comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uis illud dominicũ preceptũ
dimittite ⁊ dimittetur uobis.
tam magnifice implere potuit: qͥs
tam facile. quis tam ex corde illa¬
tas sibi iniurias ignoscere ualuit:
quam qui de corporis sui truciati¬
b exultare magis. quam contri¬
stari didicit: Ut quid enim ini¬
mitos non diligat. cur eis liben¬
ter non inclulgeat: qui hoc ei in¬
ferunt qd̃ desiderat: Magis ita¬
q quam suo corpori suis miseret᷑
ꝑ secutorib: ut sit iterum atq i¬
terum b̃s. Beati enim miseritor
b̾̃s propter mansuetudinem: bs̃
enim b̾i qui esuriunt ⁊ situint
iusticiam⁊ sicut bĩ qui ꝑsecutio¬
nem patuintur propter ip̃am:
sic nichilominus bĩ mites. bea¬
ti misericordes. Et hie ñr aser ut
sit ueraciter multipliciterq bea¬
tus. iusticiam ardenter sitiens ꝓp¬
ter ip̃am libenter patitur: ne¬
sciens irasci. facile miseretur. Qͣ¬
uis enim multum esuriat panẽ
iusticie: dedignatur tamen eum
comedere. nisi sit comsparsus oleo
mĩe. Ex multa diuitiaꝵ et enĩ

Expanded text:
uis illud Dominicum praeceptum: Dimittite, et dimittetur vobis , tam magnifice implere potuit? Quis tam facile, quis tam ex corde sibi illatas injurias ignoscere, valuit, quam qui de corporis sui cruciatibus exsultare magis quam contristari didicit? Utquid enim inimicos non diligat, cur eis libenter non indulgeat, qui hoc ei inferunt quod desiderat? Magis itaque quam suo corpori, suis miseretur persecutoribus, ut sit iterum atque iterum beatus: Beati enim misericordbeatus, propter mansuetudinem; beatus, iunt et sitiunt justitiam; sicut beati, qui persecutionem patiuntur propter ipsam; sic nihilominus beati mites, beati misericordes. Et hic noster Aser, ut sit veraciter multipliciterque beatus, justitiam ardenter sitiens, propter ipsam libenter patitur, nesciens irasci, facile miseretur. Quamvis enim multum esuriat panem justitiae, dedignatur tamen eum comedere, nisi sit conspersus oleo misericordiae. Ex multa divitiarum etenim
Abbreviated transcription (Latin):
instrumento cum ad aliquid
ymaginandum mens utitur.
actio proculdubio quedã efficit᷑:.
que siłr ẏmaginatio nominat᷑.
hec uolui breuiter commenora¬
re: s in his minorari diutuis
non est ncc̃e. S nunc ad prosecu¬
tionis ordinem reuertamur.
Capłm .xuiii. De gemina spe¬
culatione que surgit ex ymagi
Iximus quia sola

Expanded text:
instrumento cum ad aliquid instrumento cum ad aliquid imaginandum mens utitur, actio procul dubio quaedam efficitur, quae similiter imaginatio nominatur. Haec volui breviter commemorare, sed in his immorari diutius non est necesse. Sed nunc ad prosecutionis ordinem revertamur. CAPUT XVIII. De gemina speculatione, quae surgit ex imaginatione. Diximus quia sola
Abbreviated transcription (Latin):
Eminem conturbet: quod
⁊ matiem ⁊ prolem. yma¬
ginationem appellem. S hoc uo¬
ło ẽẽ inter matrem ⁊ filium. qd̃
est inter instrumentum ⁊ actũ:
uel hoc est inter matrem ⁊ eius
prolem. qd̃ est inter genus et
spetiem. Nam genus adiuncta
sibi differentia ex se speciem ge¬
nerat: quemadmodum copula
uiri feminam ad prolem fetun¬
dat. Et sepe instrumentum. ⁊
eius actionem uno nomine ap¬
pellamus: nam illud qd̾ uidemꝰ.
⁊ illud quo uidemus. uisum uo¬
tamus. Sic cum ratio. uel uo¬
luntas uel intellectus noĩatur.
aliquando instrumentum ali¬
quando eius actio intelligitur.
Et scimus quidem qr instrumẽ¬
tum quam eius actio semꝑ priꝰ
est: ⁊ sine ip̃a eẽ potest. Habet
ergo ab instrumento actio esse.
non instrumentum ab actione.
Unde nec inconueniens est per
instrumentum matrem: ꝑ ac¬
tionem autem filium eius ĩtel¬
ligere. Imagmatio ergo quando
instrumentum significat: est
ius illa anime. quacum uolu¬
erit quidl ymagnari ualet. Hoc

Expanded text:
eminem conturbet quod et matrem et prolem imaginationem appellem. Sed hoc volo esse inter matrem et filium, quod est inter instrumentum et actum, vel hoc est inter matrem et prolem ejus, quod est inter genus et speciem. Nam genus adjuncta sibi differentia ex se speciem generat, quemadmodum copula viri feminam ad prolem fecundat. Et saepe instrumentum et ejus actionem uno nomine appellamus: nam illud quod videmus, et illud quo videmus, visum vocamus. Sic cum ratio, vel voluntas, vel intellectus nominatur, aliquando instrumentum, aliquando ejus actio intelligitur. Et scimus quidem quia instrumentum quam ejus actio semper prius est, et sine ipsa esse potest. Habet ergo ab instrumento actio esse, non instrumentum ab actione. Unde nec inconveniens est, per instrumentum matrem, per actionem autem filium ejus intelligere. Imaginatio ergo, quando instrumentum significat, est vis illa animae qua cum voluerit quodlibet imaginari valet. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tñ illam creaturã qm uirgo con¬
cepit ⁊ peperit. qͣmius ad solam
ꝑsonam filii ꝑtinentẽ tota trini¬
tas fecerit. neq enim separabi¬
lia sunt oꝑa trinitatis ⁊ cur ĩ ea
facienda solus spe sc̃s nominatꝰ
est: An ⁊ qͣndo unus trium in
aliquo oꝑe noĩatur ⁊ uniu̾sa o¬
perari trinitas intelligitur: Ita
uero est. ⁊ exemplis doceri pot̃.
s non est in hoc iluitius in morã¬
dum. Illud enim moriet qũo
dictus sit natus de spu scõ: cũ fi¬
lius nullo modo sit sp̃c scĩ. Neq
enim qr mũdũ istum fecit ds̃.
dici eum fas est dei filium aut
eum natum de deo: s fc̃m uel
creatum uel conditum. uel in¬
stitutum ab illo. uel sic̃ huius¬
modo recte possumus clicere. Hic
ergo cum confiteamur natũ de
nõ sit filius sp̃t scĩ ⁊ sit filius
uirginis marie. cum ⁊ de illo ⁊
de illa sit natus: explicare diffi¬
cile est. Proculdubio. quippe ñ
sic de illo ut de pr̃e: sic autem de
illa ut de mr̃e natus est.

Expanded text:
cum illam creaturam quam Virgo concepit et peperit, quamvis ad solam personam Filii pertinentem, tota Trinitas fecerit; neque enim separabilia sunt opera Trinitatis; cur in ea facienda solus Spiritus sanctus nominatus est? An et quando unus trium in aliquo opere nominatur, universa operari Trinitas intelligitur? Ita vero est, et exemplis doceri potest. Sed non est in hoc diutius immorandum. Illud enim movet quomodo dictum sit, Natus de Spiritu sancto, cum filius nullo modo sit Spiritus sancti. Neque enim quia mundum istum fecit Deus, dici eum fas est Dei filium, aut eum natum de Deo; sed factum, vel creatum, vel conditum, vel institutum ab illo, vel si quid hujusmodi recte possumus dicere. Hic ergo, cum confiteamur natum de non sit filius Spiritus sancti, et sit filius virginis Mariae, cum et de illo et de illa sit natus, explicare difficile est. Procul dubio quippe non sic de illo ut de patre, sic autem de illa ut de matre natus est.
Abbreviated transcription (Latin):
unquid tamen ideo dicturi
utraq substantia xp̃c unus es¬
set ⁊ dei patris filius sccłm uer¬
bum. ⁊ sp̃c sci filius sccłm ho¬
pr̃ eius de matre uirgine genu¬
uset: Quis hoc dicere audebit:
Nec opus est ostendere disputã¬
do quanta alia seqnͣtur absur¬
da: cum hoc ipsum iam ita sit
ab surdum. ut nulle fideles au¬
res il ualeant sustinere. Promn¬
natus est de spũ scõ ⁊ uirgine
maria. ex utraq substantia di¬
uina scilicet atq humana: filiꝰ
est unicus dei patris omĩpoten¬
tis. de quo procedit sp̃t sc̃s. Qͦ¬
modo ergo dicimus xp̃m natũ
de spũ scõ ÷ si nõ eum genuit

Expanded text:
umquid tamen ideo dicturi utraque substantia Christus unus esset, et Dei Patris filius secundum Verbum, pater ejus de matre virgine genuisset? Quis hoc dicere audebit? Nec opus est ostendere disputando quanta alia sequantur absurda, cum hoc ipsum jam ita sit absurdum, ut nullae fideles aures id valeant sustinere. Proinnatus est de Spiritu sancto et virgine Maria, utraque substantia, divina scilicet atque humana, Filius est unicus Dei Patris omnipotentis, de quo procedit Spiritus sanctus. Quomodo ergo dicimus Christum natum de Spiritu sancto, si non eum genuit
Abbreviated transcription (Latin):
Ria quedam proposuit
anime nostre necessaria:
egregius gentium preclicator
clitens: Spes. fides. saritas. tria
hec sunt maior autem his cari¬
ias. Nemo igitur qͣmiuis in gen-¬
ti pcc̃oꝵ pondere p̃matur. de boni¬
tate diuine pietatis desperare
deprecari lacrimis: quam rec-¬
te sperare possunt qui ab ac-¬
tione praui operis cessabunt.
Ideo nec ꝓpter spem uenie ꝑse¬
ueranter peccare debemus: n
quia ds̃ iuste pcc̃a punit ueniã
desperare debemus: s utroq ꝑicłõ
euitato a malo declinemus. ⁊ de
pietate dei ueniam speremus.
Similiter ⁊ in omni tribulatõ¬
num angustia. spe ad solatiũ
suꝑne pietatis currendum est:
quia in illo solo omnis spes et
salus sine dubio consistit clicẽ¬

Expanded text:
 quaedam proposuit animae nostrae necessaria egregius gentium doctor, dicens: Spes, fides, charitas, tria haec: major autem his est charitas . Nemo igitur, quamvis ingenti peccatorum pondere prematur, de bonitate divinae pietatis desperare deprecari lacrymis; quam recte sperare possunt, si ab actione pravi operis cessabunt. Ideo nec propter spem veniae perseveranter peccare debemus, neque quia Deus juste peccata punit, veniam desperare debemus: sed utroque periculo evitato, et a malo declinempietate Dei veniam speremus. Similiter et in omni tribulationum angustia, spe ad solatia supernae pietatis currendum est, quia in illo solo omnis spes et salus sine dubio consistit, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
nes ĩmitantur.quib esca car¬
nalis non est: s nequitia sp̃u¬
alis semꝑ mest. Ille eni bene
abstinet a cibis. qui ⁊ a mali¬
cie actib ⁊ a muncli ieuinat
ambitõne. Melius est preclica¬
tionis scẽ conuiuio uicturam
in ꝑpetuo mentem reficere: ꝙͣ

Expanded text:
nes imitantur, quibus esca carnes imitantur, quibus esca carnalis non est, et nequitia spiritualis semper inest. Ille enim bene abstinet a cibis, qui et a malitiae actibus, et a mundi jejunat ambitionibus. Melius est praedicationis sancin perpetuo mentem reficere, quam
Abbreviated transcription (Latin):
lum transit: ⁊ ad thronum
altissimi ꝑuenit. Tunc enĩ
homo spiritalis effectus. an¬
gelis coniungitur. deoq li¬
berius copulatur:si abstinẽ¬
tia carnis ⁊ orationib exal¬
tatur. Per ieiunium ⁊ oratio¬
nes occulta ministerioꝵ cele¬
stium reuelantur: diuiniq
sacramenti archana pandun¬
tur. Quamdii adam absti¬
nuit mansit in paradiso.
Mantlucauit. ⁊ expulsus ẽ.
Ieiunia fortia tela sunt adu̾¬
sus temptamenta demonio¬
rum. Cito enim ꝑ abstinen¬
tiam uintuntur. Unde etiã
dominus ⁊ saluator nr̃ eorũ
incursus ieiuniis ⁊ orationi¬
b p̃monet suꝑari dicens hoc
genus non eicitur. nisi ꝑ ora¬
tionem ⁊ ieiunium. Immũ¬
di et enim sp̃c ibi se fiducia¬
liter ĩmittunt: ubi uiderunt
freq̃ntes cominessationes et
ebrietates exerteri. Abstinẽtia.
guat. carnem debilitat. s ani¬
mam confortat. U scienclũ
est qd̾ ieiunia cum bonis oꝑi¬
b deo optima sunt ⁊ accepta¬
bilia. Qui autem acibis ab¬
stinent. ⁊ praue agunt.: demo¬

Expanded text:
lum transit, et ad thronum altissimi Dei pervenit. Tunc enim homo spiritualis effectus angelis conjungitur, Deoque liberius copulatur, si abstinentia carnis orationibus exaltatur. Per jejunia et orationes occulta mysteriorum coelestium revelantur, divinique sacramenti arcana panduntur. Quandiu Adam abstinuit, mansit in paradiso: manducavit, et expulsus est. Jejunia fortia tela sunt adversus tentamenta daemoniorum; cito enim per abstinentiam vincuntur. Unde etiam Dominus et Salvator noster eorum incursus jejuniis et orationibus praemonet superare dicens: Hoc genus non ejicitur, nisi in oratione et jejunio . Immundi enim spiritus ibi se fiducialibus immittunt, ubi videbunt frequenter comessationes et ebrietates exerceri. Abstinentia guat. Carnem debilitat, sed animam confortat. Sed sciendum est quod jejunia cum bonis operibus Deo optime sunt acceptabilia. Qui autem a cibis abstinent, et prave agunt; daemo
Abbreviated transcription (Latin):
Credimus enim mortuum xp̃m
ad dexteram prĩs. qd̾ nunc est:
credimus uenturum ad iudiciũ
qd̃ futurum est. Item fides ⁊ suaꝵ
se utiq sempit̾uum. Et alia at¬
q alia. nec solum de aliis homi¬
nib multa que ad religionem
ꝑtinent:uerum etiam de ange¬
lis credimus. Spes autem non
nisi bonaꝵ reꝵ. nec nisi futuraꝵ¬
reꝵ est: ⁊ ad eum᷑ ꝑtinentiũ qui
eaꝵ ipem gerere prohibet᷑. Que
cum ita sint propter has causas
distinguenda erat fides ab spe:
sicut uocabulo. ita rõnabili clis¬
ferentia. Nam qd̃ attinet ad nõ¬
⁊ malaꝵ. s in occultis humano¬
rum fallitur moꝵ: uocans ho¬
minẽ bonum. in quo putat ẽẽ
qd̃ ẽẽ non clubitat bonum᷑ ⁊ di¬
castum: s hunc bonum clicens
nesciendo adulterum ẽe ñ castũ.

Expanded text:
Credimus enim mortuum Chrisad dexteram Patris; quod nunc est: credimus venturum ad judicandum ; quod futurum est. Item fides et suarse utique sempiternum; et alios, atque alia: nec solum de aliis hominibus multa, quae ad religionem pertinent, verum etiam de angelis credimus. Spes autem non nisi bonarum rerum est, nec nisi futurarum, et ad eum pertinentium qui earum spem gerere perhibetur. Quae cum ita sint, propter has causas distinguenda erit fides ab spe, sicut vocabulo, ita et rationabili differentia. Nam quod attinet ad no malarum, sed in occultis humanorum fallitur morum; vocans hominem bonum, in quo putat esse quod esse non dubitat bonum, et dicastum: sed hunc bonum dicens, nesciendo adulterum esse, non castum.
Abbreviated transcription (Latin):
cripsi etiam librum
de fide ⁊spe ⁊ caritate:¬
cum ame ad quem
scriptus est postulasset. ut aliqd̃
opusculum haberet meum de su¬
is manib non recessurum: qd
genus greci enchiriodion uocãt.
Ubi satis diligenter michi uide¬
or ẽẽ complexus. quomodo sit co¬
lendus ds̃: quam sapĩam esse
hominis utiq ueram. diuina
scriptura defmiit¬

Expanded text:
cripsi etiam librum de fide, spe, caritate,cum a me, ad quem scriptus est, postulasset, ut aliquod opusculum haberet meum de suis manibus non recessurum, quod genus Graeci ἐγχερίδιον uocant. ubi satis diligenter mihi uideor esse conplexus, quomodo sit colendus deus, quam sapientiam esse hominis utique ueram diuina scriptura defi
Abbreviated transcription (Latin):
nichil interest ad capescendum
regnũ dei utrum credantur an
non. uel utrum uera. siue sint
siue putentur an falsa: in hiis
errare. id est aliud pro alio puta¬
re non arbitrandum ẽ ẽẽ pccm:
aut si est. minimum est atq
leuissimũ. Postremo qualecũq
illam nõ ꝑtinet qua itur ad dm̃:
que uia fides est xp̃i. que ꝑ lilec

Expanded text:
nihil interest ad capessendum Dei regnum, utrum credantur, an non; vel utrum vera sive sint sive putentur, an falsa: in his errare, id est, aliud pro alio putare, non arbitrandum est esse peccatum; aut si est, minimum esse atque levissimum. Postremo, qualecumque viam non pertinet, qua imus ad Deum: quae via fides est Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enim ab hac uia deuiabat
in geminis filiis gratus ille pa¬
rentib error. aut ab hac uia de¬
uiabat apłs petrus. qñ se existi¬
mans uisum uid̾e̾ aliud pro alio
sic putabat. ut a corporum yma¬
ginib in quib se ẽẽ arbitrabat᷑.
uera in quib erat corpora nõ di¬
nosceret. nisi cũ ab illo anglłs ꝑ
quem fuerat liberatus abtessit:
aut ab hac uia deuiabat iacob
patriarcha. qñ uiuentẽ filium
a bestia credebat occisum. In hiis
atq huiuusmodi falsitatib sal¬
ua fide que in dm̃ nobis est fal¬
limur: ⁊ uia non relicta q̃ acd il¬
lum nos clucit erramus. Qui
errores etiam si pcẽa non sint. ta¬
men in malis huius uite deputã¬
di sunt. que ita sb̾iecta est uani¬
tati. ut approbenitur falsa pro ue¬
ris ⁊ respuantur uera pro falsis:
teneantur certa pro incertis. Qͣ¬
ius enĩ hec ab ea fide absint. per
quam ueram certamq ad eternã
bĩtudinem tendimus: ab ea tam̃
miseria non absunt in qua ad¬
huc sumus. Nullo quippe modo¬

Expanded text:
Neque enim ab hac via deviabat in geminis filiis gratus ille parentibus error: aut ab hac via deviabat apostolus Petrus, quando se existimans visum videre, aliud pro alio sic putabat, ut a corporum imaginibus, in quibus se esse arbitrabatur, vera in quibus erat corpora non dignosceret, nisi cum ab illo angelus, per quem fuerat liberatus, abscessit: aut ab hac via deviabat Jacob patriarcha, quando viventem filium a bestia credebat occisum . In his atque hujusmodi falsitatibus, salva fide, quae in Deum nobis est, fallimur, et via non relicta quae ad illum ducit, erramus: qui errores etiamsi peccata non sunt, tamen in malis hujus vitae deputandi sunt, quae ita subjecta est vanitati, ut approbentur hic falsa pro veris, respuantur vera pro falsis, teneantur incerta pro certis. Quamvis enim haec ab ea fide absint, per quam veram certamque ad aeternam beatitudinem tendimus; ab ea tamen miseria non absunt, in qua adhuc sumus. Nullo modo quippe
Abbreviated transcription (Latin):
enim corpus sine aĩa est mortu
um: ita ⁊ fides sine oꝑib mor¬
tua est. De cuius excellentia al
terius est temporis disputare: qr
breuiarium qd̃ de mandatis dei
tibi prestiti stricto sermone fieri:
profunlissimas de fide catholica

Expanded text:
enim corpus sine spiritu mortuum est, ita et fides sine operibus mortua est : de cujus excellentia est alterius temporis disputare; quia breviarium, quod de mandatis Dei tibi petisti districto sermone fieri, profundissimas de fide catholica
Abbreviated transcription (Latin):
ed cognitio diuinitatis.
⁊ scientia ueritatis ꝑ fidẽ
discenda est catholicam: quia
sine fide impossibile est. place̾
deo. Uere beatus est: qui ⁊ rec¬
te credendo bene uiuit. ⁊bene
iuiuendo fidem rectam custodit.
Igitur sicut ociosa est fides sine
oꝑib bonis ita nichil proficiũt
oꝑa bona. sine fide recta. Unde et¬

Expanded text:
 cognitio divinitatis et scientia veritatis per fidem discenda est catholicam, quia sine fide impossibile est placere Deo. Vere beatus est qui et recte credendo bene vivit, et bene vivendo fidem rectam custodit. Igitur sicut otiosa est fides sine operibus bonis, ita nihil proficiunt opera bona sine fide recta. Ista e
Abbreviated transcription (Latin):
am annunciabo tibi. posiusti
lacrimas meas in conspectu
tuo: sicut ⁊ in promissione tu
a. Promissio indulgentie ꝙͣͣ
habemus. a deo lacrimas pe¬
nitentie excitat cordi nr̃o. The-¬
saurus desiderabilis in corde
hominis: cõpunctionis cdulce-¬
do. Aĩa hominis que in oratõe
compungitur. nalde illi pro¬
ficit ad salutem. Cum ꝑ or̃o¬
nem cõpunctio effunditur:
De confessione

Expanded text:
am nuntiavi tibi: posuisti am nuntiavi tibi: posuisti lacrymas meas in conspectu tuo, sicut in promisa . Promissio indulgentiae quam habemus a Deo, lacrymas poenitentiae excitat cordi nostro. Thesaurus desiderabilis in corde hominis, compunctionis dulcedo. Anima hominis quae in oratione compungitur, valde illi proficit ad salutem. Cum per orationem compunctio effunditur, De confessione
Abbreviated transcription (Latin):
militatis uirtute nascit᷑.
De compunctõne confessio
pccõꝵ: de confessione peniten¬
tia: de penitentia uero ꝑueni¬
et delictoꝵ indulgentia. Cõ¬
punctio cordis est humilitas
mentis tũ lacrimis. ⁊ recor¬
datio pccõꝵ: ⁊ timor iulicti.
Ex gemino fonte compunc¬
tionis solent profluere lacri
derat. altera tlum desiderio et̾¬
ne uite suspirat: unde ⁊ ꝓph̾a
ait. Situut aĩa mea ad deum
uiiuim: quando ueniam et
apparebo ante faciem dei. fue¬
runt michi lacrime mee pa¬
nes die ac notte. Iterum. Con¬
cupiscit ⁊ deficit aĩa mea. in
atria domini. Cormeũ ⁊ ea¬
ro mea: exultauerunt ĩ deũ
tes affectonum. quib cogita¬
tio iusti teclio salubri cõpun¬
gitur. hoc est memoria p̃teri¬
toꝵ fatinoꝵ. recordatio futura¬
rum penaꝵ: consid̾atio pegri-¬
nationis sue in huius uite mi¬
seria. desiderium suꝑne patrie.
quatinus ad eam quamtotiꝰ
ualeat ꝑuenire. Quando ergo
ista in corde hominis fiunt. sci
psalmo dicitur. S̾s uitã me¬

Expanded text:
irtute nascitur, de compunctione confessio peccatorum, de confessione poenitentia, de poenitentia vera proveniet delictorum indulgentia. Compunctio cordis est humilitas mentis cum lacrymis et recordatione peccatorum et timore judicii. Ex gemino fonte compunctionis solent profluere lacrymderat, aut dum desiderio aeternae vitae suspirat. Unde et Propheta ait: Sitivit anima mea ad Deum vivum, quando veniam et apparebo ante faciem Dei? fuerunt mihi lacrymae meae panes die ac nocte ; item: Concupiscit et defecit anima mea in atria Domini. Cor meum et caro mea, exsultaverunt in Deum tes affectionum quibus cogitatio justi taedio salubri compungitur, hoc est, memoria praeteritorum facinorum, recordatio futurarum poenarum, consideratio peregrinationis suae in hujus vitae miseria, desiderium supernae patriae, quatenus ad eam quantocius valeat pervenire. Quando ergo ista in corde hominis fiunt, sciepsalmo dicitur: Deus vitam me
Abbreviated transcription (Latin):
receclit enim bona uolũtas
homĩs multa dei dona: s
nõ omĩa. Que autẽ nõ p̃cetdit.
ip̃a mĩa in eis est. ⁊ ipsa. Nam
p̃uenit ut uelit: uolentem sb̃¬
sequitur. ne frustra uelit. Cur
enĩ ammonemur orare pro
inimicis nr̃is. utiq nolentib
pie uiuere ⁊ nisi ut ds̃ in illis o¬
peretur ⁊ uelle: Itẽq cur ãmo¬
nemur petere ut accipiamus ⁊
nisi ut ab illo fiat qd̾ uolumꝰ.
a quo fcm̃ est ut uelimus: Ora¬
uenit ⁊ nos. Oramus autem ꝓ
nobis: ut misccłia eius sb̾̃sequa¬
tur nos.

Expanded text:
ecedit enim bona voluntas hominis multa Dei dona, sed non omnia: quae autem non praecedit ipsa, in eis est et ipsa. Nam praevenit, ut velit; volentem subsequitur, ne frustra velit. Cur enim admonemur orare pro inimicis nostris , utique nolentibus pie vivere, nisi ut Deus in illis operetur et velle? Itemque cur admonemur petere ut accipiamus , nisi ut ab illo fiat quod volumus, a quo factum est ut velimus? Oraaevenit et nos: oramus autem pro nobis, ut misericordia ejus subsequatur nos.
Abbreviated transcription (Latin):
t ne ip̃am sibi saltẽ fidem
sic arrogarent. ut nõ intel¬
ligerent diuinitus ẽẽ donatã.
sicut idem apłs alio loco se di¬
tum: hic quoq adiunxit ato
ait. Et hoc nõ ex uobis. s dei
ne forte quis extollatus. Et
ne putarentur fidelib bona oꝑa
defuisse: rursus adiecit. Ipsius
enĩ sumus figmentũ creati ĩ xp̃o
ih̃u. in oꝑib bonis: que p̃para¬
uit d̾s ut in illis ambulemus
Tunc ergo efficimur uere liberi.
cum d̾s nos fingit. id est format¬
sua facit: ut simus ĩ xp̃o noua
mundũ crea in me ds̃. Neq enĩ
cor eius qͣntum atcinet ad natu-¬
ram cordis hũani nõ iam crea¬

Expanded text:
t ne ipsam sibi saltem fidem sic arrogarent ut non intelligerent divinitus esse donatam, sicut idem Apostolus alio loco se ditum, hic quoque adjunxit atque ait, et hoc non ex vobis, sed Dei ne forte quis extollatur. Et ne putarentur fidelibus bona opera defutura, rursus adjecit: Ipsius enim sumus figmentum creati in Christo Jesu in operibus bonis, quae praeparavit Deus, ut in illis ambulemus . Tunc ergo efficimur vere liberi, cum Deus nos fingit, id est, format etsua facit: ut simus in Christo Jemundum crea in me, Deus . Neque enim cor ejus, quantum pertinet ad naturam cordis humani, non jam crea
Abbreviated transcription (Latin):
tuus est ⁊ dolorem cruciatumq
cordis nr̃i exaggerent. cũ cogita¬
mus qnͣto procliuius hoc malũ
ad decipiendos homines imitari
polsunt mali cum in eis hoc ui¬
dent quos ꝓpter alia tanta bona
debitis officiis xp̃iane dilectõis
honoramus. Qd̾ si post hanc ã¬
monitõnem uel pocius obsetratõ¬
nem nr̃am in eos ibi ꝑ seueran¬
dum ẽẽ putauerunt. nichil ali¬
ud faciemus quã dolemus ⁊ ge¬
mimus. Hoc nouerint sufficit:
si serui dei sunt miserentur. Si
non miserentur: nolo quitquã
probas. fac ignotescere fr̃ib et
filiis nr̃is. propter quos nichil
hoc onus dignatur imponere. Si
autem aliquid retrahendum ł
emendandum uidetur: rescrip¬
tis tue bĩtudinis nouerim

Expanded text:
tuus est, et dolorem cruciatumque nostri cordis exaggerent, cum cogitamus quanto proclivius hoc malum ad decipiendos homines imitari possint mali, cum in eis hoc vident quos propter alia tanta bona debitis officiis christianae dilectionis honoramus. Quod si post hanc admonitionem vel potius obsecrationem nostram in eo sibi perseverandum esse putaverint, nihil aliud faciemus quam dolebimus et gememus. Hoc noverint, sufficit: si servi Dei sunt, miserentur; si non miserentur, nolo quidquam probas, fac infiliis nostris, propter quos mihi es hoc onus dignatus inponere; si autem aliquid retrahendum uel emendandum uidetur, rescriptis tuae beatitudinis nouerim
Abbreviated transcription (Latin):
tate: quia non uolentis neq cur¬
rentis. s miserentis. ẽ. dei. Altis¬
simo quippe ac saluberrimo sac᷑¬
mento uniu̾sa facies atq ut ita
dix̾im uultus sc̃aꝵ scripturarũ
bene intuentes id ammonere in¬
uenitur: ut qui głatur in dño głe¬
tur.

Expanded text:
tate: quia non volentis neque curtate: quia non volentis neque currentis, sed miserentis est Dei. Altissimo quippe ac suluberrimo sacramento universa facies, atque, ut ita dixerim, vultus sanctarum Scripturarum, bene intuentes id admonere invenitur, ut qui gloriatur, in Domino glorietur .
Abbreviated transcription (Latin):
solui opus ẽẽt faceret qõnem.
Nunc u̾o cũ respõdiss absit. id ẽ ab¬
sit ut sit iniqͥtas apul deum.
mox ut probaret nulla hoc ini¬
quitate dei fieri. sub iunxit. Moy¬
si enim dicit. miserebor cui miser¬
tus ero. ⁊ misccłiam prestabo cui
misericors fuero. Quis enim n¬
si insipiens dm̃ iniquũ putet. sũ
iudicium penale ingerat digno:
siue misccłiam p̃stet indigno: De¬
niq infert ⁊ dicit. Igitur non uo¬
lentis neq currentis: s miserẽtis
ẽ dei. Ambo itaq gemini natura
filii ire nascebantur: nullis qui¬
dem oꝑib ꝓpriis. s originaliter
ex adam uinculo dampnatõnis
obstricti. S qui clixit miserebor
cuius misertus ero. iacob dilexit
ꝑ misccl̃iam gratuitã: esau autẽ
odio habuit ꝑ uidiciũ debitũ. Qd̾
cum deberetur ambobus. ĩ altero
alter agnouit non de suis cdistã¬
tib meritis sibi ẽẽ gloriandum.
qd̾ in eadẽ cã idem supplicium ñ
incurrit. s de diuine gr̃e largi¬

Expanded text:
solvi opus esset, faceret quaestionem. Nunc vero cum respondisset, Absit, id est, absit ut sit iniquitas apud Deum; mox ut probaret nulla hoc iniquitate Dei fieri, inquit: Moysi enim dicit, miserebor cujus misertus ero, et misericordiam praestabo cui misericors fuero. Quis enim nisi insipiens Deum iniquum putet, sive judicium poenale ingerat digno, sive misericordiam praestet indigno? Denique infert, et dicit, Igitur non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei. Ambo itaque gemini natura filii irae nascebantur , nullis quidem operibus propriis, sed originaliter ex Adam vinculo damnationis obstricti. Sed qui dixit, Miserebor cujus misertus ero, Jacob dilexit per misericordiam gratuitam, Esau autem odio habuit per judicium debitum. Quod cum deberetur ambobus, in altero alter agnovit non de suis distantibus meritis sibi esse gloriandum, quod in eadem causa idem supplicium non incurrit; sed de divinae gratiae largi
Abbreviated transcription (Latin):
on igitur concedendum est
quicqͥd de aliqua re nascitur.
continuo eiusdem rei filium nũ-¬
cupanlum. Ut enĩ omittã alia.¬
aliter de homine nasci filium.
aliter capillum. pediculum. lũ-¬
bricum. quoꝵ nichil est filius:
ut ergo hec omittam. qm̃ tante
rei deformiter comparantur.
certe qui nascuntur ex aqͣ ⁊ sp̃u
rit quispiam: s plane clicun-¬
tur filii dei prĩs ⁊ mr̃is eccłie.
Sic ergo xp̃c de spũ scõ natus:
filius dei patris est. non spc̃ scĩ.
Nam ⁊ illud qd̃ de capillo ⁊ cete-¬
ris diximus. ad hoc tantũ ua¬
let ut ammoneamur nõ omne
qd̃ de aliquo nascitur. etiam fili¬
um eius de quo nascitur posse
cliti: sicut nõ omnes qui licun¬
tur alituius filt conseq̃ns ẽ ut

Expanded text:
on igitur concedendum est quidquid de aliqua re nascitur, continuo ejusdem rei filium nuncupandum. Ut enim omittam aliter de homine nasci filium, aliter capillum, pediculum, lumbricum, quorum nihil est filius: ut ergo haec omittam, quoniam tantae rei deformiter comparantur; certe qui nascuntur ex aqua et Spirit quispiam: sed plane dicuntur filii Dei Patris et matris Ecclesiae. Sic ergo de SpFilius Dei Patris, non Spiritus sancti. Nam illud quod de capillo et caeteris diximus, ad hoc tantum valet, ut admoneamur non omne quod de aliquo nascitur, etiam filium ejus de quo nascitur, posse dici, sicut non omnes qui dicuntur alicujus filii, consequens est
Abbreviated transcription (Latin):
cepisti fecimus. Quib ⁊ dñs
dicturus est. Qd̃ dedistis dici¬
ẽẽ non licitis: Quos panistis
plangent: quos hospicio susce¬
pistis retinetis: ⁊ quantos de

Expanded text:
pitio recepimus. Quibus dicturus est Deus: Quod dedistis dicie non dicitis? Quos pavistis plangunt. Quos hospitio recepistis, retinetis; et obliti e
Abbreviated transcription (Latin):
fimetur. Sic consid̾aut ille di¬
ues qui in habundantia torque¬
batur: ⁊ quasi de inopia quere
non habeo ubi fructus meos cõ¬
gregem: Et aucliuit uocẽ dm̃
dicentis. Stulte in hac nocte a
nima tua auferetur ate: que
parasti cuius erunt: Si ita me¬

Expanded text:
itur. Sic non consideravit ille dives, qui in abundantia torquebatur, et quasi de inopia quaereuomodo habebo ubi fructus meos congregem? Et audivit vocem Domini dicentis, Stulte, anima tua hac nocte auferetur a te; quae praeparasti, cujus erunt ? O
Abbreviated transcription (Latin):
legerit ÷ quis sani sensus homo
hec uixta litteram acciꝑe uelit:
Unde statim ad specialem intel¬
ligentiam recurrit: ⁊ quid ibi
misticum contineatur inquirit.
¶Uides ne quomodo hec talis fu¬
turoꝵ descriptio ad neptalim tã¬
tum ꝑtinere uideatur ⁊ ubi sine ĩ¬
telligentia sola ymaginatio suf¬
ficere non posse minime ignorat᷑:
Necte ergo dcm̃ est qd̾ ad dan
specialiter ꝑtineat consideuitio
futuroꝵ maloꝵ: ad neꝑtalim
auteni maxime speculatio futu¬
roꝵ bonoꝵ. Multa tamen ⁊ que
de tormentis maloꝵ scripta sũt.
mystice accipienda: ⁊ multa si¬
militer de future uite bonis quã¬
uis corporalia describantur. sĩpli¬
cit̾ intelligenda.
Capłm. xix
Se prima speculatione. ⁊ eus
proprietate

Expanded text:
legerit, quis sani sensus homo legerit, quis sani sensus homo haec juxta litteram accipere velit? Unde statim ad spiritualem intelligentiam recurrit, et quid ibi mysticum contineatur, inquirit. Videsne quomodo haec talis futurorum descriptio ad Nephtalim tantum pertinere videatur, ubi sine intelligentia, sola imaginatio sufficere non posse minime ignoratur. Recte ergo dictum est quod ad Dan specialiter pertineat consideratio futurorum malorum, ad Nephtalim autem maxime speculatio futurorum bonorum. Multa tamen, et quae de tormentis malorum scripta sunt, mystice accipienda sunt, et multa similiter de futurae vitae bonis quamvis corporalia describantur simpliciter intelligenda. CAPUT XIX. De prima speculatione, et ejus proprietate
Abbreviated transcription (Latin):
Infernalia tormenta longe a sen¬
su corporeo remota non dubitamꝰ:
quia ubi uel qualia sint uidere ñ
possumus: s tamen hec quociẽs
uolumus ꝑ ministerium dan p̃
oculis cordis habemus. Nemo fi¬
delium cum infernum. flammã
gehenne.tenebras exteriores in
scripturis sacris legit. hec figu¬
ualiter dicta credit: s uta ueraci¬
ter ⁊ corporaliter alicubi ẽẽ nõ dif¬
fidit. Unde sit nimirum quãuis¬
hec quispiam ante oculos cordis
ꝑ ymaginationem poriat. nõ sta¬
tim eoꝵ significationem ꝑ specia¬
lem intelligentiam querat: qͥa
hec non tam figuraliter quam
hystorialiter dicta non lubitet.
Reste eigo horũ consideiatrẽm
ad dan spaliter ꝑtinere iam clixi¬
mus. ubi sola ymaginatione opꝰ
h̾emus: quamuis eam in tali ne¬
gotio. non sine rõnis clisposifõne
tractemus. S cum terram lacte
⁊ melle manantem celestis ierl̾m
muros ex lapidib p̃ciosis. portas
ex margaritis. plateas ex auro

Expanded text:
Infernalia tormenta longe a senInfernalia tormenta longe a sensu corporeo remota non dubitamus, quia ubi vel qualia sint videre non possumus, sed tamen haec quoties volumus, per ministerium Dan prae oculis cordis habemus. Nemo fidelium cum infernum, flammam gehennae, tenebras exteriores in Scripturis sanctis legit, haec figuraliter dicta credit, sed ista veraciter et corporaliter alicubi esse non diffidit. Unde fit nimirum ut, quamvis quispiam haec ante oculos cordis per imaginationem ponat, non statim eorum significationem per spiritalem intelligentiam quaerat, quia haec non tam figuraliter quam historialiter dicta, non dubitat. Recte ergo considerationem ad Dan specialiter pertinere jam diximus, ubi sola imaginatione opus habemus, quamvis eam in tali negotio non sine rationis dispositione tractamus. Sed cum terram lacte et melle manantem, coelestis Hierusalem muros ex lapidibus pretiosis, portas ex margaritis, plateas ex auro
Abbreviated transcription (Latin):
rationalis ymaginatio ad
rachel ꝑtinere iuideatur: ⁊ q̃ rõ¬
nalis non est eius adoptione.
prorsus indigna iudicatur.S
rõnalis ymãgmatio alia ẽ per
rõnem disposita: alia intelligẽ¬
tie ꝑmixta. Illa utimur quãdo
scd̃m uisibilium rerum cogni¬
tam spetiem. iusibile aliud ali¬
quid mente disponimus. nec
tamon ex eo ĩnisibłe aliquid co¬
gitamus. Ista uero tunc utim̾:
qñ ꝑ uisibilium reꝵ speciem. ad
inuisibilium cognitionem ascẽ¬
dere nitimur. In illa est ymagi¬
natio non sine ratione. in ista ĩ¬
telligentia. non absq ymagina¬
tione. Isti sunt duo filii bale. qͦ¬
rum primogenitus dan dicit᷑.
posterior nẽptalim nominat᷑.
Ad dan itaq specialit̾ ꝑtinet cõ¬
sideratio futuroꝵ maloꝵ: ad ne
ptalim auteni speculatio futu¬
roꝵ bonoꝵ. Dan nichil nouit
nisi corporalia: s ea tamẽ rima¬
tur que longe sunt a sensu cor¬
poreo remota. Neptalim ꝑ rerũ
uisibilium formam. surgit ad
reꝵ iniisibilium intelligentiã.

Expanded text:
rationalis imaginatio ad Rachel pertinere videatur, et quae rationalis non est, ejus adoptione prorsus indigna judicatur. Sed rationalis imaginatio alia est per rationem disposita, alia intelligentiae permista. Illa utimur, quando secundum visibilium rerum cognitam speciem visibile aliud aliquid mente disponimus, nec tamen ex eo invisibile aliquid cogitamus. Ista vero tunc utimur, quando per visibilium rerum speciem ad invisibilium cognitionem ascendere nitimur. In illa est imaginatio non sine ratione, in ista intelligentia non absque imaginatione. Isti sunt duo filii Balae, quorum primogenitus Dan dicitur, posterior Nephtalim nominatur. Ad Dan itaque specialiter pertinet consideratio futurorum malorum: ad Nealim autem speculatio futurorum bonorum. Dan nihil novit nisi corporalia, sed ea tamen rimatur quae longe sunt a sensu corporeo remota. Nephtalim per rerum visibilium formam surgit ad rerum invisibilium intelligentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
uenie tempus ꝑdiclit. Ibi iã
a dõ non pt̃ mereri qd̃ petitꝰ.
qui hic noluit aulire qd̾ ius¬
sit. Qui tempus penitentie
datum negligit. frustra ante
tribunal xp̃i preces effuncdit.
festinare debet ad deum conu̾¬
tendo unusquisq dum pt̃. ne
si cdum p̃t noluerit. omnino
De timore domini.

Expanded text:
veniae tempus perdidit. Ibi jam veniae tempus perdidit. Ibi jam a Deo non potest mereri quod petit, qui hic noluit audire quod jussit. Qui tempus poenitentiae datum sibi negligit, frustra ante tribunal Christi preces effundit. Festinare debet ad Deum convertendo unusquisque, dum potest, ne si, dum potest, noluerit, omnino  CAPUT XV. De timore Domini.
Abbreviated transcription (Latin):
hodie: forte dicis. longa erit
uita mea. Dicam. si longa e
lum longum. Pranclium lõ¬
gum non ius habere malum.
⁊ uitam longam uis habere
malam: Uillam emis: bonã
desideras. Uxorem uis ducere:
bonam queris. Filios tibi uis¬
nasci: bonos optas. Et ut etiã
de reb uilissimis loquar. tu¬
caligas emis: ⁊ non ius ma¬
las. ⁊uitam amas malam:
Quid te offendit uita tua. ꝙͣ
solam uis malam: ut inter
omnia bona tua solus sis ma¬
lus. Ne tardes conuerti ad deũ.
⁊ nedifferas de liȩ in cliem. Uer¬
ba domini sunt non mea: nõ
a me hec auclisti. s ego te cum
auclio a domino. Forte respon¬
des cras.cras. O uox coruina
coruus non reclit ad archam:
columba redit. Si enĩ tune pe
nitentiam agere uis. qͣndo pec¬
care non potes: ptc̃a te clunise¬
runt: non tu illa. Satis alie¬
nus a fide est. qui ad agendã
penitentiam tempus expecta.
rat misccłiam. incidat in iudi¬
cium. Neq enima tune ueniã
inueniet: qui modo aptum

Expanded text:
hodie? Forte dicis: Longa erit hodie? Forte dicis: Longa erit vita mea. Dicam, si longa silum longum? Prandium longum non vis habere malum, et vitam longam vis habere malam? Villam emis: bonam desideras. Uxorem vis ducere: bonam quaeris. Filios tibi nasci vis: bonos optas. Et ut etiam de rebus vilissimis loquar, caligas emis, et non vis malas: et vitam amas malam? Quid te offendit vita tua, quam solam vis malam, ut inter omnia bona tua solus sis malus? Neque tardes converti ad Dominum, et ne differas de die in diem . Verba Dei sunt, non mea. Non a me haec audisti, sed ego tecum audio a Domino. Forte respondes: Cras, cras. O vox corvina! Corvus non redit ad arcam, columba redit. Si enim tunc vis poenitentiam agere quando peccare non potes, peccata te dimiserunt, non tu illa. Satis alienus a fide est, qui ad agendam poenitentiam tempus senectutirat misericordiam, incidat in judicium. Neque enim tunc veniam inveniet, qui modo aptum
Abbreviated transcription (Latin):
egitur in litteris ⁊¬
diuinitus inspiratis ũ.¬
tura pariat dies. Qui tardat
conuerti: ꝑitulum facit ani¬
me sue. quia mors non tar-¬
dat. Que si tardantem conu̾¬
ti inueniet:ad tormenta eum¬
delucet. Dissoluta ⁊ parali¬
tica cogitatio est de trastino co¬
gitare confessionem ⁊ hodier¬
nam negligere. Quid tu pec¬
cator conuerti clissimulas: ⁊
non metius ne tibi mors repẽ¬
tina subripiat diem conu̾sio¬
nis. nõne homines subito mo¬
riuntur. Si bonum est ptc̃a
dimittere ⁊ ad deũ conu̾iti: ti¬
to fiat. Ds̃ tibi promittit re-¬
missionem conuertenti a pcc̃is:
securitatem tibi non promit¬
tit diu uiuendi. Ideo conu̾tat
se unusquisq cicius ad deũ.:
⁊ cum inuenerit eum. derelĩ¬
quat impius uiam suã. Si
subito intrat dies extremus
perit dilatio: ⁊ restat damp-¬
natio. Perire non uis: redi
ad deum. ⁊ iuues. Noli despe
re ergo ⁊penitentiã age. Cras
inquies conuertam. Quare
non hodie: Quid male dicis.
sicras dicam: Quid male. si

Expanded text:
egitur in litteris divinitus inspiratis tura pariat dies . Qui tardat converti, periculum facit animae suae, quia mors non tardat . Quae si tardantem converti inveniet, ad tormenta deducit eum. Dissoluta et paraltica cogitatio est, de crastina cogitare conversione, et hodiernam negligere. Quid tu, peccator, converti dissimulas, et non metuis ne tibi mors repentina subripiat diem conversionis: nonne homines subito moriuntur? si bonum est peccata dimittere, et ad Deum converti, cito fiat: Deus tibi promittit remissionem convertenti a peccatis, securitatem tibi non promisit diu vivendi. Ideo convertat s unusquisque ad Deum, et cum invenerit eum, derelinquat impius viam suam. Si subito intrat dies extremus, perit dilatio, et restat damnatio. Perire non vis, redi ad Deum, et vives. Noli desperre ergo, et poenitentiam age. Cras, inquies, convertam. Quare non hodie? Quid mali, dicis, si cras dicam? Quid mali, si
Abbreviated transcription (Latin):
llud autem sciendum est. ĩmo
net hoc ignorari p̃t. quia illa cõ-¬
sideratio meditanti facilius oc¬
currit: que in sola ymaginatõne
consistit. Nam illa que cum sola
intelligentia ꝑmiscetur: quanto
subtilior. tanto difficilius inueni¬
tur. Unde est qd̾ dan prior: neptalĩ
uero posterior nascitur. Hoc autẽ
in hac gemina consideratione ual¬
de notabile. qd̾ dan sccł̃m presenti¬
um reꝵ ymaginationem tieram
representat reꝵ futuraꝵ ymagi
assiduam considerationem futu¬
roꝵ maloꝵ: facile ei persuadetur
contemptus presentium bonoꝵ
Et iterum ꝑ iugem contempla¬
tionem et̾ne felicitatis: inflam¬
matur ad uoluntariam toleuan¬
tiam pressure temporalis. Hoo ẽ
ut arbitror cur dan ⁊ neptalim
prius nascantur: uel cur gad ⁊
aser posterius generentur.
Cap̃.
xxuiii. Quomodo ꝑ abstinentiã
⁊ patientiam animus roborat᷑
ad omnem obedĩam.

Expanded text:
llud autem sciendum est, imo nec hoc ignorari potest, quia illa consideratio meditanti facilius occurrit, quae in sola imaginatione consistit. Nam illa, quae cum sola intelligentia permiscetur, quanto subtilior, tanto difficilius invenitur. Unde est quod Dan prior, Nephtalim vero posterior nascitur. Hoc autem in hac gemina consideratione valde notabile, quod Dan scilicet per praesentium rerum imaginationem veram repraesentat rerum futassiduam considerationem futurorum malorum facile ei persuadetur contemptus praesentium bonorum. Et iterum per jugem contemplationem aeternae felicitatis inflammatur ad voluntariam tolerantiam pressurae temporalis. Hoc est, ut arbitror, cur Dan et Nephtalim prius nascantur, et cur Gad et Aser posterius generentur. CAPUT XXVIII. Quomodo per abstinentiam et patientiam animus roboratur ad omnem obedi
Abbreviated transcription (Latin):
b in eloquio latino e¬
ruditis. humili sermo¬
ne conscriptus est: fidei regulã
continens ⁊ precepta uiuendi.
In quo illud qd̃ positum est nec
eos aucliamus qui carnis resur¬
rectionem futuram negant: et
caro ⁊ sangius regnum dei non
possidebunt. non intelligentes
qd̃ ip̃e tlicit apłs. oportet corru¬
ptibile hoc induere in corruptõ¬
nem. ⁊ mortale hoc induere im¬
mortalitatem. cum enim hoc fac¬
tum fuerit. iam non erit caro et
sanguis. s celeste corpus: non sit
accipiendum est quasi carnis nõ
sit futura sb̃stantia. s carnis et
sanguinis nomine. ip̃am corrup¬
tionem carnis ⁊ sanguinis intel¬
ligendus est apłs nuncuꝑasse.
que utiq in regno illo nõ erit
ubi caro incorruptibilis erit.
Qmͣuus ⁊ alter possit intelligi:
ut carnem ⁊sanguinẽ oꝑa car¬
nis ⁊ sanguinis clixisse accipia¬
mus apłm: ⁊ eos dei regnum ñ
possessuros qui ꝑseueranter ista
tlilexerint.

Expanded text:
ratribus in eloquio latino ineru-. ditis humili sermone conscriptus est fidei regulam continens et praecepta uiuendi. In quo illud, quod positum est: nec eos audiamus, qui carnis resurrectionem futuram negant et caro et sanguis regnum dei non possidebunt, non intellegentes, quod ipse dicit apostolus: oportet corruptibile hoc induere incorruptionem et mortale hoc induere inmortalitatem; cum enim hoc factum fuerit, iam non erit caro et sanguis, sed caeleste corpus, non sic accipiendum est, quasi carnis non sit futura substantia, sed carnis et sanguinis nomine ipsam corruptionem carnis et sanguinis intellegendus est apostolus nuncupasse, quae utique in regno illo non erit, ubi caro incorruptibilis erit, quamuis et aliter possit intellegi, ut carnem et sanguinem opera carnis et sanguinis dixisse accipiamus apostolum, et eos dei regnum non possessuros, qui perseueranter ista dilexerint.
Abbreviated transcription (Latin):
qua in unum cogere: atq aliud ꝑ
scip̃a ad nutũ iuibentis spõte occur¬
rere. Insensiblia ⁊ bruta ꝯ gregari poᷤ¬
rationalium cursus spontaneo
nutu fit: ut iure conuocatio dici
possit. Uides ergo quantum sit in¬
ter conuocationem ⁊ congregatio¬
nem: inter ecc̃am ut synagogam
Si igitur ꝑsenseris desideriã tua
circa exteriores delectationes affi¬
ci. ⁊ cogitationes tuas in eis iu¬
giter occupari cum magna sol¬
licitudine compelle intrare: ut
possis saltem ex eis interim syna¬
gogam facere. Buotiens enim
euaginationes mentis in unũ
colligimus. ⁊ omnes cordis motꝰ
in uno et̾nitatis desiderio figimꝰ :
quid aliud quam de illa interna
familia synagogam facimus:
S cum iam illa desiderioꝵ ñoꝵ
cogitationũq frequentia illius ĩ¬
terne dulcedims degustatione al¬
lecta. ad nutum uationis sponte
occurrere.⁊ in intimis fixa stare
didicerit: ecc̃e utiq nomine ułte¬
rius digne censeri poterit. Disca¬

Expanded text:
qua in unum cogere, atque aliud per qua in unum cogere, atque aliud per seipsa ad nutum jubentis, sponte occurrere. Insensibilia, et bruta congregari posrationalium concursus, spontaneo nutu fit, ut jure convocatio dici possit. Vides ergo quantum sit inter convocationem et congregationem, et inter Ecclesiam et Synagogam. Si igitur praesenseris desideria tua circa exteriores delectationes affici, et cogitationes tuas, in eis jugiter occupari, cum magna sollicitudine compelle intrare, ut possis saltem ex eis interim Synagogam facere. Quoties enim evagationes mentis, in unum colligimus, et omnes cordis motus in uno aeternitatis desiderio figimus, quid aliud quam de illa interna familia Synagogam facimus? Sed cum jam illa desideriorum nostrorum, cogitationumque frequentia, illius internae dulcedinis degustatione allecta, ad nutum rationis, sponte occurrere, et in intimis fixa stare didicerit, Ecclesiae utique nomine, ulterius digna censeri poterit. Disca
Abbreviated transcription (Latin):
iscat ergo disꝑsiones israhe-¬
lis congregare: studeat eua¬
gationes mentis restoingere ⁊ as-¬
suescat in intimis suis immora¬
ri. exteriora omnia obliuisci. qͥ
ad celestium contemplatõnem
hanelat: qui in diuinoꝵ noticiã
suspirat. Faciat ecc̃ani non solũ
desiderioꝵ. uerum etiam cogita¬
tionum÷ ut discat uerum bonũ
solum amare: ⁊ ip̃m solum in¬
desinenter cogitare. In eccĩis in¬
quit beneclicite deo. In hac nãq
gemina ecc̃a cogitationum uide¬
licet ⁊ desiderioꝵ: in hac gemĩa
unanimitate studioꝵ ⁊ uolurita¬
tum beniammn in excessum rapi¬
tur: ⁊ mens diuinttus afflata
in suꝑna eleuatur. Ibi inquit ben¬
iami adolescentulus in mentis
isyl. Ibi beniamin adolescentulꝰ.
inmentis excessu. Prius tamen
cuiq ut faciat de cogitationib
uel desideriis suis sinagogã: quã
ecc̃am. Nostis satis qd̃ sinagoga
congregatio: ecc̃a interpretatur
conuocatio. Aliud est sine uolun¬
tate seu contra uoluntatem ali¬

Expanded text:
iscat ergo dispersiones Israelis congregare, studeat evagationes mentis restringere, assuescat in intimis suis immorari, exteriora omnia oblivisci, qui ad coelestium contemplationem anhelat, qui in divinorum notitiam suspirat. Faciat ecclesiam non solum desideriorum, verum etiam cognitionum, ut discat verum bonum, solum amare, et ipsum solum indesinenter cogitare: In ecclesiis, inquit, benedicite Deo . In hac namque gemina ecclesia, cogitationum videlicet et desideriorum, in hac gemina unanimitate studiorum et voluntatum, Benjamin in excelsum rapitur, et mens divinitus afflata in superna elevatur: Ibi, inquit, Benjamin adolescentulus in mentis Israel. Ibi Benjamin adolescentulus in mentis excessu. Prius tamen est cuique ut faciat de cogitationibus, vel desideriis suis Synagogam, quam Ecclesiam. Nostis satis quod Synagoga congregatio, Ecclesia interpretatur convocatio. Aliud est sine voluntate seu contra voluntatem, ali
Abbreviated transcription (Latin):
am ipse ꝑ se ip̃m error aut
magnum in re magna.
saut ꝑuum ĩ re parua: tamen
lemper est malum. Quis enĩ
nisi errans malum neget. ap¬
probare falsa pro ueris. aut ĩ¬
probare uera pro falsis ⁊ aut hr̃e
incerta protertis. uel terta ꝓ
incertis: S aliud est bonum
hominẽ putare qui malus ẽ.
qd̃ est. erroris: ⁊ alius est ex hoc
malo aliuid malum non pati. si
nichil noceat. homo malus. qui
est putatus bonus. Iterq ali¬
ucl est ipłam uiam putare que
non est ip̃az ⁊ aluid est ex hoc er¬
roris malo aliquid boni conseqͥ.
uelud est ab insidiis maloꝵ ho¬
minum liberari.

Expanded text:
am ipse per se ipsum error aut magnum in re magna, aut parvum in re parva, tamen semper est malum. Quis enim nisi errans malum neget, approbare falsa pro veris aut improbare vera pro falsis, aut habere incerta pro certis, vel certa pro incertis? Sed aliud est bonum hominem putare qui malus est, quod est erroris; et aliud est ex hoc malo aliud malum non pati, si nihil noceat homo malus, qui est putatus bonus. Itemque aliud est ipsam viam putare, quae non est ipsa; et aliud est ex hoc erroris malo aliquid boni consequi, velut est ab insidiis malorum hominum liberari.
Abbreviated transcription (Latin):
resicluus numerus angeloꝵ in
et̾na tum deo bĩtudine ⁊ stĩtate
ꝑmansit. Neq enĩ ex uno ãgło
lapso atq dampnato ceteri pro¬
pagati sunt. ut eos sicut hoĩes o¬
riginale malũ obnoxie succes¬
sionis uinculis obligaret. atq
uniu̾sos traheret ad debitas pe¬
nas: s eo qui dyabolus fcũs est
cũ sociis impietatis elato. ⁊ ip̃a
cũ eis elatione prostrato. ceteri
pia obeclientia deo coheserunt:
accipientes etiam qd̃ illi nõ ha¬
buerunt tertam scientiam. qͣ
ẽẽnt de sua sempit̾na ⁊ nũqͣm
casura stabilitate securi. Pla
cuit itaq uniu̾sitatis creatori
atq moderatori deo. ut qm̃ nõ
tota ml̃titudo angłoꝵ dñi dese¬
rendo perierat. ea que perierat
autẽ cum deo illa deserente ꝑ¬
stiterat. de sua certissime cogni¬
ta semꝑ futura felicitate gau¬
deret.¬

Expanded text:
angelorum in aeterna cum Deo beatitudine et sanctitate permansit. Neque enim ex uno angelo lapso atque damnato caeteri propagati sunt, ut eos sicut homines originale malum obnoxiae successionis vinculis obligaret, atque universos traheret ad debitas poenas: sed eo qui diabolus factus est, cum sociis impietatis elato, et ipsa cum eis elatione prostrato, caeteri pia obedientia Domino cohaeserunt, accipientes etiam, quod illi non habuerunt, certam scientiam, qua essent de sua sempiterna et nunquam casura stabilitate securi. CAcuit itaque universitatis creatori atque moderatori Deo, ut quoniam non tota multitudo angelorum Deum deserendo perierat, ea quae perierat autem cum Deo illa deserente perstiterat, de sua certissime cognita semper futura felicitate gauderet