comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nunc exessibus nutriuntur illicitis. Sed in hac nocte memorem se dicit fuisse
nominis dñi. cũ omnia beneficia ipsius. non meritis sius sed diuinis muneribus
applicaret: sicut & in alio psalmo legitur. adiutoriũ nr̃m in nomine dñi. qui
fecit cęlũ & terram: & apłs memorat: qui głatur. in dño głȩtur: Sic enim fidelis.
noctis iftius tenebris non inuoluitur: quia cordis lumine glorificatur. Consequi¬
tur digna professio. Ideo enim custodiuit legem dñi: quia memor fuit in nocte
nominis eius. Non enim custodire ualuisset legem dñi: si suis aliquid meritis ap
telligi: ut quȩ peccatoribus est cecitas. ipsa uiris scĩs illuminatio esse uideatur.
Sic enim credentes non patiuntur tenebras: quamuis in huius mundi cecitate uer-¬
sentur. Sequitur causa. quare illi nox facta sit consolatio: quia iuftificationes

Expanded text:
nunc excessibus nutriuntur illicitis. Sed in hac nocte memorem se dicit fuisse nunc excessibus nutriuntur illicitis. Sed in hac nocte memorem se dicit fuisse nominis Domini, cum omnia beneficia ipsius non meritis suis, sed divinis muneribus applicaret; sicut et in alio psalmo legitur: Adjutorium nostrum in nomine Domini, qui fecit coelum et terram . Et Apostolus memorat: Qui gloriatur, in Domino glorietur . Sic enim fidelis noctis istius tenebris non involvitur, quia cordis lumine clarificatur. Consequitur digna professio; ideo enim custodivit legem Domini, quia fuit memor in nocte nominis ejus. Non enim custodire valuisset legem Domini, si suis aliquid meritis apptelligi, ut quae peccatoribus est caecitas, ipso viris sanctis illuminatio esse videatur. Sic enim credentes non patiuntur tenebras, quamvis in hujus mundi caecitate versentur. Sequitur causa quare illi nox facta sit consolatio, quia justificationes
Abbreviated transcription (Latin):
Cantus enim semꝑ releuat labores. & non facit animo surripere tedium: qui con¬
templationis magna suauitate mulcetur. Tlam quod addidit. in loco incolatus mei:
sicut sepe diximus significat hunc mundũ: ubi peregrinatur omnis qui xp̃o dño
deuotus est. Expulsi siquidem in adam de sede paradisi: in hac terra in colatum
gerimus. quia patriȩ illius beatiaidinem non habemus. Ita fit. ut in hoc mundo
peregrini esse uideamur: sicut & apłs dicit: quandiu sumus in hoc corpore pe
regrinamur a dño. Memor fui in nocte nominis tui dñe. & cuftodiui legem
tuam. Per noctem. mundum iftũ significari non dubium est. in quo peccatorũ
regnat obscuritas. Sed utinam oculos corporeos clauderet: & non cordis lumi¬
na periculosius obcecaret. Hanc noctem dñs depellit: quando udicu tempore
ueniens illuminat abscondita tenebrarũ⁊ & manifeftat consilia cordis: quȩ

Expanded text:
Cantus enim semper relevat labores, et non facit animo surripere taedium, qui conCantus enim semper relevat labores, et non facit animo surripere taedium, qui contemplationis magna suavitate mulcetur. Nam quod addidit, in loco incolatus mei sicut saepe diximus, significat hunc mundum, ubi peregrinatur omnis qui Christo Domino devotus est. Expulsi siquidem in Adam de sede paradisi, in hac terra incolatum gerimus, quia patriae illius beatitudinem non habemus. Ita fit ut in hoc mundo peregrini esse videamur, sicut et Apostolus dicit: Quandiu sumus in hoc corpore, peregrinamur a Domino . Vers. 55. Memor fui in nocte nominis tui, Domine, et custodivi legem tuam. Per noctem, mundum istum significare posse non dubium est, in quo peccatorum regnat obscuritas. Sed utinam oculos corporeos clauderet, et non cordis lumina periculosius obcaecaret. Hanc noctem Dominus depellit, quando judicii tempore veniens illuminat abscondita tenebrarum, et manifestat consilia cordis , quae
Abbreviated transcription (Latin):
cessiones generationũ. longis ȩtatibus cognoscitur extitisse. Pam si ȩternũ tempus
uoluisset ostendere : scłm scłi dixerat: sicut frequenter insinuat. Qua cogitatione
consolatũ se dicit: quia famulos suos uirtus diuina non deserit sicut & alibi
sationis exponitur: ut dolore se defecisse dicat: quia peccatores legem dñi dese¬
rere cernebantur. Necesse est enim ut sc̃m uirũ culpa alterius contriftet: dum
anuus pius saluos fieri desiderat uniuersos: & quem non optat excedere. affli¬
gitur cum ei pęnas cognouerit unminere. Scit enim: quia gratuito illatũ malum.
suũ potius grauat auctorem. Unde scã cohors: non tantũ pęnis suis. quantũ tyran¬
colatus mei. Cum dicitur cantabiles: significat psalmodiam cũ magna delecta¬
tione peragendam: sicut dicit apłs: cantantes & psallentes in cordibus ur̃is dño.

Expanded text:
cessiones generationum longis aetatibus cognoscitur exstitisse. Nam si aeternum tempus cessiones generationum longis aetatibus cognoscitur exstitisse. Nam si aeternum tempus voluisset ostendere, saeculum saeculi diceret, sicut frequenter insinuat. Qua cogitatione consolatum se dicit, quia famulos suos virtus divina non deserit, sicut et alibsationis exponitur, ut dolore se defecisse dicat, quia peccatores legem Domini deserere cernebantur. Necesse est enim ut sanctum virum alterius culpa contristet, dum animus pius salvos fieri desiderat universos; et quem non optat excedere  ms. G., excidere, affligitur cum ei poenas cognoverit imminere. Scit enim quia gratuite illatum malum suum potius gravet auctorem. Unde sancta cohors non tantum poenis suis, quantum tyrancolatus mei. Cum dicitur, cantabiles, significat psalmodiam cum magna delectatione peragendam, sicut dicit Apostolus: Cantantes et psallentes in cordibus vestris Deo .
Abbreviated transcription (Latin):
pice. qm̃ humilitatem suam fidelis populus uiuificatam dicit: superbos autem
id est malignos atq tirannos crudeliter egisse commemorat: qui non uiuifican-¬
di secł potius mortificandi sunt. Per hȩc enim duo uerba: genus designat huma-¬
num. Humiles quippe dicendi sunt. qui mandatis dñi oboedire contendunt:
superbi: qui diabolicis suggestionibus intumescunt. Sequitur. Alege autem tua
non declinaui : scilicet ut illi putabant. qui persequebantur innoxios. Et cum
dicit. non declinaui : significat. in ueritatis iugiter se mansisse sententia. Me
mor fui iudiciorum tuorum a sęculo domine: & consolatus sum. Memor iudi¬
ciorum. plectibilia non presumit: quia metu poenarum reuocatur. qui ince-¬
ntiua prauitate succenditur. Cum dicit a sȩculo: significat. cum
anministrari ceptus est mundus. Hoc enim illa cohors potuit dicere: quȩ per sue¬

Expanded text:
pice quoniam humilitatem suam fidelis populus vivificatam dicit: superbos autem, pice quoniam humilitatem suam fidelis populus vivificatam dicit: superbos autem, id est malignos atque tyrannos crudeliter egisse commemorat, qui non vivificandi, sed potius mortificandi sunt. Per haec enim duo verba designat genus humanum; humiles quippe dicendi sunt, qui mandatis Domini obedire contendunt; superbi, qui diabolicis suggestionibus intumescunt. Sequitur, a lege autem tua non declinari; scilicet ut illi putabant qui persequebantur innoxios. Et cum dicit, non declinavi, significat in veritatis jugiter se mansisse sententia. Vers. 52. Memor fui judiciorum tuorum a saeculo, Domine; et consolatus sum. Memor judiciorum plectibilia non praesumit, quia metu poenarum revocatur qui incentiva pravitate succenditur. Cum dicit, a saeculo, significat cum nistrari coeptus est mundus. Hoc enim illa cohors potuit dicere, quae per suc
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse solatii: ut in presenti uita affligeretur. & de futurȩ spei promissione gau¬
deret. Hoc etiam significat. in humilitate mea: quia reuera sc̃a probatur humili-¬
tas. omnia patienter. omnia cum gratiarum actionibus sustinere. Hanc eͥnim spem
tribuit in euangelio apłis: dicens. In patientia ur̃a: possidebitis animas ur̃ãs. Se¬
quitur. Quia. eloquium tuum uiuificauit me. Causam reddit: quare humilitas
eius fuerit consolata. Promissio quippe tanti iudicis: firmauit animum suftinentis. Et
ne temporalem timeret interitum: spes consolationis uiuificauit afflictum. S uper¬
bi iniq agebant usquequaq: a lege autem tua non declinaui. Tempus significat.
quando a superbis persecutoribus uehementer humilis eccła uexabatur: sed hȩc
omnia dicit ẽẽ fruftrata: cum eam malignorum non potuit nocere sȩuitia. Et res¬

Expanded text:
solatii fuisse, ut in praesenti vita affligeretur, et de futura spei promissione gausolatii fuisse, ut in praesenti vita affligeretur, et de futura spei promissione gauderet. Hoc etiam significat, in humilitate mea; quia sancta revera probatur humilitas omnia patienter, omnia cum gratiarum actione sustinere. Hanc etiam spem tribuit in Evangelio dicens apostolis: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Sequitur, quia eloquium tuum vivificabit me. Causam reddit quare humilitas ejus fuerit consolata. Promissio quippe tanti Judicis firmavit animum sustinentis; et ne temporalem timeret interitum, spes consolationis vivificavit afflictum. Vers. 51. Superbi inique agebant usquequaque, a lege autem tua non declinavi. Tempus significat quando a superbis persecutoribus vehementer humilis Ecclesia vexabatur. Sed haec omnia dicit esse frustrata, cum ei malignorum non potuit nocere saevitia. Et res
Abbreviated transcription (Latin):
onem quam in euangelio dicit. beaa qui lugent qm̃ ipsi consolabuntur & bexti
qui persecutionem patiuntur propter iustitiam. qm̃ ipsorum est regnum cęlorum.
& in alio loco: non uos dimittam orphanos: & his similia. Seruo tuo. subaudiendum
imple promissum: quia si uelis sine aliqua adiectione suꝑiorib aptare quod
dictum est. uerba sibi nequeunt conuenire. Quȩ figura dicitur eclẏpsis idest de¬
fectus: quotiens uerbum suspenditur: ut uiuacius inquiratur. Sequitur. In quo michi
spem dedisti : in illa scilicet promissione uerbi tui: quam iure aueraci dño comple¬
titisse: ipsam se in necessitatibus huius mundi consolatam fuisse testatur. q̃m
inter quaslibet calamitates animus fidelium reficitur: quando talis retributio
cogitatur. Quis enim temporales insidias metuat: cum ad ȩterna dñi promissa
respiciat. Nlam cum dicit consolata est: oftendit inter erumnas scłi hoc sibi

Expanded text:
onem quam in Evangelio dicit: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur. Beationem quam in Evangelio dicit: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur. Beatiropter justitiam, quoniam ipsorum est regnum coelorum . Et alio 406 loco: Non vos dimittam orphanos ; et his similia. Servo tuo, subaudiendum, imple promissum: quia si velis sine aliqua adjectione superioribus aptare quod dictum est, verba sibi nequeunt convenire. Quae figura dicitur ellipsis, id est defectus, quoties verbum suspenditur, ut vivacius inquiratur. Sequitur, in quo mihi spem dedisti; in illa scilicet promissione verbi tui, quam jure a veraci Domino complestitisse, ipsam se in necessitatibus hujus mundi consolatam fuisse testatur, quoniam inter quaslibet calamitates animus fidelium reficitur, quando talis retributio cogitatur. Quis enim temporales insidias metuat, cum ad aeterna Domini promissa respiciat? Nam cum dicit, consolata est, ostendit inter aerumnas saeculi hoc sibi
Abbreviated transcription (Latin):
E MENTO uerbi tui seruo tuo: in quo michi sꝑem dedisti. Ad septimam
litteram uenit chorus ille scorum: in qua spem promissionũ dñi.
sensibus nr̃is omnino commendat ut firmũ in mente nr̃a permaneat. quod glo¬
riosa ueritas pollicetur: asserens. ꝓpter eam fideles aduersa huius mundi tole.¬
rabiliter & libentissime suftinere. Quis enim mortem temporalem metuat: cui
ȩterna uita promitutur. Quis orbitates pignorum cogitet: cum se iungendum
choris nouerit angłorum: Quis labores carnis timeat: cum se in perpetuam requiem
nouerit collocandum.⁊ Ex humana uero consuetudine. memento dicitur deo: qui ni
chil potest obliuiisci: non quia dignum erat in illa maiestate ponere obliuionis in-¬
iuriam: sed precatur. ut cito seruo suo conferat clementissime promissionis effectũ.
Hlas enim tropologias in scripturis diuinis frequenter inuenies: ut est illud in ge¬
pepigerat cum abraham. & isaac. & iacob Uerbi tui. fortasse significat promissi¬

Expanded text:
emento verbi tui servo tuo, in quo mihi spem dedisti. Ad septimam litteram venit chorus ille sanctorum, in qua spem promissionum Domini sensibus nostris omnino commendat, ut firmum in mente nostra permaneat quod gloriosa veritas pollicetur, asserens propter eam fideles adversa hujus mundi tolerabiliter et libentissime sustinere. Quis enim mortem temporalem metuat, cui aeterna vita promittitur? Quis orbitates pignorum cogitet, cum se jungendum choris noverit angelorum? Quis labores carnis timeat, cum se in perpetuam requiem noverit collocandum? Ex humana vero consuetudine memento dicitur Deo, qui nihil potest ullatenus oblivisci; non quia dignum erat in illa majestate ponere oblivionis injuriam, sed precatur ut cito servo suo conferat clementissimae promissionis effectum. Has enim tropologias in Scripturis divinis frequenter invenies, ut est illud in Ge quod ed., foederis quod  pepigerat cum Abraham et Isaac et Jacob . Verbi tui fortasse significat promissi
Abbreviated transcription (Latin):
scorũ quȩ queetis temporib cognita non fuer̃. Istius ergo torcularis p̾ssura scĩ¬
ficats contritio meliorat. cuiꝰ labor gelestis fructus. ẽ & pena p̃sens requies
sempit̾na. Nec illud uacat: qͦd in octauo & in octogesimo. & hic tantũ ꝓtorcularib
positũ .ẽ. Significat enĩ ael scãm trinitatẽ. hoc mysterisĩ eccłiȩ ꝑtinere quod
trini numeri repetitione sacratũ. ẽ. Chore uero caluariũ int̃pͥtare̾. Qi su¬
pra  dictũ ẽ : cuius nominis int̾p̃tatio denuntrat caluarie locũ tibi xp̃m¬

Expanded text:
orum, quae quietis temporibus cognita non fuerunt. Istius ergo torcularis pressura sanctificat, contritio meliorat, cujus labor coelestis fructus est, et poena praesens requies sempiterna. Nec illud vacat quod in octavo et in octogesimo, et hic, tantum pro torcularibus positum est. Significat enim ad sanctam Trinitatem hoc mysterium Ecclesiae pertinere, quod trini numeri repetitione sacratum est. Core vero calvitium interpretari supra jam dictum est. Cujus nominis interpretatio denuntiat Calvariae locum, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
uid significos infinẽ frequent̃ expositũ ẽ: & cũ suꝑ-¬
iorib titulis ꝓtorcularib dixerimꝰ adeccłia ꝑtine¬
re congruit tam̃ diligent̃ inspicere cur ȩccłia uisa
ẽ tale nom̃ acciꝑe. Uua pendens atq intacta¬
non in eidant oliuȩ baca in arbore constituta sua uissimi sa¬

Expanded text:
ignificet In finem, frequenter expositum est, et cum superioribus titulis pro torcularibus dixerimus ad Ecclesiam pertinere, congruit tamen diligenter inspicere cur Ecclesia visa est tale nomen accipere. Uva pendens atque intacta, et olivae bacca in arbore constituta suavissimi sa
Abbreviated transcription (Latin):
eredere dignũ est: futurũ regnũ dñi significatur: ubi diuersa merita scorũ pro
actuum qualitate fulgebunt: cũ tamen omĩb una beatitudo.& suauitas ȩterna prę¬

Expanded text:
credere dignum est futurum regnum Domini significatur, ubi diversa merita sanctorum pro credere dignum est futurum regnum Domini significatur, ubi diversa merita sanctorum pro actuum qualitate fulgebunt, cum tamen omnibus una beatitudo et suavitas aeterna praes
Abbreviated transcription (Latin):
paruus quidem psalmus: plenissima breuitate conclusus est. Quid enim
amplius potuit dicĩ quam ut cieator debeat toto orbe laudaris fecunda
breuitas: constricta copia: aretũ latissimũ: & sine fine coangustum. O duleisa
Lsuna & anmiranda diuersitas: modo paucis sententiis salutaria dicere: nodo
magnalia diffusa oratione narrare: ut tȩdiosa mortalitas nec in ipsa cura sufa¬
duos tantũ uersus psalmus iste contineat: cũ ediuerso. centesimus octauus decimus
centũ septuaginta sex uersib ꝓductus ẽẽ monstretur: aliiq complures dispari mo-¬
do pro rerũ qualitate formati sint. Sed illud fortassis res ista indicare cognoscit᷑
q̃m̃ armonia id est musicȩ uirtutis pulchra modulatio. ex diuersis sonis atq accen¬
tib unã perfectam facit cantilenã: sic & isti psalmi. modo breues. modo medio¬
eres. modo longissimi. in unũ concentũ suauitate dulcissima rediguntur Siue quod

Expanded text:
Parvus quidem psalmus plenissima brevitate conclusus est. Quid enim amplius potuit dici, quam ut Creator debeat toto orbe laudari? Fecunda brevitas, constricta copia, arctum latissimum, et sine fine angustum. O dulcis et admiranda diversitas! modo paucis sententiis salutaria dicere, modo magnalia diffusa oratione narrare, ut taediosa mortalitas nec in ipsa cura sustiduos tantum versus psalmus iste contineat, cum e diverso centesimus decimus octavus centum septuaginta sex versibus productus esse monstretur, aliique complures dispari modo pro rerum qualitate formati sunt. Sed illud fortassis indicare res ista cognoscitur; quoniam sicut harmonia, id est, musicae virtutis pulchra modulatio, ex diversis sonis atque accentibus unam perfectam faciunt cantilenam, sic et isti psalmi modo breves, modo mediocres, modo longissimi, in unum concentum suavitate dulcissima rediguntur. Sive quod
Abbreviated transcription (Latin):
debita supplicia formidetis. Quid ẽ. aliud in requiem dñi ñ initrorre:
nisi ꝑpetua tormenta susciꝑe: Nonuos implic& quesumꝰ erroralienus.:
patrũ ur̃orũ desicłia. meliore conlitione mutate. Si aqͦs insiccitate pos¬
citis ad fontẽ dm̃ conuenite : si manna desideratis. corpꝰ dñi saluatoris
accipite. Illa deder̃ ur̃is patrib pęnã : uob̃ ista tribuunt reqͥem sempr¬
ternã. Quinimmo. pͥores ur̃os fide suꝑate: incredula eoꝵ corda res-¬
puite: aulientes. illuminatione diuina credite. qͦd illi etiã uidentes.
caetata noluer̃ uoluntate reciꝑe. Nolite dissimulare. dũ tempris est:
Nam sustinebitis s udice. si modo nolueritis agnoscere monitorẽ. Ex Pliext¬
CANOODOAS AEDIEICABATUR POST CAPTIUITATEM

Expanded text:
debita supplicia formidetis. Quid est aliud in requiem Domini non introire, nisi perpetua tormenta suscipere? Non vos implicet, quaesumus, error alienus, patrum vestrorum desideria meliore conditione mutate. Si aquas in siccitate poscitis, ad fontem Domini convenite; si manna desideratis, corpus Domini Salvatoris accipite. Illa dederunt vestris patribus poenam, vobis ista tribuunt requiem sempiternam. Quinimo priores vestros fide superate, incredula eorum corda respuite; audientes illuminatione divina credite, quod illi etiam videntes caecata noluerunt voluntate recipere. Nolite dissimulare dum tempus est; nam sustinebitis postea judicem, si modo nolueritis agnoscere monitorem. EXquando domus aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
diuisionis causa positum: & ut perfectũ numerum possit indicare iustorum. Isais
enim litteris. & hebrȩa sapientia discitur.: & diuinorum librorum sacratus numerus
continetur. Has enim litteras. significationes suas habere: beato hieronimo testante
cognouimus. Quod nunc repetere uidetur ẽẽ superfluum: cũ sit iam alterius labore
collectum. Hunc autem psalmum. & centesimum qua dragesimum quartum. &
deuteronomti canticum: iosephus refert. elegiaco metro eẽ compositos. DILIISIO

Expanded text:
divisionis causa positum, et ut perfectum numerum possit indicare justorum. Istis divisionis causa positum, et ut perfectum numerum possit indicare justorum. Istis enim litteris et Hebraea sapientia discitur, et divinorum librorum sacratus numerus continetur. Has enim litteras significationes suas habere beato Hieronymo testante cognovimus, quod nunc repetere videtur esse superfluum, cum sit jam alterius labore collectum. Hunc autem psalmum et centesimum quadragesimum quartum, et Deuteronomii canticum Josephus refert elegiaco metro esse compositos. Divisio
Abbreviated transcription (Latin):
estiuo psalmo. & diuinarum rerum uirtutẽ plenissimo. desiderabile allelu¬
ia premittitur: ut meritum diuini carminis. honore tituli possit agnosci.
.Est enim altissimus ꝓfunditate sensuum: & contextus quasi similium repeti¬
tione uerborum: modo ꝓfitendo quod accepit: modo iterum eadem sperando quȩ
meruit. Qui more nobilium fluuiorum. lenis ire conspicitur: cum ninis ꝓfundus
ẽẽ noscatur. Quem tamen oportet iuuante deo. instituti nr̃i mensura percurrere:
ne qui nos hactenus strinximus: subita inundatione fundamur. Est etiam hebrȩis
elementis ad rudes & docibiles in scola xp̃i popłos instruendos. tali ordine depic¬
tus: ut uersum quem prima littera sortita fuerit. eadem & in septem subsequen¬
tib affigatur: sacramentum illud forsitan in cordis circuncisione designans. Sic
iste psalmus in sua lingua per singulas litteras octonis uersib gradatim decur¬
rens. sibi undiq collatus. partium equalitate finitus est: quod nos dicimus &¬

Expanded text:
Festivo psalmo et divinarum rerum virtute plenissimo, desiderabile Alleluia praemittitur, ut meritum divini carminis honore tituli possit agnosci. Est enim altissimus profunditate sensuum, et contextus quasi similium repetitione verborum, modo profitendo quod accepit, modo iterum eadem sperando quae meruit. Qui more nobilium fluviorum lenis ire conspicitur, cum nimis profundus esse noscatur; quem tamen oportet juvante Deo instituti nostri mensura percurrere, ne qui nos hactenus constrinximus, subita inundatione fundamur. Est etiam Hebraeis elementis ad rudes et docibiles in schola Christi populos instruendos tali ordine depictus, ut versum quem prima littera sortita fuerit, eadem et in septem subsequentibus affigatur, sacramentum illud forsitan in cordis circumcisione designans. Sic iste psalmus in sua lingua per singulas litteras octonis versibus gregatim decurrens, sibi undique collatus partium aequalitate finitus est. Quod nos dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
opłs beatorũ diuersis mundi partib aggregatus. primo ingressu psalmi
confiteri se dicit dño in congregatione iustorũ: ubi est ęt̾na laus. & sine fine prȩconium.
Continet autẽ hȩc pars. predicti alphabea litteras sex. scdo. fideles eiꝰ dicit copioso mu¬
nere satiatos: aduentũ dñicũ ꝓmittens. ut hereditatẽ pollicitã auidissima intentione ꝑ¬
quirant: in quo aliȩ decem lit terȩ sunt digestȩ. Ttio. redemptos asserit xp̃ianos & testa¬
mentũ nouũ ȩt̃na gr̃a consecratũ. Iste uero residuas sex litteras recipiens: totũ alphabe¬¬
tũ decora perfectione compleuit.

Expanded text:
s beatorum diversis mundi partibus aggregatus, primo ingressu psalmi confiteri se dicit Domino in congregatione justorum, ubi est aeterna laus et sine fine praeconium. Continet autem haec pars praedicti alphabeti litteras sex. Secundo fideles ejus dicit copioso munere satiatos, adventum Domini compromittens, ut haereditatem pollicitam avidissima intentione perquirant; in quo aliae decem litterae sunt digestae. Tertio redemptos asserit Christianos, et Testamentum Novum aeterna gratia consecratum. Ista vero residuas sex litteras recipiens, totum alphabetum decora perfectione complevit.
Abbreviated transcription (Latin):
t hunc quoq psalmũ ad finem scłi perti¬
nere non dubium eft: quando dispersiones israhel in unũ populum
congregantur. ut fiat unus grex. & pastor unus. O beatũ tempus: quan¬
do lapides illi uiui. preciosiores omnib margaritis. in celestem fabricã
& ȩternã beatitudinem colliguntur. Tunc unicuiq scõrũ erit dulcissi¬
mus labor suus: quib pariet luctus consolationem: persecutio. ȩ¬
ternã requiem: paupertas pia. dabit regna cȩlestia: & quicquid
hic grauiter pertulerunt. ibi se talia sustinuisse gaudebunt. Dona dñe
hic patientiam malorũ : ut illic facias nobis gaudium ẽẽ perpetuum.

Expanded text:
 psalmum ad finem saeculi pertinere non dubium est, quando dispersiones Israel in unum populum congregantur, ut fiat unus grex et pastor unus . O beatum tempus, quando lapides illi vivi pretiosiores omnibus margaritis in coelestem fabricam et aeternam beatitudinem colliguntur! Tunc unicuique sanctorum erit dulcissimus labor suus, quibus pariet luctus consolationem, persecutio aeternam requiem, paupertas pia dabit regna coelestia, et quidquid hic graviter pertulerunt, ibi se talia sustinuisse gaudebunt. Dona, Domine, hic patientiam malorum, ut illic facias nobis gaudium esse perpetuum.
Abbreviated transcription (Latin):
onsideremꝰ hunc psalmũ : quã salubri nos institutione componat. Ab
iclolorũ cultura ꝓhib&: unde xternã mortẽ potussemus incurrere
aueles dñi competent̃ insinuat: unde uita nr̃a sine dubitatione succedat.
doc& afflictiones ñ pauescere : nec mala huiꝰ scł formidare. Omia enim
piculosa. om̃ia mortifera. magno compendio possumꝰ euađe si salutis
nr̃ae cdiligamus auctorẽ. sicut dic̃ apłs In omib tribulationẽ patimur:¬

Expanded text:
almum quam salubri nos institutione componat. Ab idolorum culturis prohibet, unde aeternam mortem potuissemus incurrere. Laudes Domini competenter insinuat, unde vita nostra sine dubitatione succedat. Docet afflictiones non pavescere, nec mala hujus saeculi formidare. Omnia enim periculosa, omnia mortifera magno compendio possumus evadere, si salutis nostrae diligamus auctorem; sicut dicit Apostolus: In omnibus tribulationem patimur
Abbreviated transcription (Latin):
batur enim ad prouectum suum: non cruciabatur ad pęnam. Tales animȩ mundum
uicerunt: quȩ sensum doloris sui. ȩterni prȩmii cogitationib molliebant. Nam &
res. dñi testimonia meditata sufficerent. łorum quippe cogitatio. quos libet miti-¬
gat dolores nec timori relinquit locum. qui in promissionib dñi iugiter occu¬
patur: sicut dicit apłs.⁊ timor non est in caritate. sed perfecta dilectio foras init¬
tit timorem. Consolationem uero suam ẽẽ ꝓfessus est tdñi iustificationes: quas
suis martẏribus pollicetur. Consolamur enim in afflictione presentium rerun:

Expanded text:
batur enim ad provectum suum, non cruciabatur ad poenam. Tales animae mundum batur enim ad provectum suum, non cruciabatur ad poenam. Tales animae mundum vicerunt, quae sensum doloris sui aeterni praemii cogitationibus molliebant. Vers.res Domini testimonia meditata sufficerent. Eorum quippe cogitatio quoslibet mitigat dolores, nec timori relinquit locum qui in promissionibus Domini jugiter occupatur; sicut dicit Apostolus: Timor non est in charitate, sed perfecta dilectio foras mittit timorem . Consolationem vero suam esse professus est Domini justificationes, quas suis martyribus pollicetur. Consolantur enim in afflictione praesentium rerum,
Abbreviated transcription (Latin):
beati qui persecutionem patiuntur ꝓpter iustitiam: q̃m ipsorum est regnum
celorum. Sed diligentius intuendum est. quare ase petant martẏres opprobri-¬
a remoueri: unde se nouerant dñi munere coronari. Sed hȩc oratio pro persecu¬
torib funditur: ut dum conuersi fuerint ad dñm. martyrib tollatur oppro-¬
brium: quando & ipsi ipsam religionem coluerint quam in aliis persequendam ẽẽ
putauerunt: quod prȩstante dño. frequenter factum.: cognouimus. E tenim sede
in tuis iustificationib. Auditum se a principibus. mardyrũ chorus exponit:
qui iudiciario more residentes. de innocentium perditione tractabant: & qđ
grauius terrere potuisset. ipsi erant accusatores & iudices. Se uero merito di¬
cit seruum dñi: qui inter uite pericula. de eius iustificatione cogitabat. quid in
illa uita recepturus esset. qui in ista temporaliter grauissima sufstinebat. Exerce¬

Expanded text:
Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam, quoniam ipsorum est regnum Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam, quoniam ipsorum est regnum coelorum . Sed hic diligentius intuendum est quare a se petant martyres opprobria removeri, unde se noverant Domini munere coronari. Sed haec oratio pro persecutoribus funditur; ut dum conversi fuerint ad Dominum, martyribus tollatur opprobrium, quando et illi ipsam religionem coluerint, quam in aliis persequendam esse putaverunt. Quod, praestante Domino, frequenter factum esse cognovimus. Vers. in tuis justificationibus. Auditum se a principibus martyrum chorus exponit, qui judiciario more residentes 402, de innocentium perditione tractabant. Et ut  ed., Et quod gravius terrere potuissent, ipsi erant accusatores et judices. Se vero merito dicit servum Domini, qui inter vitae pericula de ejus justificatione cogitabat quid in illa vita recepturus esset qui in ista temporaliter gravissima sustinebat. Exerce
Abbreviated transcription (Latin):
onis ostendit. Sequitur generalis & absoluta sententia: malectos ẽẽ qui eius
temptant mandata declinare. Nam ut prȩcepta dñi non compleat humana fra-¬
gilitas leuius malum est: iftud uero nefarium est. per superbiam declinare.
unde animam suam a peccatorum nexib possit eripere. Nam & illum adam qͥ
declinauit mandata dñi constat esse maledictum : & hodieq maledicti sunt
qui simili scelere polluuntur. Mandata enim quȩ sint: iam sunt
testimonia tua exquisiui. Ecce de illo choro scorum martyrũ
probis opprobrio & contemptui ẽẽ uidebantur: nunc rogant ut manifesta¬
tione miscdiȩ dñi. eorum derisui etiam utilitas inferatur. Quod & in alio psal¬
mo legitur: ubi ait. quia multum repleti sumus contemptione: & multum reple
ta est anima nr̃a. opprobrium abundantium. & despectio superbis. Testimonia
uero diuina exquisierunt. ut talia paterentur: quando constat eẽ preceptũ.

Expanded text:
onis ostendit. Sequitur generalis et absoluta sententia, maledictos esse qui ejus onis ostendit. Sequitur generalis et absoluta sententia, maledictos esse qui ejus tentant mandata declinare. Nam ut praecepta Domini non compleat humana fragilitas, levius malum est; istud vero nefarium est per superbiam declinare, unde animam suam a peccatorum nexibus possit eripere. Nam et illum Adam qui declinavit mandata Domini constat esse maledictum, hodieque maledicti sunt qui simili scelere polluuntur. Mandata enim quae sint, jam sunt testimonia tua exquisivi. Ecce de illo choro sanctorum et marprobis opprobrio et contemptui esse videbantur: nunc rogant ut manifestatione misericordiae Domini, eorum derisio et vilitas auferatur. Quod et in alio psalmo legitur, ubi ait: Quia multum repleti sumus contemptita est anima nostra, opprobrium abundantibus et despectivero divina exquisierunt, ut talia paterentur, quando constat esse praeceptum:
Abbreviated transcription (Latin):
obsiftere. Potest enim & infidelis. ad tempus rem bonam concupiscere: sed hoc perfec¬
tis desideruis popłs sc̃s attribuit. quod omni tempore concupiuit. Hoc est enĩ
concupiscere.: quod desiderare. Nemo enim desiderat nisi qui concupiscit: nec
iterum concupiscit nisi qui desiderat. Qua ꝓpter: plenissimam uoluntatem indi¬
tuis. Cum sint hominum innumerabilia crimina: superbos hic asserit increpatos:⁊
qui deo semꝑ probantur odibiles. Superbia est enim per quam angłs cecidit: per
quam adam de nature suȩ dignitate deiectus est. Nam sicut humilitas omnium
pax ꝓbatur ẽẽ uirtutum: ita superbia uiciorum mater esse dinoscitur. De ipsis
enim. scriptum est. Superbis deus resiftit: humilib autem dat grãm. Increpare
enim dicimus : quasi de taciturnitate crepare: & in mordacia dicta ꝓsilire. Quo.
deus per scripturas diuinas frequenter facit: cum terrorem eis suȩ indignati¬

Expanded text:
obsistere. Potest enim et infidelis ad tempus rem bonam concupiscere, sed hoc perfecobsistere. Potest enim et infidelis ad tempus rem bonam concupiscere, sed hoc perfectis desideriis populus sanctus attribuit, quod omni tempore concupivit. Hoc est enim concupiscere, quod desiderare: nemo enim desiderat, nisi qui concupiscit; nec iterum concupiscit, nisi qui desiderat. Quapropter plenissimam voluntatem indituis. Cum sint hominum innumerabilia crimina, superbos hic asserit increpatos, qui Deo semper probantur odibiles. Superbia est enim per quam angelus cecidit, per quam Adam de naturae suae dignitate dejectus est. Nam sicut humilitas omnium pax probatur esse virtutum, ita superbia vitiorum mater esse dignoscitur. De ipsis enim scriptum est: Superbis Deus resistit, humilibus autem dat gratiam . Increpare enim dicimus, quasi de taciturnitate crepare, et in mordacia dicta prosilire, quod Deus per Scripturas divinas frequenter facit, cum terrorem eis suae indignati
Abbreviated transcription (Latin):
babyloniȩ parte uersari. Illius enim quisq potest scire uotum: cui & famulari
uelle cognoscitur. Mandata enim esse dicimus. diliges dñm dm̃ tuum ex toto cor-¬
de tuo. & ex tota anima tua: & cętera. Plȩc petit non a se abscondi. id est subtrahi
atq denegari: unde salutem animȩ suȩ nouerat ẽẽ uenturam. Rogat ergo ut ei nul¬
latenus celentur. quȩ peccatorib. ꝓbantur absconsa : quamuis generaliter ꝓnun
concupisces rem proximi tui: in bono. concupiscentia sapientiȩ perducit ad regnũ
lta & hic positum est: concupiuit anima mea desiderare iuftificationes tuas. Uio¬
lenta res: & in utraq parte fortissima. Non enim facile labitur: quod concupiscen¬
tiȩ radicib alligatur. Nlam ut ipsam uim sermonis potuisset oftendere: adiecit.
in omni tempore ut huic desiderio. nulla intermissio. nullum tempus. ualuisset

Expanded text:
Babyloniae parte versari  ed., conversari. Illius enim potest scire quisque votum, cui et famulari Babyloniae parte versari  ed., conversari. Illius enim potest scire quisque votum, cui et famulari velle cognoscitur. Mandata enim esse diximus: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua , etc. Haec petit non a se abscondi, id est subtrahi atque denegari, unde salutem animae suae noverat esse venturam. Rogat ergo ut ei nullatenus celentur, quae peccatoribus probantur absconsa, quamvis generaliter pronuntconcupisces rem proximi tui ; in bono: Concupiscentia sapientiae perducit ad regnum ; ita et hic positum est: Concupivit anima mea desiderare justificationes tuas. Violenta res, et in utraque parte fortissima; non enim facile labitur, quod concupiscentiae radicibus alligatur. Nam ut ipsam vim sermonis potuisset ostendere, adjecit, in omni tempore, ut huic desiderio nulla intermissio, nullum tempus valuisset
Abbreviated transcription (Latin):
lac & mel: quod ad illud futurum scłm pertinere non dubium est. ubi sũmȩ
beatitudinis gaudia copiosa dulcescunt. Rogat ergo popłs ille scõrum. ut reue¬
lato corde ista consideret: quȩ superducto uelamine non poterat
mandata tua. In hac terra iusti sunt incolȩ: qui propriam in
mundo non habent mansionem. Corpore siquidem in terra po¬
siti sunt. in cęlis autem probabili conuersatione consistunt.
conuersatio autem nr̃a in cęlis est. Et merito hic dicuntur incolȩ. quib in ali¬
ena patria nullus affectus est : sed ad tempus terram sui corporis colunt. Non
enim erat ille diues incola qui horrea construebat. & longeuitatem uitȩ suę
in multa congregatione posuerat: sed isti sunt uere incolȩ. qui thesaurum suũ
in cȩlum reponunt. ut cor eorum futuram patriam semꝑ affectet. Peat ergo
fidelis popłs mandatorum dñi conscium se fieri: quia non deprehenditur in

Expanded text:
lac et mel, quod ad illud futurum saeculum pertinere non dubium est, ubi summae lac et mel, quod ad illud futurum saeculum pertinere non dubium est, ubi summae beatitudinis gaudia copiosa dulcescunt. Rogat ergo populus ille sanctorum, ut revelato corde ista consideret, quae superducto velamine non poterat das a me mandata tua. In hac terra justi sunt incolae, qui propriam in mundo non habent mansionem; corpore siquidem in terra positi sunt, in coelis autem probabili conversatione consistunt, sicut Apostolus dicit: Conversatio autem nostra in coelis est . Et merito hic dicuntur incolae, quibus in aliena patria nullus affectus est, sed ad tempus terram sui corporis colunt. Non enim erat ille dives incola, qui horrea construebat, et longaevitatem vitae suae in multa congregatione posuerat. Sed isti sunt vere incolae, qui thesaurum suum in coelo reponunt, ut cor eorum futuram patriam semper affectet. Petit ergo fidelis populus mandatorum Domini conscium se fieri, quia non deprehenditur in
Abbreviated transcription (Latin):
uersiculo. infirmitas humanitatis & beneficium supernȩ maiestatis exponitur.
Reuelare enim dictum est: remouere uelum. Quodam enĩ operimento ignorantię
interior aspectus obducitur.: & nisi miscđia ipsius fuerit hoc uelamen ablatũ.
scripturas scãs lumine cordis non possumus intueri. Petit ergo auferri sibi im¬
peritiȩ cecitatem: ut illuminatus gr̃a diuina. quȩat dñi uidere miracula. Quȩ
sunt autem ista miracula: ipse testatur. dicens: de lege tua. Superius diximus
legem umbram fuisse futurorum: quȩ significantiam uenturȩ plenitudinis con¬
tinebat. Immolabatur quippe paschali festiuitate agnus immaculatus. quod
xp̃m dñm significabat occidi: sacerdos ueste pulcherrima & choruscabili
tegebatur: ut futuri pontificis & cęlestis regis indicia nuntiaret. Promissiones
quoq dñi fuerunt ut israheliticus popłs in terram perduceretur fluentem

Expanded text:
versu infirmitas humanitatis, et beneficium supernae majestatis exponitur. versu infirmitas humanitatis, et beneficium supernae majestatis exponitur. Revelare enim dictum est, removere velum. Quodam enim operimento ignorantiae interior aspectus obducitur; et nisi misericordia ipsius fuerit hoc velamen ablatum, Scripturas sanctas lumine cordis non possumus intueri. Petit ergo auferri sibi imperitiae caecitatem, ut illuminatus gratia divina queat Domini videre miracula. Quae sunt autem ista miracula ipse testatur dicens, de lege tua. Superius diximus legem umbram fuisse futurorum, quae significantiam venturae plenitudinis continebat. Immolabatur quippe paschali festivitate agnus immaculatus, qui Christum Dominum significabat occidi. Sacerdos veste pulcherrima et coruscabili tegebatur, ut futuri Pontificis et coelestis Regis indicia nuntiaret. Promissiones quoque Domini fuerunt, ut Israeliticus populus in terram perduceretur fluentem
Abbreviated transcription (Latin):
motib persecuntur. Retribue siquidem dicit. non merits redde. sed iterum
da: ut qui prȩstitisti petitionis affectum: effectum quoq postulationis at¬
tribuas. Peniq hunc sensum declarat serno subiunctus: cum dicit seruo tuo¬
Seruus enim xp̃i dici non potest.: nisi qui non suis meritis. sed diuinȩ gratiȩ re.¬
putat. quod boni aliquid fecisse cognocitur. Dñi autem custodire mandata. reue¬
ra uiuentis est. ł contra mortuus iure dicitur. qui nocens approbatur: sicut in
eu angelio de infidelib legitur. sine mortuos sepelire mortuos suos. Sepelire enim
mortuos uiuentium erat: sed quia infideles uidebantur. recte mortuos appella
tos cognoscimus. Et aduerte confessionem scãm. Sic se iudicauit ẽẽ uicturum: si
potuisset dñi cuftodire sermones: & merito: quoniã qui eos custodit. ab ipsis sine du¬
bio custoditur. & mors ei ultra non dominabitur: quȩ in impiorum depopulatio

Expanded text:
motibus persequuntur. Retribue siquidem dicit, non meritis redde, sed iterum motibus persequuntur. Retribue siquidem dicit, non meritis redde, sed iterum da, ut qui praestitisti petitionis affectum, effectum quoque postulationis attribuas. Denique hunc sensum declarat sermo subjunctus cum dicit, servo suoServus enim Christi dici non potest, nisi qui non suis meritis, sed divinae gratiae reputat quod boni aliquid fecisse cognoscitur. Domini autem custodire mandata, revera viventis est: 401 contra, mortuus jure dicitur, qui inobediens approbatur, sicut in Evangelio de infidelibus legitur: Sine mortuos sepelire mortuos suos . Sepelire enim mortuos viventium erat; sed quia infideles videbantur, recte mortuos appellatos esse cognoscimus. Et adverte confessionem sanctam; sic se judicavit esse victurum, si potuisset Domini custodire sermones: merito, quoniam qui eos custodit ab ipsis sine dubio custoditur, et mors ei non dominabitur, quae in impiorum depopulation
Abbreviated transcription (Latin):
quema dmodum diuersis causis..ꝓpria uerba subiuncta sunt. In superiore quippe
uersu. idest in mandatis exercebor dixit. ubi parte opus est actuali: mandata
enim sunt dñi. non mȩchaberis. non falsum teftimonium dixeris. & cȩ̨tera: hȩc enĩ
oportuit non tantum audire. sed & facere. ideoq posuit exercebor: hic autem.
iustificationes dicit meditabor. lustificationes quippe dicte sunt sicut & superius
expositum est: hebrȩum puerum non amplius quam sex annis debere seruire: ad
significantiam beati popłi qui in hoc scło seruit: ut in illa resurrectione a cuncta
obnoxietate liberetur. Hoc ergo quia fuit in enigmate confaitutum. meditabor
dixit: ut frequens iteratio intellectum futurȩ rei euidentius aperiret.
lit teram. in qua humanam indigentiam confitetur: & grãm dñi per cu-¬
neta commendat. Increpatos asserit superbos: qui fideles dñi iniquis

Expanded text:
quemadmodum diversis causis propria verba subjuncta sunt. In superiori quippe quemadmodum diversis causis propria verba subjuncta sunt. In superiori quippe versu, id est, In mandatis tuis exercebor, dixit: ubi parte opus est actuali; mandata enim sunt Domini: Non moechaberis, Non falsum testimonium dices , etc. Haec enim oportuit non tantum audire, sed facere; ideoque posuit, exercebor: hic autem dicit, justificationes meditabor. Justificationes quippe dictae sunt sicut superius expositum est, Hebraeum puerum non amplius quam sex annis debere servire, ad significantiam beati populi, qui in hoc saeculo servit, ut in illa resurrectione a cuncta obnoxietate liberetur. Hoc ergo quia fuit in aenigmate constitutum, meditabor, dixit, ut frequens iteratio intellectum futurae rei evidentius aperiret. litteram, in qua humanam indigentiam confitetur, et gratiam Domini per cuncta commendat. Increpatos asserit superbos, qui fideles Domini iniquis
Abbreviated transcription (Latin):
testimonium xp̃i confirmatum est in uobis. Cęterum cohors sancta sȩculares di¬
uitias non poterat testimoniis dñi comparare: quas ipsa uelut sordes aliquas
Ecclesiafticȩ disciplinȩ ordo. seruatus est. Prius enim fuit ut exerceretur in ma¬
ndatis diuinis. idest frequenti operatione usum rerum necessariarum assiduo
labore perageret: & sic ad intellectus eius penitralia perueniret. Nemo enim
meretur tantum secretum conspicere: nisi cui datum fuerit bona conuersatione
mones tuos. Obliuio. non natura nobis uenit: sed ab originalis peccati infirmitate
descendit. Huic remedialis opposita est meditatio: ne memoriȩ culmen obliuio
nefanda deftrueret. Meditari enim se dicit iustificationes dñi: ne possit quod
retinere expedit obliuisci. Nouerat enim quo uicio mens humana premeretur: &
contra hoc auxilium repperit. unde obliuio uiolenta debuisset excludi. Respice:

Expanded text:
testimonium Christi confirmatum est in vobis . Caeterum cohors sancta saeculares ditestimonium Christi confirmatum est in vobis . Caeterum cohors sancta saeculares divitias non poterat testimoniis Domini comparare, quas ipsa velut sordes aliquas Ecclesiasticae disciplinae ordo servatus est. Prius enim fuit, ut exerceretur in mandatis divinis, id est, frequenti operatione usum rerum necessariarum assiduo labore peragere, et sic ad intellectus ejus penetralia pervenire. Nemo enim meretur tantum secretum conspicere, nisi cui datum fuerit bona conversatione scar sermones tuos. Oblivio non natura nobis venit, sed ab originalis peccati infirmitate descendit. Huic remedialis opposita est meditatio, ne memoriae culmen oblivio nefanda destrueret. Meditari enim se dicit justificationes Domini, ne possit quod retinere expetit oblivisci. Noverat enim quo vitio mens humana premeretur, et contra hoc auxilium reperit, unde oblivio violenta debuisset excludi. Respice
Abbreviated transcription (Latin):
cꝓphas & apłos suos: quando ea labiis suis recensuit: & popło predicauit
Omnia iudicia. significat quȩ scripta uel dicta sunt: cȩterũ. uniuersaliter non
potest pronuntiari. quod nulla notitia prȩualet apprehendi: sicut in alio psal¬
mo dictum est. iudicia tua abyssus multa: apłs quoq testatur. o altitudo diui¬
tiarũ sapientiȩ & scientiȩ dei. quam inscrutabilia sunt iudicia eius. & inuestigabi¬
les uiȩ ipsius: & ipse passione uicina dicit apłis. non omnia dixi uobis. Qua¬
ꝓpt̃. figuralit̃ pro parte dicitur totũ : quod in scripturis diuinis frequenter
cunt. Ua certa ÷ iter infatigabile. ⁊ quȩstuosus labor ubi quis quis peruenerit.
in ȩftimabilium diuitiarum delectatione mulcetur. Et intuendum quod sequitur
sicut in omĩb diuitiis. Hic diuitias sp̃uales debemus accipere: dequib apłs ait.¬
qm in omnib diuites facti eftis in ipso. in omni uerbo. & in omĩ scientia. sicut

Expanded text:
postolos suos, quando ea labiis suis recensuit, et populo praedicavit. Omnia judicia, significat quae scripta vel dicta sunt. Caeterum universaliter non potest pronuntiare, quod nulla notitia praevalet apprehendi, sicut in alio psalmo dictum est: Judicia tua abyssus multa . Apostolus quoque testatur: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ipsius ! Et ipse passione vicina dicit apostolis: Non omnia dixi vobis. Quapropter figuraliter pro parte dicitur totum, quod in Scripturis divinis frequenter cunt: via certa, iter infatigabile, quaestuosus labor, ubi quisquis pervenerit, inaestimabilium divitiarum delectatione mulcetur. Et intuendum quod sequitur, sicut in omnibus divitiis. Hic divitias, spirituales debemus accipere, de quibus Apostm in omnibus divites facti estis in ipso, in omni verbo et in omni scientia, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ciens infirmitatis humanȩ labilem gressum. iter istud uirtutũ qui¬
busdam gradibus fabricauit: ut securius ad ardua tenderet deside¬
rium nrͣm: cum uestigium poneretur in plano. Sic enim calcamus
dorsa graduum: ut inȩquale non patiamur ascensum. Sed quamuis
scala ista salutaris. competenti remedio uideatur esse conftructa: nulla
tamen firmitate consistimus. nisi illic dñi regimine teneamur. Quȩ tamen¬
ascensio : fit mente. non corpore. Nam in uno magis loco sedentes. & cellulȩ
situ retrusi: efficatius iftos gradus ascendimus quã si per hominum ora
uolitemus. Et ideo clamat propheta. nobis esse. confidendum: ne labore¬
mus in cassum.
PSAL MI

Expanded text:
inus infirmitatis humanae labilem gressum, iter istud virtutum quibusdam gradibus fabricavit, ut securius ad ardua tenderet desiderium nostrum, cum vestigium poneretur in plano. Sic enim calcamus dorsa graduum, ut inaequalem non patiamur ascensum. Sed quamvis scala ista salutaris competenti remedio videatur esse constructa, nulla tamen firmitate consistimus, nisi illic Domini regimine teneamur ascensio fit mente, non corpore. Nam in uno magis loco sedentes, et cellulae situ retrusi, efficacius istos gradus ascendimus, quam si per hominum ora volitemus; et ideo clamat propheta nobis esse in Domino confidendum, ne laboremus incassum. psalmi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmisere maiores. dmñ tam̃ in om̃ib rogemus: ut sensus nr̃os aꝑrat. & aduerã
apientiã sua nos illuminatione ꝑclucat. Iuicqͥd enĩ legeris. qͥcqͥd ex cograsce¬
ieris : ita cdulcescere poterit tibi. si sapore suꝑni muneris condiaris. Exeu¬
CANTICI DAUID.

Expanded text:
permisere majores. Deum tamen in omnibus rogemus ut sensus nostros aperiat, et ad veram permisere majores. Deum tamen in omnibus rogemus ut sensus nostros aperiat, et ad veram sapientiam sua nos illuminatione perducat. Quidquid enim legeris, quidquid excogitaveris, ita dulcescere poterit tibi, si sapore superni muneris condiaris. EXPOcantici David.
Abbreviated transcription (Latin):
onsederemꝰ uiri p rudentissimi quã multa nob̃ legis diuin&e mysteria per
duiersos numeros indicent᷑: quod hic uitas hominũ septenarii & octogenarii
numeri supputatio recolligat: qͦd cunctꝰ ordo psalmoꝵ mystico sit calculo
conp̃hensus : qͦed om̃s libros diuinos numerꝰ archanuis includit: quod &aliȩ
legis cliuinȩ mysteria multifario calculo continent᷑. harenã maris. pluuiarũ
guttas. hominũ capillos. legimꝰ. eẽ. sub numero & ut breui compendio dis-¬
ciplinȩ ipsius laudẽ uirtutẽq cognoscamus. salomon ait omĩa inmensura
& numero & pondere dm̃ fecisse: ut cunctis inlubitanter appareat aritmneticã
clisciplinã ubiq eẽ. diffusam. hanc auctores saculariũ litterarũ diligentius
ꝑscrutantes. in multis partib diuiser̃ : id ẽ i.pari. & impari. m. ꝑfecto. &
in ꝑfecto : insuꝑfluo. &inminuto: & cȩteras quȩ in ipsis auctorib eiudentis.¬
sime continent᷑: quas studiosis legere & sana mente tractere. nr̃i quoq

Expanded text:
onsideremus, viri prudentissimi, quam multa nobis legis divinae mysteria per diversos numeros indicentur, quod hic vitas hominum septuagenarii et octogenarii numeri supputatione recolligat; quod cunctus ordo Psalmorum mystico sit calculo comprehensus; quod omnes libros divinos numerus arcanus includit; quod et alia legis divinae mysteria multifario calculo continentur. Arenam maris, pluviarum guttas, hominum capillos legimus esse sub numero. Et ut brevi compendio disciplinae ipsius laudem virtutemque noscamus, Salomon ait: Omnia in mensura, et numero, et pondere Deum fecisse ; ut cunctis indubitanter appareat arithmeticam disciplinam ubique esse diffusam. Hanc auctores saecularium litterarum diligentius perscrutantes in multis partibus diviserunt, id est in pari et impari, in perfecto et imperfecto, in superfluo et imminuto, et caeteris quae in ipsis auctoribus evidentissime continentur; quas studiosis legere et sana mente tractare nostri quoque