comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ die quadam horreum ingressa : poene omẽ trĩcũ qđ
sibi instiperidio totius anni parauerat inuenit afilio suo
pauꝑibus expensũ. Cũque semet ipsam aliͥpis pugnisq
tunderet: quod quasi anni subsidia ꝑdidisset. Super¬
uenit bonifacius puerdei. eãq uerbis quib ualuit conso¬
lari coepit. Quȩ cũ nil consolationis admitter&: hanc
rogauit ut abhorreo exire debuisset. in quo ex omĩ
corũ tritico parum quodinuentũ ÷ remansis se. Puer
autem dĩ sese illicꝓtinus in orationẽ dedit. Qui post
paululũ ȩgressus: adhorreũ matrẽ reduxit. Qđ ita
tritico plenũ inuentũ ÷: sicut plenũ ante nonfuerat
cũ mater illius totius annis sũptus se congregasse gau¬
debat. Quouiso miraculo conpuncta mater ipsa iam
coepit agere ut daret. qui sic cę̧leriter posset quȩ petis¬
s& accipere Haec itaque in hospiti sui uestibulo gal¬
linas nutrire consueuerat: sedeas ex uicitate uulpẽs ue¬

Expanded text:
Quae die quadam horreum ingressa, pene omne triticum quod Quae die quadam horreum ingressa, pene omne triticum quod sibi in stipendio totius anni paraverat, invenit a filio suo pauperibus expensum. Cumque semetipsam alapis pugnisque tunderet, quod quasi anni subsidia perdidisset, supervenit Bonifacius puer Dei, eamque verbis quibus valuit consolari coepit. Quae cum nihil consolationis admitteret, hanc rogavit ut ab horreo exire debuisset, in quo ex omni eorum tritico parum quid inventum est remansisse. Puer autem Dei sese illic protinus in orationem dedit, qui post paululum egressus, ad horreum matrem reduxit, quod ita tritico plenum inventum est, sicut plenum ante non fuerat, cum mater illius totius anni sumptus se congregasse gaudebat. Quo viso miraculo cumpuncta mater, ipsa jam coepit agere ut daret, qui sic celeriter posset quae petiisset accipere. Haec itaque in hospitii sui vestibulo gallinas nutrire consueverat: sed eas ex vicino rure vulpes ve
Abbreviated transcription (Latin):
non sunt premenda. Hã dicit quod quadam die ingres¬
sus hortũ magna hunc erucȩ multitudinie inuenit
et̃ cooꝑtum̃ : qui omẽ olus deꝑire conspiciens. ad
medere nolite. Quȩ statim aduiri dei uerbum ita
omnes egres sȩsunt.: ut ne una quidem intra spatium hor¬
ti remanerent. Sedquid mirum quod haec de episcopatꝰ
eius tempore narramus quando iam apud omĩpotentẽ
dm̃ ordine simul & moribus creuerat Dũ illa magis miran¬
dasint. quȩ eum hic senex clericus adhuc puerulũ fecise
tes tatur  Ham ait quodeo tempore quocũ matre sua
pueshabitabat. Egressus hospitiũ nonnũquã sine linea.
crebro &iam sinẽ tunica reuertebatur. Quia moxut
nudum quẽ piam repperiret. uestiebat hic se expoli¬
ans: ut se ante oculos dei illius obtentu mercedis uestu&.
Quem mater sua frequenter increpare consueuerat: dicens
qđ iustũ noneet̃: ut ipse inobs pauꝑib ues tuñta largiret᷑¬

Expanded text:
non sunt premenda. Nam dicit quod quadam die ingresnon sunt premenda. Nam dicit quod quadam die ingressus hortum, magna hunc erucae multitudine invenit esse coopertum: qui omne olus deperire conspiciens, ad medere nolite. Quae statim ad viri Dei verbum ita omnes egressae sunt, ut ne una quidem intra spatium horti remaneret. Sed quid mirum quod haec de episcopatus ejus tempore narramus, quando jam apud omnipotentem Deum ordine simul et moribus creverat, dum illa magis miranda sint quae eum hic senex clericus adhuc puerulum fecisse testatur? Nam ait quod eo tempore quo cum matre sua puer habitabat, egressus hospitium, nonnunquam sine linea, crebro etiam sine tunica revertebatur, 192 quia mox ut nudum quempiam reperisset, vestiebat hunc, se expolians, ut se ante Dei oculos illius mercede vestiret. Quem mater sua frequenter increpare consueverat, dicens quod justum non esset ut ipse inops pauperibus vestimenta largiret
Abbreviated transcription (Latin):
prb̃t ꝓadip is cer ido episcopatu preparabat. Seduiri deq̃
sermo p̃ualuit. Nam isdem constantius inpres biteratus
officio uitã finiuit
Alio quoq. tempore duo adeũ gothi hospitalitatis grã
uener᷑: qui rauennã se festinare professi sunt Quib
ipse paruũ uas ligneũ uino plenũ manu sua prebuit
quod fortes se in prandio itineris habere potuissent. ex quo
illi quo adusque raueNnã ꝑuenerunt biberunt
Aliquantis autẽ dieb in eadem ciuitatẽ remorati sunt:
& uinum quod a scõ uiro acceperant. cotidie inusum ha¬
buerunt. Sicque usque ad eundem uenerabilem patrt̃
ferentes uersi sunt: ut nullo die cessarent bibere. & tam̃
eis uinũ ex illo uasculo numquã de. eẽt: ac si in illo uase
ligneo quod ep̃s dederat uinũ non augeretur. sednasceret᷑
Nuꝑ quoq deeius dem locipartibus senex quidã
dericus aduenit : qui eaquę de illo narrat silentio

Expanded text:
presbyter pro adipiscendo episcopatu parabat. Sed viri Dei presbyter pro adipiscendo episcopatu parabat. Sed viri Dei sermo praevaluit, nam idem Constantius in presbyteratus officio vitam finivit. Alio quoque tempore duo ad eum Gothi hospitalitatis gratia venerunt, qui Ravennam se festinare professi sunt. Quibus ipse parvum vas ligneum vino plenum manu sua praebuit, quod fortasse in prandio itineris habere potuissent: ex quo illi quoadusque Ravennam pervenirent, biberunt Gothi. Aliquantis autem diebus in eadem civitate morati sunt, et vinum quod a sancto viro acceperant, quotidie in usu habuerunt. Sicque usque ad eumdem venerabilem Patrem Ferentis reversi sunt, ut nullo die cessarent bibere, et tamen vinum eis ex illo vasculo nunquam deesset, ac si in illo vase ligneo quod Episcopus dederat, vinum non augeretur, sed nasceretur. Nuper quoque de ejusdem loci partibus senex quidam clericus advenit, qui ea de illo narrat, quae silentio
Abbreviated transcription (Latin):
Absente igitur eodem nepote suo accessit ad arcã. & pie
uiolentus clius tra arcȩ cõminuit .xii. aurcos tulit : eosque
indigentib ut placuit di Nuisit. Itaque constin¬
tus prbt reuersus exoꝑe arcã fractã repperit: & cabal
uoce ꝑs trepere : et cũ furore nimio clamare. Om̃s hic
uiuunt: solus ego in hac domo uiuere non possum. Ad cuiꝰ
nimirum uocẽs aduenit ep̃s: om̃sque qui ineodem epĩo
aderant. Cumque eumuir dei locutione blanda tem
Oms tecũ uiuunt: egosolus hic antete uiuere nonpossum
redder&. unde prb̃i furentis insaniã mitigare potu¬
is set. Cũ que subito oculos aduestimenitũ suũ inter
ex tensa brachia reduxis set : repente insinixx uͭ au
reos inuenit ita fulgentes. tanquã si exigne ꝓducti
hora eãdem fuissent̃. Quimox deeccła egressus. ẽos
insinu furentis prbti ꝓiecit dicens. Eccehabes solidos
quos quȩ sisti. Sed hoc tibi notũ sit: quia post mortẽ
Ex qua sententiae ueritate colligit᷑: quia eosdem solidos

Expanded text:
. Absente igitur eodem nepote suo accessit ad arcam, et pie violentus claustra arcae comminuit, duodecim aureos tulit, eosque indigentibus, ut placuit, divisit. Itaque Constantius presbyter reversus ex opere, arcam fractam reperit, et caballaque voce magna perstrepere, et cum furore nimio clamare: Omnes hic vivunt, solus ego in domo hac vivere non possum. Ad cujus nimirum voces venit episcopus, omnesque qui in eodem episcopio aderant. Cumque eum locutione blanda vir Omnes tecum vivunt, solus ego hic ante te vivere non possum: 189 redderet unde presbyteri furentis insaniam mitigare potuisset. Cumque subito oculos ad vestimentum suum inter extensa brachia reduxisset, repente in sinu suo duodecim aureos invenit ita fulgentes, tanquam si ex igne producti eadem hora fuissent. Qui mox de Ecclesia egressus, eos in sinum furentis presbyteri projecit, dicens: Ecce habes solidos quos quaesisti; sed hoc tibi notum sit, quia post mortem Ex qua sententiae veritate colligitur quia, eosdem solidos
Abbreviated transcription (Latin):
etiam quȩ antea ꝑp&rauerunt dep̾lorent: Sed quia
ut dixi: duosunt conpunctionis genera. Dedit ei pa¬
ter suus in riguam suꝑius. et in rigua̾m inferius. In ri¬
guam quippẽ suꝑius accipit anĩma. cum sese in lacri¬
mis caelestis regni desiderio affligit. Inriguam uero
inferius accipit: cum inferni supꝑlicia fleñdo ꝑtimes¬
cit Et quidem prius inferius ac post in riguã suꝑius dat᷑:
sedquia conpunctio amoris dignitate prẽminet: necesse
fuit ut prius in riguã suꝑius: et posł in riguã inferius
cõmemorari debuisset. PeRUS.
Slacet quoddicis. Sed pos ł quam bunc uenerande
uitae eleutheriũ huius meriti fuis se dixis ti: libet
inquirere. sinunc inmundo eẽ. credendũ . ẽ. aliquos tales:¬

Expanded text:
etiam quae antea perpetraverunt deplorent. Sed quia, etiam quae antea perpetraverunt deplorent. Sed quia, ut dixi, duo sunt compunctionis genera, dedit ei pater suus irriguum superius et irriguum inferius. Irriguum quippe superius accipit anima, cum sese in lacrymis coelestis regni desiderio affligit. Irriguum vero inferius accipit, cum inferni supplicia flendo pertimescit. 356 Et quidem prius inferius, ac post irriguum superius datur. Sed quia compunctio amoris dignitate praeeminet, necesse fuit ut prius irriguum superius, et post irriguum inferius commemorari debuisset. PETR. Placet quod dicis. Sed postquam hunc venerandae vitae Eleutherium hujus meriti fuisse dixisti, libet inquirere si nunc in mundo esse credendum est aliquos tales
Abbreviated transcription (Latin):
punctioni dilectionis. Quodbene insacra ueracique
historia figurata narratione discribitur: quȩ ait qđ
Axa filia cã leph sedens superasinũ supirauit. Eui dix̃
pater suus. Quid habes: atque illa respondit. Damͥ
benedictionem. Terram australem etarentem dedisti
mihi. iunge et inriguam. Pedit ei pater suus inrigu ũ
suꝑius: et in riguam̃ inferius. Axa quippe suꝑãsinũ
praesidet: quȩ suspirans ap̾atre terram in riguam
p&ut: quiaꝰ treatore nr̃o cum magno gemitũ quȩrenda:
lacrimarum gratia. Sunt namqũe nonnulli qui iam
indono percõeperunt libere proiusticia loqui:
oppressos tueri. indigentibus posses sa tribuere: ar¬
dorem fidei habere. sed ad huc grãm lacrimarũ non
habent. Hinimirũ terrã australem & arentem habent
sedadhuc inrigua indigent. quia inbonis oꝑibus positi
in quib magñĩ atque feruentes sunt õportit̾ nimis ut
aut timore supplicii. aut amore regni caelestis : mala

Expanded text:
punctionem dilectionis. Quod bene in sacra veracique punctionem dilectionis. Quod bene in sacra veracique historia figurata narratione describitur, quae ait: Axa filia Caleph sedens super asinam suspiravit. Cui dixit pater suus: Quid habes? At illa respondit: Da mihi benedictionem. Terram Australem et arentem dedisti mihi, junge et irriguam. Et dedit ei pater suus irriguum superius, et irriguum inferius. Axa quippe quidem supepraesidet. Quae suspirans a patre terram irriguam petit, quia a Creatore nostro cum magno desiderio quaerenda est lacrymarum gratia. Sunt namque nonnulli qui jam in dono perceoppressos tueri, indigentibus possessa tribuere, ardorem fidei habere; sed adhuc gratiam lacrymarum non habent. Hi nimirum terram Australem et arentem habent, sed adhuc irrigua indigent, quia in bonis operibus positi, in quibus magni atque ferventes sunt, oportet, oportet nimis, ut aut timore supplicii, aut amore regni coelestis mala
Abbreviated transcription (Latin):
singula quaque apenitentib culp& planguntur.
Nñde ex uoce quoque poenitentium: iheremias
ait. Di uisiones aquarũ: deduxit oculus ins.
Principaliter uero conpunctionis genera duosunt.
quia dm̃ siciens anima. prius timore conpungitur
post amore. Prius enĩ sese inlacrimis afficit : quia
dumeausam malorũ suorũ recolit. prohis ꝓp&i suplicia
aeterna pertimescit. At uero. longa meroris anxietu¬
dine fuerit formido consũpta : quaedam iam depre¬
sũptione ueniȩ securitas nascitur. & in amore caelestiũ
gaudiorũ animus inflãmatur . Et qui prius flebat
neduceret᷑ adsupplicium : post modũ flere amaris¬
sime incipit quia differtur aregno. Contemplatur
et enim mens. qui sint angłorum᷑ chori : quȩ ipsas oci
etas beatorum spũum. qͣuȩ maiestas internȩ uisionis
dĩ ẽt amplius plangit quiã abonis ꝑhennib de ẽ:quem
flebat prius cũmala aeterna metuebat. Sic que fit
ut ꝑfecta conpunctio formidinis: tradat animum con¬

Expanded text:
singulae quaeque a poenitentibus culpae planguntur; unde ex voce quoque poenitentium Jeremias ait: Divisiones aquarum deduxit oculus meus . Principaliter tamen compunctionum genera duo sunt, quia Deum sitiens anima prius timore compungitur, post amore; prius enim sese in lacrymis afficit, quia dum malorum suorum recolit, pro his perpeti supplicia aeterna pertimescit. At vero cum longa moeroris anxietudine fuerit formido consumpta, quaedam jam de praesumptione veniae securitas nascitur, in amoreque coelestium gaudiorum animus inflammatur; et qui prius flebat ne duceretur ad supplicium, postmodum flere amarissime incipit, quia differtur a regno. Conteetenim mens qui sint illi angelorum chori, quae ipsa societas beatorum spirituum, quae visio internae claritatis Dei; et amplius plangit quia a bonis perennibus deest quam flebat prius cum mala aeterna metuebat; sicque fit ut perfecta compunctio formidinis trahat animum ad com
Abbreviated transcription (Latin):
culte come debam. Et nunc ecce ad deuorandum
draconi sum traditus: qui cauda sua mea genua
pedesque conligauit. Caput uero suum intra meũ
osmit cens: spm meũ ebibens abstrahit. Quibus dic¬
tis statim defunctus ẽ: atque ut poenitendo lib̾ari
potuis set adracone quẽ uiderat expectatus non est
Quod nimirũ constat quia ad solam utilitatẽ audi¬
entium uiderit : qui eũ hostem cui traditus fuerat
& in nocuit. & non euasit.
PETRUS

Expanded text:
culte comedebam, et ecce nunc ad devorandum culte comedebam, et ecce nunc ad devorandum draconi traditus sum, qui cauda sua mea genua pedesque colligavit, caput vero suum intra meum os mittens, spiritum meum ebibens extrahit. Quibus dictis statim defunctus est, atque ut poenitendo liberari potuisset, a dracone quem viderat exspectatus non est. Quod nimirum constat quia ad solam utilitatem audientium viderit, qui eum hostem cui traditus fuerat et innotuit et non evasit. PETR
Abbreviated transcription (Latin):
quas p&ut non accepit: Est &iam nunc apud nosatba na¬
sius isauriae prb̃t. quidieb suis iconiȩ rem terribilem
narrat euenuis se: ibi namque ut ait quod dam monaste¬
rium congalathon dicitur: in quoquidã monachus mag¬
na aes timationis habebatur: bonis quippe cernebatur
moribus atque in om̃i sua actione conpositus. Sedsicut
exfine respatuit: longe alicer quã apparebat fuit
Hamcumse ieiunare cũ frib demonstrar&: occulte
manducare consueuerat. Quod eius uitiũ: omĩno fr̃s
nesciebat᷑. Sed corporis super ueniente molestia. ad
uite extrema perductus . ẽ. Quicumiam esset infine
fr̃sadse om̃s qui monas terio inerant congregari
fecit. At illi tali ut putabant uiro moriente: magnũ
quid ac delectabile se abeo audire crediderunt
Quib ipse afflictus & tremens conpulsus est ꝓdere
cui hosti tradicus cogebatur exire. Nã dixit.¬
Quando me ieiunare uobiscum credebatis: oc¬

Expanded text:
quas petiit non accepit? Est etiam nunc apud nos Athanaquas petiit non accepit? Est etiam nunc apud nos Athanasius Isauriae presbyter, qui in diebus suis Iconii rem terribilem narrat evenisse. Ibi namque, ut ait, quoddam monasterium τῶν Γαλατῶν dicitur, in quo quidam monachus magnae aestimationis habebatur. Bonis quippe cernebatur moribus, atque in omni sua actione compositus; sed sicut ex fine res patuit, longe aliter quam apparebat fuit. Nam cum jejunare se cum fratribus demonstraret, occulte manducare consueverat, quod ejus vitium fratres omnino nesciebant. Sed corporis superveniente molestia, ad vitae extrema perductus est. Qui cum jam esset in fine, fratres ad se omnes qui monasterio aderant congregari fecit. At illi tali, ut putabant, viro moriente, magnum quid ac delectabile se ab eo audire crediderant. Quibus ipse afflictus et tremens compulsus est prodere cui hosti traditus cogebatur exire. Nam dixitQuando me vobiscum credebatis jejunare, oc
Abbreviated transcription (Latin):
tua me suscipe. Turbatus mex maximus ad fuit: lu¬
gers & ꝑstrepens familia conuerut. Eosautem qͦs
Ale insis tentes sibigrauiter tolerabat ipsi malignos
sp̃s uidere non poterant: sedeorũ p̃sentiã inconfessione¬
& inpallore actremore illius quitrahebatur uidebant.
Pauore autem tetrȩ eorũ imaginis. huc illucque uertebat᷑.
Inlectulo iacebat insinis trolatere. aspectum eorũ ferre
Non poterat: uertebatur ad pari&em ibi adherant. Cumq
constrictus nimis relaxare se iam posse dispararet: coe¬
pit magnis uocibus clamare. Inducias usque mane: indu¬
tias uł usque mane. Sedcum haec clamar&: in ipsis uocib
dehabitaculo suae carnis euulsusest. De quo nimirum
constat quia pronobis is ta nonpse uiderit: ut eius uisio
nobis proficiat quos adhuc diuina pacientia longani¬
miter expectat. Nam illi tethros sp̃s ante mortem ui¬
disse & inducias p&isse quidꝓfuit. quieasdem inducias

Expanded text:
tua me suscipe. Turbatus mox Maximus adfuit, lutua me suscipe. Turbatus mox Maximus adfuit, lugens ac perstrepens familia convenit. Eos autem quos ille insistentes sibi graviter tolerabat, ipsi malignos spiritus videre non poterant, sed eorum praesentiam, in confusione, et pallore, ac tremore illius qui trahebatur videbant. Pavore autem tetrae eorum imaginis huc illucque vertebatur in lectulo; jacebat in sinistro latere, aspectum eorum ferre non poterat; vertebatur ad parietem, ibi aderant. Cumque constrictus nimis relaxari se jam posse desperaret, coepit magnis vocibus clamare: Inducias vel usque mane, inducias vel usque mane. Sed cum haec clamaret, in ipsis vocibus de habitaculo suae carnis evulsus est. De quo nimirum constat quia pro nobis ista, non pro se, viderit, ut ejus visio nobis proficiat, 441 quos adhuc divina patientia longanimiter exspectat. Nam illi tetros spiritus ante mortem vidisse et inducias petiisse quid profuit, qui easdem inducias
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ corde conuersus est. Et post quam mutatus mente
diu÷ flagellis ad critus: cunc eius anima carne soluta. est
At contrã crisaurius sicut ꝓbus ꝓpinquus illius cuiusiam
suꝑius memoriam feci narrare consueuit uir in hoc mundo
ualde diues fuit: sed tantũ plenus uicus quantũ rebus
Suꝑbia cumidus: carnis suae uoluptatibus subditus. in ad¬
quiren dis rebus auaritiae facibus accensus. Sedcũ tot mał
dñs finem ponere decreuisset: c̃orporali hunc molestia
ꝑcus sit. Quiadex tremum ueniens: eadem hora. qua iã
decorpore erat exiturus. aꝑtisoculis uidit thetros &
nigerrimos sp̃s corã se adsis tere: & uehemeriter inmi¬
nert ut adinferni claustra se raperent. Coepit tremere.
pallescere: sudare. & magnis uocibus inducias p&lere.
filiũq suũ nomine maximum quem ipse iã monachus
monachũ uidi nimiis & turbatis clamorib uocare dic̃s.
Maxime curre. Nũquã tibimali aliquidfeci: infide

Expanded text:
rde ad Deum conversus est. Et postquam, mutatus mente, rde ad Deum conversus est. Et postquam, mutatus mente, diu est flagellis attritus, tunc ejus anima carne soluta est. At contra Chrysaorius, sicut Probus propinquus illius, cujus jam superius memoriam feci, narrare consuevit, vir in hoc mundo valde idoneus fuit, sed tantum plenus vitiis, quantum rebus, superbia tumidus, carnis suae voluptatibus subditus in acquirendis rebus avaritiae facibus accensus. Sed cum tot malis Dominus finem ponere decrevisset, corporali hunc molestia percussit. Qui ad extremum veniens, eadem hora qua jam de corpore erat exiturus, apertis oculis vidit tetros et nigerrimos spiritus coram se assistere, et vehementer imminere, ut ad inferni claustra eum raperent. Coepit tremere, pallescere, sudare, et magnis vocibus inducias petere, filiumque suum nomine Maximum, quem ipse jam monachus monachum vidi, nimiis et turbatis clamoribus vocare, dicens: Maxime, curre, nunquam tibi mali aliquid feci, in fide
Abbreviated transcription (Latin):
discedere. Cumre pente coepit eisdem fr̃ibus assis ten¬
tibus damare: atque cum magnis uocibus orationes eorũ
interrũpere dicens. Recedite. recedite. ecce ad deuo¬
randũ daconidatussũ : qui propter uram p̃sentiam
deuorare me norpotest. Caput meum insuo ore iam¬
absorbuit. Date locũ ut me amplius noncruciet. sed
faciat quod facturus. ẽ. Si ei ad deuorandum datus
sum quare propter uos mora spatior : Tunc fr̃s coeper
ei dicere. Quid .ẽ. quodloqueris fr̃t : Signũ tibi scȩ̃
crucis inprime. Respondebat ille cum magnis clamo¬
ribus dicens. Uolo me signare sed non pos̃sum quia
squamis huius draconis premor. Cumque hoc pro
Grãs deo: ecce draco qui me ad deuorandum acceperat
fugit. orationibus uris expulsus est: stare non potuit
Propeccatis meis modo intercedite: paratussũ iã con
ergo quisicut iam dictum . ẽ. ab ex trema corporis
fũerat parte p̃mor tuus. reseruatus aduitam toto ad¬

Expanded text:
discedere. Cum repente coepit eisdem fratribus assistendiscedere. Cum repente coepit eisdem fratribus assistentibus clamare, atque cum magnis vocibus orationes eorum interrumpere, dicens: 440 Recedite, recedite, ecce draconi ad devorandum datus sum, qui propter vestram praesentiam devorare me non potest. Caput meum jam in suo ore absorbuit, date locum ut me amplius non cruciet, sed faciat quod facturus est. Si ei ad devorandum datus sum, quare propter vos moras patior? Tunc fratres coeperunt ei dicere: Quid est quod loqueris, frater? Signum tibi sanctae crucis imprime. Respondebat ille cum magnis clamoribus, dicens: Volo me signare, sed non possum, quia squamis hujus draconis premor. Cumque hoc fratare, dicens: Gratias Deo, ecce draco qui me ad devorandum acceperat fugit, orationibus vestris expulsus stare non potuit. Pro peccatis meis modo intercedite, quia converti paratergo qui, sicut jam dictum est, ab extrema corporis parte fuerat praemortuus, reservatus ad vitam, toto co
Abbreviated transcription (Latin):
ad aedificationem audientiũ sol&. Nam isdem dequo ino¬
melus corã popło iã narrasse memini inqui&us ualde
theodorus nomine puer fuit : qui in meũ monas terium
frem̃ suũ necessitate magisquam uoluntate secutus. est.
Cuinimiũ grauiserat. siquis ꝓsua salute aliquid loque¬
retur. Bona autem non solum facere : sed & iã audire
non poterat. Num quã se adscaẽ conuersationis. habitũ
uenire: iurando irascendo. deridendo testabatur
In hac autem pestilentia que nuꝑ hu ius urbis popłm
magna exparte consũpsit ꝑcussus in inguine:. ẽ. per¬
dũctus ad mortem. Cumque extremum spm̃ ageret.
conuener fr̃s ut ȩgres sum illius orando ꝓtegerent
Iã cor puseius ab extrema fuerat parte p̃mõrtuum :
insolo tantum modo pectore uitalis ad huc calor an¬
helabat. Cuncti autem fr̃s tanto pro eo coeperunt¬
enixius orare: quanto eũ iam uidebant sub celeritate

Expanded text:
ad aedificationem audientium solet. Nam is de quo in Hoad aedificationem audientium solet. Nam is de quo in Homiliis coram populo me narrasse jam memini, inquietus valde. Theodorus nomine, puer fuit, qui in monasterium meum, fratrem suum necessitate magis quam voluntate secutus est. Cui nimirum grave erat si quis ei pro salute sua aliquid loqueretur. Bona enim non solum facere, sed etiam audire non poterat. Nunquam se ad sanctae conversationis habitum venire, jurando, irascendo, deridendo, testabatur. In hac autem pestilentia, quae nuper hujus urbis populum magna ex parte consumpsit, percussus in inguine, 1644 perductus est ad mortem. Cumque extremum spiritum ageret, convenerunt fratres, ut egressum illius orando protegerent. Jam corpus ejus ab extrema fuerat parte praemortuum, in solo tantummodo pectore vitalis adhuc calor anhelabat. Cuncti autem frenixius orare, quanto eum jam videbant sub celeritate
Abbreviated transcription (Latin):
nimirũ carnalis delectatio mexitem quam inficit obs¬
curat. ut ueri luminis claritatem nonuideat. Sedun¬
de delectatur inferius: inde caliginem adsuꝑna patit᷑¬
Pe recos. Putamus nehoc auctõritate sacri eloquĩ
posse mons trari. ut culpȩ carnaliũ foctoris poena pu¬
nianturꝰ : GrEECORUS
Sotest. Namlibro geneseo adtes tante didicimꝰ q̃ui suꝑ
lsodomitas dñsignem ẽe sulphurem pluit. ut cos& ignis in¬
cender& et foctor sulphuris Necaret. Quia enĩ am̃ore inli¬
cito corruptibilis carnis arserant: simul incendio & foetore
perierunt. quatinus inpoena sua cognoscerent: quia ae¬
terilue morti foetoris sui se delectatione tradidis sent: PeROS
Dehis in quibus dubius fut: nhil mibi fateor questionis
non numquã animac adhuc insuis corporib positȩ pȩ¬
nale aliquid despitalib uident. Quod tamen qͥb dã
acdaedificationem suam: quibus dam uero contingere

Expanded text:
nimirum carnalis delectatio mentem quam inficit obsnimirum carnalis delectatio mentem quam inficit obscurat, ut veri luminis claritatem non videat, sed unde delectatur inferius, inde caliginem ad superna patiatur. PETR. Putamusne hoc auctoritate sacri eloquii posse monstrari, ut culpae carnalium fetoris poena puniantur? GREGOR. otest; nam libro Geneseos attestante didicimus, quia super Sodomitas Dominus ignem et sulphur pluit , ut eos et ignis incenderet, et fetor sulphuris necaret. Quia enim amore illicito corruptibilis carnis exarserant, simul incendio et fetore perierunt, quatenus in poena sua cognoscerent quia aeternae mortis fetoris sui se delectatione tradidissent. PETR. De his in quibus dubius fui, nihil mihi, fateor, quaestionis nonnunquam animae adhuc in suis corporibus positae poenale aliquid de spiritalibus vident, quod tamen quibusdam ad aedificationem suam, quibusdam vero contingere
Abbreviated transcription (Latin):
Exrerũ p&re imaginibus : pensamus merita causarũ
Perpontem quippe ad amoena loca transire iustos
aspexit : quia angusta ualde. ẽ. semita quȩducit
aduitam. Et foetentem fluuium decurrentem iudit
quia adima cotidie defluit carnalium hic putredo
uitiorũ. & quorũdam habitacula foctoris nebula
tangebat. quorũdã uero abea tangi nonpoterant: quł sunt
plerique quimulta iam bona oꝑa faciunt. sed tamen ad¬
huc carnalib intis incogitationis delectatione tangun¬
tur. Et iustũ ualde .ẽ. ut̃ illio̾ nebula foetoris ad sideãt
quos hic adhuc carnalis foetor delectat. Unde & ean¬
dem delectationẽ carnis. eẽ. beatus iob infoetore conspi¬
ciens: deluxurioso aclubrico sententiam protulit dicens.
Dulcedo uermis illius. Qui autẽ perfecte corabomĩ
delectatione carnis ex cutiunt: constat nimirũ qiuia
corũ habitacula foctoris nebula nontanguntur: Ec
notandũ quoꝰisdem foctor. eẽ. & nebula uisa sit: quia

Expanded text:
Ex rerum, Petre, imaginibus pensamus merita causarum. Ex rerum, Petre, imaginibus pensamus merita causarum. Per pontem quippe ad amoena loca transire justos aspexit: Quia angusta valde est semita quae ducit ad vitam . Et foetentem fluvium decurrentem vidit, quia ad ima defluit quotidie carnalium hic putredo vitiorum. Et quorumdam habitacula fetoris nebula tangebat, quorumdam vero ab ea tangi non poterant: quia sunt plerique qui multa jam bona opera faciunt, sed tamen adhuc carnalibus vitiis in cogitationis delectatione tanguntur. Et justum valde est, ut illic nebula fetoris obsideat, quos hic adhuc carnis fetor delectat. Unde et eamdem delectationem carnis 437 esse beatus Job in fetore conspiciens, de luxurioso ac lubrico sententiam protulit, dicens: Dulcedo illius vermes . Qui autem perfecte cor ab omni delectatio e carnis excutiunt, constat nimirum quia eorum habitacula fetoris nebula non tanguntur. Et notandum quod idem fetor esse et nebula visa sit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
et pueri ferebant. Qua exre colligitur quia hiquibus
hicpi& as facta est: ipsi illic oꝑatores. eẽ. uidebantur
Sic &iam quidam iuxtanos ds̃ dedit Nomine religiosus
habitabit qui calciam̃ta solebat oꝑari : dequo alter per
reuelationẽ uidit qđeius domus aedificabatur. sedinea
constructores sui solo die sabbati uidebantur opari.
Qui eiusdem uiri post modd̃ subtiliter uitã requirens
inuenit quia exhis quae dieb singulis laborabat: quic¬
quid ex uic tu atque uestitu suꝑ. eẽ potuis s& : die sab¬
bato adbeatip &ri aeccłam deferre consueuerat atq
indigentibus erogare. Qua exre ꝑpende: quia noni
inmerito domꝰ ipsius fabrica sabbato crescebat. PeROS
Hac dere mihi iloneae uideo satis factum. Sedque sote
quid eẽ. dicimus quod quorũdam habitacula foetoris
nebula tangebatur. quorũdam uero tangi non poterant.
uł quid quod pontem. quid quod fluuiũ uidit: GRESORꝰ

Expanded text:
et pueri ferebant. Qua ex re colligitur, quia hi quibus et pueri ferebant. Qua ex re colligitur, quia hi quibus hic pietas facta est, ipsi illic operatores esse videbantur. Hic etiam quidam juxta nos, Deusdedit nomine, religiosus, habitabat, qui calceamenta solebat operari, de quo alter per revelationem vidit quod ejus domus aedificabatur, sed in ea constructores sui solo die sabbati videbantur operari. Qui ejusdem viri postmodum subtiliter vitam requirens, invenit quia ex his quae diebus singulis laborabat, quidquid ex victu atque vestitu superesse potuisset, die sabbato ad beati Petri Ecclesiam deferre consueverat, atque indigentibus erogare. Qua ex re perpende, quia non immerito domus ipsius fabrica sabbato crescebat. PETR. Hac de re mihi idonee video satisfactum: sed quaeso te, quid esse dicimus, quod quorumdam habitacula foetoris nebula tangebantur, quorumdam vero tangi non poterant: vel quid quod pontem, quid est quod fluvium vidit? GREGOR.
Abbreviated transcription (Latin):
corpus tediit: ꝑfec te uitam minime correx̃ : qui post
multos annos decorpore adhuc adcertamen uitae &
mortis exut. Qua dere colligitur quia ipsa quoque
supplitia inferni cũ demonstrantur: aliis hoc adad¬
uicoriuã. aliis uero adtes timonium fiat:. Ut isti uideant
mala quȩ caueant. illȩ uero eo amplius puniantur : quo in¬
ferni supplitia nec uisa & cognita uitare uoluer̃: ReRas:¬
Qui e st hoc quaesoce qđinamoenis locis cuius dam domꝰ
later culis aureis aedificare uidebatur: Ridiculũ est
ualdẽ sicredimus qđ in illa uiti adhuc m&allis talibus
uis hoc sisanũ sapit intellegat: Sedexeo quod illic
ostensumest : quisqͥs ille .e. cuimansio ista construitur
aperte datur intelligi: qued ẽ. quod hic operatur. Nã
tur : nimirũ constat quia auro aedificat mansionem
suam : Quod enĩ superius memoriã fugit ut dicerem. is¬
dem miles quihaec uiderat narrabat. quo  eosdem latercu¬
los aureos adaedificationẽ domus: senes ac iuuenes. puellȩ

Expanded text:
corpus rediit, perfecte vitam minime correxit, qui post multos annos de corpore adhuc ad certamen vitae et mortis exiit. Qua de re colligituinferni supplicia cum demonstrantur, aliis haec ad adjutorium, aliis vero ad testimonium fiant, ut isti videant mala quae caveant, illi vero eo amplius puniantur, quo inferni supplicia nec visa et cognita vitare voluerunt. » SQuid est hoc, quaeso te, quod in amoenis locis cujusdam domus laterculis aureis aedificari videbatur? Ridiculum est valde, si credimus quod in illa vita adhuc metallis talibus Quis hoc, si sanum sapit, intelligat? Sed per hoc quod illic ostensum est, quisquis ille est cui mansio ista construitur, aperte datur intelligi quid est quod hic operatur. Nam bitur, nimirum constat, quia auro aedificat mansionem suam. Quod enim superius memoriam fugit ut dicerem, idem miles, qui haec viderat, narrabat quod eosdem laterculos aureos ad aedificationem domus, senes ac juvenes, puellae
Abbreviated transcription (Latin):
aes tuare coepit in cogitatione. ne abeo pauꝑes uacui
exirent. Cuirepentẽ ad memoriã reduit: quia constan¬
tius prbt nepos eius aequum quem sedere consueuerat

Expanded text:
aestuare coepit in cogitatione ne ab eo pauperes vacui exirent. Cui repente ad memoriam rediit, quia Constantius presbyter nepos ejus, equum quem sedere consueverat
Abbreviated transcription (Latin):
tum faciendo magisquam sciendo. compare mus
siplacet cũ hac nr̃a indocta sciencia: Illius doc tã
ignoranciam: Ubihaec nrã iacet ibullius disciplina emin&̃
nos deuirtutibus uaculo quimur: et quasi inter fructĩ¬
fera arbus ta positi odora mur poma: nec manducamꝰ.
Ille uirtutem fructus capere nouerat : quamuis hos inuer¬
bis odorari nesciebat

Expanded text:
tum faciendo magis quam sciendo noverat. Comparemus, si placet, cum hac nostra indocta scientia illius doctam ignorantiam. Ubi haec nostra jacet, ibi illius disciplina eminet. Nos de virtutibus vacui loquimur, et quasi inter fructifera arbusta positi, odoramus poma, nec manducamus; ille virtutum fructus carpere noverat, quamvis hos in verbis odorare nesciebat.
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃auis ẽ. uita bonorũ : tractare deeius aliquid morte coni¬
tisunt: Quiinito consilio: uenenũ uino miscuerunt. Et
cũ uas uitreũ inquo ille pestifer potus habebatur recun¬
benti patri exmore monas teri adbenedicendum fuis¬
& uas quodlongius tenebatur eodem signorupit: Sicq
confractũ .ẽ.: acsi in illo uase mortis ꝓcruce lapidem de¬
dis set Incelled̃ ꝓtinꝰ uir dei qr potũ mortis habuerat:
quod portait non potuit sigpũ urtȩatq ilico surrex

Expanded text:
gravis est vita bonorum, tractare de ejus morte aliqui conagravis est vita bonorum, tractare de ejus morte aliqui conati sunt, qui inito consilio venenum vino miscuerunt. Et cum vas vitreum, in quo ille pestifer potus habebatur, recumbenti Patri, ex more monasterii, ad benedicendum fuiset vas quod longius tenebatur, eodem signo rupit: sicque confractum est, ac si in illo vase mortis, pro cruce lapidem dedisset. Intellexit protinus vir Dei, quia potum mortis habuerat, quod portare non potuit signum vita
Abbreviated transcription (Latin):
habebitur: Nonlonge autẽ monas teriũ fuit. cuiꝰ congre¬
gationis plter defunctus . e: õmĩs que illi congregatiõ
adeundem uenerabilem benedictũ uenit. & magnis p̃cibus ut
eispeẽ deberet p&ut: Quidiu negando distulit suis illorũq
fratrum morib conueniri nonposse p̃dixit: seduic tus quat¬
do que p̃cib assensum dedit Cumque ineode monas terio
regalaris uitae cus todiã teneret. nulliq ut prius pactus indi¬
citos index terã leuamq partẽ deflectere a conuersationis
itinere licer&: suscepti fr̃s in sane seuientes: semet ipsos prius
accusare coeper̃: quia hunc sibi p̃. eẽ: poposcerant Quorĩ
scilic& tortitudo : innorma eius rectitudinis offendebat
Cũ quȩ sibi abeo conspicerent illicita nonlicert & sedole¬
rent asu&a relinquere: durũq eẽt. quod in iñte ueter
cogebantur noua meditari. sicut prauis morib semper

Expanded text:
habebatur. Non longe autem monasterium fuit, cujus congrehabebatur. Non longe autem monasterium fuit, cujus congregationis Pater defunctus est, omnisque ex illo congregatio ad eumdem venerabilem Benedictum venit, et magnis precibus ut eis praeesse deberet, petiit. Qui diu negando distulit, suis illorumque fratrum moribus se convenire non posse praedixit: sed victus quandoque precibus assensum dedit. Cumque in eodem monasterio regularis vitae custodiam teneret, nullique ut prius per actus illicitos in dexteram laevamque partem deflectere a conversationis itinere liceret; suscepti fratres insane saevientes semetipsos prius accusare coeperunt, quia hunc sibi praeesse poposcerant: quorum scilicet tortitudo in norma ejus rectitudinis offendebat. Cumque sibi sub eo conspicerent illicita non licere, et se dolerent assueta relinquere, durumque esset quod in mente veteri cogebantur nova meditari, sicut pravis moribus semper
Abbreviated transcription (Latin):
nis uitio: iurẽ iam factus.ẽ uirtutũ magis ter UNde
& ꝑ mo̾isen p̃cipitur: ut leuitȩ auiginti quinq annis et
supͣ ministiare debeat᷑: Ab anno uero quinqua gesimo: cus
luc& : sed tamen hoc planius postulo expom Gre GoRiꝰ
Li quet p&re quod iniuuentute carnis tẽptatio ferueat:
abanno autẽ quinqua gesimo calor corporis frigescat:
Clasa autẽ sacra sunt fideliũ mentes Electi ergo cũ adhuc
intẽptationesunt : sub. eẽ eos aceseruire necẽsse ẽ: & ob¬
reces serit tẽptationis: custodes uasorũ sunt: quͥa doc¬
tores animarũ fiuntPETRNS
ateor placet quod dicis. Sed quia ꝓlãti testimonu clausa
Freserasiti: quȩso ut depita iusti debeas ezquȩ sunt incho¬
ata ꝑcurrẽre.
GRESIARAUS
Pecedente igitur tẽptatione : uirdĩ quasi spinis erutis ex¬
Uculta ferr̃a deuirtutũ segete feratius fruc tum dedit:
Preconioitaq eximiae conuersationis caelebre nomen eius

Expanded text:
nis vitio, jure jam factus est virtutum magister. Unde nis vitio, jure jam factus est virtutum magister. Unde et per Moysen praecipitur , ut levitae a viginti quinque annis et supra ministrare debeant: ab anno vero quinquagesimo custolucet: sed tamen hoc plenius exponi postulo. Gregorius. Liquet, Petre, quod in juventute carnis tentatio ferveat, ab anno autem quinquagesimo calor corporis frigescat: vasa autem sacra sunt fidelium mentes. Electi ergo cum adhuc in tentatione sunt, subesse eos ac servire necesse est, et obrecesserit tentationis, custodes vasorum sunt, quia doctores animarum fiunt. Petr. Fateor, placet quod dicis: sed quia prolati testimonii claustra reserasti, quaeso ut de vita justi debeas ea quae sunt inchoata, percurrere.Gregorius. Recedente igitur tentatione, vir Dei quasi spinis erutis exculta terra de virtutum segete feracius fructus dedit. Praeconio itaque eximiae conversationis celebre nomen ejus
Abbreviated transcription (Latin):
r&. etiã pęne deserere heremũ: uoluptat̾e uictus deli¬
baret Cũ subito suꝑꝰ grã respectus ad semet ipsũ reuer¬
sus. ẽ atque urticarũ et uepriũ iuxta densa subcres¬
cere frutecta conspiciens. exutus indum̃to quo indutus¬
erat: nudũ se in illis spinarũ aculeis & urcicarũ incen¬
duis proiecit: Ibiq diu uolutatus. totoᷤ eis corpore uulne¬
ratus exut. & ꝑ cutis uulnera: eduxit acorpore uulnꝰ mentis
quia uoluptatẽ traxit indolorẽ: Cũq bene pȩnaliter ar
deret foris: Ex tinx̃ quod inlicite ar debat intus Uicit itaq
peccatũ : quia mutauit incendium Eox quo uidelicet
tempore sicut post discipłis ipse perhibebat: ita in illo ẽ.
tẽptatio uoluptatis edomita: ut tale inse aliquid minime
sentiret Coeper̃ posł modum multi im mundũ relinquere.
atq adeius magis teriũ festinare Liber quippe atẽptatio.¬

Expanded text:
jam etiam pene deserere eremum voluptate victus delijam etiam pene deserere eremum voluptate victus deliberaret. Cum subito superna gratia respectus ad semetipsum reversus est, atque urticarum et veprium juxta densa succrescere fruteta conspiciens, exutus indumento nudum se in illis spinarum aculeis et urticarum incendiis projecit: ibique diu volutatus, toto ex eis corpore vulneratus exiit, et per cutis vulnera eduxit a corpore vulnus mentis; quia voluptatem traxit in dolorem. Cumque bene poenaliter foris arderet, exstinxit quod intus illicite ardebat. Vicit itaque peccatum, quia mutavit incendium. Ex quo videlicet tempore, sicut post discipulis ipse perhibebat, ita in eo est tentatio voluptatis edomita, ut tale aliquid in se minime sentiret. Coeperunt postmodum multi jam mundum relinquere, atque ad ejus magisterium festinare. Liber quippe a tentatio
Abbreviated transcription (Latin):
inter frutecta cernerent: aliquã bestiã . eẽ. crediderunt
Sed cognos centes dei famulũ: eorũ multi ad pietatis grãm
abes tiali mente mutatisunt: Nomen itaquȩ eiꝰ ꝑiñcina
loca cunc tis innotuit: factũ que ẽ. ut exillo iã tempore.
a multis frequentari coepis s&. Quicũ ei cibos defgrent
corporis abeius ore in suo pectore alimenta referebant
Hamaugra paruaq auis quȩ uulgo merula uocatur
circa ẽius faciem uolitare coepit: ẽiuisq uultui inportune
insis tere. ita ut capi manupossit: si hanc uir sc̃s tenere
uoluisset Sed signo crucis edito : reces sit auis: Tanta autẽ
carnis tẽptatiõ aui eadem recedẽt̾e̾ secuta. ẽ: quantam
uir sc̃s nũquã fuerat exꝑtus Quandam namque
aliquando feminã uiderat: quam malignꝰ sp̃s ante eiꝰ m̃tis
oculos redũ. Tantoq igne serui deĩ animũ inspecie il¬
lius accendit: ut se in eiuspectore amoris flãma uix cape

Expanded text:
inter fruteta cernerent, aliquam bestiam esse crediderunt: inter fruteta cernerent, aliquam bestiam esse crediderunt: sed cognoscentes Dei famulum, eorum multi ad pietatis gratiam a bestiali mente mutati sunt. Nomen itaque ejus per vicina loca innotuit cunctis: factumque est ut ex illo jam tempore a multis frequentari coepisset, qui cum ei cibum afferrent corporis, ab ejus ore in suo pectore alimenta referebant Nam nigra parvaque avis, quae vulgo merula nominatur, circa ejus faciem volitare coepit, ejusque vultui importune insistere, ita ut manu capi posset, si hanc vir sanctus tenere voluisset: sed signo crucis edito recessit avis. Tanta autem carnis tentatio ave eadem recedente secuta est, quantam vir sanctus nunquam fuerat expertus. Quamdam namque aliquando feminam viderat, quam malignus spiritus ante ejus mentis oculos reduxit: tantoque igne servi Dei animum in specie illius accendit, ut se in ejus pectore amoris flamma vix caperet, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ defossa terrarũ quȩ siuit. eũq latere inspe̾cu repꝑit:
Cũq oratione facta. & bexedicentes omĩpotentẽ dnm̃¬
pariter consedissent: post dulcia uitȩ conloquia: isqui
aduenerat prb̃t̃ : dix̃. Surge & sumamꝰ cibũ: ꝗͥa hodie
pas cha. ẽ: Cui uir dei : res pondit dicens: Scio quodpas¬
cha. ẽ: qr uidere te merui: Longe quippe abhominibus
positus: quia die eodẽ paschalis. cet̃. sollẽpnita signorabat:
enerabilis autem prbt rursus ad seruit dicens: Ueraciter ho¬
die resurrectionis dominicȩ paschał dies.e.: abstinere
tibi minime congruit. Quia ego ad hoc missus sum: ut do¬
na om̃ĩpotentis dñi. pariter sumãmus Bedicentes igitur diñ:
supser cibũ . Etxpl&ca itaq rtfectionẽ & conloquio adecdã
prb̃t recessit. Eodẽ quoque tempores hunc inspecu latitan¬
tem &im ꝑastores inuener̃: Quemdũ uestitum pellib

Expanded text:
a vallium, per defossa terrarum quaesivit, eumque latere in specu reperit. a vallium, per defossa terrarum quaesivit, eumque latere in specu reperit. Cumque oratione facta, benedicentes Dominum omnipotentem consedissent, post dulcia vitae colloquia, is qui advenerat presbyter dixit: Surge, sumamus cibum, quia hodie Pascha est. Cui vir Dei respondit, dicens: Scio quia Pascha est, quia videre te merui. Longe quippe ab hominibus positus, quia die eodem Paschalis solemnitas esset ignorabat. Venerabilis autem presbyter rursus asseruit, dicens: Veraciter hodie Resurrectionis Dominicae Paschalis dies est; abstinere tibi minime congruit, quia et ego ad hoc missus sum, ut omnipotentis dona Dei pariter sumamus. Benedicentes igitur Dominum sumpserunt cibum. Expleta itaque refectione et colloquio, ad ecclesiam presbyter recessit. Eodem quoque tempore hunc in specu latitantem etiam pastores invenerunt: quem dum vestitum pellibus
Abbreviated transcription (Latin):
furabatur horas. & qu sibi admandum subriꝑe poterat.
dieb certis bene dicto panemferebat: Adeundem uero
specũ a romani cella iternonerat. quia exx celsa desuper
rupis eminebat : sed exeadem rupe in longis simo fune
religatum romaNꝰ deponere panẽ consueuerat In qua
& iãm resti paruũ tintinnabulũ inseruit: ut ad sonitum
tind̾mnnabuli uir dei cognoscerat: quando sibi romanꝰ panẽ
p̃beret. quẽ exienis acc̃iꝑ& Sedantiquus hostis unius
caritati inuidens. alterius refectioni: cũ quadã die sub¬
mitti panẽ conspicer&. iactauit lapidem: & tinm abulũ
fregit: Romanꝰ tamen: modis congruentib minis trare
demons trare : ut posita suꝑ candelabrũ lucerna clares¬
cer&. quatinꝰ omĩb. qui indomo dĩsunt lucer&: cuidã
prb̃to longius manenti qui refectionem sibi inpaschali
festiuitãte pͣauerat. ꝑ uisum dñs apparere dignatus. ẽ.
dicens: Tu tibi delicias p̃p̾aras: & seruus ms illo in loco

Expanded text:
furabatur horas, et quem sibi ad manducandum subripere poterat, diebus certis Benedicto panem ferebat. Ad eumdem vero specum a Romani cella iter non erat, quia excelsa desuper rupes eminebat; sed ex eadem rupe in longissimo fune religatum Romanus deponere panem consueverat; in qua etiam resti parvum tintinnabulum inseruit, ut ad sonum tintinnabuli vir Dei cognosceret quando sibi Romanus panem praeberet, quem exiens acciperet. Sed antiquus hostis unius charitati invidens, et alterius refectioni, cum quadam die submitti panem conspiceret, jactavit lapidem, et tintinnabulum fregit. Romanus tamen modis congruentibus ministrare m hominibus demonstrare, ut posita supra candelabrum lucerna claresceret, quatenus omnibus qui in domo Dei sunt luceret, cuidam presbytero longius manenti, qui refectionem sibi in Paschali festivitate paraverat, per visum Dominus apparere dignatus est, dicens: Tu tibi delicias praeparas, et servus meus illo in loco
Abbreviated transcription (Latin):
reuersus dix̃: Quanti mercennarii indomo patris mȩi ha¬
bundant panib: Sugit᷑ secũ fuit. uͥt de adserediit. hunc
ergo uenerabilem uirũ secũ habitas se dixerĩ : quia insua
sẽꝑ cus todia circũ spectus. ante oculos conditoris se sẽꝑ aspici¬
ens: se sẽꝑ examinans. ex trase m̃tis suae oculũ non de uul¬
gauit. PeRCS Quidergo quo dep&ro apło scriptũ . ẽ.
dumde carcaere ab angło edoctus fuis s& quia adse reuersus

Expanded text:
reversus dixit: Quanti mercenarii in domo patris mei areversus dixit: Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus ! Si igitur secum fuit, unde ad se rediit? Hunc ergo venerabilem virum secum habitasse dixerim, quia in sua semper custodia circumspectus, ante oculos Conditoris se semper aspiciens, se semper examinans, extra se mentis suae oculum non divulgavit. Petr. Quid ergo quod de apostolo Petro scriptum est, dum de carcere
Abbreviated transcription (Latin):
dilectae solitudinis reduit: & solus insuꝑnis pectoris odis
babitauit secum PE TRVIS. Minꝰ patenter intelligo
qͥd nã sit : habitauit secum: GREEXORIUS
Sisc̃suir contrase una nimiter conspirantes. suȩq conuersationi
longe dis similes coactus diu subse tenere uoluiss&: fortasse
sũi uigoris usũ. & modũ tranquilli tatis excederet: at quȩ a con¬
tẽplãtionis lumine m̃tis suae oculũ declinass&: Dũq cotidie
illorũ incorreptione fatigatꝰ.minꝰ curaret sua: et se forsitan
relinquer&. & illos non inuenir&: Nã quotiens ꝑcogitationis
motũ minime extranos ducim᷑. & nos sumꝰ: & nob̾cũm nonsumꝰ.
quia nos met ipsos minime uidentes: ꝑ alia uãcam᷑: Anillũ secũ
fuis se dicimꝰ qui in longinquã regionem Habiit. portionẽ quã
acceꝑat consũpsit. unĩ inea ciuĩũ adhesit. porcos pauit: quos
& manducare siliquas uider& et exurir&: Qui tam̃ cũ post¬
modũ coepit cogitare bona quȩ ꝑdidit. scriptũ de illo. ẽ: in se

Expanded text:
ue ad locum dilectae solitudinis rediit, et solus in superni spectatoris oculis habitavit secum. Petr. Minus patenter intelligo, quidnam sit, Habitavit secum. Gregor. Si sanctus vir contra se unanimiter conspirantes, suaeque conversationi longe dissimiles, coactos diu sub se tenere voluisset, fortassis sui vigoris usum et modum tranquillitatis excederet, atque a contemplationis lumine suae mentis oculum declinasset. Dumque quotidie illorum incorrectione fatigatus minus curaret sua, et se forsitan relinqueret, et illos non inveniret. Nam quoties per cogitationis motum nimium extra nos ducimur, et nos sumus, et nobiscum non sumus, quia nosmetipsos minime videntes, per alia vagamur. An illum secum fuisse dicimus, qui in longinquam regionem abiit, portionem quam acceperat consumpsit, et uni in ea civium adhaesit, porcos pavit, quos et manducare siliquas viderit, et esuriret, qui tamen cum postmodum coepit cogitare bona quae perdidit, scriptum de illo est: In se
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽẽ: quã nesciens fecis set. Sed inhacbumilitatis mutua¬
& amica contentione accessit arbiter puer quiereptus. ẽ:
nam diceba.t. Ego cũ ex aqua traherer: suꝑcaput meũ
abbatis me lo tem̃ uidebam. atque ipsũ me exaquis edu¬
cere considerabam. PeRS: Magna sunt ualde quȩ
narras: & multorũ aedificationi prõ futura. Ego autem
boni uiri miracula quȩ cũplus bibo plus sitio. GRERORI
lateque feruescerent: & secularẽ uitam multi relinquerent¬
& subleni redẽptoris iugo ceruicem cordisedomarent :
sicut mos prauorũ. ẽ. iñuidere aliis uirtutis bonũ quod
ipsi habere non appetunt. uicinȩ eccłie prbt florentius
no mine huiꝰ nr̃i subdiaconi florentii auus antiqui hostis
malitia ꝑculsus: scĩuiri studiis coepit emulari. Eius qͦq
conuersationi derogare : quosque &iam pos set abilliꝰ

Expanded text:
non esse, quam nesciens fecisset. Sed in hac mutuae humilitatis non esse, quam nesciens fecisset. Sed in hac mutuae humilitatis amica contentione accessit arbiter puer qui ereptus est; nam dicebat: Ego cum ex aqua traherer, super caput meum melotem abbatis videbam, atque ipsum me ex aquis educere considerabam. Petr. Magna sunt valde quae narras, et ad multorum aedificationem profutura: ego autem boni viri miracula quo plus bibo, eo plus sitio. CAPUT lateque fervescerent, saecularem vitam multi relinquerent, et sub leni Redemptoris jugo cervicem cordis edomarent, sicut mos pravorum est invidere aliis virtutis bonum quod ipsi habere non appetunt, vicinae ecclesiae presbyter, Florentius nomine, hujus nostri subdiaconi Florentii avus, antiqui hostis malitia percussus, sancti viri studiis coepit aemulari, ejusque conversationi derogare: quosque etiam posset, ab illi