comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rumq. se ad uitam rectitu¬
dinis animus accingit: torpo¬
rem discutit : tantoq in ce¬
lestib desiderio rapitur. ut
pene nil ex eo. inferius reman¬
sisse uideatur: & tamen cũ
ad carnis curam reducitur.
sine qua presentis uite uia.
nullomodo expletur: ita h̃c
inferius dep̾ssum tenet: ac si¬
adhuc de summis. nulla con¬
tigisset. Auditis u̾bis celestis
oraculi. in amorem patrie ce¬
lestis erigitur: s resurgente
presentis uite studio. sub ter¬
rene cure aggere sepelitur:
atq in terra cordis. neqͦquã
spei suꝑne semen ꝓficit: quia
cogitationis infirme spina dẽ¬
sescit. Quam uidelicet spinã:
ꝑ semet ipsam ueritas. ma¬
nu sce̾ exhortationis eradi¬
cat dicens. Nolite solliciti
ẽẽ in crastinum. Contra
hanc quoq ꝑ paulum dicit᷑.
Carnis curam ne feceritis in
concupisciis. S in his nimi¬
rum. ducis ac militis uerbis
agnoscimus: quia tunc ab eo
mortifero uulnere animꝰ pun¬
gitur ÷ cum in ea mensure e¬
quitas non tenetur. Neq enĩ

Expanded text:
rumque se ad viam rectitudinis animus accingit, torporem discutit; tantoque in coelestibus desiderio rapitur, ut pene nil ex eo inferius remansisse videatur. Et tamen cum ad carnis curam reducitur, sine qua praesentis vitae via nullo modo expletur, ita hunc inferius depadhuc de summis nulla contigisset. Auditis verbis coelestis oraculi in amorem patriae coelestis erigitur, sed resurgente praesentis vitae studio sub terrenae curae aggere sepelitur. Atque in terra cordis nequaquam supernae spei semen proficit, quia cogitationis infimae spina densescit. Quam videlicet spinam per semetipsam Veritas manu sanctae exhortationis eradicat, dicens: Nolite solliciti esse in crastinum . Contra hanc quoque per Paulum dicitur: Carnis ne feceritis curam in concupiscentiis . Sed in his nimirum ducis ac militis verbis agnoscimus, quia tunc ab ea mortifero vulnere animus pungitur, cum in eo mensurae aequitas non tenetur . Neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
rat ꝓficiens. que prius leta.
ꝑibat. Bene gͦ conditori dicit᷑.
reu̾susq mirabilit̾ me crucia:
quia ompc d̾s. unde mentem
nrͣam uisitans ad amorem suũ
erigit : inde hanc ꝑ lacrimas. gͣ¬
unis affligit. Ac si aꝑte dicat.
Relinquendo me. nequaquam
afficis. quia insensibilem reddis.
S cum reu̾teris crucias: quia
dum te insinuas: mͥ me quã
sim lugendus demonstras. Un¬
de & nequaquam se penaliter
s mirabiliter asserit cruciari:
quia dum ꝑ fletum mens ad
summa rapitur ⁊ compuncti¬
onis sue penam. gaudens mi¬
ratur. Et libet affici: quia af¬
flictione sua. se conspicit ad
cum nos a sci desidu exercita¬
tione torpescere. suꝑna pietas
cernit: exempla se sequentiũ.
nr̃is obtutib obicit: ut mens
ꝑ otium remissa. quo in aliis
uigilantiam ꝓuectꝰ consid̾at:
eo inse. pigredinem torporis
erubescit. Unde recte subiũ¬

Expanded text:
rat proficiens quae prius laeta rat proficiens quae prius laeta peribat. Bene ergo conditori dicitur: Reversusque mirabiliter me crucias, quia omnipotens Deus unde mentem nostram visitans ad amorem suum erigit, inde hanc per lacrymas gravius affligit. Ac si aperte dicat: Relinquendo me nequaquam afficis, quia insensibilem reddis; sed cum reverteris crucias, quia dum te insinuas mihi me quam sim lugendus demonstras. Unde et nequaquam se poenaliter, sed mirabiliter asserit cruciari, quia dum per fletum mens ad summa rapitur, compunctionis suae poenam gaudens miratur; et libet affici, quia afflictione sua se conspicit ad cum nos a sancti desiderii exercitatione torpescere superna pietas cernit, exempla se sequentium nostris obtutibus objicit, ut mens per otium remissa, quo in aliis vigilantium provectus considerat, eo in se pigritudinem torporis erubescat. Unde et recte subjun
Abbreviated transcription (Latin):
sunit : ut cum nos eiꝰ fletus
agnoscimus: que in nobis st̃
flenda. discamus. S cum
mentem nr̃am elatio erigit.
summi a nob̃ protinꝰ cõpun¬
cͥtio amoris recedit. Qum uͦ
suꝑna nos gr̃a uisitat: statim
ꝑ lacrimas. ad sua desideria in¬
stigat. Unde & apte subiungit᷑¬
mur: nec ipsa ullatenus. de¬
stitutionis nr̃e dampna sen¬
timus. Quo enim longe nos
conditor deserit: eo mens nr̃a¬
in insensibilib obdurescit.
Nulla que dei sunt diligit:
nequaquam suꝑna concu¬
piscit. Et quia amoris inti¬
mi calorem non habet: fri¬
gida deorsum iacet : ac mise¬
rando mͦ. fit cotidie tanto
securior: quanto peior. Cũq
unde sit lapsa. non meminit.
& supplicia secura ñ metuit:
quantum lugenda sit nescit.
At si affiatu sc̃i sp̃c tangit᷑.
ad considationem ꝓtinus sue
ꝑditionis euigilat : in cele¬
stium inqͥsitione: se extutit
amoris summi estib marde¬
scit. Que se circũ pͥmunt.
dampna considerat: & plo¬

Expanded text:
sumit; ut cum nos ejus fletus sumit; ut cum nos ejus fletus agnoscimus, quae in nobis sunt flenda discamus. Sed cum mentem nostram elatio erigit, summi a nobis protinus compunctio amoris recedit; cum vero superna nos gratia visitat, statim per lacrymas ad sua desideria instigat. Unde et apte subjungitumur, nec ipsa ullatenus destitutionis nostrae damna sentimus. Quo enim longe nos conditor deserit, eo mens nostra insensibilius obdurescit, nulla quae Dei sunt diligit, nequaquam superna concupiscit; et quia amoris intimi calorem non habet, frigida deorsum jacet, ac miserando modo fit quotidie tanto securior, quanto pejor; cumque unde sit lapsa non meminit, et supplicia secutura non metuit, quantum lugenda sit nescit. At si afflatu sancti Spiritus tangitur, ad considerationem protinus suae perditionis evigilat, in coelestium inquisitione se excutit, amoris summi aestibus inardescit, quae se circumprimunt damna considerat, et plo
Abbreviated transcription (Latin):
huc cotidie ut leenam capi.
ꝑ uitium elationis inuenimꝰ.
Sepe namq homo. acceptis
uirtutib. in audatiam sue
p̾sumptionis erigitur: s mi¬
ra dispensatione pietatis. an¬
te eius ocłos. res quelibet in
qua corruit. ordinatur. Dũq
ꝑ culpam aliquid appetit :
quid aliud quam p̾dam in
fouea concupiscit: Sua spon¬
te inhians cadit: s sius surge¬
re uirib. non ualet. Qͥ cum
se nil ex se ẽẽ considerat: discit
ꝓculdubio. cuiꝰ adiutorium
reqͥrat. Quem tamen suꝑna
miseratio captum. quasi a fo¬
uea euehit: quia hunc infir¬
mitate cognita. ad ueniam
reducit. Leene itaq more ꝓpt̾
suꝑbiam ad suꝑiores partes
in cauea remeat: qui cum de
uirtute extollitur. lapsus ad
desidexia. humilitate religa¬
tur. Quia enim pͥus ꝓpria
p̾sumptione ꝑierat: mira pi¬
etate agitur. ut infirmitatis
sue iam notitia. clausus ui¬
uat. Quod quia sc̃s uir. cre¬
bro accidere hominib con¬
spicit: nr̃i in se ꝑiculi uocem

Expanded text:
huc quotidie ut leaenam capi huc quotidie ut leaenam capi per vitium elationis invenimus. Saepe namque 328 homo acceptis virtutibus in audaciam suae praesumptionis erigitur, sed mira dispensatione pietatis ante ejus oculos res quaelibet, in qua corruat ordinatur. Dumque per culpam aliquid appetit, quid aliud quam praedam in fovea concupiscit? Sua sponte inhians cadit, sed suis surgere viribus non valet. Qui cum se nihil ex se esse considerat, discit procul dubio cujus adjutorium requirat. Quem tamen superna miseratio captum quasi a fovea evehit, quia hunc infirmitate cognita ad veniam reducit. Leaenae itaque more, propter superbiam ad superiores partes in caveam remeat, qui cum de virtute extollitur lapsus ad desideria in humilitate religatur. Quia enim prius propria praesumptione perierat, mira pietate agitur, ut infirmitatis suae jam notitia clausus vivat. Quod quia sanctus vir crebro accidere hominibus conspicit, nostri in se periculi vocem
Abbreviated transcription (Latin):
nis adiuta. ad ueniam redeun¬
do suꝑauit: s tamen coarta¬
ta caueam tolerat: quia suꝑ¬
ne quoq discipline nexib an¬
gitur : ne ꝑ carnis desideria
uagetur. Que gͦ sponte sua
in foueam cecidit: ad auras
liberas clausa redit : quia &
ꝑ lib̾tatem arbitrii in culpã
corruit: & tamen hanc a suis
motib conditoris gr̃a. coac¬
tam nolentemq constringit:
Post foueam itaq caueam pa¬
titur: que erepta ex et̾no sup¬
plicio : a praue uoluntatis mo¬
tib. sub celestis artificis dispẽ¬
satione. religatur. Recte gͥ
dicit. & propter suꝑͣam. qͣsi
leenam capies me: quia & li¬
ber homo ꝑ cibum sibi mor¬
tem intulit : & reductus ad
ueniam. sub disciplina meliꝰ
clausus uiuit. Quasi leena
gͦ. ꝓpter suꝑbiam captus est:
quia inde nunc eum discipli¬
na sue corruptionis depͥmit:
unde transgressionem p̾cepti
non timens. audacit̾ in foueã
obtutum mentis. aculpa pͥ¬
mi parentis au̾̃timus: nos ad¬

Expanded text:
nis adjuta, ad veniam redeunnis adjuta, ad veniam redeundo superavit. Sed tamen coarctata caveam tolerat, quia supernae quoque disciplinae nexibus cingitur, ne per carnis desideria vagetur. Quae ergo sponte sua in foveam cecidit, ad auras liberas clausa redit, quia et per libertatem arbitrii in culpam corruit, et tamen hanc a suis motibus, conditoris gratia coactam nolentemque constringit. Post foveam itaque caveam patitur, quae, erepta ex aeterno supplicio, a pravae libertatis motibus, et sub coelestis artificis dispensatione religatur. Recte igitur dicit: Et propter superbiam, quasi leaenam capies me, quia et liber homo per cibum sibi mortem intulit, et reductus ad veniam sub disciplina melius clausus vivit. Quasi leaena ergo propter superbiam captus est, quia inde nunc eum disciplina suae corruptionis deprimit, unde transgressionem praecepti non timens, audacter in foveam obtutum mentis a culpa primi parentis avertimus, nos ad
Abbreviated transcription (Latin):
ens. quia desuꝑ terrorib ur¬
getur: cum qu̾asi in secretio¬
ri parte fouee. occultare se
appetit: caueam uolens intret.
Cuiꝰ iam seuitia. nequaqͣm
ꝑtimescitur: quia clausa in
caueam leuatur. Que entm
sua sponte in caueã corruit:
ad suꝑiores partes circum sep¬
ta uecͥtib redit. Sic nimirũ
humana mens capta est: que
in lib̾tate arbitru condita.
dum nutrire desideria carnis
appetiuit : quasi leena catulis
escam quesiuit: atq in decepti¬
onis sue foueam cecidit. que
suadente hoste ad cibum pro¬
hibitum manum tetendit.
S in fouea ꝓtinus caueam ĩ¬
uenit. quia sponte ad mortẽ
ueniens. coeruptionis sue mox
carcerem ꝑtulit ⁊ atq ad au¬
ras liberas. gr̃a interuenente
reducitur. S cum multa age¬
re conatur & non ualet: eiꝰdem
corruptionis sue obstaculis.
quasi cauee uec̾tib ligatur.
am quidem eam in quã ceci¬
derat. dampnationis foueã
euasit: quia secuture mortis
supplicium. manu redemptio¬

Expanded text:
ens, quia desuper terroribus urens, quia desuper terroribus urgetur, cum quasi in secretiori parte foveae occultare, se appetit, caveam volens intret; cujus jam saevitia nequaquam pertimescitur, quia clausa in cavea levatur. Quae enim sua sponte in foveam corruit, ad superiores partes circumsepta vectibus redit. Sic sic nimirum humana mens capta est, quae in libertate arbitrii condita, dum nutrire desideria carnis appetivit, quasi leaena catulis escam quaesivit, atque in deceptionis suae foveam cecidit, quae, suadente hoste, ad cibum prohibitum manum tetendit. Sed in fovea protinus caveam invenit, quia sponte ad mortem veniens corruptionis suae mox carcerem pertulit; atque ad auras liberas, gratia interveniente, reducitur. Sed cum multa agere conatur, et non valet, ejusdem corruptionis suae obstaculis quasi caveae vectibus ligatur. Jam quidem eam in quam ceciderat damnationis foveam evasit, quia secuturae mortis supplicium, manu redemptio
Abbreviated transcription (Latin):
citis motib pena p̾senti cru¬
cior : quia a labore certami¬
nis. liber non sum. S suꝑna-
dispensatio. idcirco nos tota
sibi intentione seruientes. car¬
nis nr̃e ꝑmittit impugnatio¬
nib concuti: ne mens nr̃a in
suꝑbiam audeat. p̾sumptio¬
ne sue securitatis eleuari : ut
dum pulsata trepidat: in so¬
lo auctoris adutorio. spei pe¬
dem robustius figat. Unde &
adhuc apte subiungit᷑. Et¬
ꝓpter suꝑbiam: quasi leenam
capias me. Leena cum escam
catulis exquirit: inhianter in
forieam captionis ruit. Sicut
enim & quibusdam regionib
fertur: fit in eiꝰ itinere fouea
in qua pecus deponitur: ut
illuc se eiꝰ appetitu ꝓicere. lee¬
na ꝓuocetur. Que angusta
simul & alta p̃paratur: ut in
eam ruere ambiendo ualeat..
s hanc saliendo nullomͦ eua¬
dat. Alia quoq fouea. que
pͥori cohereat effoditur: que
tamen ei in qua pecus est ex¬
treme partis aꝑtione conun¬
gitur. In qua nimirum ca¬
uea ponitur: ut leena corru¬

Expanded text:
citis motibus poena praesenti crucitis motibus poena praesenti crucior, quia a labore certaminis liber non sum. Sed superna dispensatio idcirco nos tota sibi intentione servientes carnis nostrae permittit impugnationibus concuti, ne mens nostra in superbiam audeat praesumptione suae securitatis elevari, ut dum pulsata trepidat, in solo auctoris adjutorio spei pedem robustius figat. Unde et adhuc apte subjungitpter superbiam, quasi leaena capies me. - Leaena cum escam catulis exquirit, inhianter in foveam captionis ruit. Sicut enim ex quibusdam regionibus fertur, fit in ejus itinere fovea, in qua pecus deponitur, ut illuc se ejus appetitu projicere leaena provocetur: quae angusta simul et alta praeparatur, ut in eam ruere ambiendo valeat, sed hanc saliendo nullo modo evadat. Alia quoque fovea, quae priori cohaereat, effoditur, quae tamen ei, in qua pecus est, extremae partis apertione conjungitur. In qua nimirum cavea ponitur, ut leaena corru
Abbreviated transcription (Latin):
affligitur. ꝑ horrescit. Unde &
apte subiuingitur. Et sumpiꝰ
non leuabo caput : saturatꝰ
namq ue habet. iustus mise¬
riam: quia & eterna damp¬
natio rephum sequitur : &
electus quisq. dolorib tran¬
sitorie adu̾sitatis. expiatur.
mpius caput leuat: s elatus.
euadere. ue quod sequit᷑. non
ualet. Iustus labore sui certa¬
minis afflictus. caput leuare
non sinitur: s p̾ssus ꝑpetua
asfuctione liberatur. Ille se in
uoluptatib erigit. s suppli¬
ciis sequentib mergit. Iste
se in dolore depͥmit: s tamẽ
apondere eterne antmaduer¬
sionis abscondit. Considẽt
gͦ uir sc̃s. quod autem reni¬
tens homo uitis. p̾senti labo¬
re afficitur: aut succumbens.
ꝑpetue afflictioni mancipat᷑:¬
& dicat. Et si impius fuero
ue mͥ est: & si iustus. non leua¬
bo caput:: saturatꝰ affuctione
& miseria. Ac si aꝑte deplo¬
ret dicens. Aut substratꝰ car¬
nis desideriis. supplicio et̾no
subicior:. aut repugnans illi¬

Expanded text:
affligitur perhorrescit. Unde et affligitur perhorrescit. Unde et apte subjungitur: CAPUT LVI. non levabo caput. - vae habet, justus miseriam, quia aeterna damnatio reprobum sequitur, et electus quisque doloribus transitoriae adversitatis expiatur. Impius caput levat, sed elatus evadere vae quod sequitur non valet. Justus, labore sui certaminis afflictus, caput levare non sinitur, sed pressus a perpetua afflictione liberatur. Ille se in voluptatibus erigit, sed suppliciis sequentibus mergit. Iste se in dolore deprimit, sed tamen a pondere aeternae animadversionis abscondit. Consideret ergo vir sanctus quod aut renitens homo vitiis praesenti labore afficitur, aut succumbens perpetuae afflictioni mancipatur, et dicat: Et si impius fuero, vae mihi est; et si justus, non levabo caput, saturatus afflictione et miseria. Ac si aperte deploret, 327 dicens: Aut substratus carnis desideriis, supplicio aeterno subjicior; aut repugnans illi
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificii suꝑnus amor incendat.
Et quicquid mens. uel de exꝑ¬
to certamine. uel de conu̾satio¬
nis pristine memoria patitur
lauetur: ut tanto suauius in
conspec̾tu sui expectatoris ar¬
deat : quanto cum ei assistere
ceꝑits: nil terrenum secum nil
lubricum. in ara sue orationis
imponit. Uir gͥ sc̃s. humanem̃¬
tis dampna conspiciat: quod
plerumq se cogitatione illici¬
ta inquinat. & postqͣm reatũ
oꝑis uidex relaxat : & sua plo¬
rans. nr̃a qͤ ploremꝰ aꝑiat: di¬
cens. Si peccaui. & ad horam
peꝑcisti michi ⁊ cur ab iniqui¬
tate mea mundum me ẽe ñ
pateris: Ac si aꝑte dicat.
Si culpam uenia abstulit::
cur hanc & amemoria non de
titur: ut ad ꝑpetrationem illiꝰ
longe grauius qm p̾us capta
fuerat urgeatur : & dep̾hen¬
sa trepidat: seq ipsam uariis
motib impulsa. ꝑturbat. Me¬
tuit qͥdem. ne uincatur temp¬
tationib: s resistens. hoc ip̃m
quod longo labore certaminis

Expanded text:
sacrificii supernus amor incendat. sacrificii supernus amor incendat. Et quidquid mens vel de inexperto certamine, vel de conversationis pristinae memoria patitur, lavetur, ut tanto suavius in conspectu sui spectatoris ardeat, quanto cum ei assistere coeperit nil terrenum secum, nil lubricum in ara suae orationis imponit. Vir igitur sanctus humanae mentis damna conspiciat, quod plerumque se cogitatione illicita inquinat; et postquam reatum operis judex relaxat, et, sua plorans, nostra quae ploremus aperiat, dicens: Si peccavi, et ad horam pepercisti mihi, cur ab iniquitate mea mundum me esse non pateris? Ac si aperte dicat: Si culpam venia abstulit, cur hanc et a memoria non dettitur, ut ad perpetrationem illius longe gravius quam prius capta fuerat urgeatur; et deprehensa trepidat, seque ipsam variis motibus impulsa perturbat. Metuit quidem ne vincatur tentationibus, sed resistens hoc ipsum quod longo labore certaminis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ frusta concisa. suꝑ ignem po¬
nimus: cum uite nr̃e oꝑa in
uirtutib distinguentes immo¬
lamꝰ. Caput atq ea que iuxta
iecur continentur incendimꝰ:
cum in sensu nr̃o. quo omne
corpus regitur: atq in occul¬
tis desideriis. flamma diuini a¬
moris ardemus. Et tamen p̾¬
cipitur: ut pedes atq intesti¬
na hostie. lauentur. Pedib
enim terra tangitur: intesti
nis uͦ stercora gestant᷑. Quia
plerumq iam ex desidio in et̾¬
nitate succendimur: iam to¬
to deuotionis sensu. ad appeti¬
tum nr̃e mortificationis inhia¬
mus. S quia adhuc t̾renum.
pre infirmitate aliquid agimꝰ:
non nulla etiam que iam sub¬
egimus illicita. in corde tole¬
ramus. Cumq cogitationes
nr̃as immunda temptatio in¬
quinat: quid aliud quam in¬
testina hostie stercus portant.:
S ut comburi debeant. lauent᷑:¬
quia nimirum necesse est. ut ĩ¬
mundas cogitationes. timoris
fletꝰ diluat ÷ quas in acceptõe¬

Expanded text:
per frusta concisa super ignem poper frusta concisa super ignem ponimus, cum vitae nostrae opera in virtutibus distinguentes immolamus. Caput atque ea quae juxta jecur continentur incendimus, cum in sensu nostro, quo omne corpus regitur, atque in occultis desideriis flamma divini amoris ardemus. Et tamen praecipitur ut pedes atque intestina hostiae laventur. Pedibus enim terra tangitunis vero stercora gestantur; quia plerumque jam ex desiderio in aeternitatem succendimur, jam toto devotionis sensu ad appetitum nostrae mortificationis inhiamus. Sed quia adhuc terrenum prae infirmitate aliquid agimus, nonnulla etiam, quae jam subegimus, illicita in corde toleramus. Cumque cogitationes nostras immunda tentatio inquinat, quid aliud quam intestina hostiae stercus portant? Sed ut comburi debeant laventquia nimirum necesse est ut immundas cogitationes timoris flet
Abbreviated transcription (Latin):
erga societatem bonoꝵ su¬
mat. Post aquam quippe. oc
cumbente sole ad castra reu̾ti¬
tur: qui post lamenta penitẽ¬
tie. frigescente fłama cogitati¬
onis illicite. ad fidelium mĩta
p̾sumenda reparatur⁊ ut iam
se a ceteris. longe eẽ ñ estimet:
qui mundum se ꝓposito intimi
ardoris gaudet. S inter hec
seiendum est: quod id circo nõ¬
numquam impulsu illicite co¬
gitationis affliginur ⁊ quiam
q̾busdam terrene cogitationis
actib. qmuis licitis. libenter oc¬
cupamur. Cumq uel in mini¬
mis terrena actio ꝑ desid̃ium
tangitur: crescente contra nos
antiqui hostis fortitudine. mẽs
nr̃a non minima importunita¬
te temptationis. anquinatur.
Unde & sacerdos legis. m̃bra
hostie ꝑ frusta concisa. caput
atq ea que erga iecur sunt. au¬
betur ignib cremare: pedes
uͦ atq in testina hostie. prius
aqua diluere. NNos quippe ip̃os.
sacrificum deo offertmus: cũ
uitam nr̃am. cultui diuino de¬
dicamus. Qui membra hostie

Expanded text:
erga societatem bonorum suerga societatem bonorum sumat. Post aquam quippe occumbente sole ad castra revertitur, qui post lamenta poenitentiae, frigescente flamma cogitationis illicitae, ad fidelium merita praesumenda reparatur; ut jam se a caeteris longe esse non aestimet, qui mundum se per obitum intimi ardoris gaudet. Sed inter haec sciendum est quod idcirco nonnunquam impulsu illicitae cogitationis affligimur, quia in quibusdam terrenae conversationis actibus, quamvis licitis, libenter occupamur. Cumque vel in minimis terrena actio per desiderium tangitur, crescente contra nos antiqui hostis fortitudine, mens nostra non minima importunitate tentationis inquinatur. Unde 326 et sacerdos legis, membra hostiae per frusta concisa, caput atque ea quae erga jecur sunt, jubetur ignibus cremare, pedes vero atque intestina hostiae prius aqua diluere . Nos quippe ipsos sacrificium Deo offerimus cum vitam nostram cultui divino dedicamus. Qui membra hostiae
Abbreviated transcription (Latin):
pollutꝰ sit sompnio: egrediet᷑
extra castra ÷ & non reu̾tetur
pͥusquam ad uesꝑam lauet᷑ aqͦ:
& post solis occasũ. reg̃diet᷑ in
castra. Nocturnũ qͥppe ẽ somꝑ¬
nium temptatio occulta: ꝑ qͣm
tenebrosa cogitatione turpe
aliqͥd corde concipitur: quod
tamen corꝑis oꝑe ñ expletͣ.
S sompnio nocturno pollutꝰ
egredi extra castra p̾cipitur:
quia uidelicet dignum ẽ ut
qui inmunda cogitatione ꝑol¬
luitur : indignum se cunc̾toꝵ
fidelium societatib arbitret᷑
Culpe sue meritum ante o¬
culos ponat: & ex bonoꝵ se
estimatione despiciat. Pollu¬
to gͦ extra castra exire est:
turpi impugnatione laborã¬
ti. sese ex continentum com¬
paratione despicere. Qui
ad uesꝑam lauatur aqua: cũ
defectum suum conspictens.
ad penitentie lamenta con¬
u̾titur : ut fletib diluat.
om̃e quod animum. occulta
inquinatio accusat. S post
occasum solis. ad castra re¬
deat : quia deferuescente
temptationis ardore ⁊ neces¬
se est. ut iterum fiduciam

Expanded text:
ietur extra castra, et non revertetur prius quam ad vesperam lavetur aqua. Et post solis occasum regredietur in castra. Nocturnum quippe somnium est tentatio occulta, per quam tenebrosa cogitatione turpe aliquid corde concipitur, quod tamen corporis opere non expletur. 2. Sed somnio nocturno pollutus egredi extra castra praecipitur, quia videlicet dignum est ut qui immunda cogitatione polluitur indignum se cunctorum fidelium societatibus arbitretur. Culpae suae meritum ante oculos ponat, et ex bonorum se aestimatione despiciat. Pollutum ergo extra castra exire est turpi impugnatione laborantem sese ex continentium comparatione despicere. Qui ad vesperum lavatur aqua, cum, defectum suum conspiciens, ad poenitentiae lamenta convertitur, uti fletibus abluat omne quod animum occulta inquinatio accusat. Sed post occasum solis ad castra redeat, quia defervescente tentationis ardore, necesse est ut iterum fiduciam
Abbreviated transcription (Latin):
entur pret̾ite. Hinc rursum
scͥptum est. In omnib oꝑib tu¬
is. memorare nouissima tua:
& in et̾num non peccabis. Igit᷑
culpa animum. mens necesse
est. ut breuitatem sue delec¬
tationis aspiciat: ne ad uiua¬
cem mortem miquitas rapiat:
cum constet. quod ad t̾minũ
citius. mortalis uita ꝑcurrat.
S sepe ocłs contemplationis
nr̃e confunditur: dum dolor
nr̃. flagellis crebrescentib ag¬
grauatar. Libet p̾sentis uite
exilium gemere: s p̾ ip̃a af¬
stictione. mens non ualet dãp¬
na sue cecitatis estimare. Un¬
de protinus subdit. Dimitte¬

Expanded text:
r praeterita . Hinc rursum scriptum est: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis . Igitur cum culpa animum tentat, mens necesse est ut brevitatem suae delectationis aspiciat, ne ad vivacem mortem iniquitas rapiat, cum constet quod ad terminum citius mortalis vita percurrat. Sed saepe oculus contemplationis nostrae confunditur dum dolor noster flagellis crebrescentibus aggravatur. Libet praesentis vitae exsilium gemere, sed prae ipsa afflictione mens non valet damna suae caecitatis aestimare. Unde protinus subdit: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
qui utinam consumptꝰ essem.
ne ocłs me uideret. Quodni¬
mirum pͥma oꝑatione iam
protulit: dicens. Quare nõ
in uulua mortuus sum: qui
hoc quoq quod hic adicit sub¬
dens. fuissem quasi qui ñ eẽm
de utero translatꝰ ad tumu¬
lum: illic uerbis alus ñ aliter
adiungit dicens. Sicut abor¬
tiuum absconditum ñ sub¬
sisterem: uł qui concepti. non
uiderunt lucem. Quia uero
hec suꝑuis late digessimus:
ꝓ uitando lectoris fastidio.
exposita replicare declinamꝰ.
follicitum uiuere ostendit.
qui breuitatem presentis uite
considerans. non eiꝰ usum. s
t̾minum conspicit: ut ex fi¬
ne colligat: nichil ẽẽ quod
transiens delectat. Hinc nãq
ꝑ salomonem dicitur. Si an¬
nis multis uxerit homo. &¬
in his om̃ib letatus fuerit:
meminisse debet tenebrosi tẽ¬
poris. & dierum multoꝵ : qui

Expanded text:
ptus essem, ne oculus me videret! - Qui nimirum prima oratione jam protulit dicens: « Quare non in vulva mortuus sum , » qui hoc quoque quod hic adjicit subdens: Fuissem quasi non essem, de utero translatus ad tumulum. - Illic verbis aliis non aliter adjungit dicens: « Sicut abortivum absconditum non subsisterem, vel qui concepti non viderunt lucem . » Quia vero haec superius late digessimus, pro vitando lectoris fastidio exposita replicare devitamus. sollicitum vivere ostendit, qui brevitatem praesentis vitae considerans, non ejus usum, sed terminum conspicit, ut ex fine colligat nihil esse qtransiens delectat. Hinc namque per Salomonem dicitur: Si annis multis vixerit homo, et his omnibus laetatus fuerit, meminisse debet tenebrosi temporis et dierum
Abbreviated transcription (Latin):
Considerantis quippe dei testib.
pene in nobis militant: quia dũ
miranda illoꝵ facta conspicimꝰ.
uitam nr̃am. que ex eoꝵ nobis
comparatione displicet. studio¬
sa afflictione cruciamus: ut qͥc¬
quid in nob̃ polluerunt oꝑa.
diluant lamenta : & siqͥd ad¬
huc. culpa delectationis inqui¬
nat: pena meroris tergat. Be¬
atus gͥ iob. quia uitam patrũ
p̾cedentium conspicit: quid ĩ
se gemere debeat subtilius ag¬
noscit. S magni doloris magi¬
sterio. dum sua plangit. ad la¬
menta nos instruit: ut qͦ uir¬
tutes in alus cernimus : eo a¬
pud districtum uidicem. nr̃a
sollicita delicta timeamꝰ. Seqt᷑¬

Expanded text:
Consideratis quippe Dei testibus, Consideratis quippe Dei testibus, poenae in nobis militant, quia dum miranda illorum facta conspicimus, vitam nostram, quae ex eorum nobis comparatione displicet, studiosa afflictione cruciamus; ut quidquid in nobis polluerunt opera, diluant lamenta; et si quid adhuc culpa delectationis inquinat, poena moeroris tergat. Beatus igitur Job, 330 quia vitam patrum praecedentium conspicit, quid in se gemere debeat subtilius agnoscit. Sed magni doloris magisterio, dum sua plangit, ad lamenta nos instruit: ut quo virtutes in aliis cernimus, eo apud districtum judicem nostra sollicite delicta timeamus. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbat: si hic sic cruciat quos
amat : petro attestante qui
ait. Tempus est: ut iudicium
incipiat de domo di. Si autẽ
pͥmum a nobis : qui finis eoꝵ
nos testes instaurat. irã mul¬
tiplicat: quia quo bonoꝵ ui¬
tam. nr̃is ocłis obicit : eo pra¬
uitatis ꝑpetrate duritiam. qͣ
districtione in iudicio ꝑcutiat
ostendit. Nam cum solis se
sequentib dona exaggerat:
torpentes iam quia reliq̃rit
demonstrat. Cum bona gͦ in
aliis cernimus: ualde necesse
est. ut exultationem nr̃e for¬
midini. & formidinẽ nr̃e ex¬
ultationi misceamus : quati¬
nus & de alienis prouettibus.
caritas gaudeat: & de suism
firmitatib. conscientia contre¬
miscat. S cum fratño ꝓuec̾tu
reficimur:. cum districtionẽ suꝑ
nos interni uidicis. ex ipso nr̃o
torpore pensamus : quid restat.
nisi ut ad discutiendum se am¬
mus redeat : quicquid in se rep¬
bum. quicquid prauum depre¬
hendit. affugat: Unde apte sub¬
iungit. Et pene militant ĩ me.

Expanded text:
probat, si hic sic cruciat quos probat, si hic sic cruciat quos amat; Petro attestante qui ait. Tempus est ut judicium incipiat de domo Dei; si autem primum a nobis, quis finis eorus cum contra nos testes instaurat, iram multiplicat, quia quo bonorum vitam nostris oculis objicit, eo pravitatis perpetratae duritiam qua districtione in judicio percutiat ostendit. Nam cum solis se sequentibus dona exaggerat, torpentes jam quia reliquerit demonstrat. Cum bona ergo in aliis cernimus, valde necesse est ut et exsultationem nostrae formidini, et formidinem nostrae exsultationi misceamus, quatenus et de alienis provectibus charitas gaudeat, et de suis infirmitatibus conscientia contremiscat. Sed cum fraterno proveatu reficimur, cum districtionem super nos interni judicis ex ipso nostro torpore pensamus, quid restat nisi ut ad discutiendum se animus redeat, et quidquid in se reprobum, quidquid pravum deprehendit, affligat? Unde et apte subjungitur: Et poenae militant in me.
Abbreviated transcription (Latin):
na que facere ipsi negligimꝰ. hec
ad correptionem nr̃am. fieri ab
aliis demonstrat : ut qui p̾cep¬
tis non accendimur. saltem ex¬
emplis excitemur: atq in appe¬
titu rectitudinis. nil sibi mens
nr̃a difficile estimet: qm ꝑfecte
ꝑagi. ab aliis uideat. Et fit
plerumq. ut cum aliene uite
bona conspicimꝰ: nr̃a sollicitiꝰ
dampna timeamus : & eo pates¬
cat. quante post pondere ani¬
madu̾sionis impetimur: quo
nunc abonoꝵ morib. longe
discrepamus. Unde & testium¬
instauratione memorata: ꝓtinꝰ
apte subiungit᷑. Et multipli¬
cas iram tuam. Eo nob̾ mul¬
tiplicari ira łi dicitur. quo ẽẽ
multiplex indicatur: quia ex
ipsa nunc bonoꝵ uita. & labo¬
re cognoscimus : si emendari
dum tempus est. nolumꝰ: qͣn¬
ta post animadu̾sione. feria¬
mur. Electos quippe di cerni¬
mus. & pia agere: & crudelia
multa tolerare. Hinc gͦ colli¬
gitur. districtus uidex. quanta
illic feriat districtione. quos re¬

Expanded text:
na quae facere ipsi negligimus, haec na quae facere ipsi negligimus, haec ad correptionem nostram fieri ab aliis demonstrat; ut qui praeceptis non accendimur, saltem exemplis excitemur, atque in appetitu rectitudinis nil sibi mens nostra difficile aestimet quod perfecte peragi ab aliis videt. Et fit plerumque ut cum alienae vitae bona conspicimus, nostrae sollicitius damna timeamus; et eo patescat quantae post pondere animadversionis impatimur, quo nunc a bonorum moribus longe discrepamus. 90. instauratione memorata, protinus apte subjungitur: Et multiplicas iram tuam. Eo nobis multiplicari ira Dei dicitur, quo esse multiplex indicatur, quia ex ipsa nunc bonorum vita et labore cognoscimus, si emendari, dum tempus est, nolumus, quanta post animadversione feriamur. Electos quippe Dei cernimus et pia agere, et crudelia multa tolerare. Hinc ergo colligitur districtus judex quanta illic feriat districtione quos re
Abbreviated transcription (Latin):
Testes enim dei sunt: qui ꝑ ex¬
ercitium scĩ oꝑis testantur :¬
que electos secutura sint pre¬
mia ueritatis. Unde hos qͦq.
quos pro ueritate passos ag¬
noscimus: greco eloquio mar¬
tyres id est testes uocamus.
Et ꝑ ioh̾em: uoce angłica
dñs dicit. In dieb antipas
testis meus fidelis: qui occisus
est apud uos. S testes suos
contra nos dñs instaurat: cũ
electoꝵ uitam. prauitati nr̃e
contrariam: ad arguendos
nos. instruendosq multipli¬
cat. Contra nos gͦ. testes illiꝰ
instaurant᷑: quia cuncꝰta qͦͤ
agunt: studiis nr̃e prauita¬
tis. adu̾sa sunt. Unde & ser¬
mo ueritatis. adu̾sarius uoca¬
tur: cum mediatoris uoce. ꝑ
eugłm dicit᷑. Esto consen¬
tiens adu̾sario tuo cito: dum
es cum illo in uia. Atq de
hoc eodem redemptore: re¬
ꝓbi ꝑsequentes dicunt. Con¬
trarius est oꝑib nr̃is. Et pau¬
lo post. Et dissimilis est alus
uita illius. Testes itaq suos con¬
tra nos añs instaurat: quia bo¬

Expanded text:
Testes enim Dei sunt, qui per exercitium sancti operis testantur quae electos secutura sint 329 praemia veritatis. Unde hos quoque quos pro veritate passos agnoscimus Graeco eloquio martyres, id est testes, vocamus. Et per Joannem voce angelica Dominus dicet: In diebus Antipas testis meus fidelis, qui occisus est apud vos . Sed testes suos contra nos Dominus instaurat, cum electorum vitam pravitati nostrae contrariam ad arguendos nos instruendosque multiplicat. Contra nos ergo testes illius instaurantur, quia cuncta quae agunt studiis nostrae pravitatis adversa sunt. Unde et sermo veritatis adversarius vocatur, cum Mediatoris voce per Evangelium dicitur: Esto consentiens adversario tuo cito, dum es cum illo in via . Atque de hoc eodem Redemptore reprobi persequentes dicunt: Contrarius est operibus nostris ; et paulo post: Et dissimilis est aliis vita illius . Testes itaque suos contra nos Dominus instaurat, quia bo
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut quod pͥus egit in corꝑe:
hoc importuna cogitationẽ.
postinodum u̾set in mente.
Quod caute ille conspicere ath¬
leta spiritalis nouerat: qͥ dicebat.
Computruert̃ & deterioraue¬
runt cicatrices mee: a facie insi¬
pientie mee. Quid namq cica¬
trices: nisi sanationes sunt uul
ad delectationem memorie re¬
dire conspexerat: qͥ cicatͥces de¬
flebat. Cicatrices quippe pu¬
trescere est: sanata iam pecca¬
tatione serpere: atq ex eoꝵ
suggestionib. post suꝑductã
autem penitentie. fetorẽ cul¬
pe iterum. doloremq sentire.
Qua uidelicet in re. & nͥl foras
oꝑe agitur: & sola intꝰ cogita¬
tione peccatur ⁊ distͥctoq se
reatu mens obligat: nͥ hoc sol¬
licitis lamentis tergat. Unde¬

Expanded text:
ita ut quod prius egit in corpore, ita ut quod prius egit in corpore, hoc importuna cogitatione postmodum verset in mente. Quod caute ille conspicere athleta spiritalis noverat, qui dicebat: Computruerunt et deterioraverunt cicatrices meae, a facie insipientiae meae . Quid namque cicatrices, nisi sanationes sunt vulnad delectationem memoriae redire conspexerat, qui cicatrices deflebat. Cicatrices quippe computrescere est sanata jam peccatationem serpere, atque ex eorum suggestionibus post superductam cutem poenitentiae fetorem culpae iterum, doloremque sentire, quia videlicet in re et nihil foris opere agitur, et sola intus cogitatione peccatur, districtoque se reatu mens obligat, nisi hoc sollicitis lamentis tergat.
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑto sermone non indicas.
S qui & uniu̾soꝵ reminisce¬
ris: me ꝓculdubio de uenia
& certi de uenia reddintũt:
& post ꝑpetratas culpas. ad
absolutionis nr̃e fiduciam. cor¬
rectione & penitentia subse¬
quente roboram᷑ : ꝑpetrate ta¬
men nr̃e nequitie. adhuc me¬
moria tangiur: & cogitatio¬
ne illicita au̾si nolentesq. pul¬
samur. Unde apte subungit.¬
Si peccaui. & ad horam peper¬
cisti mͥ ÷ cur ab iniquitate mea.
mundum me ẽẽ non pateris:
Ad horam dñs peccatum par
cit: cum reatum culpe. conces¬
sis ꝓtinus fletib. diluit. S ab
iniquitate nr̃a mundos nos eẽ
non patit᷑: quia uolentes qͥdẽ
culpam fecimus: s ñ num qͣm
nolentes. eiꝰ memoriam cum de¬
lec̾tatione. toleramꝰ. Sepe nãq
hoc quod a conspec̾tu iam ui¬
dicis. fletu int̾ueniente dele¬
tum est. ad ammum redit:
& deuicta culpa ad delectati¬
onem rursus inserpere nititur:
atq in antiquo certamine.
rediuiua pulsatione reparat᷑:

Expanded text:
aperto sermone non indicas. aperto sermone non indicas. Sed qui et universorum reminisceris, me procul dubio de venia et certi de venia reddimur, et post perpetratas culpas ad absolutionis nostrae fiduciam correctione et poenitentia subsequente roboramur; perpetratae tamen nostrae nequitiae adhuc memoria tangimur, et cogitatione illicita aversi nolentesque pulsamur. Unde et apte subjungitSi peccavi, et ad horam pepercisti mihi, cur ab iniquitate mea mundum me esse non pateris? - Ad horam Dominus pecit, cum reatum culpae concessis protinus fletibus diluit. Sed ab iniquitate nostra mundos nos esse non patitur, quia volentes quidem culpam fecimus, sed nonnunquam nolentes ejus memoriam cum delectatione toleramus. Saepe namque hoc quod a conspectu jam judicis fletu interveniente deletum est ad animum redit, et devicta culpa ad delectationem rursus inserpere nititur, atque in antiquo certamine rediviva pulsatione reparatur;
Abbreviated transcription (Latin):
ris hominis impulsu. cogitati¬
one lubrica. ab int̾iorib exi¬
mus. Et nisi nos suꝑna ui¬
sitatio. uel ad amorem cõpun¬
gendo uiuificet. uel ad timo¬
rem flagellando restauret:
repentino lapsu. mens fundi¬
tus tota destruitur: qͤ lon¬
go uirtutis studio. innoua¬
ta uidebatur. Unde subiun¬
git. Et uisitatio tua: custo¬
diuit sp̃m meum. Humanũ
quippe sp̃m. uisitatio suꝑna
custodit: cum hunc uirtutib
ditatum. uel flagello ꝑcutere:
uel compungere amore non
desinit. Nam si dona p̾stat.
s. hunc continue restaurando
non subleuat: citiꝰ bonum ꝑ¬
ditur: quod non a largiente
custoditur. S ecce uir sc̃s. dũ
se humilit̾ agnoscit: conferm¬
da generalit̾. diuine miseri¬
cordie secreta dep̾hendit. Qũq
infirmitatem suam ueraciter
fatetur: repente ad cognoscen¬
dam uocationem gentium.
sublimit̾ rapitur. Nam ꝓti
qui & uniu̾sas gentes. qͥa col¬
ligas scio. Quod tamen in
corde celas: quia hoc adhuc

Expanded text:
ris hominis impulsu cogitatiris hominis impulsu cogitatione lubrica ab interioribus eximus. Et nisi nos superna visitatio vel ad amorem compungendo vivificet, vel ad timorem flagellando restauret, repentino lapsu mens funditus tota destruitur, quae longo virtutis studio innovata videbatur. Unde subjungit: Et visitatio tua custodivit spiritum meum. Humanum quippe spiritum visitatio superna custodit, cum hunc virtutibus ditatum, vel flagello percutere, vel compungere amore non desinit. Nam si dona praestat, sed hunc continue restaurando non sublevat, citius bonum perditur, quod non a largiente custoditur. Sed ecce vir sanctus dum se humiliter agnoscit, conferenda generaliter divinae misericordiae secreta deprehendit; cumque infirmitatem suam veraciter fatetur, repente ad cognoscendam vocationem gentium sublimiter rapitur. Nam protqui et universas gentes quia colligas scio? Quod tamen in corde celas, quia hoc adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
borat. ne franganiur. Carnis
itaq nos motib humiliat
ad dona: s ꝑ ossa uirtutũ
roborat. contra temptam̃ta.
Ait gͦ. Carne & pellib uestiti
me: ossib & neruis compegi¬
sti me. Ac si aꝑte dicat. No¬
ras me ad ꝓbationem deseris:
s tamen intus ne ꝑeam uir¬
tutib astͥngendo custodis.
Qui idcirco nobis bene uiuen¬
di rec̾titudinem tͥbuit: quia
benigne p̾terita qͤ deliqͥmus
parcit. Unde adhuc apte sub¬
uingitur. Uitam & miscłiam
tͥbuistim. Uita quippe tͥbuit᷑:¬
cum malignis mentib. benig¬
nitas aspiratur. S uita sine
miscdia accipi nequaqͣm ualet.
quia ad obtinenda dñs ititie
bona non adiuuat. si pͥus mi¬
scłiter ante actas nequitias
non relaxat. Uel certe uitam
nobis & misccłiam tͥbuit: quia
ea qua nos misccłia. ad bene
uiuendum p̾uenit: etiam sub¬
sequente custodit. Nisi enun
miscłiam subroget: seruari
non ualet uita quam prebet.
pso quippe cotidie. humane
uite usu ueterescimꝰ: & ext̾io¬

Expanded text:
borat, ne frangamur. Carnis borat, ne frangamur. Carnis itaque nos motibus humiliat ad dona, sed per ossa virtutum roborat contra tentamenta. Ait ergo: Carne et pelle vestisti me, ossibus et nervis compegisti me. Ac si aperte dicat: Foras me ad probationem deseris, sed tamen intus ne peream virtutibus astringendo custodis. Qui idcirco nobis bene vivendi rectitudinem tribuit, quia benigne praeterita quae deliquimus parcit. Unde et adhuc apte subjungitur: Vitam et misericordiam tribuisti cum malignis mentibus benignitas aspiratur. Sed vita sine misericordia accipi nequaquam valet, quia ad obtinenda Dominus justitiae bona non adjuvat, si prius misericorditer anteactas nequitias non relaxat. Vel certe vitam nobis et misericordiam tribuit, quia ea qua nos misericordia ad bene vivendum praevenit, etiam subsequente custodit. Nisi enim misericordiam subroget, servari non valet vita quam praebet. Ipso quippe quotidie humanae vitae usu veterascimus, et exterio
Abbreviated transcription (Latin):
mulgetur: quia in quadam
dine & subtilitate formatur.
Sicut caseum coagulatur:
quia in constipatione pingue¬
scentis cogitationis. astͥngit᷑:
ut neqͦquam iam ꝑ desideria
defluat: s in uno amore se
colligens. ad solidam refor¬
mationem surgat. Plerũq
spiritalia. ex usu ueteri. caro
submurmurat: & mens bella
tolerats. ex homine quem fo¬
ris portat. Unde subiungit.
Pelle & carnib uestisti me.
Pelle quippe & carnib. inte¬
rior homo uestitur: quia in
eo quod ad suꝑna erigitur:
carnalium motuum obsidio¬
ne uallatur. S tendentem
ad iustitiam. nequaqͣm in tẽp¬
tatione conditor deserit: qui
ꝑ infusionem gr̃e. etiam pec¬
cantem p̾uenit. S subleua¬
tam mentem. & ad bella exte¬
rius laxat: & int̾uis roborat.
Unde & adhuc apte subiũgit᷑.
Ossib & neruns compegistime.
Carnib & pelle uestimur. s
ossib nerusq compingimur:
quia & si temptatione foris
irruente concutimur : intus
tamen nos conditoris manꝰ ro¬

Expanded text:
mulgetur, quia in quadam mulgetur, quia in quadam dine et subtilitate formatur; et sicut caseus coagulatur, quia in constipatione pinguescentis cogitationis astringitur, ut nequaquam jam per desideria diffluat, sed in uno amore se colligens, ad solidam reformationem surgat.  Vet. XXspiritalia ex usu veteri caro submurmurat, et mens bella tolerat ex homine quem foris portat. Unde subjungit: Pelle et carnibus vestisti me. Pelle quippe 324 et carnibus interior homo vestitur, quia in eo quod ad superna erigitur, carnalium motuum obsidione vallatur. Sed tendentem ad justitiam nequaquam in tentatione conditor deserit, qui per infusionem gratiae etiam peccantem praevenit; sed sublevatam mentem et ad bella exterius laxat, et interius roborat. Unde adhuc apte subjungitur; Ossibus et nervis compegisti me. Carnibus et pelle vestimur, sed ossibus nervisque compingimur, quia etsi tentatione foras irruente concutimur, intus tamen nos conditoris manus ro
Abbreviated transcription (Latin):
tis suꝑni domi uirtutib. sine
int̾ruptione utimur: ad pri¬
uatam fiduciam. usu conti¬
nue ꝓsꝑitatis eleuam᷑. Un de
fit plerumq. ut isdem qͥ sub¬
leuauerat parumꝑ sp̃c dese¬
rat: quatinus ip̃m sibi hoĩem
ostendat. Quod sc̃s uir ꝓti¬
nus expͥmit: cum subiungit.
Et in puluerem reduces me.
Quia enim ꝑ subtractionem
sp̃c. mens aliquantulũ in tem¬
ptatione deseritur: quasi ab
huma̾re pͥstino. terra siccat᷑:
ut infirmitatem suam dereli¬
ctus sentiat: & sine infusione
suꝑne gr̃e. quantum homo
aruit. cognoscat. Qui apte
quoq reduci ad puluerem
dicitur: qͥa dimissus sibi. cuiꝰ¬
libet temptationis aura rap¬
tatur. S dum relicti concu¬
timur: ea que afflati cogno¬
uimꝰ. subtiliꝰ iam dona cogi¬
tamus. Unde subiungit. Non¬
ne sicut lac mulsisti me. & sic̃
caseum me coagulasti: Mens
etenim nr̃a. cum ꝑ scĩ spiritꝰ
grãm. ab usu uetuste conuer¬
sationis abstrahitur. sicut lac

Expanded text:
tis superni doni virtutibus sine tis superni doni virtutibus sine interruptione utimur, ad privatam fiduciam usu continuae prosperitatis elevamur. Unde fit plerumque ut isdem qui sublevaverat parumper Spiritus deserat, quatenus ipsum sibi hominem ostendat. Quod sanctus vir protinus exprimit, cum subjungit: Et in pulverem reduces me. Quia enim per subtractionem Spiritus mens aliquantulum in tentatione deseritur, quasi ab humore pristino terra siccatur, ut infirmitatem suam derelictus sentiat, et sine infusione supernae gratiae quantum homo aruit cognoscat. Qui apte quoque reduci ad pulverem dicitur, quia dimissus sibi cujuslibet tentationis aura raptatur. Sed dum relicti concutimur, ea quae afflati cognovimus subtilius jam dona cogitamus. Unde subjungit: Nonne sicut lac mulsisti me, et sicut caseum me coagulasti? Mens etenim nostra cum per sancti Spiritus gratiam ab usu vetustae conversationis abstrahitur, sicut lac
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Nonne sicut lac mulsisti
me. Plasmatus quippe homo.
sicut lutum factꝰ est: ꝓpagatꝰ
autem. & sicut lac mulgetur.
semine : & sicut caseũ coagula¬
tur in carne. Carnib & pelle
induitur: ossib neruisq soli¬
datur. Per lutum gͦ pͥme con¬
ditionis qualitas: ꝑ lac uͦ. se¬
quentis ordo conceptionis ex¬
pͥmitur: qui ꝑ coagulatioĩs
incrementa ducitur: ut pau¬
lisꝑ in ossa roboret᷑. S angu¬
sta dei laus est. descriptio cre¬
ati corꝑis: nisi etiam subseq̃nt̃
expͥmatur. mira aspiratio unu¬
ficationis. Unde & subditur.
S in cassum nobis bona condi¬
tor tͥbuit: si non om̃e qd tͥbu¬
it. ipse custodit. Sequitur.
Et uisitatio tua: custodiuit
sp̃m meum. Hec autem que
de exteriore homine diximꝰ:
libet ut breuiter replicando.
Sicut lutum quippe homo
nr̃ interior existit: quia scĩ
ditur: ut ad intellectũ sun con¬
ditoris erigatur. Humana
namq cogitatio. que pecca¬
ti sui sterilitate aruit: ꝑ uim
uiridescit. S sepe dum ꝑcep¬

Expanded text:
isti --Plasmatus quippe homo sicut lutum factus est, propagatus autem et sicut lac mulgetur semine, et sicut caseus coagulatur in carne. Carnibus et pelle induitur, ossibus nervisque solidatur. Per lutum ergo primae conditionis qualitas, per lac vero sequentis ordo conceptionis exprimitur, quia per coagulationis incrementa ducitur, ut paulisper in ossa roboretur. Sed angusta Dei laus est descriptio creati corporis, nisi etiam subsequenter exprimatur mira aspiratio vivificationis. Unde et subditur:  incassum nobis bona conditor tribuit, si non omne quod tribuit ipse custodit. Sequitur,--IBID:-- Et visitatio tua custodivit spiritum meum. Haec autem quae de exteriori homine diximus,libet ut breviter replicando Sicut lutum quippe homo noster interior existit, quia sanctditur, ut ad intellectum sui conditoris erigatur. Humana namque cogitatio, quae peccati sui sterilitate aruit, per viviridescit. Sed saepe dum percep
Abbreviated transcription (Latin):
mittit dicens. Faciamꝰ hoĩem:
ad imagineni & similitudinem
nr̃am. Neq enim sicut de re¬
b ceteris scͥptum est. fiat &
dicitur: ut uidelicet quia ratio¬
nalis creatura condebatur: qͣsi
cum consilio. facta uideretur.
Quasi ꝑ studium de terra plas¬
matur. & inspiratione condito¬
ris. in uirtute spẽ uitalis eri¬
gitur: ut scilicet non ꝑ uissioĩs
uocem. s ꝑ dignitatem oꝑatio¬
nis existeret : qͥ ad conditoris
imaginem fiebat. Quod gͥ ꝑ
conditionem homo elegantius
in terra creaturis ceteris acci¬
pit: hoc in flagello positꝰ. pie¬
tati sui opificis opponit. dicens.
Manus tue plasmauerũt me.
& fecerunt me totum in cir¬
cuitu: & sic repente p̾cipitas
me: Ac si aꝑte dicat. Cur
tanta uilitate despicis : quem
cum tanta dignitate condidi¬
sti: Et quem ratione. reb ce¬
teris p̾fers: cur ex dolore sup¬
ponis: S. tamen hec eadem
nr̃a dignitas. fulget ꝑ imagi¬
nem: & longe distat abeatitu¬

Expanded text:
aemittit, dicens: Faciamus hominem aemittit, dicens: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. Neque enim de eo sicut de rebus caeteris scriptum est: Fiat, edicitur: ut videlicet, quia rationalis creatura condebatur, quasi cum consilio facta videretur. Quasi per studium de terra plasmatur, et inspiratione conditoris in virtute spiritus vitalis erigitur, ut scilicet non per jussionis vocem, sed per dignitatem operationis existeret, qui ad conditoris imaginem fiebat. Quod igitur per conditionem homo elegantius in terra creaturis caeteris accepit, hoc in flagello positus pietati sui opificis opponit, dicens: Manus tuae plasmaverunt me, et fecerunt me totum in circuitu, et sic repente praecipitas me? Ac si aperte dicat: Cur tanta vilitate despicis, quem cum tanta dignitate condidisti? Et quem ratione rebus caeteris praefers, cur ex dolore supponis? Sed tamen haec eadem nostra dignitas fulget per imaginem, et longe distat a beatitu
Abbreviated transcription (Latin):
totum in circuitu: & sic repẽ¬
te p̾cipitas me : Ac si humilit̾
dicat. Qͥa sub iusto exami¬
ne. dignum non est tue pla¬
cationi. quod feci: pensa mise¬
ricordit̾. ne ꝑeat quod fecisti.
Quib etiam u̾bis. ꝑuersum
manis dogma destruit᷑: qui
duo ẽẽ pͥncipia mentiens. ad̾o
sp̃m : a sathana uͦ carnem con¬
ditam asserere conat᷑. Sc̃s ete
longe post uentura considat.:
et erroꝵ genimina p̾uidens.
suo aliquid. nec in carne dere¬
linquit. Nam plasmatum se.
ꝓpt̾ internam imaginem retu¬
lit: factum uͦ totum in circui¬
tu. in eo quod ex carnis indu¬
matum dĩ manib asserit: mi¬
scdie iudicis dignitatem sue
conditionis opponit. Qmuis
enim ꝑ coet̾num patri u̾bum.
cuncta creata sunt: in ipsata¬
men relatione creationis osten
ditur:: qͣntum cunctis anima¬
lib. quantum reb uł celestib.
s tamen insensibilib: homo p̾¬
feratur. Cuncta quippe dixit
reuerenter pensandum est. p̾¬

Expanded text:
totum in circuitu, et sic repentotum in circuitu, et sic repente praecipitas me? - Ac si humiliter dicat. Quia sub justo examine dignum non est tuae placationi quod feci, pensa misericorditer, ne pereat quod fecisti. Quibus etiam verbis perversum Manichaei dogma destruitur, qui duo esse principia mentiens, a Deo spiritum, a Satana vero carnem conditam asserere conatur. Sanctus longe post ventura considerat, et errorum genimina praevidens suo aliquid nec in carne derelinquit. Nam plasmatum se propter internam imaginem retulit; factum vero totum in circuitu, in eo quod ex carnis constat indumatum Dei manibus asserit; misericordiae judicis dignitatem suae conditionis opponit. Quamvis enim per coaeternum Patri Verbum cuncta creata sunt, in ipsa tamen relatione crditur, quantum cunctis animalibus, quantum rebus vel coelestibus, sed tamen insensibilibus homo praefertur. Cuncta quippe cum fareverenter pensandum est, pr