comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
regi ꝓdidit. missus in ierusalem heliodorus adtẽplũ
uenit & summo sacerdoti aperuit indicii inuidiã
e aduentussui causam. Tunc sacerdos deposita
esse dixit uiduarũ uictualia & pupilloꝵ: Cum eli¬
odorus creptum ire uell&s & regis uidicare commo¬
dis sacerdotes ante altare iactauerunt se induti
sacerdotales stolas. & dm̃uiuum qui dedepositis
legem dederat flentes inuocabant. Custodemse
ꝑ̃ceptorem prȩstare suoꝵ. Vultus uͦ & color sũ mi
sacerdotis inmutatus. declarabat dolorem animꝑ
& mentis intenta sollititudine. Flebant om̃s quod
in contemptum locus uenturus for&. Sinec in dĩ
templo tuta fidei seruar& ur custodia accinctęq
mulieres pectus & clause uirgines pulsabant
ianuam. Ad muros alii currebant perfenestras
alii perspectabant. Om̃s ad celum tendebant ma¬
nus orantes ut suis dñs ad e&̃ legibus. Heliodorꝰ
autem nec his territur quod intendebat urge¬

Expanded text:
regi prodidit, missus in rem Heliodorus, ad templum regi prodidit, missus in rem Heliodorus, ad templum venit, et summo sacerdoti aperuit indicii invidiam, et adventus sui causam. 146. Tunc sacerdos deposita esse dixit viduarum victualia et pupillorumodorus ereptum ire vellet, et regis vindicare commodis, sacerdotes ante altare jactaverunt se, induti sacerdotales stolas: et Deum vivum qui de depositis legem dederat, flentes invocabant, ut custodem se praeceptorum praestaret suorum. Vultus vero et color summi sacerdotis immutatus declarabat dolorem animi, et mentis intentae sollicitudinem. Flebant omnes, quod in contemptum locus venturus foret, si nec in Dei templo tuta fidei servaretur custodia: accinctaeque mulieres pectus, et clausae virgines pulsabant januam: ad muros alii currebant, per fenestras alii prospectabant, omnes ad coelum tendebant manus, orantes ut suis Dominus adesset legibus. 147. Heliodorus autem nec his territus, quod intenderat, urge
Abbreviated transcription (Latin):
mas amorte. Ille uerus thesiaurus est dñi
qui operatur quod sanguis eius operatꝰ est.
ł unc uas dñici sanguinis agnoscitur. cũ in utroq
uiderit redemptionem ut calre abhoste redimat
quossanguis apeccato redemit. Quam pulchrũ
dicatur Hos xp̃s redemit  ecce aurum quod
probari potest. ecce aurum utile ecce arum
xp̃i quod amorte liberat ecce quoa redemet᷑
pudicitia seruatur castitas. hos gͦ malui uob
liberos tradere. quam aurum reseruare. Hic
numerus capriuoꝵ. Hic ordo prestantior est
quam speties poculoꝵ. huic muner proficere
debuit aurum redemptoris ut redimero
periditantes. A gnosco infusum auro sanguinẽ
xp̃i. non solum inrutilasfe: uerum &iam diuinx
operationis impressias seruitutem redẽptioniꝰ manere
omne seruatum. Nam cum inditium factum
ess & pecuniarum quasi in templo hierosolimis
maximas repperiri posse. si monne farius antio cho

Expanded text:
mas a morte. Ille verus thesaurus est Domini, mas a morte. Ille verus thesaurus est Domini, qui operatur quod sanguis ejus operatus est. Tunc vas Dominici sanguinis agnoscitur, cum in utroque viderit redemptionem; ut calix ab hoste redimat, quos sanguis a peccato redimit. Quam pulchrum, untur, dicatur: Hos Christus redemit! Ecce aurum quod probari potest, ecce aurum utile, ecce aurum Christi quod a morte liberat, ecce aurum quo redimitur pudicitia, servatur castitas. 139. Hos ergo malui vobis liberos tradere, quam aurum reservare. Hic numerus captivorum, hic ordo praestantior est, quam species poculorum. Huic muneri proficere debuit aurum Redemptoris, ut redimeret periclitantes. Agnosco infusum auro sanguinem Christi non solum irrutilasse, verum etiam divinae operationis impressisse virtutem redemptionis momne servatum est. Nam cum indicium factum esset pecuniarum, quas in templo Hierosolymis maximas reperiri posse Simon nefarius Antiocho
Abbreviated transcription (Latin):
frcistis QQuos meliores ihus hab& thesaurõ
quam eos in quibus amat uideri: Thesauro
nec pesecutor potuit auferre. Itaq loachyni
qui aurum in obsidione seruabat nec dispen¬
sabat alimoniꝑ comparandȩ & aurum uiđ
eripi & incaptiuitatem deduci. Laurentius
qui aurum ꝑccłȩ maluit erogare pauperibusq.
tionis sacram martyri accepit coronam. Nũ quid
dictum est sc̃o laurentio non debiusti erogare
thesauros ȩcdȩ : Uasa sacramentoꝵ uendere
opus est ut quis fide stricera & ꝑspicaci ꝓuidentia
in commertio sunt. nec redempti abhoste oc¬
cisi sunt: Meliusfuerat ut uasa uiuentium
seruarus quam metalloꝵ. his non possa respon¬
sum referri. Quid enim diceres: t uuine
tem plo dei ornatus deess& responder&. Au¬
rum sacramenta non querunt neq auro
placent quȩ auro non emuntur. Ornatus
sacramentoꝵ redemptio captiuoꝵ est. Uere
illa sunt uasa pretiosa quȩ redimunt ani¬

Expanded text:
fecistis . Quos meliores Jesus habet thesauros, fecistis . Quos meliores Jesus habet thesauros, quam eos in quibus amat videri? 141. Hos nec persecutor potuit auferre. Itaque Joachim qui aurum in obsidione servabat, nec dispensabat alimoniae comparandae; et aurum vidit eripi, et se in captivitatem deduci . Laurentius qui aurum Ecclesiae maluit erogare pauperibus, quam tionis vivacitate sacram martyrii accepit coronam. Numquid dictum est sancto Laurentio: Non debuisti erogare thesauros Ecclesiae, vasa sacramentorum vendere? 142. Opus est ut quis fide sincera et perspicaci providentiain commercio sunt, nec redempti, ab hoste occisi sunt? Melius fuerat ut vasa viventium servares, quam metallorum. 138. His non posset responsum referri. Quid enim diceres: Timui ne templo Dei ornatus deesset? Responderet: Aurum sacramenta non quaerunt: neque auro placent, quae auro non emuntur. Ornatus sacramentorum redemptio captivorum est. Vere illa sunt vasa pretiosa, quae redimunt ani
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o indulgramus affectui. uł fatentes nr̃i
plus iusto treouamus aliquid uoluntati.
Poc maxintum incentutum miscđiȩ ut com¬
pariamur. alierus calamitatibus necessitati¬
tłs alioꝵ quantum possumus iuuemus &
plus interdum quam possumus Aelius
est enim promisdã causas prestare uł inui¬
diam perp& i quam pretendere inclementia
Tale aurum santus martyr laurentius dño
reseruauit. a quo cum quererentur thesari
ȩccłȩ promisit se demonstraturum. siquenti
dir pauperes duxit. Interrogatus ubr essent
thesauri quos promiserat ostendit pauꝑes
dicens. hi sunt thesauri eccłȩ. & ueri thesauri
in quibus xp̃s est in quibus fides est. Deniq
apłs ait. Habentes thesaurum in uasis fictili¬
bus Quos melior esthesauRos hab& xp̃s quã
ros in quibus se esse dixit : Sic enim soriptũr᷑
esuriui & dedistis michi manducare Sitiui
& dedistis michi bibere. Hospes eram & colle
gistis me quod enum uni hoꝵ fecistis michi

Expanded text:
nostro indulgeamus affectui, vel faventes nostrae nostro indulgeamus affectui, vel faventes nostrae plus justo tribuamus aliquid voluntati.um misericordiae, ut compatiamur alienis calamitatibus , necessitates aliorum, quantum possumus, juvemus; et plus interdum quam possumus. Melius est enim pro misericordia causas praestare, vel invidiam perpeti, quam praetendere inclementiaTale aurum sanctus martyr Laurentius 104 Domino reservavit, a quo cum quaererentur thesauri Ecclesiae, promisit se demonstraturum. Sequenti die pauperes duxit. Interrogatus ubi essent thesauri quos promiserat, ostendit pauperes dicens: Hi sunt thesauri Ecclesiae. Et vere thesauri, in quibus Christus est, in quibus fides est. Denique Apostolus ait: Habemus thesaurum in vasis fictilibus . Quos meliores thesauros habet Christus, quam eos in quibus se esse dixit? Sic enim scriptum est: Esurivi, et dedistis mihi manducare: sitivi, et dedistis mihi bibere: hospeinfra: Quod enim uni horum fecistis, mihi
Abbreviated transcription (Latin):
nistrasses alimoniam. Cur tot captiui deducti¬
sed in om̃ibus gestis & operibus custodiamꝰ eam
siuolumus commendare nos dõ caritatem ha¬
beamus. unanimessimus humilitatem sequa¬
mur alterutrum existimantes superiorẽ sibi
Hȩc est humilitas sinil sibiquis arrog& & infe¬
riorem se esse existim&. Cp̃s ut membrissuis
utatur clericis & maxime ministris qui sunt
uere filii quem cuiq uiderit aptum mune¬
ri ei deput& cum dolore amputatur & ⁊ã
quȩ putriuit par corporis & dui tractatur si
potest sanari medicamentis sinon potest tc̃
amedico bono absciditur. Sic ep̃i affectus bo¬
ni est. ut opt& sanari infirmos serpentia au¬
ferre ulcera adurere aliqua non abscidere
ostremo sanari non potest cum dolore abscide
unde pulcherrimum illud preceptum magis
enun&. ut cogitemus nq. nr̃a sunt sed que
alioꝵ Hoc enim modo nichil erit quod uł irati

Expanded text:
nistrasses alimoniam. Cur tot captivi deductinistrasses alimoniam. Cur tot captivi deductised in omnibus gestis et operibus custodiamus eam. 134. Si volumus commendare nos Deo, charitatem habeamus, unanimes simus, humilitatem sequamur, alterutrum existimantes superiorem sibi. Haec est enim humilitas, si nihil sibi quis arroget, et inferiorem se esse existimet. Episcopus ut membris suis utatur clericis, et maxime ministris qui sunt vere filii; quem cuique viderit aptum muneri, ei deputet. 135. Cum dolore amputatur etiam quae putruit pars corporis, et diu tractatur, si potest sanari medicamentis: si non potest, tunc a medico bono absciditur. Sic episcopi affectus boni est, ut optet sanare infirmos, serpentia auferre ulcera, adurere aliqua, non abscidere: postremo quod sanari non potest, cum dolore abscidere. Unde pulcherrimum illud praeceptum magis eminet, ut cogitemus non quae nostra sunt, sed quae aliorum . Hoc enim modo nihil erit, quod vel irati
Abbreviated transcription (Latin):
nobis reprehender&rur. Quis autem esttam
durus inmitisferreus cui displiceat quod ho¬
mo redimitur amorte: femina ab inpuri¬
tatibus barbaroꝵ quȩ grauiores morte sunt
ad olescentulȩuł pueruli uł infantes abidoloꝵ
contagiis quibus mortis m&u inquinabarf
quam causam nos & sinonsine ratione aliqua
gessimus. Tamten ita in popło prosecuti sumꝰ
ut confiter&ur multoq fuisse cõmodius adstru¬
rremus ut animas dño quam aurum serua¬
remus. Qui enim sine auro misit apostolo
ȩcclas sine auro congregauit. durum ȩccła
necessitatibus Quid opusi est custodire quod
nichil aduiuat. Anignoramus quantum au¬
ri atq argenti de templo dni asirii sustuleriã.
nonne melius conflant sacerdotes propter
alimoniam pauperum. si alia subsidia ilesint
quam sacrilegus contaminatas port& hostis.
Nunne dicturus est dñs quur passus ef totin¬
opesfame mori: & certe habebas aurum mi¬

Expanded text:
in nobis reprehenderetur. Quis autem est tam in nobis reprehenderetur. Quis autem est tam durus, immitis, ferreus, cui displiceat quod homo redimitur a morte, femina ab impuritatibus barbarorum, quae graviores morte sunt: adolescentulae, vel pueruli, vel infantes ab idolorum contagiis, quibus mortis metu inquinabantur? 137. Quam causam nos etsi non sine ratione aliqua gessimus; tamen ita in populo prosecuti sumus, ut confiteremur, multoque fuisse commodius astrueremus, ut animas Domino quam aurum servaremus . Qui enim sine auro misit apostolos, Ecclesias sine auro congregavit. Aurum Ecclesinecessitatibus. Quid opus est custodire quod nihil adjuvat? An ignoramus quantum auri atque argenti de templo Domini Assyrii sustulerint ? Nonne melius conflant sacerdotes propter alimoniam pauperum, si alia subsidia desint, quam ut sacrilegus contaminata asportet hostis? Nonne dicturus est Dominus: Cur passus es tot inopes fame mori? Et certe habebas aurum, mi
Abbreviated transcription (Latin):
ricupiditatem. Nam cum despolus urbis incensȩ
sustuliss& achar uestem auream. & ducenta
argenti dragma & linguam auream oblatꝰ dño
negare non potuit. sed prodidit furtum. Vetus
legis corpit oraculis. Immo propter ipsam repri¬
mendam lex dilata est. Propter auaritiam balach
putauit balaam prenuis posse temptari ut male¬
dicer& popłm patrum. & uiciss& auaritia. nisi dñs
amale dicto eum abstinere uet uiss&. Propter a¬
uaritiam precipitatus acham inexitium deduxi¬
rat. totam plebem parentum. Itaq iħus naue
qui potuit solem staturre non proceder& auari¬
tiam hominum non potuit sistere neserperet.
Ad uocem riussol strtit auaritia non strtit soleitaq
stante confecit tħus triumphum. Auaritia
autem procedente pene amisit uictoriam.
13
ut nos aliquando inuidiam incidamus. quod
confregerimus uasa mistica ut captiuos resiste¬
remus quod arrianis displicere poterat. Nec¬
tam factum displicer& quam ut e& in quo

Expanded text:
ri cupiditatem. Nam cum de spoliis urbis incensae ri cupiditatem. Nam cum de spoliis urbis incensae sustulisset Achar vestem auream, et ducenta argenti didrachmata, et linguam auream, oblatus Domino negare non potuit, sed prodidit furtum . 130. legis coepit oraculis, immo propter ipsam reprimendam lex delata est. Propter avaritiam Balach putavit Balaam praemiis posse tentari, ut malediceret populum patrum: et vicisset avaritia, nisi Dominus a maledicto eum abstinere jussisset . Propter avaritiam praecipitatus Achar, in exitium deduxerat totam plebem parentum. Itaque Jesus Nave, qui potuit solem statuere, ne procederet , avaritiam hominum non potuit sistere, ne serperet. Ad vocem ejus sol stetit, avaritia non stetit. Sole itaque stante, confecit Jesus triumphum: avaritia autem procedente, pene amisit victoriam. 13ut nos aliquando in invidiam 103 incidimus, quod confregerimus vasa mystica, ut captivos redimeremus, quod arianis displicere pottam factum displiceret, quam ut esset quod
Abbreviated transcription (Latin):
morem tamen & ipsum desiderantem quid ad
eum qui non desiderat qui non requirit qui
auxilio eius non indig&. studio non flectitur
Quid ad alioss ille copiosior qui hab& nũ quid ho
nestior id circo qua hab&. quodhorestas plerũq
amittatur qr hab& quod custodiat magis quã
quod possideat: Illud enim possidemus que uti
habrat possessionis fructum. sed custodiꝵ pe¬
riculum ad summam Nouimꝰ quod pecuntȩ
contẽptus iustitiȩ forma sit & ideo auaritiam
declinare debemus & omĩ studio intendere.
nequid faciamus umquam aduersus iustitiã¬
sint. E&erum ita incubuerunt mores hominũ
ammiratione diuitiarum. ut nemonisi diues
honore dignus put& ur neq hic recons usus. Sed
iam dudum quod peius est inoleuit hoc uitium
humanis mentibus. Siquidem cum hurico magna
cuutas turbarum sacerdotalium sono corriuiss& &
iłi naue potir&. ur uictoria. Cognouit infirma¬
tam esse uirtutem populi per auaritiam atq au¬

Expanded text:
riorem tamen et ipsam desiderantem. Quid ad riorem tamen et ipsam desiderantem. Quid ad eum qui non desiderat, qui non requirit, qui auxilio ejus non indiget, studio non flectitur? Quid ad alios, si sit ille copiosior qui habet? Numquid idcirco honestior; quia habet quo honestas plerumque amittitur, quia habet quod custodiat magis quam quod possideat? Illud enim possidemus quo habet possessionis fructum, sed custodiae pe. 133. Ad summam novimus quod pecuniae contemptus justitiae forma sit; et ideo avaritiam declinare debemus, et omni studio intendere, ne quid faciamus umquam adversus justitia129. Caeterum ita incubuerunt mores hominum admiratione divitiarum, ut nemo nisi dives honore dignus putetur. Neque hic recens usus: sed jamdudum, quod pejus est, inolevit hoc vitium humanis mentibus. Siquidem cum Hiericho magna civitas tubarum sacerdotalium sono corruisset, et Jesus Nave potiretur victoria, cognovit infirmatam esse virtutem populi per avaritiam, atque au
Abbreviated transcription (Latin):
quia diues dedignatur benx ficium &
pud& eum debitore̾ esse gr̃ȩ. Quin& ia
ia quod collatum est sibi meritissuis ar¬
rogat. quod uł ut debitum acceperit uł
ideo datum sit eoquod quidedit redden¬
dum sibi adiuite uberius estimauerit.
Ita in accipiendo beneficio eo ipso quod
acceperint diuites. dedisse magis quam
Quid fortissimum om̃ium sanson. Nonne dalilȩ
mulieris auaritia decepit.: Itaq ille qui rugien¬
tem leonem manibus discepsit qui uinctus &
alienigenis traditur. sine ullo aduitore solus
dissolutis uinculis mille exhis peremit iuros.
qui funes in textis nerius uelut molliaꝰ partisi¬
la disrupit : is suꝑ uenua mulieris infixa ceriu¬
ce truncatus iniuti crinis ornatum prȩro¬
gatiuam suȩ uirtutis amisit. Influxit pecunia
ingremium mulieris & auiro discessit gratia
feralis. Igitur auaritia in lecebrosa pecuna quȩ
habentes contaminat non habentes noniuuat.
Esto tamen ut aliquando ad iuu& pecunia. Infe¬

Expanded text:
quia dives dedignatur beneficium, et quia dives dedignatur beneficium, et pudet eum debitorem esse gratiae. Quin etiam id quod collatum est sibi, meritis suis arrogat, quod velut debitum acceperit, vel ideo datum sit eo quod is qui dedit, reddendum sibi a divite uberius existimaverit. Ita in accipiendo beneficio, eo ipso quod acceperint divites, dedisse se magis quamQuid fortissimum omnium Samson, nonne Dalilae mulieris avaritia decepit? Itaque ille qui rugientem leonem manibus discerpsit suis, qui vinctus et alienigenis traditus, sine ullo adjutore solus dissolutis vinculis, mille ex his peremit viros: qui funes intextis nervis velut mollia sparti fila disrupit; is super genua mulieris inflexa cervice truncatus, invicti crinis ornatum, praerogativam suae virtutis amisit. Influxit pecunia in gremium mulieris, et a viro discessit gratia . 132. Feralis igitur avaritia, illecebrosa pecunia, quae habentes contaminat, non habentes non juvat. Esto tamen ut aliquando adjuvet pecunia, infe
Abbreviated transcription (Latin):
niam nondedit. sanitatem dedit. Quan¬
to melius est salutem habere sine pecuma
quam pecuniam sine salute . Surrexit
claudus quod non sperabat pecuniamnon
accepit quam sperabat. Sed hoc uix im
citius amantem remuneratur: his rrum
facienius frequentius aquibus referendy
uicem speramus grȩ. Sed romagis infirmo
& inopinos studere conuenit. quia pro eo
qui non hab& remunerationẽ speramus a
dño thu qui sub specie conuuui generale
uirtutum edidit formam ut his pocuis
nostra conferamus beneficia. qui nob̵ ea
non possint representare. dicens ad coniu¬
uium aq epulas non eos quidiuitessunt
atq pauperes inuitandos. Ouutes enim
rogari uidentur. ut ipsi quoq nob reddant
conuiuium. Pauperes quia non habent quod
reftituant. cum acceperint remunerat o¬
rem nob̵ faciunt dnm̃ qui sepro paupere
obligandum obtulit. Ad ipsum quoq scłi
usum consolatio benefici facta in paupe¬
res magis quam in locupletes plus iuuat.

Expanded text:
niam non dedit, sanitatem dedit. Quanniam non dedit, sanitatem dedit. Quanto melius est salutem habere sine pecunia, quam pecuniam sine salute! Surrexit claudus, quod non sperabat: pecuniam non accepit, quam sperabat. Sed haec vix in citius amantem remuneratur? His enim favemus frequentius, a quibus referendae vicem speramus gratiae. Sed eo 100 magis infirmo et inopinos studere convenit; quia pro eo qui non habet, remunerationem speramus a Domino Jesu : qui sub specie convivii generalem virtutum edidit formam: ut his potius nostra conferamus beneficia, qui nobis ea non possunt repraesentare, docens ad convivium atque epulas non eos qui divites sunt, sed pauperes invitandos. Divites enim rogari videntur, ut ipsi quoque nobis reddant convivium; pauperes, quia non habent quod restituant, cum acceperint, remuneratorem nobis faciunt Dominum, qui se pro paupere obligandum obtulit. 127. Ad ipsum quoque saeculi usum collatio beneficii facta in pauperes magis quam in locupletes plus juvat;
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ueritas ca est regula ut nichil fuei cõ¬
mendandi tui causa. quominor alius fiat.
neq siquid boni habeas. id addeformatione
non hab& unde reddat pecuniam refert
gratiam in quo cextum est quod plus reddat
quam acceperit. Pecunia enim num mosol¬
uitur. gratia numquam exinanitur .red¬
Sendo uacuatur pecunia. Gratia autem
& habendo soluitur & soluendo r&motur.
Prindr quod diues refugit pauperfat& ii
quod sit obligatus debito sibiq subuentu
non honori suo delatum putat. denatos
sibi arbitratur filios uitam redditam ser¬
uatam familiam. Quanto gͥ maelius apua
bonos quam apit ingratos locarebene fi
possidere aurum neq argentum neq pecu¬
niam quauelut falce publulante in pecto¬
ribus humanis succidit auaritiam. Petrus
quoq. claudo qui exit ero matrissuꝵ porta¬
batur ait. Argentum & aurum nor habeo
sed quod habeo dotibi. In nomine dninñibu¬
xp̃i nazareri surge & ambula. Itaq pecu¬

Expanded text:
quoniam veritatis ea est regula, ut nihil facias comquoniam veritatis ea est regula, ut nihil facias commendandi tui causa, quo minor alius fiat: neque si quid boni habeas, id ad deformationem non habet unde reddat pecuniam, refert gratiam. In quo certum est quod plus reddat, quam acceperit; pecunia enim nummo solvitur, gratia numquam exinanitur. Reddendo vacuatur pecunia: gratia autem et habendo solvitur, et solvendo retinetur. Deinde quod dives refugit, pauper fatetur quod sit obligatus debito, sibique subventum, non honori suo delatum putat: donatos sibi arbitratur filios, vitam redditam, servatam familiam. Quanto igitur melius apud bonos, quam apud ingratos locare beneficpossidere aurum, neque argentum, neque pecuniam; ; quia velut falce, pullulantem in pectoribus humanis succidit avaritiam. Petrus quoque claudo, qui ex utero matris suae portabatur, ait: Argentum et aurum non habeo: sed quod habeo, do tibi. In nomine Jesu Christi Nazareni surge et ambula . Itaque pecu
Abbreviated transcription (Latin):
atq officiis obligemꝰ plurimos. & collatam re¬
seruenus gr̃am. neuire beneficii fiant in me¬
mores qui se grauit̾ lesos dolent. sepe enĩ usu
uenit ut grã foueris uł aliquo suꝑiore cumu¬
laueris gradu auertas. sindigne aliquẽ ei
preponendum iudices. sed &. sacerdotũ bine¬
ficiissuis ł iudicis fauere conuenit ut eqͥ¬
tatem custodiat. & prbo.uł ministro defer
re ut parrnti. neq hos quia semel ꝓbati su
arrogantes rẽ oport&. sed magis tãꝗ memo¬
res gr̃ȩ humilitatẽ tenere. Neq offendi sacerdo¬
tem. si aut presbit̃ aut minist̃ aut quisq.
tate aut doctrina. electione existimationĩ
accumul& suam. Grã enim ȩcdȩ landatoeiꝰ
est bonum opus alicuius predicari. Itatam̃
sinullo studio fiat iactantiȩ. Laudent enĩ
unũ quemq proximoꝵ labia & non suumos.¬
& cominedent opera non studia sua. Exũ
re sese desiderat obumbrare merita ep̃i.
simulata affectione doctrinȩ̨ aut humili¬
tatis aut misdix. Is auero deiius suꝑbit.

Expanded text:
atque officiis obligemus plurimos, et collatam reservemus gratiam; ne jure beneficii fiant immemores, qui se graviter laesos dolent. Saepe enim usu venit ut quos gratia foveris, vel aliquo superiore cumulaveris gradu, avertas, si indigne aliquem eis praeponendum judices. Sed et sacerdotem beneficiis suis vel judiciis favere convenit, ut aequitatem s quia semel probati sunt, arrogantes esse oportet; sed magis tamquam memores gratiae, humilitatem tenere: neque offendi sacerdotem, si aut presbyter, aut minister, aut quisquam tate, aut doctrina et lectione existimationem accumulet suam: Gratia enim Ecclesiae laus doctoris est. Bonum, opus 99 alicujus praedicari, ita tamen si nullo studio fiat jactantiae. Laudent enim unumquemque proximorum labia, et non os suum: et commendent opera, non studia sua. 123. re sese desideret, obumbrare merita episcopi simulata affectatione doctrinae aut humilitatis, aut misericordiae, is a vero devius superbit;
Abbreviated transcription (Latin):
pectat uir iustus nisi qđ constans & honest um
rst. & ideo si alii ui deatur pauꝑ sibi diues est.
qui non roꝵ quȩ caduca. sed roꝵ quȩ xnasunt
astimatione censeur. & qm̃ de duobus superi¬
orbiis locis diximus. in quibus honestum illud
& utile tractauimus. sequitur utrum honesta trm
& utilitatem interse comparare debeamꝰ & quere¬
re quid sit sequendum. Sicut enim supra trac¬
ł auimus utrum honestum illud anturpe ess&.
& scđo loco utrum utile anutile similiter hoc
loco utrum bonestum sit anutibe. Nonnulli re¬
quirendum putant . Nos antem mouemur. nehec
interse uelut compugnantia inducere iuidra¬
mus. quȩ iam supra unum esse ostendimus. nee
honestum esse posse nisi quod utile. nec utilẽ nisi
quod honestum quia non sequi mur sapientiam
carnis. apud quam utilitas pecuniarix istius cõ¬
moditatis pluris hab&ur sed sapientiam quȩ ex

Expanded text:
pectat vir justus, nisi quod constans et honestum pectat vir justus, nisi quod constans et honestum est. Et ideo etiamsi alii videatur pauper, sibi dives est: qui non eorum quae caduca, sed eorum quae aeterna sunt, aestimatione censetur. oribus locis diximus, in quibus honestum illud et utile tractavimus, sequitur utrum honestatem et utilitatem inter se comparare debeamus, et quaerere quid sit sequendum. Sicut enim supra 110 tractavimus, utrum honestum illud an turpe esset; et secundo loco, utrum utile an inutile: similiter hoc loco, utrum honestum sit an utile nonnulli requirendum putant. 9. Nos autem movemur, ne haec inter se velut compugnantia inducere videamur, quae jam supra unum esse ostendimus: nec honestum esse posse, nisi quod utile: nec utile, nisi quod honestum; quia non sequimur sapientiam carnis, apud quam utilitas pecuniariae istius commoditatis pluris habetur, sed sapientiam quae ex
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq inhisdem uerb frequenter discretio est.
Aliter enim bonum dm̃ dicimus. Aliter homini
aliter iustum dm̃ appellamus. Aliter hominẽ
similit᷑ & sapientem dm̃ alit̃ dicimꝰ aliter homi¬
nem quod & in eiuglo docemus Estote ergo
& uos ꝑfecti sicut & pater uester qui incȩlis
est perfectus. Ipsum paulum lego ꝑfectum
& non perfectum. Nam cum dyciss& non
quodiam acceperim aut iam perfectussim.
sequ& autem si comprehendam: statim sub¬
iecit. Quicumq enim perfecti sumus.
duplex eruim farma perfectionis. Alia
medios alia plenos numeros habens. Alia
hic alia ibi. alia scđm hominis possibilitate.
Alia scđm ꝑfectionem futuri. Ds aut̃ iustus
qua estimatione desinitur qui numq opino¬
ne deprehenditur: & enim quasi ignoratur
& cognoscitur. quasi moritur & ecce uiuit. Auasi
iristis & semꝑ lxxior. aut ȩgenus & largus qui
nichil habeat & possidrat omĩa Nidilenm rx¬

Expanded text:
Denique in iisdem verbis frequenter discretio est. Denique in iisdem verbis frequenter discretio est. Aliter enim bonum Deum dicimus, aliter hominem: aliter justum Deum appellamus, aliter hominem. Similiter et sapientem Deum aliter dicimus, aliter hominem. Quod et in Evangelio docemur: Estote ergo et vos perfecti, sicut et pater vester qui in coelis est, perfectus est . Ipsum Paulum lego perfectum et non perfectum. Nam cum dixisset: Non quod jam acceperim, aut jam perfectus sim: sequor autem si comprehendam , statim subjecit: Quicumque ergo perfecti sumus . Duplex enim forma perfectionis: alia medios, alia plenos numeros habens: alia hic, alia ibi: alia secundum hominis possibilitatem, alia secundum perfectionem futuri. Deus autem justusQua aestimatione definitur, qui numquam opinione comprehenditur? Etenim quasi ignoratur et cognoscitur: quasi moritur, et ecce vivit: quasi tristis, et semper laetior: ut egenus, et largus: ut qui nihil habeat, et possideat omnia . Nihil enim s
Abbreviated transcription (Latin):
ferebat pło. Patrum diuersisq consilioꝵ aceruabat
frauidibus & circumuenire insidus moliebatur.
Sed om̃s eius apparatos proph& a de prehendebat
& uigorr mentis per gram dei ubiq presens cogi¬
tationes hostium sis ad nuntiabat & monebat qui¬
bus cauerent locis. Quod ubi regisyriȩ manifesta¬
tum est: misso exercitu clausit proph&am. Orauit
helisrus. & om̃s eos cę̧citate percut fecit & capti¬
uos intrare insamaria qui urnert̃ obsidere eum.
uiruitis ac singularis qđ potest plurimis esse com¬
mune nam pecunia & compendia captare fami¬
lare multis eligantiori conuiuio & suaruoribus
delectari ȩpulis usitatum est. Ieuinare autem
& continentem esse paucoꝵ est. Alieni cupidu
non esse rarum. Contra autem detrahereuelle
alteri. & non esse contentum suo.Nam hoccum
plerisq: conscetium est. Alia gͥprima alia media
officia. Prima cum paucis. media cum plurib

Expanded text:
ferebat populo patrum, diversisque consiliorum acervabat ferebat populo patrum, diversisque consiliorum acervabat fraudibus, et circumvenire insidiis moliebatur: sed omnes ejus apparatus propheta deprehendebat, et vigore mentis per gratiam Dei ubique praesens, cogitationes hostium suis annuntiabat, et monebat quibus 109 caverent locis. Quod ubi regi Syriae manifestatum est, misso exercitu, clausit prophetam. Oravit Elisaeus, et omnes illos caecitate percuti fecit, et captivos intrare in Samariam, qui venerant obsidere eum virtutis ac singularis, quod potest plurimis esse commune. Nam pecuniae compendia captare familiare multis, elegantiori convivio et suavioribus delectari epulis usitatum est: jejunare autem et continentem esse paucorum est; et alieni cupidum non esse, rarum: contra autem detrahere velle alteri, et non esse contentum suo; nam in hoc cum plerisque consortium est. Alia igitur prima, alia media officia. Prima cum paucis, media cum pluribus. 11.
Abbreviated transcription (Latin):
numq feritur amerito: Qui consumatur ne¬
circum scribitur cui totus mund diuitiarũ possessior̾
expugnabat hostẽ. quẽ non poterant uincere
qui dimicabant. Ergo moyses & insilentio loqui¬
batur & inotio oꝑabatur. Ciius autem maiora
negotia quam huuis odia qui quadraginta dieb
positus in monte totam legem complexus est. &¬
in illa solitudine qui cum eo loquer& non defuit.
secum. Transiebant apłi & umbraeoꝵ curabat in¬
firmos. tangebantur uestimenta eoꝵ. & sanatas de¬
ferubatur. Sermonem locutus est elias. & pluiuia
stetit. nec cecidit super tram tribus annis & six men¬
sibus. Iterum locutus est. & idria farinȩ non defe¬
citt. &iuas olei tota famis diurnȩ tempore non est
exinanitum.  quõ plerosq delectant bellica
quadam prestantius exercitus magni lacertis. An
solis meritis confucisse ꝓelium: Sedebat heliseu
in uno loco & rexsyrix magnam belli molem in¬

Expanded text:
numquam feriatur a merito, quo consummatur nenumquam feriatur a merito, quo consummatur necircumscribitur, cui totus mundus divitiarum possessio expugnabat hostem, quem non poterant vincere qui dimicabant. Ergo Moyses et in silentio loquebatur, et in otio operabatur. Cujus autem majora negotia, quam hujus otia, qui quadringinta diebus positus in monte, totam Legem complexus est, et in illa solitudine qui cum eo loqueretur, non defuit ?secum! 3. Transibant apostoli, et umbra eorum curabat infirmos. Tangebantur vestimenta eorum, et sanitas deferebatur . 4. Sermonem locutus est Elias, et pluvia stetit nec cecidit super terram tribus annis et sex mensibus. Iterum locutus est, et hydria farinae non defecit, et vas olei toto famis diurnae tempore non est exinanitum . 5. Et quoniam plerosque delectant bellica; quid est praestantius, exercitus magni lacertis, an solis meritis confecisse praelium? Sedebat Elisaeus in uno loco, et rex Syriae magnam belli molem in
Abbreviated transcription (Latin):
ane gotiissolent & a conuentu cohituq homi¬
num subtrahere se. & aut ruris petere secr& ũ
captare agnoꝵ solitudines. aut int urbr̾ uacar
animo indulgore qui&i & tranquillitati. Hely¬
seus autem solitudine iordanem transsuodi¬
uidit ut pars defluat posteri&. superio autem
infuntem recurrat. Aut in carmelo resoluta
difficultate grnerandi in opra sterilẽ concepti¬
onem fecundat. aut resuscitat. mortuos aut
ciboꝵ temꝑat amaritudires. &. fac̾ farinȩ ad¬
mixtione dulciscere. aut decem panibus distri¬
butis. reliquas collegit plebe saturata aut fes¬
rum securis excussum & influuii Iordanis
mersum profundo nusso in aquas ligno facit
natare. Aut emundatione leprosum aut sic¬
citatem imbribus aut fanem mutat fecundi¬
tate. Quando gͦ iustussolus est qui cum deo
semꝑ est: quando solitarius est quinumquã
xpi: confido quia neque mors neq uita nrq
angłs. Quando autem feriatur a negotio qui

Expanded text:
a negotiis solent, et a conventu coetuque homia negotiis solent, et a conventu coetuque hominum subtrahere sese; et aut ruris petere secretum, captare agrorum solitudines, aut intra urbem vacare animo, indulgere quieti et tranquillitati: Elisaeus autem aut in solitudine Jordanem transitu suo dividit ; ut pars defluat posterior, superior autem in fontem recurrat: aut in Carmelo resoluta difficultate generandi, inopina sterilem conceptione fecundat: aut resuscitat mortuos: aut ciborum temperat amaritudines, et facit farinae admixtione dulcescere: aut decem panibus distributis, reliquias colligit, plebe saturata: aut ferrum securis excussum, et in fluvii Jordanis mersum profundum, misso in aquas ligno, facit supernatare: aut emundatione leprosum, aut siccitatem imbribus, aut famem mutat fecunditate 7. Quando ergo justus solus est, qui cum Deo semper est? Quando solitarius est, qui numquaChristi? Confido quia neque mors, neque vita, neque angelus . Quando autem feriatur a negotio, qui
Abbreviated transcription (Latin):
inuidus torqu&ur alieno. Ille diligit mala. Inc
bona odit ut prope tolerabilior sit qui sibiuult
bene quam qui male omibus. Filii ante factum
cogitate & cum diutius cogitaueritis tunc
facite quod probatis. Laudabilis mors cum
occasio datur raprenda est Ilico dilatata gła
fugit. nec facile comprehenditur. fidem dili
magnum sibi ab aduersariis amorem adqui¬
siuit. qm̃ celebrauit pascha dñi cum esso&
annoꝵ decem& octo quem admodũ nemo
ante eum. Teloitaq uicit superiores. Ita
& uos filii. ⁊ elum dei sumite. exquirat uos
dei Telus & deuor&. ut unus quisq ur̃m di¬
se dñs ait. Zelus domis tuꝵ comedit me.
Si ergo dei Zelus noniste humanus inuidiam
generat. sit in teruos pax quȩ superat om¬
nem sensum. Amate uos inuicem. Nichil
caritate dulcius. nichil pace gracius. & uos
Conferinius hoc otium. cum alioꝵ otio. Alii
enim requiescendi causa abducere animum

Expanded text:
invidus torquetur alieno: ille diligit mala, hic invidus torquetur alieno: ille diligit mala, hic bona odit; ut prope tolerabilior sit, qui sibi vult bene, quam qui male omnibus. 133. Filii, ante factum cogitate: et cum diutius cogitaveritis, tunc facite quod probatis. Laudabilis mortis cum occasio datur, rapienda est illico. Dilata gloria fugit, nec facile comprehenditur. 108 154. Fimagnum sibi ab adversariis amorem acquisivit; quoniam celebravit pascha Domini, cum esset annorum decem et octo, quemadmodum nemo ante eum . Zelo itaque ut vicit superiores, ita et vos, filii, zelum Dei sumite. Exquirat vos Dei zelus et devoret; ut unusquisque vestrum dise Dominus ait: Zelus domus tuae comedit me . Sit ergo Dei zelus, non iste humanus quem invidia generat. 155. Sit inter vos pax, quae superat omnem sensum. Amate vos invicem. Nihil charitate dulcius, nihil pace gratius. Et vosConferamus hoc otium cum aliorum otio. Alii enim requiescendi causa abducere animum
Abbreviated transcription (Latin):
pla domo de ambulare in corde nostro:
tub nali ut ipse sibi dicer&r & loquer& secum.¬
ut est illud. Oixicustodiam uias meas. Salomon
quoq filius eius dicit. Abe aquam detius uasis
& deputrox tuoꝵ fontibus hoc tuo consiliꝰ tere.
aqua tium alta consilium incorde uiri. Ilemoeni
alienus particepssit t. fons aqua & uil sit tibi ꝓpͥ¬
us. & iocundare cum uxore quꝑ est tibi aii¬
uentute Ceruus amitiae ar plus gratianum
confabulentur tecum. Non gͦ. primus scipio scuiti
solus non esse cum sus ess&.nec minius otiosus
cum otiosus e&. Sciuit ante psum moyses
ui cum tacer& clamabat. Cum otiosus staret
proeliabatur. Nec solum prorliabatur sed mriã
de hostibus quos non contigerat ⁊ rium phabat.
adro otiosus it manus eius alii suflinerent. Nro
minus quam c&is nec otiosus qui otiosis manib¬
ut redder&. uiduȩ quod acceperat. fides int̾im
salua est. Inpressio non est formidini quia res
bos. cauete inuidos. inter inuidum & imꝓbũ
hoc iter est. Improbus suo delectabaturbono

Expanded text:
 est. Inambulare in corde nostro ttubut est illud: Dixi, custodiam vias meas . Salomon quoque filius ejus ait: Bibe aquam de tuis vasis, et de puteorum tuorum fontibus ; hoc est tuo consilio utere. Aqua enim alta, consilium in corde viri . Nemo, inquit, alienus particeps sit tibi. Fons aquae tuae sit tibi proprius: et jucundare cum uxore, quae est tibi a juventute. Cervus amicitiae et pullus gratiarum confabulentur tecum . 2. Non ergo primus Scipio scivit solus non esse, cum solus esset; nec minus otiosus, cum otiosus esset: scivit ante ipsum Moyses, qui cum taceret, clamabat : cum otiosus staret, praeliabatur; nec solum praeliabatur, sed etiam de hostibus, quos non contigerat, triumphabat . Adeo otiosus, ut manus ejus alii sustinerent: nec minus 108 quam caeteri negotiosus, qui otiosis manibut redderet viduae quod acceperat. Fides interim salva est: impressio non est formidini; quia jam res, bos, cavete invidos. Inter improbum et invidum hoc interest: improbus suo delectatur bono,
Abbreviated transcription (Latin):
nionem immo fidem grauat. quam inuidican¬
do potentior dones causam inferioris. łpauꝑ¬
em in nocentem arguas. diuitem excus es
rrum culpx. Pronum quidem est genus homi¬
num fauere honorarioribus ne lesos esse puten
ne iuicti doleant. sed primum si offensam
uertris. non recipias iuiditium fisacerdos
es Aut si quis quam alius non lacessas. lico
tibi filere innegotio dumtaxat pecimario
quãꝗ sit constantiȩ ad esse ȩ̨quitati. Incau¬
sa aut̃ dei ubi commune periculum est.
&iam dissimulare peccatum est non beuȩ̨¬

Expanded text:
nionem, immo fidem gravat, quam si in judicannionem, immo fidem gravat, quam si in judicando potentiori dones causam inferioris: vel pauperem innocentem arguas, divitem excuses reum culpae. Pronum quidem est genus hominum favere honoratioribus, ne laesos sese putent, ne victi doleant. Sed primum si offensam vereris, non recipias judicium: si sacerdos es, aut si quisquam alius, non lacessas. Licet tibi silere in negotio duntaxat pecuniario; quamquam sit constantiae adesse aequitati. In causa autem Dei, ubi communionis periculum est, etiam dissimulare peccatum est non leve
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ium proph& a. paulisꝑcedendo in terpo¬
nendam putauit. Nan potuerunt tolerare
ac sustinere. Oeniq non dubitans deuictoria
dauid. cominendabat filium dimicaturis.
ut ei parcerent. Idõq nec proelio interesse
maluit. ne uł referre arma parricidȩ. lic&
ac solida quȩ uera sunt. & quȩ sincere potiꝰ
quã dolo congregant̾. Eauero quȩ suu¬
latione atq ad sentatione parata sunt ñ
defendas improbum & scã indigno cõmit¬
tenda arbitreris. Neq iterum urgras &
impugnes cuiꝰ crimen non deprehenderis.
Nam cum in omibus iniustitia cito offendat
tam maxime in ȩcła ubi equitatem esse
oport&. ubi x̧qualitatem haberi dec&: & ut
nichil sibi potentior uindic& nichil plus u¬
surp& ditior scur enim pauꝑ siur diues in
xp̃o unũ sunt. Nichil santior plussibi arrog&:
Ipsum enam par est. esse humiliorem. sed nec
ꝑsonã alteriꝰ accipiamus iniuiditio gratia
absit causę merita decernant. Nichil si copi¬

Expanded text:
omnium propheta paulisper cedendo interpoomnium propheta paulisper cedendo interponendam putavit, non potuerunt tolerare ac sustinere. Denique non dubitans de victoria David, commendabat filium dimicaturis, ut ei parcerent. Ideoque nec praelio interesse maluit; ne vel referre arma, parricidae licet, ac solida, quae vera sunt, et quae sincere potius quam dolo congregantur: ea vero quae simulatione atque assentatione parata sunt, non defendas improbum, et sancta indigno committenda arbitreris: neque iterum urgeas et impugnes, cujus crimen non deprehenderis. Nam cum in omnibus injustitia cito offendat, tum maxime in Ecclesia, ubi aequitatem esse oportet, ubi aequalitatem haberi decet; ut nihil sibi potentior plus vindicet, nihil plus usurpet ditior. Sive enim pauper, sive dives, in Christo unum sunt. Nihil sanctior plus sibi arroget; ipsum enim par est esse humiliorem. 125. Sed nec personam alterius accipiamus in judicio: gratia absit, causae merita decernant. Nihil sic opi
Abbreviated transcription (Latin):
sit. neq turpis affectatio. & indecora ambi¬
tio. Ad om̃ia habundat animi directa sim¬
plicitas sarisq seipsa commendat. in ipso uero
munere niq seueritatẽ esseduram conuenit.
nec nimiam remissionem. ne aut potestatem
exercere aut susceptum offitium nequaquã
implere uideamur. Enitendum qq̃ ut benesiciis
ad rum dicens. Ex qua ciuitate estui : Respon
tuus. Referebat abessalor. uerba tua bo¬
nasunt & directa. & qui te andiat nonẽ
tͥ datus arege. quis constitu& nre udicem.
& quisquis adne urni& cuicũq fuerit u¬
ditium necessarium iustificabo illum. Tali¬
bus delinibat singulossermonibus. &̾ cum
accederent ad orare eum extendens manꝰ
suas apphendebat atq. osculabatur eos. sic
conuertit inse corda omium. dum blanditiȩ
huius modi intimq tangun̾t uiscerum sen¬
sum. sed dolicati isti. & ambitiosi ilegerunt
honorabilia. & grata ad tempus & iocunda
ubi parua processit dilatio. Quam prudras

Expanded text:
sit: neque turpis affectatio, et indecora ambisit: neque turpis affectatio, et indecora ambitio. Ad omnia abundat animi directa simplicitas, satisque se ipsa commendat. 120. In ipso vero munere neque severitatem esse duram convenit, nec nimiam remissionem; ne aut potestatem exercere, aut susceptum officium nequaquam implere videamur. 121. Enitendum quoque ut beneficiis ad eum, dicens: Ex qua civitate es tu? Respondetuus. Referebat Abessalon: Verba tua bona sunt et directa, et qui te audiat non est tibi datus a rege. Quis constituet me judicem, et quisquis ad me veniet, cuicumque fuerit judicium necessarium, justificabo illum? Talibus delinibat singulos sermonibus. Et cum accederent adorare eum, extendens manus suas, apprehendebat atque osculabatur eos. Sic convertit in se corda omnium, dum blanditiae hujusmodi intimorum tangunt viscerum sensum. 115. Sed delicati isti et ambitiosi elegerunt honorabilia et grata ad tempus et jucunda: ubi parva processit dilatio, quam prudens
Abbreviated transcription (Latin):
orem erga cbericos aut indulgentiorem
se p̃beat. Alt̾um enĩ inbumanũ. alterũ.
ꝓdigum sicut sũptus desit necessitutra
quos oscedidis negotiationis aucupuꝰ¬
pecunia obordientiã redimunt. uł eos qui ad¬
sentatione inuitant᷑ fidossibi arbitretur: Na&
illi frequent̃ siuende uolunt & isti imꝑia dura
ferre non possunt. Leuiadsentatiuncula faci¬
le capiuntur. siꝑstrinxeris uerbo inmurmu¬
rant. Deserunt infesti ab eunt indignantes re¬
linquiit imꝑare malunt quam obedire qua¬
si obnoxios beneficio subiectos sibi debere
esse existimant quos prepositossib habere de
cunia uel adulatione sibi obligandos credide¬
rit. Nam & ille qui pecuniam acceperit ui¬
lem se & dispectum iudicat. nisi sepe redi¬
matur. Itaq frequent̃ expectat pretium
suum. & ille qui obsecratione ambitus ui¬
& sincero proposito nitendum adhonorem
arbitror. & maxime ȩcclasticum ut neq
resupina arrogantia uł remissa neglegentia

Expanded text:
orem erga clericos aut indulgentiorem orem erga clericos aut indulgentiorem se praebeat. Alterum enim inhumanum, alterum prodigum; si aut sumptus desit necessitati eorum quos a sordidis negotiationis aucuppecunia ad obedientiam redimuntur, vel eos qui assentatione invitantur, fidos sibi arbitretur? Nam et illi frequenter se vendere volunt, et isti imperia dura ferre non possunt. Levi assentatiuncula facile capiuntur: si perstrinxeris verbo, immurmurant, deserunt, infesti abeunt, indignantes relinquunt, imperare malunt, quam obedire: quasi obnoxios beneficio, subjectos sibi debere esse existimant, quos praepositos sibi habere decunia vel adulatione sibi obligandos crediderit? Nam et ille qui pecuniam acceperit, vilem se et despectum judicat, nisi saepe redimatur? Itaque frequenter exspectat pretium suum: et ille qui obsecratione ambitus viet sincero proposito nitendum ad honorem arbitror, et maxime ecclesiasticum; ut neque resupina arrogantia, vel remissa negligentia
Abbreviated transcription (Latin):
legisti. ꝓditũ ẽ uinũ & contumeliosa ybr&as.
ꝓdigi est popłarisfauoris gr̃a. ex inanire ꝓpͥas
opes. qd faciunt qui ludis circensib uł &ate
ut uincant suꝑior. celebritatis cũ totũ illuc
sit inane qđ agunt. Quando quidẽ & iã bo¬
noꝵ oꝑum sũptib in moderatũ ẽe non de¬
ceat pulchra libalitas Erga ipsos qq̃ pau¬
ꝑes mensuram tenere ut habundes plurib
N on conciliandi fauoris gr̃a ultͣ modum
flurre. Quicquid ex affectu puro ac sin¬
cero ꝓmit᷑. hoc ÷ dequꝙ non suꝑfluas ȩdi¬
ficationes ad gredi. nec p̃termatere neces¬
saris. ac maxime sacerdoti. conuenit hor¬
nare dĩ tẽplum decore congruo. ut & iã
occultu caula dñi resplendeat inpensas
misdiȩ conuenientes frequentare. quan¬
tũ oporteat largiri peregrinis. non super¬
flua sed competentia. non redundantia
sed congrua humanitati. ⁊e sũptu paꝑũ.
alienam sibi querat grãm nec restricti¬

Expanded text:
legisti: Prodigum est vinum, et contumeliosa ebrietas . legisti: Prodigum est vinum, et contumeliosa ebrietas . Prodigum est popularis favoris gratia exinanire proprias opes: quod faciunt qui ludis circensibus, vel etut vincant superiorum celebritates; cum totum illud sit inane, quod agunt. Quandoquidem etiam bonorum operum sumptibus immoderatum esse non deceat. 110. Pulchra liberalitas erga ipsos quoque pauperes mensuram tenere, ut abundes pluribus: non conciliandi favoris gratia ultra modum fluere. Quidquid ex affectu puro ac sincero promitur, hoc est decorum: non superfluas aedificationes aggredi, nec praetermittere necessarias. 111. Et maxime sacerdoti hoc convenit, ornare Dei templum decore congruo, ut etiam hoc cultu aula Domini resplendeat: impensas misericordiae convenientes frequentare: quantum oporteat largiri peregrinis; non superflua, sed competentia: non redundantia, sed congrua humanitati; ne sumptu pauperum alienam sibi quaerat gratiam, nec restricti
Abbreviated transcription (Latin):
Qui &iam uerboꝵ suorũm & preceptoꝵ esse
mensuram conuenit. ne aut nimia remis¬
sio uid eat᷑. aut nimia seueritas. Pleriq
enim remissiores malunt esse ut uidean¬
t᷑ boni esse. sed nichil simulatũ & fictum¬
sed uerȩ ueritatis esse certũ est. Quin &iã
duit᷑num esse non sol&. in principio uernat.
in ꝓcessu tamꝗ flosculos dissipat᷑ & soluit᷑.
Qd̾ autem uerum acsincerum. alta fun
esse non possunt. sed tamq ad tempus
uirentia cito decidant. Ex ea familia ex
qua nob plurima ad uirtutis profectum
exempla accersiimꝰ. unum simulati¬
onis & fraudis ꝓferamus testimonium.
Absalon erat dauid regisfilius decore in¬
signis egregius forma prestans iuirenta
ita ut uirtalis inisrł non reperin& ur.
Auestigio pedis usq. aduerticem in ma¬
culatus isfecit sibi currꝰ & equos & ui¬
ros quiquaginta qui procurrerent
ante eum. Surgebat diliculo. & stabat
ante poatam inuia. & siquidem adũ¬
tiss& regis uiditia querentẽ accedebat

Expanded text:
Quin etiam verborum ipsorum et praeceptorum esse mensuram convenit; ne aut nimia remissio videatur, aut nimia severitas. Plerique enim remissiores malunt esse, ut videantur boni esse: sed nihil simulatum et fictum verae virtutis esse certum est; quin etiam diuturnum esse non solet. In principio vernat, in processu tamquam flosculus dissipatur et solvitur: quod autem verum ac sincerum, alta radiesse non possunt, sed tamquam ad tempus virentia cito decidunt, ex ea familia ex qua nobis plurima ad virtutis profectum exempla accersivimus, unum simulationis et fraudis proferamus testimonium . 114. Abessalon erat David regis filius, decore insignis, egregius forma, praestans juventa; ita ut vir talis in Israel non reperiretur, a vestigio pedis usque ad verticem immaculatus. Is fecit sibi currus et equos, et viros quinquaginta, qui praecurrerent ante eum. Surgebat diluculo, et stabat ante portam in via: et si quem advertisset regis judicia quaerentem, accedebat
Abbreviated transcription (Latin):
& idõ ꝓhospitalitatis mercede fructum posterita¬
tis recepit. loth qq̃ nepos euis non solũ genere sed
& iam uirtute ꝓximꝰ ꝓpt̃ hospitalitatis affectũ
sodomitana ase suisq supplicia detorsit. Drc &.
enim hospitalem esse benignũ. iustũ. ñ alieni
cupidum immo de suo uire cedentẽ potius
aliqua sifuerit lacessitꝰ quã aliena iura pulsari¬
tem fugitantem litium ab orrentem auirgiis
redimentem concordiam. & tranqullitatis grãm
siquidem desuo uire ui rumbonum aliquid relaxa¬
re ñ solum libalitatis. sed plerũq & iam cõmodi¬
tatis est. Primũ dispendio litis carere non medro¬
cra est lucrum deinde accedit adfructum
quo aug& amiticia. Exqua oriuint᷑ plurima
cõmoditatis que contep̃nenti aliqͣ in tẽpore
postra fructuosaerunt. In officus aut̃ hospitalib

Expanded text:
Et ideo pro hospitalitatis mercede fructum posteritaEt ideo pro hospitalitatis mercede fructum posteritatis recepit. 105. Loth quoque nepos ejus non solum genere, sed etiam virtute proximus, propter hospitalitatis affectum Sodomitana a se suisque supplicia detorsit . 106. Decet igitur hospitalem esse, benignum, justum, non alieni cupidum; immo de suo jure cedentem potius aliqua, si fuerit lacessitus, quam aliena jura pulsantem, fugitantem litium, abhorrentem a jurgiis, redimentem concordiam et tranquillitatis gratiam. Siquidem de suo jure virum bonum aliquid relaxare, non solum liberalitatis, sed plerumque etiam commoditatis est. Primum dispendio litis carere, non mediocre est lucrum; deinde accedit ad fructum quod augetur amicitia, ex qua oriuntur plurimae commoditates, quae contemnenti aliqua in tempore, postea fructuosae erunt. 107. In officiis aut