comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
potentia temꝑalis: quia habet apud deũ me-¬
ritũ suũ debona administratione regiminis.
Non nonqͣm tamen eo ipso quo preminet ceteris:
elatione cogitationis intumescit. Et dum ad usũ
cuncta subiacent. dũ ad uotũ uelocit iuissa com¬
plent᷑. dum om̃s subditi si qua bñ gesta sunt lau-¬
dibꝰ effer̾t. male gestis aut̃ nulla auctoritate
ꝯͣdicunt᷑. dum plerũq laudant eciã qd̃ obiurga¬
re debuerunt. seductꝰ abhis qui iufra subdunt᷑.
crrcũdatur. uitꝰ ueritate uacuat᷑: atq oblitus
sui inuoces se spargit alienas. Talemq se credit
qͣlem foris audit: non qͣlem uitꝰ discernere debu
ordine non agnoscit. &quos sorte potestatis
excesserit: transcendisse se etiam uite meritis
credidit. Cunctis se estimat amplius sapere: qͥbꝰ
seuidet ampliꝰ posse. Inquodã qͥppe se constitu¬
it culmine apud semet ipsũ: ⁊ qui equa ceteris
nature conditione constringit᷑: ex eqͦ respicere

Expanded text:
potentia temporalis, quae habet apud Deum mepotentia temporalis, quae habet apud Deum meritum suum de bona administratione regiminis; nonnunquam tamen eo ipso quo praeeminet caeteris, elatione cogitationis intumescit; et dum ad usum cuncta subjacent, dum ad votum velociter jussa complentur, dum omnes subditi si qua bene gesta sunt laudibus efferunt, male gestis autem nulla auctoritate contradicunt, dum plerumque laudant etiam quod objurgare debucircumdatur, intus veritate vacuatur . Atque oblitus sui in voces se spargit alienas, talemque se credit, qualem se foris audit, non qualem intus discernere debuiordine non agnoscunt; et quos sorte potestatis excesserint, transcendisse se etiam vitae meritis credunt. Cunctis se aestimant amplius sapere, quibus se vident amplius posse. In quodam quippe se constituunt culmine apud semetipsos. Et quia aequa caeteris naturae conditione constringuntur, ex aequo respicere
Abbreviated transcription (Latin):
usu uite mortalis quedam ex semet ipsis sunt
noxia: quedã uͦ ex his q̃ circa ipsa uersantuꝵ
Exsemet ipsis quedam sunt noxia: sicut peccata atq
flagicia. Quedam uͦ ñnunqͣm nobis exhis que cica
sunt nocent: sic̃ temꝑalis potentia uel copula coniu.¬
galis. Bonũ namq coniugiũ est: s mala sunt que
circa illud ex huiꝰ mundi cura succrescunt. Unde
paulus ait. Qui autem cum uxore est: cogitat q̃
sunt mundi quomͦ placeat uxori. Unde ⁊ quibꝰ¬
dã meliora ꝑsuadens: eos aconiugio reuocat di¬
cens. Hoc aut̃ dico: non ut laqueum uobis iniciam:
s adid qd̃ honestũ est:⁊ qd̃ facultatẽ p̃beat fine¬
impedimento dño obseqnendi. Dũ gͦ tenetur
qd nonnocet: ex rebꝰ iuxta positis cõmittit᷑ pler̃q
qd nocet᷑. Sicut sepe rectũ mundũ q it̃ ꝑagimꝰ:
ytam̃ ortis iuxta uiam uepribꝰ ꝑuestimenta reti¬
nem. Inuia quidẽ munda non offendimus:
s alatere nascit᷑ quo pungam᷑. Magna est eciã

Expanded text:
usu vitae mortalis quaedam ex semetipsis sunt noxia, quaedam vero ex his quae circa ipsa versantur. Ex semetipsis quaedam sunt noxia, sicut peccata atque flagitia. Quaedam vero nonnunquam nobis ex his quae circa ipsa sunt nocent, sicut temporalis potentia, vel copula conjugalis. Bonum namque est conjugium, sed mala sunt quae circa illud ex hujus mundi cura succrescunt. Unde Paulus ait: Qui autem cum uxore est cogitat quae sunt mundi, quomodo placeat uxori . Unde et quibusdam meliora persuadens, eos a conjugio revocat, dicens: Hoc autem dico, non ut laqueum vobis injiciam, sed ad id quod honestum est, impedimento Dominum obsecrandi . Dum ergo tenetur quod non nocet, ex rebus juxta positis committitur plerumque quod nocet; sicut saepe rectum mundumque iter pergimus, et tamen ortis juxta viam vepribus per vestimenta retinemur. In via quidem munda non offendimus, sed a latere nascitur quo pungamur. Magna est etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Qui aut̃ non credit: iam iudicatus est.
Et de qͥbꝰ paulus ait. Qui sine lege pecca.¬
uerunt: sine lege ꝑibunt. Resurgunt
uͦ etiam om̃s infideles: s ad tormentũ
non aduicliciũ. Non enim eoꝵ tunc cau¬
sa discutit᷑: quia ad conspectũ districti
fidei retinentes. s ꝓfessionis oꝑa non ha¬
bentes: redargiuint᷑ ut ꝑeant. Qui uero
nec fidei sacramenta tenuerunt. increpa¬
tionem iudicis in extrema examinatio¬
ne non audiunt: quia preuidicati infi¬
delitatis sue tenebris euis quẽ despexerant
inuectione redargui noti merent᷑ Iui faltẽ¬

Expanded text:
Qui autem non credit, jam judicatus est ; et de quibus Paulus ait: Qui sine lege peccaverunt sine lege peribunt . Resurgunt vero etiam omnes infideles, sed ad tormenta, non ad judicium; non enim eorum tunc causa discutietur, quia ad conspectum districti fidei retinentes, sed professionis opera non habentes, redarguuntur ut pereant; qui vero nec fidei sacramenta tenuerunt, increpationem judicis in extrema examinatione non audiunt, quia praejudicati infidelitatis suae tenebris, ejus quem despexerant invectione redargui non merentu
Abbreviated transcription (Latin):
fundendum sine fine inposterũ seruat. Electoꝵ
namq est. hic conteri: ut ad p̾ma debeant
etne hereditatis erudiri. Nr̃m est. hic fla¬
gella ꝑciꝑe: quibꝰ seruat᷑ de eternitate gau¬
dere. Huic enim scriptum est. flagellat omnẽ
filiũ quẽ recipit. Hinc ad Iohem dicit᷑. Ego
quos amo: arguo & castigo Hinc petrus
ait. Tempꝰ est ut incipiat iudiciũ de domo
de. Uoi mox admirando subiungͣit. Siautẽ
pͥmũ a nobis. quis finis eors qui non credunt
dei euangelio: Peccata qͥppe: nequaqm di¬
uina seueritas inulta remanere ꝑmittit. d
ira iudicii a nr̃a hic correptione inchoat:
ut inrepboꝵs dampnatione conquiescat.
Eant ergo nunc reprobi ⁊ uoluptatũ suaꝵ
desideria inulta inqͥtate consũment: atq
e tẽꝑalia flagella non sentiant. quo ecña
eos supplicia expectant. Bene autem eorũ
iunulta nequicia cham peccante signata est:¬
cui apatre dicitur. Maledictus chauaam

Expanded text:
fundendum sine fine in posterum servat. Electorum fundendum sine fine in posterum servat. Electorum namque est hic conteri, ut ad praemia debeant aeternae haereditatis erudiri; ngella percipere, quibus servatur de aeternitate gaudere. Hinc enim scriptum est: Flagellat omnem filium quem recipit . Hinc ad Joannem dicitur: Ego quos amo arguo et castigo . Hinc Petrus ait: Tempus est ut incipiat judicium de domo Dei . Ubi mox admirando subjungit: Si autem primum a nobis, qui finis eorum qui non credunt Dei Evangelio ? Peccata quippe nequaquam divina severitas inulta remanere permittit, sed ira judicii a nostra hic correptione inchoat, ut in reproborum damnatione conquiescat. Eant ergo nunc reprobi, et voluptatum suarum desideria inulta iniquitate consumment, atque eo temporalia flagella non sentiant, quo aeterna eos supplicia exspectant. Bene autem eorum inulta nequicui a patre dicitur: Maledictus Chanaan
Abbreviated transcription (Latin):
mensis fͣnibris religam̃ p̃teritis donis. Dicatur
itaq recte. Iudicare coram illo: ⁊ expecta. eum.
Nlam qui semetipsum corã deo non uidicat: eũ
dũ asfugitur non expectat. Cuius enira bona
precessisse dissimulat. aduitoria fubseqͥ posse
desꝑat. Et cum p̃teritoꝵ obliuiscit᷑: eciam sub¬
sequentium largitate fraudlatur. S ecce dum
nos affligimur. dium consolationis gratiam
longanimit sustinemꝰ. mali ad peiora prum¬
puit atq eo iniquitatis ex aggeratione profi¬
eunt. quo sine uerbere teliqunt᷑. Et tamen
omp̃s deus peccantes misericordit expectat:
tempꝰ ad pententiã tribinit. qđ non conu̾sis
ad grauioris reatus testimoniũ uertit. Patient
iram retinet: quã qñq irretractabilit̃ effundet.
Unde apte subiuingitur. Func enĩ non infert
furorẽ suũ: nec ulciscit ualde scelus. Dui qͥp
pe d̾s tolerat: quia in ꝑpetuũ dampnat. Et
furorem suũ inferre dissimulat. quia ad ef¬

Expanded text:
mensis funibus praeteritis donis ligamur. Dicatur mensis funibus praeteritis donis ligamur. Dicatur itaque recte: Judicare coram illo, et exspecta eum. Nam qui semetipsum coram Deo non judicat, eum dum affligitur non exspectat. Cujus enim bona praecessisse dissimulat, adjutoria subsequi posse desperat; et cum praeteritorum obliviscitur, etiam subsequentium largitate fraudatur. Sed ecce dum nos affligimur, dum consolationis gratiam longanimiter sustinemus, mali ad pejora prorumpunt, atque eo iniquitatis exaggeratione proficiunt, quo sine verbere relinquuntur. Et tamen omnipotens peccantes misericorditer exspectat, tempus ad poenitentiam tribuit, quod non conversis ad gravioris reatus testimonium vertit; patienter iram retinet, quam quandoque irretractabiliter effundit. Unde apte subjungitur: CAPUT furorem suum, nec ulciscitur valde. - Scelus quippe Deus diu tolerat, quia in perpetuum damnat, et furorem nunc inferre dissimulat, quia ef
Abbreviated transcription (Latin):
sa que tolerat non accusat. Nec desꝑatione fran¬
quia spern de suturis reapit. dum tͣusacta bene.¬
fitm recognoseit. Dicat itaq Etiã qum dixeris
non considerat: iudicare coram ao ͦ &e expecta.
eum. Ac si diceret. Cũ iccuto deus considerare
non creditur. quia tarde miseret᷑: intima cogi¬
tationis ingredere. atq iallic coram enis oculis
cause tue uidicium suscipe & que ipse inuendo
contilisti. uel que inssericordit suscepisti discerne.
eetunc ad spei filuciã reclis. dum bona benigui¬
tatis erubescis Quatinꝰ int̃ aduersa fident̃ ex¬
poctes. quẽ ⁊ post delela ꝓpicium recoli Spe¬
randa enim fuerant suꝑna adiutoria: etiam
si nulla beneficia precessissent. Sciendũ itaq
quia de hominẽ quẽ benigne condidit: inuq̃
sacta munera cernere. ⁊ fitura desꝑare: qnͣti est
ꝑicisli si in hac ꝓcella tribulationũ desꝑationis
naufragio frangim̃: qui ad portũ spei uelud un¬

Expanded text:
sa quae tolerat non accusat; nec desperatione fransa quae tolerat non accusat; nec desperatione franquia spem de futuris recipit, dum transacta beneficia recognoscit. Dicat itaque: Etiam cum dixeris: Non considerat, judicare coram illo, et exspecta eum. Ac si diceret: Cum idcirco Deus considerare non creditur, quia tarde miseretur, intima cogitationis ingredere, atque illic coram ejus oculis causae tuae judicium suscipe; et quae ipse vivendo contulisti, vel quae misericorditer percepisti, discerne; et tunc ad spei fiduciam redis, dum bona tantae benignitatis erubescis, quatenus inter adversa fidenter exspectes quem et post delicta propitium recolis. Speranda etenim fuerant superna adjutoria, etiam si nulla beneficia praecessissent. Sciendumque quia Deus hominem quem benigne condidit inique sacta munera cernere, et futura desperare; 829 quanti est periculi si in hac procella tribulationum desperationis naufragio frangimur, qui ad portum spei velut im
Abbreviated transcription (Latin):
rii tarditate frangunt᷑: apte subiungit.
Ecia cũ dixeris non considerat. uidicare¬
⁊ corã illo ⁊ expecta illum. fortasse enin
dum cdamor nr̃ quasi negligitur: spes
que cordi merat infirmat᷑. Et suꝑna ad¬
uttoria de futura crelimꝰ. quia tardiꝰ im¬
petramꝰ. Ac pene in considerata deo esse
ingemiscimꝰ. que inulta toleramꝰ. S cũ
ista nos desꝑationis ꝓcella conturbat:
concussa meus cicius in portũ spei secollo¬
cat. si causas suas cum dño subtilit pen¬
sat. sibona eius ad memoriã reuocat.
si mala que bonuis eiuis reddidit apud
semetipsam fallide non excusat᷑. Sippãdit¬
quid ab co iuste meruit. ⁊ quid clementer acepnt.⁊
suitã suã uuiacit discutit si ante dei oculos ot̃e
quł agit examinanis semet ipsam sibumnet non
abscondit. si factam seque non erat meminob:
Nilumimnat aa se atq subleuatã que intenebrĩ
Nacebat agnoscit. Hec ergo insemet ipsam cuncta
ncolligens. dum boua accepta considerat. aduer¬

Expanded text:
. Etiam cum dixeris, non considerat, judicare coram illo, et exspecta eum. - Fortasse enim, dum clamor noster quasi negligitur, spes quae cordi inerat infirmatur, et superna adjutoria defutura credimus, quia tardius impetramus; ac pene inconsiderata Deo esse ingemiscimus, quae inulta toleramus. Sed cum nos ista desperationis procella conturbat, concussa mens citius in portum spei se collocat, si causas suas, cum Domino subtiliter pensat, si bona ejus ad memoriam revocat, si mala quae bonis ejus reddidit apud semetipsam callide non excusat, si pquid ab eo juste meruit et quid clementer accepit, si vitam suam vivaciter discutit, si ante Dei oculos omne quod agit examinans semetipsam sibimet non abscondit, si factam se quae non erat meminit, si illuminatam se atque sublevatam quae in tenebris jacebat agnoscit. Haec ergo in semetipsa cuncta recolligens, dum bona accepta considerat, adver
Abbreviated transcription (Latin):
paruulus fiit. Magnos nos dñs apud nos ẽẽ
prohibet: ꝑꝓh̃am dicens. Ne qui sapientes estis
in oculis ur̃is: ⁊ corã uobismet ipsis prudentes.
Ne magni apud nosinet ipsos ẽẽ debeamꝰ: paulꝰ
admonens ait. Nolite ẽẽ prudentes apud uos¬
rũq dum ex subiectoꝵ affiuentia animꝰ betat᷑:

Expanded text:
parvulus fuit. Magnos nos Dominus apud nos esse parvulus fuit. Magnos nos Dominus apud nos esse prohibet per prophetam dicens: Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes . Ne magni apud nos esse debeamus, Paulus admonens, ait: Nolite prudentes esse apud vosrgo dum ex subjectorum af
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ corꝑe dicitur. Generatio cuiꝰ excelsi sunt
oculi: ⁊⁊ palpebre eiꝰ in alta subrecte. Ad eius
similitudinem ducit᷑: qui singulare culmen
appetens. ⁊ socialem angeloꝵ uitã despiciens. ait.
Ascendam suꝑ altitudinẽ nubiũ: similis ero
altissimo. Miro gͦ iudicio intꝰ foueam deiectiõis
inuenit: dũ foras se inculmine potestatis ex¬
tollit. Apostate qͥppe angelo similis efficit᷑: dũ
homo hominibꝰ similis ẽẽ dedignat᷑. Si saul ab
humilitatis merito intumorẽ suꝑbie culmine
potestatis excreuit. Phumilitatẽ qͥppe p̃latus est.
ꝑsuꝑbiã repbatꝰ: dño attestante qui ait. Nonne
cũ esses paruulus moculis tuis. caput te consti¬
tui intribꝰ isrł : Paruulũ se ante potestatem
nouerat. sed fultꝰ temꝑali potentia ie par¬
uulũ non uicdebat. Ceteroꝵ nãq ꝯꝑatiõi.
se p̃ferens: magnũ se apud se iudicabat. Mi¬
ro autem mͦ. cum apud se paruulus. apud
deũ magnus. Cũ uͦ apud se magnꝰ: apud d̾m

Expanded text:
cujus excelsi sunt oculi, et palpebrae ejus in alta surrectae . Ad ejus similitudinem ducitur, qui singulare culmen appetens, et socialem angelorum vitam despiciens, ait: Ascendam super altitudinem nubium; similis ero altissimo . Miro ergo judicio intus foveam dejectionis invenit, dum foris se in culmine potestatis extollit. Apostatae quippe angelo similis efficitur, dum homo hominibus esse similis dedignatur. Sic Saul ab humilitatis merito in tumorem superbiae culmine potestatis excrevit. Per humilitatem quippe praelatus est per superbiam reprobatus, Domino attestante qui ait: Nonne cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel ? Parvulum se ante potestatem viderat, sed, fultus temporali potentia, jam se parvulum non videbat. Caeterorum namque comparatione se praeferens, magnum se apud se esse judicabat. Miro autem modo cum apud se parvulus, apud Dominum magnus; cum vero apud se magnus, apud Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
dum tardantur uota: mutant᷑. Qdũ difsiculta¬
tem ꝑfectionis sentiunt: reatum nale actionis
agnoscunt. Et quibꝰ pͥus inuitis cantͣdict᷑: uolen¬
tes post mocdũ hoc qd̃ conceꝑant aduersanitur.
Quia igit᷑ malos cũ deserit. dñs preualere ꝑmitat:

Expanded text:
dum tardantur vota, mutantur; et dum difficultadum tardantur vota, mutantur; et dum difficultatem perfectionis sentiunt, reatum malae actionis agnoscunt; et quibus prius invitis contradicitur, volentes postmodum hoc quod conceperant, adversantur. Quia igitur malos
Abbreviated transcription (Latin):
uitã inhocentiũ exteriꝰ comualescunt. Tanto q
illos intima ueritas ase foras eicit: qͣnto eos contͣ
suos temꝑalit̃ qđ uolũit posse ꝑmittit. Quisqͥs
itaq honoꝵ uitã ꝑsequit᷑: tunc peiore ultione
dampnat᷑. cũ nulla ei aduersitate resistit᷑. Et ĩc
fortioris ire ꝑiculis subiacet: cum ꝓsꝑe ꝑagit
qđ nequit̃ concupiscit᷑. Quia iuidelicet uindicta
suꝑni iudicii ad futura eos supplicia  seruando de¬
seruit: quibꝰ hic in malo obuiare contempsit.
sideria cordis eors: & ibunt in uoluptatibꝰ suis.
Hinc rursus dicitur. Non est uirga dei suꝑ illos.
Hinc eciã de ipso eoꝵ capite scriptũ est. faciet ⁊
prosꝑabit᷑. Hinc rursum de eodẽ dicit᷑. Et dolus
inmanu euis diri getur. In manu qͥppe antixp̃i
dolus dirigitur: quia in hoc qđ contͣ bonos pro¬
uet effectus: i nulla contͣrietas impedit. qđ mẽs
ꝑuersa concepit. Nam sepe pͣuoꝵ hominũ

Expanded text:
vitam innocentium exterius convalescunt, tantoque vitam innocentium exterius convalescunt, tantoque illos intima veritas a se foras ejicit, quanto eos contra suos temporaliter quod volunt, posse permittit. Quisquis itaque bonorum vitam persequitur, tunc pejore ultione damnatur, cum nulla ei adversitate resistitur; et tunc fortioris irae periculis subjacet, cum prospere peragit quod nequiter concupiscit, quia videlicet vindicta superni judicii ad futura eum supplicia reservando deseruit, cui hic in malo obviare contempsit. sideria cordis eorum, et ibunt in voluntatibus suis . Hinc rursum dicitur: Non est virga Dei super illos . Hinc etiam de ipso eorum capite scriptum est: Faciet et prosperabitur . Hinc rursus de eodem dicitur: Et dolus in manu ejus dirigetur . In manu quippe Antichristi dolus dirigitur, quia in hoc quod contra bonos provet effectus, et nulla contrarietas impedit quod mens perversa conceperit. Nam saepe pravorum hominum
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ uitã temꝑalit̃ ꝓimimicoꝵ conuersione eripit:
ita sepe suoꝵ uoces ꝓp̃t dãpnationẽ ꝑseq̃ntium
ñ exaudiet. ut uidelicet inde reatũ suũ cumulent:
unde preualuisse se nequit̃ gaudent. Nam qui ui¬
sibilia despiciunt: moueri ññqm uisibilibꝰ mira¬
culis possunt. S iccirco cũ iustis plerũq nil mirũ
uisibilĩt agit᷑: quia eoꝵ aduersarii illuminari
Reatꝰ oppͥmentũi: exaudiri uoces ꝓhibet opp̾ssoꝵ:¬
siec tñ eripiunt᷑ uisibilĩt iusti. quia saluari in¬
usibilit̃ ñ merent᷑ inusti. Unde rursũ ꝑ ꝓpħã
dicitur. Cũ uiderit sapientes morientes simul
insipiens & stultꝰ ꝑibunt. Quos enĩ uisibiliter
mori conspiciunt: inuisibilit̃ iuuere posse non
credunt. atq eo reatum infidelitatis sue cumulãt.
quo uisa morte fideliũ de et̃nitate desperant. Itt᷑
iuolenti quiq inde deterius deficiunt: unde contͣ

Expanded text:
suorum vitam temporaliter pro inimicorum conversione eripit, suorum vitam temporaliter pro inimicorum conversione eripit, ita saepe suorum voces, propter damnationem persequentium, non exaudit; ut videlicet inde reatum suum cumulent, unde praevaluisse se nequiter gaudent. Nam qui invisibilia despiciunt, moveri nonnunquam visibilibus miraculis possunt. Sed idcirco cum justis plerumque nihil mirum visibiliter agitur; quia eorum adversarii illuminari Reatus opprimentium audire voces prohibet oppressorum, nec eripiuntur visibiliter justi, quia salvari invisibiliter non merentur injusti. Unde rursum per prophetam dicitur: Cum viderit sapientes morientes, simul insipiens et stultus peribunt . Quos enim visibiliter mori conspiciunt, invisibiliter vivere posse non credunt; atque eo reatum infidelitatis suae cumulant, quo visa morte fidelium de aeternitate desperant. Igitur violenti quique inde de
Abbreviated transcription (Latin):
nobis hoc uersu innuit᷑. qd̃ paulo subtiliꝰ aiten dat᷑:
quia sepe opp̃ssi quidem dũ clamauerint. ex se qͥd̾
merent᷑ audiri. s tam̃ eoꝵ desideria ꝓpt̃ opprimen¬
tium suꝑbiam differuntur. Iustus qͥppe dñs ⁊ suoᷤ¬
ꝑmittit tẽꝑalit opprimi: ⁊ uolentoꝵ maliciã ne¬
quiter augeri:. ut dum hoꝵ uita inpurgatione
num solatium eciã temꝑalit̃ ꝑcipiant: qd̾ tam̃
non temꝑalit̃ implorant. Saluari enim ñ ꝓpter
se s ꝓpt̃ aduersarioꝵ salutẽ concupiscunt: ut
dum illos omp̃c d̾s abimmensis ꝑiculis facto¬
quodam miraculo liberat:. uirtutẽ suã ipsis ꝑse
cutoribꝰ innotescat: Atq inde aduersarios ad eter¬
quidem eripi de t̃ꝑali tribulatione non appeto: s
tñ eripi ꝓpt̃ aduersarios concupiscd. ut dũ mea
uita saluari mirabilit cernit᷑: ipso miraculoꝵs
uisu inimicoꝵ duricia conuertat᷑. dic̃ gͦ sepe dr̃s

Expanded text:
nobis hoc versu innuitur quod paulo subtilius attendatur, nobis hoc versu innuitur quod paulo subtilius attendatur, quia saepe oppressi quidam dum clamaverint, ex se quidem merentur audiri, sed tamen eorum desideria propter opprimentium supermittit temporaliter opprimi, et violentorum malitiam nequiter augeri, ut dum horunum solatium etiam temporaliter percipiant, quod tamen non temporaliter implorant. Salvari enim non propter se, sed propter adversariorum salutem concupiscunt, ut dum illos omnipotens Deus ab immensis quodam miraculo liberat, virtutem suam ipsis etiam persecutoribus innotescat, atque inde adversarios ad aeterquidem eripi de temporalibus tribulationibus non appeto, sed tamen eripi propter adversarios concupisco, ut dum mea vita salvari mirabiliter cernitur, ipso miraculorum visu inimicorum duritia convertatur. Sicut ergo saepe Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ. Qui docet nos suꝑ ium̃ta t̃re: ⁊ suꝑ uolucres
celi erudit nos: ac si diceret. Infirmꝰ pusillanimita¬
te uictus ista non dixit. Eiccirto aduersitatis eum¬
tẽptatio ꝑculit: quia tͣnquillitatis temꝑe hec
cuncta tͥnsiora ᷤ nulla ꝑfectione suꝑauit. Huiꝰ
enim iute aduersa non ꝑhorresceret: si ꝑfectionis¬
⁊ merito etiã sccla caltasset. Sequit᷑. Ii clamab̃t
⁊ ⁊ non exaudiet: ppt̃ suꝑbiã maloꝵ. Ioi uidelicet
intribulatione: ut cont᷑ de gaudio scriptum est.
filii seruor̃ tuoꝵ habitabunt ibi. S uidef᷑ incertũ
urũ dicat. ꝓpt̾ suꝑbiã maloꝵ ñ exaucliet: anppter
suꝑbiam maloꝵ clamaburit. Intelligi autẽ meliꝰ
potest. si non exaudiri pociꝰ ꝓpter maloꝵ suꝑbiã. quã
clamare referant᷑. Nam qd̃ ꝓpt̃ maloꝵ suꝑbiam
clamant: supͣ iam dictum est. eo uetsu qͦ dicit᷑. Ept̃
multitudinẽ uiolentoꝵ clamabunt. Aliquid ergo

Expanded text:
ergo: Qui docet nos super jumenta terrae, et super volucres ergo: Qui docet nos super jumenta terrae, et super volucres coeli erudit nos. Ac si diceret: Infirmus pusillanimitate victus ista non dixit, et idcirco eum adversitas tentationis perculit, quia tranquillitatis tempore haec cuncta transeuntia nulla perfectione superavit. Hujus enim vitae adversa non perhorresceret, si perfectionis merito etiam secunda calcasset. Sequitur: CAPUT, et non exaudiet propter superbiam malorum. - Ibi, videlicet in tribulatione, ut econtra de gaudio scriptum est: « Filii servorum tuorum inhabitabunt ibi . » Sed videbunt, incertum, utrum dicat: Propter superbiam malorum non exaudiet; an, propter superbiam malorum clamabunt. Intelligi autem melius potest, si non exaudiri potius propter malorum superbiam, quam clamare referantur. Nam quod propter malorum superbiam clamant, jam supra dictum est, eo versu quo dicitur: Propter multitudinem violentorum clamabunt. Aliquid ergo
Abbreviated transcription (Latin):
prehendunt. Paulus iã suꝑ ium̃ta t̃re edoctus
fuerat dicens. Multi enim ambulant. Et pau¬
lo post. Uꝵs finis int̾itꝰ. quoꝵ d̾s uent̃ est. ⁊ gła
in confusionẽ ipsoꝵ qui t̃rena sapiunt. Ntr̃a aũ
conuersatio in celis est. Et rursũ srꝑ uolucresceli
eruditũ se nouerat: cum dicebat. Nescitis qͥa
angelos iudicabimꝰ: Subse iumenta cernebat:
quia uidelicet intra ad huc positꝰ calcabat mai¬
tes hominũ qui ininfimis conu̾sabant᷑. Et rsũ
uolatũ uolucrũ meritoꝵ dignitate tͣnscenderat:
quia subiturus celestia uidicaturũ se angelos ñ
ignorabat. In illis immundoꝵ infima: inistis
sitoria crincta despiciunt: ⁊ subse labi quiqqͥd suꝑbit
quicquid p̃cerit contẽplant᷑. Et quasi in qͦdã rer̃
uertice contitute. tanto sibi subẽẽ omĩa conspi¬
cuint: qnͣto semet ipsas ueriꝰ auctori omnũ sub¬
dunt. Atq in de cuncta tͣnscendunt: unde creato¬
ri cunctoꝵ uera se humilitate substernunt. Dicat

Expanded text:
nt. Paulus jam super jumenta terrae edoctus fuerat, dicens: Multi enim ambulant. Et paulo post: Quorum finis interitus, quorum deus venter est, et gloria in confusione ipsorum, qui terrena sapiunt. Nostra autem conversatio in coelis est . Et rursum super volucres coeli eruditum se noverat, cum dicebat: Nescitis quoniam angelos judicabimus ? Sub se jumenta cernebat, quia videlicet in terra adhuc positus calcabat mores hominum qui in infimis conversantur. Et rursum volatum volucrum meritorum dignitate transcenderat, quia subiturus coelestia judicaturum se angelos non ignorabat. In illis immundorum infima, in istis sitoria cuncta despiciunt, et sub se labi quidquid superbit, quidquid praeterit, contemplantur; et quasi in quodam rerum vertice constitutae, tanto sibi omnia subesse conspiciunt, quanto semetipsas verius auctori omnium subdunt; atque inde cuncta transcendunt, unde creatori cunctorum vera se humilitate substernunt. Dicat
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe est mecdic̃: ⁊ peccatoꝵ in nobis contagia
que mẽẽ mecdislit᷑ repbat. secat. Abscidit uirꝰ
putredinis ferto tribulationis & qͦuoces egͥ
audire dissimulat: eo egͥtudinᷤᷤ finẽ ꝓcurat.
exaudies. ⁊ nocte & non ad insipientiã michi.
Ae si diceret. Iaquaqm mnͥ ad insipientã pficit:
qd̾ die at nocte clamantẽ me continuo noti
ecaucdis: quia unde me in tẽꝑali tribulatio¬
eruclis. Hinc eciã dicit. Adiutor in oportu¬
nitatibꝰ in tribulatione. Tribulationẽ qͥppe
tunũ nunchũ est. ut ad desideriũ ereptionis

Expanded text:
quippe est medicus, et peccatorum in nobis contagia, quippe est medicus, et peccatorum in nobis contagia, quae inesse medullitus reprobat, secat. Abscindit virus putredinis ferro tribulationis, et quo voces aegri audire dissimulat, eo aegritudinis finem procurat. nocte, et non ad insipientiam mihi . Ac si diceret: Nequaquam mihi ad insipientiam proficit, quod die ac nocte clamantem me quotidie non exaudis. Quia unde me in temporali tribulatioerum Psalmista dicit: Adjutor in opportunitatibus in tribulatione . Tribulationem quippe tunum nondum est, ut ad desiderium ereptionis
Abbreviated transcription (Latin):
ium̃ta terre: ⁊ suꝑ uolucres celi erudit nos Nlam
sicut umũtoꝵ uocabulo signat᷑ uita hominum¬
quidem terreni homines: ꝑ uolucres uero demo¬
ma designent᷑. Unde cum semina dñs iuxta uiam
Scĩ aut̃ iri qͥa nec infima hominũ exempla appe¬
ditionis extrescunt. Suꝑ iumenta enim t̃re edocti
sunt: quia qͥcquid inimis ambiri potest despi¬
cunt. Suꝑ uolucres qͦ celi eruditi sunt: quia¬

Expanded text:
 volucres coeli erudit nos. Nam  volucres coeli erudit nos. Nam sicut jumentorum vocabulo signatur vita hominumquidem terreni homines, per volucres vero daemonia designentur. Unde cum semina Dominus juxta viam i autem viri, quia nec infima hominum exempla appeditionis excrescunt. Super jumenta enim terrae edocti sunt, quia quidquid in imis potest ambiri despiciunt. Super volucres quoque coeli eruditi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
pollutionẽ ꝑtrahit carnis: reꝓboꝵ cor auolatu
uolucrũ adpetulantiã m̃git᷑ iumentoꝵ. Dc̃i aũ
iuiri ne appetitubestiali adluxurie uoraginem
deuoluant᷑. sollicite cogitationes mentis asuꝑbie
uolatu custodiunt. Ac ne in infima desipiendo cor¬
ruant. om̃e qd̾ sublimit sapiunt. humilit p̃mũt.
Recte itaq dicit᷑. Qui docet nos suꝑ iumenta t̃re.
nsuꝑ uolutres celi erudit nos: subaudis hoc qͦ ñdixt.
Hoc itaq qd̾ iumentis ⁊ uolucribꝰ ante cellit: eum
non dicit intribulatione memorari. Ac si diceres:
corroborat: quia & in tͣnquillitate non temꝑat. Et
id̾o nescit aduersa tolerare: quia constitutꝰ inꝑsꝑis
cogitatione non nouit auolatu uolucrũ p̃mere.
nec carnales motꝰ a iumentoꝵ ingluine subleua
re. D hocbeato iob tanto inconuementiꝰ dicitur.
qnͣto uita eius int̃ alta & infua mirabilit t̃ꝑat᷑.
Qd̃ quidem intelligietiã alit pot̃. Ꝙ docet nos suꝑ

Expanded text:
pollutionem pertrahit carnis, reproborum cor a volatu pollutionem pertrahit carnis, reproborum cor a volatu volucrum ad petulantiam mergitur jumentorum. Sancti autem viri ne appetitu bestiali ad luxuriae voraginem devolvantur, sollicite cogitationes mentis a superbiae volatu custodiunt; ac ne in infima desipiendo corruant, omne quod sublimiter sapiunt, humiliter premunt. Recte itaque dicitur: Qui docet nos super jumenta terrae, et super volucres coeli erudit nos. Subaudis, hoc quoque non dixit.Hoc itaque quod jumentis ac volucribus antecellit, eum non dicit in tribulatione memorari; ac si diceret: corroborat, quia et in tranquillitate non temperat; et ideo nescit adversa tolerare, quia constitutus in prosperis cogitatione se non novit a volatu volucrum premere, nec carnales motus a jumentorum ingluvie sublevare. Sed hoc beato Job tanto inconvenienter dicitur, quanto vita ejus inter alta et infima mirabiliter temperatur. Quod quidem intelligi et ali
Abbreviated transcription (Latin):
a subiceta carne preliũ fuscipt. Unde & ille pͥmꝰ
contexit. Qa enĩ contumeliã sp̃s deo intulit: mox
contumeliã carnis inuenit. Et qui auctori suo sub
ditus ẽẽ noluit: nis carnis subdite quã regebat a¬
instẽ. Ut inse ipso uidelicet inobectientie sue confisi o¬
ss redundaret: ⁊ suꝑatus diceret quid elatꝰ amisis
set. Nullus gͦ postqͣm superna appetere ceꝑit. si car¬
nis uoluptate ꝓsternitur: tunc se uictũ iudicet.
cũ aꝑte suꝑatur. Di enĩ plerũq uitꝰ libidinis de
iumentoꝵ petulantia cecidit: cũ efferendo se more
pler̃q ⁊ usq ad senium uirguntas seruata uici¬
at᷑: Quia enĩ negligit᷑ humilitas cordis: rectꝰ midx¬
occulto tolerabat. Nam qui diu seruatũ bonũ subito
ꝑdidit: apud semet ip̃m intꝰ alid̾ malũ tenuit. ex qͦ
ad aliud subito erupit: ꝑ qd̾ ab om̃potente deo ecã
tunc aliemis extitit. qñ se ei ꝑ iminundiciã corꝑis
inherere monstrauit. Quia iggit᷑ mentis elatio ad

Expanded text:
n subjecta carne praelium suscipit. Unde ille primus contexit . Quia enim contumeliam spiritus Deo intulit, mox contumeliam carnis invenit. Et quia auctori suo esse subditus noluit, jus carnis subditae quam regebat amisit, ut in seipso videlicet inobedientiae suae confusio redundaret, et superatus disceret, quid elatus amisisNullus ergo postquam superna appetere coeperit, si carnis voluptate prosternitur, tunc se victum judicet, cum aperte superatur. Si enim plerumque vijumentorum petulantia cecidit, cum efferendo se more plerumque usque ad senium virginitas servata vitiatur; quia negligitur humilitas cordis, rectus judocculto tolerabat. Quisquis diu servatum bonum subito perdidit, apud semetipsum intus aliud malum tenuït, ex quo ad aliud subito erupit. Per quod ab omnipotente Deo etiam tunc alienus exstitit, quando se ei per munditiam corporis inhaerere monstravit. Humano gen
Abbreviated transcription (Latin):
petitũ lapsi sunt iumentoꝵ: atq in de sub se ꝑstra¬
ti sint. unde suꝑ se ire uidebant᷑. Curandũ itaq est
& omni custodia mens asuꝑbie tumore seruanda.
Non enim ante oculos dei uacue tͣnsuolant cogita¬
tiones nr̃e: ⁊ nulla moñta t̃ꝑis ꝑamimũ tͣnseunt
sine statu retributionis. Intꝰ gͦ uidet deus qd̾ m̃tẽ
eleuat: ⁊ iccnco foras ꝑmittit inualescere qd̾ depo¬
nat. Intꝰ prĩ extollit᷑: qd̾ foris post modũ luxurie
& cor pubłice corruat qd̾ latent̃ q̃mebat. Hinc qͥppe¬
posce contͣ israbelitas dicit᷑. Sp̃s fornicationis in me¬
dio coꝵ: ⁊ dñm non cognonerunt. Qut ostend̾et
qd̾ causa libidinis ex culpa ꝓriperit elationis:
mox subdidit diceus. Et respondedit arrogantia
isrł: in faciẽ eiꝰ. Ac si diceret Culpa q̃ ꝑ elatio¬
nem mentis in occulto latuit: ꝑ carnis luxuriã

Expanded text:
t jumentorum; atquae inde sub se prostrati sunt, unde super se ire videbantur. Curandum itaque est, et omni custodia mens a superbiae tumore servanda. Non enim ante oculos Dei vacuae transvolant cogitationes nostrae; et nulla momenta temporis per animum transeunt sine statu retributionis. Intus ergo videt Deus quod mentem elevat, et idcirco permittit foris invalescere quod deponat. Intus prius extollitur, qet cor pubprophetam contra Israelitas dicitur: Spiritus fornicationis in medio eorum, et Dominum non cognoverunt . Qui ut ostenderet quod causa libmox subdit, dicens: Et respondebit arrogantia Israel in faciem ejus . Ac si diceret: Culpa quae per elationem mentis in occulto latuit, per carnis luxuriam
Abbreviated transcription (Latin):
iumenta terre: ⁊ uolucres ceti: quia dum hoc qd̃
sumꝰ agnoscunꝰ. nec carnis nos infirmitas deicit. ñ
suꝑiiendo de sublimibꝰ inflam̃. Qui enĩ labit᷑
carne. ium̃toꝵ appetitui ꝓsternit᷑. Qui uͦ extol¬
litur m̃te: more uolucrũ quasi leuitatis penua
subleuatur. S si uigilant̃ intendimꝰ: ut & m̃tis
humilitas ⁊ carnis castimonia teneatur. cito ag¬
noscimꝰ quia alterũ custoditur ex altero. Ilam
multis seꝑe suꝑbialuxurie seminariũ fuit: quia
dũ eos sp̃s quasi in altũ erexte. caro mninfimis mer¬
sit. Hii enim prius secreto eleuant᷑ s post modũ
publice corruunt: quia dum occultis intumes¬
cunt motibꝰ cordis : aꝑtis cadunt lapsibꝰ corporis
Sic sic elati iusta fuerant retributione feriendi:
ut quia suꝑbiendo se hominibꝰ p̃ferunt⁊ luxu¬
riando usq ad iumentoꝵ similitu dinẽ deuolũat᷑.
Homo qͥppe cum in honiore eẽt ñ intellexit. com¬
ꝑatus est iumertis insipientibꝰ ⁊ similis factꝰ est

Expanded text:
jumenta terrae et super volucres coeli. Quia dum hoc quod sumus, agnoscimus, nec carnis nos infirmitas dejicit, nesuperbiendo de sublimibus inflamur. Qui enim labitur carne, jumentorum appetitu prosternitur, qui vero extollitur mente more volucrum quasi levitatis penna Sed si vigilanter intenditur, ut et mentis humilitas, et carnis castimonia teneatur, cito cognoscimus, quia alterum custoditur ex altero. Nam multis saepe superbia luxuriae seminarium fuit, quia dum eos spiritus quasi in altum erexit, caro in infimis mersit. Hi enim prius secreto elevantur, sed postmodum publice corruunt, quia dum occultis intumescunt motibus cordis, apertis cadunt lapsibus corporis. 824 Sic sic elati justa fuerant retributione feriendi, ut quia superbiendo se hominibus praeferunt, luxuriando usque ad jumentorum similitudinem devolvantur. Homo quippe cum in honore esset, non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est
Abbreviated transcription (Latin):
ualis ima appetunt. Uolucres uͦ celi sunt: qͥ su¬
ꝑbe curiositatis studio sublitnta ꝑscrutantur.
Iii uiuendo se deponunt. infra quã sunt: isti
inquirendo se eleuant ultͣ qͣmpossunt. Illos in
infimis uoluptas deicit carnis: istos quasi in
suꝑioribꝰ erigit libido curiositatis. Iilis ꝑ sacra
eloqͥa dicit᷑. nolite fieri sic̃ equus ⁊ muluis. qͥbꝰ
non est intellectꝰ. istoꝵ superbia increpatur

Expanded text:
nalis ima appetunt; volucres vero coeli sunt, qui superbae curiositatis studio sublimia perscrutantur. Illi vivendo se deponunt infra quam sunt, isti inquirendo se elevant ultra quam possunt. Illos in infimis voluptas dejicit carnis, istos quasi in superioribus erigit libido curiositatis. Illis per sacra eloquia dicitur: Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus ; isto
Abbreviated transcription (Latin):
gumͣ. spe tñ de et̃nitate gaudemi. Carmina pau¬
lus in nocte predicabat dicens.Spe gaudentes:
intribulatione pacientes. Carmen in nocte
dauid sumpserat qui dicebat. Cu mͥ es refugi¬
um apressura que cirtumdedit me: exulta¬
tio mea redime me acircundantibꝰ me. Ecce de¬
nocte p̃ssuram nominat: ⁊ tñ liberatorem
suũ int angustias exultationem uocat. foris
quidem nox erat in circumdatione p̃ssure:
s intꝰ carmina resonabant de consolatione leci¬
cie. Quia enim ad ẽt̃na gaudia redire ñ possumꝰ.
nisi ꝑtemꝑalia detrimenta : tota scripture facre
intentio est. ut spe manentis leticie nos int̃ hec
tempalia aduersa corroboret. Unde etgchiel
propͥha librũ accepisse testatur. in qͦscripte¬

Expanded text:
men de aeternitate gaudemus. Carmina Paulus in nocte praedicabat, dicens: Spe gaudentes, in tribulatione patientes . Carmen in nocte David sumpserat, qui dicebat: Tu mihi es refugium a pressura quae circumdedit me, exsultatio mea, redime me a circumdantibus me . Ecce noctem pressuram nominat, et tamen liberatorem suum inter angustias exsultationem vocat. Foris quidem nox erat in circumdatione pressurae, sed intus carmina 823 resonabant de consolatione laetitiae. Quia enim ad aeterna gaudia redire non possumus, nisi per temporalia detrimenta, tota sacrae Scripturae intentio est ut spes manentis laetitiae nos inter haec transitoria adversa corroboret. Unde et Ezechiel propheta librum se accepisse testatur, in quo script
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ euangeliũ audientibꝰ contulit.⁊ tamen enã¬
gelii sumptibꝰ sustentari recusauit. Cur ergo
iste iudicet᷑ ut regnet: qui minꝰ qd̾ seruaret
accepit. s manis qd̾ inueret inuenit: Dicat᷑¬
igitur recte uidiciũ pauꝑibꝰ tribuit ⁊ quia
quanto huic mundo magna humilitate
despecti sunt: tanto tunc acceptis sedibus
maiore culmine potestatis excrescunt. Unde¬

Expanded text:
et Evangelium viventibus contulit, et tamen et Evangelium viventibus contulit, et tamen gelii sumptibus sustentari recusavit. Cur ergo iste judicetur ut regnet, qui minus quod servaret accepit; sed majus quo viveret, invenit? Recte ergo judicium pauperibus tribuit, quia quanto huic mundo magna humilitate despecti sunt, tanto tunc, acceptis sedibus, majori culmine potestatis excrescunt.
Abbreviated transcription (Latin):
toribꝰ terre. Hii itaq extremo iudicio non
iudicant᷑ ⁊ regnant: quia cum auctore suo
etiã iudices ueniunt. Relinquentes qͥppe
omĩa: plus ꝓmpta deuotione executi sunt.
quã iuberi generalĩt audierunt. Speciali nãq
uissione paucis ꝑfectioribꝰ ⁊ non generaliter
om̃ibꝰ dicit᷑ hoc qd̾ adlescens diues auduut.
⁊habebis tbesaurum incelo:⁊ ueni seq̃re me.
Sienim sub hoc p̃cepto auictos iussio gene¬
ralis astringeret: culpe ꝓfecto esset aliquid
uos dehoc mundo possidere. S alid̾ est qd̃
⁊ precepta generalia inuendo uicerunt. Sic̃
enim non iudicant᷑ ⁊ꝑeunt. qui suadente ꝑfi¬
dia lege teneri contẽpnunt: ita ñ iudicant᷑
⁊ regnant: qui suadente piecate etiam ultͣ¬
generalia diuine legis p̃cepta ꝓficiunt. Hĩc¬
dens: plus oꝑe exhibuit. qm institutione
ꝑmissionis accepit. Cum enim accepisset ut
euangłiũ precdicans de euangelio uiueret:

Expanded text:
toribus terrae . Hi itaque in extremo judicio non toribus terrae . Hi itaque in extremo judicio non judicantur et regnant, quia cum auctore suo etiam judices veniunt. Reliquentes quippe omnia plus propria devotione exsecuti sunt, quam juberi generaliter audierunt. Speciali namque jussione paucis perfectioribus, et non generaliter omnibus dicitur, hoc quod adolescens dives audivit: et habebis thesaurum in coelo, et veni et sequere me . Si enim sub hoc praecepto cunctos jussio generalis astringeret, culpae al., culpa profecto esset aliquid nos de hoc mundo possidere. Sed aliud est quod ecepta generalia vivendo vicerunt: sicut enim non judicantur et pereunt, qui suadente perfidia lege teneri contemnunt: ita non judicantur et regnant, qui suadente piegeneralia divinae legis praecepta proficiunt. Pauldens, plus opere exhibuit, quam institutione permissionis accepit. Cum enim accepisset, ut Evangelium praedicans de Evangelio viveret;
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑuint. Quibꝰ iudex ueniens: in dexteram
consistentibꝰ dicet. Exuriui ⁊ declistis michi
manducare. Sitiui: ⁊ dedistis mͥ potum.
Hospes eram: ⁊ collegistis me. Nudꝰ: ⁊oꝑiustiᷤ
me. In firmꝰ :  rifitastis me. In carcere erã:
⁊ uenistis ad me. Quibꝰ p̃mittit dicens. Ueni¬
te benedicti patris mei possidete ꝑatum uob̃
regnũ aconstitutione mundi. Alii autẽ
non uidicant᷑ ⁊ regnant: qui etiã p̃cepta
legis ꝑfectionis uirtute tͣnscendunt. Quia
nequaqm hoc solum qd̾ cunctis diuina lex
p̃cipit implere contenti sunt. s p̃stantiori
desidetio plus exhibere appetunt. qmͣ pre¬
ceptis generalibꝰ audire potuerunt. Quibꝰ
in sede maiestatis sue. sedebitis ⁊ uos super
duodecim thronos. iudicantes duodecim tribꝰ
israhel. Et dequibꝰ ꝓpħa ait. Dñs ad iudiciũ
ueniet. cum senioribꝰ populi sui. Et deqͥbus
siobilis in portis uir eius: qñ sederit cum sena¬

Expanded text:
operiunt. Quibus judex veniens in dexteram operiunt. Quibus judex veniens in dexteram consistentibus dicit: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi bibere; hospes eram et colme; infirmus, et visitastis me. In carcere eram, et venistis ad me; quibus praemittit dicens: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi . Alii autem non judicantur et regnant, qui etiam praecepta legis perfectione virtutum transcendunt; quia nequaquam hoc solum quod cunctis divina lex praecipit, implere contenti sunt, sed praestantiore desiderio plus exhibere appetunt quam praeceptis generalibus audire potuerunt; quibus in sede majestatis suae, sedebitis et vos super duodecim thronos, judicantes duodecim tribus Israel ; et de quibus propheta ait: Dominus ad judicium veniet cum senioribus populi sui . Et de quibus in portis vir ejus, quando sederit cum sena
Abbreviated transcription (Latin):
seruare maluerunt. Illi legalit̃ ꝑeuit: quia
sub lege positi peccauerunt. Istis in ꝑditione
sua de iege nil dicit᷑: quia nichil legis habere
conati sunt. Priceps nãq terrenã rem pu¬
blicam regens. alit punit ciuem initeriꝰ delin.¬
quentẽ: atq alit hostem exteriꝰ rebellantẽ.
In illo iura sua consulit: eumq sub uerbis dig¬
ne inuectionis add̾icit. Contͣ hostem uero bel¬
lum mouet᷑ instrumenta ꝑdicionis exercet:
digna q eius malicie tormenta retribuit:
sleq ẽnĩ lege necesse est ꝑimi: guilege ñ qmͣa
potuit teneri. Ita ergo in extremo iudicio ot
legalis illũ mitatio ꝑtitait⁊ qui ab eo quod
ꝓfessione tenuit. actone declinauit: u iste sñ
tudicii in uectione ꝑimit᷑: qui lege fidei non
tenetur. Ex electoꝵ uͦ parte alii uidicantur
⁊regnant: qui uite lacrim is inaculas t̃gũt:
qui mala precedentia factis sequentibꝰ re¬
dimentes: qͥtqͥd illicitũ aliqñ fecerunt. ab
oculis iudicis elemosinarũ suꝑductione co¬

Expanded text:
 maluerunt. Illi legaliter pereunt, quia sub lege positi peccaverunt; istis in perditione sua de lege nihil dicitur, quia nihil legis habere conati sunt. Princeps namque terrenam rempublicam regens aliter punit civem interius delinquentem, atque aliter hostem exterius rebellantem; in illo jura sua consulit, eumque sub verbis dignae invectionis addicit; contra hostem vero bellum movet, instrumenta perditionis exercet, dignaque ejus maitiae tormenta retribuit; Neque enim lege necesse est perimi, qui lege nunquam potuit teneri. Ita ergo in extremo judicio et legalis illum invectio percutit, qui ab eo quod professione tenuit, actione declinavit, et iste sine judicii invectione perimitur, qui lege fidei non tet regnant, qui vitae maculas lacrymis tergunt. Qui mala praecedentia factis sequentibus redimentes, quidquid illicitum aliquando fecerint, ab oculis judicis, eleemosynarum superductione co
Abbreviated transcription (Latin):
diceret. Hec locutꝰ sum uobis: ut in me pacem
habeatis In muncdo p̃ssurã habebitis. Aesi aꝑte
diceret. Dit uobis de me interius qd̾ consolando
reficiat: quia erit de mundo exteriꝰ qd̾ seiuendo
gͣuit̃ p̃mat. Quia gͦ infirmꝰ quisq cũ p̃mitur
qd̾ gaudebat: tene dicit᷑. Non dixit̃ubi est ds̾
qͥ fecit me: qͥ dedit carmina in nocte. dienĩ ista
diceret. ium quã patit᷑ tẽꝑaret. Eꝑ hoc qd̾
mansurum intꝰ q̃reret. id qd̾ foras transitoriũ
sustinet᷑. eẽ intolerabile non estimaret. Sequit᷑.¬

Expanded text:
ec locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis; in mundo pressuram habebitis . Ac si aperte diceret: Sit vobis de me interius quod consolando reficiat, quia erit de mundo exterius quod saeviendo graviter premat. Quia ergo infirmus quisque cum premitur, quo gaudebat, bene dicitur: Non dixit, Ubi est Deus qui fecit me, qui dedit carmina in nocte? Si enim ista diceret, vim quam patitur temperaret; et per hoc quod mansurum intus quaereret, id quod foris transitorium sustinet esse intolerabile non aestimaret. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
cia triture more electoꝵ uitã qͣsi gͣna a paleis sepa¬
rans pͥmit ⁊ purgat. Malieñ bonos magis ab
huiꝰ mundi defideriis expediunt. dum afflgt̃:
qͥa dũ multa eis hic uolenta inger̃ festinare illoᷤ
adsuꝑna compellunt. Nd̾ bñ israhelitico popło
citatus. ut israheliticarũ mentes egipto deformit
inherentes ali dũ uocaret qͣsi tͣheret. aliꝰ qͣsi impeal¬
leret dũ seuiret: ⁊ plebs in sericio turpĩt fira uel ꝓ¬
uocata bonis uel malis impulsa moueret᷑. Hoc qͦͤadie
repbi ꝑmittunt᷑. Ut si ad repmissionis t̾rã uocati
ȩtire negligim̃. p̃ssuris saltem seuientibꝰ impellamͣ.
Aꝙ hec egiptꝰ uidelicet uita presens q̃ nos oppressit
blandiens. adiuuet premens: ⁊ que dui fouit. ser¬
uitutis iugo contruut. Aibertatis urã dũ cruciat.
ostendat. He itaq causa est. qd̾ abimustis iusti
sinunt᷑ affligi. ut scilicet dum futura audiunt

Expanded text:
itia triturae more electorum vitam, quasi grana a paleis sepaitia triturae more electorum vitam, quasi grana a paleis separans premit et purgat. Mali enim bonos magis ab hujus mundi desideriis expediunt, dum affligunt; quia dum multa eis hic violenta ingerunt, festinare illos ad superna compellunt. Bene Israelitico populo citatus; ut Israelitarum mentes Aegypto deformiter inhaerentes, alius dum vocaret quasi traheret, alius quasi impelleret dum saeviret: et plebs in servitio turpiter fixa, vel provocata bonis, vel malis impulsa moveretur. Id. in horeprobi permittuntur: ut si ad promissionis terram vocati exire negligimus, pressuris saltem saevientibus impellamur: atque haec Aegyptus, videlicet vita praesens, quae nos oppressit blandiens, adjuvet premens; et quae dum fovet, servitutis jugo conterit, libertatis viam dum cruciat, ostentat. Nec sine causa est quod ab injustis justi sinantur affligi: ut scilicet dum futura audiunt
Abbreviated transcription (Latin):
sublimitate tͣnscendunt: ⁊ qͦto ipse sũmo inferior
es: qui inferiorẽ te cẽ etiã inferioribꝰ dep̃hendis.
Ostendens u sumina reducit ad eqͣtia. atq ait.¬
pietas ei nocet quẽ ꝑuertendo inqͥnat: ⁊ tursus
eũ adiuitat nr̃a iusticia. quem apͣiuis actionibꝰ
mutat. Nocere enĩ uel iuuare nesciunt. ea que uel
abono corrumꝑe uel amalo ꝑmutare ñ possunt.
Suꝑne gͥ potestates eo ledt uel iuuari nequeunt:
quo eẽ iã imimuitabiles acceper̃. Sed considerare ħ
nequeunt: qui terrenis desideriis implicantur.
Sparsis enĩ foris mentibꝰ adsemet ipsos redire
difficile est. qͥa pͣua itinera semel captos tanto de¬
lectabilit̃ tenent: qͣnto ineis om̃e qd̾ libuerit licet.
Nullus qͥppe discipline murusobuiat. qͥ consi̾ngat:
nulla retͥbutionis ꝓspicit᷑ pena. que terreat. S
clausis ocłis cordis. eo anima p̃cipitat᷑ ininfimis.
quo obscurat᷑ asũmis ⁊ tanto securiꝰ mala t̃ꝑalra

Expanded text:
sublimitate transcendunt, et quanto ipse summo inferior sublimitate transcendunt, et quanto ipse summo inferior es, qui inferiorem te esse etiam inferioribus deprehendis. Ostendendo vero summa, reducit ad aequalia, atque aitpietas ei nocet, quem pervertendo inquinat. Et rursus eum adjuvat nostra justitia quem a pravis actionibus immutat. Nocere enim vel juvare nesciunt ea quae vel a bono corrumpere vel a malo permutare non possunt. Supernae igitur potestates eo laedi vel juvari nequeunt, quo esse jam incommutabiles acceperunt. Sed considerare haec nequeunt, qui terrenis desideriis implicantur. Sparsis enim foris mentibus ad semetipsas redire difficile est, quia prava itinera semel captas tanto delectabiliter tenent, quanto in eis omne quod libuerit licet. Nullus quippe disciplinae murus obviat qui constringat, nulla retributionis prospicitur poena quae terreat, sed clausis oculis cordis eo anima praecipitatur in infimis, quo obscuratur a summis; et tanto securius mala temporalia
Abbreviated transcription (Latin):
Et si młtiplicate fueriit iniqͥtates tue⁊ qͥd facies
contͣ eũ: Porro si iuste egeris: qͥd donabis ei. Aut
qͥd de manu tua accipiet: Ac si diceret. Ex ipsis
creaturis intellige. quas altiores te ẽẽ corꝑaliter
udes: qñtũ a diuine potentie sublimitate disum¬
geris. atq ex hac tua consideratione collige. qͥa
dm neebene iuuendo aduus: nec rursũ malis
uel ethere suꝑnas potestates accipimꝰ: uerbis istis h
liu considerare admonet: ut quia ipsi angelici sp̃
creatoris nr̃i potentiã plene contẽplari ñ possiiit.
de quibꝰ tam̃ certũ est. qͥa nobis eo ipso altiores sint.
qͦ lapsi in infimis ñ s̃. ut uidelicet colligamꝰ qͣntum
deo inferiores existimꝰ: qui eciã c̾aturis sublimibus
s longe illo inferioribꝰ. subiacemꝰ. Ac sidic̾et. Uide qͣtũ
a diuina celsitu dine seꝑaris: acuĩ potentia ectã ille
potestates humiliate ꝯtremiscunt. q̃ tñ imm̃sa

Expanded text:
t iniquitates tuae, quid facies t iniquitates tuae, quid facies contra eum? Porro si juste egeris, quid donabis ei, aut quid de manu tua accipiet? Ac si diceret: Ex ipsis creaturis intellige quas altiores te esse corporaliter vides, quantum a divinae potentiae sublimitate disjungeris; atque ex hac tua consideratione collige quia Deum nec bene vivendo adjuves, nec rursus malis vel aethere supernas potestates accipimus, verbis istis 820 Eliu considerare nos admonet, ut quia ipsi angelici spiritus creatoris nostri potentiam plene contemplari non possunt, de quibus tamen certum est quia nobis eo ipso altiores sunt quo lapsi in infimis non sunt, videlicet colligamus quanto Deo inferiores existimus, qui etiam creaturis sublimibus sed longe illo inferioribus subjacemus. Ac si diceret: Vide quantum a divina celsitudine separaris, a cujus potentia etiam potestates illae humilitate contremiscunt quae te immensa