comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
designant᷑ ÷ dequib ꝑ ꝓph̃am dr. om̃s gen¬
tes uelut nichilũ. & tuane reputate sunt:
Ineo gͦ nichilo t̾ra suspendit᷑. qd̾ pͥus uacu¬
um ab aquilone tenebat᷑: quia illa corda
gentiliũ repleta sunt caritate dĩ que p̃ssa
pͥus fuerant torpore diaboli. Potest uero¬
ꝯ ꝑhoc uacuũ iudee infidelitas: ⁊ ꝑt̾ram sic̃
diximus. scẽ eccłe fructificatio designari:
Uir gͦ sc̃s casum uidee ꝑeuntis aspitiat. ⁊
gentilitatis m̾tta adueniam redeuntis cer¬
nat: ac dicat. Qui extendit aquilonẽ
suꝑ uacuum: ⁊ appendit t̾ram suꝑ nichilũ.
Nam quia uideoꝵ corda afide uacua diabo¬
lo sunt subdita: extendit aquilonem suꝑ
uacuum. Quia uͦ nullis existentib m̾itis

Expanded text:
r: Omnes gentes velut nihilum et inane reputatae sunt . In eo ergo nihilo terra suspenditur, quod prius vacuum ab Aquilone tenebatur, quia illa corda gentilium repleta sunt charitate Dei, quae pressa prius fuerant torpore diaboli. Vet infidelitas; et per terram, sicut diximus, sanctae Ecclesiae fructificatio designari. Vir ergo sanctus causam Judae pereuntis aspiciat, et gentilitatis merita ad veniam redeuntis cernat; et dicat: Qui extendit aquilonem super vacuum, et appendit terram super nihilum. Nam quia Judaeorum corda fide vacua, diabolo sunt subdita, extendit aquilonem super vacuum. Quia vero nullis existentibus meritis
Abbreviated transcription (Latin):
głe ex delectatione sotiant᷑. Ipsa aut̃ occu¬
patio scsariũ dignitatũ. tanto faciliorib
uitiis p̃mit᷑: quanto maiorib curis gra¬
uatur. Humanus namq animus uid̾e:
deuitare peccata. utinã ualeat uł quietꝰ.
Quia gͦ uidit desid̾atas rerum celsitudi¬
nes absꝙ peccatis ministrari ñ posse: ce
qͥa diuine ire ñ abscondit᷑ quicqͥd illicitũ
ꝑpetrat᷑: apte sequutꝰ adiuuxit. Nudus
eñ nuda ⁊ aꝑta sunt oculis eiꝰ. In fernt ue
touꝑditio nis nomine. diabolũ om̃sq dap¬
nationis eius socios designauit. Quis uͦ¬

Expanded text:
autem occupatio saecularium dignitatum tanto facilioribus vitiis premitur, quanto majoribus curis gravatur. Humanus namque animus videre et devitare peccata utinam valeat vel quietus. Quia ergo vidit desideratas rerum celsitudines absque peccatis ministrari non posse, et quia divinae irae non absconditur quidquid illicitum perpetratur, apte secutus adjunxit: enim nuda et aperta sunt oculis ejus . » Inferni vero et perditionis nomine diabolum et omnes damnationis ejus socios designat. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
distare ñnumꝙͣ solet: quia omĩs impius
iniquus. ñ tam̃ omĩs iniquus ẽ impius.
pͣuitate oꝑis ab eqͥtate discordat: uł si for¬
tasse xp̃iane fid̾i nom̃ portat. Beati gͥ iob
uoce cypica. sc̃a eccła qͥa alios recte fidei
contradicentes tolerat. impiũ se fatet᷑ ha¬
bere inunicũ: qͥa uͦ alios subp̃textu fid̾i
intus positos inpͣuis oꝑib patit᷑. iniquũ
suũ adu̾sariũ detestat᷑. Si autẽ sicut ce
quasi oportet magis ut ꝓsimilitudine
positũ sentiamꝰ: scã eccła eos qͦs uiuentes
carnalit̃ intra se tolerat de similitudĩe
impioꝵ notat. Intꝰ quippe ei inimicus ẽ:
qͥ fidelem se dum affirmat uocib. mori¬
b negat. Et qͥa eum uelut fidelẽ estimat.
qͥ illam spetietenus intus positus. uitio
pͣue actionis impugnat: recte dicit.
Sicut impiꝰ inimicus meus: ⁊ adu̾sariꝰ
meus. qͣsi iniquus. Ac si aꝑte dicat. Ame
etiã fide discrepat: qͥ michi oꝑe ñ concor¬

Expanded text:
distare nonnumquam solet, quia omnis impius iniquus, non tamen omnis iniquus est impius. pravitate operis ab aequitate discordat, vel si fortasse Christianae fidei nomen portat. Beati igitur Job voce typica sancta Ecclesia, quae alios rectae fidei contradicentes tolerat. impium se habere fatetur inimicum. Quia vero alios sub praetextu fidei intus positos in pravis operibus patitur, iniquum suum adversarium detestatur. Si autem sicut, et quasi, oportet magis ut pro similitudine positum sentiamus, sancta Ecclesia eos quos viventes carnaliter intra se tolerat de similitudine impiorum notat. Intus quippe ei inimicus est, qui fidelem se dum affirmat vocibus, moribus negat. Et quia eum velut infidelem aestimat qui illam specie tenus intus positus vitio pravae actionis impugnat, recte dicit: Sicut impius inimicus meus, et adversarius meus quasi iniquus. Ac si aperte dicat: A me etiam fide discrepat, qui mihi opere non concor
Abbreviated transcription (Latin):
saꝑe: qͥa ut sapientes ẽe ualeamꝰ. pͥus agit᷑
ut simꝰ. Qui gͦ uitã dedit: ipse ꝓculdu¬
bio ꝯprudentiã contulit. Baldach aũ qͥ
beatũ iob flagellatũ ꝓculpa credidit:
occultũ di uiditiũ qd̾ uenerari humilit

Expanded text:
 quia ut sapientes esse valeamus, prius agitur ut simus. Qui ergo vitam dedit, ipse procul dubio et prudentiam contulit. Baldad autem, quia beatum Job flagellatum pro culpa credidit, occultum Dei judicium, quod humilit
Abbreviated transcription (Latin):
dos carnales ueniens. diuinitatis sue mag¬
nitudinẽ. carnalib ocłis tẽꝑauit. Quis
uͦ eiꝰ celsitudinis t̾rorem ferat ÷ cum sccłi ad¬
uentus potentia ꝑignẽ uiditiũ ex̾cens.
inpotestatis sue maiestate canduerit:
Uñ uir sc̃s aduentũ illius narrat pͥmũ
ẜ lassat᷑ ad scłm dicens. ¶ Es cce hec ex

Expanded text:
dos carnales veniens, divinitatis suae magdos carnales veniens, divinitatis suae magnitudinem carnalibus oculis temperavit. Quis vero ejus celsitudinis terrorem ferat, cum secundi adventus potentia per 556 ignem judicium exercens, in potestatis suae majestate canduerit? Unde vir sanctus adventum illius narrat primum, sed lassatur ad secundum, dicens: CAPUT X
Abbreviated transcription (Latin):
nomine. nͥ demonia designant᷑ : que ira
cont᷑ nos atrocissime crudelitatis in seui¬
unt: Et quia peccatores ad fidem uocati
sunt. quoꝵ quondã corda. leonũ cubilia
fuerunt: dũ uicisse mortẽ dñs eoꝵ confes¬
sione creditur: quasi de leonum cubilibus
coronatur. Remunatio quippe uictorie: co¬
rona ẽ. Toties gͦ ei coronã fideles offerunte
quoties hunc uicisse mortẽ ex resurrectiõe
confitent᷑. Leo gͦ de suis cubilib pellitur:
qͥa ⁊ obstetricante manu dñi tortuosus co¬
luber incau̾nis quas tenuerat habitare
ꝓhibet᷑. Nam uictus afideliũ cordib exi¬
it: qui suꝑ hec antea sceptro ꝑfidie regna
sc̃s uir aduentus dñici ordinẽ retulit:
pondera exp̃ssit: quid ex eiꝰ incarnatione
fieri potuit. admirando narrauit. S
sid̾ari ñ potest. cum quanto t̾rore uenturꝰ
est. inmaiestatis sue fortitudine appareis.
Ordo pͥmi aduentus illiꝰ pensari. ⁊ conspi¬
ci intantũ potuit: in quantũ ad redimen¬

Expanded text:
nomine quam daemonia designantur, quae ira contra nos atrocissimae crudelitatis insaeviunt? Et quia peccatores ad fidem vocati sunt, quorum quondam corda leonum cubilia fuerunt, dum vicisse mortem Dominus eorum confessione creditur, quasi de leonum cubilibus coronatur. Remuneratio quippe victoriae corona est. Toties ergo ei coronam fideles offerunt, quoties hunc vicisse mortem ex resurrectione confitentur. Leo ergo de cubilibus suis pellitur, quia, obstetricante manu Domini, tortuosus coluber in cavernis quas tenuerat habitare prohibetur. Nam victus a fidelium cordibus exiit, qui super haec antea sceptro perfidiae regsanctus vir adventus dominici ordinem retulit, pondera expressit, quid ex ejus incarnatione fieri potuit admirando narravit. Vesiderari non potest cum quanto terrore venturus est, in majestatis suae fortitudine apparens. Ordo primi adventus illius pensari et conspici in tantum potuit, in quantum ad redimen
Abbreviated transcription (Latin):
tes examinant. Cumq uniusciiꝰꝙ gentis
uł culpa uł iusticia. ad suꝑne curie consiliũ
ducit᷑: eiꝰ dem gentis p̃positus. uł obtinusse
ince̾tamine. uł non obtinuisse ꝑhibetur.
Quoꝵ tam̃ omĩum una uictoria ẽ. sui suꝑ
se opificis uoluntas sũma: quã dũ semꝑ as

Expanded text:
tes examinant. Cum uniuscujusque gentis tes examinant. Cum uniuscujusque gentis vel culpa vel justitia ad supernae curiae consilium ducitur, ejusdem gentis praepositus vel obtinuisse in certamine, vel non obtinuisse perhibetur. Quorum tamen omnium una victoria est sui super se opificis voluntas summa, quam dum semper as
Abbreviated transcription (Latin):
in adutoriũ michi. Cũq ut adu̾sum t̾rarũ
pͥncipem p̃liet᷑. egreditur: grecoꝵ sibi pͥnceps
adueniens apparet. Qua ex reuinuit᷑. qd̾
ad u̾sum grecos quoq aliqͥd uidea cõmise¬
rat: quoꝵ ꝓfecto causa ereptioni illuis re¬
sistebat. ꝓpħe. gͥ preces angłs exaudit: s
ꝑsarum princeps resistit: qr ⁊ si iam uita
usti dep̃cantis. ereprionẽ p̾płi exigit: eiꝰdẽ
tam̃ popłi adhuc uita contradicit: ut qͥa
nec dumplene hi qui incaptiuitatẽ fuerant
Ducti purgati sunt. uire eis ad huc ꝑ se dñan¬
tur. Michael aduiuat : s grecoꝵ pͥnceps ad
p̃lium uenit: quia meri quidem ueniam
tam longe opp̃ssoꝵ captiuitas pot̾at : s erep
tionis. coꝵ benefitio. hoc qͦ qd̾ ingrecos deliq̃¬
rant obiuabat. Recte gͣ dr. qd̾ contra se angłi
ueniunt: qͥa subiectarũ sibi gentiũ uicissim
merrta contradicunt. Nam sublimmes sp̃c eis¬
deingentib pͥncipantes. nequaꝗ̃ ꝓiniuste
agentib decertant: s eoꝵ facta uiste udicarl¬

Expanded text:
n adjutorium mihi. Cumque ut adversum Persarum principem praelietur egreditur, Graecorum sibi princeps adveniens apparet. Qua ex re innuitur quod adversum Graecos aliquid Judaea commiserat, quorum profecto causa ereptioni illius resistebat. Prophetae preces angelus exaudit, sed Persarum princeps resistit; quia etsi jam vita justi deprecantis ereptionem populi exigit, ejusdem tamen populi adhuc vita contradicit; ut quia necdum plene hi qui in captivitatem fuerant ducti purgati sunt, jure eis adhuc Persae dominentur. Michael adjuvat, sed Graecorum princeps ad praelium venit; quia mereri quidem veniam tamtionis eorum beneficio hoc quoque quod in Graecos deliquerant obviabat. Recte dicitur quod contra se angeli veniunt, quia subjectarum sibi gentium vicissim merita contradicunt. Nam sublimes spiritus eisdem gentibus principantes nequaquam pro injuste agentibus decertant, sed eorum facta juste judican
Abbreviated transcription (Latin):
Hypocͥta qui latina lingua dr simulator
ustus ñ eẽ appetit s uideri. Et idcuco
auarus raptor ẽ: qͥa dũ inique agens.
desid̾at de sc̃ĩtate uenerari : laudẽ uite ra
pit aliene. Studiũ uero eẽ hypocͥtarum so¬
let: ut et qd̾ sunt suppͥmant. ⁊ hoc qd̾ N
sunt eẽ se hominib innotescant: quatinꝰ
ire se ceteros. actionis nõie ostendant. Re
se uestiunt. Uñ recte ꝑ euangliũ uoce ñ
batis: que foris quidẽ apparent hominibus
spetiosa: intus uͦ plena sunt ossib mortuoꝵ

Expanded text:
Hypocrita, qui Latina lingua dicitur simulator, justus esse non appetit, sed videri. Et idcirco avarus raptor est, quia dum inique agens desiderat de sanctitate venerari, laudem vitpit alienae . Studium esse hypocritarum solet, ut et quod sunt supprimant, et quod non sunt esse hominibus innotescant. Quatenus, et praeire se caeteros actionis nomine ostendant. Refse vestiunt. Recte per Evangelium voce nostri batis, quae foris quidem apparent hominibus speciosa, intus vero plena sunt ossibus mortu
Abbreviated transcription (Latin):
uententes. pane u̾bi nos reficit : ⁊ contra ad¬
u̾sarios sua refectione nos roborat. Uñ ali¬
as ab eccła d̾r. Posuĩ in conspectu meo men¬
sam adu̾sus eos qui tribulant me: Misit
ancillas suas. apłoꝵ uidelicet animas. in
ne ciuitatis leuant : que ꝓfecto menia. nͥ
humiles ñ ascendunt. Uñ illic ⁊ abeadem
sapientia subdit᷑. Si quis ẽ paruulus ue¬
niat ad me. Ac si aꝑte dicat. Quisquis se
apud se. magnũ estimat. aditum sͥ mei
accessus angustat: qͥa tanto ad me altius
ꝑtingit᷑ : quanto uniusciꝰq mens apud
se uerus humiliat᷑. S quantalibet quisq
uirtute ꝓfitiat. qualibet scientia excrescat:
penetraie ñ sufficit. quo nos conditor mo¬

Expanded text:
venientes pane verbi nos reficit, et contra advenientes pane verbi nos reficit, et contra adversarios sua refectione nos roborat. Unde et alias ab Ecclesia dicitur: Posuisti in conspectu meo mensam, adversus eos qui tribulant me . Misit ancirnae civitatis levant. Quae profecto moenia nisi humiles non ascendunt. Unde illic ab eadem Sapientia subditur: Si quis est parvulus, veniat ad me. Ac si aperte dicat: Quisquis se apud se magnum aestimat, aditum sibi mei accessus angustat, quia tanto ad me altius pertingitur, quanto uniuscujusque mens apud se verius humiliatur. Sed quantalibet quisque virtute proficiat, quantalibet scientia excrescat, penetrare non sufficit, quo nos conditor mo
Abbreviated transcription (Latin):
dederunt mͥ. Possumꝰ etiam colũpnas celi
⁊ ipsas eccłas non inconuenienter acciꝑe:
q̃ multe unã catholicã faciunt. toto t̾raꝵ
orbe diffusam. Uñ ⁊ septẽ eccłiis scribit io¬
hannes apłs: ut unam catholicã septifor¬
mis gr̃e plenã spũ designaret: ce de dño no¬
uimus dixisse salomonẽ. Sapientia edifi¬
cauit dͥ domum: excidit cosumpnas septẽ.
Qui ut se id de septẽ eccłiis dixisse in notes¬
cet: sequutꝰ etiã sacramenta ipsa diligent̃
inseruit dicens. Immolauit uictimas :
miscuit uinum. ⁊ ꝓposuit mensam: misit
ancillas suas. ut uocarent ad arcem ⁊ me¬
nia ciuitatis. Si quis ẽ paruulus: ueniat
ad me. Immolauit enĩ dñs uictimas. se ip̃m
offerendo ꝓnobis: niscuit uinum p̃ceptoꝵ
suoꝵ pocłm. ex narratione hystorica ⁊ intes¬
ligentia sꝑ̃ali contẽꝑans. Uñ alias dictum
ẽ. Calix inmanu dñi: uni mert płenus
mixto. Et posuit mensam. id ẽ scripturam
sactam: que fessos ad se atꝙq a scłi onerib

Expanded text:
. Possumus etiam columnas coeli et ipsas Ecclesias non inconvenienter accipere, quae multae unam catholicam faciunt toto terrarum orbe diffusam. Unde et septem Ecclesiis scribit Joannes apostolus, ut unam catholicam septiformis gratiae plenam spiritu designaret . Et de Domino novimus dixisse Salomonem: Sapientia aedificavit sibi domum, excidit columnas septem . Qui ut id de septem Ecclesiis se dixisse innotesceret, secutus etiam sacramenta ipsa diligenter inseruit, dicens: Immolavit victimas, miscuit vinum, et proposuit mensam, 551 misit ancillas suas, ut vocarent ad arcem et maenia civitatis: Si quis est parvulus, veniat ad me . Immolavit enim Dominus victimas, seipsum offerendo pro nobis. Miscuit vinum, praeceptorum suorum poculum ex narratione historica et intelligentia spiritali contemperans. Unde alias dictum est: Calix in manu Domini, vini meri, plenus est misto . Et posuit mensam, id est Scripturam sacram, quae fessos ad se atque a saeculi oneribus
Abbreviated transcription (Latin):
tenus delectat᷑. Esse quidẽ sine delecta¬
tione auima numꝙͣ potest. Nam aut¬
in infimis delectatur: aut sũmis. Et
quanto altiori studio excetur ad sũma:
tanto maiori fastidio torpescit adinfima
Quantoq acriori cura mardescit ad in¬
fuma: tanto torpore dãpnabili frigescit
a summis. Utraꝙ enĩ simul ⁊ eqͣlit̃ ama¬
riñ possunt. Uñ ioħs apostolus sciens
int̾ spinas amoꝵ scłariũ. suꝑne caritatis
messem germinari ñ posse: pͥusquã et̃ni
amoris semina ꝓferat. de audientiũ cor¬
Uib scã u̾bi manu. amoꝵ scłariũ. spinas
eradcat. dicens. Nolite dilig̾e mundũ:
neꝙ ea que inmundo sunt. Moxq sub¬
uingit. Qtua siqͥs dilig̃ mundũ: ñ ẽ
caritas patris in eo. Ac si aꝑte dicat. Utͥꝙ
se amores inuno corde ñ capiunt: nec in
eo seges suꝑne caritatis pullulat. in quo
illã spine. infime delectationis necant.
Atq ipsas ex hac infima delectatione nas¬
centes enum̾at. punctioẽs: dicens. Quia

Expanded text:
tenus delectatur. Esse quidem sine delectatione anima nunquam potest, nam aut infimis 564 delectatur aut summis, et quanto altiori studio exercetur ad summa, tanto majori fastidio torpescit ad infima; quantoque acriore cura inardescit ad infima, tanto tepore damnabili frigescit a summis. Utraque enim simul et aequaliter amari non possunt. Unde Joannes apostolus sciens inter spinas amorum saecularium supernae charitatis messem germinare non posse, priusquam aeterni amoris semina proferat, de audientium cordibus sancta verbi manu amorum saecularium spinas eradicat, dicens: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt . Moxque subjungit: Quia si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo. Ac si aperte dicat: Utrique se amores in uno corde non capiunt; nec in eo seges supernae charitatis pullulat, in quo illam spinae infimae delectationis necant. Atque illas ex hac infima delectatione nascentes enumerat punctiones, dicens: Quia
Abbreviated transcription (Latin):
et ds. cũ uenit suꝑ illũ angustia: Clamo¬
rẽ eiꝰ. angustie tẽpore dñs ñ audit: qͥa tran¬
quillitatis temꝑe inp̃ceptis suis ipse claman¬
tẽ dñin᷑ audiuit. Scriptũ quippe ẽ. Qui
au̾tit aurẽ suã neaudiat legẽ: oratio eiꝰ¬

Expanded text:
et Deus, cum venerit super eum angustia? - Clamoet Deus, cum venerit super eum angustia? - Clamorem ejus angustiae tempore Dominus non audit, qui tranquillitatis tempore in praeceptis suis ipse Dominum clamantem non audit. Scriptum quippe est: « Qui avertit aurem suam ne audiat legem, oratio e
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ audierit donis ditescat. Morem gͦ stu cre¬
atoris unitantes scĩ uiri. ñ nũquã quedã
de se ut audientes instruant. ñ ut ipsi ꝓfi¬
tiant manifestant: ⁊ tam̃ inhis alta se con¬
sid̾atione custodiunt. ne dũ alios atrena
intentione erigunt ÷ ip̃i int̾rene laudis
appetitione mergantur. Quoꝵ plerumq
uicta imitantur hypoc̾te ÷ s dictoꝵ sensus
penitꝰ ignorant: quia qd̃ uisti agunt aduti¬
litatẽ ꝓximi : hoc ip̃i faciunt ad ostensionẽ
nõis sui. Sc̃s au̾ iuir. hypocͥtas intuens ne¬
qͣqͣm głam futurã appetere ÷ s cuꝑe. p̃sen¬
tẽ tenere: ait. Que ẽ enĩ spes hypocrite: Qͥa
dũ p̃sentia diligit: futura minime sꝑat.
Scriptũ namq ẽ. Qd̾ enĩ uidet quis. qͥd
sꝑat: Iccuco gͦ ab hypocrita ad et̾na p̃mia
ꝑspem minime tendit᷑: qͥa qd̾ alioque ren
dũ fuerat. Hic se tenere głat᷑. Cuiꝰ quia cul
paplata ẽ. etiã pena subungit᷑: cũ ꝓtinꝰ

Expanded text:
qui audierit donis ditescat. Morem ergo sui crequi audierit donis ditescat. Morem ergo sui creatoris imitantes sancti viri, nonnunquam quaedam de se, ut audientes instruant, non ut ipsi proficiant, manifestant; et tamen in his alta se consideratione custodiunt, ne dum alios a terrena intentione erigunt, ipsi in terrenae laudis appetitione mergantur. Quorum plerumque dicta imitantur hypocritae, sed dictorum sensum penitus ignorant, quia quod justi agunt ad utilitatem proximi, hoc ipsi faciunt ad extensionem nominis sui. Sanctus autem vir hypocritas intuens, nequaquam gloriam futuram appetere, sed cupere praesentem tenere ait: Quae enim spes est hypocritae? quia dum praesentia diligit, futura minime sperat. Scriptum namque est: Quod enim videt quis, quid sperat ? Idcirco ergo ab hypocrita ad aeterna praemia per spem minime tenditur, quia quod alio quaerendum 563 fuerat, hic se tenere gloriatur. Cujus quia culpa prolata est, etiam poena subjungitur, cum protinus
Abbreviated transcription (Latin):
Nimis nãq eẽt ingratus. si de se discipłis
tota reticeret: ⁊ fortasse nimis incautus.
si de se tota uł discipłis ꝓderet. S mira¬
bilit̾ ut dictũ est egit utrũq: ut loquen¬
do erudiret uitã audientiũ ÷ tacendo custo
es de se aliqͥd sequentib innotescunt: mo¬
rem sui creatoris imitant᷑. Nam ds qui
nos ꝓhibet ne ꝓpͥo ore laudem᷑. ꝑ scͥpturã
sacram laudes suas loquit᷑ : ñ quia ipse
eis indiget qͥ ꝓficere laudib nescit: s dũ
suã nob̃ magnitudinẽ narrat. nrãm ad se
imꝑitiã subleuat: ꝯ bona sua loquendo
nos edocet: quẽ omĩno hõ ñ cognoscẽt. si de
t᷑acere se uolusset. Iccuto gͦ laudes suas in¬
dicat. ut ualeamꝰ eum audientes cognosce̾ ÷
cognolcentes amare: amantes sequi ⁊ sequen¬
tes adipisci: adipiscentes uͦ eiꝰ uisione ꝑfrui
Uñ psalmista ait. Hirtutẽ oꝑum suorum
titudinẽ sue oꝑationis insinuat: ut eam

Expanded text:
Nimis namque esset ingratus, si de se discipulis Nimis namque esset ingratus, si de se discipulis tota reticeret; et fortasse nimis incautus, si de se tota vel discipulis proderet; sed mirabiliter, ut dictum est, egit utrumque, ut loquendo erudiret vitam audientium, et tacendo custodes de se aliquid sequentibus innotescunt, morem creatoris sui imitantur. Nam Deus, qui nos prohibet ne proprio ore laudemur, per Scripturam sacram laudes suas loquitur, non quia ipse eis indiget, qui proficere laudibus nescit, sed dum suam nobis magnitudinem narrat, nostram ad se imperitiam sublevat; et bona sua loquendo nos edocet, quem omnino homo non cognosceret, si de se tacere voluisset. Idcirco ergo laudes suas indicat, ut valeamus eum audientes cognoscere, cognoscentes amare, amantes sequi, sequentes adipisci, adipiscentes vero ejus visione perfrui. Unde Psalmista ait: Virtutem operum suorum titudinem suae operationis insinuat, ut eam
Abbreviated transcription (Latin):
ritia. ⁊ iniquitate. Quo contͣ om̃s ueraciter
scĩ. ñ solum głam supͣ modũ suũ omĩno ñ
appetunt: s etiã hoc ipsũ uideri refugiunt.
qd̾ eẽ meruerunt. Uñ ille p̃dicator egregiꝰ
u̾itatis. contͣ pseudo apłos loquens. dum
uirtutes exintias oꝑationis sue ꝓ discipłoꝵ
cruditione narraret: dũ tot se ꝑicła cole¬
rasse coaceruata ꝑsequutione describ̾ et:
ce post hec usq adtertiũ celũ rursũq in pa¬
radiso raptũ eẽ memoraret. ubi tanta cog¬
noscere potuss. qͣnta loqͥ omĩno ñ posset:
erat de se ad huc fortasse ad mirabiliora lo¬
quutuiꝰ ÷ s abhumana laude alta consid̾a¬
tione se temꝑans subdit. Parco aũ ne qͥs
me existimet. supͣ id qd̾ uidet in me: aut
audit aliqͥd ex me. habebat gͦ ad huc dicen¬
dũ de se aliqͥd: qui parcit dicere. S egit
utrũq doctor egregius: ut ꝯ loquendo que
egerat. discipłos instrueret: ⁊ tacendo. se
intra humilitatis limitem custodiret:

Expanded text:
 . Omnes veraciter sancti non solum gloriam supra modum suum omnino non appetunt, sed etiam hoc ipsum videri refugiunt quod esse meruerunt. Unde ille praedicator egregius veritatis, contra pseudoapostolos loquens, dum virtutes eximias operationis suae pro discipulorum eruditione narraret, dum tot se pericula tolerasse coacervata persecutione describeret, et posthaec usque ad tertium coelum, rursumque in paradisum raptum se esse memoraret; ubi tanta cognoscere potuisset, quanta loqui omnino non posset: erat de se adhuc fortasse admirabiliora locuturus, sed ab humana laude alta consideratione se temperans, subdit: Parco autem ne quis me existimet supra id quod videt in me, aut audit aliquid ex me . Habebat ergo adhuc dicendum de se aliquid qui parcit dicere, sed egit utrumque doctor egregius, ut et loquendo quae egerat discipulos instrueret, et tacendo se intra humilitatis limitem custodiret.
Abbreviated transcription (Latin):
tientib reseruaret. Dignum quippe ẽ ut
qui p̃dicat. audientis modũ consid̾et:
qͣtinus ipsa p̃dicatio cũ auditoris sui in¬
crementis crescat. Sic qͥppe ag̾e unusqͥsq
p̃dicator. debet sicut cũ illo diuinitꝰ agit᷑:
ut nequa qͣm cuncta que sentit. infirmis
insinuet: qͥa ⁊ quousq ipse carne mortali¬
tat̾ infirmꝰ ẽ. ea que suꝑna sunt cuncta ñ
sentit. Predicare gͦ rudib ñ debet qͣntũ
cognoscit: quia ⁊ ipse desuꝑnis mist̾iis
cognoscẽ ñ ualet quanta sint. Hinc ẽ eñi

Expanded text:
cientibus reservaret. Dignum quippe est, ut cientibus reservaret. Dignum quippe est, ut qui praedicat, audientis modum consideret, quatenus ipsa praedicatio cum auditoris sui incrementis crescat. Sic quippe agere unusquisque praedicator debet, sicut cum illo divinitus agitur: ut nequaquam cuncta quae sentit, infirmis insinuet; quia et quousque ipse carne mortalitatis infirmus est, quae superna sunt, cuncta non sentit. Praedicare ergo rudibus non debet, quantum cognoscit, quia et ipse de supernis mysteriis cognosc
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmundũq animal: nͥ fideł quisq uł infide¬
lis accipit᷑: Qui gͦ cisternam fodit. ⁊ coo¬
ꝑiat. ne illuc bos uł asinus ruat. idẽ qui
in sacro eloquio iam alta intelligit. subli¬
mes sensus coram ñ accipientib ꝑsilentiũ
tegat: ne ꝑscandalũ mentis. aut fidelem
paruulũ. aut infidelem qui credere potit¬
isset int̾imat. Ex morte enĩ iumentoꝵ de¬
bet p̃cium: qͥa illud scilicet ad misisse con¬
uincit. uñ ad agendã penitentiã reus tenet᷑.¬
Oꝑienda est itaq cisterna: qͥa coram
paruuilis mentib tegenda ẽ alta scientia:
ne unde cor docentiũ ad sũma attollit᷑. iñ¬
infirmitas auditoꝵ adima dilabat᷑. Dicat᷑
itaq recte. Quiligat aquas innubib:
ut ñ crumpant parit̃ deorsum. Pariter
namꝙ aque erumꝑent ÷ si coram infirmis
auditorib qͣnta ẽ scientia ex ore loquen¬
tis emanaret: si simul se omis plenitudo
p̃dicationis effund̾et ÷ ⁊ nichil sibi cũ ꝓfi¬

Expanded text:
immundum animal, nisi fidelis quisque et infidelis accipitur? Qui ergo cisternam fodit, cooperiat, ne illud bos vel asinus ruat, id est, qui in sacro eloquio jam alta intelligit, sublimes sensus coram non capientibus per silentium tegat, ne per scandalum mentis aut fidelem parvulum, aut infidelem, qui credere potuisset, interimat. Ex morte enim jumentorum debet pretium, quia illud scilicet admisisse convincitur, unde ad agendam poenitentiam reus teneturerienda est itaque cisterna, quia coram parvulis 549 mentibus legenda est alta scientia, ne unde cor docentium ad suinfirmitas auditorum ad ima dilabatur. Dicatur itaque recte: Qui ligat aquas in nubibus, ut non erumpant pariter deorsum. Pariter namque erumperent, si coram infirmis auditoribus, quanta est scientia, ex ore loquentis emanaret; si simul se omnis plenitudo praedicationis effunderet, et nihil sibi cum profi
Abbreviated transcription (Latin):
Aquilonis nomine. in sacro eloquio appel¬
lari diabolus solet: quia ut corporis frigo¬
re gentiũ corda constringeret. doxit. Sedebo
in monte testamenti: inlat̾ib aquilonis.
Qui suꝑuacuũ extendit᷑. quia illa corda
possidet. que diuiniamoris gr̃a ñ replent᷑.
S tñ omĩpotenti dõ supperit. etiã uasa dia¬
boli cunctis uirtutib uacua. sue gr̃e mun̾e
implere: ineisq diuim timoris soliditatẽ
ponere. quos nulla conspicit rectitudimt
actione ieꝓbari. Uñ apte subiungit᷑. Et
appendit t̾ram suꝑ nichilũ. Quid enĩ terre
nomine.: nͥ sc̃a eccła designat᷑. que dũ u̾ba¬

Expanded text:
Aquilonis nomine in sacro eloquio appellari diabolus solet, qui, ut torporis frigore gentium corda constringeret, dixit: Sedebo in monte testamenti in lateribus aquilonis. . Qui super vacuum extenditur, quia illa corda possidet, quae divini amoris gratia non replentur. Sed tamen omnipotenti Deo suppetit, etiam vasa diaboli cunctis virtutibus vacuae suae gratiae munere implere, in eisque divini timoris soliditatem ponere quos nulla conspicit rectitudinis actione roborari. Unde apte subjungitur: Qui appendit terram super nihilum. Quid enim terrae nomine
Abbreviated transcription (Latin):
pondet᷑ eis. Am̃ dico uobis: nescio uos. Qa
tunc uiditiũ ñ correptis ex̾it: qͥ pietatẽ
nunc delinquentib patient̃ impendit.
ueniri potest: inuocate eũ dũ ꝓpe ẽ. Modo
erit. Nec dũ inuiditio apparuit: ⁊ si que¬
rit᷑ inuenit᷑. Nam miro modo cũ inui
refert. ⁊ suautt̃ blandientẽ. ⁊ t̾ribilit̾ ui¬
dicantẽ: dicens. Sapientia foris p̃dicat:¬

Expanded text:
pondetur eis: Amen dico vobis, nescio vos ; quia tunc judicium non correctis exerit, qui pietatem nunc delinquentibus patienter impendit. veniri potest, invocate eum dum prope est . Modo erit. Necdum in judicio apparuit, et si quaeritur, invenitur. Nam miro modo cum in jurefert et suaviter blandientem, et terribiliter judicantem, dicens: Sapientia foris praedicat
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsigͦ seꝑprudentrã p̃tulit. aqͦ iuuendi
spiraculũ accepit: ac si plus ipso eẽt sapi¬
ens. a quo habebat ut ẽẽt. S quia beatus
iob sc̃e eccle typum tenens. pauca in suꝑbo¬
rũ correctione. ꝑtulit. quos ten̾e hereticoꝵ
spẽm ñ ignorauit. sic̃ suꝑiꝰ dixit. disputa¬
re cũ do cupio. pͥus uos ostendens fabrica¬
tores mendatii ⁊ cultores ꝑu̾soꝵ dognatũ:
repente sead doctrinã erigit: ⁊ contra ela-¬
toꝵ imꝑitiam. scientie sue latitudinem ꝑ
sententias expandit dicens. Ecce gi¬

Expanded text:
Ipsi se per prudentiam praetulit, a quo vivendi spiraculum accepit; 546 ac si plus ipso esset sapiens a quo habebat ut esset. Sed quia beatus Job, sanctae Ecclesiae typum tenens, pauca in superborum correptione protulit, quos tenere haereticorum speciem non ignoravit, sicut superius dixit: Disputare cum Deo cupio, prius vos ostendens fabricatores mendacii, et cultores perversorum dogmatum ; repente se ad doctrinam erigit, et contra elatorum imperitiam scientiae suae latitudinem per sententias expandit, dicens: C
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. nͥ dñm appellat: Quid uͦ foramine
aspidis. uł cau̾nis regli. nͥ corda signauit
iniquoꝵ: Quia antiquus hostis dumto¬
tũ se in eoꝵ consensu contulit: quasi infora
colligendo glomerauit. Quẽ ⁊ aspidis appel¬
lat nõie occulte seuientẽ: ꝯ regłi. aꝑte feri¬
entẽ. Manum gͦ suam dñs in foramine regłi
extraxit: ut inmonte scõ eiꝰ qd̾ ẽ eccła electiᷤᷤ¬

Expanded text:
num appellat? Quid vero foramine aspidis, vel caverna reguli, nisi corda signavit iniquorum? Quia antiquus hostis, dum totum se in eorum consensu contulit, quasi in foracolligendo glomeravit, quem et aspidis appellat nomine occulte saevientem, et regulum aperte ferientem. Manum ergo suam in foramine reguli, traxit, ut in monte sancto ejus, quod est Ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
retulerat: qͥa alia eiꝰ actio fuit. qua nos
condidit ⁊ alia qua redemit. Ea itaq que
dñi actione narrauit: extremi uiditii cõ¬
ꝑatione leuigans ait. Eoce hec ex parte
dicta sunt uiarum eiꝰ. Qd̃ ⁊ paruam stil¬
lam sermonũ eiꝰ appellat: qͥa quicqͥd altũ.
quicqͥd t̾ribile in hac uita positi. de eiꝰ con¬
sid̾atione cognosctmꝰ: ex immensitate secre

Expanded text:
retulerat, quia alia ejus actio fuit qua nos condidit, alia qua redemit. Ea itaque, quae de Domini actione narrat, extremi judicii comparatione levigans ait. Ecce ex parte dicta sunt viarum ejus, quod et parvam stillam sermonum ejus appellat, quia quidquid altum, quidquid terribile in hac vita positi de ejus consideratione cognoscimus, ex immensitate secre
Abbreviated transcription (Latin):
conabant᷑: iuste baldach rep̃hendit᷑ ut di¬
cat᷑. Cuiꝰ adutor es: Nũquid inbecillis ⁊¬
ꝯ sustentas brachium eiꝰ qui ñ est fortis:
Ac si apte dieat. Dum eũ uinaue nteris
sub cuiꝰ magnitudine subcũbis: om̃e qd̾
impendis solatiũ. de ostentatione ẽ. ñ de

Expanded text:
ldad reprehenditur, ut dicatur: Cujus adjutor es? nunquid imbecillis? et sustentas brachium ejus, qui non est fortis? Ac si aperte dicat: Dum eum juvare niteris, sub cujus magnitudine succumbis, omne quod impendis solatium, de ostentatione est, non de
Abbreviated transcription (Latin):
iã ex mortaliũ corporũ corruptione ꝓpaga¬
tur. Igit᷑ quia amicoꝵ u̾ba finita sunt.
beatus iobaltiori acumine ꝓ sequutioĩs
innitit᷑ ÷ eiꝰq dicta tam sunt ualida quã
argumentũ quo adu̾sariis suis eminere
se p̾uident. ad ꝓsequutionis conclusionẽ

Expanded text:
itur, quia jam ex mortalium corporum corruptione propagaitur, quia jam ex mortalium corporum corruptione propagatur. 25. Igitur quia amicorum verba finita sunt, beatus Job altiori acumine prosecutionis innititur, ejusque dicta tam sunt valida, quamargumentum, quo adversariis suis eminere se praevident, ad prosecutionis conclusionem
Abbreviated transcription (Latin):
punctionib uitioꝵ uidet. Domus uͦ gau¬
dii cuutatis exultantis ẽ mens prauor d.
que duim uentura supplitia conspicẽ negli¬
git: incarnis uoluprate se deserens in anit̃
hilarescit. Ait gͦ. Suꝑ humũ popli mei
spiie ⁊ uepres ascendent: quantomagis
suꝑ omnẽ domũ gaudii cuitatis exultan¬
tis: ac si aꝑte dicat. S uilloꝵ mentem
uitia depͥmunt. qui se ꝓcelestis patrie
desid̾io affligunt : quib culpis substrati
sunt. qui sine ulla formidine se incarnis
uoluptate derelinquunt: Notandum uͦ
conditionis nr̃e tenuit ⁊ natiuitatis: qui
hominẽ ñ u̾mem. s putredinẽ : filiũ uͦ ho¬
minis u̾memuocat. Primꝰ namq huma¬
i gen̾is parens. hõ. non filius hominis.
Ex quo quisqͥs ꝓdiit: ñ solum hõ s filius.
quoq hominis fuit. Sicut gͦ ex homine
filius hominis: ita exputredine nascitur
u̾mis. Uñ recte putredo homo: filius uͦ ho¬
minis u̾mis uocatur. Primus quippe ħo
putredo ñ u̾mis: qui ⁊ si ꝑ mortẽ putruit:

Expanded text:
idet. Domus vero gaudii civitatis exsultantis est mens pravorum, quae dum ventura supplicia conspicere negligit, in carnis voluptate se deserens, inaniter hilarescit. Ait ergo: Super humum populi mei spinae et vepres ascendent, quanto magis super omnem domum gaudii civitatis exsultantis? Ac si aperte dicat: Si et illorum mentem vitia deprimunt, qui se pro coelestis patriae desiderio affligunt, quibus culpis substrati sunt qui sine ulla formidine sese in carnis voluptate derelinquunt? 24. Primus hconditionis nostrae tenuit et nativitatis, qui hominem non vermem, sed putredinem, filium vero hominis vermem vocat. Primus namque humani generis parens, homo, non filius hominis, ex quo quisquis prodiit, non solum homo, sed filius quoque hominis fuit. Sicut ergo ex homine filius hominis, ita ex putredine nascitur vermis. Unde recte homo putredo, filius vero hominis vermis vocatur. Primus quippe homo putredo, non vermis, quia etsi per mortem putruit,
Abbreviated transcription (Latin):
labore s imꝑio ꝑagunt: qͥa quicqͥd agen¬
do contra immundos sp̃c appetunt: ex ad¬
uitorio cuncta regentis possunt. De hac̃
nãꝙ militia. nascente rege nr̃o scriptum ẽ.
Subito facta ẽ. cum angło multitudo mi¬
litie celestis exerctiꝰ. Cui tam̃ militie. ele¬
ctoꝵ ꝙͦ hominũ num̾us uingit᷑: qui ꝑsub¬
lime mentis desid̾ium. at̾rene conu̾satioĩs
seruitute lib̾ant᷑. De quib ꝑ paulum dr.
Nemo militans dõ. implicat se negotiis
scłarib. Qui licet nunc pauci appareant:
ut inuisibili tam̃ patria innum̾abiles reg¬
sunt. incongregationis sue frequentia meti
quã gratuito surgeret: ꝓfecto mens nr̃a in
peccatoꝵ suoꝵ tenebris obscura reman̾et.

Expanded text:
labore, sed imperio peragunt: quia quidquid agenlabore, sed imperio peragunt: quia quidquid agendo contra immundos spjutorio cuncta regentis possunt. De hac namque 543 militia, nascente rege nostro, scriptum est: Subito facta est cum angelo multitudo militiae coelestis . Cui tamen militictorum hominum numerus jungitur, qui per sublime mentis desiderium a terrenae conversationis servitute liberantur, de quibus per Paulum dicitur: « Nemo militans Deo, implicat se negotiis saecularibus . » Qui licet nunc pauci appareant, in invisibili tamen patria innumerabiles regsunt, in congregationis suae frequentia metirorde gratuito surgeret, profecto mens nostra in peccatorum suorum tenebris obscura remaneret.
Abbreviated transcription (Latin):
numerus militũ eiꝰ: Incognitione huma¬
ne rationis suꝑnoꝵ sp̃uum num̾us non est:
qͥa quanta illa sit frequentia inuisibilis
exercitꝰ nescit. De quo ꝑ danihelem dicit̃.
Milia miliũ ministrabant et: ⁊ decies mi¬
lies centena milia assistebant ei. Suꝑnoꝵ
cuuũ numerus insinitꝰ ⁊ definitus exp̃mit̃.
ut qui do est numerabilis. ẽẽ nobis innu¬
merabilis demonstret᷑. Quãus aliud ẽ
alsist̾e : aliud ministrare. Assistunt enum
ille ꝓculdubio potestates: que ad quedã
hominib nuntianda ñ exeunt. Ministratł̃¬
uͦ hi. qui ad explenda offitia nuntioꝵ ue¬
niunt: s tam̃ ipsi quoq contemplatiõe
abintimis utriꝙ ñ recedunt. Et quia plu¬
res sunt qͥ ministrant. quã hi qui pͥncipa¬
lit̾ assistunt ⁊ assistentiũ numerus quasi
defuitꝰ: ministrantiũ uero indefinitus
ostendit᷑. Angłicos uͦ sp̃c recte dĩ milites di¬
cimꝰ: quia decertare eos contra potestates
aerias ñ ignoramꝰ. Que tam̃ certamina. non

Expanded text:
In cognitione humanae rationis supernorum spirituum numerus non est, quia quanta sit illa frequentia invisibilis exercitus nescit, de qua recte dicitur: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei . Supernorum civium numerus infinitus et definitus exprimitur, ut qui Deo est numerabilis emerabilis demonstretur, quamvis aliud est assistere, aliud ministrare. Assistunt enim illae procul dubio potestates, quae ad quaedam hominibus nuncianda non exeunt. Ministrant vero hi qui ad explenda officia nunciorum veniunt, sed tamen ipsi quoque a contemplatione ab intimis non recedunt. Et quia plures sunt qui ministrant quam hi qui principaliter assistunt, assistentium numerus quasi definitus, ministrantium vero infinitus ostenditur. Angelicos vero spiritus recte Dei milites dicimus: quia decertare eos contra potestates aerias non ignoramus. Quae tamen certamina non
Abbreviated transcription (Latin):
a steila differt inclaritate. Luna gͦ non
splendet. ⁊ stelle ñ sunt munde inconspe¬
ctu eiꝰ: quia nec scã eccła uirtute ꝓpͥa tot mi¬
raculis emicat. nͥ hanc p̾uenientis gra¬
tie dona ꝑfundant : nec singłoꝵ bene ui¬
uentiũ mentes apeccatoꝵ macłis munde
sunt. si remota pietate uidicent᷑: quia apd̾
districti uidicis ocłos. sua unumquẽq
corruptibilitas inquinat: nͥ hunc cotidie
grã parcentis t̾gat. Electoꝵ quippe animꝰ
ꝓdire ad libertatẽ iustitie nititur: s ad¬
huc cõpede. infirmitatis tenet᷑. Et culpas
quidẽ subig̾e ꝑfecte desid̾at: s quousꝙ¬
cor corruptione carnis astringit᷑: eius
uincłis etiã cum ñ uult ligatur. hinc
itaꝙ colligat. quanto peccatoꝵ pondere p̃s¬
si sint. qui contra hec decertare negligunt:
si plene culpam nec illi suꝑant. qui contͣ
hanc uirilit̾ pugnant. Unde ⁊ postquam
dictum ẽ. ecce enĩ luna ñ splendet. ⁊stelle

Expanded text:
 Luna ergo non splendet, et stellae non sunt mundae in conspectu ejus, quia nec sancta Ecclesia virtute propria tot miraculis emicat, nisi hanc praevenientis gratiae dona perfundant, nec singulorum 544 bene viventium mentes a peccatorum maculis mundae sunt, si remota pietate judicentur, quia apud districti judicis oculos, sua unumquemque corruptibilitas inquinat, nisi hanc quotidie gratia parcentis tergat. Electorum quippe animus prodire ad libertatem justitiae nititur, sed adhuc compede infirmitatis tenetur; et culpas quidem subigere perfecte desiderat, sed quousque corruptione carnis astringitur, ejus vinculis, etiam cum non vult, ligatur. Hinc itaque colligat quanto peccatorum pondere pressi sint qui contra haec decertare negligunt, si plene culpam nec illi superant, qui contra hanc viriliter pugnant. Unde et postquam dictum est: Ecce etiam luna non splendet, et
Abbreviated transcription (Latin):
nant᷑ : aquas dñs termino circũdat. quia
humani gen̾is scientiã mod̾atur: ut quo¬
usq uicissitudines alt̾nantiũ tempoꝵ tran¬
seant. ꝑfecte ad cognitionẽ claritatis intime
ñ ꝑtingat. Sin uͦ lucis nomine. uistos accipi¬
mus. tenebrarum uͦ appellatione peccatores :¬
nil obstat. quia ꝑfecta et̾nitatis scientia
nulli tribuit᷑: quousq cursus ustoꝵ in¬
iustoꝵq finiatur. S quia mirũ ñ est. car

Expanded text:
nantur, aquas Dominus termino circumdat, quia nantur, aquas Dominus termino circumdat, quia humani generis ita scientiam moderatur, ut quousque vicissitudines alternantium temporum transeant, perfecte ad cognitionem claritatis intimae non pertingat. Sin vero lucis nomine justos accipimus, tenebrarum vero appellatione peccatores nil obstat, quia perfecta aeternitatis scientia nulli tribuitur, quousque cursus justorum injustorumque finiatur. Sed quia m
Abbreviated transcription (Latin):
głicas urtutes accipimꝰ. ipsis quippe uelut
sedi regie p̃sidet: sui nobis solii uultũ te¬
net: quia quã dtu uihae mortali carne sub¬
sistimꝰ. que quantaq sint illa angłoꝵ mui¬
instĩa ñ uidemꝰ. Et expandit suꝑ illud
nebulam suam. qͥa ꝓculdubio ⁊ cor nr̃m ad
querendũ subleuat ÷ ⁊ tñ occulta mod̾atio¬
ne agit᷑: ut ipsa requisitionis sue immensi¬
tate repͥmatur. Uñ scriptũ est. Dabit ab¬
yssus uocem suã: ab altitudine fantasie sue
Exclamare enĩ mens humana in admirati¬
one cõpellit᷑: dum altitudine consid̾atioĩs.
inrequisitionib sius eo ipso quo latiuss
extendit᷑. angustatur. uel certe quia solũi
d̃i ipsi nos sumus : uultũ solii sui ñ imm̾̃ito
tenere dr: dum nr̃a scientia ꝓgredi ad alti¬
occulta suꝑ nos uiditia exerit : ut ⁊ fiat
imꝓnitis qd̾ uidere possimꝰ: ⁊ tam̃ origo fa¬
cti lateat inabditis. ut curfiat nescire debe
sup̃ diximus. aquarũ nomine. popłi desig¬

Expanded text:
gelicas virtutes accipimus, ipsis quippe velut sedi regiae praesidet, sui nobis 550 solii vultum tenet, quia quandiu in hac mortali carne subsistimus, quae quantaque sint illa Angelorum ministeria non videmus. Et expandit super illud nebulam suam, quia procul dubio et cor nostrum ad quaerendum sublevat, et tamen occulta moderatione agitur, ut ipsa requisitionis suae immensitate reprimatur. Unde scriptum est: Dedit abyssus vocem suam, ab altitudine phantasiae suae . Exclamare enim mens humana in admiratione compellitur, dum in altitudine considerationis in requisitionibus suis eo ipso quo latius extenditur, angustatur. Vel certe, quia solium Dei ipsi nos sumus, vultum solii sui non immerito tenere dicitur, dum nostra scientia progredi ad altiocculta super nos judicia exerit, ut et fiat in promptis quod videre possimus, et tamen origo facti lateat in abditis, ut cur fiat, nescire debeasupra diximus, aquarum nomine populi desig
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filius hominis u̾mis: Ac si aꝑte diceret᷑.
Si ipsi eẽ quoq sine contagio ñ ualent. qͥ
int̾ p̃sentis uite tenebras uirtutib lucenł ÷
quanto reatu inquitatis obstricti sunt.
qui ad huc carnalit̾ uiuunt: Si apeccõ
eẽ liberi nequeunt. qui iam incelestibus
desid̾iis conu̾sant᷑: que peccatoꝵ pond̾a
tolerant. qui carnis sue uoluptatib dedi¬
ti. ad huc putredinis ugũ portant: Hinc
petrus ait. Si uistus uix saluabit᷑ : im¬
pus ⁊ peccator ubi parebunt: Hinc ꝑysa¬

Expanded text:
eretur: Si ipsi quoque esse sine contagio non valent, qui inter praesentis vitae tenebras virtutibus lucent, quanto reatu iniquitatis obstricti sunt qui adhuc carnaliter vivunt? Si a peccato esse liberi nequeunt qui jam in coelestibus desideriis conversantur, qui peccatorum pondera tolerant qui, carnis suae voluptatibus dediti, adhuc putredinis jugum portant? Hinc Petrus ait: Si justus vix sulvabitur, impius et peccator ubi parebunt ? Hinc per Isa
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta simul eccła: quid ꝑstellas. nͥ singło¬
rũ beneiuuentiũ anime designant᷑ : Qui
int̾ prauoꝵ hominũ conu̾sationes dum
magnis uirtutib eminent: quasi intene¬
bris noctis lucent. Uñ ꝑ paulum qͦ discipłis
dicit᷑. Int̾ quos lucetis sicut luminaria in
mundo. Quia enĩ scã eccła lune appellati¬
one expmit᷑: ꝓpħa testatur. dicens. Eleua-¬
tus ẽ sol: ⁊ luna stetit mordine suo. Eleua¬
to ⁊ enĩ sole. in suo ordine luna statuitur:
qͥa ascendente ad celos dño. sc̃ã ꝓtinꝰ eccłã
in p̃dicationis auctoritate roborat᷑. &
qͥa stellarũ nomine electi designant᷑: rur

Expanded text:
lesia; quid per stellas, nisi singulorum bene viventium animae designantur? qui inter pravorum hominum conversationes, dum magnis virtutibus eminent, quasi in tenebris noctis lucent. Unde per Paulum quoque discipulis dicitur: Inter quos lucetis sicut luminaria in mundo . Quia enim sancta Ecclesia lunae appellatione exprimitur, propheta testatur, dicens: Elevatus est sol, et luna stetit in ordine suo . Elevato enim sole, in suo ordine luna statuitur, quia ascendente ad coelos Domino, sancta protinus Ecclesia in praedicationis auctoritate roboratur. Et quia ste
Abbreviated transcription (Latin):
to iob dr: ⁊nunc in eiꝰ exꝓbratione replicat᷑.
Omĩs namq uir uistus: di ilustratiõe
iustus est. ñ comꝑatione. Humana qͥppe
iustitia auctori comꝑata. inuistitia est:
qͥa ⁊ si in ipsa sua conditione ħo ꝑsisteret ⁊¬
creatori ñ polset equari creatura. Cut tñ
ad grauiora defectus pond̾a accessit ⁊ cui
culpa: quã serpens insidians intulit. mu
lier infirmata ꝑsuasit. Uñ nunc qͥa homo
ꝑ mulierẽ culpe subditã nascit᷑: reatꝰ pͥmi
infirmitas. inple ꝓpagat᷑. Et qͥa in radice
putruit humani gen̾is ramus: incondi¬
tionis sue uiriditate minime subsistit. Uñ
Ne contra auctorẽ suũ ħo suꝑbiat: consi¬
deret unde huc uenit. ⁊ intelligit. qͥd sit.
S ecce ñnulli ꝑ donũ sp̃c aduti. contra
infirmitatẽ lue carnis erigunt᷑ : uirtuti¬
b emicant: signoꝵ quoꝙ miraculis cho¬
ruscant. Nullus tamen ẽ qui sine culpa
uitam transeat: quousq carnem corrup¬
tionis portat. Unde ad huc subditur.¬

Expanded text:
ratione replicatur. Omnis namque vir justus, Dei illustratione justus est, non comparatione. Humana quippe justitia auctori comparata injustitia est, quia etsi in ipsa sua conditione hocreatori non posset aequari creatura . Cui tamen ad graviora defectus pondera, accessit et culpa, quam serpens insidians intulit, et mulier infirmata persuasit . Unde nunc quia homo per mulierem culpae subditam nascitur, reatus primi infirmitas in prole propagatur. Et quia in radice putruit humani generis ramus, in conditionis suae viriditate minime subsistit. UndeNe contra auctorem suum homo superbiat, consideret unde huc venit, et intelligat quid sit. Sed ecce nonnulli per donum spiritus adjuti contra infirmitatem suae carnis eriguntur, virtutibus emicant, signorum quoque miraculis coruscant; nullus tamen est qui sine culpa vitam transeat, quousque carnem corruptionis portat. Unde adhuc subditur
Abbreviated transcription (Latin):
nebat᷑. Quid ẽ gͦ angłm dice̾. ego ueni ꝓp¬
ter sermones tuos. pͥnceps aut̃ regni ꝑsa¬
rũ restitit mͥ ÷ nͥ sua subditis oꝑa nuntia¬
re: ac si aꝑte dicat. Precũ quidẽ tuarum
m̾ita exigunt. ut isrłiticus ppłs a iugo sue
captiuitatis exuat᷑: s ẽ ad huc qd̾ in eodem
pło psarũ dm̃i puigari debeat. unde erep¬
tionẽ illuit. ꝑsarũ pͥnceps mͥ uire cont̃dicat:
quãuis p̃ces tuas eoꝵ quoq lacͥme qui inui¬
dea relicti sunt. aduuent. Uñ hoc quoq qd̾

Expanded text:
Quid est angelum dicere: Ego veni propter sermones tuos; princeps autem regni Persarum restitit mihi , nisi sua subditis opera nuntiare? Ac si aperte dicat: Precum quidem tuarum merita exigunt ut Israeliticus populus a jugo suae captivitatis exuatur; sed est adhuc quod in eodem populo Persarum dominio purgari debeat: unde ereptioni illius Persarum princeps mihi jure contradicat, quamvis preces tuas eorum lacrymae qui in Judaea re
Abbreviated transcription (Latin):
inadiutoriũ mͥ÷ ꝯpaulopost. nunc reu̾tar ut
p̃lier adu̾sus pͥncipem ꝑsarũ. cũ enĩ egrede¬
rer. apparuit pͥnceps grecoꝵ. adueniens:
Quos itaq alios pͥncipes gentiũ. nͥ angłos
appellat: qui sͥ resist̾e exeunti potuissent:
Que gͦ eẽ pax insublimib potest: si int̃ ip¬
sos quoq angłicos sp̃c p̃liandi certam̃ agit᷑.
qui semꝑ conspectui ueritatis assistunt:
S qͥa certa angłoꝵ minist̾ia dispensandis
iectoꝵ mores adu̾sus se uicissim p̃positoꝵs
sp̃uum opem merent᷑: ip̃i qui p̃sunt spiritꝰ
contͣ se uenire referunt᷑. Is namq angłs qͥ
daniheli loquebat᷑. captiuiᷤᷤ isrłitici ppłi
inꝑside constitutis. p̃latus agnoscit᷑: mi¬
chael au̾ eoꝵ qͥ ex eadem plebe in iuidee terra
remanserant p̃positus inuenit᷑. Uñ ab hoc
eodẽ angło. paulopost dantheli di cit᷑. Ne¬
mo ẽ ad utor m̃s in omĩb his: nͥ michael pͥn¬
ceps ur. De quo ⁊ hoc qd̾ p̃misimꝰ dicit. Et

Expanded text:
t: Nunc revertar ut praelier adversus principem Persarum Cum enim egrederer, apparuit princeps Graecorum adveniens Quos itaque alios principes gentium, nisi angelos appellat, qui sibi resistere exeunti potuissent? Quae ergo pax in sublimibus esse potest, si inter ipsos quoque angelicos spiritus praeliandi certamen agitur, qui semper conspectui veritatis assistunt? sed quia certa angelorum ministeria dispensandis jectorum mores adversus se vicissim praepositorum spirituum opem merentur, ipsi qui praesunt spiritus contra se venire referuntur. Is namque angelus qui Danieli loquebatur, captivis Israelitici populi in Perside constitutis praelatus agnoscitur. Michael autem eorum qui ex eadem plebe in Judaeae terra remanserant praepositus invenitur. Unde ab hoc eodem angelo paulo post Danieli dicitur: Nemo est adjutor meus in omnibus his, nisi Michael princeps vester . De quo et hoc quod praemisim
Abbreviated transcription (Latin):
ñ facit fructũ bonũ: excidet᷑ ⁊ inignẽ mit¬
tet᷑. Hoc aut̃ loco ut et̾na reꝓbi supplitia
designẽtur. nequaꝙͣ lignũ dicit᷑ abscidi s
conteri: quia uidelicet reꝓbos mors quidem
carnis abscidit: s pena subsequens conterit
Quasi eñi hic incidit᷑. cũ apresenti uita
seꝑatur: s ingehenna conit̾it᷑. cũ ꝑpetua
Uãpnatione cruciat᷑. Uir aut̃ sc̃s quia
districtã ꝑu̾si penã ꝓtulit. ꝓtinus ad cul¬
pam recurrit: ut ex iniustitie immensita¬
te edoceat. qd̾ tanta eiꝰ dãpnatio ñ sit iniusta.
sterilis. nͥ caro nominat᷑: que dũ sola p̃¬
sentia appetit. bonas gign̾e cogitationes
nescit: Que aut̃ uidua ÷ nͥ anima nuncu¬
pat: Quã quia s̾ conditor coniungere
uoluit: ad thalamũ uteri carnalis uenit:
psalmista attestante qui ait. Et ipse tanꝙ̃
sponsus ꝓcedens de thalamo suo. Que recte

Expanded text:
gnem mittetur . Hoc autem loco, ut aeterna reprobi supplicia designentur, nequaquam lignum dicitur abscidi, sed conteri, quia videlicet reprobos mors quidem carnis abscindit, sed poena subsequens conterit. Quasi enim hic inciditur, cum a praesenti vita separatur. Sed in gehenna conteritur, cum perpetua damnatione cruciatur. Vir autem sanctus, quia districtam perversi poenam protulit, protinus ad culpam recurrit, ut ex injustitiae immensitate edoceat quod tanta ejus damnatio non sit injusta. sterilis, nisi caro nominatur? Quae dum sola praesentia appetit, bonas gignere cogitationes nescit. Quae autem vidua, nisi anima nuncupatur? Quam quia sibi conditor conjungere voluit, ad thalamum uteri carnalis venit, Psalmista attestante, qui ait: Et ipse tanquam sponsus, procedens de thalamo suo . Quae recte