comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Incipit enĩ beatitudo ad humilitatẽ. Beati pauꝑes
sp̃u. id ⁊ ñ ĩflati. Dũ se diuinȩ auctoritateͥ subdit
anima. timens post hanc uitã ne ꝑgat ad pęnas. ȩtiã¬
si forte ĩ hac uita sibi beata. eẽ. indeat᷑. inde uenit ad
diuinarũ scͥpturarũ cognitionẽ ubi oport& eã selritẽ
p̃bere pietati: ne id qͦd imꝑitis uidet᷑ absurdũ uitu¬
pare audeat. & ꝑuicacibꝰ concertationib efficiat᷑ in¬
ĩ hoc tercio gradu in quo scientia. ẽ.: Iuget᷑ amissio
sũmi bom. qͥa ĩ heret᷑ extremis. In quarto autẽ
gͣdu labor. ẽ. ubi uehement̾ ĩcũbit᷑: ut sese animꝰ
auellat. ab his qͥbꝰ pestifera dulcedine ĩnexis est.
Hic gͦ esurit᷑ i sicit᷑ iusticia. & multũ necessaria for¬
titudo. qͥa ñ relinqͥt᷑ sine dolore. qͦd cũ delectatrone
retinet᷑. Quinto autẽ gͣdu ꝑseuerantibꝰ ĩ labore.
dat᷑ euadendi consiltũ. Quia nisi qͥsq adiuuet᷑ a su¬

Expanded text:
Incipit enim beatitudo ab humilitate: Beati pauperes Incipit enim beatitudo ab humilitate: Beati pauperes spiritu, id est, non inflati, dum se divinae auctoritati subdit anima, timens post hanc vitam ne pergat ad poenas, etiamsi forte in hac vita sibi beata esse videatur. Inde venit ad divinarum Scripturarum cognitionem, ubi oportet eam se mitem praebere pietate, ne id quod imperitis videtur absurdum vituperare audeat, et pervicacibus concertationibus efficiatur inin hoc tertio gradu, in quo scientia est, lugetur amissio summi boni, quia inhaeretur extremis. In quarto autem gradu labor est, ubi vehementer incumbitur ut sese animus avellat ab eis quibus pestifera dulcedine innexus est: hic ergo esuritur et sititur justitia, et multum necessaria est fortitudo; quia non relinquitur sine dolore quod cum delectatione retinetur. Quinto autem gradu perseverantibus in labore datur evadendi consilium; quia nisi quisque adjuvetur a su
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatis. Hec uita consũmati ꝑfectiq sapientis.
De huiꝰmodi regno. pacatissimo & ordinatissimo. mis
dñat᷑. Hac pace ĩ trinsecꝰ constituta atq firmata.
qͣscũq ꝑsecutiones ille qͥ foras missus. ẽ. forinsecꝰ con¬
suis innotescere faciens quanta firmitas intꝰ extruc¬
ta sit. Ideo seqͥt᷑. Beati qͥ ꝑsecutionẽ patiunt᷑ ꝓpter
iusticiã. qͥa ipsoꝵ. ẽ. regnũ oȩloꝵ. Sunt autẽ istȩ¬
cȩłoꝵ s qm̃ ipsoꝵ ẽ. ĩqͥt regnũ celoꝵ. Neque beati
mites. qm̃ uos possidebitis terrã: s qm̃ ipsi posside
bt̃ terrã. E ita cȩt̾as usq ad octauã sententiã ubi
cõpellans. cũ ⁊ illa quȩ supͣ dicta st̃ ad eos etiã
ꝑtinerent qͥ p̃sentes audiebant. ⁊ hec postea quȩ
uident᷑ p̃sentibꝰ specialit̾ dici. ꝑtineant etiã ad illos
qͥ absentes uel pͦ futuri erant. Qua ꝓpt̾ iste sen¬
tentiarum numerus. diligent̾ considerandus ÷.

Expanded text:
voluntatis. Haec vita consummati perfectique sapientis. voluntatis. Haec vita consummati perfectique sapientis. De hujus magno regno pacatissimo et ordinatissimo missudominatur. Hac pace intrinsecus constituta atque firmata, quascumque persecutiones ille qui foras missus est, forinsecus consuis innotescere faciens quanta firmitas intus exstructa sit. Ideo sequitur: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam; quoniam ipsorum est regnum coelorum. CAPUT Ies istae octo sententiae. Jam enim caetera compellans loquitur ad illos qui aderant, dicens: Beati eritis, cum vobis maledicent, et persequentur vos. Superiores autem sententias generaliter dirigebat: d eos etiam pertinerent, qui praesentes audiebant; et haec postea quae videntur praesentibus specialiter dici, pertineant etiam ad illos qui absentes vel post futuri erant. Quapropter iste sententiarum numerus diligenter considerandus est.
Abbreviated transcription (Latin):
Et ĩ simplicitate cordis quęrite illũ. hoc ⁊̃ enĩ mun¬
uideri ñ potest nisi oclĩs mundis: ita nec ds̃ u¬
det᷑. nisi mundũt sit illud quo uideri potest. Beati
pacifici: qm̃ ipsi filii dei uocabunt᷑. In pace ꝑfec¬
tio ÷. ubi nichil repugnat. Cidõ filiĩ dĩ pacifi
ci. qm̃ nichil refistit deo: & utiq filii similitudi-¬
nẽ patris habere debent. Pacifici aũ ĩsemet¬
ipsis sunt : qͥ om̃s animi sui motꝰ cõponentes: &
subicientes rationi id ⁊ menti & sp̃ui. carnalesq
concupiscentias habentes edomitas. fiuint regnũd̃i.
Inquo ita sunt ordinata om̃ia. ut id qͦd ⁊̃ in homi¬
ne p̃cipuũ & excellens. hoc imper& cęt̾is ñ reluc-¬
tantibꝰ quȩ sunt nobis bestiisq cõmuma: atq
id ipsum qͦd excellit in homine. idr mens &̾ ratio
fubiciat᷑ pociori. qͦd ÷ ipsa ueritas unigenit dĩ filiꝰ.
Neq enĩ impe rare ĩferioribꝰ potest. nͥ suꝑiori se
ipse subiciat. Et hec ÷ pax: quȩ dat᷑ ĩterra hõibꝰ bonȩ

Expanded text:
rdis, quaerite illum, hoc est enim munvideri non potest, nisi oculis mundis, ita nec Deus videbitur, nisi mundum sit illud quod videre potest. Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur. In pace perfectio est, ubi nihil repugnat, et ideo filii Dei ci, quoniam nihil resistit Deo, et utique filii similitudinem patris habere debent. Pacifici autem in semetipsis sunt, qui omnes animi sui motus componentes et subjicientes rationi, id est menti et spiritui, carnalesque concupiscentias habentes edomitas, fiunt regnum Dei: in quo ita sunt ordinata omnia, ut id quod est in homine praecipuum et excellens, hoc imperet caeteris non reluctantibus, quae sunt nobis bestiisque communia; atque idipsum quod excellit in homine, id est mens et ratio, subjiciatur potiori, quod est ipsa veritas unigenitus Filius Dei. Neque enim imperare inferioribus potest, nisi superiori se ipse subjiciat. Et haec est pax q
Abbreviated transcription (Latin):
& dicent om̃e malũ adu̾sũ uos: cũ maledicere hoc
sit malũ dicere. Salit̾ maledictũ iactat᷑ cũ cõtu.¬
melia corã illo cui maledicit᷑: sic̃ dño dõ nr̃o dictũ
.ẽ. ñ ne uerũ dicimꝰ qͦd samaritanꝰ es & demoniũ ha¬
bes. alit̾ cũ absentis fama ledit᷑. sic̃ de illo itẽ scͥbit᷑.
Perseqͥ autẽ ÷ iũ inferre. uel insidiis appet̾e. Qd fecit
qͥeũ tͣdidit. & qͥ eũ crucifixer̃t. Sane qͦd &e

Expanded text:
 dicent adversum vos; cum maledicere, hoc sit, malum dicere. Sed aliter maledictum jactatur cum contumelia coram illo cui maledicitur, sicut Domino nostro dictum est, Nonne verum dicimus, quia Samaritanus es, et daemonium habes ? alitPersequi autem, est vim inferre vel insidiis appetere. Quod fecit, qui eum tradidit, et qui eum crucifixerunt. Quid e
Abbreviated transcription (Latin):
mũ amicũ. Nã hoc utiq ÷ qd̾ menbrũ recte possu.¬
mꝰ apessare. qͦduchement̃ diligimꝰ. & hc̃ consiliariũ
qͥa dext̾ ÷ : ut sinister sit dilectꝰ qͥdẽ consiliarius.
s ĩ reb t̾renis ad necessitatẽ corporis ꝑtinentib
deqͦ scandalizãte suꝑfluũ erat dic̃e. qͣndoqͥdẽ nec
dextro parcendũ sit. Iureb au diuinis consiliariꝰ
scandalians ÷ : si mnaliꝗͣ ꝑnitiosã heresim nomine
religionis atq doctrinȩ conat᷑ uiduere. Ergo & dext̾a
in anꝰ accipiat᷑ dilectꝰ adiutor: minist̾ ĩ diuinis oꝑib

Expanded text:
d membrum recte possumus appellare, quod vehementer diligimus: et hunc consiliarium; nis, quia dexter est: ut sinister sit dilectus quidem consiliarius, sed in rebus terrenis, ad necessitatem corporis pertinentibus; de quo scandalizante superfluum erat dicere, quandoquidem nec dextro parcendum sit. In rebus autem divinis consiliarius scandalizans est, si in aliquam perniciosam haeresim nomine religionis atque doctrinae conatur inducere. Ergo et dextera manus accipiatur dilectus adjutor et minister in
Abbreviated transcription (Latin):
cussa & gt̾na. e̾e̾. debet. ĩ reb uolubilib & tẽpora¬
lbꝰ collocanda ÷. S ĩ celis dictum puto ĩ sp̃ualibꝰ
firmamentis. ubi habitat sẽpit̾na iusticia. In
qͥrũ cõꝑationẽ t̾ra dicit᷑ anima ĩiqua. cui
peccanti dictũ ÷. t̾ra es & ĩt̾rã ibis. Dehis cȩlis

Expanded text:
cussa et aeterna esse debet, in rebus volubilibus et temporalibus collocanda est. Sed in coelis dictum puto, in spiritualibus firmamentis, ubi habitat sempiterna justitia: in quorum comparatione terra dicitur anima iniqua, cui peccanti dictum est, Terra es, et in terram ibis . De his coelis
Abbreviated transcription (Latin):
nob̃. Non enĩ ꝑpeti ista fructuosũ. ẽ. s ista pati
ꝓxp̃i nomine. & nͨ solũ ȩquo animo s ȩtiã cũ
exultatione tolerare. Nã multi heretici noĩe
xp̃iano aĩas decipientes multa talia patiunt᷑. s. ic̃o
excludunt᷑ ab ista mercede: qͥa ñ dictũ. ẽ. tantã be¬
ati qͥꝑsecutionẽ patiunt᷑. s ad ditũ ÷ ꝓpt̾ rasticiã.
Ubi autẽ sana fides ñ ÷̃. ñ pocest. e̾e̾. iusticia. qͥa iꝰtus

Expanded text:
ti fructuosum est, sed ista pro Christi nomine non solum aequo animo, sed etiam cum exsultatione tolerare. Nam multi haeretici, nomine christiano animas decipientes, multa talia patiuntur: sed ideo excluduntur ab ista mercede, quia non dictum est tantum, Beati qui persecutionem patiuntur; sed additum est, propter justitiam: ubi autem s
Abbreviated transcription (Latin):
pluuia. uenerunt flumina. flauerunt uenti.
& offenderunt in domũ illã & cecidit: & facta
⁊ riuna eiꝰ magna. Qũ gͦ ñ dixit. qͥ audit
uerba mea tantũ. s addidit dicens. qͥ audit
uerba mea hȩc: satis ut arbitror significa¬
uit hȩc uerha que inmonte locutꝰ ÷ tã ꝑfec¬
te ĩstruere uitã eoꝵ qui uoluerint scđm
ea uiuere: ut merito cõparent᷑ edificanti
suꝑ petrã. Hoc dixi : ut appareat istũ ser¬
monẽ om̃ibꝰ p̃ceptis qͥb xp̃iana uita ĩ format᷑
ẽẽ. ꝑfectũ. Nam de hoc capitulo diligentiꝰ
sic assumit᷑. Ceo uidiss&ꝵ autẽ turbas
multas: ascendit ĩ montẽ. Et cum sednss&: ac¬
cesserunt ad eũ discipłi eiꝰ. Et aperiesis os
suũ: docebat eos dicens. Si querit᷑ qͥd sig¬
nificet mons. bene ĩtelligit᷑ significare ma¬
iora p̾cepta iusticiȩ : quia minora erant quȩ

Expanded text:
enti, et offenderunt in domum illam, et cecidit; et facta est ruina ejus magna. » Cum ergo non dixit, qui audit verba mea tantum, sed addidit dicens, qui audit verba mea haec; satis, ut arbitror, significavit, haec verba quae in monte locutus est, tam perfecte instruere vitam eorum qui voluerint secundum ea vivere, ut merito comparentur aedificanti super petram. Hoc dixi, ut appareat istum sermonem omnibus praeceptis quibus christiana vita informatur, esse perfectum: nam de hoc capitulo diligentiussic assumitur: Cum vidisset autem turbas multas, ascendit in montem, et cum sedisset, accesserunt ad eum discipuli ejus; et aperiens os suum docebat eos, dicens. Si quaeritur quid significet mons, bene intelligitur significare majora praecepta justitiae; quia minora erant quae
Abbreviated transcription (Latin):
chil relinqueret᷑. uł significarent᷑ nomine qͣd¬
rantis nouissimi t̾rena peccata. Quarta enĩ
pars distinctoꝵ m̃broꝵ hiiꝰ mundi & ea notis¬
sima t̾ra inuenit᷑: ut ĩcipias acelo scđm aerẽ
numeres. aqͣm t̾ciã. quartã t̾rã. Potest gͦ con¬
uenient̾ uideri dictũ donec soluas nouisimũ¬
quadrantẽ doneluas t̾rena peccata. hoc enĩ
& peccator audiuit. Terra es: & in t̾ram ibis.
Donec soluas autẽ qͦd dictũ ÷. nuiror siñ eã penã¬
significat. ꝙͣ uocat᷑ ȩt̾na. Unde enĩ soluet᷑ illud
debitũ ubi iã ñ dat᷑ penitendi & correctiꝰ ui¬
uendi locꝰ: Ita enĩ fortasse hic posicũ ÷ donec
soluas. quomͦ ĩ illo ubi dictũ ÷ sede ad dext̾am
ineã Donec ponã om̃s inimicos tuos sub pedibꝰ
tuis. Nonenĩ cũ fuerint inimici sub pedib positi
desinet ille. ẽẽ. ad dext̾am. Aut illud apłi. Oportae
enĩ illũ regnare. donec ponat inimicos suos om̃s¬
sub pedib suis. Non enĩ cũ positi fuerint. desinet

Expanded text:
hil relinqueretur: vel ut significarentur nomine quadrantis novissimi, terrena peccata. Quarta enim pars distinctorum membrorum hujus mundi, et ea novissima, terra invenitur, ut incipias a coelo, secundum aerem numeres, aquam tertiam, quartam terram. Potest ergo convenienter videri dictum, Donec solvas novissimuquadrantem, donec luas terrena peccata: hoc enim et peccator audivit, Terra es, et in terram ibis . Donec solvas autem quod dictum est, miror si non eana. Unde enim solvitur illud debitum, ubi jam non datur poenitendi et correctius vivendi locus? Ita enim fortasse hic positum est, Donec solvas, quomodo in illo ubi dictum est, Sede ad dexteram meam, donec ponam omnes inimicos tuos sub pedibus tuis ; non enim cum fuerint inimici sub pedibus positi, desinet ille sedere ad dexteram: aut illud Apostoli, Oportet enim illum regnare, donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis ; non enim cum posit
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑes sp̃u. humiles & timentes dm̃: ide ñ haben¬
tes infsatũ sp̃m. Nec aliunde om̃ino ĩcipere opor¬
tuit beatitudinẽ: sihdẽ ꝑuentura est ad sũmam
econtrario: initiũ om̃is peccati suꝑbia ĩscribit᷑.
Suꝑbi gͦ appetant. & diligant regna terrarũ. Beati

Expanded text:
pauperes spiritu, humiles et timentes Deum, id est, non habenpauperes spiritu, humiles et timentes Deum, id est, non habentes inflantem spiritum. Nec aliunde omnino incipere oportuit beatitudinem; siquidem perventura est ad summam oniam et e contrario, Initium omnis peccati superbia inscribitur . Superbi ergo appetant et diligant regna terrarum: Beati
Abbreviated transcription (Latin):
montes dei. Et hoc bene significat: qđ ab imo
magistro solo dicendis tantis reb idoneo docet᷑
in monte. Pedens autẽ docet. qͦd ꝑtinet ad dig¬
nitatẽ magisterii. & accedunt eũ discipłi: ut au¬
diendis illiꝰ uerbis. hi ẽẽnt etiã corpore iuicinio¬
res: qͥ p̃ceptis implendis animo ꝓpinqͣbãt. Aperit
os suui. & docet eos dicens. Ista circũ locutio
qͣ scribit᷑ & aperiens os suũ. fortasse ipsa mora
cõmendat aliquanto longiorẽ futurũ esse sermo-¬
nẽ : nisi forte ñ uacet qđ nunc eũ dictũ ⁊ aperu¬
isse ossitũ. qđ ipse ĩlege ueteri aꝑire soleret
ora ꝓphetarũ. Quid ergo dicit: Beati pauꝑes sp̃u:
titione rerũ tẽporaliũ. Om̃ia uanitas. & p̃sump¬
scͥptũ est. Ignis. grando .nix. glaties sp̃s tẽpestatis.
Quis uͦ nesci at. suꝑbos t̃flatos dici: tãꝗͣ uento dis¬
tentos: Unde ⁊ ętiã illud apłi. Scientia ĩflat.
caritas ȩdificat. Qua ꝓpter recte hic intelligunt᷑

Expanded text:
montes Dei . Et hoc bene significat, quod ab uno magistro solo docendis tantis rebus idoneo docetur nerat. Sedens autem docet, quod pertinet ad dignitatem magisterii et accedunt ad eum discipuli sui, ut audiendis illius verbis, hi essent etiam corpore viciniores, qui praeceptis implendis animo propinquabant. Rectos suum, docebat eos, dicens. Ista circumlocutio qua scribitur, Et aperiens os suum, fortassis ipsa mora commendat aliquanto longiorem futurum esse sermonem: nisi forte non vacet quod nunc eum dictum est aperuisse os suum, quod ipse in Lege veteri aperire soleret ora Prophetarum. 3. Quid ergo dicit? Beati pauperes spirriptum de appetitione rerum temporalium, Omnia vanitas et praesumpscriptum est, Ignis, grando, nix, glacies, spiritus tempestatis . Quis vero nesciat superbos inflatos dici, tanquam vento distentos? Unde est etiam illud Apostoli: Scientia inflat, charitas vero aedificat . Quapropter recte hic intelliguntur
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ. Beati mites. qm̃ ipsi hereditate possidebt̃
terrã. Lugentibꝰ consolatio. tãꝗͣ scientib qͥd ami¬
serint. & qͥbꝰ mersisint. Beati qͥlugent. qͣm ipsi
cõsolabunt᷑. Esurientibus ⁊ sitientib saturitas. tãꝗͣ
refectio laborantibꝰ fortit̾q certantib ad salutẽ Beati
qͥ esuriunt & sitiunt iusticiã. qm ipsi saturabunt᷑. Mi

Expanded text:
tibus: Beati mites; quoniam ipsi haereditate possidebunt terram. Lugentibus consolatio, tanquam scientibus quid amiserint, et quibus mersi sint: Beati qui lugent; quoniam ipsi consolabuntur. Esurientibus et sitientibus saturitas, tanquam refectio laborantibus fortiterque certantibus ad salutem: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam; quoniam ipsi saturabuntur. M
Abbreviated transcription (Latin):
duo sub audiunt᷑. & fr̃i suo & sine causa. hoc
.ẽ. unde defendit᷑. qd apłs galathas uocat stul
causa. Idõ hic autẽ fr̃ subaudiendꝰ ÷: qͥa de
tuleris munꝰ tuũ ante altare. & ibi recorda¬
cꝰ fueris qđ fr̃ tuus habet aliqͥd adu̾sus de.¬

Expanded text:
duo subaudiuntur, et fratri suo, et sine causa. Hoc duo subaudiuntur, et fratri suo, et sine causa. Hoc est unde defenditur, quod Apostolus Galatas vocat stultcausa. Ideo autem hic frater subaudiendus est, quia de tuleris munus tuum ad altare, et illic recordatus fueris quod frater tuus habet aliquid ad
Abbreviated transcription (Latin):
phariseoꝵ. & istã maiorẽ quȩ in regnũ cȩloꝵ
introdacit. Qd̾ cũ sit gͣuius occidere. ꝗͣ u̾bo
irrogare conuitiũ: ibi occisio facit reũ
iudicio. hic autẽ ira facit reũ uidicio. qͦd triũ
illoꝵ peccatoꝵ leuissimũ ÷. Qa illic questionẽ
homicidii inter hoĩes agitabant. hic autẽ om̃ia
diuino iudicio dimittunt᷑. ubi finis dãpnatoꝵ
÷ gehenna ignis. Quisqͥs autẽ dixerit qͦd gͣmi¬
ore supplitio in maiore iusticia punit᷑ homĩci¬
diũ. si gehenna ignis punit᷑ comutiũ. cogit
intelligi. ẽẽ. differentias gehennarłi. Sane
in trib istis sententiis sub auditio u̾boꝵ in¬
tuenda. ẽ. Habet enĩ pͥma sententia om̃na
u̾ba necessaria. ut nichil sub audiat᷑. Qiras¬
cit᷑ inqͥt fr̃i suo sine causa. reus erit iuditio
In scđa uͦ cũ ait. qͥ autẽ dixerit fr̃i suo racha:
sub audit᷑ sine causa. & ita iungit᷑. reus erit
concilio. lã ĩ t̾cia ubi ait. qͥ autẽ dixerit fatue

Expanded text:
Pharisaeorum, et istam majorem quae in regnum coelorum introducit, quod cum sit gravius occidere quam verbo irrogare convicium, ibi occisio reum facit judicio, hic autem ira facit reum judicio, quod trium illorum peccatorum levissimum est: quia illic quaestionem homicidii inter homines agitabant; hic autem omnia divino judicio dimittuntur, ubi finis damnatorum est gehenna ignis. Quisquis autem dixerit quod graviore supplicio in majore justitia punitur homicidium, si gehenna ignis punitur convicium, cogit intelligi esse differentias gehennarum. 25. Sane in tribus istis sententiis subauditio verborum intuenda est. Habet enim prima sententia omnia verba necessaria, ut nihil subaudiatcitur, inquit, fratri suo sine causa, reus erit judicio. In secunda vero cum ait, Qui autem dixerit fratri suo, Racha, subauditur, sine causa, et ita jungitur, reus erit concilio. Jam in tertia ubi ait, Qui autem dixerit, Fatue,
Abbreviated transcription (Latin):
Beati misericordes. qm̃ ipsoꝵ miserebit᷑. Mundis cors
facultas uidendi dm̃. tãꝗͣ purũ ocłm ad ĩtelligenda
ȩt̾na gerentibꝰ. Beati mundi corde: qm̃ ipsi dm̃ iide-¬
bunt. Pacificis dei similitudo. tãꝗͣ ꝑfecte sapientib
formatisq ad imaginẽ di. ꝑ regenerationẽ renouati
hominis. Beati pacifici: qm̃ ipsi dei filii uocabunt᷑.

Expanded text:
ordes; quoniam ipsorum miserebitur. Mundis corde facultas videndi Deum, tanquam purum oculum ad intelligenda aeterna gerentibus. Beati mundi corde; quoniam ipsi Deum videbunt. Pacificis Dei similitudo, tanquam perfecte sapientibus formatisque ad imaginem Dei per regenerationem renovati hominis: Beati pacifici; quoniam ipsi filii Dei vocabuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
iterra itiuentiũ. Significat enĩ quandã soliciita¬
tẽ & stabilitatẽ hcreditatis ꝑpetuȩ. tibi anima ꝑ
bonũ affectũ tãꝗ̃ loco suo reqͥescit. sic̃ corpꝰ ĩter¬
Rixent᷑ gͦ ĩmites. & dimicent ꝓterrenis & tẽporalib
rebꝰ: beati aũ mites. qm̃ ipsi hereditate possidebt¬
terrã. deqͣ pelli ñ possunt. Beati lugentes. qͣm ipsi
consolabunt᷑. Luctꝰ ÷ tristicia: de amissione caroꝵ.
Conu̾si autẽ ad dm̃. ea quȩ in hoc mundo cara am¬
plectebant᷑ amittunt. Non enĩ gaudent his rebꝰ
qͥbus ante gaudebant. & donet fiat in illis amor
solator: ut tẽpoialẽ amittentes ȩterna lȩticia ꝑfruant᷑.
Beati qͥ esuriunt & sitiunt iusticiã: qͥa ipsi saturabunt᷑.
Iã istos amatores dicit ueri & in concussi bom. Illogͦ
cibo saturabunt᷑: de qͦ ipse dñs dicit. Meus cibꝰ ÷. ut faci
uoluntatẽ patͥs mei. qͦd ÷ iusticia: & illa aqua dequa
qͥsq biberit. ut idẽ dicit. fiet ĩ eo fons aquȩ salientis

Expanded text:
at enim quamdam soliditatem et stabilitatem haereditatis perpetuae, ubi anima per bonum affectum, tanquam loco suo requiescit, sicut corpus in terRixentur ergo immites, et dimicent pro terrenis et temporalibus rebus: Beati autemterram, de qua pelli non possint. 5. Beati lugentes; quoniam ipsi consolabuntur. Luctus est tristitia de amissione charorum: conversi autem ad Deum, ea quae in hoc mundo chara amplectebantur, amittunt: non enim gaudent his rebus, quibus ante gaudebant; et donec fiat in illis amor solator, ut temporalem amittentes aeterna laetitia perfruantur. 6. Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam; quoniam ipsi saturabuntur. Jam istos amatores dicit veri et inconcussi boni. Illo ergo cibo saturabuntur, de quo ipse Dominus dicit, Meus cibus est ut faciam voluntatem Patris mei, quod est justitia: et illa aqua, de qua quisquis biberit, ut idem dicit, fiet in eo fons aquae salientis
Abbreviated transcription (Latin):
die ĩ ueteri cestam̃to. & dñi resurrectionẽ pꝰ sabbatũ
qͥ÷ utiq octauus idẽq pͥmꝰ dies. & celebrationẽ octa¬
uarũ feriarũ qͣs ĩ regeneratione noui hominis cele¬
bramꝰ. & numero ipso pentecostes. Nã septenario
septies multiplicato. qͦ frant quadraginta nouẽ qͣsi
octauus addit᷑ ut qͥnquaginta cõpleant᷑. ⁊e tãꝗͣ re

Expanded text:
ie in Veteri Testamento; et Domini resurrectione post sabbatum, qui est utique octavus, idemque primus dies; et celebratione octavarum feriarum, quas in regeneratione novi hominis celebramus; et numero ipso Pentecostes. Nam septenario numero septies multiplicato, quo fiunt quadraginta novem, quasi octavus additur, ut quinquag
Abbreviated transcription (Latin):
putare lectoꝵẽ istã sibi nr̃am disputacionẽ debere
sufficere: sed legat & alia siue nr̃a quȩ postea scͥpta
sunt. siue alioꝵ melius considerata at̾q tractata.
uel ipse sipostea quȩ hic merito mouere possunt.
iugilantiore atq ĩtelligentiore mente discutiat.:
ti qͥa om̃e peccatũ fornicatio. ẽ. neq enĩ om̃em
peccantẽ ds ꝑdit qͥ cotidie scõs suos exaudit¬
dicentes. dumite nobis debita nr̃a cum ꝑdat
omẽm qͥfornicat᷑ ab eo : sed quatinꝰ ĩ telligenda
atq limitanda sit hȩc fornicatio. & utrũ etiã ꝓpter
hauc liceat dimittere uxorẽ. latebrosissima questio
est. Licere tamen ꝓpt̾ istã quȩ instupris cõmutit᷑
ntlla quęstio. ẽ. Est ubi dixi hoc ꝑmissũ. ẽẽ. ñ iussũ:
ĩi attendi alterã scͥpturã dicentẽ. Qui tenet adul¬
terã. stultꝰ & impiꝰ est. Nec sane dixerim adulterã
fuisse deputandã illã mulierẽ. etiã postꝗͣ audi¬

Expanded text:
putare lectorem istam sibi nostram disputationem debere putare lectorem istam sibi nostram disputationem debere sufficere, sed legat et ea siue nostra, quae postea scripta sunt, siue aliorum melius considerata atque tractata, uel ipse, si potest, ea, quae hic merito mouere possunt, uigilantiore atque intellegentiore mente discutiat, non quia omne peccatum fornicatio est — neque enim omnem peccantem deus perdit, qui cotidie sdicentes, Dimitte nobis debita nostra : cum perdat omnem qui fornicatur ab eo. Sed quatenus intelligenda atque limitanda sit haec fornicatio, et utrum etiam propter hanc liceat dimittere uxorem, latebrosissima quaestio est. Licere tamen propter istam quae in stupris committitur, nulla quaestio est. Et ubi dixi hoc permissum esse, non jussum, non adtendi aliam scripturam dicentem: qui tenet adulteram, stultus et inpius est. nec sane dixerim adulteram fuisse deputandam illam mulierem, etiam posteaquam audi
Abbreviated transcription (Latin):
nemo moreret᷑. Quem sensum iã fuꝑiꝰ impbaui
Essent ꝓfecto cognationes & affinitates etiã si ori¬
ginali nusbo existente pexcato. sine morte cresce
& filios. ñ sic̃ hic soluta est questio. s sic̃ eã posteriꝰ se¬
pe soluimꝰ. id⁊ ut diligamꝰ ũmicos lucrandos reg¬
no dĩ: & oderimꝰ ũpinqͥs si impediunt a regno dĩ.
tẽ de p̃cepto quo ꝓhibet᷑ uxor᷑ dimitti nisi ꝓpter
forincationẽ: hic qͥdẽ scrupulossissime disputaii.
Sed quã uelit dñs intelligi fornicationẽ ꝓpter qtã
liceat dimittere txorẽ. utrũ eã quȩ dampnat᷑ in
stupris. an illã de qua dr̃ ꝑdidisti omnẽ q̃sornicat᷑
abste: inqua utiq & ista. ẽ. neq enĩ ñfornicat᷑ adño.
qͥ tollens menbra xp̃i facit ea menbra meretri¬
cis. etiã atq ętiam cogitandũ est atq reprendũ.
Nec uolo inre tanta tamq ad dinoscendũ difficili.

Expanded text:
nemo moreretur, quem sensum iam superius inprobaui. nemo moreretur, quem sensum iam superius inprobaui. essent enim profecto cognationes et affinitates, etiamsi originali nullo existente peccato sine morte cresceret filios, non sicut hic soluta est, sed sicut eam posterius saepe soluimus. id est ut diligamus inimicos lucrandos regno dei et oderimus in propinquis, si inpediunt regno dei. Item de praecepto, quo prohibetur uxor dimitti nisi propter fornicationem, hic quidem scrupulosissime disputaui, sed quam uelit dominus intellegi fornicationem, propter quam liceat dimittere uxorem, utrum eam, quae damnatur in stupris, an illam, de qua dicitur: perdidisti omnem, qui fornicatur abs te, in qua utique et ista est — neque enim non fornicatur a domino, qui tollens membra Christi facit ea membra meretricis — etiam atque etiam cogitandum est atque requirendum, nec uolo in re tanta tamque ad digerendum difficili
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣscribarũ & phariseoꝵ ñ ĩtrabitis ĩ regnũ celoꝵ:
inulto meliꝰ & conuenientiꝰ exposui ĩ aliis poste¬
riorib sermomibꝰ meis. qͦd etiã hic retexerelon¬
gũ s. Ad hoc autẽ iste ibi ꝑducit᷑ sensus: ut eoꝵ
sit iusticia maior quã scribarũ & phariseoꝵ. qͥ di¬
cunt & factunt. De seribis qͥrpe & phariseis alio
loco ipse dñs ait. Dicunt enĩ & ñ faciunt. Iuud etlã
melius intellęximꝰ postea qd scͥptũ. ẽ. qͥ irascit᷑
fr̃i suo. Codices enĩ grecr ñ habent sine cau¬
sa sic̃ hic positũ est: quãus idẽ ipse sit sepsus
Illud em̃ dicimnꝰ intuendũ qͥd sit irasci fr̃i. q̃ ñfr̃i
irascit᷑. sine causa irascitu R.
tem qđ doxi hoc & de patre & matre & de cȩteris
iunculis sanguinis. intelligendũ est ut ĩcis oderi¬
mꝰ qͦd genus humanũ nascendo & moriendo sorcitũ
estꝰ ita sonat qͣsi ñ eẽnt future iste necessitudi¬
nes. si nullo nature humane p̃cedentȩ peccato

Expanded text:
scribarum et Farisaeorum, non in- trabitiš in regnum caelorum, multo melius et conuenientius exposui in aliis posterioribus sermonibus meis, quod etiam hic retexere longum est. ad hoc autem iste ibi perducitur sensus, ut eorum sit iustitia maior quam scribarum et Farisaeorum, qui dicunt et faciunt. de scribis quippe et Farisaeis 20 alio loco ipse dominus ait: dicunt enim et non faciunt. illud etiam melius intelleximus postea, quod scriptum est: qui irascitur fratri suo. codices enim graeci non habent: sine causa, sicut hic positum est, quamuis idem ipse sit sensus. illud enim diximus intuendum, quid sit irasci fratri suo, quonirascitur, sine causa irascitur. Item quod dixi: hoc et de patre et de matre et de ceteris uinculis sanguinis intellegendum est, ut in eis oderimus, quod genus humanum nascendo et moriendo sortitum est, ita sonat, quasi non essent futurae istae necessitudines, si nullo naturae humanae praecedente peccato
Abbreviated transcription (Latin):
hactenꝰ hic ista posse compleri. quȩ nos ĩ apłis
credimꝰ completa. eẽ. ea mensura scilic& ꝑfecti¬
onis humanȩ quanta in hac uita pot̾ esse ꝑ¬
fectio. Non enĩ dictũ. ẽ. ista in hac uita com¬
compleant᷑ sic̃ in illis completa iunt̃. id ÷ quatã
ꝑfectione cuꝰ capax. ẽ. ista uita. ñsic̃ complenda
sunt in illa quã speramꝰ pace plenssima quando
ꝗicet᷑. Ubi. ẽ. iors contentio tua
Lis loco qđ interposui testimoniũ. ñ enĩ ad
ꝗbͥe uerius accipi. Aliis qͥppe hõibꝰ nͥ ad mensurã
ñ transiet alege. donec om̃ia fiant. cũ exponerẽ:
dixi nichil posse aliud ĩ telligi. nisi uehenientem
ꝑfectionis expressionẽ. Ubi merito querit᷑ utrũ
ista ꝑfectio sic possit intelligi: ut tamen uerũ
sit nemunẽ iã utentẽ uoluntatis arbitrio hic
uiuere sine peccato. Aquo enĩ usq ad unum
apicem lex ꝑfici potest. nͥ a quo fiunt uniuersa

Expanded text:
hactenus hic ista posse conpleri, quatenus in apostolis hactenus hic ista posse conpleri, quatenus in apostolis credimus esse conpleta, ea mensura scilicet perfectionis humanae, quanta in hac uita potest esse perfectio. non enim dictum est: \'ista in hac uita concompleantur sicut in illis completa sunt, id est quadam perfectione, cujus capax est ista vita, non sicut complenda sunt illa quam speramus pace plenissima, quando dicetur: ubi est, mors, contentio tua? Alio loco quod interposui testimonium: non enim adae Christo proprie uerius accipi. aliis quippe hominibus nisi ad mensuram  et unus apex non transiet a lege, donec omnia fiant, cum exponerem, dixi nil aliud posse intellegi nisi uehementem perfectionis expressionem. ubi merito quaeritur, utrum ista perfectio sic possit intellegi, ut tamen uerum sit neminem iam utentem uoluntatis arbitrio hic uiuere sine peccato. a quo enim usque ad unum apicem lex perfici potest, nisi a quo fiunt uniuersa
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi filii dĩ uocabunt᷑. sapientia inquã congruit paci.¬
ficis. in qͥb iam ordinata st̃ om̃ia: nullusq motus
aduersus racionẽ rebellis .c̃. s cuncta obtemꝑant sp̃ui
hominis. cũ & ipse obtemꝑat dõ. Qͦd merito mouet
quomͦ q̃ixerim t̃ enim cuiquã ꝓuenire ĩ hac uita
potest ut lex repugnans legi mentis omĩno ñ
sit in menbris. qñquidẽ ȩtiã siei sic resister&
sp̃c hominis ut in nullũ eiꝰ laberet᷑ assensũ. ñ idõ
tamen illeꝰ ñ repugnaret. hoc gͦ qđ dictũ est nul¬
lũ esse motũ ad uersus rationẽ rebellẽ. recte ao¬
cipi potest id nc̃ agentib pacificis domando con¬
cupiscentiã carnis: ut ad istã pacẽ plenissimam
NRo in de qđ alio loco cũ eandẽ sententiã ȩuan¬
gericã repetens dicissem. beati pacifici qͣm filii
uita compleri possunt sic̃ completa. ẽẽ. ĩ apłis
credimꝰ. sic accipiendũ ẽ. ñ ut ᷤ apłis hic uiuentib
nullũ carnis motũ arbitrem᷑ sp̃ui repugnasse. s&

Expanded text:
ilii dei uocabuntur: sapientia, inquam, congruit pacificis, in quibus iam ordinata sunt omnia nullusque motus aduersus rationem rebellis est, sed cuncta obtemperant spiritui hominis, cum et ipse obtemperat deo. quod merito mouet, quomodo dixerim. non enim cuiquam prouenire in hac uita potest, ut lex repugnans legi mentis omnino non sit in membris, quandoquidem etiamsi ei sic resisteret spiritus hominis, ut in nullum eius laberetur adsensum, non ideo tamen non repugnaret. hoc ergo, quod dictum est, nullum esse motum aduersus rationem rebellem, recte accipi potest id nunc agentibus pacificis domando concupiscentias carnis, ut ad istam pacem plenissimam Proinde quod alio loco, cum eandem sententiam euangelicam repetens dixissem: beati pacifici, quoniam iuita conpleri possunt, sicut conpleta esse in apostolis credimus, sic accipiendum est, non ut in apostolis hic uiuentibus nullum carnis motum arbitremur spiritui repugnasse, sed
Abbreviated transcription (Latin):
remonem quẽ locutꝰ ÷ dñs ñr iħs xp̃s in
nonde sicut ĩ ęuangłio scłm matheum legi¬
m. siquis pix sobriȩq considerauit: puto qđ̃
inueniet in eo quantũ admores optimos ꝑtino
ꝑfectũ uitȩ xp̃ianȩ modum. Qđ polliceri ñ teme¬
re audemꝰ: s ex ipsis eiꝰdẽ dñi uerbis conicientes.
Nam sic ipse sermo concludit᷑: ut appareat ĩ eo
precepta. eẽ. om̃ia. quȩ ad infoxmandã uitã ꝑti¬
nent. Dic enĩ dicit. Om̃is g qͥ audit uerba mea

Expanded text:
s in monte, sicut in Evangelio secundum Matthaeum legimus, si quis pie sobrieque consideraverit, puto quod inveniet in eo, quantum ad mores optimos pertinet, perfectum vitae christianae modum: quod polliceri non temere audemus, sed ex ipsis ejusdem Domini verbis conjicientes. Nam sic ipse sermo concluditur, ut appareat in eo praecepta esse omnia quae ad informandam vitam pertinent. Sic enim dicit
Abbreviated transcription (Latin):
fr̾nitatẽ. & aduersus ipsam gr̃am qua reconciliatꝰ
.ẽ. dõ inuidentiȩ fascib agitat᷑. Qđ qͥdẽ ñ confir¬
maui qm hoc putare me dixi: sed tam̃ adden¬
dũ fuit. si inhac tã scelerata mentis ꝑuersitate
finierit hanc uitã: qm̃ de quocũq pessimo in
hac uita constituto ñ . ẽ. utiq desꝑandũ. nępillo
impacienter orat᷑ de quo ñdesꝑat᷑.
N sedõ itẽ libro nulli ĩquã licebit ignorare dĩ
regnũ. cũ eiꝰ unigenitꝰ ñ solũ intelligibilit̾ sed
etiã uisibiliter ĩ homine dñico de glo uenerit

Expanded text:
fraternitatem et aduersus ipsam gratiam, qua reconciliatus est deo, inuidentiae facibus agitatur. quod quidem non confirmaui, quoniam hoc putare me dixi, sed tamen addendum fuit: si in hac tam scelerata mentis peruersitate finierit hanc uitam, quoniam de quocumque pessimo in hac uita constituto non est utique desperandum nec pro illo inpatienter oratur, de quo non desperatur. In secundo item libro: nulli, inquam, licebit ignorare dei regnum, quum eius unigenitus non solum intellegibiliter sed etiam uisibilite
Abbreviated transcription (Latin):
da cõmisit illibata consignans. & ne modicũ qͥd reet¬
uandũ existimas: unde uł ꝓpͥis utilitatib consulis. uł
amicis ⁊ cõmilitonib places: Innocentia ad utrũq Res
placere. ꝗͣ aliquẽ ledẽ furto uł fraude. Qui enĩ aliena
qͦlib & mͦ iniustȩ prȩripit. ipse sibi regni celestis adta
claudit. Unde ⁊ p̾dicator egregius quosdã redarguis

Expanded text:
da commisit, illibata consignas, et ne in modicum quid reservandum existimas, unde vel propriis utilitatibus consulis, vel amicis et commilitonibus places? INNOCENTIA AD UTRAQUE RESplacere, quam aliquem furto laedere vel fraude. Qui enim aliena quolibet modo injuste praeripit, ipse sibi regni coelestis aditum claudit. Unde Paulus praedicator egregius quosdam redarguit,
Abbreviated transcription (Latin):
Slectioni continuato studio sẽꝑ insistis. ocłoꝵ caliginẽ
in curris. Si indesinent̾ lacͥmiͦs fundis. ipsos etiã ocłos
amittis. Si prelatis uigiliis psalmos censũ ꝑ soluis. insamẽ
capitis adqͥris. Si cotidiano labore te conficis. ad opꝰ
Pis cͥ ad hȩc ꝑferenda tã longa tempoꝵ ꝓponis spa
inhac uita facias: Añ forte mentẽ excedit qđ saluator
ĩ cũgłio dicit. Uigilate. qͥa nescitis diẽ neq hoiã. Qua ꝓpt̾
discute torporis mnertiã. sẽꝑq memento qͥa regnũ cȩloꝵs
ñ cepidi. neq molles. non desides. s uiolenti uĩq facientes¬

Expanded text:
Si lectioni continuato studio semper insistis, oculorum caliginem incurris; si indesinenter lacrymas fundis, ipsos etiam oculos amittis; si pro te latis vigiliis psalmorum censum persolvis, insaniam capitis acquiris; si quotidiano te conficis labore, Quid tibi adhuc proferenda tam longa temporum promittis spatm horam in hac vita facias? An forte mente excidit quod Salvator in Evangelio dicit: Vigilate, quia nescitis diem, neque horam ? Quapropter discute torporis inertiam, semperque memento quia regnum coelorum non tepidi, non molles, non desides, sed violenti atque ferventes
Abbreviated transcription (Latin):
cos eiꝰ : Si me ꝑsequti sunt. ⁊ uos ꝑsequentur.S qͣt¬
ta sunt in comparatione passionũ illiꝰ quȩ patimꝰ
Ille enĩ obꝓbria. irrisiones. contumelias. al apas. spita
flagella.spine. ã coronã. crucẽq sustinuit. Et nos
miseri ad nr̃am confusionẽ uno sermone fatigamꝰ.
uno u̾bo deicim᷑. E qͥd agimꝰ de eo qđ dicitur. Si ñ co¬
patim᷑. nec conregnabimꝰ: Qua ꝓpt̾ recondendistͥ
irȩ stimuli. ⁊ eiꝰ metuenda dãpnatio. Unde scͥptũ
legimꝰ. Qui irascit᷑ fr̃i suo. reus erit iudicio. Qui aid¬
iiit. dixerit fr̃i suo racha. reus erit concilio. Qn

Expanded text:
nt, et vos persequentur . Sed quanta sunt in comparatione passionum illius quae patimur? ille enim opprobria, irrisiones, contumelias, alapas, sputa, flagella, spineam coronam, crucemque sustinuit; et nos miseri ad nostram confusionem uno sermone fatigamur, uno verbo dejicimur. 30. Et quid agimus de eo quod dicitur: Si non compatimur, nec conregnabimus ? Quapropter retundendi sunt irae stimuli, et ejus metuenda damnatio; unde scriptum legimus: Qui irascitur fratri suo reus erit judicio; qui autem dixerit fratri suo: Racha, reu
Abbreviated transcription (Latin):
legitꝰ. Ueniunt inuestim̃tis oiiũ. in trinsecꝰ autẽ
sant lupi rapaces. In obedientia.
Sions tu. ut peioribꝰ obtemꝑes. de t̾iorib famulatũ
exhibeas. Ce magis quã illos decuerat imꝑare. qͥ cͥ
se est magisterio. Ipse enĩ dixit. Quiuos me audit: audit.
nͥ a d̾o. Quȩ autẽ sunt ad̾o. ordinata st̃. Itaq qͥ resistit
potestati. di ordin ationi. Quales enĩ ẽẽ. debeant hii.
qͥ potestatẽ exercent inter eos. benefici uocant᷑.: Uos
autẽ ñ sic. S qͥ uult in uob̾ e̾e̾ maior. om̃iũ se ruus erit.
sic̃ filiꝰ hominis ñ uenit ministrari. s ministrare. S tam̃

Expanded text:
eniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces . » INOBEDIENTIA DICIT: Quis tu, ut pejoribus obtemperes, deterioribus famulatum exhibeas? Te magis, quam illos decuerat imperare, qui tibi se est magisterio. Ipse enim dicit: « Qui vos audit me audit,  itaque qui resistit potestati, Dei ordinationi resistit. Quales enim esse debeant hi qui potestatem exercent inter eos benefici vocantur; vos autem non sic, sed qui vult in vobis esse major, erit omnium servus; sicut Filius h
Abbreviated transcription (Latin):
unguentoq ꝑ ungens. ablui meruit. Ecce petrꝰ nega¬
tionis suȩ uincłis astrictꝰ. amarissimis lacͥmis nodos¬
sr̃m sanguinis latro obngxiꝰ. uniꝰ bore momento. unaq
confessionis uoce. de cruce ad paradistĩ tͣnsiit. Ecce saulꝰ
uit ita dixerim martirũ cruore totũ se inficiens. apłs
dunt exempla. dent locũ desꝑationis mala colloqͥa:
muerit. saluus erit. rcirsũ. Nolo morte̾ impii dicit

Expanded text:
unguentoque perungens ablui meruit. Ecce Petrus negaunguentoque perungens ablui meruit. Ecce Petrus negationis suae vinculis astrictus, amarissimis lacrymis ne fraterni sanguinis latro obnoxius unius horae momento unaque confessionis voce de cruce ad paradisum transiit . Ecce Saulus imens, et, ut ita dixerim, martyrum cruore totum se inficiens, apostdunt exempla, dent locum desperationis mala colloquia; muerit, salvus erit . Et rursum: Nol
Abbreviated transcription (Latin):
gͣuia ermina. ꝗͣ innumerosa delicta. & pene in melius
necdũ uitã mutasti. nec dũ conu̾sationẽ tuã utilit̾ co¬
rexisti. Ecce enĩ ut cernis mala sẽꝑ consuetudine obligatꝰ
teneris conaris exurg̾e̾. si ꝓercatoꝵ onerib p̾gͣuatꝰ relab̾s
Quid gͦ agendũ ÷ qͣndo de p̾teritis certa dãpnatio immm¬
net. de p̾sentib nulla enendatio succurrit. nͥ ut n̾ amt¬
tant᷑ rerũ cẽporaliũ uoluptates. dũ conseqͥ nequeunt
futuri scłi oblectationes: Spei fidutia:
simul ⁊ homicidio reus. de inferm faucibꝰ dñi miscdĩa
de scribit᷑ lib̾atꝰ. Ecce manasses om̃ium peccatoꝵ nesa
dissimus. impurissimꝰ. ac sordissimꝰ. ille cebrosissimꝰ. qͦ i¬
feleratissimꝰ. ꝑpenitentiã de morte ad uitã rediit.
Ecce magdalene innum̾is sornicationũ sordib inqͥnaa.
ad fontẽ pietatis anxia currens. dñiq uestigia lacͥ¬
mis rigans. capillis tergens. de osculans qͦ ⁊ lambens.

Expanded text:
quae innumerosa delicta, et pene in melius necdum vitam mutasti, necdum conversationem utiliter correxisti? Ecce enim, ut cernis, mala semper consuetudine obligatus teneris. Conaris exsurgere, sed peccatorum oneribus praegravatus, relaberis. Quid ergo agendum est quando de praeteritis certa damnatio imminet, de praesentibus nulla emendatio succurrit, nisi ut non amittantur rerum temporalium voluptates, dum consequi nequeunt futuri saeculi oblectationes? SPEI FIDUCIA Rsimul et homicidio reus, de inferni faucibus Domini misericordia describitur liberatus. dissimus, impurissimus, ac sordidissimus, illecebrosissimus quoque, per poenitentiam tamen de morte ad vitam rediit . Ecce Maria Magdalene, innumeris peccatorum sordibus inquinata, ad fontem pietatis anxia currens, Dominique vestigia lacmis rigans, capillis detergens, deosculansque, et lambens,
Abbreviated transcription (Latin):
ãmonet dicens. frange esurienti panẽ tuũ. ⁊ egenos
uagosq induc indomũ tuã. Cũ uideris nudũ oꝑi eũ
⁊ carnẽ tuã ne despexeris. Memento qͥd purpurato
diuiti contingerit. qͥ ñ ideo dãpnatꝰ ÷ qd̾ aliena ꝑtilie
s qͦd egenti pauꝑi sua ñ tribuerit.⁊ in inferno positoꝰ
in ignẽ et̾nũ. qͥ p̾paratꝰ ÷ diabolo ⁊ angłis eius. Esuri

Expanded text:
egenos vagosque induc in domum tuam; cum videris nudum, operi eum, et carnem tuam ne despexeris . 58. Memento quid purpurato diviti contigerit, qui non ideo damnatus est quod aliena abstulerit, sed quod egenti pauperi sua non tribuerit; unde et in inferno positus in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis
Abbreviated transcription (Latin):
Sita ⁊ut asseris. qͥa dm̃ ubiq ẽẽ. fateris. gͦ nec iste
locis deserendꝰ ⁊̃ quẽ fugere appetis. qͥa in ipso ds ÷. at
inqͥs. meliorẽ in qͥro. ineliorẽ inuerͥto. S respondeo. nũqͥd
meliorẽ. aut ⁊̃i talẽ inuenies. qͣlẽ diabolũ ⁊ hoĩem ꝑdidisse
sc̃s fuit. In monte uͦ securicate corpens. debriat᷑ cã filiabꝰ
peccauit. Qd̾ uidelicet uagationis tediũ ad huc alt̾am
spem maloꝵ reddit. dũ qͦsdã ⁊̃ in uno loco ꝑseuerantes

Expanded text:
st ut asseris, quae ubique Deum esse fateris, ergo nec iste locus deserendus est, quem fugere appetis, quia et in ipso Deus est. At inquis: Meliorem inquiro, meliorem invenio. Sed ego respondeo: Nunquid meliorem, aut etiam talem invenis, qualem diabolum, et hominem perdidisse sanctus fuit; « in monte autem securitate torpens, debriatus, cum filiabus peccavit . » Quod videlicet vagationis studium adhuc alteram speciem reddit, dum quosda
Abbreviated transcription (Latin):
portas : ꝑpende. cũ qͦ merore om̃s intuendi st̃. qͥ incanto
Non ẽ. gͥ contristandum inhis que suades. s econt᷑ magis
rint om̃e malũ aduersum uos mentientes ꝓpt̾ nom᷑

Expanded text:
portas? perpende, cum quo moerore omnes intuendi sunt. qui in tanto portas? perpende, cum quo moerore omnes intuendi sunt. qui in tanto in his contristandum quae suades, sed contra magis rint omne malum adversum vos, mentientes, propter nomen
Abbreviated transcription (Latin):
castitatae. Erursũ. Seruũ inquid dñi ñ opoitał litigar.
s mansuetũ eẽ. ad om̃s doctorẽ. patientẽ. cũ modestia
corripientẽ eos qͥ resistunt. Rursũ q argue. obsec᷑. in¬
crepa. in om̃i patientia ⁊ doctrina. Qd uidelicet malũ
ꝓt̾uiȩ det̾ius adhuc subditos quã p̾latos uocet. Sepius
eniꝰ contingit. ut leniter ac cũ caritatis dulcedine pla¬
tã correptionẽ sꝑnant. ⁊ contͣ humilitatis u̾ba. despecto¬
ipse sibi facit iniuriã. Quo cont᷑ de illo qͥ ꝑ increpationẽ
ꝑficit dicit᷑. Argue sapientẽ. ⁊ amabit te. Tumor.¬
non susurrandi suspectio. s si aut st̾ q̃ corrigant᷑ manites¬
tanda. aut certe si dest̾. humili ꝓtestatione neganda.
Quia ⁊ apłs admonet nullam occasionẽ dare diabolo
ipsi idolũ ꝓ nichilo ducentes. iimolata qͣsi innorios
cibos sumerent. infirmas tam̃̾ fr̃m conscientias ꝑhoc factĩ
Uͥo habes. unde gaudeas. cũ tanta mala deꝑximis

Expanded text:
n oportet litigare, sed mansuetum esse ad omnes: doctorem patientem, cum modestia corripientem eos qui resistunt. » Rursumque: « Argue, obsecra, increpa, in omni patientia et doctrina . » Quod videlicet malum proterviae, deterius adhuc subditis quam praelatis nocet. Saepius enim contigit ut leniter ac cum charitatis dulcedine prolatam correctionem spernant, et contra humilitatis verba, despectioipse sibi facit injuriam . Econtra vero de illo qui per increpationem proficit, dicit: Argue sapientem, non susurrandi suspicio, sed si adsunt quae corrigantur, manifestanda, aut certe si desunt, humili protestatione neganda: quia et Apostolus monet, « nullam occasionem dare diabolo quam idolum pro nihilo ducentes, immolata quasi innoxios cibos sumerent, infirmas tamen fratrum conscientias per hoc factum ristitia:  Quid habes unde gaudeas, cum tanta mala de proximis
Abbreviated transcription (Latin):
riastandicandi. suas uindicent irati. Quid qͦ de illis dicendũ ÷
qͥ furore cecitatis usq ad uerba ꝓruunt maledictionis.
nͥ hoc qd̵ apłs ait. Neq maledici regnũ dĩ possidebt̃.
Qd̾iacob exaggerando detestans ait. binguã nullus
hominũ domare potest. inqͥetũ malũ plena ueneno
mortifero. In ipsa benedicimꝰ dñm ⁊ patrẽ. In ipsa ma-

Expanded text:
rias vindicandi, suas vindicant irati. Quid quoque de illis dicendum est, rias vindicandi, suas vindicant irati. Quid quoque de illis dicendum est, qui furore caecitatis usque ad verba proruunt maledictionis, nisi hoc quod Apostolus ait: « Neque maledici regnum Dei possidebunt? » Quod Jacobus exaggerando detestans ait: « Linguam nullus hominum potest domare: inquietum malum, plenum veneno mortifero. In ipsa benedicimus D
Abbreviated transcription (Latin):
atã p̾cẽ effundas. nͥ pͥus offensũ ꝑrimũ satis faciendo ad
lenitatis mansuetudinẽ ꝑducas. Munꝰ enĩ nr̃m ÷ oratio
nr̃a. Altare uͦ nr̃m ÷ cor. Ille autẽ qͥ hoc facere quotiens
int̾ duos ira sine causa fuerit excitata studuerit. pmissã
dĩpnationẽ in currit nequaꝗͣ. S sunt multi. qͥpe tentib
sibi ueniã delicta ñ remictunt. Contra qͦs illa dm̃ senten
tia uenit. qua dr̃. Siñ remiseritis hominibꝰ peccata eoꝵ.
nec pat̾ u̾r celestis remittie uob̃ peccata ur̃a Plura sunt
inqͥs quȩ conmittit.⁊ me sepus offendit. Ad hec ñ ego.
s dñs respondit. Nã cũ petrꝰ ad eũ diceret quotiens pec¬
cabit in me fr̃ meus. dimittã illi usq septies. ꝓille ad
eũ. Nondico tibi in qͥd usq septies. s usq septuagies sep-¬
ties. Quã multi sunt autẽ qͥ suas iniurias tarde relaxant.
dei uͦ citiꝰ indulgent. Fit q ñ nunꝗͣ ut occasione dm̃ iniu¬

Expanded text:
citam precem effundas, nisi prius offensum proximum satisfaciendo ad lenitatis mansuetudinem perducas. Munus enim nostrum, est oratio nostra: altare vero nostrum est cor. Ille autem qui hoc facere quotiens inter duos ira sine causa fuerit excitata studuerit, praemissam damnationem nequaquam incurret. Sed sunt multi, qui petenti sibi veniam delicta non remittuntia venit, qua dicitur: « Si non remiseritis hominibus peccata eorum, nec Pater vester coelestis remittet vobis peccata vestra . » Plura sunt, inquis, quae committit, et me saepius offendit. Ad haec non ego, sed Dominus respondet: Nam cum Petrus ad eum diceret: « Quoties peccabit in me frater meus, dimittam illi usque septies? » Ille ad eum: « Non dico tibi, inquit, usque septies, sed usque septuagies septies . » Quam multi autem sunt qui suas injurias tarde relaxant, Dei vero citius indulgent: fitque nonnunquam ut occasione Domini inju
Abbreviated transcription (Latin):
mea sollicitudo. aptũ corripiendi tẽpꝰ expectans pecca-¬
torẽ arguã. & eiꝰ dllicta contra faciẽ eiꝰ statuã. At inqͥs.
llon odi. s amo. quẽ ita in absconditis diuidicans rep̾hendo.
Qtiã sit autẽꝰ de testanda obtrectacio ꝑximi. plersq
in locis eloqͥa diuma testant᷑. Unde ÷ ⁊ illud. Det̾hentẽ
aduersus ꝑximũ suũ occultȩ. hunc ꝑsequebar. Sillud¬
Qui detͣhit fr̃i. dcͤrahit legi. Illudq. Qui detͣhit fr̃i. gi¬
dicabit᷑. Nec ñ & illad apłi pauli. Uidete nei dum in¬
uicẽ mordetis. ab inuicẽ cõsumamini.Ra.
immo patient̾ tolerare. peccatũ est. qͥa sim̃ eis cũ mus¬
na exasꝑatione resistit᷑. cont ᷑ te de inceps sine menti

Expanded text:
mea sollicitudo, aptum corripiendi tempus exspectans, peccamea sollicitudo, aptum corripiendi tempus exspectans, peccatorem arguam, et ejus delicta contra faciem illius statuam. At inquis: Non odi, sed amo quem ita in abscondito dijudicans reprehendo. Quam sit autem detestanda detractio proximi, plerisque in locis eloquia divina testantur. Unde est illud: Detrahentem adversus proximum suum occulte, hunc persequebar Qui detrahit fratri, detrahit legi ; illudque: Qui detrahit fratri, eradicabitur; nec non et illud Apostoli Pauli: Videte, necdum invicem mordetis, abinvicem consumamini .  patienter tolerare, peccatum est. Quae etsi non eis cum magna exasperatione resistitur, contra te deinceps sine mensur
Abbreviated transcription (Latin):
ec tacencla sunt mala pximi. nec consentienda. cͥ¬
s caritate fr̃na. in faciẽ ꝑximus redarguendus. ñ autẽ
occulte detͣhendꝰ. Qđ si obicit᷑ iccirco fr̃ẽm corã ocdis incre¬
pare nolle. ne g̃casꝑatꝰ ñ incorrectionẽ ꝓficiat. s pagis
e correptione scandalñ sumat. occurrit diaina scͥpt᷑a.
⁊ uersa uice hoc magis scandalũ ẽẽi denunciat dicens.
Sedens adu̾sus fr̃em tuũ g t̾hebas. ⁊ adu̾sus filiũ matris
dethentẽ intelligit. ꝗͣ qui corripientẽ sastinet. Et qͥa
non ñ ꝗͣ errata delinquentiũ ad tẽpus silentio tegen¬
le autẽ exhoc discreto silentio de. tͣctores sibi applau¬
d̾ent. qͥ dum sẽꝑ occulte derogare malunt. ñ ꝗͣ in aꝑtã
increpationẽ ꝓsiliunt. ad huc sub infert᷑. Existimasti
iniqͥtatẽ. qd̃ ero tui similis. Ac si diceret᷑. Iniquũ ẽ. cogi-¬
tare. ut inde detttori simił appareã. unde ad cẽpꝰ reticens.
nec de rogans. locũ apte correptionis expecto. Unde &¬

Expanded text:
ec tacenda sunt mala proximi, nec consentienda, sed charitate fraterna in faciem proximus est redarguendus, non autem occulte detrahendus. Quod si objicitur: Idcirco fratrem coram oculis increpare nolle, ne exasperatus non correptione proficiat, sed magis ex correptione scandalum sumat, occurrit Scriptura divina, et versa vice hoc magis scandalum esse denuntiat, dicens: Sedens adversus fratrem tuum detrahebas, et adversus filium matris detrahentem intelligit, quam qui corripientem sustinet, et quia nonnunquam errata delinquentium ad tempus silentio tegenisti, et tacui. Ne autem ex hoc discreto silentio detractores sibi plauderent, qui, dum semper occulte derogare malunt, nunquam in apertam increpationem prosiliunt, adhuc subinfertur: Existimasti inique, quod ero tibi similis; acsi diceretur: Iniquum est cogitare ut inde detractori similis appaream, unde ad tempus reticens, nec derogans, locum apertae correctionis exspecto; unde