comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
raphe crea dm̃ stan¬
tia. et nẽ ipsa qͥdẽ se¬
raphem alibi lectitari
dix̃ stantia et ipsa nẽ¬
utrogenere eaꝓtulis¬
se habemꝰ et s̃iminimã
auctoritatẽ ex consue¬
tudine ecłiae. quae so¬
let quotidie inoratione
quae sec̃ suꝑ mensam
ꝓferre leata seraphin
DELIORA PRIMA
agiificentis sĩmȩ
et gloriosissime
atq xp̃ianissime impr̃
de oꝑariis qui om̃i hora
uolunt adsistere inser
inprospis et aduersis.
ut abilla hora inchoem.
qua pat̃ familias com¬
dux oꝑarios iniuntam
suam. Sc̃a ecłia ꝓcul
dubio .ẽ. uinea pater¬
familias qua ita oratꝰ

Expanded text:
raphin circa Deum stanraphin circa Deum stantia, et ne ipsa quidem seraphin alibi lectitari. dixit stantia, et ipsa neutro genere ea protulisse. Habemus et non minimam auctoritatem ex consuetudine Ecclesiae, quae solet quotidie in oratione quae fit super mensam proferre, Beata seraphinDe Prima. Magnificentissime et gloriosissime atque Christianissime imperade operariis qui omni hora volunt assistere in serin prosperis et adversis, ut ab illa hora inchoem qua paterfamilias conducit operarios in vineam suam. Sancta Ecclesia procul dubio est vinea patrisfamilias, quae ita
Abbreviated transcription (Latin):
latinis latinus fuit lo¬
quutꝰ ipse erat latinus.
paula et filia eiꝰ eusto¬
chium. latinae erant.
Ex hoc intellꝗ̃ gere pos¬
sumꝰ qđ nos latini debe¬
nius illorũ ministronꝰ
nomina masculino ge¬
nere tenere iuxta
ebracam auetoritatẽ
Et ubi dt̃. Ñ quo sexus
inministridĩ sit. sed qͦ
unum qđq iuxta lin¬
gua suae ꝓpͥetatẽ diuer¬
sis appelletꝰ generibus
ex hoc intelligimꝰ qđ al¬
terius generisst minis¬
tri memorati inꝑegri¬
na lingua. Dĩc beda
in libro pͥmo de tabna¬
culo et uassis eiꝰ: et qͥdẽ
numero singulari che¬
rub.plurali autẽ
generis masculini sed
greca consue. tudo ne¬
utrogenere cherubin
posuit m.lictera .ii.
.N mnutata uerũ nr̃
int̃ pres ebreũ sequutꝰ
id omĩa masculino ge¬
nere posuit. monstra¬
bo itm ubi idem inter¬
pres. hiron ponat sẽ¬
raphini neutro genere
Scribit in libro quẽ sec̃
desera plim quae legun¬
tur inisaia. int̃ceta.
tra isaiam uidisse se¬

Expanded text:
Latinus Latinis fuit loLatinus Latinis fuit locutus. Ipse erat Latinus, Paula et filia ejus Eustochium Latinae erant. Ex hoc intelligere possumus, quod nos Latini debemus illorum ministrorum nomina masculino genere tenere juxta Hebraicam auctoritatem, Et ubi dicit: « Non quo sexus in ministris Dei sit, sed quo unumquodque juxta linguae suae proprietatem diversis appelletur generibus: » ex hoc intelligimus quod alterius generis sunt ministri memorati in peregrina lingua. Dicit Beda in libro primo de tabernaculo et vasis ejus: « Et quidem numero singulari cherub, plurali autem generis masculini; sed Graeca consuetudo neutro genere cherubin posuit, m littera in n mutata. Verum noster interpres Hebraeum secutus idioma, masculino genere posuit. » Monstrabo iterum ubi idem interpres Hieronymus ponat seraphin neutro genere. Scribit in libro quem fecit de seraphin quae leguntur in Isaia inter caetera: « tra Isaiam vidisse se
Abbreviated transcription (Latin):
ignata .ẽ. frater¬
nitas ura nobis
mandare ut auc¬
torem illũ uob nomi¬
narem qͥ distinctionẽ
fac̃ int̃seraphin qnđo
neutri generis . e et
lim. Nam omia muhi
inpromptu possunt
occurrere quae de iłł
agmminib legis ec legi
Tam illum auctorem
mͦ promam qͥ discer¬
nit int̃cerubin neu¬
tri generis et mascuł.
nec ñ et illũ qͥsera phin
ꝑmasculini generis:
dic etneũ. ꝑ.N. or inor
qđ eisdem finalibus
lit teris t̃minecur
apud grecos cerubin
et seraphin. Dic hiero¬
nimꝰ intractatu ere¬
chielis tertii libri
quã ꝗ pleriqua ce¬
rubin neutrali ge¬
nere numeroq: plu¬
rali dici putent. nos
scire debemꝰ singula¬
ri numero. eẽ cheru¬
bin generis masculini.
et plurali eiusdẽ gene¬
ri cherubim. N quo
sexus inministri dĩ
iuxta lingue suae ꝓpͥ¬
etatem diuersis appel¬
letꝰ generib Angeli
uocant᷑ numero plu¬
rali malachim : et
cherubim etseraphim
eiusdẽ generis et nu¬
meri Ubi sc̃s hierõn
dĩc. Nos scire debemꝰ.

Expanded text:
ignata est fraternitas vestra nobis mandare, ut auctorem illum vobis nominarem, qui distinctionem facit inter Seraphin, quando neutri generis est, et lini. Non omnia mihi in promptu possunt occurrere, quae de illis agminibus legistis et legi. Tamen illum auctorem modo promam qui discernit inter cherubin neutri generis et masculini, nec non et illum qui Seraphim per m, masculi generis dicit, et neutri per n. Opinor quod eisdem finalibus litteris terminetur apud Graecos cherubin et seraphin. Dicit Hieronymus in tractatu Ezechielis tertii libri: « Quanquam plerique cherubin neutrali genere numeroque plurali dici putent, nos scire debemus singulari numero esse cherub generis masculini, et plurali ejusdem generis cherubim, non quo sexus in ministri Dei juxta linguae suae proprietatem diversis appelletur generibus. Angeli vocantur numero plurali Malachim, et cherubim et seraphim ejusdem generis et numeri. » Ubi sanctus Hieronymus dicit, nos scire debemus quod
Abbreviated transcription (Latin):
cio p̃eat᷑. ut ñpossint
tantũ pualere qͣͥtinꝰ
ab eodẽ concilio aliquẽ
sẽparent ꝑ astutiam
suã. Simili mͦ faciebat
moyses qndo archa
eleuabat᷑ adportan¬
dum dicebat enim.
Surge dñe et dissipentꝰ᷑
inimicitui: et fugiant
qͥoder eũ a facie tua.
Nos em̃ sp̃italit̃ sumus
illa archa. Sic enum
Cotide circũdabat᷑
ipsa ab inimicis. sic et
sc̃a ecłia usq infinẽ
circũdabit᷑ ãꝑsecuto¬
rib siue aꝑtis. siue oc¬
cultis. Seqͥtꝰ posuĩt de¬
p̃catio nr̃i opilionis
gloriae scãe trinita¬
cis quã dep̃camur
rio. Recordatꝰ opilio
nr̃ sermonis dñi quẽ
dix. sĩne me nihil po¬
cestis facere. De addi¬
tione gloria patriꝑ
diuersi loca. Inron
Scripsĩt inepła sua
addamasũ papam
Curininemoratu tem¬

Expanded text:
io precatur, ut non possint tantum praevalere quatenus ab eodem conciliabulo aliquem separent per astutiam suam. Simili modo faciebat Moyses, quando arca elevabatur ad portandum. Dicebant enim: Surge, Domine, et dissipentur inimici tui, et fugiant qui oderunt te, a facie tua. Nos enim spiritaliter sumus illa arca. Sicut enim quotidie circumdabatur illa ab inimicis, sic et sancta Ecclesia usque in finem circumdabitur a persecutoribus, sive apertis, sive occultis. Sequitur, post deprecationem nostri opilionis, Gloria sanctae Trinitatis, quam deprecamur rio. Recordatur opilio noster sermonis Domini, quem dixit, Sine me nihil potestis facere. De additione, Gloria patri per diversa loca, Hieronymus scripsit in epistola sua ad Damasum papam. Cur in memorato tem
Abbreviated transcription (Latin):
uberius Inatq: uinim
ꝑ angustiã torcolaris.
et spoliationẽ carnaliũ
delectationũ. Qđ quasi
ꝑ qđdam curcolar incro¬
eat incellariũ̃ xt̃ nae do¬
mus Vinũ qđ expͥmitur
abuua ꝑ pressura torco¬
laris desideriũ nr̃ m fer¬
uens ẽ. qđ exuitꝰ a car¬
nali desiderio : ut dignũ
sit recondi in promptua¬
rio dm̃. fructui uinde
multae aduerse ferxe
insidiant ut eũ furent᷑
et traicient insuũ corpꝰ¬
Eisdem feris possunt c̃¬
apparitores saul qͥuo
ad int̃ficiendu. Nenim
desunt nob id ⁊yphei.
qͥ int̃ p̃tantꝰ florentes
quos intellgͥgimꝰ diaboli
catem caducã suuis osten¬
dat. Ipse enĩsiue ꝑsẽ sue
ꝑ membra sua insidiatꝰ
et fieret: nisi uinea
dñi quae nos sumꝰ ha¬
beret sp̃em circum sẽ
atq: cultores infrase.
Sepes eñ custodia
dñi .ẽ. circa electos
suos. Cultores enim
ut p̃diximꝰ st̃ doctores
et p̃positi ecłiae . Illa
sepe circũdatꝰ erat:
dđ qnđo ⁊ yphei e⁊ cir¬
cumdeder acideo sal¬

Expanded text:
inum per angustiam torcularis, et exspoliationem carnalium delectationum, quod quasi per quoddam torcular introeat in cellarium aeternae domus. Vinum quod exprimitur ab uva per pressuram torcularis desiderium nostrum fervens est, quod exuitur a carnali desiderio, ut dignum sit recondi in promptuario Domini. Fructui vineae multae adversae ferae insidiantur, ut eum furentur et trajiciant in corpidem feris possunt coapparitores Saul, qui ad interficiendum. Non enim desunt nobis iidem Zyphaei, qui interpretantur florentes: quos intelligimus diaboli prosperitatem caducam suis ostendat. Ipse enim sive per se, sive per membra sua insidiaturEt fieret, nisi vinea Domini, quae nos sumus, haberet sepem circum se atque cultores infra se. Sepes enim custodia Domini est circa electos suos: Cultores enim, ut praediximus, sunt doctores et praepositi Ecclesiae. Illa sepe circumdatus erat David quando Zyphaei eum circumdederunt; ac ideo sal
Abbreviated transcription (Latin):
landã ueniã exurge¬
rent quorũ exemplo
reor mecłia morem
in oleisse pulcherri¬
mum: ut ꝑsingula di¬
uenae psal.odie horas
lectio una deuter onomio
nouo cistamto cunetis
audientibi excorded¬
cacꝰ et sic apłicis q¬
firmati uerb adinstan¬
tiam adorationis genu¬
flectant. Sed ethuris
nocturnis cũ laburib
cessatꝰ oꝑum libere
auditu lectionũ duu¬
narum aures accõmo¬
dent᷑. Ex inspiratione
qͣ inspiratꝰ .ẽ. Domnus
sum diei siue noctis
habere exordiũ alibro

Expanded text:
landum veniam exsurgelandum veniam exsurgeret? Quorum exemplo reor in Ecclesia morem inolevisse pulcherrimum, ut per singulas divinae psalmodiae horas, lectio una de Veteri sive Novo Testamento cunctis audientibus ex corde dicatur, et sic aposfirmati verbis, ad instantiam orationis genuflectant, sed et nocturnis horis cum a laboribus cessatur operum, liberae auditui lectionum divinarum aures accommodentur. Ex inspiratione qua inspiratus est dominus sum diei sive noctis, habe
Abbreviated transcription (Latin):
hlisita ꝑlectis inuemi¬
mus in libro esdie qͥ
pꝰ danielem fuit quat
indie populũ diei ado¬
russe dñm et confessũ
.ẽe. peccata sua ita
scriptũ .ẽ. in inemorato
libro. Conuener filu
isrł imeiunio et saccis
et humus suꝑ cos et se¬
paratum .e. sem flio¬
rum usrł ab omnifilio
aliengenae eisteter
et confitibantꝰ pec¬
ta sua. et iniqͥtates
patru suoru. et con¬
scrrexer adstantũ
et leger inuolumine
legis dñi di sui quat.
indie: et quat in noc¬
te confitebantꝰ ec ado¬
rabunt dum dmsuũ.
Unde beda sic tractat¬
enĩ noninis etꝰ᷑ tantũ
populutam eximia.
habisse uirã pietatis
ut quat indie. Ut est
pͥmomane t̃tia hora
Sexta et nona quib:
orationes sine psalmo¬
die bucandum erat
audiciu se legis diumae
contiaderentq: inno¬
uata indmm̃te purior
ac deuoror adde p̃can¬
dum eiꝰ misdiam redi¬
ret : Sed et innocte
quat̃ excusso tempore
somni ad conficenda
peccata sua et postu¬

Expanded text:
His ita perlectis, inveniHis ita perlectis, invenimus in libro Esdrae, qui post Danielem fuit, quater in die populum Dei adorasse Dominum et confessum esse peccata sua. Ita enim scriptum est in memorato libro: Convenerunt filii Israel in jejunio et saccis, et humus super eos, et separatum est semen filiorum Israel ab omni filio alienigenae, et steterunt, et confitebantur peccata sua et iniquitates patrum suorum, et consurrexerunt ad standum, et legerunt, in volumine legis Domini Dei sui: quater in die, et quater in nocte confitebantur et adorabant Dominum Deum suum. Unde Beda sic in tractatenim non miretur tantum populum tam eximiam habuisse curam pietatis, ut quater in die, hoc est primo mane, tertia hora, sexta et nona, quibus orationi sive psalmodiae vacandum erat, auditui se legis divinae contraderet, quo innovata in Deum mente, purior ac devotior ad deprecandam ejus misericordiam rediret? Sed et nocte quater excusso torpore somni, ad confitendum peccata sua et postu
Abbreviated transcription (Latin):
cenet. Cursus ista ut
pͥmo oꝑari studeat
Ec pͦ ea docere. Hoc ex¬
emplam reliquit nob
Quae coepit iħs face¬
re et docere psalmi
ad doctrinã. Inp̃sen¬
ut opinor mos inoleuit:
ut ꝑmonasteria do
deuota legatꝰ lẽc
in capitulo qͣtinus hi
qͥ dieb ac noctib occu¬
patisunt inseruitio dñi
ñ sint sine lectione
Audi sunt caelestis pa¬
buli nse possunt con¬
tinere : qͥ in omni hora
quantũ cumq sit
uiducent decibo
scripturarum
initiatae sunt ad ad¬
orandũ dm ad aniele
ꝓphaeta. dequib: ita
scriptũ ẽ in libro eius
id consticuta legum
ingressus ẽ. indomũ
suã et fenestris aꝑts
incaenaculo suo con¬
tra hierłm trib cẽ¬
porib indie flectebat
genua sua. Vnde hie¬
ronimꝰ in explanatione
eiusdẽ libri. Tria aut
tempora quib: dõflec¬
tenda st̃ genua. Ter¬
tiam horã et sextam
et nonã eđiastica
traditio intelligit.
Deniq t̃tia hora des
trus comedere adora¬
tionẽ ascendit tana¬
culum
Nona petrus et ioħ ꝑ
gebant ad templum

Expanded text:
tenet iste cursus, ut primum operari studeat, et postea docere. Hoc exemplum reliquit nobis Quae coepit Jesus facere et docere. Psalmi ad doctrinam. Unut opinor, mos inolevit, ut per monasteria Deo devota legatur lectio in capitulo, quatenus hi qui diebus ac noctibus occupati sunt in servitio Domini, non sint sine lectione. Avidi sunt coelestis pabuli: non se possunt continere quin omni hora, quantumcunque sit, manducent de cibo Scripturarum.initiatae sunt ad adorandum Deum a Daniele propheta, de quibus ita scriptum est in libro ejus: id est, constitutam legem, ingressus est in domum suam et fenestris apertis in coenaculo suo contra Hierusalem, tribus temporibus in die flectebat genua sua. Unde Hieronymus in explanatione ejusdem libri: Tria autem tempora, quibus Deo flectenda sunt genua, tertiam horam, et sextam, et nonam, ecclesiastica traditio intelligit. Denique tertia hora desctrus comedere, ad orationem ascendit in coenaculum. Nona Petrus et Joannes pergebant ad templum.
Abbreviated transcription (Latin):
ec ꝑ illum accepit hanc
gratiã ut uissitudinẽ
suae inpellationis fra¬
trib atq: condisc̃ipu¬
lis ministret. et recolat.
atq: ad memoriã re¬
ducat ꝗ orationem
p̃cedit salutatio et
nem uocauit sc̃s am¬
brosius postulationẽ
Postulationẽ namq
agustinꝰ deputit in
oratione missae ꝗ solet
sacerdos dicere pͦ cõ¬
munionẽ quã oratio¬
nem ubi subseqͥt᷑: be¬
nedictio et gratiarum
accio. Hoc enĩ sonant
uerba: benedicamꝰ
dño. et dõ gratias. haec
enĩ utraq: ad gratiar
actionẽ referenda st̃.
Qua oratione paulus
corludo ceteras ora¬

Expanded text:
er illum accepit hanc gratiam ut vicissitudinem suae interpellationis fratribus atque condiscipulis ministret, et recolat, atque ad memoriam reducat. Quam orationem praecedit salutatio, et nem vocavit sanctus Ambrosius postulationem. Postulationem namque Augustinus deputat in oratione missae, quam solet sacerdos dicere post communionem. Quam orationem ubique subsequitur benedictio et gratiarum actio: hoc enim sonant verba, Benedicamus Domino, et, Deo gratias. Haec enim utraque ad gratiarum actionem referenda sunt, qua oratione Paulus concludit caeteras ora
Abbreviated transcription (Latin):
ħt ut conuerti chorũ
tutũ faciat adirium
atq: totã intencionẽ
uluis adrem piria agi¬
tur officiũ sic uti t¬
surge dne adiuuanos
et aduuiia uirtute bra¬
chitui adoꝑandum :÷
et liba deinsidus quae
ꝓparitaest contranus.
hanc pecitionẽ intentio
mentis debec insẽ re¬
tinere inosficia pͥmȩ.

Expanded text:
 ut converti chorum totum faciat ad unum, atque totam intentionem illius ad rem, pro qua agitur officium. Sicuti esurge, Domine, adjuva nos et adjuva virtute brachii tui ad operandum, et libera de insidiis, quae paratae sunt contra nos. Hanc petitionem intentio mentis debet in se retinere in officio Primae.
Abbreviated transcription (Latin):
rogaut eos dicens. si
sp̃m scm accepistis cre¬
dentes : Quos pͦea bap¬
tiz auit qͥa iohsbaptis¬
mate erant baptizati
et inposuit eis manꝰ: ut
perunt olim qͥdã sp̃m
sc̃msine in positione
manꝰ etiam ante quã

Expanded text:
rrogavit eos dicens: Si Spiritum sanctum accepistis credentes? quos postea baptizavit, quia Joannis baptismate erant baptizati, et imposuit eis manus, utperunt olim quidam Spiritum sanctum sine impositione manus, etiam antequam
Abbreviated transcription (Latin):
bundauerit iustitia
ur̃a plus quã scribarũ
et pharis eorũ : ñ intra¬
bitis in regnũ caelorũ.
Uere inbaptismo dimit¬
tunt᷑ nr̃a peccata et
consẽpelim᷑ xp̃o inre¬
surrectione iustifica¬
mur. Sic̃ dic apłs mnor¬

Expanded text:
bundaverit justitia vestra plus quam Scribarum et Pharisaeorum, non intrabitis in regnum coelorum. Vere in baptismo dimittuntur nostra peccata, et consepelimur Christo, in resurrectione justificamur, sicut dicit aposto
Abbreviated transcription (Latin):
Ore cerei deponatur
inaquã ad inuocatio
nem sp̃s sc̃i qm ipsi sp̃s
sc̃i. DeUNCTIOΝE CRISMa
TIS A PRD̃O: et deIMpOSI¬
tione onus ep̃i suꝑ
neopytuo
ritequa aliqͥd dicatꝰ
demanꝰ inpositione
Dep̃i. Dicendum ẽ
quio decausa unguitꝰ
neo fytus a prbo inuer¬
tice capies ut ingestis
poritificalib legit silu¬
uester papa cuusticuit.
ut aprbo ungueretur
neo fytus incesebro ita
enĩ scriptũ .ẽ. hnc consti¬
tuit. ut baptizatũ lini¬
at prħ crismate leua¬
tum deaqua ꝓpter
occasionem transitus
mortis. qͦ tempr silues¬
ter regeneret ecłiam
manifestũ .ẽ. hoc enim
tempore qͦ nicenũ con¬
cilium confirmatum .ẽ.
subpio imꝑature constan¬
cino. De in utreor patres
sc̃i constituer. ut ungue¬
rentꝰ neo fyti a prbis
crisinate. consecrato
doctor gregius. Reda

Expanded text:
nantur, illuminantur et neophytorum. Postquam enim Spiritus sanctus purgaverit corda neophytorum, et eos introduxerit in sotione manus episcopi super neophytum. Antequam aliquid dicatur de manus impositione episcopi, dicendum est, qua de causa ungatur neophytus a presbytero in vertice capitis. Ut in gestis pontificalibus legitur, Sylvester papa instituit, ut a presbytero ungeretur neophytus in cerebro; ita enim scriptum est: Hic constituit, ut baptizatum liniat presbyter chrismate levatum de aqua propter occasionem transitus mortis +. Quo tempore Sylvester regeret Ecclesiam, manifestum est: hoc est, tempore quo Nicaenum concilium confirmatum est sub imperatore Constantino. Dein, ut reor, Patres sancti constituerunt, ut ungerentur neophyti a presbyteris chrismate consecrato docto
Abbreviated transcription (Latin):
defide scae trinitatis
atq dispensatione
incarnationis dñi ac
statu ñae ecłiae. Mo¬
dus orationis quã p̃tu¬
limꝰ adeos aspic̃ quide
leuib peccatis etco¬
tidi anis conpunguniꝰ.
Sunt eñ utriq: inñra
ecłia. scilicet. et qͥmnbo¬
nitate ꝑ manser: et qͥ
corruer peccando. sed
festinant cutidie re¬
surgere ꝑpenitentiã.
Pepsona illorũ dicitur.
Uiuet anima mea et
animamea perratib
meis acde inuiuet ꝑ
conuersionẽ etiudicia

Expanded text:
de fide sanctae Trinitatis, atque dispensatione incarnationis Domini, ac statu nostrae Ecclesiae. Modus orationis quem praetulimus, ad eos aspicit qui de levibus peccatis et quotidianis compunguntur. Sunt enim utrique in nostra Ecclesia, scilicet et qui in bonitate permanserunt, et qui corruerunt peccando, sed festinant quotidie resurgere per poenitentiam. Ex persona illorum dicitur: Vivet anima mea, etanima mea pro erratibus meis, at dein vivet per conversionem. Et judicia
Abbreviated transcription (Latin):
strat uersus sequens
paenitendo conuersise.
amalo adulteri homi¬
cidirpꝰ illũ psalmũ com¬
muatsẽ totus grexdõ.
pastor simul cũ oribus
ecdic̃. Respice inser us
cuos etinoꝑa tua et
dirige filios eoru. Hoc de¬
bemꝰ cũhis uerł tenere
minte: ut filios nr̃os co¬
gicemꝰ cogitationesq
nascunt᷑ exm̃te qua¬
cenus illas dirigat ds̃
secundũ suũ benepla¬
citum. Et insẽquuientib
ubi dic . etoꝑa manuũ
tuarũ dirige suꝑ nos
oꝑa ꝓcedentia excog¬
tationib: Ac de in sin¬
gularis opiliu ꝓtato
et sẽrmones nr̃os qͥꝑ
os offeruntꝰ : ecopa
manuũ nr̃arũ ut pos¬
simus placere in coñ¬
spectu tuo. et sic tan¬
dem securi ꝓperamus
adoꝑa necessaria hic¬

Expanded text:
strat versus sequens:poenitendo conversus est a malo adulterii et homicidii. Post illum psalmum commendat se totus grex Deo, pastor simul cum ovibus, et dicit: Respice in servos tuos et in opera tua, et dirige filios eorum. Hoc debemus cum his verbis tenere in mente, ut filios nostros cogitemus cogitationes quae nascuntur ex mente, quatenus illas dirigat Deus secundum suum beneplacitum; et in sequentibus ubi dicit: Et opera manuum nostrarum dirige super nos opera procedentia ex cogitationibus. Ac deinde singularis opilio pro toet sermones nostros, qui per os offeruntur, et opera manuum nostrarum, ut possimus placere in conspectu tuo. Et sic tandem securi properamus ad opera necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o cũ baptizant eris¬
mate baptizatos un¬
guere licet. sed quod
ab ep̃o fuerit consecra¬
tum N tam̃ frontem
exeodem oleo signare
qđ solis debet ep̃is cũ
tradunt sp̃m paracli¬
tum baptizatis. Qđsi
antea agebatꝰ super¬
flue consticutũ . ẽ.
matis ageretꝰ usq
ad illud tempꝰ ñgene¬
raliter om̃s bapcira¬
bant᷑: p̃cipue cũ imꝑa¬
tores et ministri eon
pagani erant. ac ideo
facile neo fytis potuit
dos qͥiungit neofytũ
uerb sũae orationis so¬
lutionẽ uinculorũ et
alligationẽ uulnerũ
monstrat dicendo.

Expanded text:
opo, cum baptizant, chrismate baptizatos ungere licet, sed quod ab episcopo fuerit consecratum: non tamen frontem ex eodem oleo signare, quod solis debetur episcopis, cum tradunt Spiritum paraclitum baptizatis. Quod si antea agebatur superflue constitutum a sancmatis ageretur: usque ad illud tempus non generaliter omnes baptizabantur, praecipue cum imperatores et ministri eorum pagani erant, ac ideo non facile neophytis potuit dos, qui ungit neophytum, verbis suae orationis solutionem vinculorum et alligationem vulnerum monstrat, dicendo:
Abbreviated transcription (Latin):
ta uoce id .ẽ. alto m̃¬
tis affectu dep̃catꝰ.
ut dignetꝰ aduenire
adipsa aquã. Ita di¬
cendo. Descendat in
hanc plenitudinem
fontis uirtꝰ sp̃s tui.
Quae dep̃canda sunt
utabi oꝑetꝰ sequentia
uerba monstrant p̃
dotis ut descendat
uirtꝰ sp̃s sc̃i inaquam
ntꝰ inaquã. Quare hi:
Misi ut demonstrecur
mͦ cereus signare sp̃m
sc̃m. legitꝰ unã colum¬
nam fuisse initinere
filiorũ isrł quaȩ utrũ¬
q haberet inministe¬
rio. hoc .ẽ. utlux eis
eet. in nocte. exuna
parte. et exaltera ꝓ¬
tectio nubis indie.
De qua dt̃ sc̃s agustinꝰ
in libro contra faustũ.
lumna. qr rectꝰ et fir¬
mus et fulgens infirmi¬
catem inram. ꝑ noctẽ
lucens ꝑ diẽ ñ lucens
Et ut qͥ nuident uideanT
et qͥuident cecifiant
Legunt᷑q q̃si duae ut
nra trans latio tenet.
dñs aut p̃cedebat eos
adostendendam uiã ꝑdẽ
in columna nubis: et
ꝑ noctẽ incolumna
ignis. ut enĩ ꝑpartem
inluminatã ad memoriã
reducimꝰ colũna ignis.

Expanded text:
ta voce, id est, alto mentis affectu deprecatur, ut dignetur advenire ad ipsam aquam ita dicendo: Descendat in hanc plenitudinem fontis virtus Spiritus tui. Quae deprecanda sunt, ut ibi operetur, sequentia verba monstrant pradotis, ut descendat virtus Spiritus sancti in aquam, nuntur in aquam. Quare hoc? nisi ut demonstretur modo cereus signare Spiritum sanctum? Legitur unam columnam fuisse in itinere filiorum Israel, quae utrumque haberet in ministerio, hoc est, ut lux eis esset in nocte ex una parte, et ex altera protectio nubis in die. De qua dicit sanctus Augustinus in libro XII contra Faustum: lumna, quia rectus, et firmus, et fulciens infirmitatem nostram; quia nocte lucens, per et ut qui non vident, videant, et qui vident caeci fiant. Legunturque quasi duae, ut nostra translatio tenet: Dominus autem praecedebat eos ad ostendendam viam per diem in columna nubis, et per noctem in columna ignis. Ut enim per cereum illuminatum ad memoriam reducimus columnam ignis,
Abbreviated transcription (Latin):
loco id .e. pͦ quã dixe¬
rit sacerđ. in nomine
patris et filii et sp̃s sc̃i
Mutat᷑ uox qs̃ adlec¬
tionẽ legendã. Inp̃sen¬
ti oratio humilis
dep̃catio .ẽ. ceu
aliqͥ p̃paratio m̃tis ad
impetrandũ aduemꝰ¬
sp̃s sc̃ĩ in aquã. Vt sic
inpͥma oratio dep̃catꝰ
sacerdotis. sic et inse
p̃cepta seruantibus.
tione tantã uir tutẽ
audemꝰ inuocare in
naturã aquae. sed ex
sit baptismũ exertere.
Atq deinceps infit.
Tu ds̃ om̃p̃s clemens

Expanded text:
 dixerit sacerdos: In nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti, mutatur vox quasi ad lectionem legendam. In praesenti oratione humilis deprecatio est, seu aliqua praeparatio mentis ad impetrandum adveSpiritus in aquam, ut sicut in prima oratione deprecatus sacerdotis, sic et in sepraecepta servantibus, tione tantam virtutem audemus invocare in naturam aquae, sed ex sit baptismum exercere. Atque deinceps infit: Tu Deus omnipotens clemens
Abbreviated transcription (Latin):
cirł. Quali ignominia
dignsit hospes aqua
expelli ꝑsuam insuffla¬
cionẽ sãcerđ monstrat.
ut illud adimpleatur
qđ cins dix. ñc princeps
mundi eiciet᷑ foras
eiecto illo hospite mu¬
nitur aqua cruçis
signaculo utñ habeat
locũ redeundi diabolus
ꝑ inuocationẽ scae tri¬
nitatis. Exemplo bap¬
tismi xp̃i trinitas abẽ
mnro baptisterio : ꝑm¬
uocationẽ sacerdotis.
pma benedictio patrẽ inuocat
q dic. benedicote creatura aq ꝑdm̃ uerũ etrł¬

Expanded text:
etc. Quali ignominia etc. Quali ignominia dignus sit hospes aquae expelli, per suam insufflationem sacerdos monstrat, ut illud impleatur quod Dominus dixit: Nunc princeps mundi hujus ejicietur foras. Ejecto illo hospite munitur aqua crucis signaculo, ut non habeat locum redeundi diabolus. Per invocationem sanctae Trinitatis exemplo baptismi Christi, Trinitas adest in nostro baptisterio per invocationem sacerdotis. Prima benedictio Patrem invocat, quae dicit: Benedico te, creatura aquae, per
Abbreviated transcription (Latin):
mus enĩ nominare
infantẽ et dicere ei
Credo in dm patrem.
atq respondet offe¬
rens. credo. satis ex
no qđ fides offerentis
possit eũ saluare
DECONSECRATIONE
BAPTISTERI
Nprima oratione
mundat᷑ et serenatꝰ
habitaculũ hospitis ꝗͥ
dm debet susciꝑe ecde
exipsa oratione possu¬
mus cognoscere. Om̃i
ternae ds̃: adesto ma
manifestat sẽiã hos
corda. De inde gracias
agit qͥa dignatꝰ
pes adtam humilem
hospitũ descendere:
ut ineadẽ oratione
monstratꝰ. Celicet in¬
quit nos tanus miste¬
rus ex sequendissĩmus
indigni. et cet̃a. Dein¬
de recolit miricula
quae iam facta sunt ꝑ
in pͥmordio crracionis
ut uirtutẽ sc̃ificationis.
aquarũ natura conci¬
peret. Refert ecaliud
ita scriptum .ẽ. in memo¬
rata oratione. Ds qui¬
i nacendis mundi crimi¬
na ꝑaquas abluens regeneratiõn
speciem inpsa diluun
effusione signasti et c̃ta
pea ntrat sacerdos ad
expulsiorẽ diaboli di¬
cendo. ꝓcul gͦ hine n¬
bente te dñe om̃is sp̃s
inmundus abscedat

Expanded text:
mus enim nominare infantem, et dicere ei: Credis in Deum Patrem? atque respondet offerens? Credo. Satis supnio, quod fides offerentis possit eum salvareDe consecratione baptisterii. In prima oratione mundatur et serenatur habitaculum hospitis, qui Deum debet suscipere, et ex ipsa oratione possumus cognoscere. Omnipterne Deus, adesto magmanifestat se jam habecorda. Deinde gratias agit quia dignatus pes ad tam humile hospitium descendere, ut in eadem oratione monstratur. Et licet, inquit, nos tantis mysteriis exsequendis simus indigni, etc. Deinde recolit miracula quae jam facta sunt per in primordio creationis ut virtutem sanctificationis aquarum natura conciperet. Refert et aliudita scriptum est in memorata oratione: Deus, qui nocentis mundi crimina per aquas abluens, regenerationis speciem in ipsa diluvii effusione signasti, etc. Postea intrat sacerdos ad expulsionem diaboli, dicendo: Procul ergo hinc, jubente te Domino, omnis spiritus immundus abscedat,
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃s sc̃s introducitur
innouissimo. et est
om̃is dep̃catio : ut sic
dñs uississuis aquam
fec obtemꝑare in su¬
ꝑiorib miracul: ita
et nc̃ eo iubente effi¬
ciatꝰ ñ solum habilis
ad abluenda corpora.
sed etiã adpurifica¬
cionem m̃tis sic inse¬
ter naturalẽ emun¬
dationẽ quã lauan

Expanded text:
s sanctus introducitur in novissimo, et est omnis deprecatio ut sicut Dominus jussis suis aquam fecit obtemperare in superioribus miraculis, ita et nunc eo jubente efficiatur non solum habilis ad abluenda corpora, sed etiam ad purificationem mentis, sicut in seaeter naturalem emundationem, quam lavan
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ ea dt̃ ut intelliga¬
mus non . ẽẽ opꝰ libandi
paruulũ uoluntate
sine fide offerentium :
Tam̃ ut hoc fiat id .ẽ.
offerentiũ et paulo pͦ

Expanded text:
propterea dicit, ut intelligamus non esse opus liberandi parvulum voluntate sive fide offerentium, sTamen ut hoc fiat, id est,offerentium. Et paulo post
Abbreviated transcription (Latin):
Lxx. scilicet nobaliud
nisĩ ut humilior lingua
latina aebrea. Ammo¬
neamꝰ nos debere infir¬
mari adhumiliorẽ con¬
uersationẽ intempore

Expanded text:
 scilicet non ob aliud, nisi ut humiliore lingua Latina, quam Hebraea, admoneamur nos debere formari ad humiliorem conversationem in tempore
Abbreviated transcription (Latin):
secratã a quã intro¬
hic a nob recitabitur
ꝓpt continuationẽ
expulsionas pͥoris hos¬
pitis: et intraductio¬
nis secuno Dic sacerdđ
Credis indm̃ patrẽ om̃i¬
potentẽ. confitetur
int̃rogatꝰ sẽ credere
infilium Respondet
credere sẽ : Ecce aditꝰ
ea factus ẽ ds̃ homo
ut nos alla qͥpossec.
et oꝑa suae uoluntatis
monstrare. pͦ hoc dicit᷑
Credis in sp̃m sũm: Res¬
pondet se credere ex¬
puls& pompae adoptan¬
cur dona uera sp̃ssci
cxte cuminos percon¬
FESSIONEM CETERORŨ
p ideliuo
criptũ e. in euangelio
marci: uenisse syro¬
fenissam mulierẽ ad
quae habebat sp̃m in¬
mundum cui dñs dr̃c
sine pͥus saturari filios
non .ẽ. eñ bonũ sume¬
re panem filiorũ et
mittere canibus. at

Expanded text:
cratam aquam interrohic a nobis recitabitur propter continuationem expulsionis prioris hospitis et introductionis secundi. Dicit sacerdos: Credis in Deum Patrem omnipotentem? Confitetur interrogatus se credere.in Filium, respondet credere se. Ecce aditus rea factus est Deus homo, ut nos alloqui posset, et opera suae voluntatis monstrare. Post hoc dicitur: Credis in Spiritum sanctum? Respondet se credere. Expulsae pompae, adoptantur dona vera Spiritus sancti, catechumenos per confessionem caeterorum fidelium. Scriptum est in Evangelio Marci venisse Syrophoenissam mulierem ad quae habebat spiritum immundum. Cui Dominus dixit: Sine prius saturari filios: non enim est bonum sumere panem filiorum, et mittere canibus. A
Abbreviated transcription (Latin):
tionũ. Vnetio forinsẽca
ostendit. quid intus
ne& : id ẽ diabolo quẽ
inore tenebas ꝑ immo¬
lationẽ idolorũ. et ĩtũ.
Et momonib: oꝑib: eius
qua̧ aliqua sunt car¬
nalia sĩc .ẽ. uoluptas
carnis ad quã ꝑtinet
cibus suꝑ fluus ec potꝰ
etomnnis luxuria:
et aliqua spitalia sic ẽ
su ꝑbia inuidia. et cet̃a
ꝓpt̃ hoc carnalia ut
absint unguit᷑ in sc̃a¬
pulis : et ꝓpt̃ sp̃italia
ut al sine mti: unguitꝰ
inpectore. sẽquitur.
et omnib: pompis eius.
Vt breuit stringam
om̃s honores uanos
et suꝑ fluos hic intel¬
ducitur cũeo. int̃ce¬
teras pompas faleratꝰ
equus auro et argen¬
to. suꝑ quae nullus se¬
det eundo etredeun¬
do. Ecce pompa: ecce
frustratus honor ꝓ¬
missio facta ẽ Vt fir¬
masit gratiae dĩ q̃si
quodã oleo tribuen¬
dume. Deuua ꝓmissio¬
ne de qͥ su p᷑ in memo¬
ratis in de quippe bap¬
tisinatis: om̃ib nos an¬
tiqui hostis oꝑib: atq
omnib: pompis abre¬
nuntiare ꝓmissimus

Expanded text:
tationum. Unctio forinseca tationum. Unctio forinseca ostendit quid intus nae, id est, diabolo, quem in ore tenebas per immolationem idolorum? Iterum: Et omnibus operibus ejus? Quae aliqua sunt carnalia, sicut est voluptas carnis, ad quam pertinet cibus superfluus, et potus, et omnis luxuria? et aliqua spiritalia, sicut est superbia, invidia et caetera. Propter haec carnalia, ut absint, ungitur in scapulis: et propter spiritalia, ut adsint menti, ungitur in pectore. Sequitur: Et omnibus pompis ejus. Ut breviter stringam omnes honores vanos et superfluos hic intelducitur cum eo inter caeteras pompas phaleratus equus auro et argento, super quem nullus sedet eundo et redeundo. Ecce pompa, ecce frustratus honor. Promissio facta est, ut firma sit, gratiae Dei quasi quodam oleo, tribuendum est. De qua promissione dicit, qui supra, in memo In die quippe baptismatis, omnibus nos antiqui hostis operibus et omnibus pompis abrenuntiare promisimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ter faciebat. Nã sacer¬
dotes eiꝰ cũꝑ exorcismi
gratiã manũ creden¬
tib inponunt et habi¬
tare malignos sp̃s in
eorum in ce contra di¬
cunt: qͥd aliud faciur
nisi demonia eiciunt :
pͦ hoc tangit singulis
nares et aures et dic̃
Seqͥtꝰ in eodem sacra¬
mentorio pͦ ea cangit
deoleo sc̃o scapulas et
pectꝰ: ut p̃diximꝰ istud
oleum ad donũ graedĩ
ꝑcinet. De qͦ dicebat
paulus. alteri fides
in eodẽ sp̃u. ad tuta¬
men m̃us et corporis
in ponitꝰ oleũ: inscapu¬
lis et pectore in armis
tutaminis locũ scuti
solet tenere. fidem
idem apłs int̃ceceras
uirtutes ꝓscuto ponit
dicendo sum̃tes scutũ
fidei ꝑ cogitationes pra¬
uas etoꝑa diabolus nꝰ
corrumpit ꝓpt̃ eamu¬
nimur oleo exorcisii
id .ẽ. scuto fidei insc̃a¬
pulis quae sunt habiles
adportanda ho¬
nera ꝑ quas intellqͥze¬
re possumꝰ oꝑa. ut ex¬
pulsã oꝑa diaboli non
habe ant locũ rede¬
undi similit̃ et in pec¬
tore ꝓ munimine cogi¬

Expanded text:
ter faciebat. Nam sacerdotes ejus cum per exorcismi gratiam manum credentibus imponunt, et habitare malignos spiritus in eorum mente contradicunt, quid aliud faciunt, nisi daemonia ejiciunt? Post hoc tangit singulis nares et aures, et dicit Sequitur in eodem Sacramentario: Postea tangit de oleo sancto scapulas et pectus. Ut praediximus, istud oleum ad donum gratiae Dei pertinet, de quo dicebat Paulus: Alteri fides in eodem spiritu. Ad tutamen mentis et corporis imponitur oleum in scapulis et pectore. In armis tutaminis locum scutum solet tenere. Fidem idem Apostolus inter caeteras virtutes pro scuto ponit, dicendo: Sumentes scutum fidei. Per cogitationes pravas et opera diabolus nos corrumpit; propterea munimur oleo exorcismi, id est, scuto fidei in scapulis, quae sunt habiles ad portanda onera, per quas intelligere possumus opera, ut expulsa opera diaboli non habeant locum redeundi. Similiter et in pectore pro munimine cogi
Abbreviated transcription (Latin):
aut cantica uocantur.
De pͥmo scriptũ .ẽ. Tunc
cecinit moyses et filu
srł carm̃ hoc dnĩo et
Desecundo ita isaias.
Cantabo dilecto meo
canticũ patruels mei.
uinae suae. Vinea facta
ẽ. Deteruo ita deute¬
ro nomio: Scripsit moy¬
ses canticũ et docuit
filios isrł. Quarcũ.q¬
is ñ p̃titulet᷑ in psal¬
terio decantico. Tam̃
ab agustino iuiro doc¬
cissimo habemꝰ illud
canticũ nominatum.
Sic eni scripsĩt inprae¬
fatione cantici. Sicut
nitur tale desideriũ:
sedeam̃ qͥ cũq suauita¬
qu ei sapit agnoscunt
crutinu habet suum
ꝓpriũ opusculũ: et ꝓp

Expanded text:
aut cantica vocantur. aut cantica vocantur. De primo scriptum est: Tunc cecinit Moyses et filii Israel carmen hoc Domino, et De secundo ita Isaias: Cantabo dilecto meo canticum patruelis mei vineae suae. Vinea facta est, etc. De tertio ita in Deuteronomio: Scripsit Moyses canticum hoc et docuit filios Israel. Quartum quamvis non praetituletur in Psalterio de cantico, tamen ab Augustino viro doctissimo habemus illud canticum nominatum. Sic enim scripsit in praefatione cantici, Sicut nitur tale desiderium; sed tamen quicunque suavitaquod eis sapit, agnoscunt Scrutinium habet suum proprium opusculum, et
Abbreviated transcription (Latin):
tant canticũ nouum :
qđ nemo potest dicere
nisi illi. Pillis p̃catur
a sacerdote insacram̃¬
torio. ut abim macula¬
to diuini fontis utero
innouã renatã crea¬
turã ꝓgenios caelestis
emergat. Et quos aut
sexus incorpore aut
aetas discernit intem¬
pore : om̃s inunã panat
gratiã mater infantia.
Etinse quentib: ut omnis
homo hoc sacram̃tum
regenerationis ingres¬
sus inuere innocentiae
nouã infantiã renas¬
catur. ꝓpt̃ futuram
renouationẽ inueram
innocentiã iam quasi
faccũ sit qđ cito ẽ. uen¬
turum ex ꝑsona ipsorũ
cantat cantur canti¬
ca. qu& cȩteri ñ posst
cantare qͥ maculatist
puterũ baptismi ut
lentia auditorũ: et
oratio sacerdotis atq
populi qͥ respondent
am̃. confirmatio p̃ce¬
denus beniuolentiae.
Cantare solius ẽ. in con¬
spectu dñ gaudere p̃
ceceris. de innocentia
qͣ ꝓculdubio uestiunt᷑
infantes in baptismo
Quã iis ꝓpt̃ canti
cantica possint dici.
Tam̃ in libris unde ista
excerpta sunt carmina:

Expanded text:
tant canticum novum, quod nemo potest dicere, nisi ille. Pro illo precatur a sacerdote in Sacramentario: et ut ab immaculato divini fontis utero in novam renatus creaturam, progenies coelestis emergat; et quos aut sexus in corpore, aut aetas discernit in tempore, omnes in unam pariat gratia mater infantiam. Et in sequentibus: Ut omnis homo hoc sacramentum regenerationis ingressus, in verae innocentiae novam infantiam renascatur. Propter futuram renovationem in veram innocentiam, jam, quasi factum sit quod cito est venturum, ex persona ipsorum cantat cantor cantica quae caeteri non possunt cantare, qui maculati sunt post uterum baptismi; ut lentia auditoris: et oratio sacerdotis atque populi, qui respondent, Amen, confirmatio praecedentis benevolentiae. Cantare solius est in conspectu Domini gaudere prae caeteris de innocentia, qua procul dubio vestiuntur infantes in baptismo. Quamvis propter cantum cantica dici possunt, tamen in libris unde ista excerpta sunt, carmina
Abbreviated transcription (Latin):
terire illud: p̃cipue
qͥa iam inde oꝑatũ ẽ
sed qͥa initinere ciro
carissima inuenimus.
ñ possumꝰ p̃terire ca.
nisi uisendi gratia oscu¬
lum eis ꝓbeamꝰ. ac ꝑhoc
libet nc̃ dicere deolei
unctione. Dicitꝰ insa¬
cram̃torio insabbato
paschaȩ adreddentes.
Dĩc domnꝰ papa. post
dum .e. qͥdreddant et
pea qͥd dicat rapa:
reddunt. papa infit.
necte latet satana.
inmminere tibi poenas:
et pͦ paululũ. Da hono
abhis famulis et famu¬
lab: dĩ iste ẽ. exorcis¬
mus papae ipse p̃cessit
inolei consecratione.

Expanded text:
ue quia jam inde operatum est. Sed quia in itinere nostra charissima invenimus, non possumus praeterire ea, nisi visendi gratia osculum eis praebeamus. Ac per hoc libet nunc dicere de olei unctione. Dicitur in Sacramento: In sabbato Paschae ad reddentes, dicit dominus papa post dum est, reddant; et postea, quid dicat papa: reddunt. Papa infit: Nec te latet, Satana, imminere tibi poenas; et post paululum: Da honorab his famulis et famulabus Dei; iste est exorcismus papae, ipse praecessit in olei consecratione.
Abbreviated transcription (Latin):
figebat. et in ꝑmanꝰ
in positionẽ et orationẽ
petri etioħ occurrant
ep̃ ad locũ ubi sunt
nimanꝰ: occurram et
illi sine tractatione.
qͥaccepcuri st̃ uestim¬
tum nuptiale: ut pos¬
sint intrante rege ꝑ
sẽuerare in conuiuio.
Si aliquis pͥus subripit᷑
dep̃senti scło : quã pos¬
sit occurrere ministe¬
rio tanto. Osscit. cur
eum pus roget exire
depsenti scło nouit dns
sequuntꝰ. hoc omnino
cauendũ .e. nẽtorpore
stcuritatis neglegentia
ostim aꝑtũ inueniat.

Expanded text:
vigebat. Et ut per manus vigebat. Et ut per manus impositionem et orationem Petri et Joannis, occurrant episcopi ad loca ubi sunt, ni manus: occurrant et illi sine retractatione, qui accepturi sunt vestimentum nuptiale, ut possint, intrante rege, perseverare in convivio. Si aliquis prius subripitur de praesenti saeculo, quam possit occurrere ministerio tanto, Deus scit cur eum prius coget exire de praesenti saeculo. Novit Dominus manu mea. Hoc omnino cavendum est, ne torpore securitatis, negligentia ostium apertum inveniat.
Abbreviated transcription (Latin):
uissine ipso baptisina¬
ce migrauerit de scło :
piculosũ it̃ arripuit.
Hoc p̃uidens silur papa
quantũ potint. subue¬
int. et ꝓpt̃. absentiam
ep̃oporũ necessitate
addidit : ut a prbo un¬
guerentꝰ tim̃dum ẽ
ne illa differentia sit
int̃illũ quisine inposi¬
tione manꝰ moritꝰ: et
int̃illũ qͥ eã accipit:
quae .ẽ. int̃stellarum
ius ñ exdudantꝰ a regno
tam̃ ñ habeant illum
locum quẽ haberent si
illam acciꝑent. Nonne¬
ergo posse hominẽ acci.
uoluerit: sed eũ oppido
constringit apłica ob¬
seruatio quã exercuer̃
ꝑmanꝰ inposĩtionẽ. et
qͥ neglegent̃ ea tribuuNt.
Scriptũ ẽ. in euangelio
Serue male etpiger
sciebas: qͥa meto ubi
ñ semino et congrego
ubi ñsparsi. O portuit
ergote mittere pecu¬
nia meã nũmularis.
t pͥ pauca. inutilẽ ser¬
uum eicite intenebras
exteriores etrł Ipsa
crux nullo in loco me¬
lius figit᷑ ꝗ ineo ubi sũmꝰ
pontifex laminã au¬
ream in qͣ sculptũ erat
nomen dñi in effabile

Expanded text:
quis sine isto baptismate migraverit de saeculo, periculosum iter arripit. Hoc praevidens Sylvester papa, quantum potuit, subvenit: et propter absentiam episcoporum, necessitate addidit ut a presbytero ungerentur. Timendum est, ne illa differentia sit inter illum, qui sine impositione manus moriatur, et inter illum qui eum accipit, quae est inter stellarum vis non excludantur a regno tamen non habeant illum locum, quem haberent, si illam acciperent. Non nego posse hominem accipeminus dare voluerit: sed eum oppido constringit apostolica observatio, quam exercuerunt per manus impositionem, et qui negligenter ea tribuunt, scriptum est in Evangelio: Serve male et piger, sciebas quia meto ubi non semino, et congrego ubi non sparsi: oportuit ergo te mittere pecuniam meam nummulariis. Et post pauca: Inutilem servum ejicite in tenebras exteriores, crux nullo in loco melius figitur quam in eo ubi summus pontifex laminam auream, in qua sculptum erat nomen Dei ineffabile,
Abbreviated transcription (Latin):
ammittimꝰ ut superius
demonstratũ: exuer¬
bis agustini inilla cae¬
lesti herłm ubi resur¬
reccio .ẽ uera. Et inre
nulla p̃catio ꝓmiserus
exercebit᷑ qua ꝓpter
tantũ seqͥtꝰ collect a
quã solet : prsb stan¬
do ꝓferre: obrecor¬
dationẽ future resur¬
rectionis ꝑ dominicas
noctes. qm̃ inp̃senti
scło sumꝰ necessẽ . ẽ.
nob: ut muniamur
orationib scorũ pres¬
biterorũ. E qr qͦdam¬
modo recolimꝰ festiui¬
tatem ciuũ caelestis
hierułm. Oportet nos¬
maiore laetitia et sẽ¬
curitate quã cũcaele

Expanded text:
omittimus. Ut superius omittimus. Ut superius demonstratum est ex verbis Augustini, in illa coelesti Hierusalem, ubi resurrectio est vera, in re nulla precatio pro miseriis exercebitur. Quapropter tantum sequitur collecta, quam solet presbyter stando proferre ob recordationem futurae resurrectionis, per Dominicas noctes. Quoniam in praesenti saeculo sumus, necesse est nobis ut muniamur orationibus sanctorum presbyterorum. Et quia quodammodo recolimus festivitatem civium coelestis Hierusalem, oportet nosmajori laetitia et secu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseuerent. Nam et ob¬
timꝰ ac saluberrimus
insc̃a ecłia mos inole¬
uit: ut hinus ipsius
Cotidie cũpsalmodia
uesꝑtine laudis abom¬
nib: cantatꝰ. quatenus
exħ animos fidelium
ecfrequentior domi¬
nice incarnationis
me moria abaffectũ
deuotionis accendat.
et recogitata sẽpius
exempla genitricis
illius inuirtutũ solida¬
te confirment. Et hoc
oportune aduesꝑos
fieri complacuit. Vt
uidelicet fatigata ꝑ
diem acdistenta diuer¬
sis cogitationib mens
nr̃a: incumbente tem¬
pore quietis adunionẽ
se suae considerationis
colligeret. Iamq: sa¬
lubrit̃ ad monita quis¬
qͥd suꝑ fluũ uel noci¬
uum diurna uagatio¬
ne contraxisset. totũ
hoc nocturnis denuo
p̃cib ac lacrimis ex
tempore mundaret
pͦ bunc hymnũ ꝑdomi
in locis dr̃ Ry rielei
modo seqͥtꝰ sic genuflex¬
ionem ammittimꝰ reco¬
lendo resurrectionẽ
nr̃am. Ita et p̃ces flebi¬
les p̃sentis uitae quas
solem cũgenuflexione
ꝓmere in eis noctibus

Expanded text:
perseverent. Nam et opperseverent. Nam et optimus ac saluberrimus in sancta Ecclesia mos inolevit, ut hymnus ipsius quotidie cum psalmodia vespertinae laudis ab omnibus canatur, quatenus ex hoc animos fidelium et frequentior dominicae incarnationis memoria ad affectum devotionis accendat, et recogitata saepius exempla genitricis illius in virtutum soliditate confirment. Et hoc opportune ad vesperas fieri complacuit, ut videlicet fatigata per diem et distenta diversis cogitationibus mens nostra, incumbente tempose suae considerationis colligeret, jamque salubriter admonita, quidquid superfluum vel nocivum diurna vagatione contraxisset, totum hoc nocturnis denuo precibus et lacrymis ex tempore mundaret. Post hunc hymnum per in locis dicitur Kyrie eleismodo sequitur. Sicut genuflexionem omittimus recolendo resurrectionem nostram, ita et preces flebiles praesentis vitae, quas solemus cum genuflexione promere, in eis noctibus
Abbreviated transcription (Latin):
beda in homeliis sius.
Verba igitꝰ euangelicae
lectionis frequenti me¬
ditatione reuoluamꝰ.
Exemplobeat& geni¬
tricis dĩ semp animo
recineamꝰ : ut et in con¬
speccudĩ humiles inuen¬
ream᷑ una cũuipsa per¬
paetuo sublimari. Stu¬
deamꝰ sollicite ne nos
fauor extollat: cũillã
uideamꝰ int̃. uerba ue¬
ra laudationis. in con¬
cussam humilitatis te¬
niusse constantiã. sim¬
moderatꝰ temporalim
rerũ nos appetitꝰ delec¬
tat. Reminiscamꝰ quia
iudex nr diuites dimit¬
cit inanes. Si cempora¬
lis afflictio fortẽ ĩtẽ
conturbat. Recogitemꝰ
qͥa ethumiles exaltat.
Num quã deimpetran
termala quae fẽc graui¬
or impenitendi culpa
subripiat : qͥa ds̃ super¬
bis resistit. Eosq bea¬
torũ sortesse cernens
ꝑuania poenarũ loca
ꝓpeccatorũ uarietare
disꝑgit. fit autẽ largi¬
ente dño : ut sibeata
mariae semꝑ actus et
dicta recolamꝰ. semꝑ in
nob etobseruantia cas¬
titatis et uirtut is oꝑa

Expanded text:
Beda in homiliis suis: Beda in homiliis suis: Verba igitur evangelicae lectionis frequenti meditatione revolvamus, exempla beatae Dei genitricis Mariae semper animo retineamus, ut et in conspectu Dei humiles invenreamur una cum ipsa perpetuo sublimari. Studeamus sollicite ne nos favor extollat, cum illam videamus inter verba verae laudationis inconcussam humilitatis tenuisse constantiam. Si immoderatus temporalium rerum nos appetitus delectat, reminiscamur quia judex noster divites dimittit inanes: si temporalis afflictio forte mentem conturbat, recogitemus quia et humiles exaltat. Nunquam de impetrandter mala quae fecit gravior impoenitendi culpa surripiat, quia Deus superbis resistit, eosque a beatorum sorte secernens, per varia poenarum loca pro peccatorum varietate dispergit. Fit autem, largiente Domino, ut si beatae Mariae semper actus et dicta recolamus, semper in nobis et observantia eastitatis et virtutis opera
Abbreviated transcription (Latin):
gentib ñsolis nob: etistã
uocẽ ꝑ loca singula so¬
nantẽ lectorib singil¬
latim audiunt ecłiae.
una uox tam̃ dĩ suꝑ õms
ñtacet ut laudemꝰ eũ
et issi quereremꝰ: quare
laudare dñi debeamꝰ.
Uidete quã causã at¬
culit. Laudate dñm in
quae restaurata. ẽ. pͦ ꝑ
egrinationẽ. De qͦ idẽ
qͥ supͣ in eodẽ qͥdenim
factura es ohierulm
et gemitꝰ. qͥd facta es
Aratura seminatura
Nouellaturã nauiga¬
tura es: negotiatura ẽs
qͥd factura es animil¬
lis oꝑib: quã uis bonis
et demisericordiao ueni¬
entd. exerceri tẽ ad¬
huc oportet : considera
numerũ tuũ. considera
undiq societatẽ tuã.
Vide utrũ aliqͥs esuriet
cui porrigas panem.
Vide sĩ aliqͥs siciet ciui
des calicam aqu& fri¬
gide. Uide utrũ aliqͥs
apudte modo ꝑegrinꝰ
ẽ quẽ hospicio recipias
Vide utrũ aliqͥs aeger:
quẽ uisites. Vide utrũ
aliqͥs litiget. quẽ con¬
cordes. Vide utrum
aliqͥs moriatꝰ quẽ sẽpe¬
lies Quidergo factura

Expanded text:
gentibus, non solis nobis. Et istam vocem per loca singula sonantem, a lectoribus singulatim audiunt Ecclesiae. Una vox tamen Dei super omnes non tacet ut laudemus eum. Et quasi quaereremus quare laudare Deum debeamus, videte quam causam attulit: Laudate Dominum,quae restaurata est post peregrinationem. De quo idem qui supra, in eodem: Quid enim factura es, o Hierusalem? et gemitus, quid factura es? Aratura es? seminatura? novellatura? navigatura es? negotiatura es? quid factura es? An in illis operibus, quamvis bonis et de misericordia venientibus, exerceri adhuc te oportet? Considera numerum tuum, considera undique societatem tuam: vide utrum aliquis esuriat cui porrigas panem, vide si aliquis sitiat cui des calicem aquae frigidae, vide utrum aliquis apud te modo peregrinus est quem hospitio recipias, vide utrum aliquis aeger quem visites, vide utrum aliquis litiget quem concordes, vide utrum aliquis moriatur quem sepelias. Quid ergo factura
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cedt uersus lectionẽ
Nulli dubiũ qͣmaliqua
qͥessit fessis sessio et q̃si
aliqua p̃sumptio deo
ocio. Ac uleo qͥa ds̃ non
spernit p̃ces ad flicto¬
rum. Consticutum ẽ ut
ilico pͦ asflictionẽ cor¬
porum. sẽquat᷑ oratio

Expanded text:
praecedit versus lectionem. Nulli dubium quin aliqua quies sit fessis sessio, et quasi aliqua praesumptio de otio. Ac ideo quia Deus non spernit preces afflictorum, constitutum est ut illico post afflictionem corporum sequatur oratio