comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s. ñ scłm scientiã. Beatꝰ aũt po¬
płs ñ se seiens s sciens ibilationi
unde deb& iubilare. unde exul¬
taoe nisi in nõe tuo abulans
ii lumine uultꝰtui. & ex alli¬
tari quidem merebituor:s in

Expanded text:
secundum scientiam; beatus autem populus non nesciens, sed sciens jubilationem, unde debet jubilare, unde debet exsultare, nisi in nomine tuo, ambulans in lumine vultus tui? Et exaltari quidem merebitur, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
nea crit explicare gaudiũ nr̃m
Si gͦ nulla ũba sufficiunt: bextꝰ
popłs scis iubilationẽ. Obeatȩ
popłx putas intelligis iubilatio¬
nẽ a millo modo beatus es nisi
unde gaudeas. qđ t̃bis explicare
ñ posiu haudiũ enĩ tuũ ñ de
te : ut qͥ gliantur ui dño głientur

Expanded text:
nea erit explicare gaudium nostrum? Si ergo nulla verba sufficiunt; «Beatus populus sciens jubilationem.» O beate popule! putas, intelligis jubilationem? Nullo modo beatus es, nisiunde gaudeas quod verbis explicare non possis. Gaudium enim tuum non de te, ut qui gloriatur, in Domino glorietur
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃tũ in nouore uelatum: & in
uetere nouũ uelatũ indes. recole
quẽ decerit apłs pualus principẽ
potestaus aeris qui oꝑat᷑ infiluis
infidelitatis. & illud de quibus¬

Expanded text:
tamentum in Novo revelatum, in Vetere Novum velatum vides; recole quem dixerit apostolus Paulus principem potestatis aeris, «qui operatur in filiis infidelitatis» , et illud ub
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ra tropica locutione. qua
significati ꝑ id qđ continet
i qđ continetur. ⁊ sicut lici¬
mͦ malã domũ in qua mali ha¬
bitant & bonã inqua boni. lp¬
sinanq int̃ficiebant aninas
suas immolando filios suos
& effundendo sanguinẽ par¬
uulorũ a consensione illiui¬

Expanded text:
in terra, tropica locutione, qua significatur per id quod continet, id quod continetur, sicut dicimus malam domum, in qua mali habitant, et bonam in qua boni? Ipsi namque interficiebant animas suas immolando filios suos, et effundendo sanguinem parvulorum a consensione illiu
Abbreviated transcription (Latin):
cipectans euis in promissionib se¬
quat᷑ confiliũ. cuis in tẽptatiorab
p̃cat᷑ auciliũ. Ita erit & humilis
inconfessionib suis: ne fiat istorũ
similis de quib dr̃. & humiliati
sut .i. i.¬

Expanded text:
tans, ejus in promissionibus sequatur consilium, cujus in tentationibus precatur auxilium. Ita erit et humilis in confessionibus suis, ne fiat istorum similis, de quibus dicitur: «Et humiliati sunt in i
Abbreviated transcription (Latin):
quasi consilio repentno: qđ ñ ex ae¬
t̃metate facturũ se ẽe p̃scinit
s increatura tẽporalib motib
quã gub̃nat mirabilit᷑ ipse ñ tẽro¬
ralit᷑ motus quesi repentina uolun¬
tate facgre dr̃. ordinatis rerũ cau¬
sus confilu sui secretissimi immu¬
tabilitate dis posuit. qua sus quȩ¬
q tẽporibi agnita & p̃sentia fuc
& futura im fecit : &adhee quis
idoneus fecit  qđ disposue¬
rat s contribulatis & orantib
se id concesstrũ. eẽ. p̃ sciuentet. qͥr

Expanded text:
o repentino, quod non ex aeternitate se facturum esse praescivit: sed in creaturae temporalibus motibus, quam gubernat mirabiliter, ipse non temporaliter motus, quasi repentina voluntate facere dicitur quod ordinatis rerum causis consilii sui secretissimi immutabilitate disposuit, qua suis quaeque temporibus agnita, et praesentia facit, et futura jam fecit. Et ad haec quisoc fecit quod disposuerat, sed contribulatis et orantibus se id concessurum esse praesciverat; quia
Abbreviated transcription (Latin):
euis bonũ ꝑ hibet testimoniũ
at intelligamꝰ illã fidĩ euistitu
bationẽ hac sola pena futsse
missus intrare. Absit autem
ut eũ credamꝰ alienatũ a regno
graẽ dĩ : qđ significabat illa
t̃ra promissionis unde lac&
mel fluere dicebatior: Hoc ẽ
eñ potiits testam̃tũ a eternũ:
qđ disposuit ad abrahã ñ scđm

Expanded text:
ejus bonum perhibet testimonium, ut intelligamus illam fidei ejus titubationem hac sola poena fuissemissus intrare. Absit autem ut eum credamus alienatum a regno gratiae Dei, quod significabat illa terra promissionis, unde lac et mel defluere dicebatur. Hoc est enim potius testamentum aeternum quod disposuit ad Abraham, non secundum
Abbreviated transcription (Latin):
Naec poena eorũ÷ atq ecitus ꝑ quos blas phemaior norãdũ secenio
acpiditatũ suarũ igne uastentur : de indemalorũ opm̃ fecore
cetubeatoꝵ abiciantu postremo abrepti atq: sub mersi
ineffabiles pȩnas luant. Hec enĩ pars: calicis eorũ: sic̃ iustoꝵ
puto appellatũ : nequid p̃ter modũ atq
m̃ surã uł inipsis peccatoꝵ supliciis ꝑ diuinã ꝓuidentiã fier

Expanded text:
aec poena eorum est atque exitus, per quos blasphematur nomen Dei, ut primo cupiditatum suarum igne vastentur, deinde malorum operum putore a coetu beatorum abjiciantur, postremo abrepti atque submersi, ineffabiles poenas luant. Haec enim pars est calicis eorum; sicut justorum puto appellatum, ne quid praeter modum atque mensuram, vel in ipsis peccatorum suppliciis per divinam providentiam fieri
Abbreviated transcription (Latin):
egente inuia dediẽ & pauit
qui pugnantẽ adũsis difficuł¬
tato peccatorũ acolligatam
umculis consuetudinis soluit &t
lbauit qui fastidientẽ sibiã dẽ
& tedio quodã pene morientẽ
mis same dicina ubi sui recre
constituit in eopopło
ubi humilib elat goun

Expanded text:
egentem in viam deduxit et pavit; qui pugnantem adversus difficultatem peccatorum, et colligatum vinculis consuetudinis solvit et liberavit; qui fastidientem verbum Dei, et taedio quodam pene morientem, missa medicina verbi sui recreaconstituit in eo populo, ubi humilibus dat grati
Abbreviated transcription (Latin):
tius eris cua popłs cõmittatur :
delis inpopło dĩ: quarta ista rec¬
honorantur: tanto plus pericli¬
quent̃ ipsa cõmendatur eccła
ut euidentis sima noueritis de

Expanded text:
nus eris cui populus committatur; delis in populo Dei; quarta ista honoramur, tanto plus pericliquenter ipsa commendatur Ecclesia; ut evidentissime noveritis, de
Abbreviated transcription (Latin):
sine ulla q̃rela gialorũ morũ.
excipit tẽptationẽ terciã tedii
cuinsdã in mora huius uitȩ. ita
ut aliquando eũ nec legere nec
orare delectet. Tertia tẽpiatio
pͥori contraria iruis enĩ ꝑicli¬
tabat᷑ fame: pꝰea fastidio. Un¬
de & ħnisi de quodã languore

Expanded text:
sine ulla querela malorum morum, excipitur tentatione tertia taedii cujusdam in mora hujus vitae, ita ut aliquando eum nec legere nec orare delectet. Tertia tentatio priori contraria: prius enim periclitabatur fame, postea fastidio. Unde et hoc, nisi de quodam languore
Abbreviated transcription (Latin):
boni ñ agnosceremus: Si enĩ
p̾mitus cũ uellet posset. &ñ
senuret adũsus se obnitentes
cupiditates nec uinculis suis gra¬
uata anima collideretur : suis
nirib tribueret qđ se posse senti¬
ret. & ñ confiterentur dñõ¬

Expanded text:
boni non agnosceremus. Si enim primitus, cum vellet, posset, et non sentiret adversus se obnitentes cupiditates, nec vinculis suis gravata anima collideretur; suis viribus tribueret quod se posse sentiret, et non confiterentur Domi
Abbreviated transcription (Latin):
Dicant qui redẽpti sunt. Ade
Redemptus quidem indetur & po¬
palus ifrł de t̃ra aegypti. de
manu seruitutis ex laborib m¬
fraccuosis : ex oꝑb luteis Nta
Aegypto lib̵atus tanꝗ ꝑmare
rabrũ ducitur: ut ti bapsmo fi¬
niat municos Sacram̃to enum
tanꝗ rubri maris. baprosmo stili
lentur : it euadente nullus q
cus Istigͦ dicant ħ & audu¬

Expanded text:
Dicant qui redempti sunt a Domino.» Redemptus quidem videtur et populus Israel de terra Aegypti, de manu servitutis, ex laboribus infructuosis, ex operibus luteis: Aegypto liberatus, tanquam per mare Rubrum ducitur, ut in Baptismo finiat inimicos. Sacramento enim tanquam rubri maris, Baptismo sciliclentur; et te evadente, nullus qui cus. Isti ergo dicant ha
Abbreviated transcription (Latin):
* ꝑ diẽ continuationẽ sig¬
nificat. Aut dies ꝑtem¬
pore intelligitur A quo
se quisq de siđans ex ui
dolorẽ ponit in corde
depcans ad aet̃na cons¬
cende & humanũ
diẽ ñ pacti.

Expanded text:
 aut continuationem significat, aut dies pro tempore intelligitur, a quo se quis desiderans exui dolorem ponit in corde, deprecans ad aeterna conscendere et humanam diem non pati.
Abbreviated transcription (Latin):
tione tanꝗ insula iudebat᷑ gens
iudeorũ. Nmeni y dolatriae unari¬
tudine tegebat᷑: s crat tanꝗ u
da amaritudine gentiũ tenꝗ mari
de maris i pͥmo ipse motis magñ¬
p̃parat᷑ in ea cumine mgaiun
De seruit enĩ gente uideã. & tat
ẽ in gentibus Translatꝰ ÷ dete
admare tatis ferentib upłis

Expanded text:
tione tanquam terra videbatur gens Judaeorum. Non enim idololatriae amaritudine tegebatur, sed erat tanquam arida amaritudine Gentium tanquam mari  maris, id est primo ipse mons magnus paratus in cacumine montium. Deseruit enim gentem judaeam, et factus est in Gentibus; translatus est de terra ad mare. Transferentibus
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥ ad sinistrã. dã pnandi iniqͥ
cũ diabolo in act̃na poena. acci
In medio quid tribulationes
Qua re ⁊ ut apparent anintꝰ
colens dm̃ ꝗtũ colat dm̃. ut ui¬
deat᷑ utrũ gratis colat dm̃ a
quo salute gratis accipit. Ergo¬
intellecti filiis chore facra
sunt om̃ia ifla ut de taherent᷑
t̃iũ . s. amore illiꝰ casto ⁊le¬
rarent ħ̃ om̃ia q̃ pro tẽpore
paterentur. Deniq: qͥr it telle¬
xer̃ ħ filii chore quid dicunt.¬

Expanded text:
i ad sinistram, damnandi iniqui cum diabolo in aeterna poena; accipIn medio quid? Tribulationes. Quare? Ut appareat animus colens Deum, quantum colat Deum; ut videatur utrum gratis colat eum a quo salutem gratis accepit. intellectum filiis Chore facta sunt omnia ista, ut detraherentur ternum, sed amore illius casto tolerarent haec omnia, quae pro tempore paterentur. Denique, quia intellexerunt hoc filii Chore, quid dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
os cordis & lingua cordis. Ipsũ os implet᷑
giudio. in ipso intus oramus dm̃ : quando
bia clansa sunt oe patet conscientia. Silentiũ
quando nemo andi leminũ mualas procedun
de ore tuo noli eẽ securuns : quia ille te audit

Expanded text:
os cordis, est et lingua cordis. Ipsum os impletur gaudio: in ipso ore intus oramus Deum, quando labia clausa sunt, et patet conscientia. Silentium quando nemo hominum audit mala, si procedunt de ore tuo, noli esse securus, quia ille audit
Abbreviated transcription (Latin):
nisi octauus idem qui primꝰ habendus est : ipse eiũ
dicit᷑ etiã una sabbati. ut deinde sit. seđa. teycia.
quarta. & deincepf usq ad septimũ fabbatũ. A dominico
autẽ usq ad dominicũ. octauus diesiest: ubi. testam̃ti noui reuela¬
tio declarat᷑: qđ inueteri tanquã stib terrenis ꝓmissionib tegebat᷑.
Septẽ porro & octo quindecĩ sunt : tot sunt &ncantica gri& appel¬
lant᷑ graduũ. Qm̃ totidẽ fueranti: etiã cempli gradus. Deinde
etiã quinquagenarius numerus: magnũ sacram̃tũ ꝑ sc. gerit
Constat enĩ de septimana septimanarũ : addito uno tanquã iꝑso
octauo ad quinquagenariũ numierũ terminandũ. Septies qͥppe
septeni : quadraginta nouẽ faciunt. Quibimnus addit᷑: ut faci¬
ant quin quaginta. Qui mumemis ꝑtitura genarus asq: ad eo
magnȩ significationis est : ut ex dm̃ resurrectione. tot dieb cõpletis:

Expanded text:
nisi octavus, idem qui primus habendus est? Ipse enim nisi octavus, idem qui primus habendus est? Ipse enim dicitur etiam «una sabbati» , ut deinde sit secunda, tertia, quarta, et deinceps usque ad septimum sabbatum. A dominico autem usque ad dominicum octavus est dies: ubi Testamenti Novi revelatio declaratur, quod in Veteri tanquam sub terrenis promissionibus tegebatur. Septem porro et octo quindecim sunt. Tot sunt et cantica quae appellantur graduum, quoniam totidem fuerant etiam templi gradus. Deinde et quinquagenarius numerus magnum sacramentum per se gerit. Constat enim de septimana septimanarum, addito uno tanquam ipso octavo ad quinquagenarium numerum terminandum. Septies quippe septem quadraginta novem faciunt; quibus unus additur, ut fiant quinquaginta. Qui numerus quinquagenarius usque adeo magnae significationis est, ut ex Domini resurrectione tot diebus completis,
Abbreviated transcription (Latin):
uã uis ordo psalmoꝵ. qui michi magni sacram̃ti uidetur¬
continere secretũ. nondũ mͥ fuerit reuelatꝰ: tamen qđ
om̃s centũ quinquaginta numerant᷑. etiã nobis qui totius ordinis
eoꝵ altitudinẽ adhuc acie m̃tis ñ penitrauimꝰ. insinuant aliquid
unde non inpudent̾ quantũ dñs ad iuuat disputare possimus.
Primũ quia denariꝰ numerus ex quo iste multiplicat᷑ qđ enim
ualent quindecim in ordine singulorũ hoc ualent centũ quinqu¬
ginta in or dine denarioꝵ : qm̃ quindecies denos faciunt: hoc
ualent mille quingenti in ordine centenariorũ : qm̃ quindecies
centeni st̃. hoc ualent quindecĩ milia in ordine millenariorũ: qm̃
quindecies mille sunt. Quindenarius ergo numerus :¬
concordiã significat duoꝵ testam̃torũ. In illo enim
obseruat᷑ sabbatũ: qđ significat quietẽ in isto. Domi¬
nicus dies qđ significat resurrectionẽ. sabbatũ est¬
autẽ dies septimꝰ: dominicus uero post septimũ. qͥd

Expanded text:
uamvis ordo Psalmorum, qui mihi magni sacramenti videturcontinere secretum nondum mihi fuerit revelatus; tamen quia omnes centum quinquaginta numerantur, etiam nobis qui totius ordinis eorum altitudinem adhuc acie mentis non penetravimus, insinuant aliquid, unde non impudenter, quantum Dominus adjuvat, disputare possimus. Primum quindenarius numerus, ex quo iste multiplicatur quod enim valent quindecim in ordine singulorum, hoc valent centum quinquaginta in ordine denariorum, quoniam quindecies deni eos faciunt; hoc valent mille quingenti in ordine centenariorum, quoniam quindecies centeni sunt; hoc valent quindecim millia in ordine millenariorum, quoniam quindecies mille sunt: quindenarius ergo numerus concordiam significat duum Testamentorum. In illo enim observatur sabbatum, quod significat quietem : in isto dominicus dies, qui significat resurrectionem. Sabbatum autem est dies septimus: dominicus vero post septimum, quid
Abbreviated transcription (Latin):
Tu numeris elementa ligas ut frigora ⁊ flammis
Arida conueniant liquidis. ne purior ignis
E uolet. aut mersas deducint pondera terras
Tu triplicis mediã naturȩ cuncta mouentẽ
Con nectens animã ꝑconsona menbra resolius
Quȩ cũ secta duos motũ glomerauit in orbes

Expanded text:
Tu numeris elementa ligas ut frigora flammis Tu numeris elementa ligas ut frigora flammis Arida conueniant liquidis, ne purior ignis Euolet aut mersas deducant pondera terras. Tu triplicis mediam naturae cuncta mouentem Conectens animam per consona membra resoluis. Quae cum secta duos motum glomerauit in orbes
Abbreviated transcription (Latin):
id est uł obelos uł asteriscos: Et ubi cumq uiderit uirgulã
p̃cedentem : ab ea usq ad duo puncta que impressimus
similitudinẽ ꝑspexerit. de hebreis uoluminib additũ nou¬
rit. aeque usq ad duo puneta. iuxta theodotionis dum¬
taxat editionem. qui simplicitate sermonis a septuagintas
int̃pretib non discordat. Hȩc ergo uobis & studioso cuiq
fecisse me sciens: non ambigo multos fore. qui uel inuidia
uel suꝑcilio malent contẽpnere uidere preclara quam
fonte potare.
qui perpetua mundũ ratione gubernas
Ferrarũ cęliq satoꝵ. qui tempiis ab euo
Lre iubes. stabilisq mmanens das cuncta moueri
Qlẽ non ex ternȩ pepulerunt fingere cause
Mateie fluitantis opus. uerũ insita summi
Forma boni liuore carens. tu cuncta superno
Ducis ab exemplo pulerũ pulcherrimũs ipse
MAundũ mente gerens. similiq in imagine formans
Perfectasq iubens ꝑfectum ab soluert pirtes

Expanded text:
id est, vel obelos ÷ vel asteriscos +. Et ubicumque viderit virgulam id est, vel obelos ÷ vel asteriscos +. Et ubicumque viderit virgulam praecedentem ÷, ab ea usque ad duo puncta  quae impressimus,similitudinem perspexerit, de Hebraeis voluminibus additum noverit, aeque usque ad duo puncta, juxta Theodotionis dumtaxat editionem, qui simplicitate sermonis a Septuaginta interpretibus non discordat. Haec ergo et vobis et studioso cuique fecisse me sciens, non ambigo multos fore, qui vel invidia, vel supercilio malint contemnere videri praeclara, quam fonte potare. qui perpetua mundum ratione gubernas Terrarum caelique sator qui tempus ab aeuo Ire iubes stabilisque manens das cuncta moueri, Quem non externae pepulerunt fingere causae Materiae fluitantis opus, uerum insita summi Forma boni liuore carens, tu cuncta superno Ducis ab exemplo, pulchrum pulcherrimus ipse Mundum mente gerens similique in imagine formans Perfectasque iubens perfectum absoluere partes.
Abbreviated transcription (Latin):
riae immutatũ. legimus & in titulis psalmorũ. sed psalmi non
scđm hystoriam sed scđm ꝓphetiam leguntur. Ita ordinem
psalmorũ turbare non potest ordo titulorũ. psalmi omnes
qui inscribuntur ipsi clanid: ad xp̃i ꝑtinent sacramentum
salterium romȩ dudũ positus emendarã . & iuxta. Lxx
interpretes. licet cursim. magna illud ex parte cor¬
rexeram. Iuod quia rursum uidetis opaula & eustochium
scriptorum uicio deprauatũ. plusq antiquũ morem quã
nouam emendationẽ ualere : cogitis. ut ueluti quod am
nouali scissũ iam aruum exerceam & obliquis faleis renas¬
centes spinas eradicem. A equũ: ẽẽ. dicentes. ut quod crebro
male pullulat crebrius succidatur. Unde consueta prefa¬
tione moneo. tam uos quib forte labor iste desudat quã.
eos qui exemplaria istius modi habere uoluerint. ut quȩ
diligent̃ emendam̃ cũ cura & diligentia transcribantur
Notet᷑ sibi unusquisq uł iacentem lineã uł signa radiantia

Expanded text:
riae immutatum legimus in titulis psalmorum. Sed psalmi non secundum historiam, sed secundum prophetias leguntur: et ita ordinem psalmorum turbare non potest ordo titulorum. Psalmi vero omnes, qui inscribuntur ipsi David ad Christi pertinent sacramentum, salterium Romae dudum positus emendaram, et juxta Septuaginta interpretes, licet cursim, magna illud ex parte correxeram. Quod quia rursum videtis, o Paula et Eustochium, scriptorum vitio depravatum, plusque antiquum errorem, quam novam emendationem valere: cogitis, ut veluti quodam novali, scissum jam arvum exerceam, et obliquis sulcis renascentes spinas eradicem: aequum esse, dicentes, ut quod crebro male pullulat, crebrius succidatur. Unde consueta praefatione commoneo tam vos, quibus forte labor iste desudat, quam eos qui exemplaria istiusmodi habere voluerint, ut quae diligenter emendavi, cum cura et diligentia transcribantur. Notet sibi unusquisque vel jacentem lineam, vel signa radiantia:
Abbreviated transcription (Latin):
auid filius iesse cum esset in regno suo quattuor elegat.qui
& eptharam percuciebat abiuth. Cum dauid reduxisset
archam in ierusalem post annos uiginti reuocatam abaro¬
tos & mansit in domo aminadab: hanc imposuit in subiugali
nouo. & adduxit in ierłm. electis uiris ex om̃i genene
filiorũ isrł septuaginta milia uiros. De tribu autẽ leui duc¬
centos octoginta octo uiros. Ex quibus quattuor prineipes
praeesse cantionib instituit. asaph. aeman. aethan & idithun
In medio autem stabat dauid. tenens ipse psalterium. Arehi
autẽ antecedebat.UI. choris. & sacrificiũ uitulus. Populus
autẽ uniuersus sequebatur post archam. Sunt ergo omnes

Expanded text:
avid filius Jesse cum esset in regno suo, quatuor elegit, qui et citharam percutiebat Abira cum David rege. Et arca Domini in Hierusalem post annos 40 revocatur ab Azoto, cum mansitaret in domo Aminadab. Hanc imposuit in subjugali novo, et adduxit in Hierusalem. Electa simul ex omni genere filiorum Israel septuaginta milCCLXXX viros, ex quibus quatuor viros principes praeesse cantionibus constituit, Asaph et Ethan, In medio autem stabat David rex tenens ipse psalterium. Arca autem Domini antecedebat choris, et ad sacrificia vitulos albos. Populus vero universus sequebatur retro arcam. Sunt ergo omnes
Abbreviated transcription (Latin):
galea defendit. Spes salutis est. Consolatio doloris. Noticia
Regnũ dei suꝑ terrã dat. Tediũ anime trahit. Tuba mirabi¬
lis est. Qui diligit canticũ psalmorũ assidue non potest
peccatũ agere.ui habet laudẽ dei in corde suo in postre.¬
mo apud deum gaudebit. & animã suã in celo merificabi-¬

Expanded text:
galea defendit. Spes salutis est, consolatio doloris, perfectigalea defendit. Spes salutis est, consolatio doloris, perfectiregnum Dei super terram dat, taedium animae detrahit, tuba mirabilis est. Qui diligit canticum psalmorum assidue, non potest agere peccatum. Qui habet laudem Dei in corde suo, postremo apud Deum gaudebit, et animam suam in coelo mirificabi
Abbreviated transcription (Latin):
anticũ psalmorũ animas decorat. inuitat angłos in adiutoriũ¬
Effugat demones. expellit tenebras. Efficit sc̃itatẽ homini pec¬
catori. Refectio mentis . ẽ. delet peccata. Similis est elemosimi
Sicut ignis exurit. Sicut oleũ defluit. Dominũ ostendit. Dia¬
furorem deprimit. Iracundiam frangit. Laus dei assidua
similis est melli. Canticũ psalmorũ carmen electũ est apud dm̃.
Omne peccatũ expellit. Uinculũ caritatis emendat. Omnia
perpetrat. Omnia suffert. Omnia implet. Omnia docet.
Omnia sc̃ificat. Animã magnificat. Os purificat Cor lȩti¬
ficat. Turrẽ excelsã ȩdificat incȩlo. Hominẽ clarificat
S ensũ aperit. O mne malũ occidit. P erfectionẽ instruit
Excelsa demonstrat. Desideriũ regni cȩlestis dat. Pacẽ inter
corpus & animã facit. Ignẽ spiritalẽ in corde succendit¬
Ab omnib: uitiis sollicitudo est. Certamen bonũ cotidie est.¬
Radices omniũ malorũ expellit. Sicut lorica induit. Sicut

Expanded text:
Canticum psalmorum animas decorat, invitat angelos in adjutorium, fugat daemones, expellit tenebras, efficit sanctitatem homini peccatori. Refectio mentis est, delet peccata, simile est eleemosynissicut ignis exurit, sicut oleum lenificat, diabolum offendit, Dfurorem deprimit, iracundiam frangit. Laus Dei assidua est. Simile est melli. Canticum psalmorum Omne peccatum expellit, vinculum charitatis commendat. Omnia perpetrat, omnia suffert, omnia implet, omnia docet, omnia significat, animam magnificat, os purificat, cor laetificat, turrim excelsam aedificat, hominem clarificat, sensum aperit, omne malum occidit, perfectionem instruit, excelsa demonstrat, desiderium regni coelestis dat, pacem inter corpus et animam facit. Ignem spiritalem in corde succendit, omnium vitiorum sollicitudinem tollit: certamen bonorum est, quotidie radicem omnium malorum expellit, sicut lorica induta et sicut
Abbreviated transcription (Latin):
die consumor. Qđd etiã in triduo sue passionis & dormitionis
& euigilationis ostendit. Crucifixus est enĩ. & sepultus est &¬
resurrexit. In cruce de principib & potestatib trium phauit.
in sepulchro requieuit : in resurrectione exultauit. Peniten¬
tia cruciat. iusticia tranquillat : uita et̾na glorificat. Peni

Expanded text:
» «consummor» . Quod etiam in triduo suae passionis et dormitionis » «consummor» . Quod etiam in triduo suae passionis et dormitionis et evigilationis ostendit. Crucifixus est enim, et sepultus, et resurrexit. In cruce de principibus et potestatibus triumphavit, in sepulcro requievit, in resurrectione exsultavit. Poenitentia
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ deus qͦs p̃destinauit. illos & uocauit . & quos uocauit : ipsos
& iustificauit. Quos autẽ iustificauit : ipsos & glorificauit
Pre destinatio nr̃a ñ in nobis facta est: sed in occulto apud ipsũ
in eiꝰ p̃scientia. Tria uero reliqua in nobis fiunt : uocatio. iusti¬
ficatio. glorificatio. Uocam̃ p̃dicatione penitentiȩ : sic enĩ cȩpit
dñs euangelit are. Agite pęnitentiã : appropinquabit enim
regnũ cȩlorũ. Iustificamur inuocatione miscđie : & timore
iudicii. hinc est qđ dicit᷑. Deus in nomine tuo saluũ me fac :¬
& in uirtute tua iudica me. Non timet iudicari: qui impe¬
trauerit ante saluari. Uocati renuntiamꝰ diabolo ꝑ penitentiã
ne sub iugo eiꝰ remaneamus. Iustificati. sanam᷑ ꝑ miscđiam : ne
iudiciũ timeamus. Glorificati. transimꝰ inuitam ȩternã : ubi
dm̃ sine fine laudemꝰ. Ad hoc ꝑtinere arbitror qđ dñs ait :
ecce eicio demonia. & sanitates ꝑficio hodie & cras. & tercia

Expanded text:
vocavit, ipsos et justificavit: quos autem justificavit, ipsos et glorificavit. Praedestinatio nostra non in nobis facta est, sed in occulto apud ipsum in ejus praescientia: tria vero reliqua in nobis fiunt, vocatio, justificatio, glorificatio. Vocamur praedestinatione poenitentiae, sic enim coepit Dominus evangelizare. « Agite poenitentiam; regnum coelorum» . Justificamur in vocatione misericordae, et timore judicii: hinc est quod dicitur, «Deus, in nomine tuo salvum me fac, et in virtute tua judica me» . Non timet judicari, qui impetraverit ante salvari. Vocati, renuntiamus diabolo per poenitentiam, ne sub jugo ejus remaneamus: justificati, sanamur per misericordiam ne judicium timeamus: glorificati, transimus in vitam aeternam, ubi Deum sine fine laudamus. Ad hoc pertinere arbitror quod Dominus ait: «Ecce ejicio d
Abbreviated transcription (Latin):
deus meus uolui: & legẽ tuã in medio cordis mei. Qđ autem
sequitur. euangeli⁊ auit iusticiã in eccła magna: congroeslu¬
nius io illud refertur erunt duo in carne una. Siue ergo illud
siue lio÷ intelligat᷑  qđ dictũ est in capitt libri: liber iste psal¬
morũ ꝑ quinquagenos si ꝑ ipsos quinquagenarios articulos
netrroges: magnũ aliquid. & uade dignũ considera tesiniu
repondet. Non enĩ frustra michi uidectur. quinqua gesimus
esse de pęnitentia. centesimus de misericordia & iudicio. centesi¬
mus quinquagesimus. de dei laude in sc̃is eiꝰ. Sic enĩ ad eternam
beatãq tendimꝰ uitã : primitus nr̃a peccata damnando. deinde

Expanded text:
us meus, volui, et legem tuam in medio cordis mei.» Quod autem sequitur, «Evangelizavi justitiam tuam in Ecclesia magna» ; congruentius ad illud refertur, «Et erunt duo in carne una.» 3. Sive ergo illud, sive hoc intelligatur quod dictum est, «In capite libri;» liber iste Psalmorum per quinquagenos, si per ipsos quinquagenarios articulos interrogetur, magnum aliquid et valde dignum consideratione respondet. Non enim frustra mihi videtur quinquagesimus esse de poenitentia, centesimus de misericordia et judicio, centesimus quinquagesimus de laude Dei in sanctis ejus. Sic enim ad aeternam beatamque tendimus vitam, primitus peccata nostra damnando, deinde
Abbreviated transcription (Latin):
ri siguficatus ubi dictũ est in capite libri scriptũ. ẽ.i de me
ut faciam uoluntatẽ tuã. Sequitur enĩ. Deus m̃s uolui: a legẽ
tuam in medio cordis mei. De ipso quippe accipitur ꝓphetãt᷑
in captee libri huiꝰ psalmus ipse primus. Beatus uiqui nor in
aibiit in consilio impiorũ : & in uia peccatorũ nonstetit. & in
cathecdra pestilentiȩ ñ sedit. Sed in lege dñi erit uoluntas eiꝰ:

Expanded text:
iptum est de me, ut faciam voluntatem tuam:» sequitur enim, «Deus meus, volui, et legem tuam in medio cordis mei.» De ipso quippe accipitur prophetatus in capite libri hujus psalmus ipse primus, «Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum, et in via peccatorum non stetit, et in cathed
Abbreviated transcription (Latin):
& una terra ex multis terris. Nã & orbẽ terrȩ & orbẽ terrarũ
quotidiana consuetudine dicimꝰ : & qui ait. firiptũ est in libro
psalmorũ quanquã mos loquendi sic se habeat: ut una esse libri
insinuare uoluisse uideatur : tam̃ respondere potest : in libro
psalmorũ . eẽ. dictũ. in aliquo libro eoꝵ quinq qđ in usu locutio¬
nis usq adeo uł non est uel raro est: ut etiam duodecĩ ꝓpharũ
unũ librũ esse ideo ꝑsuadetur. quia similit̃ legitur : sicut serip¬
tũ est in libro ꝓpħarũ. Sunt etiã qui uniuersas om̃ino seriptu
ras canonicas unũ librũ uocent : qđ ualde mirabile & diuina
est de me ut faciam uoluntatẽ tuã : ut sic intelligat᷑ ꝑ filiũs
pat̃ fecisse mundũ. Cuiꝰ conditio principiũ scripturarũ. ei ma
lbro geneseos uł magis quia ꝓphetia uidetur ieẽ. non fasica
narrans : sed futura p̾nuntians. Non enĩ ait qđ fecerini. sed
ne faciam: siue ut facerẽ uoluntatẽ tuã. Ad illud hec senten¬

Expanded text:
orbem terrarum, quotidiana consuetudine dicimus. Et qui ait, «Scriptum est in libro Psalmorum,» quanquam mos loquendi sic se habeat, ut unum esse librum insinuare voluisse videatur; tamen responderi potest, «in libro Psalmorum» esse dictum, In aliquo libro eorum quinque: quod in usu locutionis usque adeo vel non est, vel raro est, ut etiam duodecim Prophetarum unum librum esse ideo persuadeatur, quia similiter legitur, «Sicut scriptum est in libroras Canonicas, unum librum vocent, quod valde mirabili et divina est de me, ut faciam voluntatem tuam;» ut sic intelligatur per Filium Pater fecisse mundum, cujus conditio principium Scripturarum est in libro Geneseos. Vel magis quia prophetia videtur esse, non facta narrans, sed futura praenuntians non enim ait, quod fecerim; sed, «ut faciam,» sive, «ut facerem voluntatem tuam»; ad illud haec senten
Abbreviated transcription (Latin):
nouimus. & uideo quidẽ quomͦ & hoc uerũ sit : & illud. Si uerũ
est : hoc uero non reluctatur. ⁊ ieri enĩ potest : ut aliqua con¬
suetudine lit terarũ ebraicarũ. unus liber dicat᷑ qui constat
ex plurib sicut ex acclesiis plurib una constat ȩccła : & ex
plurib cȩlis. unũ cȩlũ. Non enĩ cęloꝵ aliquod p̃ter misit. qͥ dixit :¬

Expanded text:
novimus. Et video quidem quomodo et hoc verum sit, et illud si verum novimus. Et video quidem quomodo et hoc verum sit, et illud si verum est, huic vero non reluctetur. Fieri enim potest ut aliqua consuetudine litterarum hebraearum unus liber dicatur, qui constat ex pluribus; sicut ex Ecclesiis pluribus una constat Ecclesia, et ex pluribus coelis unum coelum Non enim coelorum aliquod praetermisit qui dixit, «
Abbreviated transcription (Latin):
intrigonũ missis : id est ab uno usq ad decẽ & septẽ om̃ib cõpu¬
tatis. ad eundẽ numerũ ꝑuenit᷑. In decẽ autẽ lex. in septẽ uero
gr̃a significatur : quia legẽ non implet. nisi caritas diffusa fue
Qđ ergo quidã om̃ium psalmorũ quinq libros. ẽẽ. crediderunt :
illud secuti sunt. quoties in fine psalmi dictũ fuerit. fiat fiat
Sed huiꝰ disꝑticionis rationẽ. cũ uellẽ cõp̃hendere ñ ualui : quia
nec ipse quinq partes ȩquales sunt int̾ se. & si ħ scripturȩ
quantitate. saltĩ psalmorũ ipso numero ut trecentos haberent.
&si unuss cuiꝰq libri finis est fiat fiat. cur liber quintus idẽq
ultimꝰ. non eodẽ fine sit terminatus : merito quȩri potest.
Nos autẽ scripturȩ canonicȩ auctoritatẽ sequentes ubi legitur.
scriptũ est enĩ in libro psalmorũ : unũ psalmorũ librũ. ẽẽ. cog¬

Expanded text:
in trigonum missis, id est, ab uno usque ad decem et septem omnibus compuin trigonum missis, id est, ab uno usque ad decem et septem omnibus computatis, ad eumdem numerum pervenitur. In decem autem Lex, in septem vero Gratia significatur; quia Legem non implet, nisi charitas diffusa in Quod ergo quidam omnium Psalmorum quinque libros esse crediderunt, illud secuti sunt, quoties in fine psalmi dictum fuerit, «Fiat, fiat» . Sed hujus dispertitionis rationem cum vellem comprehendere, non valui: quia nec ipsae quinque partes aequales sunt inter se, etsi non scripturae quantitate, saltem Psalmorum ipso numero, ut tricenos haberent. Et si uniuscujusque libri finis est. «Fiat, fiat;» cur liber quintus idemque ultimus non eodem fine sit terminatus, merito quaeri potest. Nos autem Scripturae canonicae auctoritatem sequentes, ubi legitur, «Scriptum est enim in libro Psalmorum» ; unum Psalmorum librum esse
Abbreviated transcription (Latin):
disꝑtitꝰ est. Die qͥppe quadragesimo quo post
iresurrectionẽ suã ascendit in celis: ac deinde
dõpletis dieb decẽ. misit sp̃m sc̃m: quadragena¬
rio scilicet numero tẽporalẽ in hoc mundo coha¬
bitationẽ cõmendans : qm̃ quaternarius in quadra¬
ginta numerus p̃ualuit. Quatuor autẽ partes : habet annus
& mundus. Denario uero addito uelut mercedẽ ꝓ impleta
lege. bonis oꝑil. reddita : ipsa ȩternitas figurat᷑. Hunc quin¬
quagenarium triplũ habet centesimꝰ & quinquagesimꝰ numerꝰ.
tanquã eũ multiplicauerit trinitas. Unde : & hac causa non
inconuenient̃ intelligit᷑ istũ numerũ. eẽ. psalmorũ. Nã & in
illo numero pisciũ qui capti sunt retib post resurrectionem
missis ĩ Ad centũ quinquaginta additis trib: uelut ammonitio
udet᷑ facta. Etn qͦt partes debeat iste numerus disꝑtiri: ut
ter habeat quinquagenos. quã quã ille numerus pisciũ habeat
& aliã rationẽ multo subtiliorem & iocundiorẽ. qđ decẽ & sepi

Expanded text:
ost resurrectionem suam ascendit in coelum, ac deinde completis diebus decem misit Spiritum sanctum: quadragenario scilicet numero temporalem in hoc mundo cohabitationem commendans. Quoniam quaternarius in quadraginta numerus praevalet; quatuor autem partes habet mundus et annus: denario vero addito, velut mercede pro impleta lege bonis operibus reddita, ipsa aeternitas figuratur. Hunc quinquagenarium triplum habet centesimus et quinquagesimus numerus, tanquam eum multiplicaverit trinitas. Unde et hac causa non inconvenienter intelligimus istum numerum esse Psalmorum. Nam et in illo numero piscium qui capti sunt retibus post resurrectionem missis, ad centum quinquaginta additis tribus , ve ut admonitio videtur facta, in quot partes debeat iste numerus dispertiri, ut ter habeat quinquagenos. Quanquam ille numerus piscium habeat et aliam rationem multo subtiliorem et jucundiorem, quod decem et septem
Abbreviated transcription (Latin):
Og. coacerbans sine absconditꝰ.
S eon. arx siue̾. specula
Sichem.humerus
Sina. mandatũ uel mensura
Selmon. urobra offendiculi
siue imagͥoi fontitudinis
S aba. captitas
Selom. Atiulsio uel dimissio
siue ubi est ipse
Sisara. Gaudi ex dusio
Samuel. Nomen eius deus.
Seon. Germen inutile siuei
.temptatio lascesciẽn
yrus. quod hebraice dr̃ sors
tribulatio siue angustia
anĩs mundans humilia
Tabor tiemens lumen
uel uen̾iat lux
T abulon habitaculum
fortitudinis

Expanded text:
Og, coacervans sive absconditus. Sion, arx sive specula. Sichem, humerus. Sina, mandatum vel mensura. Selmon, umbra offendiculi, sive imago fortitudinis. Saba, captivitas. Selom, avulsio, vel dimissio, sive ubi est ipse. Sisara, gaudii exclusio. Samuel, nomen ejus Deus. Seon, germen inutile, sive tentatio lacessens. Tyrus, qui Hebraice dicitur sors, tribulatio, sive angustia. Tanis, mandans humilia. Tabor, veniens lumen, vel veniat lux. . Zabulon, habitaculum fortitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
Cusi. ethiops uel notabilis
quod ad saulem ꝑtinet qui
ab umero & sursũ eminebat
suꝑ omnem populum
ham. calidus sed sciendum
quod inhebreo chim scribit᷑
ant ꝑ hech quȩ duplici adspi
Chanaan. motus corũ uel nego¬
ciator aut humilis
herubim. scientiae multitu.¬
do ant seientie intellectus
horb. quod in hebreo orebs
scribit᷑ & interp̃tatus ardor

Expanded text:
usi, Aethiops vel notabilis, quod ad Saulem pertinet, quia ab humero et sursum eminebat. Yr, omnem populum. Cham, calidus; sed sciendum quod in Hebraeo chi, scribitur autem per heth, quae duplici aspiChanaam, motus eorum vel negiator, aut humilis. Cherubin, scientiae multitudo, aut scientiae intellectus. Choreb, quod in Hebraeo Oreb scribitur, et in tempore ardor
Abbreviated transcription (Latin):
sequenter posi ũ ÷ subsan¬
nahit. Nichil horã tam̃ sa¬
pere quortet carnaliõ
quasi aubuccts irrideat
ute naso subsannet : sed ea
us a etpienda ẽ. quã dat
scãs suis ut futura cernen
illos in ania meditatos eẽ
intelligant.

Expanded text:
sequenter positum est, subsannabit. Nihil horum sapere oportet carnaliter, quasi aut buccis Deus irrideat, aut naso subsannet; sed ea vis accipienda est, quam dat sanctis suis, ut futura cernentillos inania meditatos esse intelligant.
Abbreviated transcription (Latin):
tra desiđa decterã. ut ponaris id
decterẽ. A sinistra enim habuerunt
sinistrã apđ quoscsuriit & dederꝰ¬
sinistra abstulerunt & ad dexcera
oꝑte trarstul ortint : ut ad dextera¬
ponerentur

Expanded text:
tra: desiderate dexteram, ut ponamini ad dexteram. In sinistra enim habuerunt sinistram, apud quos esurivit, et dedersinistra abstulerunt, et ad dexterae opera transtulerunt, ut ad dexteraponerentur
Abbreviated transcription (Latin):
ralli: quo lac mulgere consucue¬
ꝓcessit adũsus goliã suꝑbũ: seiac¬
tantẽ. de se p̃sum̃ tem. tulit unũ
bint. Hoc quoq licet attendas
Qumq: lapidis posuit : unũ misit

Expanded text:
rali, quo lac mulgere consueveocessit adversus Goliam superbum, se jactantem, de se praesumentem. Tulit unum buit. Hoc quoque licet attendas, quinque lapides posuit, unum misit
Abbreviated transcription (Latin):
mi.
lã qͥliuores habet ñ ÷ sanꝰ.
Adde qͥa ipsi liuores cõputu¬
quomͦ puteant peceata
odor ille de qͦ dicit apłs

Expanded text:
i. Jam qui livores habet, non est sanus. Adde quia ipsi livores computruquomodo puteant peccata.odor ille, de quo dicit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
. Monuit te quid fuias
si forte occuriet t tri¬
bulatio. Que¬
ris enĩ de fen¬
đe & forte ne¬
mo accipit de fensiorie
didts causam tua qͥa nul¬
liꝰ habes defensionẽ auttas¬
timoniũ. Custodi intꝰ in no¬
centia : uli nenio opprim

Expanded text:
. Monuit te quid facias, si forte occurrerit tribulatio. Quris enim te defendere, et forte nemo accipit defensionem perdideris causam tuam, quia nullius habes defensionem aut testimonium. Custodi intus innocentiam tuam, ubi nemo opprimit
Abbreviated transcription (Latin):
uor ÷ at tendentis quasi uniꝰ ho¬
minis pͥmã aetatẽ suã &is¬
tã nouissimã. Respox̃ ꝑ omĩa
qͥa om̃s aecites notas habet
oscripturas &: at exultans
&monens Iunior fui pͥmis
tẽporib scłi. & ecce senex sũ

Expanded text:
vox est attendentis quasi unius hominis primam aetatem suam, et istam novissimam, respexit per omnia, quia omnes aetates notas habet per Scripturas; et ait exsultans et monens: Junior fui, primis temporibus saeculi; et ecce senui, sum
Abbreviated transcription (Latin):
C.m. Ubi ÷ gͦ totus homo
&anima &caro ÷ Anima
cõpleta ÷ illusionib. caro soni¬
tatẽ ñ habet. qͥdremanet un¬
sit donecanima nra exuat᷑
illusionibus: & corpꝰ nrm̃ in¬
duat sanitate immortalita¬

Expanded text:
. Ubi ergo est totus homo, anima et caro est. Anima completa est illusionibus, caro sanitatem non habet: quid remanet unsit, donec et anima nostra exuatur illusionibus, et corpus nostrum induatur sanitate. Illa
Abbreviated transcription (Latin):
Quando enĩ uoluit habe gau¬
ia dese niuenit planctũ
inse. nunc uero qc totũ gau¬
ros gauđe in illo gaudeat
qui ñ potest perire.

Expanded text:
Quando enim voluit habere gaudia de se, invenit planctum in se: nunc vero quia totum gaurus gaudere, in illo gaudeat, qui non potest perire.
Abbreviated transcription (Latin):
Vox ħ ascendentis g̃: & ꝑtinens ad can¬
ticũ gradnum. Debet itaq unitiꝰ dsq
ñ solũ sub fluctib. uerũ etiã in
uiscerib belnȩ. Nec tam̃ illud cor¬
pus at illi fluctus int̃ cluserunt
oratinene ꝑueniret ad dm̃ : quar

Expanded text:
vox haec ascendentis est, pertinens ad canticum graduum. Debet itaque unusquisqunon solum sub fluctibus, verum etiam in visceribus belluae; nec tamen illud corpus et illi fluctus intercluserunt orationem ne perveniret ad Deum, et
Abbreviated transcription (Latin):
S Ouȩ q̃stiones oriunt
aliꝗtũ difficiles. Si enĩ res¬
picit de cęlo ds̃ ut uideat si ÷
intelligens ant reqͥrens dm̃ : sub¬
intrat cogitatio imprudenti
ostio est. Quȩ altera
int̃ males: Illa g sic soluit᷑
q̃stio : qr plerũq: ĩta loquitur
scriptura ut qđ dono dĩ cre¬
itura facit ds̃ facere dicatur:

Expanded text:
e quaestiones oriuntur aliquantum difficiles. Si enim respicit de coelo Deus, ut videat si est intelligens aut requirens Deum; subintrat cogitatio imprudenti, quaestio est: quae est altera? inter malos? Illa ergo sic solvitur quaestio, quia plerumque ita loquitur Scriptura, ut quod dono Dei creatura facit, Deus facere dicatur:
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ÷ ñ cognoui. ÷ quasi
peccus factus sũ ad te
&ego semꝑ tecũ. Multũ in¬
t̃ est int̃ istũ &alios Iste
quasi peccus facqis ÷ desiđan
do t̃rena. quando reda ctus

Expanded text:
Quid est, non cognovi? Quasi pecus factus sum ad te; et ego semper tecum. Multum interest inter istum et alios. Iste quasi pecus factus est rrena, quando redactus
Abbreviated transcription (Latin):
fient᷑ Reliquiarũ itaq saluato¬
mn audiamꝰ hue uocem: & l. quat
sonagoga q̃ acceꝑat uetus des¬
tom̃tum & utenta erat in pro¬
missa carnalia. & ex ħ faccũ
ut nutarent ei pedes tel anti in

Expanded text:
Reliquiarum itaque salvatarum audiamus hic vocem; ut loquatur Synagoga, quae acceperat Vetus Testamentum, et intenta erat in promissa carnalia; et ex hoc factum est ut nutarent ei pedes. Nam et in
Abbreviated transcription (Latin):
refpondebo ambiguũ est. S qđ¬
libet corũ apm̃ sonat: ipsũ enĩ nob̾ ex¬
ꝓbrant a qͥb ẽ crucifocas uł scanda¬
lũ uł stultitiã. ignorantos qͥr ũbũ caro
ũbe ⁊ egpbrant qđ tis latet quia diui¬
nitas eius ab eis ñ cognoscit᷑ a qͥb ciꝰ uifir¬
mitas in cruce contẽpnitur: nostem̃ ũbũ
respondeamꝰ nec exꝓbuetione t̃ream᷑¬

Expanded text:
respondebo,» ambiguum est: sed quodlibet eorum Christum sonat. Ipsum enim nobis exprobrant, quibus est crucifixus vel scandalum, vel stultitia : ignorantes quia Verbum caro Verbum exprobrent quod eos latet, quia divinitas ejus ab eis non cognoscitur a quibus ejus infirmitas in cruce contemnitur; nos tamen Verbum respondeamus, nec exprobratione terream
Abbreviated transcription (Latin):
ocali enũ in inte sꝑrnt : s tu
des escã illis in oportunitate. Pror¬
sus tanquã reficient̃ egrotũ iopor¬
tuntate quando debet accipere
aliquando desideratur ab illo &
ñ dat. Nonit horẽ dindi qui

Expanded text:
Oculi omnium in te sperant, et tu das escam illis in opportunitate.» Prorsus tanquam reficiens aegrotum in opportunitate, quando debet accipere, aliquando desideratur ab illo, et non dat: novit horam dandi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ligentes in se nichil bom eẽ qđ a te
ñ sit nec potuisse conũti Ate nisi
cõmemorentur absie. nec rednci
pocinsse in memoriã tui sicu o¬
bliuiscereris illorũ : ħ censiđanres
igrã toa. & iustitia tua eculta¬
bunt. Tua inguã : ñ sua. Grã¬

Expanded text:
ligentes in se nihil boni esse quod a te non sit; nec potuisse converti ad te, nisi commonerentur abs te; nec reduci potuisse in memoriam tui, si tu obliviscereris illorum: haec considerantes in gratia tua, «Et justitia tua exsultabunt.» Haec, inquam, in tua gra
Abbreviated transcription (Latin):
felices Quid ẽ memoriã abundan
e & enarranda & quia nalde
dulcis ẽ manducanda & eructan¬
da . Sic manduca ut eruotes sic
accipe ut des Manducas cũ di¬
cis: eractas cũ doces Ñ sufficit¬

Expanded text:
a t, enarranda est; et quia valde dulcis est, manducanda et eructanda est. Sic manduca, ut eructes; sic accipe, ut des. Manducas, cum discis; eructas, cum doces; manduc
Abbreviated transcription (Latin):
Cognoscetur dñs iudicia faciens: in operib¬
haec s int indicia dĩ ñ ab illa tranquillitate beatitu¬
dinis suae nec a secretis sapientiae quib recipiuntur beati
animȩ ꝓfertur ferrũ aut ignis ant bestia aut̃ aliquid
tale quo crucientur peccatores. S quomͦ craciant᷑ & quomꝰ
facit ds̃ iudiciũ : inoꝑib n. inquid maniũ suarũ .c.e .p.¬

Expanded text:
Cognoscitur Dominus judicia faciens. Haec sunt judicia Dei: non ab illa tranquillitate beatitudinis suae, nec a secretis sapientiae, quibus recipiuntur beatae animae, profertur ferrum, aut ignis, aut bestia, aut aliquid tale quo crucientur peccatores. Sed quomodo cruciantur, et quomodo facit Dominus judicium? In operibus, inquit, manuum suarum comp
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ auctoritate quisq
de sociȩtacte recte ui¬
uentiũ p̃ciditur. &
quasi incorporatun ma¬
leuiuetibus is dentib
contrarii sunt dente :
credentes: & in eã i.
opĩ corpus ÷ trans serun

Expanded text:
uisque de societate secte viventium praeciditur, et quasi incorporatur male viventibus. His dentibus contrarii sunt dentes Ecredentes, et in eam quae Christi corpus est transferun
Abbreviated transcription (Latin):
significat᷑ qͥ e ũ tradidit᷑. Acuius facie fugisse ꝗ quã
h ystorice possit accipi. Quando illo discedenit seces¬
sit cũ cȩteris mmentem : tam̃ fprritalit̃ quando m̃tẽ
iudae filiꝰ dĩ id ÷ nircꝰ & sapientia dĩ de seruit cũ
eũ diabolus penitus inuadit bene accipit᷑ a facie etꝰ
dente diabolus possedit. Quẽ disceisum: fugã eẽ in i
psalmo appellatũ celeritatis causa arbitror Ab¬

Expanded text:
impius qui eum tradidit. A cujus facie fugisse quanquam historice possit accipi, quando illo discedente secessit cum caeteris in montem; tamen spiritualiter, quando mentem Judae Filius Dei, id est virtus us , bene accipitur a facie ejus dente diabolus possedit. Quem discessum fugam esse in hoc psalmo appellatum celeritatis causa arbitror
Abbreviated transcription (Latin):
ualentes regere quic quid
in nob seruile atq bestia¬
le est.¬
.I. Spiritales significat qui
iiidicant terrã. Inferuus
enĩ nob̵ est. quieqͥd iudica¬
mus. Quioqͥd autẽ
infra spiritalẽ homine
est : merito terra nomi¬
naiur quia t̃rena labe
sauciatum est
Cum dubitatione positũ ẽ
certũ est: s. scđm eos ipses
qui monent᷑ quia cũ dubi¬
tatione solent cogiare
tram dĩ quib: ñ aꝑte re¬
uelatur: Hoc gͦ sibi ipsi de¬
bent dicere. App̃uendamꝰ
disciplina N q. i.o.

Expanded text:
valentes regere quidquid in vobis servile atque bestiale est. Spirituales enim significat qui judicant terram: inferius enim nobis est, quidquid judicamus; quidquid autem infra spiritualem hominem est, merito terra nominatur, quia terrena labe sauciatum estcum dubitatione positum est; certum est, sed secundum eos ipsos qui monentur; quia cum dubitatione solent cogitare iram Dei, quibus non aperte revelatur. Hoc ergo sibi ipsi debent dicere: Apprehendamus disciplinam, nequando
Abbreviated transcription (Latin):
uim ipsius intentionis
ut in nocentẽ occisũ &
cui recributa sunt mala
ꝓbonis re suscitar a mor¬
tuis digna ꝑsequentib
retribueret

Expanded text:
vim ipsius intentionis.ut innocentem occisum, et cui retributa sunt mala pro bonis, resuscitaret a mortuis, et digna persequentibus retribueret
Abbreviated transcription (Latin):
aat. cũ ex arserit
inbreui ira eius. securi
om̃s qͥ confidt̃ in eo tunꝗ
hoc solũ inde habeant
qđ ñ puniantur : s begł
dix̃ iibi .ẽ. bonorũ omiũ
sũma &t cumulus

Expanded text:
t: Cum exarserit in brevi ira ejus, securi omnes qui confidunt in eo, tanquam hoc solum inde habeant, quod non puniantur; sed beati dixit, ubi est bonorum omnium summa et cumulus.
Abbreviated transcription (Latin):
Cogitaui uias meas: & conuerti pedes
meos in testimonia tua.o
custodiam mandata tua.
me : & legem tuam non sum oblitus:
Media nocte surgebam ad confitendum
tibi: suꝑ iudicia iustificationis tuae.
Particeps ego sum omniũ timentiumte:
& custodientium mandata tua :¬

Expanded text:
uias meas et conuerti pedes meos ad testimonia tua. custodire mandata tua. me: legem tuam non sum oblitus. medio noctis surgam ad confitendum tibi, super iustitiam iustificationis tuae. particeps ego sum omnium timentium te et custodientium
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ cũ corda homninũ sunt occul¬
ta. Uides aliquẽ male uiuere.
tolera illum. Hescis enĩ qͥlis
eria quia nox est : utt uims
qͥ hodi e mase uiuit cras

Expanded text:
 cum corda hominum essent occulta. Vides aliquem male vivere, toleras illum: nescis enim qualis erit, quia nox est; utrum qui hodie male vivit, cras
Abbreviated transcription (Latin):
p̃hendebant. ẜ erat uindicta
Ñ dũ ꝓficit cui parua est. Tantũ
ti enĩ torquet in iustitia aliena
quantũ recesseris a tua. cũ enĩ
fueris frum̃tũ ÷ herbabona de

Expanded text:
hendebant. Haec erat vindicta. Nondum proficit, cui parva est. Tantum te enim torquet injustitia aliena, quantum recesseris a tua. Cum enim fueris frumentum, id est herba bona de
Abbreviated transcription (Latin):
ditur inmuscipula ꝗ occul¬
tuit: Io cũ fraudulentã acti¬
oñẽ om setuta fuerit delec ta¬
tio eũ eos radiderit ds in conit¬
piscentia cordas tpsora iamilia
delectatio alligit eosut inde
ñ audeant. qr cũ conactifuerint
dolebt̃ animo tanꝗ pedem de cñ¬
pede exa ere cuinentes
ciu dolori suc cumbentes ꝑnitio¬
sis delectation ib nulunt tece¬
dre.

Expanded text:
ditur in muscipula quam occultant; quia cum fraudulentam actionem consecuta fuerit delectatio, cum eos tradiderit Deus in concupiscentiam cordis eorum , jam illa delectatio alligat eos, ut indnon audeant; quia cum conati fuerint, dolebunt animo, tanquam pedem de compede exuere cupientes; cui dolori succumbentes, a perniciosis delectationibus nolunt abscedere.
Abbreviated transcription (Latin):
nunemꝰ possit itelligi.
Ita enĩ dicimꝰ pluit.
serenat. tonat & siq
hos faciat qr omĩum m̃¬
tib sponte se offert
excellentia facientis.
nec ũba desiđat. Que
s̃ igitur occulta filii :
in quo ũbo pͥmũ intelli¬
manifesta a quib: dis¬
tinguntur hec que ap¬
pelsant᷑ occusca. quã oł¬
rẽ qm̃ duos aduentus dm̃
credimꝰ unũ p̃teritũ quẽ

Expanded text:
us, possit intelligi: ita enim dicimus, Pluit, serenat, tonat, et siid faciat; quia omnium mentibus sponte sese offert excellentia facientis, nec verba desiderat. Quae sunt igitur occulta Filii? In quo verbo primum intellimanifesta, a quibus distinguuntur haec quae appellantur occulta. Quamobrem, quoniam duos adventus Domini credimus, unum praeteri