comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
omnibz inquit pacem ha¬
fratres de hiis qui ꝓ boue
aut asino ꝓximum ꝑsecun¬
tur: Quid fac̾ent si mortẽ
filii nuntiares: Et quid si
septem filiorum sicut beato¬
iob nuntiatum ẽ estimas
euenisse: nstruit igitur
b̾s̃ iob claustrales de patiẽ¬
tia qualit̾ dampna rerum
temꝑalium sustine debeant.
qualit̾ ꝓ morte carnalium
amicorum dolere conueni¬
at: utrumq benigne por¬
tans. qui nec ꝓ dampno re-¬
rum ꝑsecutus ẽ hostem. nec
ꝓ morte filiorum ad odium
qd̃ est mors anime: cor in¬
clinaicit. Qui uult autem.
fortissimus ẽe. sic̃ abraham.
qui nõ amisit sua s dimĩt¬
sit: qui nõ sic amauit filiũ
suuni ut dĩ filium offende̾t.
talis dico renuntiet om̃ib
que possidet. et immolet
gladio u̾bi dei illos quos

Expanded text:
omni, inquit, pacem hafratres, dicam de iis qui pro bove aut asino proximum persequuntur? Quid facerent, si mortem filii nuntiares? Et quid si septem filiorum, sicut Job nuntiatum est, autumares evenisse? Instruit igitur beatus Job claustrales de patientia, qualiter damna rerum temporalium sustinere debeant, qualiter pro morte amicorum carnalium dolere conveniat, utrumque benigne portans, qui nec pro damno rerum persecutus est hostem, nec pro morte filiorum ad odium quod est mors animae cor inclinavit. Qui vult autem fortissimus esse sicut Abram, qui non amisit sua, sed dimisit; qui non amavit filium suum ut Dei Filium offenderet, talis dico renuntiet omnibus quae possidet, et immolet gladio verbi Dei illos quos
Abbreviated transcription (Latin):
N hiis quatuor claustri lat̾i
b. quatuor ordines colump¬
narum disponuntur: ex con¬
temptu etenim sui. duodecĩ
columpnaꝵ ordo ꝓcedit. scili¬
cet humiliatio cordis et af¬
flictio carnis. sermo humiliꝰ.
abiectio uestis. cyb tenuis.
pondus laboris. amor subie¬
ctionis. contemptus hono-¬
ris. laudem fugere. alt̾ius
consilium suo preferre: sub¬
ditis obedire. de se diffidere:
Hee columpne secantur:
sculpuntur et poliuntur. Se¬
cantur: quando sieca discre¬
tionis uirtites a uitiis se-¬
parantur. Sculpuntur: qͣn-¬
do ea que mens cogitat. ma¬
nus oꝑantur. Sic salomon
in templo celaturas ꝓminen-¬
tes fecisse legitur. Prominent
celature: dum mentis cogita¬
tiones ext̾ius apparent. in
eremplo et opatione. Soed
quomodo poliuntur: Qnͣdo

Expanded text:
n his quatuor claustri lateribus quasi quatuor ordines columnarum disponuntur. Ex contemptu etenim sui duodecim columnarum ordo procedit, scilicet humiliatio cordis, et afflictio carnis, sermo humilis, abjectio vestis, cibus tenuis, pondus laboris, amor subjectionis, contemptus honoris, laudem fugere, alterius consilium suo praeferre, subditis obedire, de se diffidere. Hae columnae secantur, sculpuntur et poliuntur. Secantur quando discretione virtutis a vitiis separantur. Sculpuntur, quando ea quae mens cogitat, manus operatur. Sic Salomon in templo caelaturas prominentes fecisse legitur . Prominent caelaturae, dum mentis cogitationes exterius apparent in exemplo et operatione. Sed quomodo poliuntur? Quando
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ altare aureum. ẽ mensa ꝓpo¬
sitionis aurea: sunt et cande¬
labra de auro purissimo facta.
In altari accendebantur thy¬
miamata. in mensa panes
ponebantur: in candelabris
ltc̾ne. Altare aureum. sũt cor¬
da electozum: thymiamata.
bona oꝑa: odor thymiamatũ.
boni oꝑis exemplum : fumus
ascendit: est intentio oratõniᷤᷤ
que ex affectu cordis ad deside¬
randa celestia tendit. Mensa
u̾o aurea ẽ diuina scriptura.
panes sunt apli siue corum
successores: ex quorum actibz
tanquam ex panib reficuntt᷑
fidelium mentes. Qui panes

Expanded text:
t altare aureum, est mensa propositionis aurea, sunt et candelabra de auro purissimo facta. In altari accendebantur thymiamata, in mensa panes ponebantur, in candelabris lucernae. Altare aureum, sunt corda electorum; thymiamata, bona opera: ordo thymiamatum, boni operis exemplum. Fumus perius, est intentio orationis, quae ex affectu cordis ad desideranda coelestia tendit. Mensa vero aurea est divina Scriptura; panes sunt apostoli sive eorum successores, ex quorum actibus tanquam ex panibus reficiuntur fidelium mentes. Qui panes
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Erat amplum. quia
plures sunt qui carnis con¬
cupiscentias deflent: quam
qui puritate celestis desiderii
gaudent. Erat eneum quia
multi funt qui dicunt ñtte
seruimus legi dei: carne aut̃
legi peccati. Erat ante fores
templi positum: quia pauci
sunt qui renuntiant om̃ib
que possident. ut ad ostium
porticus appropinquent por¬
ticus si quidem templi est ut
suꝑius diximus: renuntiatio
mundi. In hac porticu due
erigintur columpne. ua ca¬
stitatis. alt̾a sobrictatis: ut
qui mundo renuntiant. sobrie
ticum renuntiationis: sequit᷑
templum recte conu̾sionis.

Expanded text:
t enim amplum, quia plures sunt, qui carnis concupiscentias deflent, quam qui puritate coelesti desiderii gaudent. Erat etiam aeneum, quia multi sunt, qui dicunt: Mente servimus legi Dei, carne autem legi peccati . Erat ante fores templi porticus, quia pauci sunt, qui renuntient omnibus, quae possident, ut ad ostium porticus appropinquent. Porticus siquidem templi est, ut superius diximus, renuntiatio mundi. In hac porticu duae eriguntur columnae, una castitatis, altera sobrietatis, ut qui mundo renuntiant, sobrie ticum renuntiationis sequitur templum rectae conversationis.
Abbreviated transcription (Latin):
tritioni cordis
simile esse dicitur: quia i
contritione cordis. carnis¬
desideria flamma tribulatio¬
nis accenduntur. Hoc aut̃
altare eneum magnitudĩe
su. sp̃e metalli positione lo¬
ci aliquid designat: erat e¬

Expanded text:
oni cordis simile esse dicitur, quod in contritione cordis desideria carnis flamma tribulationis accenduntur. Hoc autem altare aeneum, magnitudine sui, specie metalli, positione loci aliquid designat. Erat e
Abbreviated transcription (Latin):
faciat bonum non ẽ usq ad
unum. Extra mundus totuᷤ
exeuntib obstrepit. intus u̾o
sagittantur in occulto recti
corde: uolant ignea tela. con¬
fligunt hostes commimis.
moriuntur multi nullus si-¬
ne uuln̾e. unius diei ꝑiculũ
euad̾e potest. Sicut diximus
dyabolus ꝑ quosdam de exer¬
citu suo claustralib minatur
ut t̾reat eos: ꝑ alios blandit᷑
ut decipiat. ꝑ aliquos ꝓmittit
ut ꝑu̾tat. ꝑ reliquos insidiat᷑
ut rapiat. S qui sunt qui mi¬
nantur homini int̾iori ⁊ ext̾i¬
qu iam intra cdaustri munitõ¬
nes positis. uel etiam aliquib
aliis de renuntiatione scl̃i co¬
giantib: in primis audiat.
bonitas ur̃a. Cum aliquis

Expanded text:
faciat bonum, non est usque ad faciat bonum, non est usque ad unum . Extra mundus totus exeuntibus obstrepit; intus vero sagittantur in occulto recti corde: volant ignea tela, confligunt hostes eminus, moriuntur multi; nullus sine vulnere unius diei periculum evadere potest: sicut diximus, diabolus per quosdam de exercitu suo claustralibus minatur ut terreat eos, per alios blanditur ut decipiat, per alios promittit ut pervertat, per reliquos insidiatur ut rapiat. Sed qui sunt qui minantur homini interiori et exteriori intra claustri jam munitiones positis, vel etiam aliquibus aliis de renuntiatione saeculi cogitantibus; in primis audiat bonitas vestra. Cum aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
extit̾at. Iste talis dico assidui¬
tate quadam a socio uictus
pigro. consentit: indiscretum
patitur. uagantem sequit᷑.
Ecce frẽs piger expeditum lu¬
ctando deicit: discretum in¬
discretus decipit. Sic uagã¬
tes extra castrum ab hostib
rapiuntur. recipiunt ꝓ mu¬
nere penam. ꝓ labore suppli¬
cum. Adaptetur igitur ꝓpor¬
tionalis similitudo: ostenda¬
tur in homine int̾iori ⁊ ext̾i¬
ori. qd̃ contigisse potuit in
predictis duob. Hominem
enim ext̾iorem uidelicet carꝰ¬
nem nr̃ãm. nemo dubitat
indiscretum fore ⁊ pigrum:
animam u̾o id est hominẽ
int̾iorem ex natura sua dis¬
cretum ⁊ expeditum. benigni¬
tas creatoris plasmauit. Ec¬
ce claustrum io ẽ dei castrũ
intraũunt ambo: ecce hostĩt
turbe undiq conclamantz
quidam minantur ut t̾reant.
blandiuntur multi ut decipi¬
ant. ꝓmittunt etiam. aliqui
ut ꝑu̾tant. insidiantur fere
om̃s ut rapiant. simul muti¬
les om̃s facti sunt: nõ ẽ qui

Expanded text:
exstiterat, iste talis, dico, assiduiexstiterat, iste talis, dico, assiduitate quadam a socio victus, pigro consentit, indiscretum patitur, vagantem sequitur. Ecce, fratres, piger expeditum luctando dejicit, discretum indiscretus decipit. Sic vagantes extra castrum ab hostibus capiuntur, recipiunt pro munere poenam, pro labore supplicium. Adaptetur igitur proportionalis similitudo, ostendatur in homine interiori et exteriori quod contigisse potuit in duobus praedictis. Hominem enim exteriorem, videlicet carnem nostram, nemo dubitat indiscretum esse, et pigrum: animam vero, id est hominem interiorem, ex natura sua discretum, et expeditum, benignitas Creatoris plasmavit. Ecce claustrum, id est Dei castrum, intraverunt ambo, ecce undique hostium turbae conclamant, quidam minantur ut terreant, blandiuntur multi ut decipiant, promittunt etiam aliqui ut pervertant, insidiantur fere omnes ut rapiant, simul inutiles facti sunt, non est qui
Abbreviated transcription (Latin):
quia discretus e. Sic agit dis¬
cretus nõ ad tempus s assidu¬
e. ne adu̾sarhe tradatur dalsi¬
strum me ⁊ ipse tapalauete
datur exactori mittatur in
carc̾em. trahatur ad torm̃ta.
Istius uita mores instruit au¬
dientium: loqui de eo ⁊̃ debili¬
um mentib prebet affectum.
⁊ uelle fieri: magna pars bo¬
nitatis ẽ. Hoc ẽ fr̃es officium
discreti ⁊ expediti. Indiscreti
autem ⁊ pigri officium est
impedire discretum: tardare
expeditum. Hunc talia agentẽ
labor expediti discreti dosta ꝓ¬
uidentia: sue facit participẽ
laudis. ⁊ głe. Quando autẽ
liberatur ab hostib claustrũ
cum socio dñi sui gr̃ant rect¬
pit: ⁊ remun̾atur cunt eodem.
ut piger trahatur ad p̾mium:
s sepius euenisse contrarium.
in hac societate cognouimus.
Mra res. Iste qui talis ante
fuerat cuius ꝓbitas liret
damplosa hostib extitisset
ab hostib baifi laudari m̾uit:
cuius ꝓuidentia socioꝵ muitꝰ

Expanded text:
quia discretus est. Sic agit disquia discretus est. Sic agit discretus non ad tempus, sed assidue, ne adversariis tradatur castrum, ne et ipse capiatur, et tradatur exactori, mittatur in carcerem, trahatur ad tormenta. Istius vita mores instruit audientium, loqui de eo etiam debilium mentibus praebet affectum. , et velle fieri, magna pars bonitatis est. Hoc est, fratres, officium discreti et expediti. Indiscreti autem et pigri officium est, impedire discretum, tardare expeditum. Hunc talia agentem, labor expediti, discreti docta providentia facit participem laudis et gloriae. Quando autem liberatur ab hostibus castrum, cum socio Domini sui gratiam recipit, et remuneratur cum eodem. es, ut piger trahatur ad praemium, sed saepius invenisse contrarium in hac societate cognovimus. Mira res! Iste, qui talis ante fuerat, cujus probitas licet damnosa eis exstitisset, ab hostibus tamen laudari meruit; cujus providentia sociorum murus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑres oculis subiacentes liqͥ¬
cum ab hostib oppugnari
deberet. quorum unus esset
int̾ior ⁊ homo exn̾ior. Discretꝰ
in die munitiones parat. eri¬
git ꝓpugnacula defensionis
loca singulis assignat: offi¬
cia preessendi iniungit. qui¬
busdam socioꝵ concordiam
docet. ieumandi tempus indi¬
cit: ne fames que clausis in¬
trat forib. int̾ armatos. uicto¬
rie obtineat principatum.
fraudem dampnat. ne ꝑ ali¬
quem hostis ingrediatur: s
ante omnia ꝑseu̾antem pati-¬
entie constantiam habendã
fore predicat ⁊ hortatur. In
nocte u̾o excubias ponit. dis¬
currit ꝑuigiles: sompnolen¬
tos increpat. Et pre cet̾is sociũ¬
sepissime excitat. quia piger ẽ:
docete quia indiscretus ẽ. Si
aut̃ ꝓpina hõstes accedant.
machinanenta belli p̾parent.
aries iadiuam pulset. tũc exit
armatus. sustinet hostes. ui¬
rib hostium incursus reppel¬
lit. quia expeditus ẽ: ꝓuiden¬
tia machinamenta dissipat.

Expanded text:
per res oculis subjacentes liquiper res oculis subjacentes liquicum ab hostibus oppugnari deberet, quorum unus esset interior, et homo exterior. Discretus in die munitiones parat, erigit propugnacula, defensionis loca singulis assignat, officia praeessendi injungit quibusdam sociorum, concordiam docet, jejunandi tempus indicit, ne fames, quae clausis intrat portis, inter armatos victoriae obtineat principatum; fraudem damnat, ne per aliquem hostis ingrediatur; sed ante omnia perseverantem patientiae constantiam habendam fore praedicat, et hortatur. In nocte vero excubias ponit, discurrit per vigiles, somnolentos increpat, et prae caeteris saepissime socium excitat, quia piger est, et docet, quia indiscretus est. Si autem propius hostes accedant, machinamenta belli praeparat, aries januam pulsat; tunc exit armatus, sustinet hostes, viribus hostium incursus repellit, quia expeditus est, providentia machinamenta dissipat,
Abbreviated transcription (Latin):
toria columpnis. fores do¬
mibz ante ponunt: que
utinam pauꝑes include-¬
rent. nõ excluderent. Ciue ᷤ.
urbium inunitiones stu¬
diose disponunt. ut sic ho¬
excubias ordinant. uectes
ferreos portis inferunt.
Portas suas muniunt
custodib: s tu dñe pone
custodiam ori meo. ut ñ
delinquam in lingua mea.
cit. quib homo ext̾ior
ten̾i possit: s utinam clau¬
stra fac̾e̾nt. quib homo in¬
t̾ior ordinate ten̾etur. Sic
frẽs. sic quidam turres edi¬
ficant: ut securius rapiãt.
Alii sola delectatõne ⁊ suꝑ¬
fluitate gaudent: alii neces¬
sitate ⁊ timore. ne opprimã¬
tur a potentiorib. ut diximꝰ
lalorare nõ desinunt. Clau¬
stra autem quasi castra do¬
nuni: alii dño componunt.
Et sicut regum ministri. tur¬
rium instaurata munitõne:
securius fraudes inimicorũ
exludunt: sic homo int̾ior
⁊ homo ext̾ior intra muni¬
mina claustrorum positi.
antiqui hostis insidias. et
temꝑalium rerum fragiles
casus effugiunt. Ttile itaq

Expanded text:
toria columnis, fores domibus anteponunt, quae utinam pauperes includerent, non excluderent. « Cives urbium suarum monitiones studiose disponunt, ut sic inexcubias ordinant, vectes ferreos portis inserunt, portas suas muniunt custodibus. Sed tu, o Domine! pone custodiam ori meo, ut non delinquam in lingua mea . quibus homo exterior teneri possit; sed utinam claustra facerent quibus homo interior ordinate teneretur! Sic, fratres, sic quidam turres aedificant, ut securius rapiant, alii sola delectatione, et superfluitate gaudent. Alii necessitate, et timore, ne opprimantur a potentibus ut diximus, laborare non desinunt. Claustra vero quasi castra Domini alii Domino componunt, et sicut regum ministri turrium instaurata munitione securius fraudes inimicorum excludunt: sic homo interior, et homo exterior intra munimina claustrorum positi, antiqui hostis insidias, et temporalium rerum fragiles casus effugiunt. Utile igitur
Abbreviated transcription (Latin):
sciunt et possunt s nolunt.
quidam qui nec sciunt nec
possunt s uolunt: quidã
qui nec sciunt nec possunt.
nec uolunt. Scire et posse. et
uelle: caritatis ẽ uel suꝑbie:
scire. et posse. et nolle. humi¬
litatis uel inhercie: nec scire
nec posse s uelle: cupidita¬
tis et stulticie: nec scire nec
posse nec uelle: discretõnis
et prudentie. Qui enĩ sciũt
et possunt et uolunt p̾esse:
si uelint ꝓdesse. caritatis ẽ.
alioquin suꝑbie. Qui u̾os
sciunt et possunt s nolunt.
humilitatis ẽ qd̃ renuunt:
inhercie u̾o cum sciant. si
ommino desistunt. Qui aut¬
nec sciunt nec possunt et
esse qd̃ uolunt: stulticie. si
uelint quod nec sciũt nec
possunt. Illi siquidem qui

Expanded text:
nt, sed nolunt; quidam, qui nec sciunt, nec possunt, sed volunt; quidam qui nec sciunt, nec possunt, nec volunt. Scire, et posse, et velle, charitatis est vel superbiae; scire, et posse, et nolle, humilitatis vel inertiae; nec scire, nec posse, sed velle, cupiditatis et stultitiae; nec scire, nec posse, nec velle, discretionis et providentiae. Qui enim sciunt, et possunt, et volunt praeesse, si velint prodesse, charitatis est, alioquin superbiae. Qui vero sciunt, et possunt, et nolunt, humilitatis est quod renuunt, inertiae vero cum sciant si omnino desistunt. Qui autnec sciunt, nec possunt, sed esse, quod volunt stultitiae, si velint, quod nec sciunt, nec possunt. Illi siquidem, qui
Abbreviated transcription (Latin):
regio ẽ demonum seu ꝑu̾soꝵ
fratrum ad eo derelicta mul¬
titudo: a quibz uentus ueni¬
ens id ẽ gͣnis tẽptatio irruit: q̃
a tranquillitate conscientiã
subu̾tit. Domus u̾o mentis
que quatuor angulis. so est

Expanded text:
regio, est daemonum seu perversorum fratrum a Deo derelicta multitudo, a quibus ventus venit, id est, gravis tentatio irruit, quae a tranquillitate conscientiam subvertit. Domus vero mentis, quae quatuor angulis, id est
Abbreviated transcription (Latin):
lesti iherłm alt̾ius alti con¬
scientia pateat: nec in occul¬
to aliquid occultum fiat. In
platris igitur celestis iherłm
nõ erit lutum t̾rene uolup¬
tatis nec puluis mundane
humanitatis s sternentur
auro ꝑfecte claritatis. simi¬
li uitro imꝑturbate purita

Expanded text:
lesti Hierusalem alterius alteri conlesti Hierusalem alterius alteri conscientia pateat, nec in occulto aliquid occultum fiat. In plateis igitur coelestis Hierusalem non erit lutum terrenae voluptatis, nec pulvis mundanae vanitatis, sed sternentur auro perfectae claritatis, simili vitro imperturbatae purita
Abbreviated transcription (Latin):
ommes sc̃i in et̾na beatitudi¬
ne sumia claritate fulge¬
bunt. Instructa auro dicitur:
cum uero ipsa eorum claritaᷤᷤ
sibi iuicem in alt̾ius cordib
patet. ⁊ cum inusquisq
nultus attenditur. simul ⁊
conscientia penetraiur: hoc
ipsum aurum simile uitro
mundo ẽe memoratur. Ibi
quippe unusquisq mentent.
alt̾ius oculis membrorum
corpulentia nõ abscondete s
parebit. Animus patebir cor¬
poralib oculis: ipsa etiam ar¬
monia corporis. Sicq unus¬
quisq tunc erit conspicabili
alt̾i: sicut nunc ñ potest esse
.conspicabilis sibi. Nam cor¬
da nr̃a quamdiu in hac uita
sumus. quia ab alt̾o in alte¬
rum iuderi non possunt: ñ
nitra uitrea. s mira lutea
uascula concluduntur. Ci¬
uitas igitur illa in qua om¬
nes scĩ tanta claritate ful¬
gent. tanta ꝑspicuitate tͣns¬
lucent: que sua singlis cor¬
da manifestat. ex auro dicit᷑
simili uitro minido: ut desig¬
nctur auro clara: utro ꝑ¬
spicua. Restat ut in illa. ce¬

Expanded text:
omnes sancti in aeterna beatitudine summa claritate fulgebunt, instructa auro dicitur. Cum vero ipsa eorum claritas sibi invicem in alterius cordibus patet, et cum uniuscujusque vultus attenditur, simul et conscientia penetratur, hoc ipsum aurum simile vitro mundo esse memoratur. Ibi quippe uniuscujusque mentem alterius oculis membrorum corpulentia non abscondet, sed patebit animus, patebit corporalibus oculis ipsa etiam harmonia corporis. Sic unusquisque tunc erit conspicabilis alteri, sicut nunc potest esse conspicabilis sibi. Nam corda nostra, quandiu in hac vita sumus, quia ab altero in alterum videri non possunt, non intra vitrea, sed intra lutea vascula concluduntur. Civitas igitur illa, in qua omnes sancti tanta claritate fulgent, tanta perspicuitate translucent quae sua singulis corda manifestat, ex auro dicitur simili vitro mundo, ut designetur auro clara, vitro perspicua. Restat ut in illa coe
Abbreviated transcription (Latin):
Fortissimus abrahames b̃s
laurentius fortior foxtissimo.
Audiamus qualit̾. Abrahã
sua dimisit. Laurentius sua
dispsit. dedit pauꝑib: abra¬
ham filium suum dõ obtu⁊¬
lit. laurentius seipsum pro
filio dei. Hic ignem parat
colligat filium. gladium e¬
uaginat: s anglm audit
prohibentem ne ꝑficiat. Illes
ad ignem positus xp̃i pre¬
dicat. carnifices urgentes n
carbones ministrando. u̾bis
nõ exasꝑat: efficitur holoi¬
caustum dño. id est totum¬
recipitur ad salutem. Hec ẽ
fortitudo caritatis. De hac
scriptum ẽ. fortis ut mors

Expanded text:
Fortissimus Abram, sed beatus Laurentius fortior fortissimo. Audiamus qualiter Abram sua dimisit, Laurentius sua dispersit et dedit pauperibus . Abram filium suum Deo obtulit. Laurentius seipsum pro Filio Dei; hic ignem parat, colligat filium, gladium evaginat, sed angelum audit prohibentem ne perficiat, ille ad ignem positus Christum praedicat, carnifices urgentes, carbones ministrantes verbis non exasperat, efficitur holocaustum Domino, id est totrecipitur ad salutem. Haec est fortitudo charitatis. De hac scriptum est: Fortis ut mors
Abbreviated transcription (Latin):
de fr̃ĩb abb̃i suo p̾ponant.
cui obediat in agenda sui cu¬
ra: ut cum uisum fr̃i fu̾it
congruum. abbẽm suum in
esu carnium. seu in aliquo
tali ipsi sibi condescendere fa¬
ciat. ne rigor prelationis
frangat humanam Ragili¬
tatem. Et hec ẽ compassio
prudentie. Tria sunt ꝑ que
probatur u̾a compassio: sci¬
licet occulta bñficia. pauꝑ¬
tas. et mors. Bñficium enĩ
si impendatur occulte: huma¬
ne laudis fauorem extin¬
guit: quando aut̃ paupari
miseretur aliquis. tempora

Expanded text:
de fratribus abbati suo praeponant, de fratribus abbati suo praeponant, cui obediat in agenda sui cura, ut cum visum fuerit fratri congruum, abbatem suum in esu carnium seu in aliquo tali sibi ipsi condescendere faciat, ne rigor praelationis frangat humanam fragilitatem, et haec est compassio prudentiae. Tria sunt per quae probatur vera compassio, scilicet occulta beneficia, paupertas et mors. Beneficium enim si impendatur occulte, humanae laudis favorem exstinguit. Quando autem pauperi miseretur aliquis, tempora
Abbreviated transcription (Latin):
et in bonam partem hee treᷤ¬
compassionis species: cum
aliquis frẽm suum benigne
consolatur. uel quando u̾o
compungitur corde. aut qͣn-¬
do pauꝑi miseretur et com¬
modat. nec retributionem
sequitur: s solo pietatis af¬
fectu trahitur ad munus.
Una ex istis consolatoria.
tiuntur sibi. quidam qui cõ¬
patiuntur fr̃i: quidam u̾o
magistro. Primum modestie
ẽ. scd̃m dilectionis: t̾cium
prudentie. Quostam enim¬
uerecondia. siue desid̃ium
carnis affligende reppimit.
ne carnis indigentie et ne¬
cessitati compati uelint: qui
si modesti essent. compat̾ent ͣ
sibi. ne int̾ficiant ciuem. Ali¬
os u̾o cogit dilectio cõpati
fr̃i suo: s quia non habent
unde compassionis opera
compleant. p̾latis quoꝵ ẽ
prouidere et impendere ne-¬
cessaria: qualis sit ⁊ quid
possit frat̾ ille. diligent̾: in¬
timant. Compatiuntur et
magistro:ne qui ꝑire debet
deficiat in uia; Tinde quidã
usus moleuit in conuentu
quorumdam frm ut aliquẽ

Expanded text:
es in bonam partem compassionis species: cum aliquis fratrem suum benigne consolatur, vel quando vere compungitur corde, aut pauperi quando miseretur et commodat, nec retributionem sequitur, sed solo pietatis affectu trahitur ad munus. Una ex istis consolatoria;  compatiuntur sibi, quidam compatiuntur fratri, quidam vero magistro. Primum modestiae est, secundum dilectionis, tertium prudentiae. Quosdam verecundia sive desiderium carnis affligendae reprimit, ne carnis indigentiae et necessitati compati velint, qui si modesti essent, compaterentur sibi, ne interficerent civem. Alios vero cogit dilectio compati fratri suo; sed quia non habent unde compassionis opera compleant, praelatis quorum est providere et impendere necessaria qualis sit et quid possit frater ille, diligenter intimant. Compatiuntur et magistro, ne qui praeire debet, deficiat in via. Unde quidam usus inolevit in conventu quorumdam fratrum, ut aliquem
Abbreviated transcription (Latin):
qui irrationabilia anima¬
lia in inferiorib ordinat.
homines et uolatilia in su¬
ꝑiori parte locat. id ẽ mot᷑
carnales subicit. sp̃uales
suꝑponit. Si aut̃ diluuium

Expanded text:
quae irrationabilia animalia in inferioribus ordinat, homines et volatilia in superiori parte locat, id est, motus carnales subjicit, spiritales superponit. Si autem inu
Abbreviated transcription (Latin):
ogasti nos
frat̾ aman¬
tissime qͣti¬
nus aliqua
remedia tẽp¬
tationum.
indelicet spiritalis delestotio¬
nis fercula. frĩb nobiscum
ecõmorantib quererem ac
propinarem. Quesiui frat̾
⁊ inueni. In solitudine etenĩ
uet̾is testamenti. pauculas
radices salutiferas repperi:
ex t̾ra u̾o enͣngelii beneculta
quosdam fructus boni sa¬
poris atculi. ex libris autẽ
expositorum ⁊ alioꝵ quoꝵ¬
Dam sapientum. quasi ex
agricolatum ortis. quoseã
flores collegi: ut in unum

Expanded text:
ogasti nos, frater amantissime, quatenus aliqua remedia tentationum, videlicet spiritualis delectationis fercula, fratribus vobiscum commorantibus quaererem ac propinarem. Quaesivi, frater, et inveni. In solitudine etenim Veteris Testamenti pauculas radices salutiferas reperi. Ex terra vero Evangelii bene culta, quosdam fructus boni saporis attuli. Ex libris autem expositorum et aliorum quorumdam sapientum, quasi ex agricolarum hortis, quosdam flores collegi, ut in unum
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: fortiores uero ex fru¬
ctu enͣgelii. tanꝙͣ ex oꝑe
bouo reficiantur: delicati
autem diu̾sis expositionũ
fsorib meditando delectẽ¬
tur. Sic paulus apłs apd̃
miletam insulam egres¬
sus de mari. collegit mul-¬
titudinem sarmentorum:
ut sociis qui secũ de mariꝰ
ꝑiculo euaserant. ignem
ꝓpt̾ frigus accend̾et. Inde
beda suꝑ actus apłorum.
Sarmenta inquit sunt
dista quelibet exhortationũ.
que ad accendendam cari¬
tatem ualentia. integritate
decerpta scripturaꝵ. quasi
frondib sunt excisa ranio¬
tum. Moraliter igitu
mare mũdum. nauis. hutꝰ
słi uitam: nauifragin¬
A de mari. renuntiane¬

Expanded text:
cipere. Fortiores vero ex fructibus Evangelii tanquam ex opere bono reficiantur. Delicati autem diversis expositionum floribus meditando delectentur. Sic Paulus apostolus, apud Miletam insulam egressus de mari, collegit multitudinem sarmentorum, ut sociis qui secum de maris periculo evaserant, ignem propter frigus accenderet . Unde Beda super Actus apostolorum: « Sarmenta, inquit, sunt dicta quaelibet exhortationum, quae ad accendendam charitatem valentia, integritate decerpta Scripturarum, quasi frondibus, sunt excisa ramorum. » Moraliter igitur mare, mundum, navis hujus saeculi vitam, naufragiusio de mari renuntia
Abbreviated transcription (Latin):
re. Rex erat. ⁊ a regalibz sedi¬
b uen̾at: ⁊ cum ad celos re-¬
diit. quos a seruitute dya¬
boli liberauerat: ad conreg¬
nandum sibi. secum in cele¬
stib sedere fecit. Cum ergo
homo ad illud beatum silen¬
tium furure beatitudinis ꝑ¬
uen̾ior quid petat ult̾ius nõ
habebit. Tunc enim silebit
Miquitas. habundabit cari¬
tas: nec quiqqͣm ibi deficiet.
trum in clausta
future beatitudisͤ
alicui loqui liceat.
placeret forsitan tibi frater
audire. quid auctoritas inde
porea natura cum loqui di¬
citur: eius locutio nequaꝙͣ¬
una atq eadem qualitate
formatur. Alit̾ enim loquit᷑
deus ad anglos: alit̾ angeli
ad deum. Alit̾ loquitur deu̾
ad scorum animas: alit̾ scõ¬
rum anime ad d̃m. Nam qr
nature spũali ex corporea op¬
positione nil obstat: loquit᷑
deus ad angłos scõs. eo ipso
quo cordib eorum occulta
sua inuisibilia ostendit. ut
quicquid ag̾e debeant. in ip̃a
contemplanone u̾itatis le-¬

Expanded text:
rrae . Rex erat, et a regalibus sedirrae . Rex erat, et a regalibus sedibus venerat: et cum ad coelos rediit, quos a servitute diaboli liberaverat, ad conregnandum secum in coelestibus sedere fecit. Cum ergo homo ad illud beatum silentium futurae beatitudinis pervenerit, quod petat ulterius non habebit. Tunc enim silebit iniquitas, abundabit charitas; nec quidquam ibi deficiet, trum in claustro futurae beatitudinis alicui loqui liceat. Placeret forsitan tibi, frater, audire quid auctoritas inde porea natura cum loqui dicitur, ejus locutio nequaquam una eademque qualitate formatur. » Aliter enim loquitur Deus ad angelos, aliter angeli ad Deum, aliter Deus ad sanctorum animas, aliter sanctorum animae ad Deum. Nam, quia naturae spirituali ex corporea oppositione nil obstat, loquitur Deus ad angelos sanctos eo ipso quo cordibus eorum occulta sua et invisibilia ostendit, ut quidquid agere debeant in ipsa contemplatione veritatis le
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nemo ad celos ascend̾e pore¬
rat: s omnes tam iustos ꝙͣ
iniustos. mors secum trahe¬
bat ad inferos. Cum ergo
mors omnes secum ad infe¬
ros raꝑet. ⁊ peccatum omni
spe remota ad sumimum ꝑ¬
ueniret: tunc omp̃s sermo
exiliens de celo a regalib se¬
dib uenit. silentium rupit:
ostendit reu̾tendi uiam ꝑ
quam ipse uen̾at: scilicet pa¬
tris obedientian. ut quiꝑ.
iobedientiam a uia u̾itan
exhorbitau̾at: ꝑ uiam obedi¬
entie xp̃rm sequens. salutem
querat. Fecit qd̃ docuit: quia
durus debellator in mediam
ext̾minii t̾ram ꝓsiliuit. Du¬
ius inquam: quia ꝓpt̾ u̾ba
inquit labiorum inorum e¬
go custodiui uias duras. P
affucionemñ siqupidem cariiꝰ
ꝑ effusionem sangumis. de¬
bellauit dyabolum. eripuit
genus humanum: ⁊ hoc in.
mediam ext̾minii t̾ram. Ter¬
ra ext̾minii dicitur: quia ꝑ
passionem xpr̃i dyabolus e¬
iectus a fidelium cordib ex¬
t̾minatur. Rex enim nr̃: ope¬
ratus ẽ salutem in medio t̾¬

Expanded text:
 nemo ad coelos ascendere poterat, sed omnes tam justos quam injustos mors secum trahebat ad infernum. Cum ergo mors omnes secum ad inferos raperet, et peccatum omni spe remota ad summum perveniret, tunc omnipotens sermo exsiliens de coelo a regalibus sedibus venit, silentium rupit, ostendit revertendi viam, per quam ipse venerat, scilicet Patris obedientiam. Ut qui per inobedientiam a via veritatis exorbitaverat, per viam obedientiae Christum sequens salutem quaerat: fecit quod docuit, quia durus debellator in mediam exterminii terram prosilivit.--Durus, inquam, quia propter verba labiorum tuorum ego custodivi vias duras . Per afflictionem siquidem carnis, per effusionem sanguinis debellavit diabolum, eripuit genus humanum, et hoc in mediam exterminii terram. Terra exterminii dicitur, quia per passionem Christi diabolus ejectus a fidelium cordibus exterminatur. Rex enim noster operatus est salutem in medio te
Abbreviated transcription (Latin):
corpore maior ẽ. et ideo a t̾ra
non potest eleuari. qui enim
t̾rena sapiunt ⁊ t̾renis inhiãt:
carnis desiderio solent aggra¬
uari. Tiude u̾itas dicit. Hiz
sunt qui ueniunt ad uos in
uestimentis ouium: intus
aut̃ sunt lupi rapaces. Ext̾ius
intus seuio lupi cupiditate.
Coram dño consisto. ad alta¬
re extensis manib qͣsi cruci¬
affixus: crucem simulans et
tamen portans. Cuius crucẽ:
forsitan latronis. sutinam il¬
lius cui dictum ẽt hodie mecũ
eris in paradyso. Tres sunt si¬
quidem cruces. Prima latro¬
nis desꝑantis. scd̃a orantis ⁊

Expanded text:
corpore major est, et ideo a terra corpore major est, et ideo a terra non potest elevari. Qui enim terrena sapiunt, et terrenis inhiant, carnis desiderio solent aggravari. Unde et Veritas dicit: Hi sunt, qui veniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces . Exterius intus autem saevio cupiditate. Coram Domino consisto ad altare extensis manibus quasi crucifixus, crucem simulans, et tamen non portans. Cujus crucem? forsitan latronis, sed utinam illius, cui dictum est: Hodie mecum eris in paradiso . Tres sunt siquidem cruces: prima latronis desperantis, secunda orantis
Abbreviated transcription (Latin):
temptatio carnis: conspiciẽs
urticarum et ueprium iuxta
dempsa succrescere frustesta.
nudum se in illis spinarun
aculeis ⁊ urticaꝵ incendiis
proiecit. et ꝑ uuln̾a cutis. e¬
duxit uulnus mentis: quia
uoluptatem traxit in dolo¬
rem. Talis ad altare potest
accedere: cui cum occurrerit
merula uoluptatis. currat
humilis ad asꝑitatem corre¬
ctionis. Ego autem quomodo
accedam qui porto plumam
strustignis in habitu peligiõ¬
nis. ut nõ placeam morib s
uestib: Quasi enĩ structio
uolatum simulo: s tamen
pedib t̾ram tango: Tolito
habitu: tango affectu. Pen¬
na siquidem contemplatõis
a t̾renis nõ eleuat: quẽ cor¬
pulentia carnee fragilitatis
pondere suo grauat. Unde b̃s̃
tob. Penna inquit structioniˢ.
similis ẽ pennis herodii ⁊ ac¬
cipitris. dicitur ẽẽ similis
penna structionis penne he-¬
rodii et accipitris: cum ali¬
quis habitu simulat uitam
pennis igitur similes sunt. s
corpore differunt: quia structõ

Expanded text:
tentatio carnis, conspiciens urticarum et veprium juxta densa succrescere fruticeta, nudum se in illis spinarum aculeis et urticarum incendiis projecit, et per vulnera cutis eduxit vulnus mentis, quia voluptatem traxit in dolorem. » Talis ad altare potest accedere, cui cum occurrerit merula voluptatis, currit humilis ad asperitatem correptionis. Ego autem quomodo accedam? qui porto plumam struthionis in habitu religionis, ut placeam non moribus, sed vestibus. Quasi enim struthio volatum simulo, sed tamen pedibus terram tango: volito habitu, sed terram tango affectu. Penna siquidem contemplationis a terrenis non elevat, quam corpulentia carneae fragilitatis pondere suo gravat. Unde B. Job: Penna, inquit, struthionis similis est pennis Herodii et accipitris . Dicitur esse similis penna struthionis pennae herodii et accipitris, cum aliquis habitu simulat quod vitam pennis igitur similes sunt, sed corpore differunt, quia struthio
Abbreviated transcription (Latin):
in qua nemo morietur: s m
et̾na felicitate sine fine niuet.
Nemo enim ad illam felicita¬
tis et̾nitatem transire m̾ue

Expanded text:
in qua nemo morietur, sed in aeterna felicitate sine fine vivet. Nemo enim ad illam felicitatis aeternitatem transire me
Abbreviated transcription (Latin):
certius nõs habere credimus:
quam qd̃ in sinu tenemus.
In sinu ergo sꝑem repositam
tenuit: qui u̾a certitudine
despe resurrectionis p̾sumpsit:
liaudabo igitur deum in ui¬
ta mea: ut possim eum lau¬
dare in futira uita. laudo de¬
um in oꝑe humane creatio¬
nis ⁊ post lapsum humaui
gen̾is: laudo eum de miscd̾ia
reꝑanonis. laudo eciam pro
hono future resurrettionis.
⁊ͣtd adhuc aditam super
omnem laudem istam. Post
puimam enim creationem. ⁊
peccare ⁊ mori homo potuit:
post roꝑationem peccare simi¬
lit ⁊ mori nõ desiitꝰ s post re¬
sinrcectionem ⁊ mori ⁊ paca¬
re cessabit. Et hec laus ẽ suꝑ
oninem laudem: quia ñ impẽ¬
dictur aliquo casu nec habe¬
Iit finem. Mirabilis ergo d̃s.
⁊ scĩs sus: deus yfrł ipse da¬
⁊ uirtutem ⁊ fortitudinem
ibi sue. bñdictus d̾s. In pre¬
ti mirabilis in scĩs sus: in
iraculis faciendis. in futuro
s̾. Ipse dat in presenti nlet
q patientie forttudinent
lturo antem dabit urtu¬

Expanded text:
certius nos habere credimus, quam quod in sinu tenemus. » In sinu ergo spem repositam tenuit, qui vera certitudine de spe resurrectionis praesumpsit. Laudabo igitur Deum in vita mea , ut possim eum laudare in futura vita. Laudabo Deum in opere humanae creationis, et post lapsum humani generis laudabo eum de misericordia reparationis, laudabo etiam pro bono futurae resurrectionis. Sed adhuc adjiciam super omnem laudem istam. Post primam enim creationem et peccare, et mori homo potuit, post reparationem peccare et mori non desiit, sed post resurrectionem et mori et peccare cessabit. Et haec laus est super omnem laudem, quia non impedietur aliquo casu, nec habebit finem. Mirabilis ergo Deus in sanctis suis; Deus Israel, ipse dabit virtutem et fortitudinem plebi suae, benedictus Deus . In praesenti mirabilis in sanctis suis in miraculis faciendis, in futuro s. Ipse dat in praesenti plebi tem, patientiae fortitudinem; in futuro autem dabit virtu
Abbreviated transcription (Latin):
morum: intrinsecus ⁊ extrin¬
secus uestitum auro: intrin.
stitum auro. int̾ius scilicet in¬
tentionis puritate: ext̾ius bo¬
norum exemplorum splendi-¬
dissima claritate. Hoc enim
aurum fulget. in pauiiento
qaculi contemplationis: et
tionis. Suꝑ hoc pauim̃tum

Expanded text:
morum. Intrinsecus et extrinmorum. Intrinsecus et extrinsecus vestitum auro, interius stitum auro, interius scilicet intentionis puritate, exterius bonorum exemplorum splendidissima claritate. Hoc enim aurum fulget in pavimento templi contemplationis, et tionis. Super hoc pavimentum
Abbreviated transcription (Latin):
rium aliquid de ꝓprio attu¬
lit remissior in labore: para¬
tior in habitu. delicatior in
uictu. honoratior p̾ cet̾is ẽe.
uelit: s ordinatis frĩb in
pauimento beniuole subie.¬
ctionis. detur unicuiq. sicut
constitutum apłice dispositõ¬
nis. Texit itaq pauim̃tum
auro: prius tam̃ marmoreoᷤ
lapides suꝑ t̾ram sternens. de¬
uide u̾o marmori tabulas
more udelicet forttrudinem
fidei. in abiete altitudinem
spei. in auro p̾cium caritatis
designans. In hiis igitur est
ambulandum: desideranti ꝑ¬
⁊ moralit̾ paum̃itum domus
intrinsecus ⁊ extrinsecus au¬
ro tegitur: ita scilicet ut priuᷤ
marmor ac deinde tabule ab¬
iegne supponantur. Intelligit᷑
itaq in marmore ꝓpostti frat̾¬
nitas. in abiete desiderii proce¬
ritas: in auro intentionis pu¬
ritas. Habes nunc abietem
in medio cum mar more ⁊
auro: ut si quid desideces. iñ
puritate uite ⁊ firmit̾ conser¬
ues. Est igitur morale paui¬
mentum humilis concordia

Expanded text:
rium aliquid de proptio attulit, remissior in labore, paratior in habitu, delicatior in victu, honoratior prae caeteris esse velit; sed ordinatis fratribus in pavimento benovolae subjectionis, detur unicuique sicut constitutum apostolicae dispositionis. Texit itaque pavimentum auro prius tamen marmoreos lapides super terram sternens, deinde vero marmori tabulas more videlicet fortitudinem fidei, in abiete altitudinem spei, in auro pretium charitatis designans. In his igitur est ambulandum desideranti pet moraliter pavimentum domus intrinsecus, et extrinsecus auro tegitur, ita scilicet ut prius marmor, ac deinde tabulae abiegnae superponantur. Intelligitur itaque in marmore propositi infirmitas; in abiete, desiderii proceritas; in auro intentionis puritas. Habes nunc abietem in medio cum marmore et auro, ut si quid desideres, in puritate vitae firmiter conserves. Est igitur morale pavimentum, humilis eoncordia
Abbreviated transcription (Latin):
suam. Uoce mea inquit
dauid ad dñm clamaui: et
exaudiuit me demonte scõ
suo. Esto igitur in ualle hu¬
militatis: ut in monte sco

Expanded text:
suam. Voce mea, inquit David, ad Dominum clamavi, et exaudivit me de monte sancto suo . Esto igitur in valle humilitatis, ut in monte s
Abbreviated transcription (Latin):
unum diuisibilit̾ tra fint: ⁊
indiuisibilit̾ tria unum. Ap¬
parente igitur in iudicio re¬
tributore oꝑum. iam u̾ba ces¬
sabunt exhortationum: et
nõs angustias uite p̾sentis
euadentes. in illa quoq suscep¬
ti contemplatione gaudio

Expanded text:
unum divisibiliter tria sint et unum divisibiliter tria sint et indivisibilitparente igitur in judicio retributore operum, jam verba cessabunt exhortationum, et nos angustias vitae praesentis evadentes, in illa quoque suscepti contemplatione gaudio
Abbreviated transcription (Latin):
nctoritate de¬
phibente comꝑi:
qualit̾ ad ange¬
los ⁊ ad animnas scorim d̾s
consneuit loqui. Ad huc u̾o
scire desidero. quomodo post
restrrestionem d̾s homimib
dicat. Unde b̃s gregorius.
crcaturis ppesit. nob̾ insinuat:
tunc det̾sa nr̃e mentis caligi¬
ne: cdara se uisione manife¬
stat. ⁊ tunc implebitur. quid
in euͣngłio ipsa u̾itas dicat.
Nenit hora cum tam nõ in
poũbuis loquar uob̾: s pa¬
lam de patre annuntiabo uo¬
bu. filius enim de pr̃e palã
annuntiat: quia ꝑ hoc quod
u̾bum ẽ. ex natura nos diui¬
nitatis illustrat. Palam ita¬
q de pr̃e annuntiare se asse¬
rit: quia ꝑ patefactam tunc
maiestatis sue spẽm. ⁊ quomͦ
ipse gignenti non impar ouiꝰ¬
atur. ⁊ quomodo utroxumq
sp̃s utriq coet̾us pocedat.
ostendit. Aꝑte namq tunc
uidebimus. qitomodo hoc qd̾
orendo ẽ. ei de quo ontur sub¬
sequens non ẽ: quomodo is
qui ꝑ processionem ꝓducitur.
a proferentib nõ pretur. Aꝑte
tunc uidebimus. quomodo ⁊¬

Expanded text:
ctoritate perhibente, comperi qualiter ad angelos et ad animas sanctorum Deus consuevit loqui. Adhuc vero scire desidero quomodo post resurrectionem hominibus dicat. Unde beatus Gregorius: creaturis praesit nobis insinuabit; tunc, detersa nostrae mentis caligine, clara se visione manifestabit, et tunc implebitur quod in Evangelio Veritas dicit: Venit hora, cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam de Patre annuntiabo vobis . Filius enim de Patre palam annuntiat, quia per hoc, quod Verbum est, ex natura divinitatis nos illustrat. Palam itaque de Patre annuntiare se asseit, quia per patefactam tunc maiestatis suae spetiem, et quomodo ipse gignenti non inpar oriatur, et quomodo utriusque Spiritus utrique coaeternus procedat, ostendet; aperte namque tunc videbimus, quando hoc quod oriendo est ei de quo oritur subsequens non est, quomodo is qui processione producitur a proferentibus non preitur; aperte tunc videbimus, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
ortiorib ẽ mo¬
derata religio.
Tenendus ẽ in
omnib modus: qd̃ enim
excedit modum. excedit et
incolumem: qmͣ immod̾a¬
tio confundit. Modus eqͣ
lance librat on̾a fortioum
siue debilium. ne grauent᷑
fortiores: aut debiles sub
sunt enim species fortium.

Expanded text:
ortioribus moderata est religio. Tenendus est in omnibus modus, quod enim excedit modum, excedit et incolumem, quam immoderatio confundit. Modus aequa lance librat onera fortiorum sicut debilium, ne graventur fortiores, aut debiles opprsunt enim species fortium.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ lignum uite. in claustro
anime ponitur: ut animi
uirtutes in eo delectent᷑.. Est
aut̃ anime claustrum: con¬
templanonis secrecum. Plan¬
tatur aut̃ arbo iusticie in t̾ra
bone uoluntatis: radicat᷑
i ꝓfundo humilitatis. cre̾¬
cit ꝑ desiderium. expandit
ramos ꝑ exemplum. dat
fructum boni oꝑis: cybat
esurientem dulcedine con

Expanded text:
est lignum vitae, in claustro est lignum vitae, in claustro animae ponitur, ut animi virtutes in eo delectentur. Est autem animae claustrum contemplationis secretum. Plantatur autem arbor justitiae in terra bonae voluntatis, radicatur in profundo humilitatis, crescit per desiderium, expandit ramos; per exemplum dat fructum boni operis, cibat esurientem dulcedine con
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ future comꝑauimus ame-¬
nitati. ponitur lignum uite:
ut uita sit in amenitate. Nõ
ẽ enim felix amenitas: cum
uita coartatur intra mortis
metas. S cum uita sine fine
fuerit: tunc amenitas uite
cum uita felix erit. ita ut au¬
diat homo. qd̃ ꝑ proph̃am
dicinir a dño. longitudine
dierum replebo eum: ⁊ osten-¬
dam illi salutare meũ Non¬
gĩtido temꝑis ẽ spacium et¬
nitatis: ostensio salutaris.
uisio saluatoris. Hoc autẽ
salutare: ẽ lignum uite:
Diu̾sa sunt ligna uite. Est
entm lignum uite arboꝵ q̃¬
dam mat̾ialis. que a princi¬
pio fuit in medio paradysi:
est ⁊ lignum uite. quasi ar¬
bor quedam iusticia in me¬
dio moralis claustri. Est
etiam arbor uite: xp̃re in
medio eccł̃ie. S ⁊ in medio
claustri future beatitudinis.
ẽ quasi lignum uite sapien¬
tia dei pr̃is: ne primi ligni
fructum tang̾et homo post
paccatum qui anteqͣm eiectũ
esset a paradyso. audiuit a
dño: uidete: ne sumat de lig¬
no uite: Arbor u̾o iusticie: q̃

Expanded text:
quod futurae comparavimus amoenitati ponitur lignum vitae, ut vita sit in amoenitate. Non est enim felix amoenitas, cum vita arctatur intra mortis metas. Sed cum vita sine morte fuerit, tunc amoenitas vitae cum vita felix erit, ita ut audiat homo quod per Prophetam dicitur a Domino: Longitudine dierum replebo eum, et ostendam illi salutare meum : longitudo temporis est spatium aeternitatis; ostensio salutaris est visio Salvatoris. Hoc autem salutare est lignum vitae. Diversa sunt ligna vitae: est enim lignum vitae arbor quaedam materialis, quae a principio fuit in medio paradisi. Est et lignum vitae quasi arbor quaedam justitia in medio moralis claustri. Est etiam arbor vitae Christus in medio Ecclesiae. Sed in medio claustri futurae beatitudinis est quasi lignum vitae Sapientia Dei Patris. Ne primi ligni fructum tangeret homo post peccatum, antequam ejectus esset a paradiso audivit a Domino: Videte ne forte sumat de ligno vitae . Arbor vero justitiae, quae
Abbreviated transcription (Latin):
in uob̃ mutuam caritatem
continuam habentes: qui a
caritas oꝑit multitudinem
pecratorum. Andis latitudi¬
latum mandatum. ut qui di¬
ligit d̃m. diligat et fratrem
siium. De longirudine uero
scriptum ẽ. Cum achaz rex
ysrł uineam naboth uertere
uellet in ortum. quod ille
moralit̾ intelligens mori ma¬
luit. qmͣ consentiret ut labor
excolende carnis. u̾teretur in
otium uoluptaus: et uoluit
ẽẽ in bono ꝑseu̾antie mensu¬
ram lon giͣtudinis t̾inum
mortis. Yupra ꝓfinidum gͥ
timqus alitudo spei locatũr:

Expanded text:
in vobis charitatem continuam habentes, quia charitas operit multitudinem peccatorum . Audis latitudilatum mandatum, ut qui diligit Deum, diligat et fratrem suum . De longitudine vero scriptum est. Cum Achab rex Israel vineam Naboth vertere vellet in hortum , quod ille moraliter intelligens mori maluit quam consentire, ut labor excolendae carnis verteretur in hortum voluptatis, voluit esse in bono perseverantiae mensuram longitudinis terminum mortis. Supra profundum igitur timoris altitudo spei locatur,
Abbreviated transcription (Latin):
lem intelligamus mysticũ
uel moralem. Mysticus exi-¬
tus yfrl̾itici pplĩ: est exitus
totius eccłie de potestate dya¬
boli. Eritus u̾o moralis fit:
quotiens ꝑ penitentiam a
peccatis exuitur quelibet ani¬
ma fidelis. Audis quia ia¬
cob ⁊ ysrl̾ de egypto exeunt:
sunt enim quidam qui ad-¬
huc contra uitia luctari non
desinunt. sunt ⁊ alii qui sub¬
actis uitiis: dm̃ uid̾e conten¬
dunt. Domus inquit iacob
de ppłõ barbaro. Barbarus:
a barba. ⁊ rure dictus ẽ. Unde
in urbe uixerit. s semꝑ ut fe¬
ra in agris habitasse noscat᷑.
De ppłõ barbaro igitur domꝰ
iacob gire nirtturͣ: qͣndo ab
incultis morib ⁊ a feritate
cordis animus seꝑat᷑. facta
ẽ uidea scificatio eius. Ne
timeat qui contra uitia lu-¬
ctatur. quando de egypto e¬
greditur: quia uidea id est
confessio. scĩficat illum qui
luctando uitia supplantat.
In exitu igitur de egypto. cõ¬
fessio iustum facit de impio:
cum u̾o ab egypto discesse¬
rit. in uia gradientem ꝑ de-¬

Expanded text:
lem intelligamus mysticum et moralem. Mysticus Israelitici populi exitus est exitus totius Ecclesiae de potestate diaboli. Exitus vero moralis fit, quoties per poenitentiam a peccatis exuitur quaelibet anima fidelis. Audis quod Jacob et Israel de Aegypto exeunt. Sunt enim quidam, qui adhuc contra vitia luctari non desinunt; sunt et alii, qui subactis vitiis Deum videre contendunt. Domus, inquit, Jacob de populo barbaro . Barbarus a barba et rure dictus est. Undein urbe vixerit, sed semper ut fera in agris habitasse noscatur. » De populo barbaro igitur domus Jacob exire nititur, quando ab incultis moribus et a feritate cordis animus separatur. Facta est Judaea sanctificatio ejus. Ne timeat qui contra vitia luctatur, quando de Aegypto egreditur, quia Judaea, id est confessio, sanctificat illum qui luctando vitia supplantat. In exitu Israel de Aegypto, confessio justum facit de impio. Cum vero ab Aegypto discesserit, in via gradientem per de
Abbreviated transcription (Latin):
ras si solitarius ẽe desidera:
si suauitatem quietis amas.
Attende igitur ut oratio tua
sit discreta ⁊ secreta. dulcis
la: discreta ꝓpt̾ ydiotas. se¬
creta ꝓpt̾ ypochritas. dulcis
affectu. humilis appetitu. ut
qd̃ appetit diligat: nichil al¬
tum sapiens humilia concu¬
piscat. Sit pura ⁊ tranquil¬
la. ne quicquam commodi
temporalis qratio postulet:
nec tranquillitatem oratõnis
curiositas conturbet. Si igitur
talis esse desideras: ad illud

Expanded text:
res, si solitarius esse desideras, si suavitatem quietis amas. Attende ergo ut oratio tua sit discreta et secreta, dulcis Discreta propter idiotas, secreta propter hypocritas, dulcis et humilis appetitu, ut quod appetit diligat, nihil altum sapiens humilia concupiscat. Sit pura et tranquilla, nec quidquam commodi temporalis oratio postulet, nec tranquillitatem orationis curiositas conturbet. Si igitur talis esse desideras, ad illud
Abbreviated transcription (Latin):
ufficiens ẽ medi¬
ocri religio. Suf¬
ficere debet:quia
necessaria prebet. Dat satis:
⁊dat gratis. Sz forte dicet a¬
liquis: nec dat satis. nec dat
gratis. Non dat inquiet gͣ¬
tis: quia cum necessaria im
deus ut ꝓ labore dentur ne¬
cessaria: s ꝓ labore temꝑalt.
quies et̾na ꝓmittitur et da¬
tur. Dat satis ut diximus:
natura deficit: alio. qui na¬
tura afficit. Fame natura de¬
ficit. frigus naturam afficit.
s mediocritas utrumq re¬
ficit: dat enim quo natu¬
ra caleat. et quo conuale¬
at. et hoc sufficit nature.

Expanded text:
ufficiens est mediocri religio. Sufficere debet, quia necessaria praebet. Dat satis, dat gratis. Sed forte dicat aliquis: Nec dat satis, nec dat gratis. Non dat, inquit, gratis, quia cum necessaria larDeus ut pro labore dentur necessaria, sed pro labore temporali quies aeterna promittitur et datur. Dat satis, ut diximus. natura deficit, altero qui naturam afficit. Fame natura deficit, frigus naturam afficit, sed mediocritas utrumque reficit. Dat enim quo natura caleat, et quo convaleat, et hoc sufficit naturae.