comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nec tempore consenescant : quis non uideat. quan¬
tũ eisdẽ prȩdicatorib scĩs conueniat. quorum
sensu spiritali scriptura scã confesta est. quȩ
nulla hȩreticorũ astutia corrũpi. nulla potest
sȩculi labentis aetate consumi: adeo ut donec
transeat cȩlũ & terra. iota unũ aut unus apex
non prȩtereat a lege donec omĩa fiant: Quod cũ
dixerit dñs de lege: qu anto magis de euange.
lio suo intellegendũ reliquit: Cypressus etiã
in eo qđ medendis aptã ẽ corporũ passionibus.
qđ suȩ uenustatẽ comȩ nullo uentorũ in pul¬
su deponit: constantiã exprimit eorũq actio¬
nẽ qui altiorib uirtutũ ornatib scãm ecłam
uelut laquearia decorant: Miratur ergo sponsa
laudat mollicie̾ ac munditiã lestu¬
li flo¬
rentis : p̃dicat internã domorũ suarũ
uenustatẽ. quȩ dilectũ decent̃ excipiat: Sed
quia prȩsentis tẽporis statui labor amplius qua
requies conuenit & potius in hac uita electixpõ

Expanded text:
nec tempore consenescant, quis non videat quantum eisdem praedicatoribus sanctis conveniat? quorum sensu spiritali Scriptura sancta confecta est, quae nulla haereticorum astutia corrumpi, nulla potest saeculi labentis aetate consumi: adeo, « ut donec transeat coelum et terra, iota unum aut unus apex non praetereat e lege, donec omnia fiant: » quod cum dixerit Dominus de lege, quanto magis de Evalio suo intelligendum reliquit? Cypressus etiam in eo quod medendis apta est corporum passionibus, quod suae venustatem comae nullo ventorum impulsu deponit, constantiam exprimit, eorumque actionem qui altioribus virtutum ornatibus sanctam Ecclesiam velut laquearia decorant. Miratur ergo sponsa,laudat mollitiem ac munditiam lectuli florentis; praedicat internam domorum suarum venustatem, qua dilectum decenter excipiat. Sed quia praesentis temporis statui labor amplius quam requies convenit, et potius in hac vita electi,
Abbreviated transcription (Latin):
in tota doma illius. tamquã famulus in testi¬
moniũ corũ quȩ dicenda erant: xp̃c uero tã¬
quã filius in domo sua: Nitestat ergo cȩdrus.
eypressus se in altitudinẽ tollat : çȩtera silua¬
rũ ligna decoris odoris. uirtutis uȩ mira cu

Expanded text:
a domo illius tanquam famulus, in testimonium eorum quae dicenda erant; Christus vero tanquam filius in domo sua. Nitescat ergo cedrus; cypressus se in altitudinem tollat; caetera silvarum ligna decoris, odoris et virtutis suae miracu
Abbreviated transcription (Latin):
ochiã pseudo apłis. uidelicet sodalib eiꝰ ac p̃di¬
cantib quia nisi circũ cidamini scđm legẽ moy¬
si ñ potestis salui fieri: lã fatigata ñ minimo fer

Expanded text:
ochiam pseudoapostolis, videlicet sodalibus ejus, ac praedicantibus, Quia nisi circumcidamini secundum Moysen, non potestis salvi fieri , jam fatigata non minimo fer
Abbreviated transcription (Latin):
domus dĩ recte uocari. ad distinctionẽ ni¬
mirũ montiũ samariȩ. & esau & ceterorũ
huius modi. hoc ẽ hereticorũ & superborũ
om̃ium: In alia editione pro hoc nomine la¬
tine scriptũ uidimus.suꝑ montes sucorum
& aromatum. Quod eque scõrũ mentib
congruit. qui non superuacuis cogitatio.¬
nibus arefacti. sed uelut arbores a romaticȩ.
salutaribus sucis semper interna sunt dulcedinis &
caritatis refecti: Dequibus uidelic& sucis atq aro¬
matibus sepius in hoc uolumine sub nomine turis
myrrȩ. et alo es. ceterorumq huius significatũ

Expanded text:
domus Dei recte vocari, ad distinctionem nidomus Dei recte vocari, ad distinctionem nimirum montium Samariae et Esau, et caeterorum hujusmodi, hoc est, haereticorum et superborum omnium. In alia editione pro hoc nomine, Latine scriptum vidimus, Super montes succorum et aromatum, quod aeque sanctorum mentibus congruit, qui non supervacuis cogitationibus arefacti, sed velut arboris aromaticae salutaribus succis semper sunt internae dulcedinis et charitatis refecti: de quibus videlicet succis atque aromatibus saepius in hoc volumine sub nomine thuris, myrrhae et aloes, caeterorumque hujusmodi significatu
Abbreviated transcription (Latin):
lustranda sublimius corda perfectorũ: Et si¬
cut capreȩ aut hinnuli ceruorũ rarus quidẽ
sed cũ delestatione conspicientiũ in montib
solet esse in tuitus. sic in excelsis mentib uesti¬
gia tuȩ magnitudinis qualia cumq prȩsentes
precor: ut dulcedinem uitȩ in mortalis quã men¬
bris om̃ib meis in retributione promittis. ali¬
quibus & iam in itinere quã uis a longe specu¬
landã reueles: Congruit aut̃ & nomen mon¬
tium mentib eorũ qui contemplationi cęle¬
stiumoculos cordis aperire didicerunt cũ
mus consurgens siue domus uigi¬
li arum int̾prȩtatur Et quia diligentĩus
cȩteris animo ad supernorum desideria ad¬
surgunt: qui stu diosius adhȩc accipienda
inuigilant: merito cx̧teris ex cellentius: ar¬
chana cęlestia cernunt: Si aut̃ legatur ut
qui dã codices habent. suꝑ montes bethel.
id ÷ domus dĩ. nihil omnino questionis ha¬
bet: Patet namq corda iustorum montes

Expanded text:
llustranda sublimius corda perfectorum, et sillustranda sublimius corda perfectorum, et sicut capreae aut hinnuli cervorum, rarus quidem, sed cum delectatione conspicientium in montibus solet esse intuitus, sic in excelsis mentibus vestigia tuae magnitudinis qualiacunque praesentes. Precor ut dulcedinem vitae immortalis, quam membris omnibus meis in retributione promittis, aliquibus etiam in itinere, quamvis a longe, speculandam reveles. Congruit autem et nomen montium mentibus eorum qui contemplationi coelestium oculos cordis aperire didicerunt; cumdomus consurgens, sive domus vigiliarum interpretatur; et qui diligentius caeteris animo ad supernorum desideria assurgunt, qui studiosius ad haec accipienda invigilant, merito caeteris excellentius arcana coelestia cernunt. Si autem legatur, ut quidam codices habent, Super montes Bethel, id est domus Dei, nihil omnino quaestionis habet; patet namque corda justorum montes
Abbreviated transcription (Latin):
norum contemplatione delectatur. atq in
menbris suis ipse reficitur. & hoc usq dum dies
uerȩ lucis aspiret : quia tunt uidelicet nec ullo
boni operis labore afficimur : nec per speculũ &¬
in enigmate perfestiores quiq raptim & ad
momentum celestia contemplantur: sed ipsũ
cȩli regem in decore suo tota simul in ȩternũ¬
ecclesia uidebit: Cuius uisionis
quia
gustus om̃is. quam uis permodicus
sponsam xpĩ non modicum delestat.
ap¬
te subditur. Reuertere: similis esto dileste
uineas id est ad instruendas multiplitandasq:
plebes fidelium excitasti ac prouo casti: qui a¬
ab eis dem uineis putidas inpugnantiũ uersu.¬
tias tamquam uulpiculas abigi ius isti: quia
auribus resonare uoluisti: cum nec dũ mihi
tuã clare intuendam faciem permiseris. sed ni¬
titiam tui exparte demonstrando. quasi per
fenestras mihi cancellosq loquaris : obsecro
a generali instructione reuertaris sȩpius adm.¬

Expanded text:
norum contemplatione delectatur, atque in norum contemplatione delectatur, atque in membris suis ipse reficitur. Et hoc usque dum dies verae lucis aspiret, quia tunc videlicet nec ullo boni operis labore afficimur, nec per speculum in aenigmate perfectiores quique raptim et ad momentum coelestia contemplantur, sed ipsum coeli regem in decore suo tota Ecclesia in aeternum videbit: cujus visionis, quia gustus omnis, quamvis permodicus, sponsam Christi non modicum delectat, apte subditur: Revertere, similis esto, dilecte vineas, id est, ad instituendas multiplicandasque plebes fidelium excitasti ac provocasti, qui ab eisdem vineis putidas impugnantium versutias, tanquam vulpeculas, abigi jussisti, quia stendi voluisti, cum necdum mihi tuam clare intuendam faciem promiseris, sed notitiam tui, ex parte demonstrando, quasi per fenestras mihi cancellosque loquaris, obsecro a generali instructione revertaris saepius, ad i
Abbreviated transcription (Latin):
ne quidem infidelium qui nil uerȩ lucis noue¬
runt. uel amantium dies est. In conparatione
aut̃ futurȩ beatitudinis ubi lux uera sine fine
conspicitur. ad huc grauissima nox est: Uerũ
de hac nunc de illa nunc de utraq solet loqui
scriptura diuina: superius quidem contempla¬
tiuȩ mentionem faciens ait de dñõ. E cce iste
ueniet saliens in montibus. transiliens colles:
Similis est dilectus meus capreȩ hinnuloq cer¬
uorum: Ac deinde incipiens de actiua Enip¬
se in quit stat post parietem nr̃m & cetera
usq dumait. Capite nobis uulpes pus illas.
quȩ demoliuntur uineas. nam uinea nr̃a flo¬
ruit: Quȩ cuncta bene discussa ad officiũ
nos bonȩ actionis incitant: dein subiecit de
utraq parit̃. dilectus ms̃ mihi & ego illi: qui
pascitur int̾ lilia donet aspiret dĩes. & incli-¬
nentur umbrȩ : In utraq & enĩ uita dilectus¬
inter lilia pascitur : quia dñs elestorum suorũ
& foris pura operatione & dulci interius ȩter¬

Expanded text:
ne quidem infidelium, qui nil verae lucis noverunt vel amant, dies est; in comparatione autem futurae beatitudinis, ubi lux vera sine fine conspicitur, adhuc gravissima nox est. Verum  aliam; nunc autem de hac, nunc de illa, nunc de utraque solet loqui Scriptura divina. Superius quidem contemplativae mentionem faciens, ait de Domino, Ecce iste venit saliens in montibus, transiliens colles. Similis est dilectus meus capreae hinnuloque cervorum. Ac deinde incipiens de activa, En ipse, inquit, stat post parietem nostrum, et caetera, usque dum ait, Capite nobis vulpes pusillas, quae demoliuntur vineas: nam vinea nostra floruit. Quae cuncta bene discussa, ad officium nos bonae actionis incitant. Deinde subjecit de utraque pariter, Dilectus meus mihi, et ego illi, qui pascitur inter lilia, donec aspiret dies, et inclinentur umbrae: in utraque etenim vita dilectusinter lilia pascitur, quia Dominus electorum suorum, et foris pura operatione, et dulci interius aeter
Abbreviated transcription (Latin):
prȩsagii uentatem & exosa om̃ibus hodie sar¬
racenorum qui ab eo orti sunt natio probat.
& psalmista angoribus obsessus adfirmat. cũ
ait habitaui cũ habitantib cedar: multum
in cola fuit anima me& Cũ his qui oderunt
pacem eram pacificus: Neque enim dauid
aliquid odiorũ ab hismahelitis pertulissele¬
gitur : sed uolens ex aggerare mala quȩ pati

Expanded text:
praesagii veritatem, et exosa omnibus hodie Sarpraesagii veritatem, et exosa omnibus hodie Sarracenorum, qui ab eo exorti sunt, natio probat: et Psalmista angoribus obsessus affirmat, cum ait: Habitavi cum habitantibus Cedar, multum incola fuit anima mea. Cum his qui oderunt pacem, eram pacificus . Neque enim David aliquid odiorum ab ipsis Ismaelitis pertulisse legitur; sed volens exaggerare mala quae pati
Abbreviated transcription (Latin):
enter ad tactum suscipiat: idest in terro gantem
me deuia salutis. audire atq erudire non sper-¬
nat: Quod profecto desideriũ eius tunc impletũ
esse constat: quando sicut in euangelio legimus.
sedente in monte ihũ accesserunt ad eum discipu¬
ti pauperes spũ : qm̃ ipsorũ est regnũ cęlorum:
Aperuit enim tunc ossuum. ut in audita sę̧culo
gaudia celestis regni promiteret: qui toties antea
prophetarum ora aperuerat. quibus suũ sedo
polliceretur aduentũ: Postquã autem s nago¬
ga dñm uenire desiderans predicantib eum
prophetis ait. osculetur me osculo oris sui. idẽ
ipse mihi dona suȩ doctrinȩ inpertiat: repen¬
te ad ipsum cuius desiderio flagrabat. uerba
conuertens. subdit: qui a meliora sunt ubera.
tua uino. Ac si p̾atent̃ diceret. Ideo te adueni¬
re.tius osculis recreari cupio: quia tuȩ dulcedo
fuit filius. de quo dictum est: manus eius
contra om̃s & manus om̃ium contra eũ. Cuiꝰ

Expanded text:
enter attactum suscipiat, id est interrogantem enter attactum suscipiat, id est interrogantem me de via salutis audire atque erudire non spernat. Quod profecto desiderium eius tunc impletum esse constat, quando sicut in evangelio legimus, sedente in monte Iesu: accesserunt ad eum disciputi pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum caelorum. Aperuit enim tunc os suum, ut inaudita saeculo gaudia caelestis regni promitteret, qui toties antea prophetarum ora aperuerat, quibus suum saeculo polliceretur adventum. Postquam autem sinagoga dominum venire desiderans, praedicantibus eum prophetis ait: Osculetur me osculo oris sui, id est ipse mihi dona suae doctrinae impertiat. Repente ad ipsum, cuius desiderio flagrabat, verba convertens subdit: Quia meliora sunt ubera tua vino, ac si patenter diceret: ideo te advenire, tuis osculis recreari cupio, quia tuae dulcedofuit, de quo dictum est: Manus ejus contra omnes, et manus omnium contra eum . Cujus
Abbreviated transcription (Latin):
saluari speramus & credimus: ita & prior ecdesiȩ
pars. eandem dnĩ ac redemptoris in carnationem.
passionem. & resurestionẽ futuram adhuc expec-¬
tans. per tius se grãm quẽ magnopere aduenire¬
cupiebat. saluandã esse credebat Huius ergo
uox in amoris cantico prima resonat: Cui cum
prophetȩ scĩ creberrime & uiam uiuendi monstra.¬
rent. & cius promitterent aduentum. qui tam quã
sponsus suo procedens de thalamo. mundũ om¬
nem nouȩ benedictions grã don̾aret : coepit
transcensis prȩconum uocibus. ipsius magis regis
ac saluatoris sui desiderare prȩsentiam. dicens
Osculetur me osculo oris sui Quod est aperte
dicere: obsecro non semꝑ ad me erudiendã angłos.
non prophetas destinet: Ueni at iam aliquando ip¬
se. qui tam diu promissus est : & prȩsentiȩ suȩ me
luce informet. ac uelut osculum offerens. proprio
me alloquens ore confort&: Sed & mei oris pati.¬

Expanded text:
salvari speramus, et credimus, ita et prior Ecclesiae salvari speramus, et credimus, ita et prior Ecclesiae pars eamdem Domini ac Redemptoris incarnationem, passionem ac resurrectionem futuram adhuc exspectans, per ejus se gratiam, quam magnopere advenirecupiebat, salvandam esse credebat. Hujus ergo vox in amoris cantico prima resonat; cui cum prophetae sancti creberrime, et viam vivendi monstrarent, et ejus promitterent adventum, qui tanquam sponsus suo procedens de thalamo, mundum omnem novae benedictionis gratia donaret, coepit, transcensis praeconum vocibus, ipsius magis Regis ac Salvatoris sui desiderare praesentiam, dicensOsculetur me osculo oris sui Quod est aperte dicere: obsecro non semper ad me erudiendam angelos non prophetas destinet, veniat iam aliquando ipse, qui tamdiu promissus est, et praesentiae suae me luce informet ac velut osculum offerens proprio me alloquens ore confortet. Sed et mei oris pati
Abbreviated transcription (Latin):
uersiculis sequentibus qualia ipsa eius dona
essent : quantũ animabus castis diligenda sig¬
nauit. Hinc eccłiȩ uox sub infertur. id est eoꝵx
qui post tempora in camationis illius ad fidẽ
uenerunt: Iula enim prius dnm̃ uenire: ac oscu¬
lum sibi pacis aosferre precata est: hȩcͣ eũ iam
uenisse in carne iam ad celos redisse sciens. ñ
ultra taliter ad se descendere flagitat : sed ipsa
potius eum ad cȩlos sequi desiderat᷑: Quod quia
per seipsam fieri non posse conspicit: merito eius¬
una eademq est xpĩ fide ac dilestione consors. quã¬
quam habeant sacramenta pro temporũ ratione
disparia: teste apostolo petro qui ait. Quid temp¬
tatis dm̃ inponere iugũ suꝑ ceruices discipulorũ.
quod neq patres nr̃ĩ neq nos portare potuimus.
sed per grãm dnĩ ihũ credimus saluari.: quem ad¬
modũ & illi: Nam sicut & nos peracta iam domi¬
nica in carnatione. passione. & resurrestione. nos

Expanded text:
versiculis sequentibus, qualia ipsa ejus dona versiculis sequentibus, qualia ipsa ejus dona essent, quantum animabus castis diligenda, signavit. Hinc Ecclesiae vox subinfertur, id est, eorum qui post tempora incarnationis illius ad fidem venerunt. Illa enim prius Dominum venire, ac osculum sibi pacis afferre precata est; haec cum jam venisse in carne, jam ad coelos redisse sciens, non ultra taliter ad se descendere flagitat, sed ipsa potius eum ad coelos sequi desiderat. Quod, quia per seipsam fieri non posse conspicit, merito ejusuna eadem est Christi fide ac dilectione consors; quanquam habent sacramenta pro temporum ratione disparia, testante apostolo Petro, qui ait: Quid tentatis Deum inponere iugum super cervicem discipulorum quod neque patres nostri neque nos portare potuimus sed per gratiam Domini Iesu credimus salvari quemadmodum nicae incarnationis, passionis, et resurrectionis mysterio,
Abbreviated transcription (Latin):
te dilexisse : eorumq pias cateruas mistice ad¬
olescentulas posse appellari. qui perfidẽ ueri¬
tatis antiqui peccatoris exempla calcabant:
ac nouȩ prȩmia uitȩ spe in dubla sectabantur.
unde unus ex eis. certus iam futurorũ bo¬
norũ. loquitur animȩ suȩ. dicens Renoua.¬
bitur sicut aquilȩ iuuentus tua: Sed ap-¬
tius hȩc noui tistamenti hȩredib congruunt.
qui propriȩ̨ per lauacrũ gr̃ę in adoptionis
filios dõ generantur: qui eo magis illũ diligunt.
quo maiora illius dona percipiunt: ita ut
mox soluti carne. si recte uixerint. celestis reg.¬
ni gaudia conscendant: Trahe me postte:
curremus : Huc usque sy nago gę uox est. hoc
est illius plebis quȩ incarnationem saluato¬
tis fide deuota prȩcessit : quȩ in principio car¬
minis. prophetis eum longe̾ tempore prȩdican¬
tibus. respondit. Osculetur me osculo oris
sui. Id est appareat ipse. & os ad os loquens.
ex empla mihi uiuendi ac dona largiat᷑. Dein de

Expanded text:
te dilexisse, eorumque pias catervas mystice adolescentulas posse appellari, qui per fidem veritatis antiqui peccatoris exempla calcabant, ac novae praemia vitae, spe indubia sectabantur. Unde unus ex eis certus jam futurorum bonorum loquitur animae suae, dicens: Renovabitur ut aquilae, juventus tua . Sed aptius jam haec Novi Testamenti haeredibus congruunt, quia proprie per lavacrum gratiae in adoptionis filios Deo generantur. Qui eo magis illum diligunt, quo majora illius dona percipiunt, ita ut mox soluti carne, si recte vixerint, coelestis regni gaudia conscendant. Trahe me, post te curremus. Hucusque Synagogae vox est; hoc est, illius plebis quae incarnationem Salvatoris fide devota praecessit, quae in principio carminis, prophetis cum longo tempore praedicantibus respondit: Osculetur me osculo oris sui; id est, appareat ipse, et ore ad os loquens, exempla mihi vivendi, ac dona largiatur. Deinde
Abbreviated transcription (Latin):
sit ẽẽ uirtutibus. cum ueraciter scriptum sit. quia non est
homo in terra qui faciat bonum & non peccet. Sed quod
ecclesia scã inquantum ecclesia xp̃i est. & fide recta &
munda sit opere : Siquid uero eam inmunditiae uel
prauitatis adtigerit. non hoc ad eam ꝑtineat. sed ab ea
sit celerius uelues externum omni conatu expugnan¬
dum: Cuisimile est illud beati iohannis. Omnis quina

Expanded text:
sit esse virtutibus; cum veraciter scriptum sit, quia non est sit esse virtutibus; cum veraciter scriptum sit, quia non est homo in terra justus, qui faciat bonum, et non peccet ; sed quod Ecclesia sancta, in quantum Ecclesia Christi, et fide recta et munda sit opere; si quid vero eam immunditiae vel pravitatis attigerit, non hoc ad eam pertineat, sed ab ea sit celerius, velut extraneum omni conatu expurgandum. Cui simile est illud beati Joannis, Omnis qui na
Abbreviated transcription (Latin):
in altitudine uirtutum ueniens inuenire possit. quȩ da-¬
to libello repudi iam dudum ab eius fide discesserat:
sed quod adueniendo eam suo consortio sit dignam
redditurus : Vndebene mox deamplissið pulchri¬
tudine unius eiusdemq ecclesiac. quȩ uel deiudea
uel decunctis ꝑ orbem est nationib congreganda subiungit.
Tota pulcraes amica mea: & macula non est inte Non in eximi¬
ori hus tantũ membris electorum quac speciatim enumera¬
ui pulcha es verum &iam millis quipus illiuiden t᷑ ac fragi¬
les. & decore refulges uirtutum. & uitiorum macula carens
Bene duit enim omnes timentes dnm̃ pusillos cum maio¬
ribus. Unde & in apocalypsi sua desuꝑna eiusdem eccłia
patri adicit iohannes. Mec in trabit in eam aliquid
co inquinatum & fatiesis ab hominationem & mendati¬
um : nisi qui scripti sunt in libro uitȩ agni. Hiec
autem dicta sunt. non quod in hac uita scõrum quis¬
piam uel aculpis omnibus in munis uel perfectus pos¬

Expanded text:
in altitudine virtutum veniens invenire possit, quae dato libello repudii, jamdudum ab ejus fide discesserat, sed quod adveniendo eam suo consortio sit dignam redditurus. Unde bene mox de amplissima pulchritudine unius ejusdemque Ecclesiae, quae vel de Judaea vel de cunctis per orbem est nationibus congreganda, subjungit: Tota pulchra es, amica mea, etc. Non in eximioribus tantum membris electorum, quae speciatim enumeravi, pulchra es, verum etiam in illis qui pusilli videntur et fragiles, et decore refulges virtutum, et vitiorum macula cares. Benedixit enim omnes timentes Dominum, pusillis cum majoribus . Unde in Apocalypsi sua de superna ejusdem Ecclesiae patria dicit Joannes: Nec intrabit in eam aliquid coinquinatum, et faciens abominationem et mendacium, nisi qui scripti sunt in libro vitae Agni . Haec autem dicta sunt, non quod in hac vita sanctorum quispiam, vel a culpis omnibus immunis vel perfectus pos
Abbreviated transcription (Latin):
paulus atheniensib dm̃ quẽ ignorantes colebant.
notũ reddidit: alii alus diu quesitã & contupitã con-¬
ditoris sui p̾sentiã ostenderunt: Quasi enĩ uigilibus
ciuitatis dixit gentilitas. quȩ insponsam erat xp̃i do¬
nante ipso ꝑ mutanda. Nũquẽ dilexit anima meaui-¬
distis: Cũ uenientib: ad sedoctoribus. libentissime
auditũ ac cõmodabat. & hiniant̃ anueritatis ess& uia

Expanded text:
Paulus Atheniensibus Deum, quem ignorantes colebant, Paulus Atheniensibus Deum, quem ignorantes colebant, notum reddidit; alii aliis diu quaesitam et concupitam Conditoris sui praesentiam ostenderunt. Quasi enim vigilibus civitatis dixit gentilitas, quae in sponsam Christi erat, donante ipso, permutanda, Num quem dilexit anima mea vidistis? cum venientibus ad se doctoribus libentissime auditum accommodabat, et inhianter an veritatis esset via
Abbreviated transcription (Latin):
bris ꝓfundȩ ignorantiȩ quesun: Non enim mihi
angłs. non ꝓpheta non quilib& doctor indubius
lumen diuinȩ cognitionis ostendit: inuenire quẽ
quȩ siui minime prȩualui: Qđ ubi in ueritate
conperi nequaquam me ueritatis quam quȩ rebam
inuentione potitam: ꝓposui inanimo meo delec¬
tulo carnalium uoluptatum exurgere: adlab orem
salutiftrȩ inquisitionis accingi : terras ac mare cir¬
cuirt: publice & priuatĩ uniuersorum quos sapien¬
tiores audirẽ magisteria adire : & siquid uerȩ
sapientiȩ. etsiquid uspiam certi. qđ ad ȩternam be.¬
atitudinem ducer& inuenirẽ studiose perquirere: Sed
quamuis plurimo labore mundum ꝑ agrans. sapien¬
tium uerba discernens. nil certum atq indubium
deuia ueritatis ad discere potui Hec autẽ gentili¬
tatis fuisse uota. dm̃ scire cupientis. sed necdum
scientis. testant᷑ studia philosophorum: qui pro
indagine ueritatis acsapientię. tot lustrauere
suis grã cęlesti quã tantopere desiderabat imbuit.

Expanded text:
bris profundae ignorantiae quaesivi non enim mihi angelus, non propheta, non quilibet doctor indubius lumen divinae cognitionis ostendit, invenire, quem quaesivi, minime praevalui. Quod ubi in veritate comperi, nequaquam me veritatis quam quaerebam, inventione potitam, proposui in animo meo de lectulo carnalium voluptatum exsurgere, ad laborem salutiferae inquisitionis accingi, terras ac mare circumire, publice et privatim universorum, quos sapientiores audirem, magisteria adire, et si quid verae sapientiae, et si quid uspiam certi, quod ad aeternam beatitudinem duceret, invenirem, studiose perquirere. Sed quamvis plurimo labore mundum peragrans, sapientium verba discernens, nil certum atque indubium de via veritatis addiscere potui, haec autem fuisse gentilitatis vota, Deum scire cupientis, sed necdum scientis, testantur studia philosophorum, qui pro indagine veritatis ac sapientiae tot lustraveresuis gratia coelesti, quam tantopere desiderabat, imbuit:
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ꝑme:
nie: Dicit deillo ꝓph&a. Futura eccłae do¬
na praecinens : pon&᷑ in ea murꝰ & ante murale :
Murus silicae ipse dñs in carne apparens: ante murale
aut̃ reuelatio ꝓph&i&. quae incarnandũ eũ amun¬
di origine praedicendo. structurã eccłae non parũ
adiuuit Cerũ quia apparendo in carne eccłam
sibi sororẽ facere dignatꝰ est: ipse ei &iã sui par¬
ticipiũ nominis donauit. ut & murꝰ uidelic&e dice.¬
rur & ostiũ : Alurus quidẽ in eis qui maiori erudi¬
tione ac uirtute sp̃s praediti.mentes fideliũ ab incur¬
sionib: errantiũ munire. ac defensare: fortit᷑ armis
nequitiȩ resistendo sufficerent Ostiũ uero in illis
qui & siminꝰ sunt instituti ad repellenda her&icorũ.
siue paganorũ sophismata. simplicitate tam̃ catho¬
licȩ fidei salubrit᷑ imbuti. in gressũ regni uolentib
praedicando panderent: ẽosq ꝑ mysteriũ secundae
regenerationis. in atria uitae cęlestis inducerent:

Expanded text:
nisi per me . Dicit de illo propheta, futura Ecclesiae dona praecinens: Ponetur in ea murus et antemurale . Murus scilicet, ipse Dominus in carne apparens; antemurale autem, revelatio prophetiae, qui incarnandum eum a mundi origine praedicendo, structuram Ecclesiae non parum juverunt. Verum qui apparendo in carne Ecclesiam sibi sororem facere dignatus est, ipse ei etiam sui participationem nominis donavit, ut et murus videlicet diceretur et ostium: murus quidem in eis qui majori eruditione ac virtute Spiritus praediti mentes fidelium ab incursionibus errantium munire ac defensare fortiter armis nequitiae resistendo sufficerent; ostium vero in illis qui, etsi minus sunt instituti ad repellenda haereticorum sive paganorum sophismata, simplicitate tamen catholicae fidei salubriter imbuti, ingressum regni volentibus praedicando panderent, eosque per mysterium secundae regenerationis, in atria vitae coelestis inducerent:
Abbreviated transcription (Latin):
lux uera quae inluminat omnẽ hominẽ uenientẽ in
mũdũ : ipse in maculatꝰ & in cõtaminatꝰ agnꝰ qui abstu¬
lit peccata mundi: Siergo murꝰ ẽ inquit soror nra
ȩdificemꝰ suꝑ eũ ꝓpugnacula argentea :Acsi aꝑte
dicat. Siidonea ẽ eccłã gentiũ inaliquib suis men-¬
bris ꝑuersorũ cõtraire doctrinis. habens acutos ad
dicendũ uiros. ł naturali uidelic& ingenio calentes.
ł institutione philosophica instructos: nequaquam
his uelim dicendi ministeriũ tollamꝰ. Quinpotius
iuuenimꝰ eos datis scripturarũ scãrum paginis. quo
fortius possint ac facilius infirmos quosq atq in doc¬
tos ab insidiis custodire . ł doc trinae fallentis ł exem¬
pli corrũpentis : Propugnacula enĩ argentea diuinorũ
sunt apices eloquiorũ : dequib supͣ dictũ ẽ. Sicut
turris dđ collũ tuũ quae ȩdificata ẽ cũ ꝓpugnaculis.

Expanded text:
at omnem hominem venientem in hunc mundum . Ipse immaculatus et incontaminatus agnus, qui abstulit peccatum mundi. Si ergo murus est, inquit, soror nostra, aedificemus super eam propugnacula argentea; ac si aperte dicat, Si idonea est Ecclesia gentium, in aliquibus suis membris, perversorum contraire doctrinis, habens aptos ad docendum viros; vel naturali videlicet ingenio callentes, vel institutione philosophica instructos, nequaquam his veri docendi ministerium tollamus, quin potius juvemus eos, datis Scripturarum sanctarum paginis, quo fortius possint ac facilius infirmos quosque ab insidiis custodire, vel doctrinae fallentis, vel exempli corrumpentis. Propugnacula enim argentea divinorum sunt apices eloquiorum, de quibus supra dictum est, Sicut turris David collum tuum, quae aedificata est cum propugnaculis,
Abbreviated transcription (Latin):
ee factã recoler&e: & de addita sibi ingratia germanae
soci&ate magis magisq gauder&e: Soror ẽa ut̃ dñi
saluatoris. & om̃is eccła eiꝰ deutraq plebe collecta: &
una quaq anima scã non solũ ꝓpt̃ adsũptionẽ eiꝰdẽ
naturae. qua ipse homo factꝰ ẽ.: sed &iã ꝓpt̾ largitio¬
ne᷑ gratiȩ. qua credentib inse. dedit potestatẽ fili¬
os dĩ fieri : ut qͥ erat unicꝰ dĩ filius ꝑnaturã. fier&
primogenitꝰ in multis frĩb ꝑgram̃ Vnde ẽ dul¬

Expanded text:
ermanae societatis magis magisque gauderet. Soror est autem domini salvatoris et omnis ecclesia eius de utraque plebe collecta et unaquaeque anima sancta, non solum propter adsumptionem eiusdem naturae qua ipse homo factus est, sed etiam largitionem gratiae qua credentibus in se dedit potestatem filios Dei fieri, ut qui erat unicus filius Dei per naturam fieret primogenitus in multis fr
Abbreviated transcription (Latin):
APUT TU UMUT
carmelus: & coma capitis tui ut pur¬
PURA REGIS. UINCTA CANALI¬
bus: Incipite s ponsae. recte mens
accipitur animae fidelis: quia sicut
capite reguntur menbra. ita cogitationes mente dispo-¬
nuntur. Unde &iam ipsae cogitationes. quae innu¬
merabiles om̃ibus horis ac momentis humana demen¬
te ꝓdeunt. apte figurant᷑ in comis: Qđ aut̃ deuna¬
anima electa dicitur: hoc detota aeccła intellegendũ pru¬
dens lector meminerit: Quia & si meritis differt mul¬
titudo credentium: unũ tam̃ cor & animã hab& inquar¬
tũ una eademq fide spe & delectione om̃s ad suꝑnã pa¬
triam anhelant: Narrat aut̃ scriptura qđ helias in
montẽ carmelo flexis genibus orauit. & post tam lon¬
gam siccitatẽ ad nõ pluuias in paerass&. Vnde caput
sponsae ut carmelus ẽ : quia corda electorũ & sublimia
sunt ꝑ conuersĩonẽ : & dño inse ascensum p̃bent ꝑ cot¬
dianos uirtutum ꝓfectus: Helias namq dr̃ dñs dr̃

Expanded text:
aput tuus et Carmelus et comae capitis tui ut purpura regis vincta canalibus. In capite sponsae recte mens accipitur animae fidelis, quia sicut capite reguntur membra, ita cogitationes mente disponuntur. Unde etiam ipsae cogitationes, quae innumerabiles omnibus horis ac momentis humana de mente prodeunt, apte figurantur in comis. Quod autem de unaanima electa dicitur, hoc de tota ecclesia intellegendum prudens lector meminerit, quia, etsi meritis differt multitudo credentium, unum tamen cor et animam habet, in quantum una eademque fide spe et dilectione omnes ad supernam patriam anhelant. Narrat autem scriptura quod Helias in monte Carmelo flexis genibus oraverit et post longam siccitatem a domino pluvias impetrasset. Unde caput sponsae ut Carmelus est, quia corda electorum et sublimia sunt per conversationem et domino in se ascensum praebent per cotidianos virtutum profectus. Helias namque “Deus d
Abbreviated transcription (Latin):
qđ predicasti uidere & cognoscere merui¬
sti: Quia enim sicut supra co mmemoraui.¬
mus. sp̃s sc̃s in colum bę specie apparuit: merito
nomine illius spiritalis gr̃a signatur Absq eo
quod intrinsecus lat&: Absq inuisibili in celesti¬
hus retributione. quȩ te interris peregrinante
nec dum ual& uideri H ȩc enim maioris est pul¬
chritudo głȩ: quam in presentiarum digne
queat estimari Etpulcre ubi oculorum ecius
simplicitatem idest ocultorum in ea cogniti¬
onem laudat. ibi eam amicam p̃nominat
iuxta illud dominicum. Iam non dicam uos
seruos. quia seruus nescit quid faciat dñs eius.
U osautem dixi amicos: quia om̃a quecumq au

Expanded text:
quod praedicasti videre et cognoscere meruiquod praedicasti videre et cognoscere meruisti. Quia enim sicut supra commemoravimus spiritus sanctus in columbae specie apparuit merito nomine illius spiritalis gratia signatur. Absque eo quod intrinsecus latet absque invisibili in caelestibus retributione quae te in terris pernecdum valet videri. Haec enim majoris est pulchritudo gloriae, quam impraesentiarum digne queat aestimari. Et pulchre, ubi oculorum ejus simplicitatem, id est occultorum in ea cognitionem laudat, ibi eam amicam praenominat, juxta illud Dominicum: Jam non dicam vos servos, quia servus nescit quid faciat dominus ejus. Vos autem dixi amicos,
Abbreviated transcription (Latin):
tantum se sui redempto ris laudibus subdi-¬
dit. quȩ adlaudandum etiam cohortes su¬¬
as. filias uidelic& syon intentione materni af¬
fectus inuitat. ipsa quoq dignam laudis re¬
conpensationem ab edẽ sponsosuo ac redẽp.¬
pulchra es amica mea : quampul chra es Pul-¬
chram esse ecdãm dicit : pulchram repetit .¬
quia hanc & actione & p̃dicatione uidit e̾e
laudabilem. Actione ui delic&. qua ad se
perdes ertum sicut uirgula fumiexaroma¬
tibus ascendit: Predicatione autem. qua ad
suum consorcium etiam ꝓximas suas accen-¬
dere satagit dicens. E gredimini & uideie fi¬
liae syon regem salomonem: Et recte primo
actione. postmodum p̃dicatione: uixta exẽ¬
plum uidelic& ipsius dequo scriptum est: Quȩ
cepit iħs facere & docere: Oculi tui columbarũ.
absq eo qđ intrinsecus lat&. Sensus tui spiri¬
talium sunt rerum contemplatione excel¬
lentes acuenerandi : quibus mea quoquedo¬
na que miꝑ exposusti meum diadema

Expanded text:
tantum se sui Redemptoris laudibus subditantum se sui Redemptoris laudibus subdidit, quae ad laudandum etiam cohortes suas, filias videlicet Sion, intentione materni affectus invitat, ipsa quoque dignam laudis recompensationem ab eodem sponso suo ac Redemppulchra es amica mea, quam pulchra es. Pulchram esse ecclesiam dixit, pulchram repetit quia hanc et actione et praedicatione vidit esse laudabilem. Actione videlicet qua ad se per desertum sicut virgula fumi ex aromatibus ascendit; praedicatione autem qua ad suum consortium etiam proximas suas ascendere satagit dicens: Egredimini et videte filiae Sion regem Salomonem. Et recte primo actione postmodum praedicatione iuxta exemplum videlicet ipsius, de quo scriptum est: Quae coepit Jesus facere et docere. Oculi tui columbarum absque eo quod intrinsecus latet. Sensus tui spiritalium sunt rerum contemplatione excellentes, ac venerandi quibus mea quoque dona quae nuper exposuisti meum diadema
Abbreviated transcription (Latin):
rent scriptum est. In illa hora exultauit spũ scõ &
dixit. Confiteor tibi pater dñe cęli & terrȩ: quia
abscondisti hec asapientibus & prudentibus & re.¬
uelasti ea paruulis: H in ipse redemptor persu-¬
um sanguinem atq ad superna reducto genere hu-¬
ma no loquit᷑ cęli ciuib dicens. Congratulamini
mihi quia inueni ouem meam quȩ perierat: Quia
ergo supra filiȩ hierusalem ad mirantes aduentũ
sponsȩ. dicebant. Quȩ est istaquȩ ascendit per
desertum & cetera : apto illa responso laudat lec-¬
tulum laudat ferculum sponsi. laudat ipsum
postremo sponsum ad cuiꝰ amplexum ꝓpe¬
rat: Aleminit ad sumptȩ t̾ sponsgͦ in dm̃ huma¬
nitatis: quam in stante tempore suȩ desponsi-¬
onis incorruptȩ genetricis ministerio ꝓcrea.¬
uit: ut ostendat iure se addiuinȩ uisionis eiꝰ
głam anelare: ꝓqua ipse ds̃ humanȩ habi¬
tum naturȩ suscepiss&: Unde meruo quae

Expanded text:
runt, scriptum est: In illa hora exsultavit Spiritu sancto, et runt, scriptum est: In illa hora exsultavit Spiritu sancto, et dixit, Confitebor tibi, Pater, Domine coeli et terrae, qui abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis . Hinc ipse Redemptor per suum sanguinem ad superna reducto genere humano loquitur coeli civibus, dicens, Congratulamini mihi, quia inveni ovem meam, quae perierat . Quia ergo supra filiae Jerusalem admirantes adventum sponsae, dicebant, Quae est ista quae ascendit per desertum, et caetera; apto illa responso laudat lectulum, laudat ferculum sponsi, laudat ipsum postremo sponsum, ad cujus amplexum properat. Meminit assumptae pro se in Deum humanitatis, quam instante tempore suae responsionis, incorruptae genitricis mysterium procreavit; ut ostendat jure se ad divinae visionis ejus gloriam anhelare, pro qua ipse humanae habitum naturae suscepisset. Unde merito, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tri ac sp̃iu sc̃o credunt & consitent᷑: humanȩ
quoq adsũptionẽ naturȩ inqua imperium
mortis superauit. in ȩt̃nũ darificatã esse cog.¬
noscunt : non suȩ uidelic& potentia sub stantiȩ
sed operatione ad sum̃tis eam uerbi. hoc estsi¬
lii dĩ unici: Cuius uisionẽ diadematis una fili-¬
arũ syon & ipsa nobilissima iãq definib con¬
cupiscentiȩ terrestris egressa. sũme ad mira.¬
tadicebat .: Eumautẽ qui modico quã angłi
minoratꝰ est uidemꝰ iħm ꝓpt̾ passionẽ mortis
głã & honore coronatũ: Indie desponsionis
in carnationis illius. quo ad copulandã sibi
ȩccłam uirginali exutero tam quã sponsus
suo ꝓcessit dethalamo: Quȩ erat dies letitiȩ
cordis eiꝰ: quia letabat᷑ mundũ perdispensa¬
tionẽ eiꝰdẽ suȩ in carnationis ad agnitionẽ¬
uisionemq aeternȩ diuinitatis es se perducendum ::
Hinc est enim quod cum plurimi ad fidem eiꝰ conflue.¬

Expanded text:
tri ac Spiritui sancto credunt, et confitentur humanae tri ac Spiritui sancto credunt, et confitentur humanae quoque assumptionem naturae, in qua imperium mortis superavit, in aeternum clarificatam esse cognoscunt, non suae videlicet potentia substantiae, sed operatione assumentis eam Verbi, hoc est Filii unici Dei; cujus visionem diadematis una filiarum Sion, et ipsa nobilissima, jamque de finibus concupiscentiae terrestris egressa, summe admirata dicebat, Eum autem, qui modico quam angeli minoratus est, videmus Jesum propter passionem mortis, gloria et honore coronatum . In die desponsionis incarnationis illius, quo ad copulandam sibi Ecclesiam virginali ex utero, tanquam sponsus suo processit de thalamo, quae erat dies laetitiae cordis ejus, quia laetabatur, mundum per dispensationem ejusdem suae incarnationis ad agnitionevisionemque aeternae divinitatis esse perducendum. Hinc est quod cum plurimi ad fidem ejus confluxe
Abbreviated transcription (Latin):
lum uerus dĩ filius. sed etiam uerꝰ est filus homi-¬
nis confutendus : dĩ quidem filius aeternaliter
ante scł̃a nat᷑. hominis uero filius infine scło rum
extemp ore factus. Recte ergo postquam dictũ
est uidete filiȩ syon regem salomonem : mox sub¬
infert᷑. indiademate quo coro nauit eum mater
sua Hoc est enim aperte dicere Uidete dñm
inhumanitate : quam de uirgine matre susceptã.
in maiestatis pat̾nȩ dextera collocauit Mat̃
quippe sua illum diademate coronauit: quan¬
do beata & intemerata uirgo despũ sc̃o concipi¬
ens materiam illi sacro scȩ̃ carnis desuacarne
p̃buit : inqua mundo apparens & habitans in
nob̵. regnũ mortis moriendo destruer&. ac
uitam nob resurgendo reparar&: quamq:
ad cęlos ascendendo ꝑhennis głarttgni subli-
mar&: Uidentes ergo filiȩ sẏ on regẽ salomonẽ
indecore naturali. etiam diademate quoco¬
ronauit eũ mat̾ sua stupentes ad mirant᷑: quia.
uidelic& electi dũ głam filii dĩ coequalẽ pa¬

Expanded text:
lum verus Dei Filius, sed etiam verus est Filius hominis confitendus: Dei quidem Filius aeternaliter ante saecula natus; hominis vero Filius, in fine saeculorum ex tempore factus, recte, postquam dictum est: Videte, filiae Sion, regem Salomonem, mox subinfertur. In diademate, quo coronavit eum mater sua. Hoc est enim aperte dicere, Videte Dominum in humanitate, quam de Virgine matre susceptam, in majestatis paternae dextera collocavit. Mater quippe sua illum diademate coronavit, quando beata et intemerata virgo de Spiritu sancto concipiens, materiam illam illi sacrosanctae carnis de sua carne praebuit, in qua mundo apparens, et habitans in nobis, regnum mortis moriendo destrueret, ac vitam nobis resurgendo repararet, quamque ad coelos ascendendomaret. Videntes ergo filiae Sion regem Salomonem in decore naturali, etiam diadema, quo coronavit eum mater sua, stupentes admirantur, quia videlicet electi, dum gloriam Filii Dei coaequalem Pa
Abbreviated transcription (Latin):
demonte gala ad: Si in oculis sponsȩ acum̃
sensuum spiritalium recte intelligit᷑: potest
nonin conuenient̃ in capillis in num era. gene¬
ralium cogiationum pluralitas accipi: Quȩ
insc̾is & si aliquando ꝓtemporalium dispen¬
satione fiunt: cęlestium tamenrerum intentio¬
ne fieri num quam omittunt: Scriptum quippe
est: quia decreuerat paulus trans nauigare ephi¬
sum nequa illi mora fier& inasia. festinabat sibi si
posibile eet ut diem pente costen facer& ieru solimis:
U bi erga terrenum quidem iter huius modi cogitati¬
onibus utebatur : sed ipsumlter terrenum p̃mu cae¬
lestis intentione gerebat: Quod ipsum & de arce

Expanded text:
 Si oculis sponsae acumen sensuum spiritualium recte intelligitur, potest non inconvenienter in capillis innumera generalium cogitationum puritas accipi, quae in sanctis, etsi aliquando pro temporalium dispensatione fiunt, coelestium tamen rerum intentione fieri nunquam omittunt. Scriptum quippe est, quia decreverat Paulus transnavigare Ephesum, ne qua illi mora fieret in Asia. Festinabat enim, si possibile esset, ut diem Pentecostem faceret Jerosolymis . Ubi erga terrenum quidem iter hujusmodi cogitationibus utebatur; sed ipsum iter terrenum praemii coelestis intentione gerebat. Quod ipsum et de arte
Abbreviated transcription (Latin):
non est: Laudauit & uestimenta cius id est opera
iustitiȩ : quia & his omẽ eius corpus ornatur :
Nemo quippe in ea uitam meretur aeternam. ni¬
si operibus iustis indutus. quȩ uel ipse fęcit. uel si in¬
fans erat alii millo ac pro illo fęcerunt: Uerũ quia
tardum uidebatur eximio amatori uiritim spon

Expanded text:
non est. Laudavit et vestimenta ejus, id est, opera justitiae ejus, quia et his omne ejus corpus ornatur. Nemo quippe in eo vitam meretur aeternam, nisi operibus justis indutus, quae vel ipse fecit; vel, si infans erat, alii in illo ac pro illo fecerunt. Verum quia tardum videbatur eximio amatori viritim spon
Abbreviated transcription (Latin):
& enim malo punico. & pars ruboris quȩ patebat uide.¬
tur : & pars quȩ intus latuerat candoris aperit᷑: Hab&
ergo ruborem malipunci sponsa ingenis : cum sacra.¬
mentum dominicȩ crucis fatetur ȩccła uerbis: a¬
stendit & alborem fracti eiusdẽ mali. cum pulsata ps¬
suris ipsa castitatem puricordis ꝓbat &e factis: cum
ipsa crux sui redemptoris quid intus gratiȩ salutaris
habeat pandit: Item ostendit colorem puniceum in
genis. cum prima & eminentiora eius menbra. id est
candidum: cum idem inter patiendum uel impleta

Expanded text:
 enim malo punico, et pars ruboris qui patebat, videtur, et pars quae intus latuerat, candoris aperitur. Habet ergo ruborem mali punici sponsa in genis, cum sacramentum Dominicae crucis fatetur Ecclesia verbis. Ostendit et candorem fracti ejusdem mali, cum pulsata pressuris ipsa castitatem puri cordis probat et factis, cum ipsa crux sui Redemptoris, quid intus gratiae salutaris habeat, pandit. Item ostendit colorem puniceum in genis, cum prima et eminentiora ejus membra, id est,candidum, cum iidem inter patiendum, vel impleta
Abbreviated transcription (Latin):
quibus beati iohannis apłi uoce dicitur. Scripsi uobis
iuuenes quia fortes estis. & uerbũ dĩ in uobis man& & ui
cistis malignum: Nolite diligere mundum. neq ea qua
a ꝑte dicer&. Id circo tanto pere dep̃cor. ut sp̃italem
mecũ ineas liborem. quo & nouos tibi populos semꝑ

Expanded text:
quibus beati Joannis voce dicatur, Scripsi vobis, quibus beati Joannis voce dicatur, Scripsi vobis, juvenes, quia fortes estis, et verbum Dei in vobis manet, et vicistis malignum . Nolite diligere mundum, neque ea quae aperte diceret: Idcirco te tantopere deprecor, ut spiritualem mecum ineas laborem, quo et novos tibi populos sem
Abbreviated transcription (Latin):
intellegi: Desiderabant enim multi proph&ȩ &
iusti uidere tempora quae apłi uiderunt: cupiebant
usq: ad nouam aduentus illius lucem si fieri possce
in carne ꝑdurare : ut possent ipsius in carne do¬
centis & auscultare sermonibus. & adhȩrere pro¬
misis. ipso praesente in cirne. dcipso potius credi¬
turis facere sermonem: c&era eodem quosuperius
sensu possunt accipi Ibi dabo tibi ubera mea ĩbi
uidelic& ubi ad uidendas uineas. & mala punica si florent.
aut fructus parturiant uenerimus: Vbera aut̃ eccłae.
doctores constat e̾eᷤ paruulorum illius. Quae nimirũ
ubera dñodat. cumin eius obsequium praedicatorum suo¬
rum & facta exhib& & uerba : ut sicut paruulos sedula
intentione lactare solent nutrices. ita illi taliter se agere
studeant. quatenis aspectu suo pariter & auditu hi qui
rudes sunt adhuc in xp̃o proficere ualeant: atq ad ro.¬
bur usq sp̃ĩtalis ꝑtingere iuuentutis. Digniq fiant.

Expanded text:
intellig; desiderabant enim multi prophetae et intellig; desiderabant enim multi prophetae et justi videre tempora quae apostoli viderunt; cupiebant usque ad novam adventus illius lucem, si posset fieri, in carne perdurare, ut possint ipsius in carne docentis, et auscultare sermones, et adhaerere promissis, ipso praesente in carne de ipso postea credituris facere sermonem. Caetera eodem quo superius sensu possunt accipi, Ibi dabo tibi ubera mea, ibi videlicet ubi ad videndas vineas et mala punica, si florerent, aut fructus parturiant, venerimus. Ubera autem Ecclesiae doctores constat esse parvulorum illius, quae nimirum ubera Domino dat, cum in ejus obsequium praedicatorum suorum, et facta exhibet et verba, ut sicut parvulos sedula intentione lactare solent nutrices, ita illi taliter se agere studeant, quatenus aspectu pariter et auditu, hi qui rudes sunt adhuc, in Christo proficere valeant, atque ad robur usque spiritualis pertingere juventutis, dignique fiant
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝓ fȩcerunt. &iã desiderium patiendi ꝓ iustitia
ꝑcipiunt Mala & enĩ punica. quia sangiuinqui
dentur ee̾ coloris. apte passionem ł dñi saluato¬
ris .ł fi delium eius figuralit᷑ exprimunt: Recte
aut̃ insingulis hĩs sponsa dilecti sui praesentiã requirit.
dicens: egrediamur in agrum. cõmoremur in uillis. sur¬
gimus ad uineas. uid eamus si floruit uinea. & caẽ: Quia
nullatenus ccłi ł adbene operandum egrediendo pro
cedere . ł in exercitio bonȩ operationis persistendo cõ¬
morari . ł saltem ad propositum bene agendi assurge¬
re . ł animos auditorum suorum quantum ꝓfȩcerint
a scensurus promisit. ¶tecce ego uobiscum sum om¬
nibus diebus. usq ad consummationem scłi Quod si
haec ex ꝑsona antiquorum iustorum dicta accipe¬
re uoluerimus: potest appellationema ne. ubi ait.
mane surgamus ad uineas. ipsum dominicȩ in car.¬
nationis tempus designatum non in congruenter

Expanded text:
ne profecerint, desiderium patiendi pro justitia ne profecerint, desiderium patiendi pro justitia percipiunt: mala enim punica, quia sanguinei videntur esse coloris, apte passionem, vel Domini Salvatoris, vel fidelium ejus figuraliter exprimunt. Recte autem in singulis his sponsa dilecti sui praesentiam requirit, dicens: Egrediamur in agrum, commoremur in villis, surgamus ad vineas, videamus si floruit vinea, et caetera; quia ncedere, vel in exercitio bonae operationis persistendo commorari, vel saltem ad propositum bene agendi assurgere, vel animos auditorum suorum quantum profecerint a qui dixit: « Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus, usque ad consummationem saeculi . Quod si haec a persona antiquorum justorum dicta accipere voluerimus, potest appellatione mane, ubi ait, Mane surgamus ad vineas, ipsum Dominicae incarnationis tempus designatum non incongruenter
Abbreviated transcription (Latin):
lendas qq̃ uineas surgamus. Sic in his qui iam ad fidem
couersi sunt mansionem faciamus: ut &iã alios inqui¬
bus manere possimus. euangelitando ad quirere cure¬
Imus Et bene dictura surgamus ad uineis. praemi¬
sit mane: Mane & enĩ dicit ipsum uerȩ lucis exortũ.
ꝑ quem depotestate tenebrarum mundus ereptus est M.¬
ne ergo inquit surgimus adiuneas: csi patent̃ dicat
Quia nox iam priscae infidelitatis abscessit: qui alux
euangelii coruscantis iam parere incipit : surgamus
quaeso ad uineas: id est ad eccłas ꝑ orbem dõ instituen¬
s das operam demus Uid eamus si floruit uinci si fio¬
Flor& uinea. cum eccłi prima fidei & confessionis pu
rudimenta ꝑcipit: Flores aut̃ fructus parturiunt.
cumfides & confessio scõrum prompta efficitur ad
exercenda &iam opera iustitiae: ne fides eorum si¬
ne operibus otiosa inueniatur e̾e̾ ł mortua : Flo¬
rent mala punca. cũ hi qui infide & recta operatio¬

Expanded text:
lendas quoque vineas surgamus; sic in his qui jam ad fidem lendas quoque vineas surgamus; sic in his qui jam ad fidem conversi sunt, mansionem faciamus, ut etiam alios in quibus manere possimus evangelizando acquirere curemus. Et bene dictura, Surgamus ad vineas, praemisit, Mane; Mane enim dicit ipsum verae lucis exortum, per quem de potestate tenebrarum mundus ereptus est. Mane ergo, inquit, surgamus ad vineas; ac si patenter dicat: Quia noxa priscae infidelitatis abscessit, quia lux Evangelii coruscantis jam apparere incipit, surgamus, quaeso, ad vineas, id est, ad Ecclesias per orbem Deo instruendas operam demus. Videamus si floruit vinea, vinea, cum Ecclesia prima fidei et confessionis, prima rudimenta percipit. Flores autem fructus parturiunt, cum fides et confessio sanctorum prompta efficitur, ad exercenda etiam opera justitiae, ne fides eorum sine operibus otiosa inveniatur esse, vel mortua. Florent mala punica, cum hi qui in fide et recta operatio