comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Intelligit enim nunc. ẽẽ. tempus conu̾sio.¬
nis. quia cum hȩc uita tͣnsierit: non restat
confitebitur t. ad ueniam. scił uł post ui.¬
dicium. Non.ẽ. contra hoc quod ininfer¬
no confessus. ẽ. diues ille euangelicus. qui
latarũ uidit in requie ⁊ si de ꝓfundo. cuiꝰ
laz̾ari oꝑatione ooactus. ẽ. confit̾i mala sua.
itsq adeo: ut etiam fr̃s roget abhis p̾mo¬
neri. s post iuidiciũ. in ꝓfundiorib tenebͥs
erunt impii. ubi nullam. dei uidebunt¬
lucẽ. cui aliqͦd confiteant᷑. Uel mortẽ dicit
peccatũ qͦd contẽpta diuina lege cõmitti¬
appellemꝰ. eo qͦd mortẽ generet. Aculeus
enim mortis peccatũ. ẽ. in qͦ in memor dĩ est.
qui p̃cepta eiꝰ contẽpnit. Infernũ uͦ dicit:
cecitatẽ animi qͣm incurrit quis: cũ de¬
sꝑat. Cecitas enim desꝑationis: peccan¬¬
tẽ. id ẽ. morientẽ excipit. ⁊ inuoluit uͭdet᷑
inrȩꝓbum sensũ. Lit̾a sic continuat᷑. Idõ

Expanded text:
Intelligit enim nunc esse tempus conversionis, quia, cum haec vita transierit, non restat confitebitur ad veniam, scilicet, vel post judicium. Non est ergo contra hoc, quod in inferno confessus est dives ille evangelicus, qui Lazarum vidit in requie, etsi de profundo, cujus Lazari comparatione coactus est confiteri mala sua, usque adeo ut etiam fratres roget ab his praemoneri. Sed post judicium in profundioribus tenebris erunt impii, ubi nullam Dei lucem videbunt, cui aliquid confiteantur. Vel mortem dicit peccatum quod contempta divina lege committiappellamus, eo quod mortem generet. Aculeus enim mortis peccatum est, in quo immemor est Dei, qui praecepta ejus contemnit. Infernum autem dicit caecitatem animi quam incurrit quis cum desperat. Caecitas enim desperationis, peccantem, id est morientem excipit et involvit, ut detur in reprobum sensum. Littera sic con
Abbreviated transcription (Latin):
tut aduitam. quos p̾sciuit conformes fieri yma
.i. constet etiam ipsis. non illos ibi. tẽ. scriptoᷤᷤ.
Unde alibi. Cadent alat̾e tuo nulle. ⁊ decẽ
milia adexiͥs tius .i. multi scandalit̾abunt᷑
exeoꝵ numero. qͥ sesꝑabant sessuroᷤᷤ decum:
& staturos addext̾am. quod subsequenter
exponit dicens. & cum iustis non scribentur.
scdm equitatẽ tuam. Hoc negat illis qui
non sc̃ cõmutati. ut ait tytulus. Uel siedi¬
stingue. subeodẽ sensu. Deleantur delibro

Expanded text:
formes fieri imagest constet etiam ipsis, non illos ibi esse scriptos. Unde alibi: Cadent a latere tuo mille, et decem millia a dextris tuis. id est multi scandalizabuntur ex eorum numero, qui se sperabunt sessuros tecum, et staturos ad dexteram. Quod subsequenter exponit dicens: Et cum justis non scribantur secundum aequitatem tuam. Hoc tantum negat illis qui non sunt commutati, ut ait titulus. Vel sic distingue sub eodem sensu, deleantur de libro
Abbreviated transcription (Latin):
Quodd uniu̾¬
saliter dixerat. ꝑpartes ostñdit dicens. Coram
lingent t̾ram. inmodtũserpentiᷤᷤ cui dictum est.
t̾ram cõmedes .i. amabunt t̾rena. que st̃ eoꝵ esca
penał. Uellingent t̾ram .i. scismatieoᷤ hominis
amabunt. ⁊ suaues habebunt. quib auctorib con¬
tra dicunt diumis eloquiis. Reges tharsis¬

Expanded text:
Quod universaliter dixerat, per partes ostendit, dicens: Coram lingent terram, in modum serpentis, cui dictum est: Terram comedes , id est, amabunt terrena, quae sunt eorum esca poenalis. Vel lingent terram, id est schismaticos homines amabunt, et suaves habebunt, quibus auctoribus contradicunt divinis eloquiis. VERS
Abbreviated transcription (Latin):
eccła. qͣsi. in archa noe constitutos: in habitare dilu
entes ⁊ submersores. ut archam noe seruauit inter
inhabitare diluium.i. illos malos qui alioᷤ inpec¬
catum submergebant. in habitare hoc templum. scił
eccł̃am quia etiã tales illos adunitatẽ eccl̃ȩ sc̃e conũ¬

Expanded text:
Ecclesia, quasi in arca Noe constitutos, inhabitare diluviter fluentes et submersores, ut arcam Noe servavit inter inus facit diluvium, id est illos malos qui alios in peccatum submergebant, inhabitare hoc templum, scilicet Ecclesiam, quia etiam illos tales ad unitatem Ecclesiae san
Abbreviated transcription (Latin):
.i. aquas baptismi que purgant crimina mundi.
sicut ꝑdiluuium purgatꝰ. ẽ. mundus ⁊ sedebit ostñ
quo et̾nitas ueniat. ⁊ uere regnabit. quia.

Expanded text:
 aquas baptismi, quae crimina purgant mundi, sicut per diluvium purgatus est mundus. Et sedebit. Ostenequo aeternitas veniat. Et vere reget, quia
Abbreviated transcription (Latin):
peccato. qͦd supͣ oblationẽ. ⁊ scđm hoc. ẽ. una dictio ꝓ
peccato. ꝓpͥe tam̃ holochaustum dr̃ quod totũ combu¬
rebat᷑. Helon enim grece. latine totũ. cauma incendi¬
um. Inde holochaustum .i. totum incensum ꝓpec¬
cato. Ut de hirco apopõpeio .i. emissario. qui cũ pecca¬
tis popłi indesertum mittebat᷑. Duo enim hyrci eranł̃

Expanded text:
m hoc est una dictio, pro peccato; proprie tamen holocaustum dicitur quod totum comburebatur; holos enim Graece, Latine totum; cauma, id est incendium; inde holocaustum, id est totum incensum pro peccato, ut de hirco a Pompeio, id est emissario, qui cum peccatis populi, in desertum mittebatur. Vel ita
Abbreviated transcription (Latin):
Lleo nichil possunt nisi
cendui. si ille non dat non habemꝰ. quia non . ẽ. po¬¬
cestas nisi adeo. s est mala cupiditas que ñ.ẽ. adõ.
s illa nichił nocet. si ille non ꝑmittit. aquo. ẽ.om.¬
nis potestas. ideo ds homo stans ante hominẽ pi¬
latum ait. Non haberes in me potestatem nisi
pocestatẽ. nisi cum acceꝑit desuꝑ. Nec etiam ipse
diabłs uł unam ouicłam potuit tollere a uiro suo scõ
iob. nisi pͥus diceret. Mitte manum tuam. hoc. ẽ.
dͥa potestatem. ideo eruditus ipse iob non ait. dñs
time̾nt aliꝰ fecit. s ipse solus creauit. Qm̃ ipse dyẽ
nẽ rerum ⁊ formationẽ. Uel uotat creationẽ ⁊ forma¬
tionem. simtil ⁊ recreationẽ. Creationẽ ⁊ formatio¬
ta. Deinde retreationẽ cum ait. ipse mandauit

Expanded text:
eo nihil possunt, nisi testatem autem nocendi si ille non dat, non habes, quia non est potestas nisi a Deo , sed est mala cupiditas quae non est a Deo: sed illa nihil nocet si ille non permittit a quo est omnis potestas. Ideo Deus homo stans ante hominem, ait: Non haberes in me potestatem, nisi potestatem, nisi cum acceperit desuper. Nec etiam ipse diabolus, vel unam oviculam potuit tollere sancto viro Job, nisi prius diceret: Mitte manum tuam, , hoc est, da potestatem. Ideo eruditus ipse Job non ait: Domintimeant alius fecit, sed ipse solus creavit. Quoniam ipse dnem rerum et formationem. Vel notat creationem et formationem simul et recreationem. Creationem et formatiota. Deinde recreationem cum ait: ipse mandavit,
Abbreviated transcription (Latin):
nificans: ait. Etiam filii effrem intendenteᷤ
⁊ mutentes arcũ .i. arcu aliquid mittentes. uł
intendentes arcum ⁊ mittentes sagittas.i. ꝓ
mittentes seruare legẽ aꝑte dicentes. Omina
quecũq dixerit nob̃ dñs faciemꝰ ⁊ audiemꝰ:

Expanded text:
nificans, ait: Etiam filii Ephrem intendentes nificans, ait: Etiam filii Ephrem intendentes et mittentes arcum, id est arcu aliquid mittentes. Vel, intendentes arcum et mittentes sagittas, id est promittentes servare legem, aperte dicentes: Omnia quaec
Abbreviated transcription (Latin):
ut sine dubitatione subaudiamꝰ sagutas.
ꝑ filios effrem uͦ qui dictus. ẽ ⁊ effrau: totã
gentẽ illam amaricantẽ inrcelligi uoluit. apar¬
te totum significans qͦd ideo. ẽ: quia abhis
potissimũ aliquid boni expectandum furc.
St̃ enim de illo filio iosepl nati. cui iacob be¬
nedicens. dext̾am imposuit qͣmius ad sini¬
stram constituto: & manasse maiori filio
ioseph p̾posuit. qͣndo cancellatis manib utͥ¬
q benedirit. dextram suꝑ effraim. ⁊ sinistͣm
suꝑ manassen: statutũ addext̾am ponen¬
do. Cum autẽ ħ tͥb hic cul pat᷑ nec appartuᷤ¬
se mea ostñdit᷑. qͦd illa benedictio ꝓmittebat:
patet iacob tunc figurasse. quod nouissimi
eẽnt. pͥmi. ⁊ pͥmi nouissimi: ꝑ aduentũ salua¬
toris. Dequo ioħs ait. Qui post me uenro
ante me fc̃s est. sic ⁊ abel maiori fc̃i p̾latꝰ fuit.
Ysaac: hismaeli. iacob: esau. congenuno suo.
Totam itaq gentem prauam aparte. ẽt̾. sig¬

Expanded text:
ut sine dubitatione subaudiamus sagittas. ut sine dubitatione subaudiamus sagittas. Per filios vero Ephrem, qui dictus est et Ephraim totam illam gentem amaricantem intelligi voluit: a parte totum significans. Quod ideo est, quia ab his potissimum aliquid boni exspectandum fuit. Sunt enim de illo filio Joseph nati, cui Jacob benedicens dexteram imposuit, quamvis ad sinistram constituto, et Manasse majori filio Joseph praeposuit, quando cancellatis manibus utrique benedixit, dexteram super Ephraim, et sinistram super Manassem statutum, ad dexteram ponendo . Cum autem haec tribus hic culpatur, nec apparuisse in ea ostenditur quod illa benedictio promittebat. Patet Jacob tunc figurasse, quod novissimi essent primi, et primi novissimi , per adventum Salvatoris. De quo Joannes ait: Qui post me venit ante me factus est . Sic et Abel majori fratri praelatus fuit , Isaac Ismaeli , Jacob Esau congemino suo. Totam itaque gentem pravam a parte esse sig
Abbreviated transcription (Latin):
filii effrem. deqͥb minus uideretur. in¬
tendentes ⁊ mittentes arcum .i. ꝓmitten¬
tes se seruare mandata in die auditionis
scił qͣndo ds̃ de aliqͣ adu̾sitate eos claman¬
tes audiebat. qͣsi. p̾ludentes armis. conu̾si
st̃ indie belli .i. defecerunt in die tẽptationis.
Nicħ eium aest aluid̃ tendere arcum ⁊ mit¬
rt̾e.⁊ conu̾ti indie belli. nisi attendere ⁊ p¬
mitt̾e indie auditionis.⁊ deserere indie temp¬
tationis. & hoc est. quasi. p̾ludere armis.
& ad horam certaminis uolle pugnare. Qd
uͦ ait intendentes ⁊ mittentes arcũ: cũ potiꝰ
uideat᷑ debere dixisse intendentes arcũ &
mittentes sagitaᷤᷤ. Non enim arcꝰ mittitur.
s ab arcu aliquid mittit᷑. fignrate dictum ac¬
cipiamꝰ. mittentes arcum. quia aliquid mit¬
tunt arcu. Uel obscurꝰ.ẽ. ordo u̾boꝵ. ut iste
sit ordo. Intendentes arcum ⁊ mittentes
subaudis sagittas. Non nulli tam̃ greci codi¬
ces habent. intendentes ⁊ mittentes arcub

Expanded text:
filii Ephrem, de quibus minus videretur, intendentes et mittentes arcum, id est promittentes servare mandata in die auditionis, scilicet quando Deus de aliqua adversitate eos clamantes audiebat, quasi praeludentes armis, conversi sunt in die belli, id est defecerunt in die tentationis. Nihil enim est aliud tendere arcum, et mittere et converti in die belli, nisi attendere et promittere in die auditionis, et deserere in die tentationis. Et hoc est quasi praeludere armis, et ad horam certaminis nolle pugnare. Quod vero ait, intendentes et mittentes arcum, cum potius videatur debere dixisse, intendentes arcum et mittentes sagittas. Non enim arcus mittitur, sed ab arcu aliquid mittitur. figurate dictum accipiamus, mittentes arcum, quia aliquid mittunt arcu. Vel obscurus est ordo verborum, ut iste sit ordo: Intendentes arcum et mittentes, subaudis sagittas. Nonnulli tamen Graeci codices habent, intendentes et mittentes arcubus,
Abbreviated transcription (Latin):
fessus. ẽ. que patiturase intus. nc̃ dicit que afforis
patitur ⁊ sig abhis int̾ quos uiuit. Unde alibi
dt̃. Aboc cultis meis munda mt dñe. ⁊ ab
alienis parce seruo tuo. ⁊ loquit᷑ in ꝑsona capitis ex¬
ponens eiꝰ passiont̃. non diuidens uocẽ suã acapite.
Ut enĩ capͭ dicit nr̃a pecc̃a sua. sic nos passionẽ eiꝰ qͤ
hic ponunt᷑ dicamꝰ nr̃as quia una uox. ẽ. tociꝰ. ⁊ hec
ctiam cuiq u̾santi. int̾ homines conueniunt. Ait
gͦ inꝑsona capitis. amiti mei. ficti. ⁊ ꝓxum mei. scił¬

Expanded text:
fessus est quae patitur a se intus: nunc dicit quae a foris patitur, ab his inter quos vivit. Unde alibi dicitur: Ab occultis meis munda me, et ab alienis parce servo tuo . Et ideo, quia in persona capitis, exponens ejus passionem, non dividens vocem suam a capite. Ut enim caput dicit peccata nostra, sua, sic nos passiones ejus, quae hic ponuntur, dicamus nostras, quia una vox totius est. Et haec etiam cuique versanti inter homines conveniunt. Ait ergo in persona capitis, ami
Abbreviated transcription (Latin):
.i. cõmouentis gentiles adfidc̃. desertũ uocat gñ¬
tiles. idõ quia sine lege. sine deo. sine ꝓpħis fuerãt.
des adlit̾am locꝰ. c̃. uͭ. c̃. aqua de petͣ data. qͦd mͦ¬
dura corda adfidẽ conu̾tunt᷑ que emantnt aqͣs
uiuas. Int̾p̾tat᷑ autẽ cades sc̃m legis. desertũ cadeᷤ
igentes concutit. ut agricola t̾ram st̾ilem ut fruc¬
tificet .i. dat intellectum ut scͥpturas etiã scłm a¬
nagogen ꝑcipiant. qͦd fit iumente bene pacata
consilio. ꝑhunc autẽ intellectũ scͥpturarũ. ꝓut.¬
nit usq ad sp̃m sapitntie. ⁊ facit eosceruos. qui
conscendant inmontẽ sapientie. que. ẽ. deessen.
tia duuna. ⁊ hoc est quod subdit.¬

Expanded text:
 commoventis gentiles ad fidem. Desertum vocat gentes, ideo, quia sine lege, sine Deo, sine prophetis fuerades ad litteram locus est, ubi aqua de petra data est dura corda ad fidem convertuntur, quae emanant aquas vivas. Interpretatur autem Cades sanctum legis, desertum ergo Cet concutit, ut agricola sterilem terram ut fructificet, id est dat intellectum, ut Scripturas et secundum anagogen percipiant, quod fit in mente bene pacata consilio. Per hunc autem intellectum Scripturarum provehit usque ad Spiritum sapientiae, et facit eos cervos qui conscendant in montem sapientiae, quae est de divina essentia. Et hoc est quod subdit
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊ iudeis mnultio reuelabit ea que dedeitate st̃
condensa. Apiet enim eis opacitates libroꝵ. ⁊ um
atimore incipiens usq ad sapientiã conscendit. Cũ
omnib enim his gradib donoꝵ: timor castus. scił so¬
ciatur. qui etiã aꝑfecta caritate foras ñ mittit᷑.
Potest etiam hec scries legi sine p̾signata .uii. donoꝵ
int̾ iudeos ⁊ gentes. deinde qualit̾ sit fcã subdit. ds̃

Expanded text:
sed et Judaeis in ultimo revelabit, ea quae de deitate sunt condensa. Aperiet enim eis opacitates librorum, et a timore incipiens usque ad sapientiam conscendit. Cum omnibus enim his gradibus donorum timor castus scilicet sociatur, qui etiam a perfecta charitate foras non mittitur. Potest etiam haec series legi sine praesignata VII donorum inter Judaeos et gentiles. Deinde qualiter sit facta subdit, Deus
Abbreviated transcription (Latin):
elegit. ⁊ ablata suꝑbie altitudine illoꝵ. cõminuer
eas cedros .i. elatos scl̃i opib tanqͣm uitulũ libani
.i. deponet ⁊ humiliabit eos adimitationẽ humili¬
tatis sue. qui ut uitulus adiuctimã crucis ductꝰ
ẽ. ꝑ nobiles scłi significatoᷤ ꝑlibanũ. Iñ ꝓpħa. Asti¬

Expanded text:
tudine illorum, comminuet eos cedros, id est elatos saeculi opibus, tanquam vituli, id est deponet, et humiliabit eos ad imitationem humilitatis suae, qui ut vitulus ad victimam crucis ductus est, per nobiles saeculi, significatos per Libanum. Unde Propheta: Asti
Abbreviated transcription (Latin):
.i. exinaniuit se nobilitatt sua. ⁊ fc̃s. ẽ. homo. quẽad¬
modũ filiꝰ unicorniũ .i. sicut filiꝰ uideoꝵ ignoran¬
tiũ iustitiam dei. ⁊ suꝑbe iactantium tanqͣm
singłarem suam iusticiã. Et tiox dnĩ. ẽ. intcidñtᷤ
flammã ignis .i. tusenntis sine ulla lesione sua
ꝑ ardorẽ concitatissimum ꝑsequentiũ. uł diuidñ.¬
tis feruentẽ iram illoꝵ. utalii conuertant᷑. alii ñ.
⁊ ita int̾cidit tumultũ illoꝵ. ut alios in suam cari¬
tatem traheret. alios inmalitia sua relinqueret.Se

Expanded text:
est homo. Quemadmodum filius unicornium, id est sicut filius Judaeorum ignorantium justitiam Dei, et superbe jactantium tanquam singularem suam justitiam. Et, vox Domini, est, intercidentis flammam ignis, id est, transeuntis sine ulla laesione sua, per ardorem concitatissimum persequentium. Vel dividentis furentem iram illorum, ut alii convertantur, alii non. Atque ita intercidit tumultum illorum, ut alios in suam charitatem traheret, alios in malitia sua relinqueret. Vo
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Narrauer̃t uł disposuer̃t. pͥus apud se post¬
ea cum discipło uͭ absconderent laqueos. ita dicen¬
tes. Si discipłs tradit. si romani crucifigunt. qͥd
ad nos: Iste est mos maloꝵ: qui dolũ parat pu¬
tat fallere. Unde. sequit᷑. dixerunt quis uidebit
uidere.
uidere. Scrutati sc̃ iniquitates defecert̃:
scrutantes scrutinto. Quia scrutati st̃ imqui

Expanded text:
nt., Aug. vel, disposuerunt, prius apud se, postea cum discipulo, ut absconderent laqueos, ita dicentes: Si discipulus tradit, si Romani crucifigunt, quid ad nos? Iste est mos malorum. Qui enim dolum parat, putat fallere. Unde sequitur: Dixerunt: Quis videbit videre, « Scrutati sunt iniquitates; defecerunt scrutantes scrutinio. » Sc
Abbreviated transcription (Latin):
socii futi sumꝰ. quo usq irasceris. suꝑ orationem
iam serui tui.⁊ si olim irascebaris suꝑ orationem
inimici tui. ne irascaris suꝑ orationẽ iam serui
tui.⁊ partim utiq tͣnsit ira aseruo. non. uͭ non
flagellet ut pat̾: s ne dampnet. ⁊ conu̾sis enim
durat ira. s corrigens flagellat enim omnẽ filiũ
quem recipit.¬

Expanded text:
socii futuri sumus, quousque irasceris super orationem jam servi tui? Et si irascebaris super orationem inimici tui, ne irascaris super orationem jam servi tui. Et partim utique transiit ira a servo, non ut non flagellet, ut pater; sed ne damnet; et conversis enim durat ira, sed corrigens. Flagellat enim omnem filium quem recipit
Abbreviated transcription (Latin):
conscientia non aurum. non aliuid s dñm ipsum
⁊ exaudiuit me. ꝑqͦd patet. quod qui non audet᷑.¬
non ipsum exquisiuit ⁊ex omnib tribulatio¬
nib meis.: hoc ideo dicit. quia post mundũ cor. pͦ
mundam conscientiam restant tͥbulationes. s exom¬
nib dicit iste sc̃s uir eripuit me .i. infuturo eripiet
qui non aliud qͣm dm̃ quesiuit.

Expanded text:
conscientia, non aurum, non aliud, sed Dominum ipsum, et exaudivit me, per quod patet quod qui non auditur, ipsum non quaesivit, et ex omnibus tribulationibus meis: hoc ideo dicit, quod post mundum cor, et mundam conscientiam restant tribulationes; sed ex omnibus, dicit iste sanctus, eripuit me, id est futuro eripiet,qui non aliud quam Deum quaesivit.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ mͦ ꝑsecuntur ⁊ accipiat᷑ hoc inbono de ultio¬
ne p̾senti. Uel depena ȩt̾na potest accipi sic
Uitio sanguinis seruoꝵ tuoꝵ qui effusus. ẽ.
me uindictã demalis. qui fu derunt sangui¬
nem tuoꝵ.⁊ infine ita fiet. quia uł hic. in con¬
u̾sis ꝑimitur iniquitas. qͦd ante obtauerat. uel
infine ꝑeunt. qͦd hic dicit ñ optando. s ꝓpħan¬
do. quia iustus non delectatur depena inimi¬
ci. quia ñ eum odit: s dediuina iusticia. quia
dm̃ diligit. E contra inustus facit. Malis
ita fiat. Introeat autẽ in conspectu tuo. uel
tuum gemitꝰ cõpeditoꝵ. corruptibilitate car¬
nis. qͦ aggrauat aiumam. ꝑ qͣm p̾ualet ali.¬
qͣndo ꝑsecutor. Has cõpedes ñ sentiunt. nisi illi
qui ingemiscunt grauati. ab his cupiebat dis
cepta dei. quib colligantur sc̃i. quȩ pacienter
sustentata: in ornamenta uertuntur. Ynde
dr̃. inice pedẽ tuum. incõpedes eiꝰ. Uel adlit̾ã.
runt. qui cum gemitu ornant uͭ ȩccła infr̃i¬

Expanded text:
 persequuntur, et accipiatur hoc in bono de ultione praesenti, vel de poena aeterna potest accipi sic: Ultio sanguinis servorum tuorum qui effusus est me vindictam de malis, qui fuderunt sanguinem tuorum, et in fine ita fiet, quia vel hic in conversis perimitur iniquitas, quod ante optaverat. Vel in fine pereunt: quod hic dicit non optando, sed prophetando, quia justus non delectatur de poena inimici, quia non eum odit; sed de divina justitia, quia Deum diligit. Econtra, injustus facit, malis ita fiat, introeat autem in conspectu tuo, vel tuum gemitus compeditorum corruptibilitate carnis, quae aggravat animam, per quam praevalet aliquando persecutor. Has compedes non sentiunt, nisi illi qui ingemiscunt gravati; ab his cupiebat disssunt praecepta Dei, quibus colligantur sancti: quae patientur subtentata in ornamenta vertuntur. Unde dicitur: Injice pedem tuum in compedes ejus . Vel ad litteram, runt: qui cum gemitu orant, ut Ecclesia in fratri
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ manifestationẽ. semite ire sue .i. occulte
equitati sue. qua d̃s iratus erat egyptiis.
Alit̾ enum nonlic̾et diabło illa imnuitere.
quȩ dr̃ semita ire. eo quod semita recta ⁊ oc.¬
culta. ẽ. Erat enum semita ira dei. qͥ occulta
equitate puniret egyptioꝵ impietatem. cui
semite fecit uiam. ut eos quasi exabditis pangłoᷤ
malos ꝓduc̾et. inaꝑta scelera.⁊ sic in euidentissi¬
mos impios. euidentissime uindicaret. Sequit᷑.¬
⁊ non peꝑcit amorte animarũ uł animab eors¬
dñis quasi parificauit quia similes erant ium̃¬
as omnis laboris eoꝵ intab̾naculis cham.

Expanded text:
et manifestationem semitae irae suae, id est occultae aequitatis suae, qua Deus iratus erat Aegyptiis. Aliter enim non liceret diabolo illa immittere. Qui dicitur semita irae, eo quod semita recta et occulta est. Erat enim semita irae Dei, quae occulta aequitate puniret Aegyptiorum impietatem. Cui semitae fecit viam, ut eos quasi ex abditis per angelos malos produceret in aperta scelera, et sic in evidentissimos impios evidentissime vindicaret. Et non pepercit a morte animarum eordicat: Purificavit, quia similes erant jumenas omnis laboris eorum in tabernaculo Cham.
Abbreviated transcription (Latin):
colunt. Nel uiam tnͣseuntes st̃: quicũq tempo¬
raliter d̾nãntes. Eit ut quid accidit hoc erꝰ qͥa
suꝑba fuit. etiã adu̾sus plantatorem.⁊ seruoᷤ
oceidit adse missos. ⁊ etiam filium heredem.
git asapħ. s non sine spe. Dedirigentib enĩ

Expanded text:
colunt. Vel viam transeuntes sunt quicunque temporaliter dominantes. Et ut quid accidit hoc ei? quia superbia fuit etiam adversus plantatorem; et servos occidit ad se missos, et etiam filium haeredem. git Asaph, sed non sine spe. De dirigentibus enim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ħ qͦd dicit eum ⁊ ñ eõ. notat᷑ unitas. Unde se¬
quitur: & metuant eũ. quasi dic̾et. ad quid ua¬
let benedictio: ad metũant uͭ omnes fines t̾re. me¬
tuant eum. qͥa ueniet uidex. qͥ pͥus fuit humił.
Agnoscamꝰ humilem. uͭ ñ expauescamꝰ excelsum.
Ecce metus dei int̾ alia beneficia postulat᷑. uͭ cre¬
dita caute custodiant. Amor dei incipit ⁊ con.¬
summat qͥ timere nouit. amare non desinit.
psalmꝰ iste inmatutiniᷤ laudib illi psalmo ad¬
iungit᷑. qͥ t̾cio loco cantat᷑. quia inħ psalmo be.¬
nedictio tͥnitatiᷤᷤ implorat᷑. Cuiꝰ una atq eadem
.ẽ. sine dũisitate. ẽe̾nta. In psalmo quoq illo.
riditas exponitur. Inisto uͦ dnĩce benedictio¬
nis pluua ad reficiendã sitim postulat᷑. idõq
conunct̃ ca⁊ aN R.

Expanded text:
hoc quod dicit eum, et non eos notatur unitas. Unde sequitur: Et metuant eum. Quasi dicat: Ad quid valet benedictio? ad metum. Et ideo omnes fines terrae metuant eum, quia veniet judex, qui prius humilis. Agnoscamus humilem, ut non expavescamus excelsum. Ecce metus Dei inter alia beneficia postulatur, ut credita caute custodiantur, timor Dei incipit et consummat. Qui timere novit, amare non desinit. Psalmus iste in matutinis laudibus illi psalmo adjungitur, qui tertio loco cantatur, quia in hoc psalmo benedictio Trinitatis imploratur, cujus una eademque est sine diversitate essentia. In psalmo quoque illo,riditas exponitur. In isto vero Dominicae benedictionis pluvia ad reficiendam sitim postulatur, ideoque conjunctim cantatur.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c dedit fructum suũ .i. reparationẽ ⁊ benedio¬
tionem. Unde. benedicat nos ds̃. Ua ita. uͭ ꝑ t̾rã
accipiatur eccł̃a. quȩ pͥus spinis euit  s accessit
uocatio diuine maiestatiᷤ. & sic ꝓtuilit fructum
bonũ. scił tͥcesimũ seragesimũ ⁊ centesimum.
Et ħ est t̾ra que pͥus spinas g̾minabat .i. eccła.
omiũ st̃ locuti. conu̾si: omia sua distribue¬
bant pauꝑib s ñ illa sola que. ẽ. inierłm. hoc
nua. Terra dedit fructum suũ. s ñ nisi ꝑbene¬
dicentẽ dm̃. idõ ut fruetum demꝰ. benedieat

Expanded text:
 dedit fructum suum, id est reparationem, benedictionem. Unde: Benedicat nos Deus. Vel ita, ut pro terra accipiatur Ecclesia, quae prius spinis plena erat, sed accessit vocatio divinae majestatis, et sic protulit fructum bonum, scilicet tricesimum, sexagesimum et centesimum. Et hoc est terra, quae prius spinas germinabat, id est Ecclesia; omnium sunt locuti, conversi omnia sua distribuebant pauperibus, sed non illa sola, quae est in Jerusalem hoc nua: Terra dedit fructum, sed non nisi per benedicentem Deum, ideo ut fructum demus, benedicat
Abbreviated transcription (Latin):
tibi. Hicostñdit qͦd p̾stitit brachium. quasi.
ne derelinquas. ods donec annuitiẽ: potenti¬
am tuam lib̃andi. qua ꝑ incarnationẽ capti¬
uos lib̾as. ⁊ iustitiam tuam puniendi. qua ho¬
minem peccantem iusto uidicio dampnas. ego
dico ducens p̾dicationẽ meam usq in altissima¬
nem exaltatum. suꝑ altissima. quia hõ ds̃. As̃. se¬
det addext̾am parͥs: regnans cum eo. Dico annun¬
tiem potentiam ⁊ iustitiam. quȩ duo fecisti mag¬
nalia. Y trumq enĩ mirabile. ẽ. ꝑgr̃am redimĩ
hominẽ qui ꝑiustitiã dampnatꝰ erat. ꝑiusticiã
enim adam expulit deparadiso. ꝑ gr̃am latro¬
nẽ accepit. Uel ita. nederelinqͣs donec annun¬
tiem potentiam qͣ hõ potens. ẽ. adbonũ. ẽẽ. tuã
non hominis. quia nicħ. ẽ. hõ ex se ⁊ iustitiam. qͣ¬

Expanded text:
iod. Hic ostendit quid praestitit brachium. Quasi dicat: Ne derelinquas, o Deus, donec annuntiem potentiam tuam liberandi, qua per incarnationem captivos liberas, et justitiam tuam puniendi, qua hominem peccantem justo judicio damnas. Ego dico ducens praedicationem meam, usque in altissimanem exaltatum super altissima, quia homo Deus sedet ad dexteram Patris, regnans cum eo. Dico, annuntiem potentiam et justitiam, quae duo fecisti magnalia. Utrumque enim mirabile est per gratiam redimi hominem qui per justitiam damnatus erat; per justitiam enim Adam expulit a paradiso, per gratiam latronem accepit. Vel ita: Ne derelinquas donec annuntiem potentiam, qua homo potens est ad bonum esse, tuam, non hominis, quia nihil e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓspiciendo bic inuenit. ⁊ simul cum ipsa
declinatione mutiles fcĩ st̃ sibi. ⁊ aliis. tm̃
non est qui faciat exse. scił ductus ratione
bonum. ⁊ qͣsi. exdolore repetit. non est usq ad
unũ.i. nec unꝰ. Si uel .i. saltem unũ excipies:
diceret p̾ter unum. Notat᷑ hic congruus or
do declinant. tunc in utiles inde ñ est qͥ faciat
bonũ.

Expanded text:
spiciendo hoc inveni, et simul cum ipsa declinatione inutiles facti sunt sibi et aliis. Unde non est qui faciat ex se, scilicet ductus ratione bonum, et quasi ex dolore repetit, non est usque ad unum, id est nec unus. Si vel, id est saltem unum exciperet, diceret praeter unum. Notatur hic congruus ordo, prius declinant, tunc inutiles: inde, non est qui faciat bonum.
Abbreviated transcription (Latin):
Estͣ imedicam̃tũ medicati. ⁊ medicamentũ
confectũ. Medicam̃tũ enĩ confectũ. ẽ. om¬
nia p̾cepta legis ⁊ ꝓpħarum. Omnia enĩ¬
p̾cepta medicamentũ erant ante aduen¬
tum xp̃i s ñ medicant quia nemo eo cura¬
batur. s aduentu xp̃i medicatũ. ẽ. qui im¬
pleuit legẽ ⁊ ꝓpħas. Ligno enim posito
in mara: dulcorata.ẽ. aqua ut possunt bi¬
bere filis iscł ante ñ ualentes gustare p̾n
nuia amaritudine. ħ est legis amaritudo que
gr̃a euangłii dulcorata est. ⁊ qͦd insacramentiᷤ
suꝑ candelabrum .i. docͥtͥua ueritatis. ẽ. inma.¬
Nonne ipse. ẽ. mons qui creuit exminimo
lapillo ⁊ impleuit faciem t̾re. Nonne ipse est
serpens in ligno ser̾pensus quem intuendo ꝑcꝰ¬
si aꝑsequentib sanantur. Hic. ẽ. gͦ sapieus. aqͦ
medicatur medicamentum.
confringet dñs.s

Expanded text:
dicamentum confectum. Medicamenvero confectum est omnia praecepta legis et prophetarum. Omnia praecepta medicamentum erant ante adventum Christi, sed non medicatum, quia nemo eo curabatur; sed adventu Christi medicatum est qui implevit legem et prophetas. Ligno enim posito in Marach, dulcorata est aqua, ut possent bibere filii Israel, ante non valentes gustare prae nimia amaritudine . Haec est legis amaritudo, quae gratia Evangelii dulcorata est. Et quod in sacramentis super candelabrum, id est doctrina veritatis est in maNonne ipse est mons, qui crevit ex minimo lapide, et implevit faciem terrae? Nonne iste est serpens in ligno suspensus, quem intuendo percussi a serpentibus sanantur. Hic est ergo sapiens a quo medicatur medicamentum. confringet D
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo colere ydola p̾sumunt. Unde concitaue¬
runt: & .i. quia in sculptilib suis ꝓuocaue¬
r̃t eum ademulationẽ .i. indignationem. Uel
scdͣm aliam lit̾am. insculptilib suis emulati
sc̃ eum. cum honorẽ dei alii tradunt. Auc¬

Expanded text:
quando colere idola praesumunt. Unde, concitaverunt, et, id est quia in sculptilibus suis provocaverunt eum ad aemulationem, id est in indignationem. Vel secundum aliam litteram, in sculptilibus suis aemulati sunt eum, cum honorem Dei alii tradunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mea. s miscd̾iam tuam que talẽ me fecit. atten¬
do: ne illo igne consumar. Uel ita. ꝓba me dũe
ure dico calore sp̃s sc̃i aquo nemo se abscondit.
tari supͣ uires qͦdutiq facies. qm̃ miscłia tua an¬
te me est .i. misccliam tuam toto corde intueor qͤ ñ
sinet tẽptari supͣ uires. Uelita uinge. Qm̃ mise

Expanded text:
mea, sed misericordiam tuam, quae talem me fecit. Attendo ne illo igne consumar. Vel ita, proba me, DoUre calore sancti Spiritus, a quo nemo se abscondit. tari supra vires, quod utique facies, quoniam t, id est misericordiam tuam toto corde intueor, quae non sinit tentari supra vires. Vel ita junge, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
uear. s inuelam̃to alarum eiꝰ munitꝰ. ñ mo¬
uebor abeoampliꝰ qui in adam semel male
motus fui. uł non mouebor ampliꝰ. uͦ prius
motus fui. carnis infirmitate. ⁊ dicit hic idem
qͦd malio psalmo. Quid enĩ dicit hic: Nonne
deo subiecta erit anima mea. Hoc. ẽ. quod alibi

Expanded text:
vear, sed in velamento alarum ejus munitus, non movebor ab eo amplius, qui in Adam quidem motus fui. Vel, non movebor amplius, ut prius motus fui carnis infirmitate. Et dicit hic idem quod in alio psalmo. Quod enim dicit hic: Nonne Deo subjecta erit anima mea; hoc est quod alibi
Abbreviated transcription (Latin):
peccora ⁊ uoluntarie quia gratis amo quod
necessitate laudat. si illud haberet. non laula¬
ret. mͥ autẽ ⁊ que dedit ꝓpter dantẽ placerent
dabo nil meliꝰ tuo nomine inuenio. Hoc est gͣ¬
tis confiteri. scił confiteri idõ quia bonum non
quia dat tẽporalia. ⁊ idõ confitebor bono nomini

Expanded text:
pecora, et voluntarie, quia gratis amo quod necessitate laudat; si illud haberet, non laudaret. Mihi autem et quae dedit, propter dantem placent;  nil melius illo nomine invenio. Hoc est gratis confiteri, scilicet confiteri ideo, quoniam bonum est, non quia dat temporalia. Ideo confitebor bono nomini
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi dic̾et.
tacuu unde: Ecistimasti omiq qͦd ero tui simił
conseutiendo malis. quia placere mͥ putas mala
quem non credis ultorẽ. s ego arguam te. ⁊ arguen¬
do statuam te contra faciem tuam .i. ostũdam te tͥ
sti ante faciem tuam ponam uit scias quod male
egisti ⁊ feditatẽ tuam uideas non erubescas.

Expanded text:
Quasi dicat: Tacui, unde existimasti, o inique, quod ero tui similis, consentiendo malis, quia placere mihi putas mala, quem non credis ultorem; sed ego arguam te, et arguendo statuam te contra faciem tuam, id est ostendam testi ante faciem tuam ponam, ut scias quod male egisti et foeditatem tuam videas, ut erubescas.
Abbreviated transcription (Latin):
res corde. non possunt recte uidicare quib
incorde uł inmanu. ẽ. iniquitas. O ꝑamini
dico int̾ra .i. quia me t̾ram .i. hominẽ respicitᷤ
tiel quia t̾ram .i. t̾rena amatis. ⁊ manꝰ ur̃e conein.¬
nant. quasi. exmultis partib adinantes iniusti¬
cias. Quasi dic̾et. oꝑa ur̃a praue cogitationi con¬
cordant. quia manꝰ sequit᷑ cor si tamen manꝰ desit.
non ideo sine culpa es. quia quod uis ⁊ non potes
ds̃ fc̃m imputat. Est autem concinnatio exmultiᷤ
partib adunata ꝑt̾sitas. Uel scđm aliam lit̾am.
iniustitiaᷤ manꝰ ur̃e connectunt. scił aliud peccatũ
alii adiungunt. Unde ysaias. Ue his qui trahunt
peccata sic̃ restem longã. Et bene peccat᷑a c oͣ ꝑant᷑.
peccatis enum quisq restͥngitur que tanqͣm uin¬
tione ⁊ oꝑe. peccator dampnabitur. s. int̾im eisdẽ
ceit᷑. Unde dñs de flagello defumculis fc̃o cedit¬

Expanded text:
 Aug. Non possunt recte judicare, quibus in corde et in manu est iniquitas. Operamini dico in terra, id est quia me terram, id est hominem conspicitis. Vel quia terram, id est terrena amatis, et manus vestrae concinnant, quasi ex multis partibus adunantes injustitias. Quasi dicat: Opera vestra pravae cogitationi concordant, quia manus sequitur cor. Si tamen manus desit, non ideo sine culpa es quia quidquid vis, et non potes, Deus factum imputat. Est autem concinnatio, ex multis partibus adunata perversitas. Vel secundum aliam litteram, injustitiam manus vestrae connectunt, scilicet, aliud peccatum alii adjungunt. Unde Isaias: Vae his qui trahunt peccata sicut restem longam . Et bene peccata resti comparantur. Peccatis enim quisque constringitur, quae tanquam vintione et opere peccatorum damnabitur, sed etiam interim eisdem caeditur. Unde Dominus flagello de funiculis
Abbreviated transcription (Latin):
s disꝑdat dñs labia dolosa. non ipsos homi¬
sa nequis dolosus se excipiat .i. se exceptũ pu¬
tet: quasi. passim ꝑeant. qui inuna prauita¬
te conueniunt. ⁊ disꝑdat linguã magniloqͣm
tes sp̃em insermone ad decipiendos homineᷤ.
⁊ deo non st̃ subditi ł philosophi ꝑ linguam mag.¬
niloqͣm significant᷑ ꝓpt̾ loquentiã. Deinde

Expanded text:
 disperdat Dominus labia dolosa. Non ipsos homit addit, universa ne quis dolosus se excipiat, id est se exceptum putet, quasi passim pereant qui in una pravitate conveniunt. Et disperdat linguam magniloquamtes speciem in sermone, ad decipiendos homines, et Deo non sunt subditi. Vel philosophi per linguam magniloquam significantur, propter eloquent
Abbreviated transcription (Latin):
Decursib omni¬
b que tẽpore iucaruationis acta st̃ concludit.
mnissionib ꝓpheticis. Sicut. ẽ. illud. Adorabẽ
eum oñis reges. ⁊ om̃s gs̃ seriuent ei. ⁊ illud. In
om̃s gõ. Sic uidimꝰ mexhibitione om̃s enĩ reges
teram pats. Inciuitate .i. eccła dñi uirtutũ. quia
ibi custodes angłos deputat repetit idem diceis.
Inciuitate dei nr̃i .i. incatholiea ȩccła dei nr̃i di¬
eit ne sibi hoc nomen conuentꝰ hereticoꝵ usur.¬
audiendi mente ⁊ uidet. Qui uͦ extra. ẽ. etcus est.

Expanded text:
Decursis omnibus quae tempore incarnationis acta sunt, concludit, promissionibus propheticis, sicut est illud: Adorabunt eum omnes gentes, et omnes reges servient ei ; et illud: In es . Sic vidimus in exhibitione. Omnes enim regesteram Patris in civitate, in Ecclesia, Domini virtutum, quia ibi custodes angelos deputat. Repetit idem dicens: In civitate, id est in catholica Ecclesia Dei nostri dicit, ne sibi hoc nomen conventus haereticorum usuraudit et videt; qui
Abbreviated transcription (Latin):
malos abonis non dicit. ecce qui faciunt mali. s
ecce quid faciunt mali xp̃iani. Illi tam̃ ita di¬
cunt. qui circũeunt. ⁊ non intͣnt. qͣre circũeunt
⁊ non cutͣnt. quia rotã temporis amant. non mn¬
tͣnt adueritatẽ. quia non amant et̾nitatẽ tẽpora¬
lib dediti. tanqͣm rota constricti. De quib ali¬
bi. Pone pͥncipes eoꝵ sic̃ rotam. ⁊ alibi. Inciecui¬
tu impii ambulant. Qui tales nos fideles uitu¬
ꝑando. aueritate ⁊ abeccła eicere uolunt. ⁊ ideo
subdit.¬

Expanded text:
malos a bonis. Non dicit, ecce quae faciunt mali; sed ecce quae faciunt Christiani. Illi tamen ista dicunt qui circumeunt et non intrant. Quare circumeunt et non intrant? quia rotam temporis amant, non intrant ad veritatem, quia non amant aeternitatem temporalibus dediti, tanquam rota constricti: de quibus alibi: Pone principes eorum ut rotam . Et alibi: In circuitu impii ambulant , qui tales nos fideles vituperando a veritate et ab Ecclesia ejicere volunt. Unde subdit
Abbreviated transcription (Latin):
.i. pinguem ⁊ carnalem sensum retinuerunt.
ti: uetam inteiligentiam ꝑdiderunt. Unde re¬
stat suꝑba loqui. ⁊ ideo: oseoꝵ locutũ. ẽ. suꝑ¬
dicit noncor. quia sepeiniqͥ qͦd ore defendunt:
corde dampnant. Sequit᷑. &

Expanded text:
id est, carnalem sensum retinuerunt, ti veram intelligentiam perdiderunt, unde restat superba loqui. Os eorum locutum est suNon cor, quia saepe iniqui quod ore defendunt, corde damnant. VERS. 12.--
Abbreviated transcription (Latin):
as suas. Quia ei non resistunt in indicio fut᷑o
tatẽ eiꝰ. nec resistunt ei. ⁊ idõ hic docebit miteᷤ
uias suas. non eos qui p̾currere uolunt. qͣsi. me¬
liꝰ seerigere ualeant. s eos qui non erigunt cer¬
uicem neq recalcit᷑nt cũ eis iugũ leue in ponit᷑¬

Expanded text:
Aug. Qui ei non resistunt in judicio futurotatem ejus, nec resistunt ei. Et docebit hic mites, vias suas, non eos qui praecurrere volunt, quasi se melius regere valeant; sed eos qui non erigunt cervicem, neque recalcitrant, cum eis jugum leve ponit
Abbreviated transcription (Latin):
dirra ⁊ tẽporis miserias que nob̾ ꝑcaritatẽ st̃ de¬
lectabiles. ⁊ si ꝑinfirmitatẽ carns graues popło
iam tuo post qͣm uicisti. & si enim mutat᷑ non
mox est et̾nus. Mutato enĩ homine inmeliꝰ. Seqͥ¬
tur. qͦd ⁊ in libro iħu filii syrach dr̃. Pili accedeis
ad seruitutem dei sta inuisticia ⁊ timore. ⁊ p̾para
animã tuam adtẽptationeᷤ. Prior labor est pec¬
cata dimitt̾e ut muteris. Scd̃s. ẽ: ꝓ eo qͦd mu¬
tatus es ferre adu̾sa usq infinem ⁊ potasti noᷤ
punctionis .i. tͥbulatione qua purgat᷑ paciens
nos. Unde non uicia. s cõpunc̾tio nascittir. Non
enim est ꝑemptio ꝑdens: s medicina ureus.

Expanded text:
 temporis miserias, quae nobis per charitatem sunt delectabiles, et si per infirmitatem carnis graves, populo jam tuo, postquam vicistis; et si enim non mutatur, non mox est aeternus. Mutato namque homine in melius, sequitur quidquid in libro Jesu filii Syrach dicitur: Fili, accedens ad servitutem Dei sta in justitia, et timore, et praepara animam tuam ad tentationem . Prior labor est peccata vincere, ut muteris; secundus est pro eo quod mutatus es ferre adversa usque in finem. Et potasti nos punctionisnos, unde non vitia, sed compunctio nascitur. Non enim est peremptio perdens, sed medicina urens.
Abbreviated transcription (Latin):
cum popłm qͦd ñ gs̃. Ipsa enĩ congregatio: uirga
hereditatis dr̃ qͣm uolens ds̃ possidere. Uirgam
moysi u̾tit inserpentẽ. s app̾bensa cauda redũt in
Cum enĩ dic̾et moyses deo qͦd signum dabo fi¬
liis isrł. ut credant. quia tu me misisti. ait adil¬
lum. Quid tenes in mani tuaz Qui respondit.
Uirgã. & ait illi ds̃. Pice illã ĩtrã ⁊ dimisit illã ĩ t̾rã ⁊ fc̃a ẽ.
serpens. ⁊ expauit moyses. ⁊ fugit. Et ait illi dñs.
App̾bende caudam eiꝰ.⁊ app̃hendit. ⁊ reu̾sa. ẽ. insta¬
tum suũ. uirga fcã: sicut ante uirga erat. ⁊ ꝓpter
ꝓmittentia. ⁊ ideo nondebebant tẽ deseri. IeRo¬
hiaos. Aliam lit̾am ponit. scił montẽ. uł mon¬
tis sẏon. sine ineo. & est. Redemisti uirgã here¬
ditatis tue. scił montẽ syon. uł uirgam beredita
tis. scił montiᷤ syon. ꝑsyon: ierłm significat.
Huc usq uet̾is testamenti fc̃a dixit. Que: sequit᷑
ueritas ꝓmissa. Inde addit. in quo monte sy¬

Expanded text:
 gentes. Ipsa enim congregatio virga haereditatis dicitur, quam volens Deus possidere, virgam Mosi vertit in serpentem; sed apprehensa cauda, rediit in Cum enim diceret Moses Deo: Quod signum dabo filiis Israel, ut credant quia in me misisti? ait ad illum: Quid tenes in manu tua? Qui respondit: Virgam. Et ait illi Deus: Projice illam in terram. Et dimisit virgam in terram. Et fapens, et expavit Moses, et fugit, et dixit illi Dominus: Apprehende caudam ejus. Et apprehendit, et reversa est in statum suum, virga facta, sicut ante virga erat . Et propter promittentia. Et ideo non debebant tunc deseri. Hieronymus aliam litteram ponit, scilicet montem vel montis Sion, sive in eo. Et est, redemisti virgam haereditatis tuae, scilicet montem SionSion Jerusalem significat. Hucusque Veteris Testamenti facta dixit, quae sequitur veritas promissa. Unde addit: in quo, monte Si
Abbreviated transcription (Latin):
scił ⁊ hoc simul .i. om̃s non pauci. Grauiꝰ. ẽ. quod
consilio geritur plurimoꝵ. dum inqͣm conuieni
ego quid contͣ feci. qͦd consiliũ inueni: ecce. qͣsi.

Expanded text:
 hoc simul omnes, non pauci, graviusque est quod consilio geritur plurimorum. Dum, inquam, convenirent. Sed ego quid contra feci? Quod consilium inveni? Ecce, VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi dic̾et. ⁊ ideo mͦ quia sũ liberatus.
nampliis tiumebo nuilia popli cucũdantĩ
me. pendentẽ incruce. Quanta multitu.¬
do crucifixum circũ stecit. quȩ post resur.¬
rectionẽ nichil ei nocere potuit. ⁊ ut ñ ti.
dicit. exurge. s mos .ẽ. scripture sacre. dõ
attribuere. qͦd in nob̾ facit ipse. ⁊ est. Exur.¬

Expanded text:
uasi dicat: Et ideo, quia modo sum liberatus, non amplius timebo millia populi circumdantis me pendentem in cruce, quanta multitudo crucifixum circumstetit, quae post resurrectionem nihil ei nocere potuit. Aug. Et utdicit, exsurge; sed mos est Scripturae sacrae Deo attribuere quod in nobis facit ipse. Et est, Exsur
Abbreviated transcription (Latin):
lis larga p̾dicatio. Inciathis minima ⁊ tenius
signatur. quia indoctua sacri eloquii non solum
st̃ exhibenda. magua ⁊ archana que debrient. s
inparua ⁊ tenua. que qͣsi ꝑgustum nodiciã p̃stũt.
ALiter enim instruendi sc̃ sapientes. alit̾ in.¬
sipientes. alit̾ senes. alit̾ nuienes. alit̃ celibes.
aliter coniugati. ⁊ ita dies dici eructat u̾bũ.¬
⁊ cet̾a. Uel dies diei ercictat u̾bum. ad lit̾am¬

Expanded text:
lis larga praedicatio; in cyathis, minima et tenuis lis larga praedicatio; in cyathis, minima et tenuis signatur quia in doctrina sacri eloquii non solum sunt exhibenda magna et arcana quae debriant, sed etiam parva et tenuia, quae quasi per gustum notitiam praestent. Aliter enim instruendi sunt sapientes, aliter insipientes, aliter senes, aliter juvenes, aliter coelibes, aliter conjugati. Et ita, dies diei eructat ver. etc. Vel, dies diei eructat, etc. ad lit
Abbreviated transcription (Latin):
brosis ⁊ carnalib qͣsi longe positis indicat.i. uͭ
simplicib non u̾bum patͥs.s scientiã que. ẽ. de
tos. ⁊ alibi. Siue excedinꝰ deo.ẽ. siue sobrii sumꝰ
uob̾ est. Excedunt cũ mente ascendunt usq
aduerbum patͥs. qͦd semel locutus. c̃. ds̃. Sobriĩ
st̃. dum se paruulis contẽꝑant. Unde dñs ait.
Quis putas fidelis seruus. ẽ. ⁊ prudens quẽ con¬
stituit. ⁊ cet̾a. Pauci enim st̃ fideles. ⁊ paucioreᷤ
prudentes. indispensatione u̾bi dei. Rarus est¬
enim doctor qui diuinis eloquiis aliqͥd adul.¬
t̾ima opinione ñ admisceat. Rarior qui singłis
congrua diudicet. Illi gͦ non st̃ dispensatores.
s ꝓdigi exstirpatores qui celanda inreuerent̃
quib non oportet detegunt. ⁊ studiose que¬
renda sine mensura ꝓfrindunt incauti. uino¬
q debriant qͦs. ẽ. opꝰ ali lacte plus curautes
ingenium. ostũtare qͣm ꝓrimis ꝓde̾e̾. Unde in
tab̾nacło dñi ininensa erant acetabła ⁊ phiale

Expanded text:
rosis et carnalibus, quasi longe positis, indicat, ut simplicibus, non Verbum Patris, sed scientiam quae est de tos . Et alibi: Sive excedimus Deo, sive sobrii sumus vobis . Excedunt, dum mente ascendunt, usque ad Verbum Patris, quod semel locutus est Deus; sobrii sunt, dum se parvulis contemperant. Unde Dominus ait: Quis putas est fidelis servus et prudens, quem cum, etc. . Aug. Pauci enim sunt fideles, et pauciores prudentes in dispensatione verbi Dei. Rarus enim doctor est, qui eloquiis divinis aliquod adulterina opinione non admisceat; rarior quod singulis congrua dijudicet. Illi ergo non sunt dispensatores, sed prodigi exstirpatores, quia celanda irreverenter, quibus non oportet detegunt, et studiose quaerenda sine mensura perfundunt incauti, vinoque debriant quos opus est ali lacte, plus curantes ingenium ostentare quam proximis prodesse. Unde in tabernaculo Domini in mensa erant acetabula ac phialae,
Abbreviated transcription (Latin):
dicit non ꝓetate. s ꝓsimplicitate. sicut
petrus in epła canonica ait. Quasi mͦ geni¬
s lac caꝑe possunt. Quales erant illi quib
apłs lac dabat. dicens. Tanqͣm pariuilis
inxp̃o. lac potũ dedi uob non escam. Quoᷤ
significabant illi qui dñm uenientẽ ad
passionẽ laudabant. in quos: hoc dñs uti¬
tur testimonio cũ iudeis dicentib ut eos cor¬
riꝑet respondit. Non legistis exore infan¬
ciũ. ⁊ cet̾a. Bene autẽ ait. ñ fecisti. s ꝑfecisti.
exhis enim ꝑfecit laudẽ. quia sisoli ꝑfecti
ẽent. in eccłiis. non ita consuleretur huma¬
no gen̾i. sic̃ nunc. qͥ etiã minimi capaces ñ¬
dũ cognicionis rerũ sp̃ualiũ ⁊ et̾narũ nutͥ¬

Expanded text:
dicit, sed pro simplicitate, sicut Petrus in Epistola canonica ait: Quasi modo genised lac capere possunt, Aug. quales erant illi quibus Apostolus lac dabat dicens: Tanquam parvulis in Christo, lac potum dedi vobis, non escam . Quos significabant illi, qui Dominum venientem ad passionem laudabant, in quos hoc utitur Dominus testimonio, cum Judaeis dicentibus ut eos corriperet, respondit; Non legistis: Ex ore infantium, etc. Bene autem, non ait fecisti, sed perfecisti. Ex his enim perfecit Deus laudem, quia, si soli perfecti essent in Ecclesiis, non ita consulerent humano generi, sicut nunc cum etiam nemini nondum capaces cognitionis rerum spiritualium at
Abbreviated transcription (Latin):
cist̃ gen̾alit̾ om̃s qui dispensationi ꝑtruci¬
fixum fc̃e contraria dicunt. Defensores ui¬
dentur. heretici fidei. ⁊ philosophi sapien¬
tie. cũ tam̃ ⁊ illi fidem. ⁊ hiĩ sapientiam u̾am
inpugnant. Uel infantes ⁊ lactentes dicit apo¬
stoliͦs. quia stulta m̃di elegit ds̃. ut fortia

Expanded text:
ci sunt generaliter omnes, qui dispensationi per crucifixum factae contraria dicunt. Defensores videntur haeretici fidei, et philosophi sapientiae, cum tamen et illi fidem, et hi sapientiam veram impugnent. Vel infantes et lactentes dicit Apostolos, quia stulta mundi elegit Deus, ut fortia
Abbreviated transcription (Latin):
hoc fecisti. ut destruas mimicũ. id ẽ. uideũ
⁊ultorẽ. uł defensorẽ. Iudeus enim municꝰ
.ẽ. dei. dum prẽm solum defendit. quia qui
non honorificat filium: non honorificat pa¬
trem. Uel inimicꝰ. ẽ uoto. ⁊ ultor: scił secte sue¬

Expanded text:
o hoc fecisti, ut destruas inimicum id est Judaeum, et ultorem vel defensorem. Judaeus enim inimicus est Dei, dum Patrem solum defendit, quia qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem . Vel, inimicus est voto, et ultor scilicet su
Abbreviated transcription (Latin):
rt᷑ cum fug̾et .i. quia fugit afacie saul .i. acognitio¬
ne iudeoꝵ inspeluncam .i. insepulchro tectus. qͥa
acruce uł asepulchro ñ eripitur ñ putat᷑ dei
filiꝰ. Et agit iste psalmus breuit̾ de xp̃i passio
de passione. ita hunił uͭ unꝰ defidelib clamare
putetur. Intentiõe monet. neqͥs tyculo cruciᷤᷤ
contͣ dicat. s xp̃m regem. ẽẽ. credat. Modus.
Triꝑtitus est psalmus. Primo ꝓpħa loquens
inꝑsona dnĩ. quia dñs in eo loquitur. qͣsi. int̾
mala exclamat. ⁊ p̾dicit lib̾ationẽ. Scło: ꝑ quid
sit lib̾atꝰ. & deqͥb dicit ibi. Misit ds̃. Teccio: post
resurrectionẽ laudes ꝓmittit ibi. Paratũ cor

Expanded text:
 facie Saul, id est a cognitione Judaeorum, in speluncam, id est in sepulcro. Tectus, quia cum a cruce vel sepulcro non eripitur, non putatur Dei Filius. Et agit iste psalmus breviter de Christi pasde passione ita humilis, ut unus de fidelibus ita clamare putetur. Intentio. Monet ne quis titulo crucis contradicat, sed Christum regem esse credat. Modus. Tripartitus est psalmus. Primo Propheta loquens in persona Domini, quia Dominus in eo loquitur, quasi inter mala exclamat, et praedicit liberationem. Secundo per quid fit liberatus, et de quibus dicit, ibi, misit Dominus. Tertio post resurrectionem laudes pronuntiat, ibi, paratum. Chr
Abbreviated transcription (Latin):
Legitur un libro regum
quod dauid fugiens afacie saul uenit adtutissi¬
ma loca engaddi ubi absconditꝰ inspelunca latuit.
hanc hystoriam tangit tytulus. S hoc abhysto¬
uid natus est. inscͥptus ẽ. tytulus. quẽ popłs u¬
Cuiꝰ spelunca caro. uel sepulchrũ accipit᷑. ubi la

Expanded text:
Legitur in libro Regum quod David fugiens a facie Saul, venit ad tutissima loca Engaddi, ubi absconditus in spelunca latuit . Hanc historiam tangit 120 titulus, sed hoc ab histovid natus est, inscriptus est titulus, quem populus Jucujus spelunca caro vel sepulcrum, accipitur, ubi la
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. hic inuidea uera. scił ut confiteat᷑ peccata.
ludea enim interp̾tat᷑ confessio. qͣͥsi dic̾et. auc̾to¬
ritate ꝓpħe. unde. solent głari indei. ⁊ gentib insul¬
tare: confuto eos. Si enim ueri iudei estis. tẽ inuo¬
b̾ notꝰ. ẽ. ds̃. sic̃ dic̃ ꝓpħa. qͦd si ñ est: tunc ñ estis iu¬

Expanded text:
vera scilicet ut confiteatur peccata; Judaea enim interpretatur confessio. Quasi dicat: Auctoritate Prophetae, unde solent gloriari Judaei et gentibus insultare confuto eos. Si enim veri Judaei estis, tunc in vobis notus est Deus, sicut dicit Propheta, quod si non est, tunc non estis Ju