comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fessus fuerat & salutẽ. uel cȩtera quȩ sunt licta suꝑius. Om̃is conuentus plebis. Allo quendo
plebẽ non excipit potentes: quia mos est scripturȩ diuinȩ sic ad parae loqui. ut nec
reliquos preter mittere uideat᷑. Adiecit: effundite corã illo corda ur̃a. łffundit ante
dñm cor suũ : qui peccata sua uberrimis lacrimis confitetur. Cor enĩ alit̾ effundiñ
potest : nisi creberrimo imbre lacrimarũ : sic̃ inquadragesimo pͥmo psalmo dictum. ẽ.
x recordatus sum & effudi ĩme animã meã. Qđ inter ꝓpria scripturȩ diunȩ no
immerito conputamus. Uerumtam̃ uani filii hominũ. mendaces fili hominũ instateris.
ut decipiant ipsi deuanitate inidipsum. S cdo chapsalmate decurso: uenit ad ter¬
ciũ menbrũ. ex probrans hominib nequicias suas. P ropt̃ quod salutaris huius psalmi
sacramenta uulgata sunt: ut prauas ꝑsuasiones suas emenlata in melius uoluntate relin-¬

Expanded text:
fessus fuerat et salutem, vel caetera quae sunt dicta superius. Omnis conventus plebis. Alloquendo plebem non excipit potentes, quia mos est Scripturae divinae sic ad partem loqui, ut nec reliquos praetermittere videatur. Adjecit, effundite coram illo corda vestra. Effundit ante Dominum cor suum, qui peccata sua uberrimis lacrymis confitetur. Cor enim aliter effundi non potest, nisi creberrimo imbre lacrymarum; sicut in quadragesimo primo psalmo dictum est: Haec recordatus sum, et effudi in me anni filii hominum, mendaces filii hominum in stateris: ut decipiant ipsi de vanitate in idipsum. Secundo diapsalmate decurso, venit ad tertium membrum, exprobrans hominibus nequitias suas; propter quod salutaris hujus psalmi sacramenta vulgata sunt, ut pravas persuasiones suas, emendata in melius voluntate, relinq
Abbreviated transcription (Latin):
cerant. Nonor erat scĩ uiri catholica & fidelis ȩccłia xp̃i: ipse qui in menbris suis & caput
& dignitas ẽ. hunc infideles repellere cogitabant: quanclo nepuro corde coleretur
sacrilegis dogmatibꝰ obuiabant. Tunc scs ur cursũ uitȩ suȩ insitis sterelitate ꝑ agebat:
qͥa inuenire non poterat quẽ potaret. hoc enĩ sitis agit: ut foris positũ humorẽ. desi¬
deret in sua menbra traicere. Inde est illud euangelicũ. Sitio mulier da michi bibere.
Non ut ab illa aquã tantũ modo ꝑciꝑ& postulauit: secd ut filei potũ quo ipsa satiares᷑
ingerer&. Sequit᷑ etiã causa sitis: ore suo benedicebant. Quod illis accidit. ꝙ legem
dm̃ fallaci mecditatione ꝓtranseunt: & non hoc oꝑibꝰ demonstrant. qł ore ꝓnantian

Expanded text:
dilacerant. Honor erat sancti viri catholica et fidelis Ecclesia, Christus ipse qui membris suis et caput dilacerant. Honor erat sancti viri catholica et fidelis Ecclesia, Christus ipse qui membris suis et caput et dignitas est. Hunc infideles repellere cogitabant, quando, ne puro corde coleretur, sacrilegis dogmatibus obviabant. Tunc sanctus vir cursum vitae suae in sitis sterilitate peragebat, quia invenire non poterat quem potaret. Hoc enim sitis agit, ut foris positum humorem desideret in sua membra trajicere. Inde est illud evangelicum, Sitio ; Mulier, da mihi bibere ; non ut ab illa aquam tantummodo perciperet postulavit, sed ut ei fidei potum, quo ipsa satiaretur, ingereret. Sequitur etiam causa sitis, ore suo benedicebant. Quod illis accidit qui legem Domini fallaci meditatione pertranseunt, et non hoc operibus demo
Abbreviated transcription (Latin):
sentirent. Uniuersos autẽ: deuotos intelligere debemus. Secunt᷑ aptissimȩ compa-¬
rationes. Ianquã parieti inclinato. Qui & sinon impellat᷑ occunbit: quia in ca sum
uergit. quicqͥd a soliditate sua fuerit inclinatum. addidit. Et macheriȩ impulsȩ.
Macheria est saxorũ sicea constructio: quȩ sine aliquo ligamine᷑ inpensȩ. ina
ducta conponitur. It ne de ipsa nouitate habere  crederes aliquã firmitatẽ: dixit
imprlsȩ : ut facile adimũ uergeret: quod aut uentorũ flatibus. aut aliqua fuenit
impulsione quassatum. Seclistȩ conparationes illum nob̾ sensũ inclicare noscunt᷑. Putatis
insecutores sacrilegi xp̃anũ popłm defensorẽ firmissimũ non habere. quẽ sic passim im-
nos iste autẽ aduideos. & fictos ꝑtinet xpĩanos. duob enim modis. laborat ȩcc lesia:
uie quanclo eam gentilis error insequit᷑: siue quando heretici praua contencione

Expanded text:
sentirent. Universos autem, devotos intelligere debemus. Sequuntur aptissimae compasentirent. Universos autem, devotos intelligere debemus. Sequuntur aptissimae comparationes. Tanquam parieti inclinato, qui etsi non impellatur occumbit: quia in casum vergit quidquid a soliditate sua fuerit inclinatum. Addidit, et maceriae impulsae. Maceria est saxorum sicca constructio, quae sine aliquo ligamine impensae, in altum ducta componitur. Et ne de ipsa novitate habere eam crederes aliquam firmitatem, dixit, impulsae, ut facile ad imum vergeret quod aut ventorum flatibus, aut aliqua fuerat impulsione quassatum. Sed istae comparationes 204 illum nobis sensum indicare noscuntur. Putatis insecutores sacrilegi Christianum populum defensorem firmissimum non habere, quem sic passim impinos, iste autem ad Judaeos et fictos pertinet Christianos. Duobus enim modis laborat Ecclesia, sive quando eam gentilis error insequitur, sive quando haeretici prava contentione
Abbreviated transcription (Latin):
don mouebor amplius: non suꝑba ꝓfessio est. Non enĩ moueri poterat: cuiꝰ ds̃
lutaris & adiutor erat dñs xp̃s quo loco figurã possumꝰ fortassis aliertere. quȩ dicit᷑
epidiorthosis: Latine suꝑioris correctio. Nam quod adiecit ampliꝰ : significat aliquan¬
do se motũ. Fuit enim tempꝰ. quando iste idithun p̃grauatus carnis in becillitate
titubauit : sed postꝗͣ ueri dogmatis illuminatione conpletus est. moueri ñ poterat.
suã trina predicatione uulgauit: ad ꝑsecutores. xp̃ianorũ uerba conuertit. dicit enĩ.
iam dui agmine facto supra homines innocentes irruitis : Non uos reuocat tim
cliuinꝰ: ut inde magis sęuiatis. quia culturas dȩmonũ contẽptas. eẽ. cognoscitis: Et ne
pritares ꝑsecutionẽ istam. aut nuditatibus fieri. aut tormentis leuibus actitan
addiclit᷑: interficitis uniuersos : ut usque almortẽ ꝑlucerent. quos deo deditos. e̾e.

Expanded text:
Non movebor amplius, non superba professio est. Non enim moveri poterat, cujus Deus et Non movebor amplius, non superba professio est. Non enim moveri poterat, cujus Deus et salutaris et adjutor erat Dominus Christus. Quo loco figuram possumus fortassis advertere quae dicitur epidiorthosis, Latine superioris rei correctio. Nam quod adjecit, amplius, significat aliquando se motum. Fuit enim tempus quando iste Idithum praegravatus carnis imbecillitate titubavit: sed postquam veri dogmatis illuminatione completus est, moveri non poterat,suam trina praedicatione vulgavit, ad persecutores Christianorum verba convertit. Dicit enim: Quandiu agmine facto supra homines innocentes irruitis? Non vos revocat timor divinus, ut inde magis saeviatis, quia culturas daemonum contemptas esse cognoscitis. Et ne putares persecutionem istam aut nuditatibus fieri, aut tormentis levibus actitari, addidit, interficitis universos, ut usque ad mortem perducerent, quos Deo deditos esse
Abbreviated transcription (Latin):
mabile beneficiũ te suscepisse testaris sed ut scm̃ uerbũ. una atq ȩquabili ueneratior
colet᷑ur: intende quid sequit᷑. Et enĩ ipse . ẽ. ds̃ nis & salutaris m̃s: ad iuitor m̃s non
moriebor amplius. Dixerat suꝑiꝰ apatre genitũ salutis auctorẽ: nunc qͥ sit iste saluta¬
.is. trina confessione complectitur. Primo. ne minorẽ crederes. dicit ipse est ele
mitatis ostendit. Unde pater augustinꝰ in libro. XUͦ. de trinitate ita dicit: ratic
etiã redlita intelligentibus. Clarũ est. in substantia ueritatis. non solum patrẽ filio
ibet cluos in eadem trinitate maius. e̾e. aliquid quã unũ: Aut om̃s simul tres.
ieritate monstrauit. Repetit. salutaris m̃s. Salus enĩ humani generis quȩ in adã ꝑ
onibus implicato solus adiutoriũ prestitit: ut mundi uitia transcendere potuiss&.

Expanded text:
mabile beneficium te suscepisse testaris. Sed ut sanctum verbum una atque aequabili veneratione mabile beneficium te suscepisse testaris. Sed ut sanctum verbum una atque aequabili veneratione coleretur, intende quid sequitur: Etenim ipse est Deus meus et salutaris meus: adjutor meus, non movebor amplius . Dixerat superius a Patre genitum salutis auctorem; nunc qui si iste salutaris trina confessione complectitur. Primo ne minorem crederes, dicit: Ipse est Deus meus, unitatis ostendit. Unde pater Augustinus in libro quinto decimo de Trinitate ita dicit: Ratione etiam reddita intelligentibus clarum est, in substantia veritatis non solum Patrem Filio aut quoslibet duos in eadem trinitate maius esse aliquid quam unum, aut omnes simul tres maius veritate monstravit. Repetit salutaris meus: salus enim humani generis quae in Adam peonibus implicato solus adjutorium praestitit, ut mundi vitia transcendere potuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
uasi inquadam quietis suȩ ociosũ ẽẽ. lȩticia. Nonne. conuertendũ est . ut plas
fiat. dicamus enĩ. nenon deo subdita erit arima mea: quȩ dicit̾ anastrhopȩ. id
est ꝑuersio. Subditus est utiq dõ: qui semꝑ humiliter atq strenue illud agͥit qđ
ad eius mandata cognouerit ꝑtinere. In ipso delectatur: inipso reficit᷑: & preter
eum ml aliud mens beatissima concupiscit. Erit. infinitũ tempꝰ significat: qđ nullo
ine claudendũ est. Sequit᷑ causa iustissima: quare dõ patri subdita sit anim
Dicit autem. ab ipso enĩ salutare meũ: idẽ unigenitꝰ filius: qui recte credentibꝰ salutaris
existit. Abipso enĩ cũ dicit᷑: filius significat᷑. Hȩc enĩ ꝓpria unus ds̃ sancta trinitas
habet : quod pat̃ ingenitus. filius genitus. sp̃s sc̃s apatre & filio procedit. hoc fides integra
hoc catholica ꝓfitetur ȩccłia. Bene itaq iditun dõ subditũ te. eẽ. ꝓsiteris: a quo in esti¬

Expanded text:
uasi in quadam quietis suae otiosum esse laetitia. Nonne convertendum est, ut planius fiat. Dicamus enim: Ne non Deo subdita erit anima mea? Quae figura dicitur anastrophe, id est conversio. Subditus est utique Deo qui semper humiliter atque strenue illud agit quod ad ejus mandata cognoverit pertinere. In ipso delectatur, in ipso reficitur, et praeter eum nihil aliud mens beatissima concupiscit. Erit infinitum tempus significat, quod nullo fine claudendum est. Sequitur causa justissima, quare Deo Patri subdita sit anima beati. Dicit autem, ab ipso enim salutare meum; id est, unigenitus Filius, qui recte credentibus saexistit; ab ipso enim cum dicitur, Filius significatur. Haec enim propria unus Deus sancta Trinitas habet, quod Pater ingenitus, Filius genitus, Spiritus sanctus a Patre et Filio procedit: hoc fides integra, hoc catholica profitetur Ecclesia. Bene itaque Idithum Deo subditum te esse profiteris, a quo inaesti
Abbreviated transcription (Latin):
patientia mea Post dapsalmatis pausationẽ. uenit idithun ad scłm menbrũ psalmi.
simibiã repetens quȩ suꝑiꝰ dixit: animã suã dõ. e̾e subiectam: ut ipsa repetitio menti nis
bui. crecdilitatis infigeret. Sed istucd diligentiꝰ ꝑ scrutem̃: quia causa gratulatio
quantũ a uerba non uidet᷑ ẽẽ consimibs łbi enim dicit ab ipso salutare meũ hic ait qd m̃
abipso ẽ. patientia mea. Secl licet alis uerbis dicat᷑: unum cam̃ ẽe. intelligimus sialcuis
suscepte regulȩ obseruatione gaudemꝰ. Sic enĩ & inseptuagesimo esalmo captasequ

Expanded text:
patientia mea. Post diapsalmatis pausationem, venit Idithum ad secundum membrum psalmi, similia repetens quae superius dixit, animam suam Deo esse subjectam; ut ipsa repetitio menti nostrae robur credulitatis infigeret. Sed istud diligentius perscrutemur, quia causa gratulationis, quantum ad verba, non videtur esse consimilis. Ibi enim dicit, ab ipso salutare meum; hic ait, quoniam ab ipso patientia mea. Sed licet aliis verbis dicatur, unum tamen esse intelligimus si altius susceptae regulae observatione gaudemus. Sic enim et in septuagesimo psalmo cantatu
Abbreviated transcription (Latin):
uera animȩ suȩ salus  iam tunc ꝑ incarnanclũ uerbũ ꝓuenire noscebat᷑. Addlidt:
aduitor m̃s: ne suis applicaret uirtutibꝰ qđ euasit. Sequit᷑. non emigrabo: scilido
de bac eredulitate quam teneo : sicut in decimo psalmo iam dictũ est. Inclño confido
qͣñ dicitis animȩ meȩ transmigra inmontẽ sicut passer. Qua ꝓpter nonse mutarurũ
dicit ce. sententia: quia hoc sibi utile cognouerat qł tenebat. Congemna neleo
salute  ̃ sentie gentit cli perpetiã mortẽ. acliecit etiã & głia mea: ut non solum salus
sed etiam illi recdidisse sit głia. Ponit quoq ds̃ auxilu mei: ne sibi aliquid humaui aes
ibsi mools umi ar aeduitor ñr est. E ostꝗͣ siclei sue sacramenta uulgarat conciepsus
als posebe quȩ uaria suꝑsticionũ uanitate laborabat. com monet ut spem suã dlebea
imnañi uirtute reponere. Sicit enĩ sperate ineũ inillum scilicet. quem sibi &e dm̃ pro.¬

Expanded text:
vera animae suae salutem jam tunc per incarnandum Verbum provenire noscebat. Addidit, adjutor meus: ne suis applicaret virtutibus quod evasit. Sequitur, non emigrabo, scilicet de hac credulitate quam teneo; sicut in decimo psalmo jam dictum est: In Domino confido: quomodo dicitis animae meae: Transmigra in montem sicut passer ? Quapropter non se mutaturum dicit esse sententiam, quia hoc sibi utile cognoverat quod tenebat. Congeminat in Deo salutem, non ut gentium dii perpetuam mortem. Adjecit etiam, et gloria mea, ut non solum salus, sed etiam illi credidisse sit gloria. Ponit quoque, Deus auxilii mei, ne sibi aliquid humana tor noster est. Postquam fidei suae sacramenta vulgavit, conversus ad plebem, quae varia superstitionum vanitate laborabat, commonet ut spem suam debeant in Domini virtute reponere. Dicit enim: Sperate in eum, in illum scilicet quem sibi et Deum pro
Abbreviated transcription (Latin):
tua uiclerint clisposita non mutari. Deficiant cletrahentes animȩ suȩ meę. ied est
ob loquentes in aniter: qui institutũ rectum moclacib solent derogationib ob latrare.

Expanded text:
tua viderint disposita non mutari. Deficiant detrahentes animae meae, id est tua viderint disposita non mutari. Deficiant detrahentes animae meae, id est obloquentes inaniter, qui institutum rectum mordacibus derogationibus solent oblatrare.
Abbreviated transcription (Latin):
iniuriis & non magis coronare uelit. quos probare debere permittit. Sic deliberat.
qui ad oculum udicat: negauit presentẽ dñm quĩ fidelib suis ue lo uenireꝰ putauit
auxilium : dum credidit non existere. quaẽ arbitrabat᷑ humanis conspectib ñ acdee¬
clongare dm̃: quando ei tarclat uenireꝰ auxiliũ. Ille enim eñ nec motu progreditur
nec deloco adlocum transfertur: seclomĩa inȩffabiliter replens. uniuersa uoluntatis
suȩ uirtutib amministrat. Petit ergo ne gr̃a eius ab ipso discedat. & grauioribus
iniquorũ exponatur in sidiis. Adelidit. ds̃ inacliutoriũ meũ respice. Iuia se nouera
affligendum: orat ut ꝑ acliutoriũ dñi ei cligna patientia tribuatur. Nam quaẽ ille ad¬
iuuat : malorũ contricione non defecit : sed tunc spe potius erigitur. quando tribulati
berrimas. quales catholica facere consueuit ȩccłia. Confunclantur enim licit : cum

Expanded text:
injuriis, et non magis coronare velit, quos probari debere permittit. Sic deliberat injuriis, et non magis coronare velit, quos probari debere permittit. Sic deliberat qui ad oculum judicat. Negavit praesentem Dominum qui fidelibus suis visuale venire non putavit auxilium, dum credidit non existere quem arbitrabatur humanis conspectibus non adeelongare Deum, quando ei venire tardat auxilium. Ille enim nec motu progreditur, nec de loco ad locum transfertur; sed omnia ineffabiliter replens, universa voluntatis suae virtutibus administrat. Petit ergo ne gratia ejus ab ipso discedat, et gravioribus iniquorum exponatur insidiis. Addidit, Deus, in adjutorium meum respice. Quia se noverat affligendum, orat ut per adjutorium Domini ei digna patientia tribuatur. Nam quem ille adjuvat, malorum contritione non deficit; sed tunc spe potius erigitur, quando tribulatioberrimas, quales catholica facere consuevit Ecclesia. 237 Confundantur enim dicit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
eum. ħ oc est qł uir ille ficlelissimꝰ siue in afflictionib positus. siue insenili etate me cuebat.
hostes enim carnales munclana potius contuentes. cum uiderent hominem crebra cala.¬
taite fatigatũ credider̃ adõ desertũ: quiꝰ cliuinã putant grãm insolis corporeis urib
constititam. ꝑ sequimini eum clixer̃: quia fugere non poterat. Conprebendite: qrua
reluctari uiolentissimi s non ualebat. Ex eo enim aclño clerelictũ arbitrati sunt: qͥa cum
truculentiȩ suȩ tracditum. eẽ. senser̃. Quol quidem & dño saluatori applicandum. ee
putauer : sed clecentior ordo est dictionis. ne ꝑsonam quam in mediũ elecduximus
i congrua subito uarietate mutemꝰ. Sequitur. Quia non: qui eripi& eum. dementes
prorsus. quia hoc estimabant potius qđ indebant: quasi cleserat prȩmis. quos expom

Expanded text:
eum. Hoc est quod vir ille fidelissimus sive in afflictionibus positus, sive in senili aetate metuebat. eum. Hoc est quod vir ille fidelissimus sive in afflictionibus positus, sive in senili aetate metuebat. Hostes enim carnales mundana potius contuentes, cum viderint hominem crebra calamitate fatigatum, credunt a Deo desertum, qui divinam putant gratiam in solis corporeis viribus constitutam. Persequimini eum, dixerunt, quia fugere non poterat. Comprehendite, quia reluctari violentissimis non valebat. Ex eo enim a Domino derelictum arbitrati sunt, quia eum truculentiae suae traditum esse senserunt. Quod quidam et Domino Salvatori applicandum esse putaverunt. Sed decentior ordo est dictionis: ne personam quam in medium deduximus, incongrua subito varietate mutemus. Sequitur, quia non est qui eripiat eum. Dementes prorsus, qui hoc aestimabant potius quod videbant, quasi Deus deserat praemiis, quos exponit
Abbreviated transcription (Latin):
impositum. Tunc se ergo pett non debere dereliqui: quia cum ipso totum poterat sustinere
Q uia clixer̃ inimici mei michi: & qui eustodiebant animam meam consilium fecer̃ inunum.
Relditur causa cur adsubueniendũ pietas dñi debeat prouocari: qm̃ debilitate captata
insicdiantiũ feruor accensus ÷. dum credunt facile decipi a quo non potest defectis ui¬
ribus obuiarẽ. & neerederentur leues inimici animȩ suȩ dicit aduersos. qui custo diebant
eum: ad decipiendi scilic& studium: non ad salutis uotum. Sequitur. Consilium fecerunt
in unum. Truculentior semꝑ÷ inimicoꝵ aclunata collectio: & qł non diuidit᷑ grauius
uno fasce portẽtur. Nam cuius modi sit istud studiũ: subsequenter exponit. Ait enim
Dicentes els̃ dereliqͥd eum. ꝑsequimini & conprehendite eum: quia non est qui eripiat

Expanded text:
impositum. Tunc ergo se petit non debere derelinqui, quia cum ipso totum poterat sustinereimpositum. Tunc ergo se petit non debere derelinqui, quia cum ipso totum poterat sustinereQuia dixerunt inimici mei mihi, et qui custodiebant animam meam consilium fecerunt in unum. Redditur causa cur ad subveniendum pietas Domini debeat provocari: quoniam debilitate captata insidiantium fervor accensus est, dum credunt facile decipi, a quo non potest defectis viribus obviari. Et ne crederentur leves inimici animae suae, dicit adversus eos qui custodiebant eum, ad decipiendi scilicet studium, non ad salutis votum. Sequitur, consilium fecerunt in unum. Truculentior semper est inimicorum adunata collectio, et quod non dividitur, gravius uno fasce portatur. Nam cujusmodi sit istud consilium subsequenter exponit: ait enimipiat
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur synodoche. id÷ aparte totum. Magnificentiam uero elicit: quia ͫ prestitit. ut
aurem suam adhumilem inclinar&: ut ꝓteger& periclitantẽ: ut eriper& ele manu
eccatoris : ut cum confirmar& exutero matris & de uentre matris suȩ proteg
decreuiss&. Sic uno magnificentiȩ nomine: preclictorũ beneficiorũ laus cuncta con-¬
clusa est. Ne proicias me intempore senectutis. cum defici& uirtus mea ne derelinquas
me. Uenit ad sccłm partem in qua ueheñtiꝰ supplicat. ne tempore senectutis suȩ proici-¬
atur aclño: quando fessa uirtus corporis plus indiget adiuiuare̾. Secl hanc senectutẽ non
solum ȩtatem finitimã debemus accipere : sed etiam cum tribulationib crebris: atq mar-¬
tyriꝰ. robur animae con senescit. hoc enim significat cum defecerit uirtus mea: iel est qͥndo
patientiȩ firmitas quassata mollescit: nec sustinere potest uirib suis onus tribulationis

Expanded text:
dicitur synecdoche, id est a parte totum. Magnificentiam vero dicit, quia magna praestitit, ut dicitur synecdoche, id est a parte totum. Magnificentiam vero dicit, quia magna praestitit, ut aurem suam ad humilem inclinaret, ut protegeret periclitantem, ut eriperet de manu peccatoris, ut eam confirmaret ex utero, et de ventre matris protegere decrevisset. Sic uno magnificentiae nomine praedictorum beneficiorum laus cuncta conclusa est. Vers. 9. Ne projicias me in tempore senectutis; cum defecerit virtus mea, ne derelinquas me. Venit ad secundam partem, in qua vehementius supplicat ne tempore senectutis suae projiciatur a Domino, quando fessa virtus corporis plus indiget adjuvari. Sed hanc senectutem non solum aetatem finitimam debemus accipere, sed etiam cum tribulationibus crebris atque martyriis robur animae consenescit. Hoc enim significat, cum defecerit virtus mea, id est quando patientiae firmitas quassata mollescit, nec sustinere potest viribus suis onus tribulationis
Abbreviated transcription (Latin):
ufuinem tuam. D ix̃ hactenus humano generi quam diuersa beneficia contuliss&:
nunc quoq & hoc petit adño. ut possit eigrãs agere conpetenter. Nam su lle non
pleat os nr̃m: nec lingua mouetur. nec desideria honesta flammantur. M
si consideremꝰ. nr̃a felicitas ÷ : totum petere nec petendo semꝑ horrere. Creator nr̃
inde magis offenditur: si a pia supplicaonis inportunitate cessetur. Sequit᷑ causa.
Gła est. multorum ore celebrata laudatio. Seel huicadlidit ꝑpetuitatẽ. Nam¬
ꝑpetuitatẽ. Nam
cum ponit totadie: numqͥd noctib a lauelib dñi dic̃. ee. cessanclum: maxime cum se illo
tempore lauedib dñi catholica consoletur ȩccłia. Tunc enim uesꝑtini. tunc nocturni.
tunc matutini ꝑ aguntur: cum populꝰ fidelis inuigilat. Seeldicendo diem conclusit noc-¬
m. sicut & ingenesi legitur : factum ÷ uesꝑe. & factum ÷ mane cdies unus. Quȩ s

Expanded text:
m tuam. Dixit hactenus humano generi quam diversa beneficia contulisset, m tuam. Dixit hactenus humano generi quam diversa beneficia contulisset, nunc quoque et hoc petit a Domino, ut possit ei gratias agere competenter. Nam si ille os nostrum non repleat, nec lingua movetur, nec desideria honesta flammantur. Magna si consideremus nostra felicitas est totum petere, nec petendo semper horrere. Creator noster inde magis offenditur, si a pia supplicationis importunitate cessetur. Sequitur causa gloriam tuam. Gloria est multorum ore celebrata laudatio. Sed huic bono addidit perpetuitatem; nam cum ponit, tota die, nunquid noctibus a laudibus Domini dicit esse cessandum, maxime cum se illo tempore laudibus Domini catholica consoletur Ecclesia? Tunc enim vespertini, tunc nocturni, tunc matutini peraguntur, cum populus fidelis invigilat. Sed dicendo diem, conclusit et noctem; sicut et in Genesi legitur: Factum est vespere, et factum est mane dies unus . Quae figura
Abbreviated transcription (Latin):
proliberatione cantamꝰ: ibi autẽ grãs pro eterna remuneratione ꝑagimus. Ita fit
ut dñs laudari semꝑ debeat: quia continuũ ÷ qd̃ prestat. Tanquam prodigiũ factus¬
sum multis & tu aduitor fortis. P rodigium in hoc scło fit fidelib: quanc
sectantur quam potest amare peccantiũ multitudo. Quȩr̃ illi diuitias. isti pauꝑiẽ:
quęr̃ illi ȩpulationes. isti ieiunia: quęr̃ deniq illi gauclia: isti tristitiam. Quemadmodũ
go non potest uideri procdigiũ: qui se multorũ cognoscitur. trxctare consens
ut portentum potius estimetur. Sed negli̾gendȩ sunt humanȩ imputationes. qͣndo
diuinȩ nobis probantur fauere uirtutes. Caducũ ÷ enim om̃e contrariũ: ubi ad-¬
uitor ꝓbatur. eẽ. fortissimꝰ. Seclcum dicit adiutor: ammon& ut lĩ grã suffragante.
nos quoq inbonum niti & contemdere debeamus: ne diuinis beneficus inueniamur.
ficentiam¬

Expanded text:
illi pro liberatione cantamus, ibi autem gratias pro aeterna remuneratione peragimus. Ita fit illi pro liberatione cantamus, ibi autem gratias pro aeterna remuneratione peragimus. Ita fit ut Dominus laudari semper debeat, quia continuum est sum multis: et tu adjutor fortis. Prodigium in hoc saeculo fit fidelis, quando alia sectatur quam potest amare peccantium multitudo: quaerunt illi divitias, iste pauperiem; quaerunt illi epulationes, iste jejunia; quaerunt denique illi gaudia, iste tristitiam. Quemadmodum ergo non potest videri prodigium, qui se contra multorum cognoscitur tractare consensum? temptibile creditur, ut portentum potius aestimetur. Sed negligendae sunt humanae imputationes, quando divinae nobis probantur favere virtutes. Caducum est enim omne contrarium, ubi adjutor probatur esse fortissimus. Sed cum dicit, adjutor, admonet ut, Dei gratia suffragante, nos quoque ad bonum niti et contendere debeamus, ne divinis beneficiis inveniamur nificentia
Abbreviated transcription (Latin):
utero deuentre matris meȩ. tues protector meus. inte cantatio mea semper. H
sum paulo sollicitiꝰ ꝑscrutemur: ne nobis aliqua obuiare possit absourditas. Q dix̃ enĩ
spes mea a uiuentute mea. Numqͥd confirmatio eius in lm̃. c̾e̾. potuit. quanlo in mat̾no
nulla fultus rarione uegetatus est. m axime cum legatur. ecce enim iniquitat
conceptus sum: & in delictis peperit me mater mea. Sed hic uterũ sc̃ẽ matris ȩccłiȩ de-¬
bemuf accipere. ubi primum fidei ruclimento concipitur: Deinde exqͣua & spũ sancto
generamur. Tunc enim confirmatio nr̃a potest esse dñs: quando al eum ficlei
ꝓtegit. ac clefendit. & in hoc morlo prȩstat euadere. ne peccatis possimus onerantib
interire. Sequitur retributio pręmiorũ: ut sicut semꝑ benefitia. ita & psalmocha
debeat. eẽ. continua. Nam si tempꝰ amunerib non uacat. quare se quispiã ab eius
glorificatione suspendat: Significat enim & presens scłm & futurũ. Hic en

Expanded text:
utero; de ventre matris meae tu es protector meus: in te cantatio mea semper. Hunc versum paulo sollicitius perscrutemur, ne nobis aliqua obviare possit absurditas. Dixit enim: Spes mea a juventute mea. Nunquid confirmatio ejus in Deum esse potuit, quando in materno utero nulla fultus ratione vegetatus est, maxime cum legatur: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea ? Sed hic uterum sanctae matris Ecclesiae debemus accipere, ubi primum fidei rudimento concipimur, deinde ex aqua et Spiritu sancto generamur. Tunc enim confirmatio nostra potest esse Dominus, quando ad eum fidei protegit ac defendit; et in hoc mundo praestat evadere, ne peccatis possimus onerantibus interire. Sequitur retributio praemiorum, ut sicut semper beneficia, ita et psalmodia debeat esse continua. Nam si tempus a muneribus non vacat, quare se quispiam ab ejus glorificatione suspendat? Significat enim et praesens saeculum et futurum. Hic enim
Abbreviated transcription (Latin):
dicare mysterium : ut his partib diligenter inspectis. reuera lib psalmorũ to
cliuitiis. & magnis illustrata luminib: pene nullum tam̃ ex his ut arbitror uolumen
inuenies. qđ tantis reb cȩlestib doceatur. ẽe. completũ. Nec moueat. qđ pars illa
quam diximꝰ ad sacram̃tũ testam̃ti ueteris ꝑtinere. ab eatitudine dm̃ saluatoris sumu
inicium : & iterum in subsequentib psalmis inuenies. qđ primis constat temporibus
actitatum. Quȩ om̃ino non clebent aduersa uidicari: quia & uetus testamentum
denouo plenum ÷. & nouũ facit plerumq ueteris mentionẽ. Nunc ad titulum ue¬
niamus : qui interpretatione nominis sui. ad noui testamenti noscitur ptinere
mysterium. Inscribitur eni in salomone psalmus

Expanded text:
indicare mysterium, ut, his partibus diligenter inspectis, revera liber Psalmorum tindicare mysterium, ut, his partibus diligenter inspectis, revera liber Psalmorum tdivitiis, et magnis illustrata luminibus, pene nullum tamen ex his ut arbitror volumen invenies, quod tantis rebus coelestibus doceatur esse completum. Nec moveat quod pars illa quam diximus ad sacramentum Testamenti Veteris pertinere, a beatitudine Domini Salvatoris sumit initium; et iterum in subsequentibus psalmis invenies quod primis constat temporibus actitatum. Quae omnino non debent adversa judicari, quia et Vetus Testamentum de Novo plenum est, et Novum facit plerumque Veteris mentionem. Nunc ad titulum veniamus, qui interpretatione nominis sui ad Novi Testamenti noscitur pertinere mysterium, inscribitur enim: IN SALOMONEM PSALMUS
Abbreviated transcription (Latin):
ueteris testamenti. & noua misceat sacramenta misterii. dicit enim inseptenario nu-
ut utrumq culturȩ nr̃ȩ conuenire modis omnĩb sentiatur. Meminisse autem de¬¬
bemꝰ arithmneticam uel alias disciplinas psalmos cõmemorare frequent᷑ : quas insubsequentib:
pro ut fuerit oportunum de ipsis. ꝑstrictim aliqͥd memorare curabimꝰ: ut quãuis breuit̃
ta. non tamen uicleant᷑. ee̾. preterita. Iantũ ÷: ut astrologiã. sac rilegam. sum ma i¬
cione fugiamꝰ : quã etiã nobilium philosophoꝵ. iudicia dampnauer̃. Qua ꝓpt̾ presenti
oꝑi terminũ ponamꝰ: quatinꝰ & qui es paumꝑ aclhibita lectoris repar& studium. & fut᷑a
s disce̾ta psalmoꝵ. de significantia noui testam̃ti sumat competenter iniciũ am
octo ueniamꝰ : quarum numenus planissime nobis resurrectionis clominicȩ cognoscitur

Expanded text:
Veteris Testamenti, et nova misceat sacramenta mysterii. Dici enim in septenario numVeteris Testamenti, et nova misceat sacramenta mysterii. Dici enim in septenario numut utrumque culturae nostrae convenire modis omnibus sentiatur. Meminisse autem debemus arithmeticam, vel alias disciplinas psalmos commemorare frequenter, quas in subsequentibus, prout fuerit opportunum, de ipsis perstrictim aliquid commemorare curabimus; ut quamvis breviter dicta, non tamen videantur esse praeterita. Tantum est ut astrologiam sacrilegam summa intentione fugiamus, quam etiam nobilium philosophorum judicia damnaverunt. Quapropter praesenti operi terminum ponamus, quatenus et quies parumper adhibita lectoris reparet studium, et futura pars digesta psalmorum de significantia Novi Testamenti sumat competenter initium. Amocto veniamus, quarum numerus plenissime nobis resurrectionis dominicae cognoscitur
Abbreviated transcription (Latin):
summa intentione commend&. Ammon& eciam nos incarnacionẽ uerbi ꝑquam salus
humano generi ꝓuenit felici uicinitate declaranlam: more solis qui proxima luce con-¬
gens. roseam p̃mittit auroram: ut gra preclari splendoris preparatis possit o
intueri. Patres autem nr̃i psalmorũ numerũ inuteris ac nori testamenti sacram̃tis.
ita credider̃ c̾e. diuidendum: Septem scilic& de caclas ponentes insabbato: quod ad pͥ-¬
mam illam ꝑtin& sine lubitatione culturam: Octo uero nr̃o tempori deputantes: qui
resurrectionem dm̃ ꝑsingulas ebdomadas die octaua ueneramur. Wicleo ꝑutramque
supputationẽ uetus & nouum testamentũ. sacratus iste numerꝰ dinoscitur continere
lmorũ. Quod enim centum quinquaginta possunt innumero singulorũ. hoc u
significare quindecim decadȩ in ordine denariorũ. Eoq fit: ut calculus iste psalmoꝵ
nouo & ueteri testamento competenter aptetur. Sciendũ ÷ plane: qđ in prima parte

Expanded text:
summa intentione commendet, admonet etiam nos incarnationem Verbi, per quam salus humano generi provenit, felici vicinitate declarandam: more solis, qui proxima luce consurgens, roseam praemittit auroram; ut gratiam praeclari splendoris praeparatus possit oculus intueri. Patres enim nostri psalmorum numerum in Veteris ac Novi Testamenti sacramentis ita crediderunt esse dividendum, septem scilicet decadas ponentes in sabbatum, quod ad primam illam pertinet sine dubitatione culturam; octo vero nostro tempore deputantes, qui resurrectionem Domini per singulas hebdomadas die octava veneramur; et ideo per utramque supputationem Vetus et Novum Testamentum sacratus iste numerus dignoscitur continere psalmorum. Quod enim centum quinquaginta possunt in numero singulorum, hoc valent significare quindecim decades in ordine denariorum; eoque fit ut calculus iste psalmorum Novo et Veteri Testamento competenter aptetur. Sciendum est plane quod in prima parte
Abbreviated transcription (Latin):
Labia : os interiors hominis dicit. Eab& enim & mens uocem suam: qua tactte clamit
ad edñm. Mam ut hoc spitaliter intelligeres: acliecit anima mea quam reclemist
mala michic S icut suꝑiꝰ dixit. psallam ueritatem tuam. ⁊nuasis psalmorinteo
ethara. significare uolens animȩ corporisq uirtutes: ita labia corelis sui curtdui
promsit hunc autem acdiecit linguam meclitaturã ee. iustitiam di uedẽ corporis su

Expanded text:
Labia, os interioris hominis dicit; habet enim et mens vocem suam, qua tacite clamat Labia, os interioris hominis dicit; habet enim et mens vocem suam, qua tacite clamat ad Dominum. Nam ut hoc spiritualiter intelligeres, adjecit, anima mea quam redemisti. mala mihi. Sicut superius dixit: Psallam veritatem tuam in vasis psalmorum et cithara, significare volens animae corporisque virtutes, ita et labia cordis sui cantatura promisit. Nunc autem adjecit
Abbreviated transcription (Latin):
fitetur: iel ÷ quia dñi promissa complencla sunt. clum nescit fallere qcł ȩcerna
ueritas pollicetur. Pulchre autem definitum ÷ psalmos. eẽ. uasa ueritatis: quasi
spiritalia dolea uinum dni in corrupto sapore seruantia. P sallam tibicds mnerbara
spiritalẽ adbene credendum. actualem adbene agenclũ: quas hic ꝑspecios mus¬
cas utrasq lño oblaturũ se.ẽẽ promittit mam qđ ad sꝑitalem uirtutem ptoeor
in superiori uensu psalinum se cantaturum c̾e pollicitus ÷Iuol adactualem: ingdior
isidire se dñm dicit . Psalmus enim sicut sepe dictum est de supiorib sonat. oytdara
deinferioub melos ad superna transmittit. Secl cui psallatur uel ꝯtharitetu. diet
scs israeb Non quẽ gentilitas putabat erronea. sei quem patrib nr̃is uera fieles osten¬
derat. s aiodebunt labia mea dum cantauero tibi: & anima mea quam redemisti

Expanded text:
fitetur, id est, quia Domini promissa comprenda sunt, dum nescit fallere, quod aeterna fitetur, id est, quia Domini promissa comprenda sunt, dum nescit fallere, quod aeterna Veritas pollicetur. Pulchre autem definitum est psalmos vasa esse veritatis, quasi spiritualia dolia vinum Domini incorrupto sapore servantia. Vers. 24. Psallam tibi, Despiritualem ad bene credendum, actualem ad bene agendum, quas hic se per species musicas utrasque Domino oblaturum esse promittit. Nam quod ad spiritualem virtutem pertinet, in superiore versu psalmum se cantaturum esse pollicitus est; quod ad actualem, in cithara laudare se Dominum dicit. Psalmus enim sicut saepe dictum est de superioribus sonat; cithara de inferioribus melos ad superna transmittit. Sed cui psallatur vel citharizetur dicit, sancto Israel, non quem gentilitas putabat erroneum, sed quem patribus nostris vera fides ostenderat. Vers. 25. Gaudebunt labia mea, dum cantavero tibi: 239 et anima mea quam redemisti.
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ileo iterũ dictũ: ut medicina eius frequentior indicetur. Nam qđ
dicit multiplicasti iustitiam tuam. suꝑiorem sensum probatur exponere : quia iustitiam
suam multiplicat: quando nobis ꝑeliuersas causas afflictionum subuenre dignatur.
luftitia enim dñi sȩpe dicitur: cum misccłiã facit: Et iterum miscłia ipsius iustitia
icupatur: quia sibi semꝑ utrumq coniunctum est. sicut incentesimo psalmo lego¬
ternum sit debemꝰ aduertere: ut famulos suos quamuis premissa districtione castiga
timen tristes ꝑmanere non patitur : dum scripturarũ diuinarũ eos sc̃o allo quio con-¬
solatur. Ex ortatio consolatio cleb& intelligi. quȩ animos componit: afflictionem
tibi inuasis ꝑsalmorũ ueritatem tuam. Cum dñs fidelib suis ꝑ exortationes pias
pͥmia eterna promiserit: hic iam iustus ille generalis lȩtus ueritatẽ se psallere om¬

Expanded text:
tamen ideo iterum dictum, ut medicina ejus frequentior indicetur. Nam quod tamen ideo iterum dictum, ut medicina ejus frequentior indicetur. Nam quod dicit, multiplicasti justitiam tuam, superiorem sensum probatur exponere: quia justitiam suam multiplicat, quando nobis per diversas causas afflictionum subvenire dignatur. Justitia enim Domini saepe dicitur, cum misericordiam facit, et iterum misericordia ipsius justitia nuncupatur, quia sibi semper utrumque conjunctum est, sicut in centesimo psalmo legternum sit debemus advertere, ut famulos suos quamvis praemissa districtione castiget, tamen tristes permanere non patitur, dum Scripturarum divinarum eos sancto alloquio consolatur. Exhortatio, consolatio debet intelligi, quae animos componit, afflictionem tibi in vasis psalmorum veritatem tuam. Cum Dominus fidelibus suis per exhortationes pias praemia aeterna promiserit, hic jam justus ille generalis laetus veritatem se psallere con
Abbreviated transcription (Latin):
xisti me. Multiplicasti iustitiam tuam. & conuersus exortatus es me. A
quielem legimꝰ altitudines diuini sensus: sicut in alio loco psalmista dicit. iudi¬¬
cia tua ab ẏssus multa: Sedhic ileo terrȩ additũ est. ut profundas mensuras
ioragines debuisses intelligere peccatorum: unde frequenter aduitȩ gaud
reuocatum. eẽ. profitetur. Sed aduertamꝰ : quid sibi uelit hoc qđ iterum dicit.
lterum positum.ẽ. profrequenti : eoqł multipliciter aliquid iteretur. Insexto
quippe psalmo: a ctoritatem secuti maiorum: cliximus septem molis remissi¬
onem nobis dñm concedere peccatorũ. Primo ꝑ baptisinũ: scđo ꝑmartyriũ:
tercio ꝑ ȩlemosinas: quarto cũ debitorib nr̃is debita relaxamꝰ: qui
ꝑ conuersionẽ frm̃: sexto ꝑ abundantiã caritatis: septimo ꝑpęnitentiã.
Forte alhuc & aliis remissionibus: nr̃a fragilitas subleuatur. Scienclum

Expanded text:
xisti me; multiplicasti justitiam tuam, et conversus exhortatus es me. Abyssos xisti me; multiplicasti justitiam tuam, et conversus exhortatus es me. Abyssos quidem legimus altitudines divini sensus, sicut in alio loco Psalmista dicit: Judicia tua abyssus multa . Sed hic ideo terrae additum est, ut profundas mensuras et voragines debuisses intelligere peccatorum, unde se frequenter ad vitae gaudia revocatum esse profitetur. Sed advertamus quid sibi velit hoc quod iterum dicit. Iterum positum est pro frequenti, eo quod multipliciter aliquid iteretur. In sexto quippe psalmo auctoritatem secuti majorum, diximus septem modis remissionem nobis Dominum concedere peccatorum. Primo per baptismum, secundo per martyrium, tertio per eleemosynas, quarto cum debitoribus nostris debita relaxamus, quinto per conversionem fratrum, sexto per abundantiam charitatis, septimo per poenitentiam. Forte adhuc et aliis remissionibus nostra fragilitas sublevatur. Sciendum
Abbreviated transcription (Latin):
nullus sufficit cligne laucdare. Magnalia enim a magnitudine uocitentur: quȩ
orẽ humanis mentib ꝑ suam uidentur facere granditatem. Intulit q
quis similis tibi: quia exoperib suis cognoscitur singularis. Magnitudo siquidẽ
legendum est. quasi innumerabiles passiones. Intende etiam quod dicit ostendisti.
quia fidelib ad presens duras tribulationes ostendit. Et quamuis male uel
ltȩ  iuideantur. in bonũ tamen recielunt: quia pro desse contenelunt. Mu
ergo quantitatẽ : male inlicant qualitatem. Sequitur. & conuersus uiuificasti
me. Si naturam uerbi consideres: semꝑ in conuertibilis. semꝑ ꝑbatur immobilis.
l conuersus licit ꝑtropolo gram: id ÷ conuerti me fecisti quia clistortus si
lege peccati. fidelium quippe tribulatio lucit ad uitam: sicut ipse in euangłio
dicit. beati qui lugent. qm̃ ipsi consolabuntur. It de abyssis terrȩ iterũ redu-¬

Expanded text:
nullus sufficit digne laudare. Magnalia enim a magnitudine vocitantur, quae nullus sufficit digne laudare. Magnalia enim a magnitudine vocitantur, quae stuporem humanis mentibus per suam videntur facere granditatem. Intulit quoque: Quis similis tibi? quia ex operibus suis cognoscitur singularis. Magnitudo siquidem legendum est, quasi innumerabiles passiones. Intende etiam quod dicit, ostendisti: quia fidelibus ad praesens duras tribulationes ostendit, et quamvis malae vel multae esse videantur, in bonum tamen recidunt, quia prodesse contendunt. Multas ergo quantitatem, malas indicant qualitatem. Sequitur, et conversus vivificasti me. Si naturam Verbi consideres, semper inconvertibilis, semper probatur immobilis; sed conversus dicit per tropologiam, id est converti me fecisti: quia distortus fueram lege peccati. Fidelium quippe tribulatio ducit ad vitam, sicut in Evang. Et de abyssis terrae iterum redu
Abbreviated transcription (Latin):
respicit. ꝑ quam hominem liberare dignatus est: iusticiam adiudiciũ: in quo adã
bedientẽ morti ad dixisse cognoscitur. Nec moueat quod oreline p̃poste
dicta sunt: cum hoc frequenter inscripturis scĩs inuenias. Usque in altissima uͦ
d declarat: quia utrũq mirabile. utrũq gloriosum. ẽ. reparatũ homine
ꝑ grãm. qͥ prius fuerat ꝑ iustitiam uire clampnatus. Tendamus etiã intellectum
usq i al altissima : quia deus homo sed& adclexteram patris regnans cũ eo & spũ
grãm creatoris & iustitiam eius usq in altissima dixit. eẽ. progressam: uenit ad ter¬
tiam partem ubi hymnica exultatione concelebrat. quantam iustitiam peccantib
enderit: & conuersis iterũ clementiã suę pietatis indulserte. Adam quipp
in obȩdientẽ: ꝓtinus paradysi uoluptate priuauit: latronem confitentẽ. ad euis
amoen a uelociter intromisit. Hec sunt magnalia quȩ clnm fecisse testatur.
milis inuenitur. Quȩ cum ammiratione legenclũ est: quia nullus conprehendẽ.

Expanded text:
respicit, per quam hominem liberare dignatus est; justitia ad judicium, in quo Adam inobedienti mortem adduxisse cognoscitur. Nec moveat quod ordine praeposterato dicta sunt, cum hoc frequenter in Scripturis sanctis invenias. Usque in altissima vero illud declarat, quia utrumque mirabile, utrumque gloriosum est, reparatum hominem per gratiam, qui prius fuerat per justitiam jure damnatus. Tendamus etiam intellectum usque in altigratiam Creatoris et justitiam ejus usque in altissima dixit esse progressam, venit ad tertiam partem, ubi hymnica exsultatione concelebrat quantam justitiam peccantibus ostenderit, et conversis iterum clementiam suae pietatis indulserit. Adam quippe inobedientem protinus paradisi voluptate privavit; latronem confitentem ad ejus amoena velociter intromisit. Haec sunt magnalia quae Dominum fecisse testatuei similis invenitur. Quae! cum admiratione legendum est, quia nullus comprehendere,
Abbreviated transcription (Latin):
ilest collatio: quando quis meliorẽ causam suam quam aluersarii. ee. de monstrat. Seqͥt᷑
& adiciam suꝑ omnẽ laudem tuam. hoc plane nisi diligentius intuemur obscurũ est.
Nam quãuis diuinis laudib nichil possit adici. quando augmentũ non recipit ãclmi-¬
anda perfectio : tamen ÷ qđ ab hominib possit noua predicatione celebrari. Na
dixero uerbũ patris fecisse cȩlum & terram. & om̃ia quȩ in eis sunt. ꝑ fecta dominumi de.
uotione lauclaui: sedadunxero incarnatũ. ee ꝓsalute cunctorũ. adieci cumulũ plenũ.¬

Expanded text:
id est collatio, quando quis meliorem causam suam quam adversarii esse demonstrat. Sequitur, id est collatio, quando quis meliorem causam suam quam adversarii esse demonstrat. Sequitur, et adjiciam super omnem laudem tuam. Hoc plane nisi diligentius intueamur obscurum est. Nam quamvis divinis laudibus nihil possit adjici, quando augmentum non recipit admiranda perfectio, tamen est quod ab hominibus possit nova praedicatione celebrari. Nam cum dixero Verbum Pvotione laudavi. Sed cum adjunxero incarnatum esse pro salute cunctorum, adjeci cumulum lau
Abbreviated transcription (Latin):
monet enim tales patientiȩ uirtute superari. quos taltum precipit sustinerę:
magis insuis oblocutionib difficiles uideantur: quatinus saltim cessent suamimttate fatigati.
sinequeunt desinere ratione conuicti. Sequit᷑. Oꝑiant᷑ confusione & pulore. Pulcherrimis
erbis depingitur iniquorũ uentura correctio. O ꝑiantur dix̃: quasi quoclam uelo
uerecundiȩ. eorum facies obtegantur. Quod sol& acciđe his. qui actiones pristina. uita
meliore condempnant. Addidit. qui quȩr̃ mala michi: sicut illa mulier ꝑiclitanti iob
roprio uiro dicebat. Dic uerbũ in dm̃ & morere. Quod praui solent facere suaso
blandimento salutis carneae. occulto uulnere animas uidentur impetere. Ego autẽ
est cdeprecatus accidere: ad suam . lectationem bonumq conuertitur: ut sicut illi deliuina
desperabant potentia. ita iste sperare se semꝑ dicat indño. Quȩ figura dicitur sincrisis.

Expanded text:
monet enim tales patientiae virtute superari, quos tantum praecepit sustinere, ut ipsi magis in suis oblocutionibus deficere videantur; quatenus saltem cessent sua nimietate fatigati, si nequeant desinere ratione convicti. Sequitur, operiantur confusione et pudore. Pulcherrimis verbis depingitur iniquorum ventura correctio. Operiantur dixit, quasi quodam velo roseo verecundiae eorum facies obtegantur; quod solet accidere his qui actiones pristinas vita meliore condemnant. Addidit, qui quaerunt mala mihi, sicut illa mulier periclitanti Job proprio viro dicebat: Dic verbum in Deum, et morere . Quod pravi solent facere suasores, qui blandimento salutis carneae occulto vulnere animas videntur impetere. Vers. 14. us deprecatus est accidere, ad suam delectationem bonumque convertitur; ut sicut illi de divina potentia desperabant, ita iste sperare se semper dicat in Domino. Quae figura dicitur syncrisis,
Abbreviated transcription (Latin):
et lum autem tempꝰ illul occiduum intelligenclum puto.: quando & seruis ille
tirannus adueniet & turba martyrũ hanc uitam optatam fine concludet. Sehẽ
donec adnuntiem brachiũ tuũ generationi. H omo ille sidelis loquitur introcduc¬
tus petens aclño ut usq ad senectam & seniũ. in ȩccłiȩ congregatione ꝑmaneat.
donec brachiũ patris. id ÷ dñm saluatorem succedenti generationi om̃io
debeat predicare: sicut lege̾tur. et brachium dñ cui reuelatum ÷. ut religio
tuam ds usq in altissima. Oñi quȩ uentura ẽ. ad superioris uersus extrema quir¬
gendum u Acl est generationi. Et ne forsitan putares illis tantum denunciandinos
incarnari dignatus. ẽ. adelidit quȩ uentura ẽ ut hanc prȩdicationẽ usq aed finẽ
scli rognosceres: eẽ. faciendam. Sequitur. p otentiam tuã & iustitiam tuam dons

Expanded text:
um autem tempus illud occiduum intelligendum puto, quando et saevus ille um autem tempus illud occiduum intelligendum puto, quando et saevus ille tyrannus adveniet, et turba martyrum hanc vitam optato fine concludet. Sequitur, donec annuntiem brachium 238 tuum generationi. Homo ille fidelis loquitur introductus, petens a Domino ut usque ad senectam et senium in Ecclesiae congregatione permaneat, donec brachium Patris, id est Dominum Salvatorem succedenti generationi hominum debeat praedicare, sicut legitur: Et brachium Domini cui revelatum est ? ut religio tuam, Deus, usque in altissima. Omni quae ventura est, ad superioris versus extrema jungendum est, id est generationi. Et ne forsitan putares illis tantum denuntiandum gnatus est, addidit, quae ventura est, ut hanc praedicationem usque ad finem saeculi cognosceres esse faciendam. Sequitur, potentiam tuam et justitam tuam, Deus;
Abbreviated transcription (Latin):
imrabilia tua. Otiq mirabilia fuer̃: ut doceretur incloctus: ut exꝑfilo fier& deuotus.
ut ex peccatore iustissimus. Iec ergo se predicaturũ. eẽ. pronuntiat: quȩ inipso fecerat
nomina ista diuersa sunt. Senectam grauitatẽ uocant: senium ȩcatem finitimam.
Secs quia latinitas hȩc cluo dissonantia sibi non habuit: hic ȩtates clue quasi similino¬
ne non cupantur. id÷ senecta & seniũ. Sensus ergo talis ÷. Quise dixer.
uentute sua doctum. ut solam dnĩ iustitiam predicar&: nunc petit ut neq in mat̾a
suum laucles possit clebitas explicare. Sed uicleamus etates iste quib sunt as¬
marterũ turba chimnicauit: & morientib fidelib ȩccłiȩ uirtus apparuit. Seneccã
uero dicimꝰ ȩtatẽ quȩ nc̃ agitur proxima fim quanclo proficit fides. & punuersis
ecelias dĩ pͥopulus augetur: cummundi istiuis tempora fugitiua decrescunt. Seni¬

Expanded text:
mirabilia tua. Utique mirabilia fuerunt, ut doceretur indoctus, ut ex perfido fieret devotus, mirabilia tua. Utique mirabilia fuerunt, ut doceretur indoctus, ut ex perfido fieret devotus, ut ex peccatore justissimus. Haec ergo se praedicaturum esse pronuntiat, quae in ipso fecerat nomina ista diversa sunt; senectam gravitatem vocant, senium aetatem finitimam. Sed quia Latinitas haec duo dissonantia sibi non habuit, hic aetates duae, quasi simili nomine nuncupantur, id est, senecta et senium. Sensus ergo talis est, ut quia se dixerat a juventute sua doctum, ut solam Domini justitiam praedicaret, nunc petit ut neque in matursuum laudes possit debitas explicare. Sed videamus aetates istae quibus sunt asmartyrum turba dimicavit, et morientibus fidelibus Ecclesiae virtus apparuit. Senectam vero dicimus aetatem quae nunc agitur proxima fini, quando proficit fides, et per universas Ecclesias Dei populus augetur, cum mundi istius tempora fugitiva decrescant. Seni