comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quȩfunderet sed ꝓpt̃ amiditatẽ pacitatissuȩ
magis abeis aliqd passis: quã ipsi cale aliqͥd
aliquando ficer̃ . Ergo int̃rogo donatistã :¬
& dico. inconcilio tuo posuisti de maximia¬
nistis. ueloces pedescorũ adeffundendum
sanguinẽ. Unũmdate : quẽ digito leserint
maxiministe. Quidm aliud responsuris est
nisi qđ ego dico quiseparauer̃ sẽ abunitate.
& aminas seducendo interimunt : spiricaliter
non carnalit̃ sanguinẽ fundunt. Optime
exposuisti: sed in ex positione tua agnosce facta tua:
in simulatione. in seductione. Quidergo : illi ipsi
Quid ẽ ñ dumdiabunt diessuos: non ꝓficient
qͣntũ putant : intra tẽpꝰ qđ sꝑant peribunt . Ipseẽ
enĩ ꝑdixille : dequo dictũ ẽ indimidio dierumeiꝰ
derelinquent eũ : & in nouissimissuis erit insipi¬
ens Proficiunt : sed ad tẽpus Iuid enĩ ait apłs:
maligni enĩ homines & seductores ꝓficient in

Expanded text:
quae funderet, sed propter, timiditatem paucitatis suae quae funderet, sed propter, timiditatem paucitatis suae magis ab eis aliquid passi sunt, quam ipsi tale aliquid aliquando fecerunt. ergo interrogo donatistam, et dico: In concilio tuo posuisti de Maximianistis, Veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem. Unum mihi date quem digito laeserint Maximianistae? Quid mihi aliud responsurus est, nisi quod ego dico? Qui se separaverunt ab unitate, et animas seducendo interimunt, spiritualiter, non carnaliter sanguinem fundunt. Optime exposuisti, sed in expositione tua agnosce facta tua. in simulatione, in seductione. Quid ergo illi ipsi quQuid est, Non dimidiabunt dies suos? Non proficient quantum putant: intra tempus quod sperant, peribunt. Ipse est enim perdix ille, de quo dictum est: In dimidio dierum ejus derelinquent eum, et in novissimis suis erit insipiens . Proficiunt, sed ad tempus. Quid enim ait Apostolus? Maligni autem homines et seductores proficient in
Abbreviated transcription (Latin):
ti ubiq circũcelliones Et sustas uisibiles mortes
ad tendamꝰ: uiri sanguinũ sunt. Ad tende arma¬
tũ : siur pacis est & non sangiunis. Si fustem
saltẽ solũ ferret: fert fundibalũ. fert securem
fert lapides fert lanceas &ista portani subiq
qua possunt. euagant̃: sanguinẽ in nocentium
sitiunt. ł rgo & deistis uisibilib mortib sunt
uiri sanguinũ Sed& deillis dicamꝰ. Vt mã solas¬
uisibiles facerent: &animas ñ perimerent. Isti
qͥs uiri sanguinũ & dolositatis. neputent qr
nosmale in telligimꝰ uiros sanguinũ. qͥanimas
occidunt ipsi maximia nistas suos: sic intelle¬
xer̃. Nãcũ eos dã pnarent. inipsa sententia
conciliisui : ista uerba posuer̃. Uelocespedes
eorũ: ad effundendũ sanguinẽ. Annuntiato¬
rũ contribulatio. &calamitas inuuseorum:
&uiã pacis non agnouer̃: Hoc demaximianistis
& ipsi non funderent. sieẽt. talis multitudo

Expanded text:
ti ubique Circumcelliones. Et si istas visibiles mortes ti ubique Circumcelliones. Et si istas visibiles mortes attendamus, viri sanguinum sunt. Attende armatum, si vir pacis est, et non sanguinis. Si fustem saltem solum ferret; sed fert fundibulum, fert securim, fert lapides, fert lanceas: et ista portantes ubique qua possunt evagantur, sanguinem innocentium sitiunt. Ergo et de istis visibilibus mortibus sunt viri sanguinum. Sed et de illis dicamus: Utinam solas facerent, et animas non perimerent. Isti qui sunt viri sanguinum et dolositatis, ne putent quia nos male sic intelligimus viros sanguinum, qui animas occidunt; ipsi Maximianistas suos sic intellexerunt. Nam cum eos damnarent, in ipsa sententia concilii sui ista verba posuerunt: Veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem annuntiatorum. Contribulatio et calamitas in viis eorum, et viam pacis non cognoverunt . Hoc de Maximianistis t ipsi non funderent, si esset talis multitudo
Abbreviated transcription (Latin):
Illis autẽ qͥd tuuꝰ ds̃ deduces eos inputeũ cor¬
ruptionis. Puteus corruptionis tenebrȩ
sumersionis. Deduces eosinqͥt : input eũ cor¬
ruptionis: Qua cȩcuscexũ ducens: ambo in fo¬
ueã cadunt. Deducet illos ds̃ inputeũ corrup¬
tionis Non qđ ipsesit auctor culpȩ ipsorũ:
sed qđ ipsesit iudex iniqͥtatis ipsorũ: Tra didic
enĩ eosds̃ in concupiscentias cordis eorum
A mnauer̃ enĩ tenebras & nonlucẽ : dilexer̃
cȩcitatẽ nonuisionẽ. Mãecce dñsihe reluxit
uniuerso mundo : cantent inunitate cũ toto
mundo. None nĩ ẽ qͥse absc̃dat acalore eiꝰ
illi a utẽ traducentes a toto ad partẽ a corpore
aduulnꝰ auita ad p̃cisionẽ qͥd passuri sunt
fecciones dicit : atq utinã corporales & non
spiritales. Sanguis enĩ decarne exiens :
uidetur & horret᷑. Quis uidet sangiunẽ
cordis in rebaptitato : ille mortes aliosoculos quer̃
quã quã & deistis mortib uisibilib: ñ qͥe scant arna¬

Expanded text:
Illis antem quid? Tu vero, Deus deduces eos in puteum corruptionis. Puteus corruptionis, tenebrae sunt submersionis. Deduces eos, inquit, in puteum corruptionis: quia caecus caecum ducens, ambo in foveam cadunt . Deducit illos Deus in puteum corruptionis, non quod ipse sit auctor culpae ipsorum, sed quod ipse sit judex iniquitatum eorum. Tradidit enim eos Deus in concupiscentias coramaverunt enim tenebras, et non lucem; dilexerunt caecitatem, et non visionem. Nam ecce Dominus Jesus eluxit universo mundo; cantent in unitate cum toto mundo: Non enim est qui se abscondat a calore illius . Illi autem traducentes se a toto ad partem, a corpore ad vulnus, a vita ad praecisionem, quid passuri sunt,r interfectiones dicit; atque utinam corporales, et non spirituales! Sanguis enim de carne exiens, videtur et horretur: quis videt sanguinem cordis in rebaptizato? Illae mortes alios oculos quaerunt. Quanquam et de istis mortibus visibilibus non quiescant arma
Abbreviated transcription (Latin):
Merito cadunt: inputtũ corruptionis. Iuid
enĩ ait : ꝓficient inpeius: ñ tam̃ diu. Nã paulo
ante dix̃ sed ultra ñ ꝓficient. hocẽ ñ dimidiabt̃
diessuos. Sequat᷑ apłs: & dicat quare. Dem̃tia
eñ eorũ manifesta erit om̃ib: sic̃ & illorum fuit.
ñ dimidiabunt diessuos: ql in hominesꝑauer̃
Ego autẽ adieb tẽporalib: ꝑueni ad diem ȩ̃nũ :¬

Expanded text:
um corruptionis. Quid ergo ait? Proficient in pejus; non tamen diu. Nam paulo ante dixit, Sed ultra non proficient: hoc est, non dimidiabunt dies suos. Sequatur Apostolus, et dicat quare: Dementia enim eorum manifesta erit omnibus, sicut et illorum fuit .non dimidiabunt dies suos, quia in homine speraverunt. Ego autem a diebus temporalibus perveni ad diem
Abbreviated transcription (Latin):
in lucẽ excludat apłs. O portet in qt & hereses
eẽ. ut ꝓbati manifestifiant int̃uos. Quid ẽ ꝓ
bati : ꝓbatiargento. ꝓbati eloquo. Quid est
manifesti fiant: excludant᷑ Iuare hoc ꝓpter
hereticos: Quid ẽ ꝓpt̃ hereticos ꝓpt̃ c̃gre¬
gationẽ taurorũ int̃uaccas popłorũ Sic ergo

Expanded text:
cem excludat Apostolus: Oportet, inquit, et haereses esse, ut probati manifesti fiant inter vos . Quid est, probati? Probati argento, probati eloquio. Quid est, manifesti fiant? Excludantur. Quare hoc? Propter haereticos. Quid est, propter haereticos? Propter congregationem taurorum inter vaccas pop
Abbreviated transcription (Latin):
Proinde tanquã ipse petrus. postillã duritiã sic̃ pu¬
es: nondũ intelligis secreta uerborũ: Forte aibi
panis latet : & adhuc lacit nutriendusos. Noli irasci
uberib ipsatẽ idoneũ reddant adm̃sã: cui mͦminꝰ
idoneuses. Ecce ꝑdiuisonẽ hereticorũ: multa
dura mollita s̃: Sermones illius duri mollitis̃
audientiũ ab instantib: oportune &importune
illis sermonib: illis uerbis tanquã sagatis cor¬
ipsis iacula. Sedtu nondũ forte idoneus es: qͥ
armeris hisiaculis. & nondũ t eluxit qđ in ser¬
mone forte obscurũ ẽ. & durũ. Iacta in dnm
curã tuã.: &ipsete enutriet. Indnm̃ iacta
Lece uiste iactare in dño. nemose sub ponat ꝓ
dño lacta in dño. curã tuã. Uidete quẽ admodũ

Expanded text:
Proinde, tanquam ipse Petrus post illos duritia, sicut puProinde, tanquam ipse Petrus post illos duritia, sicut pues, nondum intelligis secreta verborum: forte tibi panis latet, et adhuc lacte nutriendus es ; noli irasci uberibus, ipsa te idoneum reddent ad mensam, cui modo minus idoneus es. Ecce per divisionem haereticorum multa dura mollita sunt: sermones illius duri molliti suaudientium ab instantibus opportune et importune; illis sermonibus, illis verbis tanquam sagittis, coripsi sunt jacula. Sed tu nondum forte idoneus es qui armeris his jaculis, et nondum tibi eluxit quod in sermone forte obscurum est et durum; Jacta in Dominum curam tuam, et ipse te enutriet. In Dominum jacta te. Ecce vis te jactare in Dominum, nemo se supponat pro Domino. Jacta in Dominum curam tuam. Vide qu
Abbreviated transcription (Latin):
Mollitis sermones eiꝰ suꝑoleũ : & ipsis iacula
Quȩdã enĩ inscripturis dura uidebant̃ cũ obs¬
cura cent. exposita. emollita st̃ Nã & pͥma
heresis indiscipłis xp̃i. uelut aduritia sermonis
ipsius facta ẽ. Cũ eñi diceret nisi qͥs manducaue¬
rit carnẽ meã & biberit sanguinẽ meũ. ñ habe¬
bit uitã in se. illi ñ intelligentes. dixer̃ ad inui
cẽ Durus. ẽ. hic sermo Quispotest eũ audire :
dicentesqr durus ÷ hic sermo: separauer̃se
abillo remansit cũ aliis xͦiͦi. Cũ ei suggessis¬
sent illos insermone eiꝰ eẽ scandalitatos nũqͥd
habes. Ad quẽ ibimꝰ: intendite obsecramꝰ uos :¬
& paruuli discite pietatẽ . Nũ qͥd iã petrus
intelligebat secrecũ sermonis illius dñi: non¬
dũ intelligebat : sed bona. eẽ uerba quȩ non
intelligebat: pie credebat. Ergo sidurus est
sermo & nondũ intellectus ẽ: durussit impio
libi autẽ pietate molliatur. qr quandoq sol¬
uetur & fiectibioleũ &isq adossa penitrabit.

Expanded text:
Molliti sunt sermones ejus super oleum, et ipsi sunt jacula. Quaedam enim in Scripturis dura videbantur, cum obscura essent; exposita mollita sunt. Nam et prima haeresis in discipulis Christi velut a duritia sermonis ipsius facta est. Cum enim diceret, Nisi quis manducaverit carnem meam, et biberit sanguinem meum, non habebcem, Durus est hic sermo, quis potest eum audire? Dicentes quia durus est sermo hic; separaverunt se ab illo: remansit cum aliis duodecim. Cum ei suggessissent illos in sermone ejus fuisse scandalizatos, Numquid habes, ad quem ibimus Intendite, obsecramus vos, et parvuli discite pietatem: Numquid jam Petrus intelligebat secretum illius sermonis Domini? Nondum intelligebat; sed bona esse verba quae non intelligebat, pie credebat. Ergo si durus est sermo, et nondum intellectus est, durus sit impio, tibi autem pietate molliatur: quia quandoque solvetur, et fiet tibi oleum, et usque ad ossa penetrabit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ cotũorbẽ teirũ paucast̃ grana: multȩs paleȩ.
Q uidergo ait :inpalea mecũ erant. intritcoñ erant
mecũ & ꝓpinquat : palea tritico. Oeuno semine
exit. in uno agro radicat᷑ uni pluuia nutritur.
eundẽ messorẽ patitur. eandẽ tricurationẽ sufti¬
net . eand ẽ uentilationẽ expectt. non inunum
horreũ intrat. Im̃ in.multis erant mecũ: exau¬

Expanded text:
per totum orbem terrarum pauca sunt grana, multae sunt paleae. per totum orbem terrarum pauca sunt grana, multae sunt paleae. Quid ergo ait? In palea mecum erant, in tritico non mecum erant: et propinquat palea tritico, de uno semine exit, in uno agro radicatur, una pluvia nutritur, eumdem messorem patitur, eamdem triturationem sustinet, eamdem ventilationem exspectat, non in unum horreum intrat. Quoniam in multis erant mecum.
Abbreviated transcription (Latin):
erant in eomecũ ł uangłm utriq legebamꝰ. erant
meomecũ. festi martirũ celebrabamꝰ : erant ibi
mecũ. Paschȩ sollẽpnitatẽ frequentabamꝰ. erant
ibimecũ Sed no nom̃ino mecũ inschismate ñ mecũ :
inheresi ñmecũ Inmultis mecũ. inpaucis ñnecũ.
Sedinhis paucis in qͥb ñ mecũ. noneis ꝓsint multa.
in qͥb mecũ & enĩ fr̃s uidete : quã multa en arrauit
apłs paulus. Vnũ dix̃ si de fuerit frustrasunt
illa Silinguis hominũ loquar & angłorũ ait
si habeã omnẽ ꝓphetiã. &omnẽ fidẽ. &omnem:
scientiã. simontes trans ferã si distribuã om̃ia
mea pauꝑib. sitradã corpꝰmeũ ut ardeat. quã
multa enumerauit. His om̃ib multis si de sit
una caritas: illa numero pluras̃ hȩ pondere
ma iorẽ. Ergo in om̃ib: sacram̃tis mecũ inuna
caritate ñ mecũ. inmultis erant mecũ. Rursus
aliomͦ : qm̃ in multis erant mecũ . Quise separa uer
ame. mecũ erant : non in paucis sed in multis . enĩ

Expanded text:
erant mecum; Evangelium utrique legebamus, erant in eo mecum; festa martyrum celebrabamus, erant ibi mecum; Paschae solemnitatem frequentabamus, erant ibi mecum. Sed non omnino mecum: in schismate non mecum, in haeresi non mecum. In multis mecum, in paucis non mecum. Sed in his paucis in quibus non mecum, non eis prosunt multa in quibus mecum. Etenim, fratres, videte quam multa enarravit apostolus Paulus: unum dixit; si defuerit, frustra sunt illa. Si linguis hominum loquar et Angelorum, ait, si habeam omnem prophetiam et omnem fidem, et omnem scientiam, si montes transferam, si distribuam omnia mea pauperibus, si tradam corpus meum ita ut ardeat. Quam multa enumeravit! His omnibus multis desit una charitas: illa numero plura sunt, haec pondere major est . Ergo in omnibus Sacramentis mecum, in una charitate non mecum: In multis erant mecum. Rursus alio modo, Quoniam in multis erant mecum, qui se separaverunt a me, mecum erant, non in paucis, sed in multis. Etenim
Abbreviated transcription (Latin):
indĩpnationẽ Nolit blandiri uerb̵tiis ñ sequaris
ducẽ cȩcũ. Cȩxusaucẽ cȩcũ ducens. simul in foueĩ
die Parentesinei qđ fuer̃ : hoc &ego. Nontimes
dñ. Datimorẽ dĩ. cogitit qr ista om̃ia uera sunc
quȩ leguntur qr ẽ fides xp̃ique filliñ potest.

Expanded text:
ionem, noli tibi blandiri verbis tuis, non sequaris caecum ducem; caecus autem caecum ducens, simul in foveam die; parentes mei quod fuerunt, hoc et ego. Non times Deum. Da timorem Dei: cogitet quia ista omnia vera sunt quae leguntur, quia est fides Christi quae falli non pote
Abbreviated transcription (Latin):
sensionẽ paratos sedoccasi onẽ ñ inuenientes: ipsa ẽ.
palea dm̃cȩ areȩ Hinc illos paucos suꝑbiȩuentus
excussit. totapalea ñ uolabit. nisi cũille inulamo
uentilabit. Sed nos qͥd misicũ stocantemꝰ cũisto
oremꝰ cũisto plangamꝰ & dicamꝰ sacuri : Redimet
inpaccanimã meã Contra illos qͥ non amant pacẽ :
in paceredimet animã meã. Quia cũis qͥoderant
pacẽ: erã pacificꝰ Redimet in paceanimãmeam :
abhis qͥapꝓpinquant mͥ. Nã abhis qͥlonges̃ a me. fi¬
cilis causa ẽ. Nonme tãcito fallit qͥdicit. ueniido¬
lũ adora multũ ame longeẽ : Xp̃ianꝰ es : xp̃ianꝰ¬

Expanded text:
sensionem paratos, sed occasionem non invenientes, ipsa est sensionem paratos, sed occasionem non invenientes, ipsa est palea dominicae areae . Hinc illos paucos superbiae ventus excussit: tota palea non volabit, nisi cum ille in ultimo ventilabit. Sed nos quid, nisi cum isto cantemus, cum isto oremus, cum isto plangamus et dicamus securi: Redimet in pace animam meam? Contra illos qui non amant pacem, In pace redimet animam meam: quia cum his qui oderunt pacem, eram pacificus . Redimet in pace animam meam, ab his qui appropinquant mihi. Nam ab illis qui longe sunt a me, facilis causa est: non me tam cito fallit qui dicit, Veni, idolum adora: multum a me longe est. Christian
Abbreviated transcription (Latin):
ridie enarrabo & annuntiabo & exaudiet uocẽ meã
E uanglitatii. nolitaceretu qđ accepisti. Uesꝑedep̃
teritis. mane defuturis. meridie desẽpit̾nis
Ideo adid qđ ait in meridie. ꝑtinet qđ exaudit᷑ uox
eiꝰ tinis enĩ inmeridicestsedunde ñ declinat̃ inocca¬
sũ in meridie enĩ lux excelsa ẽ. splendor sapientiȩ
feruor dilectionis. Uesꝑe & mane & meridie.
Vespedñs incruce. mane in resurrectione. meridie
in ascensione. Enarro uesꝑe pacientiã morientis.
annuntio maneuitã resurgentis. orabo ut exau¬
diat meridie sedens addexterã patris. Exaudiet
uocẽ meã : qͥint̃pellat ꝓ nob̵. Quantahuiꝰ securitas.
quanta c̃solatio. quanta refectio. apusillanimitate
ipsa congregatione parietũ horũ uidetis turbu¬
lentos suꝑbos: sua querentes. elatos. ñ habentis telũ
dĩ. castũ sanũ. qͥetũ. sed multũ sibi tribuentes addis¬

Expanded text:
ridie, enarrabo, et annuntiabo, et exaudiet vocem meam. Evangeliza tu, noli tacere tu quod accepisti, vespere, de praeteritis; mane, de futuris; meridie, de sempiternis. Ideo ad id quod ait, vespere, pertinet quod enarrat:ridie, enarrabo, et annuntiabo, et exaudiet vocem meam. ejus. Finis enim in meridie est, sed unde non declinatur in occasum. In meridie enim lux excelsa est, splendor sapientiae, fervor dilectionis. Vespere, et mane, et meridie. Vespere Dominus in cruce, mane in resurrectione, meridie in ascensione: enarro vespere patientiam morientis, annuntio mane vitam resurgentis, orabo ut exaudiat meridie sedens ad dexteram Patris; exaudiet vocem meam qui interpellat pro nobis . Quanta hujus securitas, quanta consolatio, quanta refectio a pusillanimitate ipsa congregatione parietum horum videtis turbulentos, superbos, sua quaerentes, elatos, non habentes zelum Dei castum, sanum, quietum, sed multum sibi tribuentes; ad dis
Abbreviated transcription (Latin):
qđ pmissũ : testam̃tũ in semine tuo benedicentur
om̃s gentes tu qͥdimis isti unitatẽ om̃iũgentium
& in parte romansisti: polluisti testam̃tũeiꝰ. Iđ abi
ergo ad hoc contingit ut ext̃mineris ut abheredi¬
ttite separeris : deim dic̃st. Adtendeenĩ qdse qͣtur¬

Expanded text:
quod promissum est testamentum? In semine tuo benedicentur omnes gentes. Tu qui dimisisti unitatem omnium gentium, et in parte remansisti, polluisti testamentum ejus. Quod tibi ergo contigit, ut exterminareris, ut ab haereditate separareris, de ira Dei est. A
Abbreviated transcription (Latin):
paruulus iactare curã suã indño: &occurrit
nescio quis & dicit. ego excipio. Tanquã naui fluo¬
tuanti occurrit : & dicit ego excipio Responde
& ipsete enutriet. &uide qr portus ce excipit :
ñ dabit in ȩt̃nũ fluctuationẽ iusto. Uideris
fluctuari in mariisto sed excipitit̃ portꝰ. lutan¬
tũ ante quã intresinportũ : ab anchora noli
abrũpi. Fluctuat nauis in anchoris: sed non
longe a t̾ra ꝓicit᷑ Nec in ȩt̃nũ fluctuabit :
& siadtẽpꝰ fluctuat. Et enĩ ad fluctuationem
ꝑtinent : uerba superiora. Contristatussum
in exercitatione mea : & conturbatussũ. Ex pec¬
tabã eũ qͥsaluũ me facerit: apusillanmitate

Expanded text:
parvulus jactare curam suam in Dominum, et occurrit nescio quis, et dicit: Ego excipio. Tanquam navi fluctuanti occurrit, et dicit: Ego excipio. Responde et ipse te enutriet. Et vide quia portus te excipit: Non dabit in aeternum fluctuationem justo. Videris fluctuare in mari isto, sed excipit te portus. Tu tantum antequam intres in portum, ab anchora noli abrumpi. Fluctuat navis in anchoris, sed non longe a terra projicitur; nec in aeternum fluctuabit, etsi ad tempus fluctuat. Etenim ad fluctuationem pertinent verba superiora: Contristatus sum in exercitatione mea, et conturbatus sum. Exspectabam eum qui me salvum faceret a pusilla
Abbreviated transcription (Latin):
fremebant forinsetꝰ iudȩi: intrinsecꝰ discipłs trade¬
bat. Sȩuit ergo tẽpestas: sedille saluos facit apu¬
sillammitate & tẽpestate. Forte nauis tua ideo
turbat̃: qr ille inte dormit. Seuiebat mare.
turbabat᷑ nauicula inqͣdiscipłinauigabant :¬
xp̃c̃ autẽ dormiebat. Tandẽ aliqͣndo uisũ ẽ illis:
qr int̃illos dormiebat. uentorũ imꝑator & cre
turbatur cortuũ : qr exciditabi inquẽ credideris.

Expanded text:
Fremebant forinsecus Judaei, intrinsecus discipulus tradeFremebant forinsecus Judaei, intrinsecus discipulus tradebat. Saevit ergo tempestas, sed ille salvos facit a pusillanimitate et tempestate. Forte navis tua ideo turbatur, quia ille in te dormit. Saeviebat mare, turbabatur navicula in qua discipuli navigabant, Christus autem dormiebat: tandem aliquando visum est illis quia inter illos dormiebat ventorum imperator et creaturbatur cor tuum, quia excidit tibi in quem credideris:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ hominib uiuis Ad tende potiꝰ c̃solatorẽ illum
dm̃. regẽ imꝑatorẽ & creatorẽ nrm̃. creatũ etiam
int̃nos Adtende qr duo decĩ suis miscuit unum:
entiã suã: ibialiqͣntũ desertũ inuenerat ubireqͥ¬
esceret. Sed illa dilectio: conturbabat eum.
Solus erat in conscientia : sed non solus in caritate.
Intꝰ consolabat conscientia : sed forinsetꝰ tribula¬
tiones non relinquebant. Itaq in seqͥetꝰ. ex aliis
pendens conturbaret᷑ adhuc. qͥd ait: expectabã
eũ qͥsaluũ mefaceret. apusillanimitate & tẽpes¬
tate. Mareẽ. tẽpestas ẽ. nihiltͥ restat. nisi excla¬
mare Dñe pereo Porrigat manũ ille qͥfluctus
calcat intrepidus. subleuat᷑ trepidationẽ tuã.
firmet in se securitatẽ tuã. Allo qͣt᷑ trintꝰ: & dicattͥ.
Mẽad tende: qͥd ꝑtulerim frẽmmalũ forte pateris :
aut in imicũ forinsecꝰ pateris . Quos non passussũ

Expanded text:
in hominibus vivis. Attende potius consolatorem illumin hominibus vivis. Attende potius consolatorem illum regem, imperatorem et creatorem nostrum, creatum etiam inter nos: attende quia duodecim suis miscuit unum qentiam suam, ibi aliquantum desertum invenerit ubi requiesceret. Sed illa dilectio conturbat eum: solus erat in conscientia, sed non solus in charitate; intus consolabatur conscientia, sed forinsecus tribulationes non relinquebant. Itaque in se quietus, ex aliis pendens, cum conturbaretur adhuc, quid ait? Exspectabam eum qui me salvum faceret a pusillanimitate et tempestate. Mare est, tempestas est: nihil tibi restat nisi exclamare, Domine, pereo . Porrigat manum ille qui fluctus calcat intrepidus, sublevet trepidationem tuam, firmet in se securitatem tuam, alloquatur te intus, et dicat tibi: Me attende, quid pertulerim: fratrem malum forte pateris, aut inimicum forinsecus pateris; quos non passus sum?
Abbreviated transcription (Latin):
iracundia. & turbaret oculũ tuũ: non inqͥt
ut in imicũ eũ existĩmecis. sed corripite ut frõm.
ut erubescat . A qͦ indixit sẽparationẽ n on p̃ci¬
dit dilectionẽ. Uuit ille oculus: uiuit uitatua.
Eteñ a missadilectione morstua : hancille amit¬
tero timuit qͥdix̃ mecꝰ morti scecidit suꝑme.
Itaq nea mitã dilectionisuitã qͥsdabit mpen¬
nas sic̃ colũbȩ & uo labo & reqͥescã q̃uoituruses:¬
quo uo laturus : ubi reqͥeturus : Ecce clongaui
fugiens & mansi indeserto. Inquo deserto:
ubicũq fueris: congregabunt secȩteri. De¬
sertũ tecũ petent: affactabunt uitã tuam.
Turepllere non potes societatẽ fr̃m miscent᷑
tibietiã mali : adhuct exercitito debetur
Ecceelongaui fugiens : & mansi in deserto inquo
deserto : forte in conscientia. quonullus hominum
intrat: ubi nemotecũ ÷ ubitu a&ds̃ es Nãs undeserto
in aliquoloco. qͥd facies de congregantib se: non enĩ
agenere humano separatꝰ eẽ poteris : quandiu

Expanded text:
iracundia, et turbaret oculum tuum, Non, inquit, ut inimicum eum existimetis, sed corripite ut fratrem, ut erubescat . A quo indixit separationem, non praecidit dilectionem. Vivit ille oculus, vivit vita tua. Etenim amissa dilectio, mors tua. Hanc ille amittere timuit qui dixit: Metus mortis cecidit super me. Itaque ne amittam dilectionis vitam, quis dabit mihi pennas sicquo volaturus? ubi requieturus? Ecce elongavi fugiens, et mansi in deserto. In quo deserto? Ubicumque fueris, congregabunt se caeteri, desertum tecum petent, affectabunt vitam tuam, tu repellere non potes societatem fratrum: miscentur tibi etiam mali; adhuc tibi exercitatio debetur. Ecce elongavi fugiens, et mansi in deserto. In quo deserto? Si forte in conscientia, quo nullus hominum intrat, ubi nemo tecum est, ubi tu et Deus es. Nam si in deserto, in aliquo loco, quid facies de congregantibus se? Non enim a genere humano separatus esse poteris, quamdiu
Abbreviated transcription (Latin):
N on em̃ est illis cõmutatio. Deillis dico: qͥb. nẽ. cõ¬
mutatio. Houerat aliquos ꝑseueraturos. & in
ꝑseueratione neqͥtiȩ suȩ morituros. Videmꝰ
enĩ eos. & nonẽ ilis cõmutatio. Quisic moriun¬
t̃ in ipsa ꝑuersitate im pso schismate. nonẽ illis
cõmutatio: humiliabit illos ds̃. Humiliabit
illos indã pnatione : qr erectis̃ in dissensione.
N onẽ illis cõmutatio. q ñmutant in meli. sedin
peius. neccũ hic s̃ nec inresurrectione. Om̃sem̃¬

Expanded text:
n enim est illis commutatio: de illis dico, quibus non est commutatio. Noverat aliquos perseveraturos, et in perseveratione suae nequitiae morituros. Videmus enim eos, et non est illis commutatio: qui sic moriuntur in ipsa perversitate, in ipso schismate, non est illis commutatio. Humiliabit illos Deus, humiliabit illos in damnatione, quia erecti sunt in dissensione. Non est illis commutatio, quia non mutantur in melius, sed in pejus
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ ut diligatmimicos: affatus ẽ tedio multo¬
rũ in micitiis: multorũ rabie circũlatratus.
& quadã humana infirmitate succubuit. Uidit
seiã incipere penetrari mala ꝑsuasi one diabo¬
lica : ut odiũ induat aduersus inimicos. Reluc¬
tansodio. ut ꝑficeret dilectionẽ. inipsa pugna
&uͥ cta turbatus est. Tusenĩ uox. ẽ. & malio
psalmo Turbatus ẽ. p̃ira: oculusm̃s. Et qͥdibi
seqͥt̃ inueteraui iom̃ib: in imicismeis. Uelut
tẽpestate & fluctb mergicȩperat: sic̃petrus:
de cordeauferri ñ poterat in imicidileccio:
qͥ pendens incruce dicebat. pat̃ ignosce illis.
quia nescunt qͥd facuint. & petrus uoluit
ambulare. Ille tanquã capt̃. petriis tanquã
corpꝰ qr suꝑ hanc petrã in qͥt ȩdificabo eccłam
meã lussus ẽ. ambulare : & ambulabat grã

Expanded text:
tionem ut diligat inimicos, affectus est taedio, multotionem ut diligat inimicos, affectus est taedio, multorum inimicitiis, multorum rabie circumlatratus, et quadam humana infirmitate succubuit. Vidit se jam incipere penetrari mala persuasione diabolica, ut odium inducat adversum inimicos: reluctans odio ut perficeret ipsam dilectionem, in ipsa pugna et lucta turbatus est. Ejus enim vox est et in alio psalmo: Turbatus est prae ira oculus meus. Et quid ibi sequitur? Inveteravi in omnibus inimicis meis . Veluti in tempestate et fluctibus mergi coeperat, sicut Petrus . de corde auferri non poterat inimici dilectio: qui pendens in cruce dicebat, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Et Petrus voluit ambulare. Ille tanquam caput, Petrus tanquam corpus: quia super hanc petram, inquit, aedificabo Ecclesiam meam. Jussus est ambul
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃ pateris qd p̃stitisti : suille habet inimicum
qͥei tanta p̃sticit. & facit solẽ suũ oriri su ꝑbonos
& malos & pluic suꝑiustos & iniustos tuqui
necsolẽ potesoriri facere. nec suꝑ terris plue
ergo qm̃ hȩc tibi dilectionis regula figitur:
ut imitans patrẽ diligasinimicũ. diligite
enĩ in qͥt inimicosurõs in hoc p̃cepto qͦ modo
exercereris sinullũ inimicũ patereris:
uides ergo ꝓd eẽ. tibi aliquid & qđ ds̃ parce
malis ꝓsitł ad habendã miscdiã . Iuia & tufont
situbomꝰes ex malo factus esbonꝰ &si ds̃ non par¬
ceret malis. nectu qͥ grãs ageres appareres.
Parcat ergo aliis: qui peꝑait & cibi. Honenĩ cum
transi eris int̃cludenda ẽ. uiapietatis. Vnde
ergo orat iste positꝰ int̾malos qͦrũ inimicitus
exercebat̃ quidait contristatꝰ sũ in exercita¬
tione mea: & concurbatussũ. Cũ extendit dilac¬

Expanded text:
liter pateris, quid praestitisti? Si ille eum habet inimicum liter pateris, quid praestitisti? Si ille eum habet inimicum qui ei tanta praestitit, et facit solem suum oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos; tu qui nec solem potes oriri facere, nec super terras pluerErgo quoniam haec tibi dilectionis regula figitur, ut imitans Patrem diligas inimicum: Diligite enim, inquit, inimicos vestros : in hoc praecepto quomodo exercereris, si nullum inimicum patereris? Vides ergo prodesse tibi aliquid: et quod Deus parcit malis, prosit tibi ad habendam misericordiam; quia et tu forte si bonus es, ex malo factus es bonus; et si Deus non parceret malis, nec tu qui gratias ageres, appareres. Parcat ergo aliis qui pepercit et tibi. Non enim cum transieris, intercludenda est via pietatis. 5. Unde ergo iste orat positus inter malos, quorum inimicitiis exercebatur? quid ait? Contristatus sum in exercitatione mea, et conturbatus sum. Cum extendit dilec
Abbreviated transcription (Latin):
turarũ sententiã : qđ om̃ino inde reditꝰ alicuiꝰ
eorũ sꝑandus nonẽ At uͦdeillis cenebris qͣrũ
illi rectoress̃ non sumꝰ certi: ne forte qͥeranttene¬
brȩ fant lux. Fidelib qͥppe iã factis: dicit apłs
Ecceenĩbreuit̃ auditt . & intelligite. Sibonꝰes: ini¬
micũ non habebis nisimalũ. Porro tibi cabonitatis
regula p̃fixa ẽ: ut imiteris bonitatẽ patris tin
qͥfacit solẽ suũ oriri suꝑbonos & malos. & pluit
suꝑiustos & iniustos Neq enĩ tu habes in imicum:
&ds̃ ñ habet. Tuqdẽ cũ habes inimicũ qͥte cũ crea¬
tus ẽ ille uͦeũ quẽ creauit. in imicosergo dĩma¬
los &iniquos sȩpe inscripturis legimꝰ & parcit
eis ille qͥnonhabet qđilli inputet inimicus.
cui om̃is inimicus ingracus est. Abillo em̃ habet
qͥcqd boni habet: abipsoeñĩ habet miscdiã. qͥc q d
est etiã unde tribulat᷑. Ad hoc etiã tribulatur
nesuꝑbiat. ad hoc tribulac̃. ut humilis agnoscat
excelsu. Tuergo inimico tuo quẽ in tolerabi¬

Expanded text:
omnino inde reditus alicujus eorum sperandus non est. At vero de ipsis tenebris quarum illi rectores sunt, non sumus certi ne forte qui erant tenebrae, fiant lux. Fidelibus quippe jam factis dicit ApostoEcce enim breviter audite, et intelligite. Si bonus es, inimicum non habebis nisi malum. Porro tibi ea regula bonitatis praefixa est, ut imiteris bonitatem Patris tui, qui facit solem suum oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Neque enim tuet Deus non habet. Tu quidem eum habes inimicum qui tecum creatus est; ille vero cum quem creavit. Inimicos ergo Dei malos et iniquos saepe in Scripturis legimus: et parcit eis ille qui non habet quod illi imputet inimicus, cui omnis inimicus ingratus est; ab illo enim habet quidquid boni habet. Ab ipso enim habet misericordiam, quidquid est etiam unde tribulatur. Ad hoc enim tribulatur, ne superbiat; ad hoc tribulatur, ut humilis agnoscat excelsum. Tu ergo inimico tuo, quem intolerabi
Abbreviated transcription (Latin):
Alit̃ qͥppe intelligimꝰ cũ audimꝰ finitus ẽ cib: qͥ
manducabat̃ : &alit̃ intelligimꝰ cũ audimꝰ. finitaẽ.
uestis quȩ texebatur. In utroq audimꝰ finitũ ẽ.
sedeib ut iã noneẽt. uestis ut ꝑfecta eẽt finis
In illo eñꝑficim̃. qr ipsiꝰcapitis m̃bra sumꝰ. & dictꝰ ẽ.
finis legis qr sine illo nemo ꝑficit legẽ. Cũ ergo
audistis inpsalmis infinẽ. multienĩ psalmiita
supͣscriptis̃. non sic urã cogitatio in cõsũptione.
sed in cõsũpmatione. In hyminis in laudib Siue¬
eñi tribulem᷑ & angustiem̃ siue letem̃ & exulte¬
mꝰ ille laudandus ẽ qͥ& intribulationib: erudit
& inletitia conslatur. Laus enĩdĩ a corde &
ore xp̃iani recedere nondebet. Nonut laudet
iꝓsperis & maledicat in aduersis: sed quẽ a d mo¬
dũ psalmꝰ ille p̃scripsit. benedicã dnm̃ i n om̃i
tẽpore. sẽꝑlauseiꝰ inore meo Gaudes: agnosce
patrẽ blandientẽ : Tribularis. agnoscȩ patrẽ

Expanded text:
 cum audimus, Finitus est cibus qui manducabatur; et aliter intelligimus cum audimus, Finita est vestis quae texebatur: in utroque audimus, Finitum est; sed cibus ut jam non esset, vestis ut perfecta esset. Finis nim perficimur, quia ipsius capitis membra sumus. Et dictus est finis Legis, quia sine illo nemo perficit Legem. Cum ergo auditis in Psalmis, In finem, multi enim psalmi ita superscripti sunt, non sit vestra cogitatio in consumptionem, sed in consummationem. 2. In hymnis: in laudibusangustemur, sive laetemur et exsultemus, ille laudandus est, qui et in tribulationibus erudit, et in laetitia consolatur. Laus enim Dei a corde et ore christiani recedere non debet: non ut laudet in prosperis, et maledicat in adversis; sed quemadmodum psalmus ille praescribit, Benedicam Dominum in omni tempore, semper laus ejus in ore meo . Gaudes, agnosce patrem blandientem; tribularis, agnosce patrem
Abbreviated transcription (Latin):
scriptionẽ : ipse titulus ostendat nob̵ popłm
istũ. Scriptus ẽ. enĩ qͥdãtitulus indñica passione :
quando dñscrucifixus est. Erat ibi titulus ins¬
criptꝰ hebraice. grece. & latine : rex udeorũ
Trib: linguis tanquã trib testib titulus apꝓbatꝰ
qr in ore duorũ auttriũ testiũ stabit om̃ eũbũ
Istũ titulũ cũ legissent iudȩi indignatis ae dixer̃

Expanded text:
tulus ostendat nobis populum istum. Scriptus est enim quidam titulus in dominica passione, quando Dominus crucifixus est: erat ibi titulus inscriptus, hebraice, graece, et latine, Rex Judaeorum; tribus linguis tanquam tribus testibus titulus approbatus, quia in ore duorum vel trium testium stabit omne verbum . Istum titulum c
Abbreviated transcription (Latin):
uty̧tuȩ. Quid eñ tͥ ꝓdest qr exigis inurias
quas ꝑtulisti ultio te reficit: ergo demalo
alieno gaudebis : passus esmalũ ignosce
id eomurmuras. hȩc ferre ñ potes c̃tradictionẽ
& iniqͥtatẽ ciuitatis huiꝰ Reqͥesce in his qͥtecũ
intussunt : & noli quȩrere solitudinẽ. Audi
& deipsis quȩdicat. Qm̃ simnimicꝰ ms̃ expbras¬
sec m. Et qdẽ suꝑius c̃turbatꝰ erat in exerci¬
tatione sua ciuoce inimici &a tribulatione
peccatoris. Forte mnilla cuntate positꝰ suꝑba
illa erigente turrẽ. quȩ sũ mersa ẽ. ut diui¬
derent̃ eorũ linguȩ. Adttnde intꝰqͥd gemat :¬

Expanded text:
tuae. Quid enim tibi prodest, quia exigis injurias quas pertulisti? Ultio te reficit? Ergo de malo alieno gaubebis? Passus es malum, ignosce; ideo murmuras, haec ferre non potes, contradictionem et iniquitatem civitatis hujus. Requiesce in his qui tecum intus sunt, et noli quaerere solitudinem. Audi et de ipsis quid dicat, Quoniam si inimicus exprobrasset mihi. Et quidem superius conturbatus erat in exercitatione sua a voce inimici et a tribulatione peccatoris, forte in illa civitate positus, superba illa erigente turrem quae submersa est ut dividerentur eorum linguae : attende intus quid gemat p
Abbreviated transcription (Latin):
da nob hodie. Venies ad dimitte nob̵ debita nr̃a :
sic & nos dimictimꝰ debitorib nr̃is. Uel inciui¬
tate illa mala. habundent usurȩ istȩ. non in¬
trent pariete sisto subi pectꝰ tunditur. Iuid
facies: quo ibis : tu& ille uersus. in medio estis
Preces tibi cõposuit celestis uris peritus:
quinouerat qͥ dibiageritur. Ait cibi aliter
mnon impetrabis. Añi eni dico uob̵ r sidimise¬
ritis peccata hominib dimittent᷑ uobis. Siaat̃

Expanded text:
da nobis hodie. Venies ad, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Vel in civitate illa mala abundent usurae istae, non intrent parietes istos ubi pectus tunditur. Quid facies, quia ibi tu et ille versus in medio estis? Preces tibi composuit coelestis jurisperitus: qui noverat quid ibi ageretur, ait tibi, Aliter non impetrabis. Amen enim dico vobis, quia si dimiseritis p
Abbreviated transcription (Latin):
baptitatores. Nec deipsa unitate xp̃i enucleate¬
dicta erant. quȩdicta s: nisi postea quã sẽparatio
rant hȩc tractare atq dissoluere: neperirent
infirmi sollicitati quȩstionib impiorũ. sermo¬
nib & disputationib: suis. obscura legis inpu
uultꝰ eiꝰ & nob ad intelligendũ apppinqͣuit
alio cõmemorauit : congregatiotaurorum
id ẽ. suꝑborũ cornupetarũ int̃uaccas popło¬
rũ Quas dix̃uaccas: animas seductibiles Vtqͥd
hoc ut excludantur hi idẽ appareant qͥlate¬
bant qͥ probatis argento. Iuid ẽ argento:
eloqͥo dĩ Eloquia dñie loquia casta: argentum

Expanded text:
baptizatores; nec de ipsa unitate baptizatores; nec de ipsa unitate dicta erant quae dicta sunt, nisi postea quam separatio i noverant haec tractare atque dissolvere, ne perirent infirmi, sollicitati quaestionibus, impiorum sermonibus et disputationibus suis, obscura legis deduxvultus ejus: et nobis ad intelligendum appropinquavit alio commemoravit: Congregatio taurorum, id est superborum cornupetarum, inter vaccas populorum. Quas dixit vaccas? Animas seductibiles. Utquid hoc? Ut excludantur hi, id est appareant qui latebant, qui probati sunt argento. Quid est, argento? Eloquio Dei. Eloquia Domini eloquia cast
Abbreviated transcription (Latin):
pectatis quã maiore nota ostendant᷑ heretiei:
Cuiꝰintelligimꝰ. nisicuiꝰ iradiuisi s̃: quomꝰ apꝓpin¬
quauit cor illius : ut intelligamꝰ uoluntatẽ illiꝰ.
Et enĩhereticis asserta ẽ. caholica : &exhisqͥ male
sentiunt ꝓbatis̃ qͥbene sentiunt. Multa enilate¬
mo. Congregatio taurorũ int̃uac caspopłorũ:
ut excludant᷑ hiqͥprobatis argento. Exclu¬
dant᷑ enĩ dix̃ : emineant appareant. Vndedicin¬
t̃ & inarte argentaria exclusores : id ẽ exquadã
confusione massȩ. formȩ exp̃ssores. Ergo
multi qͥoptime poterant scripturas di noscere
& ꝑtractare. latebant in popłodĩ. nec assere¬
bant solutionẽ questionũ difficiliũ. cũ calũnia¬
tor nullus instaret. Nũqͥdenĩ ꝑfrete detrinitate
tractatũ ẽ ante quã obla trarent arriani. Nuqͥd
ꝑfecte depęnitentia traccatũ ẽ. antequã obsistr¬
rent nouatiani : sic non ꝑfecte debaptismate trac¬
tatũ ẽ. antequã contradicerent foris positi. re¬

Expanded text:
pectatis, qua majore nota ostendantur haereticiCujus intelligimus, nisi cujus ira divisi sunt? Quomodo appropinquavit cor illius? Ut intelligamus voluntatem illius. Etenim ex haereticis asserta est Catholica, et ex his qui male sentiunt probati sunt qui bene sentiunt. Multa enim latemo, Congregatio taurorum inter vaccas populorum, ut excludantur hi qui probati sunt argento . Excludantur enim dixit, emineant, appareant. Unde dicuntur et in arte argentaria exclusores, id est, ex quadam confusione massae, formae expressores. Ergo multi qui optime possent Scripturas dignoscere et pertractare, latebant in populo Dei; nec asserebant solutionem quaestionum difficilium cum calumniator nullus instaret. Numquid enim perfecte de Trinitate tractatum est, antequam oblatrarent Ariani? numquid perfecte de poenitentia tractatum est, antequam obsisterent Novatiani? Sic non perfecte de Baptismate tractatum est, antequam contradicerent foris positi re
Abbreviated transcription (Latin):
& reqͥescetis in humilitate mea. Discitt a me inqͥt. qm̃
mitissũ & humilis corde: & inueniet srequiem ani¬
maburĩs. Unde enĩ illilaborant. nisi qa ñ s̃mnites
& humiles corde : dĩ humilis factus . ẽ. erubescat
lus. Uura & dolus non abscondunt᷑ saltẽ qr malas :
sed publice seuiunt. & enĩqͥindomo mali aliqͥd
qđ saltẽ abscondendũerat. Est &alia usura peior
qͣndo ñ dimittis qđ tͥ debet᷑. & turbut̃ oculus in illo
uersuorationis. dimitte nobdebica nrã. Quidem̃
ibi facturuses. qͣndo oraturus. & ad ipsũ uersum
uenturus : uerbũ contumeliosũ audisti. uis exige¬
re dãpnationis suppliciũ. ułtantũ exige qͣntũ
dedisti stneratori. Iniuriarũ pugno ꝑcussus es:
int̃fectionẽ quȩris. usurã malã. Quaiturus es
moratione si reliqueris orationẽ. quaiturus¬

Expanded text:
t requiescetis in humilitate mea. Discite a me, inquit, quia t requiescetis in humilitate mea. Discite a me, inquit, quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris . Unde enim illi laborant, nisi quia non sunt mites et humiles corde? Deus humilis factus est, erubescat lus. Usura et dolus non absconduntur saltem quia mala sunt, sed publice saeviunt. Etenim qui in domo aliquid mali quod saltem abscondendum erat. Est et alia usura pejor, quando non dimittis quod tibi debetur; et turbatur oculus in illo versu orationis, Dimitte nobis debita nostra. Quid enim ibi facturus es, quando oraturus es et ad ipsum versum venturus? Verbum contumeliosum audisti: vis exigere damnationis supplicium. Vel tantum exige quantum dedisti, fenerator injuriarum. Pugno percussus es, interfectionem quaeris. Usura mala. Qua iturus es in orationem? Si reliqueris orationem, qua cir
Abbreviated transcription (Latin):
risunt ciuitatis illiꝰ: muriciuitatis noncre¬
dentis. & contradicentis. Quanꝰ ciu isti muri
stabunt : non sẽꝑstabunt. Circuit arcamu¬
ros iericho: ueniet tẽpꝰ septimo arcȩ circui¬
tũ. ut om̃ smuriciuitatis ñ credentis & contra¬
dicentis cadant. Donec fiat : turbat̃ iste in exer¬
citatione sua łt ꝑferens reliqͥas c̃tradicentiũ:
optat pennas auolationis. optat requiem
deserti. Immoduret int̃contradicentes:
ꝑferat minas bibat obpbria : expectit qͥ eum
saluũ faciat apusillammitate & tẽpestate.
Intueat᷑ capt̃ exemplũ uiȩ suȩ. tranqͥlletur in
sp̃e : & siturbat᷑ inre. Dieac nocte circũdabit
eã suꝑ muroseiꝰ. iniqͥtas & labor in medio eiꝰ.
&intatia. Et ideo labor ibi : qr iniqͥtas ibi
Quia iniustitia ibi: ideo labor ibi Sed audiant
extendentẽ manꝰ. Uenite ad meom̃s qͥlaboratis
Uosclamatis. uos c̃tradicitis. uos conuitiamim: ille
econtra. Venitr ad me om̃s qͥlaboratis in suꝑbia urã :¬

Expanded text:
ri sunt civitatis illius non credentis et contradicentis. Quamdiu isti muri stabunt? Non semper stabunt. Circuit arca muros Jericho: veniet tempus septimo arcae circuitu, ut omnes muri civitatis non credentis et contradicentis cadant . Donec fiat, turbatur iste in exercitatione sua; et perferens reliquias contradicentium, optat pennas avolationis, optat requiem deserti. Imo duret inter contradicentes, perferat minas, bibat opprobria, exspectet qui eum salvum faciat a pusillanimitate et tempestate: intueatur caput, exemplum vitae suae, tranquilletur in spe, etsi turbatur in re. Die ac nocte circumdabit eam super muros ejus iniquitas, et labor in medio ejus et injustitia. Et ideo labor ibi, quia iniquitas ibi: quia injustitia ibi, ideo et labor ibi. Sed audiant extendentem manus: Venite ad me omnes qui laboratis. Vos clamatis, vos contradicitis, vos conviciamini: ille e contra, Venite ad me omnes qui laboratis in superbia vestra, e
Abbreviated transcription (Latin):
in recribuendo : polluer̃ testam̃tũetꝰ lege
testam̃ tũeiꝰ qđ polluer̃. In seminetuo benedicent̃
scĩ donati In ipsore mansit eccła xp̃i : dic saltẽ
ecđa donati. Quare adiungis xp̃i. dequo dic¬
tũ ẽ in semine tuo benedicentur om̃sgences: post
donatũ uis ire : ponex pm & sic recede. Videte
ergo qͥdseqͥtur. Polluer̃ testam̃tũ eiꝰ. Id testam̃tũ:
Abrahȩ dictȩ ̃ꝓmissiones. & seminieiꝰ A pł s dic̃ fr̃s¬

Expanded text:
n retribuendo. 21. Polluerunt testamentum ejus. Lege testamentum quod polluerunt: In semine tuo benedicentur sancti Donati, in ipso remansit Ecclesia Christi. Dic saltem, Ecclesia Donati. Quare adjungis, Christi, de quo dictum est, In semine tuo benedicentur omnes gentes. Post Donatum vis ire? Pone Christum, et sic recede. Videte ergo quid sequitur: Polluerunt testamentum ejus. Quod testamentum? Abrahae dictae sunt promissiones et semini
Abbreviated transcription (Latin):
lor remansit. Quomergo reqescat cormet̃ atalib:
nisi ut dicã qͥsd abitmpennas: sic̃ colũbȩtam̃ non
sic̃ coruo. Colũba a molestis quȩrit a uolationẽ :
sed non amittit dilectionẽ. Colũba enĩ ꝓsigno
dilectionis ponit : & ineagemitꝰ a mat̃ : Nihiltã
amicũ gemitib quã colũba. Die noctuq gemit :
tanquã hic posita ubigem̃dũ ẽ. Quidergo dicit
iste dilector: conuitia hominũ serreñpossũ.
stridunt rabiȩ feruntur. accendunt̃ in iracundia
nia adumbralunt me : ꝓdesse illis ñ possũ. Vtinã
reqͥescã alicubi. separatꝰ ab eis corpore ñ amore :
nein me c̃turbet̃ ipsa dilectio. Verbis meis & col¬
locutionemei. ꝓdesse ñ possũ. orando ꝓeis for¬
sitan ꝓdero. Dicunt ista homines : sedplerũq i ta
ligantur ut uola reñ possint. Fortr enĩ ñligant᷑
uisco : sedligant᷑ officio. Siautẽ ligant̃ cura &
officio & descrere non poss̃ dicant. Obtalbũ

Expanded text:
lor remansit. Quomodo ergo requiescet cor meum a talibus, lor remansit. Quomodo ergo requiescet cor meum a talibus, nisi ut dicam, Quis dabit mihi pennas? sicut columbae tamen, non sicut corvo. Columba a molestiis quaerit avolationem, sed non amittit dilectionem. Columba enim pro signo dilectionis ponitur, et in ea gemitus amatur. Nihil tam amicum gemitibus quam columba: die noctuque gemit, tanquam hic posita ubi gemendum est. Quid ergo dicit iste dilector? Convicia hominum ferre non possum, stridunt, rabie feruntur, accenduntur iracundia, in ira adumbrant me; prodesse illis non possum: utinam requiescam alicubi ab eis separatus corpore, non amore; ne in me conturbetur ipsa dilectio: verbis meis et collocutione mea prodesse non possum, orando pro eis forsitan prodero, Dicunt ista homines, sed plerumque ita ligantur ut volare non possint. Forte enim non ligantur visco, sed ligantur officio. Si autem ligantur cura et officio, et deserere non possunt, dicant: Optabam
Abbreviated transcription (Latin):
&uolabo & reqͥescã: reqͥescet: ubidix duos sensus
Hicesse: aut sic̃ ait apłs dissolui & ẽẽ cũ xp̃o. mulco
em̃ magis obtimũ . &enĩ psequãuis fortis quãuis
magnus quãuis corde robustissimꝰ quã ui sinxp̃o
conturbatꝰ ẽ. &ait. Dec etero nemom molest̾sit.
Tanquã diceret de illo psalmo. tediũ detinuit me
a peccatorib relinquentib: legr̃tuã. Conatur
ergo homo plerũq corrigere homines distortos.
prauos ꝑtinentes qͥdemad curã suã sed in qͥb defi¬
ciat om̃is humanain dustria &iugilantia: corri¬
gere ñ potes: patinecesse. ẽ. Et qͥ corrigi ñ po¬
test cuus .ẽ. autc̃sortio generis humani autple¬
rũq eccłastica cõmumone intus est. Iuid faciess
qͦibis : quote sepirabis ut istañ patiaris : sedesto
loquere exortare. blandire. minare. corripe
feciom̃ia qͥc qd uiriũ habui impendi & ex p̃ssi :
nihil me uideo ꝓfecisse. Om̃is oꝑa insũ ptaẽ : do¬

Expanded text:
et volabo, et requiescam? Requiescet, ubi? Duos dixi sensus et volabo, et requiescam? Requiescet, ubi? Duos dixi sensus hic esse: aut enim magis optimum. Etenim et ipse quamvis fortis, quamvis magnus, quamvis corde robustissimus, quamvis in Chrconturbatus est, et ait: De caetero nemo mihi molestus sit . Tanquam diceret de illo psalmo: Taedium detinuit me a peccatoribus derelinquentibus legem tuam . Conatur ergo homo plerumque corrigere homines distortos, pravos, pertinentes quidem ad curam suam, sed in quibus deficiat omnis humana industria et vigilantia: corrigere non potest, pati necesse est. Et qui corrigi non potest tuus est, aut consortio generis humani, aut plerumque ecclesiastica communione; intus est, quid facies? quo ibis? quo te separabis, ut ista non patiaris? Sed adesto, loquere, exhortare, blandire, minare, corripe. Feci omnia, quidquid virium habui impendi et expressi, nihil me video profecisse; omnis opera insumpta est, do
Abbreviated transcription (Latin):
& illecorpꝰalienũ : tuanimã tuã Metusergo mor¬
& contexer me tenebrȩ. & dixi. Quodit frẽm
suũ intenebris ẽ usqudhuc. Sidilectio lumen ÷
odiũ tenebrȩ. Et qdsibiait in illa infirmitate po¬
sitꝰ &inlla exercitatione c̃turbatꝰ q̃uis dabit mͥ
pennas sic̃ colũbȩ & uo labo & reqescã : auc mortẽ¬
obtabat : aut solitudinẽ desiderabat. Iuandiu
cõmouent oculũ eũ ꝑ turbant lum̃ meũ. appe¬
tunt corincũ. int̾ficiunt animũ meũ. Uellẽ ut
abirẽ sunfirmꝰsũ. ne manendo augeã peccata
peccatis. Aut certe separari paululũ agenert
humano: nepatiat̃ uulnꝰimeũ crebras plagas.
ut sanatũ exercitanom tradat̃ : Fit hoc fr̃s. & sur¬
git plerũq in animo seruidĩ desideriũ soliai¬
sine pennis anpotiꝰ ligatis pennis. Sidesunt. dent᷑:
suas. qͥb uolare ñ poterat. Ligatȩ pennȩ onus
faciunt: Qui sinqͥt dabit mͥ pennas sic̃ colũbȩ

Expanded text:
et ille corpus alienum, tu animam tuam. Metus ergo moret ille corpus alienum, tu animam tuam. Metus ergo moret contexerunt me tenebrae. Et dixi. Qui audit fratrem suum, in tenebris est usque adhuc. Si dilectio lumen est, odium tenebrae . Et quid sibi ait in illa infirmitate positus, et in illa exercitatione turbatus? Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, inem desiderabat. Quamdiu,commovent oculum meum, perturbant lumen meum, appetunt cor meum, interficiunt animam meam. Vellem ut abirem, sed infirmus sum, ne manendo augeam peccata peccatis: aut certe separarer paululum a genere humano, ne patiatur vulnus meum crebras plagas, ut sanatum exercitationi reddatur. Fit hoc, fratres, et surgit plerumque in animo servi Dei desiderium solitusine pennis, an potius ligatis pennis? Si desunt, dentur;suas, quibus volare non poterat. Ligatae pennae onus faciunt. Quis, inquit, dabit mihi pennas sicut columbae,