comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bebat ĩ mandatis a rege:
dicebat omĩa generi regis de¬
ferenda. Constituta autẽ die:
intrabat de hiis heliodorus
ordinaturus. Ilon modica ue¬
ro ꝑ uniũsam ciuitatem erat
trepidatõ. Sacerdotes autẽ
ante altare cum sac̃dotibus
stolis iactauerãt se : et inuo¬
cabant de celo eum qui depo¬
sitis legem posint. ut hiis qͥ
deposuerãt ea salua custodi¬
ret. Iam uero qui inderet sũ¬
mi sacerdotis uultũ : mente
uulnerabatur. facies em̃ et
color immutatus: declarabͣt᷑
int̾num animi dolorem. Cir¬
cumfusa enĩ erat uiro mesti¬
cia quedam.⁊ horror corporis:
per quam manifestus aspici¬
entibus dolor cordis eiꝰ effici¬
ebatur. Alii etiam cõgregati
de domibus confluebãt. pub¬
lica supplicat̾o̾e obsecrantes:
pro eo qd̃ incondemptũ locus
esset uenturus. Accincteq
mulieres ciliciis pectus. per
plateas confluebant: sed et
uirgines que concluse erant:
pro currebant ad omam. Alie
autem ad muros: quedã uero
per fenestras aspiciebãt.Uni¬

Expanded text:
in mandatis a rege dicebat omni genere regiae deferenda constituta autem die intrabat de his Heliodorus ordinaturus non modica vero per universam civitatem erat trepidatio sacerdotes autem ante altare cum sacerdotalibus stolis iactaverunt se et invocabant de caelo eum qui de depositis legem posuit ut his qui deposuerant ea salva custodiret iam vero qui videret summi sacerdotis vultum mente vulnerabatur facies enim et color inmutatus declarabat internum animi dolorem circumfusa enim erat viro maestitia quaedam et horror corporis per quae manifestus aspicientibus dolor cordis eius efficiebatur alii etiam congregati de domibus confluebant publica supplicatione obsecrantes pro eo quod in contemptum locus esset venturus accinctaeque mulieres ciliciis pectus per plateas confluebant sed et virgines quae conclusae erant procurrebant ad Onian aliae autem ad muros quaedam vero per fenestras aspiciebant uni
Abbreviated transcription (Latin):
stuleris a te⁊ non manse¬
rit in tabernaculo tuo ĩ in¬
sticia : tũc leuare poteris
faciem tuam absq macula:
et eris stabilis ⁊ nõ timebis.
miserie quoq obliuisceris:
et quasi aquaꝵ que preterie¬
rũt: non recordaberis. Et qiͣ
meridianus fulgor cõsunrget
tibi aduesperam.⁊ cũ te cõsũp¬
tum putaueris. orieris ut
lucifer: et habebis fiduciam
ꝓposita tͥ spe : et de fossus se¬
cirus dormies. Requiesces.
et non erit qui ext̾reat : ⁊ de
precabũtur faciem tuã plu¬
rimi. Ocł̃i autem impioꝵ de¬
ficient: ⁊ effugium peribit
ab eis: ⁊ spes eoꝵ ab homi¬
natio anme.

Expanded text:
tuleris a te, et non manserit in tabernaculo tuo injustitia. Tum levare poteris faciem tuam absque macula, et eris stabilis et non timebis. Miseriae quoque oblivisceris, et quasi aquarum, quae praeterierunt, recordaberis. Et quasi meridianus fulgor consurget tibi ad vesperam, et cum te consumptum putaveris, orieris ut Lucifer. Et habebis fiduciam proposita tibi spe, et defossus securus dormiens requiesces. Et non erit, qui te exterreat, et precabuntur faciem tuam quamplurimi. Oculi autem impiorum deficient, et effugium peribit ab eis, et spes eorum abominatio animae.
Abbreviated transcription (Latin):
bie. Qd̃ ab alio odis fieri
do facias. Panem tuũ cũ esu¬
rientibus ⁊ egenis comede:
et de uestimentis tins midoᷤ
dege. Panem duu̾ ⁊ uinũ tuũ
suꝑ sepulturam iusti consti¬
tue: et noli ex eo manduca¬
re ⁊ bibere cum peccatoribus.
Consilium semper a sapiẽte
perquire : et omni tempore be¬
nedic deum ⁊ pete ab eo ut ui¬
as tuas dirigat: et omĩa cõ¬
silia tua in ip̃so permanẽat.
Indico etiam tͥ fili mi: dedis¬
se me decem talenta argenti
dum infantulus esses gabe¬
lo in rages ciuitate mẽdoꝵ:
et cyrographum eius apud
me habeo. Et ideo perquire qͦ¬
modo ad eum peruemas: et
recipias ab eo supra memo¬
ratum pondus argenti: ⁊ re¬
stituas ei cyrographum suũ.
Noli timere fili mi: pauperẽ
quidem uitam gerimus: s
multa bona habebimus si ti¬
muerimus deũ.⁊ recesserimꝰ
ab oni peccato: et fecerimus

Expanded text:
. Quod ab alio odis fieri ri facias. Panem tuum cum esurientibus et egenis comede, et de vestimentis tuis nudos tege. Panem tuum et vinum tuum super sepulturam justi constitue, et noli ex eo manducare et bibere cum peccatoribus. Consilium semper a sapiente perquire omni tempore benedic Deum et pete ab eo ut vias tuas dirigat et omnia consilia tua in ipso permaneant indico etiam tibi fili mi dedisse me decem talenta argenti dum infantulus esses Gabelo in Rages civitate Medorum et chirografum eius apud me habeo et ideo perquire quomodo ad eum pervenias et recipias ab eo supra memoratum pondus argenti et restituas ei chirografum suum noli timere fili mi pauperem quidem vitam gerimus sed multa bona habemus si timuerimus Deum et recesserimus ab omni peccato et fecerimus
Abbreviated transcription (Latin):
filius ioiade regi dicẽs. Amẽ.
mei regis. Quomodo fint do¬
minus cum dño meo rege: sic
sit cum salomone.⁊ sublimiꝰ
faciat solium eius : a solio do¬
mini mei regis dauid. Descen¬
dit ergo sadoch sacenlos. ⁊ na¬
than ꝓpħ̃a ⁊ banaias filius io¬
iade: et cherethi.⁊ phelechi: et
imposuerũt salomonẽ super
mulam regis dauid: et addu¬
xerunt eum ĩgion. Sumpsit¬
q sadoch sac̾dos cormi olei de
tabernaculo: et imarit salomo¬
nem ÷ et cecinerũt bucina: et
dixcit omĩs ppłs. Uiuat rexr sa¬
lomon. Et ascendit uniũsa
multitudo post eum: et ppłs
canentiũ tubis.⁊ letantium:
gaudio magno: et in sonuit
terra a clamore eoꝵ¬

Expanded text:
i dicens: Amen: mei regis. Quomodo fuit Dominus cum domino meo rege, sic sit cum Salomone, et sublimius faciat solium ejus a solio domini mei regis David. T. II. Descendit ergo Sadoc sacerdos et Nathan propheta, et Banaias filius Joiadae, et Cherethi, et Phelethi: et imposuerunt Salommulam regis David, et adduxerunt eum in Gihon. Sumpsitque Sadoc sacerdos cornu olei de tabernaculo, et unxit Salomonem: et cecinerunt buccina, et dixit omnis populus: Vivat rex Salomon. Et ascendit universa multitudo post eum, et populus canentium tibiis, et laetantium gaudio magno, et insonuit terra a clamore eo
Abbreviated transcription (Latin):
per dñm dicens. salomon fi¬
lus tuus regnabit post me:
et ip̃e sedebit suꝑ soliũ meũ
ꝓ me: sic faciam hodie. Sum¬
missoq bersabee uultu ĩ ter¬
ram: adorauit regem dicens.
Niuat dñs meus rex dauid
in et̾num. Dixit quoq rex
dauid. uocate mͥ sadoch sac̃̾do¬
tem⁊ nathan ꝓpħam : et bana¬
iam filium ioiade. Qui cum
ingressi fuissent coram rege:
dixrit ad eos. Tollite uob̾cum
seruos dñi ur̃i : et imponite
salomonẽ filium meũ super
mulam meã.⁊ ducite eum ĩ
gion: et ungat eum sadoch
sacerdos.⁊ nathan ꝓph̾a ĩ re¬
t ascendetis post.lc .iii.
eum⁊ uenietis ⁊ sedebit
super soliũ meũ : et ip̃e reg¬
nabit pro me. Illiq precipi¬
am : ut sit dux super isrł.¬

Expanded text:
el, dicens: Salomon filius tuus regnabit post me, et ipse sedebit super solium meum pro me: sic faciam hodie. Summissoque Bethsabee in terram vultu, adoravit regem, dicens: Vivat Dominus meus rex David in aeternum. Dixit quoque rex David: Vocate mihi Sadoc sacerdotem, et Nathan prophetam, et Banaiam filium Joiadae. Qui cum ingressi fuissent coram rege, dixit ad eos: Tollite vobiscum servos domini vestri, et imponite Salomonem filium meum super mulam meam, et ducite eum in Gihon: et ungat eum ibi Sadoc sacerdos, et Nathan propheta in ret ascendetis post eum et veniet et sedebit super solium meum et ipse regnabit pro me illique praecipiam ut sit dux super Isr
Abbreviated transcription (Latin):
ad lxłas septembris legitur et cã¬
Augustus sertus mensis est. et
calidus:⁊ anni medius. In serta¬
etate qua d̾s uenit debemꝰ quidẽ

Expanded text:
das Septembris legitur et canAugustus sextus mensis est et calidus et anni medius. In sexta aetate qua Dominus venit, debemus quide
Abbreviated transcription (Latin):
Dixit aut̾ dñs ad samuhelẽ.
audi uocem ppłi: in omĩbus
que locũtur tibi. Non emĩ te
abiecerũt s me: ne regnem
super eos iuxta omĩa opera
sua que fecerũt. a die qua he¬
duri eos de egypto.usq ad
diem hanc. Sicut dereliquer̾t
me: et seruierũt diis alienis.
sic faciunt etiam tͥ. Nũc ergo
audi uocem eoꝵ. Uerũptamẽ
contestare eos: et p̾dic eis ius
regis: qui regnaturus ẽ super

Expanded text:
nus ad Samuhel audi vocem populi in omnibus quae loquuntur tibi non enim te abiecerunt sed me ne regnem super eos iuxta omnia opera sua quae fecerunt a die qua eduxi eos de Aegypto usque ad diem hanc sicut dereliquerunt me et servierunt diis alienis sic faciunt etiam tibi nunc ergo audi vocem eorum verumtamen contestare eos et praedic eis ius regis qui regnaturus est super
Abbreviated transcription (Latin):
ongregati ergo uniũsi
maiores natu isrł.ue
nerũt ad samuhel in
ramatha. Dixerũtq ei. Eoce tu
senuisti: et filii tui non am¬
bulant ĩuiis tins. Constitue
nobis regem ut nidicet nos:¬

Expanded text:
ongregati ergo universi majores natu Israel, venerunt ad Samuelem in Ramatha, dixeruntque ei: Ecce tu senuisti, et filii tui non ambulant in viis tuis, constitue nobis regem, ut judicet nos
Abbreviated transcription (Latin):
enedrait de
do minus iuirtute su a qui per
te ad inchilum rede git immi¬
cos no stros ut non defici at

Expanded text:
enedixit te Dominus in virtute sua, qui per te ad nihilum 862 redegit inimicos nostros, ut non deficiat
Abbreviated transcription (Latin):
esurrectõ dñi : spes
nr̃a est. Ascensio dñ:
fideliter. si deuote. si sc̃e. si pie
ascensionem dñi celebramꝰ.
ascendamus cum illo. ⁊ sur¬
sum corda habeamus. Ascen¬
deutes aut̾ non extollaneur:
nec de m̾ s quasi de ꝓpͥis me¬
ritis presumamis. Sursum
corda habere debenius: sed
ad dñm. S ursum enĩ corda.
non ad dñm: suꝑbia uocat᷑.
Sursum aut̃ corda ad dñm.
refugiũ uocatur. Uidete fr̃es:
magnũ miraculũ. Altus est
deus. erigis te: et fugit a te.
humilias te: et descendit ad
te. Quare hoc: Quia excelsꝰ
est et humilia respicit : ⁊ al¬
ta a longe cognoscit. Humi¬
lia de ꝓcrimo respicit ut at¬
tollat᷑ : alta id est suꝑba de
longe cognoscit ut depͥmat.
esurrerit eĩ xp̃s:¬

Expanded text:
esurrectio Domini spes nostra est, ascensio Dominfideliter, si devote, si sancte, si pie ascensionem Domini celebramus, ascendamus cum illo, et sursum corda habeamus. Ascendentes autem non extollamur, nec de nostris quasi de propriis meritis praesumamus. Sursum autem corda habere debemus ad Dominum. Sursum enim cor non ad Dominum, superbia vocatur: sursum autem cor ad Dominum, refugium vocatur. Videte, fratres, magnum miraculum: altus est Deus: erigis te, et fugit a te; humilias te, et descendit ad te. Quare hoc? Quia excelsus est, et humilia respicit, et alta de longe cognoscit ; humilia de proximo respicit, ut attollat; alta, id est superba, de longe cognoscit, ut deprimat. Resurrexit enim
Abbreviated transcription (Latin):
ulit rer anulum quo
utebatur de manu:
sua : et dedit eũ amã
filio amadathi de progeme a¬
gag: hosti iudeoꝵ ÷ dixitq ad
eum. Argentũ qd̾ polliceris
tuũ sit : de ppło age qd̾ tͥ pla¬
cet. uocatiq sunt scribe regis.
mense primo isan: tercia de¬
cima die ensdem mensis: et
scriptum est ut iusserat amã.
ad omnes satrapas regis: et
iudices prouinciarũ. diu̾saꝵ¬
q gentium. ut queq gens
legere poterat ⁊ audire ꝓuari¬
etate linguarum. ex nomine
assueri regis: et littere signa¬
te ip̃ius anulo misse sũt per
cursores regis ad uniũsas ꝓ¬
uincias : ut occiderẽt atq dele¬
rent omnes uideos a puero
usq ad senem: parmulos et
mulieres uno die: hoc est t̃cio
decimo mensis duodecimi qui
uocatur adar: et bona eorum
diriperent. Sũma autẽ epi¬
stolarum hec fuit : ut omnes
ꝓuincie scirent.⁊ pararẽt se ad
predictam diem.

Expanded text:
 rex anulum quo utebatur de manu sua et dedit eum Aman filio Amadathi de progenie Agag hosti Iudaeorum dixitque ad eum argentum quod polliceris tuum sit de populo age quod tibi placet vocatique sunmense primo NISAN, tertia decima die ejusdem mensis, et scriptum est, ut jusserat Aman, ad omnes satrapas regis, et judices provinciarum, diversarumque gentium, ut quaeque gens legere poterat, et audire pro varietate linguarum, ex nomine regis Assueri: et litterae signatae ipsius annulo, missae sunt per cursores regis ad universas provincias, ut occiderent atque delerent omnes Judaeos, a puero usque ad senem, parvulos et mulieres, uno die, hoc est, tertio decimo mensis duodecimi qui vocatur ADAR, et bona eorum diriperent. Summa autem epistolarum haec fuit, ut omnes provinciae scirent, et pararent se ad praedictam diem.
Abbreviated transcription (Latin):
omo ad laborem nascitur:
et auis ad uolandũ. Quã¬
obrem ego deprecabor dñm :
et ad deum ponam eloquium
meu̾. Qui facit magna et in¬
scrutabilia : et mirabilia absq
numero. Qui dat pluniã suꝑ
faciem t̾re ÷ et irrigat aqͥs ini¬
u̾sa. Qui pont humiles ĩ sub¬
lime ⁊ merentes erigit sospi¬
tate. Qui dissipat cogitatio¬
nes malignorum ne possent
implere manus eoꝵ qd̃ ce¬
perant. Qui apprehendit sa¬
pientes ĩ astutia eoꝵ: et cõsi¬
lium prauoꝵ dissipat. Per di¬
em ĩ current tenebras : et qͣi ĩ
Porro saluum faciet egenum
agladio oris eoꝵ : et de manu
no spes: iniquitas contrahet

Expanded text:
omo ad laborem nascitur, et avis ad volatum. Quamobrem ego deprecabor Dominum, et ad Deum ponam eloquium meum: Qui facit magna et inscrutabilia, et mirabilia absque numero: Qui dat pluviam super faciem terrae, et irrigat aquis universa: Qui ponit humiles in sublimi, et moerentes erigit sospitate: Qui dissipat cogitationes malignorum, ne possint implere manus eorum quod ceperant. Qui apprehendit sapientes in astutia eorum, et consilium pravorum dissipat: Per diem incurrent tenebras, et quasi in Porro salvum faciet egenum a gladio oris eorum, et de manu no spes: iniquitas autem contrahet
Abbreviated transcription (Latin):
urit iudas. Facile est cõ¬
cludi multos ĩ mania pau¬
corum: et non est differẽtia
in conspectu dei celi liberare ĩ
multis ⁊ in paucis. qr non in
multitudĩe exercitus uictoria
belli: s de celo fortitudo est.
Ip̃i ueniunt ad nos ĩ multi¬
tudine otumaci⁊ superbia.
ut disperdant nos: ut uaores
nras. ⁊ liberos nr̃os: et ut spo¬
lient nos. Nos uero pugnabi¬
mus pro am̃abus nris : ⁊ le¬
gibus nr̃is. Et ip̃e dñs conte¬
ret eos ante faciem nr̃am.
Hos autem ne timueritis eoᷤ
Ut cessauit autem loqui: in¬
siluit in eos subito. Et cõtrit
est seron ⁊ ex̾ritus eius ĩ con¬
spectui ip̃ius : et persequebat᷑
eum indecensum bethoron:
usq in campum: et ceciderũt
ex eis octingenti uiri. Reli¬
qui aut̃ fugerũt in t̾ram phi¬
listiim : et cecidit timor inde
ac fratrum eius. ⁊ formido sr̃
om̃s gentes in circuitu eoꝵ:
et peruemt ad regem nomẽ
enis: ⁊ de preliis iude narra

Expanded text:
it Iudas facile est concludi multos in manus paucorum et non est differentia in conspectu Dei caeli liberare in multis et in paucis quia non in multitudine exercitubelli sed de caelo fortitudo est ipsi veniunt ad nos in multitudine contumaci et superba ut disperdant nos et uxores nostras et filios nostros et ut spolient nos nos vero pugnabimus pro animabus nostris et legibus nostris et ipse Dominus conteret eos ante faciem nostram vos autem ne timueritis eos ut cessavit autem loquens insiluit in eos subito et contritus est Seron et exercitus eius in conspectu ipsius et persequebatur eum in descensu Bethoron usque in campum et ceciderunt ex eis octingenti viri reliqui autem fugerunt in terram Philisthim et cecidit timor Iudae ac fratrum eius et formido super omnes gentes in circuitu eorum et pervenit ad regem nomen eius et de proeliis Iudae n
Abbreviated transcription (Latin):
ram suph: dixit saul
ad puerum suũ qui erat cum
eo. ueni:⁊ reũtamur. Ile for¬
de dimiserit pater meus asi¬
nas: et sollicitus sit pro nob̾.
Qui ait ei. Ecce uir dei incrni¬
tate hac: uir nobilis. omne
qd̾ loquitur. absq ambigni¬
tate uenit. Ilunc ergo enmis
illuc ⁊ si forte indioet nob̃ de
Diaritq sauł: ad puerũ suũ.
foce ibimus. quid feremus
ad inrum: Panis defecit ĩ si¬
tarchiis nr̃is: et sportulam ñ
habemus: ut demus homini
dei: nec quicquam aliud. Rur¬
sum puer respondit saul: et
ait. Ecce inuẽta ẽ in manu m̃a
quarta pars stat̾is argẽti. De¬
mus homini dei: ut indicet
nobis unam nr̃am. Olim in
isrł sic loquebãtur umusqͥsq
uadens consulere deu̾. uenite
et eamus ad uidentem. Qui
enim ꝓpħ̾a dicitur hodie: uo¬
cabatur olim uidens. Lõ
irit saul ad puerũ siũ.

Expanded text:
ram Suph dixit Saul ad puerum suum qui erat cum eo veni et revertamur ne forte dimiserit pater meus asinas et sollicitus sit pro nobis qui ait ei ecce est vir Dei in civitate hac vir nobilis omne quod loquitur absque ambiguitate venit nunc ergo eamus illuc si forte indicet nobis de Dixitque Saul ad puerum suum: Ecce ibimus: quid feremus ad virum? panis defecit in sitarciis nostris: et sportulam non habemus, ut demus homini Dei, nec quicquam aliud. Rursum puer respondit Saul, et ait: Ecce inventa est in manu mea quarta pars stateris argenti, demus nobis viam nostram olim in Israhel sic loquebatur unusquisque vadens consulere Deum venite et eamus ad videntem qui enim propheta dicitur hodie vocabatur olim videns et dixit Saul ad puerum suum
Abbreviated transcription (Latin):
dientes ad aquãm : et dixer̾t
eis. Nlum hie est uidens:Que
respondentes : dixerũt illis.
hic est ecce ante te. Festina
nũc: hodie uenit inciuitatẽ:
quia sacrificium est hodie po¬
puli in excelso. Ingredientes
urbem÷ statim inuemietis eũ
aute quam ascendant eucel¬
sum ad uescendum. Neq enĩ
comesturus est ppłs donͦ ille
ueniat : quia ip̃e benedicit ho¬
stiam: ⁊ de inceps comedunt
qui uocati sũt. Nũc gͦ cõscen¬
dite : quia holie reperietis eñ.
Et ascenderũt in cinitatẽ. Cũq
illi ambularent ĩ medio urbis:
apparuit samuhel egrediens
ante unã diem quam uẽnret
saul dicens. Hac ip̃a q̃ minc
est hora. cras mittam ad de
uirum de t̾ra bẽiamin: ⁊ un¬
ges eum ducem super ppłm
meũ isrł: et saluabit ppłm
meu̾ de mamu philistinorũ:
quia resperi ppłm meu̾.Ue¬
uit emĩ clamor eoꝵ ad me.
Cumq asperiss samuhel sau¬
lem: dñs ait ei. Ecce uir quẽ
dixeram tibi: iste dñabitur
ꝓpło meo. Accessit aut̃ saul

Expanded text:
iendam aquam et dixerunt eis num hic est videns quae respondentes dixerunt illis hic est ecce ante te festina nunc hodie enim venit in civitate quia sacrificium est hodie populo in excelso ingredientes urbem statim invenietis eum antequam ascendat excelsum ad vescendum neque enim comesurus est populus donec ille veniat quia ipse benedicit hostiae et deinceps comedunt qui vocati sunt nunc ergo conscendite quia hodie repperietis eum et ascenderunt in civitatem cumque illi ambularent in medio urbis apparuit Samuhel egrediens ante unam diem quam veniret Saul dicens hac ipsa quae nunc est hora cras mittam ad te virum de terra Beniamin et ungues eum ducem super populum meum Israhel et salvabit populum meum de manu Philisthinorum quia respexi populum meum venit enim claCumque aspexisset Samuel Saulem, Dominus ait ei: Ecce vir quem dixeram tibi, iste dominabitur populo meo. Accessit autem Saul
Abbreviated transcription (Latin):
mas pacificas : et grande con¬
uiuium uniũsis familiis su¬
is. Erat autem salomon rex:¬
regnans super omnẽ isrs: ⁊ hii
principes quos habebat azaria
filius sadoch sacerdos: helioreph
et ahia: filii sesa scribe. Iosa¬
phat filius ahilud: a comenta¬
rius. Banaias filius ioiade:
super ex̃citum. Sadoch autẽ
et abiathar: sacerdotes. Aza
rias filius nathan super eos
lius nathan sac̾dos. amicus
regis. ⁊ haiasar p̃positus domꝰ.
Et adoniram filius abda: suꝑ
tributa. habebat autem salo¬
mon duodecim prefectos suꝑ
omnem isrł: qui prebebant᷑
annonam regi⁊ domui eis.
Persingulos enm menses ĩ
Anno singuli necessaria mi

Expanded text:
uictimas pacificas et grande conuiuium uniuersis famulis suium erat autem rex Salomon regnans super omnem Israhel et hii principes quos habebat Azarias filius Sadoc sacerdos Helioreph et Ahia filii Sesa scribae Iosaphat filius Ahilud a commentariis Banaias filius Ioiadae super exercitum Sadoc autem etrias filius Nathan, super eoslius Nathan sacerdos, amicus regis, et Ahisar praepositus domus, et Adoniram filius Abda super tributa. Habebat autem Salomon duodecim praefectos super omnem Israel, qui praebebant annonam regi et domui ejus: per singulos enim menses in anno, singuli necessaria mi
Abbreviated transcription (Latin):
ed quid agimus de fide
euuangeli scđm mathe¬
um. qui hec discipulis a do¬
mino. non solum cũ iam eẽt
pascha cum discipłis cenatu¬
rus. ĩminẽte passione: uerũ
et ab inicio demĩtiata ẽẽ cõ¬
memorat: ubi primũ nomi¬
tuntur: Quid sibi ergo uult
qd̾ ait. hec aut̃ nob̾ ab mit̾o
non dixi. quia uob̃cum erã:
nisi qr ea que hic dicit de sp̃u
sc̃o qd̾ sit uenturus ad eos. ⁊
testimoniũ perhibiturus.
quãdo mala passuri sunt :
hec eis ab initio non diait qr
cum ip̃is erat: Consolator il
rius. Et id̾o de illo non dire¬
rat abinit̾o quãdo cum illis
erat qui eius presentia salua¬

Expanded text:
ed quid agimus de fide Evangelii secundum Matthaeum, qui haec eis a Domino non solum cum jam esset Pascha cum discipulis coenaturus imminente passione, verum et ab initio denuntiata esse commemorat, ubi primum nomia mittuntur ? Quid sibi ergo vult quod hic ait, Haec autem vobis ab initio non dixi, quia vobiscum eram: nisi quia ea quae hic dsancto, quod sit venturus ad eos, et testimonium perhibiturus, quando illi mala passuri sunt, haec eis ab initio non dixit, quia cum ipsis erat. Consolator ergo rius; et ideo de illo non dixerat ab initio, quando cum illis erat, quia ejus praesentia consola
Abbreviated transcription (Latin):
erat quedam rotunditas uni
facta: ut lut̾ de super possit
imponi. habens celaturas su¬
as et sculpturas uarias ex
tabulatis illis que erant ex
ere.⁊ angulis cherubim: et
leones. ⁊ palmas qͣi insimili¬
tudinem stantis homĩs. ut
non celata sed apposita per cir¬
cuitum uiderẽtur. In hũc mo¬
dum fecit decem bases fusu¬
ra nna⁊ mensura. sculptura¬
q consimili.

Expanded text:
erat quaedam rotunditas uniuerat quaedam rotunditas uniufacta, ut luter desuper posset imponi, habens caelaturas suas et sculpturas varias ex tabulatis illis quae erant ex aere, et in angulis, cherubim, et leones, et palmas, quasi in similitudinem stantis hominis, ut non caelata, sed apposita per circuitum viderentur. In hunc modum fecit decem bases, fusura una, et mensura, sculpturaque consimili.
Abbreviated transcription (Latin):
eneas. quatuor cubitorum
longitudinis bases singłas:
et quatuor cubitoꝵ latitudi¬
nis: et drium cubitoꝵ alti¬
tudinis : et ip̃m opꝰ basiũ
in t̾rasile erat : et sculpture¬
erant inter iuncturas.⁊ int̾
coronulas : et plectas. leone
et boues. ⁊cherubin⁊et ĩ m̃c¬
turis similit̾ de suꝑ. Et suꝑ
leones ⁊ bones quasi lora er
ere dependentia : ⁊ qͣtuor rote
per bases singulas: et ares
erei:et per quatuor partes
quasi humeruli. subder lu¬
terem. fusiles. contͣ se ĩuicẽ
respectantes. Os quoq lute¬
ris intrinsecus erat incapi¬
tis sũmitate: ⁊ qd̃ forĩsecus
apparebat unius cubiti erat.
todum rotundũ. parit̾q ha¬
bebat uũ cubitum ⁊ dimi
columnaꝵ uarie celature
erant. ⁊ media inter colũna
quadrata non rotunda. Qua¬
tuor quoq rote per qͣtuor an
et modioli: omnia fusilia.
Nam ⁊ humeruli illi qͣtuor ꝑ
singulos angulos basis uniꝰ
ex ip̃a basi fũsiles ⁊ conũcti
erant. In sũmitate aut̃ basis.

Expanded text:
atuor cubitorum longitudinis bases singulas, et quatuor cubitorum latitudinis, et trium cubitorum altitudinis. Et ipsum opus basium, interrasile erat: et sculpturae inter juncturas. Et inter coronulas et plectas, leones et boves et cherubim: et in juncturis similiter desuper: et subter leones et boves, quasi lora ex aere dependentia. Et quatuor rotae per bases singulas, et axes aerei: et per quatuor partes quasi humeruli subter luterem fusiles, contra se invicem respectantes. Os quoque luteris intrinsecus erat in capitis summitate: et quod forinsecus apparebat, unius cubiti erat totum rotundum, pariterque habebat unum cubitum et dimidium: arum variae caelaturae erant: et media intercolumnia, quadrata non rotunda. Quatuor quoque rotae, quae per quatuor anget modioli, omnia fusilia. Nam et humeruli illi quatuor per singulos angulos basis unius, ex ipsa basi fusiles et conjuncti erant. In summitate autem basis
Abbreviated transcription (Latin):
une indelliges iusticiam
et indiciuni. ⁊ equitatem.
et omnmem semitam bonã. Si
intrauerit sapientia cortinm.
et scientia anime tue placue¬
rit : ꝯsilium custoliet te: et
prudentia seruabit de: ut eru¬
aris de uia mala.⁊ ab homine
qui peru̾sa loquitur: qui relĩ¬
quunt iter rectum: ⁊ambulãt
per uias tenebrosas: qui letã¬
tur cum male fecerint: et exul¬
tant ĩ rebus pessimis: quorũ
uie perũse: et in fames gressꝰ
coꝵ. Ut eruaris a muliere alie¬
na ⁊ ab extranea que mollit
sermones suos: et relinquit .¬
duoem pubertatis sue:⁊ pacti¬

Expanded text:
unc intelleges iustitiam et iudicium et aequitatem et omnem semitam bonam. si intrauerit sapientia cor tuum et scientia animae tuae placuerit, consilium custodiet te et prudentia seruabit te, ut eruaris de uia mala et ab homine qui peruersa loquitur, qui relinquunt iter rectum et ambulant per uias tenebrosas, qui laetantur, cum malefecerint, et exultant in rebus pessimis, quorum uiae peruersae et infames gressus eorum: ut eruaris a muliere aliena et ab extranea, quae mollit sermones suos et reliquit du
Abbreviated transcription (Latin):
de patre ⁊ filio equaliter
procedit. in effabilis quedam
patris filiiq cõmunio est:
et ideo fortasse sic appellatur:
quia patri⁊ filio potest eadẽ
appellatio conuenire. Ilã hoc
ipse ꝓprie dicitur. qd̾ illi cõ¬
ut nominibꝰ iunctis que se¬
te persona : patri⁊ filio ꝑ oĩa
equalis. coeternus. ⁊ consubstã¬
cialis. Et hec trinitas unꝰ d̾s
tudo. bonitas: omĩpotentiã. ⁊
quioquid ad se substanciale
dicitur. Non ita in relatiuis uo¬
cabulis intelligendũ est. uel

Expanded text:
de Patre et Filio aequaliter procedit, ineffabilis quaedam Patris Filiique communio est. Et ideo fortasse sic appellatur, quia Patri et Filio potest eadem appellatio convenire. Nam hoc ipse proprie dicitur, quod illi comut nominibus junctis, quae sete persona. Patri et Filio per omnia aequalis, coaeternus et consubstantialis. Et haec Trinitas unus est Deus,tudo, bonitas, omnipotentia, et quidquid ad se substantialiter dicitur. Non ita in relativis vocabulis intelligendum est vel
Abbreviated transcription (Latin):
orum : in captiuitatẽ tamen
pofitus. uiam ueritatis nõ
deserut ⁊ ita ut omĩa que ha¬
bere poterat. cotidie concap¬
duis fr̃ibus qui erant ex eiꝰ
genere impertiret. sumq ẽẽt
nimor omibus in tͥbu nepta¬
lim : nichil tamen puerile
gessit mͥ opere. Demq cũ irẽt
omnes ad intulos aureos qͥs
ieroboam fecerat ree isrł: hic
solus fugiebat consortia oĩ

Expanded text:
m, in captivitate tamen positus, viam veritatis non deseruit, ita ut omnia, quae habere poterat, quotidie concaptivis fratribus, qui erant ex ejus genere, impertiret. Cumque esset junior omnibus in tribu Nephthali, nihil tamen puerile gessit in opere. Denique cum irent omnes ad vitulos aureos, quos Jeroboam fecerat rex Israel, hic solus f
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃i saluatoris. nec ĩdig¬
natoe cõmotus. nec scelere
offensus. nec iniuria uolatꝰ:
nudeam deserit. qͥn etiam im¬
memor ĩiurie. memor clemẽ¬
tie: nũc docendo. nũc liberãdo.
nũc sanando: infide plebis
corda demulcet. Et bene sc̃s
luchas uirum a sp̃u neqͥcie
liberatum aute p̾misit: ⁊ sub¬
iunarit femĩe sanitatẽ. Ntrũq¬

Expanded text:
i Salvatoris: nec indignatione commotus, nec scelere offensus, nec injuria violatus Judaeam deserit: quinetiam immemor injuriae, memor clementiae, nunc docendo, nunc liberando, nunc sanando, infidae plebis corda demulcet. Et bene sanctus Lucas virum ab spiritu nequitiae liberatum ante praemisit, et substituit feminae sanitatem. Utrumq
Abbreviated transcription (Latin):
festus nob̃ dies ut̾q d̾s enĩ
resurrexit ÷ ut nob̃ erẽplum
resurrectonis ostenderet. Et
habemus ergo dñin ⁊ saluato
dedit cum penderet ĩ ligno:
collegit qd emit cum sedit ĩ
celo. Cum enĩ om̃es collegerit.
quos utiq per t̾pra colligit:
in finem demporis ueniẽt. qͦ
mõdo scͥptum est. Deus noster¬
manifeste ueniet. Non quẽad¬
modũ primũ uenit occultus:
sed sic̃ dictum est: ueniet ma¬

Expanded text:
Festus nobis dies uterque. Ideo enim resurrexit, ut nobis exemplum resurrectionis ostenderet: et Habemus ergo Dominum et Salvadedit, cum penderet in ligno: colligit quod emit: cum sedet in coelo. Cum enim omnes collegerit, quos utique per tempora colliget, in fine temporis veniet, et quomodo scriptum est, Deus manifestus veniet : non quemadmodum primitus venit occultus, sed sicut dictum est, mani
Abbreviated transcription (Latin):
um pertransiss fines
uenit ad magnos mõ¬
des ange: qui sunt asinistro
cilicie. Ascenditq omĩa castel¬
la eorum : et obtinuit omnẽ
munitõnem. Effregit autem
ciuitatem opinatissimã me
austrum t̾re celeon: et trãsit
euphraten : et uenit ad meso¬
potamiam: et fregit om̃s ciui¬
tates excelsas que erant ibi
a torrente mãbre : usq quo
peruenatur ad mare : et oc¬
cupauit termĩos eius a cili¬
cia usq ad fines iafech: qui
sunt ad austrum.

Expanded text:
ue pertransisset fines venit ad magnos montes Ange, qui sunt a sinistro Ciliciae, ascenditque omnia castella eorum, et obtinuit omnem munitionem. Effregit autem civitatem opinatissimam Melaustrum terrae Cellon. Et transivit Euphratem, et venit in Mesopotamiam: et fregit omnes civitates excelsas, quae erant ibi, a torrente Mambre usquequo perveniatur ad mare: et occupavit terminos ejus, a Cilicia usque ad fines Japheth, qui sunt ad austrum.
Abbreviated transcription (Latin):
accepi librum de manu angłr.
et deuorain illum : et erat in
ore meo tanꝙͣ mel dulce. Et
cum deuorassem eũ : amarica¬
catus est uenter m̃s. Et diãc
est michi calamus similis uͥ¬
ge. Et dictum ẽ michi. Sur¬
ge.⁊ metire templum d̾i.⁊ al
metiaris illud. qm̃ datum ẽ
gentibꝰ: et ciitatẽ scãm calca¬
bunt mensibꝰ quadragĩta du¬
obus: et dabo duobus testibꝰ

Expanded text:
accepi libellum de manu angeli, et devoravi illum: et erat in ore meo tamquam mel dulce et cum devorassem eum amaricatus est venter meus et dicunt est mirgae, et dictum est mihi: Surge, et metire templum Dei, et altmetiaris illud: quoniam datum est gentibus, et civitatem sanctam calcabunt mensibus quadraginta duobus: e
Abbreviated transcription (Latin):
potestatem claudendi celum:
ne pluat diebꝰ ꝓpħie ip̃orũ :¬
et potestatem habent suꝑ aqͣs
com̃tendi eas insanguinem:
et percutere t̾ram omni plaga:
quocienscũq uoluerit. Et cum
finierĩt destimoniũ suu̾. bestia
que ascendit de abisso. faciet
adu̾sus eos bellum. ⁊ uincet
eos: et occidet. Et̃ corpora eoꝵ¬
iacebunt inplateis ciuitatis
magne. que uocatur sp̃ualit̾
sodoma ⁊ egiptus : ubi et dñs
eorum crucifirus est. Salb̃o.¬

Expanded text:
em cludendi caelum ne pluat diebus prophetiae ipsorum et potestatem habent super aquas convertendi eas in sanguinem et percutere terram omni plaga quotienscumque voluerint et cum finierint testimonium suum bestia quae ascendit de abysso faciet adversus illos bellum et vincet eos et occidet illos et corpora eorum in plateis civitatis magnae quae vocatur spiritaliter Sodoma et Aegyptus ubi et Dominus eorum crucifixus est
Abbreviated transcription (Latin):
uincias regn sui: ut queq
gens au dire ⁊ legere poterat.
dĩsis linguis ⁊ higeris. esse
uiros principes ac maiores ĩ
domibus sins : et hoc per cuͤe¬
tos ppłos diuulgari. hiis ita
gestis. postqͣ regis assueri de¬
ferbuerat in dignat̃o: rocorda¬
tus est uasti ⁊ que feciss uł
passa ẽẽt. Dixerũtq pueri re¬
gis: ac ministri eius. Querã¬
tur regi puelle uirgines ac
speciose: et mucantur qui cõ¬
liderent per umũsas ꝓuĩcias
puellas speciosas ⁊ uirgines:
et adducant eas ad susan ci¬
uitatem: ⁊ tradant ĩ domo fe¬
minaꝵ sub mamu egei eumi¬
chi : qui est p̃̾positus ⁊ custos
mulierũ regiarum. Et accipi¬
ant mũdum muliebrem: et
cetera ad usus necessaria : ⁊ q̃¬
cumq inter om̃s ocłis regis
placuerit: ip̃a regnet ꝓ uasti.
Placiit sermo regi: et ita ut
suggesserant iussit fieri.¬

Expanded text:
incias regni sui ut quaeque gens audire et legere poterat diversis linguis et litteris esse viros principes ac maiores in domibus suis et hoc per cunctos populos divulgari his itaque gestis postquam regis Asueri deferbuerat indignatio recordatus est Vasthi et quae fecisset vel quae passa esset dixeruntque pueri regis ac ministri eius quaerantur regi puellae virgines ac speciosae et mittantur qui considerent per universas provincias puellas speciosas et virgines et adducant eas ad civitatem Susan et tradant in domum feminarum sub manu Aegaei eunuchi qui est praepositus et custos mulierum regiarum et accipiant mundum muliebrem et cetera ad usus necessaria et quaecumque inter omnes oculis regis placuerit ipsa regnet pro Vasthi placuit sermo regi et ita ut suggesserant iussit fieri
Abbreviated transcription (Latin):
Confortẽtur manus ur̃e : et
estote filii fortitudinis. licet
eñ mortuus sit dñs ur̃ saul:
tamen me unait dñs iuda re¬
gem sibi.

Expanded text:
Confortentur manus vestrae, et estote filii fortitudinis. Licet enim mortuus sit dominus vester Saul, tamen me unxit domus Juda regem sibi.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ uiri iabes galaath sepelis¬
sent saul. Misit ergo nũcios
lauid ad uiros iabes galaathe
dix̃q ad eos. Benedicti uos
a dño. qui fecistis inscdiam
hanc cum dno mn̾u saul: et se¬
pelistis eum ⁊ mũe retribuet

Expanded text:
d viri Iabesgalaad sepelissent Saul misit ergo David nuntios ad viros Iabesgalaad dixitque ad eos benedicti vos Domino qui fecistis misericordiam hanc cum domino vestro Saul et sepelistis eum et nunc retribuet
Abbreviated transcription (Latin):
erit. quãdo uenerit super uos
tribulatõ et angustia : tunc in¬
uocabũt me ⁊ nõ exaudiã : ma¬
ne cõsurgent.⁊ nõ inuement
me: eo quod exosam habuerĩt
disciplinã. Et timorẽ dm̃ non
susceperĩt. nec acquieuerĩt con¬
silio meo: et detraxerint uniũ¬
se correptiom mee . comedent
igitur fructus uite sue: suns¬
q consiliis sadurabũtur. Tu at̾

Expanded text:
super vos tribulatio et angustia tunc invocabunt me et non exaudiam mane consurgent et non invenient me eo quod exosam habuerint disciplinam et timorem Domini non susceperint nec adquieverint consilio meo et detraxerint universae correptioni meae comedent igitur fructus viae suae suisque consiliis saturabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
post me. Et fugit ip̃e ⁊ filii eiꝰ
in montes : et reliquerũt que¬
cumq habebant in ciuitate.
Tunc descenderũt multi q̃ren¬
tes iu dicium ⁊ iusticiam ĩ de¬
sertum. ut sederent ibi ip̃i et
filii eoꝵ⁊ mulieres eoꝵ.⁊ pec
eos mala. Et renũtiatum est
uiris regis ⁊ ex̃citin qui erant
in ierłm ciuitate dauid: qm̃
dicessissent uiri quidam qui
dissipauerũt mandatũ regis
in loca occulta. in deserto: et
abissent post illos multi. Et
statim perrexerũt adu̾sꝯ eos:
et constituerũt adu̾sus eos
prelium in die sabbatoꝵ. Et
dicrerunt ad eos. Resistitis
uetis. Et dixerunt. Ilon exi¬
bimus neq faciemus ũbũ
regis: ut polluamus diem
sabbatorum.¬

Expanded text:
post me et fugit ipse et filii eius post me et fugit ipse et filii eius in montes et reliquerunt quaecumque habebant in civitate tunc descenderunt multi quaerentes iudicium et iustitiam in desertum ut sederent ibi ipsi et filii eorum et mulieres eorum et eos mala et renuntiatum est viris regis et exercitui qui erat in Hierusalem civitate David quoniam discessissent viri quidam qui dissipaverunt mandatum regis in loca occulta in deserto et abissent post illos multi et statim perrexerunt ad eos et constituerunt adversus eos proelium in die sabbatorum et dixerunt ad eos resistitis etis et dixerunt non exibimus neque faciemus verbum regis ut polluamus diem sabbatorum
Abbreviated transcription (Latin):
na uoce. Et si omnes gentes
regi antiocho obediant. ut
discedat unusquisq a serni¬
tute patrum suoꝵ.⁊ consenti¬
ant mandatis eius: ego et fi¬
lii mei. ⁊ frẽs mei: obediemꝰ
legi patrum nroꝵ. Propicius
sit nob̾ deus. non est nob̃ uti¬
le relinquere legem: et iusti¬
cias dei. Non audiemus u̾ba
regis antiochi. nec sacrifica¬
biinus transgredientes legis
nr̃e mandata ÷ ut eamus alte¬
ra uia. Et ut cessauit loqͥ u̾ba
hec ÷ accessit quidam indeus
in õĩum ocłis sacrificare ydo¬
lis super aram. incinitate:
modin : scłm iussum regis.
Et uidit mathathias ⁊ doluit :¬
et contremuerũt renes eius.
⁊ accensus est furor eius. scdm
iudicium legis. ⁊ insiliens tru¬
cidauit eũ super t̾ram. S et
uirum quem miserat rex an¬
tiochus. qui cogebat ĩmolari.
occidit in ip̃o tp̃re: et aram de¬
strurit. Et zelatus est legem:
sicut fecit finees zambri filio
mathathias uoce magna
dicens. Omĩs qui zelum habet
legis : statuens testam̃tũ ereat

Expanded text:
na voce et si omnes gentes regi Antiocho oboediunt ut discedat unusquisque a servitute patrum suorum et consentiunt mandatis eius ego et filii mei et fratres mei oboediemus legi patrum nostrorum propitius sit nobis Deus non est nobis utile relinquere legem et iustitias Dei non audibimus verba regis Antiochi nec sacrificabimus transgredientes legis nostrae mandata ut eamus altera via et ut cessavit loqui verba haec accessit quidam Iudaeus in omnium oculis sacrificare idolis super aram in civitate Modin secundum iussum regis et vidit Matthathias et doluit et contremuerunt renes eius et ascendit furor eius secundum iudicium legis et insiliens trucidavit eum super aram sed et virum quem miserat rex Antiochus qui cogebat immolari occidit in ipso tempore et aram destruxit et zelatus est legem sicut fecit Finees Zambri filio Matthathias voce magna dicens omnis qui zelum habet legis statuens testamentum exeat
Abbreviated transcription (Latin):
tum: et non responderũt eis.
nec oppilauerunt loca occłta:
dicentes. Moriamur om̃es in
simplicitate nr̃a : et testes er̃t
super nos celum ⁊ t̾rani : qd̃
in iuste perditis nos. Et ĩtu¬
lerunt eis bellum salbatis:
et mortii sunt ip̃i et uaores
eorum: ⁊ filii eoꝵ: et peccora
eoꝵ usq ad mille aĩas homi¬
num. Et cognouit mathathi¬
as ⁊ amici eius : et luctũ ha¬
buerũt super eos ualde. Et̃ di¬
xit uir ꝓrimo suo. Si om̃es
fecerimꝰ sic̃ frẽs nr̃i fecerũt.
et non pugnauerimus adu̾¬
sus gentes pro am̃abꝰ nr̃is.
et iustificationibꝰ nris : citius
disperdent nos a t̾ra. Et cogi¬
tauerũt die illa dicentes. Dĩs
homo quicumq uenerit ad
nos inbello die sabbatori:
moriemur om̃is sic̾ moran
sunt fr̃es nr̃i in occultis. Tũc
congregata est ad eos syna¬
goga uideorum fortis inribꝰ
ex ifrł. omnis uoluntarius
in lege. Et omnes qui fugie¬
bant a malis. additi fũt ad
eos: et fcĩ sunt illis ad firma¬
mentum : et collegerũt ex̾ci¬

Expanded text:
um et non responderunt eis nec oppilaverunt loca occulta dicentes moriamur omnes in simplicitate nostra et testes erunt super nos caelum et terra quod iniuste perditis nos et intulerunt eis bellum sabbatis et mortui sunt ipsi et uxores eorum et filii eorum et pecora eorum usque ad mille animas hominum et cognovit Matthathias et amici eius et luctum habuerunt super eos valde et dixit vir proximo suo si omnes fecerimus sicut fratres nostri feceruet non pugnaverimus adversus gentes pro animabus nostris, et justificationibus nostris, citius disperdent nos a terra, et cogitaverunt die illa, dicentes: « Omnis homo quicunque venerit ad nos in die Sabbatorum moriemur omnes sicut mortui sunt fratres nostri in occultis tunc congregata est ad eos synagoga Asideorum fortis viribus ex Israhel omnis voluntarius in lege et omnes qui fugiebant a malis additi sunt ad eos et facti sunt illis ad firmamentum et collegerunt exerci
Abbreviated transcription (Latin):
uid habet amplius
sapiens ab stulto et
quid pauper insi ut
ꝑgat illuc ubi est uita :᷑ Meliꝰ
est indere qd̃ cupias. quam
desiderare qd̃ nescias. S et
hoc uanitas est: et presũpt̃o
sp̃s. Qui futurus ẽ iam uoca
tar nomen eiꝰ: et saitur qd̃
homo sit: et non possit ꝯtra
fortiorem se in iudicio contẽ¬
dere. Herba sunt plurima:
multamq indisputando ha¬
bentia uanitatem. Quid ne¬
cesse est homini maiora se q̃
rere. cum ignorat quid ꝯdu¬
cat sibi ĩ uita sua. numero di¬
erum. peregrinatonis sue.⁊
tempore quod uelud umbra
preteriit. Aut quis ei pot̾it
indicare. quid post eũ futu¬
rum sit sub sole: Melius est

Expanded text:
uid habet amplius sapiens ab stulto et quid pauper nisi ut pergat illuc ubi est vita melius est videre quod cupias quam desiderare quod nescias sed et hoc vanitas est et praesumptio spiritus qui futurus est iam vocatum est nomen eius et scitur quod homo sit et non possit contra fortiorem se in iudicio contendere verba sunt plurima multa in disputando habentia vanitatem quid necesse erere, cum ignoret quid conducat sibi in vita sua, numero dierum peregrinationis suae, et tempore, quo ut umbra praeteriit. Aut quis ei poterit indicare quid post eum futurum sit sub sole? Videt
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝰ multa ꝓueniunt.
quasi opera egerint impioꝵ.
Et sunt impii. qui ita securi
sunt : qiͣ iustoꝵ fc̃a habeant.
S ⁊ hoc uanissimũ iudico. lau¬
daui igitur leticiam qd̾ non
ẽẽt homini bonũ sub sole: n¬
si qd comederet ⁊ biberet atq
gauderet: et hoc solum secum
auferret de labore suo. in diebꝰ
uite sue quos dedit ei d̾s sub
sole. Et apposui cor meum ut
scirem sapĩam : et intelligerẽ
distinctõnem que u̾santur ĩ
t̾ra. Est homo qui in diebus
et noctibus sompnũ occulis
non capit. Et ĩtellexi qd̾ oĩ¬
um operum dei. nullam pos¬
sit homo inuenire rat̾onem
eorum. que fiunt sub sole.
Et hic quanto plus laboraue¬
rit ad querẽdum.tanto mi¬
nus inueniet. etiam si dixe¬
rit sapiens se nosse: nõ pote¬
rit reperire. Omĩa hec tracta¬
ui in corde meo: ut curiose ĩ¬
telligerem.¬

Expanded text:
quibus multa proveniunt quasi opera egerint impiorum et sunt impii qui ita securi sunt quasi iustorum facta habeant sed et hoc vanissimum iudico laudavi igitur laetitiam quod non esset homini bonum sub sole nisi quod comederet et biberet atque gauderet et hoc sauferret de labore suo, in diebus vitae suae quos dedit ei Deus sub sole. Et apposui cor meum, ut scirem sapientiam, et intelligerem distentionem quae versatur in terra: Est homo, qui diebus ac noctibus somnum non capit oculis, Et intellexi, quod omnium operum Dei nullam possit homo invenire rationem, eorum quae fiunt sub sole: Et quanto plus laboraverit ad qunus inveniet, etiamsi dixerit sapiens se nosse, non poterit reperire. Omnia haec tentavi in corde meo, ut curiose intelligerem
Abbreviated transcription (Latin):
antiochus societatẽ deser¬
turos iudeos: et ob hoc ꝓfectꝰ
ex egipto. efferatis ammis ci¬
uitatem quidem armis cepit.
Iussit autem militibꝰ inter¬
ficere nec parcere occursanti¬
bus: et per domus ascenden¬
tes trucidare. Fiebat gͦ cedes
iuuenũ ac seniorũ. mulierũ
et natoꝵ ext̾minia. uͥginũq
⁊ ꝑuuloꝵ neces. Erãt at̾ toto
tͥduo octogĩta milia int̾fecti.¬
seragĩta milia ũcti: s nec ista
sufficiũt. Ausus ẽ intͣre tẽplũ
uniuerse t̾re sanctiꝰ: menelao
ductore. qui legum ⁊ patrie
fint ꝓditor: et scelestis ma¬
mbus sumens sc̃a uasa. que
erant posita ad ornatum loci
et głiam contractabat ĩ dig¬
ne ⁊ contaminabat. Ita alie¬
natus mende antiochus. nõ
considerabat qd̾ ꝓpt̾ peccata
habitantiũ ciuitatẽ modicũ
dñs fuerat iratus. Propter
qd̃ ⁊ accidit circa locum despͤ¬

Expanded text:
t rex societatem deserturos Iudaeos et ob hoc profectus ex Aegypto efferatis animis civitatem quidem armis cepit iussit autem militibus interficere nec parcere occursantibus et per domos ascendentes trucidare fiebant ergo caedes iuvenum ac seniorum mulierum et natorum exterminia virginumque et parvulorum neces erant autem toto triduo octoginta milia intta milia vincti sed nec ista sufficiunt ausus est intrare templum universa terra sanctius Menelao ductore qui legum et patriae fuit proditor et scelestis manibus sumens sancta vasa quae erant posita ad ornatum loci et gloriam contrectabat indigne et contaminabat ita alienatus mente Antiochus non considerabat quod propter peccata habitantium civitatem modicum Dominus fuerat iratus propter quod et accidit circa locum despe
Abbreviated transcription (Latin):
est sors inurnam. que hebrai¬
ce dicitur fir coram amnan .
quo die ⁊ quo mense gens
iudeorum deberet interfici.⁊
eriuit mensis duodecimus
qui uocatur adar. Dixcitq
aman. regi assuero. Est ppłs
per omnes ꝓuincias regni
tii dispersus : et a se mutuo
separatus. nouis utens legi¬
bus ⁊ cerimoniis: in super ⁊
regis scita contẽpnens. Et
obtime nosti. qd̾ nõ expedi¬
at regno tuo : ut insolescat
per licentiam. Si tibi placet
decerne ut pereat.⁊ decẽ mi¬
lia talentorum impendam ar¬
chariis gaze tue.

Expanded text:
est sors in urnam, quae Hebraiest sors in urnam, quae Hebraice dicitur PHUR, coram Aman, quo die et quo mense gens Judaeorum deberet interfici: et exivit mensis duodecimus, qui vocatur ADAR. Dixitque Aman regi Assuero: Est populus per omnes provincias regni tui dispersus, et a se mutuo separatus, novis utens legibus et caeremoniis insuper et regis scita contemnens. Et optime nosti quod non expediat regno tuo ut insolescat per licentiam. Si tibi placet, decerne ut pereat: et decem millia talentorum appendam arcariis gazae tuae.
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec rex assuerus exalta¬
uit aman filium amada¬
thi qui erat de stirpe agag:
et posuit solium eius super
omnes pͥncipes quos habebtͣ.
sunctiq serm regis qͥ inforibꝰ
palatii uersabantur : flecte¬
bant genu. ⁊ adorabãt aman.
Sie enin eis p̾ceperat ĩperator.
Solus mardocheus nõ flecte¬
bat genu : neq adorabat eũ.
Cui dixerũt regis pueri: qui
ad fores palatii presidebant.
sur preter ceteros nõ obseruaᷤᷤ
mandata regis: Cumq hoc
crebrius dicerẽt. ⁊ ille nollet
audire: nuntiauerũt aman:
scire cupientes. utrũ perse¬
ueraret insententia. Dixerat
um audiss amañ expe¬
rim̾̃to ꝓbasset. qd̾ mar¬
docheus non sibi flecteret ge¬
mi.nec se adoraret ÷ iratus ẽ
ualde⁊ pro nichilo duait in
unũ mardocheum mittere
manus suas. Audierat enim
qd̾̃ esset gentis iudee: magisq
uoluit omnem iudeoꝵ qͥ erãt
in regno assueri perdere nat᷑o¬
nem. Mense primo cuius uo¬
cabulum est nisan : ãno duo¬
decimo regni assueri: missa

Expanded text:
ost haec rex Assuerus exaltavit Aman filium Amadathi, qui erat de stirpe Agag: et posuit solium ejus super omnes principes, quos habebat. Cunctique servi regis, qui in foribus palatii versabantur, flectebant genua, et adorabant Aman: sic enim eis praeceperat imperator. Solus Mardochaeus non flectebat genu, neque adorabat eum. Cui dixerunt pueri regis, qui ad fores palatii praesidebant: Cur praeter caeteros non observas mandatum regis? Cumque hoc crebrius dicerent, et ille nollet audire nuntiaverunt Aman scire cupientes utrum perseveraret in sententia dixerat um audisset Aman et experimento probasset quod Mardocheus non sibi flecteret genu nec se adoraret iratus est valde et pro nihilo duxit in unum Mardocheum mittere manus suas audierat enim quod esset gentis iudaeae magisque voluit omnem Iudaeorum qui erant in regno Asueri perdere natnem. Mense primo cujus vocabulum est NISAN anno duodecimo regni Assueri, missa
Abbreviated transcription (Latin):
uocem magnam : tanquã tube
dicentis. Que uides scribe ĩ li
bro. ⁊ mitte septẽ eccłiis que
sũt in asia : epheso.⁊mirne.
pargamo. tyatire.sardis. phi¬
ladelphie: la odicie.

Expanded text:
vocem magnam tanquam tubae dicentem: Quod vides scribe. Ilbro: & mitte septem Ecclesiis, quae sunt in Asia, Epheso, & Smyrnae, & Pergamo, & Thyatirae, & Sardis, & Philadelphiae, & Laodiciae.
Abbreviated transcription (Latin):
legis. Sic loquimini. ⁊ sic fa¬
cite: sic̃ per legem libertatis
incipientes iudicari. Iudici¬
um enĩ sine miscłia : illi qͥ
non facit miscłiam. Super¬
exaltat aut̾: miscdia iudici
si fidem quis dicat se habere.
opera autẽ nõ habeat: Nũqͥd
poterit fides saluare eum : Si
aut̃ fr̃es aut sorores midi sĩt:
et indigeant uictu cotidiano.
dicat antẽ aliquis de uob̾ illis:
ite in pace. calefacimini.⁊ satu
ramini: nõ dederitis aut̃ eis q̃
necessaria sunt corpori: quid
proderit: Sic et fides si non ha¬
beat opera : mortua est ĩ semet
ip̃a. S dicet quis. Tu fidẽ ha¬
bes: et ego opera habeo. Ostẽde
michi fidem tuam sine oꝑibꝰ:
et ego ostendam tͥ ex operibꝰ
fidem meam. Tu credis qr unꝰ
est deus: bene facis.⁊demones
credunt. ⁊ contremiscũt. R.

Expanded text:
 sic loquimini: et sic facite: sicut per legem libertatis incipientes judicari. Judicium enim sine misericordia: illi qui non fecit misericordiam. Superexaltat autem misericordia si fidem quis dicat se habere, opera autem non habeat? Numquid poterit fides salvare eum? Si autem frater et soror nudi sint, et indigeant victu quotidiano, dicat autem aliquis ex vobis illis: Ite in pace, calramini; non dederitis autem eis quae necessaria sunt corpori, quiproderit sic et fides si non habeat opera mortua est in semet ipsam sed dicet quis tu fidem habes et ego opera habeo ostende mihi fidem tuam sine operibus et ego ostendam tibi ex operibus fidem meam tu credis quoniam unus est Deus bene facis et daemones credunt et contremescunt