comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fuer̃ ibi pͥmꝰ stephanꝰ lapidatus. ẽ. & qđ uocabuacur
accepit : Ste phinꝰautẽ. coronadicit᷑ : Humilit̃ lapi¬
datꝰ: sed sublimit̃ coronatꝰ: Dcinde ingentib exur¬
rexer regnagentiũ : antequã inci simpleret᷑ qđ p̃diccũ
erit : Ad orabt̃ eũ om̃ ssegesterrȩ om̃s gĩ seruient illi:
Etfremuit impet regmilliꝰa duersus testesxp̃i: ẽffusus
magnꝰ a multꝰ martirũs anguis: Suo effuso tinquã
seminata seges eceła serclius pullulauit : a totũ mundũ
si c̃ nunc conspicimꝰ occupauit: Abhis ergo uiris san¬

Expanded text:
fuerunt. Ibi primo Stephanus lapidatus est , et quod vocabatur accepit. Stephanus enim Corona dicitur. Humiliter lapidatus, sed sublimiter coronatus. Deinde in Gentibus exsurrexerunt regna Gentium, antequam in eis impleretur quod praedictum erat, Adorabunt eum omnes reges terrae; omnes gentes servient ei : et fremuit impetus regni illius adversus testes Christi; effusus est magnus et multus martyrum sanguis: quo effuso, tanquam seminata seges Ecclesiae fertilius pullulavit, et totum mundum, sicut nunc conspicimus, occupavit. Ab his ergo viris san
Abbreviated transcription (Latin):
tores iniqͥtatis & quondã cenebras: conuertiadues ꝑam :
quid ẽ ad uesꝑam : postea : quid ÷ adues ꝑam : serius:
Antea enĩ debuerant. anteꝗ xp̃m crucifigerent i nedicũ
agnoscere : Quartiameo crucifixo resurgente. incȩlũ
ascendente postea quã misit sp̃m̃ scm̃ suũ qͦ repletisunt¬

Expanded text:
tores iniquitatis, et quondam tenebras, converti ad vesperam. Quid est, ad vesperam? Postea. Quid est, ad vesperam? Serius. Ante enim debuerant, antequam Christum crucifigerent, medicum agnoscere. Quare jam eo crucifixo, resurgente, in coelum ascendente, posteaquam misit Spiritum suum san
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ds̃ soliusi srł qͥ ñ putaris nisi ds̃ uniꝰ gentis quȩ te colit
cũ om̃sgentisidola colant. tuds̃i sył: intende aduisitandũ
om̃s gentes : impleacur illa ꝓpheia inquaesuas exꝑsona
tua allo qͥt̃ eccłamtuã scãm ciuitatẽ tuã sterilẽillã cuiꝰ
multi filii desertȩ migis quãciꝰ quȩ habit uirũ : łiqͥppe

Expanded text:
Israel solius qui non putaris nisi Deus unius gentis quae te colit, cum omnes gentes idola colant, tu Deus Israel, intende ad visitandum omnes gentes. Impleatur ista prophetia, in qua Isaias ex persona tua alloquitur Ecclesiam tuam, sanctam civitatem tuam, sterilem illam cujus multi filii desertae, magis quam ejus quae ha
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut solet scriptura psalmorũ misteria in titulis
ponere & frontẽ psalmi sublimitate sicram̃a deco¬
rare. ut sciamꝰ qͥ intraturi sumꝰ. cũ tanquã suꝑ postem
qͥdintꝰ igatur legerimꝰ uł cuiꝰ domꝰ sit. uł qͥs nã sit illiꝰ
p̃dii possessor itaa in hoc psalmo scriptus ÷ ticulus
dentulo: Hib& enĩ in finẽ necorrũpas ipsidetiud
intituli in scriptionẽ: Hoc : qđ dixi : ticalus detitulo:
Quȩnã enĩ sit titulihuiꝰ inscriptio quã corrũpiuetat:
euangłiũ nob̵ indicat. Nãcũ dñ scruci figeret᷑. tatilus
inscriptꝰ ẽ apilato & positꝰ ÷ rexiud ȩorũ trib: linguis
hebrea. greca. & latina: Quȩ linguȩ t̃oto orbemaxi¬
me excellunt : Igit᷑ sirex iudcorũ crucifixus : &iudȩi
regẽ suũ crucisixer̃ : cruci sigindo cũ etiã regẽgentiũ

Expanded text:
Sicut solet Scriptura Psalmorum mysteria in titulis ponere, et frontem Psalmi sublimitate sacramenti decorare, ut sciamus qui intraturi sumus, cum tanquam super postem quid intus agatur legerimus, vel cujus domus sit, vel quisnam sit illius praedii possessor: ita et in hoc psalmo scriptus est titulus de titulo. Habet enim, In finem, ne corrumpas ipsi David intituli inscriptione, hoc est quod dixi, titulus de titulo. Quaenam enim sit tituli hujus inscriptio, quam corrumpi vetat, Evangelium indicat. Nam cum Dominus crucifigeretur, titulus inscriptus est a Pilato, et positus, Rex Judaeorum , tribus linguis Hebraea, Graeca, et Latina: quae linguae toto orbe maxime excellunt. Igitur si Rex Judaeorum crucifixus est, et Judaei regem suum crucifixerunt, crucifigendo eum etiam regem genti
Abbreviated transcription (Latin):
lbi ñ tim̃dũ ẽ. neerret qͥsq cito enĩ ꝑgit utcapiti aptit
qđ uidet corpori ñ conuenire : Ipse deniq: incruce
pendens: ex ꝑsona corporis locutus est : Ds̃ds ins̃ respi
a quo derelict᷑ non ẽ: Aut uero sic ad nosuenit ut illũ
desereret. aut sic illũ dimisit ut ab illo discederet :
Sed quia homo desertus ẽ adõ adam ille pecans : qͥ cũ
solo et gaudẽ ad faciemdĩ. conscientia peccati deterricus
fugit agaudio suo. & uere derel iqͥt illũds̃: qr ipsedescruit
dm̃: E xquo adã xp̃ccũcarnẽ accepissit. hoc ex ꝑsonaipsiꝰ

Expanded text:
bi non timendum est ne erret quisque; cito enim pergit ut capiti aptet quod videt corpori non convenire. Ipse denique in cruce pendens, ex persona corporis locutus est: Deus meus, Deus mea quo derelictus non est. Aut vero sic ad nos venit, ut illum desereret; aut sic illum misit, ut ab illo discederet? Sed quia homo desertus est a Deo, Adam ille peccans, qui cum soleret gaudere ad faciem Dei, conscientia peccati deterritus fugit a gaudio suo ; et vere dereliquit illum Deus, quia ipse deseruit Deum: ex quo Adam Christus cum carnem accepisset, h
Abbreviated transcription (Latin):
domũ. ut cũ int̃ficeret : Hoc ñ ad erucẽ dñi. sed tam̃
tumi regnorũ. quand omisit saulad custodiendã domũ
ut in t̃ficeret dauid: Sed quantũ inde sũpsit. qͥ psalmũ
scripsit. t antũ debemꝰ discucere. cũ citulũ psalmi trac¬
tamꝰ: Hoc nob significare tantũ uoluit qr missũ ÷ ad
domũ ut custo dirit̃ & ille in t̃ficeret᷑ : Quom ergo

Expanded text:
d, ut eum interficeret. Hoc non ad crucem Domini, sed tamen tura Regnorum, quando misit Saül ad custodiendam domum, ut interficeret David : sed quantum inde sumpsit qui Psalmum scripsit, tantum debemus discutere cum titulum Psalmi tractamus. Hoc nobis significare tantum voluit, quia missum est ad domum ut custodiretur, et ille interficeretur? Q
Abbreviated transcription (Latin):
Dõdicit̃ sine iniqͥtate cucurri& dirigebar. exurge inoc¬
cursũ m &uide: Quid em̃ si ñ occurrat. uideñ pocest :
tanquã siambulares uiã & de longinquo ab aliqͦ cog¬
nosci ñ posses clamares ad eũ & diceres : Occurrem:
& iude quẽ ad modũ ambulẽ : Nã quando delonginquo
meaduendis: gressũmeũ uiđe ñ potes: Ita ne & ds nisi
occurreret ñ uideret quã sine iniqͥtate iste dirigebat.
& quã sine peccato currebat : acciꝑe qͥdẽ hoc possumꝰ

Expanded text:
exsurge in occursum mihi, et vide. Quid enim? Si non occurrat, videre non potest? Tanquam si ambulares viam, et de longinquo ab aliquo cognosci non posses, clamares ad eum, et diceres: Occurre mihi, et vide quemadmodum ambulem; nam quando de longinquo me attendis, gressum meum videre non potes. Itane et Deus nisi occurreret, non videret quam sine iniquitate iste dirigebatur, et quam sine peccato currebat? Accipere quidem et hoc possumus,
Abbreviated transcription (Latin):
cuũ : sarũ em̃ erat quia & terribilis su ꝑ om̃ia
demoniads̃ : Quidmagnͣ est a suꝑom̃ia dȩmonia ÷:¬
Qua digentiũ demonia. ubiautẽ ds̃tuus: dñ sautẽ cȩlos
fecit : Illud ficit dñstuus ubi ñ posst̃ habitare dȩmo¬
na : Oecelis cnĩ deiecta st̃ dȩmonia : Cȩli p̃ponun¬
tur dȩmonus : dñstuus estcȩlis quia dñstuus &ecȩlo s
fecit : Quanto ergo altior  dȩmoniis digentiũ qui
altior est cȩlis undecccider̃ angłiut fierent dȩmonia
& itim̃ gente s om̃s subdȩ monib: erant : De monib:
hȩc om̃ia uero nonnisi unimagno dõ debentur:
Templũ sicer̃ gentes demonib: habet ds̃ cẽplũ: Sa¬
cerdocesfecer̃ gentes demonibus: habet ds̃ secerdotẽ:
Sacrifitiũ ex hibuer gentes dȩ monib: habet ds̃sacri¬
ficiũ : Et enĩ illi demones uolentes uideri dii. non
sibusta exeger it sallerent. hisi ꝗe sciunt ea deberi

Expanded text:
tuum. Parum enim erat quia terribilis super omnia daemonia Deus: quid magnum, esse super omnia daemonia? «Quia dii Gentium daemonia.» Ubi autem Deus tuus? «Dominus autem coelos fecit.» Illud fecit Dominus tuus, ubi non possunt habitare daemonia: de coelis enim dejecta sunt daemonia. Coeli praeponuntur daemoniis, Dominus tuus et coelis; quia Dominus tuus et coelos fecit. Quanto ergo altior daemoniis diis Gentium, qui altior est coelis, unde ceciderunt angeli, ut fierent daemonia? Et tamen gentes omnes sub daemonibus erant: daemonibus haec omnia vera nonnisi uni magno Deo debentur: templum fecerunt gentes daemonibus; habet Deus templum: sacerdotes fecerunt gentes daemonibus; habet Deus sacerdsacrificium exhibuerunt gentes daemonibus; habet Deus sacrificium. Etenim illi daemones volentes videri dii, non sibi ista exigerent ut fallerent, nisi quia sciunt ea deberi
Abbreviated transcription (Latin):
ciantur tẽpꝰ forte ñ sufficit : Sedrursus si penitꝰ
neglegantur : debitores remanebimꝰ: Preuiter
itaq ꝓtẽpore qͣntũ ꝑstringere potuerimꝰ: accipite
qr & pauca semina uberrimã messẽ referunt :
nus dĩnr̃ : cui iubilamꝰ ei exultamꝰ. cui laudes
canticidicimꝰ : sunt. sed non nobis : A pł senĩait. Nã
&si sunt qͥ dicuntur di siue incȩlo siue in terra
quẽ ad modũ sunt. multidii. &daminimult. nob̵

Expanded text:
tiantur, tempus forte non sufficit: sed rursus si penitus negligantur, debitores remanebimus. Breviter itaque pro tempore, quantum perstringere potuerimus, accipite; quia et pauca semina uberrimam messem referunt, snus Deus noster, cui jubilamus, cui exsultamus, cui laudes cantici dicimus; sunt, sed non nobis. Apostolus enim ait: «Nam etsi sunt qui dicuntur dii, sive in coelo, sive in terra, quemadmodum sunt dii
Abbreviated transcription (Latin):
qͦre qi tanto amplius laudat̃medicus quanto
plus desperabat ȩgrotus : Consitreitaq
peccata tua : quomagis desperabas dee ꝓpter
iniqͥtates tuas : Tanto enĩmaior laus est ignoscen¬
tis : quanto maior exaggeratio est peccata confi¬
tentis : Honergo putemꝰ recessissenos alaude can¬
aici : si hano confessionẽ hic intellegimꝰ qua confi¬
temur peccatanrã : Ethoc adlcudẽ cantici
ꝑtinet : qrcũ peccata nr̃ã cognoscimꝰ : digłam cõ¬
m̃damꝰ sreoccupemꝰ faciem eiꝰ in confessione : &
in psailmis iubilem illi : Iã diximꝰ qͥd sic iubilare :
Repeticũ est : ut confirmetur infaciendo : Ipsa re¬
pecitio exortatio est: Non enĩ iamobliti sumus
qđ nocũ erao. nonut agnoscat sedut ipsarepet¬
tio faciat confirmationẽ : Repetitur enĩ ad intelle¬
gendũ affectũ dicentis: inde est qđ dicit dñs. am̃am̃
nisi qr ipsa repeatio confirmatio est̃ : in psalmis
ergo inqͥd : iubilemꝰ illi : Et quȩ dicemꝰ in psalmis :

Expanded text:
Quia tanto amplius laudatur medicus, quanto plus desperabatur aegrotus. Confitere itaque peccata tua, quo magis desperabas de te propter iniquitates tuas. Tanto enim major laus est ignoscentis, quanto major exaggeratio est peccata confitentis. Non ergo putemus recessisse nos a laude cantici, si hanc confessionem hic intelligimus, qua confitemur peccata nostra: et hoc ad laudem cantici pertinet; quia cum peccata nostra cognoscimus, Dei gloriam coamus faciem ejus in confessione.» 5. «Et in psalmis jubilemus illi.» Jam diximus quid sit jubilare; repetitum est, ut confirmetur in faciendo: ipsa repetitio exhortatio est. Non enim jam obliti sumusquod notum erat, non ut innotescat, sed ut ipsa repetitio faciat confirmationem; repetitur enim ad intelligendum affectum dicentis. Inde est quod dicit Dominus, «Anisi quia ipsa repetitio confirmatio est? «In psalmis» ergo, inquit, «jubilemus illi.» Et quae dicemus in psalmis?
Abbreviated transcription (Latin):
de p̃teritis sedtã quã tabulȩ nouȩ fiant: incensis
om̃ib ciro graphis debitorũ nrorũ : Quantaergo
illius laus quanta miscđia : Confiteamuritaq
laudantes : Hamsi semꝑ confessio penitentis cet̃:
non diceretur in euangelio de  dño in illa

Expanded text:
de praeteritis; sed tanquam tabulae novae fiant, incensis de praeteritis; sed tanquam tabulae novae fiant, incensis omnibus chirographis debitorum nostrorum. Quanta ergo illius laus, quanta misericordia, confiteamur, utique laudantes. Nam si semper confessio poenitentis esset, non diceretur in Evangel
Abbreviated transcription (Latin):
lent : ut ꝑ illã uocẽ indicetur animi a ffectus uerb̃
explicare non ualentis qđ corde conspicitur:
Siergo illi degaudio terreno iubilanc. nos degau¬
Est confessio laudantis. est confessio gementis:
Confessio laudantis adhonorẽ ꝑtinet eiꝰqͥlaudit̃:
Confessio gem̃tis ad pęnitentiã ꝑtinet eiꝰ qͥconfitit᷑:
Confitent᷑ enĩ homines cũ laudant dm̃:
Confitentur cũ accusant se : Et nihil
dignius facit lingua : VUere puto
qđ ipsa sint uota. deqͥb dicit in alio psalmo.:
reddã tibi uota mea que distinxer̃ labia mea:
Nihil ista distinctione sublimius nhiltã necessariũ
& ad intellegendũ & faciendũ : Quomꝰ ergo distin¬
guis uota quȩ reddis : : eddeut illũ laudes t eaccuses
Quia illius ẽ miscđia ut peccata nrã dimittat:
Namsi uella ꝓmeritis agere : non inueniret nisi
qđ damnaret: Uenit ergo dicens ut recedamiam
a peccatis nr̃is : & non nob̵cũ deducat rationem

Expanded text:
lent, ut per illam vocem indicetur animi affectus, verbis lent, ut per illam vocem indicetur animi affectus, verbis explicare non valentis quod corde concipitur. Si ergo illi de gaudio terreno jubilant; nos de gauEst confessio laudantis, est confessio gementis. Confessio laudantis, ad honorem pertinet ejus qui laudatur: confessio gementis, ad poenitentiam pertinet ejus qui confitetur. Confitentur enim homines, cum laudant Deum: confitentur, cum accusant se; et nihil dignius facit lingua. Vere puto quod ipsa sint vota, de quibus dicit in alio psalmo. «Reddam tibi vota mea, quae distinxerunt labia mea» . Nihil ista distinctione sublimius, nihil tam necessarium et ad intelligendum et ad faciendum Quomodo ergo distinguis vota quae reddis Deo? Ut illum laudes, te accuses; quia illius est misericordia, ut peccata nostra dimittat. Nam si vellet pro meritis agere, non inveniret nisi quos damnaret. «Venite» ergo dixit, ut recedamus jam a peccatis nostris, et non nobiscum deducat rationem
Abbreviated transcription (Latin):
& consulendo tẽptare utrũ liceret tributũ daricȩsari:
quid illeait : quidme tẽptatis hy pocritȩ : pett ad ferri
sibinũmũ & adlatus est : Cuiꝰ habet inqͥt imaginẽ :
Responder̃ cȩsaris : &ille : Red dite ergo cȩsari quȩ
cȩsarissunt : & dõ quȩ di sunt : Tam quã diceret: Si
cȩsar quȩrit in nũmo imaginẽ suã dsnon quȩrit
longe ꝑ dissimilitidinẽ : & efficim᷑ ꝓpe ꝑsimilitu¬
dinẽ ut iam fiat in nob̵ qđ scriptũ est: accedite ad
quo receditis : quo disceditis. quo fugitis exultando
mundo : uenite exultemꝰ dño : Quo itis exultare
Ettam̃ uoce testari qđ intus conceptũ ẽ. & uerbis
explicari non potest. Hoc est iuibilare : Hãconsi¬
derat carita surã qui iubilant in cantilenis qͥb:q
& quasi incertamine quodã lȩtitiȩ scłaris. Et uideis
quasi intercantica uerb̵ ex p̃ssa exundantes lȩcitia.
cui linguadicendo non sufficit. quẽ a dmodũ iubi¬

Expanded text:
et consulendo tentare utrum liceret tributum dari Caesari; et consulendo tentare utrum liceret tributum dari Caesari; quid ille ait? «Quid me tentatis, hypocritae?» Petiit afferri sibi nummum, et allatus est. «Cujus habet,» inquit, «imaginem?» Responderunt: «Caesaris.» Et ille: «Reddite ergo Caesari quae Caesaris sunt, et Deo quae Dei sunt» . Tanquam diceret: Si Caesar quaerit in nummo imaginem suam, Deus non quaerit longe per dissimilitudinem, et efficimur prope per similitudinem, ut jam fiat in nobis quod scriptum est, «Accedite ad quo receditis? quo disceditis? quo fugitis, exsultando mundo? «Venite, exsultemus Domino.» Quo itis exsultare, et tamen voce testari quod intus conceptum est et verbis explicari non potest: hoc est jubilare. Nam consideret Charitas Vestra qui jubilant in cantilenis quibusque, et quasi in certamine quodam laetitiae saecularis; et videtis quasi inter cantica verbis expressa exundantes laetitia, cui lingua dicendo non sufficit, quemadmodum jubi
Abbreviated transcription (Latin):
similis est hȩcuestis : talis est qualis illa. aut
iste homo talis est qualis ille: quid alius dicit
qui contradicit : ãb sit. longe est abillo: Quid ẽ.
longrest abillo: dissimilis est illi : Et iuxta
pares uita & moribus. si un ussit in oriente¬
& alter in occidente. ĩuxta inuicem sunt : Etduo
iusti similiter sialter sit in oriente alter in oc¬
cidente. sccũ sunt quia in dõsunt: Contra unꝰ
iustus alter iniquus : etiam siuna catena ligent᷑:
multũ a se separati sunt: Ergo si dissimilitu¬
dine recedimꝰ adõ : similitudine accedimꝰ ad dm̃:
Qua similitudine: ad quã facti sumꝰ: Quã in nob̾
peecando corruperamꝰ quãpeccatorũ remissione
reccpimꝰ: Quȩ in nobis intus renouatur in m̃te : ut
tã quã buͦlpatur innũmo. idẽ in amimanrã imago
qͥd quȩrat ds̃ : Quando enĩ detributo cȩsaris quȩrentes
causam calũniȩ. consulere magiscrũ ueritatis uoluer̃

Expanded text:
Similis est haec vestis, talis est qualis illa; aut, Similis est haec vestis, talis est qualis illa; aut, Iste homo talis est qualis ille: quid alius dicit, qui contradicit? Absit; longe est ab illo. Quid est, longe est ab illo? Dissimilis est illi. Et juxta spares vita et moribus, si unus sit in Oriente, alter in Occidente juxta invicem sunt. Et duo justi similiter, alter sit in Oriente, alter in Occidente, secum sunt, quia in Deo sunt. Contra, unus justus, alter iniquus, etiamsi una catena ligentur, multum a se separati sunt. Ergo si dissimilitudine recedimus a Deo, similitudine accedimus ad Deum. Qua similitudine? Ad quam facti sumus, quam in nobis peccando corruperamus, quam peccatorum remissione recepimus, quae in nobis renovatur intus in mente, ut tanquam resculpatur in nummo, id est, in anima nostra imago quid quaerat Deus? Quando enim de tributo Caesaris, quaerentes causam calumniae, consulere magistrum veritatis voluerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quonturus est : quo fugiturus : ab illo iraco.¬
nisi ad ipsũ placatũ : & tam̃ cũ om̃ in onemopos¬
sit fugere ab illo quiubiq: est : nisi qͥdã longe
cent̃ adõ: non diceretur popłs hic labiis me
honorat : corautẽ corũ longeẽ. ame : Nonergo
loco qͥsq: longe ẽ adõ sed dissimilitudine : Iuid ÷
dissimilitudine : malauita malis morib : Sienĩ
bonis morib: ꝓpinquatur dõ : malis moribus
recedicurꝰ dõ unꝰ ergo idẽq: homo corpore stans
uno loco & amando dm̃ accedit addm̃: &amando
in iqͥtatẽ recedit adõ: Nusquã pedesmouet:
& tam̃ potest accedere & recedere : sede senin rĩ
in hocitinere : affectus nr̃i sunt: Prout qͥsq affectũ
habuerit ꝓut quisq: amorẽ habuerit : ita accedit ad dm̃
uel redit adõ : Nonne plerũq: dicimꝰ qͣndo inue¬
nimꝰ aliqua dissimilia : hoc longe est ab illo:
quando aliquos forte duos hominesconpara¬
mꝰ: duo sequos duas uesces & dixerit aliquis

Expanded text:
quo iturus est, quo fugiturus est ab illo irato,quo iturus est, quo fugiturus est ab illo irato,nisi ad ipsum placatum? Et tamen, cum omnino nemo possit fugere ab illo qui ubique est, nisi quidam longe essent a Deo, non diceretur: «Populus iste labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me» . Non ergo loco quisque longe est a Deo, sed dissimilitudine. Quid est, dissimilitudine? Mala vita, malis moribus. Si enim bonis moribus propinquatur Deo; malis moribus receditur a Deo. Unus ergo idemque homo corpore stans uno loco, et amando Deum accedit ad Deum, et amando iniquitatem recedit a Deo: nusquam pedes movet, et tamen potest et accedere et recedere. Pedes enim nostri in hoc itinere, affectus nostri sunt. Prout quisque affectum habuerit, prout quisque amorem habuerit, ita accedit vel recedit a Deo. Nonne plerumque dicimus, quando invenimus aliqua dissimilia: Hoc longe est ab illo? Quando aliquos duos forte homines comparamus, duos equos, duas vestes, et dixerit aliquis,
Abbreviated transcription (Latin):
la est: exultare scło. exultatio bona est exul¬
tare dño : Pic debes dño exultare. siuis securus
munda: insultare : Quid est autẽ
uenite : unde uocat ut ueniat᷑ cũ qͥb:
uult exultare dño: nisi quia longesunt.
ut ueniendo ꝓpinquent ꝓpinquando accedant
accedendo exultent : Vnde autẽ longe sunt. nũ¬
quid locis longe potest homo et̃ abto quiubiq ẽt
uiscẽ ab eolonge : quo ibis ut longesis: nã peccator
quidem : sed tam̃ cũ spe salutis penitens & dolens
depeccatis. & mnetuensirã dĩ. & uolens placare
dm̃: sic inalio psalmo loquitur: Quoibo ab
spũtuo & a facietua quo fugiam : siascendero in
cȩlũ tuibies : Quid ergo restat quia siascenderit
incȩlũ ibi inuenit dm̃ : ut longe fugiat adõ quo
iturus est : ui de qͥd dicat : Sidescendero in in¬
fernũ ades : Siergo ascenderit incelũ ibi in¬
uenit dm̃: descendendo in infernũ non fugit dñ:

Expanded text:
la est, exsultare saeculo; exsultatio bona est, exsulla est, exsultare saeculo; exsultatio bona est, exsultare Domino. Pie debes Domino exsultare, si vis securus mundo insultare. Quid est autem, «Venite?» Unde vocat ut veniant, cum quibus vult exsultare Domino; nisi quia longe sunt ut veniendo propinquent, propinquando accedant, accedendo exsultent? Unde autem longe sunt? Numquid locis longe potest homo esse ab eo qui ubique est? Vis esse ab eo longe? Quo ibis, ut longe sis? Nam quidam peccator quidem, sed tamen cum spe salutis poenitens et dolens de peccatis, et metuens iram Dei, et volens placare Deum, sic in alio psalmo loquitur: «Quo ibo ab spiritu tuo? et a facie tua quo fugiam? Si ascendero in coelum, tu ibi es.» Quid ergo restat? Quia si ascenderit in coelum, ibi invenit Deum: ut longe fugiat a Deo, quo iturus est? Vide quid dicat: «Si descendero ad infernum, ades» . Si ergo ascendendo in coelum, ibi invenit Deum; descendendo in infernum, non fugit Deum:
Abbreviated transcription (Latin):
go uellem fr̃sut patrẽ nr̃m potius audire¬
imꝰ. sed& bonũ est ut patri obȩdiamꝰ: Quia
ergo iussit nobis qͥ dignatur orare ꝓnob: de p̃senti
loquar caritatiurẽ : Est autem psalmititulus :¬
lauscantiei ipsidaiuid: Lausc antici & hilaritatẽ
signi ficat qui cantusẽ & deuocionẽ quia laus est.
Quidenĩ magis homo debet laudare : quã id qđ sic
placet ut non possit displicere : securita sergo
laudis: in laude dĩcst : Laudator securus est : ubi ñti¬
met nede laudato erubescat : Et laudemꝰ ergo & can
temꝰ : Cũ hilaritate : &cũlȩtitia laudemꝰ: Quid autẽ
lcudaturi sumꝰ. ipse psalmꝰ sequentibus uersibus
indicat nobis: Unite exultemꝰ dño: Inuitatad
magna scpulas exultandi: non scło sed dño: Nisi
eẽt in hoc scło exultatio mala quȩ distinguenda
cẽt̃. abexultatione bona : sufficeret dicere uenite
exultemꝰ: Sed breuiter distinxit: quid estbene
exultare : dño exultare : Ergo exultatioma¬

Expanded text:
go vellem, fratres, ut patrem nostrum potius audiremus; sed et hoc bonum est ut patri obediamus. Quia ergo jussit nobis, qui dignatur orare pro nobis, de praesenti loquat Charitati Vestrae. Est autem Psalmi titulus, «Laus cantici ipsi David. Laus cantici» et hilaritatem significat, quia cantus est; et devotionem, quia laus est. Quid enim magis homo debet laudare, quam id quod sic placet, ut non possit sibi displicere? Securitas ergo laudis in laude Dei est. Ibi laudator securus est, ubi non timet ne de laudato erubescat. Et laudemus ergo, et cant, cum hilaritate et cum laetitia laudemus. Quid autem laudaturi sumus, ipse Psalmus sequentibus versibus indicat nobis. 2. «Venite, exsultemus Domino.» Invitat ad magnas epulas exsultandi, non saeculo, sed Domino. Nisi esset in hoc saeculo exsultatio mala, quae distinguenda est ab exsultatione bona, sufficeret dicere, «Venite, exsultemus:» sed breviter distinxit. Quid est bene exsultare? Domino exsultare. Ergo exsultatio ma
Abbreviated transcription (Latin):
penstonserat : illũ nihil pȩnitere poterat : quia
nihil culpabiliter fecerat. sed confitebat᷑ in laude
patris : Ergo quia & hic exultationis locus est
forte illã debemꝰ intelligere confessionẽ quȩ ẽ in leu¬
de dĩ. unde cst laus cantici. ut non hic intellegamꝰ
confessionẽ penitentiũ sedlcuidantiũ : Et quid ẽ
qđ continuo nos ad monet dequadã confessione
cũ ait p̃ueniamꝰ faciẽ eiꝰ in confessione : uentu¬
rus est. p̃ueniamꝰ faciem eiꝰ in confessione : srius

Expanded text:
enitens erat? Illum nihil poenitere poterat, quia nihil culpabiliter fecerat; sed confitebatur in laude Patris. Ergo quia et hic exsultationis locus est, forte illam debemus intelligere confessionem quae est in laude Dei: unde et «Laus cantici,» ut non hic intelligamus confessionem poenitentium, sed laudantium. Et quid est quod continuo nos admonet de quadam confessione cum ait: «Praeveniamus faciem ejus in confessione?» Quid est, «Praeveniamus faciem ejus i
Abbreviated transcription (Latin):
ucritatẽ &ueritas lib̵auituos simulȩs & seruus & lib:
Seruus qr factus liber qla maris adõ quo factus es:
Immo&iam indeliber: qamiseũ aquo faccuses : Noli
seruire cũ murmure non enĩ idagunt muriuiratua.
u non seruias : sedut malus seruus seruias : Seruus es dñi :
libertu s esdñi : Nonte sicquera s manumita utrccedis dedo¬
ruptionẽ & mortale hoc induerit in mortalitatẽ : Iuncerit
ꝑfceta iocunditas. tunc illa ꝑfita iubilatio tunclaussi ne
defeccituncamor sine scandalo tune fructus sin etimore :
tancuitasine morte: Iudhic nullũne gaudic̃ : sinullũgau¬
diũ nulla iubilatio : uom iubilate dño uniuer sa terra:¬

Expanded text:
itatem, et veritas liberabit vos» . Simul es et servus et liber: servus, quia factus es; liber, quia amaris a Deo a quo factus es: imo etiam inde liber, quia amas eum a quo factus es. Noli servire cum murmure; non enim id agunt murmura tua, ut non servias, sed ut malus servus servias. Servus es Domini, libertus es Domini; non te sic quaeras manumitti, ut recedas de doruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem : tunc erit perfecta jucunditas, tunc illa perfecta jubilatio, tunc laus sine defectu, tunc amor sine scandalo, tunc fructus sine timore, tunc vita sine morte. Quid hic? nullumne gaudium? Si nullum gaudium, nulla jubilatio: quom
Abbreviated transcription (Latin):
tur : Nemouos fallat: Er̃ssi ñ uultis falli &uultis
amare fr̃s: scito te omn ẽ ꝓfessionẽ inccđa habefictos
Nondixiomnẽ hominẽ cẽfictũ. sedomnẽ ꝓfessionem
habe fictas ꝑsonas: Sunt xp̃rnimali. sed st̃ & boni
Quasi plures malos uides qr palea sunt.: &te ad grana
ꝑucnire ñ ꝑmitunt: Sunt ibigrana accedecẽta.
excute adibe oris iudiciũ : Inuenis sc̃i monules in¬
disciplinatas : Nuqͥdideo sc̃i moniũ rep̃hendendũ ẽ :
multe ñ stant in domib: suis circũ eane domos alienas
curios agentes loquentes quȩ nono portit : suꝑbȩ
linguatȩ ebriose : &si uirgines. qͥꝗͥ ꝓdest in tegra
carom̃te corrupta melius ẽ. humile coniugium:
quã su ꝑba uirginitas : Sienĩ nuberet ñ habet
nom̃ unde extollet᷑ & habet frenũ quoregeret᷑:
Sednũ qͥd ꝓpt̃ uirgines milis dãnaturi sumꝰ &i cãs corpore¬

Expanded text:
tur.» Nemo vos fallat, fratres: si non vultis falli, et vultis tur.» Nemo vos fallat, fratres: si non vultis falli, et vultis amare fratres, scitote omnem professionem in Ecclesia habere fictos. Non dixi omnem hominem esse fictum, sed omnem professionem habere fictas personas: sunt christiani mali, sed sunt et boni. Quasi plures malos vides, quia palea sunt, et te ad grana pervenire non permittunt: sunt ibi et grana, accede, tenta, excute adhibe oris judicium. Invenis sanctimoniales indisciplinatas; numquid ideo sanctimonium reprehendendum est? Multae non stant in domibus suis, circumeunt domos alienas, curiose agentes, loquentes quae non oportet, superbae, linguatae , ebriosae: etsi virgines sunt, quid prodest integra caro, mente corrupta? Melius est humile conjugium, quam superba virginitas. Si enim nuberet, non haberet nomen unde extolleretur, et haberet frenum quo regeretur. Sed numquid propter virgines mal
Abbreviated transcription (Latin):
in crem̃tũ dedit diagricultura ẽ : inagro laboramꝰ:
Duo inagro clerici sunt : unꝰ adsumet᷑ & unꝰ relinquet᷑¬
malus: In molendinoduo: ad plebesretulit : Iuart in no¬
lendino qr deuinctȩ scło circuitu rerũ tẽporalium
tãquã mola detinent̃ : &inde una ad sumet᷑ &un arelin¬
quet᷑ : Iuȩ inde adsumet᷑ faciens o ꝑabona ad tendens
indigentiã seruorũdĩ indigentiã pauperũ inconfessi¬
one fidelis inlȩatia speicerta. uigilans ad dm̃ nulli
in p̃cans malci diligens quantũ potest ñ solũ amicos
sedetiã in imicos p̃teruxorẽ suã non sciens aliquam:
p̃ter maritũ suũ ñ sciens aliquẽ ad sumetur & demolen¬
dino: Quȩ autẽ aliter fuerit : relinquetur : Altiautẽ
dicunt quietẽ uolumꝰ neminẽ uolumꝰ pati. remoue¬
mꝰ nos a curbis beneerit nob̵ inquadã securitate :
Siqͥct̃ quȩris. quasi lectũquȩris. ut sine aliqua sollici¬
tudine quiescas : Et inde unꝰ ad sumet᷑ : & inꝰrelinque¬

Expanded text:
incrementum dedit. Dei agricultura estis» . In agro laboramus. «Duo in agro,» clerici sunt: «unus assumetur, et unus relinquetmalus. «In molendino duae,» ad plebes retulit. Quare «in molendino?» Quia devinctae saeculo, circuitu rerum temporalium, tanquam mola detinentur. Et inde «una assumetur, et una relinquetur.» Quae inde assumetur? Faciens opera bona, attendens indigentiam servorum Dei, indigentiam pauperum, in confessione fidelis, in laetitia spei certa, vigilans ad Deum, nulli imprecans mala, diligens quantum potest, non solum amicos, sed etiam inimicos, praeter uxorem suam non sciens aliquam, praeter maritum suum non sciens aliquem; assumetur et de molendino: quae autem aliter fuerit, relinquetur. Alii autem dicunt: Quietem volumus, neminem volumus pati, removemus nos a turbis; bene erit nobis in quadam securitate. Si quietem quaeris, quasi lectum quaeris, ut sine aliqua sollicitudine requiescas. Et inde «unus assumetur, et unus relinque
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorũ inilla reqȩ milla ȩ qualitate angłorũ: sed
uidete qͥddixerim. nonerit confessio pecatorum:
Non dixi nonerit confessio : Erit enĩ confessio laudis:
Semꝑ confiteberis illũ dm̃ te creaturã : Illũ ꝓtectorẽ :
trꝓtectũ : in illo qͦdãmꝰ ab sconditus eris. sicut dictũ ẽ.
abscondes eos in abscondito uultus tui : In atnaeius
inhrmnis confitemini illi in portis confitemini :
in atria cũin traueritis consitimin in hrmnis :
hrmni laude st̃ : uando intras. cerep̃hende
Cũ intraueris illũ lauda : Aperitem portasiusticȩ
dicit in alio pscilmo: in grediens ineis confictar
dño : Nu qͥd dixit cũ ingressus fuero iã non con¬
ficebor : &iam ingressus confitebicur tibi : Suȩ¬
ait. conficeor tibi pater dñ eceli &terrȩ. ilũ
laudans conficebatur : non se accusans: laudi¬
to nom̃ eiꝰ qr suauis est dñs: N olite putare quia

Expanded text:
peccatorum? In illa requie, in illa aequalitate Angelorum. Sed peccatorum? In illa requie, in illa aequalitate Angelorum. Sed videte quid dixerim: Non erit confessio peccatorum. Non dixi, Non erit confessio: erit enim confessio laudis. Semper confiteberis, illum Deum, te creaturam; illum protectorem, te protectum. In illo quodammodo absconditus eris, sicut dictum est, «Abscondes eos in abscondito vultus tui» . «In atria ejus in hymnis confitemini ei». In portis confitemini; et in atria cum intraveritis, confitemini in hymnis. Hymni laudes sunt. Quando intras, te reprehende; cum intraveris, illum lauda. «Aperite mihi portas justitiae,» dicit in alio psalmo; «ingrediens in eis» «confitear Domino» . Numquid dixit, tum ingressus fuero, jam non confitebor? Etiam ingressus confitebiait: «Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae» ? Illum laudans confitebatur, non se accusans. 17. «Laudate nomen ejus, quia suavis est Dominus.» Nolite putare quia
Abbreviated transcription (Latin):
popłsciꝰ &oues pascuȩ ciꝰ: Oues: &o uis: Ipse ouis :¬
una ouis : & quã a mantssimũ nr̃i. pastorẽ habe¬
mꝰ: Dimisit nonaginta nouẽ : descendit quȩrere
unã Reportat inumeris suis : redẽ ptã singiune
suo : Securus moruus ẽ pastor poue : q resur¬
pascuȩ ciꝰ: Intrate in portas cius in confes¬
sione inportis initium est : A confessione
incipice : Inde psalmꝰ in confessione. ĩbiiubi¬
lattꝰ : Confiteminiuos non factos a uob: laudate
cũ aquo faca estis: Ab illo sit bonũ tuũ aqͦrecedens
sicistimalũ tuũ : intrate in portasei inconfessione : in¬
tretgrex in portas: nonforisremaneit adlupos : Ctq mͦ
intret: in confessione: porta : Id c̃iniciũ : confessio cibi sit :
Vn de inalio psal modicit̃ incipite dño in confessione: Iđ
in haciita ut sic homomutetur: utnihil inueniat᷑
in eoqđ rep̃hendatur: Opus ẽ ut tute rep̃hendas
ncillere p̃hendat qͥd̃naturus est : Ergo & cũ in tra¬
ueris in atria consitris quando nonerit confessio

Expanded text:
oves pascuae ejus.» Oves et ovis: ipsae oves una ovis. Et quam amantissimum nostri pastorem habemus! Dimisit nonaginta novem, descendit quaerere unam, reportat in humeris suis redemptam sanguine suo. Securus mortuus est pastor pro ove, qui resurs. 4, 5. Intrate in portas ejus in confessione.» In portis initium est; a confessione incipite. Inde «Psalmus in confessione,» ibi jubilate. Confitemini vos non factos a vobis, laudate eum a quo facti estis. Ab illo sit bonum tuum, a quo recedens fecisti malum tuum. «Intrate in portas ejus in confessione.» Intret grex in portas, non foris remaneat ad lupos. Et quomodo intret? «In confessione.» Porta, id est initium, confessio tibi sit. Unde in alio psalmo dicitur: «Incipite Domino in confessione» . le est in hac vita, ut sic homo mutetur, ut nihil inveniatur in eo quod reprehendatur: opus est ut tu te reprehendas, ne ille reprehendat qui damnaturus est. Ergo et cum intraveris in atria, confitere. Quando non erit confessio
Abbreviated transcription (Latin):
acoipe. Qđdictũ ẽ in generatione & generationẽ :
aut induab: generationib: unã terrenã alterã cȩlestẽ
lc est generatio una quȩ parit mortales. altera quȩ
parit ȩternos: Uerita sciꝰ & hic est &ibi: Noli putare
diceret in alio psalmo ueritas deterra orta est.
nec ipsa ueritas diceret. ecce ego uob̾ cũ sũ usq ad
consũmationẽ scłi:¬

Expanded text:
in generationem et generationem;» aut in duabus generationibus, unam terrenam, alteram coelestem. Hic est generatio una quae parit mortales; altera quae parit aeternos. Veritas ejus et hic est, et ibi. Noli putare tas ejus, non diceret in alio psalmo: «Veritas de terra orta est» ; nec ipsa Veritas diceret, «Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saec
Abbreviated transcription (Latin):
habiturus : inuenitibi fr̃simalos : qͥ mali in ueniri
ñ possent nisi admitterent᷑ : & necesse c̃ ut primo
tolerent᷑. neforte corrigant᷑: Nec excludi facile pos¬
sunt nisi prius fuerint tolerati : Fit ipse intolerandȩ
patientiȩ : quis me huc quȩrebat : egoputabã qr caritas ẽ.
hic : & paucorũ hominũ molestia in ritacus : dũnon
ꝑseuerauerit in plere qđ uouit . sit desertor tãscĩppo

Expanded text:
habiturus; invenit ibi fratres malos, qui mali inveniri habiturus; invenit ibi fratres malos, qui mali inveniri non possent, nisi admitterentur et necesse est ut primo tolerentur, ne forte corrigantur; nec excludi facile possunt, nisi prius fuerint tolerati: et fit ipse intolerandae impatientiae. Quis me huc quaerebat? Ego putabam quia charitas est hic. Et paucorum hominum molestia irritatus, dum non perseveraverit implere qu
Abbreviated transcription (Latin):
toleratores uiscera sua inpendentes his quos uolunt
qͥ re p̃hendunt a uaritiã clericorũ in ꝓbitatẽ dericorũ
litesdericorũ appendentes res alienas: ȩbrio sosi uora ces
iactant : tuin de uituperas atu incauce laudas:
Tuqͥlaudas dicmixtos malos. tuqͥuituperas uideibi
&bonos. Sic osinillauta cõmuni frm̃ quȩc̃ in moristiro
magniuiri scĩ. cotidie hymnis in orationib: in laudib:
dĩ indeuiuunt. cũ lectione illis resest : Laborant
manib: suis ainde se transigunt: Honauare aliqͥd
petunt : qͥcqͥd eis infertur apiis fr̃ib: cũ sufficientia &
cũ caritate utuntur : Nemosibi usurpat aliqͥd qđ alt̃
ñ habeat.: om̃s sediligunt. om̃s inuicẽ sesustinent:
laudast . laudasti : quinescitqͥd incerius agat᷑ : quinescit
qͦmͦ illo uenti intrantes. &iam naues inportu collidant
in trat quasi securitatẽ sꝑans: neminẽ quẽ toleret

Expanded text:
toleratores, viscera sua impendentes his quos volunt toleratores, viscera sua impendentes his quos volunt qui reprehendunt avaritiam clericorum, improbitates clericorum, lites clericorum, appetentes res alienas, ebriosos, voraces, jactant. Et tu invide vituperas, et tu incaute laudas: tu qui laudas, dic mixtos malos; tu qui vituperas, vide ibi et bonos. Sic et in illa vita communi fratrum, quae est in monasterio: Magni viri, sancti, quotidie in hymnis, in orationibus, in laudibus Dei, inde vivunt, cum lectione illis res est; laborant manibus suis, inde se transigunt; non avare aliquid petunt, quidquid eis infertur a piis fratribus, cum sufficientia et cum charitate utuntur; nemo sibi usurpat aliquid quod alter non habeat; omnes se diligunt, omnes invicem se sustinent. Laudasti, laudasti: qui nescit quid interius agatur, qui nescit quomodo illo vento intrante etiam naves se in portu collidunt, intrat quasi securitatem sperans, neminem quem toleret
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ nonilli p̃dicci sunt. antiquã conuniret : Offendecur
asalsis xp̃ianis refugĩ aueris xp̃ianis : Rursus odio si
maledici inruunt inuicuperationẽ quales xp̃iani :
Quixp̃iani ãuarifeneratores non ne i psisunt qͥtiatra.
&amsiceatra implent ꝑludos & ꝑ aliaspectacula.
qui in plent ecdam ꝑdies festos ẽbriosi uoraces in¬
uidi insectatores alterutrũ : sunttales: Sed non
solita le sixisteuicuperator cȩco animo tacetbonos:
& ille liudator incauto animo tacet malos: Siautẽ
turȩdĩ. ecce qͦmꝰ nunc dixi sicit liliũ inmedio spina¬
rũ sicꝓximamea inmedio filiarũ : audit homo consi¬
derat. placet illililiũ. intrat adheret lilio tolerat
spinas. merebitur cẽ inlcude &i noulis sponsiqͥdicit:
sicut liliũ in medio spinarũ itaꝓximamea in medio
filiarũ : Ita & inclericis : laudatoresclericorũ in ten¬
dunc ibi bonos ministros. fideles dispensatores om̃iũ

Expanded text:
qui non illi praedicti sunt antequam veniret; offenditur qui non illi praedicti sunt antequam veniret; offenditur a falsis christianis, refugit a veris christianis. Rursus odiosi, maledici, irruunt in vituperationem: Quales Christiani? qui Christiani? Avari, feneratores. Nonne ipsi sunt qui theatra et amphitheatra implent per ludos et per alia spectacula, qui implent ecclesias per dies festos? Ebriosi, voraces, invidi, insectatores alterutrum. Sunt tales, sed non soli tales. Et iste vituperator caeco animo tacet bonos; et ille laudator incauto animo tacet malos. Si autemturae Dei, ecce quomodo nunc dixi, «Sicut lilium in medio spinarum, sic proxima mea in medio filiarum:» audit homo, considerat, placet illi lilium, intrat, adhaeret lilio, tolerat spinas; merebitur esse in laude et in osculis sponsi, qui dicit, «Sicut lilium in medio spinarum, sic proxima mea in medio filiarum.» Ita et in clericis. Laudatores clericorum intendunt ibi bonos ministros, fideles dispensatores, omnium
Abbreviated transcription (Latin):
ad grediantur : qr &cũ laud are uolunt siclaudant
ut non sibidicant malaq ͤ mixta sunt: & qͥuitu perare
uolunt tã inuido animo & ꝑuersouitu perant. ut
dituid antoculos aduersusbona: &sola mala quȩ ibi
uel sunt uel putantur exaggerant : Indefic. ut una¬
quȩq ꝓfessi omale laudata. id ẽ non caute laudata :¬
cũ mnuitali erit homines laude sua : inuenient illi
qͥillucueniunt aliquos quale sibi cẽ. non credebant
&offenstamalis resilunt abonis Eris disciplinã sã
aduicã urã m conserit : & sicaudite ut uiuatis : Lauda¬
tur ut generaliter dicã ceładĩ. magni homines xp̃uni.
solicristiani magnacatholica. diligunt se om̃s: inpen¬
dunt sibi qͥsq qđ possunt. orationibiiciunus. hymnis
uacatur. ꝑ totã orbẽ terpirũ una consensione pacis
laudatur ds̃ : Audit foritquis & quta tacitũ ẽ . de com¬
mixtis malis : laude inuitatis inuenit cõmixtos malos

Expanded text:
aggrediantur: quia et cum laudare volunt, sic laudant, aggrediantur: quia et cum laudare volunt, sic laudant, vt non ibi dicant mala, quae mixta sunt; vt et qui vituperare volunt, tam inuido animo et peruerso vituperant, vt claudant oculos aduersus bona: et sola mala, quae ibi vel sunt, vel putantur, exaggerant. Inde fit, vt vnaquaeque professio male laudata, id ecum invitaverit homines laude sua, inveniant illi qui illuc veniunt, aliquos quales ibi esse non credebant; et offensi a malis, resiliant a bonis. Fratres, disciplinam istam ad vitam vestram conferte, et sic audite ut vivatis. Laudatur, ut generaliter dicam, Ecclesia Dei: magni homines Christiani, soli Christiani, magna Catholica; diligunt se omnes, impendunt sibi quisque quod possunt, orationibus, jejuniis, hymnis vacatur per totum orbem terrarum, una consensione pacis laudatur Deus. Audit forte qui nescit tacitum esse de commixtis malis, venit laude invitatus, invenit commixtos malos,
Abbreviated transcription (Latin):
exclude : Non intret incortuũ uel suggestiomala:
Non consentio in quis : Sed intrauit tam̃ ut suggereret:
Nã om̃ sinimita corda hab e uolumꝰ: utnihil intret
qđ male suggeratur: Vnde autẽ intretqͥ snouit & pug¬
namꝰ cotidie inuno cordenrõ : Vn homo in corde suo :¬
cũ turba luctatur : Suggerit a uaritia suggerit
libido suggerit uoricitas suggerit lȩatia ista popu¬
laris: om̃ia suggeruntur. ab om̃ib: secontinet
om̃ib: respondet & abom̃ib: auersatur : difficile ẽ
ut non ab aliqua seriatur : Ubi estergo sccuritas : hic
nusquã : inista inta nusquã nisi in sola spȩ ꝓmissorũdĩ:
Ibi autẽ cũilluc ꝑuenerimꝰ. ꝑfata securitas cũ lauden¬
turportȩ &confirmabituir uettesportarũ herłm:¬
autt̃ ne sccurus laudes quã libit uitã : Antemortem
nelaudes hominẽ quẽquã: Hincautẽ filluntur
homine s ut uel non suscipiant meliorẽ uitã. uel temere

Expanded text:
exclude: non intret in cor tuum vel suggestio mala. exclude: non intret in cor tuum vel suggestio mala. Non consentio, inquis. Sed intravit tamen, ut suggereret. Nam omnes munita corda habere volumus, ut nihil intret quod male suggeratur. Unde autem intret, quis novit? Et pugnamus quotidie in uno corde nostro; unus homo in corde suo cum turba luctatur. Suggerit avaritia, suggerit libido, suggerit voracitas, suggerit laetitia ista popularis; omnia suggerunt: ab omnibus se continet, omnibus respondet, et ab omnibus aversatur; difficile est ut non ab aliqua feriatur . Ubi ergo securitas? Hic nusquam; in ista vita nusquam, nisi in sola spe promissorum Dei. Ibi autem, cum illuc pervenerimus, perfecta securitas, cum clauduntur portae, et confirmantuautem ne securus laudes quamlibet vitam: ante mortem ne laudes hominem quemquam. Hinc autem falluntur homines, vt vel non suscipiant meliorem vitam, vel temere
Abbreviated transcription (Latin):
conlisȩ confringunt: Ubiergo securitas sinec inpor¬
tu. & tam̃ ut cũq feliciores in portu : quã in pela¬
go: fatendũẽ concedendũ est : Vlerũ ẽ: tam̃ sinaues
inportu bene sibi ad plicent̃ non sibi conlidantur:
Seruetur ibi parilitas ȩqualitatis. constantia caritatis:
Et quando forte uentus exilla parit qua patet in rue¬
rit : sĩ tibi cauta gubnatio: Nã qͥd dicturus esm. qͥs qͥs
talibus locis forte pre es immoseruis fr̃ib: in his
benemerit : Vbi cognoscis quẽ forisuis excludere :
ut cognoscatur malus intusꝓbandus ẽ : quomodo
nisi intrauerit ñ pocest : repelle som̃s malos dices
enĩ : E nosti inspicere om̃s. nudis cordib ad ceueni¬
qͥbus est animauna &corunũ indm̃ : Missisunt in fornace :
& crepuer̃ : Iuomͦ ergo cognosciscũ qui sibi ipseadhuc
ignotus ẽ exclude malos fr̃s. conuentubonorũ decor¬
de tuo qͥsqͥsistadicis. om̃s malascogitationes si potes

Expanded text:
collisae confringunt. Ubi ergo securitas, si nec in porcollisae confringunt. Ubi ergo securitas, si nec in portu? Et tamen utcumque feliciores in portu quam in pelago, fatendum est, concedendum est, verum est. Ament se, naves in portu bene sibi applicentur, non sibi collidantur: servetur ibi parilitas aequabilitatis, constantia charitatis; et quando forte ventus ex illa parte qua patet, irruerit, sit ibi cauta gubernatio. 11. Nam quid dicturus est mihi quisquis talibus locis forte praeest, imo servit fratribus, in his bene mihi erit. Ubi cognoscis quem forte vis excludere? Ut cognoscatur malus, intus probandus est: quomodo nisi intraverit non potest? Repelles omnes malos? Dicis enim, et nosti inspicere. Omnes nudis cordibus ad te veniquibus est una anima et cor unum in Deum : missi sunt in fornacem, et crepuerunt. Quomodo ergo cognoscis eum qui sibi ipse adhuc ignotus est? Excludes malos fratres a conventu bonorum? De corde tuo, quisquis ista dicis, omnes malas cogitationes, si potes,
Abbreviated transcription (Latin):
uondit deditibi & non mihi qđ dedi integrũreddidist:
Quia ñ creuit qr nonerogasti: inde inqͥd tepuniã : Aua¬
rus ẽ d sscilutis nrẽ : Ergo separabome in qͥt cũpaucis
bonis : Quidmihi est rationẽ habecũ turmis: bene:
Pauciipsibomi deqͥbus curbissunt eliquati : sitam̃ ipsi pauci
om̃sboni. tam̃ bona cogitatio humana laudabilis
cẽ cũtalibus qͥeleger̃ uitã qͥetã remoti abstrepitu po¬
pulari a turbis inqͥctis a magnis fluctib: scłi tãquã
in portu sunt. limergo ibigaudiũ illud iã ibi iubila¬
tio illa quȩ promittitur. Nondũ: Sed adhucgemitꝰ
adhuc solitudo tẽptationũ : habet enĩ aliunde
&portus aditũ : si portus aditũ exnulla parte hab̾et.
nulla in eũ nauis intraret : Opora tergo ut exaliqͣ
parte patrat: Aliqͣndo autẽ. ꝑ eã partẽ qua patet
uentꝰ inruit : & ubi scopoli nonsunt. nauesse in uicẽ

Expanded text:
non ait, Dedi tibi, et non mihi quod dedi integrum reddidisti: non ait, Dedi tibi, et non mihi quod dedi integrum reddidisti: Quia non crevit, quia non erogasti, inde, inquit, te puniam . Avarus est Deus salutis nostrae. Ergo separabo me, inquit, cum paucis bonis: quid mihi est rationem habere cum turbis? Bene: pauci ipsi boni, de quibus turbis sunt eliquati? Si tamen jam ipsi pauci, omnes boni: tamen bona cogitatio humana, laudabilis, esse cum talibus qui elegerunt vitam quietam; remoti a strepitu populari, a turbis inquietis, a magnis fluctibus saeculi, tanquam in portu sunt. Jam ergo ibi gaudium illud? jam ibi jubilatio illa quae promittitur? Nondum; sed adhuc gemitus, adhuc sollicitudo tentationum. Habet enim alicunde et portus aditum: si portus aditum ex nulla parte haberet, nulla in eum navis intraret; oportet ergo ut ex aliqua parte pateat: aliquando autem per eam partem qua patet, ventus irruit; et ubi scopuli non sunt, naves se invicem
Abbreviated transcription (Latin):
alius sustineat : miror sinon est : Sed eccenon sit̃ :¬
s. eo robustioa es. ad cȩteros sustinendos quo iam
ñ habes qđ intralii sustineant : Nonsustineris sustine
cȩteros: Non possumꝰ inqͥs  Ergo habes qđ inttalii
sustineant: Sustinentes inuicẽ indilectione : Tude seris
res humainas a segrigasit ut nemote uideat : cu ꝓderis :
tuad hoo ꝑuenisses sinullustib ꝓfuisset: anquia uelo¬
cespedes tibiuideris habuisse adtranseundũ. preci¬
surus espontẽ : exhortor om̃s uoxdĩom̃shortatur:
sustinente sinuicẽ indilectione: Separabom einqͥt
aliqͥscũ paucisbonis cũ illis mbene erit: Hãnulli
ꝓdesse impiũ &rudeleest . Hon mehoc docuit dñs
meus : Non enĩ dã nauit seruũ qͥ interuerat qđ acce¬
pit : sed qͥ nonero gauit : incellegatur pȩna inter¬
uersoris expena pigri : Serue nequã &piger
ait dñsdã nans: Non ait interuestisci petuniã meã :

Expanded text:
alius sustineat? Miror si non est: sed ecce non sit; alius sustineat? Miror si non est: sed ecce non sit; eo robustior es ad caeteros sustinendos, quo jam non habes quod in te alii sustineant. Non sustineris, sustine caeteros. Non possum, inquis. Ergo habes quod et in te alii sustineant. «Sustinentes invicem in dilectione.» Tu deseris res humanas, et segregas te, ut nemo te videat; cui proderis? Tu ad hoc pervenisses, si nullus tibi profuisset? An quia veloces pedes tibi videris habuisse ad transeundum, praecisurus es pontem? Exhortor omnes, vox Dei omnes hortatur: «Sustinentes invicem in dilectione.» 10. Separabo me, inquit aliquis, cum paucis bonis; cum illis mihi bene erit. Nam nulli prodesse impium et crudele est. Non me hoc docuit Dominus meus. Non enim damnavit servum qui intervertit quod accepit, sed qui non erogavit. Intelligatur poena interversoris ex poena pigri. «Serve nequam et piger,» ait Dominus damnans: non ait, Intervertisti pecuniam meam;