comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nũdi gloria / expectat instonalis Iuiuria. Qui
dñm sustiuẽt et ei toto iñtis affectũ deseru̾m̃t
it cẽtra carius ĩctutina / et uanã mũdi gloriã
et uitt superbiã uiriliteo In dti seruitio cer-¬
tauerint et ꝑtrinãserint regnũ qlorie eter¬
naliter adipiscẽtus. Ilem ambrosius. Incrassali
in hec nũdo ĩꝑingati certantes peccare solent
nõ cũ eio dectotare. Dicant trgo et ip̃is inspi¬
camꝰ uos ault̃ sñ nobis si uictritis toroue
gloriã uindicabitis. Isti igĩ qui in deliciis, luxu¬
riis rapiis / questionibus honoribus sua po¬
suerũt seudia sũt magis peccatores ꝙ preliato¬
res. Habent luctũ su laboris fructũ uirtutis
nõ habent. Fonẽt otiũ: astucia et ĩprobitate
aggerant diuitiaꝵ accouos: sed exsoluẽt licet

Expanded text:
mundi gloria, et peccat infernalis injuria, qui mundi gloria, et peccat infernalis injuria, qui dum sustinent eum, et toto mentis affectu deserviunt, et contra carnis incentiva, et vanam mundi gloriam, et vitae superbiam viriliter in Dei servitio certaverint, et . . . serint regnum gloriae aeternaliter adipiscent. Item Ambrosius: « Incrassati in hoc mundo, impinguati certantes peccare solent nondum eis decertare. » Dicant ergo et ipsis inspicamus, vos autem sine nobis si viceritis, coronam gloriae vindicabitis . Isti igitur, qui in deliciis, luxuriis, rapinis, quaestibus, honoribus hic posuerunt studia, sunt magis peccatores quam praeliatores, habent luctum sui laboris, fructum virtutis non habent: fovent otium, astutia et improbitate aggerant divitiarum acervos; sed exsolvent,
Abbreviated transcription (Latin):
qui in serintio dei In ecłiã lugd̃ assidue laboratit
et seruitiũ dei intigre ꝑsoluitis a p̾ncipio usq ad
fuit / et ꝓsenerãter peragisis gandete ⁊ epultate
quomiã merces ur̃a copiosa est in celo. Unde am.¬
promisit reddendã. Quid poscis quod alii de be
tur. Quid prope coronã exigis auleꝙͣ ueinas:
Quid detergere puluerẽ quid requiesttre cupib:
Quid epulari gestis antxꝙͣ studiũ soluatur. Ed¬
huc ppłus spectat adhuc athlete in cãpo sunt
et tu ociũ petis: Sd forte dicis. Cur hñ qui¬
seruire deo negligĩ / et seruitiũ dti In ecclesia
reddere cõte̾nũt In pñti letãtur et in deliciis luxu.¬
riantur: Cur etĩã ip̃i nõ metũ laborãt. Qũ
qui subscripserũt ad coronã nõ teuẽtur ad laborẽ
certanienis. Qui in stadio nõ descenderint non
se ꝓtofundinit oleo. Non obliniũt puluerem
uilitatis m̃idi. Quos manet et expectat uana

Expanded text:
qui in servitio Dei in ecclesia Lugdunensi assidue laboratis, qui in servitio Dei in ecclesia Lugdunensi assidue laboratis, et servitium Dei integre persolvitis a principio usque ad finem, et perseveranter peragitis, Gaudete et exsultate, quoniam merces vestra copiosa est in coelo . Unde Ampromisit reddendam. Quid tur? quid praepropere coronam exigis, antequam vincas? quid detergere pulverem? quid requiescere cupis? quid epulari gestis, antequam stadium solvatur? Adhuc populus spectat, adhuc athletae in scammate sunt, et tu jam otium petis. servire Deo negligunt, et servitium Dei in ecclesia Dei reddere contemnunt, in praesenti laetantur et in deliciis luxuriantur? cur etiam ipsi non mecum laborant, quoniam qui subscripserunt ad coronam, non tenentur ad laborem certaminis, qui in stadium non descenderunt, non se perfundunt oleo, non obliniunt pulvere vilitatis mundi, quos manet et detinet vana
Abbreviated transcription (Latin):
na estimatur humana Cur ergo sermẽtes et¬
Clesiã lugd̃ qui dicũtur seruitores et nõ serurũt
Abundant opibus ut purpureis induãtus uestibꝰ
et epulentur ingiter splendide cũ gandio ⁊ sñ
merore et sñ luctũ. Insti autẽ qui sẽ ꝑ assidui
sunt ĩ eccłiã et ĩ sernitio dei igant coadinteribꝰ
et uilipendãtur a maioribus et afficiãtur i̾iuriis
magnatoꝵ. quibus satiffacere debet illa euãgelii
paralola. Duiiss bisso et purpura uestrebatur
et. epulas copiosas quotidie exhibelat: soaupes
pleuꝰ ulitribus demẽsa dinitis colligebat reliqͥas
Nest obitũ utro utrinsq pauper req̾euit In sum
abrahe dines autt̃ in supplicys. Nõns cuidens est
signũ meritoꝵ: diut premia aut supplicia post
mortẽ habere oportet. Qr in certanint labor est
post certauĩt aliis uictoria aliis ignonimia rema
net. Nnquid priusꝙͣ cursus fiiatur palina ciꝙͣ̃
datur aut defertur corona: Uobis igitus dito

Expanded text:
na aestimatur humano. Cur ergo servientes ecna aestimatur humano. Cur ergo servientes ecclesiam Lugdunensem, qui dicuntur servitores et non serviunt, abundant opibus et purpureis induantur vestibus, et epulentur jugiter splendide cum gaudio et sine moerore et sine luctu. Justi autem qui semper assidui sunt in ecclesia, et in servitio Dei egeant coadjutoribus, et vilipendantur a majoribus et afficiantur injuriis magnatorum, quibus satisfacere debet illa Evangelii parabola. Item, dives bysso et purpura vestiebatur et epulas copiosas quotidie exhibebat, pauper plenus ulcerum de mensa divitis colligebat reliquias; post obitum vero utriusque pauper requievit in sinu Abrahae, dives autem in suppliciis . Nonne ejusdem est signum meritorum aut praemia, aut supplicium post mortem inanem etiam recte; quia in certamine labor est? post certamen, aliis victoria, aliis ignominia. Nunquid priusquam cursus conferatur, palma cuiquam datur aut defertur corona. Vobis igitur dico
Abbreviated transcription (Latin):
fecerit grauissime ꝑmuri debet. De seruitoribꝰ eccliẽ
Inomodo hr̃e se habent. et premio corudem.
e officiis et seruitoribus eccliẽ lugdinẽs¬
quo᷑ se habeant et excerctãt et cecercẽdo
acquirant uitã ⁊teruã. Unde paulus. Bonũ cer
tamẽ certani cro sũ cõsũmani fidẽ seruani. unde
mtri coronã iustiat quã reddet michi dño In illa
die qui est instus Index. In illa inquit die reddet
pugnaret qͣi bonus athleta laberibus nan fragii
periculis. unĩ illud. Per multas tribulati ones opor¬
let intrare In regnũ dei. Ergo nõ pt̃ quis preuiũ
acaipere insi ligitime certanerit. Hec est gloriosa¬
uictoria ubi fuerũt laboriosa ctrlamina. Unde
illud. No̾ne i̾ustrs est qui ãlt dat preniiũ ꝙͣ
cerlamen futrit abselutũ. Unde in euãgelio. loca
pauperes spñ rc̃ Non dixit beati diuites sed pan¬
peres. Inde incipit beatitudo diuina ĩ des ubi euñ¬

Expanded text:
fecerit, gravissime puniri debet. De servitoribus ecclesiae fecerit, gravissime puniri debet. De servitoribus ecclesiae quomodo habere se debent, et praemio eorumdem. De officiis et servitoribus ecclesiae Lugdunensquo modo se habeant et exerceant, et exercendo acquirant vitam aeternam; unde Paulus: Certamen bonum certavi, cursum consummavi, fidem servavi, dum merui coronam justitiae, quam reddet mihi in illa die, qui est justus judex . In illa, inquit, die reddet, pugnare quasi bonus athleta laboribus, naufragii periculis, unde illud: Per multas tribulationes oportet intrare in regnum Dei . Ergo non potest quis praemium accipere, nisi legitime certaverit. Haec est gloriosavictoria, ubi sunt laboris certamina: Unde illud: « Nonne injustus est, qui ante dat praemium, quam certamen fuerit absolutum? » Unde in Evangelio: Beati pauperes spiritu, etc. , non dixit: Beati divites, sed pauperes. Inde recipit beatitudo divina vivendo ubi aerum
Abbreviated transcription (Latin):
conus uel ꝓbr̃ sñ causa apparẽte sc egrituduus uel
Imiat / et sempeo debet esse paratus. Respondere
cuiq uemẽti et qutrẽti se per aliq̃ necessaria.
Omibus horis tenetus In eccłiã Inuemsi sħma¬
rnna uocãte. Si dyacomis est maiori se nõ deber
rispondere qñ corrigitur a capellanis ⁊ccłiẽ. Gi
aliquid facit uel deluiquit cõtra ordm̃t uel sta¬
tuta eccliẽ/ uel si aliquid responderit dure cõtra
corripĩaẽ puniri debet a cãtoribus uel a magr̃o
et inuchi cõtra ip̃m acriter et dure et non debet
palpari ab aliquo propter ip̃ms in sipiẽtiam ne
sibi sapieus uideatur: quia cõtumax est / talis In
officio matricularii nõ debet peni sed talis qui po¬
tieus et humilis sit et qui patiẽter sustunitat qñ
corripietur / et nchil ⁊ espondeat. scire tm̃ debet qñ
male fecerit. Item debet hr̃e diligẽtiã circa pulsa¬
liont campanaꝵ ut bene et sñ defectu pulsentur
et ip̃cmet tenetur pulsare si necesse fuerit et insi

Expanded text:
o suo, sine causa apponente, scilicet aegritudinis vel . . . et semper debet esse paratus respondere cuiquam venienti, et quaerenti se pro aliqua necessaria. Omnibus horis tenetur in ecclesia invenidebet respondere quando . . . . a capellanis ecclesiae; si aliquid facit vel delinquit contra ordinem vel statuta Ecclesiae, vel si aliquis ecclesiae audierit dare contra corripientem, puniri debet a cantoribus vel a magistro, et invehi contra ipsum acriter, et dure, et non debet palpari ab aliquo propter ipsius insipientiam, ne sibi sapiens videatur. Qui contumax est, talis in officio matricularii non debet poni, sed talis qui patiens et humilis sit, et qui patienter sustineat quando corripietur, et nihil respondeat, sed emendet se quando male fecerit. Item, debet habere diligentiam circa pulsationem campanarum; ut bene et sine defectu pulsentur, et ipsemet tenetur pulsare, si necesse fuerit; et nisi
Abbreviated transcription (Latin):
et dicetur raptori. Diues eras, qua cã alitua
rapiebas: Nõne ideo te diuitẽ dimittere feci ut
txcusatione non habtres : Egestas nõ cõpulit
Inopia nõ coegit. Quare ergo anferebas bona
eccłiaꝵ inocẽtibus ⁊ccłiam sermẽtibꝰ et dissipa¬
bas elemosinas mortuoꝵ quas ⁊ clinquebant
ecliẽ lugd̃ pro redemꝑtione aĩaꝵ suaꝵ ut crãt
refectoria et ãuiu̾saria et alia bent fina.
Dicetur etĩã pottuti. Cur nõ affuisti uidue¬
q eccłite scrnitoribus ĩmpiã patiẽtibus In cle¬
mosinis sibi deputatis nequiter substrahẽtibꝰ
et uiolenter anserẽtibus. Nũquid tu ĩfiruꝰ
eras: Ideo le feri potãtm. ut nõ iustrrs uio¬
lentiã sed repelleres. Ideo exaltani teet alios
In eccliã lugd̾ ut ip̃am fideliter guberuares
In bonis sprãlibus ⁊ spũalibus augiẽtares
et ordiut a scĩo prĩbus In ip̃ã eccłiã statutũ

Expanded text:
et dicetur raptori: Dives eras, qua causa aliena et dicetur raptori: Dives eras, qua causa aliena rapiebas? Nonne Deo te divitem dimittere feci, ut excusationem non haberes; egestas non compulit, inopia non coegit. Quare ergo auferebas bona ecclesiarum innocentibus ecclesiam servientibus, et dissipabas eleemosynas mortuorum, quas relinquebant Ecclesiae Lugdunensi pro redemptione animarum suarum, ut erant refectoria et anniversaria et alia beneficia? Dicetur etiam potenti: Cur non adfuisti vidumque Ecclesiae servitoribus injuriam patientibus in eleemosynis sibi deputatis nequiter subtrahentibus, et violenter auferentibus? Nunquid tu infirmus eras? ideo et feci potentem, ut non afferres violentiam, sed repelleres; ideo exaltavi te et alios in Ecclesia Lugdunensi, ut ipsam fideliter gubernaretis in rebus temporalibus et spiritualibus augmentaretis, et ordinem a sanctis Patribus in ipsa Ecclesia stat
Abbreviated transcription (Latin):
donauerit et uocesserit custodire et implere usqi
In fuit nõ cessetis. Et ue uos perturbã pote̾tũ
distrimina qui super ues polestalt̾ habent it
excercent. et qui supto uos ĩpouũt outra ⁊¬
grania et ĩportabilia digito ault̾ suo nolunt
ta monere. et qui negligũt et dedignãtur ⁊¬
etiã aur̃e sũã ĩclinare in dei sernicio et In ordinẽ
ecclie̾ scruãdo. et uilipendũt / et opprobrio hñt
et subsannãt qͣi uilem et insensatũ tũ qui de
ordine ecliẽ seruãdo aliquid dixerit uel ãiũ¬
nantuit. Et derident cũ et ostentin habẽt qͣi
Insensatũ. Unde ambrosiꝰ. Ifrater noli ut par¬
nuilus sapere ut parmilus loqui ut parmilus
cogitare ut parnulꝰ iudicare nec uindicare
ta que sũt posterioris ⁊ tatis qr perfetorũ est
corona. epecta ut ueniat qd perfectũ est qñ
nõ per specĩe et in tuiginate sc̃d facie ad faciẽ
forĩa np̃am uerilatis aperle pottois cognostẽ
Tunt renelabitur qua causa ille dines fuerit

Expanded text:
donaverit et concesserit custodire et implere usque in finem non cessetis, et ne vos perturbent potentium discrimina, qui super vos potestatem habent et exercent, et qui . . . . imponunt onera gravia et importabilia, digito autem suo nolunt ea movere, et qui negligunt et dedignantur etiam aurem suam inclinare in Dei servitio, et in ordinem Ecclesiae servando, et vilipendunt, et opprobria habent et subsannant, quasi vilem et insensatum, qui ejusdem de ordine Ecclesiae servando aliquid dixerit vel annuntiaverit, et derident eum et obtentui habent quasi insensatum. Unde Ambrosius: « Frater, noli ut parvulus sapere, ut parvulus loqui, ut parvulus cogitare, ut parvulus judicare, nec vindicare ea quae sunt posterioris aetatis, quia perfectorum est corona. » Exspecta ut veciem et in aenigmate, sed facie ad faciem , formam ipsam veritatis, sed aperte possis cognoscere. Tunc revelabitur qua causa ille dives fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
Nõnt libi et aliis In eccłiã lugd̾ potẽtibꝰ scrip¬
pilt pauperẽ et egtnũ / et de manu pcloris
In eccliã lugd̃ defrandatur / et egenũ ĩ orõnibꝰ
ibi sermẽtiũ. qr nõ est qui mocet In eccłiã
lugd̃ nom̃e intũ propt uiolẽt̾iã ĩpioꝵ qui
anferũt sernitoribus minoribꝰ elemosinas de¬
functoꝵ. Dicetur etiã abundãti diuiciis et
honoribus. Salubritatẽ corporis cõtessi tibi.
cur nõ secutbes precepta mea ordiñt eclis

Expanded text:
crippite pauperem, et egenum de manu peccatoris in Ecclesia Lugdunensi defraudas, et egenum in orationibus sibi servientium, quia non est qui invocet in Ecclesia Lugauferunt servitoribus minoribus eleemosynas defunctorum. Dicetur etiam abundanti divitiis: Honoribus cumulavi, salubritatem corporis concessi tibi, cum non secutus es praecepta mea, ordinem Eccles
Abbreviated transcription (Latin):
sancti nicctiĩ lugd fuerit : qui sedm̃ morẽ et cõ¬
suctudiñt maioris eccłiẽ In habitu ⁊ aliis se r cexã
et iucedunt. Est etiã scrẽdum ꝙ tam personatus
habtutei ꝙ̃ aliĩ canonici et incorporati tenẽte ho¬
spicia debent In sũma tenere assidue in dictis tri.¬
bus eulesiis octobigĩti / et tredecum tam pbres ꝙ̃¬

Expanded text:
 et consuetudinem majoris ecclesiæ in habitu et aliis se regunt et incedunt. Item sciendum est quod tam personatus habentes quam alii canonici et incorporati tenentes hospitia, debent tenere in summa assidue in dictis tribus ecclesiis octo viginti et tresdecim tam pres
Abbreviated transcription (Latin):
pellic̃ suũ et accpere tabulas. et debet ĩtrare
horũ et se pontre In choro cõtra subdiacenũ qui
legit eplam. Et cũ lecta est eplã clericuilꝰ deba
se pontre i medio chori in loco ubi lecta est epla

Expanded text:
erpelliceum ipsum, et accipere tabulas, et debet intrare erpelliceum ipsum, et accipere tabulas, et debet intrare chorum et se ponere in choro contra subdiaconum qui legit epistolam, et cum lecta est epistola, clericulus debet se ponere in medio chori, in loco ubi lecta est epistola,
Abbreviated transcription (Latin):
Anouinis capellanns debet se ⁊ euestire
In capitulo om̃ibus diebus diñcibet fe¬
sturis diebus muctis indunũetis sacerdotalibꝰ. Om̃s
uero alii reuestili debent uenire ornali et ĩduti
unusquisq albiosuris qñ intrant capłm et ibi se
debent induere sericis Indimĩttis. Dyaconiis
et subdiaconꝰ canonici non debent lauare manus
suas In capłẽ / nec caput suũ pectinare. sed ipsi
debent esse nũidi / et compti / et albis suis Induti
sñ Intrant capłm̃ ad ornãdũ se sepias ĩdinũttis.
Et siliter supto septimanã clericulꝰ debet seruire
dyacono. subdiaconis capellauo statim cũ ilexi¬
culus seonierit super septimanãaton de¬
let induere superpellinũ / et se pontre iuxta In.¬
tronũ chori et cũ Introitus misse incipitur statiꝰ
debet intrare chorũ / et se pontre In choro super
dyaconos et ibi stare uiq ad per dnm oronib¬
et lũi debet asceudtre presbiltriũ et pontre suꝑ¬

Expanded text:
Canonicus capellanus debet se revestire Canonicus capellanus debet se revestire in capitulo omnibus diebus Dominicis et festivis cunctis indumentis sacerdotalibus, omnes vero alii revestiti debent venire ornati unusquisque albis suis quando intrant capitulum, et ibi se debent induere sericis indumentis. Diaconus et subdiaconus canonici non debent lavare manus suas in capitulo, nec caput suum pectinare; sed ipsi debent esse mundi et compti et albis suis induti, quando intrant capitulum ad ornandum se sericis indumentis; et similiter super septimanam clericulus debet servire diacono, subdiaconus capellano. Statim cum clericulus servierit super septimanam, diaconus debet induere superpelliceum et se ponere juxta introitus chori, et cum introitus missae incipitur, statim debet intrare chorum, et se ponere in choro super diaconos, et ibi stare usque ad princiet tunc debet ascendere presbyterium et ponere sup
Abbreviated transcription (Latin):
clamoit / nec alter alterũ debet manibꝰ ĩpĩgere
tita sñ scandalo debent ixc ordinate usq ad
hespicia sua. Et nõ debent discurr̾e huc eͫ
Illuc per ecclesiã uel per clanstrũ cũ Indimuĩetis
eccliãsticis. sed semptr scare In eccłiã uel extra
sub regula et correctione. De recordatione
ost festũ beati petri et pauli recordatio
non tenetur nisi ad libiũ magni uel
submagrĩ:. sed In dñicis diebus sempeo debet tene¬
ri /uel propter correctionẽ elericoꝵ qñ offendũt
uel offendere uidentur uel aliquid facere cõtre
ordine ecclesie. Quia ibi clerici a magris debẽt
moneri et corrigi ut cõtra ordiñe facere ui¬
deantur uñ penitrant uel pumãtur.
De uicario canonicoꝵ.
Icanonicus de terra posuerit uicariũ
In officio suo non debet Intrape chorũ dũ cãtat
si uicariꝰ facit officiũ suũ. nec aliquis alius
de terra potest stare In choro dũ posuerit uicatiũ
In officio suo
De reuesttis quoᵈ uel ubi reuestiũtur.

Expanded text:
clamore; nec aliter alterum manibus impingere, et ita sine scandalo debent ire in ordine usque ad hospitia sua, et non debent discurrere huc vel illuc per ecclesiam vel per claustrum cum indumentis ecclesiasticis, sed semper stare in ecclesia et extra sub regula et correctione. De recordatione. ost festum B. Petri et Pauli recordatio non tenetur, nisi ad libitum magistri vel submagistri; sed Dominicis diebus semper debet teneri, et propter correctionem clericorum, quando offendunt vel offendere videntur, vel aliquid facere contra ordinem Ecclesiae, quia ibi clerici a magistris debent moneri, et corrigi, ne contra ordinem facere videantur, unde poeniteant vel puniantur. De vicario canonicorum. Si canonicus de terra posuerit vicarium in officio suo non debet intrare chorum dum cantatur, si vicarius facit officium suum, nec aliquis alius de terra potest stare in choro, dum posuerit vicarium in officio suo. De revestitis quomodo vel ubi revestiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
calie̾. hospitaletatẽ et defstusionẽ patrimorii
btĩ scephani cũ de solo tuis patrimonio nõ possei
status ecclit hactenus tõsuetus aliquatenus sus¬
stentari. ¶Fuit ista ecliã ita sanctissunt fũ¬
data et ordinata ꝙ bone mnemorie fralto hugo
de sancto chtodoro de ordine predicatoꝵ qui ut
dicitur fuit p̾mus magĩ In lheologia de ordiẽ ip̃oꝵ
tunc cardinalis et legatus In alcinania eccliam
seonatur. Sunt eliã in dicta eccliã luiii canoĩci.
qui decanus ⁊ õne decanatus habet p̾ma die In
redditibus brigĩta tres solidos quĩq dẽñ uienñ.
Item habet In clericos cuitatis lugdimẽñ lanu
de choro nõ existentes taliẽ predicte In casibus In
quibus agitur criminaliler mediã parte̾ Iurisdiliois
it emoluucti emedaꝵ. Archiepñs uero aliã me¬
dictalõ. et In hnis casibus archiepũs et decanꝰ

Expanded text:
sionem patrimonii beati Stephani, cum de solo ejus patrimonio non posset status ecclesiæ hactenus consuetus aliquatenus sustentari. Fuit ista ecclesia ita sanctissime fundata et ordinata quod bonæ memoriæ frater Hugo de Sancto Theodoro, de ordine Prædicatorum, qui, ut dicitur, fuit primus magister in theologia de ordine ipsorum, tunc cardinalis et legatus in Alamania, ecclesiaservatur. Sunt etiam in ipsa ecclesia quinquaginta qui decanus, ratione decanatus, habet, prima die in redditibus, triginta tres solidos quinque denarios Viennenses. Item habet in clericos civitatis Lugdunensis, tamen de choro non existentes ecclesiæ prædictæ, in casibus in quibus agitur criminaliter, mediam partem jurisdictionum et emolumenti emendarum; archiepiscopus vero aliam medietatem, et i
Abbreviated transcription (Latin):
sorimo clericuli. postta subdyaconi. tertio dyaco¬
nni debent intrare chorũ in festinis diebus.
De ince ptione uesperaꝵ
non debet incpere us donec clericli et alii
cleriti In processiont ordinati Intrent chorũ die¬
bus dm̃cis et festins. In aliis utro diebus potest
capellanꝰ eldomadariꝰ incipere matũt uel alias
horas qñ uoluerit: sed priꝰ faciat signũ ut re¬
maneat ultima cãpana cuuistũq hore.
De ãmonitione clericoꝵ.
Emptr ãmoiẽdi sunt cleriti et in ordit¬

Expanded text:
primo clericuli, post subdiaconi, tertio diacoprimo clericuli, post subdiaconi, tertio diaconi debent intrare chorum in festis diebus. De incessione vesperarum. non debet incipere vesperas, donec clericuli et alii clerici in processione ordinati intrent chorum diebus Dominicis et festivis. In aliis diebus potest capellanus incipere matutinas et alias horas, quando voluerit; sed prius sonare signum, ut remaneat ultima campana cujuslibet horae. De admonitione clericorum. Semper admo
Abbreviated transcription (Latin):
marii dyacomi uel subdiaconi uelelerioili: ne ui¬
deãtur u̾aniter uagari ptr eccłiam corã dñis ut̾l
ꝑ sonis uel ab aliis qui sũt de supra chorũ cuil.
cũq ordinis suit. Nam ab antiquis statutũ fuit
ꝓ nillus clericus de terra aliquã morã facret
In eccliã uel extra uel sederet. uel collocutionẽ
haberet cũ aliquo qui est de super chorũ sine
sit canonie sine aliquis aliꝰ. nec etia cano¬
nicus, nec capellai net illi qui sunt de septem
mantat uel sedeat uel morã faciat ĩ eccłiã uel
extra / uel loquatur cũ aliquo de supra chorũ
nisi fit subformariꝰ uel dũ uesptie uelalit hore
pulsantur in eccłia lugd̃. Ged ip̃i cleriti debent
se abscondere In loco sili preparato a presencia
dñoꝵ / et in cod loco sibi deputato manere sede
In pace / et sñ aliquo screpitu uel timultu et sõ
scandalo donec ⁊emaneat ta bustellus uel classꝰ
et statim se ordinare debent in processione.

Expanded text:
marii, diaconi vel subdiaconi, vel clericuli, ne vimarii, diaconi vel subdiaconi, vel clericuli, ne videantur inaniter vagapersonis, vel aliis qui de super chorum sunt, cujuscunque ordinis sint. Nam ab antiquis sic statutum fuit, quod nullus clericus de terra aliquam moram faceret in ecclesia, vel extra, vel sederet, vel collocutionem aliquam haberet cum aliquo qui de supra chorum est, sive sit canonicus, sive aliquis alius; nec etiam canonici, nec capellani, nec illi qui de septem maneat, vel sedeat, vel moram faciat in ecclesia, vel extra, vel loquatur cum aliquo de supra chorum, ubi sit subformarius, vel dum vesperae, vel aliae horae pulsantur in ecclesia Lugdunensi; sed ipsi clerici debent se abscondere in loco sibi praeparato a praesentia dominorum, et in loco sibi deputato manere, sedere in pace, et sine aliquo strepitu vel rumore, et sine scandalo donec remaneat tabuscellus, vel classus, et statim se ordinare debent in processione,
Abbreviated transcription (Latin):
de supra chorũ debet ⁊adere barbã nisi ⁊ adat
coronã. alioqͥn non debet Intrare dũ cantatur
capite discooperto nec aliquod officiũ In eccłia
facere / cd Ita lurpis In tonsura et rasura co¬
ront de formis appareat. Item debent radere co.¬
ronas septimanarii canoniti et alni qͥmq in prĩ.¬
cpio septimanaꝵ suaꝵ . et oñis canonici et alii
in natĩtate dñii. in die cinerũ. In pascha in pe.¬
thecoste. In fisto om̃n scõꝵ. sed in rogatiomibus¬
et in Iernis quatuor tpr̃m / et ĩ ceua dñi illi
In choro admitti. Ubi debent cõuenire cleri¬
ci de terra cuiustũs suit auctoritatis.
Tatutũ et ordinatũ fuit ꝙ clerici
de terra ad mãt sint ad om̃s alias
horas diti cõntuniant ĩscinil ĩ unũ locũ osdẽ
lericis preparatũ. sc ĩ capella btĩ photim
dũ cabustellus sonat uel retoruꝰ cuinsoĩq hor
uel classus in festrus diebus siue suit sulfor¬

Expanded text:
de suprachorum, debet radere barbam nisi radat de suprachorum, debet radere barbam nisi radat coronam; alioquin chorum non debet intrare dum cantatur capite discooperto, nec aliquod officium in ecclesia acere dum ita turpis in tonsura et coronae rasura deformis appareat. Item, debent redere coronas septimanarii canonici, et alii quicunque in principio septimanarum suarum, et omnes canonici et alii in natali Domini, in die Epiphaniarum, in Pascha, in Pentecosteet in jejuniis Quatuor temporum, in Coena Domini ii in choro adjuncti. Ubi debent convenire clerici de terra, cujuscunque sint auctoritatis. Statutum et ordinatum fuit quod clerici de terra ad matutinas, sive ad omnes alias horas diei, conveniant simul in unum locum eisdem clericis praeparatum, scilicet in capella B. Photini, dum tabuscellus sonat, vel retornus cujuscunque horae, vel classus in festis diebus, sive sint subfor
Abbreviated transcription (Latin):
nãdo ritornuis ttrae hore ĩcipit pulsan
magr̃ ueł submagr debtut utiure in loco ubi reror¬
dalio tenetur. et ibi debet tẽ clericuli ⁊ recordare
tare. Et magr̃ tenetur offendtre enãgeliũ dyacono
et eplam̃ subdixacono ut aliquid offendãt uel ma.¬
le promĩcient In seruitio misse.
De ordinatione antiphonaꝵ:
In matũt In missa et uesperis /magr̃ chori it
sacrista sã̃ scephani et uicapiꝰ sancte concis debẽt
ĩsimul uenire post non̾a aute chorũ / et ibi cõtor¬
diter tractare de illis In quibus dubitãt. et si
aliter faciñt male agunt.
De introitu musse duu̾ce.
ullus clerimis de lerra debet intrare chorũ
ptr se solũ ad missã dñicã In festinis diebus Ex
usq ad fuit eplẽ. postra utro non. Clerici etiã
possunt Intrare om̃s In simul Iin tertio kyrielei son
uoluerit uel redire In locũ suũ.¬
De rasura barbe et corone.
ullus canonicus tãte auctoritatis sit
siue aliquis aliꝰ clericus sine sit de terra suit

Expanded text:
Quando retornus tertiae horae incipit pulsari, magister vel submagister debent venire in loco ubi recordatio tenetur, et ibi debet esse clericulus, et recordare re, et magister tenetur ostendere evangelium diacono, et epistolam subdiacono, ne aliqui offendant, et male pronuntient in servitio missarum. De recordatione antiphonarumin matutinis, in missa, in vesperis, magister chori et sacrista S. Stephani, et vicarius S. Crucis debent insimul venire post nonam ante chorum, et ibi concorditer tractare de illis, in quibus dubitant, et si aliter faciunt male agunt. De introitu missae Dominicae. Nullus clericus de terra debet intrare chorum per se solum ad missam Dominicam in festivis diebus, ex usque ad finem epistolae, postea vero non clericuli etiam debent intrare omnes insimul in tertio Kyrie eleison. voluerit vel redire in locum suum.De rasura barbae, et coronae. Nullus canonicus tantae auctoritatis sit, sive aliquis alius clericus, sive sit de terra, sive
Abbreviated transcription (Latin):
possuit scipõs conformuare In ordine In quo lõgo
spr̃e Instructi sũt. Iltm qui de unibꝰ corporis
lengo q luctandi certamie coronã pet̃t quo.¬
tidiano usu palestre durãtes mẽbra mitoietes
patitutiã sustinedi laborẽ assuescũt. Ita qͥ uolũs
assuesetre quia ipĩ sunt pares hereditatis iesu
epĩ ei debent esse si digni sũ. Itc̃ ambrosins
Uec ip̃a natura nes In parnuilis docet ꝓ prius
sones meditentur cãtandi et retineãt ut cãtare
distant. Itaq somio᷑ quedã epitatio ⁊ palestra
uocĩs est. Ergo qui uolũt disctre cantionẽ cãtãd
quod a natie est nõ negent. Q custodie¬
et eeceditant / Ut qui In specula sunt specri¬
lando intendant non dorimẽdo. Oĩo em̃ res
propriis ac domesticis excercitibꝰ augctur. Ita
et ileri qui intrant et uolut intrare eccłiaꝵ

Expanded text:
os confirmare in ordine, in quo longo tempore instructi sunt. Item, qui de viribus corporis longoque luctandi certamine coronam petunt, quotidiano usu palaestrae durantes, membra mittentes, per patientiam sustinendi laborem assuescunt; ita qui volunt assuescere servitio, quia ipsi sunt pares haereditatis Jesu Christi et debent esse si digni sunt. Item Ambrosius: « Haec ipsa natura vos in parvulis docet, quod prius sonos meditentur cantandi, et retineant et cantare discant . . . nus quaedam exspiratio et palaestra vocis est. » Ergo qui volunt disci cautionem cantandi, quod a natura est non negent, qui custodiant et discant, ut qui in specula sunt speculando intendant non dormiendo; omnis enim res propriis ac domesticis exercitiis augetur. Ita et clerici qui in tantam volunt intrare Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
sisteᷤ ad nos ut primo Iutrentet sermant
ticłias nr̃as nõ utuerũt nec ueniit ad offici¬
et uenint et parũ. qr uix una uice In septi¬
mana ueniut̃ ad matũt. Et supto hoc appo¬
natis cõsiluĩ ut meliꝰ et magis cõtinues ue¬
mãt ad dei sernitiũ. alioquin nos expellemus
tos a choro nr̃o foras. Hoc ide̾ debet dictre
sacrista sc̃ĩ seephani dñis a quibus recipit
ericos. De sernicio eccłiẽdi quo tenẽtur
leric sc̃ stephĩ et scc̾ coucꝭ et maioris culeꝰ.
Tem clerici scc̾ crucis it sci scepħĩ
debent uenire et alii cleriti maioris
talesie In di̾ca et aliis diebus maxĩt dicbus
festinis ad processionẽ aque bñdicte / it ad ꝓc̃.

Expanded text:
serviant ecclesias nostras non venerunt nec veniunt ad officiet veniunt et parum, quia vix una vice in septimana veniunt ad matutinas; et super hoc apponatis consilium ut melius et magis continuo veniant ad Dei servitium; alioquin nos expellemus eos a choro nostro foras. » Hoc idem debet dicere sacrista S. Stephani dominis a quibus recipit clericos. De servitio ecclesiae in quo tenentur clerici S. Stephani, et S. Crucis, et majoris ecclesiae. tem, clerici S. Crucis, et S. Stephani debent venire, et alii clerici majoris Ecclesiae in Dominica et aliis maxime diebus festivis ad processionem aquae benedict
Abbreviated transcription (Latin):
uel eis uicario. Dñs mens mandat uobis ut
ci stire faciatis si beure et integro uenerit
id ecliam et fõtuint ad om̃s horas. Ibi ault̃
debet destouirt I ptr tres mẽses uel ampłir
Ss deber ue ad setm̃ stephanũ. Dosl dela

Expanded text:
vel ejus vicario: « Dominus meus mandat vobis, ut ei scire faciatis si bene et integre venerit ad ecclesiam, et continue ad omnes horas. » Ibi autem debet servire per tres menses, vel amplius. Quando debet ire ad S. Stephanum. Post debet
Abbreviated transcription (Latin):
probo uiro si utreiũdie landi ducalur et deus
sre benedictus. Est uerecũdia pudicrcit comes
nuꝰ sociẽtate castitas ip̃a tulior est. Bomiis cm̃
pudor est comes gtre de castitalis. pndor et ue¬
recidia pudicitiã tẽtari nõ sunt. In ip̃a nr̃a
oiõnt uerecũdia mullũ placet deo mullũ recẽ.
nliat grãm apud dtũ. Ideo om̃s iltoiti deo ei
sancto iohĩ bapliser /a sc̃o siephano et oibꝰ a liip
sanctis ad scomendũ In eccłiã lugd̃ deputati de.¬
bent esse ueremũdi et bñ morigniati:. pudore
castitatis et ⁊ euerẽtie honestali / et oruati decẽ¬
blicanũ et cõmendauit tũ qui nec oculos sues
dñi iudicio ꝙͣ ille phariseus quẽ deformauit

Expanded text:
protoviro, si verecundiae laudi ducatur, et Deus sit benedictus. Est verecundia pudici . . . . quia societate castitas ipsa tutior est. Bonus enim prior est comes gerendae castitatis. Pudor hac verecundia tentari non sinit. In ipsa nostra oratione verecundiiat gratiae apud Deum; ideo omnes clerici Deo et S. Joanni Baptistae et sancto Stephano, et omnibus aliis sanctis ad serviendum in Ecclesia Lugdunensi deputati debent esse verecundia bene morigerati, pudore castitatis et reverentiae onustati, et ornati decenblicanum, et commendavit enim qui nec oculos suos Domini judicio, quam ille Pharisaeus, quem deformavit
Abbreviated transcription (Latin):
Rost ip̃m tempus elapsum debet ip̃m miltere
ad precẽtorẽ. qm debet clericũ uel pbrm ĩstone
ãnũ uec matutinas nec alias horas dici amittat
uisi ex necessitate Qñ in maiori eccliã debet
ne et quid factre debeant D euide mittãe

Expanded text:
ost ipsum tempus elapsum, debet ipsum mittere ad praecentorem, qui debet clericum vel presbyterum ierviat per annum, nec matutinas, nec alias horas diei amittat, nisi ex necessitate. Quando in majori ecclesia debet ire, quid fieri debeat. De
Abbreviated transcription (Latin):
destrũt ad missas diñca les tuuitas et dlmatita¬
In ramis paliaꝵ ponitur textꝰ ad misẜ suptr
altare et candelabra de ferud̃tn
puẽto Ripmatid propltr supentiã ⁊ ĩdignationẽ
cniusdã canointi potentis et pre cetis ncbilioris
accepto a dĩns et ab oĩbus ptosonis expulsus
fuit a chors et capitulo donte cõpettutto sa¬
tiffecerit in caplo de fraudalione offim et rõ.¬
tumelia illa officio misse et oĩ cõuẽtui. Idcirco
scatutũ fuit In cało et ab oĩbus receptũ et ap¬
prebatũ ꝙ sicut pens soluũtur de ⁊ euestitis.
solutretur sumiliter de oĩbus aliis officiĩs que
dantux in eccłiã lugd̃ a precẽtore siue a cãtore
uel a magro. sicuti est de tractibus et capis
a suis seruitoribus. qͣꝵ uulgo nobiles uocãtus.
Unde entuit posita ꝙ tam maiores ꝙͣ minores
nobiles et etiã nobiliores In ꝑsonis propriis

Expanded text:
deferunt ad missas Dominicales tunicas et dalmaticam ponitur textus ad missam super altare, et candelabra deferuntur. mento firmatum, propter superbiam et indignationem cujusdam canonici potentis et prae caeteris nobilioris, accepto a dominis, et ab omnibus personis, expulsus fuit a choro et capitulo, donec competenter satisfecerit in capitulo, defraudatione officii et contumelia illa, officio missae et omni conventui. Idcirco statutum fuit in capitulo, et ab omnibus receptum et approbatum, quod sicut poenae solvuntur de revestitis, solveretur similiter de omnibus aliis officiis, quae dantur in Ecclesia Lugdunensi a praecentore sive a cantore, vel a magistro, sicut est de tractibus et capis,a suis servitoribus, qui a vulgo nobiles vocantur. Unde venit postea, quod tam majores quam minores nobiles, et etiam nobiliores in personis propriis
Abbreviated transcription (Latin):
gis ad om̃s horas diti a festo btati petri et pau¬
li usque quo ordo ⁊e̾icipiatur post festũ btati
michaelis si uoluerĩt caligas deferre . Ita tñ
ꝙ longa indimueta habeant / et deferãt lõ grẽ
siredpelliriũ ut appareat unditas tibiaꝵ. Sed nõ
debent aliquod sernitiũ facere in eccliã sq̃ caligis
nec enã ad librũ nec ad candelã Ire nec aliquid
In eccliã peragere. De cohertiont putroꝵ.
Iileritus septimanari I ãtiphonaꝑ non
rarioꝵ ad bñdꝰ et ad magͣt. uel ⁊ esponsio ad
berare clericũ statim qñ In loco suo redierit.
Et si non uerberanerit male a git.
De reprehensione clericorũ.
Increpauerit, si tñ fecerit uel dixerit aliquid
cõtra ordiñt̃. Sed om̃s cleriti debent maiores se
patiẽter audire/ et increpationes maioꝵ hiam¬
liter sustinert / et nichil Inde ⁊ espondere. ui
ip̃i aliquid mali fecerint uel dixerint debent
boꝵ et sin scandalo. de corpectione putroꝵ

Expanded text:
gis, ad omnes horas diei, a festo B. Petri et Paugis, ad omnes horas diei, a festo B. Petri et Pauli usque ordo reincipiatur post festum B. Michaelis, si voluerint caligas deferre; ita tamen quod longa indumenta habeant et deferant, et longum superpelliceum, ne appareat nuditas tibiarum, sed non debent aliquod servitium facere in ecclesia sine caligis, nec etiam ad librum, nec ad candelabra ire, nec aliquis in ecclesia pergere. De correctione puerorum. i clericus septimanarius antiphonarum nonel responsum ad berare clerico statim antequam in loco suo redierit; et si non verberaverit, male agit. De reprehensione clericorum. i tamen fecerit vel dixerit aliquid contra ordinem, tunc omnes clerici debent majores se patienter audire, et increpationes majorum humiliter sustinere, et nihil inde respondere. Si . . . . . aliquid fecerint vel dixerint, debent borum, et sine scandalo. De correctione puerorum.
Abbreviated transcription (Latin):
polist nec debet utuire et intrare claustrũ
In illis duobus diebus festinis usq ĩ dit tertiũ
Si forsitã ueutrit debet mantre tx̃ claustrũ
et terria die potist intrare claustoũ si festũ
non eutinat. De amissione matutinars.
Ialiquis qui in clanstro est sciẽter¬
diderit In aliquibus festis nõ debet exire tota
die festi ab hospicio suo nec per comestionẽ
nec per alicuiꝰ rei causã. Si festũ claudũ die
lune pest dĩcã tuentrit nllus canonitꝰ uel
etiã aliꝰ clericus debet perdere mãt. et si per.¬
diderit nõ debet exire tota die illa de domo sua
aliqͣ cansa sibi ĩttruemẽte. Si outẽ exierit
cõtra ordinẽ facit et peccat. et nichil In refec.¬
torio illa die ptraptre de bet.
Quibus ꝓtrtinet correctio.
mĩs capellam qui sũt de duodecim et
etiã alii qui sunt dt septẽ militibꝰ tenentur
possunt in estino tpr̃e Intrare chorũ sñ cali¬

Expanded text:
potest, nec debet venire et intrare claustrum potest, nec debet venire et intrare claustrum in illis duobus diebus festivis, usque in diem tertium. Si forsitan venerit, debet manere extra claustrum, et tertia die potest intrare claustrum, si festum non eveniat. De amissione matutinarum. i aliquis qui in claustro est, matutinas perdiderit in aliquibus festis, aut scienter re tota die festi ab hospitio suo, nec per comestionem, nec per alicujus rei causam. Si festum claudum die lunae post Dominicam evenerit, nullus canonicus vel etiam alius clericus debet perdere matutinas; et si perdiderit, non debet exire tota illa die de domo sua, aliqua causa sibi interveniente. Si tamen exierit, contra ordinem facit et peccat, et nihil in refectorio illa die percipere debet. Quibus pertinet correctio. Omnes capellani qui sunt de duodecim, et etiam alii qui sunt de septem militibus, tenentur possunt in aestivo tempore intrare chorum sine cali
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ex necessitate ut dictũ est uelcũ dño
suo. Si uero dñ uolunt exire a choro elĩti
sui bent possunt exire cũ cis. ued qñ dñi sũt
exlra chorũ debent se uertere ad clericos suss
et dicere si uoluerunt dñi iterũ chorũ Intrate
Reuertrim uos et uos In choro, Iste solꝰ ueniat
metũ uel isti dno. Ittm de Mitu chori.
mĩs etiã clerici qui ad mãt chorũ
Autrant nõ debent exire a choro usq
ad fuit totiꝰ seruiciĩ cuiustũq ordinis suit.
Si uero propa aucͣte extũt et ad officiũ redir
uoluerunt / cõtra oidine̾ faciũi et peccãt. Et
statim cũ ad chorũ alias rederũ debet eos
magr̃ pmure / et de ĩobedic̃̾tia ꝟbtrare. Quia
dñi ad hoc et propttr hoc recipĩt cos ad pro¬
curationẽ corporalẽ ut eccłiam seruãt et ne
sint assiduii et intenti seruitio dti , et ut se lau¬
Ialiquod festũ In crastiuo dĩĩce eue¬
ntrit anillus canonicus nec etiã aliquis alius
qui de choro est si extra uillã futrit non

Expanded text:
isi ex necessitate, ut dictum est, vel cum domino suo. Si vero domini volunt exire a choro; clerici sui bene possunt exire cum eis. Sed quando domini sunt extra chorum, debent se vertere ad clericos suos, et dicere, si voluerint domini iterum chorum intrare: « Revertimini vos, et ipse in choro isto solus veniat mecum, vel isti duo. » Item de exitu chori. mnes etiam clerici, qui ad matutinas chorum intrant, non debent exire a choro usque ad finem totius servitii, cujuscunque ordinis sint. Si vero propria auctoritate exeunt, et ad officium redire voluerint, contra ordinem faciunt et peccant. Et statim cum ad chorum alias redeunt, debet eos magister punire, et de inobedientia verberare; quia domini ad hoc et propter hoc receperunt eos ad procurationem corporalem, ut ecclesiae serviant, et in dant assidui; ut, relicto servitio Dei, et ut se lauSi aliquod festum in crastino Dominicae evenerit, nullus canonicus, nec etiam aliquis alius qui de clericis est, si extra villam fuit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
de labro / et dyaconus debes pergere ad legẽdid
cũgelũ ãte conc̃e. Et iñ lectũ futrit subdya¬
coms debet ire cõtra usq ad descensũ crntis
ut librud accpere et apertu destore ad capella¬
nũ ut ostuletur euãgcliũ. Item femia scda᷑¬

Expanded text:
delabrum, et diaconus debent pergere ad legendum evangelium ante crucem; et cum lectum fuerit, subdiaconus debet ire contra usque ad descensum crucis, et librum accipere, et apertum deferre usque ad capellanum, ut osculetur Evangelium. Item, feria
Abbreviated transcription (Latin):
clenit̃tia per ostiũ In eccłiã lugd̾ Intrare ꝑo¬
terunt et cresctre ualebunt cũ etate et gracia.
Ambrosiꝰ. Ioseph castus erat t ne sernonẽ¬
carus nõ mẽte nullũ premiũ habebit in repro¬
missient. Sicut eñ oportet clericis ut sut̃ casti.
ita decet ut suit suptobi. Cesariꝰ. Non caris
Inttgritas sepuatur ubi animꝰ suꝑbit bnmore
corpũpituꝵ. Adto trat humilis ioseph usq ad
seruitulẽ quẽ frẽs sui uendiderũt ismahelitis.¬

Expanded text:
clementia per ostium Ecclesiae Lugdunensis intrare poterunt et . . . . valebunt cum aetate et gratia. Ambrosius: « Joseph castus erat . . carne non mente, nullum praemium habebit in repromissione; sicut enim oportet clericis ut sint casti, ita decet ne sint superbi. Caesarius: « Non enim integritas servatur ubi animus superbiae tumore corrumpitur, adeo erat humilis Joseph usque ad servitutem, qua fratres sui vendideru
Abbreviated transcription (Latin):
brosins. Quomodo em̃ sñ excercitio doctrina
aut sñ usu ꝑrofectus qui discipliuã bellicã unlt
assequi quotidie excedcetur arius et lãꝙͣ dn pro¬
nẽtu positus preludit preliũ / et uelut cor̃a se
posilo pretendit hoste/ atq ad ꝑtritiã uires suas

Expanded text:
i. Quomodo enim sine exercitio doctrina, aut sine usu profectus? 32. Qui disciplinam bellicam vult assequi, quotidie exercetur armis, et tamquam in procinctu positus praeludit praelium, et velut coram posito praete
Abbreviated transcription (Latin):
situs uidert aliqut̃ canonicũ uel capellañ.
eleritulus debet ab ip̃is declinare et subtfugtre
uel abstondere se si potest. et si nõ p̃r debet s
statim pontre iuxta parielt̾ et manus suas
aute oculos suos ponere et ibi scare donet
perbransieoit canonicus uel płi Canonicus¬
aute̾ qñ uidet ꝙ clericulus facit quod potest
dissimulando transire de ber
Quoͦ debent intrare chorũ sancte coucis
lerici seu ꝓbr̃ et nom et fieri debeaul
nando aliquis cauonicoꝵ uel alius
uocat capellanũ uel cleritũ q̃ nati
de legitimo matrimomio debent esse / et ⁊eli¬
gronẽ non exitriut / mec aliud ẽpedimẽtũ
Instũ habeant ad mẽsã suã debet eũ miltere
tũ uno de clerics suis ad unũ de dñis set̾ contis
It illũ In choro suo ⁊ecipial et ip̃m dustruat
In ordine eccliẽ. Et clericus qui ꝑreseutat illi
elerirũ uel pbr̃m debet dictre dno sanclt crnais

Expanded text:
siens viderit aliquem canonicorum vel capellanum, siens viderit aliquem canonicorum vel capellanum, clericulus debet ab ipsis declinare, et subterfugere, vel abscondere se si potest; et si non potest, debet se statim ponere juxta parietem, et manus suas ante oculos suos ponere, et ibi stare donec transierit canonicus vel presbyter. Canonicus qui videt quod clericulus facit quod potest, dissimulande transire debet. Quomodo debent intrare chorum S. Crucis clerici seu presbyteri novi, et fieri debeant. Quando aliquis canonicorum vel alius vocat capellanum vel clericum, qui nati de legitimo matrimonio debent esse, et quod religionem non exierint, nec aliud impedimentum justum habeant, ad mensam suam debet eum mittere cum uno de clericis suis, ad unum de dominis S. Crucis, ut illum in choro suo recipiat, et ipsum instruat in ordine Ecclesiae; et clericus qui praesentat illum clericum vel presbyterum debet dicere domino S. Crucis
Abbreviated transcription (Latin):
seomant qr ad hoc spetialit̃ deputatur Q
per eccłiam uel ꝑtr alia loca. sed simpliciter
e ordinate incidãt ordint ubiq sernãdo
le aliq nis appareat cũ de horis exitrint.
ullus de sup̃ chorũ uil cleriq de t̾ra¬
uec elericuli aliqui / et illi siquidẽ
pumus ꝙ alii qui nõ steterunt ad horat non
debent apparere illis qui ad horas Iuĩ futom̃t¬
t cũ de ihoro exierint : quia nec cleruaᵃ ncc
iliĩ aliqri debent apparere sed semperitos fu¬
ttie statim cũ ip̃os uiderint
De scruando statuta.
I oliqui de supra chorũ uel de lerra
ad us̃ nõ fuerint non possũt uel debẽt post
us stare in platta ault occleariũ uel ibi
manere / uel di ibi morã factie ubi soltut
persone et itiã alii canoiri ꝓost ctua toue¬
uire et in simul iut se tõsolationes et collosr
habtre. Transie siquide̾ possuã si ad ut̃ mon
fuerint: sed ibi diu mauert non debent sedmĩ¬
ordinem. De clericulis.
uando clericulus ptr claustoũ trã.¬

Expanded text:
 ad hoc specialiter deputantur. Et per ecclesiam vel per alia loca, sed simpliciter et ordinate incedant ordinem utique servando. Ne aliquis appareat cum de horis exierint. Nullus de supra chorum vel clericus, ec clericuli aliqui, et illi siquidem minus quam alii qui non steterint ad horas, non debent apparere illis qui ad horas interfuerunt cum de choro exierint, quia nec clericuli, nec alii aliqui debent apparere, sed semper eos fugere statim cum ipsos viderint. De servando statuta. i aliqui de supra chorum vel de terra ad vesperas non fuerint, non possunt vel debent post vesperas stare in platea ante ecclesiae atrium, vel ibi manere, vel diu ibi moram facere, ubi solent personae et etiam alii canonici post coenam convenire, et insimul inter se esse, salutationes et colloquia habere; transire siquidem possunt, si ad vesperas non fuerunt, sed ibi diu manere non debent secundordinem. De clericulis. Quando vero clericulus per claustrum tran
Abbreviated transcription (Latin):
etuãt incipiãtur. Unde sc̃us dauid ait. Dixi
instodiã uias intas rc̃. Snebat tm̃ et legtat
diuine ẽt̃ prolcitionis ut homo a flagetlo l̃i.¬
Init sue abstonderetur / et a cõstũcie sut test̾ionio.
Derberanur tm̃ tacito cogitatiõis ñt oppro¬
brio et indicio tõscc̾ris. Uerleranur enã
pocis nr̃e uerbere cũ loqmur ea quoꝵ sono¬

Expanded text:
antur. Unde sanctus David ait: Dixi, custodiam vias meas, etc. . Sciebat enim et legerat divinae esse protectionis, ut homo a flagello linguae suae absconderetur, et a conscientiae suae testimonio; verberamur enim tacito cogitationis nostrae opprobrio, ex judicio conscientiae; verberamur etiam vocis nostrae verbere cum loquimur ea quo
Abbreviated transcription (Latin):
stolar sue luẽcia capituli. Ordo sarendotabio
seneb dm̃is similiter tã canonices p̃ alios
fent lue̾tia. Quãdo liriuã si epre acho.¬
2o et quando non.
A matũt nllus pt̃ uel debet exire
In suꝑ septimanã ex quo ad mãt dtrauerit
debet exire si sit de supͣ chorũ suit de itrra
sñ Iusta cansa inisi In tertia lectione. Si uerp
In prima exierit / et postta redierit dcher o
In tertia lectione/ iltrũ nõ pottrit exirt scd
ordint̃. De amissione matutinarũ laud̾.
ullus de terra debet uel polest mat
laud perdere nisi ex necessitate
Si quis perdiderit a magro debet puniri: si sub¬
dyaconus uel inserioris ordinis fuerit. Si sub¬
formariꝰ uel dyaconuis a precc̃tore uel cãtore
grauiler ꝑuuat᷑.
De amissione matutinaꝵ duobus diebus. S¬
ullus debet amitltre matutinas duo.¬
bus diebus cõtrinuis. Si amiserit sedã
die chorũ nõ debẽt intrare. Si de terra fuerit
debet puiuri insi instã cansã pretendeoit.

Expanded text:
dotalis levat omnes similiter tam canonicos quam alios sine licentia. Quando licitum sit exire a choo, et quando non. In matutinis nullus potest vel debet exire et insuper septimanam ex quo ad matutinas intraverit debet exire, si sit de supra chorum sive de terra, sine justa causa, nisi in tertia lectione. Si vero in prima exierit et postea redierit in choro, in tertia lectione interim non poterit exire secundum ordinem. De amissione matutinarum laudum. Nullus de terra debet vel potest matutinas laudes perdere, nisi ex necessitate. Si quis perdiderit, a magistro debet puniri, si subdiaconus vel inferioris ordinis fuerit. Si subformarius vel diaconus, a praecentore vel cantore graviter puniatur. De amissione matutinarum duobus diebus. ullus debet amittere matutinas duobus diebus continuis. Si amiserit secunda die, chorum non debet intrare. Si de terra fuerit, debet puniri, nisi justam causam praetenderit.
Abbreviated transcription (Latin):
sũ. Nec etiã notũ factre debet uicinis suis. ut
rredatur ꝑ nõ sit in uilla. Dit altera poterit
Intrare ad matutinas¬
De numitione In uigiliis.
ullus de supra chorũ debet se mimuitre
In uigilia alicmꝰ festi: nec etiã aliquis clexis
deleora nisi in iccessitatt sed tmn ͦ uttce rsont

Expanded text:
suum, nec etiam scire debet facere vicinis suis, ut credatur quod non sit in villa. Die altera poterit intrare ad matutinumDe minutione in vigiliis. Nullus de supra chorum debet se minuere in vigilia alicujus festi, nec etiam aliquis clericus de terra, nisi necessitate; sed tantummodo personae.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ citiꝰ ad canoniã uocẽtur. Et ideo ad ordinẽ
subdiaconatus libeuler et uolũtarie de berent
anhelare. quia nullus canonieꝰ supra chorie̾
debet leuari nisi subdiaconus sit. ¶ Ittm ad
officiũ sufformarioꝵ ꝓertinet faccrs ⁊ euestites
thuribuli ad ũs et ad mãt in festis grossaꝵ¬

Expanded text:
 citius ad canonicum vocentur; et ideo ad ordinem subdiaconatus libenter et voluntarie deberent anhelare, quia nullus canonicus supra chorum debet levari, nisi subdiaconus sit. Idem ad officium subformariorum pertinet facere revestitos thuribuli ad vesperas et ad matutinas in fes