comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex ꝓbrant sapientiam udaisim ueri. uixta
qͦd nos circuncidunꝰ spualiter. Istiuere prę¬
cidunt᷑. Intellige itaq qͦmͦ sapientia scłihuiꝰ
& principũ mundiistius maledicunt sapi
earũ op ꝓbriũ. ꝓprieunꝰ .ẽ. homo. qͥ aufe¬
rat op ꝓbriũ earũ. Quis est iste homo:
Iħc qui exiuit uixta carne de radice iesse fa¬¬
ctus ex semine dauid scđm carne. prȩdesti¬
natus filius dei inuirtute iuxta sp̃m iustifi¬
cationis. Exiit quippe uirga de radice iesse.
Uirgañ est pͥmogenitus om̃is creaturȩ. Uir¬

Expanded text:
exprobrant sapientiam Judaismi veri, juxta quem nos circumcidimur spiritaliter, isti vero praeciduntur. Intellige itaque quomodo sapientia saeculi hujus et principum mundi istius, maledicunt sapieearum opprobrium. Proprie unus est homo qui auferat earum opprobrium. Quis est iste homo? Jesus qui exivit juxta carnem de radice Jesse factus ex semine David secundum carnem, praedestinatus Filius Dei in virtute juxta spiritum justificationis . Exiit quippe virga de radice Jesse. Virga non est primogenitus omnis creaturae, vir
Abbreviated transcription (Latin):
timoris dei. Mulieres gͥ quȩrentes quẽ
Sassumant. app̃hendent sept̾e unũ homi¬
ñẽ. Et hoc expriorib pendet. & opor-¬
tet prima cognoscere. qndo recipiant
septem mulieres unũ hominẽ. Cũ fortes
ierłm humiliati fuerint. cũ luxerint
thecȩ eorũ ornamenta filiarũ syon. cũ
derelicta fuerit illa sola. cũ elisa fue¬
rit ad t̾ram: tunc app̃hendent septem
mulieres unĩ hominẽ dicentes. Panem
nr̃m manducabimꝰ. & uestimentis nr̃is

Expanded text:
Domini. III. Mulieres igitur quaerentes quem assumant, apprehendent septem unum hominem. Et hoc ex prioribus pendet, et oportet primo cognoscere quando recipiant 1114 septem mulieres unum hominem. Cum fortes Jerusalem humiliati fuerint, cum luxerint thecae eorum ornamenta filiarum Sion, cum derelicta fuerit illa sola, cum elisa fuerit ad terram, tunc apprehendent septem mulieres unum hominem dicentes: Panem nostrum manducabimus, et vestimentis nostris
Abbreviated transcription (Latin):
Et fecit moy ses: sicut p̾cepit ei dñs. Et con¬
Suocauit synagogam adianuam tabnaculi¬
Idauit dñs fieri. Et applicuit moyses aa.¬
Sron frẽm suum & filios eiꝰ: & lauit eos aqua.
& uestiuit eũ tunica: & prȩcix̃ eum zo

Expanded text:
Et fecit Moyses, sicut praecepit ei Dovocavit synagogam ad januam tabernaculinii, et applicuit Moyses Aaron fratrem suum et filios ejus, et lavit eos aqua, et vestivit eum tunica, et praecinxit e
Abbreviated transcription (Latin):
Humeri autẽ oꝑum tenent ac laboris in¬
icia. Uult gͥͦ pontificem etiã. ẽẽ. in oꝑib
ꝑfectũ: nec sufficit sola scientia. quiã qͥ
fecerit & docuerit: hic magnꝰ uocabit̾
in regno cȩlorũ. Et cinxit inqͥt eum.
scđm facturam humeralis. Iam &e suꝑiꝰ di¬
xerat quia curit eũ zona suꝑtunicam.
q mͦ tterũ cingitur scđ̾m facturam humera¬
lis. Qdest istud duplex cingulum. quo con-¬
strictum uult: ẽẽ. ex om̃i parte pontificem :
Constrictus sit in uerbo. constrictus in oꝑe.
expeditus ad om̃ia. nichil remissũ nichil
habeat dissolutũ. Accinctus sit animiuir.¬
tutib constrictus sit a corporalib uitiis
Nullum animȩ lapsum. nullũ corporis te.¬
neat. Utroq cingulo semꝑ utatur: ut sit
tur: Et post hec inquit imposuit suꝑ eũ
logiũ. qͦd est rationale. Et imposuit suꝑ lo¬
gr. um manifestationem & ueritatem. &
imposuit mitram suꝑ caput eiꝰ. Seduide.¬

Expanded text:
humeri autem operum tenent ac laboris inhumeri autem operum tenent ac laboris indicia. Vult ergo pontificem esse etiam in operibus ornatum, nec sufficit sola scientia: Quia qui fecerit et docuerit, hic magnus vocabitur in regno coelorum. Et cinxit, inquit, eum secundum facturam humeralis. Jam et superius dixerat quia cinxit eum zona super tunicam, et modo iterum cingitur secundum facturam humeralis. Quod est istud duplex cingulum, quo constrictum vult esse ex omni parte pontificem? Constrictus sit in verbo, constrictus in opere, expeditus ad omnia, nihil remissum, nihil habeat dissolutum, accinctus sit animi virtutibus, constrictus sit a corporalibus vitiis, nullum animae lapsum, nullum corporis timeat: utroque cingulo semper utatur ut sit  Et post haec, inquit, imposuit super eum logium quod est rationale, et imposuit super logium, manifestationem et veritatem, et imposuit mitram super caput ejus. Sed vide
Abbreviated transcription (Latin):
Sciebat quia & sacrificia sp̃ualia offerri
debent dõ. offerebat tam̃ nichilominꝰ &
carnalia. Non enim poterat. ẽẽ pontifex
eorũ qui tunc erant: nisi hostias immo.¬
laret. Ita gͦ conuenient᷑ ille pontifex du¬
nichil ꝓderit. & qui dicturierant. qͥ a
nemo uos iudicet in ctbo. aut in potu. aut
parte diei festi. aut neomenia. aut sab.¬
bato. quȩ sunt umbra futurorũ. istieni
ut huimodi scđm litteram legis obseruan¬
tias penitꝰ repudiarent: nec occuparent
discipłos uidaicis fabulis. & imponerent
eis iugũ. qͦd neq ipsi neq patres eorũ
portare potuerunt: merito duas tuni-¬
cas habere ꝓhibent᷑ : sed sufficit eis una.
& hȩc interior. Nam istam que foris est
& quȩ de suꝑ apparet: legis tunicam
nolunt. Unã nanq eis iħc: & ipsam inte¬
riorem habere ꝑmictit. Imponet tam̃ moy¬
ses pontifici& humerale. qͥ est humeror
quidã excircunductione uestis ornatus.

Expanded text:
Sciebat quia et saSciebat quia et sadebent Deo, offerebat tamen nihilominus et carnalia: non enim poterat esse pontifex eorum qui tunc erant, nisi hostias immolaret. Ita ergo convenienter ille pontifex dunihil proderit ; et qui dicturi erant, quia nemo vos judicet in cibo aut in potu, aut in parte diei festi, aut neomenia, aut sabbatorum, quae sunt umbra futurorum . Isti ergo, ut hujusmodi secundum litteram, legis observantiam penitus repudiarent, nec occuparent discipulos Judaicis fabulis, et imponerent eis jugum quod neque ipsi neque patres eorum portare potuerunt, merito duas tunicas habere prohibentur, sed sufficit eis una, et haec interior, nam istam quae foris est, et quae desuper apparet, legis tunicam nolunt, unam namque Jesus et ipsam interiorem, habere permittit. Imponit tamen Moyses pontifici humeralem, qui est humerorum quidam ex circumductione vestis ornatus:
Abbreviated transcription (Latin):
euangłia sibi inuicem consonarent:
Potest fortasse dicere alius. quia qd pre¬
cepit iħc duas tunicas ñ habendas: ñ est
contrariũ legi. s ꝑfectius lege.Sicut
& cũ lex homicidiũ uetat: itsys autẽ
etiã iracundiam resecat. Et cũ lex ꝓhi¬
bet adulterium: iħs aut̃e etiã concu¬
piscentiam cordis abscidit. Sic gͦ ui-¬
detur & duab ibi tunicis pontificem:
hic una apłos indusse. Sit quidem etiã¬
iste sensus ꝓ babilis: si uidetur. Ego
tam̃ ñ intra huiꝰ intelligentiȩ angustiã
pontificalia sacram̃ta concludo. Ampliꝰ
mͥ aliquid exista forma uidetur ostendi.
Pontifex est qui scientiam legis tenet. &
uniuscuiusq my sterii intelligit ratio.
pontifex ille quentunc ordinabat moy¬
ses quȩ. eẽt. circuncisio spũalis. seruabat
tamen & circuncisionẽ carnis: quia in-¬
circucisus pontifex. ẽẽ. ñ poterat. Habe.¬
bat gͦ iste duas tunicas. unam ministeru
carnalis. & alteram intelligentiȩ spũalis.

Expanded text:
Evangelia sibi invicem consonarent? Evangelia sibi invicem consonarent? Posset fortasse dicere alius, Quia quod praecepit Jesus duas tunicas non habendas, non est contrarium legi, sed perfectius lege: sicut et cum lex homicidium vetat , Jesus etiam iracundiam resecat ; et cum lex prohibet adulterium , Jesus etiam concupiscentiam cordis abscindit . Sic ergo videbitur, et duabus ibi tunicis pontificem, hic una apostolos induisse. Siquidem etiam sensus probabilis sibi videtur, ego tamen non intra hujus intelligentiae angustiam pontificalia sacramenta concludo: amplius mihi aliquid ex ista forma videtur ostendi. Pontifex est, qui scientiam legis tenet, et uniuscujusque mysterii intelligit rationeSciebat ergo pontifex ille, quem tunc ordinabat Moyses, quia esset circumcisio spiritalis; servabat tamen et circumcisionem carnis, quia incircumcisus pontifex esse non poterat. Habebat ergo iste duas tunicas, unam mysterii carnalis, et aliam intelligentiae spiritualis.
Abbreviated transcription (Latin):
stante populo. nequa post modũ retra.¬
ctio ciuquã nequis scrupulus resederit.
Hoc est autẽ qͦd & apłs precipit inordina.¬
tione sacerdotisdicens. Oportet autẽ &
testimoniũ eum habere honũ. abhis qui
forissunt. Ego tam̃ & amplius aliqͥd ui-¬
deo ineo qͦd dicit quia conuocauit moy.¬
ses omnem sy nagogam. & puto qͦd con¬
uocare sy nagogam. hoc sit colligere om̃s
ut cũ sermo de sacerdotalib sacram̃tis ha¬
betur. uigilent om̃s animi uirtutes. &
intentȩ sint. Nichil inhis sapientie: ni¬
chil scientiȩ: nichildesit industriȩ. sedas¬
sit omis multitudo sensuum. assit om̃is
congregatio scãrũ cogitationũ. ut qͥd sit
pontifer. quid sit unctio. qͥd indum̃ta ei.
conferens intra sacrariũ cordis sui pos¬
S Quali indum̃to: Tunica inquit. Et p̃cimx
Seũ zona. Et iteru̾ uestiuit eũ tunicata
Slari uł ut alibi legimꝰ interiore. Duab¬
& dixeramꝰ qͦd mor ses & iħc idest lex &

Expanded text:
stante populo, ne qua postmodum retracstante populo, ne qua postmodum retractatio cuiquam, ne quis scrupulus resideat. Hoc est autem quod et Apostolus praecipit in ordinatione sacerdotis, dicens: Oportet autem eum et testimonium habere bonum ab his qui foris sunt . Ego tamen et amplius aliquid video in eo quod dicit, quia convocavit Moyses omnem synagogam, et puto quod convocare synagogam, hoc sit colligere omnesut cum sermo de sacerdotalibus sacramentis habetur, vigilent omnes animi virtutes, et intentae sint, ut nihil in his sapientiae, nihil scientiae, nihil desit industriae, sed adsit omnis multitudo sensuum, adsit omnis congregatio sanctarum cogitationum, ut quid sit pontifex, quid unctio, quid indumenta ejus conferant, intra sacrarium cordis sui pos; quali indumento? Tunica, inquit, et praecinxit eum zona. Et iterum: Vestivit eum tunicam talarem, vel ut alibi legimus, interiorem. Duabet dixeramus quod Moyses et Jesus, id est lex et
Abbreviated transcription (Latin):
eñ inquit ds̃ tunicas pellicias. & induit
adam. & mulierẽ eiꝰ. Illegͦ tunicȩ de pel.¬
lib erant. ex animalib sumpte. Talib
enĩ oporcebat indui peccatorem. pellici-¬
is inquam tunicis: quȩ essent mortali.
tatis euis quȩ excarnis corruptione ue.¬
niebat indicium. Si uͦ iam lotus abhis
fueris. & purificatus ꝑlegem dĩ induet
te moyses indumento incorruptionis.
ita ut nusquã appareat turpitudo tua:
& ut absorbeatur mortale hoc auita.
U ideamꝰ gͦ quali ordine pontifex constitu.¬
Situr. Conuocat inqͥt moy sessy nagoga:
dicit adeos. Hoc est uerbũ qͦd p̾cẽpit̃
Sdns. Licet gͦ dñs de constituendo ponti.¬
fice pͣcepisset & dñs elegisset: tamen con-¬
uocatur & sy nagoga. Requirit᷑ enĩ
mnordinando sacerdote &: psentia poplĩ:
ut sciant om̃s & certi sint. quia qui prȩ-¬
stantior.ẽ. exom̃i popło. qui doctioR.
qͥ sanctior. qͥ inom̃i uirtute eminentior.
ille deligitur ad sacerdotium. Et hoc a.

Expanded text:
m, inquit, Deus, tunicas pelliceas, et induit Adam et mulierem ejus . Ille ergo tunicae de pellibus erant, ex animalibus sumptae. Talibus enim oportebat indui peccatorem. Pelliciis, inquit, tunicis, quae essent mortalitatatis ejus quae ex carnis corruptione veniebat indicium. Si vero jam lotus fueris ab his et purificatus per legem Dei, induet te Moyses indumento incorruptionis, ita ut nusquam appareat turpitudo tua, et ut absorbeatur mortale hoc a vita. Videamus ergo quali ordine pontifex constituitur. Convocavit, inquit, Moyses synagogam, et dicit ad eos: Hoc est verbum quod praecepit Dominus. Licet ergo Dominus de constituendo pontifice praecepisset, et Dominus elegisset, tamen convocatur et synagoga. Requiritur enim in ordinando sacerdote, et praesentia populi, ut sciant omnes et certi sint quia qui praestantior est ex omni populo, qui doctior, qui sanctior, qui omni virtute eminentior, ille deligitur ad sace
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ supra dixerat. id est pectusculũ im¬
positionis. & brachiũ separationis. ipsa
essent unctio aaron & filiorũ eiꝰ: ne
putaremꝰ illa ꝓcarnib dicta sed ut
doceret etiam ipsa subsacram̃to unctio¬
lex holocaustorum. & sacrificii ꝓpec¬

Expanded text:
 reddidit: id est, pectusculum impositionis et brachium separationis; ipsa esset unctio Aaron et filiorum ejus, ne putaremus illa pro carnibus dicta, sed ut doceret etiam ipsa sub sacramento unctiolex
Abbreviated transcription (Latin):
niuit: & alius adhuc addendus ornatꝰ. ẽ.¬
Necesse ẽ ut accipiat etiã coronã. ꝓpt̾ ea
accipit pͥmo ꝙy darim qͦd ẽ. uł oꝑim̃tũ
qđelam capitis uł ornam̃tũ. Et post hȩc
suꝑ ponitur ei mitra ante faciem. idest a
fronte pontificis lamina aurea sc̃ificata.
inqua sculptũ dr̃ uocabulũ dĩ. Uerũ iste
capitis ornatus ubi nom̃dĩ impositũ dr̃
post illa om̃ia quib inferiora corporis
membra fuerant exornata suꝑ ponitur.
Inquo mͥ indicari uidet᷑. qͦd suꝑ om̃ia quȩ
uł de mundo: uł de cȩteris creaturis sen¬
tiri aut intelligi possunt: eminentior
tanquã auctoris omium scientia dĩ sit.
Et quia ipse caput. ẽ. omñum: idõ & ornatꝰ
iste suꝑ om̃ia capiti suꝑ ponitur. Nichil em̃
p̾hȩc adicit᷑ pontificis capiti. Et idõ miseri

Expanded text:
nivit, et alius adhuc addendus ornatus eNecesse est ut accipiat etiam coronam, propterea accipit primo cydarim, quod est vel operimentum quoddam capitis, vel ornamentum, et post haec superponitur ei mitra ante faciem, id est, a fronte pontificis, lamina aurea sanctificata, in qua sculptum dicitur vocabulum Dei. Verum iste capitis ornatus, ubi nomen Dei impositum dicitur, post illa omnia quibus inferiora corporis membra fuerant exornata, superponitur: in quo mihi indicare videtur quod super omnia quae vel de mundo, vel de caeteris creaturis sentiri aut intelligi possunt, eminentior tanquam auctoris omnium scientia Dei sit, et quia ipse caput est omnium ideo et ornatus iste super omnia capiti superponitur: nihil enim post haec addicitur pontifici
Abbreviated transcription (Latin):
Obliuionem dabimꝰ in uerbis sp̃s scĩ. ut cum
cȩtera om̃ia secundo enarrauerit. una eũ
species supiꝰ dicta latuerit: Non audeo
hec de sacris sentire sermonib. Sed uide¬
amꝰ ne force qm insuꝑiorib diximꝰ hoc gen
indumti indiciũ castitatis uideri. quo ũł
femora oꝑiri. uł constringi renes uident᷑
ac lumbi: ne forte inquam ñ semꝑ in illis qͥ
tunc erant sacerdotes has partes dicat. ẽẽ
constri ctas. Aliqnͣdo enĩ & de posterita.¬
tegeneris & successu sobolis indulgetur.
sed ego insacerdotib eocłȩ huiꝰmodi intel¬
ligentiam ñ introduxerim. Aliam nanq
rem uideo occurrere sacram̃to. Possunt
enĩ & in ȩccła sacerdotes & doctores filios
generare. sicut & illeqͥ dicebat. Filioli
mei quos iterũ parturio donec formet᷑
xp̃c inuobis. Et iterũ alibi dicit. Tam &

Expanded text:
Oblivionem dabimus in verbis Spiritus sancti ut cum Oblivionem dabimus in verbis Spiritus sancti ut cum caetera omnia secundo enarraverit, una eum species superius dicta latuerit? Non audeo haec de sacris sentire sermonibus. Sed videamus ne forte quoniam in superioribus diximus, hoc genus indumenti judicium castitatis videri, quo vel femora operiri, vel constringi renes videntur ac lumbi, ne forte, inquam, non semper in illis qui tunc erant sacerdotibus has partes dicat esse constrictas. Aliquando enim et de posteritate generis et successu sobolis indulgetur. Sed ego in sacerdotibus Ecclesiae hujusmodi intelligentiam non introduxerim, alio namque rem video currere sacramento. Possunt enim et in Ecclesia sacerdotes et doctores filios generare, sicut et ille qui dicebat: Filioli mei quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis . Et iterum alibi d
Abbreviated transcription (Latin):
hisquȩ lex diuina describit. uelut inspe.¬
culo inspicere se debet unusquisq sacerdo¬
tũ : & gradus meriti sui inde colligere. Si
se uideat inhis om̃ib quȩ supͣ exposuimꝰ po¬
sitũ. pontificalib ornatũ ornamentis. si con¬
scius sibi sit qͦd uł inscientia uł inactib uł
indoctrina tantus ac talis sit: sciat se sum¬
mũ sacerdotiũ ñ solũ nomine sed & meritis
obtinere. Alioquin inferiorem sibi gradũ
positũ nouerit. etiã si pͥmi nom̃ acceꝑit.
Nonnos sane debet pͣterire etiã hoc qͦd potest
abstudioso lectore ꝓferri. inquo & ego
sepe mecũ ipse hȩsitͥaui. In ȩxodo eni legens
ubi de sacerdotalib mandatur indum̃tis:
inueni octo esse species quȩ pontifici p̾pa.¬
rantur. hic uͦ septem tantũmodo nume.¬
rantur. Require gͦ qdđ sit qđ omissũest. Octa¬
uaspecies ibi ponitur incampestre. siue ut
alibi legimꝰ femoralia linea: de quo hic
int̾ cetera siluit indum̃ta. Quid gͦ dicemꝰ:

Expanded text:
his quae lex divina describit, veluti in speculo inspicere se debet unusquisque sacerdotum, et gradus meriti sui inde colligere, si se videat in his omnibus quae supra exposuimus positum pontificalibus ornamentis, si conscius sibi sit quod vel in scientia, vel in actibus, vel in doctrina, tantus ac talis sit, sciat se summum sacerdotium, non solum nomine sed et meritis obtinere, alioquin inferiorem sibi gradum positum noverit, etiam si primi nomen acceperit. Non nos sane debet praeterire etiam hoc quod potest ab studioso lectore proferri, in quo et ego saepe mecum ipse haesitavi. In Exodo enim legens ubi de sacerdotalibus mandatur indumentis, invenio octo esse species quae pontifici praeparantur. Hic vero septem tantummodo numerantur. Requiro ergo quid sit quod omissum est. Octava species ibi ponitur campestre, sive, ut alibi legimus, femoralia linea, de quo hic inter caetera siluit indumenta. Quid ergo dicemus?
Abbreviated transcription (Latin):
ritatem. Non eñi sufficit pontifici habere
sapientiam. & scire om̃ium rationẽ: nisi
possit etiam popło manifestare quȩ nouit.
Idõ gͦ imponitur rationali& manifestatio.
ut possit respondere om̃i poscenti se ratio¬
ne de fide & ueritate. Ponitur aut̾e suꝑ
illud & ueritas. ut ñ illa astruat quȩ ꝓpͥo
excogitare quiuit ingenio: sed quȩ ueri.¬

Expanded text:
icet; non enim sufficit pontifici habere sapientiam, et scire omnium rationem, nisi possit etiam populo manifestare quae novit. Ideo ergo imponitur rationali et manifestatio ut possit respondere omni poscenti se rationem de fide et veritate. Ponitur autem super illud et veritas; ut non illa astruat quae proprio excogitare quivit ingenio, sed quae veri
Abbreviated transcription (Latin):
moy sen. & fueris ita mundus quasi quẽ
mor ses lauerit tantus ille ac talis. ut¬
possis etiam ꝑuenire adhȩc indumenta
quȩ ꝓfert moy ses. & stolasistas quib
induit aaronfrem siũ & filios eiꝰ. Sed
ñ solũ indumentis opus. ẽ. ad sacerdota¬
les infulas: uerũ & cingulis Sed priꝰ qͣm¬

Expanded text:
Moysen et fueris ita mundus quomodo quem Moyses laverit, tantus ille ac talis possis etiam pervenire ad haec indumenta quae profert Moyses, et stolas istas quibus induit Aaron fratrem suum et filios ejus. Sed non solum indumentis opus est ad sacerdotales infulas, verum et cingulis: Fecit
Abbreviated transcription (Latin):
aaron. Quid enĩ deeis dr̃: Quia ñ disce.¬
dunt de tabnaculo dñi. Erat gͦ moy ses
indesinent intab̾naculo dñi. Qd̾autẽ
opus eniserat: Ut aut aliqͥd adõ disce¬
ret. aut ipse popłm doceret. Hec duosunt
pontificis oꝑa. ut aut adõdiscat legendo
scripturas diuinas & sepius meditando:
aut popłm doceat. Sed illa doceat quȩ ip.
seado didicerit: ñ ex ꝓprio corde uł ex
dit. non pugnat contra inimicos. Sed
qͥd facit: Orat. Et donec ille orat: uin.¬
cit popłs eius. Si relaxauerit & dimise.¬
rit manꝰ: popłs eius uincit᷑ & fugatur.
Oret gͦ & sacerdos eccłȩ indesinenter. ut
uncat populus qui subipso. ẽ. hostes
inuisibiles amalechitas: qui sunt demo¬
nes impugnantes eos qui uolunt pie ui-

Expanded text:
Aaron. Quid enim dicitur de eis? quod non disceAaron. Quid enim dicitur de eis? quod non discedunt de tabernaculo Domini. Erat ergo Moyses indesinenter in tabernaculo Domini. Quod autem opus ejus erat? ut aut a Deo aliquid disceret, aut ipse populum doceret. Haec duo sunt pontificis opera, ut aut a Deo discat legendo scripturas divinas et saepius meditando, aut populum doceat. Sed illa doceat, quae a Deo ipse didicerit, non ex proprio corde vel dit, non pugnat contra inimicos. Sed quid facit? orat, et donec ille orat, vincit populus ejus; si relaxaverit et demiserit manus, populus ejus vincitur et fugatur. Oret ergo et sacerdos ecclesiae indesinenter, ut vincat populus, qui suo ipso est, hostes invisibles Amalechitas, qui sunt daemones impugnantes eos, qui volunt pie
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ euangłiũ ego uosgenui. Istig doctores
eccłe inhuiusmodi generationib ꝓcre¬
andis. aliquando constrictis femoralib
utuntur & abstinent agenerando: cum
tales inuenerint auditores. inquib sciant
se fructũ habere ñ posse. Deniq & inactib
apłorũ refertur dequibusdã: qđ ñ potui¬
mͦ inquit inasia uerbũ dĩ loqui Hoc est
imposita habuisse femoralia: & continu.
isse filios generare. quia scilicet tales e¬
rant auditores inquib & sem̃ periret.
& ñ posset haberi successio. Sic gͦ eccłȩ
sacerdotes. cũ incapaces aures uiderint.
aut cũ simulatos inspexerint & li pocri.
auditores: imponant campestre utant᷑
femoralib ne pereat semenuerbi dĩ quia
& dñs eadem mandat & dicit. Nolite mit.¬
tere sanctũ canib neq margaritas ur̃as
ante porcos. neforte conculcent eas pedib¬
suis: & conuersi dirumpant uos. ꝓpt̃ ea
gͦ si quiuult pontifex ñ tam uocabulo. ẽe.
qua merito: imitetur moy sen imitetur

Expanded text:
 Evangelium ego vos genui . Isti ergo doctores Ecclesiae in hujusmodi generationibus procreandis, et aliquando constrictis femoralibus utuntur, et abstinent a generando, cum tales invenerint auditores in quibus sciant se fructum habere non posse. Denique et in Actibus apostolorum refertur de quibusdam quod non potuimus, inquit, in Asia verbum Dei loqui , hoc est, imposita habuisse femoralia et continuisse se ne filios generarent, quia scilicet tales erant auditores in quibus et semen periret, et non possit haberi successio: sic ergo Ecclesiae sacerdotes, cum incapaces aures viderint aut cum simulatos inspexerint et hypocritas auditores, imponant campestre, utantur femoralibus, ne pereat semen verbi Dei; quia et Dominus eadem mandat, et dicit: Nolite mittere sanctum canibus, neque margaritas vestras ante porcos , ne forte conculcent eas pedibus, et conversi rumpan Si quis vult pontifex non tam vocabulo esse quam merito, imitetur Moysen, imitetur
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa sordes cuas diluit. ipsasi audlias eã
peccatorũ tuorũ maculas abstergit. Epse
est moy ses: hoc est lexquȩ sacerdotes con¬
secrat. Nec potest sacerdos. eẽ: quẽ ñ lex
constituerit sacerdotem. Multiem̃ sunt

Expanded text:
ipsa sordes tuas diluit, ipsa, si audias eam, peccatorum tuorum maculas absterget. Ipse est Moyses, hoc est lex, quae sacerdotes consecrat, nec potest sacerdos esse, quem non lex constituerit sacerdotem. Si et
Abbreviated transcription (Latin):
lumbos ur̃os inueritate. & iterũ. State
indño. & uirilit̾ agite. Cũ gͦ hoc mͦ steterimꝰ
aduersũ ipsũ: ille artifex antiquus & cal¬
lidus etiã uinci se simulabit & discedere. si
forte ꝑ hoc neglegentiores nos efficiat ad
certamen. Sed & pęnitentiã simulabit:
& dep̾cabitur nos discedere quidẽ. sed ñ lon¬
ge discedere. Uult nos eẽ. sibi aliqua ex
parte uicinos. uult nos asus finib ñ
longe discedere.Sed nos nͥ abeo longiꝰ
rȩcedamꝰ & transeamꝰ mare & dicamꝰ:
qͣntũ interiacet ortus ab occasu elonga.¬
bit a nobis iniquitates nrãs: salui. ẽẽ. ñ
state tenebrarũ. & pharaonẽ cũ exerci.¬
tu suo tanquã plumbũ de mergat in
aquã ualidissimã. Nos autẽ liberati. cũ
gaudio & exultatione hymnũ cantemꝰ
dño. Głose enĩ głificatus ẽ: cui est ho-¬

Expanded text:
os in veritate ; et iterum: State in Domino et viriliter agite ; cum ergo hoc modo steterimus adversus ipsum, ille artifex antiquus et callidus etiam vinci se simulavit et cedere; si forte per hoc negligentiores nos efficiat ad certamen. Sed et poenitentiam simulabit et deprecabitur nos discedere quidem, sed non longe discedere. Vult nos enim esse sibi aliqua ex parte vicinos; vult nos a suis finibus non longe discedere, sed nos nisi ab eo longius recedamus et transeamus mare, et dicamus: Quantum interjacet ortus ab occasu, elongavit a nobis iniquitates nostras, salvi esse non state tenebrarum, et Pharaonem cum exercitu suo tanquam plumbum demergat in aqua vehementissima. Nos autem liberati cum gaudio et exsultatione hymnum cantemus Domino. Gloriose enim honorificatus est, et
Abbreviated transcription (Latin):
tus scd̾m desiderium carnis ꝓducit. qͦs
ex concupiscentiȩ uł irȩ fomite uis incen-¬
tiua comouet. Unde quasi prȩcipuũ
manducabit. Prius quã faciat aut ꝓferat
maligna eliget bonũ: qͣm priusquã sciat
puer bonũ aut malũ. resistet maliciȩ: ut
eligat qͦd bonũ. ẽ. Alius autẽ ꝓpħa tanqͣm
desemet ipsoloquens: dicebat. Delicta ui¬
uentutis meȩ & ignorantiȩ ne memineris.
Quia gͦ pͥmusti animȩ motus sod̾m carnẽ ꝓ.¬
lati inpeccatũ ruunt: merito immortali
loco ȩgyptiorũ pͥmitiua ponunt᷑. quȩ ea.¬
tenꝰ extinguunt᷑: si relique uitȩ conuer.¬
sio em̃datiorem dirigat cursũ. Sic gͦ in
anima quã lex diuina aberrorib suscept̃a
castigat & corrigit. etiã pͥmogenita ȩgy¬
ptiorũ intelligunt᷑ ẽẽ. deleta. nͥ post hȩc
om̃ia ininfidelitate ꝑduret. & nolit iun
gi istah licicȩ plebi. ut exeat de ꝓfundo
& euadat inolumis: sed in iniquitate ꝑ¬

Expanded text:
tus secundum desiderium carnis producit, quos tus secundum desiderium carnis producit, quos ex concupiscentiae vel irae fomite incentiva commoverit. Umanducabit; priusquam faciat aut proferat maligna, eliget bonum ; quoniam priusquam sciat puer bonum aut malum, resistet malitieligat quod bonum est. Alius autem Propheta tanquam de semetipso loquens, dicebat: Delicta juventutis meae et ignorantiae meae ne memineris . Quia ergo primi isti animae motus secundum carnem prolati, in peccatum ruunt, merito immortali loco Aegyptiorum primitiva ponunt: quae eatenus exstinguuntur, si reliquae vitae conversio emendatiorem dirigat cursum. Sic ergo in anima quam lex divina ab erroribus susceptam castigat et corrigit, etiam primogenita Aegyptiorum intelliguntur esse deleta; nisi post haec omnia, in infidelitate perduret, et ngi Israeliticae plebi, ut exeat de profundo et evadat incolumis, sed in iniquitate p
Abbreviated transcription (Latin):
de quo dicit dñs. Ignẽ ueni mittere int̾ram
Per hunc enĩ: incentiua uoluptatis & libidinis
consumuntur. Qd autẽ locustarũ octauo in
ris in constantiã confutari. Locusta enĩ cũ reg̾e
ñ habeat sicut scriptura dicit: lina acie or-¬
dinatũ ducit exercitũ. Homines uͦ cũ rationabi¬
les adõ facti sint: neq semet ipsos ordinate re-¬
gere potuerunt. neq dĩ regis patient᷑ modera¬
mina ꝑtulere. Nona plaga tenebrȩ sunt:
siue ut mentis eorũ cecitas arguatur. siue
ut intelligant diuine dispensationis & ꝓ¬
uidentiȩ obscurissimas. ẽe. rationes. Posuit
aliis asserentes: incrassas & palpabiles er.¬
rorũ tenebras de uoluti sunt. Ad ultimũ¬

Expanded text:
de quo dicit Dominus: Ignem veni mittere in terram de quo dicit Dominus: Ignem veni mittere in terram . Per hunc enim incentiva voluptatis et libidinis consumuntur. Quod autem locustarum octavo in ris inconstantiam designari. Locusta enim cum regem non habeat, sicut Scriptura dicit, una acie ordinatum ducit exercitum : homines vero cum rationabiles a Deo facti sint, neque semetipsos ordinate regere potuerunt, neque Dei regis patienter moderamina pertulerunt. Nona plaga tenebrae sunt: sive ut mentis eorum caecitas arguatur, sive ut intelligant divinae dispensationis et providentiae obscurissimas esse rationes. Posuit aliis asserentes in crassas et palpabiles ignorantiae tenebras devoluti sunt. Ad ultimu
Abbreviated transcription (Latin):
malium nece uł pecudũ egẏptus uer.¬
beratur: uecordia in hoc arguit᷑ stulti.¬
ciaq mortaliũ. qui tanquã irrationabi¬
lia pecora cultum & uocabulũ dĩ imposu¬
erint figuris ñ solũ hominũ sed& pecudũ
ligno & lapidib impressis. ammonẽ iouẽ
inariete uenerantes. & anubem in cane. ap̃e
deor portenta mirat᷑. ut in quib cultũ cre¬
debant in esse diuinũ: iniis uiderent mni¬
randa supplicia. Ulcera post hȩc & uesicȩ
iurulenta malicia. inuesicis: tumens ꝙ
inflata suꝑbia. inferuore: ire ac furoris
mundo supplicia temperant᷑. Post hȩc
tonitrui sine dubio ꝙ grando. & ignis
discurrens in grandinẽ. Uide tempera¬
m̃tũ diuinȩ correptionis. Non cũ silen-¬
tio uerberat. sed dat uoces. & doctrinã
cęlitus mittit. ꝑ quã possit culpam suã
castigatus agnoscere. Dat & grandinẽ.
ꝑquã tenera adhuc uastent᷑ nascentia
uitiorũ. dat & ignẽ. sciens. eẽ. spinas

Expanded text:
malium nece, vel pecudum Aegyptus vermalium nece, vel pecudum Aegyptus verberatur. Vecordia in hoc arguitur, stultitiaque mortalium, qui, tanquam irrationabilia pecora, cultum et vocabulum Dei imposuerunt figuris, non solum hominum, sed et pecudum, ligno et lapidibus impressis, Ammonem Jovem in ariete venerantes, et Anubem in cane, Apin deorum suorum portenta miratur; et in quibus cultum credebant inisse divinum, in his viderunt miseranda supplicia. 369 11. Ulcera post haec et vesicaei et purulenta malitia, in vesicis tumens et inflata superbia, in fervoribus ira ac furoris mundo supplicia temperantur. 12. Post haec tonitrua, et grando, et ignis discurrens in grandine. Videte temperamentum divinae correptionis. Non cum silentio verberat; sed dat voces, et doctrinam coelitus mittit, per quam possit culpam suam mundus castigatus agnoscere: dat et grandinem, per quam tenera adhuc vastentur nascentia vitiorum: dat et ignem, sciens esse spinas
Abbreviated transcription (Latin):
inqua ranȩ ꝓducunt᷑. indicari figuralit̃
arbitror carmina poetarũ: qͥ inani qua-¬
dã & inflata modulatione uelut ranarũ
sonis & cantib mundo huic deceptionis
fabulas intuler̃. Ad nichil enĩ aliud animal
illud utile est: nͥ qđ sonũ uocis imꝓbis &
importunis clamorib retidit. Post hoc
sey nifes ꝓducuntur. Hoc animal pennis
quidem suspendit᷑ ꝑ aera uolans: sed ita
subtile . ẽ. & minutum ut oculi uisũ nͥ acu¬
te cernentis effugiat. corpus tam̃ cui
insederit acerbissimo terebrat stimulo:
ita ut quẽ uolantem uidere qͥs ñ ualet.
sentiat stimulantem. Hoc gͦ animalis
genꝰ dignissime puto arti dial ecticȩ com
te circunuenit: ut deceptus nec uideat
nec intelligat unde decipit᷑. Quarto quoq
rim. qui adreliquas deceptionis suȩ inꝓbita
deceptus est mundus : adueniens sermo &
lex dĩ huiꝰcemodi eũ correptionib arguit.
ut ex qualitate pęnarũ: qualitates ꝓprii
agnoscat erroris. Cũ uͦ quinto in loco ani.

Expanded text:
in qua inducuntur ranae, indicari figuraliter arbitror carmina poetarum; qui inani quadam et inflata modulatione, velut ranarum sonis et cantibus, mundo huic deceptionis fabulas intulerunt. Ad nihil enim animal illud utile est, nisi quod sonum vocis improbis et importunis clamoribus reddit. Post hoc sciniphes producuntur. Hoc animal pennis quidem suspenditur per aera volitans; sed adeo subtile est et minutum, ut oculi visum, nisi acute cernentis, eludat: corpus tamen cui insederit, acerbissimo terebrat stimulo; ita ut quem volantem videre quis non valet, sentiat stimulantem. Hoc ergo animalis genus dignissime puto arti philosophiae vel te circumvenit, ut deceptus quisque nec videat, nec intelligat unde deceptus sit. Quarto quoque r, qui ad reliquas deceptionis suae improbitatdeceptus est mundus, adveniens sermo et Lex Dei hujuscemodi eum correptionibus arguit, ut ex qualitate poenarum qualitates proprii agnoscat erroris. Quinto
Abbreviated transcription (Latin):
entes in astutia eorũ. Qͦd uͦ aquȩ fluminis
uertuntur insanguine. satis conuenient᷑
hebreorũ paruulos crudeli neci tradide¬
rant : auctorib sceleris poculũ sangui¬
nis redderet: & cruorem polluti gurgiti
quem parricidali cȩde maculauerant:
brica phylosophorũ sunt dogiata. Ista
in intelligentia deceperant. Ubi xp̃i crux
mundo huic ueritatis lum ostendit: necis
eorũ pena & reatus sanguinis exigunt᷑.¬
qͥ effusus est suꝑ t̾ram asanguine abel iu

Expanded text:
minis vertuntur in sanguinem, satis convenienter Hebraeorum parvulos crudeli nece tradiderant, auctoribus sceleris poculum sanguinis redderet, et cruorem polluti gurgitis, quem parricidali caede maculaverant, brica philosophorum dogmata sunt, t intelligentia deceperunt: at ubi crux Christi lumen veritatis ostendit, necis suorum in poenas et reatum sanguinis exiguntuqui effusus e
Abbreviated transcription (Latin):
qua castigat & uerberat ȩgyptũ decem
plagis. moy ses hic lexdi sit: quȩ data. ẽ.
huic mundo. ut eũ decem plagis id. ẽ. de¬
cem mandatis quȩ indecalogo continent᷑.
corripiat & emendet. Uirga uͦ: ꝑ quã¬

Expanded text:
qua castigat et verberat Aegyptum decem plagis. Moyses Lex intelligitur, quae data est huic mundo, ut eum decem plagis, id est decem mandatis quae in Decalogo continentur, corripiat et emendet. Quod a
Abbreviated transcription (Latin):
ad aquas suas. Aquȩ enĩ suȩ sunt: auctores gen¬
tiliũ philosophorũ. Ibi gͦ nobis pͥmo disputa.¬
re uolentib occurrendũ. ẽ: ut ipsos arguamꝰ
& ipsos errasse doceam̃. Post hociam ingredi¬
endũ nobis. ẽ: & ad interiora certaminis. Dicit
enĩ &e dñs. Nisiqͥs pri alligauerit fortem: ñ
potest introire indomũ eiꝰ. & uasa eiꝰ hiripere.
Priꝰgͦ nob̾ alligandus ẽ. fortis. & quȩstionis
uinculis constringendus: & ita introeundũ
addiripiendauasa eiꝰ. & liberandas animas
quas deceptionis fraude possederat. Qd̾ cũ
sepus fecerimꝰ. ce steterimꝰ contra ipsũ: ste

Expanded text:
ad aquas suas. Aquae enim suae sunt auctores genad aquas suas. Aquae enim suae sunt auctores gentilium philosophorum. Ibi ergo nobis primo disputare volentibus occurrendum est ut ipsos arguamus, et ipsos errare doceamus; post hoc jam ingrediendum est nobis ad interiora certaminis. Dicit enim Dominus: Nisi quis prius alligaverit fortem, non potest introire in domum ejus, et vasa ejus diripere . Prius ergo nobis alligandus est fortis, et quaestionum vinculis constringendus: et ita introeundum ad diripiendum vasa ejus, et liberandas animas quas deceptionis fraude possederat. Quod cum saepius fecerimus, et steterimus contra ipsum, ste
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ꝑ ipsũ dnm̃ ministrata intelligi eatenꝰ
possunt.: ut agnoscamꝰ inquibusdã ꝑsa-
crificia sacerdotũ & obsecrationes ponti-¬
ficũ nos. ee̾. purgandos qđ aaron ꝑsona
designat. inquibusdã uͦ ꝑ scientiam diui-¬
nȩ legis emendandos ut moysi designat
officiũ in aliis autẽ sine dubio quȩ diffici¬
liora sunt ipsius dñi egere uirtute.S ne
illud quidẽ putandũ ẽ. nob̾inanit᷑ obser¬
uandũ. qͦd pͥmo quidẽ moy ses ñ intrat ad
pharaonẽ: sed occurrit ei exeunti adaqͣs.
Post modũ uͦ: intrat adeũ. Post hoc intrat.
s accersitus accedit. Q in hoc ita arbitror
intelligi posse. qͦd siue nob̾ in uerbo dĩ &
religionis assertione certam̃ .ẽ. aduersũ
pharaonẽ. siue etiã obsessas abeo aninas de
potestate eiꝰ conam᷑ eripere:: & est nob̾ indis¬
putatione luctam̃: ñ statim pͥma fronte in¬
gredi debemꝰ adultima quęstionũ loca: sed oc¬
currendũ nob̾. ẽ. aduersario. & occurrendũ

Expanded text:
r ipsum Dominum ministrata, intelligi eatenus possunt ut agnoscamus in quibusdam per sacrificia sacerdotum et observationes pontificum non esse purgandos, quod Aaron persona designat; in quibusdam vero per scientiam divinae legis emendandos, quod Moysi designat officium; in aliis autem sine dubio quae difficiliora sunt, ipsius Domini aegre virtute. Sed ne illud quidem putandum est nobis inaniter observatum quod primo quidem Moyses non int at ad Pharaonem, sed occurrit ei exeunti ad aquas, postmodum vero intrat ad eum. Post haec nec intrat, sed accersitus accedit et in hoc ita ut arbitror intelligi posse, quod sive nobis in verbo Dei et religionis assertorem certamen est adversum Pharaonem, sive etiam obsessas ab eo animas, de potestate ejus conamur eripere, et est nobis in disputatione luctamen, non statim in prima fronte ingredi debemus ad ultima quaestionum loca; sed occurrendum nobis est adversario, et occurrendum
Abbreviated transcription (Latin):
trix & impia & immunda. nunc sp̃u sc̃õre¬
pleta est: & de prȩteritis quidem confitet᷑.
de p̾sentib uͦ credit. ꝓphetat aut̾e & prȩ¬
nunciat defuturis: Sic gͦ raabquȩ lati-¬
tudo int̾ptatur. dilatatur & ꝓficit: usqueqͦ
iomnem t̾ram exeat soñ ei. Sed & iaphech
simili modo dilatatio int̾p̃tatur. quiutiq¬

Expanded text:
trix, et impia et immunda: nunc Spiritu sancto retrix, et impia et immunda: nunc Spiritu sancto repleta est; et de praeteritis quidem confitetur, de praesentibus vero credidit, prophetat autem et praenuntiat de futuris. Sic ergo Raab, quae latitudo interpretatur, dilatatur et proficit, usque in omnem terram exeat sonus ejus. Sed et Japhet simili modo dilatatio interpretatur. Sed vi
Abbreviated transcription (Latin):
rant salomonis. quarũ una uiuũ alia mor¬
tuũ habebat infantem: discussisse diligen.¬
tius& dixisse. quia illa meretrix hec. eͥẽt. cui
salomon ñ ille sed hic qui pacem uenit fa¬¬
cere eorũ quȩ incęlissunt & quȩ int̾ris red.¬
di uirum uissit infantẽ. illa uͦ alia quȩ
mortuũ habebat infantem: uł illius esset
pͥoris populi sinagoga uł eorũ qui in here.¬
sim declinarunt. Est & alia meretrix quã
dubio huiꝰ quȩ exgentib congregata est.
ploratores suscepit iħi. Sed hȩc susceptos in
suꝑiorib collocat. atq ineditis & excelsis
fidei constituit sacramentis. Nemo eni qͥ
abiħu mittitur inuenit᷑ de orsũ & humi
iacens: sed insuꝑiorib ꝑmanet & excelsis.
Sed & ista meretrix quȩ eossuscepit. exmere.¬
triceefficitur iam ꝓpħa. dicit enĩ. Scio em̃i.
quia dñs ds ur tradidit uob̾ t̾ram hanc.
Uides quomͦ illa quȩ aliquando erat mere.¬

Expanded text:
rant Salomonis: quarum una vivumrant Salomonis: quarum una vivum habebat infantem, discussisse diligentius et dixisse quia illa meretrix haec esset cui Salomon non ille, sed hic qui pacem venit facere eorum qui in coelis sunt, et quae in terris reddi vivum jussit infantem, illa vero alia quae mortuam habebat infantem, vel illius esset prioris populi Synagogae, vel eorum qui in haeresim declinaverunt. Et alia meretrix quam dubio hujus quae ex gentibus consecrata est. ploratores Jesu suscipit: sed haec susceptos in superioribus collocat, atque in editis et excelsis fidei constituit sacramentis. Nemo enim qui ab Jesu mittitur, invenitur deorsum et humi jacens, sed in superioribus permanens et excelsis. Sed ista meretrix quae eos suscipit, ex meretrice efficitur jam propheta; dicit enim: « Scio quod Dominus Deus vester tradidit vobis terram hanc. » Vides quomodo illa aliquando erat mere
Abbreviated transcription (Latin):
ratores isti qͥ mittunt᷑ ante faciem iħu: pos¬
sunt & angłi dĩ putari sicut scriptũ est. Poce
mitto angłm meũ ante faciem tuã qͥ prȩpa-¬
lit̃. in iohanne uͦ uisibilit᷑ cõplebatur. De quo
& hoc scriptum est. Deniq de iohannis bapti.
diderunt ei. meretrices autẽ & publicani
credentes baptizati sunt. Sic gͦ etiam in hoc
contemplet᷑ qͦd meretrix ih̾u exploratores
susceperit. ꝑ quos de interitu totius inimicȩ
gentis refertur erepta. Seduideamꝰ tandẽ:
quȩ sit ista meretrix. Raab dr̃. Raabuͦ int̾
ptatur latitudo. Quȩ est gͦ latitudo hȩc nisi
eccła xp̃i. quȩ expeccatorib uelut exmere.¬
trice collecta est & dicit. angustus est mͥ lõc.
facmͥ locum ubi habitem. hos autẽ mͥ quis
enuitriuit. & iterũ adquã dicit᷑. dilata pa-¬
los tuos. & extende tentoria tua: Istag: ẽ.
latitudo. quȩ suscepit exploratores iħu.
Scio me aliquando inquadam eccła disputan¬
t̃e de duab meretricib de quib scriptũ est

Expanded text:
ratores isti qui mittuntur ante faciem Jesu possunt et angeli Dei putari, sicut scriptum est: « Ecce mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praepaliter, in Joanne vero visibiliter comprobatur, de quo et hoc scriptum est. Denique de Joannis baptismei non crediderunt ei, meretrices autem et publicani credentes baptizati sunt . » Sic ergo etiam in hoc completur quod meretrix Jesu exploratores susceperit, per quos de interitu totius inimicae gentis refertur erepta. Sed videamus tandem quae sit ista meretrix. Raab dicitur. Raab vero interpretatur latitudo. Quae est ergo latitudo haec, nisi Ecclesia Christi, quae ex peccatoribus velut ex meretrice collecta est. Et dicit: « Augustus mihi est locus, fac mihi locum ubi habitem. Hos autem mihi quis enutrivit? » Et iterum ad quam dicitur: « Dilata palos tuos et extende tentoria tua . » Ista ergo est latitudo quae suscepit exploratores Jesu. Scio me aliquando in quadam ecclesia disputantem de duabus meretricibus de quibus scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
tis suȩ ipse fit reus. Hic est sanguinis signũ.
quia hic est purificatio quȩ ꝑ sangiunem
constat. Qd̾ autem infenestra dependet hoc
signum. illud arbitror indicari. quia fenestra
at luminis capimus. Quia gͦ & incarnatio
saluatoris ñ nobis uerũ ingessit ꝙ in tegr̃ũ
deitatis aspectum. sed tanquã ꝑfenestram
fecit nos ꝑ incarnationem suam lum̃ deita¬
tis aspicere: iccirco mͥ uidetur signum salu.¬
tis ꝑfenestram datũ. quo signo salutem con¬
sequantur om̃s qui indomo eius quȩ aliqͣnͣ¬
do erat meretrix fuerinit inuenti. mundati
inaqua & sp̃uscõ & insanguine dñĩ& sal¬

Expanded text:
tis suae ipse reus sit, hoc est per sanguinis signum, tis suae ipse reus sit, hoc est per sanguinis signum, quia haec est purificatio quae per sanguinem constat. Quod autem in fenestra dependet hoc signum, arbitror illud indicari quia fenestra at luminis capiamus. Quia ergo incarnatio Salvatoris non nobis verum ingerit et integrum deitatis aspectum, sed tanquam per fenestram fecit nos per incarnationem suam lumen deitatis aspicere: idcirco mihi videtur signum salutis per fenestram datum, quo signo salutem consequantur omnes qui in domo ejus, quae aliquando erat meretrix, fuerint inventi, in aqua et Spiritu sancto, in sanguine Domini et Sal
Abbreviated transcription (Latin):
amꝰ. qͥd egit cũ exploratorib ista sapiens
meretrix. Consilium eis dat misticũ &
cȩleste: nichil habens terrenũ. Per mon¬
tana inquit abite. nolite ꝑualles ince.¬
dere.humilia & de iecta refugite. que
excelsa sunt & sullimia prȩdicate. Ip̃sa
esset salus: nisi in sanguine. xp̃i. datur
etiã hoc mandatũ huic: quȩ quondam
Smeretrix fuit. Om̃s inquiunt qui in
 Qui autem exierit de domo: impunes
fumꝰ nos abhoc uiramento . Siquis gͦ
saluari uult: ueniat in hanc domũm.
huius quȩ quondam meretrix fuit Etiam
side illo populo uult aliquis saluari: ueniat¬
Adhanc ueniat domum: inqua xp̃i sanguis in-
signum redemptionis est. Nam apud illos qͥ
fuerat iħc in ruinã & in resurrectionem mul.¬
torũ: & idõ contradicentib signo eius effictt᷑
sanguis eius ad pęnam. credentib ad salutem.
Nemõ gͦ sibi ꝑsuadeat. nemo semet ipsum deci¬
piat:. Extra hanc domum idest extra ȩccłam.
nemo saluatur. Siquis foras exierit: mor¬

Expanded text:
amus quid egit cum exploratoribus ista sapiens meretrix. Consilium eis dat mysticum et coeleste, nihil habens terrenum. « Per montana, » inquit, « abite. » Nolite per valles incedere, humilia et dejecta refugite: quae excelsa sunt et sublimia praedicate. Ipsa esset salus, nisi in sanguine Christi. Datur etiam hoc mandatum huic quae quondam fuerat meretrix: Omnes, inquiunt, qui in ; qui autem exierit de domo tua, impunes sumus nos ab hoc juramento tuo. Si quis ergo salvari vult, veniat in hanc domum hujus, quae quondam meretrix fuit. Etiam si de illo populo vult aliquis salvari, hanc veniat domum, in qua Christi sanguis in signo redemptionis est. Nam super illos qufuerat Jesus in ruinam et in resurrectionem multorum; et ideo contradicentibus signo ejus efficitur sanguis ejus ad poenam, credentibus vero ad salutem. Nemo ergo sibi persuadeat, nemo semetipsum decipiat. Extra hanc domum, id est extra Ecclesiam, nemo salvabitur. Si quis foras exierit, mor
Abbreviated transcription (Latin):
ben & gad& dimidia trib manasse fecerunt
sibi altare sed non uerũ altare. sed qđ trpũ
haberet & formã ueri altaris: qͦd erat apud
tħm. Nichil gͦ mireris sinon integram scien¬
tiam trinitatis acceperant: illi qui nec uerũ
nec integrũ altare construxerant. Idõ deniq
nec multi hostes. neq plures reges contrariarũ
uirtutũ abillis dicuntur esse de iecti. SeoN
reges simul cadunt qui confugerant inspe-¬
luncas. & ñ solũ cadunt sed & suspenduntur

Expanded text:
ben et Gad, et dimidia tribus Manasse, fecerunt ben et Gad, et dimidia tribus Manasse, fecerunt sibi altare, sed non verum altare, sed quod typum haberet et formam veri altaris, quod erat apud Jesum. Nihil ergo mireris si non integram scientiam Trinitatis acceperant illi qui nec verum nec integrum altare construxerant. Ideo denique nec multi hostes, neque plures reges contrariarum virtutum ab illis dicuntur esse dejecti. « Seon, reges cadunt simul, qui confugerunt in speluncas: et non solum cadunt, sed et suspe
Abbreviated transcription (Latin):
semis trib sunt quȩ sub tħuduce agunt. & ñ
integre decem qui numerꝰ in om̃ib consũmatꝰ
dicitur & ꝑfectus. eadẽ sine dubio ratio inue-¬
semiplenũ uideat᷑ ac mediũ. Quanuis enĩ ꝑ
dñm & saluatorem pęnitentia p̃dicetur. &
conuersatio amalis adbona. & detur om̃ib
credentib remissio peccatorũ. & om̃ia quȩ
adꝑfectionem decadȩ uidentur tendere
compleant᷑ : tam̃ ꝑfectio & summa cunctor
bonorũ ieo consistit. si post hȩc om̃ia sc̃ĩ sp̃s
quis grãm mereatur acciꝑe. Alioquin nichail
quem mysteriũ beatȩ trinitatis impletur.
Uis ut adhuc tͥ euidentius ꝓbem. apud pͥorem po¬
płm illũ qrie moy ses induab semis tribub ad¬
umbrabat. ñ fuisse omĩa integra & ꝑfectaꝰ
Declarat hoc etiam illa hy storia quȩ in hoc ipso
re quidem uerũ erat inilla t̾ra quã tħc dispen¬
sabat. Isti tam̃ qui erant tͣnsiordanem id est ru¬

Expanded text:
et semis tribus sunt quae sub Jesu duce aguntur, et non et semis tribus sunt quae sub Jesu duce aguntur, et non integrae decem, qui numerus in omnibus consummatus dicitur et perfectus; eadem sine dubio ratio invesemiplenum videatur ac medium. Quamvis enim per Dominum et Salvatorem poenitentia praedicetur, et conversio a malis ad bona, et detur omnibus credentibus remissio peccatorum, et omnia quae ad perfectionem de eodem videntur tendere compleantur: tamen perfectio et summa cunctorum bonorum in hoc consistit, si post haec omnia sancti Spiritus quis gratiam mereatur accipere. Alioquin nihil est, per quem mysterium beatae Trinitatis impletur. Vis ut adhuc tibi evidentius probem, apud priorem populum, illum quem Moyses in duabus et semis tribubus adumbrabat, non fuisse omnia integra et perfecta? Declarat etiam illa historia quae in hoc libro re quidem verum erat in illa terra quam Jesus dispensabat; isti tamen qui erant trans Jordanem, id est, Ru
Abbreviated transcription (Latin):
uidere quȩ uidemꝰ & audire quȩ audimꝰ sed mi¬
mine potuerunt. quia ñdũ filius hominis fue¬
rat ex altatus: nec temporũ iam uenerat pleni¬
tudo. Hic me etiamaliqͥd amplius mouet. Ego
pito qͦd fortasse nec inaduentu cħu & incarna¬
tione eiꝰ adhuc qͦd ꝑfectu est & integrũ discimꝰ.
sed nec si adcrucem ductus iam & consummnatus
inom̃ib nec si amortuis resurrȩxerit: cuncta
nob̾ ꝑsemet ipsũ quȩ ꝑfecta sunt pandit. ha¬
uersa. Audi ipsũ dnm ineuangłiis dicentẽ.
Multa adhuc habeo quȩ uobis loquar: sed ñ pote¬
stis illa modo audire. Ueniet aute sp̃s uerita¬
tis qui apatre ꝓcedit. & de meo accipiet: &
ille uob̾ indicabit om̃ia. Uides quia ñ solũ a.¬
pud moy sen iste tercius numerus ñ demonstrat᷑
impletus. sed adhuc & iħc dicit discipłis sus.
Nonclum potestis audire. nͥ ille paraclytus ue.¬
niat spiritꝰ ueritatis. quia ꝑ ipsũ & in ipso ad.¬
impletur ꝑfectio tritatis. Ilam & qͦd nouem

Expanded text:
videre quae vidimus, et audire quae audivimus; sed minime potuerunt, quia nondum Filius hominis fuerat exaltatus, nec temporum jam venerat plenitudo. Hic me etiam aliquid amplius permovet. Ego puto quod fortasse nec in adventu Jesu et incarnatione ejus id quod perfectum est et integrum diximus. Sed nec si ad crucem ducatur, et consummetur in omnibus, nec si a mortuis resurrexerit, cuncta nobis per semetipsum quae perfecta sunt pandit. Alversa. Audi ipsum Dominum dicentem: « Multa adhuc habeo quae vobis loquar, dixit, sed non potestis illa modo audire. Veniet autem Spiritus veritatis qui a Patre procedit, et de meo accipiet, et ille vobis indicabit omnia . » Vides quia non solum apud Moysen iste tertius numerus non demonstratur impletus, sed adhuc et Jesus dicit discipulis suis: « Nondum potestis audire, nisi ille Paracletus veniat, Spiritus veritatis; » quia per ipsum et in ipso adimpletur perfectio Trinitatis. Nam quod novem
Abbreviated transcription (Latin):
ri. qͦd illi priores qui ꝑlegem agebantur.
contigerint qͥdem scientiã trinitatis. ñ
tam̃ integre & ꝑfecte sed ex parte. de erat
eñ illis intrinitate etiã dei unigeniti in¬
carnationẽ cognoscere. Nam licet de ad

Expanded text:
ri, quia illis prioribus qui legem agebant ri, quia illis prioribus qui legem agebant contigerit quidem scientia Trinitatis, nec tamen integre et perfecte, sed ex parte. Deerat enim illis in Trinitate, etiam de Unigeniti incarnatione cognoscere. Nam licet de ad