comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad refectionẽ fr̃ib dixit se ibidẽ cu̾eis
finẽ refectionis expectare nͥ posse.
Ded interim illis cenantibus. in aliã cellu¬
lã eidẽ cellulȩ contiguã tantũ pariaeis
uniꝰ int̾positione remotã. stramꝰ lectuli sui
fecit effirri deloco confessionis p̾dicte.¬

Expanded text:
ad refectionem fratribus, dixit se ibidem cum eis ad refectionem fratribus, dixit se ibidem cum eis finem refectionis exspectare non posse. Sed interim illis coenantibus; in aliam cellulam eidem cellulae contiguam, tantum parietis unius interpositione remotam, stramentum lectuli sui fecit efferri de loco confessionis  Forte
Abbreviated transcription (Latin):
isio subsequens
⁊apparuit fr̃ĩ
uuectino in monaste¬
riosito in regio¬
ne a la mannorũ gentis.
auua tẽporib francoruꝰ
principis hludo uici
nomine. gubnatoris
& iam imperii subabate
p̾fati monasterii heidone
nomine. pridie ante
potionẽ ad ꝓridendã salutẽ sui corporis
acceisset. ceteris eã salubrit᷑ digerenti¬
bus. ipse cepit magna diffi cultate ingesta
reicere. &statim ad ꝑceptione cibi quȩ
ad refoci landũ corpus sumere debuerat
fastidire. Crastina uͦ idest dominica in luept¬
cente leuius quidẽ habuit. & cũca&eris quo
ad ꝑcurandas p̃dictas corporales necessita¬
tes sibi sociauerat refecit. Sed intedio p̾dicti
fastidii ꝑdurauit: nullomͦ tam uite corpo¬
ralis discrim̾ ab hoc sepassurũ fore exstimauit.
Quẽ ad spe presentis uitę refectio seđȩ &
terciȩ ferie. decrescente fastidio in nullo iam
diffidente animauerat. Feria uͦ t̾cia incipien¬
te crepusculo uespertino. considentib sibi

Expanded text:
isio subsequens apparuit fratri Guetino in monasterio sito in regione Alamannorum gentis, Auva, temporibus Francorum principis Ludovici nomine, gubernatoris etiam Romani imperii, sub abbate praefati monasteriiHeidone nomine, pridie ante potionem ad providendam salutem corporis accepisset, caeteris eam salubriter digerentibus, ipse coepit magna difficultate indigestam rejicere, et statim a perceptione cibi, quem ad refocillandum corpus sumere debuerat, fastidire. Crastina vero, id est Dominica, illucescente, levius quidem habuit, et cum caeteris quos ad procurandas praedictas corporales necessitates sibi sociaverat, refecit, sed in taedio praedicti fastidii perduravit. Nullo modo tamen vitae corporalis discrimen ob hoc se passurum fore aestimavit: quia ad spem praesentis vitae refectio secundae et tertiae feriae, decrescente fastidio, in nullo jam diffidentem animaverat. Feria vero tertia, incipiente crepusculo vespertino, consedentibus sibi
Abbreviated transcription (Latin):
unus in medio eoꝵ residens. dixͦ latine
Pisde̾ uerbis ut hic scriptasunt. sicut
ipse fatebatur. Non .ẽ. equũ ut isti inutles
talia faciant. nã homospasiat. istos
iubee recedere. Post cuiꝰ uocẽ. conuen¬
tus madignoru̾ spuu̾ euanuit & recessit.
Inm̾sitate igit᷑ tanti t᷑roris sublata uenit
angłs incredibili splendore &pulchritu¬
dine ueste purpurea circũdatus. stans
ad pedes eiꝰ. amicabili eũ uoce copellans.
Ad te inquid uenio. dilectissima anima.
Cui isdẽ fr᷑ latine respondit. Sidñs mͦs
peccatis meis ignoscere uult. miscdĩã
agit. Sin aute : in manueiꝰ sũ faciat

Expanded text:
unus e medio eorum residens dixit Latine unus e medio eorum residens dixit Latine eisdem verbis ut hic scripta sunt, sicut ipse fatebatur: Non est aequum ut isti inutiles talia faciant: nam homo pausat. Istos jubete recedere. Post cujus vocem conventus malignorum spirituum evanuit et recessit. Immensitate igitur tanti terroris sublata, venit angelus incredibili splendens pulchritudine, veste purpurea circumdatus, stans ad pedes ejus, amicabili eum voce compellans. Ad te, inquit, venio, dilectissima anima. Cui idem frater Latine respondit: Si Dominus meus peccatis meis ignosceret, misericordiam ageret; sin autem, in manu ejus sum: faciat
Abbreviated transcription (Latin):
¶lec tuli sui.
Menbris gͦ inlectulo cõpositis. Sc ulis
tantũ mͦ clausis. & nec dũ insom nuꝰ
ut ipse fatebatur resolutis. uenit malignꝰ
spͣs effigie̾ p̾tendens clerici. intanta
deformitate ceca & tenebrosa facie. ut nec
signa oculoꝵ ineo apparerent. ferens
in manibus diuersa torm̾torũ genera.
intantũ t̾ribilis gratulabundus
astans capiti eiꝰ. quasi cͥastina eu̾ tor-
turus esset. Illo gͦ tantis t̾roribus minan¬
te. subito apparuit caterua spuuͦ malig¬
noru̾ totũ cellule ipsius implens
spatiũ. cu scutulis & lanceolis. ex om̃i
parte circũfusa. edificiũ quod dã
facturi in modũ armarioru᷑ ł alior
figurarũ ad inclusionẽ eiꝰ. Intantogͦ
horrore &tam intoleralibi t̾rore cir¬
cũ uallatus fr̃ p̾dictus. & intantũ
anxius factus est: ut iam sp̃e euadendi
sed ecce subito ad fuit diuina miseratio.
Nã statim. in eadẽ̾ cella apparuerunt uiri
magnifici. & uultu honorabiles. submona¬
chico habitu. inscannis sedentes quorp

Expanded text:
ctuli sui. 2. Membris ergo in lectulo compositis, oculis tantummodo clausis et necdum in somnum, ut ipse fatebatur, resolutis, venit malignus spiritus, effigiem praetendens clerici, in tanta deformitate caeca et tenebrosa facie, ut nec signa oculorum in eo apparerent; ferens in manibus diversa tormentorum genera, in tantum terribilis gratulabundus astans capiti ejus, quasi crastina eum esset torturus. Illo ergo tantis tortoribus minitante, subito apparuit caterva spirituum malignorum totum cellulae ipsius spatium implens, cum scutulis et lanceolis, ex omni parte circumfusa, aedificium quoddam facturi, in modum armariorum Italicorclusionem ejus. In tanto ergo horrore et tam intolerabili terrore circumvallatus frater praedictus, et in tantum anxius factus est, ut jam spem evadendi s haberet. Sed ecce subito adfuit divina miseratio. Nam statim in eadem cella apparuerunt viri magnifici et vultu honorabiles sub habitu monastico in scamnis sedentes; quorum
Abbreviated transcription (Latin):
desacro ẜ e suscepit: Erat enimiam decmm annorũ
de semptiones &iam regi persarum sub eius nominȩ fect.
Totum que argentum turris illius : in proda sui exꝗ¬
citus deputauit: Aunim uero uel gemias &inuasis
uelite si libus adrestaurationẽ ede siarum quas txan¬
nus destruxerat reseruauit: Suscipiens ugtur lignum
dentes omnes populi cumramis palmarom cereis
& lam padibus uel diuerso glouie apparato cum hym¬
nis & canticis obuiam alii pergunt. Atq aln subse¬
quuntur: Cum que imperator demonte olieti des¬
cendiss& peream portam quam dñs intro ierat:
inmanibus stect superportameait: ndo rex
celoꝵ dñs totius mundi passionis sacraentas hoc
auditu i completuris introiat onse xurꝑuratũ
nec dia doꝰ aata nitenn exbibutt. aut ete pctenti

Expanded text:
de sacro fonte suscepit; erat enim decem annorum. Descriptiones etiam regni Persarum sub ejus nomine fecit, totumque argentum turris illius in praedam sui exercitus deputavit, aurum vero vel gemmas in vasis vel utensilibus ad restaurationem ecclesiarum, quas tyrannus destruxerat, reservavit. Suscipiens igitur dentes omnes populi cum ramis palmarum, cereis et lampadibus vel diverso gloriae apparatu, cum hymnis et canticis obviam alii pergunt, atque alii subsequuntur. Cumque imperator de monte Oliveti descendisset per eam portam quam Dominus intraverat in manibus, stetit super portam et ait: Quando rex coelorum Dominus totius mundi passionis sacramenta per hoc aditum completurus introiit non se purpuratum, nec diademate nitentem exhibuit,
Abbreviated transcription (Latin):
ouder  uendĩo dei su angelico depostis ñaperi insis¬
ibus ddsclcittur preumus. lnea tantum tona precine¬
tus drucem dñi manu suscipiens per fusus facie lacr¬
is. adcelum oculos erigens ꝓperibat ad portam
usque ꝓ grediers: Mox illo hõiilitꝵ propinquante
dartia lapidum celeste per sensit imperium: Sta¬
tin que porta sibrigans liberum intrantibus pate¬
fecit inqressum: Odnque suus surus quo uoltante
diuintus aura depersarum proumcia ꝑlonga tora¬
rusr ipada hierusolimis fuerat in lapsa. momento
õ derfi uo defino choschoe scc̃a ente fuerat era¬
dio baidante egressa. sunc reddit omnumque
peo torta sergatenter in fud& licebat enim ao¬
maata abinimia therebenti natura. ue halsama
at que mrera: Conses tim ugitur populis guidia
stur i nal tum sublesa diuima laudlabat potentiã
Sic quie a oriosys augs tis: erum pens in laudibus

Expanded text:
gaudens in Domino de visu angelico, depositisque imperii insignibus, discalceatus, protinus, lintea tantum zona praecinctus, crucem Domini manu suscipiens, perfusus facie lacrymis, ad coelum oculum erigens properabat, ad portam usque progrediens. Mox illo humiliter propinquante, duritia lapidum coeleste persensit imperium, statimque porta se subrigens liberum intrantibus patefecit ingressum. Odorque suavissimus qui, volitante divinitus aura de Persarum provincia, per longa terrarum spatia Hierosolymis fuerat illapsus momento eodem quo de fano Chosroe sancta crux fuerat Graccho bajulante egressa, tunc rediit, omniumque pectora gratanter infudit. Vincebat enim aromata omnia terebinthi natum igitur popularis gaudii favor in alto sublatus Dei laudabat potentiam; sicque gloriosus Augustus erumpens in laudibus
Abbreviated transcription (Latin):
studia: & inputant nobis contra
suõ canonem latinis aurib: ista
trans ferre : Sed melius eẽ iudi¬
cans phariseorũ displicere iudicio.
& epis coporũ iussionib deseruire.
institi ut potui: et quia uicina eft
chaldeorai lingua sermone hebrai

Expanded text:
studia, et imputant nobis, contra suum Canonem Latinis auribus ista transferre. Sed melius esse judicans Pharisaeorum displicere judicio, et episcoporum jussionibus deservire, institi ut potui. Et quia vicina est Chaldaeorum lingua sermoni Hebrai
Abbreviated transcription (Latin):
tua plena est gratiarũ. Cumq: loque¬
r&ur . rursum corruit pene exanima¬
ta est : Rex autem turbabatur : & õms
ministrieius consolabantur eam:
Exemplar epistalȩ regis artar xer¬
xis. quã pro udȩss ad totas regni suiꝓ
uincias misit: qđ & ipsũ irhebraico
uolumine non habetur : Rexmagnus
artarxerxes ab india usq: a&hiopiã:
centũ uiginti septẽ prouinciarum du¬
cib: acprincipib qui nostrȩ oboediunt
iussioni salutem dicit : Multibonita¬
te principũ & honore qui in eos con¬
latus ẽ. ab usi sunt in su perbiã : Et non
solum subiectos regib: nituntur op¬
primere : sed datã sibi gloriã ñ feren¬
ces in ipsis qui deder̃ moliuntur insidias:
nec contenti sunt gratias ñ agere bene¬
ficuis & humanitatis inseiura uiolare:
sed dĩ quoq cuncta cernentes arbi tran¬
tur seefugere posse sententiã : & intan¬
tum uesanie ꝓruper̃ ut eos qui credita
sibi ofscia diligent obseruant. &ita
cuncta aguot utomniũ laude sint dig¬

Expanded text:
tua plena est gratiarum. Cumque loqueretur, rursus corruit, et pene exanimata est. Rex autem turbabatur, et omnes ministri ejus consolabantur eam. Exemplar epistolae regis Artaxerxis, quam pro Judaeis ad totas regni sui provincias misit: quod et ipsum in Hebraico volumine non habetur. Cap. XVI. Rex magnus Artaxerxes ab India usque Aethiopiam, centum viginti septem provinciarum ducibus ac principibus, qui nostrae obediunt jussioni, salutem dicit. Multi bonitate principum, et honore qui in eos collatus est, abusi sunt in superbiam: et non solum subjectos regibus nituntur opprimere, sed datam sibi gloriam non ferentes, in ipsos, qui dederunt, moliuntur insidias. Nec contenti sunt gratias non agere beneficiis, et humanitatis in se jura violare; sed Dei quoque cuncta cernentis arbitrantur se fugere posse sententiam. Et in tantum vesaniae proruperunt, ut eos, qui credita sibi officia diligenter observant, et ita cuncta agunt ut omnium laude digni si
Abbreviated transcription (Latin):
immortalitas consequat᷑. Iã sensus moriendi aliquis. ẽẽ. potest. isq ad
exignũ rẽpus. p̾sertĩ seni. Post mortẽ quidẽ sensus. aut optan aut
nollus. ẽ. Seel hoc in editatũ ab adolescentia ilebet ee. mortẽ ut negle¬
gamus. Sine qua meditatione. tranquillo ẽe animo nemo ꝑo est.
Moriendũ enĩ certe .ẽ. &icĩ incertũ. aneo ipso die. Mortẽ gͥ om̃ibꝰ
horis impendentẽ timens: qͥs pot̾it animo c̃sistere : Do qua nꝰ ita lor
disputatione opus eẽ uidet᷑. crecorder. non. Pbrutũ qͥ in lib̾anda

Expanded text:
immortalitas consequatur. iam sensus moriendi aliquis esse potest, isque ad immortalitas consequatur. iam sensus moriendi aliquis esse potest, isque ad exiguum tempus, praesertim seni: post mortem quidem sensus aut optandus aut nullus est. sed hoc meditatum ab adulescentia debet esse, mortem ut neglegamus; sine qua meditatione tranquillo animo esse nemo potest. moriendum enim certe est, et incertum an hoc ipso die. mortem igitur omnibus horis impendentem timens qui poterit animo consistere? De qua non ita longa disputatione opus esse videtur, cum record
Abbreviated transcription (Latin):
agimꝰ in primis. qđ ut qͥsq ȩtate anteced t̃. ita sententię primatũ
res natu augures ante ponunt᷑. Quȩ s̃ igit᷑ corpori¬
uoluptates. cũ auctoritatis pͣmiis cõparandȩ : Quibꝰ qͥ splendide
usisꝰ ei mͥ uident᷑ fabulã ȩtatis ꝑegisse. nec tãquã mnexercitati histrio¬
nes in extremo actu corruisse. At sunt morosi. & anxii. & iracun.¬
di. & difficiles senes. Siquerimꝰ &iã atiari. Sed hȩc morbi uitias.
ñ senectutis. At merositaᷤ tamꝰ & ea uitia qͥ diri. habent aliquid¬
deserundũ sit̾. Uetatq pia̾goras in uisu imꝑatoris idest di. de p̾sidio
estatione utȩ decedere. Solonis quidẽ sapientis eulogui ÷ quose
negat uelle suã mortẽ dolort anucoꝵ & lam̃tis uacare. Wit credoia
se esse carũ suis. Sed haud scio. anmelius hennius. Nemo me lacriiiis
decoret. neq funera fleru farit. Noncenso iugendã. eẽ. mortẽ: quã

Expanded text:
agimus, in primis, quod, ut quisque aetate antecedit, ita sententiae principatum agimus, in primis, quod, ut quisque aetate antecedit, ita sententiae principatum res natu augures anteponuntur. quae sunt igitur voluptis cum auctoritatis praemiis comparandae? quibus qui splendide usi sunt, ei mihi videntur fabulam aetatis peregisse nec tamquam inexercitati histriones in extremo actu corruisse. At sunt morosi et anxii et iracundi et difficiles senes. si quaerimus, etiam avari; sed haec morum vitia sunt, non senectutis. ac morositas tamen et ea vitia, quae dideserendum sit; vetatque Pythagoras iniussu imperatoris, id est dei, de praesidio et statione vitae decedere. Solonis quidem sapientis est elogium, quo se negat velle suam mortem dolore amicorum et lamentis vacare. volt, credo, se esse carum suis. sed haud scio an melius Ennius: nemo me lacrumis decoret, neque funera fletu faxit. non censet lugendam esse mortem, quam
Abbreviated transcription (Latin):
cani necrugȩ. repente auctoritatẽ arriꝑe poss. s honeste acta supior
etas. fructꝰ capit auctoritatis extremos. hȩc enĩ ipsas honorabilia.
qͣuident᷑ leuia atq cõmunia. salutari. appeti. decedi. ałsurgi.
mentionẽ. dicere auint solitũ. lacedemonẽ eẽ honestissimũ domi¬
cilium senectutis. Nusꝙͣ enĩ intantũ tribuit᷑ ȩtati nusꝙͣ ÷ senectꝰ
honoratior. Qum & iã memoriȩ ꝓditũ ⁊ cũ athenis ludis quidã
in theatrũ grandis natuuenisset. magno c̃sessu locũ ei nusꝙͣ
datũ asuis ciuibꝰ. Cũ aut̃ adlecedemomios accessisset. qͥ legati cũ
essent. certo in loco consederant. consurrexisse om̃s illidicunt᷑.
& senẽ sessum recepisse. Quibꝰ cũ acuncto consessu plausus esset
multiplex datus. dixisse exhis quendã. athenienses scire q̃ recta
essent. si facere nolle. Multa in ur̃o collegio pͣclara. s hoc de quo

Expanded text:
cani nec rugae repente auctoritatem arripere possunt, sed honeste acta superior cani nec rugae repente auctoritatem arripere possunt, sed honeste acta superior actas fructus capit auctoritatis extremos. haec enim ipsa sunt honorabilia, quae videntur levia atque communia—salutari appeti decedi assurgi mentionem, dicere aiunt solitum Lacedaemonem esse honestissimum domicilium senectutis; nusquam enim tantum tribuitur aetati, nusquam est senectus honoratior. quin etiam memoriae proditum est, cum Athenis ludis quidam in theatrum grandis natu venisset, magno consessu locum nusquam ei datum a suis civibus, cum autem ad Lacedaemonios accessisset, qui, legati cum essent, certo in loco considerant, consurrexisse omnes illi dicuntur et senem sessum recepisse; quibus cum a cuncto consessu plausus esset multiplex datus, dixisse ex eis quendam Atheniensis scire quae recta essent, sed facere nolle. multa in nostro collegio praeclara, sed hoc, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
media. qđ auctoritatis habebat plus. laboris minꝰ. Apex e̾ aut̃ sene¬
ctutis auctoritas.  Quanta fuit. in .l. cacilio mecello. quanta
matiliocatilino. inquẽ illud eulogiũ unicũ plurimȩ consentiunt g̃s.
popłĩ primariũ fuisse urrũ. Notatũ ẽ carmen. ineisũ in sepuilchro. Iure
crassũ pontifice̾ maximũ. quẽ postea.mͦ. lapidũ sacerdotio p̾ditum
uidimꝰ : Quid de paulo aut africano loquar aut iam ante de
marimo. quoꝵ nꝰ insententia solũ. s & iã innutu residebat aucto¬
ritas: habet senectꝰ honorata p̾sertĩ tantã auctoritatẽ. ut ea
pluris sit. quã om̃s adolescentiȩ uoluptates. Sed mom̃ oratione¬
mementote tã me senectutẽ laudare qͥ fundam̃tis adolescentiȩ
constitutasit. Ex quo efficit᷑ id qđ ego magno quondã eũ asensu
om̃iũ dixi. miserã esse senectutẽ quȩ se oratione defenderet. Non

Expanded text:
media, quod auctoritatis habebat plus, laboris minus. apex est autem senemedia, quod auctoritatis habebat plus, laboris minus. apex est autem senectutis auctoritas. quanta fuit in L. Caecilio Metello, quanta in A. Atilio Calatino! in quem illud elogium: hunc unum plurimae consentiunt gentes populi primarium fuisse virum. notum est totum carmen incisum in sepulcro. iure Crassum, pontificem maximum, quem postea M. Lepidum eodem sacerdotio praeditum vidimus! quid de Paulo aut Africano loquar, aut, ut iam ante, de Maximo? quorum non in sententia solum, sed etiam in nutu residebat auctoritas. habet senectus, honorata praesertim, tantam auctoritatem, ut ea pluris sit quam omnes adulescentiae voluptates. sed in omni orationemementote eam me senectutem laudare, quae fundamentis adulescentiae constituta sit. ex quo efficitur id, quod ego magno quondam cum assensu omnium dixi, miseram esse senectutem quae se oratione defenderet. non
Abbreviated transcription (Latin):
agrũ daigent̾ consitũ ostendisse. Cũ aut̃ admiraret᷑ lysander & ꝓces
atq pi̾rã & suauitatẽ odorũ qͥ afflarent᷑ efloribꝰ tũ eũ dixisse
mirarise nꝰ mͦ diligentiã s &iã sollertiã eiꝰ. aquo essent illa dimensa
atq descripta. & cyrũ respondisse. Atqͥ ego istasũ om̃ia dimensus.
mei st̾ ordutes. mea descriptio. multȩ &iã istarũ arboꝵ manu meas
satȩ. Iũ lysandrũ intuentẽ purpurã eiꝰ & nitorẽ corporis. ornatũq
nec ȩtas inpedit: qͦ minus & cȩt̾arũ rerũ. & mprimis agricolendi studia
teneamꝰ usq ad ultimũ tẽpus senectutis: m. quidẽ ualeriũ corumũ
accepimꝰ adcentesimũ arinũ ꝑductũ eꝰsẽ. cũ esset acta iã ȩcate inagris.
rant. Ita quantũ spatiũ ȩtatis ma iꝰ a senectutis mitio esse uoluert̃:
tantꝰ ille cursus honoꝵ fuit. Atq huiꝰ extrema ȩtas hoc beatior quã

Expanded text:
aaatque puram et suavitatem odorum qui afflarentur ex floribus, tum eum dixisse mirari se non modo diligentiam sed etiam sollertiam eius a quo essent illa dimensa atque discripta; et Cyrum respondisse: atqui ego ista sum omnia dimensus, mei sunt ordines, mea discriptio; multae etiam istarum arborum mea manu sunt satae. tum Lysandrum, intuentem purpuram eius et nitorem corporis ornatumque nec aetas impedit quo minus et ceterarum rerum et in primis agri colendi studia teneamus usque ad ultimum tempus senectutis. M. quidem Valerium Corvinum accepimus ad centesimum annum perduxisse, cum esset acta iam aetate in agris nni interfuerunt. ita quantum spatium aetatis maiores ad senectutis initium esse voluerunt, tantus illi cursus honorum fuit; atque huius extrema aetas hoc beatior quam
Abbreviated transcription (Latin):
calescere ł apricatione meli. ł igni. aut uicissim umbris aquistie
refrigerari salubriꝰ : Sibi habeant gͥ arma. sibi equos. sibi hastas. sibi
clauã ce pila. sibi natationes atq cursus. nob̾ senibꝰ ex lusionibꝰ multu¬
o talos relinquant & tessaras. Idipsũ utrũ ludebit. qm̃ sine his beata
ce̾. senectꝰ potest. Multas ad res. ꝑutiles xenophontis libris. quos
legite quȩso studiose ut facitis. Quã copiose ab eo agricultura laudat᷑
in eo libro quiẽ detuenda re familiari. qui cehio nonho: inscribitur.
Atq &iã ut intelleͥgatis nihil eytam regale uideri. quã studiũ agri
colendi socratis ineo libro loquit᷑ cũ eritobulo. eyrũ minorẽ ꝑsarũ regẽ.
prestantẽ ingemo atq imꝑii gła. cũ lẏsander lace demonius uir sũ me
uirtutis uenisset ud eũ sardis. eiq dona asocii: ac tulisset. & cet̾is m
rebꝰ cõmunẽ erga lisandrũ aq Humanũ fuisse. & ei quendã conseptũ

Expanded text:
calescere vel apricatione melius vel igni, aut vicissim umbris aquisve refrigerari salubrius? sibi habeant igitur arma, sibi equos, sibi hastas, sibi clavam et pilam, sibi natationes atque cursus; nobis senibus ex lusionibus multis talos relinquant et tesseras; id ipsum ut lubebit, quoniam sine eis beata esse senectus potest. multas ad res perutiles Xenophontis libri sunt, quos legite, quaeso, studiose, ut facitis. quam copiose ab eo agri cultura laudatur in eo libro, qui est de tuenda re familiari, qui Oeconomicus inscribitur! atque ut intellegatis nihil ei tam regale videri quam studium agri colendi, Socrates in eo libro loquitur cum Critobulo Cyrum minorem, Persarum regem, praestantem ingenio atque imperi gloria, cum Lysander Lacedaemonius, vir summae virtutis, venisset ad eum Sardis eique dona a sociis attulisset, et ceteris in rebus communem erga Lysandrum atque humanum fuisse et ei quendam consaeptum
Abbreviated transcription (Latin):
Lceliũ loqͥ ipsũ putes: C. fannus. & quintꝰ mutiꝰ. ad socerũ uenuint
pꝰmortẽ africani. Abhis sermo orit᷑. Lespond& leliuis. euiꝰ ẽ tota
disputatio de amicitia. Quã legens: tu ipse cognosces. Fan n¬
Sunt ista uera lȩli. Nec enĩ melior uir fuit africano qͥsꝙͣ nec clarior
Sed existimare debes. om̃iũ oculos inte eẽ coniectos. Unũ te sapientẽ
& appellant. & existimant. Tribuebat᷑ hoc mͦ.Ml.catorii Scimꝰ.l.
attiliũ apud patres nrõs appellatũ eẽ sapientẽ. S ut̾q alio qͦdã
mͦ. Attiliꝰ qr prudens eẽ in iure ciuili putabat᷑: cato qr multarũ rerũ
usũ habebat. Multa eiꝰ & insenatu: & inforo: ł ꝓuisa prudent̃.
uł acta constant̃. ł responsa acute ferebantur. ꝓpt̾ ea qͣsi cognomꝰ
iã habebat insenectute sapientis. łs aut̃ alio quodã mͦ ñ solũ
natura & moribꝰ: uerũ etiã studio & doctrina eẽ sapientẽ. Nec¬

Expanded text:
Laelium loqui ipsum putes. C. Fannius et Q. Mucius ad socerum veniunt Laelium loqui ipsum putes. C. Fannius et Q. Mucius ad socerum veniunt post mortem Africani; ab his sermo oritur, respondet Laelius, cuius tota disputatio est de amicitia, quam legens te ipse cognosces Sunt ista, Laeli; nec enim melior vir fuit Africano quisquam nec clarior. sed existimare debes omnium oculos in te esse coniectos unum; te sapientem et appellant et existimant Tribuebatur hoc modo M. Catoni, scimus L. Acilium apud patres nostros appellatum esse sapientem, sed uterque alio quodam modo: Acilius quia prudens esse in iure civili putabatur, Cato quia multarum rerum usum habebat et multa eius et in senatu et in foro vel provisa prudenter vel acta constanter vel responsa acute ferebantur; propterea quasi cognomen iam habebat in senectute sapientis. Te autem alio quodam modo non solum natura et moribus, verum etiam studio et doctrina esse sapiente
Abbreviated transcription (Latin):
senex fuisset. & in ipsa senectute p̾cȩt̾is floruisset: sic cũ accepis¬
semus apatribꝰ maxime memorabilẽ.c. lęlii. & .p. scipionis fami.¬
liaritatẽ fuisse: idonea mͥ lęlii ꝑsona uisa ẽ. quȩ de amicitia ea
ipsa dissereret: qu disputata ab eo meminisset scȩuola magist̾ nĩs.
Genꝰ autẽ hoc sermonũ positũ in hominũ uetũ auctoritate. & eoꝵ illu¬
strium. plus nescio qͦ pacto uidet᷑ hab̾e grauitatis. Itaq ipse inea
legens. sic afficior int̾dũ: ut catonẽ ñ me loqͥ existimẽ. Sed ut tũ ad
senẽ senex de senectute: sic hoc libro ad amicũ amicissimꝰ scripsi de
amicitia. Tũ ẽ cato locutus. quo erat nemo fere senior tẽporibꝰ illis
nemo prudentior: Nunc leluis & sapiens. sic enĩ ẽ habitꝰ & amicitiȩ
gła excellens: de amiitia loquet᷑. lu uelĩ ame parũꝑ animũ auertas

Expanded text:
senex fuisset et in ipsa senectute praeter ceteros floruisset; sic, cum accepissenex fuisset et in ipsa senectute praeter ceteros floruisset; sic, cum accepissemus a patribus maxime memorabilem C. Laeli et P. Scipionis familiaritatem fuisse, idonea mihi Laeli persona visa est quae de amicitia ea ipsa dissereret, quae disputata ab eo meminisset Scaevola. genus autem hoc sermonum positum in hominum veterum auctoritate et eorum illustrium plus nescio quo pacto videtur habere gravitatis: itaque ipse mea legens sic afficior interdum, ut Catonem, non me, loqui existimem. sed ut tum ad senem senex de senectute, sic hoc libro ad amicum amicissimus scripsi de amicitia. tum est Cato locutus, quo erat nemo fere senior temporibus illis, nemo prudentior; nunc Laelius et sapiens, sic enim est habitus, et amicitiae gloria excellens de amicitia loquetur. tu velim a me animum parumper avertas,
Abbreviated transcription (Latin):
erat consul dissider&. qͥ cũ coniunctissime & amantissime uixerat.
quanta. ẽẽt. hominũ ł admiratio. ł querela. Itaq tũ sceuola cũ in eã
ipsã mentionẽ incidisset: exposuit nob̾ sermonẽ lȩlui de amicitia
habitũ ab illo. secũ & cũ altero genero .c. fannio. ai.filio. paucis diebꝰ
post mortẽ africa Eiis disputationis sententias. memoriȩ mandaui.
qͣs hoc libro disposui. arbitratu meo quasi enĩ ipsos introdurilo¬
quentes. ne inquã. & inquit: sepiꝰ ĩtponeret᷑. Atq ideo feci ut
res ut de amicitia scriberẽ aliqͥd: digna mͥ res cũ om̃iũ cognitione.
tũ nr̃a familiaritate uisa ẽ. Itaq feci ñ inuitꝰ. ut ꝓdee̾m multis
rogatu tuo. Sed ut incatone maiore fȩci qͥ ẽ scriptꝰ adte de
senectute. qđ catonẽ introduxi senẽ disput̾antẽ. qr nulla uidebat᷑
aptior ꝑsona quȩ de illa ȩtate loqueret᷑. quã eiꝰ qͥ & dutissime

Expanded text:
erat consul, dissideret, quocum coniunctissime et amantissime vixerat, erat consul, dissideret, quocum coniunctissime et amantissime vixerat, quanta esset hominum vel admiratio vel querella. itaque tum Scaevola, cum in eam ipsam mentionem incidisset, exposuit nobis sermonem Laeli de amicitia habitum ab illo secum et cum altero genero C. Fannio, Marci filio, paucis diebus post mortem Africani. eius disputationis sententias memoriae mandavi, quas hoc libro exposui arbitratu meo; quasi enim ipsos induxi loquentis, ne inquam et inquit saepius interponeretur atque ut d, digna mihi res cum omnium cognitione tum nostra familiaritate visa est; itaque feci non invitus ut prodessem multis rogatu tuo. sed ut in Catone maiore, qui est scriptus ad te de senectute, Catonem induxi senem disputantem, quia nulla videbatur aptior persona quae de illa aetate loqueretur, quam eius, qui et diutissime
Abbreviated transcription (Latin):
UINUs mutius augur sceuola multa narrare de.c. lȩlio socero suo
memorit᷑ & iocunde soleat. nec dubitare illũ in om̃i sermone
appellare sapientẽ. Ego autẽ apatre ita erã deductꝰ ad sceuolã
sũpta uirili taga: ut quo ad posse & liceret. a senis latere ñquã dis¬
cederem. Itaq multa ab eo prudent᷑ disputata. multa &iã breuiter
& cõmode dictata memoriȩ mandabã. fieriq studebã eiꝰ prudentia
doctior. Quo mortuo. me ad pontificẽ scȩuolã contuli. quẽ unũ
nr̃ȩ ciuitatis & ingenio. & iusticia prestantissimũ: audeo dicere.
Sed de hoc alias. Nunc redeo ad augurẽ. Cũ sȩpe multa narrabat.
tũ meminidomi in hemicielyo sedentẽ ut solebat. cũ & ego essẽ una
& pauei admodũ familiares: Ineũ sermonẽ illũ incidere. qͥtũ erat
fere multis inore: Meministi enĩ ꝓfecto attice. & eo magis qdđ p. sul.¬
pitio utebare multũ. cũ is. tr.pl. capitali odio a.e. pompȩio qͥ tũ

Expanded text:
 Mucius augur multa narrare de C. Laelio socero suo memoriter et iucunde solebat nec dubitare illum in omni sermone appellare sapientem. ego autem a patre ita eram deductus ad Scaevolam sumpta virili toga, ut, quoad possem et liceret, a senis latere numquam discederem. itaque multa ab eo prudenter disputata, multa etiam breviter et commode dicta memoriae mandabam, fierique studebam eius prudentia doctior. quo mortuo me ad pontificem Scaevolam contuli, quem unum nostrae civitatis et ingenio et iustitia praestantissimum audeo dicere. sed de hoc alias, nunc redeo ad augurem. cum saepe multa, tum memini domi in hemicyclio sedentem, ut solebat, cum et ego essem una et pauci admodum familiares, in eum sermonem illum incidere, qui tum fere multis erat in ore. meministi enim profecto, Attice, et eo magis, quod P. Sulpicio utebare multum, cum is tribunus plebis capitali odio a Q. Pompeio, qui tum
Abbreviated transcription (Latin):
ir numero n᷑ habent sapientiũ. Athenis: unũ accepimꝰ: & eũ qͥdẽ
etiã appollinis oraculo sapientissimũ iudicatũ. Hanc ee̾ sapien¬
tiam in te existimant: ut omĩa tua inte posita eẽ ducas. huma¬
nosq casus uirtute inferiores putes. Itaq ex me quęrunt hoc.
qđ inhis ꝓximis nonis cũ mortos. d. bruti auguris comitiandi
causa ut assolet uenissemꝰ: tu ñ affuisti. qͥ diligentissime sẽꝑ illũ
diẽ & illud munꝰ solitꝰ esses adire.

Expanded text:
epimus et eum quidem etiam Apollinis oraculo sapientissimum iudicatum. hanc esse in te sapientiam existimant, ut omnia tua in te posita esse ducas humanosque casus virtute inferiores putes. itaque ex me quaerunt, crequod proximis Nonis, cum in hortos D. Bruti auguris commentandi causa, ut assolet, venissemus, tu non affuisti, qui diligentissime semper ilium diem et illud munus solitus esses obire.
Abbreviated transcription (Latin):
eus qui de indignis di¬
guos. de pcc̃orib iustos.
de ĩmundis facis mũdos. maidẽ
cor meũ et corpus meũ ab oĩ
sorde ⁊ contagione pcc̃ĩ. et fac
me dignũ atq strenuũ scĩs
altarib tus inimstrũ ⁊ pr̃a.
ut ĩ hoc altari ad ꝙ ĩdignꝰ acce¬
dere p̾sumo acceptabiles tͥ
hostias offerami ꝓ pcc̃is. ⁊ of¬
fensionib m̃numeris cotidia¬
insq meis excessib. ⁊ pro pc̃cis
onũũ uiuenciũ ⁊ defũctorũ
fideliũ ⁊ eoꝵ qui se nrĩs ꝯmẽ¬
dauerunt oracionib. ⁊ ꝑ eũ

Expanded text:
eus qui de indignis dignos: de peccatoribus justos: et de immundis facis mundos: munda cor meum et corpus meum ab omni sorde et cogitatione peccati: et fac me dignum atque strenuum sanctis altaribus tuis ministrum: et presta ut in hoc altari ad quod indignus accedere presumo: acceptabiles tibi hostias offeram pro peccatis et offensionibus: et innumeris quotidianis meis excessibus: et pro peccatis omnium viventium: et defunctorum fidelium: et eorum qui se meis commendaverunt orationi
Abbreviated transcription (Latin):
non repellis: exaudi p̾ces nr̃as
quas ꝓ illius ppłi obcecacõne
deferiꝰ. ut agnita ueritatis
tue luce que xp̃s est: a suis te¬
uebris eruantur. Per eũdem.
Reuius: et ꝓ pagaius. ut
ds̃ omp̾s auferat ñqui¬
tatem de cordib eoꝵ. uelictis
ydolis sius cõuertant᷑ ad deũ
biuũ ⁊ uerũ: ⁊ unicũ filiũ eiꝰ¬

Expanded text:
lis, exaudi preces nostras quas pro illius populi obcaecatione deferimus, ut agnita veritatis tuae luce, quae Christus est, a suis tenebris eruantur. Per. Oremus et pro paganis, ut Deus auferat iniquitatem de cordibus eorum, et relictis idolis suis convertantur ad Dominum vivum et verum, et unicum Filium e
Abbreviated transcription (Latin):
ueueus ĩregnũ tuũ. Et dirit illi
ih̾s. t elmen dicot̾: quia hodie
mecũ eris in paradiso.c erat ãt
fere hora sexta: et tenebre fr̃e sũt
in uniu̾sa terra: usq ĩ horã no¬
nam. Et obscuratus ẽ sol: ⁊ ue¬
lum templi scissum est mediũ.

Expanded text:
es in regno tuo. 43. Et dixit ei Jesus: Amen dico tibi, quia hodie mecum eris in Paradiso. 44. Et erat fere hora sexta diei; et tenebrae factae sunt in universa terra usque in nonam horam: 45. obscuratus est Sol; et vel
Abbreviated transcription (Latin):
siui ⁊ nõ fuit qui adiuuaret.
et saluauit michi brachũ me¬
umi: ⁊ indignacio mea ip̃a au¬
xiliata est michi. Et conculcaui
ppłos ĩ furore meo: ⁊ mebriaui
eos ĩ indignacõne mea: ⁊ detra¬
xi in terram uͥtutem eoꝵ misera¬

Expanded text:
 non erat qui adjuvaret. Et salvavit mihi brachium meum, et indignatio mea ipsa auxiliata est mihi. Et conculcavi populos in furore meo, et inebriavi eos in indignatione mea, et detraxi in terram virtutem eorum. Se
Abbreviated transcription (Latin):
Audite audientes me ⁊ come¬
dite bonũ: ⁊ delectabit᷑ in crassi¬
tudine aĩa uestra. Inclinate au¬
reui uestrã ⁊ uenite ad me: au¬
dite ⁊ uiuet aĩa uestra. Et feriã
uobiscũ pactũ sẽpit̾nũ mĩas da¬

Expanded text:
Audite audientes me, et comedite bonum et delectabitur in crassitudine anima vestra. Inclinate aurem vestram, et venite ad me: audite, et vivet anima vestra. Et feriam vobiscum pactum sempiternum: mis
Abbreviated transcription (Latin):
cula eciami nrĩs oculis
coruscare sentunꝰ duu qd̃ uui
ppło a ꝑsecucõne egypcia liberã¬
do:dextera tue potencie contuli¬
sti. id in salutem genciũ ꝑ aquã
regeuera cõiis oꝑaris: pra ut in
abrahe filios. ⁊ israeliticã digͥtatẽ
tocius mũdi transeat plenitu

Expanded text:
cula etiam in omni saeculo coruscare sentimus, dum quod uni populo persecutione Aegypti ad liberandum dexterae tuae potentia contulisti. Id in salutem gentium per aquae regenerationis operaris, praesta ut in Abrahae filios et in Israeliticam dignitatem totius mundi transeat plenitu
Abbreviated transcription (Latin):
orpus ni¬
quod sumpsi
et sanguis q¬
queui potan
adhertat uisce¬
ribus meis:
et presta ut in
me non rema¬
ra et sancta re¬
fectrũt sacra

Expanded text:
orpus quod sumpsi, et sanguis quem potavi, adhaereat visceribus meis, et praesta ut in me non remara et sancta refecerunt sacra
Abbreviated transcription (Latin):
eniat omp̃s d̾s̃ suꝑ hoc in¬
censũ laiga tue bene¶¬
dictionis infusio. ⁊ hũc noctur¬
nũ spleudorem ĩuisibilis regna¬
toruitende ut nõ solũ sacuficiũ
qd̃ hac nocte licatũ ẽ arthaua lu¬
muns tui aduuxtione refulge¬
at. s in quocũq loco ex huiꝰ ali¬
quid saucti. Eficacõnis fuerit
uusterio deportatũ. expulsa dy¬
abolice fraudis. nequicia. uirtꝰ
tue magestatis assistat. ꝑ dũm

Expanded text:
nipotens Deus, super hoc incensum larga tuae benedictionis infusio, et hunc nocturnum splendorem invisibilis regnator accende, ut non solum sacrificium, quod hac nocte litatum est arcana luminis tui admixtione refulgeat, sed quocumque loco ex hujus aliquid sanctificationis fuerit mysterio deportatum, expulsa diabolicae fraudis nequitia, virtus tuae majestatis assistat. Per Dom
Abbreviated transcription (Latin):
tui domint ic¬
su christe quã¬
ego indignus
sumere presu¬
mo non mͥ ꝓ
ueniat in n¬
dicium et con¬
dẽuationem:

Expanded text:
tui, Domine Jesu Christe, quam indignus sumere praesumo, non mihi proveniat in judicium, et condemnationem
Abbreviated transcription (Latin):
re beuedictionis tue extingue
in corpore meo totũ fonten
ardentis libĩdinis. ut maueat
ĩr ac teior tõ castitatis corporis
carius stimulos. omnesq libi¬

Expanded text:
re benedictionis tuae exstingue in corpore meo totum fomitem ardentem libidinis, ut maneat in me tenor totius castitatis animae carnis stimulos,
Abbreviated transcription (Latin):
in cor meũ qui souet ibi sine
sono ⁊ siue strepitu u̾borũ
loqͣtur om̃em u̾itatẽ tantorũ
munsterioꝵ. ꝓfunda quippe
sunt unius ⁊ sacrotecta uela¬
ume. ꝓpt̾ magnã clemeciã
tuam. concede mͥ missarum
sollempnia. puro corde ⁊ mũ¬
da mente celebrare. Niba cor
meũ ab ĩũdis ⁊ nefandis
uaiis ⁊ noxaas cogitacõnib.

Expanded text:
r meum, qui sonet ibi sine sono et strepitu verborum, loquatur omnem veritatem tantorum mysteriorum. Profunda quippe sunt nimis, et sacro tecta velamine. Propter magnam clementiam tuam concede mihi missarum solemnia puro corde et munda mente celebrare. Libera cor meum ab immundis et nefandis, vanis et noxiis cogitationibus.
Abbreviated transcription (Latin):
Lex discipulis iohis cũ iudeis:
de purificacõne. Et uenerunt
ad iohem: ⁊ dixerũt ei.Rabbi:
qui erat tecum transiordanem:
cui testunoniũ ꝑhibiusti. ecce
hic baptizat: ⁊ om̃s ueniũt ad
euui. Rndit ioh̾es: et dixit. Nõ
potest homo quicꝙͣ accipere: in
si fuerit ei datum de celo. Ip̃i¬

Expanded text:
is cum Judaeis de purificatione. Et venerunt ad Joannem, et dixerunt ei: Rabbi, qui erat tecum trans Jordanem, cui testimonium perhibuisti, ecce hic baptizat, et omnes veniunt ad eum. Respondit Joannes, et dixit: Non potest homo accipere quidquam, nisi fuerit ei datum de coelo.
Abbreviated transcription (Latin):
to. ⁊ redũdabũt torcularia ui¬
no ⁊ oleo. Et comedetis uescẽtes
et saturabimiui ⁊ laudabitis
biscum mirabilia. Et nõ con¬
nũ. ⁊ scietis quia ĩ medio sri.¬

Expanded text:
to, et redundabunt torcularia vino et oleo. Et comedetis vescentes, et saturabimini: et laudabitis biscum mirabilia: et non connum. Et scietis quia ego in medio I
Abbreviated transcription (Latin):
Nte conspectũ diuinie
magestatis tue reus as
pcc̾ori. iguosce indigno sac̾doti
ꝑ cuiꝰ manus hec oblacio tibi¬
uidetur offerri. Parre p̾t̾itis¬

Expanded text:
nte conspectum divinae majestatis tuae reus asspeccatori; ignosce indigno sacerdoti per cujus manus haec oblatio videtur offerri. Parce peccat
Abbreviated transcription (Latin):
hanc aquaui regerandis ho¬
uuib p̾paratam. archana
sui luuinus amixtione fe¬
cũdet. ut sancti Eficacõne
concepta. ab ĩmaculato di¬
uiui fontis uto ĩnatã renatã
creaturami progenies celesti ᷤ
euiergat. Et quos aut sexus

Expanded text:
hanc aquam regenerandis hominibus praeparatam arcana sui luminis admixtione foecundet. Ut sanctificatione concepta ab immaculato divini fontis utero in novam renata creaturam progenies caelestis emergat, et quos aut
Abbreviated transcription (Latin):
bili potencia sac̃ientoꝵ tuoꝵ
iirabilit̾ oꝑars effectũ. Et li¬
cet uos tautis msteriis exeꝙ̃¬
dis simꝰ indigni. Tu tamen gr̃e
tue dona nõ deserens. eciam ad
ur̃as preces aures tue pietatis
uicliuas. Deus cuiꝰ sp̃us super
aquas int̾ ip̃a mũdi pͥmordia

Expanded text:
tentia sacramentorum tuorum mirabiliter operaris effectum, et licet nos tantis mysteriis exsequendis simus indigni, tu tamen gratiae tuae dona non deserens etiam ad nostras preces aures tuae pietatis inclines. Deus cujus Spiritus super aquas inter ipsa mundi primordia
Abbreviated transcription (Latin):
sum de discipulis sius: et de doctͥ¬
na eius.c Respondit ei ihus.
Ego palam locutus sũ mũdo.
ego semꝑ docui ĩ synagoga ⁊ in
templo quo om̃s iudei ꝯueniũt.
et in occulto locutus sum uichil.

Expanded text:
sum de discipulis suis, et de doctrina ejus. Respondit ei Jesus: Ego palam locutus sum mundo, ego semper docui in synagoga, et in templo, quo omnes Judaei conveniunt, et in occulto
Abbreviated transcription (Latin):
quis mãducauerit ex hoc pa¬
ne: uiuet iuet̾uũ. Panis dul¬
cissume saua palatũ cordis
uiei. ut seuciam suauitatẽ
amoris tui. Saua eũ ab omĩi
langore. ut nullã pret̾ te senci¬
rat amorem. nullam pret̾ te
me due. Pains caudidissuue
habẽs ouine delectamẽtum ⁊
dat te cor meũ ⁊ dulcedine sa¬
poris tui repleant᷑ iuscera aĩe
mec. Mauducat te angelus
pleno ore. mauducet te pegͥ¬
iuis homo ꝓ modulo suo. ne
deficere possit ĩ ma. tali recrea¬
tus matico. Pauis sc̃ẽ. paius
uiue. pains pulcher. paius
mũde. qui descendisti de celo:
et das uitã mũdo. ueni in cor
meũ ⁊ iũda me ab oriũ inqͥ¬
namento carius ⁊ sp̃s. iutra
ĩ aĩam meã: sana ⁊ scĩfica me
men. ⁊ ꝯtinua salus corporis
et aĩe mee. Repelle a me iusi¬
diantes ui hostes. Recedant
procul a p̾sencia potencie tue.
ut foris ⁊ uitus munitꝰ. per te
recto traunte ad regnũ tuũ

Expanded text:
it ex hoc pane, vivet in aeternum . Panis dulcissime, sana palatum cordis mei, ut sentiam suavitatem amoris tui. Sana illud ab omni languore, ut nullam praeter te sentirat amorem, nullam praeter te m. Panis candidissime, habens in te omne delectamentum, et dat te cor meum, et dulcedine saporis tui repleantur viscera animae meae. Manducat te Angelus pleno ore, manducet te peregrinus homo pro modulo suo; ne deficere possit in via, tali recreatus viatico. Panis sancte, panis vive, panis pulcher, panis munde, qui descendisti de coelo, et das vitam mundo, veni in cor meum, et munda me ab omni inquinamento carnis et spiritus. Intra in animam meam, et sanctifica me men et continua salus corporis et animae meae. Repelle a me insidiantes mihi hostes, recedant procul a praesentia poenitentiae meae, ut foris intusque munitus per te recto tramite ad regnum tuum
Abbreviated transcription (Latin):
bilis ĩcompreheusibilisq ma¬
gestas sicuit quondã ĩ patiũ
hostiis descendebat. qui et obla¬
ciones nr̃as corpus ⁊ sang̾nem
tuũ efficiat. ⁊ me iudignũ sa¬
cerdotem tuũ doceat tantum
tractare nusteriũ cũ cordis pu
de ⁊ benigne suscipias sacrifici¬
uin de manibz meis ad salu¬
functoꝵ. Rogo te dñe ꝑ ip̃iu
sacrosciũ ⁊ uiuificũ mmsteriũ
corporis ⁊ sang̾nis tui. quo co¬
tidie ĩ ecclia tua pascim᷑ ⁊ pota¬
mur. ab limͣ ⁊ scĩficamur. at¬
q uinꝰ sũme diuiuitatis par¬
ticipes efficim᷑ da inͥ u̾tutes
tuas scãs. quib repletus bona
consciencia ad altare tuũ ac¬
cedam. ita ut hec celestia sac¬
menta efficiant᷑ mͥ salus ⁊ uita.
panis quẽ ego dabo caro mea
est ꝓ nuidi uita. Oui mãducat
ĩmie: ⁊ ego in eo. Ego sũ panis

Expanded text:
bilis et incomprehensibilis majestas, sicut quondam in Patrum hostiis descendebat, qui et oblationes nostras corpus et sanguinem tuum efficiat, et me indignum sacerdotem doceat tantum tractare mysterium cum cordis et de et benigne suscipias sacrificium de manibus meis ad salufunctorum. Rogo te, Domine, per ipsum sacrosanctum et vivificum mysterium corporis et sanguinis tui, quo quotidie in Ecclesia tua pascimur et potamur, abluimur et sanctificamur, atque unius summae Divinitatis particeps efficimur. Da mihi virtutes tuas sanctas, quibus repletus bona conscientia ad altare tuum accedam, ita ut haec coelestia sacramenta efficiantur mihi salus et vita. « Panis, quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita. Qui manducat in me, et ego in
Abbreviated transcription (Latin):
ex toto corde meo ⁊ ore confi¬
teor. quia tu potes me face
dignũ qui solus potes facere
mũdũ de ĩmũdo concept̃
seunne. ⁊ de pocõrib iustos fa¬
cis ⁊ sanctos. Per hanc onũpo¬
tenciam tuami te rogo conce¬
de michi pcc̃ori hoc celeste sacͥ¬
fictũ celebrare. cũ timore ⁊ tre¬
more. cũ cordis pͥuritate ⁊ la¬
cumaꝵ fonte. cũ leticia spiri¬
tali. et celesti gaudio. Seuciat
mens mea dulcediuẽ beatissi¬
me p̾sencie tue ⁊ excubias scõ¬
rũ augeloꝵ tuoꝵ ĩ circuitu
meo. Ego enĩ menior uenerã¬
de passionis tue. accedo ad al¬
tare tuũ licet pcc̃or ut offerã
t̾ sacuficiũ qd̃ tu institiusti ⁊
offerre precepisti. ĩ ꝯmeniora¬

Expanded text:
ex toto corde credo, ore confiteor quia tu potes me facere dignum, qui solus facere potes mundum de immundo conceptum semine, et de peccatoribus justos facis et sanctos. Per hanc omnipotentiam tuam te rogo, concede mihi peccatori hoc coeleste sacrificium celebrare cum timore et tremore cum cordis puritate et lacrymarum fonte, cum laetitia spiritali et coelesti gaudio. Sentiat mens mea dulcedinem beatissimae praesentiae tuae, et excubias sanctorum tuorum in circuitu meo. Ego enim memor venerandae passionis tuae accedo ad altare tuum, licet peccator, ut offeram tibi sacrificium quod tu instituisti, et offerri praecepisti in commemora
Abbreviated transcription (Latin):
fiteantur tibi dñt
omnia opera tua.
R. Et sancti tui bñ¬
tabunt sancti in
gloria .R Letabun¬
tur in cubilibus

Expanded text:
fiteantur <tibi domine omnia opera tua>. R Et <sancti tui benetabunt sancti in gloria. R Laetabuntur in cubilibus
Abbreviated transcription (Latin):
strum. Oyem in hac nocte n¬
ter sacras epulas increpantẽ.
nieus sibi conscia traditoris
ferre nõ potuit. s apłoꝵ relicto
consorcio sangͥnis precu a
uideis accepit: ut uitã ꝑderet
quã distraxit. Cenauit igitur
hodie ꝓditor mortẽ suã: cruẽtis
mainbz panem de manu sal¬
uatoris exiturꝰ accepit. ut sagi¬
natũ cibo maior pena ꝯstring̾et:
quẽ nec sacrati cibi collacio ab
scele reuoca et. Patit᷑ itaq ih̃s¬

Expanded text:
strum. Quem in hac nocte inter sacras epulas increpantem, mens sibi conscia traditoris ferre non potuit. Sed apostolorum relicto consortio sanguinis pretium a Judaeis accepit, ut vitam perderet quam distraxit. Coenavit igitur hodie proditor mortem suam, et cruentis manibus panem de manu Salvatoris exiturus accepit, ut saginatum cibo major poena constringeret, quem nec sacrati cibi collatio ab scelere revocaret. Patitur itaq
Abbreviated transcription (Latin):
se nouerat continuo ẽẽ tradẽ¬
dũ. Ut exemplũ ĩnocencie mũ¬
do relinq̃ret. ⁊ passionẽ suã ꝓ
seculi redempcione suppleret.
Pascit igit᷑ muitis ds̃ ĩuitem iu¬
dam: ⁊ sustinet piꝰ crudelem cõ¬
uiuam. Qui merito laqueo suo
periturꝰ erat: quia de magistu
sangͥue cogitarat. O dũm per
onñia pacientem:o aguũ int̾
suas epulas mnitem. Cibũ eius
iudas in ore ferebat: ⁊ quib
.eũ traderet ꝑ secutores aduoca¬
bat. S filius tuus dũs noster
tãꝙͣ pia hostia: et ĩmolari se
tͥ pro nob̃ pacienter ꝓmisit:
et pcc̃ui qd̃ mũdus ꝯmiserat
relaxauit. Per queni. Infact̃.

Expanded text:
uo esse tradendum, ut exemplum innocentiae mundo relinqueret, et passionem suam pro saeculi redemptione suppleret. Pascit igitur mitis Deus immitem Judam et sustinet pius crudelem convivam. Qui merito laqueo suo periturus erat, quod de magistri sanguine cogitarat. O Dominum per omnia patientem! O agnum inter suas epulas mitem! Cibum ejus Judas in ore ferebat, et quibus eum traderet, persecutores advocabat. Sed Filius tuus Dominus noster tanquam pia hostia, et immorali se tibi pro nobis patienter promisit, et peccatum quod mundus commiserat, relaxavit. Per quem ma
Abbreviated transcription (Latin):
nasteriũ hr̃ẽ. S neq ea que dupliora uocãt. ⁊ siquis talłsest relgio¬
susep̃s mulieres. quid̾ in suo loco sticẽat man̾e. monachos aũt ali¬
ud monastetiuedifficare sibi cogat. si aũt plura sit᷑ alia monaste¬
ria separent᷑. in aliis monasteriis monache: ⁊̃ ialiismonachi. Ees
esfc̃s monacatõis ⁊ ꝗd simłr uł uir ad sollicitatiã uitã trmsieut.
⁊ lib̾os non hãt res eius ei monastetio conpetãt. in quo intrauit
⁊ sibiretineat. unius filii ꝑtem. ad monastetiũ ꝑuentur᷑a. quod si¬

Expanded text:
nasterium habere, sed nec ea, quae duplicia vocant, et si quid tale est, religiosus episcopus mulieres quidem in suo loco studeat manere, monachos autem aliud monasterium aedificare sibi cogat. Sin autem plura sint talia monasteria, separentur in aliis monasteriis monachae, et in aliis monachi, res  mulier vel vir ad solitariam vitam transierit, et liberos non habeat, res eius monasterio competant, in quo intravit. et sibi retineat unius filii partem ad monasterium scili
Abbreviated transcription (Latin):
nationum suscipiens. Quidam enĩ nͨ ludentes. nͦ
scientes ludũ. s nominationem tm̃. ꝓpͥas substan¬
cias ꝑdiderũt. die noctuq ludendo in argento apa¬
ratu lapidũ ⁊ auro. Conseq̃nter aut̃ ex hac in¬
ordinatione blaffemare conant᷑. ⁊ instium̃ta cõ¬
ficiũt. Commodis igͥ subectoꝵ ꝓiudere cupiẽtes
hac gen̾ali lege decernimus. utt nulli liceat
In pͥuatis . seu pubheis locis ludere. neq ign̾e
cio. s solict̃ reddat᷑. ⁊ cõpetentibꝰ accõmbꝰ repetatur
ab his qui dederũt. ⁊ eoꝵ ħedibus. Aut his negligẽ¬
tibꝰ apatrib seu deferisorib eoꝵ nõ obstante nisi
rentib ⁊ p̾sidũ auxiho utentibꝰ. Dende uõ ordinẽt

Expanded text:
nationum suscipiens. quidam enim ludentes nec ludum scientes, sed nominationem tantum, proprias substantias perdiderunt, die noctuque ludendo in argento apparatu lapidum et auro. consequenter autem ex hac inordinatione blasphemare conantur et instrumenta conficiunt. Commodis igitur subiectorum providere cupientes hac generali lege decernimus, ut nulli liceat in privatis seu publicis locis ludere neque in spetio, sed solutum reddatur et competentibus actionibus repetatur ab his qui dederunt vel eorum heredibus aut his neglegentibus a patribus seu defensoribus locorum: Non obstante nisi rentibus et praesidum auxilio utentibus. Deinde vero ordinent