comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quiluncm tricenis diebus tantum spatu caelestis. quantum eclx
solempercurredicunt. Cummanifestu ueritis prodat quod &
supra perstrinximuslunam uiginti septem diebus & terta diei
puste tantum conficere cursum. Quantum ccixv. diebus. & quas¬
ta diei parte constat conficere solem: & quantum spatu in unosuo
mense lunam tantum intredecim suissolis explere circuitum

Expanded text:
qui lunam tricenis diebus tantum spatii coelestis, quantum CCCLX qui lunam tricenis diebus tantum spatii coelestis, quantum CCCLX et V solem percurrere dicunt, cum manifesta veritas prodat quod et supra perstrinximus, lunam XXVII diebus et tertia diei parte tantum conficere cursum, quantum CCCLXV diebus et quarta diei parte constat conficere solem, et quantum spatii in uno mense lunam, tantum in tredecim suis solis explere circuitum
Abbreviated transcription (Latin):
de quibus poaa Idcrco certis dimensum pcartibus orbem perdio depa
egit mundisola cureus astrit signifer autem lac teum citculum
in sagit tario retepit & geminis: multuhinc dicipotentnt : sedhaet melius
a con laquente quam a scribente fiunt sane quia deplan&untum
quarum persigniferum circulum meatus est ordine & tempore sim
memo ntuimus : Iuntum xunc dicamus quia soltrecentis lxvdieb
& so horis Luna xx septem diebus & octo horis ⁊odiuci ambitum
lustraent ingula uero signa soltricenis diebus & denishoris ac sens¬
se luna autem binis diebus & semis horis acbisse unius honte ꝑlabitir
siutem quaeris bisse quid signific& & in principis huius opusculide
calculis Diximus & nunc breuiter rep&imnus: Tantominus est bisse
tertiu enim parte subtricta quoties duue solum remanent ipa
duce partesbisse ipsa tertia trien puncupatur. Ernent ergo

Expanded text:
de quibus poeta: Idcirco certis dimensum partibus orbem, Per duodena de quibus poeta: Idcirco certis dimensum partibus orbem, Per duodena regit mundi sol aureus astra. Signifer autem lacteum circulum in Sagittario recipit et Geminis. Multa hinc dici poterant, sed haec melius a colloquente quam a scribente fiunt. Sane quia de planetarum quarum per signiferum circulum meatus est ordine et tempore supra memoravimus, tantum nunc dicamus quia sol CCCLXV diebus et VI horis, luna XXVII diebus et VIII horis, zodiaci ambitum lustrant; singula vero signa sol tricenis diebus, denis horis ac semisse, luna autem binis diebus et senis horis ac besse unius horae perlabitur. Si autem quaeris bessis quid significet, et in principiis hujus opusculi de calculis diximus, et hunc breviter repetimus. Tanto minus est bessiXV; tertia enim parte subtracta, quoties duae solum remanent, ipsae duae partes bessis, ipsa tertia triens nuncupatur. Errant ergo
Abbreviated transcription (Latin):
agusti Septimum librae abea quã in medio septembrio circum¬
agitur hichoat oriri qua propter & inoctaua sua paste lux¬
ta uulgarem opinionem. sed uxta enuleatiorem sententiam
aliquanto prius locum autumnali praeb& uequinoctio: hinc
uergente ad brumalem tonam signifero: Octiuum scorpio¬
nis signuma parte quã in medio octobrii: Nonum sagittaru.
abea quã Inmedio nouembril: decimum capricorm. ab ea quũ
i medio decembri solinhabitat caput at tollit. & propter ea
ut uulgo creditur inoctaua sua paste: Vt uero aegyptus mater
artium doc& aliquot pastibus apte abrumab solstitio dedicat
mapsionem De in reuerso adultiora signiferi cursu circuli us¬
decimum a quarii sidus a paste soliris mediuptis Iapuaru
duo decimum piscium. ab eadem paste februarii uesticem erigens
finitur in medio martii. ubi aries subsequens ostus si pandit
iuitium si quidem omnia signa & si non formae figunt regionum
tamen suarum coniunctione & computandi sibi sartione coheren

Expanded text:
gusti; septimum Librae ab ea qua in medio Septembri circumagitur inchoat oriri, quapropter et in octava sua parte juxta vulgarem opinionem, sed juxta enucleatiorem sententiam aliquanto prius, locum autumnali praebet aequinoctio. Hinc vergente ad brumalem zonam signifero octavum Scorpionis signum a parte quam in medio Octobri, nonum Sagittarii ab ea quam in medio Novembri, decimum Capricorni ab ea quam in medio Decembri sol inhabitat caput attollit, et propterea, ut vulgo creditur, in octava sua parte, ut vero Aegyptus, mater artium, docet, aliquot partibus antea, brumali solstitio dedicat mansionem; dein, reverso ad altiora signiferi cursu circuli, undecimum Aquarii sidus a parte solari mediantis Januarii; duodecimum Piscium ab eadem parte Februarii verticem erigens, finitur in medio Martii, ubi Aries subsequens ortus sui pandit initium, si quidem omnia signa, etsi non formae figura, regionum tamen suarum conjunctione et computandi sibi ratione cohaerent,
Abbreviated transcription (Latin):
tutis dieb horisq subt̾ra: Nectam̃ cũ suꝑn e fiant ubiq: cerni . oli quando ꝓp̃t᷑ nubila

Expanded text:
tatis diebus horisque sub terra nec tamen, cum superne fiant, ubique cerni, aliquando propter nubila,
Abbreviated transcription (Latin):
in orbe maculosa eademq: subito praenitens in mensa orbepleno ac reperte nulla
alias pernoꝵ alias sera & parte diei solis alucem ad uicians deficiens & in defectu
alias ad mota cado alias contigua montibus nanc in aqui lonem elata nunc
in austros deiecta ꝓximaergo cardini. idõ queminimo ambitu uicenis die¬
b septensq & c̃tia diei parte ꝑ agit spacia eademq saturnisidus altissimũ
xxx. ut dictum ẽ annis. dein morata in coitu solisbiduo contardissime atri¬

Expanded text:
in orbem, maculosa eademque subito praenitens, inmensa orbe pleno ac repente nulla, in orbem, maculosa eademque subito praenitens, inmensa orbe pleno ac repente nulla, alias pernox, alias sera et parte diei solis lucem adiuvans, deficiens et in defectu alias admota caelo, alias contigua montibus, nunc in aquilonem elata, nunc in austros deiectabus septenisque et tertia diei parte peragit spatia eadem, quae Saturni sidus altissimum XXX, ut dictum est, annis. dein morata in coitu solis biduo, cum tardissime, a tri
Abbreviated transcription (Latin):
NTER CAELuco & terram certis discr&a spaciis septem siderapendent
que ab incessu uocamus errantia cumerrent nulla minus illis. quo rum sumũ¬
sa turni sidus. Ideo que minimum uideri & maximo abire circulo actri¬
cesimoxmo ad breuissima sedissuae principia regredi certũ est. Indem
feriorem io uis circulum. & idõ motu celeriorem duodenis circum agitannis
Tertium martis sidus igne ardens solis uicinitate binis fere annis conuerti. Tu¬
reddeat ad notas qui non annis dies adici suꝑq quarto partẽ diei quam ob cau¬
sam quinto anno unus intcalarusdies addit᷑ ut temporum ratiosolis it ineri
congruat. In frasolem ambit ingens sidur appellatum ueneris. alternomea¬
post occasum splendens num quam ab eo xx diabus partibus remotior. Ideo¬
a quarta parti cueli a solcaberre. & tortia & aduersa soli sepe cernuntur sed omnium am¬
nescens modo curuata in cornua faciȩ modo eqia portione diuis a modo sinuata

Expanded text:
tu pendent certis discreta spatiis septem sidera, quae ab incessu vocamus errantia, cum errent nulla minus illis. eorum mSaturni sidus ideoque minimum videri et maximo ambire circulo ac tricesimo anno ad brevissima sedis suae principia regredi certum est, omferiorem Iovis circulum et ideo motu celeriore duodenis circumagi annis. tertium Martis, quod quidam Herculis vocant, igne ardens solis vicinitate, binis fere annis converti, redeat ad notas, quinos annis dies adici superque quartam partem diei. quam ob causam quinto anno unus intercalarius dies additur, ut temporum ratio solis itineri congruat. Infra solem ambit ingens sidus appellatum Veneris, alterno meapost occasum splendens, numquam ab eo XXII parlibus remotior, ut quarta parte caeli a sole abesse et tertia, et adversa soli saepe cernuntur, maenescens et modo curvata in cornua facie, modo aequa portione divisa, modo sinuata
Abbreviated transcription (Latin):
ius quidẽ cuiq colorẽ : saturno. candidus. ioui clarus: inastiigneus: lucifero:
gaudens uespero yfulgens: mercurio radiens Iunaeblandus solicũ orit ardens

Expanded text:
us quidem unicuique color est, Saturno candidus, Jovi clarus, Marti igneus; Lucifero gaudens, Vespero refulgens, Mercurio radians, lunae blandus, soli, cum oritur, ardens
Abbreviated transcription (Latin):
fontes & solito ꝑsuos amnos gressurecurrere, Marinis autem aquis
dulces suꝑfundi ut pote leuiores. ipsait̃ ut grauioris naturae magis
sustinere super fusas

Expanded text:
fontes, et solito per suos amnes gressu recurrere; marinis autem aquis dulces superfundi, utpote leviores; ipsas vero ut gravioris naturae, magis sustinere superfusas.
Abbreviated transcription (Latin):
ostum: greci autem & romani quorum in huius modi disciplinis
potius ꝗ his panorum auctontus se qui consueuit. Hie mem uii¬
iđ noub̵r uer vii idus febr. Aestutem. UII Idus mũi. autũ¬
pum vii idus agẽt inchoare decernunt: Hiemis uidelic& &un¬
Vergiliarum ortuos¬

Expanded text:
ortum. Graeci autem et Romani, quorum rationem in hujusmodi disciplinis potius quam Hispanorum auctoritas sequi consuevit, hiemem Idus Novembris, ver VII Idus Februarii, aestatem VII Idus Maii, autumnum VII Idus Augusti inchoare decernunt; hiemis videlicVergiliarum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Sirculũ decen nouenalẽ ꝓpt̃ xiiii lunas paschales ncena sinođ instituit. coqđ ad
quĩ diui dit̃ in ogdo ad cs&endecãs hocẽ inocto & xicinnos: Oetoeni ami lunares:
totidẽ annos solares diob tantũ dieb transcendunt. quoiũ alt̃ cidex plemendũ
accurrit endecadis. clterratione saltus absumitur. Alio quin endecas solaris
uno die transcenderent lunarẽ : Lic& quidã uiolenter hosdics exbissextis
octo annorũ supplerenitant᷑. Cũ bissextus soleat inm̃se febroario soliꝑfu¬
sus & lunae. futuro tepori nihil preiudi care. & ipsi nullumen decadi bissextũ
addant : Vtergo aꝑtius dicã duoluna dies qui suꝑ sunt in ogdua deduos quides

Expanded text:
clum decennovenalem propter XIV lunas paschales Nicaena synodus instituit, eo quod ad qui dividitur in ogdoadas et hendecadas, hoc est, in VIII et XI annos. Octo enim anni lunares totidem annos solares duobus tantum diebus transcendunt, quorum alter ad explementum occurrit hendecadis, alter ratione saltus absumitur, alioquin hendecades solares uno die transcenderent lunarem. Licet quidam violenter hos dies ex bissextis octo annorum supplere nitantur: cum bissextus soleat in mense Februario soli superfusus et lunae, futuro tempori nihil praejudicare, et ipsi nullum hendecadi bissextum addant. Ut ergo apertius dicam, duo lunae dies, qui supersunt, ogdoade, duos qui desunt
Abbreviated transcription (Latin):
iañ .iii. feb̵ uI. Hisergo regularibus additis concurrentib: pracsentis
cuius lib& cnni ꝑxxvIIi annos. Tuncenim eydus solis insereuertitur Totaq
summa in uii diuisa: Quotus numerus. remanserit totaerit feria in kł dis
xuim̃sium Sicutẽ totũ numerũ ꝑuii diuiseris. sabbato erunt leł dacillius
m̃sis decuius feria quaeritur. Siuero ilł numerus regularium & concur
rentium simul ad uiiꝰ ꝑuenerit quotus numerus fuerit totuerit feria p̃sens¬

Expanded text:
arius VI. His ergo regularibus additis concurrentibus praesentis cujuslibet anni per XXVIII annos, tunc enim cyclus solis in se revertitur, totaque summa in VIII divisa, quotus numerus remanserit, tota12 mensium. Si autem totum numerum per 7 diviseris, Sabbato erunt Kalendae illius mensis, de cujus feria quaeritur. Si vero ille numerus regularum et concurentium simul ad VII non pervenerit, quotus numerus fuerit, tota erit feria praes
Abbreviated transcription (Latin):
necnisi inpleni lunio cernit᷑ ut pote delunarefulgens xxxii denubib
Nubes coacto guttatĩ aere c̃globant. quĩ fumali leuitateua pores aquar

Expanded text:
nec nisi in plenilunio cernitur, ut pote de luna refulgens. CAPUT XXXII. De nubibus. Nubes coacto guttatim aere conglobantur, qui naturali levitate vapores aquar
Abbreviated transcription (Latin):
ponendum Antiq: quara plenitu dini esse copulandum: quẽm
aegrptuanno suo sollemniter expl&o Id est .iiii. Kalendarum septem¬
uocapt intercalare consuerunt: Quodsĩ quiscalculatorum facere

Expanded text:
ponendum, annique quarti plenitudini esse copulandum. Quem Aegyptii anno suo solemniter expleto, id est, IV Calendarum Septemvocant intercalare consueverunt. Quod si quis calculatorum facere
Abbreviated transcription (Latin):
postbiss& tum annosunt eadem & ante annosxi. transi erinta
posts& redecNt quae secundo postbiss&tum eadem &an
s&tum ipse & antes& annos praerierint & post quinque
reuertantur: & huius ordo dis cretionis cunctos annorũ
uertentium. complectitur dies Notandũ sane quod huius gr¬
ri soluris quixxviii annis peragitur. causa facit. decenno
pomnia paschalis obseruantiȩ cursus inscipsum redeat
utomnis nimirum huius circuli annus caput circuli de¬
cen pouennalis instituat item que annusquisq circuli dẽ¬
cennouennalis huius caput ussequatur acꝑ hoc tota pas¬
chalis obseruantiae series nonminus daxx duob annis&
plicaur iii argumextum quot siarr
EACTX SOHIS ETQUAADO BISSEXTI AXN
ũo uero communis at̃q: indiscr&us ȩpactarũ idẽ adiccti¬
onũ solis cum bisseto cursus c̃ amborũ parit̃ quist
status argumenti condisce giergo uis scire quandobis¬
setus diessit sume annos dñi dccexx v. par tire hos ꝑ quat
tuor & sinihilremanserit bissextur ẽ siuero unum a ut

Expanded text:
post bissextum anno sunt, eaedem et ante annos XI transierint, et post VI redeant. Quae secundo post bissextum, eaedem sextum, ipsae et ante VI annos praeterierint, et post V revertantur. Et hujus ordo discretionis cunctos annorum vertentium complectitur dies. Notandum sane quod hujus gyri solaris, qui XXVIII per omnia paschalis observantiae cursus in se ipsum redeat, ut omnis nimirum hujus circuli annus caput circuli decennovennalis instituat, itemque annus quisque circuli decennovennalis hujus caput assequatur, ac per hoc tota paschalis observantiae series non minus quingentis PUT LIV. Argumentum quot sint epactae solis, et quando bissexti annus. Quoniam vero communis atque indiscretus epactarum, id est, adjectionum solis, cum bissexto cursus est, amborum pariter qui sit status argumento condisce. Si ergo vis scire quando bissextus dies sit, sume annos Domini DCCXXV, partire hos per IV, et si nil remanserit bissextus est; si vero unum, aut
Abbreviated transcription (Latin):
is dipcindius remanen iii. hositem multiplica peraifiun
xxXIII. tollexxa remanentiii tressunt epacte idẽ adicca¬
ones lunares. Lui De EPACtis Solis¬
uarto decen nouennalis circuli tramite designantur
epactȩ solis idẽ concurrentes septimanȩ dies. unius sem
ꝑternos ꝑannos duorum autem ꝑ annum bis & tilem us¬
q: ad septimũ numerũ adiectionẽ crescentes. quarum
circulos hab& annos quater septenos id exxuiii. Quia nimi¬
rũ non ante potest consumari. quam bis setus qui quarto
rediresol& anno cunctos septimanȩ dies contingat domi¬
nim illos ordine percurrit. Cumq suas quaeq: anni dies
apriliũ feria designanT uidelic& ut propius festiuitatis
paschalis ex ordio positȩ facillime diem aepactarum uelxiũ
tionem diei dominici planum faciantiter Contingit au
tem eadem. concurrentiũ annua dies. quod calculatorẽ
&xik łr carundem : Cuius circulitalis ẽ cursus. ut quȩ cam¬
q biss& tili annosunt concurrentes. Ipse & ante quinquen¬

Expanded text:
is dipondius, remanent III; hos item multiplica per XI, fiunt XXXIII; tolle XXX, remanent III. Tres sunt epactae, id est, adjectiones lunares. CAPUT LIII. De epactis solisuarto decennovenalis circuli tramite designantur epactae solis, id est, concurrentes septimanae dies unius semper ternos per annos, duorum autem per annum bissextilem usque ad septimum numerum adjectione crescentes, quarum circulus habet annos quater septenos, id est, XXVIII, quia nimirum non ante potest consummari quam bissextus, qui quarto redire solet anno, cunctos septimanae dies contingat, dominim ille ordine currit. Cumque suas quaeque anni dies Aprilium fere designant, videlicet ut propius festivitatis paschalis exordio positae facillime diem epactarum, vel decitionem diei Dominici, planum faciant iter. Contitem eadem concurrentium annua dies, quod calculatorem  earundem. Cujus circuli talis est cursus, ut quaecunque bissextili anno sunt concurrentes, ipsae et ante quinquen
Abbreviated transcription (Latin):
hora quadrans idẽ expl& Ideo addimus natura lit̃ quia consu&udinis est
humanae. Variis illis tẽporibus anni proutcuilib& genti complacuit in se¬
rere. Naturalis uero ẽ rationis in completione & circuli solaris cdici qđ &
crhillus signauit in caquã & supra posuimus sententia dicens. & fintsol
sententia hoc qđ ipsesensit intellegere potuisse lib& pauicis adectere quac
dehisdem partib: & aequi noctio uirdoctissimus capuanae urbi s uictor antis
tes scribat. Caelestis inquit circulus ꝑquẽ sol& lunae &stellae quaeplan&t
partis initiũ Oritur anniprincipiu. qđ sit axũ bł apł dicusq adxi sepe¬

Expanded text:
hora quadrans idem expletur. Ideo autem addimus naturaliter, quia consuetudinis est humanae, variis illum temporibus anni, prout cuilibet generi placuit inserere. Naturalis vero est rationis in completione et circulis solis adjici, quam Cyrillus signavit in ea, quam ut supra proposuimus sententia, dicens: Et finit sententia, hoc quod ipse sensit intelligere potuisse, libet pauca annectere quae de iisdem partibus et aequinoctio vir doctissimus Victor Capuanae urbis an scribat: « Coelestis, inquit, circulus, per quem sol et luna et stellae, quae planetae partis initium, oritur anni principium, quod fit a duode
Abbreviated transcription (Latin):
Dcist añs : lxxiiii. hereacae profontionis benedictus
abas uirtutũ gloria dceruit quasbeatus pacpa gre
mis sus uucndalor geitem deleuit: Cartrego quoso
anno excessionis su&e xc.iii receptocest pulsis deuis¬
tisqs uuden dedis & gelis meo rege eorum capto cons¬
tantino po misso corp sc̃i antonii monec ehi dige
reue lorooneniatum alexaendriã defertur a inees¬
bet cit culos incipiens ab cenno dominiei inccernec tionis
daxxii qui ÷ añs diocletiani .ccxluiii p: consolactum
lc̃ pacdii & orestis quoanno codex iustinicnus orbi. pro¬
mulgatus: uictor quoq: capuanus ep̃s libre depcescha
scribens uistorii corguit errores. Initcelice p athoc¬

Expanded text:
post annos LXXIV haereticae profanationis. Benedictus post annos LXXIV haereticae profanationis. Benedictus abbas virtutum gloria claruit, quas beatus papa Gregmissus, Vandalorum gentem delevit. Carthago quoque anno excessionis suae XCVI recepta est, pulsis devictisque Vandalis, et Gelismero rege eorum capto Constantinopolim misso. Corpus S Antonii monachi divina revelatione repertum Alexandriam defertur, et in eibit circulos, incipiens ab anno dominicae incarnationis DXXXII, qui est annus Diocletiani CCXLVIII, post Consulatum Lampadii et Orestis, quo anno Codex Justinianeus orbi promulgatus est. Victor quoque Capuanus episcopus librum de pascha scribens Victorii arguit errores. A. M.
Abbreviated transcription (Latin):
dolorx rex catholicar ȩcclesias clccusit &cexx epõs
exilio scerdinia missit Sym machur pcepa intermulto
ecclesicer opecquae uel a fundam tis creccuit uel prisca
reno ucuit ad bectum parum & becctum paculum
& beatum licurentium pccuperibus hocbitac culoc
construxit : Et omni anno ꝑ africã uel sardini ã
epĩs qui in exilio erant pecunias. &uestes ministra¬
bcet: Anccstasius a quiher esib ficuens euthyc&is
catholicos in secutus est diuino fulmine perut : iũi
tifex constontinopol̃ ueniens adportẽc quae uococtur
aurecc populorum turb ei occurrentib in cons pectu
omniũ rogaenti cae colum̃ reddidit quidũ rediens ra¬
uennaẽ ueniss&: theodericus eũ cũ comitib carcens
pi&cctis defdisor iustinus eum honori ficȩ sus caepis¬
rccuenne occidescet &ipse cnno sequente ibidem
subita morte periit suc cidente in regnum athala¬
co nepote eius : Heldericus uuandolor ũre epõs
ab exilio reuerti & ecclesias instacunere p̃cipit

Expanded text:
dalorum rex, catholicas ecclesias clausit, et CCXX episcopos exilio Sardiniam misit. Symmachus papa inter multa Ecclesiarum opera, quae vel a fundamentis creavit, vel prisca renovavit, ad beatum Petrum, et beatum Paulum, et beatum Laurentium, pauperibus habitacula construxit, et omni anno per Africam, vel Sardiniam, episcopis qui in exilio erant pecunias et vestes ministrabat. Anastasius, quia haeresi favens Eutychetis catholicos insecutus est, divitifex Constantinopolim veniens, ad portam quae vocatur Aurea, populorum turbis ei occurrentibus, in conspectu omnium, roganti caeco lumen reddidit; qui dum rediens Ravennam venisset, Theodericus eum cum comitibus caeteripietatis defensor Justinus eum honorifice suscepisRavennae occiderat, et ipse anno sequente ibidem subita morte periit, succedente in regno Athalarico nepote ejus. Hildericus, Vandalorum rex, episcopos ab exilio reverti et ecclesias instaurare praecepit
Abbreviated transcription (Latin):
bris ad cueleste giudium trans ferendos eẽ designat: Neqenim aliter
quam nolte diei p̃posita potet explicari. quod dñs in exem plum ionue
tres dies & tres noctes in corde terrae fuer&: ubi synec dochicos. sidiei
parus ceues pastem qua sepultis est cum p̃terita nocte pronocte & die
accipies hoc est prototo die. subbati noctem &diem integram. & posit̃
maner s menbit o feste taumen omniasuc sicut ai nos hodie facinis uespe¬
nes erepienses pene consumma rit dicentelegis latores aues pferai nus quespe
ues peram celehabitis subbata uestra.

Expanded text:
bris ad coeleste gaudium transferendos esse designat. Neque enim aliter bris ad coeleste gaudium transferendos esse designat. Neque enim aliter quam nocte diei praeposita potest explicari quod Dominus in exemplum Jonae tres dies et tres noctes in corde terrae fuerit: ubi synecdochic ῶs, si diei Parasceves partem, qua sepultus est, cum praeterita nocte, pro nocte ac die accipies, hoc est pro toto die Sabbati noctem, et diem integram, et noctemmane servabat, festa tamen omnia sua, sicut et nos hodie facimus, vespere incipiens, vespere consummaverit, dicente legislatore: A vespera usque ad vesperam celebrabitis Sabbata vestra.
Abbreviated transcription (Latin):
a egrpti aboc casu udoc casum, sorro romani amedio noctis in medũ umbri¬
&athenienses ameridiae ad meridiem diessuos cõputure maluerunt. :¬
diuina cuitem austoritas quae in genesi dies amane usque admane computun¬
dos eẽ decreuit. Eadem in euangelio totius diei tempus auespera inchoari
& consum mari sanit inuesperum. quia quiin ex ordio mundi prius lucẽ
uocauit diem deinde tenebras Noctem ipse in fine sceculorum primo
noltem gloria suae resurrectionis inlustrauit. & sic diem sediscipulis os¬
tendendo consecrauit. quõs &iam uespera procedente conuescendo
& sepal pandum offerendo. sp̃s quoque scĩ gratiam tribuendo. plenius suue
re surrectionis fide confirmecuit. & quia tunc post crectũ lucem
Factumest uespere & mane dies unus. punc autem uespera sabbuti luces¬
cit in prima sabbati: ipsa mutatio temporis. nosquoq: a paradisi gondam
lumine trans latos in conuallem lacrimarũ : iam modo apeccatorũ tene¬

Expanded text:
Aegyptii, ab occasu usque ad occasum. Porro Romani, a medio noctis in medium umbret Athenienses a meridie ad meridiem dies suos computare maluerunt. Divina autem auctoritas, quae in Genesi dies a mane usque ad mane computandos esse decrevit, eadem in Evangelio totius diei tempus a vespere inchoari, et consummari sanxit in vesperam, quia qui in exordio mundi prius lucem vocavit diem, deinde tenebras noctem, ipse in fine saeculorum primo noctem gloria suae resurrectionis illustravit, et sic diem se discipulis ostendendo consecravit: quos etiam, vespera procedente, convescendo, et se palpandum offerendo, spiritus quoque sancti gratiam tribuendo, plenius suae resurrectionis fide confirmavit. Et quia tunc post creatam lucem factum est vespere et mane dies unus, nunc autem vespera Sabbati lucescit in prima Sabbati, ipsa mutatio temporis nos quoque a paradisi quondam lumine translatos in convallem lacrymarum, jam modo a peccatorum tene
Abbreviated transcription (Latin):
remotior: Nouissima luna xxvi. diebus & octohoris signiferum con¬
ficiens: haec igitur enrtstultitia gentilium falsa irtiocinatione subnixa
quiquasi iure primam diem soli quia maximum ẽ luminare secundum
luna quia secundum luminare ẽ sec onsecnre putabant : De inor di¬
nata al ternatione tertiuedei primam a solestellam : quartȩ
primam aluna quintaȩ secundum asole sextie secundam aluNa

Expanded text:
remotior. Novissima luna XXVII diebus et VIII horis signiferum conficiens. Haec igitur erat stultitia gentilium, falsa ratiocinatione subnixa, qui quasi jure primam diem soli, quia maximum est luminare, secundam lunae, quia secundum luminare est, se consecrare putabant; dein ordinata alternatione tertiae diei primam a sole stellam, quartae primam a luna, quintae secundam a sole, sextae secundam a luna
Abbreviated transcription (Latin):
mira animia la critate suscipias. quaceres inpulit pigram consilu
moram : Nimios enim mihi fructus placitura restituentꝰ no

Expanded text:
mira animi alacritate suscipias. Quae res impulit pigram consilii moram. Nimios enim mihi fructus placitura restituent. No
Abbreviated transcription (Latin):
linihi ratio constabit. si quae ex sapientiae doctrinis ȩliciu
sapientissimi iudicio comprobentur : Videsigitur ut tam
magni laboris effectus tuum tantum spect& examen nec
in aures prodire publicas nisi doctae sententiae a stipu¬
latione nitatur inquonihilmirum uideri deb& cum id

Expanded text:
ihi ratio constabit, si quae ex sapientiae doctrinis elicui, sapientissimi judicio comprobentur. Vides igitur ut tam magni laboris effectus, tuum tantum exspectet examen, nec in aures prodire publicas, nisi doctae sententiae astipulatione nitatur. In quo nihil mirum videri debet, cum id
Abbreviated transcription (Latin):
a equaditatem eẽ principium execdẽ enĩ in ae qualia cuncla
nascuntur acdehis quidem hactenus disserendum ẽẽ credi¬
dimus n euolin finita sectemur uelcircares obscurissimas
ingredientium animos detinentes ab utiliorib mora remur

Expanded text:
aequalitatem esse principium, ex eadem enim inaequalia cuncta aequalitatem esse principium, ex eadem enim inaequalia cuncta nascuntur. Ac de his quidem hactenus disserendum esse credidimus, ne vel infinita sectemur, vel circa res obscurissimas ingredientium animos detinentes, ab utilioribus moraremur
Abbreviated transcription (Latin):
Atq haec quidem duplex sesqualtera sũma producta est
siuero sesquitestium non conuersum ponamus. duplus
superses quitestius inuenitur. ut subiecta discriptio doc&
Cduero sicd super partientes animum conuertamus.
eosq ordinatim secundum superiora praecepta disponam
multiplices super partientes ordinatim progenitos re¬
periemus. disponatur enim superpartientis haec formula
Ađscribatur ergo primus primo aequus id ẽ. nouem se¬
cundus primo & secundo id ẽ. xxiiii. Testius primoduob
secundis & tertio id . ẽ. Lxiiii
Vides neut ex superbi partiente duplus superbi partiens ex¬
ortussit atuero si supertripartientem ponã duplex sine
dubio tripartiens inuenitur. ut in subiecta discriptione
per spicuum . ẽ¬
Sicergo desuper particularib uel de superpartientib mul¬
tiplices super particulares uel multiplices super parti¬
entes oriuntur. quare constat omnium in aequalitatum

Expanded text:
Atque haec quidem duplex sesquialtera summa producta est. Atque haec quidem duplex sesquialtera summa producta est. Si vero sesquitertium non conversum ponamus, duplus sesquitertius invenitur, ut subjecta descriptio docet. At vero si ad superpartientes animum convertamus, eosque ordinatim secundum superiora praecepta disponamus, multiplices superpartientes ordinatim progenitos reperiemus. Disponatur enim superpartientis haec formula: Ascribatur ergo primus, primo aequus, id est 9; secundus primo et secundo, id est 24; tertius primo, duobus secundis et tertio, id est 64. Videsne ut ex superbipartiente duplus superbipartiens exortus sit. At vero si supertripartientem ponam, duplex sine dubio tripartiens invenitur, ut in subjecta descriptione perspicuum eSic ergo de superparticularibus vel de superpartientibus multiplices superparticulares vel multiplices superpartientes oriuntur. Quare constat omnium inaequalitatum
Abbreviated transcription (Latin):
tripartiens inueniatur. Si enim prima proposito sesqͥt̃tu
Ponatur secundum priorem modum. Primo primus par
id .ẽ.xVI. secundus primo & secundo id ẽ. xxuiiii. terti¬
us primo duob secundis & tertio id ẽ xluiui. Omnisergo
summa disposita suꝑtripartientes effici&¬
Rursus si ses quartum eodem modo uerteris. superquadri¬
partiens statim quantitas procrecbitur. ut ẽ ea for¬
ma quam supposita ̃uides¬
Restat quemad modum ex super particularib & super¬
partientib multiplices superparticularis uel multi pli¬
ces suparpartientes nascantur ostendere. quorumbinas
tantum faciam descriptiones namq si rectum & non
conuersum ses qualterum ponimus duplex suꝑ parti¬
cularis excrescit. sit enim hoc modo¬
Ponatur secundum superiorem modum primo primus
aequadis id ẽ .iiii. secundus primo & secundo id .ẽ .x.
testius primo duob secundis & tertio aequalis id ÷ XXU

Expanded text:
tripartiens invenitur. Sit enim prima propositio sesquitertii. tripartiens invenitur. Sit enim prima propositio sesquitertii. Ponatur secundum priorem modum, primo par primus, id est 16; secundus primo et secundo, id est 28; tertius primo, duobus secundis et tertio, id est 49. Omnis ergo summa disposita supertripartientes efficiRursus si sesquiquartum eodem modo verteris, superquadripartiens statim quantitas procreabitur, ut est ea forma quam suppositam videsRestat quemadmodum ex superparticularibus et superpartientibus multiplices superparticulares et multiplices superpartientes nascantur, ostendere. Quorum binas tantum faciam descriptiones, namque si rectum et non conversum sesquialterum ponimus, duplex superparticularis excrescit; fit enim hoc modoPonatur secundum superiorem modum primo, primus aequalis, id est 4; secundus primo et secundo, id est 10; tertius primo, duobus secundis et tertio aequalis, id est 25.
Abbreviated transcription (Latin):
secundus primo & secundo id ẽ .xii. Tertius primo duob
secundis & testio
aequus id ÷ XUI¬
Rursus secunda species super particularis numerud ẽ
sesquitestius procretus ẽ. quod sudem dequad ruploquis
facere uelit. ses qui quartus continuo nasc&ur ut mons¬
trat subiecta descriptio
Acsiquis idem decunotis in infinitum partib multiplicatis
faciat. conuenienter ordinem super particularitatis in ue¬
ni&. quod si conuersos super particulares aliquis secun¬
dum haec praccepta conuertat. Continuo uideat super¬
partiontes ad crescere & ex ses qualtero quidem superb¬
paruens ex ses qui tertio super tripartiens procreat
& c&eri secundum communes de nominationis species
s in culla ordinis inter polatione nascentur disponatur
igitursic
Superioris igitur discriptionis primoprimus aequus
numorus ad scribatur id ẽ .viii. secundus uero primo
& secundo id ẽ .xv. testius uero primoduob secundis &
testio id est .xXxV.
Siuero sesquitestium eodemim odo uestamusordo super¬

Expanded text:
s primo et secundo, id est 12; tertius primo, duobus secundis et tertio aequus, id Rursus secunda species superparticularis numeri, id est sesquitertius procreatus est. Quod si idem de quadruplo quis facere velit, sesquiquartus continuo nascetur, ut monstrabit subjecta descriptio: Ac si quis idem de cunctis in infinitum partibus multiplicatis faciat, convenienter ordinem superparticularitatis inveniet. Quod si conversos superparticulares aliquis secundum haec praecepta convertat, continuo videat superpartientes accrescere, et ex sesquialtero quidem superbipartiens, ex sesquitertio supertripartiens procreatur, et caeteri secundum communes denominationis species, sine ulla ordinis interpolatione nascentur. Disponantur igitur Superioris igitur descriptionis, primo primus aequus numerus ascribatur, id est 9, secundus vero primo et secundo, id est 15, tertius vero primo, duobus secundis et tertio, id est 25. Si ergo sesquitertium eodem modo vertamus, ordo super
Abbreviated transcription (Latin):
haec in in finitum progressio. additaq eos semper sub prae¬
positionem nominabis ut unus duorum subduplus trium sub¬
triplus .iiii. subquad ruplus appell&ur & consequenter
Cum cuitem naturaliter multiplicitas & submultiplicitas in¬
finitasit. eorum quoq species perproprias generationes
in in finita consideratione uersantur. Sienim positis in
naturali constitutione numeris singulos persuas sequentias
pares eligas omnium ab uno parium atq in parium sesesequȩ¬
tium dupliceserunt. & huius speculationis terminus deficit
ponatur enim naturalis numerus hoc modo ÷ .II.uI.III.XUI.UII¬

Expanded text:
haec in infinitum progressio, additaque eos semper sub prohaec in infinitum progressio, additaque eos semper sub propositione nominabis, ut unus duorum subduplus, trium subtriplus, 4 subquadruplus appelletur, et consequenter. Cum autem naturaliter multiplicitas et submultiplicitas infinita sit, eorum quoque species per proprias generationes in infinita consideratione versantur. Si enim positis in naturali constitutione numeris, singulos per suas consequentias pares eligas, omnium ab uno parium atque imparium sese sequentium duplices erunt, et hujus speculationis terminus non deficit. Ponatur enim naturalis numerus hoc modo,
Abbreviated transcription (Latin):
conueni&. Namq ad unum cuncti qui secuntur omnium ordine
multi plicium sequentias uari&atesq custodiunt. Ad primũ
enim id .ẽ unitatẽ .ii. duplex ui triplus .iiii. quadruplus atq
ita i nordinem progredientes omnes texuntur multiplices
quantitates Quod cutem dictum ẽ plusquam semel
id. ab inanio numero principium capit & in in finitũ perter¬
narium quaternariumq & c&erorum ordinẽ sequentia q
progreditur. Contra huncuero discriminatus ẽ ille
qui uocatur sub multiplex. & haec quoq primaminoris
quantitatis species ẽ. Hic autem numerus huius modi ÷
qui in alterius conparatione productus plusquam semel me¬
ioris numerat summam sua scilic& quantitate cumeo
aequaliter inchoans aequaliterq de terminans idemautem
dico numerat quod m&itur sugi turbis solum maiorẽ nume¬
rumminor numerus m&iatur subduplus uocabitur. Siue¬
noter subtriplus siquater subquadruplus & fit per

Expanded text:
conveniet, namque ad unum cuncti qui sequuntur, omnium ordine conveniet, namque ad unum cuncti qui sequuntur, omnium ordine multiplicium sequentias varietatesque custodiunt. Ad primum enim, id est unitatem, 2 duplus, 3 triplus, 4 quadruplus, atque ita in ordinem progredientes, omnes texuntur multiplices quantitates. Quod autem dictum est, plus quam semel, id a binario numero principium capit, et in infinitum per ternarium quaternariumque, et caeterorum ordinem sequentiamque progreditur. Contra hunc vero discriminatus est ille qui vocatur submultiplex, et haec quoque prima minoris quantitatis species est. Hic autem numerus hujusmodi est, qui in alterius comparatione productus, plus quam semel majoris numerat summam, sua scilicet quantitate cum eo aequaliter inchoans, aequaliterque determinans. Idem autem dico numerat quod metitur. Si igitur bis solum majorem numerum minor numerus metiatur, subduplus vocabitur, si vero ter subtriplus, si quater subquadruplus, et fit per
Abbreviated transcription (Latin):
qua e uocatur multiplex. alia super pasticularis testia suꝑ¬
pastiens Quas tã multiplex super pasticularis. Quinta
multiplex superpastiens. Hisigitur quinq maioris pasti¬
b oppositue sunt aliae quinq pastis minores que mam mo¬
dum ipsum maius minori semper opponitur q̃ minoris spe¬
cies itasingillatim specieb quinq maiorib his quae s upra¬
dictaesunt apponuntur. ut eisdem nominib nuncupentur:
soliaantum prȩpositione distuntes : dicitur enim submul¬
tiplex sub super pasticularis: subsuper pastiens: multi¬
plex subsuper pasticularis. & multi plex suꝑ pastiens
Rursus multiplex, prima pars maioris in aequalitatis
cunctis aliis antiquior naturaq prestantior. ut paulo post
demonstrabitur. Hic autem huius modi .ẽ. ut conparatus
cum altero illum contra quem comparatus : ẽ habeat plus
quam semel. quod primum innaturalis numeri dispositione

Expanded text:
quae vocatur multiplex, alia superparticularis, tertia supquae vocatur multiplex, alia superparticularis, tertia superpartiens, quarta multiplex superparticularis, quinta multiplex superpartiens. His igitur quinque majoris partibus, oppositae sunt aliae quinque partes minoris, quemadmodum ipsum majus minori semper opponitur, quae minoris species, ita singillatim specibus quinque majoris his quae supradictae sunt opponuntur, ut eisdem nominibusola sub praepositione distinctae. Dicitur enim submultiplex, subsuperparticularis, subsuperpartiens, multiplex subsuperparticularis, multiplex subsuperpartiensRursus multiplex est prima pars majoris inaequalitatis, cunctis aliis antiquior naturaque praestantior, ut paulo post demonstrabimus. Hic autem numerus hujusmodi est, ut comparatus cum altero, illum contra quem comparatus est, habeat plus quam semel. Quod primum in naturalis numeri dispositione
Abbreviated transcription (Latin):
quid quantitatis id .ẽ. a equalitas naturaliter indiuisa .ẽ. null
enim potest dicere quod a equalitatis hoc quidem tale ẽ illud
uero huius modi omnis enim aequalitas unam seruat in pro¬
priamoderatione mensuram illud &iam quodq: ei quantitas
conparatur non alio uocabulo atq ipsa cui conparatur edicitur
nam quem ammodum amicus amico amicus ẽ uicinusq uicino
itadicitur. aequalis aequali. In aequalis uero quantittis ge¬
mina diuisio ẽ seccitur enim quod in aequale ẽ in maius atq
minus quae contraria sibim & denominatione finguntur
Namq maius minore maius .ẽ. & minus maiore minus ẽ. &
utraq non eisdem uocabulis que mam modum secundum aequa¬
litatem dictum .ẽ. sed diuersis distantib quae signata sunt
admodum discentis scilic& uel docentis. uel caedentis. & uapu¬
luntis uel quaecumq: aliquid relata aliter denominatis con

Expanded text:
quid quantitatis, id est, aequalitas, naturaliter indivisa est. Nullus quid quantitatis, id est, aequalitas, naturaliter indivisa est. Nullus enim dicere potest quod aequalitatis hoc quidem tale est, illud vero hujusmodi. Omnis enim aequalitas unam servat in propria moderatione mensuram. Illud etiam quod quae ei quantitas comparatur, non alio vocabulo atque ipsa cui comparatur edicitur. Nam quemadmodum amicus amico amicus est, vicinusque vicino, ita dicitur aequalis aequali. Inaequalis vero quantitatis gemina divisio est. Secatur enim quod inaequale est in majus atque minus, quae contraria sibimet denominatione funguntur. Namque majus minore majus est, et minus majore minus est, et utraque non eisdem vocabulis, quemadmodum secundum aequalitatem dictum est, sed diversis distantibusque signata sunt, ad modum discentis scilicet, vel docentis, vel caedentis, vel vapulantis, vel quaecunque ad aliquid relata, aliter denominatis cont
Abbreviated transcription (Latin):
prima unitus uirtute atq potentia non &iamactu uel re
& ipsa perfecta . ẽ namsi primam ipsam sumpsero depro¬
posito ordine numerorum uideo primumatq in cõpositum
quam si persei psam multiplico. Eademmihiunitas procreatur se¬
mel enim .i. solam efficit unitatem quae partib suis aequalis ẽ
potentia solum. c&eris &iamactu atq opere perfectis recteigi¬
tur unitas propria uirtute perfecta ẽ quod & prima .ẽ & in¬
composita & perseipsam multiplicata seseipsa conseruat
sed quonitam i de eaquantitate quae persefit dictum ẽ operis
sequentiam ad illam quaerefertur ad aliquid transferam:
enim aut aequale .ẽ. aut in aequale quicquid alterius compa¬
ratione in &imur & aequele quidẽ .ẽ. quod ad aliquid co¬
paratum neq minore summa infra .ẽ neq maiore transgre¬
ditur ut denarius denario uel ternarius ternario uel cubitum
cubito. uelpespedi & hissimilia. H aecccutem pars relata eali¬

Expanded text:
prima unitas virtute atque potentia, non etiam actu vel re, prima unitas virtute atque potentia, non etiam actu vel re, et ipsa perfecta est. Nam si primam ipsam sumpsero de proposito ordine numerorum, video primam atque incompositam, quam si per seipsam multiplico, eadem mihi unitas procreatur. Semel enim unum solam efficit unitatem, quae partibus suis aequalis est potentia solum, caeteris etiam actu atque opere perfectis. Recte igitur unitas propria virtute perfecta est, quod et prima est et incomposita, et per seipsam multiplicata sese ipsa conservat. Sed quoniam de ea quantitate quae per se sit dictum est, operis sequentiam ad illam quae refertur ad aliquid transferamusenim, aut aequale est, aut inaequale, quidquid alterius comparatione metitur. Et aequale quidem est, quod ad aliquid comparatum, neque minore summa infra est, neque majore transgreditur, ut denarius denario, vel ternarius ternario, vel cubitum cubito, vel pes pedi, et his similia. Haec autem pars relatae ad ali
Abbreviated transcription (Latin):
omnium collectionem quastum decimum: ueeb qui uo cabulo it¬
medi&ctis opponitur. ergo cum hi repestisantꝰ si altos inuo¬
nire secteris eademoport& ratione uestiges : ponasenĩ
÷licebit & posthuno .i .iiii. qui inseptenarium ꝓcumulantur
sequitur pariter par id ẽ.uiii. continens iungatur aeces¬
sio qui priorib superueniens quindecim restraut sed
hic primus & in compositus non .ẽ. hab& enimgeneris al¬
terius partem superillam quae ẽ. a seipsa denominata
Quintam decimam scilic& unitatem. Huhcigitur quonia
secundus .ẽ. & conpositus pra&erito & adiunge superiorib
continentem pariter parem numerum id ẽ .xxi. quicum
.xv. iunctus unum actriginta confici&. sed hic primus
rursus & in compositus . ẽ. H unc igitur cum extremi ad gre¬
gati summa multi plica. ut fiant sex decies. xxxi. qui cccc¬
xCVI. explicant. Haec autem .ẽ intramillenarium nume¬
rum perfecta. & suis partib aequanu merositas. Igitur

Expanded text:
omnium collectionem, quartum decimum, duo, qui vocabulo omnium collectionem, quartum decimum, duo, qui vocabulo medietatis opponitur. Ergo cum hi reperti sint, si alios invenire secteris, eadem oportet ratione ut vestiges. Ponas enim unum licebit, et post hunc 2 et 4, qui in septenarium cumulantur, sequitur pariter par, id est 8, continens jungatur accessio, qui prioribus superveniens, 15 restituit. Sed hic primus et incompositus non est. Habet enim generis alterius partem super illam, quae est a semetipsa denominata, quintam decimam, scilicet unitatem. Hunc igitur, quoniam secundus est compositus praeterito, et adjunge superioribus continentem pariter parem numerum, id est 16. Qui cum 15 junctus, unum ac 30 conficiet. Sed hic primus rursus et incompositus est. Hunc igitur cum extremi aggregati summa multiplica, ut fiant sedecies 31, qui 496 explicant. Haec autem est intra millenarium numerum perfecta, et suis partibus aequa numerositas. Igitur
Abbreviated transcription (Latin):
multitudinem summae coaceruationem multiplicabis
Disponantur enim omnes pariter pares numeri ho modo¬
nes ÷ eiq. ad grogabis .u. tum respicis exhacad gregatio¬
ne quinumerus factussit: Sunt tres quiscilic& primus
& incompositus ẽ. & postunitatem ultimum binarium
numerum ad gregaueras. Siigitur ternarium id ẽ
qui ex coaceruatione collectus .ẽ. Perbinarium multipli¬
ces qui ẽ ultimus ad gregatus perfectus sineulla dubita¬
tione nasc&ur bis enimtres V faciunt qui habent unã
quidem a sede nominatam partem id .ẽ. sextum .iii uero
medietatẽ secundum dualitatẽ : at uero .ii. secundum co¬
aceruationem id ẽ secundum ternarium quoruiam eo
ultimum numerum quaternarium consequenter adiunxe¬
ras perhunc igitur sullam coaceruationem multi plicaueris
perfectus numerus procreatur septiess enim quattuor
axuiii. sunt qui ẽ suis partib: parhabens .÷. a seden ominatũ
id ẽ uicesimum octiuum medi&atem uero secundum binariã

Expanded text:
multitudinem summae coacervationem multiplicabis. multitudinem summae coacervationem multiplicabis. Disponantur enim omnes pariter pares numeri, hoc modones 1, eique aggregabis 2; tunc respicies ex hac aggregatione qui numerus factus sit: sunt 3, qui scilicet primus et incompositus est, et post unitatem ultimum binarium numerum aggregaveras. Si igitur ternarium, id est qui ex coacervatione collectus est, per binarium multiplices, qui est ultimus aggregatus, perfectus sine ulla dubitatione nascetur. Bis enim 3 faciunt 6, qui habent unam quidem a se denominatam partem, id est sextam, tres vero medietatem secundum dualitatem, at vero duo secundum coacervationem, id est secundum ternarium, quoniam coaultimum numerum quaternarium consequenter adjunxeras; per hunc igitur si illam coacervationem multiplicaveris, perfectus numerus procreatur. Septies enim 4, 28 sunt, qui est suis partibus par, habens unum a se denominatum, id est vi
Abbreviated transcription (Latin):
numerum .VI. intracentenarium . XXUIII. intramillenarium¬
CCCC XCΥΙ intradecemmilia .VIII. cxxViii. & semper hinumeri
duob parib terminantur .VI. & .uiii. & semꝓ alternatim in
hos numeros summarum fine prouenient Nam & primum¬
s ex inde .xxuiii. Posthos. ccce xeu Idem sencrius qui primis
autem procreatioq eorum .ẽ. fixa firmaq neq alio modo fie¬
ripossint nec utsi hoc modo fiant. aliud quiddam ullo modo
uedeat procreari. Dispositos enim ab uno omnes pariter
pares numeros in ordinẽ quo usq uolueris: Primosecun¬
dum ad grogabis & si primus numerus & in compositus
ex illa coaceruatione factussit totam summam in illum mul¬
tiplicabis quem posterius ad gregaueras siuero coacerua¬
& secundus hunctrans grediere atq alium quisequitur
ad grogabis Si uero nedum fuerit primus & in composi¬
tus: Alium rursus adiunge & uidequid fiat+ Quod
si primum in compositumq repperies. ⁊unc inultimae

Expanded text:
numerum 6, intra centenarium 28, intra millenariumnumerum 6, intra centenarium 28, intra millenarium 416, intra decem millia 800 et 128. Et semper hi numeri duobus paribus terminantur 6 et 8, et semper alternatim in hos numeros summarum fines provenient. Nam et primum 6, inde 28, post hos 496. Idem senarius qui primus, autem procreatioque eorum est fixa firmaque, nec quo alio modo fieri possint, nec ut si hoc modo fiant, aliud quiddam ullo modo valeat procreari. Dispositos enim ab uno omnes pariter pares numeros in ordinem quousque volueris, primo secundum aggregabis, et si primus numerus et incompositus ex illa coacervatione factus sit, totam summam in illum multiplicabis, quem posterius aggregaveras. Si vero coacervaet secundus, hunc transgredere, atque alium qui sequitur aggregabis. Si vero necdum fuerit primus et incompositus, alium rursus adjunge, et vide quid fiat. Quod si primum incompositumque reperies, tunc in ultimae
Abbreviated transcription (Latin):
uistutis scilic& aemulator qui nec superuacua progressione
porrigitur nec contracta rursus deminutione remittitur
sed medi &atis obtinens terminum suis aequus partib nec
crassatur abundantia nec eg& in opia. ut . Vi. uel xxViii
Namq sencrius hab& partem mediam id .ẽ .iii. & tertiã
id. ẽ .ii. & sextam id ẽ .i. quae inunam summã sire dacta
sint partotum numeri corpussuis partib: inuenitur .xxuiii.
uero hab& medi&ctem .xiiii. & septimam .iiIi. neccar& quar¬
ta id ẽ .uii. possid& quar tam decimam .ii. & reperies in eaui¬
cesimam octiuã i. Quae in unum redacta totum partib: cor¬
fectos enim numeros rarenter inuenies eosque facilenumera
biles quippe qui paucisint. & nimis constantiordine procreati
atuero suꝑ fluos acdeminutos longe multos infinitosq reppe¬
ries necullis ordinib: passim in ordinateq dispositos & anullocer¬
to fine generatos sunt ccutem perfecti numeri intradenariũ

Expanded text:
virtutis scilicet aemulator, qui nec supervacua progressione virtutis scilicet aemulator, qui nec supervacua progressione porrigitur, nec contracta rursus diminutione remittitur, sed medietatis obtinens terminum, suis aequus partibus, nec crassatur abundantia, nec eget inopia, ut sex vel 28. Namque senarius habet partem mediam, id est 3, et tertiam, id est 2, et sextam, id est 1, quae in unam summam si redactae sint, par totum numeri corpus suis partibus invenitur. 28 vero habet medietatem 14, et septimam 4, nec caret quarta, id est 7, possidet quartam decimam 2, et reperies in eo vicesimam octavam 1, quae in unum redactae, totum partibus corfectos enibiles, quippe qui pauci sunt et nimis constanti ordine procreati. At vero superfluos et deminutos longe multos infinitosque reperies, nec ullis ordinibto fine generatos. Sunt autem perfecti numeri intra denarium