comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Petrꝰ uͦ rãnulpbi cognatꝰ supͣdicte a e¬
nor decdit beato petro partẽ aliã p̃po¬
siture quã dicebat se babere insupra¬
dicto brolio prodecẽ solidis quos red¬
didit eis constantius deuarn exp̃cep¬
to robb̃ti ponchat qui tunc tenebat
balliam illam. hoc aũt donũ fecit sup̃¬
dictus petrꝰ rãnulsi suꝑ altare beati
petri p̃sentib robberto ponchat et cha¬
lone.canonicis et petro de podiomea sacͥđ
et ademaro pinet. clerico.
engolismenses notũ fueri uolumus
presentib et futuris qđ controuersia erat
inter nos et charelens. G. chareu scilicet et
iterium nepotẽ eiꝰ et fr̃s suos et fulconẽ ali¬
um nepotẽ enis et suos et .S. aliũ nepotẽ et
suos de p̃positura terrȩ scĩ petri de man¬
couilla. dicebant emmse in terra illa ꝑp̃po¬
siturã habe los milz. et panit. et geisas. et
lentillas. et carbas. et lina. et t̃ciã partem
de gatgus si canonici absoluere noluissent
illum qui gatgiũ dare deb̾et. Et in iuno

Expanded text:
ero Ramnulfi, cognatus supradictae Aenor, dedit beato Petro partem aliam prepositure quam dicebat se habere in supradicto brolio, pro decem solidis quos reddidit eis Constantius de Varn, ex precepto Robberti Ponchat qui tunc tenebat balliam illam. Hoc autem donum fecit supradictus Petrus Ramnulfi super altare beati Petri presentibus Robberto Ponchat et Chalone, canonicis, et Petro de Podiomea, sacerdote, et Ademaro Pinet, clerico.engolimenses notum fieri volumus presentibus et futuris quod controversia erat inter nos et Charelens, G. Chareu scilicet et Iterium, nepotem ejus, et fratres suos et Fulconem alium nepotem ejus et suos et G. alium nepotem et suos de prepositura terrae sancti Petri de Mancovilla. Dicebant enim se in terra illa preposituram habere los milz et panit et geisas et lentillas et carbas et lina et terciam partem de gatgiis, si canonici absolvere noluissent illum qui gatgium dare deberet, et in vino
Abbreviated transcription (Latin):
calũpiniamur in medietate mansi de pe-
mantulȩ situs ẽ. cuiꝰ curtis medietas exꝓpͥo iure
canonicorũẽ. Et ut hoc donũ firmit̾ ꝑmaneat.
infide mea domno Odoni de castello reinaldi in
domo bĩ marciat de molton inp̃sentia fulcaudi
monachi. et feraldi p̃positi. et aunerici frẽnaldi.
& ademar peladesma. et Ioħis maiolii. & Will̃mi
de solbisa. et alioꝵ cõpluriũ ꝓmisi: ut nulla oc¬
casione in p̃dicta mansi medietate. nec in alia.
scilicet nullũ dãpnũ uł malũ in toto manso alicui
faciamꝰ. Iđ siforte aliqͥ ex parentela nr̃a in p̃dic¬
ta medietate mansi calũpiuã intulerint: nos
ure pacificaturos et calũpniã expulsuros spopo¬
ndimꝰ. Hoc donũ concessimꝰ ꝓsalute animarũ.
uidelicet mainardi patris mei. et matris meȩ. et
rmentru donauit sc̃õ Petro rectum
mauparler et amelia sorore sua. & uidentib
Iterio archebaldo. & Odone de castello reialdi
et aliis qͥbusdam canonicis. S. E rmentrur.

Expanded text:
calumpniabamur in medietate mansi de PetrMantulae situs est, cujus curtis medietas, ex proprio jure canonicorum est. Et ut hoc donum firmiter permaneat in fide mea, domno Odoni de Castello Reinaldi, in domo beati Martialis de Molton, in presentia Fulcaudi, monachi, et Geraldi Prepositi et Aimerici Frennaldi et Ademari Peladesina et Johannis Maiolii et Wilelmi de Solbisa et aliorum complurium, promisi ut nulla occasion in predicta mansi medietate, nec in alia scilicet, nullum dampnum vel malum in toto manso alicui faciamus. Quod si forte aliqui ex parentela nostra in predicta medietate mansi calumpniam intulerint, nos jure pacificaturos et calumpniam expulsuros spopondimus. Hoc donum concessimus pro salute animarum videlicet Mainardi, patris mei, et matris meae et rmentruz donavit Sancto Petro rectum Mauparler, et Amelia, sorore sua, et videntibus Iterio Archembaldo et Odone de Castello Reinaldi et aliis quibusdam canonicis. S. Ermentruz.
Abbreviated transcription (Latin):
diposui tẽpus ꝑ omne ut domamcapi¬
tis ipsius ecłe cooptrire tgulernare
atq exornari ꝓcurent. Om̃s isti ep̃ ex¬
cõmuncatio a dfirmant. h Rimoaad
&e uulgrinus filius m̃s donamꝰ et cõcedi¬
mus beatilecri maiori engolismensi eccłȩ
et eidẽ loci canonicis om̃e theloneum
salis qđ habemꝰ in naue hassellis : ex¬
cepta parte bĩ eparchii: Hoc autem

Expanded text:
diposui, tempus per omne ut domam capidiposui, tempus per omne ut domam capitis ipsius ecclesiae cooperire et gubernare atque exornare procurent. Omnis isti episcopi excommunicatio adfirmant: Grimot Vulgrinnus, filius meus, donamus et concedimus beati Petri majori engolismensi acclesiae et ejusdem loci canonicis, theloneum salis quod habemus in nave Basselis, excepta parte beati Eparchii. Hoc autem
Abbreviated transcription (Latin):
sam decantent post discessum quoq meũ
similimodo sicut mosȩ̃. defuntorum cęle¬
brare non desistant. Rom̃ib dięb unũ
pauperẽ inelemosinam teneant :
Unde etiã libuit michi suꝑ hac redicio¬
ne hanc meã fieri auctoritate ꝑquam
uolo atq obnixe precipio ut nullus
qui lib& modernis futurisq tẽporib
p̃dictũ altare de eadẽ stipendia fra¬
trũ una uiuenciũ abstraere aut
aliquã calumniã aut inquietu dinẽ
contra istam donacionẽ facere prę¬
sumat. Siquis aut̃ inflatus suasio¬
ne diaboli hanc quã institui doc
existat et cũ datan et habiran quos
uorago inferni obsorbuit particep᷑
efficiat. Sciatq se in suꝑ mucro¬
ne sc̃ȩ dĩ eccłe feriendũ ac inper¬
petuũ iunculo dĩ eẽ. dãpnandũ.
Ut melius aiiẽ firmitas. sta
teneatur & credatur : manib
meis subt̾ firmaui.  canoni¬
cis ipsius loci ad firmare rogaui.
& nob lib: laicis firmari similitor

Expanded text:
sam decantent; post discessum quoque meum, sam decantent; post discessum quoque meum, similimodo, sicut mos est, defunctorum celebrare non desistant et, omnibus diebus, unum pauperem in elemosinam teneant. Unde etiam libuit michi, super hac redicione, hanc meam fieri auctoritate, per quam volo atque obnixe precipio ut nullus quilibet modernis futurisque temporibus predictum altare de eadem stipendia fratrum una viventium abstrahere aut aliquam calumniam aut inquietudinem contra istara donacionem facere presumat. Si quis autem inflatus suasione diaboli hanc quam institui doctexistat et cum Datan et Habiran quos vorago inferni obsorbuit, particeps efficiat, sciatque se insuper mucrone Sanctae Dei Ecclesiae feriendum ac in perpetuum vinculo Dei esse dampnandum. Ut melius autem firmitas ista teneatur et credatur, manibus meis subterfirmavi et canonicis ipsius loci adfirmare rogavi et nobilibus laïcis firmari similiter
Abbreviated transcription (Latin):
Qrimo ardus ep̃s diuina ordinante proui¬
dentia. Notũ sit omniũ fidelium xp̃iano¬
norum presentium & futurorum soller¬
cia qui ame suꝑno amore accenso ꝓreme¬
dio animȩ mȩę & omnium catholicoꝵ
Ut pius dñs peccaminũ nr̃orũ maculas t̃gere
& suꝑnis cunb ad scsci dignetur. dono atq
dimitto altare equalisinorum matris eccłae
qđ olim fundatũ ẽȩ̃ uidetur in honore bea¬
tissim pari apłorũ princip̃ cũ altario sc̃õ
Michaele Nec non et scõ stephano uidelicet
& scõ ylario cũ segrestania hoc est mansus de
tornaco aĩ censũ qđ ẽ. detritico sextaria xii.
& UIIII. modia modia uini. scilicet & deci¬
mã sicut arnalđ de ala done uisuse habe¬
re & XUI. denarios. Haec omnia suꝑius
conscripta ad stipendia fratrum ibidem dño
militantium ea scilicet condicione ut
quã diu in hac luce ꝑmansero noc turnis
horis prome psalmum da uiticum decan¬
tare studeant atq: incelebrationib
misiarum cotidianis dieb propriȩ mis¬

Expanded text:
rimoardus episcopus, divina ordinante providentia. Notum sit omnium fidelium christianorum presentium et futurorum sollercia quia, me superno amore accenso, pro remedio animae meae et omnium catholicorum, ut Pius Dominus peccaminum nostrorum maculas tergere et supernis civibus adscisci dignetur, dono atque dimitto altare equalisinorum matris ecclesiae, quod olim fundatum esse videtur in honore beatissimi Petri apostolorum principis, cum altario Sancto Michaele, necnon et Sancto Stephano videlicet et Sancto Ylario, cum segrestania. Hoc est mansus de Tornaco, cum censu quod est de tritico sextaria XII et VIIII modia vini, scilicet et decimam sicut Arnaldus de Aladone visus est habere, et XVI denarios. Haec omnia, superius conscripta ad stipendia fratrum ibidem Domino militantium, ea scilicet condicione ut, quamdiu in hac luce permansero, nocturnis horis, pro me psalmum daviticum decantare studeant, atque in celebrationibus missarum cotidianis diebus, propriae mis
Abbreviated transcription (Latin):
iunctũ de uinca. in uilla quȩ uocatur
linars. dimediũ iunctũ de uinea . ita ut
post obitũ quicũq abstrax erit decõmu¬
nia fr̃m. extraneus sit a consorcio fideliũ
xep̃ianoꝵ. & oratio eius fiat inpetdatũ.
Sic est donũ quȩ Ademarus Datuncis.
ect donũ quȩ fecit Gauterius de car
diũ i unctũ de uinea. & est inuilla
eigrrio. & impse soco dimidiũ carteriũ¬

Expanded text:
junctum de vinea; in villa quae vocatur junctum de vinea; in villa quae vocatur Linars, dimedium junctum de vinea; ita ut, post obitum, quicumque abstraxerit de communia fratrum, extraneus sit a consorcio fidelium christianorum et oratio ejus fiat in peccatum.ic est donum quae Ademarus, e donum quae fecit Gauterius de Carmdium junctum de vinea; et est in villa Eigerio, et in ipso loco, dimidium carteriu
Abbreviated transcription (Latin):
s be est aliũ quȩ labiga filia keldra
hoa funt uineas &e temra plana. inulla
Etre donũ quẽ fecerunt Girbga & filix
eus sc̃i Petri engolisme sedis demanso qui
est in pago seõnico & uocat᷑ mal prerio
Noc est breus deuenditione ⁊ gontee albo¬
quȩ Guinard & uxor sua & filii eius faci¬
unt. hoc est terra de albo monte & emunt
canonici scĩ Petri ipsã terrã xiiii. soł.
& fide iussores de ipsa turra duo filia
suus & fide iussores de om̃s laicos u.
hisunt Benedictus.S̾ Airaldđ. S Iterũ
Benedictus. S Guitb̃tꝰ.S Aladarđ.¬
Hoc est donũ qđ dedit de uinea.
comitissa ascelina. unũ carterium
uineȩ ꝓredẽptione animȩ suo uer¬
naculo. iuuentib Gaufredo comite.
Hoc est donũ quc̃ fecit Bernand angi.¬
uinus & uxor sua. dedimidiũ iunctũ
suos. & fuit illa unea mosseto. Regine donũ¬
Donũ quẽ dedit regina scĩ Petri in
montẽ so illis iunctũ unũ & dimedium
int̾ umeã & terrã. incrozilia dimediũ

Expanded text:
 est donum quae Josberga, filia Heldra,Hoc sunt vineas et terra plana, in villa Ecce donum quem fecerunt Girberga et filiae ejus Sancti Petri Engolisme sedis, de manso qui est in pago sanctonico et vocatur Malpireriooc est brevis de venditione quaGuinardus et uxor Sua et filii ejus faciunt. Hoc est terra de Albo Monte, et emunt canonici sancti Petri ipsam terram XIIII solidos, et fidejussores de ipsa terra duo filii suus. Et fidejussores de omnis, laicos V. Hi sunt Benedictus; S. Airaldus; S. iterum Benedictus; S. Guitbertus; S. AladarHoc est donum quod dedit comitissa Ascelina: unum carterium vineae, pro redemptione animae suo vernaculo, viventibus Gaufredo, comite, Hoc est donum quem fecit Bernardus Angivinus et uxor sua de dimidium junctum suos. Et fuit illa vinea Mosseto.Donum quem dedit Regina sancti Petri, in montem Soillis, junctum unum et dimedium, inter vineam et terram; in Crozilia, dimedium
Abbreviated transcription (Latin):
go landricus iosfre lort que ego
cõprei de elias gali abloutreement
de fua uxore post mamort lodo sc̃o
Pecro. esters does reges de ios e una
de sus. Et hoc ẽ meum signũ .F.

Expanded text:
go Landricus Joffre, lort que ego comprei de Elias Gaeli ab loutreement de sua uxore, post ma mort, lo do Sancto Petro, esters does reges de jos et una de sus. Et hoc est meum signum ┼.
Abbreviated transcription (Latin):
similit dedim et concessimꝰ p̃fatȩ aecdȩ. et si
audebt̾ partẽ suã dare uoluerit eidem ȩcdę:
similit̃ concessimꝰ. Et ut haec carta firmior
et cercior haberet᷑. ꝓpriis manib signum
crucis impressimus. S a melię.
nis fuerunt Willelmus de narciaco abbas
blanz iacensis. et Iulian medic engolisinsis
canonici. Elias cabor. & Wilelmꝰ benedictꝰ
sacerdotes. et Seguiniis maurac.

Expanded text:
similiter dedimus et concessimus praefatae aecclesiae. Et si similiter dedimus et concessimus praefatae aecclesiae. Et si Audebertus partem suam dare voluerit eidem aecclesiae, similiter concessimus. Et ut haec carta firmior et cercior haberetur propriis manibus signum crucis impressimus. S. Ameliae.  hujus donationis fuerunt Willelmus de Narciaco, abbas Blanziacencis et Julianus, medicus engolismensis, canonici, Elias Caboz et Willelmus Benedictus sacerdotes et Seguinus Maurac.
Abbreviated transcription (Latin):
& frsuus Quilladꝰ cͥedit ꝑ masum
deterta scĩ Pexri in uilla quȩ dicigur
celeziaco acensũ xii.đ¬
de cabaniaco et matildis filia mea¬
notum fieri uolumꝰ p̃sentib et futuris
pactũ et condordiã de manso de sorou¬
ma qua fecim in manu arnaldi ponca¬
di sacristȩ engolism̃sis eccłe. Siqͥdem manfũ
illũ canonici engolm̃sis ecdȩ habebat et possi¬
debant. Uerũ ũno qͦq anno unũ sextariũ
frumti de eodẽ manso nob reddebat᷑. et ex¬
pletũ nrm̃ ibi habebamꝰ. Nos itaq utilitati
animarũ nr̃arũ et uirorũ nr̃oꝵ scilicet iordani
de cabaniaco & ademari de rupe et maentiȩ
et parentũ nr̃oꝵ ꝓuidentes. dedimꝰ et con¬
cessimꝰ qͥcqͥd in manso illo habebamꝰ scõ petro
et canonicis engolism̃sis aecłe in man̾u p̾dicti
arnaudi eidẽ eccłe sacristȩ. Preterea audeb̾tus
rigaudi uicariã in eodẽ manso a nob̾ habebat̾.
de qͣ duȩ partes nadimonioꝵ nr̃ȩ erant. quas

Expanded text:
 suus Guillelmus dedit I masum de terra, sancti Petri, in villa quae dicitur Celeziaco a censum XIIde Cabaniaco et Matildis, filia meanotum fieri volumus presentibus et futuris pactum et concordiam de manso de Sorouma, quam fecimus in manu Arnaldi Poncadi, sacristae engolismensis aecclesiae. Siquidem mansum illum canonici engolismensis aecclesiae habebant et possidebant; verum unoquoque anno, unum sextarium frumenti de eodem manso nobis reddebatur et expletum nostrum ibi habebamus. Nos itaque, utilitati animarum nostrarum et virorum nostrorum, scilicet Jordani de Cabaniaco et Ademari de Rupe et Maentiae et parentum nostrorum providentes, dedimus et concessimus quicquid in manso illo habebamus sancto Petro et canonicis engolismensis aecclesiae, in manu predicti Arnaudi, ejusdem aecclesiae sacristae. Preterea Audebertus Rigaudi vicariam in eodem manso a nobis habebat, de qua duae partes vadimoniorum nostrae erant, quas
Abbreviated transcription (Latin):
uenientia parentes suos ꝓ remislione pecca¬
torũ suoi. E questa conu̾eniertuabudit
gpoletatꝰ & froter & Elias imercus¬
ciaco ubi mansit Bernardꝰ maisnada
Secam derico dedit sc̃ĩ Petri apłi engo ngu¬
lisme scȩ sedis de alodẽ suo qͥest inpãgo
scõnicȩ. hoc est inuilla quedicitus talxi¬
aco uiuente domno Grimoas do ꝗõ¬

Expanded text:
venientia, parentes suos pro remissione peccavenientia, parentes suos pro remissione peccatorum suorum. Equesta convenientia videt Peletanus et Froter et Elias ciaco, ubi mansit Bernardus Maisnadaamdirico dedit sancti Petri, apostoli, Engolisme sanctae sedis, de alodem suum qui est in pago sanctonicae; hoc est in villa quae dicitur Talziaco, vivente domno Grimoardo
Abbreviated transcription (Latin):
hoc aut̃ factũ est uidente Willelmo archi¬
diacono & ioħe p̃posito. Geraldo uascona
p̾fecci setrus idẽ annuit p̃sente supͣdicto
M derii soroumis filia & Petrus ẽiix
eus sc̃o setro engolisme sedis dant premissio¬
ne animarũ suarũ parentũq suorũ dimi¬
dici smanti calmis Post mortẽ filiorũ suoꝵ
si exuxorib filios. aut filias ñ habuerint.
totum. Sedsco Petro ub̵ rome .iiii. denañ
singulo anno mittentur censũ. Deterra¬
uillelmus archidiaconus deseneberu
dat mediam par̾tẽ alodii seneberiis
post morit̃ suã. & post mortẽ matris sue
scõ Petro engolisme atql rugo frcsĩuis totum
suũ alodũ deroures p̾ost montẽ suã & post
terius Nema donant̃. aotlit dechãssag¬
noles sc̃o setro illũ quẽthabet & quẽ placi¬
tare poterit iure ad qualat̃i illeita filii
& de isto aloda habte Irepius & sua mulier
fenalment .i quanteriũ do unei &ihulios.
& panicios: & geisastend peisos uis ꝓ ipsa con.¬

Expanded text:
Hoc autem factum est, vidente Willelmo, archidiacono, et Johanne preposito, Geraldo Vascone prefecti, Petrus idem annuit, presente supradicto erii Soroumis filia, et Petrus, conjux ejus, sancto Petro Engolisme sedis dant, pro remissione animarum suarum parentumque suorum, dimidium mansi Calmis. Post mortem filiorum suorum, si ex uxoribus filios aut filias non habuerint, totum. Sed sancto Petro urbis Romae IIII denarios, singulo anno, mittentur censum.uillelmus, archidiaconus, dat mediam partem alodii Seneberiis, post mortem suam, et, post mortem matris suae, sancto Petro Engolisme. Atque Hugo, frater suus, totum suum alodum de Roures, post mortem suam et post terius et Ema donant alodum de Chassagnoles sancto Petro, illum quem habet et quem placitare poterit jure, ad quantum ille et sui filii. Et de isto alodo habet Iterius et sua mulier seu Alment I quarterium de vinea et milios et panicios et geisas et peisos, et, pro ipsa con
Abbreviated transcription (Latin):
circũ adiacentib. Aeccła suellis. et manfum de
torniaco cũ decimis et t̾ris. Mansum grausȩ¬
et t̾rȩ de rupib. et t̃rȩ. et siluȩ. et aquę deluco.
belli loci. cũ t̾ris et siluis circũadacentib. ẜ ccła
beati ioħis baptisterii engołmȩ.
Eccła de uadoho. cũ t̾ris
et siluis. et aquis circũ acdiacentib. Ecda inter
duas aqͣs cũ t̾ris. et aqͥs et filius circũadiacen¬
tib. In sconico ep̃atu : Aeccła iulaci cũ ipsa
curte. et aecdã de uitreriis cũ paratis et
sinodis: et decimis. et t̾ris. et siluis. et aqͥs circũad¬
iacentib. In eccła scĩ fortunati. paratȩ et sinodi.
A eccłas itaq siue p̃dia ad ep̃orum. seu canomcoꝵ
st̃. in eosdem usus reparari p̃cipimꝰ. et inꝓpetuũ
conseruari. Et ne qua uł aecdastica. uł secularis
ꝑsona obiuare uł impedire p̾sumat. apłica auc¬
toritate int̾dicimꝰ. Int̾dicimꝰ etiã ut te addnm̃

Expanded text:
circumadjacentibus; aecclesia Suellis et mansum de circumadjacentibus; aecclesia Suellis et mansum de Torniaco, cum decimis et terris: mansum Grauset terrae de Rupibus et terrae et silvae et aquae de Luco; Belli Loci, cum terris et silvis circumadjacentibus, aecclesia beati Johannis Baptisterii Engolismae; aecclesia de Vadolio, cum terris et silvis et aquis circumadjacentibus; aecclesia Inter Duas Aquas, cum terris et aquis et silvis circumadjacentibus. In Sanctonico episcopatu, aecclesia Juliaci, cum ipsa curte, et aecclesia de Vitreriis, cum paratis et sinodis et decimis et terris et silvis et aquis circumadjacentibus. In aecclesia sancti Fortunati paratae et sinodi. AEcclesias itaque, sive praedia ad episcoporum, seu canonicorsunt, in eosdem usus reparari precipimus et in perpetuum conservari. Et ne qua vel aecclesiastica, vel saecularis persona obviare vel impedire presumat, apostolica auctoritate interdicimus.
Abbreviated transcription (Latin):
manla. cũ mȩdietate decimȩ. et t̃ris. & aquis.
& siluis. circuadiacentib. Alodiũ de uno orto.
tulfi. cũ decimis. et t̾ris. et aqͥs circũadiacentib.
Aeccła castelli reinaldi. Aeccła fontis clari. cũ t̾ris.
et siluis circũ ad iacentib. A eccła montiniaci cũ
decimis. Rufiũ cũ tris et aqͥs circũ adiacentib.
Mansum de algont. ẜ ccła de charmenz cũ deci¬
mis & t̃ris circũ adiacentib. ẜcła uiliaci cũ deci¬
mis et t̾ris et siluis Ecd̾ã de alterio cũ decimis et
t̾ris. & silius. circũ ad iacentib Aeccła de monaco
cũ t̃ris et silius. Terra de petriniaco. et de uodius.
Decimȩ et t̃rȩ. et filuȩ de marciaco. Pastoris uilla.
& caput chenet. et manconos uilla. et brianacũ.
et roliacũ. et lunessa. et uniuersȩ t̾re. et siluȩ.
et aquȩ trans flum̃ carante adiacentes quas possi.¬
dent canonici scĩ petri. Aecła spaniaci cũ t̾ris

Expanded text:
Mania, cum medietate decimae et terMania, cum medietate decimae et ter silvis circumadjacentibus; alodium de uno Orto tulfi, cum decimis et terris et aquis circumadjacentibus; aecclesia Castelli Reinaldi; aecclesia Fontis Clari, cum terris et silvis circumadjacentibus; aecclesia Montiniaci, cum decimis; Rufium, cum terris et aquis circumadjacentibus; mansum de Algont; aecclesia de Charmenz, cum decimis et terris circumadjacentibus; aecclesia Juliaci, cum decimis et terris et silvis; aecclesia de Alterio, cum decimis et terris et silvis circumadjacentibus; aecclesia de Monaco, cum terris et silvis; terra de Petriniaco et de Voduis; decimae et terrae et silvae de Marciaco ; Pastoris Villa et Caput Chenet et Manconosvilla et Brianacum et Roliacum et Lunessa et universae terrae et silvae et aquae trans flumen Carante adjacentes quas possident canonici sancti Petri; aecclesia Spaniaci, cum terris
Abbreviated transcription (Latin):
Scĩ pauli. Sc̃i marciał. Sc̃i Pegi de subtꝰ murũ
de catmerio. Eccła de bria. ẜ cda de tauresio
Ecda de paludib. Castellũ de rupe canderici.
co. Eccła de bercelecia. Eccła de peirinaco.
Ecda de bercegollo. ẜ ccła de cauanaco. ẜ ccła
de caturria. ẜccla de foscobrona. Terraque
dr̃ canucia filua. ẜ ccła de torciaco. cũ terra
quȩ dr̃ carraces. Insconensi pago: ȩcda de
borno Ecda de pillaco. Eccła de sco romano.
Castellũ bordacũ cũ castellama sua. Ecda de
auriaco. Ecdã de nantolio. ẜccła de uenros¬
ma. E ccła de cãpania. E cła de ueteri mareo¬
lo. E ccła de blanzaco. In pictauensi pago:
uixta rufegiũ castellũ. eccła de brenaco eũ
ipsa curte. Ad m̃sam uͦ canonicoꝵ. saluo
uire episcopali : ȩccła podii regał cũ decimi
et t̾ris et aquis circũ acdiacentib. ẜ cđa de

Expanded text:
sancti Pauli, sancti Marcialis, sancti Petri de subtus murum, sancti Pauli, sancti Marcialis, sancti Petri de subtus murum, de Catmerio ; aecclesia de Bria ; aecclesia de Tauresio aecclesia de Paludibus ; castellum de Rupe Canderici, co ; aecclesia de Bercelecia ; aecclesia de Peirinaco ; aecclesia de Bercegollo ; aecclesia de Cavanaco ; aecclesia de Catureia ; aecclesia de Foscobrona ; terra quae dicitur Canucia Silva ; aecclesia de Torciaco ; cum terra quae dicitur Carraces. In sanctonensi pago, aecclesia de Borno, aecclesia de Pillaco; aecclesia de sancto Romano; Castellum Bordacum, cum castellania sua; aecclesia de Auriaco; aecclesia de Nantolio; aecclesia de Venrosma; aecclesia de Campania; aecclesia de Veteri Mareolo; aecclesia de Blanzaco. In pictavensi pago, juxta Rufegium Castellum, aecclesia de Brenaco, cum ipsa curte. Ad mensam vero canonicorum, salvo jure episcopali, aecclesia Podii Regalis, cum decimis et terris et aquis circumadjacentibus; aecclesia de
Abbreviated transcription (Latin):
canonice ꝓmouendis in ꝑpetuũ. fustis uo¬
tis assensũ p̾bere iustisq petitionibꝰ aures auco¬
nedare nos cͥuenit. Quilicet indigni iustae
custodes atq p̃cones in excelsa apłoꝵ principũ
Pemr et Pauli specula posta. dño disponente cons
cui auctore dõ p̃sides apłicȩ sedis auctoritate
munimꝰ. Statuimꝰ eñĩ ut unuersa quȩ iuste
ad eandẽ aecdam ꝑtinere noscuntur. tam tibi
tuisq fuccessorib. quã et clericis inbeatoꝵ
libera semꝑ et illibata seruent᷑. In quibꝰ haec
uisa sunt ꝓpriis nominib annotanda. uidelicet
aecda uarni cũ ipsa curte. decła marciaci cum
ipsa curte. saluis redditib ad mensam canoni¬
coꝵ ꝑtinentib. Aeccła de adiraco cũ ipsa curt
deccłi de hurnaco. aeccła de Foluera cũ medie¬
tase castelli & cũ toto burto & ceteris appendi¬
cus. Guissalas. Abbatia sc̃i ẜ̃parchii. Abbatia
sci dininti. Abbatia cellȩ frim. Eccta belli
loci. Sc̃i eparchni. Sci uĩcentii. Sc̃i antonini

Expanded text:
ituendis in perpetuum. Iustis uotis assensum prebere iustis que petitionibus aures accommodare nos conuenit qui licet indigni iustitię custodes atque precones in excelsa apostolorum principum Petri et Pauli specula positi domino disponente conspcui, auctore Deo, presides, apostolicae sedis auctoritate munimus. Statuimus enim ut universa quae juste ad eandem aecclesiam pertinere noscuntur, tam tibi tuisque successoribus quam et clericis in beatorlibera semper et illibata serventur, in quibus haec visa sunt propriis nominibus annotanda, videlicet aecclesia Varni, cum ipsa curte; aecclesia Marciaci, cum ipsa curte, salvis redditibus ad mensam canonicorum pertinentibus; aecclesia de Adiraco, cum ipsa curte; aeclesia de Jurnaco; aecclesia de Tolvera, cum medietate castelli et cum toto burgo et caeteris appendiciis. Guissalas ; abbatia sancti Eparchii, abbatia sancti Amantii, abbatia Cellae Fruini ; aecclesia Belli Loci, sancti Eparchii, sancti Vincentii, sancti Antonini,
Abbreviated transcription (Latin):
sulis. et will̃mus escachapuuta. et prouadi¬
moniis dederunt fideussorẽ. eliam ram¬
nulfi. Petrus uero peatgerius comitisq
clientes eius boues demanso de cruce et de
brianiaco ceperant et prȩsentes non erant:
pro eis uadimodia dedit̾. et eliam ramnul.¬
fi fideuissorẽ prouadimonus similiter. Has
terras memoratas ita liberas ut supradictũ
ẽ. et proprias scĩ petri affirmauit idem
consul. Hȩc uadimonia nobis data sunt p̃¬
sentib nobis canonicis calone thesaurario.
robberto sacrista. et bernardo detren. et
iterio constantio. et uiliano medico. et sco¬
lasticis fulcaudo arra. arnaut ponchat. et
gaufrido engolisme. et multis aliis canoni¬
cis. et p̃sentib laicis militib reinaudo de
moneta. et elia fr̃e suo. et uyłmo gaufri¬
do. et elia ramnulfi. et geraudo fr̃e suo.
monetaris et mults aliis. Istud aũt factũ
est. pridie idus uilii.
Aio ab incarnatione dñi. M .c. xxx.

Expanded text:
sulis, et Willelmus Escachapuuza et pro vadisulis, et Willelmus Escachapuuza et pro vadimoniis dederunt fidejussorem Eliam Ramnulfi, Petrus vero, peatgerius comitisque clientes ejus boves de manso de Cruce et de Brianiaco ceperant et presentes non erant, pro eis vadimodia dedit et Eliam Ramnulfi fidejussorem pro vadimoniis similiter. Has terras memoratas ita liberas, ut supradictum est, et proprias sancti Petri affirmavit idem consul. Haec vadimonia nobis data sunt, presentibus nobis canonicis, Calone, thesaurario, Robberto sacrista et Bernardo de Tren et Iterio Constantio et Juliano, medico, et scolasticis Fulcaudo Arra, Arnaut Ponchat et Gaufrido Engolisme et multis aliis canonicis, et presentibus laïcis militibus: Reinaudo de Moneta et Elia, fratre sno, et Willelmo Gaufrido et Elia Ramnulfi et Geraudo, fratre suo, monetariis et multis aliis. Istud autem factum est pridie idus julii. Anno ab Incarnatione Domini M°CXXX°
Abbreviated transcription (Latin):
Ios canonici engolismenses notũ facunus
presentib et futuris. quod dientes uull¬
grim comitis engolismensis ceꝑunt boues i
terram sc̃ĩ petrĩ deuiridario. et de soellis
et de manso de cruce. et de brianiaco ut ai¬
ebant pro consuetudine quȩ charram̃tũ
dicitur. Adueniens aũt comes quia tunc
murbe non erat audita querela nr̃a de
clientib suis uenit in capitulũ scĩ petna
ante nos cũmilitib et cũ predictis dienti¬
bus. Ibiq excusando se dix̃ in terra de ui¬
ridario et de soellis et in terra de cruce
nullam consuetudinẽ habere. Debriania¬
co uero dixit. quod eum scõ petro. et cano¬
nicis antecessores sui dederant nec aliquid
ibi se habere pret̃ expeditiones suas. quod
tamen nos non recognoscimus. Tenerunt
itaq clientes illi ibidem ante nos et iuben¬
te consule dederunt uadimonia pro supͣ-¬
dicta boum nr̃orũ uiolentia. hũ scilicet
Wilłmus odo. et ramnulfus de rupe. scutel¬
larii. consulis. et arnaudus pincerna cõ¬

Expanded text:
os canonici engolismenses notum facimus presentibus et futuris quod clientes Vulgrini comitis engolismensis ceperunt boves in terram sancti Petri de Viridario, et de Soellis et de manso de Cruce et de Brianiaco,ut aiebant, pro consuetudine quae charamentum dicitur. Adveniens autem comes, quia tunc in urbe non erat audita querela nostra de clientibus suis, venit in capitulum sancti Petri, ante nos, cum militibus et cum predictis clientibus, ibique excusando se dixit in terra de Viridario et de Soellis et in terra de Cruce nullam consuetudinem habere. De Brianiaco vero, dixit quod eum sancto Petro et canonicis antecessores sui dederant, nec aliquid ibi se habere preter expeditiones suas, quod tamen nos non recognoscimus. Venerunt itaque clientes illi ibidem, ante nos et, jubente consule, dederunt vadimonia pro supradicta boum nostrorum violentia. Hii scilicet Willelmus Odo et Ramnulfus de Rupe, scutellarii consulis, et Arnaudus, pincerna con
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis ep̃o. aut alii cuilibet ꝑsonȩ exinde aliqͥd
ab eis subtrahere aut minuere. sed quicqͥd ex eis
reb iuste ac rationabilit̾ fieri potest. scđm pro¬
prii pontificis canonicã ammministrationẽ. usib
et fapendiis. atq diuersis utilitatibꝰ supͣdicti
loci clericoꝵ ꝑpetua lege inuiolabilit̃ delegent᷑.
Ut aut̃ hȩc altitudinis nr̃e confirmatio semꝑ
indĩ nomine meliorem habeat ingorem:
manu nr̃a eam subterfirmauimꝰ. et de anulo
nr̃o eam sigillari iussimꝰ. Data .uiii. idꝰ septẽbriᷤ.
Indictione .xu. Inanno.xiii. regni kearoli
glosisfimi regis. Actamẽ. in equalisina ciui.¬
tate in dei nomine am̃¬

Expanded text:
civitatis episcopo, aut alii cuilibet personae, exinde aliquid civitatis episcopo, aut alii cuilibet personae, exinde aliquid ab eis subtrahere aut minuere, sed quicquid ex eis rebus juste ac rationabiliter fieri potest secundum proprii pontificis canonicam amministrationem usibus et stipendiis atque diversis utilitatibus supradicti loci clericorum perpetua lege inviolabiliter delegentur. Ut autem haec altitudinis nostrae confirmatio semper in Dei nomine meliorem habeat vigorem, manu nostra eam subterfirmavimus et de anulo nostro eam sigillari jussimus. Data VIII idus septembris, indictione XV, in anno XIII regni Karoli gloriosissimi regis. Actum est in AEqualisina civitate, in Dei Domine. Am
Abbreviated transcription (Latin):
monasteni. et in monterione t̃̾ras apsas cum
piscinis. In uisaco. mansũ unũ. Roliacũ quoq
suꝑfluuiũ noirã. cũ sius attinenciis. Baudida¬
nem uillã. et de camelon. Collationẽ quondã
radulfi. et illas res qͥs ductrannꝰ. et samud
diacoñ ꝑ instrum̃ta cartarũ eidem monaste¬
rio contulerunt. Gauiacũ siquidẽ. et condo¬
lon. cũ ruliaco minore. et intorciaco aeccłam
cũ mansis duob. Sertorouillam cũ siuis appen¬
diciis. In pago uͦ petragoriço suꝑ fluuiũ nisonnã.
Louon cum suis appendiciis. Tomolatũ suꝑflu¬
uium dordoniam. & inpago scõnico. montem
uillam. & Baciacum cũ earũ attinentiis. Et
intriaco. mansos duos. & in uerbena t̾ras apsas.
Collationes ad roldi. has deniq res suꝑius dic¬
tas sc̃ĩ eparchii monasterii dericoꝵ usibꝰ et sti¬
pendiis haberi deputatas om̃ino confirmamꝰ.
Uidelicet ut nulli liceat aliqͦ modo fupͣdictȩ

Expanded text:
monasterii et in monterione, terras apsas, cum monasterii et in monterione, terras apsas, cum piscinis; in Visaco, mansum unum; Roliacum quoque, super fluvium Noiram cum suis attinenciis; Baudidanem Villam et de Camelon collationem quondam Radulfi, et illa res quas Ductrannus et Samuel, diaconus, per instrumenta cartarum eidem monasterio contulerunt: Gainacum siquidem et Condolon, cum Ruliaco minore et in Torciaco aecclesiam, cum mansis duobus; Sertorovillam, cum suis appendiciis. In pago vero Petragorico, super fluvium Nisonnam, Louon, cum suis appendiciis; Tomolatum, super fluvium Dordoniam, et in pago sanctonico, Montem Villam et Baciacum, cum earum attinentiis; et in Triaco, mansos duos, et in Verbena, terras apsas, collationes Adroldi. Has denique res superius dictas, sancti Eparchii monasterii clericorum usibus et stipendiis haberi deputatas omnino confirmamus, videlicet ut nulli liceat, aliquo modo, supradictae
Abbreviated transcription (Latin):
n nomine scẽ et indiuiduȩ̨ trimtatis
Karolus gr̃a dĩ rex. Quicquid ꝓ utilitate
seruoꝵ dĩ efficere contendimꝰ. ꝓfuturũ nob ad
futurȩ felicitatis uitã obtinendam. nullatenus
dubitamꝰ. Itaq notũ sit scẽ dĩ aecdȩ fidelib. et
nr̃is p̃sentib atq futuris. quia uenerabił uir
dens excellentiã innotuit. qualit̾ scĩ eparchii
monasterii sui fiquidem regiminis lericis. uil¬
las quasdã usib eoꝵ habendas contulerit. et
stipendiis eoꝵ ꝑpetua lege tenondas deputaue¬
rit. Unde firmitatis gr̃ã altitudinis nr̃ȩ qͦq pe¬
cuit ex eodem negociõ p̃ceptionẽ. Nos inquam
racionabilẽ petitionẽ eiꝰ dement̃ audientes con¬
firmationis p̃ceptũ hoc fieri iussimꝰ. et easdem
res eidem inscribi plenit̾ fecimꝰ. Hoc ẽ in pago
ȩqualisnense suꝑ fluuiũ toluerã. magnacum̃.
uiuenacũ. uasnacũ. cũ eoꝵ appendiciis. Man¬
nones etiã quȩ st̃ in aspectu ipsius scĩ eparchii

Expanded text:
n nomine Sanctae et individuae Trinitatis, Karolus, gratia Dei, rex. Quicquid pro utilitate servorum Dei efficere contendimus, profuturum nobis ad futurae felicitatis vitam obtinendam nullatenus dubitamus. Itaque notum sit sanctae Dei AEclesiae fidelibus et nostris presentibus atque futuris, quia venerabilis vir dens excellentiam, innotuit qualiter sancti Eparchii monasterii sui, siquidem regiminis clericis, villas quasdam usibus eorum habendas contulerit et stipendiis eorum perpetua lege tenendas deputaverit, unde firmitatis gratia, altitudinis nostrae quoque peciit ex eodem negocio preceptionem. Nos, inquam, rationabilem petitionem ejus clementer audientes, confirmationis preceptum hoc fieri jussimus et easdem res eidem inscribi pleniter fecimus. Hoc est, in pago aequalisnense, super fluvium Tolveram, Magnacum, Vivenacum, Vasnacum, cum eorum appendiciis; mansiones etiam quae sunt in aspectu ipsius sancti Eparchii
Abbreviated transcription (Latin):
et futuris quod Wił̃mus engolism̃sis
ep̃c dedit scõ petro engolism̃sis matriris
ȩedȩ et canonicis in eadẽ ecdȩ dõ seruien¬
tib quicquid uiris habebat inbriamaco.
Wiłmus aũt talafers engolism̃sis comes ne¬
pos iam dicti ep̃i: imparauit p̾dictum
donum auunctili su inandẽ oreres ante al¬
nach scopetroet canoncis p̃sente doremo
ademar bengolism̃si ep̃o. Qui accipiemsba¬
culum episcopalẽ in manu sua et stolam
collo suo suꝑimponens ex cõmuncaut
om̃s illos qui inbriamaco aliquidd scõ pe¬
tro et canonicis deinceps impararentbuos
dono asfuerunt canomiei arnaldus de por¬
tariterus archembaudi. Suridarion¬

Expanded text:
et futuris quod Willelmus engolismensis et futuris quod Willelmus engolismensis scopus dedit sancto Petro engolismensis matricis aecclesiae et canonicis in eadem aecclesiae Deo servientibus quicquid juris habebat in Brianiaco. Wilelmus autem Talafers, engolismensis comes, nepos jam dicti episcopi, imparavit predictum donum avunculi sui. Tandem venit ante alanach sancto Petro et canonicis, presente domno Ademaro, engolismensi episcopo. Qui accipiens baculum episcopalem in manu sua et stolam collo suo superimponens excommunicavit omnes illos qui in Brianiaco aliquid sancto Petro et canonicis deinceps impararent. Huic dono affuerunt canonici Arnaldus de Porta, Iterius Archembaudi.
Abbreviated transcription (Latin):
Ego ramnulfꝰ de insula. et arsendis soror
mea notum fieri uolumꝰ p̾sentib et fut᷑is
qd nos dedimꝰ scõ petro engoł m̃sis matricis
decdȩ et canonicis in eadem aecła deo ser
in pdicta filua aliquis habebat. Ego uero
arsend et filii mei u ilłmꝰ et Ramnultie
fecimꝰ hoc donũ consilio et c̃cessione conui¬
gis mei Wilłmi isimbti. Ut aut̃ hoc donũ
nrin firmiori possit memoria retineri: signa
nrã ꝓpͥis manib p̃senti carte imprunimꝰ.
huic aut̃ dono int̾fuerunt arnaldõ sicrista
Ganfredꝰ ongolmȩ. Iulianꝰ medicꝰ canonier
flias sic̃dos sc̃ĩ saturnini. Pecrus leuita.
S. Rãnulfi deinsula . X drsendis sororis eiꝰ.F
S Willim leobart .ł. Y Ranulfi deinfula ⁊.
S. Will̾mi esimbt¬
Osbertus. & Aimericꝰ & fetrus. de¬
derunt sc̃o łetro. et matri aecde engolis¬
mensi. & canonicis dõ seruientib mansum
de ponte cũ Witłmo. & fulcaudo frib eoꝵ:
quando ipsi factisunt eiꝰdem eocłe canonici.

Expanded text:
Ego Ramnulfus de Insula et Arsendis, soror mea, notum fieri volumus presentibus et futuris quod nos dedimus sancto Petro engolismensis matricis aecclesiae et canonicis, in eadem aecclesia Deo in predicta silva aliquis habebat. Ego vero Arsendis et filii mei, Willelmus et Ramnulfus, fecimus hoc donum consilio et concensione conjugis mei, Willelmi Isimberti. Ut autem hoc donum nostrum firmiori possit memoria retineri, signa nostra propriis manibus presenti cartae imprimimus. Huic autem dono interfuerunt Arnaldus Poncat, sacrista; Gaufredus Engolismae; Julianus, medicus, canonici; Elias, sacerdos sancti Saturnini; Petrus Elie, levita. S. Ramnulfi de Insula ┼. S. S. Arsendis, sororis ejus ┼. S. Willelmi Leobart ┼. S. Ramnulfi de Insula ┼. S. Willelmi EsimbRiperis et Aimericus et Petrus dederunt sancto Petro et matri aecclesiae engolismensi et canonicis Deo servientibus, mansum de Ponte, cum Willelmo et Fulcaudo fratribus eorum, quando ipsi lacti sunt ejusdem aecclesiae canonici.
Abbreviated transcription (Latin):
inuitis aecdȩ ur̃e clericis ep̃m uiolent̃ imponat.
sed electio epi iuixta canonicas santiones in cano¬
nicoꝵ delibatione ꝑmaneat. Si qͣsane decłasti¬
ca secularisue ꝑsona hanc nr̃e constitutionis
paginam sciens contͣ eam trmere uenire temp

Expanded text:
iae vestrae clericis, episcopum violenter imponat, sed electio episcopi, juxta canonicas santiones, in canonicorum deliberatione per- maneat. Si qua sane aecclesiastica secularisve persona, hanc nostrae constitutionis pagina
Abbreviated transcription (Latin):
Ego geraldus martmi. Notũ facio p̃sentibꝰ et
futuris qđ ego dono et concedo dõ et scõ petro en¬
golm̃sis ȩccłȩ. et canonicis in eadem ȩccła dõ ser¬
uientib. quicqͥd iuris habebã uel requirebã uł alii
ame infeodo habebant uel requirebant in tota
t̃ra gruaut. Ita in quã dono. ut canonici qui
eã sui uiris ꝓpriã affirmabant et affirmant.
quiete habeant et possideant absq mea et he¬
redũ meoꝵ redamatione. Huiꝰ domi testes sunt
Wimꝰ. prior alleuille.
Arnaudꝰ
de chasec. ⁊ Ponciꝰ canoncꝰ. Ego petronilla

Expanded text:
Ego Geraldus Martini notum facio presentibus et futuris quod ego dono et concedo Deo et sancto Petro engolismensis aecclesiae et canonicis in eadem aecclesia Deo servientibus quicquid juris habebam vel requirebant, vel alii a me in feodo habebant, vel requirebant, in tota terra Gruaut. Ita, inquam, dono ut canonici, qui eam sui juris propriam affirmabant et affirmant, quiete habeant et possideant, absque mea et heredum meorum reclamatione. Hujus doni testes sunt, Willelmus, prior Allevillae ┼; Arnaudus de Chasec ┼; Poncius, canonicus ┼; ego Petronilla
Abbreviated transcription (Latin):
Ego aumericus merlert. et . et petrꝰ et
elias. fr̃s mei notũ facimꝰ p̃sentibꝰ et futuris. qđ
annericꝰ Merlet pater nr̃ dedit scõ petro ma¬
tricis ȩccłe engolism̃sis et canonicis in ea dõ
seruentibꝰ decimam quam habebat in parro¬
chia sbeate mariȩ de charment cũ filio suo
Robberto quem p̃dicti canoniei in canonieũ
acceperũt. Nos uero idem donũ confirma¬
mus. donamꝰ quantũ donare possumꝰ: et en¬
concedimꝰ. Donamꝰ etiã decimã tocius t̾re

Expanded text:
Aimericus Merlet et W. et Petrus et Elias, fratres mei, notum facimus presentibus et futuris quod Aimericus Merlet, pater noster, dedit sancto Petro matricis aecclesiae engolismensis et canonicis in ea Deo servientibus decimam quam habebat in parrochias Beatae Mariae de Charment, cum filio suo Robberto quem predicti canonici in canonicum acceperunt. Nos vero idem donum confirmamus. Donamus quantum donare possumus et concedimus. Donamus etiam decimam tocius terrae
Abbreviated transcription (Latin):
canonici qui. eã sui iuris ꝓprĩa affirmabant et
affirmant. quiete habeant et possideant. absq
nr̃a et eredũ nr̃oꝵ reclamatione. Et ut hoc
donũ cerciꝰ et firmiꝰ teneat᷑ signa crucis nr̃a ꝓ
priis manib p̃senti carte in primimꝰ. U biiꝰdo¬
ni destes funt guillelmꝰ pͥor alleuille. et hoc sig¬
num illiꝰ
Ponciꝰ .ł. et̃ signũ ipsĩ. Arnald dechasec. et sig¬
nũ ipsi  ł. Constantinꝰ prb̾e

Expanded text:
uris propriam affirmabant et affirmant quiete habeant et possideant, absque nostra et eredum nostrorum reclamatione. Et ut hoc donum cercius et firmius teneatur, signa crucis nostra propriis manibus, presenti cartae imprimimus, et hujus doni testes sunt Guillelmus, prior Alleville, et hoc signum illius ┼; Poncius ┼ et signum ipsius; Arnaldus de Chasec et signum ipsius ┼; Constantinus pre
Abbreviated transcription (Latin):
otum fieri uolumus presentib et fu¬
turis qđ arnaldus petri. et helias
filius eius uenerunt incapitulum sc̃ĩ pe¬
tri et in ipso capitulo inpresentia domni
lamberti engłismensis ep̃i dederunt et
concesserunt scõ petro. et canonicis eiꝰ.¬
dem ȩccłȩ quic quid habebant in do¬
mib quȩ fuerant audoim truaut et
nuerat. et canonici dederunt eidem p̃¬
dicto arnaldo. et heredib eius incõmu¬
tationem partem suam terrȩ et census
de curte olibe. nam altera pars scĩ e-¬
parchii ẽẽ. dinoscitur. Huic dono et
concessiom inderfuerunt. Calo thesau¬
rarius. Et robbtus ponchat. Et ioħs cde
botauilla. Et geraldus reinaldi. Et rã¬
nulphus pondhat. Et alii plurimi.

Expanded text:
otum fieri volumus presentibus et futuris quod Arnaldus Petri et Helias, filius ejus, venerunt in capitulum sancti Petri et, in ipso capitulo, in presentia domni Lamberti, engolismensis episcopi, dederunt et concesserunt Sancto Petro et canonicis ejusdem aecclesiae quicquid habebant in domibus quae fuerant Audoini Truaut et nuerat. Et canonici dederunt eidem predicto Arnaldo et heredibus ejus, in commutationem, partem suam terrae et census de curte Olibe, nam altera pars sancti Eparchii esse dinoscitur. Huic dono et concessioni interfuerunt Calo, thesaurarius, et Robbertus Ponchat et Johannes de Botavilla et Geraldus Reinaldi et Ramnulfus Ponchat et alii plurimi.
Abbreviated transcription (Latin):
siue ineultam. &. ut hoc donũ firmiꝰ teneat᷑
signa nr̃a ꝓpriis manibꝰ p̃senti care in pri¬
mimꝰ. hu̾s doni testes sũt Iulianꝰ. Bernardꝰ
de tren. Pontius. Tesaurarius. Seguinꝰ
declam. Arnaldꝰ ponchat nepos arhaldi
sacriste. et alii plures. Ex parte uero mr̃a
Iteriꝰ bochart et ugo de charment filiꝰ sin

Expanded text:
teneatur, signa nostra propriis manibus presenti cartae inprimimus. Hujus doni testes sunt Julianus, Bernardus de Tren, Pontius tesaurarius, Seguinus de Clam, Arnaldus Ponchat, nepos Arnaldi sacriste, et alii plures. Ex parte vero nostra, Iterius Bochart et Ugo de Charment, filiis San
Abbreviated transcription (Latin):
otum facimus presentib et futuris
quod canonici scĩ petri fecerunt
canonicum gaufridum. Postea ue¬
niens in capitulum p̾ater eius qui eodem
nomine uocabatur.gaufridus scilicet de
engolisma : dedit scõ petro medictatem
mansi de grausa. Hoc donum factũ. ẽ.
presente domno gerardo engolism̃si ep̃o.
et iterio archembaudi. et robberto pon¬
chat. et multis aliis canonieis. de eodem.¬
ost non longum aũt tempus robber¬
filio suo facto canoniro ut canonici totũ
mansum in tegre haberent.

Expanded text:
otum facimus presentibus et futuris quod canonici sancti Petri fecerunt canonicum Gaufridum. Postea, veniens in capitulum, pater ejus qui eodem nomine vocabatur Gaufridus, scilicet de Engolisma, dedit sancto Petro medietatem mansi de Grausa. Hoc donum factum est presente domno Gerardo, engolismensi episcopo et Iterio Archembaudi et Robberto Ponchat et multis aliis canonicis.ost non longum autem tempus, Robberfilio suo, facto canonico. ut canonici totum mansum integre haberent.
Abbreviated transcription (Latin):
go Gerardus engolismensis ep̃s.
ec capitulũ eng̾olism̃sis sedis presen.¬
tib et futuris notum facimꝰ. quod arnaudo
debrumont de masso de girac tale pac.¬
tum et concordiam fecimꝰ: ut fingulis an¬
nis reddat aecde engolismensi etꝰ carioni.¬
cis eiusdẽ aeccłe. octo sextarios frumenti
scdm iustam mensuram quȩ engolisie
curret ad festum scĩ michaedis ree dubr
solidos engolism̃fis monete ad uincula sci
petri. et octo capones ad natalem dñi. et
seruiat canoncis de rebus suis liberalit᷑
et fua sponte ficut bonus homo. E t nos
concessimꝰ ei ut ipse et heredes fui habe¬
ant ipsum massum saluis his redditib
et seruitio sicut dictum ẽ. Ipse uero fecit
hominiũ arnaldo sacristȩ ad opus capi¬
tuli non ut habeat massum infeodum
sed ut fidelis sit beato petro et canonicis.
ut hoc pactum et concordia et concessio
firmiora et cerciora ꝑmaneant: Gerardꝰ
sigillo meo muniri feci. deu manso de¬

Expanded text:
go Gerardus, engolismensis episcopus, et capitulum engolismensis sedis, presentibus et futuris notum facimus quod Arnaudo de Brumont, de masso de Girac, tam pactum et concordiam fecimus ut, singulis annis reddat aecclesiae engolismensi et canonicis ejusdem aecclesiae octo sextarios frumenti, secundum justam mensuram quae Engolismae curret, ad festum sancti Michaelis, et duos solidos engolismensis monetae, ad vincula sancti Petri, et octo capones, ad natalem Domini, et serviat canonicis de rebus suis liberaliter et sua sponte, sicut bonus homo. Et nos concessimus ei ut ipse et heredes sui habeant ipsum massum salvis his redditibus et servitio, sicut dictum est. Ipse vero fecit hominium Arnaldo, sacristae, ad opus capituli, non ut habeat massum in feodum, sed ut fidelis sit beato Petro et canonicis. Et ut hoc pactum et concordia et concessio firmiora et cerciora permaneant, Gerardus sigillo meo muniri feci.
Abbreviated transcription (Latin):
laudauerunt. ꝓprusq manibꝰ crucis impressio¬
ne confirmauerunt. Hoc iterũ donum post.¬
ea concesfit cũ clauibꝰ aecdȩ beati petri. pe¬
trus dñs de espeluca de cuiꝰ alodo erat: et de
quo supradicti om̃s habebant. Testes qui
hoc donũ dare uiderunt. Archidiaconus
U ilłmꝰ de alba terra. Otbertus grammaticꝰ
Petrus de moneta. Petrus senecalis: Alduinꝰ
capellanꝰ de marton. Biraldus amerꝰ. Aime¬
ricus deuosen. S Iterui T
Sheliȩ .F. U P egri. F.

Expanded text:
laudaverunt propriisque manibus crucis impressione confirmaverunt. Hoc iterum donum postea concessit, cum clavibus aecclesiae beati Petri, Petrus, dominus de Espeluca, de cujus alodo erat et de quo supradicti omnes habebant. Testes qui hoc donum dare viderunt: Archidiaconus Willelmus de Alba Terra, Otbertus grammaticus, Petrus de Moneta, Petrus senecalis, Alduinus capellanus de Marton, Giraldus Amerus, Aimericus de Vosen. S. Iterii ┼┼┼. S. Heliae ┼. S. Petri ┼.
Abbreviated transcription (Latin):
go engoł m̃sis epc. p̾sentibꝰ et futuris
notũ facio. qđ iterius archẽbaudi ȩcđe
et mati aeccłe engołmsi domos suas. quas
ab iterio archebaũdi patruo suo habuit. ut
eas cũ curte earum canonici engolm̃ses habe¬
ant quiete in ꝑpetuũ. et possideaN. Hac
conditione ut illi quib canonici domos
illas dedint singuł annis infestiuitate scĩ
sixti fr̃ib scȩ̃ marie de castris duos solidoᷤ
engolm̃sis monete censualit̾ reddant. Huc̃
cenfũ reddi fr̃ib p̃dictis singuł annis. con¬
cesfi ego et totũ capitulũ. Ut aut̃ haec
donatio cũ p̃dicta conditione rata ꝑmancat
scriptũ istud fub scyrographo fieri: et figillo
nro muniri fecimꝰ.
FN U illmi thesaurarii Arnaldi sacriste
Es Iteni archebaldi. H. Poncu canonici
⁊ biraudi reinaldi.F. N đłmi aenrici
ł Sͦ Ugonis ticionis. FRichardi archidia

Expanded text:
ensis episcopus, presentibus et futuris notum facio quod Iterius Archembaudi, aecclet matri aecclesiae engolismensi domos suas, quas ab Iterio Archembaudi, patruo suo, habuit, ut eas, cum curte earum, canonici engolismenses habeant quiete, in perpetuum et possideant, hac conditione ut illi, quibus canonici domos illas dederint, singulis annis in festivitate sancti Sixti, fratribus sanctae Mariae de Castris, duos solidos engolismensis monetae censualiter reddant. Hunc censum reddi fratribus predictis, singulis annis, concessi ego et totum capitulum. Ut autem haec donatio, cum predicta conditione, rata permaneat, scriptum istud sub scyrographo fieri et sigillo nostro muniri fecimus. S. S. Willelmi, thesaurarii ┼ Arnaldi, sacristae. O. S. Iterii Archembaldi. ┼ S. Poncii, canonici. ┼ Giraudi Reinaldi. ┼ Willelrni Aenrici. ┼ S. Ugonis Ticionis. ┼ Richardi, archidia