comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rauit isdem reparatus quiad se reuersus fuerat
quod illum ubi ductus erat agnouit dicens. Paratꝰ
fuerat rogus ingens: deductũs autem tiburtius
prb̃t᷑ & ĩneo ẽ: suꝑ positus. atque subposito igne
concre matus. Alius autem parabatur rogus c̃uius
a t̾ra incaȩlũ cacumen tendi uidebatur. Quiemis¬
sa uoce : clamatũ .ẽ. cuius. eet̃. His igitur dictis:
statim reparatus defunctus .ẽ. Puer uero quitrans¬
mis sus ad tiburtiũ fuerat: iameum mortuũ inuenit
Quiuidelic& reparitus ductus ad loca poenarũ diundu
sedut: narrauit & obut aperte mons tratur quia nobis
ila rionsibi uiderit. Q uibus dũ adhuc conces sacuim
uert dicetie ũ iamamalis oꝑibus emeridare. Nogum
uero cons truere reparatus uidit nonqđ apud infer¬
num ligna ardeant ut ignis fiat: sed quodnar raturus
hart siuentib illa deincendio poenarũ uidit exquibe
nutriri a puduiuentes corporeus ignis solet ut perhaeo

Expanded text:
ravit idem Reparatus, qui ad se reversus fuerat, ravit idem Reparatus, qui ad se reversus fuerat, quid de illo ubi ductus fuerat agnovit, dicens: Paratus fuerat rogus ingens, deductus autem Tiburtius presbyter in eo est superpositus, atque supposito igne 421 concrematus. Alius autem parabatur rogus, cujus a terra in coelum cacumen tendi videbatur. Cui emissa voce clamatum est cujus esset. His igitur dictis statim Reparatus defunctus est: puer vero qui transmissus fuerat ad Tiburtium, jam eum mortuum invenit. Qui videlicet Reparatus ductus ad loca poenarum, dum vidit, rediit, narravit, et obiit, aperte monstratur quia nobis illa, non sibi viderit, quibus dum adhuc concessum est vivere, licet etiam a malis operibus emendare. Rogum vero construi Reparatus vidit, non quod apud infernum ligna ardeant ut ignis fiat; sed narraturus haec viventibus, illa de incendio pravorum vidit, ex quibus nutriri apud viventes corporeus ignis solet, ut per haec
Abbreviated transcription (Latin):
Eo quoque tempore quo primũ remotȩ uitae desi de¬
riis anhelabam quidã honestus senex deis dedit Nomi¬
ne ualdehuus ualde huius urbis omĩb amicus. mihi
quoque in amicitiis sedulae iungebatur: qui mihi nar¬
rabat dicens. Gothorũ tẽmporẽ quidam expectabił
uir reparatus nomine: uenit ad mortem. Quidum diu
iam mutus acrigidus iacer&: uisum. ẽ qđ ab eo funditꝰ
flatus uitalis exiss&. atque exanimae remansisset
corpus. Cũque & multi qui conuenerant et eũ iã mor¬
tuum familia luger& subitorediit: & cunctorũ plan¬
gentium instupore uersȩ sunt lacrima. Quireuersis
ait. Citius ad eccłam beati laurenti martiris quȩ Ex no¬
mine conditoris da masiuocatur puerum mittite :¬
& quid detiburcio presbitero agitur uideat. & re¬
nuntiare festin&. Quiuidelic&̃ tunc tiburtius car¬
nalibus desideriis subiacere ferebatur: Cuius adhuc
uitae morumque bene quoque florentius eius nunc
eccłae prb̃t̾ meminit. Cũ uero puer perger&.: nar¬

Expanded text:
Eo quoque tempore quo primum remotae vitae desideriis anhelabam, quidam honestus senex, Deusdedit nomine, valde hujus urbis nobilibus amicus, mihi quoque in amicitiis sedule jungebatur, qui mihi narrabat, dicens: Gothorum tempore quidam spectabilis vir, Reparatus nomine, venit ad mortem. Qui dum diu jam mutus ac rigidus jaceret, visum est quod ab eo funditus flatus vitalis exisset, atque exanime remansisset corpus. Cumque et multi qui convenerant, et eum jam mortuum familia lugeret, subito rediit, et cunctorum plangentium in stuporem versae sunt lacrymae. Qui reversus ait: Citius ad Ecclesiam beati Laurentii martyris, quae ex nomine conditoris Damasi vocatur, puerum mittite, et quid de Tiburtio presbytero agatur videat et renuntiare festinet. Qui videlicet tunc Tiburtius carnalibus desideriis subjacere ferebatur: cujus adhuc vitae morumque bene quoque Florentius ejus nunc Ecclesiae presbyter meminit. Cum vero puer pergeret, nar
Abbreviated transcription (Latin):
Sea quac mihi auris fidelibus sunt diges ta narrauero
ulianus namque huius romane eccłae cuido auctore
deseruio secundus defensor quiante septemfert anos de¬
functust ⁊̃ adme adhuc inmonas terio posicũ crebro ue¬
nebat: mecuq conloqui de animȩ ucilitate consue¬
uerat. Hic itaque mihi quadã die narraurt diceuis
Ih eodorici regis temporibus pater so cerimei uasicilidto
eius toriem canorus egerat. at que iam adicalia mredie¬
bat  Cuius nauis adpulsa ẽ adinsula quac liparis appel¬
latur. Et quia illic uir quidam solitarius magne uirtu¬
as habitabat: dum nautȩ nauis argum̃ta reparirent uisir̃e
pͣdutopatri soceri mei adeundem̃ uirum dei peuis secu
eius orationeb cõmendare. Q uos uirdñ cũidis se eis
into. alia collo quens dixit. Scitis quiarex theorleues
mortulisest uiilli protinus responder: absit :tosceum
mortuus .e. Na hes terno die hora nona inceriobinr pa¬
pam a sunmachũ patricium discinctus acqiue discalei¬

Expanded text:
ea quae mihi a viris fidelibus sunt digesta narravero. Julianus namque hujus Romanae Ecclesiae, cui Deo auctore deservio, secundus defensor, qui ante septem ferme annos defunctus est, ad me adhuc in monasterio positum crebro veniebat, et mecum colloqui de animae utilitate consueverat. Hic itaque mihi quadam die narravit, 420 dicens: Theodorici regis temporexactionem canonis exegerat atque iam ad Italiam rediebat. Cuius navis appulsa est ad insulam quae Labaris appellatur; et quia illic vir quidam solitarius magnae virtutis habitabat, dum nautae navis armamenta repararent, visum est predicto patri soceri mei ad eundem virum Dei pergere seque eius orationibus commendare. Quos vir Domini cum vidisset, eis inter alia colloquens dixit: "Scitis, quia rex Theodericus mortuus est?". Cui illi protinus responderunt: „Absit! Nos eum mortuus est; nam hesterno die hora nona inter Iohannem papam et Symachum patricium discinctus atque discalci
Abbreviated transcription (Latin):
Iira sunt haec et nr̃is ualde stu¬
Ipenda temporib. Sedtalis eiusdem uiriuita ꝑhi¬
betur. ut qui conuersatione eius agnouerit. uirtutem non
que hoc petre sileã: quod multi nunc quihic de
narensi ciuitate ad sunt mihi sedulo testantur
Codem namque gochorũ tẽpore cup̃fatus rex totila¬
narniis ueniss&: eiuir uitae uenerabilis cassius eius urbis
ep̃s occurrit: cui quã exconsparsione semꝑ facies rubđre
consueuerat: hocrex totila non consparsionis. eẽ.
credidit. sed ad siduȩ potationis eumq omi modo dis¬
pexit. Sed omipotens deus utquantus uir. eet̃. qui dis¬
piciebatur ostender&: in arnensi campo quorex adue¬
nerat malignus sp̃s coram omĩ exercitu eius spatariũ
inuasit. eumque uexare crudeliter coepit. quicum
ante regis oculos aduenerandũ: uirum cas siũ fuis set
adductus: hunc abeo uirdnĩ oratione facta signo cru¬
cis expulit: qui ineũ ingredi ulterius non pr̃esũpsit:
Sicque factũ ẽ. ut rex barbarus seruũ dĩ ab illo iamdie

Expanded text:
ira sunt haec, et nostris valde stupenda temporibus; sed talis ejusdem viri vita perhibetur ut qui conversationem ejus agnoverit, virtutem non que hoc, Petre, sileam, quod multi nunc, qui hic de Narniensi civitate adsunt, mihi sedulo testificantur. Eodem namque Gothorum tempore cum praefatus rex TotilaNarniis venisset, ei vir vitae venerabilis Cassius eius urbis episcopus occurrit. Cui quia ex consparsione semper facies rubere consueverat, hoc rex Totila non consparsionis esse crededit, sed assiduae potationis, eumque omnimodo dispexit. Sed omnipotens Deus, ut, quantus vir esset qui dispiciebatur, ostenderet, in Narniensi campo, quo rex ad venerat, malignus spiritus coram omni exercitu eius spatarium iante regis oculos ad uenerandum uirum Cassium fuisset adductus, hunc ab eo uir Do- mini, oratione facta, signo crucis expulit, qui in eum ingredi ulterius non presumpsit. Sicque factum est, ut rex barbarus seruum Dei ab illo iam die
Abbreviated transcription (Latin):
id circogaudent. quia hoc iudit ũ confirmari intellegunt:
qđ desẽ & ipsi apud semet ipsos habuerunt. PERSS.
Agnosco uiris te magnꝰ foris fuit inmiraculis: sed maior
initus in humilitatẽ. EXREGORNS¬

Expanded text:
idcirco gaudent, quia hoc judicium confirmari intelligunt, idcirco gaudent, quia hoc judicium confirmari intelligunt, quod de se et ipsi apud semetipsos habuerunt. PETR. Ut agnosco, vir iste magnus foris fuit in miraculis, sed major intus in humilitate cor
Abbreviated transcription (Latin):
despectum uidens. ipsumhunc eẽ. coepit omĩtio non
credere. Inmente enim rus tica inter hoc qđ audierat
& uidebat quasifacta fuerat quȩdam rixa: & esti¬
mabat. tambreuem ꝑuisionem esse nonposse. quem
tam ingentem habuerat ꝑ opinionẽ. Cuupsum es se
Ego grandem hominem credidi: iste autem dehomine
nihil habet. Qđ ut uir dei constantius audiuit: lam¬
pades quas reficiebat ꝓtinꝰ l&us relinquens concitus
descendit. at que ineius dem rustici amplexu ruit: eĩq
examore nimio constringere coepit brachus. & osculari :
magnasq gras agere. quod dese talia iudicass& dicens.
Tũ soluses: qui inme oculos aꝑtos habuisti. Ex quare
pensendũ ÷. cuiꝰ apud se humilitatis fuit: qui despicien¬
tẽ se rusticũ amplius amauit. Qualis enĩ quisque
a pudse lateat: contumelia inlata ꝓbat. Nã sicut suꝑ¬
bi honoribus: sic plerũque humiles sua despectione
gratulantur. Cũq se & in alienis oculis uiles aspiciunt.

Expanded text:
despectum videns, ipsum hunc esse coepit omnino non despectum videns, ipsum hunc esse coepit omnino non credere. In mente etenim rustica inter hoc quod audierat et videbat, quasi facta fuerat quaedam rixa; et aestimabat tam brevem per visionem esse non posse, quem tam ingentem habuerat per opinionem. Cui ipsum esse dEgo grandem hominem credidi, iste autem de homine nihil habet. Quod ut vir Dei Constantius audivit, lampades quas reficiebat protinus laetus relinquens, concitus descendit, atque in ejusdem rustici amplexum ruit, eumque ex amore nimio constringere coepit brachiis, et osculari, magnasque gratias agere quod is de se talia judicasset, dicens: Tu solus in me apertos oculos habuisti. pensandum est cuius apud se humilitatis fuit qui despicientem se rusticum amplius amavit. Qualis enim quisque apud se lateat, contumelia illata probat. Nam sicut superbi honoribus, sic plerumque humiles sua despectione gr
Abbreviated transcription (Latin):
I qđ cẽptatione sua intus mentem laces s unt imiriquȩ fo¬
ris fiunt: Sedsihuius cons tantu uene rabilis unũ quod
fecit audis: cuius humilitatis fuerit citius agnioscis.
ost quã facti illius tale miraculũ dixisłi : PeRUS.
Lsuꝑ.ẽ. ut me etiam dehumilitate mentis eiꝰ ȩdifices
Quia ualde opimoscĩtatis eius excreuerat: ERE SOHꝰ¬
multihunc ex diuersis ꝓ uincus anxiȩ uidere siciebant.
Quadam uero die ex longinquo loco aduidendũ eum
quidã rusticus uenit: eadem uero hora casu contigerit.
ut sc̃s uir stans in ligneis gradib reficiendis lampadĩbus
deseruir&. Erat autem pus illus ualde: exiliforma. aq
despecta. Cumque isqui aduidendũ eum uenerat quis¬
nim . eet̃. inquirer&. acque obnixe p&eret ut sibi de¬
buis s& ostendi: hiqui illũ nouerant monstrauerunt
quis esset. Sedsicut stultae mentes hominis meritum
exqualitate corporis menitiuntur: eũ paruulũ atque

Expanded text:
est quod tentatione sua intus mentem lacessunt mira quae foest quod tentatione sua intus mentem lacessunt mira quae foris fiunt. Sed si hujus Constantii venerabilis unum quod fecit audis, cujus humilitatis fuerit, citius agnosces. PETR. Postquam facti illius tale miraculum dixisti, superest etiam ut me de humilitate mentis ejus aedificesQuia valde opinio sanctitatis ejus excreverat, multi hunc ex diversis provinciis anxie videre sitiebant. Quadam vero die ex longinquo loco ad videndum eum quidam rusticus venit. Eadem vero hora casu contigerat, ut sanctus vir stans in ligneis gradibus, reficiendis deserviret lampadibus. Erat autem pusillus valde, exili forma atque despecta. Cumque is qui ad videndum eum venerat quisnam esset inquireret, atque obnixe peteret ut sibi debuisset ostendi, hi qui illum noverant monstrarunt quis esset. Sed sicut stultae mentis homines merita ex qualitate corporis metiuntur, eum parvulum atque
Abbreviated transcription (Latin):
nãq ciuitatem eccła beati martiris stephani sita est̾.
inqua uiruita uenerabilis constantius nomine mansio¬
narii functus offitio deseruiebat. Cuius scĩtatis opi¬
nio sese ad notitiam hominũ longelateq tetenderat:
Quia isdem uir funditus terrenã despiciens. toto ad¬
nisu m̃tis ad sola caelestia flagrabat. Quadã uero die
dũ in eadem eccła oleũ de. eẽt. & p̃dictus dĩfamulus
unde lãpadas accenderet omĩmodo nonhaber&: om̃s
candelas eccłae impleuit aqua. atque ex more in mediũ
papirum posuit : quas allato igne succendit. Sicque
aqua arsit in lãpadib ac sioleũ fuiss&. Perpende
igitur p&re cuius merita is te uir fuerit qui necessi¬
tate compulsus elem̃ti naturam mutauit. PsRUS.
Mirũ. ẽ. ualde quodaudio: seduelim nosse cuius
humilitatis a pudse intus. eẽ. potuit is tae. quit antȩ excellen¬
tiȩ foris fuit. EREGORNS
nteruirtutes ammũ congrue requiris : quia multũ ualde:

Expanded text:
namque civitatem ecclesia beati martyris Stephani sita est, namque civitatem ecclesia beati martyris Stephani sita est, in qua vir vitae venerabilis, Constantius nomine, mansionarii functus officio deserviebat : cujus sanctitatis opinio sese ad notitiam hominum longe lateque tetenderat, quia idem vir funditus terrena despiciens, toto annisu mentis ad sola coelestia flagrabat. Quadam vero die dum in eadem Ecclesia oleum deesset, et praedictus Dei famulus unde lampades accenderet omnino non haberet, omnes lampades Ecclesiae implevit aqua, atque ex more in medio papyrum posuit; quas allato igne succendit, sicque aqua arsit in lampadibus ac si oleum fuisset. Perpende igitur, Petre, cujus meriti vir iste fuerit, qui necessitate compulsus, elementi naturam mutavit. PETR. Mirum est valde quod audio; sed nosse vellem cujus humilitatis apud se esse intus potuit iste, qui tantae excellentiae foris fuit. 176 GREGOR. Inter virtutes animum congrue requiris, quia multum valde
Abbreviated transcription (Latin):
aequitii in p̃dicto oratorio ad sepulchrũ eius monachi
fuger. Cũque langobardi sȩuientes oratoriũ intrassent
cõeper̃ eosdem mõnachos foras trahereut eos aut ꝑtorm̃ta
discuterent: Aut glidiis necarent. Quorũ unꝰ ingemuit:
acque acri dolore cõmotus clamauit. Oscȩ aeq̃uit̾i
plic& tibi ut traham᷑ & non nos defendas: Ad cuius uocẽ:
protinꝰ seuientes langobardos inmundus sp̃s euasit.
Qui corruentes interrã tamdiu uexatisunt: quousque
hoccuncti &iam qui foriserant laͣgobardi cognosce¬
rent. quatinꝰ locũ sacrũ temerare ułterius non auderent
Sicqueuir sc̃ĩ dũ discipulos defendit: ẽ
uiusdam epĩmei didici relatione qđ narro : qui
in ançchonitanã urbemꝑ annos multos in monachico
habitu deguit. ibiq uitam non medio criter religiosa
dux̃. Cũ &iã quidã nr̃i iam prouectioris aetatĩs
qui exeisdem sunt partib ad testantur. Iuxta eam

Expanded text:
Equitii in praedicto oratorio ad sepulchrum eius monachi Equitii in praedicto oratorio ad sepulchrum eius monachi fugierunt. Cumque Langobardi saevientes oratorium intrassent, coeperunt eosdem monachos foras trahere, ut eos aut per tormenta discuterent aut gladiis necarent. Quorum unus ingemuit atque acri dolore commotus clamavit: 'E, sancte Equiti, placet tibi, ut trahamur, et non nos defendas'? Ad cuius vocem protinus saevientes Langobardos inmundus spiritus invasit. Qui corruentes in terram, tandiu vexati sunt, quousque hoc cuncti, etiam qui foris erant, Langobardi cognoscerent, quatenus locum sacrum temerare ulterius non auderent. Sicque vir sanctus dum discipulos defendit, etiiscopi mei didici relatione quod narro: qui in Anconitana urbe per annos multos in monachico habitu deguit, ibique vitam non mediocriter religiosam duxit; cui etiam quidam nostri jam provectioris aetatis, qui ex eisdem sunt partibus, attestantur. Juxta eam
Abbreviated transcription (Latin):
ta: fit minor ad singula. Tanto que ei in una qualibet
re subripitur : quanto latius in multis occupatur. PeRSS
Sunt ualde ueraquȩ dicis. GRSGORIUS.
silere nondebeo qđ dehoc uiro abbate quondã meo reue¬
rentissimo ualentione narrante: cognoui. Aiebat nãq
quia corpꝰeius dũbeati lurentu martiris oratorio. ett̃.
humatum : suꝑsepulchrũ illius rusticꝰ quidã arcã cũ
frum̃to posuit. neqͦuantus qualisque uir illic iacer&
ꝑpendere acuereri curauit: Cum repente turbo calitꝰ
factus reb illic om̃ĩb insuastabilitate manentibus.
arcã quȩ suꝑ posita sepulchro eius fuerat extulit: lon¬
geque proiecit ut palã cuncti cognoscerent quenti
Ea &iam quȩ subiungo p̃dicti uenerabilis uiri fortu¬
Nati quiualde mihi ãetate oꝑe & simplicitate placet :
relatione cognoui. Eandem ualeriȩ prouinciã lango¬
bardis intrantibus: ex monas terio reuerentis simiuiri

Expanded text:
ta, fit minor ad singula: tantoque ei in una qualibet ta, fit minor ad singula: tantoque ei in una qualibet re subripitur, quando latius in multis occupatur. PETR. Vera sunt valde quae dicis. GREGOR. Silere non debeo, quod de hoc viro abbate quondam meo reverentissimo Valentino narrante, agnovi. Aiebat namque quia corpus ejus dum in beati Laurentii martyris oratorio esset humatum, super sepulcrum illius rusticus quidam arcam cum frumento posuit, nec quantus qualisque vir illic jaceret, perpendere 173 ac vereri curavit. Tunc repente turbo coelitus factus, rebus illic omnibus in sua stabilitate manentibus, arcam, quae superposita sepulcro ejus fuerat, extulit, longeque projecit, ut palam cuncti cognoscerent quanti iam ea quae subiungo praedicti venerabilis viri Fortunati, qui valde mihi aetate, opere et simplicitate placet, relatione cognovi. Eandem Valeriae provinciam Langobardis intrantibus, ex monasterio reverentissimi viri
Abbreviated transcription (Latin):
qui apud suos & proximorũ oculos ꝑ inanis gła appetitũ
tument. Unde & quibusdam ueritas dicit. Uosestis
quiius tificatis uos coram hominib : dsautem nouit cor¬
da urã. quia qđ ab hominibus altũ . ẽ: ab ominabile. ẽ.
id deum: PRUS. Miror ualde qđ detali¬
uiro subripi pontifici tanto potuerit GREGORIUS:
Quid miraris petre: quia fallimur qui homines sumꝰ.
anmente exxcedit. qđ dauid qui prophetiȩ spm̃ habere
consueuerat Contra in nocentem ionathȩ filiũ sententiam
dedit. cum uerba pueri mentientis audiuit: Qđ tamen
quia ꝑro dauid factum ẽ. & occulto dei iudicio ius tum
credimus: & tamen humana ratione qualiter iustũ fuerit
nonuidemus: Quid ergo mirum si ore mentientien um
aliquando aliud dicimus. qui propħȩ nonsuinus : Mul¬
tum uero. ẽ : quodunius cuiꝰsq p̃sulis menitem curarũ
derisitas deuastat. Cumq animus diuiditur ad mul¬

Expanded text:
qui apud suos et proximorum oculos per inanis gloriae appetitum qui apud suos et proximorum oculos per inanis gloriae appetitum tument. Unde et quibusdam Veritas dicit: Vos estis quiquia quod hominibus altum est, abominabile est ante Deum . PETR. Miror valde quod de taliiro subripi pontifici tanto potuerit. GREGOR. Quid miraris, Petre, quia fallimur qui homines sumus? An mente excidit quod David, qui prophetiae spiritum habere consueverat, contra innocentem Jonathae filium sententiam dedit, cum verba pueri mentientis audivit? Quod tamen quia per David factum est, et occulto Dei judicio justum credimus, et tamen humana ratione qualiter justum fuerit, non videmus. Quid ergo mirum si ore mentientium aliquando in aliud ducimur, qui prophetae non sumus? Multum vero est quod uniuscujusque praesulis mentem curarum desitas devastat. Cumque animus dividitur ad mul
Abbreviated transcription (Latin):
monas terio suo eadem nocte demoratus est. Cũ eccesequen¬
ti die subipsolucis crepusculo uehem̃ter aequo incur su fa¬
tigato adiulianũ cũ epis tola pueruenit: inquaei p̃ceptũ :
ne seruũ dei contingere uł mouere demonas terio auder&.
Quemcũ ille requireret cursententia. eet̾ mutata: cog¬
nouit quia nocte eadem qua ipse illuc exsecutor missus :
Perui sum pontifex fuerat uehem̃ter exterritus. curadex¬
Rogat pater ur̃: ne fatigari debeatis: Cũ que hoc deifamulꝰ
audiss& : contris tatus ait. Hum quid non die hesterno
Tunc ꝓ caritatis ex hibitione : aliquantulum exe cutorẽ
suum incella recinuit. at que laboris sui cõmodũ coacto
retentique dedit. Cognosce igitur p&re inquanta dicus¬
todiasunt : qui inhac uita se ipsos despicere nouer̃ cũ quib
incusciuib in honore numerantur : qui despecti foris ho¬
minib nonerubescunt. Quo contra in dei oculis iacent:

Expanded text:
monasterio suo eadem nocte demoratus est. Cum ecce sequenmonasterio suo eadem nocte demoratus est. Cum ecce sequenti die sub ipso lucis crepusculo vehementer equo in cursu fatigato ad Julianum puer cum epistola pervenit, in qua praeceptum est ei ne servum Dei contingere vel movere de monasterio auderet. Quem cum ille requireret cur sententia esset mutata, cognovit, quia nocte eadem, in qua ipse exsecutor illuc missus est, per visum pontifex fuerat vehementer exterritus, cur ad exRogat Pater noster ne fatigari debeatis. Cumque hoc Dei famulus audisset, contristatus ait: Nunquid non die hesterno Tunc pro charitatis exhibitione aliquantulum exsecutorem suum in cella detinuit, eique laboris sui commodum coacto renitentique dedit. Cognosce igitur, Petre, in quanta Dei custodia sunt qui in hac vita seipsos despicere noverunt; cum quibus intus civibus in honore numerantur, qui despecti foris hominibus esse non erubescunt; quia econtra in Dei oculis jacent,
Abbreviated transcription (Latin):
qualiter deber& alloqui proterua mente pre parabat.
Mox uero ut serlius dei cõminus ad fuit : ciusdem uli¬
ani animum intolerabilis pauor eͣuasit ita ut treme¬
ret:. atque adinsinuandum hoc ipsum quoduenerat:
uix sufficere lingua potuis set. Quihumiliato mox
spũ adeius genua cucurrit: orationẽ ꝓse fieri p&ut
& quia pater eius apłicus pontifex eum uidere uell&
indicauit. Uirautem uenerandus aequitius coepit
in mensas grãs omĩpotenti dõ agere. ad serens quod se
persũmum pontiftͥ ͤᷤ grã suꝑña uisitass&. Ilico uoca¬
uit fc̃s: p̃cepit hora eadem iumenta p̃parare. atque
exsecutorem suũ coepit uehem̃tissime urgere ut
statim exire debuis sent. Cui iulianꝰ ait : Hoc fieri
nullatenus potest: quia lassatus exitinere hodie non
ualeo exire : Iunc ille respondit. Contris tas me fili:
quia si hodierna die none gredimus. iamcras tina nonexximꝰ :
dĩ itaque famulus ex secutoris sui lassitudine çoactus: in

Expanded text:
qualiter deberet alloqui proterva mente praeparabat. qualiter deberet alloqui proterva mente praeparabat. Mox vero ut servus Dei cominus adfuit, ejusdem Juliani animum intolerabilis pavor invasit, ita ut tremeret, atque ad insinuandum hoc ipsum quod venerat, vix sufficere lingua potuisset. Qui humiliato mox spiritu ad ejus genua cucurrit, orationem pro se fieri petiit, et quia pater ejus apostolicus pontifex eum videre vellet indicavit. Vir autem venerandus Equitius coepit immensas gratias omnipotenti Deo agere, asserens quod se per summum pontificem gratia superna visitasset. Illico vocavit fratres, praecepit hora eadem jumenta praeparari, atque exsecutorem suum coepit vehementer 172 urgere ut statim exire debuissent. Cui Julianus ait: Hoc fieri nullatenus potest, quia lassatus ex itinere hodie non valeo exire. Tunc ille respondit: Contristas me, fili, quia si hodierna die non egredimur, jam crastina non exibimus. Dei itaque famulus exsecutoris sui lassitudine coactus, in
Abbreviated transcription (Latin):
uix posse portare. Qui tremens ad dei hominem
ꝑuenit: at que ulnis suis humiliter eius genua deos¬
culans strinxit. suũq dnm ei occurrisse nunciauit
Cui resalutato: dĩ famulus p̃cepit dicens. Leua fenũ
uiride: porta pabulũ iumentis inquibus uenistis. Ecce
ego quia parũ suꝑ .ẽ. oꝑe expl&o te subsequar. Isautẽ
q̃uimis sus fuerat: ulianus defensor: mirabatur ualde
quid nam es s& quod redire moraretur puer. Eum ecce
reuerten tempuerum conspicit: At que incollo foenum
ex prato deferentem: qui uehem̃ ter iratus: coepit clama¬
re dicens. Quid÷ hoc: Egote misihominent deducere
nonfȩnum portare: Cui respondit puer. Quẽ queris:
ecce sub sequitur. Cum ecce uir dĩ clabatis calciatus cali¬
gis: falcem fęnariam in collo deferens ueniebat. Quem
adhuc longe positum puersuo dño quia ipse eẽt. quẽ
querer& indicauit. Isdem uero iulianus repente ut ui¬
dit dei famulum exipso habitu despexit: Eumque

Expanded text:
vix posse portare. Qui tremens ad Dei hominem vix posse portare. Qui tremens ad Dei hominem pervenit, atque ulnis humiliter ejus genua deosculans, strinxit, suumque dominum ei occurrisse nuntiavit. Cui resalutato Dei famulus praecepit, dicens: Leva fenum viride, porta pabulum jumentis in quibus venistis: ecce ego, quia parum superest, opere expleto te subsequor. Is autem qui missus fuerat, Julianus defensor mirabatur valde quidnam esset quod redire moraretur puer: cum ecce revertentem puerum conspicit, atque in collo fenum ex prato deferentem; qui vehementer iratus coepit clamare, dicens: Quid est hoc? Ego te misi hominem deducere, non fenum portare. Cui puer respondit: Quem quaeris, ecce subsequitur. Tum ecce vir Dei, clavatis calceatus caligis, falcem fenariam in collo deferens, veniebat: quem adhuc longe positum puer suo domino quia ipse esset quem quaereret indicavit. Idem vero Julianus repente ut vidit Dei famulum, ex ipso habitu despexit, eumque
Abbreviated transcription (Latin):
cer&. lulianum tameri tunc defensorẽ mittens qui albi¬
nensii eccłae pos ł modum inepiscopatũ p̃fuit. huic
pcepit ut cũ magno eum honore deduceret :Nec quic¬
quam dĩ famulus exconuentione eadem iniuriae sen¬
tiret: qui parẽre deeoclericorũ uotis concitus uolens:
festinae a deius monas terium cucurrit. ibique ab¬
sente illo antiqua rios scribentes repperit: ubi abbas
ess& inquisiuit. Qui dixerunt. INualle hac quȩ
monas terio subiacet foenum seccat. Isdem uero iuli¬
anus suꝑbum ualde atque contumacem puerũ habuit.
cuiuix poterat uł ipse dominare. Hunc ergo misit.
ut eum ad se subceleritate perduceret. Perrex̃ puer.
& prot̃uo spũ pratum uelociter ingres sus. om̃sque
illic intuens fęnũ secantes requisiuit quis nã es sec
aequitius. Moxque ut audiuit quis. eet̃: eum ad huc
longe positus aspexit. & in menso timore correptus
cõepit timere: lassescere. seque ipsum nutanti gressu

Expanded text:
ceret. Julianum tamen tunc defensorem mittens, qui Sabiceret. Julianum tamen tunc defensorem mittens, qui Sabinensi Ecclesiae postmodum in episcopatu praefuit, hoc praecepit, ut magno cum honore eum deduceret, nec quidquam Dei famulus ex conventione eadem injuriae sentiret. Qui parere de eo clericorum votis concitus volens, festine ad ejus monasterium cucurrit, ibique absente illo antiquarios scribentes reperit, ubi abbas esset inquisivit. Qui dixerunt: In valle hac quae monasterio subjacet, fenum secat. Idem vero Julianus superbum valde atque contumacem puerum habuit, cui vix poterat vel ipse dominari. Hunc ergo misit, ut ipsum ad se sub celeritate perduceret. Perrexit puer, et protervo spiritu pratum velociter ingressus, omnesque illic intuens fenum secantes, requisivit quisnam esset Equitius. Moxque ut audivit quis esset, eum adhuc longe positus aspexit, et immenso timore correptus, coepit tremere, lassescere, seque ipsum nutanti gressu
Abbreviated transcription (Latin):
sueuerat. qđ eẽ. despicabilius ium̃tis om̃ibus incella
potuiss& repperire. In quo &iã capistro profretio.
& ueruecũ pellib ꝓsella utebatur. ꝑsem& ipsum
sacros codices inpellicus sacculis missos: dextro leuoq¬
latere portabat. Et quocũq peruenis s& scripturarũ
aꝑpiebat fontem. & rigabat prata mentiũ. Huius
quoq opinio p̃dicatĩonis ad romanȩ urbis notitiã
puenit: atq ut ẽ. lingua adolantiũ auditores suos
amplec tendo necans. Eo tẽpore clerici huius apłita
sedis antis titr: adolando ques ti sunt dicentes. Quis:
eum exhibeat : ut quis sit eccłasticus uigor agnoscat
Sicuit autũ moris .ẽ ut occupato inmultis animo adola¬
tio ualde su bripiat si abipso cordis bostio nequa¬
quam fuerit citius repulsa. Suadentibus sedericis
consensum pontife p̾buit ut ad romanam urbem
deduci debuiss&. & quȩ nã sua. eet̃ mensura cognos¬

Expanded text:
sueverat, quod despicabilius omnibus jumentis in cella sueverat, quod despicabilius omnibus jumentis in cella potuisset reperiri; in quo etiam capistro pro freno, et vervecum pellibus pro sella utebatur. Super semetipsum sacros codices in pelliceis sacculis missos dextro laevoque portabat latere, et quocunque pervenisset, Scripturarum aperiebat fontem, et rigabat prata mentium. Hujus quoque opinio praedicationis ad Romanae urbis notitiam pervenit; atque ut est lingua adulantium auditoris sui animam amplectendo necans, eodem tempore clerici hujus apostolicae sedis antistiti adulando questi sunt, dicentes: Quis est eum exhibeat, ut quis sit ecclesiasticus vigor agnoscat. Sicut autem moris est ut occupato in multis animo adulatio valde subrepat, si ab ipso cordis ostio nequaquam 169 fuerit citius repulsa, suadentibus se clericis consensum pontifex praebuit, ut ad Romanam urbem deduci debuisset, et quaenam sua esset mensura cognos
Abbreviated transcription (Latin):
Uellem patris huius & iamopꝰ agnoscert: quifertur talia
dona percepis se.. GREGORIUS.
Opus p&re exdono ẽ: non donum exoꝑe. Alioquin grã
iam non esł grã. Omẽ quippe opusdona p̃ueniunt
quãuis ex subsequenti oꝑe ipsa & iam dona subcrescant
No tamen uitae eius cognitione frauderis. bene hunc re¬
uerentis simus uirꝰ abinus reatinȩ antistes eccłae cogno¬
uit: & adhuc suꝑsunt multi: quiscire potuer̃. Sedquid
plus queris operis. quando concordabat uitae munditia
cums tudio p̃dicationis : Tantus quippe illũ ad colligendas
deo animas feruor accenderat ut sic monasteriis prẽ. eẽt
fidelium domos circũ quaq discurrer&: et corda audien¬
tium adamorem patriȩ caelestis exxcitaret. Erat uero ual¬
de uilis inuestibus: atque ita despectus ut siquis illũ for¬
tas se nescir&: salutatus & iam resalutare despicer&.
& quotiens adalia tendebat loca: iumento sedere con¬

Expanded text:
Vellem etiam Patris hujus opus agnoscere, qui fertur talia Vellem etiam Patris hujus opus agnoscere, qui fertur talia dona percepisse. GREGOR. Opus, Petre, ex dono est, non donum ex opere, alioquin gratia jam non est gratia. Omne quippe opus dona praeveniunt, quamvis ex subsequenti opere ipsa etiam dona succrescunt; ne tamen vitae ejus cognitione frauderis, bene hunc reverentissimus vir Albinus Reatinae antistes Ecclesiae cognovit, et adhuc supersunt multi qui scire potuerunt. Sed quid plus quaeris operis, quando concordabat vitae munditia cum studio praedicationis? Tantus quippe illum fervor ad colligendas Deo animas accenderat, ut sic monasteriis praesset, qulorum quoque fidelium domos circumquaque discurreret, et corda audientium ad amorem patriae coelestis excitaret. Erat vero valde vilis in vestibus, atque ita despectus, ut si quis illum fortasse nesciret, salutatus etiam resalutare despiceret, et quoties alia tendebat ad loca, jumentum sedere con
Abbreviated transcription (Latin):
& lõcũ in omĩ põcentis dĩ famulã non haberet. Quipro¬
tinus abscessit : nec eam contingere ultra p̃ualuit
Quidam uero felix nomine nus sue prouinciae nobilis.
pater huius castoru quinunc nobis cum in romanaurbe
demoratur : cum eundem uenerabilem uirum sacrũ ordi¬
nem non habere conspicer&. & persingula loca discuit¬
rere: atq: studiose predicare: eum quadam die familia¬
ritatis ausu aduit dicens. Quisacrũ ordinem non babes
atque aromanio pontifice sub qͦl eges p̃dicationis licen¬
tiam non accepistrp̃dicare quo m̃odo p̃sumis : Qua
eius inquisitione compulsus : uir sc̃s indicauit p̃dicati¬
onis licentiam qualiter accepit dicens. Ea quȩ mihi
loqueris: ego quoque mecum ipse ꝑtracto. Sed nocte
quadam speciosus mihi peruisionẽ iuuenis adstitit:
atque in lingua mea medicinale ferram̃tũ. id÷ fleoto¬
mum posuit dicens. Ecce posui uerba mea inoretuo: e¬
gredere adp̃dicandum. At que exillo die & iam cũuolu¬
ero dedeo tacere nonpossũ. PSTRUS.

Expanded text:
 locum in omnipotentis Dei famula non haberet. Qui protinus abscessit, nec eam ultra contingere praevaluit. 168 Quidam vero, Felix nomine, Nursiae provinciae nobilis, pater hujus Castorii qui nunc nobiscum in Romana urbe demoratur, cum eumdem venerabilem virum Equitium sacrum ordinem non habere conspiceret, et per singula loca discurrere, atque studiose praedicare, eum quadam die familiaritatis ausu adiit, dicens: Qui sacrum ordinem non habes, atque a Romano pontifice sub quo degis praedicationis licentiam non accepisti, praedicare quomodo praesumis? Qua ejus inquisitione compulsus vir sanctus indicavit praedicationis licentiam qualiter accepit, dicens: Ea quae mihi loqueris ego quoque mecum ipse pertracto. Sed quadam nocte speciosus mihi per visionem juvenis astitit, atque in lingua mea medicinale ferramentum, id est phlebotomum posuit, dicens: Ecce posui verba mea in ore tuo; egredere ad praedicandum. Atque ex illo die etiam cum voluero, de Deo tacere non possum. PETR.
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Ante triennium quoque in hac pestilentia quȩ hanc
urbem clade uehem̃tissima depopulauit: inqua & iam
corporali uisu sagit eȩ caelitus uenire. & singulos quos quȩ
ferire uidebantur sicut nosti s tephanus ĩsdem defunc¬
Attbat enim sitͣunc res eadem etiam multis in notuit: quia
ponserat sub quo niger atque caligosus foctoris intolera¬
bilis nebulã exalans fluuius decũr rebat. Transaueto
au̾tẽ ponte amoena erant prata atque uirentia odori¬
feris herbarũ floribus exortͣa: in quib albatorũ hominũ
conuenticula. eẽ. uidebantur. Tantusq in loco eodem odor
suauitatis inerat: ut ipsa suauitatis flagrancia illic de¬
ambulantes habitantesque saciar&. Ibi mansiones diuer¬
sorũ singulȩ. magnitudine lucis plenȩ: ibi quȩdã mirȩ po¬
tentiae aedificabatur domꝰ quae aureis uidebatur later¬
culis cons trui: sed cuiꝰ e&. non potu it agnosci. Frant

Expanded text:
vit. Ante triennium quoque in hac pestilentia quae hanc vit. Ante triennium quoque in hac pestilentia quae hanc urbem clade vehementissima depopulavit, in qua etiam corporali visu sagittae coelitus venire, et singulos quosque ferire videbantur, sicut nosti, Stephanus idem defuncAiebat enim sicut tunc res eadem etiam multis innotuit, quia pons erat, sub quo niger atque caliginosus fetoris intolerabilis nebulam exhalans fluvius decurrebat. Transacto autem ponte amoena erant prata atque virentia odoriferis herbarum floribus exornata, in quibus albatorum hominum conventicula esse videbantur. Tantusque in loco eodem odor suavitatis inerat, ut ipsa suavitatis fragrantia illic deambulantes habitantesque satiaret. Ibi mansiones diversorum erant, singulae magnitudine lucis plenae. Ibi quaedam mirae potentiae aedificabatur domus, quae aureis videbatur laterculis construi, sed cujus esset non potuit agnosci. Erant
Abbreviated transcription (Latin):
ac tum est: ne mori debuis s&. Sed quia humanum cor ual¬
de grauis duritiae ẽ. ipsa quo que poenarũ os tensiqnetiue
om̃rub utilisest. Nam inlus ter uir stephanus quẽ benȩ
nosti desem& ipso mihinar rare consueuerat: quia incons¬
tantisio politana urbe proquadam causa demoratus. molos¬
t corporis suꝑueniente defunctus est. Cum que medicꝰ
atque pigmentarius adaperiendum eum atque condien¬
dum eã quȩ situs. & die eodem minime inuentus: subse¬
queraiti noc te iacuit corpus inhumatum. Quiductus
ad inferni loca: uidit multa quȩ prius audita noncredit
Sedeũ presidenti illi iudici p̃sentiatus fuis s& abeore¬
ceptus nones t: Ita ut dicer& nonhunc deduci: sedste¬
phanũ ftrrarium iussi. Quistitim reductus incorpore
ẽ &stephanus ferrarius quiiuxta eum habitabat eadem
hora defunctus est. Sicque probatir ẽ. uera fuis s& uerba
quȩ audierat : dumhȩc effectus mortis tephani demonstra¬

Expanded text:
actum est ne mori debuisset. Sed quia humanum cor gravactum est ne mori debuisset. Sed quia humanum cor gravis valde duritiae est, ipsa quoque poenarum ostensio non aeque omnibus utilis est. Nam illustris vir Stephanus, quem bene nosti, de semetipso mihi narrare consueverat, quia in Constantinopolitana urbe pro quadam causa demoratus, molestia corporis superveniente defunctus est. Cumque medicus atque pigmentarius ad aperiendum eum atque condiendum esset quaesitus, et die eodem minime inventus, subsequente nocte corpus jacuit inhumatum. Qui ductus ad inferni loca, vidit multa quae prius audita non credidit. Sed cum praesidenti illic judici praesentatus fuisset, ab eo receptus non est, ita ut diceret: Non hunc deduci, sed Stephanum ferrarium jussi. Qui statim reductus in corpore est, et Stephanus ferrarius qui juxta eum habitabat, eadem hora defunctus est. Sicque probatum est vera fuisse verba quae audierat, dum haec effectus mortis Stephani demonstra
Abbreviated transcription (Latin):
uastȩ solitudi eͦui euala nomenest inherebat sicut
ipso rarrante didicerat. priusquã heremum p&er&
molestia corporis interueniente defunctus . ẽ. Sedpro¬
tinus corpori restitutus inferni supplicia: atque in nu¬
mera loca flãmarũ suidis se tes tabatur. Qui&iã qͦs¬
dam huius scłi potentes: ineis dem flamis suspensos se
uidis se narrauit. Quicum᷑ ductus. e&̃ ut illo & ipse
mer ger&ur : subito angłm chorusci habitus apparuis¬
se facebatur. quicum inignem mergi ꝓhiber&. Cui
& iam dixit. Egredere & qualiter tibi post hacc
uiuendum sit caũtissime at ceride. Pos t quã uocem
palatim recalescentibus membris abaternae mortis som¬
no euigilans: cuncta quȩ circa illum fuerant gesta
nar rãuit. Tantisque se posł modũ uigiliis ieiunusq
constrinxit: ut inferni eum uidisse & pertimuis se
cormenta: et iã sitacer& lingua: conuersatio loqueret᷑:
Quippe cui omĩpotentis dei mira largitate in morte

Expanded text:
vastae solitudinis, cui Evasa nomen est, inhaerebat, sicut vastae solitudinis, cui Evasa nomen est, inhaerebat, sicut ipso narrante didicerat, priusquam eremum peteret, molestia corporis interveniente defunctus est: sed protinus corpori restitutus, inferni supplicia atque innumera loca flammarum se vidisse testabatur. Qui etiam quosdam hujus saeculi potentes in eisdem flammis suspensos se vidisse narrabat. Qui cum jam ductus esset ut in illas et ipse mergeretur, subito angelum corusci habitus apparuisse fatebatur, qui eum in ignem mergi prohiberet. Cui etiam dixit: Egredere, et qualiter tibi posthac vivendum sit, cautissime attende. Post quam vocem paulatim recalescentibus membris, ab aeternae mortis somno evigilans, cuncta quae circa illum fuerant gesta narravit. Tantisque se postmodum jejuniis vigiliisque constrinxit, ut inferni eum vidisse et pertimuisse tormenta, etiamsi taceret lingua, conversatio loqueretur: quippe cui omnipotentis Dei mira largitate in morte
Abbreviated transcription (Latin):
sumiles inculpa adtorm̃ta similia adducuntur. q̃ui
cos in locis poenalib angłi deputant: quasi ⁊iranioꝵ
fascirulos ad corburendũ ligant: Paaros
Ad inquisitionẽ meam responsionis satis factione :¬
patuit causa rationis. Sed quid nam . ẽ. quȩ sote quod
non nulli quasi peridrẽ extrahunt᷑ ecorpore. ita ut fac¬
ti exanimes redeant. & eorum quisque audis s& sẽ dici
quia ppse nonfuerat quierat iussus deduci: GR EGORI
Hoc cumfit p&re. sibene ꝑpenditur: nonerror sedam¬
monitio est. Suꝑna enimpi&as ex magna miscđiae
suae largitate disponit: ut nonnulli etiã post exitũ
repente adcor pus retdeant. & tormenta inferi quȩ audita
noncrediderant: saltim uisa pertunes cant. Namquidã
illiria cus monachus qui in hac urbe mecum in monas terio
uiuebat mihi narrare consuexat: quia quodam tempe
cum ad huc in heremo moraretur agnouerit qđ parus
quidam monachus ex regione ortũs hiberiȩ quieunlo co

Expanded text:
similes in culpa ad tormenta similia deducuntur, quia similes in culpa ad tormenta similia deducuntur, quia eos in locis poenalibus angeli deputant, quasi zizaniorum fasciculos ad comburendum ligant. PETR. Ad inquisitionem meam responsionis satisfactione patuit causa rationis. Sed quidnam est, quaeso te, quod nonnulli quasi per errorem extra huntur e corpore, ita ut facti exanimes redeant, et eorum quisque audisse se dicat, quia ipse non fuerit qui erat jussus deduci? ΚΕΦΑΛ. Hoc cum fit, Petre, si bene perpenditur, non error, sed admonitio est. Superna enim pietas ex magna misericordiae suae largitate disponit, ut nonnulli etiam post exitum repente ad corpus redeant, et tormenta inferni, quae audita non crediderant, saltem visa pertimescant. Nam quidam Illiricianus monachus, qui in hac urbe in monasterio mecum vivebat, mihi narrare consueverat, quia 432 quodam tempore cum adhuc in eremo moraretur, agnoverit quod Petrus quidam monachus ex regione ortus Iberiae, qui ei in loco
Abbreviated transcription (Latin):
patris mei : mansiones multȩ sunt. Sieni dispur recribu
tio inilla beatitudine aeterna non eẽt : una potius
mansio quã multe essent. Multȩ ergo mansiones sc̃
in quib: et cdis tuicte bonorũ ordines ꝓpt̾ meritoru
consortiũ cõmuruter laetentur. & tamen unũ deriũ¬
om̃s laborantes accipiutit: qui inmultis mansionibus
dis tinguiit᷑. Quia & ur ia es ⁊ beatitudo quã illic
ꝑcipiunt : et dispar retributionis qualitas. quã popa
diuersa consecuntur. Quae nimirũ ueritas: iudicia
surciem denuntians ait: Ec dicam mes sorib colligite
Mrania: Seligate ea fasciculos ad cõburendũ. Mes¬
sores quippẽ angłi ⁊ Raruã ad conburendum infas¬
ciculos ligarit: cũpares paribus intormentis similib
sociant᷑ ut suꝑbi cusupbis: Ilugxuriosi cum luxuriosis.
auam cũ auaris: fallaces cumfallacib Inuidi cum
iuides. infidelescũ infidelibus ardeant. Cũ ergo

Expanded text:
Patris mei mansiones multae sunt . Si enim disPatris mei mansiones multae sunt . Si enim distio in illa beatitudine aeterna non esset, una potius mansio quam multae essent. Multae ergo mansiones sunt, in quibus distincti bonorum ordines, et propter meritorum consortium communiter laetentur. Illi quippe qurantes accipiunt . Qui multis mansionibus distinguuntur; quia et una est beatitudo quam illic percipiunt, et dispar retributionis qualitas, quam per opera diversa consequuntur. Quae nimirum Veritas judicii sui diem denuntians, ait: Tunc dicam messoribus: Colligite zizania, et ligate ea in jasciculos ad comburendum . Messores quippe angeli zizania ad comburendum in fasciculos ligant, cum pares paribus in tormentis similibus sociant, ut superbi cum superbis, luxuriosi cum luxuriosis, avari cum avaris, fallaces cum fallacibus, invidi cum invidis, infideles cum infidelibus ardeant. Cum ergo
Abbreviated transcription (Latin):
cur seduci adsiciliam moriturꝰ p̃di xit : ER ESORIꝰ
Anima uehiculo noneg&: sedmirũ non ẽ. si ad buc
homim incorpore posito illud apparuit qđ corpus
duci testatꝰ .ẽ. quidsentiri aliud potest. Nisi quod
p̃c& eris locis in eiꝰ terrae insulis eructu ante igne tor¬
mentorum ollȩ patuerunt : Quȩ ut solent narrare
quinouer̃ laxatis cotidie sinibus ex crescunt: ut mun¬
di t̃mirioppin qͣn te quanto certũ . ẽ. illuc ãplius exu¬
fndos colligi. tanto & eadem torm̃torũ loca amplus
uideantur apparere. Quodom̃ps ds̃ ad correctionem
uiuentiũ in hoc mundo uoluit ostendi: ut merites
infidelium quae inferni torm̃ta. ex̃ non credunt
torm̃torũ loca uideant. quae audita credere recusant
Qđ uero siue electi seuꝓbi quorũ cõmunis ciusa inoꝑe
fuerit ad loca etiã cõmurua deducuntur ueritatis
nobis uerba satis facerent: etiã si ex empla de eent
hose quippe ꝓpt electos ineuanglio dicte Indomo

Expanded text:
cur se ad Siciliam duci moriturus praedixit? GREGOR. cur se ad Siciliam duci moriturus praedixit? GREGOR. Anima vehiculo non eget: sed mirum non est, si adhuc homini in corpore posito illud apparuit, quod per duci testatus est, quid sentiri aliud potest, nisi quod prae ceteris locis in ejus terrae 429 insulis eructante igne tormentorum ollae patuerunt? Quae, ut solent narrare qui noverunt, laxatis quotidie sinibus excrescunt, ut mundi termino appropinquante, quanto certum est illuc amplius exurendos colligi, tanto et eadem tormentorum loca amplius videantur aperiri. Quod omnipotens Deus ad correptionem viventium in hoc mundo voluit ostendi; ut mentes infidelium, quae inferni tormenta esse non credunt, tormentorum loca videant, quae audita credere recusant. Quod vero sive electi, sive reprobi, quorum communis causa in opere fuerit, ad loca etiam communia deducantur, Veritatis nobis verba satisfacerent, etiamsi exempla deessent. Ipsa quippe propter electos in Evangelio dicit: In domo
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Uade cici ius & dic stephano optioni ut concitꝰ
ueniat : quia ecce nauis parata est ut ad siciliã duci debeamꝰ
Cumque hunc puer insanire crederet. & obȩdire recusar&
coepit ille uehem̃ter inminere dicens. Sade & nuncia
illi qđ dico: quia non inisanio. Egressus ẽ. puer : ut adste¬
phanũ ꝑger&. Cũ que in medium iter uenis set: ei alus
quidã obuiã factus . ẽ. quihunc requisiuit dicens. Quo
uadis: Cuires pondit: adstephanum optionem ad no
meo missus sum : atque ille ꝓtinus dixit: Abeo uenio
sed ante me hacłora defunctus. ẽ. Reuersus uero est
puer adeomorfium dnm̃suum: sed eũ iã mor tuum
inuenit. Sic que factu .ẽ. ut dũ alter obuiã uenit & ex
medio itire puer reuersus est: ex mensura spatu potu¬
is s& colligi. quod uno mom̃to utrique fuerant uocati
PERSIS: Ter ribile .ẽ. ualde: quod dicitur. Sed
quȩso tẽ curegredienti animae nauis apparuit. uel

Expanded text:
dicens: Vade citius, et dic Stephano Optioni, ut concitus dicens: Vade citius, et dic Stephano Optioni, ut concitus veniat, quia ecce navis parata est ut ad Siciliam duci debeamus. Cumque hunc puer insanire crederet, et obedire recusaret, coepit ille vehementer imminere, dicens: Vade et nuntia illi quod dico, quia non insanio. Egressus est itaque puer ut ad Stephanum pergeret. Cumque in medium iter venisset, ei alius quidam obvius factus est, qui hunc requisivit, dicens: Quo vadis? Cui ille respondit: Ad Stephanum Optionem a domino meo missus sum. Atque ille protinus dixit: Ab eo venio, sed ante me hac hora defunctus est. Reversus vero est puer ad Eumorphium dominum suum, sed jam eum mortuum invenit. Sicque factum est, ut dum alter obviam venit, et ex medio itinere puer reversus est, ex mensura spatii potuisset colligi, quia uno momento utrique fuerant vocati. PETR. Terribile est valde, quod dicitur: sed quaeso te, cur egredienti animae navis apparuit, vel
Abbreviated transcription (Latin):
cerio uitã continebat. hodie quartus. ẽ. dies quodex
hac luce subtractus. Cumque frs quiuenerant studiose re¬
quirerent qualiter dictus fuiss&: responder. Ursus.
Qui uocationis cius horam subtiliter inquirentes ĩ pso eũ
momerito cognouer exis se decorpore. quoꝑ ioħm qͥ& a¬
pud eos defunctus .ẽ. fuerat uocatus Quaş exre colli¬
gitur quia utrorũq parfuit meritũ: ẽisque datum est
ut in una mansione socialiter uiuerenit. quibuse corpore
contigit socialiter exire. Sedneque hoc sileam quoddũ
adhũc laicus uiuerem. atque indomo mea quȩ mͥ in bac
urbe ex uire patris obuenerat manerem. Dequibusdã
uiciNis meis me contigit agnouisse. Quaedam nãque
uidua iuxta me galla dicebatur: Haec eomorfium nõȩ
iuuenem filiũ habebat: ã quo nonlonge quida stephanꝰ¬
qui innumero optio fuit habitabat. Sedisdem eo morfus ad
ex trema uitae ueniens uocauit puerũ suũ: eique p̃cepit

Expanded text:
terio continebat, hodie quartus est dies quod ex terio continebat, hodie quartus est dies quod ex hac luce subtractus est. Cumque fratres qui venerant, studiose inquirerent qualiter dictus fuisset, responderunt: Ursus. Qui vocationis ejus horam subtiliter inquirentes, ipso eum momento cognoverunt exisse de corpore, quo per Joannem, qui apud eos defunctus est, fuerat vocatus. Qua ex re colligitur, quia utrorumque par fuerat meritum, eisque datum est, ut in una mansione socialiter viverent, quibus e corpore contigit socialiter exire. Sed neque hoc sileam, quod dum adhuc laicus viverem, atque in domo mea, quae mihi in hac urbe ex jure patris obvenerat, manerem, de quibusdam vicinis meis me contigit agnovisse. Quaedam namque juxta me vidua, Galla dicebatur. Haec Eumorphium nomine juvenem filium habebat, a quo non longe quidam Stephanqui in numero Optio fuit, habitabat. Sed idem Eumorphius ad extrema vitae veniens, vocavit puerum suum, eique praecepit,