comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶Culpã eñi oẽm accipiemꝰ. ñ utiq la¬
ne mortũ ep̃coi p̃stitit debere eua
⁊ si ñ adħibuit medicũ ut sanari
possit. uł malũ adhibuit.sed culpa
sua. s ħ dĩcemꝰ. si añt iudiciũ acceptũ¬
tũ decefsisse ꝓponat᷑. tẽ in arbitriũ
iudicis ueniet. qualit̃ mogtuus sit.
ut eñi ⁊ pedio uidet᷑. ea q̃cłiq post
litis ꝯtestatonẽ ꝗtĩgñt. arbitriũ iu¬
dicis desidont ¶ Quod in ꝓcutatoͬe
diximus. id̾ ⁊ in tutore ⁊ curaiore
dicind̾ erit. cetͣisq qui ex officio ꝓali¬
is rat̃ueniũt.⁊ ita pedius ait. ⁊ adi
Idem pediꝰ ait. familie appłłatiõe. et
filios. fa. d̾ m̃ostrari. facta eñi dome¬
sticoꝵ ꝓedibitoria agñtẽ pr̃are uolu¬
it ¶ Siquis egiͣt quãto minoris ꝓ p̃t
ẜ. ui fugam. deinde agat ꝓp̃t morbĩ
ꝗnͣti sieri ꝯdẽpnatõ debeat. ⁊ quidẽ se¬
piꝰ agi posse. qnͣto minois dubiũ non

Expanded text:
Culpam omnem accipiemus, non utique lanem morti emptor praestitit, debere eum: etiam si non adhibuit medicum, ut sanari possit, vel malum adhibuit, sed culpa sua. Sed hoc dicemus, si ante iudicium accepttum decessisse proponatur, tunc in arbitrium iudicis ueniet, qualiter mortuus sit: ut enim et Pedio uidetur, ea, quaecumque post litis contestationem contingunt, arbitrium iudicis desiderant. Quod in procuratore diximus, idem et in tutore et curatore dicendum erit ceterisque, qui ex officio pro aliis interueniunt: et ita Pedius ait, et adiIdem Pedius ait familiae appellatione et filios familias demonstrari: facta enim domesticorum redhibitoria agentem praestare uoluit. Si quis egerit quanto minoris propter serui fugam, deinde agat propter morbum, quanti fieri condemnatio debeat? et quidem saepius agi posse quanto minoris dubiu
Abbreviated transcription (Latin):
scb̾. egit inquit᷑ qñto minoi̾s pp̃t fugã
serui. dem̃ agit ꝓp̃t moibum id agnd̾
eẽ inquit. ne lucrũ faciat emptor. et
se duob. si tm̃i fugitiuũ ẽe scisset ep̃¬
tor. ħ consecutũ ꝓpt̃ fugam mor cõꝑi¬
sset. qr ño eẽt s̾anus. similit duobus
minoris ep̃turũ fuisse. si de morbo ñ
ignoiasset nirsus ꝯsequi debebit duo
nus ⁊ fugitius esset. sex tm̃ eẽt ep̃¬
tuͣs. scd̃m hoc sepiꝰ ex stipłatu agi põt.
neq em̃ ex una stipłatõne. s ex plibus

Expanded text:
. egit, inquit, quanti minoris propter fugam servi, deinde agit propter morbum: id agendum est, inquit, ne lucrum faciat emptor et bse duobus, si tantum fugitivum esse scisset emptor: haec consecutum propter fugam mox comperisse, quod non esset sanus: similiter duobus minoris empturum fuisse, si de morbo non ignorasset: rursus consequi debebit duo:nus et fugitivus esset, sex tantum esset empturus. secundum haec saepius ex stipulatu agi poterit: neque enim ex una stipulatione, sed ex pluribus
Abbreviated transcription (Latin):
litigare. qmͣuis actio exempto cũ sigłis
sit ꝓportõne qua socu fuerũt Hamid
faciendũ. ꝓniꝰ ẽ ¶ In redibitoĩa uł esti¬
matoĩa põt dubitã. an qui alienũ s.¬
uũ nẽdidit. ⁊ ob euictõñe uł pp̃t mor

Expanded text:
litigare, quamuis actio ex empto cum singulis sit pro portione, qua socii fuerunt: nam id faciendum pronius est. In redhibitoria uel aestimatoria potest dubitari, an, quia alienum seruum uendidit, et ob e
Abbreviated transcription (Latin):
crtã iuga redibebũtur. ¶ Si forte iugũ
mulaꝵ sit quaꝵ altã u̾itiosa sit. non¬
ponẽdũ qnͣti inimnois sit. cũ eñi uuo p̃tio
¶sũmi er singło p̃ cio collata. ai
utreq uenier̃t. ño ẽ seꝑ̃adũ p̃tũ̃. set
altm ꝙ erat intiosũ ¶ Cum aũ inm̃¬
ta paria ueneũt edicto exp̃ssũ ẽ. ut cũ
altmũ in ea cã sit redibi debeat. utrumq
redibeat᷑. in qua re tam emptoĩ qm uen¬
dicõi ꝯsulit᷑. dũ ium̃ta ñ seꝑartut. siłi
modo.⁊ si trigauenient redibẽda erit
tota. ⁊ si quadiga redibeat᷑. s si duo pa¬
ria mulaꝵ sũt. ⁊ una mula uitiosa sit.
uł par. unũ solũ par redibebit᷑. alteꝵ¬

Expanded text:
actione et in edicto adiectum est: "vendendi causa ornata ducta esse": poterit enim iumentum ornatum itineris causa duci, deinde venire. Si plura iumenta venierint, non omnia erunt redhibenda propter unius ornamentum: nam et si vitiosta paria uen‹e›unt, edicto expressum est, ut, cum alterum in ea causa sit, ut redhiberi debeat, utrumque redhibeatur: in qua re tam emptori quam uenditori consulitur, dum iumenta non separantur. simili modo et si triga uenierit, redhibenda erit tota, et si quadriga, redhibeatur. sed si duo paria mularum sint et una mula uitiosa sit uel par, solum par redhibebitur, alte
Abbreviated transcription (Latin):
dmodũ macipiũ potiͣt ¶Ium̃toꝵ añ
ap̃pllatõne au om̃e pecus ꝯtineatur
uideamꝰ. ⁊ difficile ẽ ut pecus ꝯtineat᷑.
ham aliud signisicant̃ iim̃ta. aliuo sig¬
inficat᷑ pecorti applłatõne. idgito ẽulo¬

Expanded text:
dmodum mancipium potest. Iumentorum autem appellatione an omne pecus contineatur, uideamus. et difficile est, ut contineatur: nam aliud significant iumenta, aliud significatur pecoris appellatione. Idcirco elo
Abbreviated transcription (Latin):
uẽditoñe accessit ¶ Quia assidua est.
duple stpulatõ id̾cirto placuit etiã e
ep̃to agi posse. si dupla uenditoi mã¬
crpii non can̾eat. Ea eteñ q̃ sũt di¬
dus ⁊ ꝯsuetudinis in bone fidi iudici¬
is debeant uenire¶ Qui m̃acipia
uẽdũt natõne cuiq in uẽditõne pro¬
nũtiare debẽt. płtisq enĩ natõ s ui

Expanded text:
venditione accessit. Quia adsidua est duplae stipulatio, idcirco placuit etiam ex empto agi posse, si duplam venditor mancipii non caveat: ea enim, quae sunt moris et consuetudinis, in bonae fidei iudiciis debent venire. Qui mancipia vendunt, nationem cuiusque in venditione pronuntiare debent: plerumque enim natio servi
Abbreviated transcription (Latin):
cipiũ ẽe id incã redibitõnis tm̃ qͣr.
utrũ debiũt redib̾i. an ñõ debuerit.
esse uideatur. ¶ Illud plane hec ac¬
tio exigit. ut sit redibitus. cecͣr n
si fuit redibitus defecit ista actõ ⁊̃ si

Expanded text:
cipium esse id in causa redhibitionis, tunc quaeri, utrum debuerit redhiberi an non debuerit: esse uideatur. Illud plane haec actio exigit, ut sit redhibitus: ceterum nisi fuerit redhibitus, deficit ista actio, eti
Abbreviated transcription (Latin):
te morbosus sit. uł uitiosus. ut om̃es
simul redibeantur. Int̃dũ ⁊ si ĩ sin¬
gła capita p̃trũ ꝯstitutũ sit. tñ em p¬
tio una ẽ. ut ꝓpt̃ uniꝰ uiciũ om̃s re¬
dibi possĩt. ł debeant .s. cũ manife¬
stũ erit. non nisi om̃s qũe ep̃turũ ł
uediturĩ fuisse. ut płmq cirea com¬
medos ił quadrigas. ust mulas paẽs

Expanded text:
te morbosus vel vitiosus sit, vel omnes simul redhibeantur. Interdum etsi in singula capita pretium constitutum sit, tamen tio est, ut propter unius uitium omnes redhiberi possint uel debeant, scilicet cum manifestum erit non nisi omnes quem empturum uel uenditurum fuisse, ut plerumque circa comoedos uel quadrigas uel mulas pares
Abbreviated transcription (Latin):
Quo ad emptor satisfaciat. ¶ ꝑop̃ ait.
si unus ex hͣrͣdib uł familia eius uel
ꝓcuratoi ut culpa uł dolo fecit rem
detĩorẽ equũ cẽ in solidũ eũ tenĩ ar¬
bitrio iudicis. hoc aũt expeditiꝰ esse

Expanded text:
quoad emptor satisfaciat. Pomponius ait, si unus ex heredibus uel familia eius uel procurator culpa uel dolo fecerit rem deteriorem, aequum esse in solidum eum teneri arbitrio iudicis: h
Abbreviated transcription (Latin):
omĩes uł ẜmi aliem qui uẽdiderũt ꝑo.¬
tͣt dici etiã hos hoc edicto ꝯtiñ ¶ Iu¬
liqnꝰ ait. iudiciũ redibitoĩe accõnis. u¬
trũq idest uenditorem ⁊ emptorem
quodam modo in integrũ restituere
debẽ. qͣt. siue emptori ẜuus furtũ¬

Expanded text:
omines uel serui alieni qui uendiderunt, potest dici etiam hos hoc edicto contineri. Iulianus ait iudicium redhibitoriae actionis utrumque, id est uenditorem et emptorem quodammodo in integrum restituere debere. Quare siue emptori seruus furtu
Abbreviated transcription (Latin):
caa ep̃tõ arbitrio iudius imꝑfecta fie¬
ri non põt. ⁊ id̾o si ex empto uł uẽdito
uł redibitoi̾a añ actũ fuit. expleta cõ¬
pura sit ueditio ꝓp̃t iuris ꝯditõnem.
in suspẽso ẽ. ueluti si ẜuus in quo al

Expanded text:
cta emptio arbitrio iudicis imperfecta fieri non potest: et ideo etsi ex empto uel uendito uel redhibitoria ante actum fuerit, expleta conpura sit uenditio, propter iuris condicionem in suspenso est, ueluti si seruus, in quo al
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝗͥdẽ sua sp̃ote datũ eẽ ꝓponat᷑ nõ
rmputabitur. neq eñi ded ꝙ quis
sus arbitrio dedit: auẽditore exigẽ.
Qud ergo si forte uectigalis noĩe da¬
tũ ẽ. ꝙ empterẽ forte sequẽtur. dice¬
Saun  S i ueditor de his q̃ edicto edi¬
liũ curaliũ ꝯtiñetut ñ caueat. polli¬
centur adũsus eũ redibẽdũ iudicrũ
intra duos m̃ses. uł qnͣti ep̃tois ĩt̾sit
intea ser menses.

Expanded text:
si quid sua sponte datum esse proponatur, non imputabitur: neque enim debet quod quis suo arbitrio dedit a uenditore exigere. quid ergo, si forte uectigalis nomine datum est, quod emptorem forte sequeretur? diceum. Si uenditor de his quae edicto aedilium continentur non caueat, pollicentur aduersus eum redhibend‹i› iudicium intra duos menses uel quanti emptoris intersit intra sex menses.
Abbreviated transcription (Latin):
nes ip̃e p̃sficiͣt. ut ꝓecipi at ¶Itẽ si quod
macipiũ capitalẽ fiaudẽ ãmisit. Sor¬
tis ꝯscĩde sibi cã quid fecĩt in uehare¬
na depugnãdi cã al bestias intromissꝰ
Ex his eñi causis iudiciũ dobimꝰ. ħ am¬
plius siquis adu̾sus ea s̃ciẽs dolo. in
tiendidifse dicet᷑. iuditiũ dabimꝰ ¶Ca¬
usa huiꝰ edicti ꝓponẽdi est. ut oceurra¬

Expanded text:
t, ut recipiat. item si quod mancipium capitalem fraudem admiserit, mortis consciscendae sibi causa quid fecerit, inue harenam depugnandi causa ad bestias intromissus ex his enim causis iudicium dabimus. hoc amplius si quis aduersus ea sciens dolo malo uendidisse dicetur, iudicium dabimus'. Causa huius edicti proponendi est
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ ad p̃cipitãdũ se ascẽdisset. magiꝰ¬
q hũc mortẽ sibi ꝯscire uoluisset.
illud em̃ qd plexꝙ ab imprudentib
inquit dici solet. eũ fugituũ eẽ. qui
nocte aliqua sine uolũtate dñ em̃a¬
sisset nõ esst ũm. s ab effectua mn mi

Expanded text:
um se ascendisset, magisque hunc mortem sibi consciscere uoluisse. illud enim, quod plerumque ab imprudentibus, inquit, dici solet, eum esse fugitiuum, qui nocte aliqua sine uoluntate domini emansisset, non esse uerum, sed ab affectu animi
Abbreviated transcription (Latin):
uolũtate creditoĩs sui uẽdid̾it meu¬
io. uł ei a quo meuius enͣt .⁊ post¬
ea ineuius titio ht̃s exstitit. ⁊ c̾drior
ab eo petat quid iuris sit. s iniquũ
ẽ ei auferri rema ẽditore. qui ñ succ¬
essionis iure. s alio modo rem nãctꝰ¬

Expanded text:
uoluntate creditoris sui uendiderit Maeuio uel ei, a quo Maeuius emerit, et postea Maeuius Titio heres exstiterit et creditor ab eo petat, quid iuris sit. sed iniquum est auferri ei rem a creditore, qui non successionis iure sed alio modo rem nact
Abbreviated transcription (Latin):
animi reticũt. Si aũ corꝑis soliꝰ uiciũ ẽ.
aut ⁊ corꝑis ⁊ aĩ mixtũ uiciũ eẽ. redib¬
itio locũ hadebit ¶Ilud qͦ erit ad no¬
tãdũ ꝙ de mordo gn̾alit̃ scriptũ ẽ. ñ de
sontico morbo. nec mirũ hoc uideri põ¬
poñ. ait. nichil eñ ibi agitur. d̾ ea re

Expanded text:
oris solius uitium est aut et corporis et animi mixtum uitium, redhibitio locum habebit. Illud erit adnotandum, quod de morbo generaliter scriptum est, non de sontico morbo, nec mirum hoc uideri Pomponius ait: nihil enim ibi agitur de ea re
Abbreviated transcription (Latin):
ita ⁊ mosufructu er̃tincto pignus¬
ori ypothece ue sit res pacisci potest.
tum. cui restitiũt hrditat̃e. sxsenatꝰ
ꝯsulto trepelliane ¶Si ꝓcurator de¬
bitois in nͥ sila sit᷑. non pͥuto duibita

Expanded text:
ita et usu fructu exstincto pignuori hypothecaeue sit res, pacisci potest: tum, cui restituit hereditatem ex senatus consulto Trebelliano. Si procurator debitoris in rem suam sit, non puto
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝯstantẽ. aut laboriosũ aut curacẽ.¬
aut uigilacẽ eẽ. aut ex frugalitate
sua pęculi sl acgrẽtẽ affirmauĩt. ⁊is
et dic̾so leuis ꝓt̾uus. desi diosus sõpni¬
culosus. piger. tardis. ꝯm̃sor inuenia

Expanded text:
si constantem aut laboriosum aut curracem vigilacem esse, aut ex frugalitate sua peculium adquirentem adfirmaverit, et is ex diverso levis protervus desidiosus somniculosus piger tardus comesor invenia
Abbreviated transcription (Latin):
etũ ẽẽ pignꝰ. cetm agi potse cũ credito
rt. ut quas actõnes hãt. eas cedat deb
ẽ. an liceat debitor. si ypotheca ueni¬
crit: petunia soluta eam recupare.⁊
siꝗdẽ ita uenierit. ut si intra certum
rescĩdatur ĩtra illud tꝑ̃s. peciña solu¬
ta recip̃ ypdt̾hecã. Siud tp̃s p̃tĩerit
aut si non eo pacto resuenierit. ño
crit ex quib edicto suceurrit᷑. ¶ arͣ.
si pactũ sit cũ c̾ditore. ne liceat debito¬
ri ypothecam ũed̾e̾. uł pignꝰ quid nũs
sit. ⁊ an pactã nulla sit talis qiͣ contͣ
ius sit posita. id̾eq iuire uenire po¬

Expanded text:
ctum esse pignus, ceterum agi posse cum creditore, ut, si quas actiones habeat, eas cedat debiciendum est, an liceat debitori, si hypotheca venierit, pecunia soluta eam reciperare. et si quidem ita venierit, ut, si intra certum rescindatur, intra illud tempus pecunia soluta recipit hypothecam: si uero tempus praeteriit aut si non eo pacto res uenierit, nonerit, ex quibus edicto succurritur. Quaeritur, si pactum sit a creditore, ne liceat debitori hypothecam uendere uel pignus, quid iuris sit, et an pactio nulla sit talis, quasi contra ius sit posita, ideoque ueniri po
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe sit res obligata. siue aliõ possiden¬
te pͥor creditor uendicet ypothecaĩa ac¬
tione. ⁊ ille erupiat. si ñ ꝯueniat ut
sibi res sit obligata. hic in modũ sup̃
relatũ replicabit. set si cũ alio possõre
c̃ditei scõs agat. recte aget.⁊ adiudi¬
cari ei pd̾tĩt ypotheca. ut tñ pͥor cum
eo agñdo auferat ei rem¶Si qm̃ non
resticuebat rem prgnoratã possor con¬
dempnatus ex p̃fatis modis utis esum¬
atõnem exsoluit. atiꝑinde scd̃o cred
tton teneatut. ac si soluta sit pecĩa
nit. dubiũ nonẽ. qn pͥotior sit. lic ⁊ añ
diem cũ aho credicore pure de eadẽ re
ꝯuenit ¶ Si id̾ bis idest añt scd̾m. et
post eumꝰ credid̾it. in pͥore pocunia po

Expanded text:
nomine sit res obligata': siue alio possidente prior creditor uindicet hypothecaria actione et ille excipiat 'si non conuenit, ut sibi res sit obligata', hic in modum supra relatum replicabit. sed si cum alio possessore creditor secundus agat, recte aget et adiudicari ei poterit hypotheca, ut tamen prior cum eo agendo auferat ei rem. Si quoniam non restituebat rem pigneratam possessor condemnatus ex praefatis modis litis aestimationem exsoluitori teneatur, ac si soluta sit pecunianit, dubium non est, quin potior sit, licet ante diem cum alio creditore pure de eadem re convenit. Si idem bis, id est ante secundum et post eum crediderit, in priore pecunia po
Abbreviated transcription (Latin):
tore ius recipiunt. s in pͥstinã causã
res redit resoluta uenditione.
dem: Lutius titius cũ eẽt uxõi sue
gaie seie debitor sub pignore. si ue
ypotheca p̃dioꝵ ead̃ p̃dia cũ uxore
sua seie septicie cois filie noĩe sẽꝑm¬
o maĩto eius fut᷑o indotẽ dedit. pꝰea
defũcto lutio ticio ⁊ septicia filia ab¬
stinuit se hr̃ditate pat̃na. Quero. an

Expanded text:
tore ius recipiunt: sed in pristinam causam res redit resoluta uenditione.m Lucius Titius cum esset uxori suae Gaiae Seiae debitor sub pignore sive hypotheca praediorum, eadem praedia cum uxore sua Seiae Septiciae communis filiae nomine Sempronio marito eius futuro in dotem dedit: postea defuncto Lucio Titio Septicia filia abstinuit se hereditate paterna: quaero, an
Abbreviated transcription (Latin):
s ita d̾mũ. si emptor rem retineat.
nec reodat uenditon. ⁊ id̾o si iudici¬
o quoq accepto uẽditor absoso lutus
sit. uł quia rem ñ tradebat inid qd̃
intẽ condẽpnatus sal̃ fore pignꝰ

Expanded text:
sed ita demum, si emptor rem retineat nec reddat uenditori. et ideo si iudicio quoque accepto uenditor absolutus sit uel quia non tradebat in id quod int
Abbreviated transcription (Latin):
tur pignꝰ uend̾e. quo magis satis fi¬
at. ante cautõnem acciꝑs ab eo qui
rem empturus erit. ut preciũ rei
uendice usq ad sũmã debiti credi¬
tori soluatur. ¶Uenditõnis autẽ
appellatõne gn̾alit acciꝑe debemꝰ.¬

Expanded text:
t pignus uendere, quo magis satisfaciat, ante cautionem accipere ab eo, qui rem empturus erit, ut pretium rei uenditae usque ad summam debiti creditori soluatur. Uenditionis autem appellationem generaliter accipere debemu
Abbreviated transcription (Latin):
licet. si p̃ciũ ꝑ acciõe accipiant. qiͣ
uideant ¶ Si uolũtate creditõis fũ¬
dus ẽ alienatus. in uerecũde applic¬
ari sibi eum ẽditoi desid̾at᷑. si tñ effe¬
ctus sit secutus uenditõnis. Ham si
non uenierit: non ẽ satis ad repel¬
lendñ creditorem quod uoluit ueni¬
re ¶ Suꝑuacuũ est cred̾e agrũ spe¬
ciasit ꝓpothece datñ. ꝑ mussui credi¬
tous uenisie si ip̃e debitor rem possi¬
o ao que ꝑ successione cas res ꝑtin¬
ere cepisset. aut si ip̃e debitoi em
soluta non sit. doli .m. suspicio mi

Expanded text:
 pro pactione accipiant, quasi uendant. Si uoluntate creditoris fundus alienatus est, inuerecunde applicari sibi eum creditor desiderat, si tamen effectus sit secutus uenditionis: nam si non uenierit, non est satis ad repellendum creditorem, quod uoluit uenire. Superuacuum est quaerere agrum specialiter hypothecae datum permissu creditoris uenisse, si ipse debitor rem possio, ad quem per successionem ea res pertinere coepisset, aut si ipse debitor empecunia soluta non sit, doli mali suspicio i
Abbreviated transcription (Latin):
bonoꝵ ꝯsensit. uł ẜ uis actor eui⁊
neat ꝯsensus eoꝵ. ⁊ dicendũ ẽ non
posse nisi specialit hoc eis est man¬
datũ. sed si cum debitoris ꝓcuratore
quenit. ne sit res obligata dicendũ
est. id debiton ꝑ doli ex ceptõñe de¬

Expanded text:
uus actor, cui et neat consensus eorum. et dicendum est non posse, nisi specialiter hoc eis mandatum est. Sed si cum debitoris procuratore conuenit, ne sit res obligata, dicendum est id debitori per doli exceptionem pr
Abbreviated transcription (Latin):
p̃. Sicui lingua abscisa sit. an
it enĩ hũc uderi tĩo eẽ sanũ.
demꝰ utũ morbosũ eẽ sab̾ ait.
reret. s siquis grauit loquit᷑. morbo
sit ab scisus. m̃brũne quid laceratum.
qmͣuis ꝯsanatͣt. si tñ obeam rem eo
minꝰ uti possit. non iuderi sanũ esse.
bitõnis ꝓ pt̃ ꝙ ñ illud spectãd̾ est. quis¬
nũs sit digitoꝵ. s an sine impediml¬
to. uł plurib uł panciorib uti possit¬
¶ dem de ydiopico Questtũ ẽ an sanus
cẽt. ⁊ puto eum redibi posse. s ⁊ ita¬

Expanded text:
 Si cui lingua abscisa sit, an it enim hunc videri non esse sanum.um morbosum esse Sabinus ait: ret. sed qui graviter loquitur, morbossit abscisus membrive quid laceratum, quamvis consanaverit, si tamen ob eam rem eo minus uti possit, non videri sanum essgitus de manu aut de pede praecisus sit, eum mornumerus sit digitorum, sed an sine impedimento vel pluribus vel paucioribus uti possit. De myope quaesitum est, an sanus esset: et puto eum redhiberi posse. Sed et νυκ
Abbreviated transcription (Latin):
rantia uenditoris. an calliditate¶ A¬
lud sciendũ ẽ. edictũ hoc ño ꝑtinere
ad uenditõnes fiscales. si tñ res.pͥ. ali¬
qm̃ faciat uẽditõne edictũ hoc locũ
habebit. In pupillai̾b quoq uẽditio¬
nid erit edicto locus. ¶ Si intelliga¬
signis quibdam solent de mopstrari ẽ
uicia. põt dici edict̃ cessare. h enim
tm̃ intuendũ ẽ ne ep̃tor decipiatur.
Ecosciend̾ morbũ apud sab̾. sic diffimi¬
qui usũ eiꝰ ad id faciat detĩorem. ciius
causa natum nob̾ eius corpis dedit sa
nitatẽ. Idt aũ alias in toto corꝑe. ali

Expanded text:
rantia uenditoris an calliditate. Illud sciendum est edictum hoc non pertinere ad uenditiones fiscales. Si tamen res publica aliqua faciat uenditionem, edictum hoc locum habebit. In pupillaribus quoque uenditionisignis quibusdam solent demonstrare vitia, potest dici edictum cessare: hoc enim tantum intuendum est, ne emptor decipiatur. Sed sciendum est morbum apud Sabinum sic definiqui usum eius ad id facit deteriorem, cuius causa natura nobis eius corporis sanitatem dedit: id autem alias in toto corpore, ali
Abbreviated transcription (Latin):
raue solutus nonsit. Cad omĩa. cũ ea
mãcipia ueneũt. palam recte papitiã¬
do. qd̃ si mãcipiũ adu̾sus ea uenisset.
siue adu̾sus qd̾ dictũ ꝓmissũ ue fuiͣt.
cũ ueniret fuiss. qd̾ eiꝰ prari oportẽ.
dicetur. etptõi gtñb: q ad quos ca res
ꝑtinet iudiciut dabimꝰ ut id macipi

Expanded text:
aue solutus non sit: eademque omnia, cum ea mancipia uenibunt, palam recte pronuntianto. quodsi mancipium aduersus ea uenisset, siue aduersus quod dictum promissumue fuerit cum ueniret, fuisset, quod eius praestari oportere dicetur: emptori omnibusque ad quos ea res pertinet iudicium dabimus, ut id ma
Abbreviated transcription (Latin):
undari. s ratam huĩt uẽditõnẽ. idem
dicio reispetialit̃ obsigate nõ ualeat.
an nocere hrͣs creditou debeat. qd̾ ꝯsẽ¬
sit. ut puta si qͣ ratõ uiris uẽditõne im¬
discedotur. aut peciscatur erpdior ne

Expanded text:
atam habuit venditionem, idem ditio rei specialiter obligatae non valeat, an nocere haec res creditori debeat quod consensit, ut puta si qua ratio iuris venditionem imdiscedatur aut paciscatur creditor, ne
Abbreviated transcription (Latin):
accepto fetre debebit. ⁊ cũ ꝑ inuriã
iudicis dño rem q̃ debitoris ño fuae̾t.
abstulit c̾ditor. ꝙͣi obligatã sibi. ⁊ quere¬
ret᷑. an soluto debito restitui camn opor¬
tẽt debitori. sceuola nr testituẽdam
ꝓbau̾it. qd si non ita uendidit. ut c̾tũ
tror interim quidẽ nicħ a debitore pe

Expanded text:
uriam iudicis domino rem, quae debitoris non fuisset, abstulisset creditor quasi obligatam sibi, et quaereretur, an soluto debito restitui eam oporteret debitori, Scaeuola noster restituendam probauit. quod si non ita uendidit, ut certumtror interim quidem nihil a debitore pe
Abbreviated transcription (Latin):
uendicet. non alit̾ hoc facẽ ꝯceditur.
nisi pͥus ei deditum offerat.
nissit. furͣtq tradita. ⁊ forte emptor añ¬
qm melior ꝯdctõ offeratur. hanc rem
niri pignus si melior ꝯdctõ fuiͣt allata
qmͣtus uibi sic res aistracta ẽ. nsi ep̃toi
displicuisset pigaꝰfim̃ nõ putet.

Expanded text:
uindicet, non aliter hoc facere concedetur, nisi prius ei debitum offerat. nisset, fueritque tradita et forte emptor, antequam melior condicio offer‹r›etur, hanc rem niri pignus, si melior condicio fuerit allata, quamquam, ubi sic res distracta est, nisi emptori displicuisset, pignus finiri non putet.
Abbreviated transcription (Latin):
Gripłi  Rescptũ ẽ ab imꝑatore libel
debitois ¶ Si aliena res pignõi dataf¬
uerit. ⁊ creditor eam u̾edidit. uid̾amꝰ.
an p̃tiũ ꝙ acceꝑit c̃ditor lib̾et debito¬
rem ꝑsonali accõne peciñe c̾dite. qd̾¬

Expanded text:
riptum est ab imperatore libelldebitoris. Si aliena res pignori data fuerit et creditor eam uendiderit, uideamus, an pretium quod percepit creditor liberet debitorem personali actione pecuniae creditae. q
Abbreviated transcription (Latin):
io pignoi dedit. atq ita idẽ titiꝰ sẽp¬
nio ⁊ gaio seio fũdũ eũdẽ massẽ uen¬
didit. quib pignori añt ded̾at in so¬
lidũ sigłis. Q uero. an u̾editõne int̃p¬
osita. ius pignoris extĩctũ sit. ac ꝑ ħ
uis solũ emꝑtõnis apuh ambos ꝑma¬
ore fundi ded̾at. qui fundris cũ eẽt re¬
pecunã rei .p. cam exoluit s raeuiꝰ¬

Expanded text:
io pignori dedit, atque ita idem Titius Sempio pignori dedit, atque ita idem Titius Sempronio et Gaio Seio fundum eundem in assem vendidit, quibus pignori ante dederat in solidum singulis. quaero, an venditione interposita ius pignoris exstinctum sit ac per hoc ius solum emptionis apud ambos permaore fundi dederat: qui fundus cum esset repecuniam rei publicae eam soluit
Abbreviated transcription (Latin):
dem: Etiã suꝑficies in alieno solo p
obligau̾at. euticiane pͥmũ. ⁊ derñ
turbom.t̃uo loco alii creditori. cũ eu¬
ticiana de uite suõd.cẽt. strꝑata a p̃
iudicem a t̃tio creditore. non ꝓuoca¬
uaͣt. turbo ap̃aliũ iudicẽ uictuis appel¬
lauerat. Niserebat᷑ utrũ t̃eius cre¬
ditor ⁊ turbonem suꝑare deb̾et. qui pͥ¬
ma creditricẽ exputat. an ea remo¬
ta turbo t̃ciũ exclud̾et. plane cũ t̃cł
creditor pͥmũ d̾ sua pecunia dimisit
in locũ enis substituit᷑. ĩ ea qstitate ꝙͣ

Expanded text:
m Etiam superficies in alieno solo poobligaverat, Eutychianae primum, deinde Turboni, tertio loco alii creditori: cum Eutychiana de iure suo doceret, superata apud iudicem a tertio creditore non pro›uerat: Turbo apud alium iudicem uictus appellauerat: quaerebatur, utrum tertius creditor etiam Turbonem superare deberet, qui primam creditricem, an ea remota Turbo tertium excluderet. plane cum tertius creditor primum de sua pecunia dimisit, in locum eius substituitur in ea quantitate, quam
Abbreviated transcription (Latin):
thecam. tũc dem̃ prions stipulatõnis
et isticit ꝯditõ. ut ponoi sit qui pꝰea cre¬
didisset. Sed uereoi num hic aliud sit
habetur. ac si illo tp̃ quo stipłat̃o int̃¬
posita ẽ. sine ꝯditõne fact̾a eẽt. ꝙ ⁊ me¬

Expanded text:
thecam, tunc deinde priori‹s› stipulationis exsistat condicio, ut potior sit qui postea credidisset. sed uereor, num hic aliud sit habetur, ac si illo tempore, quo stipulatio interposita est, sine condicione facta esset. quod et me
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Insulam tibi uendidi ⁊ dixi pͥ¬
dis anni pensionẽ mͥ seqñtiũ tibi acces¬
surã pignoꝵq ns ab inꝗlino datorũ
utrũq ꝯsecuturũ. Herua ꝓeulus ñsi
ad utr̃aq pensioñe pignora sufficcnt.
ius om̃iũ pignoꝵ primũ ad me ꝑtine

Expanded text:
m. Insulam tibi uendidi et dixi prioris anni pensionem mihi, sequentium tibi accessuram pignorumque ab inquilino datorum ius utrumque secuturum. Nerua Proculus, nisi ad utramque pensionem pignora sufficerent, ius omnium pignorum primum ad me pertine
Abbreviated transcription (Latin):
dem. P ieses ꝓunue inspectis edisi¬
cus dños coꝵ causa cognita reficere cõpe¬
llat. ⁊̃ adũsus detrattaniem compecenti
centem̃ rescriptõne eum qui ꝓuintie p̃¬
est a dire potes. Hon imponi necĩtate
ꝓꝯsuli uł legato eius. ł p̃sidi ꝓiũcie su¬
scipiende cognitõnis. S eo eur existim¬
are deb̾e. an ip̃e cognoscẽ. an iudicem¬

Expanded text:
m. Praeses prouinciae inspectis aedificiis dominos eorum causa cognita reficere ea compellat et aduersus detractantem competenti centem hac rescriptione: 'eum qui prouinciae praeest adire †pote‹s›' non imponi necessitatem proconsuli uel legato eius uel praesidi prouinciae suscipiendae cognitionis, sed eum aestimare deb
Abbreviated transcription (Latin):
pis arrogari possunt.
ere filio relicto adoptiuo. ⁊ mox imꝑ¬
ubes decedat. an hrdes arrogatoris ten¬
eantur. ⁊ dicendũ ẽ. hrdes quoq restit¬
uere se bõa arrogati. ⁊ p̃cẽa quartam
partem. Sed an impubi atrogator sub¬
stituere possit. Queritur. ⁊ puto non
aduꝑtti substitutõñe nisi forte ad qͣr¬

Expanded text:
pis ad rogari possunt. ere relicto filio adoptiuo et mox impubes decedat, an heredes adrogatoris teneantur? et dicendum est heredes quoque restituturos et bona adrogati et praeterea quartam partem. Sed an impuberi adrogator substituere possit, quaeritur: et puto non admitti substitutionem, nisi forte ad quar
Abbreviated transcription (Latin):
ħ sũt sd ñoꝵ quid̾ potestatẽ in s uossu¬
os illibatã ẽe oportet. nec cuiqm̃ hõi¬
um ius suũ detrahĩ. Sed dñou interẽ.
ne auxiliũ cont̃ seuitiã uł fam̃e uł in¬
tollerabilẽ inuriã denegẽtur. his qui
uiste dep̃cant᷑. Id̾oq cognoste de resiꝗs
eor quier familia iulisabun ad statu¬
am ꝯfligerãt. ut si uł dutius habitos
qmi equum ẽ. i infanui iuiria assex̃¬
teftatẽ dñi non reu̾tantur. Qui si me
is eausis ancullas atrocissime ĩctasset.
nr̃i quos ex iuais nuptus ꝓcreauĩmꝰ.¬

Expanded text:
 sunt: 'Dominorum quidem potestatem in suos seruos illibatam esse oportet nec cuiquam hominum ius suum detrahi: sed dominorum interest, ne auxilium contra saeuitiam uel famem uel intolerabilem iniuriam denegetur his qui iuste deprecantur. ideoque cognosce de querellis eorum, qui ex familia Iulii Sabini ad statuam confugerunt, et si uel durius habitos quam aequum est uel infami iniuria affectestate domini non reuertantur. qui si meais causis ancillas atrocissime tractasset.nostri, quos ex iustis nuptiis procreau
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Inuitas gractiones. Diuolentias
factas.⁊ extortas metu uenditõnes. ca
pumtie ꝓuideat. ¶ ueritas res errori¬
b gestoꝵ non uiciatur. ⁊ id̾o p̾ses ꝓuin¬
cie idsequatur. ꝙ ꝯuenit eum ex fide
e uẽ defensores eoꝵ calũpmosis crrm̃ĩb
insectent᷑. in nacentes ad religionem̃

Expanded text:
m. Illicitas exactiones et uiolentia factas, et extortas metu uenditiones et cprouinciae prouideat. Ueritas rerum erroribus gestarum non uitiatur: et ideo praeses prouinciae id sequatur quod conuenit eum ex fide eue defensores eorum calumniosis criminibus insectentur innocentes, ad rel
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ hib̾e ⁊ dep̃hũsa coherce p̾reses ꝓ ĩ¬
cie curet. ⁊ sub sperie tributoꝵ illiita
eractõnes fieri ꝓhibeat. ¶ Neq hcit¬
a negotiatione aliquos ꝓhiberi. neq
ꝓhibita exercer. neq innocentib pe¬
nas inogari ad suam sollicitudinem p̃
ses ꝓuincie reue cet. Ne tenuis inte i¬
omines sub p̃tertu aduentus õffõru
uł militũ. um̃ine unico uł breui suꝑ¬
pellectili ad alioꝵ usus tñslatis ꝑuurus
moda iniq uendicantib es initatus p̃¬
les ꝓ uincie ꝓmidebit bscuti medico im

Expanded text:
sa coercere praeses prouinciae curet, et sub specie tributorum illicitas exactiones fieri prohibeat. Neque licita negotiatione aliquos prohiberi neque prohibita exerceri neque innocentibus poenas irrogari ad sollicitudinem suam praeses prouinciae reuocet. Ne tenuis uitae homines sub praetextu aduentus officiorum uel militum, lumine unico uel breui suppellectili ad aliorum usus translatis, iniuriis moda inique uindicantibus committatur, praeses prouinciae prouideat. Sicuti medico im
Abbreviated transcription (Latin):
uł is qui sue m̃tis non sũt siquis eis petat
inuenire se aduocatũ dicat. eq̃ oportebe¬
⁊ ci aduosatũ dart. C etm̃ oppannu aliq̃
per adu̾sani sui potentiam non opor̾¬
deet. hoc eni ⁊ ad muidiam euis qui piũ¬
aduẽtum successionis om̃ia deb̃e ꝓ ꝯsu¬
sẽm agẽ. cũ sit inus ꝓꝯsuilitus. ⁊ utili¬
tas ꝓunicie crigat esse aliquẽ ꝓ qũe ne¬
gotia sua ꝓuniciales ex plicent. ergo
in aduentũ successoris debebit uis di¬
cere. Ulegatũ suũ ne añt se d̾ ꝓuĩtra
dimittat. ⁊ legr iulia repetundar ⁊

Expanded text:
his, qui suae mentis non sunt, si quis eis petat:inuenire se aduocatum dicat, aeque oportebit ei aduocatum dare. ceterum opprimi aliquem per aduersarii sui potentiam non oportet: hoc enim etiam ad inuidiam eius qui paduentum successoris omnia debere proconsulem agere, cum sit unus proconsulatus et utilitas prouinciae exigat esse aliquem, per quem negotia sua prouinciales explicent: ergo in aduentum successoris debebit ius dicere. Legatum suum ne ante se de prouincia dimittat, et lege Iulia r
Abbreviated transcription (Latin):
suũ: ⁊ isad ꝯsultatõnem legatoꝵ debe¬
bat respond̾e. ¶ nõñ uo in totũ sic̃̾ns
abstiñe debebit ꝓꝯsul. Sed modũ ad E¬
ce̾ ut neq modo se in totũ abstineat
neq auare modũ exẽnioꝵ ercedat.
qm rem diuus seuerus. ⁊ imꝑator añt.
elogantissime sũt epła moderati. cuiui
epistole uerba hec sunt. quͣtum ad erẽ¬
Nia ꝑtinet. audi quid sentimus. uegus
de in hũanũ est auenune acciꝑe. set
passim uilissimũ ⁊ ꝓ omĩa auarissi
uł munꝰ ip̃e ꝓꝯsul. ł qui in aliquo of

Expanded text:
um, et is ad consultationes legatorum debebit respondere. Non uero in totum xeniis abstinere debebit proconsul, sed modum adicere, ut neque morose in totum abstineat neque auare modum xeniorum excedat. quam rem diuus Seuerus et imperator Antoninus elegantissime epistula sunt moderati, cuius epistulae uerba haec sunt: 'quantum ad xenia pertinet, audi quid sentimus: uetus de inhumanum est a nemine accipere, sed passim uilissimum est et omnia auarissimuel munus ipse proconsul uel qui in alio of
Abbreviated transcription (Latin):
dem. N et quioqͣm est in ea ꝓiuncia
quod non ꝑ ip̃m expediatur. sane si fi¬
stalis pecuniaria causa sit. que ad ꝓ¬
curatorẽ prĩcipis respicit mehꝰ fecent¬
si se abstineat. ¶Ubi decretu necessa¬
rium ẽ. ꝑ libellum id ex peoite ꝓꝯsul¬
cognitõnẽ desid̾ant. ꝑ libellũ nõ p̾sũt
erpediri. ¶Circa aduocatos patien
ssimulare si quos cansax. ꝯcitlatores itt
redemptores dep̃hñdant. cosq solos ꝑ
ostulare pati quib ꝑ edictum postula¬
re ꝑmittitur. ¶ de plasio aũt ꝓ ꝯsul
põt expedire hoc ut obsequiil parenti¬
Di ⁊ patronis lbisq patronoꝵ exbibi
ubeat. Cõmsinan etiam ⁊ t̃rere a pat
se filium oblatũ qui non ut oportet ꝯ¬
uersar dicatur. potiͣt de planosimili¬
ter ⁊ libcrtum non obseqntẽ em̃dare.
aut u̾b̃ aut fustiũ castigatõne. ¶ obser¬
uare itaq eum oportet. ut sit dido ali¬
quis postularitiũ. stilict ut om̃iũ desid¬
criã audi antur. ꝑe forte dũ honori po¬

Expanded text:
. nec quicquam est in prouincia, quod non per ipsum expediatur. sane si fiscalis pecuniaria causa sit, quae ad procuratorem principis respicit, melius fecerit, si abstineat. Ubi d‹e›cretum necessarium est, per libellum id expedire cognitionem desiderant, per libellum non possunt expediri. Circa ‹a›duocatos patientssimulare, si quos causarum concinnatores uel redemptores depraehendat, eosque solos pati postulare, quibus per edictum eius postulare permittitur. De plano autem proconsul potest expedire haec: ut obsequium parentibus et patronis liberisque patronorum exhiberi iubeat: comminari etiam et terrere filium a patre oblatum, qui non ut ‹o›portet conuersari dicatur, poterit de plano: similiter et libertum non obsequentem emendare aut uerbis aut fustium castigatione. Obseruare itaque eum oportet, ut sit ordo aliquis postulationum, scilicet ut omnium desideria audiantur, ne forte dum honori po
Abbreviated transcription (Latin):
tatem ueniat uł apꝑlicet. Gugu eñi
facient ꝓ uĩciles ẜnari sibi ꝯsuetudi¬
nem istam.⁊ hinodi p̃rogatiuas qurdã
ꝓnĩcie etiam hoc habñt᷑ ut ꝑmare
in eam puniciam ꝓ ꝯsul ueniat. ut a

Expanded text:
tatem ueniat uel applicet: magni enim facient prouinciales seruari sibi consuetudinem istam et huiusmodi praerogatiuas. quaedam prouinciae etiam hoc habent, ut per mare in eam prouinciam proconsul ueniat, ut Asia,
Abbreviated transcription (Latin):
in noriumeẽ non debẽt. ¶Qui uni¬
ũsas ꝓuincias regunt. ius gladri hãnt
⁊ in mnetallũ demoñ di potistas eis per¬
missa ẽ. ¶ preses ꝓuĩcie si muletã qmͣ
irrogauit ex p̃sentib facultatib eorũ
quib eam itidirĩt redigi nõ posse dep̾li¬
enderit necĩtatem solutionis moaetur
sti ephñsa eractoꝵ. illicita auaritia re

Expanded text:
innoxium esse non debet. Qui uniuersas prouincias regunt, ius gladii habent et in metallum dandi potestas eis permissa est. Praeses prouinciae si multam quam irrogauit ex praesentibus facultatibus eorum, quibus eam dixit, redigi non posse deprehenderit: necessitate solutionis moderetur repraehensa exactorum illicita auaritia. re
Abbreviated transcription (Latin):
nes quoquo modo ꝯtͣcce. Nec ad rem ꝑ¬
tinet. ꝙ inhr̃ditate res corꝑ. ues ꝯtinen¬
tur. ham ⁊ fructus qui ex sundo pcipiun¬
tur corꝑales sũt. ⁊ id ꝙ exaliqua oblig¬
atõns nob̾ debetur plmꝙͣ corꝑale est.
ueluti fundus. homo. pecunia. Para tp¬
sum iũs successionis. ⁊ ip̃m ius utendi¬
frueñdi: ⁊ ip̃m ĩus obligatõnis incorꝑale
ẽ. codem nuirero sũt s iura prrediorum
urbanoꝵ ⁊ rusticoꝵ que etiam ẜuitu

Expanded text:
nes quoquo modo contractae. nec ad rem pertinet quod in hereditate res corporales continentur: nam et fructus qui ex fundo percipiuntur corporales sunt, et id quod ex aliqua obligatione nobis debetur plerumque corporale est, veluti fundus, homo, pecunia: nam ipsum ius hereditatis et ipsum ius utendifruendi et ipsum ius obligationis incorporale est. Eodem numero sunt iura praediorum urbanorum et rusticorum, quae et servitu
Abbreviated transcription (Latin):
gilum aꝑ uellalatur. ¶ognoscit p̃f¬
ectus ingilum de mncendietus. ⁊ effrae¬
torib. surib reptcoib ierptatorihus
nisi siqua tam attox tamq. fam̃osa ꝑ¬
soi qsit ut p̃fecto urb remittatur. et
tantuurant fustib castigat eos. qui ns¬
gligñtus ignem hał net̾unt. aut stuet¬

Expanded text:
llatur. Cognoscit praefectus uigilum de incendiariis effractoribus furibus raptoribus receptatoribus, nisi si qua tam atrox tamque famosa persona sit, ut praefecto urbi remittatur. et tantium, aut fustibus castigat eos qui neglegentius ignem habuerunt, aut seue
Abbreviated transcription (Latin):
qui ibi edificant. s qm̃diu edisicium
manet. auoꝗn ediacio dilapso. quasi
iure potlimn reu̾titur locus in
pͥstinam cãm. ⁊si aliꝰ in eos ioco edis¬
cauĩt. eius fiet. ¶ Um u̾sitatis sũt
non singłoꝵ ueluti que in euitatib
qr ne ẜuus cõis ciuitatis. siguloꝵ pro
parte intelligitur. s uniuersitatis.
Et id̾o tam contra ciuem qm̃ ꝑ eo po¬
Satre res ⁊ religiose. ⁊ sancte ĩ nulli¬
us bonis sunt. ¶acre aũt res sũt hee
que publice ꝯsecrate sũt. non ꝑiiuatĩ
Siquis ergo pririatim sibi cõstituert
socrũ. sacrum non ẽ s ꝓfanũ. sẽmel
tate facit. dum mortuũ infert in lo
cũm suũ. In cõe aũt sepulerũ etiam
inuitis cetens ucet inferre. s inali¬
enũ locũ ꝯcedente dño ucet inferre
⁊ uoet postea ratum non habuit qm̃
iuatus est mortuus religiosus locus
sit. Cenotaphiũ quoq magis placet.
locum esse rebgiosum. sicut testis est.¬

Expanded text:
qui ibi aedificant, sed quamdiu aedificium manet: alioquin aedificio dilapso quasi iure postliminii reuertitur locus in pristinam causam, et si alius in eodem loco aedificauerit, eius fiet. Uniuersitatis sunt, non singulorum ueluti quae in ciuitatibus que nec seruus communis ciuitatis singulorum pro parte intellegitur, sed uniuersitatis et ideo tam contra ciuem quam pro eo poSacrae res et religiosae et sanctae in nullius bonis sunt. Sacrae autem res sunt hae, quae publice consecratae sunt, non priuate: si quis ergo priuatim sibi constituerit sacrum, tate facit, dum mortuum cum suum. in commune autem sepulchrum etiam inuitis ceteris licet inferre. sed et in alienum locum concedente domino licet inferre: et licet postea ratum habuerit quam illatus est mortuus, religiosus locus fit. Cenotaphium quoque magis placet locum esse religiosum, sicut testis
Abbreviated transcription (Latin):
ctis questione habe de ẜuͥis custodib
ucet imuilus ip̃ius imꝑaioris partio eẽt.
Scieudim est aũt p̾scetũ uigilũ ꝑ to¬
saiti nectem uigilare debere ⁊ quo er¬
taie caltiatum crim armis. ⁊ dolabres
ut curam adbnbeat om̃s inquilinos
monere ne ꝑ negligñtiã aliqmͣ intẽ¬
di casus oriatur. p̃terea ut aqm̃ unꝰos¬
q inquilinus intenaculo habeat iub¬
etur ammnonẽ Caduersns dasarios
ul ꝗe ꝗ mercedes tuanda in baltieis
ute mierta suscpiunt. iud⁊ est ꝯsti¬

Expanded text:
ustodibus, licet in illis ipsius imperatoris portio esset. Sciendum est autem praefectum uigilum per totam noctem uigilare debere et coerrare calciat‹u›m cum hamis et dolabris, ut curam adhibeant omnes inquilinos admonere, ne neglegentia aliqua incendii casus oriatur. praeterea ut aquam unusquisque inquilinus in cenaculo habeat, iub‹e›tur admonere. Aduersus capsarios quoque, qui mercede seruanda in balineis uestiment‹a› suscipiunt, iudex est
Abbreviated transcription (Latin):
cte aũt ⁊ ordine faciet si eoictam deces¬
sorio suo misiͣt. significetq qua die fun¬
es sit ingͣressũs. płmq eñ incerta hec ⁊
inopinata turbant ꝓuinciales ⁊ actus
impedtunt. ing̾słus. etiam hoc ẜnare
oportet. ut ꝑ eam parcem ꝓuitiam in¬
grediatur. ꝑ qm̃ ingredi inoris est. qũa

Expanded text:
cte autem et ordine faciet, si edictum decessori suo miserit significetque, qua die fines sit ingressurus: plerumque enim incerta haec et inopinata turbant prouinciales et actus impediunt. Ingressum etiam hoc eum obseruare oportet, ut per eam partem prouinciam ingrediatur, per quam ingredi moris
Abbreviated transcription (Latin):
Solent etiatt custodiaꝵ cogni¬
tionem mandare legatis .s. ut p̃ audi¬
tas custodias ad se remittant. ut inno¬
centem ip̃e lib̾et. Set hoc genꝰ mãdati
ertia ordinarium ẽ. nec enĩ põt quis
gladii potestatem sibidatam uł tiꝰ altĩ¬

Expanded text:
Solent etiam custodiarum cognitionem mandare legatis, scilicet ut praeauditas custodias ad se remittant, ut innocentem ipse liberet. sed hoc genus mandati extraordinarium est: nec enim potest quis gladii potestatem sibi datam uel cuius alt
Abbreviated transcription (Latin):
res que hũam uiris sũt. aut᷑ publice sũt
aut priuate. que publice sũt nullꝰ in bo¬
nis esse credunt᷑. ip̃ius eñ uiiusitatis eẽ
creduntur. pͥuate aũt sũt quẽ sigłox sũt.
Quedã pretea res corꝑales sũt. quedam ĩ

Expanded text:
res, quae humani iuris sunt, aut publicae sunt aut priuatae. quae publicae sunt, nullius in bonis esse creduntur, ipsius enim uniuersitatis esse creduntur: priuatae autem sunt, quae singulorum sunt. Quaedam praeter
Abbreviated transcription (Latin):
si minor Iru. annissit. qui artogat᷑. ne
forte eum id̾o artoget. ne ratõnem redat
Item inquirẽdũ ẽ ne forte turpis causa
arrogandi subsit. ¶ coꝵ dutarat ꝑu¬
pilloꝵ artogatõ ꝑ mittenda ẽ. his. qui uł
naturali cognatione. ut sanctissimã aff¬
ectõne ducti. ad optarẽt. cetõꝵ ꝓhibẽda¬
ẽ ñe eẽt in potestate tutoꝵ. ⁊ finire tu¬
telom. ⁊ substitũtõnẽ a parente factam
et tĩgũe. ⁊ pͥmũ ꝗdem ercutiendũ erit.
que facuitates pupilli sint. ⁊ que eiꝰ qui

Expanded text:
i quinque annis sit qui adrogatur, ne forte eum ideo adroget, ne rationes reddat. item inquirendum est, ne forte turpis causa adrogandi subsit. Eorum dumtaxat pupillorum adrogatio permittenda est his, qui uel naturali cognatione uel sanctissima affectione ducti adoptarent, ceterorum prohibenda, ne esset in potestate tutorum et finire tutelam et substitutionem a parente factam extinguere. Et primum quidem excutiendum erit, quae facultates pupilli sint et quae eius, qui
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ip̃m romulũ. ⁊ nim̃a pompiliũ bi¬
nos questores hũisse quos ĩp̃i non sua uo¬
ce sed ppłi suffragio crearent. refert. s si¬
ut dubum ẽ anͣ a roniulo ⁊ numa regn¬
antib q̃sio fuerit ita ⁊ atilli ꝯhostilio
pege questeres fuisse certum est. ⁊ sone
cirbrior ap̃ netes opim est tollrum ho

Expanded text:
etiam ipsum Romulum et Numam Pompilium binos quaestores habuisse, quos ipsi non sua voce, sed populi suffragio crearent, refert. sed sicuti dubium est, an Romulo et Numa regnantibus quaestor fuerit, ita Tullo Hostilio rege quaestores fuisse certum est: et sane crebrior apud vete
Abbreviated transcription (Latin):
o diuso. ⁊ porcina ꝯsulib Sarie nñ gm̃is
qͣstores ꝓcuntiat sortiebant᷑. unero p¬
tierant. candidati prrrarpis hũ ÷ tira
soli libris princit alib in sore ⁊i. le gnois
uatabat. ho dis pobrinut in diffenter.
questors crari. tam patrrias ꝙr a plede¬
honoꝵ sententisq in setiatu drenbr et¬

Expanded text:
o Druso et Porcina consulibus. sane non omnes quaestores prouincias sortiebantur, uerum excepti erant candidati principis: hi etenim solis libris principalibus in senatu legendis uacant. Hodieque optinuit indifferenter quaestores creari tam patricios quam plebehonorum sententiaeque in senatu dicendae
Abbreviated transcription (Latin):
ris filus esse dicet᷑ is cuiꝰ ꝑat senatu mo¬
tus ẽ. añt qm iste nascẽtur. ¶ Siquis con¬
ceptus quidẽ sit. añt qm ꝑater eius senͣa
moueatur. natus aũt post ꝑatris amis.¬
sam dignitatẽ magis est ut qiͣ senatoĩs
Ĩfsuꝰ intelligatur. ⁊ empꝰ eñĩ ꝯceptõnis
spectandu płisꝙ placuit. ¶ Siquis et

Expanded text:
ris filius dicetur is, cuius pater senatu motus est antequam iste nasceretur. si quis conceptus quidem sit, antequam pater eius senatu moveatur, natus autem post patris amissam dignitatem, magis est ut quasi senatoris filius intellegatur: tempus enim conceptionis spectandum plerisque pla
Abbreviated transcription (Latin):
gir. s uir p̃fectorius an ꝯsulai̾ femĩe
pasferatur. ndendũ s̃. et puto p̃ferti
qr maior dignitas est in sexu uirili.
tres qd̾ nec̃ usq relatũ est. nec usqmͣ¬
pnt ¶assius songinꝰ^ pͣutat ei ꝑmi¬
ittendum qui ꝓpt̃ tarp̃itudñe sena¬
tu motus nec restitutus ẽ. iudicare
uł testimonium dicere. ꝙr lȩx iuliã
repetũdaꝵ hoc fieri uetat.

Expanded text:
git. sed uir praefectorius an consulari feminae git. sed uir praefectorius an consulari feminae praeferatur, uidendum. putem praeferri, quia maior dignitas est in sexu uirili. matres, quod nec usquam relatum est nec um Cassius Longinus non putat ei permittendum, qui propter turpitudinem ‹senatu› motus nec restitutus est, iudicare uel testimonium dicere, quia lex Iulia repetundarum hoc fieri uetat.
Abbreviated transcription (Latin):
sũt dedicata. siue in ciuitate sunt. siue
in agro. ¶ Sciendũ ẽ locum publicũ
tũe sanctũ fieri posse. eum princeps e¬
um dedicãñt. ut dedicãndi potesta¬
sse sacrum locũ aliud sacrariũ. Sater
logus ẽ. locus ꝯsecratus. Sacrariũ est.
locus in quo satra reponunt᷑ ꝙ eniã
in edificio punato ẽe põt.⁊ solent ꝙ
libare cum locum religione uolũt. sa¬
tra inde euocare. ¶ Poprie dicimus
set sanctõne quadam confirmatũ. ut
leges. sancte sunt. sanctiõe eñi quadã
sunt subni re. qd̾ eñi sanetõne q̃ dam
subrixũ est. id sanctũ ẽ. et si d̾o non
sit consecratũ. ⁊ int̾oura insãctiõib¬
dint. stalis admotis ut alia qualiber
ratõne. Ham grues romanos alias qr̃a¬
ꝑ portas egredinon licet. cum illud ho¬
sile. ⁊ ab homm̃ãdũ sit. nata ⁊ romu¬
li frat̃ remis occisus traditur. ob idꝙ
mutum transgend̾e uoluitdsectorit:¬
lp ͦ Consulan femine. utiq ꝯsula¬
rem uirura p̃ferendum et̃ nemo ambi¬

Expanded text:
sunt dedicata, sive in civitate sint sive in agro. Sciendum est locum publicum tunc sacrum fieri posse, cum princeps eum dedicauit uel dedicandi dedit potestasse sacrum locum, aliud sacrarium. sacer locus est locus consecratus, sacrarium est locus, in quo sacra reponuntur, quod etiam in aedificio priuato esse potest, et solent, qui liberare eum locum religione uolunt, sacra inde euocare. Proprie dicimus sed sanctione quadam confirmata: ut leges sanctae sunt, sanctione enim quadam sunt subnixae. quod enim sanctione quadam subnixum est, id sanctum est, etsi deo non sit consecratum: et interdum in sanctionibderet scalis admotis vel alia qualibet ratione. Nam cives romanos alias qua portas egredi non licet, cum illud hostile et ab‹omi›nandum sit: nam et Romuli frater Remus occisus traditur ob id, quod murum transce‹n›dere uoluerit Consulari feminae utique consularem uirum praeferendum nemo ambi
Abbreviated transcription (Latin):
Aip̃ F iliam senatoris
nuptias ubti secutã patris casus non fac̃
urorem. Nam quesita dignitas. liberis.
ꝓp̃t easum patris remoti asenatu. auf
aitꝑe debm̃is. non tm̃senatoꝵ filios. ue¬
rũctiam om̃s qui geniti ex ip̃is uł et lib¬
eris coꝵ dicant᷑ sũe uaturales. sue adop¬
tiui sint. lib̾t senatoꝵ ex quib nati dicĩl¬
tur. sed si ex filia senatoris uatus sit. spe
icillum habe̾ uideant᷑. tñ ⁊ibi unde ou¬
undi sunt. hr̃e domiciliũ in telligunt᷑¬

Expanded text:
m senatoris nuptias liberti secutam patris casus non facit uxorem: nam quaesita dignitas liberis propter casum patris remoti a senatu aufeaccipere debemus non tantum senatorum filios, uerum omnes, qui geniti ex ipsis exue liberis eorum dicantur, siue naturales siue adoptiui sint liberi senatorum, ex quibus nati dicuntur. sed si ex filia senatoris natus sit, specicilium habere uideantur, tamen et ibi, unde oriundi sunt, habere domicilium intellegunt
Abbreviated transcription (Latin):
ec adoptore põt
ne inhospitus prebendis houret ꝓ¬
iuniciam. ut imꝑtor ñ cum patre
ausidio seueriano. iescͥpsit. ¶nemo ꝓ¬
⁊sulłs str̃ãtores suos hr̃e põt. sit uice
eor milites ministerio in ꝓuincuis fũ¬
gartur. ꝓficisci aũt ꝓꝯsulem ineł us
quic ⁊ sine uxore. sed cum ux or põt.
ou modo sciat senatum cocia ⁊ messa¬
ba asulib censuisse futurum. ne si quid

Expanded text:
ec adoptare potest: ne in hospitiis praebendis oneret provinciam, ut imperator noster cum patre Aufidio Severiano rescripsit. Nemo proconsulum stratores suos habere potest, sed vice eorum milites ministerio in provinciis funguntur. Proficisci autem proconsulem melius quidem est sine uxore: sed et cum uxore potest, dummodo sciat senatum Cotta et Messala consulibus censuisse futurum, ut si quid
Abbreviated transcription (Latin):
optõnem accep̃. qm̃du t ñ in familia es
manet. e m̃acipatus ũo nom̃ filu eman¬
cipatõne amittit. ¶ a senatore inad op¬
tionẽ filiꝰ datus ei qui infeĩoris dignita¬
tis ẽ. ql senatoris fulius uidet᷑. qr nõ am¬
ittitur senatoria diguitas ad optõne in

Expanded text:
optionem accepit, quamdiu tamen in familia eius manet: emancipatus uero nomen filii emancipatione amittit. A senatore in adoptionem filius datus ei qui inferioris dignitatis est, quasi senatoris filius uidetur, quia non amittitur senatoria dignitas adoptione in