comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lem esse iuidet Et cecilit hono ⁊ dilapsumi sum
ad̾ erat t̾renum coiruptibile ⁊ auere cepit itre¬
diret unde uenerat. factum q est ut ꝓbaretib
honio si meniuisset boni sui ⁊ si nosset recuniere
illud dum cogitur spẽm uanam relinciuere et eue
ab eo cuꝑũse inheserat. Piopt̾ea ut ꝓbaret dens
filios hominũ ⁊ ostenderet eos similes esse bestis

Expanded text:
lem esse videret. Et cecidit homo, et dilapsum est quod erat terrenum corruptibile, et fluere coepit ut rediret unde venerat. Factumque est ut probaretur homo, an meminisset boni sui, et si nosset requirere illud dum cogitur speciem vanam relinquere, et exire ab eo qui perverse inhaeserat. Propterea ut probaret Deus filios hominum, et osten
Abbreviated transcription (Latin):
do iumenti aliud dei ⁊ coniuncta sunt ĩ homine cor¬
pus ⁊ qnima duo ĩunum ⁊ datum ẽ corpori bñficiũ
societatis ut participaret de moitalitate anme ad ĩ¬
corruptionem ⁊ hoc totum ad glam anime factum ẽ
auia placita erat deo in iusticia ⁊ u̾itate consistens
ut ñ attereretur uestimentum euis si ꝑseueraret obe¬
dientia illius. Postea au̾tit se anima ĩ abalienatõ¬
nẽ amoris ⁊ oblita est qd meluuis erat suum et in¬
tuita ẽ foras pulcrituclinem alienam ⁊ intenelit ĩ
fucum pallii sui ut se oblestaret ibi ⁊ cepit sorm cari
ad illecebras corporales ⁊ subtracta est ab oculis clile¬
beret s uꝑ ymagines fucatai inturtuis fallaces. Et

Expanded text:
imaginem Dei. Et conjuncta sunt in homine corpus et anima, duo in unum: et datum est corpori beneficium societatis, ut participaret de immortalitate animae ad incorruptionem: et hoc totum ad gloriam animae factum est, quia placita erat Deo in justitia et veritate consistens, ut non attereretur vestimentum ejus si perseveraret obedientia illius. Et nem amoris, et oblita est quod melius erat suum, et intuita est foris pulchritudinem alienam. Et intendit in fucum pallii sui, ut se oblectaret ibi; et coepit fornicari ad illecebras corporales, et subtracta est ab oculis ejus dileereret super imagines fucatas intuitus fallacis. Et
Abbreviated transcription (Latin):
dubrum possit in ip̃a ĩmolatõnis hora ad sao̾dotis uocem celos
aipri. in adio iħu xp̃i mistio angłoꝵ choros adesse sumis ina
sociari t̾ram celestib iungi unum qͥddam ex iusibłio atꝙ
inuisibłib fieri. S noce est ut cum hec agimus: nosmet ip¬
sos deo in corelis contͥtõne mactemꝰ. qr qui passionis clñice mi¬
st̾ici celebramꝰ debemꝰ imitari qd̾ agimus. Tũc gͦ uera ꝓ nob̾

Expanded text:
ossit, in ipsa immolationis hora ad sacerdotis vocem coelos aperiri, in illo Iesu Christi mysterio angelorum choros adesse, summis ima sociari, terrena coelestibus iungi, unum quid ex visibilibus atque invisibilibus fieri? Sed necesse est, ut, cum haec agimus, nosmet ipsos Deo in cordis contricione mactemus: quia, qui passionis dominicae mysteria celebramus, debemus imitari quod agimus.
Abbreviated transcription (Latin):
E sciendũ est qd̃ illis sacra uictima mortuis ꝓ de¬
tem bona acdiuuent. que hic pro ip̃is ab aliis fiũt Int̾ heo
aũt pensandũ est qd̾ tutior uia sit ut bonũ qd̾ quisꝙ post
mortem suã sꝑat agi ꝑ alios agat dum uiuit ip̃e pro se. Gbe¬
atius quppe est liberũ exire qͣm post uinoła libertatẽ q̃rere.¬

Expanded text:
 sciendum est quia illis victima mortuis prodetem bona adjuvent, quae hic pro ipsis ab aliis fiunt. Inter haec autem pensandum est, quod tutior via sit, ut bonum, quod quisque post mortem suam sperat agi per alios, agat ipse, dum vivit, per se. Beatius quippe est liberum exire quam post vincula libertatem quaere
Abbreviated transcription (Latin):
pensanclũ est. cum om̃is culpa nun̾e soluat᷑. qͣm grauis est
culꝑa discorlie peo qua nec munꝰ acciptt᷑. Debemꝰ itaq ad
proximũ qͣmuis longe poĩtum longeq disiunctũ mente
ire: eiq animũ subdere hũilitate: ilum ac beneuolentia
placare. Et sic concditor nr̃ dum tale placitum nr̃e m̃tis as¬
pex̾it: a peccato nos soluit. qr nunꝰ ꝓ culpa sumit. Igitur dũ¬
in lacͥmis duriciã ñitis: formemꝰ in proximis gr̃am benignĩ¬
tatis. Et fident̃ dico: qr hostia salutari post mortẽ nõ incligebi¬
mus: si añ mortem deo hostia ip̃i fu̾imus .cii. N contẽptu

Expanded text:
pensandum est, cum omnis culpa munere solvatur, quam gravis est culpa discordiae, pro qua nec munus accipitur. Debemus itaque ad proximum, quamvis longe positum longeque disiunctum, mente ire eique animum subdere, humilitate illum ac benivolentia placare: et, scilicet Conditor noster, dum tale placitum nostre mentis aspexerit, a peccato nos solvit, quia munus cum lacrimis et in lacrymis duritiam mentis, formemus in proximis gratiam benignitatis, et fidenter dico, quia salutari hostia post mortem non indigebimus, si ante mortem Deo hostia ipsi fuerimus. CAP. LIV.-- Qu
Abbreviated transcription (Latin):
lo euad̾e posse cdiffidet. Nauta uͦ illiꝰ uarica noĩe qui nũc eiud̾
eccłie cłicatus officio fungitur: post nauẽ carabum regebat rup¬
Nauis aũt cui ep̃c p̾erat: tandem post młta ꝑicula ad hosti¬
cam insulã fluctib qͣssata ꝑuenit. Cũq die c̃cio ep̃c nautam
qui ab eo abreptus in carabo fu̾at in nulla maris ꝑte uid̾et
appar̾e. uehem̃ter afflictꝰ mortuũ credidit. S ꝑ obsequiũ cari¬
tatis unũ qd̾ mortuo debebat impendit: ut om̃ipotenti deo
pro absolutõne eius anime offerri sacͥficium uictime salu¬
taris iuberet. Quo oblato: restaurata naue ꝑrexit ad ydali¬
am Cũq ad romanũ portũ uenisset: ilłic nautã repꝑit quẽ
mortuũ putabat. Tũc inopinatri exultatõne gauisus est.

Expanded text:
lo evadere posse diffideret. Nauta vero illius, Baraca nomine, qui nunc ejusdem Ecclesiae clericatus officio fungitur, post navem carabum regebat, rupNavis autem cui episcopus praeerat, tandem post multa pericula ad Usticam insulam fluctibus quassata pervenit. Cumque die tertio episcopus nautam qui ab eo abreptus in carabo fuerat in nulla maris parte videret apparere, vehementer afflictus mortuum credidit, sed, per obsequium charitatis, unum quod mortuo debebat impendit, ut omnipotenti Deo pro absolutione ejus animae offerre sacrificium victimae salutaris juberet. Quo oblato, restaurata nave, perrexit ad Italiam. Cumque ad Romanum portum venisset, illic nautam reperit quem mortuum putabat. T
Abbreviated transcription (Latin):
captiuitate positũ ⁊ in uinculis religatum fuisse ꝓ quo sua
coniux clieb certis sꝯcrificiũ offerre consueuerat.Qui lon¬
go post tpr̃e ad coniugẽ reu̾sus quib dieb eius uncła solue¬
rent᷑ inotuit.: eiusq conuimx illos fuisse dies quib ꝓ eo offe¬
rebat sacͥficium iecognouit. Agato etiam pannormitanꝰ ep̃c¬

Expanded text:
captivitate positum, et in vinculis religatum fuisse, pro quo sua conjux diebus certis sacrificium offerre consueverat, qui longo post tempore ad conjugem reversus, quibus diebus ejus vincula solverentur innotuit, ejusque conjux illos fuisse dies, quibus pro eo offerebat sacrificium, recognovit. Hoc enim factum e
Abbreviated transcription (Latin):
ti aũt nocte ex seputtura endem audiente custoce eiuss fer
inspic̾ent aitis eiusdem uiros tnͣsmisit ad eccłiam uu
conosc̾e qͣlit̾ eius corpꝰ eẽt in sepulchro de quo talia clant
Qui aꝑientes sepisschrũ uestim̃ta quoq intacta reꝑrint
q̃ nũc usq in eadem eccłia pro eius cause seruant᷑ testimn¬
Corpꝰ uͦ illiꝰ om̃ino nõ inuen̾unt: ac si in sepulcheo edẽ ptu
ñ fuisset. Ex qͣ re colligendũ est qͣ ultione anima eus dam¬
ta sit: cuiꝰ ⁊ caro est ab eccłia proiecta. xc.uiii o naliu¬
Di culpe post mortem insolubrles nõ sũt multũ solet ã
etiã post mortẽ sacra oblatio hostie salutaris. ita m¬

Expanded text:
uenti autem nocte ex eadem sepultura, audiente custode, ejus spirinspicerent artis ejusdem viros transmisit ad ecclesiam, volens cognoscere qualiter ejus corpus esset in sepulcro, de quo talia clamaret. Qui aperientes sepulcrum, vestimenta quidem intacta repererunt, quae nunc usque in eadem ecclesia pro ejuscorpus vero illius omnino non invenerunt, ac si in sepulcro eodem positum non fuisset. Qua ex re colligendum est qua ultione anima ejus damnata sit, cujus et caro est ab ecclesia projecta. Quid ii culpae post mortem insolubiles non sunt, multorum solet animas etiam post mortem sacra oblatio hostiae salutaris a
Abbreviated transcription (Latin):
tis flucte cum eodem quẽ regebat carabo u̾satus qͣliter cum
illo undis u̾o natau̾at. ⁊ quociens eo a suꝑiore ꝑte daorsum u̾so
incessant᷑ fac̾et iamꝙ eius uiitus funditꝰ ex fame simul ⁊ labo¬
atq deficiens. subito ñtis pond̾e sum grauatꝰ. ita ut noꝙ de¬
mecdio mari poĩto qͥdam apparuit: qui iͥ panẽ ad refectõem
detulit. Quem mox ut comedi: uires recepi. Ssec longe post na¬
uis tnͣsiens affuit: q̃ me ab illo undaꝵ ꝑteło suscepit: atq

Expanded text:
tis fluctibus cum eodem quem regebat carabo versatus fuisset, qualiter cum illo undis pleno nataverat, et quoties eum a superiori parte deorsum versoincessanter faceret, jamque ejus virtus funditus ex fame simul et laboatque deficiens, subito mentis pondere sum gravatus, ita ut nemedio mari me posito, quidam apparuit, qui mihi panem ad refectionem detulit. Quem mox ut comedi, vires recepi, nec longe post navis transiens adfuit, quae me ab illo undarum periculo suscepit, atque
Abbreviated transcription (Latin):
dum sanguinem ⁊ ideo contricio ⁊ infelicitas inuus
tius. Et tangenseum sauauit eum ⁊ sic p̾cessit. E
cum diceret tuudalus domine quo inuii. modo res
pudit angelus. Quudam tortor teterrimus ur̃m ex¬
pectat aduentum cuius hospitiura ũ possumus p̃¬
tire qd̾ hosꝑitium semꝑ est ꝑlenum hospitibug
E hospes ille adhuc alios hospites ad suplicuum desi¬
uuiq irent ꝑ loca tenebrosa ⁊ arida apparuit
eis domus aꝑta maxuna auasi quidam
mons arcluus ꝑie minia magutudine rotunda
quasi furnuis flanima inde exibat que ꝑ mille pastꝰ
aimas quas inuenire pot̾at cor iourebat. Qd̾ ui¬
dens tuidalus clixitac angelum. Eece appropinciua¬
nus ad poitas mortis quis me miseru

Expanded text:
dum sanguinem; et ideo contritio et infelicitas in viis dum sanguinem; et ideo contritio et infelicitas in viis tuis. » Et tangens eum, sanavit eum, et sic praecessit. Et cum diceret Tundalus: « Domine, quo imus modo? » Ait angelus: « Quidam tortor teterrimus nostrum exspectat adventum, cujus hospitium non possumus praeterire. Quod hospitium semper est plenum hospitibus, sed hospes ille adhuc alios hospites ad supplicium desi iret per loca tenebrosa et arida, apparuit eis domus aperta maxima, quasi quidam mons arduus prae nimia magnitudine, rotunda quasi furnus. Flamma inde exibat, quae per mille passus animas quas invenire poterat comburebat. Quod videns Tundalus, dixit ad angelum: « Ecce appropimus ad portas mortis. Quis me miserum
Abbreviated transcription (Latin):
suum de ponte expectabant. Tundalus ceꝑit it ag̾e ua¬
ca autem nolebat eam sequi. cum staret tundalus
cadebat uacta ⁊ cũ stabat illa cadebat tũdał ⁊ sic u̾sa nice
mͦ cidendo mͦ stando uenũt usq ad mediũ põtis sũq illuc ue¬
nissẽt uid̾ũt illũ qͥ portabat mampłos tͥrici s uenire obiã
Qui rogabat auimai tundali quiuacam ducebat
ne sibi pontera p̾occuparet ⁊ tundalus similit̾ illĩi
rogabat ut it̾ suum complere eum sineret qd̾ iam
medumm perfecerat. Neutra ũ clico ren̾ti s nec respi¬
cere retro pot̾at. Sic stantes ⁊ plorantes pontem ꝑlã¬
tarum suarum sanguine cruentabant. Cumq ita
reliauemt ante se uidit. Qui cdixit ei. Bene uenias
deuaca amplius ũ cures quia nichil ampiuisei debe
Cumq tundalus ei ostenderet pedes suos diceret e ꝗ
amplius ue ñ posset respontlit angelus. Memurisse
debes quam ueloces fuerunt pedes tui ad effunden¬

Expanded text:
suum de ponte exspectabant. Tundalus coepit iter agere, vacsuum de ponte exspectabant. Tundalus coepit iter agere, vacca autem nolebat eum sequi: cum staret Tundalus cadebat vacca; et cum staret illa cadebat Tundalus: et sic versa vice modo cadendo, modo stando, venerunt usque ad medium pontis. Cumque illuc venissent, viderunt illum, qui portabat manipulos tritici sibi venire obviam: qui rogabat animam Tundali, quae vaccam ducebat, ne sibi pontem praeoccuparet: et Tundalus similiter rogabat, ut iter suum complere eum sineret, quia jam medium perfecerat. Neuter non dico reverti, sed nec respicere retro poterat. Sic stantes et plorantes, pontem plantarum suarum sanguine cruentabant. Cumque ita reliquerat, ante se vidit. Qui dixit ei: « Bene venias. De vacca amplius non cures, quia nihil amplius ei debes. » Cumque Tundalus ostenderet pedes suos, diceretque quod amplius ire non posset, respondit angelus: « Meminisse debes, quam veloces fuerint pedes tui ad effunden
Abbreviated transcription (Latin):
lo quid hoc esset cdixit angelus. Ista pena tibi sp̃ali
t̾ conligna est ⁊ tui similibus furtum ꝑprtrantibus
uł magnum uł moclicum. Non tamen eodem modo
patintur qui ĩ minimis ⁊ quũ magnis deliciuer̃t
iusi illud modicum sacrilegium fuit. Sacrilegi aute
reusest qui uł rem sacratam uł de loco sacrato ali
⁊ uacam indomitam tecum eluc̾e ⁊ illesam michi ultͤ
pontem redde̾. qr uacam compatͥs tui aliciñ furatus
es. Ad quem tundalus. Domine uõne ago illamred¬
didi. Reddidisti inquit s ciñ illam absconde ñ pptu¬
isti ⁊ ideo ñ plenum patieris supplicium quia mmnus
est inalum uelle quam ꝑfic̾e. licet utrumq malum
sit ance deum ⁊ hus dictis ostenclit ei angelus. naccã
indomitam. Tundalus gͥ uellet nollet. tenuit naccã
⁊ eam quibuscumq minis pot̾at iustigare conabat᷑
ad pontem. Bestie uͦ mugientes ueniebant ⁊ cibum

Expanded text:
lo quid hoc esset, dixit angelus: « Ista poena specialiter lo quid hoc esset, dixit angelus: « Ista poena specialiter tibi condigna est, et tui similibus furtum perpetrantibus, vel magnum, vel modicum. Non tamen eodem modo patiuntur qui in minimis, et qui in magnis delinquunt, nisi illud modicum sacrilegium fuerit. Sacrilegii autem reus est, qui vel rem sacratam, vel de loco sacrato aliqet vaccam indomitam tecum ducere, et illaesam mihi ultra pontem reddere; quia vaccam compatris tui aliquando furatus es. » Ad quod Tundalus: « Domine, nonne illam reddidi? » -- « Reddidisti, inquit, sed quando illam abscondere non potuisti: et ideo plenum non patieris supplicium; quia minus est malum velle quam perficere; licet utrumque malum sit ante Deum. » Et his dictis ostendit ei angelus vaccam indomitam. Tundalus igitur vellet nollet tenuit vaccam, et eam quibuscunque minis poterat instigare conabatur ad pontem. Bestiae vero mugientes veniebant, et cibum
Abbreviated transcription (Latin):
untes inde longius uiderunt stagnũ amplũ
ualde ⁊ tempestuosum euis fluctus elati ñ ꝑmit¬
tebant ceruere celum. Ibi erat plurima multitudo
bestiarum t̾ribilium mugientium ut ammas deuo¬
rarent. ꝑlatum stagni pons multum augustus erat¬
⁊ longus usq ad duo miliaria. latitude eius erat u¬
uius ꝑalmi. longior erat ⁊ angustior quam pons suꝑ¬
ior. Eratq tabula illa plena clauis ferreis. acutissimis
bum inde sum̾ent. animas salicet quui transire
ñ poterant. Erant aũ bestie tante magnitudinis
ut magius turribus assimilarentur. Ne ore ip̃aruni
exibat ignis tam uehemens ut stagnum ipsum acer¬
nentibuis bͥullire putaretur. Uidlĩt alit̃t ibi anmã
quandam ĩ ponte ualde plorantem ⁊ se multis
criminibus accusantem. Eratq magno pondere
inampulorum frum̃ti onerata ⁊ hunc pontem
cogebatur transire ⁊ quanius plantas claius ꝑfora¬
tas nunis doleret magis tamen timebat ĩ stagnum
cadere ⁊ in ora patentia bestiarum. Querenti tunda¬

Expanded text:
untes inde, longius viderunt stagnum amplum valde et tempestuosum, cujus fluctus elati non permittebant videre coelum. Ibi erat plurima multitudo bestiarum terribilium, mugientium ut animas devorarent. Per latum stagni pons multum angustus erat, et longus usque ad duo milliaria. Latitudo ejus erat unius palmi; longior erat et angustior, quam pons superior. Eratque tabula illa plena clavis ferreis acutissimis ibum inde sumerent; animas scilicet quae transire non poterant. Erant autem bestiae tantae magnitudinis, ut magnis turribus assimilarentur: de ore ipsorum exibat ignis tam vehemens, ut stagnum ipsum a cernentibus bullire putaretur. Vidit autem ibi animam quamdam in ponte valde plorantem et se multis criminibus accusantem, eratque magno pondere manipulorum frumenti onustam, et hunc pontem cogebatur transire, et quamvis plantas clavis perforatas nimis doleret, magis tamen timebat in stagnum cadere, et in ora patentia bestiarum. Quaerenti Tunda
Abbreviated transcription (Latin):
plus me grauat quam pati omnia que ante
patiebar. Uñ rogo si potest fieri ut hinc mȩ subtrahas
uiltoscegnito ᷤᷤ ⁊ sodales ⁊ notra meos quos mecum ĩ scło
gaudebam hr̃e socios. quorum hic consortium multum
ip̃i. Ad quam angelus. Uem o felix anima conu̾t̾e ĩ reqͥ¬
emtuam quia dñs benefecitt᷑. Non enim ħ patieris
ueꝵ ampluis nisi prom̾ueris ista uidebis. Hucusq
uilisti mimicorium d̾i carcerem amodo uidebisgłam a¬
micorum dei.¬

Expanded text:
plus me gravat, quam pati omnia, quae ante patiebar. Unde rogo, si potest fieri, ut hinc me subtrahas cmultos cognatos et sodales, et notos meos, quos mecum in saeculo gaudebam habere socios; quorum hic consortium multum ipsi. » Ad quem angelus: « Veni, o felix anima, convertere in requiem tuam; quia Deus beneficit tibi. Non enim haec patieris; nec amplius, nisi promerueris, ista videbis. Hucusque vidisti inimicorum Dei carcerem: amodo videbis gloriam amicorum e
Abbreviated transcription (Latin):
Si deus cuncta diuateret cur homo iustus esser il le
plicia ñ ꝑtimesceret quare põca timeret uł i uolipes¬
bus suis se au̾teret. Et quid opus esset ut confelupmir¬
rent si deum ñ timerent. Pcc̃oribus ĩ couore ppme sei
condonat deus nullum tñ opus bonum abes mi¬
ratum reliauitur. Nemo lib̾ est apec̃o nec infalla
hore. Multi tñ lib̾antur aꝑena ut eos ñtansar ul
mortis. Ideo autem iusti ciui ꝑonas ñ panunr p
morteni: aduidenclum tñ illas ducuntur ĩ nlim
et̾nis supplicuis aigne puus ducuntur adsdiund

Expanded text:
Si Deus cuncta dimitteret, cur homo justus esset? et si supplicia non pertimesceret, quare peccare timeret, vel a voluptatibus suis se averteret? Et quid opus esset, ut confessi poeniterent, si Deum non timerent? Peccatoribus in corpore poenitentiam  mala opera condonat Deus, nullum tamen opus bonum ab eo irremuneratum relinquitur. Nemo liber est a peccato, nec infans unius horae . Multi tamen liberantur a poena, ut eos non tangat umbra mortis. Ideo autem justi qui poenas non patiuntur post mortem, ad videndum tamen illas ducuntur ut, ernis suppliciis dignae prius ducuntur ad sancto
Abbreviated transcription (Latin):
uires sumebat cum is qui tenebatur auulso parica
uentis se manibus aufugerat. tales ĩmani rugitu u
quis ille clamor fuisset qui tanta eos uehem̃tia sui¬
entes t̾uisset. Semonis ait furoi ille fuit cautti
ab illo agite quia si uocem irati ferre ñ potiustis sus¬
tem dampnati quo pacto sustinebitis: Post hienue¬

Expanded text:
vires sumebat tenentis se manibus aufugerat, tales immani rugitu frquisnam ille clamor fuisset, qui tanta eos vehementia dormientes terruisset. « Daemonis, ait, fuit ille furor, quiab illo, quia si vocem irati ferre non potuistis, societatem damnati quo pacto sustinebitis? » Post hu
Abbreviated transcription (Latin):
ab amisit. abraham dimisit. hic pocuniam. iste sb̾am
ise domum t̾ram ⁊ cognationem. Unus ĩ sꝑe. alt̾ ꝑacien.
÷. anil uͦ sponte. Primus egenti compatiendo. secundus
ꝑstiuentem tolerando. t̾cius uibenti obediendo. Sic nõ
anuis cuipiclitati que ĩ tribus ⁊sistit idest ĩ amore possi dẽ¬
d in dolore amittencli ĩ coactione deserencdi. S simul
trpellunt tres tria quisq suum nec cedunt carualitati
son plus enim amauit tobyas filium quam debuit. Iob¬

Expanded text:
Job amisit, Abraham dimisit. Hic pecuniam, iste substantiam, ille domum, terram, cognater, alius vero sponte; primus egenti compatiendo, secundus vero patienter tolerando, tertius jubenti obediendo. Sic non cedunt cupiditati, quae in tribus consistit, id est, in amore possidendi, in dolore amittendi, in coactione deserendi. Sed similiter expellunt tres tria, quisque suum, nec cedunt carnalitati. Non plus enim amavit Tobias filium quam debuit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑati nicħ possid̾e affli g̾e corpus mori pro proximo. S
cui ẽ hoc ꝯnus leue᷑ Audiant cui. Cupio inquit
culares ⁊ hoc totilie patiuntur. Timent obprobria
pati pro xp̃o ꝓ mundo autem patuintur obprobria
sempit̾na. Mor ꝑ ꝓximo ꝑtimescunt ⁊ pro tempora¬
lilucrs cotidie moriuntur. Nonne leue est mori ꝓ
ꝓximo ⁊ esse cum xp̃o: Spes mun̾ie laborem oñis¬
sitsiuit. uere onus leue uita xͥ quia nec multa por
possidet cum ainore ñ dolet si amisit. Iugum autem¬
⁊ aliciui nũm. ꝓt̾uitas accuurit ibidem sibi locum
ũ simplicitas. Eliubusdam datur ibi cibus sine po
leti iubanitate quadam famem suam ⁊ solant᷑¬
disponit humilitas. Ieuinant milites ut aliena
nare ut auiant. uenite ad me qui laboratis ⁊¬

Expanded text:
pati, nihil possidere, affligere corpus, mori pro proximo. Sed cui est hoc onus leve? Audiant cui: Cupio, inquit culares, et haec quotidie patiuntur. Timent opprobria pati pro Christo, pro mundo autem patiuntur opprobria sempiterna. Mori pro Christo pertimescunt, et pro temporali lucro quotidie moriuntur. Nonne est leve mori pro proximo, et esse cum Christo? Spes muneris laborem imminuit. Vere onus leve vita Christi, quia nec multa portpossidet cum amore, non dolet si amiserit. Jugum veet aliqui vestrum. Protervitas acquirit ibidem sibi locum, non simplicitas, quibusdam datur ibi cibus absque plaeti urbanitate quadam, famem suam consolantia disponit humilitas. Jejunant etiam milites ut aliena bona nare ut audiant: Venite ad me omnes qui laboratis
Abbreviated transcription (Latin):
lalir claustri ⁊ tamẽtimetur. Leuius ẽ pondris
tuince auiam logite. Tutiuis est claustoũ ꝙ̃ eastrĩri
Tutioi ẽ abbis obeclientia ciuam regis uisio. hec
int̾ gladios mittit illa ꝑiculum uitat. laborant
muiti s ñ ꝑdest eis. Labor claustri tolerabilis est qr¬
mediocritas laborem temperat nec aufert duuiti nͥ

Expanded text:
labor claustri, et tamen timetur. Levius est pondus tunicae quam loricae. Tutius est claustrum quam castrum. Tutior abbatis obedientia, quam regis jussio. Haec inter gladios mittit, illa periculum vitat. Laborant multi, sed non prodest eis. Labormediocritas laborem temperat, nec aufert diviti nisi
Abbreviated transcription (Latin):
trema templi fastigia contingerant claro et ꝓbato ier¬
mone testificati sunt. Cet̾a uͦ am̃ illos et puerum latu¬
erunt sola d̾ipotentia mirabilit patrata fuisse clarue¬
lasciuiã puncipium bñ agencli deum semper hr̃e
finem uͦeidẽ cõmendare. Moribusqͦ bonis accessit studi¬

Expanded text:
prema templi fastigia contigerant, claro et probato sermone testificantur: caetera vero, quoniam illos et puerum latuerunt, solius Dei potentia mirabiliter patrata fuisse clarueum; principium bene agendi Deum semper habere, finem vero eidem commendare. Moribus quoque bonis accessit studi
Abbreviated transcription (Latin):
clauos aureos ulł argenteos uissit uasis actiei uai
tam suam auisq cognosc̾et ñ plus sub seriuetut ur¬
condiauł ip̃e apeteret uł alium appeteretaigent l
cipulus fuit athelioldus ex monatho glastonienla
uidẽtur rex anglie totiꝰ. Hic cłicos expulit de urionu
nepos odonis archiep̃i. qui ante dunstanũ fueras ur
wingornia expulit et posuit pro eis regłares. siol¬

Expanded text:
clavos aureos vel argenteos jussit vasis affigi, ut, clavos aureos vel argenteos jussit vasis affigi, ut, dum metam suam quisque cognosceret, non plus subserviente verecundia vel ipse appeteret, vel alium appetere cogeret. Hujus discipulus fuit Athelvoldus, ex monacho Glastoniensi videretur rex Angliae totius. Hic clericos expulit de Wintonisvaldus nepos Odonis archiepiscopi, qui ante Dunstanum fuerat ex icos a Vigornia expulit, et posuit pro eis monacho
Abbreviated transcription (Latin):
oc anno regnare incepit edgarus filius edmũdi
fr̃ edwi uiuenculus annoꝵ xu. Quo nascente
dimstanus audisse fertur uocem angłicam dicentẽ
num archipiratam mascessium om̃sq reges walen¬
sium nu̾o qumq ad curiam coactos ꝓpetuo satram̃to
sibi obligauit auos apd̃ urbem legionum sibi occur¬
rentes ĩ pompan triumphi per fluuiũ deluxit una
nau ĩpositos ĩ ciũ ꝑta sedebat ip̃e et illi remigabant
fama eius exciti. uenerunt eum uid̾e saxones et flan¬
drenses et dani a auib ditlicerunt tunc temporis
angli incentditam animi ferocitatem idest a saxoni¬
bus ⁊ standrensibus eneruem corporum molliciem
a danis potationẽ aui florebant tunc ĩ anglia. Sun¬
stanus pumꝰ abbas elastonie post ep̃c wintons
mox archiep̃c cantuar̃ multe i sd̃o potentie polo¬
q apud deum gr̃e post regem elfreclum excilatosi¬
ficus artium lib̾alium ⁊ locoꝵ regalium teldad
magintic. Qui ut potafõnem cõpatotaꝵ tesaid¬

Expanded text:
oc anno regnare incoepit Edgarus, filius Eadmundi, frater Edwii, juvenculus annorum 16. Quo nascente, Dunstanus audisse fertur vocem Anglicam dicentem:num archipiratam Malcesium; omnesque reges Valnensium numero 5 ad curiam coactos perpetuo sacramento sibi obligavit: quos apud urbem Legionem sibi occurrentes in pompam triumphi per fluvium deduxit una navi impositos: in cujus prora sedebat ipse, et illi remigabant. Fama ejus exciti venerunt eum videre Saxones et Flandrenses et Dani: a quibus didicerunt tunc temporis Angli inconditam animi ferocitatem a Saxonibus, a Flandrensibus enervem corporum mollitiem, a Danis potationem. Florebat tunc in Anglia Dunstanus, prius abbas Glastoniae, post episcopus Vintoniae, mox archiepiscopus Cantuariae, multae in saeculo potentiae, magnaeque apud Deum gratiae: post regem Elfredum excitator mirificus artium liberalium et locorum regalium reparator magnificus: qui ut potationem compatriota
Abbreviated transcription (Latin):
ad quorum semper exagg̾anda iupplicia u̾int unuma¬
biles demones deputati. qui intolerabiles eorum penas co¬
tidie renouant ⁊ eos ad reliuina iupplicici indelinenter
instaurant. Quos tñ ego frecuient̾ audiui querulis la¬
freciuenter ex corum manibus erpperentur anime dãp¬
natorum. Int̾ cetera quoq ꝑ maximã de cluniacensi ce¬
cu et eorum abbate ciuerimoniam facunt auia qmͣ
sepe ꝑ eos siuiuris u̾naculos ꝑdunt. Quamobrem te
ꝑ dĩ nomen obtestor ut sc̃is fratribus illis hec que tibi
tõnib et elemosinis magis ac magis insistant p̃sertim
huiꝰ intentõnis intiutu ut de manibus demonum

Expanded text:
Ad quorum semper exaggeranda supplicia, innumerabiles sunt dæmones deputati, qui intolerabiles eorum pœnas quotidie renouant, & eos ad rediuiua supplicia indesinenter instaurant. Quos tamen ego frequenter audiui querulis lafrequenter ex eorum manibus eriperentur animæ damnatorum. Inter cętera quoque, permaximam de Cluniacensium cœtu, & eorum Abbate, querimoniam faciunt, quia quam sæpe per eos sui iuris vernaculos perdunt. Quamobrem pe Dei nomen obtestor, ut sanctis fratribus illic haec quae tibi emosynis et orationibus magis ac magis insistant, ac praesertim hujus intuitu ut de manibus daemonum
Abbreviated transcription (Latin):
romane eccłie qͣdragesimꝰ t̾cius p̃sidet. Hic in o¬
meliis declamãdis młtum ualuit. Hic in canone
misse addidit. sc̃m sacrificiũ ĩ macłatam hostiam. Hic
missas celebrare in ip̃oꝵ honore sicq brandeũ alta¬
ris quo consecratũ corpꝰ clñi inuoluerat ꝑticłatim
gẽs sanguinẽ eliciebat. sic palam cũctis faciẽs qd̾
in pannos illos. ⁊ id̾o m̾ito illos dari ꝓ reliquiis sc̃oꝵ
in quoꝵ honore consecrati sunt. Accor. Hic scͥpsit

Expanded text:
Romanae aecclesiae 43u s presidet. Hic in omeliis declamandis multum valuit. Hic in canone missae addidit, Sanctum sacrificium, immaculatam hostiam. Hicmissa celebrare in honore ipsorum, et sic brandeum altaris, quo consecratum corpus Domini involverat, particulatim gens, sanguinem eliciebat; sic palam cunctis faciens, quovinam virtutem in pannos illos; et ideo merito illos dari pro reliquiis sanctorum, in quorum honore consecrati sunt. Bellum cont
Abbreviated transcription (Latin):
intolerabilis esse duritie. profecto ñ ordinis s accu¬
santis est uicium. Neq enim ordo ita durꝰ est ut sit ĩ¬
accessibilis aut ĩportabilis aut contra naturam alio¬
quin nec ordo esset s tu fluidꝰ es ⁊ en̾uis. Pt̾ea cuud ma¬
gis scd̃ma naturã ꝙͣ orclinate uiu̾e: At nulla urta ordi

Expanded text:
intolerabilis duritiae, profecto non ordinis, sed accusantis est vitium. Neque enim ita durus est, ut sit inaccessibilis, aut importabilis contra naturam; alioqui nec ordo esset; sed tu fluidus es et enervis. Praeterea, quid magis secundum naturam, quam ordinate vivere? At nulla vita ordi
Abbreviated transcription (Latin):
dam sanitatem nicħ efficaciꝰ ciuiam cibi ⁊ potus idempti
asꝯseruata uaria enim f̾cula uariaꝵ sunt naturaꝵ
Duiis aũ talis uarietas parit humor repugnantiã
⁊aiĩis humoꝵ repugnantia repugnat sanitati. un¬
Mi elegantissime ⁊ pͥuidentissime responeit quidã de
mĩi adolescentib beluagensi ep̃o eum int̾roganti uñ¬
uie̾et ꝙ samor ⁊ pulchrior esset ĩ claustro quam sołet
lt in secilo. qua inquit uniforinit᷑ uiuo ⁊ decent᷑. de
quoꝵ primo h̾eo ut sanus sim de scdo ut pulcħ sim
Quid hefis similit̾ satis. Nõ q̃ro uicuit de ꝙͣtitate s de qͣu¬
tate. quid comedisti hefui quid hocdie. Heri inquit come¬
di pisa ⁊ holera hodie holera ⁊ pisa. Eras aũ comedã pisa
se semꝑ uti clieta q̃ p̾sta corpori ⁊ sanitatẽ ⁊ pulchutudinẽ¬

Expanded text:
cacius quam cibi et potus identitas conservata. Varia enim fercula variarum sunt naturarum. Omnis autem talis varietas parit humorum repugnantiam, et omnis humorum repugnantia repugnat sanitati. Unde elegantissime et prudentissime respondit quidam de nostris adolescentibus Belvacensi episcopo eum intuod sanior et pulchrior esset in claustro, quam solebat esse in saeculo. Quia, inquit, uniformiter vivo et decenter. De quorum primo habeo ut sanus sim, de secundo ut pulcher sim. quid heri? Similiter satis. Non quaero, inquit, de quantitate; sed de qualitate: quid comedisti heri, quid hodie? » -- « Heri, inquit, comedi pisa et olera, hodie olera et pisa; cras autem comedam pisa se semper uti diaeta, quae praestet corpori sanitatem et pulchritudine
Abbreviated transcription (Latin):
sur ꝯseruatur saurtas. Seiuq quid naturalius qͥd
lanius ilo cibi ⁊ potꝰ gũe ad cuĩ apparatũ sola natura
⁊ cceꝰ est ⁊ melicus. Quisꝑane triticeo ⁊ leguminib bñ
aelis famẽ ñ expellat. Ieuinꝰ raro stomachꝰ uulgaria tẽp¬
int. Anima satiunta calcabit fauũ. anima uͭ esuriẽs
⁊amaꝵ ꝓ dulci hebit. pͦaiabile ẽ ait senecai qd̃ natura

Expanded text:
naturalius, quid sanius, illo cibi et potus genere, ad cujus appetitum sola natura et coquus est et medicus? Quis pane triticeo et leguminibus bene coctis famem non expellat? Jejunus raro stomachus vulgaria temnit. Anima saturata calcabit favum, anima vero esuriens et amarum pro dulci habebit. Probabil
Abbreviated transcription (Latin):
idem ꝓuinciales. At ille. bñ inquit deui de ira eruti ⁊
sensũ est qd̾ elle uocaret᷑. At ille alludens ad nom̃ ait. lau¬
dem dei creatoris illis in ꝑtib oportet cantari. Accedensq
tanuiã aliquos ũbi ministros ꝑ quos ad xp̃m conũtere¬
tur nitt̾et asserẽs ⁊ seip̃m in hoc opus dño cooꝑante ꝑsi¬
ciendũ ꝑatum ẽẽ si tñ eid̾ apłico ppͣ. hoc ut fieret cõplace
quo pacto acquiescent. qͣnto celerius potuit iter cum apłi¬
a benedictõne arripuit.

Expanded text:
idem provinciales. At ille: Bene, inquit, Deiri, de ira eruti, eidem provinciales. At ille: Bene, inquit, Deiri, de ira eruti, eResponsum est quod Alle vocaretur. At ille alludens ad nomen ait: Laudem Dei Creatoris illis in partibus oportet cantari. 18. Accedentanniam aliquos verbi ministros, per quos ad Christum converterentur mitteret, asserens et seipsum in hoc opus domino cooperante perficiendum paratum esse, si tamen eidem apostolico papae 9 hoc ut fieret complacerlatenus illi quoque pacto acquievissent, quanto celerius potuit, iter cum apostolica benedictione arripuit.
Abbreviated transcription (Latin):
catorib muita uenalia in forum rome collata fuis¬
sens. maultiq ad emenclũ hinc inde confluerẽt cõtigit ut
cere ac uilisse int̾ alios pueros uenciles poĩtos lactei corpo.¬
pis ac uenusti wltus capillos qͦ p̾cipui candoris hñtes.
dc̃m ꝙ est qr de britannia insula. cuiꝰ incole tali om̃s decore
niterẽt. Qursus int̾rogauit utrũ idem insulam xp̃iaui
eẽnt: an paganoꝵ errorib implicati. Dictũꝙ est qd eẽnt
pagani. At ille intimo ex corde longa tͣhens suspiria. Heu
pro dolore inquit qd̃ tam lucidi uultꝰ hoĩes tenebraꝵ auc¬
tor possidet tantaq frontis specie gens gͣca m̃tẽs ab int̾¬
nis geuidiis uacuam gestat. Rursus gͦ int̾rogauit: quod
eẽt uocabłm gentis illiꝰ. Rensum est qd̾ angłi uecarẽtur. Et
ile bñ inqͥt ⁊ẜam ⁊ angłicam hñt faciem ⁊ tales angło¬
tũ in celis decet ẽẽ coheredes. Qd̾ ht̃ inquit nom̃ ip̃a ꝓuin¬
tia de qua isti sunt albati.Rnsum est qr deiri uocarenturr.¬

Expanded text:
catoribus multa venalia in forum Romae collata fuissent, multique ad emendum hinc inde confluerent, contigit etcere, ac vidisse inter alia pueros venales positos, lactei corporis, ac venusti vultus, capillos quoque praecipui candoris habentes. Dictumque est quia de Britannia insula, cujus incolae tali omnes decore niterent. Rursus interrogavit utrum iidem insulani Christiani essent, an paganorum erroribus implicati. Dictumque est quod essent pagani. At ille intimo ex corde longa trahens suspiria, Heu! Proh dolor! inquit, quod tam lucidi vultus homines tenebrarum auctor possidet, tantaque frontis species aegram mentem et ab internis gaudiis vacuam gestat! Rursus ergo interrogavit quod esset vocabulum gentis illius. Responsum est, quod Angli vocarentur. At ille: Bene, inquit, nam et angelicam habent faciem, et tales angelorum in coelis decet esse cohaeredes. Quod habet, inquit, nomen illa provincia, de qua isti sunt allati? Responsum est, quia Deiri vocarentur i
Abbreviated transcription (Latin):
dolo cartaginẽ capit ⁊ omẽm affricam dͥ sb̾i tib¬
ciẽs iacrimabłi cade potentiã romani regni deiecit. Hic
ii ⁊ religioni om̃ia diuina ⁊ humana exmantuit. ep̃m
et om̃em clerum eccłie cartaginẽsis expulit. loca sc̃a ant
suoꝵ habitacła fecit aut arrianis contͣoidit ⁊ cacholicos
a decio imꝑatore ꝓ xp̃o torm̃tati in speluncci se clauserãt
⁊ fc̃a orõne ibi obdormierãt ⁊ post annos sue dormitõis
tore de qͣ multũ dubitabat᷑ it̾m doemiũt in xp̃o Noĩa¬

Expanded text:
dolo Carthaginem coepit, et omnem Africam sibi subjiciens, lacrimabili clade potentiam Romani regni dejecit. Hic ti et religioni, omnia divina et humana exinanivit, episcopum et omnem clerum aecclesiae Carthaginiensis expulit, loca sancta aut suorum habitacula fecit, aut Arrianis contradidit, et catholicos a Decio imperatore pro Christo tormentati, in spelunca se clauserunt, et facta oratione ibi obdormierunt; et post annos suae dormitionis tore, de qua multum dubitabatur, iterum dormiunt in Chri
Abbreviated transcription (Latin):
ens papiam cepit: it̾mq romam redit. Synodũ constituit
tificem ⁊ ordinandi sedem apłicam. dignitatẽ qͦ patͥciatus
stituram acciꝑe cliffiniuit. ⁊ ut nͥ a rege laudenir ⁊ in¬
uestiatur ep̃o: a nemine consecret᷑. Om̃s ꝙ huic decreto rebelles
anathemati ⁊ auit ⁊ nͥ resipisc̾ent bona eoꝵ publicari p̾ce¬

Expanded text:
ens Papiam cepit; iterumque Romam rediens synodum constituit tificem, et ordinandi apostolicam sedem, dignitatem quoque patriciatus.stituram accipere definivit: et ut, nisi a rege laudetur et investiatur episcopus, a nemine consecretur; omnesque huic decreto rebelles anathematizavit; et nisi resipiscerent, bona eorum publicari juss
Abbreviated transcription (Latin):
oe execrantiũ nimis lasdoranit in ibro adu̾sus eos
ats młtis scripturaꝵ incductõnib roborato: eoꝵ errores in¬
omauit. fidemꝙ rectam solidauit. Hic in offectorus ⁊t¬
os saronicũ belsum aniniũ intendit. hesbutth castrum sa¬
doiu atpit. hormensiũ fanũ destroit. Ioiq sto salorante ser¬
nians. subito in torrente largissime aque effuse sant qiuimo
sun. uotiq cõpos Rarolus obsides aecepit a schconi s lio¬

Expanded text:
 exsecrantium, nimis laboravit; et libro adversus eos edito multis Scripturarum inductionibus roborato, eorum errores infirmavit, fidemque rectam solidaad Saxonicum bellum animum intendit, Heresburch castrum Saxonum capit, Hormensul fanum destruit; ibique siti laborante exercitu, subito in torrente largissimae aquae effusae sunt divino nutu; votique compos Karolus obsides pacis accepit
Abbreviated transcription (Latin):
tum frigidissimum. et domum uentis expositam offerẽs
afflictõnem corporis ⁊ requiem mentis manfestis mtli¬
turum omni tempore spopondit ⁊ cum quodam anulo
quem de om̃i sub̾a mundi tantum habebat iemetip̃m
castissimum uirginem desponsauit dicent. Ego stepħs¬

Expanded text:
tum frigidissimum et domum ventis expositam offerens, afflictionem corporis et requiem mentis manifestis inditurum spopondit, ut cum quodam annulo, quem de omni substantia mundi tantum habebat, semetipsum castissimum virginem Christo desponsavit, dicens: XV. De
Abbreviated transcription (Latin):
ueniam poscens facetur errorom: nec sine demone se
fuisse tandem sanior confitetur. Honerat apud mar¬
tinum labor iste difficilis. ait ignoscẽt supplieanti. T̃unc
⁊ ip̃i ⁊ nobis omnibus sanctus exposuit qualit illum
a demonibus iudiss agitari: seq conuicus ñ mou̾i q̃¬
bucto multis apud eum magnisq c̾minibus ꝑ seps pr̃¬
meretur: cogi ñ ꝑotuit ut eum a pbr̃io submou̾et. ue
suam ꝑsequi iudẽtur in uiriam: illud cõmemorans

Expanded text:
veniam poscens, fatetur errorem, nec sine daemone se fuisse tandem sanior confitetur. Non erat apud Martinum labor iste difficilis, ut ignosceret supplicanti. Tunc et ipsi et nobis omnibus Sanctus exposuit,. qualiter illum a daemonibus vidisset agitari, se conviciis non moveri, qctio multis apud eum magnisque criminibus persaepe premeretur, cogi non potuit ut eum a presbyterio submoueret, ne suam persequi uideretur iniuriam, illud saepe commemorans:
Abbreviated transcription (Latin):
c̃res ac letos uocẽ islius modi ad hortatõnis emitte. Ep̃a de
bucto: epa te brictio. Oredo c̃nebant mis̾um eminus ꝓpin¬
auantem conscii. quantam illi rabiem sui sp̃c concitasses
Nec mora brictiꝰ furibundus irrupit. ibi plenus insania
euomut ĩ martinum mille conuicia. Int̾ea credo ꝑ mar

Expanded text:
cres ac laetos uocem istiusmodi adhortationis emittere.: heia te cres ac laetos uocem istiusmodi adhortationis emittere.: heia te Brictio, heia te Brictio. credo cernebant miserum eminus propinquantem, conscii quantam illi rabiem spiritus suscitassent. nec mora, Brictio furibundus inrupit: ibi plenus insaniae euomit in Martinum mille conuicia. obiur
Abbreviated transcription (Latin):
erpens aliqũ flumẽ secabat: ⁊ ripe ĩ qua ꝯstit̾a¬
mus adnatabat. In nomine ĩquit dñi uibeo te re¬
dire. Mox se mala bestia ad ũbum sc̃i retorsit ⁊ ĩ ultiorẽ
ripam nobis expectantibus transmeauit. Ꝙ cum om̃s ñ
sine miraculo t̾ueremus: altius ingemiscens ait. S p̃¬
ad fornaculam ĩlluis carbonum copiam repꝑisset ⁊ aduu¬
ta sibi sellula diuaricatis pedibus suꝑ ignem illum nuda¬
to inguine resid̾et: continud martinus scãm sacio regins¬
nisensit inuiriam magna uoce ꝓclamans. Quis manit
nudato inguine nr̃m incestat hĩtaculum. Hoc ubuls
frat᷑ audiuit ⁊ ex conscĩa qd̾ increpabatur agnouit ꝯn¬
nuo ad nos cucurrit exanimis pudorẽ suum ñ sins marti¬
ni uirtute ꝯfossus. Qtam itidem die clum ĩ aera cĩ ꝑua
ad modũ tab̾naculum illius ambiebat. ĩ illo suo ꝙ nosis
omnes sedili ligneo resediss uit̃it duos demones ĩ excel¬
sa illa cue monastĩo su̾eminet rupe consistere. indeala¬

Expanded text:
erpens flumen secabat, et ripae in qua constiteramus, adnatabat: In nomine, inquit, Domini jubeo te redire. Mox se mala bestia ad verbum Sancti retorsit, et in ulteriorem ripam nobis exspectantibus transmeavit. Quod cum omnes non sine miraculo cerneremus, altius ingemiscens ait, Serpead fornaculam illius carbonum copiam repperisset, et admota sibi sellula diuaricatis pedibus super ignem illum nudato inguine resideret, continuo Martinus factam sacro tegmini sensit iniuriam, magna uoce proclamans, quis, inquit, nudato inguine nostrum incestat habitaculum? hoc ubi frater audiuit et ea conscientia quod increpabatur agnouit, continuo ad nos cucurrit exanimis, pudorem suum non sine Martini uirtute confessus. Quodam itidem die, dum in area, quae parua admodum tabemaculum illius ambiebat, in illo suo, quod nostis omnes, sedili ligneo resedisset, uidit duos daemones in excelsa illa, quae monasterio supereminet, rupe consistere , inde ala
Abbreviated transcription (Latin):
comprobutone innocentic sue ad examinatõnem corporis
⁊ sanguinis dñitam ip̃e ꝙͣ optimates rogni mutati fuis¬
serit ⁊ ip̃e et om̃s qui corpus dñ nr̃i cum eo teme acciꝑe
p̾sumpserunt inf̾ra ip̃m einnum ꝑierunt ip̃o statim
metro plutrs limiꝑto magutino btulfo trenerensi. Wil¬
lebto colomensi cum ab eis maior eccl̃ia que ẽ sc̃i petri deb¬
et dedlicari p̃cedente nocte auilite sunt uoces malignoꝵ.
sp̃uum int̾ se dolentiut¬

Expanded text:
comprobatione innocentiae suae ad examinationem corporis comprobatione innocentiae suae ad examinationem corporis et sanguinis Domini tam ipse quam optimates regni invitati essent: et ipse et omnes, qui corpus Domini cum eo temere accipere presumpserunt, infra ipsum annum perierunt, ipso statim metropolitis, Liutperto Moguntino, Bertulfo Trevirensi, Williberto Coloniensi, cum ab eis etiam major aecclesia, quae est sancti Petri, deberet dedicari, precedente nocte auditae sunt voces malignorum spirituum, inter se dolen
Abbreviated transcription (Latin):
uno .xii. sarracenis bñuentanã regionẽ ĩ cursan¬
tibiis. ludouitꝰ imꝑator uiri lit̾ occurrit ad cuꝰ auti¬
lium lochariis sr̃ euis ꝓperans multa quidẽ ꝑlia cumoo
strenue gessit. S ex̾citu suo p̃p intemꝑiem aeris morb̾ et
uiorsibiis arancaꝵ nimis grauato cum multo suoꝵ dis¬
sensii diminutus a d̾o m̃te excedebar ut familiares suos
ub̾et occitli quos tñ ad se rediens s̃ibi p̃sentari exigebat
ex familia unĩ abbatis sibi asciuerat ⁊ cubicularium fa¬
ctum ad tantos honores prouexat ut alf ab imꝑatore
applła retur sepe ab imꝑatore ꝑ insaniã occicli iussus ti¬
iensne tali occasione occide̾tur elegit ip̃e mag̃ imꝑatorẽ
int̾fic̾e ꝙͣ ab co ini̾siti Et imꝑauit annui xuii. Corpus scĩ
mariri cruu fiut discipulus sci bñdicti. apportatum a głali¬
nafolio burguntdiam p̃õ timorẽ normãnoꝵ transfertur
ad fossatense cenobium ꝗd ꝯstruxit santtus babole nus
ad adrianum ppͥm se excusatum uadit a auo clum pro

Expanded text:
ur. 867. Saracenis Beneventanam regionem incursantibus, Ludovicus imperator viriliter occurrit: ad cujus auxilium Lotharius frater properans, multa quidem praelia cum eo strenue gessit; sed exercitu suo propter intemperiem aeris morbis et morsibus aranearum nimis gravato cum multo suorum dissensu diminutus adeo mente excedebat, ut familiares suos juberet occidi; quos tamen ad se rediens, sibi representari exigebat.ex familia unius abbatis sibi asciverat, et cubicularium factum ad tantos honores provexerat, ut alter ab imperatore appellaretur, saepe ab imperatore per insaniam occidi jussus, timens ne t ab eo interfici; et imperavit annis 17.  Corpus sancti Mauri, qui fuit discipulus sancti Benedicti, asportatum a Glandifolio in Burgundiam propter timorem Normannorum, transfertur ad Fossatense cenobium, quod construxit sanctus Babolenus, ad Adrianum papam se excusatum vadit. A quo dum pro
Abbreviated transcription (Latin):
o tempore ethelredus danos fugiens uenit nor¬
manniam ad richardum frẽm uxoris sue emme
iliuni richardi duicis qui cenobium fiscanense qd̾ ꝑat̾
usioasiat ꝑfetit. Hic noctibus custoclias fimulorum
fallens ad matutinas monachorum ibat genua flectẽs
pssulo. soꝑorem satriste turbauit. Qui singens a somꝑ¬
no ⁊ uidens eum plebeio amictu uestitum ĩ capillos in¬
uolat ⁊ multos ei colaphos infecit. Ile intredibilipa¬

Expanded text:
o tempore Ethelredus Danos fugiens, venit Normanniam ad Richardum fratrem uxoris suae Emmae, filium Richardi ducis, qui coenobium Fiscanense, quod pater inchoaverat, perfecit. Hic noctibus custodias famulorum fallens, ad matutinas monachorum ibat, genua flectens pessulo soporem sacristae turbavit. Qui surgens a somno, et videns eum plebeio amictu vestitum, in capillos involat, et multos illi colaphos impegit. Postridie i
Abbreviated transcription (Latin):
andi fugiunt ⁊ obluuscuntur mundum. Tercii
amoblit sunt mundum ⁊ hii sunt ꝓꝑuiciui dõ Qd̾
iluꝑioribus archa contrahitur ĩ inferioribus dilatat᷑
hor siguificat ꝙ ĩ sc̃a eccłia maior ẽ num̃us carnalẽ
iutaui ducentium quam spũalium ita ut semper
auanto ꝑfectiores tanto sint pautioros. In sup̾mo
ad unus cubiti mensuram archa contrahitur quia
ap̃s caput eccł̃ie sue qui ẽ lanctus scõrum ꝑ naturã
auliilem int̾ homines ẽ ⁊ ꝑ uirtutem singłarem
siꝑ homines est᷑. Scd̾m illam senteutiam quam in¬

Expanded text:
cundi fugiunt et obliviscuntur mundum. Tertii jam obliti sunt mundum, et ii sunt propinqui Deo. Quod in superioribus arca contrahitur, in inferioribus dilatatur, hoc significat, quod in sancta Ecclesia major est numerus carnalem vitam ducentium quam spiritualium, ita ut semper quanto perfectiores, tanto sint pauciores. In supremo ad unius cubiti mensuram arca contrahitur, quia Christus caput Ecclesiae suae, qui est Sanctus sanctorum, per naturam consimilem inter homines es Christi. Secundum illam sententiam, qua in
Abbreviated transcription (Latin):
nam prosugiis ꝑ ꝑꝑecatritem conscĩam. Cuius
adt me. Quia mentẽ diuino desertã auxilio qc̃¬
ẜ temptatõ impetierit subu̾tit: Cor ergo hominis
qum amando unum ꝑmansit. Postꝙͣ ꝑ desid̾ia
fena elifluere ceꝑ it quasi ĩ tot diuisum ẽ cit ea st̃
que concuꝑiscit. Sicq sit ut mensq̃ n̾um bonum
amare nescit ñ quam ualeat esse stabilis quia desid̾
sii finem ĩ hus que amplectitur ñ inueniens dũ
semꝑ se desid̾io extendit sequens qd̃ consequi ñ nalet

Expanded text:
ntiam profugus per peccatricem conscientiam. Cujus venerit me, occidet me . Quia mentem divino desertam auxilio quaecunque tentatio impetierit, subvertit. Cor ergo hominis,unum amando unum permansit, postquam per desideria terrena difluere coepit; quasi in tot divisum est, quod ea sunt quae concupiscit. Sicque fit, ut mens quae verum bonum amare nescit, nunquam valeat esse stabilis, quia desiderii sui finem in his quae amplectitur non inveniens, dum semper se desiderio extendit sequens quod consequi non valet,
Abbreviated transcription (Latin):
ueracit̾ diligit libent̾ facit quiccuud honou dei mi¬
tare cognouit. Multum cõmendat bonitatem ali
ũ solum largitas sua. s etiam iniquitas nr̃a. Sienꝰ
magnum ẽ nil ꝓ merentib gratis impend̾e miitã
ciuale auautum neerit tribuere bona ꝓmerentib
mala: O qualis pietas quiam nulla nr̃a suꝑare pot
impietas. alia sunt que mis cd̾it̾ ⁊ guoscit alia que
ingratus appareat uł de inclulta uenia uł de conces-¬

Expanded text:
veraciter diligit, libenter facit quidquid honori Dei militare cognoverit? Multum commendat bonitatem Dei non solum largitas sua, sed etiam iniquitas nostra, Si enim magnum est nil promerentibus gratis impendere multa, quale quantumve erit tribuere bona promerentibus mala? O qualis pietas, quam nulla nostra superare potest impietas! Alia sunt quae misericorditer ignoscit, alia quae ingratus appareat, vel de indulta venia, vel de conces
Abbreviated transcription (Latin):
clificia fratrum ñ suꝑlua sint sterii. i¬
s humilia ñ uoluptuosa s honesta. Utlieb
lapis instrustura s ciud prodest ĩ lapide delatura. un¬
fuit hoc in constructione templi. erat enun arnal pi¬
ficationis ⁊ exemꝑli. legatur genesis ⁊̃ libro ñ iparlei
accubat. Datur ade tunica pellitea fratrum ii nulmi
coartatur. Hyemali molestia liceat hoc si au litinmnb¬
re debeat illis aui ĩ ur̃bibus aut in uitis moranurad
cuios oluit ppłi requentia ut simplicitas ouuni ai¬
atur delectatione picture quiñ delectantur subuilctaesi¬
ture. Nobis autem qui solituline delectamur. uslia se
equus aut bos ĩ agro quam ĩ pariete. Hic satiant cubiuĩ
uidendo ibi lalorant riecessitati subemendo. agios iners¬

Expanded text:
ificia fratrum non superflua sint, sed humilia; non voluptuosa, sed honesta. Utilis est lapis in structura, sed quid prodest in lapide, caelatura? Utile hoc fuit in constructione templi, erat enim forma significationis et exempli. Legatur Genesis in libro, non in paraccubat. Datur Adae tunica pellicea, fratrum vero multitudo coarctatur hiemali molestia. Liceat hoc si cui licitum esse debeat illis, qui in urbibus aut in vicis morantur, ad quos confluit populi frequentia, ut simplicitas eorum teneatur delectatione picturae, qui non delectantur subtilitate Scripturae. Nobis autem, qui solitudine delectamur, utilior est equus, aut bos in agro, quam in pariete. Hic satiant oculos videndo, ibi laborant necessitati subveniendo. Hospi