comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sione deposuit & in eo iam tunc hu¬
mano generi poenã mortalitatis in¬
flixit: eadem nunc calliditate. oui¬
um dominicarũ pastores quo façiliꝰ
gregem capiat. transfiisis conet᷑ ue¬
nenis inficere & uire iã potestati ꝓ¬
priȩ uindicare. Sed nos qͥ licet in¬
meriti sedem apłicã uice petri apłor
principis suscepimꝰ gubernandã: ip¬
so pontificatꝰ officio cogim᷑. generali
hosti quib ualemꝰ nisib obuiare
Porrecta gͥ petitione. insinuauer̃ no¬
bis pͣsentium latores. constantiꝰ &̾
mustelus. & asser̃ eccłȩ pudentianȩ
diacones numidia ꝓuintia constitute.
maximianũ eiusdẽ eccłȩ antistitẽ
in loco quod egit corruptũ prȩnno.
donatistarũ ep̃m noua licentia fieri
ꝑmisisse. cũ & si hoc anterior usus
ꝑmitteret: manere atq ꝑsistere fi¬
des catholica ꝓhiberet. Obhoc gͦ frat̃¬
nitatẽ tuã scriptis presentib neces¬
sario duximꝰ adhortandã: ut ueni¬

Expanded text:
sione deposuit, et in eo jam tunc husione deposuit, et in eo jam tunc humano generi poenam mortalitatis inflixit, eadem nunc calliditate ovium dominicarum pastores, quo facilius gregem capiat, transfusis conetur venenis inficere, et jure jam potestati propriae vindicare. Sed nos qui, licet immeriti, sedem apostolicam vice Petri apostolorum principis suscepimus gubernandam, ipso pontificatus officio cogimur generali hosti quibus valemus nisibus obviare. Porrecta igitur petitione insinuaverunt nobis praesentium latores Constantius et Mustellus, et asserunt Ecclesiae Pudentianae diacones in Numidia provincia constitutae, Maximianum ejusdem Ecclesiae antistitem in loco quo degit, corruptum praemio Donatistarum, episcopum nova licentia fieri permisisse, cum etsi hoc anterior usus permitteret, manere atque persistere fides catholica prohiberet. Ob hoc ergo fraternitatem tuam scriptis praesentibus necessario duximus 612 ad hortandam, ut veni
Abbreviated transcription (Latin):
ut claudiũ abbatẽ cũ aliquanta pe¬
cunia illuc transmittere debeatis.
& liberos quos illic ꝓp̾cio inserui¬
tio teneri inuenit: uł siqui adhuc
eiusdem pecuniȩ transmittenda uob̃
certũ sit. quia quicqͥd uos decerni¬
tis mͥ placet. Sin autẽ cũ excellen¬
tissimo uiro romano patricio agitis.
ut pacẽ facere cũ arinulfo debeamꝰ:
ego aduos ꝑsonã aliã transmittere
paratꝰ sũ cum qua mercedis cause
melius fiant. de fr̃e autẽ & coep̃o nr̃o
natale ualde contristabar. qđ de illo
quedã suꝑba cognouerã: sed quia
mores suos ipsẽ correx̃. tristiciã¬
meã simul me ipsũ uincendo con
nos ueniat. ei rationes suas ponat:
& tunc demũ alibi ubi necesse. ẽ
ꝓficiscat᷑. Et si eiꝰ actꝰ bonos cognos¬
cimꝰ: ei fortasse necesse: ẽ. ut hoc
ipsũ patrimoniũ qđ tenuit restitu¬
amꝰ¬
Gr̃ Columbo episcopo.
hominẽ de paradisi delitiis. in
hanc erumnosam uitã callida ꝑsua¬

Expanded text:
ut Claudium abbatem cum aliquanta peut Claudium abbatem cum aliquanta pecunia illuc transmittere debeatis, ut liberos quos illic pro pretio in servitio teneri invenerit, vel si qui adhuc ejusdem pecuniae transmittenda, vobis certum sit quia quidquid vos decernitis, mihi placet. Sin autem cum excellentissimo viro Romano Patricio agitis ut pacem facere cum Ariulpho debeamus, ego ad vos personam aliam transmittere paratus sum, cum qua mercedis causae melius fiant. De fratre autem et coepiscopo nostro Natali valde contristabar, quod de illo quaedam superba cognoveram; sed quia mores suos ipse correxit, meam tristitiam simul meipsum vincendo consnos veniat, rationes suas ponat, et tunc demum alibi, si necesse est, proficiscatur. Et si ejus actus bonos cognoscimus, ei fortasse necesse est ut hoc ipsum patrimonium quod tenuit restituam Columbo episcopo. hominem de paradisi deliciis in hanc aerumnosam vitam callida persua
Abbreviated transcription (Latin):
semel. bapͥtizari iterũ ñ debet m
qui consecratus est semel. in eocdiẽ
ordine iterũ ñ ualet consetrarl.
Sed siquis cũ leui forsitan culpa¬
ad sacerdotium uenit: ꝓculpap¬
nitentia indici debetꝰ. & tares
ordo seruari. De neapolitana
urbe excellentissimo ex archos
stant̃ imminente. uobis indien
quia arigis ut cognouimꝰ cũ al¬
nulfo se fecit & rei publicȩ cos
fidẽ uenit. & ualde insidiat᷑
ciuitati. Inquam celerit᷑ si dux ỹ inittit᷑.
omnino iani int̾ ꝑditas hac.. Dehoc iͦi
qđ̃ dicitis. incensẽ cunitati seueri scis¬
matici elemosinã ee mittendã: iccir¬
co ur̃a frat̾nitas sentit. quia quȩ contͣ
nos prȩmia inpalatio mittat: igno¬
rat. Quȩ & si non transmitteret: no¬
bis considerandũ fuit. quia miscdia
prius fidelib ac postea eccłe hostib
.ẽ. facienda. Iuxta quippe. ẽ. ciuitas
phanũ. inqua multi captiuati sunt.
adquam ego iam transacto anno
transmittere uolui: sed int̾ hostes
medios non prȩsumpsi. Uidet᷑ gͦ mͥ.

Expanded text:
semel, baptizari iterum non debet: ita consecratus semel, in eodem ordine iterum non valet consecrari. Sed si quis cum levi culpa ad sacerdotium venit, pro culpa poenitentia indici debet, et tamen ordo servari. De Neapolitana vero urbe, excellentissimo exarcho instanter imminente, vobis indicamus, quia Arigis, ut cognovimus, cum Ariulpho se fecit, et reipublicae contra fidem venit, et valde insidiatur eidem civitati, in quam si celeriter dux non mittatur, omnino jam inter perditas habetur De hoc vero quod dicitis incensae civitati Severi schismatici eleemosynam esse mittendam, idcirco vestra fraternitas sentit, quia quae contra nos praemia in palatium mittat ignorat. Quae etsi non transmitteret, nobis considerandum fuit quia misericordia prius fidelibus ac postea Ecclesiae hostibus est facienda. Juxta quippe est civitas Fanum, in qua multi captivati sunt, ad quam ego jam transacto anno transmittere volui, sed inter hostes medios non praesumpsi. Videtur ergo mihi
Abbreviated transcription (Latin):
epłas uras. & dulcedine. & ratioi
ab intentione sua compescere debei
hominib inaliquo surripiat᷑ li
audio eũ cũ decessore ur̃o laurato
adm̃sam eccłȩ ꝑannos plurimnos
nunc usq comedisse. int̾ nobiles
nr̃o sciente innumeris militaste
creto mandaui. Tam̃ siqͥd ẽ. rati¬
nabile. qđ ei possit opponi: uns
debet iudicio uentilari. Ad filiu¬
autẽ nr̃m. dominũ dinamiũ. si on¬
nipotenti dno placuerit: ꝑ homiis
nrm̃ scripta transmittimis:¬

Expanded text:
estras et dulcedine et ratione estras et dulcedine et ratione ab intentione sua compescere debetis. hominibus in aliquo subripiatur. Nam audio eum cum decessore vestro Laurentio ad mensam Ecclesiae per annos plurimos nuncusque comedisse, inter nobiles  fratre nostro sciente in numeris militasse.  sed secreto mandavi. Tamen si quid est rationabile quod ei possit opponi, in nostro debet judicio ventilari. Ad filium vero nostrum domnum Dynamium, si omnipotenti Deo placuerit, per hominem vestrum scripta transmittemus
Abbreviated transcription (Latin):
ualde laudabile. ẽ: quia caritatem
quã erga fr̃s ur̃os habetis ostenditis.
Qđ autẽ scripsistis. quia epłam meã
regine theodelindȩ transmittere
minime uoluistis. ꝓ eo qđ in ea qͥnta
synodꝰ nominabat᷑. si eam exinde
scandalizari posse credidistis: recte
factũ ẽ. ut minime transmitteretis.
Unde nc̃ ita facimꝰ sicut uob̾ placuit.
ut qͥtuor solũmͦ sy nodos laudaremꝰ
De illa tam̃ sy nodo quȩ inconstantmi¬
polim postmodũ facta .ẽ. quȩ amults
quinta nominat᷑. scire uos uolo.
nichil contra qͥttuor sacratissimas
synodos constituerit uł senserit.
pe qͥa inea de ꝑsonis tantũ mͦ non
autẽ de fide aliqͥd gestũ ẽ. & de .is
ꝑsonis dequib inchal cedonensi con¬
cilio nichil continet᷑. sed post exp¬
sos canones facta contentio & extr¬
ma actio de ꝑsonis uentilata ẽ n
tam̃ sicut uoluistis ita fecimꝰ. it
synodi nullam memoriã facen
Sed & de ep̃is quȩ scripsistis. prei

Expanded text:
valde laudabile est, quia charitatem valde laudabile est, quia charitatem quam erga fratres vestros habetis ostenditis. Quod autem scripsistis, quia epistolam meam reginae Theodelindae transmittere minime voluistis, pro eo quod in ea quinta synodus nominabatur, si eam exinde scandalizari posse credidistis, recte factum est, ut minime transmitteretis. Unde nunc ita facimus sicut vobis placuit, ut quatuor synodos solummodo laudaremus. De illa tamen synodo quae in Constantinopoli postmodum facta est, quae a multis quinta nominatur, scire vos volo quia nihil contra quatuor sanctissimas synodos constituerit, vel senserit, quippe quia in ea de personis tantummodo, non autem de fide aliquid gestum est, et de his personis de quibus in Chalcedonensi concilio nihil continetur; sed post expressos canones facta contentio et extrema actio de personis ventilata est. Nos tamen sicut voluistis ita fecimus, ut ejusdem synodi nullam memoriam faceremus. Sed et de episcopis quae scripsistis, praed
Abbreviated transcription (Latin):
uro factũ nullomͦ ẽ. Sed ne ii qui
uobis ista scripserunt scandalizari
uideant᷑ transmittite eis epłam: in
qua subanathenatis interpositione
fateamini. neq uos aliqͥd de fide
chalcedonensis synodi imminuere.
neq eos qui imminuunt reciꝑe. &
quoscunq dam nauit dam nare.
& qͦscunq absoluit absoluere. Unde
credo eis posse celerrime satisfieri
Qđ autẽ scripsistis quia scandalitant᷑
plurimi eorũ. quia frẽm & coep̃m¬
nrm̃ ioħem rauennatis eccłe int̾
missarũ solennia nominetis. requi¬
renda uobis consuetudo antiqua est.
Et si consuetudo fuit. mͦ abstultis ho¬
minib reprȩhendenda non. ẽ. St uͦ
consuetudo non fuit fieri non de¬
bet unde quibusdã scandalũ mo-¬
ueri possit. Tam̃ sollicite requirere
dicunt fieri. Et si ille ur̃i nominis
memoriã ñ facit que necessitas co-¬
git ignoro. ut uos illius faciatis.
Qđ quidems sine aliquorũ scandalo
fieri potest. uos tale aliqͥd facere

Expanded text:
vestro factum nullo modo est. Sed ne ii qui vestro factum nullo modo est. Sed ne ii qui vobis ista scripserunt scandalizari videantur, transmittite eis epistolam, in qua sub anathematis interpositione fateamini neque vos aliquid de fide Chalcedonensis synodi imminuere, neque eos qui imminuunt recipere, et quoscunque damnavit damnare, et quoscunque absolvit absolvere. Unde credo eis posse celerrime satisfieri. Quod autem scripsistis, quia scandalizantur plurimi eorum, quia fratrem et coepnem Ravennatis Ecclesiae inter missarum solemnia nominetis, requirenda vobis consuetudo antiqua est; et si consuetudo fuit, modo a stultis hominibus reprehendenda non est. Si vero consuetudo non fuit, fieri non debet unde quibusdam scandalum moveri possit. Tamen sollicite perquirere dicunt fieri. Et si ille vestri nominis memoriam non facit, quae necessitas cogat ignoro, ut vos illius faciatis. Quod quidem si sine aliquorum 720 scandalo fieri potest, vos tale aliquid facere
Abbreviated transcription (Latin):
ri denegemꝰ. Ita gͦ hȩc fr̃nitas tua
implerẽ festinet: ut suprascripto
portitori. ad nos denuo ex hac re nul¬
la remeandi necessitas imponat᷑. Nã
qđ beate recordationis decessor nr̃
prȩceptũ direxerat. ut lapso eo. res
eiꝰ om̃s eccłe remanerent: hoc ided eũ
credimꝰ prȩcepisse. ne ꝑeas adhuc
amplius deperiret. Nunc uͦ ȩquĩree.
pensamꝰ: ut filiũ patris culpa non
ingrauet. sed fr̃nitatis tue dispen¬
satione. qͥc qͥd ei legalit̾ potest contin¬
gere. consequat᷑¬
transmittatis. inqua uirare debe¬
atis. uos tria capitula minime
damnasse. Qđ si decessor fr̃nitatis
urẽ laurentiꝰnon fecit: a uobis queri
non debet. Si autẽ fecit. cũ uniuer¬
sali eccła non fuit. & cautionis sue
iuram̃ta transcendit. Sed quia
qđ nulli epõrũ suorũ uirauerit.
se tria capitula minime damnasse.
Exqua re colligat scĩtas ur̃a. quia
cog̃i non debet adhoc: qđ adecessore

Expanded text:
ri denegemus. Ita ergo haec fraternitas tua ri denegemus. Ita ergo haec fraternitas tua implere festinet, ut suprascripto portitori ad nos denuo ex hac re nulla remeandi necessitas imponatur. Nam quod beatae recordationis decessor noster praeceptum direxerat, ut lapso eo omnes res ejus Ecclesiae remanerent, hoc ideo eum credimus praecepisse, ne per eas adhuc amplius deperiret; nunc vero aequum esse pensamus ut filium patris culpa non ingravet, sed fraternitatis tuae dispensatione quidquid ei legaliter potest competere consequattransmittatis, in qua jurare debeatis vos tria capitula minime damnasse. Quod si decessor fraternitatis vestrae Laurentius non fecit, a vobis quaeri non debet. Si autem fecit, cum universali Ecclesia non fuit, et cautionis suae juramenta transcendit. Sed quia quod nulli episcoporum suorum juraverit se tria capitula minime damnasse. Ex qua re colligat sanctitas vestra quia cogi non debet ad hoc quod a decessore
Abbreviated transcription (Latin):
subfestinatione dirigite. quatinꝰ sub¬
agnoscentes. huic nefandissimȩ
prauitati. cũ creatoris nr̃i solatio.
medicinã digne possimꝰ correctionis
Ulus presentiũ portitor. eu¬
saniũ agrigentinȩ ciuitatis
ꝙ̃m suũ fuisse memorat genitorẽ.
matrisq sue res apud eũ plurimas
indicat mansisse. Quẽ qm̃ intestatũ
ep̃i patris sui se ꝑmitti substantiã
adipsci. Qua de re fr̃nitati tuȩ huiꝰ
pcepti serie deputamꝰ. quatinꝰ dili¬
gent̃ curet addiscere. Et siqͥd apud
predictã eccłam de reb matris
ipsius inuenireͥ potuerit. si quidẽ
nichibẽ. qł antedicto euploratio¬
ubilit̃ possit obsistere: ei scđm
lunfaciat portionẽ restitui. ꝑin¬
d edereb pat̾nis quas ant e¬
episcopatũ noscit᷑ habuisse. si eas in
ei quantũ portioni eiꝰ legalit᷑ sit cõpe¬
tere. ut satis fieri possit̾ immineat.
Nã omnino & contra rationẽ. & contra
iuste competunt restitui ac satis fie¬

Expanded text:
sub festinatione dirigite; quatensub festinatione dirigite; quatenagnoscentes, huic nefandissimae pravitati cum Creatoris nostri solatio medicinam dignae possimus correptionis lus praesentium portitor Eusanium Agrigentinae civitatis episcopum suum fuisse memorat genitorem, matrisque suae res apud eum plurimas indicat mansisse. Quem quoniam intestaepiscopi patris sui se permitti substantiam adipisci. Qua de re fraternitati tuae hujus praecepti serie deputamus, quatenus diligenter curet addiscere; et si quid apud praedictam Ecclesiam de rebus matris ipsius inveniri potuerit, si quidem nihil est quod ante dicto Euplo rationabiliter possit obsistere, ei secundum suam faciat portionem restitui. Proinde et de rebus paternis quas anteepiscopatum dignoscitur habuisse, si eas in ei, quantum portioni ejus legaliter scit competere, ut satisfieri possit immineat. Nam omnino et contra rationem et contra juste competunt, restitui ac satisfie
Abbreviated transcription (Latin):
catholicos prauissima de suis ȩccłis
temeritate depellerent: & multos
insuꝑ quib salutẽ regenerationis aq
prȩbuerat rebaptitantes prauitat
nefandissima necauisse. Quȩ res an¬
mos nr̃os ualde mestificat: qͦd uob
illic positis damnate prȩsũptioni tai¬
tũ scelus ꝑpetrare licuerit. Qua de
re fr̃nitatẽ uram scriptis pręsentis
adhortamur. ut habito tractatu
munitoq consilio: ita nascenti hss
adhuc morbo. inhiant̾ ac tota ui¬
tute debeatis obsistere: dũ mͦ nec
uires ex neglectu ꝑcipiat. nec incõ¬
quiꝰ incipienti neglegitis iniqͥtati
iesistre: plurimos erroris sui gladio
uinorabunt. Et.ẽ. ꝓfecto grauissimũ
quen diabolicȩ fraudis irretiri ꝑmit¬
tr: qͥs prius possumꝰ ne alligent᷑ eri¬
pere Melius ẽ. aute ne quisquã uul¬
untꝰ obsistere: quã uulneratꝰ qualit̃
snari possit exquirere. hoc itaq con¬
siderintes: sacrilegã prauitatẽ se
one lȩtificet: magis quã de excessu con¬

Expanded text:
catholicos pravissima de suis Ecclesiis catholicos pravissima de suis Ecclesiis 716 temeritate depellerent, et multos insuper quibus salutem regenerationis aqua praebuerat, rebaptizantes, pravitate nefandissima necavisse. Quae res animos nostros valde moestificat, quod vobis illic positis damnatae praesumptioni tantum scelus perpetrare licuerit. Qua de re fraternitatem vestram scriptis decurrentibus adhortamur, ut, habito tractatu, unitoque concilio, ita nascenti huic adhuc morbo inhianter ac tota virtute debeatis obsistere, dummodo nec vires ex neglectu percipiat, nec in comredimus, incipienti negligitis iniquitati resistere, plurimos erroris sui gladio vulnerabunt. Et est profecto gravissimum, laqueo diabolicae fraudis irretiri permittere, quos prius possumus, ne alligentur, eripere. Melius est autem ne quisquam vulneretur obsistere, quam vulneratus qualiter sanari possit exquirere. Hoc itaque considerantes, sacrilegam pravitatem sedone laetificet magis, quam de excessu con
Abbreviated transcription (Latin):
inter initiã morb uires
accipiat: exnr̃is neces¬
sitatib quicuñq in hac sumus
uita constituti ꝓ bauimꝰ huic gͥ
nascenti. si doctor obstet ꝓuisio no¬
dicorũ: scimꝰ quidẽ quia ante solet¬
nis ratio uehem̃t nos debet impella
ut animarũ morbis initiantib tota
festinemꝰ possibilitate resistere. nedi
salubria adhibere medicamenta negi¬
gimꝰ multorũ nobis urtã qͦs deo nr̃
contendimꝰ lucrari surripiant. Und
oportet ita nos caulas ouiũ quib ci
stodes uidemur. ẽẽ prȩpositi. uigila¬
ti sollicitudine pręmunire: quatins
lupus insidians undiq pastores sil
repugnantes inueniat. & uiã ingn¬
diendi in eas non habeat. Comꝑimꝰ
siquidẽ. donatistarũ stimulos in ille¬
sic partib gregẽ turbasse domin¬
cũ: ac si nulliꝰ pastoris moderamini
regeret᷑. Nunciatũq nobis. ẽ. qđ die¬
re sine graui dolore non possumꝰ qn
plurimi eorũ uenenatis iam sint
dentib laniati. Deniq ut sacerdotes

Expanded text:
inter initia morbus vires accipiat, ex nostris necessitatibus quicunque in hac sumus vita constituti probavimus. Huic igitur nascenti si doctorum obstet provisio medicorum, scimus quidem quia ante nis ratio vehementer nos debet impellere ut, animarum morbis initiantibus, tota festinemus possibilitate resistere, ne dum salubria adhibere medicamenta negligimus, multorum nobis vitam, quos Deo nostro contendimus lucrari, subripiant. Unde nos oportet ita caulas ovium, quibus nos custodes videmur esse praepositi, vigilanti sollicitudine praemunire, quatenus lupus insidians undique pastores sibi repugnantes inveniat, et viam ingrediendi in eas non habeat. Comperimus siquidem Donatistarum stimulos sic in illis partibus gregem turbasse dominicum, ac si nullius pastoris moderamine regeretur. Nuntiatumque nobis est, quod dicere sine gravi dolore non possumus, quoniam plurimi eorum venenatis jam sint dentibus laniati. Denique ut sacerdotes
Abbreviated transcription (Latin):
neficium eiꝰ despicit᷑. illic uitȩ aditũ
claudat. Ii autẽ qͥ dubitationis ur̃ẽ
participes sunt: si ad me uenire uo¬
luerint: nullam in me quasi expote¬
state ꝓdeuntẽ uiolentiã ꝑtimescant
Nam nos licet in omnib causis: in iis
p̾cipue que dei sunt. ratione magis
stringere homines quã potestate
Ndicauit nob̾ bacauda Syracusano.
fr̃ & coep̃s nr̃ qͦsdam de clero suom
siciliȩ partib ad sacros ordines ꝑ ue
petiit debere transmitti: Pinde fr̃ni¬
tas tua ubicunq illos latore prę¬
sentiũ indicante reppererit. huc eos
sine dilatione transmittat. Quatinꝰ
& illi ineccłam quã olim militaue¬
rant reuocent᷑. & ante dictꝰ ep̃s opta¬
tũ de eis possit habere solatium:.

Expanded text:
neficium ejus despicitur, illic vitae aditum neficium ejus despicitur, illic vitae aditum claudat. Hi autem qui dubitationis vestrae participes sunt, si ad me venire voluerint, nullam in me quasi ex potestate prodeuntem violentiam pertimescant. Nam nos licet in omnibus causis, in his tamen praecipue quae Dei sunt, ratione magis stringere homines quam potestate ndicavit nobis Bacauda frater et coepiscopus noster quosdam de clero suo in Siciliae partibus ad sacros ordines pervenpetiit debere transmitti. Proinde fraternitas tua ubicunque illos latore praesentium indicante repererit, huc eos sine dilatione transmittat, quatenus et illi ad Ecclesiam in qua olim militaverunt, revocentur, et ante dictus episcopus optatum de eis possit habere solatium.
Abbreviated transcription (Latin):
i ita ut audierã africȩ.
magnitudo ur̃a intentione
sollicita de anime suȩ uita
cogitaret: nequaquã se m de fide
respondere. Nam qđ in excusationẽ
molestia corporalis adducit᷑: expe¬
ctato salutis tempore. laborẽ sũmopere
potuistis ꝓ cõmodo et̃ne salutis assu¬
mere. Ut & uos de nr̃a ratione. & nos
de ur̃a credulitate gauderemꝰ. Ea &¬
eni quȩ meis scripsi epłis replican¬
da nunc non sunt: neq alia ratioci¬
natione monstranda. qͥa apud no¬
lentis animũ quãuis sit eiudens
ratio: hec ipsa obstaculũ ee. solet
Sed ꝑuos uenitte & beati ƿE TRI
apłorũ principis liminib uos prȩ¬
sentate: & cuncta quȩ scripsi
nisi exlectione monstrauero: cũ
qua uultis disputatione recedite¬
Hortor tam̃. ut dũ uitȩ spaciũ siꝑ ẽ.
abeiusdeni beati ETIRI eccła cui claues
celestis regni cõmissȩ sunt. & ligandi
ac soluendi potestas attributa. urã ani¬
ma non inueniat᷑ diuisa: ne si hic be¬

Expanded text:
i ita, ut audieram, magnitudo vestra intentione sollicita de animae suae vita cogitaret, nequaquam se mihi de firespondere. Nam quod 723 in excusationem molestia corporalis adducitur, exspectato salutis tempore, laborem summopere potuistis pro commodo aeternae salutis assumere, ut et vos de nostra ratione, et nos de vestra credulitate gauderemus. Ea enim quae meis scripsi epistolis replicanda nunc non sunt, neque alia ratiocinatione monstranda, quia apud nolentis animum, quamvis sit evidens ratio, haec ipsa obstaculum esse solet. Sed per vos venite, et beati Petri apostolorum principis liminibus vosmet praesentate, et cuncta quae scripsi, nisi ex lectione monstravero, cum qua vultis disputatione recediteHortor vos tamen ut dum vitae spatium superest, ab ejusdem beati Petri Ecclesia, cui claves coelestac solvendi potestas attributa, vestra anima non inveniatur divisa, ne si hic be
Abbreviated transcription (Latin):
scuit .iiͦiͦi. libros sc̃i euangłii recipimꝰ
Sepsonis uͦ de quib post terminũ sy.¬
nodi aliquid actũ fuerat. eusdẽ pię
memoriȩ iustinani tẽporib ẽ. uenti¬
latii: ita tamen ut nec fides in aliquo
uiolaret᷑. nec de eisdẽ ꝑsonis aliqͥd ali¬
ud ageret᷑. quã apud eandẽ scam
chaleedonensem sy nodũ fuerat con¬
stitutũ a nathematizamꝰ autẽ. siqͥs
ex definitione fidei quȩ ineadẽ syno¬
do ꝓlata .ẽ: aliqͥd imminuere prȩ¬
sumit. uł quasi corrigendo eiꝰ sensũ
unitate sc̃e eccłe remeare: ut fine
tuũ ualeas in pace concludẽ. Ne
malignꝰ sp̃s qui contra te ꝑalia oꝑa
pͣualere non potest: exhac causa in¬
ueniat. unde tͥ indie exitꝰ tui in
aditũ regni cęlestis obsistat. Gr̃ Or

Expanded text:
cut quatuor libros sancti Evangelii recipimus. De personis vero de quibus post terminum synodi aliquid actum fuerat, ejusdem piae memoriae Justiniani temporibus est ventilatum; ita tamen ut nec fides in aliquo violaretur, nec de eisdem personis aliquid aliud ageretur, quam apud eamdem sanctam Chalcedonensem synodum fuerat constitutum. Anathematizamus autem, si quis ex definitione fidei quae in eadem synodo prolata est, aliquid imminuere praesumpsit, vel quasi corrigendo ejus sensum unitatem fidei remeare, 161 ut finem tuum valeas in pace concludere, ne malignus spiritus, qui contra te per alia opera praevalere non potest, ex hac causa inveniat unde tibi in die exitus tui in aditu regni coelestis obsistat. »
Abbreviated transcription (Latin):
IA UIIIT adnos florent ium
epitaurine ciuitatis ep̃m. pr¬
reptis prius reb eiꝰ ꝓquibusdã
non apꝓbatis criminib sine sacer¬
dotali concilio fuisse damnatũ. Et
quia non debet is poenam sustinere
canonicam. incuius damnationẽ
non est canonica ꝓlata sententia:
prȩcipimus exꝑientie tuȩ. ut natili
fr̃i & coep̃o nr̃o debeas iiminere
ciat quonunc dr̃ detrusus exilio
Conuocatoq episcoporũ concilio. si
hȩc in quib accusatus. ẽ. ei canonica
fuerint apꝓbata: pręfati natalis h
robur obtinere sententiã. Sm ditꝰ
generali iudicio fuerit absolutꝰ.
nec eum deinceps cuiꝰ libet preu¬
dicio subiacere ꝑmittas. & prefa
res. districta tue sollicitudinis
restituantur instantia. Necesse x̃.is
ut quanto grauiora talium nego¬
tiorũ ꝑpendis pondera: tanto ea
maturiori iugilantioriq studeas
executione complere.
SauiNO Subdiacono.
Exeuntes maligni homines.
turbauerunt animos ur̃os.
non intelligentes neq quȩ loquint

Expanded text:
it ad nos Florentium Epidauritanae civitatis episcopum, praereptis prius rebus ejus, pro quibusdam non approbatis criminibus, sine sacerdotali concilio fuisse damnatum. Et quia non debet is poenam sustinere canonicam , in cujus damnatione non est canonica prolata sententia, praecipimus experientiae tuae ut Natali iscopo nostro debeas imminere,m ejici faciat, quo nunc dicitur detrusus exsilio. Convocatoque episcoporum concilio, si haec in quibus accusatus est canonice fuerint approbata, praefati Natalis frrobur obtinere sententiam. Sin autem generali fuerit judicio absolutus, nec eum deinceps cujuslibet praejudicio subjacere permittas, et praefatae res districta tuae sollicitudinis restituantur instantia. Necesse est ergo ut quanto graviora talium negotiorum perpendis pondera, tanto ea maturiori vigilantiorique studeas exsecutione complere.Savino subdiacono. Exeuntes maligni homines turbaverunt animos vestros, non intelligentes neque quae loquuntur
Abbreviated transcription (Latin):
cumulum accedit: ut cum
Uinditari in me miquitas de¬
buit: la udes pro uindicta re¬
cipiam. Quibus autem hoc
in loco terrenarũ rerũ tumul¬
tibus premor: explere uerbis
nequeo: quod tamen colligere
ex breuitate epłe potestis: in
qua ei minus loquor quẽ plus
oĩbus diligo. Preterea indico
quia a serenissimis dnĩs quã¬
tis ualui precibus postulaui:
ut uos honore restituto ad scti
Petri apłoꝵ principis limina
uenire: et quolusq ita deo pla¬
cuerit hic mecum uiuere cõ¬
cedant: quatinus lum uos
uidere meruero peregrinati¬
onis nostre tediũ de eterna pa¬
tria inuicem loquẽdo releuemꝰ¬

Expanded text:
cumulum accidit, ut, cum cumulum accidit, ut, cum vindicari in me iniquitas debuit, laudes pro vindicta recipiam. Quibus autem hoc in loco terrenarum rerum tumultibus premor, explere verbis nequeo; quod tamen colligere ex brevitate epistolae potestis, in qua ei minus loquor, quem plus omnibus diligo. Praeterea indico quia a serenissimis dominis quantis 495 valui precibus postulavi, ut vos honore restituto, ad sancti Petri apostolorum principis limina venire; et, quousque ita Deo placuerit, hic mecum vivere concedant; quatenus dum vos videre meruero, peregrinationis nostrae taedium de aeterna patria invicem loquendo relevem
Abbreviated transcription (Latin):
Pist olam beatitudinis¬
uestre: Ut fessus requiem:
salutem eger: fontem sitiens:
Umbram estuens accepi. Neq
em̃ illa uerba per linguã carnis
Uidebantur expressa: sed sic spi¬
ritalem amorem suũ quẽ gesta¬
bat aperuit: ac si mens pẽr se¬
ipsam loqueretur. Sed clurum
ualde fuit quod secutum est: ꝗr¬
a mor uester terrena me portare
onera precepit: & quem prius
spiritualiter diligebatis: postea
Ut exist imoꝰ temporaliter amãtes
usq ad terram me superposito
onere depressistis: ita it mẽtis
rectitud inẽ funditus peredens:
contemplationisq aciem amiltẽs:
non per prophictie spiritum: sed
per experimentũ dicam: Incura¬
uatus sum & humiliatus sum.
usquequaq. Tanta quippe occu¬
pationũ onera deprimunt ut
ad superna animꝰ nullatenus
affligor: it a yt recte dicam. Ueni
m astitudinẽ maris: et tempestas
demersit me. Periclitanti igł
michi orationis uestre manum
tendite uos qui in uirtutuns
prodesse perhibetis: hoc quoq
michi ad iniquilatũ mearum

Expanded text:
strae beatitudinis, ut fessus requiem, salutem aeger, fontem sitiens, umbram aestuans inveni. Neque enim illa verba per linguam carnis videbantur expressa, quia sic spiritalem erga me amorem suum quem gestabat aperuit, ac si mens per semetipsam loqueretur. Sed durum valde fuit quod secutum est, quia amor vester terrena me portare onera praecepit, et quem prius spiritualiter diligebatis, post ut aestimo, temporaliter amantes, usque ad terram me, superposito onere, depressistis, ita ut omnem mentis rectitudinem funditus perdens, contemplationisque aciem amittens, non per prophetiae spiritum, sed per experimentum dicam: Incurvatus sum, et humiliatatus sum usquequaque . Tanta quippe me occupationum onera deprimunt, ut ad superna animus nullatenus affligor, ita ut in altitudinem maris, et tempestas demersit me. Periclitanti igitur mihi orationis vestrae manum tendite, vos qui in virtutum prodesse perhibetis, hoc quoque mihi ad iniquitatum mearum
Abbreviated transcription (Latin):
uestre charitatis uota persolue
sed etiam de ordinatione nr̃a
qđd desiderabile uobis credime
fuisse indicare. Propterea
charitas urã reciprocis nos¬
lrĩs de unitate eccłe: et desi¬
derabili nos nũcio salutis Urc
letificet: quatenus absentia
corporalis quã nos locorũ fa¬
cit sustinere disiunctio scri¬
ptorũ sibi uicissitudine pñte᷑.
Adhortamur etiam Ut qr memo¬
ratũ superius presentiũ pora¬
titorẽ pro necessariss quibusd
causis aed clementissimi prĩ.¬
cipis uestigia destinauimus:
et mutabilitas temporis mul:¬
ta solet impedimenta itincris
generare: quicquid ei siue
in terreni itineris prouisioe
siue etiam in procuratione na¬
uigii neceslariũ fuerit: xra
sacerdotalis impendat affe¬¬
ctio: Ut destinatũ iter celeri
dño miserante ualeat expli¬
care.

Expanded text:
vestrae, 518 charitatis vota persolvere, vestrae, 518 charitatis vota persolvere, sed etiam de ordinatione nostra, quod desiderabile vobis fuisse credimus, indicare. Propterea charitas vestra reciprocis litteris nos de unitate Ecclesiae, et desiderabili nuntio salutis vestrae laetificet, quatenus absentia corporalis, quam nos locorum facit sustinere disjunctio, scriptorum sibi vicissitudine praesentetur. Adhortamur etiam ut quia memoratum superius praesentium portitorem pro necessariis quibusdam causis ad clementissimi principis vestigia destinavimus, et mutabilitas temporis multa solet impedimenta itineris generare, quidquid ei sive in terreni itineris provisione, sive etiam in procuratione navigii necessarium fuerit, vestra sacerdotalis impendat affectio, ut destinatum iter celerius, Domino miserante, valeat explicare.
Abbreviated transcription (Latin):
Uelicia dei ꝙ̃to sũt ĩue¬
stigabilica/ tanto debẽt
humanis mentibus esse metuẽ¬¬
da: Ut qr ea ratio mortalis
comprehenolere nõ ualet: has
se necesse est humili cordis cer¬¬
uice substernat: quatenus quo
eam regentis uoluntas duxcrit¬
illuc obedientibus mentis gres¬
sibus prosequatur. Ego autem¬
a considerans infirmitatẽ meã
ad aplice sedis culmẽ nõ posse
pertingere : onus hoc malui de¬
clinare: ne ĩ pastorali regimine
imparis administratiois ohta
succũberẽ. Sed qr cõtraire non
est dñi disponẽtis arbitrio . o.¬
bedienter secutus sũ qđ miseri¬
cors de me regentis manus uo.¬
luctit operari. Nam fraterni¬
tati uestre et si presens nõ eue¬
niret occasio: necessario fuerat
indicandũ ꝙ licet indignum
me apostolice sedi dñs preessẽ
dignatus est. Cũ ergo fieri
hoc et causa posceret᷑: et dire-¬
cti a uobis presentiũ latoris
id est Bonifacii defensoris e¬
uenisset occasio: curauimus
nõ solũ scriptis fraternitati

Expanded text:
udicia Dei quanto sunt investigabilia, tanto debent esse humanis sensibus metuenda: ut quia ea ratio mortalis comprehendere non valet, his se necesse est humili cordis cervice substernat, quatenus quo eam regentis voluntas duxilluc obedientibus mentis gressibus prosequatur. Ego autem considerans infirmitatem meam ad apostolicae sedis culmen non posse pertingere, onus hoc malui declinare, ne in pastorali regimine imparis administrationis actione succumberem. Sed quia contraire non est Domini disponentis arbitrio, obedienter secutus sum quod misericors de me regentis manus voluit operari. Nam fraternitati vestrae, etsi praesens non eveniret occasio, necessario fuerat indicandum quod licet indignum me apostolicae sedi Dominus praeesse dignatus est. Cum ego fieri hoc et causa posceret, et directi a nobis praesentium latoris, id est Bonifacii defensoris, evenisset occasio, curavimus, non solum scriptis fraternitati
Abbreviated transcription (Latin):
alium migrare locũ. uł in obsequio
se retinere uoluerit: ipse sibi repu¬
tet. qui ius colonariũ temeritate
sua ius uͦ dominii iuris sibi seueri¬
tate damnauit In his gͦ omnib ita
te uolumꝰ sollert̃ imp̾endi ut nec
direpti gregis pastor reus existas.
net apud nos minor emulatio fr̃ni¬
tatẽ tuã rep̃hensibilem reddat.

Expanded text:
alium migrare locum, vel in obsequio alium migrare locum, vel in obsequio suo retinere voluerit, ipse sibi reputet qui jus colonarium temeritate sua, jus vero dominii sibi juris severitate damnavit. In his ergo omnibus ita te volumus solerter impendi, ut nec direpti gregis pastor reus existas, nec apud nos minor aemulatio fraternitatem tuam reprehensibilem reddat.
Abbreviated transcription (Latin):
to uisa. ẽ. asperior: quanto a frat̃ni¬
tate tua patientia operosior. Opor¬
tebat qͥppe te respectu loci tui atq
xp̃ianȩ religionis intuitu. nullam
relinquere occasionẽ: ut suꝑstitioni
iudaice. simplices anime. non tam
suasionib quã potestatis uirȩ quodã¬
modo deseruirent. Quã obrem hor¬
tam᷑ fr̃nitatẽ tuã. ut scd̾m piissimarũ
legũ tramitẽ. nulli iudeo liceat
xpianu mancipiũ insuo retinen ue¬
mialos red siqui penes eos inueniunt᷑
libertas eis turtionis auxilio exlegũ
sanetione seruetꝰ. Iiũ qui in possessio¬
nib corũ sunt. licit & ipsi exlegũ
districtione sint libi tam̃ qͥa colen¬
dis terris eor duitiꝰ ad heserunt : ut
pote conditionẽ loci debentes ad
colenda quȩ consueuerant rura ꝑ¬
maneant pensiones prȩdictis uiris
prebeant quȩ cuncta de colonis uł
originariis iura precipiunt ꝑagant
nichil eis extra hec oneris amplius
indicat᷑. Qł si quisquã deiis. uł ad

Expanded text:
to visa est asperior, quanto a fraternito visa est asperior, quanto a fraternitate tua patientia operosior. Oportebat quippe te respectu loci tui, atque Christianae religionis intuitu, nullam relinquere occasionem ut superstitioni Judaicae simplices animae non tam suasionibus, quam potestatis jure quodammodo deservirent. Quamobrem hortamur fraternitatem tuam ut secundum piissimarum legum tramitem, nulli Judaeo liceat Christianum mancipium in suo retinere dominio. Sed si qui penes eos inveniuntur, libertas eis tuitionis auxilio ex legum sanctione servetur. Hi vero qui in possessionibus eorum sunt, licet et ipsi ex legum districtione sint liberi, tamen quia colendis eorum terris diutius adhaeserunt, ut pote conditionem loci debentes, ad colenda quae consueverant rura permaneant, pensiones praedictis viris praebeant, et cuncta quae de colonis vel originariis jura praecipiunt peragantnihil eis oneris amplius indicatur. Quod si quisquam de his vel ad
Abbreviated transcription (Latin):
ctionem quoq nrãm quȩ sub ex comu¬
nicatione tila ordinantiũq te facta ẽ.
cesis prb̃is. diaconib cęteroq clero.
manu militari admediũ diceris de¬
ductꝰ. Quam rem nos consetratione
dicere nullom possumꝰ: qͥa ab ex c̃o¬
municatis .ẽ. hominib celebrata. Quia
gͥ sine ullius exempli forma. iniolasti
talem tantamq sacerdotii dignitatẽ:
prȩcipimꝰ. ut usq dũ dominicis uł
responsalis nr̃i cognouerimapicib.
qđ non surrepticiã. sed uera fueris
iussione ordinatꝰ: nullatenꝰ tu ordi¬
natoresq tui attrettare qͥcquã prȩ¬
sumatis sacerdotalis officii. nec usq
ad rescriptum nr̃m adcultũ sacri
altaris acceđe. Qđ si contra hec agere
presumpseritis: anathema uobis sit
adõ & abeato sTTRo apłorũ pͥncipe
ut contemplatione uidicii ur̃i.
cȩteris quoq catholicis ecclesiis. ul¬
GREGORIIS UEANTIO TP̃O¬
LUNENSI.
UHorym ad nos relatione ꝑue¬
nit: a uideis in lunensi ciuitate
detineri mancipia. Que res nobistan¬

Expanded text:
ram, quae sub excommunicatione tua, ordinantiumque te facta est, caesis presbyteris, diaconibus, caeteroque clero, manu militari ad medium diceris deductus. Quam rem nos consecrationem dicere nullo modo possumus , quia ab excommunicatis est hominibus celebrata. Quia igitur sine ullius exempli forma violasti talem tantamque sacerdotii dignitatem, praecipimus ut usque dum dominicis vel responsalis nostri cognoverim apicibus quod non surreptitia, sed vera fueris jussione ordinatus, nullatenus tu ordinatoresque tui attrectare quidquam praesumatis sacerdotalis officii, neque usque ad rescriptum nostrum ad cultum vos sacri altaris accedere. Quod si contra haec agere praesumpseritis, anathema vobis sit a Deo, et a beato Petro apostolorum principe, ut contemplatione judicii vestri, caeteris quoque catholicis Ecclesiis ulGregorius Venantio epLunensi. Multorum ad nos relatione pervenit, a Judaeis in Lunensi civitate detineri mancipia: quae res nobis tan
Abbreviated transcription (Latin):
tute conuertere: pͣdicatores
suos qͦs inmundũ misit sine litte¬
ris elegit. hȩc etiã mͦ faciens: quia
inauglorũ gente fortia dignatꝰ ẽ.
ꝑ infirmos oꝑari. Sed. ẽ. in isto do
uoluit. magna miracula ostendit.
Unde necesse ẽ. ut de eodẽ dono
cęlesti. & timendo gaudeas. &.
gaudendo ꝑtimescas. Gaudeas
udelicet. quia anglorũ anime
ꝑ exteriora miracula ad interi¬
orẽ grãm ꝑ trahuntur : ꝑtimes¬
cas uͦ. ne int̾ signa quȩ fiunt
infirmꝰ animꝰ in sui prȩsumptionẽ
se leuet. & unde foris inhonore
extollit᷑ in de ꝑ inanem głam intꝰ
cadat. Meminisse & enĩ debemꝰ.
qđ discipłi cũ gaudio apͣdicatiõe
redeuntes. cũ cȩlesti magistro di
demonia nobis subiecta sunt:
ꝓtinꝰ audier̃. Nolite gaudere
suꝑ hoc s potiꝰ gaudete. quia
nomina ur̃a scripta sunt incęlo.
Inpriuata &e enĩ & temporali
lȩticia mentẽ posuerant: qͥ de
miraculis gaudebant. Sed de
priuata ad cõmunẽ. de tẽporali

Expanded text:
tute convertere, praedicatores tute convertere, praedicatores suos, quos in mundum misit, sine litteris elegit; haec etiam modo faciens, quia in Anglorum gente fortia dignatus est per infirmos operari. Sed in isto don quam eligi voluit, magna miracula ostendit: unde necesse est, ut de eodem dono coelesti et timendo gaudeas, et gaudendo pertimescas; gaudeas videlicet, quia Anglorum animae per exteriora miracula ad interiorem gratiam pertrahuntur; pertimescas vero, ne inter signa quae fiunt, infirmus animus in sui praesumptionem se levet, et unde foris in honore extollitur, inde per inanem gloriam intus cadat. Meminisse etenim debemus quod discipuli cum gaudio a praedicatione redeuntes, cum coelesti Magistro dice daemonia Nobis subjecta sunt; protinus audierunt: Nolite gaudere super hoc, sed potius gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelo . In privata etenim et temporali laetitia mentem posuerant, qui de miraculis gaudebant: sed de privata ad communem, de temporali
Abbreviated transcription (Latin):
lugustino ep̃o anglorum:
ła in excelsis dõ. & int̾ra
pax hominib bonȩ uo-¬
luntatis: quia granum
frumenti mortuũ. ẽ. cadens int̾rã.
ne solũ regnaret incelo. Cuius
morte uiuimꝰ. euiꝰ infirmitate
nboram᷑. cuiꝰ passione apassione
rripim᷑. cuiꝰ amore inbritannia
fr̃s quęrimꝰ qͦs ignorabamꝰ. cuius
munere qͦs nescientes que rebamꝰ
inuenimꝰ. Quis autẽ narrare suf¬
ficiat. quanta hic leticia in om̃iũ
corde fideliũ fuerit exorta. qđ
expulsis errorũ tenebris sc̃ȩ fidĩ
luce ꝑfusa .ẽ. qđ m̃te integerri¬
ma iam calcat idola quib priꝰ
uesano timore subiacebat. qđ
om̃ipotenti dõ puro corde sub-¬
sernit᷑. qđ apraui oꝑis lapsib
sce p̃dicationis regulis ligatur.
qł p̾ceptis diuinis animo sub¬
iacet &e intellectu subleuat᷑. qđ
usq ad tram se inoratione hu¬
nuliat. ne mente iaceat int̃raꝰ
uꝰ hoc opus. ẽ. nͥ eiꝰ qͥ ait pater
lui ut mundum ostenderet ñ
sapientia hominũ s sua se uir¬

Expanded text:
ugustino episcopo Anglorum. Gloria excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis, quia granum frumenti 1110 mortuum est cadens in terram, ne solum regnaret in coelo, cujus morte vivimus, cujus infirmitate roboramur, cujus passione a passione eripimur, cujus amore in Britannia fratres quaerimus quos ignorabamus, cujus munere quos nescientes quaerebamus, invenimus. Quis autem narrare sufficiat quanta hic laetitia in omnium corde fidelium fuerit exorta, quoexpulsis errorum tenebris, sanctae fidei luce perfusa est; quod mente integerrima jam calcat idola, quibus prius vesano timore subjacebat; quod omnipotenti Deo puro corde substernitur; quod a pravi operis lapsibus sanctae praedicationis regulis ligatur; quod praeceptis divinis animo subjacet, et intellectu sublevatur; quod usque ad terram se in oratione humiliat, ne mente jaceat in terra. Cujus hoc opus est, nisi ejus qui ait: Pater Qui ut mundum ostenderet, non sapientia hominum, sed sua se vir
Abbreviated transcription (Latin):
qui conuersionẽ gentis anglorũ
mercedi ur̃ȩ dignatꝰ .ẽ. ꝓpiciꝰ re¬
seruare. Nam sicut ꝑ recordandȩ
memoriȩ helenã matrẽ piissimi
constantini imꝑatoris. ad xp̃ianã
fidẽ corda romanorũ accendit:
gente eius misccłiã confidimꝰ o¬
ꝑari. Et quidẽ iam dudũ głosi
filii nr̃i conuigis ur̃i animos.
prudentiȩ ur̃e bono sicut reue¬
ra xp̃ianȩ debiustis inflectere:
ut ꝓ regni & animȩ suę salute
fidem quã colitis sequeret᷑ qͥtinꝰ
& de eo & ꝑ eũ de totiꝰ gentis con¬
sione. digña uob̾ incelestib gaus
retributio nasceret᷑. Nam postoi
sic̃ diximꝰ. & recta fide gła ur
munita & litteris docta .ẽ hus
uob̾ nec tardũ nec debuit. ẽt̃. u¬
ficile. Et qm̃ dõ uolente aptũs
tempꝰ. ẽ: agite ut diuina gũ
cooꝑante. cũ augm̃to posstas
qcł neglectũ. ẽ. rẽparare. Itaq ũ
assidua roborate. Ur̃a illi sialla¬
tudo augmentũ indõ amoris
infundat. atq ita animos eiꝰan

Expanded text:
orum mercedi vestrae dignatus est propitius reservare. Nam sicut per recordandae memoriae Helenam matrem piissimi Constantini imperatoris ad Christianam fidem corda Romanorum accendit, gente ejus misericordiam confidimus operari. Et quidem jamdudum gloriosi filii nostri, conjugis vestri, animos prudentiae vestrae bono, sicut revera Christianae, debuistis inflectere, ut pro regni et animae suae salute fidem quam colitis sequeretur; quatenus et de eo et per eum, de totius gentis conversione, digna vobis in coelestibus gaudiis retributio nasceretur. Nam postquam, sicut diximus, et recta fide gloria vestra munita, et litteris docta est, hoc vobis nec tardum nec debuit esse difficile. Et quoniam Deo volente aptum nunc tempus est, agite ut divina gratia cooperante cum augmento possitis quod neglectum est reparare. Itaque meassidua roborate, vestra illi sollicitudo augmentum in Deo amoris infundat; atque ita animos ejus e
Abbreviated transcription (Latin):
fouere. s discat potiꝰ ultione cõ¬
prunere: &e qui receptꝰ. ẽ. idem
discat lacrimis peccata diluere.
ñ iniquitatẽ immundiciis cumu¬
habeat in om̃ib cõm̃datos. & ita
eis ad ꝓficiscendũ solatiari stu¬
deat atq concurrere: ut uobsibi
opitulantib. celerit̃ dõ ꝓtegente
qͦ directi sunt ualeant ꝑ exire. Gũ¬

Expanded text:
fovere, sed discat potius ultione comfovere, sed discat potius ultione comprimere; et qui receptus est, idem discat cum lacrymis peccata diluere, non iniquitatem in immunditiis cumuhabeat in omnibus commendatos; et ita eis ad proficiscendum solatiari studeat, atque concurrere, ut vobis sibi opitulantibus celeriter, Deo protegente, quo directi sunt valeant perexire.
Abbreviated transcription (Latin):
bi contagio eo custodiente man¬
sistis. Sed hȩc uob̃ muiꝰ quã pote¬
rant bona ꝓficiunt: si hoc & in
aliis sollicite ñuitastis. Sicut
autẽ istud inte tͥ malũ displicu¬
it. ita hoc & infr̃e Telari de-¬
bueras. Nam dũ diuina pͣcepta
nos moneant. ꝓximos sicut nos¬
met ipsos debere diligere: ñ
paruȩ culpȩ . ẽ. despicere. & qđ
sibi quis mnetuit. alii ñ timere.
ut qđ acorreptione quiescendo.
inaliis ꝑdidisti resarcias: & ab hac
qͦs poteris prauitate compescas. Atq
ut sy nodꝰ aderadendã ipsam here¬
sim congregari possit insiste. qua¬
tinꝰ cũ dilectionis ur̃ȩ mercede
meliꝰ abom̃ib caueat᷑ qđ aucto¬
re dõ om̃iũ fuerit consiiautione
quendã qui post lapsũ insuis ad¬
huc dr̃ iniquitatib uolutari:
familiarẽ habeat. Qđ auob̾ sub¬
tilit̾ requirendũ. ẽ. Et si ita con¬
stiterit: curȩ uob̾ sit nr̃a hoc sic
uice corrigere. ut & qui talem
recipit excessus ñ familiaritate

Expanded text:
bi contagio eo custodiente manbi contagio eo custodiente mansistis. Sed haec vobis minus quam poterant bona proficiunt, si hoc et in aliis sollicite 1141 non vetastis. Sicut autem in te istud tibi malum displicuit, ita hoc et in fratre zelari debueras. Nam dum divina praecepta nos moneant proximos sicut nos ipsos debere diligere, non parvae culpae est despicere, et quod sibi quisque metuit, aliis non timere. ut quod a correptione quiescendo in aliis perdidisti resarcias, et ab hac quos potueris pravitate compescas, atque ut synodus ad eradendam ipsam haeresim congregari possit insiste, quatenus cum dilectionis vestrae mercede melius ab omnibus caveatur quod, auctore Deo, omnium fuerit constitutione quemdam, qui post lapsum in suis adhuc dicitur iniquitatibus volutari, familiarem habeat. Quod a vobis subtiliter requirendum est. Et si ita constiterit, curae vobis sit nostra hoc sic vice corrigere, ut et qui talem recipit, non familiaritate
Abbreviated transcription (Latin):
Uirgilio epõ arelatensi
Um diuinȩ lectionis testimo¬
nio. idolorũ seruitꝰ auari¬
tia nuncupetur: qͦstudio
de templodĩ sit pellenda cognoscit᷑.
& aquibꝰdã sacerdotib qđ gẽmentes
dicimꝰ ñ cauet᷑. Tenet enĩ captiuũ
cor seua cupiditas & licitũ suadet
ẽe. malũ qđ imꝑat. atq id agit.
ut uno eodemq gladio & dantẽ
& accipiente interimat. Qͥs gͥ
post hoc locꝰ contra auariciã tutꝰ
ẽẽ p̃ualeat si dĩ illi aprauis sa¬
cerdotib aꝑiat᷑ eccłaꝰ Quando
ouiũ septa inuiolata custodiat.
illicito manꝰ munere polluit. &¬
alios se benedictione credit erigen
cũ ipse iam sit ꝓpria iniquitate
substratꝰ. & sua nichilominꝰ ambi¬
tione captiuus Huiꝰ gͦ mali rapa¬
citas quia arcem nunquã mentis
ur̃e intrauerit. & innoxias ha¬
b̾e uos manꝰ de ordinationib ꝑ¬
hibetis: omĩpotenti dõ grãs agt̾ce.
& tanto ei uos debitores. ẽẽ. cog¬
noscite. quanto illȩsi abhuiꝰ mor-¬

Expanded text:
Virgilio episcopo Arelatensi. Cum divinae lectionis testimonio idolorum servitus avaritia nuncupetur, quo studio de templo Dei sit pellenda cognoscitur, et a quibusdam sacerdotibus, quod gementes dicimus, non cavetur. Tenet enim captivum cor saeva cupiditas, et licitum suadet esse malum quod imperat, atque id agit, ut uno eodemque gladio et dantem et accipientem interimat. Quis igitur post hoc locus contra avaritiam tutus esse praevaleat, si Dei illi a pravis sacerdotibus aperiatur Ecclesia? Quando ovium septa inviolata custodiat, illicito munere polluit, et alios se benedictione credit erigere, cum ipse jam sit propria iniquitate substratus, et sua nihilominus ambitione captivus. Hujus ergo mali rapacitas, quia arcem vestrae mentis nunquam intraverit, et innoxias habere vos manus de ordinationibus perhibetis, omnipotenti Deo gratias agite, et tanto ei vos debitores enoscite, quanto illaesi ab hujus mor
Abbreviated transcription (Latin):
hibeat. atq ita illis studio sa¬
cerdotali obnixe concurrat¬
& suo eos solatio ad agendũ it̃
adiuuare festinet: ut dũ nul¬
la eis illic res morandi causas
intulerit. & hinc celeriꝰ ꝑ exire:
& uos mercedẽ de prȩstitis in¬
uenire possitis.

Expanded text:
hibeat; atque illis ita studio sahibeat; atque illis ita studio sacerdotali obnixe concurrat, et suo eos solatio ad agendum iter adjuvare festinet, ut dum nulla eis illic res morandi causas intulerit, et hi celerius pergere, et vos mercedem de praestitis invenire possitis.
Abbreviated transcription (Latin):
domo dĩ sy nodali debeatis defi¬
nitione ꝓicere. Nichil indanas
eccłasticis ordinib auri seua si¬
mes inueniat. nil blandim̃ta sis¬
ripiant. nil grã conferat. honi
modestia. ut obtinente huiꝰmodi
cui bonũ testimoniũ actio ꝑ̃hibet.
horioret᷑. hȩc uob̃ dilectis simi frm̃
cura sit. hȩc animis urĩs sollici¬
tudo semꝑ inuigilet. ut zelũ
que litteris ostenditis. cordis ur̃i
testẽ ẽẽ oꝑe demonstretis. Itaq
assidue instant̃q ad congregandã
synodũ uminete. & tt̃a uos eni¬
uiꝰ exhibete: ut nominis dignita¬
tẽ officii administratione cõple
citis: requiri inscrinio fecimꝰ &
nichil inuentũ. ẽ. Unde ipsas nob̾¬
epłas qͦs uos dicitis hab̾e transinit¬
tite: ut exeis qđ concedendũ. ẽ.
colligamꝰ. Gesta uͦ ł scripta beati
hirenei iam dui quondam solli¬
cite quęsiumꝰ s hactenꝰ exeis
aliqͥd inueniri ñualuit. Prete¬
rea fr̃nitas ur̃a monachos qͦs ad

Expanded text:
domo Dei synodali debeatis defidomo Dei synodali debeatis definitione projicere. Nihil in dandis ecclesiasticis ordinibus auri saeva fames inveniat, nil blandimenta subripiant, nil gratia conferat: honormodestia, ut obtinente hujusmodicui bonum testimonium actio perhibet honoretur. Haec vobis, dilectissime frater, cura sit, haec animis vestris sollicitudo semper invigilet, ut et zelum quem litteris ostenditis cordis vestri testem esse opere demonstretis. Itaque assidue instanterque ad congregandam synodum imminete; et ita vos enixius exhibete, ut nominis dignitatem officii administratione compleacitis, requiri in scrinio fecimus, et nihil inventum est. Unde nobis epistolas quas vos dicitis habere transmittite, ut ex eis quid concedendum est colligamus. Gesta vero vel scripta beati Irenaei jam diu est quod sollicite quaesialiquid non valuit. Praeterea fraternitas vestra monachos quos ad