comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tam. qr que dñari possit õib creaturis. Aus̃. Gaudeo quid̾
qd̃ irreligiose p̾dicationis initio. uirꝰ manifesta ꝯfessione
ꝓdid̃is. Nichil tam̃ qd̃ credulitate dignũ uideat᷑ opponis. Erea¬
tura namq ex eo qd̃ adhuc non est. ut aliqñ nõ fuit rei cuiꝰ¬
libet corruptibilis qnͣtũ in se est patͥs oĩpotñtis cłi uolunta¬
te facta substã. Hec diffinitio utrũ in d̾i cadat filiũ uidea¬
mꝰ. Nam filiꝰ in eo qd̃: indiffe̾ntis nat᷑e. ueritate ꝓlatꝰ ÷. qui ex
eo qui ẽ .i. ex gĩgnente non clissimilis natꝰ: Et ideo int̾ filiũ
qr creat᷑am pͥmũ ii fallor ista cliscretio est. qr ille ex patre
substantiałr gĩgnit᷑. creat᷑a non ex substã facientis. s ex sola
uoluntate q potestate ꝑficitur. Ista corruptibilis ꝑ nat᷑am
nisi fuerit seruata ꝑ grãm. ille incorruptibilis. qui nascen¬
do incorruptibilẽ ex ĩcorruptibili patre uidetur habere¬

Expanded text:
eo quidem quod irreligiosae praedicationis intimum virus manifesta confessione prodideris: nihil tamen quod credulitate dignum videatur, opponis. Creatura namque est, ex eo quod adhuc non est, aut aliquando non fuit, rei cujuslibet corruptibilis, quantum in se est, per omnipotentis Dei voluntatem facta substantia. Haec definitio utrum in Dei cadat Filium videamus. Nam Filius in eo quod est, indifferentis naturae veritate prolatus est; qui ex eo qui est, id est ex gignente, non dissimilis natus est. Et ideo inter Filium et creaturam primum, ni fallor, ista discretio est: quia ille ex Patre substantialiter gignitur; creatura non ex substantia facientis, sed ex sola voluntate ac potestate perficitur. Ista corruptibilis per naturam, nisi fuerit servata per gratiam; ille incorruptibilis, qui nascendo incorruptibilem ex incorruptibili Patre videtur
Abbreviated transcription (Latin):
dispensationẽ. & potuisse ꝑ singłarem potentiã licamꝰ effic̾e̾.
dum qr uoluntatẽ fuisse nouimꝰ que placuit cleo. ꝙ potesta¬
tẽ qua posse subiacet dño. Fenc Ergo ad extantiã filii potes¬
tas pat̾na non sufficit: Auc. Quasi ego de potestate pr̾is.
& non de ipsa pat̾nitatis ueritate ꝯtendam. An ei se clici
maluit prem quem non sibi s creatis uoluit esse consim¬
leme q ideo fatendũ tibi ẽ. ex substã pris extitisse filiũ
si qr natꝰ qr cls estr᷑ aut filiũ parit̾. dm̃ negare. si non ex

Expanded text:
ingularem potentiam dicamus efficere; dum et volutatem fuisse novimus qua placuit Deo, et potestatem qua posse subjacet Domino. FEL. Ergo ad exstantiam Filii potestas paterna non sufficit? AUG. Quasi ego de potestate Patris, et non de ipsa paternitatis veritate contendam. An ei se dici maluit Patrem, quem non sibi, sed creaturis voluit esse consimilem? Et ideo fatendum tibi est, ex substantia Patris exstitisse Filium, si et natus et Deus est; aut Filium pariter et Deum negare,
Abbreviated transcription (Latin):
se illa sufficere. quam etiam hec non nͥ ꝑ se ipsam uicden¬
tur astruere. Sin contra quis potest irrationabilib testi¬
moniis licet illa diuina fingantur rationib fidei col¬
la sũmitte: Ꝙ illã quidẽ disputandi uiam fateor maliis
tolerarẽ. quos mꝑitie necessitas qr ꝑ se stare neque ũt.
cogit ad aliena ꝯfugere. In te uero icirco nullo mͦ ꝓrs
ista ꝑpetior: qr eloquentiã pariter cũ scĩa fid̾i tibi uid̾o̾
non dẽẽ. Eunc ego. Non usqadeo inqm luci me pu

Expanded text:
se illa sufficere, quae etiam haec non nisi per se ipsam videse illa sufficere, quae etiam haec non nisi per se ipsam videtur astruere. Sin contra, quis potest irrationabilibus testimoniis, licet illa divina fingantur, rationabilis fidei colla submittere? Et illam quidem disputandi viam, fateor, in aliis tolerarem, quos imperitiae necessitas, quia per se stare non queunt, cogit ad aliena confugere: in te vero idcirco nullo modo prorsus ista perpetior, quia eloquentiam pariter cum scientia fidei tibi video non deesse. Tum ego: Non us
Abbreviated transcription (Latin):
b nominũ litteris: presentis libelli breuitate cõplecterer.
et Nam cum ante hos dies pariter sedemus: tum illȩ
Nter alia inquid que me in ur̃is dĩputatõibꝰ freqͤnt̾ offe ndt¬
ter. nichil detius puto qm qd̾ sic precepta fid̾i rudib tra¬
ditis: ut non de intelligendarũ rerũ rõne. s potius de
quadam testimonioꝵ. ostentatione colloquentib prescri¬
batis. Quod ut non dicam fabrum. interĩ qͣm rusticũ
sit nullus ignorat. Primũ qd̃ si is qui docetur libris iã
crediclit: obtemꝑat iste non obpugnat. Alioquin: non
magis tibi quam hisdẽ cestimoniis que affirmato ingi¬
runtur necesse est contradicat. Ꝙ ideo melior michi
at docendũ uidetur hec uia. qua pͥmũ fidei ratio sine
testimoniis reoditur. Post rationẽ conucto idẽ illud scͥꝑ¬
turis respondñtib expolit᷑. Et non in merito. Si enim
testimonia hec eo ꝓbantur qd̃ rõne non careant: potest ꝑ

Expanded text:
bus nominum litteris, praesentis libelli brevitate complecterer. bus nominum litteris, praesentis libelli brevitate complecterer. CAPUT II. Nam cum ante hos dies pariter sederemus, tum ille: Inter alia, inquit, quae me in vestris disputationibus frequenter offendunt, nihil deterius puto, quam quod sic praecepta fidei rudibus traditis, ut non de intelligendarum rerum ratione, sed potius de quadam testimoniorum ostentatione colloquentibus praescribatis. Quod ut non dicam vafrum, interim quam rusticum sit nullus ignorat. Primum quod si is qui edocetur libris jam credidit, obtemperat iste, non repugnat: alioquin non magis tibi quam iisdem testimoniis quae pro affirmato ingeruntur, necesse est contradicat. Et ideo melior mihi ad docendum videtur haec via, qua primum fidei ratio sine testimoniis redditur: post ratione convicto, iter illud Scripturis respondentibus expolitur. Et non imme rito: si enim testimonia haec eo probantur, quod ratione non careant, potest per
Abbreviated transcription (Latin):
trinitatis quȩ ꝑfectus cleus semꝑ ac sũmꝰ:
offitiĩ non inmemor sacer dotalis aliquid scͥ¬
berem̃. idq a me cũ ꝓpͥe infirmitatis consciꝰ sepius excusa¬
rem. multis modis eregisti: asserens ꝯmirnis fidei ratio¬
nẽ & religiosos acciꝑe. ꝙ sacerclotes debere fidelib non
negare. ne aut illi dum nõ accipiunt. incipiãt ab t̃fide¬
lib facile decipi. ut ab his cũ cdesid̾ata non tribuunt.
cȩlestis thesaurꝰ.xp̃i menbris nõ expẽdẽdi. s in t̾ra qͦdã
modo sterib ꝑitie uideatur abscondi. Itaq uictũ me fateor
ꝓbabilib causis. ne inermes tradere uidear obsistentib
mat. dum aduersus infideles non iustruantur muntim¬
ne ueritatis. berũ qr in enismͦi questionib quedam ob¬
scuritas continua oratione frequent̾ incurrit᷑. icircoͦmͥ ui
sũ est. ut eum sermonem qui inter me q felitianũ nuꝑ
est habitus p̾notatis ꝓp̾ ꝑsonarũ liscretionẽ principali¬

Expanded text:
Trinitatis, quae perfectus Deus semper ac summus est, officii non immemor sacerdotalis, aliquid scriberem; idque a me, cum propriae infirmitatis conscius saepius excusarem, multis modis exegisti; asserens communis fidei rationem, et religiosos accipere, et sacerdotes debere fidelibus non negare; ne aut illi dum non accipiunt, incipiant ab infidelibus facile decipi, aut ab his cum desiderata non tribuunt, coelestis thesaurus Christi membris non expendi, sed in terra quodam modo sterilis peritiae videatur abscondi. Itaque victum me fateor probabilibus causis, ne inermes tradere videar obsistentibus malis, dum adversus infideles non instruuntur munimine veritatis. Verum quia in hujusmodi quaestionibus quaedam obscuritas continua oratione frequenter incurritur, idcirco id mihi visum est, ut eum sermonem qui inter me et Felicianum nuper est habitus, praenotatis propter personarum discretionem principali
Abbreviated transcription (Latin):
tenere nos conuenit unius substantie tͥnitatẽ. unum
d̾m a quo sumꝰ. ꝑ quẽ sumꝰ. in quo sumꝰ. a quo cliscessi¬
mꝰ. cui dissimiles facti sumꝰ. a quo ꝑire non ꝑmissi su¬
mus. principium ad quod recurrimus. ꝙ formam
quam sequimur & grãm qua reconciliamur. unũ
dm̃ quo auctore conditi sumꝰ. ꝙ similitudinẽ eius ꝑ qm
ad unitatẽ formamur. ꝙ pacem qua unitati adheremus
dm̃n qui dixit fiat. ꝙ uerbũ ꝑ qd̾ factũ est omne qd̃ sub¬
stantialiter q nat᷑aliter factum est. qr clonũ benignitatiᷤ
eius. quo placuit q recõciliatũ est auobori suo ut non int̾¬
ret. quicquid ab eo ꝑ uerbũ factũ est. unũ lm̃ quo creatore
uiuinius. ꝑ quem reformati sapienter uiuimꝰ. quemn dili¬
gentes qr quo fruentes beate uiiuimꝰ unũ dm̃ ex quo
om̃ia. ꝑ quen omĩa. in quo om̃ia. ipsi gła in scła scłoꝵ. Am̃.¬

Expanded text:
tenere nos convenit: unius substantiae Trinitatem, unum tenere nos convenit: unius substantiae Trinitatem, unum Deum a quo sumus, per quem sumus, in quo sumus: a quo discessimus, cui dissimiles facti sumus, a quo perire non permissi sumus: principium ad quod recurrimus, et formam quam sequimur, et gratiam qua reconciliamur: unum Deum quo auctore conditi sumus, et similitudinem ejus per ad unitatem formamur, et pacem qua unitati adhaeremus: Deum qui dixit, Fiat ; et Verbum per quod factum est omne quod substantialiter et naturaliter factum est; et Donum benignitatis ejus, quo placuit et conciliatum est auctori suo, ut non interiret quidquid ab eo per Verbum factum est: unum Deum quo creatore vivimus, per quem reformati sapienter vivimus, quem diligentes et quo fruentes beate vivimus: unum Deum ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia, ipsi gloria in saecula
Abbreviated transcription (Latin):
di qr premendi: nullus autẽ bonus nisi excercendus iͦ
potestatẽ datur: nullo dubitante non est colendus. cu¬
nis lecitia est nr̃a miseria. ꝙ cuiꝰ lãpnũ est nr̃a reu̾sio.
Religet gͦ nos religio oĩpotenti deo uni. qr ent̾ mentẽ
nr̃am qua illũ intelligimꝰ patrẽ ꝙ ueritatẽ .i. lucẽ int̾io¬
rem ꝑ quam illum intelligimꝰ: nulla interposita chȩa¬
tura est. Quare ipsam quoq ueritatẽ nulla ex parte
dissimilem. in ipso & cũ ipso uene̾mur. que forma est oĩ¬
um que ab uno facta sunt ꝙꝵ ad unũ nituntur. Unde
sola implet qd̃ appetunt oĩa que tamen o mĩa neq fu¬
rent a patre ꝑ filium. neq suis finib salua essent. uisi
deus sũme bonus ess. qui ꝙ nulli nat᷑e que ab ipso bo¬
na ẽẽ. posset inuidit. ꝙ in bono ipso alia qͣnͣtum uellẽt
alia qͣntũ possent ut manerent delit. Quare ipsum
donũ dei cũ patre &ꝵ filio eque inꝯmutabile colere ꝙ

Expanded text:
di et premendi, nullus autem bonus nisi exercendus in di et premendi, nullus autem bonus nisi exercendus in potestatem datur; nullo dubitante non est colendus; cujus laetitia est nostra miseria et cujus damnum est nostra reversio.nti Deo; quia inter mentem nostram qua illum intelligimus Patrem, et veritatem, id est lucem interiorem per quam illum intelligimus, nulla interposita creatura est. Quare ipsam quoque Veritatem nulla ex parte dissimilem in ipso, et cum ipso veneremur, quae forma est omnium, quae ab uno facta sunt, et ad unum nituntur. Unde sola implet quod appetunt omnia. Quae tamen omnia neque fierent a Patre per Filium, neque suis finibus salva essent, nisi Deus summe bonus esset: qui et nulli naturae, quae ab ipso bona esse posset, invidit; et in bono ipso alia quantum vellent, alia quantum possent, ut manerent dedit. Quare ipsum Donum Dei cum Patre et Filio aeque incommutabile colere et
Abbreviated transcription (Latin):
nĩas unde religio dicta creditur. o̾i sr̃stitione careamꝰ
cce unum dm̃ colo. unũ omĩum pͥnciptũ. Augustinꝰ¬
unam sapientiam. qua sapiens est querũq anima
sapiens est. qr ipsum munus quo beata sunt quecũq be¬
ta sunt. Quisquis angłoꝵ diligit hunc deuni: certus
sum quod etiam me diligit. Quisquis in illo manet ꝙ
potest humanas preces sentire: in illo me exaudit. Es¬
quis ipsum habet bonum suum: in ipso me adiuuat.
nec michi eius participationem potest inuid ere. Dicat
ergo adulatores & ad oratores partium mundi. quid non
optimũ sibi cõciliet qui hoc unum colit quod omnis op¬
timus diligit. qr cuius cognitione gaudet. qr ad quod
principium recurrendo fit optimus. Quisqͥs uero angłs
excessis suos diligit ꝙ ueritati esse subditus non uult.
& priuato suo letari cupiens a cõmuni õium bonoꝵ
& uera beatudine lapsus est. cui om̃s mali subiugan¬

Expanded text:
nostras, unde religio dicta creditur, omni superstitione careamus? 112. nostras, unde religio dicta creditur, omni superstitione careamus? 112. Ecce unum Deum colo, unum omnium Principium, et Sapientiam qua sapiens est quaecumque anima sapiens est, et ipsum Munus quo beata sunt quaecumque beata sunt. Quisquis Angelorum diligit hunc Deum, certus sum quod etiam me diligit. Quisquis in illo manet, et potest humanas preces sentire, in illo me exaudit. Quisquis ipsum habet bonum suum, in ipso me adjuvat, nec mihi ejus participationem potest invidere. Dicant mihi adoratores, aut adulatores partium mundi, quem non optimum sibi concillet, qui hoc unum colit, quod omnis optimus diligit, et cujus cognitione gaudet, et ad quod principium recurrendo fit optimus. Quisquis vero angelus excessus suos diligit, et veritati esse subditus non vult, et privato suo laetari cupiens a communi omnium bono et vera beatitudine lapsus est, cui omnes mali subjugan
Abbreviated transcription (Latin):
gnoscere facile est. qd̃ sub homine dnante lib̾as cogitatio¬
nes habere ꝯcessum est. Illos aũ clnõs in ipsis mentib for¬
midamus. qui unus est oculuis intuende ac ꝑeipiend
ueritatis. Quare si oĩb potestatib que dantur hoib ad
regendã rẽ publicã ꝓ nr̃o uĩcło subditi sumꝰ reodendo ce¬
sari qd̃ cesaris est qr deo qd̃ cłi est: non est metuendũ ne
hoc post mortẽ nrãm aliquis ęrigat. Et aliud est serui¬
tus aĩe. aliud seruitꝰ corporis. Iusti aũ hoĩes & in uno deo
gratulantur laudantib. Cum uero ipsi tãqm ipsi laudã¬
tur: corrigunt errantes quos possunt. quos aut̃ non posst.
nõ eis gratulantur. & ab illo iutio corrigi uolunt. Quib
similes ua etiã mundiores ꝙ sanctiores si sunt boni angł
ꝙꝵ omĩa seã tlei ministeria: quid metuimꝰ. ne aliquen
illoꝵ offendamus si non suꝑstitiosi fuerimꝰ. eũ ipsis adqu¬
uantib ad unũ dm̃ tendentes. q ei uni religantes aiãs

Expanded text:
gnoscere facile est, quod sub homine dominante liberas cogitationes habere concessum est: illos autem dominos in mentibus ipsis formidamus, qui unus est oculus intuendae ac percipiendae veritatis. Quare si omnibus potestatibus, quae dantur hominibus ad regendam rempublicam, pro nostro vinculo subditi sumus, reddentes Caesari quod Caesaris est, et Deo quod Dei est , non est metuendum ne hoc post mortem nostram aliquis exigat. Et aliud est servitus animae, aliud servitus corporis. Justi autem homines, et in uno Deo enedicitur, congratulantur laudantibus: cum vero ipsi tanquam ipsi laudantur, corrigunt errantes quos possunt; quos autem non possunt, non eis gratulantur, et ab illo vitio corrigi volunt. Quibus si similes, vel etiam mundiores atque sanctiores sunt boni Angeli, et omnia sancta Dei ministeria; quid metuimus ne aliquem illorum offendamus, si non superstitiosi fuerimus, cum ipsis adjuvantibus ad unum Deum tendentes, et ei uni religantes animas
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ genitũ: ne eũd̾ prẽm uidear p̃dicare qͦm filiũ . A. Nͣ÷ ita. Nã ne mͥ qͥdẽ isti

Expanded text:
quod genitum, ne eumdem Patrem viquod genitum, ne eumdem Patrem vi
Abbreviated transcription (Latin):
studebo qmͣ tumori. S meliꝰ inquis rõne quisqͣm testi¬
monus edocetur. Quid gͦ: Qmͣ rationẽ afferre potes. si par¬
tum p̾dicas uirginis. si redditos ocłos non negas cecis.
si sepultos redisse. ostendas a mortus: Si gͦ hoꝵ q inꝯp̾¬
hensibilis ratio & ueritas ꝓmta ẽ: faciliꝰ in negotiis fidi
testimoniis credit᷑. qmͣ ratio uestigat᷑. Uexũ qr no nimiᷤ
inconquenter ista duo liscernis. cũ rõne p̾missa etiam testimo¬
nia non omittis. icirco in hac clisputatione id me fateor secu
ad homousion uestri questionẽ. de quo non int̾ nos tm̃. set
etiam inter maiores nr̃os plerũq tractatũ est. ueniamus
Ꝙ ne longiꝰ euagetur oratio. ipse iam ut soles ꝑsonã ꝓponẽ
tis assume. ꝙ a nobis nr̃e fid̾i rationẽ querentib iucissim
reodit᷑us inquire. lus Tũ ego. Dic mͥ inqm uerũ ne sit ꝗ¬
a te audio dicere. patri homonsion non esse penitus fili¬

Expanded text:
studeo quam tumori. Sed melius, inquis, ratione quis quam testimoniis edocetur. Quid ergo? quam rationem afferre potes, si partum praedicas virginis, si redditos oculos non negas caecis, si sepultos redisse ostendis a mortuis? Si ergo horum et incomprehensibilis ratio, et veritas prompta est; facilius in negotiis fidei testimoniis creditur, quam ratio vestigatur. Verum quia non nimis inconsequenter duo ista discernis, cum ratione praemissa etiam testimonia non omittis: idcirco in hac disputatione id me fateor secutad homousii vestri quaestionem, de quo non inter nos tantum, sed etiam inter majores nostros plerumque tractatum est, veniamus. Et ne longius evagetur orrae fidei, quaerentibus vicissim redditurus, inquire. Tum ego: Dic mihi, inquam, verumne sit quod te audio dicere, Patri homousion non esse penitus Fili
Abbreviated transcription (Latin):
nouerunt. Recte itaq scribitur hominem ab angelo pro¬
hibitum ne se adoraret. set unum deum sub quo ei esset ꝗꝑ
ille conseruus. Qui autem nos inuitauit ut sibi seriuaniꝰ.
& tamqͣm deos colamus. similes sũt suꝑbis hoĩb. quib si
liceat similiter coli uolunt. s istos ꝓpeti minus. illos uͦ
colere magis ꝑicłosũ est. Omĩs hõinũ dñatꝰ in hoĩes. aut

Expanded text:
noverunt. Recte itaque scribitur, hominem ab angelo pronoverunt. Recte itaque scribitur, hominem ab angelo prohibitum ne se adoraret, sed unum Dominum sub quo ei esset et ille conservus . 111. Qui autem nos invitant ut sibi serviamus, t tanquam deos colamus, similes sunt superbis hominibus, quibus si liceat, similiter coli volunt: sed istos homines perpeti minus, illos vero colere magis periculosum est. Omnis enim hominum dominatus in
Abbreviated transcription (Latin):
uilis si ꝑfecta est in ꝯmutabili ueritati secũ intͥnsecus
sine strepitu loquenti obtẽꝑat. nõ obtẽꝑans aũ uitiosa fit.
Non gͦ ꝑ se excellit. s ꝑ illã cui libent̾ obtẽꝑat. Qd̾ colit gͦ
sũmꝰ angłs: id colendũ ÷. etiam hoĩ ultrmo. qr ipsa hõĩs na¬
tura id non colendo: facta ẽ. ultima. Nõ enĩ aliunde sapi¬
sos optimos angłos & excellentissima ministĩa łĩ uelle cipe¬
damꝰ. ut unũ eũ ipsis colamꝰ dm̃. cuiꝰ ꝯtẽplatione beati suit
Neq enĩ q nos uidendo angłm beati sumꝰ: s uidendo ue¬
ritatẽ. qua etiam ipsos diligimus angłos. ꝙ his ꝯgͣtula¬
mur. Hec inuidemꝰ qd̾ ea ꝑatiores ꝙ nullis molestiis int̾pedp¬
tib ꝑfruunt᷑. s magis eos diligrinis. qm̃ qr nos tale aliqͥd
sꝑare a ꝯmuni cło uissi sumꝰ. Quare honoramꝰ eos caritate
nõ seruitute. nec eis tẽpla ꝯstituimꝰ. Nolunt enĩ se sic hono¬
rari a nobis. qr nos ipsos cũ boni sumꝰ. tẽpla sũ mi dei eẽ.

Expanded text:
nalis si perfecta est, incommutabili veritati secum intrinsecus sine strepitu loquenti obtemperat, non obtemperans autem vitiosa fit. Non ergo per se excellit, sed per illam cui libenter obtemperat. Quod ergo colit summus angelus, id colendum est etiam ab homine ultimo, quia ipsa hominis natura id non colendo facta est ultima. Non enim aliunde sapisos optimos Angelos, et excellentissima Dei ministeria velle credamus, ut unum cum ipsis colamus Deum, cujus contemplatione beati sunt. Neque enim et nos videndo angelum beati sumus; sed videndo veritatem, qua etiam ipsos diligimus Angelos, et his congratulamur. Nec invidemus quod ea paratiores, vel nullis molestiis interpedientibus perfruuntur: sed magis eos diligimus, quoniam et nos tale aliquid sperare a communi Domino jussi sumus. Quare honoramus eos charitate, non servitute. Nec eis templa construimus: nolunt enim se sic honorari a nobis; quia nos ipsos cum boni sumus, templa summi Dei esse
Abbreviated transcription (Latin):
Auctoritas fidem flagitat. ⁊ rationi p̃parat hominem. Ratio ad
intellectum cognitionem q ꝑducit. qͣꝙͣ neq auctoritatem rõ pe¬
nitus deserit cum considerat᷑ cui credendum sit. Et certe summa
ẽ ipsius iam cognite atq ꝑspicue ueritatis auctoritas. S qan tẽ¬
poralia deuenimus ⁊ eoꝵ amore ab et̾nis impedimͦ: quedam tẽpora
excellentia s ipsius ordine temporis prior ẽ. Nam in quem locũ
quisq cecidit: ibi deb incumbere ut surgat. Ergo ipsis carnali¬
bus formis quib detinemur. itendum ẽ ad eas cognoscendas qͥs
caro ñ nuntiat. Eas enĩ carnales uoco que ꝑ carnẽ sentiri que¬

Expanded text:
Auctoritas fidem flagitat, et rationi praeparat hominem. Ratio ad Auctoritas fidem flagitat, et rationi praeparat hominem. Ratio ad intellectum cognitionemque perducit. Quanquam neque auctoritatem ratio penitus deserit, cum consideratur cui sit credendum; et certe summa est ipsius jam cognitae atque perspicuae veritatis auctoritas. Sed quia in temporalia devenimus, et eorum amore excellentiae, sed ipsius temporis ordine prior est. Nam in quem locum quisque ceciderit, ibi debet incumbere ut surgat. Ergo ipsis carnalibus formis, quibus detinemur, nitendum est, ad eas cognoscendas quas caro non nuntiat. Eas enim carnales voco, quae per carnem sentiri que
Abbreviated transcription (Latin):
lum eimalum erit. q ista infima pulchritudo temporaliũ uicis¬
situdinũ. que cũ ipsa ꝑagebat᷑. sub ipsa ꝑaget᷑. ⁊ erit ut scriptum
ẽ celum nouũ ⁊ terra noua. ñ in parte laborantib ariis s in
uniuersitate regnatitibus. Omĩa enĩ ur̃a inquit apłs. uos aut̃¬
nichq aliud ẽ ꝙͣ peccm̃ ⁊ pena peccati: inde intelligit᷑ nullã natu¬
ram uel si melius ita dr. nullam substantiã seu essentiam malũ
ẽt̃. neq de peccatis penis q anime efficitur. ut uniuersitas ulla de¬
ordinata ẽ ubi ẽẽ tales decet. ut dõ conditore atq rectore uniu̾¬
sitatis decora sint omia. O ẽ pulchritudo uniuerse creature.
ꝑ hec tria incuꝑabilis. dampnationem peccatoꝵ. exercitationẽ itoꝵ.
diuina ꝓuidentia ineffabili bñficiẽtia geritur gradatim distin¬
cteq pulcherrima ẽ. Tribuitur enĩ in auctoritatem atq rõnem

Expanded text:
lum ei malum erit: quia ista infima pulchritudo temporalium vicislum ei malum erit: quia ista infima pulchritudo temporalium vicissitudinum, quae cum ipsa peragebatur, sub ipsa peragetur; et erit, et scriptum est, Coelum novum et terra nova , non in parte laborantibus animis, sed in universitate regnantibus. Omnia enim vestra, inquit Apostnihilque aliud est quam peccatum et poena peccati; inde intelligitur nullam naturam, vel, si melius ita dicitur, nullam substantiam sive essentiam malum esse. Neque de peccatis poenisque ejus animae efficitur, ut universitas ulla deordinata est, ubi esse tales decet, ut Deo conditore atque rectore universitatis decora sint omnia. Et est pulchritudo universae creaturae per haec tria inculpabilis; damnationem peccatorum, exercitationem justorum, divina providentia et ineffabili beneficentia geritur, gradatim distincteque pulcherrima est. Distribuitur enim in auctoritatem atque rationem.
Abbreviated transcription (Latin):
labore nr̃o. Nulli aũ uicto ludi agonistici placent. s tñ cũ dedeco
re eius decori s̃. E hec enĩ quedam imnitatio u̾itatis ẽ. Nec ob aliud
ꝓhibemur a talib spectaculis. nͥ ne umbris rerũ decepti ab ip̃sis rebꝰ
ministratio solis impiis animis damꝑnatisꝙ ñ placet. s ⁊̃ cũ mise¬
ria eaꝵ multis ł in terra uictricib. ł in celo sine ꝑiculo spectantib
irrational aut cedat potentiori aut pareat meliori. aut comparet᷑
equali. aut certantem exerceat. aut dampnato noceat. ⁊ omne cor-¬
pus sue anime seruiat. quantũ ꝓ eiꝰ meritis ⁊ ꝑ ordine rerũ sinit᷑.¬
nullũ malum ẽ nature uniuerse. s sua cuiꝙͣ culpa sit malũ. Por
ro cũ anima ꝑ dĩ grãm regenerata ⁊ in integrum restituta ⁊ illi
subdita uni a quo creata ẽ instaurato ⁊̃ corpore in pristinam fir¬
mitatem ñ cũ mundo possideri s mundum possidere ceꝑit: nul¬

Expanded text:
labore nostro. Nulli autem victo ludi agonistici placent, sed tamen cum ejus labore nostro. Nulli autem victo ludi agonistici placent, sed tamen cum ejus dedecore decori sunt: et haec enim quaedam imitatio veritatis est. Nec ob aliudhibemur spectaculis, nisi ne umbris rerum decepti, ab ipsis rebusministratio, solis impiis animis damnatisque non placet; sed etiam cum miseria earum, multis vel in terra victricibus, vel in coelo sine periculo spectantibus irrationalis aut cedat potentiori, aut pareat meliori, aut comparetur aequali, aut certantem exerceat, aut damnato noceat; et omne corpus suae animae serviat, quantum pro ejus meritis, et pro rerum ordinro cum anima per Dei gratiam regenerata, et in integrum restituta, et illi subdita uni a quo est creata, instaurato etiam corpore in pristinam firmitatem, non cum mundo possideri, sed mundum possidere coeperit, nul
Abbreviated transcription (Latin):
sa custodit. Itaq ut ñ nulli ꝑuersi magis amant uer sum ꝗͣ iꝑ¬
sam artẽ qua conficitur uersus. q plus se aurib ꝙͣ intelligentie¬
beder̃t: ita multi temporatia diligunt. conditriceu̾ ac m¬
peratricem tempoꝵ diumam ꝓuidentiã ñ requirt̃. atq in ipsa di¬
lectione temporaliũ nolunt transire qd̾ amant. ⁊ tã st̃ absurdi: ꝙͣ
si quisꝙ in recitatione p̃clari carminis unã aliã sillabam solam
ꝑpetuo uellet audire. S tales auditores carminũ ñ inueniunt᷑
talib aut̃ rerum existimatorib plena s̃ onsĩa ꝓpt̾ea qr nemo ẽ
qui ñ facile ñ mͦ totum uersum s ⁊̃ totum carmen possit audire
totum aũ ordinem scł̃oꝵ sentire. nullus hominũ potest. huc ac-¬
cedit qd carminis ñ sumus partes. scłoꝵ uͦ partes dampnatione
facti sumis. Illud gͦ canit᷑ sub iudicio nr̃o. ista ꝑaguntur de

Expanded text:
sa custodit. 43. Itaque, ut nonnulli perversi magis amant versum, qsa custodit. 43. Itaque, ut nonnulli perversi magis amant versum, quam artem ipsam qua conficitur versus, quia plus se auribus quam intelligentididerunt: ita multi temporalia diligunt, conditricem vero ac moderatricem temporum divinam providentiam non requirunt; atque in ipsa dilectione temporalium nolunt transire quod amant, et tam sunt absurdi, quam si quisquam in recitatione praeclari carminis unam aliquam syllabam solam perpetuo vellet audire. Sed tales auditores carminum non inveniuntur; talibus autem rerum aestimatoribus plena sunt omnia; propterea quia nemo est, qui non facile non modo totum versum, sed etiam totum carmen possit audire; totum autem ordinem saeculorum sentire nullus hominum potest. Huc accedit quod carminis non sumus partes, saeculorum vero partes damnatione facti sumus. Illud ergo canitur sub judicio nostro, ista peraguntur de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙr rapitur in ordinem successionis extrema corpoꝵ pulchritudo.
Nam ideo extrema ẽ: qr simul ñ potest habere om̃ia. s dũ alia ce¬
bunt atq succedunt. temporalium formaꝵ numeros in unã pulchͥ¬
⁊ uersus in suo genere pulcher ẽ. quamuis due sillabe simul dici
nullom᷑ possint. N ec enĩ scda enuntiat᷑ nͥ prima transierit. atq ita ꝑ
ordinem ꝑuenit᷑ ad finem. ut cum sola ultima sonat ñ secum sonan¬
tib suꝑiorib formam tam̃ ⁊ decus metri cum p̃teritis contexta
ꝑficiat. Nec tñ ido ars ipsa qua uersus fabricatur sic tempori ob¬
noxia ẽ: ut pulchritudo eiꝰ ꝑ mensuras moraꝵ digerat᷑. s simul ħt
om̃ia quib efficit uersum non simul habentem omia. s posteriorib
priora tollentem. Ept̾ea tñ pulchrũ. qr extrema uestigia illius pul¬
chritudinis ostentat. ꝙͣ constanter atq incominutabiliter ars ip¬

Expanded text:
quia rapitur in ordinem successionis extrema corporum pulchritudo. quia rapitur in ordinem successionis extrema corporum pulchritudo. Nam ideo extrema est, quia simul non potest habere omnia; sed dum alia cedunt atque succedunt, temporalium formarum numerum in unam pulchret versus in suo genere pulcher est, quamvis duae syllabae simul dici nullo modo possint. Nec enim secunda enuntiatur, nisi prima transierit; atque ita per ordinem pervenitur ad finem, ut cum sola ultima sonat, non secum sonantibus superioribus,formam tamen et decus metricum cum praeteritis contexta perficiat. Nec ideo tamen ars ipsa qua versus fabricatur, sic tempori obnoxia est, ut pulchritudo ejus per mensuras morarum digeratur: sed simul habet omnia, quibus efficit versum non simul habentem omnia, sed posterioribus priora tollentem; propterea tamen pulchrum, quia extrema vestigia illius pulchritudinis ostentat, quam constanter atque incommutabiliter ars ip
Abbreviated transcription (Latin):
bundantia ẽ homini in om̃ labore eiꝰ quẽ ipse laborat sub sole c̃
Neq enĩ frustra ẽ additum uanitantium. qr si uanitantes detra¬
has qui tãꝗͣ pͥma sectantur extrema ñ erit corpus uanitas. s in
suo gen̾e quamius extremam pulchritudinem sine ullo errore
monstrabit. Temporalium enĩ specierũ multiformitas ab uni¬
tate di hominem lapsum ꝑ carnales sensus diuerberauit. ⁊ mu¬
tabiliuarietate multiplicauit eius affectum. Ita facta ẽ habun¬
dantia laboriosa. ⁊ si dici potest egestas copiosa. dum aliud ⁊ aliud
sequit᷑ ⁊ nichil cum eo ꝑmanet. Sic a tempore frumenti ⁊ iuni ⁊ olei.
sui multiplicatus ẽ. ut ñ inueniat in idipsum id est naturam incõ¬
mutabilem ⁊ singularem quã secutus ñ erret. ⁊ assecutus ñ do¬
leat. habebit t̃nĩ etiã consequentem redemptionẽ corporis sui ꝙ
iam ñ corrumꝑet᷑. Nc̃ enim corpus qd̾ corrumpitur aggrauat ani¬
mam. ⁊ deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem.

Expanded text:
bundantia homini in omni labore ejus, quo ipse laborat sub sole ? Neque enim frustra est additum, vanitantium, quia si vanitantes detrahas, qui tanquam prima sectantur extrema, non erit corpus vanitas; sed in suo genere, quamvis extremam, pulchritudinem sine ullo errore monstrabit. Temporalium enim specierum multiformitas ab unitate Dei hominem lapsum per carnales sensus diverberavit, et mutabili varietate multiplicavit ejus affectum: ita facta est abundantia laboriosa, et, si dici potest, copiosa egestas, dum aliud et aliud sequitur, et nihil cum eo permanet. Sic a tempore frumenti, vini et olei sui multiplicatus est, ut non inveniat idipsum , id est naturam incommutabilem et singularem, quam secutus non erret, et assecutus non doleat. Habebit enim etiam consequentem redemptionem corporis sui , quod jam non corrumpetur. Nunc vero corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem ,
Abbreviated transcription (Latin):
bẽtiaꝵ. melioreᷤ enĩ st̃ extͣmi hõĩeᷤ qͦs tñ cołe ñ dbemꝰ. ħsit nob̾ religio cultꝰ hõiũ
mortuoꝵ qr si pie uir̾ũt. ñ sic habẽt᷑ ut tales. querãt honores. s illũ
a nobis coli uolũt: quo illummante letantur meriti sui nos
religionẽ. Si au̾ male uirerĩt: ubiẽq sit nõ sũt colendi. Nõ
q lucidior &retiã caliginosus. quẽ tam̃ colere nõ debemiꝰ.
Non sit nobis religio etiã purioris &ris ꝙ seremoris cultꝰ.
qr luce ab sente mũbͣtur. ⁊ purior ẽ. illis fulgor ignis etiã hiuꝰ
debemꝰ. Nõ sit nobis religio cultꝰ corpoꝵ ethereoꝵ atq cȩles¬
ipsis q̃c̃q uita. Qua ꝓp̾ si aĩata sũt. melior est queuis aĩa. ꝑ se¬
ipsam. quã corpꝰ qdlibet aĩatum. qu tam̃ aĩam utiosam
nemo colendã esse censuerit. Non sit nob̃ religio cultꝰ illiꝰ uite
qua dicunt᷑ arbores uiuere. qm̃ nullus sensus in illa est. ꝙ
ex eo genere est ista qua nr̃i etiã corporis numositas agit᷑

Expanded text:
religio, cultus hominum mortuorum: quia si pie vixerunt, non sic habentur ut tales quaerant honores; sed illum a nobis coli volunt, quo illuminante laetantur meriti sui nos religionem. Si autem male vixerunt, ubicumque sint non sunt colendi. Non t lucidior est aer, etiam caliginosus, quem tamen colere non debemus. Non sit nobis religio etiam purioris aeris et serenioris cultus: quia luce absente inumbratur; et purior illo est fulgor ignis etiam hujusdebemus. Non sit nobis religio cultus corporum aethereorum atque coelessi animata sunt, melior est quaevis anima per seipsam, quam corpus quodlibet animatum; et tamen animam vitiosam nemo colendam esse censuerit. Non sit nobis religio cultus illius vitae, qua dicuntur arbores vivere: quoniam nullus sensus in illa est; et ex eo genere est ista qua nostri etiam corporis numerositas agitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑducere suffitiat. an usq ad ĩꝯmutabilẽ et̾nitatẽ. an
alie significent gesta iusibilia. alie morꝰ anim oꝵ alie
iegẽ et̃nitatis. an alique inuemiantur.in quib. Ner oĩa
uestiganda sunt. ꝙ que sit stabilis fides. seu hystorica
ꝙ tẽporalis. seu spu̾alis & et̾na. ad qmͣ oĩs int̾pretatio auebo¬
ritatis dirigenda ẽ. & quid prosit ad rirtelligenda qꝙꝵ optinẽ¬
da et̾na. ubi est finis oĩum bonarũ actõnũ fides rerũ tẽ¬
locutio diuinar̾ scͥpt᷑ar̾ scd̾m cuiꝰq lĩgue ꝓpͥetates accipiẽ¬
Ita sit. Habet enĩ oĩs lingua sua quedã ꝓpͥa genera locu¬
tionũ. que c̃ in aliã lingͣm tnͣsferũtur: udent᷑ absurcda. Qb
ꝓsit tanta loq̃ndi. humilitas. ut nõ solũ ira d̾i qꝵ tristitia. qꝑ
a sõꝑ nis exꝑge factio ꝙ memoria & obliuio ⁊ alia ñnulla

Expanded text:
tque naturam, an usque ad incommutabilem aeternitatem: an aliae significent gesta visibilia, aliae motus animorum, aliae legem aeternitatis; an aliquae inveniantur, in quibus haec omnia vestiganda sint. Et quae sit stabilis fides, sive historica et temporalis, sive spiritualis et aeterna, ad quam omnis interpretatio auctoritatis dirigenda sit. Et quid prosit ad intelligenda et obtinenda aeterna, ubi finis est omnium bonarum actionum, fides rerum temlocutio divinarum Scripturarum secundum cujusque linguae proprietatem accipienda sit. Habet enim omnis lingua sua quaedam propria genera locutionum, quae cum in aliam linguam transferuntur, videntur absurda. Quid prosit tanta loquendi humilitas, ut non solum ira Dei, et tristitia, et a somno expergefactio, et memoria, et oblivio
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum hortor uobiscũ ut ad id quo nosꝑ sapientiã suam
deus hortatur: qnͣta possum̃ celeritate curramꝰ. Non dili¬
gamꝰ mundũ. qm̃ omĩa que in inundo sũt. ꝯcupiscentia carnus
ꝙ ꝯcupiscentia ocłoꝵ. est qr ãbitio scłi. Nõ diligamꝰ ꝑ carnis uo¬
luptatẽ corrũ ꝑe atq corrũpi. ne ad miserabiliorẽ corruptionẽ
doloꝵ. torm̃toꝵq ueniamꝰ. Nõ diligamꝰ certamina. ne angłis
qui talib gaudent in potestatẽ dem᷑. humiliandi. uincendi.
u̾berandi. Nõ diligamꝰ uisibilia spectacła. ne ab ipsa ueritate

Expanded text:
ipsum hortor vobiscum, ut ad id quo nos per sapientiam suam Deus hortatur, quanta possumus celeritate curramus. Non diligamus mundum, quoniam omnia quae in mundo sunt, concupiscentconcupiscentia oculorum est, et ambitio saeculi . Non diligamus per carnis voluptatem corrumpere atque corrumpi, ne ad miserabiliorem corruptionem dolorum tormentorumque veniamus. Non diligamus certamina, ne angelis qui talibus gaudent, in potestatem demur, humiliandi, vinciendi, verberandi. Non diligamus visibilia spectacula, ne ab ipsa veritat
Abbreviated transcription (Latin):
sint. an ad significatõnes intelligibiliũ qr sp̃ualiũ poten¬
tiarũ. sic̃ galea ⁊ scutũ. ⁊ gladiꝰ ⁊ cĩgłm. qr cet̾a talia. Et ꝗ
maxime q̃rendũ est quid ꝓsit generi humano. qd̾ sic no
poiuma ꝑidñtia locuta est. quo uno ꝯnito. oĩs ab animis
pt̾uitas ꝓuerilis ex oludr. qr introducit᷑ sacrosc̾a religio.

Expanded text:
otentiarum, sicut galea, et scutum, et gladius, et cingulum, et caetera talia. Et quod maxime quaerendum est, quid prosit generi humano, quod sic nobrvientem divina providentia locuta est. Quo uno cognito, omnis ab animis protervitas puerilis excluditur, et introducitur sacrosancta religio.
Abbreviated transcription (Latin):
post mortẽ corꝑis nic hilominꝰ mentib uiuit᷑. Qd̾ si de unoqͦ
nr̃m recte sentit᷑. qͦm fons uite ꝓpt̾ participationẽ humane
mortis uiuificandi potentiam ꝑdidisse iactatur S potes in¬
qͥs aĩa &r corpꝰ occidi in gehenna ignis. Qd̃ adu̾sũ nos pͥmũ
icͥco ñ facit. qr mors ista non ꝯditionis uidetur esse s cͥminis.
Nam remota culpa iubemur homineᷤ non tim̾e qui posst̃
corpꝰ. animã tñ negantur occid̾e̾. De hĩc qm̃ ħ tm̃ clicitur esse

Expanded text:
post mortem corporis nihilominus mentibus vivitur. Quod si de unoquoque post mortem corporis nihilominus mentibus vivitur. Quod si de unoquoque nostrum recte sentitur, quomodo fons mortis vivificandi potentiam perdidisse jactatur? Sed potest, inquis, anima et corpus occidi in gehenna ignis. Quod adversum nos primum idcirco non facit, quia mors ista non conditionis videtur esse, sed criminis. Nam remota culpa jubemur homines non timere, qui cum possint corpus, animam tamen negantur occidere. Dehinc, quoniam hoc De
Abbreviated transcription (Latin):
cogentes ut ꝙ ipsi similiter nos docerent. qd̃ ess si clictu fas
est te ne brare minus quo substantialiter cred̾emus fieriz
noctem. S de his alias. qui ꝑ stultitiã blasphemi dogmatis
aut ꝓ extantib non extantia. aut ꝓ principalib ꝯsecuta.
aut ꝓ ꝯtrariis uidentur affirmare ꝯmunia. Que siquis
oculis fidei non pͥuatus excusserit. om̃s eoꝵ machinas fac¬
li rõne ꝯfundit. Ergo ut dic̾e ceꝑamꝰ aĩa non alit̾ quam sq
uitã tribuit carni. cũ uenerit. mortẽ efficit cũ recelit.
Quam nequis putet corꝑis morte ꝯsumi. audiat quid cle hoc
dñs in eũgłiss generali auctoritate diffiniat. Nolite inquid
timere eos qui corpus occid̾t. aĩam aut̾ non possũt occid̾e.
S timete eũ potius qui corpꝰ qu aĩam potest occid̾e in gehen¬
rio non est aĩas corꝑũ int̾ntione ꝯsumi. hoc si ita est etiã

Expanded text:
cogentes ut et ipsi similiter nos docerent, quod esset, si dictu fas cogentes ut et ipsi similiter nos docerent, quod esset, si dictu fas est, tenebrale majus, 354 quo substantialiter fieri crederemus et noctem. Sed de his alias, qui per stultitiam blasphemi dogmatis, aut pro exstantibus non exstantia, aut pro principilibus consecuta, aut pro contrariis videntur affirmare communia. Quae si quis fidei oculis non privatus excusserit, omnes eorum machinas facili ratione confundit. Ergo, ut dicere coeperamus, anima non aliter quam sol vitam tribuit carni cum venerit, mortem efficit cum recedit. Quam ne quis putet corporis morte consumi, audiat quid de hoc Dominus in Evangeliis generali auctoritate definiat: Nolite, inquit, timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere: sed timete eum potius qui rio non est, animas corporum internecione consumi: hoc si ita est, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
mul quidẽ ẽẽ non possunt. s uniꝰ tm̃ substantie habitu ac pͥua¬
tione gingnuntur. Sic̃ uerbi grã noctẽ docemꝰ ꝙ diem
Ham ꝙp hec eiꝰdẽ gem̾s clocẽtur eẽ. substantia. Eoce enĩ dm̃s¬
diem eẽ cũ sol est suꝑ terrã. Solẽ aũ ꝯstat eẽ. substantiã. Hie
cũ ꝑacto diurm tẽꝑis cursu. ab humani uisus ꝯtẽplatio¬
ne discesserit. noctem discedendo mox facit. fa̾cit inquã.
subtrahendo copiam luminis. nõ in se recipiendo substũ¬
tiam noctis. Itaq una lucis substantia noctẽ facere uide¬
tur q diem. qr non uno modo. Nam diẽ cũ uenit. noctẽ
efficit cũ recedit. Unde & manicheoꝵ non irreligiosam
tm̃. uerũ etiam stultã diuisionem. qua bona a malis eque
extantib nituntur seꝑare substantiĩs plerũq confundimͦ.
ostendentes eis luminare maius quo fieri nouimꝰ diem ⁊

Expanded text:
mul quidem esse non possunt, sed unius tantum substantiae habitu ac privamul quidem esse non possunt, sed unius tantum substantiae habitu ac privatione gignuntur. Sicut, verbi gratia, noctem docemus ac diem: nam et haec ejusdem generis docentur ediem esse cum sol est super terram: solem autem constat esse substantiam. Hic cum peracto diurni temporis cursu ab humani visus contemplatione discesserit, noctem discedendo mox facit. Facit, inquam, subtrahendo copiam luminis, non in se recipiendo substantiam noctis. Itaque una lucis substantia noctem facere videtur et diem; sed non uno modo. Nam diem cum venit, noctem efficit cum recedit. Unde et Manichaeorum non irreligiosam tantum, verum etiam stultam divisionem, qua bona a malis aeque exstantibus nituntur separare substantiis, plerumque confundimus: ostendentes eis luminare majus, quo fieri novimus diem; et
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c uno atq eodẽ tempore. cũ patitur: infrrmus. eũ facit:
omp̃s doceatur. S ne adhuc in morte filii clei aliqͣm insensi¬
bilitatẽ nos credatis accipere. inportunũ non est que cle my¬
te sesa sint inuestigare. Inqua sine dubio destitutũ corp¬
uita animã nrãm non ꝑimit. dũ discedens anima non
iĩ suam ꝑdit. s qd̾ uiuificauerat hoc cdimittit. ꝙꝵ qͣntũ in
se est mortẽ alt̾ius facit ipsa non recipit. facit inqͣm. nou
uiiuificando qd̾ cleserit. non recipit non amittendo qd ui¬
uit. Itaq om̃is mors nichil aliud qmͣ carnis ocasus est. a
qua cum uis potentie uiuificantis abscesserit: in terrã
de qua sũpta est amissis quos non per se ipsam habuit
sensib redit. At ꝯͣria inquis uite mors est. fateor. S non ex
eo genere ꝯtrarioꝵ que existentis substantie oppositione
se ꝑimunt. s ex eoꝵ potius que dũ cuilibet acciclunt. si¬

Expanded text:
Christus uno atque eodem tempore cum patitur infirmus, cum facit Christus uno atque eodem tempore cum patitur infirmus, cum facit omnipotens doceatur. Sed ne adhuc in morte Filii Dei aliquam insensibilitatem nos credatis accipere, importunum non est quae de morte sensa sint investigare: in qua sine dubio destituit corpus, vita nostra non periit; dum discedens anima non vim suam perdit, sed quod vivificaverat hoc dimittit, et quantum in se est, alterius mortem facit, ipsa non recipit. Facit, inquam, non vivificando quod deserit, non amittendo quod vivit. Itaque hominis mors nihil aliud quam carnis occasus est: a qua cum vis potentiae vivificantis abscesserit, in terram de qua sumpta est, amissis quos non per se ipsam habuit sensibus redit. Atqui contraria, inquis, vitae mors est. Fateor: sed non ex eo genere contrariorum, quae existentis substantiae oppositione se perimunt; sed ex eorum potius quae dum cuilibet accidunt, si
Abbreviated transcription (Latin):
carne xp̃c aliquid patitur. opus auctoris est. S quia idip¬
sum sua potestate non alio cogente ꝑpetitur. ipse auctor
est oꝑis. hon gͦ ad maniam locali motu diuinitas ue¬
nit. s ineffabili potentie sue manifestatione ꝙ uterũ
magis grngnendus impleuit. q qd̾ totũ est substantie
se pleuitudine non priuauit. Hon dimisit patrem cũ uenit
ad uirginem. Ubiq totus. ubiq ꝑfectus. qr nec: diuisionem
incorporei simplicitas recipiti qꝵ partis nom̃ plenituclo nõ
in celo. Illic patiens inuiriam carnis hic nõ relinq̃us głam
d̾itatis. Eit aput inferos resurrectio mortuoꝵ. erat sitꝑ ce¬
los uita uiuentiũ. uere mortuus. uere uiuꝰ in quo qꝵ mortẽ
susceptio mortalitatis excepit. q uitã diuinitas seruata nõ
sid̾as ipsũ auctorem uoluntarie passionis agnosce. Ita fiet
ut duni humilitas patienti. facienti uirtꝰ ascribitur. idem

Expanded text:
carne Christus aliquid patitur, opus auctoris est: sed quia idipcarne Christus aliquid patitur, opus auctoris est: sed quia idipsum sua potestate, non alio cogente perpetitur, ipse auctor est operis. Non ergo ad Mariam locali motu divinitas venit, sed ineffabili potentiae suae manifestatione et uterum matris gignendus implevit: et quod totum est substantiae suae plenitudine non privavit. Non dimisit patrem cum venit ad virginem, ubique totus, ubique perfectus, quia nec divisionem incorporei simplicitas recipit, et partis nomen plenitudo non in coelo: illic patiens injuriam carnis, hic non relinquens gloriam deitatis. Erat apud inferos resurrectio mortuorum, erat super coelos vita viventium. susceptio mortalitatis excepit, et vitam divinitas servata non sideras, ipsum auctorem voluntariae passionis agnoscas. Ita fiet, ut dum humilitas patienti, facienti virtus ascribitur; idem
Abbreviated transcription (Latin):
s sponte dñs uoluit. ut hoc eũ ꝯstet ꝑtulisse qd fecit. Nec idco
non patientem. qr faciebat ĩpse. nec id̾o non facientem qr aliꝰ
tolerabat. Nam si dnĩce incarnationis mistium salua indi¬
uidue trmitatis cooꝑatione ꝯsid̾es: iclẽ sibi ĩ hac. humilitate
auctor ⁊ opus est. Idem auctor. qr sponte nascitur. sponte pa¬
titur. Idem opus. qr utrũq licet non alio cogente. solus tam̃
ipse ꝑpetitur. fecit carnẽ in ut̾o matris. habes auctorẽ oꝑis.
Ipse in hac nasci dignatus est. habes opus auctoris. una cñ
Sic gͦ mortuus est non disceclente uita. sic̃ passus est non
ꝑeunte potentia. Nemo aufert animã eius ab eo. quia po¬
testatẽ h̃t̃ ponendi ⁊ potestatẽ assum̃di eam. habes etiã hic
auctorem oꝑis. Ponit animam ꝓ amicis suis habes opus
auctoris. Qd̃ ut generali diffinitione ꝯc ludam: quotiens in

Expanded text:
sed sponte Dominus voluit, ut hoc eum constet pertulisse quod fecit: nec ideo sed sponte Dominus voluit, ut hoc eum constet pertulisse quod fecit: nec ideo non patientem, quia ipse faciebat; nec ideo non facientem quia non alius tolerabat. Nam si dominicae incarnationis mysterium salva individuae Trinitatis cooperatione consideres, idem sibi in hac humilitate auctor et opus est: idem auctor, qui sponte nascitur, sponte patitur; idem opus, quia utrumque licet non alio cogente, solus tamen ipse perpetitur. Fecit carnem in utero matris; habes auctorem operis: ipse in hac nasci dignatus est; habes opus auctoris: una tamen  et operis. Sic ergo mortuus est non discedente vita, sicut passus est non pereunte potentia. Nemo aufert animam ejus ab eo; quia potestatem habet ponendi, et potestatem assumendi eam; habes etiam hic auctorem operis: ponit animam pro amicis suis , habes opus auctoris. Quod ut generali definitione concludam: quoties in
Abbreviated transcription (Latin):
to mortẽ sensisse dicatur. ignoro. De quo utrũ obscure aliqͥd
dixeris. an ego sufficienter dicta ingeniĩ tartlitate assequi
nõ potuerim. nescio. Heq enĩ credere ausim. qd̾ fons
ille uite a quo habent uniu̾sa qd̃ uiut. per triduũ
quo in sepulcro corpus iacuit usq eo nat᷑e sue ꝓprietate
dedicerit. ut si dici fas est sepultis sensib omnẽ motũ
generis. non patrem tantũ. s ꝙ oĩs spũalis gle ornam̃ta de¬
mortem mãm. ut qͣntũ in se est uita ꝑd̾et uitã. Nam si hoc iꝑa
ess quomꝰ illo triduo potuisse dicimꝰ aliquid iuuere. si uite
fontẽ dicimus aruisse: Sensit gͥ mortẽ diumnitas xͥ partici¬
patione humam affectus quem sponte susceꝑat. non natf
sue potentiã ꝑdiclit. ꝑ quã cuncta uiuificat. Sic in sepule ro
carnẽ suã ꝯmoriendo non cdeseruit. sic̃ in ut̾o u̾ginis ꝯnasce¬
do formauit. ꝙ sic in utroq ⁊ nasci ⁊ mori non coaltus ab altqͥ

Expanded text:
to mortem sensisse dicatur, ignoro. De quo utrum tu obscure aliquid dixeris, an ego sufficienter dicta ingenii tarditate assequi non potuerim, nescio. Neque enim credere ausim, quod fons ille vitae, a quo habent universa quod vivunt, per triduum quo in sepulcro corpus jacuit, usque eo a naturae suae proprietate deciderit, ut si dici fas est, sepultis sensibus omnem substumani generis non Patrem tantum, sed et omnia spiritualis gloriae ormortem nostram, ut quantum in se est, vita perderet vitam. Nam si hoc ita esset, quomodo illo triduo potuisse dicimus aliquid vivere, si vitae fontem credimus aruisse? Sensit igitur mortem divinitas Christi, participatione humani affectus quem sponte sua susceperat, non naturae suae potentiam perdidit, per quam cuncta vivificat. Sic in sepulcro carnem suam commoriendo non deseruit, sicut in utero virginis connascendo formavit: et sic in utroque et nasci et mori, non coactus ab altero,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsa sunt ꝓrsus ista sententia est qua credo mortuũ &̃ filiũ dei ã
sedm penam iniustitie qm ex toto non habuit. s scdm legen
nate quam ꝓ humani gen̾is redẽptione suscepit. Iua morte qͣ¬
dr quis est homo qui uiuet q non uidebit mortẽ. non illa qua
ysayas dicit. morti autẽ uitã non uidebunt. Iula que sed̾m
nat᷑m gen̾alis est cunctis. non illa que spetialis est malis.
Putemꝰ gͦ in hoc eẽ. qͦtlãmꝰ uim ac potentiam seminis. qua qꝙ
aĩa aiãs reparet. q carne omĩum nr̃m carnem iuditio imi¬
uente resuscitet. dũ ꝑ oꝑationem ꝓprie cleitatis cuncta uiu¬
ficans. ex imo suscepti hominis grano innumerabilem pa¬
tri redditurus est messem. Tunc seꝑaturus est acraniis
segetem: cum uistis ceperit retribuere men cedem.

Expanded text:
persa sunt, prorsus ista sententia est, qua credo mortuum esse Filium Dei, non persa sunt, prorsus ista sententia est, qua credo mortuum esse Filium Dei, non secundum poenam injustitiae quam ex toto non habuit, sed secundum legem naturae quam pro humani generis redemptione suscepit: illa morte das dicit: Mortui autem vitam non videbunt . Illa quae secundum naturam generalis est cunctis, non illa quae specialis est malis. Putemus ergo hanc esse quodammodo vim ac potentiam seminis, qua et anima animas reparet: et carne omnium nostrum carnem judicio imminente resuscitet, dum per operationem propriae deitatis cuncta vivificans, ex uno suscepti hominis grano, innumerabilem Patri redditurus est messem. Tunc separaturus est a zizaniis segetem , cum justis coeperit retribuere mercedem.