comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sic fiat hostia nrã coramte hodie & consumm&ur
potestas illorum qm̃ non erubescent qui confidunt
inte : Qnunc sequimur toto cordenrõ &timemus
& quaerimus faciemtuctm: ne nos in obprobriumtradis
sed fac nobiscum secundum tranquillitatem tuam & secun¬
dum multitudinẽ misericordia&uae liberanos :¬
temillic &rexuehementer gauisus est: exiussit
danihelum delaculeonum eici & nihil illi nocuerunt
leones quia confidebat & crediderat dõsuo &iussit
rex & perduxerunt illos homines quiaccus auerant
danihelum & miserunt illos in laculeonum &uxo¬
reseorum &natos eorum: &ante quamperuenirent
in pauimentum lacus ad praehensi sunt al eonibus
&omnia ossc eorum commninuerunt: Tunc darius
rex scribsit omnibus gentibus tͥribus linguis quisunt

Expanded text:
Sic fiat hostia nostra coram te hodie, et consumetur Sic fiat hostia nostra coram te hodie, et consumetur potestas illorum, quoniam non erubescent qui confidunt in te. Et nunc sequimur toto corde nostro, et timemus et quaerimus faciem tuam. Ne nos in opprobrium 313 tradas, sed fac nobiscum secundum tranquillitatem tuam, et secundum amplitudinem misericordiae tuae. Et iterum: Et rex uehementer gauisus est et iussit Danielem de lacu leonum eici, et nihil illi nocuerunt leones, quia confidebat et credebat Deo suo. et iussit rex: et duxerunt illos homines qui accusauerant Danielem et miserunt illos in lacu leonum et uxores eorum et natos eorum. et antequam peruenirent in pauimentum lacus, adprehensi sunt a leonibus et omnia ossa eorum conminuerunt. tunc Darius rex scripsit : omnibus gentibus, tribubus, linguis, qui sunt
Abbreviated transcription (Latin):
cihiartisdi & cantant canticum moysi s eruidĩ & cantieũ
osnidicentes: magna &mir abilicoperatu chẽ d¬
Quis nontimeat & de honorem nominituo q̃uuasolus
pius. & qm̃ omnes nationes uenient &cidorabunt in
conspectutuo qm̃ iustitia &uae manifestatae sunt:
tem indanihel: Fuit uirhabitans in babylonia cui
nomenerat ioachim &accepit uxorem nomine
sus annam filiamꝰ helchiae formonsam ualde &ti¬
mentem dm̃ : &erant parentes eius iusti & docuert
filiam suam secundumlegem moysi: Item indani¬
hel : & sumus humiles inomniterra hodie propter
peccatanrã & non est hoctempore princeps neque
prophees nequedux neque holo causta noque
oblatio neque hostia. nequetus. neque locus
sacrificare coramte. Minuenire misericordiam
ate : &inaͣma & spũ humilitatis acceptos nos habe
utholo causto uictimas ari&um & taurorum &
quasi multamilica agnorum qui sunt pinguissimi

Expanded text:
citharas Dei, et cantant canticum Moysi servi Dei et canticum citharas Dei, et cantant canticum Moysi servi Dei et canticum Agni dicentes: Magna et mirabilia opera tua, DQuis non timeat et det honorem nomini tuo? quia solus pius, et quoniam omnes nationes venient et adorabunt in conspectu tuo, quoniam justitiae tuae manifestatae sunt . Item in Daniele: Fuit vir habitans in Babylonia, cui nomen erat Joachim, et accepit uxorem nomine Susannam, filiam Helchiae, formosam valde et timentem Deum; et erant parentes ejus justi, et docuerunt filiam suam secundum legem Moysi . Item in Daniele: Et sumus humiles in omni terra hodie propter peccata nostra, et non est hoc tempore princeps neque prophetes neque dux, neque holocausta neque oblatio neque hostia, neque thus, neque locus sacrificare coram te et invenire misericordiam a te: et in anima et spiritu humilitatis acceptos nos habe ut holocausti victimas arietum et taurorum et quasi multa millia agnorum qui sunt pinguissimi.
Abbreviated transcription (Latin):
dabo incoreorum ut nondiscedantame &iusitabo suꝑ
illos bene facere illis &elantare illos interrasua
lypsi Exxiii seniores in conspectudi sedentes inthico¬
quod accepisti potes tatemtuam magnã & regnasti &xgen¬
tes iratae sunt. &uenit iratua & tempus quo de mostuis
iudic&ur. &d&ur merces seruistuis propheis & scĩs
timentibus nomentuum pusillis & magnis. & disper¬
dereeos quicorruperunt terram Itemillic. Qudi
alium angelum uolantẽ mediocaelo habentem euan¬
gelium perenne euangelizare sedentibus supra
terrã & inomnes nationes & tribus & linguas & po¬
pulos dicentẽ in uoce magna Tim& edm̃ & date ei
honor ẽ qm̃uenit hora dicueius : &adorate eum qui
fecit caelum & terra &mare & fontes aquarum:
temillic: &uidiquasimare uitreum mixtum igni.
& pascentes bestiae cumagnis eius & numerus nomi¬
nis eius exliii stantes supra mare uitreum habentes¬

Expanded text:
dabo in cor illorum ut non discedant a me et uisitabo super dabo in cor illorum ut non discedant a me et uisitabo super illos benefacere illis et plantare eos in terra sua lypsi: Etuiginti quattuor seniores in conspectu Dei sedentes in throquod accepisti potestatem tuam magnam et regnasti, et gentes iratae sunt, et uenit ira tua et tempus quo de mortuis iudicetur et detur merces semis tuis prophetis et sanctis et timentibus nomen tuum pusillis et magnis et disperdere eos qui corruperunt terram. Item illic: Et uidi alium angelum uolantem medio caelo habentem euangelium perenne euangelizare sedentibus super terram et in omnes nationes et tribus et linguas et populos dicentem uoce magna: timete Deum et date ei honorem, quoniam uenit hora iudicii eius, et adorate eum qui fecit caItem illic: Et vidi quasi mare vitreum mixtum igni, et pascentes bestiae cum agnis ejus, et numerus nominis ejus CXLIV stantes supra mare vitreum habentes
Abbreviated transcription (Latin):
cundum testamentum quoddis posueri nouat bis cor
Indiecumad poraehendimanum illorum eductiuuse
deerr& aogoptĩ quia nom permanserunt intes tanen¬
tomeo &egoneglexi eorum dicitdñs quia hoctes tam̃¬
tum quoddis poncem domuistł postdies illos dicit
dñs dans legem meamin sensueorum scriba illam
Qero illis indm̃ &ipsierunt mihi inplebemꝰ & non
ximumi eorum qui propitius ero iniquitatibus eorũ
o peccatorum eorum non ero memor amplius i siex¬
ciltatum fuerit caelum in sublime dicit dñs &sihu¬
milicta fuerit terret deorsum: ade gononre probabo
genus isthł dicitdñs pomnibus quae fecerunt
Exceegocongregabo eos exomniterre quae dispsi illos
inira &uinfurore meo & in exacerbatione marna & cor¬
teramillos in locumistum & relinquamillos in pa¬
uore &erunt mihi inplebe &ero illis indm̃ & dabo
illis uiam alteram &cor aliud uttimeant meomnibus
adternum quod noma uestam postillos. & timoremineum

Expanded text:
cundum testamentum quod disposueram patribus eorum in die cum apprehendi manum illorum, educere eos de terra Aegypti, quia non permanserunt in testamento meo et ego neglexi eorum, dicit Dominus, quia hoc testamentum quod disponam domui Israel. Post dies illos, dicit Dominus, dans legem meam in sensu eorum scribam illam, et ero eis in deum et ipsi erunt mihi in populum. et non ximum, ait dominus, quia propitiabor iniquitati eorum et peccatorum eorum non ero memor amplius. si exaltatum fuerit caelum in sublime, dicit Dominus, et si humiliata fuerit terra deorsum, at ego non reprobabo genus Israel, dicit Dominus, pro omnibus quae fecerunt. ecce ego congregabo eos ex omni terra qua disparsi illos in ira et in furore meo et in exacerbatione magna et conteram illos in locum istum et relinquam eos in pauore, et erunt mihi in plebem, et ego ero illis in Deum, et dabo illis uiam alteram et cor aliud ut timeant me omnibus aeternum quod non auertam post illos, et timorem meum
Abbreviated transcription (Latin):
peccata purgantur: Itemillic: siesurierit inimicus
tuus parceeum: &sisitierit. potum da illi hoc enĩ
faciens carbones uiuos super fundis capitieius:
temillic: sicut aquo extinguit ignem sic elemos yna
extinguit peccatum  Ite mapud eundem in paroemiis
Nedixeris aibi & reuestere crasegodabo Cumpossis
continuo benefacere: nonscis quid contingat se¬
quentidie: Item illic: quiobturat aurem neaudiat
in becillum ipse inuocabit dm̃ & nonerit qui exaudi¬
cit eum: Itemillio : qui conuersatur sineuitupera
tione beatos filios relinqu&: Ite mapud eundem
inecclesiastico: filisi habes bene facteum & dõdig¬
ncs oblationes offer: memorare. qm mors non
tardat. Item illic: include elemosynam incorde
pauperis & haec prote exorabit ab omnimalo
de hocipso inpsalmo xxxui. iustus autem miserecut¬

Expanded text:
peccata purgantur . Item illic: Si esurierit inimicus peccata purgantur . Item illic: Si esurierit inimicus tuus, ciba eum; et si sitierit, potabis eum. Hoc enim faciens carbones vivos superfundes in caput ejus . Item illic: Sicut aqua extinguit ignem, sic eleemosyna extinguit peccatum . Apud eumdem in Proverbiis: Ne dixeris: Abi et revertere, cras ego dabo, cum possis continuo bene facere. Non enim scis quid contingat sequenti die . Item illic: Qui obturat aures suas ne audiat imbecillum, et ipse invocabit Deum, et non erit qui exaudiat eum . Item illic: Qui conversatur sine vituperatione in justitia, beatos filios relinquit . Apud eumdem in Ecclesiastico: Fili, si habes, bene fac tecum, et Deo dignas oblationes offer, memorare quoniam mors non tardat . Item illic: Conclude eleemosynam in corde pauperis, et 303 haec pro te orabit ab omni malo . De hoc ipso in Psalmo XXXVI, miseric
Abbreviated transcription (Latin):
te filidonecuenics. Item illic: omnibus diebus uitae
tuae filidm̃ inmente hab&ȩ noli pra&erire praecep¬
taeius &iustitiam facomnibus diebus uita &uae
& nolicambulare uiã iniquitatis qm̃ a gentele ex ue¬
ritate erit respectus operum tuorũ: ex substantiatua
facelemos ynã & noli a uestere facitmtuã abullo
paupere. Ita fi& ut necate auestatur facies dĩ
quomodo habueris fili sicstic: si tibifuerit copiosa
substantia plus exilla fac elemosyncim: si exiguum
habueris ex hoc ipso exiguo communica : Q n&imueris
cumfacis elemos ynã praemium bonum reponis tibi
indiei necessitatis qm̃elemos yna amoste liberat.¬
& non patiour ire in tenebras munus bonume st elemo
syna omnibus qui faciunteã coram sum modõ de hoc
ipso apuds alomonem in pacroemis qui pauperimise¬
reur dõfaenercit : Item illic: quidant pauperibus
num quacm indigebit: qui aut̃ auestit oculum
inmulta penuria est: Item illic: elemosynis & fide

Expanded text:
te, fili , donec uenias. Item illic: Omnibus diebus uitae te, fili , donec uenias. Item illic: Omnibus diebus uitae tuae, fili , Deum in mente habeto et noli praeterire praecepta eius. iuset noli ambulare uiam iniquitatis, quoniam agente te ex ueritate erit respectus operum tuorum. ex substantia tua fac eleemosynam et noli auertere e faciem tuam ab ullo paupere. ita fiet ut nec a te auertatur facies Dei. prout habueris, fili, sic fac: si tibi fuerit copiosa substantia, plus ex illa fac eleemosynam. si exiguum habueris, ex hoc ipso exiguo communica. et ne timueris, cum facis eleemosynam: praemium bonum reponis tibi in diem necessitatis, quia eleemosyna a morte liberatt non patitur ire in tesyna omnibus qui faciunt eam coram summo Deo . De hoc ipso apud Salomonem in Proverbiis: Qui pauperi miseretur, Deo foenerat . Item illic: Qui dat pauperibus, numquam indigebit. Qui autem avertit oculum suum, in multa penuria erit . Item illic: Eleemosynis et fide
Abbreviated transcription (Latin):
contorseris ut circulum tuum & saccum &cinerem
substraueris nec sic uocabitur ieiunum acceptum
nontale iciunium elegi dicitdñs: sed uolue omnem
nodum iniustitiae. Resolue suffocationes in potentiũ
commerciorum dimitte qucs satos in requie m &om¬
nem consignationẽ iniustam dissipa. frangeesuri¬
entibus pcinemtuum &egenos sin&ecta induc
indomuntucm siuidecis nudum uestio domesticos
secinistui nondis pic̾eris : tuncerump& tempora¬
neum lumentuum & uestimentatua eito orientur
nomoi bitatta leo iustitia aedcritas de carcũ dibite
tunc da mabis &ds̃ excudi&te dumadhucloqueris dicit
ecceadsum dehocipso cpudiob: conserua uie genum¬
demanu potentis &pupillo cuinonerat adiutor
uixiliactus sum : Os uiduae semperbenedixitme :
cumes semoculus cȩcorum per quoque clodorũ egoessẽ
&dixitobiae filio meo uade & adduc quem cum que
pauperem inueneris exfratribus nr̃is qui tamenin
mente hab& dm̃ ex tõto cordesuo hunc adduc & man¬
ducabit pacriter mecum prandium hoc. ecce sustineo

Expanded text:
contorseris quasi circulum collum tuum et saccum et cinerem substraueris, nec sic uocabis ieiunium acceptum. non tale ieiunium elegi, dicit Dominus: sed solue omnem nodum iniustitiae, resolue suffocatcommerciorum: dimitte quassatos in requiem et omnem consignationem iniustam dissipa: frange esurienti panem tuum et egenos sine tecto induc in domum tuam: si uideris nudum, uesti et domesticos seminis tui non despicies. tunc erumpet temporaneum lumen tuum et uestimenta tua cito orientur et praeibit ante te iustitia et claritas Dei circumdabit te. tunc exclamabis, et Deus exaudiet te: dum adhuc loqueris, dicit: ecce adsum. adesse de manu potentis, et inopi, cui non erat adiutor, auxiliatus sum. Os viduae benedixit me, cum essem oculus caecorum, pes clodorum et Et dixi Tobiae filio meo: uade et adduc quemcumque pauperem inueneris ex fratribus nostris, qui tamen in mente habeat Deum ex toto corde suo. hunc adduc et manducabit pariter meum prandium hoc: ecce sustineo
Abbreviated transcription (Latin):
phema auferatur a uobis: Fracundicã uincenda messe¬
necogat delinquere: e pud salomonem In paroemiis
melior estuir patiens fosti: quienĩ iracundiã contin&
melior est quam qui erbem capit : Itemillic. In prudens
ecdie pronuntiat irã suã abscondit aut̃ in honoratio¬
nemsucm cistutus: dehocipso a dephesios: Irascimini
& nolite peccare: solnonoccidat superir acundiam
tumestantiquis non occides : quicutem occiderit
reus erit iudicio: Ego aut̃ dicouobis quia omnis quiiras¬
citur fratrisuo sinecaus a reus erit iudicio

Expanded text:
- IRACUNDIAM VINCENDAM ESSENE COGAT DELINQUERE. Apud Salomonem, in Proverbiis: Melior est vir patiens forti. Qui enim iracundiam continet, melior est quam qui urbem capit . Item illic: Imprudens eadem die enuntiat iram suam, abscondit autem inhonorationem suam astutus . De hoc ipso ad Ephesios: Irascimini, et nolite peccare. Sol non occidat super iracundiam tum est antiquis: non occides; quicumque autem occiderit reus erit iudicio. ego autem dico uobis quod omnis qui irascitur fratri suo sine causa reus erit iudicio
Abbreviated transcription (Latin):
onquupidin ecesteestdño seruus fdelis b¬
tempefidiue x cusatus apud omnes quo d iulil tibi
erogiater elsu mit At quin offensam dĩ timere
conpellitur: nisi faciat quo diubeur : dedinonitos
conben nos scuas ut incalice offerendo dominie
traditio seruo uur : Neque aliud fiat anobis quã
quod pronobis dñs prior fecit : ut calix quio
commemoratione eius offestur. mixtouino
offeratur: Nancumdicat xp̃s e gosum uitis
uert : sanguis xp̃i nonaqua est utiquȩ seduinũ :
ner potest uideti sanguis eius quor edempti
&iuiuificati sumus esse incalice quandouinũ
desit incalice : quoxp̃i sangius ostenditur

Expanded text:
ur, necesse est domino seruus fidelis obtemperet, excusatus aput omnes quod nihil sibi adroganter adsumat, qui offensam domini timere conpellitur, nisi faciat quod iubetur. Admonitos autem nos scias ut in calice offerendo dominica traditio seruetur neque aliud fiat a nobis quam quod pro nobis Dominus prior fecit, ut calix qui in commemoratione eius offertur minus uino offeratur. nam cum dicat Christus : ego sum uitis uera, sanguis Christi non aqua est utique, sed uinum. nec potest uideri sanguis eius, quo redempti et uiuificati sumus, esse in calice, quando uinum desit calici, quod Christi sanguis ostenditur
Abbreviated transcription (Latin):
tenere rationem: Necabeo quod xp̃s magister
& praecepit &gessit. humana & no uella insti¬
tutione decidere : tamen qm̃ quidam uel igno¬
ranter uel simpliciter incalicedominico scĩfican¬
do & plebiministrando non hoc faciunt quod ihs
E

Expanded text:
tenere rationem, nec ab eo quod Christus magister et praecepit et gessit humana et novella institutione decedere; tamen, quoniam quidam, vel ignoranter vel simpliciter, in calice Dominico sanctificando et plebi ministrando non hoc faciunt quod Jesuet
Abbreviated transcription (Latin):
terit: Tute non potes fugere : ubicumque fueris
aduersariustuus tecumest: Hostis semper in
pectore est. pernicies intus inlusa est. inelucta¬
bili cathenarum nexu ligatus &uinctus es zelo
dominante captiuus es Nec solaciatibi ulla sub¬
ueniunt: perseuerans malum est hominemperse¬
qui adđi gratiã pertinentem : calamitas sine
huic periculo consylens dñs. nequis zelofratris
in la queum mostis incurrer&: cum eum disci¬
puli interrogarent quis inter illos maior ess&:¬
respondit : qui fuerit inquid minimus in omnib
uobis hic erit magnus : Amputauit omnem ae¬
mulationẽ responsusuo : omnem causam & mate¬
siam mordacis inuidiae eruit & abscidit: disci¬
puloxp̃i zelare non lic& non lic& in uidere : exda¬
tationis apud nos non potest esse contentio
Dehumilitate ad summa crescimus : didicimus unde
placeamus : denique &a postolus paulus instruens
&monens ut qui in luminatix p̃ilumine tenebras

Expanded text:
terit. tu te non potes fugere. ubicumque fueris, terit. tu te non potes fugere. ubicumque fueris, aduersarius tuus tecum est, hostis semper in pectore est, pernicies intus inclusa est, ineluctabili catenarum nexu ligatus et uinctus es, zelo dominante captiuus es, nec solacia tibi ulla subueniunt. perseuerans malum est hominem persequi ad Dei gratiam pertinentem, calamitas sine huic periculo consulens Dominus ne quis zelo fratris in laqueum mortis incurreret, cum eum discipuli interrogarent quis inter illos maior esset, qui fuerit, inquit, minimus in omnibus uobis hic erit magnus. amputauit omnem aemulationem responso suo, omnem causam et materiam mordacis inuidiae eruit et abscidit. discipulo Christi zelare non licet, non licet inuidere. exaltationis aput nos non potest esse contentio. de humilitate ad summa crescimus, didicimus unde placeamus. denique et apostolus Paulus instruens et monens, ut qui inluminati Christi lumine tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
pr sc̃s loquitur in psalmis: Nolizelare bene
ambulantem inuiasua : &iterum: obseruabit
peccator iustum: & strid& ad eum dentibus suis
Ds̃ autem indebit eum : qm̃ prouid& quoduenient
dies eius : Hos beatus apostolus paulus de signat¬
& denotat diceris : Venenum aspidum sublabus
eorum : &os eorum maledictione & amaritudi¬
ne plenum est ueloces pedes eorum adeffunden¬
ipsorum auiam pacis non cognouerunt : nonest
timordĩ anteoculos eoruii: Multom malum
leuius & periculum minus est: cum membi
Nadio uulnerantur: Facilis curaest ubi plaga
perspicua est : & cito ads anitatem perducitũs
culta nec remedium curae medentes admit¬
tunt : quae se intra conscientiae latebras cae¬
co dolore cluserunt : quicumque es inuidus
& malignus uideris quamisis eis quos odistinsi¬
diosus. perniciosus: infestus : Nullius magis quã
tuae salutis inimicus es : quisque illeest quem
zel opersequeris subter fugere: &uitare tepo¬

Expanded text:
piritus sanctus dicit in Psalmis: Noli zelare bene piritus sanctus dicit in Psalmis: Noli zelare bene ambulantem in via sua. Et iterum: Observabit peccator justum, et stridebit ad eum dentibus suis. Deus autem irridebit eum, quoniam providet quia veniet dies ejus . Hos beatus apostolus Paulus designat et denotat dicens: Venenum aspidum sub labiis eorum, et os eorum maledictione et amaritudine plenum est. Veloces ad effundenis eorum, qui uiam pacis non agnouerunt, nec est. timor Dei ante oculos eorum. Multo malum leuius et periculum minus est cum membra gladio uulnerantur. facilis cura est ubi plaga perspicua est, et cito ad sanitatem medella subuculta, nec remedium curae medentis admittunt quae se intra conscientiae latebram caeco dolore cluserunt. quicumque es inuidus et malignus , uideris quam sis eis quos odisti insidiosus, perniciosus, infestus. nullius magis quam tuae salutis inimicus es. quisque ille est quem zelo persequeris subterfugere et uitare te po
Abbreviated transcription (Latin):
la&us. non potus potest esse isicundus : suspira¬
tur semper & ingemis citur. & dol&ur : dumq
ab inuidis numquam lior exponitur : diebus ac
noctibus pectus obsessum. sine in termissione
laniatur: malac&era habent terminum : & qđ¬
cumque delinquitur. delicti consum matione
finitur : Inadultero cessat facinus perperato
stupro: in latrone conquiescit scelus. homicidio
admisso & praedonis rapacitatẽ statuit posses¬
sa praeda & falsario modum inponit inploa
fallacia : Telus terminũ non hab&: permanens
iugiter malũ. & sine fine peccatum : quanto que
ille cui inuid&ur successu meliore prosscerit :¬
tanto inuidus in mauis incendium lioris ignibus
in ardescit : Hinc uultus minax toruus aspectus :÷
pallor in facie in labis tremor stridor indentib:¬
uerbarabida effrenata conuicia manus ad caedis
uiolentiam prompta &iam sia gladio interim uacua
odio tamen furiatte mentis armata : & id circo¬

Expanded text:
laetus, non potus potest esse iocundus. suspiralaetus, non potus potest esse iocundus. suspiratur semper et ingemescitur et doletur, dumque ab inuidis numquam liuor exponitur, diebus ac noctibus pectus obsessum sine intermissione laniatur. mala cetera habent terminum et quodcumque delinquitur delicti consummatione finitur. in adultero cessat facinus perpetrato stupro, in latrone conquiescit scelus homicidio admisso et praedoni rapacitatem statuit possessa praeda et falsario modum ponit impleta fallacia. zelus terminum non habet, permanens iugiter malum et sine fine peccatum, quantoque ille cui inuidetur successu meliore profecerit tanto inuidus in maius incendium liuoris ignibus inardescit. Hinc uultus minax, toruus aspectus, pallor in facie, in labiis tremor, stridor in dentibuuerba rabida, effrenata conuicia, manus ad caedis uiolentiam prompta, etiamsi a gladio interim uacua, odio tamen furiat
Abbreviated transcription (Latin):
nicat pacis uinculum rumpitur : hinc caritas
fraterna uiolatur: hinc adulteratur uerita so
unitas scinditur: adhereses atque scisina pro¬
uditus dumobt ectatur sacerdotibus : dumepis¬
copis inuidecur : dumquis aut queritur nonse
potius ordinatum aut dedignatur alterum
poriis pr aepositum: Hinc recalcitrat. hune rebel¬
tat : degelo superbus de aemulatione peruer¬
sus : animositate & libore non hominis selhiono¬
tis inimcuis : qualis uero estanins  iea quuie
cogitationum tabes pectoris quante religor
qelate inaltero ueluistutemeius uel folietraten
idest odisse fieo uel merita propria uelbenes¬
ficia diuinia in malum proprium bona aliena con¬
uestere : inlustrium prosperitate torqueri. alio¬
rum gloriam facere suam poenã: uel ut quos dã
pectorisuo ad mouere carnifices: cogitationibus
& sensibus suis adhibere tortores. quise intesti¬
nis cruciatibus lacerent : quicordis secr&a mali¬
uolentiae ungulis pulsent noncibus talibus

Expanded text:
nicae pacis uinculum rumpitur, hinc caritas nicae pacis uinculum rumpitur, hinc caritas fraterna uiolatur, hinc adulteratur ueritas, unitas scinditur, ad haereses adque ad schismata prosilitur, dum obtrectatur sacerdotibus, dum episcopis inuidetur, dum quis aut queritur non se potius ordinatum aut dedignatur alterum ferre praepositum. hinc recalcitrat, hinc rebellat de zelo superbus, de aemulatione peruersus, animositate et liuore non hominis sed honoris inimicus. Qualis uero est animae tinea, quae cogitationum tabes, pectoris quanta rubigo zelare in altero uel uirtutem eius uel felicitatem id est odisse in eo uel merita propria uel beneficia diuina, in malum proprium bona aliena conuertere, inlustrium prosperitate torqueri, aliorum gloriam facere suam poenam, uelut quosdam pectori suo admouere carnifices, cogitationibus et sensibus suis adhibere tortores qui se intestinis cruciatibus lacerent, qui cordis secreta maliuolentiae ungulis pulsent. non cibus talibus
Abbreviated transcription (Latin):
rum mors. proficiat ad nram salutem In pru¬
dentium poena. prouidentibus conferat sami¬
tatem : Nonestautem quod aliquis existim&
malum istud una specie contineri: autbreuib:
terminis & angusto fine condudi : Latepato
elimultiplex & fecunda pernicies : radixenim
est omnium malorum : fons cladium seminari¬
um delictorum inateria culparum : Inde odiũ
surgit animositas inde procedit : Auaritiam
zelus in flammat : dum quis suo non potest
esse contentus. uidens alterum ditiorẽ ambi¬
tionem zelus excitat. dumcernit quis alium
in honoribus auctiorem : Zelo excaecante sensus
nros atque indicionem suam mentis arcana redi¬
tente : ditimor spernitur: magisteriumxp̃i
neglegitur: Iudi cui dies non cogitatur : inflatui
su perbia: exacerbatur saeuitia perficdio praeua¬
ficatu ÷ in patientia concutit᷑ furit dis cordia
inaseruescit: teec seiam potest cohibere uelrege¬
res quifactus est potestatis alienaȩ. Hhine domi¬

Expanded text:
rum mors proficiat ad nostram salutem, inprurum mors proficiat ad nostram salutem, inprudentium poena prouidentibus conferat sanitatem. non est autem quod aliquis existimet malum istud una specie contineri aut breuibu terminis et angusto fine concludi. late patet zeli multiplex et fecunda pernicies. radix est malorum omnium, fons cladium, seminarium delictorum, materia culparum. inde odium surgit, animositas inde procedit. auaritiam zelus inflammat, dum quis suo non potest esse contentus uidens alterum ditiorem. ambitionem zelus excitat, dum cernit quis alium in honoribus auctiorem. zelo excaecante sensus nostros adque in ditionem suam mentis arcana redigente Dei timor spernitur, magisterium Christi neglegitur, iudicii dies non prouidetur. inflat superbia, exacerbat saeuitia, perfidia praeuaricatur, inpatientia concutit, furit discordia, ira feruescit, nec se iam potest cohibere uel regere qui factus est potestatis alienae. hinc domi
Abbreviated transcription (Latin):
quod sibi inuisionibus prosperum fuerat
ostensum simpliciter ut fratribus frater
exposuit : in in uidiam maliuolus animus
erupit : saul quoque rex ut daued odissc
&per secutionibus saepe repocitis. in nocer¬
tem miseri cordem. miti lenitate patientẽ
necare cuper& quid aliud quã ⁊elistimulus
prouocauit : quia goliath inter fecto oidiope
redignatione diuina tanto hoste deleso po¬
pulus admuans in laudes dauid praedicatio¬
nis su ffragio prosiluit : saul simultatis aitr
insectationis furias de libore concepit: & nelon¬
gum faciam singulos recensendo: pereuntis
simul populi ađ tendamus interitum: Iudae inon¬
ne in deperierunt dumxp̃o maylunt inuidere
quamcredere obtrectantes magnalibus quac ille
faciebat. Telo exçȩcante deceptisunt: Nec ad diui¬
na nos cenda cordis oculos aperire potuerunt:
Quaenunc considerantes fratres dilectissimi:
contra tantam mali perniciem uigilanter
& fostiter dicata dõ pectora muniamus : Alio¬

Expanded text:
quod sibi in uisionibus prosperum fuerat quod sibi in uisionibus prosperum fuerat ostensum simpliciter ut fratribus frater exposuit, in inuidiam maliuolus animus erupit. Saul quoque rex ut Dauid odisset, ut persecutionibus saepe repetitis innocentem, misericordem, miti lenitate patientem necare cuperet, quid aliud quam zeli stimulus prouocauit? quia Goliath interfecto et ope ac dignatione diuina tanto hoste deleto populus admirans in laudes Dauid praedicationis suffragio prosiliit, Saul simultatis adque insectationis furias de liuore concepit. et ne longum faciam singulos recensendo, pereuntis semel populi adtendamus interitum. Iudaei nonne inde perierunt, dum Christo malunt inuidere quam credere? obtrectantes magnalibus quae ille faciebat zelo excaecante decepti sunt nec ad diuina noscenda cordis oculos aperire potuerunt. Quae nunc considerantes, fratres dilectissimi, contra tantam mali perniciem uigilanter et fortiter dicata Deo pectora muniamus. alio
Abbreviated transcription (Latin):
turus magistro ꝑditionis obsequitur dumdia¬
bolum quizelat imitatur: sicut scribtum est
Inuidia autem diaboli : mors introiuit in orbem
terrarum: Imitantur ergoeum. qui sunt expar¬
te illius : hinc denique postmodum nouae fra¬
ternitatis prima odia. hinc parricidia nefanda
coeperunt : dumabel iustũ cainzelat iniustus:
dumbonum malus inuidia & libore persequitur:
tantũ ualuit ad consumniationẽ facinoris ae¬
mulationis furors ut nec caritas ftatris necs
sceler is inmanitas. Nectimordĩ nec poena delic¬
ti cogitar&ur : Iniuste oppres sus est : quiius¬
titiam primus ostenderat: odia perpessus
est qui odisse non nouerat: occi sus est im¬
pie quimoriers non repugnabat : & quod
esau fratrisuo iacob inimicus extitit : Te¬
lus fuit : Namquia ille bene dictionem pa¬
tris acceperat: hic inodium persecutionis
facibus lioris exarsit : &x quod ios eph fra¬
tres sui uendiderunt : Causa uendendi
de aemulatione descendit: postquam id

Expanded text:
turus magistro perditionis obsequitur, dum diaturus magistro perditionis obsequitur, dum diabolum qui zelat imitatur, sicut scriptum est: inuidia autem diaboli mors introiuit in orbem terrarum. imitantur ergo illum qui sunt ex parte eius. Hinc denique nouae fraternitatis prima odia, hinc parricidia nefanda coeperunt, dum Abel iustum Cain zelat iniustus, dum bonum malus inuidia et liuore persequitur. tantum ualuit ad consummationem facinoris aemulationis furor, ut nec caritas fratris nec sceleris immanitas nec timor Dei nec poena delicti cogitaretur. iniuste oppressus est qui iustitiam primus ostenderat, odia perpessus est qui odisse non nouerat, occisus est impie qui moriens non repugnabat. et quod Esau fratri suo Iacob inimicus extitit zelus fuit: nam quia ille benedictionem patris acceperat, hic in odium persecutionis facibus liuoris exarsit. et quod Ioseph fratres sui uendiderunt, causa uendendi de aemulatione descendit: postquam id
Abbreviated transcription (Latin):
nius & manifestius perspicere possimus. ad ea¬
put euis atque originem recurramus: Vide¬
mus unde ⁊elus & quando & quomodo coeperit:
facilius enima nobis malum tampernicio sum uite¬
bitur : si eius demimali & origo & magnitudo
nos catur iH inc diabolus interinitia statim
mundi & perit primus: perdidit: Ille angelica
maiestate subnixus. illedõ acceptus & carus. post¬
quam hominem adimaginemdĩ factum conspexit :÷
inzelum maliuolo libore prorupit : Non prius alte¬
rum deiciens instinctureli. quã ipsezelo antede¬
iectus : Captiuus ante quam capiens perditus ante
quamperdens : dum stimulante libore hominigra¬
tiam datae in mortalitatis eripuit Ips e quoque
id quod prius fuerat amisit : quale malum est fr̃s
dilectis simi quo angelus cecidit . quocircumue¬
niri n sub uesti alta illa & praeclara sublimi¬
tas potuit. quo deceptus est ipse quidecepit. ex in¬
de inuidia grassatur interris : dumlifore peri¬

Expanded text:
nius et manifestius perspicere possimus, ad canius et manifestius perspicere possimus, ad caput ejus atque originem recurramus. Videamus unde zelus, et quando et quomodo coeperit. Facilius enim a nobis malum tam perniciosum vitabitur, si ejusdem mali et origo et magnitudo noscatur. IV. Hinc diabolus inter initia statim mundi et periit primus et perdidit. Ille angelica maiestate subnixus, ille Deo acceptus et carus postquam hominem ad imaginem Dei factum conspexit, in zelum maliuolo liuore prorupit, non prius alterum deiciens instinctu zeli quam ipse zelo ante deiectus, captiuus ante quam capiens, perditus ante quam perdens, dum stimulante liuore homini gratiam datae immortalitatis eripit, ipse quoque id quod prius fuerat amisit. quale malum est, fratres dilectissimi, quo angelus cecidit, quo circumueniri et subuerti alta illa et praeclara sublimitas potuit, quo deceptus est ipse qui decepit. exinde inuidia grassatur in terris, dum liuore peri
Abbreviated transcription (Latin):
intentans. ad debellandos seruodĩ In quiedus
semp. & semper infestus : inpace subdolus. in p¬
secutione uiolentus : quamobrem fratres
dilectissimi contra omnes diaboli uel fallaces
insidias uela pertas minas stare deb& instructus
animus & armatus : tamparatus semper ad repug¬
nandum qua mest ad inpugnandum semper para¬
tus inimicus : & qm̃ frequentiora sunt telaeius quae
latenter obrepunt : magis ac magis occulta & clan¬
destina iaculatio quominus perspicitur hoc &
grauius & crebrius inuulnera ntã grassatur:
adhaec quoque intellegenda & depellenda uig¬
lemus : exquibus est zeli & liboris malum quod
si quipenitus inspiciat inueni & nihilmagis xp̃i¬
ano cauendum nihil cautius prouidendum. quam
nequis inuidiae libore capiatur: Nequis falleto¬
tis inimici caccis laqueis inplicatus. dum zelo¬
ftater in fratris odia conuestitur. gladio fuo
nescius ipse perimatur: Quod ut colligere ple¬

Expanded text:
intentans, ad debellandos seruos Dei inquietus intentans, ad debellandos seruos Dei inquietus semper et semper infestus, in pace subdolus, in persecutione uiolentus. Quamobrem, fratres dilectissimi, contra omnes diaboli uel fallaces insidias uel apertas minas stare debet instructus animus et armatus, tam paratus semper ad repugnandum quam est ad inpugnandum semper paratus inimicus. et quoniam frequentiora sunt tela eius quae latenter obrepunt magisque occulta et clandestina iaculatio quo minus perspicitur hoc et grauius et crebrius in uulnera nostra grassatur, ad haec quoque intellegenda et depellenda uigilemus. ex quibus est zeli et liuoris malum. quod si qui penitus inspiciat, inueniet nihil magis christiano cauendum, nihil cautius prouidendum, quam ne quis inuidia et liuore capiatur, ne quis fallentis inimici cafrater in fratris odia convertitur, gladio suo nescius ipse perimatur. Quod ut colligere ple
Abbreviated transcription (Latin):
dumꝰ quod p&rus a postolus. mepistolasua prac¬
mon& & doc&r dicens : sobruestote uigilate
quia aduersarius uester diabolus tam quam leoru¬
giens aliquid deuorare quaerens circuit : Circu¬
it illenos singulos: &tam quam hostis clausos
obsidens muros explorat: & temptat. Ansit
pars aliqua membrorum minus stabilis & mi¬
nus fida icuius aditu interiora penbr&ur:
Offert oculis formas inlices & faciles uolunta¬
tes : ut uisu destruat castitatẽ : Aures percanora
musica temptat : ut soni dulcioris auditu seluat
& moliat xp̃ianum uigorẽ : Lingam conuicio
prouocat : manum iniuriis lacessentibus ad pe¬
tulantiam caedis instigat: ut fraudatorẽ faci¬
at : lucra opponit in iusta: ut animam pecunia
capiat ingerit perniciosa conpendia: honores
terrenos promitat : ut d caelestes adimat:
ostentat falsa utuera subripiat: &cum laten¬
ter non potest fallere. exeste atque aperte
min atur terrorem turbidae persecutionis

Expanded text:
dum quod Petrus apostolus in epistula sua praedum quod Petrus apostolus in epistula sua praemonet et docet dicens: sobrii estote, uigilate, quia aduersarius uester diabolus tamquam leo rugiens aliquid deuorare quaerens circuit. Circuit ille nos singulos et tamquam hostis clausos obsidens muros explorat et temptat an sit pars aliqua membrorum minus stabilis et minus fida, cuius aditu ad interiora penetretur. offert oculis formas inlices et faciles uoluptates, ut uisu destruat castitatem. aures per canora musica temptat, ut soni dulcioris auditu soluat et molliat christianum uigorem. linguam conuicio prouocat, manum iniuriis lacessentibus ad petulantiam caedis instigat. ut fraudatorem faciat lucra opponit iniusta: ut animam pecunia capiat ingerit perniciosa conpendia: honores terrenos promittit ut caelestes adimat: ostentat falsa ut uera subripiat, et cum latenter non potest fallere, exerte adque aperte minatur, terrorem turbidae persecutionis
Abbreviated transcription (Latin):
elare quod bonum andeas.
& inuide melior ibusleue
apud quosdam & modicum crimen iuid&ut fr̃
dilectis simi : dumque existimatur leue esse & mo¬
dicum nontim&ur: dumnontim&ur : contemni¬
tur : dum contemnitur : facile uitatur : & fit cae¬
ca& occulta pernicies quaedumminus perspi¬
citur . ut caueri a prouidentibus pos sit Inproui¬
das mentes latenter ad fligit : porro autem
dñs prudentes esse nos iussit: & cauta sollicitu¬
dine uigilare praecepit. neaduersarius uigi¬
lans semper ipse & semper insidians. ubimpec¬
tus in repsit descintillis confl& incendia de
paruis maxima exagger&: & dumremis sis
&incautis leniore aura & flatu molliore blan¬
ditur. procellis ac turbinibus excitatis ruinas
fidei & salutis acutae naufragia moluatur
Ex cubandum est itaq fratres dilectis simi ater
omnibus uiribus elaborandum. ut in imico sae¬
uiente Qiaculasua inomnes corporis pastes
quibus per cuti& uulnerari possumus dir ggeute
sollicit ꝓ & plena uigilantia repugnemus secun¬

Expanded text:
elare quod bonum uideas et inuidere melioribus leue aput quosdam et modicum crimen uidetur, fratres dilectissimi, dumque existimatur leue esse et modicum non timetur, dum non timetur contemnitur, dum contemnitur non facile uitatur, et fit caeca et occulta pernicies quae dum minus perspicitur ut caueri a prouidentibus possit, inprouidas mentes latenter adfligit. porro autem Dominus prudentes esse nos iussit et cauta sollicitudine uigilare praecepit, ne aduersarius uigilans semper ipse et semper insidians ubi in pectus obrepsit de scintillis conflet incendia, de paruis maxima exaggeret et dum remissis et incautis leniore aura et flatu molliore blanditur, procellis ac turbinibus excitatis ruinas fidei et salutis ac uitae naufragia moliatur. excubandum est itaque, fratres dilectissimi, adque omnibus uiribus elaborandum, ut inimico saeuienti et iacula sua in omnes corporis partes quibus percuti et uulnerari possumus dirigenti sollicita et plena uigilantia repugnemus secun
Abbreviated transcription (Latin):
obsequium praebeamus: Nec defendi ante dm̃ serui
in religiosa & inuerecunda festinatione prope¬
remus: pisistamus potius & laboremus & toto
corde uigilantes atq: ad omnem tolerantiam
stabiles dominica praecepta seruemus : Vtcũ ille
itae &uindictae dies uenerit. Noncum impiis
ex peccatoribus puniamur : sed cum iustis & cũ¬
dm̃timentibus honore mure¬

Expanded text:
obsequium praebeamus nec defendi ante Dominum serui obsequium praebeamus nec defendi ante Dominum serui inreligiosa et inuerecunda festinatione properemus. insistamus potius et elaboremus et toto corde uigilantes adque ad omnem tolerantiam stabiles dominica praecepta seruemus, ut cum ille irae et uindictae dies uenerit non cum impiis et peccatoribus puniamur, sed cum iustis et Deum timentibus honoremur
Abbreviated transcription (Latin):
nerit nonsilobit: Namcum in humilitate pri¬
us fuerit occultus : ueni& in potestate mani¬
festus: Hunc expectemus fratres dilectis su
iudicem & uindicem nrm̃: ecclesiae suae populũ
et abinitiomundi iustorum omnium numetũ
secum pariter uindicaturum: Quiad uindicta
suam nimium festinat &ꝓperat: considero
quia necdũ uindicatus est ipse qui uindicat:
postolus paulus diuini praecepti memo i porit
&edicit : ds̃ exaltauit illum &donauit illi nomen
superomne nomen ut in nomineihũ om̃s genu curuent
caelestium &ter restrium & infernorum: & inapo¬
calypsi angelus iohanni uolenti adorarese restitit
& dixit : Vide nefeceris : quia conseruustuus sum
& fratrum tuorum : ihm̃ dñm adora : qualis ilis
dñs & quanta patientia qui& in caelis adoratur.¬
& necdum uindic xur interris: Huius patientiã fr̃s
dilectis sii inpersecutiohibus & passionibus nr̃is
cogitemus. huius aduentui plenũ expectationis

Expanded text:
nerit non silebit. nam cum in humilitate prinerit non silebit. nam cum in humilitate prius fuerit occultus, ueniet in potestate manifestus. Hunc expectemus, fratres dilectissimi, iudicem et uindicem nostrum ecclesiae suae populum et ab initio mundi iustorum omnium numerum secum pariter uindicaturum. qui ad uindictam suam nimium festinat et properat, consideret quia necdum uindicatus est ipse qui uindicat.  et apostolus Paulus diuini praecepti memor ponit et dicit: Deus exaltauit illum et donauit illi nomen super omne nomen, ut in nomine Iesu omnes genu curuent caelestium, terrestrium et infernorum. et in Apocalypsi angelus Iohanni uolenti adorare se resistit et dicit: uide ne feceris, quia conseruus tuus sum et fratrum tuorum. Iesum Dominum adora. qualis Iesus Dominus et quanta patientia ut qui in caelis adoratur necdum uindicetur in terris. huius patientiam, fratres dilectissimi, in persecutionibus et passionibus nostris cogitemus. huius aduentui plenum expectationis
Abbreviated transcription (Latin):
ne enim dñi iudicabuntur : & ingladioeius uul¬
nerabuntur : &iterum: Dñs ds̃ uistutum pro¬
dibit  comminu& bellum excitabit cestamen
& clamabit super in imicos suos cðmfostitudine:
tacui numquid semper tacebo : quis autemest
hic quitacuis se seprus dicit & non sempertace¬
bit utique ille qui sicut ouis aduictimam duc¬
tus. & sicut agnus coram tandentes e sine uoce
non aperuit ossuum: utique ille qui nonclamauit
Neque in plateis uoxeius auditaest: Ltiquet ille
qui non fuit contumax neque contta dixit cum
dor sumsuum poner& ad flagella & maxillas
adpalmas. faciem autem suam non auestit afe¬
ditate sputorum᷑ utique ille quicum acusa¬
torur a sacerdotibus & senioribus nihil respori¬
dit & admirante pilato patientissimum silen¬
tium tenuit: hicest quicum in passione tacuert
inultione postmodum non tacebit hic estels noster
idust no nomnium sed fidelium & credentium
dẽ quicum in secundo aduentu manifestus ue¬

Expanded text:
ne enim Domini iudicabuntur et in gladio eius uulne enim Domini iudicabuntur et in gladio eius uulnerabuntur. et iterum: Dominus Deus uirtutum prodibit et comminuet bellum. excitabit certamen et clamabit super inimicos suos cum fortitudine: tacui, numquid semper tacebo? Quis autem est hic qui tachisse se prius dicit et non semper tacebit ? utique ille qui sicut ouis ad uictimam ductus et sicut agnus coram tondente sine uoce non aperuit os suum. utique ille qui non clamauit neque in plateis uox eius audita est. utique ille qui non fuit contumax neque contradixit, cum dorsum suum poneret ad flagella et maxillas ad palmas, faciem autem suam non auerteret a foeditate sputorum. utique ille qui cum accusaretur a sacerdotibus et senioribus nihil respondit et mirante Pilato patientissimum silentium tenuit. hic est qui cum in passione tacuerit in ultione postmodum non tacebit. hic est Deus noster id est non omnium sed fidelium et credentium Deus, qui cum in secundo aduentu manifestus ue
Abbreviated transcription (Latin):
abae: & dictum est ut requies cerent breuad¬
huc tempore donec impleatur numerus conser¬
uorum & fratrum eorum quique postea occi¬
dentur exemplo ipsorum: quando autem ueni¬
at sanguinis iusti diuina uindicta : declarat
dies dñi uenit ardens uelut dibanus erunt que¬
de
omnes alienigenȩ & omnis iniquistipul&̃ & suc¬
cend& illos adueniens dies dicit dñs: Quoditem
legimus in psalmis : ubidĩ iudicis praenuntiatur
aduentus . censuraesuae maiestate uenerandus:
ds̃ manifeste uenia dr̃ nr̃ & non silebit : Ignis in¬
conspectueius ardebit: & incircuitueius procel¬
la ualida : ad uocabit caelum sursum & terram :¬
discernere populum suum: Colligite illi filios
eius : eos quidis ponunt testamentum eius Insa¬
crificuis & nuntiabunt caeli iustitiam eius qm̃ dr̃
iudexest: Isaias eadem praenuntiat dicens:
ecce enim dñs sicut ignis ueni& & sicut procel¬
lacurrus eius r&r ibuere inira uindictã: in ig¬

Expanded text:
alba et dictum est ut requiescerent breui adalba et dictum est ut requiescerent breui adhuc tempore, donec impleatur numerus conseruorum et fratrum eorum quique postea occidentur exemplo ipsorum. Quando autem ueniat sanguinis iusti diuina uindicta declarat:ns: ecce dies Domini uenit ardens uelut clibanus, eruntque omnes alienigenae et omnes iniqui stipula, et succendet illos adueniens dies, dicit Dominus. quod item legimus in psalmis, ubi Dei iudicis praedicatur aduentus censurae suae maiestate uenerandus: Deus manifestus ueniet Deus noster et non silebit. ignis ante eum ardebit et in circuitu eius procella nimia. uocabit caelum susum et terram ut separet populum suum. colligite illi iustos eius, eos qui disponunt testamentum eius in sacrificiis. et nuntiabunt caeli iustitiam eius, quoniam Deus iudex est. et Esaias eadem praenuntiat dicens: ecce enim Dominus sicut ignis ueniet, et sicut procella currus eius retribuere in ira uindictam. in ig
Abbreviated transcription (Latin):
pectame dicit dñs indiemresurrectionis mea
intestimonium : qm̃ iudicium meum ad congrega¬
tionss gentium: ut excipiam reges & effundam
super eos iram meam: Expectarenos iub& dñs
& futurae ultionis diem fostipatientia sustinere :
qui& in apocalrpsi loquitur dicens: Nesignaueris
uerba proph&iae librihuius : quiaiam tempus in proxi¬
moest: & hi quiperseuerant nocere noceant Q qui
insor dibus est sordes catiadhuc: Iustus autem adhuc
iustiora faciat : similiter & sc̃s sanctiora : Ecce ue¬
niocito &merces mea mecumest. reddere unicuiq
secundum facta sua: Vnde &clamantes mastores
& aduindictã suam dolore erumpente properan¬
tes. expectare ad huc iubentur & temporibus con¬
s ammandis implendis que mastrribus praebeist
patientiam : & cumaperuis sex in quiđ quintum sig¬
num: uidi sub aradi animas occisorum propter
uerbumdr & mas trrium suum & lama uerunt
terris in habitant: & datae sunt eis singulae stolac

Expanded text:
pecta me, dicit Dominus, in die resurrectionis meae pecta me, dicit Dominus, in die resurrectionis meae in testimonium, quoniam iudicium meum ad congregationes gentium, ut excipiam reges et effundam super eos iram meam. expectare nos iubet Dominus et futurae ultionis diem forti patientia sustinere. qui et in Apocalypsi loquitur dicens: ne signaueris uerba prophetiae libri huius, quia iam tempus in proximo est: et hi qui perseuerant nocere, noceant, et qui in sordibus est sordescat adhuc, iustus autem adhuc iustiora faciat, similiter et sanctus sanctiora. ecce uenio cito, et merces mea mecum estreddere unicuique secundum facta sua. unde et clamantes martyres et ad uindictam suam dolore erumpente properantes expectare adhuc iubentur et temporibus consummandis implendisque martyribus praebere patientiam. et cum aperuisset, inquit, quintum signum, uidi sub ara Dei animas occisorum propter uerbum Dei et martyrium suum, et clamauerunt terris inhabitant? et data est eis singulis stola
Abbreviated transcription (Latin):
uersis fostes : contra iniurias & contumelias mnites
doc& delinquentibus cito ignoscere. supse delin¬
quas. diu & multum rogare᷑ temptationes expugnat :
persecutiones tolerat : passiones & mastrria consum¬
mat: Ipsaest quae fidei nrãe fundamenta firmiter
munit : ipsa quae incrementa spei sublimiter proue¬
hit: spsa actum dirigit ut tenere possimus uiam xp̃i.
dumper eius tolerantiam gradimur ipsa efficit ut per¬
seueremus filuidĩ dumpatientiam patris imitamur:
E qm̃ plurimos scio fratres dilectissimi uel pondere
in uiriarum angentium uel dolore deeis quiaduer¬
sumse gras santur & saeuiunt uindicari uelociter
cupere : Nec illud in extrema paste r&icendũ est
ut inistis fluctuantis mundi turbinibus &iudae¬
orum siue gentilium & her&icorum quoque
persecutionibus consticuti. patienter expectemus
ultionis diem: nec aduindictam doloris nr̃i querula
festinatione properemus : Cums crib̾tum sit: ex¬

Expanded text:
uersis fortes, contra iniurias et contumelias mites. uersis fortes, contra iniurias et contumelias mites. docet delinquentibus cito ignoscere, si ipse delinquas, diu et multum rogare. temptationes expugnat, persecutiones tolerat, passiones et martyria consummat. ipsa est quae fidei nostrae fundamenta firmiter munit. ipsa est quae incrementa spei sublimiter prouehit. ipsa actum dirigit, ut tenere possimus uiam Christi, dum per eius tolerantiam gradimur. ipsa efficit ut perseueremus filii Dei, dum patientiam patris imitamur. Et quoniam plurimos scio, fratres dilectissimi, uel pondere iniuriarum angentium uel dolore de eis qui aduersum se grassantur et saeuiunt uindicari uelociter cupere, nec illud in extrema parte reticendum est, ut in istis fluctuantis mundi turbinibus et Iudaeorum siue gentilium et haereticorum quoque persecutionibus constituti patienter expectemus ultionis diem nec ad uindictam doloris nostri querula festinatione properemus, cum scriptum sit: ex