comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gata de gentib. quicunq singulatim de
iudeis ad fidẽ illiꝰ conuertunt᷑: multũ
saluandos eos retentꝰ ingentib. Quib bene
congruit qđ mater eiꝰ paup & quasi uiro
simul acfilio orbata multo cũ dolore dice
eu heu filimi. ut quid te misi¬
mꝰ pegrinari lum̃ oculorũ nr̃orũ.

Expanded text:
gata de gentibus, quicunque singillatim de gata de gentibus, quicunque singillatim de Judaeis ad fidem illius convertuntur, multum salvandos eos, retentus in gentibus. Quibus bene congruit, quod mater ejus pauper, et quasi viro simul ac filio orbata, multo cum dolore dicebat: Heu, heu, fili mi, ut quid te misimus peregrinari lumen oculorum nostrorum,
Abbreviated transcription (Latin):
suscipe ualeant ut pote ꝗͣ & inlibris nocis tencdis
ssũpsit gͦ raphael quattuor exseruis
raguhelis & duos camelos. & ꝑrexit inra¬
cans ei cuncta de tobia. recepitq pecimiam¬
abeo. eũq secũ ad nuptias fecit uenire. Ser¬
ur raguhelis & cameli. p̃dicatores st̃ de geni¬
tib electi ꝑ qͦs dñs & alios colligit. Serui
quia seruiunt necessitati eoꝵ qͥb euangłi¬
rant. Cameli. quia &̾ onera infirmitatis
coꝵ fraternȩ subiectione caritatis portan¬
Qiure autẽ quattuor serui & cameli sint duo.
supra monstratũ est ubi uaccȩ duȩ . &. iiͦͬiͦi.
occidunt᷑ arictes. Tales ad iuuante raphael
ꝑducunt gabelũ ad nuptias cobiȩ: cũ in
unitatẽ eccłȩ xp̃i nouos popłos ipso diuinitꝰ
opitulante scĩ predicatores aggregant
oras faciente tobia nuptiarũ causa.
contristati sunt parentes eiꝰ qđ non
die constituto reuerteret᷑ ad eos ẜt
nunc morante xpõ ꝑfidẽ in ȩccła congre¬

Expanded text:
suscipere valebant, utpote quam in libris notis tenebant. suscipere valebant, utpote quam in libris notis tenebant. Assumens ergo Raphael quatuor ex servis Raguelis, et duos camelos, in Racans ei cuncta de Tobia, recepit pecuniam, eumque secum ad nuptias fecit venire. Servi Raguel et cameli praedicatores sunt de gentibus electi, per quos Dominus et alios colligit. Servi, quia serviunt necessitati eorum quibus evangelizant. Cameli, quia et onera infirmitatis eorum fraternae subjectione charitatis portanQuare autem quatuor servi et cameli sint duo, supra monstratum est, ubi vaccae duae, et quatuor occiduntur arietes. Tales adjuvante Raphael producunt Gabelum ad nuptias Tobiae, cum in unitatem Ecclesiae Christi novos populos, ipso divinitus opitulante, sancti praedicatores aggregant. Moras faciente Tobia nuptiarum causa, contristati sunt parentes ejus, quod non die constituto reverteretur ad eos. Et nunc morante Christo per fidem in Ecclesia congre
Abbreviated transcription (Latin):
b actib id ÷ peccatis in corpore & a prauis cogi¬
tationib inmente. & requiescat in corde nrõ
ut assumens aninfalia siue seruitia. uadat
ad gabelũ in rages ciuitatẽ medorũ. reddi
ei cyrographũ suũ. & recipiat ab eo pecunã
fideles mẽbra uidelicet illiꝰ. ut assumat aliqͦs
de credentib eisq uerbi prȩdicandi negotiũ
cõmittat. & ipse ineis ueniat ad colligendas
s tantũ famã audiert̃ eisq concedat ꝓpicis
ut talentũ uerbi quod fama didicert᷑ ꝑfidei
oboedientiã reddant. & ipsi quoq ad nũptias
de aqua nouũ fecit. id ÷ spũalẽ legis dat in¬
celligentiã. credendo & recte uiuendo aggre¬
gent᷑. Nec ab nuit dñs. s bene rogantũ uota
suscipiens. nouos cotidie popłos in eccłam cogt
otest ut supra diximꝰ de his specialit̾ intelli¬
gi nationib quȩ litterã legis ꝑseptuaginta¬
tanslatores acceperunt. & ideo citius fidem

Expanded text:
bus actibus, id est, peccatis in corpore, et a pravis cogibus actibus, id est, peccatis in corpore, et a pravis cogitationibus in mente; et requiescat in nostro corde ut assumens animalia sive servitia vadat ad Gabelum in Rages Medorum, reddatque ei chirographum suum, et recipiat ab eo pecuniamfideles, membra videlicet ipsius, ut assumat aliquos de credentibus, eisque verbi praedicandi negotium committat, et ipse in eis veniat ad colligendas sed tantum famam audierunt; eisque concedat propitius, ut talentum verbi quod fama didicerunt, per fidei obedientiam reddant; et ipsi quoque ad nuptias de aqua novum fecit, id est spiritualem legis dat intelligentiam, credendo et recte vivendo aggregentur. Nec abnuit Dominus, sed bene rogantium vota suscipiens, novos quotidie populos in Ecclesiam cogit. Potest, ut supra dicitur, de his spiritualiter intelligi nationibus, quae litteram legis per LXX translatores acceperunt: et ideo citius fidem
Abbreviated transcription (Latin):
tuoꝵ arietes occisi: qͥa scĩ doctores &
martyres: quattuor libros scĩ euan¬
głii fide & oꝑatione conseruant. qͥa
quattuor uirtutib primũ pruden¬
tia. fortitudine. tẽperantia. iusticia
muniunt᷑. qͥa ꝑ orbe uniuersum
qͥ quattuor plagis distinguitur.
grregẽ xp̃i instituunt. fecit ragu¬
hel uaccas & arietes occidi: quĩa
popłs gentiũ tales eos qͥ desua stir¬
pe ad fidẽ uenert᷑ esse docuit. qͦs
prȩ eminentia uircutis hostis tẽp¬
ta re appeteret. nec cẽptatos uin¬
cere. s uictores posset facere mar¬
tyres. Uel certe ipse fecit occidi.
tus crucifigere docuit. Quoꝵ occisione
parauit epulas om̃ib cͥinis atq amicis suis.
qͥa ꝓfecto uita. passio & corona sc̃oꝵ mul¬
tis leticiam tribuunt. & quasi epulac
eis quorĩ reficiuntur exẽplis accipiunt.
diurauit raguhel tobiã. ut duas ehdo¬
madas moraret᷑ apud eũ. Ad iuramus
grãm consequam᷑. qua requiescamꝰ & a seruili¬

Expanded text:
tuor arietes occisi, quia sancti doctores et tuor arietes occisi, quia sancti doctores et martyres quatuor libros sancti Evangelii fide et operatione conservant, quia quatuor virtutibus primis, prudentia, fortitudine, temperantia, justitia, muniuntur; quia per orbem universum, qui quatuor plagis distinguitur, gregem Christi instituunt. Fecit Raguel vaccas et arietes occidi, quia populus gentium tale eos qui de sua stirpe ad fidem venerant, esse docuit, quos praeeminentia virtutis hostis tentare appeteret, nec tentatos vinceret, sed victores posset facere martyres. Vel certe ipse fecit occidi, upiscentiis crucifigere docuit. Quarum occisione paravit epulas omnibus vicinis suis, quia profectus, vita, passio et corona sanctorum, multis laetitiam tribuunt, et quasi epulas, ex quorum reficiuntur exemplis, accipiunt. Et adjuravit Raguel Tobiam, ut duas hebdomadas moraretur apud eum. Adjuramus gratiam consequamur, qua requiescamus a servili
Abbreviated transcription (Latin):
etatꝰ raguhel de uita tobiȩ. & con¬
ninctione ac nuptiis filiȩ suę: fecit oc¬
eidi dtias uaccas pingues. & quattuor
arietes & parari epulas om̃ib uicinis
suis cunctisq amicis suis. Letatꝰ de fide
xpĩ popłs gentiũ & de uocatione gen¬
tilitatis ad dm̃. tantũ ꝓficiebat in dño.
ut etiã de eiꝰ numero doctores fierent.
idẽq postinodũ marṫres extitissent.
Qui uacce utiq sunt: qͥa iugũ euangłii
leue gestant. quia eos quoq qͥ ad por¬
tandũ idẽ iuigũ ꝓficiunt: prȩdicando
gignunt & nutriunt. Sunt & arietes
quia patres & duces sequentiũ popłoꝵ
de qͥb dicit᷑ afferte dño filios arietuᷤ.
Sunt autẽ pingues uaccȩ: qͥa suꝑnȩ
dilectionis grã sunt referti doctores
De qua psalmista precat᷑. Sic̃ ad ipe
pinguedinis repleat᷑ anima mea. Sunt
manib tradunt occidendũ tales ni¬
mirũ ꝑ arma iusticiȩ a dextris & a
sinistris. id ÷ in ꝓspis & in aduersis con¬
tra hostẽ stare didicert̃. Sunt quat¬

Expanded text:
etatus Raguel de vita Tobiae, et de conjunctione ac nuptiis filiae suae, fecit occidi duas vaccas pingues, et quatuor arietes, et parari epulas omnibus vicinis suis, cunctisque amicis suis. Laetatus de fide Christi populus gentium, et de vocatione gentilitatis ad Deum, tantum proficiebat in Domino, ut etiam de ejus numero doctores fierent, iidemque postmodum et martyres exstiterint. Qui vaccae utique sunt, quia jugum Evangelii leve gestant; quia eos quoque, qui ut ad portandum idem jugum proficiant, praedicando gignunt et nutriunt. Sunt et arietes, quia patres et duces sunt populorum, de quibus dicitur: Afferte Domino filios arietum . Sunt autem pingues vaccae, quia superna delectationis gratia sunt referti doctores. De qua Psalmista precatur: Sicut adipe pinguedinis repleatur anima mea . Suntinfidelium tradunt occidendum: tales nimirum per arma justitiae, a dextris et sinistris, id est, in prosperis et adversis, contra hostem stare didicerunt. Sunt qua
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ m humillimo seruorũ tuoꝵ & amorẽ desti &
auxiliũ considerandi mirabiilia de lege cua. quiq
inthesauro ꝓphetici uoluminis nonsolũ uetera
amplectendi. uerũ & noua sub uelamine ue¬
terũ donaria inueniendi atq in usus
conseruorũ meoriĩ ꝑferendi in digno michi
gr̃am prȩstitisti: memento mei deus meu

Expanded text:
qui mihi humillimo servorum tuorum et amorem dedisti, et qui mihi humillimo servorum tuorum et amorem dedisti, et auxilium considerandi mirabilia de lege tua; quique in thesauro prophetici voluminis, non solum vetera amplectendi, verum et nova sublevatione veterum donaria inveniendi, atque in usus conservorum meorum proferendi, indigno mihi gratiam praestitit, memento mei, Deus meus,
Abbreviated transcription (Latin):
ab om̃i sorde externȩ & alienȩ a dõ pollutions.
ordines sacerdotũ ac leuitarũ. inministerio
suo rite constituant᷑. Quatinꝰ instituti regula¬
rit᷑ magistri ȩccłe. castigato ab om̃i peccato po¬
płm ꝑ mane inbono in reliquum. & crescert
sẽꝑ ex hortent᷑. Qui uidelicet popłs int̾ alia dnõ
ligna offert ad ignẽ altaris nutriendũ: cũ
op̃a uirtutũ diuina utiq consecratione digna
oꝑat᷑. Nisi enĩ ligna aliquotiens boni aliqͥa fi¬
gurarent : ñ diceret ꝓpħa. Tunc exultabunt
oiã ligna siluarũ. ante faciẽ dñĩ. Ardent autẽ
ligna & consumunt᷑ in altari holo caustoꝵ cũ in
cordib electoꝵ oꝑa iusticie flãma caritatis ꝑfi¬
ciunt᷑. Merito gͦ talis conditor & dedicator iui¬
tatis. post multos deuotionis suȩ labores. memo¬
riȩ se sui creatoris ac largitoris or̃iũ bonorũ
cõmendat. Ee tu sũme pat᷑ luminũ. aqͦ om̃e
datũ optimum & om̃e donũ ꝑfectũ descendit:

Expanded text:
ab omni sorde externae et alienae a Deo pollutionis, ordines sacerdotum ac Levitarum ministerio suo rite custodiantur; quatenus institutum regaliter magistri Ecclesiae, et castigatum ab omni peccato populum permanere in bono, in reliquum et crescere semper exhortentur; qui videlicet populus, inter alia, Domino ligna offert ad ignem altaris nutriendum, cum opera virtutum utique divina consecratione digna operatur. Nisi enim ligna aliquoties boni aliquid figurarent, non diceret propheta: Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum ante faciem Domini . Ardent autem ligna, et consumuntur in altari holocaustorum, cum in cordibus doctorum opera justitiae flamma charitatis perficiuntur. Merito ergo talis conditor et dedicator civitatis, post multos devotionis suae labores, memoriae se sui Creatoris ac Largitoris omnium bonorum commendat. Et tu, summe Pater luminum, a quo omne datum optimum et omne donum perfectum descendit;
Abbreviated transcription (Latin):
Et nc̃ inscã eccła uxores ducunt alieni¬
genas qͥcunq oblectationib scelerũ
quȩ ad genles ꝓprie ꝑtinent: suã consci¬
entiã actaminant. filiiq exhis nati nesci¬
unt loqͥ udaice. cũ oꝑa quȩ exmente
uitiata ꝓ dierint: nil inse piȩ ꝓfessionis
ostendunt. s gentilẽ potiꝰ stutaciã quã
ȩcłasticã sonant castitatẽ Atotꝰ enĩ qd̾
hebraice dicit᷑ es dod: interpretatur
ignis uerbũ. Ideoq iuxta tropologicũ
sensũ. Motice loquunt᷑ filii de alienige¬
nis nati uxorib : cũ oꝑa plasciuiam
ꝓtreata uitionẽ expectant ȩternȩ
combustionis. Unde merito talium
genitores a neemia ñ solũ obiurgati ac
maledicti.s & quidã sunt cęsi. qͥa necesse.ẽ e¬
rantes a doctorib ueritatis acruis coerceantur.
quatinꝰ a uerbo ignis ultoris. ad uerbũ diuine lui¬
dationis. discant felici mutatione transferr
Sed & heretici cũ gentilis phylosophiȩ. dialeo
ac rethoricȩ studiis ampliꝰ quã ȩccłastice sm¬

Expanded text:
Et nunc in sancta Ecclesia uxores ducunt alienigenas, quicunque oblectationibus scelerum, quae ad gentiles proprie pertinent, suam conscientiam attaminant. Filiique ex his nati nesciunt loqui Judaice, cum opera quae ex mente vitiata prodierant, nil in se piae professionis ostendunt; sed gentilem potius stultitiam, quam ecclesiasticam sonant castitatem. Azotus enim, quae Hebraice dicitur Asdod, interpretatur ignis verbum. Ideoque juxta tropologicum sensum, Azotice loquuntur filii de alienigenis nati uxoribus, cum opera per lasciviam procreata ultionem exspectant aeternae combustionis. Unde merito talium genitores a Nehemia non solum objurgati ac maledicti, sed et quidam sunt caesi; quia necesse est errantes a doctoribus veritatis acrius coerceantur, quatenus a verbo ignis ultoris, ad verbum divinae laudationis discant felici mutatione transferri. Sed et haeretici cum gentilis philosophiae, dialecticae ac rhetoricae studiis amplius quam ecclesiasticae sim
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ portę ierłm. nͥ sensus corpo¬
ris nr̃. uidelicet uisus auditus
gustꝰ ol factus & tactus. pqͦs illa
quȩ foris agunt᷑ ad noticiam nr̃e
mentis quasi intrando ꝑtingunt :
Quas indie sabbati claudere iubemꝰ.
ut cũ dõ uacare psalmis siue ora¬
tionib: nos occupando quȩrimus
mꝰ. Et qͥ nemo repente fit summꝰ. sed ex
longo scẽ conuersationis ꝓfectu qͥs debet
ad hanc de qͣ loquim᷑ ꝑfectionẽ ac pacem
mentis iuuante xp̃i gratia peruenire:
merito de his sub infertur ac dicitur
ixiq leuitis ut mundarent᷑. & ue

Expanded text:
rusalem, nisi sensus corporis nostri, videlicet visus, auditus, gustus, olfactus, et tactus? per quos illa quae foris aguntur, ad notitiam nostrae mentis, quasi intrando pertingunt; quos in die sabbati claudere jubemur, ut cum Deo vacare psalmis sive orationibus nos occupando quaerimus, mus. Et quia nemo repente fit summus, sed ex longo sanctae conversationis profectu debet ad hanc, de qua loquimur, perfectionem ac pacem mentis juvante Christi gratia pervenire, merito de his subinfertur ac dicitur: Dixit quoque Levitis, ut mundarentur, e
Abbreviated transcription (Latin):
derant. Nuiq diẽ sabbati scĩficare. hoc ÷
otiũ orat onũ. psal modiȩ. lectionis scẽ. la¬
crimarũ. utile sibi facere cupit: inundet
necesse ẽ. multa conscientiã sollertia. qͦ in¬
tentionẽ honȩ actionis bene consumma¬
re ualeat. Ođetiã allegorico sensu de doc¬
corib fideliũ recte potẽst accipi. Quicunq
tagio heret᷑sorũ uitioꝵq pulsantĩ obser¬
uare gestiunt : oportet pͥmo ipsi corsirũ
& actus ab omñ errorũ labe purificent
ed & indieb illis uidi iudeos ducen¬
tes uxores azotidas. ammanitidas
& moabitidas. & filii eoꝵ ex media
parte loquebant᷑ atotice & nesciebant
loqͥ iudaice & loquebant᷑ uixta linguã
popłi & popłi. Et obiurgaui eos & male¬

Expanded text:
nt. Quique diem sabbati sanctificare, hoc est otium orationum, psalmodiae, lectionis sanctae et lacrymarum utile sibi facere cupit, mundet necesse est multa conscientiam solertia, quo intentionem bonae actionis bene consummare valeat. Quod etiam allegorico sensu de doctoribus fidelium recte potest accipi. Quicunquetagione haereticorum vitiorumque pulsantium observare gestiunt, oportet primo ipsi cor suum et actus ab omni errorum labe purificented et in diebus illis vidi Judaeos ducentes uxores Azotidas, Ammonitidas, et Moabitidas. Et filii eorum ex media parte loquebantur Azotice, et nesciebant loqui Judaice et loquebantur juxta linguam populi et populi. Et objurgavi eos
Abbreviated transcription (Latin):
It tyrii habitauert̃ in ea & inferen¬
Ites pisces & oiã uenalia: uende¬
bant insabbatis filiis uida & in
ierłm. Et oburgaui optimates iuda.
& dixi eis. Quȩ est res hȩc mala quã
uos facitis. & ꝓphanatis diẽ sabbatie
Sic̃ piscis bonꝰ pia est fides. ꝗͣ qͥ petit a
d nõ nequaqm serpentẽ infidelitatis
accipit: ita & piscis nequã infima est
cogitatio. quȩ curis se huꝰ mundi ultͣ
modũ solet immergere. Quẽ nobis
tyrii qͥ interpretant᷑ coangustati quȩ rt̃
insabbato uendere: cũ immundi
sp̃s quietẽ piȩ nr̃ȩ cogitationis ĩ por¬
cune ꝓfundis scłi curis obruere tẽp¬
tant. Sed ꝓtali mercatu nee mias op¬
timates uida obiurgat & castigat: cũ
diuina inspiratio eos qͥ ꝑfessioni
pietatis seruire conant᷑. ab huiusmo¬
di cogitationib ꝓpicus ꝑurgat.
actũ est itaq Cũ quieuis¬
sent portȩ ierłm die sabbati:

Expanded text:
t Tyrii habitaverunt in ea, inferentes pisces, et omnia venalia: et vendebant in sabbatis filiis Juda in Jerusalem: et objurgavi optimates Juda, et dixi eis, quae est haec res mala, quam vos facitisSicut piscis bonus, pia est fides, quam qui petit a Domino, nequaquam serpentem infidelitatis accipit; ita et piscis nequam infima est cogitatio, quae curis se hujus mundi ultra modum solet immergere; quam nobis Tyrii, qui interpretantur coangustati, quaerunt in sabbato vendere, cum immundi spiritus quietem piae nostrae conversationis importune profundis saeculi curis obruere tentant. Sed pro tali mercatu Nehemias optimates Juda objurgat et castigat, cum divina inspiratio eos qui professioni pietatis servire conantur, ab hujusmodi cogitationibus propitius purgat. Factum est itaque, cum quievissent po
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa ÷ ramatha ciuitas hel chanȩ & sa¬
muhelis in ragione thamniticha iuxta
qͥdẽ dignitatis fuit ad scłm: s maioris
apud dm̃. Talẽ nanq decebat eũ ẽe qͥ¬
corpꝰ dñi sepeliret qͥ & ꝑiusticiã meri¬
tor tali ministerio dignꝰ Eet & ꝑ nobi¬
litatẽ potentiȩ scłaris facultate mini¬
strandi haberet. Si enĩ qͥlibet paup &
ignotꝰ ẽẽt. ad p̃sidẽ ꝑpetendo corpore
ñ auderet accetde. & nota in hoc extremo
obsequio corpori inu exhibendo minꝰ
curasse de iudeis: quãuis pͥmũ occultus
xp̃i discipłs soleret in dño audiendo
eor inimicicias deuitare.
Nunc pilatꝰ iussit reddi corpus.

Expanded text:
ipsa Ramathaim, est civitas Helcanae et Samuelis, in regione Thamnitica juxta quidem dignitatis fuit ad saeculum, sed majoris apud Deum. Talem namque esse decebat eum qui corpus Domini sepeliret, qui et per justitiam meritorum tali ministerio dignus esset, et per nobilitatem potentiae saecularis, facultatem ministrandi haberet. Si enim quilibet pauper aut ignotus esset, ad praesidem pro petendo corpore non auderet accedere. Et nota in hoc extremo servitio corpori Jesu exhibendo, minus curasse de Judaeis, quamvis prius occultus Christi discipulus soleret in Domino audiendo eorum inimicitias devitare. Tunc jussit Pilatus illi reddi corpus
Abbreviated transcription (Latin):
cis articulo coepit pauere & cedere. nons
diabolũ ꝑtimescens. s mortẽ quȩ in uidia
diaboli in orbẽ terrarũ naturali carnis fra¬
gilitate phorrescens. Unde & orabat ut si
fieri posset transiret abeo hora. Et dixit
Abba pater. oiã tͥ possibilia st siuis trans

Expanded text:
tis articulo, coepit pavere et taedere, non tis articulo, coepit pavere et taedere, non diabolum pertimescens, sed mortem, quae invidia diaboli intravit in orbem terrarum , naturali carnis fragilitate perhorrescens; unde et orabat, ut, si fieri posset, transiret ab eo hora . Et dixit: Abba Pater, omnia tibi possibilia su
Abbreviated transcription (Latin):
potentia diuinitatis. Fluuius tygris
qui propt᷑ rapidissimũ cursũ atr¬
gri bestia uelocissima nom̃ acepit:
decursũ nre mortis ac mortalita¬
tis indicat. In quo piscis latebat
immanis : quia inunsibilis humani
generis seductor. mortis habebat
imperiũ. Mansit cobias iuxta
tygris fluenta: qͥa dñs in mando
apparens int̾ peceatores ac mortales uitã
dux̃. s nec eũ peccati unda cetigit. neq in
illo suũ aliqͥd adueniens pͥnceps tenebrariĩ
repꝑit. Exiuit autẽ tobias inflinuũ
ut lauaret pedes suos. Et dñs mortẽ cin
nichil debebat suscepit. ut fideles õs sua ui¬
delicet m̃bra a contagio peccati & mortis
ablueret Eccurrit tobiȩ piscis deuo¬
rare illum cupiens. Q dño passo incruce
uenit diabolus qͥ eũ crucifigi docuerat
quȩrens siqͥd forte in eiꝰ anima sceleris inue¬
It ex pauescens piscẽ tobias: Qnirec¬
clamauit uoce magna dicens. Dnẽ
inuadit me. Q dñs imminente mor¬

Expanded text:
potentia divinitatis. Fluvius Tigris, potentia divinitatis. Fluvius Tigris, qui propter rapidissimum cursum a tigride bestia velocissima nomen accepit, decursum nostrae mortis ac mortalitatis indicat. In quo piscis latebat immanis, quia invisibilis humani generis seductor mortis habebat imperium. Mansit Tobias juxta Tigris fluenta, quia Dominus in mundo apparens, inter peccatores ac mortales vitam duxit, sed eum nec peccati unda tetigit, neque in illo suum aliquid adveniens princeps tenebrarum reperit. Exivit autem Tobias in fluvium, ut lavaret pedes suos; et Dominus mortem, cui nihil debebat, suscepit, ut fideles omnes, sua videlicet membra, a contagio peccati et mortis ablueret. Occurrit Tobiae piscis, devorare illum cupiens; et Domino passo in cruce venit diabolus, qui eum crucifigi docuerat, quaerens si quid forte in ejus anima sceleris inveniret. Expavescens piscem Tobias clamavit voce magna, dicens: Domine, invadit me. Et Dominus, imminente mor
Abbreviated transcription (Latin):
rofectus ÷ gͦ tobias. & canis secutus
est eũ. Ueniente dño ad saluandas
gs̃. scĩ prȩdicatores sunt eiꝰ uestigia
secuti qͥa quȩ iussit impleuert̃. euntes
docete om̃s gentes. Deniq domũ corne¬
lu primo ipse dñs sp̃u sco̾ repleuit. & sic
petrus aqua ꝑfudit. Canes autẽ uocant᷑
doctores: quia domũ substantiã. oues
sun conditoris spũales a furib besti isq
id est ab immundis spiritib & homini¬
b defendunt erraticis. N Iansit tobias
duce angło ꝓfectus prima mansione
iuxta fluuiũ tigris. & exiuit ut laua¬
ret pedes suos. & ecce piscis immanis
exiuit ad deuorandũ eñ. Hic denuo
passionis dñicȩ sacramentũ manifestiꝰ
significat᷑. Piscis enĩ immanis qͥ atobia
cuĩ eũ deuorare appeteret angło do¬
cente occisus est: antiquũ generis
humani deuoratorẽ. hoc .ẽ. diabolũ
designat. qui dũ in redẽptore nr̃o
mortẽ carnis appeteret. captus est

Expanded text:
Profectus est ergo Tobias, et canis secutus Profectus est ergo Tobias, et canis secutus est eum. Veniente Domino ad salvandas gentes, sancti praedicatores sunt ejus vestigia secuti, quia quod jussit, impleverunt: Euntes docete omnes gentes . Denique domum Cornelii primo ipse Dominus Spiritu sancto replevit, et sic Petrus aqua perfudit . Canes autem vocantur doctores; quia domum, substantiam, oves sui Conditoris spirituales, a furibus bestiisque, id est, ab immundis spiritibus et hominibus defendunt haereticis. Mansit Tobias, duce angelo profectus, prima mansione juxta fluvium Tigrin; et exivit ut lavaret pedes suos, et ecce piscis immanis exivit ad devorandum eum. Hic denuo passionis dominicae sacramentum manifestius significatur. Piscis enim immanis, qui a Tobia, cum eum devorare appeteret, angelo docente occisus est, antiquum generis humani devoratorem, hoc est diabolum designat, qui dum in Redemptore nostro mortem carnis appeteret, captus est
Abbreviated transcription (Latin):
de ductu ad metlos. Et alias oues habeo ꝗ
ñ sunt ex hoc ouili. & illas oportet me ad¬
ducere. & coetera Dicit apłs de reductu.
Ponec plenitudo gentiũ intraret. & sic om̃is
isrł saluus fieret. In terrogante angłm
tobia unde esset. ego sũ inquit axarias
annaniȩ magni filiꝰ. Azarias interpretat᷑ ad¬
iutor dñs. annanias grã dnĩ. Et dñs his qui
inse credunt intimat qͥa ipse .e. quẽ uenire
m ia portanda. fecit cobias uale patri suo
& matri. & ambulauert̃ ambo simul. A p¬
& firmaret᷑. donec huiꝰ scłi uiã termina¬
ret. id÷ uirtutes eiꝰ. doctrina. tẽptatio.
passio. resurrectio. ascensio. sp̃s sc̃ĩ mis¬
sio. fides credentiũ. infideliũ ꝑsecutio
prȩdicauit ꝑ apłos popło & synagoge
unde carnis originẽ sumpserat gau¬
dia suꝑnę salutis & pacis. & his qui
credere atq accipe uolebant ea ꝑse ĩp¬
siĩ donauit sicq ad salutẽ gentium
ineisdem suis doctoribus uenit.

Expanded text:
de ductu ad Medos: Et alias oves habeo, quae de ductu ad Medos: Et alias oves habeo, quae non sunt ex hoc ovili, et illas oportet me adducere, etc. . Dicit Apostolus de reditu: Donec plenitudo gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret . Interrogante angelum Tobia, unde esset: Ego sum, inquit, Azarias Annaniae magni filius. Azarias interpretatur adjutor Dominus, Annanias gratia Domini. Et Dominus his qui in se credunt intimat quia ipse est quem venire in via portanda, fecit Tobias vale patri suo t matri, et ambulaverunt ambo simul. Apet firmaretur, donec hujus saeculi viam terminaret; id est, virtutes ejus, doctrina, tentatio, passio, resurrectio, ascensio, Spiritus sancti missio, fides credentium, infidelium persecutio.praedicavit per apostolos populo et synagogae, unde carnis originem susceperat, gaudia supernae salutis et pacis. Et his qui credere atque accipere volebant, ea per seipsum donavit, sicque ad salutem gentium in eisdem suis doctoribus venit.
Abbreviated transcription (Latin):
genꝰ saluaret. ntrodux̃ tobias angłm
adpatrẽ suum. Iui salutainit eũ dicens. Gau¬
diuĩ tͥ sit seꝑ̃. Cũi respondenti quale mͥ gau¬
diĩ erit qui in tenebris sedeo. & lumꝰ cęli
ñ uideo : forti inqt animo esto. inꝓirimo
ex qͦ carnẽ susceperat. qͥa ipse est filiꝰ dĩ. &
etiã gaudiũ ꝑpetuȩ salutis prȩdicauit dicens.
Poenitentiã agite. appropinquauit enĩ reg¬
nũ cȩlors. Et despantib de adquirendõ
lumine cȩlesti. egosũ inquit lux mundi:
qͥ sequit᷑ me ñ ambulabit intenebris. sed ha¬
bebit lumen uitȩ. Promitait angłs tobiȩ
ducere filiũ eiꝰ in rages ciuitatẽ medorum.
& reducere ad eũ. Promitat dñs credentib
ex popło uideoꝵ quãuis idẽ popłs ex magna
parte sit cȩcatꝰ. qd in carnationis suȩ sacram̃¬
ta plebi gentilium aꝑiat. rursusq infine
tẽporũ eadẽ suo popło ex qͦ carnẽ assũpserat
latiꝰ pandat. comitante ubiq simul & incunc¬
ta opante fide diuinitatis ipsiꝰ. Dicit ipse

Expanded text:
aret. Introduxit Tobias angelum ad patrem suum, qui salutavit eum, dicens: Gaudium tibi sit semper. Cui respondenti: Quale mihi gaudium erit, qui in tenebris sedeo, et lumen coeli non video? Forti, inquit, animo esto, in proximo ex quo carnem susceperat, quia ipse est Filius Dei, eetiam gaudium perpetuae salutis praedicavit, dicens: Poenitentiam agite, appropinquabit enim regnum coelorum . Et desperantibus de acquirendo lumine coelesti: Ego sum, inquit, lux mundi; qui sequitur me, non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae . Promittit angelus Tobiae ducere filium ejus in Rages civitatem Medorum, et reducere ad eum. Promittit Dominus credentibus ex populo Judaeorum, quamvis idem populus ex magna sit parte caecatus, quod incarnationis suae sacramenta plebi gentilium aperiat, rursusque in fine temporum, eadem suo populo ex quo carnem assumpserat, latius pandat, comitante ubique simul et cuncta operante fide divinitatis ipsius. Dicit ipse
Abbreviated transcription (Latin):
eam: turbã nationũ figurate denunciat.
cuiꝰ doctores cunctihuiꝰ tantũ scłi qđ septẽ
dieb uoluit᷑ uitã nouerant. de ȩterna nil
dicere sciebant. Ideoq st̃ om̃s a diabolo rapti.
ut pote idolatriȩ mancipati. donec uerus
alligato demonio sponsã accepit prȩcipien¬
te & coopante archangelo. ꝑquẽ diuinitas
nr̃i saluatoris ñ in congrue significat᷑. sic̃
ꝑcobiã humanitas. N ec mirabit᷑ hoc qd̾
ꝑdiias ꝑsonas angłi uidelicet & hominis
unã mediatoris dĩ & hominũ ꝑsonã dici¬
mꝰ figurari. qͥ in expositionib patrũ ue¬
nerabiliũ legerit unã eiꝰ ꝑsonã ꝓmundi
salute patientis inisaac qͥ offerebatur a
patrȩ in altari. & in ariete qͥ immolabat᷑
esse figuratã. Qui in humanitate occide.¬
baturꝰ ut ouis. & indiuinitate ĩpassibilis
ꝑmanet cũ dõ patre. ut uiuens cum
suo patre domũ reuertit᷑ ut isaac. Si
enĩ apte aries humanitatẽ xp̃i. homo de¬

Expanded text:
eam. Turbam nationum figurate denuntiat, eam. Turbam nationum figurate denuntiat, cujus doctores cuncti hujus tantum saeculi, quod septem diebus volvitur, vitam noverant, de aeterna nil dicere sciebant. Ideoque sunt omnes a diabolo rapti, ut pote idololatriae mancipati, donec verus alligato daemonio sponsam accepit, praecipiente et cooperante archangelo, per quem divinitas nostri Salvatoris non incongrue significatur, sicut per Tobiam humanitas. Nec mirabitur hoc quod duas personas, angeli videlicet et hominis, unam Mediatoris Dei et hominum personam, dicimus figurari, qui in expositionibus Patrum venerabilium legerit unam ejus personam pro mundi salute patientis in Isaac, qui offerebatur a patre in altari, et in ariete, qui immolabatur, esse figuratam. Qui in humanitate occidebatur ut ovis, in divinitate impassibilis, permanet cum Deo Patre, ut vivens cum suo patre domum revertitur Isaac. Si enim apte aries humanitatem Christi, homo de
Abbreviated transcription (Latin):
prȩcepta pessime uiuendo uiolarent.
nsultabant tobiȩ cognati. ex ꝓbrabat
&e uxor. q̃si frustra dõ deseriuret
Quos increpans ille & instruens. ad dm̃ se oran¬
do conuertit. Prant in popło illo qͥdã qui
stulta temeritate ipsiꝰ popłi miserus insularat
qđ a felicitate prisca scõꝵ patrũ qͥ apud eos quor¬
dã dõ sublimit̾ seruiebant. iã longo distartio
Quos idẽ popłs ꝑdoctiores qͦsq & electos stos
corrigere sedulus curabat. seseq ad imploran¬
dã dĩ clem̃tiã ꝓȩternę uitȩ ꝑceptione conier¬
tebat. Nec abre est uideri. qđ idẽ tobias & ees
& uerbũ dĩ p̃dicans. reꝑbos simul & lectoe
significare dr̃. Nã & iacob patriarcha cũ an¬
gło luctans. & claudus parit̃ est factus & be¬
nedictus : indaudicatione uidelicet infidels
suȩ gentis significans. inbenedictione fedel&
ara filia raguel inciuitate medorũ qͦ
tradita erat septẽ uiris & demonium
eos occidebat. mox ut in grediebant᷑ ad

Expanded text:
praecepta pessime vivendo violarent. Insultabant Tobiae cognati, exprobrabat et uxor, quasi frustra Deo servisset. Quos increpans ille, et instruens, ad Deum se orando convertit. Erant in populo illo quidam qui stulta temeritate ipsius populi miseriis insultarent, quae a felicitate prisca sanctorum patrum, qui apud eos quondam Deo sublimiter serviebant, jam luce distaret. Quos idem populus per doctores quosque et electos suos corrigere sedulus curabat, seseque ad implorandam Dei clementiam pro aeternae vitae perceptione convertebat. Nec ab re debet videri, quae idem Tobias et caecus, et verbum Dei praedicans, reprobos simul et electos significare dicitur. Nam et Jacob patriarcha, cum angelo, luctans et claudus pariter est factus et benedictus; in claudicatione videlicet infideles suae gentis significans, in benedictione fideles. Sara filia Raguelis in civitate Medorum, quae tradita erat septem viris, et daemonium eos occidebat, mox ut ingrediebantur ad
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta illud psalmistȩ Tues sacerdios in
eternũ. Qđ uͦ dicit et ras fr̃s quoq iesu
filii iosedech uxores dioisse alienigenas:
ñ fr̃s eius carnales. sed more sce̾ scriptu¬
rȩ cognatos oportet intelligi. Neq enim
fr̃s eius germani eatenꝰ in carne uiuere
& uo luptatati oꝑam dare poterant. cum
centũ &̾ amplius anni essent transacti.
ex qͦ eysrus regnare incipiens. iesũ & zoro¬
babel cũ transmi gratione uda & benia¬
min ad construendã domũ dnĩ ierusoli¬
mã remisit. S equit᷑ Et dederunt
manꝰ suas ut eicerent uxores suas. & pro.¬

Expanded text:
d Psalmistae: Tu es sacerdos in aeternum . Quod vero dicit Ezras, fratres quoque Jesu filii Josedec uxores duxisse alienigenas, non fratres ejus carnales, sed more sanctae Scripturae cognatos oportet intelligi; neque enim fratres ejus germani eatenus in carne vivere, et voluptati operam dare potuerunt, cum centum et eo amplius anni essent transacti ex quo Cyrus, regnare incipiens, Jesum et Zorobabel cum transmigratione Juda et Benjamin, ad construendam domum Domini Jerosolymam remisit. Sequitur: Et dederunt manus suas, ut ejicerent uxores, etc. Pr
Abbreviated transcription (Latin):
arcbna seałm in ꝓphis sub lege premist
antercio ip̃se cũ gr̃a uenit qͥ sua nos
passione reddimens: terciadie resur¬
res uortuis. Per cuiꝰ grãm quia
auitiorui ex purgamꝰ illecebris. apte
fuit eran smigrationis &̧ trib dieb
castigandi ab errorib suis ierusolimã con¬
uenert᷑. & intrib mensib ipsũ castigan¬
di opꝰ compleuert᷑. Sed & uxta lit teram
opportune satis ac salubriter elaboraue.¬
oꝑ pncipes familiarũ & leuite ut ante inici¬
um mensis pͥmi consũmarent᷑ om̃s qͥ ꝓphano
erant contibio maculati ⁊ dest a tali scelerȩ
purgarert᷑ quatinꝰ ipsũ mensẽ primũ in
quo erat pascha faciendũ muindi intrarent:
mundi paschalia festa ꝑ agerent. mundiag¬
nuque mnundi inchõassent. ad finẽ usq
pducerent. Qd etiã nos om̃ib annis inqua¬
Tragesima paschȩ conuenit imitari.: ut
intantib solenniis dñicȩ resurrectionis

Expanded text:
sub lege praemisit, in tertio ipse cum gratia venit; quia sua nos passione redimens, tertia die resurrexit a mortuis; per cujus gratiam, quia a vitiorum expurgamur illecebris, apte filii transmigrationis, et in tribus diebus castigandi ab erroribus suis Jerosolymam convenerunt, et in tribus mensibus ipsi castigandi opus compleverunt. Sed et juxta litteram opportune satis ac salubriter elaboraverunt principes familiarum et Levitae, ut ante initium mensis primi consummarentur omnes qui profano erant connubio maculati; id est, a tali scelere purgarentur, quatenus ipsum mensem primum in quo erat pascha faciendum, mundi intrarent, mundi paschalia festa peragerent, mundi annum quem mundi inchoassent, ad finem usque perducerent. Quod etiam nos omnibus annis in Quadragesima paschae convenit imitari, ut instantibus solemniis dominicae Resurrectionis,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ siẽ apłs uit factꝰ est nobͥ sapientia a
doͣ. & usticia & scĩficatio & redẽptio: sed
qa causã eoro qͦs saluare uenerat inse
suscipiens etiã ea quȩ illorũ fragilita¬
d ueraciter conuenerant. miscđiter in
se transferre dignatꝰ est. Sic gͦ orante¬

Expanded text:
ctus est nobis sapientia a Deo, et justitia, et sanctificatio, ac redemptio; sed quia causam eorum quos salvare venerat, in se suscipiens, etiam ea quae illorum fragilitati veraciter convenerant, in se transferre dignatus est. CAPUT XIII. Orant
Abbreviated transcription (Latin):
lierum gentilit̃ : ne tẽpla cordi¬
um uel corporũ suorũ dõ inha-¬
bitatore digna seruarent: Cusꝰ
rei tẽporib nr̃is manifestissime
est figura completa. cũ uideamꝰ
animos fidelium multo pericu¬
losius nunc interns. temptari
a conrupi scentia sua. abstractos
& illectos. quam tẽptabantur
quondã extrinsecus : cũ immanis
aduersarius contra eor& constan¬
tiã ferro & igne seiebat. Sed

Expanded text:
lierum gentilium, ne templa cordilierum gentilium, ne templa cordium vel corporum suorum Deo inhabitatore digna servarent. Cujus rei temporibus nostris manifestissime est figura completa, cum videamus animos fidelium multo periculosius nunc interius tentari, a concupiscentia sua abstractos et illectos, quam tentabantur quondam extrinsecus, cum immanis adversarius contra eorum constantiam ferro et igne saeviebat. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
uxores abiciunt illicitas & sic ꝑse
arietẽ offirt̃. ut ablato scelere mun¬
di ad altart accederent. Difficile
nanq est eiꝰ acceptã dõ esse uictimã:
qͥ non prꝰ culpã ꝓ qua offert relin¬
quere contendit. dicente isaia : qui¬
escite agere ꝑuerse. discitȩ benefa¬
cere. Oc quia filii uł fr̃s fuere
sũmi sacerdotis qͥ primi peccauerant:
recte in castigationẽ sceleris arietẽ
de gregib offerunt. ut tali hostia
designent : qͥa se ipsos qui doctores
popłi ac pͥncipes quasi duces gregũ se¬
quentiũ. e̾ẽ. uid ebant᷑. a pristina uita
mactare: ac purgatos digna poeniten-¬
tia dõ ꝑ meliorẽ uitã offerre dispo¬
suerant. Notandũ interea quanta
arte pugnandi diabolus fideles
semꝑ impugnet : quã nullũ eis
unquã securũ a certando tẽpus
relinquat. Ecce enĩ hi qͥ ad uersita¬
tib suꝑari ñ poterant: suꝑantur
blandimentis. Uincebant hostes
publicos ȩdificato tẽplo dñi ac de¬
dicato sed uincebant᷑ amore mu¬

Expanded text:
uxores abjiciunt illicitas, et sic pro se arietem offerunt, ut ablato scelere mundi ad altare accederent. Difficile namque est ejus acceptam Deo esse victimam, qui non prius culpam, pro qua offert, relinquere contendit, dicente Isaia: Quiescite agere perverse, discite bene facere . Et quia filii vel fratres fuere summi sacerdotis, qui primi peccaverant, recte in castigationem sceleris, arietem de gregibus offerunt, ut tali hostia designent, quia seipsos qui doctores populi ac principes quasi duces gregum sequentium esse videbantur, a pristina vita mactare, ac purgatos dignam poenitentiam Deo per meliorem vitam offerre disposuerant. Notandum inter ea quanta arte pugnandi diabolus fideles semper impugnet, quam nullum eis unquam securum a certando tempus relinquat. Ecce enim qui adversitatibus superari non poterant superantur blandimentis; vincebant hostes publicos aedificato templo Domini ac dedicato, sed vincebantur amore mu
Abbreviated transcription (Latin):
eos qui turbatis licet elementis. & uel
uentorũ fragore uł inundantia plu¬
uiarũ. uł niuiũ a cerbitate uel ardore
siccitatis: uł etiã exitio hominũ stue
animaliũ desuꝑ in grauescente. atq ip¬
so iudice ꝑ aꝑta indicia uim suȩ irȩ mi¬
nitante : nił omĩno de correctione morũ
qua udicẽ placent. plagãq impenden¬
tẽ euadant inquirunt: s tantũ sedu¬
li ꝑtractant. qua arce aduersa quȩ ex¬
teriꝰ ꝓpt̾ peccata deseuiunt aut euitent
aut suꝑent. Sedit autẽ popłs in platea
domꝰ dei. hoc est circa atriũ sacerdotũ qͦ
ipsa domus dĩ undiq uersũ erat circun¬
data ut supra docuimꝰ. habens circa se ex
om̃i parte ꝑ quadrũ edes atriorũ amplis¬
simas: in quib: etiã popłs si quando ꝓpt᷑
pluuias opꝰ esset. stare poterat & nichi
interiores parietes iuuxta terrã in colũ¬
nis factos. exteriores solidos
tsurrex̾ et ras sacerdos. & dixit¬

Expanded text:
eos qui, turbatis licet elementis, et vel eos qui, turbatis licet elementis, et vel ventorum fragore, vel inundantia pluviarum, vel nivium acervis, vel ardore siccitatis, vel etiam exitio hominum, sive animalium, desuper ingravescente, atque ipso jndice per aperta indicia vim suae irae minitante, nihil omnino de correctione morum, qua judicem placent, plagamque impendentem evadant, inquirunt; sed tantum seduli pertractant qua arte adversa quae exterius propter peccata desaeviunt, aut evitent aut superent. Sedit autem populus in platea domus Dei, hoc est circa atrium sacerdotum, quo ipsa domus Dei undiqueversum erat circumdata, ut supra docuimus; habens circa se ex omni parte per quadrum aedes atriorum amplissimas, in quibus etiam populus, si quando propter pluvias opus esset, stare poterat, et nihiinteriores parietes juxta terram in columnis factos, exteriores solidos. Et surrexit Ezras sacerdos, et dixit
Abbreviated transcription (Latin):
rant quȩ de his tribub erat. ac piesũ & ⁊oro¬
babel domũ reuocata est sic̃ & supius diximꝰ¬
pse est mensis nonius: uicesimo die mensis.
Et sedit om̃is popłs inplatea domꝰ dĩ: timon¬
tes a peccato & pluuns. Nonus mensis ipse.
.ẽ. qͥ abhebreis casleu. a romanis uocatun
december: quẽ in medio hiemis uenire
& esse pluuialẽ ac tempestuo sũ. mirũ
siqͥs nesciat. Unde diligentius notandũ.
qͥa cũ in media hieme popłs ͤ nuenerit :
timere a peccato & pluuiis memoratur.
Cum enĩ pluuias ipso etiã tẽpore pluuia¬
rũ ultra solitũ cadere cernerent: reuer¬
si ad conscientiam intellexert᷑ hoc ob
sua scelera factũ. itamq suꝑuenturam
cȩlestẽ exipsa aerũ ꝑturbatione ad moni¬
ti timuert᷑. Ideoq ñ in priuatis domib
sua negotia agere prȩsumpsert᷑: s in pla¬
tea domꝰ dñi assũpto poenitentiȩ & hu¬
militatis habitu consedert᷑. Hoc ꝓpter

Expanded text:
rant, quae de his tribubus erat, ac per Jesum et Zororant, quae de his tribubus erat, ac per Jesum et Zorobabel domum revocata est, sicut et superius diximpse est mensis nonus, vigesimo die mensis: et sedit omnis populus in platea domus Dei, trementes pro peccato et pluviis. est qui ab Hebraeis Casleu, a Romanis vocatus December, quem in medio hiemis venire et esse pluvialem ac tempestivum, mirum quis nesciat. Unde diligentius notandum quia cum in medio hieme populus convenerit, tremere a peccato et pluviis memoratur. Cum enim pluvias ipso etiam tempore pluviarum ultra solitum cadere cernerent, reversi ad conscientiam, intellexerunt hoc ob sua scelera factum, iramque superventuram coelestem, ex ipsa aeris perturbatione admoniti timuerunt. Ideoque non in privatis domibus sua negotia agere praesumpserant, sed in platea domus Domini, assumpto poenitentiae et humilitatis habitu, consederunt. Hoc propter
Abbreviated transcription (Latin):
erant: ruirsus in ea peccando esse ꝓlapsos. per
quȩ denuo possint adiabolo captiuari. De quo¬
Iimseductorib quasi de parentib uxorum
immundarũ : loquit᷑ apłs petrus. Suꝑbia enĩ
uanitatis loquentes pellicent in desideriis car¬
nis luxuriȩ eos qͥ paululũ effugiunt. Et pau¬
lo post de eis qͥ uelut de captiuitate ascenden¬
tes. nichilominꝰ ꝑluxuriã sunt capti.Si enim¬
refugientes in qͥt coinqͥnationes mundi in cog¬
nitione dñi nr̃i & saluatoris irob xp̃i hisrur¬
sus implicati suꝑant᷑: facta sunt eis posterio¬
ra de teriora priorib. Et missa est uox
in iuda & in ierłm: om̃ib filiis transmigra¬
tionis. ut congregarent᷑ in ierłm: & coetera¬
beniamin in ierłm trib dieb. Dũ dicunt᷑
filii iuida & beniamin conuenisse: patet ma¬
nifeste. quia hi qͥ alienigenarũ uxorũ conũ¬
bio polluti sunt: de pͥma transgratione fue¬

Expanded text:
erant, rursus ad ea peccando esse prolapsos, per erant, rursus ad ea peccando esse prolapsos, per quae denuo a diabolo possint captivari. De quorum seductoribus quasi de parentibus uxorum immundarum, loquitur apostolus Petrus: Superba enim vanitatis loquentes, pelliciunt in desideriis carnis luxuriae eos qui paululum effugiunt . Et paulo post de eis qui velut de captivitate ascendentes, nihilominus per luxuriam sunt captirefugientes coinquinationes mundi in agnitione domini nostri et salvatoris Iesu Christi his rursus impliciti superantur, facta sunt eis posteriora deteriora prioribus. in Juda, et in Jerusalem omnibus filiis transmigrationis, ut congregarentur in Jerusalem: et oDum dicuntur filii Juda et Benjamin convenisse, manifeste patet quia hi qui alienigenarum uxorum connubio polluti sunt de prima transmigratione fue
Abbreviated transcription (Latin):
popti ꝑtriduũ in atruis tẽpli ꝑmanebat:
net prius domũ suã uolebat intrare: qͣm
accepta confessione ꝑopłi extoto illũ cor¬
de poenttentem conuersũq ad am̃n ui¬
derot. Cui deuocionis etiã reliqͥ pͥncipes
fuisse consortes undent᷑. cũ dicunt᷑ & ip¬
si finita sy nodo abisse in domũ patrũ
suoꝵ Na si non hoc uoluit hac sententia
saere scriptor hystoriȩ significare. qͥd
opiis fuit scribere qđ expleto collo quio
epras & pͥncipes familiarũ indomum
patrũ suoꝵ de templi septis exeuntes
abirent: cũ cos hoc facturos etiã si scriptu¬
ra ñ ixisset nemo nesciret. qͥd opus
addere: & om̃is ꝑ nomina sua. cũ & hoc
merito in memoria tenerentur. ac poste¬
ris noscenda traderentur
Efoert᷑ indie pͥma mensis decimi

Expanded text:
riduum in atriis templi permanebat; nec prius domum suam volebat intrare, quam, accepta consensione populi ex toto illum corde poenitentem conversumque ad Dominum videret. Cujus devotionis etiam reliqui principes fuisse consortes videntur, cum dicuntur et ipsi finita synodo abiisse in domos patrum suorum. Nam si non voluit hoc hac sententia sacrae scriptor historiae significare, quid opus fuit scribere quod, expleto colloquio, Ezras et principes familiarum in domos patrum suorum de templi septis exeuntes abierint, cum eos hoc facturos, etiam si Scriptura non dixisset, nemo non sciret? Quid opus addere, Et omnes per nomina sua, cum et hoct actus merito in memoria tenerentur, ac posteris noscenda traderentur? Et sederunt in die prima mensis decimi
Abbreviated transcription (Latin):
mensis. Nota numerũ ternariũ figu¬
ris mysticis esse usitatissimum. Supra
dictuꝰ est qđ intrib dieb om̃s fil i
trans migrationis uenire d eberent in
ierłm. & nc̃ intrib mensibs decimo
idelicet: undecimo & duo decimo̧
castigant᷑ abuixorib alienigenis. Pres
nanq sunt uircutes sine quib aduttã
puenire nequim fides spes &e caritas
Tercit ẽpͥore scti ueniens in mundum

Expanded text:
etc. Nota numerum ternarium figuris mysticis esse usitatissimum. Supra dictum est quod in tribus diebus omnes filii transmigrationis venire deberent in Jerusalem; et nunc in tribus mensibus, decimo videlicet, undecimo, et duodecimo, castigantur ab uxoribus alienigenis. Tres namque sunt virtutes, sine quibus ad vitam pervenire nequimus, fides, spes, et charitas. Tertio tempore saeculi veniens in mundum
Abbreviated transcription (Latin):
popłis terre Secheniã hunc iosephus dicit
pp iũ fuisse ieru solimitarũ. qͥ & ipse ut pͥn¬
cipe decebat maxima auctoritate mex in¬
tentionẽ exrȩ iuuabat: & popłm uidelicet
una secũ peccasse confitendo. & poenitentiam
ce agendã suadendo. ab iectis uxorib alie¬
nigenis cũ eis qͥ ex illis nati erant liberis¬
⁊ nẽ inqͥt si est poenitentia inisrł suꝑ¬

Expanded text:
 etc. Secheniam hunc Josephus dicit primum fuisse Jerosolymitarum, qui et ipse, ut principem decebat, maxima auctoritate, mox intentione Ezrae juvabat, et populum videlicet una secum peccasse confitendo, et poenitentiam esse agendam suadendo, abjectis uxoribus alienigenis, cum eis qui ex illis nati erant liberis. Et nunc si est poenitentia in Israel su
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhibet᷑ Flebant autẽ uł hi qͥ peccauerant
poenitentiã sui reatꝰ agentes: uł illi qͥ
in castitate ꝑmanserant de frm̃ suorũ
prȩuaricatione & casu dolentes. Sed si¬
ue hi siue illi siue utriq fleuerint:
multũ om̃s conturbati ad preces &e lam̃¬
ta sui pontificis ostendunt᷑. cũ etiã
mulieres : cũ pueri qͦq hic interfuisse
narrant᷑. Pocest autẽ & ea discretione
factũ intelligi: qd̾ priꝰ in nocentes & recti ad
eũ confluxerint cũ ait. & conuenerunt
ad mr om̃s qͥ timebant uerbũ dĩ isrł ꝓtrans¬
gressione eoꝵ qͥ de captiuitate uenerant.
nc sletiã ipsi qͥ peccauert᷑ cũ uxorib suis &e
nberis poenitentiã acturi conuenerint

Expanded text:
ibetur. Flebant autem vel hi qui peccaverant, poenitentiam sui reatus agentes; vel illi qui in castitate permanserant, de fratrum suorum praevaricatione et casu dolentes. Sed sive hi, sive illi, sive utrique fleverint, multum omnes conturbati ad preces et lamenta sui pontificis ostenduntur, cum etiam mulieres, cum pueri quoque hic interfuisse narrantur. Potest autem et ea discretione factum intelligi, quod prius innocentes et recti ad eum confluxerint, cum ait: Et convenerunt ad me omnes qui timebant verbum Dei Israel, pro transgressione eorum qui de captivitate venerant ; nunc vero etiam ipsi qui peccaverunt cum uxoribus suis et liberis poenitentiam acturi convenerint.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Si popłm in qt ꝑfectȩ huius transgris¬
sionis penitet: primo conuersi ad dnm̃ ꝓ
mittamꝰ correctionẽ ac postulemꝰ ueniam
deinde ad nos ipsos reuersi omnẽ a nob pa¬
rati facmoris e radicẽ extirpemꝰ &e fruti¬
cẽ. eiectis uidelicet uxorib cũ om̃i sua sõ¬
bole ñlicitis Hoc ẽ. enĩ quẽpiã ueracitir
ab ipsa origine resecare. Quodq fubiungit:
surge tuũ ÷ decernere: nosq erimꝰ tecum¬
confortare &e fac: decentissime docet quomͦ
stt apud maiores in consilio agendũ. ut ui¬
delicet qͥsq ꝓsuo sensu qđ optimu᷑ intelle¬
uerit siue intellexisse sibi uisus fuerit
dicat: & tamen ei qͥ prȩ est decernendi locũ¬
relinquat. paratꝰ ob tẽꝑare om̃ib quȩ ille
scđm uoluitatẽ ac legẽ dĩ agenda disposuert
A surrex ex ras ante domũdĩ & abitt¬
gressus est illic. Eliasib erat summꝰ sacer¬
dos cẽporis iliꝰ. Si qͥdẽ post iesũ filiũ io¬
sedech ioachim fuiꝰ ei & post eũ eliasib fill

Expanded text:
. Si populum, inquit, perfecte hujus transgressionis poenitet, primo conversi ad Dominum promittamus correctionem, ac postulemus veniam; deinde ad nos ipsos reversi, omnem a nobis patrati facinoris et radicem exstirpemus et fruticem, ejectis videlicet uxoribus cum omni sua sobole non licitis; hoc est enim quempiam veraciter ab ipsa origine resecare. Quodque subjungit: Surge, tuum est decernere, etc. Deccernere, etc. Decentissime docet quomodo sit apud majores in consilio agendum, ut videlicet quisque pro suo sensu quod optimum intellexerit, sive intellexisse sibi visus fuerit, dicat; et tamen ei qui potest, locum decernendi relinquat, paratus obtemperare omnibus quae ille secundum voluntatem ac legem Dei agenda disposuerit. Et surrexit Ezras ante domum etc. Eliasib erat summus sacerdos temporis illius, si quidem post Jesum filium Josedec, Joachim filius ejus, et post eum Eliasib
Abbreviated transcription (Latin):
humitati congruit redẽptoris nr̃i qui
insimilitudine carnis peccati ut pecca
ta tolloret mundi apparuit. Vnde
&e in psalmis qͥ eu angelio teste ex ipsius
ꝑsona scripti sunt: manifeste sua delic¬
ta appellat quȩ inse susceꝑat nr̃a dicens.

Expanded text:
Humilitati congruit Redemptoris nostri, qui in similitudine carnis peccati, ut peccata mundi tolleret, apparuit. Unde et in Psalmis, qui, Evangelio teste, ex ipsius persona scripti sunt, manifeste sua delicta appellat, quae in se susceperat nostra, dicens: