comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
guine fluens omñe substantiã suã expendit
inmedicis. nec potuit aquoquã eoru̾ sanari.
Adnullũ qͥppe ex eis dignu̾erat dici. sana me
dñe & sanabor nͥ adsolũ cuiꝰ sufficit uestim̃ti
tantũ fimbriã tangere. cui uni ego dicam.
sana me dñe & sanabor. Tunc siquidẽ medici.¬
nã sanitas sequit᷑: si xp̃c curare dignetur.
Saluũ me fac & saluus ero. Falsus equus in-
salutẽ. ꝓpt̾ ea ei dic̃a. Saluu me fac. & sal¬¬
uus ero. Et hoc ita gaudebo loqui. si om̃i głȩ
inqͦ p̃cipit᷑. ñ głetur sapiens insapientia fua.
neq fortis inuirtute sua. neq diues indiui.¬

Expanded text:
guinem fluens, omnem substantiam suam expendit guinem fluens, omnem substantiam suam expendit in medicis , nec potuit a quoquam eorum sanari: ad nullum quippe ex eis dignum erat dici: Sana me, domine, et sanabor, nisi ad solum cui sufficit vestimenti tantum fimbriam tangere, cui ego uni dicam: Sana me, Domine, et sanabor. Tunc siquidem medicinam sanitas sequitur, si Christus curare dignetur: Salvum me fac, et salvus ero. Falsus equus in salutem . Propterea ei dicam: Salvum me fac et salvus ero. Et hoc ita gaudebo loqui, si omni renunin quo praecipitur: Non glorietur sapiens in sapientia sua, neque fortis in virtute
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ t̾ram scribant᷑. Causamq comemorat.
qͥa dereliquerunt fontem uitȩ dñm. Q in
dereliquerunt fontem uitȩ. & nunc: qͥa
dereliquerunt fontem uitȩ dñm. Dicamꝰ gͦ
& nos si nolum derelinquere fontẽ uitȩ dñm
uoce ꝓximorũ iesy xp̃i discipłorũ quã locu.¬
ti sunt ad magistrũ cũ eis diceret. nunqͥd &
uos uultis recedere. Quid gͥ dicemꝰ: Dñe ad
qu̾e ibimꝰ: Uerhauitȩ tu habes. Sic finita . ẽ.
etiã scdĩ capituli circunscriptio. Sequens
oratio.e. ista continens. Sana me dñe & sana.¬
bor. saluum me fac & saluus ero: qͣm głatio
tnea tues. Ecce ipsi dicunt adme. Ubi. ẽ. ser.
mo dñiꝰ Ueniat. Ego aut̾e ñ laboraui subse.¬
quens pꝰ tẽ. & diem hominis ñ concupiui. tu
scis. Soli qͥ ꝓpt̃ male habentes uenit medico:
dicentiñ indigent sani medico sed male ha-¬
bentes: dicendũ. ẽ. confident̃ ab eo qͥ egrotan.¬
tem suã animã uult salari. Sana me dñe. &
sanabor. & eñi illa in euangłio mulier san.¬

Expanded text:
Super terram scribantur; causamque commemorat: Quia dereliquerunt fontem vitae Dominum. . Et in dereliquerunt fontem vitae: et nunc: Quia dereliquerunt fontem vitae Dominum. Dicamus ergo et nos, si nolumus derelinquere fontem vitae Dominum, voce proximorum Jesu Christi discipulorum, qua locuti sunt ad magistrum, cum eis diceret: Numquid et vos vultis recedere. Quid igitur dicemus? Domine, ad quem ibimus? verba vitae tu habes . Sic finita est etiam secundi capituli circumscriptio. Sequens oratio est ista continens: Sana me, Domine, et sanabor, salvum me fac, et salvus ero: quoniam gloriatio mea tu es. Ecce ipsi dicunt ad me: Ubi est sermo Domini? veniat. Ego autem non laboravi subsequens post te et diem hominis non concupivi, tu scis . Soli, qui propter male habentes venit, medico dicenti: Non indigent sani medico, sed male habentes , dicendum est confidenter ab eo qui aegrotantem suam animam vult salvari: Sana me, Domine, et sanabor. Etenim illa in Evangelio mulier san
Abbreviated transcription (Latin):
uebo ciuitates in habitatas. Siqͥs potest in¬
telligat qͦmͦ nouissimũ eiꝰ erit stultũ. Iste
abeo qđ fuit sapiens. male sapientior erat.
om̃ib bestiis suꝑ t̾ram. Fiat e contrario ei qͦd
sapiens fuit: male insipiens. Intelliges uͦ qͥd
pientiã recipias. Siqͥs inqͥt uidet᷑ sibi sapi¬¬
ens. ee. in uob̾ inisto scło: stultꝰ fiat. Soluit
qͥa ñ clamauit stultꝰ esto & fatuus: ut sa.
bilis. iuxta qua filii scłihui sapientiores
sunt afiliis lucis ingeneratione ista: bonꝰ: ẽ
ds̃ qui contrariis diuersa subuertit. ut fa.¬
ciat compleri id qđ dictũ : ẽ. Nouissimũ eiꝰ
erit insipiens. Quando nouissimũ eiꝰerit.
insipiens: Oportet xp̃m regnare usq dũ
ponat om̃s inmicos eiꝰ ds̃ subpedib eꝰi. Cũ¬
om̃ia ei subiecerit: nouissimꝰ inimicꝰ destru.¬
etur mors. Cũ destructa fuerit mors: tunc
extrema ꝑdiciserunt. & nouissimu eiꝰ fiet
insipiens. Het de ꝑdice. Principiu uͦ capi.¬

Expanded text:
vebo civitates inhabitatas. » Si quis potest intelligat, quomodo novissimum ejus erit stultum. Iste ab eo, quod fuit sapiens male, sapientior enim erat omnibus bestiis super terram, fiet contrario ei, quod sapiens fuit male, insipiens. Intelliges vero quid pientiam recipias. « Si quis, inquit, videtur sibi sapiens esse in vobis in isto saeculo, stultus fiat . Solvit qui ante clamavit: stultus esto et fatuus, ut sapibilis, juxta quam filii saeculi hujus sapientiores sunt filiis lucis in generatione ista, bonus est Deus qui contrariis diversa subvertit, ut faciat compleri id quod dictum est: Novissimum ejus erit insipiens. Quando novissimum ejus erit insipiens, oportet Christum regnare, usque dum ponat omnes inimicos ejus Deus sub pedibus ejus. Cuomnia ei subjecerit, novissimus inimicus destruetur mors; cum destructa fuerit mors, tunc extrema perdicis erunt, et novissimum ejus fiet insipiens. Haec de perdice. Principium vero capi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa diem concupiscamꝰ hominis. Fr̃equent᷑
quippe egrotantes cũ inphantasmate. ẽẽ.
febriũ cȩꝑimꝰ. & mortis limine urgueri:
adeos qͥ nos uisitant fr̃s lassas manꝰ attol.¬
limꝰ. orantes eos ut ꝓnob̾ dñm dep̃centur:
atq dicentes. Roga mͥ aliqͦd uitȩ spatiũ.
Roga ut aliqͣntisꝑ in hac luce ꝑmaneã. Ista
memorantes ñ diem sc̃m dñi. sed diem ho¬¬
minis desidam. Qua ꝓpt̾ longę uite
amore deposito & desiderio humane diei:
quęramꝰ illam diem uidere inqua partici.¬
pes eius beatitudinis quȩ est inxp̃o effici-¬

Expanded text:
quia diem concupiscamus hominis. Frequenter quia diem concupiscamus hominis. Frequenter quippe aegrotantes, cum in phantasmate esse febrium coeperimus, et mortis limine urgeri, ad eos qui nos visitant fratres lassas manus attollimus, orantes eos, ut pro nobis Dominum deprecentur, atque dicentes: Roga mihi aliquod vitae spatium, roga ut aliquantisper in hac luce permaneam. Ista memorantes, non diem sanctum Domini, sed diem hominis desideramus. Quapropter, longae vitae amore deposito, et desiderio humanae diei quaeramus illam diem videre, in qua participes ejus beatitudinis, quae in Chri
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i glȩ quȩ deorsũ. ẽ. Ueluti suꝑ nobili gene¬¬
re. suꝑ pulcritudine & corporalib bonis. suꝑ
diuitiis & iactatione. Beat᷑ qͥ contẽpta uana
ipsi dicunt ad me. Ubi est sermo dñi Heniat.
Ego aut̾e ñ laboraui subsequens post te. IeSUS
tibi dicit. Tolle crucem tuã & ueni. sequere
me. Q. Qui ñ reliquerit patr̃e aut matre
qͣnto plus secutꝰ fueris: tanto minꝰ laborabis.
Non enĩ lassitudo iniacob: neq apparebit do-¬
lor inisrł. ꝓpt̾ea dix̃ : ut ñ laboremꝰ ul¬
terius laborantes ante quã eũ inceꝑimꝰ sequi.
uenite ad me om̃s qͥ laboratis& onerati estis.
& ego reficiam uos. Si laborantes uenerimꝰ
ad itsym & eũ fuerimꝰ secuti. tunc dicere
surrectionis. quã om̃is sc̃s desiderat. ñ illã
de qua scriptũ: ẽ. Ue eis qͥ desiderant diem
hominis. Nam dies ista. ẽ. tenebra. & ñ lux.
Quis . ẽ. qͥ possit dicere. & diem hominis ñ con.¬
cupiuiꝰ Explanatio uerbi coniuncit nos

Expanded text:
omni gloriae, quae deorsum est: veluti super nobili genere, super pulchritudine et corporalibus bonis, super divitiis et jactatione: beatus, qui contentus una ipsi dicunt ad me: Ubi est sermo Domini? veniat. Ego autem non laboravi subsequens post te. » Jesus tibi dicit: « Tolle crucem tuam, et veni, sequere me; » et: « qui non reliquerit patrem aut matrem, quanto plus secutus fueris, tanto minus laborabis. Non enim lassitudo erit in Jacob, neque apparebit dolor in Israel. Propterea dixit, ut non laboremus ulterius, laborantes antequam incoeperimus eum sequi: Venite ad me, oet ego reficiam vos . » Si laborantes venerimus ad Jesum, et eum fuerimus secuti, tunc dicere surrectionis, hanc omnis sanctus desiderat: non illam, de qua scriptum est: Vae eis, qui desiderant diem hominis, nam dies est ista tenebrae, et non lux. Quis est qui possit dicere: Et diem hominis non concupivi? Explanatio verbi convincit nos,
Abbreviated transcription (Latin):
& incipiet locũ nr̃m indotem dare filie
suȩ. & captiuos nos tradere legi peccati.
Sebabsit hoc abisrahelitica nobilitate. ut
seruiat filiȩ pharaonis israhelita: quem iam
ds edux̃ de t̾ra egypti. iterũ seruiat illi qͥ
in mari rubro summersus. ẽ. pharaoni. Ob.
heliticis chananeos nos faciant. sicut &¬
ille effectus quẽ suꝑauerat carnis illecebra.
cui dicit᷑ a ꝓpħadaniel. Semenchanaan &
ñ iuda. species sedux̃ te. Non gͦ eueniat nob̃
audire semen chanaan: quia maledictus
chanaan puer. seruus. ẽ. fr̃ib suis. Nobis¬

Expanded text:
et incipiet locum nostrum in dotem filiae et incipiet locum nostrum in dotem filiae suae dare, et captivos nos tradere legi peccati. Sed absit hoc ab Israelitica nobilitate, ut serviat filiae Pharaonis Israelita; quem jam Deus eduxit de terra Aegypti, iterum serviat illi, qui in mari Rubro submersus est, Pharaoni. Obseelitis Chananaeos faciant nos, sicut et ille effectus est quem superaverat carnis illecebra, cui dicitur a propheta Daniel: « Semen Chanaan et non Juda, species seduxit te . » Non ergo eveniat nobis audire, « semen Chanaan, » quia maledictus Chanaan puer servus est fratribus suis.
Abbreviated transcription (Latin):
bor quȩ ñ facit fructũ bonũ: excidetur
& inignem mitcet᷑. Hec pͥorib nr̃is Na¬
ue filius precepit tħc de infructuosis
arborib excidendis. Hȩc nobis dñs tħc
in euangłiis mandata describit. Et qͦnͦi
ñ uerum. ẽ. qͦd umbra prȩcessit & ueri.¬
tas in secuta est: Quid autẽ.ẽ. qͦd addit
iłic. siemundaueris in qͥt siluã: erit tͥ cũ
ex t̃minaueris chananeum: Diximꝰ iam su-¬
ꝑius qͦmͦ nob̾cũ positus chananeus pͥmotan.¬
tũ tributa dependit. scdo obȩdiens efficitur
ac subiectus. terciouͦ inmembrorũ nr̃orũ
mortificatione etiam ex t̾minari dicitur.
Quȩ si recte intelleximꝰ. & donauit nobiscdñs
ꝑ grãm suam hec ita intelligere: sit aliqͥd
oꝑe precii hȩc desecretis & absconditis in
publicũ ꝓduxisse. & uenisse adagnitionẽ
nrãm quȩ seruabantur obtecta. & conem᷑
scđm hȩc quȩ diximꝰ chananeũ qͥ nobiscũ est
citius subicere nobis. & obȩdientem facere.¬
eum & neglegimꝰ. uemiet pharao ex egypto.

Expanded text:
 excidetur et in ignem mittetur? » Haec prioribus nostris Nave filius praecepit Jesus de infructuosis arboribus excidendis; haec nobis Dominus Jesus in Evangeliis mandata describit. Et quomodo non verum est quod umbra praecessit, et veritas subjecta est? Hoc autem quod addisi emundaveris, inquit, silvam, et erit tibi cum exterminaveris Chananaeos. » Diximus jam superius quomodo nobiscum positus Chananaeus primo tributa dependit, secundo obediens efficitur ac subjectus, tertio vero in membrorum nostrorum mortificatione etiam exterminari dicitur. Quae si recte intelligimus, et donaverit nobis Dominus per gratiam suam haec ita intelligere, sit aliquid operae pretii haec de secretis et absconditis in publicum produxisse, et venisse ad agnitionem nostram quae servabatur obtecta, et conemur, secundum haec quae diximus, Chananaeum qui nobiscum est, citius subjicere nobis et obedientem facereum et negligimus, veniet Pharao rex Aegypti,
Abbreviated transcription (Latin):
sortem. & iubentur ascendere insaltũ ꝙ
sibi ipsis ampliorem locũ facere. Et ut
possent latiora spatia occupare: iubent᷑
ext̾minare chananeũ. Uideamꝰ gͦ nunc¬
quid sibi uidet᷑ hȩc de chananeis triꝑtita
narratio. Primo chananeus nob̾cũ quidem
est. & subtributo ẽ: ñ. ẽ. tam̃ obȩdiens nob̾
neq seruus. secundo etiã seruus efficitur
& obȩdiens. Chananeum hic carnẽ nrãm
accipiamꝰ. uł ea quȩ carnis sunt. Hȩc pͥmo
aduersus sp̃m. & ñ est obȩdiens animȩ:
sed suis desideriis cedit. Si uͦ iam aliqnͣtũ
ꝓfecerimꝰ. efficitur nobis caro seruus & obȩ¬
est amime ꝓfectus. cũ sibi carnem & obȩdire
Si enim iam ueniamꝰ ad ꝑfectũ. etiam ext̃.¬
minandus a nobis dicit᷑ chananeus. & mor-¬
titradendus. Quomodo aut̃e hoc innr̃a
carne completur: audi apłm paulũ di-¬
centem. Mortificate gͦ membra ur̃ã quȩ
sunt suꝑ t̾ram. fornicationẽ. immundiciã.

Expanded text:
sortem: et jubentur ascendere in saltum, et sortem: et jubentur ascendere in saltum, et sibi ipsis ampliorem locum facere. Ut possint latiora spatia occupare, jubentur exterminare Chananaeum. Videamus ergquid sibi videatur de Chananaeis tripartita narratio. Primo Chananaeus nobiscum quidem est, et sub tributo est; non est tamen obediens nobis, neque servus. Secundo etiam servus efficitur, et obediens. Chananaeum hic carnem nostram accipiamus, vel ea quae carnis sunt: haec primo adversus spiritum, et non est obediens animae. sed suis desideriis cedit. Si vero jam aliquantum profecerimus, efficitur nobis caro servus, et obeostrae profectus, cum sibi carnem et obedire si enim jam veniamus ad perfectum, etiam exterminandus a nobis dicitur Chananaeus, et morti tradendus. Quomodo autem in nostra carne completur, audi Apostolum dicentem: « Mortificate autem membra vestra quae sunt super terram, fornicationem et immunditiam , »
Abbreviated transcription (Latin):
& tertius. Si eñi diligentius obseruemꝰ qͦ¬
mͦ tercio dicant᷑. ee. chananei cũ filiis ef¬
frem. & dño prestante poterumꝰ in uesti.¬
gare ordinem dictionũ. qͥd exhoc in pͥmo
quid insecundo: qͥd int̾cio factũ refertur:
puto qͦd ñ erim̾ increduli. quia uere hȩc
ñ ut sola nobis rerum gestarũ narratio
traderetur scripta sunt: sed sacram̃tis
diuinis dõq dignis repleta. Prunogͦ di¬
ctũ ẽ. quia ñ ꝑdidit effrem chananeum qͥ
habitabat ingazer: sed habitabat chana¬
neus ineffrem usq in hodier nũ diem. &
dit pharao exegypto & accepit ciuitat᷑e
& incendit eam igni. & chananeos & fere.¬
teos qui habitabant ingazer trucidauit.¬
& dedit eam pharao indotem filiȩ suȩ.
Secundo: & factũ est inquit qm inualuer̃
filii isrł & fecerunt chananeos subiectos.
ex tͣminatione aute ñ ex t̃minauerunt
eos. Tercio: qͣndo contradixert uiri de.
tribu effrem tħu uolentes sod̾m nume.¬
rositatem suam quia plures erant &

Expanded text:
im. Si enim diligentius observemus quomodo tertio dicantur esse Chananaei cum filiis Ephraim, et Domino praestante poterimus investigare ordinem dictionum quid ex hoc in primo, quid in secundo, quid in tertio factum refertur. Puto quod non erimus increduli, quia vere haec, non ut sola nobis rerum gestarum narratio traderetur, scripta sunt, sed sacramentis divinis Deoque dignis repleta. Primo ergo dictum est quia non perdidit Ephraim Chananaeum qui habitabat in Gazer, sed habitabat Chananaeus in Ephraim usque in hodiernum diem, et dit Pharao rex Aegypti et cepit ciuitatem et incendit eam in igni et Chananaeos et Pherezaeos et qui habitabant in Gazer transpunxit; et dedit eam Pharao in dotem filiae suae.st, inquit, quoniam invaluerunt filii Israel, et fecerunt Chananaeos subjectos, exterminatione autem non exterminaverunt eos. Tertio, quando contradixerunt viri de tribu Ephraim Jesu, volentes secundum numerositatem suam, quia plures erant, et
Abbreviated transcription (Latin):
Ssors una. quia saltus est tͥ: & mundabis
Seũ. Uides qͥd adnos ꝑsp̃ualem intelligen¬
& excidentes inutiles atq infructuosas ex
nobismet ipsis arbores: faciamꝰ ibi noualia
que semꝑ innouemꝰ. & ex quib fructũ ca-¬
piamꝰ tricesimũ & sexagesimũ & cente¬
simũ: Aut ñ eadem nobis & euangelii

Expanded text:
 mundabis eum. Vides quia ad nostram spiritalem intelligenet excidentes inutiles atque infructuosas ex nobis arbores, faciamus ibi novalia, quae semper innovemus, et ex quibus fructum capiamus tricesimum, et sexagesimum et centesi
Abbreviated transcription (Latin):
insacram̃to de amima quasi de muliere.
Salua aut̾e erit ꝑ filiorũ generationẽ: si
ꝑ manserit infide & ueritate. Ista gͦ
mat̾. hoc est ista uirtus animȩ. illis
in quib fortis & ualida . ẽ. ac robusta
generat sensus ualidos & potentes:
& qui superari a contradicente ñ pos
sint. in aliis autem uirtus ista resolu.¬
Ita est &¬
remissa. quȩ indicatur exsensib cũ langui-¬
di quidem ꝓferunt᷑ & inepti. & nichil in.
se fortitudinis continentes. Hoc gͦ signifi.¬
catur sub nomine rafaim: ut huiꝰcemodi
de nob̾ matres remissasquȩ sensu senormes
seruauit spũalis intelligentia ꝓpͥetat̾e¬

Expanded text:
e muliere: Salva erit autem per filiorum generationem, si permanserit in fide et veritate . Ista ergo mater, hoc est, ista virtus, animae illi in qua fortis et valida ac robusta generatio generat sensus validos et potentes, et qui superari a contradicente in te non possunt. In aliis autem virtus ista resoluta est remissa, quae indicatur ex sensibus, cum languidi quidam referuntur et inepti, et nihil in se fortitudinis continentes. Hoc ergo significatur sub nomine Raphaim: et hujuscemodi de nobis matres remissas esse, quae sensus servavit spiritalis intelligentiae proprietat
Abbreviated transcription (Latin):
diam̃ abiħu. Populus multus es. ascende
Sinsaltũ & munda tͥ ipsi. & para locũ iti
t̾ra. & expurga ferezeos & rafaim. Ne.¬
cesse: ẽ. g nos eicere ferezeos. Inuenimꝰ
autẽ ferezeos int̾ptari fructificationem.
Sed sicut sepe iam hiximꝰ de aliis nominib.
& in hoc duplex: ẽ. int̾ptatio. Est enĩfru-¬
ctificatio bona & fructificatio mala. sicut
ineuangeliis designatur: quia arbor bona
om̃e quicqͥd ñ bene fructificat. & absci¬
dere fructũ peccati. & expurgare fru.¬
ctus iusticie. Sed & rafaum inqͥt expelle.

Expanded text:
opulus multus, ascende in saltum, et munda tibi ipsi, et para tibi locum in terra, et purga Pherezaeos et Raphaim. Necesse est nos ejicere Pherezaeos. Invenimus autem Pherezaeos interpretari fructificationem. Sed sicut saepe jam diximus de aliis omnibus, et in hoc duplex est interpretatio. Est enim fructificatio bona et fructificatio mala, sicut in Evangeliis designatur, « quia arbor bona quidquid non bene fructificat, et abscidere fructus peccati, et purgare fructus justitiae. Sed et Raphaim, inquit, expelle,
Abbreviated transcription (Latin):
chananeus habitabat cũ effrem: & dedisse
eã indotem filiȩ sue. Gater aute int̾ptatur
constrictio. Si gͦ corpus& anima in unaatq
eadem constrictione habitent. idest coniun-¬
ctȩ sibi inuicem & sociȩ. ita ut & anma
carnalit̾ uiuat. & ñ festinet anima uelocius
sibi obȩdientẽ & subditam facere carnem:
uerendũ. ẽ. ne ueniat pharao ex egypto
& captiuam ducat infelicem animã.: ita
legem inm̃ebris nr̃is. & captiuos nos du
cere legi peccati: inuenies qͦm ille pha¬-¬
rao qͥ est auctor & rex peccati filiȩ sue
uixerit indotem conscribit. Post hȩc etiã
uent hȩreditatis. & maiorem sortem re-¬
quirunt. dicentes ad iħm. Quare nobis
dedisti in hereditatem sortemunã & pe-¬
Sdaturam una  Ego aut̾e popłs multus

Expanded text:
dedisse eam in dotem filiae suae. Gazer autem interpretatur constructio. Si ergo corpus et anima una atque eadem constructione habitent, id est, conjunctae sibi invicem et sociae, ita ut et anima carnaliter vivat, et non festinet anima velocius sibi obedientem et subditam facere carnem, verendum est ne forte veniat Pharao ex Aegypto, et captivam ducat infelicem animam, ita legem in membris nostris, et captivos ducere nos in legem peccati, invenies quomodo ille Pharao, qui est auctor et rex peccati, animam vivit in dotemvent de haereditate majore; sortem requirunt, dicentes ad Jesum: Quare nobis dedisti in haereditate sortem et pedaturam unam? Ego autem populus multus,
Abbreviated transcription (Latin):
ciamꝰ us quȩ possidemꝰ. sed ad quirere uo¬
lumꝰ ea quȩ nunquã habiumꝰ. ante quã
ueniremꝰ ad xp̃m. Nunqͥdnã qͥa nos re-¬
darguit conscientia. tegere & ñ ꝓferre
quȩ scripta sunt possumꝰ Nolo dupli¬
cati criminis fierireus. Confiteor. & palã
popło audiente confiteor hȩc scripta. ẽẽ.
etiã si nondũ implesse me noui. SSed ex¬
hoc saltem cõmoniti festinemꝰ implere.
festinemꝰ transire asacerdotib pharao.¬
nis quib int̾renis possessio. ẽ. ad sacerdo¬
tes dñi. quib int̾ra parsñ . ẽ. quib porcio

Expanded text:
possidemus, sed acquirere volumus ea quae numquam habuimus antequam veniremus ad Christum? Numquidnam, quia nos redarguit conscientia tegere, et non proferre quae scripta sunt, possumus modo duplicati criminis esse rei. Confiteor palam, et populo audiente confiteor haec scripta esse, etiam si nondum implesse me novi. Sed hoc saltem commoniti festinemus implere, festinemus transire a sacerdotibus Pharaonis, quibus terrena possessio est, ad sacerdotes Dei, quibus in terra pars non est, quibus portio
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd int̾sit int̾ sacerdotes dĩ & sacerdotes pha¬
raonis: Farao t̾ras concedit sacerdotib suis.
dñs aut̃ẽ sacerdotib suis parcẽ . ñ concedit
int̾ra. sed dicit eis. Ego sũ parsurã. Obser.¬
uate gͦ qͥ hȩc legitis om̃s dñi sacerdotes. &
uidete quȩ sit differentia sacerdotũ. ne
forte qͥ partem habent int̾ra & t̾renis cul.
tib ac studiis uacant: ñ tam dñi quã pha¬
raonis sacerdotes. ee̾ uideant᷑. Ille. ẽ. enĩ qͥ
uult sacerdotes suos habere possessiones
t̾rarũ. & exercere agriñ animȩ cuilturã
nrͣ sacerdotib suis qͥd p̃cipit audiamꝰ.
Qui ñ inquit renunciauerit om̃ib quȩ pos.¬
sidet: ñ potest. ẽẽ. meusdiscipłs. Contre¬
misco hȩc dicens. Msenĩ. m̃s primo om̃iũ.
m̃s inquã ipse accusator existo. meas coN¬
demnationes loqr. Negat xp̃c suũ. ẽẽ.
discipłm quẽ uiderit aliqͥd possidentẽ. &
eũ qui ñ renunciat om̃ib quȩ possidet.

Expanded text:
quid intersit inter sacerdotes Dei et sacerdotes Pharaonis? Pharao concedit terram sacerdotibus suis, Dominus autem sacerdotibus suis partem non concedit in terra, sed dicit eis: Ego sum pars vestra . Observate ergo qui haec legitis, omnes Domini sacerdotes, et videte quae sit differentia sacerdotum, ne forte qui partem habent in tc studiis vacant, non tam Domini quam Pharaonis sacerdotes esse videantur. Ille est enim qui vult sacerdotes suos habere possessiones terrarum, et exercere agri non animae culturam, r sacerdotibus suis quid praecipiat, audiamus. Qui non, inquit, renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus. Contremisco haec dicens; meus enim primo omnium, meus, inquam, ipse accusator existo, meas condemnationes loquor. Negat Christus suum esse discipulum quem viderit aliquid possidentem, et eum qui non renuntiat omnibus q
Abbreviated transcription (Latin):
uire egyptiis ñ aliud ẽ. qua obnoxiũ fieri
carnalib uituis. & demonib. ee subiectũ.
In quo utiq ununguenq ñ extrinsecus illa.¬
ta necessitas cogit: sed segnicia animi &
libido ac uoluptas corporis subigit. cui se
animꝰ ꝑsocordiã subdit. Quiuͦ lib̾tatis
animȩ curã gerit. & dignitatem mñtis cȩ¬
lesti cogitatione nobilitat: iste exfiliis isrł ÷
Qui etiã si uiolent̾ oppͥmat᷑ ad tempꝰ: ñ tam̃

Expanded text:
 quam obnoxium esse carnalibus vitiis, et daemonibus esse subjectum. In quod utique unumquemque non extrinsecus illata necessitas cogit, sed segnitia animi, et libido ac voluptas corporis subigit, cui se animus per socordiam subdit. Qui vero libertatis animae curam gerit, et dignitatem mentis coelesti cogitatione nobilitat, iste ex filiis Israel est, qui etiam si violenter opprimatur ad tempus, non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
originẽ generis. & inuenies qͦd pat̾ eorũ
cham qͥ nuditatem riserat patris: huiꝰce¬
modi sententiã meruit. ut filiꝰ eiꝰ chanaan
seruus. eẽt̾. fr̃ib sius. quo in eo nequiciã morꝰ
argueret conditio seruitutis. Nongͦ immeri.¬
toignobilitatem generis decolor posteritas

Expanded text:
originem generis, et invenies quod pater eorum Cham, qui nuditatem riserat patris, hujuscemodi sententiam meruit, ut filius ejus Chanaan servus esset fratribus suis, quo in eo nequitiam morum argueret conditio servitutis. Non ergo immerito ignobilitatem generis decolor posteritas
Abbreviated transcription (Latin):
de quo popło es: & cuiꝰ ordinis sacerdo¬
tiũ teneas. Si adhuc carnalib sensib
seruis. si adhuc quinario numero uectigal
exoluis. & respicis ea quȩ uisibilia & tem¬
poralia sunt. & ñ respicis ea que ui sibilia
& ȩ t̾na sunt : de ȩgyptio popło te. eẽ. co.¬
gnosce.Siuͦ decalogũ legis & decadam
noui testam̃ti quã supra exposuimꝰ semꝑ
ante oculos habeas. & de his decimas offe¬
ras. & de primogenitis sensus tui in fide
immoles pͥmogenito exmortuis. & initia
tua referas ad initiũ om̃ium. uerus israhe¬¬
litaes inquo dolus ñ est. Sed & sacerdotes¬

Expanded text:
de quo populo sis, et cujus ordinis sacerdode quo populo sis, et cujus ordinis sacerdotium teneas: si adhuc carnalibus sensibus servis, si adhuc quinario numero vectigal exsolvis, et respicis ea quae visibilia et temporalia sunt, et non respicis ea quae invisibilia et aeterna sunt, de Aegyptio populo te esse cognosce. Si vero Decalogum legis et decadam novi Testamenti, quae supra exposuimus, semper ante oculos habeas, et de his decimas offers, et primogenita sensus tui in fide immolas primogenito ex mortuis, et initia tua refers ad initium omnium, verus Israelita es, in quo dolus non est. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
offerat faraoni. Econtrario uͦ: israhelitic̃
in hoc scripturam diuinã ingenti ratio¬
ne subnixam. Uide ȩgyptiũ popłm qui.¬
nario numero tributa pendentẽ. Quinq
enĩ sensus corporei designant᷑: quib car-¬
nalis popłs seruit. Semꝑ enĩ egyptii ui-¬
sibilib rebus & corporalib obsequunt᷑.
At uͦ israheliticus popłs honorat decadã.
ꝑfectionis numerũ. decem enĩ uerba legis
accepit. & decalogi uirtute constrictus:
ignota mundo huic sacramenta diuina
cris decem minas offert dño: & decem ciui.¬
tatũ accipit potestatem. Uerũ qͥa unꝰ au.
iccirco & popłs decimas quidẽ ministris
& sacerdotib prȩstat. pͥmogenita uͦ of¬
fert pͥmogenito om̃is creaturȩ. & initia
initio om̃iũ. deqͦ scriptũ. ẽ. quia. ẽ. initiũ
pͥmogenitꝰ om̃is creaturȩ. Uidegͦ ex his õib
differentiã popłi egyptiorũ & popłi isrł.
& differentiã sacerdotũ faraonis & sacer.¬
dotũ dñi. & discutiens temec ipsũ ꝑ uide

Expanded text:
o Israeliticus in hoc Scripturam divinam in generatione subnixam, vide Aegyptium populum quinario numero tributa pendentem: quinque enim sensibus corporalibus designantur, quibus carnalis populus servit; semper enim Aegyptii visibilibus rebus et corporalibus obsequuntur. At vero Israeliticus populus honorat decadam, perfectionis numerum: decem enim verba legis accepit, et Decalogi virtute constrictus, ignota mundo huic sacramenta largiticri decem mnas offert Domino, et decem civitatum accipit potestatem. Verum quia unus est idcirco populus decimas quidem ministris et sacerdotibus praestat; primo vero offert primogenito omnis creaturae, et initia initio omnium, de quo scriptum, Qui est initium primogenitus omnis creaturae . Vide ergo ex his omnibus differentiam populi Aegyptiorum et populi Israel, et differentiam sacerdotum Pharaonis et sacerdotum Domini, et discutiens temetipsum, praevide,
Abbreviated transcription (Latin):
sicut etiã ipse dicit. qͥa ego descendam
tecũ inegẏptũ: & erotecũ. Et nos gͦ
etiã siuidem᷑ in egyptũ descendisse. etiã
si incarne positi agones mundi huiꝰ &
certamina sustinemꝰ. etiã sint᷑ eos ha¬
bitamꝰ qͥ deseruiunt faraoni : tam̃ si ꝓ¬
pe dm̃ simꝰ. si inmandatorũ eiꝰ meditati¬
one uersem᷑ & p̃cepta eiꝰ ac iudicia ꝑqͥ.¬
ramꝰ. hoc est enĩ. ẽẽ. ꝓpe dm̃. semꝑ quȩ¬

Expanded text:
sicut etiam ipse dicit, Quia ego descendam tecum in Aegyptum, et ero tecum. Et nos ergo etiam si videamur in Aegyptum descendisse, etiam si in carne positi agones mundi hujus et certamina sustinemus, etiam si inter eos habitamus qui deserviunt Pharaoni, tamen si prope Deo sumus, si in mandatorum ejus meditatione versamur, et praecepta ejus ac judicia perquirimus, hoc est enim esse prope Deo, sem
Abbreviated transcription (Latin):
eleuatũ dix̃. Omiser ego q̃m compunctus
sũ quicũ homo sim. & immunda labia ha-¬
Sbeam. in medio quoq popłi labia immun.¬
Eda habentis habitem: regem dñm sabaoth
Suidi oculis meis. Hoc dicens. & miserũ se
faciens: meretur auxiliũ suscipiente deo
humilitatem eiꝰ. Qͦd est istud aux ilium:¬
: Missus. ẽ. ait adme unꝰ de seraphim. & habe.¬
bat inforfice carbonẽ que attulerat de¬
S altari. & tetigit labia mea. & dixit. Ecce
Sabstuli iniquitates tuas. & petcata tua

Expanded text:
lamat Esaias: O miser ego, quoniam compunctus sum, quia cum sim homo, et immunda labia habeam, in medio quoque popda habentis habitem, regem Dominum Sabaoth vidi oculis meis. Hoc dicens et miserum se faciens, meretur auxilium, suscipiente Deo humilitatem ejus: Quod est istud auxilium? Missus est, ait, ad me unus de Seraphim, et habebat in forcipe carbonem, quem attulerat de altari, et tetigit labia mea et dixit: Ecce abstuli iniquitates
Abbreviated transcription (Latin):
ris: ñ obid quia intenebris sit: s qͥa lau.
tunc poteris uidere recta. & considerare
lum ueritatis. Et accusat qͥdem eos de qͥb
querit᷑ cur oculos claudant ne uideant.
Non aut̾e & hoc dicit: quia ñ expediat ali¬
qͣndo & claudere animȩ oculos. E xpedit
enĩ sicut manifestũ fecit isaias dicens exiis
quȩ secuntur. Quis annunciauit uobis
locũ ȩt̾nũ : Qui ambulat iniusticia & lo¬
quit᷑ ueram uiã & rectam. opturans aures
ut ñ audiat iudiciũ sanguinis. claudens
oculos ut ñ uideat iniquitatem. Si fu¬
turũ est ut aꝑiens oculos anime audiã
& sentiam turpiloquia. melius est clau¬
dere auditus: quã audire quȩ noceant.
Quando gͦ claudo. Quando mala dicunt᷑
ut neq intelligam ea. qͣndo uidenda
sunt eloquia di. & conuertim᷑. & sanat
nos ds̃ mittens uerbũ qͦd sanat eos qui
uolunt curari in xp̃o iħu: cui est gła &
imꝑium in scła scłorũ ameN¬

Expanded text:
ris; non ob id, quia in tenebris sit, sed quia claris; non ob id, quia in tenebris sit, sed quia clatunc poteris videre recta, et considerare lumen 1134 veritatis. Et accusat quidem eos, de quibus quaeritur, cur oculos claudant ne videant. Non autem et hoc dicit, quia non expediat aliquando et claudere animae oculos. Expedit enim sicut manifestum fecit Isaias, dicens in his, quae sequuntur: Quis annuntiavit vobis locum aeternum ? Qui ambulat in justitia, et loquitur veram viam, et rectam, obturans aures, ut non audiat judicium sanguinis, et claudens oculos, ut non videat iniquitatem. Si futurum est, ut aperiens oculos animae, audiam, et sentiam turpiloquia, melius est claudere auditus, quam audire quae noceant. Quando ergo claudam? Quando mala dicuntur, ut neque intelligam ea. Quando videnda sunt eloquia Dei? Quando convertimur, et sanat nos Deus, mittens verbum, quod sanat eos, qui volunt curari in Christo Jesu, cui est gloria et imperium in saecula saeculorum. Ame
Abbreviated transcription (Latin):
aut̾ẽ neq intenebris sunt neq cȩci sunt:
sed qͥa claudunt oculos ñuident. Et scit
has differentias quȩ pͥncipalis cordis nr̃i
sunt scriptura diuina. Dicit enĩ saluator
iis qͥ sunt iniunculis: exite. & iis qͥ intene.¬
bris: ut eis reueletur. Ꝙ sedentib in regi-¬
one & umbra mortis: lux orta est eis. Isti
ñ uiderunt ido qͥa fuerunt intenebris:
donec oriretur eis lux. Surdi audite. &
cȩciaspicite. Et isti idõ ante ñ uiderunt:
quia naturalit cȩci erant. Quiuͦ extra
ista sunt. quiq cõparatione cȩcorũ & eoru
qui intenebris sunt multo peiores sunt.
Ii sunt qͥ idõ ñ uident: qͥa oculos sponte
clauserunt. Hoc aut̾e ita. ẽẽ ut asseruimꝰ
saluator m testimonio erit dicens. Si cȩci
sedclauserunt oculos ne uiderent. Et si
qͣndo uideris ingeniosam ad intelligendũ
anima. & uelocem. & alacrem. ñ meditan-¬
tem eloquia dĩ. cognosce qͥa ñ ꝓpt cȩcita¬
tem ñ uidet ea quȩ continent᷑ inscriptu.¬

Expanded text:
autem neque in tenebris sunt, neque caeci sunt, sed quia claudunt oculos, non vident. Et scit has differentias, quae principales cordis nostri sunt, Scriptura divina. Dicit enim Salvator his, qui sunt in vinculis, Exite: et his, qui in tenebris: ut eis reveletur. Et sedentibus in regione, et umbra mortis, lux orta est eis. Isti non viderunt ideo, quia fuerunt in tenebris, donec oriretur eis lux. Surdi, audite; et caeci, aspicite. Et ideo isti non viderunt ante, quia naturaliter caeci erant. Qui vero 1133 extra ista sunt, quique ad comparationem caecorum et eorum qui in tenebris sunt, multo pejores sunt: ii sunt, qui ideo non vident, quia oculos sponte clauserant. Hoc autem ita esse, ut asseruimus, Salvator mihi testimonio erit dicens: Si caeci sed claudentes oculos, non vident. Et si quando videris ingeniosam ad intelligendum animam, et velocem et alacrem, non meditantem eloquia Dei, cognosce quia non propter caecitatem non videt ea, quae continentur in Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
grauit audiemꝰ. Aurib gͦ suis peccatores
grauit̾ audierunt. Om̃s quidẽ iudei qui
tunc audierunt saluatore. grauitꝰ eum
audierunt. Idõ ñ crediderunt saluatorem.
ñ audiunt sermonẽ spualit qͥ leuis. ẽ. sed
litteram quȩ. ẽ. grauis & occidens: grauit᷑
audiunt. atq ita duplicit̃ audit᷑ scrip.¬
tura. Abeo qͥ ñ intelligit quȩ dicuntur:
grauit᷑ audit᷑. ab eo uͦ qui intelligit eã .n
solũ ñ audit᷑ grauit̃: sed potius acute.
Unde & qͥfit intelligens. fit auditor. Est &
aliud aute qͦd ꝓphetat᷑ & de popło iii.¬
deorũ: & de omnib nob̾ si peccauerimꝰ.
Et oculos suos clauserunt. neqͣndo uide.

Expanded text:
graviter audiemus. Auribus ergo suis peccatores graviter audiemus. Auribus ergo suis peccatores graviter audierunt. Omnes quidem Judaei, qui tunc audierunt Salvatorem, graviter eum audierunt, ideo non crediderunt. Usque non audiunt sermonem spiritaliter, qui levis est, sed litteram, quae est gravis et occidens, graviter audiunt. Atque ita dupliciter auditur Scriptura. Ab eo qui non intelligit quae dicuntur, graviter auditur: ab eo vero, qui intelligit eam, non solum auditur non graviter, sed potius acute. Unde et qui fit intelligens, fit auditor. VII. Est et aliud autem quod prophetatur de populo Judaeorum, et de omnibus nobis si peccaverimus: Et oculos
Abbreviated transcription (Latin):
plumbi sedet: ut inzacharia scriptũ est.
Aegyptui aut̾e ñ qm grauia habebant cor¬
pora sũmersi sunt quasi plu̾bũ inaqua ue.¬
hem̃ti: sed qͥa animȩ eorũ atalento plumbi
suꝑ qͦd sedebat iniquitas aggrauatȩ erant
ꝓptꝰ qđ sũmersi sunt tanquã plubũ in aqua
uehemti. Grauitudo gͦ auriũ apeccatofit.
& leuitas aiusticia. Quid est qͦd facit au¬
ditũ ñ grauit᷑ audire sed leuit᷑: Pennȩ
uerbi. Pennȩ & enĩ uirtutis. pennȩ uerbi.
multũ leuitatis afferunt. Quis dabit mͥ
pennas ut columbȩ & requiescam: Hoc di¬
cit ꝓphetes ñ orans ut corporales pennas
accipiat colũbȩ: sed pennas colubȩ sp̃s scĩ.
Dicit aut̾e rursus salomon de diuite. Com¬
ponet autem sibi pennas qͦmaquila. & con-¬
uertitur indomo eiꝰ qui prȩest illi. Si acci.¬
piamꝰ gͥ pennas. leutt᷑ audiemꝰ. Si aut̾e pec¬
cauerimꝰ & neglegentes fuermꝰ circa alas.
& defluxerint pennȩ nr̃e: grauabim᷑. &

Expanded text:
plumbi sedet, ut in Zacharia scriptum est . plumbi sedet, ut in Zacharia scriptum est . Aegyptii autem non quoniam gravia habebant corpora, submersi sunt quasi plumbum in aqua vehementi , sed quia animae eorum ad talentum plumbi super quod sedebat iniquitas, aggravatae erant: propter quod submersi sunt tamquam plumbum in aqua vehementi. Gravitudo ergo aurium a peccato fit, et levitas a justitia. Quid est quod faciat auditum non graviter audire, sed leviter? Pennae verbi, pennae virtutis. Etenim pennae verbi multum levitatis afferunt: Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et requiescam ? Hoc dicit Prophetes non orans ut corporalis pennas accipiat colombae, sed pennas columbae Spiritus sancti. Dicit autem rursus Salomon de divite: Componet autem sibi pennas quomodo aquila, et convertitur in domo ejus qui praeest illi. Si accipiamus igitur pennas, leviter audiemus . Si autem peccaverimus, et negligentes fuerimus circa alas, et defluxerint pennae nostrae, gravabimur, et
Abbreviated transcription (Latin):
Sitiuit inte anima mea. quã multiplicit̾
t̾ caro mea. Interra deserta ꝙ in uia &
ina quosa. sic insco apparui tͥ. Non quia si
sc̃s fuero naturaliũ sed carnis prudentia
tabescit. Et si prudentia carnis extabue.¬
rit: tunc in scõ apparebo dõ. Hȩc in expla¬
nationem ei qͦd dictũ est. in crassatũ. ẽ. eni¬
cor populi hiiꝰ. Sequit᷑ aut̾e. & aurib
suis grauit᷑ audierunt. Nichil mnocet
si grauit᷑ audiam corporalit̾. neq ista m
causa fit ut ñ audiam sermones dei. Quo.¬
mͦ eni nichil mͥ nocet cȩcitas corporalis. si
ñ fuerit occȩcata anima mea: sic neq
leuitas neq grauitudo auditionis corpo
ditionis. quȩ noceat animȩ hominis. Quȩ
est ista grauitudoquȩ. ẽ. inauditione: Ani:¬
me peccatũ scđ̾m scripturas graue est. ꝓpt̃
qͥd sentiens quis peccata sua: dicit. Quasi
omis graue grauate sunt suꝑme. Et quia
grauis.ẽ iniquitas. ꝓpt̾ hoc suꝑ talentũ

Expanded text:
Sitivit in te anima mea, quam multipliciter Sitivit in te anima mea, quam multipliciter tibi caro mea. In terra deserta, invia et inaquosa, sic in sancto apparui tibi , non quasi sanctus fuerim naturaliter, sed si carnis prudentia tabescit, et si prudentia carnis extabuerit, tunc in sancto apparebo ei. Haec in explicationem ejus, quod dictum est: Incrassatum est cor populi hujus. VI. Sequitur autem: Et auribus suis graviter audierunt. Nihil mihi nocet si graviter audiam corporaliter, neque ista mihi causa fit, ut non audiam sermones Dei. Quomodo enim nihil mihi nocet caecitas corporalis, si non fuerit obcaecata anima mea: sic neque levitas, neque gravitudo auditionis corpoditionis, quae noceat animae hominis. Quae est ista gravitudo, quae est in auditionem animae? Peccatum secundum Scripturas grave est. Propter quod sentiens 1132 quis peccata sua, dicit: Quasi onus gravatae sunt super me . Et quia gravis est iniquitas, propter hoc super talentum
Abbreviated transcription (Latin):
hunc subtilem sp̃m. differt qͥppe hic sp̃s ab
omib spiritib intellectualib mundis. sub¬
tilib. Est gͦ pͥncipale cordis tenue qͥdem qͦd¬
spuale est. pingue autẽ qͦd ex corporalis ma.¬
teriȩ uitio concretũ est. plenũ. ẽ. cogitatia.¬
nib corporalib quȩ sunt in rep̃hensione.
Sicdicit᷑ incrassatũ. ẽ corpopłi huiꝰ. Intelli.¬
ge exeo incrassatũ. ẽẽ. cor: quia nichil sit
in eo pt humanas & carneas sollicitudi¬
nes. Quomͦ eni materia corporis pinguis
ẽ: eodẽ mͦ etiã corporei intellectus & co¬
gitationes. Ex quo cũ duo ꝓposita sint: in¬
crassari cor ex scłarib curis & attenuariex
sollicitudine spuali. cũ quis cogitat ea quȩ
dñi sunt. ꝓiciens pinguedinem excorde.
& sciens quia si in crassatũ cor eiꝰ fuerit
neq accipiat sermones dĩ neq uideat sa.¬
lutis sacramenta: deponamꝰ & nos crassi¬
tudie & assumamꝰ eã quȩ benedicta est
tenuitatem. ut & nosdicamꝰ qͦmͦ ꝓphetes.

Expanded text:
hunc subtilem spiritum. Differt quippe hic spiritus ab omnibus spiritibus intellectualibus, mundis, subtilibus. Est ergo principale cordis tenue quidem, qpale cordis tenue quidem, quod ex corporalis materiae vitio concretum est, plenum cogitationibus corporalibus, quae sunt in reprehensione. Sic dicitur: Incrassatum est cor populi hujus. Intellige ex eo incrassatum esse cor, quia nihil sit in eo praeter humanas et carnales sollicitudines. Quomodo enim materia corporis pinguis est, eodem modo etiam corporei intellectus, et cogitationes. Ex quo cum duo posita sint, incrassari cor ex saecularibus curis, et attenuari ex sollicitudine spiritali, cum quis cogitat ea, quae Domini sunt, projiciens pinguedinem ex corde, et sciens, quia si incrassatum fuerit cor ejus, neque accipiat sermones Dei, neque videat salutis sacramenta, deponamus et nos crassitudinem, et assumamus eam, quae dicta est tenuitatem, ut et nos dicamus quomodo Prophetes:
Abbreviated transcription (Latin):
Talit̾ aut̾e estimo fieri cor carneũ eoru̾
qͥ formidine continent᷑. Quomͦ eñi toti
tabescunt abegrotatione: sic auint &
crassitudm̃e & quicqͥd pingue est circa
cor eorũ extenuari. Quid gͦ mͥ nocet
si corporale cor meũ incrassetur. Estou
& attenuari cor meũ. qͥd mͥ existo ꝓdest:
Sed cũ nuncupatiuo cũ corporeo corde
uocabulũ animȩ nr̃e pͥncipale nominat᷑.
ut manifestũ est exeo qͦd in euangłio
drͣ. beati mundo corde. neq enĩ simun¬
do corde sunt qͥ sanguie uł qͦdcunq
materiȩ corporalis intrinsecus habent.
sed dictui. ẽ. beati mundo corde: ꝓ eo qͦd
est beatiqͥ mundũcor habent. pͥncipale
animȩ pͥncipale nominatur ꝓcorde.

Expanded text:
Tale autem existimo fieri cor carneum eorum, Tale autem existimo fieri cor carneum eorum, qui formidine continentur. Quomodo enim toti tabescunt ab aegrotatione, sic aiunt et crassitudinem, et quidquid pingue est circa cor eorum, extenuari. Quid ergo mihi nocet, si corporale cor meum incrassatur. Esto vero et attenuari cor meum, quid mihi ex isto prodest? Sed cor nuncupativo cum corporeo corde vocabulo animae nostrae principale nominatur, ut manifestum est ex eo, quod in Evangelio dicitur: Beati mundo corde . Neque enim hi mundo corde sunt, qui sanguinem, vel quodcumque materiae corporalis intrinsecus non habent. Sed dictum est: Beati mundo corde, pro eo quod est: Beati, qui mundum habent principale animae. Principale nominatur pro corde.
Abbreviated transcription (Latin):
oeci nunc uident. & claudi ambulant.
& le ꝓsi mundantur. & reliqua fiunt:
Si is qui heri occȩcatus. e accedens adidolũ
quasi addm: hodie inuocet dm̃ uiuum
pristina derelinquens. ñne uidet: An
doctus. stabili graditur pede: Qui heri
aridam habebat manũ & otiosam. ad
benefaciendũ hodie recipiens manum :
habet eam iuuentem. Si uideris alique
pollutũ & lepram in anima habentem
subito penitere ac doctrinȩ sermone
cõpunctũ. n te pigeat dicere quia mauiꝰ
sit hunc spualit̾ lȩꝓsum quã quiendam
carnalit᷑ fuisse purgatũ. Et hȩc quidẽ
largius ꝓfudit oratio. cupiens ostende
audientem ñ intelligere. & uidentem ñ
Non eadem est corporalis & sp̃ualis pingue¬
do. neq eadem est corporalis tenuitas &
spũalis. Et enĩ qͦd corporalit crassũ est
incarne fit. Et nichil mͥ nocet cor car¬
neu̾ si incrassetur: neq ꝓdest si alan-¬
guore uł aquacimq causa attenuetur.

Expanded text:
caeci nunc vident? et claudi ambulant, caeci nunc vident? et claudi ambulant, et leprosi mundantur? et reliqua fiunt? Si is, qui heri obcaecatus est accedens ad idolum, quasi ad Deum, hodie invocet Deum vivum, pristina derelinquens, nonne videt? An doctus stabili graditur pede? Qui heri aridam habebat manum, et otiosam ad benefaciendum, hodie recipiens manum, habet eam viventem? Si videris aliquem pollutum, et lepram in anima habentem subito poenitere, ac doctrinae sermone compunctum, non te pigeat dicere, quia majus sit hunc spiritaliter leprosum, quam quemdam carnaliter fuisse purgatum. Et haec quidem largiaudientem non intelligere, et videntem non  hoc unde sit, non eadem est corporalis, et spiritalis pinguedo, neque eadem est corporalis tenuitas, et spiritalis. Etenim quod corporaliter crassum est, in carne fit, et nihil mihi nocet cor carneum si incrassetur, neque prodest, si a languore, vel a quacumque causa attenuetur.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ego facio facietis. sed & maiora horũ
facietis. Uideamꝰ gͦ. si maiora aliqua fece.¬
rint discipłi. Quid maus est quã mor-¬
storia quia paulus euty cũ resuscitaue¬
rit amortuis: & petrꝰ tabitã quȩ int̾p¬
tatur dorcas. Ista aut̾e & alia istiusmo¬¬
di inueniri possunt. Ubi sunt maiora:
Sed & cecos fecit saluator rursũ uidere.
& qđ maius. ẽ: eos qͥ sic natifuerunt.
Pxhibeant quos cȩcos ab utero manib
apłorũ curatos aspexerint. Et alia in¬
finita potest de euangeliis inuenire
qui quęrit. quia neq apłi his maiora
fecerint: neq eorũ successores. Uerũ
sermo scripturȩ tale qͥddam locutꝰ. ẽ.
His quȩ ego feci corporalib: uos maiora
facietis. Ego feci resurgere ex mortuis
corporalit̾: uos resurgere facietis ex mor-¬
tuis spualit̃. Ego cȩtis sensibile hoc lum
na acorporalib quȩ fecit iħc ego uideo
fieri: ꝑfidelissimos discipłos iħu. Anñ

Expanded text:
quae ego facio, facietis, sed et majora horum quae ego facio, facietis, sed et majora horum facietis . Videamus ergo si majora aliqua fecerint discipuli? Quid majus est quam mor Refert historia quia Paulus Eutychum resuscitaverit a mortuis; et Petrus Tabitham, quae interpretatur Dorcas . Ista autem, et alia istiusmodi inveniri possunt: ubi sunt majora? Sed et caecos Salvator fecit rursum videre, et quod majus est, eos, qui sic nati fuerunt. Exhibeant hi quos caecos ab utero manibus Apostolorum curatos aspexerint . Et alia infinita potest de Evangeliis invenire qui quaerit, quia neque Apostoli his majora fecerint, neque eorum successores. Verum sermo Scripturae tale quiddam locutus est: 1130 His, quae ego feci corporalibus, vos majora facietis. Ego feci resurgere ex mortuis corporaliter, vos resurgere facietis ex mortuis spiritaliter. Ego caecis sensibile hoc lumen na a corporalibus, quae fecit Jesus, ego video fieri per fidelissimos discipulos Jesu. An non
Abbreviated transcription (Latin):
rent adsiloam idest ad apłos & magistros.
ꝓpt̃ qd scriptũ. ẽ. de siloa quia interptat᷑
missus. Et quotienscimq incipimꝰ ab iłni
uisitari ut recipiamꝰ animȩ oculos. mit¬
timꝰ ad siloam hoc est missos. Et unꝰquisq
gͦ nr̃m quando legit ea quȩ in euangłus
facta sunt: oret ne etiã inse copleatur.
uidentes uidebitis & ñscietis. Si autem
erant exempla alterius rei. exponant: qͣm
hoc qđ dictũ ẽ. uidentes uidebitis & ñ scie¬
tis. habeat sensũ. Nam si ñ ea quȩ uide¬
bantur habebant aliquẽ sensũ sacratũ ut
cũ carnalib oculis etiam sp̃ualit̾ inspi.¬
cerentur: nunquã dixisset uidentes ui.¬
debitis & ñ scietis. Ad ap ꝓbatione autem
horũce alterius scripti de euangłio testi.¬
moniũ ꝓferimꝰ. qđ iuxta eos qͥ tantũ
litteram secunt᷑ mendaciũ. ẽ. Dicit
saluator & dñs nr̃ ad discipłos in euan¬¬
głio sodm ioħem. Sicredideritis ñ solũ

Expanded text:
rent, ad Siloam, id est ad Apostolos et magistros, rent, ad Siloam, id est ad Apostolos et magistros, propter quod scriptum est de Siloa, quia interpretatur missus. Et quotiescumque incipimus a Jesu visitari, ut recipiamus animae oculos, mittit nos ad Siloam, hoc est missus. Et unusquisque ergo nostrum, quando legit ea quae in Evangeliis facta sunt, oret ne etiam in se compleatur: Videntes videbitis, et non scietis . IV. Si autem, erant exempla alterius rei, exponant quem hoc, quod dictum est: Videntes videbitis, et non scietis, habeat sensum. Nam si non ea, quae videbantur, habebant aliquem sensum sacratum, ut cum carnalibus oculis etiam spiritaliter inspicerentur, numquam dixisset: Videntes videbitis, et non scietis. Ad approbationem autem horum, et alterius scripti de Evangelio testimonium proferemus, quod juxta eos, qui tantum litteram sequuntur, mendacium est. Dicit Salvator et Dominus noster ad discipulos in Evangelio secundum Joannem: Si credideritis, non solum
Abbreviated transcription (Latin):
aliberos suos. Discamꝰ gͦ lauare pedes disci.¬
płorũ. Ista ꝓpt̾ hoc dicta sunt. Uidentes .ii.¬
debitis. & ñscietis. Qm̃siquid fiebat asal¬
uatore. abhis quidem qͥ ñ intelligebant
uidebatur iuxta corpus. ñ uidebatur ui-¬
ata rationem. Abhis uͦ qui intelligebant
uidebatur quidẽ uixta oculos. uidebatur
aute & iuxta intellectũ. itaut ñ comple.¬
retur suꝑ beate uiuentes hoc qͦd dictũ. ẽ.
uidentes uidebitis & ñ scietis: sed suꝑ pec.¬
catores. Sed & cuncta euangłiorũ oramꝰ
uidentes duplicit uidere qͦmͦ facta sint
uixta corpus. qͣndo saluator nr̃ uenit ad-
t̾ras. Et enĩ similitudo erat & typus futu.¬
rorũ unũ qdq qđ fiebat in corpore. ueluti
nescio quis anatiuitate cȩcus uisũ recupe.¬
rat gentiliũ populus. cui saluator reddi-¬
dit uisũ salua sua unguens oculos eiꝰ. &
mittens ad siloam qͦd int̾p̃tat᷑ missus. Mit.¬
tit quippe hos quos sp̾u unx̃ ut crede-¬

Expanded text:
et liberos suos. Discamus ergo lavares pedes discipet liberos suos. Discamus ergo lavares pedes discipulorum. Ista propter hoc dicta sunt: Videntes videbitis, et non scietis. Quoniam si quid fiebat a Salvatore, ab his quidem, qui non intelligebant, videbatur juxta corpus, non videbatur juxta rationem: ab his vero, qui intelligebant, videbatur quidem juxta oculos, videbatur autem et juxta intellectum, ita ut non compleretur super beate 1129 videntes, hoc quod dictum est: Videntes videbitis, et non scietis, sed super peccatores. Sed et cuncta Evangeliorum oremus videntes dupliciter videre, quomodo facta sint juxta corpus, quando Salvator noster venit ad terras. Etenim similitudo erat, et typus futurorum unumquodque, quod fiebat in corpore. Veluti nescio quis a nativitate caecus visum recuperat gentilium populus, cui Salvator reddidit visum, saliva sua ungens oculos ejus, et mittens ad Siloam, quod interpretatur missus. Mittebat quippe eos, quos spiritu unxit ut crede