comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ernitis in hunc locũ fr̃s dm̃
ñ querere insipientiũ uolun¬
tates. ñ expectare ignorantiũ fidem:
ñ infirmi stulta desideria ꝑscrutari:¬
sed ad alteriꝰ fidemꝰ subuenire. Et re-¬
uera tr̃s quando medicꝰ languentiũ
aut querit aut respicit uoluntates.
cũ semꝑ contraria desideret et reqͥrat
infirmus. Hinc ẽ qd̾̃ nunc ferrũi. nc̃
ignem. nunc amara pocula ingerit¬
& apponit inuitis: ut cur̃ã sani senti¬
ant quã sentire ñ poterant egrotan¬
tes. Et si homo imurias despicit. ma¬
ledicta contempnit. ut sauciatis ma-¬
nibus sponte uit̃a conferat et salutẽ:
quantomagis xp̃c medicus bonitate
diuina morbis sautios peccatoꝵ et
frenesi criminũ laborantes. ad salutẽ
etiã inuitos attrabit et nolentes: O si
nram uirtutibꝰ destitutã iacere in
uitioꝵ stratibꝰ cerneremꝰ: luceret
noxias despicit uoluntates: & ad sa¬
lutaria nos remedia ꝑtrahit et ꝑur-¬
get inuitos. fili inquit. remittunt᷑ tͥ

Expanded text:
ernitis in hoc loco, fratres, Deum non quaerere insipientium voluntates, non spectare ignorantium fidem, non infirmorum stulta desideria sed alterius fidei subvenire. Et revera, fratres, quando medicus languentium aut quaerit aut respicit voluntates, cum semper contraria desideret et requirat aegrotus? Hinc est quod nunc ferrum, nunc ignem, nunc amara pocula ingerit et apponit invitis, ut curam sani sentiant, quam sentire non poterant aegrotantes. Et si homo injurias despicit, maledicta contemnit, ut sauciatis manibus sponte vitam conferat et salutem, quanto magis Christus medicus bonitate divina morbis saucios peccatorum, et phrenesi criminum laborantes, ad salutem etiam invitos attrahit, et nolentes? O si nostram virtutibus destitutam jacere in vitiorum stratis cernere; luceret noxias respicit voluntates, et ad salutaria nos remedia pertrahit, et perurget invitos. Fili, inquit, remittuntur tibi
Abbreviated transcription (Latin):
uenit in ciuitatem suã. Creator rerũ
orbis. dñs postea quã se ꝓpt̃ nos nr̃a an¬
gust auit incarne. cepit habere huma.¬
nam patriã.: cepit ciuitatis iudaicȩ ẽẽ
om̃ium ipse parens: ut inuitaret a¬
mor. attraheret caritas. uinci ret affec¬
tio. suaderet humanitas. quos fugarat
dñatio. metꝰ disꝑserat: et fecerat ius po¬
testatis extorres. Uenit in ciuitatẽ suã
et obtulerunt ei paraliticũ iacentem
in lecto. Et uidens inquit iħc fidem il¬
loꝵ: dixit paralitico. Confide fili: diuit¬
tuntur tͥ peccata tua. Audit ueniam
& tacet paraliticus. nec ullam agit
grãm: quia plus corporis quã ammȩ
tendebat ad citrã. Et temporales erum¬
nas resoluti corꝑis sic deflebat: ut et̃¬
nas penas resolutionis ammȩ ñ defle¬
ret: Gratiorem sibi p̃sentem uitã iudi¬
cans.: qͣm futurã. Merito ᷤ xp̃c offeren¬
tium fidem respicit: et uecordiã despi¬
cit sic iacentis: ut fidei aliene suffragi¬
o.paralitici anima ante curaret᷑ qm

Expanded text:
t in civitatem suam. Creator rerum orbis Dominus, posteaquam se propter nos nostra angustavit in carne, coepit habere humanam patriam, coepit civitatis Judaicae esse omnium ipse parens, ut invitaret amor, attraheret charitas, vinceret affectio, suaderet humanitas, quos fugarat dominatio, metus disperserat, et fecerat vis potestatis exteros. Venit in civitatem suam. Et obtulerunt ei paralyticum jacentem in lecto, et respiciens, inquit, Jesus fidem illorum, dixit paralytico: Confide, fili: dimittuntur tibi peccata tua. Audit veniam, et tacet paralyticus, nec ullam respondet gratiam, quia plus corporis quam animae tendebat ad curam; et temporales aerumnas resoluti corporis sic deflebat, ut aeternas poenas resolutionis animae non defleret, gratiorem sibi praesentem vitam judicans quam futuram. Merito Christus offerentium fidem non respicit, et vecordiam respicit sic jacentis, ut fidei alienae suffragio paralytici anima ante curaretur quam
Abbreviated transcription (Latin):
egrotum iħc de turba seorsũ. misit
digitos suos in auriculas: & expuens
dñs mittit ut audiat: cum ꝑ
dona gr̃e sp̃italis duu ñ credentes.
ad auditum sui uerbi conuertit.
Expuens lingũa muti ut loqͥ uale

Expanded text:
seorsum, misit digitos suos in auriculas ejus, et exspuens s mittit, ut audiat, cum per dona gratiae spiritalis diu non credentes ad auditum sui verbi convertit. Exspuens, linguam muti ut
Abbreviated transcription (Latin):
delicet mundi salutẽ quã uerbo pre¬
dicarent. suo quoꝙ numero comm̃¬
darent. Ter & enim quat̾ni: duodecĩ
faciunt. Et ter quat̃ni ad p̃dicandũ
sunt missi apłi: ut ꝑ uniuersas qua¬
drati orbis plagas baptizarent gentes
in nomine patris & filii & sp̃s scĩ.
Unde & de ciuitate sc̃a ierłm des¬
cendente de celo adeo scriptum est.
quia erant ei ab oriente portȩ tres.
nationes in fide sc̃ȩ trinitatis eccle¬
imprudentiã: s ꝓpt̾ ꝓuiden¬
tiam.Quanta ẽueritas: quã nec
aduersariꝰ minister infirmat. Quan¬
ta moralitas dñi: qui ꝑiclitari ma¬
gis apud nos iudiciũ suũ qͣm affectũ
maluit. Susceꝑat eñi hominis fra¬
gilitatem: & ideo nec has partes re¬
cusauit infirmitatis humanȩ. Uo¬
luit deseri: uoluit ꝓdi. Tolint ab
apło suo tradi: ut tu a socio ꝓditus¬
moderate feras tuũ errasse iudici¬
um: ꝑiisse beneficiũ. Obhoc autẽ¬

Expanded text:
delicet mundi salutem quam verbo praedicarent, suo quoque numero commendarent. Ter etenim quaterni duodecim faciunt. Et ter quaterni ad praedicandum sunt missi apostoli, ut per universas quadrati orbis plagas baptizarent gentes in nomine Patris, et Filii et Spiritus sancti. Unde et de civitate sancta Jerusalem descendente de coelo a Deo, scriptum quia erant ei ab oriente portae tres, nationes in fide sanctae Trinitatis Eccleimprudentiam, sed per providentiam. Quanta est veritas, quam nec adversarius minister infirmat! Quanta moralitas Domini, qui periclitari magis apud nos judicium suum quam affectum maluit! Susceperat enim hominis fragilitatem; et ideo nec has partes recusavit infirmitatis humanae. Voluit deseri, voluit prodi, voluit ab apostolo suo tradi; ut tu a socio moderate feras tuum errasse judicium, periisse beneficium. Et de
Abbreviated transcription (Latin):
ponitur: ut extra hos qui pseudo¬
apli futuri sunt excludantur. Primꝰ
sẏmon qui dr̃ petrus: & andreas fr̃¬
eiꝰ. Ordinem apł̃oꝵ & meritũ unius
archana rimat᷑. Primꝰ scribit᷑ symon
cognom̃to petrus. ad distinctionem
alteriꝰ symonis qui appellat᷑ chana¬
neus. de uico galilee chana: uibi ddñs
petrus qd̃ syriace cephas: & in utraq
lingua nom̃ apetra diriuatũ ẽ. haud
dubiũ quin ab illa de qua paulꝰ ait.
Petra aũt erat xp̃c. Nam sicut lux
di uocent᷑: sic & symoni qͥ credebat
in petrã xp̃m. petri largitꝰ est nom̃.
Cuiꝰ alias alludens ethimologie dix̃.
Tues petrus: & suꝑ hanc petrã edifi¬
cabo eccł̃iam meã. Uiolent̃ gͦ quidã
latino uł greco nomini ebream que¬
rentes echimologiã. dicunt petrum
dissoluentem siue discalciantẽ uł ag¬
noscentem int̃pretari. cũ expositio
ioh̃is eugltȩ cuiꝰ memini & ipsa lin-¬
gua ebrea que.p. litter̃a om̃ino nõ

Expanded text:
ponitur, ut extra hos qui pseudoapostoli futuri sunt, excludantur. Primus Simon, qui dicitur Petrus, et Andreas fr Primus frater ejus. Primus scribitur Simon, cognomento Petrus, ad distinctionem alterius Simonis, qui appellatur Chananaeus, de vico Galilaeae Chana, ubi Dominus Petrus, quod Syriace Cephas, et in utraque lingua nomen a petra derivatum est, haud dubium quin illa, de qua Paulus ait: Petra autem erat Christus . Nam sicut lux di vocentur, sic et Simoni qui credebat in petram Christum, Petri largitus est nomen. Cujus alias alludens etymologiae dixit: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Violenter ergo quidam Latino vel Graeco nomini Hebraeam quaerentes etymologiam, dicunt Petrum dissolventem, sive discalciantem, vel agnoscentem interpretari: cum et expositio Joannis Evangelistae cujus memini, et ipsa lingua Hebraea, quae P litteram omnino no
Abbreviated transcription (Latin):
Et tamen ñnũquã graiiꝰ delingintur:
si int ꝑuersos plus equalitas qͣm disci¬
plina custoditur. Quia em̃ falsa pietate
suꝑatꝰ ferire heli delinquentes filios
noluit: apud districtum iudicem semet¬
ipsum cũ filiis crudeli ddampnatione
ꝑcussit. Unde necesse ẽ ut rectorem sũb¬
ditis. et matrem pietas. & patr̃e exibeat
disciplina. Atꝙ int̃ hec sollicita circũspe¬
ctione ꝓuidendũ: ne aut districtio rigi

Expanded text:
tamen nonunquam gravius delinquitur, si inter perversos plus aequalitas quam disciplina custodiatur, quia enim falsa pietate superatus ferire Heli delinquentes filios noluit, apud districtum judicem semetipsum cum filiis crudeli damnatione percussit. Unde necesse est ut rectorem subditis et matrem pietas, et patrem exhibeat disciplina. Atque inter haec sollicita circumspectione providendum, ne aut di
Abbreviated transcription (Latin):
icut bonis ẽẽ moris solet prb̃i.¬
in scripturis semꝑ exempla
patrum p̃cedentiũ quibꝰ ad meliora
ꝓficiant. quibꝰ agnitis de suis actibus
humilient᷑ inquirere: sic econtrario
reꝓbi si quid forte in electis rep̃hensibi¬
le reperiunt quafi suas ex eo nequitias
obtecturi aut ꝓ iusto defensuri liben¬
tissime solent amplecti. R Et ce ẽgõ m̃itt̃o¬
qd̃ facta ẽ contentio int̃ discipłos¬
xp̃i quis eoꝵ uideret᷑ ẽẽ maior: quam
qđ multitudinis credentiũ erat cor
nu et anima una. Multo tenaciꝰ reco¬
lunt qd facta ẽ dissensio int barnabã
int̃ uos zelus et contentio. nonne carna¬
les estis:nonne homines estis: quasi no¬
bis infirmitas scõꝵ initanda ꝓponat᷑.
& ñ illud potiꝰ quia conualuerunt de
infirmitate. fortes facti sunt in bello:

Expanded text:
icut bonis esse moris solet in Scripturis semper exempla Patrum praecedentium, quibus ad meliora proficiant, quibus agnitis, de suis actibus humilientur, inquirere, sic e contrario reprobi, si quid forte in electis reprehensibile reperiunt, quasi suas ex eo nequitias obtecturi, aut pro justo defensuri, libentissime solent amplecti. Ideoque multod facta est contentio inter discipChristi quis eorum videretur esse major, quam quod multitudinis credentium erat cor unum, et anima una . Multo recolunt tenacius quod facta est dissensio inter Barnabam inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis? nonne homines estis ? quasi nobis infirmitas sanctorum imitanda proponatur, et non illud potius quia convaluerunt de infirmitate, fortes facti su
Abbreviated transcription (Latin):
in nullo se p̃ferant: & cũ pratioꝵ culpa
exigit. potestatem ꝓtinꝰ sui prioratus
agnoscant. Ne enim p̃sidentis anmus
ad elationẽ potestatis suȩ delectatione
rapiat᷑: recte ꝑ quendã sapientẽ dicit᷑.
Ducem te constituerunt: noli extolli:

Expanded text:
in nullo se praeferant, et cum pravorum culpa in nullo se praeferant, et cum pravorum culpa exigit, potestatem protinus sui prioratus agnoscant. Ne enim praesidentis animus ad elationem potestatis suae delectatione rapiatur, recte per quemdam sapientem dicitur: Ducem te constituerunt
Abbreviated transcription (Latin):
dite intrare ꝑangustam portã. honore
se inuicem p̃uemendo certauerint. Te¬
rũ qualibet ex causa contenderint. nos
potius ñ carnales adhuc disciuł̃i quid
gesserint. sed sp̃ualis magiste: quid ius¬
serit audiamꝰ. Dixit aũt eis. Reges gen¬
tiũ dñantur eoꝵ: et qui potestatem
habent suꝑ eos benefici uocant᷑. Uos
aũt ñ sic: sed qui maior est in uob̃ fi¬
at sicut iumor: et qui p̃cessor est sicut
ministrator. Certantibꝰ de pͥoratu dis¬
cipulis piꝰ magister eos ñ inite conten¬
tionis arguit: sed formã quã sequant᷑
humilitatis modesta ratione describit.
In qua tam̃ forma obtinenda maiores
it p̃cessores idest doctores eccl̃iȩ non
minima discretione opꝰ habent. neui¬
delicet ad regũ gentiũ instar dñari sub¬
iectis. seq ab eis gaudeant suꝑuacuis
laudibus attolli: sed ad exemplũ regis
ꝑ humilitatem p̃lati sint᷑ socii:
quatmnꝰ contra delinquentiũ uitia per
zelum iusticiȩ sint erecti:. ut et bonis

Expanded text:
e intrare per angustam portam , honore se invicem praeveniendo certarint. Verum qualibet ex causa contenderint, nos potius non carnales adhuc discipuli quid gesserint, sed spiritalis magister quid jusserit videamus. Dixit autem eis: Reges gentium dominantur eorum, et qui potesocantur. Vos autem non sic; sed qui major est in vobis fiat sicut junior, et qui praecessor est, sicut ministrator. Certantibus de prioratu discipulis, pius Magister eos non initae contentionis arguit, sed formam quam sequantur humilitatis modesta ratione describit. In qua tamen forma obtinenda majores et praecessores, id est doctores Ecclesiae, non minima discretione opus habent, ne, videlicet, regum gentium instar, dominari subjectis, seque ab eis gaudeant supervacuis laudibus attolli, sed, ad exemplum Regis per humilitatem sint socii, quatenus contra delinquentium vitia per zelum justitiae sint erecti, ut et bonis
Abbreviated transcription (Latin):
quã dignitas tua meret᷑: Sicelũ uoc̃e
altior es: si matrem gentrũ dicam. pre¬
cellis. Si formã dei appellem: digna e¬
xistis. Si dñam angloꝵ uocem: per
om̃ia ẽẽ ꝓbaris. Quid gͦ de te digne di¬
cam. quid referam: cũ non sufficrat lin¬
gua carnis tuas enarrare uirtutes:
Has interim laudes sileat lingua car¬
nis: quas semꝑ ardent̃ intꝰ ꝓfert ani¬
mus. Nunc nr̃as peto ut aures. doctri¬
narũ tuarũ demulceas organis. Plau¬
dant nunc tẏmpanis sc̃e manꝰ: & int̃
ueloces articulos armoniã puerpere
concrepent. Concinant letantes chori:
& alternantibꝰ modulis dulcisona car¬

Expanded text:
quam dignitas tua meretur! Si coelum te vocem, quam dignitas tua meretur! Si coelum te vocem, altior es. Si matrem Gentium dicam, praecedis. Si formam Dei appellem, digna existis. Si dominam Angelorum vocitem, per omnia esse probaris. Quid ergo de te digne dicam, quid referam; cum non sufficiat lingua carnis tuas enarrare virtutes? Has interim laudes sileat lingua carnis, quas semper ardenter intus profert animus. Nunc nostras peto ut aures doctrinarum tuarum demulceas organis. Plaudant nunc tympanis sanctae manus, et inter veloces articulos harmonia puerperae concrepet. Concinant let alternantibus modis dulcisona car
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s singulari a nob̃ p̃comio ex¬
tollitur: quȩ singulare commertium
mundo p̃buit. Deniꝙ tantũ se ad celi
fastigia fubleuauit. ut uerbũ in pͥnci¬
pio apud dm̃ de summa celi arce susci
gnissima. O genitrix glosa. o fublimis
puerꝑa: cuius uisceribus auctor celi
t̃reꝙ committit᷑. O felicia oscula lacten¬
tis labris imp̃ssa cũ int crebra crepu¬
dia reptantis infantiȩ. ut pote uerus¬
homo ex te hominis filiꝰ tibi matri
alluderet: cũ uerus ex patre ds dĩ uni¬
genitus imꝑaret. Nam auctorem tuũ
ipsa concipiens. edidisti in tempore
puberem: qũe habebas ante tempora
conditorem. O felix puerperiũ. letabi¬
le angłis. optabile sc̃is. necessariũ ꝑditiˢ
congruũ ꝓfligatis. Qui pꝰ multas assũp¬
tȩ carnis iniurias. adultimũ uerbera¬
tus flagris. potatꝰ felle. affixus patibu¬
lo. ut te uerã matrem ostenderet: ue¬
rum se hominem patiendo monstra¬
uit. Sed quid dicã pauꝑ ingeno: cũ
de te quicquid dixero minor laus est

Expanded text:
 singulari a nobis praeconio extollitur, quae singulare commercium mundo praebuit. Denique tantum se ad coeli fastigia sublevavit, ut Verbum in principio apud Deum de superna coeli arce suscipgnissima! O genitrix gloriosa! O sublimis puerpera, cujus visceribus auctor coeli terraeque committitur! O felicia oscula lactentis labris impressa, cum inter crebia reptantis infantiae, utpote verus ex te filius tibi matri alluderet; cum verus ex Patre Deus Dei unigenitus imperaret! Nam auctorem tuum ipsa concipiens edidisti in tempore puberem, quem habebas ante tempora conditorem. O felix puerperium, laetabile Angelis, optabile sanctis, necessarium perditis, congruum profligatis! Qui post multas assumptae carnis injurias, ad ultimum verberatus flagris, potatus felle, affixus patibulo, ut te veram matrem ostenderet, verum se hominem patiendo monstravit. Sed quid dicam pauper ingenio; cum de te quidquid dixero, minor laus est,
Abbreviated transcription (Latin):
sequeris. hoc est noli tristis ẽẽ uelut
apud scłm derelictus: nam nec te fi-¬
des uitaq tua tali morte priuabit.
Nulla te de meo transitu qͦ ego gau¬
deo ꝑturbet anxietas: quia mox et
tu habiturus es de tua passione letici¬
am. Uere beati laurentii gła singł̃aris
qui tantũ de deo suo consecutꝰ est gr̃ȩ
ut ei martyr de martyrio ꝓphetaret.
qũẽ ꝓ suoꝵ p̃rogatiua merttoꝵ ante
uictoria letificauit: qũa pugna t̃reret.
Ergo ut cõꝑit ad rigorem sacerdotis
et martyris se quoq om̃tmodis assu¬
menctũ. congregatis inopũ turbis ec¬
clesiasticũ censũ religiosa liberalitate di¬
uisit.

Expanded text:
sequeris: hoc est, noli tristis esse, velut sequeris: hoc est, noli tristis esse, velut apud saeculum derelictus; nam nec te fides, vitaque tua tali morte privabit; nulla te de meo transitu, quo ego gaudeo, perturbet anxietas; quia mox et tu habiturus es de tua passione laetitiam. Vere beati Laurentii gloria singularis, qui tantum de Deo suo consecutus est gratiae, ut ei martyr de martyrio prophetaret, quem pro suorum praerogativa meritorum ante victoria laetificavit, quam pugna terreret. Ergo, ut comperit, ore sacerdotis et martyris, se quoque omnimodis assumendum, congregatis inopum turbis ecclesiasticum censum religiosa liberalitate divisit.
Abbreviated transcription (Latin):
cm̃ est fr̃s ac deo placitũ łc .uii.¬
ut natalem beati laurentii p̃ci¬
pua deuotione uenereni: cuiꝰ radianti¬
bus flaminis uictrix in hunc quoꝙ di¬
em toto orbe xp̃i choruscat eccł̃ia. Qui
cũ in sede glosissimi patriarchȩ diacona¬
tus fungeret᷑ officio. puritate innocen¬
tis uitȩ. fortissimȩꝙ mortis triumpho.
apłico se consortio copulauit. Nec imme¬
rito eũ apłoꝵ supparem p̃dicamꝰ: cui et
castitas animi ad leuiticũ ꝓuehi mini¬
steriũ dedit: et plenitudo fidei contulit
dignitate. Qũẽ uenerabilis sixtus roma¬
nȩ urbis antistes cũ impietatẽ seuien¬
tis mundi ꝑ torm̃ta suꝑaret. et regnis
ẽẽt celestibꝰ iam uicinꝰ. uideretꝙ eũ pa¬
t̾na de morte tristissimũ: ita spũ
tium. ñ de sacerdotis sui uicto¬
ria habuisse tristiciam: sed doluisse
quia ipse etiã mundũ cũ suo pariter
sacerdote syxto ñ uincebat. Noli inqͥt¬
syxtus fili mestus ẽẽ: post triduũ me

Expanded text:
m est, fratres, ac Deo placitum, ut natalem beati Laurentii praecipua devotione veneremur, cujus radiantibus flammis victrix in hunc quoque diem toto orbe Christi coruscat Ecclesia; qui cum in sede gloriosissimi patriarchae diaconatus fungeretur officio, puritate innocentis vitae, fortissimaeque mortis triumpho apostolico se consortio copulavit. Nec immerito eum apostolorum supparem praedicamus; cui et castitas animi leviticum ministerium dedit, et plenitudo fidei martyrii contulit dignitatem. Quem venerabilis Xistus Romanae urbis antistes, cum impietatem saevientis mundi per tormenta superaret, et regnis esset coelestibus jam vicinus, videretque eum paterna de morte tristissimum, ita illumtium non de sacerdotis summi victoria habuisse tristitiam, sed doluisse, quia non ipse mundum cum suo pariter sacerdote vincebat. Noli, inquit, fili, moestus esse, post triduum me
Abbreviated transcription (Latin):
adire dignatꝰ sit. Deniꝙ cũ frequent̃
ꝑgere ad coniuurũ describat᷑. nichil
refert᷑ aliud nisi quid ibi fecerit. qͥd
docuerit: ut & humilitas dñi eundo
ad peccatores. & potentia doctrinȩ eiꝰ
in penitentiũ conuersi ione mon¬
stretur.

Expanded text:
adire dignatus sit. Denique cum frequenter adire dignatus sit. Denique cum frequenter pergere ad convivium describatur, nihil refertur aliud, nisi quid ibi fecerit, quid docuerit, ut et humilitas Domini eundo ad peccatores, et potentia doctrinae ejus in poenitentium conversione monstretur.
Abbreviated transcription (Latin):
egent qui sam suite medico: sed qͥ ma¬
le habent. Non uem uocare nistos:
sed peccatores in penitentiã. Siggillat
scribas & phariseos. qui iustos se putan¬
tes peccatoꝵ consortia declinabant. Se¬
ip̃sum nãq medicũ dicit: qui miro
medicandi genere uulneratꝰ ẽ ꝓp̃t in¬
iquitates nr̃as: & liuore eiꝰ sanati sumꝰ.
Sanos aũt & iustos appellat eos qͥ igno
rantes dĩ iusticiã & suã uolentes consti¬
tuere iusticiȩ d̃i ñ sunt subiecti: qui ex
lege p̃sum̃tes. eugł̃ii grãm ñ quert̃.
Porro male habentes & peccatores uo¬
cat eos: qui suȩ fragilitatis conscientra
deuicti nec ꝑ legem iustificari posse
uidentes. xp̃i se gr̃ȩ penitendo sũmit¬
tunt. Ubi siml ostendit᷑ qd̃ ñ in pri¬
stinis uitiis ꝑmanentes. ut pharisei
& scribȩ murmurabant. sed peniten¬
tiam agentes publicani uenerint
toꝵ ut occasionẽ haberet docendi. et
spuales inuitatoribꝰ suis p̃beret cibos.

Expanded text:
egent qui sani sunt medico, sed qui maegent qui sani sunt medico, sed qui male habent. Non veni vocare jussed peccatores in poenitentiam. Suggillat Scribas et Pharisaeos, qui justos se putantes, peccatorum consortia declinabant. Seipsum namque medicum dicit, qui miro medicandi genere vulneratus est propter iniquitates nostras, et livore ejus sanati sumus . Sanos autem et justos aprantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti ; qui ex lege praesumentes Evangelii gratiam non quaerunt. Porro male habentes et peccatores vocat eos qui suae fragilitatis conscientia devicti, nec per legem justificari posse videntes, Christi se gratiae poenitendo submittunt. Ubi simul ostenditur quod non in pristinis vitiis permanentes, ut pharisaei et scribae murmurabant, sed poenitentiam agentes publicani venerint torum ut occasionem haberet docendi, et spiritales invitatoribus suis praeberet cibos,
Abbreviated transcription (Latin):
& scribȩ eoꝵ. dicentes ad discipu¬
los eius. Quare cũ publicanis & pecca¬
toribꝰ manducatis et bibitis: Com¬
uantibꝰ cũ dño publicanis: pharisei mͣ¬
murantes de ienumo glantur Ubi pͥ¬
mo legis & gr̃e quanta sit distantia de¬
claratur: quia qui legem secunt᷑ ieiunȩ
m̃tis fam̃ patiunt᷑ et̃nam: qui uͦ uerbũ
in interioribꝰ animȩ receꝑunt alim̃ti
celestis & fontis ub̃tate recreati. esurire
& sitire ñ possunt. Seinde retributio¬
nis futurȩ species figurat᷑. quando epu¬
lantibꝰ cũ xp̃o electis. ꝑfidia suꝑborũ
ieiuna torquebit᷑. Quibꝰ dicit᷑. mere¬
trices & publican p̃cede̾nt uos in reg-¬
nũ di. Qđ si ꝑ mathei electionẽ fides
gentiũ que priꝰ mundi lucris inhia¬
bãt. sed munc corpore xp̃i sedula deuo¬
tione reficinut᷑ expͥmitur. ꝓfecto su-¬
ꝑciliũ phariscoꝵ iudeoꝵq inuidiã
qua de gentiũ salute torquent᷑ insinu¬
at. Et respondens ihc dix̃ ad illos. Non

Expanded text:
 Scribae eorum, dicentes ad discipulos ejus: Quare cum publicanis et peccatoribus manducatis et bibitis? Convivantibus cum Domino publicanis, Pharisaei murmurantes de jejunio gloriantur. Ubi primo legis et gratiae quanta sit distantia declaratur, quia qui legem sequuntur, jejunae mentis famem patiantur aeternam; qui vero verbum in interioribus animae receperunt alimenti coelestis, et fontis ubertate recreati, esurire et sitire non possint. Deinde retributionis futurae species praefiguratur, quando epulantibus cum Christo electis, perfidia superborum jejuna torquebitur, quibus dicitur: Meretrices et publicani praecedent vos in regno Dei . Quod si per Matthaei electionem fides gentium quae prius mundi lucris inhiabant, sed nunc corpus Christi sedula devotione reficiunt, exprimitur, profecto supercilium pharisaeorum, Judaeorum invidiam, qua de gentium salute torquentur, insinuat. Et respondens Jesus, dixit ad illos: Non
Abbreviated transcription (Latin):
Ntelligens maths quid sit ueracit̃
dñm sequi: relictis om̃ibꝰ sequitur.
solebat aliena: ꝑfectamꝙ nob̃ abre¬
nuntiationis scł̃i formã tribuens ñ
solũ lucra reliquit uectigaliũ: sed et
ꝑicłm contempsit qd̃ euenire poterat
apͥncipibꝰ huiꝰ scłi: quia uectigaliũ
rationes imꝑfectas atꝙͣ cõpositas reli¬
querit. Tanta eñi cupiditate sequen¬
di dñm ductus ẽ. ut in nullo ꝓrsus
huiꝰ uite respectũ uł cogitationẽ sibi¬
met reseruauerit. Propt̃ qd̾ iusta
mercede dum humana sedulꝰ nego¬
tia deserit. dñicoꝵ fidelis dispensator
meruit ẽẽ talentoꝵ. Et fecit ei conui¬
uitm magnũ leui in domo sua Qui¬

Expanded text:
ntelligens Matthaeus quid sit veraciter Dominum sequi, relictis omnibus, sequitur. solebat aliena, perfectaque nobis abrenuntiationis saeculi formam tribuens, non solusit, quod evenire poterat a principibus saeculi, quia vectigalium rationes imperfectas atque incompositas reliquerit. Tanta enim cupiditate sequendi Dominum ductus est, ut in nullo prorsus hujus vitae respectum vel cogitationem sibimet reservaverit, propter quod justa mercede, dum humana sedulus negotia deserit, dominicorum fidelis dispensator meruit esse talentorum. Et fecit ei convivium magnum Levi in domo sua. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
eos: de manifestis dictum ẽ: quȩ non
possunt bono animo fieri: sicuti st̃
stupra. uł blasphemiȩ. uel furta.
uł ebrietasꝰ: & si qua sunt alia. de qͥ¬
bus nobis iudicare ꝑmittitur. De ge¬
no animo & simplici corde sine uitio
concupiscentiȩ. quicũq humani cybi
rieos qui carnibꝰ uescebant᷑ & uinũ
bibebant: ab eis qui se ab huiꝰcemodi
alimentis temperabant. Qui man¬
ducat inquit: ñ manducantem non
sꝑnat. Et qui non manducat: man¬
ducantem non iudicet. lc.uiii.
uo sunt fratres in quibus te¬
merarium iudicium cauere
debemus. cum incertum est qͦ antmo
quidq factum sit. uł cum incertum
est qualis futurus sit: qui nunc uel
mini: date et dabitur uobis. Bumit¬
tere nos iniurias. dare beneficia iubet:
ut & nobis peccata dimittantur. et
uita detur eterna. Mensurã bonam
& confertam. et coagitatam. & suꝑ efflu¬
entem: dabunt in sinum uestrum.
Huic simile est quod alibi dicitur: ut
et ipsi recipiant uos in et̾na taber
nacula. Non enim paupes ipsi: sed

Expanded text:
eos, de manifestis dictum est, quae non possunt bono animo fieri, sicuti sunt stupra uel blasphemiae uel furta uel ebriositas et si qua sunt alia, de ..quibus nobis iudicare permittitur diceno animo et simplici corde sine uitio concupiscentiae quicumque humani cibi tolus indicari eos qui carnibus uescebantur et uinum bibebant ab eis qui se ab huius modi alimentis temperabant: qui manducat, inquit, non manducantem non spernat, et qui non manducat, manducantem non indicet. ibiuo sunt autem, in quibus temerarium iudicium cauere debemus: cum incertum est, quo animo quidque factum sit, uel cum incertum est, qualis futurus sit qui nunc uel mini, date et dabitur vobis. Dimittere nos injurias, dare beneficia jubet, ut nobis peccata dimittantur, et vita detur et refertam et coagitatam et supereffluentem dabunt in sinum vestrum; » Huic simile est quod alibi dicitur: « Ut et ipsi recipiant vos in aeterna tabernacula . Non enim pauperes ipsi, sed
Abbreviated transcription (Latin):
pantem.Neomenaᷤ ura & sabbata
leiunium ẽ qd̾̃ ꝓbat altissimꝰ. ñ solũ
int̃missa corporis refectio: uexũ etrã
a malis actibꝰ facta discessio. Itaq cu¬
ra ne mens tua grauetur opp̃ssa pec¬
catis: necꝙ animꝰ tuus uitioꝵ illecebris
delectetur: et digna dõ exsoluisti ie¬
uinia. Ceterũ si corpꝰ tuũ ieiuna lon¬
ga consumpserint. atq illi subtͣxeris
cibum cũ ñ detrahis uitia. & in ma¬
lis ꝑseueras: magis horres qͣm place¬
as dõ. Tunc erunt do accepta ieiunia:
si oꝑibꝰ scĩs fuerit expiata sententia.

Expanded text:
ras et sabbatum Jejunium est quod probat Altissimus, non solum intermissa corporis refectio, verum etiam a malis actibus facta discessio. Itaque cura ne mens tua gravetur oppressa peccatis, neque animus tuus vitiorum illecebris delectetur; et digna Deo exsolvisti jejunia. Caeterum si corpus tuum jejunia longa consumpserint, atque illi subtraxeris cibum; cum non detrahis vitia in malis perseverans, magis horres quam placeas Deo. Tunc erunt Deo accepta jejunia, si operibus sanctis fuerit expiata conscientia.
Abbreviated transcription (Latin):
Rm̃i de ieuino cũ sc̃itate
ur̃a tractandum ẽ: ut scia
puantur: Quale ẽ enim ut acibis quos
dñs creauit nescio quis impostor ab¬
stineat: et peccatoꝵ sagina pinguescat:
Non tale ieiuniũ ego elegi dicit dñs
Nam si flectas inquit ut circulũ cer¬
uicem tuã. cilicium aũt et cinerem
sternas: nec sic uocabis inquit ieium¬
um acceptũ. Sed quid÷ Solue inqͥt
om̃e nodum iniquitatis. & obstinati:¬
onem maloꝵ: dimitte afflictos in
dissipa. Parum ẽ ieiunio abstinere
tantumm᷑ a peccatis: nͥ addamus et

Expanded text:
mi, de jejunio cum Sanctitate vestra tractandum est; ut sciatpuantur. Quale est enim ut a cibis quos Dominus creavit, nescio quis impostor abstineat; et peccatorum sagina pinguescat? Non tale jejunium ego elegi, dicit Dominus. Nam si flectas, inquit, ut circulum cervicem tuam, cilicium autem et cinerem substernas; nec sic vocabo, inquit, jejunium acceptum. Sed quid? Solve, inquit, omnem nodum iniquitatis, et obstinationem malorum. Dimitte afflictos in dissipa. Parum est enim jejunium abstinere tantummodo a peccatis, nisi addamus et
Abbreviated transcription (Latin):
esurienti panem tuum: & egenos si¬
ne tecto induc in domũ tuã. Si uide¬
ris nudum uesti eum: et domesticos
seminis tui ne despicias. Tunc erum¬
pet temporaneũ lum̃ tuũ: et sanitaᷤ
tua cito oriet᷑: et p̃ibit ante te iustici
a. et claritas di circumdabit te: Tunc
exclamabis: & dñs exaudiet te. Bũ
adhuc loqueris. dicet. ecce adsum.
Hec sunt enĩ quibꝰ homo et refectꝰ
cibo frequent̃ impetrat qd exoptat:
& ieiunans maiora p̃mia conseqͥt᷑
frequens reatꝰ impellit: ñ deniq ad¬
ipiscendȩ glȩ temporalis. uł cumu¬
landi patrimonii cupiditas inanis
incendit: s urget semꝑ religionis
affectus. et deuota sinceritas. Quam
cũ fuerint comitata plena pietatis
officia. qͣuantũ ille ualebit. tantũ
ille ꝓficiet. talit agendo merebitur
statim p̃sentem dñm ꝓpitiũq senti¬
re. Imple gͦ miserationis officia: et
scĩficasti ieiunia. Sagina pauꝑum
uiscera: et anima tua muneribus
sc̃itatis pinguescet. Uesti nudum:

Expanded text:
esurienti panem tuum et egenos sine tecto induc in domum tuam: si uideris nudum, useminis tui ne despicias: tunc erumpet temporaneum lumen tuum et vestimenta tua cito orientur, et praeibit ante te justitia tua, et claritas Dei circumdabit te: tunc exclamabis, et Deus exaudiet te; dum adhuc loqueris, dicet, Ecce adsum . Haec sunt enim quibus homo et refectus cibo frequenter impetrat quod exopat, et jejunans majora praemia consequitur ictorum frequens reatus impellit, non denique adipiscendae gloriae temporalis, vel cumulandi patrimonii cupiditas inanis incendit; sed urget semper religionis affectus et devota sinceritas: quam cum fuerint comitata plenae pietatis officia, quantum ille valebit, quantum ille proficiet? Taliter agendo merebitur statim praesentem Dominum propitiumque sentire. Imple ergo miserationis officia; et sanctificasti jejunia. Sagina pauperum viscera; et anima tua muneribus sanctitatis pinguescit. Vesti nudum;
Abbreviated transcription (Latin):
tam uob̃ a patre sp̃m ueritatis qui
a patre ꝓcedit. ille testimoniũ ꝑhibe¬
bit de me: & uos testimoniũ ꝑhibe¬
bitis. Notandum aũt in pͥmis quod
dñs sp̃m ueritatis et a se mittendũ
ẽẽ testatur. & eundem mox a patre
ꝓcedere subiungit: non quia idem
sp̃s alit a patre ꝓcedit. qͣm a filio mit¬
titur. aut alio tempore a patre ꝓcedit
eũ ase mitti & apatre dicit ꝓcedere:
ut aliã patris. aliam ẽẽ suam ꝑsonã
designet: ac in eadem distinctione ꝑ

Expanded text:
obis a Patre, Spiritum veritatis, qui a Patre procedit, ille testimonium perhibebit de me. Et vos testimonium perhibebitis. Notandum autem imprimis quod Dominus Spiritum veritatis, et a se mittendum esse testatur, et eumdem mox a Patre procedere subjungit, non quia idem Spiritus aliter a Patre procedit quam a Filio mittitur, aut alio tempore a Patre procedieum a se mitti, et a Patre dicit procedere, ut aliam Padesignet, ac in eadem distinctione pe
Abbreviated transcription (Latin):
odem tempore agius pontifex¬
theodardus et clarissimus xp̃i
martyr futurus. uir sacerdotali re-¬
uerentia plenꝰ. & corã diuinis conspe¬
ctibꝰ sacerdos beatificandus: in memo¬
rato suꝑiꝰ uico. episcopalem ammini-¬
strabat dignitatem. Huic memorabił
adolescens lamb̃tus. nobilitate duen-¬
tissimꝰ. forma corporis elegantissimus.
comm̃dat᷑ in aula regia educandꝰ. ut
uelut p̃ciosus lapis multiplicibꝰ poli¬
ret᷑ argum̃tis: & competens fieret ce-¬
lestibꝰ ornam̃tis. Tum sane colũba xp̃i
sine felle amaritudinis. lamb̃tus ui¬
delicet alumnꝰ laudabilis. sollert̾ ad¬
herens magisterio p̃fati antistitis. ce¬
pit illũ uenerari sicut dñm. diligere
queadmodũ patrem carissimũ. et
in cunctis actibꝰ obsequi iuxta edictũ
apłi. ceu decebat serũ dñi. Enimuͦ
extanti patris consortio replebatur
ꝓpensiꝰ gr̃a: ditabat᷑ locupletiꝰ sapien-¬
tia: augebat᷑ cotidie meritoꝵ affluen-¬
tia. Quod idem antistes tacito contem¬

Expanded text:
odem tempore Agius, pontifexTheodardus, et clarissimus Christi martyr futurus, vir sacerdotali reverentia plenus, et coram divinis aspectibus sacerdos beatificandus, in memorato superius vico episcopalem administrabat dignitatem. Huic memorabilis adolescens Lantbertus nobilitate cluentissimus, forma corporis elegantissimus commendatur, in aula regia educandus, ut velut pretiosus lapis, multiplicibus potiretur argumentis, et competens fieret coelestibus ornamentis. Tum sane columba Christi sine felle amaritudinis, Lantbertus, videlicet alumnus laudabilis, solerter adhaerens magisterio praefati antistitis, coepit illum venerari sicut dominum, diligere quemadmodum patrem charissimum, et in cunctis actibus obsequi juxta edictum apostoli, ceu decebat servum Domini . Enimvero ex tanti Patris consortio replebatur propensius gratia, ditabatur locupletius sapientia, augebatur quotidie meritorum affluentia. Quod isdem antistes tacito tacite contem
Abbreviated transcription (Latin):
de qua ortum ẽ p̃ciosum liliũ conuial¬
lium: ꝑ cuiꝰ partum mutat᷑ natura:
de qua dicit᷑ in tristicia paries filios:
quia ista in leticia dñm parturiuit.
Eua eñĩ luxit: ista exultauit. E ua la¬
crimas. maria gaudiũ in uentre porta¬
uit: quia illa peccatorem. ista edidit
innocentẽ. Uirgo quippe genuit: qͥa
uirgo concepit. Iniiolata peꝑit: quia
in conceptu libido ñ fuit. Utrobic mi¬
raculũ. Et sine corruptione grauida.
& in partu uirgo puerꝑa. Aue inquit
tre. lecum in utero: tecum in auxilio.
rum dignatus ẽ descendere matris. R¬

Expanded text:
de qua ortum est pretiosum lilium convallium, per cujus partum mutatur natura, m quod dicit: In tristitia paries filios, quia ista in laetitia Dominum parturivit. Eva enim luxit, ista exsultavit; Eva lacrymas, Maria gaudium in ventre portavit; quia illa pecinnocentem. Virgo quippe genuit, quia virgo concepit; inviolata peperit, quia in conceptu libido non fuit. Utrobique miraculum, et sine corruptione gravida, et in partu virgo puerpera. Descendit tre, tecum in utero, tecum in auxilio. rum dignatur descendere matris.
Abbreviated transcription (Latin):
iubent᷑. et lumbos restringere.
& lucernas tenere: ut & munditia
sit castitatis in corpore. & lum̃ uerita¬
tis inoꝑatione. Redemptori & enim
nr̃o unũ sine altero nequaqͣm place¬
re potest. si aut is qui bona agit ad¬
huc luxuriȩ inquinam̃ta ñdeserit.
aut is qui castitate p̃minet. necdũ se
ꝑbona oꝑa exercet. Nec castitas gͦ ma¬
gna ẽ sine bono oꝑe: nec opꝰ bonum
ẽ aliquod sine castitate. Ded si utrũꝙ
agitur. restat ut quisquis ille ẽ. spe ad
suꝑnam patriã tendat: nequaqͣm se
aiitiis ꝓ mundi huiꝰ honestate conti¬
neat. Qui et si quedam bona aliqͣndo
ꝓhonestate inchoat. in eiꝰ tam̃intenti¬
one ñ debet ꝑmanere: ne ꝑbona oꝑa
p̃sentis mundi glam requirat: sed to¬
tam spem in redemptoris sui aduentu

Expanded text:
iubentur: et lumbos restringere, et lucernas tenere, ut et munditia sit castitatis in corpore et lumen veritatis in operatione. Redemptori etenim nostro unum sine altero plaui bona agit adhuc luxuriae inquinamenta non deserit, aut is qui castitate praeeminet necdum se per bona opera exercet. Nec castitas ergo magna est sine bono opere, nec opus bonum est aliquod sine castitate. 2. Sed et si utrumque agitur, restat ut quisquis ille est spe ad supernam patriam tendat, et nequaquam se a vitiis pro mundi hujus honestate contineat. Qui etsi quaedam bona aliquando pro honestate inchoat, in ejus tamen intentione non debet permanere, nec per bona opera praesentis mundi gloriam quaerere, sed totam spem in Redemptoris sui adventum
Abbreviated transcription (Latin):
sermonem suũ parabolas iungere:
ut qd̃ ꝑ simplex p̃ceptum teneri ab
exempli teneatur. Precepit itaq petro¬
sub comparatione regis et dñi. et serui.
qui debitor decem miliũ talentoꝵ a
dño rogans ueniã impetrauerat: ut
ipse quoꝙ dimittat conseruis suis
minora peccantibꝰ. Si enĩ ille rex et
dñs seruo debitori decem miliũ talen¬
toꝵ tã facile dimisit: quanto magis
serui conserius suis debent minora
dimittere: Qd̃ ut manifestiꝰ fiat: di¬
camus sub exemplo. Si quis nr̃m cõ¬
miserit adulteriũ. homicidiũ. sacri¬
legiũ. maiora crimina decem milia
talentoꝵ rogantibꝰ dimittent᷑: si et
ipse dimitiat minora peccantibus.
Si aũt obfactam contumeliã simus
implacabiles. & ꝓpt̾̃ amariꝰ uerbum
ꝑpetes habeamꝰ discordiasꝰ nonne no-¬
bis uidemur recte redigendi in car-¬
cerem. et sub exemplo oꝑis nr̃i hoc a¬
gere. ut maioꝵ nob̃ delictoꝵ uenia
non relaxetur:¬

Expanded text:
sermonem suum parabolas jungunt, ut quod simplex praeceptum teneri nonexempli teneatur. Littera sub comparatione regis et domini, et servi, qui debitor decem millium 143 talentorum, a domino rogans, veniam impetraverat; ut ipse quoque dimittat conservis suis minora peccantibus. Si enim ille rex et dominus servo debitori decem millia talentorum tam facile dimisit, quanto magis servi conservis suis debent minora dimittere? Quod ut manifestius fiat, dicamus sub exemplo: Si quis nostrum commiserit adulterium, homicidium, sacrilegium, majora crimina decem millium talentorum, rogantibus dimittuntur, si et ipsi dimittant minora peccantibus. Sin autem ob factam contumeliam simul implacabiles, et propter amarum verbum perpetes habeamus discordias: nonne nobis videmur recte redigendi in carcerem: et sub exemplo operis nostri hoc agere, ut majorum nobis delictorum venia non relaxetur
Abbreviated transcription (Latin):
bra sua suscipit᷑: susceptores suos etiã
ꝑ semet ipsũ requirit. Et tam̃ nos ad
hospitalitatis grãm pigri sumꝰ. Pen¬
sate fr̃s: quanta hospitalitatis uirtꝰ
sit. Ad m̃sas ur̃as . xp̃m suscipite: ut
uos ab eo suscipi ad conuiuia et̃na
ualeatis. Prebete mͦ ꝑegrino. xp̃o ħos¬
piciũ: ut uos in iudicio ñquasi ꝑe¬
grinos nesciat: s ut ꝓprios recipiat

Expanded text:
bra sua suscipitur, susceptores suos etiam bra sua suscipitur, susceptores suos etiam per semetipsum requirit; et tamen nos ad hospitalitatis gratiam pigri sumus. Pensate, fratres, quanta hospitalitatis virtus sit. Ad mensas vestras Christum suscipite, ut vos ab eo suscipi ad convivia aeterna valeatis. Praebete modo peregrino Christo hospitium, ut vos in judicio non quasi peregrinos nesciat, sed ut proprios recipiat
Abbreviated transcription (Latin):
neat in uobis: & hospitalitatẽ nolite
obliuisci. Phanc eni placuerunt qui¬
dam: anglis hospicio receptis. Hinc
petrus ait. Hospitales inuicem: sine
murmuratione. Hinc ipsa ueritas
dicit. Hospes fui: & suscepistis me. Opi¬
nata res ẽ ualde: & senioꝵ nr̃oꝵ nob̃
relatione tradita. Quidam pat̃famili¬
as cũ tota domo sua magno hospita¬
litatis studio seriuebat. Cumq cotidie
ad m̃sam suã ꝑegrinos susciꝑet: quo¬
dam die ꝑegrinus quidam int alios
uenit: ad m̃sam ductus ẽ. Bũq pat-¬
familias ex humilitatis consuetudine
aqũa uellet in eiꝰ manibꝰ fundere: con¬
uersus urceũ accepit: sed repente eũ
in cuiꝰ manibꝰ aquã fundere uoluerat
ñ inuenit. Cũꝙ hoc factũ secũ ipse
miraret᷑: eadem nocte ei dñs ꝑusio-¬
nem dix̃. Cet̾is diebꝰ mͨ m̃bris meis:
hesterno aũt die me in memet ipso
suscepisti. E cce iniuidicrũ ueniens di¬
cit. Quod uni ex minimis meis feciste.
mͥ fecistis. Ecce ante iudiciũ cũ ꝑ men¬

Expanded text:
neat in vobis, et hospitalitatem nolite oblivisci. Per hanc enim placuerunt quidam, angelis hospitio receptis . Hinc Petrus ait: Hospitales invicem sine murmuratione . Hinc ipsa Veritas dicit: Hospes fui, et suscepistis me . Opinata res est valde, et seniorum nostrorum nobis relatione tradita. Quidam paterfamilias cum tota domo sua magno hospitalitatis studio serviebat; cumque quotidie ad mensam suam peregrinos susciperet, quodam die peregrinus quidam inter alios venit, ad mensam ductus est. Dumque paterfamilias ex humilitatis consuetudine aquam vellet in ejus manibus fundere, conversus urceum accepit, sed repente eum in cujus manibus aquam fundere voluerat non invenit. Cumque hoc factum secum ipse miraretur, eadem nocte ei Dominus per visionem dixit: Caeteris diebus me in membris meis, hesterno autem die me in memetipso suscepisti. Ecce in judicium veniens, dicet: Quod uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Ecce ante judicium cum per mem
Abbreviated transcription (Latin):
Audiendo gͦ p̃cepta di illuminati nõ
sunt. faciendo illuminati sunt: Quia
scriptũ ẽ ñ aliditores legis iusti sunt
apud dm̃: sed factores legis iustifica¬
bunt᷑. Quisquis gͦ uult audita intelli¬
gere: festinet ea quȩ ĩa intelligere po¬
tuit. oꝑe implere. Ecce dñs ñ est cogni¬
tus dũ loqueret᷑: & dignatꝰ ẽ cognosci

Expanded text:
Audiendo ergo praecepta Dei illuminati non Audiendo ergo praecepta Dei illuminati non sunt, faciendo illuminati sunt, quia scriptum est: Non auditores legis justi sunt apud Deum, sed factores legis justificabuntur. Quisquis ergo vult audita intelligere, festinet ea quae jam intelligere potuit opere implere. Ecce Dominus non est cognitus dum loqueretur, et dignatus est cognosci
Abbreviated transcription (Latin):
De se gͦ dñs loquentibꝰ p̃sentiã
exhibuit: sed de se dubitantibꝰ
cognitionis suȩ speciem abscondit.
Uerba quidem contulit. duriciã in¬
steria quȩ de se ipso erant aꝑuit: &
tam̃ quia adhuc in eoꝵ cordibꝰ ꝑegri¬
nus erat afide. ire se longius finxit.
fingere namꝙ componere dicim̃tis:
unde & compositores luti figulos uo¬
camꝰ. Nichil gͦ simplex ueritas ꝑ du-¬
plicitatem fecit: sed talem se eis exbi
buit in corpore. qualis apud illos e¬
rat in m̃te. Probandi aũt erant si hi
qui eũ & si necdũ ut dm̃ diligerent:
saltem ut ꝑegrinũ amare potuissen:
Sed quia esse extranei a caritate nõ
poterant hii cũ quibꝰ ueritas gradie¬
batur: eũ ad hospitiũ quasi ꝑegrinũ
uocant. Cur aũt dicimꝰ uocant: cum
illic scriptũ sit. & coegerunt illum:
Ex quo nimirũ exemplo colligitur.
tandi sunt: sed etiã trahendi. Mensã
ponunt: cibos offerunt: & dm̃ quẽ in
scripturȩ sacre expositione ñ cognoue¬
rant: in panis fractione cognoscunt.

Expanded text:
De se ergo loquentibus praesentiam exhibuit, sed de se dubitantibus cognitionis suae speciem abscondit. Verba quidem contulit, duritiam insteria quae de seipso erant aperuit, et tamen quia adhuc in eorum cordibus peregrinus erat a fide, se ire longius finxit. Fingere namque componere dicimus; unde et compositores luti figulos vocamus. Nihil ergo simplex Veritas per duplbuit in corpore, qualis apud illos erat in mente. Probandi autem erant sibi, qui eum etsi necdum ut Dominum diligerent, saltem ut peregrinum amare potuissent. Sed qui esse ex tranei a charitate non poterant, hi cum quibus veritas gradiebatur eum ad hospitium quasi peregrinum vocant. Cur autem dicimus vocant, cum illic scriptum sit, et coegerunt eum. Ex quo nimirum exemplo colligitur qtandi sunt, sed etiam trahendi. Mensam ponunt, cibos offerunt, et quem in Scripturae sacrae expositione non cognoverant, in panis fractione cognoscunt.
Abbreviated transcription (Latin):
& fortasse hec utiliꝰ ꝓderunt. Quia
sepe & alim̃ta quȩ minꝰ sufficiunt: a¬
uidiꝰ sumunt᷑. Lectionis gͦ eugl̃ice sũ¬
matim sensũ statui ñ ꝑ singula uer¬
ba discutere: ne dilectionem ur̃am ua-¬
leat sermo ꝓlixior expositionis onera¬
discipłis ambulantibꝰ in uia. ñ qͥdem
credentibꝰ sed tam̃ de se loquentibus.
dñs apparuit: sed eis speciem qũa reco¬
gnoscerent ñ ostendit. Hoc gͦ egit foris
dũs in ocłis corporis: qd̃ apud ipsos a¬
gebat᷑ intꝰ in ocłis cordis. Ipsi namꝙ
apud semet ipsos intꝰ & amabant. et
dubitabant: eis aũt dñs foris os p̃sens
ad erat. & quis eẽt ñ ostendebat. R¬

Expanded text:
tilius proderunt, quia saepe et alimenta quae minus sufficiunt, avidius sumuntur. Lectionis ergo evangelicae summatim sensum statui non per singula verba discurrere, ne dilectionem vestram valeat sermo prolixior expositionis oneradiscipulis ambulantibus, in via, non quidem credentibus, sed tamen de se loquentibus Dominus apparuit, sed eis speciem quam recognoscerent non ostendit. Hoc ergo egit foris Dominus in oculis corporis quod apud ipsos agebatur intus in oculis cordis. Ipsi namque apud semetipsos intus et amabant et dubitabant, eis autem Dominus foris et praesens aderat, et quid esset non ostendebat.
Abbreviated transcription (Latin):
Suscexit eccł̃ia. hodierna die ad celos
a sydemata fuisse tradit᷑ uirgo maria.
Seaꝰ huo ordine nunc ad suꝑna tran.¬
sienł reqia: nulla catholica narrat
sysforie Non solum aũt respuere
laace ss:ypi uerũ etiam ignorare
dicit᷑ hec eadem di eccłia. Et quidem
sunt ñmuilla sine auctoris nomine de
euis assumptione conscripta: quȩ ut
dixi ita cauent᷑ ut ad confirmandam
rei ueritatẽ legi minme ꝑmittanut̃ r

Expanded text:
die ad coelos assumpta fuisse traditur virgo Maria. Sed quo ordine hinc ad superna transierit regna, nulla catholica narrat historia. Non solum autem respuere apocrypha, verum etiam ignorare dicitur haec eadem Dei Ecclesia. Et quidem sunt nonnulla sine auctoris nomine de ejus assumptione conscripta; quae, ut dixi, ita caventur, ut ad confirmandam rei veritatem legi minime permittantur
Abbreviated transcription (Latin):
N hac siquidem die: competenter
sponso illi celesti ꝓclamat beata uir¬
go maria.Tenuisti manũ dexterã
meã et inuoluntate tua deduxisti
me: et cũ gła assumpsisti me.hodie
inquã et ipsa ab sponso illo celesti filio¬
transiit: imber abiit et recessit. Sur¬
ge ꝓxima mea: sponsa mea:colũba

Expanded text:
n hac siquidem die competenter sponso illi coelesti proclamat beata Virgo Maria: Tenuisti manum dexteram meam; et in voluntate tua deduxisti me, et cum gloria assumpsisti me . Hodie, inquam, et ipsa a sponso filio et Dotransiit, imber abiit et recessit; surge, proxima mea, sponsa mea, columba
Abbreviated transcription (Latin):
Rm̃i ꝑ dictatum loqui consu¬
eui. Sed quia lassescente sto¬
macho ea que dictauerã legere ipse
ñ possum: quosdam ur̃m minꝰ libent̃
audientes intueor. Unde nunc a me-¬
met ipso exigere contra morem uolo:
ut int̾ sacra missarũ sollempnia. lecti¬
onem sc̃i eugłii ñ dictando. sed collo¬
quendo edisseram:. Dicq excipiat᷑ ut
loquimur: quia collocutionis uox cor¬
da torpentia plusquã sermo lectionis
excitat: & quasi quadam manu solli¬
citudinis ut euigilẽt pulsat: Et qri¬
dem ad hoc opus me sufficere posse ñ
uideo: sed tam̃ uires quas imꝑitia de-¬
negat. caritas ministrat. Scio namq
qui dixit. Aꝑi os tuũ: & ego adimple¬
bo illud. Bonum gͦ opus in uolunta¬
te sit: nam ex diumo adiutorio erit
in ꝑfectione. Dat loquendi ausũ etiã
resurrectionis dñicȩ tanta sollemp-¬
nitas: quia indignũ ualde ẽ ut eo
idie laudes debitas taceat lingua car

Expanded text:
r dictatum loqui consuevi; sed quia, lassescente stomacho, ea quae dictavero legere ipse non possum, quosdam vestrum minus libenter audientes intueor. Unde nunc a memetipso exigere contra morem volo ut inter sacra missarum solemnia lectionem sancti Evangelii non dictando, sed colloquendo edisseram. Sicque excipiatur ut loquimur, quia collocutionis vox corda torpentia plus quam sermo lectionis excitat, et quasi quadam manu sollicitudinis ut evigilent pulsat. Et quidem ad hoc opus me sufficere posse non video; sed tamen vires quas imperitia denegat charitas ministrat. Scio namque qui dixit: Aperi os tuum, et ego adimplebo illud . Bonum ergo opus nobis in voluntate sit, nam ex divino adjutorio erit in perfectione. Dat loquendi ausum ipsa etiam resurrectionis Dominicae tanta solemnitas, quia et indignum valde est ut eo die la
Abbreviated transcription (Latin):
post gaudia contemplari nullatenus
possunt. Longe uͦ ẽ qd̾ conspiciunt:
quia illuc ꝑ meritũ ñ attingunt. In
lingua aũt ampliꝰ ardere ostenditur
cũ dicit: mitte lazarũ ut intinguat
extremũ digiti sui in aqua. ut refrige¬
ret lingũa meã: quia crucior in hac
flamina. Infidelis popl̃s uerba legis
inore tenuit: quȩ oꝑe conseruare con¬
tempsit. Ibi gͦ ampliꝰ ardẽbit: ubi se
ostendit scire qd̃ facere noluit R¬
Factum eͥss Adu̾m tolleret dominu̾s he
sarbunem in t ium heliseus cla¬
ifra hel qͥ aũtrĩgã eius u̾ Oro  d̾omine ut

Expanded text:
post gaudia contemplari nullatenus post gaudia contemplari nullatenus possunt. Longe vero est quod conspiciunt, quia illuc per meritum non attingunt. In lingua autem amplius ardere ostenditur, cum dicit: Mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, 1654 quia crucior in hac fin ore tenuit, quae opere servare contempsit. Ibi ergo amplius ardebit, ubi se ostendit scire quod facere noluitum, cum tolleret Dominus Heliam per turbinem in celum, Heliseus clIsrael et au