comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eñĩ moriemur. Recte dicitur stultus. qͥanie sue corporalia sub¬
ministrat. qͥ ea recondit. q̃ cui seruet ignorat. Et idõ ei dicitur.
Q ue autẽ parasti cinꝰ er̃. & ud cotidie metiris & numeras. & ob¬
signas : qͥd aurũ trutinas. argentũ ponderas : quanto meluꝰ ẽ
liberalẽ. ẽẽ dispensatorẽ. quã sollicitũ custodẽ: Quantũ tͥ ꝓdes¬
set ad grãm. multorũ pupillorũ patrẽ nominari. quã innumeras
steteras insacculo obsignatas habere : Pecimia ⁊ enĩ hinc relin¬
qͥtur. gr̃a nob̾cũ. adiudicẽ merito deferaur. Sed fortasse dicas. qđ
inilgo soletis dicere. Nondebemꝰ ei donare cui ds̃ ita malediarit.
Deinde ñreqͥras qͥd unꝰ qͥsq mereatur. Miscđia non demeri¬
tis iudicare consueiit: s necessitatib subuenire. Iuuare paupe¬
rẽ. ñ examinare iusticiã. Scriptũ ẽ. eñi. beatꝰ. qͥitelligit suꝑ ege¬

Expanded text:
enim moriemur. recte dicitur stultus qui animae suae corporalia subenim moriemur. recte dicitur stultus qui animae suae corporalia subministrat, quia recondit quae cui seruet ignorat. et ideo ei dicitur: quae autem parasti cuius erunt? quid cottidie metiris et numeras et obsignas? quid aurum trutinas, argentum ponderas? quanto melius est liberalem esse dispensatorem quam sollicitum custodem! quantum tibi prodesset ad gratiam multorum pupillorum patrem nominari quam innumeras stateras in sacculo obsignatas habere! pecunia etenim hic relinquitur, gratia nobiscum ad iudicem meriti defertur. Sed fortasse dicas quod uulgo soletis dicere: \'non debemus donare ei cui deus ita maledixit, deinde non requiras quid unusquisque mereatur. misericordia non de meritis iudicare consueuit, sed necessitatibus subuenire, iuuare pauperem, non examinare iustitiam; scriptum est enim: beatus qui intellegit super ege
Abbreviated transcription (Latin):
ores reddit. qu̾a acceperit. quãto magis miscđie remmneratio. redd&
multiplicatiora ea q̃ dederis: Seinde õ homo. nescis qͥa t̃re partũ p̃¬
uenit dies moras. miscłia autẽ in eursũ mortis excludit: Ad sistunt
iã qͥreposcant animã tuã. & tu a huc differs oꝑũ fruetustuorũ:
tuadhuc tẽpora tibi uiuendi longa mearis: s tulte. hac nocte ani¬
mã tuã repetunt ate. Bene ait nocte. Nocte anima auari repos¬
cit᷑: Atenebris incipit. & intenꝰbris ꝑ seuerat. Auaro nox semꝑ
ẽ: dies iusto. cui dicitur. am̃ am̃dico. tibi. hodie mecũ eris in pa¬
radiso. Stultus autẽ sic̃ luna mutatur. Iusti autẽ fulgebunt sic̃ sol
in regno patris sui. Recte arguitur stubacie: qͥ inmanducando
& bibendo locarit sp̃e suã. Et idõ tẽpiis ei mortis urguetur. scdm
qđ dictũ .ẽ. ab ipsis. qͥgule seruiunt. Manducemus &. bibamus cras

Expanded text:
ores quam acceperit, quanto magis misericordiae remuneratio reddet ores quam acceperit, quanto magis misericordiae remuneratio reddet multiplicatiora quae dederis! Deinde, homo, nescis quia terrae partum praeuenit dies mortis, misericordia autem incursum mortis excludit? adsistunt iam qui reposcant animam tuam, et tu adhuc differs operum fructus tuorum, tu adhuc tempora tibi uiuendi longa metaris? stulte, hac nocte animam tuam repetunt a te. bene ait \'nocte\'. nocte anima auari reposcitur: a tenebris incipit et in tenebris perseuerat. auaro nox semper est, dies iusto, cui dicitur: amen, amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso. stultus autem sicut luna mutatur, iusti autem fulgebunt sicut sol in regno patris sui. recte arguitur stultitiae qui in manducando et bibendo locarit spem suam. et ideo tempus ei mortis urgetur secundum quod dictum est ab ipsis qui gulae seruiunt: manducemus et bibamus; cras
Abbreviated transcription (Latin):
nulla c̃sumat uetustas. habes apothecas. in opũ sinꝰ. hꝰ a pothecos. udu.¬
arũ domos: Habes apothecas. ora infantiũ. ut dicat᷑. tibi. Exore in-¬
fãciũ &. lactantiũ. ꝑfecisti laudẽ. Istes a pothece. qͥmaneant in et̃nũ:
sta horrea. q̃ fecunditas futura ñ destruat. Nãqͥd iterũ facias. sitͥ plus
natũ suerit anno sequenti : Iterũ gͦ ⁊ illa destrues. q̃ minc facere pa¬
ras. ⁊ maiora facies. Dat eni tibi fecumditatẽ ds̃. ut aut uincat. aut
condẽpnet auaritiã tuã. qͦ excusationẽ habere ñ possis. Tu uͦ qđ ꝑte
multis nasci uoluit. tibi soli reseruas. immo &. tibi adimis. Magis
eni seruares tibi si disꝑtireris aliis bonorũ em̃ fruetus mimerũ. ineos
ipsos qͥẽtulerint reuertunt᷑. &. gr̃a liberalitatis inauctorẽ redit. Deniq
scriptũ ẽ. Seminate uob̾ adiusticiã. Estote sp̃itales agricole Sere
qđ tib ꝓsit: bona satio. incorde induarũ. Sit̾ra tibi fruetus huberi¬

Expanded text:
nulla corrumpat uetustas. habes apothecas inopum sinus, habes apothecas uiduarum domos, habes apothecas ora infantium, ut dicatur tibi: ex ore infantium et lactantium perfecisti laudem. istae sunt apothecae, quae maneant in aeternum, ista horrea, quae fecunditas futura non destruat. nam quid iterum facias, si tibi plus natum fuerit anno sequenti? iterum ergo et illa destrues quae nunc facere paras et maiora facies. dat enim tibi fecunditatem deus, ut aut uincat aut condemnet auaritiam tuam, quo excusationem habere non possis: tu uero quod per te multis nasci uoluit tibi soli reseruas, immo et tibi adimis; magis enim seruares tibi, si dispertireris aliis; bonorum enim fructus munerum in eos ipsos qui contulerint reuertuntur et gratia liberalitatis in auctorem redit. denique scriptum est: seminate uobis ad iustitiam. esto spiritalis agricola, sere quod tibi prosit. bona satio in corde uiduarum. si terra tibi fructus reddit uberi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ querit : &. non habet. Pañe postulat homo: a equus tuus aurũ
subdentib mandit. S delectante ornam̃ta p̃tios a: cũ aliifrum̃¬
ta ñ habeant. Quantũ o diues iuditiũ tibi sumis : popłs esurit: &¬
tu horrea tua claudis. Popłs deplorat: & tugẽm̃a tuã uersas.
Infelix cuiꝰ inpotestate. ẽ. tantoꝵ animas a morte defendere. ⁊ ñ ẽ.
uoluntas. Totiuꝰ uitã popłi. poterat anuli tui gẽma seruare. Au¬
di plane. qͣlis diuitẽ deceat p̃dicatio. Liberaui inqͥt pauꝑẽ dema¬
nu potenas: & orfanũ cui nerat adiutor adiuui. Benedieao pe¬
rituri suꝑme uenit : os autẽ uidue me benedix̃. Iusticiã indue¬
bar. Ocłs erã cecorũ : pes autẽ claudorũ. Ego erã pat̾ insirmo¬
rũ: & infra. Ante fores meas ñ habitauit hospes. O stnuĩ autẽ
meũ om̃i uenienti patuit. Si autẽ & peccaui inprudens. ñ celaui.

Expanded text:
per quaerit et non habet: panem postulat homo, et equus tuus aurum per quaerit et non habet: panem postulat homo, et equus tuus aurum sub dentibus mandit. sed delectant te ornamenta pretiosa, cum alii frumenta non habeant: quantum, o diues, iudicium tibi sumis! populus esurit, et tu horrea tua claudis: populus deplorat, et tu gemmam tuam uersas. infelix, cuius in potestate est tantorum animas a morte defendere et non est uoluntas! totius uitam populi poterat anuli tui gemma seruare. Audi plane qualis diuitem deceat praedicatio. liberaui inquit pauperem de manu potentis et orphanum. cui non erat adiutor, adiuui. benedictio perituri super me uenit, os autem uiduae me benedixit. iustitiam induebar, oculus eram caecorum, pes autem claudorum; ego eram pater infirmorum. et infra: ante fores meas non habitauit hospes, ostium autem meum omni uenienti patuit. si autem et peccaui inprudens, non celaui
Abbreviated transcription (Latin):
thesauris. Sed qͣsi his cognitꝰ eẽ. non possit: eũ sibi desidat demos¬
tͣri. Q uis. ẽ. in qͥt & laudabimꝰ eũ : Fecit eñi qđ mirari magis. quã
norũ. quã qͣsi usitatũ. Recognoscere debemꝰ itaq qͥin diuitiis potue¬
rit conꝓbari : isuere ꝑfectus & dignus. ẽ. gła. Q urpotuit inquit
trans gredi & non. est trans gressus : ⁊ facere malũ &. nonfecit.
Turũ gͦ uobis. in qͦ tanta erroris in lecebra est. nont̃a sua gr̃a. qua ho¬
minũ pena conm̃dat. Anuos ampla extollunt atria.q magis de¬
bent conpungere: quia cũ popłos capiant. uocẽ excludunt pauꝑis.
quanquã nichil ꝓsint audiri ea.q etiã audita nichil ꝓsicit. Dein¬
de non ipsa uos pudoris aula admonet. qͥa edificando ur̃as uultis su¬
perare diuitias. nec uincitis. Parietes uestitis : nudatis homines.
lamat ante domũ tuã nudus &. neglegis. Clamat homo nudus.
a tusollicitus es qͥb marmorib pauim̾ta tua uestias. Pecumã pau¬

Expanded text:
itus esse non possit, eum sibi desiderat demonstrari. quis est? inquit et laudabimus eum; fecit enim quod mirari magis quasi nonum quam quasi usitatum recognoscere debeamus. itaque qui in diuitiis potuerit conprobari, is uere perfectus et dignus est gloria. qui potuit inquit transgredi et non est transgressus, et facere male et non fecit. aurum ergo uobis. in quo tanta erroris inlecebra est, non tam sua gratia quam hominum poena commendat. an uos ampla extollunt atria, quae magis debent conpungere, quia cum populos capiant, uocem excludunt pauperis? quamquam nihil prosit audiri eam, quae etiam audita nil proficit. deinde non ipsa uos pudoris aula admonet, qui aedificando uestras uultis superare diuitias nec tamen uincitis. parietes uestitis, nudatis homines. clamat ante domum tuam nudus, et neglegis: clamat homo nudus, et tu sollicitus es quibus marmoribus pauimenta tua uestias. pecuniam pau
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ sp̃m scm̃ engłista significauit. ut eũ ui magna eciã sc̃s lucas descendis¬
S ne rursus putes ad sensibilia ⁊ corporalia ẽẽ uertendũ: accipe quia sic descen¬
dit ⁊ sp̃s quẽ admodũ descensurꝰ. ẽ. xp̃c. Nã ⁊ ipse cũ uirtute descendet sicut
habes. Et uide bt̃ filiũ hominis uenientẽ innubibꝰ cel. inuirtute maxima
⁊ maiestate. Quomͦ eñ ñ est. una uirt. atq eadẽ potestas. cũ unũ opꝰ. unũ ui¬

Expanded text:
sanctum evangelista significat, ut et cum vi magna eum sanctus Lucas descendis Spiritus ferretur . 24. Sed ne rursus putes ad sensibilia et corporalia hoc esse vertendum, accipe quia sic descendit et Spiritus, quemadmodum descensurus est Christus. Nam et ipse cum virtute descendet, sicut habes: Videbunt Filium hominis venientem in nubibus coeli, in virtute maxima et majestate
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. nob̾. cui seruiendũ a nobis apłs docunit. Cui autẽ seruimꝰ hunc ⁊ adoram
uirta qd̾ scͥptum ÷ ut eadem sepe repetamꝰ. dũm dm tuũ ad orabis ⁊ illi soli
intret autẽ idiota aut infidelis. nonne dicet qd̾ in sanitis : Sin autem ꝓ¬
phetent om̃s intret autẽ quis idiota. uel in fidelis. conuincit᷑ ab om̃ib
diuidicat᷑. ab om̃ib occulta cordis eius etiã manifesta fiunt: et ita ca-¬
dens infatiẽ ad orabit dm̃. ꝓnuntians qd̾ uere ds̃ ẽ. in uob̾. ds̃ ÷ gͦ qui ad ora¬

Expanded text:
cui serviendum a nobis Apostolus docuit: cui autem servimus, hunc et adoramus, juxta quod scriptum est, ut eadem saepe repetamus: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli intret autem idiota aut infidelis, nonne dicet quod insanitis. Sin autem prophetent omnes, intret autem quis idiota aut infidelis, convincitur ab omnibus, dijudicatur ab omnibus. Occulta etiam cordis ejus manifesta fiunt; et ita cadens in faciem, adorabit Deum, pronuntians quod vere Deus sit in vobis . Deus est er
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo ⁊ sp̃s adoratur. Itaq sic̃ pater ⁊ filiꝰ unũ sunt. quia filius omĩa habet
que pater habet. ita ⁊ sp̃s unũ ẽ. cũ patre ⁊ filio. quia ⁊ ipse om̃ia dĩ no¬
uit. Non enĩ extorsit: ne sit amittentis in uiria. Non rapuit. ne dampnũ
sit eius cui uidetur ereptũ. Neq enĩ aut ꝑ indigentiã aliquid rapuit. aut
ꝑ excellentiã uirtutis ualidioris extorsit: sed ꝑ unitatẽ possidet potesta¬
tis. Ergo si hȩc omĩa oꝑat᷑. quia om̃a oꝑat᷑ unus atq idem sp̃s. quomͦ non
d̾s qui om̃ia habet quȩ ds̃ habet. Aut si consideremus qͥd habeat ds̃. et

Expanded text:
em probat. 144. Itaque sicut Pater et Filius unum sunt; quia Filius omnia habet, quae Pater habet : ita. et Spiritus unum est cum Patre et Filio; quia et ipse omnia Dei novit . Non enim extorsit, ne sit amittentis injuria: non rapuit, ne damnum sit ejus, cui videtur ereptum. Neque enim aut per indigentiam rapuit, aut per excellentiam virtutis validioris extorsit, sed per unitatem possidet potestatis. Ergo si haec omnia operatur, quia omnia operatur unus atque idem Spiritus ; quomodo non Deus, qui omnia habet, quae Deus hab
Abbreviated transcription (Latin):
d sumam tam̃ ut infinẽ quȩ disperse dicta sunt. ex pͣssiꝰ colliga.¬
mꝰ. dũ excet̾is tũ ex quatuor istis p̃cet̾is manifesta diuinitatis głia
compbat᷑. De enĩ exeo cognoscit᷑ aut qͥa sine peccato ÷ aut qͥa peccata con¬
donat. aut qͥa creatoꝵ a non ÷ s creator. aut qͥa ñ adorat s ad orat᷑. Sine
condonat nͥ solus ds̃. qͥa eque scͥptũ ẽ. Quis potest peccata donare. nͥ unus
d̾s̃ Creator quoq om̃iũ ñ potest eẽ nͥ qͥ ereat᷑a ñ ẽ. Qui autẽ creat᷑a non÷

Expanded text:
d summam tamen, ut in fine quae disperse dicta sunt, expressius colligamus; cum ex caeteris, tum ex quatuor istis prae caeteris manifesta divinitatis gloria comprobatur: Deus enim ex eo cognoscitur, aut quia sine peccato est, aut quia peccata condonat: aut quia creatura non est, sed creator est: aut quia non adorat, sed adoratur. 133. Sine condonat, nisi unus Deus; quia aeque scriptum est: Quis potest peccata donare, nisi solus Deus ? Creator quoque omnium non potest esse, nisi qui creatura non est: qui autem creatura non est,
Abbreviated transcription (Latin):
etiã alta dĩ: habet d̾s ut uerar sit. qͥa scriptũ ẽ. Est autẽ d̾s uerar. om̃is
Quia ⁊ ipsum ioħs ueritatẽ sic̃ filiũ nuncupauit. Et in psalmo ait dd̾. Emit¬
te lucem tuã ⁊ ueritatẽ tuã. Silucem hic filium putas. gͦ sp̃s ueritas est.
uen. et dedit filio nomen sic̃ legimus. ut om̃s in nomine ihugenu fiecꝰ¬
tant. Hoc nomen utrum habeat sp̃s consideremiis. Sed scriptũ ẽ. Ite
baptitate om̃s gentes. in nomine patris ⁊ filii ⁊ sp̃s scĩ. habesgͦ nomen

Expanded text:
sit; quia scriptum est: Sit autem Deus verax, omnis quia et ipsum Joannes veritatem sicut Filium nuncupavit ? Et in psalmo ait David: Emitte lucem tuam, et veritatem r omne nomen, et dedit Filio nomen; sicut legimus , ut omnes in nomine Jesu genua flectant. Hoc nomen utrum habeat Spiritus consideremus. Sed et scriptum est: Ite, baptizate gentes in nomine Patris et Filii
Abbreviated transcription (Latin):
uuã. Hanc aquã sitiuit anima dauid. harũ fontẽ aquar̃ desidãt ceruus.
purificet : ⁊ om̃e anime peccatũ abluat. occultoꝵiq mundet errorẽ.
S neqͥs forte tanꝗͣ pauxillitatẽ sp̃s redargaat. ⁊ hinc uelit qͣndã facere
distantiã magnitudinis. qđ aqua porcio uideat᷑ eẽ fontis exigua. quãꝗͣ
creaturar̃ exẽpla minime diumitati aptanda uideantur: .x.ui.¬

Expanded text:
. Hanc aquam sitivit anima David . Harum fontem aquarum desiderat cervus, purificet, et omne animi peccatum abluat, occultorumque mundet errorem. ne quis forte tamquam pusillitatem Spiritus redarguat, et hinc velit quamdam facere distantiam magnitudinis, quod aqua portio videatur esse fontis exigua: quamquam creaturarum exempla minime divinitati aptanda videantur;
Abbreviated transcription (Latin):
orꝑR OSIO peligioso sacerdoti om̃ipotentis dĩ. gra¬
tianꝰ augustꝰ. Cupio ualde quẽ recordor absentem
uit eũ quo mente sũ. eũ eo etiã corde sim p̃serti festina
g adme. religiose dĩ sacerdos: ut doceas doctrina ue¬
Ne eredencẽ uoraquo contentiom studeã aut uelĩ mags dñ uesbis
qua iñte compleeti. s ut magis aꝑto pectore renehatos alũi uerbis

Expanded text:
religioso sacerdoti omnipotentis Dei GRATIANUS AUGUSTUS. 1. Cupio valde ut quem recordor absentem, et cum quo mente sum, cum eo etiam corpore sim praesenti. Festina igitur ad me, religiose Dei sacerdos, ut doceas doctrinam vere credentem: non quod contentioni studeam, aut velim magis Deum verbis quam mente complecti; sed ut ma
Abbreviated transcription (Latin):
OPROSIO religioso sacercdoti om̃i potentis dĩ. gra¬
tianꝰ augustꝰ. Cupio ualde quẽ recordor absentem
it cũ quo mente sũ. cũ eo etiã corde sim p̃senti. fẽstina
gͥ adme. religiose dĩ sacerdos: ut doceas doctrinã ue¬
re credentẽ. Nloni quo contentioni studeã. aut uelĩ magis dm̃ uerbis
quã m̃te eomplecti: s ut magis aꝑto pectore reuel atio diiinitatis
uo ã ei obiciens quã inme uideo ereaturã. qui xp̃o nichil me ad dere
posse conficeor. Uellẽ tam̃ ut etiã patrime cõmendarẽ filiũ p̃dicand.
Non enĩ ego indõ uidebor habere in uidiã. ñ me talẽ laudatorẽ puta¬
bo dui diuitutatẽ uerbis augeã ego infirmus ⁊ fragilis. Quantũ
possũ p̃dico : ñ quantũ ẽ. ipsa diuntas. Rogote ut de ipso tractatu
quẽ dederas augendo illic de sp̃u scõ fidelẽ dispitationẽ. scripturis
eare argum̃tis dm̃ eẽ coniuncas. Diuinitas te seruet ꝑ multos annos

Expanded text:
ROSIO religioso sacerdoti omnipotentis Dei GRATIANUS AUGUSTUS. 1. Cupio valde ut quem recordor absentem, et cum quo mente sum, cum eo etiam corpore sim praesenti. Festina igitur ad me, religiose Dei sacerdos, ut doceas doctrinam vere credentem: non quod contentioni studeam, aut velim magis Deum verbis quam mente complecti; sed ut magis aperto pectori revelatio divinitatium, non ei objiciens, quam in me video, creaturam, qui Christo nihil me addere posse confiteor; velle tamen ut etiam Patri me commendem, Filium praedicando Non ego in Deo verebor invidiam: non me talem laudatorem putabo, qui divinitatem verbis augeam. Ego infirmus et fragilis, quantum possum, praedico: non quantum est ipsa divinitas. 3. Rogo te ut mihi des ipsum tractatum, quem dederas, augendo illic de Spiritu sancto fidelem 752 disputationem: Scripturis atque argumentis Deum esse convincas. Divinitas te servet per multos annos,
Abbreviated transcription (Latin):
pIE ROBAAL cũ subarbore ut legimꝰ &+
Stritic messẽ uirga cederet. accepit oraculũ ut apotesta¬
te alienigenarũ inlibertatẽ ppłm dei iundicaret. Nec
mirũ si .ẽ. electꝰ ad grãm. cũ subumbra ĩa tunc sacre
ucis ⁊ uenerabilis sapientie p̃destinatione incarnationis future n¬
o contitutꝰ. feracis segetis sensibilia de latibulis frum̃ta ꝓducere
ectionẽq scõꝵ apurgam̃tis in anis palee sequestraret. Qui tãqũ
a ueritatis exerciti suꝑflua ueteris hominis cũ eiꝰ actibꝰ deponent
uasi intorculari ita in eccłia congregant᷑. Eccł̃ia eñ torcular. ẽ. fi¬

Expanded text:
ierobaal cum sub arbore, ut legimus , quercu, tritici messem virga caederet, accepit oraculum, ut a potestate alienigenarum in libertatem Dei populum vindicaret. Nec mirum si est electus ad gratiam, cum sub umbra jam tum sacrae crucis et venerabilis sapientiae praedestinato incarnationis futurae mysterio constitutus, feracis segetis sensibilia de latibulis frumenta produceret, electionemque sanctorum a purgamentis inanis paleae sequestraret: qui tamquam virga veritatis exerciti, superflua veteris hominis cum ejus actibus deponentes, quasi in torculari, ita in Ecclesia congregantur; Ecclesia enim torcular est f
Abbreviated transcription (Latin):
catione celebrari. Nisi oblatio & sacrificium nr̃m̃
responderit passioni : Quomodo autem decrea¬
tura uitis. nouum uinum. cumxp̃o in regno
nono fforimus nec calicemdm̃ dominica traditio¬
nermsscemus. eatus quoque apostolus paulus
adño clectus & missus & praedicator ueritatis

Expanded text:
catione celebrari nisi oblatio et sacrificium nostrum catione celebrari nisi oblatio et sacrificium nostrum responderit passioni. Quomodo autem de creatura vitis novum vinum cum Christo in regno sti vinum non offerimus, nec calicem Domini Dominica traditione miscemus? X. Beatus quoque apostolus Paulus, a Domino electus et missus et praedicato
Abbreviated transcription (Latin):
Nec argumentis plurimis opus est frater carissime.
ut probemus appellatione aquae. babtisma signifi¬
catum semper esse. & sic nos intellegere debere
quando dñs adueniens baptismi & calicis mani¬
festauerit ueritatem quia quam illam fidelem.
a quam uitae a &ernae praeceperit credentibus
in babtis modari : Calicem uero docuerit exemplo
magisterii sui. uini &aquae coniunctione misceri:
Eelicem &enim subdie passionis accipiens bene¬
dixit: & dedit discipulis suis dicens: Bibite ex hoc
omnes: hicest enim sanguis testamenti: qui pro
multis effundetur in remissionem peccatorum:
Cico uobis nonbibama modo exista creatura uitis :¬
usque indiem illũ. quo uobis cum bibã nouum.
in regno patris mei: Qua in paste inueninius
calicem mixtum fuisse quemdñs obtulit: & uinũ
fuisse quod sanguinem suum dixit : Vnde appa¬
r& sanguinem xp̃i non offerri. sidesit uinum
calici nec sacrificium dominicum legitima scĩfi¬

Expanded text:
Nec argumentis plurimis opus est, frater carissime, Nec argumentis plurimis opus est, frater carissime, ut probemus appellatione aquae baptisma significatum semper esse et sic nos intellegere debere, quando Dominus adueniens baptismi et calicis manifestauerit ueritatem, qui aquam illam fidelem, aquam uitae aeternae praeceperit credentibus in baptismo dari, calicem uero docuerit exemplo magisterii sui uini et aquae coniunctione misceri. calicem etenim sub die passionis accipiens benedixit et dedit discipulis suis dicens: bibite ex hoc omnes. hic est enim sanguis testamenti, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum. dico uobis, non bibam amodo ex ista creatura uitis usqin regno Patris mei . Qua in parte invenimus calicem mixtum fuisse quem Dominus obtulit 107, et vinum fuisse quod sanguinem suum dixit. Unde apparet sanguinem Christi non offerri si desit vinum calici, nec sacrificium Dominicum legitima sanctifi
Abbreviated transcription (Latin):
pocra finditur ictulanceue in passione: quio sedmno¬
nens qͥuidper propho&amsit ante praedietu melionit
sicit scribtiut iodicit. flumine deuentreeius flur̃
aquie uiuae Atque ut magis possit esse mauifestũ
qqua nondecaite sed dehuiptis mo illic loquitur dns
ddla seribtura dicens. :hoc autem dixit despũ queti
scm consecutis: adbibendum calicemdñi peruenitur
Neminem autem moueat quod cum debaptis molo qua¬
tur serirtura diuina. sicire nos dicat & bibere
quando & chñs ineuangelio dicat becrti sitientes
&esurientes iustitiam : quia quod auida & sitienti
cupiditate suscipitur plenius &uberius auritur:
sicut &inalio loco ad samaritanam mulierem dñs
loquitur dicens : omnis quibiberit exaqua ista
siti& iterum : qui autembiberit exaqua qua mego
dedero nonsiti& in anernum : quod & inipso
baptismã sclutaris aquae significatur : quod&
semel scilic& sumitur  necrursus iteratur :

Expanded text:
petra finditur ictu lanceae in passione: qui et admopetra finditur ictu lanceae in passione: qui et admonens quid per prophetam sit ante praedictum clamat sicut scriptura dicit, flumina de uentre eius fluent aquae uiuae. adque ut magis posset esse manifestum quia non de calice sed de baptismo illic loquitur Dominus, addidit scriptura dicens: hoc autem dixit de spiritu quem  et spiritum sanctum consecutis ad bibendum calicem Domini peruenitur. neminem autem moueat quod cum de baptismo loquatur scriptura diuina sitire nos dicit et bibere, quando et Dominus in euangelio dicat: beati sitientes et esurientes iustitiam, quia quod auida et sitienti cupiditate suscipitur plenius et uberius hauritur. sicut et alio loco ad Samaritanam mulierem Dominus loquitur dicens: omnis qui biberit ex aqua ista, sitiet iterum. qui autem biberit ex aqua quam ego dedero, non sitiet in aeternum. quo et ipso baptisma salutaris aquae significatur, quod semel scilicet sumitur nec rursus iteratur.
Abbreviated transcription (Latin):
quod credentibus propinare : quotiens cumque aũt
aqua sola inscribturis scĩs nominatur. bapti sna
praedicatur : ut apud qͥsaiam significari uidemus:
Polite inquid priora meminisse : &antiqua nolite
reputare : Ecceego facio noua quae nunc orientur :¬
& cognosc&is e faciam in desesto uiam & flumina
iina quoso. adaquare genus meum electum : & ple¬
bemmeam quamad quisiui ut uistutes meas exponer&
Praenuntiauit illic ꝑproph&amds̃ quod apud gentes
in locis quae in a quosa prius fuiss&s. flumina postmodũ
redundaret : &electum genus dĩ id est perregenerationẽ
baptis mifilios dĩ factosi ada quaree: Idemdenuo prae¬
canitur & praedicatur. iudieos sisitierint & xp̃m
qua esierint apud nosesse potaturas: idest baptis ni
gratiam consecuturos: Sisitierint inquiđꝰ perde¬
serta adducłt illis . aquam dep&ra produest illis :
find&ur p&ra & flustaqua & bib& plebs meca :
quodineuangolio a dimpl&ur. quando xp̃s qui est

Expanded text:
quo credentibus propinaret. Quotienscumque autem quo credentibus propinaret. Quotienscumque autem aqua sola in scripturis sanctis nominatur, baptisma praedicatur, at apud Esaiam significari uidemus. nolite, inquit, priora meminisse et antiqua nolite reputare. ecce ego facio noua, quae nunc orientur, et cognoscetis, et faciam in deserto uiam, et flumina in loco inaquoso adaquare genus meum electum, plebem meam quam adquisiui, ut uirtutes meas exponeret. praenuntiauit illic per prophetam Deus quod apud gentes in locis quae inaquosa prius fuissent flumina postmodum redundarent et electum genus Dei, id est per generationem baptismi filios Dei factos adaquarent. item denuo praecanitur et ante praedicitur Iudaeos, si sitierint et Christum quaesierint, apud nos esse poturos, id est baptismi gratiam consecuturos. si sitierint, inquit, per deserta, adducet illis aquam, de petra producet illis, findetur petra et fluet aqua et bibet plebs mea. quod in euangelio adinpletur, quando Christus qui
Abbreviated transcription (Latin):
ne lecsdergatis usit i sȩ spes gentium quibus serbitu¬
ne diuina adiunx ite L auabit inuino sto laqisuite
elin sanguina uuuae amictum suum: Quand o autdic
sanfus uuae dicitur̃ quid aliud qua muinun icalicis
dominscisinguinis ostenditur. Nec non a pud isuiã
Quare rubicunda sunt uestimentatua & indumelta
tur uelut calcatione torcularis. pleni e ꝑcalcatũ
Tui quid rubicunda uestimenta. aqua potest
facerer: aut intorculari a quaest quae pedibus
calcatur uel proelo exprimitur ÷ uini utique men¬
tioest : Ideo exponitur ut dñi sanguis uino uttel¬
loatur ex quod incalice dominico postea manifes¬
atumest proph&is & nuntiantibus praedicar&ur:
torcularis quoque calcatio & praessura taxatur:¬
Quia quomodo ad potandum uinum ueniri non potest.
nisibotus calc&ur ante. & praematur . sic nec nos
sanguinem xp̃i possemus bibere nisixp̃s. calcatus
prius fuiss& & praessus. & calicem prior biber&.

Expanded text:
ne et surgat et sit ipse spes gentium. quibus scriptune et surgat et sit ipse spes gentium. quibus scriptura diuina adiungit et dicit: lauabit in uino stolam suam et in sanguine uuae amictum suum. quando autem sanguis uuae dicitur, quid aliud quam uinum calicis dominici sanguis ostenditur? Nec non et aput Esaiaquare rubicunda sunt uestimenta tua, et indumenta tua uelut calcatione torcularis pleni et percalcati? numquid rubicunda uestimenta aqua potest facere aut in torculari aqua est quae pedibus calcatur uel praelo exprimitur? uini utique mentio ideo ponitur, ut Domini sanguis uino intellegatur et quod in calice dominico postea manifestatum est prophetis adnuntiantibus praedicaretur. torcularis quoque calcatio et pressura taxaturquia quomodo ad potandum uinum ueniri non potest nisi botruus calcetur ante et prematur, sic nec nos sanguinem Christi possemus bibere, nisi Christus calcatus prius fuisset et pressus et calicem prior biberet,
Abbreviated transcription (Latin):
tem praefiguratae imaginis adimpleuit:
F ed& ꝑsalomonem sp̃s sc̃s typum dominici sacri¬
ficii ante praemonstrat : immolatae hostiae panis
&uini. sed &altaris & apostolorum faciens
mentionem: sapientia inquid aedificauit sibi¬
domum : & subdidit columnas septem: mactauit
suas hostias miscuit in cratere uinum suum.
& parauit suam mensam : &misit suos seruos
conuocans cum excelsa praedicatione adcra¬
terem dicens iqui est insipiens declin& adme :
&egentibus sensudixĩ Uenite & edite de
meis panibus. &bibite uinum quod mis cuiuobis:
Vinum mixtum declarat idest calicem dñi aqua
& uino mixtum proph&ica uoce praenuntiat :
ut appareat in passione dominica idesse gestũ.
quo d fuerat ante praedictum: inbenedietioro quo¬
quo ludae hocidem significatur: ibi slilliex pi figu¬
oraor sibere÷ quodinimicorum dorsa coderriuur
atque fugientium manibus quibus erucem pestulit
sit leo decribu iuido & recubans dormut un peno¬

Expanded text:
tem praefiguratae imaginis adimpleuit. tem praefiguratae imaginis adimpleuit. Sed et per Salomonem spiritus sanctus typum dominici sacrificii ante praemonstrat, immolatae hostiae et panis et uini sed et altaris et apostolorum faciens mentionem. sapientia, inquit, aedificauit domum et subdidit columnas septem. mactauit suas hostias, miscuit in cratera uinum suum et parauit suam mensam. et misit suos seruos, conuocans cum excelsa praedicatione ad craterem dicens: qui est insipiens declinet ad me. et egentibus sensu dixit: uenite et edite de meis panibus et bibite uinum quod miscui uobis. uinum mixtum declarat, id est, calicem Domini aqua et uino mixtum prophetica uoce praenuntiat, ut adpareat in passione dominica id esse gestum quod fuerat ante praedictum. In benedictione quoque Iudae hoc idem significatur, ubi et illic Christi figuorari haberet, quod inimicorum dorsa cedentium adque fugientium manibus quibus crucem pertulit sit leo de tribu Iuda et recubet dormiens in passio
Abbreviated transcription (Latin):
populum perti nobat: onsiabrahi do crpldu
osielopbum tumestei a diustitiam utique quis cuedõ
credidit cu fide uiuit iustus inuenitirus sifia
oridem in abratum fideli benedictus &iustificatus
ostcodi tu: ficutbeatus apostolus paulus pnre¬
ost dicens ᷑ e tedidie abrahamdõ odreputatuenede
sunt inisuri filui abraliac prouuidens autem s trib¬
tura quia exfide iustificat gentesdr̃. Praenun¬
tiauit ab rahae quiabenedicentur in illo omnes
gentes : Igitur quiex fide sunt benedictis uut cũ
fideli ab raham : Vnde in euangelio inuenimus
delapidibus excitari idest degentibus colligi
filios abraliuae : & cum zacheun laudaretdñs
Respondit &dixit : salus hodie domui huic factaest:
quia & hic filius est abrahae: Utergo in genesi per
mel chisedec sacerdotem benedictio circaliabrahã
possit rite celebrari : praecedit ante imago sacri¬
ficii. inpane &uino scilico constituta: quamrẽ
petficiens & adimplens dñs. panem & calicem
mixtum uino obtulit: & qui est plenitudo uerita¬

Expanded text:
populum pertinebat. Nam, si Abraham Deo credidit et deputatum est ei ad justitiam , utique quisquis Deo credit et fide vivit, justus invenitur, et jam pridem in Abraham fideli benedictus et justificatus ostenditur, sicut beatus apostolus Paulus probat dicens: Credidit Abraham Deo, et deputatum est sunt filii Abrahae. prouidens autem scriptura quia ex fide iustificat gentes Deus, praenuntiauit Abrahae quia benedicentur in illo omnes gentes. igitur qui ex fide sunt benedicti sunt cum fideli Abraham.. unde in euangelio inuenimus de lapidibus excitari id est ex gentibus colligi filios Abrahae. et cum Zachaeum laudaret respondit et dixit: salus hodie domui huic facta est, quia et hic filius est Abrahae. ut ergo in Genesi per Melchisedech sacerdotem benedictio circa Abraham posset rite celebrari, praecedit ante imago sacrificii in pane et uino scilicet constituta: quam rem perficiens et adimplens Dominus panem et calicem mixtum uino optulit, et qui est plenitudo uerita
Abbreviated transcription (Latin):
quis cribturarum omnium sacramento actes¬
timonio praedicatur. Inuenimus enim & inge
nesi circasacramentum noe. hocidem praecu¬
currisse & figuram dominicae passionis illic
extitisse : quod uinum bibit. quod in ebriatus est
quod indo mosua nudatus est. quod fuit recubans
nudis & patentibus femoribus: quod nuditas illa
patris. amedio filio denotata est & foris nuntiata
&duobus uero maiore &minore contecta
&celera. quae necesse non est exsequi : cum satissit
hoc solum cõplecti. quod noe trpum ueritatis
ostendens Hona quam sed uinum biberht.¬
& sic imaginem dominicae passionis ex praesserit :¬
tem insacerdote melchisedhaec sacrifici do¬
minici sacramentum praefiguratum uidemus
Pecundum quo dscribtura diuina testatur & dicit:
& melchis edhaec rexsalem ꝓtulit panẽ & uinũ :
fuitaut̃ sacerdos dĩ summi. & benedixit abraham:
Quod aũt melchised haec trpumxp̃i postar&
declarat in psalmis spi sẽs expersona patris
ad filium dicens: ante luciferum genuite: tues

Expanded text:
qui Scripturarum omnium sacramento ac testimonio praedicetur. Invenimus enim nesi circa sacramentum Noe hoc idem praecucurrisse et figuram dominicae passionis illic extitisse quod uinum bibit, quod inebriatus est, quod in domo sua nudatus est, quod fuit recubans nudis et patentibus femoribus, quod nuditas illa patris a medio filio denotata est sed et foras nuntiata, a duobus uero maiore et minore contecta, et cetera quae necesse non est exsequi, cum satis sit hoc solum conplecti quod Noe typum futurae ueritatis ostendens non aquam sed uinum biberit et sic imaginem dominicae passionis expresserit. Item in sacerdote Melchisedech sacrificii dominici sacramentum praefiguratum uidemus secundum quod scriptura diuina testatur et dicit: et Melchisedech rex Salem protulit panem et uinFuit autem sacerdos Dei summi, et benedixit Abraham. Quod autem Melchisedech typum Christi portaret, declarat in Psalmis Spiritus sanctus ex persona Patris ad Filium dicens: Ante luciferum genui te. Tu es
Abbreviated transcription (Latin):
tibiesse potioren quam dñs insedit
templi uice. inquam sp̃s sc̃s coepit habi¬
tareypingamus hancdomum pigmen¬
tis innocentiae : luminemus luce iusti¬
tiac:non haecum quam procumb&
inltpsum senio uecustatis i nec pig¬
mento pari&is cut curo exoles¬
cente fpedabitur: caduca sunt
quce cumque fugꝰ ata sunt. nec fidu¬
cicom prcebent possidentibus
st abilem quae possessionis non lico¬
bent ueritatem: hoc manet cultu
iugiter. uiuido: honore integro:
splendore diuturno: abholeri
non potest nec extingui : cencum
in melius corpore redeunte
surmari: haec interim breuibus
douete corissime: nam axsi facilem
deboriatẽ patientic̃o mente
indm̃ solidẽ fidemtucim sclucta¬
ris cruditus oblectat: nihil que
cauntiuis ciuribus gratumest
quam quod indõ gratum est : modera
tamen dicenda debemus i simul
uncti &sciepius locuturi
Qqm feriata nunc quies altonipus
est ociosum: quic quid inclinante
icamsole in uesperam diei
supest ducamus hunc dieni

Expanded text:
esse potiorem, quam Dominus insedit esse potiorem, quam Dominus insedit templi uice, in qua Spiritus sanctus coepit habitare. pingamus hanc domum pigmentis innocentiae, luminemus luce iustitiae. non haec umquam procumbet in lapsum senio uetustatis, nec pigmento parietis aut auro exolescente foedabitur. caduca sunt, quaecumque fucata sunt, nec fiduciam praebent !possidentibus stabilem, quae possessionis non habeant ueritatem. hoc manet cultu iugiter uiuido, honore integro, splendore diuturno. aboleri non potest nec extingui, potest tantum in melius corpore redeunte formari. Haec interim breuibus, Donate carissime. nam etsi facilem de bonitate patientiam, mentem in domino solidam, fidem tutam salutaris auditus oblectat, nihilque tam tuis auribus gratum est, quam quod in Dominum gratum est, moderari tamen dicenda debemus \' simul iuncti et saepius locuturi, et quoniam feriata nunc quies ac tempus est otiosum, quidquid inclinante iam sole in uesperam dies superest, ducamus hunc diem
Abbreviated transcription (Latin):
uthominis sũma ł dignita si ł potestas elaborata molepariat᷑ :
& gratuitũ dedo munus & fticilegAt s ponte solradiciedies luminat.
fens riget imber inroraat ita sesp̃s caelestis
infundit : Post quam auctorems uum
celum intuens anima cognouit: solsaltior
& hac omni terrena potestate subli¬
mior. idesse incipit quod esse credidit :
Futantum que miam spiritalibus
castris caelestis militict signecuit:
Tene incorruptam tenes obriam
religiosis uirtutibus disciplinam:
sit tibi uel oratio adsidua. uellestio:
nunc cum dõ loquere : nunc ds̃ tecum:
Illȩ te praeceptissuis instrucit: illȩ
dis ponat : que mille diuitem fecerit:
nemo pauperem faci&: penurica
esse nullac iampoterit: cumsemel
pectus caelestis secgina saturcit :
cemtibi ciuro distincta lacqueq¬
ria & pra&iosis marmoris crustis
uestita domicilia sordebunt: cum
scieris te ẽẽ excolendũ magis. te potius or nan¬
dumꝰ+

Expanded text:
ut hominis summa uel dignitas uel potestas elaborata mole pariatur: ut hominis summa uel dignitas uel potestas elaborata mole pariatur: et gratuitum de Deo munus et facile est. ut sponte sol radiat, dies luminat, fons rigat, imber inrorat, ita se spiritus caelestis infundit. postquam auctorem suum caelum intuens anima cognouit, sole altior et hac omni terrena potestate sublimior id esse incipit, quod esse se credit. Tu tantum, quem iam spiritalibus castris caelestis militia signauit, tene incorruptam, tene sobriam religiosis uirtutibus disciplinam. sit tibi uel oratio adsidua uel lectio. nunc cum Deo loquere, nunc Deus tecum. ille te praeceptis suis instruat, ille disponat. quem ille diuitem fecerit, nemo pauperem faciet. penuria esse nulla iam poterit, cum semel pectus caelestis sagina saturauerit. iam tibi auro distincta laquearia et pretiosi marmoris crustis uestita domicilia sordebunt, cum scieris te excolendum magis, te potius ornandum,
Abbreviated transcription (Latin):
ut dep iat : foenore quodã nocendi. quã fuericãplior
summa dignitatis &honoru: tã maior exigitur usura
pͥoenarũ : Vnaigitꝰ plaacidat & fida tranquillitts: una
solida & firmasecuritas : siquis abhis inqui&antis
saeculi turbinibus extractus. salutaris postus
statione fund&ur:: Ad caelũ oculos tollit aterris .
& caddnm munus admissus. acdõ suamente iã ꝓximus.
quicquid cipud c&eros in reb: humanis sublimxe
acmagnũ uid&ur. intrasuam iacere conscientiã
gloriatur : Hihil cipp&ere iamnihil desidercare
desaeculo potest quis acculomaiorest : Quãsttibilis
quã in concuscitu telaẽ . quã ꝑennib: bonis caeleste
p̃sidiũ inplicantis mundilaqueis soluua nlucẽ in mostali¬
tatis a&ernae. deerrenafaecepurgari : Viderit
quae innos prius infestantis in imiciꝑnicies insidiosa grassata sit:
pluscamar e c̃pell: mur qđ futuri sumus dũ & scire c̃ceditur
&dc̃ mare qđ ercimus Hec ad hoc p̃tus autabitua ut manuop ẽ.

Expanded text:
ut deprimat. faenore quodam nocendi quam fuerit amplior summa dignitatis et honorum, tam maior exigitur usura poenarum. Una igitur placida et fida tranquillitas, una solida et firma securitas, si qui ab his inquietantis saeculi turbinibus extractus. salutaris portus statione fundetur: ad caelum oculos tollit a terris et ad Domini munus admissus ac Deo suo mente iam proximus, quidquid apud ceteros in rebus humanis sublime ac magnum uidetur, intra suam iacere conscientiam gloriatur. nihil adpetere iam, nihil desiderare de saeculo potest, qui saeculo maior est. \'quam stabilis, quam inconcussa tutela est, quam perennibus bonis caeleste praesidium, inplicantis mundi laqueis solui, in lucem immortalitatis aeternae de terrena faece purgari. uiderit, quae in nos prius infestantis inimici pernicies insidiosa grassata ait plus amare conpellimur, quod futuri sumus, dum et scire conceditur et damnare, quod eramus. nec ad hoc pretiis ant ambitu aut manu opus est,
Abbreviated transcription (Latin):
f&ibus autumna fecunda sunt : Minus deeffos¬
sis & fatigatis montibus. eruuntur marmorũ
crustae: minus argenti & auri opes sugge¬
runt exhaustam&alla & pauperes uenae
breuiantur in dies singulos: & decrescit
ac deficit inagricola. in marinauta miles in

Expanded text:
fetibus autumna fecunda sunt. minus de ecfosfetibus autumna fecunda sunt. minus de ecfossis et fatigatis montibus eruuntur marmorum crustae, minus argenti et auri opes suggerunt exhausta iam metalla et pauperes uenae breuiantur in dies singulos. et decrescit ac deficit in aruis agricola, in mari nauta, miles in
Abbreviated transcription (Latin):
comites tibi plures radicis atque originis tuae
pullulatione fecisti: Quostamen sermonis nr̃i
admittere credorationem : nam qui ad malum
motus est mendacio fallente : multo magis
adbonum mouebitur ueritate: dixisti ꝑnos
fieri haec& quod nobis debeant inputari om¬
nia ista quibus nunc mundus quatitur
& urgecur : quod dii ur̃i a nobis non colantur:
qua in parte quiignarus diuinae cognitionis
&ueritatis alienus es Illud in primo loco
scire debes senuis selam mundum: non illis
uiribus stare. quibus prius steterat: nec uigo¬
re & robore ipso ualere. quoante praeua¬
lebat : Hoc &iam nobis tacentibus. & nulla
describturis scĩs praedicationibus que di¬
uinis documenta promentibus . mundus
ipse iam loquitur : & occasum suirerum
labentium. probatione testatur :
Non hieme nutriendis seminibus tanta¬
imbrium copiaest: Non frugibus aestate tor¬
rendis. solita flagrantia est: nec sic uerna
dexemperiesua la&a sunt: nec adeo arbor eis

Expanded text:
comites tibi plures radicis adque originis tui comites tibi plures radicis adque originis tui pullulatione fecisti: quos tamen sermonis nostri admittere credo rationem. nam qui ad malum motus est mendacio fallente multo magis ad bonum mouebitur ueritate. Dixisti per nos fieri et quod nobis debeant inputari omnia ista quibus nunc mundus quatitur et urguetur, quod dii uestri a nobis non colantur. qua in parte qui ignarus diuinae cognitionis et ueritatis alienus es illud primo in loco scire debes senuisse iam saeculum, non illis uiribus stare quibus prius steterat nec uigore et robore ipso ualere quo antea praeualebat. hoc etiam nobis tacentibus et nulla de scripturis sanctis praedicationibusque diuinis documenta promentibus mundus ipse iam loquitur et occasum sui rerum labentium probatione testatur. non hieme nutriendis seminibus tantaimbrium copia est, non frugibus aestate torrendis solita flagrantia est nec sic uerna de temperie sua laeta sunt nec adeo arboreis
Abbreviated transcription (Latin):
us turbulenti maris concitos fluctus. clamo¬
ribus r&undere. quam tuam rabiem tractati¬
bus cohercere : certe & labor irritus & nul¬
lus effectus: offerre lumen caeco. sermonem
surdo sapientiam bruto ł cumnec sentire bru¬
tus possit. Nec caecus lumen admittere. nec
surdus audire: haec considerans. saȩpe conti¬
cui & inpatientem patientia uici: Cum nec do¬
cere indocilem possim. nec impium religio¬
necon primere : nec furentem lenitate cohibe¬
re sed enim cumdicas. plurimos conquaeri
& quod bella crebrius surgant. quod lues: quod
famis saeuiant. quodque imbres & pluuias:
serena longa suspendant nobis inputari :
Tacere ultra non o port& neiam non uerecun¬
diae sed diffidentiae esse incipiat quod tace¬
musłtdum criminationes falsas contemni¬
mus refutare . uideamur crimen agnoscere:
Res pondeo igitur ÷ ibi demoriane pariter. &ce¬
teris quostu forsitan concitasti. & aduersum
nos odia tuis maledicis uocibus seminando

Expanded text:
us turbulenti maris concitos fluctus clamous turbulenti maris concitos fluctus clamoribus retundere quam tuam rabiem tractatibus coercere. certe et labor inritus et nullus effectus offerre lumen caeco, sermonem surdo, sapientiam bruto, cum nec sentire brutus possit nec caecus lumen admittere nec surdus audire. Haec considerans saepe conticui et inpatientem patientia uici, cum nec docere indocilem possem nec impium religione comprimere nec furentem lenitate cohibere. sed enim cum dicas plurimos conqueri et quod bella crebrius surgant, quod lues, quod fames saeuiant, quodque imbres et pluuias serena longa suspendant nobis imputari, tacere ultra non oportet, ne iam non uerecundiae, sed diffidentiae esse incipiat quod tacemus, et dum criminationes falsas contemnimus refutare, uideamur crimen agnoscere. respondeo igitur et tibi, Demetriane, pariter et ceteris quos tu forsitan concitasti et aduersum nos odia tuis maledicis uocibus seminando
Abbreviated transcription (Latin):
blatrantmte aduersus dm̃.
qui unus & uerus est ore sacri¬
lego & uerbis impis obstrepen¬
tem. frequenter de m&riane
contempseram: uerecundius & melius existi¬
mans. errantis imperitiam. silentio sperne¬
re quam loquendo dementis in saniam pro¬
uocare : Nec hoc sine magisteri diuini auctori¬
tate faciebam: Cums crib̾tumsit Iaures
in prudentis. noli quicquam dicere. nequan¬
do audierit. inrideat sensatos sermones tuos:
Uiterum: nolires pondere in prudentiad in¬
prudentiam eius: nesimilis fias illii sed&
scm quoque iubemur intraconscientiam
nostram r&inere: negniconculcandum
porcis & canibus exponere : Loquente d ño
& dicente: nedederitis scm̃ canibus. neque
miseritis margaritas uestras. ante porcos
ne conculcent eas pedibus : Nam cum ad me
saepe studio magis contradicendi quã uoto
discendi uenires &clamosis uocibus perso¬
nans malles tua inpudenter ingerere. quam
nostra patienter audire. Ineptum uidebatur
congredi tecum : quando facilius Ess& & leui¬

Expanded text:
BLATRANTEM te et adversus Deum, qui unus et verus est, ore sacrilego et verbis impiis obstrepentem frecontempseram uerecundius et melius existimans errantis inperitiam silentio spernere quam loquendo dementis insaniam prouocare. nec hoc sine magisterii diuini auctoritate faciebam, cum scriptum sit: in aures inprudentis noli quicquam dicere, ne quando audierit inrideat sensatos sermones tuos, et iterum: noli respondere inprudenti ad inprudentiam eius ne similis fias illi, et sanctum quoque iubeamur intra conscientiam nostram tenere nec inculcandum porcis et canibus exponere loquente Domino et dicente: ne dederitis sanctum canibus neque miseritis margaritas uestras ante porcos, ne inculcent eas pedibus suis. nam cum ad me saepe studio magis contradicendi quam uoto discendi uenires et clamosis uocibus personans malles tua inpudenter ingerere quam nostra patienter audire, ineptum uidebatur congredi tecum, quando facilius esset et leui
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s cipparuerit uitauestra tunc & uos cumeo apparebitis
ingloria . Item de hoc ipso adephesios: exponite prioris
conuersationis ueerem hominem qui corrumpitur secun¬
dum concupiscentias deceptionis : In nouaminiautẽ
spũ sensus uestri & induite nouum hominẽ eum qui
secundum dm̃ constitutus est in iustitia & sc̃ĩtate
ueritatis: dehoc ipso in epistula p&ri: quasi hospites
ex peregrini abstin& euos a carnalibus de sideriis quae
militant aduersus animam: Conuersationem haben¬
tes intergentes bonam. ut dum d&raetant de uobis
qua sidemalignis. bona opera ura aspicientes magni¬
ficentdm̃: de hocipso inepistula iohannis. quidicit se
in xp̃omanere deb& quomodo ille ambulauit &ipse

Expanded text:
Christus apparuerit uita uestra, tunc et uos apparebitis Christus apparuerit uita uestra, tunc et uos apparebitis in gloria. Item ad Ephesios: Exponite prioris conuersationis ueterem hominem qui conrumpitur secundum concupiscentias deceptionis. innouamini autem spiritu sensus uestri et iuduite nouum hominem, eum qui secundum Deum constitutus est in iustitia et sanctitate et ueritate. De hoc ipso in epistula Petri: Quasi hospites et peregrini abstinete uos a carnalibus desideriis quae militant aduersus animam, conuersationem habentes inter gentiles bonam, ut dum retractant de uobis quasi de malignis, bona opera uestra aspicientes magnificent Dominum. Item in epistula Iohannis: Qui dicit se in Christo manere deb
Abbreviated transcription (Latin):
s ecundus homo ecaelo qualis ille elimo teles & quidelimo
quelis caelestis tales & caelestes: quomodo postauimus
imaginem eius quidelimo est postemus imagine meius
runt & non quae s unt xp̃i. quorum finis est interitus quorũ
ds̃ uenteresł &gloria in confusione eorum qui terrena
scpiunt: Postra autem conuersatio in caelis est: unde
uit corpus humilitatis nrae conformatum corporicla¬
ritatissuae : dehocipso adgalatas : Mihi autem absit
mundus crucifixus est &egomundo: dehoc ipso adti¬
motheum: Ne momilitans dõ obligat se negotiis saecula¬
ribus ut possit placere ei cuise probauit: sed & sices tabit
quis non coronabitur nisi legitime pugnauerit:¬
de hocipso ad colosenses: simostiuestis cumxp̃o ab ele¬
mentis mundi quid tam quam uiuentes in mundo uana
sectamini Item de hocipso: si conresurrexistis in xp̃o
estis & uitaur̃a abscondita est cumx p̃o indõ : cumautem

Expanded text:
secundus homo de caelo. qualis ille e limo, tales et qui de limo: secundus homo de caelo. qualis ille e limo, tales et qui de limo: et qualis caelestis, tales et caelestes. quomodo portauimus imaginem eius qui de limo est, portemus et imaginem eius runt, et non quae sunt Christi ; Quorum finis est interitus, 308 quorum Deus uenter est, et gloria in confusionem eorum qui terrena sapiunt. nostra autem conuersatio in caelis est: unde bit corpus humilitatis nostrae conformatum corpori claritatis suae. Item ad Galatas: Mihi autem absit mundus crucifixus est, et ego mundo . De hoc ipso ad Timotheum: Nemo militans Deo obligat se molestiis saecularibus, ut possquis, non coronabitur, nisi legitime pugnauerit. Item ad Colossenses: Si mortui estis cum Christo ab elementis eius mundi, quid tamquam uiuentes in hoc mundo uana sectamini Item em de hoc ipso: Si conresurrexistis in Christo, estis et uita uestra abscondita est cum Christo in Deo. cum autem