comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
num et spaciosum in quos untreptilia
quorum none stnumerus. animaliapusil¬
laet magna. Idest diuersa genera ini¬
micorum. qui secun dumnram uirium
quantitatem conpensato nobiscum ago¬
nen auemnram aut procella tempesta¬
tis abripiat. Autfluctus ab sorbeat. aut
aeternã predam prracacrudelis ab:¬
ducat: Aduersus haecergo multifor¬
mia saeculi malacastigatis. et castis acti¬
bus resistamus. B eatiautem patris me
rica iamintuto posita. secur i magnifi¬
cemus: quigubernaculum fideiuiri¬
liter tenens anchoramfidei tranquilla
iam̃instatione conposuit. et plenam cȩ¬
lestibus diuitis et aecernis mercibus nauẽ
optato inlitorecollocauiti Qui contra
omnes aduersarios scutum timorisdi
camdiun facigabilitertenuit : donecad
uictoriamperueniret: Quidenim fuit
totus uitae illius cursus. nisi unus cumui¬
gili hoste conflictus : Quantis hic caecis
auia ueritatis errantibus. et de summa
iamin profundum rupependentibus

Expanded text:
num et spatiosum, in quo sunt reptilia num et spatiosum, in quo sunt reptilia quorum non est numerus, animalia pusilla et magna, id est, diversa sunt genera inimicorum, qui secundum nostrarum virium quantitatem, compensato nobiscum agone navim nostram aut procella tempestatis abripiat, aut fluctus absorbeat, aut aeternam praedam pirata crudelis abducat. Adversus haec ergo multiformia saeculi mala, castigatis et castis actibus resistamus. Beati autem Patris Odonis merita jam in tuto posita securi magnificemus, qui gubernaculum fidei viriliter tenens, anchoram spei tranquilla jam in statione composuit, et plenam coelestibus divitiis, et aeternis mercibus navim optato in littore collocavit, qui contra omnes adversarios scutum timoris Dei tandiu infatigabiliter tenuit, donec ad victoriam perveniret. Quid enim fuit totus vitae illius cursus, nisi unus cum vigili hoste conflictus? Quantis hic caecis, a via veritatis errantibus, et de summa jam in profundum rupe pendentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
nus. Nel aud aueris hominem inuita sua:
Tamquã sidiceret: Lauda postuitam :
magnificapost consummationem: Du¬
plicienim ex causa utilius est hominum
magis memoriam laudem dare quam
uitae : Vt illo potissimum tempore me¬
rita sc̃ĩtatis ex tollas. quando neclaudan¬
temadulatio nocet : nec laudatum temptat
elatio: Laudaergo postpericulum
predica securum Lauda non nauigan¬
tis felicitatem : sed cum perueneritad
portum: laudaducis uirtutam : sed
cum perductus ẽ ad triumphum: Quis
autem uiuens tuco possit ac sinecrepi¬
datione laudari. qui et deprecerito
meminit sehabere qͥuod doleat. et defu¬
turo uidet sibi super eẽ quodtimeat :
Quis uero in hoccorpusculo positus debẽat¬
t sibi quicquamuindicaredemeritis.
quositerum daemonum infestatio uelut
latronum obsidet multitudo. quibus
peromnes uias supplantatores inuisi
animarum laqueostendunt. innumera¬
bilium mortibus expauiscendos: Naui¬
gantibus enim nobis perhocmaremag¬

Expanded text:
nus: Ne laudaveris hominem in vita sua. nus: Ne laudaveris hominem in vita sua. Tanquam si diceret: Lauda post vitam, magnifica post consummationem. Duplici enim ex causa, utilius est hominum magis memoriae laudem dare quam vitae, ut illo potissimum tempore, merita sanctitatis extollas, quando nec laudantem adulatio nocet, nec laudatum tentet elatio. Lauda ergo post periculum, praedica securum. Lauda non navigantis felicitatem; sed cum pervenerit ad portum. Lauda ducis virtutem, sed cum perductus est ad triumphum. Quis autem vivens tuto possit, ac sine trepidatione laudari, qui et de praeterito meminit se habere quod deleat, et de futuro videt sibi superesse quod timeat? Quis vero hominum in hoc corpusculo positus, debeat sibi quidquam vendicare de meritis, quorum iter daemonum infestatio velut latronum obsidet multitudo, quibus omnes dies supplantatores invisi animarum laqueos tendunt innumerabilium mortium expavescendos? Navigantibus enim nobis per hoc mare mag
Abbreviated transcription (Latin):
dsc̃i acbeatissimi istius patris
nr̃i. cuius hodiefestaca el ebra¬
mus laudes ad didisse aliquid.
decerpsisse est : Cum siquidem uir¬
tutum eius gratia non sermonibus
exponendas. sed o peribus conpro¬
banda si Cum enim dicat scriptura
Gloria patris, est filius sapiens.
Quantȩ huius sunt gloriae quitanto¬
rum filiorum sapientia et deuotione¬
pereuangelium ipsenos genuit:
quic quidigitur in hac scã plebe po
niumriuolorum puritas emanauit :
Etenim quia castitatis pollebat uigo¬
re. quia abstinentiae gloriabatur
angustis. quiablandimentis erat
preditus lenitatis : omnium ciuium
indm̃ prouocauit affectum. Quia
pontificis administratione fulgebat :
plures ediscipulis reliquit suis acer¬
docii successores: Beneet congrue
in hacdie qua&e nobis beatipatris nr̃i
huius ad para dysum transitũs exul¬
tabilem reddit : praesentis psalmi uer¬
siculum decantabimus : In memoria
aeternaeritiustus Digne eniminme¬
moria uercitur hominum : quiad gaudi¬

Expanded text:
cti ac beatissimi Odonis Patris nostri, cuius hodie festa celebramus, laudes addidisse aliquid, decerpsisse est. Cum siquidē virtutum eius gratia non sermonibus exponenda sit, sed operibus comprobanda. Cum enim dicat sGloria patris est filius sapiens ; quantae hujus sunt gloriae, qui tantorum filiorum sapientia et devotioneper Evangelium ipse nos genuit. Quidquid ergo in hac sancta plebe potnium rivulorum puritas emanavit. Etenim quia castitatis pollebat vigore, quia abstinentiae gloriabatur angustiis, quia blandimentis erat praeditus lenitatis, omnium civium in Deum provocavit affectum; quia pontificis administratione fulgebat, plures discipulos reliquit sui sacerdotii successores. in hac die quam nobis beati patris nostri Odonis ad paradisum transitus exsultabilem reddit, praesentis psalmi versiculum decantavimus: In memoria aeterna erit justus. Digne enim in memoriam vertitur hominum, qui ad gaudi
Abbreviated transcription (Latin):
aliud. hic habemus: Discernitur quip¬
peis cadilectio ab ea dilectione quase
inuicem diligunt homines. sicut homines.
Namut discerneretur adiunctũ est.
Ad hocer goetnos inuicem diligamus.
ut dilectionem nr̃am discernamus ac&e¬
ris: quin on ad hoc seinuicem diligunt qui a
nec diligunt. Qui autem se propter haben
dum dm̃ diligunt ipsi sediligunt: Ergo ut se
diligant : dm̃ diligunt : Non ẽdilectio in ho¬
minibus: omnibus: paucise propteredili¬
gunt ut sit ds̃ omnia in omnib: plenitudi

Expanded text:
aliud hic habemus. Discernitur quipaliud hic habemus. Discernitur quippe ista dilectio ab illa dilectione qua se invicem diligunt homines sicut homines: nam ut discerneretur, adjunctum est, Ad hoc ergo et nos invicem diligamus, ut dilectionem nostram discernamus a caeteris, qui non ad hoc se invicem diligunt, quia nec diligunt. Qdum Deum diligunt, ipsi se diligunt. Ergo ut se diligant, Deum diligunt. Non est haec dilectio in omnibus hominibus. Pauci enim se diligunt, ut sit Deus omnia in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
mendat a płsdicens: Manentautem fides
spes caritas. triahaet. maiorautem
horum caritas Et suncaritatehocest
indilectione concluduntur duo illa pre¬
cepta. Maior tamen dicta este non sola
Defide igitur nobis quam multa manda¬
ta sunt. quam multa despe: Quis potest
cuncta colligere. quis enumerando suf
ficere : Sed intueamur quod ait idem
ligit quinoncredit: Frustraquidem.
sed tamen potest sperareueniam. quiñ
diligit: Nemo autem potest despera¬
re quidiligit: Itaq ubi dilectio ẽ¬
proximis : ibinecessario fides et spes:
Etubi dilectio proximi. ibinecessario
etiam dilectiodĩ Quienim non diligi
dm̃. quomodo diligit proximum tam¬
quam seipsum. quando quidem non dili¬
git et seipsum: Est quippeimpius et in¬
iquus. qui autem diligit iniquitatem.
non planediligit. sed oditanimam suã
Hocergo preceptum dñi teneamus. ut
nos inuicem diligamus Et quicquid ali¬
ud precedit faciemtis Qm̃ quicquid ẽ

Expanded text:
mendat Apostolus dicens: Manent autem fides, mendat Apostolus dicens: Manent autem fides, spes, charitas, tria haec, major autem his est charitas . Etsi in charitate, hoc est in dilectione, concluduntur duo illa praecepta, major tamen dicta est esse, non sola. De fide igitur nobis quam multa mandata sunt, quam multa de spe, quis potest cuncta colligere? quis enuficere? Sed intueamur quod ait idem ligit, qui non credit. Frustra quidem, sed tamen potest sperare veniam qui non diligit: nemo autem potest desperare qui diligit. Itaque ubi dilectio est, ibi necessario fides et spes: et ubi dilectio proximi, ibi necessario etiam dilectio Dei. Qui enim non diligit Deum, quomodo diligit proximum tanquam seipsum; quandoquidem non diligit et seipsum? Est quippe impius et iniquus; qui autem diligit iniquitatem, non plane diligit, sed odit animam suam . Hoc ergo praeceptum Domini teneamus, ut nos invicem diligamus; et quidquid aliud praecepit, faciemus: quoniam quidquid est
Abbreviated transcription (Latin):
ocest preceptum meum ut diliga¬
tisinuicem. sicut dilexiuos. Siue
dicatur praeceptũ siuemandatum. ex
uno greco utrumq interpretatur. qͥuod
estentole : Iamuero istam sententiam
et antea dexerat. dequa meuobi sut potui
disputasse meminis sed ebetis: Ibienim
sicait : Mandatum nouum douobis ut di¬
ligatis inuicem sicut dilexiuos. utetuos
diligatisinuicem: Huiusitaq mandati
repectio. commendatio est : nisi quod
ibimandatum inquit nouum douobis
Hicautem. hoc est in quid mandatum
meum. Ibitam quã non fuerit ante
talemandatum. hic tam quam non sit
aliudeius mandatum. Sedibidictũ est
nouum neinuetus tatenr̃a perseuere¬
mus Hic dictum est meum ne contẽp¬
nendum putemus: Quod autem hic ita
dixit: hoc est mandatum meum uelud
non sit aliud: quid putamus fr̃smei
num quid nams olumeius deistalectione
mandatum est̃ quadiligimus in uicem
non estetaliudmaius ut diliga musdm̃
Aut uero sola nobis dilectionem andauit
utalia nonin quiramus : Triacertecom¬

Expanded text:
 praeceptum meum, ut diligatis invicem, sicut dilexi vos. Sive dicatur praeceptum, sive mandatum, ex uno verbo graeco utrumque interpretatur, quod est ἐντολή. Jamvero istam sententiam et antea dixerat, de qua me vobis, ut potui, disputasse meminisse debetis . Ibi enim sic ait, Mandatum novum do vobis, ut diligatis invicem, sicut dilexi vos, ut et vos diligatis invicem . Hujus itaque mandati repetitio, commendatio est: nisi quod ibi, Mandatum, inquit, novum do vobis; hic autem, Hoc est, inquit, mandatum meum: ibi, tanquam non fuerit ante tale mandatum; hic, tanquam non sit aliud ejus mandatum. Sed ibi dictum est novum, ne in vetustate nostra perseveremus: hic dictum est meum, ne contemnendum putemus. 3. Quod autem hic ita dixit, Hoc est mandatum meum, velut non sit aliud, quid putamus, fratres mei? Numquidnam solum ejus de ista dilectione mandatum est, qua diligimus invicem? Nonne est et aliud majus, ut diligamus Deum? Aut vero ut alia non inquiramus? Tria certe com
Abbreviated transcription (Latin):
nerandusiste pater quilegerat dixis¬
sed nm̃ ego in patre ec pater inme ẽ.
Sciensinhac doctrina personarum
ẽẽ distinctionem nonnaturaedistan¬
tiam patrisfiluiq quinonunus sed
unum sunt indissociabilem tenuit et
docuit unitatem : Adserens pariter
inxp̃odñonr̃o et passibilem carnem.
et passibilemdi tatem.

Expanded text:
nerandus iste pater, qui legerat dixisnerandus iste pater, qui legerat dixisse Dominum: Ego in Patre, et Pater in me est : sciens in hac doctrina personarum esse distinctionem, non naturae distantiam, Patris Filiique ejus, qui non unus, sed unum sunt, indissociabilem tenuit, et edocuit unitatem, asserens pariter in Christo Domino et passibilem carnem, et impassibilem deitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
inpatrefilioq eius unusessepoterat
et in discretus aspectus. nisi essetei una
et in discreca substantia : Xp̃sigitur
natura ds̃. natura et homo. In utroq
uerus. in utroq perfectus. Quia et
humanitatem ueraciter sumpsitama¬
tre. et depatrehabet naturaliterdita¬
tem: Qui sictudit filium. uidet patrẽ
quiacumx pm̃ eun dem dm̃ conficemur
et hominem necessariõ passionis homi¬
ni dõmirabilia deputamus Vt intel¬
legatur unigenitusdĩ nec a paterna
maiestate dispar. nec amaterna carne
bus nris arriana est confutataperfidia
quiutique arrius beati iohannis euan¬
gelio contradicens : dum uerbum didm
etapud dm̃ essenegat infidelitatis sua&e
caecatus obscuro: nec patrem potuit
uidere nec filium. Dumq factorem
omnium facturamee contendit. et in¬
temporalido temporalia conatur adscri¬
bere praesumptio nissuae furore
confusus utriusq in xp̃o naturae salu¬
tare perdidit sacramentum: At ue¬

Expanded text:
in Patre Filioque ejus unus esse poterat in Patre Filioque ejus unus esse poterat et indiscretus aspectus, nisi esset ei una et indiscreta substantia? Christus igitur natura Deus, natura et homo, in utroque verus, in utroque perfectus est: quia et humanitatem veraciter sumpsit a matre, et de Patre habet naturaliter deitatem. Qui sic videt Filium, videt et Patrem: quia cum Christum eumdem Deum confitemur et Dominum, necessario passiones homini, Deo mirabilia deputamus, ut intelligatur Unigenitus Dei nec a paterna majestate dispar, nec a materna carne bus nostris Ariana est confutata perfidia; qui utique Arius beati Joannis Evangelio contradicens, dum Verbum Dei Deum, et apud Deum esse negat, infidelitatis suae caecatus obscuritate, nec Patrem potuit videre, nec Filium; dumque factorem omnium facturam esse contendit, et intemporali Deo temporalia conatur ascribere, praesumptionis suae furore confusus, utriusque in Christo naturae salutare perdidit sacramentum. At ve
Abbreviated transcription (Latin):
nes reformando demicis. fecit panenon
eẽ mirabile. quod manna fluxite caelo:
Quis non aduertat in xp̃o paterne
aequalitatis opus. cumuideat eum
auctoritate dominantis. Terrere
demonas fugarelanguores. oculos
darehominum necdumfigurato sinho¬
mine: Cuius etiamuestimenti fimbrias
occulto aditumulier egrota. tangen¬
douelut furtiuam subripuit sanitatẽ
Sedtam quamuereds̃ quemnullum hu¬
manorum pectorum poterat latere
secretum. et egressam dese moxpro¬
didit medicinam: Et circum stantib
turbis credentis femine meritum pub¬
licauit: Vidiinfilio maies tatem pa¬
ternam. quia spicitx pm non impetran¬
tis gratiam. sed iubenti s imperio :
Et paterneuo luntatis adsensu. Aut
delectulis suis mortuos. aut detumu¬
lissuscitantem. Si diuine est operatio¬
nis creasse hominem eiq dedisseuitã
quomodo non diuini est operis salutem
red didisse defuncto: Qui uiditinquit
me. uidet et patrem: Quomodo fr̃s

Expanded text:
nes reformando de micis, fecit pene non nes reformando de micis, fecit pene non esse mirabile quod manna fluxit e coelo. Quis non advertat in Christo paternae aequalitatis opus, cum videat cum auctoritate dominantis terrere daemones, fugare languores, oculos dare homini nec dum figuratos in homine. Cujus etiam vestimenti fimbrias occulto aditu mulier aegrota tangendo, velut furtivam subripuit sanitatem: sed tanquam verus Deus, quem nullum humanorum pectorum poterat latere secretum, et egressam de se mox prodidit medicinam, et circumstantibus turbis credentis feminae meritum publicavit. Videt in Filio majestatem paternam, qui aspicit Christum non impetrantis gratia, sed jubentis imperio, et paternae voluntatis assensu, aut de lectulis suis mortuos, aut de 248 tumulis suscitantem. Si divinae est operationis creasse hominem eique dedisse vitam, quomodo non divini operis est salutem reddidisse defuncto? Qui videt, inquit, me, videt et Patrem . Quomodo, fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
Et reuera fr̃s. sicut uiderefilium uide¬
reest patrem. It a intellecto patre. in¬
tellegitur et filius. Nam quipatremcse¬
dit et conficetur aeternum. credatne¬
cesse est et filium co aeternum: Sediam
uideamus quisistesit aspectus infilio. quo
pariter uideri asseritur et pater: Videt
si nedubio infiliopatrem. qui creditfiliũ.
secundum in cogitabilem dĩtatis naturã
in effabiliter natum eẽ depatre: Nec
posse aliud hinc eẽ quinatus ẽ. quam ẽ
illequi genuit Videt in xp̃o patrem
qui operaxp̃i non ex traneae possibili¬
tatis seđ paterne credidit ẽẽ uirtutis.
Videt infilio patrem. qui intenditillũ
subcumunione paterne nominis. non
ingeniose artis industria. sed simplicis
potestate praecepti: A qua sinuina con¬
uertentem. creaturarum mutarena¬
turas. Vbertate etiã benedictionis fuae
ex esumpanem fecundis. esurientum mor¬
sibus augmentantem : Multiplicando
namq: escasinoremandentium. et pa¬

Expanded text:
Et re vera, fratres, sicut videre Filium videEt re vera, fratres, sicut videre Filium videre est Patrem, ita, intellecto Patre, intelligitur 247 et Filius; nam qui Patrem credit et confitetur aeternum, credat necesse est et Filium coaeternum. Sed jam videamus quis iste sit aspectus in Filio, quo pariter videri asseritur et Pater. Videt sine dubio in Filio Patrem qui credit Filium secundum incogitabilem Deitatis naturam ineffabiliter natum esse de Patre, nec posse aliud hunc esse qui natus est quam est ille qui genuit. Videt in Christo Patrem qui opera Christi non extraneae possibilitatis, sed paternae credidit esse virtutis. Videt in Filio Patrem qui intendit illum sub communione paterni nominis, non ingeniosae artis industria, sed simplicis potestate praecepti, aquas in vina vertentem, creaturarum mutare naturas, ubertate etiam benedictionis suae exesum panem fecundis esurientium morsibus augmentantem; multiplicando namque escas in ore mandentium, et pa
Abbreviated transcription (Latin):
sufne uerbum ipsum non sub stantia mue¬
ritatis. sed prolatiuum loquentis di
putares essesermonem. Dicitur filius
utineo illius quipaterest et consonanti¬
am esse disceres et affectum. Iterum
qui alumendicitur. neforte eum uel ut
radium solis aut splendorem lucerne
alieno putares lucere fulgore: Ait
deipsobeatus euangelista iohannes cui
archanumdĩ et uidere etreuel are
concessum est dicens: Eratlumenue¬
rum. Uerumlumen ait. ut scia sillũ
non cuius cumque creaturalis defici¬
entisq: luminis essefulgorem. Sed aue¬
raluce ueritatem esse quod lumen ẽ.
Intantum autem uerum est lumen: ut
non solum non egeat in luminari. sed
inluminandi habeat potestatem: In lu¬
minat enim ut legitur. omneni hominẽ
uenientemin hunc mundum: Aitergo¬
xp̃s ut dictum est. qui meuidit uidit᷑
ecpatrem Quimein quit uidet. uidet
et patrem: Quo modo non ec duo unũ
sunt cum alter uideatur in altero. et
unum uidisse sit utriusque cognitio:

Expanded text:
sus, ne Verbum ipsum non substantiam vesus, ne Verbum ipsum non substantiam veritatis, sed prolatitium loquentis Dei putares esse sermonem, dicitur Filius, ut in eo illius qui Pater est et consonantiam esse disceres et affectum. Iterum quia lumen dicitur, ne forte eum velut radium solis, aut splendorem lucernae, alieno putares lucere fulgore, ait de ipso beatus Evangelista Joannes, cui arcanum Dei et videre et revelare concessum est, dicens: Erat lumen verum . Verum lumen ait, ut scias illum non cujuscunque creaturalis deficientisque luminis esse fulgorem, sed a vera luce veritatem esse, quod lumen est. In tantum autem verum est lumen, ut non solum non egeat illuminari, sed illuminandi habeat potestatem: illuminat enim, ut legitur, omnem hominem venientem in hunc mundum I ut dictum est, Qui me videt, videt et Patrem . Qui me, inquit, videt, videt et Patrem. Quomodo non et duo, et unum sunt, cum alter videatur in altero, et unum vidisse sit utriusque cognitio?
Abbreviated transcription (Latin):
sus: Quid mihi nuncheretice in patre
et eius filio diuersitatem conaris adstru¬
ere cum filius substantiae suae nos
ed ocensueritatem dixerit: Ego et pater
unum sumus: Quiẽt unum dicit et sumus
nec separatione sed diuidit. nec unione
confundit. quiunum cum patreest.
nec perpetuitate a patrediffert. nec
uirtute discordat: Cumquesit cumpa¬
tre. estunum: Depatretretamen natus
adseritur. neut impius blasphemat arri¬
us. autcreatura quaecumq filius aut patri
in paressecredatur: Audisergo b homo
dm̃ dedõnatum. sed in tantum hoc profun¬
dohabes quod fidecredas Non habes q̃d
discutias argumentis. Audifilium depa¬
trenatum sed nesexum aliquem possi s in
diuinitaterimari. ipsefilius et uerbum
dicitur etlumen. dicitur etiamdiuirtus
et disapientia. Vt aduertas non quasi
perliniamenta genicalium corporalit̃
creassepatrem. sed perineffabilemaies¬
tatis secretum deuirtute prodesseuir¬
tutem edumenmanasse delumine: Rur¬

Expanded text:
sus. Quid mihi nunc, haeretice, in Patre sus. Quid mihi nunc, haeretice, in Patre et ejus Filio diversitatem conaris astruere, cum Filius substantiae suae nos edocens veritatem, dixerit: Ego et Pater unum sumus? Qui et unum dicit, et sumus, nec separatione se dividit, nec unione confundit. Qui unum cum Patre est, nec perpetuitate a Patre differt, nec virtute discordat; cumque sit cum Patre unum, de Patre tamen natus asseritur, ne, ut impius blasphemat Arius, aut creatura quaecunque Filius, aut Patri impar esse credatur. Audis ergo, o homo, Deum de Deo natum; sed in tantum hoc profundo habes quod fide credas, non habes quod discutias argumentis. Audis Filium de Patre natum: sed ne sexum aliquem possis in Divinitate rimari, ipse Filius et Verbum dicitur et lumen. Dicitur etiam Dei virtus et Dei sapientia, ut advertas non quasi per lineamenta genitalium corporaliter creasse Patrem, sed per ineffabile majestatis secretum de virtute prodisse virtutem, et lumen manasse de lumine. Rur
Abbreviated transcription (Latin):
nalis ingressum regem gloriae confes¬
sus aperuit. Aut quomodo ei non pate¬
retporcailla uitalis quiplenitudine
euangelicȩ lectionis edoctus in patre
filioque eius inscrutabile unicema¬
iestatis ad seruit: Sacramentum edo¬
cens. et ostendens quȩ esset in uno eodem¬
q: difilio. Et suscepta carnis ratio. et
naturalis priuilegium ditatis: Sciebat
profecto salua torem dixisse. ego et
paterunum sumus. et qui me uidit uidit
et patrem: Haecillum confessio etho¬
norabilem terris. et cador ed diditglo¬
riosum. Sed necessarium nunc esse
reor ut occasionebeatihuius patris.
quemin tantamgloriam catholicarũ
ecclesiarum fide sindeclinabiliter
ab eoseruata prouexit: Nos quoque
propitio largientedõ salut aribus doc¬
erinedominicȩ testimoniis imbuamur
Aitergo dñs Ego et pater unum sumus
Quidicit sum. solitarius non est :
quidicit unum sumus. utique abeo
cum quo unum est. non potest eẽdiui¬

Expanded text:
nalis ingressum, regem gloriae confesnalis ingressum, regem gloriae confessus, aperuit; aut quomodo ei non pateret porta illa vitalis, qui, plenitudine evangelicae lectionis edoctus, in Patre Filioque ejus inscrutabile unicae majestatis asseruit sacramentum, edocens et ostendens quae esset in uno eodemque Dei Filio et susceptae carnis ratio, et naturalis privilegium deitatis? Sciebat profecto Salvatorem dixisse: Ego et Pater unum sumus: et qui me videt, videt et Patrem . Haec illum confessio et honorabilem terris, et coelo reddidit gloriosum. Sed necessarium nunc esse reor, ut occasione beati hujus Patris nostri, quem in tantam gloriam catholicarum Ecclesiarum fides indeclinabiliter ab eo servata provexit, nos quoque, propitio largiente Domino, salutaribus doctri nae dominicae testimoniis imbuamur. 246 Ait ergo Dominus: Ego et Pater unum sumus. Qui dicit, Sumus, solitarius non est: qui dicit, Unum sumus, utique ab eo cum quo unum est non potest esse divi
Abbreviated transcription (Latin):
et munera in eis diuina miramur:
Quii dcirco nobissunt uenerabiles
quia praesentis uitae lucedespecta
contemptoq: suorum corporum cru¬
uatum seu entem mundũ dĩ proho¬
nor euicerunt: Si cutbeatissimus
hic paternr dumpro ad sertione
in disputabilis ditatis spũferuenti¬
ore consurgens arrianis impietati¬
bus obluctatur. et ecclesi asdi concer¬
tantium hereticorum procellis ac̃
turbinibus perturbatas serene fidei
tranquillitatem placauit. et sibi aec̃¬
na premia multimoda passione quae¬
siuit. illius nimirum in concussa se¬
quensuestigia adquem dñ sait: Tues
petrus et su perhanepetram aedifi¬
cabo ecclesiam meam. et porte inferi
non preualebuntei. Vere ac meri¬
to. cunctis posteritatibus honorandus
ille qui firmissime pecresoliditatẽ
secutus. inimico sxp̃i et caelestis sp̃s
auctor itate confudit. et infatigate
penitentiae fortitudine triumphauit.
N ec inferni sicut dictum est aduersus eũ
porta praeualuit. qui sibi portȩ aeter¬

Expanded text:
et munera in eis divina miramur: qui idcirco nobis sunt venerabiles, quia, praesentis vitae luce despecta, contemptoque suorum corporum cruciatu, saevientem mundum Dei pro amore vicerunt; sicut beatissimus hic Pater noster, dum, pro assertione indisputabilis deitatis spiritu ferventiore consurgens, Arianis impietatibus obluctatur, et Ecelesias Dei, concernentium haereticorum procellis ac turbinibus perturbatas, serenae fidei tranquillitate pacavit, et sibi aeterna praemia multimoda passione quaesivit, illius nimirum inconcussa sequens vestigia, ad quem Dominus ait: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam: et portae inferi non praevalebunt ei . Vere ac merito cunctis posteritatibus honorandus ille qui firmissimae petrae soliditatem secutus, inimicos Christi et coelestis Spiritus auctoritate confudit, et infatigatae patientiae fortitudine triumphavit. Nec inferi, sicut dictum est, adversus eum porta praevaluit, qui sibi portae aeter
Abbreviated transcription (Latin):
azariam miscchelem inflcommis arden¬
tibus & nonurentib: decmbulauit in lesus
Pra&er eo c&era. qm̃ haec sactis esse arbi¬
tror quibus demonstr&ur. & cliosscõs
qua edamopera miranda fecisse. quaene¬
moalius fecit: Sed quitam multecuitia.
& males ual&udines uexationes quaemor¬
talium tanta potestate sanar&: nullus
omnino legitur antiquorum: Vt enim tace¬
antur quo diuuendo sicut occur rebant.
scluos singulos fecit: Marcus cuangelis¬
ta quodam locoait Uespereautem facto
cumoccidiss& soladferebant ad eum
omnes malehabentes & demonia haben¬
tes & erat omnisciuit a scongregata ad
gitnuam & curauit multos qui uexaban¬
tur uariis languoribus & demoniam ul¬
ta eiciebat: Id autem cum commemo
rass& matheus. & iam testimonium pro¬
phaicum ad diditdicens: Vt adimple¬
r&ur quod dictum ẽ per escuiam ꝓph&a
dicentem Ip sein firmitates nr̃as acce

Expanded text:
Azariam, Misaelem, in flammis ardenAzariam, Misaelem, in flammis ardentibus et non urentibus deambulavit illaesus ? 3. Praetereo caetera, quoniam haec satis esse arbitror, quibus demonstretur et aliquos sanctos quaedam opera miranda fecisse, quae nemo alius fecit. Sed qui tam multa vitia et malas valetudines vexationesque mortalium tanta potestate sanaret, nullus omnino legitur antiquorum. Ut enim taceantur quos jubendo, sicut occurrebant, salvos singulos fecit; Marcus evangelista quodam loco ait: Vespere autecum occidisset sol, afferebant ad eum omnes male habentes et demonia habentes, et erat omnis ciuitas congregata ad ianuam. et curauit multos qui uexabantur uariis languoribus et demonia multa erasset Matthaeus, etiam testimonium propheticum addidit dicens: Ut adimpleretur quod dictum est per Isaiam prophetam dicentem, Ipse infirmitates nostras acce
Abbreviated transcription (Latin):
& quat tuor milia quaceseptem panibus
pecuit: Quod super iquas ambulauit:
& p&ro ut hocfacer& praestitit: Quod
ccquam muttuit inuinum: quod a pe¬
ruit oculos caecinati : & cliamultaer
quae com memorare longum ẽ: Sed
respond&ur nobis & clios fecisse quae
ipsenon fecit : & quac enemo alius fecit :
Quis enim nisimoyses aegyptios plagis
tod tantis quae ꝑ cus sit diuisomari popu¬
lum duxit & mannadecaelo esurientib
imp &rauit : &quam de p&ra sicientib
fudit: Quis nisiihs̃ naue populo transitu¬
roior danis fluenta diuisit. & currentem
solem emissam ad nm orationem frena
uit: Quis praeter samson propter succ̃
sitim mccxilla mor tui asini exundante
saciatus ẽ: Quis pra&er helicxurruigneo
in alti subuectus ẽ: Quis pra&er heliseũ
quod paulo ante com memoraui sepul¬
tosuo cadauere alterius reddidit uite
Quis pra&er danihelum inter ora inclu¬
sorum secum leonum esurientium uixit
in nocuus Quisp̃ter tresuiros annaniã

Expanded text:
et quatuor millia de septem panibus et quatuor millia de septem panibus pavit ; quod super aquas ambulavit, et Petro ut hoc faceret praestitit ; quod aquam mutavit in vinum ; quod aperuit oculos caeci nati , et alia multa quae commemorare longum est. Sed respondetur nobis, et alios fecisse quae ipse non fecit, et quae nemo alius fecit. Quis enim nisi Moyses Aegyptios plagis tot tantisque percussit , diviso mari populum duxit , manna de coelo esurientibus impetravit aquam de Petra sitientibus fudit ? Quis nisi Jesus Nave populo transituro Jordanis fluenta divisit , et currentem solem emissa ad Deum oratione frenavit et fixit ? Quis praeter Samson propter suam sitim maxilla mortui asini exundante satiatus est ? Quis praeter Eliam curru igneo in alta subvectus est ? Quis praeter Elisaeum, quod paulo ante commemoravi, sepulto suo cadavere, cadaver alterius reddidit vitae? Quis praeter Danielem inter ora inclusorum secum leonum esurientium vixit innocuus ? Quis praeter tres viros, Ananiam,
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt & cum illam oderunt: pro¬
fecto & eum de quonataẽ nisiodis
senon possunt: Ac per hoc qui a ueri¬
tctem qua iudicante damnantur:
depatredonatam nesciunt: Vtiq
&iam ipsum & nesciunt & oderunt:
Si opera non fecis sem in eis quacenemo
alius fecit peccatum non haberent
Pec catum illud scilic& magnum de
quo sup erius ccit: sinonuenis sem
& locutusis fuissem ꝑeccatum non ha¬
derunt: Sed quid ẽ quod cum dixis¬
sa sio peram non fecis sem in eis. mox
addidit : quac enemo clius fecit:
Vulla quippe in operib xp̃i uiden¬
tur eẽ ma ioraquam sus citatiomor¬
tuorum: Quod scimus & iam anti¬
quos fecisse proph& as: Fecit enim
heliccs. fecit heliseus: & cum in haccar¬
niui uer& : & cum in suomonumento
sepultus iacer&. Nam quidam por¬
tantes mortuum cuminruentibus.
hostibus eore fugissent : eum quac ibi po¬
suis sent continuore surrexit: s. ccit
temen celi quacxp̃s. qucenemo alius fecit:
Quod quinq: miliac hominum dequinquȩ

Expanded text:
ciunt; et cum illam oderunt, prociunt; et cum illam oderunt, profecto se non possunt. Ac per hoc, quia Veritatem, qua judicante damnantur, de Patre Deo natam nesciunt, utique etiam ipsum nesciunt, et oderunt. Si opera non fecissem in eis, quae nemo alius fecit, peccatum non haberent. Peccatum illud, scilicet magnum, de quo et superius ait: Si non venissem, et locutus fuissem eis, peccatum non haera. 2. Sed quid est hoc quod cum dixisset, Si opera non fecissem in eis, mox addidit, quae nemo alius fecit? Nulla quippe in operibus Christi videntur esse majora quam suscitatio mortuorum; quod scimus etiam antiquos fecisse Prophetas. Fecit enim Elias , fecit Elisaeus et cum in hac carne viveret , et cum in suo monumento sepultus jaceret. Nam quidam portantes mortuum, cum irruentibus hostibus eo refugissent, eumque ibi posuissent, continuo resurrexit . Fecit tamen aliqua Christus, quae nemo alius fecit: quod quinque millia hominum de quinque,
Abbreviated transcription (Latin):
us interiore conspectu potest uidere
quod sccpit uidere quod cupit uidere
ut homo bonus hominem bonum ode¬
rit nesciens uel pocius diligat nesciens:
Ipsumenim diligit cum bonum diligit
qui a id quod ẽ illae hoc istacediligit:
Oderit ccutem nesciens non ipsum:
sed quod putcet eẽ ipsum: It e fieripo¬
test ut &icm homo iniustus hominẽ
dit iniustum diligat non ipsum sed qđ
putect eẽ ipsum: Quem cedmodum
autem hominem : sic & dm̃. Seniq
sunter rogarentur iudccei utrum di¬
ligerent dm̃ quid seccliud quam dili¬
gere. responderent : nec ex animomen¬
cientes sed errando pocius opinantes:
Quomodo enim diligerent patrem
ueritactis qui aberent odio uerita¬
tem : No lunt enim succ factadãnari:
& hoc hab& ueritas ut talia facta
demnentur: Tantum igitur oder̃
ueritatem : quan tum oderunt suas
poencs quas tedib: inter rogat ueri¬
tas. Nesciunt autem illam eẽ ueri¬
tatem: qua& cles quades ipsisunt
damnut: Oderunt ergo quamnes¬

Expanded text:
us interiore conspectu potest videre us interiore conspectu potest videre quod sapit, videre quod cupit, videre ut homo bonus hominem bonum oderit nesciens, vel potius diligat nesciens ipsum enim diligit cum bonum diligit, quia id quod est ille, hoc iste diligit; oderit autem nesciens non ipsum, sed quod putat esse ipsum: ita fieri potest ut etiam homo injustus hominem dit injustum, diligat non ipsum, sed quod putat esse ipsum. Quemadmodum autem hominem, sic et Deum. Denique si interrogarentur Judaei, utrum diligerent Deum; quid se aliud quam diligere responderent, nec ex animo mentientes, sed errando potius opinantes? Quomodo enim diligerent Patrem veritatis, qui haberent odio veritatem? Nolunt enim sua facta damnari, et hoc habet veritas ut talia facta damnentur: tantum igitur oderunt veritatem, quantum oderunt suas poenas, quas talibus irrogat veritas. Nesciunt autem illam esse veritatem, quae tales quales ipsi sunt damnat: oderunt ergo quam nes
Abbreviated transcription (Latin):
credunt: & hoc oderunt utiq non ipsũ
oderunt: sed quod suac mendaci suspi¬
cione uel uanacredulitate concipiunt:
Sicutem quod. ẽ hoc deillo sentiunt
quomodo eum nesciredicuntur & de
hominibus quidem fieri potest. ut eos
sepe quosnum quam ui dimus diligamus
Acperhoc nec illud a contrario in pos¬
sibile. ẽ : ut eacs quosnum quam uidimꝰ
oderimus: Fama quippedealiquoser¬
mocinante seubene seu malesit. non
in merito ut amamus uel oderimus
ignotum: Sed si fama sit uerax. quomo¬
do ẽ de quouera dicimus dicendus igno¬
tus. anquia eius faciem non quam cum
& ipsenonuideat nullitamen potest
nocior eẽ quam sibi: Nonigitur in eiꝰ
faciȩcor portdi nobis intimactur cuiusꝙ
notitic: sed tunc nobis & cognitionẽ
pat&. quando eius mores &uitanon la¬
t&. Alio quin nec seipsum nos sequis quã
potest quiuidere faciem sum non po¬
test: sed utiq: tanto cercius quam no¬
tus ẽ clii sipse senouit: Quanto cerci¬

Expanded text:
credunt, et hoc oderunt; utique non ipsum credunt, et hoc oderunt; utique non ipsum oderunt, sed quod sua mendaci suspicione vel vana credulitate concipiunt: si autem quod est, hoc de illo sentiunt, quomodo eum nescire dicuntur? Et de hominibus quidem fieri potest ut eos saepe quos nunquam vidimus, diligamus; ac per hoc nec illud a contrario impossibile est, ut eos quos nunquam vidimus, oderimus. Fama quippe de aliquo sermocinante seu bene seu male, fit non immerito ut amemus vel oderimus ignotum. Sed si fama sit verax, quomodo est de quo vera didicimus, dicendus ignotus? An quia ejus faciem non vidimet ipse non videat, nulli tamen potest potior esse quam sibi. Non igitur in ejus facie corporali nobis intimatur cujusque notitia. Sed tunc nobis ad cognitionem patet, quando ejus mores et vita non latet. Alioquin nec seipsum nosse quisquam potest, qui videre faciem suam non potest. Sed utique tanto certius quam notus est aliis ipse se novit, quanto certi
Abbreviated transcription (Latin):
excusationem depeccato suo: Sienim non
hebent . quur id dictum ẽ propterec
istos non hebere. quiccuenit & locutus ẽ
eis: siccutem habent̃ utrum ad hochabe¬
cent ut poenis alienentur. anut micius
puniantur : At haec inquisita promeo
captu : dño donante respondeo. Habe¬
reillos excusationem non de omni pecca¬
tosuo. sed hoc peccato quo in xp̃ononcre¬
diderunt atquosnonuenit & quibus
non ẽ locutus Sed non in eo suntnume¬
ro ad quos indiscipulis uenit: & quibus
ꝑ discipulos. ẽ locutus. quod & nuc facit
Ham per ecclesiam suamuenit aedgen¬
tes & per ecclesiaam suam loquitur gen¬
tibus: Ad hoc enim ꝑtin& quodccit
quiuos recepit merecipit: E qui uossꝑ¬
meum odit Qui superius dixerat haec
facient uobisquia nesciunt eum quimisit
me: Nonitaq dissimulandae n ascitur
questio quomodo possint odisse quemnes¬
ciunt: Si enim dm̃ non quod ẽ ipse sed
nestio quid aeliud eum sus pieantur aut

Expanded text:
excusationem de peccato suo. Si enim non excusationem de peccato suo. Si enim non habent, cur dictum est propterea istos non habere, quia venit, et locutus est eis? Si autem habent, utrum ad hoc habeant, ut a poenis alienentur, an ut minus puniantur? Ad haec inquisita pro meo captu Domino dante respondeo habere illos excusationem, non de omni peccato suo, sed de hoc peccato, quia in Christum non crediderunt, ad quos non venit, et quibus non est locutus; sed non in eo sunt numero, ad quos in discipulis venit, et quibus per discipulos est locutus: quod et tunc facit, nam per Ecclesiam suam venit ad gentes, et per Ecclesiam suam loquitur gentibus. Ad hoc enim pertinet quod ait: Qui vos recipit, me recipit; et qui vosmeum odit; qui superius dixerat, Haec facient vobis, quia nesciunt eum qui misit me. Non itaque dissimulanda nascitur quaestio, quomodo possint odisse quem nesciunt. Si enim Deum non quod est ipse, sed nescio quid aliud eum suspicantur aut
Abbreviated transcription (Latin):
euan gelium: Iuda eis locutus ẽ xp̃s:
non aliisgentibus: In eis ergo uoluit
in tellegimundum: qui odit xp̃m & dis¬
cipulos eius: Immouero non insolis
sed hosquoq: aed eundemmundum per
Num quid sin epeccato erant iuda ei an¬
tequam xp̃sadeo sincarnem uenissa
quis hoc uel stultissimus dixerit. Sed
macgnum quod dam peccatum. Nonom¬
nepeccatum. qua si sub generali nomine
uult intellegi: Hoc ẽ enimpeccatum : quo
tenentur cuncta peccata: Quodunꝰ quisq
si non habeat dimit tuntur eicuncta pec¬
cacta: Hoc ẽ cutem quod non credider̃
in xp̃m: qui proptereccuenit ut credactur
in eum: Hoc pec catum sinon uenis s& non
utiq haberent Aduentus quippe eius
quantum credentibus sclutacris: tantũ
non credentib exiticbi lis factus est:
Sed quod adiungit atqccit: Nunc autẽ
excusationem non habent depeccicto suo
potest mouere querente sutrum hicet quos
non uenit xp̃s nec locutus ẽ eis. habeant

Expanded text:
Evangelium; Judaeis locutus est Christus, Evangelium; Judaeis locutus est Christus, non aliis gentibus: in eis ergo voluit intelligi mundum, qui odit Christum et discipulos ejus; imo vero non in eis solis, sed hos quoque ad eumdem mundum per Numquid sine peccato erant Judaei, antequam Christus ad eos in carne venisset? Quis hoc vel stultissimus dixerit? Sed magnum quoddam peccatum, non omne peccatum, quasi sub generali nomine vult intelligi. Hoc est enim peccatum quo tenentur cuncta peccata, quod unusquisque si non habeat, dimittuntur ei cuncta peccata: hoc est autem, quia non crediderunt in Christum, qui propterea venit ut credatur in eum. Hoc peccatum, si non venisset, non utique haberent. Adventus quippe ejus quantum credentibus salutaris, tantum non credentibus exitiabilis factus est:Sed adjunxit atque ait: Nunc autem excusationem non habent de peccato suo. Potest movere quaerentes utrum hi ad quos non venit Christus, nec locutus est eis, habeant
Abbreviated transcription (Latin):
uos poctimini: Uelita propt̃ quod & ip¬
si faciunt: quia hoc in uobis dumꝑsecunt᷑
oderunt: &ad dit qui a nesciunt eum
quimemisit: Hoc secundum eccmscientiã
dictum intellegendum ẽ: dequa & cdibi
scriptum ẽ: Scire autemte : sensus ẽ
consum matus: haec quippe scientica
qui sciunt pactrem a quomissus ẽ xp̃s:
nullomodo persequuntur eosquoscolli¬
git xp̃s: Quicc & ipsicum eis colliguntur
acxp̃o: Si non uenissem & locutus eis fu¬
issem : peccatum non haberent: Iudae¬
os ostendit ex praessius: De his enim¬
dicit: Si non uenissem & loquutus fuis
sem eis. peccatum non haberent: De
quib: dicebat. sime ꝑ secuti sunt : &
uos persequentur : Si sermonem meũ
seruauerunt : & urm seruabunt Sed
haec omnia facient uobis propt̃ nomen
meum quicnesciunt eum quimisit me.
Hisenim uerbis & ista subiungit: si non
uenissem & locutus fuis sem ẽis peccatũ
non haberent: Iuda ei ergo persecuti
sunt xp̃m. quod euidentissime indicat

Expanded text:
vos patimini; vel ita, propter quod et ipvos patimini; vel ita, propter quod et ipsi faciunt, quia hoc in vobis dum persequuntur, oderunt; et addidit: Quia nesciunt eum qui me misit. Hoc secundum eam scientiam dictum intelligendum est, de qua et alibi scriptum est: Scire autem te, sensus est consummatus . Hac quippe scientia, qui sciunt Patrem, a quo missus est Christus, nullo modo persequuntur eos quos colligit Christus, quia et ipsi cum eis colliguntur a Christo. Si non venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent. Judaeos ostendit exprdicit, Si non venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent, de quibus dicebat, Si me persecuti sunt, et vos persequentur; si sermonem meum servaverunt, et vestrum servabunt: sed haec omnia facient vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum qui misit me: his enim verbis et ista subjungit, Si non venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent. Judaei ergo persecuti sunt Christum, quod evidentissime indicat
Abbreviated transcription (Latin):
bum haec omnia facient uobis propt̃
nomenmeum : cum illi non propt̃ nom̃
propter iniquita tem̃ succmͦ HAec
quccestio itacsoluitur si eo modo intel¬
legttmus dictum̃ haec omnia facient
uobis propter nomen meum: ut to¬
tum referatur adiustos:Tamquam
dictum sit: haec omnia paciemim ab
eis propter nomen meum: ut hocsit fa¬
cient uobis. quod ẽ paciemini ab eis:¬
Item queri potest si & icm mali faciunt
ꝑsecutionemm calis. sicut impureges
& idices. cum essent ꝑ sec utor espi¬
orum : utiq & homicidas & ad ulte¬
ros & quo scumq: maleficos quos con¬
traleges publicas fecissecognoscerent
puniebant : quomodo intellegendũ
ẽ. quod ccit dñs sidemundo ess&is
mundus quod suum erat diliger&¬
A quouidemus supradicta scelerũ
genera plerumq puniri : nisiqui a mun
legitur in malis aedq: impiis : &odit
quae isdem ipsis consceleratis fecu&: Hacc
ergo omnia facient uobis: propt̃ nomen
meum : Velitadictum .ẽ. propterqđ

Expanded text:
um, Haec omnia facient vobis propter um, Haec omnia facient vobis propter nomen meum; cum illi non propter nomepropter iniquitatem suam? Haec quaestio ita solvitur, si eo modo intelligamus dictum, Haec omnia facient vobis propter nomen meum, ut totum referatur ad justos; tanquam dictum sit, Haec omnia patiemini ab eis propter nomen meum: ut hoc sit, facient vobis, quod est, patiemini ab eisItem quaeri potest, si etiam mali faciunt persecutionem malis; sicut impii reges et judices, cum essent persecutores piorum, utique et homicidas, et adulteros, et quoscumque maleficos, quos contra leges publicas fecisse cognoscerent, puniebant; quomodo intelligendum est quod ait Dominus, Si de mundo essetis, mundus quod suum erat diligera quo videmus supra dicta scelerum genera plerumque puniri; nisi quia mundligitur in malis atque impiis, et odit qua eisdem ipsis cum consceleratis favet. Ergo haec omnia facient vobis propter nomen meum, vel ita dictum est, propter quod
Abbreviated transcription (Latin):
tur: Manifestum ẽ igitur: illum
seruum qui non man& indomo in a&¬
num: Illum pertinen temꝰ adtimorẽ
quem foras caritas mittit eẽ intelle¬
non ẽ seruus in aior dño suo: sime per¬
secuti sunt & uos per sequentur:
Illum significari seruum : pertinen¬
tem adtim orem castum: qui ꝑma
diturus: Euge eugebonẽ serue in¬
tra ingaudium dñitui: Sed haec om¬
nic in quid faciunt uobis prop ter
nomenmeum: qui a nesciunt᷑. qui me
m̃isit: Quac eomnia faciunt nisi quȩ
dixit. odio habebunt scilic& & ꝑ
sequentur : sermonem qua e conteri¬
nunt : Qm̃ si sermonem non seruac¬
rent eorum h̃ec tecmen odissext eos
neq persequ erentur: Vel &iam¬
sio dissent nec ta menpersequaeren
tur: non omnia facerent. Haec aũt
omnia facient uobis inquid propter
nomen meum: quid ẽ celiud dicere :
quam me in uobis odio habebunt :
Mein uobis persequaentur : & ser¬
monem urm: quicmeus ẽ ideo non
seruabunt: Haec enim omnic faci¬
sed meum: Quomo do ergo erituer¬

Expanded text:
t. Manifestum est igitur illum servum qui non manet in domo in aeternum , illum pertinentem ad timorem quem foras charitas mittet , esse intelliNon est servus major domino suo; si me persecuti sunt, et vos persequentur; illum significari servum pertinentem ad timorem castum, qui permditurus: Euge, serve bone, intra in gaudium domini tui . Sed haec omnia, inquit, facient vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum qui misit me. Quae omnia facient, nisi quae dixit, odio habebunt scilicet, et persequentur, sermonemque contemnent? Quoniam si sermonem non servarent eorum, nec tamen odissent eos, neque persequerentur; vel etiamsi odissent, netur, non omnia facerent. Haec autem omnia facient vobis, inquit, propter nomen meum. Quid est aliud dicere, quam, Me in vobis odio habebunt; me in vobis persequentur; et sermonem vestrum, quia meus est, ideo non servabunt? Haec enim omnia facistitiam. Quomodo ergo erit ver
Abbreviated transcription (Latin):
nos eligentis essemus: Et uid&e
lm̃i quem admodum non eligtit
bonos: sed quo selegit faciat bonos
Ego inquidelegiuos et posuiuos ut
ecctis & fructum adferatis : &
fructus uester manect: Nonne
iste ẽ fructus de quoiam dixerat. sineme
nihil potestis facere .: Elegit ergo & po¬
suit ut eatmus & fructum ad fercimus:
Nullum ittcq fructum undenos eliger&
hcbebamus Vt ecctis inquid : et fruc¬
tum adferatis : Imus : ut adfertmus
&ipse ẽuia quac imus: inquanos posuit
ut eamus: Pro in de in omnib: misericor¬
dicc eius p̃uenit nos: Et fructus inquid
uirmanecct Vt quod cumq pacieri¬
tis patrem in nominemeo: d& uobis
Maneat ergo dilectio ipse ẽ ergo
fructus nr̃: Quccedilectionunc est
in desiderio : nondum insaturitate
& ipso desiderio: quod cumq petieri¬
mus in nomineun genitifilii : datno¬
bis pater: Quod autem acciperesd¬
uandis non expedit nobis. Non existi¬
memus nos p&ere in nomine saluctoris
Sed hoc p&imus in nomine saluatoris.

Expanded text:
nos eligentis essemus? Et videnos eligentis essemus? Et videmi, quemadmodum non eligat bonos, sed quos elegit faciat bonos. Ego, inquit, elegi vos, et posui vos ut eatis, et fructum afferatis, et fructus vester maneat. Nonne iste enihil potestis facere? » Elegit ergo et posuit, ut eamus et fructum afferamus. Nullum itaque fhabebamus. Ut eatis, inquit, et fructum afferatis. Imus ut afferamus, et ipse est via qua imus, in qua nos posuit ut eamus. Proinde in omnibus misericordia ejus praevenit nos. Et fructus, inquit, vester maneat: ut quodcumque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. Maneat ergo dilectio; ipse est enim fructus noster. Quae dilectio nunc est in desiderio, nondum in saturitate: et ipso desiderio quodcumque petierimus in nomine unigeniti Filii, dat nobis Pater. Quod autem accipere salvandis non expedit nobis, non existimemus nos petere in nomine Salvatoris: sed hoc petimus in nomine Salvatoris,
Abbreviated transcription (Latin):
mus: Ncem qui cum elegits quounodo
diligit : quidergo era mus enesliiqu¬
et perdid Neq enimiam eredidecon¬
musincum ut eleger&enos: Nam sucom
credente selegit: electo selegit
Quur ergo dicer & non uosme elegis¬
tis nisi quiamisericordia eius p̃uenit
nos. Hic certeuacat ut naillorum
ratio cinatio qui praecis &iamdide¬
fendunt : contra graticemdĩ: Et ide¬
onos dicunt electos ante mundicons¬
titutionem qui a p̃sciuit nosds̃ futu¬
ros bonos : non seipsum nos facturũ
bonos: Non hoc dicit quidicit: non
uosme elegistis: Qm̃ si propterete
noselegiss& qui abonos futuros eẽ
p̃scierat simul &iam p̃scis sed quod
cum nos fuis semus prius electuri:
enim electi sunt quia boni fuerunt
qui boni nonessent : nisielectiessent:
Alio qum gratia : iam non ẽ gratice:
si praecessis se contendimus merita
ideo electus sum quiaiam credebã
Sienim credebasineum : iam elege¬
rtis eum sed udi non uosme elẽ¬
gistis. Quider go dicturisumus au

Expanded text:
amus? Nam qui eum non elegit, quomodo amus? Nam qui eum non elegit, quomodo diligit? et perditi? Neque enim jam credideramus in eum, ut eligeret nos. Nam si jam credentes elegit, electos elegit. Cur ergo diceret: « Non vos me elegistis, » nisi quia: « Misericordia ejus praevenit nos? » Hic certe vacat vana illorum ratiocinatio, qui praescientiam Dei defendunt contra gratiam Dei, et ideo dicunt nos electos ante mundi constitutionem , quia praescivit nos Deus futuros bonos, non seipsum nos facturum bonos. Non hoc dicit, qui dicit, « Non vos me elegistis; » quoniam si propterea nos elegisset, quia bonos futuros esse praesciverat, simul etiam praescisset quod eum nos fuissemus prius electuri. enim electi sunt, quia boni fuerunt, qui boni non essent nisi electi essent: « Alioquin gratia jam non est gratia , » si praecessisse contendimus meritIdeo electus sum, quia jam credebam. Si enim credebas in eum, jam elegeras eum. Sed audi: Non vos me elegistis. Non e