comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
legatos quoq ipsosromanorum uiolassent : Niaudito tumultu trepidi fugis¬
sent : Haecubiromam nuntiata sunt. statim mummio consulibellum achaicum
decernit. Qui extimplo exercitu depostato. & omnibus strenuos puisis. pugnandi
copiam hostibus fecit: sed achei ueluti nihilnegotii romanobello suscepis sent.
Ita apud eos neglesta & soluta omnia fuere: Itaqueprtedam non proelium
cogͣantes: & uehicula ad spolia hostium repostanda ad duxerunt: & coniuges
liberos que suos. ad spectaculum cestaminis inmontibus posuerunt: sed proelio
commisso anteo culos suorum caesi lugubreis spestaculum &grauem luctus
memoriam reliquerunt. Coniuges quo queliberi que eorum despectatoribus
captiui facti prceda hostium fuereurbs ipsa corindis diruitur. populus omnis
sub corona uenditur: Vt hocexemplo ca&eris ciuitatibus meus nouarum rerum
in poner&ur: dum haecaguntur. r exsrriae antiochus ptholom̃eo maiore

Expanded text:
;legatos quoque ipsos Romanorum violassent, ni audito tumultu trepidi fugis;legatos quoque ipsos Romanorum violassent, ni audito tumultu trepidi fugissent. Haec ubi Romam nuntiata sunt, statim senatus Mummio consuli bellum Achaicum decernit, qui extemplo exercitu deportato et omnibus strenue provisis pugnandi copiam hostibus fecit. Sed Achaei veluti nihil negotii Romano bello suscepissent, ita apud eos neglecta et soluta omnia fuere. Itaque praedam, non proelium cogitantes et vehicula ad spolia hostium reportanda adduxerunt et coniuges liberosque suos ad spectaculum certaminis in montibus posuerunt. Sed proelio commisso ante oculos suorum caesi lugubre his spectaculum et gravem luctus memoriam reliquerunt. Coniuges quoque liberique eorum de spectatoribus captivi facti praeda hostium fuere. Vrbs ipsa Corinthus diruitur, populus omnis sub corona venditur, ut hoc exemplo ceteris civitatibus metus novarum rerum inponeretur. Dum haec aguntur, rex Syriae Antiochus Ptolomeo, maiori
Abbreviated transcription (Latin):
unum tamen corpus &unum imperium habent. singularum que urbium pericula
mutuis uiribusꝓpulsant. Ouerentibus igiturrom anis causambelli tem pestiue
fostunam querela spastanorum obtulit. quorum agros achei proptermutuũ
odium populabantur: spastanis a senatu responsum est. legatosse ad inspiciendas
ies sociorum. & ad in iuriam demendam ingretiam missuros. sed legatis occulta
mandata sunt. ut corpus acaeorum dissoluerent. singulas que urbes propriuuris
facerent : quo facilius &adopsequium cogerentur. & siqueurbes contumaces essent
traehicerentur. Igiturlegatio omnium cuitatum principibus corinthum euocatis.
dec& um senatus recitat. quid consilii habeant aperiunt expedireomnibus
dicunt t singulae ciuitates suciunt. & suas leges habeant:. Quo dubi omnibus
innotuit. ueluti in furorem uersi uniuersum peregrinum populum trucidaN:¬

Expanded text:
unum tamen corpus et unum imperium habent singularumque urbium pericula unum tamen corpus et unum imperium habent singularumque urbium pericula mutuis viribus propulsant. Quaerentibus igitur Romanis causam belli tempestive Fortuna querelam Spartanorum obtulit, quorum agros Achaei propter mutuum odium populabantur. Spartanis a senatu responsum est, legatos se ad inspiciendas res sociorum et ad iniuriam demendam in Graeciam missuros;sed legatis occulta mandata data sunt, ut corpus Achaeorum dissolverent singulasque urbes proprii iuris facerent, quo facilius et ad obsequium cogerentur et, si quae urbes contumaces essent, traicerentur. Igitur legati omnium civitatium principibus Corinthum evocatis decretum senatus recitant, quid consilii habeant aperiunt;expedire omnibus dicunt, ut singulae civitates sua iura et suas leges habeant. Quod ubi omnibus innotuit, veluti in furorem versi universum peregrinum populum trucidant
Abbreviated transcription (Latin):
recu peraendum bone se protegens inspestante utro que exercitu interhostium mucrones
se se in mersit: Reco lesto quegladio. multis uulneribus exceptis ad suoscumlamore
hostium reuestitur : Huius audatiam ca&eri imitati uistoriam peperere: perseus
rex fugacum decem milibus tał entum samothnrdam defestur: Quem cñ octauus
ad ꝑ sequendum missus a consulae.: cum duobus filiis alexandro & philippo caepit
captum que aid consulem duxerunt: macedonia a gantno qui primus in ea regnauit
us quepersen .xxx. reges habuit : Ouorum subregno fuit quidem annis. dccc̃o.¬
ces siss& magistratibus persingulas ciuitates constitutis libent fusttẽ. legesq
quibus adhucutitur a paulo accepit: o&holorum uniuersarum urbium senatus.
cem coniugibus & liberis qui dubia fidefuerunt romam missus. ibiquenein patria
aliquid nouar& diutentes. aegrequep multos annos legationibus ciuitat um
senatu fatigato. inpatriam quis quesuam remissus est. EXEL Xxxiii¬

Expanded text:
recuperandum umbone se protegens inspectante utroque exercitu inter hostium mucrones sese inmersit recollectoque gladio multis vulneribus exceptis ad suos cum clamore hostium revertitur. Huius audaciam ceteri imitati victoriam peperere. Perseus rex fuga cum decem milibus talentum Samothraciam defertur, quem Cn. Octavius ad persequendum missus a consule cum duobus filiis, Alexandro et Philippo, cepit captumque ad consulem duxit. Macedonia a Carano, qui primus in ea regnavit, usque Perseum XXX reges habuit. Quorum sub regno fuit quidem annis DCCCcessisset, magistratibus per singulas civitates constitutis libera facta est legesque, quibus adhuc utitur, a Paulo accepit. Aetolorum universarum urbium senatus cum coniugibus et liberis, qui dubia fide fuerant, Romam missus, ibique, ne in patria aliquid novaret, diu detentus, aegreque per multos annos legationibus civitatium senatu fatigato in patriam quisque suam remissus est. LIBER XXXI
Abbreviated transcription (Latin):
tus sit. quibus mandata ad parentes corum dedit Ad eo sicuti in hostemia
& in mostem inuictus animus fuit. Dimissis militibus. circum stantes
a micos ꝑ contatur. uideantur. nosimilem sibi reꝑturi regem : tacentibus anl

Expanded text:
tus sit, quibusdam mandata ad parentes eorum dederit:adeo sicuti in hostem, ita tus sit, quibusdam mandata ad parentes eorum dederit:adeo sicuti in hostem, ita et in mortem invictus animus fuit. Dimissis militibus circumstantes amicos percontatur, videanturne similem sibi reperturi regem. Tacentibus
Abbreviated transcription (Latin):
non ferro. non testa continer&ur: Nec aliter ferri nisi inungula equi potit
Pntemonito filio. nealii quamtessalo & fnitribus creder&: Hacigitur causiud
tes salum panitum repp&itumq: conuiuium est: & philippus & iollas pnregilin
actem pentrepotum regis soliti in aqua frigida uenenum habuerunt: quansi¬
gustate iam potioni suꝑ miserunt: quastodiae alexan der indubitatam ni
sentiens. agnoscere. se fatum domus maiorum suorum ait : Namplerosq ani
intrao .Xex. annum. de funttis cimultuantes. deindemilites. in sidiisquepos
regem suspicantes ipsesed auit. eos queom̃ scum ꝓlatus in editissimum urbis locos
e&̃. ad conspestum suum admisit. osculandamq dexorm suam flentibus
porrexit: cum lacrimarent omnes ipsenon sinelacrimis tantum uerum sind
trifitioris mentis argumento fuit. ut quosdam inpatientius dolentes consla¬

Expanded text:
non aere, non ferro, non testa contineretur, nec aliter ferri nisi in ungula equi potuerit; non aere, non ferro, non testa contineretur, nec aliter ferri nisi in ungula equi potuerit; praemonito filio, ne alii quam Thessalo et fratribus crederet. Hac igitur causa apud Thessalum paratum repetitumque convivium est. Philippus et Iollas praegustare ac temperare potum regis soliti in aqua frigida venenum habuerunt, quam praegustatae iam potioni supermiserunt. Quarto die Alexander indubitatam mortem sentiens agnoscere se fatum domus maiorum suorum ait, nam plerosque Aeacidarum intra XXX annum defunctos. Tumultuantes deinde milites insidiisque perire regem suspicantes ipse sedavit eosque omnes, cum prolatus in editissimum urbis locum esset, ad conspectum suum admisit osculandamque dexteram suam flentibus porrexit. Cum lacrimarent omnes, ipse non sine lacrimis tantum, verum sine ullo tristioris mentis argumento fuit, ut quosdam inpatientius dolentes consola
Abbreviated transcription (Latin):
telo confixus ingemuit. elatusq conuiuio semianimis: cruciatus est. ut ferrũ
in remedia poscer&. taetumq: hominum uelutuulnent in loscer&: amici causas
morbiintem periem ebrietatis disseminauerunt: Reautem uenr insida
fuerunt. Quarum in famiam. successorum pocentia oppressit : Auetor
in sidiarum antipater fuit : quicum carissimos amicos eius interfectosua
alexandrum Erncistarum generum suum suumoccisum. semagnis rebis
in greciam gestis. non camgnatum apud regem quam inuidiosum esse ds
quo que eius olempiade uariis secriminationibus uexatum. huc accedebat ante pu
dies supplicia in pntefectos deuictarum nationum crudeliter habita : & quibus nb
scquoq: amacedonia non ad soci& atem militiae. sed ad poenam uocatum arbitidu
igitur ad occupandum regem cassandrum filium datoueneno subornat. quans
tribus philippo &iollaminisbitre. regi solebat . cuius ueneni tantauis fuit una

Expanded text:
telo confixusingemuit elatusque convivio semianimis tanto dolore cruciatus est, ut ferrum in remedia posceret tactumque hominum velut vulnera indolesceret. Amici causas morbi intemperiem ebrietatis disseminaverunt, re autem vera insidiae fuerunt, quarum infamiam successorum potentia oppressit. Auctor insidiarum Antipater fuit, qui cum carissimos amicos eius interfectos videret, Alexandrum Lyncestam, generum suum, occisum,se magnis rebus in Graecia gestis non tam gratum apud regem quam invidiosum esse,a matre quoque eius Olympiade variis se criminationibus vexatum. Huc accedebant ante paucos dies supplicia in praefectos devictarum nationum crudeliter habita. Ex quibus rebus se quoque a Macedonia non ad societatem militiae, sed ad poenam vocatum arbitrabatur. Igitur ad occupandum regem Cassandrum filium dato veneno subornat, qui cum fratribus Philippo et Iolla ministrare regi solebat, cuius veneni tanta vis fuit,ut
Abbreviated transcription (Latin):
pterstupnetas uirgines sucs in solemni messeniorunt sacrificio bllum intulis¬
lis sent. gnauis sima scex ctrrcione. obstrinxerint : non prius quam messeniã
espugnas sent euersurosi tantum sibi uel deuirib: suis uel de fostuna sponden¬
esq qursesinitium dissensionis grolue. & intestinibelli cauisa &origo fuit.
ii cum contorpnre sumpitioem saam annis. .x in obsidione urbis cencrent᷑
sc qu oerlis uxorum postauo longam uiduitatem ixuocsitiotue ureiste
nedaeper se uenenticus belligneuius sibi qua mmes seniis nocerent : quippeillis
quontum uneritutis bello intercidat mulicrum fecunditae sup plerisibi
cẽ. Itaq leguntiuuenes excogeneremilitum qui postiusiunaendum in supplementum
uenenent: quibus spastham remissis ꝓmis cuos omnium feminarum concubitus ꝑmiser¬
maturiorem futuraem conceptionem nati: sieam singulae perplures uiros experllu

Expanded text:
propter stupratas virgines suas in sollemni Messeniorum sacrificio bellum intupropter stupratas virgines suas in sollemni Messeniorum sacrificio bellum intulissent, gravissima se exsecratione obstrinxerint, non prius quam Messeniam expugnassent reversuros, tantum sibi vel de viribus suis vel de fortuna spondentes. Quae res initium dissensionis Graeciae et intestini belli causa et origo fuit. Itaque cum contra praesumptionem suam annis X in obsidione urbis tenerentur et querelis uxorum post tam longam viduitatem revocarentur,veriti ne hac perseverantia belli gravius sibi quam Messeniis nocerent. Quippe illis quantum iuventutis bello intercidat, mulierum fecunditate suppleri, sibi sse;itaque legunt iuvenes ex eo genere militum, qui post ius iurandum in supplementum venerant, quibus Spartam remissis promiscuos omnium feminarum concubitus permisere,maturiorem futuram conceptionem rati, si eam singulae per plures viros experirentur.
Abbreviated transcription (Latin):
non petuniae. seuerius que matrimonia sua uiri coercerent. cum nullis frenis dotistenerent᷑
Maximum honorem non diuitum & potentium sed pgnedu&atis senum eẽ uoluit
Nec saneusquam temerum locum bnonttiorem senectus hab&. hȩc qnm primo solutis
antea morib duntuidebat cẽ. auctorem corum apollinem del ficum fingit &indese
ea ex pnreceptonuminis d&ulis seutconsuescenditedium m&us religionis uincat
Deinut a dernicatem legibus suis daretiunt eiurendo obligat ciuitatem nihileos
deti legibus mutacuros priusquam reuester&ur: & simulat se ad orteculum del phicũ¬
ꝑficisci consulturum. quid ad dendum mutuindumq: legib: uideretur: ꝓficiscitur
autem er&amibiq perp&uum exilium egit : abici quein mare ossasua moriensiussit
nerdacis lacedemonem solutosse spasthani religioneiuris uraendi indissoluendis
legib arbitnerentur: hisigiur moribus itabreuiciuitas conualuit: utcum messenis

Expanded text:
non pecuniae, severiusque matrimonia sua viri coercerent, cum nullis frenis dotis tenerentur. non pecuniae, severiusque matrimonia sua viri coercerent, cum nullis frenis dotis tenerentur. Maximum honorem non divitum et potentium, sed pro gradu aetatis senum esse voluit, nec sane usquam terrarum locum honoratiorem senectus habet. Haec quoniam primo solutis antea moribus dura videbat esse, auctorem eorum Apollinem Delphicum fingit et inde se ea ex praecepto numinis detulisse, ut consuescendi taedium metus religionis vincat. Dein ut aeternitatem legibus suis daret, iure iurando obligat civitatem, nihil eos de eius legibus mutaproficisci, consulturumque quid addendum vel mutandum legibus videretur. Profectus est autem Cretam ibique perpetuum exsilium egit abicique in mare ossa sua moriens iussit, ne relatis Lacedaemonem solutos se Spartani religione iuris iurandi in dissolvendis legibus arbitrarentur. His igitur moribus ita brevi civitas convaluit, ut, cum Messeniis
Abbreviated transcription (Latin):
tem bellorum. magistractus iudicia& annuos succes sores. senatui custodiam
legum. populo sublegendi senatum uelcreandi quosuell& magistratus potesto
permisit : Fundos omnium equaliter interomnes diuisit. utȩquata patris
neminem potentibrem alteri reddent. Conuiuari omnes publice iussit
necuius diuitiac uelluxuriae in occulto essent: Iuuenebus nonam plius unes
utitoto anno permissum nequem quam cultius quam alterum ꝓgredi necepulari opu¬
lentius neimitatio inluxuriam uesteretur. Pueros puberes non inforum sed in a grum
deduci pntecepit. ut primos annos non inluxuria. sed inopere & in laborib: agerent
Nihileos somni causa substernere. & uitam sinepulmento degere. neque prius inurbem
redirequam uiri factiessent: statuit uirgines sinedo tenubere. iussit uxores eligerentur

Expanded text:
gibus potestatem bellorum,magistratibus iudicia et annuos successores, senatui custodiam gibus potestatem bellorum,magistratibus iudicia et annuos successores, senatui custodiam legum, populo sublegendi senatum vel creandi quos vellet magistratus potestatem permisit. Fundos omnium aequaliter inter omnes divisit, ut aequata patrimonia neminem potentiorem altero redderent. Convivari omnes publice iussit, ne cuius divitiae vel luxuria in occulto essent. Iuvenibus non amplius una veste uti toto anno permissum, nec quemquam cultius quam alterum progredi ne epulari opulentius, ne imitatio in luxuriam verteretur. Pueros puberes non in forum, sed in agrum deduci praecepit, ut primos annos non in luxuria, sed in opere et in laboribus agerent. Nihil eos somni causa substernere et vitam sine pulmento degere neque prius in urbem redire, quam viri facti essent, statuit. Virgines sine dote nubere iussit, ut uxores eligerentur,
Abbreviated transcription (Latin):
debant  Atq itaduo potencis simi gretiae populunstitutis solonis alrgurgi legib
pares exsimulationeuirium inbellum ruebant. Niamq lrgurgus cum fractie suo
polrbitae spasthanoꝵ regi successiss& regnumq sibiuindicare potuiss&: carillo filio
quinatus postumus enaet: cumad a&atem adultam peruenis s& regnum summa fide
restituit. utintellegerent omnes quantũ plus aputbonos piatis iunt quam om̃s opl
ualerent. Medio igitur temporedum in fans conualescit. tatelamq ei. ad minista
non habentib spatthanis leges instituit : Noninuentione earum magis quarim
exem plo darior: siquidem nihillege ulla malios sanxit. cuius nonipse primis
in sedocumenta dar&: populum in obsequia principum. principes eidiustitia
in feriorum firmauit parsi moniam omnib: itemexistimans laborem militia
assidua frugalitatis consu&udine faciliorem fore. emi singula non pecuni a
sed conpensatione mestium iussit. Auri argentiq usum & omnium scelerun

Expanded text:
debant. Atque ita duo potentissimi Graeciae populi institutis Solonis et Lycurgi legibus pares ex aemulatione virium in bellum ruebant. Namque Lycurgus cum fratri suo Polydectae, Spartanorum regi, successisset regnumque sibi vindicare potuisset, Charillo, filio eius, qui natus postumus erat, cum ad aetatem adultam pervenisset, regnum summa fide restituit, ut intellegerent omnes,quanto plus apud bonos pietatis iura quam omnes opes valerent. Medio igitur tempore, dum infans convalescit tutelamque eius administrat, non habentibus Spartanis leges instituit, non inventione earum magis, quam exemplo clarior:siquidem nihil lege ulla in alios sanxit, cuius non ipse primus in se documentum daret. Populum in obsequia principum, principes ad iustitiam imperiorum firmavit. Parsimoniam omnibus suasit, existimans laborem militiae adsidua frugalitatis consuetudine faciliorem fore. Emi singula non pecunia, sed conpensatione mercium iussit. Auri argentique usum velut omnium scelerum
Abbreviated transcription (Latin):
XXX iii diebus pracedam recognouit: inurbe. Deindecͥausa .XI. milia talenti
inuenit: Expugnat & ꝑsepolim caputpersi ciregni urbem multis annis in lustiem
refestãq orbistemtrum spoliis. qua ein teritu eius primum apparuere. Interhaec
octngenti admodum gnaeci occurrunt alecandro. qui poenam captiuitatis truncata
corporis pastetulerant rogantes utsicuti gr&iam. sequoque abhostium crudelitate
uindicar& : data potestate redȩundi. acciperem aluerunt: nenon tam gaudium

Expanded text:
XXXIV diebus praedam recognovit. In urbe deinde Susa XL milia talentum XXXIV diebus praedam recognovit. In urbe deinde Susa XL milia talentum invenit. Expugnat et Persepolim, caput Persici regni, urbem multis annis inlustrem refertamque orbis terrarum spoliis, quae interitu eius primum apparuere. Inter haec octingenti admodum Graeci occurrunt Alexandro, qui poenam captivitatis truncata corporis parte tulerant, rogantes, ut sicuti Graeciam se quoque ab hostium crudelitate vindicaret. Data potestate redeundi agros accipere maluerunt, ne non tam gaudium
Abbreviated transcription (Latin):
spernant illam auro & argento. fulgentem. inquaplus pracedȩ. quampericulisit.
cum uistoria non armorum decore. sed ferri uistuaequaenrt᷑ : posthaec proliũ
committitur: macedones inferrum cum contẽptu totiens a seuisti hostes rueb ant:
contrꝑ semori. quam uinci prreobtabant: nrro in ullo proelio tantum sanguinis
fusum ẽ. Darius cumuincisuos uider& mori. & ipseuoluit. sed a proximis
fugere compulsus ẽ: suadentib: dein de quibusdam utpos crdni fluminis ad iter
hostium inpediendum interluder&ur : nonita se saluti sua cuelle consultum
ait. ut totmilia sociorum hosti obiciat. debere&aliis fugȩuiam patere
qua epatuerit sibi: alexander autem periculo sissima quaeq
ad gradiebatur. & ubi confestissimos hostes acerrimae pugnare conspexiss&.
eo semꝑ in mergebat. periculosaq: sua eẽnon militis uolebat: hoc proelio asiac
imperium raepuit: quinto postacceptum regnum anno: cuiustanta felicitas fuit. utpa

Expanded text:
spernant illam aciem auro et argento fulgentem, in qua plus praedae quam periculi sit, cum victoria non ornamentorum decore, sed ferri virtute quaeratur. Post haec proelium committitur. Macedones in ferrum cum contemptu totiens a se victi hostis ruebant: contra Persae mori quam vinci praeoptabant. Raro in ullo proelio tantum sanguinis fusum est. Darius cum vinci suos videret, mori et ipse voluit, sed a proximis fugere conpulsus est. Suadentibus deinde quibusdam, ut pons Cydni fluminis ad iter hostium inpediendum intercluderetur, non ita se saluti suae velle consultum ait, ut tot milia sociorum hosti obiciat; debere et aliis fugae viam patere, quae patuerit sibi. Alexander autem periculosissima quaeque adgrediebatur, et ubi confertissimos hostes acerrime pugnare conspexisset, eo se semper inmergebat periculaque sua esse, non militis volebat. Hoc proelio Asiae imperium rapuit, quinto post acceptum regnum anno;cuius tanta felicitas fuit, ut post
Abbreviated transcription (Latin):
daderesumentes adgreditur: Qui fostius crĩ paucis tanto exercitui eius qua manta
cum totmilibi lacrensium paucitati restiterunt : tantum uistutis paupestas adua su
in solentes diuitiashab&. tanto que inspentta in terdum spenrta uistoria ceftiores
sed dionisium gerentem bellum legatigallorum qui anteromam messes incendens
soci&atem amicitiam que petentes ad euntꝰ. gentem suam interhostes eius posita me
magno queusu eius futunem uelin aciaebellanti uel deter  intentis in proelium hostis
adfirmant. Enrtalegutio dronisiti fuit: ita pacta soci&ate. et auxiliis gallori
austus bellum uelute x integro restaunctis autem gallis causam initaliam uemienl

Expanded text:
clade resumentes adgreditur,qui fortius cum paucis tanto exercitui eius quam antea clade resumentes adgreditur,qui fortius cum paucis tanto exercitui eius quam antea cum tot milibus Locrensium paucitati restiterunt. Tantum virtutis paupertas adversus insolentes divitias habet, tantoque insperata interdum sperata victoria certior est. Sed Dionysium gerentem bellum legati Gallorum, qui ante menses Romam incenderant societatem amicitiamque petentes adeunt,gentem suam inter hostes eius positam esse magnoque usui ei futuram vel in acie bellanti vel de tergo intentis in proelium hostibus adfirmant. Grata legatio Dionysio fuit. Ita pacta societate et auxiliis Gallorum auctus bellum velut ex integro restaurat. His autem Gallis causa in Italiam venien
Abbreviated transcription (Latin):
luxuriae deponerent : ea que omnia delata in iunonis edem ipsedeae consecarent:¬
Prtseferentes uencornamenta matronarum. pudicitiam nonuestes es se: in iuuentua
quo quequantum ꝓfligatum sit. uiti feminarum contumaces animi mani festant:
Sed cc̃c. Exiuuenibus cumsodalicii iures acramento quodamnisi sepanctam ac&eris
ciuibus uitam gercerent: quasi caetum dandeftinae coniunctionis haberent ciuitatẽ
in seconuesterunt. quae eos cum inunam domum conuenis s& cremareuoluit : Inquo
tum ultu sexaginta fermeperiere. ceteriin ecilium ꝓfecti: Prtago nts auten cuma pp̃
xX. crotone egis s&. meta pontum emigrauit ibi qued eces sit : cuiustanta admino
o eius templum facerent eumque predeo colerent: Igiturdion¬
sius trnennus quem suprae asicilia exercitum in italiã traciecis se. bellum que greas utu¬
lis sememontuimus. & pugnatis locris crotonienses uixuires longo otio expriorisblli

Expanded text:
luxuriae deponerent eaque omnia delata in Iunonis aedem ipsi deae consecrarent,luxuriae deponerent eaque omnia delata in Iunonis aedem ipsi deae consecrarent,prae se ferentes vera ornamenta matronarum pudicitiam, non vestes esse. In iuventute quoque quantum profligatum sit, victi feminarum contumaces animi manifestant. Sed CCC ex iuvenibus cum sodalicii iure sacramento quodam nexi separatam a ceteris civibus vitam exercerent, quasi coetum clandestinae coniurationis haberent, civitatem in se converterunt, quae eos,cum in unam domum convenissent, cremare voluit. In quo tumultu sexaginta ferme periere; ceteri in exilium profecti. Pythagoras autem cum annos XX Crotone egisset, Metapontum emigravit ibique decessit;cuius tanta admiratio fuit, ut ex domo eius templum facerent eumque pro deo colerent. Igitur Dionysius tyrannus, quem supra a Sicilia exercitum in Italiam traiecisse bellumque Graecis intulisse memoravimus, expugnatis Locris Crotonienses vix vires longo otio ex prioris belli
Abbreviated transcription (Latin):
scientiam consecutus erat: inderegressus. cretam edacedemonã adcognoscendas
minois &lrgurgi indytas eatempestate leges contenderat: quibus omnibus
instructus crotonam uenit. populum que in luxuriam lapsũ auctorita tes ua
adusum frugalitatis reuocauit: laudabat cotodiae uiftutem &uiti aluxuriae
casum queciuitatium hacpesteꝑditarum enumenrbat: Tantum questudium
ad frugalitatem multitudinis ꝓuocauit. ut aliquos ehis luxuriatos
in credibileuidertur. Matronarum quoque. sepanitam auiris doarinam
& puerorum aparentibus frequenterhabuit. Docebat nunchaspudicitiam & obseiqu
in uiros. nuncillos molestiam edittenrum studium: interhaec uelut genetricem uistit̃
frugalitatem omnibus ingerebat. consecutusque disputationum ad siduitate enet
utmatronae aunctas uestes cetentque dignitatis suae ornamenta. uelut instrum enta

Expanded text:
scientiam consecutus erat. Inde regressus Cretam et Lacedaemona ad cognoscendas scientiam consecutus erat. Inde regressus Cretam et Lacedaemona ad cognoscendas Minois et Lycurgi inclitas ea tempestate leges contenderat. Quibus omnibus instructus Crotonam venit populumque in luxuriam lapsum auctoritate sua ad usum frugalitatis revocavit. Laudabat cotidie virtutem et vitia luxuriae casumque civitatium ea peste perditarum enumerabattantumque studium ad frugalitatem multitudinis provocavit, ut aliquos ex his luxuriatos incredibile videretur. Matronarum quoque separatam a viris doctrinam et puerorum a parentibus frequenter habuit. Docebat nunc has pudicitiam et obsequia in viros, nunc illos modestiam et litterarum studium. Inter haec velut genetricem virtutum frugalitatem omnibus ingerebatconsecutusque disputationum adsiduitate erat, ut matronae auratas vestes ceteraque dignitatis suae ornamenta velut instrumenta
Abbreviated transcription (Latin):
feliciteruicerunt: Necalia causa uictoriae fuit. quam quod spentuerunt : Pugnan¬
tibus locris aquila ab acie num quam recessit. eosquetam diu circum uolauit. quo ad
uincerent: in cornibus quoq: duo iuuenes diuerso ac&eris armorum habitu &cimia
magnitudine. & albis equis & coccineis paludamentis pugnareuisi sunt ÷̃ : Necultrao
apparuerunt quampugnatum est: Hancadminttionem auxitincredilis famȩ uelocitas
nam eadem die. quaitalia pugnatum est. &chorintho & athenis &lacedemone nuntiata ẽ
uitoria: posthaeccrotoniensibus nulla uistutis &ercitatio. nulla armorum cura
uitorio denerenim encinfeliciter sum osenent mutas sent queuitam lurx arra¬
prta figonos philosophus fuiss&: hic samidemanto locupl&enegotiatore natꝰ
magnisq: sapientiae incrementis formatus. a egyptum. primo moxbabylonã
ad perdiscendos siderum motus originemq: mundi & pestandam ꝓfectus. sum mã

Expanded text:
feliciter vicerunt, nec alia causa victoriae fuit, quam quod desperaverunt. Pugnanfeliciter vicerunt, nec alia causa victoriae fuit, quam quod desperaverunt. Pugnantibus Locris aquila ab acie numquam recessit eosque tam diu circumvolavit, quoad vincerent. In cornibus quoque duo iuvenes diverso a ceteris armorum habitu, eximia magnitudine et albis equis et coccineis paludamentis pugnare visi sunt nec ultra apparuerunt, quam pugnatum est. Hanc admirationem auxit incredibilis famae velocitas. Nam eadem die, qua in Italia pugnatum est, et Corintho et Athenis et Lacedaemone nuntiata est victoria. Post haec Crotoniensibus nulla virtutis exercitatio, nulla armorum cura fuit. Oderant enim quae infeliciter sumpserant, mutassentque vitam luxhagoras philosophus fuisset. Hic Sami de Marato, locuplete negotiatore, natus magnisque sapientiae incrementis formatus Aegyptum primo, mox Babyloniam ad perdiscendos siderum motus originemque mundi spectandam profectus summam
Abbreviated transcription (Latin):
urbis spreuerunt: Pro fectiquemn proximum templum fato sacrificio. auxilium
ipsos secum auesturi essent: puluinaria his innaui conponunt. faustisque profesti
omnibus solatia suis ꝓauxiliis depostant: his cognitis crotonienses &ipsilegatos adone¬
culum delphos mittunt. uictoriae facultatem. belliqueprosperos euentus depnte¬
cantes: Responsum prius uotis hostes. quam armis uincendos cum uouissent a pollini
decimas pncedȩ. locrenses &uoto hostium &responsodĩ cognito. non ad sueuerunt.
tacitam que tamrem habuereneuotis uincerentor: Itaquecum in aciem ꝓcessis sent
& crotoniensium centum uiginti milia armatorum confatis sent. locrenses paucitatẽ
suam circum spicientes nam sola .xx. milia militum habebant. omissa speuictoria e
indestinatam mostem conspinent: tantus queardor. & despenatione singuloscepi
utuistores seputarent si non inulti morirentur:: sed dum mori honeste quaerunt

Expanded text:
urbis spreverunt profectique in proximum templum facto sacrificio auxilium urbis spreverunt profectique in proximum templum facto sacrificio auxilium ipsos secum avecturi essent, pulvinaria iis in navi conponunt faustisque profecti ominibus solacia suis pro auxiliis deportant. His cognitis Crotonienses et ipsi legatos ad oraculum Delphos mittunt, victoriae facultatem bellique prosperos eventus deprecantes. Responsum prius votis hostes quam armis vincendos. Cum vovissent Apollini decimas praedae, Locrenses et voto hostium et responso dei cognito nonas voverunt tacitamque eam rem habuere, ne votis vincerentur. Itaque cum in aciem processissent et Crotoniensium centum viginti milia armatorum constitissent, Locrenses paucitatem suam circumspicientes nam sola XV milia militum habebant omissa spe victoriae in destinatam mortem conspirant,tantusque ardor ex desperatione singulos cepit, ut victores se putarent, si non inulti morerentur. Sed dum mori honeste quaerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
trucidauerunt: obhaeccum peste etseditionibus uexarentur. priores crotoni essi
delphicum onitulum adierunt. responsum his ẽ finem mali foresiuiolatum
mineruae numen. & interfectorum manes placassent. Itaq: cumstatus iuuenib
iustem agnitudinis &in primis mineruae fabricare coepissent : & m & a pontinioro
cognito deorum occupandam manium & deaepacem nrtiiuuenib: modica & lapi¬
dea simula craponunt. et deam panificis placant: Atqueita pestes u trobiquesala
Cum alteri magni ficentia alteri uelocitate cestassent: Recupenrta sanitate
nondiu cootonienses qruereita in dignuates in oppugnatione. siris auxiliumor
alo crensibus latum bellum his intulerunt: Quom &uterriti locrenses ad spal
decurrunt auxilium supplices depnretantur: illi longinqua militia grauatt
auxilium acastore & pollucep&ereiubent: neq legati responsum sociae

Expanded text:
trucidaverunt. Ob haec cum peste et seditionibus vexarentur, priores Crotonienses trucidaverunt. Ob haec cum peste et seditionibus vexarentur, priores Crotonienses Delphicum oraculum adierunt. Responsum his est, finem mali fore, si violatum Minervae numen et interfectorum manes placassent. Itaque cum statuas iuvenibus iustae magnitudinis et in primis Minervae fabricare coepissent, et Metapontini oraculo cognito deorum occupandam manium et deae pacem rati, iuvenibus modica et lapidea simulacra ponunt et deam panificiis placant. Atque ita pestis utrubique sedata est, cum alteri magnificentia, alteri velocitate certassent. Recuperata sanitate non diu Crotonienses quievere. Itaque indignantes in oppugnatione Siris auxilium contra se a Locrensibus latum, bellum his intulerunt. Quo metu territi Locrenses ad Spartanos decurrunt; auxilium supplices deprecantur. Illi longinqua militia gravati auxilium a Castore et Polluce petere eos iubent. Neque legati responsum sociae
Abbreviated transcription (Latin):
quo que originem ab acheis ducunt. Quid ceren urbem dicam. quid latinos populos
qui ab ȩnea conditi uidenturiam falisci nolani ab ellani non nec alaidiensium colons
Quid trestus omnes cam paniae. quidbrutiͥsabini. quid samnitaes. quid tarentini quis
lacedemoneprofetos. spuriosq: u&catos accipimus: turinorum urbem condidis
philoctetenferunt. ibiq ad huc monimentum eius uisitur. & herculis sagittae
in apollonis templo quae fatum troiae fuere. M& a pontini quo que intemplomia
femementa. quibus epeosaquȩ conditi sunt equum troianum fabricauit. ostentan
propter quod om̃s illa purs italiaemaior gretia eppellata ẽ : Sed principio mi
m& a pontini cum sybaritanis & crotoniensibus pellerec&ero s̃ grecos italia statumꝰ
Cum primum urbem syrum coepissent. in expugnationem eius. L. iuuenesa moli
mineruae simulacrum sacerdotem que. dea euelatum ornamentis. interipsa altaru

Expanded text:
quoque originem ab Achaeis ducunt. Quid Caeren urbem dicam? Quid Latinos populos, quoque originem ab Achaeis ducunt. Quid Caeren urbem dicam? Quid Latinos populos, qui ab Aenea conditi videntur?Iam Falisci, Nolani, Abellani nonne Chalcidensium coloni sunt?Quid tractus omnis Campaniae? Quid Bruttii Sabinique?Quid Samnites? Quid Tarentini, quos Lacedaemone profectos spuriosque vocatos accipimus?Thurinorum urbem condidisse Philocteten ferunt; ibique adhuc monumentum eius visitur, et Herculis sagittae in Apollinis templo, quae fatum Troiae fuere. Metapontini quoque in templo ferramenta, quibus Epeos, a quo conditi sunt, equum Troianum fabricavit, ostentant. Propter quod omnis illa pars Italiae Maior Graecia appellata est. Sed principio originum Metapontini cum Sybaritanis et Crotoniensibus pellere ceteros Graecos Italia statuerunt. Cum primum urbem Sirim cepissent, in expugnatione eius L iuvenes amplexos Minervae simulacrum sacerdotemque deae velatum ornamentis inter ipsa altaria
Abbreviated transcription (Latin):
nus copias initaliam tntiecit simulut & militum uires continuo laboreacuerent᷑
&regni fines proferentur: primaillimilitia aduersus grecos quiproximĩ italici
maris litton tenebant fuit: quibus deuictis finitimos quoꝰ quead greditur.
omnes quegreci nominis italiam possidentes hostes sibi distinat: Quaegentes
pastem sed uniuersam fermeitaliam eatem pestate occupauenent: Deniq multa
urbes adhucpost tantam u&ustatem uestigia grecimoris ostentant: Nam que
tuscorum populiquiont̃ inferimaris possident. ardia uenerunt. & uen&os quos ins
superimaris uidemus capta expugnataꝰ troia antenore ducemisit: Adria quo que
Alyricomari ꝓxima. quaeetadriati co marinomendedit. grecaurbs est: arpos
diomedes eciso ilio naufrrgio in ealoca delatus condidit. Sed & piseae inliguribis
grecos auctores habent. & intus uł cis tarquina athessalis &spinambris: Perusi

Expanded text:
ratus, copias in Italiam traiecit,simul ut et militum vires continuo labore acuerentur et ratus, copias in Italiam traiecit,simul ut et militum vires continuo labore acuerentur et regni fines proferrentur. Prima illi militia adversus Graecos, qui proxima Italici maris litora tenebant, fuit;quibus devictis finitimos quosque adgreditur omnesque Graeci nominis Italiam possidentes hostes sibi destinat;quae gentes non partem, sed universam ferme Italiam ea tempestate occupaverant. Denique multae urbes adhuc post tantam vetustatem vestigia Graeci moris ostentant. Namque Tuscorum populi, qui oram Inferi maris possident, a Lydia venerunt, et Venetos,quos incolas Superi maris videmus, capta et expugnata Troia Antenore duce misit, Adria quoque Illyrico mari proxima,quae et Adriatico mari nomen dedit, Graeca urbs est;Arpos Diomedes exciso Ilio naufragio in ea loca delatus condidit. Sed et Pisae in Liguribus Graecos auctores habent; et in Tuscis Tarquinii a Thessalis, et Spina in Vmbris; Perusini
Abbreviated transcription (Latin):
dominorum mostibus sicuti caduca occuparint. quod ad hostes pestin&
utores serecessis sequod ad pestem uictos nihilta men segnauius ferrae
quam quod interfortissimos uiro smori non potuerit seruatusq sic
nonadustȩ iocunditatem sed ad ludibrium calamitatis. quam quam
ubimisenis copiarum reliquias castagineredu xerit. sequo que secuturum
commilitones suos ostensurumq patriae. no fudeo se in eadem die uixisse
omuell& uiuere. sed nehosquibus nefanda lues pepercentt interhostium
ecercius legatos mostesua ꝓder&: Taliuoci feratione ꝑurbem ingressus
adlimina  domus sua euenit ꝓsecutã multitudinẽ uelutpostremo allo quio
dimisit obsentas que foribus aenemine ad senefiliis quidem admissis mostem
Vonisius esicilia castaginiensibus pulsis occupatoque totius in sulae
imperio gnauehostium regnosuo periculosam qued esidiam tanti exercituis

Expanded text:
dominorum mortibus sicuti caduca occuparint. Quod ad hostes pertinet, dominorum mortibus sicuti caduca occuparint. Quod ad hostes pertinet, victores se recessisse; quod ad pestem, victos. Nihil tamen se gravius ferre, quam quod inter fortissimos viros mori non potuerit servatusque non ad vitae iucunditatem, sed ad ludibrium calamitatis. Quamquam ubi miseras copiarum reliquias Karthaginem reduxerit, se quoque secuturum commilitones suos ostensurumque patriaenon ideo se in eam diem vixisse, quoniam vellet vivere, sed ne hos, quibus nefanda lues pepercerat, inter hostium exercitus relictos morte sua proderet. Tali vociferatione per urbem ingressus, ut ad limina domus suae venit, prosecutam multitudinem velutpostremo adloquio dimisit obseratisque foribus ac nemine ad se, ne filiis quidem, admissis mortem BER XX Dionysius e Sicilia Karthaginiensibus pulsis occupatoque totius insulae imperio grave otium regno suo periculosamque desidiam tanti exercitus
Abbreviated transcription (Latin):
eluxit. tunctoto littoreplangentium gemitus. tuncinfelicium matrus
ululatus. & flebiles querelecudi eb antur. Interhȩe ꝓcedit in ops nauisua
imperator. sordida seruiliq tuni cadiscinctus. ad cuius conspestum plasg¬
uum agmina unguntur. Ipsequo quem anum ad eaelumtendens: Nuncsoste
um suncpublicam fostunam defl& nunedeos accusat quitanta bellidecora
&cort ornamenta uictoriarum quȩ ipsidedenent abstulerint. quicapusdor¬
bibus totiens que hostibus tereftri naualique proelio uietis. ecercitum uistorẽ
sn bello sed pestedeleuerint. Deferesetamen ciuibus suis non modica
latia quod malis eorum hostes gaudere non gloriari possent qui pp¬
unequeeos qui mostx sunt a seoccisos: Nequeeos quiꝰreuersi sunt a sefugatos
oossint dicere pncedam relictis asecastrisabstulerint. ñam essetalem
suam uelut spolium uictihostis ostentent. sed quam posessione uacua fostuitis

Expanded text:
eluxit, tunc toto litore plangentium gemitus, tunc infelicium matrum eluxit, tunc toto litore plangentium gemitus, tunc infelicium matrum ululatus et flebiles querelae audiebantur. Inter haec procedit inops navi sua imperator sordida servilique tunica discinctus, ad cuius conspectum plangentium agmina iunguntur. Ipse quoque manus ad caelum tendens nunc sortem suam, nunc publicam fortunam deflet;nunc deos accusat, qui tanta belli decora et tot ornamenta victoriarum, quae ipsi dederant, abstulerint; qui captis tot urbibus totiensque hostibus terrestri navalique proelio victis exercitum victorem non bello, sed peste deleverint. Deferre se tamen civibus suis non modica solacia, quod malis eorum hostes gaudere, non gloriari possint;quippneque eos, qui mortui sunt, a se occisos, neque eos, qui reversi sunt, a se fugatos possint dicere,praedam, quam relictis a se castris abstulerint, non esse talem, quam velut spolium victi hostis ostentent, sed quam possessione vacua fortuitis
Abbreviated transcription (Latin):
deincum familia tantaim penrtorum gracuis liberȩciuitati e&. omnia quȩis
agerent simul & iudicarent centum &numero senatorum iudices deleguntus¬
qđi reuersis abello ducibus raetionem rerum gestarum &igerent. uthocm&u
ita inbello imperia cogitarent. utdomi iudicia legesq respicerent Insia¬
liam in locum amilcaris impenttorꝰ imylco succedit: qui cum nauali tensbis
bello secunda proelia feciss&. multas queciuitates cepiss& repente pesulenis
sideris uiecercitum amisit: quaeres cum nuntiata castaginee&. męstacuisa¬
fuit . om̃a ululatibus non secus acsiurbs ipsa captaess& ꝑsonabant. Qlusis
priuatae domus clausadeorum templa intermissa omnia saent omni prus
officia dam nata cuncti dein dead postum congregantur. eg redientes aue
paucos enauibus quicladi suꝑ fuenent. desuis percontantur utuere dubia
antea speetsus penso m &uincesta orbitatis &xpestatione. casus suorum mise

Expanded text:
Dein, cum familia tanta imperatorum gravis liberae civitati esset omniaque ipsi Dein, cum familia tanta imperatorum gravis liberae civitati esset omniaque ipsi agerent simul et iudicarent, centum ex numero senatorum iudices deliguntur,qui reversis a bello ducibus rationem rerum gestarum exigerent, ut hoc metu ita in bello imperia cogitarent, ut domi iudicia legesque respicerent. In Sicilia in locum Hamilcaris imperator Himilco succedit, qui cum navali terrestrique bello secunda proelia fecisset multasque civitates cepisset, repente pestilentis sideris vi exercitum amisit. Quae res cum nuntiata Karthagine essfuit; omnia ululatibus non secus ac si urbs ipsa capta esset personabant,clausae privatae domus, clausa deorum templa, intermissa omnia sacra, omnia privata officia damnata. Cuncti deinde ad portum congregantur egredientesque paucos e navibus, qui cladi superfuerant, de suis percontantur. Vt vero dubia antea spe et suspenso metu, incerta orbitatis expectatione casus suorum miseris
Abbreviated transcription (Latin):
&diu. &uaria uictoria fuitpnteliatum: dum haecaguntur. legati᷑ dario persani
rege castaginem uenerunt. ad ferentes edictum quo poeni humas hostias immolas
& canina uesci prohibebantur : mostuorum quo que corpont cremarepotius
quamteir obruere aregeiubebantur. p&entes simulauxilia aduersusgrta
cui in laturis bellum darius erat. Sed castaginienses auxilia negantes
propteradsidua finitimorum bellac& eris neperomnia contumaces uiderenus
cupideparuere. Interea amil carbello siciliensi interficitur. relictis tribis
filiis imilcoleanno negis gone : : As drybali quo que parnumerus filiorim
fuit ꝰ annibalas drybal: & sapho: perhos res castaginiensium eatem pestat
gerebantur. Ita que& mauris bellum in latum & aduersus numidas pugnatũ
& a friconpulsi stipendium urbis conditae. castaginiensibus remittere:

Expanded text:
et diu et varia victoria fuit proeliatum. Dum haec aguntur, legati a Dario, Persarum et diu et varia victoria fuit proeliatum. Dum haec aguntur, legati a Dario, Persarum rege, Karthaginem venerunt adferentes edictum, quo Poeni humanas hostias immolare et canina vesci prohibebantur;mortuorum quoque corpora cremare potius quam terra obruere a rege iubebantur;petentes simul auxilia adversus Graeciam, qui inlaturus bellum Darius erat. Sed Karthaginienses auxilia negantes propter adsidua finitimorum bella ceteris, ne per omnia contumaces viderentur, cupide paruere. Interea Hamilcar bello Siciliensi interficitur relictis tribus filiis, Himilcone, Hannone, Gisgone. Asdrubali quoque par numerus filiorum fuit, Hannibal, Asdrubal et Sapho. Per hos res Karthaginiensium ea tempestate regebantur. Itaque et Mauris bellum inlatum et adversus Numidas pugnatum et Afri conpulsi stipendium urbis conditae Karthaginiensibus remittere.
Abbreviated transcription (Latin):
bellandi aste quamuistutȩ firmas s& diem fungitur relictis duobus filus
has dribale & amilcare : qui peruestigia paternae uistutis decuirentes. si cuti
generi ita & magnitudinipatris successerunt: his ducibus sardiniaebellum
in latum. aduersus a fros quo que uestigal. ꝓsolo urbis multorum annorum
rep&entes dimicatum. sed a frorum sicuti causa iustior ita & fostuna superior
fuit. bellum que cumhis solutione pecuniae non armis finitum: insardinia
quo quecis dribal gntuiteruulnenctus. imperio amilcari fnetri tradito interũit:¬
cuius mostem cum luctus ciuitatis. tum & dicta tune undecim & triumphi quattuor
in signem fecere: hostibus quo que creuere animi. ueluti cumduceuires poenorum
cecidis sent. Ita quesiciliae populis propterad siduas castaginiensium in iurias adli¬
onidam fratrem regis spastanorum concuirentibus. gntuebellum natum : In quo

Expanded text:
bellandi arte quam virtute firmasset, diem fungitur relictis duobus filiis, bellandi arte quam virtute firmasset, diem fungitur relictis duobus filiis, Asdrubale et Hamilcare,qui per vestigia paternae virtutis decurrentes sicuti generi, ita et magnitudini patris successerunt. His ducibus Sardiniae bellum inlatum; adversus Afros quoque vectigal pro solo urbis multorum annorum repetentes dimicatum. Sed Afrorum sicuti causa iustior, ita et fortuna superior fuit,bellumque cum his solutione pecuniae, non armis finitum. In Sardinia quoque Asdrubal graviter vulneratus imperio Hamilcari fratri tradito interiit,cuius mortem cum luctus civitatis, tum et dictaturae undecim et triumphi quattuor insignem fecere. Hostibus quoque crevere animi, veluti cum duce vires Poenorum cecidissent. Itaque Siciliae populis propter adsiduas Karthaginiensium iniurias ad Leonidam fratrem regis Spartanorum, concurrentibus grave bellum natum, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
orem memagis quam patrem iudi cabo statuamq inteexemplum nequis posthac
infelicibus miseriis patris inludat: atqueita eum cumornatusuo in altis simam
nicem inconspectu orbis suffigi iussit: postpaucos deindedies castaginem capit
uo cato quepopulo ad contionem exilii iniuriam quaeritur belli neces sita tem
acus sati contentumq: uictoria sua punitis autoribus miserorum ciuium in iurio
cili omnibus seueniam daredicit. atqueita decem senatoribus interfectis.
rbemlegibus suis reddidit: Nec multo postipse ad fectati regniaccusatus duplicis
ainfili o dinpatria parricidii poenas dedit: huic magno impenctor successit
cuius industria. &opes castaginiensium. &imperii fines. &bellicae gloriae
laudes creuerunt¬
agno castaginiensium imperator cum primus omnium ordinata
ciplina militari imperum poenorum condidiss&. uiresq: ciuitatis nonminus

Expanded text:
orem me magis quam patrem iudicabo statuamque in te exemplum, ne quis posthac orem me magis quam patrem iudicabo statuamque in te exemplum, ne quis posthac infelicibus miseriis patris inludat"Atque ita eum cum ornatu suo in altissimam crucem in conspectu urbis suffigi iussit. Post paucos deinde dies Karthaginem capit evocatoque populo ad contionem exilii iniuriam queritur, belli necessitatem excusat, contentumque victoria sua punitis auctoribus miserorum civium iniuriosi exilii omnibus se veniam dare dicit. Atque ita decem senatoribus interfectis urbem legibus suis reddidit. Nec multo post ipse adfectati regni accusatus duplicis, et in filio et in patria, parricidii poenas dedit. Huic Mago imperator successit, cuius industria et opes Karthaginiensium et imperii fines et bellicae gloriae laudes creveruntago, Karthaginiensium imperator, cum primus omnium ordinata disciplina militari imperium Poenorum condidisset viresque civitatis non minus
Abbreviated transcription (Latin):
uatepia&atis respondit: quãrem & sundigne ferr& pater nontamenuim ad fess
religioni ausus ẽ: interiestis dein dedieb castalo p&ito commeatu apopulo cor
reuersus ad patrem e& ornatus que purpuno etinfulis sacerdotii omnium seoali
ingerer&. tum in secr&um ab ducto paterait : ausus nees ne fandissimum caputi
ssagurpunt etauro ornatus in conspestutot miserorum cuium uenire & mesta adugentia
cecircum fluentibus quia etefelicitatis in signibus uelatexoltabundus in tuere rusquã
tabus iactarep otuisti : nullus locus aptior quam sordes patris galu in felicis erum nae
fetun  qus d quod paulo anteuocatus nondico patrem. ducem cesteciuium supbae
spacuisti quid porro tuinpurpunt coronisque aliud quamuitoriarum mearũ
uulos geris q̃nm̃ in patrem igiturnihilnisi exulis nomen agnoscis. ego quo queim pene¬

Expanded text:
vatae pietatis respondit. Quam rem etsi indigne ferret pater, non tamen vim adferre vatae pietatis respondit. Quam rem etsi indigne ferret pater, non tamen vim adferre religioni ausus est. Interiectis deinde diebus Karthalo petito commeatu a populo cum reversus ad patrem esset ornatusque purpura et infulis sacerdotii omnium se oculis ingereret, tum in secretum abducto pater ait:"aususne es, nefandissimum caput, ista purpura et auro ornatus in conspectum tot miserorum civium venire et maesta ac lugentia castra circumfluentibus quietae felicitatis insignibus velut exultabundus intrare? Nusquamne te aliis iactare potuisti?Nullus locus aptior quam sordes patris et exilii infelicis aerumnae fuerunt?Quid, quod paulo ante vocatus, non dico patrem, ducem certe civium tuorum superbe sprevisti?Quid porro tu in purpura ista coronisque aliud quam victoriarum mearum titulos geris?Quoniam igitur tu in patre nihil nisi exulis nomen agnoscis, ego quoque imperat