comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tamen agas opoetet: ut spoliatus ꝑ mor¬
tem carneam tunicam. inueniaris indu¬
tus fidei loricam. Hoc enim secutis ad¬
iungit. Si tñ ĩnduti nͣ nudi inueniam
am prima mors spoliatura ẽ te
carne: interim se ponenda &o suo
tempore recipienda. Ex libro de baptisino

Expanded text:
tamen agas oportet, ut spoliatus per mortamen agas oportet, ut spoliatus per mortem carnea tunica, inveniaris indutus lorica fidei. Hoc enim secutus adjungit: Si tamen et induti, non nudi inveniamur . Nam prima mors spoliatura est te carne, interim seponenda, et suo tempore recipienda. Hoc velis, no
Abbreviated transcription (Latin):
ide duas mortes. Nnã eandemq
dem scb̃am. Prima mors omnibus p̃parata
ẽsedã solis malis. impiis. infidelibus. blas¬
pbemis: & quicqͥd alitid sane doctͥne adu̾¬
situr. Intende: ꝓpone tibi istas moetes
duas. Si fieri potest: ambas ñ ius pati.
Scio. uiuere amas: mori ñ ius. Ec de hac
uita ialiam uitã sic tͣnsire uelles: ut ñ
mortitis resurgeres. s uiutis in melius mu¬
tareris. Hoc uelles: hoc habet humanus
affectuis. hocipsa anuna. Nescio quomͦ
habet in uoluntate. & cupiditate. Qm̃
diligendo uitam: odit mortem. Ec qm̃
carnem suam ñ odit: nec ipsi uult acci¬
dere quod odit. Nemo enim umꝗͣ carnẽ
fuam odio habet. Hunc affectum osten¬
dit apłs. ubi ait. Habitationem habeniꝰ
ex deo: domtm ñ mantifactã et̾ nam in
celis. Et enim in hoo gemiscimtis. habita: e¬
culum nr̃m quod de celo est. suꝑ inditi cu¬
pientes. In quo nolumus in qͥt expoliari
s suꝑtestiri: ut absorbeatur mortale a ii¬
ta. Nonuis spoliari: s spoliandus es. Hoc

Expanded text:
ide duas mortes, unam temporaledem secundam. Prima mors omnibus praeparata est: secunda solis malis, impiis, infidelibus, blasphemis, et quidquid aliud sanae doctrinae adversatur. Intende, propone tibi istas mortes duas. Si fieri potest, ambas non vis pati. Scio, vivere amas, mori non vis; et de hac vita in aliam vitam sic transire velles, ut non mortuus resurgeres, sed vivus in melius mutareris. Hoc velles, hoc habet humanus affectus; hoc ipsa anima nescio quo modo habet in voluntate et cupiditate. Quoniam diligendo vitam, odit mortem: et quoniam carnem suam non odit, nec ipsi vult accidere quod odit. Nemo enim unquam carnem suam odio habuit . Hunc affectum ostendit Apostolus, ubi ait: Habitationem habemus ex Deo, domum non manu factam, aeternam in coelis. Etenim in hoc ingemiscimus, habitaculum nostrum quod de coelo est superindui cupientes. In quo nolumus, inquit, exspoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur mortale a vita. Non vis spoliari: sed spoliandus es. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
alis ualidis euecta t̾ris: ab eodem ipso xp̃o
uerbo illuminet᷑. Uerbo quod inpͥncipios
erat. & uerbum apud dm̃ erat: & u̾bũ
deus erat. Et si ꝑ speculum in eniginate:
longe tam̃ subliius ab omni similitu¬
cd̃m eundem sp̃m. Alius diem dño sapit.
Alitis de pectore dñi liqtudius aliqttid bi¬
bit. Alius leuatus usq ad tercium celum:
ineffabilia uerba audit. Omnes tam̃
quam diu sunt in corpore: ꝑegͥnantur
a dño. Et omnibus bone spei fidelibus
in libro uite scͥptis seruatur: quod dic¬
tum ẽ. Et ego diligam eũ: & ostendã
ꝑegͥnamur a dño. Pfidem eñ
ambulam᷑: non ꝑ spetiem. Contempla¬
tio qͥppe: merces ẽ fidei. Cui mercedi
ꝑ fidem corda mundantur: sicut scͥptũ
ẽ. Mundans fide cotda eoꝵ. ꝓbatur ant̃
quod illi contẽplationi corda munden¬
mundo coede: qm̃ ipsi deum uidebũt.
Et quia hȩc ẽ uita eterna: dicit d̃s̃
in psalmis. Longittidine diertim re.¬

Expanded text:
alis ualidis euectus a terris ab eodem ipso Christo alis ualidis euectus a terris ab eodem ipso Christo uerbo inluminetur, uerbo, quod in principio erat et uerbum aput deum erat et uerbum deus erat, etsi per speculum et in enigmate, longe tamen sublimius ab omni similitusecundum eundem spiritum; alius diem domino sapit, alius de pectore domini liquidius aliquid bibit, alius leuatus usque ad tertium caelum ineffabilia uerba audit, omnes tamen, quamdiu sunt in corpore, peregrinantur a domino et omnibus bonae spei fidelibus in libro uitae scriptis seruatur quod dictum est: et ego diligam eum et ostendam peregrinamur a Domino. Per fidem enim ambulamus, non per speciem . Contemplatio quippe merces est fidei, cui mercedi per fidem corda mundantur; sicut scriptum est, Mundans fide corda eorum . Probatur autem quod illi contemplationi corda mundenmundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Et quia haec est vita aeterna, dicit Dominus in psalmis: Longitudine dierum re
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ingemiscimts inqͥt mortaliter pre.¬
granati. habitactlum nr̃m quod de celo
est suꝑ indui cupientes. ut ab sorbeatur
mortale auita. Ulide quid iungat. Qui
aũ oꝑatꝰ ẽ nos inqͥt in hoc ipsũ ds̃: qͥ dedit rob̾ pignꝰ¬
ic enim accipimus ꝑ pignts sp̃c:
& certandi & uincendi iures.
Ibi autẽ sine hoste ullo ext̾no: & int̾nor
ineffabili ac sempit̾na pace ꝑfruiemur.
Quisquis ergo omĩa quȩ ibi habenda st̃.
hic utilt habere: fidem se indicat ñ ba¬

Expanded text:
hoc ingemiscimus mortalitate praegravati, habitaculum nostrum quod de coelo est superindui cupientes, ut absorbeatur mortale a vita, vide quid adjungat: Qui autem operatus est nos, inquit, in hoc ipsum Deus qui dedit nobis pignic enim accipimus per pignus Spiritus, et certandi et vincendi vires: ibi autem, sine hoste ullo externo et interno, ineffabili hac sempiterna pace perfruemur. Quisquis ergo omnia quae ibi habenda sunt, hic vult habere, fidem se indicat non ha
Abbreviated transcription (Latin):
ortis diem: omnes quidem.
affuturum sciunt. Et eum
tam̃ omnes aut pene om̃s differre co¬
nantur: etiã qui post mortõ se beatius
credant esse inctirros. Cantam
habet ium carnis o aniiȩ dulce
consortium. Nemo enim uniquã carnẽ
suã odio habuit. Et ꝓpterea ñ tult aũ
uel ad tempus ab eius etiã infirmitate
disced̾e: quamuis eã se sine infirmitate
in et̾num receptiram ee̾ confidat. Pide
mente seruiens legi dei. carne intem
trahens desideria paciti. quibus obedi¬
re uetat apłs: mentis quidem ratione
concupiscit homo pius dissolui. & esse
cum xp̃o. S id sensu carnis recusat:¬
& restigit. Et si fieri possit. ñ q uult
expolari. s suꝑ nestiri ut absorbeat at
mortale a uita : idẽ ut ab infirmitate
ad immortalitatẽ. etiã ipstm corptis si¬
ne morte medra tranfferatur. Ex¬

Expanded text:
ortis omnes quidem affuturum sciunt, et eum tamen omnes aut pene omnes differre conantur, etiam qui post mortem se beatius credunt esse victuros: tantam habet vim carnis et animae dulce consortium. Nemo enim unquam carnem suam odio habuit : et propterea non vult anima vel ad tempus ab ejus etiam infirmitate discedere, quamvis eam se in fine sine infirmitate in aeternum recepturam esse confidat. Proinde mente serviens legi Dei, carne autem trahens desideria peccati , quibus obedire vetat Apostolus, mentis quidem ratione concupiscit homo pius dissolvi, et esse cum Christo ; sed id sensu carnis recusatet refugit et, si fieri possit, non uult expoliari sed superuestiri, ut absorbeatur mortale a uita, id est ut ab infirmitate ad inmortalitatem etiam ipsum corpus sine morte media transferatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ruꝑtione maneat corruptio: s ut ab¬
sorbeatur mortale a uita. Bene excli¬
masti: qui scͥpturas nosti. S ne aliqͥs
ignarus scͥpturarum uerba mea putet
subsecuta: pauli sunt tierba. omnia ista
apłica uerba sunt. Ingemiscinus graua¬
ti in quo nolumus spoliari s suꝑuestiri:
ut ab sorbeatur mortale auita. Bene di¬
cis quod alibi tenes: de resurrectione

Expanded text:
ruptione lateat corruptio, sed ut abruptione lateat corruptio, sed ut absorbeatur mortale a vita. Bene exclamasti, qui Scripturas nosti. Sed ne aliquis ignarus Scripturarum verba mea putet subsecuta, Pauli sunt verba, omnia ista apostolica verba sunt: Ingemiscimus gravati, in quo nolumus spoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur mortale a vita . Bene tenes, quod alibi dicis de resur
Abbreviated transcription (Latin):
Sub sartina scilicet corruptibilis cꝓpiiss
ingemiscimtis granati. Si ingenuscis el
libenter pone sartinam istam. Cercer
ingemiscere se dixit: sub hoc onere.
Gratari se dixit: sub sarcina corruꝑtibił
corpiss. Uide acrũ uelit hoc one spoliari stib qͦ
grauat᷑. sub quo ingemiscit: non hoc se¬
quitur. S quid ait: In quo noltimus
expoliari. Ouocem natitrȩ. confessionẽ
pene: grane corptis ẽ. onerosum. corpꝰ esti corruptibile
ritur. Nolamus inquit expoliari: ficre-¬
mansurus es gemens. Et si ingemiscis
grauatus: quare spoliari non uise Non
inqͥt. Vlide quuid sequitur. Nolumus spo¬
liari: sed suꝑ uestiri. Sub t̾rena tunica
gemo: ad celestem festino. Illam uolo acci¬
pere: istam nolo ponere. In quo nolumus
spoliari: sed sitꝑ uestiri. Ergo paule intel¬
ligam te. Quid dicise fiet inuiria tanto
pannos mortalitatis & corruptionis: ut
hoo sit inferits. illud suꝑus. hoc inte¬
rius. illud exterus : Absit inquit.
s suꝑ uestiri. Non tam̃ ut sub incor¬

Expanded text:
sub sarcina scilicet corruptibilis corporis. Ingemiscimus gravati. Si ingemiscis, libenter pone sarcinam istam. Certe ingemiscere se dixit sub hoc onere, gravari sub sarcina hac corruptibilis corporis: vide utrum velit hoc onere spoliari, sub quo gravatur, sub quo ingemiscit. Non hoc sequitur: sed quid ait? In quo nolumus exspoliari. O vocem naturae, confessionem poenae! Grave corpus est, onerosum corpus est, corruptibilenitur. Nolumus, inquit, spoliari. Sic remansurus es gemens? Et si ingemiscis gravatus, quare spoliari non vis? Non, inquit. Vide quid sequitur: Nolumus spoliari, sed supervestiri. Sub terrena tunica gemo, ad coelestem festino: illam volo accipere, istam nolo ponere. In quo nolumus spoliari, sed supervestiri. Ergo, Paule, intelligam te, quid dicis? Fiet injuria tanto pannos mortalitatis et corruptionis, ut hoc sit inferius, illud superius; hoc interius, illud exterius? Absit, inquit: sed supervestiri. Non tamen ut sub incor
Abbreviated transcription (Latin):
fiet sermo qͥ scriptus ẽ: ab sorta ẽ mors
inuictoriam. Quod alio loco ait. ut ab¬
sorbeatur mortale a tuta: hoc isto loco
absorta ẽ mors in uictoriã. Nusꝗͣ mors.
Non infra. non supra: ñ infra ñ extra.
Absorta ẽ enim mort in uictoriam. Ulbi
dicam de necessitatibus ipsius mortalitatis:
re. Nami si sic fieri posset: nollemꝰ titiq mxi.
Et effici quod angeli uellemus: sed
cõmutatione quadam. ñ moite. Sĩs

Expanded text:
fiet sermo qui scriptus est, Absorpta est mors in victoriam. Quod illo loco ait, ut absorbeatur mortale a vita; hoc isto loco, Absorpta est mors in victoriam. Nusquam mors: non infra, non supra; non intra, non extra. Absorpta est enim mors in victoriam. Ubi dicam de necessitatibus ipsius mortalitatis? ri. Nam si fieri posset, nollemus utique mori; et effici quod Angeli vellemus, sed commutatione quadam, non morte, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ibꝰ scͥpt᷑is: freminentissimã iiã. fr̾eminen¬
tissimũ locũ kãs opticet. Non ad eam aspi¬
rant: nͥ boni. Hanc nobisctum ñ cõmuni¬
cant mali. Possunt cõmunicare. baptis-¬
mum. possunt cõmunicare cetera sacram̃¬
ta. possunt cõmunicare orationem. posst̃
cõmunicare istos parietes & istam comune¬
tionem. Caritatem nobiscã ñ cõmunicat.
Is est enim fons ꝓprius bonortim: ꝓpͥtis scõrum.
De quo dicitur. Nemo alientis cõmunicet cͥ
Qui sunt alieni: Onies qͥ audituit: non
noui uos. Si enim sui ñ agnosctint᷑: utiq alie¬
ni sunt. quibꝰ dicit᷑ non noui uos. Suꝑemimeis

Expanded text:
omnibus Scripturis supereminentissimam viam, supereminentissimum locum charitas obtinet; non ad eam aspirant nisi boni, hanc nobiscum non communicant mali: possunt communicare Baptismum, possunt communicare caetera Sacramenta, possunt communicare orationem, possunt communicare istos parietes, et istam conjunctionem; charitatem nobiscum non communicant. Ipse est enim fons proprius bonorum, proprius sanctorum, de quo dicitur: «Nemo alienus communicet tibi.» Qui sunt alieni? Omnes qui audiunt, «Non novi vos.» Si enim non cognoscuntur, utique alieni sunt, quibus dicitur, «Non
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ egenus atq indigus samor ita diligt
ut rebus quas diligit subitiat᷑. ꝓpterea
cum cõmemoraret᷑ sp̃c dei. in qͦ scã eitis beni¬
uolentia dilectioq intelligitur. suꝑferri
dictus est. ne facienda oꝑa sua ꝑ indigentie
necessitatẽ potius quã ꝑ abundantiam bene¬
ficienti ͤ ds̃ amare putaret᷑. Cuitis rei me¬
mor apłs. dicturus de caritate suꝑeminen¬
tiorem uiam demonstraturum se: ait. E alio
loco. Siꝑeminentẽ in qͥt scientie caritatẽ¬

Expanded text:
m egenus atque indigus indigens amor ita diligit, ut rebus quas diligit subjiciatur, propterea cum memoratur spiritus Dei, in quo sancta ejus benevolentia dilectioque intelligitur, superferri dictus est, ne facienda opera sua per indigentiae 25 necessitatem potius, quam per abundantiam beneficentiae Deus amare putaretur? Cujus rei memor Apostolus, dicturus de charitate, supereminentem viam demonstraturum se ait, et in alio loco supereminentem, inquit, scientiae charitate
Abbreviated transcription (Latin):
illam quia & creaturã temporis antece¬
dit. quȩ pͥor omnitĩ creata ẽ: ante illã
tam̃ ẽ ipsus creatoris et̾nitas a quo facta
sumpsit exoedium. quamins ñ tẽporis
quia nondum erat temptis ipsus tñ cõ¬
ditionis suie. Unde ita ẽ abs te deo nr̃o:
ut aliud sit plane quã tti & ñ idipsum.
Et si non solum ante illam. s neo in illa
inuenuntis tempꝰ quia ẽ idonea faciem
ttiã semꝑ uidere. nec uspiam deflectit᷑
ab ea. qͦ fit ut nulla mutatione uarict᷑.
inest ei tam̃ ipsa mutabilitas. Unde te¬
nebresceret & frigesceret: nisi amore
grandi tͥ herens. tanqͣ semꝑ meridies lu¬
ceret. & ferueret exte: O domus ln¬
minosa. & spetiosa. dilexi decorem tuũ:
& locum babitationis għẽ dm̃ mei fabri¬
catoris. possessoris tui. Tibi suspiret ꝑe¬
grinatio mea. Et dico ei qui fecit te
ut possideat & me in te : quia & me.
Erraui sicut ouis ꝑdita. S in hume¬
ris pastoris mei: struictoris tui sꝑo me n¬

Expanded text:
 creaturam temporis antecedit quae prior omnium creata est, ante illam tamen est ipsius creatoris aeternitas, a quo facta sumpsit exordium, quamuis non temporis, quia nondum erat tempus, ipsius tamen conditionis suae. Vnde ita est abs te, deo nostro, ut aliud sit plane quam tu et non id ipsum, et non solum ante illam, sed nec in illa inuenimus tempus, quia est idonea faciem tuam semper uidere nec uspiam deflectitur ab ea; quo fit, ut nulla mutatione uarietur. inest ei tamen ipsa mutabilitas, unde tenebresceret et frigesceret, nisi amore grandi tibi cohaerens tamquam semper meridies luceret et ferueret ex te. o domus luminosa et speciosa, dilexi decorem tuum et locum habitationis gloriae domini mei, fabricatoris et possessoris tui! tibi suspiret peregrinatio mea, et dico ei qui fecit te, ut possideat et me in te, quia fecit et me. erraui sicut ouis perdita, sed in umeris pastoris mei, structoris tui, spero me r
Abbreviated transcription (Latin):
i possemus aliter ꝑuenire
ad xp̃m. idest ad iutã eter¬
nam: quis uellet mori ᷑ Naturã
qmppe nram. id est consortium qtiod¬
dam amine & corporis. & quandã
in hio duobus familaritatẽ conglu¬
tłirationis atq cõpaginis. exponens quo¬
dam loco apłs: ait habere nos domum
non mantifactã et ernam in celis. id
est immortalita.  tem p̃paratern
nobis. qua induendi sumtis infine. cũ
resurrexerimus amortitis. & ait. In gas
nolamus expoliari sed stiꝑ uestiri: ut ab¬
sorbeatur mortale a uita. Si fieri potest
sio tellemtis siexi iimortales. ut iamue¬
absorberet᷑. non ꝑ mortem corpus pon̾et
ut in fine iterum recipet᷑. Qnamusgͤ
ãmalis ad bona transeamus: tam̃ iꝑse
transitus aliquantũ amarus est. Et
ba. Obet fel. quod dederunt domino
in passione indei. Habet acre quiddã
tolerandum: quo ostenduntur qui eũ

Expanded text:
i possemus aliter pervenire ad Christum, id est ad vitam aeternam, quis vellet mori? Naturam quippe nostram, id est consortium quoddam animae et corporis, et quamdam in his duobus familiaritatem conglutinationis atque compaginis exponens quodam loco Apostolus, ait habere nos domum non manufactam, aeternam in coelis; id est immortalitatem praeparatam nobis, qua induendi sumus in fine, cum resnolumus exspoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur mortale a vita, si fieri potest; sic vellemus fieri immortales ut jam veabsorberetur, non per mortem corpus puniretur, ut in fine iterum reciperetur. Quamvis ergo a malis ad bona transeamus, tamen ipse transitus aliquantum amarus est, et habet fel, quod dederunt Domino in passione Judaei, habet acre quiddam tolerandum, quo ostenduntur qui eum
Abbreviated transcription (Latin):
qui paulo attentius considerauerit. nemi¬
nem detim timentem. sub uerbis eiꝰ non
se corrigere: nisi qui putat quia plus ht̃
iiuere. Ipsa res est: que multos occidit.
Cum dicunt cras cras. & subito hostiũ
clauditur: & remansit foris cum uoce
cortna. qi non habuit gemitum colum¬

Expanded text:
qui paulo attentius consideraverit, neminem Dominum timentem sub verbis ejus non se corrigere, nisi qui putat quia plus habet vivere. Ipsa res est quae multos occidit, cum dicunt, Cras, cras; et subito ostium clauditur. Remansit foris cum voce corvina, quia non habuit gemitum colum
Abbreviated transcription (Latin):
peccata hominum: aut ad corruptelã
ꝑtinent flagitiorum. aut ad facinora
nocendi. Quia deo noceri non potest
in facinoribus: in flagitiĩs eum offen¬
dis. incorruptelis eum offendis. in te
illi facis iniuriã. facis enim mniurram
gratiȩ ipsus: dono ipsitis. Ian nosti p̃¬
cium tuũ. iam nosti quo accedis. quid
manduces quid bibas: immo quẽ mandu¬

Expanded text:
peccata hominum, aut ad corruptelam pertinent flagitiorum, aut ad facinora nocendi. Quia Deo nocere non potes in facinoribus, in flagitiis eum offendis, in corruptelis eum oilli facis injuriam: facis enim injuriam gratiae ipsius, dono ipsius. Servum si etium. tuum; iam nosti quo accedis, quid manduces, quid bibas, immo quem mandu
Abbreviated transcription (Latin):
quod estis uos. & qui templum dei cor-¬
ruperit: corrumpet illum deus. Que
peccata homiues quando faciunt: pu¬
tant se non peccare. quia nulli homiui.
parcit sibie Ille enim innocens est:
qui nulli nocet. Quia dilectionis ꝑri¬
mi regula ab ipso est. Hoc enim dixit.
deus. Biliges ꝑximum tuum: tanquã
te ipsum. Quomͦ ergo inte salta ẽ dilec¬
Gtio ꝓximi tui: quando dilectio tui. per

Expanded text:
quod estis vos; et, Qui templum Dei corquod estis vos; et, Qui templum Dei corruperit, corrumpet illum Deus . Quae peccata homines quando faciunt, putant se non peccare, quia nulli homini parcit sibi? Ille enim innocens est, qui nulli nocet: quia dilectionis proximi regula ab ipso est. Hoc enim dixit Deus, Diliges proximum tuum tanquam te ipsum. Quomodo ergo in te salva est dilectio proximi, quando dilectio tui per
Abbreviated transcription (Latin):
tionem sui in caritate. In hoc demplo
scõ suo dñs est: quod constat ex multis
meubris. ftia quibtisq offitia gerentibꝰ.
in tinam edificationem caritate constrac¬
tis. Quod uiolat: quisqͥs catisa pͥncipatꝰ
sui.a catholica societate difiungitir.
precepta: & duo genera peccatoꝵ.
Ant enim in deum homo peccat: aut
in hominem. Peccatitr autẽ in deum:
etiam corrumpendo templum eius. In de
etemĩ habitat deus: redemit te sangui¬
ne filii fui. Quamꝗͣ ob anteꝗͣ redime¬
re. Iris: cuius seruus eras. nisi eitis qͥ
condidit oninia. peculialiter quẽ¬
Iadmodum te habere uoluit. redẽp¬
tum sangnine filii fui: Et non
estis ur̃i inqtit apls. Empti enim
estis pretio magno: glorificate &o porta¬
te deum in corpore ur̃o. Ergo ille a quo
redemptus es : fecit te domuni suam.
Numquuid tuuis euerti domumi tuam:
Sic nec deus suam: hoc est teipsum. Si
tibi non parcis ꝓpter teipsum: parce tͥ
ꝓpter deuin: qui te fecit templum suũ.
Templum enun dei sanctum ẽ inquit:

Expanded text:
i in charitate . In hoc templo sancto suo Dominus est; quod constat multis membris suis, sua quaeque officia gerentibus, in unam aedificationem charitate constructis; quod violat, quisquis causa principatus sui a catholica societate disjungitur. peccata et duo genera peccatorum, aut enim in Deum homo peccat, aut in hominem. Peccatur autem in Deum etiam corrumpendo templum ejus in te: etenim Deus redemit te sanguine Filii sui. Quanquam et antequam redimereris, cujus servus eras, nisi ejus qui condidit omnia? Peculiariter quodam modo te habere voluit redemptum sanguine Filii sui. Et non estis vestri, inquit Apostolus; empti enim estis pretio magno: glorificate et portate Deum in corpore vestro . Ergo ille a quo redemptus es, fecit te domum suam. Numquid tu vis everti domum tuam? Sic nec Deus suam, hoc est, te ipsum. Si tibi non parcis propter te ipsum, parce tibi propter Deum, qui te fecit templum suum. Templum enim Dei sanctum est, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
quia templum dei estis: & sp̃c dei habi¬
tat in nobis: Quisquis templum dei
mo se fallat. S: forte ait aliquis. Templũ
dei anmus meus est: non corpus meum.
Dicit etiam testimonitm. Omnis caro
fenum: & omnis claritas eius flos feni.
Infelix interpretatio: pumenda cogita¬
tio. fenum est caro. quia moritur. S qd̃
ad tempus moritur: non resurgat cũ
crimine. uis nosse. aꝑtam etiã inde sen¬
tentiam: Nescitis inquit idem inde a¬
postolus qi corpora ur̃a templum ẽ sp̃c¬

Expanded text:
quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis? Quisquis templum Dei mo se fallat. Sed forte ait aliquis, Templum Dei animus meus est, non corpus meum: adjecit etiam testimonium, Omnis caro fenum, et omnis claritas carnis ut flos feni . Infelix interpretatio! punienda cogitatio! Fenum dicta est caro, quia moritur: sed quod ad tempus moritur, non resurgat cum crimine. Vis nosse apertam etiam inde sententiam? Nescitis, inquit idem apostolus, quia corpora vestra templum in
Abbreviated transcription (Latin):
corpora ur̃a templum in nobis est sp̃c sc̃ĩ
quem habetis a deo. Contempnebas cor¬
porale peccatumr: contẽpnis quod pec¬
cas. in templum ipsum : Corpus tuum:
de templo dei. Si eligeres in eccłia facere
adulterium. intra istos parietes: quid
te esset sceleratius : Modo autẽ tu ipse
es templum dei. Templum intras: tẽ.¬
plam exis. Templum in domo tua ma¬
nes: templum furgis. Uide quid agas.
uide ne offendas templi habitatorem.
ne deserat te: & in rumam uertaris.
Nescitis inquit qr corpora ur̃a. & hoc
de fornicatione loquebatur apls. ne con¬
tempuerent corporalia peccata. templũ¬

Expanded text:
corpora vestra templum in vobis est Spiritus sancti, quem habetis a Deo? Contemnebas corporale peccatum, contemnis quod peccas in templum? Ipsum corpus tuum tde templo Dei. Si eligeres in ecclesia facere adulterium intra istos parietes, quid te esset sceleratius? Modo autem tu ipse es templum Dei. Templum intras, templum exis, templum in domo tua manes, templum surgis. Vide quid agas, vide ne offendas templi habitatorem, ne deserat te, et in ruinam vertaris. Nescitis, inquit, quia corpora vestra et hoc de fornicatione loquebatur Apostolus, ne contemnerent corporalia peccata templu
Abbreviated transcription (Latin):
t annra inqͥt mea ipsituuet.
Ipsi utiq: non sibi. Sicut suꝑ¬
borum pͥuato suo bono letantiũ: & a cõ¬
muni omnium bono quod ds̃ ẽ in am
elatione resilientiũ. Hoc utiq deuitemꝰ.
Et cõmum potius uͦ omnitim bono qd
ꝑfrmi. quã pͥato nr̃o gandere quera¬
mus: ut qui uiuit. iam non sibi uitrat
effectus ẽ: ut nos reconciliet deo ꝑ bu¬
militatẽ. a quo ꝑ impiam suꝑbram lon¬
ge recesseramuis. Neq enim illud tantũ
hominis apostatare a deo. Non ergosͥ
ficut & ipse fecit uolitatẽ patͥs. ebi
manet in eiꝰ caritate. Heo qͥppe nos
ammonens: & exemplo suo exhortans
in euangłio suo locutus ẽ. Si autẽ ipse
suã uoluntatẽ s patris se facere cõmen¬
illad cõmtine lum̃ ut illaminemur oo
uultus nr̃i ñ erubescant debemis ac¬
cedere. quod illuminat omnem homi¬
nem uementẽ in hunc mundrim. ut
anima nr̃a ipsi uiuat: Itaq nos

Expanded text:
t anima, inquit, mea ipsi vivet: ipsi utique, non sibi, sicut superborum privato bono suo laetantium, et a communi omnium bono quod Deus est, inani elatione resilientium. Hoc utique devitemus, et communi potius uero omnium bonorum perfrui quam priuato nostro gaudere quaeramus, ut, qui uiuit, iam non sibi uiuat, effectus est, ut nos reconciliet deo per humilitatem, a quo per impiam superbiam longe recesseramus. neque enim illud tantum homines apostatare a deo. non ergo sisicut et ipse fecit uoluntatem patris et manet in eius caritate. haec quippe nos admonens et exemplo suo exhortans in euangelio suo locutus est. si autem ipse,suam uoluntatem sed patris se facere commenillud commune lumen, ut inluminemur et uultus nostri non erubescant, debemus accedere, quod inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum, ut anima nostra ipsi uiuat! hoc enim
Abbreviated transcription (Latin):
sinistram ubi illi erunt qui salui non erũt.¬
& ideo audient. discedite a me maledicti
inignem eternum. Nemo quippe ab ill
igne saluabitur: quia in suppliciũ et̾num
ibunt illi omnes. ubi uermis eorum non
moritur. & ignis non extinguitur. quocru¬
ciabuntur die ac nocte in scła scłorum. Post
istius sane corporis mortem. donec ad illum
ueniatur. qui post resurrectionem corpoꝵ
futurus est dampnationis & remunera¬
tionis ultimtis dies. si hoc temporis inter¬
uallo. sp̃c defumctorũ eiusmodi ignem
dicant᷑ ꝑꝓeti. quem ñ sentiant illi quiñ
habuierunt tales mores &o amores in huiꝰ
corporis uita. ut eorum ligna &o fentim.
& stiptila. sonsumatur. alii uͦ sentiant.
qui eiusmodi secum edifitia portauertint.
siue ibi tantum. siue & ibi. & hic. sitie ideo
hic ut non ibi. & scłaria quannus adãꝑ¬
natione uenialia. concremantẽ ignem
transitorie tribulationis intieniant. non
redarguo. quia forsitan uerum est. Ex¬

Expanded text:
sinistram, ubi illi erunt qui salui non erunt etsinistram, ubi illi erunt qui salui non erunt et ideo audient: discedite a me, maledicti, in ignem aeternum. nemo quippe ab illo igne saluabitur, quia in supplicium aeternum ibunt illi omnes, ubi uermis eorum non moritur et ignis non extinguitur, quo cruciabuntur die ac nocte in saecula saeculorum. post istius sane corporis mortem, donec ad illum ueniatur qui post resurrectionem corporis futurus est damnationis et remunerationis ultimus dies, si hoc temporis interuallo spiritus defunctorum eius modi ignem dicuntur perpeti, quem non sentiant illi qui non habuerunt tales mores in huius corporis uita, ut eorum ligna et faenum et stipula consumatur, alii uero sentiant, qui eius modi secum aedificia portauerunt sine ibi tantum sine et hic et ibi sine ideo hic, ut non ibi saecularia, quamuis a damnatione uenialia, concremantem ignem transitoriae tribulationis inueniant: non redarguo, quia forsitan uerum est.
Abbreviated transcription (Latin):
de quo dictum ẽ. Dies enim declarabit:
qm̃ in igne reuelabitur. Ee unius cuius¬
q opus qtiale fit: ignis ꝓbabit. Si ergo
utrumq ꝓbabit ignis. ut si cuiꝰ opus per¬
manserit. id est non fuerit igne consumptꝰ
quod suꝑ edificanit mercedem accipiat. si
cuius auitẽ optis. irserit dampntim paciat᷑:
ꝓfecto non est ipse eterntis ille ignis. In illũ
enim: soli simstri. nouissima & ꝑpetua dãp¬
natione mittentur. Iste autẽ dextros ꝓbat.
S alios eorum sic ꝓbat: ut edifitium quod
suꝑ xp̃m fundamentũ ab eis inuenerit
esse constructum. non exurat atq consu¬
mat. Alios autẽ aliter. idest ut quod suꝑ¬
edificauerunt ardeat. dampnumiq inde
patiantur: salui fiant autẽ. qm̃ xp̃m in
fundamento stabiliter positum. p̃cellenti
caritate tenuerunt. Si autẽ salui fient.
ꝓfecto & ad dexterã stabunt: & cum cete¬
ris audient. uenite benedicti patris mei.
possidete paratum uobis regnum. Non ad

Expanded text:
de quo dictum est: dies enim declarabit, de quo dictum est: dies enim declarabit, quoniam in igne reuelabitur et uniuscuiusque opus quale sit ignis probabit. si ergo utrumque probabit ignis, ut, si cuius opus permanserit, id est non fuerit igne consumtum, quod superaedificauit, mercedem accipiat, si cuius autem opus arserit, damnum patiatur: profecto non est ipse aeternus ille ignis. in illum enim soli sinistri nouissima et perpetua damnatione mittentur, iste autem dextros probat. sed alios eorum sic probat, ut aedificium, quod super Christum fundamentum ab eis inuenerit esse constructum, non exurat atque consumat; alios autem aliter, id est ut quod superaedificauerunt ardeat damnumque inde patiantur, salui fiant autem, quoniam Christum in fundamento stabiliter positum praecellenti caritate . tenuerunt. si autem salui fient, profecto et ad dexteram stabunt et cum ceteris audient: uenite, benedicti patris mei, possidete paratum uobis regnum, non ad
Abbreviated transcription (Latin):
Quia nulla eum tribulatio ab illius
fundamenti stabilitate se mouit: Sic
tũ qͣsi ꝑ ignẽ. Quod enim fine illici¬
ente amore non habuut: sine urente do¬
lore non ꝑdet. Ecce quantum mͥ uidẽt
inuentus est ignis: qui nullum eorum
dampnet. S unum ditet. alterum dãp¬
nificet: ambos ꝓbet. Si autẽ ignem illũ
loco isto uoluerimus acciꝑe. de quo dñs
dicet smistris. discedite a me maledicti
in ignem eternum. ut in eis etram isti
esse credantur. qui edificant suꝑ funda¬
mentum. ligna. fentim. stipulam. eosq
ex illo igne post temptis ꝓ malis meritis
imꝑtitum. liberet boni meritum funda
menti: quid arbitramur dextros qubus
dicet᷑. uenite benedicti patris mei possi¬
dece paratum uobis regnum. nisi eos qui
edificauerunt suꝑ fundamentt̃. aurum.
argentum. lapides pretiosos: S in illũ
ignem de qtio dicttim est. sic tam̃ quasi
ꝑ ignem: sic hoc modo intelligendus. utri¬
q metendi sunt: & dextri scilicet & sini

Expanded text:
quia nulla eum tribulatio ab illius quia nulla eum tribulatio ab illius fundamenti stabilitate semouit; sic tamen quasi per ignem quod enim sine inliciente amore non habuit, sine urente dolore non perdit. Ecce, quantum mihi uidetur, inuentus est ignis, qui nullum eorum damnet, sed unum ditet, alterum damnificet, ambos probet. Si autem ignem illum loco isto uoluerimus accipere, de quo Dominus dicet sinistris: Discedite a me, maledicti. in ignem aeternum; ut in eis etiam isti esse credantur. qui aedificant super fundamentum ligna, fenum, stipulam, eosque ex illo igne post tempus pro malis meritis inpertitum liberet boni meritum fundamenti, quid arbitremur dextros, quibus dicetur: Venite, benedicti patris mei, possidete paratum vobis regnum? nisi eos qui edificauerunt super fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos? sed in illum ignem, de quo dictum est: sic tamen quasi per ignem, si hoc modo est intellegendus, utrique mittendi sunt, et dextri scilicet et sinis
Abbreviated transcription (Latin):
Ac ꝑhoc ei qui edificauit erit edificatio
ista dampnosa. qui ñ habet quod super¬
edificauit: et eorum amissione crucia¬
b itur. quibus fruendo utiq letabatur.
S ꝑ hunc ignem saluis erit. merito
fundamenti: quia & si utrum id hab̾e
mallet an xp̃m a ꝑsecutore ꝓponeretur.
illtid xp̃o non p̃poneretur. llide in apłĩ
uerbis. hominen edificantẽ suꝑ funda¬
mentum. aurum. argentũ: lapides
pretiosos. Qtii sine uxore est inquit. cogi¬
tat quȩ sunt dñi. quomͦ placeat deo.
llide alium edificantẽ. ligna. fenum.
stipulam. Qti autẽ matrimonio uinc¬
tus est inquit: cogitat que sunt mun-¬
di quomͦ placeat uxori. Unius cuiꝰq opꝰ
ignem uocat:. sicut alibi legitur. llasa
figuli ꝓbat fornar: & homines iustos
temptatio tribulationis. & unius cuiꝰq. opꝰ¬
Iermanet quod quisq cogitat que st̃
domini. quomodo placeat deo. Qd̃ suꝑ edifi¬
cauit nicedem accipiet. Idest unde
habebit. Ipse autem salius erit.

Expanded text:
Ac per hoc ei, qui aedificauit, erit aedificatio Ac per hoc ei, qui aedificauit, erit aedificatio ista damnosa, quia non habebit, quod superaedificauit, et eorum amissione cruciabitur, quibus fruendo utique laetabatur; sed per hunc ignem saluus erit merito fundamenti, quia, etsi utrum id habere mallet an Christum a persecutore proponeretur, illud Christo non praeponeretur. Vide in apostoli uerbis hominem aedificantem super fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos: Qui sine uxore est, inquit, cogitat quae sunt Dei, quo modo placeat Deo. Vide alium aedificantem ligna, fanum, stipulam: Qtus est, inquit, cogitat ea quae sunt mundi, quomodo placeat uxori; uniuscujusque opunem ignem vocat, sicut alibi legitur: Vasa figuli probat fornax, et homines justos tentatio tribulationis; et uniuscuenim quod quisque cogitat quae sunt Dei, quo modo placeat Deo, quod superaedificauit mercedem accipiet id est, unde habebit, ipse autem saluus erit
Abbreviated transcription (Latin):
itaq sic habet in corde xp̃m. ut ei ter¬
rena & temporalia. nec ea quȩ licita st̃
atq concessa p̃ponat: fundamentum
habet xp̃m. Si autẽ p̃ponit. & si uideat᷑
habere fidem xp̃i. non ẽ tam̃ in eofim¬
damentũ xp̃c. cui talia p̃ponunt᷑: quan¬
posuisse contuncit᷑. quem post habuit
imꝑantem siue concedentẽ. dum contra
eis imꝑata siue concessa. suam ꝑflagitra
delegit explere libidinem: Siqtis itaq
xp̃ianus diligit meretricẽ. eiq adherens
tinum corpus efficitur: iam in funda
piscentiarum. sicut & gentes que igno¬
enim nichil ei talis affectionis uolupta¬
tisq p̃ponat: quamuis suꝑ edificet lig¬
na. fenum. stipulani. xp̃c ẽ fundamentũ.
ꝓpter hoc saluus erit ꝑ ignem. Delitias
quippe huꝰmodi amoresq terrenos. ꝓpt̾
conugalem quidem copulam ñ damp¬
nabiles: tribulationis ignis exuret. Ad
quẽ ꝑtinent ignem: & orbitates. & que¬
cumq calamitates que auferunt hȩc.

Expanded text:
itaque sic habet in corde Christum, ut ei teritaque sic habet in corde Christum, ut ei terrena et temporalia nec ea quae licita sunt adque concessa praeponat, fundamentum habet Christum: si autem praeponit, etsi uideatur habere fidem Christi, non est tamen in eo fundamentum Christus, cui talia praeponuntur: quanposuisse conuincitur, quem posthabuit imperantem siue concedentem, dum contra eius imperata siue concessa suam per flagitia delegit explere libidinem! Si quis itaque Christianus diligit meretricem eique adhaerens unum corpus efficitur. iam in fundampiscentiarum, sicut et gentes quae ignoenim nihil ei talis adfectionis uoluptatisque praeponat, quamuis superaedificet ligna. fenum, stipulam, Christus est fundamentum, propter hoc saluus erit per ignem. Delicias quippe huius modi amoresque terrenos, propter coniugalem quidem copulam non damnabiles, tribulationis ignis exuret; ad quem pertinent ignem et orbitates et quaecumque calamitates quae auferunt haec.
Abbreviated transcription (Latin):
abent inquiunt xp̃iani catholici.
mento suꝑ edificauerunt quãlibet pes¬
simam uitã uelut ligna. fentm. stipulã.
mentum. quamiuis ermt cum dampno.
qm̃ illa quȩ suꝑ edificata sunt exurent.
tamen poterit eos quandoq ab illius ig¬
nis ꝑpetuitate saluare. R espondeat eis
breuiter apls iacobuis. Siquis dicat se
fidem habere. oꝑa autẽ non babeat. nũ¬
quid poterit fides saluare eum: Et qͥs
est inquiunt: de quo dicit apls paulus.
ipse autẽ saluus erit. sic tam̃ quasi ꝑ ignẽ:
Simtil quis iste sit inquiramus. Hunc
tamen non esse certissimum est: ne duoꝵ
aplõrum sententias mictamus in rixam.
Si unts dicit etiam si mala oꝑa quis ha¬
buerit. saluabit eum ꝑ ignem fides. alius
autẽ si oꝑa non habeat: nunquid pote¬
rit fides saluare eum: Inuenenius gͦ
quis possit saltiari ꝑ ignem: si prius in¬
uenerimus quid fit habere in fundam̃¬
to xp̃m. Quod ut de ipsa similitudine
quantotius aduertamus: nichil inedi¬
fitio p̃ponitur ftindamento. Quisquis

Expanded text:
abent, inquiunt, Christiani Catholici imento superaedificaverunt quamlibet pessimam vitam, velut ligna, fenum, stipulam. mentum, quamuis cum damno, quoniam illa, quae superaedificata sunt, exurentur, tamen poterit eos quandoque ab illius ignis perpetuitate saluare. Respondeat eis breuiter apostolus Iacobus: Si quis dicat se fidem habere, opera autem non habeat, numquid poterit fides saluare eum? Et quis est, inquiunt, de quo dicit apostolus Paulus: Ipse autem saluus erit, sic tamen quasi per ignem? Simul quis iste sit, inquiramus; hunc tamen non esse certissimum est, ne duorum apostolorum sententias mittamus in rixam, si unus dicit: \'Etiamsi mala opera quis habuerit, saluabit eum per ignem fides\'; alius autem: Si opera non habeat, numquid poterit fides saluare eum? Inueniemus ergo quis possit saluari per ignem, si prius inuenerimus quid sit habere in fundamento Christum. Quod ut de ipsa similitudine quantocius aduertamus: nihil in aedificio praeponitur fundamento; quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmum loctm ipse habeat in corde. &¬
in illo ei melal omnino ante ponatur:
portantur & tales. tolerantur & tales.
ueniet caminus: incendet ligna. fenũ.
stipulam. Ipse autẽ iquit saluus erit:
sic tam̃ tanꝗͣ per ignem. Hoc aget
camints. Alios in sinistram separabit:
alios in dexteram quodammͦ eliquabit.
mines adhuc infirmi & scdm fidẽ
ambulantes. scdm fidem templũ

Expanded text:
primum locum ipse habeat in corde, primum locum ipse habeat in corde, et ei nihil omnino anteponatur; portantur et tales, tolerantur et tales: veniet caminus, incendet ligna, fenum, stipulam: «Ipse autem,» inquit, «salvus erit, sic tamen quasi per ignem» . Hoc aget caminus; alios in sinistram separabit, alios in dextram quodammodo eliquabit. Omnes adhuc infirmi, et secundum fidem ambulantes, secundum fidem templu
Abbreviated transcription (Latin):
les sunt: aues quippe ñ diuisit. carnales
diuidtnt᷑. Non potui uobis loqui quasi
sp̃ualibtis: sed qtrasi carnalibus. Et quo¬
mͦ ꝓbatur. qi carnales diuiduntur:
Adiungit. Cum enim dicit uñ quisq
ur̃m. ego sum pauli. ego autẽ apollo. ego
uͦ cephe: nonne carnales estis. & scđm ho¬
minem ambulatis : Rogo uos fratres:
audite & ꝓficite. Excutite uos de loco
carnali. Pergite in turturem & in colũ¬
bam. Aues enim non diuisit. S quicũq
talis ꝑmanserit. & secuindum quendam
modum uite aptum carnalibus. de gre-¬
mio eccłie non recesserit. & ñ fuerit se¬
ductus ab hereticis. ut ex contraria par¬
te diuidatur: ueniet caminus & ad dex¬
teram ponitur. Sine camino non pote¬
rit: sed qui caminum pati ñ uult. per¬
gat in turturem & in columbam. Q
potest capere: capiat. Si autẽ non sic
erit. & edificauerit suꝑ fundamentũ.
ligna. fenum. stipulami. id est amores
scłares fundamento fidei. suꝑ edificaue¬
rit tam̃ si in fundamento sit xp̃c. ut

Expanded text:
Aves» quippe «non divisit;» carnales dividuntur. «Non potui loqui vobis quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus.» Et quomodo probatur quia carnales dividuntur? Adjungit: «Cum enim dicit unusquisque vestrum, Ego sum Pauli, ego autem Apollo, ego vero Cephae; nonne carnalis estis, et secundum hominem ambulatis?» Rogo vos, fratres, audite, et proficite; excutite vos de loco carnali, pergite in turturem et columbam: «Aves» enim «non divisit.» Sed quicumque talis permanserit, et secundum quemdam modum vitae aptum carnalibus, et de gremio Ecclesiae non recesserit, et non fuerit seductus ab haereticis, ut ex contraria parte dividatur; veniet caminus, et ad dextram poni sine camino non poterit. Sed si caminum pati non vult, pergat in turturem et columbam. Qui potest capere, capiat. Si autem non sic erit, et «aedificaverit super fundamentum ligna, fenum, stipulam,» id est, amores saeculares fundamento fidei suae superaedificaverit; tamen si in fundamento sit Christus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Ques autẽ ñ diuisit. Sp̃uales non ha¬
bent diuisionem. Hon cogitant schis¬
mat᷑a: pax est in eis. Custodiunt eam in
ceteris: quantum possunt. Ubi in aliis
deficiunt: in se tenent. Si erit ibi inqͥt
filius pacis: requiescet suꝑ etim pax ur̃a.
Si quomintis: ad uos reuertet᷑. Non est
filius pacis. diuidi uoluit: reuertecur
ad te pax tua. quia aues non diuisit.
llenit & caminus. Nam consedit ibi
abraham usq ad uesꝑam: & uenit mag¬
nus t̾ror die iudicii. Uesꝑa enim illa fi¬
nis scłi: & caminus ille ueniens dies iu¬
diciĩ. Diuisit inter media illa quȩ diui¬
sa erant: etiam caminus. Si inter me¬
dium transiit caminus: alia in dexte¬
ram. alia ui sinistram sepdrauit. Sunt
gͦ quidam carnales. & tam̃ ȩccłẽ gremio
continentur. uiuentes scdm quendam

Expanded text:
es autem non divisit.» Spirituales non habent divisionem, non cogitant schismata: pax est in eis, custodiunt eam in caeteris quantum possunt; ubi in aliis deficiunt, in se tenent. «Si erit ibi,» inquit, «filius pacis, requiescet super eum pax vestra; si quo minus, ad vos revertetur» . Non est filius pacis, dividi voluit, revertetur ad te pax tua; quia aves non divisit. Veniet et caminus: nam consedit ibi Abraham usque ad vesperam, et venit magnus terror diei judicii. Vespera enim illa finis est saeculi; et caminus ille, veniens dies judicii. Divisit inter media illa quae divisa erant, etiam caminus . Si inter media transiit caminus, alia in dextram, alia in sinistram separavit. Sunt ergo quidam carnales, et tamen Ecclesiae gremio continentur, vi
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑ ignem salui erunt. Dicitur enim.
Ipse atitẽ saluus erit: sic tam̃ quasi per
ignem. & quia dicitur saluus erit: con¬
tempnitur ille ignis. Ita plane quamuis
salui ꝑ ignem: grauior tam̃ erit ille ignis
quam quicqͥd potest homo pati in hac ui¬
ta. Et nostis quanta hic passi sunt mnali
nim quisq maleficus. latro. adulter. sce¬
leratus. sacrilegis. ꝑtulit legibtis: quod ũ
ꝑtulit martyr in confessione xp̃i: Ista
ergo que huic sunt multo faciliora sunt.
& tamen udete quemadmodum ut ea
homines ñ paciantur. quicqͥd iusserit
faciunt. Quanto melius faciant quod
iubet deus: ne illa grauiora paciantur:¬

Expanded text:
qui per ignem salvi erunt. Dicitur enim, qui per ignem salvi erunt. Dicitur enim, Ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem . Et quia dicitur, salvus erit, contemnitur ille ignis. Ita plane quamvis salvi per ignem, gravior tamen erit ille ignis, quam quidquid potest homo pati in hac vita. Et nostis quanta hic passi sunt mali, nim quisque maleficus, latro, adulter, sceleratus, sacrilegus pertulit legibus, quod non pertulit martyr in confessione Christi? Ista ergo quae hic sunt mala, multo faciliora sunt: et tamen videte quemadmodum ea homines ne patiantur, quidquid jusseris faciunt. Quanto melius faciunt quod jubet Deus, ne illa graviora patiantur
Abbreviated transcription (Latin):
Nẽ ne iñ dignatione tua arguas me:
neq in ira tua emendes me. futurũ
est enĩ ut quidam in ira dei emendent᷑.
& in indignatione arguantur. Et forte
ñ omnes qui arguentur emendabuntur.
riui & non dedistis michi manducare. &¬
sitiui. & non potatis me: & cetera que
ibi ꝓsequens. quandam in humanitatẽ
& sterilitatem increpat. dicens malis ad
in cuius malis plangit & gemit. rogat &
dicit. Dñe ne indignatione tua arguas me
ñ sim inter illos quibus dicturus es. ite
in ignem et̾num qui paratus est diabolo
& angłis eius. Neq in ira tua emendes
me: ut in hac uita purges me. & talem
me reddas. cui iam emendatortus ignis
non optis fit. ꝓpter illos qui salm erunt.
sic tam̃ quasi ꝑ ignem. Quare: nisi quia
hic edificant suꝑ fundamentum. ligna fe¬
num. stipulam: Edificarent autẽ aurũ
argentum. lapides pretiosos: & de utroq
igne securi essent. Non soluni de illo eter-¬
no qui ineternum cruciaturus est impr¬
os: sed etiam de illo qui emendabit eos

Expanded text:
ne, ne in indignatione tua arguas me, neque in ira tua emendes me. Futurum est enim ut quidam in ira Dei emendentur, et in indignatione arguantur. Et forte non omnes qui arguuntur emendabuntur: rivi, et non dedistis mihi manducare; sitivi, et non potastis me: et caetera quae ibi prosequens, quamdam inhumanitatem et sterilitatem increpitat malis ad in cujus malis plangit et gemit, rogat et dicit: Domine, ne in indignatione tua arguas me. Non sim inter illos quibus dicturus es: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus. Neque in ira tua emendes me: ut in hac vita purges me, et talem me reddas, cui jam emendatorio igne non opus sit, propter illos qui salvi erunt, sic tamen quasi per ignem. Quare; nisi quia hic aedificant supra fundamentum ligna, fenum, stipulam? Aedificarent autem aurum, argentum, lapides pretiosos, et de utroque igne securi essent; non solum de illo aeterno qui in aeternum cruciaturus est impios, sed etiam de illo qui emendabit eos
Abbreviated transcription (Latin):
quam ꝑ ignem. Nemo enim suꝑ fun¬
damentum hoc edificet adulteria. blas¬
phemias. sacrilegia. idolatriam. ꝑuiria.¬
& pittet se saluum futurum ꝑ ignem.
quasi ista fint ligna. fenum. stipula: sed
qui edificat amorem terrenoruĩ suꝑ fun¬
damentũ regni celortm. id est suꝑ xp̃m.
ardebit amor rerum temporaltum. et
ipse salutis erit ꝑ idoneum fundamentũ.

Expanded text:
quasi per ignem. Nemo enim super funquasi per ignem. Nemo enim super fundamentum hoc aedificans adulteria, blasphemias, sacrilegia, idololatrias, perjuria, putet se salvum futurum per ignem, quasi ista sint ligna, fenum, stipula: sed qui aedificat amorem terrenorum super fundamentum regni coelorum, id est, super Christum; ardebit amor rerum temporalium, et ipse salvus erit per idoneum fundamentum.
Abbreviated transcription (Latin):
dixeris. amo posses sionem istã. timeo
ne ꝑeat. & imminet dampnum. &
tu contristaris: non quidẽ ĩponis eam¬
xp̃o. Nam si sic amas possessionem istam.
ut si dicatur tibi ipsam uis an xp̃m quẽ
ꝑ ignem. Audi aliud. Non potes tenere
possesfionem istam: nisi dixeris falsum
testimoniũ. Et hoc non facere. xp̃m in
fundamento ponere est. Ueritas enim
dixit. Os quod mentit᷑: occidit animã.
Ergo si possesfionẽ tuã diligis. non tam̃
ꝓpter illam facis rapinam. non ꝓpter
illam dicis falsum destimoniũ. non ꝓpt̾
illam facis homicidium. ñ ꝓpter illam
utras. non ꝓpter illam xp̃m negas. eo
quod non ꝓpter illam facis hȩc. xp̃m ha¬
bes in funcdamento: sed tamen quia dili¬
gis illam. & contristaris si ꝑdis illam. suꝑ
fundamentũ posusti. non aurum. uel
argentum. aut lapides pretiosos. s ligna.
fenum. stipulam. Saluus ergo eris: cum
ardere ceꝑit. quod edificasti. sic tam̃ tã

Expanded text:
dixeris, Amo possessionem istam, timeo dixeris, Amo possessionem istam, timeo ne pereat; et imminet damnum, et tu contristaris: non quidem praeponis eamo. nam sic amas possessionem istam, ut, si dicatur tibi: "ipsam uis an Christum?"per ignem. audi aliud: non potes tenere possessionem istam, nisi dixeris falsum testimonium; et hoc non facere Christum in fundamento ponere est. ueritas enim dixit: os, quod mentitur, occidit animam. ergo si possessionem tuam diligis, non tamen propter illam facis rapinam, non propter illam dicis falsum testimonium, non propter ilfalsum juras, non propter illam Christum negas; eo quod non propter illam facis haec, Christum habes in fundamento. Sed tamen quia diligis illam, et contristaris si perdas illam; super fundamentum posuisti, non aurum, aut argentum, aut lapides pretiosos, sed ligna, fenum, stipulam. Salvus ergo eris, cum ardere coeperit quod aedificasti; sic tamen
Abbreviated transcription (Latin):
uerum ipsa iudicia in eccłra iubet agr
ñ ad forum trali. Tamen delicta esse
dicit. Contendit enim xp̃iantis. ꝓ rebus
t̾renis: amplius quã decet eum. cui pro¬
missum ẽ regnum celorum. Non totũ
cor suũ leuat: s aliquã eius partẽ tra-¬
hit in t̾ra. Demq si ueniat temptatio
dicendi martyrii. illi qui habent in fũ
damento. xp̃m & edificant. aurũ. ar-¬
gentum. lapides preciosos: quid dicũt
ex hac oportunitate : Bonũ ẽ michi dis¬
solui: & esse cum rp̃o. Alacres carrunt:
aut nichil. aut modice de t̾rena fragilita¬
te contristant᷑. Illi autẽ amantes res pro¬
prias. domos ꝓpͥas. grauiter conturbant᷑:
fenum. stiptilam. & lignuni ardet. Ha¬
bent ergo ligna. fenum. stipulã. siꝑ fun¬
damentũ: s rerum concessarum. non
illicitarũ. Dico enim fratres. Poffides fim¬
damentum. Here celo: calca terram.
Si talis es: non edificas nisi aurtun. ar¬
gentũ. & lapides pretiosos. Cum autẽ

Expanded text:
uerum ipsa iudicia in ecclesia iubet agi, uerum ipsa iudicia in ecclesia iubet agi, non ad forum trahi; tamen delicta esse dicit. contendit enim christianus pro rebus terrenis amplius quam decet eum cui promissum est regnum caelorum; non totum cor sursum leuat, sed aliquam eius partem trahit in terram. denique si ueniat temtatio ducendi martyrii, illi qui damento Christum, et aedificant aurum, argentum, lapides pretiosos, quid dicunt ex hac opportunitate? Bonum est mihi dissolvi, et esse cum Christo : alacres currunt, aut nihil aut modice de terrena fragilitate contristantur. Illi autem amantes res proprias, domos proprias, graviter conturbantur; fenum, et stipula, et ligna ardent. Habent ergo ligna, fenum, stipulam super fundamentum; sed rerum concessarum, non illicitarum. Dico enim, fratres: possides fundamentum; haere coelo, calca terram. Si talis es, non aedificas nisi aurum, argentum, et lapides pretiosos. Cum autem