comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uelut ipse pars dui ẽi uel dnm̃
pastem hab& stidemse exhibere
deb& utipsepossideat dnm̃ & ipse
possideatur ad ño: Qui possio &
dnm̃ & cum proph&c dic̃ pars
mea dñs nihil ectite dnm haebere
potest quod si quippiã aliud habue¬
rit prȩter dnm parseiꝰ nonerit
dñs uerbi gratio siccurũ siarger¬
tũ si possessiones siuariã subpel¬
lectilem cum istis pastibi dñs pars
eius fieri ñ dignatꝰ: siaut̃ ego
pars onĩ sum & funiculus heredi¬
tatis euꝰxec accipio pastẽ interc&eras
tribur sed quasi leuita & sacerdos
uiuo de decimis & altari seruiens
altaris oblatione sustentor habens
uictũ & uestimentũ his conter¬
tus er & nudã crucẽ nudus
sequar : Obsecro itaq te & re¬
p&ens iterũ i terũq monebo
pe officium clericatus genus
plus habeas quã quando clrc eẽ
coepisti & dicaturtibi dericieoꝵ
ñ proderunt eis: mensulũ tuã
pauperes & peregrini &cũ illis

Expanded text:
vel ipse pars Domini est, vel Dominum vel ipse pars Domini est, vel Dominum partem habet, talem se exhibere debet, ut ipse possideat Dominum et ipse possideatur a Domino. Qui possidet Dominum et cum propheta dicit: 'Pars mea Dominus', nichil extra Dominum habere potest. Quod si quippiam aliud habuerit preter Dominum, pars eius non erit dominus. uerbi gratia, si aurum, si argentum, si possessiones, si uariam supellectilem, cum his partibus dominus pars eius fieri non dignatur. si autem ego pars domini sum et funiculus hereditatis eius nec accipio partem inter ceteras tribus, sed quasi leuita et sacerdos uiuo de decimis et altari semiens altaris oblatione sustentor, habens uictum et uestitum his contentus ero et nudam crucem nudus sequar. obsecro itaque te, et repetens iterum iterumque monebo, ne officium clericatus genus plus habeas, quam quando clericus esse coepisti, et dicatur tibi: cIeri eorum non proderunt eis. mensulam tuam pauperes et peregrini et cum illis
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditateq censendum. aut in quo¬
ricalibus officiis abstinere cogientur
qm̃ domus dĩ domus orctionis & eẽ
deb& & dici. Neofficia negociatio¬
nis & spelunca potius sit laeronũ¬
P&is ame nepotiane Rom̃alitce¬
ris traens marinis & crebro p&isut
tibi breui uolumine digertẽ prȩcep
ad uersauitiorum diuesticula i tepi¬
atur ⁊ scio quidon abauunculo tuo
beato heliodoro qui nunc pontif ex
xpĩ ẽ ite & didicisse quae scũ sunt
& cotidie discerei normamq te eiꝰ ex¬
qualia cumq sunt suscipe & libel¬
lum huno libello illius copulato
utcum ille temonachum erudi¬
erit hic clericũ doceat eẽ ꝑfectũ ÷
Igitur cleric̃ qui xpĩ seruit eccle
siue interpr&etur primouo¬
cabulum suum & nominis diffi¬
nitione prȩlatanitatur eẽ qđ
dicitur  sienimderos grece
latine sors cppellatur propte¬
reauocuntur clericiquia desor¬
te sunt dnĩ uel quiadũs ipsesors
id est purs dericorũ ẽ & quia

Expanded text:
cupiditateque cessandum, aut in quocupiditateque cessandum, aut in quoricalibus officiis abstinere cogantur, quoniam domus Dei domus orationis et esse debet et dici, ne officina negotiationis et spelunca potius sit latronutis a me, Nepotiane charissime, litteris transmarinis, et crebro petis, ut tibi brevi volumine digeram praecepta ad diversa vitiorum diverticula rapiatur. Scio quidem ab avunculo tuo B. Heliodoro, qui nunc pontifex Christi est, te et didicisse quae sancta sunt, et quotidie discere, normamque vitae ejus exqualiacunque sunt, suscipe; et libellum hunc libello illius copulato, ut cum ille te monachum erudierit, hic clericum doceat esse perfectum. Isiae, interpretetur primo vocabulum suum; et nominis definitione praelata, nitatur esse quod dicitur. Si enim κλήρος Graece, Latine sors appellatur, propterea vocantur clerici, quia de sorte sunt Domini: vel quia ipse Dominus sors, id est, pars clericorum est. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
ut sicut non suo ita non alieno nomi¬
nealiquis dericorũ &ercere foenus
adtemt& In decens enim ẽ crim̃
suum commodis alienis in pendere
foenus ccutem hoc solumas picere ex
ercere debemus. ut quod hic misericor¬
diter tribuimur ab eodño qui multi¬
pliciter & in ꝑp&uũ men sur recribu¬
& recipere uideccmus ÷¬
depiceni partib: nuper ad nosmis¬
sarelatio nunti caut non p̃tereunda
puta remusiidẽ plurimos clericõr
negotiationib: in honestis & lucris
turpibus inminerenullo pudore
cernentes euan gelicam lectionem
quia ipse dñs nt̃ ne gotiatores etem¬
plo uerbenitos flcgellis ad seritur
expulisse: Nec a postoli uerba recolex¬
ter quib: ait qnemomilitans dõ ix¬
plicat se negotiis sueculicrib: psul¬
mistam quoq: dacuid surda dissimu¬
lantes aurecantiqutim. qm̃ non cog¬
noui negotiationes intrabo ixpo¬
tentics duii pro indehuius modi
ut ab indignis post hac quaestiib:
nouerint abstinendum & ab omni¬
b: cuius lib& negotiationis ingentis

Expanded text:
ut sicut non suo, ita non alieno nomine aliquis clericorum exercere fenus attentet: indecens enim est crimen suum commodis alienis impendere. Fenus autem hoc solum aspicere et exercere debemus, ut quod hic misericorditer tribuimus, ab eo Domino, qui multipliciter et in perpetuum mansura retribuet, recipere valeamusde Piceni partibus nuper ad nos missa relatio nuntiavit, non praetereunda putaremus, id est plurimos clericorum negotiationibus inhonestis, et lucris turpibus imminere, nullo pudore cernentes evangelicam lectionem, quia ipse Dominus negotiatores e templo verberatos flagellis asseritur expulisse . Nec Apostoli verba recolentes, quibus ait: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus . Psalmistam quoque David surda dissimulantes aure cantantem: Quoniam non cognovi negotiationes, introibo in potentias Domini ; proinde hujusmodi aut ab indignis posthac quaestibus noverint abstinendum, et ab omnibus cujuslibet negotiationis ingeniis,
Abbreviated transcription (Latin):
omnis peccandi oportunitas ad¬
Hi qui inclerosunt prerbrteri &dia¬
coni & a carnibus abstinent: placuit
eas quidem contingere & ita siuolue¬
rint continere: quod si intantum
eas abminantur. ut nec olena quae
cum eis cocuntur existiment. come¬
denda: tamquam non consentien¬
tes regulȩ abordine cersare debe¬

Expanded text:
omnis peccandi opportunitas adomnis peccandi opportunitas ads, qui in clero sunt presbyteri et diaconi, et a carnibus abstinent, placuit eas quidem contingere, et ita si voluerint, continere. Quod si in tantum eas abominantur, ut nec olera, quae cum eis coquuntur, existiment comedenda, tanquam non consentientes regulae, ab ordine cessare debe
Abbreviated transcription (Latin):
t& ꝓinde in hibenda est: nequis alie¬
nos fines usurp& aut ꝑ premium
terminos patrum statutos trans¬
cendat. Nec omnino cui quam cle¬
ricorũ liceat dequa lib& refoenus accipe¬
requãquã nouellȩ suggestiones
quae uel obscurȩrunt uel sub genere
latent inspectae a nobis formã ac¬
cipient : c&erum dequibus aꝑtis¬
si me diuinitus scriptura san xit.
non est diferenda sententia sed
potius ex sequenda, proinde quod
in laicis reprehenditur. id multoma¬
gis deb& dericis prȩdam nari: ini¬
uersũ concilium dixitnemo con¬
traproph&as: nemo contra euan¬
gelia facit si ne periculo i n¬
N ec hoc quoque pr&er eundum
erseduximur quosdam lucritur¬
piscupiditate captos usurariã ex¬
ercere pecuniã & foenore uelle
ditescerequo hondicam in
eosquo sunt inclericali officio
constitut ÷. sed & in laicos cederequi
xp̃ianos se dici cupiunt condolemus
quod uindicari acrius in eos quifue¬
rint confutati decernimus: ut

Expanded text:
tet, proinde inhibenda est, ne quis alietet, proinde inhibenda est, ne quis alienos fines usurpet, aut per praemium terminos Patrum statutos transcendat, nec omnino cuiquam clericorum liceat de qualibet re fenus accipere. Quanquam novellae suggestiones, quae vel obscurae sunt, vel sub genere latent, inspectae a nobis, formam accipient, caeterum de quibus apertissime divina Scriptura sanxit, non est ferenda sententia, sed potius exsequenda. Proinde quod in laicis reprehenditur, id multo magis debet in clericis praedamnari. Universum concilium dixit: Nemo contra Prophetas, nemo contra Evangelia facit sine periculo. Nec hoc quoque praetereundum esse duximus, quosdam, lucri turpis cupiditate captos, usurariam exercere pecuniam, et fenore velle ditescere, quod non dicam in eos qui sunt in clericali officio constitut, sed in laicos cadere, qui Christianos se dici cupiunt, condolemus, quod vindicari acrius in eos qui fuerint confutati decernim
Abbreviated transcription (Latin):
NISUTNULLUS ALIENUI ELE¬
suscipiat nemo sollicit& nisi forte ex
placito caritatis id interdantẽ accipi¬
entem que conueniat: Nam grauis
iniuriaereus est qui defratris eccła
id quodest utilius aut pretiosius aud&
resagit᷑ transfugã clericũ deeccłasuia¬
m& ropolitanus redire compella. si uĩt
longius recessit tui prȩcepti aucto¬
ritate reuocabitur. ut nec cupidita¬
ti necambitioni occasio relinquat᷑ ⁊¬
Vtnulli ep̃i uelclerici in eccła con ui¬
uentur. nisi forte transeuntes .: ospi¬
tiorũ neces sitate illic reficiant ,po¬
puli &iam ab huius modi conuiuus
NULLUS TULESIASTICOÑ INTA¬
BERNIS COMEDERE DIBINT IXII II
Quod non o porteat iacroministerio
deditos. a prerbrteris usque addia¬
conos & reliquum ecclesiasticum
ordinem idest usque ad subdiaco
nos. lectores cantores ex orcistas
& ostiarios & ex numero continen¬
tiũ & monachorũ ingreditaber¬
Aureliur ep̃s dixit: a uaritiae cu¬
piditas quam rerũ omnium malo
rum matrem essenemoquis dubi¬

Expanded text:
Ut nullus alienum clesuscipiat, nemo sollicitet nisi forte ex placito charitatis id inter dantem, accipientemque conveniat. Nam gravis injuriae reus est qui de fratris Ecclesia id quod est utilius aut pretiosius audeat res agitur, transfugam clericum ad suam Ecclesiametropolitanus redire compellet. Si autem longius recessit, tui praecepti auctoritate revocabitur, ut nec cupiditati, nec ambitioni occasio relinquatepiscopi vel clerici in ecclesia conviventur, nisi forte transeuntes hospitiorum necessitate illic reficiantur. Populi etiam ab hujusmodi conviviis nullus ecclesiasticorum in tabernis comedere debeat. CXXVII. Quod non oporteat sacro ministerio deditos a presbyteris usque ad diaconos, et reliquum ecclesiasticum ordinem, id est unos, lectores, cantores, exorcistas, et ostiarios, ex numero continentium et monachorum, ingredi tabers episcopus dixit: Avaritiae cupirum matrem esse, nemo qui dubi
Abbreviated transcription (Latin):
T̃ .XX QUOD MINIME CLERICOS
TRANIUGRARI CONUINAT
lericos in ecclen iamin istrap¬
tes sicut iam constituimus in
alterius ciuitatis ecclesiam
statutos fieri nono port& sed
contentos eẽ in quib: ab ini¬
tio ministrare meruerunt.
exceptis illis qui propriaamit¬
tent᷑ . prouincis ex necessitacte
adaliã ecclesiã trtensierunt X
Nonlicereericis postobitũ sui
epi res adeum ꝑtinentes diripere:
sicut antiquis quoq: ẽ canonib: XTI
constitutĩ quod si hoc faceretẽp¬
ticuerint gitedum suorũ peri¬
culo sub iacebunt It̃ IN CARIA

Expanded text:
tu. Quod minime clericos transmigrari conveniat. XX. Clericos in ecclesia ministrantes, sicut jam constituimus, in alterius civitatis ecclesia statutos fieri non oportet: sed contentos esse in quibus ab initio ministrare meruerunt, exceptis illis qui, proprias amittentes provincias, ex necessitate ad aliam ecclesiam transierunt. Non licere clericis post obitum sui episcopi, res ad eum pertinentes diripere, sicut antiquis quoque est canonibus constitutum. Quod si hoc facere tentaverint, graduum suorum periculo subjacebun
Abbreviated transcription (Latin):
CẼ MINIONIS AUERTUÑTEQUIIX¬
CÕMUNIC ATISPDOMOS COMMVNIAN
Omnes qui ingrediuntur eccłam
dĩ & scripturas sacras audiun nec
cõmunican in oratione cũ populo sed
proquadam intemperantia se
a perceptione scãe communionis
auestunt. hi deecclesia remoue¬
antur quam diu ꝑ confessionem poe¬
nitentuce fructus ostendant & pre¬
cibi indulgentiam consequantur:¬
Si q̃prb aut diaconus & omnino
quilib& exclero parro eciam pro¬
priam deserens adaliã propera¬
uit de in omnino demigraens in aliã
parro eciã permulta tempora
nititur immoari ulterius ibidẽ
non ministret: maxime siuo canti
suo ep̃o & regredi adpropriũ par¬
roeciam commonenti oboedire con¬
tempserit: quod si in hacͥdiscipli¬
natione perduratccministerio mo¬
dis omnibus remoueatur. Itautne¬
quaquã locum restitutionis inueni¬
at : Si uero prohaccausa damnatũ
alter eps suscipiat hic&iã a com¬
muni coerceatur synodo uelut quis bxciii¬
ecclesi astica constitutaedissoluat :¬

Expanded text:
munionis avertunt, et qui excommunicatis per domos communicant. XXC. Omnes qui ingrediuntur Ecclesiam Dei, et Scripturas sacras audiunt, nec communicant in oratione cum populo, sed pro quadam intemperantia se a perceptione sanctae communionis avertunt: hi de Ecclesia removeantur, quandiu per confessionem poenitentiae fructus ostendant, et precibus indulgentiam consequanturer, aut diaconus, et omnino quilibet ex clero, parochiam propriam deserens, ad aliam properavit, dein omnino demigrans, in alia parochia per multa tempora nititur immorari, ulterius ibidem non ministret: maxime si vocanti suo episcopo, et regredi ad propriam parochiam commonenti, obedire contempserit. Quod si in hac indisciplinatione perdurat, a ministerio modis omnibus removeatur, ita ut nequaquam locum restitutionis inveniat. Si vero pro hac causa damnatum alter episcopus suscipiat, hic etiam a communi coerceatur synodo, velut qui ecclesiastica constituta dissolvat
Abbreviated transcription (Latin):
NISQUITT CLISIASTICAIEIUD
ABSQUENTTISSITATT DISSOLII
Siquis eorũ qui continentiȩ studeñ
absq: necersitate corporea tradita in
cõmunei eiunia & ab eccła custodita suꝑ¬
biendo dissoluit stimulo suȩ cogitationis
inpulsus anathemasit. INΛΝT HIC

Expanded text:
qui ecclesiastica ieiunia absque necessitate dissolvunt. Si quis eorum, qui continentiae student, absque necessitate corporea tradita in commune ieiunia et ab ecclesia custodita superbiendo dissolvit stimulo suae cogitationis impulsus, anathema sit. 63. Ut sac
Abbreviated transcription (Latin):
T̃ UII. DECLERICIS EEMON ACTUIS
NONMANENTIBUSINSUOE NOLES O
ui semel inclero deputati sunt aut
monachorum uitam &x p&iuerun
statuimus neq admilitiam peq:
Addignitactem aliquã uenire mup¬
danam : aut hoc temptantes & ũ
agentes poenitintiam quominus
redeant ad hoc quod propter dm̃
primitus elegerunt anathematirar :¬
OEOMTN CLERICOS HABENTESAD¬
OERSUS INUICEM NE GOTIA PROPRIŨ
hab& negotiũ non deseret ep̃m
proprium & ad saeculuria
ꝑcurrat iudicia sed prius¬
actiouenti l&ur apudepm pro¬
prium uel certe consilio eius dẽ
ep̃i apud quos utraeq paster
uoluerit iudiciũ continebunt :
Siquis aũt praeterhaec fecerit:
canonicis correptionib: sub¬
ia cebit: quod sicdericus hab&
causam aduersus ep̃m propri¬
um ueladuersus alterum apud
srnodum prouinciae iudicetꝰ :
quodsi aduersus eiusdem pro¬
uinciae m&ro politanum ep̃s
uel dericus hab&qu erelac̃

Expanded text:
T XII. De clericis vel monachis non manentibus in suo proposito. Qui semel in clero deputati sunt, aut monachorum vitam expetiverunt, statuimus neque ad militiam, neque ad dignitatem aliquam venire mundanam: aut hoc tentantes, et non agentes poenitentiam, quominus redeant ad hoc quod propter Deum primitus elegerunt, anathematizaoporteat clericos, habentes adversus invicem negotia, propriumhabet negotium, non deserat episcopum proprium, et ad saecularia percurrat actio ventiletur apud episcopum proprium, vel certe consilio ejusdem episcopi apud quos utraeque partes voluerint, judicium continebunt. Si quis autem praeter haec fecerit, canonicis correptionibus subjacebit. Quod si clericus habeat causam adversus episcopum proprium, vel adversus alterum, apud synodum provinciae judicetur; quod si adversus ejus provinciae metropolitanum episcopus vel clericus h
Abbreviated transcription (Latin):
uo dnon o porteat sacerdotes
& clericos fenerentes usuras
uel quaedicuntur sescupla
id est & summa capitis & dimi lxx¬
dium summae percipere :¬

Expanded text:
uod non oporteat sacerdotes et clericos fenerantes usuras, vel quae dicuntur sescupla, id est, et summam capitis et dimidium summae, percipere
Abbreviated transcription (Latin):
DENIS QUIDEBEANT INAMBONE
ter eos qui regulariter canto¬
res existunt qui& decodiceta¬
nunt alios inpolpitum cons¬
cendere & in ecclesia pullere¬
ram prbo sedere sediussione:
prbi sed eatisimiliteraũt & dia¬
conushonore habeatur ab ob¬
sequentiburidest subdia conib:
DEBEANT BENE DICERE VEL
BENEDICTIONEM TRIBVERE OS
uod ñ. oporteat subdia coporpa¬
nem dure uel calicem benedicere¬
natitam in ecdesiis quã in domi¬
b: exorcirare non possint NT̃ IN

Expanded text:
De his qui debeant in amboneter eos qui regulariter cantores existunt, qui et de codice canunt, alios in pulpitum conscendere, et in ecclesia psallereram presbytero sedere, sed jussione presbyteri sedeat. Similiter autem et diaconis honor habeatur ab obsequentibus, id est subdiaconis debeant benedicere, vel benedictionem tribuere. CXXVIII. Quod non oporteat subdiaconos panem dare, vel calicem benedicernati, tam in ecclesiis, quam in domibus, exorcizare non possint. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
Dia coni septem debenteẽ iuxta
regulam : lic& & ualde magnasit lX VIIII
ciuitas: idipsum autem & actuũ
apostolorum liber insinuat: N¬
sanguinem & idolis immolatũ
& suffocatum cũ religione & fide
condemnat: uelut spem propter
huius modi perceptionem non ha¬
bentem : anathemasit :IT INCO¬

Expanded text:
Diaconi septem debent esse juxta regulam, licet et valde magna sit civitas. Idipsum autem et Actuum apostolorum liber insinuat. sanguinem, et idolis immolatum, et suffocatum, cum religione, et fide, condemnat, velut spem, propter hujusmodi perceptionem, non habentem: anathema sit
Abbreviated transcription (Latin):
qui ex communicatus fuerit pro
so neglectu. siue ep̃r siue quilib&
clericun & temp̃r ex communicatio¬
nis sue ante audientiã cõmunionẽ
prȩsumpserit ipse in sedamnatio¬
nis iudic&ur protulis sesententiã
statuat sanctitas uestra ut nulli ep̃o
liceat alterius epĩ ciuitatis minis¬
trũ ecclesiasticũ sollicitare & in
suis parrociis ordinare uniuer
ndixer̃ plac&quia & his conten¬
tionibus sol& nasci discordias & ideo
prohib& omnium sententia nequis
hoo facere audeat: InCOΝCΙLIO¬

Expanded text:
communicatus fuerit pro suo neglectu, sive episcopus, sive quilibet clericus, et tempore excommunicationis suae ante audientiam communionem praesumpserit, ipse in se damnationis judicetur protulisse sententiam.statuat sanctitas vestra, ut nulli episcopo liceat alterius episcopi civitatis ministrum ecclesiasticum sollicitare, et in suis parochiis ordinare. Universi dixerunt: Placet, quia ex his contentionibus solet nasci discordia; et ideo prohibet omnium sententia, ne quis hoc facere audeat. Conci
Abbreviated transcription (Latin):
Itemplacuit ut quicum que in eccłã
uel semellegerit ab alia ecclesia
adclericatũ non teneatur: & subscrip¬
serunt aurelius ep̃s eccłȩ cartha¬
giniennis huic decr&o consensi.
& prelecto subscripsi ⁊ similiter &
c&eri ep̃i subscripserunt: IN¬

Expanded text:
it, etc., ut quicunque in ecclesia vel semel legerit, ab alia ecclesia ad clericatum non teneatur. Et subscripserunt. Aurelius episcopus Ecclesiae Carthaginensis, huic decreto consensi, et praelecto subscripsi. Similiter et caeteri episcopi subscripserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Nullus peregrinorũ si ne pacificis
id est commendatitiis suscipiat᷑ epis¬
QUOD NON LICEAT CLERICOINDUA¬
rumciurta tium ec cesiis
MINISTRARE IX
Non licereclericũ peduarũ ciui¬
tatũ conscribi simul ecolesus &
inqua initio ordinatus est & ad quã
confugit quasi ad potiorem ob in¬
anisgloriae cupiditatẽ, hoc aut̃
facientes reuocari debere ad suã
ecclesiã inqua primitus ordinati suñ
& ibitantum modo ministrare:
si uero lam qui trans latus est
ex alia in aliam ecclesiam prio¬
ris eccłȩ uł martyriorum quȩ
sub ea sunt aut pthotiorum aut
xenodociorũ reb: innullo cõmu¬
nicenti eosuero quiausi fuerint
post definitionẽ magnȩ & uni uer¬
salis huius renodi quicquã ex his
quae sunt prohibita perp&rare
decreuit sca synodus a propriohu¬
XT PEREGRINOS CLERICOS
SINE COMMENDATITIIS MINIO
in alia ciuitate pr&er commenda¬
titias litteras sui ep̃i nusquam ꝑe¬
NELITTERISSACROMINIS IEMO
SERUIENTIS PATISCI DIBIA T̃UI¬

Expanded text:
Nullus peregrinorum sine pacificis, id est, commendatitiis suscipiatur episQuod non liceat clericum in duarum civitatum ecclesiis ministrare. X. Non licere clericum in duarum civitatum conscribi simul ecclesiis, et in qua initio ordinatus est, et ad quam confugit, quasi ad potiorem, ob inanis gloriae cupiditatem. Hoc autem facientes revocari debere ad suam ecclesiam, in qua primitus ordinati sunt, et ibi tantummodo ministrare. Si vero jam quis translatus est ex alia in aliam ecclesiam, prioris ecclesiae, vel martyriorum quae sub ea sunt, aut ptochiorum, aut xenodochiorum rebus in nullo communicet. Eos vero qui ausi fuepost definitionem magnae et universalis hujus synodi, quidquam ex his quae sunt prohibita perpetrare, decrevit sancta synodus, a proprio hut peregrinos clericos, sine commendatitiis ministin alia civitate praeter commendatitias litteras sui episcopi nusquam ne litteris sacro ministerio servientes proficisci debeant
Abbreviated transcription (Latin):
nus amanu: aliud munur a lingua
munus ad obsequiu est subiectio
indebite in pensa ⁊ munus amanu
pecunia:: munus a lingua fauor
quiergo sacros ordiner tribuit.
tunc ab omni munere manus ex¬
cutit quando in diuinis rebur
non solum ullam pecuniam. sed
&iam humanã gratiã non requi¬
rit. Plerum que fit utquisq N
eorum uel bona corporalia ab
omnib: accipere contem nat: Sed
quia hec non accipit maiores ab
eisrecipere laudes quaerat: &
fortasse munus seaccepirse non
aestimat quibona corporalia acci¬
pererecusat sicut scriptũ est supe¬
rius. aliquando munus amanu : ali¬
quando uero abore porrigitur.
nam quinũ mũ tribuit. munus
ex manu dedit. Qui aut̃ uerbũ
laudis inpendit munus ab ore
ꝓtulit: plerum que sacerdor & n
exteriora dona quae terrenȩ for¬
sitan necessitati congruunt ꝑ
inpositiones. manuum accipere
recusat plus est qđ imsibi r&ribui
app&it cũ ultra meritũ laudari
DESUBINTRODUCTISMULIENT
i. iii.

Expanded text:
nus a manu, aliud munus a lingua. nus a manu, aliud munus a lingua. Munus quippe ab obsequio, est subjectio indebite impensa. Munus a manu, pecunia est. Munus a lingua, favor. Qui ergo sacros ordines tribuit, tunc ab omni munere manus excutit, quando in divinis rebus non solum nullam pecuniam, sed etiam humanam gratiam non requirit. Plerumque fit, ut quisque eorum vel bona corporalia ab hominibus accipere contemnat: sed quia haec non accipit, majores ab eis recipere laudes quaerat; et fortasse munus se accepisse non aestimat, qui bona corporalia accipere recusat. Sicut scriptum est superius, aliquando munus a manu, aliquando vero ab ore porrigitur. Nam qui nummum tribuit, munus ex manu dedit: qui autem verbum laudis impendit, munus ab ore protulit. Plerumque sacerdos, etsi exteriora dona, quae terrenae forsitan necessitati congruunt, pro impositione manuum accipere recusat, plus est quod sibi retribui appetit, cum ultra meritum laudari de subintbus. III.
Abbreviated transcription (Latin):
Nonnulli ep̃orum donum accep¬
ti sp̃s in usũ solent negotiationis
inflectere & miraculorũ signa
adauaritiae obsequiũ declinare
hinc estenim quod si mon perin¬
positionem manus edita miracu¬
la concupiscens percipere donum
sp̃s pecunia uoluit soilic& ut dete¬
rius uender& quod male conpa¬
rass& redemptor noster flagel¬
lo deresticulis facto de templo
turbas ei ecit ÷ cathedras uenden¬
tium columbas euertit: Columbas
qui ppeuendere est inpositio nẽ manus
ritũ sedad premiũ dari. sunt non¬
nulli qui nummorũ quidem pre¬
mia exordinatione non accipi¬
unt: & tamen sacros ordines
prohumana gratia largiun¬
turatq: delar gnateea demlauidis
solummodo r&ributionem quaer̃
hinimirum quod gratis acceptũ ẽ
gratis non tribuunt : qui a de in¬
penra officio sc̃itatis nummũ
rum describer& iraias propheta
ait : qui excutit manus suas ab om¬
nimunere: neque enimdicit qui
excutit manus suas amunere sed
adiunxit ab omni: quia aliud est
munus ab obsequici aliudmuxxur

Expanded text:
Nonnulli episcoporum donum accepti Spiritus in usum solent negotiationis exercere, et miraculorum signa ad avaritiae obsequium declinare. Hinc est enim quod Simon per impositionem manus edita miracula concupiscens, percipere donum Spiritus pecunia voluit ; scilicet ut deterius venderet quod male comparasset. Redemptor noster flagello de resticulis facto, de templo turbas ejecit, cathedras vendentium columbas evertit . Columbas quippe vendere est impositionem manus, ritum, sed ad praemium dare. Sunt nonnulli qui nummorum quidem praemia ex ordinatione non accipiunt, et tamen sacros opro humana gratia largiuntur, atque de largitate eadem laudis solummodo retributionem quaerunt. Hi nimirum, quod gratis acceptum est, gratis non tribuunt: quia de impenso officio sanctitatis, nummumrum describeret Isaias propheta, ait: Qui excutit manus suas ab omni munere . Neque enim dicit, Qui excutit manus suas a munere, sed adjunxit, ab omni: quia aliud est munus ab obsequio, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
Osius ep̃s dixit: hoc quo que ominib:
plac& ut siuedia conus siue presbr¬
ter siuequis clericorũ ab ep̃o suo
cõmunione fuerit priuatus & ad al
ñ oport& ut ei cõmunionẽ indulgeat :
quod sifecerit sciat se conuocatis
ep̃is causasesse dicturũ : uniuersi dixe¬
runt hoc statutum & pacem seru aliit
& concordiã custo di& ICATA

Expanded text:
opus, etc. dixit: Hoc quoque omnibus placet, ut sive diaconus, sive presbyter, sive quis clericorum ab episcopo suo communione fuerit privatus, et ad anon oportet ut ei communionem indulgeat. Quod si fecerit, sciat se convocatis episcopis causas esse dicturum. Universi dixerunt: Hoc statutum et pacem servabit, et concordiam custodiet. CA
Abbreviated transcription (Latin):
or&e timeat uel ligaren s aũt
qui sub manu pastoris est ligari
timeat iuste uel in iuste . Nec pasto¬
ris sui iudicium temere reprehen¬
datꝰ ne & s in iuste ligatus est & io¬
setumidȩ reprehensionis ruperbia
culpa qua enonerat fiat. GR DE¬

Expanded text:
crete timeat, vel ligare. Is autem crete timeat, vel ligare. Is autem qui sub manu pastoris est, ligari timeat juste vel injuste. Nec pastoris sui judicium temere reprehendat, ne et si injuste ligatus est, ex ipsa tumidae reprehensionis superbia, culpa quae non erat, fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ perconpunctionis gratiam uisi¬
tat illos pastoris rententia absol¬
uat: tuncuera est ab solutio prȩsi¬
dentis : cum in terni arbitrium se¬
quitur iudicis: quod bene quatridua¬
ni mortui resuscitatio illa signifi¬
catqua e uidelic& demonstrat qua
prius mortuũ dñs uocauit & uiui¬
ficauit dicens lazare ueniforas:
& post modum is quiuiuus egres¬
nis fuerat adiscipulir est solutus
sicut scriptum est: Cumque egres¬
sus eẽt qui fueret ligatus institis:
tunc dix it discipulissuis: soluite eũ
& sinite abiresscilic& ut pastores eccłȩ̃
ei poenam debeantam mouere quã
meruit qui non erubuit confiteri
quod fecit submagno moderami¬
ne pastores ecłe uel soluere stude¬
ant uelligare: sed utrum iuste an
iniuste oblig& pastor: pastoris ta¬
men sententia gregitimendaẽ :
neis qui subest & cum in iuste for¬
sitanligatur obligationis suȩ sen¬
tentiã ex alia culpa mereatus
pastor quisq: uel absoluere in dis¬

Expanded text:
Deus per compunctionis gratiam visiDeus per compunctionis gratiam visitat, illos pastoris sententia absolvat. Tunc vera est absolutio praesidentis, cum interni arbitrium sequitur judicis. Quod bene quatriduani mortui resuscitatio illa significat, quae videlicet demonstrat quia prius mortuum Dominus vocavit et vivificavit dicens: Lazare, veni foras ; et postmodum is qui vivens egressus fuerat a discipulis est solutus, sicut scriptum est: Cumque egressus esset, qui fuerat ligatus institis, tunc dixit Jesus discipulis suis: Solvite eum et sinite abire . Scilicet ut pastores Ecclesiae ei poenam debeant amovere quam meruit qui non erubuit confiteri quod fecit. Sub magno moderamine pastores Ecclesiae vel solvere studeant vel ligare. Sed utrum juste an injuste obliget pastor, pastoris tamen sententia gregi timenda est: ne is qui subest, et cum injuste forsitan ligatur, obligationis suae sententiam ex alia culpa mereatur. Pastor quisque vel absolvere indis
Abbreviated transcription (Latin):
entem quippe mortificat: qui ius¬
tũ damnat & non uicturũ uiuifica¬
renititur : quireũ rpplicio absol¬
uere conatur: Ds̃ omni potens ut
nos a precipitante sententiae
prolatione conpescer& cum om¬
nianuda & aperta sunt oculiseius :
mala tamen sod omȩ noluit audi¬
ta iudicare qui ait ⁊ descendam &
uidebo utrũ clamorem qui uenit
adme opere conpleuerint An non
est ita ut sciam ⁊om̃ps itaque dñs
& omnia sciens cur ante probationẽ
quasi dubitat nisi ut grauitatis nobis¬
exemplũ ꝓponat. nemala hominũ an¬
te prȩsumamus crederequã ꝓbare:
quid hoc exemplo nisi nos admone¬
mur nead ꝓferendam sententiã
um quã prȩcipites essedebeamus
netemere indiscussa iudicemus
Neq̃ lib& mala audita nos mouean
nepassim dicta sine ꝓbatione cre¬
damus c̃ausȩ uidelic& pensander̃
& tunc ligandi atquesoluendi
potestas exercenda uidendum
qua eculpa aut quaesit penitentia
secuta postculpam: ut quos om̃ps

Expanded text:
qui jusqui justum damnat, et non victurum vivificare nititur qui reum a supplicio absolvere conatur. Deus omnipotens, ut nos a praecipitatae sententiae prolatione compesceret, cum omnia nuda et aperta sint oculis ejus, mala tamen Sodomae noluit audita judicare, qui ait: Descendam et videbo, utrum clamorem qui venit ad me opere compleverint, an non est ita, ut sciam . Omnipotens itaque Dominus et omnia sciens, cur ante probationem quasi dubitat, nisi ut gravitatis exemplum nobis proponat, ne mala hominum ante praesumamus credere quam probare? Quid hoc exemplo nisi nos admonemur, ne ad proferendam sententiam unquam praecipites esse debeamus, ne temere indiscussa judicemus, ne quaelibet mala audita nos moveant, ne passim dicta sine probatione credamus? Causae videlicet pensandae sunt, et tunc ligandi atque solvendi potestas exercenda. Videndum quae culpa, aut quae sit poenitentia secuta post culpam, ut quos omnipotens
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium m&uuñ animarum iudi¬
cesfiunti & alios damnant & liberan
quise m& ipsos damnari m&uebant :
horum profecto nunc in eccła ep̃ĩ lo¬
cum tenent ⁊ soluendi atqueligan
di auctoritatẽ suscipiunti quigra¬
dum regiminis sortiuntur grandis
honor pontificalis sed grauepondus
istius est honoris: durum qui ppeest
ut quinescit tenere moderamina ui¬
taesuȩ  iudex uitae fiat alien aople¬
rumque contingit utipse iudicii
locum teneat cui ad locum uitae
minime concordat: & saepe agitur
dissubditis suȩ uoluptatis motur
Non autem causarum merita sequi¬
tur: unde fit ut ipsa & ligandi ac
roluendi potestate sepriu& qui hanc
prosuis uoluptatib: & non prosubiec¬
torum meritis exerc&. saepefit
ut erga quem lib& proximum
odio uel gratia moueatur pastor
iudicare autem digne de
subditis nequeunt: qui in sub ditorũ
causis sua uelodia uel gratia se¬
cuntur: unde recte perproph&am¬
dicitur: mortificabant animas quȩ
non moriuntur & uiuificabant
animas quae non uiuunt: non mori¬

Expanded text:
judicium metuunt, animarum judices fiunt: et alios damnant et liberant, qui semetipsos damnari metuebant. Horum profecto nunc in ecclesia episcopi locum tenent: solvendi atquedi auctoritatem suscipiunt, qui gradum regiminis sortiuntur. Grandis honor pontificalis, sed grande pondus istius est honoris. Durum quippe est ut qui nescit tenere moderamina vitae suae judex vitae fiat alienae. Plerumque contingit ut ipse judicii locum teneat, cui ad locum vita minime concordat. Et saepe agit utdis subditis suae voluntatis motus, non autem causarum merita, sequitur; unde fit ut ipse et ligandi et solvendi potestate se privet, qui hanc pro suis voluptatibus, et non pro subjectorum meritis exercet. Saepe fit ut erga quemlibet proximum odio vel gratia moveatur pastor. Judicare autem digne de subditis nequeunt, qui in subditorum causis sua vel odia vel gratiam sequuntur; unde recte per prophetam: Mortificabant animas, quae non moriuntur, et vivificabant animas, quae non vivunt .
Abbreviated transcription (Latin):
mancipatur ordinatio huiuscemo¬
Qũõ sunt quidam indiedominicoge¬
nuflectentes & in dieb: pente cos¬
tes ut omnia in uni uersis locis con¬
sonanter obseruentur: placuit sc̃o
NATIS ET MINISTRARETENIULIS
brter aut diaconus a suo ep̃o ausi fue
su& udinẽ. siue prb autdiaconus
nullo modo liceat ei. nec in alia fy¬
nodo restitutionis spem aut locũ
habere satis factionis: sed & cõmu¬
nicantes & omnes abici deeccła :
& maxime si postea quam didice¬
rint ad uersũ memoratos prolatã
fuis sesententiã eisdem cõmuni¬
care tempta uerint
XXUIIII
Et illud p&endum ut statuere digne¬
tur. ut siquis cuius lib& honoris
clericus iudicio ep̃orum quoqͣł cri¬
mine fuerit damnatus non liceat
eum siue ab ecclesiis quibus prȩfuit
siue a quolib& homine defensari in¬
terposita poena damni pecuniae
atque honoris quonec a& atẽ nec
sexum excusandũ esse prȩcipiaN¬

Expanded text:
mancipatur, ordinatio hujuscemomancipatur, ordinatio hujuscemount, etc. quidam in die Dominico genuflectentes, et in diebus Pentecostes, ut omnia in universis locis consonanter observentur, placuit sancto natis et ministrare tentantibyter aut diaconus a suo esuetudinem sive presbiter aut diaconus, nullo modo liceat ei vel in alia synodo restitutionis spem aut locum habere satisfactionis, sed et communicantes ei omnes abici de aecclesia et maxime, si, posteaquam didicerint adversus memoratos prolatam fuisse sententiam, eisdem communicare temptaverintXXVIIII: Et illud petendum est, ut statuere dignentur, ut si quis cuiuslibet honoris clericus iudicio episcoporum quocunque crimine fuerit damnatus, non liceat eum sive ab ecclesiis, quibus prefuit, sive a quolibet homine defensari, interposita poena damni pecuniae atque honoris, quo nec aetatem nec sexum excusandum esse precipian
Abbreviated transcription (Latin):
su& udinem omnimodis amputari
qua e pr& erregulã in quibusdam
nondia conus trans fentur: siquis
aũt postdefinitionem scĩ magnicon¬
cilii talequid agere tempta uerit.
& sehuius cemodi negotiomanci¬
parit hoc factum prorsus inritũ
ducatur. & restituatur ec đẽ cuifitꝰ
TRANSMIORANDUM DE CIUI¬
TNTI INCIUITATEM. T̃U
De his quitrans migrant deciuitate
inciuitatem ep̃is aut clericis plas XLUii
cuit ut canones quide hacre a scĩspa¬
tribus statuta sunt habeant propri¬
NO DENIS QUIINTECLESUS
IN QUIBUS PROUECTISUNT
MINIME PERDURARUNITXUI
Quicumq temere acpericulose
gula prorsus existunt s hĩ nequaquã
debent in aliã ecclesiã recipi. sed
omnem neces sitatem conuenit
illir inponi. ut ad ras parro chias
reuertantura quod si non fecerint:
oport& eos cõmunione priuari :
Siquis aũt adaliũ pertinentẽ audac¬
tor inuadere & in sua eccła ordina
re temptauerit. non consentiente
ep̃o a quo discesnitisqui regulȩ

Expanded text:
suetudinem omnimodis amputari, suetudinem omnimodis amputari, quae praeter regulam in quibusdam non diaconus transferatur. Si quis autem, post definitionem sancti et magni concilii, tale quid agere tentaverit, et se hujuscemodi negotio manciparit, hoc factum prorsus in irritum ducatur, et restituatur Ecclesiae cui fuit transmigrandum de civitate in civitatem. V. De his qui transmigrant de civitate in civitatem episcopis, aut clericis, placuit cuit ut canones qui de hac re a sanctis Patribus statuti sunt, habeant propri De his qui in Ecclesiis, in quibus provecti sunt, minime perdurarunt. XVI. Quicunque temere, ac periculose,gula prorsus existunt, hi nequaquam debent in aliam Ecclesiam recipi, sed omnem necessitatem convenit illis imponi, ut ad suas parochias revertantur; quod si non fecerint, oportet eos communione privari. Si quis autem ad alium pertinentem audacter invadere, et in sua Ecclesia ordire tentaverit non consentiente episcopo a quo discessit is qui regulae
Abbreviated transcription (Latin):
Sĩq a proprio ep̃o communioñ
priuatus est non ante suscipi¬
atur ab aliis quam suo recon¬
cili&ur ep̃o aut ceste adsynodũ
qua e congregatur occurrens
prosesatis faciat: DICIsu
lice subiectus ecclesice prceter
consilium & litteras ep̃orũ pro¬
uinciae & prrecipue m& ropoli¬
tani adierit impenctorẽ.: huno
salum a communione uerum &
ab honore cuius particep s uide¬
tur existere quia uener aendi prin¬
cipqs auribus molestiam temptu¬
uic inferre contraleges ecdesiue
sugitur adire principem necer¬
sar a causa de poscit hoc agatur
cũ tractatu& consiliom& ropo¬
litani & c&erorum ep̃orũ qui in
eadem prouincia commorantꝰ
qui&iũ proficiscenton suis pro¬
sequintur epistolis¬
aut asinodo fuerit ep̃s forte
damnatus & imp̃ris auribur. boxuii¬
molestus oxtiteritoport& ad
maius ep̃orũ conuerti conciliũ
& quae puticuerint habereius¬
ta plurimis ep̃is suggerant
eorũq discussionesꝰ iudicia prȩ¬
stolentur si uero haec parui¬
pendentes molesti fuerint

Expanded text:
is a proprio episcopo communione privatus est, non ante suscipiatur ab aliis quam suo reconcilietur episcopo, aut certe ad synodum quae congregatur occurrens, pro se satisfaciat, et lae subjectus, ecclesiasticae, praeter consilium vel litteras episcoporum provinciae et praecipue metropolitani, adierit imperatorem vel regsolum a communione, sed et ab honore, cujus particeps videtur existere, quia venerandi principis auribus molestiam tentavit inferre circa leges Ecclesiae. Si igitur adire principem necessaria causa deposcit, hoc agatur cum tractatu et consilio metropolitani, et caeterorum episcoporum qui in eadem provincia commorantur, qui etiam proficiscentem suis prosequantur epistolisodo fuerit episcopus forte damnatus, et imperatoris auribus molestus exstiterit, oportet ad manus episcoporum converti concilium, et quae putaverint habere justa, plurimis episcopis suggerant, eorumque discussiones ac judicia praestolentur. Si vero haec parvipendentes molesti fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
recurramus: Quia sic̃nos nul¬
lis meritis hoc ipsum bonũ quod
habemur accipimurita illos quoq:
potest gratiae suꝑ nȩuirtutis
infundere sut excitati posterius
accepimus praeuenireꝓquis enĩ
creder& quodpera posto latus
meritum lapidatum stephanum
praecursurus erat qui in morte
eius lapidantium uestimenta ser¬
uabat  hisergo primum cogitati¬
onibus humiliaricor deb& & tunc
demum delinquentiũ iniquita

Expanded text:
recurramus. Quia sicut nos nulrecurramus. Quia sicut nos nullis meritis hoc ipsum bonum quod habemus, accipimus: ita illis quoque potest gratia supernae virtutis infundere, ut excitati posterius, accepimus, praevenire. Quis enim crederet quod per apostolatus meritum Saulus lapidatum Stephanum praecursurus erat, qui in morte ejus lapidantium vestimenta servabat? His ergo primum cogitationibus humiliari cor debet, et tunc demum delinquentium iniquitat
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ta &enim. sacerdotis quidaliud
quam rectao pera debem: accipe¬
repro ph&a ad testante quiait
Cacer do testui Induanturiustr᷑am s
Vestim̃tis itaq: illius tintinabula
sanitu Ipsa quoq opera sacerdo¬
tis clam& nos quia in firmi homi¬
nes sumuscũ dedõ hominibus lo¬
quimur debemus primũ meminis¬
se quodsumus ut ex propric in¬
firmitate pensemus quodocendi
ordineifirmis fratribus conso¬
lemur Consideremus igitur qua
aut tales simus quales non nullos
corrigimus aut tales aliquando
fuimus. Et si iam diuina gratio
operante non sumus tanto eos
temperantius corde humilicor¬
rigamur quanto nor m&ipsos ueri¬
us in his quos emendamus agnos¬
cimus ꝗ Sinos sacerdotestales nec
sumus nec fuimus quales ad huc
illi sunt quos emendare curamus
necor nr̃m forte suꝑbiat & deipsa
innocentia peius. ruat quorũ mala
corrigimus Aliarũ bona nõb̵ ante
oculos reuocemus quae siomni¬
no nulla sunt: ad occulta đi iudicia

Expanded text:
menta etenim sacerdotis quid aliud menta etenim sacerdotis quid aliud quam recta opera debemus accipere, Propheta attestante qui ait: Sacerdotes tui induantur justitiam ; vestimentis itaque illius tintinnabula sonitu, ipsa quoque bona opera sacerdotis clament. Nos quia infirmi homines sumus, cum Deo de hominibus loquimur, debemus primum meminisse quid sumus: ut ex propria infirmitate pensemus, quo docendi ordine infirmos fratres consolemur. Consideremus igitur, quia aut tales sumus, quales nonnullos corrigimus: aut tales aliquando fuimus, etsi jam divina gratia operante non sumus: ut tanto eos temperantius corde humili corrigamus, quanto nosmetipsos verius in his quos emendamus, agnoscimus. Si nos sacerdotes tales nec sumus, nec fuimus quales adhuc illi sunt quos emendare curamus: ne cor nostrum forte superbiat, et de ipsa innocentia in pejus ruat, quorum mala corrigimus, alia eorum bona nobis ante oculos revocemus; quae si omnino nulla sunt, ad occulta Dei judicia
Abbreviated transcription (Latin):
adloquendũ rapitꝰ erroris uulne¬
ra audientiũ corda feriantur :
Et cum fortasse sapiens uideri
tas ait Hab& esal in uoł & pacẽ
hab&de interuos ꝑsalquippe
uerbi sapienti adesignatꝰ Quii¬
gitur loqui sapienternititur
magnoperem&uat. nein cius
eloquio audientium unitas con¬
fundatur : Hinc paulus ait m̃
plus sapere quam oport& sapere
sed sapere ad sobri& atẽ: Neigitꝰ
rector in cautus ad loquendũ
ꝓruat hoc quodiam p̃misimus
persem &ipsam discipulis ueritas
lamat : hab& esal in uõbi& pacẽ
nab&e interuos acsifigura¬
te ꝑ habitum sacerdotisdicat ⁊
mala punicatinti nabulis iungite
ut ꝑ omne que dicitis unitatem
fidei cauta obseruatione tenea
iudicium exsilentio offendatpa¬
cerdos in tabernaculũ ingredi¬
ens uel egrediens moritur sideo
sonitus non auditur:quii ram
contrase ocultiiudic÷ exigitꝰsisine
p̃dicationis sonitũ cedit: apte
tintinabula uestim̃tis pontifi¬
cis describuntur Inserta suesti

Expanded text:
ad loquendum rapitur, erroris vulnead loquendum rapitur, erroris vulnere audientium corda feriantur: et cum fortasse sapiens videri tas ait: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos . Per sal quippe verbi sapientia designatur. Qui igitur loqui sapienter nititur, magnopere metuat ne in ejus eloquio audientium unitas confundatur. Hinc Paulus ait: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Ne igitur rector incautus ad loquendum proruat, hoc quod jam praemisimus, per semetipsam discipuli Veritas clamat: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos , ac si figurate per habitum saceMala punica tintinnabulis jungite; ut per omne quod dicitis unitatem fidei cauta observatione teneatjudicium ex silentio offendat. Sacerdos in tabernaculum ingrediens vel egrediens moritur si de eo sonitus non auditur, quia iram contra se occulti Judicis exigit, si sine praedicationis sonitu incedit. Apte tintinnabula vestimentis pontificis descr
Abbreviated transcription (Latin):
principaliter emic& : Cui iacinc¬
tus quia &hereo colore resplendit
adiungitur : ut ꝑ omne quod intelle¬
gendo pen&rant non ad fauores
infimos sed admorem caelestium
surgat ⁊ nedum suis in cautus
laudibus capitur ipso & iam ueri¬
tatis intellectu uacu&ur. Auro
uideli c& iacincto acpurpusto.
bis tinctus coccus adiungitur
ut ante in termi iudicis oculosom¬
nia uirtutum bona ex cccritate
decorentur & cunta quȩ orã
hominibus rutilant haec incons¬
pectu occulti arbitris flamma
in timi amoris accendat: quae
scilic& caritas qui adm̃ simul
acpximum diligit : quasi ex du¬
plici tinctura fulgescit: uisic
ad autoris speciem anelat ut
proximorum curam neglegat:
uelsic proximorũ curã exequitur
ut adiuino amore torpescat ⁊
Quiunum horum quodlib& negle¬
git in suꝑ humeralis ornamen¬
to habere coccumbis tinctũnes¬
cit : Cũ rector seadloquendũ p̃pa¬
rat subquanto cautelestudio
loquatꝰ adtendat mesi in ordinate

Expanded text:
principaliter emicet. Cui hyacintprincipaliter emicet. Cui hyacinthus, qui aereo colore resplendet, adjungitur; ut per omne quod intelligendo penetrat, non ad favores infimos, sed ad amorem coelestium surgat; ne dum suis incautus laudibus capitur, ipso etiam veritatis intellectu vacuetur. Auro videlicet, hyacintho ac purpurae bis tinctus coccus adjungitur, ut ante interni Judicis oculos omnia virtutum bona ex charitate decorentur, et cuncta quae coram hominibus rutilant, haec in conspectu occulti arbitris flamma intimi amoris incendat. Quae vero scilicet charitas, quia Deum simul ac proximum diligit, quasi ex duplici tinctura fulgescit. Qui sic ad auctoris speciem anhelat ut proximorum curam negligat, vel sic proximorum curam exsequitur ut a divino amore torpescat, unum horum quodlibet negligit, in superhumeralis ornamento habere coccum bis tinctum nescit. Cum rector se ad loquendum prat, sub quanto cautelae studio loquatur, attendat; ne, si inordinate
Abbreviated transcription (Latin):
feriuntuꝵ Doctor quis que ut in¬
una cunctos uistute caritatis ȩdi¬
fic& ex unadoctrina : ñ una eadẽq
ex hostatione tangere corda au¬
dientiũ deb& ⁊ Doctor & eñĩ qui
locisui necessitate exigitur sũ¬
madicere. Hac eadẽ necessitate
conpellitur summa monstrare :
Illanãq uexlibentius auditorũ cor
penetrat : quã dicentis uita cõmendat ⁊
quia qđ loquendo imperat ostenden¬
suꝑ montẽ & celsũ ascendecu qͥ euan¬
gelirassion   tuidelic& qͥcȩlestip̃¬
dicatione utitꝰimalã terrenorũ operũ
deserens in rerũ culmine stare uide¬
atꝰ sT antoq facilius subditos ad me¬
liora ꝑtrahat : Quanto ꝑuitae
meritũ desupernis clamat
Rate etiã & sacerdos superbumerale
& auro ia cinctopurpurabis tineto
cocco & torta fesibiaberepracci¬
piturs ut quanta iurtutum diuer¬
sitate darescere debeat demons¬
r&ur ⁊ In sacer datis quippe
habitu ante omnia aurum ful¬
g& : ut ineo intellectus sapientiȩ

Expanded text:
feriuntur. Doctor quisque, ut feriuntur. Doctor quisque, ut una cunctos virtute charitatis aedificet, ex una doctrina, non una eademque exhortatione tangere corda audientium debet. Doctor etenim qui loci sui necessitate exigitur summa dicere, hac eadem necessitate compellitur summa monstrare. Illa namque vox libentius auditorum cor penetrat quam dicentis vita commendat, quia quod loquendo imperat, ostendensum ascende tu, qui evangelizas Sion . Ut videlicet qui coelesti praedicatione utitur, ima jam terrenorum operum deserens, in rerum culmine stare videatur, tantoque facilius subditos ad meliora pertrahat, quanto per vitae meritum de supernis clamat. Recte etiam sacerdos superhumerale ex auro, hyacintho, purpura, bis tincto cocco, et torta fieri bysso habere praecipitur; ut quanta virtutum diversitate clarescere debeat, demonstretur. In sacerdotis quippe habitu ante omnia aurum fulget, ut in eo intellectus sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
XLATISUDIECTOS DOCEANT
ACSEMETIESOS DISCRETACIR¬
CUMSPECTIONE PREUIDEAÑ
Qui aigitur qualis eẽ debeat pas¬
tor superius ostendimus
Nunc qualiter doceat demons¬
tremus : Nonuna eadẽq cunc¬
tis exhostatio congruit: quia
nec cunctos parmorũ qualitas
astringit ⁊ Saepenãq aliis
officiunt quae aliis prosuno
nutriun : Alia occidunt Et lenis
sibilus equos mitigat : catulos insli¬
gat: & medicamentum qđ huꝰ cmor¬
bõ inminuit : alteri uires lungit .⁊
Et panis quiuitã fostium roborat
paruulorum necat: ꝓ qualita¬
te igitur audientiũ formari
deb& sermo doctorum: ut& ad
singulasua congruat & tamen a
communis aedificationis arce
num quã recedat: Quidenim
sunt intentȩ mentes auditoꝵ a
nisi ut ita dixerim quȩ¬
dam incithura tensionis traltȩ
cordarum : quas tangendiasti¬
fexuł ñ sibi m& ipsi dissimile canti¬
cum faciatꝰ dissimiliterpulsat ⁊
Et idcir co cordȩ consonã modulo¬
tionem reddunt : quia unoidem
plectro sed nonuno in pulsu

Expanded text:
lati subjectos doceant ac semetipsos discreta circumspectione praevideant. Quia igitur qualis esse debeat pastor superius ostendimus, nunc qualiter doceat demonstremus. Non una eademque cunctis exhortatio congruit, quia nec cunctos par morum qualitas astringit. Saepe namque aliis officiunt quae aliis prosunt,nutriunt, alia occidunt, et lenis sibilus equos mitigat, catulos instigat; et medicamentum quod hunc morbum imminuit, alteri vires jungit: et panis, qui vitam fortium roborat, parvulorum necat. Pro qualitate igitur audientium formari debet sermo doctorum, ut et ad sua singulis congruat, et tamen a communis aedificationis arte nunquam recedat. Quid enim sunt intentae mentes auditorum, nisi, ut ita dixerim, quaedam in cithara tensiones stratae chordarum, quas tangendi artifex, ut non sibimetipsi dissimile canticum faciat, dissimiliter pulsat? Et idcirco chordae consonam modulationem reddunt, quia uno quidem plectro, sed non uno quidem impulsu