comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nitus missa humanũ corfuerit
in lustrare dignata mox aboc¬
culto aduersario contrafulgentẽ
mentem temptamenta sucres¬
cunt Nam callidus quos luceius¬
titiue enitescere conspiciteoꝵ
mentes in licitis desideriis inflũ¬
mure contendit. Vt plerumq:
plus se urgueri temptationib
sentiunt quũ tunc cũ lucisinter¬
nae radios nonuidebatts Vnde
&isra helitue postquũ uocutis
contramorsen deex crescenti
labore conquirunt dicentes:
setere fecistis odorẽ nrm corã
sirao & seruis eius. Volentib
quippe & ae grpto discedere fu¬
rac paleus subtraxerat  ta¬
meneiusdem mensurae ope¬
ra requirebat. Quusier gocon¬
tra legẽ mens sub murmorat
post cuĩ cognitionẽ temptationũ¬
stimulo sacrioros portat &
cũ sibi labores crescere conspicu
in eo quod ad uersario displic&
um dedĩuo¬
Inscripturx sucra aliquando ds
nuncupatiue. Aliquundo uero
essentia literdicit ur: Nuncupa¬
tiue enĩ dicitur sicut nunc admo¬
ysen dictum . ẽ. Ecce constituite

Expanded text:
nitus missa, humanum cor fuerit illustrare dignata, mox ab occulto adversario contra fulgentem mentem, tentamenta succrescunt. Nam callidus adversarius, quos luce justitiae enitescere conspicit, eorum mentes illicitis desideriis inflammare contendit: ut plerumque plus se urgeri tentationibus sentiant, quam tunc cum lucis internae radios non videbant. Unde et Israelitae, postquam vocati sunt, contra Moysen de excrescente labore conqueruntur dicentes: fetere fecisti odorem nostrum coram Pharaone et servis ejus. Volentibus quippe ex Aegypto discedere, Pharao paleas subtraxerat: et tamen ejusdem mensurae opera requirebat. Quasi ergo contra legem mens submurmurat; post cujus cognitionem tentationstimulos acriores portat, et cum sibi labores crescere conspicit, in eo quod adversario displicet, um de Dei vo--In Scriptura sacra aliquando Deus nuncupative, aliquando vero essentialiter dicitur. Nuncupative enim dicitur, sicut nunc ad Moysen dictum est: Ecce constitui te
Abbreviated transcription (Latin):
quiuisdem populus ꝑ patri¬
archus ac ꝓph&us dm̃ incur¬
nandũ eẽ nuntiauit. Virgu
uero in colubrũ uestit᷑ Quiu
Mortalis interhomines factus ẽ
Sed morses colubrũ conspiciens
pertimuit & fugit. Quia iudaicus
populus dum redemptorem huma¬
ni generis mostalem uidit Dm̃
credere ex pauit. Cui iub&ut co¬
lubrũ cauda teneat. Quia ꝑfidus
illepopulus Qui modo credere
recusat. in &trema parte domi
rat. Redemptore suũ mnultima
ium paste aecclue confit&tur.
Sedmox serpens in uirgũ redit
uiu statim ut iudaicus populus
inredemptor enr̃o redierit is¬
de redemptor adiudiciũ in pores¬
tate suae diuinitatis apparebit. Vt
eiiã serpens uirgusit. Quia isqui in
terra homo dispectus ẽ Dec aelo
ueniens suꝑangelos uidebitur ds̃¬

Expanded text:
quia idem populus per patriarchas ac prophetas Deum incarnandum esse nuntiavit. Virga vero in colubrum vertitur, quimortalis inter homines factus est. Sed Moyses colubrum conspiciens, pertimuit et fugit, quia Judaicus populus, dum Redemptorem humani generis mortalem vidit, Deum credere expavit. Cui jubetur ut colubrum cauda teneat, quia perfidus ille populus, qui modo credere recusat, in extrema parte Dominrat, Redemptorem suum in ultima jam parte Ecclesiae confitetur. Sed mox serpens in virgam redit, quia statim ut Judaicus populus in Redemptore nostro crediderit, idem redemptor noster ad judicium in potestate suae divinitatis apparebit, ut etiam serpens virga sit: quia is qui in terra homo despectus est, de coelo veniens, super angelos videbitur D
Abbreviated transcription (Latin):
animal nisi fidelis quisq ue
unfideus accipitur quiergo
cisterna fodi & cooperun nedd¬
lucbos uel asinus ruut. Id ẽ quo
insacro eloquio iam alta intel¬
legit sublime sensus corãno
Nepscandalumentis autfides

Expanded text:
animal, nisi fidelis quisque vel infidelis accipitur? Qui ergo cisternam fodit et cooperuit, ne illuc bos vel asinus ruat, id est, qui in sacro eloquio jam alta intelligit, sublimes sensus coram non ne per scandalum mentis aut fidelem
Abbreviated transcription (Latin):
eloquia inexordus narrtionem
quillitatis x primunt minos¬
q: cuuscrum. Aliquandonumq:
apositione loci aliquando a positi¬
one corporis. uiqndo aquali¬
tate aeris. liuan aquulita¬
tetemporis signunt. Qui deuer¬
tura actioni subiciant posi¬
tione quippelocorũ diuinaser¬
tura & primit subsequentium
merita finesq causurũ. Sicut
deisrahele dicit. Quia uerbad
inmonte audir non potuit.
Sed p̃ceptu incum pestribus
accepit. Sub sequentẽ nimirũ
intirmita tẽpopuli indicans
Quiu ascendir ad sum muno
ualuit. Seci sem&c ipsu in infi¬
mis neglecteuiuonoacaui
a positione corporis futura
nunciat. Sicut inapłoꝵ actib
stephanus m quiad dexiris
manifestat. Starequipnead
nitur qui inbello certuminis
pitulutur. Aquulitate ieris
ris subsequens deminstritio
Sisut euongelista cu prieci¬
cinredno.ullostuno &iudea

Expanded text:
eloquia in exordio narrationum qualitates exprimunt, terminosque causarum aliquando a positione loci, aliquando a positione corporis, aliquando a qualitate aeris, aliquando a qualitate temporis signant, quid de ventura actione subjiciant. A positione quippe locorum divina Scriptura exprimit subsequentium merita finesque causarum, sicut de Israel dicit quia verba Dei in monte audire non potuit, sed praecepta in campestribus accepit: subsequentem nimirum infirmitatem populi indicans, qui ascendere ad summa non valuit, sed semetipsum in infimis neglecte vivendo laxavit. A positione corporis futura denuntiat, sicut in apostolorum Actibus Stephanus Jesum, qui a dextris manifestat. Stare quippe pnitur, qui in bello certaminis opitulatur. A qualitate aeris res subsequens demonstratur, sicut evangelista cum praedic
Abbreviated transcription (Latin):
dicti simbuitur. qu nobis inuia
onini ocentis dnĩsacerdotes
fuirunt Atq adostiũ & postes
aberna culi ducitur ut de ingres¬
s accernitabernuculi aliquid
ili agnoscutneꝑbona opera
uuesecit placere hominibu ap¬
p&at Sicq auris eius subula ꝑ¬
foratur. Dumens illius timoris
dĩ subtilitateꝓcutitur & uer¬
biaciom e trans fixa ꝑomne
quod agit nouerit ingressum
erni sem ꝑadtendere &o si
bostio & iostetube naculi per¬
orata aurẽ postare quierit ser¬
us insaeculum ut esse post seculũ
liberpossit Inseculu & enĩ serius
ẽ. qui ꝑactiua uitam homimibus
riure dis posuit ut post praesens

Expanded text:
dictis imbuitur qui nobis in via omnipotentis Domini sacerdotes fuerunt; atque ad ostium et postes tabernaculi ducitur, ut de ingressu aeterni tabernaculi aliquid  agnoscat, ne per bona opera quae facit, placere hominibus appetat. Sicque auris ejus subula perforatur, dum mens illius timoris Dei subtilitate percutitur: et verbi acumine transfixa, per omne quod agit, noverit ingressum regni semper attendere, et quasi ab ostio et poste tabernaculi perforatam aurem portare, qui erit servus in saeculum, ut esse post saeculum liber possit. In saeculum enim servus est, qui per activam vitam hominibus servire disposuit, ut post praesens
Abbreviated transcription (Latin):
heliseo ꝓpli&a de praedicatoressio
dicitur. Scis quod dominus tuus
tu genera. Sedmulie quao do
domino datu ẽ. eidem domino cu
filus remana ipse uero seruus
&xit cumuesti ufuo. Quiabonuao¬
tio uel eius dem bon actioni fru¬
tus praedicatoris mercederepu

Expanded text:
Elisaeo prophetae de praedicatore suo dicitur: Scis quod Dominus tuus tus generat. Sed mulier quae a domino data est, eidem domino cum filiis remanet. Ipse vero servus exit cum vestitu suo: quia bona actio vel ejusdem bonae actionis fructus
Abbreviated transcription (Latin):
Quod plebi isra heliticȩ cunuan
terra ꝓmittitur. Consideran¬
dũ ẽ quod praesentis uitue ꝓsperi¬
tus aliquundo id circodatur ut
admeliorẽ uitũ ꝓuoc&. Aliquan¬
douero ut in a&nũ plenius dam¬
n& Hinc ẽ enĩ quod plebiis ra¬
heliticȩ cunuant̃rac ꝓmittitur
ut quandoq: ad a&nu sperandi¬

Expanded text:
bi Israeliticae Chanaan terra promittitur, considerandum est quod praesentis vitae prosperitas aliquando idcirco datur, ut ad meliorem vitam provocet; aliquando vero, ut in aeternum plenius damnet. Hinc est enim quod plebi Israeliticae Chanaan terra promittitur, ut quandoque ad aeterna sperand
Abbreviated transcription (Latin):
sterilis qui ex audiuit eũ &
dedit conceptũ rebeccae
Siergo multiplicato generis a¬
brahe ꝑisaac praedistinata fu¬
it. quur coniugem sterilem
accepit : Sednimirum cons¬
tat. quia praedistinatio praecib:
impl& quando is inquods mul¬
tiplicari sem̃ abrahȩ praedisti¬
nauerat. oratione obtinuit ut
filios habere potuiss&:¬

Expanded text:
sterilis. Qui exaudivit eum, et sterilis. Qui exaudivit eum, et dedit conceptum Rebeccae. Si ergo multiplicatio generis Abrahae per Isaac praedestinata fuit, cur conjugem sterilem accepit? Sed nimirum constat quia praedestinatio precibus impletur, quando is in quo Deus multiplicari semen Abrahae praedestinaverat, oratione obtinuit ut filios habere potuiss
Abbreviated transcription (Latin):
tes. intribulatone pacientes
Vthanc & ꝓspera de contempla¬
tone lu&ificent. & adhuc ao¬
uersa d&ribulatione ꝑ turbes¬
uxore sua eoquod ẽ& sterilis
qui ex audiuit eũ. & dedit con¬
ceptum rebeccae:¬
E aquae sc̃i uiri orando effici¬
unt Ita prȩdistinata sunt
ut prȩcib: obtineant᷑. Nam
ipsa quoq: ꝑ ennis regni pre¬
tedõ disposita ut ad hoc elec¬
nus postulundo mereant᷑ ac¬
cipere quod eis omp̃s đs ante
sclu dis posuit donare: quad
utrx ita sit concite uul& ꝓba¬
ri: ceste & enĩ nouimꝰ quia
ad abraham dñs dix̃ Inisaac
uocabit᷑ tibi sem̃ : cuĩ &iam
dixerat. patrem multarx gen¬
cium consttuite : Cuirur sũ
ꝓmisit dicens : benedicã tibi &
multiplicabo sem̃tuũ si c̃stellus
caeli & uelud arenam quaȩ ẽ
in litore maris: Ex quare aꝑte
constat qui a omnipotens đr se¬
men abra hae multiplicare ꝑ
isaac praedistinauerat. Eta¬
menscriptũ ẽ dep̃catus ẽ isa
ac dñm ꝓuxore sua eo quodẽa

Expanded text:
tes, in tribulatione patientes tes, in tribulatione patientes , ut hanc et prospera de contemplatione laetificent, et adhuc adversa de tribulatione perturbeuxore sua, eo quod esset sterilis; qui exaudivit eum, et dedit conceptum Rebeccaeea que sancti viri orando efficiunt, ita predestinata sunt, ut precibus optineantur. Nam ipsa quoque perempnis regni preDeo disposita, ut ad hoc elecnus postulando mereantur accipere quod eis omnipotens Deus ante saecula disposuit donare. Quod vero ita sit, concite valet probari. Certe etenim novimus quia ad Abraham Dominus dixit: In Isaac vocabitur tibi semen. Cui etiam dixerat: Patrem multarum gentium constitui te. Cui rursum promisit dicens: Benedicam tibi, et multiplicabo semen tuum sicut stellas coeli, et velut arenam quae est in littore maris. Ex qua re aperte constat quia omnipotens Deus semen Abrahae multiplicare per Isaac praedestinaverat. Et tamen scac Dominum pro uxore sua, eo quod esset
Abbreviated transcription (Latin):
scãm aeccłam diligit. eamq sibi
praedistinatonẽ fuerat. Post¬
modum iam coniuncta in amo¬
re continuiuxor fiat: quã in
tantum dilexit. ut dolorem
qua exmoste matris accesse¬
rat temperar&. quia ex lucro¬
scaẽ a eccłue redemptor ñt. eã
quae ex ꝑditione sinagogae ac¬
cedere potuit tristitiam d&er¬
sit: Dumenimr ebecca coniun¬
git᷑ dolor demoste matris am¬
putat᷑. quiadũ scã a eccłu ex gen¬
tilitate ueniens usq ad thorx
contemplationis ꝑducit᷑. Iudea
ꝓnihilohab& quisi interpr&a¬
ri ipsa eorx nomina curamus
is a acrisus. Rebecca aut̃ pacien¬
tiadicitur. Risus uero exlu&¬
ta .ẽ pacientia aut̃ d&ribu¬
lutione: & quãuis sc̃a aecclu¬
iã incaelestis sit gaudii contem¬
platione suspensa hab& tam̃
adhuc quod triste de mostulis
carnispondere toler& Isaac
uero & rebecca iungitur. Id. ẽ
risus & pacientiu ꝑmisc&ur.
quia fit inscã aecclesia hoc qđ
scriptum ẽ Speaut̃ gauden¬

Expanded text:
sanctam Ecclesiam delegit, eamque sibi sanctam Ecclesiam delegit, eamque sibi praedestinationem fuerat, postmodum jam conjuncta in amore continuo uxor fiat. Quam in tantum dilexit, ut dolorem qui ex morte matris accesserat, temperarsanctae Ecclesiae Redemptor noster eam quae ex perditione Synagogae accedere potuit, tristitiam detersit; dum enim Rebecca conjungitur, dolor de morte matris amputatur, quia dum sancta Ecclesia ex gentilitate veniens usque ad thorum contemplationis perducitur, Judapro nihilo habetur. Qui si interpretari ipsa eorum nomina curamus, Isaac risus, Rebecca autem patientia dicitur. Risus vero ex laetitia est, patientia autem de tribulatione. Et quamvis sancta Ecclesia coelestis sit gaudii contemplatione suspensa, habet tamen adhuc quod triste de mortalis carnis pondere toleret. Isaac vero et Rebecca conjungitur, id est, risus et patientia permiscetur, quia fit in sancta Ecclesia hoc quod scriptum est: Spe autem gauden
Abbreviated transcription (Latin):
men adhuc in carne contradic¬
tionem deuitio sentiunt. quid
aliud quã suꝑ tostuosa cameloꝵ
dorsadiuitias ferunte Rebec¬
cauero isaacuiso. qui sille homo
quid deredemptore suocredere
deb& intellegit: quae sese max
pallio operuit quia quanto sup¬
tilius saluatoris suimisteria pe¬
n&rat t anto altius de ante acta
uit a confunditur & qui aper¬
uersae egerit uerecundatur :
palliose operire curauit. quiaui
sodño infirmitatẽ suae actionis
erubuit: & illaquaȩ prius in ca¬
melo libere gestabatur. des¬
cendens post modum uerecun¬
diategitur Vnde & eidem aec¬
cłae a priori elatione conuer¬
sae ꝑ apostolicã uocẽ quasi reb¬
bectae decam elo descenden¬
ti sibiq palliũ suꝑ ducenti dici¬
tur. quem enĩ fructũ habuis¬
tis tunc in illis. in quib: nunc erubes¬
citise quam is aac in tab naculũ
suae matris introducit. atq: uxo¬
rem accepit quia loco sinago¬
gae dñs ex qua ꝑ carnẽ natus ẽ

Expanded text:
men adhuc in carne contradicmen adhuc in carne contradictionem de vitio sentiunt, quid aliud quam super tortuosa camelorum dorsa divitias ferunt? Rebecca vero Isaac viso, quis ille homo quid de redemptore suo credere debeat intelligit. Quae sese mox pallio operuit, quia quanto subtilius Salvatoris sui mysteria penetrat, tanto altius de anteacta vita confunditur; et quia perverse egerit, verecundatur. Pallio se cooperire curavit, quia viso Domino, infirmitatem suae actionis erubuit, et illa quae prius in camelo libere gestabatur, descendens postmodum, verecundia tegitur. Unde eidem Ecclesiae a priore elatione conversae, per apostolicam vocem, quasi Rebeccae de camelo descendenti, sibique pallium superducenti, dicitur: Quem enim fructum habuistis tunc in illis, in quibus tunc erubescitis? Quam Isaac in tabernaculum suae matris introduxit atque uxorem accepit, quia loco Synagogae Dominus ex qua per carnem natus est
Abbreviated transcription (Latin):
dño cognito uitia suagentili¬
tas deseruit & ab electionecel¬
situdinis imahumilitatis p&ut :
quid ẽ aut̃ quodisaac in came¬
lo sedens rebecca conspex̃. Nisi
quodredemptorem suũ aecclesia
ex gentib ueniens dumad huc
uitis ess& innixa Eneo dem
spitalib: sed animalib motib
inherer& accendit: Nec mo¬
uere deb& quod ꝓuer quoq:
cum camelis uenerat in quibus
sui dñi diuitias ferebut. Quia
ipsi quoq p̃dicatores sc̃iquã¬
uisiam ad superiora in telligen¬
da atq ꝓferenda & intellec
tu&uita emicent. ad huc tam̃
insem& ipsis contradictionẽ
carnis sentiunt. Nam uident
aliamlegem in membris suis
repugnantẽ legimtis sua &
captiuos seducẽ in lege pecca¬
ti: &diuitias incamelis por¬
tant. quia nemagnitudo reue¬
lationum ex tollat eos. datur eis
stimulus carnissuae. Habent
enim thes aurumistum inuasis
fictilib ut sublimitas sit uistu¬
tis dĩ & noneis: quier goꝑ car¬
nem cael estia loquuntur & ta¬

Expanded text:
Domino cognito vitia sua gentiliDomino cognito vitia sua gentilitas deseruit, et ab elatione celsitudinis ima humilitatis petiit. Quid est autem quod Isaac in camelo sedens Rebecca conspexit, nisi quod Redemptorem suum Ecclesia ex gentibus veniens, dum adhuc vitiis esset innixa, et necdum spiritualibus, sed animalibus moribus inhaeret, ascendit? Nec movere debet quod puer quoque cum camelis venerat, in quibus sui Domini divitias ferebat, quia ipsi quoque praedicatores sancti, quamvis jam ad superiora intelligenda atque proferenda intellectu et vita micant, adhuc tamen in semetipsis contraditionem carnis sentiunt. Nam vident aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis suae, et captivum se ducentem in lege peccati ; et divitias in camelis portant, quia ne magnitudo revelationum extollat eos, datus est eis stimulus cenim thesaurum istum in vasis fictilibus, ut sublimitas sit virtutis Dei, et non ex eis. Qui ergo per carnem coelestia loquuntur, et ta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsem&ipsũ dñs dic̃ in pacientia
ur̃a possi debitis animas ur̃as:
qui admeditandũ mn agro incli¬
nataim die exit. quia passio¬
nũ exercitia iuxtafinem mun¬
di suscepit : Sic̃ ꝑ psalmistã de
crucifixionis suae ex pressione
loquitur dicens: Eleuatio ma¬
nuũ mearx sacrificiũ uesꝑti¬
nũ: Quid ẽ aut̃ qđ rebeccaud
lorũ cultib gentilium populus
designat᷑ qui enĩ exsem& ipsis
sibi inuenerunt deos quos col¬
rent. Quusi asem & ipsis eis o¬
nus indorso ex creuerat quod
posturent : Rebeccaer goadisa¬
ac ueniens Dorso camelidedu¬
cct᷑ quia ad xep̃m ex gentilitate
aecđa ꝓperans incorħs uitiosis¬
q: uitae u&eris conuersationi¬
b: inuenitur: Quae ut is a ac¬
uidit decamelo descendit. q
scã a ecclesiciquanto redempto¬
remsuũ subtilius agnoscit tanto
carnalis uitae studia humilius
deserit atq: in sem& ipsã tosti¬
tudinẽ uiciosȩ contradicit.
Isaacigit᷑ uiso descendit quia

Expanded text:
per se ipsum Dominus dicit: In patientia per se ipsum Dominus dicit: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Qui ad meditandum in agro inclinata jam die exiit, quia passionum exercitia juxta finem mundi suscepit, sicut per Psalmistam de crucifixionis suae expressione loquitur dicens: Elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum . Quid est autem quod Rebecca ad lorum cultibus gentilium populus designatur? Qui enim ex semetipsis sibi invenerunt deos quos colerent, quasi a semetipsis eis onus in dorso excreverat quod portarent. Rebecca ergo ad Isaac veniens dorso cameli deducitur, quia ad Christum ex gentilitate Ecclesia properans in tortis vitiosisque vitae veteris conversationibus invenitur. Quae ut vidit Isaac, de camelo descendit, quia sancta Ecclesia quanto Redemptorem suum subtilius agnoscit, tanto carnalis vitae studia humilius deserit, atque in semetipsa tortitudinem vitiosam contradicit. Isaac igitur viso descendit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
mansit : quos ex iudȩa aeditos
non torporis frigus sed feruor
caritatis tenuit : Ex illo quippe
populo anna ꝓph&issa ex illo
symeon exticit qui inulnas dñm
accepit : Egressus aut̃ fuerat ad
meditandũ in agro quia ager
mundus accipit᷑ ipse ꝑsedñs ex
ponit dicens ager aut̃ mundus
qui in hoc egressus ẽ quoduisi¬
bilis apparere dignatus ẽ sic̃
scriptũ .ẽ. Existiins alutẽ popu¬
litui. ut saluos facias xp̃ortuos:
Solent aut̃ exerciuuenes in
armorũ usumeditari: Isaac
aut̃ ad meditandũ in agro ex ut
quia redemptornr̃ sese quen¬
tib formã humilitatis p̃bens ꝑ
exercitium longanimi tatis suȩ
passionis inse & pacientiae ex¬
empla monstrauit: Meditati¬
o quippe armorx . ẽ. frequenta¬
tio passionum : qui enĩ uerba
manũ lanceã crucẽ ꝑtulit. pas¬
si onẽ suã usq ad mortẽ insefre¬
quentari ꝑmisit: Passiones uer&
armadicimꝰ quia ꝑ ipsas ab ad uer¬
sario occulto liberamur: Sicut

Expanded text:
mansit quos ex Judaea editos mansit quos ex Judaea editos non torporis frigus, sed fervor charitatis tenuit. Ex illo quippe populo Anna prophetissa, ex illo Simeon exstitit, qui in ulnas Dominum accepit. Egressus autem fuerat ad meditandum in agro. Quia ager mundus accipitur, ipse per se Dominus exponit dicens: Ager autem est mundus . Qui in hoc expressus est, quod visibilis apparere dignatus est, sicut scriptum est: Existi in salutem populi tui, ut salvos facias christos tuos . Solent autem exerti juvenes in armorum usum meditari. Isaac ergo ad meditandum in agro exiit, quia Redemptor se sequentibus formam humilitatis praebens per exercitium longanimitatis suae passionis in se et patientiae exempla monstravit. Meditatio quippe armorum est frequentia passionum. Qui enim verbera manuum, lanceam, crucem pertulit, passionem suam usque ad mortem in se frequentare permisit. Passiones vero arma dicimus, quia per ipsas ab adversario occulto liberamur, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
nunc intelligimꝰ audita: Haec
aut̃ prius legipoterant. Sedqr
nec dum euenerant: intelligi ñ.
dicit᷑: Uicit leo dẽcribu iuda
aperire librum & soluere sig¬
nacula eiꝰ : Ipse enĩ librũ a peri¬
it & signacula illius soluit.
quinas cendomoriendo Resur¬
gendo atq: ad caelos ascenden¬
do scripturae sacrae nob̵ ar¬
chanapate fet̃: & notandũ qđ
non dicit᷑. Ambulubat ꝑuiã
quaeduc it adputeũ seddeam¬
bulubat: Deambulut quippequi
uiã ꝑ quã ambulut eundo& re¬
deundo conculcat: In humilitate
passionis dñs deambuluuit . quia
modo aiudeis uerborũ contume¬
lius: modo contrase falsũ testimo¬
nium modo alapas modos puta
modo spineã coronã modocru¬
cem tolerando sustinuit: Deam¬
bulus seergo in humilitate pas¬
sionis. ẽ tot aduersitates & ꝓbra
diuersis modis iterando ꝑtulisse
quiisa ac rebeccaueniente int̃ra
australihabitat. qui aunigenitus
dñs ac̃ redẽptor ñt ueniente
adse aecclesia in illoꝵ m̃tib

Expanded text:
nunc intelligimus audita. Haec nunc intelligimus audita. Haec autem prius legi poterant, sed quia necdum venerat, intelligi non dicitur: Vicit leo de tribu Juda aperire librum, et solvere signacula ejus . Ipse enim librum aperuit et signacula illius solvit, qui nascendo, moriendo, resurgendo atque ad coelos ascendendo Scripturae sacrae nobis arcana patefecit. Et notandum quod non dicitur: Ambulabat per viam quae ducit ad puteum, sed deambulabat. Deambulat quippe qui viam per quam ambulat, eundo et redeundo conculcat. In humilitate autem passionis Dominus deambulavit, quia modo a Judaeis verborum contumelias, modo contra se falsum testimonium, modo alapas, modo sputa, modo spineam coronam, modo crucem tolerando sustinuit. Deambulasse ergo in humilitate passionis est, tot adversitates et probra diversis modis iterando pertulisse. Qui Isaac, Rebecca veniente, in terra australi habitat; quia unigenitus Dominus ac Redemptor noster, veniente ad se Ecclesia, in illorum mentibus
Abbreviated transcription (Latin):
bulabat ꝑ uiam quaeducit ad
puteum cuius nom̃ ẽ uiuen¬
tis &uidentis: quis ẽ uiuens
ta sunt oculis eiꝰ: Puteus uesd
scripture ꝓfunditas quã nob̵
adinrigationẽ mentis prebuit
omni potens ds̃: Quae aut̃ uia
quaeducit ad puteũ uiuentis
&uidentis nisi humilitas pas¬
sionis uni genitiꝑ quã nobis
aꝑtũ .ẽ. hoc quodprius lutent̃
scripturȩ sacraȩ fluenta lo que¬
bant᷑: Nisi enĩ unigenitus dĩ fili¬
us incarnatus. temptatus. appre¬
hensus colaphis cȩsus sputis inli¬
tus crucifixus ac mortuus fuis¬
s& nobis huiꝰ putei id ẽ scriptu¬
rae sacrae ꝓfunditas non patero
Quidergo fidelib humilita spar¬
sionis eiꝰ facta .ẽ. Nisicluuis a ꝑ¬
tionis ꝑ quam misteriorũ dĩpu¬
teum inuenimꝰ ut aquam scienti¬
ae deꝓfundo biberem : Incarna¬
tionem quippe passionẽ mostẽ
resurrectionẽ atq ascensionẽ
illius sacrielo quii pagine locũ¬
t᷑ quaeqr facta cognouimꝰ iam

Expanded text:
bulabat per viam quae ducit ad bulabat per viam quae ducit ad puteum, cujus nomen est Viventis et Videntis. Quis est vivens erta sunt oculis ejus . Puteus vero Scripturae profunditas, quam nobis ad irrigationem mentis praebuit omnipotens Deus. Quae est autem via quae ducit ad puteum viventis et videntis, nisi humilitas passionis Unigeniti, per quam nobis apertum est hoc quod prius latenter Scripturae sacrae fluenta loquebantur? Nisi enim Unigenitus Dei Filius incarnatus, tentatus, apprehensus, colaphis caesus, sputis illitus, crucifixus ac mortuus fuisset, nobis hujus putei, id est Scripturae sacrae, profunditas non pateret. Quid ergo fidelibus humilitas passionis ejus facta est, nisi clavis apertionis, per quam mysterium Dei potum invenimus, ut aquam scientiae de profundo libaremus? Incarnationem quippe, passionem, mortem, resurrectionem atque ascensionem illius sacri eloquii paginae loquuntur; quae quia facta cognovimus, jam
Abbreviated transcription (Latin):
honorar qͥ solent: ꝓ eo quod esse
fideles uident᷑: Mat̃ ergo &
fratres donaꝑcipiunt a sosteta¬
m̃ hereditatis alieni quia siue
infidelesseucarnales qui intra
tis gloriam tem poralit̃ con¬
secunt᷑: Rebecca aut̃ cũ puellis
suis uirum secuta ẽ quia scã¬
a eccłah ab& secũminoris me¬
ritianimas sod ales suas: Nã
& si inquib: dam ꝑ ascensum
mentis inthoro contẽplationis
non hab& quae uidelic& tales
Animae. quasi puellae rebeccȩ
sunt quia secunt᷑ morib: Sed
tamen ad contemplationis tho
rum minime ascendunt. Nã
& isdem puerquos dã habu¬
it incomitatu. qui a& cũ scĩs
haberent & cumbeatis apłis¬
quiuitã morib tenerent sed
predicationis uerba non ꝓme¬
rent: festinus aut̃ puer ad
dñm redit : quia predicatores
sc̃i cum p̃dicando uitã audien¬
tiũ obtinent illi mox gratias
reddunt decuiꝰ hoc munere
ꝑceper̃ ut sibi in ea operatio¬
ne niltribuant sed auctori:
Eoaut̃ tempore isaacdeam

Expanded text:
honorari solent pro eo quod esse honorari solent pro eo quod esse fideles videntur. Mater ergo et fratres dona percipiunt, a sorte tamen haereditatis alieni, quia sive infideles, sive carnales, qui intra tis gloriam temporaliter consequuntur. Rebecca autem cum puellis suis ta Ecclesia habet secum minoris meriti animas sodales suas. Nam etsi in quibusdam per ascensum mentis in thoro contemplationis non habitet, quae videlicet animae quasi puellae Rebeccae sunt, quia sequuntur moribus, sed tamen ad contempnum minime ascendunt. Nam et idem puer quosdam habuit in comitatu, quia cum sanctis tum non haberent. Cum beatis apqui vitam moribus tenerent, sed praedicationis verba non promerent. Festinus autem puer ad dominum redit, quia praedicatores sancti, cum praedicando vitam audientium obtinent, illi mox gratias reddunt, de cujus hoc munere perceperunt, ut sibi in ea operatione nihil tribuant, sed auctori. Eo autem tempor
Abbreviated transcription (Latin):
b: contẽpnunt: Nec pedes aqua
lauant qui a luborem sui desi¬
deri nulla consolutione rele¬
uant: Mhox uero causã coniugii
dominisui puer obtinuit. uasa
aurea atq argentea ac uestes
ꝓtulit . quas rebeccae dedit:
quia doctores scãe a eccłae tot
ornam̃ta praebent quot uirtu¬
tum bona docuer̃ Quae enĩ pri¬
us in aures & armillas accepe¬
rat iamnunc uasa aurea & ar¬
gentea ac uestes accepit. quia
percepit: ex crescens post mo
iam munerib discat Puer uerd
matrieius ac fratrib: dona ob¬
tulit. Quia gentilitas ex quo ec¬
clesia ud fidem uenit post con¬
uersionẽ eiꝰ ingloria eiꝰ tempo¬
rali conualuit. Sic̃ & nunc cer¬
nimꝰ quia ubiq xp̃iani afflic¬
tionẽ sentiunt & gentiles qui¬
q: interrena uistute gloriant᷑
Sed & fratreseiꝰ donaꝑcipiunt.
quia hi quimea fidem uerbote¬
nus tenent. sed tam̃ ꝓfessionem
suã morib: non sequentes carna¬
lit̃ uiuunt. benigne a fidelib

Expanded text:
bus contemnunt; nec pedes aqua bus contemnunt; nec pedes aqua lavant, quia laborem sui desiderii nulla consolatione relevant. Mox ut causam conjugii domini sui puer obtinuit, vasa aurea atque argentea ac vestes protulit, quas Rebeccae dedit, quia doctores sanctae Ecclesiae tot ornamenta praebent quotvirtutum dona docuerint: quae enim prius inaures atque armillas acceperat, jam nunc vasa aurea et argentea ac vestes accepit: quia percepit, excrescens postmodujam muneribus crescat. Puer vero matri ejus ac fratribus dona obtulit, quia gentilitas, ex quo Ecclesia ad fidem venit, post conversionem ejus in gloria temporali convaluit, sicut et nunc cernimus, quia ubique Christiani afflictionem sentiunt, et gentiles quique in terrena virtute gloriantur. Sed et fratres ejus dona percipiunt, quia ii qui eam fidem verbo tenus tenent, sed tamen professionem suam moribus non sequentes carnaliter vivunt, benigne a fidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
lia seminauimꝰ. Magnũ ẽ si a uob
carnalium&amꝰ: frater autem
rebeccae erat luban. qui conci¬
tae egressus in aures &armillas
sororis aspiciens intus puerum
uocauit: quia sunt carnales qui¬
q: fidelib: coniuneq quidũ spĩta¬
lium dona conspiciunt inammi¬
ratione sospes & sinonusq: ado¬
pera tam̃ in animã usq ad susci¬
piendã fidem uerbũ p̃dicati¬
onis admittunt. Quia enĩbo¬
nos saȩpemiraculis fulgerecon¬
siderant. ea quae de a&nitate
audiunt non recusant. quãuis
scãm electorx aeccłam morib
n sequentes in carnali operatio¬
ne remaneant: quiluban paleas
fenũ aquã panẽ obtulit. Sed pu¬
ernisi causam prius coniugii obti¬
ner& accepturx se esse recus auit:
quia sunt pleriq: qui doctores suos
extemporalib stipendiis contine¬
re parati sunt Sed predic atores
sc̃i ꝑcipere nolunt temporalia
nis prius obtineant & na : Si enĩ
inanib: fructum non inueni¬
unt : Sumere stipendia corpori¬

Expanded text:
lia seminavimus, magnum est si a vobis lia seminavimus, magnum est si a vobis carnalia metamus? Frater autem Rebeccae erat Ltus egressus, inaures et armillas sororis aspiciens, intus puerum vocavit; quia sunt carnales quique fidelibus conjuncti, qui dum spiritalium dona conspiciunt in admiratione positi, etsi non usque ad opera, tamen in animam usque ad suscipiendam fidem verbum praedicationis admittunt: quia enim bonos saepe miraculis fulgere considerant, ea quae de aeternitate audiunt non recusant, quamvis sanctam electorum Ecclesiam moribus non sequentes in carnali operatione remaneant. Qui Laban paleas, fenum, aquam, panem obtulit, sed puer nisi causam prius conjugii obtineret, accepturum se esse recusavit, quia sunt plerique qui doctores suos ex temporalibus stipendiis continere parati sunt, sed praedicatores sancti recipere nolunt temporalia, nisi prius obtineant aeterna; si enim in animalibus fructum non inveniunt, sumere stipendia corpori
Abbreviated transcription (Latin):
tate ẽ quae uidelic& caritas in
duob preceptis distinguit᷑ ut đs̃
& ꝓximus diligat᷑ & recta opera¬
tio ex decalogi cõpl&ione per¬
ficitur ut cumbona agicoepe¬
Rebecca aut̃ eẽ indomopatrissui
locum spatiosum ad manendum
perhibuit. quia a prioriiampopu¬
lonaturae legem scã aecđu se
scisse monstrauit. & predicatio¬
nis uerba in amplocaritatis gremi¬
o suscepit : Doctori enĩ spatiosus
admanendum locus ẽ in audito¬
ris cordelutitudo bonitatis: Vn¬
de & quib dum dicit᷑ capita nos
neminẽ lȩsimus Neminẽ corrũpi¬
mus non agustiamini in uob:
Angustia aut̃ inuiscerib uris
acsi eis aꝑte dicer&. ad suscipien¬
dũ doctrinã spatiosum locum
m̃tis facite sedud cogitanda car¬
nalia angustire man&e: qđ
pedearum ac faeni plurimũ habe¬
r& indicauit. quia scã a eccła
uerbauitae audiens. terrena
stipendia p̃dicatorib reddidit:
quaedum paulus quas. ꝓnibilo
acciper& dix̃: Sinos uobis sp̃ĩta¬

Expanded text:
tate est; quae videlicet charitas in tate est; quae videlicet charitas in duobus praeceptis distinguitur, ut Deus et proximus diligatur, et recta operatio ex Decalogi completione perficitur, ut cum bona agi coepeRebecca autem esse in domo patris sui locum spatiosum ad manendum perhibuit, quia a priori jam populo naturae legem sancta Ecclesia se scisse monstravit, et praedicatoris verba in amplo charitatis gremio suscepit. Doctori enim spatiosus ad manendum locus est in auditoris corde latitudo bonitatis. Unde et quibusdam dicitur: Capite nos: neminem laesimus, neminem corrupimus; non angustiamini in nobis; angustiamini autem in visceribus vestris . Ac si eis aperte diceretur: ad suscipiendam doctrinam spatiosum locum mentis facite, sed ad cogitanda carnalia angusti remanete. Quod palearum ac feni plurimum haberet, indicavit, quia sancta Ecclesia verba vitae audiens, terrena stipendia praedicatoribus reddidit, quae dum Paulus quasi pro nihilo acciperet, dixit: Si nos vobis spirita
Abbreviated transcription (Latin):
bri& atẽ: Qhidria a quae in ulnis
ẽ. doctrina p̃dicatonis in opere quȩ
non solum eius comitib sed potũ &iã
camelis praȩb& quia uerbũ uitae
non solã prudentib sed &iũ stultis
prȩdicat Iuxta pauliuo cẽdicen¬
tis Sapientib & insipientib debi¬
corsum Velceste aqua&iã ium̃¬
tis datur. quando cura carnis quo¬
modosichabenda disponit᷑. Vt ex
uoluptate impendi non debeat &¬
tamen in nec essitatib non neg&:
Sic̃ scriptũ .ẽ. carnis curã ne fece¬
ritis indesiderus: quienĩ hanc
in desiderus fieriꝓhib& procul
dubio innecessicate concedit. Iux¬
tahoc quodrur sumdicit᷑ Nemo
carnẽ suã hodio habuit sednutrit
& fou& eam: Puer aut̃ rebeccȩ
in aures & armillus dedit quia
p̃dicatorquisq & auditũ scãe aec¬
clesiae ꝑoboedientiã & manus ꝑ
bone operationis meritũ ex ornat:
Sed in aures duorx siclorum. sunt
armillȩ aut̃ siclorum decem. quia
prim᷑ uistus oboedientiae in cari¬

Expanded text:
brietatem. Et hydria aquae in ulna brietatem. Et hydria aquae in ulna est doctrina praedicationis in opere, quae non solum ejus comitibus, sed potum etiam camelis praebet, qui verbum vitae non solum prudentibus, sed etiam stultis praedicant, juxta Pauli vocem dicentis: Sapientibus et insipientibus debitor sum . Vel certe aqua etiam jumentis datur, quando cura carnis quomodo sit habenda disponitur, ut ex voluptate impendi non debeat, et tamen in necessitatibus non negetur, sicut scriptum est: Carnis curam ne feceritis in desideriis . Qui enim hanc in desideriis fieri prohibuit, procul dubio in necessitate concedit, juxta hoc quod rursum dicitur: Nemo carnem suam odio habet, sed nutrit et fovet eam . Puer autem Rebeccae inaures et armillas dedit, quia praedicator quisque et auditum sanctae Ecclesiae per obedientibonae operationis meritum exornat. Sed inaures duorum siclorum sunt, armillae autem siclorum decem, quia prima virtus obedientiae in chari
Abbreviated transcription (Latin):
quae puella eligenda e& ꝓposuit
quia p̃dicator es scĩ sacrieloqui
fluenta considerant. atq ex ipsis
colligunt quae uel quib prȩdica¬
tionis suue uerba cõmittant. & qͥb:
auditorib fidutiã cestitudinis as¬
sumant : Potum uero p&ut. quia
p̃dicator omnis. Animã sui audito
ris sitit. Sed rebeccapotũ p̃buit. qui¬
a scã electorx a eccła prȩdicatorx
suorx desiderio ex uir tutis suae fi¬
deisatisfacit: quia enĩ dm̃quã au¬
diuit confessa ẽ p̃dicatori suo aquã
refectionis obtulit: eiusq: animũ se¬
frigerauit: Q̃notandum quod hr¬
oriam abum ero in ulnas posuit.
quia illu ẽ plucita confessio qua̧
abono opereꝓcedit: Vel ceste aꝙã
p̃buit. quiu in eo quodcredidit᷑
uacua non remansit: Nam mox
p̃dicarestuduit quodaudiuit & do¬
cendo multos ex se p̃ditores ꝓtulit
aqua quippe inhydria ẽ scientia
p̃dicationis in mensura: quia scã
aecclesia stud& non plus sapere
quã opost& sapere sed sapere ad so¬

Expanded text:
quae puella eligenda esset, proposuit: quae puella eligenda esset, proposuit: quia praedicatores sancti sacri eloquii fluenta considerant, atque ex ipsis colligunt quae, vel quibus praedicationis suae verba committant, ex quibus auditoribus fiduciam certitudinis assumant. Potum vero petit, quia praedicator omnis animam ris sitit. Sed Rebecca potum praebuit, quia sancta electorum Ecclesia, praedicatorum suorum desiderio, ex virtute suae fidei satisfacit. Quae enim Deum quem audivit confessa est, praedicatori suo aquam refectionis obtulit, ejusque animam refrigeravit. Et notandum quod hydriam ab humero in ulnas posuit, quia illa est placita confessio, quae a bono opere procedit; vel certe aquam praebuit, quia in eo quod credidit, vacua non remansit. Nam mox praedicare studuit quod audivit, et docendo multos ex se praedicatores protulit. Aqua quippe in hydria est scientia praedicationis in mensura, quia sancta Ecclesia studet non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad so
Abbreviated transcription (Latin):
sibi patris unigenitus uniuit : Quid
ẽ quodisaac dilecto filio ux orde
filiab: chananeorx duciꝑ hib&ur
Nisi quo dillidequo scriptũ ẽ hic
ẽ filius meus dilectus in quomihi
cõplacuĩ. Nullae rȩꝓbȩ animȩ
coniungunt᷑: Dec ognatione aut̃
uxorem filio deducere seruus p̃¬
cipit᷑. Quia solu scã electoꝵ eccła
unigenito filio copulunda erat
quã ipse unigenitus expraedis¬
tinationeiam & p̃sentia extra¬
neam non habebat : Quis uero
ẽ puer qui ud deducendã uxo¬
remmittit᷑ Nisi ꝓph& ar ũ ordo
atq apłore omniũq doctorum
quidũ uerbũ p̃dicationis bonis
m̃tib faciunt ad unã quãq: ani¬
mã unigenito filio coniungen¬
dũ quasi ꝓuisores fiunt: quiꝑgens
secum debonis omnib: dñi suid&u¬
dunt & tanto citius ad sequendũ
dm̃ ꝑtrahant quanto auditorib:
suis insem& ipsis m onstrant᷑ quae
narrant: Atq is dempuer iuxta
fontẽst&it atq exp̃fixa sententia

Expanded text:
sibi Patris Unigenitus univit. Quid sibi Patris Unigenitus univit. Quid est quod Isaac dilecto filio uxor de filiabus Chananaeorum duci prohibetur, nisi quod illi, de quo scriptum est: « Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui , » nullae reprobae animae conjunguntur? De cognatione autem uxorem filio deducere servus praecipitur, quia sola sancta electorum Ecclesia unigenito Filio copulanda erat, quam ipse Unigenitus ex praedestinatione jam, et praescientia, extraneam non habebat. Quis vero est puer, qui ad ducendum uxorem mittitur, nisi prophetarum ordo, atque apostolorum, omniumque doctorum, qui dum verbum praedicationis bonis mentibus faciunt, ad unamquamque animam unigenito Filio conjungendam, quasi provisores fiunt? Qui pergens, secum de bonis omnibus domini sui detudunt; ut tanto citius ad sequendum Deum pertrahant, quanto auditoribus suis in semetipsis monstrant quae narrant. Atque idem puer juxta fontem stetit, atque ex praefixa sententia,
Abbreviated transcription (Latin):
nataiam die : Sed mox ut rebec¬
cais a acuidit decamelodescen¬
dit. puerx requirit quis ille homo
e&̃ qui ꝑagrũ uenir& : Cui illeres¬
pondit ipse ẽ dñs m̃s. atillucito
tulit palliũ sese operuit. quãisa¬
ac intabnaculũ sarrae matris
introdux̃ & accepit uxorẽ atq
intantũ dilex̃ ut dolorẽ qui ex
moste matris accesserat tẽpe¬
rar& : Quid ẽ quod a brahã
puert iub& subfemore suoma¬
nũ ponere & ꝑcaelidñm iurare
Nisi quo dillius caro ꝑ illud m̃e¬
brum descensura erat qui& abra¬
hae filius e& exhumanitate &
dñs ex diuinitate : Sicitaq puero
dicit᷑ ponemanũ subfem ore meo
cer&. Tante filiũ meũ & iura per
dñm meu. Vnde nec suꝑfemur
sed subfemore manũ ponere iu¬
b&ur quia ex illo femore illedes¬
censurus erat. quihomoquidem
sed suꝑ om̃s homines uenir& : Vn¬
dedignũ ñ fuit ut manũ suꝑ femur
poner & quia nulla caro suꝑ illũ
carnẽ ẽ quã in redẽptione nr̃a

Expanded text:
nata jam die. Sed mox ut Rebecnata jam die. Sed mox ut Rebecca Isaac vidit, de camelo descendit, puerumque requirit quis ille homo esset, qui per agrum veniret. Cui ille respondit: Ipse est dominus meus. At illa cito pallium tulit, sese operuit. Quam Isaac in tabernaculum Sarae matris introduxit et accepit uxorem; et in tantum dilexit, ut dolorem qui ex morte matris accesserat, tempeamus. Quid est quod Abraham puerum jubet sub femore suo manum ponere, et per coeli Deum jurare, nisi quod illius caro per illud membrum descensura erat, qui et Abrahae filius esset ex humanitate, et Dominus ex divinitate? Sic itaque puero dicitur: Pone manum sub femore meo, ceret: Tange filium Deum meum. Unde nec super femur, sed sub femore manum ponere jubetur; quia ex illo femore ille descensurus erat, qui homo quidem, sed super omnes homines veniret. Unde dignum non fuit ut manum super femur poneret, quia nulla caro super illam carnem est, quam in redemptione nostra
Abbreviated transcription (Latin):
minemi & cȩlerit̃ hi driã suꝑ
ulnã de posuit potũ dedit quin
eã locus spatiosus ad manen¬
dũ & quod nalearũ ac feni
plurimũ haber& indicauit :
Cui rebeccat frat̃ erat nomi¬
ne luban: qui festi nꝰ e gressus
ẽ & inaures atq armillas io¬
roris uidens iNus puerũ uocauit
eiq paleas & fenũ dedit. aquã adla¬
uandospedescamelon & uirorũ
quicũ eo uenerant praebuit. panẽ
in conspectu eiꝰ apposuit. Sed puer
comedere recusat nisi prius cau¬
sã coniugii filio dominisui obtine¬
at: quimox ut causam obtinuit ꝓla¬
tisucisis aureis & argenteis ac̃
uestib rebeccae munera auxit :
Fratrib aut̃ & matri munera
obtulit: Rebecca aut̃ & puellae
eiꝰ ascensis camelis uirũ secutaesꝰ
qui festinus ad dñm suũ reuersus
ẽ : Eo aut̃ tempore isaacdeãbu
lut ꝑducit adputeũ cuiꝰ nom̃ ẽ
uĩuentis & uidentis. habatabat
uero in t̃raaustrali : Egressus fu¬
erat ad meditandũ inagro incli¬

Expanded text:
mine mi; et celeriter hydriam super mine mi; et celeriter hydriam super ulnam deposuit, potumque dedit: quin esset locus spatiosus ad manendum, et quod palearum ac feni plurimum haberet, indicavit. Cui Rebeccae frater erat Laban nomine, qui festinus egressus est, et inaures atque armillas sororis videns, intus puerum vocavit, eique paleas et fenum dedit. Aquam ad lavandos pedes camelorum et virorum qui cum eo venerant praebuit. Panem in conspectu ejus apposuit; sed puer comedere recusat, nisi prius causam conjugii filio domini sui obtineat. Qui mox ut causam obtinuit, prolatis vasis aureis et argenteis ac vestibus Rebeccae munera auxit, fratribus autem et matri munera obtulit. Rebecca autem et puellae illius ascensis camelis virum secutae sunt, qui festinus ad dominum suum reversus est. Eo autem tempore, Isaac deambu ducit ad puteum, cujus nomen est Viventis et Videntis; habitabat vero in terra australi, egressusque fuerat ad meditandum in agro, incli
Abbreviated transcription (Latin):
tuã subt̃ femur meum ut adiu¬
remte ꝑ dñm dm̃ caeli & terrae:
ut non accipias uxorem filiome¬
o defiliab: cananeorx interquos
habito sed udterrã & ad cogna¬
tionẽ mea ꝓficiscaris & inde ae¬
cipiasuxorem filio meo is aacs¬
ib& ꝑstrictim qua edã deabra¬
hae &isauchistoria admediũ
deducere ut possimus in ipsis
quae secundum alle goriã in telli¬
genda sunt aꝑtius demonstrare
Abraham quippepuen uocat
ut suꝑ femur. eimanũ ponene
ta trans latio ꝑ dñm dm̃ caeli
ius iurandum praebere: Custa¬
tim neis a acfilio suo ux orẽ defi¬
liab cananeorx accipiat iub&
Sed ut eius cognationẽ ꝑgat at¬
q in de eiuxorẽ deducat: Qui
itaut p̃ceptũ ẽ manus sub femo¬
exbonis omnib domini suitulit
& mesop otaniã perrȩx̃: Sibiq
stans iuxta fontẽ aqu&e ꝓ posuũ¬
quod puellam cuidicer& in cli¬
nahydriamtuã ut bibã & illa
uxor domini sui isaac: ꝓtinus
rebeca egredit᷑ quae puero a¬
quã p&enti res pondit bibedo¬

Expanded text:
tuam subter femur meum, ut adjurem te, per Deum coeli et terrae, ut non accipias uxorem filio meo de filiabus Chananaeorum, inter quos habito; sed ad terram, et ad cognationem meam proficiscaris, et inde accipias uxorem filio meo Isaacstrictim quaedam de Abrahae et Isaac historia ad medium deducere, ut possimus in ipsis, quae secundum allegoriam intelligenda sunt, apertius demonstrare. Abraham quippe puerum vocat, et subter femur ejus manum ponere ta translatio, per Dominum Deum coeli jusjurandum praeberet. Cui statim ne Isaac filio suo uxorem de filiabus Chananaeorum accipiat jubet, sed ut ad ejus cognationem pergat, atque inde ei uxorem deducat. Qui itaque ut praeceptum est, manum sub femoex bonis omnibus Domini sui tulit, et Mesopotamiam perrexit. Sive qui stans juxta fontem aquae oquod puella cui diceret: Inclina hydriam tuam ut bibam; et illa ipsa esset uxor domini sui Isaac. Protinus Rebecca egreditur, quae puero aquam petenti respondit: Bibe, do
Abbreviated transcription (Latin):
ret qui pperecti non solũ sursũ
deor sum quoq: ad membrx illi¬
us miserando descendunt. quod¬
naculum intrat & eit. & quuntus
in contemplutionerapit᷑. foris
infirmantiũ negotiis urguitur
Intus dĩ archuna considerat. fo¬
risonera curnaliũ postat. Qui
dereb: quoq dubiis semꝑ adtab¬
naculũ recurrit. Corã testam̃¬
tarcha dñm consulit. Exemplũ
ꝓcul dubio rectorib praebens
Vt dumforis ambigunt. Quid
disponant admentẽ semꝑquu¬
si adtabernaculũ redeant. & ue¬
lut corã testam̃ti arcu dĩm
consulunt. Sedehis inquibus du¬
bitant. aput sem &ipsos intus sa¬
crielo quu paginus requirant :¬

Expanded text:
res recti non solum sursum deorsum quoque ad membra illius miserando descendunt. naculum intrat et exit, et qui intus in contemplatione rapitur, foris infirmantium negotiis urgetur. Intus Dei arcana considerat, foris onera carnalium portat. Qui de rebus quoque dubiis semper ad tabernaculum recurrit, coram testamenti arca Dominum consulit; exemplum procul dubio rectoribus praebens, ut cum foris ambigunt quid disponant, ad mentem semper quasi ad tabernaculum redeant, et velut coram testamenti arca Dominum consulant, si de his in quibus dubitant apud semetipsos intus sacri eloquii paginas requirant
Abbreviated transcription (Latin):
esse gaudent hominib: sed ꝓd¬
esse: Sciunt enĩ quod antiqͥ
patres nr̃i nontam reges ho¬
minum quam pastores pecorx
fuisse memorantur: Vnde &
cũ noe dñs filusq eĩ post diluui¬
um dicer& Crescice & multi¬
didit. & terror ur̃ actremor
sit suꝑ cuncta animalia t̃rae:
homo quippe animalib in ratio
coeidicitur. ut ab animalib & N
ab homine timeat᷑ quia contra
naturam suꝑbire ẽ ab aequali
uelletimerꝗ. Cunc tiergo qui
praesunt non insepotestatẽ de¬
bent ordinis. Sed aequalitatẽ
pensare condicionis: Nã sic̃ di
ximꝰ antiqui patres nr̃i pasto

Expanded text:
esse gaudent hominibus, sed prodesse gaudent hominibus, sed prodesse. Sciunt enim quod antiqui patres nostri non tam reges hominum quam pastores pecorum fuisse memorantur. Unde et cum Noe Dominus filiisque ejus post diluvium diceret: Crescite, et multididit: Et terror vester, et tremor sit super cuncta animalia terrae. Homo quippe animalibus irrationco ei dicitur ut ab animalibus, et non ab homine timeatur, quia contra naturam superbire est, ab aequali velle timeri. Cuncti ergo qui praesunt, non in se potestatem debent ordinis, sed aequalitatem pensare conditionis. Nam sic, ut diximus, antiqui
Abbreviated transcription (Latin):
ris magna ẽ uirtur humilitatis
consideratae quulitas condicio¬
nis Omnes nũq homines natu¬
ra aequales sumꝰ sed accessit dis¬
pensatorio ordine ut quibusdã
praelati uideamur. Sugit᷑ hoc
amente de primimꝰ quod tempo¬
ralit̃ accessit : in uenimuscitius
quodnaturaliter sumꝰ: plerũq:
enĩ se animo accepta potestas obi¬
cit: eumq tumidis cogitationib:
fallit: manuergo humillimae
considerationis deprim̃dus ẽ tu¬
mor elutionis: Si enĩ apud sem&¬
ipsam mens descendit deuestice
culminis citius plunicieminuenit
naturalis aequalitatis: Nam ut
praefati sumꝰ om̃s homines natu¬
ra aequales genuit. Sed uarian¬
te meritorum ordine. alios alus
dis pensatio occulta post ponit:
Ipsa aut̃ diuersitas quae accessit
exuitio recte ẽ diuinis iudicus
ordinata ut quia omnis homo
iteruitae aequae non gradit᷑.
alter ab altero regat᷑ : Sc̃i aut̃
uiri cũ praesunt. non inse potes¬
tatẽ ordinis sed a equalita tem
conditionis adtendunt: Neprae¬

Expanded text:
ris magna est virtus humilitatis, considerata aequalitas conditionis. Omnes namque homines natura aequales sumus; sed accessit dispensatorio ordine, ut quibusdam praelati videamur. Si igitur hoc a mente deprimimus quod temporaliter accessit, invenimus citius quod naturaliter sumus. Plerumque enim se animo accepta potestas objicit, eumque tumidis cogitationibus fallit. Manu ergo humillimae considerationis deprimendus est tumor clationis. Si enim apud semetipsam mens descendit de vertice culminis, citius planitiem invenit naturalis aequalitatis. Nam, ut praefati sumus, omnes homines natura aequales genuit, sed variante meritorum ordine, alios aliis dispensatio occulta postponit. Ipsa autem diversitas, quae accessit ex vitio, recte est divinis judiciis ordinata; ut quia omnis homo iter vitae aeque non graditur, alter ab altero regatur. Sancti autem viri cum praesunt, non in se potestatem ordinis, sed aequalitatem conditionis attendunt, nec prae
Abbreviated transcription (Latin):
tas inulta remanere peccata ꝑ mut&
sedira iudicii a nr̃ahic correptione
inchoat ut in reprobone damna¬
tone conquiescat sicut scriptũ. ẽ¬
Tempus ut incipiat iudiciũ dedomo
rx qui non credunt dĩ euangelio:
Eant ergonunc rȩꝓbi & uolupta¬
tũ suar desideria inulta iniqui¬
tate consument. atq: eotempora¬
lia flugella nonsentiant. Quo
a&t̃naeos supplitia ex pectant:
Bene aut̃ eox inulta nequitia
cham peccante signata ẽ cuia ꝑ¬
tedicit᷑ Maledictus chanaan
puerseruus erit fratrib suis :
Cana an uidelic& chã filius fuit :¬
Q quid ẽ. quodcham peccante ca¬
naaneiꝰ filius sententiã ultionis
accepit. Quid ẽ quod non insesed
inposteritate percutit᷑: Nsi qđ
reꝓborum nequitiae. hic quidem
inultae proficiunt sed in poster
feriuntur

Expanded text:
tas inulta remanere peccata permittit, sed ira judicii a nostra hic correptione inchoat, ut in reproborum damnatione conquiescat, sicut scriptum est qui non credunt Dei Evangelio ? Eant ergo nunc reprobi, et voluptatum suarum desideria inulta iniquitate consumment, atque eo temporalia flagella non sentiant, quo aeterna eos supplicia exspectant. Bene autem eorum inulta nequitia Cham peccante signata est, cui a patre dicitur: Maledictus Chanaam puer, servus erit fratribus suis. Chanaam videlicet Cham filius fuit. Et quid est quod, Cham peccante, Chanaam ejus filius sententiam ultionis accipit? Quid est quod non in se, sed in posteritate percutitur, nisi quod reproborum nequitiae hic quidem inultae proficiunt, sed in posterum feriuntur