comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
facrũt. dem̃ mittũt in aquã. ⁊ dãt poplo bib̾e: cũ ꝑimbrẽ gr̃e ⁊ aquã bapt̾i: uni¬
tati eccłe catholice incorꝑant. Uñ dictũ est petro ostẽsis udisco reptilib oĩs
do inbonũ. qd ẽ cõminuere: bib̾e. sic diabolus amissis m̃bris cõsumit᷑. ł ut esca
appłis ethiopũ .i. gẽtib cõuersis. Uẽ ⁊̃ figͣatũ ẽ cũ draco moysi: dracones mago¬
rum absorbuit. sic enĩ ⁊ mͦ gt̃s q̃ credũt: corpꝰ diaboli deuorãt. ł ita. dedisti eũ
escã. popłit ethiopũ qr sic̃ esca mordetur a comedẽti: ita c̾dentes ip̃m diabolũ

Expanded text:
 dant populo bibere, cum per imbrem gratiae et aquam baptismi unitati catholicae incorporant. Unde dictum est Petro, ostensis in disco reptilibus omnis do in bonis , quod est comminuere et bibere. Sic diabolus amissis membris consumitur, velut esca, a populis Aethiopum, id est gentibus conversis. Idem etiam figuratum est cum draco Mosi dracones magorum absorbuit. Sic enim et modo gentes quae credunt corpus diaboli devorant. Vel ita: Dedisti eum escam populis Aethiopum, quia sicut esca mordetur a comedente, ita credentes ipsum diabolum
Abbreviated transcription (Latin):
sit eoꝵ. Inscõ aũ .i. inscũario. dicit eũ malignatũ. ut ꝑ cõtẽptũ scĩ tẽpli: uͥ d̾itas uide¬
zelo fecer̃. głati enĩs̾ cũ scełꝰ soleat sequi penitudo: hii ad głam u̾tunt. qͥ oder̃ te ser
g̾gati ꝑierũt. Uł nõ maliqͦ extremo loco: s in medio atrio tuo. alia litt̾a saclegia cõ¬
lio utebãtur. uł statuas. s. ⁊ q̃libet monim̃ta uictorie. q̃ pͥiis intc̃plo posuer̃. q̃ ⁊so¬
lebãt sr̾ portas pon̾e insignũ tͥumphi. sigͣ. s. manifesta. cũ dolore it̾at signa. ut ad̾ e¬
celerem uindictã ꝓuocet uidicẽ. oftẽdẽs qd̾ uirib suis darẽt. Uñ ⁊ subdit. ⁊ nõ cog

Expanded text:
tem, id est in sanctuario, dicit eum malignatum, ut per contemptum sancti templi, ubi Deitas videleat sequi poenitudo, hi ad gloriam vertunt, qui oderunt te, servi gregati perierunt, vel non in aliquo extremo loco; sed in medio atrio tuo, alia littera, sacrilegia comlio utebantur, vel statuas, et quaelibet monimenta victoriae, quae prius in templo posuerunt, quae et solebant super portas ponere in signum triumphi; signa scilicet manifesta, cum dolore iterat signa, ut acceleret vindictam, provocet judicem, ostendens quod viribus suis darent. Unde et subdit, et non cog
Abbreviated transcription (Latin):
festacio au̾bũ enĩ factũ ẽ caro: ⁊ habitauit in nob̾. Uñ nox nocti udicat sci¬
entiã. Uere tua sũt. qr tu fabricatꝰ es aurorã. ł lunã .i. carnalẽ. qui ut luna
mutatur. qͥ tñ nõ ẽ deserẽdus. ⁊ solẽ. lisa piẽtes qui ꝑmanẽt scd̾ illud. Sapi¬
ens ꝑmanet sic̃ sol idultꝰ aũ sic̃ luna mutatur. ł fecisti aurorã ⁊ solẽ .i.
initiũ ⁊ perfectioẽm sapĩe.i. incipiẽtes.⁊ ꝑfectos. T u fecisti o̾s t̃minos. t̃re¬

Expanded text:
. Unde: Nox nocti indicat scientiam . Vere tua sunt, quia tu fabricatus es auroram vel lunam, id est carnalem, qui ut luna mutatur, qui tamen non est deserendus, et solem, id est sapientes, qui permanent, secundum illud: Sapiens permanet sicut sol. Stultus autem sicut luna mutatur Vel, fecisti auroram et solem, initium et perfectio
Abbreviated transcription (Latin):
plaga. q̃ inerodo ponit᷑ pͥma. q̃ sig̾cabat. qd̾ aqͣs rubri maris: u̾teret eis imor¬
tẽ. et occidit pisces eorũ. nͥegͦ sit inaquis spes uite illis hõib :cũ inaqua moritur:
dedit t̾rã eorũ ranas .i. t̾ram eorũ cõuertit in ranas. qr tot fuer̃ rane. ut hoc
hrꝑbolice dicat᷑. et erãt rane inpenetͣbilib regũ ipõrũ. Bo̾cii ranarũ fiũt pͥnci¬
eorũ. ħ ẽ quarta plaga. quͥe iactãcia regis est qui nec par est muscis: di aũ q̃rit᷑¬
qͣn clix̾it deus hoc Redemꝰ. quod inu̾bo eiꝰ hocerat sine tẽpe: anͣqͣm fieret. int̾ꝑe ꝑ¬

Expanded text:
nitur prima , quae signabat quod aquas Rubri maris verteret eis in mortem; et occidit pisces eorum. Ne ergo sit in aquis spes vitae illis hominibus, cum in aqua moritur. dedit terra eorum ranas, id est terram eorum convertit in ranas, quia tot fuerunt ranae, ut hoc hyperbolice dicatur, et erant ranae in penetrabilibus regum ipsorum. Socii ranarum fiunt princiarta plaga, quae jactantia regis est, qui nec par est muscis . Si aut dixerit Deus hoc, respondemus quod in verbo ejus hoc erat sine tempore, antequam fieret in
Abbreviated transcription (Latin):
añ qͣm odissent popłm eĩ: boni erãt: s maligni.⁊ impii. tale̾s erãt: qͥ facile
incolis suis felicib muid̾ent. Dũ gͦ auxit felicitatem isrł: hoc dĩ bñficio:
illi adinuidendũ cõuersi sũt. ꝙ iã malierãt. Nõitaq cor illorũ malũ faciẽdo

Expanded text:
antequam odissent populum ejus boni erant, sed maligni et impii tales erant, qui facile antequam odissent populum ejus boni erant, sed maligni et impii tales erant, qui facile incolis suis felicibus inviderent. Dum ergo auxit felicitatem Israel, hoc Dei beneficio illi ad invidendum conversi sunt, quia jam mali erant. Non itaque cor illorum malum faciendo,
Abbreviated transcription (Latin):
na int̾ra chã ħ ẽ egiptꝰ. cuius gẽs achaim filio noe descẽdit. chã enĩ filiꝰ noe. fuit.
sta s br̃ ꝓponit: que p̾ea plene narrat. dicit etiã quomͦ firmauit ppłm suũ. sr
inimicos. ⁊ Conuertit cor eorũ. ⁊ hoc totũ usq ibi. E x pandit nubem & est
uͣͫ. pars. scd̾ augustiñ. Qĩ.d. Misit d̾̃s post ioseph: iacob megiptũ.⁊⁊ ibi uehem̃t̃
añ moisen factũ fuit: s ꝑ signa moysi. añ enĩ mascłi fetꝰ filiorũ ifrł necabã¬
eit cõuertit cor eoꝵ: qd̾ deus sit auctor mali. Nõ enĩ intelligẽdũ est ł creden¬
dũ: qd̾ deus cor hoĩs. ad facienda pecc̃a cõuertat. ł ꝙ paruũ pecc̃m sit odisse po¬
płm dĩ: et dolũ fac̾e inseruos eiꝰ. Istorũ gͦ tã gͣuiũ pecc̃orũ: auctor nõ est deus
qui nulłiꝰ etiã leuissimi pecẽi: auctor c̾dendus ẽ. s mirabilis dĩ bonitas: etiã
mał bñ utit᷑. sũ enĩ ip̃i uitio suo mali eeñt: ille de malo illorũ bñfecit. Nõ ẽnĩ

Expanded text:
na, in terra Cham. Haec est Aegyptus, cujus gens a Cham filio Noe descendit . Cham etenim filius Noe fuit, ter proponit, quae postea plene narrat. Dicit etiam quomodo firmavit populum suum super inimicos suos. Et hoc totum usque ibi, expandit nubem, ubi est sexta pars secundum Augustinum. Quasi dicat: Misit Deus post Joseph Jacob in Aegyptum, et ibi veheante Moysen factum fuit, sed per signa Moysi. Ante enim masculi fetus filiorum Israel necabanrtit cor eorum, quia Deus sit auctor mali. Non enim intelligendum est vel credendum quod Deus cor hominis ad facienda peccata convertat, vel quia patrum peccatum sit odisse populum Dei. Et dolum facerent in servos ejus. Istorum tam gravium peccatorum auctor non est Deus, quia nullius etiam levissimi peccati auctor credendus est; sed mirabilis Dei bonitas, etiam malis bene utitur. Cum enim ipsi vitio suo mali essent, ille de malo illorum benefecit. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
.i. popłs gentiũ. s dñs tenuit ⁊ dissipauit eũ: ut hedũ capͣrũ. qr popłs ille¬
fremẽs: nchil erat nͥ lãguidus pecc̃or. Occisa aũ feritate illa: ⁊ã nõ sic fremit.
nõ it obuiã xp̃o. ĩmo uero: iã in ip̃o. inuenimꝰ leges ꝓ eccła: qi fauũ inore leonis.
tot bñficia feci: o amͣta. acinũ. pisces. qͥ estis ppłs m̃s. ⁊ hic enĩ suis ẽ ꝑtinẽs ad tor¬
cii testẽ se facit u̾itatis tã hic qͣm infuturo. ut nullus iã dubitet. cũ aũ iu¬
dices t̃renos: soleãt testes ꝓduci ad cognitionẽ ilitatis. d̾ iñ qͥd uelit᷑ intellig̾e
sublit. isrł si audieris me. uocãdo eũ urł: familiarẽ sibi sig̾cat. ⁊ adiussa in¬
uitat. nõ erit inte .i. incorde tuo uctͣas nõ falsitas debet eẽ. nõ dico ate. qͣi fo
p̃ ⁊ qͥs u̾enatur: hoc illi ds̃ ẽ. dico qd nõ erit inte deus recẽs. hoc dicit: ne u̾bũ pa¬

Expanded text:
gentium, sed dissipavit eum ut haedum caprarum, quia populus ille nihil erat, nisi languidus peccator, occisa autem illa feritate, jam non sic fremit, non currit obviam Christo; imo vero jam in ipso invenimus leges pro Ecclesia, quasi favum in ore leonis.  dicat: Quia tot beneficia feci, o amurca, acinum, pisces qui estis populus meus. Et hic enim, suus, est pertinens ad torcii testem se facit veritatis, tam hic quam in futuro, ut nullus jam dubitet, cum ante judices terrenos soleant testes produci ad cognitionem veritatis. Cassiod., Aug., Hiedo eum Israel familiarem sibi significat, et ad jussa invitat. Non erit in te, in corde tuo, ubi veritas non falsitas debet esse. Non dico a te, quasi forsque cupit et veneratur, hoc illi deus est. Quid non erit in te? Deus recens. Hoc dicit, ne verbum Pa
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ .l. xͦ qui ẽ soleorũ: s. qͥb ip̃e lucet. nõ om̃iũ sol ẽ de quomali dicturis̃.
Erranimꝰ auia u̾itatis. ⁊ sol iusticie: nõ illux̃ nobis. et alibi. soliticie ẽ ⁊ sani¬
tas inpeniis eiꝰ. Uulpes aũ s̃ insidiosi. maxime h̾etici latẽtes in tortuosis ⁊
cai̾mosis amfractib decipientes. ⁊ odore ł ore: putẽtes. diqͥb incanticis dicit
spõsa. Capite nob̃ uulpes pusillas e t̃minãtes upneas . i. eccłas.s cõuincite he¬
ticos. qui ⁊ si dissentire uidentur abinuicẽ. inmalũ: tñ inpost̾iorib cõientrũt

Expanded text:
eorum, scilicet quibus ipse lucet: non omnium sol est, de quo mali dicturi sunt: Erravimus a via veritatis. Et sol justitiae non illuxit nobis. . Et alibi: Sol justitiae est, et sanitas in pennis ejus . Vulpes autem sunt insidiose maximi haeretici, latentes in tortuosis et cavernosis anfractibus decipientes, et ore putentes, de quibus in Canticis dicit sponsa: Capite nobis vulpes pusillas, exterminantes vineas , id est convincite haereticos, qui, etsi dissentire vid
Abbreviated transcription (Latin):
aduentũ dñi nimis desid̾at. pͥmũ: scd̾ antiaͦs patres. scd̾: quãtũ admoder¬
nos. dicens qͣnita in hac expectat̾one: tułit a suꝑbis. ⁊ petens ut in mãdatis dĩ
ꝑseueret.⁊ qr i hac expectatͥone. lassatꝰ ẽ ex desid̾ii dilat̾one. Iõ huic octonario¬
p̃mittit᷑ lut̾a caph. q̃ int̃pr incuruatus. qi fessus longua militia: cup̃ dissolui.
et rel̾ti ad pͥncipiũ cuiꝰ paulo añ meminit. s tñ nõ recusat laborẽ: si necessa¬
pabilii. defectus a bono in malũ: malus est. a malo in bonũ: bonus ẽ. Defec

Expanded text:
adventum Domini nimis desiderat primum, secundum antiquos patres; secundum, quantum ad modernos, dicens: Quanta in hac exspectatione tulerit a superbis, appetens ut in mandatis Dei perseveret; et quia in hac exspectatione lassatus est ex desiderii dilatione, ideo printerpretatur incurvatus, quia fessus longa militia, cupit dissolvi, et reverti ad principium, cujus paulo ante meminit; sed tamen non recusat laborem si necessapabilis, et damnabilis. Defectus a bono in malum, malus est; a malo in bonum bonus est. Defec
Abbreviated transcription (Latin):
telligͥ ꝑiacob. qui interpretat᷑ luctatur.⁊ figͥcat illos: qui ccͣ sp̃uales nequitias
luctantur. aliis uerbis idem repetit. ifrł elegit sibi in possessionem. ad
literam: cet̾as gentes posuit dñs custodiendas subangelis. ia cob uero
idest iudaicũ popłm sibi elegit. quem ut agrum coleret. seminaret.
possideret. seruaret. ⁊ quasi aliquis hoc quereret. Undescis hoc ł subdit:

Expanded text:
telligitur per Jacob qui interpretatur luctator, et significat illos qui contra spirituales nequitias luctantur. Aliis verbis idem repetit Israel elegit sibi in possessionem, ad litteram, caeteras gentes posuit Dominus custodiendas sub angelis; Jacob vero, id est Judaicum populum, sibi elegit, quem ut agrum coleret, seminaret, possideret, servaret. Et quasi aliquis quaereret unde scis hoc? subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩem ꝑtinẽs. s nouũ mancdatiit inet̃nũ. uͭ nichil carnale spet᷑. cuiꝰ hes quis qͥs eẽ uo.¬
lueris nolo te fallas. nõ tale aliquid mediteris adipisci: qͣle solet hic ocłs auaricie
um deliciarũ matrẽ defid̾a sapientiã. s initiũ sapĩe ẽ timor dñi. Intellectus illa¬
te delectabit: castis amplexib uitatis. s pͥus donãda s debita: qͣm postulãda p̃mia.
nec extollaris. qr timor qui intellectus ẽ initiȩ sapĩe.: ẽ bonꝰ om̃ib fa. eũ. hoc ĩo ad¬

Expanded text:
hominem pertinens. Sed novum mandavit in aeternum, ubi nil carnale speretur, cujus haeres quisquis esse volueris, nolo te fallas, non tale aliquid mediteris adipisci, quale solet hic oculus avaritiae tatis deliciarum matrem, desidera sapientiam, sed initium sapientiae est timor Domini. Intellectus. Illa delectabit castis amplexibus veritatis, sed prius donanda sunt tibi debita, quam postulanda praemia, nec extollaris, quia timor qui intellectus est, initium sapientiae est, bonus
Abbreviated transcription (Latin):
turasaera accipit᷑. ꝑ pellem que mortuis aĩalib detͣhit᷑: mortalitas p̃dicãtiũ accipit᷑.
Uñ pͥmi parentes. adã et eua: pꝰ tͣnsg̾siionẽ facti mortales indutis pelliceis tuni
ticiã p̃dicatiõis .i. ꝑ mortales p̃dicatores qui stulti uidebant᷑. saluat ds̃ c̾dẽtes. et
inmortali hõie: facit cognosciu̾bũ immortale. Bñ ⁊̃ pellib cõꝑantur p̃dicatoreᷤᷤ.
mo eorũ mortuorũ. qr pꝰmortẽ plus ip̃imnotuer̃ ꝓpħas enĩ uiuos: sola uidea ha¬
co leganus. postea ut lib̾ plicabr̃. Et ẽiẽsus. Quomͦ fecisti ut indueres : ẽcce. tu es
extendẽs celũ .s. scripturã sacrã sic̃ pellẽ. ut tegat om̃em orbẽ t̃rarũ: ⁊ per eã cognoᷤ

Expanded text:
sacra accipitur. Per pellem quae de mortuis animalibus detrahitur, mortalitas praedicantium accipitur. Unde primi parentes Adam et Eva post transgressionem facti mortales, induti sunt tunititiam praedicationis, id est per mortales praedicatores, qui stulti videbantur, salvat Deus credentes, et in mortali homine, facit agnosci Verbum immortale . Bene etiam pellibus comparantur praedicatores, haeo legamus, postea ut liber plicabitur. Et est sensus: Quomodo fecisti ut indueres? ecce tu es extendens coelum, id est sacram Scripturam, ut tegat omnem orbem terrarum; et per eam co
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ⁊̃ mõtes dep̃st.⁊ qͣi subaquis fuga latedant apłi. s. hoc nõ dru. qi ab increpato̾¬
ne tua o d̃s. aq̃ ꝑsecutorũ fugient ap̃sura mõtiũ.⁊ ã uoce tonitrui tui .s. a uo
ce dĩ ꝑ apłos. pernubes. ꝑ script᷑as facta formidabũt. aque. Mali enĩ cõminatõ¬
bissus tͥbulat̾oñ circũdat eccłam. qr mõtes nõ terreni. s tribulatͥonũ fluctus
descẽdũt cdico inlocũ quẽ fũdastieis. fundauit enĩ ens locũ. est qͥdã metꝰ. aĩ ꝓfũdus lo¬
cuĩ. quo recepta sũt qͦdãmͦ corda malorũ .i. qͦlã metu cõp̃ssit corda seuorũ. q̃ mala
p̃dicare. et si enĩ ꝑstrepũt ad huc:⁊ nmant pagani: sonitũ liftorũ audio. dilu
les cess auer̃. qͥb cessantib. A scẽdũt montes: ⁊ descẽdũt campi .i. apparet alti¬
tudomentiũ ⁊ planicies cãporũ. quipͥus latebãt sub aquis. qͥ s ł apparẽt in lo¬
aquis cluuii fecisti.ł it. qd̾ nec eis terra i ii̾git᷑. nec eismodo eget. Unde

Expanded text:
 sed hoc non diu, quia ab increpatione tua, Domine, aquae persecutorum fugient a pressura montium, et a voce tonitrui tui, scilicet a voce Dei per apostolos, per nubes, per Scripturas facta, formidabunt aquae. Mali enim comminatiobyssus tribulationum circumdat Ecclesiam, quia montes non terreni, sed tribulationum fluctus Descendunt, dico, in locum quem tu fundasti. Fundavit enim eis locum. Est quidam metus quasi profundus locus, quo recepta sunt quodammodo corda malorum, id est quodam metu compressit. Corda servorum mala praedicare. Etsi enim perstrepant adhuc et murmurent pagani, sonitus littorum audio, diluvles cessaverint, quibus cessantibus ascendunt montes et descendunt campi, id est apparet altitudo montium, et planities camporum, qui prius latebant sub aquis, qui sunt. aquis diluvii fecisti vel fecit, quod nec terra eis immergitur, nec eis amodo eget. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ox do .i.p̃dicõ. xp̃i facta ẽ inuirtute .i. pietatẽ dedit. que timori cõꝑata .i.
respectu timoris: dr̃ uirtus est enĩ pietas: cultꝰ eͥga dñi.quẽ exibent post¬
que magnificos facit. ut qui est incultud̾i: sciat quomͦ se agat inp̃senti.
dit. quo scimꝰ cõu̾sari recte. in medio nat̾onis huiꝰ praue & ꝑuerse. hec¬
tñꝑe ultimi introitus. qnͣ reliquie isrł salue fient. ita frãget et humili¬
abit.: ut quelibet adu̾sa: nõ refugiant pati. qd̾ ẽ dic̾e. clabis sp̃m fortitu¬
diuis gentib et iudeis. ut sint fortes in his que sp̃u scĩe cognoscũt. Ecedrũ¬
magne ⁊ ꝓcere cedri. H arbor nisi succisa imuitilis est. etiã nisua radice ma¬
nens: nõ facit utiles fructus. sic suꝑbia. que peccatum nobis intulit: in
sua radice manens inutiles parit fructus. ea succisa: succrescũt fructusgr̃e.¬
uitulũ liban. Inlibano mõte pascuali ui tuli ad sacrificia nutrie bant᷑.

Expanded text:
o Christi, facta est in virtute, id est, pietatem dedit, quae timori comparata, id est respectu timoris dicitur virtus. Est enim pietas cultus erga Deum, quem exhibent posttertia gratia, quae magnificos facit, ut qui est in cultu Dei, sciat quomodo se agat in praesenti. dit, quo scimus conversari recte in medio nationis hujus pravae et perversaee Judaeis, quos tempore ultimi introitus quando reliquiae salvae fient , ita franget et humiliabit ut quaelibet adversa non refugiant pati. Quod est dicere: Dabit spiritum fortitudinis gentibus et Judaeis, ut sint fortes in iis, quae spiritu scientiae cognoscunt. Cmagis procerae cedri. Haec arbor non succisa inutilis est, in sua radice manens non facit utiles fructus: sic superbia quae peccatum nobis intulit, in sua radice manens, inutiles parit fructus; ea succisa, succrescunt fructus grvitulum. In Libano monte pascuali, vituli ad sacrificia nutriebantur,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ouentis gẽtiles adfidẽ. desertũ uocat gñts. aõ qr sine lege. sine deo. sine apħis fu
fidem cõuertuntur. que emanant aquas uiuas. Iñt̃pretat᷑ enĩ cades sc̃m le¬
lectũ legis. s ⁊ hos ⁊ gentiles: dñs cõmouet et cõcutit. ut agricola stilem terrã:
ut fructificet .i.dat intellectũ.: ut script᷑as etiam scd̾ anagogen ꝑcipipiant.
qd fit inmente bñ pacificata cõsilio. ꝑ hũc aũ intellectũ scripturarũ ꝓuehit.
usq ad sp̃m sapĩe. ⁊ facit eos ceruos. qͥe cõscẽdãt inmontem sapĩe. que ẽ diut

Expanded text:
moventis gentiles ad fidem. Desertum vocat gentes, ideo, quia sine lege, sine Deo, sine prophetisfidem convertuntur, quae emanant aquas vivas. Interpretatur autem Cades sanctum lelectum. Sed hos et gentiles Dominus commovet et concutit, ut agricola sterilem terram ut fructificet, id est dat intellectum, ut Scripturas et secundum anagogen percipiant, quod fit in mente bene pacata consilio. Per hunc autem intellectum Scripturarum provehit usque ad Spiritum sapientiae, e
Abbreviated transcription (Latin):
uis: delib̾abant occid̾e filiũ patris familias. dicentes. occidanus eũ:⁊habe¬
sum̃di eam: ⁊ hoc ẽ. Nũquid .it. qui dormit. Nõ quid̾ mortuus est necessitate.
ł inuitus: ut putatis. s sponte dormit: cito eiugilaturus. nõ aditiet ut re¬
surgat.⁊ nota qd̾ ait dormit. qr sic̃ de lat̾e dormientis ade: qͥ erat forma fu¬
turi: assũpta ẽ costa: de qua formata ẽ eua: Ita dormiuit a ͨ sũno mortis. ut de
lat̾e dormientis: de quo ꝓfluxerũt sanguis ⁊ aqua: q̃ st̃ nr̃e redẽptionis
la : extͣditore.⁊ enĩ.icetera. Uł ita uinge. U̾bum iniquũ constituerũt. qr ⁊̃

Expanded text:
rvis, deliberant occidere filium patrisfamilias dicentes: Occidamus eum, et habesumendi eam? Et hoc est, nunquid qui dormit, non quidem mortuus est necessitate, vel invitus ut putatis, sed sponte dormit, cito evigilaturus, non adjiciet ut resurgat. Et nota quod ait, dormit, quia sicut de latere dormientis Adae, qui erat forma futuri, assumpta est costa, de qua formata est Eva, ita dormivit Christus somno mortis, ut de latere dormientis, de quo profluxerunt sanguis et aqua, quae sunt nostrae redemptionis la? ex traditore. Etenim homo vel ita junge, verbum iniquum constituerunt, quia etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ire ł ꝑditionis. afferte. dño. uos ip̃os uifide. ⁊ inoꝑib bonis. In hac serie os¬
tendit. cui.⁊ qui. ⁊ quid. ⁊ quomodo.⁊ uͥ.⁊ qͣre: offerre debeant. C uis
Ubi : matrio eiꝰ. Quare: uox dñi. Dicto gͦ cui ⁊ qui debeant offerre: sub¬
ꝑeuangeliũ genuer̃ apłi. du̾ces g̾gum atq custodes qui sollicita custo¬
dia ⁊ diligentia custodiũt g̾gẽ. qr nõ de ẽ inpugnatio ab heticis. Iõ ait.

Expanded text:
r., Aug. Afferte Domino, vos ipsos in fide, et operibus bonis. In hac serie ostendit cui, et qui, et quid, et quomodo, et ubi, et quare offerre debeant. Cui? subi? In atrio sancto; quare? Vox Domini. Dicto ergo qui et qui debeant offerre, subper Evangelium genuerunt apostoli, duces gregum atque custodes; qui sollicita diligentia custodiunt gregem, quia non deest impugnatio ab haereticis. Ideo a
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ de egipto: fuit helim. uͥ erant duodecĩ fontes. ⁊ septuaginta pal¬
me. ꝗd̾ tã noĩe. qͣm loci qualitate odinẽ apłicũ sig̾cat. Int̾p̃tat᷑ enĩ he¬
et᷑nrã. Sẽptuagnita palme: Sũt alii septuagĩta duo discipuli in euãge¬
lio luce a dño designati:⁊ ad p̃dicandũ missi. qͥ palmã uictorie aͥ. toti
mũdo mĩtiauer̃. et seiend̾ qd̾ ꝑ dñm tota trinitas. hic accipitur .i. pater.

Expanded text:
tium de Aegypto, fuit Elim ubi erant duodecim fontes, et septuaginta palmae , quod tam nomine quam loci qualitate ordinem apostolicum significat. Interpretatur enim Eaeternam . Septuaginta palmae sunt alii septuaginta duo discipuli in Evangelio Lucae designati, et ad praedicandum missi, qui palmam victoriae Christi toti mundo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓstratũ. q̃ iterũ erexer̃t ⁊int̾cio: inuener̃ itẽ añ archã ꝓstratũ. absciso capite.
atq corrod ebant ex tales eorũ ꝓminentes. hac gͥ plaga ꝑcussi: ⁊ cõpulsi tãdẽ
retuler̃ archam ingabaa. atq ꝓpecc̃i plag a sananda miser̃ cũ archa ui¬
sta num̾ũ ꝓuinciar̃: qͥnq anulos.⁊ totidem mures aureos. Cũ aũ daiuid ꝓsꝑe
regnaret.Mortuo saule.⁊ filio eiꝰ. hisboseth: culit archam de gabaa: ⁊ detu¬
ta litteram uidetur hic hortari alios hostias offerre. s potiꝰ de significato

Expanded text:
stratum, quem iterum erexerunt. Et in tertio, invenerunt iterum ante arcam prostratum, absciso capite atque corrodebant extales eorum proeminentes. Hac igitur plaga percussi et compulsi, tandem retulerunt arcam in Gabaa, atque pro peccati plaga sananda, miserunt cum arca juxta numerum provinciarum quinque anos, et totidem mures aureos. Cum autem David prospere regnaret, mortuo Saüle et filio ejus Hisboseth, tulit arcam de Gabaa, et detu Ad quod juxta litteram videtur hic hortari alios hostias afferre, sed potius de significato
Abbreviated transcription (Latin):
gelli emĩdat filiosañ bñ posuit: fingis afacis.⁊ formas. dolor enĩ aliꝰ formatus.
aliꝰ informis. Formatꝰ ẽ: qͥ erudit. ⁊ em̃dat. ⁊ ille dolor ẽ p̃ceptũ. alit̾ ẽ informis.
Uł ita. fingis dolorẽ ł laborẽ inp̃cepto. lide dolore ł labore p̃ceptũ facis nob. ut ip̃e
dolor ł labor sit nob̾ p̃ceptũ. Nã preceptũ eiꝰ cõtinet. b̾ati qͥ lugẽt. ⁊ qͥ ꝑsecutonem
patrũtur ꝑꝑ iꝰticiã. Mito hoc p̃cep̃ ds̃. qr labor ẽ p̃ciũ regni clĩ. qͦ ip̃m uenale e
inquib dã tepescit fides aͥt intͣnquillitate ocii. ⁊ surgit fluctus tẽpt̾onis. Excitẽt
gͦ fidem: iͣlib̾antur. Captabũt ⁊ cũ nicħ mał hoĩb tecũ sit: ad qͥd gͦ s̃ :ut de¬

Expanded text:
gelli emendat filios: Unde bene posuit, fingis, id est facis et formas. Dolor enim alius formatus, alius informis. Formatus est qui erudit et emendat, et ille dolor est praeceptum; et alter est informis.Vel ita: Fingis dolorem vel laborem, in praecepto, id est labor et dolor praeceptum facit nobis, ut ipse dolor vel labor sit nobis praeceptum. Nam praeceptum continet: Beati qui lugent ; et: qui persecutionem propter justitiam . Merito hoc praecipit, quia labor est pretium regni Dei, quo ipsum venale emin quibusdam tepescit fides Christi, in tranquillitate otii, et surgit fluctus tentationis. Excitent ergo fidem
Abbreviated transcription (Latin):
lebrabãtur. in uet̾i .t. tres precipue festiuitates .i. pascha. pentecostes. sce¬
no phegia. In pascha: immolabatur agnus: ⁊ comedebãtur azima cũ lac
pentẽtie a maritudo. Inpentecoste: noui panes de nouis trugib offe
b anui: intẽplo. ꝑ qd̃ sig̾catur status future consũmatiõis. qnsc̃i in in¬
mortalitate declicati. uenient cũ exultatiõe portãtes manipulos su.
aẽ isti tresstatus sigcati s̃. ꝑ ea que samaritanus circa uuln̾atũ fecit.
Infudit enĩ hͥus uinũ: postea oleũ. cdeiñ dixit illi. Uade samis factus es. Inui¬
no enĩ intelligitur feruor penitentie. In oleo: lenitas iusticie. In eo qd̾ clxit.¬
uade sanus factus es: consũmatio głificonis eterne. hii qͦ idẽ signãt᷑ ꝑ¬

Expanded text:
eteri Testamento tres praecipuae festivitates, scilicet Pascha; Pentecoste, Cenopegia . In Pascha immolabatur agnus, et comedebatur azyma cum lactupoenitentiae amaritudo. In Pentecoste, novi panes de novis frugibus offebus anni in templo, per quod significatur status futurae consummationis, quando sancti in immortalitate dedicati, venient cum exsultatione, portantes manipulos suos. Isti iidem tres status significati sunt per ea quae Samaritanus circa vulneratum fecit. Infudit enim prius vinum, postea oleum; deinde sanus factus est. In vino enim intelligitur fervor poenitentiae; in oleo, lenitas justitiae, in eo quod sanus factus est, consummatio glorificationis aeternae. Hi q
Abbreviated transcription (Latin):
in reꝓbũ sensum etiã hoc admitterent .s. crim̃ hidolatrie. ⁊ intãto crimine:
euidenti iusticia pimirẽtur. Et tm̃ hoc fuit scelus eorũ: ut deus nollet aliter
placeari: nisi ut phinees eũ place auit. qui mascł̃m ⁊ feminã coeũtes. parit int̾¬
eitiit. ñ ocłio eorũ: s t̾elo cdĩ quo facto: popłm cuiꝰ maior int̾itus fut᷑ͣus erat. lib̾a¬
lus confidentiam dep̃cationis asumm̾et.⁊ placeauit ł exorauit. Posset dixisse.
i me̾chantes tͣnffixit s melius dixit exorauit. qr tnffreio mechãtiũ delo dei
satio. B̾tẽuit᷑ totũ aixit. q nõ docet hic nescientes s cõmemorauit sciẽtes. s
aũ hic posita est qͣssatio. hec suꝑius dicta ẽ cõtractio .i. plaga popłi. Sec̃ Et¬

Expanded text:
in reprobum sensum, etiam hoc admitterent, scilicet crimen idololatriae, et in tanto crimine evidenti justitia punirentur; et tantum fuit hoc scelus eorum, ut Deus nollet aliter placari, nisi ut Phinees eum placavit, qui masculum et feminam coeuntes pariter interemit. Non odio eorum, sed zelo Dei: quo facto, populum cujus major interitus futurus erat, liberalus confidentiam deprecationis assumeret. Et placavit, vel exoravit, posset dixisse, et moechantes transfixit; sed melius dixit exoravit, quia transfixio moechantium zelo Dei satio. Aug. Breviter totum dixit, quia non docet hic nescientes; sed commemorat scientes. Quae autem hic posita est quassatio, superius dicta est confractio, id
Abbreviated transcription (Latin):
hĩtt᷑ bis ałła: qui ẽ de popło isrł. et hic qͦ uñ ht̃: nõ in¬
congrue. qr agit de uniusali eccła. que constat ex-
ligimꝰ ꝑ illa duo noĩa qͣmuis id significãtia. que apłs posuit. ꝓ hac distine.¬
tiõe dicens. in qͦ clamamꝰ abba pat̃. Docet aũ hic p̃s quid simꝰ ꝑnos .s. infirmi
ꝑ nos lib̾ari nõ ualemꝰ. Intẽtiõe: monet ad cõtessionẽ. Modus. Uii. St̃ parti

Expanded text:
ia, qui est de populo Israel: et hic quoque; bis habet non incongrue, quia agit de universali Ecclesia, quae constat ex ligimus per illa duo nomina, quamvis idem significantia, quae Apostolus posuit pro hac distinctiper nos liberari non valemus. Intentio. Monet ad confessionem. Modus. Cassi
Abbreviated transcription (Latin):
aĩam esuriẽtem .i. nõ appetentẽ scire. s niimia media deficientẽ: saciauit bo¬
nis. Et loãr ꝑ simile. sic̃ solet cõting̾e alicui nimia fame ꝯfecto: ut mãducare
nõ appetat.s nimia in eclia deficiat. & nota diligenter: in hac tẽptͥone serua¬
cultas uincendar̃ ꝯcupiscentiarũ. Iã enĩ iste positus in uia dei: scit qͦmͦ uiu̾e
aebeat. qd̾ añ merrore: nesciebat. ⁊si conatur effic̾e: qd̾ nouit: ligatꝰ cõsuetudine
pͣua: nequit. nõ gͦ suis uirib conetur.s clamet addm̃: ⁊ iã erit facile. qd̾ erat
difficile .s. abstin̾e amalis. Pot̾at hoc dñs cdare: sine difficultate. s tc̃ largitorẽ
hꝰ uoni nõ agnosceremꝰ. nͥ pͥus obnitẽtes cupistitates sẽtiremꝰ. ⁊ nos ĩ hoc posse.¬

Expanded text:
imam esurientem, id est non appetentem scire, sed nimia inedia deficientem. Satiavit bonis, et loquitur per simile, sicut solet contingere alicui nimia fame confecto, ut manducare non appetat, sed nimia inedia deficiat. Aug. Et nota diligenter in hac tentatione servacultas vincendarum concupiscentiarum. Jam enim iste positus in via Dei, scit quomodo vivere debeat, quod ante in errore nesciebat; et si conatur efficere quod novit, ligatus consuetudine prava nequit. Non ergo suis viribus conetur, sed clamet ad Dominum, et jam erit facile quod erat difficile, scilicet abstinere a malis. Poterat hoc Dominus dare sine difficultate, sed tunc largitorem hujus boni, non agnosceremus, nisi prius obtinentes cupiditates sentirem
Abbreviated transcription (Latin):
aqͥlone ⁊ mari .i. ab austro. ꝓ austro. it. ponit mare. occeanũ illiꝰ partis in tel¬
ligens. hoc: ꝓ quolibet parte pot̃ accipi. hicaũ patet. quod non d̾ solis iudeis
tur. Et notãdũ: qr ⁊ in hac: et in reliquis tẽptationib: hic ordo seruatur.
priꝰ enĩ est tẽpt̾onis expositio. post: clamor lib̾ationis. Tercio: erauditio ela¬
moris. Quarto: ꝓ exauditiõe cõfessio.i. laudatio.Qi. redemit. cõg̾gauit. qd̾
necẽe erat. qr errauerũt nõ hñtes uiam u̾itatis. ip̃i dico existẽtes in solitudi¬

Expanded text:
assiod. id est ab austro. Pro austro enim ponit mare Oceanum, illius partis intelligens, hoc pro qualibet parte potest accipi. Hic autem patet quod non de solis Judaeis tur. Et notandum quia et in reliquis tentationibus hic ordo servatur, prius est tentationis expositio, post clamor liberationis; tertio, exauditio clamoris; quarto, pro exauditione confessio, id est laudatio, quasi redemit, congregavit, quod necesse erat, quia, erraverunt, no
Abbreviated transcription (Latin):
Nũaͥd met̾̃nũ ꝑitiet ds̃genꝰ humanũ: et nõne apponet .i. nõne adoet ip̃e. ut
cõplacitior sit ad huc: qͣi. qͥ iã placitus sua gr̃a fuit inuet̾i testam̃to. nõne
addet ut plus sit innoli̾o ꝑ aduẽtũ filii: hoc sentit quide pietate tͣctat. ut cõpla¬
citior sit adhuc. ut ip̃e qͥ fuit iratus repellẽd o bona: mala inferẽdo: sit mãsue¬
cior. lib̾ando. reuocãdo. Ira enĩ enĩfuit qd̾ patim. Aut abscidet ip̃e agenere¬

Expanded text:
n aeternum projiciet Deus genus humanum. Et nonne apponet, id est nonne addet ipse, ut complacitior sit adhuc? quasi qui jam placitus sua gratia fuit in Veteri Testamento, nonne addet ipse, ut plus sit in Novo, per adventum Filii? hoc sentit, qui de pietate tractat: vel complacitior sit adhuc, id est ut ipse qui fuit iratus repellendo, mala inferendo, sit mansuetior liberando, revocando. Ira enim fuit quod patimu
Abbreviated transcription (Latin):
trus aieccta absorbet multos. s nõ uiuos. Cui dt̃. Macta et mã¬
amtem cdiabolo. Mactatur gͦ in malo. s uiuificatur in bono: qui manducat᷑ a pe¬
tro. econtra accid̾ illi: quẽ degutit diabolus. seqr̃. et Cũ irasc̾et᷑ furor eorũ ⁊ e̾.¬
Ut supra uicit linguas dolos as peru̾badĩ. ⁊ exempla demorte uiuificatorũ. sic si dñs
ad ẽ: uincit iãminãtes. deqͥb ait. ⁊ cũ furor eorũ qui est sine rͥone. qi tra ⁊ inui¬
dia iudicio carẽt. Uñ salomon. Sultũ occidit iracũdia: ⁊ paruulũ inuidia.
⁊ rasc̾etur in nos: nͥ qi cbñs erat in nob: forsitã absorbuiss: nos aꝗͣ .i. pecc̃or popłs.¬

Expanded text:
citur: Macta et maantem diabolo. Mactatur ergo in malo, sed vivificatur in bono qui manducatur a Petro. Econtra accidit, quem deglutit diabolus. VERS. 3.-- « Cum irasceretur furor eorum Ut supra vicit linguas dolosas, per verba Dei et exempla de morte vivificatorum, sic, si Dominus adest, vincit jam minantes de quibus ait, et cum furor eorum, qui est sine ratione, quia ira et invidia judicio carent. Unde Job: Stultum occidit iracundia, et parvulum invidia . Irasceretur in nos, nisi quia Dominus erat in nobis, forsitan absorbuisset nos a
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. hic enĩ om̃s s̃ pauꝑes. ibiliuites. qͥ hic deder̃ sua: s qͥb ẽ habũdatia: diligẽtib¬
te o ierłm. nõ clic̃ multa clantib s diligentib. Qͥ i. in alio amat bonũ. qd̾ ip̃e ñ pot̃ hr̃e
iniputat᷑ ei. aiͣ hrͥet. Uñ si caritas nõ ht̃ qͥddet: det calicẽ aq̃ frigide. ⁊ tm̃ imputa¬
tͣ ei : qͣntũ tacheo multa. qui dimidiũ patͥmonii donauit pauꝑib. qͣr hoc: Ille tã
Iat pax ĩ nixtute cua a. ancaritate. saritas enĩ ẽ uͥtꝰ. fortis: ut mors. cuinil resistit:
cũuenit. cũ regib ⁊ ignib ⁊ aliis possit resisti. q̃ ⁊ occidit: qd̾ sumꝰ ut aludfimꝰ.⁊ iõ¬
ꝯꝑatur morti. ħ fic occidit: ut uiuificet. Uñ apłs. Uiuo ego: iã nõ ego. ꝑhãc regũ¬
adsmgulos ꝑtinebũt. qͦs recipiẽt inet̾̃na tab̾nacła. ⁊ tc̃: erit habũdãtia i tibus.¬

Expanded text:
sua. Sed quibus est abundantia? diligentibus te, non dicit multa dantibus, sed diligentibus. Qui enim in alio amat bonum quod ipse non potest habere, imputatur ei quasi haberet. Unde, si charitas non habet quid det, det calicem aquae frigidae , et tantum imputatur ei, quantum Zachaeo multa, qui dimidium patrimonii sui donavit pauperibus Quare hoc? ille tam a, Aug. id est in charitate. Charitas enim est virtus fortis ut mors, cui nil resistit, cum venit; cum regibus et ignibus et aliis possit resisti, quae et occidit quod sumus, ut aliud simus.  sic occidit, ut vivificet, unde Apostolus: Vivo ego, jam non ego Per hanc regunad singulos pertinebunt, quos recipient in aeterna tabernacula, et tunc erit abu
Abbreviated transcription (Latin):
alis dilectioĩs: leuamͣ. amor nãq qͣliscũq sit: uacare nõ pot̃. Nã sit̃renꝰ ẽ: aĩam ad
concurpiscenda t̃rena melinat. Si uͦ celestis ẽ: ad celestia subuhelt. ad et̃na inflãmat. O-¬
bligata enĩaĩa. t̃reno amore : uiscũ ht̃ inpennis. uolare nõ pot̃. s amor sc̃s: ab hoc uis
secuturi erũt: ⁊ cũ dño iudicabũt. Scd̾o: ascensuris oꝑtat habũdantiã pacis. sbi Ro¬
gate. qr gͦ iste de celesti ciuitate: Iam a multis multa audierat: tp̃m ad eã uelus

Expanded text:
imam ad concupiscenda terrena inclinat; si vero coelestis est, ad coelestia sublevat, et ad aeterna inflammat. Obligata enim anima terreno amore, viscum habet in pennis, volare non potest; sed amor sanctus ab hoc viscsecuri sunt, et cum Domino judicabunt. Secundo ascensuris optat abundantiam pacis, ibi, rogate. Quia ergo iste de coelesti civitate, jam a multis multa audierat, ipsum ad eam velut
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ miser̾e m̃ĩ. Redime me a calũp.h. fãciẽ tuã illumina.s qr tardiꝰ uenit desi¬
datus: subdit. ⁊̃ exitus aquar̃ clecduxer̃.oc.mn. In threnisqͦ ieremie: lacrimabi¬
hac litt̾a. excidiũ suegent ii plor abat: itadolet hic dauid errorẽ popłi. s ñ des ͤ¬
loqui. tñ testimoniis tue miseratioĩs: ueniã ꝓmittis. ata multarũ inclulgẽtiar̃ ti¬
et inciliis ifrł. ⁊ incet̾is fecisti. ioscrutata ẽ ea aĩa mea. Qĩuia mirabilia e̾dit. dili¬
genti indagine querit. ł testimonia dic̃: hec c̾ata. qr ꝑhibent deo testimoniũ bonita¬

Expanded text:
 faciem tuam illumina. Sed quia tardius venit desideratus, subdit etiam, Exitus aquarum deduxerunt oculi mei. In Threnis quoque Jeremiae, lacrymabihac littera excidium suae gentis plorabat, ita dolet hic David errorem populi, sed non desloqui; tamen testimoniis tuae miserationis veniam promittis, atque multarum indulgentiarum tiet in filiis Israel, et in caeteris fecisti. Ideo scrutata est ea anima mea. Quia mirabilia credit, diligenti indagine quaerit. Vel testimonia dicit, haec creata quae perhibent Deo testimonium bonita
Abbreviated transcription (Latin):
cere: ⁊ dolet nõ lic̾e: qd̾ lex uetat. qr nõ sp̃iatit̃ delectatur eiꝰ bono: s carnabit᷑. Mai¬
lũ metuit: qd̾ minatur. saritas aũ peccare timet. ⁊̃ si seqͣtur impunitas. ⁊ est
sensus: cdamͥ castũ timorẽ. qͦ configantur carnalia uicia. Ad quẽ petencłu: me
caͣ pedagogꝰ timor legis ꝑduxit. Qͦ timore: a iudiciis tu is tumui.

Expanded text:
cere, et dolet non licere, quia lex vetat, quia non spiritualiter delectatur ejus bono, sed carnaliter macere, et dolet non licere, quia lex vetat, quia non spiritualiter delectatur ejus bono, sed carnaliter malum metuit quod minatur: charitas autem peccare timet, etiam si sequatur impunitas. Et est sensus: Da mihi castum timorem, quo configantur carnalia vitia, ad quem petendum me quasi paedagogus, timor legis perduxit; quo timore, a judiciis tuis
Abbreviated transcription (Latin):
mittit seruilẽ timorẽ. quo pena timetur: nõ amatirr iusticia: carnes meas. ut xͦ
cõfixus sim cruci: timore. timui enĩ a iudiciis tuis. ⁊ ẽ sensus. Ita imple metimo¬
re. ⁊ ꝑfice mͥ hunc timorẽ quẽ habeo: ut sufficiat erucifigendis carnib i ait uelim
⁊ ualeam patibulũ crucis tue inmittari. carnes ꝓ tuo noie: martirii clauis cõ-¬
figendas tͣdendo. Uł ita. Potius. timore tuo. casto. qͥ ꝑmanet iet̾nũ: cõfige car-¬
nes meas .i. cõpͥme carnalia defid̾ia. carnales concupiscentias. Iõ dicit carnes. qr
latronẽ: s cõfige. Quidiligit testimonia. cõfigit carnes suas. Iõ dico timore tuo:
qr timor legis nõ ualet effic̾e. Iã enĩ timui aiudiciis tuis. cũ lex minaret᷑ penã.
.i. timor legis seruilis pedagogus: in me p̃cessit. qͥ ducit ad castũ. s nõ crucifigit
carnem. qr uiuit peccãdi uolũtas: ⁊ seq̃ret᷑ opꝰ. si sꝑaret᷑ impimitas. Mallet enĩ li¬

Expanded text:
mittit timorem servilem , quo poena timetur, non amatur justitia; carnes meas, ut Christo confixus sim cruci, timore: Timui enim a judiciis tuis. Ita imple me timore, et perfice mihi hunc timorem quem habeo, ut sufficiat crucifigendis carnibus, id est ut velim et valeam patibulum crucis tuae imitari, carnes pro tuo nomine martyrii clavis configendas tradendo. Vel ita potius, timore tuo, casto, qui permanet in aeternum, confige carnes meas, id est comprime carnalia desideria, carnales concupiscentias. Ideo dicit carnes, quilatronem vel feram, sed confige. Qui diligit testimonia, configit carnes suas. Ideo dico, timore tuo, quia timor legis hoc non valet efficere. Jam enim timui a judiciis tuis, cum lex minaretur poenam, id est timor legis servilis paedagogus in me praecessit, qui ad castum ducit. Sed non crucifigit carnem, quia vivit peccandi voluntas, et sequeretur opus si speraretur impunitas. Mallet enim li
Abbreviated transcription (Latin):
tuꝰ sũ. i deo damͥ intellectũ. Iã ht̃ intellectũ. s ub̾iorem querit: ut semꝑaccipiat.
et qͦdãmͦ dẽ fonte lucis et̾̃ne: semꝑ bibat. dico da. ad hoc utiq ut sciã testimonia
tua qd̾ opꝰ ẽ cͥc calũ puiantes. Iõ da intellectũ. qr mͦ ẽ  empꝰ tͥ o dñe. ⁊ dño: faciẽdi¬
di: ⁊ tẽpus loquendi. empꝰ legis dr̃: tẽpꝰ loquẽdi. uͥ erat uox u̾boꝵ: sine oꝑatiõe gr̃e.
am iusticiam cõstituere uolentes: dissipauer̃ legẽ tuã . p̃uaricãdo. alit̃ agentes:
qͣm p̃ceptũ foret. Uñ quilibet humiliati: cũ fug̾ent ad gr̃am subuenientẽ. ⁊ ita

Expanded text:
 sum, ideo da mihi intellectum. Jam habet intellectum, sed uberiorem quaerit, ut semper accipiat, et quodammodo de fonte lucis aeternae semper bibat. Dico da, ad hoc utique, ut sciam testimonia tua, quia opus est contra calumniantes. Ideo da intellectum, quia modo est . Tempus legis dicitur tempus loquendi, ubi erat vox verborum sine operatione gratiae; tituere volentes, dissipaverunt legem tuam praevaricando, aliter agentes quam praeceptum foret. Unde quilibet humiliati confugerunt ad gratiam subvenientem, et ita
Abbreviated transcription (Latin):
xima est illa qͣm p̃diximꝰ. salũpniat᷑ ⁊̃ diabolus: dicens. Nũ qͥd iob timet dm̃ fru¬
stra: s horũ om̃iũ calũpnie: tãqͣm colubrorũ uenena iuncuntur. diqnis fide atten¬
dit crucifixũ: ꝓsimilitudne carnis pecq̃: mȩneo serpente p̃fig᷑atũ: q̃ moises indes¬
to exaltauit: ut ꝑcussi a serpentib: eius intuitusanarentur. Uñ.: istedicit. De
culi mĩ int̾iores. defecer̃ a se. sicient̃: ⁊ ardent̃: intuendo insalutare tuũ .i. in rp̃m¬

Expanded text:
xima est illa quam diximus. Calumniatur etiam diabolus, dicens: Nunquid Job timet Deum frustra? Sed horum omnium calumniae tanquam colubrorum venena vincuntur, si quis fide attendit crucifixum, pro similitudine carnis peccati, in aeneo serpente praefiguratum, quem Moses in deserto exaltavit, ut percus mei, interiores, defecerunt a se sitienter et ardenter intuendo, in salutare tuum, id
Abbreviated transcription (Latin):
gebarad oĩa mandata tua. quib dilectiõe cohebã: ut ex rectis rectus fierẽ. Uñ hoc
Seq̃r. qd̾ om̃em uiã miquã. q̃ ẽ oͣ naufragiũ recte uite: odio habui. Qui enĩ amat
rectam uiã necessario odit iniqͣm alit̾ enĩ: ad oĩa mandata: nõ pot̃ dirigi
atur or̃o.⁊ plorasse: qi nõ est a uideis lex custodita. Uñ cõgrue hiric octona
do: calũpniant᷑. qͥb ꝓponit. qͦmͦ scrutat᷑ legẽ: ⁊ qͣlem intellectũ: ht̃ in ea. ⁊ qͥa

Expanded text:
gebar ad omnia mandata tua, Aug. quibus dilectione cohaerebam, ut ex rectis rectus fierem. Unde hoc sequitur, quod omnem viam iniquam, quae est quasi naufragium rectae viae, odio habui. Qui enim amat rectam viam, necessario odit iniquam. Aliter enim ad omnia mandata non potest dirigiatur oratio, et plorasse, quia non est a Judaeis lex custodita. Unde congrue huic octonardo calumniantur: quibus proponit quomodo scrutatur legem, et qualem intellec
Abbreviated transcription (Latin):
gendũ ẽ sic: qd̾ait. feciiꝰticiã.i. opiis iusticie. et̃ nota qd̾ hoc dic̾e nõ ẽ iactancia głio-¬
si: iinsolentis: ħ assertio uite ninocentis: utre p̃sũpta. neuideat᷑ dignꝰ: qui deturno¬
centib. Defensio gͥ ẽ nõ arrogantia. Qui aũ cõtixus facit uidictũ. ⁊ rusticiã. debet
orare. ne tuñlo patimala: cedat inimicis: ut faciat mala. Qu̾ia qͥ dedit uinc̾e carnẽ
ne uolũtate tͣbetur: dat ⁊̃ pacĩam. ne clolore frangat᷑. Uñ subdit. Ne tͣdasme. ai.d.

Expanded text:
non est jactantia gloriosi et insolentis, sed assertio vitae innocentis jure praesumpta, ne videatur dignus qui detur nocentibus. Defensio igitur est, non arrogantia. Qui autem confixus facit judicium et justitiam, debet orare ne timendo pati mala cedat inimicis, ut faciat mala, quia qui dedit vincere carnem, ne voluptate trahatur, dat etiam patientiam, ne dolore frangatur. Ne tradas me
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ m̃terp̃r ocłs ⁊ intelligͥ sp̃ualis ocłs. qͥ p̃uidet quid tenendũ sit: ł nõ. qr hic sa¬
rit. qr uid̾e ẽ origo: ⁊ qiͣ qui dã fons pecc̃i. ł iusticie. Siẽnĩ uidens mulieris pułcͥtu¬
dinem: laudasti artificis opus. Ocłs fuit fons iusticie.si ⁊̃ uideris possessiones
pupillorũ: ⁊ inuasores eoͣrũ repulisti. Sic qͦ ocłs tuus fons fuit iusticie. Siã ũ aspi¬
ciens aspiciens agrũ pupilli uineis cõsitũ. segetib letũ. auaricie facib accensus :
tͣnstulisti parũ limites: atq in possessioẽm ndefensam imꝓb irruistr. ocłs. tu¬
us. fons ⁊ origo pecc̃i. ⁊ mortis ꝑpetue fuit. Itẽ gͦ sp̃u ꝓpħito p̃uidens iudiciũ dĩ:¬

Expanded text:
tur oculus. Et intelligitur spiritualis oculus qui praevidet, quid tenendum sit vel non, quia hic sainde oculis est origo, et quasi quidam fons peccati vel justitiae. Si enim videns mulieris pulchritudinem, laudasti artificis opus, oculus tuus fuit fons justitiae. Si etiam videns possessiones pupillorum, invasores eorum repulisti; sic quoque oculus tuus fuit fons justitiae. Si autem aspiciens agrum pupilli vineis consitum, segetibus laetum, avaritiae facibus accensus, transisti patrum limites, atque in possessionem indefensam improbus irruisti, oculus tuus fons et origo peccati et mortis perpetuae fuit. Iste ergo spiritu prophe
Abbreviated transcription (Latin):
Supͣdixit: ad uitor meuis. hic iuuari petit. qr qͣmuis hoc accipimꝰ: tñ semꝑ ẽ rogã¬
dũ: neqͣnͣ ꝑ negligẽtiã ꝑdamꝰ. ad uiua dico. ⁊ saluus ero.⁊ accepta salute: meditabor
hõc iõ dicit: ne aliqui adiuti inadu̾sis: postea negligentes sint inscd̾is. Menitabor
dico iniustificͥonib tuis. hoc firmit᷑ tenens: qd̾ nemo iustus ẽ: nͥ a te. et hoc faciam
semꝑ. ħ iõ dicit: ut sẽꝑ sit hõ humilis: confitendo pecc̃a. nõ se uistificans ut pharise.
nec hic tm̃. s infuturo.⁊̃ sit humilis: nõ sͥ s gr̃e dĩ aitribuẽs głam. om̃is enĩ c̾at᷑a.:¬

Expanded text:
hic accipiamus, tamen semper est rogandum, nequando per negligentiam perdamus. Adjuva dico, et salvus ero, et accepta salute, meditabor. Hoc ideo dicit, ne aliqui adjuti in adversis, postea negligentes sint in saeculis  f. secundis. Meditabor, dico, in justificationibus tuis, hoc firmiter tenens, quod nemo justus est nisi a te: et hoc faciam semper. Hoc ideo dicit, ut semper sit homo humilis, confitendo peccata, non se justificans, ut Pharisaeus . Ne hic tantum, sed in futuro etiam sit humilis; non sibi, sed gratiae Dei attribuens gloriam. Omnis enim crea
Abbreviated transcription (Latin):
tua: nõ int̃mictas mecitari iustificones m̃as. Dentiens istã medit̾onẽ. płmq ĩ pediri

Expanded text:
tua, non intermittas meditari justificationes meas, sentiens istam meditationem plerumque impetua, non intermittas meditari justificationes meas, sentiens istam meditationem plerumque impe
Abbreviated transcription (Latin):
nõ introibit sapĩa. Uñ: alibi. Querẽt me mali: ⁊ nõ inueniẽt. Gĩplicẽ m̃tẽ: ⁊ defecatũ
aĩũ: dilig̃ xp̃c. Nõ pot̃ in macłate uirtuti ullũ cũ macłosis contuberniũ esse flagi¬
ciis.⁊ nͣota : qd̾ ait. scrutabor mandata.⁊ nõ ait faciam. qr mali ad facienda mãdata
ex̾cent: s ascrutandis auocant. mͦ ꝑsequendo. mͦ litigando. mͦ hon̾iando nos. ut ip̃a¬
tẽꝑa q̃ legi dĩ debemꝰ: t̃renis eorũ negociis iuuandis impendamꝰ. mͦ p̃mendo infirmoᷤ:
ut ad nos refug̾e necesse sit. taliũ gͦ turbulentorũ tedio. ⁊ legis dĩ d̾efid̾io: clamat. iste.
dix̾at: susceptorm̃s estu. hic dicit suscipe. ac si dicat. tu qui susceptor es: magis acmag̃.
ẽ incordib nr̃is. qua diffusa: spes nõ cõtũdet. ac sidicat. Nõ uincant᷑ adu̾sis: qui
inte sperãt.⁊ qͥuasi responsũ sit ei: mulentio: si nõ uis confundi ab expectatiõe.

Expanded text:
t me mali et non invenient. Simplicem mentem et defaecatum animum diligit Christus. Non potest immaculatae virtuti ullum cum maculosis conturbernium esse flagitiis. Et nota quod ait, scrutabor mandata, et non ait, faciam, quia mali ad facienda mandata nos exercent; sed a scrutandis avocant, modo persequendo, modo litigando, vel honorando nos, ut tempora quae legi Dei debemus terrenis eorum negotiis juvandis impendamus; modo premendo infirmos, ut ad nos refugere necesse sit. Talium ergo turbulentorum taedio, et legis Dei desiderio, clamat iste: Ddixerat, susceptor meus es tu: hic dicit, suscipe, ac si dicat: Tu qui susceptor es, magis ac magis nostris , qua diffusa spes non confundit , ac si dicat: Non vincantur adversis, qui in te sperant; et quasi responsum sit ei in silentio: Si non vis confundi ab exspectatione
Abbreviated transcription (Latin):
Difsentire aũ uidetur ab eo: qd̾ alibi id̾ dñs p̃cep̃. dicẽs. diligite mimicos ur̃os. Et̃ ab
eo: qd̾ inlege p̃cipitur de honorandis parentib s hec int̃ se cõtraria nõ eẽ intellig̃:
qui causas cdilectonis. ⁊ odii. diligent̃ attendit. Nat᷑a enĩ qͣm d̃s c̾auit: uoĩb ẽ diligẽ¬
da. ⁊ adiu.uanda. Iniqͥtas aũ: odienda.⁊ disꝑdenda. St̃ gͦ diligendi: qͥ ꝑsecũt᷑ inqͣm¬
tũ hoĩes : odiendi: qr mali. aliqͦs enĩ pie amare: ⁊ odisse: possumꝰ. ut qͦs dilexeris: odis¬
se. ⁊ quos oderis: amare cõueniat. Si milit̃ amici uitandi sũt: qͥ mala suadent. qͥ se¬
pe flectũt.: ⁊ quos ferrũ nõ uincit. qd̾ audiend̾ ẽ. ⁊ caute agend̾. am̃andi ÷̃ s̃.¬

Expanded text:
 videtur ab eo quod alibi idem Dominus praecipit dicens: Diligite inimicos vestros, etc. Et ab eo quod in lege praecipitur de honorandis parentibus , sed haec inter se contraria non esse intelligit, qui causas dilectionis et odii diligenter attendit. Natura enim quam Deus creavit in omnibus est diligenda et adjuvanda, iniquitas autem odienda et disperdenda. Ssumus, ut quos dilexeris odisse, et quos oderis amare conveniat. Similiter amici vitandi sunt, qui mala suadent: qui saepe flectunt quos ferrum non vincit, quod audiendum est et caute agendum. Amandi etiam sun
Abbreviated transcription (Latin):
nouabr̃ uiuẽtus tua. eiͣ. hoc nõ ẽ inp̃senti. uͥ nemo repletur. s sẽꝑindiget. s enͣ re¬
nouata erit iuuentus tuaz. addit. ut a quile. Renouat᷑ uiuẽtus aquile: s nõ ad
ĩmortalitatẽ. Sĩmilitudo enĩ data ẽ: quãta pot̃ eẽ de re mortali ad inmortalitatẽ.
dr̃ aquila dũ senio gͣuatur rostri inmodice crescentis unco nõ posse apꝑire os: ⁊
stri honus. qͦ cibus inpediebatur: ⁊ redit ad cibũ. ⁊ õia reꝑantur ei ut fiat iuuenis.
ineo renouem᷑: quib uetustas claudit os oblitis mãducare panẽ nr̃m Eaciẽs. se

Expanded text:
ntus tua. Quasi dicat: Hoc non est in praesenti, ubi nemo repletur, sed semper indiget. Sed quando renovata erit juventus tua? et addit, ut aquilae. Renovatur juventus aquilae, sed non ad immortalitatem. Similitudo enim data est, quanta potest esse de re mortali ad immortalem. Dicitur aquila, dum senio gravatur, rostri immodice crescentis unco non posse os aperire, estri onus, quo cibus impediebatur, et redit ad cibum, et omnia reparantur ei, ut fiat juvenis. in eo renovemur, quibus vetustas claudit os oblitis comedere panem nostrum. PARS II. VE