comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
similia. quȩ per allegoriam diuinis operationib applicantur Cum enim
se cognoscit fideliter inuocare. Si iniquitates obseruaueris dñe: dñe qͥs
sustinebit Ecceiam profundus ille detectus est. unde clamabat ad
dñm. Iniquitatem enim uult intelligi omne peccatũ: quod potest aliqua
prauitate cõmitti. Iniquum est enim: quod iustũ non est. Et quis a tali
complexione reddatur exceptus : nisi solus ille qui iugiter potuit im¬
plere iustitiam: Nam & sc̃ĩ uiri cũ deuota se conuersatione uidean¬
tur tractare. tamen culpas ex toto declinare non possunt: quando &
ociosus sermo reatus est. & in erastinũ cogitare peccatũ est: somni is
ꝓpheta nullũ esse qui non aut cogitationib superfluis excedat. aut
uacuo sermone delinquat: aut in anib actib ocupetur: territus cla¬
mat ad dñm: iustitiȩ ipsius non sufficere genus humanũ: nisi miseri¬

Expanded text:
similia quae per allegoriam divinis operationibus applicantur. Cum enim similia quae per allegoriam divinis operationibus applicantur. Cum enim se cognoscit fideliter invocare. Vers. 3. Si iniquitates observaveris, Domine, Domine, quis sustinebit? Ecce jam profundus ille detectus est, unde clamabat ad Dominum. Iniquitatem enim vult intelligi omne peccatum quod potest aliqua pravitate committi. Iniquum est enim quod justum non est. Et quis a tali complexione reddatur exceptus, nisi solus ille qui jugiter potuit implere justitiam? Nam et sancti viri cum devota se conversatione tractare videantur, tamen culpas ex toto declinare non possunt, quando et otiosus sermo reatus est, et in crastinum cogitare peccatum est, somnis propheta nullum esse qui non aut cogitationibus superfluis excedat, aut vacuo sermone delinquat, aut inanibus actibus occupetur, territus clamat ad Dominum, justitiae ipsius non sufficere genus humanum, nisi miseri
Abbreviated transcription (Latin):
militatis se uiscerib abdiderunt. Sic cũ de ꝓfundo oraret: ad altis¬
simi redemptoris celeriter dona peruenit. Fiant aures tuȩ. intendentes :¬
in orationem serui tui. Pulcherrima supplicatione. placatũ sibi iudicem red¬
dit: ut petitionib suis. clementissimus prȩstaretur auditus. Sed cum sit
oculorũ intendere. hic aurib datum est: scilicet quia uirtus eius. &
nature potentia singularis. nec aurib audit. nec pedib ambulat. nec
oculis uidet. nec ore gustat. nec narib odoratur: sed in comprehensibili
uirtute operatur ista quȩ dicta sunt. Nam cũ sit ds̃ sp̃s. sicut de ipso
legitur. sp̃s est deus: ȩternus. omp̃s. penitrans & continens omnia quȩ ab
ipso creata sunt. ubiq plenus. ubiq totus. de se & per se choruscus: ex
nr̃a tamen consuetudine. uirtus qua uidet. oculi dicuntur: uirtus qua
audit. aures appellantur: uirtus qua perficit. manus uocantur: & his

Expanded text:
militatis se visceribus abdiderunt. Sic cum de profundo oraret, ad Altismilitatis se visceribus abdiderunt. Sic cum de profundo oraret, ad Altissimi Redemptoris celeriter dona pervenit. Vers. 2. Fiant aures tuae intendentes in orationem servi tui. Pulcherrima supplicatione placatum sibi Judicem reddit, ut petitionibus suis clementissimus praestaretur auditus. Sed cum sit oculorum intendere, hic auribus datum est; scilicet quia virtus ejus et naturae potentia singularis nec auribus audit, nec pedibus ambulat, nec oculis videt, nec ore gustat, nec naribus odoratur, sed incomprehensibili virtute operatur ista quae dicta sunt. Nam cum sit Deus spiritus, sicut de ipso legitur: Spiritus est Deus , aeternus, omnipotens, penetrans et continens omnia quae ab ipso creata sunt, ubique plenus, ubique totus, de se et per se coruscus; ex nostra tamen consuetudine virtus qua videt oculi dicuntur, virtus qua audit aures appellantur, virtus qua perficit manus vocantur, et his
Abbreviated transcription (Latin):
mus felix: in desperatione subsidium. Non enim gluttitus est in escam
sed in requiem possidendam & miro nouitatis exemplo. uenter ille ferinꝰ
reddidit pabulũ illesum. non solita iniuria decoctionis absumptum.
sicut in libro suo ipse testatur. dicens. & precepit dñs pisci magno. ut
degluttiret ionã: & erat ionas in uentre piscis trib dieb & trib noc¬
tib & cętera: ubi orationes suas quoq ꝓphetica ueritate narrauit. O
pęnitentia nimis. & absolutȩ gloriosa: humiliatio quȩ nescit cadere ⁊
luctus qui corda lȩtificat: luctus qui animã rigat. Profundus deniq
iste. nescit inferos. qui transmittit ad cȩlos. Qua propter. uirtutem
sc̃ȩ orationis intende: quia tanto se credit celerius audiendum. qua¬
ntũ de imis penitralib clamat᷑ ad dñm. Deniq sic sequitur Dñe ex¬
audi orationem meam. Ipsi sunt enim altissimo uicibͥres: qui scę hu¬

Expanded text:
mus, felix in desperatione subsidium. Non enim glutitus est in escam, mus, felix in desperatione subsidium. Non enim glutitus est in escam, sed in requiem possidendam; et miro novitatis exemplo venter ille ferinus reddidit pabulum illaesum, non solita injuria decoctionis absumptum; sicut in libro suo ipse testatur, dicens: Et praecepit Dominus pisci magno ut deglutiret Jonam: et erat Jonas in ventre piscis tribus diebus et tribus noctibus, etc. : ubi orationes quoque suas prophetica veritate narravit. O poenitentia nimis et absolute gloriosa, humiliatio quae nescit cadere, luctus qui corda laetificat, lacrymae quae animam rigant. Profundus denique iste nescit inferos, qui transmittit ad coelos. Quapropter virtutem sanctae orationis intende: quia tanto se credit celerius audiendum, quantum de imis penetralibus clamabat ad Dominum. Denique sic sequitur, Domine, exaudi orationem meam. Ipsi sunt enim Altissimo viciniores, qui sanctae hu
Abbreviated transcription (Latin):
nera pietatis mereamur absolui. DIUISIO PSAL MI
sidens ꝓpheta plus mente quã corpore: ne magnis delictorum
fluctib obrueretur exordio facto clamat ad dñm. ut de
diuina fuerit clementia absolutus. Sequitur cõpendiosa conclusio: nar¬
rationem & cȩtera pretermittens: qm̃ si oportune adibeantur exornant.
si incongrue intromittantur. horrescunt. Secutus ergo bonus magister
utile deuotũq cõpendium. ⁊ cito ad gratulationis gaudia uenit: ut as¬
noscerent pęnitentes quanta gr̃a suscipiuntur. quib tã uelox medicina prȩs¬
tatur.¬
propheta clamauit : ut facilius potuisset audiri.
De istopro fundo. gloriosas fudit lacrinas petrus: de isto pu-¬
blicanus pectora culpanda tundebat: qui sic in altũ uenerat peccatorũ.
ut nec oculos leuaret ad cȩlum. De isto deniq loco. ionas tacitus uoci¬
ferabatur ad dñm : qui in uentre cęti positus. infernũ uiuus intrauerat.
Cȩtus enim. ꝓphetȩ oratorium fuit. naufrago portus.i inter undas do¬

Expanded text:
nera pietatis mereamur absolvi. Divisio psalmi. Videns propheta plus mente quam corpore, ne magnis delictorum fluctibus obrueretur, exordio facto clamat ad Dominum, ut de divina clementia fuerit absolutus. Sequitur compendiosa conclusio, narrationem et caetera praetermittens: quoniam si opportune adhibeantur, exornant; si incongrue intromittantur, horrescunt. Secutus est ergo bonus magister utile devotumque compendium; cito ad gratulationis gaudia venit, ut agnoscerent poenitentes quanta gratia suscipiuntur, quibus tam velox medicina praestatur.propheta clamavit, ut facilius potuisset audiri. De isto profundo gloriosas fudit lacrymas Petrus; de isto Publicanus pectora culpanda tundebat, qui sic in altum venerat peccatorum, ut nec oculos levaret ad coelum: de isto denique loco Jonas tacitus vociferabatur ad Dominum, qui in ventre ceti positus, infernum vivus intraverat. Cetus enim prophetae oratorium fuit, naufrago portus, inter undas do
Abbreviated transcription (Latin):
cũ inm̃te nr̃a cȩlesti dono recipit᷑. nullis tẽptͣionib auferatur. Audiã quid
partẽ : inqua pulcerrimo schemate p̃dicat dnĩ saluatoris aduentũ. Nã postquã
dep̃catus. ẽ. ut ei dñs apparer&e: qͥsi petitionis suȩ cõpos subita illuminatione
cõpletꝰ dic̃. audiã. id ẽ ñ michi loquendo officiã. qͥa iã sentio me accepisse
qͦd credã. Quod genꝰ locutionis scripturȩ diuinȩ ꝓpͥũ. eẽ. cognoscimꝰ. qͣndo nichil
tale ut arbitror in libris scłarib inuenit᷑. Uides ꝓpħetię potentiã hoc dicto
uicleat᷑ In trinsecus audi&: ut extrinsecus audiat᷑. dic̃ tacitꝰ ꝓpħa: qͦd uer-¬
berato aere. apopłis possit audirȩ. Seqͥt᷑. Qm̃ loquet᷑ pacẽ inplebẽ suã: & suꝑ

Expanded text:
cum in mente nostra coelesti dono recipitur, nullis tentationibus auferatur. Vers. 8. cum in mente nostra coelesti dono recipitur, nullis tentationibus auferatur. Vers. 8. ni Salvatoris adventum. Nam postquam deprecatus est ut ei Dominus appareret, quasi petitionis suae compos, subita illuminatione completus, dicit: Audiam, id est, non mihi loquendo officiam, qui jam sentio me accepisse quod credam. Quod genus locutionis Scripturae divinae proprium esse cognoscimus, quando nihil tale ut arbitror in libris saecularibus invenitur. Vides prophetiae potentiam hoc dicto videatur; intrinsecus audit, ut extrinsecus audiatur; dicit tacitus propheta, quod verberato aere a populis possit audiri. Sequitur, quoniam loquetur pacem in plebem suam, et super
Abbreviated transcription (Latin):
animꝰ salutarit̾ concupiscit. Dic̃ enĩ ds tu conuertens uiuificabis nos idi quia tu
q̃mitis conũsionis uotũ. utaduitȩ ꝑuenire possimꝰ introitũ: quod cũ donaueris
tuã: & sal utare tiũ danob. Sciebat quidẽ dñm. eẽ. uenturũ: sed rogat ut hȩc
beneficia ñ tantũ ocuł carnalib uicleat sic̃ cȩcera ñ credentes ⁊ sed purissimo corł
intueat᷑ aspectu. Miscłia enĩ patris saluatorẽ. dñs: quẽ sibi illuminatione uer
ficlei cohors beata poscebat. Ostende ñ tantũ carnis uelamine cooꝑtũ: sed
potentiȩ suȩ claritate conspicuũ. Nã idẽ cũ deipso clicer&. addidit da nobis:
iel÷ concede salutare tuũ qͣsi amplectendũ : qͣsi posidendũ: qͣs munere ȩt̾nȩ
głiȩ ꝑfruendũ. Perfidis enĩ tantũ apparuit: ñ ȩtiã datuseda ergo dicit: ut

Expanded text:
animus salutariter concupiscit. Dicit enim: Deus, tu convertens vivificabis nos; id est, quia tu animus salutariter concupiscit. Dicit enim: Deus, tu convertens vivificabis nos; id est, quia tu praemittis conversionis votum, ut ad vitae pervenire possimus introitum. Quod cum donaveris, tuam, et salutare tuum da nobis. Sciebat quidem Dominum esse venturum, sed rogat ut haec beneficia non tantum oculis carnalibus videat sicut caeteri non credentes, sed purissimo cordis intueatur aspectu. Misericordia enim Patris salvator est Dominus, quem sibi illuminatione verae fidei cohors beata poscebat ostendi, non tantum carnis velamine coopertum, sed potentiae suae claritate conspicuum. Nam idem cum de ipso diceret, addidit, da nobis, id est, concede salutare tuum quasi amplectendum, quasi possidendum, quasi munere aeternae gloriae perfruendum. Perfidis enim tantum apparuit, non etiam datus. Da ergo dicit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
p̃clicatores ⁊ de contradictorib discipłi. Dicendo aut̃ nos: ꝑsonã popłi deqͥb
loquit᷑ sumit. Simili modo accipiencdũ. ẽ auerte irã tuã a nobis: ne gentẽ
extenclas irã tuã aꝑgenie in progeniem. Sc̃iebat dni patientiã impia
hominũ sustinere peccata : & ideo rogat. ũt ñ eos inaeterna dãpnatione
ꝑcellat: sed inuitando demulceat : sustinencdo lucret᷑: cõmonendo cor-¬
rigat: qͦd tam̃ eũ facturũ eẽ noscebat. Perscrutandũ. aut̃: ꝯͦd cluas ꝓgenies
pergrãm baptismatis usq ad finẽ sełi peracta concludit᷑. Pecit ergo ut quia pͥori
generationi ꝑtinatiȩ suȩ qualitate iuste iratus. ẽ dñs. ne scđȩ generationi itẽ
uelit irasci: quȩ &e si apeccato immunis eẽ. ñ potest. tam̃ ꝑ grãm baptismatis. & satis¬
quia conũsionẽ nr̃ãm clemeritis ñ habemꝰ. sed eius munere ꝓuenit qͥndo ꝓse aliqui

Expanded text:
praedicatores, de contradictoribus discipuli. Dicendo autem nos, personam populi, de quibus praedicatores, de contradictoribus discipuli. Dicendo autem nos, personam populi, de quibus loquitur sumit. Simili modo accipiendum est, averte iram tuam a nobis, ne gentem extendas iram tuam a progenie in progeniem. Sciebat Domini patientiam impia hominum sustinere peccata, et ideo rogat ut non eos aeterna damnatione percellat, sed invitando demulceat, sustinendo lucretur, commonendo recorrigat, quod tamen eum facturum esse noscebat. Perscrutandum est autem quod duas progenies per gratiam baptismatis usque ad finem saeculi peracta concluditur. Petit ergo, ut quia priori generationi pro pertinaciae suae qualitate juste iratus est Dominus, ne secundae generationi idem velit irasci; quae, etsi a peccato immunis esse non potest, tamen per gratiam baptismatis, et satisquia conversionem nostram de meritis non habemus, sed ejus munere provenit, quando pro se aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
suõꝵ qualitatib imminebat: Sicut in euangłio ipse testatur. Non sũ missus.
uusi adoues quȩ perierunt domꝰ isrł. Secl inspice qͣm̃sura sit positũ: nuitigasti
Prosequit᷑ iterũ culpas. quas in dñm saluatorẽ iudeorũ nefanda ꝓteruia
qm̃ iudeoꝵ auertit interitũ: dũ ad egrotos medicus: ad pestilentiã plenus
auctor salutis aduenit. Quod ñ solũ ad unã gentẽ: sed ad beneficiũ totius
Dũ suꝑius dixit operusti omĩa peccata eorũ qͣsi nouit̃ petit auerte iram
tuã anob: sed utraq conueniunt. sȩ considemꝰ tẽpora peccatoꝵ. Pro illis
itaq unqͥtatib quȩ ante fecerat popłs iudeorũ. prius grãs egit. qm̃ aduẽ¬
tu lñi omia ꝓbant᷑ ẽẽ. mitigata: Hic aut̃ ꝓ futuris culpis iterũ rogat. ⁊¬
quia eos inpassione dñi crudelia scelera p̃uidebat iterũ. ẽe. facturo s.
Deniq hoc dic̃ conuerte : ut deꝑsecutorib defensores fiant: de blasphemis

Expanded text:
suorum qualitatibus imminebat, sicut in Evangelio ipse testatur: Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel . Sed inspice qua mensura sit positum, Mitigasti. Prosequitur iterum culpas, quas in Dominum Salvatorem Judaeorum nefanda protervia t, quoniam Judaeorum avertit interitum, dum ad aegrotos medicus, ad pestilentia plenos auctor salutis advenit. Quod non solum ad unam gentem, sed ad beneficium totius ia peccata eorum; modo quasi noviter petit, averte iram tuam a nobis. Sed utraque conveniunt, si consideremus tempora peccatorum. Pro illis itaque iniquitatibus quas ante fecerat populus Judaeorum, prius gratias egit, quoniam adventu Domini omnia probantur esse mitigata. Hic autem pro futuris culpis iterum rogat, quia eos in passione Domini crudelia scelera praevidebat iterum esse facturos. Denique hoc dicit, Converte, ut de persecutoribus defensores fiant, de blasphemis
Abbreviated transcription (Latin):
subuienit. Potest & alit̃ hic sensus intelligi. Ueritas de terra orit᷑ quando
confessio peccatoris offertur: iusticia decȩlo ꝓspicit. quando fit remuif¬
sio peccatorũ: quod inpublicani illiꝰ oratione ꝓuenit. Ueritas cle terra
orta .ẽ. qͣndo ima respiciens confitenclo peccata sua dm̃ rogabat: iust¬
cia uero de cȩlo prospexit. cũ descendit iustificatꝰ publicanus magis

Expanded text:
subvenit. Potest et aliter hic sensus intelligi. Veritas de terra oritur, quando subvenit. Potest et aliter hic sensus intelligi. Veritas de terra oritur, quando confessio peccatoris offertur; justitia de coelo prospicit, quando fit remissio peccatorum. Quod in publicani illius oratione provenit. Veritas enim de terra orta est, quando ima respiciens, confitendo peccata sua Deum rogabat; justitia vero de coelo prospexit, cum descendit justificatus publicanus magis
Abbreviated transcription (Latin):
nouo enĩ miscđia ẽ inqua ꝑ grãm lib̾at᷑ genus humanũ: inuetere ueritas
ubi lȩx & ꝓpħarũ annuntiatio continetꝰ ⁊ sic̃ inseptuagesimo psalmo iam
dictũ .ẽ. Hȩc aut̃ duo sibi obiuauer̃: ñ ad exercendã contrarietatẽ. sed
ad grãm ꝓmissȩ ꝑfectionis implendã. Unũ quippe constat factũ: quod tẽ¬
porib ꝓbabatur. eẽ. diuisũ. & ut genus ⁊psũ fȩcleris euidenter expͥmer&.
hoc ipsũ uaria nominũ iteratione geminauit. amplexi quoclã lilectio
nis cluas res. il ÷ iusticiã & pacẽ. in mutuã protinus uenisse concordiã:
qͦd fieri sol& quancdo se homines post longũ tempꝰ uiclentes. nexu brachi-¬
orũ stuclio caritatis astringunt. Ueritas cde terra orta. ẽ: & iustitia
caro factũ .ẽ. sic̃ ipse dicit. Ego sum uia ueritas & uita. Iusticia de celo pro¬
spexit : qͣndo humano generi ꝑiclitanti. filius dĩ mirabili dispensatione

Expanded text:
Novo enim misericordia est, in qua per gratiam liberatur genus humanum; in Veteri veritas, Novo enim misericordia est, in qua per gratiam liberatur genus humanum; in Veteri veritas, ubi lex et prophetarum annuntiatio continetur; sicut in septuagesimo psalmo jam dictum est. Haec autem duo sibi obviaverunt, non ad exercendam contrarietatem, sed ad gratiam promissae perfectionis implendam. Unum quippe constat factum, quod temporibus probabatur esse divisum. Et ut genus ipsum foederis evidenter exprimeret, hoc inis duas res, id est justitiam et pacem in mutuam protinus venisse concordiam. Quod fieri solet, quando se homines post longum tempus videntes, nexu brachiorum studio charitatis astringunt. Vers. 11. Veritas de terracaro factum est; sicut ipse dicit: Ego sum via, veritas et vita . Justitia de coelo prospexit, quando humano generi periclitanti Filius Dei mirabili dispensatione
Abbreviated transcription (Latin):
ficat penitentes: qͥ mundi pestifera libertate derelicta felicia eiꝰ eligant
subire seruicia. Nam cũ orbis uniuersus idolorũ turpissima deuotione
flagrar& soli uidȩi putaliantur ꝓpe timere dñm. qͥ ꝑ moysen lege susce.¬
pta. uni dõ uudebant᷑. eẽ. deuoti. Seclideo dictũ ÷ ꝓpe tunentes: quia
carnaliter omĩa gerentes. diuersis eũ culpis contumace̾ter irritabant.
Nonenĩ timere. sed ꝓpe timere dicti sunt: qͥ legẽ ipsius carnalit̃. ñ spĩtalit̃
acceper̃. Ut aut̃ hoc cle ipsis dictũ intelligas: sic & apłs ait. Queniens
es fuissent. tam̃ dñs saluator de ipsorũ eligit carnaliter gente procreari.
inde enĩ uirgo maria quȩ peperit xp̃m : ibi conuersatꝰ. ẽdñs. ibi miracula
eia iel÷ corporis attributio: quando reb incorporeis corpora tribuurn
xui.: quod utiq constat. eẽ corporeũ. Postquã uero dix̃ ex qua gente. ẽẽt.
qͥppe p̃stante: cluo testam̃ta. in unius seriẽ copulationis adducta sunt. In

Expanded text:
ntes, qui mundi pestifera libertate derelicta, felicia ejus eligunt subire servitia. Nam cum orbis universus idolorum turpissima devotione flagraret, soli Judaei putabantur prope timere Dominum, qui per Moysen lege suscepta, uni Deo videbantur esse devoti. Sed ideo dictum est: prope timentes, quia carnaliter omnia gerentes, diversis eum culpis contumaciter irritabant. Non enim timere, sed prope timere dicti sunt qui legem ipsius carnaliter, non spiritualiter acceperunt. Ut autem hoc de ipsis dictum intelligas, sic et Apostolus ait: Et tales fuissent, tamen Dominus Salvator de ipsorum elegit carnaliter gente procreari. Inde enim Virgo Maria quae peperit Christum: ibi conversatus est Dominus; ibi miracula,eia, id est corporis attributio, quando rebus incorporeis corpora tribuuntuxum, quod utique constat esse corporeum. Postquam vero dixit ex qua gente esset Doquippe praestante, duo Testamenta in unius seriem copulationis adducta sunt; in
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sua benignitate donat confessionis affectũ id ÷ ymbrẽ ꝓsperrimũ lacrimarũ.
ut caro nrã pnis fletib irrigata p̃mia possit affaerre copiosa. Iusticia ante
adillos aptandũ. eẽ clicimꝰ: qͥ supplicationib pris ad dñm corrigunt᷑. lusticia
qͥppe ambulat ante eos: qͥnlo malorũ suorũ ueritate recognita. remitti
sibi utiliter petunt. qͦd sceleratis ausib ꝑpetrarunt: & quod gaudentes male
ligauer̃. ꝑ beneficia pie lam̃tationis ab soluunt. Tunc enĩ uere ponunt inuia.
id÷ in xp̃o gressus suos: qͥ ante semitis de testabilib errauer̃. conciUSIO

Expanded text:
donat confessionis affectum, id est imbrem prosperrimum lacrymarum; ut caro nostra piis fletibus irrigata, praemia possit afferre copiosa. Vers. 13. Justad illos aptandum esse dicimus, qui supplicationibus piis a Domino corriguntur. Justitia quippe ambulabit ante eos, quando, malorum suorum veritate recognita, remitti sibi humiliter petunt quod sceleratis ausibus perpetrarunt; et quod gaudentes male ligaverunt, per beneficia piae lamentationis absolvant. Tunc enim vere ponunt in via, id est in Christo gressus suos, qui ante semitis detestabilibus erraverunt. Conclusio
Abbreviated transcription (Latin):
iã diximꝰ hoc tam̃ insũma cõmonere sufficiat. hunc psalmũ de illis dici
adculturã dnĩ saluatoris: scđa parte refert quẽ admodũ irã suã dñs
inpopło uideorũ mittigare dignatus. ẽ. expetens aduentũ xp̃i. in quo
humana cęcitas ȩuicdlentissimũ lumen credulitatis accepit : tertia par-¬
te adseipsũ uerba conuertit. et ꝓphetiȩ spũ. in carnati uerbi p̃dicat

Expanded text:
jam diximus Hoc tamen in summa commonere sufficiat, hunc psalmum de illis dici ad culturam Domini Salvatoris. Secunda parte refert quemadmodum iram suam Dominus in populo Judaeorum mitigare dignatus est: expetens adventum Christi, in quo humana caecitas evidentissimum lumen credulitatis accepit. Tertia parte ad se ipsum verba convertit, et prophetiae spiritu incarnati Verbi praedicat
Abbreviated transcription (Latin):
misisti imq̾tatẽ plebis tuȩ: operuisti omĩa peccata corũ. Remittere c̃. debitũ re¬
laxare non cause a licuius inłłentu sed pietatis intuitu. Sic clñs remisit culpã.
dũ reos ꝑuenire fecit aclueniã. hoc ẽ. qͦd suꝑiꝰ dixit: auercisti captiuitatẽ iacob
Captiuitas enĩ peccati fuit. qͥndo mundus iclolis seruiebat obnoxtus: sed ueni¬
ente dnõ saluatore tectã eẽrdẽ. obliteratã ñ dubiũ ẽ. cuiꝰ aduentu & lib̾tas nr̃a
capud extulit : & suꝑbia liaboli confracta suc cubuit. Seqͥt᷑. Operuisti omĩa pec

Expanded text:
misisti iniquitatem plebis tuae; operuisti 288 omnia peccata eorum. Remittere est debitum relaxare, non causae alicujus interventu, sed pietatis intuitu. Sic Dominus remisit culpam, dum reos pervenire fecit ad veniam. Hoc est quod superius dixit: Avertisti captivitatem Jacob. Captivitas enim peccati fuit, quando mundus idolis serviebat obnoxius; sed veniente Domino Salvatore tecta esse, id est oblitterata non dubium est; cujus adventu et libertas nostra caput extulit, et superbia diaboli co
Abbreviated transcription (Latin):
in epła sua dic̃ sp̃m sc̃mmissõ decelis: inquẽ concupiscunt angłi ꝓspicere.
Qui si aequał ñ . eẽt. ñ inbaptismo in nomine dĩtatis. patri. & filio. reuerentissime
honore coaequatͤ : sicut ab ipsa ueritate ꝓlatũ. ẽ. ite baptitate om̃s gentes inno-¬
mine patris: & filii. & sp̃s scĩ. Quod solũ testimoniũ deb& humano generi ual¬
de sufficere: qͥa ubi unũ nomen ditatis clicit᷑. ibi aut naturȩ. aut potentiȩ cli¬

Expanded text:
itu sancto misso de coelo, in quem concupiscunt angeli prospicere . Qui si aequalis non esset, non in baptismo in nomine Deitatis Patri et Filio reverendissimo honore coaequaretur, sicut ab ipsa Veritate prolatum est: Ite, baptizate omnes gentes in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti . Quod solum testimonium debet humano generi valde sufficere, quia ubi unum nomen Deitatis dicit, ibi aut naturae aut potentiae di
Abbreviated transcription (Latin):
accipiet miscđias dñi quȩ nullo possunt tẽpore t̾minari.
Licet omĩa psalmi huiꝰ suaui fuerint p̃dicatione narrata: ille tam̃ locus animũ meũ
p̃cipua delectationȩ ꝑmulsit. qui dei eccłam breui complexione de cunctis dicit mundi par¬
tib adunandã. Ait enĩ. De regionib congregauit eos: asolis ortu. & orcasu. ab aquilone. &
mari. Sed oꝑe p̃ciũ est: hunc uersũ paulo diligentiꝰ ꝑscrutari. Est enĩ astronomicȩ disci¬
plinȩ. optimꝰ indicator. Dicendo enĩ quatuor cardines mundi scematȩ quadranguli orbẽ¬
terrarum depinxit. hunc autẽ psalmũ a doctissimo patre augustino repperi fuisse diuisũ.
quẽ ita se popło cõmemorat ex planasse. ut eũ iam non adeo crederet exponendũ. Hoc nos
in quantũ concessũ est imitantes: uniuersos psalmus adhibitis diuisionib credidimꝰ partien¬
dos: iudicantes explanationib nr̃is non minima p̃bere solacia: qđ tanti patris monstrauit
ctoritas. EXPLICIT PSALMUS CENTESIMUS SEXTUS

Expanded text:
accipiet misericordias Domini, quae nullo possunt tempore terminari. Conclusio psalmi. Licet omnia psalmi hujus suavi fuerint praedicatione narrata, ille tamen locus animum 370 meum praecipua delectatione permulsit, qui Dei Ecclesiam brevi complexione de cunctis dicit mundi partibus adunandam. Ait enim: De regionibus congregavit eos. A solis ortu et occasu, ab aquilone et mari. Sed operae pretium est hunc versum paulo diligentius perscrutari; est enim astronomicae disciplinae optimus indicator. Dicendo enim quatuor cardines mundi, schemate quadranguli terrarum orbem depinxit. Hunc autem psalmum a doctissimo Patre Augustino reperi fuisse divisum; quem ita se populo commemorat explanasse, ut eum jam non adeo crederet exponendum. Hoc nos, in quantum concessum est, imitantes, universos psalmos adhibitis divisionibus credidimus partiendos: judicantes explanationibus nostris non minima praebere solatia, quod tanti Patris monstravit auctoritas. EXPOSITIO IN PSALMUM CVII. Cant
Abbreviated transcription (Latin):
undecimo. de profundis pęnitens clamat ad dñm. ut in liberandis hominib
quanta sit diuinitatis potentia sentiatur duodecimo. uirtus mansuetu¬
dinis & humilitatis oftenditur: tertio decimo. sc̃ȩ incarnationis ꝓmissio
& dictorũ ueritas approbatur: quarto decimo fratribus spiritualis ad¬
unatio predicatur. supra quos benedictio dñi & ȩterna uita prouenire
monftratur: quinto decimo. in laudibus dñi perfecta illa caritas excita-¬
tur: supra quam nichil potest nec maius dici. nec gloriosius inueniri:
sicut apłs testatur: deus caritas est. Qua propter. tanti miraculi iugit̃
consideremus archanum : ut talia semper inspicientes. mortiferos scłi
uitemus errores. Continet siquidem hic numerus & illud preterea sa¬
cramentũ : ut cũ quinq sensus corporei per quos fragilis humanitas
contrahit omne peccatũ. trinitatis fuerint uirtute superati. ad quintũ

Expanded text:
Undecimo, de profundis poenitens clamat ad Dominum, ut in liberandis hominibus Undecimo, de profundis poenitens clamat ad Dominum, ut in liberandis hominibus quanta sit Divinitatis potentia sentiatur. Duodecimo, virtus mansuetudinis et humilitatis ostenditur. Tertio decimo, sanctae incarnationis promissio et dictorum veritas approbatur. Quarto decimo, fratribus spiritualis adunatio praedicatur, supra quos benedictio Domini, et aeterna vita provenire monstratur. Quinto decimo, in laudibus Domini perfecta illa charitas excitatur, supra quam nihil potest nec majus dici, nec gloriosius inveniri, sicut apostolus testatur: Deus charitas est . Quapropter tanti miraculi jugiter consideremus arcanum; ut talia semper inspicientes, mortiferos saeculi vitemus errores. Continet siquidem hic numerus et illud praeterea sacramentum; ut cum quinque sensus corporei, per quos fragilis humanitas contrahit omne peccatum, Trinitatis fuerint virtute superati, ad quintum
Abbreviated transcription (Latin):
Sibet referre : quemadmodum. usq ad supernam hierusalem gradus
ifti peruenerint. Primo siquidem gradu. scłi designat horrorem: post qũ
ad uirtutum omnia studia feftnatur: scđo uirtus diuinȩ defensionis ex¬
ponitur cui niehil obiuare posse monstratur tertio magnum gauclium ese
dicitur. in eccła dñi pura mente uersari: quarto inter quaslibet angustias do¬
cet constanter de dño presumendũ. donec miseratus exaudiat: quinto monet
ut liberati a periculis. non nobis aliquid sed omnia dñi uirtutibus applicemus:
sexto montibus solidissimis comparatur confidentia fidelissimi xp̃ians: in sep¬
timo dicitur quam copiosos fructus metant. in lacrimis seminantes: octauo.
nichil permanere dicitur. quod uoluntate propria unusquisq fuerit opera¬
tus. sed illa tantum esse firmissima. quȩ auctore dño construuntur: nono. timo¬
re dñi pronuntiatur homo beatus fieri. & uniuersa illi profutura concedi:
decimus infundit patientiam deuotis. quam per eccłȩ uerba commendat:

Expanded text:
ibet referre quemadmodum usque ad supernam Jerusalem gradus isti pervenerint. Primo siquidem gradu, saeculi designat horrorem, post quem ad virtutum omnium studia festinatur. Secundo, virtus divinae defensionis exponitur, cui nihil obviare posse monstratur. Tertio, magnum gaudium esse dicitur in Ecclesia Domini pura mente versari. Quarto, inter quaslibet angustias docet constanter de Domino praesumendum, donec miseratus exaudiat. Quinto monet ut liberati periculis, non nobis aliquid, sed omnia Domini virtutibus applicemus. Sexto, montibus solidissimis comparatur confidentia fidelissimi Christiani. In septimo dicitur quam copiosos fructus metant in lacrymis seminantes. Octavo, nihil permanere dicitur, quod voluntate propria unusquisque fuerit operatus; sed illa tantum esse firmissima, quae auctore Domino construuntur. Nono, timore Domini pronuntiatur homo beatus fieri, et universa illi profutura concedi. Decimo, infundit patientiam devotis, quam per Ecclesiae verba commendat.
Abbreviated transcription (Latin):
exultatione celebremꝰ. Quale enĩ sacrilegiũ est. ut cũ omĩs creatura iubeat᷑
benedicere dñm: si homo desinat. laudare dm̃. qui ad imaginẽ & similitudinẽ
ipsiꝰ noscit᷑ eẽꝓcreatꝰ: Audiuimꝰ. benedictio dñi quib uirtutib applicet᷑. castis
utiq humillimis. caritate plenis. & qui reliqͣ dñi mandata ꝑficiunt. Arcet᷑ gͦ
hinc. om̃e qđ prauũ est: excludit᷑ uniuersa malicia: mundi emendant᷑ illecebre ⁊
diabolus foras mittit᷑ cũ sequacib suis. Qua ꝓpt̾. audito tanto munere. cõpleti tanta
spe. scĩs operib benedicamꝰ dñm: religiosis factis cantemꝰ auctori. Non nos electio
iudicis repudiabit: si quę p̃cepit. hic nos per egisse cognouerit. ł xelicit.cii¬

Expanded text:
exsultatione celebremus. Quale enim sacrilegexsultatione celebremus. Quale enim sacrileginem et similitudinem ipsius noscitur esse procreatus? Audivimus, benedictio Domini quibus virtutibus applicetur, castis utique, humillimis, charitate plenis, et qui Domini reliqua mandata perficiunt. Arceatur ergo hinc omne quod pravum est; excludatur universa malitia mundi; emendentur illecebrae; diabolus foras mittatur cum sequacibus suis. Quapropter audito tanto munere, completi tanta spe, sanctis operibus benedicamus Dominum, religiosis factis cantemus Auctori. Non nos electio Judicis repudiabit, si quae praecepit hic nos peregisse cognoverit. EXPOSITIO I
Abbreviated transcription (Latin):
ubiq collaudat: & grãs maximas. ỹmnica exultatione concelebrat. Addidit: benedic
anima mea dño. Ipsa sententia conclusit psalmũ: quȩ pulcherrimũ fecit iniciũ. Sed
qm̃ in scripturis diuinis. omĩa sacram̃torũ ubertate pinguescunt. hȩc similitudo sicut
iã dictũ est in octauo psalmo. illos indicat ut opinor: qui atria fidei sinceris m̃tib
ingressi sunt: & uitã suã glorioso fine dño prȩstante concludunt. Digna cõmonitio
ꝑ quã se ficdelis anima consolet᷑. quȩ contra om̃s casus. tanquã clipeus in expugna¬
bilis assumat᷑. Nã si eũ semꝑ benedicimꝰ: ab eo iugit̃ custodimur. GoNelUSI O
enedictio dñi. tim̃tib eũ quanta largitate concedat᷑: agnouimꝰ. festinemꝰ ad man¬
si non petat᷑ offenditur.: Benedicamꝰ ergo om̃s in cõmune dñm: & operas eiꝰ ymnica

Expanded text:
ubique collaudat, et gratias maximas hymnidica exsultatione concelebrat. Addidit, Benedic, ubique collaudat, et gratias maximas hymnidica exsultatione concelebrat. Addidit, Benedic, anima mea, Dominum. Ipsa sententia conclusit psalmum, quae pulcherrimum fecit initium. Sed quoniam in Scripturis divinis omnia sacramentorum ubertate pinguescunt, haec similitudo sicut jam dictum est in octavo psalmo illos indicat, ut opinor, qui atria fidei sinceris mentibus ingressi sunt, et vitam suam glorioso fine Domino praestante concludunt. Digna commonitio, per quam se fidelis anima consoletur, quae contra omnes casus tanquam clypeus inexpugnabilis assumatur. Nam si eum semper benedicimus, ab eo jugiter custodimur. Conclusio psalmi. Benedictio Domini timentibus eum quanta largitate concedatur agnovimus. Festinemus ad mansi non petatur, offenditur? Benedicamus ergo omnes in commune Dominum, opera ejus hymnidica
Abbreviated transcription (Latin):
dnim omĩa oꝑa eiꝰ. in omi loco dñationis eiꝰ. benedic anima mea dño. Benedicite.
ne t̃tia geminatione iterat᷑. quȩ figura dicit᷑ epembasis. decorũ scema: siue in
laudib. siue in uituꝑationib. ad animos erigendos uerbũ sẽpiꝰ iterare qđ dictũ
est. Dixit autẽ priꝰ. illos debere benedicere. qui dñi iussiones efficiunt: nc̃ autẽ
ammonet ipsa opera dñi. auctorẽ suũ debere laudare: ut t̾rena cȩlestiaq con
cluderet Nã cũ totũ opus eiꝰ sit: omĩa debent suũ benedicere creatorẽ. Seqͥt᷑.
locus quisquã relinqͥt᷑ qui tali munere segreget᷑. Nã cũ dicit᷑ in omĩ loco do¬
minationis eiꝰ: nichil excipit᷑: qͥa ubiq dñatur. significans forte eccłam eatho¬
licã. quȩ ꝑ totũ mundũ erat dño prȩstante creditura. lp̃sa enĩ ubiq dñm benedicit.⁊

Expanded text:
nationis ejus; benedic, anima mea, Dominum. Benedicite, nationis ejus; benedic, anima mea, Dominum. Benedicite, nunc tertia iteratione geminatur. Quae figura dicitur epembasis, decorum schema sive in laudibus, sive in vituperationibus ad animos erigendos verbum saepius iterare, quod dictum est. Dixit autem prius illos debere benedicere, qui Domini jussiones efficiunt; nunc admonet cluderet, nam cum totum opus ejus sit, omnia debent suum benedicere Creatorem, et in omlocus quisquam relinquitur, qui tali munere segregetur. Nam cum dicitur: « in omni loco dominationis ejus, » nihil excipitur, quia ubique dominatur, significans forte Ecclesiam catholicam, quae per totum mundum erat Domino praestante creditura; ipsa enim ubique Dominum benedicit,
Abbreviated transcription (Latin):
iudicauit inuitatione solidandã : ut infirmitas humana cognosceret. quã salubri¬
mũ eẽt obȩdire dño: quando ipsiꝰ uoluntati. cęlorũ militat fortitudo. Et intende
ꝓprietates emicare uerborũ. Priꝰ dixit. qͥ faciunt uerbũ eiꝰ: & ne uerbũ intelli¬
geres qđ uerberato aere. ab hominib solet ꝓferri: addidit. qͥ faciunt uolun¬
tatẽ eiꝰ Angłis enĩ. uerbũ dñi est. uoluntas eiꝰ. qm̃ illa sublimis sp̃ualisq subs¬
tantia beatorũ angłorũ. cũ dñm contuet᷑. ibi ueritatẽ eiꝰ uoluntatis agnoscit.
nec opus. ẽ. loqͥ. quib se diuinitas ꝓpiciata patefacit. Non enĩ eis ds̃ uerbato
dere loquit᷑ sed inspiramine suo. uoluntates eorũ ad suũ uelle conuertit. Sic erui
ut credimꝰ & beati homines: post quã regni ȩt̃ni fuerint p̃mia consecuti. D enedici¬

Expanded text:
judicavit invitatione solidandam, ut infirmitas humana cognosceret quam saluberrijudicavit invitatione solidandam, ut infirmitas humana cognosceret quam saluberrimum esset obedire Domino, quando ipsius voluntati coelorum militat fortitudo. Et intende proprietates emicare verborum. Prius dixit, qui faciunt verbum ejus. Et ne verbum intelligeres, quod verberato aere ab hominibus solet proferri, addidit, qui facitis voluntatem ejus. Angelis enim verbum Domini est voluntas ejus: quoniam illa sublimis spiritualisque substantia beatorum angelorum, cum Dominum contuetur, ibi veritatem ejus voluntatis agnoscit. Nec opus est loqui, quibus se Divinitas propitiata patefacit; non enim eis Deus verberato aere loquitur, sed inspiramine suo voluntates eorum ad suum velle convertit. Sic erunt, ut credimus, et beati homines postquam regni aeterni fuerint praemia consecuti. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
sermonũ eiꝰ. Cũ superiꝰ de hominib ꝓpħa loqueret᷑: uenit ad t̾ciã narrationem:
ubi cȩlestes creaturas alloquit᷑. ut dñi laudes debeant celebrare. Et qm̃ int̾ angłos
ipsos. est magna discretio: illos tantũ. dicit p̃conio dñi dignos existere. qui eiꝰ ꝓbant᷑
iussionib obedire: ostendens. neq homines neq spuales substantias ad ministeriũ
tantȩ maiestatis accedere. nisi qui eiꝰ uoluntatib obsecundant. Sic enĩ cõmonete⁊
luerunt Seqͥt̾ aliquid expressiꝰ Potentes uirtute: qͥ facitis uerbũ eiꝰ. Ipsi enĩ uirtute
possunt: qui eiꝰ iussis obȩdiunt. Potest autẽ & diabolus: non uirtute sed prauitate.⁊
ñ honore. sed p̃sũptione. Potentes siqͥdem illi uere dicendi sunt: qui uerbo dñi pa-¬
rere contendunt. łt ne aliqͥd relinqueret̾ ambiguũ. calcatius insinuat. ad audi¬
endã uocẽ sermonũ eiꝰ scilicet. ut sint humiles ñ suꝑbi. lpsi sunt digni benedi-¬

Expanded text:
sermonum ejus. Cum superius de hominibus propheta loqueretur, venit ad tertiam narrationem, ubi coelestes creaturas alloquitur, ut Domini laudes debeant celebrare. Et quoniam inter ipsos angelos est magna discretio, illos tantum dicit praeconio Domini dignos existere, qui ejus probantur jussionibus obedire: ostendens neque homines, neque spirituales substantias ad ministerium tantae majestatis accedere, nisi qui ejus voluntatibus obsecundant. Sic enim commonet, oedere voluerunt. Sequitur aliquid expressius, potentes virtute, qui facitis verbum ejus. Ipsi enim virtute 346 possunt, qui ejus jussis obediunt. Potest autem et diabolus non virtute, sed pravitate; non honore, sed praesumptione. Potentes siquidem illi vere dicendi sunt, qui verbo Domini parere contendunt. Et ne aliquid relinqueretur ambiguum, calcatius insinuat, ad audiendam vocem sermonum ejus, scilicet ut sint humiles, non superbi. Ipsi sunt enim digni benedi
Abbreviated transcription (Latin):
quos superiꝰ dixit qui dñi p̾cepta custodiunt: qͥ mandatorũ eiꝰ operib sunt memo¬
res. ñ studio cantilene. Nam & si quis psalteriũ uoce reddat: memor eiꝰ non est. nisi quȩ
p̃cipiunt᷑ effecerit. Ideo enĩ dicta sunt ut fiant: ñ ut sola uociferatione cantent᷑. Unde
doctissimꝰ pat̾ augustinꝰ in hoc psalmo disputans. psalteriũ se ñ tenere ꝓfessus. ẽ. nec
totiꝰ lezis dieta recolere: scilicet. ut non solũ ad audiendũ. sed maxime ad faci¬
endũ cunctorũ studia concitar&. Memoria enĩ est: ꝑ quã animꝰ repetit. quȩ audita
Uenit ad futuri iudicii formidabilẽ p̃dicationẽ: ne peccantiũ m̃tes in solesce¬
dereris : ipsũ dicit parasse sedem suã. qui iudicaturus est mundũ. Addidit: &
regnũ eiꝰ omib dñabit᷑. Ne putarent pagani demones suos aliqͦ modo regna¬

Expanded text:
quos superius dixit, qui praecepta Domini custodiunt, qui mandatorum ejus operibus sunt memoquos superius dixit, qui praecepta Domini custodiunt, qui mandatorum ejus operibus sunt memores, non studio cantilenae. Nam et si quis Psalterium voce reddat, memor ejus non est, nisi quae praecipiuntur effecerit. Ideo enim dicta sunt, ut fiant, non ut sola vociferatione cantentur. Unde doctissimus Pater Augustinus in hoc psalmo disputans, Psalterium se non tenere professus est, nec totius legis dicta recolere; scilicet ut non solum ad audiendum, sed maxime ad facendum cunctorum studium concitaret. Memoria est enim per quam animus repetit, quae auditaVenit ad futuri judicii formidabilem praedicationem: ne peccantium mentes insolescedereris, ipsum dicit parasse sedem suam, qui judicaturus est mundum. Addidit, et regnum ejus omnium dominabitur. Ne putarent pagani daemones suos quoquo modo regna
Abbreviated transcription (Latin):
audire. Et nota qđ dixit. a scło. idest cũ ã ministrari cęptꝰ est mundus: & diuersȩ cre¬
aturę auctoris sui munere. ꝓruperunt. Vnde & michi uidet᷑. hic conuenient̃ aptas
didit. suꝑ tim̃tes eũ : ne & illi hoc insẽ crederent ẽẽ faciendũ. qui ei sceleratis
ausib obȩdire contẽpnunt. Seqͥt᷑. Et iustitia eiꝰ. suꝑ filios filiorũ. filios sicut sepe
iã dictũ est. uniꝰ cuiusq actꝰ debemꝰ aduertere: filios filiorũ. operũ nr̃orũ iustissi¬
mã retributionẽ. Nam sicut nos operã nr̃ãm quodã modo generamꝰ. ita nobis retri¬
butiones rerũ. nr̃ȩ generant. actiones. Hanc unꝰ quisq iustꝰ recipi&: cũ in ȩt̾na fue¬
rit beatitudine collocatꝰ. Multi enĩ fideliũ. filios ñ habuer̃: aut sterilitatis euentu.
aut uirginitatis studio. Quod si ad litterã uelis aduertere: qđ absit. plurimi sc̃orũ
entib testam̃tũ eiꝰ. & memoria retinentib mandata eiꝰ. ut faciant ea. Isti sunt filii

Expanded text:
dire. Et nota quod dixit, a saeculo, id est, cum administrari coeptus est mundus, et diversae creaturae auctoris sui munere proruperunt. Unde et mihi videtur hic convenienter adverti, didit, super timentes eum, ne et illi hoc in se crederent esse faciendum, qui ei sceleratis ausibus obedire contemnunt. Sequitur, et justitia ejus super filios filiorum. Filios sicut saepe jam dictum est uniuscujusque actus debemus advertere; filios filiorum, operum nostrorum justissimam retributionem. Nam sicut nos operam nostram quodammodo generamus, ita nobis retributiones rerum nostrae generant actiones. Hanc unusquisque justus recipiet, cum in aeterna fuerit beatitudine collocatus. Multi enim fidelium filios non habuerunt, aut sterilitatis eventu, aut virginitentibus testamentum ejus, et memoria retinentibus mandata ejus, ut faciant ea. Isti sunt filii
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ torrentib: quam sunt uacua cũ recedunt. Non est ergo de fugitiuo flatu p̃sum̃dũ.
sed hic potiꝰ agendũ. qđ ꝓdesse nouimꝰ in futuro. Et ne forsitan aliqͥs ꝑ metã psy¬
chosin. crederet ad hunc mundũ animas ẽẽ redituras. sicut ñ nulli putauere de-¬
m̃tiũ: addidit. & ñ cognoscet ampliꝰ locũ suũ: hoc est. in hoc scłm ñ potest redire.
ubi uitã suã possit iterare. Conuicta est imbecillitatis suę humana fragilitas.
Audisti homo quid sis: audi quid eris. si dñm tumere despexeris. Quȩ figura di¬
cit᷑ parison. id est ȩquatio sententiȩ: quotiens bona uel mala. coniunctĩ menbris

Expanded text:
esse torrentibus, quam sunt vacua cum recedunt. Non est ergo de fugitivo flatu praesumendum, esse torrentibus, quam sunt vacua cum recedunt. Non est ergo de fugitivo flatu praesumendum, sed hic potius agendum, quod prodesse novimus in futurum. Et ne forsitan aliquis per metempsychosim crederet ad hunc mundum animas esse redituras sicut nonnulli putaverunt dementium, addidit, et non cognoscet amplius locum suum, hoc est in hoc saeculum non potest redire, ubi suam vitam possit iterare. Convicta est imbecillitate sua humana fragilitas. Audisti, homo, quid sis, audi quid eris, si Dominum minime timere despexeris. Quae figura dicitur parison, id est aequatio sententiae, quoties bona vel mala conjunctim me
Abbreviated transcription (Latin):
flos a gri sita floriet etlos agri multo celeriꝰ transit quã feni uiriditas pmaneri
monstrat᷑: & quanuis pulcherrimũ uideat᷑ eẽ dũ pubet: multũ fugitiuũ cernit̾ eẽ dumn
corruit.lta enĩ & imbecillitas humana pulchrescit: ita scli honores diuitiȩq gratissi¬
me sunt: sed non ad finẽ longissimũ ꝑducunt᷑. Ueracit̾ ergo his reb transitorus. huma¬
nitas cõparat᷑: qͥa robustis uirib destituta. in casũ mortis ꝓna deleritate festinat.
cõparatio superioris uersus expressa est. Describit enĩ quid sit homo: idest sp̃s ꝑtran¬
siens: mundũ scilicet p̃sentẽ. in quo diutissime ñ potest ꝑmanere. Audiant qui
suꝑbiunt & se gaudent mundana felicitate subuectos: sic sp̃s relinquere nr̃a corpuscula
quẽ admodũ solent flumina loca inundata transire. Illa enĩ spacia quȩ plena uident

Expanded text:
flos agri ita floriet. Flos agri multo celerius transit quam feni viriditas permanere flos agri ita floriet. Flos agri multo celerius transit quam feni viriditas permanere monstratur. Sed quamvis pulcherrimum videatur esse dum pubet, multum fugitivum cernitur esse dum corruit. Ita enim et imbecillitas humana pulchre crescit, ita saeculi honores divi tiaeque gratissimae sunt, sed non ad finem longissimum perducuntur. Veraciter ergo his rebus transitoriis humanitas comparatur, quia robustis viribus destituta, in casum mortis prona semper celeritate fcomparatio superioris versus expressa est. Describit enim quid sit homo, id est, spiritus pertransiens mundum, scilicet praesentem, in quo diutissime non potest permanere. Audiant qui superbiunt et se gaudent mundana felicitate subvectos, sic spiritus relinquere nostra corpuscula, quemadmodum solent flumina loca inundata transire. Illa enim spatia quae plena videntur
Abbreviated transcription (Latin):
at ut pat scilicet. q̃m nosmet ipsos ab illa naturali dignitate deiecimꝰ. & factu¬
ra creatoris repulsi figm̃tũ ẽẽ monstram᷑. Merito ergo subueniri sibi postulati
tare poterant peccatori : sed qͥa in puluerẽ nc̃ redacti sumꝰ ariditate peccati. muiserer
eis qui se infelicit᷑ ꝑculer̃: subueni his qͥ in illo munere tuo minime consistere uo¬
luerꝰ. Tu enĩ solus pius es peccatorib: qui delinquentes. se grauit̾ ꝑculer̃. Homo sicut
similitudines aliquas explicant᷑: ut est illud. ego sũ uia. ueritas. & uita. Sie & in
hoc uersu& in subsequenti. constat ẽẽ formatũ: quẽ ad modũ si int̾roges quid est
bomo respondet᷑ foenũ dies eiꝰ qđ sũma ilaritate pullulat. sed celerrime desieat᷑
Enne forsitan aliqͥd soliditatis hanc cõparationẽ putares habere: addidit: & sicue

Expanded text:
ur ut pater: scilicet quoniam nosmetipsos ab illa naturali dignitate dejecimus, et a factuur ut pater: scilicet quoniam nosmetipsos ab illa naturali dignitate dejecimus, et a factura Creatoris repulsi, figmentum esse monstramur. Merito ergo subveniri sibi postulat, tare poterant peccatori; sed quia in pulverem nunc redacti sumus ariditate peccati. Miserere eis qui se infeliciter perculerunt: subveni qui in illo munere tuo minime consistere voluerunt. Tu enim solus pius es peccatoribus, quia delinquentes se graviter perculerunt. 345 a, veritas et vita . Sic et in hoc et in subsequenti versu constat esse formatum. Quemadmodum si interroges, quid est homo? respondetur, fenum dies ejus, quod summa hilaritate pullulat, sed celerrima velocitatEt ne forsitan aliquid soliditatis hanc comparationem putares habere, addidit, et sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tintib se. Ecce iã non extraneis neq longinquis cõparationib agit᷑: sed apsa
uiscera pietatis uocabula sociant᷑. Sic enĩ miseret᷑ ut pat̾. sed quib ipse pat̾
ust sic cꝓrxipit ut filios: sed qui eiꝰ regni heredes eẽ meruerint. Sedt̃. Ita misercꝰ
e. dñs dim̃tib se. Dũ dicit. ita: designat nobis pat̾ne correptionis affectũ. Pat̾
cmi carnalis qui uult filiũ suũ bonis actib erudire. frequent̃ eũ flagellat.
sicutꝰ salomon dicit: si diligis filiũ tuũ. frequient eũ flagella eũ a dbue teuer
esti& cętera Ipsi enĩ parentes uere diligunt filios. suos: qui eis sub pietate dis¬
tricti sunt Sic & dñs ñr flagellat omẽm filiũ quẽ recipit: & tim̃tes se. ad studiũ
bone uoluntatis adducit. Quia ipse scit figm̃tũ nr̃m. Mem̃to dñe qđ pulus sumꝰ.
Aadioet ad superiora iungendũ est. Causa enĩ reddit᷑. cur misere¬

Expanded text:
timentibus se. Ecce jam non extraneis neque longinquis comparationibus agitur; sed ad ipsa timentibus se. Ecce jam non extraneis neque longinquis comparationibus agitur; sed ad ipsa viscera pietatis vocabula sociantur. Sic enim miseretur ut pater, sed quibus ipse pater est; sic corripit ut filios, sed qui regni ejus haeredes esse meruerint. Sequitur, ita misertus est Dominus timentibus se. Dum dicit, ita, designat nobis paternae correctionis affectum. Pater enim carnalis qui vult filium suum bonis actibus erudire, frequenter eum corripit, frequenter flagellat, sicut Salomon ait: Si diligis filium tuum, frequenta ei flagella ed., frequentersuos qui eis sub pietate districti sunt. Sic et Dominus noster flagellat omnem filium quem recipit, et timentes se ad studium bonae voluntatis adducit. Vers. 14. Quia ipse scit figmentum nostrum. Memento, Domine, quod pulvis sumus. Hoc comma ad superiora jungendum est. Causa enim redditur cur misere
Abbreviated transcription (Latin):
prestae: a ꝑ diuersas operas beneficiorũ: una uoluntas est subuenire peccantibr. Sed
ut totiꝰ sententiȩ uirtꝰ possit intelligi: breuit̃ dicendũ est. Si fas est ut celũ non
eo operiat tra : potest fieri ut dñs ñ ꝓtegat sibi purissime seruientes. Quantum
distat oriens ab occasu: elongauit a nobis iniquitates nr̃as. Dedit aliã pulcherri¬
mã comparationẽ. beneficio diuino. Oriens est iniciũ bonȩ uite nr̃ȩ.: occasus. male
conuersationis affectꝰ. In occasu enĩ eramꝰ cũ peccati uinculo tenebamur astriea
inoriente autẽ sumꝰ. quando ꝑ aquã regenerationis nos sol uerus in uisitat:
sunt cũ nobis peccata nr̃a donant᷑: quantũ potest clara dies. a tenebrosa nocte
distare. Siue ꝑ orientẽ significat regnũ dei: occasũ uero gehennã: quȩ tantũ a beato¬

Expanded text:
praestet, et per diversas operas beneficiorum una voluntas est subvenire peccantibus. Sed praestet, et per diversas operas beneficiorum una voluntas est subvenire peccantibus. Sed ut totius sententiae virtus possit intelligi, breviter dicendum est: Si fas est ut coelum non cooperiat terras, potest fieri ut Dominus non protegat sibi purissime servientes. Vers. 12. Quantum distat oriens mss. A., B., ortus ab occasu, elongavit a nobis iniquitates nostras. Dedit aliam pulcherrimam comparationem beneficio divino. Oriens est initium bonae vitae nostrae, occasus malae conversationis affectus. In occasu enim eramus, cum peccati vinculo tenebamur astricti; in oriente autem sumus, quando per aquam regenerationis nos Sol verus invisitat, sunt, cum nobis peccata nostra donantur, quantum potest clara dies a tenebrosa nocte distare. Sive per orientem significat regnum Dei; per occasum vero gehennam, quae tantum a beato