comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tit timorem ꝑ quã uniu̾sa: que pͥꝰ nõ sñ for¬
midine os soruabat absq ullo labore uelut
n᷑alit̾ ex cõsuetudine ĩcipiet custodire
nõ iã timore grhe̾ne s amore pͥ ut cõsur¬
tudiẽ ipa bona et delectatiõs u̾tutũ que
dñs iã in oꝑario suo mũdo a riciis et ꝑcq̃s¬

Expanded text:
 universa, quae prius non sine formidine observabat absque ullo labore et velut naturaliter, et consuetudine incipiet custodire: non jam timore gehennae, sed amore Christi et consuetudine ipsa bona et delectatione virtutum, quae Dominus jam in operarium suum mundum a vitiis et
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ hũanã nr̃i causa formã assup̃sisti re¬
foue supplices tuos.t qͦꝵ ꝑticipẽ te
fore dignatꝰ es ihu dignãter eoꝵ suscipe
preres.¶tipsos diuiitat tue ꝑticipes
des fatere digne̾is unice dei Anͣ¬

Expanded text:
qui humanam Nostri causa formam assumpsisti, Refove supplices tuos: Et quorum participem te fore Dignatus es, Jesu, dignanter Eorum suscipe preces, Ut ipsos divinitatis tuae Participes, Deus, facere Digneris, unice Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Rates nũt oẽs red¬
damꝰ dño deo. qui
sua natiuitate noꝰ
libe̾auit de dyabo¬
lica potestate.
Quit oportet ut
tancaꝰ tũ angelis
semper gła in excelsis.Caude dei geĩ¬

Expanded text:
rates nunc omnes Reddamus Domino Deo Qui sua nativitate Nos liberavit De diabolica potestate. Huic oportet ut canamus Cum angelis semper: Gloria in excelsis. CAP. II
Abbreviated transcription (Latin):
nibus more solito oũs abstineãt Curã a̾t maxi¬
mã habrat abbas ne a cellerariis aut serui¬
toribus negligãt᷑ ĩfirmi qr ad ip̃m respicit ꝙͥꝙͥ
misericordiã in hiis etatibus señ uid
et ĩ fantũ tñ et ĩgule aucto̾itas eis ꝓsꝑiciat
Consideret᷑ sꝑ in ris ĩbecillitas et nullatenꝰ

Expanded text:
nibus more solito omnes abstineant. Curam autem maxinibus more solito omnes abstineant. Curam autem maximam habeat abbas, ne a cellarariis aut servitoribus negligantur infirmi: quia ad ipsum respicit quidquid misericordiam in his aetatibus, senum videlicet et infantum, tamen et Regulae auctoritas eis prospiciat. Consideretur semper in eis imbecillitas, et nullatenus eis
Abbreviated transcription (Latin):
prose orari Egrediẽs autẽ de septimana
to tercio accepta bñdicnõe egredies sub peqͣ¬
tur ĩgrediẽs et dicat Deq ĩ adiutoriũ meũ
intende dñr̃ ad adiuuãdũ me festina Et
hᵒ idem tertio repetat᷑ ab oĩbus et accept᷑
nfirmorũ cura añ oia et ca xxxui
suꝑ oia adhibẽda est ut sicut ir re¬
Infirmus fui et uisitastis me et qd sy¬
tistis uni de hiis mĩmis mris in fecistis
sĩd it ip̃i ĩfirmi cõsider̃t in honorẽ drisi¬
bi seruri et nõ suꝑfluitate sua cõtastẽt
frẽs suos seruiẽtes sibi Qui tñ paciẽtir portã¬
disũt qr de talibus copiosior merces acqͣritur
deputata et seruitor timẽs dr̃ũ et diligẽs ac sol¬
licitꝰ Baluearũ usus infirmis qͥtũs expedit offira ᷑
banis autẽ et maxĩe iuurnibus tardius cõceda ᷑
bed et carmũ esus ĩfirmis õmo debilibusq prore-¬
paratiõe cõcedat᷑ At ubi meliorati fuerĩt a car-¬

Expanded text:
pro se orari. Egrediens autem de septimana pro se orari. Egrediens autem de septimana to tertio, accepta benedictione egrediens, subsequatur ingrediens et dicat: Deus in adjutorium meum intende; Domine, ad adjuvandum me festina. Et hoc idem tertio repetatur ab omnibus, et accepta nfirmorum cura ante omnia et super omnia adhibenda est: ut sicut reveInfirmus fui, et visitastis me. Et: quod fecistis uni de his minimis, mihi fecistis . Sed et ipsi infirmi considerent in honorem Dei sibi serviri; et non superfluitate sua contristent fratres suos servientes sibi. Qui tamen patienter portandi sunt, quia de talibus copiosior merces acquiritur. deputata et servitor timens Deum, et diligens ac sollicitus. Balnearum usus infirmis, quoties expedit, offeratur: sanis autem, et maxime juvenibus tardius concedatur. Sed et carnium esus infirmis omnino debilibus pro reparatione concedatur; at ubi meliorati fuerint a car
Abbreviated transcription (Latin):
sed hr̃ant or̃s solacia setũdũ modũ cõgrega¬
cionis ã positionẽ loci Si maior fuerit tõgr¬
gatio cellerarius excusorur a coquina uil
si qͥ ut diximus maieribus utilitatibus occupã¬
tur ceteri sibi sub caritate inuicem seruiant
Egressurus de septimana sabbatho mũdicias
faciat lintheamina cũ qͥbus sibi frẽs manus
aut pedes tergũt laurt Pedes uero tã ip̃e qͥ
egredit᷑ ꝙͣ ille qui intraturus est oĩbus lauẽt
Uasa mĩsterii sui mũda et sana cellerario re¬
cõsigner Qui celleranꝰ itẽ intrãti cõsignet
ut sciat qͥd dat a qͥd recipit ¶ Septimana¬
rii autẽ añ unã horã refectionis accipiãt su¬
pra statutã ã nonã singulos biberes et panem
ut hora refectionis sine murmuratiõe et gͣui
labore soruiãt frĩbus suis In diebus tñ solẽs¬
nibus usq ad missas sustineãt Intrãtes et ex¬
runtes etdoͣdarii in oratorio mox matunĩs
finitis dñica om̃i gr̃ibus ꝓuoluãtur postulã

Expanded text:
ant omnes solatia secundum modum congregationis ac positionem loci. Si major fuerit congregatio, cellararius excusetur a coquina, vel si qui, ut diximus, majoribus utilitatibus occupantur: caeteri sibi sub charitate invicem serviant. Egressurus de septimana sabbato munditias faciat. Linteamina cum quibus sibi fratres manus aut pedes tergunt, lavet. Pedes vero tam ipse qui egreditur, tam ille qui intraturus est, omnibus lavent. Vasa ministerii sui muconsignet, quae cellaria iterum intranti consignet, ut sciat quod dat, aut quod recipit. Septimanariae autem ante unam horam refectionis accipiant singulos biberes et panem, ut hora refectilabore serviant fratribus. In diebus autem solemnibus usque ad missas sustineant. Intrantes et exeuntes hebdomadarii in oratorio mox matutinis finitis Dominica omnium genibus provolvantur postulantes
Abbreviated transcription (Latin):
ensis fr̃m̃ rdẽciũ lectio derr̃ nõ debit¬
net fortuitu casu qͥarripuerit codicẽ legere
audeat ibi s locturus toͣ ebdoͣda dm̃caĩgaedi¬
at᷑ Qui ĩgrediẽs post missas et cõionẽ petat
ab ãbꝰ ẜ prose orari ut aũtat ab ip̃o deus spi¬
ritũ elationis Et dicat᷑ hic u̾sus inoratorio

Expanded text:
ensis fratrum edentium lectio deesse non debetNec fortuitu casu, qui arripuerit codicem legere audeat ibi: sed lecturus tota hebdomada, Dominica ingrediatur. Qui ingrediens post missas, et communionem petat ab omnibus pro se orari, ut avertat ab ipso Deus spiritum elationis, et dicatur hic versus in oratorio
Abbreviated transcription (Latin):
crassũ uidebatis assumebatĩs et qd debile
erat piciebatis et pastoris boni piũ imite
ex ͫ qͥ relictis nonagĩta nouẽ ouibꝰ abiit unã¬
tm̃ cõpassꝰ ẽ ut eã in sacͥs hũrris suis digna¬
ret᷑ ĩponere et sit reportare ad gregẽ¬

Expanded text:
crassum videbatis assumebatis, et quod debile erat projiciebatis . Et Pastoris boni pium imitetur exemplum qui relictis nonaginta novem ovibus intantum compassus est, ut eam in sacris humeris suis dignaretur imponere, et sic reportare ad grege
Abbreviated transcription (Latin):
libus seu qͥbuslibet rebus ꝓuideat abbas frẽs
de quorũ moribus et uita securus sit et eis
singula ut utile iudicauerit cõsignet custodiẽ¬
da atq recolligẽda Ex qͥbus abbas breueni
teneat ut dum sibi in ipã assignata frẽs uici¬
bus succedũt sciat qͥd dat aut quid recipit
Si quis autẽ sordide aut negligenter res
moͣsterii tractauerit. corripiatur Gi nõ emẽ¬
dauerit discipline regulari subiacrat ¶Si

Expanded text:
tibus, seu quibuslibet rebus praevideat abbas fratres, de quorum vita et moribus securus sit, et eis singula, ut utile judicaverit, consignet custodienda atque recolligenda. Ex quibus abbas brevem teneat: ut dum sibi in ipsa assignata fratres vicibus succedunt, sciat quid dat, aut quid recipit. Si quis autem sordide aut negligenter res monasterii tractaverit, corripiatur: si non emendaverit, disciplinae regulari subjaceat. § I
Abbreviated transcription (Latin):
ni prograuiori culpa ab oratorio et a
mẽsa excoĩcat᷑ hora qua opus dei in
oratoro celebrat᷑ añ fores oratorni ꝓstratꝰ
iaceat nichil dicẽs / nͥ tñ posito in tr̃rra ca¬
pite stratꝰ pronis om̃i de oratorio exrũciũ¬
pedibus Et hͦ tam diu faciat usq dũ
abb̾as indicaueĩt satiffactũ eẽ Qui dñ ius¬
sus añ abbarẽ uenerit prouoluat se ip̃ius
orẽt pro ip̃o et tũt si iusserit abbas recipia
in oratorio ĩpouere nͥ iterũ abbas iubeat Et
oĩb horis dũ cõplet̾ opꝰ dri ꝓiciat se in t̾ra
in loco qͦ stat et sic fatiffaciat usq dũ iterũ
ri abbas inbrat ut qͥescat iam ab hac satis¬
factiõe Qui uero pro lenibus culpis excoĩ¬
cat᷑ tãtũ a mẽsa in oratorio satisfaciãt usq
ad iussionẽ abbatis hͦ ꝑficiãt usq dũ bñdicat

Expanded text:
i pro gravioribus culpis ab oratorio et a mensa excommunicatur, hora, qua opus Dei in oratorio percelebratur, ante fores oratorii prostratus jaceat, nihil dicens nisi tantum posito in terra capite stratus pronus omnium de oratorio pedibus exeuntium. Et hoc tandiu faciat, usque dum abbas judicaverit satisfactum esse. Qui dum jussus ab abbate venerit volvat se ipsius orent pro eo. Et tunc, si jusserit abbas, recipiatin oratorio imponere, nisi iterum abbas jusserit. Et omnibus horis dum completur opus Dei, projiciat se in terra in loco in quo stat, et sic satisfaciat usque dum jubeat abbas ut quiescat jam ab hac satisfactione. Qui vero pro levibus culpis excommunicantur tantum a mensa, in oratorio satisfaciant, et usque ad jussionem abbatis hoc faciant, usque dum benedicat
Abbreviated transcription (Latin):
ex hoc ¶ ad mẽsã ãt qͥ añ u̾sũ nõ occurrerit
ut simł oẽs dicãt u̾sũ et orõt et sub uno oẽs
accedãt ad mẽsã qͥ per negligẽtiã suã a̾ uici¬
ũ nõ occurreit usq ad sedã uicẽ prohͦ uicio

Expanded text:
ex hoc. Ad mensam autem qui ante versum non accurrerit ex hoc. Ad mensam autem qui ante versum non accurrerit ut simul omnes dicant versum et orent, et sub uno omnes accedant ad mensam qui per negligentiam suam aut vitium non occurrerit, usque secundam vicem pr
Abbreviated transcription (Latin):
Eego nichil opori deĩ p̃ponar᷑ Q si qͥs ad noctur¬
ꝓptor hoc oĩo ꝓtrahõdo et morose uolumꝰ di¬
ci nõ occurerit nõ stot in ordĩe sus in choro s
ultimꝰ om̃ stet aut in loco quẽ talibus negligẽ¬
tib seorsũ cõstiturĩt abbas ut uideat᷑ ab ip̃o
uel ab oĩbus usq dñ cẽpleto oꝑe Dei publica
satisfactiõe pr̃trat Ideo ãt in ultimo uelseor¬
sũ iudicanimꝰ debere stare ut uisi ab dĩb uel
pro ipsa uerecũdia sua umẽdẽt᷑ Alã si foris
oratorio rrmaneãt erit forte talis qͥ se a rutol¬
locet et dormiat a̾ certe sedeat sibi forit rel
fabulis uacet et dat᷑ occasio maligno d in¬
grediat᷑ intro ut nos totũ pdat. A et de re¬
liquo rmẽdat/ Diurnis uero horis qͥ ad opꝰ
cit᷑ nõ occurrerit loge qua supra diximꝰ in
ultiõ sct net p̃suat sociari choro psalleni¬
cĩ usꝙ ad sanffactiõẽ nͥ forti abbas licẽtiã
dederit ꝑmissiõe sua Ita tñ ut satisfaciat reꝰ

Expanded text:
ponatur. Quod si quis in nocturpropter hoc omnino subtrahendo, et morose volumus dici occurrerit, non stet in ordine suo in choro, sed ultimus omnium stet; aut in loco, quem talibus negligentibus seorsum constituerit abbas; ut videantur ab ipso vel ab omnibus; usque dum completo opere Dei, publica satisfactione poeniteat. Ideo autem eos in ultimo, aut seorsum judicavimus debere stare, ut visi ab omnibus, vel pro ipsa verecundia sua emendentur. Nam si foris oratorio remaneant, erit forte talis, qui se aut recollocet et dormiat, aut certe sedeat sibi foris, vel fabulis vacet: et datur occasio maligno. Sed ingrediatur intus: ut nec totum perdat, et de reliquo emendetur. Diurnis autem horis qui ad opus citur, occurrerit, lege qua supra diximus in ultimo stet, nec praesumat sociari choro psallentium usque ad satisfactionem: nisi forte abbas licentiam dederit permissione sua: ita tamen, ut satisfaciat reus
Abbreviated transcription (Latin):
auã tã sexte ꝙͣ none oĩbus inẽ sibus cocta
duo pulmẽtaria ꝑẜ diuersorũ ĩfirmitatis ut
forte qͥ ex uno nõ potuerit edere ex alio refici
ficiãt Et si furrit uñ pomia a nascẽ ͥ legumi¬
nũ addat᷑ et t̾ciũ Panis libra una pro pẽsa suf¬
ficiat in die siue una sit refectio siue prãdii a
tone Q si cenaturi sũt de rad libra torcia
pars a cellerario reseruet᷑ reddenda cenatu¬
ris Q si labor forte factus fuerit maior/ iar¬
bitrio et potestate abbatis erit si expediat aꝙͥ
angeri remota pre oĩbus crapula ut nũꝙ̃ suire
Didete ne grauẽtur corda urã in crapula Pu-¬
eris uero iiori etate nõ ead siluet᷑ ꝙͣtitas
s minor ꝙͣ maioribus seruata in õĩbꝰ ꝑcitate
Carmũ urro qͣdrupi dũ õunõ ab oĩb abstiẽa᷑

Expanded text:
anam tam sextae quam nonae omnibus mensis cocta duo pulmentaria propter diversorum infirmitates, ut forte qui ex uno non potuerit edere, ex alio reficificiant. Et si fuerit unde poma aut nascentia leguminum, addatur et tertium. Panis libra una propensa sufficiet in die, sive una sit refectio, sive prandii, et coenae. Quod si coenaturi sunt, de eadem libra tertia pars a Cellarario reservetur reddenda coenaturis. Quod si labor forte factus fuerit major, in arbitrio et potestate abbatis erit, si expediat, aliquid augere, remota prae omnibus crapula: et ut nunquam Videte, ne graventur corda vestra in crapula . Pueris vero minori aetate non eadem servetur quantitas, sed minor, quam majoribus, servata in omnibus parcitate. C
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ recipue hot uiciũ radicitus ãputãdumi
est di monascerio ne quis p̃sumat aliquid dare
aut accipere siur iussioue abbatis neq aliquid ha¬
beore propriũ nullã õio rem neq coditẽ. neq tabir¬
las neq graphiũ s nichil oĩo: quippe qͥbus net tor¬
pora sua nec uoluntates licet hr̃i in ꝓpͥa potes¬
tate Oiã uero necessaria a pr̃e sperare moͣstern

Expanded text:
ecipue hoc vitium radicitus amputandum est de monasterio, ne quis praesumat aliquid dare aut accipere sine jussione abbatis, neque aliquid habere proprium. Nullam omnino rem, neque codicem, neque tabulas, neque graphium, sed nihil omnino: quippe quibus nec corpora sua, nec voluntates licet habere in propria potestate: omnia vero necessaria a Patre sperare monasteri
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit prandii mox ut surreprrĩt a cena
sedrãt or̃s in unũ locũ et legat unus collatiões¬
diẽtes Nõautẽ eptaticũ a̾ regũ qr ĩfirmis ĩ¬
tollectibus nõ orit utile illa hora hãc scriptu¬
rã audire Aliis uero horis legãtur Si at rem¬
mi dies fuorĩt dicta uespera ꝑuo ĩteruallomex
accedũt ad lcĩonem collationũ ut diximus et¬

Expanded text:
fuerit prandii, mox ut surrexerint a coena, sedeant omnes in unum, et legat unus Collationesdientes; non autem Eptaticum, aut Regum: quia infirmis intellectibus non erit utile illa hora hanc Scripturam audire: aliis vero horis legantur. Si autem jejunii dies fuerint, dicta vespera, parvo intervallo, mox accedant ad lectionem collationu
Abbreviated transcription (Latin):
ciẽdo st que int̾ eos plixiores sũt p̃s ẽt
duodecĩ ꝑ unãquãq cõscituãt᷑ noctẽ hͦ p̃cipur
cõmonẽtes ut si cui ferte hoc discributio psꝰ
displicuerͭ᷑ ordiẽt si meliꝰ alit̾ iudicauer᷑ dñ
oĩmodis id attẽdat᷑ ut oĩ ebdoͣda psalreriuix
ĩtegio nuł tẽtũ quĩquagĩta p̾s  psallãt᷑ et

Expanded text:
cet, qui inter eos prolixiores sunt psalmi, et duodecim per unamquamque constituantur noctem. Hoc praecipue commonentes, ut si cui forte haec distributio psalmorum displicuerit, ordinet, si melius aliter judicaverit: dum omnimodis id attendatur, ut omni hebdomada psalterium ex integro numero centum quinquaginta psalmorum psallatur; et
Abbreviated transcription (Latin):
et fcõ sig̾ absꝙ mora surgẽtes festinẽt se ĩuicẽ
p̃uoĩre ad opꝰ dri cũ oĩ tñ grauitate et mo¬
dostia Adolescẽtiores ãt frẽs iuxͣ se nõ habe¬
ãt lecta s mixti cũ semoribus Surgẽtes
uero ad opus dei ĩuicẽ se moderate cohor¬

Expanded text:
o signo absque mora surgentes festinent invicem se praevenire ad opus Dei, cum omni tamen gravitate et modestia. Adolescentes sorores juxta se non habeant lectos, sed permistae cum senioribus. Surgentes vero ad opus Dei invicem se moderate cohor
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sumat añ statutã horã uel postea ꝙͥ ꝙͣ cibi
a̾ potus sumere S et si cui offert᷑ aliꝙͥ a
pͥore ut accipere rẽierit hora qua deside¬
raue̾it h ͦ qd pͥꝰ recusauit et aliud oĩo nich¬
il accipiat N. usq ad emẽdatioẽ cõgruã¬

Expanded text:
sumat ante statutam horam, vel postea quidquam cibi, aut potus praesumere. Sed et si cui offertur aliquid a priore, et accipere renuerit, hora, qua desideravit hoc, quod prius recusavit, aut aliud omnino nihil accipiat usque ad emendationem congrua
Abbreviated transcription (Latin):
Qualit diuina oꝑa ꝑ diẽ agãt᷑ ia xui
It ait ꝓpħa sepcies in die laudẽ dixi
bis sic ĩplebit᷑ si matutini pͥme tercie sexte
tis officia ꝑsoluamꝰ qr de hiis horis dix¬
ꝓplia septirs in die laudẽ dixi tͥ dã de
noct̾nis uigiliis idẽ ipe ꝓpha ait ⁊tle Dia
nocte surgebã ad cõfitẽdũ tͥ Eigo hiis

Expanded text:
Qualiter divina opera per diem agantur. Ut ait propheta, Septies in die laudem dixi bis sic implebitur, si matutini, primae, tertiae, sextae, tis officia persolvamus. Quia de his horis dixit: Septies in die laudem dixi tibi. Nam de Nocturnis vigiliis, idem ipse propheta ait: Media nocte surgebam, ad confitendum tibi . Ergo his
Abbreviated transcription (Latin):
culpa si etiã extoĩcatꝰ nõ emẽdauerit acri¬
aut forte qd absit in suꝑbiã elatus ecĩam
de fondere uoluerit oꝑa sua tũc abbas fa¬
ciet qd sapiẽs medicus bi exhibuit fomẽ¬
ta si ongenta adhortationũ si medicanu¬
na scripturarũ diuinarũ si ad ultimũ ustio¬
nẽ excoĩcatioĩs uel plagas u̾garũ et iã si

Expanded text:
culpa, si etiam excommunicatus non emendaverit, acriaut forte, qdefendere voluerit opera sua, tunc mater faciens ut sapiens medicus, si exhibuit fomenta, si unguenta adhortationum, si medicamenta Scripturarum divinarum, si ad ultimum ultionem excommunicationis, vel plagas virga
Abbreviated transcription (Latin):
nusitatio uel uox nisi soluis legẽtis ibi and¬
at᷑ Que uero nẽce ssaria sũt cõedẽtibꝰ et bi¬
bentibꝰ sic sibi uicissim ministrẽt frẽs ut
fuerit sonitu cuiuscũq signi patius petat᷑
ꝙͣ uoce Nut p̾sumat ibi aliquis de ip̃a lc̃o¬
ue ã aliunde ꝙͥꝙͣ reqͥrere ne det᷑ occasio nͥ
forte p̾or pro edificatione uolueĩt aliꝙͣ bre¬
uit᷑ dicere fr̃ autẽ ebdoͣ dariꝰ accipiat mix
ne forte graue sit ei iriunũ sustinere, pa¬
tra autẽ cũ coqͥue obdõdariis et seruitoribꝰ
reficiat Frẽs autẽ nõ ꝑ ordinẽ legãt aut cũ

Expanded text:
isi solius legentis, ibi audiatur. Quae vero necessaria sunt comedentibus et bibentibus sic sibi vicissim ministrent fratres, fuerit sonitu cujuscunque signi potius petatur quam voce. Nec praesumat ibi aliquis de ipsa lectione aut aliunde quidquam requirere ne detur occasio; nisi forte prior pro aedificatione voluerit aliquid breviter dicere. Frater autem hebdomadarius accipiat mixtne forte grave sit ei jejunium sustinere: postea vero cum coquinae hebdomadariis et servitoribus reficiat. Fr
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo sꝑ mr̃ores simꝰ qd ait ꝓpħa seruite dño in
ciõre Et iterũ psallite sapient̾ Et in cõspcũ ã¬
gelorũ psallã tͥ Ergo cõsideremꝰ qͣles oporteat
nos in cõspcũ dĩtatis et ãgeloꝵ eẽ et sic stemꝰ
ad psallendũ ut mẽs nr̃ã cõcordat uoci nre¬

Expanded text:
in timore , et iterum: Psallite sapienter ; et: In conspectu angelorum psallam tibi . Ergo consideremus qualiter oporteat nos in conspectu divinitatis et angelorum esse, et sic stemus ad psallendum, ut mens nostra concordet voci n
Abbreviated transcription (Latin):
sellerariꝰ moͣsterii eligat᷑ de cõgriga¬
ciõe sa piens. maturus moribꝰ. sobriꝰ
nõ multũ edax nõ elatꝰ nõ turbulẽtus
nõ ĩuiriosus nõ tardus nõ ꝓdigus. sed
simẽs drũ qͥ oĩ tõgregatiõi sit tãꝙͣ pr̃ Curã
grrat de oĩbus Sñ iussiõẽ abbatis nichil fa-¬
ciat Que iubẽtur custodiat frẽs nõ cõtris¬
tet Si qͥs sr̃ ab eo forte aliqua uracionabilia
postulat nõ spernẽdo eũ cõtristet s rõnabilit
cũ huilitate male petẽti deneget aiam
suam custodiat mr̃or sꝑ illud apłicũ. qr qͥ bñ
nũstrauerit gradũ bonũ sibi acqͥrit Infirmo¬

Expanded text:
Cellerarius monasterii eligatur de congregatione sapiens, maturis moribus, sobrius, non multum edax, non elatus, non turbulentus, notimens Deum, qui omni congregationi sit sicut pater. Curam gerat de omnibus. Sine jussione abbatis nihil faciat. Quae jubentur custodiat: fratres non contristet. Si quis ab eo forte aliqua irrationabiliter postulet, non spernendo eum contristet: sed rationabiliter cum humilitate male petenti deneget. Animam suam custodiat, memor semper illud apostolicum: Quia qui bene ministraverit, gradum bonum sibi acquirit . Infir
Abbreviated transcription (Latin):
mni sollicitudine curã gerat abbas cui-¬
ta delinquẽtes frẽs qr nõ ẽ opꝰ sanis medi
ꝯs male habentibꝰ Et ideo uti debet õni-
modo ut saprẽs medicꝰ ĩmittere qͣi occultos
cõsolatores sempectas idest semores sapiẽte ᷤᷤ

Expanded text:
mni sollicitudine curam gerat abbas circa delinquentes fratres: quia non est opus sanis medicus, sed male habentibus . Et ideo uti debet omni modo ut sapiens medicus: immittere quasi occultos consolatores. Senpectas, id est, seniores sapientes,
Abbreviated transcription (Latin):
tioẽs earũ q̃ a noĩatissis et orthodox is catholi¬
ris prĩbꝰ fc̃e st̾ Post has ues tres lciões cam
rñsoriis suis sequãt᷑ reliqͥ sex psalmi tũ alla
canẽdi Post hos lcĩo appłi seqͣt᷑ ex corde reti¬
tãda et usꝰ et supplicatio letanie idest kyri

Expanded text:
tiones earum, quae a nominatis et orthodoxis catholicis Patribus factae sunt. Post has vero sex lectiones cum responsoriis suis sequantur reliqui sex psalmi cum alleluia canendi. Post hos lectio Apostoli sequatur ex corde recitanda: et versus et supplicatio Litaniae, id est, Kyri
Abbreviated transcription (Latin):
diue turã gerat sc̃iens sñ dubio qr pro hiit
oĩbus in die iudicii rõnem redditurus est
Dĩa uasa nũsterii cuctãq substãciam ac
si altaris uasa sacrata cõspiciat Nichil ducar
negligẽdum neq auaucie studeat neq pro¬
digus sit et stirꝑator substãtie moͣsterii sed
oĩa mẽsurate faciat et scd̾m iussionẽ abbatis
Humilitatẽ añ oĩã habrat elt cui substãtia
nõ est q̃ tribuatur sermo rñsionis porrigat᷑
bonus sitͭ scriptũ est sermo borus suꝑ datũ
optimũ Oĩa que ei ĩiũxerat abbas ip̃a ha¬
beat sub cura sua/ a qͥbus uñ prohiburrit
nõ presumat frĩbus cõstitutã ãnonã sine
aliquo typo uol mora offerat ut nõ scãdali¬
zẽtur meõr diuini eloquii qͥd mereat᷑ qui scã¬
dalizauerit unũ de pusillis si cõgregacio ma-¬

Expanded text:
dubio quia pro his omnibus in die judicii rationem redditura est. Omnia vasa monasterii, cunctamque substantiam, ac si altaris vasa sacrata conspiciat. Nihil ducat negligendum: neque avaritiae studeat, neqdigus sit, et exstirpator substantiae monasterii: sed omnia mensurate faciat secundum jussionem abbatis. Humilitatem ante omnia habeat. Et cui substantia non est, quod tribuatur, sermo responsionis porrigatur bonus, ut scriptum est: Sermo bonus super datum optimum . Omnia quae ei injunxerit abbas, ipsa habeat sub cura sua, a quibus eum prohibuerit, non praesumat. Fratribus constitutam annonam sine aliqua typho, vel mora offerat: ut non scandalizentur, memor divini eloquii, quid meruerit qui scandalizaverit unum de pusillis
Abbreviated transcription (Latin):
icut scriptum est diuidẽbat᷑ singulis
prout cuiq opus erat ubi nõ dicimus ut ꝑ¬
sonarũ qd absit acceptio sit. s ĩfirmitatũ cõsi¬
deratio ubi qui minus indiget agat deo grãs
et nõ cõtristet᷑ Qui uero plus indiget hu¬
murmurationis malum ꝓ qͣlicũs cã in aliqͦ qui¬
licũq u̾bo uol significatiõe appareat. Ce si

Expanded text:
icut scriptum est: Dividebatur singulis, prout cuique opus erat . Ubi non dicimus, ut personarum, quod absit, acceptio sit, sed infirmitatum consideratio. Ubi, qui minus indiget, agat Deo gratias, et non contristetur: qui vero plus indiget, humurmurationis malum pro qualicunque causa in aliquo qualicunque verbo vel significatione appareat. Quod si
Abbreviated transcription (French):
N et trisesimꝰ quĩtus Cercia feria qͣdra¬
gesimꝰ setũdus et quĩquagesimꝰ sexotus
quarta feria sexagesimꝰ terciꝰ et sexagesi¬
mꝰ quartꝰ Quinta fei̾a occogesimꝰ septim ꝰ et
occogesimꝰ nonus sexta feria septuagesimꝰ
quĩtꝰ et nonagesimꝰ p̾mꝰ sabbatho autẽ cẽte¬
simꝰ qͣdragesimꝰ scd̾s et cãticũ deutẽononin

Expanded text:
ntus et tricesimus quintus; tertia feria quadragesimus secundus et quinquagesimus sextus; quarta feria sexagesimus tertius et sexagesimus quartus; quinta feria octogesimus septimus et octogesimus nonus; sexta feria septuagesimus quintus et nonagesimus primus; sabbato autem centesimus quadragesimus secundus et canticum Deuteronomi
Abbreviated transcription (Latin):
ca ĩfirmũ frẽ Q si net isto mõ sanatus
fuerit tũt iã abbas utat᷑ ferro abscisioĩs
ut ait apłs Auferte malũ ex uobis Et ite¬
rũ Infidelis si discedit discedat ne una o/¬
uis morbida oẽ gregẽ cõtaminat ¶bi

Expanded text:
ca infirmum fratrem. Quod si nec isto modo sanatus fuerit, tunc jam utatur abbas ferro abscisionis, ut ait Apostolus: Auferte malum ex vobis . Et iterum: Infidelis, si discedit, discedat . Ne una ovis morbida totum gregem contaminet. § I
Abbreviated transcription (Latin):
in oraitorio in mõsterio in orto in uia nĩ a¬
gro uel ubicũq sedẽs ãbulãs uel stãs ĩcli¬
nato sꝑ sit capite defixis in t̾rã rultibus
erũ se s̃i hora de ptñs suis existimãs iã
se tremẽdo iudicio rip̃sentari existimer
nõ sũ dignꝰ ego pccõr leuare ocules me¬
os ad celũ Cot iterũ ꝓcũ ꝓphã Incuruatꝰ

Expanded text:
rio, in monasterio, in horto, in via, in agro, vel ubicunque sedens, ambulans, vel stans, inclinato semper capite, defixis in terra aspectibus, reum se omni hora de peccatis suis existimans, jam se tremendo judicio repraesentari existimet: non sum dignus, ego peccator, levare oculos meos ad coelum . Et item cum Propheta dicat
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ tuã cui subiũgẽdꝰ ẽ t̾tiꝰ pͣs et gła Post
anͣ ã certe decãtãdꝰ Inde seqͣt᷑ ãbrosianũ
deinde sex psalmi cũ ãtipi̾is Quibꝰ dictis
dicto u̾su bñdicat abbas Et sedẽtibꝰ oĩsꝰ
in scãpnis legãt᷑ uicissim a frĩbus in codice
suꝑ andogiũ tres lcĩoes int̾ qͣs et tͥa rñsoria

Expanded text:
st ona aut certe decantandus. Inde sequatur Ambrosianum. Deinde sex psalmi; quibus dictis, dicto versu, benedicat abbas, et sedentibus cunctis in scamnis legantur vicissim a fratribus in codice super analogium tres lectiones, inter quas et tria responsoria
Abbreviated transcription (Latin):
grmis tꝑe idest a kralendis nõnẽbris
psq ad pascha iuxͣ cõsideratioe rõis
octadia hora noctis surgẽdũ ẽ ut mõdice
ãplius de media nocte pauset᷑ et iã di¬
gesci surgãt Q uero restat pꝰ uigilias a
frĩbꝰ qͥ psalterii uel lectionũ aliqͥd indigent
meditatiõi ĩsermãt᷑ A pascha autẽ usqad su¬
p̃dictas kalẽdas nouẽbris sit tẽperet hora ui¬
giliarũ agẽda ut ꝑuissimo ĩt̾uallo quo frẽs ad¬

Expanded text:
re, id est, a Kalendis Novembris usque ad Pascha juxta considerationem rationis octava hora noctis surgendum est; ut modice amplius de media nocte pausetur, et jam digesti surgant. Quod vero restat post vigilias a ratribus qui psalterii, vel lectionum aliquid indigent, meditationi inserviatur. A Pascha autem usque ad supra dictas Kal. Novembris sic temperetur hora vigiliaru
Abbreviated transcription (Latin):
s eciã ĩtimo cordis crodat affectu huiliãs
se et dicẽs cũ ꝓpha Ego autẽ sũ umis et
nõ homo obꝓbriũ hom̃i et abiectio plebis
exaltatꝰ sũ et hũiliatꝰ et cõfusus Et itẽ
bonũ mͥ qr huiliasti me ut discã mãdata
ltua
Octauꝰ huilitatis gradꝰ Itua
est si nichilagat moͣchus nͥ qd coĩs indsterii
regula uel maiorũ cohortãt᷑ exẽpla
onꝰ huilitatis gͣdus est si linguã ad loꝙͣ¬
dũ ꝓhibrat moͣchus et taciturnitatẽ habõs

Expanded text:
redat affectu, humilians se, et dicens cum Propheta: Ego autem sum vermis, et non homo; opprobrium hominum et abjectio plebis ; exaltatus sum, et humiliatus, et confusus . Et item: Bonum mihi, quod humiliasti me, ut discam mandata tua . Octavus humilitatis gradus est, si nihil agat mregula, vel majorum cohortantur exempla: et, nonus humilitatis gradus est, si linguam ad loquendum prohibeat monachus, et taciturnitatem habens,
Abbreviated transcription (Latin):
at᷑ s sic̾ ait apłs cõfirmet᷑ in eo caritas et
oret᷑ pro es ab oĩbus Magnoꝑe eĩ deb sol¬
licitudinẽ gere abbas et oĩ sagacitate et in-¬
dustria curare ne aliquã de omibꝰ sibi cre/¬
ditis ꝑdat douerit eĩ se ĩfirmarũ curã sus-

Expanded text:
m apostolus, confirmetur in eo charitas, et oretur pro eo ab omnibus . Magnopere enim debet sollicitudinem gerere abbas, et omni sagacitate et industria curare ne aliquam de ovibus sibi creditis perdat. Noverit enim se infir
Abbreviated transcription (Latin):
nõr ¶ Estimet se hõ de celis a do᷑ sꝑ respiti
oĩ hora et facra sua oĩ loto ab aspcũ diuinita¬
tis uideri et ab ãgolis dro oĩ hora remũtiari
Demõstrat nobis hoc ꝓpħã cũ in togitaciõib¬
da et reues drus Et iterũ Dũs nouit cogi¬

Expanded text:
. Aestimet se homo de coelis semper a Deo respici omni hora, et facta sua omni loco ab aspectu Divinitatis videri, 9 et ab angelis omni hora renuntiari. Demonstrat nobis hoc Propheta, cum in cogitationibda et renes Deus
Abbreviated transcription (Latin):
nobis deputatis cotidie die noctuq dnõ
factori nrõ oꝑa nr̃a nũciãtur caur̃ dũ est g
oĩ hora frẽs sicut dͭ in psalmo ꝓpha ne nos
drclinãtes in malũ ut mutilis fcõs aliqͣ hora
aspiciar ds et ꝑtendo nobis in hoc tꝑe qr pi
cat probĩs in futuro hec fecisti et tacui
lõ amãs uolũtatẽ desideria sua nõ delecte¬

Expanded text:
nobis deputatis, quotidie die noctuque Domino factori nostro opera nostra nuntiantur. Si ergomni hora, fratres, sicut dicit in psalmo Propheta, ne nos declinantes in malo et inutiles factos , aliqua hora aspiciat Deus, et parcendo nobis in hoc tempore, qcat nobis in futuro: Haec fecisti, et tacui non ama
Abbreviated transcription (French):
obnuitui et hũiliatꝰ sum et silui a boĩs hic
eñdit ꝓphã si a boĩs elo qͥis ꝑꝑ taciturnitatẽ de¬
bet interdũ tateri ꝙͣtomagis a malis u̾bis ꝑꝑ
et sc̃is et edificacionũ eloqͥis ꝑftĩs discipulis
ꝑ tacituruitatis gͣuitatẽ rara loquẽdi cõteda

Expanded text:
obmutui, et humiliatus sum nimis, et silui a bonis. His ostendit Propheta, si a bonis eloquiis propter taciturnitatem debet interdum taceri, quanto magis a malis verbis pret sanctis, et aedificationum eloquiis perfectis discipulis propter taciturnitatis gravitatem rar
Abbreviated transcription (Latin):
neq ĩ mirabilibus suꝑ me S qͥd si nõ hũili¬
ter senciebã sed exaltaui aiã meã sicut ab¬
lactatũ supͣ mirẽ suã ita retribues in aiã
meã uñ frẽs si sũme hũilitatis uolumꝰ cul¬
mon attĩgere et ad exaltationẽ illã celestẽ

Expanded text:
Sed quid? Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam, sicut ablactatum super matrem suam, ita retribues in animam meam. Unde, fratres, si summae humilitatis volumus culmen attingere, et ad exaltationem illam coelestem,
Abbreviated transcription (Latin):
tercia sixta uel nona terna ca ͭ ͥ supͣscripti pͥs
cẽtesimi octaui decimi dicãt᷑ Ad pͥmã at̾ scdẽ
dicãt᷑ ꝑ ordinẽ t̾ni pͥs esq ad nonũ decimũ
ps ͫ ita sane ut nonꝰ pͣs et septimꝰ decimꝰ
diui dãt᷑ in binas głas et sic fiat ut ad uigi¬
lias dnica sꝑ a uicesio ĩcipiat᷑ as t̾ciã ue̾o

Expanded text:
tertia, sexta, vel nona, terna capitula suprascripti psalmi centesimi octavi decimi dicantur. Ad primam autem secundae dicantur per ordinem terni psalmi usque ad nonum decimum psalmum: ita sane, ut nonus psalmus, et septimus decimus partiantur in duas glorias: et sic fiat, ut ad vigilias Dominica semper a vicesimo incipiatur. Ad tertiam, vero
Abbreviated transcription (Latin):
mĩto die tẽperiꝰ surgat᷑ ad uigilias in
qͥbus uigiliis trueat᷑ mẽsura idest medulatꝭ
ut supͣ disposuimꝰ sex psalmis et u̾su resi¬
dẽtibꝰ cũctis disposite et ꝑ ordinẽ ĩ subselliis
legãt᷑ in codice ut supͣ diximꝰ qͣtuor leoes cũ
rñ soriis suis ubi tm̃ in quarto rñsorio dicat᷑
a cãtãte gła Quã dũ ĩcipit mex oẽs cũ re¬
uerẽtia surgãt Post qͣs lcor̃s seqͣnt̾ de ordĩe
Post ques iterũ legãt᷑ alie qͣtuor lcoẽs cũ rñ¬
soriis suis ordĩe quo supra Post quas iterũ¬
dicãt᷑ tria cãtica de ꝓpletis q̃ ĩstituerit ab¬
bas Que cãtica cũ alla psallantur Dicto rti¬
ã u̾su et bñdicẽte abbate legãt᷑ alie qͣmor
lcor̃s de nous testamẽto ordĩe quo supͣ Post
qͣrtũ at̾ rñsoriũ ĩcipiot abbas ỹnũ te deũ lau¬
damꝰ Quo ꝑdicto legat abbas lcõez de ouã¬
gelio cũ hõre et tremore stãtibꝰ oĩb Qua
plecta rñdeãt oẽs Amen Et subseqͣt᷑ in ox

Expanded text:
ica die temperius surgatur ad vigilias: in quibus vigiliis teneatur mensura, id est, modulatis, ut supra disposuimus, sex psalmis et versu, residentibus cunctis disposite, et per ordinem in subselliis, legantur in codice, ut supra diximus, quatuor lectiones cum responsoriis suis: ubi tantum in quarto responsorio dicatur a cantante, Gloria. Quam dum incipit, mox omnes cum reverentia surgant. Post lectiones sequantur ex ordine Post quos iterum legantur quatuor lectiones cum responsoriis suis, ordine quo supra. Post quas dicantur tria cantica de prophetis, quae instituerit abbas. Quae cantica cum alleluia psallantur. Dicto etiam versu, et benedicente abbate, legantur aliae quatuor lectiones de Novo testamento, ordine quo supra. Post quartum responsorium incipiat abbas hymnum, Te Deum laudamus; quo perdicto, legat abbas lectionem de Evangelio, cum honore et tremore stantibus omnibus; qua perlecta, respondeant omnes, amen: et subsequatur mox
Abbreviated transcription (Latin):
Sextꝰ hũilitatis gradus õ si oĩ uilitate uel
extremitate cõtẽtꝰ sit mochꝰ et ad oiã q̃ sibi
imtgũt᷑ uelut operariũ malũ se iudicet et
ĩdignũ dicens sibi cũ ꝓpħa ad nichilũ redat¬
tꝰ sum et nesciui ut inmẽtũ st̃s sũ apud
te et ego sꝑ tecũ¬

Expanded text:
Sextus humilitatis gradus est, si omni utilitate vel extremitate contenta sit monacha, et ad omnia quae sibi injunguntur, velut operariam malam se judicet et indignam, dicens sibi cum Propheta: Ad nihilum redacta sum, et nescivi; ut jumentum facta sum apud te, et ego se
Abbreviated transcription (Latin):
Usculta o fili p̃cepta ingrĩ et
ĩclina aurẽ cordis tui et am¬
monicioẽz pii prĩs libẽter ex
ciꝑe et efficaciter cõpłe. ut
ad eũ ꝑ obi diẽtie laborẽ rideas. a qͦ ꝑ ĩobi diẽ¬
sima atis p̃clara arma assumis. in p̾mis ut
ꝙͥꝙͣ agẽdũ ĩ thoas bonũ. ab eo ꝑfici ĩstãtissiã
oracione depostas ut qͥ nos iã ini filioꝵ dignatꝰ

Expanded text:
usculta, o fili, praecepta magistri, et inclina aurem cordis tui, et admonitionem pii patris libenter ex et efficaciter comple: ut ad eum per obedientiae laborem redeas, a quo per inobediensima atque praeclara arma assumis. In primis, ut quidquid agendum inchoas bonum, ab eo perfici instantissima oratione deposcas: ut qui nos in
Abbreviated transcription (Latin):
sen ꝑꝑ metũ iehenne uł gla uite eterne Mox
ut aliqͥs ĩperatũ a maiore fuerit ac si diuim¬
tus oꝑet̾ morã pati nesciãt in faciẽdo De
qͥbus dñs dicit Ob audicu auris obeduᵗ mͥ¬
Ergo hii tlẽs rlinquẽtes statĩ que sua sũt
et uolũtatẽ ꝓpͥam deserẽtes mox ex occupa
et uelut in momẽto p̃dcã ingr̃ã iusso et per¬

Expanded text:
er metum gehennae, vel gloriam vitae aeternae, mox ut aliquid imperatum a majore fuerit, ac si divinitus imperetur, moram pati nesciunt in faciendo, de quibus Dominus dicit: Obauditu auris obedErgo tales hi relinquentes statim quae sua sunt, et voluntatem propriam deserentes, mox ex occupatet veluti momento, praedicta magistri jussio, et per
Abbreviated transcription (Latin):
lũ in lingua sua. qͥ nõ fecit proxĩo suoma¬
lũ et obꝓbriũ nõ accep aduersꝰ proxiõs su¬
os. qͥ malignũ dyabolũ aliqua suadẽtem
sibi cũ ip̃a suasione a cõspectibꝰ cordis
sui respuens deduxit ad nichilũ et par¬
nulos cogitatus eiꝰ tenuit et allisit ad
seruãtia sua nõ se reddũt elatos s ip̃a in
se bona nõ a se posse s a dnõ fieri existi¬
mãtes operãtem in se dm magnificãt iᵈ
cũ ꝓphã dicẽtes Aon nobis dñe nõ nobis¬
s noĩ tuo da gla̾m Sicut nec paulus de
Gracia doi sum id quod sum Et iterũ di¬
cit Qui glatur in dnõ gretur Unde et do¬
minꝰ in euãgelio ait Qui audit uerba
mea hec et facit ea similabo rũ uiro sa¬
pienti qͥ edificau domũ suã supra petram
Uenerũt fluĩna flauerũt uenti et impe¬
gorũt in domũ illã et nõ cecidit qr fun-¬
data erat supra petrã Het cõplẽs dñs ix/¬
pectat cotidie hiis suis sanctis monitis
factis nos rñdere debere ¶ Ideo nobis

Expanded text:
 qui non fecit proximo suo malum; qui opprobrium non accepit adversus proximum suum : qui malignum diabolum aliqua suadentem sibi cum ipsa suasione a conspectibus cordis sui respuens, deduxit ad nihilum, et parvulos cogitatus ejus tenuit, et allisit ad servantia sua non se reddunt elatos; sed ipsa in se bona non a se posse, sed a Domino fieri aestimantes, operantem in se Dominum magnificant, illud cum Propheta dicentessed nomini tuo da gloriam . Sicut nec Paulus apoGratia Dei sum, id quod sum . Et iterum, qui gloriatur, in Domino glorietur . Unde Dominus in Evangelio ait: Qui audit verba mea haec, et facit ea, similabo eum viro sapienti, qui aedificavit domum suam supra petram. Venerunt flumina, flaverunt venti, et impegerunt in domum illam, et non cecidit, quia fundata est supra petram . Haec complens Dominus exspectat nos quotidie his suis sanctis monitis, factis respondere debere. Ideo nobis
Abbreviated transcription (Latin):
qr doctͥnr sue uel discipulorũ obrdiẽtie ut¬
rũq rerũ ĩ tremẽdo iudicio dei fuciẽda e
minꝰ potuerit ĩuenire Tãtũ iterũ erit li¬
ber ut si ĩqͥcto uel ĩobediẽti gregi pastoris
fue̾i̾t oĩs diligẽtia actributa et morbidis
eorũ actib uinu̾sa fuei̾t cura exhibita
pascor earũ in iudicio dnĩ absolutꝰ dicat
de meo ue̾itatẽ tuã et salutare tuũ dixi
ip̃iãt tõcẽpnẽtes sp̃uer̃t me et tũt demũ
ĩobediẽtib cure sue ouib pena sit eis p̃¬
uasẽs ipã mors¶ Ergo cũ aliqͥs suscipit
no ͥ abbatis duplici dẽb doctrina pessi
discipulis suis id est oiã bona et scã ft̃is

Expanded text:
quia doctrinae suae, vel discipulorum obedientiae, ambarum rerum in tremendo judicio Domini facienda erminus potuerit invenire. Tandem iterum erit liber, ut si inquieto vel inobedienti gregi pastoris fuerit omnis diligentia attributa, et morbidis earum actibus universa fuerit cura exhibita, pastor eorum in judicio Domini absolutus dicat de meo veipsi autem contemnentes spreverunt me. Et tunc demum inobedientibus curae suae ovibus poena sit eis praevalens ipsa mors. Ergo cum aliquis suscipit nomen abbatis, duplici debet doctrina suis praeesse discipulis; id est omnia bona et sancta factis
Abbreviated transcription (Latin):
dẽs salutẽ aĩarũ sibi cõmissarũ plus ge-¬
rat sollicitudiẽ de rebus tnsitoriis et ter-¬
renis atq caducis s sꝑ cogitet qr aiãs sus¬
cepͭ regẽdas de qͥb et racionẽ redditu¬

Expanded text:
dens salutem animarum sibi commissarum, plus gedens salutem animarum sibi commissarum, plus gerat sollicitudinem de rebus transitoriis et terrenis, atque caducis; sed semper cogitet quia animas suscepit regendas, de quibus rationem redditu
Abbreviated transcription (Latin):
in hac ꝑte apͦ ipm̃ discirnim᷑ si melio¬
res ab aliis in bonis oꝑib et huiles ĩue¬
serua̾t ĩ qua dͭ Argue obsetra ĩcrepa idest
ciplinatos et ĩquietos deb duriꝰ arguere
obediẽtes a̾t et mites et paciẽtes u̾t ĩme¬
liꝰ ꝓficiãt obsecrare Aegligẽ ͤ at̾ et cõtẽp¬
nẽtes ut ĩcrepet et corripiat ãmoneꝰ Neq
dissimulet pccͣa delĩquẽtiũ s mox ut te¬
suꝑbos uel ĩobediẽtes uͥberũ uel corꝑis
castigatioẽ ĩ ipõ ñicio pctĩ coherceat sciẽs
scriptũ. stultꝰ u̾bis nõ corrigit᷑ Et iterũ
lẽ et arduã rẽ suscepͭ rege̾ aiãs et multo¬
rũ seruire mo̾ib Et aliũ qͥdẽ blãdimẽtis
aliũ uẽso ĩcrepacioĩb aliũ suasioĩb et se
tũdũ uniuscuiusq qualitatẽ uel ĩtelligẽ¬
lũ detͥmẽta gregis sibi cõmissi nõ paciat᷑
uerũ in augmẽtacioe boni gregis sui gau-¬
deat ¶ Aute oiã ne dissimulãs ã ꝑuipẽ¬

Expanded text:
in hac parte apud ipsum discernimur, si meliores ab aliis in operibus bonis et humiles inveservare, in qua dicit: Argue, obsecra, increpa ; id estaffectum. Indisciplinatos et inquietos debet durius arguere, obedientes autem et mites, et patientes, ut in melius proficiant obsecrare; negligentes et contemnentes, ut increpet et corripiat, ammonemus. Neque dissimulet peccata delinquentium, sed mox, ut coesuperbos, vel inobedientes verberum vel corporis castigatione in ipso initio peccati coerceat: sciens scriptum: Stultus verbis non corrigitur . Et iterum: lem et arduam rem suscepit, regere animas, et multorum servire moribus: et alium quidem blandimentis, alium vero increpationibus, alium suasionibus. Et seum uniuscujusque qualitatem vel intelligenlum detrimenta gregis sibi commissi non patiatur, verum in augmentatione boni gregis gaudeat. Ante omnia ne, dissimulans aut parvipen
Abbreviated transcription (Latin):
face̾ furtũ nõ cõcupiscere nõ flm̃ testiõniũ
dicere Hõrare oẽs hoiẽs / et qd sibi qͥs fieri
nõ uult alii ne fcĩat Abnegare semetipm̃
sibi ut seqͣtr xpmi Corpus castigare delici¬
as nõ ãplecti irumũ amare pauꝑes recreare
nudũ uestire ĩfirmũ risitare mortuũ sipe¬
lire ĩ tribulaciõe subueĩre dolẽtem cõsolari

Expanded text:
furtum, non concupiscere, non falsum testimonium dicere, honorare omnes homines, et quod sibi quis fieri non vult, alii ne faciat. Abnegare semetipsum sibi, ut sequatur Christum. Corpus castigare, delicias non amplecti, jejunium amare, pauperes recreare, nudum vestire, infirmum visitare, mortuum sepelire, in tribulatione subvenire, dolentem consolari.
Abbreviated transcription (Latin):
terio ꝓprii seqͣt cordis uolũtatẽ neq p̃sumat
qͥsqͣm cũ abbate suo ꝑterue ĩtus aut foris moͣs¬
terio cõtẽdere Qd̾ qͥ p̃sũpserit regulari dis¬
tipline subiaceat Ipẽ tñ abbas cũ tĩore dri
et obseruaciõe ⁊̃gule oĩã faciat sciẽs se ꝓtul
dubio de oĩb iudiciis suis eqͥssio iudici deo
roẽ redditurũ Si qͣ uẽo minora agẽda sũt
sicut scriptũ ẽ Diã fac cũ cõsilio et pꝰ fc̃m

Expanded text:
untatem. Neque praesumat quisquam cum abbate suo proterve intus et foris monasterium contendere. Quod si praesumpserit, regulari disciplinae subjaceat. Ipse tamen abbas cum timore Dei et observatione regulae omnia faciat sciens se procul dubio de omnibus judiciis suis aequissimo judici Deo rationem redditurum. Si qua vero minora agenda sunt sicut scriptum est: Omnia fac cum consi
Abbreviated transcription (Latin):
taꝵ horũ qͥ nõ cõuersioĩs feruo̾r nouicio s mo¬
nasteĩo ꝓbatiõẽ diut̾na didicert cõt᷑ dya ͫ
multoꝵ solatio iã docti pugnare et bñ in¬
structi sr̃na ex acie ad singlarẽ pugnã he¬
mi securi iã sñ cõsolaciõe alte̾ius sola ma¬
nu uel brachio cõtͣ uicia carnis uel cogita¬
cionũ deo auxiliãte sufficiũt pugnare
¶Terciũ u̾e̾s moͣchoꝵ teterrimũ geꝰ ẽ
sarabaitarũ q̃ nulla ⁊̃gła aꝓpbati᷑ expẽi¬
ẽtia ingrĩ sicͭ aurũ fornacis s ĩ plũbi naͣ¬

Expanded text:
is fervore novitio, sed monasterii probatione diuturna, didicerunt contra diabolum multorum solatio jam docti pugnare: et bene instructi fraterna ex acie ad singularem pugnam eremi, securi jam sine consolatione alterius, sola manu vel brachio, contra vitia carnis vel cogitationum, Deo auxiliante, sufficiunt pugnare. Tertium vero monachorum teterrimum genus est sarabaitarum, qui nulla regula approbati, experientia magistri, sic
Abbreviated transcription (Latin):
aude dei genitrix uirgo immatula¬
ta. Gaude que gaudiũ ab ãgelo sus¬
cepisti. gaude q̃ genuisti et̾m lumĩs cla-¬
ritatẽ Gaude mater. gaude scã d̃i geĩtrix
b̾go. tu sola m̃r intarta. telaudat oĩs

Expanded text:
aude, Dei Genitrix virgo immaculata; gaude, quae gaudium ab angelo suscepisti; gaude, quae genuisti aeterni luminis claritatem; gaude, mater; gaude, sancta Dei Genitrix virgo. Tu sola mater innupta. Te laudat omnis
Abbreviated transcription (Latin):
S h ͭ ipã obiã tũt accuptabilis erit deo et
dultis hoĩb si quod iubet̾ nõ trepide nõ tar¬
de nõ tepide aut cũ murmure uelcũ respõ¬
so nolentis efficiat᷑. qr obeduncia q̃ maioribꝰ
p̾bet᷑ deo exhibet᷑ Ipẽ eĩ dͭ Qui uos audit
me audͭ Et cũ bono aĩo a discipulis p̃brri
oportet qr hilarem datorem diligᵗ deꝰ Nã
cũ malo aĩõ si obedit discipulus et nõ solũ
ore sed eciã in corde si murmurauerͭ et si
ĩplrat iussionem tñ acceptũ nõ erit deo qͥcor
respicit murmurãtis et pro tali fctõ nullã cõ¬
se qͥtur grã ỹmo ponã murmurãtiũ ĩcurrͭ si
nõ cũ satiffactiõr emẽdauerᵗ De tacit᷑nita

Expanded text:
sa obedientia tunc acceptabilis erit Deo, et dulcis hominibus, si quod jubetur non trepide, non tarde, non tepide, aut cum murmure, aut, cum responso nolentis efficiatur; quia obedientia, quae majoribus praebetur, Deo exhibetur. Ipse enim dixit: Qui vos audit, me audit .» Et cum bono animo a discipulis praeberi oportet; quia hilarem datorem diligit Deus . Nam cum malo animo si obedit discipulus, et non solum in ore, sed etiam in corde, si murmuraverit, etiamsi impleat jussionem, tamen acceptum jam non erit Deo, qui cor ejus respicit murmurantis, et pro tali facto nullam consequitur gratiam; imo poenam murmurantium incurrit, si non cum satisfactione emenda
Abbreviated transcription (Latin):
Q̾d nobiscũ lucraris. qͥd ĩ nob̾reperis.
ꝙ̃ frcm̃ de nob̾ habebis ꝙ nescꝰ tardare.
Ded sit amor nr̃i te ueget ut differre neq̃¬
as qͥn statim ucł eẽ nob̾cũ tũ qbꝰ nullũ ha¬
bes lucrũ. Nos aũt qͥ sumꝰ fendissiã sam¬
lissiã noĩari quõ deferimꝰ ex qͦtm̃ desidcaᷤᷤ¬

Expanded text:
scum lucraris? Quid in nobis reperis? Quem fructum de nobis habebis, quod nescis tardare? Si sic amor nostri te urget ut differre nequeas quin statim velis esse nobiscum, cum quibus nullum habes lucrum, nos autem qui sumus fetidissima sanilissima nominari, quo
Abbreviated transcription (Latin):
latromi hodie metũ eris ĩꝑadiso. fac me
metũ e̾is ĩcelo. Et sicut tu dixisti matritu¬
e mulier ecte filiꝰ tuꝰ. Deinde dixisti dis.¬
cipulo ecte m̃r tua. fac ut mrrĩ tue me soci¬
et amor tuꝰ ⁊ ca̾itas tua uẽa. Et sicut tu

Expanded text:
latroni, Hodie mecum eris in paradiso, fac me mala facientibus; et sicut tu dixisti matri tuae, Mulier, ecce filius tuus, deinde dixisti discipulo tuo, Ecce mater tua, fac ut matri tuae me societ amor tuus et charitas vera: et sicut tu
Abbreviated transcription (Latin):
atq qr suscep ͭ aiãs regẽ das p̃paret se
ad roẽ reddẽdã Et quãtũ sub cura sua
sue aĩe Et ita sꝑtimẽs futurã discussi¬
onẽ pastor de creditis ouib cũ de aliis rõ
cũ de ãmoĩcioĩb suis emẽdacioẽ aliis
submĩstrat ip̃e efficit᷑ a uiciis emẽdatꝰ¬

Expanded text:
a qui suscipit animas regendas paret se ad rationem reddendam. Et quantum sub cura sua suae animae: et ita semper timens 63 futuram discussionem cum de monitionibus suis emendationes aliis subministrat, ipse efficitur a vitiis emendat
Abbreviated transcription (Latin):
lo et labia tua ne loquãtur dolũ. Diuer¬
te a malo et fac bonũ. Inqͥre pacẽ et seq̃re
eam Et cũ hec feceritis oculi mei suꝑ uos
et aures mee ad preces urãs. et añꝙͣr me
nobis hac uoce dñĩ ĩuitãtis frẽs carissimi
Ecte pirtate sua demrãt nobis dñs uiam
uite Succĩctis gͦ fide ut obseruãtia bono¬
rũ actuũ lumbis nrĩs per ducatũ euãgelii
cauͭ in regͦ suo uidere In cuiꝰ regni taber
b curratur mĩme ꝑueĩtur ¶ S ĩterro¬

Expanded text:
labia tua ne loquantur dolum; diverte a malo et fac bonum, inquire pacem, et sequere eam. Et cum haec feceritis, oculi mei super vos, et aures meae ad preces vestras: et antequam me nobis hac voce Domini invitantis nos, fratres charissimi. Ecce pietate sua demonstrat nobis Dominus viam vitae. Succinctis ergo fide vel observantia bonorum actuum lumbicavit, videre: in cujus regni tabernbus curratur, minime pervenitur. Sed interro