comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
giens cũ iħu: posterior uͦ popłs qui exgen¬
tib congregatur. quiq ex insperato ueni-¬
entes. quis eni speraret gentes saluari. a.¬
crius post tergũ aduersarios cedunt. Et
sic uterq populus mediam turbam de-¬
monũ conclusam sternit & uincit. Sed
fortasse dicis mͥ. Quomͦ gͦ quasi fugiens
ponitur popłs prior: Et ualde consequent̃.
Fugere & enĩ uisi sunt qui sequuntur iħm:
alegalib honorib & p̾ceptis. ab obserua¬
tione sabbati. a circuncisione carnis. a iugu¬
latione hostiarũ. Sed iterũ ñ fugit qui
secutus est xp̃m: ꝑfectionem & plenitudin̾e
legis. Post omia autẽ etiam rexgai in ligno
Igeminio
dr̃. eẽ. suspensus. Hoc in ligno mysteriũ te:¬
gitur quã plurimos latens. sed orantib uob̾
diximꝰ regem gai diabolo posse conferri. hic
Mirus tibi sermofortasse & nouus uidet᷑. Qđ
dico cruxgemina fuit: hoc est gemina ratione
constat & duplici. Quia uisibilit qͥdem & fi.¬
lius dei incarne crucifixus est: inuisibilit̃ uͦ

Expanded text:
ns cum Jesu; posterior vero populus, qui ex gentibus congregatur, quinque ex insperato venientes quis enim speraret gentes salvari? acrius post tergum adversarios caedunt. Et sic utique populus mediam turbam daemonum sternit et vincit. Sed fortasse dicis mihi: Quomodo ergo quasi fugiens ponitur populus prior, et velut consequentes fugeret? Etenim versi sunt qui sequuntur Jesum a legalibus oneribus et praeceptis, ab observatione sabbati, a circumcisione carnis, a jugulatione hostiarum. Sed iterum non fugit, quia secutus est Jesum, perfectionem et plenitudinem legis. Post omnia autem is etiam rex Ahi in ligno gemino itur esse suspensus. Hoc in loco mysterium tegitur quamplurimos latens, sed orantibus nobidiximus regem Ahi diabolo posse conferri, hic Mirus tibi sermo fortasse et novus videtur. Quod dico crux gemina fuit, hoc est, gemina ratione constat et duplici; quia visibiliter quidem Filius Dei in carne crucifixus est; invisibiliter vero
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ñ indiget multo tempore ut deuterono¬
miũ scribat. ut secundolegem incordib cre¬
dentiũ figat. atq in eorũ mentib qͥ ad alta
signet. Statimnanq ut quis crediderit
xp̃o iħu. & lex euangłu in eius corde descri-¬
ptaest: & in conspectu filiorũ isrł descri.¬
ȩccła pͥmitiuorũ. Si enĩ recte intelligimꝰ isra.¬
helem dici mentẽ dm̃ uidentẽ. rectissime hoc
de ministris angłis magis dr̃ scdm dñi senten.¬
tiam dicentis de infantib. qͦd & tũ fuistiiN¬
iħs incorde tuo deuteronomiũ scripsit. Uistͥ¬

Expanded text:
non indiget multo tempore ut Deuteronomium scribat, ut secundo legem in cordibus credentium figat, atque in eorum mentibus, qui ad altarspiritu signet. Statim namque ut quis crediderit Jesu Christo, lex Evangelii in ejus corde scripta est, et in conspectu filiorum Israel descriEcclesia primitivorum. Si enim recte intelligamus Israelem dici mentem Deum videntem, rectissime hoc de ministris angelis dicitur, secundum Domini sententiam, dicentis de infantibus quod et tu fuisti inJesus in corde tuo Deuteronomium scripsit.
Abbreviated transcription (Latin):
eiciet peccatores. id est cogitationes pessi¬
mas& cupiditates prauas int̾ficiet IN
meditabor inte : qͥa fuisti ad iutor m̃s.
atq illuminans ignorantiȩ nr̃e tenebras-¬
nos inlumine suo lumen uidere: Siqͣn.¬
do gͦ legis inscripturis sc̃ĩs iustorũ pu¬
Ignas.
cedes ac strages interemptorũ. & quia sc̃ĩ
nullipenitus hostiũ parcunt. qͥn immo & fi
peꝑcerint reputari eisinpeccatũ sicut repu¬¬
tatũ est sauli qui uiuum seruauerat agag
regem amalech: hoc mͦ quo supra exposium
intellige bella iustorũ. quia hȩc bella abeis
aduersum peccatũ gerunt᷑. Quomͦ autem
manebunt iusti. si uł parũ aliqͥd peccati in-
semet ipsis seruauerint: Et idõ dr̃ de eis. qͥa
ñ reliquerunt nec uñi qͥ saluus fieret: uł
qui effugeret. Fortasse ñ m credas qͦd ad

Expanded text:
ejiciet peccatores, id est, cogitationes pessiejiciet peccatores, id est, cogitationes pessimas et cupiditates pravas interficiet in meditabor in te, quia fuisti adjutor meus . atque illuminans ignorantiae nostranos in lumine suo lumen videre? Si quando ergo legas in Scripturis justorum pugnas, edes ac strages interemptorum, et quia sancti nullis penitus hostium parcunt; quin imo et si pepercefint, reputari eis in peccatum, sicut reputatum est Sauli, qui vivum servaverat Agag regem Amalec; hoc modo quo supra exposuimus, intellige bella justorum, quia haec bella ab eis adversum peccatum geruntur. Quomodo manebunt justi, si vel parvum aliquid peccati in semetipsis servaverint? Et ideo dicitur de eis quia non dereliquerunt nec unum qui salvus fieret et qui effu
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s habitantes chaos. om̃s contrarias uirtũ.¬
tes U tuia & ego mͦ cũloquoraduos uerbũ
dĩ: cor peccatoris pulsare possim. Qͦd si fece¬
ro: certũ est qͦd gladio oris mei ꝑcutiã forni¬
catione. ꝑcutiam maliciã. repͥmã furorem.
& siqua alia sunt mala: inore gladii idest¬
sermonis mei sermone restinguã. & ñ dere¬
linquã ex eis qͥ saluus fiat neq qui effugiat.
Si enim om̃s hostes nr̃os extuixerimꝰ: tunc
uere diem festũ celebrabimꝰ dõ. & de uictis
aduersariis: leta solennitate gaudebimꝰ.
designari: ubi dicit de se. quia in matuti.
oꝑantur iniquitatem: contrarias demonũ
aduersariasq uirtutes. quȩ cogunt homi¬
nes ad peccatũ docendo. instituendo. & oc¬
cultata indiuinis litteris ex locis talib
inqualib nunc sum mysteria reserando.
uiiis. idest ex uirtutib uariis & druersis:
de ipsa quoq ciuitate sc̃s quisq & diligens

Expanded text:
omnes habitatores chaos, omnes contrarias virtuomnes habitatores chaos, omnes contrarias virtutes. Utinam et ego modo dum loquor ad vos verbum Dei, cor pectoris pulsare possim! quod si fecero, certum est quod gladio oris mei percutiam fornicationem, percutiam malitiam, refrenem furorem, et si qua alia sunt mala, in ore gladii, hoc est, oris mei sermone, restinguam, et non derelinquam ex eis qui salvus fiat, neque qui effugiat. Si enim omnes hostes nostros exstinxerimus, tunc vere diem festum celebrabimus Deo, et, devictis adversariis, laeta solemnitate gaudebimus.designare, ubi dicit de se, quia « in matutioperantur iniquitatem, contrarias daemonum adversariasque virtutes, quae cogunt homines ad peccatum docendo et instituendo, et occulta in divinis litteris ex locis talibus, in qualibus nunc sumus, mysteria reserando. vivis, id est, ex virtutibus variis et diversis. De ipsa quoque civitate sanctus quisque et diligens
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Hȩc cũ legunt udei: crudeles efficiunt᷑.
& humanũ sanguine sitientes: putant quia
& scĩ ita ꝑcusserint eos qͥ habitabant gai ut
ñ relinqueret᷑ ab iis qͥ salius fieret neq qͥ ef
fugeret. ñ intelligentes in his uerbis ad umbra¬
rimy steria. & hoc nob̾ magis indicari: qͦd
exiis quorũ chaos est habitaculũ & qͥ regna¬
bunt in abysso demonib nullũ penitus re.¬
linquere debeamꝰ: sed om̃s interimere. Inte.¬
rimimꝰ aut̾e demones. ñ ipsam eorũ substani.¬
tiã perimentes: sed quia opeorũ & studiũ
hoc est ut peccare homines faciant. & hȩc. ẽ.
illorũ uita si nos peccamꝰ. si ñ peccamꝰ: siNe
mittunt ex eis ullũ: ii sine dubio qui cũ
om̃i diligentia seruant suũ cor ne de eoco¬
gitationes malȩ ꝓcedant. Sed & qͥ obser-¬
uant os suũ ut om̃is sermo malus exore
eorũ ñ ꝓcedat: hoc est ñ relinquere ullũ qͥ¬
effugiat. cũ eos nec sermo effugiat malus. Agi
lia. ꝑcutiamꝰ gai mnoregladii. & extinguamꝰ

Expanded text:
ra. Haec cum legunt Judaei, crudeles efficiuntur, et humanum sanguinem sitientes, putantes quia et sancti ita percusserunt eos qui habitabant Ahi, ut non relinqueretur ab eis qui salvus fieret et neque qui fugeret: non intelligentes in his verbis adumbrari mysteria, et hoc a nobis magis indicari, quod ex his quorum chaos est habitaculum, et qui regnaverunt in abysso daemonibus, nullum penitus relinquere debeamus, sed omnes interimere. Interimimus autem daemones, non ipsam eorum substantiam perimentes: sed quia opus eorum ac studium hoc est ut peccare homines faciant, et haec est illorum vita si nos peccemus, sine mittunt ex eis ullum: hi sine dubio qui cum omni diligentia servant cor suum, ne de eo cogitationes malae procedant. Sed et qui observant os suum, ut omnis sermo malus ex ore eorum non procedat. Hoc est non ullum relinquere qui effugiat cum eis, nec sermo effugiat malus. Agite lia, percutiamus Ahi in ore gladii, et exstinguamus
Abbreviated transcription (Latin):
integris scripserit deuteronomiũ. De¬
uteronomiũ: quasi secundȩ legis latio
dicit᷑. Sigͦ uis uidere qͦmͦ pͥma lege in¬
firmata. secundã legem scribat tħs: audi
eũ ineccłiis dicentẽ. Dictũ. ẽ. antiquis. ñ
occides. Ego autẽ dico uob̃. quia om̃is qui

Expanded text:
integris scripserit Deuteronomium, quod secundae legis latio dicitur. Si ergo vis videre quomodo, prima lege infirmata, secundam legem scribat Jesus, audi eum in ecclesiis dicentem: « Dictum est antiquis: Non occides; ego
Abbreviated transcription (Latin):
quit iħs suꝑ lapides deuteronomiũ coram
filiis isrł. quomͦ potuerit tam magnũ librũ
uł assistentib & ꝑmanentib filiis isrł de.¬
scribere ita ut ñ discederent usqueqͦ scri.¬
ptura tot uersuum finiret᷑. uł etĩã qͦmͦ po¬
tueri nt lapides altaris ferre tam magni
libri continentiam. Dicant mͥ assertores lit
illos usq in hodiernũ diem cũ legit᷑ moy-¬

Expanded text:
quit, Jesus super lapides Deuteronomium coram quit, Jesus super lapides Deuteronomium coram filiis Israel. » Quomodo potuerit tam magnum librum, vel assistentibus et permanentibus filiis Israel, describere, ita ut non discederent usquequo scriptura tot versuum finiretur? Vel etiam, quomodo potuerunt lapides altaris ferre tam magni libri continentiam? Dicant mihi assertores littillos usque in hodiernum diem cum legitur Moy
Abbreviated transcription (Latin):
scripsit tħs in lapidib uiuis & integris.
ñ intabulis cordis carnalib ñ atram̃to.
sed spudĩ uiui: Si autem uis euidentius nos.¬
cere inquib cordib iħs scripserit legem &
inquib ñ scripserit: etiã tͥ hoc exscripturarũ
auctoritate patefaciam. ut collocutione capi.¬
as tuqͥ exgentib uocatuses ne uerearis eorũ
iactantiam qui legẽ moy si tabulis uł car-¬
tulis inscriptam se accepisse głantur: Audigͦ.
lus dicit. Cũ enĩ gentesquȩ legem ñ habent
naturalit᷑ quȩ legis sunt facunt. huiꝰmodi
legem ñ habentes. ipsisibi sunt lex: qui osten¬
dunt legis opus scriptũ in cordib suis. testi.¬
monu reddente eis conscientia. Sigͦ uideas
gentes ad iħm uenire. ꝙ credere ei. & opus
legis implere quod illi qͥlegem acceꝑant
implere ñ possunt: non dubites de eis dice.¬
re. quia iħs inistis lapidib integris deute.¬
ronomiũ scripsit. Mouet me sane qͦd addi-¬
dit in consequentib scriptura & scripsit in¬

Expanded text:
vivis et integris, in tabulis cordis carnalibus, non atramento, sed spiritu Dei vivi. Si autem vis evidentius noscere in quibus cordibus Jesus scripserit legem, et in quibus non scripserit, etiam hoc tibi ex Scripturarum auctoritate patefaciam, ut consolationem capias tu qui ex gentibus vocatus es, nec verearis eorum jactantiam, qui legem Moysi et tabulis et chartulis inscriptam se accepisse gloriantur. In qulus dicit: « Cum enim gentes quae legem non habent, naturaliter ea quae legis sunt, faciunt, hujusmodi legem non habentes, ipsi sibi sunt lex, qui ostendunt opus legis scriptum in cordibus suis, testimonium reddente eis conscientia . » Si ergo videas gentes ad Jesum venire, et credere ei, et opus legis implere quod illi qui legem acceperant implere non possunt, non dubites de eis dicere quia Jesus in istis lapidibus integris Deuteronomium scripsit. Movet me sane quod addidit in consequentibus Scriptura: « Et scripsit, in
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ catholica spernimꝰ legem moy si sed
suscipimꝰ eã: sitamen iħc eam nobis lege¬¬
rit. Sic enimnos recte poterimꝰ intelli-¬
gere legem. si eam nobis legat iħc: ut ip̃.¬
so legente nos sensum eiꝰ & intelligentiam

Expanded text:
sumus catholica, spernimus legem Moysi, sed sumus catholica, spernimus legem Moysi, sed suscipimus eam, si tamen eam nobis Jesus legerit: sic enim recte poterimus intelligere legem, si eam nobis Jesus legat, ut ipso legente nos sensum ejus intelligentia
Abbreviated transcription (Latin):
Facilis quidem est hystoriȩ ex planatio.
qͦmͦ filius naue legerit omĩa uerba legis
quȩ scripsit moyses coram om̃i eccła fili
suo faciat : ostendere ñ mͥ uidetur otio.¬
sum. Ego quidem arbitror. Ed siquando
legitur nob̾ moy ses. & ꝑ gr̃am dm̃i ue-¬
lam̃ littere remouetur: incipimꝰ intelli.¬
gere quialex spĩalis. ẽ. & quia uerbi causa
dicens lex: ñ infrenabis os bouitrituranti.
ñdebobus hȩc sed de apłis dixerit. Et rursũ
cũ inlege dr̃ quia abraham duos filios habu¬
it unumde ancilla & unum de libera: ego in
his intelligo. ẽe. duo testamenta & duos po¬
płos. Ita nobis legem quȩ sic intelligitur. qũa
spualemnominat paulus. iħs dñs legit: &
ipse est qui hȩc maurib totus popłi reci¬¬
tat. precipiens nobis ne sequam occidentem
litteram: sed teneamꝰ sp̃m uiuificantem.
Legit gͦ nobis iħc legem. cũ nobis legis re¬¬
uelat archana. Nonenĩ nos quide ȩccła

Expanded text:
Facilis quidem est historiae explanatio, quomodo filius Nave legerit omnia verba legis quae scripsit Moyses coram omni ecclesia fiodo hoc populo suo faciat, ostendere non mihi videtur otiosum. Ego quidem arbitror quod si quando legitur nobis Moyses, et per gratiam Domini velamen litterae removetur, et incipimus intelligere quia lex spiritalis est; et quia, verbi causa, lex dicit: « Non infrenabis os bovi trituranti , » non de bobus haec, sed de apostolis dixerit. Et rursum cum in lege dicitur quia « Abraham duos filios habuit, unum de ancilla, et unum de libera , » ego in his intelligo duo esse Testamenta et duos populos. Istam nobis legem quae sic intelligitur, quam spiritalem nominat Paulus, Jesus Dominus legit, et ipse est qui haec in auribus totius populi recitat, praecipiens nobis ne sequamur occidentem litteram, sed teneamus spiritum vivificantem. Legit ergo nobis Jesus legem, cum nobis legis revelat arcana. Non enim nos, qui de Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
ligni ignita concupiscentiȩ ñ recepit. sed scu.¬
to ea fidei restinxit & repulit. uł quis . ẽ. ille
qͥ ferrũ pugnȩ. ferrũbelli. ferrũ litiũ mn¬
quã recepit. sed seooꝑ pacificus fuit. semꝑqͥ
Isti sunt gͦ lapides uiui exquib dñs nr̃ alta-¬
re construxit: ex lapidib integris quib fer¬
rũñ.ẽ. iniectũ. ut offerat suꝑ eos holocau¬¬
sta & sacrificium salutis. Ego puto. qͦd for.¬
te isti cales lapides integri & incontami.¬
nati scĩ apłi. eẽ. possunt. om̃s simul unum
altare facientes ꝓpt̾ unanimitat̾e atq
concordiam. Sic enĩ referunt᷑ om̃s simul
poterunt unanimes una uoce atq uno
spũ orare. ipsifortasse digni sunt qͥ debe¬
ant om̃s simul unũ altare construere:
suꝑ qͦd iħe sacrificiũ offerat patri. Tamen &
nos temptemꝰ dare oꝑam ut idem dicamꝰ oms.
unanimes. unũ sentientes. nichil ꝑcontenti.¬
onẽ neq ꝑinanem głam gerentes: sedinuno
sensuatq ineadem scientia ꝑmanentes. si for.¬

Expanded text:
ligni ignita concupiscentiae non recipit, sed scuto ea fidei restrinxit et repulit. Vel quis est ille qui ferrum pugnae, ferrum belli, ferrum litium nunquam recepit; sed semper pacificus fuit, semper Isti ergo sunt lapides vivi, ex quibus Dominus noster altare construxit lapidibus integris, quibus ferrum non est injectum, ut offerat super eos holocausta et sacrificium salutis. Ego puto quod isti tales lapides integri et incontaminati sancti apostoli esse possint, omnes simul unum altare facientes propter unanimitatem atque concordiam. Sic enim referuntur omnes, simul  Isti ergo qui poterunt unanimes una voce atque spiritu orare, ipsi fortasse digni sunt qui debeant simul omnes unum altare construere, super quod Jesus sacrificium offerat Patri. Tamen et nos tentemus dare operam, ut eadem dicamus omnes, unanimes, unum sentientes, nihil per contentionem, neque per inanem gloriam gerentes; sed in uno sensu atque in eadem sententia permanentes; si for
Abbreviated transcription (Latin):
fornicationis quẽ fugere debemꝰ: quicunq
caste & pie inxp̃o ac pudice uolumꝰ ꝑ ma¬
confert. Et ñ solũ fornicationis sp̃s fugien¬
dus. ẽ: sed similimodo sicut dictũ est fu¬
gite fornicationẽ. audiamꝰ dici adnos: fu¬
gite iram. fugite auariciam. fugite iti¬
udiam᷑ liuorem. fugite detractionẽ &
maliloquia. quȩ tam̃ nescio quis euadat.
Iste talis erat exercitus gai: que iħc fugi.¬
endum docebat milites suos. Et de his
fortasse. mandat discipłis suis dicens.
uult nos longe effici abhiuꝰmodi malis.

Expanded text:
fornicationis quem fugere debemus, quicunque caste et pie in Christo et pudice volumus permaconfert. Et non solum fornicationis spiritus fugiendus est, sed simili modo, sicut dictum est, « fugite fornicationem, » audiamus quid dicit ad nos. Fugite iram, fugite avaritiam, fugite invidiam et livorem, fugite detractiones et mala colloquia ; quae tamen nescio quis evadat. Iste talis erat exercitus Ahi, quem Jesus fugiendum docebat milites suos: et de his fortasse mandat discipulis suis, dicens: « vult nos longe effici ab hujusmodi malis.
Abbreviated transcription (Latin):
tam nobile fundam̃tũ edificati: religiosa &
sc̃a construxerint. Sed in hoc edificio ȩccłȩ
oportet. ee altare. Unde ego arbitror. qͦd qui¬
cunq ex uob̾ lapidib uiuis apti sunt in hoc
& ꝓmpti ut orationib uacent. ut die noctuq
obsecrationes offerant dõ & supplicationũ ui-¬
ctimas immolent: ipsi sunt exquib iħc edifi¬
cat altare. Sed intuere qͥd laudis ipsis lapidib
altaris ascribitur. Sic dx̃ inqͥt legis lator
moyses edificare altare ex lapidib integris.
quib ferrũ ñest iniectũ. Qui putas sunt
isti integri lapides: Nouit uniꝰciuꝰq: coN.

Expanded text:
obile fundamentum aedificantes, religiosa et sancta construxerint opera. Sed in hoc aedificio ecclesiae esse oportet altare; unde ego arbitror quod quicunque ex vobis lapidibus vivis apti sunt, in hoc et prompti, ut orationibus vacent, ut diu noctuque obsecrationes offerant Deo, et supplicationum victimas immolent, ipsi sunt ex quibus aedificat Jesus altare. Sed intuere quid laudis ipsis lapidibus altaris ascribitur? Sicut dixit, inquit, legislator Moyses: Aedificate altare ex lapidibus integris, quibus ferrum non est injectum. Quid putas sunt isti integri lapides? Novit uniusc
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ẽ. qd scriptũ docemꝰ quia hic arguit nos
qͦd ñ om̃s qui audiuimꝰ legem eccl̃a sumꝰ
filiorũ isrł. Sed non om̃is continuo si est
aliqua differentia int̾ auditores legis
& eccłam filiorũ isrł: auditor excluditur
a salute. Attendite gͦ diligentius uerbis
scripturȩ dicentis. Nonerat ullũ uerbũ
exom̃ib quȩ mandauit moy ses: qͦd ñ le.¬

Expanded text:
dum est, quod scriptum docemur, quia sermo hic arguit nos, quod non omnes qui audimus legem, Ecclesia sumus filiorum Israel, si non continuo: si est aliqua differentia inter auditores legis et Ecclesiam filiorum Israel, auditor excluditur a salute. Attendite ergo diligentius verbis Scripturae dicentis: « Non erat ullum verbum ex omnibus quae mandavit Moyses quod non le
Abbreviated transcription (Latin):
gebal maledictiones quȩ peccatorib im¬
minent. Statuerunt & enĩ sicut scriptũ. ẽ.
indeuteronomio sex trib ad benedicendũm
montemgarizin: & ipsȩ trib quȩ nobiliores
sunt & eximie. idest sy meon. leui. uida. isa

Expanded text:
Ebal maledictiones quae peccatoribus imEbal maledictiones quae peccatoribus imminent. Statuerunt enim, sicut scriptum est in Deuteronomio , sex tribus ad benedicendum in monte Garizim: et ipsae sex tribus quae nobiliores sunt et eximiae, id est, Simeon, Levi
Abbreviated transcription (Latin):
Et circa hanc arcam testamenti om̃is qui uere
isrł: ẽ. incedit: & ñ. ẽ. longe abea. leuite uͦae
sacerdotes etiam inhumeris suis eam portant.
& enĩ quicunq sacerdotali religione & sancti.¬
tate uiuunt. ñ solũ ii qui sedere uident᷑ in
consessu sacerdotali. sechi magis sacerdotalit
agunt. quorũ pars est dñs nec ulla eis portio
habetur int̾ris: ipsi sunt uere sacerdotes &
leuitȩ dñi qͥ in humeris suis legemdĩ portant.
agendo uidelicet & implendo ꝑopus ea quȩ
scribuntur in lege. Sed & ꝓselitus inquit &
indigena simul. Et erant dimidii uixta
montem gariin: & dimidii iuxta montem
gebal. Quomͦ etiã ista explicabimꝰ: Adiuto
rio di opus est: ut possimꝰ uerbis nr̃is uerba
diuina disserere & explanare. qui sunt dimi¬
dii qui incedebant iuxta montem gariz in.
& qui sunt dimidii qͥ & ipsi licet saluentur.
tam̃ ñ potuerunt uixta mont̾e gariz in in¬
cedere. sed incedunt uixta montemgebal.
Mons gariz in benedictiones habet. mons aut̃e

Expanded text:
 Circa hanc arcam testamenti, omnis qui vere Israel est incedit, non enim longe ab ea. Levitae vero et sacerdotes etiam in humeris suis eam portant. Etenim quicunque sacerdotali religione et sanctitate vivunt, non solum hi qui sedere videntur in consessu sacerdotali, sed hi magis qui sacerdotaliter agunt, quorum pars est Dominus, nec ulla eis portio habetur in terris, ipsi sunt vere sacerdotes et Levitae Domini, qui in humeris suis legem Dei portant, agendo videlicet et implendo opera ea quae scribuntur in lege. Et proselytus, inquit, et indigena simul aderant; dimidii juxta montem Garizim, et dimidii juxta montem Ebal. Quomodo etiam ista explicabimus? Et adjuto rio Dei opus est ut possimus verbis nostris verba divina disserere et explanare. Qui sunt dimidii qui incedebant juxta montem Garizim, et qui sunt dimidii qui et ipsi, licet salventur, tamen non potuerunt juxta montem Garizim incedere, sed incedunt juxta montem Ebal? Mons Garizim benedictiones habet, mons autem
Abbreviated transcription (Latin):
adõ dux popłi iħc induas partes diuide.¬
re popłm: ut pars simulet fugam. pars
autem subsistat in insidiis quib decipiat᷑¬
rex gai uidens tħm & filios isrł enimꝰ.
concitatur aduersum eos in prȩliũ. Illis
uͦ simulantib fugam. isti acrius inse¬
ctantur: & uelut spolia ducturide hostib
om̃ssimul exurbe ꝓcedunt: ita ut sicut
scriptura dicit relinquerent uacuam ci¬¬
uitatem. Sed postea quã constitutũ ꝓ gres.¬
si sunt locũ: conuersus iħs signũ dedit
ut exurgerent qui ininsidiis erant. &¬
dorsa hostiũ cȩderent. Et ita illi nouis¬
simi & isti pͥmi: medios hostes condusos
interimunt uniuersos. Et hoc mͦ uictis
iis qͥ habitabant gai: regem ipsorũ sus¬
penderunt inligno gemino. his auditis:
ueri simile est auditores dicere. Quo mͥ
hȩc: Quid mͥ confert. si cognoscam qͦd
uicti sunt qͥ habitabant gai: Quasi ñ
similia aut etiam potentiora bella uł
gesta siNit
uł gerant᷑. hec fuerit cura sp̃s scĩ ut relictis

Expanded text:
a Deo dux populi Jesus in duas partes dividere populum, ut pars simulet fugam, pars autem subsistat in insidiis, quibus decipiatrex Ahi videns Jesum et filios Israel eminus, concitatur adversus eos in praelium: illis vero simulantibus fugam, isti acrius insectantur, et velut spolia ducturi de hostibus, omnes simul procedunt, ita ut, ut Scriptura dicit, relinquerent vacuam civitatem. Sed posteaquam in constitutum progressi sunt locum, conversus Jesus signum dedit ut exsurgerent qui in insidiis erant, et dorsa hostium caederent: et ita illi novissimi et isti primi medios hostes conclusos interimunt universos: et hoc modo victis his qui habitabant Ahi, regem eorum suspenderunt in ligno. His auditis, verisimile est auditores dicere: Quid mihi haec? quid mihi confert si cognoscam quod devicti sunt qui habitabant Ahi? quia si non similia, aut etiam potentiora bella, vel gesta sint vel gerantur, haec fuit cura Spiritus sancti ut, relictis
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta mont̾e garran incedunt. illũ qͥ ad
benedictiones electus est: istos figuralit̃
indicent: qͥ ñ metu penȩ sed benedictio¬
nũ & reꝓmissionũ desiderio ueniunt ad
salutem. Illiuͦ dimidii qͥ iuxta montem
gebal incectunt. in quo maledictiones ꝓla-¬
tȩ sunt: istos alios indicent. qͥ malorũ
metu & suppliciorũ timore complentes
que inlege scripta sunt ꝑueniunt ad
salutem. Hic etiã dĩ solius. ẽ. nosse. ex
om̃ib filiis isrł quis est quibom ipsius
desiderio succensus facit qͦd bonũ: ẽ: quis
uͦ qui metu gehennȩ & et̃ni ignis trore
tendit adbonũ. & studet ac festinat im¬
plere que scripta sunt. Certũ est enĩ no¬
biliores. ẽẽ. illos qui bom ipsius desiderio
& benedictionũ amore qͦd bonũ. ẽ. agunt.
quã illos qͥ ꝓmali metubonũ sectantur.
Solus gͦ iħs. ẽ: qui potest exom̃i popło
huiꝰmodi mentes animosq discernere in
montem gartm adbenedictiones. alios

Expanded text:
juxta montem Garizim incedunt, illum qui ad juxta montem Garizim incedunt, illum qui ad benedictiones electus est, istos figuraliter indicare qui, non metu poenae, sed benedictionum et promissionum desiderio, veniunt ad salutem. Illi vero dimidii qui juxta montem Ebal incedunt, in quo maledictiones prolatae sunt, istos alios indicant qui malorum metu et suppliciorum timore complentes quae in lege sunt scripta, perveniunt ad salutem. Hic etiam Dei solius est nosse, ex omnibus filiis Israel quis est, qui boni ipsius desiderio succensus facit quod bonum est: qui vero metu gehennae, et aeterni ignis terrore tendit ad bonum, et studet ac festinat implere quae scripta sunt: certum est enim nobiliores esse illos qui boni ipsius desiderio et benedictionum amore quod bonum est agunt, quam illos qui pro mali metu bonum sectantur. Solus ergo Jesus qui potest ex omni populo hujusmodi mentes animosque discernere, hos in monte Garizim ad benedictiones, alios
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit cubile patris. & thorũ maculauit
paternũ: & ⁊ abulon qͥ. ẽ. ultimꝰ filius liȩ.
Hȩc quidẽ ueteris hystoriȩ referunt gesta.
Sed quomͦ nos hanc hystorie rationẽ admy-¬
sticam intelligentiã refersm. ut ostendamꝰ
qui sunt isti qui incedunt ugta mont̾ẽ gebal:
one celestiũ cupiditate succensi sũmostudio
diligentiaq nitunt᷑. ne salt̾e minima eosbe-¬
atitudo pretereat. habentes desideriũ ñ so¬
lũ benedictionis capiende & effici in parte
sortis scõrũ: sed etiam assistere in conspe.¬
ctu dĩ & semꝑ. eẽ. cũ dño. alii uͦ sunt qui &
ipsi tendunt ad salut̃ẽ: & ñ tam amore be-¬
nedictionũ uł ꝓmissionũ desideriis inflã-¬
mantur: qua hoc magis habentes in ꝓspe¬
Etu ut dicant. Sufficit mͥñ ire inignem
ȩt̾nũ. sufficit mͥ ñ ex pelli intenebras exte¬
riores. Cũgͦ insingulis quibusq fideliũ
talis sit ꝓpositi uarietas: hoc mͥ designa.¬
riiuidetur in hoc loco. qͦd dimidii illi qui¬

Expanded text:
i, et torum maculavit paternum, et Zabulon, qui est ultimus filius Liae. Haec quidem veterum historiae referunt gesta. Sed quomodo nos hanc historiae narrationem ad mysticam intelligentiam referamus, ut ostendamus qui sunt isti qui incedunt juxta montem Garizimonum coelestium cupiditate succensi, summo studio diligentiaque nituntur, ne saltem minima eos beatitudo praetereat: habentes desiderium, non solum benedictionis capiendae, et effici in parte sortis sanctorum, sed etiam assistere in conspectu Dei, et semper esse cum Domino. Alii vero sunt qui et ipsi tendunt ad salutem, et non tam amore benedictionum et promissionum desideriis inflammantur, quam hoc magis habentes in prospectu et dicentes: Sufficit mihi non ire in ignem aeternum; sufficit mihi non expelli in tenebras exteriores. Cum ergo in singulis quibusque fidelium talis sit propositi varietas, hoc mihi designari videtur in hoc loco quod dimidii illi qui
Abbreviated transcription (Latin):
animis audite. Primo ꝓpt̾ peccata uicti
fumꝰ. & ii qͥ habitabant gai qu̾a plurimos
ex nobis iterfecerunt. Gai int̾pretat᷑ chaos.
Chaos autẽ locũ uł habitaculũ. eẽ nouuimꝰ
contrariarũ uirtutũ quarũ rex & pͥnceps
diabolus est. Aduersum hunc uenienis
tħs: induas partes diuisit popłm. & alios
quidem in pͥmis statuit. alios inposterio¬
rib: qui  insperato postergũ uenirent ini¬
micorũ. Et uide sin pͥma parsest popłi illa:
dequadicit. Nonueni nͥ adoues ꝑditos dom

Expanded text:
andaretur. Primo propter peccata victi sumus, et hi qui habitabant Ahi quamplurimos ex nobis interfecerunt. Ahi interpretatur chaos, chaos autem locum vel habitaculum esse novimus contrariarum virtutum, quarum rex et principes diabolus est. Adversum hunc veniens Jesus, in duas partes dividit populum, et alios quidem in primis statuit, alios in posterioribus, qui ex insperato post tergum veniant inimicorum. Et vides num prima pars est populi illa de qua dicit: « Non veni nisi ad oves perditas dom
Abbreviated transcription (Latin):
idest assertiones subuertere falsitatis.
ut & tumerearis benedici abiħu: & ac-¬
cipere abeo chebron. Interp̃tatur autẽ
chebron coniunctio uł coniugium. Per-
quod potest fortasse illud ostendi. qͦd
& reliquiȩ eorũ iacent: id est abraham
cũ sara. isaac cum rebecca. iacob cũ lia.
Meruit gͦ caleph patrum reliquias in hȩ.¬
reditatem suscipere. sine dubioquia ꝑ
sapientiam que ineo erat qua uigebat.
& sub moy se & sub iħu intellexerat
coniunctionis ipsius rationem. & ꝑ spe-¬
xerat quid. ẽet. causȩ qͦd cum abraham
sola saraibi iaceret. neq agar neq ce¬¬
thura ei meruisset adiungi. uł qͥd eẽt.
cause qͦd cum iacob sola lia iacere uide.¬
retur. & neq rachel quȩ amplius fuerat
dilecta. neq aliqua ex concubinis iN
sepulc̾ro ei fuerit copulata. Ipse gͦ in
memoriis patrum hȩreditatem capit:
prudens & sapiens caleph. Ipsi tħs enace.¬
tarũ gentis metropolim tribuit che¬

Expanded text:
id est, assertiones subvertere falsitatis, id est, assertiones subvertere falsitatis, ut et tu merearis benedici ab Jesu et accipere Hebron. Interpretatur autem Hebron conjunctio vel conjugium; per quod potest fortet reliquiae eorum jacent, id est, Abraham cum Sara, Isaac cum Rebecca, Jacob cum Lia. Meruit ergo Caleb patrum reliquias in haereditatem suscipere, sine dubio quia per sapientiam quae in eo erat qui vigebat, et sub Moyse et sub Jesu intellexerat conjunctionis ipsius rationem, et prospexerat quid esset causae quod cum Abraham sola Sara jaceret, ubi neque Agar, neque Cethura ei meruisset adjungi: vel quid esset causae quod cum Jacob sola Lia jacere videretur, et neque Rachel quae amplius fuerat dilecta, neque aliqua ex concubinis, in sepulcro ei fuerat copulata. Ipse ergo in memoriis patrum haereditatem capit prudens et sapiens Caleb, ipsi Jesus Enachitarum gentium metropolim tribuit He
Abbreviated transcription (Latin):
Sed & illa inhis deputanda sunt. & ciui-¬
tates munitas. ee. atq inmontib collo-¬
catas. quas heretici scripturarũ asserti.¬
onib uelut in altis montib collocant.
Istas gͦ ciuitates sapiens quisq uerbũ
ueritatis pͣdicans destruit. & urbesmen.¬
dacii ueritatis ariete subuertit: sicut¬
& apłs paulus dicebat. Cogitationes de.¬
struentes omnemaltitudine. quȩ extol.¬
lit se aduersum scientiã dĩ. Itagͦ etiã
nunc sapientissimus hic calephassistit
& promptu esse ad preliũ. & idõ de poscit
ꝑmitti sibi uelut disputandi facultatẽ.¬
ut congrediatur cũ chalecticis scłi. cũ
iis qui ꝓueris falsa confirmant. ut eos
confutet & superet: & subuertat om̃ia
quȩ illi falsis assertionib construxerint.
Idõ deniq uidens eius alacritatem: in
licet deposcat & audeat. Sed& tu si
uis dare oꝑam studiis. & legem dei¬
prudent̾ meditari. & effici cor irilege
potes istas magnas & munitas urbes

Expanded text:
Sed illa his deputanda sunt, et civiSed illa his deputanda sunt, et civitates munitas esse, atque in montibus collocatas, quae haeretici in Scripturarum assertionibus velut in altis montibus collocant. Istas ergo civitates sapiens quisque verbum veritatis praedicans destruit, et urbes mendaces veritatis ariete subvertit; sicut et Paulus dicebat, « cogitationes destruentes, et omnem altitudinem quae extollit se adversum scientiam Dei , » ita etiam nunc sapientissimus hic Caleb assistit et promptum esse ad praelium. Et ideo deposcit permitti sibi ut congrediatur cum dialecticis saeculi, cum his qui pro veris falsa confirmant, ut eos confutet et superet, et subvertat omnia, quae illi falsis assertionibus construxerunt. Ideo denique videns alacritatem ejus lia deposcat et audeat; sed et tu, si vis dare operam studiis, et legem prudenter meditari, et effici cor in lege potes istas magnificas et munitas urbes,
Abbreviated transcription (Latin):
De me eni ille scripsit. de me uͦ. hoc est qͦd dix.
Hoc est de caleph qui cor est. Certũ est quia de
corde scripserit moy ses: quippe qͥ om̃ia pru¬
dent᷑ sapient᷑q conscripsit. Ait gͦ. Hodie
ualeo: sicut ualebam tunc. Sc̃s quippe si¬
inquit montem hunc: sicut chx̃ dñs. Indie
illa nichil humile uł de iectũ sc̃s requiret.
nichil quod indiuersis conuallib iaceat.
sed mont̾e queret excelsum. & montem
quia nouerat belligerare sicut scriptũ
.ẽ. Ciuitates munitas occupabit sapiens.
& destruet munitiones inquas confide¬¬
bant impii. Putas cũ hec diceret salomon
hoc nos uolebat docere. quia sapiens ca-¬
peret ciuitates & munitiones destrue.¬
ret ex lapidib constructas. an illud po-¬
tius indicat. qͦd ciuitates & murisint
impiorũ dogmata & sillogismi philo-¬
sophorũ. quib astruuntur impia
quȩq & diuinȩ legis contraria. quȩ a¬¬
pud paganos uł barbaros obseruantur:

Expanded text:
de me enim ille scripsit ; » de me vero quid dixit, de me enim ille scripsit ; » de me vero quid dixit, hoc est de Caleb, qui cor est? Certum est quia de corde scripsit Moyses, qui omnia prudenter sapienterque conscripsit. Ait ergo: Hodie valeo sicut valebam. Tunc sanctus quippe simi» inquit, « montem hunc, » sicut dicit Dominus: In die illa. Nihil humile vel dejectum sanctus requirit, nihil quod in demersis convallibus jacet, sed montem quaequia noverat belligerare, sicut scriptum est: « Civitates munitas occupavit sapiens, et destruet munitionem in qua confidebant impii . » Putas cum haec diceret Salomon, hoc nos volebat docere, quia sapiens caperet civitates, et munitiones destrueret ex lapidibus constructas? An illud potius indicat, quod civitates et muri sunt impiorum dogmata, et syllogismi philosophorum, quibus astruunt impia quaeque et divinae legi contraria, quae apud paganos vel barbaros observantur?
Abbreviated transcription (Latin):
qui omnia cũ ratione & prudentia gerit. &
ita cuncta dispensat. quasi ñ sit aliud nisi
cor: Int̾ptatur aute ieffone pater eiꝰ con¬
uersio. Hic gͦ calephfilius. ẽ. conuersionis.
Quis nisiis qui addnm conuersus est talem
ex se fructum ꝓferret. ut cor filium gene.¬
raret: Est gͦ omnis qui diuinis sensib ua-¬
cat. & prudenter cuncta ac rationabilit̾ agit.
caleph. Hic primo quidem eruditus a moy seo.
secundo uͦ abiħi cui assistebat: dicit. Tũ no¬
sti uerbum qd locutus. ẽ dñs admor sen homin̾e
dei. Tuscis uerbum qͦd locutꝰ. ẽ. dñs. Quis enĩ
alius nosse potest uerbũ qͦd locutus . ẽ. dñs
admoy sen. nisi solus iħc: Nemosic intellȩx
legem: sicut docuit iħc. Ipse eni om̃ia docuit.¬
& aperuit. Ipse reuelauit paulo: quia lex
& dete. De me inquit & de te: locutus est
moy ses. De te quidem. hoc: ẽ qͦd dix dñs. Quia
sicrederetis mos seo: crederetis utiq & mͥ

Expanded text:
qui omnia cum ratione et providentia gerit, et qui omnia cum ratione et providentia gerit, et ita cuncta dispensat, quasi non sit aliud nisi cor. Interpretatur autem et Jeffone pater ejus conversio. Hic ergo Caleb filius est conversionis. Qui nisi is qui ad Dominum conversus talem ex se fructum proferet, et cor filium generarit. Est ergo omnis qui divinis sensibus vacat, et prudenter cuncta ac rationabiliter agit, Caleb. Hic primo quidem eruditus a Moyse, secundo vero a Jesu cui assistebat, dicens: « Tu nosti verbum quod locutus est Dominus ad Moysen hominem Dei; » tu scis verbum quod locutus est. Quis enim alius potest nosse verbum quod locutus est Dominus ad Moysen, nisi solus Jesus? Nemo sic intellexit legem sicut docuit Jesus: ipse enim omnia docuit et aperuit, ipse revelavit Paulo, « quia lex . De me, inquit, et de te locutus est Moyses: de te quidem, hoc est quod dixit Dominus quia « si crederetis Moysi, crederetis utique et mihi,
Abbreviated transcription (Latin):
primo ꝑ moy sen: secun¬
cta. Non ut utramq seruemꝰ. sed ut ratio¬
nem utriusq discentes illam solam de ne¬
amus quȩ abiħu nobis dño nr̃o traditur.
Igitur illam t̾ram quȩ ẽ tͣnsiordanem mos:¬
ses distribuit. hanc aut̾e quȩ. ẽ. int̾ra scã
& t̾ra bona distribuit iħs: & pͥncipes
distribui. assumuntur etiã pͥncipes tri
putamꝰ. ẽẽ. pͥncipes tribuũ nrarum uł
ȩcclȩ pͥncipes. nisi scõs apłos ad quos dicit
saluator. quia sedebitis & uos suꝑ duo.¬
decim thronos iudicantes duodecim trib
isrł: Assumitur tamen ad diuisione
etiam sacerdos. qui ẽ. archanꝰ & mysti
St̃ram. Et uideamus quis est: qui prim
accepit hereditatem abiħii. Caleph
nib & uerbis quȩ de scripta sunt:
quȩ uerba nos possunt instruere ad salute.
quasicor. Quis gͦ. ẽ. quasi cor nisi rex qui
mom̃ib intellec̃tui operam tribuit. qͥñ ali.¬
ud aliqͦd membrũ corporis eccłȩ. ẽẽ. dicit᷑.
nisi illud qͦd est innobis prȩclarius idest cor.

Expanded text:
r Moysen, secunst: non ut utraque servemus, sed ut rationem utriusque dicentes, illam solam teneamus quae ab Jesu nobis Domino nostro traditur. Igitur illam terram quae trans Jordanem Moyses distribuit, hanc his quae est in terra sancta et terra bona distribuit Jesus princeps distribui, assumentur etiam principes veri putamus esse principes tribuum nostrarum, vel Ecclesiae principes, nisi sanctos apostolos, ad quos dicit Salvator, « quia sedebitis et vos super duodecim thronos, judicantes duodecim tribus Israel . » Assumitur tamen ad divisionem etiam sacerdos, qui est arcanus et mysticterram. » Et videamus quis est qui primus accepit haereditatem ab Jesu. « Caleb, » nibus et verbis quae descripta sunt: quae verba etiam nos possunt instruere ad salutem. quasi cor. Quis ergo quasi cor, nisi is qui in omnibus intellectui operam tribuit? Quia non aliud aliquod membrum corporis Ecclesiae esse dicitur, nisi illud quod est nobis praeclarius cor, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
diu immunda labia habeo. & immuN¬
das res gero. ꝓpt̾ uerba peccati ñ tan-¬
git me ignis de altario: neq mittitur
adme unꝰ de seraphim. Et dixit. Ecce
uit. Mortleat nos sermo diuinꝰ. exurat
animas nr̃as. Dicamus audientes nonne
cor nr̃m ardens erat in nobis. ut aufe.¬
rantur iniquitates nr̃ȩ atq peccata. &
mundi effecti mundo ore mundoq cor-¬
de & munda tota conscientia: gr̃as a-
ganiꝰ omnipotenti dõ in xp̃o tħũ. cui est

Expanded text:
diu immunda labia habeo, et 1120 immundiu immunda labia habeo, et 1120 immundas res gero propter verba peccati, non tangit os meum ignis de altari, neque mittitur ad me unus de Seraphim. VI. Et dixit: Evi. Mordeat nos sermo divinus, exurat animas nostras. Dicamus audientes: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis? ut auferantur iniquitates nostrae, atque peccata, et mundi effecti mundo ore, mundoque corde, et munda tota conscientia, gratias agamus omnipotenti Deo in Christo Jesu, cui est
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ aliqͣndo peccauerant. Quis. ẽ. iste unꝰ
nem carnis missus. ẽ. habens inmanu sua
carbonem & dicens. ignẽ ueni mittere suꝑ
t̾ram. & utinam iam ardeat. Et missus : ẽ
Non dequocunq simplicit᷑ & fortuitu ꝓ-¬
pha ait igne. sed de igne qui est de altario
di. Si purgatꝰ ñ fueris altaris igne. resi.¬
det tibi ille de quo dictũ. ẽ. Ite ame iN.
igne ȩt̾nũ qͥ prȩparatus est ⁊ abulo & an¬
głis eius. Honest talis ignis altarii. Om̃s
igni tradendi sunt: sed ñ om̃s uni igni.
Alios de altario ignis expec̾tat. alios ille
qui pͥparatus. ẽ. tabulo & angłis eiꝰ. Tan.¬
gat gͦ labia m̃tis & animȩ nr̃e sermo
corripiens. ut & nos dicamꝰ. Et tetigit
os meum. Si mundauero os meũ ut nichil
otiosum. nichil fatuũ. nichil turpe. nichil
scurrile. ut om̃ia semel nomine: nichil
eorũ quȩ interdicta sunt: loquar: tunc
possum dicere. tetigit os meũ. Porro qu̾a¬

Expanded text:
quae aliquando peccaverant. Quis est iste unus quae aliquando peccaverant. Quis est iste unus nem carnis missus est habens in manu sua carbonem, et dicens: Ignem veni mittere super terram. V. Et utinam jam ardeat! Et missus est aNon quocumque simpliciter et fortuito Propheta igne purgatur, sed qui est de altari Dei. Si purgatus non fueris altaris igne, residet tibi ille, de quo dictum est: ite a me in 1119 ignem aeternum, qui praeparatus est Zabulo et angelis ejus. Non est talis ignis de altari. Omnes igni tradendi sunt, sed non omnes uni igni, alios de altari ignis exspectat, alios ignis, qui praeparatus est Zabulo et angelis ejus. Tangat ergo labia mentis et animae nostrae sermo corripiens, ut et nos dicamus: et tetigit os meum. Si mundavero os meum, ut nihil otiosum, nihil fatuum, nihil turpe, nihil scurrile ut omnia semel nominem, nihil eorum, quae interdicta sunt, loquar, tunc possumus dicere: tetigit os meum. Porro quam
Abbreviated transcription (Latin):
& immedio  popłi immunda labia haben¬
tis habitem: Annotemꝰ & aliud qͥddam qͥa
peccata isaiȩ ñ infactis sed tantũ insermo¬
nib erant. ꝓpt qͦd ait. Quia cũ homosim:
& immunda labia habeam. Erat autem &
popłs immunda labia habens. Non decuit
eũ accusare popłm. & dicere plura pecca.¬
ta ineo. eẽ. quã immundorũ labiorũ. Et
Sregem dñm sabaoth uidioculis meis. Si
quando de dõ cogitauerimꝰ cũ adhuc simꝰ
peccatores. & nos dicamꝰ quȩ nunc dicit ꝓ.¬
pħa. Et emissus. ẽ. ad me unꝰ de seraphim.
Quam bonꝰ ds̃. Quia inquit audio confiten¬¬
tem isaiam. dix̃ enĩ. omiser ego. quia au.¬
dio pęnitentem. ait quippe. compunctus
cens. cũ sim homo & immunda labia ha¬
beam & inmedio qͦq popłi imunda la.¬
bia habentis habitem: & ego adhuc lo¬
quente eodico. Ecce assum. Et missus est
Sadme unꝰ de seraphim: & inmanu sua ha¬
bebat carbonẽ. Carbo defertur ad ꝓpħam.
ut ꝑ ignis exustione purgentur labia eiꝰ

Expanded text:
quoque populi immunda labia habentis habitem. Annotemus et aliud quiddam, quia peccata Isaiae non in factis, sed tantum in sermonibus erant. Propter quod ait: Quia cum homo sim, et immunda labia habeam. Erat autem et populus immunda labia habens. Non decuit eum accusare populum, et dicere plura peccata in eo esse, quam immundorum labiorum. IV. Et regem Dominum Sabaoth vidi oculis meis. Si quando de Deo cogitaverimus, cum adhuc sumus peccatores, et nos dicamus, quae nunc dicit Propheta: Et missus est de me unus de Seraphim. Quam bonus Deus! Quia, inquit, audio confitentem Isaiam, dixit enim: O miser ego, quoniam audio poenitentem, ait quippe: Compm homo, et immunda labia habeam, in medio quoque populi immunda labia habentis habitem. Et ego, adhuc loquente eo, dico: Ecce adsum. Et missus est ad me unus de Seraphim, et in manu sua habebat carbonem. Carbo defertur ad Prophetam, ut per ignis ustionem purgentur labia ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
ISARa cum exercitu suo&
currib ferreis quib un¬
qͦd ita futurũ ꝓphetia
prȩcinit ꝑ debboram. Et
postea quam inmanu mulieris facta uictoria
est: canticũ istud debbora uelut uictoriȩ
ipsius laudem cecinisse prȩscribitur. Uerũ
scđm mysticam formã quȩ est figura deb.¬
borȩ. quȩ etiam barach. quid imaginis te¬¬
neat iahel mulier quȩ aduersarium popłi
dĩ sola deiecit. quȩ etiam imagosit sisarȩ
ipsius qui amuliere alienigena ligni uir.¬
tute ꝓstratus est: intelligimꝰ hȩc om̃ia
sacramenta. eͥẽ. quȩ innoiussimis tempo¬¬
rib & infine scł̃i ꝑ ęccd̾am consũmantur.
& incantico hoc uelut epinitia eius idest
uictoriȩ laudem esse descriptam. illius sci¬
licet temporis cũ nouissimus inimicus
destruetur mors. Tunc enĩ exultabit deb¬
bora. idest illustrabitur gła ꝓphetiȩ. quia
hostem cõmunẽ om̃iũ suꝑabit. & postea qua
plenitudo gentiũ introierit: tunc & barach
idest reliquus isrł saluus fiet . & insocietate

Expanded text:
isara cum exercitu suo et curribus ferreis quibus imquod ita futurum prophetia praececinit per Debboram, et posteaquam in manu mulieris facta victoria est, canticum istud Debbora, velut victoriae ipsius laudem, cecinisse perscribitur. Verum dicta sunt secundum mysticam formam, quae est figura Debborae, quae etiam Barach, quid imaginis teneat Jael mulier, quae adversarium populi Dei sola dejecit, quae etiam imago sit Sisarae ipsius qui a muliere alienigena ligni virtute prostratus est, intelligimus haec omnia sacramenta esse, quae in novissimis temporibus et in fine saeculi per Ecclesiam consummantur, et in cantico hoc, velut epinicia ejus, id est, victoriae laudem esse descriptam: illius scilicet temporis, cum novissima inimica destruetur mors; tunc enim exsultabit Debbora, id est, illustrabitur gloria prophetiae, quia hostem communem omnium superabit, et posteaquam plenitudo gentium introierit, tunc et Barach, id est, reliquus Israel, salvus fiet, et in societatem
Abbreviated transcription (Latin):
satrape. Sicut enĩ inferiores sunt quam¬
reges satrape: ita & aurib ꝑcipere infe¬
rius uidetur esse quã audire. Audire nanq
adinteriorem ꝑtinet homine. sicut & dñs
dicebat qui habet aures audiendi audiat.
uͦ auribͣ ꝑcipere: adexteriorem & corpora.¬
lem expectat auditũ. Idõgͦ & hic illiqui
audire debent regesdicuntur: qui uaurib
ꝑcipere: satrapȩ appellantur. Ergo dño can-

Expanded text:
satrapae. Sicut enim inferior est satrapae. Sicut enim inferior est rege satrapa, ita et auribus percipere inferius videtur esse quam audire: audire namque ad interiorem pertinet hominem, sicut et Dominus dicebat: Qui habet aures audiendi, audiat ; auribus vero percipere, ad exteriorem et corporalem spectat auditum. Ideo ergo et hic illi qui audire debent, reges dicuntur; qui vero auribus percipere, satrapes appellantur. Ego sum, ego
Abbreviated transcription (Latin):
Audite inquit reges. Reges appellat eos: qͥ
conuocantur adaudiendũ uerbũdĩ. Exulta
populus dĩ. audiens tuȩ nobilitatis insignia.
Tu uocaris ad auidiendum uerbũ dĩ. & ñ ut
plebs: sed ut rex uocaris. libi enĩ dictũ est.
Genus regale. sacerdotale. populus in adqui.¬
sitionẽ. Idõ quia uos reges estis. merito rex
Sed sicut ex ultastis de nobilitatis ur̃ȩ ti.¬
tulo. ita discere debetisquid agendo unus¬
quisq ur̃m fiat rex. Quod uobis ita breuit
definiam. Regem te esse om̃ium facit. si re.¬
gnet xp̃s inte. Rexnanq aregendo di-¬
ctus est. Sigͦ & inte animꝰ regnat. & corꝰp
obtemꝑat. si concupiscentias subiugũ im¬
perii tui mittas. si uitiorũ gentes sobrie¬
tatis tuȩ frenis artiorib premas. merito
rexdiceris: qui te recte regere noueris.:
Cum gͦ talis fueris effectus: digne ut rex
adaudienda duuna uerba uocaberis. Hoc
uͦ quod subsequitur. magis corporeũ aliqͥd
indicat. Quid dicit: Aurib ꝑcipite om̃s

Expanded text:
incipes. Reges appellat eos qui convocantur ad audiendum verbum Dei. Exsulta, popule Dei, audiens tuae nobilitatis insignia; tu vocaris ad audiendum verbum Dei, et non ut plebs, sed ut rex vocaris. Tibi enim dictum est: Genus regale et sacerdotale, populus in acquisitionem . Ideo quia vos reges estis, merito rex Sed sicut exaltastis de nobilitatis vestrae titulo, ita discere debetis quid agendo unusquisque vestrum fiat rex, quod vobis ita breviter definiam. Regem te esse omnium facit, si regnet Christus in te: rex namque a regendo dictus est. Si ergo et in te animus regnat et corpus obtemperat, si concupiscentias carnis sub jugum imperii tui mittas, si vitiorum gentes sobrietatis tuae frenis arctioribus premas, merito rex diceris, qui te recta regere noveris. Cum ergo talis fueris effectus, digne ut rex ad audienda divina verba vocaberis. Hoc vero quod subsequitur, magis corporeum quiddam indicat quod dicit: Auribus percipite, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
decorata. Et ita recte dr̃ anima sedens
suꝑasinam resplendentem dnim benedi.¬
cere: & inmedio lȩtantiũ laudare eũ.
illud acceptabile est: qͦd in iusticia offer.¬
Stur dõ & equitate. Ꝙ idõ dicitur. lusti
Sconfortati sunt inisrl. In aliis quidem
gentib qui corporis robore fortiores
sunt: illi potentes dicunt᷑ inpręlio. in
isrł uͦ qui iustiores sunt. ipsi potentiores
dicunt᷑ in bellis. Quia iusticia etiã si ui¬
rib infirma sit uincit: iniusticia uͦetiã¬
si multos & ualidos pugnatores habeat
superat᷑. Sic gͥ in hac gente nr̃a idest in-
populo dĩ: aut ꝑiusticiam suꝑamꝰ. aut
ꝑ iniusticiam uincim᷑. Exurge debbora.

Expanded text:
decorata: et ita recte dicetur anima sedens decorata: et ita recte dicetur anima sedens super asinam resplendentem, Dominum benedicere, et in medio laetantium laudare eum. ino acceptabile est, quod in justitia offertur et aequitate. Propterea dicit: Justi confortati sunt in Israel. In aliis quidem gentibus qui corporis robore fortiores sunt, illi potentes dicuntur in praelio; in Israel vero qui justiores sunt, ipsi potentiores dicuntur in bellis; quia justitia, etiamsi viribus infirma sit, vincit; injustitia vero, etiamsi multos et validos propugnatores habeat, superatur. Sic igitur in hac gente nostra, id est, in populo Dei, aut per justitiam superamus, aut per injustitiam vincimur. Surge, surge, Debbora,