comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
damnus eis ab intestato duarum
untiarum successioẽm. Si auteni
confusa concupisientia ita fiat
⁊ alias iutroducat priori concu¬
binas ⁊ multitudinem hãt con¬
cubinaꝵ fornicantun. sic enim
relinquens concubinas odibilis
iege expellatur sicut enim siquis
legitime uxori comunctus alias
super inducẽ non potĩt mat̾mo¬
nio consistente ⁊ ex eis iegitane
tiumus crunt indescrete mulię¬
res. qmͣ mauis aut qͣm minus a¬
m̃auĩt indiscreti etiam fili ⁊ nos
non p̃bemus iuxuiantibus ẜ cis
cinatur ita nec nos altãm ĩ mas¬
culis ⁊ altãm in feminis scđm
hoc ponimus legem Ilalebit i
taꝙ hec lexͣ nobis in futuris. et
maxinie õm̃ium hec qm earum
que dudum non recte tenebãt
dictis successionibus sint sanc
hac lege complecti. p̃oribus enim
legibus uolentibus incollatioĩ¬

Expanded text:
damus eis ab intestato duarum unciarum successionem. Si autem confusa concupiscentia ita fiat, et alias superinducat priori concubinas et multitudinem habeat concubinarum fornicantium sic enim relinquens concubinas: odibilislege expellatur. Sicut enim si quis legitimae uxori coniunctus alias superinducere non poterit matrimonio consistente et ex eis legitime tuimus, erunt indiscretae mulieres, quam maius aut quam minus amaverit, indiscreti etiam filii: et nos non praebemus luxuriantibus, sed atur, ita nec nos alteram in masculis et alteram in feminis secundum hoc ponimus legem. Valebit ita, que haec lex nobis in futuris, et maxime omnium haec, quoniam earum. quae dudum non recte tenebant,dictis successionibus sint sancihac lege complecti. Prioribus enim legibus volentibus in collatio
Abbreviated transcription (Latin):
ciis arbitͣmur oportere m̾elius quã
bere alt̾ius. ille uõ dicat non ẽẽ res
de quo dicit auctor. ⁊ cogatur qui
actionem inferret aut docum̃tis.
aut testibus. aut alus uti laborib
ut ostendat res illius eẽ. postea uõ¬
fuisse uti uoluẽit. illius uĩe ⁊ dicẽ
quia ex ypotheca aut alus c̃ausis
sententie uacent que pͥoribus nr̃is
placucrunt: medioc̾s aut̃ quedã
⁊ clemens. ⁊ ip̃i cause conueniens

Expanded text:
ciis arbitramur oportere melius quam obere alterius, ille vero dicat non esse res illius, de quo dicit actor, et cogatur, qui actionem inferet, aut documentis aut testibus aut aliis uti laboribus, ut ostendat res illius esse, postea fuisse, uti voluerit illius iure et dicere, quia ex hypotheca aut aliis causis sententiae vacent, quae prioribus nostris placuerunt, mediocris autem quaedam et clemens et ipsi causae conveniens
Abbreviated transcription (Latin):
totrĩs. deinde ille eas neget. atille ꝓ
tum aliud adiciat. hic ꝙͦ de uũs¬
uiãndi datione similiter etiam in
auctore introducatur ratio Si uõ
huiusmõi negationis pene quando
in ip̃oꝵ curatoꝵ fuint litteris. non
aduersus eoͣs. quoꝵ sunt curatores.
cerunt. Si uõ aliud condempcioĩs

Expanded text:
toris, deinde ille eas neget, at ille ptoris, deinde ille eas neget, at ille ptum aliud adiciat Hic quoque de iurisiurandi datione similiter etiam in actore introducatur ratio. Caput huiusmodi negationis poenam, quando in ipsorum curatorum fuerit litteris, non adversus eos quorum sunt curatores, cerunt. Si vero aliud condemnationis
Abbreviated transcription (Latin):
uolumus modo. ⁊ si p̃ter hec egerit
cudicem scire quia transcendens. legẽ
ip̃e tene̾bitur his pęnis. hec aũt dicimꝰ¬
sacͥram̃to rei nnc usꝙ negationem
factam solui uoluẽrit si enim cale ali
dum ⁊ ille continuo confessus fuerit
quod in negationem deductum erit
sine ꝑiculo qͣtntum ad duplum. si
uo longiori facta lite tunc auctor in¬
ferat sac̾mentum. at illt᷑ etiam sic qđ
infertur ꝓfiteatur de dupli quidem
eum eximimus pena. Om̃s uõ expen¬
sas que usꝙ tunc facta sũt ꝓpt̃ ꝓba¬
tas ex soluere eum qui ab micio qui¬
dem negauit. postea uõ confessus est
iubemus Siquis aũt ad nimãtio¬
nem in se factam peccuĩaꝵ negans
posteã uõ utatur solutionibus a se
factis.tali nullam utilitatem hoꝵ
que uẽ soluta sunt ẽẽ sanccimus.
sed totum eum debit᷑um exigip̃ci
nos imꝑatoꝵ constttut. sullo uidi¬
cintium. neꝙ in hoc flectendo seci
integritatem legis custodiente ¶Si
aut̃ etiam reus ꝓferat litteras auc¬

Expanded text:
olumus modo, et si praeter haec egerit, iudicem scire, quia transcendens legem ipse tenebitur his poenis. Haec autem dicimsacramento rei nunc usque negationem factam solvi voluerit. Si enim tale aliqdum, et ille continuo confessus fuerit quod in negationem deductum erit, sine periculo erit quantum ad duplum. Si vero longiori facta lite tunc actor inferat sacramentum, at ille etiam sic, quod infertur, profiteatur, de dupli quidem cum eximimus poena; omnes vero expensas, quae usque tunc factae sunt ptas, exsolvere cum qui ab initio quidem negavit, postea vero confessus est, iubemus. Si quis autem adnumerationem in se factam pecuniarum negans, postea utatur solutionibus a se factis, tali nullam utilitatem horum, quae vere soluta sunt, esse sancimus, sed totum eum debitum exigi praecnos imperatorum constituit, nullo iudicantium neque in hoc flectendo, sed integritatem legis custodiente. Si autem etiam reus proferat litteras ac
Abbreviated transcription (Latin):
preces quȩ crebre ⁊ flentes filii. ⁊ sem
agimus erubescunus. idoo ꝙ ciuise
exiam legem adicientes ip̃i quidẽ
populos remouebimus. dabimus
autem om̃ibus habere ex lege re¬
medium. quia enum testari natura
ꝓle usq ad unam solam unciam
quam habebunt una cum matre
hoc quod etiam prius fuit. Filiis
dicunt a nobis posite leges. non
in testamentis solum patribus
concedentes hoc agere. sed etiam
ab intestito sunt ioquitur. ⁊ no¬
ui aliquid introducit. minc enĩ
siquis moriens legĩima sibi penitꝰ
scibole non existente filioꝵ. dicimꝰ
aut nepotum. aut cetere succes¬
sionis neꝙ uxorelegitima ꝓinde
mouatur non disposita substantia
⁊ uemiat cognacio forsan aut certe
parcius. sit autem ei domi do¬
nec uuit liberi mulier in habitu
concubine cum eo degens ⁊ filu
ex ea. talibus enim solis hec scĩmꝰ
ubi om̃ino indubitate siue con¬
cũbine in dome hbite. siue natu¬
ter accipiat. ⁊ hec dicimus si uni
concubine colabitauĩt. ⁊ filiosex

Expanded text:
precesque crebrae et flentes filii: et semagimus, erubescimus. Ideoque causae etiam legem adicientes ipsi quidem populos removebimus, dabimus autem omnibus habere ex lege remedium. Quia enim testari naturalprole usque ad unam solam unciam, quam habebunt una cum matre hoc quod etiam prius fuit, filiisbstantiae, hoc dicunt a nobis positae leges, non in testamentis solam patribus concedentes hoc agere, sed etiam ab intestato sunt loquitur et novi aliquid introducit. Nunc enim si quis moriens legitima sibi penitus sobole non existente filiorum dicimus aut nepotum aut ceterae successionis, neque uxore legitima, proinde moriatur non disposita substantia, et veniat cognatio forsan aut certe parcimus, sit autem ei domi, donec vivit, libera mulier in habitu concubinae cum eo degens, et filii ex ea talibus enim solis haec sancimus, ubi omnino indubitata est sive concubina in domo habita sive natumater accipiat. Et haec dicimus, si uni concubinae cohabitaverit et filios ex
Abbreviated transcription (Latin):
iure sicłip̃alit̾ alias contume¬
duta est. quam greti ybpm. ap¬
num inuiria accipitur. aliasũ¬
nocant. Cunin. pretor Rinclex
non uire ꝯͣ quem ꝓnuntiat in¬
iuriamaccepisse dr Iniuria aut̃
cõmittitur non solũ cũ ais pus¬
no puta aut fustib cesus. r⁊ u̾¬
st̃m fu̾it. ssũ cuiꝰ bona qͣi debito¬
rint ab eo qui intelligelat nͥl
eum sibi debe sł si quis ad infa¬
miam alicuiꝰ libellũ aũ carm̃
siͥpserit. composu̾it. edid̾it. do¬
lo ue malo fec̾it. quo quid eoꝵ
sierz¶sũ quis mr̃emfamilias.
tatus fu̾it: sũ cuiꝰ pndicicia at

Expanded text:
iure fit specialiter alias contumedicta est, quam Graeci ὕβριν apnum iniuria accipitur; alias iocant. cum enim praetor vel iudex non iure contra quem pronuntiat, iniuriam accepisse dicitur. Iniuria autem committitur non solum, cum quis pugno puta aut fustibus caesus tum fuerit, sive cuius bona, quasi debitorint ab eo qui intellegebat nihil eum sibi debere, vel si quis ad infamiam alicuius libellum aut carmen scripserit, composuerit, ediderit, dolove malo fecerit quo quid eorum fieret; sive quis matremfamilias tatus fuerit, sive cuius pudicitia
Abbreviated transcription (Latin):
fug̾e ñ potest. ac ne is quidẽ ht
lege tñr qui cauoccidit si mͦ
alioqm̃ nõ minꝰ ex dolo ꝙͣ excul¬
pa quisq hac lese ten̾etur. ¶Ia
siquis dumiacuus ludit. rexcti¬
distingintur. Nam sud a milite
misit. culpe reus est ¶o̾ niris est¬
⁊ de milite sim alioloco ꝙͣ quiex¬
t̾citandis militui destinatꝰ est.
io admisit ¶ Itm̃ si putator ex
arbore deiecto ramo s̾nũ tinĩ
tͣnseuntẽ occid̃it. si ꝓpe uiã pu¬
plitam aũ uicinalent id fc̃meꝰ.¬

Expanded text:
quidem hac lege tenetur, qui casu occidit, si modo alioquin non minus quam ex dolo ex culpa quisque hac lege tenetur. Itaque si quis, dum iaculis ludit vel exercidistinguitur. nam si id a milite misit, culpae reus est. idem iuris est de milite, si is in alio loco quam qui exercitandis militibus destinatus est, id admisit. Item si putator ex arbore deiecto ramo servum tuum transeuntem occiderit, si prope viam publicam aut vicinalem id f
Abbreviated transcription (Latin):
serit ut fame netaretur. aũ
Ium̃tum tam uehem̃t᷑ eg̾it
ut rumꝑetur. aũ petus ĩ tm̃
exagitau̾it ut p̾cipitaretur.
aut siquis atieno ẜno ꝑsuase¬
rit ut marborem ascender:
ł mputeum descend̾et tĩs astẽ¬
us fu̾it. au aliqua ꝑte corpis
lesus fu̾it: utilis meui acto

Expanded text:
ut fame necaretur, aut jumentum tam vehementer egerit ut rumperetur, aut pecus intantum exagitaverit ut praecipitaretur, aut si quis alieno servo persuaserit ut in arborem ascenderet, vel in puteum descenderet, et is ascenus fuerit, vel aliqua parte corporis laesus erit, utilis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑitulosꝰ est. Ii iliano placuit ĩ
patrem nuilam eẽ actonem.
S cũ ip̃o filio agendum. qd̾ ⁊ĩ
fiuiofamiuas indite obẜnantõ
est qui litem suam fec̾it ¶ tm̃
exc̾citor nanis. aut caupone
aut stabuli. de dolo. aũ defur¬
to trõ in naue. aut incaupo.¬
na. aut instabulo fc̃m erit.
qͣi ex maiencio tem̃ uidetur.
aut stabuium exc̾cer. Cmi¬
.n. neq ex contractu sit᷑. neq¬

Expanded text:
iculosus est: Iuliano placuit, in patrem nullam esse actionem, sed cum ipso filio agendum. quod et in filiofamilias iudice observandum est, qui litem suam fecerit. Item exercitor navis aut cauponae aut stabuli de dolo aut furto, quod in nave aut in caupona aut in stabulo factum erit, quasi ex maleficio teneri videtur, aut stabulum exercerneque ex contractu sit
Abbreviated transcription (Latin):
alicui nocere. Quo casu pena
.x. aureoꝵ constituta est ¶Pe eo
dupli qͣntu dampnũ datum
sit: constituta est actõ ¶ Ob ho¬
minem u̾o lib̾m octisum: quĩ¬
stitintur / siu̾̃o uiu notitũq
ei eeͣ dicetur. qͣntũ ob eam r̃e
equũ inditi iudetur: actõ dat᷑
iudex .n. computare d m̃ce¬
des medicis prestitas. cet̾aq in
pendia. que in curacione facta
aut cariturus estcob id qd̾ in¬
utilis factus. ¶ Sͣ filius fami

Expanded text:
alicui nocere: quo casu poena decem aureorum constituta est. de eo dupli quanti damnum datum sit, constituta est actio. ob hominem vero liberum occisum quiitumque ei esse dicetur, quantum ob eam rem aequum iudici videtur, actio datur: iudex enim computare debet mercedes medicis praestitas ceteraque impendia quae in curatione facta aut cariturus est, ob id quod inutilis factus est. Si filius fami
Abbreviated transcription (Latin):
eamestimare ut uidexͣ  anti
cõdempn qͣnti ĩ iuriam past esti¬
troduxunt que ⁊ honorania ap¬
pellatur in urditus freq̃ntatur.
Nam ẜ gͣdum dignitatis ⁊uiteq

Expanded text:
timare, ut iudex vel tanti condemnet, quanti iniuriam passus aestitroduxerunt, quae etiam honoraria appellatur, in iudiciis frequentatur. nam
Abbreviated transcription (Latin):
Ridicłm est .n. leuioris ẽẽ cõdi¬
cõnis eũ qui rapit: ꝙͣ quidã
amouet. ¶ Qiuia tñ ĩ competit
ħacc̃o si dolo malo quis mꝑu̾i¬
txͣ quali quo errore inductus
iuris eo aĩo rapuit qͣi dño lite¬
at rẽ suam ⁊ ꝑ uimi auferre a¬

Expanded text:
m est enim levioris esse condicionis eum qui vi rapit quam qui clam amovet. Quia tamen ita competit haec actio, si dolo malo quisque rapuerit: qui aliquo errore inductus, iuris eo animo rapuit quasi domino liceat rem suam etiam per vim auferre
Abbreviated transcription (Latin):
tiuo naturalis bonitas uii ꝑ
olei corrumpetur. ex har pte
tegis eum teñi. ¶Ilud paiame.
biut ex pͥmo capite ĩ demumꝰ
cisq tenetur. sidolo aũ cupa
enis homo aut quadrupes oc¬
tisus occisa ue fu̾it. Ita ex ħ ca¬
pite. ex dolo. aut cuppa. de cet̾o
in dieb triginta ꝓynius res
fuit: obligatur is qui dampnũ
que atinilo tribimo rogante
hñc legem tulit contntã fuisse
tid̾ primaꝑte eo ũbo usa est
Cetm placuit ita demũ ex nat
p̾cipue d pe suo damꝑnũ dep̾it
Ideot in eum qui auo młodo dãꝑ¬

Expanded text:
uo naturalis bonitas vini vel olei corrumperetur, ex hac parte legis eum teneri. Illud palam est, sicut ex primo capite ita demum quisque tenetur, si dolo aut culpa eius homo aut quadrupes occisus occisave fuerit, ita ex hoc capite ex dolo aut culpa de cetero in diebus triginta proximus res fuerit, obligatur is qui damnum dquae Aquilio tribuno rogante hanc legem tulit, contentam fuisse, quod prima parte eo verbo usa est. Ceterum placuit, ita demum ex hac praecipue corpore suo damnum dederit. ideoque in eum qui a
Abbreviated transcription (Latin):
sus eũ curres ꝯmodata fuit. ꝓue¬
nit sin aut̃ nescius ⁊ dubitans
dati accõm instituit. postea aut̃
re comꝑta uoluit remitt̾e ꝙͭ
cõmodati accõm. ad furti aut̃
ꝑuenire: it quide licũtia eiͣconce
tonstitutꝰ mouit adñsus eũ qui
re utendam accep̃. cõmodati at¬

Expanded text:
sus eum cui res commodata fuit pervenit: sin autem nescius et dubitans dati actionem instituit, postea autem re comperta voluit remittere quidem commodati actionem, ad furti autem pervenire, tunc licentia ei concedconstitutus movit adversus eum qui rem utendam accepit commodati a
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ id ꝑegre secutulit aũ siquis e¬
duxiss ꝓlacuit tñ eos qui reb cõ¬
modatis alit̾ ut̾entur ꝙͣ utendis
acceꝑant: Ita fintũ ꝯmtt̃e si se
ĩtelligant id ininto dño fat̾e.

Expanded text:
 id peregre secum tulerit, aut si quis eduxisset. Placuit tamen eos, qui rebus commodatis aliter uterentur, quam utendas acceperint, ita furtum committere, si se intellegant id invito domino facere
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ fit ñ iolũ cũquis intͥcipiedi
tũ quis alienã rem ĩuito dño ꝯ
trattat. Ita sũ creditor pignore.
asũ is aꝑ̃ ꝙͣ res depoĩta est eare
utatur. sũ is qui rem uͥtͣnda acce

Expanded text:
piendi cum quis alienam rem invito domino contrectat. itaque sive creditor pignore, sive is apud quem res deposita est ea re utatur, sive is qui rem utendam acce
Abbreviated transcription (Latin):
s̾uicorrupti ꝯͣ eũ dari. l .n. is su̾us
det̾ior a sollicitatore m̃ime fc̃us
cormpti acc̃om intͦduc̾ent. tñ
consiliũ cormuptoris ad ꝑniciem
ꝓbitatis s̾iu introductũ ÷ ũsiei

Expanded text:
corrupti contra eum dari. Licet enim is servus deterior a sollicitatore minime factus corrupti actionem introducant, tamen consilium corruptoris ad perniciem probitatis servi introductu
Abbreviated transcription (Latin):
ho furti tenẽtur. ¶ Ope tꝯsilo es
qͦs furcũ admitti uidr: quiscalam
forte fenestͥs subponit: au ip̃as fe¬
furtũ facer qui uł fr̃amta adef¬
fringñdꝰ. aut scalas ũfenests
nullam oꝑam ad furtũ fatiend̾¬

Expanded text:
o furti tenentur. ope consilio eius quoque furtum admitti videtur, qui scalas forte fenestris supponit aut ipsas fefurtum faceret, quive ferramenta ad effringendum aut scalas, ut fenestris nullam operam ad furtum faciend
Abbreviated transcription (Latin):
ceptũ ⁊ oblatũ spei pociꝰ accoit
st̃ furto cohentes ꝙͣ gn̾a furtoꝵ
sic̃ inf̾ius apparebit: manifestꝰ
lant. Nec solũ is qui np̃o furto
nuam de p̾hñsus fu̾it ł quiĩ oli¬
ueto oliuaꝵ aũ ĩ uineto uineaꝵ¬

Expanded text:
ceptum et oblatum species potius actionis sunt furto cohaerentes quam genera furtorum, sicut inferius apparebit. manifestuslant: nec solum is qui in ipso furnuam deprehensus fuerit, et qui in oliveto olivarum aut in vineto uva
Abbreviated transcription (Latin):
eo ꝓueniet quo ꝑfre ac depon̾e
rem destinass. S si ꝑtulit quo
destmauit tam⁊si dep̾mñdat᷑
cũ re furtiua nĩ ÷ manifestus
fur. ¶Net maitm nntũ quid

Expanded text:
enerit quo perferre ac deponere rem destinasset, sed si pertulit quo destinavit, tametsi deprehendatur cum re furtiva, non est manifestus fur. nec manifestum furtum quid
Abbreviated transcription (Latin):
tetis quo om̃ib aĩaub. It̃ ĩ om̃ib
reb q̃ anima tarent tampnũ ĩ¬
uiria tatum nac ꝑͦte unditatur
biquit n ustum aũ ruptũ. aut
fractum su̾it. actõ exħ capite c̃õ¬
stitintur qͣmꝙͣ pot̾it iola ruptiap¬
pelło imom̃s istas c̾at suffite Rup¬
tum .n. incellis quoquo modo
drruptumeuñ non solũ usta aut
fracta.S ⁊ scissa. ⁊ coilisa ⁊ esfusa.¬

Expanded text:
in omnibus rebus quae anima carent, damnum iniuria datum hac parte vindicatur. si quid enim ustum aut ruptum aut fractum fuerit, actio ex hoc capite constituitur: quamquam potuerit sola rupti appellatio in omnes istas causas sufficere: ‘ ruptum ’ enim intellegitur quoquo modo corruptum. unde non solum usta aut frac
Abbreviated transcription (Latin):
fore fõ ÷ ⁊ si inꝑte solũndo sint
ead̾ ad eũ tui ꝯmodata res est
tͣnsfe̾nda net̾es estimabãt. Nam
⁊ ille fullo m̾cedẽ accipiendo cͦto¬
diam pr̃at. Ita is quo ^ qui ꝯmodat̃¬

Expanded text:
est et si in parte solvendo sint eadem et ad eum cui commodata res est transferenda veteres existimabant: nam ut ille fullo mercedem accipiendo custodiam praestat, ita is quoque qui co
Abbreviated transcription (Latin):
tiuuis futũ comittit. ułi si debitor
Trem qmͣ treditori pignoris tade¬
d̾it: subtͣxit Int̃d̾ furti tm̃t qͥ
ip̃e furtũ ñ fecit. Qualis ÷ cinꝰ ope
⁊ ꝯsilio furtũ fc̃m . in quo nuo
est qi tͥ nũmos extussit: uauus
rapet eos. aũ obstit̾it tͥ ũ eilius
re tuã excipet. auoues tuas uł¬

Expanded text:
isque furtum committit, veluti si debitor rem quam creditori pignoris causa dedit subtraxerit. Interdum furti tenetur, qui ipse furtum non fecerit: qualis est cuius ope et consilio furtum factum est. in quo numero est qui tibi nummos excussit, ut alius eos raperet, aut obstitit tibi, ut alius rem tua
Abbreviated transcription (Latin):
ut nullam iniunctione prina
iudicario p̃cepto sustinere pꝰ¬
suit. set excepta omni necessi¬
tate ominq fatigatione in¬
depte dignitatis honore potiã¬

Expanded text:
ut nullam iniunctionem nullaiudiciario praecepto sustinere possint, sed excepta omni necessitate omnique fatigatione indeptae dignitatis honore potian
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯp̃ͣr. Palatinos qui sacͣrum
nem tractantes inculꝑantur ad
calcem terminũ q militie ꝑ ue
nuper agentiũ ua reb scolen
ostre sunt mansuetu dinis ꝯtri¬
memorati reddantur. exhortes
deteraq honera nõ agnoscant.¬

Expanded text:
. Palatinos, qui sacrarum nem tractantes inculpanter ad calcem terminumque militiae nuper agentum in rebus scholae a nostra sunt mansuetudine contrimemorati reddantur exortes ceteraque onera non agnoscant
Abbreviated transcription (Latin):
dis equis certam formam sta¬
turã etatem ꝓuinciales nĩ
custodiendã ẽe cognoscant.
quos ⁊ fisco certo solidoꝵ mo¬
do obnoxios fecuis. siꝙ stra
tores petere interdictum ẽ. illi
dictã rẽ gestã fusse. nõ sllico
eã securitati iudiciarie ꝓdiss¬

Expanded text:
dis equis certam formam staturam aetatem provinciales nostri custodiendam esse cognoscerent. Quos etiam fisco certo solidorum modo obnoxios fecimus, stores petere interdictum est, illiaedictam rem gestam fuisse non ilico eam severitati iudiciariae
Abbreviated transcription (Latin):
aui ꝓ uinciaꝵ intͣ administ᷑¬
tionis sue fines inter p̃sentes
palatinos nec cãis ꝓublicis
occnpemus cognoscere tam
mitrimur sit tñ ut nõalitet
criminalis sentetia aduersus
eos ꝓferatur. nisi insuggesti¬
one ꝓuintiał iuditii uir illus¬
tris comes sub quomilitat cer

Expanded text:
inciarum intra administrationis suae fines inter praesentes palatinos nec causis publicis occupatos cognoscere tam permittimus, sic tamen, ut non aliter criminalis sententia adversus eos proferatur, nisi ex suggestione provincialis iudicii vir illustris comes sub quo militat cer
Abbreviated transcription (Latin):
cernimus ut his cõtp̃etiambien¬
di sibi aditum interclusum cẽ
cognoscant. ⁊̃ si sententiale
beneficiũ em̃ dicato suffragio ꝗ
dum uolumus postulari nec
si dignitates ꝑ singula scrimia
officioꝵ sacrum sargitio mun
hr̃e statuimus hit ẽ scrinii ex

Expanded text:
es, ut his contenti ambiendi sibi aditum interclusum esse cognoscant, etiamsi speciale beneficium emendicato suffragio qudum volumus postulari nec as dignitates per singula scrinia officiorum sacrarum largitionum habere statuim
Abbreviated transcription (Latin):
qͣs aña scole sociatis satͣrum
largit᷑. pͥmiterius et̃ res pri¬
micerii scrimoꝵ tribun p̃ to¬
riam militaris dignitate fr¬
nantur. nulla eis extuilitet
uidicis p̃ceptione iniugẽdai
te eis dẽ primlegiis detorari
tũ ⁊ cõpetens indeture his¬
dem utrumq offiũ priuiie¬
giis gloriari primiteriosita¬
q oficii tresq primates scri¬
totempore maitie inter tri¬
bimos militantes p̃torianos
saluis his dc̃ p̃stitis pruule

Expanded text:
ant scholae societatis sacrarum largitionum, primicerius et tres primicerii scriniorum tribuni praetoriani militaris dignitate fruantur, nulla eis ex cuiuslibet iudicis praeceptione iniungenda tae isdem privilegiis decorari, tum et competens videtur isdem utrumque officium privilegiis gloriari Primicerios itaque officii tresque primates scrito tempore militiae inter tribunos militares praetorianos, salvis isdem praestitis privile
Abbreviated transcription (Latin):
nituntur. hac igitur lege sac̃¬
timꝰ ut nillii ꝓrsus de huic ista
audiendi reunquatur occasio
loco finẽ militie requirat. qr
iamprii ordinis transegerit

Expanded text:
nituntur. Hac igitur lege sancimus, ut nulli prorsus dehinc ista audendi relinquatur occasio,loco finem militiae requirat, qui iam proprii ordinis transegerit
Abbreviated transcription (Latin):
p̃r. Qullus thesaurensis
am. uut aliam sibi ad quirat
mp̃r. Prisco iam nũc ordine
ren ocato de palatino potus of
oꝵ si in honestũ aliquid gesse¬
tit uereatur. ydoneos itaq sin¬
guł annis enuo mitendarioꝵ
ad hoc eligere debebit. ⁊ mitt̾e.¬
cumq acomitib diriguntur.
sit cc̃e atq conuinctum ser ex¬
cepta reuerentia q̃ nõ solum

Expanded text:
. Nullus thesaurensis am aut aliam sibi requirat . Prisco iam nunc ordine revocato de palatino potius oforum, si inhonestum aliquid gesserit, vereatur. Idoneos itaque singulis annis e numero mittendariorum ad hoc eligere debebis et mittecumque a comitibus diriguntur, sit commune atque coniunctum, sed excepta reverentia, quae non solum
Abbreviated transcription (Latin):
curricia tp̃rꝵ nislatenꝰ excluc̃a
concelinius. ⁊ maxime nihis re¬
bus in quibus ut leso̾nem susti¬
ut maneant ꝑ totum sup̃dictũ
tempꝰ integra ua eccłastica. ⁊ nõ
re exceptio. cum ħ tempꝰ uite lon¬
ge ui hoĩs plerũmꝙ finis eẽ di¬
noscitur. hãt itaq uĩa sanctitas
hanc legem catholicis tocuis occi
⁊̃ scientibus relinquatur s ille ser
sit. nec imꝑta allegatioẽ sese tu
di sũme apłi petri dedicauit ħ
hañt om̃s terre om̃s insule to¬
cius occidentis. que usꝙ ad ipos
occeani recessus extencduntur nr̃i
reminiscentes. huiꝰ moĩ p̃rogati

Expanded text:
 nullatenus excludi concedimus, et maxime in his rebus in quibus vel laesionem sustiut maneant per totum supradictum tempus integra iura ecclesiastica et non m obviare exceptio, cum hoc tempus vitae longaevi hominis plerumque finis esse dignoscitur. Habeat itaque vestra sanctitas hanc legem catholicis totius occidetiam scientibus relinquatur, sed ille sersit, nec improba allegatione sese tuedi summi apostoli Petri dedicavit, hoc habeant omnes terrae, omnes insulae totius occidentis, quae usque ad ipsos oceani recessus extenduntur, nostrreminiscentes. Huiusmodi legi
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o ⁊ pat̾arche uetĩs rome Et
legum originem ant̾iorroma
sortita ẽ. ⁊ uimi ponificatus a¬
picem apud eam ẽẽ. nemo est.
qui dubitet. Un⁊ nos necessaĩ¬
uni duxinus pat̾am legum. fon¬
tem sacerdocii sp̃ali nr̃i numnus
lege illustraẽ. ut ex hãc intotas ca¬
tholicas ecłis que usꝙ ad occ̃ea¬
infretum posite sunt: saluberri¬
me legis iugor extendatur. et
sit tocius occidentis. nec ñ orien¬
tis ubi possessioẽs site inuenum¬
tur ad eccłas ur̃as. siue nũc ꝑti¬

Expanded text:
episcopo et patriarchae veteris Romae. Et legum originem anterior Roma sortita est, et summi pontificatus apicem apud eam esse nemo est qui dubitet. Vnde et nos necessarium duximus patriam legum, fontem sacerdotii, speciali nostri numinis lege illustrare, ut ex hac in totas catholicas ecclesias, quae usque ad oceani fretum positae sunt, saluberrimae legis vigor extendatur, et sit totius occidentis, nec non orientis, ubi possessiones sitae inveniuntur ad ecclesias nostras sive nunc
Abbreviated transcription (Latin):
sub olligatione forte pignoꝵ aut
sub aliis que putantur indubitata
cautelis: tunc hãt quidem duoꝵ
mensium ꝑ singłõs annos induci¬
as hoc quod leges laximentum uo¬
cant sciant aut̃ mutui ꝑicłm ad se
ditus sufficientes nł cuius cura
ministratur cos expendat sin nõ
plus sunt qm̃ suffitiat quod plus
repoñat. quod si mobilis forte eius
cuius cura ministratur suba est.
subtilitate ꝑscrutari si aliquos for¬
sin muenire caute potuerit r̾ecli¬
tus ⁊ comꝑare minori ex habim¬
dantibus pecciũis modicis funcci

Expanded text:
sub obligatione forte pignorum aut sub obligatione forte pignorum aut sub aliis quae putautur indubitatae cautelis, tunc habeat quidem duorum mensium per singulos annos indutias hoc quod leges laxamentum vocant, sciat autem mutui periculum ad se ditus sufficientes is cuius cura administratur, eos expendat; sin vero plus sunt quam sufficiat, quod plus est reponat. Quodsi mobilis forte eius cuius cura administratur substantiasubtilitate perscrutari, si aliquos forsan invenire caute potuerit reditus, et comparare minori ex abundantibus pecuniis, modicis functi
Abbreviated transcription (Latin):
us curam ministrauerat s ꝓ non¬
facto id eẽ ⁊ lucrum fieri adolescñ¬
ti licet cessio ꝓ ueris causis facta sit¬
nonut remenet rursus ad eum¬
⁊ erit actum. sed cadat ab eis que m̃
nam. faciłia erunt ea que sunt¬
malignitatis ⁊ eum qui cessit faci¬
et iterum mouere ⁊ ꝑm̾e̾dium
ea que sunt cessionis recipiet logẽ
ꝑ suam malggnitatem enxumueni¬
ens. Et hec dicimus in omĩ curato¬
re in quibus omĩno curas aliquoꝵ
introducunt leges. ꝓdigoꝵ forte.
aut furiosoꝵ aut amentiun. aut
siquid aliud im dixit. aut siquid
in opinabile natura adinuenerit.
curam diffic̾ulter accede. nam plu¬
rimis uolentibus ea que in morum
sunt impie in se uertere amabi¬
lis est res ⁊ ideptibilis. udemꝰ
autem p̃cipue difficilem ẽẽ cura¬
torem cãm ꝓpt̾ feneratoꝵ necessi¬
noꝵ peccuias fene̾rare. s caute re
pecc̃iuã cadẽ. ⁊ ꝑiclitari quidẽ cu
facto forsan uidebitis detrimento.
su uõ ip̃e sponte mutuare uoluest

Expanded text:
ram administraverat, facto id esse, et lucrum fieri adolescti, licet cessio pro veris causis facta sitn ut remeet rursus ad cumem visum fuerit actum, sed cadat ab eis quae exnam, facilia erunt ea quae sumalignitatis, et eum qui cessit faciet iterum movere, et ea quae sunt cessionis recipiet legem per suam malignitatem circumveens. Et haec dicimus in omni curatre in quibus omnino curas aliquorum introducunt leges, prodigorum forte aut furiosorum aut amentium aut si quid aliud lex tam dixit aut si quid inopinabile natura adinvenerit. curam difficulter accedere nam plurimis volentibus ea quae minorum sunt impie in se vertere amabilis est res et appetibilis, videmus autem praecipue difficilem esse curatorum causam propter feneratorum necessi pecunias fenerare, sed caute reppecunia cadere, et periclitari quidem curfacto forsan in debitis detrimento. Sin vero ipse sponte mutuare voluerit
Abbreviated transcription (Latin):
lubenus eum. ab hac huius moĩ
cedimus. ne forsan considans abscon¬
dat rem ⁊ pordin̾ans illud male
postinodum. dum a cura cessauit
litere fecerit. quod maligne e
git nunc iam num curator existñs
cessionem accipiat. ⁊ rem maligne
disponat. etiam tunc enim infir¬
non post ullam accionem ualere

Expanded text:
bemus cum ab huiusmodi cedimus, ne forsan hoc considerans abscont praeordinans illud male postmodum, dum a cura cessaverit latere fecerit quod maligne egit, forte tunc iam non curator existens cessionem accipiat et rem maligne disponat. Etiam tunc enim infirsse ullam actionem valere
Abbreviated transcription (Latin):
onibus publicis obligatos. uendi¬
torem uõ habentes idoneum. ⁊ o¬
pulentos redditus existentes. da¬
mus enim ei licentiam ⁊ hoc agẽ
scienti quia siquid hoꝵ neglexĩt

Expanded text:
onibus publicis obligates, venditorem vero habentes idoneum et opulentus reditus existentes. Damus enim ei licentiam et hoc agere, scienti quia, si quid horum neglexerit,
Abbreviated transcription (Latin):
racio. nos etim ad hoc uocat ut
curãtores respicientes ad eum ita
faciant gubernationem tamquã
in suis rebus. Et enim uolumus
dum celebratur decrẽtum quod
re sacro scã euuangłia tangentẽ
quia ꝑ omẽm ꝑgens uiam utilita¬
tem adolescentis ait᷑. quod t̾am̃ ñ
excipiet eum a raciocmiis neꝙ a
legis ordine sed cuitiorem faciet
ad rerum gubernatioẽm timentẽ
semꝑ circa eas ꝓpt̾ uirisiuandi me¬
moriam factam. hiee a nob̾ lex ꝓ
cautela sit posita hoꝵ qui curato¬
ribus indigent. si quidem ⁊ aliqͥd
acdinuenerimus neq hoc lege con¬
plecti pigebimur. ut ꝑ omĩa patres
eoꝵ qui sibi auxiliari nequeunt

Expanded text:
ratio nos etiam ad hoc vocat, ut curatores respicientes ad deum ita faciant gubernationem tamquam in suis rebus. Etenim volumus, dum celebrator decretum quod tre sacrosancta evangelia tangentem, quia per omnem pergens viam utilitatem adolescentis agit. Quod tamen non excipiet cum a ratiociniis neque a legis ordine, sed cautiorem faciet ad rerum gubernationem, timentem semper circa eas propter iurisiurandi memoriam factam. Haec a nobis lex pro cautela sit posita horum qui curatoribus indigent; et si quid et aliud adinvenerimus, neque hoc lege complecti pigebimur, ut per omnia patres eorum qui sibi auxiliari nequeunt
Abbreviated transcription (Latin):
tudacom ꝓ q̃litate ꝑsone sueda¬
ratorem lis ui mttur. ⁊ suscip᷑r
Inaitoris quidẽ ꝑsonã si nõ mã¬
datũ actis insinnatũ est: rp̾ssis
dñs litis iniudicio ꝓturatoris sui
ꝑsonam ꝯfirmau̾it: ratã rem

Expanded text:
qualitate personae suae daratorem lis vel infertur vel suscipitur, in actoris quidem persona, si non mandatum actis insinuatum est vel praesens dominus litis in iudicio procuratoris sui personam confirmaverit, ratam rem
Abbreviated transcription (Latin):
sor compellebatur. ut si uictus
nͨ remip̃am restituet᷑ n litis esti¬
macom euis: pot̾tas ẽẽt petito¬
ri aut cũ eo aͤgendi. aũ cũ sideͣ¬
Iuditatũ solui. unͣ aut̃ sic appeł¬
latur. faciles intellig̾e̾. Nam

Expanded text:
sor compellebatur, ut, si victus nec rem ipsam restitueret nec litis aestimationem, potestas esset petitori aut cum eo agendi aut cum fideiiudicatum solvi: unde autem sic appellabatur, faci
Abbreviated transcription (Latin):
natoꝵ quib scđm p̃dictum mo¬
dum coniuncti sunt in uenã¬
bilem domum de qua rem acci¬
piunt: post obitum eoꝵ ꝑue¬
nire iubemus. ⁊ hec quidem¬

Expanded text:
 quibus secundum praedictum modum coniuncti sunt, in venerabilem domum, de qua rem accipiunt, post obitum eorum pervenire iubemus. Caput VI E
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eius circuitu adherentem cõ¬
sequenter diffinire p̃uidimus.
ad tempus emphiteosin facere
inmobilium rerum sibi com¬
peteretium si et ꝑꝑet᷑ue hec
emphiteotico uire uolentibus
dari. ⁊ si quidem scĩssime sint
aeccle uel alie uenãbiles domꝰ

Expanded text:
t eius circuitu adhaerentium consequenter definire praevidimus. ad tempus emphyteosin facere immobilium rerum sibi competentium, sed perpetue haec emphyteotico iure volentibus dari. Et si quidem sanctissimae sint ecc
Abbreviated transcription (Latin):
terno dono dare aut quolibet
alio modo alienare remmio¬
nit rusticum mancip iũ nisi
re dari quidem concedimus.
Emphuteosis uo a p̃dicra scĩssima
maiore eccla regie cuntatis et
memoratoꝵ ficri iubemꝰ in ꝑso¬
nam eius qui accep̃. ⁊ alus duo¬
bus deinceps heredibus. Non
amplius de parte instantis ca¬
nonis dimitrimus ei qui emp¬
iuteosim nire accepit. Be com¬
petentibus uõ paͣstiis ip̃i scĩssi¬
me maiori eccłe ⁊ nonnnatis

Expanded text:
terno dono dare aut quolibet alio modo alienare rem immoaut rusticum mancipium, nisi ste dari quid concedimus. Emphyteosis vero a praedicta sanctissima maiore ecclesia regiae civitatis et memoratorum fieri iubemus in persona eius qui accepit et aliis duobus deinceps heredibus, non amplius sexta parte instantis canonis dimittimus ei qui emphyteosis iure accepit. De competentibus vero proastiis ipsi sanctissimae maiori ecclesiae et nominatis
Abbreviated transcription (Latin):
quos ꝑuenit. ⁊ annuam pensio¬
nem que pacto continetur
inferri: aut hoc reciꝑe emphi¬
theosi solut᷑a eo ꝙ hoc sibi ꝓdee¬
loca aut ip̃i scĩssime maiori eccłe
aut alicui uenãbilium domo¬
rum competencia. in quibus
antique nabitaciones depͥõite
sunt. ⁊ ex quibus nullus p̃be¬
tur redditus: p̃ dicte uõ uenã¬
biles domus quibus compe¬
tunt loca hec rehedificaẽ nõ
possuit licñtiam damus ip̃is
ordinatoribus eaꝵ empluteose¬
os ꝑꝑerͣuo iure tradere ip̃a loca.
ita tam̃ ut cum emꝑfitheosis
in t̃cia parte pensionum que
ex habitacionibus adhiuc stan
malĩt. mag sub isto pacto ac¬
cipiat loca. pͥmitus edificet.
⁊ ex addictis illi ꝑ estimatioẽm
pensionibus medietatẽ par¬
tis dari uenãbili domin. aqua
ioca ip̃a accep̃. ⁊ hoc fieĩ conce¬
dimus. ut uͦ huius moĩ erplu.¬
teutã ⁊ illic inuenta de depoi.¬

Expanded text:
quos pervenit et annuam pensionem quae pacto continetur inferri, aut hoc recipere emphyteosi soluta, eo quod hoc sibi loca aut ipsi sanctissimae maiori ecclesiae aut alicui venerabilium domorum competentia. in quibus antiquae habitationes depositae sunt et ex quibus nullus praebetur reditus, praedictae vero venerabiles domus, quibus competunt loca, haec reaedificare non possunt, licentiam damus ipsis ordinatoribus earum emphyteoseos perpetuo iure tradere ipsa loca, ita tamen ut emphyteosis in tertia parte pensionum. quae ex habitationibus adhuc stantvoluerit magis sub isto pacto accipi, ut loca primitus aedificet, et ex additis illic per aestimationem pensionibus medietatem partis dari venerabili domui a qua ipsa loca accepit, et hoc fieri concedimus, uti vero huiusmodi emphyteotam
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑ genus uel nupciaꝵr uie cõ¬
iuncti sunt int̃dicimus emphite¬
osis ⁊ locationes siue ypothecas
rerum ip̃is uenãbilibus domib
competentibus aut ꝑ semetipos
aut ꝑ int̾põitam ꝑsoãm acciꝑẽ
scientibus eis quod sitale aliquib
fiat ⁊ hoc inualidum erit ⁊ oẽm

Expanded text:
qui per genus eis vel nuptiarum iure coniuncti sunt, interdicimus emphyteosis et locationes sive hypothecas rerum ipsis venerabilibus domibus competentium aut per semet ipsos aut per interpositam personam accipere, scientibus eis, quod si tale aliquid fiat, et hoc invalidum erit et om
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dictaꝵ uenãbilium domorũ
nomine fiscalum tributorũ
aut alt̾ius cunislibet suꝑueni¬
entis necessitatis uenãbili do¬
mui peccumiis egere. liceat enis
ordinatoribus imnobilem rẽ
aut subponere: ⁊ dare insp̃ale
pignus. ⁊ creditor possideat

Expanded text:
praedictarum venerabilium domorum nomine fiscalium tributorum aut alterius cuiuslibet supervenientis necessitatis venerabili domui pecuniis egere, liceat eius ordinatoribus immobilem rem aut supponere et dare in speciale pignus, ut cr
Abbreviated transcription (Latin):
ab his ordinatorib qui regunt
ip̃a uenãbilia loca empluteosin
dum accipienti. ⁊ aliis auabus
successiomibus dari. ⁊ nullam
om̃mo reuelacionem. s augm̃¬
tum fieriss iuõ non habent
ip̃a ꝓastia aliquos omĩno redli¬
tus. licenciam p̃bemus ordinato¬
ribus uenãbilium locoꝵ: emphu
ꝑialem domum aut in sacrum
aliquam uenãbilem dom̃um ꝑ¬
toribus uenãbilium locoꝵ a qui¬
bus a pͥncipio empluteosis facta
est. mox ut ꝑueuĩt in unam p̃¬
dictarum ꝑsoãꝵ siue ip̃a emꝑh¬
teosis manifestare suam uolur¬
tatem intͣ bieninum. ⁊ aut ab¬
his derelinqui eandem rem ad

Expanded text:
ab his ordinatoribus qui regunt ipsa venerabilia loca in emphyteosin dum accipienti et aliis duabus successionibus dari, et nullam omnino relevationem, sed augmentum fieri. Si vero non habent ipsa proastia aliquos omnino reditus, licentiam praebemus ordinatoribus venerabilium locorum perialem domum aut in sacrum aliquam venerabilem domum toribus venerabilium locorum, a quibus a principio emphyteosis facta est, mox ut pervenerit in unam praedictarum personarum sive ipsa emphyteosis, manifestare suam voluntatem intra biennium, et aut his derelinqui eandem rem ad
Abbreviated transcription (Latin):
per occasionem urgratitudinis re¬
uocare quod datum est. Non enĩ
ex pura uidetur uoluntate ingra¬
titudinem introducere. sed scd̃as¬
niptis considans. ad hanc uenis¬
se cogitationem putabitur. nisi
tam̃ aꝑte filius aut cͥca uitam iꝑ¬
sam insuliant matri. aut manus¬
infeiens impias aut curca subx toniꝰ¬

Expanded text:
per occasionem ingratitudinis revocare quod datum est. Non enim ex pura videtur voluntate ingratitudinem introducere, sed senuptias considerans ad hanc venisse cogitationem putabitur. Nisi tamen aperte filius aut circa vitam ipsam insidians matri aut manusinferens impias aut circa substan
Abbreviated transcription (Latin):
Nem cognoscentes ñ
rectam fieri in ha̾c regiaci¬
uitate cõmuni lege estima¬
uimus. hoc mederi incho¬
antes quidem a felicissi¬
ma hac ciuitate in om̃i uͦ
eam que subiecta sunt
descendentes. quiclam enĩ

Expanded text:
Rem cognoscentes non rectam fieri in hac regia civitate, communi lege existimavimus hoc mederi, inchoantes quidem ab hac felicissima civitate, in omni vero loco ea quae subjecta sunt distendentes. Quidam enim
Abbreviated transcription (Latin):
sola huiꝰ felicissime cuntitis scĩssim̃¬
maiore eccłã. Et laudamus pluri¬
ma huiꝰ legis. cum om̃i uehem̃tia
põita sit in om̃ib tc̃caus. Egere
tam̃ ⁊̃ eam quadam correctioe cre¬
didimus. Ab anastasio ꝙͦ pie ie
morie: sc̃pta quedam de t̃alib sex
habens. Efusa naniq ⁊ ꝑ loca foris
poĩta: nichominus mansit inꝑfec¬
ta. eo ꝙ ad solum sacerdotumi ⁊¬

Expanded text:
sola hujus felicissimae civitatis sanctissimmajore ecclesia. Et laudamus plurma hujus legis cum omni vehementia posita sit, in omnibus, indigere etiam eam quadam correctione credimus. Ab Anastasio quoque piae memoriae scripta quaedam de talibus lex habens, effusa namque et per loca foris posita, nihilominus mansit imperfecta, eo quod ad solum sacerdotium
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uisu donãte rei cum ꝓͥctate scĩs¬
sime eccłe faciendo. Talem namꝙ
contc̃lum sine ꝑicło eẽt ponit
lex. Si uõ minus fuint qm ꝙ
datur a scĩssima eccła. illud qd
cõpensat ei cuiꝰ mox quidẽ ꝑci¬
p̾iet ꝓͥciatem. Sꝑat aũt ⁊̃ usum¬

Expanded text:
et usu donatae rei cum proprietate sanctissimae ecclesiae faciendo; talem namque contractum sine periculo esse ponit lex. Si vero minus fuerit quam quod datur a sanctissima ecclesia illud, quod compensatur ei, cuius mox quidem percipiet
Abbreviated transcription (Latin):
pie ab aliquib fieri docum̃ta. ut
neꝙ sexta relinquatur icissime
quidem usq ad solam uitam acci¬
pientis enphiteosim. cum g̃stis
aut inꝑpetuum eam ext̃endẽs. ne
ꝙ ꝑfectam fecit. neq utilem legem

Expanded text:
pie ab aliquibus fieri documenta, ut neque sexta relinquatur sanctissiquidem usque ad solam vitam accipientis emphyteusin, cum gestis autem in perpetuum eam extendens, neque perfectam fecit, neque utilem legem
Abbreviated transcription (Latin):
gem actum ẽ ita ponit: ac sineq
oͥncipio gestum sushycononiũ
uõs yuaricantem dare quidem¬
aut aliqͣuis alioꝵ cłicoꝵ uidẽntes
alienantem taciturnitate degͣenĩ
⁊ sine lib̾tite passi sunt. ⁊ multo
tale aliquid ꝑmisũit. ⁊ ñ causam
ꝓmbuer. Ad hec aut ⁊ tabellioem¬
qui talia confecit instrum̃ta ꝑꝑe¬
tuo tradet exilio. nullam ei de¬

Expanded text:
ges actum est, ita ponat, ac si neque a principio gestum sit. Oeconomum praevaricantem dare quidemaut aliquis aliorum clericorum videntes alienantem taciturnitate degeneri et sine libertate passi sunt, et multo tale aliquid permiserunt et non causam unt. Ad haec autem et tabellioqui talia confecit instrumetuo tradit exilio, nullam e
Abbreviated transcription (Latin):
notum cͥcunuentioẽm non paruam
moditati sunt. C̃ iegem ꝑpetuas p̃t
ne cogitantes. aliȩnatices quod nos
ue cetõ agi ꝓhibemus. ⁊ ꝓeo ip̃o cõscp¬
simus legem dudum aũt ⁊ ad em¬
phiteosis respẽxer̃. ⁊̃ uĩmuer plu¬
rim̾a mã quantitatẽ ueri redditus.
illis qui emphiteosin accipiunt p̃s¬
tantes hii qui reb pͥdem scĩssime m.¬
oris ȩcclẽ p̃udebant. Idõ ꝙ nos in qͣdam
nraꝵ constituͣtionum defmimus
quidem usq ad ꝑsoãs ⁊ tres enphi¬
teosin fieri. accipientis ⁊ duorũ

Expanded text:
notum, circumventionem non parvam meditati sunt contra legem, perpetuas pene excogitantes alienationes. Quod nos de caetero agi prohibemus, et pro eo ipso conscripsimus legem. Dudum autem et ad emphyteusin respexerunt, et imminuerunt plurimam quantitatem veri reditus illis qui emphyteusin accipiunt, praestantes ii qui rebus pridem sanctissimae maioris ecclesiae praesidebant. Ideoque nos in quadam nostrarum constitutionum definivimus quidem usque ad personas tres emphyteosin fieri, accipientis et duorum
Abbreviated transcription (Latin):
x. ied̃ eriam ꝓͥa spoliabitur milicia
uolumus enim eos mensura qui¬
dem usq ad dictum nunierum cõ¬
tineri. Iusticia uõ ⁊ alus uirtutib
augeri. ⁊ ad maius apparere: mul¬
titudo enim nũõsa nicħ ht̃ hõnes¬
tum qͣm p̃diximus in paucis ex
multitudinibus que scđ̾m uirtutẽ
ẽ ⁊ uita saluatur. Maneant
tia cognoscens custodiat ut nullo
reddi est possibile sit que ex hoc
lex nr̃a multitudinem quidem ex¬
peslens. introducens uõ uirtutem.
que non nmultis apparet. ⁊ p̾ci¬
pue in uiris ꝓcedat quidem ex par¬
tibus bomis suam aut̃ uitam con¬
stituentes tam inpeticionibus in¬
festata sunt tua eninentia oꝑi¬

Expanded text:
 sed etiam propria spoliabitur militia. Volumus etiam eos mensura quidem usque ad dictum numerum contineri, iustitia vero et aliis virtutibus augeri et ad maius apparere. Multitudo enim numerosa nihil habet honestum, quoniam in paucis ex multis quae secundum virtutem est vita salvatur. Maneant tia cognoscens custodiat, ut nulloreddi est possibile. Sitque et hoc lex nostra multitudinem quidem expellens, introducens vero virtutem, quae non in multis apparet, et praecipue in viris procedat quidem ex patribus bonis, suam autem vitam constituentes tam in petitionibus infestata sunt, tua eminentia o
Abbreviated transcription (Latin):
gurani qua sunt neminciti tamen
adici om̃ino donec in octouiroꝵ ꝑ
ueniat numũs ut hi ꝑpetue octo
constĩtuti numõ quidem hoc per
nullum modum aut tempus octo¬

Expanded text:
guram qua sunt, neminem tamen adici omnino, donec in octo virorum perveniat numerus: ut ii perpetue octo sint constituti, numero quidem hoc per nullum modum aut tempus aucto
Abbreviated transcription (Latin):
fu useriaerint aut uxor defunc¬
ti em aut utos om̃ibus p̃pomimus
mõĩs.  s ut addeant nos ⁊ scdłm
iussionem nrãm hec habeant. non
tamqͣm paternam ħeilitatem si m
al̃iis inopsit s tamq̃m imꝑialem
munificentiam ut ⁊ substantiam
relinquentibis ⁊ non habentibus
merito solacium p̃beamus. si uͦ
nullus eis neq filuis nece uxor fu¬
crit neq creditor qui ad ip̃im mi
inhumanum aliquid facẽ ⁊ non
pe spectabilium silentiarioꝵ ꝓp̾c da¬
tis ⁊ largitis cis pͥuilegiis in sua uir
mentiam omĩs a nob̾lex ap̃ta est.
iudemus autem quosdam coheren¬
tes mulieribus indotatis. dcĩ mo.¬
rientes ⁊ filios quidem ex iege uoca¬
tos ad pat̾nam ħeditatem. mulieres
autem licet dicies milies u statu
legitime conugis manserunt. at¬
tamen eo ꝙ non sit ficta neq dos

Expanded text:
fuerint aut uxor defuncti, istos omnibus praeponimus modis, ut adeant nos et secundum iussionem nostram haec habeant non tamquam paternam hereditatem, si in aliis inops sit, sed tamquam imperialem munificentiam, ut et substantiam relinquentibus et non habentibus merito solacium praebeamus. Si vero nullus eis neque filius neque uxor fuerit neque creditor qui ad ipsam milinhumanum aliquod facere et nope spectabilium silentiariorum proprie datis et largitis eis privilegiis in sua virtmentiam omnis a nobis lex aptata est, videmus autem quosdam cohaerentes mulieribus indotatis, deinde morientes, et filios quidem ex lege vocatos ad paternam hereditatem, mulieres autem, licet decies milies in statu legitimae coniugis manserint, attamen e
Abbreviated transcription (Latin):
tem uedrem uir dimiserit. quartĩ
Apartem eius sub̃e accipere eam. sic¬
siue minus filii fuerint si tam̃ le¬
gatum aliquod reliquerit ei uir
minus a quarta parte com̃plerih
ut sicut lesas eas iiuiamus si forte
dimisse fuĩnt a uiris indotate con

Expanded text:
tem uxorem vir dimiserit, quartam partem eius substantiae accipere eam, sicsive minus filii fuerint. Si tamen legatum aliquod reliquerit ei vir minus a quarta parte, compleri hoc, ut sicut laesas eas iuvamus, si forte dimissae fuerint a viris indotatae con
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ sanccimius ea que appellantur ẽx
casu non om̃ibus ꝓmpte subucere
nisi tamen creditor fuĩt qui ad hoc
ip̃m mutuauit ut nulicia illi eme¬
retur alioquin aliis creditorib non
ꝓmpte damus hoc s si quidem fĩlis¬

Expanded text:
 sancimus ea quae appellantur ex casu non omnibus prompte subiacere, nisi tamen creditor fuerit qui ad hoc ipsum mutuavit, ut militia illi emeretur. Alioquin aliis creditoribus non prompte damus hoc: sed si quidem fili
Abbreviated transcription (Latin):
ficiens mops aut uir. aut mulier
inueniatur ⁊ moriens quidem aut¬
uir aut stimui iocuples sit. ille uõ uł¬
illa suꝑttes pau̾per existit namsi aliun¬
de forsañ hat. non offerentem dotem
aut non dantem ꝓpter nuptias do¬
nationem: non eit uistum grauare fi¬
los ꝑ successionen. qm̃ iex aha est
nt̃a dicens dotem non offerentem
non posse res uiri conquirere ꝑ ante¬
nuptialem donat̾ionen. quod ⁊ hic
uolumus optincre: nsitainen ip̃e uir

Expanded text:
faciens inops aut vir aut mulier inveniatur, et moriens quidem avir aut femina locuples sit, ille vsuperstes pauper existat. Nam si aliunde forsan habeat, non offerentem. dotem aut non dantem propter nuptias donationem non erit iustum gravare filios per successionem, quoniam lex alia est nostra dicens dotem non offerentem non posse res viri conquirere per antenuptialem donationem. Quod etiam hic volumus obtinere, nisi tamen ipse vir
Abbreviated transcription (Latin):
rium relinquente. gͣ nec iatente
eo ⁊ tardata ⁊ ex hibicione causama¬
neit suspensa exuminet ut potuĩt
uidex in quam terram abisse dicit᷑.
⁊ det melucias certas ut ñ interra
eas occurterit libã t̃anĩ huius rei fi¬
ducum hñs. siñ forte studio actoris
unpediatur. uit uenire ꝓhibeatur.
cuuc scđm unam̃ partem examint
negocium. ⁊ inpossessione mittat
actorem eius teruun scđi men¬
rerit om̃e eipͥus saluet dampnum.
⁊ tunc recipiens res ⁊ fideussorem
tionum questionem lege cõmuni
determiiare. pͥmum namq fuert̃
dubitationes plurime utrum opor¬
teat milicias sub hoc ypothete de¬
duci uinc̃ulis aut his liłus et̃ .s. hoc
quidem um definitum est lege.
⁊ certe consistunt milicie quecumq
uendi aut obligari possu̾nt nõs aũ
ex maioribus cãm consid̾antes sci¬
mus quia ex antĩquis cempr̃ibus
nonerat ipulicus y potheca. sed
quedam nomina om̃ino antiquat
utiꝙ om̃is milicia existeret ⁊ nul

Expanded text:
rium relinquente. Igitur ne latente eo et tardata exhibitione causa maneat suspensa, examinet ut potuerit iudex, in quam terram abisse dicitur, et det indutias certas, ut nisi intra eas occurrerit liberam tamen huius rei fiduciam habens, si non forte studio actoris impediatur aut venire prohibeatur, tunc secundum unam partem examinet negotium et in possessionem mittat actorem eius rerum secundum menrerit, omne ei prius salvet damnum, et tunc recipiens res et fideiussorem tionum quaestionem lege communi determinare. Primum namque fuerunt dubitationes plurimae, utrum oporteat militias sub hypothecae deduci vinculis, aut his liberas esse. Sed hoc quidem iam definitum est lege, et certae consistunt militias quaecumque vendi aut obligari possunt. Nos autem ex maioribus causam considerantes scimus, quia ex antiquis temporibus non erat in militiis hypotheca, sed quaedam nomina omnino antiqua et utique omnis militia publica existeret et nul