comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te iudeis sicut illum p̾posuit maiori fr̃i esau
quẽ electo iacob reꝓbauit ita rȩꝓbatis iudeis ec¬
cłam gñtium. elegit ds̃ scdm illud. Erunt
nouissimi pͥmi. ⁊ pͥmi nouissimi. ⁊ oȩccła Mit.¬
tat ribi pater auxilium de sc̃o .i. demisso filio.
⁊ de syon tueatur te .i. despeculatione te faciat

Expanded text:
eis, sicut illum praeposuit majori fratri Esau, quem electo Jacob reprobavit , ita reprobatis Judaeis, Ecclesiam gentium elegit, secundum illud: Erunt novissimi primi et primi novissimi . Et, o Ecclesia, mittat tibi Pater auxilium de sancto, id est de misso Filio; et de Sion tueatur te, id est de speculatione te mit
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi dic̾et.
ita sana ꝑflagella animã meã qm̃ nullomͦ me
excuso pecc̃orem. s accuso dicens. quia peccai
tibi. ñ accuso fortunã. nondico ħ mͥ fecit fatum.
nondico adult̾um me fecit uenꝰ ⁊ latͦnem marᷤ.
⁊ auarũ sacurnus. s ne famuli dei his afflicti. io¬
uideant adeo deserti. cum ipse dñs talia ꝑtule¬
rit. unde dicit.
miici mei dixert̃ mala¬

Expanded text:
Quasi dicat: Vita: Sana per flagella animam meam, quoniam nullo modo excuso peccatum, sed accuso dicens: Quia peccavi tibi, non accuso fortunam, non dico: Hoc mihi facit fatum; non dico: Adulterum me fecit Venus, et latronem Mars,  tradi timebat: sed ne famuli Dei his afflicti videantur a Deo deserti, cum ipse Deus pertulit talia; unde dicit: Inimici mei dixerunt. Vel
Abbreviated transcription (Latin):
rexit ad iustificandum no ᷤᷤ ut p̾dixerat in qͦ
etiã ꝓmissiones implent᷑. ⁊ hoc ideo dr̃ ⁊ mĩa
ueritas. Utraq ⁊ enim in eo continet᷑. nec una
eripuit animã meam. Ecce ipse se resusci
⁊ de se. Unde eripuit: demedio catuloꝵ leo¬
num .i. popłi apͥncipib seduc̾ti. Quid enĩ
passus: Ecce dormini alta quiete. facile
excitandus sic̃ dormiens. Dauid adlit̾am
ñ dormiuit inspelunca. S. xp̃c dormiuit
inmorte. Unde manifestum.ẽ. hoc de xp̃o
accipiendum. ẽ. Dormiui dico. contͣbatus
non utiq me turbato inratione s illistꝰ¬
bantib sua opinione. Uel conturbatꝰ fuit¬
ad lit̾am scd̃m carnem passionis. timore
zangustia. Unde tͥstis. ẽ. anima mea usq

Expanded text:
rexit ad justificandum nos, ut praedixerat. In quo etiam promissiones implentur. Et ideo dicitur veritas: utraque enim in eo continentur, nec una eripuit animam meam, ecce ipse se resuscitgo de se. Unde eripuit? De medio catulorum leonum, id est populi a principibus seducti. Quid enim passus? Ecce dormivi alta quiete facile excitandus, sicut dormiens. David ad litteram non dormivit in spelunca, sed Christus dormivit in morte. Unde manifestum est hoc de Christo accipiendum esse. Dormivi dico, et conturbatus non utique moturbabo in ratione, sed illis turbantibus sua opinione. Vel, conturbatus fui, secundum carnem passionis timore et angustia. Unde: Tristis est anima mea usque
Abbreviated transcription (Latin):
Hic auidicio cõ¬
mendat xp̃m. Sedes enim adiudiciũ ꝑtinet. qͣsi
dic̾et. benedix̃ te ds̃ inet̾num. quia sedes tua. scił
sedes regni .i. iudiciaria. ⁊ regał potestas tua ods̃
est inscłm scłi. quia quicqͥd constituit non mutatur
qͦd te decet. quia uirga .i. sceptrũ ⁊ gub̾natio regni
tui. ẽ. ⁊ uirga directionis que distortos dirigit.
hec est regła diuine eqͥtatis que uert recta. ẽ. ⁊ nũ¬
alios iusticia cont̾it. Regit sp̃uales cont̾it carnales.
sic dilige miscden. ut uelis. ẽẽ. ueracemꝰ.

Expanded text:
Hic a judicio commendat Christum. Sedes enim ad judicium pertinet. Quasit dicat: Benedixit te Deus in aeternum, quia sedes tua, scilicet sedes regni, id est judiciaria et regalis potestas, o Deus, est in saeculum saeculi, quia quidquid constituit, non mutatur, quod te decet, quia virga, id est sceptrum et gubernatio, regni tui est virga directionis, quae distortos dirigit. Haec est regula divinae aequitatis, quae vere recta est et nunalios conterit; regit spirituales, conterit carnales, sic dilige misericordem, ut velis esse veracem.
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ reserata st̃ legis sacram̃ta. uł heteclitatẽ .i. popu¬
lum. inquo post delictum suꝑ habundauit grã
Unde alibi. deexecratione ⁊ mendatio annun¬
tiabunt᷑ intonsũmatione. Et animalia tua
legit᷑ conuincꝰtim scd̃m hystoriam. ⁊ scãm al¬
legoriam inparte. qͣsi dic̾et. Uere ods̃ edlucis.
quia hoc p̾figitratum. ẽ. Ods̃ cum egredere¬
ris in conspectu popłi tui .i. cum ꝑtͣnsires in
desecto. ad lit̾am. Egressꝰ.ẽ. ds̃ corã istł. dũ
incolũpna nubis ⁊ ignis apparuit. ⁊ indescrto
manna saciauit. Allegorice egressꝰ. ẽ. dũ appa¬
ruit hominib ꝑhumanitatẽ. uł dũ educit
iuinc̾tos. ⁊ suscitauit sepultos. tͣnsut in deserto
cũ ad gs̃ uenit. ⁊ t̾c t̾ra mota. ẽ. quia tunc t̾rem
uicdendo tanta mirabilia mori st̃. Et enim celi

Expanded text:
serata sunt legis sacramenta; vel haereditatem, id est populum, in quo post delictum superabundavit gratia. Unde alibi: De exsecratione et mendacio annuntiabuntur in consummatione . Et animalia tua, legitur conjunctim secundum historiam, et secundum allegoriam, in Patre. Quasi dicat: Vere, o Deus, educis, quia hoc praefiguratum est. O Deus, cum egredereris in conspectu populi tui, et cum pertransires in deserto, ad litteram: Egressus est Deus coram Israel, dum in columna nubis et ignis apparuit, et in deserto manna satiavit. Allegorice egressus est dum apparuit hominibus per humanitatem; vel, dum educit vinctos et suscitat sepultos; transiit in deserto, cum ad gentes venit; et tunc terra mota est, quia tunc terrem videndo mirabilia
Abbreviated transcription (Latin):
na decelo descendit. ⁊ hoc afacie dĩ cuiꝰ p̾sentia ꝑ
colũpnã noscebat᷑. Sequit᷑. ⁊ mons syna afacie
dei srł. fumauit. alia lit̾a. qͣndo. scił moyses
ibi legem accepit: ꝑluiuã: hoc. ẽ. quod cęli di¬
stillauerunt. pluuiã scił manna uolunta¬
riam. scił que satis fac̾et uoluntati illiꝰ. aui
de cõmedenti. segregab̾. ods hereditati tue.
quia ñ aliis gentib dedit qͦd it̃ iudeis. ⁊ infir¬
mata.ẽ. hereditas adtẽpus. dum. xp̃o ñ eredi¬
dit. tu uͦ odeuᷤᷤ ꝑfecisti eam. hereditatẽ. dum
gs̃ adsuplementũ admisit. Post ea subdit.
qui inse infirmꝰ. ẽ .i. ad hoc p̾destinasti pauꝑem
ut sit intua hereditate. ꝑ hoc notat p̃destinatoᷤ
qui aborigine mundi p̾parati st̃. ⁊ hoc ñ inituiꝰ
re pene. s amore. ⁊ delectatione iustitie. ꝑ qͦs ħ fiet

Expanded text:
tia per columnam noscebatur. Et mons Sina a facie Dei Israel fumavit, alia littera, quando scilicet Moses ibi legem accepit. Pluviam, hoc est quod coeli distillaverunt pluviam, scilicet manna, voluntariam, scilicet quae satisfaceret voluntati illius gentis avide comedendi, segregabis, o Deus, haereditati tuae, quia non aliis gentibus dedit quod tunc Judaeis, et infirmata est haereditas ad tempus, dum Christo non credit. Tu vero, o Deus, perfecisti eam, haereditatem, dum gentes ad supplementum admisit. Postea qui in se infirmus est, id est ad hoc praedestinasti pauperem, ut sit in tua haereditate. Per hoc notat praedestinatos, qui ab origine mundi praeparati sunt. Et hoc non in illius re poenae, sed amore et dilectione justitiae. Per quos hoc fiet
Abbreviated transcription (Latin):
Scdã pars. uibi iam audita ȩccła de hereditate
habita. uł habenda affirmat unde ꝓmittit
laudes. qͣsi dic̾et. Afinib t̾re adte clamaui. &
tu ds̃ exaudisti orationẽ meam de inqͣ incepit
inpͥncipio psalmi. ⁊ uere. Qm̃ dedisti heredita¬
tem timentib nomen tuum .i. futurũ regnũ.
ideo dicit dedisti p̾t̾itum quia iam inquib dã

Expanded text:
da pars, ubi jam audita Ecclesia de haereditate habita vel habenda, affirmat unde promittit laudes. Quasi dicat: A finibus terrae ad te clamavi. Et, tu, Deus, exaudisti orationem meam, de qua incepit in principio psalmi. Et vere quoniam dedisti haereditatem timentibus, id est futurum regnum. Ideo dici
Abbreviated transcription (Latin):
habitabunt inea hereditate .i. erunt illa he¬
reditas ¶Hȩc omnia mystice legunt᷑ ita ut
aquib dam sic accipit᷑. Ds̃ cum egredereris
.i. conspectu popłi tui. ⁊ cum ꝑtͣnsieris indesert.
coram isrł. incolũpna ignis ⁊ nub̃. Terra mo¬

Expanded text:
habitabunt in ea haereditate, id est erunt illa haereditas. Aug. Haec omnia mystice leguntur, ita ua quibusdam sic accipitur: Deus, cum egredereris in conspectu populi tui, et cum pertransires in deserto, coram Israel in colu
Abbreviated transcription (Latin):
cuta.ẽ. om̃s in heremo ꝓstrati st̃. non int̾ier̃c
ꝑ hoc gͦ mittit nos ad mist̾ium quod pͥmo
exsecuti sumꝰ. uł forte ita. etiam scd̃m hysto¬
riam accipi potest. uͭ ꝑmontẽ syna. lex acci¬
piat᷑ que inseruitutẽ generat. & est. O ds̃. cũ
egredereris in conspectu popłi tui. incolũp.¬
na nub indie. ⁊ ignis innocte. & cũ ꝑtͣnsieriᷤ
indesirto adlit̾am mons syna .i. lex moysi.
que data . ẽ. in monte syua. afacie dĩ isrł. di¬
stillauit & enim .i. qͥa celi distillauerunt ip¬
sam legem. Dum dũs ad moy sen loqueretur.
Unde t̾ra mota. c̃. quia turbant᷑ homines le¬
gem implere non ualentes. ⁊ ħ lex. ẽ. pluiia
qͣm soli isrł dedit. Unde sequtt. Pluiam
uoluntariam .i. legem. qͣm popłs disiderabat¬
⁊ faciemꝰ. & alibi. Nonde.ẽ. qui impleat. s de¬
est qui ubeat. Segregasti ds hereditati tue
quia soli isrł̃ uł data. ẽ. ⁊ infirmata .ẽ. uł lex.
ił hereditas. lex qura minatur. nec adiuuat. &

Expanded text:
. Omnes in eremo prostrati sunt, non introierunt r hoc ergo mittit nos ad mysterium, quod primo exsecuti sumus. Vel forte ita etiam secundum historiam accipi potest, ut per montem Sina lex accipiatur, quae in servitutem generat . Et est: O Deus, cum egredereris iu conspectu populi tui, in columna nubis in die, et ignis in nocte. Et cum pertransires in deserto, ad litteram. Mons Sina, id est lex Moysi, quae data est in monte Sina, a facie Dei Israel distillavit. Etenim, id est quia coeli distillaverunt ipsam legem, dum Dominus ad Mosem loqueretur. Unde terra mota est, quia turbantur homines, legem implere non valentes. Et haec lex est pluvia, quam soli Israel dedit. Unde sequitur, pluviam voluntariam. Et alibi: Non deest qui impleat, sed deest qui jubeat . Segregabis, Deus, haereditati tuae, quia soli Israel data est; et infirmata est, vel lex vel haereditas. Lex, quia minatur nec adjuvat, et
Abbreviated transcription (Latin):
facile. humnilis tͣnsit. ⁊ tuciꝰ tusit. non inettio su¬
ꝑbie querit tͣnsire. & hoc. t̃. conu̾si mnaridam
ꝑtͣnsibunt pede .i. facile influmine .i. inlabenti
mundo. Licet enim eis remissa sint peccata. tñ
indecursu mortalitatis ad huc st̃. Ponenim
mox inmortales. ⁊ ibi. scił cum flumen tͣnsier̃t¬
uiuunt. iam ĩmortale letabim᷑ in ipso deo ñ
inuob̾. qͣndo ipse erit omnia inomnib¬

Expanded text:
tutius transit, non in equo superbiae quaerit transire. Et est: Conversi in aridam, pertransibunt pede, id est facile, in flumine, id est in labenti mundo. Licet enim eis remissa sint peccata, tamen in decursu immortalitatis adhuc sunt. Non enim mox immortales. Et ibi scilicet, cum flumen transierimus, jam non mortales laetabimur in ipso Deo, non in nobis, quando ipse erit omnia in omnib
Abbreviated transcription (Latin):
Inꝓbato uet̾i ritu de se. qͣsi. dealio loquens qͥd
sibi faciamus indicit. quasi diceret. ħ nolo.
S immola deo. nondicit mͥ. s dese ut de alio
loquȩt᷑. ut & post cum ait. Peccatori dyx̃ ds̃.
exigit. ⁊ redle itẽ itẽq altissimo uota tua. que
inte sc̃ non extra te.

Expanded text:
bato veteri ritu, de se quasi de alio loquens, quid sibi faciamus, indicat. Quasi dicat: Haec nolo, sed immola Deo, non dicit mihi, sed de se, ut de alio loquitur post cum ait: Peccatori autem dixiexigit, et redde item itemque altissimo vota tua quae in te sunt, non extra te.
Abbreviated transcription (Latin):
Tercia pars. Deposito inp̃cedenti parte ho.¬
mine uẽti. hic nos insacrifitiũ iubemur
offerre. quia certi sumꝰ de bonis. Quasidi.¬
ceret. Cõpungimini. irascimini. ⁊ sacri¬
ficate. id.ẽ. offerte. ñ animalia qͥb ñ delec¬
tat᷑ ds̃. Unde ꝑysaiam. Sacrificia ur̃a:

Expanded text:
in Deposito in praecedenti parte homine veteri, hic nos in sacrificium jubemur offerre, quia certi sumus de bonis. Quasi dicat: Compungimini, irascimini, et sacrificate, id est offerte, non animalia quibus non delectatur Deus. Unde per Isaiam: Sacrificia vestra
Abbreviated transcription (Latin):
ens ꝑpenitentiã ⁊ satisfactionẽ. deo offerat᷑ꝰ
Uel ita cõpungimini. ⁊ sacrificate sacrificium
iusticie. id. ẽ. oꝑa iusta facite post penitenti¬
am ⁊ lamentũ. qͦd notat fortassis int̾positum.
diapsalma. scił ut de uet̾i uita tͣnseat᷑ ad no¬
uam. ut scił extincto ꝑpenitentiã uet̾i homi¬
ne. sacrificiũ iusticie. scdm regenerationẽ no¬
ui hominis offerat᷑ deo. Quia sic se offert ip¬
sa anima iam abluta. inaltari fidei diuino
igne. id. ẽ. sp̃u scõ succensa. ita ut post pascha:
qͣndo torrebant spicas igni cõfricantes ea ma¬
nib sequat᷑ pentecostes. qͣndo nouos panes
de nouis messib offerebant quib significa¬
quia uix. ẽ. aliquis quidiligat int̾iora bona.
quȩ sola diligenda sunt: cet̾is ante ad necessi.¬
tatẽ utendũ ñ ad gaudiũ ꝑfruendũ. ẽ. idõ
subicit: multi dicunt: qͣsi. sꝑate. s multi di
ipsi dubitant ⁊ desꝑant. Ideoq dicunt. quis
nouit si uera st̃. aut qͥs uenit ab inferis. uͭ ista

Expanded text:
atisfactionem Deo offerat? Vel ita, compungimini et sacrificate sacrificium justitiae, id est opera justa facite, post poenitentiam et lamentum: quod notat fortassis interpositum diapsalma, scilicet ut de veteri vita transeatur ad novam, ut scilicet exstincto per poenitentiam veteri homine, sacrificium justitiae secundum regenerationem novi hominis offeratur Deo, quia sic se offert ipsa anima jam abluta in altari fidei, divino igne, id est Spiritu sancto succensa, ut post Pascha, quando torrebant spicas igni confricantes manibus, sequatur Pentecoste, quando novos panes de novis messibus offerebant. Quibus significaquia vix aliquis est qui diligat interiora bona, quae sola diligenda sunt; caeteris autem ad necessitatem utendum, non ad gaudium perfruendum est, subjicit, multiipsi dubitant et desperant. Ideoque dicunt: Quis novit si vera sint? aut quis venit ab inferis, ut ista
Abbreviated transcription (Latin):
ra: sic̃ impioꝵ sc̃ falsa. quasi ita hȩc p̾dicta¬
aicunt ⁊ faciunt mali s contͣ hȩc: dñs pater
dicit. hoc. ȩxurgam .i. appatebo infilio. nunc
.i. in hoc tẽpore gr̃e. qͦd non in pͥore popło feci.
⁊ hoc ꝓpt̾ miseriam tollendam ⁊ gemitum in-¬
pes recte dicunt᷑ gentiles qui nec legem uec ꝓ¬
pħas habuert̃. pauꝑes iudei qui sp̃ualiter
legem non intellęxerunt. Et est sensꝰ. ꝓmo
pia ⁊ pauꝑtate. sp̃ualium bonoꝵ. qͣm pacum¬
tur uidei ⁊ gentiles. mittam filium. Uł ꝑ mo
filium ꝓpt̾ miseriam inopũ. tollendam .i.
mortalitatẽ ⁊ passibilitatẽ. ⁊ hoc faciam ꝓpt̾
gemitũ pauꝑum. qui de mał gemunt. ⁊ ꝓ.

Expanded text:
uasi haec praedicant, et faciunt mala. Sed contra haec Deus Pater dicit: Exsurgam, id est apparebo in Filio, nunc, id est in hoc tempore gratiae quod non in priori populo feci; et hoc propter miseriam tollendam, et gemitum inpes recte dicuntur gentiles qui nec legem nec prophetas habuerunt; pauperes, Judaei, qui spiritualiter legem non intellexerunt. Et est sensus: Pro inopia et paupertate spiritualium bonorum, quam patiuntur Judaei et gentiles, mittam Filium meum; velFilium meum propter miseriam inopum tollendam, scilicet mortalitatem et passibilitatem; et hoc faciam propter gemitum
Abbreviated transcription (Latin):
omnib clamat. Si uere iustitiam loquimini
si non falsae. si non aluid inlabiis. aliud incor¬
dẽporalib fidem p̾ ponite. ⁊ alia huiꝰ modi.
Alit̾ enim estis ypochrite. Si dicitis magist̾
uerax es ne iudicetis mortẽ meam. quia rex ũr
cauert̃. ut ficte locuti de eo ꝓbentur. ut u̾biᷤᷤ¬

Expanded text:
omnibus clamat: Si vere justitiam loquimini, omnibus clamat: Si vere justitiam loquimini, si non false, si non aliud in labiis, aliud in cortemporalibus fidem praeponite, et alia hujusmodi. Aliter enim estis hypocritae. Si dicitis: Magister, verax es, ne judicetis mortem meam, quia rex vester caverunt, ut ficte de eo locuti probentur,
Abbreviated transcription (Latin):
stat. quia omnib. ẽ. facile loqui iustitiam
quib u̾itas sc̃psit incordib. Quod tͥ ñ uiᷤᷤ
fieri: alii nefec̾is. Et it̾auit intabuł. quia
non legebant incorde ut uoce forinsec ad mo¬
ta redirent p̾uaricatores ad cor. ⁊ intꝰ inueni¬
rent quod extͣ leg̾ent. dico loqͥmini iustitiã
ut sit iustitia
ris: bona loqueris. s mala iudicas. Sic enim
agis qͦmͦ uidicas. Int̾rogatꝰ quid sit meliꝰ au¬
rum an fides: p̾ponis auro fidem. Amicus
uenit. & nullo teste aurũ tͥ cõmendauit. disceᷤ¬
sit ⁊ mortuus. hic heredem reliqͥd filium. qui
ignorat qͥd tibi pat̾ cõmendauit. Tecogita alii
similit̾ cõmendasse nulli dixisse filiũ reliqͥs¬
se. Quid ei uelles atuo amico p̾stari: Respon¬
deᷤᷤ. Quod tͥ respondet cogitatio. hoc iudica cũ
gitas aurum negare heredi amici tui. Ante
locutꝰ es meliorẽ. ẽẽ. fidem. ⁊ inuidicio tuo me
es. Uera loquurtꝰ es. falsa iudicasti. Ueritas ui¬
det. om̃s loqui ustitiam ne dicant᷑ in uisti &

Expanded text:
stat, quia omnibus est facile loqui justitiam, quibus Veritas scripsit in corde: Quod tibi non vis fieri, alii ne feceris; et iteravit in tabulis, quia non legebant in corde, ut voce forinsecus admota redirent praevaricatores ad cor, et intus invenirent quod extra legerent. Dico loquimini justitiam, ut sit justitia ris, bona loqueris; sed mala judicas. Sic enim agis, quomodo judicas. Interrogatus quid sit melius aurum an fides, praeponis auro fidem. Amicus venit, et nullo teste aurum tibi commendavit, decessit, et mortuus est: hic haeredem filium reliquit, qui ignorat quid tibi Pater commendavit. Tecum cogita alii similiter commendasse nulli dixisse filium reliquisse: quod ei velles a tuo amico praestari? Responde. Quid tibi respondet cogitatio? hoc judica cum gitas aurum negare amici tui haeredi. Ante locutus es meliorem esse fidem intus, et in judicio es. Vere locutus es, falsa judicasti. Veritas videt omnes loqui justitiam, ne dicantur injusti; et
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmogenita de omnib scił tam de hominib qͣm
de animalib ꝑcussit. Hȩc ẽ. decima plaga.
scił mors pͥmitiuoꝵ. Mistice mors pͥmitu oꝵ
.ẽ. ammissio ipsiꝰ iusticie. qua quisq humano
generi sociał. ẽ. s siue ita se habeant. harum re¬
rum figurate significationes. siue aliter. Sci¬
endum quod decem plagis ꝑcussi st̃ egyptii.
contͣ decẽ p̾cepta scͥpta intabuł. quib rigatur
popłs dei. Dequib plagis & p̾ceptis: ꝑcon¬
trarium int̾ se cõꝑandis. qm alibi diximus
expositionẽ psalmi huiꝰ. in his onerare non est
opus. tantũ hoc ammonem̃. quia & hic decẽ
plage. licet non eo ordine quo in exodo ponunt᷑.¬
tenebre. quȩ ñ st̃ hic. alie tres st̃ hic. quȩ non
ibi .i. rubigo. pruina. ignis. Talia: ꝓ congrua
intelligentia frequent̾ uariant᷑. Uel pͥmogeni

Expanded text:
mogenita de omnibus, scilicet tam hominibus quam jumentis animalibus percussit. Haec est decima plaga, scilicet mors primitivorum. Mystice mors primitivorum, est amissio ipsius justitiae, qua quisque humano generi socialis est. Sed sive sic se habeant harum rerum figuratae significationes, sive aliter. Sciendum quod decem plagis percussi sunt Aegyptii contra decem praecepta scripta in tabulis, quibus rigatur populus Dei, de quibus plagis et praeceptis, per contrarium inter se comparandis, quoniam alibi diximus, expositionem psalmi hujus in his onerare non est opus, tantum hoc admonemus, quia et hic decem plagae, licet non eo ordine quo in Exodo ponunttenebrae quae non hic. Aliae tres sunt hic, quae non ibi, rubigo, pruina, et ignis. Talia enim pro congrua intell
Abbreviated transcription (Latin):
factis negas. & hoc est. Tu uͦ odisti disciplinam
quia si corrigo murmuras narias qͣndo parco.
murmuras qͣndo castigo. ⁊ piecisti sermones meoᷤᷤ
& nedicas te non fecisse: quia Si uidebas
Si uidebas
furem cur rebas eum eo: & cum adult̾is por

Expanded text:
factis negas. Et hoc est: Tu vero odisti disciplinam, quia si corrigo, murmuras; laudas, quando parco; murmuras, quando castigo; projecisti sermones meos ret ne dicas te non fecisse, quia VERS. 19.-- « Si videbas furem, currebas cum eo; et cum adulteris por
Abbreviated transcription (Latin):
noxie grauedinis liberam. Ios autẽ filii
hominũ estis. graui corde. ⁊ usq qͦ erit istud.
Tel id.ẽ. saltẽ maduentu filii dei. p̃sente
ueritate: cesset error ur. Sequit᷑. It quid
diligitis. quasi uere graui corde estis. quia
la quȩ uana st̃. scilicet auero. ẽẽ. aliena.⁊ m̃¬
datia. quȩ ñ st̃ ds̃ ut dicunt᷑. ⁊ ut quid. hoc
tis: scilicet cur det̾renis quȩ uana st̃ ⁊ tnse.¬
unt uultis. ẽẽ. beati: solaueritas facit. ẽẽ.
beatos. exqua: uera sunt omnia. It quid gͥ
tẽporalium rerũ amore detinemini. ut qͥd
tanqͣm pͥma extrema sectamini:¬

Expanded text:
noxiae gravedinis liberam. Vos, inquam, filii noxiae gravedinis liberam. Vos, inquam, filii hominum, estis gravi corde, et usquequo erit istud? Aug. Id est saltem in adventu Filii Dei, praesente veritate cesset error vester. Ut quid diligitis, quasi dicat: Vere gravi corde estis, quia la, quae vana sunt, scilicet, a vero esse aliena et mendacia, quia non sunt Deus ut dicuntur. Et ut quid hoc tis, scilicet cur de terrenis, quae vana sunt et transeunt, vultis esse beati? Sola veritas facit esse beatos, ex qua vera sunt omnia. Ut quid igitur temporalium rerum amore detinemini? ut quid tanquam prima, extrema sequamini
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi qui utiratione deberent. uł filii ho¬
enĩ homo fuit. ⁊ ñ filiꝰ hominis. cuiꝰ filuĩ st̃.
qui eiꝰ imaginẽ portant. Uos inqͣm estis. gͣui¬
corde. id ẽ. sarcina peccatoꝵ.⁊ pondere iniqͥ.¬
tatis gͣuatũ. ẽ. cor ur̃m quo de mergit᷑ in ꝓfun¬
dũ. Iniquitas enĩ inzacharia ꝓpħa legit᷑
sedere suꝑ talintum plumbi. Ideoq de
pharaone. ⁊ egyptiis legit᷑. qͦd sub mersi sc̃
uelud plumbũ inaqua uebementissima.
qͥa ingͣuatũ erat corpharaonis & egyptioꝵ.
Petrus quoq qͣsi aliquid plumbi habens.
suꝑ aquas ambulans tunuit. s pondere
ñ grauatꝰ aquis non .ẽ. submersus. s exten.¬
sa adeum dũica manu eductus. ẽ. Dñs
autẽ xp̃s. ab omni peccati contagione
inmunis. suꝑ aqͣs intrepidus ambulauit.¬
tanqͣm plumbẽe grauedinis nichil habñ.
Unde dicit ysaias. ⁊ ascendet dñs suꝑ nu-¬
bẽ leuẽ quia carnem suscepit. nob̾ contra
incentiua uicioꝵ refrigeriũ p̃bentẽ omniᷤ

Expanded text:
at: Qui uti ratione deberent. Vel, filii hoenim homo fuit, et non filius hominis, cujus filii sunt qui ejus imaginem portant. Vos, inquam, estis gcor vestrum sarcina peccatorum, et pondere iniquitatis gravatum est, quo demergitur in profundum. Iniquitas enim in Zacharia propheta legitur sedere super talentum plumbi . Ideoque de Pharaone et Aegyptiis legitur quod submersi sunt velut plumbum in aquam vehementissimam , quia ingravatum erat cor Pharaonis et Aegyptiorum. Petrus quoque quasi aliquid plumbi habens, super aquam ambulans timuit; sed pondere non gravatus, aquis non est submersus; sed extenta ad eum Dominica manu, est eductus . Dominus autem Christus ab omni peccati contagione, immunis suplumbeae gravedinis nihil habens. Unde dicit Isaias: Et ascendit Dominus super nubem levem . Quia carnem suscepit, nobis contra incentiva vitiorum refrigerium praebentem, omnis
Abbreviated transcription (Latin):
ponit dicens. Qui deuorant plebem ineam.
seducendo uł occidendo. sic̃ escam panis.
moda: ab hominib non ad salutem homi¬
num. uł ad gła dei. ⁊ boc est sic̃ escã paniͤ.
ul ẽ. cotidie. Sic enim panis.c̃. cotidianus
cyb. ita ⁊ illi cotidiana rapina. simplices
xpianos absorbent. Cur hoc faciunt: quia.

Expanded text:
od. Qui devorant plebem meam, seducendo, vel occidendo sicut escam panis, moda ab hominibus, non ad salutem hominum, vel ad gloriam Dei. Et hoc sicut escam panis, id est quotidie sicut panis est quotidianus cibus, ita et illi quotidiana rapina simplices Christianos absorbent. Cur hoc faciunt? VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
non abstuli ocłm abeo. qui semꝑ ẽ ꝓuidens. qͦd
in eum post ista tẽporalia pacta recurrerem.
Attñde qͦd ait. ꝓuidebam dñm. Hinc trahe¬
exemplũ quo peccata uitent᷑. Qui enĩ dñm
semꝑ acie mentis intuet᷑. ñ peocatis inquinat᷑.¬

Expanded text:
non abstuli oculum ab eo qui semper est providens quod in eum post temporalia peracta recurrerem. Attende quod ait, providebam exemplum, quo peccata vitentur: qui enim Deum semper acie mentis intuetur, non peccatis inclinat
Abbreviated transcription (Latin):
Hic distingue .i. inqͦ. ẽ. laus dei ut abeo solo credat
salutẽ. unde ⁊ spes eiꝰ est. inde. ẽ. ei spes uite. ⁊ post
non respȩcit inuanitate̾ quo .i. adqͣs uanitates
false st̃ ẏdola. que fallunt aueritate. Insaniagͦ¬
mendax. ẽ. quia non. ẽ. qͦd putatur salus uerix.
uł insanie false sc̃.⁊ inspectacuł fallacib histrio¬
pluralit̾ dixit insanias ut accipiat᷑ de omnib ad
uoluptatẽ ꝑtinentib. ⁊ hoc. ẽ. ñ respexit insauias

Expanded text:
Hic distingue, id est in quo est laus Dei, ut ab eo solo credat salutem unde et spes ejus est, id est inde est ei spes vitae. Et, post non respexit in vanitates, quo, id est ad quas vanitates falsmendax est, Aug. quia non est quod putatur; salus verax: Vel insaniae sunt in spectaculis fallacibus histriopluraliter dixit ut accipiatur de omnibus ad voluptatem pertinentibus. Et hoc est, non respexit insanias
Abbreviated transcription (Latin):
priꝰ exꝑsona xp̃i. sic. respice mauciliũ meũ. econ¬
tra. Confundant᷑. te subueniente. ⁊ ita fc̃m est.
quia disposita dei non mutant᷑. & deficiant me
paciente: detrahentes amme mee. scił iu dei. qui
rectis oblatͣnt. ⁊ ne resipiscant: oꝑiant᷑ confusio¬
ne ⁊ pudore. qͥa defecerunt qͥqͦͣrunt mala mͥuidĩ.¬

Expanded text:
persona Christi sic: Respice in auxilium meum, econtra, confundantur, te mihi subveniente. Et ita factum est, quia deposita Dei non mutantur. Et deficiant, me patiente, detrahentes animae meae, silicet Judaei, qui rectis oblatrant: et ne resipiscant, operiantur confusione et pudore, quia defecerunt qui quaerunt mala mihi
Abbreviated transcription (Latin):
s ate. tues pacientia mea. quia tires spes mea dñe
aiuiuentute mea. Uel potiꝰ. sic. tues pacientia mea.
& quia es pacientia mea. ileo es spes mea dñe a
uiuentute mea .i. aconũsione mea. Uel quia in
iuuentute idoneus est hõ adpugnam: dicit. tu
es spes mea auiuentute mea .i. exquo cepi sꝑare in
te. & coñtra diabłm pugnart. Ante non sꝑabam.
tam̃ fiusti ꝓtect̾or m̃s. qui saluum dixxisti ad tem¬
pus. quo discitem spare inte. auintutute gͦ es spes
mea .i. exquo me armasti fide. spe. ⁊ caritate. &
extet̾is uirtutib pugnaturum contra diabłm. Iil¬
uenis pugnat. s cadit. nisi ds sit spes eiꝰ. & non so¬
lum auiuentute. s etiam abinfantia ꝓfusti mͥ. qͥa¬

Expanded text:
tu es spes mea, Domine, a juventute mea, vel potius sic: Tu es patientia mea, et quia es patientia, ideo es spes mea, Domine, a juventute mea, id est a conversione mea. Vel quia in juventute idoneus est homo ad pugnam, dicit: Tu es spes mea a juventute mea, id est ex quo coepi sperare in te et contra diabolum pugnare, non sperabam, tamen fuisti protector meus, qui salvum duxisti me ad tempus, quo discerem sperare in te. A juventute ergo es spes mea, id est ex quo me armasti fide, spe et charitate, et caeteris virtutibus, pugnaturum contra diabolum. Juvenis pugnat, sed cadit, nisi Deus sit spes ejus. Et non solum a juventute, sed etiam ab infantia profuisti m
Abbreviated transcription (Latin):
do. aquib postulet eripi. quasi. quia inte sꝑaui.
idõ ods̃ m̃s eripe me demanu .i. ie potestate. ne ui
uł insidus ducat ad peccatũ. peccatoris generalit̾
ubi laborat iste. iam acaptiuitate lib̾andus .i. ab
ext̾iorib hostib lib̃a me. Unde alibi. Abalienis
parce seruo tuo. Deinde peccatorẽ subdiuidit ꝑ
partes dicens. & de manii .i. depotestate contͣ legẽ
agentis .i. tͣnsgressoris ⁊ iniqui .i. simplicit̾ sine le¬
ge peccantis. Duo enim st̃ genera peccatoꝵ. Alii
legem acceꝑunt. uͭ udei ⁊ xp̃iam. alii non uͭ paga

Expanded text:
tulet eripi. Quasi dicat: Quia in te speravi, ideo, Deus meus, eripe me de manu, id est de potestate, ne vi vel insidiis ducat ad peccatum, peccatoris, generaliter, ubi laborat iste jam a captivitate liberandus, id est ab exterioribus hostibus libera me. Unde alibi: Ab alienis parce servo tuo : Deinde peccatorem subdividit per partes, dicens: Et de manu, id est de potestate contra legem agentis, id est transgressoris, et iniqui, id est simpliciter sine lege peccantis. Duo enim sunt genera peccatorum: alii legem acceperunt, ut Judaei et Christiani: alii non, ut paga
Abbreviated transcription (Latin):
Quod posui custodiã. usq eo quod
obinutui .i. penitus tacui. ⁊ humiliatꝰ sum ħ
dicit ut purũ intelligas silentiũ ñ dolosum
abonis annunciandis. uł abonis hominib ꝓ por¬
cis ⁊ canib quib sc̃m ñ.ẽ. ddandũ. neq margari¬
ta mittenda. Tacuit gͦ bonis nedoceret contemp
lendo: ei renouatus. ẽ. inde. ẽ. ei idosor quia negat
conserus cibaria u̾bi dei. ⁊ ideo: ¶¬

Expanded text:
 Posui custodiam, usque eo quod obmutui, id est penitus tacui, et humiliatus sum. Hoc dicit ut purum intelligas silentium, non dolosua bonis annuntiandis. Vel a bonis hominibus, pro porcis et canibus, quibus sanctum non est dandum, neque margarita mittenda . Tacuit ergo bonis ne doceret contemnelentio, renovatus est. Inde est ei dolor, quia negat conservis cibaria verbi. Et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
mouebor inet̾nũ. adeo aquo adam motus. ẽ. ⁊ sic̃
ego dixi. tu dñe fecisti. quia. Oñe in uoluntate
tua p̾stitisti: decorimeo uirtutem. Quia p̾stitisti¬
mͥ decorem. scił qͦd ĩmunis . ẽ. apectato. ⁊ illi decori
scił exte qͦd inde ꝓbatur. quia.Auertisti faciẽ¬
do me passioni ⁊ fẽs sum conturbatus .i. ie auerso
turbat᷑ carnis meẽ infirmitaᷤ. Unile cepit iħc pa¬
uere ⁊tedere. Unde gͦ p̾sumit hõ. cũ audiat xp̃m¬

Expanded text:
movebor in aeternum a Deo, a quo Adam motus est. Et sicut ego dixi, tu, VERS. 8.-- « Domine, in voluntate tua praestitisti decori meo virtutem. mihi decorem, scilicet quia immunis a peccato. Et illi decori scilicet ex te, quod inde probatur, quia VERS. do me passioni et factus sum conturbatus, id est te adverso, turbatur carnis meae infirmitas. Unde coepit Jesus pavere et taedere . Unde ergo praesumit homo, cum audiat
Abbreviated transcription (Latin):
scił peccante homine au̾tisti aliqͣndo faciem tuam
ꝓcessit. qͦd ita ait. ⁊ fẽs sum conturbatꝰ. recedũte
ame. lumine noticie tue. quia tẽpꝰ conturbationis.
⁊ miserie mee̾ recolens. ⁊ in eo positus audio uocem
capitis mei ꝓ me morituri. ⁊ dicentis in passione. Ad
te dñe clamabo degła. ⁊ ad dm̃ meũ dep̾cabor. de
mortalitate tollenda dicens. Que utilitas erit in
sine culpa mea effusꝰ. ẽ. dum descendo incorruptio
nẽ. qͣsi ꝑ quosdã gradus maloꝵ incorruptione.
qͣsi nulla. Sienim statim non resurgam corrup.¬
tũq fuerit corpꝰ. nemini annuntiabo nullum lu¬
crabor.⁊ ita ꝑibit confessio. qͦd ita ait.¬

Expanded text:
 peccante homine, avertisti aliquando faciem tuam,processit, quod ita ait, et factus sum conturbatus, recedente a me lumine tuae notitiae. Quod tempus conturbationis et miseriae meae, recolens, et in eo positus audio vocem capitis mei pro me morituri, et in passione dte, Domine, clamavi, de gloria. Et ad Deum meum deprecabor, de immortalitate, dicens, quae utilitas erit in sine culpa mea effusus est, dum descendo, quasi per quosdam gradus malorum, in corruptionem? Quasi dicat nullam. Si enim statim non resurgo, corruptumque fuerit corpus, nemini annuntiabo, nullum lucrabor, et ita peribit confessio. Quod ita ait
Abbreviated transcription (Latin):
deus diabło dicenti. ñ morte moriemini. s eritis
sic̃ dũ scientes bonum ⁊ malum. s quia ds̃ erat
ablaturꝰ suꝑbo qͦd dedat humili. Sequit᷑. Dñe in
uoluntate. qͣsi. in paradiso erat mͥ habundantia. s
hec habundantia. ods̃ erat exte. non exme. quia in
uoluntate. tua p̾stitisti decori meo uirtutẽ .i. ñ exme
bonꝰ eram ⁊ fortis s exte. qͦd ut ostñderes. Auertis fa.¬
dabas. ñ gemabas. s fruebaris. foris uͦ positꝰ geme &
clama quia ꝓpinquat tͥbulatio qui deseruit suꝑbi¬
entem. ds̃ enim suꝑb resistit. humilib dat gr̃am.

Expanded text:
dens diabolo dicenti: Non morte moriemini, sed eritis sicut dii, scientes bona et mala . Sed quia Deus erat ablaturus superbo quod dederat humili, sequitur: Domine, in voluntate. Quasi dicat: In paradiso erat mihi abundantia, sed haec abundantia, o Domine, erat ex te, non ex me, quia, in voluntate tua praestitisti decori meo virtutem, id est non ex me bonus eram et fortis, sed ex te. Quod ut ostenderes, avertisti fadabas, non gemebas, sed fruebaris. Foris vero positus geme, et clama, quia propinquat tribulatio, qui deservit superbientem. Deus enim superbis resistit,
Abbreviated transcription (Latin):
Possunt etiã hec accipi exꝑsona menbroꝵ. Ego
autẽ dixi ⁊ ostũdet᷑ causa quare fletus demoretur
popłs qui abinicio loquebar madam existñs inha¬
bundantia mea .i. dum mͥ in paradiso. ẽẽt. habun¬
dantia mea iam nullã pacienti egestatẽ. hoc dixi.¬

Expanded text:
Possunt haec etiam accipi ex persona membrorum, ego autem. Et ostenditur causa quare fletus demoretur.populus qui ab initio loquebar in Adam existens, in abundantia mea, id est dum mihi in paradiso esset abundantia, jam nullam patiens egestatem, dixi
Abbreviated transcription (Latin):
Tanqͣm habñ¬
tes ad fruendum: qͦd diligunt que. c̃. here¬
ditas et̾na. de qua intitulat᷑ psalmus. ideo
głabuntur: qͣm tu benedices iusto. id est
benedictionẽ et̾nam dabis tunc iusto. bene¬

Expanded text:
tanquam habentes ad fruendum quod diligunt, quae est haereditas aeterna, de qua intitulatur psalmus. Ideo gloriabuntur, quoniam tu benedices justo, id est benedictionem aeternam dabis justo. Aug. Bene
Abbreviated transcription (Latin):
Tercia parͤ
ubi tot int̾ mala scłi petit sibi dm̃ ad. ẽẽ. ⁊ pecca¬
agens inquit. Exaudi. Uel ita contuuua. Hec
exaudi dnẽ. Quanto plura nouit iste tanto plus
suplicatio abimo cordiᷤ. s ne putes eũ tantum
uerb̃ orare. addit. ⁊ lacͥmas. que iuolente sc̃ in
p̃̾cib ad mouendã miscłiam. ⁊ ħ est qͣd sequitꝰ.
aurib ꝑcipe lacͥmas meas. licet enim tot tͣnͣ

Expanded text:
Tertia pars ubi inter tot mala saeculi petit sibi Deum adesse, et peccaagens, inquit, exaudi. Vel ita continuat. Alexaudi, Domine. Quanto plura vovit iste, tanto plus catio est frequens supplicatio, ab imo cordis. Sed ne putes eum tantum verbis orare, addit et Lacrymas, quae violentae sunt in precibus ad movendam misericordiam. Et hoc est, quod sequitur, auribus percipe l
Abbreviated transcription (Latin):
riꝰ moꝵ. ⁊ p̃sumptionis rep̃ssio. ubi agit. de
senti nãq eccła. quia ꝓpt̾ corporalem cohabi¬
rationẽ maloꝵ. cum bonis non ꝑmittitur scire.
qui uere st̃ deunitate eccłẽ. id eo quidam licet
in digni iactant se de eccła. cẽ. cum tam̃ tiere
non sint. Illoꝵ gͦ p̃sumptionẽ retundens ꝓpħa
qͣsi sacerdos ante ꝓpiciatorium astans querit.
qui ⁊ inp̾senti ȩccłȩ digne deo militent.⁊ infut᷑a
beatitudine: suit quieturi. Cui datur adeo
responsum plene diffinitionis. quo dare osten.¬
ditur: qui uere sint dep̾senti eccła. ⁊ infutura
beatificandi. Et est intentio ꝓphe cõpͥmere
eos qui se iactant. ẽẽ. deȩccła: tam̃ cũ non sit.
Modus. Biꝑtitus. ẽ. psalmus. Primoint̾ro

Expanded text:
rius morum, et praesumptionis repressio, ubi agitur deaesenti namque Ecclesia, quia propter corporalem cohabitationem malorum cum bonis, non permittimur scire qui vere sint de unitate Ecclesiae, ideo quidam, licet indigni, jactant se esse de Ecclesia, cum tamen vere non sint. Illorum ergo praesumptionem retundens Propheta, quasi sacerdos ante propitiatiorum astans, quaerit qui et in praesenti Ecclesia digni Deo militent, et in futura beatitudine sint quieturi. Cui datur a Deo responsum plenae definitionis, quos clare ostenditur qui vere sint de praesenti Ecclesia, et in futura beatificandi. Et est intentio Prophetae comprimere eos qui se jactant esse de Ecclesia, cum non sint. Modus: Bipartitus est. P
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriũ est belli atq militantium. Inde ⁊ con¬
tubernales milites dicunt᷑ tanqͣm simul ha¬
bentes tab̾nacła. Hic autẽ seusus adiunatur
ubi est uisio paciᷤ ⁊ suꝑ eminentia caritatis.
ubi nullus inagone contendet. s et̾na pace qͥe¬

Expanded text:
, tamen proprium est belli, atque militantium. Unde contubernales milites dicuntur, tanquam simul habentes tabernacula. Hic autem sensus adjuvatur ubi est visio pacis et supereminentia charitatis, ubi nullus in agone contendet, sed in aeterna pace q
Abbreviated transcription (Latin):
popłs dei. pͥor. fideles scił qui fuerunt inpͥ¬
mitiua ȩccła. ꝓfundi ad recipiendum. reple¬
dentur rigent᷑ iuxta illud. Qu crediderit m
me slumina deuentre eiꝰ fluent aque inue.
Tuenim parasti cybum illoꝵ .i. panem uite. ⁊
intellectus scͥpturarum benedico parasti. q̃m

Expanded text:
prior, fideles scilicet, qui fuerunt in primitiva Ecclesia profundi ad recipiendum, repletentur, et rigentur, juxta illud: Qui crediderit in me, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae . Tu enim parasti cibum illorum, id est panem vitae et intellectus Scripturarum. Bene dico parasti, quon
Abbreviated transcription (Latin):
ͥs ⁊ filiĩ. s scdđm qͦd idem filiꝰ. ẽ. mnȩccła. accepit
dona inmenbris. dum ipsa menbra accipiuil.
cum quib unũ. ẽ. uixta illud. Quod uni exmi.
imis nieis fecistiᷤ ⁊ mͥ fecistiᷤᷤ¬

Expanded text:
tris et Filii. Sed secundum quod idem Filius est in Ecclesia, accepit tris et Filii. Sed secundum quod idem Filius est in Ecclesia, accepit dona in membris, dum ipsa membra accipiunt cum quibus unum est juxta illud: Quod uni ex minimis fecistis, et mihi fecisti
Abbreviated transcription (Latin):
sum dñm. S qͦm hoc fcm est: ecce. Ascendisti
oxp̃e maltũ loco: ⁊ dignitate. Qui enim ꝓpt̾
nos erudiendos descendit. ascendit in altum
suꝑ om̃s celos addext̾am patͥs: ⁊ cepisti pͥusqͣm
bantur captiuitatẽ. Hȩc st̃ spolia. ⁊ est similitu¬
do tumphi. hoc de xp̃o exponit apłs. Uel cepi¬
sti captiuitatẽ .i. homines qui erant subdiabłõ
captiuitatẽ ꝑ peccatum. cepisti ⁊ captiuasti feli.¬
I citer
Unde captiui dituntur: quia capti sc̃. scił. re.
tib petͥ. Unde ⁊ petro dr̃. Ex hociam homi.
nes eris capie̾s. sub leue ugũ missi st̃. Unde
accepisti apatre dona in hominib suspicien¬
dis .i. homines susciptendo .i. hominẽ accepi¬
sti dona. Uelaccepisti dona apatre in hominib
scepisti. Uel scd̃m aliam lit̾am. Dedisti scđm
quod ds̃ dona hominib quod etiam fit in tri¬
dedit dona hominib scłm quod filiꝰ. Ds̃ est cũ
deo patre. dedit imitientes sp̃m sc̃m. qui est pa¬

Expanded text:
sum Dominum. Sed quomodo hoc factum est? Ecce. Ascendisti, n altum loco et dignitate. Qui enim propter nos erudiendos descendit, ascendit in altum super omnes coelos ad dexteram Patris. Et cepisti, priusquam bantur captivi. Haec sunt spolia, et est similitudo triumphi. Hoc de Christo exponit Apostolus . Vel cepisti captivitatem, id est homines qui sub diabolo erant captivi per peccatum, cepisti et captivasti feliciter. Unde captivi dicuntur, quia capti sunt, scilicet retibus Petri. Unde et Petro dicitur: Ex hoc jam eris homines capiens , sub leve jugum missi sunt. Unde . int., Aug.. Et accepisti a Patre dona in hominibus suscipiendis, id est homines suscipiendo, id est homines accepisti dona. Vel, accepisti dona a Patre in hominibusscepisti. Vel, secundum aliam litteram, dedisti, secundum quod Deus, dona hominibus: quod etiam fit in triDedit dona hominibus, secundum quod Filius Deus est cum Deo Patre, dedit mittens Spiritum sanctum, qui est Pa
Abbreviated transcription (Latin):
et̾na. ee̾t. uirtꝰ nr̃a ñ lapsi. ec̃mꝰ. non cecidissemꝰ
inpeccatum s meo erimꝰ fortes. si eiꝰ participes
simus. & hoc ñ solum uideis p̾stat. quia octili
eiꝰ suꝑ gentes respiciunt .i. illuminat gentes.
ne p̾dictas ꝓmissiones putetis inanes. und̃e
Alia lit̾a. non exaltent᷑ insemetipso. ingenere
illis debeatur. Om̃s enim peccariert. S in se
humiles exaltent᷑ in xp̃o. Nota quod qͥ dm̃ ꝓ¬
uocat. solet exaltari uise. pecc̃a sua uolens de fen¬
dece quod ꝓhibet hic.

Expanded text:
 non cecidissemus in peccatum; sed in eo erimus fortes, si ejus participes simus. Et hoc non solum Judaeis praestat, quia oculi ejus super gentes respiciunt, id est illuminat gentes, ne praedictas promissiones putetis inanes. Cassialia littera, non exaltentur in semetipsis, id eillis debeatur. Omnes enim peccaverunt, sed in se humiles exaltentur in Christo. Nota quod qui Deum provocat solet exaltari in se peccata sua volens defendere, quod prohibet hic.
Abbreviated transcription (Latin):
consiliis habitis suꝑ filios hominũ. & agit de
actualib oꝑib olim fcis inpopłis isxł. quȩ st̃
bunt pede sicco filii isrł. & ibi .i. moꝑib illis.
ꝓpt̾ ipsa: s ꝓpt̾ eoꝵ sacramenta significata le¬
tamur. Cum gͦ dicit inidipsum iam sacram̃ta
illoꝵ oꝑum obtendit .i. significata in quib letñ¬
tur xp̃iani. Maris nãq tnͣsitus. baptismum
sine ꝑicło potest tnsiri. & in his letantur. xp̃ia¬
ni. & ipse. ẽ. Qui dñatur inuirtute sua met̾nũ

Expanded text:
siliis, habitis, super filios hominum. Et agit de actualibus operibus olim factis in populo Israel: quae sunt bunt pede sicco, filii Israel, et ibi in operibus illis st significata laetamur. Cum ergo dicit in idipsum, jam sacramenta illorum operum ostendit, id est significata, in quibus laetantur Christiani. Maris namque transitus baptismum sine periculo potest transiri. Et in his laetantur Christiani. Et ipse est
Abbreviated transcription (Latin):
Scła pars. tibi petit
ne mał inuidicio misceatur. quia non eis s do¬
mui dei concordat. qͣsi. lauabo manꝰ circũdabo
⁊ locum habitationis głe tue .i. locũ inquo ha¬
bites głose. ut degła. ⁊ essentia deitatis aliquid
sensꝰ. Dilexi decorẽ domus tue. qui est in sc̃is.⁊
si ad huc eccła habet malo̾ .i. dilexi bonos. qui st̃
in eccła. quoꝵ uita ⁊ doctͥna. ipsa eccła est. decora.
bitationis głe. quia non suã s dei głiam quer̃t̃.
⁊ hoc ẽ. dilexi locum habitationis głe tue .i. illoᷤ
decoratur domꝰ tue scd̃m illud. Sic luceant oꝑa
ur̃a coram hominib ut glificent patrem ur̃m
qui est incelis. uł locum habitationis głe¬
tue .i. archanum pectoris ubi. ẽ. sedes piarũ
cogitationum. ⁊ quia ita me habui gͦ hec re¬
tribue michi.¬

Expanded text:
a pars, ubi petit ne malis in judicio misceatur, quia non eis sed domui Dei concordat, quasi dicat: Lavabo manus, circumdabo et locum habitationis gloriae tuae, Alcuin. bites, ut de gloria et essentia deitatis aliquid est, dilexi decorem domus tuae, qui est in sanctis, et si adhuc. Ecclesia habet malos, id est dilexi bonos, qui sunt in Ecclesia, quorum vita et doctrina ipsa Ecclesia est decora. bitationis gloriae, quia non suam, sed gloriam Dei quaerunt. Et hoc est. Et dilexi locum habitationis gloriae tuae, id edecoratur domus tua, secundum illud: Sic luceant opera vestra coram hominibus, ut glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Et locum habitationis gt arcanum pectoris, ubi est sedes piarum cogitationum. Et quia ita me habui, ergo haec retribue mihi
Abbreviated transcription (Latin):
finẽẽs. qñ tͣnsfixit iudeũ ⁊ madianitã tur¬
pit̾ cocuntes. ⁊ est. Tunc loquet᷑ adeos inira
sua. i.d ẽ. increpab̾ ⁊ uindicabit ineoͤ. ꝑscõs.
qͥ mouebunt᷑ ꝓpeccatis eoꝵ. postea planiꝰ
aꝑit dicens. ⁊ infurore suo conturbabit eoᷤ.
Tel ira dei ⁊ furor: est obscuratio mentis
transgressoꝵ legis. ⁊ est sensꝰ. Tunc loquet᷑
adeos. ⁊ cet̾a. id est excecabit eos. Uel ita.
It partim dep̃senti. ⁊ partĩ de futuro lega.¬
⁊ hoc inirã suã. id ẽ. incõminatione pene.¬
post ea. ⁊ infut᷑o conturbabit ed̾. corpore
⁊ anima infurore suo. id ẽ. met̾na pena. uł
totũ de futuro legit᷑ ab illo loco. Qui habi.¬
tat irridebit. hoc modo. Qui habitat in celiᷤ.
Hoc non mutat᷑. irridebit eos. id. ẽ. irri¬
sione dignos reddet infuturo post eaidẽ
repetit. ⁊ dñs subsanabit eos. Lunc scilicet
infut᷑o. loquetur adeos. qui mͦ tacere ui.¬
detur dũ tolerat ut pat̾. in ira sua. ⁊ infu.¬

Expanded text:
udaeum et Madianitidem turpiter coeuntes. Et est, loquetur ad eos in ira sua, id est increpabit et vindicabit in eos, per sanctos qui movebuntur pro peccatis eorum. Postea planius aperit dicens: Et in furore suo conturbabit eos. Aug. Et ira Dei et furor est obscuratio mentis transgressorum legis. Et est, tunc loquetur ad eos, id est excaecabit eos Vel ita, ut partim de praesenti, partim de futuro legaet hoc, in ira sua, id est in comminatione poenae; et in futuro, conturbabit eos, corpore et anima. In furore suo, id est, in aeterna poena. Vel totum de futuro legitur ab illo loco. Qui habitat, hoc modo, Rem. qui habitat in coelis, hoc non mutatur. Irridebit eos, id est irrisione dignos reddet eos in futuro. Post ea idem repetit, et Dominus subsannabit eos. Tunc scilicet in futuro, loquetur ad eos, qui modo tacere videtur dum tolerat, in ira sua et in fu
Abbreviated transcription (Latin):
it eos. id est preterea. uł tunc scił qͣn¬
do irridebit. loquet᷑ adeos inira sua. ancͦ¬
pospatos est. Hic. id est humana ꝓpassio
qͣndo qͦd creature. ẽ. attͥbuit᷑ creatori. Nam
ira clei motus est. qui fit inanima sc̃a. quȩ no¬
uit legẽ dei. cũ ea uidet amalo homine p̾ti¬
ri. ꝑquẽ motũ: multa uindicant᷑. ut fecre
dens popłm ante uitulũ ludentẽ. tͣnsiit¬

Expanded text:
Tunc, id est praeterea: et tunc scilicet quando irridebit, loquetur ad eos in ira sua, ανθρωπο παθος est hic, id est humana propassio, quando quod creturae est attribuitur Creatori. Aug. Nam ira Dei, motus est, qui fit in sancta anima, quae novit legem Dei, cum eam videt a malo homine praeteriri. Per quem motum multa vindicantur, ut fecit dens pop
Abbreviated transcription (Latin):
Tercia pars. Ecce quis ⁊ quał sit rex ille. qui iudi¬
caturus. ẽ quasi dic̾et. qͦmͦ incipiet hoc regnum:
Ecce. incipiet aiudeis. ⁊ consũmabit᷑ ingentib.
& hoc est. Descendet sicut pluuia inuellus. Al¬
ludit fc̃õ gedeonis. quod inlibro iudicum legit᷑
qui pugnaturꝰ contͣ madianitaᷤ. peciit signum
popłs uideoꝵ pͥus irrigaret᷑ gra dei. sicca area
gentilitatiᷤᷤ. & postea cõplueretur gentilitas: sicco
re. Uel qͥa doctͥne pliuuã detinebat. qͣm nolebat

Expanded text:
Tertia pars. Ecce quis et qualis sit rex ille qui judicaturus est, quasi dicat: Quomodo incipiet hoc regnum? Ecce incipiet a Judaeis, et consummabitur in gentibus. Et hoc est descendet sicut pluvia in vellus. Alludit facto Gedeonis, quod in libro Judicum legitur, qui pugnaturus contra Madianitas petiit a Domino populus Judaeorum prius irrogaretur gratia Christi, sicca area gentilitatis; et postea complueretur gentilitas, sicco re. Vel quia pluviae doctrinam detinebat, quam nolebat
Abbreviated transcription (Latin):
.i. suꝑgentes. sicco uellere iudeoꝵ. sic̃ post ea fuit
cõpluta area gedeoniᷤᷤ siccouellere. Ecce unde in¬
cipiet. ⁊ ubi confirmabit᷑ regnũ Illud regnum
tiuitate. xp̃i. quiante dixerat de fut᷑o iudicio.
qͣsi dic̾et. xp̃c infut᷑o iudicabit. ⁊ pͥus in humi¬
litate. ⁊ lenitate. sũma ueniet. & hoc est. Descen¬
d̃et inut̾um uirginᷤ. sic̃ pluua in uellus. xp̃c
enim qͥ nicħ utiq sustinere posset. siuellet ma¬
nifesta potestate cognosci: uoluit lenit̾ in
ut̾m uirginis. sine aliqͦ stcepitu. sic̃ pluiia in
uellus descend̾ẽ. ut magiᷤ ostnderit uirtutẽ
si eam tẽꝑasset. Et est congrua similitud̾o.
lana enĩ accipiendo. uł reddendo aqͣm: non¬
rumpitur. s integra manet. sic ⁊ inuirgine in¬
tegritas ante partum. inpartu.⁊ post partum.
post illud idem alia similitudine cõꝓbat dicens.
& descendet sic̃ stillicidia stillantia suꝑ t̾ram.
que inmodũ roris summa lenitate descendunt.

Expanded text:
 gentes sicco vellere Judaeorum, sicut postea fuit compluta area Gedeonis sicco vellere. Ecce unde incipiet, et ubi consummabitur regnum et illud regnum tivitate Christi qui ante dixerat de futuro judicio. Quasi dicat: Christus in futuro judicabit, et prius in humilitate et lenitate summa veniet. Et hoc est: Descendet in uterum Virginis, sicut pluvia in vellus. Christus enim quem nihil utique sustinere posset, si vellet manifestata potestate cognosci, voluit leniter in uterum Virginis sine aliquo strepitu, sicut pluvia in vellus descendere, ut magis ostenderet virtutem si eam temperasset. Et esLana enim 267 accipiendo, vel reddendo aqrumpitur, sed integra manet; sic et in Virgine integritas ante partum, in partu, post partum. Post illud idem alia similitudine comprobat, subdens: Et descendet sicut stillicidia stillantia super terram, quae in modum roris summa lenitate descendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Hic distin
it. pulcri a ddeitatẽ. qua omnia decora st̃. ⁊ intñde
.i. hominẽ ꝑeuntẽ miseratus respice. Uel ita. ⁊ acci¬
pitur ꝓeodem speties. ⁊ pulchritudo scił ꝓuisti¬
cia dei. accing̾e ⁊ accinctꝰ intende .i. hominẽ mi¬
scd̾iter respice. ⁊ ħ est. Specie tua ⁊ pulcͥtudine tua
.i. exiusticia tua qua speciosus es ⁊ pulcher. ꝓspere
.i. lib̾ans homines. ꝓcede deut̾o uirginis. ut spon¬

Expanded text:
c distingit; pulchritudo ad deitatem, qua omnia decora sunt. Intende, id est hominem pereuntem miseratus respice. Vel ita. Et accipitur pro eodem species et pulchritudo, sciliaccinctus, intende, id est hominem misericorditer respice. Et hoc, specie tua et pulchritudine tua, id est ex justitia tua, qua speciosus es et pulcher, prospere, id est liberans homines, procede de utero Virginis, ut spon