comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
habeat. quib tẽptationib cedat. quib ñcedat. si
nos ñ fallimꝰ fili dilecte nescimꝰ Uide gͥ quã multa
ñ prȩterita sed prȩsentia de natura nr̃a. nec tantũ
qͥd adcorpꝰ. uerũ etiã qͦd ad interiorẽ hominẽ ꝑ¬
tinet ignoremꝰ. nec tam̃ pecorib cõparem᷑. Et ty
qr prȩteritã originẽ animȩ meȩ ñ om̃ino nescio
sed ñ plene scio. nã sciomͥ. e̾e̾. datã a dõ nec tam̃
ẽẽ. de dõ. tanto me conuitio dignũ putasti : Et
quando possũ de natura sp̃s & animȩ nrȩ̃. cõme¬
morare omĩa quȩ nescimꝰ : Ubi potius exclamare
debemꝰ addm̃. qđ ille exclamauit in psalmo. Mi¬
rificata est scientia tua ex me. inualuit. non
potero adillã. Cur enĩ adiecit ex me nisi quia
ex se ipso quã incõprehensibilis esset dĩ scientia
coniciebat. quando quidẽ se ipsũ cõprehendere ñ
ineffabilia uerba. quȩ ñ licet homini loqͥ Et utrũ

Expanded text:
habeat, quibus temptationibus cedat quibusue non cedat, si habeat, quibus temptationibus cedat quibusue non cedat, si nos non fallimus, fili dilecte, nescimus. Vide igitur quam multa non praeterita, sed praesentia de natura nostra nec tantum quod ad corpus, uerum etiam quod ad interiorem hominem pertinet ignoremus nec tamen pecoribus comparemur; et tu, quia praeteritam originem animae meae non omnino nescio, sed non plene scio — nam scio mihi esse datam a deo nec tamen esse de deo —, tanto me conuicio dignum putasti I et quando possum de natura spiritus et animae nostrae commemorare omnia quae nescimus? ubi potius exclamare debemus ad deum, quod ille exclamauit in psalmo: mirificata est scientia tua ex in e; inualuit, non potero ad illam. cur enim adiecit \'ex me\' nisi quia ex seipso quam inconprehensibilis esset dei scientia coniciebat, quando quidem se ipsum conprehendere non ineffabilia uerba, quae non licet homini loqui, et utrum
Abbreviated transcription (Latin):
nec tͥ. Sed me contẽnis forsitan confitentẽ. & ꝓpt̾ hoc
quoq pecorib cõparabis Ego aut̃ monere. uł si non
dignaris certe admonere nondesinã: ut agnoscas potiꝰ
cõmunẽ infirmitatẽ. in qua uirtꝰ ꝑficit᷑. Ne ꝓ cognitis
incognita psum̃do. ad ueritatẽ ꝑuenire ñ possis. Puto
enĩ.ẽẽ. aliqͥd qđ & tu intelligere quę̧ris. nec potes Nec
tam̃ quȩreres: nisi te posse sꝑares Acꝑ hoc & tu uires
intelligentiȩ tuȩ nesçis qͥ naturȩ tuȩ scientiã ꝓfiteris.
nec mecũ ignorantiã confiteris: Quid dicãde uoluntate.
ubi certe liberũ a nob prȩdicat᷑ arbitriũ : Hempe
beatissimꝰ apłs petrus. uolebat ꝓ dño animã ponere.
Plane uolebat. Neq enĩ dm̃ id pollicendo fallebat:
sed quantas uires haberet uoluntas ipsa nesciebat
nositaq aliqͥd uelle seu nolle. sed uoluntas nr̃a
etiã cũ bona est. quantũ ualeat. quantas uires

Expanded text:
nec tibi. Sed me contemnis forsitan confitentem et propter hoc nec tibi. Sed me contemnis forsitan confitentem et propter hoc quoque pecoribus comparabis. ego autem monere uel, si non dignaris, certe ammonere non desino, ut agnoscas potius communem infirmitatem, in qua uirtus perficitur, ne pro cognitis incognita praesumendo ad ueritatem peruenire non possis. puto enim esse aliquid, quod et tu intellegere quaeris nec potes nec tamen quaereres, nisi te posse sperares. ac per hoc et tu uires intellegentiae tuae nescis, qui naturae tuae scientiam profiteris nec mecum ignorantiam confiteris. quid dicam de uoluntate, ubi certe liberum a nobis praedicatur arbitrium ? nempe beatissimus apostolus Petrus uolebat pro domino animam ponere, plane uolebat; neque enim deum id pollicendo fallebat, sed quantas uires haberet uoluntas ipsa nesciebat: nos itaque aliquid uelle seu nolle; sed uoluntas nostra, etiam cum bona est, quantum ualeat, quantas uires
Abbreviated transcription (Latin):
idcogitare ñ possumꝰ. Quid est gͦ qͦd nescimꝰ: Quomꝰ subtra¬
him̃ negam᷑q nobis: Itẽq nescio quomͦ ꝓferim ad nos
reddim᷑q nobis. quasi alii simꝰ & alibi simꝰ. quando
quȩrimꝰ nec inuenimꝰ qͦd in memoria nr̃a posuimꝰ. neq
nos ipsi ad nosipsos ueluti alibi positos ꝑuenire possimꝰ.
& tunc ꝑueniamꝰ quando inuenimꝰ. Ubi enĩ quȩrimꝰ. nͥ
apud nos: & quidquęrimꝰ nisi nos: quasi ñ simꝰ in nob̾.¬
& aliquo recesserimꝰ a nobis: Nonne attendis & exhor¬
rescis tantã ꝓfunditatẽ: Ꝙquid hoc est aliud quã nrã¬
natura. nec qualis fuit sed qualis nunc est: Q ecce ma¬
gis quȩrit᷑. quã cõprehendit᷑ Sepe mͥ ꝓpositã quȩstio¬
nẽ putaui me intellecturũ: si inde cogitarẽ. Cogitaui
nec potui. Sepe ñ putaui : & tam̃ potui. Uires itaq
intelligentiȩ meȩ. ñ sunt mͥ utiq cognitȩ Ꝙ credo qr

Expanded text:
id cogitare non possumus. quid est ergo, quod nescio quomodo subtraid cogitare non possumus. quid est ergo, quod nescio quomodo subtrahimur negamurque nobis itemque nescio quomodo proferimur ad nos reddimurque nobis, quasi alii simus et alibi simus, quando quaerimus nec inuenimus quod in memoria nostra posuimus, neque nos ipsi ad nos ipsos ueluti alibi positos peruenire possimus et tunc perueniamus quando inuenimus? ubi enim quaerimus nisi apud nos? et quid quaerimet aliquo recesserimus a nobis. Nonne attendis, et exhorrescis tantam profunditatem? Et quid est hoc aliud quam nnatura nec qualis fuit, sed qualis nunc est? et ecce magis quaeritur quam conprehenditur. saepe mihi propositam quaestionem putaui me intellecturum, si inde cogitarem; cogitaui nec potui, saepe non putaui et tamen potui. uires itaque intellegentiae meae non sunt mihi utique cognitae et credo quia
Abbreviated transcription (Latin):
dimꝰ eũ posse retrorsus recitare uirgiliũ. De quocunq
loco uoluimꝰ petiuimꝰ ut faceret. fecit. Prosã etiã de
quacunq oratione ciceronis quã memoriȩ cõmenda¬
uerat. id eũ facere uoliumꝰ. Quantũ uoluimꝰ sur sũ
uersus. secutꝰ est. Cũ ad mira rem᷑ : testatꝰ est dm̃.
nescisse se hoc posse ante illud exꝑim̃tũ. Ita quan¬
tũ ad memoriã attinet. tunc se eiꝰ animꝰ didicit.
Et quandocunq discere. nisi tẽptando & exꝑiendo
ñ posset. Et utiq ante quã tẽptaret. idẽ ip̃se erat
Cur se gͥ nesciebat᷑: Sepe nos prȩsumimꝰ aliquid
memoria retenturos. & cũ id putamꝰ: non scribimꝰ¬
nec nob̾ postea cũ uolumꝰ uenit in m̃tẽ. Nosq poenitet credi¬
disse uenturũ. uł litteris ñ ligasse ne fugeret. Et subito
rursus cũ id ñ quȩramꝰ occurrit: Punquid nos ñ eramꝰ.
quando id cogitabamꝰ : Nec tam̃ hoc sumꝰ qͦd fuimꝰ. quando

Expanded text:
dimus eum posse retrorsus recitare Vergilium; de quocumque dimus eum posse retrorsus recitare Vergilium; de quocumque loco uoluimus, petiuimus ut faceret: fecit. prosa etiam de quacumque oratione Ciceronis, quam memoriae commendauerat, id eum facere uoluimus: quantum uoluimus sursum uersus secutus est. cum ammiraremur, testatus est deum nescisse se hoc posse ante illud experimentum. ita, quantum ad memoriam pertinet, tunc se eius animus didicit et, quandocumque disceret, nisi temptando et experiendo non posset; et utique antequam temptaret, idem ipse erat: cur se igitur nesciebat ? Saepe nos praesumimus aliquid memoria retenturos et eum id putamus, non scribimnec nobis postea cum uolumus uenit in mentem nosque paenitet credidisse uenturum nec litteris inligasse, ne fugeret; et subito rursus, cum id non quaeramus, occurrit: numquid nos non eramus, quando id cogitabamus ? nec tamen hoc sumus quod fuimus, quando
Abbreviated transcription (Latin):
mea trahit᷑ exparentib. aut insufflat᷑ a dõ. Utrum¬
libet hoꝵ fecerit: tunc fecit quando me creauit. non
etiã nẽ de me uł in me facit Actũ illuc atq trans¬
actũ est. Nec p̾sens mͥ est nec recens: Ne id quidẽ scio
utrũ id scierim oblitꝰq sim. an uͦ nec tunc quandofa¬
ctũ est id sentire ac nosse potuerĩ Ecce mͦ. mͦ dũ sumꝰ.
dũiuuimꝰ dũ nos uiuere scimꝰ dũ meminisse nos &
intelligere & uelle certi sumꝰ. qͥ nos naturȩ nrȩ ma¬
gnos cõgnitores. eẽ. iactamꝰ. quid ualeat memoria
nrã uł intelligentia uł uoluntas. omĩnonescimus
Amicus quidã m̃s iã inde abadolescentia. simplicius nomi¬
ne. homo excellentis mi rabilisq memoriȩ: cũ int̾roga¬
tꝰ esset a nob̾ quos uersus uirgilius in om̃ib libris supͣ
ultimos dixerit: continuo celerit̃ memorit̃q respon¬
dit. Quȩsiuimꝰ etiã suꝑiores ut diceret. dix̃ Et credi¬

Expanded text:
mea trahitur ex parentibus aut insufflatur a deo: utrummea trahitur ex parentibus aut insufflatur a deo: utrumlibet horum fecerit, tunc fecit quando me creauit, non etiam nunc de me uel in me facit; actum illud atque transactum est nec praesens mihi est nec recens. ne id quidem scio, utrum id scierim oblitusque sim, an uero nec tunc quando factum est id sentire ac nosse potuerim. Ecce modo, modo dum sumus, dum uiuimus, dum nos uiuere scimus. dum meminisse nos et intellegere et uelle certissimi sumus, qui nos naturae nostrae magnos cognitores esse iactamus quid ualeat memoria nostra uel intellegentia uel uoluntas omnino nescimus. amicus quidam meus iam inde ab adulescentia, Simplicius nomine, homo excellentis mirabilisque memoriae, cum interrogatus esset a nobis, quos uersus Vergilius in omnibus libris supra ultimos dixerit, continuo celeriter memoriterque respondit. quaesiuimus etiam superiores ut diceret: dixit. et credi
Abbreviated transcription (Latin):
uiscera nouerimꝰ : ñ medicos empuricos nec anato¬
micos nec dogiaticos nec metodicos. sed hominẽ scire
arbitror neminẽ. & quisquis fuerit conatꝰ hȩc dis¬
cere: ñ frustra ei dr̃ Altiora te ne quȩ sieris. & for¬
tiora te ne scrutatꝰ fueris. Neq enĩ altiora sunt
quã potest nr̃a statura contingere. sed quã potest nrã
coniectura comprehendere. & fortiora. quã po¬
test uis humani ingenii penetrare. & tam̃ non
est cęlũ cęli: non dimensio sy derum. non modus
maris atq t̾rarũ. non infernꝰ inferior. Nossumꝰ.
qui nos comp̃hendere ñ ualemꝰ. Nos modulum
scientiȩ nrȩ. altiores fortioresq suꝑamꝰ Hos noN
possumꝰ cape nos. & certe ñ sumꝰ extranos. Hecides com¬
parandi pecorib: q id qͦd sumꝰ ñ penitꝰ inuenimꝰ Es
cõparandos nos pecorib putas si qͦd fuimꝰ obliti su mͦ
si tam̃ id aliquando noueramꝰ: Neq enĩ nẽ anima

Expanded text:
uiscera nouerimus, non medicos empiricos nec anatouiscera nouerimus, non medicos empiricos nec anatomicos nec dogmaticos nec methodicos, sed hominem scire arbitror neminem. Et quisquis fuerit conatus haec discere, non frustra ei dicitur: altiora te ne quaesieris et fortiora te ne scrutatus fueris. neque enim altiora sunt quam potest nostra statura contingere, sed quam potest nostra coniectura conprehendere et fortiora quam potest uis humani ingenii penetrare; et tamen non est caelum caeli, non dimensio siderum, non modus maris atque terrarum, non infernus inferior, nos sumus, qui nos conprehendere non ualemus, nos modulum scientiae nostrae altiores fortioresque superamus, nos non possumus capere nos et certe non sumus extra nos. nec ideo comparandi pecoribus, quia id quod sumus non penitus inuenimus; et comparandos nos pecoribus putas, si quod fuimus obliti sumus, si tamen id aliquando noueramus? neque enim nunc anima
Abbreviated transcription (Latin):
altius suꝑme. abalio aut̃ homine discere expectẽ
unde agat᷑ a me qͦd agit᷑ in me Hã cũ in corde co¬
gitare dicam᷑ & qͦd cogitamꝰ nullo alio homine sci¬
ente sciamꝰ: ipsũ tam̃ cor ubi eo gitamꝰ nescimꝰ in qͣ
parte corporis habeamꝰ nisi ab ali discamꝰ qui nescit
qͦd cogitamꝰ: Nec ignoro cũ audimꝰ. ut extoto corde dili¬
gamꝰ dm̃ ñ hoc dici de illa particula carnis nrȩ quȩ
sub costis latet. sed de illa ui qua cogitationes fiunt
Quȩ merito appellat᷑ hoc nomine. Quia sic̃ motꝰ non
cessat in corde. unde se pulsus diffundit usquequaq
uenarũ : ita ñ quiescimꝰ aliquid cogitando uersare.
Neruntam̃ cũ omĩs sensus abanima insit & corpori:
cur etiã in tenebris & oculis clausis sensu corporis
qui uocat᷑ tactꝰ m̃bra forinsecus nrã numeremꝰ. ipsiꝰ
aut̃ animȩ interiore prȩ sentia qua cunctis quȩ uiui¬
ficat atq animat prȩsto est. nulla intrinsecus nr̃a

Expanded text:
altius super me, ab alio autem homine discere exspectem, altius super me, ab alio autem homine discere exspectem, unde agatur a me quod agitur in me. nam cum in corde cogitare dicamur et quod cogitamus nullo alio homine sciente sciamus, ipsum tamen cor ubi cogitamus nescimus in qua parte corporis habeamus, nisi ab alio discamus qui nescit quod cogitamus. nec ignoro, cum audimus, ut ex toto corde diligamus deum, non hoc dici de illa particula carnis nostrae, quae sub costis latet, sed de illa ui, qua cogitationes fiunt; quae merito appellatur hoc nomine, quia sicut motus non cessat in corde, unde se pulsus diffundit usquequaque uenarum, ita non quiescimus aliquid cogitando uersare. uerum tamen cum omnis sensus ab anima insit et corpori, cur etiam in tenebris et oculis clausis sensu corporis, qui uocatur tactus, membra forinsecus nostra numeremus, ipsius autem animae interiore praesentia, qua cunctis quae uiuificat atque animat praesto est, nulla intrinsecus nostra
Abbreviated transcription (Latin):
nulli sciunt quomͦ hȩc & unde agat incorpore. Ideo
ad illa altiora atq fortiora id ꝑtinere ñ putas : At
ego hinc tͥ maiore᷑ moueo quȩstionẽ. cur paucissimi
nouerint unde agant. qͦd om̃s agunt Fortasse dic¬
turus es. Quia illi didicer̃ artẽ anatomicã uel
empuricã. quas medicinalis continet disciplina
quã pauci assequunt᷑. Cȩteri uͦ ista discere noluert̃.
cũ potuissent si utiq uoluissent. Ubi omitto dicere
cur multi conentur discere ista nec possint. quia tar¬
do qͦd multũ mirũ est impediunt᷑ ingenio. ea discere
abaliis quȩ aguntur abeis ipsis & in eis ipsis Sed
hȩc ipsa ÷ maxima quęstio. cur arte ñ michi op̾
sit. ut. ẽẽ. in cęlo solem sciã & lunã & alia sy dera.
& arte mͥ opis sit ut sciã quando digitũ moueo
unde incipiã a cordeana cerebro. an abutroq an a¬
neutro & doctore ñ egeã ut sciã quid sit tã longe

Expanded text:
nulli sciunt, quomodo haec et unde agat in corpore, ideo nulli sciunt, quomodo haec et unde agat in corpore, ideo ad illa altiora atque fortiora id pertinere non putas ? At ego hinc tibi maiorem moueo quaestionem, cur paucissimi nouerint unde agant, quod omnes agunt. fortasse dicturus es, quia illi didicerunt artem anatomicam uel empiricam, quas medicinalis continet disciplina, quam pauci assequuntur, ceteri uero ista discere noluerunt, cum potuissent, si utique uoluissent. ubi omitto dicere, cur multi conentur discere ista nec possint, quia tardo. quod multum mirum est, inpediuntur ingenio ea discere ab aliis. quae aguntur ab eis. ipsis et in eis ipsis. sed haec ipsa est maxima quaestio, cur arte non mihi opus sit, ut esse in caelo sciam solem et lunam et alia sidera, et arte mihi opus sit, ut sciam quando digitum moneo, unde incipiam, a corde an a cerebro an ab utroque an neutro, et doctore non egeam. ut sciam quid sit tam longe
Abbreviated transcription (Latin):
oblita est. sitam̃ cũ sensu eiꝰ aliquo factũ est quando factũ
est. nec putas ab surdũ atq in congruũ ut corpꝰ sibi sub¬
ditũ nesciat. & qͦd ñ est de prȩteritis eiꝰ sed de p̃sentib
ꝓrsus ignor&. utrũ uenas moueat ut iuuat incorpore.
neruos ñ moueat nisi uelit. pulsus aut̃ uenarũ
etiã si nolit sine int̾missione agat. de qua parte cor¬
poris ꝯteris dominet᷑ qͦd egemonicon uocant. utrũ
de corde an de cerebro. an disꝑtitis de corde motib¬
is motib. de corde aut̃ ñ uoluntari is uenarũ pulsib.
& si de cerebro illa duo facit. cur sentiat & si nolit. m̃¬
bra uͦ ñ moueat nͥ uelit: Cũ gͥ hȩc incor pore nisi ipsa
ñ faciat. cur nescit qͦd facit uł unde facit: Nec eitur pe
est ista qͦd nescit. & turpe. ẽẽ. existimas si nesciat un¬
de uł quomꝰ facta sit. cũ se ipsa ñ fecerit: Anima uͦ.¬

Expanded text:
oblita est, si tamen cum sensu eius aliquo factum est quando factum oblita est, si tamen cum sensu eius aliquo factum est quando factum est, nec putas absurdum atque incongruum, ut corpus sibi subditum nesciat et quod non est de praeteritis eius, sed de praesentibus prorsus ignoret, utrum uenas moueat ut uiuat in corpore, neruos non moueat, nisi uelit, pulsus autem uenarum, etiam si nolit, sine intermissione agat, de qua parte corporis ceteris dominetur quod ἡγεμονικόν uocant, utrum de corde an de cerebro an dispertite de corde motiis motibus, de corde autem non uoluntariis uenarum pulsibus, et si de cerebro illa duo facit, cur sentiat etsi nolit, membra uero non moucat nisi uelit? cum igitur haec in corpore nisi ipsa non faciat, cur nescit quod facit uel unde facit ? nec ei turpe est ista quod nescit et turpe esse existimas, si nesciat unde uel quomodo facta sit. cum se ipsa non fecerit? an quia non
Abbreviated transcription (Latin):
medullari. quot sint genera uenarũ atq neruoꝵ.
quib discursib & anfractib uniuersũ corpꝰ illȩ̃
irrigent. illi alligent. utrũ inneruis deputanda
& quid abutrisq differant ungues qm̃ his duricia
similes sunt. prȩcidi aut̃ & crescere cõmune illis est
cũ capillis. quisnã sit usus uenarũ ñ sanguinis
sed aeris quas arterias uocant. hȩc atq huiꝰ modi
de natura corporis sui si anima nosse desideret.
tuncine dicendũ est homini. altiora te ne quȩsieris.
& fortiora te ne scrutatꝰ fueris. si aut̃ de sua origine
qͦd nescit inquirat. ñ ÷ altius neq fortius quã ut
id possit app̃hendere. &absurdũ existimas atq
incongruũ rationi. ut nesciat anima utrũnam
diuinitꝰ insufflata sit an de parentib tracta. cũ hoc
p̃teritũ ñ meminerit. & int̾ illa deputet quȩ ir reuoca¬
bilit̾ sicut infantiã & cȩtera recentis abutero ȩtatis

Expanded text:
medullari, quot sint genera uenarum atque neruorum, medullari, quot sint genera uenarum atque neruorum, quibus discursibus et anfractibus uniuersum corpus illae inrigent illi alligent, utrum in neruis deputanda  quid ab utrisque differant ungues, quoniam his duritia similes sunt, praecidi autem et crescere commune illis est cum capillis, quisnam sit usus uenarum non sanguinis, sed aeris, quas arterias uocant: haec atque huiusmodi de natura corporis sui si anima nosse desideret, tuncine dicendum est homini: altiora te ne quaesieris et fortiora te ne scrutatus fueris, si autem de sua origine quod nescit inquirat, non est altius neque fortius quam ut id possit adprehendere ? et absurdum existimas atque incongruum rationi, ut nesciat anima utrum noua diuinitus insufflata sit an de parentibus tracta, cum hoc iam praeteritum non meminerit et inter illa deputet, quae inreuocabiliter sicut infantiam et cetera recentis ab utero aetatis
Abbreviated transcription (Latin):
riantur: Tu mẽ docebis aut quenquã unde homines animentur. qͥ nesci¬
ebas adhuc usq¬
nobis est : Interior enĩ est animȩ nrȩ̃ natura. quã corpꝰ.
Quasi uͦ corpꝰ ipsũ ñ faciliꝰ nossȩ potuit anima extrinsecus
ꝑoculos ipsius corporis. quã intrinsecus ꝑ sẽ ipsã. Qiud
enĩ est inintestinis corporis. ubi ñ est ipsaͤ &tam̃ etiã
quęq int̾na atq uitalia oculis corporis inquisiuit.
& quicꝗd ex eis discere potuit ꝑoculos cor poris di-¬
dicit. E certe ibi erat. etiã quando illa nesciebat.
Et cũ uiscera intr insecus nrã ñ possint sine anima
uiuere: facilius ea potuit anima uiuificare quam
nosse: An forte ad eiꝰ cognitionẽ. altiꝰ illa est corpꝰ
eiꝰ quã ipsa: E idõ si uelit inquirere atq disserere
quando sem̃ hominis conuertat᷑ in sanguinẽ. quando
in solidã carnẽ. quando ossadurari. quando incipiat

Expanded text:
riantur? tu me docebis aut quemquam, unde homines animentur, qui nesciriantur? tu me docebis aut quemquam, unde homines animentur, qui nesciebas adhuc usqnobis est? interior enim est animae nostrae natura quam corpus. quasi uero corpus ipsum non facilius nosse potuit anima extrinsecus per oculos ipsius corporis quam intrinsecus per se ipsam. quid enim est in intestinis corporis, ubi non est ipsa? et tamen etiam quaeque interna atque uitalia oculis corporis inquisiuit et quicquid ex eis discere potuit per oculos corporis didicit. et certe ibi erat, etiam quando illa nesciebat. et cum uiscera intrinsecus nostra non possint sine anima uiuere, facilius ea potuit anima uiuificare quam nosse. an forte ad eius cognitionem altius illa est corpus eius quam ipsa et ideo si uelit inquirere atque disserere, quando semen hominis conuertatur in sanguinem quando in solidam carnem, quando ossa durari quando incipiant
Abbreviated transcription (Latin):
marũ : sic ego saltẽ scirẽ. utrũ mͥ in hac uita sciendũ
ẽẽt. Si enĩ exillis est altiorib quȩ inquirere scrutariq
ꝓhibem᷑. timendũ est ne hoc ñ ignorando sed quȩrendo
peccemꝰ. Neq enĩ ꝓptẽa ñ. ẽẽ. de illis altiorib prtare
debemꝰ : qr ñ ad dĩ naturã ꝑtinet sed ad nr̃am. Quid
qͦd ñnulla inoꝑib dĩ. quã ipse ds̃ in quantũ cognosci
potest. difficilius cognoscunt᷑: Nã didicimꝰ. dm̃. ẽe̾.
trinitatẽ. Quot aut̃ animaliũ genera creauerit. saltẽ
terrestriũ quȩ in archã noe intrare potuer̃. adhuc
usq nescimꝰ. Nisi forte hoc tu iã didicisti. Inlibro
etiã sapientiȩ scriptũ est. Si enĩ tantũ potuer᷑ uale¬
re ut possent estimare scłm. quomͦ eiꝰ dñm non
faciliꝰ inuener̃: Anqr hoc intra nos est. idõ ñ altiꝰ¬
M unde uiuentes sic alantur. ut illo alim̃to paululũ subtracto. continuo mo¬

Expanded text:
marum, sic ego saltem scirem utrum mihi in hac uita sciendum marum, sic ego saltem scirem utrum mihi in hac uita sciendum esset! si enim ex illis est altioribus, quae inquirere scrutarique prohibemur, timendum est, ne hoc non ignorando, sed quaerendo peccemus. neque enim propterea non esse de illis altioribus putare debemus, quia non ad dei naturam pertinet, sed ad nostram. Quid quod nonnulla in operibus dei quam deus ipse, in quantum cognosci potest, difficilius cognoscuntur ? nam didicimus deum esse trinitatem; quot autem animalium genera creauerit, saltem terrestrium, quae in arcam Noe intrare potuerunt, adhuc usque nescimus, nisi hoc tu iam forte didicisti. in libro etiam Sapientiae scriptum est: si enim tantum potuerunt ualere ut possent aestimare saeculum, quomodo eius dominum non facilius inuenerunt? an quia hoc intra nos est, ideo non alti unde uiuentes sic alantur, ut illo alimento paululum subtracto continuo mo
Abbreviated transcription (Latin):
qͣd ignoro. uł utrũ ꝑtineat ad nos hoc nosse cũ hic uuimꝰ
Qiuid si enĩ ex illis reb: est de quib nob̾ dr̃. altiora te ne
quȩsieris. & fortiora te ne scrutatꝰ fueris. sed quȩ prȩ¬
cepit tͥ dñs illa cogita semꝑ: Uerũ hoc nosse cupio. aut
abipsodõ sciente qͦd creat. aut etiã abaliquo docto sciente
qd dicat. ñ ab homine nesciente qͦd anhelat: Infantiã suã
quisꝙ ñ recolit. & putas hominẽ nisi dõ docente posse
cognoscere. unde inmatris utero uiuere coeꝑit. prȩ¬
sertim siusq adeo illũ adhuc lateat humana natura.
ut ñ solũ quid intꝰ habeat. uerũ etiã quid ad eã forin secꝰ
accedat ignoret. Itane dilectissime tu me docebis
aut quenquã unde homines nascentes animent᷑. qui
ne sciebas ad huc usq unde utres quando inflant᷑ im¬
pleantur Utinã quẽ admodũ nescis unde origosit ani:¬

Expanded text:
quod ignoro, vel utrum pertineat ad nos hoc nosse cum hic vivimus. quod ignoro, vel utrum pertineat ad nos hoc nosse cum hic vivimus. Quid si enim ex illis rebus est, de quibus nobis dicitur, Altiora te ne quaesieris et fortiora te ne scrutatus fueris; sed quae praecepit tibi dominus, illa cogita semper? uerum hoc nosse cupio aut ab ipso deo sciente quod creat aut etiam ab aliquo docto sciente quod dicat, non ab homine nesciente quod anhelat. infantiam suam quisque non recolit et putas hominem nisi deo docente posse cognoscere, unde in matris utero uiuere coeperit, praes-ertim si usque adeo illum adhuc lateat humana natura, ut non solum quid intus habeat uerum etiam quid ad eam forinsecus accedat ignoret ? itane, dilectissime, tu me docebis aut quemquam, unde homines nascentes animentur, qui nesciebas adhuc usqpleantur? utinam quemadmodum nescis unde origo sit ani
Abbreviated transcription (Latin):
facis. unde facias ignorabas: E prȩstet dñs. ut a
me cõmonitꝰ cedas potiꝰ quã resistas tã in ꝓmptu po¬
sitȩ atq aꝑtissimȩ ueritati. Nec de utre inflando
sic int̾roges pulmones tuos. ut eos aduersus me
habere malis inflatos. quã eis ad quiescere te do¬
centib. & responsũ tͥuerũ ñ loquendo & alt̾cando.
sed spirando & respirando reddentibꝰ. Proinde igno¬
rantiã meã de origine animarũ te corripientẽ atq
obiurgantẽ ñ moleste ferrẽ. immo in suꝑ & grãs
magnas agerẽ : si eã mͥ non solũ duris ꝑcuteres con¬
uitiis. sed ueris etiã excuteres dictis Sĩ enĩ me
posses docere qͦd nescio: non solũ te uerbis sed &
pugnis cedentẽ deberẽ patientissime sustinere. Nã fateor
dilectioni tuȩ. quantũ attinet adistã quȩstionẽ. unũ de¬
duob ualde cupio nosse si possim. Uł de animarũ origine

Expanded text:
facis unde facias ignorabas? et praestet dominus, ut a facis unde facias ignorabas? et praestet dominus, ut a me commonitus cedas potius quam resistas tam in promptu positae atque apertissimae ueritati nec de utre inflando sic interroges pulmones tuos, ut eos aduersus me habere malis inflatos quam eis adquiescere te docentibus et responsum tibi uerum non loquendo et altercando, sed spirando et respirando reddentibus. proinde ignorantiam meam de origine animarum te corripientem atque obiurgantem non moleste ferrem, immo insuper et gratias magnas agerem. si eam mihi non solum duris percuteres conuiciis, sed ueris etiam excuteres dictis. si enim me posses docere quod nescio, non solum te uerbis, sed et pugnis caedentem deberem patientissime sustinere. Nam fateor dilectioni tuduobus valde cupio nosse, si possim, vel de animarum origine
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd insupiore libro de flatu hominis disputauimꝰ. utrũ
ad animȩ naturã quia ipsa id agit in homine. anad
corporis qđ ab ea mouet᷑ ut idagat. an ad huiꝰ aeris
cuiꝰ reciꝓcati id agere declarat᷑ an potius ad om̃ia
tria ad animã scilicet quȩ corpꝰ mouet. & ad corpꝰ
qͦd motu flatũ recipit atꝙ ieclit & ad aurã istã un¬
diq circũ fusã. quȩ intrando alit releuat exe¬
undo & tam̃ hoc litteratꝰ homo atq facundus
utiq nesctebas. quando credebas. dicebas ce scribe¬
bas & in conuentu multitudinis corrogate legebas
& natura nra utrẽ inflare. & natura nrã nos minus
nichil habere. cũ hoc unde faciamꝰ facillime posses. ñ
diuinas & humanas paginas ꝑscrutando: sed inte
aduertendo nosse cũ uelles. Quomͦ gͥ tͥ cõmittã ut
me doceas de origine animarũ qͦd me nescire con¬
fiteor. qͥ qͦd tuis narib atq ore sine int̾missione

Expanded text:
quod in superiore libro de flatu hominis disputauimus, utrum quod in superiore libro de flatu hominis disputauimus, utrum ad animae naturam. quia ipsa id agit in homine, an ad corporis, quod ab ca mouetur ut id ay;t, an ad huius aeris, cuius reciprocatu id agere declaratur, an potius ad omnia tria, ad animam scilicet, quae corpus monet et ad corpus quod motu flatum recipit atque reddit et ad auram istam undique circumfusam quae intrando alit, releuat exeundo? et tamen hoc litteratus homo atque facundus utique nesciebas, quando credebas et dicebas et scribebas et in conuentu multitudinis conrogatae legebas, ex natura nostra nos utrem inflare et in natura nostra nos minus nihil habere, cum hoc unde faciamus facillime posses non diuinas et humanas paginas perscrutando, sed in te aduertendo nosse cum uelles. quomodo igitur tibi committam, ut me doceas de origine animarum, quod me nescire confiteor, qui quod tuis naribus atque ore sine intermissione
Abbreviated transcription (Latin):
na corpꝰ alienare uult: desipit. Medici qui appellant᷑
anathomici. ꝑ mẽbra. ꝑuenas. ꝑ neruos. ꝑ ossa. ꝑ me¬
dullas. ꝑ interiora uitalia. etiã uiuos homines quam¬
diu int̃ manꝰ rimantiũ uiuere potuer̃ dissiciendo
scrutati sunt. ut naturã corporis nossent. Nec tam̃nos.
es. eospecorib cõparandos. qͥ animȩ naturã ñ qui
corporis nesciunt Ngͦ ita prȩloqui debiuisti. Neq enĩ
aisti. quid differt homo pecore si nescit de anim̾ȩ suȩ
qualitate atq natura. sed aisti. si nescit de sua qualitate
naturaq disquirere atq disserere. Qualitas utiq nr̃ã
& natura nrã cũ corpore cõputat᷑. quamuis de iis quib
constamꝰ singillatĩ singulis disserat᷑. Uerũ ego quã
multa possum de hominis natura scientissime dispu¬
tare.:ł si explicare uelim: plura uolumina implebo
Multa me tam̃ ignorare confiteor. Tu aut̃ quo uis ꝑtinere

Expanded text:
na corpus alienare uult, desipit. medici tamen, qui appellantur na corpus alienare uult, desipit. medici tamen, qui appellantur anatomici, per membra, per uenas, per neruos, per ossa, per medullas, per interiora uitalia etiam uiuos homines quamdiu inter manus rimantium uiuere potuerunt dissiciendo scrutati sunt, ut naturam corporis nossent, nec tamen nos, es, eos pecoribus comparandos, qui animae naturam, non qui corporis nesciunt. Non ergo ita praeloqui debuisti. Neque enim aisti, Quid differt homo a pecore, si nescit de animae suae qualitate atque natura: sed aisti, si nescit de sua qualitate naturaque disquirere atque disserere. Qualitas utique nostra  natura nostra cum corpore computatur, quamuis de his quibus constamus singillatim singulis disseratur. uerum ego quam multa possim de hominis natura scientissime disputare, si explicare uelim. plura uolumina inplebo; multa me tamen ignorare confiteor. Tu autem quo uis pertinere,
Abbreviated transcription (Latin):
quatenus usq concedas. ne forte & hocibi sit qͦdanimȩ
nrẽ ñ om̃i modo scimꝰ originẽ. quanus qđ ad salutẽ ꝑ¬
tinet fidei. diuinitꝰ animã datã eãq ñ eiꝰ cuiꝰ ds̃ est
e̾e. naturȩ remotis ambagib nouerimꝰ. An forte
hactenꝰ putas naturã suã cuiq nesciendã quatenus
eã tu nescis. hactenꝰq sciendã quatenꝰ eã tu scire po¬
tueris. ut si paulo ampliꝰ te quisq nescierit eũ pecorib
cõpares qͦd scientior illo. e̾ẽ. potuisti. atq ita siquis eã
paulo pluste scierit. eadẽ iusticia te ille pecorib cõpa¬
i& Dic gͦ quatenꝰ nob̾ naturã nrãm nescire concedas.
ut a pecorib salua sit nr̃a di stantia Et considera tam̃
ne plus apecorib distet qui eiꝰ aliquid nescire se scit :
quã qui se putat scire qͦd nescit. Natura certe hominis
tota est. sp̃s. anima. & corpꝰ. Quisquisgͦ anatura huma¬

Expanded text:
quatenusque concedas, ne forte et hoc ibi sit, quod animae quatenusque concedas, ne forte et hoc ibi sit, quod animae nostrae non omni modo scimus originem; quamuis, quod ad salutem pertinet fidei!, diuinitus animam datam eamque non eius cuius deus est esse naturae remotis ambagibus nouerimus. an forte hactenus putas naturam suam cuique nesciendam, quatenus eam tu nescis, hactenusque sciendam, quatenus eam tu scire potueris, ut, si paulo amplius te quisque nescierit, eum pecoribus compares, quod scientior illo esse potuisti, atque ita si quis eam paulo plus te scierit, eadem iustitia te ille pecoribus comparabit? dic ergo quatenus nobis naturam nostram nescire concedas, ut a pecoribus salua sit nostra distantia, et considera tamen, ne plus a pecoribus distet qui eius aliquid nescire sc scit, quam qui se putat scire quod nescit. natura certe tota hominis est spiritus, anima et corpus; quisquis ergo a natura huma
Abbreviated transcription (Latin):
quid eoꝵ quȩ ad naturã tuã constat ꝑtinere nesciueris:
Neq enĩ eos asꝑsisti hac rep̃hensione tantũmͦ. qui hoc
nesciunt qͦd ego nescio. hoc est humanȩ animȩ originẽ.
quã quidẽ ñ penitꝰ nescio. scio enĩ dm̃ flauisse in fa¬
ciẽ pͥmi hominis. factũq. e̾ẽ. hominẽ in animã ui¬
uã. qͦd tam̃ nisi legisse: ꝑ me ipse scire ñ possẽ: sed
dixisti. Quid aut̃ homo differt pecore. si nescit de
sua qualitate naturaq disquirere atq disserere:
Qđ sensisse ita uideris. tanquã de uniuersa sua qua¬
litate atq natura sic homo disquirere atq disse¬
rere debeat : ut nichil eũ sui lateat. Quod si tta
est : iã te pecorib comparabo. si michi non res-¬
ponderis tuoꝵ numerum capilloꝵ. Si aut̃ quan¬
tũcunq ꝓficiamꝰ in hac uita. aliqua nos ad naturã
nrãm ꝑtinentia nescire concedis: quȩro id quantũ

Expanded text:
quid eorum quae ad naturam tuam constat pertinere nesciueris. quid eorum quae ad naturam tuam constat pertinere nesciueris. neque enim eos aspersisti hac reprehensione tantummodo, qui hoc nesciunt quod ego nescio, hoc est humanae animae originem — quam quidem non penitus nescio; scio enim deum flauisse in faciem primi hominis factumque esse hominem in animam uiuam; quod tamen nisi legissem, per me ipse scire non possem — sed dixisti: quid autem differt homo pecore, si nescit de sua qualitate naturaque disquirere atque disserere? quod sensisse ita uideris, tamquam de uniuersa sua qualitate atque natura sic homo disquirere atque disserere debeat, ut nihil cum sui lateat. quod si ita est, iam te pecoribus comparabo, si mihi non responderis tuorum numerum capillorum. si autem quantumcumque proficiamus in hac uita, aliqua nos ad naturam nostram pertinentia nescire concedis, quaero id quantum
Abbreviated transcription (Latin):
inconuenient᷑ dici potest. quã ut eũ sola sui nocione
fraudauerit: &cũ sapientia mundi. quȩ sese usq ad ue¬
ri cognitionẽ suꝑuacua quidẽ inuestigatione ꝓtendit.
qr scire nequit ꝑͥquẽ licet quȩ sunt uera cognosci. aliqua
tam̃ uicina immo affinia ueritati tẽptauerit suꝑ ani¬
mȩ natura dispicere: quã indecens atq pudendũ est.
religio sũ quenquã de hoc ipso aut nichil saꝑe. aut
penitꝰ sibiint̾ dixisse ne sapiat: Ista tua nrȩ igno¬
rantiȩ disertissima & luculentissima castigatio.
om̃ia quȩ ad naturã hominis ꝑtinent sic te scire cõ¬
pellit : ut si eoꝵ aliquid ignoraueris. ñ meo sed tuo
iudicio pecorib cõpareris. Quãuis enĩ nos insignitius
uidearis attingere eo qͦd dixisti. homocũ esset inho¬
nore ñ intellexit. qr in quo tu ñ es honore sumꝰ ȩccłe.
tam̃ etiã tu in eo es honore naturȩ. ut pecorib pręfe¬
raris. Quib scđm tuũ udiciũ cõparandus es: siali¬

Expanded text:
enienter dici potest quam ut eum sola sui notione fraudarit ? et cum sapientia, mundi, quae sese usque ad ueri cognitionem superuacua quidem inuestigatione protendit, quia scire nequit per quem licet quae sunt uera cognosci, aliqua tamen uicina, immo affinia ueritati temptauerit super animae natura dispicere, quam indecens atque pudendum est religiosum quemquam de hoc ipso aut nihil sapere aut penitus sibi interdixisse ne sapiat! Ista tua nostrae ignorantiae disertissima et luculentissima castigatio omnia, quae ad naturam hominis pertinent. sic te scire conpollit, ut, si eorum aliquid ignoraueris, non meo, sed tuo iudicio pecoribus compareris. quamuis enim nos insignitius uidearis adtingere eo quod dixisti: homo o cum e s s et inhonore, non intellexit, quia in quo tu non es honore sumus ecclesiae, tamen etiam tu in eo es honore naturae, ut pecoribus praeferaris, quibus secundum tuum iudicium comparandus cs, si ali
Abbreviated transcription (Latin):
quisq correctꝰ sua confessione rep̃hendit᷑. quã cuius libet
errantis ore laudat᷑. Quanuis in eorundẽ recitatione
librorũ. auditores & laudatorestuos. ñ om̃s ista quȩ
sana doctrina imꝓbat uł ante sensisse. uł ad ea tibi
consensisse crediderĩ. sed acie m̃tis ipso tuę recitationis
impetu cur suq ꝑstricta. hȩc parũ aduertere potuisse. Aut
certe etiã illos qui aduertere potuer̃. non inte rerũ liqui¬
dissimã ueritatẽ. sed uerboꝵ affluentiã & ingenii facul¬
tatẽ indolẽq laudasse. Plerunq enĩ prȩdicat᷑ & amatur
eloquiũ in spe iuuenis. & si nondũ habeat maturitatẽ
fidẽq doctoris. Qua ꝓpt̃ ut & tu recte sapias. & alios
ñ tantũmͦ delectare possit. uerũ etiã edificare qͦd loqueris:
curã te oportet gerere de sermonib tuis. remotis plausib
alienis

Expanded text:
quisque correctus sua confessione reprehenditur quam cuiuslibet quisque correctus sua confessione reprehenditur quam cuiuslibet errantis ore laudatur. quamuis in eorundem recitatione librorum auditores et laudatores tuos 11011 omnes ista quae sana doctrina inprobat uel ante sensisse uel ad ea tibi consensisse crediderim, sed acie mentis ipso tuae recitationis impetu cursuque perstricta haec parum aduertere potuisse ant certe etiam illos qui aduertere potuerunt non in te rerum liquidissimam ueritatem, sed uerborum afluentiam et ingenii facultatem indolemque laudasse. plerumque enim praedicatur et amatur eloquium in spe iuuenis, etsi nondum habeat maturitatem fidemque doctoris. quapropter ut et tu recte sapias et alios non tantummodo delectare possit, uerum etiam aedificare quod loqueris, curam te oportet gerere de sermonibus tuis remotis plausibus alienis
Abbreviated transcription (Latin):
& falsa ꝓueris ꝓferendo ac defendendo. peccatur
gnorantiã uͦ meã. utrũ animȩ hominũ nouȩ fiant an
de parentib. quas tam̃ a creatore dõ ñ de ipsius substan¬
tia fieri. dubitare fas ñ est: aut ñ debere rep̃hendi.
aut abeo debere a quo potest docente auferri. & ha¬
bere in se animas corporũ similitudines incorporeas.
ipsas aut̃ ñ ẽẽ. corpora. & salua distinctiona
animȩ & sp̃s. etiã uniuersalit᷑ animam
sp̃m nuncupari: puto qͦd ꝑsuaserim
caritati tuȩ. Si aut̃ ꝑsuadere ñ potui :
utrũ tam̃ ea dixerim quȩ ꝑsuadere de¬
buerim. qͥ legent potiꝰ uidicabunt.
i qua sane alia quȩ plurima in tuis libris
emendanda michi uidentur. scire fortasse¬
desideras: uenire tͥ non sit onerosũ. non tanquã discipło
ad magistrũ. sed primeuo ad grandeuũ. forti ad infirmũ
Et si enĩ ñ eos edere debiusti: maiore tam̃ & ueriore gła

Expanded text:
et falsa pro ueris proferendo ac defendendo peccatur. et falsa pro ueris proferendo ac defendendo peccatur. ignorantiam uero meam, utrum animae hominum nouae fiant an de parentibus — quas tamen a creatore deo non de ipsius substantia fieri dubitare fas non est — aut non debere reprehendi aut ab eo debere, a quo potest docente et auferri, et habere in se animas corporum similitudines incorporeas, ipsas autem non esse corpora et salua distinctione animae et spiritus etiam uniuersaliter animam spiritum nuncupari puto quod persuaserim caritati tuae; si autem persuadere non potui, utrum tamen ea dixerim quae persuadere debuerim qui legent potius iudicabunt. Si qua sane alia, quae plurima in tuis libris emendanda mihi uidentur, scire fortassedesideras, uenire tibi non sit onerosum, non tamquam discipulo ad magistrum, sed primaeuo ad grandaeuum, forti ad infirmum. etsi enim eos non edere debuisti, maiore tamen et ueriore gloria
Abbreviated transcription (Latin):
eripi posse. & ante defungi. nec in eis qͦd om̃ps prȩdesti¬
nauit impleri. Aut de iis qui priusquã baptient᷑ ex¬
pirant dictũ. ẽẽ. qͦd scriptũ est. raptꝰ ÷ ne malicia mutaret
illiꝰ intellectũ. atq ad hunc sensũ cȩtera ꝑtinentia. Aut earũ
aliquas mansiones extra regnũ dĩ esse. quas multas in
domo patris sui dñs dix̃esse. Aut sacrificiũ corporis &
sanguinis xp̃i ꝓiis qui ñ baptitati de corpore exierint
offerendũ. Aut aliquos eorũ qͥ sine baptisinate xp̃i mori¬
unt᷑. in parady sũ interĩ recipi. ac postinodũ & regni
cȩloꝵ beatitudinẽ consequi. Hȩc precipue caue fili: Nec
cognominari uincentius delecteris. si uis. e̾ẽ. uictor er¬
roris. Nec te quando aliqͥd nescis existimes scire. sed ut
scias disce nescire. Neq enĩ aliquid in occultis dĩ oꝑib
ignorando. sed temere incognita ꝓ cognitis astruendo.

Expanded text:
ptismum, posse ante defungi nec in eis quod omnipotens praedestiptismum, posse ante defungi nec in eis quod omnipotens praedestinauit inpleri\'; aut \'de his, qui priusquam baptizentur exspirant, dictum esse quod scriptum est: raptus est, ne malitia mutaret illius intellectum atque ad hunc sensum cetera pertinentia; aut \'earum aliquas mansiones extra regnum dei esse, quas multas in domo patris sui dominus dixit esse\'; aut \'sacrificium corporis et sanguinis Christi pro his qui non baptizati de corpore exierint offerendum\'; aut \'aliquos eorum qui sine Christi baptismate moriuntur in paradisum interim recipi ac postmodum et regni caelorum beatitudinem consequi\'. haec praecipue caue, fili, nec cognominari Vincentius delecteris, si uis esse uictor erroris, nec te, quando aliquid nescis, existimes scire, sed, ut scias, disce nescire. neque enim aliquid in occultis dei operibus ignorando, sed temere incognita pro cognitis astruendo
Abbreviated transcription (Latin):
non.ẽẽ. monstrat᷑. & generali nomine sp̃s nuncupat᷑
yam obrem si nrõs ad te libros impensa dilectione
conscriptos. repensa dilectione sumis & legis. si in
principio primitui libri audis & te ipsũ. & studes sic̃
dixisti tuã sententiã tueri si imꝓbabilis decegat᷑: illa
prȩcipue undecĩ caue. de quib te in libro suꝑiori cõmonui
Ne animã sic dicas ex dõ: ut eã ñ de nulla nec de alia. sed
de sua natura creauerit. Aut qđ ꝑ infinitũ tẽpus atꝙ
ita semꝑ animas det: sicut semꝑ est ipse quidat. Aut
animã meritũ aliqd ꝑdidisse ꝑcarnẽ qͦd habuerit
ante carnẽ. Aut animã ꝑ carnẽ repara re habitudinẽ
priscã. ꝑq ipsã carnẽ renasci. ꝑ quã meruerat inqͥnari.
Aut qͥi anima. ante om̃e peccatũ meruerit esse peccatrix:
Aut in fantes sine regeneratione baptismatis mortuos ad
indulgentiã ꝑuenire posse originaliũ peccatorũ. Aut

Expanded text:
non esse monstratur et generali nomine spiritus nuncupatur. non esse monstratur et generali nomine spiritus nuncupatur. Quamobrem si hos ad te libros inpensa dilectione conscriptos repensa dilectione sumis et legis, si in principio primi tui libri audis et te ipsum et studes, sicut dixisti, \'tuam sententiam non tueri, si inprobabilis detegatur\', illa praecipue undecim caue, de quibus in libro superiore commonui: ne \'animam sic dicas ex deo, ut eam non de nulla nec de alia, sed de sua natura creauerit\'; aut \'quod per infinitum tempus atque ita semper animas det, sicut semper est ipse qui dat\'; aut \'animam meritum aliquod perdidisse per carnem, quod habuerit ante carnem\'; aut \'animam per carnem reparare habipriscam, perque ipsam carnem renasci, per quam meruerat inquinari: » aut « quod anima ante omne peccatum meruerit esse peccatrix: » aut « infantes sine regeneratione Baptismatis mortuos, ad indulgentiam pervenire originalium peccatorum: » aut
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ mouebat᷑ suꝑ t̾rã. uolatiliũ. pecorũ & ium̃torũ. &
ferarũ. & om̃is serpens qui iouet᷑ suꝑt̾rã. & omĩs
homo. & omĩa quȩcunq habent sp̃m uitȩ. Ubi re¬
motis om̃ib dubitationis ambagib : generale ani¬
mȩ nom̃. ẽẽ. intelligimꝰ spm̃. Cuiꝰ quidẽ nominis si¬
gnificatio tã late patet : ut etiã ds̃ uocet᷑ sp̃s. Ꝙ iste
Flatꝰ aereus quamuis sit corporeus : appellat᷑ in ꝑsalmo
sp̃s tẽpestatis. Qua ꝓpt̾ eã quȩ anima est etiã sp̃m nun¬
cupari: puto qͦd ad monitꝰ his quȩ cõmemoraui diui¬
narũ testimoniis paginarũ. ubi & anima pecoris
cui ñ ÷ intellectꝰ appellata legit᷑ sp̃s: non negabis
ulteriꝰ. Quocirca. si & illa quȩ de anima incorporea
disputata sunt capis & sapis: ñ est unde tͥ displiceam.
qͦd eã me scire dixi ñ corpꝰ esse sed sp̃m. Quia & corpus

Expanded text:
quae movebatur super terram, volatilium, pecorum, et jumentorum, et quae movebatur super terram, volatilium, pecorum, et jumentorum, et ferarum, et omnis serpens qui movetur super terram: et omnis homo, et omnia quaecunque habent spiritum vitae. Ubi remotis omnibus dubitationis ambagibus, generale nomen animae esse intelligimus spiritum. Cujus quidem nominis significatio, tam late patet, ut etiam Deus vocetur spiritus; et iste flatus aerius, quamvis sit corporeus, appellatur in psalmo Spiritus tempestatis; quapropter eam quae anima est, etiam spiritum nun quod ammonitus his, quae commemoraui, diuinarum testimoniis paginarum, ubi et anima pecoris, cui non est intellectus, appellata legitur spiritus, non negabis ulterius. quocirca si et illa quae de anima incorporea disputata sunt capis et sapis, non est unde tibi displiceam, quod eam me scire dixi non corpus esse, sed spiritum, quia et corpus
Abbreviated transcription (Latin):
est ille intimꝰ sensus. ex quo ÷ appellata sententia.
Hinc aut̃ petorib sine dubitatione prȩponim̃. eo quod
sunt illa rationis exꝑtia Honhabent itaq sp̃mpecora.
id ÷ intellectũ & rationis ac sapientiȩ sensũ sedani¬
mã tautũ Nã & de illis dictũ est ł ducant aquȩ repen¬
cia animarũ uiuentiũ. & ꝓducat t̾ra animã uiuaentẽ
It gͦ plenissime ac planissime noueris. eã que atiumna
est. more diuinorũ eloquioꝵ etiã sp̃m dici᷑ appellat᷑
pecoris sp̃s Eet utiq ñ habent pecora illũ sp̃m: quẽ tua
dilectio discernens ab anima diffiniuit unde ma¬
nifestũ est. qͦd generali uocabulo anima pecoris rec¬
ne pocuit fic uocari. Sic̃ legit᷑ in libr ꝓelesastrr
Quis scit. si sp̃s filior hominis ascentiatiples sasteu
& sp̃s pecoris si descendat ipse deorsũ int̾ra: Itẽq in dilu¬
uii uastitate. ita scriptũ est. & mortua est om̃is caro

Expanded text:
est ille intimus sensus, ex quo est appellata sententia. est ille intimus sensus, ex quo est appellata sententia. Hinc autem pecoribus sine dubitatione praeponimur, eo quod sunt illa rationis expertia. Non habent itaque spiritum pecora, id est, intellectum et rationis ac sapientiae sensum, sed animam tantum. Nam et de illis dictum est: Producant aquae repentia animarum viventUt ergo plenissime ac planissime noveris eam quae anima est, more divinorum eloquiorum etiam spiritum dici, appellatur pecoris spiritus. Et utique non habent pecora illum spiritum, quem tua dilectio discernens ab anima definivit. Unde manifestum est, quod generali vocabulo anima pecoris recte potuit sic vocari, sicut legitur in libro Ecclesiaste. Quis scit si spiritus filiorum hominis, ascendat ipse sursum, et spiritus pecoris si descendat ipse deorsum in terram. Itemque in diluvii vastitate ita scriptum est: Et mortua est omnis caro,
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ esse cõpotẽ rationis. atq intelligentiȩ capacẽ. Qđutiq ñ
sunt animalia. rationis exꝑtia Unde & testimonio diuino
eos qͥ ñ intelligunt pecorib cõparasti ñ utiq habentib in¬
tellectũ. Qđ & alio loco scriptũ est. Nolite esse sicut equus &
mulus. quib ñ est intellectus. Quȩ cũ ita sint: attende etiã
quib uerbis sp̃m diffinieris atq descripseris. cũ illũ ab
anima distinguere nitereris Hȩc anima in quis quȩ
ex flatu dĩ habet originẽ: sine sensu ꝓprio atq intellec¬
tu intimo. eẽ. non p̾otuit. qͦd est sp̃s Ꝙ paulo post. Et
quanuis anima inquis animet corpꝰ: tam̃ qͦd sentit. qͦd
sapit. qͦd uiget. sp̃s sit necesse est. Itẽ paulo post. Aliud
erit inquis anima. & aliud sp̃s. sapientia & sensus
animȩ. His uerbis satis indicas. quid e̾e. spm̃homi¬
nis sentias Id ÷ rationale nr̃m quo sentit atq intelli¬
git anima. ñ sicut sentit᷑ corporis sensib. sed sicut

Expanded text:
igentiae capacem, quod utique non sunt animalia rationis expertia. Unde et testimonio divino, eos qui non intelligunt, pecoribus comparasti, non utique habentibus intellectum . Quod et alio loco scriptum est, Nolite esse sicut equus et mulus, quibus non est intellectus . Quae cum ita sint, attende etiam quibus verbis spiritum definieris atque descripseris, cum illum ab anima distinguere nitereris. « Haec anima, » inquis, « quae ex flatu Dei habet originem, sine sensu proprio atque intellectu intimo esse non potuit, quod est spiritus. » Et paulo post: « Et quamvis anima, » inquis, « animet corpus; tamen quod sentit, quod sapit, quod viget, spiritus sit necesse est. » Item paulo post: « Aliud erit, » inquis, « anima, et aliud spiritus, sapientia et sensus animae. » His verbis satis indicas quid esse spiritum hominis sentias, id est, rationale nostrum, quo sentit atque intelligit anima; non sicut sentitur corporis sensibus, sed sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ad impleuit: uoluntate & p̾cepto patris corpꝰ suũ a
mortuis suscitauit. & cũ ipso corpore. ut pastor cũ oue. &
sacerdos cũ oblatione. & rex cũ pur pura. & ds̃ cũ tẽplo

Expanded text:
adimplevit, voluntate et praecepto Patris corpus suum a adimplevit, voluntate et praecepto Patris corpus suum a mortuis suscitavit; et cum ipso corpore, ut pastor cum ove, et sacerdos cum oblatione, et rex cum purpura, et Deus cum templo