comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad participationẽ tantȩ gratiȩ.
aliussic. alius aute sic. Super¬
eminent̾e uͦ scientiȩ caritatẽ xp̃i.
eã ꝓfecto uibi pax illa .ẽ. que p̾cellit
omñe intellectũ. Ex latrones:
unũ a dextris. & alterũ a sinistris
Latrones qui cũ dño sunt hinc
inde crucifigͥi. significant eosqͥ
sub fide & confessione xp̃i uł
agone martyrii uł quȩlibet
continentiȩ artioris instituta
subeunt. Sed qͦtquot hȩc ꝓȩt̾na
solũ celestiq gła gerunt: i pro¬
fecto dextri latronis merito &e fi¬
de designant᷑. At qͥ uł huma¬
ne laudis intuitũ uł qualibet
minꝰ digna intentione scło ab¬¬
renuntiant: non immerito
blasphematoris & sinistri latronis
m̃tẽ & actus imitant᷑. Dequalib
dicit apłs. Si tradidero corpꝰ meũ
ut ardeã. si dederoͦ m̃s facultates

Expanded text:
ad participationem tantae gratiae ad participationem tantae gratiae alius sic, alius autem sic, supereminentem vero scientiae charitatem Christi, eam profecto ubi pax illa est, quae praecellit omnem intellectum. Et latrones unum a dextris, et alium a sinistris. Latrones qui cum Dinde crucifixi, significant eos qui sub fide et confessione Christi, vel agonem martyrii, vel continentiae arctioris instituta subeunt. Sed quotquot haec pro aeterna solum coelestique gloria gerunt, hi profecto dextri latronis merito et fide designantur. At qui, vel humanae laudis intuitu, vel qualibet minus digna intentione, saeculo abrenuntiant, non immerito blasphematoris et sinistri latronis mentem et actus imitantur. De qualibus dicit Apostolus: Si tradidero corpus meum ut ardeam, si dedero omnes
Abbreviated transcription (Latin):
rantiã sc̃ȩ conuersationis usq infi¬
nẽ. In altitudine. sp̃e cęlestiũ p̃mi¬
orũ. In ꝓfundo. inscrutabilla iudicia
di: unde ista gr̃a in homines uenit.
Et hec ita coaptant᷑ sacram̃to crucis.
ut in latitud ine accipiat᷑ trans¬
uersũ lignũ quo extendunt᷑ manꝰ.
propt̃ oꝑũ significationẽ. In longi¬
tudine ab ipso usq int̾rã ubi totu
corpus crucifixũ stare uidetur.
quod significat ꝑsistere. hoc est
longanimit᷑ ꝑmanere. In altitu¬
dine ab ipso transuerso ligno sur¬
sũ uersus qđ ad caput eminet
ꝓpt᷑ expectationẽ suꝑnorũ. ne
ulla oꝑa bona atq in eis ꝑseueran¬
tia ꝓpt̃ beneficia dĩ t̾rena ac tẽ
poralia facienda credant᷑. sed
potius ꝓpt̾ illud qđ de super
sempiternũ sꝑat fides quȩ per
dilectionẽ oꝑat᷑. In ꝓfundo autẽ
pars illa ligni quȩ int̾rȩ abdito
defixa latet: sed inde consurgit
illud om̃e qđ eminet. sicut ex
occulta dĩ uoluntate uocat᷑ hõ.

Expanded text:
rantiam sanctae conversationis usque in finem, in altitudine spem coelestium praemiorum, in profundo inscrutabilia judicia Dei, unde ista gratia in homines venit. Et haec ita coaptantur sacramento crucis, ut in latitudine accipiatur transuersum lignum, quo extenduntur manus, propter operum significationem; in longitudine ab ipso usque in terram, ubi totum corpus crucifixum stare uidetur, quod significat persistere, hoc est longanimiter permanere; in altitudine ab ipso transuerso ligno sursum uersus, quod ad caput eminet, propter expectationem supernorum, ne illa opera bona atque in eis perseuerantia propter beneficia dei terrena aporalia facienda credantur, sed potius propter illud quod desuper sempiternum sperat fides, quae per dilectionem operatur. In profundo autem pars illa ligni quae in terrae abdita defixa latet, sed inde consurgit illud omne quod eminet, sicut ex occulta Dei voluntate evocatur homo
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ eiꝰ pedesq ligauert᷑. nichilq
in eoa poenis liberũ nisi cor & lingͣ
remanserat. Inspirante dõ totu illi
obtulit: qđ inse liberũ inuenit. Ut
uixta hoc qđ scriptũ est corde crede¬
ret ad iustiã. ore confiteret᷑ ad
Calutẽ. In corde enĩ fideliũ. tres
sũmoꝑe manere uirtutes testatur
apłs dicens. Nunc aut̃e manent
fides: spes. caritas. Quas cunctas su¬
bita repletꝰ gr̃a. & accepit latro & serua
parit̾ morient̾e uidit. Sp̃e habuit.
qͥ regni eius ad itũ postulauit. Carita¬
tẽ qͦq in morte sua uiuacit᷑ tenuit:
qui fr̃em & collatronẽ ꝓsimili scelere
morientẽ & de iniquitate sua argu¬
it: & ei uitã qua cognouerat p̾dicaun.
Ille qͥ talis ad cruce uenit exculpa.
ecce qualis acruce recedit ex gr̃a.
Confitebat᷑ dñm que uidebat scđm
humanã infirmitatẽ morientem.
quando negabant apłi eũ que mi¬
iacula uiderant duuna uirtute fa¬
cientẽ. Ex dixit illi iħs. A men
dico tͥ: hodie mecũ in paradyso eris.

Expanded text:
manus pedesque ligaverunt, nihilque in eo a poenis liberum, nisi cor et lingua, remanserat. Inspirante Deo totum illi obtulit quod in se liberum invenit, ut juxta hoc quod scriptum est, corde crederet ad justitiam, ore confiteretur ad salutem . In corde vero fidelium tres summopere manere virtutes testatur apostolus dicens: Nunc autem manent fides, spes, charitas ; quas cunctas subita repletus gratiarientem vidit. Spem habuit, qui regni ejus aditum postulavit. Charitatem quoque in morte sua vivaciter tenuit, qui fratrem et collatronem pro simili scelere morientem et de iniquitate sua arguit, et ei vitam quam cognoverat praedicavit. Ille qui talis ad crucem venit ex culpa, ecce qualis a cruce recedit ex gratia. Confitebatur Dominum quem videbat secum humana infirmitate morientem, quando negabant apostoli eum, quem miracula viderant divina virtute facientem. Et dixit illi Jesus: Amen dico tibi: Hodie mec
Abbreviated transcription (Latin):
iħs xp̃c ingła est dei patris. Quantũ uero
ad litterã. hȩ tres linguȩ ibi pͣcȩteris emi¬
nebant. hebrea ꝓpt̾ iudeos in lege głiantes:
greca ꝓpt̾ gentiũ sapientes: latina ꝓpt̾
romanos. multis ac pene om̃ib iã tunc
gentib imꝑantes. Uelint noluit gͦ uidei :
om̃e mundi regnũ. om̃is mundana sapi.¬
entia. om̃ia duuine legis sacram̃ta testan-¬
t᷑. qͥa iħs rexiudeorũ est. hoc .t̃. imꝑator
credentiũ & confitentiũ dm̃. Unus
autẽ de iisqͥ pendebant latronibu:
blasmabant eũ dicens. Situ es xp̃c. sal¬

Expanded text:
in gloria est Dei Patris . Quantum vero ad litteram, hae tres linguae ibi prae caeteris eminebant. Hebraea propter Judaeos in lege gloriantes, Graeca propter gentium sapientes, Latina propter Romanos multis ac pene omnibus jam tunc gentibus imperantes. Velint nolint ergo Judaei, omne mundi regnum, omnis mundana sapientia, omnia divinae legis sacramenta testantur, quia Jesus rex Judaeorum est, hoc est imperator credentium et confitentium Deum. Unus autem de his qui pendebant latronibus blasphemabat eum dicens: Si tu es
Abbreviated transcription (Latin):
cratissimi corporis positio regalis
in se typice contineat. Sedulius
paschali carmine pulchre uersib
dirit. Ne ue qͥs ignoret speciem
crucis esse colendã: quȩ dnm̃ por¬
tauit ouans. ratione potenti. Quat.¬
tuor inde plagas quadiaati colligit
orbis. dplendidus auctoris de uertice
fulget eous. Occiduo sacrȩ lãbunt᷑
sydere plantȩ. Arcton dextra tenet.
mediũ leua erigit axem. Cunctaq
de mebris uiit natura creantis:
& cruce cõplexũ xp̃c regit undiq
mundũ. Morałe qͦq sacro sc̃ȩ
crucis figurã describit apłsubiait.
Incaritate radicati & fundati. ut

Expanded text:
cratissimi corporis positio regalis cratissimi corporis positio regalis in se typi contineat, Sedulius in paschali carmine pulchre versibus dixit: Neve quis ignoret speciem crucis esse colendam, Quae Dominum portavit ovans ratione potenti, Quatuor inde plagas quadrati colligit orbis. Splendidus auctoris de vertice fulget Eous, Occiduo sacrae lambuntur sidere plantae. Arcton dextra tenet, medium laeva erigit axem, Cunctaque de membris vivit natura creantis, Et cruce complexum Christus regit undique mundum. Moralem quoque sacrosanctae crucis figuram describit Apostolus, ubi ait: In charitate radicati et fundat
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o ꝑsecutionẽ patiunt᷑. qͥ finis
eorũ qͥ ñ credunt euangelio dei:
Sucebant᷑ autẽ & alii duo nequ̾a cũ
co ut int̾ficerentur: ut impleretur
qđ ait. Et cũ iniqͥs deputatꝰ est. Sed ille
cũ iniqͥs deputatꝰ: in morte: ut iniqͦs
iustificaret in resurrectione. qͥcũ in
forma dĩ esset ꝓpt̾ homines homo
factus : ut hominib potestatẽ daret fili¬
os di fieri. Ex post qua uenert̃ in locũ
qͥ uocat᷑ caluariȩ. ibi crucifixert̃ eum.
Extra urbẽ ierłm & foris portã loca erant.
inqͥb truncabant᷑ capita dãnatorũ.
& caluarie id ÷ decollatoꝵ sũpsere
nomen. Propterea autẽ ibi crucifixus
ẽ. dñs. ut ibi prius erat area dãnatoꝵ:
erigerent᷑ uexilla martirii. Et quomͦ
ꝓ nob̾ maletlictũ crucis factus & fla¬
gellatꝰ. & crucifixus: sic ꝓ om̃iũ salu-¬
te quasi noxius int̾ noxios cruci.¬
figitur ut ubi ab undauit peccatũ
sũꝑ abundet gr̃a. Qualit̾ sane dñs
incruce sit positus. quid uelsa¬

Expanded text:
 qui finis eorum qui non credunt Evangelio Dei? Ducebantur autem et alii duo nequam cum eo, ut interficerentur. Ut impleretur quod ait: Et cum iniquis deputatus est. Sed ille cum iniquis deputatus est in morte, ut iniquos justificaret in resurrectione, qui cum in forma Dei esset, propter homines homo factus est, ut hominibus potestatem daret filios Dei fieri . Et postquam venerunt in locum qui vocatur Calvariae, ibi crucifixerunt eum. Extra urbem Jerusalem et extra portam loca erant in quibus truncabantur capita damnatorum, et Calvariae, id est decollatorum sumpsere nomen. Propterea autem ibi crucifixus est Dominus, ut ubi prius erat area damnatorum, erigerentur vexilla martyrii. Et quomodo pro nobis maledictum crucis factus est, et flagellatus, et crucifixus, sic pro omnium salute quasi noxius inter noxios crucifigitur, ut ubi abundavit peccatum superabundet gratia. Qualiter sane Dominus in cruce sit positus, quidve eadem sa
Abbreviated transcription (Latin):
dextris dĩ uirtutis. Et in t̾rogan¬
tib. tugͦ es filiꝰ dĩ: respondit.
Uosdicitis. qͥ a ego sũ. Sua se gͦ senten¬¬
tia condemnant qͥ eũ mortitra¬
dunt. que & oris & oꝑis sui testi-¬
monio dm̃. ẽẽ. cognoscunt. Con-¬
dẽnant & arrianos. qͥ uerba di-¬
uinȩ maiestatis nuncia. clarifi-¬
cato ĩa post mortẽ dño. nolunt
intelligere quȩ eo uincto ad huc:
flagelsatoq & irriso. ipsi qͥcru-¬
cifixuri erant intellexere car-¬

Expanded text:
Et interrogantibus: Tu ergo es Filius Dei? Respondit: Vos dicitis quia ego sum. Sua se ergo sententia condemnant, qui eum morti tradunt, quem et oris et operis sui testimonio Deum esse cognoscunt. Condemnant et Arianos, qui verba divinae majestatis nuntia, clarificato jam post mortem Domino, nolunt intelligere, quae, eo vincto adhuc flagellatoque, et irriso, ipsi qui crucifixuri erant intellexere car
Abbreviated transcription (Latin):
ingruente tẽptationu articulo. sulli¬
mi ũ quorunq uł ipsa uirginitate
uł martyrio uł quacunq alia uircute
uirorũ quęsierint exẽplis. monitis & p̾¬
cib defendi. Quia si in uiridi ligno
hȩc faciunt. in arido qͥd fiet: U iride
lignũ se ipsũ suosq electos. aridũ uͦ
impios & peccatores significat. Si ego
ipse inquit qͥ peccatũ ñ feci. qͥlignũ uitȩ
merito appellatꝰ fructꝰ gr̃ȩ duodenos
ꝑsingulos m̃ses affero. sine igne pas¬
sionisa mundo ñ exeo: qͥd putas eis
mare torm̃ti. qͥ fructib uacui. ipsũ
in suꝑ uitȩ lignũ flãmis dare ñ timent:

Expanded text:
ingruente tentationum articulo subliingruente tentationum articulo sublimium quorumque, vel ipsa virginitate, vel martyrio, vel quacunque alia virtute virorum quaesierint exemplis, monitis et precibus defendi Quia si viridi ligno haec faciunt, in ariao quid fiet? Viride lignum seipsum suosque electos, aridum vero impios et peccatores significat. Si ergo ipse, inquit, qui peccatum non feci, qui lignum vitae merito appellatus, fructus gratiae duodenos per singulos mentes affero, sine igne passionis a mundo non exeo, quid putas eos manere tormenti, qui fructibus vacui, ipsum insuper vitae lignum flammis dare non t
Abbreviated transcription (Latin):
qͥgenuerunt. & ubera quȩ ñ
lacta uert̃. Tunc incipient di-¬
cere montib cadite suꝑ nos: &
collib oꝑite nos. Dies uenturȩ
a romanis obsidionis & captiuta¬
tis significat. de qͥb suꝑius int̾ alia
discipłis ait. Tunc qͥ in iudea ft̃
fugiant in montes. Et paulopost.
Ne autẽ pregnantib & nutrienti¬
b in illis dieb. Quia & naturale:
imminente captiuitate. hostiliq ꝑ agros
urbesq clade feruente. cunctos qͥ euadere
queant alta quęq uł abdita quib abscon-¬
dant᷑ refligia conquirere. Et specialiter
refeit iosephus. in sistentib sibi romanis.
iudeos cauernas certat̾i montiũ colliũq
petisse speluncas: ita ut semet ipsũ testet᷑
munitiore qͦda destructe urbis iosapha-¬
les & ñ parientes de his intelligi. qͥ se
ipsos in utrolibet sexu castrauerunt
ꝓpt̃ regnũ cęlor. Montibq & col¬
lib dici cadite suꝑ nos & cooꝑite nos:
cũ quilibet suȩ fragilitatis memores.

Expanded text:
genuerunt, et ubera quae non lactaverunt. Tunc incipient dicere montibus: Cadite super nos; et collibus: Operite nos. Dies venturae a Romanis obsidionis et captivitatis significat. De quibus superius inter alia discipulis ait: Tunc qui in Judaea sunt fugiant in montes. Et paulo post: Vae autem praegnantibus et nutrientibus in illis diebus . Quia et naturale est imminente capivitate, hostilique per agros urbesque clade fervente, cunctos qui evadere queant alta quaeque vel abdita, quibus abscondantur, refugia conquirere. Et specialiter refert Josephus, insistentibus sibi Romanis, Judaeos cavernas certatim montium, colliumque petisse speluncas. Ita ut semetipsum testetur, munitione quodam destructae urbis Lotapatles et non parientes, de his intelligi, qui se ipsos in utrolibet sexu castraverunt propter regnum coelorum. Montibus et collibus dici: Cadite super nos, et operite nos, cum quilibet suae fragilitatis memores,
Abbreviated transcription (Latin):
es filiꝰ dĩ: Qui ait. Uos dicitis qͥa ẽgo
sũ. Ita responsionẽ tẽꝑat suã. ut &
uerũ dicat. & sẽmo eiꝰ calu̾niã ñ
patiat᷑. Maluit enĩ se xp̃m filiũ
di ꝓbare quã dicere. ut condẽnan¬
dicausa tolleret᷑ iis: qͥ qđ obiciunt
hoc ipsi fatent᷑. At illi dixerunt.
Quid adhuc desideramꝰ testimoni.¬
ũ: Ipsi enĩ audiuimꝰ de ore eius.
Testimoniũ dñi qđ ipse se xp̃m &

Expanded text:
dicitis quia ego sum. Ita responsionem temperat suam, ut et verum dicat, et sermone ejus calumniae non pateat. Maluit enim se Christum Filium Dei probare, quam dicere, ut condemnandi causa tolleretur his qui quod objiciunt, hoc ipsi fatentur. At illi dixerunt: Quid adhuc desideramus testimonium? Ipsi enim audivimus de ore ejus. Testim
Abbreviated transcription (Latin):
do existere particeͥpes. Ad huc eo
loquente. ecce turba. & qͥ uocabat᷑
uidas unꝰ de .xͦiiͬ. ante cedebat eos.
& apppinquauit iħu: ut oscularet᷑
eum. Quare osculet᷑ : alii euan¬
głistȩ manifestant. hoc. ẽ. ut hoc
indicio dinoscere possuit ipsũ. ẽẽ.
que traderet. Suscepit autẽ dñs
osculũ traditoris. ñ quo simu.¬
lare nos doceat sed ne ꝓditionẽ
fugere uideat᷑. simul & illud
dauiticũ cõplens: cũ. iis qͥodert
pacẽ crã pacificus. Iesus autẽ
dixit ei. Iuda. osculo filiũ homi¬
nistradis: Filiũ inqt hominis
tradis: qͥa cero ñ diuinitas cõp̃¬
hendit᷑. Illud tam̃ plus confu-¬
tat in gratũ qđ eũ tradiderit.
filiꝰ hominis. ẽẽ. uoluit. & quasi
dicat. ꝓpt̃ te suscepi in grate
tu corripiat ꝓditorẽ. Iuda. osculo
filiũ hominis tradis: hoc. ẽ. amo¬
rispignore uulnꝰ infligis. & carita¬
tis officio sanguinẽ fundis. & pacis
instrum̃to mortẽ irrogas: Seruus

Expanded text:
do existere participes. Adhuc eo do existere participes. Adhuc eo loquente, ecce turba, et qui vocabatur Judas unus de duodecim, antecedebat eos, et appropinquavit Jesu, ut oscularetur eum. Quare osculetur alii evangelistae manifestant, hoc est, ut hoc indicio dignoscere possint ipsum esse quem traderet. Suscipit autem Dominus osculum traditoris, non quo simulare nos doceat, sed ne proditionem fugere videatur, simul et illud Davidicum complens: Cum his qui oderunt pacem, eram pacificus . Jesus autem dixit ei: Juda, osculo Filium hominis tradis. Filium, inquit, hominis tradis, quia caro, non divinitas, comprehenditur. Illud tamen plus confutat ingratum, quod eum tradiderit, filius hominis esse uoluisset, quasi dicat: propter te suscepi, ingrate,tu corripiat proditorem: Iuda, osculo filium hominis tradis? hoc est: amoris pignore uulnus infigis et caritatis officio sanguinem fundis et pacis instrumento mortem inrogas? seruus
Abbreviated transcription (Latin):
neq ad heresim infirmitatis
ꝑtinere ullo mͦ poterit. qđ ad¬
uersus heresĩ phantasma m̃ti¬
entẽ ꝓficit ꝑ sudorẽ sanguinis
accorporis ueritatẽ. sed potius
intelligat ꝑ irrigata sacratãq eius
sanguine terrã ñ sibi nouerat. sed
nob̾aꝑte declaratũ. qđ effectũ ĩa suȩ
p̾cis obtineret. Ut fide̾ uidelicet
discipłoꝵ qua t̃rena adhuc figili¬
tas arguebat. suo sanguine pun-¬
garet. & qͥcquid illa scandalide
moriendo deleret. immo uniuer¬
sũ late t̾rarũ orbẽ peccatis mortii¬
um: sua morte in noxia cęlestẽ
resuscitaret ad uit̾a. E cũ sur¬
rexisset aboratione & uenisset ad
discipłos suos: inuẽnit illos dor¬
mientes p̃tristicia. & ait illis. Qͥd
dormitis: Surgite & orate. ne in¬
tretis intẽptationẽ. Id ÷ ne in uos
calix meȩ passionis incũbat. Ubi
liquido demonstrat. quia & ꝓ illis
orauerit. qͦs & ipsos sedule monet
orationũ suaru uigilando & oran¬

Expanded text:
Neque ad haeresim infirmitatis Neque ad haeresim infirmitatis pertinere ullo modo poterit, quod adversus haeresim phantasma mentientem proficit, per sudorem sanguinis ad corporis veritatem. Sed potius intelligat per irrigatam sacratamque ejus sanguine terram, non sibi qui noverat, sed nobis aperte declaratum, quod effectum jam suae precis obtineret, ut fidem videlicet discipulorum quam terrena adhuc fragilitas arguebat, suo sanguine purgaret; et quidquid illa scandali de moriendo deleret, imo universum late terrarum orbem peccatis mortuum sua morte innoxia, coelestem resuscitaret ad vitam. Et cum surrexisset ab oratione, et venisset ad discipulos suos, invenit illos dormientes prae tristitia. Et ait illis: Quid dormitis? Surgite, et orate, ne intretis in tentationem. Id est, ne in vos calix meae passionis incumbat. Ubi liquido demonstrat, quia et pro illis oraverit, quos et ipsos sedulo monet, orationum suarum vigilando et oran
Abbreviated transcription (Latin):
archangłoꝵ suꝑ posuit. Certe
siqͥt sibi heresis ex hoc plaudit.
ut infirmũ affirmet cuiopus fu¬
erit angłi confortantis auxilio.
meminerit creatorẽ angłor cre
necessario eo mͦ eũ confortatu : quo
& tristẽ esse. Nã si nob̾ tristis est
id÷ ꝓpt̃ nos tristis. ẽ: necesse est
ut ꝓpt᷑ nos sit confortatꝰ & nob̾.
t factus in agonia. ꝓlixiꝰ orabat.
Quid ꝓse ille cũ agonia peteret.
qͥ int̾ris positꝰ cęlestia cũ potestate
tri buebat: Sed apꝓpinquante
mysterio: nr̃e m̃tis in se certam
expressit. qͥuĩ quandã t̾roris
ac formidinis ꝑatim᷑. cũ ꝑsoluti¬
one carnis ȩt̃no iudicio ꝓpinqͣmꝰ.
Neq enĩ tunc cuꝰlibet anima im¬
merito terret᷑. quando post pu¬
sillũ hoc inuenit: qđ in et̾nũ
mutare ñ possit. Et factꝰ.ẽ su¬
dorr ciꝰ. sic ut guttę sanguinis de¬
currentis intrã Nemo sudorẽ
hunc infirmitat deputet. qͥa & con¬
tra naturã. ẽ. sũdare sanguinẽ.

Expanded text:
archangelorum superposuit. Certe archangelorum superposuit. Certe si quid sibi haeresis ex hoc blanditur, ut infirmum affirmet cui opus fuerit angeli confortantis auxilio, meminerit Creatorem angelorum cnecessario eo modo eum confortatum, quo et tristem esse. Nam si nobis tristis est, id est, propter nos tristis est, necesse est ut et propter nos sit confortatus et nobis. Et factus in agonia, prolixius orabat. Quid pro se ille cum agonia peteret, qui in terris positus coelestia cum potestate tribuebat? Sed, appropinquante morte, nostrae mentis in se certamen expressit, qui vim quamdam terroris ac formidinis patimur, cum per solutionem carnis aeterno judicio propinquamus. Neque enim tunc cujuslibet anima immerito terretur, quando post pusillum hoc invenit, quod in aeternum mutare non possit. Et factus est sudor ejus sicut guttae sanguinis decurrentis in terram. Nemo sudorem hunc infirmitati deputet, quia et contra naturam est sudare sanguinem.
Abbreviated transcription (Latin):
firmantiũ ipse uoce sũpsit dicens.
pat̾ siuis transfer calicẽ istu ame:
eorũq timorẽ ut abstraheret sus¬
cepit. Et rursus ꝑ oboedientiam
fortitudinẽ m̃tis ostendens. ait.
eruntam̃ ñ mea uoluntas sed tua
fiat. Vt cũ hoc imminet qđ fieri
nolumꝰ. sic ꝑ infirmitatẽ petamꝰ.
ut ñ fiat. quatinꝰ ꝑfortitudin̾e pa¬
rati simꝰ ut uoluntas conditoris
nr̃i etiã contra nr̃am uoluntat̾e fiat.
ppa ruit autẽ illi angłs de cę̧lo
confortans eũ. Alibi legimꝰ. quia
angłi accessert̃ & ministrabant ei.
Indocum̃to gͦ utriꝰq naturȩ. & ei
angłi ministrasse. & eũ angelus
scła extitit: homo factus ẽ. in fine
scłoꝵ. Qui &priꝰquã ꝑ resurrectio¬
nis exalta retur głam. diuinitate
suꝑ angłos fuit: sed tam̃ ab angłis
ut scriptũ. ẽ. humanitate minoratꝰ.
ex qua & morti subiacuit. At post¬
qu̾a mortẽ resurgendo calcauit.
humanitatt suã etiã maiestatib

Expanded text:
firmantium in se vocem assumpsit dicens: firmantium in se vocem assumpsit dicens: Pater, si vis, transfer calicem istum a me, eorumque timorem ut abstraheret, suscepit. Et rursus per obedientiam, fortitudinem mentis ostendens, ait: Verumtamen non mea voluntas, sed tua fiat. Ut cum hoc imminet quod fieri nolumus, sic per infirmitatem petamus, ut non fiat, quatenus per fortitudinem parati simus ut volunt. Apparuit autem illi angelus de coelo, confortans eum. Alibi legimus quia angeli accesserunt, et ministrabant ei. In documento ergo utriusque naturae, et ei angeli ministrasse, et eum angelus s ante saecula exstitit, homo factus est in fine saeculorum. Qui et priusquam per resurrectionis exaltaretur gloriam, divinitate super angelos fuit, sed tamen ab angelis, ut scriptum est, humanitate minoratus , ex qua et morti subjacuit. At postquam mortem resurgendo calcavit, humanitatem suam etiam majestatibus
Abbreviated transcription (Latin):
scripta erat in lapide. Usq ad illũ¬
eñ potest ꝑuenire ille lapis: qm̃ finis
legis xp̃o est ad iusticiã om̃i credenti.
Ien. siuis transfer calic̾ẽ istũ ame.
Ueruntam̃. ñ mea uoluntas s tua fiat.
ransferria se calic̾ẽ postulat. ñ qͥdẽ
timore patiendi: sed miscđia pͥoris
popłi. ne ab illobibat calicẽ ꝓpinatũ.
nde & signant̾ ñ dixit transfer a
me calicẽ. sed calicẽ istu: hoc ẽ.
popłi iudeorũ. qͥ excusationẽ igno-¬
rantiȩ habere ñ potest sime occi-¬
derit. habens legẽ & ꝓ pħas qͥ me¬
cotidie uaticinant᷑. Et tam̃ reuer¬
tens in semet ipsũ. qđ ex hominis
ꝑsona trepidant᷑ renuerat: ex dĩ
inquit hoc qđ humano affectu lo
potest ut sine interitu iudeorũ
credat gentiũ multitudo passio-¬
nẽ recuso. sin aut̃ illi excȩcandi
st̃ ut om̃s gentes uideant: ñ m ea
pat̃ uoluntas sed tua fiat. Alixꝰ.
Apꝓpinquans passioni saluator in¬

Expanded text:
scripta erat in lapide. Usque ad illuscripta erat in lapide. Usque ad illuenim potest pervenire ille lapis, quoniam finis legis est Christus ad justitiam omni credenti. Pater, si vis, transfer calicem istum a me. Verumtamen non mea voluntas, sed tua fiat. Transferri a se calicem postulat, non quidem timore patiendi, sed misericordia prioris populi, ne ab illo bibat calicem propinatum. Unde et signanter non dixit Transfer a me calicem, sed, calicem istum, hoc est populi Judaeorum, qui excusationem ignorantiae habere nderit, habens legem et prophetas, qui quotidie vaticinantur. Ut tamen revertens in semetipsum quod ex hominis persona trepidanter renuerat, ex Dei inquit, hoc fiat quod humano affectu loqquit, fieri potest ut sine interitu Judaeorum credat gentium multitudo, passionem recuso; sin autem illi excaecandi sunt ut omnes gentes videant, non mea, Pater, voluntas sed tua fiat. Aliter appropinquans passioni Salvator in
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptari. Unde & inoratione dñica
dicimꝰ. ne nos inducas in t̾eptatione.
ñ tẽptationẽ penitꝰ refutantes. sed
uires sustinendi inteptationib de¬
p̾cantes. E rgo & in p̃sentiarũ ñ ait
orate nͨ dẽptemini. sed ne intretis in
teptationẽ. hoc ẽ. ne tẽptatio uos
suꝑet ultima: & intra suas casses
teneat. Uerbi gr̃a. Martyr qͥ ꝑcon¬
fessionẽ dñi sanguinẽ fundit. tẽp¬
tatꝰ quidẽ. ẽ. sed tẽptationis retib
ñ ligatꝰ. Qui aut̃e negat. in plagas
tẽptationis incurrit. Et ipse auul-¬
sus. ẽ. ab eis quantũ iactus.ẽ. lapidis.
& positis genib orabat dicens. Dato
apłis p̃cepto orandi. & ipse auulsus¬
tantũ orationẽ suã quantũ & pasfio-¬
nẽ a nr̃a distare. Et positis genib orat.
ut humilitatẽ m̃tis habitu carnis
ostendat. A uulsus. ẽ. autẽ ab eis quan¬
tũ iactus: lapidis. tanqu̾a hoc eos
typice ad monuerit. ut in eũ diri¬
gerent lapidẽ : id ÷ usq ad ipsũ
ꝑducerent intentionẽ legis quȩ

Expanded text:
tentari. Unde et in Oratione Dominica dicimus; Ne nos inducas in tentationem : non tentationem penitus refutantes, sed vires sustinendi in tentationibus deprecantes. Ergo et in praesentiarum, non ait Orate, ne tentemini, sed Ne intretis in tentationem, hoc est, ne tentatio vos superet ultima, intra suos casses teneat; verbi gratia, martyr qui pro confessione Domini sanguinem fundit, tentatus quidem est, sed tentationis retibus non ligatus; qui autem negat, in plagas tentationis incurrit. Et ipse avulsus est ab eis, quantum jactus est lapidis. Et positis genibus, orabat dicens. Dato apostolis praecepto orandi, et ipse avulsutantum orationem suam, quantum et passionem a nostra distare, et positis genibus orat, ut humilitatem mentis habitu carnis ostendat. Avulsus est autem ab eis quantum jactus est lapidis, tanquam hoc eos typice admonuerit, ut in eum dirigerent lapidem, id est, usque ad ipsum perducerent in tentationem legis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tere iħm. At illi succlamabant
dicentes. Crucifige. crucifige
eũ. Quanta ꝑfidorũ crudelitas.
quȩ ñ solũ occidere in nocentẽ.
sed & pessimo genere mortis
occidere. hoc ẽ crucifigere desi¬
derant. Pendentes en̾i in ligno
crucifixi. clauis ad lignũ pedib.
confixi: ꝓducta morte necabant᷑.
& diu uiuebat᷑ incruce. Non quia
longior uita eligebat᷑. sed qͥa mors
ipsa ꝓtendebat᷑. ne dolor citius finira᷑.
Uerũ ipse de morte pessima occĩdit om¬
nẽ mort̾ẽ. Pessima enĩ erat ñ intelli¬¬
gentib iudeis. na ad ño electa erat.
psã enĩ cruc̾e suã signũ habiturꝰ etat.

Expanded text:
At illi subclamabant dicentes: Crucifige, Crucifige eum. Quanta perfidorum crudelitas, quae non solum occidere innocentem, sed et pessimo genere mortis occidere, hoc est crucifigere desiderant! Pendentes enim in ligno crucifixi, clavis ad lignum pedibus confixi, producta morte necabantur, et diu vivebantur in cruce, non quia longior vita eligebatur, sed quia mors ipsa protendebatur, ne dolor citius finiretur. Verum ipse de morte pessima occidit omnem mortem. Pessima enim erat, non intelligentibus Judaeis. Nam a Domino electa erat. Ipsam enim crucem suam signum habiturus era
Abbreviated transcription (Latin):
as cogitationes & oꝑa tenebra-¬
rũ ñ autumant: quasi ei il¬
ludentes aiunt. P rophetiza.
quis. ẽ. qͥte ꝑcussit: Ex ut
factꝰ: dies. conuenert̃ seniores
pleb̾ & pͥncipes sacerdotũ &¬
scribȩ. & duxerunt illũ in
conciliũ suũ dicentes. ditu
es xp̃s: dic nob̃. Non ueritatẽ
desiderabant. sed calũ niam
p̃parabant. Siqͥdẽ xp̃m ho-¬
mine tantũmͦ de stirpe dauid
uenturũ sꝑantes. sicut ei int̾roganti ipsi¬
alias respondert̃. hoc ꝓ magno ab eo
ne dauid caluniaret᷑ qđ sibi arroga-¬
ret regiã potestatẽ. Et ait illis. Si
uob̾ dixero. ñ creditis mͥ. Si aut̃ẽ & in-¬
t̃rogauero ñ respondebitis mͥ. neq di-¬
mittetis. Sepe illis p̃dixerat se. ẽẽ xp̃m.
uidelicet quando aiebat. ego & pat̾
unũ sumꝰ. & iterũ. Oꝑa quȩ ego fa-¬
cio in nomine patris mei. hȩc testi¬
moniũ phibent de me. sed uos ñ

Expanded text:
as cogitationes et opera tenebraas cogitationes et opera tenebrarum non autumant, quasi ei illudentes aiunt: Prophetiza quis est qui te percussit. Et ut factus est dies, convenerunt seniores plebis, et principes sacerdotuscribae, et duxerunt illum in concilium suum dicentes: Si tu es Christus dic nobis. Non veritatem desiderabant, sed calumniam praeparabant. Siquidem Christum hominem tantummodo de stirpe David venturum sperantes, sicut ei interroganti alias ipsi responderunt, hoc pro magno ab eo ne David, calumniarentur quod sibi arrogaret regiam potestatem. Et ait illis: Si vobis dixero, non credetis mihi. Si autem et interrogavero, non respondebitis mihi, neque dimittetis. Saepe illis dixerat Christum se esse, videlicet, quando aiebat: Ego et Pater unum sumus ; Et iterum: Opera quae ego facio in nomine Patris mei, haec testimonium perhibent
Abbreviated transcription (Latin):
runt eũ: & ꝑcutiebant faciẽ
eiꝰ. Impleta ÷ hoc locoꝓphetia quȩ
ait. In uirga ꝑcutient maxillã
iudicis irł. Sed qui tunc cęsus :
colaphis iudeor: cędit᷑ etiã nc̃
blasphemiis falfor xp̃ianor.
U elauerunt autẽ eũm. ñ ut eoꝵ
ille scelera ñ uideat: sed ut a se¬
ipsi sicut qͦndã mopsi fecerunt.
faciẽ eiꝰ abscondant. Si eni crede.¬
rent moysi. crederent forsitan
& dño. Qđ uelam̃tũ usq hodie
manet suꝑcor eoꝵ ñ reuelatũ.
nob̾ aut̃e inxp̃m credentibus
ablatũ est. Neq enĩ frustra eo
moriente uelũ tẽpli scissũ :
mediũ. E int̾rogauer̃t eũ
dicentes. Prophetiza nob̾ xp̃e.
ta blasphemantes: dicebant
in eũ. Hȩc qͦsi in contumeliã
faciebant eius. qͥse apopłis
ꝓpħam uoluerit haberi. ðed
ipso dispãnsante qͥ patit᷑. om̃ia
ꝓ nob̾ fuint: ut sicut petrus
hortat᷑ xp̃o incarne passo. nos
eadẽ cogitatione armemura.
catholici qͥ eũ reꝓbis actibus
exacerbantes uideri ab illosy¬

Expanded text:
cutiebant faciem ejus. Impleta est hoc loco prophetia, quae ait: In virga percutient maxillam judicis Israel . Sed qui tunc caesus est colaphis Judaeorum, caeditur etiam nunc blasphemiis falsorum Christianorum. Velaverunt autem eum, non ut eorum ille scelera non videat, sed ut a seipso, sicut quondam Moysi fecerunt, faciem ejus abscondat. Si enim crederent Moysi, crederent forsitan et Domino. Quod velamentum usque hodie manet super cor eorum non revelatum, nobis autem in Christum credentibus ablatum est. Neque enim frustra eo moriente, velum templi scissum est medium Et interrogaverunt eum dicentes: Prophetiza quis est ta blasphemantes, dicebant in eum. Haec quasi in contumeliam faciebant ejus, qui se a populis prophetam voluerit haberi: sed ipso dispensante qui patitur, omnia pro nobis fiunt, ut sicut Petrus hortatur Christo in carne passo, nos eadem cogitatione armemur. Ecatholici, qui, eum reprobis actibus exacerbantes, videri ab illo su
Abbreviated transcription (Latin):
dimittã. hanc correptionẽ qua popłis
satis facere ne usq ad crucifigendũ
saluatorẽ sȩuirent sũ moꝑe quęrebat.
ñ mͦ eũ obtulisse rogitando: sed etiam
deridendo & flagellando nefandor
desideriis ex hibuisse. & uerba euangłi¬
stȩ ioħis & ipsa testatur colu̾na. cui
alligatꝰ ille qͥ soluere cõpeditos solet.
plena dõ menbra uerberib subdidit.
Quȩ uidelicet colu̾na in eccła montis
sion posita: dñici cruoris usq hodie
cernentib uestigͣia demonstrat. Sed
hȩc licet agat pilatꝰ. qͥd insatiabilis
sacrilegoꝵ furor concupiscat attende.
t illi instabant uocib magnis. postu-¬
lantes ut crucifigeret᷑. Et in uales-¬
cebant uoces eor. Quia tota accusa-

Expanded text:
ua populo satisfacere, ne usque ad crucifigendum Salvatorem saevirent, summopere quaerebat, non modo eum obtulisse rogitando, sed etiam deridendo et flagellando nefandorum desideriis exhibuisse, et verba evangelistae Joannis, et ipsa testatur columna cui alligatur. Ille qui solvere compeditos solet, plena Deo membra verberibus subdidit. Quae videlicet columna in Ecclesia montis Sion posita dominici cruoris usque hodie cernentibus vestigia certa demonstrat. Sed haec licet agat Pilatus, quid insatiabilis sacrilegorum furor concupiscat, attende. At illi instabant vocibus magnis, postulantes ut crufigeretur, et invalescebant voces eorum. Q
Abbreviated transcription (Latin):
do. sed sicut cęteri peccatores illũ
imitando uocat᷑. Ex cũ duce.¬
rent eũ. app̃henderunt symone̾
quendã cy renensẽ uenientẽ de
uilla. & imposuert̃ illi crucem
portare post iħm. Ioħes euangłi-¬
sta narrat. ipsũ dñm sibi baiulas¬
se cruce. Unde intelligit᷑ pͥmo a do¬
mino crucẽ portatã. ac deinde symo¬
niqu̾e forte exeuntes oburiã habue¬
rt̃ impositã. congruo satis ordine
mysterii. qͥa ipse passus : ꝓ noħ. nob̾
relinquens exẽplũ. ut seqͣmꝰ uesti¬
gia eiꝰ. Qui bene crucẽ post iesum
portasse describit᷑. uixta qđ ipse pͣ.¬
cepit. & tollat cruc̾e suã & sequat᷑
me: Et quia symon iste ñ ierosolimi-

Expanded text:
do, sed sicut caeteri peccatores illum do, sed sicut caeteri peccatores illum imitando vocatur. Et cum ducerent eum, apprehenderunt Simonem quemdam Cyrenensem, venientem de villa, et imposuerunt illi crucem portare post Jesum. Joannes evangelista narrat, ipsum Dominum sibi bajulasse crucem. Unde intelligitur primo a Domino crucem portatam, ac deinde Simoni quem forte exeuntes obvium habuerunt impositam, congruo satis ordine mysterii. Quia ipse passus est pro nobis, relinquens nobis exemplum ut sequamur vestigia ejus . Qui bene crucem post Jesum portasse describitur, juxta quod ipse praecipit: Et tollat crucem suam, et sequatur me . Et quia Simon iste non Jerosol
Abbreviated transcription (Latin):
crebra ac sollicita pilati int̾rogatione
uidebant euacuatã: tandẽ umpudi-¬
ci ad p̃ces solas se conuertunt. ut
qđ criminando & quasi ratiocinando
neqͥuerant. iã postulando & uocife.¬
rando ꝑficiant. Qũe ex inde ordinẽ
seiuendi etiã beatorũ martyrũ ꝑsecuto¬
res tenuisse. satis ȩxcłastica demonstrat
historia. Et pilatꝰ ad iudicauit fieri
peticionẽ eor. Dimisit autẽ illis eũ
qͥ ꝓpt̃ homicidiũ & seditionẽ missus
fuerat in carcerẽ qũe petebant. iħ m
uͦ tradidit uoluntati eorũ. latro se-¬
ditiosus & homicidioꝵ auctor. dimis-
ołi patria lucis obculp̃ã suꝑbiȩ depul.¬
sus: & intenebrarũ fuerat carcerem
missus. Atq ideo iudei pacẽ habere
ñ possunt. qͥa seditionũ pͥncip̾ẽ qua
dñm eligere maluer̃t. Quia uͦba rabas
filiꝰ patris uł filiꝰ magistri eor int̾p̾ta¬
tur. potest antixp̃i typũ gerere. que
illi quib dicit᷑ uos ex patre diabolo
estis. uerodĩ filio sunt p̾laturi. Filiꝰ

Expanded text:
one videbant evacuatam, tandem impudici ad solas se preces convertunt, ut quod criminando et quasi ratiocinando nequiverant, jam postulando et vociferando perficiant. Quem exinde ordinem aeviendi, etiam beatorum martyrum persecutores tenuisse, satis ecclesiastica demonstrat historia. Et Pilatus adjudicavit fieri petitionem eorum. Dimisit autem illis eum qui propter homicidium et seditionem missus fuerat in carcerem, quem petebant. Jesum vero tradidit voluntati eorum. Latro seditiosus et homicidiorum auctor dimissusjam olim patria lucis ob culpam superbiae depulsus, et in tenebrarum fuerat carcerem missus, atque ideo Judaei pacem habere non possunt, quia seditionum principem quam Dominum eligere maluerunt. Quia vero Barabbas, filius patris, vel filius magistri, eorum interpretatur, potest Antichristi typum gerere, quem illi quibus dicitur: Vos ex patre diabolo estis , vero Dei Filio sunt praelaturi. Filius
Abbreviated transcription (Latin):
hoc. ẽ pilatꝰ eũ absoluit in qͦ
nichil causȩ qua dãnaret inue¬
nit: uide qͥd agant iudei. qui
ñ ȩquitatis amore uerũ in uesti¬
gare. sed inuidiȩ stimulo iustũ
danare satagunt. At illi in¬
ualescebant dicentes. Cõmouit
popłm docens ꝑ uniuersã iudeã.
& incipiens a galilea usq huc.
Hic accusantiũ sermo magis &
eũ qͥ accusat᷑ innoxiũ. & eosqͥ
accusant docet. ẽẽ. ꝑ uersos.
Docuisse enĩ popłm & a pristini
tẽporis ignauia docendo cõmo¬
uisse. taliq actu a galilea usq
ad iudeã. hoc. ẽ. tot᷑a a fine
usq ad finẽ t̾rã reꝓmissionis
ꝑtransisse: ñ criminis sed in¬
diciũ constat esse uirtutis.
Potuit nanq aliqͥs amator dñi
sicut etiã fecit eandã sententiã
laudis loco ponere. dicendo
auditorib bonis. Uos scitis qđ
fact ũ est uerbũ ꝑ uniuersã
uideã. incipiens eni a galilea
post baptismu quo p̃dicauit

Expanded text:
in quo nihil causae quam damnaret invenit, vide quid agant Judaei, qui non aequitatis amore verum investigare, sed invidiae stimulo justum damnare satagunt. At illi invalescebant dicentes: Commovet populum, docens per universam Judaeam, et incipiens a Galilaea usque huc. Hic accusantium sermo magis et eum qui accusatur innoxium, et eos qui. accusant docet esse perversos. Docuisse enim populum, et a pristini temporis ignavia docendo commovisse, talique actu a Galilaea usque ad Judaeam, hoc est totam a fine usque ad finem, terram repromissionis pertransisse, non criminis, sed indicium constat esse virtutis. Potuit namque aliquis amator Domini, sicut etiam fecit, eamdem sententiam laudis loco ponere, dicendo auditoribus bonis: Vos scitis quod factum est verbum per universam Judaeam. Incipiens enim a Galilaea post baptism
Abbreviated transcription (Latin):
& hoc sentire: qđ ille in sindone munda
inuoluat iħm. qͥ pura eũ m̃te susceꝑit.
n nouo aitt̃e ponit᷑ monum̃to: ne post
resurrectionẽ cȩteris corporib remanen¬
tib resurrexisse aliꝰ fingeret᷑. Qđ bene
monum̃tũ de petra excisũ fuisse me-¬
morat᷑. ne si exmultis lapidib ȩdifica¬
tu ẽet. ex suffosis tumuli fundam̃tis ab¬
latꝰ furto diceret᷑. Alit̃. Solustumulo
dñs includit᷑. ut specialis illiꝰ sepultu¬
raid ÷ nr̃ȩ dissimilis. sic ut & cȩtera dis¬
pensationis eiꝰ archana. a nr̃ȩ naturȩ
fragilitate discrepare. specialis & resur-¬
rectio designet᷑. Nã & uerꝰ homo appa¬

Expanded text:
et hoc sentire, quod ille in sindone munda et hoc sentire, quod ille in sindone munda involvat Jesum, qui pura eum mente susceperit. In novo autem ponitur monumento, ne post resurrectionem caeteris corporibus remanentibus, surrexisse alius fingeretur. Quod bene monumentum de petra excisum fuisse memoratur, ne si ex multis lapidibus aedificatum esset, suffossis tumuli fundamentis ablatus furto diceretur. Aliter: solos tumulo Dominus includitur, ut specialis illius sepultura, id est, nostrae dissimilis, sicut et caetera dispensationis ejus arcana a nostrae naturae fragilitate discrepavere, specialis et resurrectio designet
Abbreviated transcription (Latin):
curiȩ administret. qui etiam cũrialis a ꝓ¬¬
curando munera citrilia solet appel¬
lari. As arimatia ciuitate uideȩ.
qͥ ex pectabat & ipse regnũ dĩ. A rima.¬
thia ipsa : ramathaim ciuitas helcha-¬
nȩ & samuelis. in regione thamnitica
iuxta diospolĩ. Hic accessit ad pi-¬
latũ. & petut corpus iħu. Magnę
quide ioseph iste dignitatis ad scłm.
sed maioris aput dm̃ meriti fuisse
laudat᷑. ut ꝑ iusticiã meritorũ sepe¬
liendo corpore dominico dignꝰ foret.
& ꝑ nobilitatẽ potentie secularis
iđẽ corpꝰ acciꝑe posset. Non enĩ qͥli¬
bet ignotꝰ ad p̃sidẽ accedere. & cru¬
cifixi corpꝰ poterat impetrare.
Ex deposicũ in uoluit sindone. & po¬
suit eũ in monum̃to exciso: in quo
non u quisquã positꝰ fuerat. Et ex
simplici sepultura dñi. ambitio
diuitũ condẽnat᷑. qui ne in tumu-¬
lis qͥdẽ possunt carere diuitiis.
Possumꝰ autẽ iuxta intelligentiã sp̃ualẽ

Expanded text:
curiae administret, qui etiam curialis a procuriae administret, qui etiam curialis a procurando munera civilia solet appellari. Ab Arimathia civitate Judaea, qui exspectabat et ipse regnum Dei. Ab Arimathia, ipsa est Ramathaim civitas Helcanae et Samuelis in regione Thannitica juxta Diospolim. Hic accessit ad Pilatum et petiit corpus Jesu. Magnae quidem Joseph iste dignitatis ad saeculum, sed majoris apud Deum meriti fuisse laudatur, ut per justitiam meritorum sepeliendo corpore dominico dignus foret, et per nobilitatem potentiae saecularis idem corpus accipere posset. Non enim quilibet ignotus ad praesidem accedere et crucifixi corpus poterat impetrare. Et depositum involvit sindone, et posuit eum in monumento exciso, in quo nondum quisquam positus fuerat. Et ex simplici sepultura Domini, ambitio divitum condemnatur, qui ne in tumulis quidem possunt carere divitiis. Possumus autem juxta intelligentiam spiritalem
Abbreviated transcription (Latin):
pectora quia poenitentiȩ. ẽ. & luctꝰ indi¬
ciũ. potest duplicit᷑ intelligi. Siue eni
eũ cuiꝰ uitã dilexerant. in iuste occisũ
dolebant. seu cuiꝰ mortẽ se impetrasse
meminerat. hunc in morte amplius
glorificatũ tremebant. S siue hȩc siue
illa siue utraq causa diuersas int᷑ba
dissidentesq ꝑsonas pectus tundere
coegerit. notandũ distantia gentis &
gentis. Gentiles qͥppe moriente xp̃o
dm̃ tim̃tes aꝑta confessionis uoce glori.¬
ficant: udei ꝑcutientes solu̾ pectora.
silentes domũ redeunt. St abant
autẽ om̃s noti eiꝰ alonge. & mulieres
quȩ secutȩ erant eũ a galilea hȩc hoc ÷¬
qđ ipse dñs inpsalmo explicita suȩ pas¬
sionis serie. patri querit᷑ dicens. E longasti
ame amicũ & ꝓxim̃u. & notos meos a
miseria. Et ecce uir nomine ioseph
qͥ erat decurio uirbonꝰ & iustꝰ. hic non
consenserat consilio & actib eorum.
Decurio uocat᷑. qđ sit de ordine curiȩ & officiũ

Expanded text:
 luctus indicium, potest dupliciter intelligi. Sive enim eum cujus vitam dilexerunt, injuste occisum dolebant, seu cujus mortem se impetrasse meminerant, hunc in morte amplius glorificatum tremebant. Sed sive haec, sive illa, sive utraque causa diversas in turba dissidentesque personas pectus tundere coegerit, notanda distantia gentis et gentis. Gentiles quippe moriente Christo Deum timentes apertae confessionis voce glorificant, Judaei percutientes solum pectora, silentes domum redeunt. Stabant autem omnes noti ejus a longe, et mulieres quae secutae erant eum a Galilaea haec  ipse Dominus in psalmo explicita suae passionis serie Patri queritur, dicens: Elongasti a me amicum et proximum, et notos meos a miseria . Et ecce vir nomine Joseph, qui erat decurio, vir bonus et justus. Hic non consenserat consilio et actibus eorum. Decurio vocatur quod sit de ordine curiae, et officium
Abbreviated transcription (Latin):
loquens. quid alibi futũ rum
sit nouit. P ulch̾e aut̃ẽ para¬
turis discipłis homo amphorã
aquȩ portans occurrit: ut ost
endat᷑ huiꝰ phaschȩ mysteriu᷑
ꝓ ablutione ꝑfecta mundi totiꝰ
esse celebrandũ. Aqua qͥ ppe la¬
uacrũ gr̃ȩ : amphora m̃ suram
ꝑfectã significat. Parant gͦ pascha
ubi aquȩ infert᷑ ãphora. quia
tẽpus uidelicet ad est: qͦ ueri
paschȩ cultorib typicus de li¬
mine cruor auferat᷑. & ad tol¬
lenda crimina uiuifici fontis
baptisma consecret᷑. E dicetis¬

Expanded text:
loquens, quid alibi futurum loquens, quid alibi futurum sit, novit. Pulchre autem paraturis Pascha discipulis, homo amphoram aquae portans ocendatur hujus Paschae mysterium, pro ablutione perfecta mundi totius esse celebrandum. Aqua quippe lavacrum gratiae, amphora mensuram perfectam significat. Parant ergo Pascha, ubi aquae infertur amphora, quia tempus videlicet adest quo veri Paschae cultoribus typicus de limine cruor auferatur, et ad tollenda crimina vivifici fontis baptisma consecretur. In ali
Abbreviated transcription (Latin):
ad uesꝑam. ut supra iã dictũ est.
Qđ exponens apłs ait. Et enĩ pascha
pascha tune neccesse erat occidi.
hoc.ẽ pat̾no consilio ac definitione
sancitũ. Qui licet die sequenti hoc
nocte qua angnꝰ immolabat᷑. &
carnis sanguinisq sui discipłis tra-¬
didit mysteria celebranda. & a iu.¬
deis tentꝰ ac ligatꝰ ipsiꝰ immolatio.¬
nis hoc. ẽ. passionis suę sacra uit
exordiũ. At illi dixert̃. Ubi uis
paremꝰ: Non habemꝰ domiciliũ.
ñ habemꝰ tab̾ naculũ. Audiant qͥb
ȩdificandarũ domorũ cura. ẽ. am¬
bitiosarũ. porticuũ cogitat᷑ instru¬
ctio qͦs p̃ciosorũ marmorũ põpa &
distincta auro laquearia delectant.
ubi caput inclinaret ñ habuit.
& iccirco eũ discipłi int̾roganti
ubi uis paremꝰ tͥ comedere pascͥa.
Ei dixit ad eos. Ecce introeuntib
uobis inciuitatẽ. occurret uob̾
homo amphorã aquȩ portans.
equimini eũ indomu inquam
intrat. Indiciũ quidẽ p̾scien-¬
tiȩ diuinitatis. ẽ: qđ cũ discipłis

Expanded text:
est. Quod exponens Apostolus ait: Etenim pascha Pascha tunc necesse erat occidi, hoc est paterno consilio ac definitione sancitum. Qui licet die sequente, hocnocte qua agnus immolabatur, et carnis sanguinisque suis discipulis tradidit mysteria celebranda, et a Judaeis tentus ac ligatus ipsius immolationis, hoc est, passionis suae, sacravit um. At illi dixerunt: Ubi vis paremus? Non habemus domicilium, non habemus tabernaculum. Audiant quibus aedificandarum domorum cura est, et ambitiosarum porticum cogitatur instructio, quos pretiosorum marmorum pompa et distincta auro laquearia delectant, ui locum ubi caput inclinaret non habuit. Et idcirco eum discipuli interrogant: Ubi vis paremus tibi manducare pascha? Et dixit ad eos: Ecvobis in civitatem, occurret vobis homo amphoram aquae portans. Sequimini eum in domum in quam intrat. Indicium quidem praesciae divinitatis est quod cum discipulis
Abbreviated transcription (Latin):
sibi auctoritate creditũ blaspheman-¬
tes irrident. milites uͦ ut pote scriptu¬
rarũ nescii ñ xp̃o dĩ electo sed regi uideo¬
rũ insultant. Erat autẽ & super¬
scriptio scripta suꝑ illũ. litteris grecis
& latinis & hebraicis. hic÷ rex iudeoꝵ.
ulcre titulus quixp̃m regẽ testetur.
suꝑcrucẽ tam̃ regis maiestate fulgaebat.
Qui apte etiã qͥa rex simul & sacerdos
est cũ eximiã patri suȩ carnis hostiã
in altari crucis offerret. regis quoq
qua pͣditꝰ erat titulo dignitatem
p̃tendit: ut cunctis legere hoc ÷
audire & credere uolentib inno-¬
tescat. qͥa suũ ꝑcrucẽ ñ ꝑ diderit
sed confirmauerit potiꝰ & corrobo¬
rarit imꝑiũ. Unde & apłs cũ ignomi¬
niam crucis descripsisset: ad iunxit.

Expanded text:
sibi auctoritate creditum blasphemansibi auctoritate creditum blasphemantes irrident. Milites vero ut pote Scripturarum nescii, non Christo Dei electo, sed regi Judaeorum insultant. Erat autem et superscriptio scripta super illum litteris Graecis et Latinis et Hebraicis: Hic est rex Judaeorum. Pulchre titulus qui Christum regem testetur, super crucem tamen regis majestate fulgebat. Qui apte etiam, quia rex simul et sacerdos est, cum eximiam Patri suae carnis hostiam in altari crucis offerret, regis quoque qua praeditus erat titulo dignitatem praetendit, ut cunctis legere, hoc est audire et credere volentibus innotescat, quia suum per crucem non perdiderit, sed confirmarit potius et corroborarit imperium. Unde et Apostolus cum ignominiam crucis descripsisset, adjunxit:
Abbreviated transcription (Latin):
Alios saluos fecit. se ipsũ saluũ faciat.
si hic ẽ. xp̃s dĩ electus. Etiã nolentes
confitent᷑ pͥncipes & popłi uideorũ. qđ
alios saluos fecerit. Itaq ur̃a uos condẽ¬
nat sententia. Qui enim alios fecit¬
saluos: utiq siuellet se ipsũ saluare
poterat. Sc̃ saluũ faciat inquiunt.
si hic.ẽ. xp̃c dĩ electus. Immo ideo se sal¬
uũ facere de cruce descendendo nolu¬
it : qͥa ipse ÷ xp̃s dĩ electꝰ. Nã qͥa ideo ue.¬
nit ut ꝓ nob̾ crucifigeret᷑: idõ se ipsũ
saluare decruce descendendo negle.¬
uit. qui cũcȩteris peccatorib illos etiã
qͦs crucifixere saluare moriendo cura¬
un. Uudebant autẽ illũ & milites
accedentes & acetũ offerentes illi dicentes.
Situ es rex iudeorũ: salũu te fac. Acetũ
ipsi erant iudei. degenerantes a uino
patriarcharũ & ꝓpħarũ. qͦ uidelicet aceto
milites dñm potauert̃. qu̾e eore suggestione¬
in mortẽ tradideit᷑. Et notandũ. qđ iudei
uocabulũ xp̃i & filii dĩ scripturȩ

Expanded text:
at, si hic est Christus Dei electus. Etiam nolentes confitentur principes et populi Judaeorum quod alios salvos fecerit. Itaque vestra vos condemnat sententia. Qui enim alios salvos fecit, utique si vellet seipsum salvare poterat. Se salvum faciat inquiunt si hic est Christus Dei electus. Imo ideo se salvum facere de cruce descendendo noluit, quia ipse est Christus Dei electus. Nam qui ideo venit, ut pro nobis crucifigeretur, ideo seipsum salvare de cruce descendendo neglexit, quia cum caeteris peccatoribus etiam illos qui crucifixere salvare moriendo curavit. Illudebant autem et milites accedentes, et acetum offerentes illi dicentes: Si tu es rex Judaeorum, salvum te fac. Acetum ipsi erant Judaei, degenerantes a vino patriarcharum et prophetarum. Quo, videlicet, aceto milites Dominum potaverunt, quem eorum suggestione morti tradiderunt. Et notandum, quod Judaei vocabulum Christi et filii Dei Scripturae