comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erbum dulce multiplicat amicos &
mitigat in imicos : & lingua eicharis.¬
gratiosa in bono homine abundabit
Multi pacifici sint tibi & consiliarius
tibi sit unus de mille. Si possides ami¬
cum in temptatione posside eum : & non
facile credas illi. Est enim amicus scđm
tempus suum : & non permanebit in die
tribulationis Et est amicus qui conuer¬
titur adinimicitiã: & est amicus qui
odium & rixam & conuitia denudabit
Est autẽ amicus socius mensae : & non
permanet indie nec essitatis: Amicus
si permanserit fixus erit tibi quasi co
aequalis : & indomesticistius fidutiali¬
ter aget Si humilia uerit se contrac tẽ
& a facie tua absconderit se: unani¬
mem habebis amicitiam bonã. Ab ini¬
micis tuis separare : & ab in imicis tuis
attende Amicus fidelis protectio for¬
tis : qui autẽ inuenit illũ. inuenit thes¬
aurum. Amico fideli nulla est com¬
paratio : & non est digna ponderatio
auri & argenti contro bonitatẽ fidei
illius . Amicus fidelis medicamentũ

Expanded text:
erbum dulce multiplicat amicos et mitigat inimicos et lingua eucharis in bono homine abundat multi pacifici sint tibi et consiliarii tibi sint unus de mille si possides amicum in temptatione posside eum et non facile credas illi est enim amicus secundum tempus suum et non permanebit in die tribulationis et est amicus qui egreditur ad inimicitiam et est amicus qui odium et rixam et convicia denudabit est autem amicus socius mensae et non permanet in die necessitatis amicus si permanserit faequalis, et in domesticis tuis fiducialiter aget. Si humiliaverit se contra te, et a facie tua absconderit se, unanimem habebis amicitiam bonam. Ab inimicis tuis separare; et ab amicis tuis attende. Amicus fidelis protectio fortis: qui autem invenit illum, invenit thesaurum. Amico fideli nulla est comparatio, et non est digna ponderatio auri et argenti contra bonitatem fidei illius. Amicus fidelis, medicamentum
Abbreviated transcription (Latin):
& inueritate sensus tui & scientia : & pro¬
sẽquatur te uerbum pacis & iustitiae
Esto mansuetus ad audiendum uerbum
dĩ ut intelligas : & cum sapientia profe¬
res responsum uerum. Si est tibi intelle¬
ctus responde proximo: sinautem. sit
manus tua superostuũ. Ne capiaris in¬
uerbo indisciplinato & confundaris: ho¬
nor & gloria insermone sensati lingua
imprudentis : subuersio est ipsius Non
appelleris susurrio : & lingua tua capia¬
ris & confundaris Super furem enim
est confusio & poenitentia & de nota¬
tio pessima super bilinguem Susurra¬
tori autẽ odium & inimicitia: & contu¬
melia iustifica pusillũ : & magnũ simi¬
liter Noli fieri pro amico inimicus
proximo. Impro perium enim & con¬
tumeliam malus haereditabit : & om̃is
peccator inuidus & bilinguis. Non te
extollas in cogitatione animae tuae
uelut taurus : ne forte elidatur uirtus
tua per stultitiam Et folia tua come¬
det & fructus tuos perdet: & relinque¬

Expanded text:
et in ueritate sensus tui et scientia, et proet in ueritate sensus tui et scientia, et prosequatur te uerbum pacis et iustitiae. esto mansuetus ad audiendum uerbum dei, ut intellegas: et cum sapientia fers responsum uerum. si est tibi intellectus, responde proximo: sin autem, sit manus tua super os tuum, ne capiaris uerbo indisciplinato et confundaris. honor et gloria in sermone sensati: lingua uero inprudentis subuersio est ipsius. non appelleris susurrio et lingua tua capiaris et confest confusio et poenitentia, et denotatio pessima super bilinguem: susurratori autem odium, et inimicitia, et contumelia. Justifica pusillum et magnum similiter. Noli fieri pro amico inimicus proximo. Improperium enim et contumeliam malus haereditabit, et omnis peccator invidus et bilinguis. Non te extollas in cogitatione animae tuae velut taurus, ne forte elidatur virtus tua per stultitiam: et folia tua comedet, et fructus tuos perdet: et relinque
Abbreviated transcription (Latin):
Noli attendere ad possessiones iniquas:
& ne dixeris est michi sufficiens uita Ni¬
chil enim proderit: in tempore uindictae
& obductionis Non sequaris concupiscen¬
tiã cordis tui: & ne dixeris quo modo po¬
tui. aut quis me sũbiciet propter facta
mea: Ds enim uindicans uindicabit
Ne dixeris. Peccaui & quid accidit michi
triste : Atissimus enim est patiens. &¬
redditor. De propitiato peccato : noli
esse sine meti. Neque adicias peccatum
super peccatum : & dicas miseratio dĩ
magna est. Multitudinis peccatorum
meorum miserebitur. Misericordia e¬
nim &ira ab illo cito proximat: & in pec¬
catores respicit iroe illius¬
Non tardes conuerti ad dñm . & ne
differas de die indiem. Subito enĩue¬
niet inx illius : & in tempore uindictae
disperdet tẽ Noli anxius essẽ indiui¬
tis iniustis: nichil enim proderunt ti¬
bi indie obductionis &uindictae Non
uentiles te in om̃emuentũ : & non eas
in om̃i uia Sic enim peccator probatur.
induplici lingua Esto firmus inua dñi

Expanded text:
Noli adtendere ad possessiones iniquas et ne dixeris: est mihi sufficiens uita. nihil enim proderit in tempore uindictae et obductionis. non sequaris concupiscentiam cordis et ne dixeris: quomodo potui? aut quis me subiciet propter facta mea? deus enim uindicans uindicabit. ne dixeris: peccaui et quid accidit mihi triste? altissimus enim est patiens redditor. de propitiatu peccatorum noli esse. sine metu, neque adicias peccatum super peccatum. et ne dicas: miseratio dei magna est, multitudinis peccatorum meorum miserebitur. misericordia enim et ira ab illo cito proximat et in peccatores respicit ira illiuson tardes conuerti ad dominum et ne differas de die in diem. subito enim uenit ira illius et in tempore uindictae disperdet te. noli anxius esse in diuitiis iniustis: nihil enim proderunt tibi in diem obductionis et uindictae. non uentiles te in omni uento et non eas in omni uia. sic enim peccator probatur duplici lingua. esto firmus in uia dei
Abbreviated transcription (Latin):
ASAEH. CANTICŨ AO ASSYRIOS
otus inuidaca ds̃: mnisrł magnũ
nomen eius
Et factus est inpace locus
eius : & habitatio eius insron
Ibi confregit potentias arcuum: scutum
nis: turbati sunt ÷ om̃s: insipientes corde
Dormierunt somnũ suũ: &nichil inuener̃
om̃s uiri diuitiarum inmanibus sins.
Ab increpatione tua ds̃ iacob: dormitaue¬
runt qui ascenderunt equos: tratua¬
Iu terribilis es. &quis resistet tibi: ex tunc
De caelo auditum fecisti iudicium: terra
timuit & quieuit
Cum exurgeret iniudicium ds̃.: ut saluos fa¬
ceret om̃s mansuetos terrae: agent tibi
Quoniam cogitatio hominis confitebitur tibi.¬
÷ et: reliquiae cogitationis: diem festum
Terribili. & ei qui aufert sp̃m principum.
terribili apud reges terrae¬
LXXUI. IN EIÑ ERÕ IDITHUN ESALUUS ASAEN

Expanded text:
Asaph canticum ad Assyrium notus in Iudaea Deus in Israhel magnum nomen eius et factus est in pace locus eius et habitatio eius in Sion ibi confregit potentias arcuum scutum ernis turbati sunt omnes insipientes corde dormierunt somnum suum et nihil invenerunt omnes viri divitiarum manibus suis ab increpatione tua Deus Iacob dormitaverunt qui ascenderunt equos tu terribilis es et quis resistet tibi ex tunc ira tua de caelo auditum fecisti iudicium terra timuit et quievit cum exsurgeret in iudicium Deus ut salvos faceret omnes mansuetos terrae diapsalma quoniam cogitatio hominis confitebitur tibi et reliquiae cogitationis diem festum aterribili et ei qui aufert spiritus principum terribili apud reges terrae in finem pro Idithun ps
Abbreviated transcription (Latin):
tis sine querela Nonte praetereat nar¬
ratio seniorum : & ipsĩ enim didicerunt
a patribus suis. Iñm abipsis disces intel¬
lectum : & in tempore necessitatis dabis
responsum. Non incendas carbones pec
catorum arguens eos: & ne incendaris
flamma ignis peccatorum illorum

Expanded text:
tis sine querela. Non te praetereat nartis sine querela. Non te praetereat narraa patribus suis: quoniam ab ipsis disces intellectum, et in tempore necessitatis dabis rescatoris arguens eos ne incendaris flamma ignis peccatorum illorum
Abbreviated transcription (Latin):
Et mortuo non prohibeas gratiam Non
desis plorantibus in consolatione : & cũ
lugentib ambula. Non te pigeat uisita¬
re infirmum: ex his enim in dilectione
firmaberis. In om̃ib operib: tuis memo¬
ncre nouissima tua : & in aeternũ non
peccabis
Von litiges cum homine potente : nefor¬
te incidas in manus illius. Non conten¬
das cum uiro locuplete : ne forte e con¬
tax consistat litem tibi Multos enim per
didit aurum atque argentum : & usque
corregum extendit & conuertit. Non
litiges cum homine linguato : & non
strues in ignẽ illius lig̃na Non commu¬
nices homini in docto: ne male de pro¬
genie tua loquatur. Non dispicias ho¬
minem auertentẽ se a peccato: neque
hominem in sua senecta : & enim ex
nobis senescunt. Noli de mortuo in
imico tuo gaudere : sciens qñm omñs
morimur & ingaudium nolumus
uenire. Ne dispicias narrationẽ pres¬
bi terorum sapientium : & in prouerbis
illorum conuersare. Ab ipsis enim disces
doctrinam intellectus : & seruire magna¬

Expanded text:
et mortuo non prohibeas gratiam non desis plorantibus in conrogatione et cum lugentibus ambula non te pigeat visitare infirmum ex his enim in dilectione firmaberis in omnibus operibus tuis memorare novissima tua et in aeternum non peccabis iges cum homine potente, ne forte incidas in manus illius. non contendas cum homine locuplete, ne forte contra consistat litem tibi. multos enim pdidit aurum atque argentum, et usque cor regum extendit et convertit. Non litiges cum homine linguato, strues in igne illius ligna non communices homini indocto ne male de progenie tua loquatur ne despicias hominem avertentem se a peccato neque hominem in sua senecta etenim ex nobis senescunt noli de imico tuo gaudere, sciens quoniam omnes morimur, et in gaudium nolumus venire. Ne despicias narrationem presbyterorum sapientium, et in proverbiis illorum conversare. Ab ipsis enim disces doctrinam intellectus, et servire magna
Abbreviated transcription (Latin):
labora opus fac euangelistae ministerium
num certamen certaui. cursum consummaui:
fidẽ seruaui. in reliquo reposita est michi co
die iustus uidex: Non solum autẽ michi: sed
& his qui diligunt aduentũ euis Festina
uenire ad mecito. Demas enĩ me dereliquit
diligens hoc sacculum: & abiit thessalonicã.
crescens ingalathiã titus indalmathiam.
lucas est mecũ solus. Marcum assume &
adduc tecũ. Est enim michiutilis inministe¬
riũ Tichicũ autẽ misi ephesum. Penulã quam
reliqui troadae apud carpum ueniens affer
tecũ & libros: maxime autẽ membranas
Alexander aerarius multa mala michi os¬
tendit. Reddet ei dñs secundum opera cius
Quem & tu deuita:. Ualde enim restitit uerbis
nr̃is In prima mea defensione nemomichi
affuit : sed om̃s me dereliquerunt Non illis im¬
putetur. Oñs enim michi assticit & confortauit me :
ut ꝑme praedicatio impleretur : & audiant

Expanded text:
labora, opus fac evangelistae, ministeriumnum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi. In reliquo  et quid die justus judex: non solum autem mihi, sed et his qui diligunt adventum ejus. Festina venire ad me cito. Demas enim me dereliquit, diligens hoc saeculum, et abiit Thessalonicam, Crescens in Galatiam, Titus in Dalmatiam. Lucas est mecum sadduc tecum: est enim mihi utilis in ministerium. Tychicum autem misi Ephesum. Penulam, quam reliqui Troade apud Carpum, veniens affer tecum, et libros, maxime autem membranas. Alexander aerarius multa mala mihi ostendit: reddet illi Dominus secundum opera ejus, quem et tu devita: valde enim restitit verbis nostris. In prima mea defensione nemo mihi affuit, sed omnes me dereliquerunt: non illis imputetur. Dominus autem mihi astitit, et confortavit me, ut per me pra
Abbreviated transcription (Latin):
ichonio. listris: quales ꝑsẽcutiones sus tinui
& ex om̃ib me cripuit dñs. & om̃s qui uo
lunt pie uiuere in xp̃o ibũ ꝑsecutionẽ pa¬
tientur mali autẽ homines & seductores
proficient in peuis. errantes & inerrorẽ mit¬
tentes: Iu uero ꝑmane in his quae didi¬
cisti & credita sunt tibi: sciens a quo didice¬
ris & quia ab infantia sacras litteras no¬
sti quae te possunt instruere ad salutẽ
ptura diuinitus inspirata utilis est ad
docendũ. ad arguendum. ad corripiendũ.
ad erudiendũ iniustitia : ut perfectus sit ho¬
mo dĩ ad om̃e opus bonũ instructus
Testificor corã dõ & xp̃o ihũ qui uidica¬
turus est uiuos ac mortuos &aduentum i¬
psius & regnũ eius.: praedica uerbũ insta

Expanded text:
iones sustinui: et ex omnibus eripuit me Dominus. Et omnes qui pie volunt vivere in Christo Jesu, persecutionem patientur. Mali autem homines et seductores proficiunt in pejus; errantes, et in errorem mittentes. Tu vero permane in his quae didicisti et credita sunt tibi: sciens a quo didiceris: et quia ab infantia sacras litteras nosti, quae te possunt instruere ad salutem ptura diuinitus inspirata est utilis ad docendum, ad arguendum, ad corrigendum, ad erudiendum in iustitia: ut perfectus sit homo dei, ad omne opus bonum instructus. Testificor coram deo et Christo Iesu, qui iudicaturus est. uiuos et mortuos, et aduentum ipsius et regnum eius:
Abbreviated transcription (Latin):
restiterunt morsi. ita & hii resistunt uerita¬
t: homines corrupti mente . reprobi circa
fidẽ sed ultra non proficient: insipientia e¬
nim corum manifesta erit om̃ib sicut & il¬
lorum fuit. Tu autẽ assecutus es meã doctri¬
nã institutionẽ. propositũ fidẽ. longanimi¬
tatẽ dilectionẽ patientiã ꝑsecutiones. pas

Expanded text:
restiterunt Moysi: ita et hi resistunt veritati, homines corrupti mente, reprobi circa fidem; sed ultra non proficient: insipientia enim eorum manifesta erit omnibus, sicut et illorum fuit. Tu autem assecutus es meam doctrinam, institutionem, propositum, fidem, longanimitatem, dilectionem, patie
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i innobis : ita & ꝑxp̃m abundat consolatio
nr̃ã Siue autẽ tribulamur: ꝓurã exhortati¬
one & salute. Siue exhortamur ꝓurã exhorta¬
tione : quae operatur tolerantiã earundem
passionũ quas & nos patimur. Et spes nr̃a fir¬
ma pro uobis. Scientes qm̃ sicut sotii passionũ
estis : sic eritis & consolationis N on enĩ
uolumus ignorare uos fr̃s de tribulatione
nr̃a quae facta est in asia qm̃ supra modũ
grauati sumus supra uirtutẽ : ita ut tȩderet
nos etiã uiuere. Sed ipsi in nobis ipsĩs respon¬
sũ mortis habuimꝰ : ut ñ simus fidentes in no¬
bis sed in dõ qui suscitat mortuos. Iui de

Expanded text:
onsolatio nostra sive autem tribulamur pro vestra exhortatione et salute sive exhortamur pro vestra exhortatione quae operatur in tolerantia earundem passionum quas et nos patimur et spes nostra firma pro vobis scientes quoniam sicut socii passionum estis sic eritis et consolationis non enim volumus nostra quae facta est in Asia, quoniam supra modum gravati sumus supra virtutem, ita ut taederet nos etiam vivere. Sed ipsi in nobisipsis responsum mortis habuimus, ut non simus fidentes in nobis, sed in Deo qui suscitat
Abbreviated transcription (Latin):
habitat in uobis : Siquis autẽ templum dĩ uio¬
lauerit : dis ꝑdet illum ds̃. Templum enim dĩ
scm est : quod estis uos. Nemo uos seducat
Siquis uidettr inter uos sapiens esse. in hoc sac¬
culo stultus fiat ut sit sapiens. Sapientia enĩ
huius mundi: stultitia est apud dm̃ Scriptũ
est enim. Comp̃hendã sapientes mastutia eorũ
Et iterũ Dñs nouit cogitationes sapientium:
qm̃ uanae sunt Itaq nemo glorictur in

Expanded text:
tem templum Dei violaverit, disperdet illum Deus. « Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos . » Nemo vos seducat. Si quis videtur inter vos sapiens esse in hoc saeculo, stultus fiat ut sit sapiens. Sapientia enim hujus mundi stultitia est apud Deum. Scriptum est enim: Comprehendam sapientes in astutia eorum. Et iterum: Dominus nouit cogitationes hominum quia uanae sunt. Itaque nemo glorietur in
Abbreviated transcription (Latin):
ut non cognosceret uirum om̃ibus diebus
uitae suae ex quo de functus est manasses
uir eius. Eroet autem diebus festis pro¬
cedens cum gloria magna: Mansit autẽ
in domo uiri sui annos centũ quinque:
& dimisit abraem sũam liberã. Et defun¬
cta est ac sẽpulta cum uiro sũo in bethu¬
lia luxitq illam om̃is populus diebus
septem in om̃i autem spatio uitae euis¬
non fuit qui perturbaret isrł: & post
mortem eus annis multis. Dies autẽ
uictoriae huius festiuitatis ab hebraeis
innumero dierum scõrum accipitur:
& colitur auidaeis ex illo tempore us¬
que in pracesentem diem
EXE IICIT LIBER IUOIIH

Expanded text:
ut non cognosceret virum omnibus diebus ut non cognosceret virum omnibus diebus vitae suae ex quo defunctus est Manasses vir eius erat autem diebus festis procedens cum gloria magna mansit autem in domo viri sui annos centum quinque et dimisit abram suam liberam et defuncta est ac sepulta cum viro suo in Bethuliam luxitque illam omnis populus diebus septem in omnon fuit, qui perturbaret Israel, et post mortem ejus annis multis. Dies autem victoriae hujus festivitatis, ab Hebraeis in numero sanctorum dierum accipitur, et colitur a Judaeis ex illo tempore usque in praesentem diem. Explicit liber Judith
Abbreviated transcription (Latin):
damentis mouebuntur cum aquis: pe¬
trae sicut caerax liquescent ante faci¬
em tuam. Iui autem timent te: ma¬
gni erunt apud te ꝑ om̃ia Uae genti
insurgenti sũpergenus meum. Dñs enĩ
om̃ipotens udicabit in eis: indie iudi¬
cu uisitabit illos. Dabit enim ignẽ &
uermes in carnes corum : ut uraentur &
sentiant usque insempiternum. Et fa¬
ctum est post haec: om̃is populus post
uictoriam uenit adhierus alem adora¬
re dnm. Et mox ut purificati sunt: obtu¬
lerunt om̃s olochausta & uota & repro¬
missiones suas. Porro uidith uniuersa ua¬
sabellica olofernis quae dedit illi popu¬
lus & conopeum quod ipsã sustulerat
in anathema obluuonis. Eret autem
populus iocundus secundum faciẽ sco¬
rum : & pertres menses gaudiũ hiuus
uictoriae celebuctum est cum uidith
Post dies autẽ illos unus quisque redut in
sua Et uidith magnificata ẽ in behulia
& praceclarior erat uniuersae terrae isrł
Erat etiam uirtuti castitatis aduincta ita

Expanded text:
damentis movebuntur cum aquis: pedamentis movebuntur cum aquis: petrae, sicut cera, liquescent ante faciem tuam. Qui autem timent te, magni erunt apud te per omnia. Vae genti insomnipotens vindicabit in eis in die iudicii visitabit illos dabit enim ignem et vermes in carnes eorum ut urantur et sentiant usque in sempiternum et factum est post haec omnis populus post victoriam venit ad Hierusalem adorare Dominum et mox ut purificati sunt obtulerunt omnes holocausta et vota et repromissiones suas porro Iudith universa vasa bellica Holofernis quae dedit illi populus et conopeum quod ipsa sustulerat in anathema oblivionis erat autem populus iucundus secundum faciem sanctorum et per tres menses gaudium huius victoriae celebratum est cum Iudith post dies autem illos unusquisque rediit in sua et Iudith magna facta est in Bethulia et praeclarior erat universae terrae Israhel erat etiam virtuti castitatis adiuncta ita
Abbreviated transcription (Latin):
nes in captiuitatẽ Oñs autẽ om̃ipo¬
lu titan percusserunt eum. nec ex cel¬
si gigantes imposuerunt sẽ illi: Sediudid
filia merari : inspecie faciei suae dissoluit
eum. Exuit enim se uestimentis uiduita¬
tis: & induit se uestimentis laetitiae in
exultatione filiorum israhel Unxit fa¬
ciem suam unguento: colligauit cin¬
pulchritudo eius captiuã fecit animã
eius. Amputauit pugione ceruicem
cius. horruerunt persae constantiã
eus: & medi audaciã euis. Tunc ulu¬
lauerunt castra assyriorum: quando
apparuerunt humiles mei arescentes
insiti Pilii puellarum compunxer̃
eos: & sicut pueros fugientes occide¬
runt eos. Perierunt in pracelio: a facie
dñi mei ymnum cantemus dñoy
mnum nouũ cantemus dõ nr̃o. Ad¬
onar dñe magnus estũ & praecla¬
rus in uirtute : & quem superare ne¬
mo potest. Tibi seruiat om̃is creatũ
ritum tuum &creata sunt: & non est
qui resistat uoci tuae. Montes a fun¬

Expanded text:
nes in captivitatem. Dominus autem omnipones in captivitatem. Dominus autem omnipolii Titan percusserunt eum, nec excel gigantes opposuerunt se illi, sed Judith filia Merari in specie faciei suae dissolvit eum. Exuit enim se vestimento viduitatis, et induit se vestimento laetitiae in exsultatione filiorum Israel: Unxit faciem suam unguento, et colligavit cinpulchritudo ejus captivam fecit animam ejus, amputavit pugione cervicem ejus. Horruerunt Persae constantiam ejus, et Medi audaciam ejus. Tunc ululaverunt castra Assyriorum, quando apparuerunt humiles mei, arescentes in siti. Filii puellarum compunxerunt eos, et sicut pueros fugientes occiderunt eos: perierunt in praelio a facie Domini Dei mei. Hymnum cantemus Domino, hymnum novum cantemus Deo nostro. Adonai, Domine magnus es tu, et praeclarus in virtute tua, et quem superare nemo potest. Tibi serviet  Al. serviatritum tuum, et creata sunt, et non est qui resistat voci tuae. Montes a fun
Abbreviated transcription (Latin):
cta in aeternũ. Et dixit om̃is populus
łiat fiat Per dies autẽ triginta uix
collecta sunt spolia assrriorum: a po¬
pulo isrł. Porro autẽ uniuersa quae
olofernis peculiaria fuissẽ probata
sunt dederunt iudith in auro & ar¬
gento &uestibus & gemmis & om̃i su¬
pellectili & trixdita sunt illi om̃ia apo¬
pulo. Et om̃s populi gaudebant cũ mu¬
lieribus & uirginibus & uiuenibus : in or¬
ganis &ertharis Tunc cantauit can
balis Modulamini illi psalmũ nouũ:
exaltate & inuocate nomen eius. Dñs
conterens bella: dñs nomen est illi
qui posuit castrae sua in medio populi
sui: ut eriperet nos de manu om̃ium in¬
imicorum nr̃orũ Uenit assur ex mon¬
tibus ab aquilone in multitudine for¬
titudinis suae. Cuius multitudo optu¬
rauit torrentes : & equi eorũ cooperue¬
runt ualles. Dixit sẽ incensurũ fines
meos : & uiuenes meos occisuros gladio
infantes meos dare in praedã: & uirgi¬

Expanded text:
cta in aeternum. Et dixit omnis populus: cta in aeternum. Et dixit omnis populus: Fiat, fiat. Per dies autem triginta, vix collecta sunt spolia Assyriorum a populo Israel. Porro autem universa, quae Holofernis peculiaria fuisse probata sunt, dederunt Judith in auro, et argento, et vestibus, et gemmis, et omni supellectili, et tradita sunt omnia illi a populo. Et omnes populi gaudebant cum mulieribus, et virginibus, et juvenibus, in organis, et citharis. Tunc cantavit cantbalis, modulamini illi psalmum novum, exaltate et invocate nomen ejus. Dominus conterens bella, Dominus nomen est illi. Qui posuit castra sua in medio populi sui, ut eriperet nos de manu omnium inimicorum nostrorum. Venit Assur ex montibus ab aquilone in multitudine fortitudinis suae: cujus multitudo obturavit torrentes, et equi eorum cooperuerunt valles. Dixit se incensurum fines meos, et juvenes meos occisurum gladio, infantes meos dare in praedam, et virgi
Abbreviated transcription (Latin):
gladii quo usque peruenirent ad ex¬
tremitatem finium suorum. Reliqui
autem qui erant in behulia ingres¬
si sunt castra assyriorum: & prae¬
dum quã fagientes assyrii reliquerant
abstulerunt & onustati sunt ualde
Hii uero qui uictores reuersi sunt ad
betbuliam om̃ia quaeque erant illorũ
abstu lerunt secum ita ut non es¬
set numerus in pecoribus inuimentis &
uniuersis mobilibus eorum: Ut amini¬
mo usque ad maximum om̃s diuites fi¬
erent : de praedationibus eorũ loachim
autem summus pontifex delnerus alem
uenit in bethuliam cũ uniuersis pre¬
biteris sũis : ut uideret uiditd Quae cũ
exisset ad illum: benedixerunt illam
om̃s una uoce dicentes. Tũ gloria bie¬
rus alem tulaetitia usrł : tu honorifi¬
centia populi nr̃i. quia fecisti uirilit̃
& confortatum est cortuum: eo quod
castitatẽ Amaueris. & post uirum tu¬
um alterum ne scieris. Ideo & manus
dñi confortauit te : &ideo eris benedi¬

Expanded text:
gladii quousque venirent ad exgladii quousque venirent ad extremitatem finium suorum. Reliqui autem qui erant in Bethulia, ingressi sunt castra Assyriorum, et praedam, quam fugientes Assyrii reliquerant, abstulerunt, et onustati sunt valde. Hi vero, qui victores reversi sunt ad Bethuliam, omnia quae erant illorum, attulerunt secum, ita ut non esset numerus in pecoribus, et jumentis, et universis mobilibus eorum, ut a minimo usque ad maximum omnes divites fierent de praedationibus eorum. Joacim autem, summus pontifex, de Jerusalem venit in Bethuliam cum universis presbyteris suis, ut videret Judith. Quae cum exisset ad illum, benedixerunt eam omnes una voce, dicentes: Tu gloria Jerusalem, tu laetitia Israel, tu honorificentia populi nostri: quia fecisti viriliter, et confortatum est cor tuum, eo quod castitatem amaveris, et post virum tuum, alterum nescieris: ideo et manus Domini confortavit te, et ideo eris benedi
Abbreviated transcription (Latin):
mulier bebrea fecit confasionẽ : in
domo regis nabuchodonosor. Ecce e¬
nim olofernis iacet interra: &caprit
ipsius non est in illo. Quod cũ audissent
principes uirtutis assyriorum sader̃
om̃s uestimenta sũa : & intolerabilis
amor & tremor cecidit sũpercos. Et
turbati sunt animi eorum ualde : &
factus est clamor incomparobilis in
ercitus decollatum olofernem audis¬
sec: fugit mens & consilium ab eis
Et solo temore & metu agitati: fugȩ
praesidium sumunt. Itaut nullus lo¬
queretur cum proximo sũo: sed inclina
ebant fugientes peruias camporũ &
semitas collium. Uidentes itaq filui
gentes tubis & ululantes post ipsos
Et qñm assyrii non adunati infugam
ibant praccipites : filii isrł uno agmine
persequentes debilitabant om̃s quos
inuenire potuissent. Misitq orias nun¬
tios: per om̃s ciuitates & regiones is¬
rxhel Om̃is itaq regio om̃isq urbs
post eos: & persecuti sunt eos in ore

Expanded text:
mulier Hebraea fecit confusionem in mulier Hebraea fecit confusionem in domo regis Nabuchodonosor: ecce enim Holofernes jacet in terra, et caput ejus non est in illo. Quod cum audissent principes virtutis Assyriorum, sciderunt omnes vestimenta sua, et intolerabilis timor et tremor cecidit super eos, et turbati sunt animi eorum valde. Et factus est clamor incomparabilis in  Cumque omnis exercitus decollatum Holofernem audisset, fugit mens et consilium ab eis, et solo tremore et metu agitati, fugae praesidium sumunt: ita ut nullus loqueretur cum proximo suo, sed inclinatebant, fugientes per vias camporum et semitas collium. Videntes itaque filiigentes tubis, et ululantes post ipsos. Et quoniam Assyrii non adunati, in fugam ibant praecipites: filii autem Israel uno agmine persequentes, debilitabant omnes, quos invenire potuissent. Misit itaque Ozias nuntios per omnes civitates et regiones Israel. Omnis itaque regio, omnisque urbs, post eos, et persecuti sunt eos in ore
Abbreviated transcription (Latin):
& ante ingressum cubiculi perstrepentes
excitandi gratia in quietudinem arte
moliebantur : ut non ab excitantibus
sed a sonantibus olofernis eiugilaret
Nullus enim audebat cubiculũ uirtutis
assyriorum pulsando aut intrendo a pe¬
rire Sed cum uenissent duces eius & tribu¬
ni & uniuersi maiores exercitus assrrio¬
rum: dixerunt cubiculariis : intrate &
excitate illum qñm egressĩ mures de ca¬
uernis suis : ausi sunt prouocare nos ad
praelium. Tunc ingressus uagao cubicu¬
lum eius: stetit ante cortinam: & plau¬
sum fecit manib: suis Suspicabatur enĩ
illum cum uidith dormire. Sed cũ nul¬
lum motum iacentis sensũ auriũ cape¬
ret : accessit proximans ad cortinam
&eluans cam : uidit cadauerabsque ca¬
pite oloferrus in suo sanguine tabefa¬
ctũ iacere super terram: Et exclama¬
uit uoce magna cum fletu & scidit
uestimenta sua Et ingressus taberna¬
culum udith non inu̾enit eam. Et exi¬
liuit foras ad populum: & dixit Una

Expanded text:
et ante ingressum cubiculi perstrepentes, et ante ingressum cubiculi perstrepentes, excitandi gratia, inquietudinem arte moliebantur, ut non ab excitantibus, sed a sonantibus Holofernes evigilaret. Nullus enim audebat cubiculum virtutis Assyriorum pulsando aut intrando aperire. Sed cum venissent ejus duces ac tribuni, et universi majores exercitus regis Assyriorum, dixerunt cubiculariis: Intrate, et excitate illum, quoniam egressi mures de cavernis suis, ausi sunt provocare nos ad praelium. Tunc ingressus Vagao cubiculum ejus, stetit ante cortinam, et plausum fecit manibus suis: suspicabatur enim illum cum Judith dormire. Sed cum nullum motum jacentis sensu aurium caperet, accessit proximans ad cortinam, elevans eam, vidensque cadaver absque capite Holofernis in suo sanguine tabefactum jacere super terram, exclamavit voce magna cum fletu, et scidit vestimenta sua. Et ingressus tabernaculum Judith, non invenit eam, et exsiliit foras ad populum, et dixit: Una
Abbreviated transcription (Latin):
ia cob Iñm in om̃i gente quae audisrit no¬
men tuum: magnificabit dm̃ israbel su¬
perte Dixit autẽ uidith ad ominẽ popu¬
lum: Audite me fratres : Suspendite ca
put hoc sũpermures nr̃os. Et erit cũ exi¬
erit sol accipiat unus quisque arma sũa
& exite cum impetu. Non ut descenda¬
tis de orsum : sed quasĩ impetum facien¬
tes. Tunc ex ploratores necesse erit ut
fugiant ad principem suum: excitandũ
adpugnam. Cumq duces eorum cucur¬
rerint ad tabernaculũ olofernis &in¬
uenerint eum truncum in suo sanguine
uolutatum : decidet super eos timor
illos securi : qnm̃ dñs conteret eos subpe¬
dibus ur̃is Tunc achior uidens uirtu¬
in bodiernum diem. Mox autem ut ortus
est dies: suspenderunt sũper muros ca¬
put olofernis. Accepitq unus quis que uir
arma sua : & egressi sunt cũ grandi stre¬
pitu & ululatũ quoduidentes explora¬
bii qui in tabernaculo erant uenientes

Expanded text:
Iacob quoniam in omni gente quae audierit noIacob quoniam in omni gente quae audierit nomen tuum magnificabit Deum Israhel super te dixit autem Iudith ad omnem populum audite me fratres suspenput hoc super muros nostros: et erit, cum exierit sol accipiat unusquisque arma sua, et exite cum impetu, non ut descendatis deorsum, sed quasi impetum facientes. Tunc exploratores necesse erit ut fugiant ad principem suum excitandum ad pugnam Cumque duces eorum cucurrerint ad tabernaculum Holofernis, et invenerint eum truncum in suo sanguine volutatum, decidet super eos timor.illos securi, quoniam Dominus conteret eos sub pedibus vestris. Tunc Achior videns virtu ejus usque in hodiernum diem. Mox autem ut ortus est dies, suspenderunt super muros caput Holofernis, accepitque unusquisque vir arma sua, et egressi sunt cum grandi strepitu et ululatu. Quod videntes explorahi qui in tabernaculo erant, venientes,
Abbreviated transcription (Latin):
uit: ut non recedat laus tuade orehomi¬
num. qui memores fuerint uirtutis dñi
inaeternum. Pro quib: non pepercisti a¬
nimae tuae propter angustias & tribu¬
lationem generis tui: sed sũbuenisti rui¬
nae ante conspectum dĩ nr̃i. Et dixit
om̃is populus tratfiat Porro abor uo¬
catus uenit : & dixit ei uidith Os israbel
cui tũ testimonium dedisti quod ulcis ca¬
tur se de in imicis suis ipse caput om̃iũ
incredulorum incidit inhac nocte in
manumea. Et ut probes quia ita est:
ecce caput olofernis qui contentu super¬
biae suae dm̃ is rachel contempsĩt. & tibi
interitum minabatur dicens Cũ captus
fuerit populus isrł gladio perforari
praecipiam latera tua. Uidens autem
achior caput olofernis: angustiatus prae
pauore cecidit infaciẽ suã super terrã. &
a estuauit anima cius. Post ea uero quã
resumpto sp̃ũ recreatus est procidit ad
pedes eius : & ad orauit eam & dixit Be¬
nedictatũ dõ tuo : in om̃i tabernaculo

Expanded text:
vit, ut non recedat laus tua de ore homivit, ut non recedat laus tua de ore hominum, qui memores fuerint virtutis Domini in aeternum, pro quibus non pepercisti animae tuae, propter angustias et tribulationem generis tui, sed subvenisti ruinae ante conspectum Dei nostri. Et dixit omnis populus: Fiat, fiat. Porro Achior vocatus venit, et dixit ei Judith: Deus Israel, cui tu testimonium dedisti quod ulciscatur se de inimicis suis, ipse caput omnium incredulorum incidit hac nocte in manu mea. Et ut probes quia ita est, ecce caput Holofernis, qui in contemptu superbiae suae Deum Israel contempsit, et tibi interitum minabatur, dicens: Cum captus fuerit populus Israel, gladio perforari praecipiam latera tua. VidAchior caput Holofernis, angustiatus prae pavore cecidit in faciem super terram, et aestuavit anima ejus. Postea vero, quia resumpto spiritu recrpedes eius et adoravit eam et dixit benedicta tu Deo tuo in omni tabernaculo
Abbreviated transcription (Latin):
principis militiae assyriorũ & ecce conope¬
um illius in quo retum bebat in ebrietate
sua : ubi & permanum feminae percussit
illum dñs ds̃ noster Uuut autem ipsẽ d̃s
qñm custodiuit me angelus euis & hinc
euntem & ibi commorantẽ & inde huc
reuertentẽ : & non permisit me ancillã
suam dñs coinquinari. sed sine pollutio¬
ne peccati reuocauit me uobis. Gauden¬
tem inuictoria sũa in euasione mea: in
liberatione urã. Confiteamur illi omnes
qnm bonus: qñm in saeculum miscđa eius
Vniuersi autẽ ad oraentes d̃m : dixerunt
ad cam. Benedixit te dñs inuirtute sũa
qui pertẽ adnichilum redegit in imicos
nr̃os Porro orias princeps populi is uchel
dixit ad eam. Benedicta es tu filia adño
dõ excelso : prae om̃ibus mulierib: sũper
terram. Benedictus dñs qui creauit cae¬
lum & terram: qui te direxit in uulnenae
capitis principis inimicorum nrõrum
Iuia hodie nomen tuum ita magnifica¬

Expanded text:
principis militiae Assyriorum et ecce conopeprincipis militiae Assyriorum et ecce conopeum illius in quo recumbebat in ebrietate sua ubi et per manum feminae percussit illum Dominus Deus noster vivit autem ipse Dominus quoniam custodivit me angelus eius et hinc euntem et ibi commorantem et inde huc revertentem et non permisit me ancillam suam Dominus coinquinari sed sine pollutione peccati revocavit me vobis gaudentem in victoria sua in evasione mea in liberatione vestra confiteamur illi omnes quoniam bonus quoniam in saeculum misericordia eius universi autem adorantes Dominum dixerunt ad eam quia per te ad nihilum redegit inimicos nostros. Porro Ozias, princeps populi Israel, dixit ad eam: Benedicta es tu filia a Domino Deo excelso, prae omnibus mulieribus super terram. Benedictus Dominus, qui creavit coelum et terram, qui te direxit in vulnera capitis principis inimicorum nostrorum: quia hodie nomen tuum ita magnifica
Abbreviated transcription (Latin):
mitteret illud in peraem suã. Et exier̃
duae secundum consuetudinem sũam
quasi ad orationẽ : & transi erunt castrc
Et girantes uallem : uenerunt ad portã
ciuitatis. Et dixit uidith a longe custo¬
dibus murorũ. A perite portas qñmno¬
biscum est ds̃ : qui fecit uirtutem in isrł
Et factum est cum audissent uiri uocẽ
eus : uocauerunt pres biteros ciuitatis:
Et concurrerunt ad eam om̃s aminimo
usque ad maximum : & qnm sperauer̃
eam iam non esse uenturã. Et accenden¬
tes luminaria: congirauerunt circa cam
uniuersi. Illa autem ascendens in eminen¬
tiori loco : uissit fieri silentium. Cumq
om̃s tacuissent: dixit uiditd. lauda te
dñm dm̃nr̃m : qui non deseruit speran¬
tes inse. Et inme ancillam suã adimple¬
uit misericordiam sũam quã promisĩt do¬
muiisichel: & interfecit in manu mea
hostem populi sui in hac nocte Et pro¬
ferens de pera caput olofernis: osten¬
dit illis dicens Eece caput olofernis

Expanded text:
mitteret illud in peram suam et exierunt mitteret illud in peram suam et exierunt duae secundum consuetudinem suam quasi ad orationem et transierunt castra et gyrantes vallem venerunt ad portam civitatis et dixit Iudith a longe custodibus murorum aperite portas quoniam nobiscum est Deus qui fecit virtutem in Israhel et factum est cum audissent viri vocem eius vocaverunt presbyteros civitatis et concurrerunt ad eam omnes a minimo usque ad maximum quoniam speraverunt eam iam non esse venturam et accendentes luminaria congyraverunt circa eam universi illa autem ascendens in eminentiori loco iussit fieri silentium cumque omnes tacuissent dixit Iudith laudate Dominum Deum nostrum qui non deseruit sperantes in se et in me ancillam suam adimplevit misericordiam suam quam promisit domui Israhel et interfecit in manu mea hostem populi sui in hac nocte et proferens de pera caput Holofernis ostendit illis dicens ecce caput Holofernis
Abbreviated transcription (Latin):
fatigati auino. Cratq uidih sola in cubicu¬
lo : porro olofernis iacebat in lecto nimia
ebrietate sõpitus. Dixitq uidid puellac
suae ut staret foris ante cubiculum : & ob¬
seruaret. Stecitq uidith ante lectũ orans
cum lacrimis & labiorum motu insilen¬
tio dicens. Confirma me dñe ds̃ israhel:
& respice in hac hore ad operamanuum
mearum. Ut sicut promisisti hierus alẽ
ciuitatẽ tuam erigas: & hoc quod cre¬
dens perte posse fieri cogitaui perficiã
Et haec cum dixisset accessit ad columnã
quae erat ad caput lectuli euis: & pugi¬
onem eius qui in ea ligatus pendebat ex¬
oluit Cumq euaginasset illud: appre¬
hendit comam capitis eius &at. Confor¬
ta me dñe ds is raebel: in bachora. Et
percussit bis inceruice eius : & abscidit
caput eus. Et abstulit conopeũ eius a
columnis : & euoluit corpus cius truncũ
Et post pusillum exiuit & tax didit ca¬
put olofernis ancillae suae: & uissit ut

Expanded text:
fatigati a vino eratque Iudith sola in cubicufatigati a vino eratque Iudith sola in cubiculo porro Holofernis iacebat in lecto nimia ebrietate sopitus dixitque Iudith puellae suae ut staret foras ante cubiculum et observaret stetitque Iudith ante lectum orans cum lacrimis et labiorum motu in silentio dicens confirma me Domine Deus Israhel et respice in hac hora ad opera manuum mearum ut sicut promisisti Hierusalem civitatem tuam erigas et hoc quod credens per te posse fieri cogitavi perficiam et haec cum dixisset accessit ad columnam quae erat ad caput lectuli eius et pugionem eius qui in ea ligatus pendebat exsolvit cumque evaginasset illud adprehendit comam capitis eius et ait confirma me Domine Deus Israhel in hac hora et percussit bis in cervicem eius et abscidit caput eius et abstulit conopeum eius a columnis et evolvit corpus eius truncum et post pusillum exivit et tradidit caput Holofernis ancillae suae et iussit ut
Abbreviated transcription (Latin):
meum. ut honorificetur ante faciẽ eus:
& manducet cum eo. &bibat uinum in
iocunditate. Cui udith respondit. Quae
ego sum ut contradicam domino meo: Om̃e
quod erit ante oculos eius bonũ &optimũ:
faciam Iuic quid autem illi placuerit:
hoc michi erit optimum om̃ibus diebus
uitae meae. Et surrexit & ornauit se ue¬
stimento suo: & ingressa steait ante faciẽ
eus. Corautẽ olofernis concussum est: e¬
roct enim ardens in concupiscentia cuis
Et dixit ad eam olofernis. Bibenunc
& accumbe in iocunditate : qñm gr̃am
inuenisti conamme. Et dixit uidith. Bi¬
bam domine : qñm magnificata est ani¬
ma mea hodie prae om̃ib diebus meis
Et accepit & manducauit &bibit corãi¬
pso : eaquae parauerat illi ancilla eius.
Et iocundus factus est olofernis ad illã
quam biberat inuita sua. Ut autẽ sero
factum est: festinauerunt serui illius
adhospitia sũa. Et conclusit uagao os¬
tia cubiculi: et abit. Erant autẽ om̃s

Expanded text:
meum ut honorificetur ante faciem eius meum ut honorificetur ante faciem eius et manducet cum eo et bibat vinum in iucunditate cui Iudith respondit quae ego sum ut contradicam domino meo omne quod erit ante oculos eius bonum et optimum faciam quicquid autem illi placuerit hoc mihi erit optimum omnibus diebus vitae meae et surrexit et ornavit se vestimento suo et ingressa stetit ante faciem eius cor autem Holofernis concussum est erat enim ardens in concupiscentia eius et dixit ad eam Holofernis bibe nunc et accumbe in iucunditate quoniam gratiam invenisti coram me et dixit Iudith bibam domine quoniam magnificata est anima mea hodie prae omnibus diebus meis et accepit et manducavit et bibit coram ipso ea quae paraverat illi ancilla eius et iucundus factus est Holofernis ad illam quam biberat in vita sua ut autem sero factum est festinaverunt servi illius ad hospitia sua et conclusit Bagao ostia cubiculi et abiit erant autem omnes
Abbreviated transcription (Latin):
inmanu meahaec quae cogitaui. Et in¬
duxerunt illam serui eius in taberna¬
culum quo praeceperat. Et petiit dum in¬
troiret: ut daretur ei copia nocte. & ante
lucem egrediendi fonaes ad oractionẽ &de¬
precandi dñm. Et praecepit cubiculariis
suis ut sicut placeret illi exinet: & introiret
ad ad orandum dm̃ suũ per triduũ: Et exi¬
bat noctibus in uallem behuliae: & ba¬
ptirabat sẽ in fontẽ aquae. Et ut ascende¬
bat orabat dñm dm̃ issochel: ut dirige¬
ret uiã eius adliberationem populi sui
Et introiens munda manebat in taberna¬
culo : usquedum acciperet escam suam
inuesperum. Et factum est quarto die
olofernis fecit caenam seruis suis & di¬
xit aduagao ernuchum. Uade & suade
hebrceam illam : ut sponte consentiat
habitare mecum. Poedum est enim apud
assrrios si femina irrideat uirum agendo
ut immunis troenseat ab eo. Tunc introi¬
uit uagao aduidith: & dixit. Nonuere¬
a turbona puella introue ad dominũ

Expanded text:
in manu mea haec quae cogitavi. Et inin manu mea haec quae cogitavi. Et induxerunt illam servi ejus in tabernaculum, quod praeceperat. Et petiit dum introiret, ut daretur ei copia nocte et ante lucem egrediendi foras ad orationem, et deprecandi Dominum. Et praecepit cubiculariis suis, ut sicut placeret illi, exiret et introiret ad adorandum Deum suum, per triduum: et exibat noctibus in vallem Bethuliae, et baptizabat se in fonte aquae. Et ut ascendebat, orabat Dominum Deum Israel, ut dirigeret viam ejus ad liberationem populi sui. Et introiens, munda manebat in tabernaculo, usque dum acciperet escam suam in vesperam et factum est quarto die Holofernis fecit cenam servis suis et dixit ad Bagao eunuchum vade et suade Hebraeam illam ut sponte consentiat habitare mecum foedum est enim apud Assyrios si femina inrideat virum agendo ut inmunis transeat ab eo tunc introivit Bagao ad Iudith et dixit non vereatur bona puella introire ad dominum
Abbreviated transcription (Latin):
mirabantur ad sapientiam eius. Et di¬
cebat alter ad alterum. Non est talis
mulier super terram: in as pectu inpul¬
chritudine. & in sensũ uerborum. Et di¬
xit ad illam olofernis Bene fecit ds̃
qui misit te ante populum: ut des illũ
tũ in manibus nr̃is. Et qñm bona est
promissio tua: si fecerit michi hoc ds̃ tuus.
erit &m̃s ds̃ Et tũ in domo nabuchodo¬
nosor magna eris : & nomen tuũ nomina¬
bitur in uniuersa terra. Tunc uissit eam
introure ubi reposta eraent thesauri eius.
& uissit illic manere eam : & constituit
quid daretur illi de conuiuio sũo. Cui
respondit uidith & dixit Nunc non po¬
tero manducare ex his quae midii prae
cipis tribui: ne ueniat sũperme offen¬
sio. Exhis autem quae michi detuli man¬
ducabo. Cui olofernis ait. Si defecerint
tibi ista quae tecum detulisti: quid faci¬
emus tibi : Et dixit uidith. Uiuit anima
tua domine m̃s: qñm non expendet
om̃ia haec ancilla tua donec faciat ds̃

Expanded text:
mirabantur ad sapientiam eius et dimirabantur ad sapientiam eius et dicebant alter ad alterum non est talis mulier super terram in aspectu in pulchritudine et in sensu verborum et dixit ad illam Holofernis bene fecit Deus qui misit te ante populum ut des illum tu in manibus nostris et quoniam bona est promissio tua si fecerit mihi hoc Deus tuus erit et meus Deus et tu in domo Nabuchodonosor magna eris et nomen tuum nominabitur in universa terra tunc iussit eam introire ubi repositi erant thesauri eius et iussit illic manere eam et constituit quid daretur illi de convivio suo cui respondens Iudith dixit nunc non potero manduccipis tribui, ne veniat super me offensio: ex his autem, quae mihi detuli, manducabo. Cui Holophernes ait: Si defecerint tibi ista, quae tecum detulisti, quid faciemus tibi? Et dixit Judith: Vivit anima tua, domine meus, quoniam non expendet omnia haec ancilla tua, donec faciat Deus
Abbreviated transcription (Latin):
mputantur. Denique hoc ordinant ut
interficiant pecora sũa & sanguinem
eorum bibant. Et scã dñi sui quae prae¬
cepit ds̃ non contingi. in frumento uino &
oleo haec cogitauerunt impendere : & uo¬
lunt consũmere quae nec manibus debent
contingere Ergo qñm hacc facunt: cer¬
tum .ẽ. quod in perditionem dabuntur
quod ego ancilla tua cognoscens: fugi ab
illis: & misit me dñs haec ipsa nuntia¬
retibi Ego enim ancilla tua dm̃ colo.
etiam nunę apud te. Et exiet ancilla tua
& orabo dm̃: & dicet michi quando eis
reddet peccatum suum. Et ueniens nun¬
tiabo tibi: ita ut ego ducam te perme¬
diam hierus alem Et habebis omnẽ po¬
pulum is rahel sicut oues quibus non .ẽ
pastor : & non latraebit uel unus contro
te. qñm haec michi dicta sunt: perpro¬
uidentiam dĩ. Et qñm inctus ẽ illis
ds̃ : hoc ipsa missa sum nuntiare tibi
Placuerunt autem om̃ia uerba haec co¬
ram oloferne & coram pueris eius: &

Expanded text:
nputantur denique hoc ordinant ut nputantur denique hoc ordinant ut interficiant pecora sua et sanguinem eorum bibant et sancta Domini sui quae praecepit Deus non contingi in frumento vino et oleo haec cogitaverunt inpendere et volunt consumere quae nec manibus deberent contingere ergo quoniam haec faciunt certum est quod in perditione dabuntur quod ego ancilla tua cognoscens fugi ab illis et misit me Dominus haec ipsa nuntiare tibi ego enim ancilla tua Deum colo etiam nunc apud te et exiet ancilla tua et orabo Deum et dicet mihi quando eis reddat peccatum suum et veniens nuntiabo tibi ita ut ego adducam te per mediam Hierusalem et habebis omnem populum Israhel sicut oves quibus non est pastor et non latrabit vel unus contra te quoniam haec mihi dicta sunt per providentiam Dei et quoniam iratus est illis Deus hoc ipsa missa sum nuntiare tibi placuerunt autem omnia verba haec coram Holoferne et coram pueris eius et
Abbreviated transcription (Latin):
& placuit tibi ut uenires adnos. Et dix̃
illi uidid: Sume uerba ancillae tuae
qnm si secutus fueris uerba ancillae tuae :¬
perfectam rem faciet dñs tecum. Uiuit
enim nabuchodonosor rex terrae. & ui¬
uit uirtus eius quaȩ est intẽ Ad corre¬
ctionem om̃ium animarũ errantium:
qnm non solum homines seruiunt illi
perte sed & bestiae agri optemperant
illi Nuntiatur enim industria animi
tui uniuersĩs gentibus: & indicatum est
om̃i saeculo qnm tũ solus bonus & po¬
tens es in om̃i regno eius. & disciplina tua
om̃ibus prouincus precedicatur. Nec
hoc latet quod locutus est achior: nec il¬
lud ignoratur quod ei uisseris euenire
Constat enim dm̃ nr̃m sic peccatis offen¬
sum : ut mandauerit per prophetas suos
ad populum quod tardat eos pro pecca¬
tis suis. Et qñm scuint se offendisse dm̃
suũ filii isaxhel: temortuus superipsos
est Insũper etiã fames inuasit eos : & ab
ariditate a quaeiam inter mortuos co¬

Expanded text:
et placuit tibi ut venires ad nos et dixit et placuit tibi ut venires ad nos et dixit illi Iudith sume verba ancillae tuae quoniam si secutus fueris verba ancillae tuae perfectam rem faciet Dominus tecum vivit enim Nabuchodonosor rex terrae et vivit virtus eius quae est in te ad correptionem omnium animarum errantium quoniam non solum homines serviunt illi per te sed et bestiae agri obtemperant illi nuntiatur enim industria animi tui universis gentibus et indicatum est omni saeculo quoniam tu solus bonus et potens es in omni regno eius et disciplina tua omnibus provinciis praedicatur nec hoc latet quod locutus est Achior nec illud ignoratur quod ei iusseris evenire constat enim Deum nostrum sic peccatis offensum ut mandaverit per prophetas suos ad populum quod tradat eos pro peccatis suis et quoniam sciunt se offendisse Deum suum filii Israhel tremor tuus super ipsos est insuper etiam fames invasit eos et ab ariditate aquae iam inter mortuos co