comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia retributione̾ inferius ñ requirunt:
recte coꝵ iudicia diademati comparantur.
Diadema quippe in suꝑiori parte corporis
ponitur. Iustoꝵ ergo iudiciũ diadema dicit᷑:
quia ꝑhȩc nͣ in terrenis & infimis. sed sur¬
sum remunerari concupiscunt. Sequitur.¬
Oculus fui cȩco. & pes claudo. Pater eram
pauꝑum: & causam quã nesciebam. diligentis¬
sime inuestigabam. Intͣ hȩc lectoris animus
forsitan quęrat. cur beatus iob suas tam subti¬
liter uirtutes enumerat. Sc̃oꝵ quippe est¬
uirorũ bona quȩ fecerint occultare: ne contin¬
gat eos lapsum elationis incurrere. Unde ꝑ
semet ipsam ueritas dicit. Aitendite ne iusti¬
tiam ur̃am faciatis coram hominib. ut uidea¬
mini ab eis. Hinc est etiam qđ duos iuxta uiã
cȩcos sedentes illuminans precepit dicens. Ui¬
dete ne quis sciat. De quib ilico scriptum est:
quia illi abeuntes diffamauerunt eũ ꝑ totã
terram illam. Sed quȩrendũ nobis est: quid sit

Expanded text:
quia retributionem inferius non requirunt, quia retributionem inferius non requirunt, recte eorum judicia diademati comparantur. Diadema quippe in superiori parte corporis ponitur. Justorum ergo judicium diadema dicitur, quia per hoc non in terrenis et infimis, sed sursum remunerari concupiscunt. SequiturOculus fui caeco, et pes claudo, pater eram pauperum, et causam quam nesciebam diligentissime investigabam. - Inter haec lectoris animus forsitan quaerat cur beatus Job suas tam subtiliter virtutes enumerat. Sanctorum quippe virorum est bona quae fecerint occultare, ne contingat eos lapsum elationis isemetipsam Veritas dicit: Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis . Hinc est etiam quod duos caecos juxta viam sedentes illuminans, praecepit dicens: Videte ne quis sciat . De quibus illico scriptum est quia illi abeuntes diffamaverunt eum per totam terram illam. Sed quaerendum nobis est quid sit
Abbreviated transcription (Latin):
dicio meo. Iustorum iudicia recte diademati
cõparantur : quia ꝑ magni oꝑis głam. ad
retributionis ducunt coronam. Quȩ nimi
quid ꝓximo debeant sollerter aspiciunt : atq
ad agenda bona se ueliement᷑ accendunt. &
de ꝑpetratis malis districte redarguunt.
Unde quoq ꝑ salomonẽ dicit᷑. Cogitationes
iustoꝵ iudicia. Iusti quippe ab omĩ strepitu
sȩculari ad corda sua redeunt. ibiq ascendun
tribunal mentis: atq ante oculos se & proxi¬
mum statuunt. deducunt ad mediũ regulam
testamͣti qua dicit᷑. Quȩ uultis ut faciant
uobis homines. & uos ẽadem facite illis. Trans¬
ferunt in se ꝑsonam ꝓximi. & sollicite at¬
tendunt. quid sibi si ita essent fieri uel non
fieri iuste uoluissent: sicq districto iure atq
iudicio causam suã & ꝓximi iusta tabula
diuinȩ legis inforo cordis examinant. Bene
ergo dicitur. eogitationes iustorũ iudicia: qͥ a
ipse eorum intimus motus cordis. quasi quȩdã
libra est iudiciariȩ potestatis. Quib ꝑactis

Expanded text:
debeant.---Justorum judicia recte diademati comparantur, quia per magni operis gloriam ad retributionis ducunt coronam. Quae nimirquid proximo debeant, solerter aspiciunt, atque ad agenda bona se vehementer accendunt, et de perpetratis malis districte redarguunt. Unde bene quoque per Salomonem dicitur: Cogitationes justorum judicia . Intus quippe ab omni strepitu saeculari ad corda sua redeunt, ibique ascendunt tribunal mentis, atque ante oculos se et proximum statuunt, deducunt ad medium regulam testamenti, qua dicitur: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos eadem facite illis . Transferunt in se personam proximi, et sollicite attendunt quid sibi si ita essent fieri vel non fieri juste voluissent, sicque districto jure atque judicio causam suam et proximi juxta tabulas divinae legis in foro cordis examinant. Bene ergo dicitur: Cogitationes justorum judicia, quia ipse eorum intimus motus cordis, quasi quaedam libra est judiciariae potestatis. Quibus peractis,
Abbreviated transcription (Latin):
unt: si mala quȩ subripiunt non cauentur.
Perit om̃e qđ agitur: si ñ sollicite in humili¬
tate custodiat᷑. Vnde bene quoq de ipso pͥmo
parente dicitur. Posuit eũ dñs in paradyso
÷ uoluptatis. ut operaret᷑ & custodiret. Operat᷑
quippe. qui agit bonum qđ precipit᷑: sed qđ
operatus fuerit nͣ custodit. eui hoc subripit

Expanded text:
unt, si mala quae subrepunt non caventur. unt, si mala quae subrepunt non caventur. Perit omne quod agitur, si non sollicite in humilitate custoditur. Unde bene quoque de ipso primo parente dicitm voluptatis, ut operaretur et custodiret illum. Operatur quippe qui agit bonum quod praecipitur, sed quod operatus fuerat perdit, cui hoc subripitur
Abbreviated transcription (Latin):
largiendo seruauit. Uicta est ꝑ abstinentiam
gula. destructa est uentris ingluiues: suꝑata
est largitate tenacia. auaritia depͣssa. Quib
hoc laborib actum credimꝰ: S ed õquot labo¬
res uno uicio ꝑcussi ceciderunt. Quanta
bona unius culpȩ gladio sunt ꝑempta. Unde
magnopere oportet & bona semꝑ agere. & ab
ipsis nos bonis oꝑib caute in cogitatione custo¬
dire. ne si mentẽ eleuant. bona ñ sint: quȩ nͣ
inordinate agimus: si ex libris licet ñ canoniei ᷤ.
sed tam̃ ad ȩdificationẽ ȩccłȩ editis testimonium
ꝑ ꝓferamus. Eleazar nanq in prelio elefantẽ
feriens strauit: sed sub ipso quẽ extinxit occu¬
buit. Quos ergo iste significat. quẽ sua uicto¬
ria oppressit: nisi eos qui uicia superant. sed
sub ipsa quȩ subigunt. suꝑbiendo succũbunt:
Quasi enim sub hoste quẽ ꝓsternit moritur:
qui de culpa quã superat eleuatur. Pensandũ
ergo magnopere est: quia bona prodesse neque¬

Expanded text:
largiendo servavit. Victa est per abstinentiam largiendo servavit. Victa est per abstinentiam gula, destructa ventris ingluvies, superata est 622 largitate tenacia, avaritia depressa. Quibus hoc laboribus actum credimus? Sed o quot labores uno vitio percussi ceciderunt, quanta bona unius culpae gladio sunt perempta! Unde magnopere oportet et bona semper agere, et ab ipsis nos bonis operibus caute in cogitatione custodire, ne si mentem elevant, bona non sint, quae non inordinate agimus, si ex libris, licet non canonicis, sed tamen ad aedificationem Ecclesiae editis, testimonium proferamus. Eleazar namque in praelio elephantem feriens stravit, sed sub ipso quem exstinxit occubuit . Quos ergo iste significat quem sua victoria oppressit, nisi eos qui vitia superant, sed sub ipsa quae subigunt, superbiendo succumbunt? Quasi enim sub hoste quem prosternit moritur, qui de culpa quam superat elevatur. Pensandum ergo magnopere est quia bona prodesse neque
Abbreviated transcription (Latin):
letur aggere. fortib cingat᷑ muris. ex om̃i parte
muniatur custodia: uirum uero in ea foramen
tantũmodo immunitũ ꝑ negligentiam relinqͣ¬
tur. inde ꝓcul dubio hostis ingredit᷑. qͥ undiq
exclusus eẽ uidebat᷑. Phariseis nanq qui in
templo oraturus ascendit: ciuitatẽ mentis
sue quanta munitione uallauerit audiamꝰ.¬
leuino inquit bis in sabbato. decimas do om¬
nium quȩ possideo: qui p̾misit. gras tibi ago.
Magna certe munimina adhibuit. sed uide¬
amus ubi insidianti hosti immunitũ foram᷑
reliquit: quia ñ sum sicut publicanus iste.
Ecce ciuitatẽ cordis sui insidiantib hostib
ꝑ elationẽ aꝑuit: quã frustra ꝑ ieiunium
& elemosinas clausit. Incassum munita sunt
çȩtera: cũ locus unus de quo hosti patẽret
aditus munitus ñ est. Gras recte egit. sed
ꝑuerse se suꝑ publicanũ extulit. Ciuitatem
cordis sui extollendo ꝓdidit: quã abstinendo &

Expanded text:
letur aggere, fortibus cingatur muris, ex omni parte letur aggere, fortibus cingatur muris, ex omni parte insomni muniatur custodia, unum vero in ea foramen tantummodo immunitum per negligentiam relinquatur; inde procul dubio hostis ingreditur, qui undique exclusus videbatur. Pharisaeus namque ille, qui in templum oraturus ascendit, civitatem mentis suae quanta munitione vallaverit, audiamJejuno, inquit, bis in sabbato, decimas do omnium quae possideo . Qui praemisit: Gratias ago tibi, magna certe munimina adhibuit. Sed videamus ubi insidianti hosti immunitum foramen reliquit: Quia non sum sicut publicanus iste . Ecce civitatem cordis sui insidiantibus hostibus per elationem aperuit, quam frustra per jejunium et eleemosynas clausit. Incassum munita sunt caetera, cum locus unus, de quo hosti patet aditus, munitus non est. Gratias recte egit, sed perverse se super publicanum extulit. Civitatem cordis sui extollendo prodidit, quam abstinendo et
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc enĩꝑ salomonẽ dicit᷑. Qui in unũ offen¬
derit. multa bona ꝑdet. H inc iacobus dicit.
Quicunq totam legẽ seruauerit: offendat autẽ
in uno. factus est omniũ reus. Quã uidelicet
sententiã suam ipse diligent᷑ exposuit: cũ sub
iunxit. Qui enim dixit nͣ mechaberis: dixit &
ñ occides. Qđ si nͣ mechaberis: occidas autem.
factus es transgressor legis. Cordis ergo oculis
circunquaq porrectis: undiq nobis adhiben¬
da custodia est. Unde recte quoq ꝑ salomonẽ
dicit᷑. Oni custodia serua cor tuum: quia ex
ipso uita procedit. Dicturus enĩ eustodiam
prȩmisit omẽm: ut uidelicet unusquisq hinc
in se diligent᷑ inspiciat. & quandiu in hac uita
est. contra spuales inimicos in acie positum se¬
sciat. ne mercedem quã ꝑ has actiones colligit.
ꝑ alias amittat: ne hinc ostu fores obstruat.
& aliunde aditum pandat. Si qua & enim
ciuitas contra insidiantes inimicos magno ual¬

Expanded text:
Hinc enim per Salomonem dicitur: Qui in uno offenHinc enim per Salomonem dicitur: Qui in uno offenderit, multa bona perdet . Hinc Jacobus dicit: Quicunque totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus. Quam videlicet senjunxit: Qui enim dixit, Non moechaberis, dixit, Non occides. Quod si non moechaberis, occidas autem, factus es transgressor legis . Cordis ergo oculis circumquaque porrectis, undique nobis adhibenda custodia est. Unde recte quoque per Salomonem dicitur: Omni custodia serva cor tuum: quia ex ipso vita procedit . Dicturus enim custodia, praemisit omni, ut videlicet unusquisque hinc inde se diligenter inspiciat, et quandiu in hac vita est, contra spiritales inimicos in acie se positum sciat, ne mercedem quam per has actiones colligit, per alias amittat, ne hinc hosti fores obstruat, et aliunde aditum pandat. Si qua etenim civitas contra insidiantes inimicos magno val
Abbreviated transcription (Latin):
morte: & operit multitudine̾ peccatoꝵ. Si enĩ
magnȩ mercedis est a morte eripere carnem
quandoq moriturã: quanti est meriti a morte
animã liberare. in cȩlesti patria sine fine uictu¬
ram: Cor autẽ uiduę consolat᷑: dum fideli
cuiq animȩ cui ȩternas dĩ retributiones narrat.
quasi uiri sui bona ad memoriã reuocat. Cui
quia sp̃ualiter anima iuncta est. eo mortuo udua
dieitur: sed scę ȩccłȩ uocib ex eius resurrectione
refouet᷑. Magnam ergo consolationẽ cor uiduȩ
suscipit: quando fidelis anima in uerbis ȩccłae
de aduentu illius aliquid eui sp̃ualiter est eon¬
iuncta cognoscit. Sequit᷑. Iustitia inditꝰ sum:
cũ uestimur: ex om̃i parte circundam᷑. Ille ergo
bono opere ꝓtegit: & nullam partem actionis
suȩ peccato nudam relinquit. Nã qͥ in aliis acti¬
onib iustus est. in aluis iniustus. quasi hoc latus
cooperuit. illud nudauit: nec iam bona sunt
oꝑa quȩ subortis aliis prauis operib inqͥnant᷑.

Expanded text:
et operiet multitudinem peccatorum . Si enim magnae mercedis est a morte eripere carnem quandoque morituram, quanti est meriti a morte animam liberare, in coelesti patria sine fine victuram? Cor autem viduae consolatur, dum fideli cuique animae qui aeternas Domini retributiones narrat, quasi viri sui bona ad memoriam revocat. Cui quia spiritaliter anima juncta est, eo mortuo vidua dicitur, sed sanctae Ecclesiae vocibus ex ejus resurrectione refovetur. Magnam ergo consolationem cor viduae sude adventu illius, aliquid, cui spiritualiter est conjuncta, cognoscit. VERS. 14.-- « Justitia indutus sum. cum vestimur, ex omni parte circumdamur. Ille ergobono opere protegit, et nullam partem actionis suae peccato nudam relinquit. Nam qui in aliis actionibus justus est, in aliis injustus, quasi hoc latus cooperuit, illud nudavit; nec jam bona sunt opera quae subortis aliis pravis operibus inquinantur.
Abbreviated transcription (Latin):
mis tunc cadentib angustata cũ horum re¬
miniscit᷑ temporũ. iure dictura est. scđm dies
quib ds̃ custodiebat me: quia se tunc in illis
estimat cadere. quȩ se nunc in istis respicit
custodiri. Bene autẽ dicit᷑. Quando splende¬
bat lucerna eus suꝑ caput meũ: & ad lum̃ eiꝰ
ambulabam in tenebris. Lucernȩ enĩ signat᷑
⁊ pastor dicit. Habemus firmiorẽ ꝓpheticum
sermonẽ. cui bene facitis attendentes: quasi
lucernȩ lucenti in caliginoso loco. donec dies
Slucescat. & lucifer oriat᷑ in cordib ur̃is. Et
Epsalmista ait. Lucerna pedib meis uerbum
Stuũ dnẽ. Quia autẽ principale nr̃m ẽ meas:
appellatione capitis mens uocat᷑. Unde ꝑ
psalmistam dicit᷑. Inpinguasti inoleo caput
meũ. Aesi aꝑte dicat. Caritatis pinguedi¬
ne replesti mentẽ. Nunc ergo lucerna suꝑ
caput ȩccłȩ splendet: quia saera ȩloquia te¬
nebras nr̃ȩ mentis irradiant: ut in hoc cali

Expanded text:
mis tunc cadentibus angustiata, cum horum remis tunc cadentibus angustiata, cum horum reminiscitur temporum, jure dictura est: Secundum dies quibus Deus custodiebat me, quia se tunc in illis aestimat cadere, quae se nunc in istis respicit custodiri. Bene autem dicitur: Quando splendebat lucerna ejus super caput meum, et ad lumen ejus ambulabam in tenebris. Lucernae enim nomine, iae pastor dicit: Habemus firmiorem propheticum sermonem, cui bene facitis attendentes, quasi lucernae lucenti in caliginoso loco, donec dies illucescat, et lucifer oriatur in cordibus vestris . Et Psalmista ait: Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine . Quia autem principale nostrum mens est, appellatione capitis mens vocatur. Unde per Psalmistam dicitur: Impinguasti in oleo caput meum . Ac 613 si aperte dicat: Charitatis pinguedine replesti mentem meam. Nunc ergo lucerna super caput Ecclesiae splendet, quia sacra eloquia tenebras nostrae mentis irradiant, ut in hoc cali
Abbreviated transcription (Latin):
ponit᷑ : sicut ꝓpħia ait. Erit mensis ex mense:
ꝑfectio uidelicet eis in requie. quib nunc ꝑfe-¬
lucra: & angustata tribulationib dicat. Quis
michi tribuat. ut sim uxta menses pristinos:
In quib ꝓfecto mensib. qualis fuerit enume
Seius suꝑ caput meum: & ad lum̃ eius ambula¬
ꝑsecutione cogente. infirmoꝵ multos cadere.
quos nunc ut matͣ intra pacis sinũ paruulos
fouet: & in tranquilla fidei cuna continet.
quia admixti fortib ipsa fidei tranquillita¬
te nutriunt᷑. Tunc uero tales multi casuri
sunt. & ꝑ uiscera caritatis quicquid in dam¬
pno paruuloꝵ sustinet: se ꝑpeti animꝰ peri¬
torum dolet. Infirmorũ & enim dampna ad
corda fortium ꝑ cõpassionem transeunt. Unde
ꝑ paulũ dicit᷑. Quis infirmat᷑ & ego non
infirmor: Quis scandalizat᷑. & ego ñ uror
Tanto enĩ quisq ꝑfectus est: quanto ꝑfectius
sentit dolores alienos. Unde scã ȩccła infir¬

Expanded text:
ponitur, sicut propheta ait: Erit mensis ex mense ; ponitur, sicut propheta ait: Erit mensis ex mense ; perfectio videlicet eis in requie, quibus nunc perfelucra, et angustata tribulationibus dicat: Quis mihi tribuat, ut sim juxta menses pristinos? In quibus profecto mensibus qualis fuerit, enumerejus super caput meum, et ad lumen ejus ambulapersecutione cogente, infirmorum multos cadere, quos nunc ut mater intra pacis sinum parvulos fovet, et intra tranquillas fidei cunas continet, quia admisti fortibus, ipsa fidei tranquillitate nutriuntur. Tunc vero tales multi casuri sunt, et per viscera charitatis, quidquid in damno parvulorum sustinet, se perpeti animus perfectorum dolet. Infirmorum etenim damna ad corda fortium per compassionem transeunt. Unde per Paulum dicitur: Quis infirmatur et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror ? Tanto enim quisque perfectus est, quanto perfecte sentit dolores alienos. Unde sancta Ecclesia infir
Abbreviated transcription (Latin):
tu culminis. sed iugo rationis. Reminiscent᷑¬
nr̃i qui quieta fidei tẽpora duximus: qui & si
in bellis coartamur gentiũ. ñ tam̃ in dictis
expugnam᷑ patrum. B eatus ergo iob scȩ ȩcclȩ
tẏpum gerens. quȩ tunc in angustiis inuenit᷑:
& tam̃ nr̃ȩ ut dixi quietis reminiscit᷑. sua
transacta narrat. & aliis uentura denuntiat
ses pristinos: Multa enĩ talia sca ȩccła dolo¬
ribus pressa dictura est. Tantis quippe illã
futurũ est tribulationib fatigari. ut hȩc tem¬
pora cũ magno suspirio desideret. quȩ nos cũ
magno dolore toleramꝰ. Dicat ergo. dicat ꝑ
menses pristinos: Quia enĩ statutus dierũ
numerus menses uocant᷑: quid nomine signat
mensiũ. nisi collectiones animarũ: Dies qͥppe
dũ colligunt᷑. in mensib subtrahunt᷑: quia
& in hoc tempore sc̃a ȩccła dũ ueritatis luce
resplendentes animas colligit. in intimis abs¬
condit. Aliquando etiã mensis ꝓ ꝑfectione

Expanded text:
tu culminis, sed tu culminis, sed nostri, qui quieta fidei tempora ducimus; 612 qui etsi in bellis coarctamur gentium, non tamen in dictis expugnamur patrum. Beatus ergo Job sanctae Ecclesiae typum tenens, quae tunc in illis angustiis invenitur; et tamen nostrae, ut dixi, quietis reminiscitur, sua transacta narrat, et aliis ventura denuntiat, est.---Multa enim talia sancta Ecclesia doloribus pressa dictura est. Tantis quippe illam futurum est tribulationibus angustari, ut haec tempora cum magno suspirio desideret quae nos cum magno dolore toleramus. Dicat ergo, dicat peim juxta menses pristinos? Quia enim statutus dierum numerus menses vocantur, quid aliud nomine signat mensium, nisi collectiones animarum? Dies quippe dum colliguntur in mensibus, subtrahuntur, quia et in hoc tempore sancta Ecclesia, dum veritatis luce splendentes animas colligit, in intimis abscondit. Aliquando etiam mensis pro perfectione
Abbreviated transcription (Latin):
exterius in uocem prauȩ libertatis. Uenet
ꝓfecto tempus: quando contra hanc ꝑuersi
atq carnales aꝑta uoce prȩdicent. quod nune
occulta cogitatione moliunt᷑. Ueniet tempus:
quando catholicã ȩccłam ñ solum iniustis
uocib. sed etiam crudelib plagis premant.
ꝑsecutionẽ patitur: scilicet aut uerbis aut
gladiis. Sed cũ uerbis ꝑsecutionem sustineo:  u¬
exercet᷑ eius sapientia. Cum uero gladiis:
exercetur eiꝰ patientia. Sed uerborum ꝑsecu¬
tiones ab hereticis nunc etiã cotidie toleramꝰ:
cũ ipsi heretici linguis nobis subdolis & falsa
humilitate blandiunt᷑. Persecutiones uero
gladiorũ iuxta finẽ mundi secuturȩ sunt:
ut grana cȩlestib horreis recondenda. tanto
affligunt᷑. Iunc electi om̃s qui in illa fueries
tribulatione comp̃hensi. reminiscent᷑ horum
tempoꝵ in quib nunc ȩccła fidei pacẽ tenet:
& suꝑba hereticoꝵ colla cõprimit. nͣ potenta¬

Expanded text:
exterius in vocem pravae libertatis. CAP. exterius in vocem pravae libertatis. CAP. profecto tempus, quando contra hanc perversi atque carnales aperta voce praedicent quod nunc occulta cogitatione moliuntur. Veniet tempus, quando catholicam Ecclesiam non solum injustis vocibus, sed etiam crudelibus plagis premant. persecutionem patitur, scilicet aut verbis, aut gladiis. Sed cum verbis persecutionem sustinet, exercetur ejus sapientia; cum vero gladiis, exercetur ejus patientia. Sed verborum persecutiones ab haereticis nunc etiam quotidie toleramus, cum ipsi haeretici linguis nobis subdolis, et falsa humilitate blandiuntur. Persecutiones vero gladiorum juxta finem mundi secuturae sunt, ut grana coelestibus horreis recondenda tanto affliguntur. Tunc coelestes omnes qui in illa fuerint tribulatione comprehensi, recordabuntur justum tempus in quo nunc Ecclesia fidei pacem tenet et superba haereticorum colla calcat, non potenta
Abbreviated transcription (Latin):
scit. ut ꝑ uerba beati iob ultima. extremi sc̃ẽ
ȩccłȩ designent᷑ dies: quando ꝑsecutione crescen¬
te aꝑtas hereticoꝵ uoces tolerare compellitur.
cũ motus cordis sui quos nunc intra cogitati¬
onũ sinus contegunt. tune in uoce manifestati
erroris aꝑiunt. Nunc enĩ sicut ꝑ iohannem
dicit᷑. araco in abyssum clausus tenet᷑: quia
diabolica malicia. in eoꝵ subdolis cordibus
occultat᷑. Sed sicut illic dictum ẽ. eduertur
draco de puteo abyssi : quia qđ modo pͣtimo¬
re tegitur. tunc contra ȩccłam publice de ini
quorũ ore omẽ serpentinũ uirus aperitur.
Nunc enĩ abscondit se sub blandiente lingua
sȩuiens conscientia: & malicia calliditatis qͣsi
quodam se tegit abysso simulationis. Nunc
dñs sicut psalmistȩ uoce dicit᷑. congregat sicut
in utre aquas maris. Uter quippe est carnalis
cogitatio. Aquȩ ergo maris in utre congregatȩ
sunt: cũ amaritudo ꝑuersȩ mentis nͣ erũpit

Expanded text:
scit ut per verba beati Job ultima extremi sanctae scit ut per verba beati Job ultima extremi sanctae Ecclesiae designentur dies, quando, persecutione crescente, apertas haereticorum voces tolerare compellitur, cum motus cordis sui, quos nunc intra cogitationum sinus contegunt, tunc in voce manifestati erroris aperiunt. Nunc enim, sicut per Joannem dicitur , draco in abysso clausus tenetur, quia diabolica malitia in eorum subdolis cordibus occultatur. Sed sicut illic dictum est, educetur draco de puteo abyssi, quia quod modo prae timore tegitur, tunc contra Ecclesiam pquorum cordibus omne serpentinum virus aperitur. Nunc enim abscondit se sub blandiente lingua saeviens conscientia, et malitia calliditatis quasi quadam se tegit abysso simulationis. Nunc Dominus, sicut Psalmistae voce dicitur, Congregat sicut in utre aquas maris. Uter quippe est carnalis cogitatio; aquae ergo maris in utre congregatae sunt cum amaritudo perversae mentis non erumpit
Abbreviated transcription (Latin):
la similitudo nominat᷑: aꝑte constat. quod ꝑ
exteriorũ uerboꝵ formã mysteria loquitur.
qui ad loquendũ parabolam assũpsisse memo¬
ratur. Cũ enim sua narrat. quȩq sunt scãe
ȩccłȩ uentura denuntiat: & ꝑ hoc qđ ipse patit᷑.
indicat quid illa patiat᷑. N onnunquã uero
sic suȩ historiȩ uerba ꝑmiscet: ite nichil allegori¬
cum insonet. Nonnunquã sic suos dolores
loquit᷑: aesi ex uoce dolentis ȩccłȩ loquat᷑. In
hac uero ultima sui parte sermonis. ultimũ
tẽpus designat. ȩccłȩ: quando aduersarios
suos id est carnales quosq uel hereticos atq
gentiles quos nunc studet sapientiȩ auctorita¬
te cõprimere. effrenata iactantia elatos cogitur
irrisa tolerare. Unde in hoc quoq sermone di¬
Scitur. N unc autẽ derident me minores tem¬
pore: quoꝵ ñ dignabar patres ponere cum
canib gregis mei. Et ipsa ordinis ratio expo¬

Expanded text:
la similitudo nominatur, aperte constat quod per la similitudo nominatur, aperte constat quod per exteriorum verborum formam mysteria loquitur, qui ad loquendum parabolam assumpsisse memoratur. Cum etenim sua narrat, quaecunque sunt sanctae Ecclesiae ventura denuntiat; et per hoc quod ipse patitur, indicat quid illa patiatur. Nonnunquam vero sic suae historiae verba permiscet, ut nil allegoricum insonet; nonnunquam vero sic suos dolores loquitur, ac si ex voce dolentis Ecclesiae loquatur. In hac vero ultima sui parte sermonis ultimum tempus designat Ecclesiae, quando adversarios suos, id est carnales quosque, vel haereticos atque gentiles, quos nunc studet sapientiae auctoritate comprimere, effrenata jactantia elatos cogitur irrisa tolerare. Unde in hoc quoque sermone dicitur: Nunc autem derident me juniores tempore, quorum non dignabar patres ponere cum canibus gregis mei . Et ipsa ordinis ratio expo
Abbreviated transcription (Latin):
in se: iam cognoscis interim quid sit in te.
Quȩ enim apud se ab angłis metuit᷑. apud
te timor dñi uocat᷑: quia hanc habere te certũ
est: si timere dm̃ incertum nͥ est. Hinc etiam
ꝑ psalmistã dicit᷑. Initiũ sapientiȩ timor dñi.
Quia tunc penetrare cor inchoat: cũ extremi
iudici pauore ꝑturbat᷑. Ad paruitatẽ igitur
nram diuinus sermo se attrahit: sicut patͣ
cũ paruulo filio loquit᷑. ut ab eo possit intel¬
ligi. sponte balbutit. Quia enim naturam
sapientiȩ penetrare ñ possumꝰ quid sit inse :
ex condescensione dĩ audiuimus quid sit in
nobis cũ dicit᷑. Ecce timor dñi. ipsa est sapi¬
entia. Sed quia ille ueracit᷑ ium diuini timo¬
ris intelligit. qui se a cunctis prauis oꝑibus
custodit: recte subdit᷑. Et recedere amalo
intelligentia. E a igitur quȩ sequunt᷑ quia
ꝓphetie spu plena sunt: ipsa saerȩ historiȩ¬
uerba testant᷑. cũ dicit᷑. Addidit quoq iob.

Expanded text:
in se, jam cognoscis interim quid sit in te. in se, jam cognoscis interim quid sit in te. Quae enim apud se ab angelis metuitur, apud te timor Domini vocatur, quia hanc habere te certum est, si timere te Deum incertum non est. Hinc etiam per Psalmistam dicitur: Initium sapientiae, timor Domini ; quia tunc penetrare cor inchoat, cum hoc extremi judicii pavore perturbat. Ad parvitatem igitur nostram divinus sermo se attrahit: sicut pater cum parvulo filio loquitur, ut ab eo possit intelligi, sponte balbutit. Quia enim naturam sapientiae penetrare non possumus quid sit in se, ex condescensione Dei audivimus quid sit in nobis, cum dicitur: Ecce timor Domini, ipsa est sapientia. Sed quia ille veraciter vim divini timoris intelligit, qui se a cunctis pravis operibus custodit, recte subditur: Et recedere a malo, intelligentia. Ea igitur quae sequuntur, quia prophetiae spiritu plena sunt, ipsa sacrae historverba testantur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
enarrari. uiam prȩdicatorib preparari & inue¬
stigari ab auditorib fecit. Sibi quippe prȩpa¬
rat. quisquis illã bene uiuendo in die iudicu
ꝓpitiam parat. Et notandũ quȩ de ea quat¬
tuor dicta sint. Nit enĩ. Uidit. enarrauit. prȩ¬
parauit. inuestigauit. Uidit nanq : quia spe
cies ẽ. Enarrauit. quia uerbũ. Prȩparauit.
quia remediũ. Inuestigauit: quia occultũ est
hoc qđ ȩterna dĩ sapientia species patris & uer¬
bum dicit᷑. quando ab humana mente pene¬
tratur. Quis nanq intelligat uel uerbum
sine tẽpore. uel speciem sine circũscriptione:
Dicendũ ergo erat aliquid: qđ de illa homo
cognosceret in se. Unde apte subdit᷑. Et dixit
recedere a malo intelligentia. Mesi aꝑte dice¬
retur. Ad temet ipsum homo reuertere: & cor¬
dis tui secreta ꝑserutare. Si dm̃ te timere depͣ
hendis: ꝓfecto constat. quia hac sapientia plenꝰ
es. Quã si adhuc cognoscere ñ potes quid sit

Expanded text:
enarrari a praedicatoribus, praeparari et inveenarrari a praedicatoribus, praeparari et investigari ab auditoribus fecit. Sibi quippe illam praeparat, quisquis illam bene vivendo in viam judicii propitiam parat. Et notandum quae de ea quatuor dicta sint. Ait enim, vidit, enarravit, praeparavit, et investigavit. Vidavit, quia verbum; praeparavit, quia remedium; investigavit quia occultum. Sed hoc quod aeterna Dei sapientia species Patris et Verbum dicitur, quando ad humana mente penetratur? Quis namque intelligat, vel verbum sine tempore, vel speciem sine circumscriptione? Dicendum ergo erat aliquid quod de illa homo cognosceret in se. Unde apte subditur: CAPUT recedere a malo intelligentia. - Ac si aperte diceretur: Ad temet ipsum, homo, revertere, cordis tui secreta perscruta. Si Dehendis, profecto constat quia hac sapientia plenus es. Quam si adhuc cognoscere non potes quid sit
Abbreviated transcription (Latin):
regno eius omĩa scandala. In suꝑno & enim re¬
gno scandala quȩ ex eo colligi debeant non ha¬
bentur. Qui ergo soluit oꝑe & sic docet uoce:
in isto regno cȩloꝵ erit minimus. in illo nec mi¬
nimus. Uiam autẽ ꝓcellis sonantib posuit:
cũ prȩdicatorib suis ad corda hominũ terrore
uenturi iudicii ꝑculsa aditum fecit. Prius
itaq lex ponitur. ut post modũ uia pandat᷑ :
quia illa uox cor audientis penetrat. quȩ hoc
ret. hanc sapientiã ds̃ uidit. enarrauit. pͣpa¬
rauit. & inuestigauit. Usitata saeri ȩloquii
locutione uidere dĩ dicitur. uidere nos facere.
Sicut de iusto uiro dñs dicit. Nune cogno¬
ui. qđ timeas dm̃. Et hisrahelitȩ p̃monent᷑.¬
Temptat nos ds̃ ur̃. ut sciat si diligitis eũ. id est
ut scire uos faciat. Tunc ergo cũ legem pluuiis
poneret. hoc est mandatũ custodiȩ prȩdicatorib
daret: hanc incarnatã sapientiã uideri &

Expanded text:
regno ejus omnia scandala . In superno etenim reregno ejus omnia scandala . In superno etenim regno scandala quae ex eo colligi debeant non habentur. Qui ergo solvit opere, et sic docet voce, in isto regno coelorum erit minimus, in illo nec minimus. Viam autem procellis sonantibus posuit, cum praedicatoribus suis ad corda hominum terrore venturi judicii perculsa aditum fecit. Prius itaque lex ponitur, ut post modum via pandatur, quia illa vox cor audientis penetrat, quae hoc ret, hanc sapientiam Deus vidit, enarravit, praeparavit, et investigavit. Usitata sacri eloquii locutione videre Deus dicitur, videre nos facere, sicut justo viro Dominus dicit: Nunc cognovi quod timeas Deum . Et Israelitae praemonentTut scire vos faciat. Tunc ergo cum legem pluviis poneret, hoc est mandatum custodiae praedicatoribus dare, hanc incarnatam sapientiam videri et
Abbreviated transcription (Latin):
dicta signari: unde ꝑ moy sen dicit᷑. Expectetur
sicut pluiia eloquiũ meũ. Quorũ uidelicet
uerba cũ blande ꝑsuadent pluuiȩ sunt: cum
uero terribilia de uenturo iudicio intonant:
sonantes ꝓcellȩ. Et notandũ qđ pluiuiis lex
ponit᷑: ut uia ꝓcellis sonantib aꝑiat᷑. Lex
quippe est ipsis prȩdicatorib posita: ut uiuen¬
do impleant. qđ loquendo suadere festinant.
Nam loquendi auctoritas ꝑditur: quando
uox oꝑe nͣ adiuuat᷑. Hinc enĩ ꝑ psalmistam
dicitur. Peccatori autẽ dixit ds̃. Quare tu¬
Senarras iustitias meas. & assumis testamẽntũ
Smeũ ꝑ os tuum: u uero odisti disciplinam.
& ꝓiecisti sermones meos post te. Sermones &
dicit facere contẽpnit. Quando autẽ dictis
eius alter obȩdiet: dũ ipse respuit oꝑe quod
prȩdicat uoce. & dissimulat audire qđ narrat:
De ista prȩdicationis lege scriptũ est. Qui
soluerit unũ de mandatis istis minimis. & do¬
appellat. de qua scriptũ est: & colligent de

Expanded text:
i. Unde per Moysen dicitur: Exspectetur sicut pluvia eloquium meum . Quorum videlicet verba cum blande persuadent, pluviae sunt; cum vero terribilia de venturo judicio intonant, sonantes procellae. Et notandum quod pluviis lex ponitur, ut via procellis sonantibus aperiatur. Lex quippe est ipsis praedicatoribus posita, ut vivendo impleant quod loquendo suadere festinant. Nam loquendi auctoritas perditur, quando vox opere non adjuvatur. Hinc enim per Psalmistam dicitur: Peccatori autem dixit Ditias meas, et assumis testamentum meum per os tuum? Tu vero odisti disciplinam, et projecisti sermones meos post te. Sermones etoc, quod dicit, facere contemnit. Quando autem dictis ejus alter obediat, dum ipse respuit opere, quod praedicat voce, et dissimulat audire quod narrat? De ista praedicationis lege scriptum est: Qui solverit unum de mandatis istis minimis, et doappellat, de qua scriptum est: Et colligent de
Abbreviated transcription (Latin):
liant. cũ infirmoꝵ animos consolant᷑. Regat gͦ
disciplinȩ uigor mansuetudinẽ: & mansuetudo
ornet uigorem. Et sic alterũ commendetur ex
altero: ut nec uigor sit rigidus. nec mansuetu¬
do dissoluta. Hȩc autẽ quȩ supra diximus pie¬
tatis oꝑa: scã ȩccła & corporalit᷑ exhibet. & spua¬
liter exhibere ñ cessat. Nam pauꝑem uocife¬
rantẽ liberat: cũ peccatori ueniam dep̃canti.
eas quas cõmiserat culpas relaxat. De talibus
clamor est psalmistȩ uoce dicentiũ. cito nos anti¬
cipet miscda tua: quia pauꝑes facti sumꝰ nimis.
Pupillũ uero eui ñ est adiutor liberat. dũ unus¬
quisq mortuo antiquo patre diabolo. ad scãe
ȩccłȩ sinum currens. in ea exhortationis adiuto¬
rium inuenit: qui iam desideria mundi perse¬
quentis fugit. Potest pupilli nomine fidelis
quisq etiam ꝓpt̾ morte̾ boni patris intelligi.
cuiꝰ ad tempus uisione destitutus est: quamuis

Expanded text:
liant, quum infirmorum animos consolantur. Regal ergo liant, quum infirmorum animos consolantur. Regal ergo disciplinae vigor mansuetudinem, et mansuetudo ornet vigorem, et sic alterum commendetur ex altero, ut nec vigor sit rigidus, nec mansuetuia.---Haec autem quae supra diximus pietatis opera sancta Ecclesia et corporaliter exhibet, et spiritaliter exhibere non cessat. Nam pauperem vociferantem liberat, cum peccatori veniam deprecanti eas quas commiserat culpas relaxat. De talibus clamor est Psalmistae voce dicentium: Cito nos anticipet misericordia tua, quia pauperes facti sumus nimis . Pupillum vero cui non est adjutor liberat, dum unusquisque, mortuo antiquo patre diabolo, ad sanctae Ecclesiae sinum currens, in ea exhortationis adjutorium invenit, qui jam desideria mundi persequentis fugit. Potest pupilli nomine fidelis quisque etiam propter mortem boni patris intelligi, cujus ad tempus visione destitutus est, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
ferat. sed etiam cũ fructu oꝑis arborem ꝓtecti¬
onis. Perpendendũ quoq uideo is qui plebium
gubernationi prȩfuit. qđ suꝑius dicens. uide¬
bant me iuuenes & abscondebant᷑. nc̃ astruit.
cor uiduȩ consolatus sum: quanta disciplina
regiminis. ut ante eũ iuuenes abscondantur.¬
quanta mansuetudo pietatis. ut ꝑ eũ uiduarũ
corda consolent᷑. Sunt nanq ñ nulli ita districti:
ut omne̾ etiam mansuetudinẽ benignitatis amit¬
tant. Et sunt ñ nulli ita mansueti: ut ꝑdant
districti iura regiminis. Unde cunctis rectorib
utraq summopere sunt tenenda: ut nec in di¬
sciplinȩ uigore benignitatẽ mansuetudinis. nec
rursum in mansuetudine districtionẽ deserant.
disciplinȩ: quatinus nec a cõpassione pietatis ob¬
durescant. cũ contumacem corrigunt. nee disci¬
plinȩ uigorem molliant: cũ infirmoꝵ animos
consolant᷑. Regant ergo disciplinȩ uigorẽ: emol¬

Expanded text:
ferat, sed etiam arborem protectiferat, sed etiam arborem protectiPerpendendum quoque video his qui plebium gubernationibus praesunt, quod superius dicens: Videbant me juvenes, et abscondebantur; nunc astruit: Cor viduae consolatus sum. Quanta disciplina regminis, ut ante eum juvenes abscondantuquanta mansuetudo pietatis, ut per eum viduarum corda consolentur! Sunt namque nonnulli ita districti, ut omnem etiam mansuetudinem benignitatis amittant, et sunt nonnulli ita mansueti, ut perdant districti jura regiminis. Unde cunctis rectoribus utraque summopere sunt tenenda, ut nec in disciplinae vigore benignitatem mansuetudinis, nec rursum in mansuetudine districtionem deserant disciplinae, quatenus nec a compassione pietatis obdurescant, cum contumaces corrigunt; nec disciplinae vigorem molliant, cum infirmorum animos consolantur. Regat ergo disciplinae vigor m
Abbreviated transcription (Latin):
rum eripere. cor uiduȩ consolari. Suꝑius eniͣ
dictũ est: quid exhibuit ꝑ doctrinam. Nit naͣq.
Auris audiens beatificabat me. N unc autem
narrat quȩ ꝑ miscd̃am impendit dicens: eo qđ
liberassem pauꝑem uociferantẽ. & pupillũ cui
nͣ erat adiutor. Uox quippe cũ oꝑe sibi necessa¬
rio concordat. Hȩc beatus iob & exhibuit sub
quȩ utrunq nunc incessabilit̾ exercet. ut uide¬
licet filios suos & loquendo pascat. & defenden¬
do ꝓtegat: quatinus & ꝑ uerba bonos satiet. &
ꝑ patrocinia tueat᷑ ã malis. B ene autem scri¬
ptum est. Germinet terra herbam uirentem
facientẽ semen: & lignũ fructiferum faciens
fructũ iuxta genus suũ. Qđ sic. est ueraciter
dictum: ut significaret aliquid ueracit᷑ facien¬
dum. Per terrã quippe figurat᷑ ȩccła: quȩ & uer¬
bi nos pabulo reficit. & patrocinii umbraculo
custodit. Quȩ & loquendo pascit. & opitulan
do ꝓtegit: ut ñ solum herbam refectionis prõ¬

Expanded text:
rum eripere, cor viduae consolari. Superius enim dictum est quid exhibuit per doctrinam. Ait namque: Auris audiens beatificabat me. Nunc autem narrat quae per misericordiam impendit, dicens: Eo quod liberassem pauperem vociferantem, et pupillum cui non erat adjutor. Vox quippe cum opere sibi necessario concordat. Haec beatus Job et exhibuit subdQuae utrumque nunc incessabiliter exercet, ut videlicet filios suos et loquendo pascat, et defendendo protegat, quatenus et per verba bonos satiet, et per patrocinia tueatur a malis. Bene autem scriptum est: Germinet terra herbam virentem, et facientem semen, et lignum fructiferum faciens fructum juxta genus suum . Quod sic est veraciter factum, ut significaret aliquid veraciter faciendum. Per terram quippe figuratur Ecclesia, quae et verbi nos pabulo reficit, et patrocinii umbraculo custodit; quae et loqdo protegit; ut non solum herbam refectionis pro
Abbreviated transcription (Latin):
audientib sibiq testimoniũ reddi auidentib
fatetur beatus iob: qualis in sermone. qualis
in opere fuerit ostendit᷑. N eq enim aut in
oꝑe iam ꝑfectus est. eui adhuc linguȩ pra¬
uitas contradicit: aut in sermone laudabi¬
lis. qui hoc qdđ loquit᷑ opere ñ ostendit. Ut
igitur beatus iob amicorũ suoꝵ increpatio¬
nibus exactus utraq se habuisse ꝑhibeat:
sese audientib & uidentib uenerationi fuisse
manifestat. Q& si ad uocem scȩ ȩecłȩ referantꝰ.
ille eius uerba beatificat: qui ea quȩ audierit
opere consũmat. Ille ei testimoniũ reddit: qui
exemplis uitȩ illius bene uiuendo respondet.
Scãm & enim gccłam ille ueracit᷑ uidet: cuius
testat᷑ uita quȩ iam uidet. Ea hoc nanq¬
bonorũ intra eam rectitudo cernit᷑: ut quiq
hanc uiderint. a suis prauitatib corrigant᷑.
Necdum ergo intra ȩccłam uidit bonos: qui
ñ est emendatus a malis. Sed unde ei testimo¬
nium reddat᷑ ostendit᷑: cũ subiungit. Eo qđ¬

Expanded text:
audientibus, sibique testimonium reddi a videntibus fatetur beatus Job, qualis in sermone, qualis in opere fuerit, ostenditur. Neque enim aut in opere jam perfectus est, cui adhuc linguae pravitas contradicit; aut in sermone laudabilis, qui hoc quod loquitur opere non ostendit. Ut igitur beatus Job amicorum suorum increpationibus exactus utraque se habuisse perhibeat, sese et audientibus et videntibus venerationi fuisse manifestat. Quod si ad vocem sanctae Ecclesiae referamus, ille ejus verba beatificat, quia ea quae audierit opere consummat. Ille ei testimonium reddit, qui exemplis vitae illi bene vivendo respondet. Sanctam etenim Ecclesiam ille veraciter videt, cujus testatbonorum intra eam rectitudo cernitur, ut quique hanc viderint, a suis pravitatibus corrigantur. Necdum ergo intra sanctam Ecclesiam videt bonos, qui non est emendatus a malis. Sed unde ei testimonium reddatur, ostenditur cum subjungit:
Abbreviated transcription (Latin):
enim ꝑuerse uiuendo ad suas ante miserias
deuoluunt᷑: quando ad ea mala in quibus
iam ipsi implicati sunt. etiam quosdam nob̃
unitos trahunt. Potest quoq intelligi muri
nomine. munitio disciplinȩ: salomone atte¬
stante qui ait. Per agrum hominis pigri

Expanded text:
enim perverse vivendo ad suas ante miseriasenim perverse vivendo ad suas ante miseriasdevolvuntur, quando ad ea mala in quibus jam ipsi implicati sunt etiam quosdam nobis unitos trahunt. 54. Potest quoque intelligi muri nomine munitio disciplinae; Salomone attestante, qui ait: Per agrum hominis pigri
Abbreviated transcription (Latin):
humani generis appellat᷑: De quo pro sc̃e
ȩccłȩ ȩdificatione ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Ponetur
in ea murus: & ante murale. Ipse enĩ nobis ẽ¬
murus : qui ad corda nr̃a ꝑtingere mali¬
gnorum sp̃uum cursum uetat. Qui nr̃ȩ
quoq fidei etiam antemurale posuit: quia
priusquã se ꝑ carnem ostenderet. predicato¬
res sui mysterii ꝓpħas misit. Recte quippe
antemuralis nomine uocant᷑ : qui dũ subse¬
quentẽ prȩdicauerunt dñm. quasi ante
murũ steterunt. Sed quasi murus rumpit᷑.
cũ prauorũ ꝑsuasionib fides quȩ in redem¬
ptore nr̃o est: in quorundam corde dissipat᷑.
Cunq ꝑuersis in hac uita potestas tribuit᷑:
quid aliud quã ianua erroris aperitur
Quasi rupto ergo muro & aꝑta lanua suꝑ
bonos mali irruunt: cũ accepta temporalit᷑
potestate ꝑuersi. ipsa quoq in quorundam
corde destruere munimina fidei conant᷑. De
quib apte dicit᷑. Et ad meas miserias deuolu¬
ti sunt: quia uidelicet prius adsuas. Nisi

Expanded text:
i generis appellatur? De quo pro sanctae Ecclesiae aedificatione per prophetam dicitur: Ponetur in ea murus et antemurale . Ipse enim nobis murus est, qui ad corda nostra pertingere malignorum spirituum cursum vetat. Qui nostrae quoque fidei etiam antemurale posuit, quia priusquam se per carnem ostenderet praedicatores sui mysterii prophetas misit. Recte quippe antemuralis nomine vocantur, quia dum subsequentem praedicaverunt Dominum, quasi ante murum stcum pravorum persuasionibus fides quae in Redemptore nostro est, in quorumdam corde dissipatur. Cum enim perversis in hac vita potestas tribuitur, quid aliud quam erroris janua aperitur? Quasi ergo rupto muro et aperta janua super bonos mali irruunt, cum accepta temporaliter potestate perversi ipsa quoque in quorumdam corde destruere munimina fidei conantur. De quibus apte subditur: Et ad meas miserias devoluti sunt, quia videlicet prius ad suas. Nisi
Abbreviated transcription (Latin):
habitus. uel magnȩ occupatio facultatis:
bri sui loquit᷑: quanta sint quȩ tempore ex¬
tremo patietur. cũ trans actorum suoꝵ remi¬
niscitur: cũ ꝑ eam uidelicet uerbi pinguedine
oꝑantium uita lauaret᷑. Quȩ ipsam quoq
predicatoꝵ suorũ uigilantiã plenius ȩxequens.
subdit. Et petra fundebat michi riuos olei.¬
Quia petrȩ nomine xp̃c accipit᷑: prȩdicator
egregius fatetur dicens. Petra autẽ erat xp̃c
Quȩ uidelicet petra nunc ad usum ȩccłȩ sc̃ẽ
olei riuos fundit: quia in ea loquens dñs. pͣ¬
dicam̃ta unctionis intimȩ emanat. De hac
petra olei riuus exut: liber mathei. liber
marci. liber luce. liber iohannis. In diuersis
huiꝰ mundi partib. quot prȩdicam̃ta edidit:
Totiens adhuc de petra hac riuus olei fundit᷑:
quotiens sc̃o sp̃u ungendis mentib auditorũ.
ea quȩ in libris ueterib de xp̃o dicta sunt
explanant᷑. Et riui uocant᷑ olei: quia decur¬

Expanded text:
habitus, vel magnae occupatio facultatis? habitus, vel magnae occupatio facultatis? bri sui loquitur, quanta sint quae tempore extremo patietur, cum transactorum suorum reminiscitur, cum per eam videlicet verbi pinguedinem operantium vita lavaretur. Quae ipsam quoque praedicatorum suorum vigilantiam plenius exsequens, subdit: CAPUT XV. IBID. Et petra fundebat mihi ri- Quia petrae nomine Christus accipitur, praedicator egregius fatetur diQuae videlicet petra nunc ad usum sanctae Ecclesiae olei rivos fundit, quia in ea loquens Dominus, praedicamenta unctionis intimae emanat. De hac petra olei rivus exiit, liber Matthaei, liber Marci, liber Lucae, et liber Joannis. In diversis hujus mundi partibus quod praedicamenta edidit, Toties adhuc de petra hac olei rivus funditur, quoties a sancto Spiritu ungendis mentibus auditorum ea quae in libris veteribus de Christo dicta sunt explanantur. Et rivi vocant
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ ergo uigilantes prȩpositi auditores suos
curis exteriorib extentos ad cor reuocant.
ut quȩ int̾ ipsa licita oꝑa admiserint mala
cognoseant. & quȩ cognouerint defleant. pe¬
des butyro lauant: quia eoꝵ uulneribus
pęnitentiȩ unguenta subministrant. Re¬
miniscat᷑ igit᷑ ȩccła tunc uehement᷑ afflicta:
quomodo pacis suȩ tempore ꝑ exhortationis
uerbũ membra in se etiam extrema munda¬
bat. & dicat. Quando lauabam pedes meos
butyro. Qđ de beato iob admirabilit᷑ libet
intueri. qui int̾ tot curas rerum. intͣ tot
affectus pignerum. intͣ tot studia sacrifi¬
ciorum. subiectis suis quãlibet extremis
bona sequentis uitȩ prȩdicabat. ut eos de
cȩlestib imbueret: qui sibi ad terrena oꝑa¬
I deseruirent. Quid adhȩc nos ep̃i dicimus.
qui cõmissis nobis uerba uitȩ impendere nͣ
curamus: quando coniugatũ uirũ ꝓhibere
nͣ ualuit a butyro prȩdicationis uel sȩcularis

Expanded text:
Cum ergo vigilantes praepositi, auditores suos Cum ergo vigilantes praepositi, auditores suos curis exterioribus intentos ad cor revocant, ut quae inter ipsa licita opera admiserint mala cognoscant, et quae cognoverint defleant, pedes butyro lavant, quia eorum vulneribus poenitentiae unguenta subministrant. Reminiscatur igitur tunc Ecclesia vehementer afflicta, quomodo pacis suae tempore per exhortationis verbum, membra in se etiam extrema mundabat, et dicat: Quando lavabam pedes meos butyro. Quod de beato Job admirabiliter libet intueri, qui inter tot curas rerum, inter tot affectus pignerum, inter tot studia sacrificiorum, subjectis suis quamlibet extremis, bona sequentis vitae praedicabat, ut eos de coelestibus imbueret, qui sibi ad terrena opera deservirent. Quid ad haec nos episcopi dicimus, qui commissis nobis verbum vitae impendere non curamus, quando conjugatum virum prohibere non valuit ab officio praedicationis vel saecularis
Abbreviated transcription (Latin):
corporis debemus: nimirũ pedes ȩcclȩ sunt.
inferiorũ oꝑum ministri. Qui dum ad usus
necessarios ea quȩ sunt exterius exercent: per
extremũ ministeriũ uelut pedes terrȩ inherens.
Sed debent hii qui prȩsunt. qui doctrinae
studio inuigilant. sollerti cura occupatorum
corda requirere: eisq eam quã ipsi uacando
ꝑcipiunt crebrȩ admonitionis uoce infusionẽ
pinguedinis ministrare. Nam quia in uno
corpore inuicẽ ꝓ se membra sollicita sunt. sicut
illoꝵ ministeriis nrͣa extrema fulciunt᷑: ita
necesse est ut nrͣis studiis illorum interiora re¬
pleant᷑. Quando igit᷑ sc̃i doctores quibdam
ad extrema ministeria deditis. unctione dñicȩ
incarnationis predicant: butyro eloquii pe¬
des lauant. Solent etiã pedes ip̃sa itineris
asperitate lacerari. Y nde & omĩno difficile
est. in terrenis actionib huiꝰ uitȩ iter agere:
& nulla ex labore itineris uulnera sustinere.

Expanded text:
corporis debemus, nimirum pedes Ecclesiae sunt corporis debemus, nimirum pedes Ecclesiae sunt inferiorum operum ministri, qui dum ad usus necessarios ea quae sunt exterius exercent, per extremum ministerium velut pedes terrae inhaerent. Sed debent hi qui praesunt, qui doctrinae studio invigilant, solerti cura occupatorum corda requirere, eisque eam quam ipsi vacando percipiunt, crebrae admonitionis voce, infusionem pinguedinis ministrare. Nam quia in uno corpore invicem pro se membra sollicita sunt, sicut illorum ministeriis nostra extrema fulciuntur, ita necesse est ut nostris studiis illorum interiora repleantur. Quando igitur sancti doctores quibusdam ad extrema ministeria deditis, unctionem dominicae incarnationis praedicant, butyro eloquii pedes lavant. Solent etiam pedes ipsa itineris asperitate lacerari. Unde et omnino difficile est in terrenis actionibus hujus vitae iter agere, et nulla ex labore itineris vulnera sustinere.
Abbreviated transcription (Latin):
Non quero datum. sea requiro fruetu. Datũ
quippe est. res ipsa quȩ impendit᷑: fructus
uero dati est. si benigna mente futurȩ mercedis
studio aliquid impendat᷑. Ergo datum in rẽ
accipimus: fructum in corde. Et quia discipu¬
lorum suoꝵ apłs mercede potius quã munere
pascebatur: nequaquã datum. sed fructum se
quȩrere fatebat᷑. Unde & subdit ꝓtinus dicens.
Habeo autẽ omĩa & habundo. B utyro igit᷑¬
lauant᷑ pedes: cũ prȩdicatores scĩ ut diximus
ipsa prȩdicatione fatigati. auditorũ suorum
bonis oꝑib fouent᷑. Fessos nanq pedes buty ro
unxerat ille: qui audiebat.
Uiscera
scõꝵ requieuerunt ꝑ te frater. Hoc buty¬
ro unctus fuerat pes: qui in catena tenebatur
dicens. Det miscdam dñs onesifori domui.
quia sȩpe me refrigerauit: & catenam meam ñ
erubuit. Si ergo ex uoce capitis hȩc uerba pen¬
samus: recte pedes sicut dictum ẽ prȩdicatores
accipimus. Si autẽ sentire ista ex uoce solius

Expanded text:
Non quaero datum, sed requiro fructum . Datum quippe, est res ipsa quae impenditur; fructus vero dati est, si benigna mente futurae mercedis studio aliquid impendatur. Ergo datum in re accipimus, fructum in corde. Et quia discipulorum suorum apostolus mercede potius quam munere pascebatur, nequaquam datum, sed fructum se quaerere fatetur. Unde et subdidit protinus, dicens: Habeo autem omnia, lavantur pedes, cum praedicatores sancti, ut diximus, ipsa praedicatione fatigati, auditorum suorum bonis operibus foventur. Fessos namque pedes butyro unxerat ille qui audiebat: Viscera sanctorum requieverunt per te, frater . Hoc butyro unctus fuerat pes qui in catena tenebatur, dicens: Det misericordiam Dominus Onesiphori domui; quia saepe me refrigeravit, et catenam meam non erubuit . Si ergo ex voce capitis haec verba pensamus, 616 recte pedes, sicut dictum est, praedicatores accipimus. Ve