comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
crediderant. Omitto dicere de symeone
qui infantulum credidit. de anna ꝓphe¬
tissa. de ⁊acharia. & elrabetb. qui eum
ꝓpbetauerunt antequam de turgine nasce:¬
retur. de fiho eortim iohanne precursore
eius amico sponsi. qtu eum & in sancto sp̃ti
agnouit. & absentem predicauit & aliis
ad cognoscendum cum presens esset osten¬
dit: hoc omitto qm̃ responderi potest. oran¬
dum pro talibus mortuns non fuisse. qui
cum magnis scus meritis hinc abierant:
& recepti quiescebant. Hoc enim & de
antiquis instis similiter respondetur.
Quis enim eornm a dampnatione totius
masse ꝑditionis. quȩ per unum hominen
facta est saluus esse potuisset: nisi in unum
mediatorem dei & hõminum in carne uen¬
turum reuelante sp̃ti credidissete s ei
numqtud prõ apłis orandam funt: & protã
multis qui in hac tuta adhuc erant. nec ct̃
illo tunc erant. & ante iam crediderant
orandtm non fuit : Quis hoc dixerte
Intelligendum est igitur quod nonlim

Expanded text:
crediderant. Omitto dicere de Simeone sene, crediderant. Omitto dicere de Simeone sene, qui in infantulum credidit; de Anna prophetissa ; de Zacharia, et Elizabeth , qui eum prophetaverunt antequam de Virgine nasceretur; de filio eorum Joanne, praecursore ejus, amico sponsi, qui eum et in sancto Spiritu agnovit, et absentem praedicavit, et aliis agnoscendum, cum praesens esset, ostendit . Hos omitto, quoniam responderi potest orandum pro talibus mortuis non fuisse, qui cum magnis suis meritis hinc abierant, et recepti quiescebant, hoc enim de antiquis justis similiter respondetur. Quis enim eorum a damnatione totius massae perditionis, qufacta est, salvus esse potuisset, nisi in unum Mediatorem Dei et hominum in carne venturum revelante Spiritu credidisset? Sed numquid ei pro Apostolis orandum fuit, et pro tam multis qui in hac vita adhuc erant, nec cum illo tunc erant, et jam ante crediderant, orandum nIntelligendum est igitur quod nondum
Abbreviated transcription (Latin):
& alie femine quas eius disciptilas in euã¬
gelio iam tunc fuisse didicimus: Nam¬
quid cum illo tunc erant: de quibus seꝑe
dicit idem iohannes etangelista. multi
crediderant in eum : Nam unde erat
multitudo illa eorum. qui cum ramis
partim precedebant. partim sequebant᷑
insidentem iumento. dicentes benedia
qui uenit in nomine dñi: & cum eis
pueri de quibus ipse ait fuisse predictũ.
ex ore infantiam & lactentium ꝑfecisti
laudem: Ulnde quingenti fratres quibꝰ
simtil post resarrectionem non apparuis
llnde illi centum. & nouem. qui cum
istis undecim centum & iuginti erant :
quando simul congregiti post eris ascen¬
sum expectaueruite & acceperunt ꝓmissũ
sp̃m sanctumͤ Vnde erant isti omnes:
nisi ex illie. de quibus dictum est multi cre¬
diderunt in eum : Honne ergo pro eis
per uerbum eorum in eum non iam cre¬
diderant s fuerant credituri. Isti autem
nec cum illo tunc erant: & in eum iam ante

Expanded text:
t aliae feminae, quas ejus discipulas in Evant aliae feminae, quas ejus discipulas in Evangelio jam tunc fuisse didicimus? Numquid cum illo tunc erant de quibus saepe dicit idem Joannes evangelista, Multi crediderunt in eum ? Nam unde erat multitudo illa eorum qui cum ramis partim praecedebant, partim sequebantur insidentem jumento, dicentes, Benedictus qui venit in nomine Domini; et cum eis pueri, de quibus ipse ait fuisse praedictum, Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem ? Unde quingenti fratres, quibus simul post resurrectionem non apparuissUnde illi centum et novem, qui cum istis undecim centum et viginti erant, quando simul congregati post ejus ascensum exspectaverunt, et acceperunt promissum Spiritum sanctum ? Unde erant isti omnes, nisi ex illis de quibus dictum est, Multi crediderunt in eum? Non ergo pro eis per verbum eorum in eum jam non crediderant, sed fuerant credituri? Isti autem nec cum illo tunc erant, et in eum jam ante
Abbreviated transcription (Latin):
eorum. qui ipscs cum in carne uiue¬
rent apłõs audierunt. s & post obitũ
eorum & nos longͥe post nati. per uer¬
bum eorum credidimus in xp̃m: qm̃
ipsi qui cum illo tunc fuerunt. quod
ab illo audierunto oeteris predicauert̃:
atq ita uerbum eorum. ut etiam nos
crederemus ad nos usq peruenit ubi
dam suis: nsi dibgenter scrutemur in eads̃
oeatione uerba eits. Si eͥnim pro eis prius
orauit sicut iam ostendinus. qui cam illo
tunc erant. postea uero ctum pro eis qui
per uerbum eorum in illum ftierant cre¬
dituri: potest dici non orasse pro illis. qui
neq tunc erant cum illo. quando ista
dicebat. neq per uerbum eorum postea
s in eum siue per ipsos. sitie quolibet mͦ
tamen ante crediderunt. Numquid enĩ
cum illo tunc erat nathanad : Numqͥd
ioseph ille ab arimathia. qui corpus eits
a pilato petiuit: quem iam discipłm eiꝰ
fuisse iste ipse iohannes euangelista tes¬
tatur: Numquid mrania mateꝵ euis :¬

Expanded text:
eorum, qui ipsos, cum in carne viveeorum, qui ipsos, cum in carne viverent, Apostolos audierunt; sed et post obitum eorum, et nos longe post nati, per verbum eorum credidimus in Christum. Quoniam ipsi qui cum illo tunc fuerunt, quod ab illo audierunt, caeteris praedicaverunt: atque ita verbum eorum, ut etiam nos crederemus, ad nos usque pervenit, ubidam suis, nisi diligenter scrutemur in eadem oratione verba ejus. Si enim pro eis prius oravit, sicut jam ostendimus, qui cum illo tunc erant, postea vero etiam pro eis qui per verbum eorum in illum fuerant credituri; potest dici non orasse pro illis qui neque tunc erant cum illo quando ista dicebat, neque per verbum eorum postea, sed in eum sive per ipsos, sive quomodolibet, tamen ante crediderant. Numquid enim cum illo tunc erat Nathanael? Numquid Joseph ille ab Arimathia, qui corpus ejus a Pilato petiit, quem jam discipulum ejus fuisse iste ipse Joannes evangelista testatur ? Numquid Maria mater ejus, e
Abbreviated transcription (Latin):
quante passione. cum
oriret pro discipulis
fitis. quos e aplõs no¬
minauit. cum quibus cenauerait tilti:¬
mam cenam. de qua traditor eius per buc¬
cellam manifestatus exierat. & cum quib
post eius egresstim. antequam pro eis ora¬¬
ret. multa fuerat iam locutus: adiuxit
& ceteros qui in eum fuerant creditari.
& ait ad patrem. Non pro his autem
rogo tantum. id est pro discipulis. qui
cum illo tunc erant: sed & pro eis inqͥt
qui credituri sunt per uerbum eorum
in me. Ulbi omnes suos intelligi uoluit:
non solum qui tunc erant in carne. s
etiam qui futuri erant. Quot quot
enim postea credderunt in etinr per
uerbum apłorum sine dubio credidert̃.
& donec ueniat credituri sunt. Ipsis
enim dixerat. & uos testimonium ꝑhi¬
bebitis. quia ab initio mecum estis: et
per hos euangelium ministratum est
antequam scriberetur. & utiq quisqͥs
in xp̃m credidit. euangelio credidit.
Non itaq hi tantum intelligendi st̃.
quos ait in se credituros per uerbum

Expanded text:
quante passione, cum orasset pro discipulis suis, quos et Apostolos nominavit, cum quibus coenaverat ultimam coenam, de qua traditor ejus per buccellam manifestatus exierat, et cum quibus post ejus egressum antequam pro eis oraret, multa jam fuerat locutus; adjunxit et caeteros qui in eum fuerant credituri, et ait ad Patrem, Non pro his autem rogo tantum, id est pro discipulis qui cum illo tunc erant: sed et pro eis, inquit, qui credituri sunt per verbum eorum in me. Ubi omnes suos intelligi voluit, non solum qui tunc erant in carne, sed etiam qui futuri erant. Quotquot enim postea crediderunt in eum, per verbum Apostolorum sine dubio crediderunt, et donec veniat, credituri sunt: ipsis enim dixerat, Et vos testimonium perhibebitis, quia ab initio mecum estis ; et per hos Evangelium ministratum est, et antequam scriberetur, et utique quisquis in Christum credit, Evangelio credit. Non itaque hi tantum intelligendi sunt, quos ait in se credituros per verbum
Abbreviated transcription (Latin):
ni predestinatus: scdm̃ scripturam quȩ
de illo in psamo centesimo ob octatio mari¬
me ꝓpbetatur. Hunc autem inquit
ad te uemo. & hȩc loqtor in mundo: ut
habeant gaudium meum impletum in
semet ipsis. Ecce in mundo loqui se dĩc:
qui paulo ante dycerat. iam non sum in
mundo. Quod cur dixerit ibi exposui¬
mus: immo ipsum id exposuisse docitimꝰ
Ergo & quia nondum abierat. hic adhuc
erat: & quia mox fuerat abitarus. hic
quodam modo iam non erat. Quod sit
autem hoc gauditim de quo ait. ut ha¬
beant gaudium meum implȩtum in
semet ipsis: iam suꝑitis expressum est
ubi aid. ut fint unum sicut oo nos. Hoc
gaudram situm id est a se in ipsis collatũ
in eis dicio implendam: ꝓpter quod se¬
locttum dixit in mundo. Hȩc est pax
illa & beatitudo in futuro scło: ꝓꝓter
quam consequendam. temperanter et
iuste & pie uiuendum est in hoc seculo.

Expanded text:
ni praedestinatus, secundum Scripturam quae ni praedestinatus, secundum Scripturam quae de illo in psalmo centesimo octavo maxime prophetatur. 8. Nunc autem, inquit, ad te venio; et haec loquor in mundo, ut habeant gaudium meum impletum in semetipsis. Ecce in mundo se loqui dicit, qui paulo ante dixerat, Jam non sum in mundo: quod cur dixerit, ibi exposuimus, imo ipsum id exposuisse docuimus. Ergo et quia nondum abierat, hic adhuc erat; et quia mox fuerat abiturus, hic quodammodo jam non erat. Quod sit autem hoc gaudium de quo ait, ut habeant gaudium meum impletum in semetipsis, jam superius expressum est, ubi ait, Ut sint unum sicut et nos. Hoc gaudium suum, id est, a se in eos collatum, in eis dicit implendum; propter quod locutum se dixit in mundo. Haec est pax illa et beatitudo in futuro saeculo, propter quam consequendam temperanter et juste et pie vivendum est in hoc saeculo.
Abbreviated transcription (Latin):
dat ad nos: sicut uerbum caro factum des¬
cendit. ut letiaret. non cecidit. ut iaceret.
Si descendentem cognonimus. cam leuante
surgants: & intelligamus cum ita loquit᷑.
personas distinguere. non separare. nattiras.
Quando ergo sertrabat discipulos fuos fi¬
litis presentia corporali. non expectabat
ꝑater ad custodiendum succedere filio
discedenti: sed cos ambo seruabant poten¬
tia spiritali. Et quando ab eis abstalit
filius presentiam corporalem. tenuit cũ
patre custodum spiritalem: quia & custo.¬
diendoᷤ quando filitis homo accepit. custo.¬
die paternȩ non eos abstulit. & cum pat̾
filio castodiendis dedie. non dedit sine
ipso cui dedit. S dedit homini filio: ñ
sine deo. eodem ipso utiq filio. Sequit᷑
ergo filius: & dicit. Quos dedisti michi
custodiui: & nemo ex bis periit nisi filtꝰ
perditionis. ut scriptura impleatur. filiꝰ
perditionis dictus est traditor xp̃i. ꝑditio¬

Expanded text:
dat ad nos, sicut Verbum caro factum desdat ad nos, sicut Verbum caro factum descendit ut levaret, non cecidit ut jaceret. Si descendentem cognovimus, cum levante surgamus, et intelligamus, cum ita loquitur, personas eum distinguere, non separare naturas. Quando ergo servabat discipulos suos Filius praesentia corporali, non exspectabat Pater ad custodiendum succedere Filio discedenti, sed eos ambo servabant potentia spirituali; et quando abiens abstulit Filius praesentiam corporalem, tenuit cum Patre custodiam spiritualem, quia et custodiendos quando Filius homo accepit, custodiae paternae non eos abstulit; et cum Pater Filio custodiendos dedit, non dedit sine ipso cui dedit; sed dedit homini Filio, non sine Deo eodem ipso utique Filio. 7. Sequitur ergo Filius, et dicit: Quos dedisti mihi, custodivi: et nemo ex his periit, nisi filius perditionis, ut Scriptura impleatur. Filius perditionis dictus est traditor Christi, perditio
Abbreviated transcription (Latin):
deum. in eo quod untm funt. & ipse et
ille quem rogat. S est adhuc in conse-¬
quentibus locus: ubi de hac re diligentiꝰ
disputandum est. Hic autem seꝗtitta
Cum essem cum eis: ego seruabam eos in
nomine tuo. Me inquit ueniente ad te.
serua cos in nomine tuo: in quo eos quindo
cum eis eram. & ipse serualum. In nomine
patris sertubat disciptlos suos filius. hõ
cum eis humana prescntia constitutus:
sed ctiam pater in nomine filii seruabat.
quos in nomine filiĩ petentes exaudiebat.
His quippe idem filius dixerat: amen am̃
dico nobis. siquid petieritis patrem in no¬
mine meo. dabit uobis. Neq hoc tam
carnaliter debemus accipere. uelat uicis¬
sim nos seruent pater & filitis. amborum
in nobis custodiendis alternante castodias
qtiasi succedat alius. quando discesserit aliꝰ.
Simul enim nos custoditnt pater & filius
&c sp̃c sanctus: qui est untis uerus o beatus
dens. S scriptura nos non leuat nisi descru¬

Expanded text:
Deum in eo quod unum sunt et ipse et Deum in eo quod unum sunt et ipse et ille quem rogat. Sed est adhuc in consequentibus locus ubi de hac re diligentius disputandum est. 6. Hic autem sequitur: Cum essem cum eis, ego servabam eos in nserva eos in nomine tuo, in quo eos, quando cum eis eram, et ipse servabam. In nomine Patris servabat discipulos suos Filius homo, cum eis humana praesentia constitutus. Sed etiam Pater in nomine Filii servabat, quos in nomine Filii petentes exaudiebat. His quippe idem Filius dixerat: Amen amen dico vobis, si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. Neque hoc tam carnaliter debemus accipere, veluti vicissim nos servent Pater et Filius, amborum in nobis custodiendis alternante custodia, quasi succedat alius quando discesserit alius. Simul enim nos custodiunt Pater, et Filius, et Spiritus sanctus, qui est unus verus beatus Deus. Sed Scriptura nos non levat, nisi descen
Abbreviated transcription (Latin):
ris solet dici. Quaniquam & ipse dñs
tanquam preuidens quid lecturos mo¬
uere posset. adiecit. ego ad te uenio:
sc exponens quodammodo cur dixerit.
iam non sum in mundo. Commendit
ergo patri eos. quios corporali absentia relic-¬
turus est. dicens. Pater sancte: serua cos
in nomine tuo quos dedisti michi. Nem-¬
pe sicut homo detim rogit: pro discipłis
sins. quos acccpit a deo. S attende quod
sequitur. Ut sint inquit tinum: ficite &o
nos. Non ait ut nobiscum fint unum.
aut minus tinum ipsi &o nos sicut unum
simus noe : sed ait. ut sint unum siccit &¬
nos. Ipsi utiq in natura stia sint unum:
sicut & nos in nr̃a unum sumus. Quod
ꝓculdubio uerum non diceret: nisi scdm̃
curus & pater. scdm̃ quod alibi dicit. ego
& pater unum sumtis: non scdm id quod
etiam homo est. Nam scđm hoc: pater
mair me est. chyxit. S qm̃ una eademq
persona est deus. & homo: intelligimus ho¬
minem in eo quod rogio intelligimus aut̃

Expanded text:
ris solet dici, quanquam et ipse Dominus, ris solet dici, quanquam et ipse Dominus, tanquam praevidens quid lecturos movere posset, adjecit: Et ego ad te venio. Sic exponens quodammodo cur dixerit: Jam non sum in mundo. Commendat ergo Patri eos quos corporali absentia relicturus ein nomine tuo, quos dedisti mihi. « Nempe sicut homo Deum rogat pro discipulis suis quos accepit a Deo. Attende quid sequitur: Ut sint, inquit, unum, sicut et nos. Non ait, 619 ut nobiscum sint unum; aut ut simus unum ipsi et nos, sicut unum sumus nos; sed ait, ut sint unum sicut et nos; ipsi utique in natura sua sint unum, sicut et nos in nostra unum sumus. Quod procul dubio non diceret, nisi secundum cujus et Pater, secundum quod alibi dixit, Ego et Pater unum sumus : non secundum id quod etiam homo est; nam secundum hoc, Pater major me est , dixit. Sed quoniam una eademque persona est Deus et homo, intelligimus hominem in eo quod rogat: intelligimus autem
Abbreviated transcription (Latin):
debemus: ut illi ꝓpterea esse dicant᷑
in mundo quod mundana adhuo sapi¬
unt. ille autem iam non esse in mun¬
do sapiendo diuina. Positum est enim
hic unum uerbum. quod nos ita intel¬
ligere omnino non finat: quia non ait.
& non sum in mundo. s iam non sum
in mundo. per hoc ostendens fuisse se¬
in mundo. iam non esse. Nunc quid gͦ
fas est ut eum credamus aliquando
mundana sapuisse: & ab hoc errore li¬
beratum iam non illa sapere : Quis
tam impio sensu se induerit: Restit
igitur ut scdm id quod etiam ipse in
presentia corpoeali a mundo. scilicet
absentiam suam iam cito futuram. illoꝵ
autẽ tardius: per boc ostendens quod
se iam non hic esse. illos autem hic esse
dixit. cum &o ipse hic & illi adhuc essẽt.
Sic enu est locutus homo congruens
hominibas: ut mos loquendi sese habet
humano usti. An non cotidie dicimus
iam non est hic: de aliquo quanitotius
abituro: Et mixime hoc de monta¬

Expanded text:
debemus, ut illi propterea esse adhuc dicantur debemus, ut illi propterea esse adhuc dicantur in mundo, quod mundana adhuc sapiant; ille autem jam non esse in mundo, sapiendo divina. Positum est enim hic unum verbum quod nos ita intelligere omnino non sinat, quia non ait: Et non sum in mundo, sed: Jam non sum in mundo, per hoc ostendens se fuisse in mundo, jam non esse. Numquid ergo fas est ut eum credamus aliquando mundana sapuisse, et ab hoc errore liberatum jam illa non sapere? Quis tam impio sensu se induerit? Restat igitur ut secundum id quod ipse etiam in praesentia corporali, a mundo, scilicet, absentiam suam jam cito futuram, illorum autem tardius: per hoc ostendens, quod se jam non hic esse, illos autem hic esse dixit, cum et ipse hic, et illi hic, adhuc essent. Sic enim est locutus homo congruens hominibus, ut mos loquendi sese habet humanus. An non quotidie dicimus: Jam non est hic, de aliquo quantocius abituro? Et maxime hoc de moritu
Abbreviated transcription (Latin):
ait de meo accipiet: sed utiq de patre.
de quo procedit sp̃c. de quo est natus
& filius. Et clarificatus sum inquit in
eis. Nunc suam clarificationem tan¬
quam facta sit dicit. cum adhuc esset
ut fiertt. S utrum ipsa sit clarificatio
de qua dyxerat. & nunc clarifica me tu
pater. apud temet ipsum. claritate
quiam habtu priusquam mundus esset
apud te: utiq requirendum est. Si em̃
apud te: qtiomodo in eis: An cum hoc
ipsum innotescit in ess: ac per ipsos
omnibus qui credunt eis testibus
fuis: Possumts plane sic intelligere:
dixisse dñm de apłis. quod cdarificatus
sit in eis. Dicendo enim esse iam fac¬
tum. ostendit iam fuisse predestinatũ:
& certum haberi uoluit quod esset
futurum. Et iam inquit non sum
in mundo: & hi in mundo sunt. Si
horam proesus illam qua loquebatur
attendas: utriq adhaic in mundo eraẽ.
& ipse scilicet. & illi de quibus hoc di¬
cebat. Non enim scdm prouectum
cordis. & uitȩ. id accipere possumus. uł

Expanded text:
ait, de meo accipiet, sed utique de Patre, ait, de meo accipiet, sed utique de Patre, de quo procedit Spiritus, de quo est natus et Filius. Et clarificatus sum, inquit, in eis. Nunc suam clarificationem tanquam facta sit dicit, cum adhuc esset ut fieret. Sed utrum ipsa sit clarificatio de qua dixerat: Et nunc clarifica me tu, Pater, apud temetipsum, claritate quam habui prius quam mundus esset, apud te, utique requirendum est. Si enim apud te, quomodo in eis? An cum hoc ipsum innotescit eis, ac per ipsos omnibus qui credunt eis testibus suis, possumus plane sic intelligere dixisse Dominum de Apostolis quod clarificatus sit in eis? Dicendo enim esse jam factum, ostendit jam fuisse praedestinatum, et certum haberi voluit quod esset futurum. Et jam, inquit, non sum in mundo, et hi in mundo sunt. Si horam prorsus illam qua loquebatur attendas, utrique adhuc in mundo erant, t ipse, scilicet, et illi de quibus hoc dicebat. Non enim secundum profectum cordis et vitae id accipere possumus vel
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗuȩ non nsi ideo subditur. ut ei ꝗtiȩ infra
illam funt. cuncta subdantur. Hȩc ergo
cum fit dei patris: non fimul esset & filii.
nisi patri esset equalis. De ipsa qtuppe age¬
bat cum diceret: non pro mundo rogo. s
pro his quos dedisti michi. quia tui funt.
& mea omnia tua sunt. & tua mea. Nec
fas est ut sancti de quibus hȩc locutus est
cuiusquam sint. nisi eius. a quo creati st̃¬
do sanctificatr: ac ꝑ hoc & omnia. quȩ illoꝵ
sunt necesse est ut eius sint. cuius eb ipsi
sunt. Ergo cum eo patris & siliͣ funt:
equales cos esse demonstrant. quortim
liter sant. Illud autem quod att. cum
de sp̃u sancto loquerettr. omna quȩ
habet paten mea sunt. ꝓpterea dͥexi qau
de meo accipiet & annuntiabit uobis:
de his dixit quȩ ad ipsam patris perti¬
nent diuinitatem. in quib illi est equi¬
lis. omnia quȩ habet habendo. Neq eni
spc̃ sinatis de creatura quȩ patri est sub¬
dita.&. filio. fuerat accepturus. quod

Expanded text:
quae non nisi Deo subditur, ut ei quae infra quae non nisi Deo subditur, ut ei quae infra illam sunt cuncta subdantur. Haec ergo cum sit Dei Patris, non simul esset et Filii, nisi Patri esset aequalis: de ipsa quippe agebat, cum diceret, Non pro mundo rogo, sed pro his quos dedisti mihi: quia tui sunt, et mea omnia tua sunt, et tua mea. Nec fas est ut sancti, de quibus haec locutus est, cujusquam sint, nisi ejus a quo creati et sanctificati sunt: ac per hoc et omnia quae ipsorum sunt, necesse est ut ejus sint cujus et ipsi sunt. Ergo cum et Patris et Filii sunt, aequales eos esse demonstrant, quorum aequaliter sunt. Illud autem quod ait, cum de Spiritu sahabet Pater, mea sunt, propterea dixi, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis, de his dixit quae ad ipsam Patris pertinent divinitatem, in quibus illi est aequalis, omnia quae habet habendo. Neque enim Spiritus sanctus de creatura quae Patri est subdita et Filio, fuerat accepturus quod
Abbreviated transcription (Latin):
scđm̃ concupisceatias mundi: & non sant
sñ ea idete gratie. tit ab illi tligłnitar e
factum est ut non ꝑtineant ad eum mundã.
pro quo non rogit. Deinde stbuingit: qͥa
tai sunt. Neq enim quia pater eos filio
dedit. amisit ipse quod dedit: cum adbuc
filitis sequiatur. ac dicat. & mea omnia tua
sunt. & tua mea. Ulbi satis apparit quomͦ¬
unigeniti filii fint omia quȩ funt patris.
per hoc utiq quod etiam ipse deus est et
de patre patri est natuis equalis: non quomͦ
dictum est uni e duobus filiis. maiori scili¬
cet. tu mecum es semper. & omnia mea. tiu
sunt. Illud enim dictum est de his omnibs
creaturis. quȩ infra creaturam sanctam ra¬
tionalem funt. quȩ ttiq subduntur ȩceliẽ:
in qua uniuiersa ȩccłã. & illi duo intelli¬
guntur filii. & muor minor. cum omnibͦ
angelis sanctis. quibus erimus equales in.
regna tp̃i & dei. Hoc autem ita dictum
est &o mea omnia tua sunt: & tua mea.
ut hic sit etiam ipsa creatara rationalis:

Expanded text:
secundum concupiscentiam mundi, et non sunt in ea forte gratia, ut ab illo eligantur ex factum est ut non pertineant ad eum mundum pro quo non rogat. Deinde subjungit, quia tui sunt. Neque enim quia Pater eos Filio dedit, amisit ipse quos dedit, cum adhuc Filius sequatur ac dicat: Et mea omnia tua sunt, et tua mea; ubi satis apparet quomodo unici Filii sunt omnia quae sunt Patris; per hoc utique quod etiam ipse Deus est, et de Patre Patri est natus aequalis. Hoc enim dictum est uni ex duobus filiis, majori scilicet, Tu semper mecum es, et omnia mea tua sunt . Illud enim dictum est de his omnibus creaturis quae infra creaturam sanctam rationalem sunt, quae utique subduntur Ecclesiae; in qua universa Ecclesia et illi duo intelliguntur filii major et minor, cum omnibus Angelis sanctis, quibus erimus aequales in regno Christi et Dei : hoc autem ita dictum est, Et mea omnia tua sunt, et tua mea, ut hic sit etiam ipsa creatura rationalis,
Abbreviated transcription (Latin):
erorirato magno prolixoq
sermone. quem post cenam dñs fundendo
pro nobis praxtimus sangiuni. ad discipłẽs
habute. qtii cum illo canc erant: aditincta
oratione quam direxit ad patrem. de in-¬

Expanded text:
erminato magno prolixoque sermone, quem post coenam Dominus de fundendo pro nobis sanguine proximus passioni ad discipulos habuit, qui cum illo tunc erant, adjuncta oratione, quam direxit ad Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
mundo: sed ut serues eos ex malo. Ad¬
huc enim necessarium babebant: qttĩ¬
uis iam non essent de mundo. esse
tamen in mundo. Repetit eandem
sententiam. De mundo inquit non
sunt: sicut & ego non sum de mun¬
do. Sc̃ifica eos inueritate. Sic enim
seruantur ex malo: quod suꝑias oratĩ
ut fieret. Qri aũ pot̾. qͦm d̾ mundo iã
ñ erat. si scificati ĩ ueritate ñdũ erãt atit
si iã erãt. car poscat ut sit̃.. An
quia sanctificati in eadem ꝓfitiunt
sanctitate : fiuntq sanctiores: Neq
hoc sine adiutorio gratiȩ dei: sed illo
eorum sanctificante ꝓuectum. qui sc̃i¬
ficauit inceptum. Vnde & apłs dĩc.
Qui in uobis opus bontim cepit: ꝑt¬

Expanded text:
mundo, sed ut serves eos ex malo. Admundo, sed ut serves eos ex malo. Adhuc enim necessarium habebant, quamvis jam non essent de mundo, esse tamen in mundo. Repetit eamdem sententiam. De mundo, inquit, non sunt, sicut et ego non sum de mundo. Sanctifica eos in veritate. Sic enim servantur ex malo, quod superius oravit ut fieret. Quaeri autem potest quomodo de mundo jam non erant, si sanctificati in veritate nondum erant; aut si jam erant, cur poscat ut sint. An quia et sanctificati in eadem proficiunt sanctitate, fiuntque sanctiores; neque hoc sine adjutorio gratiae Dei, sed illo eorum sanctificante provectum, qui sanctificavit incoeptum? Unde et Apostolus dicit: Qui in vobis opus bonum coepit,
Abbreviated transcription (Latin):
eos odio habuit: usq ad id. ut sint & ip¬
Ssi sc̃ificati inueritate.
Ioauens adhuc dñs ad ꝑa¬
trem. & orans pro discipulis suis: dicit.
Ego dedi eis sermonem tuum: & mũ¬
dus odio eos habuit. Nondum id ex¬
perti fuerant passiombus suis. quȩ illos
postea sunt secute. s more stio dicit
ista uerbis preteriti temporis. fut ara
prenuntians. Dcinde causam subitiens
cur eos oderit mundus: quia non st̃
inquit de mundo. sicut & ego non sũ
de mundo. hoc eis regeneratione collatũ
est. Nam egeneratione de mundo erat̃:
ꝓpter quod iam eis dixerat. ego uos de
mundo elegi. Donatam est ergo eis ut
sicut ipse. nec ipsi essent de mundo: eos
ipso liberante de mundo. Ipse autem de
mundo nunquam fuit: quia etiam scdm
formam serui de sp̃u sancto ipse natus
est de quo illi renati. Nam si ꝓpterea
illi iam non de mundo. quia renati st̃.
de sp̃u sancto: ꝓpterea ille numquam
de mundo. quia natus est de sp̃u sc̃õ.
Non rogo inquit ut tollas eos de

Expanded text:
ermonem tuum; usque ad id, Ut sint et ipsi sanctificati in veritate. . 1. Loquens adhuc Dominus ad Patrem, et orans pro discipulis suis, dEgo dedi eis sermonem tuum, et mundus odio eos habuit. Nondum id experti fuerant passionibus suis, quae illos postea sunt secutae; sed more suo dicit ista, verbis praeteriti temporis futura praenuntians. Deinde causam subjiciens cur eos odio habuit mundus: Quia non sunt, inquit, de mundo, sicut et ego non sum de mundo. Hoc eis regeneratione collatum est. Nam generatione de mundo erant: propter quod jam eis dixerat: Ego vos de mundo elegi. Donatum est ergo eis, ut sicut ipse, nec ipsi essent de mundo, eos ipso liberante de mundo. Ipse autem de mundo nunquam fuit, qui etiam secundum formam servi de Spiritu sancto ipse natus est, de quo illi renati. Nam si propterea illi jam non de mundo, quia renati sunt de Spiritu sancto, propterea ille nunquam de mundo, quia natus est de Spiritu sancto: Non rogo, inquit, ut tollas eos de
Abbreviated transcription (Latin):
in quo & ipse filius hominis sc̃ificatus
est ab mitio creationis suȩ. quando uer.¬
bum factum est caro. quia una persona
facta est uerbum & homo: Tunc ergo
sanctificauit se in se: hoc est hominem
se in uerbo. S quia unus xp̃o uerbum
& homo. sanctificans hominem in uer-¬
bo. ꝓpter sua uero menbra. & pro eis
inqtuit ego. id est quod prosit etiam
ipsis. quia & ipsi sunt ego. sicut micbi
profuit in me. quia homo sum sine
ipsis sanctifico me ipsum. hoc est ip¬
sos in me tanquam me ipstim sancti¬
fico ego: qm̃ in me etiam ipsi sunt
ego. ut sint & ipsi sanctificati in ueri¬
tate. Quid est & ipsi: nisi quemad¬
modum ego in ueritate. quod ipse fũ
ego: Deinde iam non solum de apłis̃.
s etiam de suis ceteris menbris incipit
dicere: quod donanto ipso. alio sermo¬
ne tractandum est. Explicit sermo
ꝑ his autẽ rogo tantũ: sed ꝓ eis qui cre

Expanded text:
In quo et ipse filius hominis sanctificatus In quo et ipse filius hominis sanctificatus est ab initio creationis suae, quando Verbum factum est caro; quia una persona facta est Verbum et homo. Tunc ergo sanctificavit se in se, hoc est, hominem se in Verbo se; quia unus Christus Verbum et homo, sanctificans hominem in Verbo. Propter sua vero membra, Et pro eis, inquit, ego, id est, quod prosit etiam ipsis, quia et ipsi sunt ego; sicut mihi profuit in me, quia homo sum sine ipsis: Et ego sanctifico meipsum, hoc est, ipsos in me tanquam meipsum sanctifico ego, quoniam in me etiam ipsi sunt ego. Ut sint et ipsi sanctificati in veritate. Quid est et ipsi, nisi, quemadmodum ego; in veritate, quod ipse sum ego? Deinde jam non solum de Apostolis, sed etiam de suis caeteris membris incipit dicere: quod donante ipso, alio sermone tractandum est. TRACTATUS  his autem rog
Abbreviated transcription (Latin):
he.si autem uos. xp̃i. ergo abrahȩ semen
estis: cum dixisset suꝑus. non licit & se¬
minibus tanquam in multis. s tanquam
in uno & semini tuo quod est xp̃c. Si ergo
semen abrahȩ hoc est xp̃c: quid aliud dic¬
tum est quibus dictum est. ergo abrahȩ
semen estis. nisi ergo xp̃c estis: Inde est
quod alio loco idem ipse apłs ait. Nunc
gaudeo in passionibus ꝑ nobis: & adimpleo
ea quȩ de sunt pressurarum tp̃i in car¬
ne mea. Non dixit pressurarum mea¬
rum. s xp̃i quia menbrum erat xp̃i: &¬
suo corpore pati oportebat. etiam ipse
presstiras eius pro sua portione adim¬
plebat. Quod ut hoc etiam loco certum
sit: attende sequentia. Cum enim dixis.¬
set. & pro eis sanctifico me ipsum: ut in¬
telligeremus hoc eum dixisse quod eos
sanctificaret ipse. mox addidit. Ult sint
& ipsi sanctificati in ueritate. Quod qͥd
est aliud quam in me. scdm̃ id quod ue¬
ritas est uerbum illud in principio ds̃:

Expanded text:
hae: Si autem vos Christi, ergo Abrahae semen hae: Si autem vos Christi, ergo Abrahae semen estis , cum dixisset superius: Non dicit: Et seminibus, tanquam in multis, sed, tanquam in uno: Et semini tuo, quod est Christus . Si ergo semen Abrahae, hoc est Christus, quid aliud dictum est, quibus dictum est: Ergo Abrahae semen estis, nisi: Ergo Christi estis? Inde est quod alio loco idem ipse Apostolus ait: Nunc gaudeo in passionibus pro vobis, et adimpleo ea quae desunt pressurarum Christi, in carne mea . Non dixit pressurarum mearum, sed Christi, quia membrum erat Chritoto corpore pati oportebat, etiam ipse pressuras ejus pro sua portione adimplebat. Quod ut etiam hoc loco certum sit, attende sequentia. Cum enim dixisset, Et pro eis ego sanctifico meipsum, ut intelligeremus hoc eum dixisse, quod eos sanctificaret in se, mox addidit, Ut sint et ipsi sanctificati in veritate. Quod quid est aliud quam, in me, secundum id quod veritas est Verbum illud in principio Deus?
Abbreviated transcription (Latin):
dam codicibrs positum est. uerbum cuũ
ueritas est: sicut & in quibusdam codi¬
cibus etiam ibi scriptum est in princi¬
pio erat sermo. In greco autem sine ulla
uarietate : & ibi & hic logos est. Sc̃ifi¬
cat itaq pater in ueritate. id est in uer-¬
bo suo. in unigenito suo: suos heredes.
euisq coheredes. S nunc adhuc de
apłis loquitur. Nam secutus adiungit.
Sicut me misisti in mundum: & ego
misi eos in mundum. Quos misit. nisi
sos significat in latino. Misit ergo deus
sit filius eits eos. quos natos in carne peo¬
cati sanctificauit a labe peccati. S qm̃ peꝵ
hoc quod mediator dei & hominum hõ
funt eiis. ideo ait quod sequitur. Et pro
eis ego sanctifico me ipsum. Quid est eñ.
&opro eis sanctifico me ipsum: nisi eos
in me ipso scifico. cum & ipsi sint ego.
Qm̃ de quibus hoc ait. ut dixi menbra
sunt eius. & unus est rp̃c caput & corpꝰ.
docente apłõ atq dicente de semine abra¬

Expanded text:
sdam Codicibus positum est: Verbum tuum sdam Codicibus positum est: Verbum tuum veritas est, sicut in quibusdam Codicibus etiam ibi scriptum est: In principio erat sermo. In Graeco autem sine ulla varietate et ibi et hic Λόγος est. Sanctificat itaque Pater in veritate, id est, in Verbo suo, in unigenito suo, suos haeredes, ejusque cohaeredes. Sed nunc adhuc de apostolis loquitur, nam secutus ita adjungit: Sicut me misisti in mundum, et ego misi eos in mundum. Quos misit, nisi sum significat in Latino. Misit ergo Deus misit Filius ejus eos quos natos in carne peccati sanctificavit a labe peccati. Sed quoniam per hoc quod Mediator Dei et hominum hom membra sunt ejus; ideo ait quod sequitur: Et pro eis ego sanctifico meipsum. Quid est enim: Et pro eis ego sanctifico meipsum, nisi: Eos in meipso sanctifico? cum et ipsi sint ego, quoniam de quibus hoc ait, ut dixi, membra sunt ejus, et unus est Christus caput et corpus, docente Apostolo, atque dicente de semine Abra
Abbreviated transcription (Latin):
itaq in ueritate. heredes noui testa¬
menti: cuius ueritatis umbre fuert̃
sanctificationes ueteris testamenti.
Et cum sc̃ificantur in ueritate. utiq sõĩ¬
ficantur in xp̃o: qui ueraciter dixit.
ego sum uia & ueritas et uita. Item
quando ait. ueritas liberabit tos. paulo
post exponens quid dixerit. si uos in qͥt
filius liberauerit. tunc uere liberi eritis:
ut ostenderet hoc suꝑius dixisse uerita¬
tem quod postmodum filium. Quid
ergo aliud & hoc loco dixit. sciͣfica eos
in ueritate: nisi sanctifica eos in me:
Demq sequitur: & hoc aꝑtius insinua¬
re non desinit. Sermo tutis inquit. ue¬
ritas est. Quid aliud dixit: quam ego
ueritas sum : Grecum quippe etiange.¬
lium logos habet: quod etiam ibi legit᷑
ubi dictum est in principio erat uerbũ.
&o uerbum erat apud deum & detis
erat uerbum. Et utiq ipsum uerbum
nouimus unigenitum dei filiam: quod
caro factum est & babitatit in nobis.
lnde & hic poni potuit.ut & in quib¬

Expanded text:
 in veritate haeredes testamenti novi; cujus veritatis umbrae fuerant sanctificationes veteris testamenti. Et cum sanctificantur in veritate, utique sanctificantur in Christo, qui veraciter dixit: Ego sum via, veritas, et vita . Item quando ait: Veritas liberabit vos , paulo post exponens quid dixerit: Si vos, inquit, Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis . Ut ostenderet hoc prius dixisse Veritatem, quod postmodum Filium. Quid ergo aliud et hoc loco dixit: Sanctifica eos in veritate, nisi: Sanctifica eos in me? Denique sequitur, et hoc apertius insinuare non desinit. Sermo tuus, inquit, veritas est. Quid aliud dixit quam: Ego veritas sum? Graecum quippe Evangelium Λόγος habet, quod etiam ibi legitur ubi dictum est: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Et utique ipsum Verbum novimus unigenitum Dei Filium, quod caro factum est, et habitavit in nobis . Unde et hic poni potest, et in quibu
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ ñ detrahentes. sobrias. fideles
inom̃ib Diacones sint uniꝰ uxoris
uiri qͥfiliis suis bene presint. et
sius domibꝰ. Qui enĩ bene minis¬
trauerint. gradũ sibi bomĩ adqͥr᷑.
& multam fidutiam infide que ẽ.

Expanded text:
non detrahentes, sobrias, fideles in omnibus. Diacones sint unius uxoris viri, qui filiis suis bene presint et domibus suis. Qui enim bene ministraverint, gradum sibi bonum adquirent et multam fidutiam in fide, quae est
Abbreviated transcription (Latin):
in quo pofitus. sum ego p̃dicator ex
apłs & magister gentitun. Obqͣm
causam etiam cebec patior. sed non
confundor. Scio enim cui credichi ꝙ
certꝰ sum: quia potens est depositũ
meñ seruare inillum diem. forman
habe sanorũ uerborũ quȩ ane audissi
infide &e dilectione inxp̃o iħr. Bontĩ
depositum custodi ꝑ spm sc̃m qui

Expanded text:
in quo positus sum ego praedicator, et apostolus, et magister gentium. Ob quam causam etiam haec patior, sed non confundor. Scio enim cui credidi, et certus sum quia potens est depositum meum servare in illum diem. Formam habe sanorum verborum, quae a me audisti in fide et in dilectione in Christo Jesu. Bonum depositum custodi per Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
utilia hominibꝰ. Stultas autẽ questo¬
nes &genealogias. & contertiones.
& pugnas legis dͥeuita. Sunt enim
inutiles & uane. hereticũ hominẽ
post unam et scd̾am correptionem
deuita. sciens qͥa subuersus est qui
eiusmodi est: & delinqͥt ꝓprio iuditio
man. aut titicum. festina ad me ne¬
nire iicopolim. Ibi enim statuu hi¬
emare. ⁊enam legis peritum. et.
apollo sollicite p̃mitte: ut nichil ilis
qͥesit. Discant aut̃ & ex nr̃is bonis
oꝑibꝰ p̃esse adusus necessarios: it nosi
sint infructuosi. Salutant te qui
mecum sunt om̃s. Saluta qͥ nos am¬
ant infide. Gr̃a dĩ cũ omib nobis
am eN. explicit epła pauli ad¬

Expanded text:
utilia hominibus. stultas autem quaestiones et genealogias et contentiones et pugnas legis deuita: sunt enim inutiles et uanae. haereticum hominem post unam et secundam correptionem deuita, sciens quia subuersus est qui eiusmodi est et \'delinquit proprio iudicio mam, aut Tychicum, festina ad me venire Nicopolim: ibi enim statui hyemare. Zenam legisperitum et Apollo sollicite praemitte, ut nihil illis desit. Discant autem et nostri bonis operibus praeesse ad usus necessarios, ut non sint infructuosi. Salutant te qui mecum sunt omnes: saluta eos, qui nos amant in fide. Gratia Dei cum omnibus vobis. Amen. Explicit Epistola
Abbreviated transcription (Latin):
dentiã doceant. adolescentulas ut
iuras suos diligant. filios ament. pru¬
dentes. sobrias. castas. domꝰ curam
habentes. benignas. subditas uris
suis. ut ñ blaffemet᷑ uerbũ dĩ. Intienes
Te ipsum p̃be exemplũ bonoꝵ oꝑũ.
indoctrina. in integritate. ingrari¬
tate. uerbum sanum. in rep̃henfibile.
habens malũ dicere de uob̾. Seruos
dominis suis subditos eẽ. in om̃ib pla¬
centes. ñ contradicentes. non frau-¬
dantes. sed momĩb fidem bonam
ostendentes: ut doctrinam saluato¬

Expanded text:
entulas et adhulescentulas, ut viros suos diligant, filios ament. Prudentes, sobrias, castas, domus curam habentes, benignas, subditas viris suis, ut non blasphemetur verbum Dei. Anusteipsum praebe exemplum bonorum operum, in doctrina, in integritate, in gravitate. Verbum sanum, irreprehensibile: habens malum dicere de nobis. Servos dominis suis subditos esse: in omnibus placentes, non contradicentes, non fraudantes, sed in omnibus fidem bonam ostendentes: ut doctrinam Salvato
Abbreviated transcription (Latin):
Non solum aut̃ mͥ: seq & bis qͥcdiigt̃
aquentũ eiꝰ. festina ad me uenire
cito. Demas aut̃ me dereliqͥt diligas
noc scłm & abũt tbessalonicam. cres.¬
cens ingalatiam: titꝰ indalmatiã lu¬
cas ẽ. mecũ solris. Marcũ asfriane ce
ad dic tectim ẽ. enim mͥ ntilis mmm

Expanded text:
Non solum autem mihi, sed et his qui diligunt adventum ejus. Festina ad me venire cito. Demas enim me reliquit diligens hoc saeculum, et abiit Thessalonicam, Crescens in Galatiam, Titus in Dalmatiam, Lucas est mecum solus. Marcum assume et adduc tecum, est enim mihi utilis in
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uerũ est. Quam obcausam incre¬
pa illos dure. ut sani sint infide. ñ
intendentes iudaicis fabulis. ꝙ men¬
datiis hominũ auersantiũ se uerita¬
te. Omĩa aut̃ munda mundis. co¬
inquinatis autem & infidelibꝰ nichil
mundum: sed inqͥnatȩ sunt eorum
& mens. & conscientia. Confitentun se
nosse dm̃. factis aut̃ negant: cũ sint
ab hominati & incredibiles. &adom̃c

Expanded text:
sam increpa illos. dure, ut sani sint in fide, non adtendentes Iudaicis fabulis et mandatis hominum auersantium se a ueritate. omnia munda mundis: coinquinatis autem et infidelibus nihil mundum : sed inquinatae sunt eorum et mens et conscientia. confitentur de nosse deum, factis autem negant, cum sint a
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑcipitur. Sc̃cficat᷑ enĩ ꝑuerbũ dei.
& orationẽ. Hec. ꝓponens fr̃ĩb bonꝰ
eris minister. xp̃i iłnu: enutritus
uerbis fidei. & bone doctrinȩ. qͣm
assecutꝰ es. In eptas aut̃ ce aniles fabu¬
las deuita. Crerce te ipsũ adpietatẽ.
Nam corporalis exercitatio admo¬
dicum utilis ẽ. Pietas autem adoĩa

Expanded text:
ur. sanctificatur enim per uerbum dei et orationem. haec proponens fratribus, bonus eris minister Iesu Christi, nutritus uerbis fidei et bonae doctrinae, quam adsecutus es. ineptas autem et aniles fabulas deuita. exerce te ipsum ad pietatem. nam corporalis exercitatio ad modicum utilis est: pietas autem ad omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. corã dõ. Qne autẽ uere iudua c̃.
& de solata: sꝑet indño. & instet ob¬
secrationib & orationibꝰ nocte et
die. Nam que indelitus ẽ. uiuer᷑.
mortua ẽ. Et hoc p̃cipe ut in rep̃ben¬
sibiles sint. Siqͥs aut̃ suorũ & mari¬
me domesticorũ curã ñhabet. fidem
negauit: & est infideli deterior. ui

Expanded text:
ram deo. quae autem uere uidua est et desolata, sperauit in deum et instat obsecrationibus et orationibus nocte et die. nam quae in deliciis est, uiuens mortua est. et hoc praecipe, ut inreprehensibiles sint. si quis autem suorum et maxime domesticorum curam non habet, fidem negauit, et est i
Abbreviated transcription (Latin):
nub̃e. filios ꝓcreare. matres fami¬
lias cẽ: nullam occasionẽ dartad¬
uersario maledicti gr̃a lam enĩ
quedã conu̾se sunt retro satarã.
udnas. sub minstret illis et ñ
granetur ȩccłia: ut bis que uere
ndne funt suffitiat. Qui bent pres

Expanded text:
are, matres familias esse, nullam occasionem dare adversario maledicti gratia. Jam enim quaedam conversae sunt retro Satanam. viduas, subministret illis, et non gravetur Ecclesia, ut iis, quae vere viduae sunt, sufficiat. Qui bene praes
Abbreviated transcription (Latin):
laboramꝰ & maledicim᷑. qͥa sꝑamꝰ in
dm̃ uiuum. qͥ ẽ. saluator omĩti ho¬
minũ: maxime fideliũ. Precipe
hec. et doce. Nemo adolescentiã tuã.
contennat. sed exemplũ esto fideliũ.
inuerbo inconuersatione. incaritate.
infide. incastitate. Dũ uenio: ad tende
lectiomi. exortationi disciplinȩ. Holi
neglegere gr̃am que ẽ. inte: que da-¬

Expanded text:
 maledicimur, quia sperauimus in deum uiuum, qui est saluator omnium hominum, maxime fidelium. praecipe haec et doce. nemo adulescentiam tuam contemnat: sed exemplum esto fidelium in uerbo, in conuersatione, in caritate, in fide, in castitate. dum nemo, adtende lectioni, exhortationi, doctrinae. noli neglegere gratiam, quae in te est, quae da
Abbreviated transcription (Latin):
qui relinquim᷑. simul rapiem cũ isps
cũ dño erimꝰ. ltaq consolamini in¬
uicem intierbis istis. De tẽporib autũ
& mom̃tis fr̃e ñ indigets: ut scribã
nob̾. Ipsi enim diligent᷑ scitis: qͥa dies
dni sic̃ fur ita in nocte nemet. sum
enĩ dixerint par & sccuritas. canc
repentinꝰ eis suꝑ ueniet interitus.

Expanded text:
 cum illis cum Domino erimus itaque consolamini invicem in verbis istis de temporibus autem et momentis fratres non indigetis ut scribamus vobis ipsi enim diligenter scitis quia dies Domini sicut fur in nocte ita veniet cum enim dixerint pax et securitas tunc r
Abbreviated transcription (Latin):
Similit̃ autem ce facta bona manifesta
sunt: & que alit̃ se habent abscondi
ñ possunt. Quicũq sunt stib iugo
serui. dominos suos onñ honore dͥg¬
na blasphemet᷑. Qm aut̃ fideles ha¬
bent dominos. ñ contennant qͥa
fr̃s sunt. sed magis seritiant qͥ a fibͥ¬
les st̃ ce dilecti. qui benficu partica¬
pes sc̃. hȩc docez o exortare. Siquis
alit̾ docet. ñ adquiescit sanis sep¬
monib dñĩ nr̃i ib̃u xp̃i: t ei qui

Expanded text:
ter et facta bona manifesta sunt, et quae aliter se habent abscondi non possunt. Quicumque sunt sub iugo serui, dominos suos omni honore digina blasphemetur. qui autem fideles habent dominos, non contemnant, quia fratres sunt, sed magis seruiant, quia fideles sunt et dilecti, qui beneficii participes sunt. haec doce et exhortare. si quis aliter docet et non adquiescit sanis sermonibus d
Abbreviated transcription (Latin):
dex ẽ. dñs de ins om̃ib sic̃ p̃diximꝰ
nob̾ et testificati sumꝰ. Non emim
uocauit nos ds̃ mninmunditiam:
sed inscificationem. ltaq qui hoc sꝓnit.
non hominem sꝑnit seq dm̃. qͥ etiam:
te autem fratũitatis: non necesse
habemꝰ scribere nob. Ips enĩ nos adõ
didicistis: ut diligatis ininicem. Et

Expanded text:
dex est deus de his omnibus, sicut praediximus uobis et testificati sumus. non enim uocauit nos deus in inmunditiam, sed in sanctificationem. itaque qui haec spernit, non hominem spernit, sed deum, qui etiam dte autem fraternitatis non necesse habemus scribere uobis: ipsi enim uos a deo didicistis ut diligatis inuicem. e
Abbreviated transcription (Latin):
dõ unio & uͦ. & expectare filiũ eiꝰ dece.¬
lis quem suscitaiit exmortiuis iłm.
qͥ ertpuit nos abira uentura. Nam
ipa sitis fr̃s introitum nr̃m adnos.
qͥa manis ñ fuit: sed arte passi et
contumeliis affecti sic̃ scitis inphi¬
lippis. fidutiã habiumꝰ indõ nr̃oloqͥ
aduos euangłiũ dĩ. inmulta solliq

Expanded text:
 vero et expectare Filium eius de caelis quem suscitavit ex mortuis Iesum qui eripuit nos ab ira ventura nam ipsi scitis fratres introitum nostrum ad vos quia non inanis fuit sed ante passi et contumeliis affecti sicut scitis in Philippis fiduciam habuimus in Deo nostro loqui ad vos evangelium Dei in mul
Abbreviated transcription (Latin):
tos. Et illud. Spiritalibus spiritalia com¬
parantes. Animalis attem homo non ꝑ-¬
cipit quȩ funt sp̃c dei: stalticia est enim
illi. Hoc totum quale sit. ne rursus ꝓpter
hȩc uerba apłi. ꝓfanis uocum nouitatib
secreta querantur. o& ca quȩ debet castoꝵ
sp̃c corptisq uitare. dicatur carnales ñ¬
donauerit. est disputandum. ut iam istũ¬

Expanded text:
us spiritualia comparantes: animalis autem homo non percipit quae sunt Spiritus Dei; stultitia enim est illi » . Hoc totum quale sit, ne rursus propter haec verba Apostoli profanis vocum novitatibus secreta quaerantur, et ea quae debet castorum spiritus corpusque vitare, dicatur carnales sudonaverit,
Abbreviated transcription (Latin):
si omnis notutat profana esset nec a dño di¬
ceretur. mindatum nouum do uobis: nec
testamentum appellaretur notiuam. nec
cantaretar in uniuersa terra canticum no¬
uum. S profane sunt nerborum nouita¬
tes: ubi dicit mulier insipiens. & atdxx.
panes occultos hbenter attingite. & aquȩ
furttuȩ dulcedinem. Ab hac pollicitatio¬
ne false scientiȩ: prohibet etiam apłs illo
todi. deuitans profanas nocum nouitates.
& contradictiones falsi nominis scientiȩ:
quam quidam ꝑmittentes. circa fidem
exciderunt. Nichil enim sic amant isti
quam scientiani ꝓmittere: & fidem re¬
rum uerarum. quas credert paruuli pre¬
cipiuntur. uelut imꝑituam deridere. Di
cet aliquis. Nchil ne spiritales uiri ha¬
bent in doctrina. quod carnalibus tace¬
ant: & spiritalibus eloquantur: Si res¬
pondero non habent: continuo michi
dicetur. ex epistola ad corinthies apłi pau¬
li non potui nobis loqti quasi spiritalib

Expanded text:
si omnis novitas profana esset, nec a Domino disi omnis novitas profana esset, nec a Domino diceretur, Mandatum novum do vobis ; nec Testamentum appellaretur Novum, nec cantaretur in universa terra Canticum novum. Sed profanae sunt verborum novitates, ubi dicit mulier insipiens et audax: Panes occultos libenter attingite, et aquae furtivae dulcedinem. Ab hac pollicitatione falsae scientiae prohibet etiam illo loco um custodi, devitans profanas vocum novitates, et contradictiones falsi nominis scientiae, quam quidam promittentes, circa fidem exciderunt » . Nihil enim sic amant isti quam scientiam promittere; et fidem rerum verarum quas credere parvuli praecipiuntur, velut imperitiam deridere. 5. Dicet aliquis: Nihilne spirituales viri habent in doctrina, quod carnalibus taceant, et spiritualibus eloquantur? Si respondero, Non habent, continuo mihi dicetur ex Epistola ad Corinthios apostoli Pauli: « Non potui vobis loqui quasi spiritualibus,