comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
goꝑientie tue precipinus ut diligenti
in quisitione discutiat. ne forte eius
uoluntate conuersus sit. uł ip̃a muta¬
reꝑieru ii monasteriũ ꝑmaniere pro¬
uideat. ꝙ hanc sicut promisit. mutare
compellat. Si uero nichil hoꝵ est nec qͣa.¬
dam forrucationis cruueir. pp̃ qd̵ licet
uxorem diuttere. predictam mulierẽ
cõmisisse coguoueris. Ne illius conuersio
uxous relicte i scło ficri possit ꝑditionis
occ̃o : uolumꝰ. ut maritum suum. illi ⁊̃
si iam consoratꝰ ⁊ redders debeas onũ ex¬
cusatione cessante. qu ubi fornicationis
non potest ex ꝑte conuerti. ⁊ ex ꝑte¬

Expanded text:
experientie tue precipimus, ut diligenti inquisitione discutiat, ne forte eius voluntate conversus sit vel ipsa se mutaet illum in monasterio permanere provideat et hanc, sicut promisit, mutare compellat. Si vero nihil horum est nec quoddam fornicationis crimen, propter quod licet uxorem dimittere, predictam mulierem commisisse cognovisses, ne illius conversio uxori relicte in seculo fieri possit perditionis occasio, volumus, ut maritum suum illi, etiam si iam tonsoratus est, reddere debeas omni excusatione cessante, quia etsi mundana non potest ex parte converti et ex
Abbreviated transcription (Latin):
non diuini animi ꝑturbatio. ut in ira sua
.I. manente ira sira. non otineat miscracõnes
suas. non et̾no supplicio finem dando. s leuam̃
adhibendo. uł inter ponendo crucutibꝰ. qr
nec ꝑẜ ait. ad fimiendam iram suam. uł p̾
uum suam. s in ira sua. Que si sola ac̃t. alie¬
nari a regno di. cͤarere magna mulcituoĩe
dulcedinis ai. tam gͣndis tñ ÷ peia. ut ei pos¬
sint nulla corp̃ta que pouimꝰ oꝑari. si illi sit
ȩt̾na. ista autẽ sit quimilib nuitis scłis lon¬
ga. Manebit gͦ sine fine mors ppetua dampna¬
toꝵ. & i om̃ibi eris ip̃a cõmunis. sicus mane¬
Ecce ita assenit hic penas rapboꝵ uon eẽ fuuen¬
das. ꝗ non iuplus. si dicat᷑ur eoꝵ suppbcio. ali¬
qd̾ leuameit ad hib eri. Uñ non in ogrue dici
potest am̃. & ẜ iustr i possit non om̃ino tr̃
piure malos in fucuto qñt intrueruno. si¬

Expanded text:
non divini animi perturbatio, ut in ira sua, id est, manente ira sua, non contineat miserationes suas, non aeterno supplicio finem dando, sed levamen adhibendo vel interponendo cruciatibus; quia nec psalmus ait ad finiendam iram suam, vel post iram suam, sed in ira sua. Quae si sola esset, alienari a regno Dei, et carere magna multitudine dulcedinis Dei, tam grandis tamen est poena, ut ei possint nulla tormenta quae novimus comparari; si illa sit aeterna, ista autem sit quamlibet multis seculis longa. Manebit ergo sine fine mors perpetua damnatorum; et ipsa omnibus erit communis, sicut maneEcce ita asserit hic poenas reproborum non esse finiendas, quod non improbat, si dicatur eorum supplicio aliquod levamen adhiberi. Unde non incongrue dici potest Deum, etsi juste id possit, non omnino tantum punire malos in futurum quantum meruerunt; s
Abbreviated transcription (Latin):
e qrͣ hic de ualde malis. utr̾ gutio pene.¬
ꝙ ip̃i i aliqͣ penaꝵs mitigatione di mĩam
seutiant. ut minꝰ quam mũcrĩt pumuantur. Qui¬
dam autumant. cos nullagi relenatõnem pene
habituros. ꝗ ꝯfirmant iacobi auctoritate dicentis.

Expanded text:
ur hic de valde malis, utrum et ipsi in aliqua poenarum mitigatione Dei misericordiam sentiant, ut minus quam meruerint puniantur. Quidam autumant eos nullam relevationem poenae habituros; quod confirmant
Abbreviated transcription (Latin):
mũ. ⁊ in miserando io exhibto ꝙ pmistr. slcoe¬
sit uet̾itas. Eiga om̃s autem quos libcatt. ⁊
ubi non miscritur. uindicte ueritas datur.
diceus. Ubi non miseretur. dat in tlłigi aliquid
a deo fieti. ubi non miseretur. S his occurrit.
qd ait cassiodorus. suꝑ psłm.l. lõqucus de mi̾¬

Expanded text:
 in miserando id exhibet quod promisit, ne desit veritas. Erga omnes autem quos liberat et ubi non miseretur, vindictae veritas datur. Dicens ubi non miseretur, dat intelligi aliquid a Deo fieri, ubi ipse non miseretur. Sed his occurrit quod ait Cassiod. super psal. 50, loquens de mi
Abbreviated transcription (Latin):
torem diuittm aampnatum in ignib ueri¬
tas ꝑhibet. quis sapiens reꝓbox aĩas ceue¬
n ignib neget. precipue cum hũauã aĩa
eorꝑis similitudinem hr̃e doceat as᷑. sta
tudineni corꝑis. ⁊ corꝑalium om̃iuo m̃bro¬
rum. quisquis renuio. p̾ nogare aiimã
tẽ. que in sompuis uidi. uł ambulare se
uł sedere. uł huc atq illuc gressẽ. uł ⁊
tudinem. ⁊̃ apud inferos gerit. ñ corꝑa¬
lem. s corꝑi sudem. ita ⁊̃ in locis uds᷑
uoluminib legr᷑. qd̾ nou suno sino eciose.
ncͦq nicħ ñ scutiant. cum diues ille min¬
ferno. se flamina cruciati clamat. Unde
ꝓbatut ar̃as defunctoꝵ non suis scusib
non puari. s nec istis affectibi. scł. spe.
cristi̾a. gaudis ac mictu. carere. ⁊ ex his
que sibi in illo gn̾ali eramine telemant᷑.

Expanded text:
torem divitem damnatum in ignibus Veritas perhibet, quis sapiens reproborum animas teneri ignibus neget? Praecipue, cum humanam animam corporis similitudinem habere doceat August., ita tudinem corporis et corporalium omnino membrorum quisquis negat potest negare animam esse, quae in somnis uidet uel ambulare se uel sedere uel hac atque iliac gressu aut etiam tudinem etiam apud inferos gerit non corporalem, sed corpori similem, ita etiam in locis uidetur voluminibus legitur quod non sint otiosae, neque nihil sentiant, cum dives ille in inferno se flamma cruciari clamet. Unde probatur animas defunctorum non solum suis sensibus non privari, sed nec istis affectibus, scilicet, spe, tristitia, gaudio ac metu carere; et ex his quae sibi in illo generali examine reservantur,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯculisse diuiti. celeriorem ab solucõuem:
Dinedioctit᷑̾ bono. qui talib in digeus
suffragus. in ip̃o o sumpmationis scłi at¬
ticulo. cum reliquis inigͣbit. si saluus
siũt. ꝓ eo non offeretur ulteriꝰ secͥficium.
ꝑfechonis merita. que his suffragiis non
egerent. Numquid gͦ saluabitur: Estio¬

Expanded text:
contulisse diviti celeriorem absolutionem, mediocriter bono, qui talibus indigens suffragiis in ipso consummationis articulo cum reliquis migrabit, si salvus fuerit: pro eo non offertur ulterius sacrificium, perfectionis merita, quae his suffragiis non egerent, numquid ergo salvabitur? Exi
Abbreviated transcription (Latin):
aõ. ait. Pompa suneris. agni¬
na exaquiaꝵ. sumptuosa diligũtia se¬
pulture. tuuoꝵ sunt. qualiacumq sola¬
tu non ao uitoria mortuoꝵ. Si aliquid
ꝓdest impio sepultura pretiosa. oberto
pio iulis. uł nulla: preclaras groquias
in ꝯspocti hominũ. purpurato illi di¬
uiti. exhibuo terba famuloꝵ S mul¬
to clariores inꝯspecta dñi. uloeroso illi
qui eum extulerunt. non in marmo¬
reum. cumultum. s in abrat gremiũ.
Sitͣ  in cura fnmtuos sepeliendi. ⁊ se¬
pulclira. ꝯstruendi. qr hec in scͥptutii
sc̃ĩs. inter boni oꝑa deputata sunt.
qui ista feccrunt. laudati sunt. Implcͥut
gͥ homines. łi erga suos officia. pꝰtis¬
mi muneris. ⁊ sui hũami lenim̃ta
meroris. Uerum illa que ad iuiuant

Expanded text:
a dicit: Pompa funeris, agmina exequiarum, sumptuosa diligentia sepulturae, vivorum sunt qualiacumque solatia, non adjutoria mortuorum. Quia si aliquid prodest impio sepultura pretiosa, oberit pio vilis, vel nulla. Praeclaras exequias in conspectu hominum purpurato illi diviti exhibuit turba famulorum; sed multo clariores in conspectu Domini, ulceroso illi qui eum extulerunt non in marmoreum tumulum, sed in Abrahae gremium. Sit tamen cura mortuos sepeliendi, et sepulcra construendi, quia haec in Scripturis sanctis inter bona opera deputata sunt; qui ista fecerunt, laudati sunt. Impleant igitur homines erga suos officia postremi muneris, et sui humani lenimenta moeroris. Verum illa quae adjuvant
Abbreviated transcription (Latin):
nibus gͥ sce̾ ecdic. ⁊ sacͥsicio salutari. ⁊ elemo¬
sinis que eoꝵ spiricib offcrunt᷑. Non ⁊ dubi¬
um uiortuos ad uuari. ut cum eis nuscricordiꝰ
agatur a dño : quans soꝵ peccata meruerint.
h eñi. a patrib traditum. tota obseruas eccłia
ut ꝓ eis qui in ꝯmunione corꝑis ⁊ sanguinis
defuncti sunt. cuiii ad ip̃m sacͥficium loco

Expanded text:
esiae sacrificio salutari, et eleemosynis quae pro eorum spiritibus offeruntur, non est dubium mortuos adjuvari, ut cum eis misericordius agatur a Domino quam eorum peccata meruerunt. Hoc enim traditum tota observat Ecclesia, ut pro eis qui in communione corporis et sanguinis Domini defuncti sunt, cum ad ipsum sacrificium lo
Abbreviated transcription (Latin):
rib subsidiis. qñt diues ampliorib. siũ
parit̾ uinatur. non ei redditar scd̾m
merita. Merius enĩ parit̾ iuuari. quu
parit̾ boni extiterunt. Si uero cm̃ suf¬
p̃. non ci magis ualuisse gu̾alia ⁊ sp̃alia.
quam pauꝑi sola gu̾ala sussrigu. ⁊ tam̃
ꝓfuerunt diuiti sp̃alr. non quid̃ ad ald̾.

Expanded text:
ribus subsidiis, quantum dives amplioribus. Si non pariter juvatur, non ei redditur secundum merita. Meruit enim pariter juvari, quia pariter boni extiterunt. Si vero tantum sufpotest, non ei magis valuisse generalia et specialia, quam pauperi sola generalia suffragia. Et tamen profuerunt diviti specialia, non quidem ad aliud
Abbreviated transcription (Latin):
mosine siũt ineccłia. Si ħ cis ꝓsunt. qui
cum uiuereut. hec sibi uo p̾oi possens pro¬
dẽe: meruerunt. Est eũi quidam inuendi
modꝰ. nec tam bonus. ut non requinit ista
pꝰ moetem. sloc tam malꝰ. ut ciñ ꝓsint ista
pꝰ mortem. Est utro talis in bono ut .a. ista
non requit. ⁊ ⁊ rursus culis in malo. ut
nec his ualen. cam ħ uita craustetio. ad¬
uuati. Quo circa. hic om̃e incritum ꝯꝑatur.
quo possit post hanc uitam quispiam grauari.
uł reucłari. Acmo autcm speret. ꝗ lne neglex̃
cum obierit. apud dm̃ ꝓ mereri. Non igitur
ista que ꝓdesuinctis ꝯmendandis srequentat
cccłia. issi apłice suut᷑ aduersa scutencie. qua
dictum ÷. Om̃s astabimꝰ aute tribunal rͥ. ut
referat uũquisq scd̃m ea. que ꝑ corp̾ gẽssit. scl
bona uł mala. quia etium hoc meritum quisq¬
sibi eum in corꝑe uiueret. oꝑauio. ut posscut
ei ista ꝓdesse. Non eñi. om̃b ꝓsunt. ⁊ qr̃ non :
nisi pp̃ differentiam uite quam quisq gessit

Expanded text:
qui cum viverent, haec sibi ut postea possent prodesse meruerunt. Est enim quidam vivendi modus, nec tam bonus, ut non requirat ista post mortem, nec tam malus, ut ei non prosint ista post mortem. Est vero talis in bono, ut ista non requirat, et est rursus talis in malo, ut nec his valeat, cum haec vita transierit, adjuvari. Quocirca hic omne meritum comparatur, quo possit post hanc vitam quispiam gravari vel relevari. Nemo autem speret quod hic neglexit, cum obierit, apud Deum promereri. Non igitur ista quae pro defunctis commendandis frequentat Ecclesia, illi apostolicae sunt adversa sententiae, qua dictum est: Omnes stabimus ante tribunal Christi , ut referat unusquisque secundum ea quae per corpus gessit , scilicet bona vel mala; quia etiam hoc meritum sibi quisque cum in corpore viveret, comparavit, ut possent ei ista prodesse. Non enim omnibus prosunt. Et quare non, nisi propter differentiam vitae, quam quisque gessit
Abbreviated transcription (Latin):
fetri o memoretur. Non ⁊ gͥ ambigend̾ ista ꝑ¬
ddẽ defuuctis. si talib. qui ita ugerunt aute
mortem. ut p̾suit eis łi utilia eẽ p̃ mortem. Nã
qui sine fide oꝑante ꝑdilectionem. ciͦq sacra¬
ment is de corpe exitrant : frustra illis a suis
sibi cesaurirantes. s itim. Non gͦ mortuis no¬
ua merita cooꝑantur. cum ꝓ tis aliquid botu
oꝑantur sui. s eoꝵ precedentib ꝯsequentia
ista reddiuitur. Nam istam quisq fiuens ui¬
cam. nisi ꝗ in ista meruerit. non potuent
br̃e pꝰ eam. Ecce quib ⁊ qualit̾ ꝓsuro illa que
ꝓ defundis srequentat eccłia. Medioctit̾ ina-¬
lis. suffragantur ad pene nutigationem. Me¬
diocriter bonis: ad plenam absolutionem.
Que non hñs cante ꝑfechonis merita ut nõ
indigeant uiuari ꝑ pauꝑes. quoꝵ ÷ regnum
celoꝵ. quos sibi fectit̾ anucos as mãmiona in¬
iquitatis. Quors tanta ÷ ꝑfectio. ut his adiuto¬
tͣhi non inoiggint quales sunt qes merti

Expanded text:
er erogantur? Non est ambigendum ista prodesse defunctis, sed talibus qui ita vixerunt ante mortem, ut possint eis haec utilia esse post mortem. Nam qui sine fide operante per dilectionem, ejusque sacramentis de corporibus exierunt, frustra illis a suis sibi thesaurizantes, sed iram. Non ergo mortuis nova merita comparantur, cum pro eis aliquid boni operantur sui, sed eorum praecedentibus consequentia ista redduntur. Nam istam quisque fimens vitam, nisi quod in ea meruerit, non poterit habere post eam. Ecce quibus et qualiter prosunt illa quae pro defunctis frequentat Ecclesia. Mediocriter malis suffragantur ad poenae mitigationem; mediocriter bonis ad plenam absolutionem; qui non habent tantae perfectionis merita, ut non indigeant juvari per pauperes quorum est regnum coelorum, quos sibi fecerunt amicos de mammona iniquitatis; quorum tanta est perfectio, ut his adjutoriis non indigeant: qual
Abbreviated transcription (Latin):
eunt. diuersas hñt receptiones. bone hñt
gaudium. Male tormenta.s. cum fcã suit
resurrectio. ⁊ bonoꝵ gaudium. ampłiꝰ erio.
⁊ maloꝵ tormenta gͣuiora. qu̾ cum corꝑe
cor quebuntur. Ex haĩs ostãdt᷑. ꝗ muiꝰ erlt gau

Expanded text:
nt, diversas habent receptiones: bonae habent gaudium, malae vero tormenta. Sed cum facta fuerit resurrectio, et bonorum gaudium amplius erit, et malorum tormenta graviora, quando cum corpore torquebuntur. Ex his ostenditur quod majus erit ga
Abbreviated transcription (Latin):
nati sunt in uceris matris. s uon ita. ut. iam
possunt. renasci. Si eñi. resur recturos eos dire¬
suerunt: Scrupulose qud̾ uit̾ doctores queri
ac disputari p. qñ incipio homo in utero ue¬
uiuere. an sit queami uita occulta. que ñd̾
motib iuuentis appareat. Negari cñ iurisse
puerperia. que ideo menbratim ersecantur.
ut eiciant᷑ ex uteris p̃gnantiũ. ñe matres.
⁊̃ si mortuã ibi relinquant᷑: occidant: ⁊ pfu¬
ͥ dentia nimuia uidt᷑. Ex quo autem incipio hõ
iuuere ex illo utiq iam mori pͭ. Mortuus
ad resurrectonem non ꝑtineat. rpꝑite neq̃o
Neq eũi ⁊ monstra que nascunt᷑ ⁊̃ uiuuns.
quauilib cito moriantur. aut resurrectura
negabuno. aut ita resur rectura crobenda s.
s potiꝰ correpta emendataq natura. Absit .i.
ut illum bimeabrem. quem nuꝑ natum in
hominem duplicem. ac non potiꝰ dnos. qd̃
futurum erat sigarni nascerentur. resur¬
recturos estimemꝰ. lte ⁊ cet̃a. que ninua de¬

Expanded text:
nati sunt in uteris matrum, sed non ita ut jam possint renasci. Si enim resurrecturos eos dixefuerunt? Scrupulose quidem inter doctores quaeri ac disputari potest, quando incipit homo in utero vivere, an sit quaedam vita occulta quae nondum motibus viventis appareat. Negari enim vixisse puerperia, quae ideo membratim exsecantur, ut ejiciantur ex uteris praegnantium, ne matres etiam, si mortua ibi relinquantur, occidant, impudentia nimia videtur. Ex quo autem incipit homo vivere, ex illo utique jam mori potest; mortuus ad resurrectionem non pertineat reperire nequeo. Neque enim et monstra quae nascuntur et vivunt, quantumlibet cito moriantur, aut resurrectura negabuntur, aut ita resurrectura credenda sunt, sed potius correcta eorum emendataque natura. Absit enim ut illum bimembrem, quem nuper natum in , ut unum hominem duplicem, ac non potius duos, quod futurum erat, si gemini nascerentur, resurrecturos existimemus. Ita et caetera quae nimia de
Abbreviated transcription (Latin):
nutigari non neget. frustra inquid ũ nulli
et̾nam dampnandoꝵ penã. ⁊ cruciatus sine
int̾mnissione ipetuis. humano miserantur
affectu. atq ita fut᷑m eẽ non credt̃. nũquidẽ
seͥptaris adͣ uersando diuinus. s ꝓ suo motu
dira queq molliendo. ⁊ in leniorem flectã

Expanded text:
nus non neget. Frustra, inquit, nonnulli aeternam damnandorum poenam et cruciatus sine intermissione perpetuos humano miserantur affectu, atque ita futurum esse non credunt; non quidem Scripturis adversando divinis, sed pro suo motu dura quaeque m
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. qdͥ deus cͣrudire prices quoꝑdam. non solum
qñ effectui mancipat. si etiam qñ un uotescit
luns ẽt ip̃i. adeo ctũ. suꝑne ueritati addicti sc̃.
ut nicħ p̾cer eĩ uoluntatem queant uelle. Int̾¬
cedunt g ad dm̃i ꝓnobis sci. ⁊ merito: dumi coꝵ¬
ĩpenta suffragantur nobis. ⁊ affectu: dnm
uota ur̃a cuptuit inpleri. qd̾ tñ non faciunt.
nisi inuoluntate di in plenda: didicerint. Oramꝰ

Expanded text:
eus dicitur exaudire preces quorumdam, non solum quando effectui mancipat, sed etiam quando innotescit volunt et ipsi. Adeo enim supernae voluntati addicti sunt, ut nihil praeter ejus voluntatem queant velle. Intercedunt ergo ad Deum pro nobis sancti, et merito, dum illorum merita suffragantur nobis, et affectu, dum vota nostra cupiunt impleri; quod tamen non faciunt, nisi in voluntate Dei implenda didicerint. Oramus
Abbreviated transcription (Latin):
ces supplicantium audiunt  ⁊ uotaͣ
p̾tulantium in coꝵ noticiam ꝑueniunt: Nõ
est incrrdibile aũs scõꝵ. que in abscoudito
facie dĩ tũ luminuis illustratõne letantur.
in ipsius contemplatione. ea que foris agũt᷑.
⁊ sc̃ĩs qui deo assistunt peticiones nostre
in notescunt. in uerbo s ꝗ ꝯtemiplant᷑. Uñ¬

Expanded text:
es supplicantium audiunt, et vota postulantium in eorum notitiam veniunt? Pro est incredibile animas sanctorum, quae in abscondito faciei Dei veri luminis illustratione laetantur, in ipsius contemplatione ea quae foris aguntur et sanctis qui Deo assistunt, petitiones nostrae innotescunt in Verbo Dei, quod contemplantur. Un
Abbreviated transcription (Latin):
sunt apud dm̃ in notescunt peciciones nr̃e
ut quodam mͦ eas deo offerano. ⁊ de his
consulant. ⁊ qd̃ deo iubente iupleudum ẽe
cegnouerint. hoc nobis uł euident. uł lacu̾t᷑
ceportent. Unde & angłs̃ homitub ait. cũ
oraretis or̃onem urãm. obtuli aeo. pͣ dmu. ⁊ ÷¬

Expanded text:
sunt apud Deum innotescunt petitiones nostrae ut quodammodo eas offerant Deo, et de his consulant, et quod, Deo jubente, implendum esse cognoverunt, hoc nobis vel evidenter, vel latenter reportent, unde et angelus hominibus ait: Cum oraretis, orationem vestram obtulit Deo . »
Abbreviated transcription (Latin):
te eccłie ep̃s. 6i dicta secutꝰ. ita scͥpsit.
Si uiuentis hõis in corꝑeus. sp̃e. cenetur
in coeꝑe. cur non pꝰ mor̾tem eniam coepeo
igne tenetur: Teneri autem ꝑ ignem. spm̃
mentum paciatur. ercuangłio colligitur.¬

Expanded text:
sit: Si viventis hominis incorporeus spiritus tenetur in corpore, cur non post mortem etiam corpore igneo teneatur? Teneri autem per ignem spiritum mentum patiatur, ex Evangelio colligitur
Abbreviated transcription (Latin):
non ero iuram̾tũ. s ꝑuiriũ. Uͥ autẽ falsum
nirat᷑. uetitas de est. Si gͦ falsum uiretur. ⁊¬
si tion sid ibi utentio falletidi: udo᷑ et̃ ꝑuiri¬
eẽ ꝑ uirium. ubi non ÷ mendatium. ⁊ sicut
oł aligã salsum. sine mendatio. ita uiratur¬
falsum sino ꝑ iurio. falsum forte oycio apłs.
qr sic auuno sentiebat. ⁊ si uiramento illus cõ¬
firmass. non ꝑuirium ui curriss . qu qño ĩ ip̾o
fut. uet̾ dixit. ⁊ si iuratõnem ad didiss qũo in
Iooo sicut quis non est mendar. nisi alit̾ sentiat
anitho ꝗ̃ dicto. siue ita sit siue uon. lea iudr̃
quibdã uidr᷑ neuinem ꝑ uirũ aosticui. uisi iłr

Expanded text:
non erit juramentum, sed perjurium. Ubi autem falsum juratur, veritas deest. Si ergo falsum juretur, etsi non sit ibi intentio fallendi, videturesse perjurium ubi non est mendacium; quia, sicut dicitur falsum sine mendacio, ita, ufalsum sine perjurio. Falsum forte dixit Apostolus, quia sic animo sentiebat; etiamsi juramento illud firmasset, non perjurium incurrisset, quia quantum in ipso fuit, verum dixit, et si jurationem addidisset, quantum in Ideo sicut quis non est mendax, nisi aliter sentiat animo quam dicit, sive ita sit, sive non, ita videtur quibusdam neminem
Abbreviated transcription (Latin):
gendi licet nen possit mͦ incarnati uel resurg̾e. Sicuo u poturo
olim incarnari ita ⁊ pocuit mͦ incarnat᷑ et̃ in quo ciꝰdeui rei pocũ¬
ca monstͣ̃tur. Ut it olim scuut se resurrectut i mͦ scit se resor¬
uoluit olim reslurg̾e ⁊ mͦ resur rexisse inquo uniꝰ rei uoluntas c̃e¬
isse. ic̃ cdꝰ rciporãcia. Si cũ possi modo nisci. ite surgͥt: noni¬

Expanded text:
gendi, licet non possit modo incarnari vel resurgere. Sicut enim potuit olim incarnari, ita et potest modo incarnatus esse; in quo ejusdem rei potentia monstratur. Ut enim olim scivit se resurrecturum, et modo scit se resurino. Et sicut voluit olim resurgere, et modo resurrexisse, in quo unius rei voluntas expfuisse
Abbreviated transcription (Latin):
dimictenda. Si eñi ueram penitentiam
forte rem ausit. Idooq siuere pciuteus
aͥbus. sine peocato triusio. Si autem it̾e
penitens non ÷ inobitu: maculam portat.
que nũꝗͣ delebitur. Qui uero edificat .i.¬

Expanded text:
dimittenda. Si enim veram poenitentiamforte remansit. Ideoque si vere poenitens obiit, sine peccato transiit. Si autem vere poenitens non est in obitu, maculam portat quae nunquam delebitur. Qui vero aedificat li
Abbreviated transcription (Latin):
aui non bãis. Eñ agu eritateii dĩc
deo peniteus. qñ nicħ illi de cõuussis
scderib celat. non ꝗ ⁊ si uoluntate ee¬
lauerit. deus ignoret. s ueritatem
sibi ab eo dici uult. ut ueniam con¬
sequat᷑. Si uero mente aliqua ercide¬
ruit. conficetur ueritatema deõ. cumi
gu̾aliter direrio. deus qui nosti occulta
cord̾. ⁊ oꝑa mea. & delicta ate non sũt

Expanded text:
eritatem dicit Deo poenitens, quando nihil illi de commissis sceleribus scelat; non quod et si voluntate celaverit, Deus, ignoret, sed veritatem sibi dici vult ab eo, ut veniam consequatur. Si vero mente aliqua exciderint, confitetur veritatem Deo, cum generaliter dixerit: Deus, qui nosti occulta cordis, et opera mea et delicta a te non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
.p̃.n. quis de om̃i mortali ⁊ de om̃i
ueniali peutere. excepto uno ł płibus
uenialib quidem. Sicut ht̃ quis orrita.¬
tem. ⁊ uns̃ uł plura uenialia. Quos d
cͥminalibus uullatenꝰ et̃ pͥ. Est eñi. aliqͥs
bonus caritatem hñs. s ad huc quodã
cupiditatis affectu amans ħ scłaria. sał
cristens subita morte oppͥnucur. In il
cerreno affectu. mortuus ÷. ⁊ tñ salra¬
bicur aquo: non se luic absolus. Gͣ posti
hane uitam ab illo purgabitur. Constat
memorassent leu quã gͣuia. cum etiã
gͣuium pena. hic in expleta pꝰ hanc uitã
restes. De gn̾ali confẽsfione quid ꝓsit.
oft hec considerandum ÷. utr ꝓsit
confessio illa ubi singili peccatã
que quisss fecit. non expͥmuntur: Sa¬
ne dici pocest. qđ̾ onĩa cͥminalia se¬
uel saltem oportet in confessione exp¬
liter salten ea confitere. quoꝵ memo¬
riam non hs̃. ⁊ sic iucħ clesti de cele¬
ribus tus. uenialia uero. qr in nutũ¬

Expanded text:
m quis de omni mortali, et de omni veniali poenitere, excepto uno vel pluribus, venialibus quidem; sicut habet quis charitatem, et unum vel plura venialia; quod de criminalibus nullatenus esse potest. Est enim aliquis bonus charitatem habens, sed adhuc quodam cupiditatis affectu amans haec secularia; talis existens subita morte opprimitur. In illo terreno affectu mortuus est, et tamen salvabitur, a quo non se hic absolvit; ergo post hanc vitam ab illo purgabitur. Constat memorassent levia quam gravia, cum etiam gravium poena hic inexpleta post hanc vitam restet? 5. De generali confessione, quid prosit. Post haec considerandum est quid prosit confessio illa, ubi singula peccata quae quisque fecit, non exprimuntur. Sane dici potest quod omnia criminalia semel saltem oportet in confessione expliter saltem ea confitere, quorum memoriam non habes, et sic nihil celasti de sceleribus tuis. Venialia vero, ut ait Augu
Abbreviated transcription (Latin):
gxꝑientie tue precipinus ut diligenti
in quisitione aiscutiat. ne forte eius
uoluntate conuersus sit. uł ip̃a muta¬
reꝑierit in monasteriũ ꝑmaniere pro¬
uideat. ꝙ hane sicut proiusit. mutare
compellat. Si uero nichil hoꝵ est nec qͦn¬
dam fornucationis cruuei. pp̃ qd̾ licet
uxorem dututtere. predictam mulierẽ
cõmisisse cognoueris. Ne illius conuersio
uroris relicte i scło ficti possit ꝑditionis
occõ : uolumꝰ. ut maritum suuti. illi ⁊̃
si iam consoratꝰ ⁊ rtodere debeas onũ ex¬
cusatione cessante. qu ubi fortucationis
conced̾. Postꝗͣ eni copulatione coniugĩ
uiri ꝙ mulicris. unum corpus efficitur:
non potest ex ꝑte conuerti. ⁊ ex ꝑte
remancre in soło. Item. Ex. Gili. dote ut¬

Expanded text:
experientie tue precipimus, ut diligenti inquisitione discutiat, ne forte eius voluntate conversus sit vel ipsa se mutaet illum in monasterio permanere provideat et hanc, sicut promisit, mutare compellat. Si vero nihil horum est nec quoddam fornicationis crimen, propter quod licet uxorem dimittere, predictam mulierem commisisse cognovisses, ne illius conversio uxori relicte in seculo fieri possit perditionis occasio, volumus, ut maritum suum illi, etiam si iam tonsoratus est, reddere debeas omni excusatione cessante, quia etsi concedit. Postquam enim copulatione conjugii viri et mulieris unum corpus efficitur, non potest ex parte converti, et ex parte remanere in seculo. Item ex 80 synodo,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc quis audeat accusare: Sic eñi. multos
scdꝵ nouins cum suis s iugibi. ⁊ prius
continentem uitam duxisse ⁊ pꝰ ad sc̃e
eccłie regimina migrasse. Siuero con¬
tinentiam quam uir appetio mulier
non sequit. aut quam uror appetit. uir

Expanded text:
Sic enim multos sanctorum novimus cum suis conjugibus et prius continentem vitam duxisse, et post ad sanctae Ecclesiae regimina migrasse. Si vero continentiam quam vir appetit, mulier non sequitur, aut quam uxor appetit, vir
Abbreviated transcription (Latin):
dãm. qr. mortuuis erait. ⁊ homo mortiuis ñ est
homo. addt̾ etiã. qd̾ si tunc erit bomo. uł mor.¬
talis uł ra mortalis s mortalis non qr mortuus
tĩt in morte ds homo. nec pagetalis quidem
nec in mortalis. ⁊ tñ uete erad̾ homo. Ille .u. ꝙ
husꝰ modi argutit. in c̾reaturis locum bũt s
fid̾i sac̃mentũ. aphilo sophicis argum̃tis ⁊ lib̾m
In ip̃is gignasiis siuis iam dialectica taceat pisca¬
noc mortalem nec in mortalem. qr uttꝰterat aĩe
& carni se uiuctis. alia eñi. rõne dr̃ łs homo.¬

Expanded text:
sdam, quia mortuus erat, et homo mortuus non est homo. Addunt etiam quod si tunc erat homo: vel mortalis, vel immortalis; sed mortalis non, quia mortuus;  in morte Deus homo, nec mortalis quidem, nec immortalis; et tamen vere erat homo. Illae enim et hujusmodi argutiae in creaturis locum habent, sed fidei sacramentum a philosophicis argumentis est libIn ipsis gymnasiis suis jam dialectica taceat; piscanec mortalem, nec immortalem, quia unitus erat animae et carni seju
Abbreviated transcription (Latin):
alieni sunt qui audituri sunt illam uocem. slõ
g huic fonti cõmutuicant dãnpnandi. Item. as
est ut mors dilecto. uirtuti em̃ mortis. diletõ
cũꝑatur quia nimitũ mentem quam semel ce¬
ꝑto adileone mundi funditꝰ occidit. Itẽ. Ab̾. sr̃¬

Expanded text:
alieni sunt qui audituri sunt illam vocem, non ergo huic fonti communicant damnandi. Item Auguest ut mors dilectio, virtuti enim mortis dilectio comparatur, quia nimirum mentem quam semel ceperit, a dilectione mundi funditus occidit. Item Aug.
Abbreviated transcription (Latin):
qñ uiramentum ꝯiugu presentis ꝯsensus
attestatione firmatur. qr pꝰ talem ꝯsen¬
sum. siquis alii se copuliuent. etiam si
prolem procteauerit. ĩrrituin debeo fieri.
⁊ ip̃e ad pͥorem copulam reuocari. Nͥi

Expanded text:
quando juramentum conjugii praesentis consensus quando juramentum conjugii praesentis consensus attestatione firmatur, quia post talem consensum, si quis alii se copulaverit, etiamsi prolem procreaverit, irritum debet fieri et ipse ad priorem copulam revocari. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
mutato ꝓposito. alter uł uterq ad alienam co-¬
pulam trasit. numqͥ obpͥorem sponsionem
uinimento subiuxam. scd̾e federacionis pactũ
scindetur: Consid̾a. quia longe aliud ÷ ꝓmute¬
re. ⁊ aliud fucere. Qui ꝓmutit. nondum fac̃
Qm uero ꝓmisit se in uͥrorem ductur̃ aliquã.
nondum cam daxit uxorem. ⁊ que spospodit.
se nopturã. nondum nupsio. Quo modo ergo
ꝯuiges appellari possunt. qui nond̾ ocrahunt.
s in suturo se stracturos. uirando ꝓmutunt.
ltem si ex i uiram̃ti ad sut᷑m ꝑtitientis. mox
efficiunt᷑ ꝯuiges. cur uirant in futuro se fac¬
curos. ꝗ in p̾seati efficiunt. lttm. Si ex quo ui¬
tunt. mox efficiunt᷑ o uiges. tunc hanc effici¬
unt: qł uirant se facturos. Heo dico. ꝗ con¬
iugium cunc non fuit. s futra ꝓmictitur. Si
uero ille pꝰ uxorem duxit. ⁊ illa marito nupsit
tia est corrigend̃. s conuigium sequens.
non ÷ dissoluendum. Non autem sieut ÷

Expanded text:
mutato proposito alter vel uterque ad alienam comutato proposito alter vel uterque ad alienam copulam transit, numquid ob priorem sponsionem juramento subnixam, secundae foederationis pactum scindetur? Considre, aliud facere. Qui id promittit, nondum facit. Qui ergo promittit uxorem se ducturum aliquam, nondum duxit eam uxorem, et quae spondit se nuptui nondum contrahunt, sed in futuro se contracturos jurando promittunt? Item, si ex vi juramenti ad futurum pertinentis mox efficiuntur conjuges, cur jurant in futuro se facturos, quod in praesenti efficiunt? Item, si ex quo jurant, mox efficiuntur conjuges, tunc rem hanc efficiunt, quando jurant se facturos. Ideo dico quod conjugium tunc non fuit, sed futurum promittitur. Si vero ille post uxorem duxit, et illa marito nupsit, tia est corrigendum; sed conjugium sequens non est dissolvendum. Non autem sic est,
Abbreviated transcription (Latin):
ricus datam. quam suspirauit sponsus dilatã.
uidua. qr non fuerat uir &̃. Uñ siquis eam
durerit. ad sacros ordines ocendere non ꝓhibe¬
tur. quia non duxio iuduam. Uͣdue eñi. ma¬
ritꝰ. oque sicut bigamꝰ. saceidos ficri ꝑhibet᷑.
Ex tali autem copula. nullus arcetur᷑ a sacris
ordinib. Uui alterĩ sp̃osam ducis eo mortuo. orduii
De illo qui mortuo sponso. eiꝰ sponsam
stitutis. quin ad sacros ordines ꝓmoueri ua¬
seat. Si uero talis sponsa suiss. interquam ⁊
sponsum ciꝰ. consensus. De presenti uit̾cessiss:
eo mortuo uidua remansiss. cui copulatꝰ in
coniugio. ulteriꝰ ad sacros ordines non accede
pꝰ talem ꝯsensum. siquis alii se copulauerro.
etiam si carnis ꝯmixtio illic sequat᷑: al pͥorẽ
de futuro addito etiam uiramento cou¬
iũgium efficiat. Ut si quis ꝓmittat. ł etrã
uires alicui. se usq ad tempꝰ placitum. illam
ductur̃. ⁊ illa ꝓmutat. uł iureo se illi nuptu¬
tam numqͥd tał sponsios eos siuges fecit. Si

Expanded text:
ritus datam, quam suspiravit sponsus dilatam.uia non fuerat vir ejus. Unde si quis eam duxerit, ad sacros ordines conscendere non prohibetur, quia non duxit viduam. Viduae enim maritus aeque sicut bigamus, sacerdos fieri prohibetur. Ex tali autem copula nullus arcetur a sacris ordinibus. 14. Qui alterius sponsam eo mortuo ducide illo qui mortuo sponso ejus sponsam stitutis, quin ad sacros ordines promoveri valeat. Si vero talis sponsa fuisset inter quam et sponsum ejus consensus de praesenti intercessisset. eo mortuo vidua remansisset; cui copulatus in conjugio, ulterius ad sacros ordines non accederpost talem consensum si quis alii se copulaverit, etiamsi carnis commixtio illic sequatur, ad priorem de futuro, addito etiam juramento, conjugium efficiat: ut si quis promittat vel etiam juret alicui se usque ad tempus placitum illam ducturum, et illa promittat vel juret se illi nupturam, numquid talis sponsio eos conjuges facit? Si
Abbreviated transcription (Latin):
nubendi alii tioti negetur. appareo hauc fuisse
desponsatam sine pactione conuigali dep̾sen¬
ti. ⁊ ideo: non suisse coniuige. cui uiuente
sponso. alt̾i tiubendi licentia non negatur.
Suno eñ quedam nuptalia pacta de suturo.
Ex quib sponsi ⁊ sponse uocantur. si cyiũ co¬

Expanded text:
nubendi alteri non negetur. Apparet hanc fuisse nubendi alteri non negetur. Apparet hanc fuisse desponsatam sine pactione conjugali de praesenti, et ideo non fuisse conjugem, cui vivente sponso alteri nubendi licentia non negatur. Sunt enim quaedam nuptialia pacta de futuro, ex quibus sponsi et sponsae vocantur, nec exinde co
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis sponsam filũ oppresserit. ⁊ post filius
eus eam duxerit. pater pꝰ e non hãt uxorẽ.
noc mulier uirum. filiꝰ qui patͥs facinꝰ ĩgnora-¬
uit. aliam dueat ¶Si  ꝯuinx illa fuissi. ꝗ utiq
foreo. si in sponsalib pactio siuigalis uitescessis¬
set. non ꝑ muteretur sponsus aliam ductre.
Mechi is autem pena non nubendi. ex ꝑigoie
u fligit᷑. ut alũ terreantur. ltam. ex codem.
Quidam desponsauit uxorem. ⁊ dot̾auit. ⁊ cum
ea coire non potuit. ꝗͣ clanculo frater eiꝰ corrup̃.
⁊ gͣuidam reodid̾. de cretum ⁊. ut quam uis
iuepta uon potilio eẽ legitimo uito. desponsa¬
tam cũ fr̃i. fr̾ habere non possit. s mecbus
ꝙ mecha. fornicationis quidꝰ uindictã sustineat̃.
licita uero eis conuigia non negentur ł de illa
desponsatione ħ intlłigi debeo. ubi non fuit
ꝯsensus suigalꝰ depresenti. alioqͥn. non liceret
tãtia multet᷑. ⁊ sine spt ꝯiugu maneat. ⁊ si
ipsa eid̾ crimini osencĩes non fũit: licentia

Expanded text:
Si quis sponsam filii oppresserit, et post filius ejus eam duxerit, pater postea non habeat uxorem, nec mulier virum; filius qui patris facinus ignoravit, aliam ducat. Si conjux illa fuisset quod utique foret, si in sponsalibus pactio conjugalis intercessisset, non permitteretur sponso aliam ducere. Moechis autem poena non nubendi ex rigore infligitur, ut alii terreantur. Idem ex eodem: Quidam desponsavit uxorem et dotavit, et cum ea coire non potuit, quam clanculo frater ejus corrupit et gravidam reddidit, decretum est, ut quamvis nupta non potuerit esse legitimo viro, desponsatam tamen fratri frater habere non possit; sed moechus et moecha fornicationis quidem vindictam sustineant, licita vero eis conjugia non negentur. De illa desponsatione hoc intelligi debet, ubi non fuit consensus conjugalis de praesenti; alioquin non liceret tentia mulctetur, et sine spe conjugii maneat. Et si ipsa eidem crimini consentiens non fuerit, licentia
Abbreviated transcription (Latin):
lcm. op. Qui desponsatam ꝑximi sui puellam
ceꝑto in coniugium. anathema fit. Ipse. ⁊ om̃s
conscaticntes ei. qr scd̃m legtm di mori decernnt᷑.
tuam. ⁊ in deuteronbimno. siquis alteriꝰ sponsã
in agro. uł quolib loco oppresserio. uł ad ouxt¬
ris indonum suam. moriat᷑. quia uxorem ꝑri¬
mi sui uiolauerit. non que iam uxor̃. etat. si q̃
apparentib ficri debeat. Exͫ his colligr᷑ ꝗ sponse¬
quedam coniuges sunt. aute ꝯmixtionem sex¬
uuni. S foitẽ illud mouet. ꝗ in fine capituli
dr᷑. non que iam uxor erat. s que uxor. fieri
si qr nondum traducta. fu̾at. nec res uxoria

Expanded text:
cap. Qui desponsatam: Qui desponsatam proximi sui puellam t in conjugium, anathema sit ipse, et omnes consentientes ei, quia secundum legem Dei mori decernitur.tuam. Et in Deut.: Si quis alterius sponsam in agro vel quolibet loco oppresserit, vel adduxerit in domum suam, moriatur; quia uxorem proximi sui violavit; non quae jam uxor erat, sed quae a parentibus uxor fieri debebat. Exte commixtionem sexuum. Sed forte illud movet quod in fine capituli dicitur: Non quae jam uxor erat, sed quae uxor fieri dsed quia nondum traducta fuerat, nec res uxoria
Abbreviated transcription (Latin):
quam conthi debeo. ⁊ que suit bona
coniuigil. ⁊ quomodo ꝑea excuset᷑ coitꝰ car¬
nalis. & que sint legitune ꝑsoue ad mat̾¬
monium. Sunt ⁊ alia plura in matͥmo¬
nio consid̾anda. que sub compendio ꝑstr̃i¬
Iutid gꝰ nuptie uł matͥmoniũ. uiri
mulierisq conunctio. mariłr. tał.¬

Expanded text:
quae sint bona conjugii, et quomodo per ea excusetur coitus carnalis; quae sint legitimae personae ad matrimonium. Sunt et alia plura in Matrimonio consideranda, quae sub compendio perstrinSunt ergo nuptiae vel matrimonium, viri mulierisque conjunctio mari
Abbreviated transcription (Latin):
gale ꝑmanet. ut aluĩ se copulare non liceat. qͥ
ut in uicem ᷤ alteri erbibeat ꝗ quisq sibi. hac

Expanded text:
gale permanet, ut alii se copulare non liceat; et ut invicem alter alteri exhibeat quod quisque sibi. Hac
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ ip̃e coactus. ⁊ dolens filiam suam flentẽ.
sauerit qm̃i legum ⁊ cauonum auctoritas
calia sponsalia non approbappo. ne ignoran¬
tib leges ⁊ canones nimis durum uideit᷑.
ita sentñtiam temꝑimꝰ. ut. si pͥnceps cum
assenssu filie. id ꝗ in ceptum ÷. ꝑficere uo¬
luerit : ꝯcedamus. Sin autẽ legatꝰ nr̃.
utiasq ꝑtes audiat. ⁊ si nicłi fũit erꝑte
reginaldi. ꝗ ampłi in pediat. ab. ip̃o iorda¬

Expanded text:
 ipse coactus et dolens filiam suam nolentem,saverit; quoniam legum et canonum auctoritas talia sponsalia non approbat, ne ignorantibus leges et canones nimis durum videatur, ita sententiam temperamus, ut si princeps cum assensu filiae id quod coeptum est perficere voluerit, concedamus. Sin autem, legatus noster utrasque partes audiat; et si nihil fuerit ex parte Raynaldi quod amplius impediat, ab ip
Abbreviated transcription (Latin):
fͥgo accipio te uimeam. non dn̾am. ñ
ancllam. s oiugẽ.
Quia eñi non an¬
cilla uł dn̾a da¬
tur. ie nee de
ner de uno. apͥncipio formata est. si de lat̾e
uiti. obiuoalem societatem. Si de summo
ficret. ut .le capite ideretur ad ilñationem
creata. Si uero de uno. ut de pidib. uidetur
ad seruitutem subicienda. S qu nec i dn̾am.
nec in ancillam assurait᷑. Facta ⁊ de medio.
.I. de latere. quia ad ꝯiugalem societatem
assumitur. Cum gͥ sic ꝯueniuito. Ut dicat
uit. Accipio te ui meam ꝯiugem. ⁊ dicat mu¬
lier. accipio te ui intum uir̃. his uerb̾. uł
aliis idem significantib. exprimitur ꝯsens
non copule carnał. uł cobabit̾onus corꝑalis.
s ꝯuigalis socitatis. Ex qua oporteb eos
porteo autem ꝯsensum ͥ ouigasem.
lib̾m eẽ acaictione. Coactus en̾i ꝯsem

Expanded text:
am, non ancillam, sed conjugem. Quia enim non ancilla vel domina datur, ideo nec de nec de imo a principio formata est, sed de latere viri, ob conjugalem societatem. Si de summa fieret, ut de capite, videretur ad dominationem creata; si vero de imo, ut de pedibus, videretur ad servitutem subjicienda. Sed quia nec in dominam, nec in ancillam assumitur, facta est de medio, id est, de latere, quia ad conjugalem societatem assumitur. Cum ergo sic conveniunt ut dicat vir: Accipio te in meam conjugem; et dicat mulier: Accipio te in meum virum, his verbis vel aliis idem significantibus exprimitur consensus, non copulae carnalis vel cohabitationis corporalis, sed conjugalis societatis; ex qua oportet eos Oportet autem consensum conjugalem liberum esse a coactione. Coactus enim
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ coacłi o iuncti suut. si pꝰ ei ab aliquo cp̃is¬
spacio. sine ocradictione ⁊ querunouia co¬
habitauerut. facultate discedũdi. uł recda¬
mandi habita osentite ui dtir᷑ro sensus ale
ronsequens suppleo. ꝗ precedens coactio cu

Expanded text:
ab aliquo tempore sine contradictione et querimonia cohabitaverint facultate discedendi vel reclamandi habita, consentire videntur; et consensus ille consequens supplet quod praecedens coactio tul
Abbreviated transcription (Latin):
iudicare. si et pedierit. d̾ qua re sit ꝯscus ille.
n ge cartiali copula. an de cokabitõne an d̾ alio.
matrimonium faciat cuiꝰ rei con¬
sensus ille sit. an carnalis copule. an
cohabitationis. an utq. Si cohabito̾nts̃
osensus inatͥmonium facit. tunc ftater
cum sorore. pater cum filia. pͬ otrabe¬
re matͥmonium. Si carnalis copule. tẽ
in ter matiam ⁊ ioseph. non fuit ꝯuigiũ
ꝓposuerat. cñ matia. in uirgitutate ma¬
nere. nisi acus alit̾ facere iuberes.
cognituram ꝓposui. Neq enĩ qr tune
uirumi non cognoscebat necesse erat in¬
quiri. quomͦ posset br̃e filium. s quia
numꝗͣ se cognituum ꝓposuerat. Dicio
suciap. Si gͦ contua suum ꝓpositum. p̃ꝰ
consensts in carnalem copulam. uids fp̃ã
uoti reqmente. ⁊ siłi oꝑe iuolati. dica

Expanded text:
udicare si expedierit. 3. De qua re sit consensus ille: An de carnali copula, an de cohabitatione, an de alimatrimonium faciat, cujus rei consensus sit ille, an carnalis copulae, an cohabitationis, an utriusque. Si cohabitationis consensus matrimonium facit, tunc frater cum sorore, pater cum filia potest contrahere matrimonium. Si carnalis copulae, tunc inter Mariam et Joseph non fuit conjugium. Proposuerat enim Maria in virginitate manere, nisi Deus aliter facere juberet: cognituram proposui. Neque enim quia virum tunc non cognoscebat, necesse erat inquiri quomodo posset habere filium; sed quia se nunquam cognituram proposuerat. Dicit suerat; si ergo contra suum propositum post consensit in carnalem copulam, videtur facta voti rea, men
Abbreviated transcription (Latin):
gi mori fame. ꝗͣ idolotitis nesci. ita sanctĩ
⁊ de fungi sine liberis. ꝗͣ exillicito coitu.
stirpem querere. Un̾c̃q ucto uascantur hoĩcs.
si parentum uicia non sectentur. ⁊ dm̃ recte
colant. houesti ⁊ salui ert̃. Sem̃ eñi. ex quo

Expanded text:
st mori fame quam idolothytis vesci; ita sanctius est defungi sine liberis, quam ex illicito coitu stirpem quaerere. Undecumque vero nascantur homines, si parentum vitia non sectantur, et Deum recte colant, honesti et salvi erunt. Semen enim ex qu
Abbreviated transcription (Latin):
tuale peccĩ. S ue puteo quisꝙͣ inoet̾is poc¬
catis. si pp̃ lib̾atõnem hot̾um stand. ita pos¬
so ocedi ueniam. Multa etũ mila de testã¬
da. ualem secunt᷑ erroem. Possumꝰ eñi. q
furando alicui ꝓdeẽ si pauꝑ cui dab̃. sencit
ꝯmodum. ⁊ diues cui tollit᷑ non sentio ĩ¬
comodum. Ita ⁊ ad ulterando possumꝰ. si
amanoo moritura. ⁊ si iuxeris penitenoo p¬
ganda. noc io̾ peccm gͣue negabit᷑ talo adul¬
tenum. Sciendum esb. etiam . uui. gn̾a eẽ
diligent̾ notanda sunt ut appareat quod
mendatium sio ueniale. ⁊ ꝗ dãpnabie. pͥm̃
capitale ẽ puendatium. longeq sugiend̾. ꝗ fia
in doctrina religionis ad qd̾: nulla causa qͥsqͣ
debet ad duci. sucdia quidem tale est ut
uulli ꝓsit s obsit alicui. Terciũ ꝗ ita ꝓdest
oi falbendiq libidine. ꝗ mirum m̃datiũ
est. Quintum ꝗ sio placcadi cupiditate
de suaiuiloqͥo. his om̃ib euicatis saqͥs ser¬

Expanded text:
e peccatum. Sed ne putet quisque in caeteris peccatis, si propter liberationem hominum fiant, ita posse concedi veniam, multa enim mala detestanda talem sequuntur errorem. Possumus enim et furando alicui prodesse, si pauper cui datur sentit commodum, et dives cui tollitur non sentit incommodum. Ita et adulterando possumus proamando moritura, et si vixerit poenitendo purganda; nec ideo peccatum grave negabitur tale adulterium. Sciendum diligenter notanda sunt, ut appareat quod mendacium sit veniale, et quod damnabile. Primum capitale est mendacium longeque fugiendum, quod fit in doctrina religionis, ad quod nulla causa quisquam debet adduci; secundum, quod tale est ut nulli prosit, sed obsit alicui; tertium, quod ita prodest di fallendique libidine, quod maximum mendacium est; quintum, quod fit placendi cupiditate de suaviloquio. His omnibus evitatis, sequitur sex
Abbreviated transcription (Latin):
lum. uł similitudinẽ alicꝰ rei. que dno: õqꝵ
spẽm serpentis uł auis. uł alio̾ rei. ⁊ statro ad
ad orandum. non ydolũ s siłitudinẽ fecit. Qui si
facio spt̃m quani non iuidit ocłus. s auimꝰ sibi
fingio. Ut siquis hũaus meñbris oaput cauis¬
uł aerif atietis fornco. uł in uno habitu hoĩs
duas facies. non sunditudinẽ. s ydolũ facit.qu
facito ꝗ non hõ aliquis simile sui. Iõ dicio apłs.¬

Expanded text:
lum vel similitudinem alicujus rei; quae duo Origenes speciem serpentis vel avis vel alterius rei, et statuat ad adorandum, non idolum sed similitudinem fecit. Qui vero facit speciem quam non vidit oculus, sed animus sibi finxit; ut si quis humanis membris caput canis, vel arietis formet, vel in uno habitu hominis duas facies, non similitudinem, sed idolum facit, quia facit quod non habet aliquid simile sui. Ideo dicit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ ⁊ uulli obẽ.⁊ ꝓdest alicui. Ut siquis no¬
leas hoĩem. ad mortem quesitũ ꝓde: iñ¬
tiatur. Octuuũ qd̾ uulli ob est. ⁊ as boc
prodest. ut abin mundita corꝑali aliquẽ
tueatur. In his auotm tautominꝰ peccat

Expanded text:
 nulli obest, et prodest alicui: ut si quis nolens hominem ad mortem quaesitum prodere, mentiatur; octavum, quod nulli obest, et ad hoc prodest, ut ab immunditia corporis aliquem tueatur. In his autem tanto minus peccat
Abbreviated transcription (Latin):
nitare dicta qualit̾ obsteboes mentite sunt ⁊
raab. ẽ  aliuo mendatũ genus. ꝗ sit ioco. qñ
fallit. scit eñi. cui dt̃ oiusa ioci dici. ⁊ hoo duo
gĩa mendatioꝵ. non sunt sine culpa. s non
cum magna. ꝑ fectis uero non suenis m̃titi.
nec eciam ꝓtemporili uita alicꝰ. ne ꝓcorꝑe al¬

Expanded text:
nitate dicta: qualiter obstetrices mentitae sunt et Raab. Est et aliud mendacii genus quod fit joco, quod non fallit. Scit enim cui dicitur, causa joci dici; et haec duo genera mendaciorum non sunt sine culpa, sed non cum magna. Perfectis vero non convenit mentiri, nec etiam pro temporali vita alicujus, ne
Abbreviated transcription (Latin):
illo facto. alii facientes. ꝗ nolebant s ficri
in i̾te facias. ꝗ tͥ non uis fien. alioquin huiꝰ
p̃uaricator. ⁊ iudex. dũ piunut ieum. nolens
aliqͥs tale sibi fieri. Ita ̃ ⁊ ulud dĩ uerbũ.¬

Expanded text:
illo facto, aliis facientes quod nolebant sibi fieri. illo facto, aliis facientes quod nolebant sibi fieri. injuste, facias quod tibi non vis fieri; alioquin hujus praevaricator est judex, dum punit reum nolens aliquid tale sibi fieri. Ita etiam et illu
Abbreviated transcription (Latin):
uasa aurea ⁊ argentei. ⁊ uestes p̾ciosas. ⁊ aspor¬
tauerunt. Utõ furtũ ꝯmiseruit. dm̃s eos qui
ut parerent do iubenti. illud feccis. ñ fecisse
fuitũ. nec oĩo peccasse. Uñ ab̃. Istłut nou fur¬
tum fecerõ. s do iubenti inuusteriũ p̾buert̃.
hoc enĩ. ds uissit qui logem deoio. sicus mi¬
iuster uidicis sine peccato occidit. quẽ lex p̃
cum occidat. quem scit a iudice occidũdum.
In firmi autem qui ex cupiditate eguigtios de¬
ceꝑant. magis ꝑmissis sunt hoo faccre illis
qui uire talia passi sunt. quã uissi. ħ oppo opp̃o.
nub ꝙ etiam boni. Ni illo oꝑe pecouierut᷑
qr nat᷑alem legem. cui ꝯcordat euangłium ⁊
lex moralis p̃cepto̾nis tnͣsgressi sunt. que est.
Q tibi non uis: alu fe feceris quã ueritas
scͥpsio in coede hoñ. & quia non legebat in
corde iterauit in cabulis. Ut uoce formsecus
ad mota. rediret ad cor. ⁊ ibi in uenireo. ꝗ
extͣ legereo. hanogͥ illi p̃uaricati indnͣt in

Expanded text:
vasa aurea et argentea et vestes pretiosas, et asportaverunt, utrum furtum commiserint, dicimus eos qui ut parerent, Deo jubente, illud fecerunt, non fecisse furtum, nec omnino peccasse. Unde Augustinufecerunt, sed Deo jubente ministerium praebuerunt. Hoc enim Deus jussit, qui legem dedit. Sicut minister judicis sine peccato occidit quem lex praet, etiamsi eum occidat quem scit a judice occidendum. Infirmi autem qui ex cupiditate Aegyptios deceperunt, magis permissi sunt hoc facere illis qui jure talia passi sunt, quam jussi. Hic opponitur, quod etiam boni in isto opere peccaverunt, quia naturalem legem cui concordat Evangelium et lex moralis praeceptionis, transgressi sunt, quae est: Quod tibi non vis fieri, alii ne feceris. Quam Veritas scripsit in corde hominis; et quia non legebatur in corde, iteravit in tabulis, ut voce forinsecus admota rediret ad cor, et ibi inveniret quod extra legeret. Hanc ergo illi praevaricari videntur in
Abbreviated transcription (Latin):
uere coniuges dẽ aliquos antoquam in terce¬
dto omixtio serꝰ. S aprima fide despoti¬
sationis. uir sponsus. ⁊ mulier sponsa ÷.
non coniuix. Sponsos autem ⁊ sponsas. cõ¬
iuges frequenter appellari dnt̃o. non quia
sit. s qr futuri sunt. cuiꝰ tri sponsionẽ
in uicem fecetuno. ⁊ scd̾m hoc uerba pre

Expanded text:
esse aliquos antequam intercedat commixtio sexus; sed a prima fide desponsationis vir sponsus, et mulier sponsa est, non conjux. Sponsos autem et sponsas conjuges frequenter appellari dicunt, non quia sint, sed quia futuri sunt; cujus rei sponsionem invicem fecerunt. Et secundum hoc ve
Abbreviated transcription (Latin):
qua ip̃e potens ÷. s potãcum caritam. qͣ
seruus pico dimittere pertã. non ut auctor
remisslonis. ẜ ut miuster. nec tñ sine do
sc̃ificare. ita et¬
cum eo ã in eo oꝑatur illud exceruis: ita
mundaret in teriꝰ deo auctore. qui eius
uerbo. uelud quodam ministerio uteretur.
lta etiã poss deus ꝑ aliquẽ cieare aliqua. ñ
ꝑ cum tanquã auctͥorem. s ministrũ. cũ quo
ꝙ in quo oꝑaret᷑. sicut in bonis operibus
nr̃is. ipse oꝑat᷑. ⁊ nos. nec ip̃e tm̃. uec nos
tm̃. s ip̃e nobiscũ. & in nobis. ꝙͥ tamen u
illis agendis. ministri eiꝰ sumuꝰ. non sumus¬
auctores. lta ergo potuio dare seruo potesta¬
tem dimitendi peccata in baptisuio .i. ut
i mundatõne urcerioxe sepnus cum alñg¬

Expanded text:
qua ipse potens est, sed potentiam creatam qua servus posset dimittere peccata; non tamen ut auctor remissionis, sed ut minister, nec tamen sine Deo sanctificare, ita cum eo operatur illud exterius, ita interius mundaret Deo auctore, qui ejus verbo velut quodam ministerio uteretur. Item etiam posset Deus per aliquem creare aliqua, non per eum tanquam auctorem, sed ministrum cum quo et in quo operaretur, sicut in bonis operibus nostris ipse operatur et nos; nec ipse tantum nec nos tantum, sed ipse nobiscum et in nobis; et tamen in illis agendis ministri ejus sumus, non auctores. Ita ergo potuit dare servo potestatem dimittendi peccata in Baptismo, id est, ut in mundatione interiori servus cum