comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nouo loquencli genere. scĩs
que uobiscum clegunt uir¬
ginib latino utentes eloqͥo.
exhortationis grã sermonẽ
faciam deassumptione b̾e
⁊ gloriose semper uirginis
marie, more eoꝵ. qui cle cla¬
matorie in ecclesus loqͥ ad
utiq genus dicench necclũ
atcigeram. Sed quia nega¬
re nequeo quicquid iniun-¬
tamur affectu infantium
more balbutientiũ. qui q̃¬
cumq aucliunt fari gesti¬
unt: cum necclum possint
ad plenum uierba formare.
Maxime quia ꝓpter simpli¬
ciores quasq idme depro¬
mere compellitis: ut habeãt
cupent laudib ex eaclem
die. quib ue diuinis ua¬
cent lectionib. Presertim
cum ⁊ eacdem in multis fes
uberius ubiq inscripturis
diuinis p̾clicata legimur.
Quicl enim aliucl sonant
euangelia. nisi nascentẽ
clñm ex maria uirgine: Et
omnia eius incrementa. qͦ¬
usq fuit in muncdo clum¬
taxat: eloquiis efferũt di¬
orro ab exorclio sãcti
eunͣgelii gabrielem ar¬
changelum colloquentẽ ma¬
rie auclistis: ⁊ cleinceps re¬

Expanded text:
genere, sanctis quae vobiscum degunt virginibus, Latino utens eloquio, exhortationis gratia, sermonem faciam de Assumptione beatae et gloriosae semper Virginis Mariae, more eorum qui declamatorie in Ecclesiis solent utique genus docendi, necdum attigeram. Sed quia negare nequeo quidquid injuntamini affectu infantium, more balbutientium, qui quaecumque audierint, fari gestiunt, cum necdum possint ad plenum verba formare: maxime, quia propter simpliciores quasque id me depromere compellitis, ut habeat scupet laudibus eadem die, quibusve divinis vacet lectionibus: praesertim cum et eadem in multis festdem uberius ubique in Scripturis divinis praedicata leguntur. Quid enim aliud sonant Evangelia, nisi Dominum nascentem ex Maria virgine? et omnia ejus incrementa, quousque fuit in mundo dumtaxat, divinis efferunt Porro ab exordio sancti Evangelii Gabrielem archangelum colloquentem Mariae didicistis, et deinceps re
Abbreviated transcription (Latin):
ceteris excellentior ⁊ nicini¬
or uerbo. Icleo quicquid est
quod uirgo genuit: totũ
prout potuit homo ꝑ sp̃m
eterum ad exemplũ
humane uite conuer¬
sionem xp̃i generaliter cũ
aplis fuit: quousq disꝑsi¬
sunt sicuti lucas meminit
licens. quod regressi qͥclã
a monte oliueti iero solunã
uenerunt:⁊ ascenclerunt
in cenaculum ubi mane¬
bant petrus ⁊iohannes ia
cobus ⁊ ancdreas. philippus
⁊thomas. barcholomeus ⁊
math̾s. iacob alphei ⁊ sy

Expanded text:
caeteris excellentior et vicinicaeteris excellentior et vicinior Verbo. Ideo quidquid est quod Virgo genuit, totum prout potuit homo per Spi. Caeterum ad exemplum humanae vitae, conversionem Christi generaliter cum apostolis fuit quousque disperguntur: sicut Lucas meminit, dicens: Quod regressi quidem a monte Oliveti, Jerosolymam venerunt, et ascenderunt in coenaculum, ubi manebant Petrus et Joannes et Jacobus, et Andreas, Philippus et Thomas, Bartholomaeus et Matthaeus, Jacobus Alphaei
Abbreviated transcription (Latin):
de illa q̃ clicuntur: quia
sunt diuina atq in effa¬
bilia. Uncle uirginitas et
fecunditas prolis suꝑ emi¬
nens nouitas est: quã qͣm
humanum cernatur ex
carne quod nascitur. Uerũ¬
tamen ⁊ si magnificẽtior
multũ uirginitas in ma¬
ria ꝓpter gratie excellenti¬
am: ura tamen integri¬
tas carnis ⁊ una uircus.
que ad inuicem ⁊ qua si cog¬
nata sociantur. Hinc quo¬
q iohannes quicquicl est
quod maria genuit euan-¬
gelizanclo suo comm̃clat
eloquio: uerbum qd̃ in pͥn¬
cipio erat. ⁊ uerbũ erat a¬
pud deum. ⁊ deus erat u̾¬
bum. Hoc quippe uerbũ
quod erat in principio. et
apucl deum erat.⁊ cleus e¬
rat: ip̃m deum genuit be¬
ata ⁊ gloriosa uirgo ma¬
ria. ex se carnem fc̃m. Id¬
circo ⁊uirginitas longe sa¬
cratior. ⁊ fecunclitas ut ita
dicam multo ineffabilior:
quam suo potuerit ille ex¬
plicare eloquio. Uerũptam̃
quanto uirginitas cogna¬
tior uirginitati: tanto be¬
atus iohannes euangelista

Expanded text:
de illa quae dicuntur: quia de illa quae dicuntur: quia sunt divina atque ineffabilia. Unde virginitas et fecunditas prolis supereminens novitas est, quamquam humanum cernatur ex carne quod nascitur. Verumtamen etsi magnificentior multum virginitas in Maria propter gratiae excellentiam: una tamen integritas carnis, et una virtus, quae ad invicem tamquam cognata sociatur. Hinc quoque Joannes, quidquid est quod Maria genuit; evangelizando, suo commendat eloquio. Verbum, inquit, in principio erat, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Hoc quippe Verbum quod erat in principio, et apud Deum erat, et Deus erat, ipsum genuit beata et gloriosa Virgo Maria ex se carnem factum. Idcirco virginitas longe sacratior, et fecunditas ut ita dicam multo ineffabilior, quam suo potuerit ille explicare eloquio. Verumtamen quanto virginitas cognatior virginitati, tanto beatus evangelista
Abbreviated transcription (Latin):
amplius ac spetialius usq
ad finem uite. qui sibi com¬
missam accepit in sua. qua¬
si matrem filius. Cui benig¬
nus magister cle cruce. mii¬
lier in quit ecce filius tuus.
ad discipulum autem etce
matertua: ut uirgo uirgi¬
ni cohereret. ⁊ cleseruret of¬
ficiosissime cura adoptiõis.
mendatur ut eẽt ad inui¬
cem grata souietas ⁊ floricl
aspectus: nec nõ ⁊ uenustus
conuersanch uernans al¬
ternatim pucliciciarum
splendore clecoratus.Una
siquidem uirtus uirgini¬
tatis in ambob: s altera
ꝓportio in maria. Altera qͥ¬
clem quia fecundior: s ip̃a.
Ip̃a uero sed altera: quia ⁊¬
si ip̃a eaclem in corruptio.
tamen fecunditas integri¬
tatis longe gloriosior quã
uirginitas. Idcirco ⁊ fetun¬
ditas in illa tota deifica ẽ.
⁊ uirginitas. Alioquin
nus quam sccłm naturam
nascenli uirginitas ubi fe¬
cunclitas p̾clicatur: neq
fecunclitas ubi uirginitas
integra conseruatur. Icleo¬
q totum super excellunt

Expanded text:
amplius ac specialius usque amplius ac specialius usque in finem vitae, qui sibi commissam accepit in suam, quasi matrem filius: cui benignus magister de cruce: Mulier, inquit, ecce filius tuus; ad discipulum autem: Ecce mater tua ; ut virgo virgini cohaereret et deserviret officiosissime cura adoptionis. tur ut esset ad invicem grata societas et floridus aspectus? necnon et venustas conversandi vernans, alternatim pudicitiarum splendore decoratur. Una siquidem virtus virginitatis in ambobus, sed altera proportio in Maria: altera quidem, quia fecundior, sed ipsa. Ipsa vero, sed altera: quia etsi ipsa eademque incorruptio, tamen fecunditas integritatis longe gloriosior quam virginitas. Idcirco et fecunditas in illa tota deifica est et virginitas. Alioqui nusquam secundum naturam nascendi virginitas, ubi fecunditas praedicatur: neque fecunditas, ubi virginitas integra conservatur. Ideoque totum superexcellit
Abbreviated transcription (Latin):
sit post cleum que nos con¬
firmet in omni ueritate:
suisq cõmenclet meritis
⁊ precib auxilietur. ut ⁊
ip̃i cligni inueniamur in
eius lauclib. Quod si q̃rit᷑
post ascensionem domini
quid egerit: unum ꝓcerco
est. quia uirgo sc̃a corpore
ac mente ꝑmansit. Quã o¬
sane angelus gabriel ac si
celestis paranimphus in tãs¬
tam custocliuit: ⁊ iohes a¬
postolus atq euangelista.
cui xp̃c eam cle cruce cõmi¬
sit. uirgo uirginem serua¬
uit suisq cleserninit obse¬
quiis. Nõ quol eximius il¬
le scõꝵ chorus aploꝵ eam de¬
seruerit: inter quos post re¬
surrectionem intrans ⁊ exi¬
ens. familiarius contulit
cde xp̃i incarnatione. tãto
siquidem uerius. quanto
abinitio plenius per sp̃m
spexerat oculis uniuersa:
licet ⁊ apłi per euindẽ sp̃m
scm omnia cognouerint.
⁊ in omnem eclocti perue¬
nerint ueritatem. Quam
sane beatam uirginem ⁊¬
si omnes uenerati sũt lisci¬
pulz eiq famulabantur of¬
ficio clilectionis: iohes tam̃

Expanded text:
 post Deum quae nos confirmet in omni veritate, suisque commendet meritis, et precibus auxilietur, ut et ipsi digni inveniamur in ejus laudibus. Quod si quaeritur post ascensionem Domini quid egerit, unum pro certo est, quia Virgo sancta corpore ac mente permansit: quam sane angelus Gabriel, ac si coelestis paranymphus, intactam custodivit. Et Joannes apostolus, atque evangelista, cui Christus eam de cruce commisit, virgo virginem servavit, suisque ei deservivit obsequiis: non quod eximius ille sanctorum chorus apostolorum deseruerit eam, inter quos post resurrectionem intrans et exiens, familiarius contulit de Christi Incarnatione: tanto siquidem verius, quanto ab initio plenius per Spiritum spexerat oculis universa: licet et apostoli per eumdem Spiritum sanctum omnia cognoverint, et in omnem edocti pervenerint veritatem. Quam sane beatam Virginem, etsi omnes venerati sunt discipuli, eique famulabantur affectu dilectionis, Joannes tamen
Abbreviated transcription (Latin):
serunt etiam ⁊ in suis reliq̃¬
runt scriptis: quod iam in
illis perpetua sit completa
resurrectio. Facentur enim
quod ueri testes nõ eẽnt: nͥ
⁊ uera ẽẽt eorum ressrrec¬
tio. Uncle ⁊ beatus petrus
dixisse legitur:cum cle da¬
uid loqueretur in testimo¬
nium. Et sepulcrum in qͥt
quo conclitus fuerat. hĩc
aiunt resurrexisse ⁊ ip̃m
cum ceteris sc̃is: ⁊ icdeo na¬
cuum remansisse monu¬
mentum: uti nũc beate ma¬
rie cernitur. Quod sane fac¬
tum ⁊ cle aliis quib libet lo¬
cis scripturarum firmare co¬
nantur: quod hii iam cum
xp̃o regnent resuscitati in
eterna societate. Quod quia
nichil est cleo impossibile.
abnuimus: quamquam
ꝓpter cautelain salua ficle.
pio magis desilerio opina¬
ri oporteat quam in cõsulte
definire. quod sine periculo
nescitur. Unde le his ex qͥ¬
b certi sumus tantisper lo¬
quamur ob exhortationẽ
ur̃am. qualicumq sermo¬
ne ad eclificationem ⁊ lau¬
clem nominis cdei: ut ⁊re¬
ligio conseruetur ꝓ famu¬

Expanded text:
serunt, et etiam in suis reliquerunt scripturis, quia jam in illis perfecta sit completa resurrectio. Fatentur enim quod veri testes non essent, nisi et vera esset eorum resurrectio. Unde et beatus Petrus dixisse legitur, cum de David loqueretur in testimonium: Et sepulcrum, inquit, quo conditus fuerat: hinc aiunt resurrexisse et eum cum caeteris sanctis: et ideo vacuum remansisse mausoleum, ut hunc beatae Mariae cernitur. Quod sane factum, et de aliis quibuslibet locis Scripturarum affirmare conantur: quod hi jam cum Christo regnent resuscitati in aeterna societate. Quod quia Deo nihil est impossibile abnuimus, quamquam propter cautelam salva fide pio magis desiderio opinari oporteat, quam inconsulte definire, quod sine periculo nescitur. III. Unde de his ex quibus certi sumus, tantisper loquamur ad exhortationem vestram qualicumque sermone, ad aedificationem et laudem nominis Dei: ut et religio conservetur pro famu
Abbreviated transcription (Latin):
sit senex: Numquid potest
in uentrem matris sue ite¬
rato introire ⁊ renasci: Qa
enim scd̃e natiuitatis ad¬
huc nescins perseuerabat.
de salute aũt sua iam solli¬
citus extiterat: necessario
de una quam nouerat na¬
tiuitate an posset iterari.
uł quo orcline regeneratio
posset impleri. querebatz ne
huius expers remanendo ui¬
te celestis particeps ẽẽ neqͥret.
Notanclum aũt. quia qued
de carnali clixit. hoc etiam
de spirituali est generatiã¬
sentienclum: nequaqͣm
uidelicet eam. postquã se-¬
mel expleta fuerit. posse re¬
peti. Siue enim hereticus.
siue scismaticus. siue faci¬
norosus quisq in cõfessio¬
ne sc̃e trinitatis baptizet:
nõ ualet qui ita baptizatꝰ¬
est a bonis catholicis rebap¬
tirari. ne confessio uł ĩuo¬
tur annullari.

Expanded text:
t in ventrem matris suae iterato introire et renasci? Quia enim secundae nativitatis adhuc nescius perseverabat, de salute autem sua jam sollicitus exstiterat, necessario de una quam noverat nativitate, an posset iterari, vel quo ordine regeneratio posset impleri, quaerebat: ne hujus expers remanendo vitae coelestis particeps esse nequiret. Notandum autem, quia quod de carnali dixit, hoc etiam de spiritali est regenerationsentiendum. Nequaquam videlicet eam postquam semel expleta fuerit, posse repeti. Sive enim haereticus sive schismaticus facinorosus quisque in confessione sanctae Trinitatis baptizet, non valet ille qui baptizatest a bonis Catholicis rebaptizari, ne confessio vel invotur annullari.
Abbreviated transcription (Latin):
ignorantiam designat. Nec¬
dum enim eoꝵ numero so¬
ciatus erat. quib ait apłs.
fiustis aliquando tenebre.
nũc aũt lux in clño: sed in¬
ter eos potius remanebat. qͥ¬
b loquitur ysaias. Surge
illuminare ierłm: quia ue¬
nit lumen tuũ. ⁊ gloria do¬
mini super ce orta est. lt .xii.¬
esponlit ergo domino

Expanded text:
ignorantiam designat; necignorantiam designat; necdum enim eorum numero sociatus erat, quibus ait Apostolus: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino ; sed inter eos potius remanebat, quibus loquitur Isaias: Surge, illuminare Jerusalem, quia venit lumen tuum, et gloria Domini super te orta est . Respondit ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ad magisteriũ celeste
mundo adhibendũ uenis¬
se cõfessus est deum cũ illo
fuisse miraculis prodentib
ip̃m dcum ẽẽ cognouit. Sed
quia quem magistrũ no-¬
uerat ueritatis stucliose do¬
cenclus adiit: merito ad ag
to utriusq natiuitaris eius
diuine scilicet ⁊ humane.
sed et passionis atq ascen¬
sionis ip̃ius archana perce¬
pit nec nõ etiam modum
scd̾e generationis ingressũ
regni celestis. aliaq ꝑ plu¬
ra doctrine euangelice sacra¬
menta domino reuelante di¬
Am̃ amen lico tibi: nͥ
quis natus fuerit denuo: nõ
potest uidere regnum dei. Q̾
sententia tanto apercius cũc¬
tis fidelib lucet: quanto cõ¬
stat. quia sine huius lu ce
fideles ẽẽ nequeunt. Quis
⁊ enim sine lauatro regene¬
rationis. remissionem pecca-¬
toꝵ consequi. ⁊ regnum ua-¬
lec intrare celoꝵ : Sed nicho¬
demus qui nocte uenit ad
dñm: nec dum lucis mis¬
teria capere nõ nouerat.
Nam ⁊ nox in qua uenit:
ipãm eus qua premebatur

Expanded text:
ad magisterium coeleste mundo adhibendum venisse confessus est, Deum cum illo fuisse miraculis prodentibusipsum Deum esse cognovit. Sed quia quem magistrum noverat veritatis studiose docendus adiit, merito ad cogto utriusque nativitatis ejus, divinae scilicet et humanae, sed et passionis ejus atque ascensionis ipsius arcana percepit; nec non etiam modum secundae generationis, ingressum regni coelestis, aliaque perplura doctrinae evangelicae sacramenta, Domino revelante, diAmen amen dico vobis: Nisi quis renatus fuerit denuo, non potest videre regnum Dei. Quae sententia tanto apertius cunctis fidelibus lucet, quanto constat quia sine hujus luce fideles esse nequeunt. Quis etenim sine lavacro regenerationis, remissionem peccatorum consequi, et regnum valet intrare coelorum? Sed Nicodemus, qui nocte venit ad Jesum, necdum lucis mysteria capere noverat; nam et nox, in qua venit, ipsam ejus qua premebatur
Abbreviated transcription (Latin):
apłico eẽnt testimonio cõ¬
men clanch. Tante cligni¬
tatis erant: ut utriusq
testamenti scriptura eis
merito cestimonium daret:
eoꝵq głiam celi ciues nõ
ante exortum tantũ modo
coꝵ. uerum etiam post in¬
choatum uł expletum scĩs¬
simi munus operis hoĩb
ad memoriam referrent:¬
⁊ quanti apud cdeum ha¬
beantur ostenclerent. Mł¬
ta ergo de illis erechiel ml̾¬
ta eximius ip̃oꝵ cõmemo¬
rauit iohannes. Sed nos in
presenti quia sermo clau¬
clenclus est: unum ioħis
testimonium cõmemorare
sufficiat. Et cum clarẽt in¬
quit quatuor animalia glo¬
riam ⁊ honorem. ⁊ beneclicti¬
onem seclenti super thronũ

Expanded text:
apostolico essent testimonio comapostolico essent testimonio commendandi. Tantae erant dignitatis, ut utriusque Testamenti Scriptura eis merito testimonium daret, eorumque gloriam coeli cives non ante exortum tantummodo eorum, verum etiam post inchoatum vel expletum sanctissimi munus operis, hominibus ad memoriam referret, et quanti apud Deum habeantur ostenderent. Multa ergo de illis Ezechiel, multa eximius ipsorum commemoravit Joannes; sed nos in praesenti, quia sermo claudendus est, unum Joannis testimonium commemorare sufficiat: Et cum darent, inquit, quatuor animalia gloriam et honorem, et benedictionem sedenti super thronum,
Abbreviated transcription (Latin):
breoꝵ maxime ppło collecta
est hebreo sermone composu¬
it. Dilatata aũt per orbem
eccł̾ia ⁊ grecis ac barbaris ĩ
eiuscdem fidei unitatẽ con¬
fluentib: curauerunt pre¬
ferretur eloquium. Quomͦ
etiam marci. luce. ⁊ iohis
euangelia. que cleinceps
greca lingua ediderunt:
mox in latinũ tranffucdere
sermonem: quatinus het
omnes per orbem nationes
legere atqz intelligere pos¬
sent.Testatur ⁊ ierechiel ꝓ¬
pheta. quantum idem ma¬
thens inter p̾cipna sce eccłic
membra effulserit: clum¬
sub figura quatuor ani¬
malium aclmirabiles om¬
nium euangelistarũ uir¬
tutes quas celestium uisi¬
one clilicerat. plenissimo
sermone clescribit. S et
iohannes apłs qui erat nnꝰ
ex eis: ⁊ ip̃e uisione cloctꝰ
spirituali: inter prima es¬
clesie sacramenta eoꝵ clẽ
euangelistarum facit mẽ¬
tionem.
ante clignitatis erãt¬
illi qui reclemptoris
nr̃i fr̃a ⁊ clicta scribenclo
memorie tracliclerunt: ut
nõ solum ꝓphetico secl et

Expanded text:
rum maxime populo collecta est, Hebraeo sermone composuit. Dilatata autem per orbem Ecclesia, et Graecis ac Barbaris in ejusdem fidei unitatem confluentibus, curaverunt praeferretur eloquium: quomodo etiam Marci, Lucae et Joannis Evangelia, quae deinceps Graeca lingua ediderunt, mox in Latinum transfudere sermonem, quatenus haec omnes per orbem nationes legere et intelligere possent. Testatur et Ezechiel propheta, quantum idem Matthaeus inter praecipua sanctae Ecclesiae membra effulserit, dumsub figura quatuor animalium admirabiles omnium Evangelistarum virtutes, quas coelesti visione didicerat, plenissimo sermone describit. Sed et Joannes Apostolus, qui erat unus ex eis, et ipse visione doctus spirituali, inter prima ecclesiae sacramenta eorumdem evangelistarum facit mentionem. erant dignitatis illi qui Redemptoris nostri facta et dicta scribendo memoriae tradiderunt, ut non solum prophetico, sed et
Abbreviated transcription (Latin):
Oportet namq ut quotiẽs
am in scis euangłioꝵ libriᷤ
p̾clicari cognouerimus: ꝓ¬
ciclamus humiles ante il¬
uotis p̾̃cib imploremus: ⁊
quicquil boni operis habere
possumus nõ nostris hoc
meritis secl eius semper
gratie tribuamus: qui
seclens in chrono pacris
una cum spiritu sancto
uiuit et regnat deus. in
omnia secula scłoꝵ am̃.¬

Expanded text:
mque ut quoties am in sanctis Evangeliorum libris praedicari cognoverimus, procidamus humiles ante ildevotis precibus imploremus, et quidquid boni operis habere possumus, non nostris hoc meritis, sed ejus gratiae semper tribuamus qui sedens in throno Patris una cum Spiritu sancto vivit et regnat Deus per omnia saecula sa
Abbreviated transcription (Latin):
bens cum homine cõmune
quod natus est: ceterũ to
aurem ludibriis. nõ ani¬
mũ accõmodaris leuitati s
semꝑ se regens anchora gra¬
uitatis: talem se intra mo¬
nasterii septa tractauit: ut
uł si quando ꝓcessit ad pu¬
blicum ẽẽt infra carcerem
sui cordis semper inclusus.
Nec aliud extra se respicien¬
dum p̾tulit quam xpistũ:
quem in pectore fidelis porti¬
cor baiulauit.

Expanded text:
bens cum homine commune bens cum homine commune quod natus est, ceterum totati, non aurem ludibriis, non animum accommodans levitati, sed semper se regens anchora gravitatis, talem se intra monasterii saepta tractavit. ut vel si quando processit ad publicum esset infra carcerem sui cordis semper inclusus, nec aliud extra se respiciendum praetulit quam Christum, quem in pectore fidelis portitor baiulavit.
Abbreviated transcription (Latin):
nasterio tanta animi humi¬
litate domino placiturus
se subcliclit: ut salua mo¬
rum honestate. nichil sibi
de ingenuitatis prinilegio
uinclicaret. Uhi quẽ origo
librrum genuit. famulũ
uoluntas addixit: intelli¬
gendo magis ẽẽ laudabile
ut amore xp̃i nobilitas in¬
clinaret quod erat: quam
cum fastu quereret appare¬
roficiebat deniq in eo
exercitationis coticlia¬
ne ꝓcessus: ita ut ultra sem¬
per ascendens meritis. nõ re¬
liquos uinceret: sed edomito
corpore de se ip̃o potiis trium¬
pharet. Quis enim expecliet.
quam fuerit in ieiuniorũ
parcitate precipiuis: inuigi¬
liarum delectatione ꝓpen¬
sus in orationis assicluita¬
te laudabilis. in miseratio¬
nis opere singularis. ut et
hostem qui sibi repugnabat
extingueret. ⁊ unde se solus
affligeret cunctis spes maxi¬
ma subueniret: Erat
enim ad obecdienclum ꝓmp¬
tus ad uicia calcanda matu¬
rus: ita ut in ip̃o iuuenili
tyrocinio iam senib esset
exemplum. Hoc solum ha¬

Expanded text:
nasterio tanta animi huminasterio tanta animi humilitate domino placiturus se subdidit, ut salva morum honestate nihil sibi de ingenuitatis privilegio vindicaret, ubi quem origo liberum genuit famulum voluntas addixit, intellegens magis esse laudabile, ut amore Christi nobilitas inclinaret quod erat quam cum fastu quaereret appareroficiebat denique in eo exercitationis cotidianae processus, ita ut ultra se semper ascendens meritis non reliquos vinceret, sed edomito corpore de se ipso potius triumpharet. 15 Quis enim expediet, quam fuerit in ieiuniorum parcitate praecipuus, in vigiliarum delectatione propensus, in orationis assiduitate laudabilis, in miserationis opere singularis, ut et hostem qui sibi repugnabat extingueret et unde se solus affligeret cunctis spes maxima subveniret? 16 Erat enim ad oboediendum promptus, ad vitia calcanda maturus, ita ut in ipso iuvenili tyrocinio iam senibus esset exemplum, hoc solum ha
Abbreviated transcription (Latin):
eligiosorum
uita uirorũ
quantum est
meritis clari¬
or. tantũ no¬
ce crebrior po¬
puloꝵ: quia dum illis u¬
niuersis beneficia tribuit.
in suam lauclem linguas
excitat singuloꝵ. Ad qd̾
perspicacissime ꝓpalanidũ:
uita uł gesta beatissimi al¬
bini declucantur ad mediũ.
Gitur albinus ep̃s uene¬
tice regionis oceano bri¬
tannico confinis in clige¬
na: nõ exiguis parentib
oriundiis. immo cligni g̾¬
minis clignissima ꝓles
emergens. decus qd̃ sump¬
sit ex genere. felicis irite me¬
ritis ampliauit: clum in
illo ⁊ quod glorificaret xͤ
elegit. ⁊ quod uniuersiis
ueneretur munclus efful¬
sit. Qui inter ip̃a nouelle
iuuentutis exorclia tãto
fidei feruore flagrauit:ut
parentes ad quoꝵ desideri¬
um solet infantia festinã¬
ter recurrere. ꝓ caritate xͥ
magis iste uoluntarie re¬
liquisset. ⁊uelut hostes
anne carnales affectus
effugisset: creclens sibi suf¬
ficere si omnẽ clilectionẽ
in solo celesti patre planta¬
ret. Mox in tincillacensi mo¬

Expanded text:
eligiosorum vita virorum quantum est meritis clarior tantum voce crebrior populorum, quia dum illis universis beneficia tribuit, in suam laudem linguas excitat singulorum, ad quod perspicacissime propalandum vita vel gesta beatissimi Albini deducantur ad medium. 11 Igitur Albinus episcopus Veneticae regionis oceano Britannico confinis indigena, non exiguis parentibus oriundus, immo digni germinis dignissima proles emergens, decus quod sumpsit ex genere felicis vitae meritis ampliavit, dum in illo et quod glorificaret Christus elegit et quod universus veneretur mundus effulsit. 12 Qui inter ipsa novellae iuventutis exordia tanto fidei fervore flagravit, ut parentes ad quorum desiderium solet infantia festinanter recurrere pro karitate Christi magis iste voluntarie reliquisset et velut hostes animae carnales affectus effugisset, credens sibi sufficere, si omnem dilectionem in solo caelesti patre plantaret. 13 Mox in Tincillacense mo
Abbreviated transcription (Latin):
uere consumpta est. Uete¬
ris enim erat consuetucli¬
nis: acceptas deo uictimas
celesti igne consumi. Do¬
nec ergo ueritas cõpleret᷑.
figuram licuit exerceri.
Unde est quod mathias
qui ante pentecosten ordi-¬
natur. sorte queritur. Sep¬
tem uero cliaconi qͥ postea:
nequaquam sortis agita¬
tione. secl discipuloꝵ tan¬
tum electione. apłoꝵ uero
oratione ⁊ manus imposi-¬
tione sunt ordinati. Quod
siqui aliqua necessitate
compulsi deum putent sor¬
tib exemplo apłoꝵ ẽẽ con¬
sulentlum: uideant hoc ip¬
sos apłos nõ nisi collecto
fratrum cetu. ⁊ p̾cib acl
deum fusis egisse.

Expanded text:
vere consumpta est. Vetevere consumpta est. Veteris enim erat consuetudinis acceptas Deo victimas coelestis igne consumi. Donec ergo veritas compleretur, figuram licuit exerceri. Inde est quod Matthias, qui ante Pentecosten ordinatur, sorte quaeritur; septem vero diaconi postea nequaquam sortis agitatione, sed discipulorum tantum electione, apostolorum vero oratione et manus impositione, sunt ordinati. Quod si qui necessitate aliqua compulsi Deum putant sortibus exemplo apostolorum esse consulendum, videant hoc ipsos apostolos non nisi collecto fratrum coetu et precibus ad Deum fusis egisse.
Abbreviated transcription (Latin):
nis iucliciis. Parni meri¬
to transcenclitur ille: lau¬
de hominũ qui iustus erat.
At nõ hoc exemplo. uł qd̃
ionas ꝓpha sorte dep̾hensus
sit. in clifferenter sortibus
est crecdendum: cum priui¬
legia singuloꝵ ut sheroni¬
mus ait. commnunẽ legẽ
facere omnino nõ possint.
Nam ⁊ ibi gentiles uiri tẽ¬
pestate coacti. auctorem pe¬
riculzi sorte querebant: ⁊ hic
machias sorte eligiturz ne
apłi electio mandato clis¬
crepare legis ueteris uide¬
retur: ubi summus sacer¬
dos sorte queri iubebatur.
sicut de zacharia dicitur.
Scd̾m consuetudinẽ sac̾¬
docii sorte exiit: ut ĩcensũ
poneret. Qui idcirco ut re¬
or tunc sorte legebatur: ut
intẏpo figuraretur. uerũ
semper querencdum fuis¬
se sacerdotem. donec ueni¬
ret cui repositum erat. Qͥ
nõ in hostiarum cruore. s
per ꝓprium sanguinẽ in¬
trouuit semel in sc̃a: er̃na
redemptione inuenta. Cuiꝰ
hostia tempore pasche immo¬
lata: sed clie pentecostes spi¬
ritu sc̃o in igne apparente

Expanded text:
nis Judiciis? Parvi merito transcenditur ille Laude hominum qui justus erat. Non hoc exemplo, vel quod Jonas propheta sorte deprehensus sit, indifferenter sortibus est credendum, « cum privilegia singulorum, » ut Hieronymus ait, « communem legem facere omnino non possint. » Nam ibi et gentiles viri, tempestate coacti, auctorem periculi sorte quaerebant, et hic Matthias sorte eligitur, ne apostoli electio a mandato discrepare legis veteris videretur, ubi summus sacerdos sorte quaeri jubebatur, sicut de Zacharia dicitur: Secundum consuetudinem sacerdotii, sorte exiit ut incensum poneret . Qui dcirco, ut reor, tunc sorte legebatur, ut typo figuraretur, verum semper quaerendum fuisse sacerdotem, donec veniret cui repositum erat, qui non in hostiarum cruore, sed per proprium sanguinem introivit semel in sancta aeterna redemptione inventa . Cujus hostia tempore Paschae immolata, sed die Pentecostes Spiritu sancto in igne apparente,
Abbreviated transcription (Latin):
dominicos clispensatores
accipitis cum coticlie per
dei famulos uerbum ne¬
ritatis auclitis. De ip̃a ñc
tritici mensura loquim᷑:
ex ip̃a sicut deus cliuidit
uniuersi pascamur. inde
alimenta bone uite suma¬
mus. ut ad et̾ne uite p̾mia
peruenire possimus: in illũ
credendes. in illo sperantes
illum p̾omnib ⁊ in omni¬
b cliligentes qui se ipsum
nobis ⁊ alimentum p̾stat.
ne deficiamus in uia, et
p̾miũ seruat. ut gancle¬
amus in patria. xpistus
est enim alimentum no¬
strum: xp̃s crit premiũ
nr̃m. x̃pistus est cibus
⁊ consolatio currentium
tatio quiescentium beato¬

Expanded text:
dominicos dispensatores dominicos dispensatores accipitis, cum quotidie per Dei famulos verbum veritatis auditis. De ipsa nunc ergo tritici mensura loquamur . Ex ipsa, sicut Deus dividit, universi pascamur, inde alimenta bonae vitae sumamus, ut ad aeternae vitae praemia pervenire possimus, in illum credentes, in illo sperantes, illum prae omnibus et in omnibus diligentes, qui seipsum nobis, et alimentum praestat ne deficiamus in via, et praemium servat ut gaudeamus in patria. Christus est enim alimentum nostrum, Christus erit praemium nostrum, Christus est cibus et consolatio currentium tatio quiescentium beato
Abbreviated transcription (Latin):
quis aũt nr̃m solos apłos
clispensatores fcõs existimet
neglectoq militie sp̃ualis
officio. serius piger in fide¬
liter. imprudenterq dor¬
mitet ip̃e beatus apłs. epis¬
copos quoq clispensatores
ẽẽ ostenclens ait. Oportet
enim ep̃m sine crimine ẽẽ:
sicut dei lispensatorem. Ser¬
ui ergo patris familias su¬
mus. clispensatores lomi¬
ni sumus: mensuram tri¬
tici quam nobis erogemuᷤᷤ
accepimus. Que uero sit
ista mensura tritici. si que¬
ramus: ip̃am quoq nobis
beatus paulus apłs osten¬
lit clicens. Unicuiq sicut
deus cliuisit mensuram fi¬
dei. Quam ergo mensurã
tritici xp̃s nuricupat ipsã
mensuram fidei paulus ap¬
pellat: ut incelligamus
nõ aliud eẽ sp̃uale triticũ
quã xp̃iane fidei uenerabi¬
le sacramentum. Huius
tricici mensuram uobis in
nomine dñi damus quoci¬
ens illuminati dono gr̃e
sp̃ualis. scd̾m regulã uere
fidei lisputamus. Et eã¬
dem tritici mensurã per

Expanded text:
quis autem nostrum solos apostolos quis autem nostrum solos apostolos dispensatores factos existimet, neglectoque militiae spiritalis officio, servus piger infideliter imprudenterque dormitet, ipse beatus Apostolus episcopos quoque dispensatores esse ostendens, ait: Oportet enim episcopum sine crimine esse, sicut Dei dispensatorem . Servi ergo patris familias sumus, dispensatores Domini sumus, mensuram tritici quam vobis erogemus accepimus. Quae vero sit ista mensura tritici si quaeramus, ipsam quoque nobis beatus Paulus apostolus ostendit dicens: Unicuique sicut Deus divisit mensuram fidei . Quam ergo mensuram tritici Christus nuncupat, ipsam mensuram fidei Paulus appellat: ut agnoscamus non aliud esse spiritale triticum quam Christianae fidei venerabile sacramentum. Hujus tritici mensuram vobis in nomine Domini damus, quoties illuminati dono gratiae spiritalis, secundum regulam verae fidei disputamus; et eamdem tritici mensuram per
Abbreviated transcription (Latin):
cdubio: qui suis cliscipuł¬
alio loco ait. uos uocatis
me magister ⁊ clñe:⁊ bene
dicitis. Sum ⁊ enim. Que
est etiam huius dñi fami¬
lia: Nimirum illa est: ꝙͣ
ip̃e clrĩs de manu inimici
redemit. ⁊ suo dñio manci¬
pauit. Hec aũt familia
scã est eccłia catholica: q̃
per orbem terre copiosa fer¬
tilitate cliffundicur. et
redemptam se p̾cioso sui do¬
mini sanguine gloriatur.
filius enuim hominis sicrit
ip̃e ait. uenit nõ ministra¬
ri.s ministrare:⁊ dare a¬
nimam suam redemptio¬
nem ꝓ multis. Ip̃e est enĩ
pastor bonus: qui animã
suam posuit ꝓ ouibz suis.
Grex ergo boni pastoris: ip̃a
est̾ familia redemptoris.
ispensator uero łt. xii¬
qui sit quem oportet
eẽ fidelem pariter ⁊ prudẽ¬
tem paulus nobis ostẽclit
apls: qui de se suisq sociis
loquens ait. Sic nos existi¬
met homo: ut ministros
xp̃i ⁊ clispensatores miste¬
rioꝵ dei. Hic iam querit᷑
inter dispensatores: ut
fidelis quis inueniat᷑. Ne

Expanded text:
dubio, qui suis discipulis ait: Vos vocatis me Magister et Domine; et bene dicitis: sum etenim . Quae est etiam hujus Domini familia? Nimirum illa est quam ipse Dominus de manu inimici redemit, et suo dominio mancipavit. Haec autem familia sancta est Ecclesia catholica, quae per orbem terrae copiosa fertilitate diffunditur, et redemptam se pretioso sui Domini sanguine gloriatur. Filius enim hominis, sicut ipse ait, venit non ministrari, sed ministrare, et dare animam suam redemptionem pro multis . Ipse est etiam Pastor bonus qui animam suam posuit pro ovibus suis. Grex ergo boni Pastoris ipsa est familia Redemptoris. Dispensator vero quis sit, quem oportet esse fidelem pariter et prudentem, Paulus nobis ostendit apostolus, qui de se suisque sociis loquens ait: Sic nos existimet homo ut ministros Christi et dispensatores mysteriorum Dei. Hic jam quaeritur inter dispensatores, ut fidelis quis inveniatur . 3. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
eruoꝵ igitur quos po¬
pulo suo p̾posuit dñs
speciale uolens officium de¬
monstrare: ait quod ex euã¬
gelio modo aucliuimꝰ. Qͥs
putas est fidelis disper sa¬
tor ⁊ prridens. quemi cõsti¬
tuit dominus siuis supra
familiam suam. ut clet il

Expanded text:
rum igitur, quos populo suo praeposuit, Dominus speciale volens officium demonstrare, ait, quod ex Evangelio modo audivimus: Quis putas est fidelis dispensator et prudens, quem constituit Dominus supra fam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mutam: Decius cesar ira¬
tus iussit eum inconspectu
suo exspoliari. ⁊ cecli cũ scor¬
pionib: ip̃o decio clamãte.
Deos blasphemare noli. Be¬
atus laurentius inter ipsa
tormenta dicebat. Ego quidẽ
ininsania tua: ⁊ infurore
tuo.¬

Expanded text:
et muta?| Decius cesar iratus iussit eum in conspectu suo expoliari . et cedi| cum scurpionibus ipso decio clamante; Deos blasphemare noli| Beatus laurentius in ipsa tormenta dicebat; Ego quidein insania tua et furo\re/ tuo
Abbreviated transcription (Latin):
palatio salustiano. Et cli
Ubi sunt thesauri quos pol¬
licitus es presentare: Beatꝰ
laurentius collecta multi¬
tucdine introduxit in pa¬
minuuntur. sed semꝑ cres¬
cunt: qui in singulis asper
uariaris per multa: Sacri¬
crificare clemonib: Si ius¬
tum est ut demonib incli-¬
nemur. magis quam cleo
creatori omnium uisibiliũ¬
iudicate qui clebeat adora¬
ri: qui factus est an qui fe¬

Expanded text:
palacio salustiano;| Et dixVbi sunt| thesauri quos pollicitus es praesentare? Beatus laurentius collecta| multitudine introduxit in paminuuntur . sed semper crescunt . qui in singulis asperuariaris per multa ? sacricrificate| demonibus Si iustum est ut demonibus inclinemur magis quam deo| creatori omnium uisibiliuiudicate . quis debeat ad| orari . qui factus est . an qui fe
Abbreviated transcription (Latin):
potius nõ carnales adhuc
discipuli quid gesserĩt.
sed spiritualis magister
quid iusserit uideamus.
Dixit aũt eis. Reges genti¬
ui dominantur eoꝵ: et qͥ
potestatem habent super cos
benefici uocantur. Uos aũt
nõ sic: sed qui maior est ĩ
uobis. fiat sicut minor. ⁊
qui p̾cessor est sicut minis¬
trator. Certantib de prio¬
ratu cliscipulis pius ma-¬
gister eos nõ inite conten¬
tionis arguit. sed formã
quam sequantur humi¬
litatis modesta ratione des¬
cribit. In qua tam̃ forma
obtinenda maiores ⁊ p̾ces¬
sores. id est doctores eccłie.
nõ minima discretione
opus habent. ne uidelicet
regum gentium instar do
minari subiectis seq ab
eis gaucdeant suꝑ nacuis
laulib attolli: sed ad exẽ¬
plum regis eterni quasi iu¬
niores eis quib regenclis
presunt efficiantur et mi-¬
nistri.

Expanded text:
potius non carnales adhuc discipuli quid gesserint, sed spiritalis magister quid jusserit videamus. Dixit autem eis: Reges gentium dominantur eorum, et qui potestatem habent super eos, benefici vocantur. Vos autem non sic. Sed qui major est in vobis, fiat sicut junior, et qui praecessor est, sicut ministrator. Certantibus de prioratu discipulis, pius magister eos non initae contentionis arguit, sed formam quam sequantur humilitatis modesta ratione describit. In qua tamen forma obtinenda, majores et praecessores, id est, doctores Ecclesiae non minima discretione opus habent, ne videlicet regum genminari subjectis, seque ab eis gaudeant supervacuis laudibus attolli, sed, ad exemplum Regis aeterni, quasi juniores eis quibus regendis praesunt efficiantur ac ministri.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑactis sacramentis cliuinis
cde eccłia leuaretur. portan¬
lum ad basilicam: ambro¬
sianam in qua positus est:
ita ibi demonum turbe cla¬
mabant se ab illo torqueri.
ut eiulatus illoꝵ ferri nõ
possint. Que gr̃a sacerclo¬
tis nõ solum in illo loco ue¬
rum etiam in plurimis
ꝓuinciis usq in hoclier¬
num manet.¬

Expanded text:
peractis sacramentis divinis, peractis sacramentis divinis, de Ecclesia levaretur, portandum ad basilicam Ambrosianam, in qua positus est, ita ibi daemonum turba clamabat se ab illo torqueri, ut ejulatus eorum ferri non possent. Quae gratia Sacerdotis non solum in illo laco, verum etiam in plurimis provinciis usque in hodiernum manet
Abbreviated transcription (Latin):
lensis. cum in superiora do¬
mus se aid quiescenclũ com¬
posuisset: tercio uocem uo¬
cantis se audiuit dicentis¬
q sibi. Surge festina: quia
modo est recessurus. Qui des¬
cenclens: obtulit sco domini
corpus. Quo accepto. uͥ glu¬
tiuit emisit sp̃m. bonũ uia¬
ticum secum ferens: ut in
uircute eẽt anime refectio.
Angeloꝵ nunc cõsortio qͦrũ
uita uixit interris. ⁊ helye
societate letatur: quia ut
helyas numquam regibus
uł ullis potestatib ita ⁊ iste
ꝓ dei timore loqui ueritꝰ nõ
est. Atq in de ad eccłiam ma¬
iorem antelucana hora qua
defunctus est corpus ip̃ius
portatum est: ibiq eaclem
fuit nocte qua uigilauimꝰ
in pascha. Quem plurimi
infantes baptizati cũ a fon¬
te uenirent uiderunt: ita
ut aliqui sedentem in cathe¬
cligito ostenclerent. S nul¬
mundos oculos nõ habebãt.
Plurimi aũt: stellam su¬
pra corpus eius se uidere nar¬
rabant. S lucescente clie
dominico. cum corpus ip̃iᷤ

Expanded text:
lis cum in superioribus dolis cum in superioribus domus se ad quiescendum composuisset, tertio vocem vocantis se audivit, dicentisque sibi: Surge, festina, quia modo est recessurus. Qui descendens, obtulit sancto Domini corpus: quo accepto ubi glutivit, emisit spiritum, bonum viaticum secum ferens; ut in virtute escae anima refectior, angelorum nunc consortio, quorum vita vixit in terris, et Eliae societate laetetur; quia ut Elias numquam regibus vel ullis potestatibus, ita nec iste pro Dei timore loqui veritus est. 48. Atque inde ad Ecclesiam majorem antelucana hora qua defunctus est, corpus ipsius portatum est; ibique eadem fuit nocte, qua vigilavimus in pascha: quem plurimi infantes baptizati cum a fonte venirent, viderunt, ita ut aliqui sedentem in cathedigito ostenderent: sed ilmundatos oculos non habebant: plurimi autem stellam supra corpus ejus se vidisse narrabant. Sed lucescente die Dominico, cum corpus ipsius,
Abbreviated transcription (Latin):
Qua noce auclita: ex paues¬
centes fugerunt. Defuncto
tamen eo. nõ alius illi suc¬
cessit in sacerdotium: nisi
is quem ille bonura senẽ
trina uoce signauerat.
Cui simpliciano: ueneriꝰ
quem supra memorauimꝰ
successor fuit. felix uero:
nunc usq bononiensem
regit eccłiam. Castus aũt
uł polemius nutriti ab am-¬
brosio. bone arboris boni fru¬
ctus: in eccłia mediolanen¬
si cliaconii funguntur of¬
ficio. In eoclem tamen loco
in quo iacebat. sicut referẽ¬
te scõ bassiano ep̃o lauden¬
sis eccl̾ie qui ab eoclem au¬
dierat didicimus: cũ ora¬
ret una cum supraclicto sa¬
cerdote: uidit clñm ihesum
aduenisse ad se ⁊ arridentẽ
sibi. Nec multos post clies
nobis ablatus est. le .uiii.
oclem audem tempore
ad clñm: ab hora circiter un¬
decima cliei usq ad illam
horam qua emisit spiritũ.
expansis manib in moclũ
crucis orauit. Nos uero la¬
bia illius moueri uidebamꝰ:
audiebamus. Honoratus
etiam sacerdos eccłie uercel¬

Expanded text:
Qua voce audita, expavesQua voce audita, expavescentes fugerunt; defuncto tamen eo, non alius illi successit in sacerdotium, nisi is quem ille bonum senem trina voce signaverat. Cui Simpliciano Venerius, quem supra memoravimus, successor fuit: Felix vero nunc usque Bononiensem regit Ecclesiam: Castus autem et Polemius nutriti ab Ambrosio bonae arboris boni fructus, in Ecclesia Mediolanensi diaconii funguntur officio. 47. In eodem tamen loco in quo jacebat sicut referente sancto Bassiano episcopo Laudensis Ecclesiae, qui ab eodem audierat, didicimus cum oraret una cum supradicto sacerdote, viderat Dominum Jesum advenisse ad se, et arridentem sibi: nec multos post dies nobis ablatus est. Sed eodem tempore ad Dominum, ab hora circiter undecima diei usque ad illam horam, in qua emisit spiritum, expansis manibus in modum crucis oravit: nos vero labia illius moveri videbamus, audiebamus. Honoratus etiam sacerdos Ecclesiae Vercel
Abbreviated transcription (Latin):
nato a se sacerdote in¬
ecclia ticinensi: inciclit in
infirmitatem. Qua pluri¬
mis clieb cum decineretur
in lectulo: comes stilicho di¬
xisse fertur. quod tanto ui¬
ro recedente de corpore interi¬
tus immineret uralie. Unde
conuocatis ad se nobilissi¬
mis uiris illius ciuitatis.
quos cliligi a sco sacerdote
cognouerat: partim inter¬
minatus est illis. partim
blando sermone persuasit.
sibi uiuencli peteret a clño
cõmeatum. Quocl ille ubi
Nõ ita inter uos iuxi: ut
pudeat me uiuere. Nec timeo
mori: qr bonum dñm habe¬
mus. Per idem tempus cũ
in extrema parce portieus
in qua iacebat in uro posi¬
ti castus. polemius. ueneriꝰ
⁊ felix tunc cliacones. secũ
tractarent uoce ita pressa.
ut uix se muicem auclirẽt.
qui post obitum illius ep̃s
orclinanclus ẽẽt. atq cum
de nomine sc̃i loquerentur
simpliciani: tamqͣm int̾¬
eẽt tractatui.cum longe
positus ab ip̃is iaceret. ap¬
probans exclamauit t̾rio.
Senex quidem sed bonus est
simplicianus: cui maturꝰ.

Expanded text:
nato sacerdote Ecclesiae Ticinensi, incidit in infirmitatem, qua cum plurimis diebus detineretur in lectulo, comes Stilico dixisse fertur quod, tanto viro recedente de corpore, interitus immineret Italiae. Unde convocatis ad se nobilibus viris illius civitatis, quos diligi a sancto Sacerdote cognoverat, partim interminatus est illis, partim blando sermone persuasit, ivendi peteret a Domino commeatum. Quod ille ubi Non ita inter vos vixi, ut pudeat me vivere: nec timeo mori; quia Dominum bonum habemus. 46. Per idem tempus cum in extrema parte porticus in qua jacebat in uno positi Castus, Polemius, Venerius et Felix tunc diaconi secum tractarent voce ita pressa, ut vix se invicem audirent, quis post obitum illius episcopus ordinandus esse, atque cum de nomine sancti loquerentur Simpliciani, tamquam interesset tractatui, cum longe positus ab ipsis jaceret, approbans exclamavit tertio: Senex, sed bonus. Erat enim Simplicianus aevi maturus.
Abbreviated transcription (Latin):
unt etiam quedam
nr̃oꝵ nuncline delic¬
coꝵ. Itaq uariarũ capti
illecebris uoluptatũ: aut
uenundanuir sub peccato
aut reclimimur a peccato.
xp̃s nos recdimit: aduer¬
sarius uenclit. Ille cautie¬
natur ad mortem: hic re¬
climit ad salutem. Unde
bene matheus luos passe
gi. ⁊ exuens se lege peccati.
in naturam anime sensu¬
um puritate transierit.
alis ad celum sp̃nalibus
eleuatur. Itaq docenuir
quia uolancli nobis gra¬
tiam natura cleclit: uo¬
luptas abstulit. Que ma¬
loꝵ escis grauat animam:
atq in naturam corporee
molis inclinat. Meritoq
posuit: quia nemo illoꝵ
caclit sine uoluntare dei.
Quod enim cacdlit uergit
interrã. Et ideo qd̃ uolat.
fastigio immordalitatis
euehitur. Ne cui aũt clu¬
bium eẽt quod matheus
cdixit. lucas euidenter ab¬
soluit: quia uoluntas dei
cognitio est. Non enim qͥ¬
cumq uoluntate dei cadit:
sed qui delictoꝵ suoꝵ mo¬
le ruerit deum latere non
poterit.¬

Expanded text:
unt etiam quaedam nostrorum nundinae delictorum. Itaque variarum capti illecebris voluptatum, aut venumdamur sub peccato, aut redimimur a peccato. Christus nos redimit, adversarius vendit; ille auctionatur ad mortem, hic redimit ad salutem. Unde bene Matthaeus duos passergi, et exuens se lege peccati in naturam animae sensuum puritate tralis ad caelum spiritalibus eleuatur. itaque docemur quia uolandi nobis gratiam natura dedit, uoluptas abstulit, quae malorum escis grauat animam atque in naturam corporeae molis inclinat. meritoque posuit quia nemo illorum cadit sine uoluntate dei; quod enim cadit, uergit in terram et quod uolat fastigio inmortalitatis euehitur. ne cui autem dubium esset quod Matthaeus dixit, Lucas euidenter absoluit, quia uoluntas dei cognitio est; non enim quicumque uoluntate dei cadit, sed qui delictorum suorum mole ruerit deum latere non poterit
Abbreviated transcription (Latin):
uina miramur. Qui iel cir¬
co nobis sunt uenerabiles:
quia p̾sentis uite luce clespͦ¬
ta contemptoq suoꝵ corpo¬
rum cruciatu seuientem mũ¬
dum dei ꝓ honore uicerunt:
sicut beatissimus hic pater
nr̃ clum pro assertione ĩ clis¬
putabilis cleitatis spñ feruẽ¬
tiore consurgens arrianis
impietatib obluctatur.⁊
eccłias clei concertantium
hereticoꝵ ꝓcellis ac turbini¬
b perturbatas. serene fidei
tranquillitate pacauit.⁊
sibi eterna p̾mia multimo¬
cla passione quesiuit: illiꝰ
nimirum inconcussa se¬
quens uestigia ad quem
clominus ait. Tu es petrus
⁊super hanc petram eclifi¬
cabo eccłiam meã: ⁊ porte
inferi nõ preualebunt ei.
ere ac merito łe .ii.

Expanded text:
ivina miramur: qui idcirco nobis sunt venerabiles, quia, praesentis vitae luce despecta, contemptoque suorum corporum cruciatu, saevientem mundum Dei pro amore vicerunt; sicut beatissimus hic Pater noster, dum, pro assertione indisputabilis deitatis spiritu ferventiore consurgens, Arianis impietatibus obluctatur, et Ecelesias Dei, concernentium haereticorum procellis ac turbinibus perturbatas, serenae fidei tranquillitate pacavit, et sibi aeterna praemia multimoda passione quaesivit, illius nimirum inconcussa sequens vestigia, ad quem Dominus ait: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam: et portae inferi non praevalebunt ei . Vere ac merito cuncti
Abbreviated transcription (Latin):
niqui pectoris studio. setl
simplicis ignorantie ĩ cauta
deuotione certabat. Deni¬
q ut primũ sensib eius sp̃s
ueritatis in fusus est:osten¬
dit continuo. nõ se xp̃i senis¬
se oclio, sel amore paterne
legis innocenter errasse. De
quo quid ego potissimũ cli-¬
cam: cum fidelissimiis ip̃e
sibi sit testis: Qui cum nec
maiestatem: uerecundius
quod inse gestum est confite¬
tur. Uelut enim cle altero qͦ¬
clam. scio inquit hominem
paradisum: ⁊ aucliuit ar¬
chana uerba que nõ licet ho¬
minz loqui. Quid hoc aposto¬
lo magnificentius. cui in
meclio mortalium consti¬
tuto ⁊ supra celos ire clatũ:
⁊ ad terras reclire concessũ
est: Quiel hoc beatus uiro.
qui inter secreta paraclisi
etliscere meruit quod nec
lingua hominis loqui pos¬
sit. nec quisquam merere¬
tur auclire: Et cum tante
sint sublimitatis illa que
clocuit. ut comprehenclere
ea mens humana nõ possit.
quante illucl putamus eẽ
glorie. quod ꝓclere sibi asse¬
rit nõ licere:¬

Expanded text:
iniqui pectoris studio, sed simplicis ignorantiae incauta devotione certabat. Denique, ut primum sensibus ejus Spiritus veritatis infusus est, ostendit continuo, non se Christi saevisse odio, sed amore paternae legis innocenter errasse. De quo quid ergo potissimum dicam? cum fidelissimus ipse sibi sit testis: qui cum nec majestatem, verecundius quod in se gestum est confitetur. Ut enim velut de altero quodam: Scio hominem, paradisum, et audivit arcana 226 verba, quae non licet homini loqui . Quid hoc Apostolo magnificentius, cui in medio mortalium constituto, et supra coelos ire datum, et ad terras redire concessum est? Quid hoc beatius viro, qui inter secreta paradisi ediscere meruit quod nec lingua hominis loqui possit, nec quisquam mereretur audire? Et cum tantae sint sublimitatis illa quae docuit, ut comprehendere ea mens humana non possit; quantae illud putamus esse gloriae quod prodere sibi asserit non licere
Abbreviated transcription (Latin):
hanc nr̃e exiguitatis scedu¬
lam illuis accensus clesicle¬
rio legere nõ recuset. lt.i¬
uit igitur sccłm sectili
fastum clarissimis ex
patrum asserunt tracliti¬
ones amagelalo castello
maria magelalene nuncii¬
pata est: quam nõ solum¬
sui germinis clignitas uer̃
eciam patrimonii iura pa¬
rentum successus splenclidã
reldiclerant. a deo ut clu¬
plicatus honor nominis ex¬
cellentiam cireum quaq dif¬
fuucleret. Solent enim apd̃
homines plus cliuicum qͣm
pauperum nomina sciri.
Secl quia rerum affluen¬
tiam indercdum uoluptas
comes sequitur: ad olescen¬
tioris uite tempora lubricis
sib. soluco puclicicie freno.
ec est illa¬

Expanded text:
hanc nostrae exiguitatis scheduhanc nostrae exiguitatis schedulam, illius accensus desiderio, legere non recuset. Fuit igitur secundum saeculi fastum clarissimis beaPatrum asserunt traditiones, a Magdalo castello Maria Magdalene nuncupata est. Quam non solum germinis dignitas, verum etiam patrimonii jura parentum excessu splendidam reddiderunt: adeo ut duplicatus honor nominis excellentiam circumquaque diffunderet. Solent enim apud homines, plus divitum quam pauperum nomina sciri. Sed quia rerum affluentiam, interdum voluptas comes sequitur, adolescentioris vitae tempora, lubricis sibus, solutis pudicitiae frenis. Haec est