comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ciem narrat. seq gelu gignere de cęlo pro¬
nuntiat: nisi quod miro modo nr̃i pectoris
terram ad suscipienda uerbi semina. & pͥus
ꝑ occultȩ gr̃e pluuiam infundit. & postmo¬
dum ne in conceptis uirtutib iminoderatius
ꝓfluat. disciplinam intimȩ dispensationis
premit: ut quã ꝑceptȩ gr̃ę pluuia irrigat.
etiam disciplinȩ rigor astringat: ne si aut
antequã debet. aut plusquam necesse est
conceptas uirtutes ꝓferat. fruges in herbam
uertat: Plerunq enim ab inchoantibus
opus bonũ dum priusquã oportet ostendit᷑:
a grano ꝑfectionis inanitur. Et plerunq
uirtutes dũ plus quã necesse est exuberant:
exalant. Unde & electoꝵ suorum dñs uel an¬
te tempus desideria rennuit. uel rursum in
tempore ultra mensuram ꝓfectus premit:
ne si aut antequã debent. aut plusquam
debent ꝓficiant: ꝑ ꝓfectus sui magnitudi¬
nem. in elationis defectum cadant. Nam

Expanded text:
ciem narrat, seque gelu gignere de coelo prociem narrat, seque gelu gignere de coelo pronuntiat, nisi quod miro modo nostri pectoris terram ad suscipienda verbi semina, et prius per occultae gratiae pluviam infundit, et postmodum, ne in conceptis virtutibus immoderatius profluat, disciplina intimae dispensationis premit, ut quam acceptae gratiae pluvia irrigat, etiam disciplinae rigor astringat, ne si aut antequam debet, aut plusquam necesse est conceptas virtutes proferat, fruges in herbam vertat? Plerumque enim ab inchoantibus opus bonum dum priusquam oportet ostenditur, a grano perfectionis inanitur, et plerumque virtutes dum plus quam necesse est exuberant exhalant. Unde et electorum suorum Dominus vel ante tempus desideria renuit, vel rursum in tempore ultra mensuram profectus premit, ne si aut antequam debent, aut plus quam debent, proficiant, per profectus sui magnitudinem in elationis defectum cadant. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
re: dũ modo minime uidicemꝰ quȩ ꝑscru¬
tanda fuerant neglexisse. Suꝑiori enim
uersu dicitur. quis est pluiuiȩ pater. uel
quis genuit stillas roris: statimq addit᷑.
de cuius utero egressa est glacies. & gelu de
celo quis genuit: Si ergo dictis prȩceden¬
tibus sequens sententia non dispari sensu
coniungitur. ꝓfecto & in bonam partem
nobis eius intelligentia sine obstaculo diffi¬
iactata in eam semina feracius ligant᷑: sed
rursum si illam pluuia ĩmoderatius irrigat.
in culmi pinguedinẽ frum̃ti uirtutẽ mu¬
tat. Sin uero iactatum semen post pluuiã
gelu p̃mitur: quo foras citius apparere re¬
pellitur. eo intus fȩcundius radicat᷑. Et
quo uetat᷑ ꝓgredi cogitur multiplicari:
quia cũ ab immaturo ortu restringit᷑. in
conceptionis suȩ tarditate laxatum ad fru¬
ctum uberius implet᷑. Quid est ergo quod
dñs prius quidem patrem se pluuiȩ insinu¬
at. postmodũ uero de suo egredi utero gla¬

Expanded text:
re, dummodo minime judicemur quae perscrure, dummodo minime judicemur quae perscrutanda fuerant neglexisse. Superiori enim versu dicitur: Quis est pluviae pater vel quis genuit stillas roris? Statimque additur: De cujus utero egressa est glacies, et gelu de coelo quis genuit? Si ergo dictis praecedentibus sequens sententia non dispari sensu conjungitur, profecto et in bonam partem nobis ejus intelligentia sine obstaculo diffi compluitur, jactata in eam semina feracius ligantur. Sed rursum si illam pluvia immoderatius irrigat, in culmo pinguedinem frumenti virtutemque mutat. Sin vero jactatum semen post pluviam gelu premitur, quo foris citius apparere repellitur, eo intus fecundius radicatur; et quo vetatur progredi, cogitur multiplicari, quia cum ab immaturo ortu restringitur, ex conceptionis suae 946 tarditate laxatum ad fructum uberius impletur. Quid est ergo quod Dominus prius quidem patrem se pluviae insinuat, postmodum vero de suo egredi utero gla
Abbreviated transcription (Latin):
noluit: ꝓfecto districte se obdurare nun¬
moris uirtus amittit᷑. ꝓpter humanas lau¬
des uirtutis imago retinetur: recte sub¬
iungitur. In similitudinẽ lapidis aquae
durant᷑: & suꝑficies abyssi constringitur.
Aquȩ enim ꝑ glaciem in suꝑficie durescuas:
sed fluidȩ in intimis remanent. Et quid
ꝑ aquas: nisi fluxa accipimꝰ corda repro¬
borum: Quȩ cũ ex ꝓposito uirtutem
deserunt: fortes se in bonis oꝑibz ꝑ hy po¬
chrisin ostendunt. Dumq in intimis suis
ad uicia defluunt. & foris se sc̃oꝵ ac fortiũ
imitatores fingunt. aquȩ in similitudinẽ
lapidis durant᷑. & suꝑficies abyssi constrin¬
gitur: quia ꝑ subductam sc̃itatis speciem.
fluxa ac instabilis eoꝵ conscientia hominib
tegitur. N am cũ sibimec ipsis intrinsecus
turpes sint: ante alienos tam̃ oculos quadã
hȩc uerba dñi in bonam intelligi partem
uelit. debenus sic etiam quȩrentib astrue-¬

Expanded text:
noluit, profecto districte se obdurasse nunnoluit, profecto districte se obdurasse nunmoris virtus amittitur, propter humanas laudes virtutis imago retinetur, recte subjungitur: In similitudinem lapidis aquae durantur, et superficies abyssi constringitur. Aquae enim per glaciem in superficie durescunt, sed fluidae in intimis remanent. Et quid per aquas nisi fluxa accipimus corda reproborum? Quae cum ex proposito virtutem deserunt, fortes se in bonis operibus per hypocrisim ostendunt; dumque in intimis suis ad vitia defluunt, et foris se sanctorum ac fortium imitatores fingunt, Aquae in similitudinem lapidis durantur, et superficies abyssi constringitur, quia per superductam sanctitatis speciem fluxa ac instabilis eorum conscientia hominibus tegitur. Nam cum sibimetipsis intrinsecus turpes sint, ante alienos tamen oculos quadam haec verba Domini in bonam intelligi partem velit, debemus sic etiam quaerentibus astrue
Abbreviated transcription (Latin):
tractabilis in summis liquidus stabat.
An sacrum eloquiũ cȩlum ñ est: qđ diem
nobis intelligentiȩ aperiens sole nos iustitiae
illustrat: Quod dũ nos uitȩ prȩsentis
nox continet: stellis nobis mandatorum
fulget. Sed quia oportet hereses eẽ. ut ꝓ¬
bati manifesti fiant. cũ ab intellecti sano
mens suꝑba repellitur. ulcione districti
iudicu gelii de cȩlo generatur: ut cũ ipsa
scriptura sacra in electorum cordib caleat.
eos qui se suꝑbe seire appetunt. a se frigidoᷤᷤ
emittat. Ibi quippe errant: ubi corrigere
errata debuerant. Et dum a suꝑna intel¬
ligentia resplendentis eloquii & obdurati
ipsi & seducturi cęteros corruunt: ad ima
uenientes ut gelu & alios astringunt.
Semet ipsum tam̃ dñs hoc gelu gignere
ꝑhibet. ñ quo prauorum mentes ipse ad
culpam format. sed quo a culpa ñ liberat:
sicut scriptum ẽ. Ego obdurabo cor pha¬
raonis. Qđ quia misericordit̃ emollire

Expanded text:
tractabilis in summis liquidus stabat. tractabilis in summis liquidus stabat. An sacrum eloquium coelum non est, quod diem nobis intelligentiae aperiens, sole nos justitiae illustrat, quod dum nos vitae praesentis nox continet, stellis nobis mandatorum fulget? Sed quia oportet esse haereses, ut probati manifesti fiant , cum ab intellectu sano mens superba repellitur, ultione districti judicis gelu de coelo generatur, ut cum ipsa Scriptura sacra in electorum cordibus caleat, eos qui se superbe scire appetunt a se frigidos emittat. Ibi quippe errant ubi corrigere errata debuerant; et dum a superna intelligentia resplendentis eloquii, et obdurati ipsi, et seducturi caeteros, corrunt, ad ima venientes ut gelu, et alios astringuat. Semetipsum tamen Dominus hoc gelu gignere perhibet, non quod pravorum mentes ipse ad culpam formet, sed quod a culpa non liberat, sicut scriptum est: Ego obdurabo cor Pharaonis . Quod quia misericorditer emollire
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ꝓiciat. ostendit dicens. N escio uos
unde sitis: discedite a me om̃s operarii ini¬
quitatis. Hanc glaciem nunc in utero dñs
portat: quia intra sinũ ȩccłȩ tolerat. Sed
tunc aꝑte eicit: cũ tales a secretis cȩlestib
ꝑ extremũ & publicum iudiciũ repellit.
His itaq uerbis quid aꝑte agitur: nisi ut
beatus iob de summis suis uirtutib humi¬
lietur: ne in hoc qđ bene uiuendo caluerat.
suꝑbiendo frigescat. & a diuinitatis utero
repulsus exeat: si intra sinum sui cordis
uirtute ꝑmittit: recte adhuc subiungit᷑.
Et gelu de celo quis genuit e Plerunq enĩ
saeri eloquii scientiam prȩstat: sed dũ eadẽ
scientia is qui accipit extollitur. ira distri¬
cti iudicis in ipso sacro eloquio cȩcatur: ut
exteriores fauores ꝑ illam sequens. eius iã
interna ñ uideat: & qui intus manens ca¬
lere poterat. exeundo frigescat: duratusq
in ima corruat. qui ad cognitionẽ dĩ prius

Expanded text:
Dominus projiciat ostendit, dicens: Nescio vos Dominus projiciat ostendit, dicens: Nescio vos unde sitis, discedite a me, omnes operarii iniquitatis . Hanc glaciem nunc in utero Dominus portat, quia intra sinum Ecclesiae tolerat. Sed tunc aperte ejicit, cum tales a secretis coelestibus per extremum et publicum judicium repellit. His itaque verbis quid aperte agitur, nisi ut beatus Job de summis suis virtutibus humilietur, ne in hoc quod bene vivendo caluerat, superbiendo frigescat, et a Divinitatis utero repulsus exeat, si intra sinum sui cordis virtute permittit, recte adhuc subjungitur: Et gelu de coelo quis genuit? Plerumque enim sacri eloquii scientiam praestat, sed dum de eadem scientia is qui accipit extollitur, 945 ira districti judicis in ipso sacro eloquio caecatur, ut exteriores favores per illam sequens, ejus jam interna non videat; et qui intus manens calere poterat, exeundo frigescat, duratusque in ima corruat, qui ad cognitionem Dei prius
Abbreviated transcription (Latin):
tales ꝓicit dñs. dicit. De cuius utero egressa
est glacies: Quasi enim de dĩ utero glaci¬
es egreditur: quando hii qui iam intus in¬
caluerant. ex uirtutũ dono frigescunt: &¬
inde exteriorem głam torpentes appetunt.
unde ad interna diligenda ardentius fla¬
grare debuerunt. Dumq iste signis. ille
scientia. iste ꝓphetia. ille magnis operib
pollet. atq ꝑ hȩc dona placere hominib
appetit: om̃e quod prius intimũ calue¬
rat. exteriorem laudem diligens in torporẽ
uertit. Quasi ergo glacies de utero egredit᷑:
dũ post bonorum beneficia a uiscerib pie¬
tatis suꝑnę separatur. An non sunt gla¬
cies qui in uirtutib quas accipiunt. lau¬
des ab hominib quęrunt: &. tam̃ uenienti
iudici dona sua ad eius memoriam reuo¬
cantes dicunt. dñe dñe. nonne in nomine
tuo ꝓpħauimus. & in tuo nomine dȩ mo¬
nia eiecimus. & in tuo nomine uirtutes
multas fecimꝰ: Sed quomodo hanc glaciẽ

Expanded text:
tales Dominus projicit dicit: De cujus utero egressa tales Dominus projicit dicit: De cujus utero egressa est glacies? Quasi enim de Dei utero glacies egreditur, quando hi qui jam intus incaluerant ex virtutum dono frigescunt; et inde exteriorem gloriam torpentes appetunt, unde ad interna diligenda ardentius flagrare debuerunt. Dumque iste signis, ille scientia, iste prophetia, ille magnis operibus pollet, atque per haec dona placere hominibus appetit, omne quod prius intimum caluerat, exteriorem laudem diligens, in torporem vertit. Quasi ergo glacies de utero egreditur, dum post donorum beneficia a visceribus pietatis supernae separatur. An non sunt glacies, qui in virtutibus quas accipiunt laudes ab hominibus quaerunt? Et tamen venienti judici dona sua ad ejus memoriam revocantes, dicunt: Domine, Domine, nonne in nomine tuo prophetavimus, et in nomine tuo daemonia ejecimus, et in nominc glaciem
Abbreviated transcription (Latin):
ta consilia quia a seductis hominib dep̃hen¬
di ñ possunt: recte subiungit᷑. Et suꝑficies
abyssi constringit᷑. Aliud quippe ei intrin¬
secus latet: atq aliud extrinsecus ostendit.
Transfigurat enĩ se uelut angłm lucis. & cal¬
lida deceptionis arte plerunq ꝓponit lau¬
dabilia: ut ad illicita p̾trahat. Abyssi gͦ
suꝑficies constringitur: quia dum quasi
bona ꝑsuasionis eius species uelut solida de¬
suꝑ glacies ostenditur: in ꝓfundũ latens
telligere & aliter possumus: si moraliter
easq ad aꝑtas uirtutes dũ ꝓuehit gignit:
sed si de acceptis uircutib extolluntur relin¬
quit. Et sȩpe quosdam cognouimꝰ malorũ
suoꝵ consideratione compungi. diuini ter¬
roris pauore feruescere: & ꝑ pauoris exordia
usq ad uirtutũ summa ꝑuenire. Sed dum
de eisdem uirtutib quas accipiunt extol¬
luntur: in anis głȩ laqueo astricti. ad anti¬
quum torporem redeunt. Recte ergo cum

Expanded text:
ta consilia quia a seductis hominibus deprehenta consilia quia a seductis hominibus deprehendi non possunt, recte subjungitur: Et superficies abyssi constringitur. Aliud quippe ei intrinsecus latet, atque aliud extrinsecus ostendit. Transfigurat enim se velut angelum lucis , et callida deceptionis arte plerumque proponit laudabilia, ut ad illicita pertrahat. Abyssi ergo superficies constringitur, quia dum quasi bona persuasionis ejus species velut solida desuper glacies ostenditur, in profundo latens telligere et aliter possumus, si moraliter easque ad apertas virtutes, dum provehit, gignit; sed si de acceptis virtutibus extolluntur, relinquit. Et saepe quosdam cognovimus malorum suorum consideratione compungi, divini terroris pavore fervescere, et per pavoris exordia usque ad virtutum summa pervenire; sed dum de eisdem virtutibus quas accipiunt extolluntur, inanis gloriae laqueo astricti, ad antiquum torporem redeunt. Recte ergo cum
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑficies abyssi constringit᷑. Et attestante
paulo inscrutabilia sunt iudicia eius: & inue¬
de cuius utero egressa est glacies. & gelu de
cȩlo quis genuit: etiam satan ingelu & gla¬
cie nil obstat intelligi. Ipse quippe quasi de
dĩ utero glacies ꝓcessit: quia a calore seeretoꝵ
eius maliciȩ torpore frigidus magister iniqui¬
tatis exiuit. Ipse gelu de cȩlo est genitus: quia
constricturus corda reꝓborum. a summis ca¬
dere est ad ima ꝑmissus. Qui bene incelestib
conditus. in culpȩ frigore mentes sequacium
quasi gelu dum cecidit astrinxit. Qui ad
terram ueniens. quid in hominib egerit ex¬
pletur: cũ subditur. In similitudinẽ lapidis
aquȩ durant᷑. Per aquas nanq populi: per
lapidem uero eiusdem satan duritia desi¬
gnatur. Illo igit᷑ ad ima ueniente. in simili¬
tudinem lapidis aquȩ duratȩ sunt: quia
eiusdem maliciam imitati homines. mollia
uiscera caritatis amiserunt. Cuiꝰ fraudulen¬

Expanded text:
superficies abyssi constringitur, et, attestante superficies abyssi constringitur, et, attestante Paulo, « inscrutabilia sunt judicia ejus, et inveDe cujus utero egressa est glacies, et gelu de coelo quis genuit? etiam Satan in gelu et glacie nil obstat intelligi. Ipse quippe quasi de Dei utero glacies processit, quia a calore secretorum ejus, malitiae torpore frigidus, magister iniquitatis exivit. Ipse gelu de coelo est genitus, quia constricturus corda reproborum, a summis cadere est ad ima permissus. Qui bene in coelestibus conditus, in culpquasi gelu dum cecidit astrinxit, qui ad terram veniens, quid in hominibus egerit expletur cum subditur: « In similitudinem lapidis aquae durantur. Per aquas namque populi, per lapidem vero ejusdem Satanae duritia designatur. Illo igitur ad ima veniente, in similitudinem lapidis aquae duratae sunt, quia ejus malitiam imitati homines, mollia viscera charitatis amiserunt. Cujus fraudulen
Abbreviated transcription (Latin):
Sconsequant᷑. Conclusit enim ds̃ om̃a in
Sincredulitate: ut omniũ misereat᷑. Quam
sententiã suam primũ quidẽ de uocatione
uidȩorum & repulsione gentiũ. post modum
uero de uocatione gentium & repulsione iu¬
dȩorum subtilit̃ pensans. seq occulta dĩ ui¬
dicia comp̃hendere ñ posse considerans: exela¬
mando subiunxit. O altitudo diuitiarum
sapientiȩ & scientiȩ dĩ: quã in comp̃hensibilia
sunt iudicia eius. & inuestigabiles uiȩ eius.
Unde hic quoq cũ de iudęorum ꝑfidia dñs
diceret. in similitudinẽ lapidis aquȩ durant᷑.
ut de repulsione eoꝵ occulta eẽ sua iudicia
demonstraret: apte subdit. Et superficies
abyssi constringit᷑. Quia suꝑiecto quodam
ignorantiȩ nr̃e uelamine: incomp̃hensibilitas¬
diuini udicu humanȩ mentis oeulo nullate¬
nus penetrat᷑. Scriptum quippe ẽ. Iudicia
appetat. cur cũ alius repellitur. alius eligat᷑:
uel cur cũ alius eligitur. alius repellat᷑: quia

Expanded text:
n incredulitate, ut omnium misereatur . Quam sententiam suam primum quidem de vocatione Judaeorum, et repulsione gentium, postmodum vero de vocatione gentium, et repulsione Judaeorum subtiliter pensans, seque occulta Dei judicia comprehendere non posse considerans, exclamando subjunxit: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigab» Unde hic quoque cum de Judaeorum perfidia Dominus diceret: « In similitudinem lapidis aquae durantur, » ut de repulsione eorum occulta esse sua judicia demonstraret, apte subdidit: « Et superficies abyssi constringitur , » quia superjecto quodam ignorantiae divini judicii humanae mentis oculo nullatenus penetratur, sicut scriptum est: Judicia appetat, cur cum alius repevel cur cum alius eligitur, alius repellatur: quia
Abbreviated transcription (Latin):
Sideo mittet illis ds̃ oꝑationem erroris ut
Scredant mendacio. ut iudicent᷑ om̃s qui nͣ
Scrediderunt ueritati: sed consenserunt ini¬
quitati.N equaquã ergo suꝑ eos uesꝑ con¬
surgeret. si cęli filii ẽẽ uoluissent. Sed dum
uisibilia appetunt: amisso cordis lumine
sub noctis duce tenebrascunt. Qł tam̃
si moralit᷑ discutimus: quo modo cotidie
agatur inuenimꝰ: quia nimirũ & electis
lucifer oritur: & uesꝑ rȩpbis dõ ꝑmittente
dominat᷑. Unus enim atq idem sermo di est
in ore prȩdicantis. Quẽ dũ isti gaudendo¬
illi uero inuidendo audiunt: claritatem¬
sibi luciferi. in uesperi tenebras uertunt.
Dum isti humilit̾ uocem sc̃ȩ prȩdicationis
accipiunt: quasi ad stellȩ lucem oculos
cordis aperiunt. Dũ uero illi benedicenti
inuident. & ñ salutis causam. sed elationis
głam querunt: ꝓrumpente iniquitatis
suȩ uespere. in sõmnũ mortis oculos clau¬
cdunt. Per occultũ ergo iudicium is qui
quia exhortatione sca qua boni ad uitam

Expanded text:
em erroris, ut credant mendacio, ut judicentur omnes qui non crediderunt veritati, sed consenserunt iniquitati . Nequaquam ergo super eos Vesper consurgeret, si coeli filii esse voluissent; sed dum visibilia appetunt amisso cordis lumine, sub noctis duce tenebrescunt. Quod tamen si moraliter discutimus, quomodo quotidie agatur invenimus. Quia nimirum et electis Lucifer oritur, et vesper reprobis Deo permittente dominatur. Unus enim atque idem sermo Dei in est ore praedicantis: quem dum isti gaudendoilli vero invidendo audiunt, claritatem Luciferi sibi in vesperi tenebras vertunt. Dum isti humiliter vocem sanctae praedicationis accipiunt quasi ad stellae lucem oculos cordis aperiunt; dum vero illi benedicenti invident, et non salutis causam, sed elationis gloriam quaerunt, prorumpente iniquitate sua vespere, in somnum mortis oculos claudunt. Per occultum ergo judicium is, qui quia exhortatione sancta, qua boni ad vitam
Abbreviated transcription (Latin):
salomone attestante nos instruit. qui ait.
Beatus uir qui semꝑ est pauidus: qui autẽ
mentis est durȩ. corruet in malũ. Igitur
quia extrema iudeȩ dñs in apłis tenuit.
atq ex illa scribas & pharisȩos ac pontifi¬
ces impietatis suȩ merito exigente repba¬
uit: quid adhuc de eorum dampnatione
sub datur audiamꝰ. Sequit᷑. Restituetur¬

Expanded text:
tur, quia ait: Beatus vir qui semper est pavidus; qui autem mentis est durae, corruit in malum . Igitur quia extrema Judaeae Dominus in apostolis tenuit, atque ex illa Scribas et Pharisaeos ac pontifices impietatis suae merito exigente reprobavit, quid adhuc de eorum damnatione subdatur audiamus. Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
le ostendat sub cuius seruiat potestate re¬
ctoris. Unde & ꝑ ęuangelium dicitur.
Ex fructib eorum. cognoscetis eos. Ne
igitur nos leuiathan istius membra uel
mira faciendo fallerent. aꝑtum signũ dñs
quo deprehendi ualeant demonstrauit
dicens: ipse ẽ rex suꝑ uniuersos filios su-¬
perbiȩ. Qui & si quando fictam speciem
humilitatis assumunt. semet ipsos tamen
celare in omĩb nequaquã possunt: quia
eorũ suꝑbia diu latere ñ sustinens: & cũ
ex alia tegitur. ex alia actione denudatur.
Qui uero sub rege humilitatis militant:
semꝑ pauidi atq ex omĩ latere circũspecti.
aduersum iacula elationis pugnant: &
quasi contra uenientes ictus solum magis
in suo corpore oculũ custodiunt: dũ in
semet ipsis principalit humilitatẽ tuent̾.¬

Expanded text:
le ostendat sub cujus serviat potestate rele ostendat sub cujus serviat potestate rectoris. Unde et per Evangelium dicitur: Ex fructibus eorum cognoscetis eos . Ne igitur nos Leviathan istius membra vel mira faciendo fallerent, apertum signum Dominus quo deprehendi valeant demonstravit, dicens: Ipse est rex super universos filios superbiae. Qui etsi quando fictam speciem humilitatis assumunt, semetipsos tamen celare in omnibus nequaquam possunt, quia eorum superbia diu latere non sustinens, cum ex alia tegitur, ex alia actione dQui vero sub rege humilitatis militant, semper pavidi atque ex omni latere circumspecti, adversum jacula elationis pugnant, et quasi contra venientes ictus solum magis in suo corpore oculum custodiunt, dum in semetipsis principaliter humilitatem tuent
Abbreviated transcription (Latin):
uos: mundus autẽ gaudebit. Ille nil aliud
mentes sibi subditas docet. quã celsitudinis
culmen appetere: cuncta ȩqualia mentis
tumore transcendere. societatem omium
hominũ alta elatione transire: ac sese &¬
contra potentiam conditoris erigere. sicut
de eis ꝑ psalmistam dicitur. Transierunt
in dispositione cordis. cogitauerunt &
locuti sunt nequitias: iniquitatem in ex¬
Scelsum locuti sunt. Iste ad sputa. ad pal¬
mas. ad colaphos. ad spineam coronam.
ad crucem. ad lanceam: atq ad mortem
ueniens. membra sua admonet dicens: si
quis michi ministrat. me sequat᷑. Quia
igitur redemptor nr̃ corda regit humiliũ.¬
& leuiathan iste rex dicitur suꝑborum:
aꝑte cognoscimus. quod euidentissimum
repborum signum suꝑbia est: at contra
humilitas electorum. Cum ergo quam
quisq habeat agnoscitur: sub quo rege
militet inuenitur. Unus quisq enim quasi
quendam titulum portat operis: quo faci¬

Expanded text:
vos, mundus autem gaudebit . » Ille nihil aliud vos, mundus autem gaudebit . » Ille nihil aliud mentes sibi subditas docet, quam celsitudinis culmen appetere, cuncta aequalia mentis tumore transcendere, societatem omnium hominum alta elatione transire, ac sese contra potentiam conditoris erigere. Sicut de eisdem per Psalmistam dicitur: « Transierunt in dispositione cordis, cogitaverunt et locuti sunt nequitias . » Iniquitatem in excelsum locuti sunt. Iste ad sputa, ad palmas, ad colaphos, ad spineam coronam, ad crucem, ad lanceam, atque ad mortem veniens, membra sua admonet, dicquis mihi ministrat, me sequatur . Quia igitur Redemptor noster corda regit humiliu Leviathan iste rex dicitur superborum, aperte cognoscimus quod evidentissimum reproborum signum superbia est, at contra humilitas electorum. Cum ergo quam quisque habeat cognoscitur, sub quo rege militet invenitur. Unusquisque enim quasi quemdam titulum portat operis, quo faci
Abbreviated transcription (Latin):
quia michi tradita sunt. & cui uolo do illa:
iste dicit. calicem quidem meum bibetis.
sedere autẽ ad dexteram uel ad sinistram
meam ñ est meum dare uobis : sed quibus
paratum ẽ a patre meo. Ille dicit. eritis
sicut du scientes bonum & malũ: iste dicit.
ñ est ur̃m nosse tempora uel momenta. quȩ
pater posuit in sua potestate. Ille ut uo¬
luntas diuina despici: & ut possit ꝓpria
suaderi dicit. Cur prȩcepit uobis ds̃. ut
ñ comederetis ex omni ligno paradysi:
Et paulo post. Scit enim ds̃ quodin quo¬
cunq die comederitis ex eo aꝑientur oculi
ur̃i. Iste dicit: ñ quęro uoluntatem meam.
sed uoluntatẽ eius qui misit me. Ille per
membra sua loquit᷑ dicens: nullũ pratũ
sit quod ñ ꝑtranseat luxuria nr̃a. corone¬
mus nos rosis ante quã marcescant: ubiq¬
relinquamus signa lȩtitiȩ nr̃ȩ. Iste mẽbris
suis prȩnuntiat dicens. plorabitis & flebitis

Expanded text:
quia mihi tradita sunt, et cui volo do illa . » quia mihi tradita sunt, et cui volo do illa . » Iste dicit: « Calicem quidem meum bibetis; sedere autem ad dexteram vel ad sinistram meam non est meum dare vobis, sed quibus paratum est a Patre meo . » Ille dicit: « Eritis sicut dii, scientes bonum et malum . » Iste dicit: « Non est vestrum nosse tempora vel momenta, quae Pater posuit in sua potestate . » Ille ut voluntas divina despiciatur, et ut possit propria suadere dicit: « Cur praecepit vobis Deus, ut non comederetis ex omni ligno paradisi ? » Et paulo post: « Scit enim Deus, quod in quocunque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri . » Iste dicit: « Non quaero voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me . » Ille per membra sua loquitur, dicens: « Nullum pratum sit, quod non pertranseat luxuria nostra: coronemus nos rosis, antequam marcescant, ubiqlinquamus signa laetitiae nostrae . » Iste membris suis praenuntiat, dicens: « Et plorabitis et flebitis
Abbreviated transcription (Latin):
tabo in medio tui. Ille dicit. sedebo in mon¬
te cestamenti in laterib aquilonis: iste di¬
cit. ego autẽ sum uermis & non homo. ob¬
probrium hominũ & abiectio plebis. Ille
dicit. ascendam suꝑ altitudinẽ nubium.¬
& ero similis altissimo: iste cum in forma
dĩ esset. ñ rapinam arbitratus est esse se
ȩqualem dõ. sed semet ipsum exmaniuit
formam serui accipiens. Et ꝑ membran
sua loquit᷑ dicens. Dñe. quis similis tibie
Ille ꝑ membra sua loquit᷑ dicens: nescio.
dnm. & isrł non dimitto. Iste ꝑ semet ip¬
sum dicit. si dixero quia ñ noui eum. ero
similis uobis mendax : sed noui eum. &
sermonẽ eius seruo. Ille dicit. mea sunt
flumina. & ego feci ea: iste dicit. ñ possũ
ego a me ipso facere quicquã. Et rursũ.
Pater m̃s in me manens. ipse facit oꝑa. Ille
regna om̃a ostendens dicit. tibi dabo pote¬
statem hanc uniuersam. & głam illorum.

Expanded text:
tabo in medio tui . » Ille dicit: « Sedebo in montabo in medio tui . » Ille dicit: « Sedebo in monte testamenti, in lateribus aquilonis . » Iste dicit: « Ego autem sum vermis et non homo, opprobrium hominum et abjectio plebis . » Ille dicit: « Ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo : » Iste, « Cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo; sed semetipsum exinanivit, formam sesua loquitur, dicens: « Domine, quis similis tibi ? » Ille per membra sua loquitur, dicens: « Nescio Deum, et Israel non dimitto . » Iste per semetipsum dicit: « Si dixero quia non novi eum, ero similis vobis, mendax: sed novi eum, et sermonem ejus servo . » Ille dicit: « Mea sunt flumina, et ego feci ea . » Iste dicit: « Non possum ego a meipso facere quidquam . » Et rursum: « Pater meus in me manens ipse facit opera . » Ille regna omnia ostendens dicit: « Tibi dabo potestatem hanc universam, et gloriam illorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ut suꝑbum ñ eẽ hominẽ doceret humilis
ds̃. Quanta ergo humilitatis uirtus est :¬
ꝓpter quã solam ueracit̃ edocendam.is qui
sine ȩstimatione magnus est: usq ad passio¬
nem factus ẽ paruus e Quia enĩ originẽ
ꝑditioni nr̃ȩ se prębuit superbia diaboli:
strumentũ redemptionis nr̃ȩ inuenta est
humilitas dĩ. Hostis quippe nr̃ inter om̃a
conditus: uideri supra omã uoluit elatus.
Redemptor autẽ nr̃ magnus manens su¬
pra om̃a: fieri inter om̃a dignatus est par¬
uus. Sed melius & elationis causam dete¬
gimus. & fundamenta humilitatis aperi¬
mus: si breui commemoratione ꝑstringimꝰ.
quid mortis auctor. quid uitȩ conditor
dicat. Ille nanq ait. in cęlum conscendam:
iste autẽ ꝑ ꝓpham dicit. repleta est malis
anima mea. & uita mea in inferno apꝓpin¬
quauit. Ille dicit. suꝑ astra cȩli exaltabo
solium meũ: iste humano generi a parady¬
si sedibus expulso dicit: ecce uenio & habi¬

Expanded text:
ut superbum non esse hominem doceret humilis ut superbum non esse hominem doceret humilis Deus; quanta ergo humilitatis virtus est, propter quam solam veraciter edocendam is, qui sine aestimatione magnus est, usque ad passionem factus est parvus? Quia enim originem perditionis nostrae se praebuit superbia diaboli, instrumentum redemptionis nostrae inventa est humilitas Dei. Hostis quippe noster inter omnia conditus, videri supra omnia voluit elatus. Redemptor autem noster magnus manens supra omnia, fieri inter omnia dignatus est parvus. Sed melius et elationis causam detegimus, et fundamenta humilitatis aperimus, si brevi commemoratione perstringimus quid mortis auctor, quid vitae conditor dicat. Ille namque ait: « In coelum conscendam : » iste autem per Prophetam dicit: « Repleta est malis anima mea, et vita mea inferno appropinquavit . » Ille dicit: « Supra astra coeli exaltabo solium meum . » Iste humano generi a paradisi sedibus expulso dicit: « Ecce venio et habi
Abbreviated transcription (Latin):
memento fili. quia recepisti bona in uita
tua. Audiant isti. cũ contra rectores suos
in querelam ꝓsiliunt: hoc quod murmu¬
ranti populo moysi & aaron uocib respon¬
detur. N ec contra nos est murmur ur̃m:
sed contra dñm. Nos enim quid sumus
Audiant illi. turbabunt᷑ in conspectu eius
patris orphanorum & udicis uiduarum.
Audiant isti. quod contra contumaciam
subditorum dicit᷑: qui resistit potestati. dĩ
ordinationi resistit. Audiant simul omnes.
ds̃ suꝑbis resistit: humilib autẽ dat gr̃ãm.
Audiant om̃s: immundus est apud dm̃
guoris pestem. audiamus cuncti quod ma¬
gistra ueritas docet dicens: discite a me
quia mitis sum. & humilis corde. Ad hoc
nanq unigenitus dĩ filius formam infir¬
mitatis nr̃ȩ suscepit: ad hoc inuisibilis ñ
solum uisibilis. sed etiam despectus appa¬
ruit: ad hoc contumeliarũ ludibria. irrisio¬
num probra. passionum torm̃ta tolerauit:

Expanded text:
« Memento, fili, quia recepisti bona in vita « Memento, fili, quia recepisti bona in vita tua . » Audiant isti, cum contra rectores suos in querela prosiliunt, hoc quod murmuranti populo Moysi et Aaron vocibus respondetur: « Nec contra nos est murmur vestrum, sed contra Dominum: nos enim quid sumus ? » Audiant illi: « Turbabuntur in conspectu ejus patres orphanorum et judices viduarum . » Audiant isti, quod contra contumaciam subditorum dicitur: « Qui resistit potestati, Dei ordinationi resistit . » Audiant simul omnes: « Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . » Audiant omnes: « Immundus est apud Deum guoris pestem, audiamus cuncti, quod magistra Veritas docet, dicens: « Discite a me, quia mitis sum et humilis corde . » Ad hoc namque unigenitus Dei Filius formam infirmitatis nostrae suscepit; ad hoc invisibilis non solum visibilis, sed etiam despectus apparuit; ad hoc contumeliarum ludibria, irrisionum opprobria, passionum tormenta toleravit,
Abbreviated transcription (Latin):
tiam ꝑtinet: ut nunquã careant suppli¬
cio. quorum mens in hac uita nunquã
uoluit carere peccato. Et nullus detur
iniquo terminus ulcionis: quia quandiu
ualuit. habere noluit terminũ criminis.
At inquiunt. nullus iustus crudelitatib
pascitur: & delinquens seruus a iusto do¬
mino iccirco cędi prȩcipit᷑. ut a nequitia
corrigatur. Ad aliquid ergo ceditur: cũ
ñ enus dominus cruciatib delectatur. Ini¬
qui autẽ gehennȩ ignib traditi: quo fine
semꝑ ardebunt : Et quia certum ẽ. quod
pius atq omp̃s ds̃ non pascitur cruciatib
iniquorum: eur cruciant᷑ miseri. si non
expiant᷑: Quib citius respondemꝰ. quod
omp̃s ds̃ quia pius est: miserorũ cruciatu
ñ pascitur. Quia autẽ iustus est: ab ini¬
quorum ulcione imꝑpetuum ñ sedatur.
Sed iniqui om̃s ȩterno supplicio & quidẽ
illi. cum de accepta potestate gloriant᷑. hoc
quod abrahȩ uoce ardenti diuiti dicitur:

Expanded text:
tiam pertinet ut nunquam careant supplitiam pertinet ut nunquam careant supplicio quorum mens in hac vita nunquam voluit carere peccato; et nullus detur iniquo terminus ultionis, quia, quandiu valuit, habere noluit terminum criminis. At inquiunt: Nullus justus crudelitatibus pascitur, et delinquens servus a justo domino idcirco caedi praecipitur, ut a nequitia corrigatur: ad aliquid ergo caeditur, cum non ejus dominus cruciatibus delectatur. Iniqui vero gehennae ignibus traditi quo fine semper ardebunt? Et quia certum est quod pius et omnipotens Deus non pascitur cruciatibus iniquorum, cur cruciantur miseri si non expiantur? Quibus citius respondemus quod omnipotens Deus, qui pius est, miserorum cruciatu non pascitur; quia autem justus est, ab iniquorum ultione in perpetuum non sedatur. Sed iniqui omnes aeterno supplicio, et quidem illi, cum de accepta potestate gloriatur, hoc quod Abrahae voce ardenti diviti dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ꝓmissionib suis reꝓborum supplicia fi¬
niri asserunt: assertione sua etiam electoꝵ
prȩmia remunerationesq confundunt.
Quis hanc eorũ uesanam toleret : qui co¬
nantur astruere uerum ñ eẽ qđ ueritas
de ȩterno igne minata est: Et dũ sata¬
gunt dm̃ ꝑhibere misericordem: ñ uerent᷑
prȩdicare fallacem. At inquiunt: sine
fine puniri ñ debet culpa cũ fine. Iustus
nimirũ est omp̃s ds̃: & quod ñ ȩterno
peccato cõmissum ẽ. ȩterno non debet
puniri tormento. Quib citius respon¬
demus. qđ recte dicerent: si iudex iustus
districtusq ueniens. ñ corda hominum.
sed facta pensaret. Iniqui enim ideo cum
fine deliquerunt: quia cũ fine uixerunt.
Uoluissent quippe sine fine uiuere: ut
sine fine potuissent in iniquitatib ꝑma¬
nere. Nam magis appetunt peccare
quã uiuere: & ideo hic semꝑ uiuere cupi¬
unt. ut nunquã desinant peccare cum
uiuunt. Ad districti ergo iudicis iusti¬

Expanded text:
dum promissionibus suis reproborum supplicia fidum promissionibus suis reproborum supplicia finire asserunt, assertione sua etiam electorum praemia remunerationesque confundunt? Quis hanc eorum vesaniam toleret qui conantur astruere verum non esse quod Veritas de aeterno igne minata est? Et dum satagunt Deum perhibere misericordem, non verentur praedicare fallacem. At inquiunt: Sine fine puniri non debet culpa cum fine. Justus nimirum est omnipotens Deus, et quod non aeterno peccato commissum est, aeterno non debet puniri tormento. Quibus citius respondemus quod recte dicerent si judex justus districtusque veniens non corda hominum sed facta pensaret. Iniqui enim ideo tunc cum fine deliquerunt, quia cum fine vixerunt, voluissent quippe sine fine vivere, ut sine fine potuissent in iniquitatibus permanere. Nam magis appetunt peccare quam vivere, et ideo hic semper vivere cupiunt, ut nunquam desinant peccare cum vivunt. Ad districti ergo judicis justi
Abbreviated transcription (Latin):
hic peccata ñ finiant. quo illic estimant
peccatorũ supplicia finienda. Sunt enim
nunc etiam qui iccirco peccatis suis ponere
finem negligunt: quia habere quandoq
finẽ futura suꝑ se iudicia suspicant᷑. Quib
breuit̃ respondemus. Si quandoq finien¬
da sunt supplicia reꝓborum: quandoq
ergo finienda sunt etiam gaudia beatorũ.
Per semet ipsam nanq ueritas dicit. Ibunt
Simpii in suppliciũ ęt̾num. iusti autem in
uitam ȩt̾nam. Si igitur hoc uerum ñ est
qđ minatus est: neq illud uerum ẽ quod
promisit. At inquiunt ideo ȩt̃nam pęnã
peccantib minatus est. ut eos a peccatorũ
ꝑpetratione compesceret: quia creaturae
suȩ ȩterna supplicia minari debuit. ñ in-¬
ferre. Quib citius respondemꝰ. Si falsa
minatus est. ut ab iniustitia corrigeret: etiã
falsa est pollicitus. ut ad iustitiã ꝓuocaret.¬
Et quis hanc eorum uesaniã toleret: Qui

Expanded text:
hic peccata non finiant, quo istic aestimant hic peccata non finiant, quo istic aestimant peccatorum supplicia finienda. 35. Sunt enim nunc etiam qui idcirco peccatis suis ponere finem neglfinem super se judicia futura suspicantur. Quibus breviter respondemus, si quandoque finienda sunt supplicia reproborum, quandoque ergo finienda sunt etiam gaudia beatorum. Per semetipsam namque Veritas dicit: Ibunt hi in supplicium aeternum, justi autem in vitam aeternam. Si igitur hoc verum non est quod minatus est, neque illud verum est quod promisit. At inquiunt: Ideo aeternam poenam peccantibus minatus est, ut eos a peccatorum perpetratione compesceret, quia creaturae suae aeterna supplicia minari debuit, non inferre. Quibus citius respondemus: Si falsa minatus est ut ab injustitia corrigeret, etiam falsa pollicitus est ut ad justitiam provocaretEt quis hanc eorum vesaniam toleret qui
Abbreviated transcription (Latin):
se eis illusione componit. Quosdam nãq
hȩc scientes. sed tam̃ pręsentem uitam dili¬
gentes conspicit: quorũ protinus mentib
uentura supplicia leuigat. Finienda qͣn¬
doq districtionis iudicia asserit: & deceptos
callide ad pręsentes uoluptates rapit. Unde
biliaq iudicia abyssi soleant nomine desi¬
gnari: psalmista testatur dicens. Iudicia
Stua abẏssus multa. S enectus uero. aliqͣn¬
do pro finis ꝓpinquitate ponit᷑. Unde
Sait apłs. Quod antiquatur & senescit:
prope interitũ est. Leuiathan itaq iste
estimabit abyssum quasi senescentẽ: quia
reꝓborum corda sic fatuat. ut suspicionẽ
eis de uenturo iudicio. qđ quasi finatur
infundat. Abyssum nanq senescere ȩsti¬
mat: qui terminari quandoq in suppli¬
ciis suꝑnam animaduersionẽ putat. Igitur
antiquus iste ꝑsuasor in membris suis. id
certo fine determinat. ut eorum culpas sine
termino correctionis extendat: & eo magis

Expanded text:
se eis illusione componit. Quosdam namque se eis illusione componit. Quosdam namque haec scientes, sed tamen praesentem vitam diligentes conspicit, quorum protinus mentibus ventura supplicia levigat, finienda quandoque districtionis judicia asserit, et deceptos callide ad praesentes voluptates rapit. Unde biliaque judicia, abyssi soleant nomine designari, Psalmista testatur dicens: Judicia tua abyssus multa . Senectus vero aliquando pro finis propinquitate ponitur. Unde Apostolus ait: Quod antiquatur et senescit, prope interitum est . Leviathan itaque iste aestimabit abyssum quasi senescentem, quia reproborum corda sic infatuat, ut suspicionem eis de venturo judicio quod quasi finiatur infundat. Abyssum namque senescere aestimat, qui terminari quandoque in suppliciis supernam animadversionem putat. Igitur antiquus iste persuasor in membris suis, id certo fine determinat, ut eorum culpas sine termino correptionis extendat; et eo magis
Abbreviated transcription (Latin):
sicut & recte subiungitur. Post eum luce¬
bit semita. Post leuiathan quippe semita
lucere ꝑhibetur: quia quaqua transit ad¬
mirationẽ nimiam ex miraculorum suorũ
claritate derelinquit. & siue ꝑ se seu ꝑ mini¬
stros suos quolibet ꝓdeat. mendacib signis
choruscat. Unde & hoc quod iam sepe protu¬
limus: in ęuangelio ueritas dicit. Surgent
magna & prodigia: ita ut in errorem du¬
Scantur si fieri potest etiam electi. Semita
igitur post leuiathan lucet: quia quorũ
corda penetrat. eorum oꝑa ꝓdigiis illu¬
strat: ut nimirũ tanto altius eorũ mentes
in erroris tenebras teneat: quanto ꝑ eos
foris quasi potentius lucem de miraculis
ostentat. Sed sunt nonnulli. qui in memo¬
ria & uerba ꝓphetica & ȩuangelica prȩce¬
pta retinentes: sciant & falsa ẽẽ signa quȩ
exhibet. & uera supplicia ad quȩ decipiets
trahit. Horum corda leuiathan iste quia
scĩtatis ostentatione ñ intercipit: in alia

Expanded text:
sicut et recte subjungitur: CAPUT sicut et recte subjungitur: CAPUT bit.---Post Leviathan quippe semita lucere perhibetur, quia quaqua transit, admirationem nimiam ex miraculorum suorum claritate derelinquit; et sive per se, seu per ministros suos quolibet prodeat, mendacibus signis coruscat. Unde et hoc quod jam saepe protulimus in Evangelio Veritas dicit: Surgent signa et prodigia, ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi . Semita igitur post Leviathan lucet, quia quorum corda penetrat, eorum opera prodigiis illustrat, ut nimirum tanto altius eorum mentes in erroris tenebris teneat, quanto per eos foris quasi potentius lucem de miraculis ostentat. Sed sunt nonnulli qui in memoria 1132 et verba prophetica, et Evangelica praecepta retinentes, sciant et falsa esse signa quae exhibet, et vera supplicia ad quae decipiens trahit. Horum corda Leviathan iste, quia sanctitatis ostentatione non intercipit, in alia
Abbreviated transcription (Latin):
guentorũ odoribus: opino solet signa
sponsum desiderans. dicit. In odore un¬
guentorum tuorũ curremus. Et unde
paulus apłs uirtutũ laude fraglare se
sciens. ait. Xp̃i bonus odor sumꝰ dõ. Itaq
quia leuiathan ministros illius perditi
uasis sui. in crudelitatis opera sub opinione
laudis & prȩtextu uirtutis intercipit: post¬
quam dictum ẽ. feruescere faciet qͣsi ollam
ꝓfundum mare: recte mox subdit᷑. ponet
quasi cũ unguenta bulliunt. Qđ enim
ꝑ crudelitatis incendiũ mare feruet. hoc
in eorundem iudicio qui excitant᷑. falso
nomine uirtutis acsi unguenta bulliant
ostendit: ut tanto atrociores ad crudelita¬
tem fiant. quanto se etiam mereri prȩmia
quasi pro zelo religionis existimant. Iu¬
stumq hoc est diuino iudicio: ut qui pieta¬
tis uim ꝑpendere & custodire negligunt.
suspicionis suȩ odore fallantur. Unde ad
illusionis augmentũ eos crudelia ꝑ petran¬
tes. signa quoq ac prodigia subsequunt᷑:

Expanded text:
guentorum odoribus opinio solet signarguentorum odoribus opinio solet signaranticorum sponsum desiderans dicit: In odore unguentorum tuorum currimus . Et unde apostolus virtutum laude fragrare se sciens, ait: Christi bonus odor sumus Deo . Itaque quia Leviathan iste ministros illius perditi vasis sui in crudelitatis opera sub opinione laudis et praetextu vitututis intercipit, postquam dixit: Fervescere faciet quasi ollam profundum mare, recte mox subdidit: Ponet quasi cum unguenta bulliunt. Quod enim per crudelitatis incendium mare fervet, hoc in eorumdem judicio qui excitantur falso nomine virtutis, ac si unguenta bulliant, ostendit, ut tanto atrociores ad crudelitatem fiant, quanto se etiam mereri praemia quasi pro zelo religionis existimant. Justumque hoc est divino judicio, ut qui pietatatis vim perpendere et custodire negligunt, suspicionis suae odore fallantur. Unde et, ad illusionis augmentum, eos crudelia perpetrantes signa quoque ac prodigia subsequuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
delitatis aꝑte licentiam. ea quȩ diu presse¬
rant odia antiqui liuoris exhalant. Quia
autẽ pestifero errore ꝑsuasi. sic in istis famu¬
lantur antixp̃o. ut tunc uerius prebere
se estiment obsequiũ xp̃o: post quam
dixit feruescere faciet quasi ollam ꝓfun¬
dum mare. apte subiunxit. Ponet quasi
cum bulliunt: fraglantiam suauitatis
reddunt. Quia ergo leuiathan iste ita
seducit corda reꝓborum. ut quicquid
agunt ex iniquitate ꝑfidię pro ueritate
rectȩ fidei se agere suspicent᷑: quasi bene
eis olet. id quod zelo religionis exercent.
Unde in euangelio discipulis ueritas di¬
cit. Uenit hora ut omis qui interficit
uos: arbitretur se obsequiũ prestare dõ.
Igitur sicut olla feruent: dum crudelit̃
ꝑsequuntur. Sed apud eos ipsa ꝑsecu¬
tio unguentorũ fraglantiam redolec:
dum mens eorũ uanis suspicionibus
decepta. ȩstimat quia dõ obsequium
ꝑsoluat. In scriptura enim saera un¬

Expanded text:
delitatis apertae licentiam ea quae diu pressedelitatis apertae licentiam ea quae diu presserant odia antiqui livoris exhalant. Quia autem pestifero errore persuasi, sic in istis famulantur Antichristo, ut tunc verius praebere se aestiment obsequium Christo, postquam dixit: Fervescere faciet quasi ollam profundum mare, apte subjunxit: CAPUT XXVIcum bulliunt, fragrantiam suavitatis reddunt. Quia ergo Leviathan iste ita seducet corda reproborum, ut quidquid agunt ex iniquitate perfidiae pro veritate rectae fidei se agere suspicentur, quasi bene eis olet id quod zelo religionis exercent. Unde in Evangelio discipulis Veritas dicit: Ut omnis qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo . Igitur sicut olla fervent, dum crudeliter persequuntur; sed apud eos ipsa persecutio unguentorum fragrantiam redolet, dum mens eorum, vanis suspicionibus decepta, aestimat quia Deo obsequium persolvat. In Scriptura enim sacra un
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficiunt: & sepe in eo quod suꝑbe sapiunt.
alienis lapsib corrigunt᷑. Sed si hȩc leuia¬
than agit. in eis etiam quos claros aliqua
uirtus ostendit: quid de illis facturus est.
quorum mens uel ex parte aliqua suble¬
uata a terrenis concupiscentuis non est:
Quod tam̃ diuinus sermo aꝑte expͥmit:
ollam profundum mare. Quid ꝑ mare:
nisi uita sȩculariũ : Quid ꝑ ꝓfundum:
nisi altȩ & abditȩ eorum cogitationes ex¬
primunt᷑: Qđ profundum mare leui¬
athan iste quasi ollam facit feruescere:
quia nimirũ constat quod ꝑsecutionis
extremȩ tempore. contra electorum uitã
studeat animos reꝓborum ꝑ flammam
crudelitatis excitare. Tunc ꝓfundũ mare
quasi olla feruescit : cũ corda dilectorum
sȩculi ualido ardore succendit. Et quȩ hoc
pacis tempore intra suam maliciã clausa
latuerunt. tunc in ȩstum immanissimae
ꝑsecutionis ebulliunt: ac ꝑ abruptam cru¬

Expanded text:
proficiunt, et saepe in eo quod superbe sapiunt, proficiunt, et saepe in eo quod superbe sapiunt, alienis lapsibus corriguntur. Sed si haec Leviathan iste agit in eis etiam quos claros aliqua virtus ostendit, quid de illis facturus est quorum mens vel ex parte aliqua sublevata a terrenis concupiscentiis non est? Quos tamen divinus sermo aperte exprimit, ollam profundum mare. - Quid per mare, nisi vita saecularium? Quid per profundum, nisi altae et abditae eorum cogitationes exprimuntur? Quod profundum mare Leviathan iste quasi ollam facit fervescere, quia nimirum constat, quod persecutionis extremae tempore contra electorum vitam studeat animos reproborum 1131 per flammam crudelitatis excitare. Tunc profundum mare quasi olla fervescit, cum corda dilectorum saeculi valido ardore succendit, et quae hoc pacis tempore intra suam malitiam clausa latuerunt, tunc in aestum immanissimae persecutionis ebulliunt, ac per abruptam cru
Abbreviated transcription (Latin):
irruente aliquo implicationis articulo post
se redeant qui prȩibant: & hii ad locum ꝑ¬
ueniant qui sequebant᷑. Ita nimirũ sunt.
qui ñ ꝑseueraturi uiam sc̃ĩtatis arripiunt.
Iecirco enĩ uirtutis iter ñ ꝑuenturi incho¬
ant: ut eis qui ꝑuenturi sunt qua gradi¬
antur ostendant. Quorũ etiam casus
utilitate ñ modica electorum prouectibus
seruit: quia illorum lapsum dum conspici¬
unt. de suo statu contremiscunt: & ruina
quȩ illos dampnat. istos humiliat. Diseutt
enim in suꝑni adiutorii ꝓtectione confide
reprobi. quasi planum iter electis sequentib
monstrant: quando uero in lapsum nequi¬
tiȩ corruunt. electis post se ꝑgentib. quasi
cauendam suꝑbiȩ foueam ostendunt. Eat
ergo leuiathan iste. & solis sibi radios sub¬
dat: atq aurum luti more subiciat. Scit
omp̃s as̃ ad electorum suoꝵ solatium bene
uti malo reꝓborum: quando hii qui ad
illum ꝑuenturi sunt : & suis ad eũ meritis

Expanded text:
irruente aliquo implicationis articulo post irruente aliquo implicationis articulo post se redeant qui praeibant, et hi ad locum perveniant, qui sequebantur. Ita nimirum sunt qui non perseveraturi viam sanctitatis arripiunt. Idcirco enim virtutis iter non perventuri inchoant, ut eis, qui perventuri sunt, viam, qua gradiantur, ostendant, quorum etiam casus utilitate non modica electorum provectibus servit, quia illorum lapsum dum conspiciunt, de suo statu contremiscunt, et ruina, quae illos damnat, istos humiliat. Discunt enim in superni adjutoris protectione confiderreprobi, quasi planum iter electis sequentibus monstrant; quando vero in lapsum nequitiae corruunt, electis post se pergentibus quasi cavendam superbiae foveam ostendunt. Erat ergo Leviathan iste, et solis sibi radios subdat, atque aurum luti more subjiciat. Scit omnipotens Deus ad electorum suorum solatium bene uti malo reproborum, quando hi qui ad illum perventuri sunt, et suis ad eum meritis