comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inquorũ potestate sũt celebrant᷑. ⁊ ptͦqmͣ arris spon¬
saui gͥ sponsus ꝑdigitũ fidei auulo insignitã despõ¬
d̾it cdõtemiq utq platitã sponsus ei cũ scpto pactũ
ħ continẽte corã inuitatis ab utqͣ ꝑte tradidit. aut¬
s mox aut apto tp̃r. ue uidelicet añ tp̃s lege diffinit᷑
tale quid fat̾e p̃sumant. ambo ad nupcialia fed̾a ꝑ¬
ducant᷑. ⁊ pͥmũ ineccłia dñi cũ oblanonib qͣs offr̾e de¬
bent deo. ꝑ sac̾clotis manũ inerclia statuant᷑ siq dem̃
bñcdictionẽ ⁊ uelam̃ celeste suscipiant. Hec sũt int̾

Expanded text:
m arrhis sponsam sibi sponsus per digitum fidei a se annulo insignitum desponderit, dotemque utrique placitam sponsus ei cum scripto pactum hoc continente coram invitatis ab utraque parte tradiderit, aut mox aut apto tempore, ne videlicet ante tempus lege definitum tale quid facere praesumant, ambo ad nuptialia foedera perducuntur. Et primum in ecclesiam Domini cum oblationibus, quas offerre debent Deo, per sacerdotis manum statuuntur, sicque demum benedictionem et velamen coeleste suscipiunt. V.
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipia extusecus ñ requiramꝰ. nec drriuemꝰ malios. s ag¬
noscamus ea que ꝓpͥa nr̃a sunt. quod possumꝰ ñ fac̾e si uo¬
netessitate cõpulsos culꝑa constͥngit. pena condempnat.
N eñĩ si ꝑfurore aliquis innotentẽ ꝑunat: obnoxius
mouiẽ. qum etiã ip̃ius diuine legis oratuloᷤ. siquis ꝑ ĩ¬
dustam intullt necẽ. accipit inpunitatis spem. ⁊ refu¬
plicant: nec consciãm ligant. Nñ panꝑiatẽ ⁊ ignobilitas¬

Expanded text:
principia extrinsecus non requiramus nec diriuemus in alios, sed agnoscamus ea quae propria nostra sunt. quod enim possumus non facere si nonecessitate compulsos culpa stringit, poena condemnat. Neque enim si furore aliquis innocentem peremerit, obnoxius morti est; quin etiam ipsius divinae legis oraculo, si quis per imprudentiam intulerit necem, accipit inpunitatis spem, refuplicant et conscientiam ligant. ceterum pauperiem ignobilita
Abbreviated transcription (Latin):
septa consug̾int. int̾cestiont̃ debent quetere.
augeat retmenidi. filiꝰ ⁊ em̃ nr̃ urrspectabił pereꝰ
tĩ. cui tum ꝑutasset sacm̃ta pr̃ari: ꝯsserit illũ eg̾
ai nulla rõne uoluisse: ⁊ idc̾co directus sup̃ctcti hͦ
panitate enis sarit̃ta p̃bu̾it: eũ statĩ fanies ad dum̃

Expanded text:
septa confugerint, intercessionem debent quaerere, augeat renitendi. Filius enim noster vir spectabilis Petrus tedi nulla ratione voluisse. Et ideo directus supradictus homo punitate ejus sacramenta praebuerit
Abbreviated transcription (Latin):
scł̃arib indum̃us ñ utant᷑ nisi ut condecet tu¬
nica sac̾dotali. s neq clum ambulau̾it incuutate
aut inuia aut inplatheis sũ oꝑim̃to p̃fumat am¬
bulare pret̾ꝗͣ si iitũe longo ambulau̾rat. Quia sic̃s
multer orans ineccłiis. ñ uelato capite detur pat
cap̾ suũ. uixta apłĩcam uocẽ: ita sac̾dos sñ oꝑim̃to ĩ¬
decurpat sac̾donĩ suũ. Quod si tem̾e p̾sũpserit ceͣ
statuta ag̾e. coĩone pͥuet᷑. donec que statuta sunt:
adimplere maturet. Item leo ppͣ¬

Expanded text:
cularibus indumentis non utantur, nisi, ut condecet, tunica sacerdotali; sed neque dum ambulaverint in civitate, aut in via, aut in plateis, sine operimento praesumant ambulare, praeter si in itinere longo ambulaverint, quia sicut mulier orans in ecclesia non velato capite deturpat caput suum, juxta Apostoli vocem, ita sacerdos sine operimento deturpat sacerdotium suum. Nam, si temere praesumpserit contra statuta agere, communione privetur, donec quae statuta sunt adimplere maturet. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
fac̾e nuram̃tũ. uł se futur̃ pascisci. ad hoc ut eligat᷑: a¬
liuid ẽ nuilla p̃cetenti conuentione post electõnẽ hꝰce¬
modi tur sutũ offerie. Illud aboffõ tamꝙͣ munꝰ inpẽsũ
deicit. hõc autem consecraud̾o nullũ impedim̃tũ ge¬
nerat.¶
e pͥori casu seribit pelagius catheuensis

Expanded text:
facere, vel se facturum pacisci ad hoc, ut eligatur: aliud est nulla praecedente conventione post electionem hujusmodi juramentum offerre. Illud ab officio tanquam munus impensum dejicit: hoc autem consecrando nullum impedimentum generat. De priori casu s
Abbreviated transcription (Latin):
maiori culpa. s ⁊̃ ꝓnegligentia remouent᷑. inquib oib
sollicite notand̾ ẽ. qd sacm̃tũ sac̾̃dotalis ꝓmotionis. p̃ce
t̾is omnib mag̾ accurate ⁊ digne dandũ ł accipiend̾ ẽ.
qͥa uͥ ita collatũ fũit. desunt eẽ ratũ. qd̾ ñ fu̾it rite ꝑfee¬
tũ. Cet̾a enĩ sacͣm̃ta: unicuiq ꝓpt̾ se d̾ant᷑. ⁊ uiicuiq ta¬

Expanded text:
majori culpa, sed etiam pro negligentia removentur. In quibus omnibus sollicite notandum est, quod sacramentum sacerdotalis promotionis prae ceteris omnibus magis accurate et digne dandum vel accipiendum est, quia nisi ita collatum fuerit, eo desinet esse ratum, quo non fuerit rite perfectum. Cetera enim sacramenta unicuique propter se dant
Abbreviated transcription (Latin):
ti nolumꝰ. s exꝑm̃cũ obedieritie querimꝰ sit̃ abra¬
haui a deo temptatꝰ legit᷑ cũ nissus ẽ ĩmiolare filiũ
quẽ dñs nolebat ab eo occidi. Nñ in aod̾ libro idẽ
nec impli hoc iminus uolebat. qui ouẽ ꝓfilio ĩmo¬
landã optulit. s demptat affectũ pat̾s si dĩ p̃cepta
p̃ferret filio. Et unfia. Nõ mttas iuquit iranũ in

Expanded text:
um obedientiae quaerimus, sicut Abraham a Deo tentatus legitur, quum jussus est immolare filium, quem Dominus nolebat ab eo occidi. Unde in eodem libro idem nec impleri hoc munus volebat, qui ovem pro filio immolandam obtulit, sed tentabat affectum patris, si Dei praecepta praeferret filio. Et infra: Non injicias, inquit, manum in
Abbreviated transcription (Latin):
arocesim ꝑriũe ñ ambigis. ex more conuenit decli¬
cari. collata pͥm̾itꝰ douatione sollempmi. quã mini¬
stris ecclłe a estinasse. s p̾fati mur̾̃is testat᷑ oblator.
Scitur᷑ sñ cubio pͥt̾ ꝓcessioris aditũ qui onsi xͥ ano
debet᷑ nͥl ibicdẽ se ꝓpͥ iuris habitur̃. Idem. De cod

Expanded text:
cesim pertinere non ambigis, ex more convenit dedicari, collata primitus donatione solemni, quam ministris ecclesiae destinasse se praefati muneris testatur oblator, sciturus sine dubio praeter processionis aditum, qui omni Christiano debetur, nihil ibidem se proprii juris habiturum.
Abbreviated transcription (Latin):
est suꝑuatua pastorũ diligentia. quia uͥ salut nͥl de¬
trahit᷑: huimilitati aliquid addid̾unt. quo salus tutiꝰ
mnimiret᷑ ẜxptis trado aliquorũ fictas penicẽcias ꝑͦatͤ¬
fectatas honoiũ pͥñas. sogunt eñĩ multas inuenire ne¬
dicias multorũ exꝑũtamorborũ. Ner̃ in huiꝰmͦ cãis¬

Expanded text:
est posteriorum diligentia, qui, ubi saluti nihil detrahebatur, humilitati aliquid addiderunt, quo salus tutius muniretur, experti, credo, aliquorum fictas paenitentias per affectatas honorum potentias. cogunt enim multas inuenire medicinas multoru
Abbreviated transcription (Latin):
bib̾e. s: modico ut̾e uino ꝑ̃p infirmitates tuas. surait
enĩ uuln̾a delinq̃ntͣis. curatosq scĩficat ieiumũ. dẽ ãbiꝵ¬
Medicine p̾cepta ̾nune st̃ ꝯditioni conteariꝯ

Expanded text:
bibere, sed modico utere vino propter infirmitates tuas. Curat enim vulnera delinquentis, curatosque sanctificat jejunium. C. XXMedicinae praecepta divinae sunt cognitioni contrari
Abbreviated transcription (Latin):
ercłiastiui patͥmionii curã gessit. suisse dispositũ. ut sac̾dotes
ꝑ ur̃as unĩsas dioceses constituri. quotiens ad consignãdos
infantes egrediemini: ultͣ modũ grauari inmime debuisset̃.
tunc płatuit. sicut nͨ dr̃ minime custodit᷑. Unde fr̾nitatẽ
urãm admoneo: ut subiectis ur̃is graues ñ studeatis ꝑ̧cistẽ.¬
Sedm loci mediotͥcatem

Expanded text:
esiastici patrimonii curam gessit, fuisse dispositum, ut sacerdotes per universas vestras dioeceses constituti, quoties ad consignandos infantes egredimini, ultra modum gravari minime debuissent. tunc placuit, sicut nunc dicitur, minime custoditur. Unde fraternitatem vestram admoneo, ut subjectis vestris non graves studeatis exsistedum loci mediocritatem
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ea eiũ quadã ꝓuidentia militantib sunt stipendia
.c. gͦ quod cesar p̾cipit faciendũ ẽ. ⁊ quod imꝑat tole¬
ratidũ ẽ. s fit intollerabile dum p̃dam exactionies
accumulant. Item int̾rogaũunt ioħm milites cłicẽtes.
Quid faciemus ⁊ nos: Ait illis. Neminẽ concuciatis n
aũ coguosc̾e se debet omnis homo qui militat. Non
eiũ de his tm̃ militantib scͥptura loquit᷑ qͥ armata
milicia derinent᷑. s quisquis milicie tingło utit᷑ dig¬
tuitatis sue miles a scbit᷑. acq iõ hec snia pͭ dm u̾bigͣ¬
pend̃ia publice decreta consequit. si amplius querit

Expanded text:
tia quadam militantibus sunt stipendia Igitur quod cesar precipit ferendum est, quod imperat tolerandum est, sed fit intolerabile, dum predam exactores aQuid faciemus nos? Ait illis: Neminem concutiatis, neque . Hic iam cognoscere se debet omnis homo qui militat. Non enim tantum de his militantibus scriptura loquitur, qui armata milicia detinentur; sed quisquis miliciae suae cingulo utitur, dignitatis suae miles ascribitur. Atque ideo hec sententipendia sibi publice decreta consequitur, si amplius querit,
Abbreviated transcription (Latin):
Qsacͥfitia offerens holoraustã ꝑsingios. A uos tanta caritatis
inintaret᷑. Qũod quia heli fac̾e dissimulauit. hac falsa pietate¬
I suꝑatꝰ. filios delinq̃ntes feri cre noluit. sicut inlibro regũ
legit᷑. apd̾ districtũ iudicẽ semet ip̃m cum filiis crudeli
dãpnatione ꝑcussit. Nũ ei diuina uote dr̃ honorasti filios
tuos plusqmͣ me. Huic eñi dauid erga filios suos benignita¬
tẽ ñ discipline seu̾itatẽ ex̾tens eoiũ uiuentutẽ exꝑim̃to di¬
dicit ꝑniciosam. quorũ pu̾iciã uagalicencia ꝑmisit eẽ
uoluptuosã. Nnus quippe eorũ sororẽ suã stupro corrum¬
pens: a frẽ euis absalomone uidelicet int̾ epulas quas fr̃ib¬
niꝰ ing̃ssus ẽ. Demũ ꝑiniua deserti prẽm ꝑsequens. quercui
uihesit. atq: ita suspensus int̾iit. Husc̃e paulus adtimoch
scribit dicens. Qui suorũ ⁊ maxune domesticorũ curã ñ

Expanded text:
sacrificia, offerens holocausta per singulos, quos tanta caritatis invitaret. Quod quia Heli facere dissimulavit, ac falsa pietate superatus delinquentes filios ferire noluit sicut in libro Regum legitur, apud districtum judicem semetipsum cum filiis crudeli damnatione percussit, unde ei divina voce dicitur: Honorasti filios tuos magis, quam me. Hinc etiam David erga filios benignitatem, non disciplinae severitatem exercens, eorum juventutem experimento didicit perniciosam quorum pueritiam vaga licentia permisit esse voluptuosam. Unus quippe eorum sororem suam stupro corrumpens a fratre ejus, Absalone videlicet, inter epulas, quas fratribuejus ingressus est; demum per invia deserti patrem persequens, quercui inhaesit, atque ita suspensus interiit. Hinc etiam Paulus ad Timotheum scribit dicens: Qui suorum et maxime d
Abbreviated transcription (Latin):
Et paulopꝰ. Nerũ in huiꝰmodi causis ubi ꝑ gͣues diͤ¬
cẽssionũ scissuras ũ huiꝰ aut illiꝰ hominis ẽ ꝑicłm.
s ppłorũ strages iacent. detͣħendũ ẽ aliquid seu̾it᷑ati.
ut maiorib mał sanand̾ sinc̾a caritas subueniat. ha-
utilit̾. qui ccͣ eã fũ̾unt hostilit̾. ñ iuuidemꝰ. ĩmo am¬
plectim᷑. hortam᷑. optamꝰ. ⁊ quosq inuiis ⁊ sepib in¬

Expanded text:
ta morborum. uerum in huius modi causis, ubi per graues dissensionum scissuras non huius aut illius hominis est periculum, sed populorum -strages iacent, detrahendum est aliquid seueritati. ut maioribus malis sanandis caritas sincera snbueniat. Habeutiliter, qui contra illam fuerunt hostiliter; non inuidemus, immo amplectimur, optamus, hortamur et. quos in uiis et saepibus in
Abbreviated transcription (Latin):
ad bonũ: indampnandis iuste relinquit ad malũ.
sicut gͦ qmͣuns c̾tissi me sciamꝰ ueminẽ ult᷑ t̾minũ
a deo s p̃fixũ eẽ uictur̃: nñ omnib languentib. nõ ⁊¬
uicongrue medem᷑. sic qmͣuis nemo saluet᷑ nͥ p̃desti
furenti ftenecito. ⁊ pat̾ indisciplinato filio. Ille ligã ł¬
do. ille cectendo. ⁊ ambo diligendo. Si ã mansuetudo
ilos negligat ⁊ ꝑte ꝑmittat. ista poniꝰ falsa mansu¬
hendant.ẜ quo cogunt᷑ auendant. Cõunuũ dñ est

Expanded text:
ad bonum, in damnandis juste relinquit ad malum. Sicut ergo, quamvis certissime sciamus, neminem ultra terminum a Deo sibi praefixum esse victurum, omnibus tamen languentibus non incongrue medemur: sic, quamvis nemo salvetur, nisifurenti phrenetico et pater indisciplinato filio, ille ligando ille caedendo. sed ambo diligendo. si autem illos neglegant et perire permittant. ista potius falsa mansuehendant, sed, quo cogantur, adtendant. conuiuium domini
Abbreviated transcription (Latin):
inm̾ito cruc̾eles iuc̾itarem᷑. Porro si unꝰ ill orũ nob̃
dic̾et. qñ intͣueritis eruere nos. memet ip̃m cõtiuo
trucidabꝰ. alt᷑ ã nec exire quidẽ inde nec erui uel¬
let s neq necare se auderet: quid eligeremꝰ utrtm
ambos ruine oppͥm̃dos relinq̃re. an uno salcẽ ꝑ ur̃a¬
oꝑa lib̾ato. alt̾m ũ nĩa culpa s sua potiꝰ it̃tre. Ne¬
mo est tam infelix qui ñ quid fieri uitalib reb opor¬
teat falillimne iutłicet. Item pt᷑ pauca. Quod si pli¬
mi eẽnt indomo ruitura: linde salt̃ unꝰ lib̾ari pos¬
lute consolarem᷑. ĩ tũ ne semet ipos alii ꝑd̾ent ꝑi¬
re iumĩsos nullo lib̾ato ꝑnnit̾emꝰ. Quid gͥ si oꝑe mi¬

Expanded text:
inmerito crudeles iudicaremur. porro si unus illorum nobis diceret: Quando intraueritis eruere nos, me ipsum continuo trucidabo\\ alter autem nec exire quidem inde nec erui uellet sed neque necare se auderet. quid eligeremus? utrum ambos ruinae opprimendos relinquere, an uno saltem per liberato, alterum non nostra culpa, sed sua potius interire? Nemo est tam infelix, qui non quid fieri in talibus rebus oporteat facillime judicet. Item post pauca: § 5. Quod si plurimi essent in domo ruitura, et inde saltem unus liberari poslute consolaremur; non tamen, ne seipsos alii perderent, perire universos nullo liberato permitteremus. Quid igitur de
Abbreviated transcription (Latin):
oportet ut nos exͣ eccllam ⁊ adu̾sus ecclłiam fuisse peni¬
teat. ut salui eẽ possimꝰ. quomͦ ptͦ istam penitẽciã cłici¬
tendũ ẽ fi̾ nõ deb̾et. nͥ pͥauci ip̃a cõpensatione sanarent᷑.
S sͥ ħ dicant ⁊ mulco maxime humilit̾ doleant. qͥ in
tanta morte p̃cisiouis iacent. ut uisto quodã uulu̾e
mat̾s catholice reuiuiscant. Cura enĩ p̃cisus ramus ĩ¬
serit᷑. fit aliud uulnꝰ marbore quo possit recipi ut ui¬
uat. qͥ sñ uita radicis ꝑibat. s cũ receptus recipienti
coalu̾it. ⁊ iugor cõsequit᷑. ⁊ frucdus. si ã ñ coalu̾it: ille qͥ¬
dem arescet. s uita arboris ꝑmanebit. Est tñ ⁊ tale ĩ

Expanded text:
oportet, ut nos extra ecclesiam et aduersus ecclesiam fuisse paeniteat, ut salui esse possimus, quo modo post istam paenitentiam tendum est fieri non deberet, nisi pacis ipsius compensatione sanarentur. Sed sibi hoc dicant, et multo maxime humiliter doleant, qui in tanta morte praecisionis jaceant, ut isto quodam vulnere matris catholicae reviviscant. Quum enim praecisus ramus inseritur, fit aliud vulnus in arbore, quo possit recipi, ut vivat, qui sine vita radicis peribat; sed quum receptus recipienti coaluerit, et vigor consequetur et fructus; si autem non coaluerit, ille quidem arescit, sed vita arboris permanebi
Abbreviated transcription (Latin):
epõs dioceses suas itareg̾e. ut nĩcħ ex ear̃ iure p̾sir¬
mant᷑ aũferre. S iux pͥorũ auctoritatẽ concibiorũ tã
de oblanonib quĩ de tͥhutis ac frugib trarũ conseqnt᷑
Quod si ampliꝰ quippiã ab eis p̃sũꝑtũ excit̾it: ꝑ cociliu
restauret᷑. appellantib ip̃is concditorb aut c̃ce ꝓpinqͥs¬

Expanded text:
ita dioeceses suas regere, ut nihil ex earum jure praesumant auferre, sed juxta priorum auctoritatem conciliorum, tam de oblationibus quam de tributis, ac frugibus tertiam consequantur, quod si amplius quidpiam ab eis praesumptum exstiterit, per concilium restauretur, appellantibus autem ipsis conditoribus, aut c
Abbreviated transcription (Latin):
mittat᷑ si ip̃e antea ñ exiit. hoc ẽ si ñ ita egit ut m̾eret᷑
exire nicħ ledit᷑. ineo quod ñ uic̾cio recto ab hominib
uidet᷑ expulsus. ⁊ ita fit ut int̾dũ ille qui foras mitti
nus de eccłiastuis p̃ssuris. De eodẽ. Non ĩꝑpetuũ dãꝑ¬
nͤamͣ cũ imuste iͦudicam᷑. dicente. Pͣ. nec dãpnabis illũs
cũ iudicabit᷑ illi. Multi sac̃dotũ culpq̃ delo dei se ꝓsequił
ꝓfitent᷑. s clum indiscrete h agit᷑. satriftthi fatinꝰ incur¬
it᷑. ⁊ dum p̃cipites qͣi ad em̃dand̾ ruunt. ip̃i ꝙͦ. mul¬
tomag̾ dec̾nus cadunt. Item ex concilio parisiensi tẽ¬

Expanded text:
mittatur, si ipse non ante exiit, hoc est, si non ita egit, ut mereretur exire, nihil laeditur in eo, quod non recto judicio ab hominibus videtur expulsus. Et ita fit, ut interdum ille, qui foras mittinus de ecclesiasticis pressuris, lib. I. Non in perpetuum damnamur, quum injuste indicamur, dicente Psalmo: Nec damnabit illum, quum indicabitur illi. Multi sacerdotum culpam zelo Dei se persequi profitentur, sed, dum indiscrete hoc agitur, sacrilegii facinus incurrunt, et dum praecipites quasi ad emendandum ruunt, ipsi quoque multo magis de
Abbreviated transcription (Latin):
scͥtũ sit: forma estote g̾gi. ł nt dñantes inclerũ: qui¬
ȩcactiones diocesi sue. uł dãpna infligunt. iõ censemꝰ.
excep̾to quod uet̾m constõnes a parrochiis hrẽ iure:
iubent ep̃os. ut alia que . ilł hc̃usq p̾sumpta sũt. de
negͣrnt᷑. hoc est neꝙ in anͣgariis. p̃sbit̾i aut diaconiᷤᷤ.
n aliquib fatigent᷑ indictiõnb. ne uideam᷑ in eccłia
dĩ exactores potius qmͣ dĩ pomifices nominari. hii
uͦ dĩci tam locales qmͣ diocesiani. qui se ab ep̃o graua¬
ri cognouert̃: quecelas suas ap̃metꝰpolitanũ deferre
ñ differant. ⁊ metͦpolitanꝰ non moret᷑ timͦi p̾sũptiontᷤᷤ

Expanded text:
tum sit: Forma estote gregis neque dominantes in clero, exactiones dioecesi suae vel damna infligunt: ideo excepto quod veterum constitutiones a parochiis habere jubent enegentur, hoc est, neque in angariis presbyteri aut diaconi, neque in aliquibus fatigentur indictionibus, ne videamur in ecclesia Dei exactores potius quam Dei pontifices nominari. Hi vero clerici, tam locales quam dioecesani, qui se ab episcopo gravari cognoverint, querelas suas ad metropolitanum deferre non differant, et metropolitanus non
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ potestatib filem ⁊ reu̾entiã exhib̾e cogim᷑: ita secula¬
riũ cdignitatũ ãministratorib defendendar̃ eccl̃iar̃ ne¬
cesfitas incumbit. Quod si fac̾e contempserint: a cõiore

Expanded text:
exhibere cogimur, ita saecularium dignitatum administratoribus defendendarum ecclesiarum necessitas incumbit. Quod si facere contemserint, a communio
Abbreviated transcription (Latin):
ratũ. quia coniugia semel mita int̾ eos ułt̾uis ñ possunt
aissolmi. horũ queclam sũt legutima. ueluti cũ ixorã pa¬
rentib traddit᷑ a sponso dotat᷑ a sac̾̃dote bũdint᷑ hectalia
cõnuigia rata ⁊ legitima appellant᷑. Ilorũ uͦꝰ cõtugia. qui
cõtemptis his omiib solempnitatib solo asfectu aliquã

Expanded text:
conjugia semel inita inter eos, ulterius solvi non possunt. Horum quaedam sunt legitima, veluti quum uxor a parentibus traditur, a sponso dotatur, et a sacerdote benedicitur. Haec talia conjugia legitima et rata appellantur. Illorum vero conjugia, qui contemtis omnibus illis solemnitatibus so
Abbreviated transcription (Latin):
ba a molestiis querit auolare: s ñ dilectõnẽ anittit.
⁊ semꝑ gemit. s bonus uult se separare corꝑe. ñ amore¬
ex clesid̾io m̃itũ. sice elongaui fugiens. ñ loco. nerũ pat᷑
caritas bonoꝵ. ue ꝑdat ex̾citiũ malorũ quos ds̃ admiscet
ut uidã apłis. Quẽ qͣmuis sciret furẽ eẽ. tñ ad p̃dicaud̾
misit. ⁊ ei eucharistiã dedit. docens in eccłia tolerare maloᷤ.
nec obẽẽ bonis malorũ cõsorcia. Cñ uͦ omniũ subclitoꝵ ẽ ob¬
stinata malitia nec ꝓdest eis p̾latoiũ p̾sencia. suuc ⁊̃ corꝑa¬
lit̾ licet ab eis recedẽ. ne ⁊ illorũ nequicia semꝑ indet̾ius ꝓ¬
ficiat. Et usti quidem fructũ amittant. quẽ de aliorũ pro¬
s fectu possent inuenire. Sic beatꝰ hũdictus legit᷑ desecuisse.
gg̾. petro diacono int̾roganti an liceat p̾lato g̾gẽ semel
susceptũ deserere. iii .uͦ. li. dialogorũ rec̃it dicens. Qũ liceat¬

Expanded text:
ba a molestiis quaerit avolare, sed dilectionem non amittit, et semper gemit, sic et bonus vult se separare coroco, ne rumpatur charitas bonorum, ne perdatur exercitium malorum, quos Deus admiscet, ut Judam apostolis, quem quamvis sciret furem esse, tamen ad praedicandum misit, et ei eucharistiam dedit, docens, in ecclesia tolerari malos, nec obesse bonis malorum consortia. Quando vero omnium subditorum est obstinata malitia, nec prodest eis praelatorum praesentia, tunc etiam corpore licet ab eis recedere, ne et illorum nequitia semper in deterius proficiat, et isti quidem fructum amittant, quem de aliorum profectu possent invenire. Sic B. Benedictus deseruisse  Gregorius Petro Diacono interroganti, an liceat praelato gregem semel susceptum deserere? l. II. Dial. c. 3, respondit, dicens: C: XLI
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ falsũ urat mentit᷑. non uniũsalit̾ hoc intelligi debet.
Non eñi omnis qui falsũ dicit m̃tit᷑. sicut nec omnis qͥ
m̃nt᷑ falsum dicit. U ñ aug̃ inenchiridion. Nõ ẽ me¬
S autẽ qui m̃tit᷑ tiri dicere falsũ quod putas uerum.

Expanded text:
qui falsum jurat mentitur, non universaliter hoc intelligi debet. Non enim omnis, qui falsum dicit, mentitur, sicut nec omnis, qui mentitur, falsum dicit. Unde Augustinus in Enchiridio, cn est mentiri dicere falsum quod putat verum.
Abbreviated transcription (Latin):
duo cõmemoiani. fac illũ iniare qui u̾m putat eẽ ꝓ qͦ
uirat. Nm̃ putat eẽ ⁊ tñ falsũ ẽ. ũ exanimo iste ꝑiurat.
fallit᷑ hoc ꝓuero habet quod falsũ ẽ. ñ ꝓre falsa sciẽs
iurationẽ int̾ponit. Da aliũ. Scit falsũ eẽ ⁊ dicit uer̃
eẽ. ⁊ iurat tamqmiͣ um sit. quod scit falsũ eẽ. Nidetis
qmͣ ista detestanda sit belua. ⁊ dereb humanis ext̾¬
minanda : Quis enimi fieri uelit: Omnes homiues
detestant᷑ talia. fac aliũ. Putat et̃ falsũ. ⁊ iurat tam¬
quͣ u̾m sit. forte u̾m ẽ. Herbi grã ut uitesligatis. Pla¬
cuit iuillo Ioco int̾rogas hominẽ ⁊ dipit pluisse. i ad̾
negotiũ ip̃i competit. ut dicat pluit. s putat non¬
pluisse. ꝑuirus ẽ. Int̾ est quẽ admod̾ u̾bũ ꝓced̾at ex
aĩo. Ream linguã ñ facit. nisi mens rea. ¶ Quia gͦ¬

Expanded text:
duo commemoravi: Facit illum jurare quia verum putat esse pro quo jurat. Verum putat esse, et tamen falsum est. Nam ex animo iste perjurat, fallitur hic, pro vero habet quod falsum est. Non pro re falsa sciens jurationem imponit. Da alium; scit falsum esse, et dicit verum esse jurat tanquam verum sit, quod scit falsum esse. Videtis quam ista sit detestanda bellua, et derebus humanis exterminanda. Quis enim fieri voluit? Omnes homines talia detestantur. Fac alium: putat falsum esse et jurat tanquam verum sit, forte verum est. Verbi gratia, ut intelligatis: Pluit in illo loco. Interrogas hominem et respondit pluisse, et ad negotium illius competit ut dicat, pluit, spluisse, perjurus est. Interest quemadmodum verbum procedat ex animo, ream linguam n
Abbreviated transcription (Latin):
iquis ingenuus homo antillam alt̾us tat cẽ¬
inuxorẽ acceꝑit. ⁊ existimet qd̾ ingenua sit. si ip̃a fe¬
mina fũit postea inseruitutẽ deiecta: si eam redimere¬
pͣ: fariat. Si ñ pot̾it: si uolũit aliam accipiat. Si ã ancil¬
lã eã scierat: ⁊ collauitaũat: ptͦ eam ut legitunã hat̃.
i femina ingenua acceꝑit seruũ sciens ĩ uir̃ attepit.¬
quod seruus eẽt hat̾ eũ quia omnes unũ pr̃e hũs ᷤ
Nuius rei causa cum nit sua conpulsa anno p̾tito p̃¬
sentiũ uer̾it lapͥx. fr̃mtastua cautius nouit. quia .s.
auctore approbata sit. lib̾a: nulla ser uilis macła inea ĩ¬
t̾ui. ne ult̾ins aliqua rõne uir eus argum̃ta occõnisex¬
quirat. quib eam possit abicẽ. Nam si a uob̃ quodñ creqi¬
mus minime fiu̾it adimpletũ. eamq reciꝑe forte distułit
nos illud cognoseans. cum districta uindicta corrigere.¬
ei cuiꝰ fraude cdecepta ẽ. Si lib̃m uͦ acceꝑit. ⁊ ille ut cãm

Expanded text:
quis ingenuus homo uxorem ancillam alterius acceperit, et existimat, quod ingenua sit, si ipsa femina fuerit postea in servitute detecta, si eam a seram accipiat. Si autem servam eam scierat, et collaudaverat: post, ut legitimam habeat. it. Si femina ingenua accipit servum, sciens quia servus esset, habeat eum: quia omnes unum patrem habemus Cujus rei causa cum matre sua huc compulsa anno praeterito praesentium venerit latrix, fraternitas tua cautius novit, quia scilauctore, approbata sit libera, nullaque in ea macula servitui, nec ulterius idem vir ejus argumenta sibi occasionis exquirat quibus eam possit abjicere. Nam si a vobis, quod non credimus, minime fuerit adimpletum, eamque recipere forte distulerit, nos illud cognoscatis cum districta vindicta correei, cujus fraude decepta est; si vero liberum acceperit, et ille, ut causam
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate ꝓfiustat᷑. Item. Perfecta lib̾alitas. fide. causa.
loco: temꝑe cõm̃cdat᷑ ut pͥmũ oꝑeris cͥca ctomesticos fidei.
Grandis culpa si sciente te filelis egeat. si suias eũ sine sũp¬
tu eẽ. fam̃ tołare. erũpnã ꝑperi. qui p̾serum eg̃e erubesut.
siicam cecid̾it. aut captiuitatis su filioꝵ aut calũpniȩ
⁊ ñ adiuuͦes: si sit incarce. aut ĩ penis. ⁊ suppliciis. si ꝓpt̾
debitu aliqͥd iustus extruciet᷑. Nam si omnib debet᷑ mĩa:¬
iusto amplius. si temꝑe afflictionis sue nͥlate impetret.
si temꝑe ꝑituli qͦ rapit᷑ admortẽ plus ap̃ te petunia tua
lualeat. qmͣ uita morienciũ. ñ ẽ leue pectatũ Item De eod̾

Expanded text:
ur. Et infra: § 1. Perfecta liberalitas fide, causa, loco, tempore commendatur, ut primum opereris circa domesticos fidei. Grandis culpa, si sciente te fidelis egeat, si scias eum sine sumptu esse, fame laborare, aerumnam perpeti, qui praesertim egere erubescat, si in causam ceciderit aut captivitatis suorum, aut calumniae, et non adjuves, si sit in carcere, et poenis et suppliciis propter debitum aliquod justus excrucietur nam etsi omnibus debetur miusto amplius, si tempore afflictionis suae nihil a te impetret, si tempore periculi, quo rapitur ad mortem, plus apud te pecunia tua valeat quam vita morituri, non est leve pec
Abbreviated transcription (Latin):
hũit ut nulla cura ten̾et᷑ domestita. s relictis omib ĩ cdis¬
Qbanda lib̾alitas. ut ꝓximos seminis tui ne despicias. sie¬
g̾e cognostas. Melius enimẽ ut ip̃e subuenias tuis. qͥb pu¬
dor ẽ ab aliis sũptũ deposcẽ. aut alieui postulare subsidi¬
ũ necessitatis. non tñ ut illiditiores fi̾ uelint exeo qd̾ diu
potes conferre inopibi. sausam enĩ prãt natura: ñ gr̃a.
N enĩ ꝓpt̾ea te deo dedicasti: ut uios diuites fatias. s ut

Expanded text:
ictis omnibus, in disrobanda liberalitas , ut proximos seminis tui non despicias, si egere cognoscas. Melius est enim ut ipse subvenias tuis, quibus pudor est ab aliis sumptum deposcere, aut alicui postulare subsidium necessitati: non tamen ut illi ditiores eo fieri velint, quod tu potes conferre inopibus; causa enim praestat, non gratia. Neque enim propterea te Domino dicasti, ut tuos divites facias: sed u
Abbreviated transcription (Latin):
ab apło quĩ eccl̃iam sigͣrabat sarra. qũ ꝑsecutionem
fatiebat ancille. lib̃ani quippe matrẽ u̾am celestem ie
que affligebat ancillã. Si ã melius ciscutiamꝰ magis
illa ꝑsequebat᷑ sarrã suꝑbiendo. qmͣ sarra cohercendo.
Illa enĩ diẽ faciebat iniuriã. ista imponebat suꝑ¬
bie disciplinã. Deinde quero si boni ⁊ scĩ uiri nemi¬
ni fauunt ꝑsecunonẽ. s tñimꝰ patiunt᷑ cuiꝰ putat
Iin psalmo uocẽ eẽ. uͥ legit᷑. Psequar inmicos meos ⁊

Expanded text:
ab apostolo, quam ecclesiam significabat Sarra, quando persecutionem faciebat ancillae. liberam quippe matrem nostram, caelestem Hiequae affligebat ancillam . Si autem melius discutiamus, magis illa persequebatur Saram superbiendo quam illam Sara coercendo. Illa enim dominae faciebat injuriam, ista imponebat superbiae disciplinam. Deinde quaero si boni et sancti viri nemini faciunt persecutionem, sed tantummodo patiuntur, cujus putant in psalmo vocem ubi legitur: Persequar inimicos m
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Nec illi in peccatore ex̾cende dehnic pene aufer-¬
ri potestatẽ. ⁊ magnũ peccatũ magnis duitͣmsq lui
truciatib. Siquis ã penitus sit ut ille qui in lege ꝙ
isrłicem̃ maledix̾at. ⁊ qd̾ in sabbato ligna colleg̾ant:
tales posfea ñ ꝑuniri. quia culpa.

Expanded text:
e dehinc poenae auferri potestatem, et magnum peccatum magnis diuturnisque elui cruciatibus. Si quis autem punitus sit, ut ille in Lege qui Israeliticis maledixerat, et qui in sabbato ligna collegerat : tales postea non puniri, quia culpa
Abbreviated transcription (Latin):
siũm ẽ ⁊ negare ñ pot̾unt dicente ꝓpħ̃a. Non iudica¬
bit dñs bis mid ip̃m intribulatione. G̃ qui puniti
sunt: postea ñ punient᷑. Si aũt postea punient᷑ scͥo¬
tura m̃tit᷑. quod dic̾e nefas ẽ. Receꝑunt gͦ ⁊ qui indi¬
luuo ꝑierant. ⁊ sodomite. ⁊ egiptii ⁊ srłite insolitu¬
die nala ininta sua. querat hic aliquis si fiãeł de¬
phensus in adult̾io decollet᷑. quid de eo postea fiet: au

Expanded text:
st, ut negare non poterunt, dicente propheta: Non vindicabit Dominus bis in idipsum in tribulatione: ergo qui puniti sunt, postea non punientur. Si autem illi postea punientur, Scriptura mentitur, quod dicere nefas est. Receperunt ergo et qui in diluvio perierunt, et Sodomitae, et Aegyptii, et Israelitae in solitudine, mala sua in vita sua. Quaerat hic aliquis, si fidelis deprehensus in adulterio decolletur, quid de eo postea fiat. Aut
Abbreviated transcription (Latin):
cosumationẽ enus faciet: Quid si uob̃ uidet᷑ crudelis¬
⁊ rigidus. ⁊ truentus quod indiluiuo genus deleuit hu¬
manũ: Suꝑ sodomã ⁊ gomorrã ignẽ ⁊ sulphur pluit.
egiptios subm̃sit fluctib isrlitatũ cadaũa ꝓstrauit
uiheremo: Stitote eũ iõ ad p̃sens redddidisse supplicia÷

Expanded text:
consummationem ejus faciet. Quod si vobis videtur crudelis, rigidus et cruentus, quod in diluvio genus delevit humanum, super Sodomam et Gomorrham ignem et sulphur pluit, Aegyptios submersit fluctibus, Israelitarum cadavera prostravit in eremo, scitote, eum ideo ad praesens reddidisse supplicia,
Abbreviated transcription (Latin):
stare uiretͥbutione subsidiũ ut uoluptuose quis in
ũ ut mał̾ fatultas delinquẽdi adimat᷑. ut eccł̃ia pacẽ
adipiscat᷑ ut aliquis multorũ utilitati seruet᷑ utile ẽ
⁊ honestũ. Dissimulare gͦ ẽ grauissimũ. Hinic de pau¬
lo legit᷑. quod cum quidã iudeorũ iuiassent se ñ comme¬
sturos panẽ nͥ eum int̾fic̾ent. periit milites a p̃tore.
quorũ p̃sidio illesus seruaret᷑ abimuria nideoiũ. ñ sut
uoluptati. s hominũ utilitati uicturꝰ. Hinc ieuan

Expanded text:
stare in tribulatione subsidium, ut voluptuose quis in um, ut malis facultas delinquendi adimatur, ut ecclesia pacem adipiscatur, ut aliquis multorum utilitati servetur, utile est et honestum; dissimulare vero est gravissimum. Hinc de Paulo legitur, quod, quum quidam Judaeorum jurassent se non comesturos panem, nisi eum interficerent, petiit milites a praetore, quorum praesidio illaesus servaretur ab injuria Judaeorum, non suae voluptati, sed omnium utilitati
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sa q̃ inferunt᷑ a deo ad correctionẽ uite humano pel¬
lant᷑ auxilio nulla p̾cedente correctione. Sic̃ isrłite qͥ
captiuitatẽ sͥ ĩminentẽ egiptiorũ suffragio se puta¬
bant posse euad̾e. sñ penitencia p̾tite uite. ñ reuotã¬
des ad memoriã. da nob̃ auxiliũ de tͥbulanone. quia

Expanded text:
uae inferuntur a Deo ad vitae correctionem, humano pellantur auxilio nulla praecedente correctione, sicut Israelitae, qui captivitatem sibi imminentem Aegyptiorum suffragio se putabant posse evadere sine poenitentia praeteritae vitae, non revocantes ad memoriam: Da nobis auxilium de tribulatione, qui
Abbreviated transcription (Latin):
stita instituta. eprehendunt᷑ gͦ gallicani ep̃i a
sequi eleg̾ant. qmͣ apłico cõspectui se p̃sentarẽt. Qmͣ¬
qmͣ ꝓficiscentes ad comitatũ possent intelligi. ũ se¬
cuti imprẽm ut armis sͥ auxilient᷑. s ip̃m cũ ex̃citu
suo cotidianis orõnib deo cõm̃dent. In qͦ casu auctori¬
tas illa sardicensis concilii loquit᷑ ur̃. incꝰ .uiiiͦ. capło

Expanded text:
tuta. Gratian. Reprehenduntur ergo Gallicani episcopsequi elegerant, quam apostolico conspectui sese repraesentarent. Quanquam proficiscentes ad comitatum possunt intelligi non secuti imperatorem, ut armis sibi auxilientur, sed ipsum cum exercitu suo quotidianis orationibus Deo commendent. In quo casu auctoritas illa Sardicensis Concilii loqui videtur, in cujus octavo
Abbreviated transcription (Latin):
ħ mundo. ñ statim uoluntanis eiꝰ imꝑio paream̃. ob¬
nitim᷑. reluctam᷑. ⁊ ꝑuicaciũ more seruorũ ad cõspect̃
diĩ c̃ t̾sticia. ⁊ merore ꝑducim᷑. exeuntes istirc necessi

Expanded text:
 non statim uoluntatis eius imperio pareamus! obnitimur et reluctamur et peruicacium more seruorum ad conspectum Domini cum tristitia et maerore perducimur exeuntes istinc necessit
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ excepit. Scãm sinod̾ ephesinã pͥmã inqͣ nestoriꝰ dãp¬
natꝰ ẽ. cõ consensu beatissimi ppͣ celestini. mectiante crrillo
alexand̾ne sectis autistite: ⁊ archadio ep̃o abitalia destinato.
Scãm sinod̾ calcetonẽsẽ mecdiante marciano augusto. &
anatholio. cõstãtinopolitano ep̃o inqͣ nestoriana:⁊ eiticiana
hesis sunul cum dioscoro eiꝰq cõplicib dãpnate sũt. S ⁊ siqͣ
sũt scã cõcilia a scĩs patͥb hactenꝰ insticuta. post istorũ .iiii.
auctortatẽ. ⁊ custodienda ⁊ recipienda dec̃nimꝰ. Opuscula

Expanded text:
onem excepit; sanctam synodum Ephesinam, in qua Nestorius damnatus est consensu beatissimi Papae Coelestini, mediante Cyrillo Alexandrinae sedis antistite, et Arcadio episcopo ab Italia destinato; sanctam synodum Chalcedonensem, mediante Marciano Augusto et Anatolio Constantinopolitano episcopo, in qua Nestoriana et Eutychiana haereses simul cum Dioscoro ejusque complicibus damnatae sunt; sed et si qua sunt concilia a sanctis Patribus hactenus instituta, post istorum quatuor auctoritatem et custodienda, et recipienda decernimus
Abbreviated transcription (Latin):
sexiũ gradit̃ ꝓhibent. pͥmũ gractũ filios appellant. atq ita
fit ut heedẽ ꝑ sone sccłm haut diũsitatẽ inuemant᷑ insexto.
uł inseptimo graclu. It̃ illud fabiani qͦ asfines iuqͥnia ge¬
n̾auone copulari iubent᷑ uidet᷑ eẽ contͣriũ illi decreto u¬
lii pp. sicut ñ licet ulli xͥano desua consanginuntate. sit nec¬

Expanded text:
atque ita fit, ut eaedem personae secundum hanc diversitatem inveniantur in sexto vel septimo gradu. § 1. Item illud Fabiani, quo affines in quinta generatione copulari jubentur, videtur esse contrarium illi decreto Julii Papae: Sicut non licet ulli Christiano de sua consanguinitate uxore
Abbreviated transcription (Latin):
s quia ꝑmisit. ⁊ ñ iussit: declit apło locũ monendi. utͥ
q̃ nolu̾it dimntt̾e: nĩ adimuttat ieorẽ infidelẽ. quo sic for¬
tasse possit fidelis fĩ. It. si infidelitas fornitano ẽ: ⁊ido¬
lat̾a infictelitas ⁊ auaricia yc̾olatͥa. ñ ẽ dubiũ ⁊ auari¬
ciã fornitationẽ ẽt̃ Quis gͦ iam quilibet illintã cõcupiᷤᷤ¬

Expanded text:
t, non jussit, dedit locum Apostolo monendi, ut qui voluerit, non dimittat uxorem infidelem, quo sic fortassis possit fidelis fieri. Item: Si infidelitas fornicatio est, et idololatria infidelitas, et avaritia idololatria, non est dubitandum et avaritiam fornicationem e
Abbreviated transcription (Latin):
sñ grã. sum uͦ aliquod adeo aut traditos desid̾iis sins
aut obcduratos legiuꝰ aut relictos: mag̾ peccatis suis
ħ ipos m̃uisse ꝓficem᷑. quia talia eorũ tͥmina p̃cessert̃.
ut ip̃i sͥ penam debũint. quȩ ⁊ eis suppliciũ u̾retet᷑
inreatũ. atq ita nec de udicio dĩ q̃rimͣ quo deserit me

Expanded text:
 2.. Quum vero aliquos a Deo aut traditos desideriis suis, aut obduratos legimus aut relictos, magnis peccatis suis hoc ipsos meruisse profitemur, quia talia eorum crimina praecesserunt, ut ipsi sibi poenas debuerint, quae eis etiam supplicium verterent in reatum. Atque ita
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ m siquid ꝓuidentia p̾sciens ꝓuidet: id neceẽ ẽ eẽ. tã¬
i sinullã nature habeat neressitatẽ. At quidẽ ea fimira¬
intuitũ relata diinũ necessaria fiunt ꝑ dispositionẽ
diuine notinonis. ꝑ se uͦ consid̾ata: ab solut ã natiare
sue lib̾tatẽ ñ deferunt. fient gͥ proculdubio cuncta q̃
futura ds̃ eẽ p̃nostit: s eorũ quedã d̾e lib̾o ꝓficiscunt᷑
arbito. que qmͣus eueniant. existendo tñ naturã ꝓpͥã
ñ amittunt. que p̾usqmͣ fierent ⁊̃ ñ euenire potuissent.

Expanded text:
 si quid providentia presens videt, id necesse est esse, tametsi nullam nature habeat necessitatem. Atqui ea futuraintuitum relata diuinum necessaria fiunt per condicionem diuinae notionis, per se uero considerata ab absoluta naturae suae libertate non desinunt. Fient igitur procul dubio cuncta quae futura deus esse praenoscit, sed eorum quaedam de libero proficiscuntur arbitrio, quae quamuis eueniant exsistendo tamen naturam propriam non amittunt qua prius quam fierent etiam non euenire potuissent.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ semel ds̃ aliquid abintimis nascendo disponit. hũ
ẽ enĩ quod moyses qui reatũ totu̾is plebis ap̃ dũm suiᷤ
p̃cib t̾sit: dũq se obicẽ optulit: diuine iratundie uĩ
placauit. ad petrã oreb uemiens: ⁊. ꝓ aque exhibitione
sunt uͥtutiĩ signa uid̾issent. Quareã hoc eis negatum
tũit dicant si possunt qui calumpniant᷑. ⁊ ostendant qr̃
ap̃ eos dñs mirabilia quib ꝓsutura ñ erant fec̾it: ⁊ ap̃¬

Expanded text:
quum semel Deus aliquid ab intimis irascendo disponit. Hinc est enim, quod Moyses, qui reatum totius plebis apud Dominum suis precibus tersit, dumque se obicem obtulit, divinae iracundiae vim placavit, ad petram Oreb veniens, et pro aquae exhibitione sunt virtutum signa vidissent, quare eis hoc negatum fuerit dicant si possunt calumpnitates et ostendant cur aput eos Deus mirabilia, quibus profutura non erant, fecerat, et ap
Abbreviated transcription (Latin):
bari. Nires itaq obediencie ñ iõ subrrit: cuiqmͣ: quia
eũ ñ p̃destinauit. s iõ eũ ñ p̃destinauit. quia eũ re-¬
cessur ab ipã obediencia eẽ p̾uidit. P redestinatio qͦ s
dĩ semꝑ inbono ẽ. que peccm̃ sola hominis uolunta¬
te cõmissũ. aut remittend̾ nouit cum laude mĩe:
aut plectendũ cum laude iusticie. In mał ã oꝑib
sciuit ⁊ p̃destinauit que ip̃e fecit: ⁊ ut fac̾emꝰ dedit.
ut facẽmꝰ exegit. hii ã de quib dr̃ a nob̃ exierut. s
ñ fu̾unt ex nob̃. Si eũ fuissent ex nob̃: mansissent
unq nob̾cũ. Holuntate ęxierunt: uoluntate ceci¬
d̾unt. Et quia p̾sciti sunt casuri: ñ sunt p̃destinati
Essent a̾ p̃destinati: si eeñt reu̾suri. ⁊ inscĩcate ac
u̾itate mansuri. ac ꝑ ħ p̃destinano dĩ multis ẽ cau÷¬
sa standi: nemini ã causa labendi. ¶ Hongͦ nes¬

Expanded text:
quia eum non predestinavit, set ideo eum non predestinavit, quia recessurum ab ipsa obedientia esse previdit. Predestinatio quoque Dei semper in bono est, que peccatum hominis voluntate commissum aut remittendum novit cum laude misericordie aut plectendum cum laude iustitie. In malis autem oscivit et predestinavit que ipse fecit et ut faceremus dedit, ur: Ex nobis exierunt, sed non fuerunt ex nobis. Si enim fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum, voluntate exierunt, voluntate ceciderunt, et quia praesciti sunt casuri non sunt praedestinati; essent autem praedestinati, si essent reversuri, et in sanctitate ac veritate mansuri. Ac per hoc praedestinatio Dei multis est causa standi, nemini est causa labendi. Gratian
Abbreviated transcription (Latin):
obsetramꝰ. Et paulo post. Ex occasione t̾ribiliũ iudic̃
⁊ legũ. ue et̾nt udicii penas luant. corrigi eos cupi¬
Imus. ñ necari. nec disciplinã cura eos negligi uo¬
lumꝰ. nec supplitiis quib digni sũt coherceri. Sic gͦ¬
eoiũ petcata compesce: ut sint quos peniceat pec¬
cia gͣssabunt᷑. necessitate nob̃ inpacta. ut ⁊̃ octidi
ab eis eligamꝰ. qmͣ eos occidendos ur̃is udiciis in¬

Expanded text:
one unum solum: Ex occasione terribilium iudicum et legum, ne eterni iudicii penas luant, corrigi eos cupimus, non necari, nec disciplinam circa eos negligi volumus, nec suppliciis quibus digni sunt coerceri. Sic ergo peccata eorum compesce, ut sint quos peniteat peccia grassabuntur, necessitate nobis impacta, ut etiam occidi ab eis eligamus potius, quam eos occidendos vestris judiciis in
Abbreviated transcription (Latin):
mr̃ ẽ onĩ ꝑauꝑũ testimoniũ dicunt. Inconficiendĩ
aũ instrumts scłariũ negonorũ p̃sbit̾i ñ uocent᷑ ad
testimoniũ. s. si casu contractui int̾suisse attiderit:
iubense epo testimoniũ clicant. P ñ insmodo habita
rome ab eugemio ppͣ siatutum ẽ

Expanded text:
r est omnium pauperum, testimonium dicant. In conficiendis autem instrumentis saecularium negotiorum presbyteri non vocentur ad testimonium, sed, si casu contractui eos interfuisse contigerit, jubente episcopo testimonium dicant. Unde in Synodo habita Romae ab Eugenio Papa
Abbreviated transcription (Latin):
miram᷑. quod in negocio b̃ean stephani cl̃icorum
ip̃orũ acceptare nolu̾is testimoniũ. Dmĩse nãq sunt
spẽs causarũ nec in om̃ib causis cͥmina agitant᷑. In
cminalib siquidẽ atcusatorum ⁊ restuim illa diftctios
obseruanda ẽ. q̃ in canonib conͣinet᷑ nȩ qui ad prõ
eadẽ negocia tͣctaũunt. de quorũ auditu ⁊ uisu hesi¬
tatio eẽ non debeat. Si gͦ ndem cliciidonei sunt ad
assertionẽ cause illiꝰ nullatenꝰ remoueant᷑. s sic̃ aliis

Expanded text:
miramur, quod in negotio B. Stephani clericorum ipsorum acceptare nolueris testimonium. Diversae namque sunt species causarum, nec in omnibus causis crimina agitantur. In criminibus siquidem accusatorum testium illa districtio observanda est, quae canonibus continetur, ne qui ad probaeadem negotia tractaverunt, de quorum visu tatio esse non deberet. Si ergo iidem clerici idonei sunt ab assertione cause, illius nullatenus repellantur; sed, sicut aliis
Abbreviated transcription (Latin):
ĩquisitione d̾iscut̾e. iut̾rogandi. respondendi. obuiendi¬
q p̃bita patienua ab eo ut ibi actio sit ambar̃ ꝑtiũ il¬
luminata plenit᷑. nec litigantib udex ex sua uelit pͥus
quod ꝓponant. ⁊ tam c̾ui actio uentilet᷑. quousq ad rei
u̾itate᷑ ꝑueniat᷑. frequent̾ int̾rogare oportet. ne aliqͥ d

Expanded text:
inquisitione discutere, interrogandi, respondendi, objiciendique praebita patientia ab eo, ut ibi actio ambarum partium illuminata sit pleniter, nec litigantibus judex prius velit sua quod proponant, et tamdiu actio ventiletur, quousque ad rei veritatem perveniatur. Frequenter interrogare oportet, ne aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
stes ã auct. ealixti ppͣ de aliis causis uł uegociis testimo¬
s nũ adie nõ ualeant nisi de his que sub eoũ p̾sencia fcã¬
Eeẽ noscunt᷑ apparet clandestina cõiugia iõ eẽ ꝓhibita:
quia tũ alt̾ eorũ cõiugalẽ affectũ se ad alt̾m exhibuisse
negare uolu̾it. legitimis ꝓbationib cõunti ñ pot̾it.
quib defittentib iudicis snĩa rite absolutꝰ reatum
adulterii utͥq incurrit. dum utͦꝙ eoiũ iniuente alis
se copulauerit.

Expanded text:
tate Calixti Papae de aliis causis vel negotiis testimonium dicere non valeant, nisi de his, quae sub eorum praesentia facta noscuntur: apparet clandestina conjugia ideo esse prohibita, quia, quum alter eorum conjugalem affectum se ad alterum habuisse negare voluerit, legitimis probationibus convinci non poterit, quibus deficientibus, judicis sententia rite absolutus, reatum adulterii uterque incurrit, dum utroque eorum vivente aliis se copulaverint.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣtinus exutͦq tͥumpħo mag̾ ac magis enitescat
di licentia. ccͣ catholicã fidẽ uehem̃t̾ insurgere
quannꝰ ħeseos sue uenena ad tabefacienda siuo¬
luũint xͥ ani corꝑis m̃bra tranfũd̾at. sognouimꝰ
eiũ eos ceͣ catholitã eccłiam dño eis adu̾sante:
re. S eminentia ur̃a conatꝰ eoiũ cõpͥmat. ⁊ suꝑ¬
bas eorũ c̾uites iugo rectimdinis premat. Con¬
tilrũ uͦ catholicorĩ ep̃orũ ãmoneri p̃cipite. ũ pͥ¬
matẽ ñ exordine loti ppsius uite m̃nis facrat.
qui ap̃ dm̃ ñ gradus elegantior. s ite melionᷤᷤ
actio cõprobat᷑. Ipẽ uͦ pͥmas ñ passim sic̾ moriꝰ ẽ
ꝑ uillã s inuna uxͣ eoiũ electionẽ ciuitate resi-¬
deat. qͣtinus ad eꝑte dignitatis mpelior ingeno
resistendi donanstis: possibilita disponat᷑. Excõ¬
cilio uͦ mimidͥe. siqui desid̾ant ad apłicã sedẽ¬

Expanded text:
us ex utroque triumpho magis ac magis enitescat di licentia, contra catholicam fidem vehementer insurgere, quatenus haereseos suae venena ad tabefacienda, si valuerint, christiani corporis membra transfundant. Cognovimus enim eos contra catholicam ecclesiam, Domino eis, adversante, re; sed eminentia vestra conatus eorum comprimat, et superbas eorum cervices jugo rectitudinis premat. Concilium vero catholicorum episcoporum admoneri praecipite, ut primatem non ex ordine loci postpositis vitae meritis faciat, quoniam apud Deum non gradus elegantior, sed vitae melioris actio comprobatur. Ipse vero primas non passim sicut moris est per villas, sed in una juxta eorum electionem civitate resideat, quatenus adeptae dignitatis meliori ingenio resistendi Donatistis possibilitas disponatur. Ex concilio vero Numidiae si qui desideraverint ad apos
Abbreviated transcription (Latin):
uolu̾it: obuiate. Mg gͥ ꝓfecto excellentia uia
ap̃ creatorem gła ꝓficit. si ꝑ eam disꝑsar̃ eccłiarũ
potũit societas testaurari. Cum eñi largitatẽ tuã
ad nominis sui conspicit głam reuocari. tanco lar¬
giora tͥbuit. qͣnto ꝑ eam religionis sue diguitatẽ
ud̾it ampliari. ꝑ soluentes p̃cerea pat̾ne caritatiᷤᷤ¬
affetũ. dum̃ pecimꝰ quo brachiũ ur̃m ad cõpͥmẽ¬
dos hostes forte efficiat. ⁊ m̃tẽ eiꝰ fidĩ relo uelud
nuirone. gladii ubrantis gxatuat. dem ad¬
Merito fidei belloiũ parat᷑ uictoria. o.

Expanded text:
profectu excellentiae vestrae apud Creatorem gloria proficit, si per eam dispersarum Ecclesiarum potuerit societas restaurari. Cum enim largita munera ad nominis sui gloriam conspicit revocari, tanto largiora tribuit, quanto per ea religionis suae dignitatem viderit ampliari. Persolventes praeterea paternae charitatiaffectum, Dominum petimus, quod brachium vestrum ad comprimendos hostes forte efficiat, et mentem vestram fidei zelo velut mucrone gladii vibrantis exacuat. C. Merito fidei bellorum paratur victoria.
Abbreviated transcription (Latin):
conualescant patrotima. Namsi quoruldam pateimo
quisꝗͣ fu̾it electus: uoluntatib eorũ tũ fu̾it ordinatꝰ
reũentia gxigente obedire cõmpelłr. Sicq fit ut res
illius climinuant᷑ eccłie. ⁊ ordo eccliasticꝰ non seruet᷑.¬
Talem gͦ te admonente debent᷑ ꝑ sonam elig̾e q̃ nulliꝰ
ucõgrue uoluntati deseriu̾at. s uita ⁊morib deceratã
tãto ordine digna ualeat inueniri. Item ad lerum¬

Expanded text:
convalescant. Nam si quorundam patrocinio quisque fuerit electus, voluntatibus eorum cum fuerit ordinatus, reverentia exigente, obedire compellitur. Sicque fit ut res illius ecclesie minuatur et ordo ecclesiasticus non servette admonente, debent personam eligere, quae nullius incongruae voluntati deserviat, sed vita et moribus decorata tanto ordine digna valeat inveniri. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
tam multa tam p̃clara. tam ucdubitata restimonia
collig̾e uelle calũpnias. ex ep̃orũ scͥp̃tis. siue nr̃orũ siue
pͥmo: qr ħ genus litt̾ar᷑ ab aucdoritate canonis distinguẽ¬
dũ est. Ñon eñi sic legiuit᷑. tamqm ita exeis testimoniũ
ꝓfcrat᷑. u ccͣ sentire ñ liceat. si cubi forte alit̾ sapuĩt qmͣ
iu̾itas postulat. In eo qͥpe nũo sum. ũũ dedignem᷑ ⁊̃

Expanded text:
tam multa, tam clara, tam indubitata testimonia colligere uelle calumnias ex episcoporum scriptis siue nostrorum sicut primo, quia hoc genus literarum ab auctoritate canonis distinguendum est: non enim sic leguntur, tanquam ita ex eis testimonium proferatur, ut contra sentire non liceat, sicubi forte aliter sapuerint, quam veritas postulat. In eo quippe numero sumus, ut non dedignemur etiam
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia pastorali hactenꝰ ac sac̃dotali regimine destitu¬
ta dudũ fr̃itas ur̃a cognouit. Qđ dudũ habitatoꝵ
loci illius p̾tib ꝑmoti sepiꝰ hoitati sumꝰ. ut side eadẽ
capitis qͥ tenebat᷑ molestia melioratũ se eẽ seutiret.
ad suã auxiliante deo reu̾t̾ct᷑ ettłiam. Qaͣclatis ind̾u¬

Expanded text:
esia pastorali hactenus ac sacerdotali sit regimine destituta, dudum fraternitas vestra cognovit. Quem dum, habitatorum loci illius precibus permoti, saepius hortaremur ut, si de eadem capitis, qua detinebatur, molestia melioratum se esse sentiret, ad suam, auxiliante Deo, reverteretur Ecclesiam; qui, datis indu
Abbreviated transcription (Latin):
sũptꝰ ei debiti de eadem eccł̃ia ministrent᷑. Em̃uͦ si nullo
babilis ẽ. eligenda. que ad regim̃ ecclie idonea possit ex ⁊̃¬
istere: atq de animar̃ utilitate cogitare. inquietos sub
discipline uincło constring̾e. eccłiasticar̃ rer̃ curã ger̾e.
⁊ matur̃ atq efficatẽ se inom̃ib exhib̾e. Qui ⁊̃ ep̃o qͥ raĩt

Expanded text:
sumptus ei debiti de eadem Ecclesia ministrentur. Enimvero si nullo robabilis est eligenda, quae ad regimen Ecclesiae idonea possit existere, atque de animarum utilitate cogitare, inquietos sub disciplinae vinculo restringere, ecclesiasticarum rerum curam gerere, et maturum atque efficacem se in omnibus ex