comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex qͥb cilicioꝵ asperitas texitur.
nisi dura pęnitentiũ afflictio de¬
signatur: dũigitur alii ꝑ armillas
& anulos. forte magisteriũ exercent.
alii pinaures & dextralia deuotam
obȩdientiã rectãq oꝑationẽ ex hi¬
bent. alii pseparatũ uas aureũ p̾clarã
subtiliorẽq dei intelligentiã tenent.
alii ꝓiacinctũ. purpurã. & coccum.
audita cȩlestia sperare. credere. ama-¬
re. ñdesinunt: etiã quȩ adhuc sub¬¬
tiliori intellectu minime cognoscuN:
Alii ꝑbyssũ incorruptionẽ carnis of.¬
ferunt. alii ꝑcaprarũ pilos deplorañ
aspere qđ libenter adiniser̃: quasi
exuna terra innumerȩ glebę ꝓfe¬
runtur : qr ex uno & pari obsequio
facta fidelium disparia ꝓcedunt:
Quȩnimirũ glebȩ. nequaquã c̃cretȩ
expuluere surgerent. nisi aquã priꝰ
puluis acciperet. & concepto se hu-
eos ad fidei oꝑa caritatis unitas ñ
teneret Quando igit᷑ dñs enarra¬

Expanded text:
ex quibus ciliciorum asperitas texitur, ex quibus ciliciorum asperitas texitur, nisi dura poenitentium afflictio designatur? Dum igitur alii per armillas et annulos forte magisterium exercent, alii per inaures et dextralia devotam obedientiam rectamque operationem exhibent, alii per separatum vas aureum praeclaram subtilioremque Dei intelligentiam tenent; alii per hyacinthum, purpuram et coccum, audita coelestia sperare, credere, amare non desinunt, etiam quae adhuc subtiliori intellectu minime cognoscunt, alii per byssum incorruptionem carnis offerunt; alii per caprarum pilos deplorant aspere quod libenter commiserunt; quasi ex una terra innumerae glebae proferuntur, quia ex uno et pari obsequio facta fidelium disparia procedunt. Quae nimirum glebae nequaquam concretae ex pulvere surgerent, nisi aquam prius pulvis acciperet, et concepto se humoeos ad fidei opera charitatis unitas non teneret. Quando igitur Dominus enarra
Abbreviated transcription (Latin):
naculi. uiridona cũmulierib offer̃:
extrema numerantur : Quid autẽ ꝑ
armillas quȩ lacertos astringunt᷑
nisi p̃positoꝵ ualide laborantium
oꝑa demonstrant᷑ . & quid ꝑinaures.
nisi subditoꝵ obȩdientia ex primit᷑:
quid ꝑanulos. nisi signaculũ sȩcretoꝵ:
Plerũq enĩ magistri signant: qđ ab au.¬
ditorib capi nonposse considerant:
& qͥd ꝑdextralia. nisi primȩ oꝑatio¬
nis ornam̃ta monstrantur: quid puas¬
aureũ. indonaria dñi sẽparatũ. nisi
diumitatis intelligentia accipitur
quȩ tanto ab inftriorũ amore dis¬
iungitur. quanto ad sola quȩ eter¬
nasunt amanda subleuatur :
Quid ꝑ iacinctũ nisi spes cȩlesttum:
quid ꝑpurpurã. nisi cruor actole¬
rantia passionũ amore regni ꝑpe¬
tui exhibita: & quid ꝓbistinetum
coccũ. nisicaritas demonstratur
Quȩ ꝓperfectione bis tinguitur
qr dei & primi dilectione decorat:
quid p̾bissũ. nisi inmaculata carnis
incorruptio & qd ꝓpilos caprarum

Expanded text:
ernaculi viri dona cum mulieribus offerunt, extrema numerantur. Quid autem per armillas quae lacertos astringunt nisi praepositorum valide laborantium opera demonstrantur? Et quid per inaures nisi subditorum obedientia exprimitur? Quid per annulos nisi signaculum secretorum? Plerumque enim magistri signant quod ab auditoribus capi non posse considerant. Et quid per dextralia nisi primae operationis ornamenta aureum in donaria Domini separatum nisi divinitatis intelligentia accipitur, quae tanto ab inferiorum amore disjungitur, quanto ad sola quae aeterna sunt amanda sublevantur? Quid per hyacinthum nisi spes coelestium? Quid per purpuram nisi cruor ac tolerantia passionum amore regni perpetui exhibita? Et quid per bis tinctum coccum nisi charitas demonstratur, quae pro perfectione bis tingitur, quia Dei et proximi dilectione decoratur? Quid per byssum nisi immaculata carnis incorruptio? Et quid per pilos caprarum,
Abbreviated transcription (Latin):
sẽꝑ oriunt᷑ : quatinꝰ illic amando
sumant. undenos p̃dicando defluan
dicat᷑ igit᷑ recte: Nũ qd mittis ful¬
gura. &ibunt. & reuertentia dicent
tibi. ad sumꝰ: Subaudis ut ego̾. qͥp̃¬
dicatores meos cũ uoluero postcon¬
tẽplationis grãm. ad actiue uitȩ
ministeriũ cõpono: quostamen
sẽꝑ abonis exteriorib ad internũ
culm̃ contẽplationis reuoco: ut modo
iussi ad exercenda oꝑa exeant. modo
reuocati inspeculationis studiũ apđ
me familiarius uiuantꝰ Reuertentes
itaq dicunt ad sumꝰ: qr quãuis ꝑ ex¬
teriora acta parũ qͥd contẽplationi
de eẽ. uideantur᷑. pardorẽ tam̃ deside¬
rii quẽ inm̃te sua continue accendun.
obsequentẽ dõ suã p̃sentiã ostenduñ
Ad sumꝰ nãq dicere. ẽ: p̃sentes. eẽ. aman¬

Expanded text:
semper oriuntur, quatenus illic amando semper oriuntur, quatenus illic amando sumant unde ad nos praedicando defluant. Dicatur igitur recte: Nunquid mittes fulgura, et ibunt, et revertentia dicent tibi, Adsumus? Subaudis ut ego, qui praedicatores meos cum voluero post contemplationis gratiam ad activae vitae ministerium compono; quos tamen semper a bonis exterioribus ad internum culmen contemplationis revoco, ut modo jussi ad exercenda opera exeant, modo revocati ad speculationis studium apud me familiarius vivant. Revertentes itaque dicunt Adsumus, quia quamvis per exteriora acta parum quid contemplationi deesse videantur, per ardorem tamen desiderii, quem in mente sua continue accendunt, obsequentes Deo suam praesentiam ostendunt. Adsumus namque dicere est praesentes se aman
Abbreviated transcription (Latin):
redirent : Vnde bene psalomonẽ dicit᷑:
Adlocũ dequo exeunt flumina reuer¬
tunt᷑. ut iterũ fluant Ipsi qͥppe illic
flumina: qhic fulgura sunt uocati:
Quia enĩ corda audientiũ rigant flu¬
mina : quia uero accendunt: fulgura
dequo exeunt flumina. reuertuntur :
qr sc̃ĩuiri & sia conspectu creatoris
sui cuiꝰ claritatẽ m̃te conspicere co¬
nantur. foras ꝓpt̃nos ad actiuȩ uitȩ
ministeriũ ueniunt. in cessanter tam̃
ad sc̃m contẽplationis studiũ recurr̃ :
& si inp̃dicatione sua exterius nr̃is
aurib ꝓcorporalia uerba se funcluÑ.
m̃ te tam̃ tacita ad considerand ũ
sc̃ꝑ ipsũ fontẽ luminis reuertuntur:
Deqͥb & benedicit᷑ ut iterũ fluant:
Nisienĩ ad contẽplandũ dm̃ sollici¬
ta sẽpm̃te recurrerent: nimirum
interna cęcitas etiã exteriora p̃dica¬
tioniseoꝵ uerba siccaret: Seddũ
uidere dm̃ indesinenter sitiunt.
quasi decursura foras flumina antꝰ

Expanded text:
redirent. Unde bene per Salomonem dicitur: redirent. Unde bene per Salomonem dicitur: Ad locum, de quo exeunt flumina revertuntur, ut iterum fluant . Ipsi quippe illic flumina qui hic fulgura sunt vocati. Quia enim corda audientium rigant, flumina; quia vero accendunt, fulgura de quo exeunt flumina revertuntur, quia sancti viri etsi a conspectu creatoris sui, cujus claritatem mente conspicere conantur, foras propter nos ad activae vitae ministerium veniunt, incessanter tamen ad sanctum contemplationis studium recurrunt, et si in praedicatione sua exterius nostris auribus per corporalia verba se fundunt, mente tamen tacita ad considerandum semper ipsum fontem luminis revertuntur. De quibus et bene dicitur: Ut iterum fluant. Nisi enim ad contemplandum Deum sollicita semper mente recurrerent, nimirum interna siccitas etiam exteriora praedicationis eorum verba siccaret. Sed dum videre Deum indesinenter sitiunt, quasi decursura foras flumina intus
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ eiꝰ: & fides quȩ ꝑipsum. ẽ. dedit
integrã sanitatẽ istã inc̃spectuom̃iũ
ur̃m lit ergor fulgur. cũ petrus mi¬
raculũ fecit : Redit. cũ non sibi tri¬
buit sed auctori qđ fecit: Uadunt
fulgura. cũ ꝑ̃dicatores scĩmira oꝑa
ostendunt Sed reuertendo dicunt.
ad sumꝰ. cũ in eo qđ faciunt. ad poten¬
tiã auctoris recurrunt: Quod tam̃¬
intelligi & aliter potest: Fulgura
& enĩ sicut supra dictũ. ẽ. sciuirimit¬
tuntur & eunt : cũ a secreto contem¬
plationis. ad publicũ oꝑationis exe¬
unt: AAittuntur & uadunt. cũ ab
abscondito speculationis intime
inactiuȩ uitȩ latitudinẽ diffundi¬
tur: Sedreuertentia dicunt deo.
ad sumꝰ: qr postoꝑa exteriora quȩ
pagunt. semꝑ ad sinũ contẽplatio¬
nisrecurr̃ : ut illic ardoris sui flamã
reficiant. & quasi extactu supnę
claritatis ignescant Citius enim
in psa licet bona oꝑa exteriora fri¬
gescerent: nisi intentione sollicita
ad contẽplationis ignẽ incessant̃

Expanded text:
fides quae per eum est dedit integram sanitatem istam in conspectu omnium vestrum. Ivit ergo fulgur cum Petrus miraculum fecit, rediit cum non sibi tribuit, sed auctori quod fecit. Vadunt fulgura cum praedicatores sancti mira opera ostendunt, sed revertendo dicunt adsumus, cum in eo quod faciunt ad potentiam auctoris recurrunt. 8. intelligi et aliter potest. Fulgura etenim, sicut superius dictum est, sancti viri mittuntur et eunt cum a secreto contemplationis ad publicum operationis exeunt. Mittuntur et vadunt cum ex abscondito speculationis intimae in activae vitae latitudinem diffunduntur. Sed revertentes dicunt Deo, adsumus, quia post opera exteriora quae peragunt semper ad sinum contemplationis recurrunt, ut illic ardoris sui flammam reficiant, et quasi ex tactu supernae claritatis ignescant. Citius enim inter ipsa licet bona exteriora opera frigescerent, nisi intentione sollicita ad contemplationis ignem incessanter
Abbreviated transcription (Latin):
quã redẽptor suus & uagantẽ non
cessat amare : H loc innobis ꝑsemet¬
ipsũ colerat: hoc ab infidelib ꝓsuos
cotidie p̃dicatores portat Eiꝰ enĩ
donũ suborta in nobis tẽptatione
repellit᷑: & tam̃ ab infundendo in¬
trinsecus munere. nequaquã nr̃a
infirmitate reuocatur : Eius publi¬
ce uerba respuunt᷑ . & tam̃ aberogan¬
dȩ grȩ̃ largitate. nulla infidelium
iniquitate cõpescit᷑  Nã cũ praui
homines p̃dicam̃ta despiciunt: ad¬
iungit &iã miracula quȩ uenerentur:

Expanded text:
quam Redemptor suus et vagantem non quam Redemptor suus et vagantem non cessat amare. Hoc in nobis per semetipsum tolerat, hoc ab infidelibus per suos quotidie praedicatores portat. Ejus enim donum suborta in nobis tentatione repellitur, et tamen ab infundendo intrinsecus munere nequaquam nostra infirmitate revocatur. Ejus publice verba respuuntur, et tamen ab eroganda gratiae largitate nulla infidelium iniquitate compescitur. Nam cum pravi homines praedicamenta despiciunt, adjungit etiam miracula quae veneren
Abbreviated transcription (Latin):
loquentis audimꝰ: iãq amori eiꝰ quacon¬
tinuatione. qͦ studio inherere debeamꝰ
agnoscimꝰ: & tam̃ ab internȩ c̃sideratio¬
nisculmine. ad consueta nr̃a exipsa
mortalitatis huiꝰmutabilitate relabi¬
mͦ. & inminentiũ peccatoꝵ male sedu-¬
la in portunitate tẽptam̃ : Cũergo
cȩcis nr̃is m̃tib subtilia desemet ipso
insinuat. innebula uocẽ leuat: Cũ uero
lectꝰ supprimitur : quasi aquarum
impetu in uoce sua ds̃ operitur: Iot
enim suꝑͥaquas mittimus. quot post
inspirationẽ eiꝰ grẽ cogitationes illi¬
citas in corde uersamꝰ: nec tam̃ nos
uł oppressos deserit: Nã ilico adm̃tẽ
redit. tẽptationũ nebulas discutit :
pͥmbrẽ cõpunctionis infundit. & subti¬
lis intelligentiȩ solem reducit : Atq
sic ostendit quantũ nos diligit. quinos
neccũ respuit᷑ relinquit: ut saltem
sic erudita humana conscientia ad se
tẽptationes erubescat ad mittere.

Expanded text:
loquentis audimus, jamque amori ejus qua conloquentis audimus, jamque amori ejus qua continuatione, quo studio inhaerere debeamus agnoscimus, et tamen ab internae considerationis culmine ad consueta nostra ex ipsa mortalitatis hujus mutabilitate relabimur, et imminentium peccatorum male sedula importunitate tentamur. Cum ergo caecis nostris mentibus subtilia de semetipso insinuat, in nebula vocem levat. Vet. lectuimpetu in voce sua Deus operitur. Tot enim super illum aquas mittimus, quot post inspirationem ejus gratiae, cogitationes illicitas in corde versamus. Nec tamen nos vel oppressos deserit, nam illico ad mentem redit, tentationum nebulas discutit, imbrem compunctionis infundit, et subtilis intelligentiae solem reducit; atque sic ostendit quantum nos diligit, qui nos nec cum respuitur relinquit, ut saltem sic erudita humana conscientia ad se tentationes erubescat admittere,
Abbreviated transcription (Latin):
utme. quẽ iniqͥ homines neq pp̃dica¬
tores sc̃os loquentẽ intelligunt. neq
ꝓmorientes pacientẽ uident: Nar¬
rat ergo ds̃. qđ ab hominib patitur :
ut dolor afflcti hominis mitigaret᷑:
Aesi illi apte dicat: Mea subtiliter
pensa: & tua ȩquanimiter tẽpera:
Multo enĩminꝰ. ẽ. te uulnera: quã me
dona celestia. nr̃a sollicite corda
pensamꝰ: Iaqͥdem fide fidelessumꝰ.
credimꝰ amamꝰ : Seddũ qͥb dã sup¬
uacuis curis p̃mim᷑. obducta confusi¬
one caligamꝰ : & cũ nobis & iã talib
mira quȩdã dñs dese sentienda in si¬
nuat. quasi innebula uocẽ leuat :
Dũ caliginosis nr̃ism̃tib semet ipsũ
loqͥt᷑ uelut innebula is qͥcernitur
audit᷑ Sũma sunt nãq quȩ decelo
cognoscimꝰ: sed tam̃ adhuc eũ insȩcreta
inspiratione qua instruim᷑ ñuidemꝰ:
Quugitur cordib nr̃is p̃bet qͥdem
locutionẽ . sed occultat speciem: uelut
innebula format uocẽ: Sedecce iã
uerba dei intrinsecus semet ipsum

Expanded text:
ut me, quem iniqui omnes neque per praedicantes sanctos loquentem intelligunt, neque per morientes patientem vident. Narrat ergo Dominus quod ab hominibus patitur, ut dolor afflicti hominis mitigetur, ac si illi aperte dicat: Mea subtiliter pensa, et tua aequanimiter tempera. Multo enim minus est te vulnera quam me dona coelestia nostra sollicite corda pensamus. Jam quidem fideles sumus, credimus amamus. Sed dum quibusdam supervacuis curis premimur, obducta confusione caligamus; et cum nobis etiam talibus mira quaedam Dominus de se sentienda insinuat, quasi in nebula vocem levat. Dum caliginosis nostris mentibus semetipsum loquitur, velut in nebula is qui non cernitur auditur. Summa sunt namque quae de illo cognoscimus, sed tamen adhuc eum in secreta inspiratione qua instruimur non videmus. Qui igitur 957 cordibus nostris praebet quidem locutionem, sed occultat speciem, velut in nebula format vocem. Sed ecce jam verba Dei intrinsecus semetipsum
Abbreviated transcription (Latin):
quens non.ẽ : qͦ modo is qͥꝑ processi¬
Apte tunc uidebimꝰ: qͦmodo & unũ
diui sibiliter triasunt. & indiuisibilit̃
tria unũ: linguaergo tunc narrantis
di ẽ uisa claritas subleuantis : & con
centꝰ cȩli tunc dormiunt: ql appa¬
rente in iudicio retributore operũ.
exortationũ iã uerba cessabunt: Un¬
de &aptũ ipsũ resurrectionis tẽpus
adiungitur : cũilico ꝓfertur: Quan¬

Expanded text:
o is qui processiAperte tunc videbimus, quomodo et unum divisibiliter tria sunt, et indivisibiliter tria unum. Lingua ergo tunc narrantis Dei est visa claritas sublevantis. » Et centus coeli tunc dormiet, quia apparente in judicio retributore operum, exhortationum jam verba cessabunt. Unde et aperte ipsum resurrectionis tempus adjungitur, cum illico profertur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
PATU
¶OB talia
utrũ nefecerit.
drĩo interrogante
reqͥrit᷑ qualia utiq
facere ñ potest homo:⁊
Vtdũ se facere ista ñposse dep̃hendit.
ad eũ refugiat. quẽ solũ talia qr fa-¬
cere possit intelligit: Atq ante ocu¬
los iudicis sui magis potens appareat.
sisua uerius infirma cognoscat: Quod
ergo mire a dño fierinignorat᷑. deeo
diuina iob uoce reqͥritur: diciturq¬

Expanded text:
atus Job talia utrumne fecerit, Domino interrogante, requiritur, qualia utique facere non potest homo, ut dum se ista facere non posse deprehendit, ad eum refugiat quem solum talia quia facere possit intelligit, atque ante oculos judicis sui magis potens appareat, si sua verius infirma cognoscat. Quod ergo mire a Domino fieri non ignoratur, de eo divina Job voce requiritur; diciturq
Abbreviated transcription (Latin):
& ambula : & ad p̃hensa eiꝰ manudex¬
tera alleuauit eũ: & ꝑtinꝰ ẽsolida¬
t sunt bases eiꝰ & plantȩ : &ȩxiliens.
stecit. & ambulabat: Sed cũ dehoe fac¬
to iudȩorũ fuis set turba cõmota.
uideamꝰ nunc fulgur rediens Ait
Virusra helitȩ qͥd ad miramini in hoe.
aut nõs quid in tuemini. qͣsi nr̃a uirtu¬
te autpietate fecerimꝰ hunc ambula¬

Expanded text:
 manu dextera allevavit eum, et protinus consolidatae sunt bases ejus et plantae, et exiliens stetit, et ambulabat . Sed cum de hoc facto Judaeorum fuisset turba commota, videamus nunc fulgur rediens, quod ait: Viri Israelitae, quid admiramini in hoc, aut nos quid intuemini, quasi nostra virtute aut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtinꝰ aquarũ impetꝰ operuit : qe
c̃tra illũ mox sȩuiens popłoꝵ
turba surt exit: Scriptũ qͥppeiẽ
Propterea ergo quȩ rebant eum
iudei occidere : qr ñ solũ sol uebat
sabbatũ. sed & patrẽ siũ dicebat
ẽẽ dm̃. ęqualẽ se faciens dõ: Dehoc
aquarũ impetii : ꝑꝓphetã clamat:
Circũdeder̃me sicut aquatotadie: cir
nimã meã: Quas ꝑfecto aquas. insemet¬
ipso ante mortẽ : in suis autẽ & post
ascensionẽ ꝑtulit: H inc. ẽ. enĩ. qđ
& de superiorib clamat : Saule. saule.
qͥd ine ꝑsequeris : ecce iacȩlũ con¬
scenderat : & tam̃ adhuc cũ saulus
dior ceteris unda tangebat: Ipse
qͥppe.ẽ . qͥꝑbonos recta loquitur :
ipse qͥ inbonoꝵ passione laceratur :
Vt ergo mirifica dñs caritatis unitate
monstraret. se. ẽẽ qͥ indignis auditorib¬

Expanded text:
tinus aquarum impetus operuit, quia contra illum mox saeviens populorum turba surrexit. Scriptum quippe est: « Propterea ergo quaerebant eum Judaei occidere, quia non solum solvebat Sabbatum, sed et Patrem suum dicebat Deum, aequalem se faciens Deo . » De hoc aquarum impetu per Prophetam clamat: « Circumdederunt me sicut aqua tota die ; nimam meam . Quas profecto aquas in semetipso ante mortem, in suis autem et post ascensionem pertulit. Hinc est enim quod et de superioribus clamat: Saule, Saule, quid me persequeris ? Ecce jam coelum conscenderat, et tamen adhuc eum Saulus , et tumidior caeteris unda tangebat. Ipse quippe est qui per bonos recta loquitur, ipse qui in bonorum passione laceratur. Ut ergo mirifica Dominus charitatis unitate, monstraret se esse qui indignis auditorib
Abbreviated transcription (Latin):
dicenttibi ad sumꝰ: Subaudis utm:
Uadunt enĩ fulgura. cũp̃dicatores
miraculis coruscant: & suꝑna reue¬
rentia auditoꝵ corda trans figun
Reuertentia uero dicunt. ad sũmꝰ.
cũñ sibi. sed deiuirib tribuunt. qͥc¬
qͥd se fortiter egisse cognoscunt
Quid. ẽ. enĩdõ dicere ad sumꝰ:
qđ dã nãq in hoc uerbo obseqͥum
declarat᷑: Reuertentes itaq p̃di¬
catores scõs dicere .ẽ. Ad sumꝰ. illi
laudẽ tribuere grȩ̃. a quose acce¬
pisse sentiunt uictoriã pugnę :¬
nesibi tribuant qđ oꝑantur: &ire
qͥdem fulgura operando possint.
sed reuerti suꝑbiendo ñ possint¬

Expanded text:
cent tibi, Adsumus? subaudis ut mihi. Vadunt enim fulgura cum praedicatores miraculis coruscant et superna reverentia auditorum corda transfigunt. Revertentia vero dicunt, Adsumus, cum non sibi, sed Dei viribus tribuunt quidquid se fortiter egisse cognoscunt. Quid est ergo Deo dicere, Adsumus? Quoddam namque in hoc verbo obsequium declaratur. Revertentes itaque praedicatores sanctos dicere est, adsumus, illi laudem tribuere gratiae a quo se accepisse sentiunt victoriam pugnae, ne sibi tribuant quod operantur. Et ire quidem fulgura operando possunt, sed reverti superbiendo non possunt
Abbreviated transcription (Latin):
loco aluigalli nomine de signantur.
nisi modo alio repetiti idem p̃dicato¬
res scĩ. qinter tenebras uite p̾sentis
student uenturã lucẽ p̃dicando quasi
cantando nuntiare : dicunt enĩ
Mox p̃cessit : dies autẽ apꝓpinquauit:
Quiuocib suis sonũ nr̃i operis excutiue:
clamante CHora. ẽ. iãnos desono sur

Expanded text:
loco alii galli nomine designantur, nisi modo alio repetiti iidem praedicatores sancti, qui inter tenebras vitae praesentis student venturam lucem praedicando, quasi cantando, nuntiare? Dicunt enim: Nox praecessit, dies autem appropinquavit . Qui vocibus suis somnum nostri torporis excutiunt, clama
Abbreviated transcription (Latin):
Innebula autẽ uocẽ leuauit : quia
ueritatẽ suã ñ se cultorib infidelib
quasi ꝑcaliginẽ sonuit Vnde & bene
in libris regũ scriptũ ẽ: Nebula imple¬
uit domũdñi: & ñ poterant sacerdo¬
tes ministrare ꝓpter nebulam
Exigentib enĩmeritis. dũ suꝑbi
iudeoꝵ pontifices diuina misteria
ꝑparabolas audiunt: sacer dotes
indomo dñi quasi ꝓpternebulam
ministrare neqͥuer : Qui& intestam̃¬
to ueteri. dũ sensus misticos litterȩ
uelamine cooꝑtos. inter obscuras
allegoriarũ caligines inuestigare
despiciunt: debitũ fidei sue ministe¬

Expanded text:
 vocem levavit, quia veritatem suam non secuturis infidelibus quasi per caliginem sonuit. Unde et bene in libris Regum scriptum est: Nebula implevit domum Domini, et non poterant sacerdotes ministrare propter nebulam . Exigentibus enim meritis, dum superbi Judaeorum pontifices divina mysteria per parabolas audiunt, sacerdotes in domo Domini quasi propter nebulam ministrare nequiverunt. Qui et in Testamento Veteri dum sensus mysticos litterae velamine coopertos inter obscuras allegoriarum caligines investigare despiciunt, debitum fidei suae ministe
Abbreviated transcription (Latin):
Uoc̃e qͥꝓpe suã innebula dñs leuat.
quando ꝑp̃dicatorũ suoꝵ linguas.
ad caligosa corda infideliũ exortati¬
one format: Cũq aquarũ im̃petus
operit : dũ bene agentia m̃bra eius.
turba resistentiũ popłoꝵ p̃mit
Sta inatrio domꝰdñi: & loqueris ad
om̃s ciuitates iuda. deqͥb ueniunt
ut adorent indomo dñi uniuersos
sermones qͦs ego mandaui tibi & pau

Expanded text:
ocem quippe suam in nebula Dominus elevat, quando per praedicatorum suorum linguas ad caliginosa corda infidelium exhortationem format; eumque aquarum impetus operit, dum bene agentia membra ejus turba resistentium populorum premit. sta in atrio domus Domini et loqueris ad omnes civitates Iuda de quibus veniunt ut adorent in domo Domini universos sermones quos ego mandavi tibi ut
Abbreviated transcription (Latin):
suis qͣsi qͥbdã iaculis aduersarios
feriunt : armis uero id ẽ miraculis
semet ipsos tuentur : Vt & quantũ
sint audiendi sonent ꝑimpetũ ia¬
culoꝵ. & quantũ sint reuerendi
clarescant ꝑ arma miraculorum :¬

Expanded text:
suis quasi quibusdam jaculis adversarios suis quasi quibusdam jaculis adversarios feriunt; 958 armis vero, id est miraculis, semetipsos tuentur, ut et quantum sint audiendi sonent per impetum jaculorum, et quantum sint reverendi clarescant per arma miraculorum
Abbreviated transcription (Latin):
Fulgura qꝓpe. exnubib exeunt: sicut
mira oꝑa ex sc̃ĩs p̃dicatorib osten¬
duntur: Quiut sepe diximꝰ idcirco
nubesuocarisolent : quia &corus¬
cant miraculis. & uerbis pluunt:¬
& quia humana corda postquã ꝑp̃di¬
cationẽ mota ñ fuerint astismira¬
culoꝵ fulgorib conturbant᷑ ꝓphe¬
ta attestante didicimꝰ. qͥait. fulgu¬
ramultiplicabis & c̃turbabis eos
Ac sidiceret: Dũ uerba p̃dicationis
tuȩ ñ audiunt: pp̃dicantiũ miracu¬
la c̃turbantur. Unde alias dictũ ẽ:
Inlumine iacula tua ibunt: insplen¬
dore fulgoris armoꝵ tuoꝵ: Iacula
dei inlumine ire. ẽ. uerba eiꝰ apta
ueritate resonare: Sed quia sepe
homines uerbauite &ĩa intellecta
despiciunt: ad uingunt᷑ &iam mira¬
cula: Vnde illic subdidit: Insplen¬
dore fulgoris armorũ tuorum:
fulgor qͥppe armoꝵ. ẽ. claritas mi¬
raculoꝵ: Armisnãq nostuemur.
iaculis aduersa destruim: Arma
ergo cũiaculis sunt: miracula cũp̃¬
dicam̃tis: Sc̃i enĩ p̃dicatores uerbis

Expanded text:
Fulgura quippe ex nubibus exeunt, sicut mira opera ex sanctis praedicatoribus ostenduntur. Qui, ut saepe dictum est, idcirco nubes vocari solent, quia et coruscant miraculis et verbis pluunt. Humana corda postquam pcationem mota non fuerint, istis miraculorum fulgoribus conturbantur, Propheta attestante didicimus, qui ait: Fulgura multiplicabis, et conturbabis eos . Ac si diceret: Dum verba praedicationis tuae non audiuat, per praedicantium miracula conturbantur. Unde alias scriptum est: In lumine jacula tua ibunt, in splendore fulgoris armorum tuorum . Jacula Dei in lumine ire est verba ejus aperta veritate resonare. Sed quia saepe homines verba vitae etiam intellecta despiciunt, adjunguntur etiam miracula. Unde illic subdidit: In splendore fulgoris armorum tuorum. Fulgor quippe armorum est claritas miraculorum. Armis namque nos tuemur, jaculis adversa destruimus. Arma ergo cum jaculis sunt miracula cum praedicamentis. Sancti enim praedicatores verbis
Abbreviated transcription (Latin):
eũ sacerdotes & ꝓphetȩ. & om̃is po¬
płs dicens: Morte moriat᷑ Quare
ꝓphetauit in nomine dñie ecce inne¬
bula dñs uocẽ leuauit: Quia obscuras
m̃tes suꝑ bientiũ directo ꝓpheta cor¬
ripuit: Ecce aquarũ impetꝰ eũ ꝓtinꝰ
operuit: quia ab insurgentib popłis
& causa suȩ correptionis instigatis apse
in hieremia cuncta ꝑtulit. qͥcorreptio¬
nis uerba man dauit: Fersemet ipsũ
qͦq dñs innebula uocẽ leuauit: quan¬
do p̃sentẽ se &iã ad sũpto corpore

Expanded text:
eum sacerdotes et prophetae et omnis populus, dicens: Morte moriatur, quare prophetavit in nomine Domini ? Ecce in nebula Dominus vocem levavit, quia obscuras mentes superbientium directo propheta corripuit. Ecce aquarum impetus eum protinus operuit, quia ab insurgentibus populis, et causa suae correptionis instigatis, ipse in Jeremia cuncta pertulit, qui correptionis verba mandavit. Per semetipsum quoque Dominus in nebula vocem levavit, quando
Abbreviated transcription (Latin):
re. nec parui de sunt. qͥ dictis meis
debeant instrui. ne magnidesunt.
qui cognitȩ meȩ ualeant infirmitati
misereri : ꝓhec utraq aliis fratrib
quantũ possũ curã confero. ab aliis
spero: Illis dixi exponendo qđ faciaNT:
istis aperio confitendo qđ parcant:
Illis uerborũ medicam̃ta non subtra.¬
ho: istis lacerationẽ uulnerum
nonabsconido: Igitur quȩ so
ut quisquis hȩc legerit. apud distric¬
tũ iudicẽ. solaciũ mihi suȩ orationis
inpendat: & om̃e qđ inme sordidũ
dep̃hendit. fletib deluat Orati¬
onus autẽ atq expositionus
uirtute conlata : lector meus
iNre conpenis atione me sũpe.¬
rat. si cum per me uerba accipit.
prome lacrimas red dit:¬

Expanded text:
re, nec parvuli desunt qui dictis meis debeant instrui, nec magni desunt qui cognitae meae valeant infirmitati misereri, per haec utraque aliis fratribus quantum possum curam confero, ab aliis spero. Illis dixi exponendo quod faciant, istis aperio confitendo quod parcant. Illis verborum medicamenta non subtraho, istis lacerationem vulnerum non abscondo. Igitur quaeso ut quisquis haec legerit, apud districtum judicem solatium mihi suae orationis impendat, et omne quod in me sordidum deprehendit fletibus diluat. Orationis autem atque expositionis virtute collata, lector meus in recompensatione me superat, si cum per me verba accipit, pro me lacrymas reddat
Abbreviated transcription (Latin):
c̃scendat: Qđ in illa celsitudine
subiectacaro ꝑmanet. aqua tantus
mentium . mutauit ordo merito¬
rum: Sic sic. suꝑbia meruit deici:
sic humilitas ex altari: Quatinus
& cȩlestis sp̃s. erigendo se tarta¬
rum toleret : & terra humilis.
sine termino suꝑcȩlum regaiet :

Expanded text:
conscendat; quod in illa celsitudine conscendat; quod in illa celsitudine subvecta caro permanet, a qua tantus mentium mutavit ordo meritorum. Sic sic superbia meruit dejici, sic humilitas exaltari, quatenus et coelestis spiritus erigendo se tartarum toleret, et terra humilis sine termino super coelos regnet.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e qđ applicat᷑ insemet ipsoreducit᷑:
natohosti famulent᷑: Abelectis uero eo
ualentiꝰ uincit᷑. qͦsoliauctoriom̃iũ humi
apte cognoscimꝰ. cũ quanto hoste pug
plenius auctori subiciat. qͣnto c̃trase
uerius uiolentas aduersariiuires pensãt:
Quidnãq nos. nisi puluis sumꝰ qͥuiduero
ille. nisi unꝰ ȩque excȩlestib sp̃itib.
& qđ adhuc maiꝰ. ẽ. sũmꝰ: quid ergo de
ꝓpria uirtute audeat᷑. qͣndo c̃tra an-¬
głoꝵ principẽ puluis pugnat: Sed
quia suꝑnoꝵ sp̃ittũ c̃ditor. t̃renũ
corpꝰ ad sũpsit : Recte iã suꝑbien-¬
tẽ angłm. humilis puluisuincit:
Inherendo qͥppe uerȩ fortitudini
uires accipit. qͦs transfuga sp̃s cũ
semet ipsum seqͥt̃. amisit & dignũ
est ut uincat᷑ apuluere. qͥ stantẽ se
credidit deserto creatore : ut su
peratꝰ inueniat. qi defecit elatꝰ:
Ualde autẽ sȩauensanhelat. qđ cũ
ipsũ ima crucient. homo ad sũma

Expanded text:
omne quod applicatur in semetipsum reducitur, omne quod applicatur in semetipsum reducitur, runt, damnato hosti famulentur. Ab electis vero eo valentius vincitur, quo soli auctori omnium humilaperte cognoscimus cum quanto hoste pugnplenius auctori subjiciat, quanto contra se verius violentas adversarii vires pensat. Quid namque nos nisi pulvis sumus? Quid vero ille, nisi unus ex coelestibus spiritibus, et, quod adhuc majus est, summus? Quid ergo de propria virtute audeat, quando contra angelorum principem pulvis pugnat? Sed quia supernorum spirituum conditor terrenum corpus assumpsit, recte jam superbientem angelum humilis pulvis vincit. Inhaerendo quippe verae fortitudini vires accipit, quas transfuga spiritus, cum semetipsum sequitur, amisit. Et dignum est ut vincatur a pulvere, qui fortem se crperatus inveniat quia defecit elatus. Valde autem saeviens anhelat, quod eum ipsum ima crucie
Abbreviated transcription (Latin):
subruit᷑. c̃uiuantes filios extinxit. uxoris
m̃tẽ indolo prauȩ ꝑsuasionis exercuit:¬
mariticarnẽ inflictis uulnerib ẽfõdit:
Sedeiꝰgladius ac̃ditore replicat᷑. cũ dicit᷑:
ammã illius serua: uire plicatogladio
qͣntȩ infirmitatissit. euangło acte stante
describit᷑: qi nec manere in obsesso homi.¬
ne poctuit. necrurfusinuadere bruta
animalia ñ iussus p̃sũpsit dic̃s̃ Sieicisnos.
cuisi potestas sũma licentiã ñ p̃ba. cras¬
sarinec inporcosualet: Quando ergoiste
suasponte nocere factis ad deumaginẽ
hominib audeat: de qͦnimirũ c̃stat. qđ
ñ iussus c̃tingere nec porcos p̃sumat :¬
mothdicit᷑ uȩ sanũ dogma arriia ꝑtac
ratione dissipat᷑: facturã qͥppe dĩfiliũ
fatet᷑: &ecce uehe moth in facturarerũ
primꝰcreatꝰ ostendit᷑: Suꝑ. ẽ. ergo ut ar¬
rius. aut ñ factũ filiũ p̃dicet: aut eũ post
uehemoth c̃ditũ stultius putet uero

Expanded text:
subruit, convivantes filios exstinxit, uxoris subruit, convivantes filios exstinxit, uxoris mentem in dolo pravae persuasionis exercuit,mariti carnem inflictis vulneribus confodit; sed ejus gladius a Conditore replicatur, cum dicitur: « Animam illius serva . » Qui replicato gladio quantae infirmitatis sit, Evangelio attestante describitur: quia nec manere in obsesso homine potuit, nec rursus invadere bruta animalia non jussus praesumpsit dicens: « Si ejicis nos, cui si potestas summa licentiam non praebet, grassari nec in porcos valet. Quando ergo iste sua sponte nocere factis ad Dei imaginem hominibus audeat, de quo nimirum constat quod non jussus contingere nec porcos praesumatmoth dicitur, vesanum dogma Arii aperta ratione dissipatur. Facturam quippe Dei Filium fatetur. Et ecce Behemoth in factura rerum primus creatus ostenditur. Superest ergo ut Arius aut non factum Filium praedicet, aut eum post Behemoth conditum stultus putet. Quia vero
Abbreviated transcription (Latin):
dñs pate facta grã suȩ dispensationis
fouet: Unde cũ eũ principiũinarũ suarũ
diceret: ilicoadiunx̃: Quifecit eũ: ap
plicauit gladiũ eiꝰ: Cladius qͥppe uehe¬
mothiftius. ipsa nocendimalicia. ẽ: Sed
abeo aqͦbonꝰ ꝑnaturã factus. ẽ. eiꝰgladius
applicat᷑. qr eiꝰ malicia diuina dispen¬
satione restringit᷑. neferire tantũ m̃tes
hominũ quantũ appetit ꝑmutat᷑. Iđ
ergo hostisnr &multũ potest. aminꝰ
ꝑcutit. eiꝰgladiũ pietas c̃ditoris adstrin.¬
git: utreplicatꝰ inta eiꝰ c̃scientiã lateat:
&ultra quã de suꝑ iꝰte disponit᷑. sẽse in mor-¬
tes hominũ eiꝰm alicia ñ extendat Sđigi-¬
t̃ ad multa fortit̃ p̃ualet. hoc deprincipio
magnȩ c̃ditionis potest: đ uero aqͥb dã
uicit᷑. eiꝰnimirũ gladius abauctore repli.
tionis accepit : gentes mouit. greges abs¬
tulit. ignẽ decelodeposuit. ꝓturbato
aere uentos excitauit domũ c̃cutiens

Expanded text:
Dominus patefacta gratiae suae dispensatione Dominus patefacta gratiae suae dispensatione fovet. Unde cum eum principium viarum suarum diceret, illico adjunxit: CAPUT plicavit gladium ejus . » Gladius quippe Behemoth istius ipsa nocendi malitia est. Sed ab eo a quo bonus per naturam factus est, ejus gladius applicatur, quia ejus malitia divina dispensatione restringitur, ne ferire tantum mentes hominum quantum appetit permittatur. Quod ergo hostis noster et multum potest, et minus percutit, ejus gladium pietas Conditoris astringit, ut replicatus intra ejus conscientiam lateat, et ultra quam desuper juste disponitur sese in mortes hominum ejus malitia non extendat. Quod igitur ad multa fortiter praevalet, hoc de principio magnae conditionis potest; quod vero a quibusdam vincitur, ejus nimirum gladius ab auctore replicacentiam tentationis accepit, gentes movit, greges abstulit, ignem de coelo deposuit, perturbato aere ventos excitavit, domum concutiens
Abbreviated transcription (Latin):
tegens fuisse ꝑhibet᷑: Reliqͦsenĩ qͣsi
obũbrando operuit: qͥeoꝵ magnitudi¬
nẽ excellentiamaiore transcendit: đ
ergo illic speciosus innultis frondib.
qđ illic signaculũ similitudinis qđ illic
cherubin qđ illic ꝓtegens dicit᷑: hoc hic
uoce dñica uehemoth iste. uiarũdĩ prin
cipiũuocat᷑ Deqͦ ideirto tãmira inqͥb
fuit. & quȩ amisit insinuat : ut terrlto
do illi parcere noluit. quẽ creando ingłi
tante claritatis eleuauit Consideret
ergo homo qͥdelatꝰ int̾ramereat᷑ : si & p̃.¬
latꝰ angłis angłs incȩlo. ꝓsternit᷑ Un.¬
de & bene ꝑpropħtã dñs dicit: In ebria¬
tꝰ ẽ incelo gladiusm̃s: Acsiaꝑtediceret:
Quaira feriã suꝑbos terrȩ ꝑpendite :
si ipsos etiã qͦs incȩlo iuxtame c̃didi.
ta c̃ditionis eiꝰ magnitudine cognita.
qͥsñ inm̃sa formidine corruat: quis non
desperationis ꝑcussione succũbat: Sed
qrelationẽ nram ostensa hostis poten¬
tia reprimit : etiã infirmitatẽ nrãm

Expanded text:
protegens fuisse perhibetur. Reliquos enim quasi obumbrando operuit, qui eorum magnitudinem excellentia majore transcendit. Quod ergo illic speciosus in multis frondibus, quod illic signaculum similitudinis, quod illic cherub, quod illic protegens dicitur, hoc hic voce dominica Behemoth iste vicipium vocatur. De quo idcirco tam mira, in quibus fuit, et quae amisit, insinuat, ut territo do illi parcere noluit, quem creando in gloriam tantae claritatis elevavit. Consideret ergo homo quid elatus in terra mereatur, si et pralatus Angelis Angelus in cœlo prosternitur? Vnde & bene per Prophetam dicit: Inebriatus est in cœlo gladius meus, ac si aperte diceret: qua ira feriam superbos terræ perpendite, si ipsos etiam quos in cœlo iuxta me condidi ta conditionis ejus magnitudine cognita, quis non immensa formidine corruat? quis non desperationis percussione succumbat? Sed quia elationem nostram ostensa hostis nostri potentia reprimit, etiam infirmitatem nostram
Abbreviated transcription (Latin):
trata. in semet ipsis ipsire p̃hendunt.
atq hec exiuditio fugiunt: seduitare
ope nec decertantes possunt: dũ uehe¬
moth istius caput ñ ẽter̃. plerũq cau.¬
da & nolentes ligant᷑. Iuȩ c̃tra eoscȩ.¬
drimore induruit: qr blanda uolup.¬
tate exordii. usq ad uiolentiã retenti.¬
onis exereuit: Dicat᷑ ergo. stringit cau¬
dã suã qͣsi cȩdrũ: uttanto qͥsq debeat
inicia tẽptationis fugere. quanto finẽ
eiꝰ intelligit citius solui ñ posse: Scien.

Expanded text:
trata in semetipsis ipsi reprehendunt, trata in semetipsis ipsi reprehendunt, atque haec ex judicio fugiunt, sed vitare opere nec decertantes possunt, quia dum Behemoth istius caput non conterunt, plerumque cauda et nolentes ligantur. Quae contra eos cedri more induruit, quia a blanda voluptate exordii usque ad violentiam retentionis excrevit. Dicatur ergo: Stringit caudam suam quasi cedrum, ut tanto quisque debeat initia tentationis fugere, quanto finem ejus intelligit citius solvi non posse. Vet.
Abbreviated transcription (Latin):
uehemoth caput herba. ẽ: cauda cedrus :
Quia exprima qͥdẽ suggestione blan¬
diens susternit᷑: sed pusũ uehem̃ter
inualescens. subcrescente tẽptationis
fine roborat᷑: Superabile nãq ẽ. ome
qđ ininicio suggerit: sedinde seqͥt᷑
qđ uinciuix possit : Prius enĩ quasi c̃su¬
lensb landa ad animũ loqͥt᷑: sed cũ
semel dentẽ delectationis infixerit.
uiolenta post c̃suetudine pęne in so¬
lubiliter nodatur : Unde & bene
stringere caudã dicit᷑ Dente enĩ
uulnerat. cauda ligat: qr prima
tẽptationis ad stringit: Renĩ pec¬
catũ trib modis admittit᷑ cũuideli-¬
cet serpentis suggestione. carnis
delectatione. spiritꝰ c̃sensione ꝑpe.¬
trat᷑: uehemoth iste prius mnlicita
suggerens linguã exerit: post adde¬
lectationẽ ꝑtrahens dentẽ figit.
ad extrem̃ũ uero ꝑc̃sensionẽ pos¬
sidens caudã stringit: Hinc .ẽ. enĩ
qđ nonnulli peccata longo usu ꝑpe¬

Expanded text:
Behemoth caput herba est, cauda cedrus, Behemoth caput herba est, cauda cedrus, quia ex prima quidem suggestione blandiens substernitur, sed per usum vehementer invalescens, succrescente tentationis fine, roboratur. Superabile namque est omne quod initio suggerit, sed inde sequitur, quod vinci vix possit. Prius enim quasi consulens blanda ad animum loquitur; sed cum semel dentem delectationis infixerit, violenta post consuetudine pene insolubiliter innodatur. Unde et bene stringere caudam dicitur. Dente enim vulnerat, cauda ligat, quia suggtentationis, astringit. Quia enim peccatum tribus modis admittitur, cum videlicet serpentis suggestione, carnis delectatione, spiritus consensione perpetratur, Behemoth iste, prius illicita suggerens, linguam exerit; post, ad delectationem pertrahens, dentem figit; ad extremum vero, per consensionem possidens, caudam stringit. Hinc est enim quod nonnulli peccata longo usu perpe
Abbreviated transcription (Latin):
qr dũse circũquaq in crudelitate dilata¬
re ãbiunt. quasi inferrise lãminas exten-
hȩc eadẽ uerba c̃ditoris. quȩ iã uident᷑
discussa distringere: atq uberiores intel¬
ligentiȩ fructꝰ. instruendis morib ati¬
portare : Nãquia antiqͥs hostis qͥd ꝑ
assũptũ hominẽ c̃trahomines agatꝰ
audiuimꝰ: suꝑ. ẽ. ut nuncqͥd in hominib
etiã ꝑsemet ipsũ sine homine moliat᷑
exploremꝰ: ecce enĩdicit᷑: Stringit
serpentis suggestio. mollis actenera . ẽ.¬
& facile uirtutis pede c̃terenda: Sed sihȩc
inualescere negleͥgent̃ admitat᷑. eiq
adcor aditꝰliquent̃ p̃bet᷑: tanta se uir¬
tute exaggerat. ut captã m̃tẽ dẽpri¬
mens. usq ad intolerabile robur excres¬
cat: Caucdã itaq quasicȩdrũ stringere
dicit᷑: qr semeleiꝰ recepta in corde tẽp.
tatio. incunctis quȩ subsequent̃ intule¬
rit. uelut exiure dominat᷑: Huiꝰ ergo

Expanded text:
quia dum se circumquaque in crudelitate dilataquia dum se circumquaque in crudelitate dilatare ambiunt, quasi in ferri se laminas extenduhaec eadem verba conditoris, quae jam videntur discussa, distinguere, atque uberiores intelligentiae fructus instruendis moribus apportare. Nam quia antiquus hostis quid per assumptum hominem contra homines agat audivimus, superest ut nunc quid in hominibus etiam per semetipsum sine homine moliatur exploremus. Ecce enim dicitur: CAPUTserpentis suggestio mollis ac tenera estt facile virtutis pede conterenda, sed si haec invalescere negligenter admittitur, eique ad cor aditus licenter praebetur, tanta se virtute exaggerat, ut captam mentem deprimens, usque ad intolerabile robur excrescat. Caudam itaque quasi cedrum stringere dicitur, quia semel ejus in corde recepta tentatio, in cunctis quae subsequenter intulerit velut ex jure dominatur. Hujus ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt uero ñ nulli inhuiꝰ beluȩ corpo¬
re ñ honorib clari. ñdiuiciis fulti.
ñuirtutũ specie decorati. ñscien¬
tia calliditatis periti : sed tam̃ uide¬
ri quales ñ sunt ambiunt. & idcirco
c̃trabonoꝵ uitã neqͥores fiunt : deqͥb &¬
habet : sed ossis foraitudinẽ ñ habet :¬
Quid. ẽ. ergo qđ cartilagd eiꝰ laminifferreis
cõparat᷑. hisi qđ hi qͥmillo debilioressunt.
adꝑpetranda mala neqͥores existunt:
ferro qppe: cȩterametalla c̃cidunt᷑ :
& cartilago eiꝰ ferro similis dicit᷑ : qr hi
qͥ meiꝰcorpore ad ostensionẽ uirtutũ
ñ sufficut. c̃tranecẽ fideliũ acrius
accencdunt᷑ Qenĩ cũ eose facere signa
& ꝓdigia ñ posse c̃siderant. fidelesse illi
extinguere gloriant᷑: Bene ergodicit᷑.
cartilago illius. ut lãminȩ ferreȩ : qr in eiꝰ
corpore qđ infirmius qͥsq crediderit hoc
ẽ. qđ neqͥus incidit : Quirecte ñ ferro tan¬
tũ modo. sedlãminis ferreis cõparant᷑:

Expanded text:
Sunt vero nonnulli in hujus belluae corpore non honorus claibri, non divitiis fulti, non virtutum specie decorati, non scientia calliditatis periti, sed tamen videri quales non sunt ambiunt, et idcirco contra bonorum vitam nequiores fiunt, de habet, sed ossis fortitudinem non habetQuid est ergo quod cartilago ejus laminis ferreis comparatur, nisi quod hi qui in illo debiliores sunt ad perpetranda mala nequiores existunt? Ferro quippe caetera metalla conciduntur, et cartilago ejus ferro similis dicitur, quia hi qui in ejus corpore ad ostensionem virtutum non sufficiunt contra necem fidelium acrius accenduntur. Quia enim cum eo se facere signa et prodigia non posse considerant, fideles se illiexstinguere gloriantur. Bene ergo dicitur: 1064 Cartilago ejus ut laminae ferreae, quia in ejus corpore quod infirmius quisque crediderit, hoc est quod nequius incidit. Qui recte non ferro tantummodo, sed laminis ferreis comparantur,
Abbreviated transcription (Latin):
maenĩsunt quȩ faciunt : sedde clationis
fiducia decepti. fortib ea suspectionib
iungunt : & qͦdese magna sentiunt: eo
desuaneqͥcia em̃dari c̃tẽpnunt: Vnde
&recte subiungitur: Aruit. & facta. ẽ.
quasilignũ: Culpa qͥppe eoꝵ tanto
insensibilior sedditur : quanto apud
eos ettã laudabilis habet᷑: Quã recte
aridã asserit ĩ qrnulla sui cognitione
uiri descit : Quodigit᷑ apđ hieremiã
pinfirmitatẽ cutis. hoc apud beatũ
iob ꝑfragilitatẽ dicit᷑ cartilago:
electosdi tanta se arte inqͥtatis ercet.
intanta insidiarũ tergi uersatione se exhi¬
bet: cuiꝰnature cuiꝰ sit c̃ditionis audiamꝰ.
Neq enĩ tãmira uł in maligna opatione
posset : siñ exmagna c̃ditione subsistent
unde & moxmira pietate dñs. acsicausas
tantȩ astutiȩ. tantȩq fortitudinis retne.¬
rũdĩ. Uelut si aꝓtediceret Idcirco adtã
multa fortit̃ sufficit : qr innaturarerũ

Expanded text:
ma enim sunt quae faciunt, sed elationis ma enim sunt quae faciunt, sed elationis fiducia decepti, fortibus ea suspicionibus jungunt; et quo de se magna sentiunt, eo de sua nequitia emendari contemnunt. Unde et recte adjungitur: Aruit et facta est quasi lignum. Culpa quippe eorum tanto insensibilior redditur, quanto apud eos etiam laudabilis habetur: quam recte aridam asserit, quia nulla sui cognitione viridescit. Quod ergo apud Jeremiam per infirmitatem cutis, hoc apud beatum Job per fragilitatem dicitur cartilago; electos Dei tanta se arte iniquitatis exercin tanta insidiarum tergiversatione se exhibet, cujus naturae, cujus sit conditionis audiamus. Neque enim tam mira vel in maligna operatione posset, si non ex magna conditione subsisteret. Unde et mox mira pietate Dominus, ac si causas tantae astutiae tantaeque fortitudinis reddedit.---Velut si aperte diceret: Idcirco ad tam multa fortiter sufficit, quia in natura rerum
Abbreviated transcription (Latin):
deqͥb recte subiungit᷑ Non sunt cogni¬
tunplateis : Plateaqͥppe. sermonis greci
ratione ꝓlatitudine dicit᷑ Iuid uero ÷
humanȩ m̃ti angustius. quã uoluntates
ꝓprias frangere : deqͣ fractione: ueritas
dicitꝰ Intrate ꝑangustã portã Quid autẽ
latius quãnullis ꝓpruis uoluntatib reluc.¬
tari. & quaqua uersũ inpulsus arbitru
duxerit se sine dactatione diffundere :
qͥergo ꝑfiduciã scĩtatis postposito meli.¬
oꝵ iudicio se seqͣnt᷑: qͣsi ꝑplateasꝑgut̃
Sedñ sunt cogniti in plate̾is. qr deuita
sua aliud ostenderant. qͣndo frangendo¬
uoluntates ꝓprias. inangusto se calle reti¬
nebant : &bene additur: adhesit cutis
eoꝵ ossib: Qͥd in osse. nisiduricia fortitu.¬
dinis : qͥd incute. nisi molestia expͥmit᷑
infirmitatis : Cutisergo eoor adherere
ossib dicit᷑: qr ab eis praua sentientib infir.¬
mitas ucii. duritia uirtutis putat᷑ Infor:¬

Expanded text:
De quibus recte subjungitur: « Non sunt cogniDe quibus recte subjungitur: « Non sunt cogniti in plateis. » Platea quippe sermonis graeci ratione pro latitudine dicitur. Quid vero est humanae menti angustius quam voluntates proprias frangere? De qua fractione Veritas dicit: « Intrate per angustiam portam . » Quid autem latius quam nullis propriis voluntatibus reluctari, et quaquaversum impulsus arbitrii duxerit se sine retractione diffundere? Qui ergo per fiduciam sanctitatis postposito meliorum judicio se sequuntur, quasi per plateas pergunt. Sed non sunt cogniti in plateis, quia de vita sua aliud ostenderant qvoluntates proprias in angusto se calle retinebant. Et bene additur: Adhaesit cutis eorum ossibus. Quid enim in osse, nisi duritia, fortitudinis? Quid in cute, nisi mollities exprimitur infirmitatis? Cutis ergo eorum adhaerere ossibus dicitur, quia ab eis prava sentientibus infirmitas vitii duritia virtutis putatur. Infir
Abbreviated transcription (Latin):
sȩpe ante humanos oculos. ñnullis p̃ce.¬
dentib patrib studiis feruentiores.
sunt: Deqͥb ut totũ simul ostendat᷑.
adiungit᷑ : Saphiro pulchriores: Etherei
qͥppe coloris.ẽ. saphirus : &qr p̃ceden-¬
tes multosq ad supnatendentes ꝑceles.¬
tẽ c̃uersationẽ uident᷑ uincere : narran.¬
t̃ saphiro pulchriores extitisse : Sed
plerũq dũuirtutũ copia etiã plusquã
expetit ꝓsperat᷑ inquadã siu fiducia
ne repente peccato subripiente fuscat᷑:
Vnde recte subiungit᷑: Denigrata. ẽ. suꝑ
carbones facieseoꝵ: Nigriem̃ post can.¬
dorẽ fuint: qͥamissa dĩ ititia cũdese prȩ¬
sumunt inea etiã quȩ ñ intelligunt. pec¬
cata delabunt᷑: & qr post amorisignẽ.
ad frigustorporisueniunt. extinctis
carbonib excõparatione p̃ferunt᷑: Non.¬
nũquã enĩ dũtimorẽ dĩ ꝑsuifiduciã de¬
ser̃ : etiã frigidis m̃tib frigidiores fuiq̃:

Expanded text:
saepe ante humanos oculos nonnullis praecsaepe ante humanos oculos nonnullis praecedentibus patribus studii ferventioris existunt. De quibus ut totum simul ostendatur, adjungitur: Sapphiro pulchriores. Aetherei quippe coloris est sapphirus. Et quia praecedentes multos, atque ad superna tendentes per coelestem conversationem 1071 videntur vincere, narrantur sapphiro pulchriores exstitisse. Sed plerumque dum virtutum copia etiam plus quam expedit prosperatur, in quamdam sui fiduciam propria, repente peccato subripiente fuscatur; unde recte subjungitur: Denigrata est super carbones facies eorum. Nigri enim post candorem fiunt, quia, amissa Dei justitia, cum de se praesumunt, in ea etiam quae non intelligunt, peccata dilabuntur; et quia post amoris ignem ad frigus torporis veniunt, exstinctis carbonibus ex comparatione, praeferuntur. Nonnunquam enim dum timorem Dei per sui fiduciam deserunt, etiam frigid
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ ossib aruit & facta. ẽ. qͣsilignũ: Iuid.
enĩnatare oꝵ nomine. nisi abstinentiũ
& c̃tinentiũ uita signat᷑: quȩ niue & lacte
nitidior dicit᷑: Nix enĩ & aqua c̃gelascit.
quȩ de suꝑuenit : Lac autẽ ex carne
exprimit᷑ quȩ in inferiorib nutrit᷑ :
Quid ergo ꝑniuẽ nisicandor uitȩ cȩlestis:
qͥdplac. nisi tẽporalis dispensationis
administratiodemonstrat᷑: & qr plerũq
c̃tinente suiri. ineccła tãmira oꝑa faci¬
unt. ut ab eis multi qͥcȩlestẽ uitã tenu¬
erant. multi qͥt̾rena bene dispensaue.¬
rant. superari uideant᷑: & candidiores
niue. & nitidiores lacte referunt᷑:
fortiũ patrũ. ñnũquã uincere uitã ui-¬
dent᷑ : recte ad iungit᷑: Rubicundiores
ȩborȩ antiqͦ Dũenĩ ruboris nom̃ in pri.¬
mit᷑: scĩ desiderii flãma signat᷑: Ebur ue-¬
ro. ẽẽ. osmagnoꝵ animaliũ ñignoramꝰ:
Ebore itaq antiqͦ rubicundioressunt: qr

Expanded text:
eorum ossibus, aruit, et facta est quasi lignum . Quid eorum ossibus, aruit, et facta est quasi lignum . Quid enim Nazaraeorum nomine, nisi abstinentium et continentium vita signatur, quae nive et lacte nitidior dicitur? Nix enim ex aqua congelascit quae desuper venit, lac autem ex carne exprimitur quae in inferioribus nutritur. Quid ergo per nivem nisi candor vitae coelestis, quid per lac nisi temporalis dispensationis administratio demonstratur? Et quia plerumque continentes viri in Ecclesia tam mira opera faciunt, ut ab eis multi qui coelestem vitam tenuerunt, multi qui terrena bene dispensaverunt, superari videantur, et candidiores nive, et nitidiores lacte referuntur. patrum nonnunquam vincere vitam videntur, recte subjungitur: Rubicundiores ebore antiquo. Dum enim ruboris nomen imprimitur, sancti desiderii flamma signatur. Ebur vero esse os magnorum animalium non ignoramus. Ebore itaque antiquo rubicundiores sunt, quia