comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non qr prodesse uuꝙ̃ satis sit. et ille mentem aq ille facultate prodito aĩo ꝙ¬
stadem opie pulcerrimi ꝙ̃ longissimu tempue. S quia decet hoc qͥ pspictre
nt quid pci ꝙ̃ fecerit faciat. Neq eĩ scĩa m̃o constat orator que augetut amnis sedͥ
uoce latere firmitate. Quibus fractis aut ĩminutis. etate seu ualitudine. cauendũ ne
quid ĩ oratore sũmo desideretur. Non inter stat fatigatue. n dicet paꝵ audiri sm̃a nec
se querat priorem. Uidi ego longe õiu quos michi cognosc̃t̃ contigit suñtiu oratorem
Domitiu afru ualde senem quotidie aliquid ex ea quod meruerat auteraete pdente
cu agente illo quẽ pͥnciptm fuisse quondam fori non erat dubiu aliquid ĩłigan ui¬
deatur redderent alii crubescendat. Quẽ occasio alio fuit d̾icendi malle eu defice̾

Expanded text:
non quia prodesse unquam satis sit et illa mente atque illa facultate praedito non onon quia prodesse unquam satis sit et illa mente atque illa facultate praedito non optandum operis pulcherrimi quam longissimum tempus, sed quia decet hoc quoque prospicere, ne quid peius, quam fecerit, faciat. neque enim scientia modo constat orator, quae augetur annis, sed voce, latere, firmitate; quibus fractis aut imminutis aetate seu valetudine cavendum est, ne quid ad oratore summo desideretur, ne intersistat fatigatus, ne quae dicet parum audiri sentiat, ne se quaerat priorem. vidi ego longe omnium, quos mihi cognoscere contigit, summum oratorem, Domitium Afrum valde senem, cotidie aliquid ex ea quam meruerat auctoritate perdentem, cum agente illo, quem principem fuisse quondam fori non erat dubium, alii, quod indignum videatur, riderent, alii erubescerent; quae occasio fuit de illo dicendi, malle eum deficere
Abbreviated transcription (Latin):
locuplex. cir cũfluentib undiq eloqntie copiie impat. Desunt eni aduersa niti ꝗ perue¬
nit ĩ sũmu suadenti circa ia labor. Ceteru ꝙͣtu procesfis molior diues ac letius so¬
lum et si hoc quoq iam leniue. supiam pseuerantibue studiis euerseris inde fructus illa¬
boranti offeruntur sepe ⁊ oĩa sponte proueniunt. Que tamen quotidie nisi decerpantar
arescunt. S et copia habet modu sinc quo nichil nec laudabile nec salutare est ⁊ nitoͣ
ille cultu iurilem. et iuentio iudiciu sic erit magna nõ multu subtilia. Non arbuta
fortia non temeraria seuera non tristia grauia. non tarda leta. nõ luxuriosa iocunda.
non lux dissoluta fortia. non tumida siłis. ĩ ceterie. ratio est acutissima fere ꝑ mediu uia
que utriusq ultimu uitiu est:
¶N dicendi uirtutibu usus orator ĩ uidiciis cõsiliis. contionibus Senatui nouũ
deniq officio boni ciuic. finemqͦ dignu ⁊ optimo uiro ⁊ ope sanctissimo faciet

Expanded text:
 circumfluentibus undique eloquentiae copiis imperat. desinit enim in adversa niti, qui pervenit in summum. scandenti circa ima labor est; ceterum quantum processeris, mollior clivus ac laetius solum. et si haec quoque iam lenius supina perseverantibus studiis evaseris, inde fructus illaborati offerunt sese et omnia sponte proveniunt; quae tamen cotidie nisi decerpantur, arisi decerpantur, arescunt. sed et copia habeat modum, sine quo nihil nec laudabile nec salutare est, et nitor ille cultum virilem et inventio iudicium. sic erunt magna non nimia, sublimia non abrupta, fortia non temeraria, severa non tristia, gravia non tarda, laeta non luxuriosa, iucunda non dissoluta, grandia non tumida. similis in ceteris ratio est ac tutissima fere per medium via, quia utriusque ultimum vitium est. his dicendi virtutibus usus orator ad iudiciis, consiliis, contionibus, senatu, ad omni denique officio boni civis finem quoque dignum et optimo viro et opere sanctissimo faciet,
Abbreviated transcription (Latin):
gnatur et ripas sibi faciat multus etiam torrens. Iudice uel nitente cõtra fe:¬
ret. Cogitq ire quarte pite. Hic orator ⁊ defunctoe extitauit: ut appium
cecu apud hunc ⁊ pr̃ia ip̃a exclamauit uote magna que Cicerone ĩ or̃one
contra Catilina ĩ Senatu alloquatur. hic etiam pliscicatiombus extollet ora¬
tionem et ĩ suplatĩ ore q̃ crigitur. que caribdie. tam uorax ⁊ occeanis medius
fidius ip̃e. Nota sunt ctia studiosis hec lumina. Hic deos ip̃os ĩ congressio ꝓ¬
pe suuz ẜmonez ꝙ deducet. Pos ẽ albani tumili atq luci. nos inꝙ̃ albatoꝵ¬

Expanded text:
gnetur et ripas sibi faciat, multus et torrens iudicem vel nitentem contra fegnetur et ripas sibi faciat, multus et torrens iudicem vel nitentem contra feret cogetque ire, qua rapiet. Hic orator et defunctos excitabit ut Appium Caecum, apud hunc et patria ipsa exclamabit, aliquandoque ut Ciceronem in oratione contra Catilinam in senatu alloquetur. Hic et amplificationibus extollet orationem, et in superlationem quoque erigetur. quae Charybdis tam vorax? et Oceanus medius fidius ipse. nota sunt enim iam studiosis haec lumina. Hic deos ipsos in congressum prope suum sermonemque deducet: vos enim Albani tumuli atque luci; vos, inquam, Albano
Abbreviated transcription (Latin):
rat. huiusmõi casus efficiunt. ut aliqñ dicatut aliter ꝙͣ scribitur: cu dice̾ quo
scribendu est non licet. Altera est diuisio que in tris ptes ⁊ ip̃a descendit. qua
discerm posse etiam recte dicendi gn̾a inter se uidentur. Nanq unu subtile qđ
non uocant. Alter grande atq robustu: quod ad ponus ont̾ cõstituunt ter¬
tiu. Alii medium ex duobus alii floridu. Nanq illud antepõe appellant ad¬
diderunt. Quoꝵ tamen ea fere ratio est. ut primũ docendi. secundũ ad monẽ¬
di. Tertiu illud est ultrociq noie delectandi siue aliud inter cõciliandi leni
S que id etia a detractie ceterie uirtutib suo gn̾e plenu mediue. bic mediꝰ
⁊ translationibus crebrior ⁊ figurie. erit iocundior egressiombue. amenis
cõpositione aptus. sentenciis dulcis leuiot tamen. Nam uis ⁊ lucus quide
est uirentibue utrinq sibi sim umbratis. At ille ꝗ saxa deuoluat et porrem ĩdi¬

Expanded text:
rat. huiusmodi casus efficient, ut aliquando dicatur liter quam scribitur, cum dicere, quomodo scribendum est, non licet. discerni etiam posse recte dicendi genera inter se videntur. Namque unum subtile, quod isxno\n vocant; alterum grande atque robustum, quod constitu unt adro\n: tertium, alii medium exduobus, alii floridum namque et anqhro\n appellant addiderunt. Quorum tamen ea fere ratio est. ut primum docendi, secundum movendi, tertium illud, utrocumque nomine, dele ctandi, sive aliud interconciliandi pisaepe id etiam detractis ceteris virtutibus suo genere plenum. medius hic modus et translationibus crebrior et figuris erit iucundior, egressionibus amoenus, compositione aptus, sententiis dulcis, lenior tamen ut amnis lucidus quidem sed uirentibus utrinque ripis inumbratus. at ille, qui saxa devolvat et pontem indi
Abbreviated transcription (Latin):
equidem onus sic si tantu opinione prima cõcipe po
quanto me premi fratres. sentio maturius cõsuluis
uires incas. s mitio pudor õmittendi que promiseram te
que iam effecta erant ꝑ om̃s difficultates animosue tẽptatu
quare nũc quoq licet maior ꝙͣ unꝙͣ molles premat tamen

Expanded text:
cuius equidem onus si tantum opinione prima concipere potuissem, quanto me premi ferens sentio, maturius consulmssem vires meas. sed initio pudor omittendi, quae promiseram, tequae iam effecta erant, per omnes difficultates animo me sustentavi. quare nunc quoque, licet maior quam unquam moles prernat, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
post paulu sicut dignu erat grauiter ⁊ scuere uetuit. Michi uõ ille quoq turbate p̃ se fet¬
re aliquid affectus et ip̃a obliuone huiꝰ cõmẽdari uidentur ac si incipientibus ac paulũ
progressi decidat ut togam non reponẽ tu prorsus negligentis aut pigri aut qũo
debeat amicturi nescientie. est.¶ Hec sunt uel illustramenta ꝓnunciationis uel
uitia quibus prepositis multa cogitare d orator primũ quis apud quos quib pñtib¬
sit acturus. Nam ut dicere alia aliis ⁊ apud alios magis concessu est sic etiam facere
ĩtenderit põt tu qua de re dicat ⁊ efficẽ quid uelit. rei quadruplex obseruatio est una
ĩ tota causa. sunt cr̃ tristes. hilare solicite secure grandes pusille uix unꝙͣ ita solici¬
tari ptibue caru debeamus ut uõ sũme meminerimir. altera q̃ est ĩdifferentia ꝑtiu

Expanded text:
post paulum, sicuti dignum erat, graviter et severe vetuit. mihi vero illae quoque turbatae ppost paulum, sicuti dignum erat, graviter et severe vetuit. mihi vero illae quoque turbatae phuius commendari videntur. at si incipientibus aut paulum progressis decidat toga, non reponere eam prorsus negligentis aut pigri aut quomodo debeat amiciri nescientis est. hac sunt vel illustramenta pronuntiationis vel vitia, quibus propositis multa cogitare debet orator. primum sit acturus. nam ut dicere alia aliis et apud alios magis concessum est, sic etiam facere.  quisque, qui animum intenderit, potest; tum qua de redicat, et efficere quid velit. rei quadruplex observatio est. una in tota causa. sunt enim tristes, hilares, sollicitae, securae, grandes, pusillae, ut vix unquam ita sollicitari partibus earum debeamus, ut non summae meminerimus. altera , quae est in differen
Abbreviated transcription (Latin):
at sinu conueniet leua a faucibus ac sumo pectore abducere licet ardent cĩ iam
oĩa et ut uox uehementior ac magie. uaria est sic amictus. quoq habet actum.
quendam uelut preliante. Itaq ut leuam ĩuolũc toga ⁊ incingi pene furiosu est
sinu uõ ĩ dertru humeꝵ ab imo rence̾ solutu ac delicatu est fuintq adhuc peiꝰ
aliqua itacur lariore sinu sinistro brachio nõ subiciamus..haoet eĩ acre ꝗdda
atq erpeditu et calori cõcitationiq nõ ĩhebile. cum uõ magna pars est exhau¬
sta or̃ome. utiq afflante fortuna pene oĩa decent sudor ip̃e ⁊ fatigatio ⁊ neglige¬
tior amictus. et soluta ac uelut labene. undiq toga quo magis miror hanc qͦͣ succũrisse
plinio curam ut ita sudario frontem sictari imbueret ne come turbarentur quas cõponi

Expanded text:
at, sinum conveniet. laeva a faucibus ac summo pectore abducere licet: ardent enim iam at, sinum conveniet. laeva a faucibus ac summo pectore abducere licet: ardent enim iam omnia. et ut vox vehementior ac magis varia est, sic amictus quoque habet actum quendam velut proeliantem. itaque ut laevam involvere toga et incingi paene furiosum est, sinum vero in dextrum humerum ab imo reicere solutum ac delicatum, fiuntque adhuc peius aliqua, ita cur laxiorem sinum sinistro brachio non subiiciamus? habet enim acre quiddam atque expeditum et calori concitationique non inhabile. cum vero magna pars est exhausta orationis, utique adflante fortuna, paene omnia decent, sudor ipse et fatigatio et negligentior amictus et soluta ac velut labens undique toga. quo magis miror hanc quoque succurrisse Plinio curam, ut ita sudario frontem siccari iuberet, ne comae turbarentur, quas componi
Abbreviated transcription (Latin):
crit habitus optimus alleuato pollice et digitis leuiter infleris nisi si libellu te¬
nebit quod non utiq captandu est iudetur eĩ fateri memorie diffidentiam ⁊ ad mł¬
tos gestus est ĩpedimento. togam ueteree ad calceoe usq dimittebant ut greci :¬
piunt quo magis miror plimi ẜi docti hõĩs ĩ hoc utiq libro pene et nimiu curiosi
psuasionem qui solitu id facere Ciceronem uclandoꝵ uariom gratia tradidit cum
hoc amictus genue ĩ stature coꝵ quoq qui post cictronem fuerunt appareat
paliolum sic fasciae quibus crura uestiuntur ⁊ focalia ⁊ auriu ligamenta sola excu¬
sari potest ualitudo. S hec amictus obseruatio dum ĩcepimus procedente uõ actu
Nam pene ab untio narrationi sinus ab humero recte uelut sponte dilabitur
et cu ad argumenta ac locos uentu est rencere a sinistro togam deiicere ẽt si here¬

Expanded text:
erit habitus optimus adlevato pollice et digitis leviter inflexis, nisi si libellum teerit habitus optimus adlevato pollice et digitis leviter inflexis, nisi si libellum tenebit. quod non utique captandum est; videtur enim fateri memoriae diffidentiam et ad multos gestus est impedimento. togam veteres ad calceos usque demittebant ut Graeci piunt. quo magis miror Plinii Secundi docti hominis et in hoc utique libro paene etiam nimium curiosi persuasionem, qui solitum id facere Ciceronem velandorum uaricum gratia tradit; cum hoc amictus genus in statuis eorum quoque, qui post Ciceronem fuerunt, appareat. palliolum sicut fascias, quibus crura vestiuntur, et focalia et aurium ligamenta sola excusare potest valetudo. sed haec amictus observatio, dum incipimus; procedente vero actu, iam paene ab initio narrationis, sinus ab humero recte velut sponte delabitur, et, cum ad argumenta ac locos ventum est, reicere a sinistro togam, deiicere etiam, si haere
Abbreviated transcription (Latin):
fiet enormie pars eur priot mediis cruribus optime terminatur posterior eadem por¬
tione alterius ꝙͣ cinctura sinus decentissimie. si aliquo supra unam togam fuerit nũꝙͣ cer¬
te sit inferior. ille qui sub humero dextro ad sinstru oblique ducitur uelut balteus
nec strangulet nec fluat par& toge que postea imponitur sit inferior. Nam ita ⁊ esset¬
et melius ⁊ continent᷑. ter subducenda et pars aliqua tunice nec ad lacertu ĩ actu
redeat tum sine iiciendue humero cuius extrema ora reuecisse nõ dedecet opt¬
tiri autem humeru cu toto iugulo nõ oportet aliquis. amictus. fiet angustior ⁊ di¬
gnitatem que est ĩ latitudine pectoris ꝓdit. sinistru brachiu cousq alleuandũ est
ut quasi normalem illu cuius angulu faciat suꝑ quod ora ex toga duplex equalit̃
sedeat manue. non ĩpleatur anulie precipue medios articulos ño transcuntib cuiꝰ

Expanded text:
fiet enormis. pars eius prior mediis cruribus optime terminatur, posterior eadem porfiet enormis. pars eius prior mediis cruribus optime terminatur, posterior eadem portione altius qua cinctura. sinus decentissimus, si aliquanto supra imam tunicam fuerit; nunquam certe sit inferior. ille , qui sub humero dextro ad sinistrum oblique ducitur velut balteus, nec strangulet nec fluat. pars togae, quae postea imponitur, sit inferior; nam ita et sedet melius et continetur. subducenda etiam pars aliqua tunicae, ne ad lacertum in actu redeat; tum sinus iniciendus humero, cuius extremam oram reiecisse non dedecet. operiri autem humerum cum toto iugulo non oportet, alioqui amictus fiet angustus et dignitatem, quae est in latitudine pectoris, perdet. sinistrum brachium eo usque adlevandum est, ut quasi normalem illum angulum faciat, super quod ora ex toga duplex aequaliter sedeat. manus non impleatur anulis, praecipue medios articulos non transeuntibus; cuius
Abbreviated transcription (Latin):
sit ut ĩ omnibus honestis debet esse splendidus et urilis. Nam et toga ⁊ calceus ⁊ ca¬
pillur. tam nimia cura ꝙͣ negligentie sunt reprebendenda. est aliquid ĩ amictu quod ip̃
aliquatemie. tempor conditione mutatu est. Nam ueteribue. nulli sinue. pꝙ̃ͣbreues ꝓ¬
post illoe. fuerunt. Itaq gestu etiam necesse est usos esse ĩ pͥncipiis cos aliquoꝵ brachiu¬
sicut grecoꝵ uestes continebantur s nos de p̃ntibus. loquimur cui laticlauus nõ erit ita
cingatur ut tunice priorib oris infra genua paulu posterioribus ad medios poplites.
usq ꝑueniant. Nam infra mulieru est supra centurionu ut purpure recte descendant leuiᷤᷤ
cura est. notatur interi uegligentia latu habentiu clauu modus est ut sit paulu cin¬
ctis sũmissior ip̃am togam rotundam esse et apte cesam ueli aliter eĩ multis modie

Expanded text:
sit, ut in omnibus honestis debet esse, splendidus et virilis. nam et toga et calceus et casit, ut in omnibus honestis debet esse, splendidus et virilis. nam et toga et calceus et capillus tam nimia cura quam negligentia sunt reprehendenda. est aliquid in amictu, quod ipsum aliquatenus temporum condicione mutatum est. nam veteribus nulli sinus, perquam breves post illosicut Graecorum, veste continebatur. sed nos de praesentibus loquimur. cui lati clavi ius non erit, ita cingatur, ut tunicae prioribus oris infra genua paulum, posterioribus ad medios poplites usque perveniant. nam infra mulierum est, supra centurionum. ut purpura recte descendat, levis cura est; notatur interim negligentia. latum habentium clavum modus est, ut sit paulum cinctis summissior. ipsam togam rotundam esse et apte caesam velim, aiter enim multis modis
Abbreviated transcription (Latin):
te itur mnunꝙͣ nõ frigide recdditur: Multa ex hie que precipimue. mutare ueces¬
se est ab ħis qui dñt᷑ apud tribunalia. nam ⁊ uultis erectior ut cũ apud quem
dicitur spectet ⁊ gestur. ut ad eundem tendetis elatior sit necesse est ⁊ alia q̃
occurrẽ etiam me tacente õĩbus ꝑñt. Itemq ab hie qui sedentes agunt. Nam
et fcre sit hoc ĩ rebus minoribus ⁊ idem ĩpetus actionis esse nõ possunt. ⁊ cadem
uitia fiunt necessaria. nam ⁊ derter pes alena uidicis sedentix. ꝓferendus est in
undeo assurgentes sibi ⁊ nõnullos subinde aliquid ẽt spaciantes quod an deceat ip̃i
uiderint cum id faciunt non sedentes agunt libere aut etiat ĩteragendu quod multis
mone fuit ⁊ est quibusdam ab oratore meo ꝓcul absit. Nam siquis aliter dicendi onera
ꝓͥferre non possit nõ ita miẜu est non agere potiusq multo ꝙͣ ⁊ opis ⁊ hominu cõtẽ¬
ptum fateri. Cultus nõ est ꝓpriue. oratoris aliquis s magie ĩ ora conspicitur quare

Expanded text:
te itur, nunquam non frigide reditur. multum ex iis, quae praecepimus, mutari necesse est ab iis, qui dicunt apud tribunalia. nam et vultus erectior, ut eum, apud quem dicitur, spectet; et gestus ut ad eundem tendens elatior sit, necesse est; et alia, quae occurrere etiam me tacente omnibus possunt. itemque ab iis, qui sedentes agent. nam et fere fit hoc in rebus minoribus, et iidem impetus actionis esse non possunt, et quaedam vitia fiunt necessaria. nam et dexter pes a laeva iudicis sedenti proferendus est, etvideo adsurgentes et nonnullos subinde aliquid etiam spatiantes, quod an deceat, ipsi viderint; cum id faciunt, non sedentes agunt. bibere aut etiam esse inter agendum, quod multis moris fuit et est quibusdam, ab oratore meo procul absit. nam si quis aliter dicendi onera perferre non possit, non ita miserum est non agere potiusque multo quam et operis et hominum contemptum fateri. cultus non est proprius oratoris aliquis sed magis in oratore conspicitur. quare
Abbreviated transcription (Latin):
s id excede̾ modu dixi ĩ illa ꝑte prima est quin cõpescitie.epilogus si enũa¬
tione reꝵ habet desiderat quandam concisoꝵ continuationem si ad cõcitãdo ᷤᷤ
iudices est accõmodatus aliquid ex hi que supra dixi supplicandos ĩclinatam
quadam leuitate miẜicordiẽ cõmouendos flexu uocis ⁊ flebilem suauitatem
qua precipue franguntur animi que etiam est maxime nãlis. nam etia orboᷤᷤ
uiduasq iidebis ĩ ipsis funcribus canoro quodã mo ꝓclamantes hic etĩa fu-¬
sca illa uor qualem Citero fuisse ĩ anthonio dicit mire faciet. ht eĩ ĩ se quod
imitamur. Duplex est tam̃e miscratio altera cũ ĩudia qr

Expanded text:
sed id, quod excedere modum dixi, in illa parte prima est: quin compescitis. epilogus , si enumerased id, quod excedere modum dixi, in illa parte prima est: quin compescitis. epilogus , si enumerationem rerum habet, desiderat quandam concisorum continuationem; si ad concitandos iudices est accommodatus, aliquid ex iis, quae supra dixi; si placandos, inclinatam quandam lenitatem; si misericordia commovendos, flexum vocis et flebilem suavitatem, qua praecipue franguntur animi, quaeque est maxime naturalis. nam etiam orbos viduasque videas in ipsis funeribus canoro quodam modo proclamantes. Hic etiam fusca illa vox, qualem Cicero fuisse in Antonio dicit, mire faciet; habet enim in se, quod imitamur. duplex est tamen miseratio, altera cum invidia,
Abbreviated transcription (Latin):
diue agebat pleniue adhuc ⁊ lentiue. iõq dulciue. ĩ cetu ñõ .p.ro. negotiũ¬
publicu gerens ꝓducenda oĩa trahendeq tm̃ uocales apiendeq sũt faucee.
pleniore tamen hec canali fluunt. nos albani tumuli atq luci iam cantici ꝗ¬
dam habent sensimq resupia sũt saxa atq solitudines uoci respondent. tales
sunt ille inclinationes uocie quas iuicem demosthenes atq sschines exꝓbãt
non idco ĩprobande tu cu cĩ uterq alteri obiciat palam est utrimq fecisse
Nam neq ille ꝑmaratonis ⁊ platearu ⁊ salaminis. ꝓpugnatores recto sono iu¬
rarunt nec ille thebas sermone defleuit. est his diuersa uor ⁊ pene ertra orga¬
nu tui greci nomen amaritudinis. dederunt suꝑ modu ac pene nãm uocis hu¬
mane acerba quin cõpescitio uocem istam uidicem stulticie testem paucitatis

Expanded text:
dius agebat ? plenius adhuc et lentius ideoque dulcius: in coetu vero popudius agebat ? plenius adhuc et lentius ideoque dulcius: in coetu vero popupublicum gerens. producenda omnia trahendaeque tum vocales aperiendaeque sunt fauces. pleniore tamen haec canali fluunt: vos , Albani tumuli atque luci. iam cantici quiddam habent sensimque resupina sunt: saxa atque solitudines voci respondent. tales sunt illae inclinationes vocis, quas invicem Demosthenes atque Aeschines exprobrant, non ideo improbandae; cum enim uterque alteri obiiciat, palam est utrumque fecisse. nam neque ille per Marathonis et Plataearum et Salaminis propugnatores recto sono iuravit, nec ille Thebas sermone deflevit. est his diversa vox et paene extra organum, cui Graeci nomen amaritudinis dederunt, super modum ac paene naturam vocis humanae acerba: quin compescitis vocem istam, indicem stultitiae, testem paucitatis?
Abbreviated transcription (Latin):
et ĩ stantior cõsentientẽ or̃oni postulat etiam gestum .i. fortem celeritatem
ĩstandu quibusdam ĩ ꝑtibue. ⁊ deridenda oratio egressiones fere leues et dulceᷤᷤ
et remisse raptus proserpine sicilie descriptio. G. N .p. laus neq cĩ nũm mi¬
nus habere. et cõtentiones eque sunt extra qõnem. mollior nõnumꝙͣ cũ rep̃hẽ¬
sione diuerse ꝑtie. imitatio uideor uidere alios intrantes alios autẽ exeñtes
quosdam ex uino uacillantes ubi nõ disceden. a uoce ꝑmittitur gestus quoq
ĩ utranq ꝑtem tenere quedam s intra manus tamẽ ⁊ sine motu lateꝵ traslatio
accendendi udicis plures sunt gradus sũmus ille ⁊ quo nichil est ĩ oratore
ro uoce contendam i ut populus hoc romanus exaudiat paulu ĩferior ⁊ ha¬
bens aliquid iam iocunditatis quid cĩ tuus ille Tubero ĩ acie phar salica gla¬

Expanded text:
et instantior consentientem orationi postulat etiam gestum, id est fortem celeritatem. et instantior consentientem orationi postulat etiam gestum, id est fortem celeritatem. instandum quibusdam in partibus et densanda oratio. egressiones fere lenes et dulces et remissae, raptus Proserpinae, Siciliae descriptio, Cn. Pompeii laus. neque enim mirum minus habere contentionis ea quae sunt extra quaestionem. mollior nonnunquam cum reprehensione diversae partis imitatio: uidebar videre alios intrantis, alios autem exeuntes, quosdam ex vino vacillantes. ubi non dissidens a voce permittitur gestus quoque, in utramque partem tenera quaedam, sed intra manus tamen et sine motu laterum translatio. accendendi iudicis plures sunt gradus. Summus ille et quo nullus est in oratore nim: quantum potero voce contendam, ut populus hoc Romanus exaudiat. paulum inferior et habens aliquid iam iucunditatis: quid enim tuus ille, Tubero, in acie Pharsalica gla
Abbreviated transcription (Latin):
uerecundia nõ tamen semꝑ nec cĩ uno m̃o dicuntur exordia ut docui. plerũq tñ
et uox tempata ⁊ gestue modestus ⁊ sedene humero toga ⁊ laterum lenis ĩ utr̃ã¬
q ꝑtem motus eodem spectantibue otulie decebit. Narratio magis ꝓlatam ma¬
cem frequetissime postulabit ĩ his dũtarat. Quintus. ligarius cũ esset ĩ affrica.
nulla belli suspicio et .a. cluentius hĩtus pater huiusce aliud ĩ eadem poscẽt
affectus uel concitati nubit genero socrus uel flebiles cõstituuntur ĩ foro laodi¬
ce spectaculu acerbum ⁊ miserum toti asie prouincie maxime uaria ⁊ multipͤ
actio est ꝓbationũ. Nam et p̃pon̾ẽ ꝑtiri ĩterrogare ẜmoni sunt proxia ⁊ cõ¬
tradictionem sũmere. Nam ea quoq diuersa ꝓpositio est. s he̾c tamen aliqñ et
irridentes aliqn̾ mutantes ꝓnunciamns argumentatio plerunq agilior ⁊ acrior

Expanded text:
gratius verecundia, non tamen semper; neque enim uno modo dicuntur exordia, ut docui. plerumque tamen gratius verecundia, non tamen semper; neque enim uno modo dicuntur exordia, ut docui. plerumque tamen et vox temperata et gestus modestus et sedens humero toga et laterum lenis in utramque partem motus, eodem spectantibus oculis, decebit. narratio magis prolatam macem frequentissime postulabit in his dumttaxat: Q. enim Ligarius, cum esset in Africa nulla belli suspicio, et A. Cluentius Habitus paler huiusce. aliud in eadem poscent adfectus, vel concitati nubit genero socrus, vel flebiles constituitur in foro Laodiceae spectaculum acerbum et miserum toti Asiae provinciae. maxime varia et multiplex actio est probationum. nam et proponere, partiri, interrogare sermoni sunt proxima, et contradictionem sumere: nam ea quoque diversa propositio est. sed haec tamen aliquando irridentes, aliquando imitantes pronuntiamus. argumentatio plerumque agilior et acrior
Abbreviated transcription (Latin):
ea diu cuiꝰ si uidex mundu ĩtendet aĩu status sit rectus. equi ⁊ diducti paulu ut
dus brachia a latere modice remota manus sinistra qualem supra demonstraui dex¬
tera cuiam ĩcipiendu erit paulu prolata ultra sinu gestu ꝙͣ̃modestissimo uelut spe¬
ctans qñ ĩcipiendu sit. uitiosa eĩ sunt illa intueri lacunaria ꝓfricari faciem ⁊ quasi
ĩprobam face̾ tendẽ confidentiam uultu aut quo sit magis toruus suꝑciliis astrĩ¬
gere capiloe a fronte cõtra nãm retro agere ut sit hõror ille tẽribilis cũ id quod¬
alterum longe proferre ꝑtem toge sinistra tenere stare diductu uel rigidũ uł
supinu uel incuruu uel humerie ut luctaturi solent ad occipitiu ducti ꝓhemi¬
o freq̃ntissime leuis. conuenit ꝓnunciatio. Nichil eĩ est gratiue. ad conciliandũ

Expanded text:
eaque diutius, si iudex nondum intendet animum. status sit rectus, aequi et diducti paulum pedeaque diutius, si iudex nondum intendet animum. status sit rectus, aequi et diducti paulum peddus; brachia a latere modice remota; manus sinistra, qualem supra demonstraui; dextra, cum iam incipiendum erit, paulum prolata ultra sinum gestu quam modestissimo, velut spectans quando incipiendum sit. vitiosa enim sunt illa, intueri lacunaria, perfricare faciem et quasi improbam facere, tendere confidentia vultum aut, quo sit magis torvus, superciliis adstringere, capillos a fronte contra naturam retroagere, ut sit horror ille terribilis; tum, id quodalterum longe proferre, partem togae sinistra tenere, stare diductum vel rigidum vel supinum vel incurvum vel humeris, ut luctaturi solent, ad occipitium ductis. prooemio frequentissime lenis convenit pronuntiatio. nihil enim est ad conciliandum
Abbreviated transcription (Latin):
do togam uł si necesse erit etiam ex integro uncienda du taxat ĩ iudiciis. apud prin¬
cipem eni ⁊ magistratus ⁊ tribuualia non licebit paulu est cõmorandu ut ⁊ amictꝰ
sit decentior ⁊ protinus aliquid spacii ad cogitandu etia cu ad iudicem nos cõuer¬
terimus ⁊ consultus p̃termiserit dice̾ nõ protinus est erũpendu. s danda breuis co¬
gitationie mora mire eni auditur dicturi cura delectat ⁊ iuder se ip̃e cõponit. hoc p̃ci¬
pit homerus ulixis ex temploq stetisse oculis ĩterram defixis imo totoq sceptro
priusꝙͣ illam eloqñtie proclam effunderet dicit ĩ bac cõtatione sunt quedam nõ m¬
decentes ut appellant scenici more caput mulce̾ manu intueri. infringe̾ artica¬
los simulare conatu suspiratione solicitudine fateri aut quod quẽq magis decet ⁊

Expanded text:
da toga vel, si necesse erit, etiam ex integro inicienda, dumtaxat in iudiciis apud prinda toga vel, si necesse erit, etiam ex integro inicienda, dumtaxat in iudiciis apud principem enim et magistratus ac tribunalia non licebit, paulum est commorandum, ut et amictus sit decentior et protinus aliquid spatii ad cogitandum. etiam cum ad iudicem nos converterimus, et consultus praetor permiserit dicere, non protinus est erumpendum, sed danda brevis cogitationi mora. mire enim auditurum dicturi cura delectat, et iudex se ipse componit. hoc praecipit Homerus Ulixis exemplo, quem stetisse oculis in terram defixis immotoque sceptro, priusquam illam eloquentiae procellam effunderet, dicit. in hac cunctatione sunt quaedam non indecentes, ut appellant scenici, morae, caput mulcere, manum intueri, infringere articulos, simulare conatum, suspiratione sollicitudinem fateri, aut quod quemque magis decet,
Abbreviated transcription (Latin):
busdam nisi sua redditar uis oĩs aufertur. Igitur ĩ laudationibus nisi si funebres e¬
erunt gr̃ar actione ethortatione similibus leta ⁊ magnifica ⁊ sublimis est actio. func¬
bres conciones cõsultationes plerunq cause deoꝵ tristes ac sũmisse ĩ senatu cõẜuanda
autoritas apud populu dignitas ĩ priuatis modis de ꝑtibus cause ⁊ sententii u̾bis
at moueat. quib nã cohereat ut et tam delectet cõciliatio fere aut cõdicione moꝵ
qui nescio qũo ex uote etiam atq actione plucent aut or̃onis suauitate cõstant ꝓsua¬
dendi uuis affirmatione que interi plus ip̃is probationibus ualet an ista inquit Ca¬
num isto loco ur tenebamus.fiducia Igitur appareat ⁊ constantia utiq si autoritas sub¬
est monendi aut est ratio aut ĩ repñtandie aut mutandis affectibus. ergo cũ uider in
priuatis aut preco ĩ publicis dice̾ de causa iusserit leuiter cõsurg̃edũ tam̃e ĩ cõponẽ¬

Expanded text:
busdam nisi sua natura redditur, vis omnis aufertur. igitur in laudationibus, nisi si funebres erunt, gratiarum actione, exhortatione, similibus laeta et magnifica et sublimis est actio. funebres contiones, consolationes, plerumque causae reorum tristes atque summissae. in senatu conservanda auctoritas, apud populum dignitas, in privatis modus. De partibus causae et sententiis verbisque, at, moveat, quibus natura cohaeret, ut etiam delectet. conciliatio fere aut commendatione morum, qui nescio quomodo ex voce etiam atque actione perlucent, aut orationis suavitate constat; persuadendi vis adfirmatione, quae interim plus ipsis probationibus valet. An ista, inquit Cas animos; somnum isto loco vix tenebamus Fiducia igitur appareat et constantia, utique si auctoritas subest. movendi autem ratio aut in repraesentandis est aut imitandis adfectibus. ergo cum iudex in privatis aut praeco in publicis dicere de causa iusserit, leniter consurgendum; tum in componen
Abbreviated transcription (Latin):
care peculianter uelimus. illud nõ referendu quod quidem reiẽcta ĩ humerũ
toga cu dertra sinu usq lombor reduxeroat simatra gestu facientes spacian¬
tur. et fabulantur cu et leuam restringc̃ prolata lengius dextra sic odiosim
unde moucor unde ne id quidem transeom ĩ eptissime. ficri cu inter moras lau¬
dationu aut ĩ aurem alicuius lõquintur aut cu sodalibus lo̾cantur aut non¬
numnẽ add librarios suos ita respiciunt ut. sportulam dictare indeantut ĩclinai
ad iudicem cum docea⁊ utiq si id de quo loquaris sit obscurius decet. ĩ cũbere
adnocato aduersi⁊ subseliis seddema contumeliosu est recdinari et̃ ad suor ⁊ manib
sustineri nisi plane iusta fatig.tio est delicatu facit palam moueri cxtidentis aut
legere nanq ĩ his õibus : uis illa dicendi soluitur ⁊ frigescit affectux ⁊ iuder paꝵ

Expanded text:
care peculiariter velimus. illud non ferendum, quod quidam, reiecta in humerum care peculiariter velimus. illud non ferendum, quod quidam, reiecta in humerum toga, cum dextra sinum usque ad lumbos reduxerunt, sinistra gestum facientes spatiantur et fabulantur, cum etiam laevam restringere prolata longius dextra sit odiosum. under moneor, ut ne id quidem transeam ineptissime fieri, cum inter moras laudationum aut in aurem alicuius loquuntur aut cum sodalibus iocantur aut nonnunquam ad librarios suos ita respiciunt, ut sportulam dictare videantur. inclinari ad iudicem, cum doceas, utique si id de quo loquaris sit obscurius, decet. incumbere advocato adversis subselliis sedenti contumeliosum. reclinari etiam ad suos et manibus sustineri, nisi plane iusta fatigatio est, delicatum, sicut palam moneri excidentis aut legere. namque in his omnibus et vis illa dicendi solvitur et frigescit adfectus et iudex parum
Abbreviated transcription (Latin):
quale. ⁊ in ticio s icero dicit fuisse unde etiam salutationis quoddam gtrais titus
sir appellatu: eprchendenda est ⁊ illa fre ñs ⁊ concitata ĩ utraq ꝑte mutatio qu̾ã
ĩ curione pr̃e irrisit ⁊ Iulius querens quis illu reloqu̾ẽtur et diciniur no cu
assident collega qui erat pp ualitudraem et delegatus et pluribus medicaments
dehbutus multu se Curio ex more iactasset nunꝙͣ inquit octaui college tuo ⁊¬
gr̃am reftrs qui nisi fuisset hodic te istic musce comedissent. Iactantur et hume¬
ri quod uitiu demostbenes ita dr̃ emendasse ut cũ ĩ angasto quodam pulpito.
stans dicerer ał arta humero dependens immeret. ut si calore dicendi uitare¬
id excidisset offensatione illa cõmouẽtur ambulante loqui ita demũ oportet.
si ĩ causis publicies ĩ quibus multi sunt iudites quod diciae quasi singulis indal¬

Expanded text:
qualem in Titio Cicero dicit fuisse, unde etiam saltationis quoddam genus Titius qualem in Titio Cicero dicit fuisse, unde etiam saltationis quoddam genus Titius sit appellatum. reprehendenda et illa frequens et concitata in utramque partem nutatio, quam in Curione patre irrisit et iulius, quaerens, quis in lintre loqueretur, et Sicinius; nam cum, adsidente collega, qui erat propter valetudinem et deligatus et plurimis medicamentis delibutus, multum se Curio ex more iactasset, nunquam , inquit, Octavi, collegae tuo gratiam referes, qui nisi fuisset, hodie te istic muscae comedissent. iactantur et humeri; quod uitium Demosthenes ita dicitur emendasse ut, cum in angusto quodam pulpito stans diceret, hasta humero dependens immineret, ut, si calore dicendi vitid excidisset, offensatioue illa commoneretur. ambulantem loqui ita demum oportet, si in causis publicis, in quibus multi sunt indices, quod dicimus quasi singulis incul
Abbreviated transcription (Latin):
laudationu moras :̃p cicero rarum incessum nec ita longum probat. discursare
uero et quod doraitue. affer de sura ĩ ianlio dixit satagere meptissimu. urbane¬
q flanus. Uir miueo interrogauit de ꝙ iodam suo antisofiste quot milia passum
declamasset. precipi et illud scio ne ambulantes auertamar a iudicibus. s sunt
obliqui pedes ad consiliu ñobis respicientib id fieri iudiciis priuatis nõ põt. ueꝵ
et brenora sunt spacia nec adu̾si du sumie. mͣteri tamen recedere sensim dat̃
quiclam ⁊ resilu.t quod est plane ridiculu pedis suplosio ut loco est oportuna
nt ait Sicero ĩ contenti.nib aut ĩcipiendis aut fimendis ita crebra ⁊ ĩcpta est
hõibus. et dxesiet iudicem in se conuertẽ. est ⁊ illa indecora ĩ dextru ac leuum
latuss uocilatio alt xme. pedibus isistentiu. longissime fugienda mollie. actio

Expanded text:
laudationum moras, quanquam Cicero rarum incessum neque ita longum probat. discursare laudationum moras, quanquam Cicero rarum incessum neque ita longum probat. discursare vero et, quod Domitius Afer de Sura Manlio dixit, satagere, ineptissimum, urbaneque Flavus Verginius interrogavit de quodam suo antisophiste, quot milia passuum declamasset. praecipi et illud scio, ne ambulantes avertamur a iudicibus, sed sint obliqui pedes ad consilium nobis respicientibus. id fieri iudiciis privatis non potest. verum et breviora sunt spatia, nec aversi diu sumus. interim tamen recedere sensim datur. quidam et resiliunt, quod est plane ridiculum. pedis supplosio ut loco est opportuna, ut ait Cicero, in contentionibus aut incipiendis aut finiendis, ita crebra et inepti est hominis et desinit; iudicem in se convertere. est et illa indecora in dextrum ac laevum latus vacillatio alternis pedibus insistentium. longissime fugienda mollis actio,
Abbreviated transcription (Latin):
magis toto se ip̃e moderans ⁊ uirili lateru flexione femur ferire quod athenis
pͥmus fecisse creditur Cleon ⁊ usitatu est ⁊ indignatus decet ⁊ excitat audito¬
raro decebit caua manu sũmis digitis pectus appete̾ si qñ nosmetip̃os alloq̃¬
mur coartantes obiurgantes imẜantes quod siq̃n fiet togam qͥ inde remoueri
nõ decebit ¶In pedibus obẜ u̾atur statues et incessue. plato dextro stare ⁊ eãdez¬
manu ac pedem ꝓferre deforme est. indcitru procumbere ĩteri datir s es
pectore qui tamen comicus: nagis ꝙͣ oratorius gestus est male etiam ĩ sinstrumꝰ
pedem insistentiu dexter aut tollitur aut sũmis digitis. suspenditut uaricare
supra modu et instandͥo deforme est et accedente motu. prope obscenu ꝓcur¬
sio oportuna breur. noderata rara cõuenientia ⁊ ambulatio quedam ꝓp ĩmodicaᷤᷤ

Expanded text:
magis toto se ipse moderans et virili laterum flexione. femur ferire, quod Athenis magis toto se ipse moderans et virili laterum flexione. femur ferire, quod Athenis primus fecisse creditur Cleon, et usitatum est et indignantes decet et excitat auditoraro decebit cava manu summis digitis pectus appetere, si quando nosmet ipsos alloquimur, cohortantes, obiurgantes, miserantes; quod si quando fiet, togam quoque inde removeri non dedecebit. in pedibus observantur status et incessus. prolato dextro stare et eandemanum ac pedem proferre, deforme est. in dextrum incumbere interim datur sed aequo pectore, qui tamen comicus magis quam oratorius gestus est. male etiam in sinistrum pedem insistentium dexter aut tollitur aut summis digitis suspenditur. varicare supra modum et in stando deforme est et, accedente motu, prope obscenum. procursio opportuna brevis, moderata, rara. conveniet etiam ambulatio quaedam propter immodicas
Abbreviated transcription (Latin):
tis digitis. iaculantur aut manu sublata denunciant ut qd̾ ꝑse interi recipiẽdũ
est quotiens aliquid ip̃is. placuit ĩ ungues eriguntur s uitiosu id faciunt aut
digito ꝙ̃to plurimu pñt erecto aut etiam duobus aut utraq manu admou aliꝗd
portantiu cõposita hic accedunt uitia nõ nature s trepidationis. cũ more con¬
currente rixari si memoria fefellerit aut cogitatio nõ suffragetur quasi faucibus.
aliquid obstiterit ĩsonare in adu̾su tergẽ nares obambulare ẜmone imꝑfecto re¬
cuicunq sunt uitia pectus aut uenter ne ꝓiciantur obẜuentur pandant eniz
posteriora ⁊ est odiosa oĩs supinitas latera congestu cõsentiant facit eĩ aliquid
et totius corporis motus adco ut cicero plus. ille̾ agi ꝙͣ mambus ip̃is putet.ita
cĩi dicit ĩ oratore mille argutie digitoru non ad nuͣm articulos cadens trũco

Expanded text:
ntes digitis iaculantur aut manu sublata denuntiant aut, quod per se interim recipiendum ntes digitis iaculantur aut manu sublata denuntiant aut, quod per se interim recipiendum est, quotiens aliquid ipsis placuit, in ungues eriguntur; sed vitiosum id faciunt, aut digito, quantum plurimum possunt, erecto aut etiam duobus, aut utraque manu ad modum aliquid portantium composita. his accedunt vitia non naturae sed trepidationis, cum ore concurrente rixari, si memoria fefellerit aut cogitatio non suffragetur, quasi faucibus aliquid obstiterit, insonare, in adversum tergere nares, obambulare sermone inperfecto, recuique sunt vitia. pectus ac venter ne proiiciantur, observandum; pandant enim posteriora, et est odiosa omnis supinitas. latera cum gestu consentiant. facit enim aliquid et totius corporis motus, adeo ut Cicero plus illo agi quam manibus ipsis putet. ita enim dicit in Oratore: nullae argutiae digitorum, non ad numerum articulus cadens, trunco
Abbreviated transcription (Latin):
solent. Nam gestu poculu poscentis aut uerbera minantis aut nuͣ qngentoꝵ
police flero efficientis. que sunt a quibusdam scriptoribu ⁊ notata ne ĩ rusticis qui¬
dem uidi aut brachio exerto introspiciatur latus ut manu alius ultra sinum
ꝓferre non audeat. alius ĩquantu patet longitudo ꝓtendat aut ad tectu exigat
aut repetito ultra leuu humeru gestu ita i tergu flagelet ut cõsistẽ post eu pa¬
rum totu sit aut sinistru ducat orbem aut timere sparsa manu ĩ ꝓrimos offendat
aut cubitu utrunq ĩ diuersu latus uentilet sepe scio euenire solet cĩ esse et pi¬
gra et trepida et secanti similie. interi etiam iu̾unctis digitis aut capite deiiciatur
tru capite brachio ab aure ꝓtenso manũ ĩfesto police oñdit qui quidem maxime
placentis qui se dicẽ sublata manu iactant adiciat licet eo⁊ qui sententias iubra¬

Expanded text:
solent. nam gestum poculum poscentis aut verbera minantis aut numerum quingesolent. nam gestum poculum poscentis aut verbera minantis aut numerum quingentorum flexo pollice efficientis, quae sunt a quibusdam scriptoribus notata, ne in rusticis quidem vidi. at ut brachio exerto introspiciatur latus, ut manum alius ultra sinum proferre non audeat, alius, in quantum patet longitudo, protendat aut ad tectum erigat aut repetito ultra laevum humerum gestu ita in tergum flagellet, ut consistere post eum parum tutum sit, aut sinistrum ducat orbem aut temere sparsa manu in proximos offendat aut cubitum utrumque in diversum latus uentilet, saepe scio evenire. solet esse et pigra et trepida et secanti similis; interim etiam uncis digitis, ut aut a capite deiiciatur humerum dextrum capite, brachio ab aure protenso, manum infesto pollice extendit; qui quidem maxime place iis, qui se dicere sublata manu iactant. adiicias licet eos, qui sententias vibra
Abbreviated transcription (Latin):
humeru promouẽ ultra nõ decet s cu aduersantes ĩ leuam ꝑtem uelut ꝓpel¬
lemus manu sinister humerus proferendus ut cu capite ad dextram feren¬
te cõsentiat manus. situstra ninꝙͣ sola recte gestu facit dextre se freqñter ac¬
cõmodat siue ĩ digitor argumenta digerimus siue aduersi⁊ ĩ simstram palitus.
abhominamur siue obicimus. adu̾sa ⁊ siue in latus utrunq descendimus siue
satisfacientes aut supplicantee. diuersi autem sunt hi gestus sũmittimu. siue
adorantes attollimus siue aliqua dem̃ostratiomi aut ĩuocationi ꝓtendimus uos
sanguinem an domu Plus eĩ affectus. ĩ his iuncte exhibent manus in ꝑuis.
rebue mitibu. tristibus breuibus magnis letis atrocibus exteriores sunt. ui¬
tia quoq eoꝵ subicienda sunt que quidem accide̾ etiam erercitatis actoribue.

Expanded text:
humerum promovetur; ultra non decet. sed cum aversantes in laevam partem velut propelhumerum promovetur; ultra non decet. sed cum aversantes in laevam partem velut propellemus manum, sinister humerus proferendus, ut cum capite ad dextram ferente consentiat. mantis sinistra numquam sola gestum recte facit; dextrae se frequenter accommodat, sive in digitos argumenta digerimus sive aversas in sinistrum palmis abominamur sive obiicimus adversas sive in latus utramque distendinuis, sive satisfacientes aut supplicantes diversi autem sunt hi gestus summittimus sive adorantes atollimus sive aliqua demonstratione aut inuocatione protendiinus: sanguine madet: an domum? plus enim adfectus in his iunctae exhibent manus; in rebus parvis, mitibus, tristibus breves; magnis, laetis, atrocibus exertiores. Vitia quoque earum subiicienda sunt, quae quidem accidere etiam exercitatis actoribus
Abbreviated transcription (Latin):
ta nouu crimen .G.C. ht̃ ꝑse fintm quendam suu quia sequitur cõũctio demde ⁊ ante
bunc diem non auditu satis circũscriptu est ad hoc cõmodanda menue. est idq dum¬
cripit crit prima ⁊ cõposita actio aut ibi eam calor er̃citauerit etiam gestus. cũ ip̾a or̃o¬
nis celcritate crebrescet aliis locis citata aliis p̃ssa cõuemet ꝓnunciatio a tt̾ascut¬
timuꝵ habundamue. festinamus ac instamue ĩ culcamne. ĩfingimus. plus aũt affe¬
ctus hebent lentiora ideoq Roscius citatior Esopus. grauior fuit ꝙ̃ ille comoedias
hic tragediaꝵ egit. cadem motusq cb̃suatio est. Itaq ĩ fabulit uuenu seuu militun
matronaꝵ grauior ingressus. est ẜui ancillule parasçiti. piscatores citatins mouẽ¬
tur tolli autem manu artifices supͣ oculos. dimitti mter pectus uetant adco a
capite eu petere aut ad imu uentrem deduce̾ intiosu habctur ad sinstram intra

Expanded text:
ar, habet per se fine quendam suum, quia sequitur coniunctio; deinde et ante hanc diem non auditum satis circumscriptum est. ad haec commodanda manus est, idque dum erit prima et composita actio. at ubi eam calor concitaverit; etiam gestus cum ipsa orationis celeritate crebrescet. aliis locis citata, aliis pressa conveniet pronuntiatio. illa transcurrimus, congerimus, festinamus; hac instamus, inculcamus, infigimus. plus autem adfectus habent lentiora; ideoque Roscius citatior, Aesopus gravior fuit, quod ille comoedias, hic tragoedias egit. eadem motus quoque observatio est. itaque in fabulis iuvenum, senum, militum, matronarum gravior ingressus est; servi, ancillulae, parasiti, piscatores citatius moventur. tolli autem manum artifices supra oculos, demitti infra pectus vetant; adeo a capite eum petere aut ad imum ventrem deducere, vitiosum habetur. in sinistrum intra
Abbreviated transcription (Latin):
rum gr̃am pdit ud hoc ip̃o quod scripsisse cõficetur. memoria etia facit ꝓmpti ingemi sũ¬

Expanded text:
rum gratiam perdit vel hoc ipso, quod scripsisse se confitetur. memoria autem facit etiam rum gratiam perdit vel hoc ipso, quod scripsisse se confitetur. memoria autem facit etiam
Abbreviated transcription (Latin):
miru magis herere aĩo que diutius affixa sunt. ex hac ĩgenioꝵ diuersitate
⁊iata dubitatio est an uerbu ediscendu sit dicturis an iu m̃o reꝵ atq ordi¬
nem complecti satis sit de quo sine dubio non põt ĩ uniuersu ꝓnunciari. Na
si memoria suffragatur tp̃s non defuit. nulla me uelim sillaba effugi ⁊ alioqũtꝰ
etiam scribere sit supuacuu. idq p̃cipue a puris obtiuendu atq ĩ hanc cõ¬
suctudine ne memoria erercitatione redigenda ne nobis discamus ignosce̾ ĩoq ad¬
moneri et ad libellu respicere uitiosu quod libertate negligentie facit. nec quisꝙͣ
se paꝵ tenere iudicat. quod ne sibi excidat nõ timet inde interruptus actionis im¬
petus ⁊ resistens a salubrosa oratio ⁊ qui dicit ediscenti similis etia om̃em benescripto¬

Expanded text:
o quae diutius adfixa sint. ex hac ingeniorum diversitate o quae diutius adfixa sint. ex hac ingeniorum diversitate nata dubitatio est, ad verbum sit ediscendum dicturis, an vim modo rerum atque ordinem complecti satis sit; de quo sine dubio non potest in universum pronuntiari. nam si memoria suffragatur, tempus non defuit, nulla me velim syllaba effugiat; alioqui etiam scribere sit supervacuum. idque praecipue a pueris obtinendum, atque in hanc consuetudinem memoria exercitatione redigenda, ne nobis discamus ignoscere. ideoque et admoneri et ad libellum respicere vitiosum, quod libertatem negligentiae facit, nec quisquam se parum tenere iudicat, quod, ne sibi excidat, non timet. inde interruptus actionis impetus et resistens ac salebrosa oratio; et qui dicit ediscenti similis, etiam omnem bene scripto
Abbreviated transcription (Latin):
ta qualia sunt uiris. cõsultoꝵ. Difficiliora eni debent esse que exercent quo sit
leuius ip̃m illud ĩ quod exercent ut aclete ponderibus plumbeis assuefaciunt
manus quibus uacuis ⁊ nudis ĩ certamine utendu est. nõ õmitta etia quod
quotidianie. expimenti: dep̃henditur minime fidelem esse paulo tardioribue.
ingẽmis iacentem memoria miru dictu est nec ĩ promptu rõ ꝙͣtu uor ĩterpo¬
sita afferat firmitatis siue labor requiescit ille cuius sibi ip̃a fatigatio obstabat
siuie maturatur atq concoquitur seu firmissima pars eius est recordatio que
statim referri nõ poterant conteruntur postera ea die confirmat que memori¬
am idem illud tempus quod esse ĩ cã solet obliuionie. et illa p̾uelox fere cito
effliut ⁊ uelut p̃ñti officio functa nichil ĩ posteꝵ debeat tanꝙͣ dimissa . nͨͦ est¬

Expanded text:
ta, qualia sunt iurisconsultorum. difficiliora enim debent esse, quae exercent, quo sit ta, qualia sunt iurisconsultorum. difficiliora enim debent esse, quae exercent, quo sit levius ipsum illud, in quod exercent, ut athletae ponderibus plumbeis adsuefaciunt manus, quibus vacuis et nudis in certamine utendum est. non omittam etiam, quod cotidianis experimentis deprehenditur, minime fidelem esse paulo tardioribus ingeniis recentem memoriam. mirum dictu est nec in promptu ratio, quantum nox interposita adferat firmitatis, sive requiescit labor ille, cuius sibi ipsa fatigatio obstabat, sive maturatur atque concoquitur, quae firmissima eius pars est, recordatio; quae statim referri non poterant, contexuntur postera die, confirmatque memoriam illud tempus, quod esse in causa solet oblivionis. etiam illa praevelox fere cito effluit, et, velut praesenti officio functa nihil in posterum debeat, tanquam dimissa dis