comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
subaudis &c in prosperis & in aduer¬
sis ab hoc oꝑe non cessat. Sequitur.
Et ut ꝑfecerunt omia scdm̃ legẽ
dñi: reuersi funt in galileam in
ciuitatem suam nazareth. Hic iã
figuraliter ultima uideoeum conu̾¬
satio designatur: quando enoch
& helya predicantibus xp̃c ad eos
reuertetur. peracta scilicet ominra
in ierłm. id est in ecclã gentium. se¬
cundum legem dñi. non uidelicet
testamenti. Quasi enim ꝑacto sacri
adimpleta plenitudine gentium.
nousfimȩ cum predicatoribus sc̃is.
ad eos colligendos ex quibus carnẽ
suscepit regredittr. Sequitur.
Puer autem crescebat & confortaba¬
tur. plenus sapientia: & gratia dĩ
erat cum illo. Hȩc de illo scdm̃ hu¬
manitatem dicta sunt: non scdm̃
diuinitatem. Neq enim in sua
natura crescit. in qua plenus est:
sed in nr̃a in qua paulominus ab
angelis est minoratus. Hec in fua
natura confortatur in qua omniũ
qua pro nobis exinanitus est. Nec

Expanded text:
subaudit in prosperis et adversubaudit in prosperis et adversis, a bono opere non cessat. Sequitur: 16. Et ut perfecerunt omnia secundum legem Domini, reversi sunt in Jerusalem, in civitatem suam Nazareth . Hic jam figuraliter ultima Judaeorum consio designatur, quando Enoch et Elia praedicantibus, Christus ad eos revertitur, peracta scilicet omnia in Jerusalem, id est in Ecclesia gentium secundum legem Domini, Novi videlicet Testamenti. Quasi enim peracto sacradimpleta plenitudine gentium, novissime cum praedicatoribus sanctis ad eos colligendos ex quibus carnem suscepit regreditur. Sequitur: 17. Puer autem crescebat et confortabatur, plenus sapientia, et gratia Dei erat cum illo . Haec de illo secundum humanitatem dicta sunt, non secundum divinitatem. Neque in sua natura crescit, in qua plenus est, sed in nostra, in qua paulo minus ab angelis minoratus est. Nec in sua confortatur, in qua omnium qua pro nobis exinanitus est. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
eiusdem ecclẽ denuntiat. De qtia &
bene subuingitur. Que non discede-¬
bat de templorieuiniis & obsecratio¬
nibus seruiens nocte ac die. Ipsa est
templum. quȩ & indua: ieuiniis
atq obsecrationibus seruiens. In
templo quoq oblata sponsi su cor-¬
porali spetie qua hunc necdum cor-¬
poreis oculis intueri ualet: ad nichil
aliud magis quam ad ieiunium &
orationem uacat. Hinc psalmista
ait. fuerunt michi lacrimȩ meȩ̃
panes die ac nocte: dum dicitur mͥ
cotidie ubi est deus tuus. Digne
itaq premittit ieitinia: ac dem¬
de obsecrationes coniungit. Quȩ
enim potest esse obsecratio: ubi reg¬
nat comessatio: Quȩ esse potest de¬
precatio: ubi dñatur assidua pota¬
tio: S hȩc dicens cordis uult in¬
telligi ieuinium: quo nisi quis ab
munundis cogitationibus ie uinare
studeat. obsecrationibus deo uniri
non ualeat. Siue autem isto. fiue
illo ieitmo. simul & obsecrationibus
fulta die ac nocte serture describit᷑.

Expanded text:
ejusdem Ecclesiae designat, de qua et ejusdem Ecclesiae designat, de qua et bene subjungitur: 15. Quae non discedebat de templo, jejuniis et obsecrationibus serviens nocte ac die. Ipsa enim est templum, quae et vidua jejuniis atque obsecrationibus serviens in templo, et quae ablata sponsi sui corporali specie, quia hunc necdum corporis oculis intueri valet, ad nihil aliud magis quam ad jejunium et orationem vacat. Hinc Psalmista ait: Fuerunt mihi lacrymae meae panes die ac nocte, dum dicitur mihi quotidie: Ubi est Deus tuus ? Digne itaque praemittit jejunia, et deinde obsecrationes conjungit. Quae enim esse potest deprecatio, ubi regnat comessatio? quae esse potest obsecratio, ubi dominatur assidua potatio? Sed haec dicens, cordis etiam vult intelligi jejunium, quo nisi quis ab immundis cogitationibus jejunare studeat, obsecrationibus Deo uniri non valet. Sive autem isto, sive illo jejunio, simulque orationibus fulta, die ac nocte servire describitur,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ieuinare filii sponsi: quamdiu
cum illisest sponsus. Uemet tempus
ieumabunt. In numero autem annoꝵ¬
octoginta quatuor. quibus iudua eẽ
describitur: totum tempus uite¬
presentis exprimitur. Legimus enĩ
ilos ifrł usq qͦ terram repromissio¬
nis ingrederentur: quadraginta et¬
dias mansiones in itinere habuisse.
Quibus scilicet quid aliud quam
peregmatio uite presentis figurat᷑.
in qua heremi tribulatione exerce-¬
mur: usq quo ad terram uitientiũ
ueniamus. S ꝓpter geminum testa¬
mentum uetus scilicet & noutim.
iem quadragenarius ac scds̃ nume¬
ras duplicatur: o fiuint octoginta
quatuor. Sicut enim ꝓpter utraq
testamenta duodenarius numerus
duplicatus in uiginti quatuoe semo¬
ribus eccłam defignat. sic etiam ꝓpt̾
eadem testamenta quadragenariꝰ
quarta presens ȩcclȩ̃ tempus figu-
rat: & quod ibi permansiones. hoc
hic etprunit per annos. Utrumꝙ
cuumi concorditer peregrinationem

Expanded text:
sunt jejunare filii sponsi, quandiu sunt jejunare filii sponsi, quandiu cum illis est sponsus. Veniet tempus nc jejunabunt . In numero autem octoginta quatuor annorum, quibus vidua esse describitur, totum tempus praesentis vitae exprimitur. Legimus enim filios Israel usquequo terram repromissionis ingrederentur, quadraginta duas mansiones in itinere habuisse: quibus scilicet quid aliud quam peregrinatio vitae praesentis figuratur, in qua eremi tribulationibus exercemur, usquequo ad terram viventium veniamus? Sed propter geminum Testamentum, Vetus scilicet et Novum, idem quadragenarius ac secundus numerus duplicatur, et fiunt octoginta quatuor. Sicut enim propter utrumque Testamentum duodenarius numerus duplicatus in viginti quatuor senioribus, Ecclesiam designat, sic etiam propter eadem Testamenta quadragenariusquarto praesens Ecclesiae tempus figurat, et quod ibi per mansiones, hoc hic explicat per annos. Utrumque enim concorditer peregrinationem
Abbreviated transcription (Latin):
sanctam ierłm nouam uidi descn.¬
dentem de celo. a deo paratam. se
sponsam ornatam uiro suo: Quȩ
etiam antequam xp̃o sotiaretur.
ideo uirgo uocabatur: uel quia tum
idola non colebat. uel certe quia
non incoerupta. sed in fecunda erat.
Tunc autem hanc sibi. xp̃c unint:
cum naturam humanam suscipieas.
euangelium exoesus fuit. Quod ita
turo suo uixisse describitur: tempꝰ
eiusdem predicationis ipso septera¬
rio numero figuraliter conludit.
In quo & septiformem sp̃c sanctiga¬
tiam ab ipso accepit: & ipsa insept̃
uel septem ecoliis misticȩ eidem¬
uniri. meruit. Et quia illo astu¬
dente ad celos humanitatis ent̃
presentia desolata est: iure etiqu
iudua remansisse narratur. an¬
non uidua recte uocatur. de qui
per beatum iob hereticoꝵ fada
mentione dicitur: pauit steril
o quȩ non parit. & uiduȩ ben
non fecit: Iilud itaq gaudi ẽ¬
pus. quo presentia uiri in carue frue
sentia de solanda erat ȩcclã: idem
uir eius designans dicit. Non pos¬

Expanded text:
idi descendentem de coelo a Deo, paratam sicut sponsam ornatam viro suo ? Quae etiam antequam Christo sociaretur, ideo virgo vocabatur, vel quia tunc idola non colebat, vel certe quia non corrupta, sed infecunda erat. Tunc autem hanc sibi Christus univit, cum naturam humanam suscipiens, Evangelium exorsus fuit. Quod itaqginitate vixisse describitur, tempus ejusdem praedicationis ipso septenario numero figuraliter concluditur, in quo et septiformem Spiritus sancti gratiam ab ipso acceperit, et ipsa in septem el septem Ecclesiis mystice uniri meruit. Et quia illo ascendente ad coelos humanitatis ejus praesentia desolata est, jure etiam vidua remansisse narratur. Annon vidua recte vocatur, de qua per beatum Job, haereticorum facta mentione, dicitur: Pavit ster quae non parit, et viduae bene non fecit . Illud itaque gaudii tempus, quo praesentia viri in carne fruebentia. Ecclesia desolanda erat, idem vir ejus designans dicit: Non pos
Abbreviated transcription (Latin):
dei electoruim corda penetrat. pene¬
trans ab errore mortificat. ab erro¬
rt mortificans. in ueritatem uitȩ
commnitat. Ut reuelentur inquit
ex multis cordibus cogitationes. Acsi
cdiceret. Iccirco diuim uerbi gladiꝰ
sinctorum corda funditus ab erro-¬
ie mortificans. in ueritatis doctri¬
nam cominutat: ut dum quorum¬
dam uitia uirtutesq loquendo
examinant. unicuiq quibus locun¬
tur intima sua manifestent. Hinc
paultis dicit. Si omnes ꝓphetent
intret autem quis infidelis uel idio
ta. conuincitur ab omnibus. dnuidi¬
catur ab omnib. occtilta etiam coe¬
dis eis manifestata fiunt. & ita
ca dens in terram adorabit do-
munum. pronuntians quod uere
deus est in nobis. Qui autem e̾e̾nt
isti ꝓphẽtȩ: ipse paulus inferius
aperuit dicens. Prophetȩ duo uł
tres dicant: et ceteri duuidicent.
Oremus autem necesse est ut idem
gladitis nr̃a corda tranffigat: quati¬
nus fidelium turba nobis predican¬

Expanded text:
Dei electorum corda penetrat, peneDei electorum corda penetrat, penetrans ab errore mortificat, ab errore mortificans in veritatem vitae commutat. Ut revelentur, inquit, ex multis cordibus cogitationes , ac si diceret: Idcirco divini verbi gladius sanctorum corda funditus ab errore mortificans in veritatis doctrinam commutat, ut dum quorumdam vitia virtutesque loquendo examinant, unicuique loquuntur, intima sua manifestent. Hinc Paulus dicit: Si omnes prophetent, intret autem quis infita, conuincitur ab omnibus, diiudicatur ab omnibus, occulta cordis eius manifesta fiunt; et ita cadens in teeum, pronuntians quod vere Deus est in vobis. Qui autem essent isti prophetae, ipse Paulus inferius aperuit, dicens: Prophetae duo vel tres dicant, et caeteri dijudicent , oremus autem necesse est ut idem gladius noster corda transfigat, quatenus fidelium turbam, nobis praedican
Abbreviated transcription (Latin):
uera hunc carne. salua diuntais
suȩ impassibilitate ueraciter passũ
& in uera carne ueraciter a fumi¬
iestate suscitatum asfirmant: di
non aliis inruinam aliĩs uero i
resarrectionem xp̃c factus fuerat.
cum paulus de sese sisq so tissa¬
ceret. xp̃i bontis odor stimus deo.
& in his qui pereunt. & in his qui
salt funt: & aliĩs oclor mortis uaue¬
tem. aliss odor uitȩ in uitam: U
illis uero quib humanitas carnis
cliuinitatem abscondit aluates.
itadicit. Et si oꝑtum est euangelium
nrm: in his qui pereunt est ad oꝑtũ.
Iam uero si deuote ut decet attenda¬
mus ipsam beatam uirginem. cuius
animam gladius trauffodisse ꝑhibet᷑.
ꝯpum ȩcdẽ pretendisse repperimus.
sutis animam gladius ꝑtransit: sci¬
lcet uerbum predicationis. Quod
enm per gladium predicatio sancta
igiratur: paulus apls testatur di¬
iens. Et gladium sp̃c quod est uer-¬
hum dei. Gladius etenim animã
maris transuerberat: quia uerbũ

Expanded text:
vera hunc carne, salva divinitatis vera hunc carne, salva divinitatis suae impassibilitate, veraciter passum, et in vera carne veraciter a sua majestate suscitatum affirmant? an non aliis in ruinam, aliis vero in resurrectionem Christus factus fuerat, cum Paulus de se suisque sociis diceret: Christi bonus odor sumus Deo, et in his quae pereunt, et in his qui salvi fiunt, et aliis odor mortis in mortem, aliis odor vitae in vitam . De illis vero quibus humanitas carnis divinitatem abscondit Salvatoris, ita dicit: Et si opertum est Evangelium nostrum, in his qui pereunt est opertum . Jam vero si devote, ut decet, attendamus, ipsam beatam Virginem, cujus animam gladius transfodisse perhibetur, typum Ecclesiae praetendisse reperimus, cujus animam gladius pertransiit, scilicet verbum praedicationis. Quod enim per gladium praedicatio sancta figuretur, Paulus apostolus testatur dicens: Et gladium Spiritus, quod est verbum Dei ? Gladius enim animam Mariae transverberat, quia verbum
Abbreviated transcription (Latin):
gladio transuerberatis. tudebis
in cruce pendentem. quem anglõ
nuntiante uirgo concepisti. ma-¬
nente uirginitate filium edidis¬
ti: quatinus per hoc factum co
iudeoꝵ insultantium iniquitas
& discipuloꝵ fugientium infir¬
mitas denudetur. Deniq illo in cru.¬
ce pendente. iudei presentes infulta.¬
bant ut descenderet: aplĩ fugientesoe
cruce illum posse descendere non cre¬
debant. Quȩ ut fierent: necesse fint
materna piaq uiscera ex eiusdem
redemptoris passione gladio tribili¬
tionis tranffigi. Sed iam ista uo ce¬
pimus. quid typice significent de
monstremtis. Quis enim intra scan
eccłãm constitutus. non uideat in mox¬
te redemptoris nr̃i illos cadere: qui
hunc aut solum hominem moctalẽ.
fuisse. aut ueram carnem in passi¬
ne uel in resurrectione non habus¬
se asseuerant: Et quis in enis re¬
surrectione non coerideret illos re¬
furgere qui a perfidia male credu¬
litatis. diuina gratia separati. & i

Expanded text:
gladio verberatis, videbis gladio verberatis, videbis in cruce pendentem quem angelo nuntiante virgo concepisti, manente virginitate filium edidisti, quatenus per hoc factum et Judaeorum exsultantium iniquitas, et discipulorum fugientium infirmitas denudetur. Denique illo in cruce pendente, Judaei praesentes insultabant ut descenderet; apostoli fugientes de cruce illum descendere posse non credebant. Quae dum fierent, necesse fuit materna piaque viscera ex ejusdem Redemptoris passione gladio tribulationis transfigi. 13. Sed jam ista, ut coepimus, quid mystice significent breviter demonstremus. Quis enim intra sanctam Ecclesiam constitutus, non videat in morte Redemptoris nostri illos cadere, qui hunc aut solummodo hominem mortalem fuisse, aut veram carnem in passione vel resurrectione non habuisse asseverant? Et quis in ejus resurrectione non consideret illos resurgere, qui a perfidia malae credulitatis divina gratia reparari, et in
Abbreviated transcription (Latin):
tri iħu. Et tuam ipsiuis animam
ꝑtransibit gladius: ut reuelentur
ex multis coedibus cogitationes. So-¬
let nonntmquam in scriptura
sacra gladii nomine. temporalis
tribulatio figurari: psalmista at¬
testante qui illatas ã ꝑsecutoribus
passiones. in ipsos exoptat reflecti
dicens. Gladius eoritm intret in
corda ipsoꝵ. Hinc idem psalmista
de ioseph loquitur dicens. ferrum
ꝑtransiit animam eits: donec ueni¬
ret uerbum dñi. Ac si diceret.
Tamdiu fuit in illa seruitutis
uel carceris tribulatione: donec
illtid quod predixerat futurum¬
ueniret. S nec aliud hoc loco per
gadium intelligimus figurari.
Quamquam autem nulte tribu¬
lationes animam. tranffoderuit
beatissimȩ uirginis: illa tamen
hic spetialiter designatur. quȩ
uno in crucȩ moriente materna
uiscera tranffixit. Dicatur ergo
eidem ã scõ ꝓpħa. Et tuam ipsius
animam pertransibit gladius.
ut reuelentur ex multis cordib
cogitationes. Acsi diceretur. Ma-¬
ternis uisceribus tribulationis

Expanded text:
tri Jesu: Et tuam ipsius animam pertransibit gladius, ut revelentur ex multis cordibus cogitationes . Solet nonnunquam in Scriptura sacra gladii nomine temporalis tribulatio figurari, Psalmista attestante, qui illatas a persecutoribus passiones in ipsos exoptat inflecti dicens: Gladius eorum intret in corda ipsorum . Hinc idem Psalmista de Joseph loquitur dicens: Ferrum pertransiit animam ejus, donec veniret verbum ejus , ac si diceret: Tandiu fuit in illa servitutis vel carceris tribulatione, donec illud quod futurum praedixerat eveniret. Sed nec aliud hoc loco per gladium intelligimus figurari. Quanquam autem multae tribulationes animam transfoderint beatissimae Virginis, illa tamen hic specialiter designatur, quae, Domino in cruce moriente, materna viscera transfixit. Dicatur ergo eidem a sancto propheta: Et tuam ipsius animam pertrasibit gladius, ut revelentur ex multis cordibus cogitationes. Ac si diceretur: Maternis visceribus tribulationis
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum est. Gentium populus qui
ambulabat in tenebris uidit lucem
magnam: sedentibus in regione um-¬
br mortis. lux orta est eis. De quo lu¬
iuine: iohannes euangelista testatur
dicens. Erat lumen uerum: quod
iluminat omnem hominem uenien¬
tem in hunc mundum. De hoc in epła
sia dicit. Deus lux est. & tenebrȩ in
eo non funt ullȩ. De hoc idem lami-¬
ne in euangelio ait. Lumen uenit in
mindi. Quodq cum sit & iam glã
gntium. in eo ad gloriam ifrahelis dr̃
sparatum. qura siue in patriarchis.
propbetis. atq apłis. inino etiam in
ipso ꝯmnium capite. xp̃o. siue in elo-¬
quip̃ dei. amplius gens illa quam
gentes gloriosa monstratur: aplõ at¬
cestante qui ait. Quid ergo amplius
mum quidem: qtua credita sunt
ilis loqutia dei. Et rursum. Quoꝵ¬
adoptio est filiorum. & goria. & testa¬
mentum: & legis latio. & obsequi.
quȩ dicebantur de eo. Quibus mi¬
rantibus etiam nos ipsi miramur:
cur ipsi sunt suꝑ his quȩ de illo

Expanded text:
scriptum est: Gentium populus; qui scriptum est: Gentium populus; qui ambulabat in tenebris, vidit lucem magnam. Sedentibus in regione umbrae mortis lux orta est eis . De hoc lumine Joannes evangelista testatur dicens: Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . De hoc in Epistola sua dicit: Deus lux est, et tenebrae in eo non sunt ullae . De hoc idem lumine in Evangelio ait: Lumen venit in mundi . Quodque cum sit etiam gloria gentium, in eo ad gloriam Israelis dicitur praeparatum, quia sive in patriarchis ac prophetis, atque apostolis, imo etiam in ipso omnium capite Christo, sive in eloquiis Dei, amplius gens illa quam gentes gloriosa monstratur, Apostolo atcontatus fuisset: Quid ergo amplius mum quia credita sunt illis eloquadoptio est filiorum, et gloria, et testamentum, et legislatio, et obsequium, quae dicebantur. Quibus mirantibus etiam nos ipsi miramur, cur ipsi sint super his quae de illo
Abbreviated transcription (Latin):
in pace: quia uiderunt octili mei si¬
lutare trium. Acsi electi dicant.
Ideo nos a peccati scandalo scdmm pro-¬
missionem tuam absoluens. iam mn
pace reconciliatos passibus amorisy.¬
pinquare celestibus facis: quuia fida
oculis salutare tuum. id est dñmn
eumq piis oꝑibus amplecti merui¬
mtis. De quo adhuc. siue ille. sine
isti. deo patri dicunt. Quod p̃piras¬
ti ante faciem omnium populatim
Nisi pars a toto intelligenda sit
populorum. quȩ saluatorem in car¬
ne uderit. uixta licteram ratioĩ
stabit: quia eum nec carneis. n
fidei oculis. omnes populi conspȩrtt¬
runt. Ante faciem ergo ominin
populorum hoc salutare dicitar
p̃paratum: quia ex omnibris popłs
in eum crediderunt. qui eum cal¬
dentesfidei oculis aspexerunt. Nl
rali locutus est de qua & subditur.
lumen ad reuelationem gentium: et
gloriam plebis tuȩ isrł: Hoc itaq lu¬
mine de tenebris reuelate. hoc inuen-¬
te hoc illustrate. sunt gentes: sicut

Expanded text:
in pace, quia viderunt oculi mei sain pace, quia viderunt oculi mei salutare tuum. Ac si electi dicant: Ideo nos a peccati scandalo promissione tua absolvens, jam in pace reconciliatos passibus amoris propinquare coelestibus facis, quia fidei oculis salutare tuum, id est Dominueumque piis operibus amplecti meruimus. De quo adhuc sive ille, sive isti, Deo Patri dicunt: Quod praeparasti ante faciem omnium populorum. Nisi a toto pars intelligenda sit populorum, quae Salvatorem in carne viderit, juxta litteram ratio non stabit, quia eum nec carneis, nec fidei oculis omnes populi conspexerunt. Ante faciem ergo omnium populorum hoc salutare tuum dicitur praeparatum, quia ex omnibus populis in eum crediderunt, quia eum credentes fidei oculis aspexerunt. Namrali locutus est, de quo et subditur: Lumen ad revelationem gentium et gloriam plebis tuae Israel. Hoc itaque lumine de tenebris revelate, et hoc inventae, hoc illustratae sunt gentes, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
merui reconciliari. Dimittis in pa¬
ce: quia uideo pacem. Ipse est enĩ
pax nr̃a: qui fecit utraq unum.
Hoc deniq omnes electi dicunt qui
oculis salutare dei conspitiunt.
Quid enim est xp̃m in ulnas fus¬
cipere: nisi piis hunc oꝑibus in
menbris sus amplecti: Per ul¬
nas enim id est brachia: uirtus
oꝑationis exprimitur. Cum enim
in alio esurientem xp̃m satiant.
in alio sitientem potant. in alio hos¬
pitem fuscipiunt. in alio nudum
oꝑiunt. in alio infirmum. uel in
carcere positum uisitant: his pro¬
culdubio deuotis actionibus tanꝗͣ
brachiis. cotidie eundem ipsum
puerum amplectuntur. Et qr
hȩc agentes illum se suscipere in¬
his plena fide cognoscunt. illum se
in his uidere non dubitant. qui qͥp̃
quanditi fecistis uni de his mininis
meis michi fecistis. atq eisdem oꝑib
ut ad pacem dei redeant. a peccati
scandalo absolui se credunt: recte ił
symeon exclamat dicens. Nunc dint.¬

Expanded text:
merui reconciliari. Dimittis in pamerui reconciliari. Dimittis in pace, quia video pacem. Ipse enim est pax nostra, qui fecit utraque unum. Hoc denique et omnes electi dicunt, et oculis salutare Dei conspiciunt. Quid enim est Christum in ulnas suscipere, nisi piis hunc operibus in membris amplecti? Per ulnas enim, id est brachia, virtus operationis exprimitur. Cum enim in alio esurientem Christum satiant, et in alio sitientem potant, et in alio hospitem suscipiunt, et alio nudum operiunt, et in alio infirmum vel in carcere positum visitant, his procul dubio devotis actionibus tanquam brachiis, quotidie eumdem ipsum puerum amplectuntur Et quia haec agentes illum se in his suscipere plena fide cognoscunt, illum se in his videre non dubitant, qui dixit: Et quandiu fecistis uni de his minimis meis, mihi fecistis, atque eisdem operibus, ut ad pacem Dei redeant, et peccati scandalo absolvisse credunt, recte credunt. Recte idem Simeon exclamat dicens: Nunc dimit
Abbreviated transcription (Latin):
Quando non ipsa mater electorum:
quȩ fratrem genuit eorum: Si in¬
quam xp̃c credentium frater: cur
non ipsa quȩ xp̃m genuit sit cre-¬
dentium mater: Quamobrem
obsecro mi beatissima uirgo. offer
nobis. xp̃m piis suffragiis: quȩ nes¬
cis intudere filiĩs. S nec attendas
filiorum inuirias: a quibus non ut
dignum est honoraris. Tolerat enĩ¬
pia mater irreuerentiam filiotum:
quia amore uincitur generationis.
foue ergo & si tanti meriti indig¬
nos piĩs orationib quos in uno ge-¬
niusti: deprecare unicum filium
piens quid unus spetialiter sy meon
dicat. audiamus. Ait enim. Hunc
dimittis seruum tuum dñe scdm̃
uerbum tuum in pace: quia uide-¬
runt ocali mei salutare tuum. Ac
si diceret. Longa me expectatione
fatigasti. dii retinuusti: sed tamen
uiso quem expectani. iam de huma¬
nȩ uitȩ scandalis in pacȩ. dimittis.
Dimittis in pacȩ: quia scłm promis¬
sionem tuam. per incarnati uerbi
misterium solutis inimicitiis tibi

Expanded text:
Quando enim non ipsa mater electorum, Quando enim non ipsa mater electorum, quae fratrem genuit eorum? Si, inquam, Christus credentium frater, cur non ipsa quae Christum genuit sit credentium mater. Quamobrem obsecro, mi beatissima Virgo, offer nobis Christum piis suffragiis, quae nescis invidere filiis, sed nec attendas filiorum injurias, a quibus non ut dignum est honoraris. Tolerat enim irreverentiam filiorum, quae amore vincitur generationis. Fove ergo etsi tantis meritis indignos piis orationibus, quos in Uno genuisti. Deprecare unicum Filium uscipiens, quid unus specialiter Simeon dicat audiamus. Ait enim: Nunc dimittis servum tuum, Domine, secundum verbum tuum, in pace; quia viderunt oculi mei salutare tuum , ac si diceret: Longa me exspectatione fatigasti, diu retinuisti; sed tandem viso quem exspectavi, jam de humanae vitae scandalis in pace dimittis. Dimittis in pace, quia secundum promissionem tuam per incarnati Verbi mysterium, solutis inimicitiis, tibi
Abbreviated transcription (Latin):
diuittis seritum tũum dñe: scdim
uerbum taum in pace: quia uiderlint
ocali mei salutare titum. Hinc unuis.
hunc multoꝵ. ininio etiam omnium ad¬
mpletur expectatio iustorum. S dica-¬
nus prus de uno: & sic loquamur de
omnibus. Cupimus enim ad hoc stri¬
dium nrͣm inflectere: ut quod de
imo dicitie de ommibus ueraciter
sentiamts. Et ecce dum spetialiter
de imo uenerabili sene cupimus loqͥ.
sccarrit ueneranda uirgins pruden¬¬
dia: non humana industria falta. s
spu duunitatis afflata. Quȩ filitim
oblitra ueniens. suȩq naturȩ humi¬
litatem sernans. ꝓphȩ tradidit mani-
bus offerendum: non ignara utiq
quis esset cuius manibus deum ho¬
omnibus in uno: quȩ omnibus eun¬
dem peperit saluatorem. Non enĩ
definit ntinc usq offerre quem ge-¬
nuit: cum suis sanctis interuentio¬
mbus eundem redemptorem electis
uniri facit. Et ut uerum fatear:
materno affectu id ipsum piifsima
facit. Omnes enim filios deputat:
quos diuina gratia xp̃o consotiat.

Expanded text:
m verbum tuum, in pace, quia viderunt oculi mei salutare tuum . Hinc unius hinc multorum, imo etiam omnium adimpletur exspectatio justorum. Sed dicamus prius de uno, et sic loquamur de omnibus. Cupimus enim ad hoc studium nostrum inflectere, ut quod de uno dicitur, de omnibus veraciter sentiatur. Ecce dum specialiter de uno venerabili sene cupimus loqui, occurrit praedicanda Virginis prudentia, non humana industria fulta, sed Spiritu Divinitatis afflata, quae Filium oblatura veniens, suaeque naturae humilitatemofferendum, non ignara utique quis esset, cujus manibus Deum hoomnibus in uno, quae omnibus eumdem peperit Salvatorem. Non enim desinit huc usque offerre quem genuit, cum suis sanctis intercessionibus eumdem redemptorem electis uniri facit; et, ut verum fatear, materno affectu id ipsum piissima facit. Omnes enim filios deputat, quos divina gratia Christo consociat.
Abbreviated transcription (Latin):
quem tu erudieris dñe: & de lege
tua docueris eum. In quibus uer¬
bis aꝑte monstratur. electorum ec-¬
cdesiam filiam esse patriarcharum
ac ꝓphetarum: quȩ scilicet siue in
sp̃u. seu in uerbo. recte etiam pro¬
phetissa nuntiabatur. De qua ad¬
huc subiungitur. Et uixerat cum
uiro suo annis septem a uirginita¬
te sua. Et quis enis aluis est uir.
nisi ille de quo ꝑ ysaram ꝓpham
dicitur: in die illa apprehendẽt᷑
septem mulieres uirum unum
dicentes. panem nrͣm comedemꝰ.
& uestimentis ur̃is oꝑienur. tantam.¬
modo uocetur nomen tutim suꝑ nos.
anfer opprobrium nrͣm : Quis alius

Expanded text:
quem tu erudieris, Domine, et de lege quem tu erudieris, Domine, et de lege tua docueris eum . In quibus verbis aperte monstratur, electorum Ecclesiam filiam esse patriarcharum ac prophetarum, quae scilicet sive in spiritu, sive in verbo, recte prophetissa interpretatur, de qua adhuc subditur, et vixerat cum viro suo annis septem a virginitate sua. Et quis ejus alius est vir, nisi ille de quo per Isaiam prophetam dicitur: In die illa apprehendent septem mulieres virum unum dicentes: Panem nostrum comedemus, et vestimentis nostris operiemur, tantummodo invocetur nomen tuum super nos. A
Abbreviated transcription (Latin):
niens. confitebatur dño: & loque¬
batur de illo omnibus qui expec¬
tabant redemptionem ierlm.
Hȩc uixta hystoriam aꝑta sunt:
nec habent aliquid obscuritatis.
Commendant autem castitatem
beatissimȩ mulieris. instantiam
ieimorum: atq obsecrationum
diei noctisq in templo dei inbe-
tatur: nisi electorum ȩcclã de¬
signatur : Ad cuius menbra apłs
loquitur. dicens. Gratia salui facti
estis per fidem. Que bene eciam filia
phantiel de tribu aser fuisse peribet᷑.
Phanuel quippe facies dei: aser uero
uocatur beatus. Et qui alii per fa-¬
ciem dei figurantur: nisi qui sp̃u scĩ
gratia repleti. ad cognitionem dei hu-¬
mana corda prumi perduxerunt :
Quia enim per faciem quilibet ag-¬
noscitur: uire facies dei uocantur
hi per quos cognitio diuinitatis aꝑi-¬
tur. Quiq non immerito aser. id÷
beati uocantur: quia ad eternam
paternitatem. siue ꝑ inspiratam
interuus naturalem. sine per datã
exterius legem. erudiri meruer̃t̃.
IInde scriptum est. Beatus homo

Expanded text:
tur Domino, et loquebatur de illo omnibus qui exspectabant redemptionem Jerusalem . Haec juxta historiam aperta sunt, nec habent aliquid obscuritatis, commendant autem castitatem beatae mulieris, instantiam jejuniorum atque obsecrationum diei noctisque in templo Dei inhaertatur, nisi electorum Ecclesia designatur? ad cujus membra Apostolus loquitur dicens: Gratia salvi facti estis per fidem . Quae bene etiam filia Phanuel de tribu Aser fuisse perhibetur, Phanuel quippe interpretatur facies Dei, Aser quippe vocatur beatus. Et qui alii per faciem Dei figurantur, nisi qui Spiritus sancti gratia repleti, ad cognitionem Dei humana corda primi perduxerunt? Quia enim per faciem quilibet cognoscitur, jure facies Dei vocantur hi per quos cognitio divinitatis revelatur; quique non immerito Aser, id est beati vocantur, quia ad aeternam paternitatem, sive per inspiratam interius naturalem, sive per datam exterius legem erudiri meruerunt. Unde scriptum est: Beatus homo
Abbreviated transcription (Latin):
uno fortis. ex altero infirmus. ex uno
magnus. ex altero paruus. ex uno cre¬
ans. ex altero creatus. ex uno pasceas.
ex altero esuriens. ex uno recreanse
altero sitiens. ex unõ intrat᷑tilis choeis.¬
cans. ex altero iniuriis sticcumbens.
ex uno uiuificans. ex altero morens
ex uno resuscitans. ex altero inteligt¬
resuscitatus. Quiq ante oculos na¬
talium positus. ex uno uenerabatar
ut deus ex altero despitiebator ut
curantem. leprosos mundantem: dlĩ
dem aspicerent esurientem. sitienta
lassescentem. cdormientem. atq imri
succumbentem. purtimi esse hominĩ
suspicabantur. Et hȩc qtudem apal
incertas turbas: sed non apud disci¬
pulos. Neq enim in cordibus eceni¬
ita uariabatur. qiti illuis afidiũ
priuatisq eloquiis fruebantur: qͥb
& ab ipso dicitur. Nobis datum est
nosse mysterium regni dei. ceteris
autem in parabolis: ut uidentes
non uideant. & audientes non intel

Expanded text:
uno fortis, ex altero infirmus; ex uno uno fortis, ex altero infirmus; ex uno magnus, ex altero parvus; ex uno creans, ex altero creatus; ex uno pascens, ex altero esuriens; ex uno recreans, ex altero sitiens; ex uno miraculis coruscans, ex altero injuriis succumbens; ex uno vivificans, ex altero moriens; ex uno resuscitans, ex altero resuscitatus; qui ante oculos mortalium positus, ex uno venerabatur ut Deus, ex altero despiciebatur ut curantem, leprosos mundantem et mordem aspicerent esurientem, sitientem, lassescentem, dormientem atque injuriis succumbentem, purum esse hominem suspicabantur; et haec quidem apud incertas turbas, sed non apud discipulos. Neque enim ita in cordibus eorum variabatur, qui illius assiduis privatisque eloquis fruebantur, quibus et ab ipso dicitur: Vobis datum est nosse mysterium Dei, caeteris autem in parabolis, ut videntes non videant
Abbreviated transcription (Latin):
ex una pascentem. ex altera esurien-¬
tem. ex una recreantem ex altera
sitientem: ex una miraculis chorus¬
cantem. ex altera inuriis succum¬
bentem. ex una uiuificantem. ex
altera morientem. ex una suscitan-¬
tem. ex altera hunc predicamus
fuscitatum. Et cum alitid sit in
eo dñs. aliud seruus. aliud fortis.
aliud infirmus. aliud magitis. aliud
paruus. aliud creans. aliud creatus.
aliud pascens. aliud esuriens. aliud
recreans. aliud sitiens. aliud mira-¬
culis chortiscans. alitd inuiriis suc-¬
cumbens. aliud uiuificans. alitil
mociens. aliud resuscitans. aliud re¬
fuscitatus: non tamen alius dñs. alus
seruiis. alius fortis. alius infirmis. ars
magntis alius paruus. alius creans aͥ
creatus. alius pascens. alitis esuriens. al
recreans alius fitiens alitis miraculis
chortiscans. alius muiriĩs fuccumbens.
alius uiuificans alius moriens. alius it.¬
idemq dei atq hominis filius. ex tin
ut dictum est dñs. ex altero seruns. et

Expanded text:
ex una pascentem, ex altera esurienex una pascentem, ex altera esurientem; ex una recreantem, ex altera sitientem; ex una miraculis coruscantem, ex altera injuriis succumbentem; ex una vivificantem, ex altera morientem; ex una suscitantem, ex altera hunc praedicamus suscitatum; et cum aliud sit in eo Dominus, aliud servus; aliud fortis, aliud infirmus; aliud magnus, aliud parvus; aliud creans, aliud creatus; aliud pascens, aliud esuriens; aliud recreans, aliud sitiens; aliud miraculis coruscans, aliud injuriis succumbens; aliud vivificans, aliud moriens; aliud resuscitans, aliud resuscitatus; non tamen alius Dominus, alius servus; alius fortis, alius infirmus; alius magnus, alius parvus; alius creans, alius creatus; alius pascens, alius esuriens; alius recreans, alius sitiens; alius miraculis coruscans, alius injuriis succumbens; alius vivificans, alius morieidemque Dei atque hominis Filius, ex uno, ut dictum est, Dominus, ex altero servus; ex
Abbreviated transcription (Latin):
pariet autem filium. & uocabis no¬
nen eius ihm: ipse enim saluum
faciet poplm̃ siuim a peccatis eorũ:
Numquid & ipsa sacratissima uir¬
go quȩ salta uirginitate filium sẽ
genuisse sciebat. priusqͣ pareret uł
conciperet ab angelo non audierat:
aue gratia plena dñs tecum. bene¬
dicta tu inter mulieres. sp̃c sanctus
obumbrabit tibi. ideoq & quod
nascetur ex te sanctum uocabitur
mentum impiis occultent: Qd
sibi uelinit talia. quȩ de tantillo
infantulo ab homine sene dicunt᷑:¬
& ipsi mirantur: s audiant ad¬
huc de illo maiora: audiant adhuc¬
Et benedixit illis symeon: & dixit.
ad orariam matrem euis. Ecce posi¬
tus est hic in runam & refurrecto¬
nem multorum in isrł: & in signum
cui contradicetur. In una redemp¬
toris nr̃i dei hominisq persona:
perfectam dei. ꝑfectamq hominis
inesse confitentr naturam. Et ex
una quidem dñm. ex altera. seruũ.
ex una fortem. ex altera infrmum.
ex una magnum. ex altera paruũ.
ex una creantem ex altera creatum.

Expanded text:
filium, et vocabis nomen ejus Jesum. Ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum . Nunquid et ipsa sacratissima virgo, quae salva virginitate filium se genuisse sciebat, priusquam pareret vel conciperet, ab angelo non audierat: Ave, gratia plena, Dominus tecum. Benedicta tu inter mulieres. Spiritus sanctus obumbrabit tibi, ideo et quod nascetur ex te sanctum, vocabitur mentum impiis occultant? quid sibi velint talia quae de tantillo infantulo ab homine sene dicuntur, et ipsi mirantur? Sed audiant adhuc de illo majora; deniquEt benetrem ejus: Ecce positus est hic in ruinam et in resurrectionem multorum in Israel, et in signum cui contradicetur . In una Redemptoris nostri Dei hominisque persona perfectam Dei, perfectam hominis inesse confitemur naturam. Ex una quidem Dominum, ex altera servum; ex una fortem, ex altera infirmum; ex una magnum, ex altera parvum; ex una creantem, ex altera creatum;
Abbreviated transcription (Latin):
tius ceteris euangelistis exeqtiens: posi
annuntiationem enus ab angelo factmi.
post nat ituitatem angelortim uocibis
declaratam post circumcisionem att¬
ui diei in domo parentum. hoc in co¬
ne seguitur dicens. Postꝗͣ impleti sit
dies purgationis marciȩ scdm̃ legem¬

Expanded text:
atius caeteris evangelistis exsequens, post atius caeteris evangelistis exsequens, post annuntiationem ejus ab angelo factam, post nativitatem angelorum vocibus declaratam, post circumcisionem octavi dici in domo parentum, haec in ordine sequitur dicens: 3. Postquam impleti sunt dies purgationis matris e
Abbreviated transcription (Latin):
peractis a natiuitate xp̃i quad ragin-¬
ta diebtis. in templo est a parentib
idem dñs presentatus. hodie ascõ
symeone susceptus. patriq est cum sa¬
tionem israhel expectantib ab eodem
symeone & anna publice est predicał.
Oquam pium spectaculum: quo non¬
nisi pii delectari probantur. Stat
hinc uirgo & mater: non cuiuscum¬
q sed dei. Suscipitur hinc infantu¬
lus partuł uirginis filius: cuins diui¬
nitatem non capit mundus. Occur¬
runt hinic inde ꝓpħe: atq uterq se¬
rus de puero ꝓpħat. Offertur obla¬
tio pro puero: non tamen quȩ delic¬
ta emundet. sed quȩ sacramenta
declaret. Et quia huius diei pre¬
conum attollere cupio. libet ipsam
euangelicam lectionem collo¬
quendo transcurrere. in qua ista
nas sas i. Otespondeattimmo ad ea que illa
quȩ dico illa narrat. nor exortatio¬
nis meẽ respondeat. Demiq lucas o¬
euangelista ueritatis bystoriam de
xp̃i incarnatione plenius atq orcdii¬

Expanded text:
peractis a nativitate Christi quadraginperactis a nativitate Christi quadraginta diebus, in templo est a parentibus idem Dominus praesentatus. Hodie a sancto Simeone susceptus, Patrique cum sationem Israel exspectantibus ab eodem Simeone et Anna publice est praedicatus. O quam pium spectaculum, quo nonnisi pii delectari probantur! Stat hic virgo et Mater, non cujuscunque, sed Dei. Suscipitur hinc infantulus, parvus virginis filius, cujus divinitatem non capit mundus. Occurrunt hinc inde prophetae, atque uterque sexus de puero prophetat. Offertur oblatio pro puero, non tamen quae delicta emundet, sed quae sacramenta declaret. Et quia hujus diei praeconium attollere cupio, libet ipsam evangelicam lectionem colloquendo transcurrere, in qua ista quae dico illa respondeat; imo ad ea quae illrrat vox exhortationis meae respondeat. Denique Lucas evangelista veritatis historiam de Christi incarnatione plenius atque ordin
Abbreviated transcription (Latin):
retur. si angelis comparentur: quȩ
angelorum dño copulantur. In puri¬
⁊subtiliter a fidelib¬
festiuitas ꝑpendat᷑.
eo deuotionis affec¬
tu hanc celebrandam suscipient. quo
dominicȩ natuitatis. circumcisiomis.
atq apparitionis. sollempnia sunt
obsecuti. Illius enun est ista sollemp
mus doctimentis. Huits qttippe diei
sollempnitas ficrit a quibusdam
xp̃ianis ignoratur. sic a multis pre
ceteris ann sollempnitatibuis hono¬
ratior habetur: maxime autem eo
loco quo primatum eccłã catholica
in primo pastore. od sortita est. In
tanta enim reuierentia ab illis ha¬
betur. ut ea die cuncta citutatis tur¬
ba in untum collecta. iminensis cereoꝵ
luminibus choruscans. missarum
nullusq aditum publicȩ stationis intret.
qui lumen manu non tenuerit. tanꝗͣ
scilicet dñm in templo oblaturi. im¬
mo etiam suscepturi fidei lunen. quo
intertus fulgent. externus oblationis
suȩ religionem demonstrent. Hodie
namq iuxta legem atq euangelium

Expanded text:
retur si angelis comparentur quae angelorum Domino copulantur. Versubtiliter a fidelibfestivitas perpendatur, eo devotionis affectu hanc celebrandam suscipiant, quo Dominicae Nativitatis, Circumcisionis, atque Apparitionis solemnia sunt secuti. Illius est enim ista solemnitmus documentis. Hujus quippe diei solemnitas, sicut a quibusdam Christianis ignoratur, sic a multis prae caeteris anni solemnitatibus honoratior habetur. Maxloco quo primatum Ecclesia catholica in primo pastore sortita est. In tanta enim reverentia ab illis habetur, ut ea die cuncta civitatis turba in unum collecta, immensis cereorum luminibus coruscans, missarum nullusque aditum publicae stationis intret, qui lumen manibus non tenuerit, tanquam scilicet Dominum in templum oblaturi, imo etiam suscepturi, et fidei lumen quo interius fulgent, exterius oblationis suae religione demonstrent. 2. Hodie namque juxta legem atque Evangelium,
Abbreviated transcription (Latin):
tus qui foris est natus. Hidit & ag¬
nouit. Agnouit symeon infantem
tacentem: & occiderunt uidei inue¬
nem miracula facientem. Cum ergo
cognouisset accepit eum in ulnas
suas: hoc est in brachia sua amplexa.¬
tus est eum. Portabat a quo porta¬
batur. Ipse est enim xp̃c sapientia
dei. attingens a fine usq ad finem
fortiter: & disponens omnia suauit̾.
Quantus ibi erat & quam magnuis.
quam paruus factus erat. Pariuis
factus: parnos querebat. Quid est pr¬
miles colligebat. In presepe dignatis
est pom: ut esset piorum cibaria ni.¬
mentorum. Accepit euui symeonsid
brachia sua &s dixit. Nunc dimitis
sertium tuum dñe in pace. Dimittis
in pace: qura uideo pacem. Quare¬
ergo dimittis in pace: Qm̃ uiderint
oculi mei salutare tuum. Salutart
die salutare eius. Habetis ergo pret
puerum xp̃m: sancti senes senem
symeonem. Si autem queritis ut et
comtigatus aliquis uir testimoniũ
dño ꝑhibeat: zachariam consicderat.

Expanded text:
tus, qui foris est natus? Vidit, et agtus, qui foris est natus? Vidit, et agnovit. Agnovit Simeon infantem tacentem; et occiderunt Judaei juvenem mirabilia facientem. Cum ergo cognovisset, accepit in ulnas suas, hoc est, in brachia sua, amplexatus est eum. Portabat a quo portabatur. Ipse enim est Christus sapientia Dei, attingens a fine usque ad finem fortiter, et disponens omnia suaviter . Quantus ibi erat, et quam magnus, quam parvus factus erat? Parvus factus, parvos quaerebat. Quid est, paret mites colligebat. In praesepi dignatus est poni, ut esset piorum cibaria jumentorum. Accepit ergo eum Simeon in brachia sua, et dixit: Nunc dimittis, Domine, servum tuum in pace. Dimittis in paceergo dimittis in pace? Quia viderunt oculi mei salutare tuum . Salutaredie, salutare ejus. Habetis ergo pueri puerum Christum, sancti senes senem Simeonem. Si autem quaeritis, ut de conjugatis aliquis vir testimonium Domini perhibeat, Zachariam consider
Abbreviated transcription (Latin):
quod inter pretatur nobiscum ds̃.
delis anima non tibi uideatur mi-¬
possibile ut uirgo pareret: turgo
pariens ꝑmaneret. Intellige natũ
deum: & non mireris turginis par-¬
tum. Ut ergo noueritis antiquos
sanctos & iustos optasse uidere
quod concessum est huic symeo
los loquens ait. Multi itisti et
ꝓphetȩ uoluerunt uidere quȩ tios
uidetis & non uderunt: & audire
quȩ atiditis & non audieritut. Mul¬
tum seuex iste fuit ad audiendum
serus: sed ad uidendum maturus.
Non expectauit ut xp̃m iuderet
loquentem: qm̃ uidit infantem. Et
hoc illi conceffum erat iam decrepi¬
to: quasi defideranti & suspiranti.
& dicenti cotidie. in orationibus suis.
Quandoueniet: Quando nascet᷑:
Quando uidebo: Putas durabo:
Putas hic me iueniet: Putas ocui
listi uidebunt per qtem cordisocu¬
li reuelabuntur : Dicebat ista in
orationibus sius: & pro desiderio suo
accepit responsum quod non gusta
Gestabat eum oania mater eius in

Expanded text:
Quod interpretatur, Nobiscum Deus . Quod interpretatur, Nobiscum Deus . aecunque infidelis anima, non tibi videatur impossibile ut virgo pareret, virgo pariens permaneret. Intellige natum Deum, et non miraberis virginis partum. Ut ergo noveritis antiquos sanctos et justos optasse videre, quod concessum est huic seni S ad discipulos loquens ait: Multi justi et prophetae voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt; et audire quae auditis, et non audierunt . Multum senex iste fuit ad audiendum serus, sed ad videndum maturus. Non exspectavit ut Christum audiret loquentem, quoniam agnovit infantem. Et hoc illi concessum erat jam decrepito, quasi desideranti et suspiranti et dicenti quotidie in orationibus suis: Quando veniet? quando nascetur? quando videbo? Putas durabo? putas hic me inveniet? putas isti oculi mei videbunt, per quem cordis oculi revelabuntur? Dicebat ista in orationibus suis, et pro desiderio suo accepit responsum, quod non gustarGestabat eum Maria mater ejus inf
Abbreviated transcription (Latin):
couduȩ. Sancta anna a uirginita
te sua septem annis uixerat cum ti¬
io stio. Quo deftincto. usq ad senilẽ
etatem ꝑuenerat. & in senectute
itim cognosceret amc̃uła. intrantẽ
in mundtim saluatorem uideret itu¬
ra. Et in masculmo sexti: tria iple
tmentiam uouentes puero. Ipse ue¬
rͥ integritatem pueritiȩ consecra.¬
ut: qui fuȩ matri fectinditatem
attulit. integritatem non abstilit.
Symeon ille senex diu tuxerat. cuiꝰ
etas comparatur annȩ: & audierat
responsum quod non esset iusuris
te fratres: quantum defiderium
habebant antiqiti sancti itidendi
xp̃m. Sciebant illum esse tenta¬
rum: & omnes qtii cupiebant dice¬
bant. Osi lnc me intieniat illa na¬
tiuitas: o fi quod credo in scriptu¬
ris dei uideam oculis meis. Et ut
noueritis quantum desiderium
habebant sancti qui nouerant de
scripturis uirginem parituram: sic̃
audistis cum ysaias legeretur. ecce
pariet tilium. & uocabitis nomen
ens ẽmanuel. Emmnantel qtud
sit. euangelium nobis aꝑuit dicens:

Expanded text:
dua sancta Anna. A virginitate enim sua septem annis vixerat cum viro suo. Quo defuncto, usque ad senilem aetatem pervenerat senectute vum cognosceret anicula, intrantem in mundum Salvatorem videret itura. Et in masculino sexu tria ipsa inentiam voventes puero. Ipse vero integritatem pueritiae consecravit, qui suae matri fecunditatem attulit, virginitatem non abstulit. Simeon ille senex diu vixerat, cujus aetas comparata est Annae, et audierat responsum quod non esset visurus te, fratres, quantum desiderium habebant antiqui sancti videndi Christum. Sciebant illum esse venturum, et omnes qui pie vivebant, dicebant, O si hic me inveniat illa nativitas! o si quod credo in Scripturis Dei, videam oculis meis! Et ut noveritis quantum desiderium habebant sancti, qui noverant de Scripturis sanctis virginem parituram, sicut audistis cum Isaias legeretur, Ecce pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . Emmanuel sit Evangelium nobis aperuit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sp̃m sanctum qui cdattis est udis.
Et rursum fidelibus dicit. Empra
ur̃a templum funt spͣc sancti: queni
habetis ex deo. Quiq responsitm at¬
pitint a sp̃t sancto. non sẽ iusurosme¬
tem nisi prius indeant. xp̃m dñi: qui
mansurum esse promisit aspiciuit.
non iam carne paruulum. sed dimu¬
tate inimensum. Qta etiam cum
apb̃ dicant. Et si noueramus xp̃m se¬
cundum carnem: sed nuinc iam non no-
iunitis. Habitant etiam isti in ierłm̃:
atq in sp̃u in templum quo xp̃c intro¬
ducitur ueniunt. Ipsi etiam sunt ierti-¬
silem qui habitant in ierlm̃. ipsi &tẽ¬
plum: qui ueniunt in templum: in qͥb
tres ista ꝑcurrimus: ne dum quȩ
sut hinus diei sacramenta. quodq
suctum pitimq preconium indicare
indemus. cuilibet in fastidium uenia-¬
mus. Seguitur. Et cum introduce¬
rtit pterum iħm parentes euis. ut
fuerent scdm̃ consuetudinem legis
proco  ipse accepit eum in ulnas

Expanded text:
m sanctum, qui datus est nobis ; et rursum fidelibus dicitur: Corpora vestra templum sunt Spiritus sancti, quem habetis ex Deo . Quique responsum accipiunt a Spiritu sancto non se visuros mortem nisi prius videant Christum Domini: quia mansurum esse repromisit aspiciunt, non jam carne parvulum, sed divinitate immensum. Qui etiam cum Apostolo dicunt: Etsi noveramus Christum secundum carnem, sed jam nunc non novimus . Habitant etiam isti in Hierusalem, atque in Spiritu in templum quo Christus introducitur veniunt. Ipsi enim sunt Hierusalem qui habitant in Hierusalem: ipsi et templum qui veniunt in templum, in quibutres, ista percurrimus, ne dum quae sunt hujus diei sacramenta, quodque sanctum purumque praeconium indicare studuimus, cuilibet in fastidium veniamus. Sequitur: Et cum introducerent puerum Jesum parentes ejus, ut facerent secundum consuetudinem legis pro eo, et ipse accepit eum in
Abbreviated transcription (Latin):
fidei castitas. & uere caritatis con¬
cordia. Prouide non sine causa sa¬
crifitium quod pro dño misticȩ obla¬
tum perhibetur: ex turturibus &
columbis fuisse narratur. In turtu
rȩ castitas innuitur: & in columba
caritas commnendatur. Turtur
namq intemeratam seruat tim
uiro fidem: columba uero aliarum
cohabitantium non deserit unita¬
tem. Catholycis igitur. xpͣianus
tunc uere fp̃ualis turtur efficitur.
si ueram trinitatis fidem firma
credulitate consertiet: & hereticȩ
prauitatis senfum. tanquam fornica¬
tionis inquinamenta repudiet.
Tunc uere erit columba. si longani¬
miter usq ad finem in catholica
sotietate ꝑmaneat. & contra tẽp¬
tationum scandala immobili firmi¬
tate persistat: ut nec heretica formi¬
catio corrumpat in corde fidei casti¬
tatem. nec amara dissensio eccłãsticȩ
caritatis dissipet unitatem. Hec ẽ
enim ȩcclã catholyca quȩ fidem uni
deo tanquam legitimo uiro conser¬

Expanded text:
fidei castitas, veraeque charitatis confidei castitas, veraeque charitatis concordia. Proinde non sine causa sacrificium quod pro Domino mystice oblatum perhibetur, ex turturibus et columbis fuisse narratur. In turture enim castitas invenitur, et in columba charitas commendatur. Turtur namque intemeratam servat uni viro fidem; columba vero aliarum cohabitantium non deserit unitatem. Catholicus igitur Christianus tunc vero spiritualis turtur efficitur, si veram Trinitatis fidem firma credulitate conservet, et haereticae pravitatis sensum tanquam fornicationis inquinamenta repudiat. Tunc vero erit columba, si longaminiter usque ad finem in catholica societate permaneat, et contra tentationum scandala immobili firmitate persistat, ut nec haeretica fornicatio corrumpat in corde fidei castitatem, nec amara dissensio ecclesiasticae charitatis dissipet unitatem. Haec enim est Ecclesiae catholica, quae fidem uni Domino tanquam legitimo viro conser