comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atitudine ꝑfruuntur. In fine autẽ mun¬
di binas habituri sunt: quia cũ mentis
beatitudine. etiam carnis głam posside
magis huius sȩculi conuersionẽ se iudaici
populi nuntiare testantur. Nam subdit᷑.
Uenerunt autẽ ad eum om̃s fr̃s sui. &
uniuersȩ sorores suȩ. & cuncti qui noue¬
rant eum prius: & comederunt cum eo
panem in domo eius. Tunc quippe fr̃s¬
sui ac sorores ad xpm̃ ueniunt: quando
ex plebe iudaica quot quot inuenti fue¬
rint conuertunt᷑. Ex illo enim popło.
carnis materiam sumpsit. Tunc ergo
ad eum fr̃s ac sorores accedunt: quando
ex ea plebe quȩ ei ꝑ cognationẽ iuncta ẽ:
uel qui fortes futuri sunt uelut fr̃s. uel
infirmi ut sorores: ad eum ꝑ cognitionẽ
fidei deuota gratulatione concurrunt.
Iunc apud eum celeberrimȩ festiuitatis
conuiuium exhibent: quando eũ iam
nequaquã quasi purum hominẽ contẽp¬
nentes. ꝓpinquitatis suȩ memores. diui¬
nitati eius se inherere congaudent. Lunc

Expanded text:
atitudine perfruuntur; in fine autem munatitudine perfruuntur; in fine autem mundi binas habituri sunt, quia cum mentis beatitumagis hujus saeculi conversionem se Judaici populi nuntiare testantur. Nam subditur: Venerunt autem ad eum omnes fratres sui, et universae sorores suae, et cuncti qui noverant eum prius, et comederunt cum eo panem in domo ejus. Tunc quippe frasui ac sorores ad Christum veniunt, quando ex plebe Judaica quotquot invecti fuerint convertuntur. Ex illo enim populo carnis materiam sumpsit. Tunc ergo ad eum fratres ac sorores accedunt, quando ex ea plebe quae ei per cognationem juncta est, vel qui fortes futuri sunt, velut fratres, vel infirmi, velut sorores, ad eum per cognitionem fidei devota gratulatione concurrunt. Tunc apud eum celeberrimae festivitatis convivium exhibent, quando eum jam nequaquam quasi purum hominem contemnentes, propinquitatis suae memores, divinitati se ejus inhaerere congaudent. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit etiam iudȩa consentit. Hinc nanq
scriptum ẽ. Donec plenitudo gentium in¬
traret: & sic omĩs isrł saluus fieret. Hinc
Sin ęuangelio ueritas dicit. N elias uenit:
& ille restituet oma. N unc enim amisit
israhelitas ȩccła quos conuertere prȩdi-¬
cando ñ ualuit: sed tunc helia p̃dicante
dum quot quot inuenerit colligit: uelut
plenius recipit. quod amisit. Uel certe
sc̃ȩ ȩccłȩ in fine suo duplum recipere est:
in singulis nobis & de beatitudine animȩ.
& de carnis incorruptione gaudere.
Hinc ẽ enim. quod ꝑ ꝓpħam de electis
dicitur. In terra sua duplicia possidebunt.
Hinc est qđ iohannes apłs de sc̃ĩs finem
mundi quęrentib. dicit. Datȩ sunt illis
singulȩ stolae albȩ: & dictum est eis ut
Irequiescerent tempus adhuc modicum:
donec compleret᷑ numerus conseruorum
& frm eorum. Sicut enim longe suꝑius
diximus. ante resurrectionem sci singulas
stolas accipiunt: quia sola animarum be¬

Expanded text:
fuerit, etiam Judaea consentit. Hinc namque fuerit, etiam Judaea consentit. Hinc namque scriptum est: Donec plenitudo gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret . Hinc in Evangelio quoque Veritas dicit: Elias veniet, et ille restituet omnia . Nunc enim amisit Israelitas Ecclesia, quos convertere praedicando non valuit, sed tunc Elia praedicante, dum quotquot invenerit colligit, velut plenius recipit quod amisit. 25. Anteclesiae in fine suo duplum recipere, est in singulis nobis, et de beatitudine animae, et de carnis incorruptione gaudere. Hinc est enim quod per prophetam de electis dicitur: In terra sua duplicia possidebunt . Hinc est quod Joannes apostolus de sanctis finem mundi quaerentibus dicit: Datae sunt illis singulae stolae albae, et dictum est eis ut requiescerent tempus adhuc modicum, donec compleretur numerus conservorum et fratrum eorum . Sicut enim longe superius diximus , ante resurrectionem sancti sstolas accipiunt, quia sola animarum be
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte diceretur. Sic dispensa temporalia:
ut appetere ñ obliuiscaris ȩt̃na. O portet
nanq ut in posterum bene agendo proui¬
deas: qui de uenturo iudicio quanta tri¬
bulatio sequatur ignoras. Hinc ẽ quod
quindecim gradib templum ascenditur :
ut ex ipsa eius ascensione discatur. quatinꝰ
ꝑ septem & octo & temporalis sollicite
dispensetur actio. & prouide mansio ȩt̃na
requiratur. H inc ẽ etiam qđ dum monas
in denarium surgit: centum quinquagin¬
ta psalmos ꝓpħa cecinit. Propter hunc
septenarium numerũ temporalia: octo¬
narium uero ȩterna signantẽ. suꝑ centum
ritate. sub typo gestum sc̃ȩ ȩccłȩ sentiamus.
id quod scriptum est: addidit dñs omnia
quȩcunq fuerant iob duplicia. S ancta
quippe ȩccła & si multos nunc ꝑcussione
temptationis amittit: in fine tam̃ huius
sęculi ea quȩ sua sunt duplicia recipit.
eius fidem currere omĩs quȩ tunc inuenta

Expanded text:
aperte diceretur: Sic dispensa temporalia, aperte diceretur: Sic dispensa temporalia, ut appetere non obliviscaris aeterna. Oportet namque ut in posterum bene agendo provideas, qui de venturo judicio quanta tribulatio sequatur ignoras. Hinc est quod quindecim gradibus templum ascenditur, ut ex ipsa ejus ascensione discatur quatenus per septem et octo et temporalis sollicite dispensetur actio, et provide mansio aeterna requiratur. Hinc est etiam quod dum monas in denarium surgit, centum quinquaginta psalmos Propheta cecinit. Propter hunc septenarium numerum temporalia, octonarium vero aeterna signantem, super centum ritate, sub typo gestum sanctae Ecclesiae sentiamus id quod scriptum est: Addidit Dominus omnia quaecunque fuerant Job duplicia. Sancta quippe Ecclesia etsi multos nunc percussione tentationis amittit, in fine tamen hujus saeculi ea quae sua sunt duplicia recipit, ejus fidem currere omnis quae tunc inventa
Abbreviated transcription (Latin):
ihericõntinos dieb septem circumacta con
atq uniuerso suae deprecationis
tempore. se dixisse significans ait. S emper
laus eius in ore meo. Quod uero ꝑ septe¬
narium numerũ prȩsentis uitȩ uniuersitas
designatur : tunc magis ostenditur. cum
post cum quoq etiam octonarius subin¬
fertur. Septenarium quippe cum adhuc
alius sequitur: ex ipso eius augmento ex¬
primitur. qđ finienda temporalitas ȩterni¬
tate concludat᷑. Hinc ẽ enim. qđ salomon
Sadmonet dicens. Da partes septem. necnon
& octo. Per septenarium quippe numerũ
hoc quod septem dieb agitur. p̃sens tẽpus
ex pressit: ꝑ octonarium uero uitam ꝑpe¬
tuam designauit: quã sua nobis dñs re¬
surrectione patefecit: dominico scilicet
die resurrexit. qui dũ diem septimum id
est sabbatum sequitur. a conditione octa¬
uus inuenitur. B ene autẽ dicitur. da par¬
tes septem necnon & octo: quia ignoras
quid mali futurum sit suꝑ terram. Acsi

Expanded text:
ericho diebus septem circumacta confericho diebus septem circumacta confatque universo suae deprecationis tempore se dixisse significans, ait: Semper laus ejus in ore meo . Quod vero per septenarium numerum praesentis vitae universitas designatur, tunc magis ostenditur, cum post eum quoque etiam octonarius subinfertur. Septenarium quippe cum adhuc alius sequitur, ex ipso ejus augmento exprimitur quod finienda temporalitas aeternitate concludatur. Hinc est enim quod Salomon admonet, dicens: Da partes septem, necnon et octo . Per septenarium quippe numerum hoc quod septem diebus agitur praesens tempus expressit; per octonarium vero vitam perpetuam designavit, quam sua nobis Dominus resurrectione patefecit. Dominico scilicet die resurrexit, qui dum diem septimum, id est Sabbatum sequitur, 1151 a conditione octavus invenitur. Bene autem dicitur: Da partes septem, necnon et octo, quia ignoras quid mali futurum sit super terram . Ac si
Abbreviated transcription (Latin):
quies ȩternitatis. aliquando uniuersitas
prȩsentis huiꝰ temporis: aliquando autẽ
sẽẽ eccłȩ uniuersitas designat᷑. Septenario
quippe numero ꝑfectio ȩternitatis innuit᷑.:
cũ dies septimus in requiem dñi scĩficatus
uocatur. Cui iam uespera inesse non
dicitur: quia internȩ beatitudinis reqͥes.
nullo termino coartatur. H inc ẽ etiam
quod lege data. dies septimus feriatus eẽ
prȩcipitur: ut ȩterna ꝑ illum requies desi¬
gnetur. H inc est qđ in annorũ curriculo
septenarius numerus septies multiplicatus.
mõnade addito ad quinquagenaritim
ducitur: ut ꝑpetuam beatitudinẽ signans.
iubelei sacratissima requies obseruetur.
Hinc est qđ resurgens dñs & frequenter
apparens. ultimo iam conuiuio cũ septẽ
discipulis comedisse describitur: quia hu
euoluitur. Hinc ẽ quod in tẏpo scẽ ȩccłae.
quȩ omĩ hoc tempore mundũ prȩdicando
circuit: arca dñi tubis clangentib muros

Expanded text:
quies aeternitatis, aliquando universitas quies aeternitatis, aliquando universitas praesentis hujus temporis, aliquando autem sanctae Ecclesiae universitas designatur. Septenario quippe numero perfectio aeternitatis innuitur, cum dies septimus in requiem Domini sanctificatus vocatur . Cui jam vespera inesse non dicitur, quia aeternae beatitudinis requies nullo termino coarctatur. Hinc est etiam quod lege data dies septimus feriatus esse praecipitur , ut aeterna per illum requies designetur. Hinc est quod in annorum curriculo septenarius numerus septies multiplicatus, monade addita, ad quinquagenarium ducitur, ut perpetuam beatitudinem signans jubilaei sacratissima requies observetur . Hinc est quod resurgens Dominus et frequenter apparens , ultimo jam convivio cum septem discipulis comedisse describitur, quia hi evolvitur. Hinc est quod in typo sanctae Ecclesiae, quae omni tempore hunc mundum praedicando circuit, arca Domini tubis clangentibus muros
Abbreviated transcription (Latin):
sed etiam uirtutum quatuor. id est pru¬
dentiȩ. temperantiȩ. fortitudinis. atq iu¬
stitiȩ operationẽ prebet. Qui in ipsis qͦq
quos ingreditur. suis quodam modo par¬
tib augetur : dum & ꝑ trinitatis notitiã
quatuor uirtutum actio accipitur: & ꝑ
actionem uirtutũ quatuor. usq ad mani¬
festam trinitatis speciem ꝑuenit᷑. Et apud
nos ergo septenarius sed longe dissimiliter:
quia plene & ñ in aniter in duodenarium
surgit : dum & ꝑ fidem opera. & rursum
ꝑ opera ꝑficit fidem. Scĩ quoq apostoli
grã septiformis spũ implendi. duodecim
sunt electi. In quatuor enĩ mundi partib:
trinitatẽ quȩ ds̃ est innoteseere mittebant᷑.
Duodecim ergo electi sunt: ut etiam ex
ipsius numeri rationis causa claresceret:
qđ ꝑ quatuor infima. tria summa prȩdica¬
rent. Siue itaq hac seu alia qualibet
fortasse ratione: in seriptura tam̃ sacra
septenario numero. aliquando secura re¬

Expanded text:
sed etiam virtutum quatuor, id est prused etiam virtutum quatuor, id est prudentiae, temperantiae, fortitudinis et justitiae operationem praebet. Qui in ipsis quoque quos ingreditur, suis quodammodo partibus augetur, dum et per Trinitatis notitiam quatuor virtutum actio accipitur, et per actionem virtutum quatuor usque ad manifestam Trinitatis speciem pervenitur. Et apud nos ergo septenarius perfectus est, sed longe dissimiliter, quia plene et non inaniter in duodenarsurgit, dum et per fidem opera, et rursum per opera perficit fidem. Sancti quoque apostoli gratiae septiformis Spiritu implendi, duodecim sunt electi. In quatuor enim mundi partibus Trinitatem, quae Deus est, innotescere mittebantur. Duodecim ergo electi sunt ut etiam ex ipsius numeri ratione causa claresceret quod per quatuor infima tria summa praedicarent. 16. Sive itaque hac, seu alia qualibet fortasse ratione, in Scriptura tamen sacra septenario numero aliquando secura re
Abbreviated transcription (Latin):
qui dudum docendo prȩire conabantur.
Recte quoq hȩc eorum suꝑbia septem
sacrificiis expiatur: quia heretici ad ȩcele¬
siam reuertentes. ꝑ humilitatis hostiam
dona sp̃c̃ gr̃ȩ septiforinis accipiunt: ut
qui elationis suȩ uetustate tabuerant. no¬
uitate grę reforment᷑. Septenarius autẽ¬
sua habetur ratione ꝑfectus : quia ex
primo pari. & ex primo impari consum¬
matur. Primus enim impar ternarius ẽ.
primusq par quaternarius: ex quib duo¬
bus septenarius constat: qui eisdem parti¬
bus sins multiplicatus. in duodenarium
surgit. Nam siue tres ꝑ quatuor. seu qua¬
tuor ꝑ tres ducimus: ad duodenarium
ꝑuenimus. Sed nos qui a suꝑno munere
ueritatis prȩdicam̃ta ꝑcepimus : hȩc phi¬
sica scientiȩ altitudine despiciendo calcamꝰ.
Hoc ꝓculdubio inconcussa fide retinentes:
quia quos sp̃e gr̃ȩ septiformis repleuerit
ꝑficit: eisq ñ solum trinitatis notitiam.

Expanded text:
qui dudum docendo praeire conabantur. qui dudum docendo praeire conabantur. Recte quoque eorum haec superbia septem sacrificiis expiatur, quia haeretici ad Ecclesiam revertentes per humilitatis hostiam dona Spiritus gratiae septiformis accipiunt, ut qui elationis suae vetustate tabuerant, novitate gratiae reformentur. 15. Septenarius numesua habetur ratione perfectus, quia ex primo pari et ex primo impari consummatur. Primus enim impar ternarius est primusque par quaternarius. Ex quibus duobus septenarius constat, qui eisdem partibus suis multiplicatus in duodenarium surgit. Nam sive tres per quatuor, seu quatuor per tres ducimus, ad duodenarium pervenimus. Sed nos quia superno munere Veritatis praedicamenta percepimus, haec fixa scientiae altitudine despiciendo calcamus; hoc proculdubio inconcussa fide retinentes, quia quos Spiritus gratiae septiformis repleverit, perficit, eisque non solum Trinitatis notitiam,
Abbreviated transcription (Latin):
carnationis eius sicut sunt mẏsteria non
agnoscunt. Sicut autẽ & suꝑius diximꝰ.
ꝑ tauros ceruix suꝑbiȩ. ꝑ arietes uero¬
ducatus exprimitur: quia ab hereticis
ꝑsuasis plebibus. quasi eductis gregibus
agitur. De hereticis nanq suꝑbientibus
dicitur: qui infirmorũ mentes male sua.¬
dendo corrumpunt: conciliũ taurorum
inter uaccas populorũ. Et quia sequentes
se populos uelut greges trahunt. arietes
aliquando nominantur: gregem scilicet
arietes ducunt. Unde ꝑ increpationem
iheremias ait. Principes tui uelut arietes.
Quia igitur heretici cũ ad sc̃ãm ęccłam
redeunt. suꝑbiȩ elationem deserunt. &
nequaquã iam quasi sequentes greges po¬
pulorum cuneos ad interitum ducunt:
amici beati iob offerre tauros & arietes
iubent᷑. Tauros enim & arietes in sacrifi¬
cio offerre est: suꝑbum ducatum conuer¬
sionis humilitate mactare : ut edomita
ceruice suꝑbiȩ. discant obȩdiendo sequi :

Expanded text:
carnationis ejus, sicut sunt, mysteria non carnationis ejus, sicut sunt, mysteria non agnoscunt. Sicut autem et superius diximus, per tauros cervix superbiae, per arietes veroducatus exprimitur, qui ab haereticis, persuasis plebibus, quasi seductis gregibus, agitur. De haereticis namque superbientibus dicitur, qui infirmorum mentes male suadendo corrumpunt: Concilium taurorum inter vaccas populorum . Et quia sequentes se populos velut greges trahunt, arietes aliquando nominantur. Gregem scilicet arietes ducunt. Unde per increpationem Jeremias ait: Principes tui velut arietes . Quia igitur haeretici cum ad sanctam Ecclesiam redeunt, superbiae elationem deserunt, et nequaquam jam quasi sequentes greges populorum cuneos ad interitum ducunt, amici beati Job offerre tauros et arietes jubentur. Tauros enim et arietes offerre in sacrificio est superbum ducatum conversionis humilitate mactare, ut edomita cervice superbiae discant obediendo sequi,
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit extinxit. Sola est in qua suꝑna
mysteria ueracit contemplem᷑: unde &¬
: ad moysen dñs dicit. Est locus apud¬
: me. & stabis suꝑ petram. Et paulo post.
Tollam manũ meam. & uidebis posteri¬
ora mea. Quia enim ex sola catholica
ȩccła ueritas conspicitur: apud se eẽ locũ
dñs ꝑhibet de quo uideatur. In petra mo¬
ẏses ponitur. ut dĩ speciem contempletur:
quia nisi quis fidei soliditatem tenuerit.
diuinã prȩsentiam ñ agnoscit. De qua soli¬
ditate. dñs dicit. Suꝑ hanc petram ȩdifi¬
cabo ȩccłam meam. Quid est ergo hoc
Quid est faciem eius pro uobis suscipiã.
ut ñ uobis imputetur stultitia: nisi id
quod illic dicitur. posteriora mea uidebis :
id est eius quȩ post modum facienda est
mi steria incarnationis intelliges : Here
tici autẽ pro eo quod in petra stare contẽ¬
pnunt: transeuntis dñi posteriora non
aspiciunt: quia extra ęccłam positi. in¬

Expanded text:
invenit exstinxit . Sola est in qua superna invenit exstinxit . Sola est in qua superna mysteria veraciter contemplemur. Unde et ad Moysen Dominus dicit.: Est locus apud me, et stabis supra petram . Et paulo post: Tollam manum meam, et videbis posteriora mea . Quia enim ex sola catholica Ecclesia veritas conspicitur , apud se esse locum Dominus perhibet de quo videatur. In petra Moyses ponitur, ut Dei speciem contempletur, quia nisi quis fidei soliditatem tenuerit, divinam praesentiam non cognoscit. De qua soliditate Dominus dicit: Super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Quid est ergo hoc Quid est, Faciem ejus pro vobis suscipiam, ut non vobis imputetur stultitia, nisi id quod illic dicitur: Posteriora mea videbis ? id est, ejus quae postmodum futura est mysteria incarnatitici autem pro eo quod in petra stare contemnunt, transeuntis Domini posteriora non aspiciunt, quia extra Ecclesiam positi, in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ catholicam ȩccłam quã diligo postulate.
Ipsi enim uolo dimittere. id quod michi in
ipsa deliquistis: ut hȩc ur̃am in columitatẽ
optineat. quȩ ex ur̃o languore laborabat.
Sola quippe ȩccła est ꝑ quã sacrificium
dñs libenter accipiat: sola quȩ pro erran¬
tibus fiducialiter intercedat. Unde etiã
de agni hostia. dñs prȩcepit dicens. In
una domo comedetur: nec efferetis de car¬
nib enis foras. In una nanq domo agnus
comeditur: quia in una catholica ȩcclesia.
uera hostia Gredemptoris immo¬
latur. De cuiꝰ carnib diuina lex efferri
foras prohibet: quia dari scm̃ canib uetat.
Sola est in qua opus bonum fructuose
peragitur: unde & mercedem denarii ñ
nisi qui intra uineam laborauerant acce¬
perunt. Sola est quȩ intra se positos ua¬
lida caritatis compage custodit: unde &
aqua diluuii arcam quidem ad sublimi¬
ora sustulit: om̃s autẽ quos extra arcam

Expanded text:
per catholicam Ecclesiam, quam diligo, postulate. per catholicam Ecclesiam, quam diligo, postulate. Ipsi enim volo dimittere id quod mihi in ipsa deliquistis, ut haec vestram incolumitatem obtineat, quae ex vestro languore laborabat. Sola quippe est per quam sacrificium Dominus libenter accipiat, sola quae pro errantibus fiducialiter intercedat. Unde etiam de Agni hostia Dominus praecepit, dicens, In una domo comedetis, nec efferetis de carnibus ejus foras . In una namque domo agnus comeditur, quia in una catholica Ecclesia vera hostia Redemptoris immolatur. De cujus carnibus divina jussio efferri foras prohibet, quia dari sanctum canibus vetat. Sola est in qua opus bonum fructuose peragitur, unde mercedem denarii isi qui intra vineam laboraverant acceperunt . Sola est quae intra se positos valida charitas compage custodit. Unde et aqua diluvii arcam quidem ad sublimiora sustulit, omnes autem quos extra arcam
Abbreviated transcription (Latin):
lari se in falsa assertione suspicant᷑. omp̃s
conuersio quȩ sȩpe misericorditer agitur.
ꝑ hanc ueniam quã amici iob ꝑcipiunt
re est: quod conuersionis suȩ sacrificium
dño ñ ꝑ se. sed ꝑ iob iubentur offerre.
Ñimirum heretici cũ ab errore redeuns.¬
quia erga se iram dñi suo ꝑ se oblato sa¬
crificio placare nequaquã possunt. nisi
ad catholicam ȩccłam quam beatus iob
significat conuertant᷑. ut salutem suam
eius precib optineant: cuiꝰ fidem ꝑuersis
assertionib impugnabant. Ait enĩ. Iob¬
autẽ seruus m̃s orabit pro uobis. faciem
eius suscipiam: ut ñ uobis imputet᷑ stul¬
titia. Aesi aꝑte hereticis dicat. Sacrifi¬
cia ur̃a ñ accipio. petitionum ur̃arum
uerba non audio: nisi ꝑ intercessionem
illius. cuius professionis uerba de me ue¬
racia recognosco. Et uos quidẽ tauros
atq arietes exhibendo sacrificia conuersi¬
onis ur̃e deducite: sed a me salutẽ urãm

Expanded text:
lari se in falsa assertione suspicantur. Quia lari se in falsa assertione suspicantur. Quia conversio, quae saepe misericorditer agitur, per hanc veniam quam amici Job percipiunt re est quod conversionis suae sacrificium Domino non per se, sed per Job jubentur offerre. Nimirum haeretici cum ab errore redeunt, erga se iram Domini suo per se oblato sacrificio placare nequaquam possunt, nisi ad catholicam Ecclesiam, quam beatus Job significat, convertantur, ut salutem suam ejus precibus obtineant, cujus fidem perversis assertionibus impugnabant. Ait enim: Job servus meus orabit pro vobis; faciem ejus suscipiam, ut non vobis imputetur stultitia. Ac si aperte haereticis dicat: Sacrificia vestra non accipio, petitionum vestrarum verba non audio, nisi per intercessionem illius, cujus professionis verba de me veracia recognosco. Et vos quidem tauros atque arietes ad exhibenda sacrificia conversionis vestrae deducite, sed a me salutem vestram
Abbreviated transcription (Latin):
deprauat᷑. Et notandũ quod ñ dicitur.
ñ estis locuti coram me rectum sicut iob.
sed sicut seruus m̃s iob: ut uidelicet int̾po¬
sitione seruitutis. dum eũ quasi sub qua¬
dam peculiaritate commemorat. cuncta
quȩ in defensione sua dixerat: quia non
contumaci suꝑbia. sed humili ueritate¬
septem tauros. & septem arietes. & ite ad
Sseruum meũ iob. & offeret holocaustũ pro
uobis. Iob autẽ seruus m̃s orabit ꝓ uobis.
Faciem eius suscipiam: ut ñ uobis impute¬
tur stultitia. Ecce iustus & misericors ds̃
nec culpas sine increpatione deserit: nec
reatum sine conuersione derelinquit. Qͥa
enim internus ẽ medicus. prius putredinẽ
uulneris innotuit: & post remedia conse¬
quendȩ salutis indicauit. Quia autem¬
sȩpe iam diximꝰ. quod amici beati iob he¬
reticorum speciem teneant. qui dm̃ dum
defendere niturit᷑ offendunt: qm̃ in di¬
ctis suis ueritati rebelles sunt: cui famu¬

Expanded text:
depravatur. Et notandum quod non dicitur: depravatur. Et notandum quod non dicitur: Non estis locuti coram me rectum sicut Job, sed, sicut servus meus Job, ut videlicet interpositione servitutis, dum eum quasi sub quadam peculiaritate commemorat, cuncta quae in defensione sua dixerat, quia non contumaci suseptem tauros et septem arietes et ite ad servum meum Iob et offerte holocaustum pro vobis. Iob autem servus meus orabit pro vobis, faciem eius suscipiam, ut non imputertit.---Ecce justus et misericors Deus nec culpas sine increpatione deserit, nec reatum sine conversione derelinquit. Quia enim internus est medicus, primo putredinem vulneris innotuit, et post remedia consequendae salutis indicavit. Saepe autem jam diximus quod amici beati Job haereticorum speciem teneant, qui Deum dum defendere nituntur offendunt, quoniam in dictis suis veritati rebelles sunt, cui famu
Abbreviated transcription (Latin):
diabolo: quisquis eũ in temptatione suc¬
cubuisse existimat. ignorantiam ꝑmit
dictis suis ueraciter iob: ne dm̃ in sua
prouidentia nequit̃ accusemus. Et qui¬
dem quantũ ad humana iudicia. in
uerbis suis amici eius multa illo rectius
dixisse crederentur: sed ueritas aliam
ex occulto regulam proferens ait. ñ estis
locuti coram me rectum. sicut seruus m̃s
iob. Coram me ait: id est intus. ubi sȩpe
multorum uita displicet. quȩ etiã foris
hominib placet. Unde caute nimis in
laude iustorum coniugum. dictum est.
Erant iusti ambo ante dñm. Non
enĩ secura laus est: iustos ante homines
apparere. S ȩpe enim humana sententia
uelut in dõ magnũ quempiam apꝓbat:
sed hunc omp̃s ds̃ qui quasi ex se appro¬
batur ignorat. Hinc ẽ enim qđ psalmi¬
sta uigilant̃ exorat dicens. Dirige in
conspectu tuo uiam meã. Nimirũ quia
plerunq in conspectu hominũ recta uia
creditur: etiam quȩ a ueritatis itinere

Expanded text:
diabolo, quisquis eum in tentatione sucdiabolo, quisquis eum in tentatione succubuisse existimat, ignorantiam permittdictis suis veraciter Job, ne Deum in sua providentia nequiter accusemus. Et quidem quantum ad humana judicia, in verbis suis amici ejus multa illo rectius dixisse crederentur; sed veritas aliam ex occulto regulam proferens, ait: Non estis locuti coram me rectum, sicut servus meus Job. Coram me, ait, id est intus, ubi saepe multorum vita displicet, quae etiam foris hominibus placet. Unde caute nimis in laudem justorum conjugum dictum est: Erant justi ambo ante Deum . Non enim secura laus est, justos ante homines apparere. Saepe enim humana sententia velut in Deo magnum quempiam approbat; sed hunc omnipotens Deus, qui quasi ex se approbatur, ignorat. Hinc est enim quod Psalmista vigilanter exorat, dicens: Dirige in conspectu tuo viam meam . 1148 Nimirum quia plerumque in conspectu hominum recta via creditur etiam quae a veritatis itinere
Abbreviated transcription (Latin):
dicio etiam ipsis eiusdem diuini iudici
defensorib antefertur. In exordio autem
libri buius agnouimꝰ. quod de illo satan
dño dixerit: mitte manum tuã. & tange
eum. & uide si ñ in faciem benedicat tibi.
Ad quam petitionem beatus iob dampnis.
orbitate. uulneribus. & uerborum scan¬
dalis tangi ꝑmittitur : quia uidelicet
certus qui eum laudauerat extitit. quod
nequaquã iuxta assertionem diaboli sc̃s
uir in maledictionis culpa laberetur.
Sicut ergo & suꝑius diximus. quisquis
beatum iob in locutione sua estimat post
flagella peccasse : aꝑte dñm iudicat in
sua assertione ꝑdidisse. Et quãuis dñs¬
ad diabolum loquens bona illius p̃sen¬
tia prȩtulit: non autẽ eius ꝑseuerantiã
spondit. Sciendum tam̃ est: quia nequa¬
quam eius iustitiam ꝑmittendo tempta¬
tori prȩtulisset: si eum iustum in tempta¬
tione ꝑsistere ñ posse prȩuideret. Permis¬
so itaq diuinitus in eius demptatione

Expanded text:
dicio etiam ipsis ejusdem divini judicii dicio etiam ipsis ejusdem divini judicii defensoribus antefertur. In exordio autem libri hujus agnovimus quia de illo Satan Domino dixerat: Mitte manum tuam, et tange eum, et vide si non in faciem benedicat tibi . Ad quam petitionem beatus Job damnis, orbitate, vulneribus et verborum scandalis tangi permittitur, quia videlicet certus qui eum laudaverat exstitit quod nequaquam juxta assertionem diaboli sanctus vir in maledictionis culpam laberetur. Sicut ergo et superius diximus, quisquis beatum Job in locutione sua aestimat post flagella peccasse, aperte Dominum judicat in sua assertione perdidisse. Et quamvis Dad diabolum loquens, bona illius praesentia praetulit, non autem ejus perseverantiam spopondit, sciendum tamen est quia nequaquam ejus justitiam permittendo tentari praetulisset, si eum justum in tentatione persistere non posse praevideret. Permisso itaque divinitus in ejus tentatione
Abbreviated transcription (Latin):
sit ei similis suꝑ terram: Sed quid est
hoc quod & laudatur hosti. & in seipso
reprehenditur: in se autẽ ipso reprehen¬
ditur. & tam̃ amicis loquentibus ante¬
fertur: nisi quod sc̃s uir cunctos meri¬
torum suorum uirtute transcendit. sed
eo ipso quo homo fuit. ante dĩ oculos eẽ¬
sine reprehensione ñ potuit ⁊ In sancto
quippe homine in hac interim uita com¬
morante. diuini examinis regula habet
adhuc qđ iudicet: quamuis iam ex cõpa¬
ratione cȩterorum hominũ habeat quod
laudet. B eatus igitur iob pro eulpa se
credidit & ñ pro gr̃ã flagellari. resecari
in se ęstimauit uicia: non autem merita
augeri. Et in eo reprehendit᷑. quod in¬
tentionem flagelli fuisse aliam suspicat᷑:
& tam̃ amicis resistentibus. interm iudi¬
cii definitione prȩlatus est. Unde aperte
colligitur. quantȩ iustitiȩ fuerit in eo qđ
contra amicorum uerba. in nocentiam
suȩ operationis astruxit: qui diuino iu¬

Expanded text:
sit ei similis super terram . Sed quid est sit ei similis super terram . Sed quid est hoc, quod et laudatur hosti, et in seipso reprehenditur: in seipso autem reprehenditur, et tamen amicis loquentibus antefertur, nisi quod sanctus vir cunctos meritorum suorum virtute transcendit; sed eo ipso quod homo fuit, ante Dei oculos sine reprehensione esse non potuit? In sancto quippe homine in hac interim vita commorante, divini examinis regula habet adhuc quod judicet, quamvis jam ex comparatione caeterorum hominum habeat quod laudet. Beatus igitur Job pro culpa se credidit, et non pro gratia, flagellari; resecari in se aestimavit vitia, non autem merita augeri. Et in eo reprehenditur, quod intentionem flagelli fuisse aliam suspicatur, et tamen amicis resistentibus interni judicii definitione praelatus est. Vet IV. Unde aperte colligitur quantae justitiae fuerit in eo quod contra amicorum verba innocentiam suae operationis astruxit, qui divino ju
Abbreviated transcription (Latin):
locutus ostende. Sequit᷑. Post quã autẽ¬
locutus est dñs uerba hȩc ad iob: dixit ad
eliphar themaniten. Iratus est furor m̃s
in te: & in duos amicos tuos: qm̃ non estis
locuti coram me rectum. sicut seruus m̃s
iob. Odñe. iudicii tui sententia indicat:
quantum a luce tuȩ rectitudinis cęcitas
nr̃a discordat. Ecce te iudice beatum iob
uictorem cognoscimus: quem in te peccasse
loquendo credebamus. Te iudice addicti
sunt: qui beati iob se merita transcendere
pro te loquendo crediderunt. Quia igit᷑
ex diuina sententia quid de partib ȩstime¬
mus agnouimus: nunc eiusdem senten¬
tiȩ paulo subtilius uerba pensemꝰ. Quo¬
modo enim supius beatus iob rep̃hendit᷑:¬
si in comparatione eius rectitudinis amici
illius nequaquã coram dño rectũ locuti
ẽẽ memorantur: An adhue illa de eo
sententia confirmatur: qua antiquo ho¬
sti dicitur. uidisti seruum meũ iob. qđ ñ

Expanded text:
locutus ostende. Sequitur: VElocutus ostende. Sequitur: VEloquutus est deus verba hec ad Iob, dixit ad Eliphan Temaniten: "Iratus est furor meus in te et in duos amicos tuos, quoniam non estis loquuti coram me rectum sicut se rvus meus ine, judicii tui sententia indicat quantum a luce tuae rectitudinis caecitas nostra discordat. Ecce te judice beatum Job victorem esse cognoscimus, quem in te peccasse loquendo credebamus. Te judice addicti sunt, qui beati Job se merita transcendere pro te loquendo crediderunt. Quia igitur ex divina sententia quid de partibus aestimemus agnovimus, nunc ejusdem sententiae paulo subtilius verba pensemus. Quomodo enim superius beatus Job reprehenditsi in comparatione ejus rectitudinis amici illius nequaquam 1147 coram Domino locuti rectum memorantur? An adhuc illa de eo sententia confirmatur, qua antiquo hosti dicitur: Vidisti servum meum Job, quod non
Abbreviated transcription (Latin):
In cinere autẽ agit pęnitentiam: quia ex
primo peccato quid ꝑ iustum iudicium
factus sit sollerter attendit dicens: ago
pęnitentiã in fauilla & cinere. Acsi aꝑte
dicat. De nullo auctoris mei dono super¬
bio: quia sumptus ex puluere. ꝑ illatae
mortis sententiam. ad puluerem me redire
libet ad interni iudicis sententiam spectati¬
onem mentis nr̃ȩ conuertere: eiq dicere.
Ecce dñe utrasq in conspectu tuo disse.¬
rentium partes audiuimus: & iob quidẽ
in hoc certamine uirtutis suȩ facta reuol¬
uere: amicos eius contra eũ cognouimus
tuȩ iustitię głam defensare. Inter hȩc au¬
tem quid nr̃a mens sentiat agnoscis. Neq
enim possumus eorum nos dicta reprehen¬
dere: quos defensioni tuȩ cognoscimus de¬
seruire. Sed ecce assistunt partes: expectaes
sententiam. Profer ergo dñe ex inuisibili
regula subtilissimum tuȩ discretionis exa¬
men: & quis in contentione ista sit rectius

Expanded text:
In cinere autem agit poenitentiam, quia ex In cinere autem agit poenitentiam, quia ex primo peccato quid per justum judicium factus sit solerter attendit, dicens: Ago poenitentiam in favilla et cinere. Ac si aperte dicat: De nullo auctoris mei dono superbio, quia sumptus ex pulvere, per illatae mortis sententiam ad pulverem me redire libet ad interni judicis sententiam spectationem mentis nostrae convertere, eique dicere: Ecce, Domine, utrasque in conspectu tuo disserentium partes audivimus, et Job quidem in hoc certamine virtutis suae facta revolvere, et amicos ejus contra eum cognovimus tuae justitiae gloriam defensare. Inter haec autem quid nostra mens sentiat agnoscis. Neque enim possumus eorum nos dicta reprehendere, quos defensioni tuae cognoscimus deservire. Sed ecce assistunt partes, exspectant sententiam; profer ergo, Domine, ex invisibili regula subtilissimum tuae discretionis examen, et quis in contentione ista sit rectius
Abbreviated transcription (Latin):
factȩ fuissent uirtutes quȩ factȩ sunt in
uobis: olim in cilitio & cinere pęnitentiã
egissent. In cilitio quippe asperitas & pun¬
ctio peccatorum : in cinere autem puluis
ostenditur mortuorum. Et iccirco utrũq
hoc adhiberi ad pęnitentiam solet. ut in
punctione cilitii cognoscamus quid ꝑ cul¬
pam fecimus: & in fauilla cineris perpen¬
damus quid ꝑ iudicium facti sumꝰ. Con¬
siderentur ergo in cilitio pungentia uicia:
consideretur in cinere ꝑ mortis sententiam.
subsequens iusta pęna uiciorum. Quia enĩ
post peccatũ carnis contumeliȩ surrexeruas:
uideat homo in asperitate ciliti suꝑbiendo
quid fecit. uideat in cinere usquequo pec¬
cando ꝑuenit. Potest quoq cilicio ipsa ꝑ
recordationem atq pęnitentiã. dolorum
punctio designari. Nam hoc quod ait
beatus iob. ipse me reprehendo. quasi quo¬
dam cilicio pungitur: dum in mente sua
asperis redargutionum stimulis confricat᷑.

Expanded text:
factae fuissent virtutes quae factae sunt in factae fuissent virtutes quae factae sunt in vobis, olim in cinere et cilicio poenitenI, 21. In cilicio quippe asperitas et punctio peccatorum, in cinere autem pulvis ostenditur mortuorum. Et idcirco utrumque hoc adhiberi ad poenitentiam solet, ut in punctione cilicii cognoscamus quid per culpam fecimus, et in favilla cineris perpendamus quid per judicium facti sumus. Considerentur ergo in cilicio pungentia vitia, consideretur in cinere per mortis sententiam subsequens justa poena vitiorum. Quia enim post peccatum carnis contumeliae surrexerunt, videat homo in asperitate cilicii superbiendo quid fecit, videat in cinere usquequo peccando pervenit. Potest quoque cilicio ipsa per recordationem atque poenitentiam dolorum punctio designari. Nam hoc quod ait beatus Job: Ipse me reprehendo, quasi quodam cilicio pungitur, dum in mente sua asperis redargutionum stimulis confricatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nus uidet. tanto sibi minus displicet: &
quanto maioris gr̃ȩ lumen ꝑcipit. tanto
amplius reprehensibilem se esse cognoseit.
Cum enĩ intrinsecus subleuatur: ꝑ omẽ
quod est. ad eam quã suꝑ se conspicit regu¬
lam congruere nititur. Et quia ad huc
humana infirmitas prȩpedit. cernit quia
ei ex non minima parte dissentit: totũq¬
ex se illi onerosum est: quod internȩ regulȩ
conueniens ñ est. Quam regulam beatus
iob post flagella proficiens amplius inspi¬
cit. & a semet ipso in magna sui redarguti¬
one dissentit dicens: iccirco ipse me repre¬
hendo. Sed quia nulla est cognitio repre
hensionis. si ñ sequantur etiam lamenta
pęnitudinis: recte post reprehensionem
subditur. Et ago pęnitentiam in fauilla
& cinere. In fauilla enim & cinere pęniten¬
tiam agere est: contemplata summa essen¬
tia. nil aliud quã fauillam se cineremq
cognoscere. Unde & ciuitati reprobae. in
Seuangelio dñs dicit. Si in tyro & sidone.

Expanded text:
nus videt, tanto sibi minus displicet, et nus videt, tanto sibi minus displicet, et quanto majoris gratiae lumen percipit, tanto amplius reprehensCum enim intrinsecus sublevatur, per omne quod est, ad eam quam super se conspicit, regulam congruere nititur. Et quia adhuc humana infirmitas praepedit, cernit quia non ei ex minima parte dissentit, totumque illi onerosum est, quod internae regulae conveniens non est. Quam regulam beatus Job post flagella proficiens amplius inspicit, et a semetipso in humana sui redargutione dissentit, dicens: Idcirco ipse me reprehendo. Sed quia nhensionis, si non sequantur etiam lamenta poenitudinis, recte post reprehensionem subditur: « Et ago poenitentiam in favilla et cinere. » In favilla etenim et cinere poenitentiam agere est, contemplata summa essentia, nil aliud quam favillam se cineremque cognoscere. Unde et civitati reprobae in Evangelio Dominus dicit: « Si in Tyro et Sidone
Abbreviated transcription (Latin):
bus exauditus clamabat. Interrogabo te:
& responde michi. Acsi diceret. Nescientẽ
me. ex tuȩ scientiȩ contemplatione cogno¬
sco. Interroganti ergo responde: id est
stultitiam propriam humilit̃ cognoscentẽ
doce. Quia enim interrogaret ipse ex
desiderio humilitatis. & dm̃ sibi respon¬
dere quȩreret ex magisterio aspirationis:
uerbis sequentib declaratur. Interroga¬
turum quippe se ꝑhibuit: sed nil interro¬
gando subiungit. Nam sola de se humi¬
lia sentiens. & quȩ misericorditer a dño
perceperit. agnoscens: protinus subdit.¬
Auditu auris audiui te. nunc autem
oculus m̃s uidet te. His nimirũ uerbis
aperte indicat : quia quanto uisus supe¬
rior est auditu. tanto differt ab eo quod
prius extitit. & hoc quod postmodum ꝑ
flagella proficit. Et quia interno oculo
ueritatis lumen magis conspexerat: hu¬
manitatis suȩ tenebras diiudicans plus
uidebat. Unde & sequitur. Iecireo ipse me¬

Expanded text:
bus exauditus clamabat: Interrogabo te, bus exauditus clamabat: Interrogabo te, et responde mihi. Ac si diceret: Nescientem me ex tuae scientiae contemplatione cognosco. Interroganti igitur responde, id est stultitiam propriam humiliter cognoscentem doce. Quia enim interrogaret ipse ex desiderio humilitatis, et Deum sibi respondere quaereret ex magisterio aspirationis, verbis sequentibus declaratur. Interrogaturum quippe se perhibuit, sed nihil interrogando subjungit. Nam sola de se humilia sentiens, et quae misericorditer a Domino perceperit agnoscens, protinus subditAuditu audivi te, nunc autem oculus meus videt te. - His nimirum verbis aperte indicat, quia quanto visus superior est auditu, tanto differt ab eo quod prius exstitit, et hoc quod postmodum per flagella profecit. Et quia interno oculo veritatis lumen magis conspexerat, humanitatis suae tenebras dijudicans plus videbat. Unde et sequitur: CAPUT V
Abbreviated transcription (Latin):
cui extra nichil est audire proprie est:¬
ta
sub semet ipso surgentia desideria nr̃a ꝑciui¬
pere. Ad dm̃ ergo qui & tacentiũ corda
cognoscit loqui nr̃m est. non uocibus
guituris id quod sentimus prodere: sed
promptis ad illum desiderus inhiare.
Et quia ideo quisq interrogat. ut discere
ualeat quod ignorat: homini dm̃ inter¬
rogare est. in conspectu eius nescientem se
cognoscere. Respondere autem dĩ est: eum
qui se humilit̾ nescientem cognouerit.
occultis inspirationibus erudire. Ait ergo
beatus iob: audi & ego loquar. Acsi dice¬
ret. Mi sericorditer desideria mea percipe:
ut dum hȩc tua pietas percipiens adiuuat.
ad te multipliciora consurgant. Bona
quippe uota quotiens effectum ꝑcipiunt:
multiplicantur. Unde alias scriptum est.
Ego clamaui. qm̃ exaudisti me ds̃. Non
enim ait. quia clamaui exaudisti me: sed¬
clamaui. qm̃ exaudisti me. Qui enim lo¬
quens exauditus fuerat: uotis proficienti¬

Expanded text:
cui nihil extra est, audire proprie escui nihil extra est, audire proprie est, sub semetipso surgentia nostra percipere. Ad Deum ergo, qui et tacentium corda cognoscit, loqui nostrum est, non vocisgutturis id quod sentimus prodere, sed promptis ad illum desideriis inhiare. Et quia ideo quisque interrogat, ut discere valeat quod ignorat, homini Deum interrogare est in conspectu ejus nescientem se cognoscere. Respondere autem Dei, est eum qui se humiliter nescientem cognoverit occultis inspirationibus erudire. Ait ergo beatus Job: Audi, et ego loquar. Ac si diceret: Misericorditer desideria mea percipe, ut dum haec tua pietas percipiens adjuvat, ad te multipliciora consurgant. Bona quippe vota quoties effectum percipiunt, multiplicantur. Unde alias scriptum est: Ego clamavi, quoniam exaudisti me . Non enim ait: Quia clamavi, exaudisti me; sedclamavi, quoniam exaudisti me. Qui enim loquens exauditus fuerat, votis proficienti
Abbreviated transcription (Latin):
audiunt. quasi uolatus sui alas deponuas:
quia uidelicet ipsam ueritatis altitudinẽ
minus se contemplari posse cognoscunt.
Ad uocem ergo desuꝑ uenientem alas
deponere est: cognita suꝑna potentia
uirtutes ꝓprias humiliare: & conside¬
ratione creatoris nichil de se aliud quã
abiecta sentire. Scĩ itaq uiri dum di¬
uinitatis sententias audiunt: quantõ
magis contemplando ꝓficiunt. tanto
amplius despiciendo quod sunt: aut
nichil aut prope nichil se esse cognoscunt.
Respondeat ergo diuinis sermonib beatꝰ
iob. & sapient̃ proficiens. stultum se eẽ
deprehendat dicens. Insipient̃ locutus
sum: & quȩ ultra modum excederent
scientiam meã. E cce tanto se amplius
redarguit: quanto amplius profecit.
Et scientiam suam ultra modũ excessisse
se credidit: quia in uerbis dñi plusquã
estimauerat. secreta eius sapientiȩ agno¬
nr̃m est: sono aliunde uenienti. aurẽ
alio positam cõmodare. At contra dõ

Expanded text:
audiunt, quasi volatus sui alas deponunt, audiunt, quasi volatus sui alas deponunt, quia videlicet ipsam veritatis altitudinem minus se contemplari posse cognoscunt. Ad vocem ergo desuper venientem alas deponere est cognita superna potentia, virtutes proprias humiliare et consideratione creatoris nil de se aliud quam abjecta sentire. Sancti itaque viri dum divinitatis sententias audiunt, quanto magis contemplando 1145 proficiunt, tanto amplius despiciendo quod sunt, aut nihil, aut prope nihil se esse cognoscunt. Respondeat ergo divinis sermonibus beatus Job, et sapienter proficiens, stultum se esse deprehendat, dicens: Insipienter locutus sum, et quae ultra modum excederent scientiam meam. Ecce tanto se amplius redarguit, quanto amplius proficit, et scientiam suam ultra modum excessisse se credidit, quia in verbis Domini plus quam aestimaverat secreta ejus sapientiae agnonostrum est, sono aliunde venienti aurem alio positam commodare. At contra, Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
pedes. & duabus uolare conspexit: post
um alter ad alterum clamaret audiuit:
Sad seipsum rediens ait. Uȩ michi quia
Stacui. quia uir pollutus labiis ego sum.
S & in medio populi polluta labia habentis¬
S ego habito. Moxq ipsam pollutionẽ
Sunde cognouerit. subdens ait. Et regem
dñm exercituum uidi oculis meis. Hinc
etiam iheremias diuina uerba audiens:
uerba se ñ habere cognouit dicens. Ah
:ab ah dñe ds̃. ecce nescio loqui: quia
puer ego sum. Hinc ihezechi hel loquens
Sde quatuor animalib dicit. Cum fieret¬
: uox suꝑ firmamentũ quod erat super
Scaput eorum : stabant & summittebant
Salas suas. Quid enĩ ꝑ uolatum animali¬
um: nisi euangelistarum atq doctorum
sublimitas designatur: Uel quid sunt
alȩ animaliũ: nisi sc̃orum contẽplationes
eos ad çȩlestia subleuantes: Sed cum fit
uox supra firmam̃tum quod suꝑ caput
eorum est. stantes summnittunt alas suas :
quia cũ internam uocem suꝑnȩ sapientiȩ

Expanded text:
pedes, et duabus volare conspexit, postqpedes, et duabus volare conspexit, postqum, alterum ad alterum clamare audivit , ad seipsum rediens, ait: Vae mihi quia tacui, quoniam vir pollutus labiis ego sum, et in medio populi polluta labia habentis ego habito . Moxque ipsam pollutionem unde cognoverat subdens, ait: Et regem inum exercituum vidi oculis meis . Hinc etiam Jeremias divina verba audiens, verba se non habere cognovit, dicens: A a a, Domine Deus, ecce net. II. Hinc Ezechiel loquens de quatuor animalibus, dicit: Cum fieret vox supra firmamentum, quod erat supra caput eorum, stabant et submittebant alas suas . Quid enim per volatum animalium, nisi evangelistarum atque doctorum sublimitas designatur? Vel quid sunt alae animalium, nisi sanctorum contemplationes eos ad coelestia sublevantes? Sed cum fit vox supra firmamentum, quod super caput eorum est, stantes submittunt alas suas, quia cum internam vocem supernae sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
parata. nec iusta nec pulchra sunt. nec
omnino sunt. B eatus itaq iob ea quȩ
dixerat sapient̃ dixisse se crederet. si ũba
superioris sapientiȩ ñ audiret: in cuius
comparatione stultum ẽ nr̃m omne quod
sapit. Et qui sapienter quidem locutus
hominib fuerat : diuinas tam̃ sententias
audiens. sapientius se cognoseit non esse sa¬
pientem. Hinc est quod abraham inter
uerba dominica. nichil se nisi puluerem
Iuidit dicens. Loquar ad dnm meum cũ
sim puluis & cinis. Hinc est quod moyses
om̃i egyptiorum sapientia instructus:
ex quo loquentẽ dñm audiuit. impeditio¬
ris & tardioris linguȩ se ẽẽ deprehendit
‸dicens. Obsecro dñe. non sum eloquens.
ab heri & nudius tertius ex quo locutus
Ses ad seruum tuum. impeditioris & tar-¬
dioris linguȩ sum. Hinc ẽ quod isaias
postquam sedentem dñm suꝑ solium ex¬
celsum atq eleuatũ uidit: postquam sera¬
phim duab alis faciem. duabus uelare

Expanded text:
parata, nec justa nec pulchra sunt, nec parata, nec justa nec pulchra sunt, nec omnino sunt. Beatus itaque Job ea quae dixerat sapienter se dixisse crederet, si verba superioris sapientiae non audiret. 1144 In cujus comparatione stultum est nostrum omne quod sapit. Et qui sapienter quidem locutus hominibus fuerat, divinas tamen sententias audiens, sapientius se cognoscit non esse sapientem. Hinc est quod Abraham inter verba dominica nil se nisi pulverem vidit, dicens: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . Hinc est quod Moyses omni Aegyptiorum sapientia instructus, ex quo loquentem Dominum audivit, impeditioris et tardioris linguae se esse deprehendit, dicens: Obsecro, Domine, non sum eloquens; ab heri enim et nudiustertius, ex quo locutus es ad servum tuum, impeditioris et tardioris linguae sum . Hinc est quod Isaias, postquam sedentem Dominum super solium excelsum atque elevatum vidit, postquam seraphim duabus alis faciem, duabus velare
Abbreviated transcription (Latin):
immanes quippe uires eius intulit: scio
quia omã potes. Contra occultas uero
machinationes illius subiunxit: & nulla
te latet cogitatio. Ynde & mox eidem¬
Absq scientia enim leuiathan celat consi.¬
lium: quia quãuis contra infirmitatem
nrãm multis fraudib occultet᷑. ꝓtectoris
tam̃ nr̃i scã nobis inspiratione detegitur.
Absq scientia celat consiliũ: quia licet
temptatos lateat. latere tam̃ protectorem
ñ potest temptatorũ. Igitur audita forti¬
tudine & cal liditate diaboli. audita etiã
creatoris nr̃i potentia. quȩ & illum ualent̃
reprimit. & nos misericordit̃ tegit: quesu¬
mus beate iob ut quȩ de temet ipso sentis.¬
m nobis minime occultes. Sequitur. Ideo insi
Spienter locutus sum: & quȩ ultra modum
Sexcederent scientiam meã. Omĩs humana
sapientia quantolibet acumine polleat:
diuinȩ sapientiȩ comparata. insipientia ẽ.¬
Om̃a enim humana quȩ iusta. quȩ pul¬
chra sunt: dĩ iustitiȩ̨ & pulchritudini com¬

Expanded text:
immanes quippe vires ejus intulit: Scio quia omnia potes; contra occultas vero machinationes illius subjunxit: Et nulla te latet cogitatio. Unde et mox Absque scientia enim Leviathan celat consilium; quia quamvis contra infirmitatem nostram multis fraudibus occultetur, protectoris tamen nostri sancta nobis inspiratione detegitur. Absque scientia celat consilium, quia licet tentatos lateat, latere tamen protectorem non potest tentatorum. Igitur audita fortitudine et calliditate diaboli, audita etiam creatoris nostri potentia, quae et illum valenter reprimit, et nos misericorditer tegit, quaesumus, beate Job, ut quae de temetipso sentis nobis minime occultes. Seqpienter locutus sum, et quae ultra modum excederent scientiam meam. - Omnis humana sapientia, quantolibet acumine polleat, divinae sapientiae comparata, insipientia eOmnia enim humana, quae justa, quae pulchra sunt, Dei justitiae et pulchritudini com
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑis erumpat. Bene ergo dicitur. posui
uectem & ostia. & dixi. Hucusq uenies.
& nͣ ꝓcedes amplius. & hic confringes tum̃¬
tes fluctus tuos: quia dũ electus quisq &
temptatur uicus. & tam̃ facere mala sug¬
gesta renititur: quasi mare clausũ tenetur.
Qđ & si intus tumultuosis cogitationum
fluctib mentẽ ꝑcutit: statuta tam̃ bene
uiuendi litora ñ excedit. Qđ mare qui¬
dem in tumorem se erigit: sed dum fixa
deliberatione cordis illiditur. fractum re¬
dit. Beatiis igitur iob ne sibi tribuat qđ
contra ꝓcellas cordis fortiter stat: uoce
diuina audiat. Quis conelusit ostiis
mare: quando erumpebat quasi de uulua
ꝓcedense Et cȩtera. Aesi ei aꝑte diceretur.
Incassum te exterius in bonis oꝑib pensas:
si ñ me interius qui in te tẽptationis undas
compesco consideras. Ut enim tu fluctus
ferre possis in opere: meȩ uirtutis est qui
fluctus frango temptationis in corde.

Expanded text:
operis erumpat. Bene ergo dicitur: Posui operis erumpat. Bene ergo dicitur: Posui vectem et ostia, et dixi: Hucusque venies, et non procedes amplius, et hic confringes tumentes fluctus tuos, quia dum electus quisque et tentatur vitiis, et tamen facere male suggesta renititur, quasi mare clausum tenetur. Quod 918 etsi intus tumultuosis cogitationum fluctibus mentem percutit, statuta tamen bene vivendi littora non excedit. Quod mare quidem in tumore se erigit, sed dum fixa deliberatione cordis illiditur, fractum redit. Beatus igitur Job ne sibi tribuat quod contra procellas cordis fortiter stat, voce divina audiat: Quis conclusit ostiis mare, quando erumpebat, quasi de vulva procedens, et caetera. Ac si ei aperte diceretur: Incassum te exterius in bonis operibus pensas, si non me interius, qui in te tentationis undas compesco, consideras. Ut enim tu fluctus ferre possis in opere, meae virtutis est, qui fluctus frango tentationis in corde.