comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑdat malos cumbonis a non itaque
timeas. securus estobonus: etiam in me¬
dio multorum. & dicquȩ audis: D nẽ
dilexi decorem domus tuȩ: Domus dei:
aecłaest Ad huc habet malos: sed de¬
cor domus dei in nobis . ẽ. in scĩs est Ipsũ
decorem domus tuȩ dilexi : & locum ha¬
bitationis głae tuȩ: Quid est hoc & hoc
dicam. ad ipsum sensum ꝑtinet. sub obs¬
curum aliquantum Adiuuet me ch̃s
& intentio cordis urĩ ab eodem dño m
spirata Quidait locũ habitationisglȩ̃
tuȩ: Dixit prius decorem domustuȩ:
exponit quid sit decordomus dei. Locꝰ
inquit habitationis glȩ̃ tuȩ Nonsuffi¬
cit dicere locus habitationis dei: sedlo¬
cꝰhabitationisglẽ dei Quȩ est glãdei᷑
dequa paulo ante dicebam ut & qui
fitbonus. non in se sed indõ gloriet᷑
Om̃s enimpeccauer̃ : & egent gła
dei In quibus ergo sic dñs habitat: ut et
debonissuis ipse glor ificetur. ut non sibi

Expanded text:
ne perdat cum malis bonos? Non itaque ne perdat cum malis bonos? Non itaque timeas; securus esto bonus, etiam in medio malorum; et dic quae audis, Domine, dilexi decorem domus tuae. Domus Dei, Ecclesia est; adhuc habet malos, sed decor domus Dei in bonis est, in sanctis est: ipsum decorem domus tuae dilexi. Et locum habitationis gloriae tuae. Quid est hoc? Et hoc dicam, ad illum sensum pertinet subobscurum aliquantum: adjuvet me Dominus, et intentio cordis vestri ab eodem Domino inspirata. Quid ait, locum habitationis gloriae tuae? Dixit prius, decorem domus tuae: et exponit quid sit decor domus Dei, Locus, inquit, habitationis gloriae tuae. Non sufficit dicere, Locus habitationis Dei, sed, Locus habitationis gloriae Dei. Quae est gloria Dei? De qua paulo ante dicebam, ut et qui fit bonus, non in se, sed in Domino glorietur . Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei . In quibus ergo sic habitat Dominus, ut et de bonis suis ipse glorificetur, ut non sibi
Abbreviated transcription (Latin):
autem quantũ potui: & si ñ quantum
uolui. Ad hoc ꝑtinet quodait. baua
bo imnocentib manus meas. & circũ¬
dabo altare tuum dẽ. ut audiam uo¬
cẽ laudis tuȩ dnẽ : Id est ex ipsobono
meo non deme presumam: sed dete
quide disti Nelaudare uelimdeme
in me : sed dete inte Idõ securiur
Vt audiam uocẽ laudis: & enar rem
uni uersa mirabilia tua Non mea.
amatorem illum de dõ presumente:
positum inter malos. rogantem deo
ut non ꝑdatur cũ malis: quia noner¬
rat ds̃ iniudicando Tuenĩ cũ inderis
hominẽ in unũ locũ intrasse putas
eiusdem meriti eẽ : Os̃ autẽ non fal¬
litur: nolitimere Tu iudicante
uerio : discernis paleam a frumerto
Uentũuis flare tibi & tunones uentusa
sed optas flare tibiuentũ & cũ uentila¬
bro utrumq: excusseris: uentus leuẽ
tollit. granũ manet Quȩ ris ergouen¬
tum: ad uentilandam aream Nũ quid
ds̃ quȩrit alterum qui secum iudicet:

Expanded text:
autem quantum potui, etsi non quantum autem quantum potui, etsi non quantum volui, ad hoc pertinet quod ait, Lavabo in innocentibus manus meas, et circumdabo altare tuum, Domine, ut audiam vocem laudis tuae: id est, ex ipso bono meo non de me praesumam, sed de te qui dedisti, ne laudari velim de me in me, sed de te in te. Ideo sequitur, Ut audiam vocem laudis tuae, et enarrem universa mirabilia tua: non mea, amatorem illum Dei de Deo praesumentem, positum inter malos, rogantem Deum ut non comperdatur cum malis, quia non errat Deus in judicando. Tu enim cum videris homines in unum locum intrasse, putas ejusdem meriti esse: Deus autem non fallitur, noli timere. Tu judicante vento discernis paleam a frumento: ventum vis flare tibi, et tu non es ventus, sed optas tibi flare ventum: et cum ventilabro utrumque excusseris, ventus leve tollit, grave manet. Quaeris ergo ventum ad judicandam aream. Numquid Deus quaerit alterum qui secum judicet,
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quia inluminati estis Nolipu¬
tare te ipsum lucem esse: illa est
lux quȩ mluminat omnẽ hominẽ
uenientem inmundum Tuautem
ꝑte ipsum. ꝑ malam uoluntatem. ꝑ a
uersionem tuam te nebratus eras
modo luces: Sed sub iecit statimne su¬
ꝑbirent illi quib: dic tumest nunc
aut̃ lux : & ad didit in dño Sic enm
ait F uistis aliquando tenebrȩ. nunc
aut̃ lux in dño Ergo si propter dnm̃
neclux : si autẽ it dõlux quia mdnõ.
quid habes quod non ac cepisti siaut̃
accepisti. quid gloriar is quasi non ac¬
ceperis Hoc enĩ ipse apłsdiait
alio loco homimib suꝑbientib & uo
lentib: sibi tribuere quod dĩ est. et
debono sic gloriari quaside suo: hoc
eis dicit Quidenim habes quod non ac¬
cepistiꝰ siautẽ accepisti. quid gloriaris
qua sinon acceper is: Quidedit humi¬
li aufert suꝑbo : quia quide dit potest
auferre: Ad hoc enĩꝑtinet fr̃s: si
tamenex posui quod uolui Ex posui

Expanded text:
nisi quia illuminati estis. Noli punisi quia illuminati estis. Noli putare teipsum esse lucem: illa est lux, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum ; tu autem per teipsum, per malam voluntatem, per aversionem tuam tenebratus eras, modo luces. Sed subjecit statim, ne superbirent illi quibus dictum est, Nunc autem lux, et addidit, in Domino. Sic enim ait, Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino. Ergo si praeter Dominum, nec lux: si autem ideo lux, quia in Domino; quid habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis? Hoc enim ipse Apostolus dixit alio loco hominibus superbientibus, et volentibus sibi tribuere quod Dei est, et de bono sic gloriari quasi de suo, hoc eis dicit: Quid enim habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis ? Qui dedit humili, aufert superbo: quia qui dedit, potest auferre. Ad hoc enim pertinet, fratres, si tamen exposui quod volui, exposui
Abbreviated transcription (Latin):
quid est audire uocẽ laudis: Dicam
rationib: urĩs: Audire uocẽ laudis ẽ:
intelligere in tus  Iuia quicquid in te
mali ẽ : de peccatis tuis est Quic quid
boni : iniustificationib: dĩ est  Ita au¬
dis uocem laudis : ut nonte laudes
quando bonus es: ne laudando tebonũ
sis malus Bonũ enim tefecerat humi¬
litas: malum nonte faciat suꝑbia:
Conuersus eras ut inluminareris:
et conuersatione tua factus lumino¬
sus. inlustratus conuersione: Sed qͦ.
nũquid ate . si ad te conuersus pos¬
sis inluminari: nũquam possis tene¬
brari. quia tecũ semꝑ es Quare in¬
luminatus es : quia conuertistitẽ
alicubi. quotu noneras Quid est
Monenĩ tulumeneras : quia pecca¬
tor eras: Dicit enĩ apłs eis : quos¬
aliquando tenebrȩ  nunc autem
lux incdñõ Quid ẽ fuistis aliquan¬
do tenebrȩ . nisi ueteres homines.
nunc aut̃ lux non sine causalux
estis quifuistis iã dudũ tenebrȩ:

Expanded text:
quid est audire vocem laudis? Dicam quid est audire vocem laudis? Dicam orationibus vestris. Audire vocem laudis, est intelligere intus, quia quidquid in te mali est de peccatis, tuum est; quidquid boni in justificationibus, Dei est. Ita audi vocem laudis, ut non te laudes et quando bonus es: nam laudando te bonum, fis malus; bonum enim te fecerat humilitas, malum te facit superbia. Conversus eras ut illuminareris, et conversione tua factus es luminosus, factus illustratus conversione. Sed quo? numquid ad te? Si ad te conversus posses illuminari, nunquam posses tenebrari, quia tecum semper esses. Quare illuminatus es? Quia convertisti te ad aliud quod tu non eras. Quid est Non enim tu lumen eras, quia peccator eras. Dicit enim Apaliquando tenebrae, nunc autem lux . Quid est, Fuistis aliquando tenebrae, nisi veteres homines? Nunc autem lux: non sine causa lux estis, qui fuistis jamdudum tenebrae,
Abbreviated transcription (Latin):
lit: Istudẽ cȩleste altare & nonam¬
plectitur illud altare : nsiqrnlauat
manus ininnocentibus Nam multi
altare hoc tangunt indigni: & tole¬
rat deus in iuriam. patiad tempus
sacramenta sua Sed nũ quid fr̃s mei
quomodo sunt parietes isti. sicerit
iherłm cȩlestis: non quo modo rece¬
ergotimeas. laua manus: Et circũ¬
dabo altare di Elbi offeres uota
dño. ubi preces fundes. ubi conscien¬
tia tua pura ẽ : ubi dicis deo quissis
Et si aliquid ẽ. in te forte quod displi¬
ceat dõ: curat ille cui confiteris
k. aua ergo ininnocentib manus
tuas: & cir cũ da altare d̃. ut audi¬
Vtaudiam uocẽ laudis: et enar rẽ
uniuersa mirabiliatua  uid ẽ. audiã
uocem laudis. & ut intelligam inquit
hoc est enĩ audire coram dõ: non quo¬
modo sonos istos quos multiaudiunt.¬
& multinonaudiunt Quã multi ad
quam multihabentes aures. & non
habentes illas aures de quibus dicit

Expanded text:
lit. Est coeleste altare, et non amlit. Est coeleste altare, et non amplectitur illud altare, nisi qui lavat manus in innocentibus. Nam multi altare hoc tangunt indigni, et tolerat Deus pati injuriam ad tempus sacramenta sua. Sed numquid, fratres mei, quomodo sunt parietes isti, sic erit Jerusalem coelestis? Non quomodo reciergo timeas, lava manus. Et circumdabo altare Domini: ubi offers vota Domino, ubi preces fundis, ubi conscientia tua pura est, ubi dicis Deo qui sis; et si aliquid est in te forte quod displiceat Deo, curat ille cui confiteris. Lava ergo in innocentibus manus tuas, et circumda altare Domini, ut audienarrem universa mirabilia tua. Quid est, Ut audiam vocem laudis? Ut intelligam, inquit. Hoc est enim audire coram Deo, non quomodo sonos istos, quos multi audiunt, et multi non audiunt. Quam multi ad sunt! Quam multi habentes aures, non habent illas aures de quibus dicit
Abbreviated transcription (Latin):
Non sedi inquit cũ concilio uanitatis.
Hoc quid. ẽ non sedi  intendat scĩtas
ũe Quomodo uidet ds̃: dicit non
sedi Aliquando non es in concilio:
nec ibi sedes: Elerbi grã : Intheatro
non sedes: sed cogitas theatrica. contra
q̃ dictumẽ Ulre renes meos Ibi sedes
corde : quã uis nonsis ibi corpore. Con¬
tingat autẽ ut tenear is ab aliquo & ibi
colligeris : aut aliquod offitiumpiũ
faciat te ibi sedere Quomo do potest
hoc euenire Contingit & officiũ
pietatis : ut seruodeinecessitas sit
mamphitheatro eẽ . K iberare uo¬
lebat nescio quẽ gladiatorem. ficri
posset ut sederet : et eacpectaret
donec ille exiret. quemliberare
cupiebat: Ecce non sedit inconcilio
uanitatis: quamuis ille corpore se.¬
dere uderetur : Q uid ẽ sedere
consentire cũ his qui ibi sedent
ista uisibili lauas manus. quando
pie cogitas deoꝑib: tuis. & in nocent̃
coram oculis dĩ. quia ẽ. & altar e
tuum moculis dñi. Quo ingressus ẽ.
sacerdos : qui pronobis seprimo obtu¬

Expanded text:
Non sedi, inquit, cum concilio vanitatis. Hoc quid est, Non sedi, intendat Sanctitas Vestra. Quomodo videt Deus, dicit non sedi. Aliquando non es in concilio, et ibi sedes. Verbi gratia, in theatro non sedes, sed cogitas theatrica, contra quae dictum est, Ure renes meos: ibi sedes corde, quamvis non sis ibi corpore. Contingat autem ut tenearis ab aliquo, et ibi colligeris, aut aliquod officium pium faciat te ibi sedere. Quomodo potest hoc evenire? Contingit ex officio pietatis ut servo Dei sit necessitas in amphitheatro esse; liberare volebat nescio quem gladiatorem, fieri posset ut sederet, et exspectaret donec ille exiret quem liberare cupiebat. Ecce non sedit in concilio vanitatis, quamvis illic corpore sedere videretur. Quid est sedere? Consentire cum his qui ibi sedent:ista visibili. Lavas manus, quando pie cogitas de operibus tuis, et innocenter coram oculis Dei: quia est et altare coram oculis Dei, quo ingressus est sacerdos, qui pro nobis se primus obtu
Abbreviated transcription (Latin):
nes meas. & cogitationes meas: Corꝓ
cogitationib renes prodelectationib
posut : nealiquid malicogitem. neali¬
quid mali me delectet. Ulnde aut̃ ure
renes meos  igne uerbitui Unde
urescor meum: calore sp̃s tui : De qͦ
calore : alibi dicitur & nonẽ. quise
abscondat a calore cius: & de quo ig¬
ne : d̃s dicit Ignemuenimit tere
inter ram. Ergo sequitur: Qm̃mi
Ioc est non mhomine cõplacui: sed
in tus cõplacuitibi ubitundes. & ñti¬
meo si displiceam ubi homines uideN.
sicut ait apłs Opus aut̃ suum prob&
unus quisque : & sic inse met ipsotan

Expanded text:
nes meas, ure cogitationes meas cor pro nes meas, ure cogitationes meas cor pro cogitationibus, renes pro delectationibus posuit ne aliquid mali cogitem, ne aliquid mali me delectet. Unde autem ures renes meos? Igne verbi tui. Unde ures cor meum? Calore spiritus tui. De quo calore alibi dicitur: Et non est qui se abscondat a calore ejus : et de quo igne Dominus dicit: Ignem veni mittere in tenon in homine complacui, sed intus complacui tibi, ubi tu vides; et non timeo si displiceam ubi homines vident, sicut ait Apostolus, Opus autem suum probet unusquisque, et tunc in semetipso tan
Abbreviated transcription (Latin):
h̃o sperans a Ille enĩ titubat inter
malos : quinon indnõ sperat: H me fac¬
tum est: ut scis mata fierent Trepida¬
uerunt inter malos. cũ ipsipeiores
essent : & quasibom nollent eẽ inter
malos Osi frumenta essent : usque
ad tempus uentilationis paleam inarea
tolerarent: Sed quia palea erant :
flauit uentus ante ipsam uentilatio¬
nẽ & rapuit dear ea paleam. & ꝓiecit
inspinis & palea inde quidẽ proiec¬
ta est Sed nũquid quod remansit.
frumentũ solum est: non uolat ante
uentilationẽ nisi palea : remanet aut̃
& frumentũ & palea. Ulenti labitur
uero palea. cũ uenerit tempus uenti¬
¶lationis
sꝑauero in homine: uisurus sum fortas¬
se ipsum hominem aliquando male ui¬
uentem. nec eas uias tenentẽ. quas uel
dicit uel docet maeccł abonas. sed quas
diabolo docente sec tatus est Sed quia
spes mea in hoc erat : titubante homine.
titubabit spes mea Et cadente homi¬
ne : cadit spesmea Quia uero ind̃o
meos &cormeum. łure delectatio¬

Expanded text:
Domino sperans? Ille enim titubat inter malos, qui non in Domino sperat; hinc factum est ut schismata fierent. Trepidaverunt inter malos, cum ipsi pejores essent, et quasi nollent esse boni inter malos. O si frumenta essent, usque ad tempus ventilationis paleam in area tolerarent. Sed quia palea erant, flavit ventus ante ipsam ventilationem, et rapuit de area paleam, et projecit in spinas. Et palea quidem inde projecta est: sed numquid quod remansit frumentum solum est? Non volat ante ventilationem nisi palea, remanet autem et frumentum et palea; ventilabitur vero palea cum venerit tempus ventilationis. speravero in homine, visurus sum fortasse ipsum hominem aliquando male viventem, nec eas vias tenentem, quas vel didicit vel docet in Ecclesia bonas, sed quas diabolo docente sectatus est; et quia spes mea in homine erit, titubante homine titubabit spes mea, et cadente homine cadet spes mea: quia vero in Domino meos et cor meum? Ure delectatio
Abbreviated transcription (Latin):
lux illa inuisibilis: Sed & aliter bene
intelligitur : quia . ẽ. nr̃ sol iustitiȩ
ueritas x pc̃ Moniste sol quiadorat᷑¬
a a paganis & manicheis. & indetur
etiam apeccatoribus: sed ẽ. ille alius
cuius ueritate natura humana illus¬
tratur : Ad quem gaudent angłi:
Hominũ aut̃ infirmitatẽ acies cordis
& si trepidant subra diis eius. ad eum
tam̃ contẽplandũ ꝑ mañdata pur gan¬
tur : cũ ceperit iste sol in hominibus
habitare ꝑ fidem Non tantum ualeat
inte iracundia quȩ inte nascitur ut
occidat suꝑ iracundiam tuam. id est
ab ipso occidar is: Quiacũ ira muetera¬
odium : iam homicidaest O mis enim
quio dit fratrem suum homicida est:
sicut dicit ioħs apłs Itẽ ipse dicit

Expanded text:
lux illa invisibilis. Sed alux illa invisibilis. Sed aintelligitur, quia est noster sol justitiae veritas Christus, non iste sol qui adoratur a Paganis et Manichaeis, et videtur etiam a peccatoribus; sed ille alius cujus veritate humana natura illustratur, ad quem gaudent Angeli, hominum autem infirmatae acies cordis etsi trepidant sub radiis ejus, ad eum tamen contemplandum per mandata purgantur. Cum coeperit iste sol in homine habitare per fidem, non tantum in te valeat iracundia quae in te nascitur, ut occidat super iracundiam tuam, id est,ab ipso occidas: quia ira cum inveteraodium, jam homicida es. Omnis enim qui odit fratrem suum, homicida est , sicut dicit Joannes apostolus. It
Abbreviated transcription (Latin):
qui nondum sunt inaeccła: & sunt lon¬
ge a nobis latentes in aeccła. Idõque
qui nonscimus futura: unũquẽ que
proximũ habemus: Nonsolũ conditi¬
one mortalitatis humanȩ qui in hac
terra eadem forte deuenimus: sed etiã
spe illius hereditatis quia ñ scimus. quod
futurum sit qui modo nichil est Er
go ad tendite: Cȩtera in induendo no¬
uum hominem & exuendo ueterem:
De ponentes in quit mendatium. loqͥ¬
mini ueritatẽ imus quisq: cũ proxino
suo : quia sumus inuicẽ menbra Irasci¬
mini: & nolite peccare: Si propter ea
iras cerisser uotuo quia pecca uit : nec
tu ipse pecces irascere tibi Sol ñ oc ci¬
dat: suꝑ iracundiam urãm Intelligit᷑
quidem scđm tempus fr̃s: quia si ex ipsa
humana conditione & infirmitate mor¬
talitatis quã portamus subrepit ira
xpiano non debet diutenere. & fieri
pridiana Eice illam decor de ante quã
occidat lux ista uisibilis: netẽ deserat

Expanded text:
qui nondum sunt in Ecclesia; et sunt lonqui nondum sunt in Ecclesia; et sunt longe a nobis latentes in Ecclesia. Ideoque qui non scimus futura, unumquemque proximum habeamus, non solum conditione mortalitatis humanae, qua in hanc terram eadem sorte devenimus; sed etiam spe illius haereditatis, quia non scimus quid futurus sit qui modo nihil est. 3. Ergo attendite caetera in induendo novum hominem et exuendo veterem. Deponentes, inquit, mendacium, loquimini veritatem unusquisque cum proximo suo: quia sumus invicem membra. Irascimini; et nolite peccare. Si propterea irasceris servo tuo quia peccavit: ne et tu ipse pecces, irascere tibi. Sol non occidat super iracundiam vestram : intelligitur quidem secundum tempus, fratres; quia etsi ex ipsa humana conditione et infirmitate mortalitatis, quam portamus, subrepit ira christiano, non debet diu teneri et fieri pridiana. Eoccidat lux ista visibilis, ne te deserat
Abbreviated transcription (Latin):
minus faceret quod iubetur. & non
faciens excusaret se de obscuritate
lectionis : dicit in consequentibus
Qua propter deponentes mendatiũ :
loquimini ueritatẽ : Et ecce hoc est
deponere ueterem hominem : & in¬
duere nouum : Qua propter deponen¬
tes mendatium. loquimini ueritatẽ
unus quisq cum ꝓximo suo : quia sumꝰ
inuicẽ menbra. Neaut̃ quisquam
quendam ueritatẽ : & cum pagano
mendatium. cũ ꝓximo loquere:
Proximus tuus ille est : quitecũ natꝰ ẽ.
exadam & eua. Om̃s proximisumꝰ:
conditione terrenȩ natiuitatis: Et
aliter fr̃s illa spe caclestis heredita¬
tis: Proximũ tuum de besputare om¬
nem hominem: & ante quã sit xpĩanꝰ.
sdonenim nosti: quid sit apud dĩ.
Quomodo illum prȩscierit deus: ig¬
noras : Aliquando quem ir rides ado¬
rantem lapides : conuertitur & ado¬
rat dm̃. fortas se religiosius quã tu qui
eum paulo antea ir ridebas: Sunt enĩ
proximinrĩ latentes̃ in his hominibus

Expanded text:
minus faceret quod jubetur, et non minus faceret quod jubetur, et non faciens excusaret se de obscuritate lectionis, dicit in consequentibus: Quapropter deponentes mendacium, loquimini veritatem. Et ecce hoc est deponere veterem hominem, et induere novum: Quapropter, deponentes mendacium, loquimini veritatem, unusquisque cum proximo suo: quia sumus invicem membra . 2. Ne autem quisquam quendam veritatem et cum pagano mendacium. Cum proximo tuo loquere. Proximus tuus ille est, qui tecum natus est ex Adam et Eva. Omnes proximi sumus conditione terrenae nativitatis: sed aliter fratres illa spe coelestis haereditatis. Proximum tuum debes putare omnem hominem, et antequam sit christianus. Non enim nosti quid sit apud Deum, quomodo illum praesciverit Deus ignoras. Aliquando quem irrides adorantem lapides, convertitur, et adorat Deum, fortasse religiosius quam tu, qui eum paulo ante irridebas. Sunt ergo proximi nostri latentes in his hominibus,
Abbreviated transcription (Latin):
m aũtẽ spũ mentis ur̃ȩ. & in duite
nouum hominem. qui scđm dm̃crea¬
tus est. imustitia et scĩtate uerita¬
tis: Et ne aliquis ar bitr aretur depo¬
nendã eẽ aliquã substantiam. quȩ̃¬
admodũ se expoliat timicã. aut ali¬
quid for insecus accipiendũ. quo mͦ
accipit aliquis uestimentum. quasi
ponens unã tumicam et sumens alteram:
& carnalis iste intellectus non ꝑtineret
homines agere inse in tus sp̃italiter qđ
p̃cipiebat apłs secutus ẽ. et exposuit
quides set: Exuite ueterẽ hominem:
& induite nouum Gȩtera enĩlec¬
tionis ipsius ad eundẽ intellectum
ꝑtinent Ait quippe quasi dicenti
Et quomodo me exutur us sum uete¬
rem. aut quomodo induturus sum¬
nouo: an ipseter cius homosum de po¬
siturus ueterem hominẽ quem habui.
et acceptur us nouum quem non habii.
ut tres homines intelligantur. & sit
mme dio quide ponat ueterẽ hominẽ.
& accipit nou ne ergo quis quam
tali carnali cogitatione impeditus

Expanded text:
u mentis vestrae, et induite novum hominem qui secundum Deum creatus est in justitia et sanctitate veritatis . Et ne aliquis arbitraretur deponendam esse aliquam substantiam, quemadmodum se exspoliat tunica; aut aliquid forinsecus accipiendum, quomodo accipit aliquod vestimentum, quasi ponens unam tunicam et sumens alteram; et carnalis iste intellectus non permitteret homines agere in se intus spiritualiter quod praecipiebat Apostolus: secutus est, et exposuit quid esset exui veterem hominem, et indui novum. Caetera enim lectionis ipsius ad eumdem intellectum pertinent. Ait quippe quasi dicenti: Et quomodo me exuturus sum veterem, aut quomodo induturus novum? An ipse tertius homo sum depositurus veterem hominem, quem habui, et accepturus novum, quem non habui; ut tres homines intelligantur, et sit in medio qui deponit veterem hominem, et accipit novum? ne ergo quisquam tali carnali cogitatione impeditus,
Abbreviated transcription (Latin):
rarum tenent: Vt contẽ plar delec¬
tationẽ dñi Eo fine scilic&: ut infi¬
ne per seueranti appareat michi spe¬
cies delectabilis. quã facie ad faciem
contempler: Et protegar a tẽplo
eius Ut absor t᷑ȩ morte muictoriã :¬
mmor talitate induar effectus tẽplũ¬
eius Qm̃ abs conditme in taber nacu¬
losuo indie malorum meorum  m̃
abs condit me in dispensatione in car¬
nati uerbisui intẽpore teptationũ:
qui b: mor talis uita mea sub iacet
Protexit me in abs condito taber na¬
ad salatẽ. quodcredidi insua infir

Expanded text:
rarum tenent. Ut contempler delecrarum tenent. Ut contempler delectationem Domini: eo fine scilicet, ut in fide perseveranti appareat mihi species delectabilis, quam facie ad faciem contempler. Et protegar templum ejus: et absorpta morte in victoriam, immortalitate induar, effectus templuiam abscondit me in tabernaculo suo in die malorum meorum: quoniam abscondit me in dispensatione incarnati Verbi sui in tempore tentationum, quibus mortalis vita mea subjacet. Protexit me in abscondito tabernaad salutem, quod credidi, in sua fir
Abbreviated transcription (Latin):
nĩs mluminatio mea : & salꝰ
mea quẽ timebo: Dñs mi¬
chi ad notitiam sui salutẽ
dabit. quis me auferet.
ei Dñs̃ protector iitȩ me ȩ a quo
trepidabo dñs repellet om̃s impe¬
tus & insidias hostis mei. anullo trepi
dunt nocentes ad cognoscendum me.
mutastime in melius ut maledico
dente non me consumant. sed potius
carnalia mea desideria Quitribu¬
lant me inimici mei: Nonsolum quitri¬
bulant amico anmo rep̃hendentes
& a proposito reuocare uolentes: sed
etiam mimicimei Ipsimfirmatisu
& ceciderunt: Dũ ergo idagunt stu¬
dio defendendi sententiam suam : in¬
firmatisunt ad credenda meliora.
et uerbũs alutis ꝑ quod facio quode is
tradicentium conspirans multitudo
consistat : non timebit cormeum. ut
in eorum partes trans fugiam: Si in
peciiadõ: hanc requiram.
Ut mhabitem indo mochii om̃s dies
uitae meȩ Ut quã diu in hac uitasũ :
nullȩ aduersitates me excludant
demimero eorum qui unitatẽ & ue¬
ritatem dominicȩ fidei ꝑ orbẽ ter¬

Expanded text:
nus illuminatio mea et salutaris meus, quem timebo? Dominus mihi et notitiam sui et salutem dabit, quis me auferet ei? Dominus protector vitae meae, a quo trepidabo? Dominus repellet omnes impetus et insidias hostis mei, a nullo trepiddunt ad cognoscendum me nmutanti me in melius; ut maledico dente non me consumant, sed potius carnalia desideria mea. Qui tribulant me inimici mei: non solum qui me tribulant amico animo reprehendentes, et a proposito revocare volentes, sed etiam inimici mei. Ipsi infirmati sunt, et ceciderunt: dum ergo id agunt studio defendendi sententiam suam, infirmi facti sunt ad credenda meliora; et verbum salutis, per quod facio quod eis tradicentium conspirans multitudo consistat, non timebit cor meum, ut in eorum partes transfugiam. Si insmino, hanc requiram: Ut inhabitem in domo Domini omnes dies vitae meae: ut quamdiu in hac vita sum, nullae adversitates me excludant de numero eorum qui unitatem et veritatem dominicae fidei per orbem ter
Abbreviated transcription (Latin):
Et hoc habet totꝰ psal mus: quẽ uolobre¬
uiter cũ scĩtate urã considerare. quia
Molesta uota
& quasi periculosa orat sibi ut iudicet᷑:
Quidẽ iudi cari quodoptat : discer nise
optat amalis: Alio loco eiudenter dicit
de ipsoiuditio discrecionis Iudicame
dñe & discerne causam meam de gente
non scã: Ostendit quid dixerit iudica:
eant mignẽ aeternum Iudicame

Expanded text:
Et hoc habet totus psalmus, quem volo breEt hoc habet totus psalmus, quem volo breviter cum Sanctitate Vestra considerare, quia molesta vota et quasi periculosa optat sibi, ut judicetur. Quid est judicari quod optat? Discerni se optat a malis. Alio loco evidenter dicit de ipso judicio discretionis: Judica me, Domine, et discerne causam meam de gente non sancta . Ostendit quid dixerit, Judica: eant in ignem aeternum. Judica me
Abbreviated transcription (Latin):
fecerit quod solus sit  H aec cogitatio
fr̃s heliam tẽptauit tantũ uirum. et
diac̃ ad h̃ : sicut etiã apłs cõmemo¬
rat. Prophetas tuos occider̃. altaria
tua suffoder̃ : et ego remansi solus
et quȩr̃ animã meam Sed quid dicit
septẽ milia urror ũ : qui non cur uauer̃
genua antebaal Nondixit ei. habes
alios duos. aut tres similes tibi Noli
inquit putare tesolum: Alia inquit
septẽ milia sunt. & solũ teputas: itaq
hoc breuiter p̃cipimus. ut dicere ce¬
peram: Intendat fraterna caritas ur̃a¬
hoc: ecce repeto Ulide te quȩ dico:
Quisquis maliis ẽ. inter rogans consci¬
entiam suam & male sibi renuntians.
non arbitretur neminẽ bonũ esse :
Quisquis bonus ẽ : ñ arbitretur seso¬
lũ essebonũ Et nontimeat bonus in
commixtione malorũ : quia ueniet tẽpꝰ
Quare timet nesimul ꝑdat: Elideo enĩ
dictũ dõ. quia modo simul nos pater is
Quos paterissimul: noli ꝑdere simul:

Expanded text:
fecerit, quod solus sit. Haec cogitatio, fecerit, quod solus sit. Haec cogitatio, fratres, Eliam tentavit, tantum virum ; et dixit ad Deum, sicut etiam Apostolus commemorat: Prophetas tuos occiderunt, altaria tua suffoderunt, et ego remansi solus, et quaerunt animam meam. Sed quid dicit septem millia virorum, qui non curvaverunt genua ante Baal . Non dixit ei: Habes alios duos aut tres similes tibi. Noli, inquit, putare te solum. Alia, inquit, septem millia sunt, et solum te putas! Itaque hoc breviter praecipimus, ut dicere coeperam. Intendat mecum fraterna Sanctitas Vhoc? Ecce repeto, videte quia dico: Quisquis malus est, interrogans conscientiam suam, et male sibi renuntians, non arbitretur neminem bonum esse: quisquis bonus est, non arbitretur se solum bonum esse; et non timeat bonus in commixtione malorum, quia veniet tempus Quare timet ne simul perdat? Video enim dictum Deo, quia modo simul nos pateris, quos pateris simul, noli perdere simul.
Abbreviated transcription (Latin):
erat : nouussit Et cȩtera quȩ ibi secun¬
tur Sedpsal mũ uidea mus paulo
diligentius : quia cũ quisq ꝓfecerit
maeccła. neces se ẽ. ut patiatur malos
maeccła. Sed non eos cognoscit quita¬
lis ẽ. quã quã multimalimur murent
aduersus malos : quomodo facilius unꝰ
sanus fert duos egrotos. quã duo egro¬
mentum: Nemoquȩrat exire totã
paleã : nisi tempore uentilationis
Ne mo aut̃ tempore uentilationis
deserat aream: quasi dũnonunult pati
peccatores ñ ꝓpt̃ paleam inuentus
prius ab aunb: colligatur. quã ingredia¬
tur mhorreum Quomodo aut̃ hoc
ita quasi non sȩ nouerint. quia inter¬
cidit palea. Et quicũq longius at ten¬
dit aream: paleam solã putat Nisi dili¬
gentius intuȩatur. nisi manupor rigat.
nisi spuoris id ẽ flatupur gante discer
Ergo aliquando & ipsa grana ita sunt
quafise iuncta ab inincẽ. & non se tangen¬
tia : ut putet unus quisq: cũ proximo¬

Expanded text:
erat, novus sit; et caetera quae ibi sequunerat, novus sit; et caetera quae ibi sequuntur. 5. Sed Psalmum videamus paulo diligentius, quia cum quisque profecerit in Ecclesia, necesse est patiatur malos in Ecclesia. Sed non eos cognoscit qui talis est; quanquam multi mali murmurent adversus malos, quomodo facilius unus sanus fert duos aegrotos, quam duo aegromentum. Nemo quaerat exire totam paleam, nisi tempore ventilationis. Nemo ante tempus ventilationis deserat aream, quasi dum non vult pati peccatores: ne praeter aream inventus, prius ab avibus colligatur, quam ingrediatur in horreum. Quomodo autem hocita quasi se non noverunt, quia intercedit palea. Et quicumque longius attendit aream, paleam solam putat: nisi diligentius intueatur, nisi manum porrigat, nisi spiritu oris, id est, flatu purgante discernErgo aliquando et ipsa grana ita sunt, quasi sejuncta ab invicem, et non se tangentia, ut putet unusquisque cum pro
Abbreviated transcription (Latin):
fides tua. et ad iuuante illo c̃sidera¬
bis manima tua : quia quȩ dantur
modo malis. non cũ illis ꝑseuera¬
bunt: A ut enĩ uiuentes eos de ser̃
aut amorientib: deseruntur : Nibi aut̃
quod promittitur : manebit maeter¬
num: Illi quod temporaliter conce¬
ditur: cito tollitur: Floruit eni ut flos
fen Om̃is aut̃ carofoenum. Aruit
soenum flos decidit : uerbũ aut̃ dm̃
manet maeternum: Pone ergo dorsũ
ad id quod cadit: & faciẽ ad illud quod
manet Euigilante xp̃o iamtempes¬
tas illa non quatiet cor tuum. Nonob¬
plebunt fluctus nauem tuam : quia
fides imꝑat uentis & fluctibus & tran¬
siet periculum. Ad hoc enĩ ꝑtinet fr̃s
totum quic quid dicit apls de exuen¬
do ueterem hominẽ : Iras cimini. et no¬
lite peccare. Sol non occidat super
rracundiam urãm: neque detis locũ
diabolo Vlctus ergodedit locum:
nouus non dedit: Qui furabatur: iam
non furetur : Cletus ergo furabatur:

Expanded text:
fides tua; et adjuvante illo, considerafides tua; et adjuvante illo, considerabis in anima tua, quia quae dantur modo malis, non cum illis perseverabunt: aut enim viventes eos deserunt, aut a morientibus deseruntur; tibi autem quod promittitur, manebit in aeternum. Illis quod temporaliter conceditur, cito tollitur. Floruit enim ut flos feni. Omnis enim caro fenum: aruit fenum, et flos decidit: verbum autem Domini manet in aeternum . Pone ergo dorsum ad id quod cadit, et faciem ad illud quod manet. Evigilante Christo jam tempestas illa non quatiet cor tuum, non opplebunt fluctus navim tuam: quia fides tua imperat ventis et fluctibus, et transiet periculum. Ad hoc enim pertinet, fratres, totum id quod dicit Apostolus, de exuendo veterem hominem. Irascimini, et nolite peccare: sol non occidat super iracundiam vestram: nequediabolo: vetus ergo dabat locum, novus non det. Qui furabatur, jam non furetur : vetus ergo furabatur,
Abbreviated transcription (Latin):
głio periclitabatur nauigium instagno:
et dor miebat ihc̃: Mauigamus enim
sinondor miret ihc inte. tempestates
is tas non patereris: sed tranquillita¬
tem habes inter ius E ũuigilat tecum
ihc̃ quidem. aut dor mit ihõ: fides tua
quȩ ẽ. de ihu obdormiuit. Surgunt
procellȩ huius stagni. Ulides malos
florere. bonos laborare: tep̃tatio est
fluctus ẽ. & dubitat ammatua. O ds̃
ipsaẽ. iustitia tua ut malifloreant.
bomi laborent: dicis dõ Ipsa ẽ. iustitia
tua : & dĩ tibi. ipsa ẽ. fides tua Hȩc enĩ
tibi promisi: Ad hoc xp̃ianus factus es:
ut inscło isto flor eres :tor queriseri
hic mali florent. quicũ diabolo postea
tor q: buntur. Sedunde hoc dicis
Uinde fluctib stagni & tempestate
tur baris: quia dor mit ihẽ : id .ẽ. quia
fides tua quȩ ẽ. de ihũ sopita ẽ. incor¬
de tuo Quid facis ut liberer is exci¬
ta ihm & dic Magister : perimus:
Mouent enĩ incerta stagni. per imꝰ:
Eingilabit ille. id ẽ. rediet ad te

Expanded text:
gelio: Periclitabatur navigium in stagno, et dormiebat Jesus . Navigamus enim Si non dormiret in te Jesus, tempestates istas non patereris; sed tranquillitatem haberes interius, convigilante tecum Jesu. Quid est autem, dormit Jesus? Fides tua quae est de Jesu, obdormivit. Surgunt procellae stagni hujus, vides malos florere, bonos laborare; tentatio est, fructus est. Et dicit anima tua: O Deus, ipsa est justitia tua, ut mali floreant, boni laborent? Dicis Deo: Ipsa est justitia tua? Et Deus tibi: Ipsa est fides tua? Haec enim tibi promisi? ad hoc christianus factus es, ut in saeculo isto floreres? torqueris, quia hic mali florent, qui cum diabolo postea torquebuntur? Sed unde hoc dicis? unde fluctibus stagni et tempestate turbaris? Quia dormit Jesus, id est, quia fides tua quae est de Jesu, sopita est in corde tuo. Quid facis ut libereris? Excita Jesum, et dic, Magister, perimus . Movent enim incerta stagni: perimus. Evigilabit ille, id est, rediet ad te
Abbreviated transcription (Latin):
deder̃ me mala quorũ nonẽ. numerus
Quisnumerat peccata : quis numerat
iniquitates alienas & proprias : sub qͦ
calamogemebat qͥ dicebat. Ab occultis
bono fr̃i.tolero malũ fratrẽ: Et sub
isto cumulo. quid erimꝰ : sieẽt miseri¬
cordia dĩ: Tuautẽ dñe nee longa ueris
propeesto: Eui ꝓpeẽst dñs: his quiob¬
triuer̃cor: Longe a suꝑbis: prope ad
cit Sed nonseputent latere qui suꝑbi
s̃: Excelsa enĩ a longe cognoscit : Cornos¬
cebat alonge iac tantẽ se phariseum:
sub ueniebat de ꝓximo c̃fitenti publica¬
no: Iactabat ille merita sua : & tegebat
uul nera sua: Non iactabat merita :
sed offerebat uulnera : Ad medicum
uenerat : sciebat se eẽ. languidũ. sciebat
se eẽ sanandũ. Oculos ad celũ lȩuare
non audebat : pectꝰ ꝑcutiebat. Sibi ñ par¬
cebat : ut ille parceret : Se agnoscebat:
ut illedgnosceret: Sepumebat : ut
ille liberaret Tales hic uoces sunt:
Audiamꝰ easpie & amemꝰpie corde

Expanded text:
dederunt me mala, quorum non est numerus. dederunt me mala, quorum non est numerus. Quis numerat peccata? quis numerat iniquitates alienas et proprias? Sub quo cumulo gemebat qui dicebat: Ab occultis bono fratri, tolero malum fratrem; et sub isto cumulo quid erimus, si cesset misericordia Dei? Tu autem, Domine, ne elonginquaveris: prope esto. Cui prope est Dominus? His qui obtriverunt cor . Longe a superbis, prope ad cit. Sed non se putent latere qui superbi sunt: excelsa enim a longe cognoscit . Cognoscebat a longe jactantem se Pharisaeum, subveniebat de proximo confitenti Publicano . Jactabat ille merita sua, et tegebat vulnera sua: non jactabat ille merita, sed offerebat vulnera. Ad medicum venerat, sciebat se languidum, sciebat se sanandum: oculos ad coelum levare non audebat, pectus percutiebat: sibi non parcebat, ut ille parceret; se agnoscebat, ut ille ignosceret; se puniebat, ut ille liberaret. Tales hic voces sunt; audiamus eas pie, et amemus pie: corde,
Abbreviated transcription (Latin):
cors non sit: Paruane tibi miscđia est:
non inputabit priora om̃ia: Male
uixistiusq in hoder nũ diem: Adhuc
uiuis. bene uiue hodie : H anc miscđiam
noncelabis : Haec ẽ. miscđia : quȩ ueri¬
uidet eas sicut pastor segregat oues
abhȩdis Oues ponet ad dexteram:
ȩdos ad sinis trã Ouibus quid : uenite
quod uobis paratũ ẽ:. Edis quid lte
in ignẽ aeternũ : ubi penitentiȩ locꝰ
non ẽ. Quia miscđiam dĩ contẽpsisti:
ueritatẽ senties : Siaut̃ non contẽp¬
sisti miscđiam: ueritate gaudebis
miscđiam tuam & ueritatẽ tuã nonce¬
laui. a congregatione multa ab aeccła
unitatis orbis terrarum: Ad tende m̃bra
saucia. adtende delictores. & peccato¬
res. & noli remoueri miscđias tuas.
sericor dia tua & ueritas tua semper
susceper̃ me: Adtende quiabonus es
Adtende. quia iustus es: Amobonum.
me: Quare ipsa sus cipiunt. et ab eis
oculis a uertendi non ẽ: Q m̃cir cum¬

Expanded text:
cors non sit. Parvane misericordia tibi est? cors non sit. Parvane misericordia tibi est? Non imputabit priora omnia: male vixisti usque in hodiernum diem, adhuc vivis, bene vive hodie, hanc misericordiam non celabis. Si haec est misericordia: quae veriuab haedis. Oves ponet ad dexteram, haedos ad sinistram. Ovibus dicturus est: quid? Ite in ignem aeternum . Ibi poenitentiae locus non est. Quia misericordiam Dei contempsisti, veritatem senties: si autem non contempsisti misericordiam, veritate gaudebis. misericordiam tuam et veritatem tuam non celavi a congregatione multa, ab Ecclesia unitatis orbis terrarum: attende membra saucia, attende delictores et peccatores, et noli removere misericordias tuas. Misericordia tua et veritas tua sesusceperunt me. Attendo quia bonus es, attendo quia justus es: amo bonum, me. Quare ipsa suscipiunt, et ab eis oculus avertendus non est? Quoniam circum
Abbreviated transcription (Latin):
gentibus salutare tuũ : Primo dixit
ut cognos camꝰ in terra uiã tuam: et se¬
cutus ẽ. in omĩbus gentibus salutare
tuum: Q uasidiceretur ei Quae est
uia quã cupis ag noscere : homines
ad uitã ueniunt Nũquid uia uenit ad
homines: uia nr̃a uenit adhomines:
Inuenit errantes: uocauit ad se extra
errabitis: Egosũ uia. ueritas & uita:
Nondiceres ubi ẽ. uia dĩ : ad quamre¬
gionẽ ibo quẽ montẽ ascendã  quos
cãpos inquirã uiã dĩ: Quȩris salutare
dĩ Est ina dĩ. Et ubiq ẽ. haec: In om̃ib
gentibus salutare tuum Cleritatemtuã¬
ricordiã tuã & ueritatẽ tuã a congre¬
gatione multa : Ibi sumꝰ. in hoc corpore
numerem᷑ : Et nos cũ celamꝰ miscđiam
dñi. & ueritatẽ dñi : uis audire miscđiã
dñi : recede apecatis. donabit peccata:
coronetur iustitia: Modo enĩ miscđia
tibi p̃dicatur : postea ueritas exhibebi¬
tur: Non enĩ sic ẽ. deus misericors. ut
iniustus sit : nec sic iustus . ẽ. ut miseri¬

Expanded text:
gentibus salutare tuum. Primo dixit, Ut cognoscamus in terra viam tuam, et secutus est: In omnibus gentibus salutare tuum . Quasi diceretur ei, Quae est via quam cupis agnoscere? Homines ad viam veniunt, numquid via venit ad homines? Via nostra venit ad homines, invenit errantes, vocavit ad se extra errabitis: Ego sum via, et veritas, et vita . Ne diceres, Ubi est via Dei? ad quam regionem ibo? quem montem ascendam? quos campos inquiram? Viam Dei inquiris? Salutare Dei est via Dei, et ubique haec est: quia in omnibus gentibus salutare tuumricordiam tuam et veritatem tuam a congregatione multa. Ibi simus, in hoc corpore numeremur et nos, non celemus misericordiam Domini et veritatem Domini. Vis audire misericordiam Domini? Recede a peccatis, donabit peccata. coronabitur justitia. Modo enim misericordia tibi praedicatur, postea veritas exhibebitur. Non enim sic est Deus misericors, ut injustus sit; nec sic justus, ut miseri
Abbreviated transcription (Latin):
cifixi tẽpla subuertunt᷑ idola frangun¬
tur. sacrificia extinguuntur Quic quid¬
adhaec om̃ia p̃dicta in ꝓphetis ad ten¬
dit᷑ ab hominibus ãmiratione stupenti¬
bus & claudentibus iacor aduersus uitu¬
perationẽ xp̃i. induit se laudibus xp̃i.
&cepit afide alio modo de terrere
diuina in effabilis: Ded quis illã implet
impletur hoc in nomine saluatoris xp̃i.
conculcantẽ leonẽ & draconem: A ꝑ te
rep̃hendendo fremebat leo: Astũte¬
laudando insidiat᷑ draco Ueniant ad
fidẽ quidubitant. Nondicant quis hoc
implet : side uiribus suis p̃sumunt : non

Expanded text:
cifixi templa subvertuntur, idola franguncifixi templa subvertuntur, idola franguntur, sacrificia exstinguuntur; et haec omnia praedicta in Prophetis attenduntur ab hominibus, admiratione stupentibus, et claudentibus jam cor adversus vituperationem Christi; induit se laudibus Christi, et coepit a fide alio modo deterrere. divina, ineffabilis: sed quis illam implet? In nomine Salvatoris nostri conculcate leonem et draconem . Aperte reprehendendo fremebat leo, astutelaudando insidiatur draco. Veniant ad fidem qui dubitabant: non dicant, Quis hoc implet? Si de viribus suis praesumunt, non
Abbreviated transcription (Latin):
ternũ uiuificet : beatũ faciet eũ in ter¬
ra : Gt nontradat cũ in manꝰ inimicieꝰ:
Inimicꝰ ille diabolus ẽ Nemo ad tendat
inimicũ suũ hominẽ : quando audit ũba
ista : Lã forte deuicino suo cogitabat. de
illo quicũ illolitẽ in foro habebat: Deillo
qͥuult auferre possessionẽ. quuillũ uult
p̃mere ut uendat illi domũ suã. Nolite
ista cogitare : sed illũ inimicũ cogitate
de qͦ ipse dñs dicit Inimicꝰ homo hoc fecit.
Ipse ẽ enĩ quisuggerit ut ꝓpt̃ res t̃re¬
nas colat̃ : quia ñ potest diuertere no¬
fama & laudibus xp̃i Elidit in eo quod
occidit martires xp̃i illos coronatos
dere hominib: quod nichil sit xp̃c: Et
quia uituperando xp̃m iã difficile de¬
cepit laudando xp̃m conat᷑ decipere
antea quod dicebat quẽ colitis: iudȩ ũ
mor tuũ. crucifixũ. nullius momenti
hominẽ. qui ñ potuit ase mortẽ depel¬
lere : ubi in nomine eiꝰ uidit currere
genꝰ humanũ : Widit : quia nomine cru¬

Expanded text:
beatum faciat eum in terra. 4. Et non tradat eum in manus inimici ejus. Inimicus ille diabolus est. Nemo attendat inimicum suum hominem, quando audit verba ista. Jam forte de vicino suo cogitabat, de illo qui cum illo litem in foro habebat, de illo qui illi vult auferre possessionem, qui illum vult premere ut vendat illi domum suam. Nolite ista cogitare; sed illum inimicum cogitate, de quo dicit Dominus, Inimicus homo hoc fecit . Ipse est enim qui suggerit ut propter res terrenas colatur; quia non potest evertere nofama et laudibus Christi, vidit in eo quod occidit martyres Christi, illos coronatos,dere hominibus, quod nihil sit Christus; et quia vituperando Christum, jam difficile decipit; laudando Christum, conatur decipere. Antea quid dicebat? Quem colitis? Judaeum mortuum, crucifixum, nullius momenti hominem, qui non potuit a se mortem depellere. Ubi in nomine ejus vidit currere genus humanum, vidit quia in nomine cru
Abbreviated transcription (Latin):
nis & ostendimꝰ hoc euenire modo in
neputent nos finxisse illas p̃dicatio¬
nes quȩ ex his rebus acciderunt. qua¬
si futurȩ eẽnt nos conscripsisse : pro¬
ferimꝰ codices iudeorũ : Nẽ pe iudȩi
inimicinr̃ĩ sunt. Dechartis inimici:
conuincitur aduersarius. Om̃ia eñ
dñs distribuit : om̃ia ꝓsalute nr̃a or¬
dinauit: Pre dix̃ ante annos. impleuit
hoc tẽpore : & quȩ nondũ impleuit.
impleturus ẽ : Ita tenemꝰ redditorẽ
ut credamꝰ debitorẽ: Quia & illa quȩ
nondũ dedit dabit: sic ea quȩ nondũ
dederat dedit Siquis ꝓbare uultubi
s̃ scripta : legat moysen & ꝓphetas:
Sialiquis ꝑstrepit inimicꝰ & dicit uos
uobis ꝓphetias finxistis : ꝓferantur
codices iudȩorũ quia maior seruiet
minori. Ibilegunt istap̃dicta quȩ
modo udemꝰ impleta : & dicamus
om̃s Benedictus dñs ds̃ israeł a scło¬

Expanded text:
nis, et ostendimus hoc evenire modo in nis, et ostendimus hoc evenire modo in ne putent nos finxisse illas praedictiones, et ex his rebus quae acciderunt, quasi futurae essent, nos conscripsisse, proferimus codices Judaeorum. Nempe Judaei inimici nostri sunt, de chartis inimici convincitur adversarius. Omnia ergo Dominus distribuit, omnia pro salute nostra ordinavit. Praedixit ante nos, implevit hoc temporeimpleturus est. Itaque tenemus redditorem, ut credamus debitorem: quia et illa quae nondum dedit, dabit; sicut ea quae nondum dederat, dedit. Si quis probare vult ubi sint scripta, legat Moysen et Prophetas. Si aliquis perstrepit inimicus, et dicit, Vos vobis prophetias finxistis; proferantur codices Judaeorum, quia major serviet minori. Ibi legant ista praedicta, quae modo videmus impleta, et dicamus omnes: Benedictus Dominus Deus Israel, a s
Abbreviated transcription (Latin):
in nocentiã suscepisti Ulere i nocen¬
tiã in tegritatẽ sine peccato. redditi¬
onẽ sine debito. flagellũ sine merito.
Propt̃ innocentiã suscepistime & con¬
firmastime inconspectutuo in ae t̃nũ.
Confirmas time in aet̃nũ: Infirmas¬
tiad tempꝰ confirmasti in conspectu
tuo. infirmasti in conspectu homi¬
nũ Quidergo : laudes illi gła illi:
Bene dic tusꝰ dñs dĩ is rael:
Illeẽ enĩ ds̃ is rael. ds̃ nr̃. ds̃ iacob. deus
minoris filii. dĩ minoris populi. ne mo
dicat de iudȩis. hoc dix̃ non sũ ego is rael.
magis iudeis non sũ ego isrł: Maior enĩ
filius ipse ẽ maior popłs reꝓbatus mi¬
nor populus dilectus : Maior seruiet
minori: Modo impletũ ẽ. modo fr̃s nob̵
seruiunt iudȩi tanquã capsarii nr̃is
Studentibus nobis: codicesportant:
Audite in quo nob̵ iudȩi seruiunt : & ñ
sine causa Cain eñĩ ille fr̃maior qui
occidit minorẽ fratrẽ : acceplt signũ
neoccideretur. Id est ut maneat ipse

Expanded text:
innocentiam meam suscepisti. Vere innocentiam: integritatem sine peccato, redditionem sine debito, flagellum sine merito. Propter innocentiam meam suscepisti me, et confirmasti me in conspectu tuo in aeternum. Confirmasti me in aeternum, infirmasti ad tempus: confirmasti in conspectu tuo, infirmasti in conspectu hominum. Quid ergo? Laudes illi, gloria illi. Benedictus Dominus Deus Israel. Ille est enim Deus Israel, Deus noster, Deus Jacob, Deus minoris filii, Deus minoris populi. Nemo dicat: De Judaeis hoc dixit, non sum ego Israel. Magis Judaei non sunt Israel. Major enim filius, ipse est major populus reprobatus; minor, populus dilectus. Major serviet minori , modo impletum est: modo, fratres, nobis serviunt Judaei, tanquam capsarii nostri sunt, studentibus nobis codices portant. Audite in quo nobis Judaei serviunt, et non sine causa. Cain ille frater major, qui occidit minorem fratrem, accepit signum ne occideretur, id est, ut maneat ipse
Abbreviated transcription (Latin):
bant eũ quȩdã mulieres ueluti moritũ
rũ xp̃m Nolite flere suꝑme sed super
uos ipsas flete & suꝑfilios uros. Ex hoc
p̃dicens suscitame & reddã illis. Sienĩ
inuiridiligno hoc faciunt: in arido quid
fiet  Quando possit uiride lignũ con¬
sumi ab igne spiarũ : exar ser̾ enĩ ue¬
lut ignis inspinis: Ignis quispinas c̃sumit
& cuncũq uiri diligno adibetur diffi¬
cile accendit humor enĩ ligni resis tit
flã mȩlentȩ & marcidȩ tam̃ idoneȩ
ad c̃sum̃das spinas Et suscita me & red¬
dã illis. nefortesanem : Pr̃sminus poten¬
tẽ filium quã patrem putetis exeo qͥa
dix̃ suscitame. qđ ipse resuscitare ñ pos¬
sit : Hoc aut̃ suscitauit qđ moripoterat
id ẽ caro mortua ẽ. caro suscitata est:
Ne̾tam̃ putetis quia ds̃ pat̾ xp̃i potuit
suscitare xp̃m. id est carnẽ filiisui. et
ipse xp̃c cũ uerbũ sit dei aequale patri
non poterat carnẽ suam sus citare : Au¬
dite ex euangelio Soluite tẽplũ hoc.

Expanded text:
eluti moriturum Christum, Nolite flere super me, sed super vos ipsas flete, et super filios vestros: ex hoc praedicens, Suscita me, et reddam illis. Si enim in viridi ligno haec faciunt, in arido quid fiet ? Quando possit viride lignum consumi ab igne spinarum? Exarserunt enim velut ignis in spinis. Ignis spinas consumit, et cuicumque viridi ligno adhibetur, difficile accenditur, humor enim ligni resistit flammae lentae et marcidae, tamen idoneae ad consumendas spinas. Et suscita me, et reddam illis. Ne forte sane, fratres, minus potentem Filium, quam Patrem putetis, ex eo quia dixit, Suscita me, quod ipse se suscitare non possit. Hoc enim suscitavit quod mori poterat: id est, caro mortua est, caro suscitata est. Ne tamen putetis, quia Deus Pater Christi potuit suscitare Christum, id est carnem Filii sui; et ipse Christus, cum Verbum sit Dei aequale Patri, non poterat carnem suam suscitare: audite ex Evangelio, Solvite templum hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
tabas lectũ. Sed paraliticꝰ intꝰ erat:
Adẽ quidicat tibi Tolle grabatũ tuum.
Quare ergo non opẽ ferat nobis ds̃:
tanta mala patim᷑ in istauita. tanta
scandala. tantos labores. tantã in qui¬
etudiñe carnis & scłi: Conuertit se
ad dñm & tanquã consiliũ uertisti¬

Expanded text:
tabas lectum; sed paralyticus intus eras: tabas lectum; sed paralyticus intus eras: adest qui dicat tibi, Tolle grabatum tuum, Quare ergo cum opem ferat nobis Deus, tanta mala patimur in ista vita, tanta scandala, tantos labores, tantam inquietudinem carnis et saeculi? convertit se ad Deum, et tanquam consilium medic