comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et qc qͥd quasi ꝓmagno habent undesȩ ꝓtegerent
tẽ poraliter & bellũ qđ aduersus dm̃ defendendo
peccata suagerebant: om̃ia hȩc ibi confregit: in lu
magni: p̃dicatore ueritatis : luin luminans sed a montib
ȩt̃nis : Primi magni montes excipiunt lucẽ tuã &aluce
tua quã su scipiunt montes uiesait̃ & terra : Sedillimagni
montes : exceper̃ : Apłitan quã orientis luminis :¬
non a pdse tenuer̃ sed om̃i orbi terrarum p̃dica¬
uerunt : in luminanstu admirabiliter amontib
ȩternis : Quos ȩcernos fecisti ꝑ illos uitã ȩternã
& ceteris ꝓmisisti : In luminanstũ¬
admirabilit̃ amontib eternis : Magnifice
cũ pondere dictũ ẽtu neputit aliqͥs qđ cum
montes inluminent : Multieñi putantes
qđ ab ipsis montib in luminarent̃ : fecer̃ sibi
partes demontib & ipse montes conader̃ :
minat non mons : In luminans tuin qͥd non
montes : Tu in luminas : A montib: qͥdemȩc̃¬

Expanded text:
et quidquid quasi pro magno habent unde se protegerent et quidquid quasi pro magno habent unde se protegerent temporaliter, et bellum quod adversus Deum defendendo peccata sua gerebant, omnia haec ibi confregit. 7. vemagni, praedicatores veritatis. Tu illuminas; sed a montibus aeternis: primi magni montes excipiunt lucem tuam, et a luce tua quam suscipiunt montes, vestitur et terra. Sed illi magni montes exceperunt Apostoli; tanquam orientis luminis non apud se retinuerunt, sed omni orbi terrarum praedicaverunt, Illuminans tu admirabiliter a montibus aeternis. Quos aeternos fecisti, per illos vitam aeternam et caeteris promisisti: Illuminans tuadmirabiliter a montibus aeternis. Magnifice cum pondere dictum est, Tu; ne putet aliquis quod cum montes illuminent. Multi enim putantes quod ab ipsis montibus illuminarentur, fecerunt sibi partes de montibus; et ipsos montes conciderunt, minat, non montes. Illuminans tu, inquit: tu, non montes. Tu illuminans: a montibus quidem aeter
Abbreviated transcription (Latin):
erit paxuera ubi locus ẽ dei : Sed p̃cedat confessio:
notꝰ inuidea ds̃ : Confitere ergo prius. inisr ł magnũ
nom̃ eiꝰ: Nondũ uides inspecie. iide exfide. & fit inte
qđ sequitur : Et factus ẽ in pace locus eꝰ & habitatio
Contẽ plabimur enĩ dm̃ facie ad faciem:
Hic nobis ꝓmittit : in quẽ modo ñ uidentescredimꝰ:
Quom gaudebimꝰ cũ uiderimꝰ eũ fr̃s : simodo tantũ
gaudiũ in nobis facit ꝓmissio. quantũ ẽ. factura
ipsius & illius contẽplatione gaudeamꝰ: Et non
aliqͥd aliud delectabitnos. qr nihil est melius illo:
qͥfecit om̃ia quȩ delectant : Factus est in pace locus ciꝰ.
& habitatio eꝰ insion . id ẽ in contẽplatione quadã:
fregit fortitudines arcuũ: & scutũ. & gladiũ & bellũ:
Ubi confregit: inilla paceȩcerna in illa pace ꝑfecta:
Et modo fr̃smei qͥbene credider̃ iudent quia dese
ñdebent p̃sumere. & omnẽ potentiã minarũ suarũ.
& qͥcqͥd ineis acutũ ẽ. ad nocendũ: confringunt illud:

Expanded text:
erit pax vera ubi locus est Dei: sed praecedat confessio. Notus in Judaea Deus: confitere ergo prius. In Israel magnum nomen ejus: nondum vides in specie; vide ex fide, et fiet in te quod sequitur Et factus est in pace locus ejus, et habitatio Contemplabimur enim Deum facie ad faciem . Hic nobis promittitur, in quem modo non videntes credimus. Quomodo gaudebimus cum viderimus eum? Fratres, si modo tantum gaudium in nobis facit promissio, quantum est factura ipsius, et illius contemplatione gaudeamus; et non aliquid aliud delectabit nos, quia nihil est melius illo qui fecit omnia quae delectant. Factus est in pace locus ejus, et habitatio ejus in Sion: id est, in contemplatione quadam fregit fortitudines arcuum et scutum, et gladium, et bellum. Ubi confregit? In illa pace aeterna, in illa pace perfecta. Et modo, fratres mei, qui bene crediderunt, vident quia non de se debent praesumere; et omnem potentiam minarum suarum, et quidquid in eis acutum est ad nocendum, confringunt illud:
Abbreviated transcription (Latin):
inte. & displices tibi: Iã ex eo cepisti similes fieri
qr hoc inte tibi displicet: qđ displicet & dõ:
Sed qͦmͦ sũ similis inqͥd qͥndo ad huemͥ displiceo :
ideo dictũ ẽ incipite: Incipite in qͥt dño inconfessione:
Perficieris inpace : Adhuc em̃ habes aduersute bellũ÷
indicit᷑ tibibellũ nonsolũ aduersus suggestiones diaboli
aduersus principẽ potestatis aeris huiꝰ qͥoꝑatur hoiꝰ

Expanded text:
in te, et displices tibi: jam ex eo coepisti similis fieri, in te, et displices tibi: jam ex eo coepisti similis fieri, quia hoc tibi displicet quod displicet et Deo. 4. Sed quomodo sum similis, inquis, quando adhuc mihi displiceo? Ideo dictum est, Incipite. Incipe Domino in confessione; perficieris in pace. Adhuc enim habes adversum te bellum. Indicitur tibi bellum, non solum adversus suggestiones diaboli, adversus p
Abbreviated transcription (Latin):
peccatatua : quodã modo rixaris dõ : uomodo
ñ cũ illo litigas qͥ qđ illi displicet lauda punit enĩ¬
ille furẽ : tulaudas furtũ : Punit ille ebriosũ : tulau¬
das ebrietatẽ : Litigascũdõ: Nonfecistiillil ocum
incorde tuo: qr inpace factus est locꝰeiꝰ: & qͣmͦ incipis
pacẽ hab̾e cũdõ. incipif illi in confessione : Palmi uox
est dicentis. incipite dño inconfessione : Quid est
incipite dño in confessione.: incipite adiungidõ:
Quomͦ ut hoc uobis displiceat qđ & illi displicet:
Displicet illi uita tuamala: Siplacettͥ: disiungeris
abillo: Sidisplicect: ꝑ confessionẽ illi coniun¬
geris : Vide ex quanta parte dissimilis es: quando
utiq ꝓpt̃ ipsã dissimilitudinẽ displices
F actuses enĩ ohomo adimaginẽdi : Peruitã uero ꝑ uer¬
sa & malã ꝑturbasti inte & exterminasti inte ima¬
ginẽ conditoriscui : factus dissimilis : Adtendis

Expanded text:
peccata tua, quodammodo rixaris cum Deo: quompeccata tua, quodammodo rixaris cum Deo: quomodo enim non cum illo litigas, qui quod illi displicet laudas? Punit ille furem; tu furtum laudas: punit ille ebriosum; tu laudas ebriositatem. Litigas cum Deo; non fecisti illi locum in corde tuo: quia in pace locus ejus. Et quomodo incipis pacem habere cum Deo? Incipis illi in confessione. Psalmi vox est dicentis, Incipite Domino in confessione . Quid est, Incipite Domino in confessione? Incipite adjungi Deo. Quomodo? Ut hoc vobis displiceat quod et illi displicet. Displicet illi vita tua mala: si placeat tibi, disjungeris ab illo; si displiceat tibi, per confessionem illi conjungeris. Vide ex quanta parte dissimilis es, quando utique propter ipsam dissimilitudinem displices. Factus enim es, o homo, ad imaginem Dei; per vitam vero perversam et malam perturbasti in te, et exterminasti in te imaginem Conditoris tui. Factus dissimilis, attendis
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ in carne positũ : ut ñ qđ iudebant contẽ¬
nerent sed qđ non uidebant ad orarent:
Nonuisumenĩ oculis gentes humili m̃te ꝑce¬
per̃ illũ quẽ ñ uidebant. & fide tenuer̃ : Pro¬
inde illiqͥma nib: tenuer̃ occider̃ : qui fide
tenuer̃ ad orauer̃ : In isrł magnũ nom̃ eiꝰ:¬
inqͥdolus non est : Siucrus israhelita ẽ. inqͣdolus ñ est:
dolosi &m̃daces ñ sueri is ahelite: Nonergo dicant isti
qm̃a pdillos est ads: & magnũ nom̃eꝰ iniseł: Probent se
isahelitas & concedo &ego qr inisrł est magnũ nõmeiꝰ:¬
Etfact ẽ in pace locus eiꝰ: &habitatio eꝰ insion: Rursus
sronquasi patria est iudȩorũ : Uerasion : eccła est
xp̃ianorũ : Int̃p̃tatio autẽ nominũ hebreorũ :¬
sic nob̵ traditur: Iudȩa confessio int̃p̃tat᷑: i srł
uidens dm̃: Post iudeã: isrł: Sic hic positũ est
dere: prius conficeretii. & sic inte ipso fit locꝰdĩ :
qr factus est in pace locꝰ eiꝰ : Iuã diueni ñ conficeris

Expanded text:
Deum in carne positum, ut non quod videbant contemnerent, sed quod non videbant adorarent. Non visum enim oculis Gentes humili mente perceperunt illum quem non videbant, et fide tenuerunt. Proinde illi qui manibus tenuerunt, occiderunt; qui fide tenuerunt, adoraverunt. In Israel magnum nomen ejin quo dolus non est . Si verus Israelita, in quo dolus non est, dolosi et mendaces non sunt veri Israelitae. Non ergo dicant isti quoniam apud illos est Deus, et magnum nomen ejus in Israel: probent se Israelitas, et concedo ego quia in Israel magnum nomeEt factus est in pace locus ejus, et habitatio ejus in Sion. Rursus Sion quasi patria est Judaeorum: vera Sion Ecclesia est Christianorum. Interpretatio autem nominum hebraeorum sic nobis traditur: Judaea Confessio interpretatur; Israel Videns Deum. Post Judaeam Israel: sic hic positum est, dere? Prius confitere tu, et sic in teipso fit locus Dei; quia factus est in pace locus ejus. Quamdiu ergo non confiteris
Abbreviated transcription (Latin):
lales montes in se humil essunt indõ excelsis :
Quiautẽ in scipsis excelsisunt: adõ humiliant̃¬
inimaricant om̃ib pacificis incida: Illiuolunt
coagulare pacẽ. illint̃ semiscent dissensionẽ:
Et qͥđ deillis dicit alius psalmꝰ quia maricant
non exaltent᷑ in semet ipsis : in luminans cu:
Adtende hictu : Admirabilit̃ ad montib: eternis :¬
Conturbatis om̃s insipientes corde p̃dicata est
Insipientes autẽ corde conturbatis : Quomodo¬
conturbatis . cũ euangelium p̃dicat̃ : Etqͥd ẽ.
uita ȩc̃na : &quis ẽ qͥre surrexit a mortuis :
admiratis ad thenenses loquente paulo apło
dere surrectione mortuorũ : &putauer̃ eum
nescio quas fabulas dicere : Sed quia dicebat
cẽ aliã uitã quã oculus nonuidit. necduris audi¬
uit nec incor hominis ascendit : Ergo insipi¬
entes corde turbatis : Sed qͥd eis contigit:
Dormier̃ somnũ suũ & nihilinuener̃ om̃s uri

Expanded text:
Tales montes in se humiles sunt, in Deo excelsi sunt; Tales montes in se humiles sunt, in Deo excelsi sunt; qui autem in seipsis excelsi sunt, a Deo humiliantinamaricant hominibus pacificis in Ecclesia. Illi volunt coagulare pacem; isti inter se miscent dissensionem. Et quid de illis dicit alius psalmus? Qui amaricant, non exaltentur in semetipsis . Illuminans tu, attende hic, tu admirabiliter a montibus aeternis6. Turbati sunt omnes insipientes corde. Praedicata est Insipientes autem conturbati suconturbati sunt? Cum Evangelium praedicatur. Et quid est vita aeterna? et quis est qui resurrexit a mortuis? Admirati sunt Athenienses, loquente Paulo apostolo de resurrectione mortuorum, et putaverunt eum nescio quas fabulas dicere . Sed quia dicebat esse aliam vitam, quam nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit , ergo insipientes corde turbati sunt. Sed quid eis contigit? Dormierunt somnum suum, et nihil invenerunt omnes viri
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ apđ ipsos contẽneret : Num qͥd paulus ꝓuo
bcrucifixus ẽ aut in nomine pauli baptirati
estis : indebonũ montẽ quȩrentẽ głam. non sibi
sed a quo montes inluminantur : Nolebat dese p̃¬
sumi : sed deillo deqͦ ipse p̃sũpserat : Quis qͥsergo
ita se conm̃dare uoluerit popłis ut si forte con¬
tigerit eialiqͥs tumultus frangat post sepopłm.
& diuidat eccłam catholicã ꝓpt̃se non ẽ deillis
montib quos inluminat altissimꝰ: Sed quis est
aliquis tumultus aduersus montes in eccła
aut ꝑpopulares seditiones carnaliũ. aut ꝑ aliqͣs
falsas suspitiones hominũ. bonꝰ mons repellit
a seom̃s qͥ pro pt̃ ipsũ uolunt abunitaterecedere :
Sic enĩipse manebit inunitate sippt̃ ipsu non
diuisa fuerit ipsaunitas: Illi autẽ diuisi sunt:
tus ẽ apłsdicens : Nũ qd paulus ꝓuob crucifi¬
xus .ẽ &alio loco : Ego plantaui a pollo rigauit.
sedds̃ increm̃tũ dedit : Ergo neq qͥplantat
estaliqd neq qͥrigat. Sed qͥ in crem̃tũ dacds̃:

Expanded text:
Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis ? Vide bonum montem quaerentem gloriam, non sibi, sed a quo montes illuminantur: nolebat de se praesumi, sed de illo de quo et ipse praesumpserat. Quisquis ergo ita se commendare voluerit populis, ut si forte contigerit ei aliquis tumultus, frangat post se populos, et dividat Ecclesiam catholicam propter se, non est de illis montibus quos illuminat Altissimus. Sed quis est aliquis tumultus adversus montes in Ecclesia; aut per populares seditiones carnalium, aut per aliquas falsas suspiciones hominum; bonus mons repellit a se omnes qui propter ipsum volunt ab unitate recedere. Sic enim ipse manebit in unitate, si propter ipsum non divisa fuerit ipsa unitas. Illi autem divisi sunt: tus est Apostolus, dicens: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? et alio loco: Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit. Ergo neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus .
Abbreviated transcription (Latin):
& credider̃ intellexer̃ dm̃ : Ergo sinnotuit
eisdđs̃ in xp̃omundũ reconcilians sibi : & ideo
illi crucifixer̃ qr in carne latentẽ dm̃ non intel¬
lexer̃ recedat illa quȩ uocatur udȩa & nonẽ :
accedat uera uidȩa cindicitur. accedite ad
eũ & inluminamini &uultus ur̃i non erubescent :
Vultus ur̃i iudet non confundant᷑: Etenim
audier̃ & credider̃ & facta ẽ in eccła uera iudȩa :
ubi notꝰ xp̃c qͥhomo ẽ ex seminedauid ds̃ suꝑͣ

Expanded text:
 crediderunt, intellexerunt Deum. Ergo si innotuit eis Deus in Christo mundum reconcilians sibi , et ideo illi crucifixerunt, quia in carne latentem Deum non intellexerunt, recedat illa quae vocatur Judaea, et non est; accedat vera Judaea, cui dicitur: Accedite ad eum, et illuminamini, et vultus vestri non erubescent . Vultus verae Judaeae non confundentur. Etenim audierunt, et crediderunt; et facta est Ecclesia vera Judaea, ubi not
Abbreviated transcription (Latin):
equos: Qui humiles cẽ noluer̃ : Noninequis
sedere peccatũ ẽ. sed ceruicẽ potestatis contra
dm̃ erigere aputare se in aliquo honore eẽ :
Quia diue sesa scendisti increpat ds̃ & dormis:

Expanded text:
equos? Qui humiles esse noluerunt. Non in equis sedere peccatum est; sed cervicem potestatis contra Deum erigere, et putare se in aliquo honore esse. Quia dives es, ascendisti; increpat Deus, et dormis
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enĩ nobis ꝓmittitur qm̃ diccũ ẽ m̃te seruio
legidĩ. carne autẽ legi peccati: audi ꝓmissionẽ.
quia nonsemꝑ erunt in carne desideria in licita:
Et eni resurget & mutabitur : Et cũmutata fue¬
rit caro ista mortalis inspiritale corpꝰ iã nullis
concupiscentiis scłarib. iã nullis terrenis delecta¬
tionib acillabit animã : nec auertet a contẽpla¬
tionedĩ : Eit ergo ineo qđ dicit apłs. corpus
quidem mortuũ est. propt̃ peccatũ : sp̃s autẽ uitaẽ

Expanded text:
Quid enim nobis promittitur, quoniam dictum est: Mente servio Quid enim nobis promittitur, quoniam dictum est: Mente servio legi Dei; carne autem legi peccati ? Audi promissionem: quia non semper erunt in carne desideria illicita. Etenim resurget, et mutabitur; et cum mutata fuerit caro ista mortalis in spirituale corpus, jam nullis concupiscentiis saecularibus, jam nullis terrenis delectationibus titillabit animam, nec avertet a contemplatione Dei. Fit ergo in ea quod dicit Apostolus, « Corpus quidem mortuum est propter peccatum; spirit
Abbreviated transcription (Latin):
Sediene m̃bratua: aduersus concupiscentias tuas
malas : Surrexit ira : ttne tumanũ cũiunctus dõ:
Potiue sirgere : sed noninuenit arma: A pdirãtuã
impetus est : apdte arma sunt : Sit in petus inermis :¬
& discet iam non surgere : qui frustra surrexit :
Hoc autẽ dico carissimi neforte quia diximꝰ. carne autẽ
legi peccati putetis consenciendũ eẽ : desideris ur̃ĩs
carnalibus : Et si non possunt modo nisicẽ. desideria
carnalia : non est illis consenciendũ : Propterea nondixt
a płs non sit peccatũ in urõ mortali corpore : Nouit
enĩ quia quã diu mortaleest: est ibi peccatũ: Sedqͥd
ait: nonergo regnet peccatũ in urõ mortali corpore :
Quid ẽ ñ regnet : ipse ex posuit: Adobediendũ in qͥd
desideriis eiꝰ: Sunt desideria ex istunt desideria.
nontu obaudis sidesideria tua non sequeris :¬
Si sunt ipsa desideria & non illis consentis: est ibi
peccatũ. sed amisit regnũ: Quando iam non inte

Expanded text:
Sed tene membra tua adversus concupiscentias tuas Sed tene membra tua adversus concupiscentias tuas malas. Surrexit ira; tene tu manum conjunctus Deo. Potuit surgere, sed non invenit arma. Apud iram tuam impetus est; apud te arma sunt: sit impetus inermis, et discit jam non surgere qui frustra surrexit. 5. Hoc autem dico, charissimi, ne forte quia diximus, Carne autem legi peccati, putetis consentiendum esse desideriis vestris carnalibus. Etsi non possunt modo nisi esse desideria carnalia, non est illis consentiendum. Propterea non dixit Apostolus. Non sit peccatum in vestro mortali corpore; novit enim quia quamdiu mortale est, est ibi peccatum: sed quid ait? Non ergo regnet peccatum in vestro mortali corpore. Quid est, non regnet? Ipse exposuit: Ad obediendum, inquit, desideriis ejus . Sunt desideria, existunt; desideria non tu obaudis desideriis tuis, non sequeris ipsa desideria, non illis consentis: est tibi peccatum, sed amisit regnum, quando jam in te non
Abbreviated transcription (Latin):
indicit᷑ sed aduersus teipsũ : Quom aduersustcipsũ ĩ
aduersus tuã consuetudinẽ malã. aduersus uetustatẽ
uitȩ tuȩ malȩ quȩ trahite adsolita & refrenat᷑ noua:
Indicit᷑ enĩtibi quȩdã nouauita: &tuuetus es: Noui¬
tatis gaudio suspenderis : uecustatis onere p̃grauaris :
Incipittibi cẽ. bellũ : aduersuste : Sed ex qua parte
tibi displices iungeris dõ : Exqua parte iam
iungeris dõ. id oneus eris aduincendũte: qr ille
tecũ ẽ. qͥom̃ia superat : Attende qͥddicit apłs:
Mente seruio legidĩ carne autẽ legi peccati:
male : Sed exeo qđm̃te iungeris dõ. uincis qđ inte
ñ uult seqͥ Precessistienĩ ex parte : & exparte tar daris:
Trahete ipsũ : adillũ qͥte sursũ collit : Pondere qͦdã
potestatis depͥmeris : Clama & dic: infelix ego homo
qͥs me lib̵abit decorpore morcis huiꝰ quis mne lib̾abit
abeo qͦgrauior corpꝰenĩ qđ corrũ pit᷑ ad grauat
donec ab sorbeantur om̃ scupiditates male: ut

Expanded text:
dversus teipsum? Adversus tuam consuetudinem malam, adversus vetustatem vitae tuae malae, quae trahit te ad solitam, et refrenat a nova. Indicitur enim tibi quaedam nova vita, et tu vetus es: novitatis gaudio suspenderis, vetustatis onere praegravaris; incipit tibi esse bellum adversus te. Sed ex qua parte tibi displices, jungeris Deo; et ex qua parte jam jungeris Deo, idoneus eris ad vincendum te, quia ille tecum est qui omnia superat. Attende quid dicit Apostolus: Mente servio legi Dei; carne autem legi peccati. malae; sed ex eo quod mente jungeris Deo, vincis quod in te non vult sequi. Praecessisti enim ex parte, et ex parte tardaris: trahe teipsum ad illum qui te sursum tollit. Pondere quodam vetustatis deprimeris; clama et dic: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? quis me liberabit ab eo quo gravor? corpus enim quod corrumpitur, aggravat donec absorbeantur omnes cupiditates malae? Ut
Abbreviated transcription (Latin):
olent in imic inr̃i dm̃ iħ uxp̃i om̃ibus noti
iudȩi gloriari in isto psalmo quem
cantauimꝰ dicentes Notus iniudea ds̃ inissł¬
magnũ nom̃ cꝰ & insultare gentib: qͥbus ñ ẽ
notus ds̃. & dicere quia sibi soli notus est ds̃:
Quando ꝓpħa dicit. notus iniudȩa ds̃ alibi
ergo ignotus : Nottis ẽ autẽ reuera in iudȩad s̃:
suntellegant qͥd sit iudȩa Nã uere non ẽ notꝰ
ds̃ nisi iniudea : Ecce & nos hodicimus
circũcisione cordis non litera sed sp̃u : Sunt
ergo uidȩi. incircũcisione carnis . & ̃iudȩi crcãci

Expanded text:
olent inimici Domini Jesu Christi omnibus noti Judaei gloriari in isto psalmo quem cantavimus, dicentes, Notus in Judaea Deus; in Isrmagnum nomen ejus, et insultare Gentibus quibus non est notus Deus, et dicere quia sibi solis notus est Deus; quando Propheta dicit, Notus in Judaea Deus: alibi ergo ignotus. Notus est autem revera in Judaea Deus, si intelligant quid sit Judaea. Nam vere non est notus Deus nisi in Judaea. Ecce et nos hoc dicimus, circumcisione cordis, non littera, sed spiritu : sunt ergo Judaei in circumcisione carnis, et sunt Judaei
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c: Est enĩ sic̃ scriptura dicit. & modo
audistis ex semine dauid natus demaria :
iudȩos sed etiã ante ipsũ abrahã: Nec solũ
ante abraham sed ante adam: Nec solum
ante adam. sed ante cȩlũ &terrã & ante sła :¬

Expanded text:
 Est enim, sicut Scriptura dicit et modo audistis, ex semine David, natus de Maria. Judaeos, sed etiam ante ipsum Abraham ; nec solum ante Abraham, sed et ante Adam; nec solum ante Adam, sed et ante coelum et terram, et ante sa
Abbreviated transcription (Latin):
Sienĩ detractiones hominũ timeo ut ñdicam:
ego ipsea uerbo a sꝑo cado in laqueos uencntiũ
qͥuos moneo uttimeatis uerba hominũ : Quid ẽ.
ergo qđ dicturussũ : qͥ mͦ in t̃paganos qͥfuerit
xp̃ianꝰ a paganis audit uerba a spera. qͥbus sieru¬
buerit cadet inmuscipulã uenantiũ : sic inter
xp̃ianos. qͥuoluerint eẽ diligentiores &melio¬
res. abipsis xp̃ianis audituri sunt insultatio
Sed sunt multima leuiuente s xp̃iani interquos
qͥuoluerit bene uiuere & incer ebriosos sobriuscẽ

Expanded text:
si enim detractiones hominum timeo, ut non dicam; si enim detractiones hominum timeo, ut non dicam; ego ipse a verbo aspero cado in laqueos venantium, qui vos moneo ut non timeatis verba hominum. Quid est ergo quod dicturus sum? Quomodo inter Paganos qui fuerit Christianus, a Paganis audit verba aspera, quibus si erubuerit, cadit in muscipulam venantium: sic inter Christianos qui voluerint esse diligentiores et meliores, ab ipsis Christianis audituri sunt insultationsed sunt multi male viventes christiani, inter quos qui voluerit bene vivere, et inter ebriosos sobrius e
Abbreviated transcription (Latin):
nisi uitotaspesnrã non sit in nob̵. non sit in homine :
A uerbo aspero quid magnũ : multi in muscipulet
uenantiũ : ꝑ uerbũ asperũ decider̃ : Quid ẽ qđ di¬
co: tendit diabolus. &angłi eiꝰ tãquã uenantes
tendunc muscipulã : s: longe abipsis muscipulis
Seduis securus ambulare nolidec lin aredextera
nantiũ : Sed quid ẽ a uerbo asꝑo. multos ꝑuer
bũ asperũ misit in muscipulã diabolus : Vler¬
bigrã : Qui uoluer̃ eẽ xp̃iani interpaganos:
insultatores patiuntur paganos: Erubescunt
inter in sultatores : &a uerbo a spero recedentes
facturus est laqueus. quote conpellit in imicꝰ
ꝑ uerbũ asperũ : quomͦ retia plerũq tendunt̃
ad capt̃ sepis. tenduntur auibus & lapide s mit¬
tuntur in sept᷑. Lapides illi. nihil sunt facturi
auibus. Quando enĩ feritauem. qͥlapidẽ mitit
in sepẽ timens autt̃ auis in anẽ sonũ. cadit in retu:
inania. & erubescentes conuiciis suꝑ fluis. cadt̃
in laquȩos uenantiũ & captiuant᷑ adiabolo:

Expanded text:
nisi ut tota spes nostra non sit in nobis, non sit in homine. U«a verbo aspero,» quid magnum? Multi in muscipulam venantium per verbum asperum ceciderunt. Quid est quod dico? Tendit diabolus et angeli ejus, tanquam venantes tendunt muscipulas; et longe ab ipsis muscipulis Sed vis securus ambulare? Noli declinare in dextenantium. Sed quid est, «a verbo aspero?» Multos per verbum asperum misit in muscipulam diabolus: verbi gratia, qui voluerint esse Christiani inter Paganos, insultatores patiuntur Paganos; erubescunt inter insultatores, et a verbo aspero recedentes  nihil tibi facturus est laqueus, quo te compellit inimicus per verbum asperum? Quomodo retia plerumque tenduntur, ad caput sepis tenduntur avibus, et lapides mittuntur in sepem: lapides illi nihil facturi sunt avibus. Quando enim ferit avem, qui lapidem mittit in sinania, et erubescentes conviciis superfluis, cadunt in laqueos venantium, et captivantur a diabolo.
Abbreviated transcription (Latin):
Sibona suscepimꝰ de manudñi. mala non sustine
bimꝰ ergo qui immitatur xp̃m. uitolerit om̃s
molescias huiꝰscti : speseiꝰ indõ sit. ut nec in lecebra
capiatur. nectimore frangatur: Ipse habitat
inadiutorio altissimi. &im ꝓtectione dĩcȩli cõmo¬
rabitur: sicut audistis psclmũ & cantastis: Nam
inde incipit psalmꝰ: Quibus autẽ uerbis cẽptauit
dñ idiabolus: cũ ad ipsa uenerimꝰ agnoscetis:
Nota sunt cñi : Dicet dño susceptor meus es: &re
fugium meũ ds̃meus: Quis hoc dicet dño: qui
habitat in adiuto rio altissimi : uis est qͥhabi¬
tat in adiutorio altissimi : qui non habitat in ad¬
uitoriosuo : Quis est qͥhabitat in adiutorio altis¬
simi: quinon est suꝑbus. Quomͦ illi qͥmanduca¬
pentis audier : p̃ceptadĩ contẽ pser̃ : Et in uener̃
hoc euenisse in seqđminatus est ds̃. non qđ pmisit

Expanded text:
Si bona suscepimus de manu Domini, mala non sustineSi bona suscepimus de manu Domini, mala non sustine Ergo qui sic imitatur Christum, ut toleret omnes molestias hujus saeculi, spes ejus in Deo sit, ut nec illecebra capiatur, nec timore frangatur, ipse est «qui habitat in adjutorio Altissimi, et in protectione Dei coeli commorabitur:» sicut audistis psalmum, et cantastis; nam inde incipit Psalmus. Quibus autem verbis tentavit Dominum diabolus, cum ad ipsa venerimus, agnoscetis: nota sunt enim. «Dicet Domino, Susceptor meus es tu, et refugium meum, Deus meus.» Quis hoc dicit Domino? «Qui habitat in adjutorio Altissimi.» Quis est «qui habitat in adjutorio Altissimi?» Qui non habitat in adjutorio suo. Quis est «qui habitat in adjutorio Altissimi?» Qui non est superbus, quomodo illi qui manducapentis audierunt, praeceptum Dei contempserunt; et invenerunt hoc evenisse in se quod minatus est Deus, non quod promisit
Abbreviated transcription (Latin):
fuit : In heremo occulit illũ tẽptauit. sed supera¬
inimicus quando posculat hominẽ ut aliqͥdei
noceat ꝑ corporales molestias. ꝑsebres uelegri¬
tudines ꝑ aliquos labores corporis sicuc laborauit
iob: Iobdiabolũ nonuidebit : sed pocestatẽ di in¬
tellegebat: nouerat quia diabolus in eonihilpos¬
set: nisiabillo cuiꝰ suma pocestas est ꝑmitteret᷑:
Totã glum dõ dabat: potentiam diabolo nondec¬
bait : Ncm & quando ab stulit diabolu som̃ia. hoc
diabolus nisi ꝑmisisset dñs : Ideo autẽ ꝑmisit dñs :
uc homo ꝓbaretur diabolus uinceretur : Etqͣndo
cũ plaga ꝑcussit: illeꝑmisit : Cũ acapite. usq ao
pedes inputredinẽ uermiũ flueret : neccunc
tribuit diabolo aliquã potentiã iob Sed cũ ei sug¬
gessis set uxor eꝰ quã : solam reliquerat diabolus
Non consolatricẽ mariti sed adiutricẽ sui. & dexist
eidicaliquodo uerbũ: Indm̃ & morere. dixit ei:
Locuta es tã quã una exinsipientibus mulieribus:

Expanded text:
fuit in eremo, occulte illum tentavit; sed superainimicus, quando postulat hominem ut aliquid ei noceat per corporales molestias, per febres, per aegritudines, per aliquos labores corporis, sicut laboravit Job. Diabolum non videbat, sed potestatem Dei intelligebat. Noverat quia diabolus in eum nihil posset, nisi ab illo cujus summa potestas est, permitteretur: totam gloriam Deo dabat, potentiam diabolo non dabat. Nam et quando abstulit diabolus omnia, hoc diabolus, nisi permisisset Dominus. Ideo autem permisit Dominus, ut homo probaretur, diabolus vinceretur. Et quando eum plaga percussit, ille permisit. Quia cum a capite usque ad pedes in putredine vermium flueret, nec tunc tribuit diabolo aliquam potestatem Job: sed cum ei suggessisset uxor ejus, quam solam reliquerat diabolus, non consolatricem mariti, sed adjutricem sui, et dixisset ei, «Dic aliquod verbum in Deum, et morere;» dixit ei, «Locuta es tanquam una de insipientibus mul
Abbreviated transcription (Latin):
tenebris ignorantiȩ : a murca insultet:
Et illa tã quã ꝑplateas piecta publice in sul¬
tet : tua pđce incorde tuo. ubi qͥuidet in
occulto red dectibi. liquȩsce ingemella¬
riũ : Oliua in arbore qͥbusdam qͥdem
tẽpestatib: agitatur: non tam̃ p̃ssuris
torcularis acteritur : Ideo utrũq simul
pendet ex arbore : &̃ qđ piciendũ est & qđ
recondendũ : A cubi corcular & p̃suras uen¬
tũ fuerit utrũq discernitur dirimitur & aliud
appetitur : aliud respuitur : Vultis nosse
uim torculariorũ istorũ. ut unũ aliqͥd dicã
undc & murmurant qͥea faciunti quantȩ in qͥ

Expanded text:
tenebris ignorantiae amurca insultet, tenebris ignorantiae amurca insultet, et illa tanquam per plateas projecta publice insultet: tu apud te in corde tuo, ubi qui videt in occulto reddet tibi , liquare in gemellarium. Oliva in arbore quibusdam quidem tempestatibus agitatur, non tamen pressuris torcularis atteritur; ideo utrumque simul pendet ex arbore, et quod projiciendum est, et quod recondendum est: at ubi ad torcular et pressuras ventum fuerit, utrumque discernitur, dirimitur; et aliud appetitur, aliud respuitur. Vultis nosse vim torcularium istorum? Ut unum aliquid dicam, unde et ipsi murmurant qui ea faciunt: Quantae,
Abbreviated transcription (Latin):
dum : Fit ergo intorculari: conculcatio tri¬
bulatio pondus : Etinhis oleũ eliquatur
occulit ingemellariũ : a murca publice
ꝑplateas currit : Intendite : ad magnũ: hoc
spectaculũ : Nonenĩ desinit ds̃ edere nobis :¬
qđ cũ magno gaudio spectrmꝰ: Aut circi insi¬
nia huic spectaculo conparanda est : illa ad
a murcã ꝑtinet. hoc adoleũ : Quando ergo
auditis contumacitergarrire blasphemos.
& dicere habundare p̃ssuras tẽporibus xp̃i¬
anis: sꝗtis enĩ qr hoc amant dicere : & uetus
qͥdem seda tẽporibus xp̃ianis cȩpit ꝓuer¬
bium: non pluit ds̃ : Dicac xp̃ianꝰ quã quã
prioresista dixer̃ : ĩstia utẽ modo dicunt.
suꝑbire unde deberent amplius supplicare :
Eligentes blas phemare : quã orare : Cũergo
ista cõmemorant cũ ista iactant: cũ ista
dicunt & contumaciter dicunt non cũtimore
sed cũ clatione. non uos ꝑturbent: Futa enĩ
qr p̃ssurȩ abundant : tuoleũ esto : Nigra

Expanded text:
dum. Fit ergo in torculari conculcatio, tridum. Fit ergo in torculari conculcatio, tribulatio, pondus: et in his oleum eliquatur occulte in gemellarium; amurca publice per plateas currit. Intendite ad magnum hoc spectaculum. Non enim desinit Deus edere nobis quod cum magno gaudio spectemus: aut circi insania huic spectaculo comparanda est? Illa ad amurcam pertinet, hoc ad oleum. Quando ergo auditis contumaciter garrire blasphemos, et dicere, abundare pressuras temporibus christianis; scitis enim quia hoc amant dicere: et vetus quidem, sed a temporibus christianis coepit proverbium, Non pluit Deus, duc ad Christianos. Quanquam priores ista dixerunt. Isti autem modo dicunt superbire, unde deberent amplius supplicare; eligentes blasphemare quam orare. Cum ergo ista commemorant, cum ista jactant, cum ista dicunt, et contumaciter dicunt, non cum timore, sed cum elatione; non vos perturbent. Puta enim quia pressurae abundant, tu oleum esto. Nigra
Abbreviated transcription (Latin):
Noqui aduos dep̃senti psalmosus¬
Et enĩ aliquanto est obtunsior : Dabit uires
intentio audientiũ : & adiutoriũ iubentis.
ut loquar : litulũ habet psalmꝰ iste infin ẽ
ꝓtorcularibus quinta sabbati. pscilmus
ipsi a saph: in unũ titulũ : multa st̃ congesta
misteria Ita tam̃ : ut lim̃ psalmi indicet
inceriora : Cũ de torcularibus locuturi
eẽ. delacu: deproelo. aut fiscinis: quia
nec ipse psalmꝰ hoc habet: & ideo magis
indicat misteriũ : Nã sialiqͥd talepsalmi
textus contineret : non decẽt. qͥputaret
adlitterã eẽ. accipienda torcularia. nec
aliqͥd illic amplius reqͥrendũ : nec mistice
aliqͥd positũ & sacrate significatũ. sed
diceret : simpliciter psalmꝰ de torcularib:
loqͥtur. Eitum nescio qͥd aliud suspicaris:
nihil hictale audistis: cũ legeretur :
Ergo accipite torcularia mrsteriũ ecđȩ
qđ nunc agitur: in torcularib: anim aduer¬
timꝰ quȩdam tria: pressurã: & dsis p̃ssura
duo quȩdã unũ recondendũ. alterũ picien¬

Expanded text:
oqui ad vos de praesenti psalmo susetenim aliquanto est obtunsior: dabit ei vires intentio audientium, et adjutorium jubentis ut loquar. Titulum habet psalmus iste: «In finem pro torcularibus, quinta sabbati, Psalmus ipsi Asaph.» In unum titulum multa sunt congesta mysteria; ita tamen ut limen Psalmi indicet interiora. Cum de torcularibus locuturi esse de lacu, de prelo, de fiscinis; quia nec ipse psalmus hoc habet, et ideo magis indicat mysterium. Nam et si aliquid tale Psalmi textus contineret, non deesset qui putaret ad litteram esse accipienda torcularia, nec aliquid illic amplius requirendum, nec mystice aliquid positum, et sacrate significatum; sed diceret: Simpliciter Psalmus de torcularibus loquitur, et tu mihi nescio quid aliud suspicaris. Nihil hic tale audistis, cum legeretur. Ergo accipite torcularia mysterium Ecclesiae, quod nunc agitur. In torcularibus animadvertimus quaedam tria: pressuram, et de pressura quaedam duo; unum recondendum, alterum projicien
Abbreviated transcription (Latin):
& in quilim : sed estisciues scõrũ & domesficidĩ.
suꝑȩdi ficati suꝑ fundam̃tũ apłorũ &ꝓphetarũ:
Habes constructionẽ tante ciuitatis: Sed om̃is
ista conpages ubinititur. ubi incũbit ut nusquã
conpaginantur: Neque enĩ angulum faciunt
nisi duo parietes. in unum dedi uẽr so uenientes:
Sio & popliduo excircumcisione. & exp̃putio.
ad pacẽ xpianã sibim̃ et conexi t inima fide una
speina caritate : Sessi angulus summꝰ xp̃ciħo:
quasi uidentur priora fundam̃ta & posterior
laepis angulars : Potest ergo aliquis dicere :
non illi supra illim.: sulli sunt in fundam̃to ipse
in angulo: Sed egiart qͥ hoc dicit: angulũ & in
uidetur : Vt surga ma prcom: a fundo incipit:¬

Expanded text:
nquilini; sed estis cives sanctorum, et domestici Dei, superaedificati super fundamentum Apostolum et Prophetarum.» Habes constructionem tantae civitatis. Sed omnis ista compages ubi innititur, ubi incumbit, ut nusquam compaginantur. Neque enim angulum faciunt, nisi duo parietes in unum de diverso venientes: sic et populi duo ex circumcisione et ex praeputio, ad pacem christianam sibimet connexi in una fide, una spe, una charitate. Sed si angulus summus Christus Jesus, quasi videntur priora fundamenta et posterior lapis angularis. Potest ergo aliquis dicere qunon illi super illum, si illi sunt in fundamento, ipse in angulo. Sed cogitet qui hoc dicit, angulum et in videtur, ut surgat in apicem: a fund
Abbreviated transcription (Latin):
dicat ergo aliusciuis hocaꝑte. ne hoo suspi¬
cariuideamur : Loquers ad gentes& cõmemo¬
rans ut redirent & quasi construerentur infa
apłiaut ꝓphetȩ in qubus fundam̃tũ est
ciuitatis sin exp̃o erat inse : secutus ibiait:
Ipso sũ mo existente lapide angulari xpõ
ihũ: Neitaq putarent gentes nonseꝑtinere
adsion. erat eñ quȩdã oruita sterrenaquȩ ꝑ
umbram gestauit imaginẽ cuiꝰdasion deqtia
modo dr̃ cȩlestis illius herłim dequa dicit a płs.
que est mattr om̃iũ nrm̃ : Hecrgo illis ẽ non ꝑt

Expanded text:
Dicat ergo alius civis hoc aperte ne nos suspiDicat ergo alius civis hoc aperte ne nos suspicari videamur. Loquens ad Gentes, et commemorans ut redirent, et quasi construerentur in faApostoli aut Prophetae, in quibus fundamentum est civitatis, se tenerent in se; secutus ibi ait, «Ipso summo existente lapide angulari Christo Jesu.» Ne itaque putarent Gentes non se pertinere ad Sion: erat enim quaedam civitas Sion terrena, quae per umbram gestavit imaginem cujusdam Sion de qua modo dicitur, coelestis illius Jerusalem de qua dicit Apostolus, «Quae est mater om
Abbreviated transcription (Latin):
huc dixerat psilmꝰ: hinc incipit &ait: Funda¬
mm̃tieiꝰ in montibusscĩs : Euiꝰ fundam̃ta : non
dubium est quia fundumnta p̃serti in montibus
cuitatis ncuiuis sunt : Repletus ergo spuiscõ
tacus. erupo in hõc fundaum̃ticiꝰ in montib sc̃s
quas u cumd ila dixisset aliquid q̃mͦ dcillanihil
dixerat. qͥ nã quã deilla corde tacuerat: q̃uomͦ
enĩ dicitareiꝰ. dequa nihil diccũ est: sed multa
utdixisecũ insilentio deilla ciuitate parturiens:
clamans addnm̃ crupit &iam in aures homi¬
nũ fund am̃ta ciꝰ inmontib scis : Et quas. homi
portassion: Eccecuiꝰ fundam̃ta in montibusscĩs
cuiꝰdam cunta tission cuiꝰ dñs portas diligit.
sicut consequenter dicit. suꝑ om̃ia tab nacula
quidam ciuis plamius hocdixit apłs paulus:
Ciuis inde ꝓpħa:ciuis inde apłs: Ethi ꝓpterea
lo quebantur ut ceterosciuss ex ortarentur:
m̃tasunt huiꝰciustatis cui portas diligit dñs:

Expanded text:
huc dixerat Psalmus; hinc incipit, et ait: «Fundamenta ejus in montibus sanctis.» Cujus fundamenta? Non dubium est quia fundamenta, praesertim in montibus, civitatis alicujus sunt. Repletus ergo Spiritu status, erupit in hoc, «Fundamenta ejus in montibus sanctis;» quasi jam de illa dixerit aliquid. Quomodo de illa nihil dixerat, qui nunquam de illa corde tacuerat? Quomodo enim dicitur «ejus,» de qua nihil dictum est? Sed multa, ut dixi, secum in silentio de illa civitate parturiens, clamans ad Deum, erupit etiam in aures hominum: «Fundamenta ejus in montibus sanctis.» Et quasi homin«Dominus portas Sion.» Ecce cujus fundamenta in montibus sanctis, cujusdam civitatis Sion, cujus Dominus portas diligit, sicut consequenter dicit, «super omnia tabernacula quidam civis planius hoc dixit, apostolus Paulus. Civis inde Propheta, civis inde Apostolus: et hi propterea loquebantur, ut caeteros cives exhortarentur. menta sunt hujus civitatis, cujus portas diligit Dominus.
Abbreviated transcription (Latin):
fundim̃ta ꝓphitȩ aut apłi: atuomodo funda
sic figurate fundam̃tũ fundamentorum:
.stis non potest idem lapis cẽ Inimo &in summo:
te corpora patiuntur. nec ubiq eẽ possunt
ne semꝑ: Diuinitas autẽ quȩubiq p̾sto est: ubiq
adeã potest duci similitudo. & totũ potest eẽ insimi¬
litudinib: quianihil horũ est inꝓpriȩatibus :
Num qund xp̃c ianua est quẽ ad modũ uidemꝰ ianuas
factas a fabro : nonutiq Ettam̃ dixit. egosũ ianua:
A ut num qͥd sic est pastor qͦmͦ uidemꝰ pastores istos
p̃positos pecorũ : & dixit ego sũ pastor : Et imnoloco
ambas res dixit in euangelio : qr pastor ꝑianuã
intrat : Et ibi dixit egosũ pastorbonꝰ : &ibidix̃
egosũ ianua: Pastor intrat ꝑ ianuam : Et quis
est pastor qͥ intrat ꝑ ianuã egosũ pastor bonꝰ:
Quȩest ergo ianua qua in tras cupastorbone. egosũ
ianua : Quomͦ ergo tuom̃ia: quom inqs ꝑme

Expanded text:
fundamenta prophetae et apostoli? et quomodo fundam sanctorum , sic figurate fundamentum fundamentorum? is non potest esse idem lapis in imo et in summo: e corpora patiuntur; nec ubique esse possunt, nec semper: Divinitas autem quae ubique praesto est, undique ad eam potest duci similitudo; et totum potest esse in similitudinibus, quia nihil horum est in proprietatibus. Numquid Christus janua est, quemadmodum videmus januas factas a fabro? Non utique: et tamen dixit, «Ego sum janua.» Aut numquid sic est pastor, quomodo videmus pastores istos praepositos pecorum? Ex dixit, «Ego sum pastor.» Et uno loco ambas res dixit. In Evangelio dixit quia pastor per januam intrat: et ibi dixit, «Ego sum pastor bonus;» et ibi dixit, «Ego sum janua» . Pastor intrat per januam: et quis est pastor qui intrat per januam? «Ego sum pastor bonus.» Et quae est ergo janua qua intras tu, pastor bone? «Ego sum janua.» Quomodo ergo tu omnia? Quomodo per me
Abbreviated transcription (Latin):
silmꝰist qͥ modo cantacus est. brauis estnumero
uerborũ sedinagnꝰ est pondere sententiarum:
iã totus lectus est : & iundietis quã eaguo tẽpore
Attrminũ usq ꝑductus: Hic nob̵ aintũ dñs
dotre dignacur : cũ urã caritate racdandus
mod est ppositus : ab eatissimo p̃sote patrenrõ:
Repentina ꝓpositio megniuares. nisime conci¬
nuo ꝓponentis aratio subleuaret. Intendat ergo
carita surã : Ciuitas quȩdã inisto pfilmo cantata
& unde peregrinam̃. quã diumortalessumꝰ aead
quã tendimꝰ. serciꝰuiã quȩ om̃ ino quasi dumetisii¬
& sentibu s interclusa non inueniebatur :rexipsuis
ciuitatis sefecitiam. utad ciuitatẽ ꝑueniremus:
Ambulante sergo in xp̃o & adhuc pergrinan¬
tes donec ꝑueniamꝰ & suspirintes desiderio cuiꝰdã
mneffabilis quieas quȩ habitat milla cuntate. dequa
ambul antes ergo. sic cantimꝰ ut desideremus :
Nãqin desidorit : &esilinguataceat. cantat corde:
quidut̃ non desiderit: quoliba clamore aures

Expanded text:
salmus qui modo cantatus est, brevis est numero verborum, magnus pondere sententiarum. Nam totus lectus est, et videtis quam exiguo tempore ad terminum usque perductus. Hic nobis, quantum Dominus donare dignatur, cum vestra Charitate tractandus, modo est propositus a beatissimo praesente patre nostro. Repentina propositio me gravaret, nisi me continuo proponentis oratio sublevaret. Intendat ergo Charitas vestra. Civitas quaedam in isto psalmo cantata et unde peregrinamur, quamdiu mortales sumus; et ad quam tendimus, per cujus viam, quae omnino quasi dumetis et sentibus interclusa non inveniebatur, rex ipsius civitatis se fecit viam, ut ad civitatem perveniremus. Ambulantes ergo in Christo, et adhuc peregrinantes donec perveniamus, et suspirantes desiderio cujusdam ineffabilis quietis quae habitat in illa civitate, de qua ambulantes ergo, sic cantemus, ut desideremus. Nam qui desiderat, etsi lingua taceat, cantat corde: qui autem non desiderat, quolibet clamore aures
Abbreviated transcription (Latin):
reant in scłm scłi. Delectait eos flos malorum:
dixer̃ apđse. lccemaliflorent: puto malos
amatds̃ Et deleetati tẽporali flore iniquorũ :
c̃uersis̃ ad iniqͥtatẽ ut interirent: ñ ad tẽpꝰ sic̃ illi fiorent
nscđłn scłi. Unde hoc: qr uirim prudens ñ cognoscet: & stul¬
tus non intelliget hȩc. Non intrans inscũ ari¬
ũdĩ. ut intelligat in nouissima. Et quia diffi¬
cilis. ẽ. aliquantulũ intellectꝰ hic. indecepit
psalmꝰiste ucdauid lateret int̃ ⁊ipheos. nec.
delecta Ẽ flore t ypheorũ. sedeligeret potiꝰ
int̃illos humilitatẽ. ut hab̾et apđdm̃ abscon¬
dirã claritatẽ. Quidergo ei tribuit᷑ in hoc
atulo infinẽ. in hymnis: hoc ẽ. in laudib:. Quib

Expanded text:
reant in saeculum saeculi . Delectavit eos flos malorum: reant in saeculum saeculi . Delectavit eos flos malorum: dixerunt apud se, Ecce mali florent, puto malos amat Deus: et delectati temporali flore iniquorum, conversi sunt ad iniquitatem, ut interirent. Non ad tempus sicut illi florentculi. Unde hoc? Quia vir imprudens non cognoscet, et stultus non intelliget haec, non intrans sanctuarium Dei, ut intelligat in novissima. Et quia difficilis est aliquantulum intellectus hic inde coepit psalmus iste, ut David lateret inter Ziphaeos, nec delectaretur flore Ziphaeorum; sed eligeret potius inter illos humilitatem, ut haberet apud Deum absconditam claritatem. Quid ergo ei tribuitur in hoc titulo? In finem, in hymnis: hoc est in laudibus. Quibus
Abbreviated transcription (Latin):
illa om̃ia insignia regalia sic sibi. cẽ. uelut pan¬
nũ menstruatȩ. Sihȩc mulieres possunt. uiri
ñ poss : & sihoc potuit mulier iudȩa. Nonpo¬
terit ȩccła xp̃iana : hoc ergo dixerĩ caritatiurẽ
duntiȩ siaffluant ne apponatscor. Habun¬
dent licet & sequatur sȩpsperitas scłi : tumari
noli credere nec ridenti. diuitiȩ si affluant.
si habundent. calca eas. & suspendere exdõtuo
Cũenĩ eas subter habueris. & exillo pependeris :
cũ fuerint subtractȩ non cades. ne forte ꝑma
lã cogitationẽ minimeq xp̃ianã. fiat inte
qđ dicitur in alio psalmo. cõmemorato flore
Typheorũ istorũ Nimis inqͥt ꝓfundȩ factȩ s̃ :
cogitationes tuȩ. Dõ dicit᷑: nimis ꝓfundȩ fac¬
tȩ s̃ cogitationestuȩ. Virimn prũdens ñ cogi¬
cet : &stultus non intelliget hȩc. Quid non
intelliget : cũ exorientur peccatores sic̃ fenũ.
& ꝓspexerint om̃s qͥoꝑantur iniqͥtatẽ : ut in te¬

Expanded text:
illa omnia insignia regalia sic sibi esse velut panilla omnia insignia regalia sic sibi esse velut pannum menstruatae . Si haec mulieres possunt, viri non possunt? Et si haec potuit mulier Judaea, non poterit Ecclesia christiana? Hoc ergo dixerim Charitati Vestrae: Divitiae si affluant, ne apponatis cor . Abundent licet, et sequatur te prosperitas saeculi, tu mari noli credere, nec ridenti. Divitiae si affluant, si abundent, calca eas, et suspendere ex Deo tuo. Cum enim eas subter te habueris, et ex illo pependeris, cum fuerint subtractae, non cades. Ne forte per malam cogitationem minimeque christianam fiat in te quod dicitur in alio psalmo, commemorato flore Ziphaeorum istorum: Nimis, inquit, profundae factae sunt cogitationes tuae. Dico dicitur, Nimis profundae factae sunt cogitationes tuae: vir imprudens non cognoscet, et stultus non intelliget haec. Quid non intelliget? Cum exorientur peccatores sicut fenum, et prospexerint omnes qui operantur iniquitatem, ut inte
Abbreviated transcription (Latin):
sero penitet uos in ũbra floruisse. Iuaredđ
quẽ ꝓdebacis int̃uos latere non agnoscebatis:
tunc enĩ sicorrigeremini dolor iste in fructuo¬
sus noneẽt. Estenĩ dolor fructuosus: est & in¬
fructuosus Fructuosus dolor nunc ẽ. cũte
accusas cũ rep̃hendis mores malostuos. cũrep̃¬
hensos ꝑsequeris ꝑsecutos excludis.: illisq ex¬
clusis mutaris. exuenstẽ ueterẽ hominẽ induis
nouum eligens potiꝰ xp̃iop ꝓbriũ quã florẽ
tipheorũ Porro sitibi contigerit. habenti
in occulto bonũ tuũ & latenti int̃ tipheos.
habenti etiã in occulto ꝓmissionẽ mercedis tuȩ.
aliqua sublimitas scłi. noli extolli. Nã sielatus
exilla fueris. cades inflorẽ tipheorũ. Sic enĩ
mulier quȩdã scã hester millo tunc popło u¬
dȩorũ. cũ cẽ uxor regis alienigene : uentũ ẽ.
ad periculũ cunũ ut de p̃caretur regẽ ꝓciuib:
suis. Coepit orare : & in ipsa oratione c̃fessa ẽ.

Expanded text:
sero poenitet vos in umbra floruisse! Quare David, sero poenitet vos in umbra floruisse! Quare David, quem prodebatis inter vos latere, non agnoscebatis? Tunc enim si corrigeremini, dolor iste infructuosus non esset. Est enim dolor fructuosus, est infructuosus; fructuosus dolor nunc est cum te accusas, cum in te reprehendis malos mores tuos, cum reprehensos persequeris, persecutos excludis, illisque exclusis mutaris, exuens te veterem hominem et induens novum, eligens potius Christi opprobrium quam florem Ziphaeorum. Porro si tibi contigerit habenti in occulto bonum tuum et latenti inter Ziphaeos, habenti etiam in occulto promissionem mercedis tuae, aliqua sublimitas saeculi, noli extolli: nam si elatus ex illa fueris, cades in florem Ziphaeorum. Sic enim mulier quaedam sancta Esther in illo tunc populo Judaeorum, cum esset uxor regis alienigenae, ventum est ad periculum civium, ut deprecaretur regem pro civibus suis; coepit orare, et in ipsa oratione confessa est
Abbreviated transcription (Latin):
anteme : id.ẽ. magna mihi questio surrex̃ incor¬
de. quare homines mala faciunt & inscło florent.
multi autẽ beneagt̃ & in hac terra laborant.
Questio ergo ista cũ magna eẽt. ante oculos meos
& laboriosa ad inuestigandũ. labor ẽ. inquit
anteme. donec introeã inscũ ariũ dĩ. & intelligã
in nouissima. Quȩ sunt ista nouissima : quȩ
nisi quȩ scimꝰ iã in euangłio p̃nuntiata: cũ enĩ
uenerit filius hominis. congregabuntur ante
eũ om̃sgentes. & separabit cossic̃ pastor separat
oues abhȩdis. Oues ponet addexterã: hedos
adsinistrã. Ecce iã illitiphei separabuntur:
flãma seqͥtur separationẽ. Ubiẽ floseorum
qͥiã ad sinistrã stabunt : nonne tunc ingemis¬
cent : nonne tunc sera penitentia tor quebun¬
tur & dicent. qͥd nob̵ ꝓfuit suꝑbia. & diuiti¬
arũ iactantia qͥd contulit nob: transier̃ om̃ia
tanquã umbra. Otiphei ad sinistrã stantes

Expanded text:
ante me: id est, magna mihi quaestio surrexit in corante me: id est, magna mihi quaestio surrexit in corde, quare homines male faciunt, et in saeculo florent; multi autem bene agunt, et in hac terra laborant. Quaestio ergo ista cum magna esset ante oculos meos, et laboriosa ad investigandum; Labor est, inquit, ante me, donec introeam in sanctuarium Dei, et intelligam in novissima . Quae sunt ista novissima? Quae, nisi quae scimus jam in Evangelio praenuntiata? Cum enim venerit Filius hominis, congregabuntur ante eum omnes gentes; et separabit eos, sicut pastor segregat oves ab haedis: oves ponet ad dexteram, haedos ad sinistram . Ecce jam illi Ziphaei separabuntur: flamma sequitur separationem. Ubi est flos eorum qui jam ad sinistram stabunt? Nonne tunc ingemiscent? nonne tunc sera poenitentia torquebuntur, et dicent: Quid nobis profuit superbia, et divitiarum jactantia quid contulit nobis? Transierunt omnia illa tanquam umbra . O Ziphaei ad sinistram stantes,