comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
incine tione alterus. quod uincirndꝰ
aꝑsecutore: inductu quo non uellet.
quod tormenta passionis. cont̾ra uolun¬
tatem er̃t passurus humane fragilita¬
confestim lenire eurauit exemplo.
ret: quod se meminisset similem suo
tiam. Post quam enim significauit
er qua morte clarificaturus ẽẽt dm̃.
apite lectionis audiuimus. Et
cis supplicrum subire non tĩmui. cur
tu ꝓ mxi nominis confessione crueema
pati formides. qui eo głosiori martyrii
palina clarificabrris. quod inhac ꝓme¬
renda magistri iter sequeris: Iam uero
ab ruglista non subditur. quid post liçe
dicta diis & discipłi eius feceriit. srd ex
eo tanren innuitur quod sub iungit.
Conuersus petrus: uidit illum discipłin
quem diligebat iħe sequentem.
aret naniq quia cum dixisset
petro sequere me. id est crucem
est autem eum petrus etiam incessu pedũ
cupiens implere quod audiuit sequere
tatu xp̃i putabat. qui non mingeĩ se
gr̃a dilectionis. axp̃o complexum elie¬

Expanded text:
in cinctione alterius, quod vinciendus a persecutore; in ductu quo non vellet, quod tormenta passionis contra voluntatem esset passurus humanae fragilitaconfestim lenire curavit exemplo, ret, quo se meminisset similem suo tiam. Postquam enim significavit ei qua morte clarificaturus esset Deum, apite lectionis audivimus. Et cis supplicium subire non timui, cur tu pro mei confessione nominis crucem pati formides? Qui eo gloriosiore martyrii palma clarificaberis, quod in hac promerenda magistri iter sequeris. Jam vero ab evangelista non subditur quid post haec dicta Dominus et discipuli fecerint, sed ex eo tamen innuitur quod subjungit, Conversus Petrus vidit illum discipulum quem ditigebat Jesus, sequentem. Patet namque quia cum dixisset Petro, Sequere me, id est, crucemcutus est autem eum Petrus etiam incessu pedum, cupiens implere quod audivit, Sequere tatu Christi putabat, qui non minori se gratia dilectionis a Christo complexum
Abbreviated transcription (Latin):
arma ꝓiecit. Tunc de inde tremefac¬
tus. flebat amarissime. Et accetlentis
adse senis genib ꝓuoluitur: gemi ib
ꝙululatib quib poterat satis faciens.
et uberrimis lactimarum suarum fon¬
tib iterum baptirabat᷑ : occultans so¬
lam dexteram suam. Aplł uͦ iuris iu¬
randi sacramento. se ei a saluatore in
petraturum ueniam pollicens: simulq
genib eiꝰ ꝓuolutus. atq ipsam dexterã
exciuus cedis conscientia torquebatur.
taniquam iam ppenitentiam purgatã
de osculans: adecclam reuocat. Et
inarsurentes ꝓ eo orationes ꝓfundrnis.
& cum ipso pariter ducens erebra
iriunia: indulgentiam adño quam¬
ei pollicitus furrat exprtebat. Sed et
uarus sermonum consolationibus: ue¬
uit quibus dam precantationib. effe¬
ros &. exterritos eius animos mitiga¬
bat. Nec prius abstitit. quam eum
in om̃ib emendatum etiam ecclesix
preficeret: prebens ꝑ hoc magna
exempla uere prnitentiȩ et docum̃¬
tum iugens nour regenerationis.

Expanded text:
restitit. Jam deinde tremefactus flebat amarissime, et accedentis ad se senis genibus provolvitur, gemitibus et ululatibus, quibus poterat, satisfaciens, et uberrimis lacrymarum suarum fontibus iterum baptizabatur, occultans solam dexteram suam. Apostolus vero jurisjurandi sacramento se eo impetraturum a Salvatore veniam pollicens, simulque genibus ejus provolutus, atque ipsam dexteram, ex cujus caedis conscientia torquebatur, tanquam jam per innocentiam purgatam deosculans, ad ecclesiam revocat, et indesinenter pro eo orationes profundens, et cum ipso pariter ducens crebra jejunia, indulgentiam aei pollicitus fuerat, expetebat. Sed et variis sermonum consolationibus, velut quibusdam praecantationibus, efferos et exterritos ejus animos mitigabat: nec prius abstitit, quam eum in omnibus emendatum etiam Ecclesiae praefecerit, praebens per hoc magna exempla verae poenitentiae, et documentum ingens novae regenerationis,
Abbreviated transcription (Latin):
uidens: uiuenem inquit illum repeto
suspirans senior. et inlacrimas resolu¬
tus: ille ait mortuus ẽ. Quomodo in¬
quit uel quali morte: Dõ ait mortu¬
sit. adultimum etiam latrocinium
occupauit. Quib auditis apostolus.
uestem continuo qua erat indutus

Expanded text:
efactum, «Iuuenem», inquit, «illum repeto suspirans et in lacrimis resolutus: «Ille», ait, «mortuus est». «Quomodo», inquit, «uel quali morte?». «Deo», ait, «mortulis deditus etiam latrocinium manet». His auditis apostolus uest
Abbreviated transcription (Latin):
se xp̃o uidei ꝑemere. designat. Quod
autem defincto herode. redit ad terrã
enoch &. helya predicantib. uidei
sopita modernȩ inuidiȩ flamina. fidẽ
ueritatis accipient. Et benr cum iude¬
am deserit fugere. et hoc innoete di¬
citur. Cum uͦ reuertitur in illam. ñ
quia nimirum quos obpeccatorum
tenebras. olim ꝑsecutores reliquit. ipsos
ob lucem fidei. tandem se querentes
reuisit. Quod dampnato licet hero¬
de. ioseph timore archelai filii euis. in
iudeam ubi metropolim habebat ire
formidans. moneute angło iunazarech
galilee secedit: ultima p̃sentis eccłe
tempora designat. quando ꝓea quȩ
nunc est uniuersalis gentis illuis eȩci¬
tate. qua xp̃ianos in quantum ualet
ꝑsequi ñ desistit:. acrior inquib dam
antixp̃i ꝑsecutio consurget. his di ohi¬

Expanded text:
se Christo Judaei peremere, designat. Quod se Christo Judaei peremere, designat. Quod autem defuncto Herode redit ad terram Enoch et Elia praedicantibus Judaei, sopita modernae invidiae flamma, fidem veritatis accipient. Et bene cum Judaeam deserit, fugere, et hoc in nocte dicitur; cum vero revertitur in illam  Alquia nimirum quos ob peccatorum tenebras olim persecutores reliquit, ipsos ob lucem fidei tandem se quaerentes revisit. Quod damnato licet Herode Joseph timore Archelai filii ejus in Judaeam, ubi metropolim habebat, ire formidans, monente angelo in Nazareth Galilaeae secedit, ultima praesentis Ecclesiae tempora designat, quando pro ea quae nunc est universali gentis illius caecitate, qua Christianos in quantum valet persequi non desistit, acrior in quibusdam Antichristi persecutio consurget. Et qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutoꝵ morte uindicandas: eis de¬
niq multatis ꝑsecutorib. pacem eccle
denuo reddendam. &. scõs qui latur¬
rant. ad sua loca eẽ reuersuros.
ossumus quoq odium
sunt temporib facte inudra speciali¬
ter accipere: quando inual:scente
om̃s expulsi deꝓuintia. & ingei .b
p̃dicaturi. sunt longe lateq dispersi.
Sic q factum est: ut gentilitas quȩ ꝑ
egyptum figuratur. precatis ante
tenebrosa. lunen uerbi ꝑciperet.
Hoc ẽ enim puerum iħm & matrẽ euis.
pioseph in egyptum transferri:. fidẽ
scilicet dnĩce incarnationis. et eecłȩ
socirtatem ꝑdoctores scõs gentibus
committi. Quod erant inegypto
usq ad obitum herodis: indicat figu¬
rate. fidem xp̃i ingentib mansuram.
donec plenitudo earum introeat. et
sic om̃is isrł saluus fiat. Obitus qͥppe
herodis. terminum iitentionis mali¬
tiose. qua nunc contra ȩccłam iudra
seiit insiuat. Occisio paruulorũ.
mortem humilium spũ. quos fugato a

Expanded text:
persecutorum morte vindicandas, eisdepersecutorum morte vindicandas, eisdemque multatis persecutoribus, pacem Ecclesiae denuo reddendam, et sanctos qui latuerunt ad sua loca esse reversuros. ossumus quoque odium sunt temporibus factae in Judaea, specialiter accipere, quando invalescente omnes expulsi de provincia, et in gentibus praedicaturi sunt longe lateque dispersi. Sicque factum est ut gentilitas quae per Aegyptum figuratur, peccatis ante tenebrosa lumen verbi perciperet. Hoc est enim puerum Jesum et matrem ejus per Joseph in Aegyptum transferri, fidem scilicet Dominicae incarnationis et Ecclesiae societatem per doctores sanctos gentibus committi. Quod erant in Aegypto usque ad obitum Herodis indicat figurate fidem Christi in gentibus mansuram donec plenitudo gentium introeat, et sic omnis Israel salvus fiat. Obitus quippe Herodis terminum intentionis malitiosae, qua nunc contra Ecclesiam Judae saevit, insinuat. Occisio parvulorum, mortem humilium spiritu, quos fugato a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ aliter intelligi. uia rachel uixta
bethlrem sepulta est. sicut titulus mo¬
numenti eius manens usq hodir testat᷑:
ad occidentem ciuitatis ultra uiam que
ducit hebron. quod ea quȩ inloco
eodem agebuntur. ipsa egisse ꝓphetico
locutionis modo recte dicatur: cuius
corpore et nomiire locus ipse furrat
insignis. Quod dñs ipse ne occideret᷑
abhe rode sublatus ẽ aparentib in egyp¬
tum: significat electos septus malorum
exemplum datur fidelib ue dubitint
rabiem ꝑsequentium ubi oportunũ
fuierit de clinare fugirndo. cum boc
dm̃ ac dñm suum fecisse inemiineruit
Si quidem ipse qui erat ꝑ pnepcurꝰ
cepit: fugiendo hominem quasi homo
interra. quem magis paulo aute
monstrauit stella decȩlo. Quod occi¬
sis ꝓdño purris. herodes non longe
post obut: et ioseph monente anglo.
dñm cum matre ad terram isrł re¬
duxit. significat om̃s ꝑsecutiones quȩ
contra eccłam erant mouende. ipsorũ

Expanded text:
et aliter intelligi quia Rachel juxta et aliter intelligi quia Rachel juxta Bethleem sepulta est, sicut titulus monumenti ejus manens usque hodie testatur, ad occidentem civitatis, ultra viam quae ducit Hebron: quod ea quae in loco eodem agebantur, ipsa egisse prophetico locutionis modo recte dicatur, cujus corpore et nomine locus ipse fuerat insignis. Quod Dominus ipse ne occideretur ab Herode sublatus est a parentibus in Aegyptum, significat electos saepius malorum exemplum datur fidelibus, ne dubitent rabiem persequentium, ubi opportunum fuerit, declinare fugiendo, cum hoc Deum ac Dominum suum fecisse meminerint. Si quidem ipse qui erat suis praececepit fugiendo hominem, quasi homo in terra, quem magis paulo ante monstravit stella de coelo. Quod occisis pro Domino pueris Herodes non longe post obiit, et Joseph monente angelo Dominum cum matre ad terram Isrduxit, significat omnes persecutiones, quae contra Ecclesiam erant movendae, ipsorum
Abbreviated transcription (Latin):
suit ultra reuocan. li inmundum: de
cuius erumpnis semel euaserunt. coro¬
nandi ad xp̃m. Rachel namq quȩ
ouis aut uidens dm̃ dicitur. ecchesiam
figurate de moustrat. cuius tota inten¬
tio ut iudere dm̃ merratur inuigilat.
Et ipsa ẽ ouis centesima: quam bonus
pastor relictis incȩlo non aginta nouẽ
ouib angłi carum uirtutum. abut
posuit humeris: et sic reportauit ad
gregem.
ueritiur autem uxta litterã.
quomͦ rachel plorasse dicitur
filios suos: cumtrib iuda
que bethleem tenebat. non de rachei
sed desorore eius lia fuerit orta. Ubi
tamen facilis patet responsio: quia
non tantum inbetbleem. uerũ etiam
in om̃ib finib eiꝰ. pueri sunt dimes
trucidati. Tribus autem beniamin que
de rachel orta ẽ: proxua fuit tribui
iude. Unde merito credi debrt quod
plaga crudelissime urcis. ñ paucos
etiam beniamineȩ styrpis pueros in¬
uoluerit. quos ꝓgenies rachel ȩlata
in excelsum uoce plorauerit. Potest

Expanded text:
sunt ultra revocandi in mundum, de sunt ultra revocandi in mundum, de cujus aerumnis semel evaserunt coronandi ad Christum. Rachel namque, quae ovis aut videns Deum dicitur, Ecclesiam figurate demonstrat, cujus tota intentio ut videre Deum mereatur, invigilat. Et ipsa est ovis centesima, quam pastor bonus relictis in coelo nonaginta novem ovibus angelicarum virtutum, abiit umeris imposuit, et sic reportavit ad gregem. Quaeritur autem juxta litteram quomodo Rachel plorasse dicitur filios suos, cum tribus Juda quae Bethleem tenebat, non de Rachel, sed de sorore ejus Lia fuerat orta. Ubi tamen facilis patet responsio, quia non tantum in Bethleem, verum etiam in omnibus finibus ejus pueri sunt omnes trucidati. Tribus autem Benjamin, quae de Rachel orta est, proxima fuit tribui Judae. Unde merito credi debet quod plaga crudelissimae necis non paucos etiam Benjaminaeae stirpis pueros involverit, quos progenies Rachel elata in excelsum voce ploraverit. Potest
Abbreviated transcription (Latin):
moriinur. dño morimꝰ᷑: Siut enim uiui¬
mus sure moriniur. dñi sumus.
uod iuxta uaticinum iheremix
uox inrama id est in excelso audi¬
taẽ ploratus et ululatus. mani¬
feste denuntiat. luctum sc̃e ecełe. quo
de inusta menbroꝵ suorum nire gemit.
ñ ut hostes garriunt inuacuum cedere.
sed usq ad solium suꝑni conscendere
iudicis: et sicut ꝓthomarchiris abel.
ita etiam sanguinem ceterorũ martyrũ
de terra clamare ad dñm. iuxta illud
uiri sapientis. Non despiciet preces pu¬
pilli et uiduȩ. si effundat loquelam ge¬
mitus. Nonne lacrimȩ iuduȩ ad ma¬
xillam descendunt. et exclanatio eius
suꝑ deducentem eas . Amaxilla enim
ascendunt usq ad celum. & dñs exaudi¬
tor non delectabitur in illis. Quod
rachel plorasse dicitur filios suos. nec
uoluisse consolari quia non sunt: signi
uelle consolari. ut qui sełm morte uice¬
runt. rursus ad seli certamina secum
toleranda redrant. quia nimirum non

Expanded text:
morimur, Domino morimur. Sive enim vivimorimur, Domino morimur. Sive enim vivimus sive morimur, Domini sumus. Quod juxta vaticinium Jeremiae: Vox in Rama, id est in excelso, audita est ploratus et ululatus , manifeste denuntiat luctum sanctae Ecclesiae, quae de injusta membrorum suorum nece gemit, non ut hostes garriunt in vacuum cedere, sed usque ad solium ascendere superni judicis; et sicut protomartyris Abel, ita etiam sanguinem caeterorum martyrum de terra clamare ad Dominum, juxta illud viri sapientis: Non despicies preces pupilli, nec viduam, si effundat loquelam gemitus. Nonne lacrymae viduae ad maxillam descendunt, et exclamatio ejus super deducentem eas? A maxilla enim ascendunt usque ad coelum, et Dominus exauditor non delectabitur in illis . Quod Rachel plorasse dicitur filios suos, nec voluisse consolari, quia non sunt, signif ita velle consolari ut qui saeculum morte vicerunt, rursus ad saeculi certamina secum toleranda redeant, quia nimirum non
Abbreviated transcription (Latin):
purrum et matrem eius. & fuge inegy¬
tum: et esto ibi usq dum dicam tibi. Et rił¬
e moras preciosa martirum xp̃i
qua tamen omĩum xp̃i martyrum. pre¬
tiosa est mors designata. Quod enim
paruuli occisi sunt: significat ꝑhumilita¬
tis meritum. ad martirii ꝑueniendũ głam.
Et quia nisi conuersus fuerit quis et effre¬
tus ut paruulus: non possit amnã dare
ꝓxp̃o. Quod inbethleem ꝙ in omubus
finib eius occisi sunt: ostendit non solum
iniudea. unde eccłe̾ cepit origo. sed & in¬
omnib eiusdem eccłȩ finib. quacunq ꝑ
orbem diffusa est. ꝑsecutionem. seuituram
ꝑfidorum : et piqꝑum patientiam ẽẽ coro
nandam. Quia buart decisi sunt: doctri¬
na et oꝑatione ꝑfectos indicat. Qtia uͦ
infua. simplices uel idiotas. fidei tamen
nonficte constantia forces. eque demin¬
tiat. Quod illi quidem occisi sunt.
scuit. nullatemis eis uel uiurntib uel occi¬
sis posse auferri. sed cos urraciter contesta¬
ri. quia siue uiuimus dño uiuimus. siue

Expanded text:
ejus, et fuge in Aegyptum, et esto ibi usque dum dicam tibi, etc. De morte pretiosa martyrum Christi qua tamen omnium Christi martyrum pretiosa mors est designata. Quod enim parvuli occisi sunt, significat per humilitatis meritum ad martyrii perveniendum gloriam, et quia nisi conversus fuerit quis, et effectus ut parvulus, non possit animam dare pro Christo. Quod in Bethleem et in omnibus finibus ejus occisi sunt, ostendit non solum in Judaea, unde Ecclesiaeomnibus ejusdem Ecclesiae, quacunque per orbem diffusa est, persecutionem saevituram perfidorum, et piorum patientiam cnandam. Qui a bimatu occisi sunt, doctrina et operatione perfectos indicant; qui vero infra, simplices vel idiotas, fidei tamen non fictae constantia fortes aeque denuntiant. Quod illi quidem occisi sunt, saevit, nullatenus eis vel viventibus vel occisis posse auferri, sed eos veraciter contestari, quia sive vivimus, Domino vivimus, sive
Abbreviated transcription (Latin):
uitauit ad prandium. Et inter pran¬
aendum. tertio petrum anse amaret
in t̾rogauit: ac tercio amorem confiten¬
ti. quia ter eiu negauerat. ei tertio
pascendas suas oues commisit. ac drin¬
dr quia ꝓearum dem ouium. id est
animarum fidelium cura pastorali. usq
ad martirium crucis ẽe̾t ꝑuenturus
intimauit dicens. Amen am̃ dicotͥ.
cunz esses iunior cingebas te et ambula¬
bas ubi uolebas: cum autem senueris.

Expanded text:
vitavit ad prandium, et inter pranvitavit ad prandium, et inter prandendum tertio Petrum an se amaret, interrogavit; ac tertio amorem confitenti, quia ter eum negaverat, ei tertio pascendas suas oves commisit: ac deinde quia pro earumdem ovium, id est, animarum fidelium cura pastorali usque ad martyrium crucis esset perventurus, intimavit dicens: Amen amen dico tibi, cum esses junior, cingebas te, et ambulabas ubi volebas: cum autem sen
Abbreviated transcription (Latin):
illum discipulum quem diligebat iħe
sequentem: qui et recubuit incena
suꝑ pectus eius. & dixit. dñe quis ẽ
qui tradet te. Et rrł¬
sctio scĩ eũgłii quȩ nobis lec¬
ta est fres mei. tanto maiori a nobis
intentione. debet ꝑsingula uerba
pensari. quanto magna suꝑnȩ gr̃e
dulcedine tota redundat. Comnen¬
dat enim nobis. beatissimus eugłista
t apss ioħes. priuilegium amoris pre¬
cipui. quo cȩteris a dño amplius me¬
ruit honorari. Commendat testi¬
monum euglioe descriptionis: quod
urritate diuina sub nixum. nullus
fidelium dubitare ꝑunttitur. Com¬
mendat placitam sue carnis ab soluti¬
onxm: quam dño specialiter se uisitan¬
te ꝑcepit. Sid ut ꝑstece henionis
futus principia considerare ualeam᷑.
ubet suprriora parumꝑ attendere.
Apparuit dnis post resurrectionem dis¬
cipulis septem. interquos erat petrus
labͥorantib. et stans in lutore. copiosa
rete eoꝵ piscium multitudine imple¬
uit. Moxq egressos ad terram: in¬

Expanded text:
pulum quem diligebat Jesus, sequentem, qui et recubuit in coena super pectus ejus, et dixit: Domine, quis est qui tradet te? etc. Lectio sancti Evangelii quae nobis lecta est, fratres mei, tanto majori a nobis intentione debet per singula verba pensari, quanta magna gratiae supernae dulcedine tota redundat. Commendat enim nobis beatissimus evangelista et apostolus Joannes privilegium amoris praecipui, quo caeteris amplius meruit honorari a Domino: commendat testimonium evangelicae descriptionis, quod veritate divina subnixum nullus fidelium dubitare permittitur: commendat placidam suae carnis absolutionem, quam Domino specialiter se visitante percepit. Sed ut perfectae lectionis hujus principia considerare valeamus, libet superiora parumper attendere. Apparuit Dominus post resurrectionem discipulis septem, inter quos erat Petrus laborantibus, et stans in littore copiosa rete eorum piscium multitudine implevit, moxque egressos ad terram in
Abbreviated transcription (Latin):
tuc facta est in auribus meis: exul¬
tauit in gaudio infans in utero
mco. Itaq boce magna cdamauit
ubi domini sensit aducutum. quia
religiosum credidit partum. Nulla
eiumi causa erat pudoris: ubi pro¬
plete ortus date non affectate gene¬
rationis fidem. adsisscret. lc xi

Expanded text:
tuae facta est in auribus meis, exsultavit in gaudio infans in utero meo . Itaque magna voce clamavit, ubi Domini sensit adventum; quia religiosum credidit partum. Nulla enim causa erat pudoris, ubi prophetae ortus datae, non affectatae fidem generationis adscisceret. LI
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnonsolũ oꝑum sed cordiũ testis ẽ. Que
autẽ parate erant. intrauert̃ cũ eo ad
nuptias: & clausa ẽ ianua. Osi sapere
in cordis palato possit. qͥd ad mirationis
habet qͦd dicit᷑ urnit sponsus: qͥd dulce¬
dinis intrauert̃ cũ eo ad nuptias: quid
amaritudinis. &. clausa ẽ ianua. Ue¬
nit qͥppe ille: qͥaduentu suo elementa
concutit. incuiꝰ conspretu cęlũ cũ t̾ra
contremiscit. Unde etiã ꝑ prophetã
dicit᷑. Ad huc semel. &. ego mouebo ñ
solũ t̾rã: sedetiam celũ. Ad cuiꝰ examen
om̃e humanũ genus deducit᷑: cui ad
uindictã maloꝵ. remunerationẽq bonoꝵ.
angłi archangłi. throni. pͥncipat᷑. &.
dominationes obsequuntur.
tanti udicis. qͥ in illo die terror
erit. qͦndo iã inpena remediũ noner̃it:
Oue illa confusio. cui reatu suo exigen¬
te continget inconuentu hominum
ualtuxt̾iam iratũ uidere. Oitẽ diem
ꝓpba pene intuens ait. Dies irȩ. dres
illa: dies tribulationis & angustie : dies

Expanded text:
 et cordium testis est. Quae autem paratae erant, intraverunt cum eo ad nuptias, et clausa est janua. 4. O si sapere in cordis palato possit quid admirationis habet quod dicitur: Venit sponsus! quid dulcedinis: Intraverunt cum eo ad nuptias! quid amaritudinis: Et clausa est janua! Venit quippe ille qui adventu suo elementa concutit, in cujus conspectu coelum et terra contremiscit. Unde etiam per prophetam dicit: Adhuc semel, et ego movebo non solum terram, sed etiam coelum . Ad cujus examcitur. Cui ad vindictam malorum, remunerationemque bonorum, angeli, archangeli, throni, principatus et dominationes obsequuntur. tanti judicis qui in illo die terror erit, quando jam in poena remedium non erit. Quae illa confusio, cui reatu suo exigente continget in conventu omnium valet, etiam iratum videre! Quem diem bene propheta intuens ait: dies irae, dies illa, dies tribulationis et angustiae, dies
Abbreviated transcription (Latin):
Ite potius aduendentes: ꝙ. emite uobis.
Uenditores qͥppr olei: ad ulatores sunt.
Quia enĩ in accepta qualibet gr̃a uanis
suis laudib nitorem głȩ offerunt: qͣsi
oleũ uendunt. Deqͦ profecto obeo. psal¬
mista dicit. Oleum autẽ peccatoris:

Expanded text:
Ite potius ad vendentes, et emite vobis. Ite potius ad vendentes, et emite vobis. Venditores quippe olei adulatores sunt. Qui enim accepta qualibet gratia, vanis suis laudibus nitorem gloriae offerunt, quasi oleum vendunt. De quo profecto oleo Psalmista d
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ualeat qͥndouenit. Tude scriptũẽ.
Dies dñi sicut fur innocte itaueniets
Tunc om̃s uitgines surgunt. qͥa. ȩlecti
ꝙ repbi a somno sux mortis gxcitantu
lampades ornant: qͥa sua secũ oꝑa nunie¬
rant. ꝓquib tternam recipere beatitu¬
dinem expretant.
eo lampades fatuarũ uirginũ extin¬
gunt᷑: quia rarũ oꝑa. que clara homi¬
nib foris apparuer̃t. in aduentu udi¬
cis int̾ obscurant᷑. Et idõ retributionẽ
ñ inurmunt: qͥa ꝓeis recepert̃ ab ho¬
minib laudes quas amauer̃t. Quid est
autẽ qͦd tẽ a prudentib oleum petunt.
nisi qd̾ in aduentu iudicis. cũ se intus
uacuas inuenerint. testimoniũ foris
quert̃: Nesi a sua fiducia decepte:
ꝓximis dicant. Quia nos qͥsi sure oꝑe
repelli conspicitis: dicite de nr̃is oꝑib
quid uidistis. IIi.¬
eo prudentes uirgines: respon¬
dent dicentes. Ne forte ñ sufficiat
nobis &. uobis. In illa enĩ die. qd tamen
dequib dã inpace eccłr qͥescentib loqͦr

Expanded text:
de scriptum est: Dies Domini sicut fur in nocte ita veniet . Tunc omnes virgines surgunt, quia et electi et reprobi a somno suae mortis excitantur. Lampades ornant, quia sua secum opera numerant, pro quibus aeternam recipere beatitudinem exspectant. Sed lampades fatuarum virginum exstinguuntur, quia earum opera, quae clara hominibus foris apparuerant, in adventu judicis intus obscurantur. Et a Deo retributionem non inveniunt, quia pro eis receperunt ab hominibus laudes quas amaverunt. Quid est autem quod tunc a prudentibus oleum petunt, nisi quod in adventu judicis cum se intus vacuas invenerint, testimonium foris quaerunt? Ac si a sua fiducia deceptae proximis dicant: Quia nos quasi sine opere repelli conspicitis, dicite de nostris operibus quid vidistis. Sed prudentes virgines respondent, dicentes: Ne forte non sufficiat nobis et vobis. In illo enim die quod tamen de quibusdam in pace Ecclesiae quiescentibus loquor
Abbreviated transcription (Latin):
queni peperisti. padius . hiiam¬
uideorum. magnus in regno gentium. sed
non ab omnibus in regno udeorum parius
estimaiur. Nam et ipsa que hunc genuisti.
ex ipso populo israel in uirgam crristi. Uir¬
ga enm de radice iesse surrexistĩ et florii¬
sti. Uirga aaron fronduisti et nucem pe¬
peristi. et quia pre omnibus in mensitatem
eius agnouisti. quem tam paruissimum ex
te natum iudisti: procul dubio quem infan¬
tem genuisti. deum omnipocentem tremens
adorasti. adorans ttemuisti. quem tamen qz

Expanded text:
quem peperisti! Parvus in humanJudaeorum, magnus in regno gentium. Sed non ab omnibus in regno Judaeorum parvus aestimatur. Nam et ipsa quae hunc genuisti, ex ipso populo Israel in virgam crevisti. Virga enim de radice Jesse surrexisti, et floruisti. Virga Aaron fronduisti, et nucem peperisti: et quia prae omnibus immensitatem ejus agnovisti, quem tamen parvissimum ex te natum vidisti; procul dubio quem infantem genuisti, Deum omnipotentem tremens adorasti, adorans tremuisti: quem tamen q
Abbreviated transcription (Latin):
uentilabrum inmani sua. & ꝑmunda¬
bit aream fuam. a quo spm̃ scmn dari deb̾r
testabatur. ipse uos baptirabit inquiens
spũscõ. a quo seipsum ablui desiderabat
dicens. Ego ate debro baptuari. &. tu
uenis adme Quomodo gͦ dicit &. ego
nesciebam eum: nisi quia eum quẽ ante
nouerat. ꝑfectius iamcum bapti: aretur
agnouit: Quem rium mundi saluatorẽ
& iudicem nouerat: huius potentiam
maiestatis. altius sp̃u scõ suꝑ eum descen¬
dente cognouit.
Reus enim dubitandum ẽ. quia

Expanded text:
ventilabrum in manu sua, et permundaventilabrum in manu sua, et permundabit aream suam . A quo Spiritum sanctum dari debere testabatur: Ipse vos baptizabit, inquiens, Spiritu sancto , a quo seipsum ablui desiderabat, dicens: Ego debeo a te baptizari, et tu venis ad me ? Quomodo ergo dicit: Et ego nesciebam eum, nisi quia eum quem et ante noverat, perfectius jam, cum baptizaretur, agnovit; quem mundi Salvatorem et judicem noverat, hujus potentiam majestatis altius Spiritu sancto super eum descendente cognovit? Neque enim dubitandum est qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhibens de dño: hic ẽ inquit
dequo dixi. Post me uenit uir
qui inte iue factus ẽ: quia prior me erat.
Post me uenit iur. post me natus ẽ in mun¬
qui ante me factus ẽ: qui me potentia
maiestatis. tantum quantũ sol luciferũ.
licet post apparens antecellit. Quia pri¬
or me erat. quia in principio erat uer¬
dum. & uerbum erat apud dm̃. &. ds
erat ubum. Post me uenit uir: tempus
humane natiuitatis. qͦ iołt posterior ẽ
intellige. Qui ante me factus ẽ: pruna¬
tum regiȩ potestatis. qͦ etiam angelis p̾¬
sidet intuere. Quia prior me erat: etei¬
nitatem diuine marestatis. qua patri ẽ
equalis intellige. Post me uenit uir
qui ante me factusẽ: quia prio ine eris
Post inx uenit humanitatẽ. qui ideo me
precellit dignitate. quia prior me erat
diuinitate. Et ego nesciebam eum inqͥt.
Certum t̃ quia sciebat dñm iohes. cui testi¬
monium ꝑlubere missus ẽ: quem udicẽ
om̃ium uenturum p̃dicabat dicenscuiꝰ

Expanded text:
perhibens de Domino, Hic perhibens de Domino, Hic de quo dixi: Post me venit vir qui ante me factus est, quia prior me erat. Post me venit vir, post me natus est in munqui ante me factus est, qui me potentia majestatis tantum quantum sol luciferum, licet post apparens, antecellit, quia prior me erat, quia In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Post me venit vir, tempus humanae nativitatis, quo Joanne posterior est, intellige. Qui ante me factus est, primatum regiae potestatis, quo etiam angelis praesidet, intuere. Quia prior me erat, aeternitatem divinae majestatis, qua Patri est aequalis, intellige. Post me venit vir qui ante me factus est, quia prior me erat. Post me venit humanitate, qui ideo me praecellit dignitate, quia prior me erat divinitate. Et ego nesciebam eum, inquit. Certum est quia sciebat Dominum Joannes, cui testimonium perhibere missus est, quem judicem omnium venturum praedicabat, dicens: Cujus
Abbreviated transcription (Latin):
tur: iudei descriptura responderunt:
& ipsi cii ris non ad rauerunt: Don¬
ne ꝙ hoc ui dinus etiatu inine. quando
subditui. nichil aliuo quam xp̃o.in
quem nobuit c̃edere estenditur:
Nonne & quando occidurt ouemi et
pascha manducant. Seiti ib. xp̃m de¬
monstrant: quem cum eis ipsi ñ ad¬
orant: Nam illud quale ẽ quod sepe
detestimoniis ꝓphxticis. quib ap̃s p̃¬

Expanded text:
tur, Judaei de Scriptura responderunt, tur, Judaei de Scriptura responderunt, et ipsi cum eis non adoraverunt? Nonne hoc videmus etiam nunc, quando subditur, nihil aliud quam Christus, in quem nolunt credere, ostenditur? Nonne et quando occidunt ovem et Pascha manducant , gentibus Christum demonstrant, quem cum eis ipsi non adorant? Nam illud quale est, quod saepe de testimoniis propheticis, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
angustum diuersorium. inpresepi iace¬
bat. Abipso incelo demonitrabatur
stell. ut psum ad orandium de monstra¬
retur intra. Et tauien in fans tampo¬
tens. tam magnts. tam paruuis ꝓpł
inunicitias herodis anegẏptum portan¬
tib parentib fugit. ita nondum sermo¬
ne sed facti s iam suis menbris loquens.
ꝙ. tacitus dicens. Si uos ꝑsecitu fuerint
in unam cuuitatẽ: fugite in aliam. Mor¬
tabem quippe carnem unqͥ nos p̃figura¬
ret gerebat: uiqua erat etiam ꝓnibis
oportuno tempore inociturus. Undi ꝙ.¬
a magis illis nonsolum aurum honorand̾.
&. thus. ad orandus: uerũ etiam mẏrrã
sepeliendus acceperat.
Uales etiam frussent ꝓeiꝰ nomi¬
ne morituri. quam in nocentes
quam humiles: ostendit inpar¬
uulis quos herodes occidit. Nam ex
quib tota lex pendet &. prophete: eti¬
am ilum numerum p̃ceptoꝵ. significa¬
IT bimatus illorum. Iani ũ quem
magorum inqͥsitione. ubi. xx̃s nascere¬

Expanded text:
angustum diversorium in praesepi jaceangustum diversorium in praesepi jacebat. Ab ipso in coelo demonstrabatur stella, et ipsum adorandum demonstrabat in terra. Et tamen infans tam potens, tam magnus, parvulus propter inimicitias Herodis in Aegyptum portantibus parentibus fugit: ita nondum sermone, sed factis jam suis membris loquens, et tacitus dicens, Si vos persecuti fuerint in una civitate, fugite in aliam . Mortalem quippe carnem, in qua nos praefiguraret, gerebat, in qua erat etiam pro nobis opportuno tempore moriturus. Unde a Magis illis non solum aurum honorandus, et thus adorandus, verum etiam myrrham sepeliendus acceperat. Quales etiam fuissent pro ejus nomine morituri, quam innocentes, quam humiles, ostendit in parvulis, quos Herodes occidit. Nam ex quibus tota Lex pendet et Prophetae, etiam illum numerum praeceptorum significavit bimatus illorum. CAPUT III. 3.Magorum inquisitioni, ubi Christus nascere
Abbreviated transcription (Latin):
Merito istum diẽ. nunqͣm nobiscumbe¬
retici donatiste cęlebrare uoluerunt.
quia nec unitatem amant: nec orienta.¬
si eccłe. ubi apparuit stella illa cõmimi¬
gentiñ deubainit inunitate gentium
Sex eii puer pri q. sciret nocar uiitũ
patre ant ulatrẽ sic̃ de illo fuerat ꝓpħatũ.
In diuitus quippe ciuitas ila sed̃m sełm
fiorens: asiquando p̃sumpserat. In diui¬
tus autem principatus auro defertur:
qd̾ xp̃o magi supplicit̾ detulerunt.
Spolia uͭ samarir idem ipsi erant: qui eã
ineolebant. Samaria namq ꝓidola¬
tria posita ẽ. Iuiᷤ enun popls isrł̃ auer¬
sus a dño: ad idola colenda conuersus ẽ.
primitus spolia idolatriȩ deminatiom
detraxit: ut ad se adorandum magos
conuersos a peste illiuis suꝑsticionis aurr¬
teret: & in hac terra nondumloquens
bum ꝗd inprine. ino erat ds apud dm̃.
iamitiam caro factum ut habitiret in
nobis. &. ad nos uentiat. & apud patrẽ
manrbat : sursũ angłos ñ descrens: et de¬

Expanded text:
Merito istum diem nunquam nobiscum haeretici Donatistae celebrare voluerunt: quia nec unitatem amant, nec Orientali Ecclesiae, ubi apparuit illa stella, communiGentium delibavit, in unitate Gentium Tunc enim puer, priusquam sciret vocare patrem aut matrem, sicut de illo fuerat prophetatIn divitiis quippe civitas illa secundum saeculum florens aliquando praesumpserat. In divitiis autem principatus auro defertur, quod Christo Magi suppliciter obtulerunt. Spolia vero Samariae iidem ipsi erant, qui eam incolebant. Samaria namque pro idololatria posita est. Illic enim populus Israel aversus a Domino, ad idola colenda conversus est.prima puer spolia idololatriae dominationi detraxit, ut ad se adorandum Magos conversos a peste illius superstitionis averteret, et in hac terra nondum loquensbum, quod in principio erat Deus apud Deum, jam etiam caro factum, ut habitaret in nobis, et ad nos venerat, et apud Patrem manebat; sursum Angelos non deserens, et de
Abbreviated transcription (Latin):
os gͦ fr̃es rem̃i quorum erant
illi magi primitte nos heredi¬
tas xp̃i usq ad terminos terre.
propter quos cecitas ex parte inisrahel
facta est. ut plenitudo gentium intro
iacuit inangusto diuersorio. nunc
ꝓpter sublimandos sedet incęlo. sic
eum annuntiemus in hac terra. inhac
regione carnis nr̃e. ut non quauem¬
mus redeamus. tec prioris nr̃e comuier¬
sationis urstigia reprtamus. Hoc ẽ
enu: quod illi magi non quaueneit᷑
reditrunt uia. Mtitata uia. uita niu¬
tata est. & nobis cęli euarrauerunt
głam dĩ. Et nos ad.xp̃m ad orandum
fulgens exeugłio urritas: tamquam
de celo stella ꝑduxit. Et nos ꝓphetiã
ingente uidaica cȩlebiatam. tanquã
inditium iudroꝵ non nobiscu per¬
gentium. fideli aure ꝑcipimus
Et nos regem & sacerdatom.& ͭ  ꝓnob̾¬
in ortuum xp̃ra agnoscentes atq lou¬
cautes. tanquam inuro ⁊ thure &.
inyrra bonoramus. S. pest ut eum
euaugelizantes nouam uiam carꝑamꝰ:

Expanded text:
o, charissimi, quorum erant illi Magi primitiae, nos haereditas Christi usque ad terminos terrae, propter quos caecitas ex parte in Israel facta est, ut plenitudo Gentium intrarjacuit in angusto diversorio, nunc propter sublimandos sedet in coelo; sic eum annuntiemus in hac terra, in hac regione carnis nostrae, ut non qua venimus redeamus, nec prioris nostrae conversationis vestigia repetamus. Hoc est enim quod et illi Magi non qua venerant redierunt. Via mutata, vita mutata est. Et nobis coeli enarraverunt gloriam Dei ; et nos ad Christum adorandum fulgens ex Evangelio veritas, tanquam de coelo stella, perduxit; et nos prophetiam in gente Judaica celebratam, tanquam indicium Judaeorum non nobiscum pergentium, fideli aure percepimus; et nos regem et sacerdotem et pro nobis mortuum Christum agnoscentes atque laudantes, tanquam in auro et thure et myrrha honoravimus: superest ut eum evangelizantes novam viam
Abbreviated transcription (Latin):
diei per̃ unũ¬
sum mundum
nota sollẽpnitaᷤ.
qui d nobis affe¬
quid ue anin¬
uersaria repr¬
ticione cominemoret: annuersario
quoq sermione. tempus ammonit ut
loquamur. Epiphania quippe. latino
st. stella scilieet apputnit comiionit.
et precedente perducti.
o quippedie quo natus ẽ. illi stellã
mortnte uiderunt: & quemnatũ
iidieauerit agnouerunt. Ex illo
igturdis: ad hunc drem occurrerunt.
Hicrodem regem nuntiautes terruert.
uidois ex propria scriptura responden¬
fuerat in uenerunt. Nd ipsum de uide
aurum. thus. & inyrram obtulerunt.
alio ttinere redierunt. Manitestatus
ẽ Iͦ die ipso natuntatis sue dñs pastorib
ab angł̃o ammonitis. qͦ etiam die. ꝑ stel¬
lam &. illis ẽ longe moriente nuntiatus.
so isto die ab ris ẽ ad oratus. Suscipiat
g deuotissime istum qͦq diem celebran¬
duim uniuiersa ȩccsa gentium. quia &.
illi mag qͥd fuerunt. nisi primitiȩ
gentium: Israhelite pastores. magi
gentiles. lui ꝓpe. istilonge. Utriqͥi tam̃.

Expanded text:
diei per universum mundum nota solemnitas quid nobis affequidve anniversaria repetitione commemoret, anniversario quoque sermone tempus admonet ut loquamur. Epiphania quippe graece, tur; stella scilicet apparente commoniti, et praecedente perducti. Eo quippe die quo natus est, illi stellam in Oriente viderunt; et quem natum indicaverit, agnoverunt. Ex illo igitur die ad hunc diem occurrerunt, Herodem regem nuntio terruerunt, Judaeis ex prophetica Scriptura respondenfuerat, invenerunt. Ad ipsum deinde aurum, thus, et myrrham obtulerunt; alio itinere redierunt . Manifestatus est quidem et die ipso nativitatis suae Dominus pastoribus ab angelo admonitis; quo etiam die per stellam et illis est longe in Oriente nuntiatus: sed isto die ab eis est adoratus. Suscepit ergo devotissime istum diem celebrandum universa Ecclesia Gentium: quia et illi Magi quid jam fuerunt, nisi primitiae Gentium? Israelitae pastores, Magi gentiles: illi prope, isti longe: utrique tamen
Abbreviated transcription (Latin):
hominis uenientẽ in nubibꝰ: inpotes¬
tate magna &. maiestate. Nesi aꝑte
diceretur. In potestate & maiesta
uisuri sunt: quẽ inhumilitate pi sitũ
audire noluerunt: ut uirtutẽ eius
tanto tunc districtus sentiant: qͣnto
iunc ceruicẽ cordis ad eiꝰ patientiom
non inclinant. Sed qui
hec cortra reprobos dicta siuit: aiox
adelectoꝵ consolatiorẽ uerba uertun¬
nr. Nuii smdit᷑. His auteni fieri in¬
cipientib. respicite &. lruate capita nr̃a.

Expanded text:
hominis venientem in nubibus cum poteshominis venientem in nubibus cum potestate magna et majestate. Ac si aperte diceretur: In potestate et majestate visuri sunt quem in humilitate positum audire noluerunt, ut virtutem ejus tanto tunc districtius sentiant, quanto nunc cervicem cordis ad ejus patientiam non inhaec contra reprobos dicta sunt, mox ad electorum consolationem verba vertuntur, nam subditur: His autem fieri incipientibus, respicite et levate c
Abbreviated transcription (Latin):
g quanrius priusquam
italia gentili gladio fcrienda a serex
ignias incelo acies uidimus spsũ qui
fluctuum: nec dum noua orta ẽ.
Sedcum iam multa prenuntiata com
pbeta sunt: dubiũ non est qd̾ sequan¬
tur etiam pauca que restant. quia
siquentium rerũ certitudo: ẽ prete
ur̃e mentes inuigilent: ne securitate
torprant. ne ignorantia languescant.
sed semꝑ eas &. timor sollicitet. &. ui
bono opere sollicitudo confirmrt:
pensantes hoc quod redemptoris ur̃i
uoce subtungit᷑. Arescentib homi¬
nib p̃timore &. expectatione: quȩ
suꝑ urnient uniuerso orbi. Nam uir¬
tutes cȩlorum mouebunturr.
uid enim dñis uirtutes cȩlorum
niũ angłos. archangłos. thro¬
nos. dominationes. principatus &. po¬
testates appellat: Qux inaduentu
districti uidicis. nr̃is tinc oculis uisibi¬
lter apparebunt: ut districte tunc
a nobis exigant. hoc quod nos modo
in uisibilis conditor. ȩquanimit᷑ portat.
Ubi os subdit᷑. Et tunc udebunt filiũ

Expanded text:
. Quamvis priusquam . Quamvis priusquam Italia gentili gladio ferienda traderetur, igneas in coelo acies vidimus, ipsum qui fluctuum necdum nova exorta est. Sed cum multa praenuntiata jam completa sint, dubium non est quin sequantur etiam pauca quae restant, quia sequentium rerum certitudo est praetervestrae mentes evigilent, ne securitate torpeant, ne ignorantia languescant, sed semper eas et timor sollicitet, et in bono opere sollicitudo confirmet, pensantes hoc quod Redemptoris nostri voce subjungitur: Arescentibus hominibus prae timore et exspectatione quae supervenient unitutes coelorum movebuntur. Quid etenim Dominus virtutes coelorum nisi angelos, archangelos, thronos, dominationes, principatus et potestates appellat, quae in adventu districti judicis nostris tunc oculis visibiliter apparebunt, ut districte tunc a nobis exigant hoc, quod nos modo invisibilis conditor aequanimiter portat? Ubi et subditur: Et tunc videbunt Filium
Abbreviated transcription (Latin):
paratos nos inuenire desidans.
senescentem mundũ quȩ mala
quante ꝑcussiones p̾ueniant in notescit:
ut si din meturre intranqͥllitate nolunrꝰ
uicinũ eius uidicium. url ꝑ cussionibris
attriti timramꝰ. Huic . enim lectioni
Sc̃i euuanglii. quã modo ur̃a frat̾nitas
audiuit: paulo suprrius dñs p̾misit di¬
cens. Exuiget gens contra gentẽ. & reg¬
num adurrsus regnũ: & erunt terrȩ
motus magni ꝑloca .&. pestilentiȩ et
fames. Et quib dam int̾positis: hoc¬
signa uisole & luna &. stellis: & interris
pressura gentium: preconfusione soni¬
tus maris & fluctuum.
x quib ꝓfecto om̃ib alia iam
facta cernimꝰ: alia ẽ proximõ
uentura formidamꝰ. Namgente contra
tus urbes intiumeras subruat: ẽx obita
mundi partib scitis quam frequenter
auduumus. Pestuentias. sine cessatione
patimur. Signa uͦ insołr & luna ꝙ.
stellis. Adhuc aꝑte muuine uidemnus.
Sed quia & hec non longe suit. ex ip¬
sa iam aeris ininiutatione colliginias¬

Expanded text:
paratos nos invenire desideranssenescentem mundum quae mala quantae percussiones praeveniant innotescit, ut si Deum metuere in tranquillitate non volumus, vicinum ejus judicium vel percussionibus attriti timeamus. Huic etenim lectioni sancti Evangelii, quam modo vestra fraternitas audivit, paulo superius Det gens contra gentem, et regnum adversus regnum, et erunt terrae motus magni per loca, et pestilentiae, et fames : et quibusdam interpositis, hocsigna in sole, et luna, et stellis. Ex quibus pressura gentium, prae confusione sonitus maris et fluctuum. Ex quibus profecto omnibus alia jam facta cernimus, alia e proximo ventura formidamus. Nam gentem super tus urbes innumeras subruat, ex aliis mundi partibus scitis quam frequenter audivimus. Pestilentias sine cessatione patimur. Signa vero in sole, et luna, et stellis, adhuc aperte minime videmus, sed quia et haec non longe sint, ex ipsa jam aeris immutatione colligimus
Abbreviated transcription (Latin):
pres enum & spiueerunt in uniuerfa
terra. Et om̃s montes qͥ insarculo saric̃¬
tor: non ueniet illuc terror spina¬
rum &. ueprium. Et erit in pascua
bouis: & in conculcatione pecoris.
t dicit dũs adme. Sume tͥ
librum grandem: & scribe in eo
stilo homuns. uelocit̾ spolia detrabe
cito p̃dare. Et ad hibui mͥ testes fide

Expanded text:
s enim et spinae erunt in universa terra et omnes montes qui in sarculo sarientur non veniet illuc terror spinarum et veprium et erit in pascua bovis et in conculcationem pecoris et dixit Dominus ad me sume tibi librum grandem et scribe in eo stilo hominis Velociter spolia detrahe Cito praedare et adhibu
Abbreviated transcription (Latin):
tales qͥsdã sumlitudines. aninalib bie
assimitati st̃ homines. dm uł di filiũ non
cognoscentes. Est enĩ amnaa hoc umem
onobule &. siltũ .ꝙ. infirmq̃ ẜ ignobiles
& oneriferu magis. Sic fugit hominei
ante xp̃m: idolatrus & passionib auisis
inmunde. irrationabiles. uerti ati¬
orte corestes qͣntũ ad dłm stutii

Expanded text:
tales similitudines animalibus hic assimilati sunt homines, Deum vel Dei Filium non cognoscentes. Est enim animal hoc immuonabile, et stultum, et infirmum, et ignobile, et oneriferum magis: sic fuerunt et homines ante Christum idololatriis et passionibus immundi et irrationabiles verbi ratione care
Abbreviated transcription (Latin):
emmanuhel. Butyrum & mel cõme¬
det: ut sciat reꝓbare malũ. & eligere
bonũ. Quia anteqͣm sciat puer rep¬
bare malũ &. eligere bonum: derelin¬
quetur tra quam tu detestaris. a facie
duoꝵ regum suoꝵ. Adducet dñs suꝑ
te & suꝑ populum tuũ. & suꝑ domum.
patris tui: dies qui non uenerunt a dieb
separationis effraim auida: cũ rege assy¬
riorum. Et erit. Indie illa sibilabit
dñs muscȩ quȩ ẽ in extremo fluminũ
egypti. & api quȩ ẽ iuterra assur: et
uenient & requrescent om̃s intorren¬
tib ualliũ. & in cauernis petrarum:
& in om̃ib frutectis. & inuniuersis¬
foraminibus.
Ndie illa radet dñs innouacula con¬
ducta. mhis qui transflumen sunt. in
rege assyrioꝵ: caput &. pilos pedum.
& barb̃ uniuersã. Et erit. In die illa
nutriet homo uaccã boum. & duas
oues: & pre ubertate laccis romedet
butyrũ. Butyrum enĩ ꝙ. mel man¬
ducabit: omis qͥ relictus fuerit in me¬
sio terre. It erit indie illa. omnns

Expanded text:
comedet ut sciat reprobare malum et eligere bonum quia antequam sciat puer reprobare malum et eligere bonum derelinquetur terra quam tu detestaris a facie duum regum suorum adducet Dominus super te et super populum tuum et super domum patris tui dies qui non venerunt a diebus separationis Ephraim a Iuda cum rege Assyriorum et erit in die illa sibilabit Dominus muscae quae est in extremo fluminum Aegypti et api quae est in terra Assur et venient et requiescent omnes in torrentibus vallium et cavernis petrarum et in omnibus frutectisforaminibus. die illa radet Dominus in novacula conducta, in his qui trans flumen sunt, in rege Assyriorum, caput et pilos pedum, et barbam universam. Et erit in die illa: Nutriet homo vaccam boum et duas oves, et prae ubertate lactis comedet butyrum: Butyrum enim, et mel manducabit omnis qui relictus fuerit in medio terrae. Et erit in die illa: Omnis
Abbreviated transcription (Latin):
Ac si aꝑte electos suos ueritas admoneat
dicens. Cum plage mundi crebitss
cum terror uidicii uirtutib cõmotis
ostendit᷑: leuate uos capita id est ex bi¬
iarate corda. quia dũ finit᷑ mundꝰ cui
amici non estis: prope fit redemptio
quã quesistis. Inscriptura &. enuim
sacra sepr caput ꝓmente ponit᷑: quia
sicut capite regunt᷑ menbra: ita cogi¬
tationes mente disponunt᷑. leuare
itaq est capita: mentes nr̃as ad gau¬
dia patrie celestis erigerꝵ. Domm¬

Expanded text:
itas electos suos admoneat, dicens: Cum plagae mundi crebrescunt, cum terror judicii virtutibus commotis ostenditur, levate capita, id est exhilarate corda, quia dum finitur mundus, cui amici non estis, prope fit redemptio quam quaesistis. In Scriptura etenim sacra saepe caput pro mente ponitur, quia sicut capite reguntur membra, ita et cogitationes mente disponuntur. Levare itaque capita est mentes nostras ad gaudia patriae coelestis erigere.
Abbreviated transcription (Latin):
euellamꝰ eumanobis: &. ponamus re¬
gem in medio eiꝰ filium tabehel.
ec dicit dñs d̾s. Nonstabit ꝙ ñ
erit istud: sed caput sẏrie da¬
mascus: ꝙ caput damasci rasin. Adhue
sexignita &. quinq anui : ꝙ desinet
efframm ee̾ populꝰ. Et caput effraimi¬

Expanded text:
evellamus eum ad nos, et ponamus regem in medio ejus filium Tabeel. Haec dicit Dominus Deus: Non stabit, et non erit istud: sed caput Syriae Damascus, et caput Damasci Rasin: Et adhuc sexaginta et quinque anni, et desinet Ephraim esse popul
Abbreviated transcription (Latin):
ua. &. oculos eiꝰ claude. noforte idnt
oculis sins. & aurib siuis audiat. ꝙ aae
Et dixi. Usquequo dñe: Rarit. Do¬
nec driolent᷑ cuntates abs ubitatore
&. domus sine homine: ꝙ t̾ra relinque¬
tur deserta. It longe facirt dñs homi¬
nes: &. multiplicabit᷑ qux derelicta fu¬
erat inmrdio t̾rȩ &. adhue inea de
cimatio. Et conurrtet᷑ &. erit in osten¬
siont̃ sicut terebintꝰ: &. sicut quercus
que expandit ramos suos. Semen scm̃
erit: id quod stetrrit in ea.

Expanded text:
ude ne forte videat oculis suis et auribus suis audiat et corde et dixi usquequo Domine et dixit donec desolentur civitates absque habitatore et domus sine homine et terra relinquetur deserta et longe faciet Dominus homines et multiplicabitur quae derelicta fuerat in medio terrae et adhucimatio, et convertetur, et erit in ostensionem sicut terebinthus, et sicut quercus, quae expandit ramos suos, semen sanctum erit, id quod steterit in ea.
Abbreviated transcription (Latin):
anteqͣm sciat puer uocare patrẽ suiĩ
& matrẽ suam. auferet᷑ fortitudo
damasci & spolia saraarie: corã rege
assyriorum. Et adiecit dñs loqui ad¬
me adhuc dicens. Pro eo qͦd abiecit
popułꝰ iste aquas siloȩ quȩ uadunt
cũ silentio. &. assumpsit magis rasin
&. filiũ romeliȩ: propt̾ hoc ecce adduꝰ¬

Expanded text:
puer vocare patrem suum et matrem suam, auferetur fortitudo Damasci, et spolia Samariae, coram rege Assyriorum. Et adjecit Dominus adhuc loqui ad me dicens: Pro eo quod abjecit populus iste aquas Siloe, quae vadunt cum silentio, et assumpsit magis Rasin, et filium Romeliae: propter hoc ecce D
Abbreviated transcription (Latin):
anteqmͣ tibi sternerentur fluctus
maris calcanti campi cederent imperanti:
anteqmͣ uentus te iubente siluisset mortu¬
us te uocante resurrexisset: sol te morien¬
i palluisset. terra te resurgente tremuis¬
set. celum te ascendente patuisset. Adhuc
enim in manibus matris portabaris: et
iam dominus orbis agnoscebaris.
cutrebat. Pulcher in celis: pulcher
in terris. pulchet in patre uerbum. pulcher
in matre caro et uerbum: pulcher in utero
uirgiuis: ubi non amisit diuinitatem cũ
suscepit humanitatem: quia cum hic fuis

Expanded text:
antequam tibi substernerentur fluctus maris calcanti, cederent imperanti; antequam ventus te jubente siluisset, mortuus te vocante resurrexisset, sol te moriente palluisset, terra te resurgente tremuisset, coelum te ascendente patuisset. Adhuc enim in manibus matris portabaris; et jam Dominus orbis cognoscebaris. currebat: pulcher in coelis, pulcher in terris; pulcher in Patre Verbum, pulcher in matre caro et Verbum; pulcher in utero Virginis, ubi non amisit divinitatem, cum suscepit humanitatem: quia cum hic es