comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sibi segnicie sitimi ꝑ consuetudinem continn
corporis addix̃it. Aut cum sordidaꝵ cogita
piscit: ut omnẽ ꝑfectionis et casconie sum¬
mã in sola credit exterioris hominus casti¬
gatione consistere. Cnus erroris atz socor¬
die incio consequter euemet: et ñ solum mł¬
timoda cogitationũ ꝑuagatio in uerecunde
at ꝓcaciter secretum mentis irrumpat. S
etiam pͥstinaꝵ õim passionũ intra eam seini
na ꝑseuerent. Que qmͣ dm in ens abditis
delitescunt. qnͣims rigido corꝑis ieuimo casti¬
getur. tamen nichilomimꝰ dormentem ille¬
cebrosis pliantasmatib inquietant: quar
ante legiltumi temporis airsum ñ iam ex na¬
excessib assuefacta ad fediora incitamẽta
lircurie sompnians ꝑtrahatur. ¶ Ertia cau¬
castimonie puritatem optamus acquirere:
conspectui: simplicis fluxus illius egestione
nos posluit. ut a sacro sancta cõmunione de¬
terreat. licet in quosdam incipientiũ ob hoc¬
dyabolica statione hec euenire credatur illu¬

Expanded text:
sibi segnitiei situm per consuetudinem continui torporis obduxerit, aut cum sordidarum cogitpiscit, ut omnem perfectionis et castimoniae summam in sola credat exterioris hominis castigatione consistere. Cujus erroris atque socordiae vitio consequenter eveniet, ut non solum multimoda cogitationum pervagatio inverecunde atque procaciter secretum mentis irrumpat, sed etiam pristinarum omnium passionum intra eam semina perseverent. Quae quamdiu in ejus abditis delitescunt, quamvis rigido corpus jejunio castigetur, tamen nihilominus dormientem illecebrosis phantasmatibus inquietant: quibus ante legitimi temporis cursum, non jam ex naexcessibus assuefacta, ad foediora incitamenta luxuriae somnians pertrahatur. Tertia caucastimoniae puritatem optamus acquirere; n simplici fluxus illius egestione nos polluit, ut a sacrosancta communione deterreat, licet in quosdam incipientium et diabolica factione haec euenire credatur inlu
Abbreviated transcription (Latin):
escar imnetate congeritur: aut ꝑ incuriam
mentis elabitur. aut inimici illudentis insi
Nam et cum districtioris abstinentie temꝑe
scatum posluit purctatis: ñ de p̾senti ut putã¬
tis in edia. s de immetate p̾terite saturita¬
tis effunditur. Ꝙꝑ enim ꝑuoracitatis inglu¬
mem concretum ẽ in medullis: necesse ẽ ut ꝑ
priritum uł certe ꝑ ignorantiam quãnis mag¬
no iemmo tabefacti corporis egeratur. Qanͣo¬
brem ñ solum lantiorib ẽ epulis abstinendũ.
s etiam a iuliorib cibis equalis ẽ abstinentia
temꝑandum. imoip̃nis etiam paius et aque
sacietas ẽ cauenda: ut possit dm in nobis ac¬
quisita corꝑis puritas ꝑmanere. at untari
quodam modo intemeratã sp̃c castitatem. li¬
cet nos necesse sit confiteri. interdum etiam
absq ulla mentis industria uł temꝑie cor¬
poꝵ uł etatis preterte maturitate quosdã
rarius sordidari: uł certe flircus istius egesti¬
one ñ possui. S alterius meriti ẽ qui pacem

Expanded text:
escarum nimietate congeritur aut per incuriam mentis elabitur ant inimici inludentis insidnam et cum districtioris abstinentiae tempore statum polluit puritatis, non de praesenti ut putatis inedia, sed de nimietate praeteritae saturitatis effunditur. quod enim per uoracitatis ingluuiem concretum fuerat in medullis, necesse est ut per pruritum, certe per ignorantiam quamuis magno ieiunio tabefacti corporis egeratur. quamobrem non solum lantioribus epulis abstinendum, sed etiam a uilioribus cibis aequali est continentia temperandum : immo ipsius etiam panis et aquae satietas est cauenda, ut possit diu in nobis adquisita corporis puritas permanere atque imitari quodammodo intemeratam spiritus castitatem, licet nos necesse sit confiteri interdum etiam absque ulla mentis industria uel per temperiem corporum uel per aetatis maturitatem quosdam rarius sordidari uel certe fluxus istius egestione non pollui. sed alterius meriti est qui pacem
Abbreviated transcription (Latin):
cinus apłs membra describit. que in sola
cordis puritate consutit. Nam quid ẽ ali¬
si cor ꝑfectum et mnũdissimũ deo semꝑ offer¬
re. et in tactum a cunctis ꝑturbationibus
custodire. Om̃ia igitur huius gr̃a gerenda
appetenda q sunt nobis ꝓ hac solitudo sectan¬
da ẽ ꝓbac ieinia. ingilias. labores dełe nos¬
qnͣtum ire dispendium. nec tantus lectõne
capctur fructus qnͣtum contemptu fr̃is
incurtitur decrimentũ. Ea igitur que seqũe ̃¬
lem scopon .i. puritatem cordis qd̾ ẽ caritas
nos conuenit exercere. et ñ pp̃ illa hnͣc ꝑturba¬

Expanded text:
cujus Apostolus membra describit, quae in sola cordis puritate consistit. Nam quid est alisi cor perfectum atque mundissimum deo semper offerre et intactum a cunctis perturbationibus custodire? Omnia igitur huius gratia gerenda adpetendaque sunt nobis. pro hac solitudo sectanda est, pro hac ieiunia, uigilias, labores, coquantum irae dispendium; nec tantus lectione capitur fructus, quantum contemptu fratris incurritur detrimentum. Ea igitur quae sequenlem scopon, id est puritatem cordis, quod est caritas, nos conuenit exercere et non propter illa pr
Abbreviated transcription (Latin):
tenta ẽ. cimis lacietatem si suꝑfluis urgere
uelis aũ miccundum qd̾ infuderis fiet aut
dam p̾ciose suplectilis uarietatem. uerum¬
ꝙ illud ẽ ꝑ multis indigere. que multa pos-¬
udent. contraq mniũ qui hũndntiam suã
nature ncc̃itate metuuntur. ¶ Etera anana
suis fuubus contenta sunt. Nos autem deo
mente consumles a rebus infirus excessentis
nature ornamenta captatis nec intiligitis
qutam conditori nr̃o faciatis i̾uriam. Inle
genus humanũ terrens omnib p̾stare no¬
uuit nos dignitatem ur̃am in fra in fima q̃s
tetruditis. nam si ouine cimsos uonũ eo aiꝰ
ẽ conscat eẽ p̾cositis cum uilissima serũ ur̃a
tona ẽe iudicatis eifcem nosmet ip̃os ur̃a esti

Expanded text:
tenta est, cuius satietatem si superfluis urgere uelis, aut iniucnndum quod infuderis fiet aut ndam pretiosae supellectilis uarietatem, uerumque illud est permultis eos indigere qui permulta possideant contraque minimum qui abundantiam suam naturae nquidem suis contenta sunt; uos autem deo mente consimiles ab rebus infimis excellente naturae ornamenta captatis nec intellegitis quantam conditori uestro faciatis iniuriam. Ille genus humanum terrenis omnibus praestare uoluit; uos dignitatem uestram infra infima quaeque detruditis. Nam si omne cuiusque bonum eo cuius est constat esse pretiosius, cum uilissima rerum uestra bona esse iudicatis, ei
Abbreviated transcription (Latin):
tĩigit amimoꝵ. An p̃ciosam estimet quis felici¬
tatem hĩturam. dn cara sit fortuma p̾sens
nec meuendi fida. Et cum discessent alatura.
merorem. ñ qd̾ añ oclos situm ẽ. sufficit in¬
tueri ¶ Crum entus pruencia mttur.¬
Nemo facile cum fortim e sue felisitate concor¬
dat. Inest enim aliquid singulis. qd̾ in exꝑtꝰ
ignoret. ex ꝑtus exhorreat. ⁊ldde ꝗd felicissi¬

Expanded text:
ie Impretiosam estimet quis felicitatem abituram, cum chara sit fortuna presens, nec manendi fida; et cum discesserit, allatura merorem. Non quod ante oculos situm est, sufficit intueri. Rerum exitus prudentia metnemo facile cum fortunae suae exemplo concordat; inest enim singulis quod inexpertus ignoret, et expertus exhorreat. Quo loc
Abbreviated transcription (Latin):
uadare deberet ñ ĩueniebat. I nim d auat em̃
a mustitudine plumaꝵ. depresatus  e drĩm
ut nadum illi oscenderet et nocte illa ibidem
dit. Illaq uat nte ppłs quos seqñs uada¬
uit. bemente uero rege apud pictanos dum¬
pͣcul ab ecca sancti hollaru tentoria suciss
ea nocte farus ignea ex ea insus ẽ exile
esppuit nempe suꝑ ip̃a tentoria i auriliũ
loxone o te gn cin uirtute bĩ hyllarii. Pnre¬

Expanded text:
eberet, non inveniebat. Inundaverat enim a multitudine pluviarum. Deprecatusque est Dominum ut ei vadum ostenderet, et nocte illa ibidem dit. Illaque vadante, populus quoque sequens vadavit. Veniente autem rege apud Pictavis procul ab ecclesia sancti Hilarii tenturia fixisset, ea nocte farus ignea ex ea visus est exisse. Apparuit nempe super ipsa tenturia in auxilio Chlodovecho rege cum virtute beati Hilarii. Pre
Abbreviated transcription (Latin):
tum suũ cunctũ francoꝵ et putam s direxit.
Iboi enam tunc alaricus rex gothoꝵ cõmora¬
tatu. At uero cum multa ꝑs hostiũ ꝑ territo
sancti martim ut nichil aliud insi ħ uam ꝓsu¬
ment acciꝑead eoꝵ equos sustentandos. ꝑdi¬
rexit itass nũcios rex eo beati martum basi¬
iuctorie ex sancto sermone accipietis a sanctis
scripturis. Timc dactis munib nĩcus drcit ⁊
ditu dñe adintor michies et gentem hne ti
ui icreduiam meis manib tradideris ĩ mgs¬
su basibice sancti martim dignatus esto michi

Expanded text:
tum suum, populum Francorum, et Pictavis direxit. Ibi enim tunc Alaricus rex Gothorum commorabatur. At vero cum multa pars hostium per territosancti Martini, ut nihil aliud nisi herbam praesumerent accipere ad eorum equos sustentandum. Direxit itaque nuntios rex ad beati Martini basialiquid ex sancto sermone accipietis a Scripturis sanctis. Tunc datis muneribus nuntius dixit: Si tu Deus adjutor mihi es, et gentem hanc incredulam tibi meis manibus tradideris, in ingressu basilicae, sancte Martine, dignatus esto mihi
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝙ̃ tamiũ ueritatis. tnꝰ. gdus hũilitatis ꝑ¬
tingat. Inqͥrimus namq u̾ctatera in nobis. ĩn
ꝓrurs. in sui natura. In nobis: nosiet ip̃os
duudicando. ĩ ꝓcimis: eoꝵ mał ꝯpaciendo. ĩ sui
natura: mũdõ corde ꝯtemplanto. obserua sicut
numeꝵ. ita et ordiẽ. pͥmo te doceat u̾itas ip̃a
qrͣ prius in ꝓximus qmͣ in sua debeat ĩquiri na¬
tura. Postea accpias cur eam prius inte qmͣ
ꝓtinis u̾itatem apphendũt dũ suos affectus
in illos extendunt. dñ sic ꝑ caritatem se ilł ꝯfor
data u̾itatem delctantur in sua ꝯtemplari na
tura. et ꝓ eius amore mala tołant aliena.
b insuttant. aũ gandentib derogant: dũ qd̾
tate in ꝓtimis qͣłr dep hendere possiit: bñ nãq¬
cõuenit ilł illud uulgare ꝓu̾biũ. Nescit sanus
ꝯpaciunt᷑. sicut enĩ pura u̾itas ñ nͥ ꝑuro cor¬
hẽas. oꝑtet ut eam prius agnoscas. ut ꝓrimi
m̃tem ĩ tua ĩueras. et ex te noũis quałr isli

Expanded text:
ad quem trium veritatis, duodecimus humilitatis pertingat. Inquirimus namque veritatem in nobis, in proximis, in sui natura. In nobis, nosmetipsos dijudicando: in proximis, eorum malis compatiendo: in sui natura mundo corde contemplando. Observa sicut numerum, ita et ordinem. Primo te doceat Veritas ipsa, quod prius in proximis quam in sui debeat inquiri natura. Post hoc accipies, cur prius in te, quproximis veritatem deprehendunt, dum suos affectus in illos extendunt: dum sic per charitatem se illis conformdata, veritatem delectantur in sui contemplari 362 natura, pro cujus amore mala tolerant aliena. bus insultant, aut gaudentibus derogant, dum quod tatem in proximis qualiter deprehendere possunt? Bene namqconvenit illis illud vulgare proverbium: Nescit sanus compatiuntur. Sicut enim pura veritas non nisi puro corbeas, oportet ut tuam prius agnoscas: ut proximi mentem in tua invenias, et ex te noveris, qualiter illi
Abbreviated transcription (Latin):
mus in orone cum dicuis. fiat no lutas tua
ficut in ce. et int̾. O amor sc̃s et castus. odulcis
et suanis affectio. o pura et defecata uolunta
ea de ꝓprio uil iam ad mixũ relinq̾tur eo sua¬
uor et dulcior quo totũ dĩnũ ẽ ꝙ sentitur. sic
affici deificari ẽ. Qũo em̃ stilla aque modita
młto infusa uio deficere a se tota uidetur dũ
et saporem unm induit et colorem. Et qũo fer¬
ma exutũ. et quõsolis luce ꝑfusus aer in ean¬
dem tãscormatur ñs claritatẽ adeo ut ñ tam
illiũatus ꝙͣ ip̃m lumen ẽẽ uideatur. sic omnẽ
tũc in scĩs hũanã affectõm quodã ĩeffabili mo¬
do ucce erit a se ip̃a li q̃sceret at in dei penitus

Expanded text:
mus in oratione cum dicimus, Fiat voluntas tua, sicut in coelo, et in terra . O amor sanctus et castus! o dulcis et suavis affectio! o pura et defaecata intentiea de proprio nil jam admistum relinquitur: eo suavior et dulcior, quo totum divinum est quod sentitur. Sic affici, deificari est. Quomodo stilla aquae modica, multo infusa vino, deficere a se tota videtur, dum et saporem vini induit, et colorem; et quomodo ferma exutum; et quomodo solis luce perfusus aer in eamdem transformatur luminis claritatem, adeo ut non tam illuminatus, quam ipsum lumen esse videatur: sic omnem tunc in sanctis humanam affectionem quodam ineffabili modo necesse erit a semetipsa liquescere, atque in
Abbreviated transcription (Latin):
quidam mouachus uistus nouune medicinali
nasterio sedule obsequi at in assidius egritu¬
dinib meis excubare consuenat. Hic itaq lan¬
gore coxporis pͥuentus: ad extremũ deductus ẽ.
Cui in ip̃a sua molestia: fr̃ g̾manus noĩe co¬

Expanded text:
que monachus, Justus nomine, medicinae erio constituto sedule obsequi, atque in assiduis aegritudinibus meis excubare consueverat. Hic itaque languore corporis praeventus, ad extremum ductus est. Cui in ipsa sua molestia frater germanus, nomine Co
Abbreviated transcription (Latin):
carnalis fr̃. eur ab omnib eẽt abhoĩatus indi¬
cauit. Qui ꝓtinus de reatu suo uehementer ĩ¬
genuit: at in ip̃a tristicia ex corpore exiiit.
ita ẽ sepultus ut dixam. s frẽs omnes eadẽ
et iulia et que eis hr̃e regulaniter semꝑ licue¬
rat ad mnediũ ꝓferte uehementerq formdate
ne quid apud se eẽt unde dep̾hendi potussent
Cum uero post mortem enis .xxͣx. iam eẽnt di¬
es euoluti. cepit amiꝰ mens definicto fr̃ cõpa¬
ti enisq cum dolore gram supplicia pensare: et
si qd̾ eet ereptionis remedium querere. Tunc
ẽ: qd fr̃ ille qui defunctus ẽ in igne cruciatur.
rebemus ei aliquid caritatis ĩpendere: et eũ
qnͣtum possumus ut eripiatur adiuuare. ua¬
fid: et parint. Nobis autem alia curantibus
at euolutos dies si mim̾antib: isdem fr̃ qui
definictus fuerat nocte quadani fr̃i suo gͥma¬
no copioso ꝑ insionem aꝑꝑuit. Qũe ille cum

Expanded text:
carnalis frater cur ab omnibus esset abominatus indicarnalis frater cur ab omnibus esset abominatus indicavit. Qui protinus de reatu suo vehementer ingemuit, atque in ipsa tristitia e corpore exivit. Qui ita est sepultus ut dixeram. Sed fratres omnes eadem et vilia et quae eis habere regulariter semper licuerat, ad medium proferre, et vehementer formidare ne quid apud se esset, unde reprehendi potuissent. Cum vero post mortem ejus triginta jam dies evoluti, coepit animus meus defuncto fratri compati, ejusque cum dolore gravi supplicia pensare, et si quod esset ereptionis ejus remedium quaerere. Tunc est quod frater ille qui defunctus est in igne cruciatur, debemus ei aliquid charitatis impendere, et eum in quantum possumus, ut eripiatur, adjuvare. Vasit, et paruit. Nobis autem alia curantibus, atque evolutos dies non numerantibus, idem frater qui defunctus fuerat, nocte quadam fratri suo germano Copioso per visionem apparuit. Quem ille cum
Abbreviated transcription (Latin):
nimo m̾ore ꝑcufsus: cogitare cepi uł quid ad p¬
gationem morientis facem: uł quid in exem¬
plum inuentib fr̃ĩb ꝓuiderem. Porecioso igͣ
enisdem monasteri p̾posito ad me accito dixr
uade et nullus ex fr̃ĩbus se ad eum morientem
nĩgat: nec sermonem consolationis ex cunisl
eoꝵ ore ꝑcipiat. S cumi in morte conscĩtutus
fr̃es quesierit ei suus fr̃ carnalis dicatos ꝓ soli¬
dis quos occulte hũit a cunctis frib abhoĩa¬
in st̾quilimo facite: in ea corpus eius ꝓicite.
Ibi quoq suꝑ eum tres aureos quos reliquit e
Pecuma tua te cum sicut in ꝑditione. Et sic e¬
eum fra oꝑite. In quibus utrisq rebus unam
ut et illũ amaritudo mortis a culpa soiubilẽ
faceret. et istos auaricie tanta dampnatioe
misceri in culpa ꝓhiberet. Ꝙ ita fr̃m ẽ. Nam¬
cum isdem monachus ꝑueniss ad mortem:
atz aucie se quereret fr̃ibus cõmendare ulł̾s q
ex frĩbus ei applicare et loqui dignaretur: ei

Expanded text:
nimio moerore perculsus cogitare coepi, vel quid ad purgationem morientis facerem, vel quid in exemplo viventibus fratribus providerem. Pretioso igitur ejusdem monasterii praeposito ad me ascito dixi: « Vade et nullus ex fjungat, nec sermonem consolationis ex cujuslibet eorum ore percipiat, sed cum in morte constitutus fratres exquisierit, ei suus frater carnalis dicat, quia pro solidis quos occulte habuit, a cunctis fratribus abominain sterquilinio facite, et in ea corpus ejus projicite, ibique super eum tres aureos quos reliquit, Pecunia tua tecum sit in perditionem , et sic eum terra cooperite. In quibus utrisque rebus unam ut et illum amaritudo mortis a culpa solubilem faceret, et istos avaritiae tanta damnatio misceri in culpa prohiberet terreret et acum idem monachus pervenisset ad mortem atque anxie se quaereret fratribus commendare, nullusque e fratribus ei applicare et loqui dignaretur; ei
Abbreviated transcription (Latin):
sustimat. et nullesus e ẽunc spiculator mu¬
cronem fyat in uentrẽ eius. quem iacob
sic hebetauit ꝙ nec titũ eius sensit. Cunc ci¬
mes iussit eum in cascro suo recludi. Cui be¬
atum ia. ĩuocante mane apꝑ apłs stans
appuit dicens. Ecce assum quem ĩnocasti.
Tunc impleta ẽ domus tanta su sarctate
otoris nt onines qui ibi eraut pntauerũt.¬

Expanded text:
sustinuit; et nihil laesus est. Tunc spiculator musustinuit; et nihil laesus est. Tunc spiculator mucronem fixit in ventrem ejus; quem B. Jacobus sic hebetavit, quod nec ictum ejus sensit. Tunc comes jussit eum in castro suo recludi. Cui beatum Jacobum invocanti mane apostolus ei stans apparuit, dicens: « Ecce adsum, quem invocasti. » Tunc impleta est domus tanta suavitate odoris, quod omnes qui ibi erant putaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
piscatorem applłate. Eadem nocte beatus ia.
apꝑuit ei ĩueste candidissima duas claues
in mann tenens. arma ferens fulgentissi¬
ma ut radii quidem solis. Qũẽ tercio nocãs
ait. stephe serue dei qui neñ militem s pisca¬
torem uocari iussisti. Ideo taliter tibi appareo
ut scias me deo militare et ut farmius cre¬
ħ credas cum hiis clanib quas mami te¬
neo portis colimbrie urbis aꝑtis que .uii. an¬
ins a fetuaudo rege xp̃iaoꝵ obsidione oppri¬
untur. crastina die hora .iii. intromussis ip̃i¬
anis edꝵ reddam potestati. et ita fum̃ ẽ. O¬
tum ẽ aliqñ bellũ fortissimũ int̾ comitem
fontis calcarie et militem suñ nõie guilłm.
Qui captus ẽ a comite et añ eum adductꝰ.¬
Quem cũ come decollari inssiss. et waales
damaret iacobe sipp apłe dei quem hero des
Iosolimis gladio occidit adimia me a libe¬
ra me aspiculatoris gladio. Cer ictũ ĩmen¬
sum nuto collo erectis ad celur mamibus

Expanded text:
tem, sed piscatorem appellate. » Eadem nocte beatus Jacobus tem, sed piscatorem appellate. » Eadem nocte beatus Jacobus apparuit ei in veste candidissima duas claves in manu tenens, arma ferens fulgentissima ut radii solis, quem tertio vocans ait: « Stephane serve Dei, qui me non militem sed piscatorem vocari jussisti, ideo taliter tibi appareo, ut scias me Deo militare; et ut firmius hoc credas, cum his clavibus quas manu teneo portis Colimbriae urbis apertis quae VII annis a Fernando rege Christianorum obsidione opprimitur, crastino die hora tertia intromissis Christianis eorum reddam potestati; » et ita factum est. Ortum est aliquando bellum fortissimum inter comitem Fontis Calcariae et militem suum, nomine Guillelmum, qui captus eQuem cum comes decollari jussisset, et miles clamaret: « Jacobe apostole Dei, quem Herodes Jerosolymis gladio occidit, adjuva me, et libera me a spiculatoris gladio; » ter ictum immensum nudo collo erectis ad coelum manibus
Abbreviated transcription (Latin):
runt edilem ut añ corpus apłi ꝑmitteret eos
ingilaret. Consuetudo autem erat ut post so¬
lis occasum ianne eiusdem oratorii clauderẽ¬
tur usq mane. Qm noluit. Et illi tristes re¬
cesserunt ad hospicia sua. et congregantes
in fide uenerunt ad iannas clausas. fere .ce.¬
ꝑegrim. et orantes dixunrit alta uoce. sancte
iacobe. Si tibi placet ꝑegrinatio ña aꝑi no¬
bis oratorim tuũ. Non dum uerba fimerãt
et ecce ianne cum tanto screpitu aꝑte sunt ut
putarent eas ĩminucias fractas. Rupta suit
antem repagula quam et sere et cathene qui¬
bus obserabantur. Quidam ep̃c de gr̃ grecia
scepħs noĩe relicto ep̃atu uenit ad sanctũ Ia.
In panꝑe hr̃tu. et ibi facta ẽ ei cellula demĩcis
in qua die nectuo ieuimis. ingiliis et orõm¬
bus intendetat. Cuiq oraret quadam die t¬
ba rusticoꝵ nixͣ cellulan ens apłm sic roga¬
re cepit. beate iacobe bone mules ab iusdantib
malis nos liberes. O ille audiens increpans

Expanded text:
runt aedilem ut ante corpus apostoli permitteret eis vigilare; consuetudo autem erat ut post solis occasum januae ejusdem oratorii clauderentur usque mane. Qui noluit. At illi tristes recesserunt ad hospitia sua, et congregantes in fide venerunt ad januas clausas fere CC peregrini, et orantes dixerunt alta voce: « Sancte Jacobe, si tibi placet peregrinatio nostra, aperi nobis oratorium tuum. » Nondum verba finierant, et ecce januae cum tanto strepitu apertae sunt, ut putarent eas in minutias fractas. Rupta sunt autem repagula et serae et catenae quibus obserabantur. Quidam episcopus de Graecia, Stephanus nomine, relicto episcopatu venit ad Sanctum Jacobum in paupere habitu, et ibi facta est ei cellula de juncis in qua die noctuque jejuniis, vigiliis et orationibus intendebat. Cumque oraret quadam die, turba rusticorum juxta cellulam ejus apostolum sic rogare coepit: « Beate Jacobe, bone miles, ab instantibus malis nos liberes. » Quod ille audiens, increpans
Abbreviated transcription (Latin):
paulisꝑ calor ille longius a firmanento
recessit᷑. uim suam modice iam amittens
aliqntulum tepuit ac debilior firit. s etiã
sese hac illac q cõmouit. unde facta ẽ ae¬
ris insi calida indelicet et humida. om̃is eĩ
calor qmĩ dui fortissimus existit desiccat et
coburit. Ex quo uero tepescit molescere. ac
liquefieri facit. Sõn aũt ad huc longius
a firmam̃to recessit radice quasi ꝓcul exis¬
aqua. et quia longins ad huc qm̃ erat. a
firmanento recessit ip̃a frigiditatis natu¬

Expanded text:
aulisper calor ille longius a firmamento recessit, vim suam jam modicum amittens aliquantulum tepuit, et debilior fuit, sed et se hac illacque commovit, unde facta est natura aeris calida et humida. Omnis enim calor quandiu fortissimus est, desiccat et comburit. Ex quo vero tepescit, mollescere rem ac liquefieri facit. Quomodo autem adhuc longius a firmamento recessit, radice quasi procul exisa. Et quoniam longius adhuc quam erat a firmamento recessit, ipsa frigiditatis natu
Abbreviated transcription (Latin):
tione umũ sał anime cum materia gratati¬
circulos mouer facit. post illud uero for¬
matus ẽ sigaifer cnrtulus in quo .xii. emi¬
cant sigͣ. ⁊̃eitio loco factũ ẽ spͥderum cͥculus
que semꝑ situm suñ seruartia i locis suns
pdurant᷑ fixa. Quarto loco saturm factus
est circulus. Qunto ionis ẽ orbis locatus.
sextũ porro locum marcis sibi uendicat en¬
sis. Septimo solis circulus lucet. Octanũ
rotirdus. qui dicitur simplex ac ꝑfectus.
et motus ille in mat̾iar calorem. qui ef¬
et inde facta sunt. mi ͦ: elementa iidelicet

Expanded text:
tione animae cum materia gradaticirculos omnes facit moveri. Post illud autem formatus est signifer circulus in quo duodecim emicant signa. Tertio loco factus est circulus siderum, quae semper situm suum servantia, in suis locis perdurant fixa. Quarto loco, Saturni locatus est circulus. Quinto autem Jovis est orbis locatus. Sextum porro locum, Martis sibi vindicat ensis. Septimo autem Solis circulus lucet. Octavum, rotundus, qui dicitur simplex et perfectus, et genuit ille motus in materia calorem, qui efet inde facta sunt quatuor elementa:
Abbreviated transcription (Latin):
tiam premia abstinentia ut solam aqm̃
frigidam sibisaꝑe testaretur. felix qu soł illd̾
repictatur ad culpam ꝙ alii presimĩc sibi so¬
lent ad głiam. Clarenasł autem ñ longe a
flinno alba antiqua fuit spelunca latronũ
que dicebatur uastis absincialis uł pp̃ copiã
absuthii. uł ꝑp̃ amaritudinẽ incidentiũ in la¬
trones frẽs clarenallenses tunc temporis
sepnis pulmentariũ ex foliis fagi conficie¬
bant. panis erat suulis illiꝓpħico exordeo
et milio et incia.

Expanded text:
tiam, prae nimia abstinentia, ut solam aquam tiam, prae nimia abstinentia, ut solam aquam frigidam sibi sapere testaretur. Felix, cui solum illud reputatur ad culpam, quod alii sumere sibi solent ad gloriam. Claravallis autem non longe a fluvio Alba antiqua fuit spelunca latronum, quae dicebatur vallis Absinthialis, vel propter copiam absinthii, vel propter amaritudinem incidentium in latrones. Fratres Claravallenses tunc temporis saepius pulmentaria ex foliis fagi conficiebant. Panis erat similis illi prophetico ex hordeo, et milio et vitia.
Abbreviated transcription (Latin):
a masticonensi hugone qui postea fiit antis¬
siotdorensis ep̃c. hii duo uiri . u ͭ ͦ anno a comisi¬
one sua abbes facti sunt. Intrau̾ant enim ꝑit̾
guilłs abbas sancti theodorici. et amno a consci¬
tutione domius cstertiensis. ro ͦ. qmnis sygi¬
bertus in suis cronicis dicat illos .xxx. socios
intrasse domũ cystertu. Anno .xͦ. a constitutõe
uersus ẽ et qũ abbas cdareualł factus ẽ ãnoꝵ¬
.xxuii. Qun ꝓfectus catalanũ ad suscipiendam
bñdictionem suam quia lingonensis eꝑ̃t tũc
nacabat. susceptus ẽ cura magna reuerentia
a catalanensi ep̃o guilło de campelł. qui in¬
dens inuenem tam macillentũ et exesi cor¬
ꝑis toto corꝑe ꝓstratus in terram pecut aca¬
pitulo ꝙsterciensi ut ano uno sub arra sua
eẽt. et obtimnt ĩ quo spatio sepe sagunen
crudum comedit ꝓ butiro et oleuni bibit ꝓ
aqua a seruitore necgligentissimo et nichil e¬
sciente ꝑ errorem sibi oblata. Tunc ei sensum
gustandi ꝑdiderat qnͣtum ad sapor diuoscen¬

Expanded text:
a Masticonensi Hugone, qui postea fuit Autissiodorensis episcopus. Hi duo viri 3 anno a conversione sua abbates facti sunt. Intraverant enim pariter Guillelmus abbas Sancti Theodorici, et anno a constitutione domus, Cisterciensis 15, quamvis Sigebertus in suis chronicis dicat illos 30 socios intrasse domum Cistercii anno 10, a constitutione versus est; et quando abbas Claraevallis factus est, annorum 27. Qui profectus Catalaunum ad suscipiendam benedictionem suam, quia Lingonensis episcopatus tunc vacabat, susceptus est cum magna reverentia a Catalaunensi episcopo Guillemo de Campellis. Qui videns juvenem tam macilentum et exesi corporis; toto corpore prostratus in terra, petiit a capitulo Cisterciensi, ut anno uno sub sua cura esset, et obtinuit. In quo spatio saepe sagimen crudum comedit pro butyro, et oleum bibit pro aqua a servitore negligentissimo et nihil sciente per errorem sibi oblata. Tunc enim sensum gustandi perdiderat, quantum ad saporum dignoscen
Abbreviated transcription (Latin):
defixis oculoꝵ suoꝵ badiis uuidit ꝑ medias ma¬
apꝑatu matictinar. altare et alia loca. ecc̃e cͥ
cueuutes. lũaria accendentes et unũ eorũ
sonitum cõuentum sanctũ fc̃m de lecto sunrgẽ¬
tem urabatur de re que acciderat. Concepit
uentura monstrare cum sibi concesserit que
fiebant ꝑ tot obstacula corꝑeis oculis posse
se ꝓposuerat ut nulla uuiqmͣ occauone ma¬
nũ suam membris suis genitalib admo
tem iam dissiłare ñ poss: requifitus ab au¬
selmo quid hr̃et. rem celare ñ potuit. ⁊dmo¬
nitus ergo ut modũ egrituduus admota
manu ꝓbaretur. u̾ecudatus recusauit in¬
uens se ꝓpositun in olaret. Tunc anselmus
et aucilumi ꝓ possibilitate laturus. Caud
quippe omns illa dyabolica uexatio cadit. nec
tus a tanta clade fecit imiuẽ. hox. ⁊l¬

Expanded text:
defixis oculorum suorum radiis, vidit per medias maapparatu matutinarum altare et alia loca ecclesiae cicumeuntes, luminaria accendentes, et ad ultimum sonitum conventu fratrum de lectis surgente, miratus est de re quae acciderat. Concepit  spiritu ventura monstrare, cum sibi concesserit quae fiebant per tot obstacula corporeis oculis posse se proposuerat, quatenus nulla occasione unquam suam manum suis genitalibus membem dissimulare non posset, requisitus ab Anselmo quid haberet, rem celare non potuit. Admonitus itaque ut modum aegritudinis admota manu probaret, verecundatus recusavit, timens ne propositum violaret. Tunc Anselmus,et auxilium pro possibilitate laturus. Quid quippe omnis illa diabolica vexatio cadit, nec tus a tanta clade fecit immunem. 21.
Abbreviated transcription (Latin):
Tmc imꝑator gandens de insitatu angelico
cipiens ꝑfusus faciem lacrims oculos ad ce¬
imꝑium. Statimq porta se subrigens: libe¬
rum intrantib patefecit ingressum. Odor¬
quoq suauissumus uolitante diuinitus aura
raclio banilante egressa. tunc rediit et ꝑ
pectora se gratantet infudit. Igitur ppło dei¬

Expanded text:
c imperator gaudens in Domino de visu angelico,cipiens, perfusus facie lacrymis, ad coelum ocuimperium, statimque porta se subrigens liberum intrantibus patefecit ingressum. Odorque suavissimus qui, volitante divinitus aura raccho bajulante egressa, tunc rediit, omniumque pectora gratanter infudit. Vincebat e
Abbreviated transcription (Latin):
mirarentur attoniti et nuno u̾ore ostricti res
dm̃ accipiens illud manib: scetit supͣ portã ⁊
ait. Qñdo rex celoꝵ passioms sacramenta cõ
puratum nec dyademate renitentem exhi¬
bint. uł equipotentis uehiculum requisiqm¬
requisurt. s humilis a selli terga insidens
cultorib suis humlitatis exemplũ reliquit.

Expanded text:
mirarentur attoniti, nimio terrore constricti, resomini aspiciens illud in manibus, stetit super portam et ait: Quando rex coelopuratum, nec diademate nitentem exhibuit, aut equi potentis vehiculum requisivit, sed humilis aselli terga insidens, cultoribus suis humilitatis exempla reliquit.
Abbreviated transcription (Latin):
aĩaliũ. Oum ad orandũ uł psallendũ ecc̃am
intrastis auctuã: tñ tegitatõnũ tumłtũ ex¬
tius reliq̃. curam extioꝵ penitus obliuiscere
ut soli deo possis nacare. fieri enĩ ñ pt̃ ut cur
bulatur. Intende illi qui intendit tͥ. eludullũ
loqñtem tibi ut exandiat te loqũtem sͥ. Ita
fiet ut dimiis laudib soluendis debita reue¬
rentia et sollicctudiẽ assistas et singła u̾ba
co. S qd̾ facere uellem. et ñ fecisse penitet. et

Expanded text:
lendum ecclesiam intraveris, fluctuantium cogitationum tumultus exterius relinque, curamque exteriorum penitus obliviscere, ut soli Deo possis vacare. Fieri enim non potest ut bulatur. Intende ergo illi qui intendit tibi; audi illum loquentem tibi, ut ipse exaudiat te loquentem sibi. Ita fiet, si divinis laudibus solvendis debita reverentia et sollicitudine assistas, super singula co, sed quod facere vellem, et non fecisse poenitet, et
Abbreviated transcription (Latin):
consino consequturũ se ẽe confidens. S cum
primã causam morbi humis sp̃ualiũ medi¬
coꝵ doctrina discuteret: que solet exhnũdeti
ciboꝵ p̾sumptione descendere. eamq memo¬
rato fũ dep̾henderent ñ in ẽẽ. inquirunt ne
amime forsitant culpa caro exhausta iemiio
rint puritate ꝑ suꝑbie uiciũ pollintur ꝓ¬
bantes q nec anime culpam ẽe nec carnis: sa¬
crosanctis eum epulis debere misceri confiden¬
medicina remedii salutaris iꝑpetuũ franda¬
retur. Quo facto. ita omnes dyabolice facti¬
oms scena detecta ẽ: ut mox uirtute dm̃ci
corꝑis ꝓtegente. illa p̾terite issusionis consu¬
etudo cessaret. ut ergo fallar ymagmatio e
sompmioꝵ illectrix egestionis ĩ ꝓure. uł mi
fidem qua de dei sp̃alr gr̃a puritatis domĩ ingi¬
ter spare nos cõnenit esce potusẜ numetas¬

Expanded text:
consilio consecuturum se esse confidens. Sed cum consilio consecuturum se esse confidens. Sed cum primam causam morbi ejus spiritalium medicorum doctrina discuteret, quae solet ex abundanti ciborum praesumptione descendere, eamque memorato fratri deprehenderent non inesse, atqueanimae forsitan culpa caro exhausta ieiuniorint puritate, per superbiae uitium polluunturbantesque nec animae culpam esse nec carnis sacrosanctis eum epulis debere misceri confidenmedicina remedii salutaris in perpetuum fraudaretur. quo facto ita omnis diabolicae factionis scena detecta. est, ut mox uirtute dominici corporis protegente illa praeteritae inlusionis consuetudo cessaresomniorum, illectrix egestionis impurae, vel infidem qua de Dei specialiter gratia puritatis donum jugiter sperare nos convenit, escae potusque est nimietas
Abbreviated transcription (Latin):
ne puritatem illo uł maxime temꝑe tene ne¬
amus quo uen̾andis assictere optamus alta¬
celestis remedu subtrahat medicinara. custodi¬
am subito mentis illuserit. ita dum taxat ut
msslo reprehensibili interuenente pruritu mui¬
tione aut naturali necessitate ꝓpulsa aut cer¬
te ĩpugnatione dyaboli absq sensu nolupta¬
tis elicita ad impedimentũ nr̃e sauctificatõ¬
ius obtenderit. possumus et debenrus ad gra¬
ciam salutaris cibi confidenter accedere. si
uero nr̃o uicio h fuerit egesta concretum: illdꝰ
corois et corporis sũma cͥrcinispectione at hu¬
militate ꝓ mitam ingiter possideret. ac nequa¬
qmͣ uocturius ludificationib temptaretur.
quocienscumq se tamen ad ꝑcipiendum cõi¬
onem dñicam p̾passet. ĩmũdo aipcu doriẽs
fidebatur. Qui cum multo se temꝑe a sacroscĩs
uusteriis trepidus abstmeret: tandem hñc
ad semores detulit questionem remedium
ĩpugnationũ. ac doloris sin medicabili eoꝵ

Expanded text:
e puritatem illo uel maxime tempore teneamus, quo uenerandis adaistere optamus altacoelestis remedii subtrahat medicinam, custodiam sopitae mentis illuserit, ita dumtaxat ut nullo reprehensibili interveniente pruritu, nultora per necessitatem conpulsam aut certe inpugnatione diaboli absque sensu uolupttis elicitam ad inpedimentum nostrae sanctificationis obtenderit, possumus et debemus ad gratiam salutaris cibi confidenter accedere. sin uero nostro uitio haec fuerit egesta concretio, conuencordis et corporis summa circumspectione atque humilitate promeritam iugiter possideret ac nequaquam nocturnis ludificationibus temptaretur, quotienscumque se tamen ad percipiendam communionem dominicamfoedabatur. Qui cum multo se tempore a sacrosanctis mysteriis trepidus abstineret, tandem hanc ad seniores detulit quaestionem, remedium impugnationis ac doloris sui medicabili eorum
Abbreviated transcription (Latin):
polauit. Aludiens ista piissimus hugo p̃¬
cepit ut fractura filentii que ꝑ miũ conti¬
gerat alioꝵ .uuii. dieꝵ silentio sartiretur.
Quo facto: anma pontifias tercio rene¬
lata in statu apłico se exhibens sua pur¬
gatorii suo memorato semꝑ q memoran¬
do hugomi gr̃as sue integritatis reporta

Expanded text:
rpolavit. Audiens ista piissimus Hugo, praerpolavit. Audiens ista piissimus Hugo, praecepit ut fractura silentii, quae per unum contigerat, aliorum septem dierum silentio sarciretur. Quo facto anima pontificis tertio apparens, in statu apostolico se exhibens, purgatori suo memorato semperque memorando Hugoni gratias integritatis suae reporta
Abbreviated transcription (Latin):
de bredon prius ydiota aꝑꝑens. postino¬
dum mosaycensis abbas ñ incongrius. De¬
hinc ad tholosanũ ep̃atum sapĩe preroga¬
tina ꝓmotus inter oꝑarios agriculture dĩ
merito sollicitudinis et industrie claruit.
hic cirtunspectus ꝑ cetera uertarisum mo¬
uentia sepe in cancius ꝓferebat. Qua de re
uen̾andus pater multoens eum increpãs.
nec satis ꝓficiens de futuro infminans ꝓ¬
phetice sic cõmonunt. Certe fr̃ carissime n
ludicra uerta monacho ꝓrsus interdicta in¬
pletum. Nam siguino auidam capessano e¬
pr̃s spunioso ore apꝑens postulauit flebi¬
liter enis iuuamen cuiuoluit obedire dũ
inueret. ħ ubi dño abbi seguinus retulit.
precepit ut septem fr̃es uia ebdomada
ꝓ defuncto tacituritatẽ ꝓprii oris continu
dientib mꝰ eoꝵ noti contemptor silentiũ
intercupit. Rursus pontifex eidem denuo re¬
nelatus ẽ ualde conquestus suꝑ illo frẽ ꝑfi¬
do qui dura ũ siluit sanitater̃ issius int̾¬

Expanded text:
de Brodon, prius idiota apparens, postmodum Moysensis abbas non incongruus, dehinc ad Tolosanum episcopatum sapientiae praerogativa promotus, inter operarios agriculturae Dei merito sollicitudinis industria claruit. Hic, circumspectus per caetera, verba risum moventia saepe incautius proferebat. Qua de re venerandus Pater Hugo multoties eum increpans, nec satis proficiens, de futuro interminans prophetice sic inquit: « Certe, frater charissime, nisi ludicra verba, monacho prorsus interdicta, vipletum. Nam Siguino cuidam, capellano Patris, spumoso ore apparens, postulabat flebiliter ejus juvamen, cui noluit obedire, dum viveret. Hoc ubi domino abbati Siguinus retulit, praecepit ut septem fratres una hebdomada pro defuncto taciturnitatem proprii oris continuadientibus unus eorum voti contemptor silentium interrupit. Rursus pontifex, eidem denuo revelatus, est valed conquestus super illo fratre perfido, qui dum non siluit, sanitatem ejus inte
Abbreviated transcription (Latin):
huc infiscente motus aliqnͣtisper. certissimũ
inquit hẽto me in dieb filii ti pontifican ĩ¬
sula ñ eẽ sublimandũ. Inde stuctuantes aĩos
gerens. cubisulo se dedit. ibiq secum iaultan
uoluenti sompnus ꝯbrepsit. et ecce assunt xp̃i

Expanded text:
ssimum, inquit, habeto in diebus filii tui pontificali infula me non esse sublimandum. Inde fluctuantes animos gerens cubiculo se dedit, ibique secum multa volventi somnus obrepsit; et ecce adsunt pri
Abbreviated transcription (Latin):
bene ueneritis. Nunꝙr iam rediit ardia¬
conus. Non inquit dne. S ego solus re¬
dii nixͣ conscitutũ. Mortuus enim sum.
Nolite ergo timere. ego nullũ timorem
uobis inferam. s precor ut succurratis
nichi. ego enim in magnis tormentis
sum. Cur inqm. satis enĩ honeste uixis¬
tis apud me. Dñe iquit u̾m ẽ. bñ qui

Expanded text:
bene veneritis: nunquid jam rediit archidiabene veneritis: nunquid jam rediit archidiaconus? Non, inquit, domine, sed ego solus redii juxta constitutum. Mortuus enim sum. Nolite ergo timere, ego nullum timorem vobis inferam; sed precor, ut succurratis mihi; ego enim in magnis tormentis sum. Cur, inquam? Satis enim honeste vixistis apud me. Domine, inquit, verum est. Bene qui
Abbreviated transcription (Latin):
li cłico rõm poneret de cotidianis expensis.
et de mae magna sũma inuuiitise fingu¬
los mĩmos et obolos exigeret qui in quos
usus abissent. Natalis autẽ qui ta̾ mi¬
nutas rõnes reddere michi ñ consuenerat
quippe cui ego tamꝙͣ michi credebam. ira¬
tus adu̾sus uirum nobilem sordibissime
ꝓuidentie. cum in reddenda rõne deficeret
se ꝙ auditu quoq horrendũ ẽ demonib
cõmendauit. Eodem autem die cum qnͣ¬
dam aqmͣ tnͣsuadarent .s. burchardus et
natalis: idem natał sb̃msus ẽ. seqñti
uero nocte ꝓxima c̃ in lecto meo quiesce¬
rem uigilans et coram me lumen fulge¬
ret in lamꝑade. quia semꝑ innocte con¬
suemi tenebras horrescere: ecce natalis
cłicus meus ante ine ascrcit. cappa indu¬
tus plunali sicut michi indebatur pulche¬
rima coloris plumbei. Ego antem nichil õ
territus et eum optime recognoscens. ce¬
pi quasi gratulans de tam maturo eius
reditu tnͣsalpino adeum dicere. Natał

Expanded text:
li clerico rationem poneret de quotidianis expensis, li clerico rationem poneret de quotidianis expensis, et de magna summa minutatim singulos nummos, et obolos exigeret, quo et in quos usus abissent. Natalis autem qui tam minutas rationes reddere mihi non consueverat, quippe cui ego tanquam mihi credebam, iratus adversus virum nobilem sordidissimae providentiae, cum in reddenda ratione deficeret, se quod auditu quoque horrendum est! daemonibus commendavit. Eodem autem die cum quamdam aquam transvadarent idem Burchardus et Natalis, idem Natalis submersus est. Sequenti vero nocte proxima cum in lecto meo quiescerem vigilans, et coram me lumen fulgeret in lampade, quia semper nocte consuevi tenebras horrescere, ecce Natalis clericus ante me astitit, cappa indutus pluviali, sicut mihi videbatur, pulcherrima, coloris plumbei. Ego autem nihil omnino territus, et eum optime recognoscens, coepi quasi gratulans de tam maturo ejus redditu transalpino ei dicere: Natalis,
Abbreviated transcription (Latin):
nus cognomĩto de pinsato iturus erat
roniam. Rogauit autem me ut quẽdam
cłicum natalem noiẽ domus mee echono¬
niũ ei sociũ darem. quia tantulus erat in
rei familiaris custodia. bonus dispensa¬
tor et prudens et fidelis. qd̾ rarissime in
idem burdardus hunc hr̃e sociũ itiueris
sin. ñ tam Ideo ꝙ eum diligeret:. quͣ quia
pecume sue et auarissimꝰ ualde tueret.
Ego autem tam nobili ꝑsone et arͥdiacono
meo ñ potinh negare. precepi ergo nata¬
li cłico ut cum eo iret. et ei tanqm̃ michi in
om̃ib obediret. Q ille m̃itus ã̾nint timẽs
mores burcardi cimis auariciam ñ ignora¬
bat. Imeramꝰ autem ego et natalis fedus
qd̃dam secretissimũ ꝙ ut̃ ex duob nobis
prius moreretur. intra.xcc. dies si posset
ad sociũ suũ rediret. nicħ ei in apꝑitione
sua terroris inauciens. s blande illũ como¬
ne faciens. et de statu suo certificans. Eñ
autem iar ꝓpe romani eẽnt: accidit quo¬
dam die ut prefatus burcardus cum nata¬

Expanded text:
nus, cognomento de Pisaco, iturus erat Romam. Rogavit autem me, ut quemdam clericum Natalem nomine, domus meae economum, ei socium darem, tantulus erat in rei familiaris custodia, bonus dispensator, et prudens, et fidelis, quod rarissime in  Burchardus hunc habere socium itineris sui, non tam ideo quod cum diligeret, quam quia pecuniae suae, ut avarissimus, valde timeret. Ego autem tam nobili personae, et archidiacono meo non potui negare. Praecepi ergo Natali clerico, ut cum eo iret, et ei tanquam mihi, in omnibus obediret: quod ille invitus annuit, timens mores Burchardi, cujus avaritiam non ignorabat. Inieramus autem ego et Natalis foedus quoddam secretissimum quod uter e duobus nobis prius moreretur, intra 30 dies, si posset ad socium suum rediret, nihil ei apparitione sua terroris incutiens, sed blande illum commonefaciens, et de statu suo certificans. Cum autem jam prope Romam essent, accidit quadam die ut praefatus Burchardus cum Nata
Abbreviated transcription (Latin):
dem mͥ eẽt nͥ hodie subita p̾uentus ira me
demonib ꝯmendassẽ. Rogo autem nos
ut quoscũq potuitis moneatis ut ħ nũꝙͣ
faciant. Qui enim se cõmendat demoni¬
bus dat eis potestatẽ suꝑ se. sicut et ego
miserimꝰ feci. unde potestatẽ hũnt ut me.
statim subiũg̾ent. et pp̃ ħ solum torqueor.
Nam bñ confessus eram de om̃ib pcc̃is
meis. et ĩulłm rece recideram. Qins ego.
Quomõ tam pulcinͣ capꝑam hẽtis. si in
tormentis estis. Dñe inquit ħ capꝑa qͥ
tam pulcra nobis radetur ponderonor et
gͣnior ẽ michi qm̃ turris pmuariensis
si michi supꝑosita eẽt. pulcritudo autem
ista sꝑes ẽ uenie qmͣ hẽo pp̃ confessionem
qmͣ feci. si tñ michi succurratur. Qui aił.
Diece inqmͣ ego nobis succurram qnͣtũ¬
cumq potero. S obsecco ut dicatis michi
sinos estis deputatus in illa milicia qmͣ diit
hellequini. Et ille. Non dñe. illa milicia
suam ꝑegit. Corrupte autem dictus ẽ a

Expanded text:
dem mihi esset, nisi hodie subita praeventus ira, me daemonibus commendassem. Rogo autem vos, ut quoscunque poteritis, moneatis, ut hoc nunquam faciant. Qui enim se commendat daemonibus, dat eis potestatem super se, sicut ego miserrimus feci: unde potestatem habuerunt, ut me statim submergerent, et propter hoc solum torqueor. Nam bene confessus eram de omnibus peccatis meis, et in nullum recideram. Tunc ego: Quomodo tam pulchram cappam habetis, si in tormentis estis? Domine, inquit, haec cappa, quae tam pulchra vobis videtur, ponderosior et gravior est mihi, quam turris Parmensis, si mihi superposita esset. Pulchritudo autem ista spes est veniae quam habeo propter confessionem, quam feci: si tamen mihi succurratur. Cui ego: Certe, inquam, ego vobis succurram, quantuncunque potero; sed obsecro ut dicatis mihi, si vos estis deputati in illa militia quam dicunt Hellequini. Et ille: Non, domine. Illa militia suam peregit. Corrupte autem dictus est a
Abbreviated transcription (Latin):
tasmata mea. et h imo ictu cogebar abi¬
gere cirtũuolantem turbam in mũdicie ab
acie mentis mee. Et uix dimota in ictu
otuli: ecce conglobata rursum aderat et ir¬
ruebat in aspectum meuni et obmbibabat
eum. ut qmͣis ñ formam hũani corporis.
corporeũ tamen aliquid cogitare cogerer ⁊
rer corpori. S cum suꝑbe contrate surg̾em
ista infima supͣ me facta surit. et premebãt
Quo is indigne ac sordide: Et hec de uulne
meo creuerant quia tu humiliasti sicict nul¬
u̾atum suꝑbu. et tumore meo seꝑabas
abs te. et nunis inflata facies claudebat ocu
medicine tue. aciesq mentis mee contene
die in diem sanabatur. Et primo uolens os¬

Expanded text:
tasmata mea, et hoc uno ictu conabar abigere circumvolantem turbam immunditiae ab acie mentis meae; et vix dimota in ictu oculi, ecce conglobata rursus aderat, et irruebat in aspectum meum, et obnubilabat eum: ut quamvis non forma humani corporis, corporeum tamen aliquid cogitare cogerer perer corpori. sed cum superbe contra te surgereista infima supra me facta sunt et premebant, "quo is, indigne et sordide?" et haec de uulnere meo creuerant, quia humiliasti tamquam uulneratum superbum, et tumore meo separabar abs te et nimis inflata facies claudebat oculmedicinae tuae aciesque conturbata et contenebdie in diem sanabatur. Et primo uolens os
Abbreviated transcription (Latin):
cum magna securitate amrn at hylarita¬
te desinictus ẽ. Ad amus sepulcrum dum pe
eotem sepuicro iluis aagrantia suaitatis
emanabat ac si illic fioꝵ oi finsient odo¬
ramenta congregata. Ate i autem tri¬
enuũ cum quidam fr̃ luiis mortuus at in
eiisdem monasceri aunterio a nobis se¬
pultus: cunctis nobis ab eodem ꝙymiterio
ereimtib isdem ioħes sicut postinodũ palles
et tremens indicant illic ĩneutus: ab eo¬

Expanded text:
cum magna securitate animi atque hilaritacum magna securitate animi atque hilaritate defunctus est. Ad cujus sepulcrum dum Peteodem sepulcro illius fragrantia suavitatis emanavit, ac si illic florum omnium fuissent odoramenta congregata. Qua ennium, cum quidam frater fuisset mortuus, atque in ejusdem monasterii coemeterio a nobis sepultus, cunctis nobis ab eodem coemeterio exeuntibus, idem Joannes, sicut postmodum pallens et tremens indicavit, illic nobis
Abbreviated transcription (Latin):
cum freqñter andisti. qui ad mortem uem¬
ens nehementer tumuit: S porte post mor¬
tem dncipulis in stola alba scꝑꝑint. et quam
p̾clare sit susceptus iudicauit.I On mĩꝙͣ¬
uero om̃ipotens trepidantiũ mentes qmbui¬
dam reuelationib roborat ut in morte mim¬
me ꝑtimescant. Nam quidam mecũ in mo¬
cotidiams q lacrius ad gandia patrie ce¬
lestis hanelabat. Suniq studiosissime. et
magno feruore desideri sacra eloquia medi
eius in ardesceret: et mnia deserens ad regi
renisum ꝓtis qudinit dicens. Si de ꝑcais tu¬
i aigrtu dnnsia sunt. Q cum semel audis¬
let et magno ad huc memu trepidaret: nocte
R i eodem monasteno merulis dicebatur
uehe menter lacrunis at. orõm intentus.
psalmodia uero ex ore illius pene nullo te¬
pore sesiare consueu̾at. excepto cum aut ali¬
menta corpori. aut membra dedisset sopori.
Nͣic nocturna insione aꝑuit. quia ex alb
aonbus corona de celo ncaput illuis descẽ¬
detat. Qui mox molestia corporis occupatꝰ

Expanded text:
cum frequenter audisti. Qui ad mortem veniens vehementer timuit, sed post mortem discipulis in stola alba apparuit, et quam praeclare sit susceptus indicavit. ero omnipotens Deus trepidantium mentes quibusdam prius revelationibus roborat, ut in morte minime pertimescant. Nam quidam mecum in molacrymis ad gaudia patriae coelestis anhelabat. Cumque studiosissime, et cum magno fervore desiderii sacra eloquia meditejus inardesceret, et ima deserens, ad regioresponsum protinus audivit, dicens: Si de peccatis tuis agitur, dimissa sunt. Quod cum semel audisset, et magno adhuc metu trepidaret, nocte r in eodem monasterio Merulus dicebatur, vehementer lacrymis atque orationibus intentus: psalmodia vero ex ore illius pene nullo tempore cessare consueverat, excepto cum aut alimentum corpori, aut membra dedisset sopori. Huic nocturna visione apparuit quod ex albis floribus corona de coelo in caput illius descendebat. Qui mox molestia corporis occupatus,
Abbreviated transcription (Latin):
utilitatem setmonis ꝓꝓhetici et uere
dinim. et ñ delphici. isitans inquit spem
tuam ñ peccab. Duplex ẽ enim hominis
sp̃es. quia duplex ẽ ip̃e homo iux testiõnũ
apłidicentis. Et si is qui foris eͥ nr̃ homo
coxrũpatur. tñ hiis qui intus ẽ renouatur¬
de die in diem die indiem. Extior enim hõe
corpus. Interior ueto ammꝰ ẽ in exteriori ã
da. da uilitas .s. manere. dignitas forme.

Expanded text:
utilitatem sermonis prophetici, et vere divini, et non Delphici. Visitans, inquit, speciem tuam, non peccabis . Duplex est enim hominis species: quia duplex est ipse homo, juxta testimonium Apostoli dicentis: Etsi is qui foris est noster homo corrumpatur, tamen is qui intus est renovatur de die in diem . Exterior enim homo corpus, interior vero animus est. In exteriori autem da; vilitas