comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ciare aduentꝰ sui testimonio ueris indicium. Nouit etiã
formica explorare serenitatis tẽpora. Nã cum aduerterit
madidatos imbre fructꝰ suos humescere: explorato diligen¬
tius aere quando iugẽ possit seruare tẽꝑiem. aceruos re-¬
serat suos. & de cauernis foras suis humeris exportat. ut
uigi sole ꝓpͥa frum̃ta siccent᷑. Deniq haud quaquã illis
dente pluuia. ad presepia se tenere nouer. Idem ubi natu¬
rali sensu mutationẽ cęli collegerint: foras spectant.
& ultra p̃sepia ceruices extendunt suas. una om̃s specie
ut ꝑdire se uelle testent᷑. Quis subaduentu hiemis in expt¬
bilis ad escam. insatiabilit̃ herbam rapit. eo qđ presentiat
hiemis asꝑitatẽ affuturã ut se pͥus herbȩ pabulo farciat.
quam gelu adurente omĩsherba deficiat. Echinus iste
t̃renꝰ quẽ uulgo ericiĩ uocant. si qͥd insidiarũ pręsenserit:
spinis suis claudit᷑. atq insua se arma colligit. ut qͥcunq

Expanded text:
tiare aduentus sui testimonio ueris indicium. nouit etiam tiare aduentus sui testimonio ueris indicium. nouit etiam formica explorare serenitatis tempora; nam cum aduerterit madidatos imbre fructus suos umescere, explorato diligentius aere quando iugem possit seruare temperiem, aceruos reserat suos et de cauernis foras suis umeris exportat, ut iugi sole propria frumenta siccentur. denique hautquaquam illis dente pluuia ad praesaepia se tenere nouerunt. idem ubi naturali sensu mutationem caeli collegerint, foras spectant et ultra praesaepia ceruices extendunt suas una omnes specie, ut prodire se uelle testentur. onisouis sub aduentu hiemis inexplebilis ad escam insatiabiliter herbam rapit, eo quod praesentiat asperitate hiemis defuturam, ut se prius herbae pabulo farciat quam gelu adurente omterrenus, quem vulgo ericium vocant, si quid insidiarum praesenserit, spinis suis clauditur, atque in sua se arma colligit, ut quicumque
Abbreviated transcription (Latin):
herbȩ cui nom̃ est flomꝰ ut greci appellant ulcera sibiciens
sua. ut solo curent᷑ attẽctu: Serpens quoq pastu foeni¬
culi cecitatẽ repellit exceptã. Itaq ubi oculiꝰs sibi obdu
ci senserit: nota remẽdia petit. nec fraudat᷑ effectu. lestu¬
do uiscerib pasta serpentis: cũ uenenũ aduerterit sibi
serpere: origano medicinã suę salutis exercet. Et cũ sit
uolutabris mersa palustrib. curare se tam̃ ꝓpͥonouit
antidoto. Certoq auxilio sanitatis: potestate᷑ herbarũ
etiã ipsa scire se comꝓbat. Uideas etiã uulpẽ lacrimula
pinus medentẽ sibi. & tali remedio imminentis mortis
spacia ꝓferentẽ. Clamat ipse dñs in ieremiȩ libro. Turtur
&e hirundo & agri passeres custodier̃ tẽpora nidi sui popłs
aut̃ m̃s ñ cognouit iudicia dñi. Nouit hirundo quando
ueniat. quando etiã reuertat᷑. Nou it etiã pia auis annun¬

Expanded text:
herbae, cui nomen est deficiant, ut Graeci adpellant, ulcera subiciens herbae, cui nomen est deficiant, ut Graeci adpellant, ulcera subiciens sua, ut solo curentur adtactu. serpens quoque pastu fenuculi caecitatem repellit exceptam. itaque ubi oculos obduci sibi senserit, nota remedia petit nec fraudatur effectu. testudo uisceribus pasta serpentis, cum uenenum aduerterit sibi serpere, origano medicinam suae salutis exercet et, cum sit uolutabris palustribus mersa, curare se tamen proprio nouit antidoto certoque auxilio sanitatis potestates herbarum etiam ipsa scire se conprobat. uideas etiam uulpem lacrimola pinus medentem sibi et tali remedio inminentis mortis spatia proferentem. clamat ipse dominus in Hieremiae libro: turtur et hirundo, agri passeres custodierunt tempora introitus sui, populus autem meus non cognouit iudicia domini. nouit hirundo quando ueniat, quando etiam reuertatur, nouit etiam pia auis adnun
Abbreviated transcription (Latin):
ret copulam coniugalẽ. Memorisenĩ affectꝰgrã. pelut᷑
demoniũ. stabilitur conuigiũ. Mutȩ ittq speclebes¬
tiȩ scs raphael angłs tobie iuuenis quẽ tuendũ recepat.
adrelationẽ grȩ ẽrudiebat affectũ. Quis enĩ ñ erubescat
grãm bene de se merentib ñ referre. cũ uideat etiã bestias
refugere crim̃ ingrati: ẜt illȩ imꝑtitȩ alimoniȩ seruant
memoriã. tu ñ seruas salutis accepte : Ursa insidians
licet ut scriptura ait. est enĩ plena fraudis fera: tam̃
fertur informes utero partꝰ edere sed natos lingua finge¬
re.atq inspeciẽ sui similitudinẽq formare. Non mira¬
ris infera tam pii oris officia cuius pietas naturam
expͥmit: Ursa gͥ partꝰ suos ad sui effingit similitudinẽ
tu filios tuos instituere similes tibi ñ potes: Quid qđ̃
etiã medendi industriã ñ prȩt̾mittit. siquidẽ graui
affecta cede & sauciata uulnerib. mederi sibi nouit

Expanded text:
ret copulam; memoris enim defecit gratia pellitur ret copulam; memoris enim defecit gratia pellitur daemonium, stabilitur coniugium. mutae itaque specie bestiae sanctus Raphahel angelus Tobiae iuuenis quem tuendum receperat ad relationem gratiae erudibat adfectum. quis enim non erubescat gratiam bene de se merentibus non referre, cum uideat etiam bestias refugere crimen ingrati? et illae inpertitae alimoniae seruant memoriam, tu non seruas salutis acceptae ? Ursa insidians licet, ut scriptura ait - est enim plena fraudis fera —, tamen fertur informes utero partus edere, sed natos lingua fingere atque in speciem sui similitudinemque formare. non miraris in fera tam pii oris officia, cuius pietas naturam exprimit ? ursa igitur partus suos ad sui effingit similitudinem, tu filios tuos instituere similes tibi non potes? quid quod etiam medendi industriam non praetermisit ? siquidem graui adfecta caede et consauciata uulneribus mederi sibi nouit
Abbreviated transcription (Latin):
feruent semitȩ cõmitatu uiantiũ. & quȩ comp̃hendi
angusto ore non possunt. humeris grandia frum̾ta
trudunt᷑ Spectat hȩc dñs messis & erubescit tã parca
piȩ industriȩ negare compendia. Quid aut de canib
loquar. quib insitum est natura quadã referre grãm
& sollicitas excubias ꝑdominorũ salute p̃tendere:
Unde ad immemores beneficii & desides atq ad ignauos
clamat scriptura. canes mutiñ ualentes latrare. Canes
gͦ sunt qͥ nouerint latrare ꝑdominis. nouerint sua tec¬
t̾a defendere. Unde & tu diͦsce uocẽ tuã exercere ꝑxp̃õ.
quando ouile xp̃i incursant lupi graues. Disce in ore
tuo uerbũ tenere. ne quasi mutus canis cõmissã tͥ fidei
custodiam. quodã preuaricationis silentio deseruisse
uidearis. Talis canis uiator & comes angłi est. quẽ rapha¬
el in libro ꝓpħico ñ ociose sibi & tobis filio adiungendũ
putauit. quando ꝑrexit ut asmodeum fugaret firma¬

Expanded text:
feruent semitae comitatu uiantum et quae conprehendi feruent semitae comitatu uiantum et quae conprehendi angusto ore non possunt umeris grandia frumenta truduntur. spectat haec dominus messis et erubescit tam parca piae industriae negare conpendia. quid autem de canibus loquar, quibus insitum est natura quadam referre gratiam et sollicitas excubias pro dominorum salute praetendere? unde ad inmemores beneficii et desides atque ignauos clamat scriptura: canes muti, nescientes flatus. canes ergo sunt, qui nouerint latrare pro dominis, nouerint sua tecta defendere. unde et tu disce uocem tuam exercere pro Christo, quando ouile Christi incursant lupi graues, disce in ore tuo uerbum tenere, ne quasi mutus canis commissam tibi fidei custodiam quodam praeuaricationis silentio deseruisse uidearis. talis canis uiator et comes angeli est, quem Raphahel in libro prophetico non otiose sibi et Tobis filio adiungendum putauit, quando perrexit, uti Asmodaeum fugaret, firma
Abbreviated transcription (Latin):
caueamus desidiamꝰ. exiguitate uel infirmitate corpo¬
ris auirtutis studione reflectamur. neq reuocem᷑ ab illiꝰ
ꝓpositi magnitudine. Exigua est enim formica. quȩ ma¬
iora suis audet uirib. neq seruitio ad oꝑandũ cogitur.
sed spontaneȩ ꝓposito ꝓspicientiȩ futura alimentorum
subsidia sibi prestruit. Cuiꝰ ut imiteris industriã. scriptu.¬
ra te cõmonet dicens. Confer te ad formicã opiger. & emu¬
lare uias eiꝰ. & esto illa sapientior. Illa enĩ nullã cultu¬
ram possidet: neq ea quise cogat habet. neq sub dño agit.
quẽ ad modũ preparat escam. quȩ de tuis laborib sibi
me ssẽ recondit. & cũ tu plerunq egeas : illa ñ indiget.
Nulla sunt ei clausa horrea. nullȩ impenetrabiles custo¬
diȩ. nulli inuiolabiles acerui. Spectat custos furta¬
quȩ ꝓhibere non audeat. aspicit sua damna possessor
nec uindicat. Nigro conuectat᷑ agmine preda ꝑ cãpos.

Expanded text:
caueamus desidiam et exiguitate uel infirmitate corpocaueamus desidiam et exiguitate uel infirmitate corporis a uirtutis studio non reflectamur neque reuocemur ab illius propositi magnitudine. exigua est enim formica, quae maiora suis audet uiribus neque seruitio ad operandum cogitur, sed spontaneae proposito prospicientiae futura alimentorum subsidia sibi praestruit. cuius ut imiteris industriam scriptura te commonet dicens: confer te ad formicam, o piger, et imitare uias eius et esto illa sapientior. illa enim nullam culturam possidet: neque eum qui se cogat habens neque sub domino agens quemadmodum praeparat escam, quae de tuis laboribus sibi messem recondit! et cum tu plerumque egeas, illa non indiget. nulla sunt ei clausa horrea, nullae inpenetrabiles custodiae, nulli inuiolabiles acerui. spectat custos furtaque prohibere non audet, aspicit sua damna possessor nec uindicat. nigro conuectatur agmine praeda per campos,
Abbreviated transcription (Latin):
Qui etiam cibum fastidit hesternũ. etiã ip̃sas suȩ escȩ reli-¬
quias auersat᷑. Quȩ aut̃ ei se sociare fera audeat. cuiꝰ uoci
tantꝰ naturalit̾ in est t̾ror. ut multa animantiũ quȩ p
celeritatẽ possent impetũ eiꝰ euadere rugitꝰ eius sonitu
uelut quadã ui attonita atq uicta deficiant: Nam de
pardi specie nec scriptura siluit. qđ uarietate coloris
motus uarios animȩ suȩ ꝓdat. Dicit enim ieremias. Si
mutauit ethiops pellẽ suam: pardus uarietatẽ suã. Non
solũ enim de figura. sed etiam de mobilitate furoris istud
accipit᷑ eo qđ tenebrosis & inquietis ac mobilib infidȩ
m̃tis atq animi mutationib decoloratꝰ popłs iudeoꝵ.
boni ꝓpositi grãm iam tenere ñ posit. nec ad em̃dationẽ
ullam correptionẽq remeare. qui semel ferinã induerit
immanitatem. Est tam̃ etiã innatura qͣdrupedũ. quod

Expanded text:
qui etiam cibum fastidit hesternum, etiam ipsas suae escae reliqui etiam cibum fastidit hesternum, etiam ipsas suae escae reliquias auersatur. quae autem ei se sociare fera audeat, cuius uoci tantus naturaliter inest terror, ut multa animantium, quae per celeritatem possent impetum eius euadere, rugientis eius sonitu uelut quadam ui credimus atque icta denciantdeficiant? nam de pardi specie nec scnpturascriptura siluit quod uarietate coloris motus uarios animae suae prodat. dicit enim Hieremias: si mutabit Aethiops pellem suam et pardus nauium suam. non solum enim de figura, sed etiam de mobilitate furoris istud accipitur, eo quod tenebrosis et inquietis ac mobilibus infidae mentis atque animi mutationibus uento populus Iudaeorum boni propositi gratiam iam tenere non possit nec ad emendationem ullam correctionemque remeare, qui semel ferinam induerit immanitatem. Est tamen etiam in natura quadrupedum quod
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ouans suȩ fraudis effectũ. sed ludit oꝑa: quia impenso
labore alii educit. qͦs ipsa diuturnȩ fotu sedulitatis anima-¬
uerit. Huiꝰ imitator ÷ diabolus. qui generationes creatoris
ȩt̾ni raꝑe contendit. & siqͦs insipientes & sensus ꝓpͥi carentes
uigore potuerit congregare. fouens eos illecebris corporalib
ubi pͥmũ uox xp̃i paruulis fuerit infusa discedunt. atq ad
eam se confer̃ matrẽ. quȩ pullos suos sic̃ auis mat̾no amore
complectit᷑. Congregauit enĩ diabolus gentiles. qͦs ñ creaue¬
rat. Sed ubi in euangelio suo uocẽ xp̃s emisit: ad eum se
potissimũ contuler̃. quos sub umbra alarũ suarũ ipse
suscepit. & matri dedit ȩccłȩ nutriendos. Leo naturȩ suȩ
ui suꝑb. ferocitatẽ sui aliarũ ferarũ generib miscere nes¬
cit. sed quasi rex quidam plurimorũ dedignat᷑ consortiũ.

Expanded text:
quasi ouans suae fraudis effectu, sed ludit operam, quia inpenso quasi ouans suae fraudis effectu, sed ludit operam, quia inpenso labore alii educit quos ipsa diuturnae fotu sedulitatis nouerimus. huius imitator est diabolus, qui generationes creatoris aeterni rapere contendit, et si quos insipientes et sensus proprii carentes uigore potuerit congregare fouens eos inlecebris corporalibus, ubi primum uox Christi paruolis fuerit infusa, discedunt atque ad eam se conferunt matrem, quae pullos suos sicut auis materno amore conplectitur. congregauit enim diabolus gentiles, quos non creauerat; sed ubi in euangelio suo uocem norint emisit, ad eum se potissimum contulerunt quos sub umbra alarum suarum ipse suscepit et matri dedit ecclesiae nutriendos. leo naturae suae superbus ferocia aliarum ferarum generibus miscere se nescit, sed quasi rex quidam plurimorum dedignatur consortium.
Abbreviated transcription (Latin):
cere. confugere ad fidẽ quȩ onera grauia alleuare consuettit:
Fraudulenta uulpes. foueis se latibulisq demergens. nonne
indicio est infructuosũ ee̾ animal. odioq dignum propt̃
rapinã. despectu ꝓpt̃ infirmitatẽ. & ideo suȩ in cautũ salu¬
tis. dũ insidiat᷑ alienis : perdicẽ astutã nouimꝰ eẽ. quȩ alie-¬
na oua diripit. hoc: ꝑdicis alteriꝰ. & corpore fouet suo.
sed fraudis suȩ fructum habere non potest. qͥa cũ eduxerit
pullos suos. amittit eos. qr ubi uocẽ eius audierint quȩ oua
generauit: relicta ea ad illã se naturali quodã munere
& amore conferunt. quã uerã sibi esse matrẽ ouorũ generatio¬
ne cognouerintꝰ. significantes hanc nutricis fungi officio
illam parentis. ltaqͣ in cassũ ꝓpͥos fundit labores. ac frauidis
suȩ p̃cio multat᷑. Unde & ieremias ait. Clamauit ꝑdix. &
congregauit quȩ ñ peꝑit. Id ÷ oua congregauit. & clamauit

Expanded text:
cere, confugere ad fidem, quae onera grauia ableuare consuerit? cere, confugere ad fidem, quae onera grauia ableuare consuerit? fraudulenta uulpes foueis se latibulisque demergens nonne indicium est infructuosum esse animal odioque dignum propter rapinam, despectui propter infirmitatem et ideo suae incautam salutis, dum insidiatur alienis ? perdicem formauerit, quae aliena oua diripiat, hoc est perdicis alterius, et corpore foueat suo, sed fraudis suae fructum habere non posse, quia, cum eduxerit pullos suos, amittit eos, quia, ubi uocem eius audierint quae oua generauit relicta ea ad illam se naturali quodam munere et amore conferunt quam ueram sibi matrem ouorum generatione cognouerint significantes hanc nutricis fungi officio, illam parentis. itaque incassum proprios fundit labores ac fraudis suae pretio multatur. unde et Hieremias ait: clamauit perdix et congregauit quae non peperit, id est oua congregauit et clamauit
Abbreviated transcription (Latin):
cunt᷑. cur te in edendo sternis ipse. quẽ natura ñ strauit :
Cur eo delectaris in quo naturȩ iniuria ÷: Cur noctes &e dies
cibo intentꝰ. pecorũ more t̾rena de pasceris : cur illecebris
corporalib deditꝰ. ipsum te inhonoras. dũ uentri atq eiꝰ
passionib deseruis : Cur intellectũ tͥ adimis. quẽ tͥ creator
attribuit Cur te ium̃tis cõparas. a qͥb te uoluit dĩ segre¬
garidicens. nolite fieri sicut equus & mulus. in qͥb non :
intellectꝰ: Aut si te edacitas equi intẽꝑantiaq delectat
& hinnire ad feminas uoluptati :: delectet infreno
maxillas tuas camoq constringi. Si crudelitas pascit.
ferarũ hȩc rabies est. quȩ ꝓpt̾ seuitiã trucidant᷑. Uide
ne inte quoq crudelitatis tuȩ uertat᷑ immanitas. Piger
asinꝰ & expositꝰ ad predã sensuq tardior. qͥd aliud docet᷑
nͥ nos uiuatiores esse debere. nec desidia corporis animiq pigres-¬

Expanded text:
cantur. cur te in edendo diuitis ipse, quem natura non strauit? cantur. cur te in edendo diuitis ipse, quem natura non strauit? cur eo delectaris in quo naturae iniuria est? cur noctes et dies cibo intentus pecorum more terrena depasceris ? cur inlecebris corporalibus deditus ipsum te inhonoras, dum uentri atque eius passionibus seruis ? cur intellectum tibi adimis, quem tibi creator adtribuit? cur te iumentis comparas, a quibus te uoluit deus segregare dicens: nolite fieri sicut equus et mulus, in quibus non est intellectus? aut si te edacitas equi intemperanti aque delectat et adhmmreadhinnire ad feminas uoluptati est, delectet m formatos maxillas tuas camoque constringi. si crudelitas pascit — ferarum haec rabies est, quae propter saeuitiam trucidantur —, uide ne in te quoque crudelitatis tuae uertatur inmanitas. Piger asinus et expositus ad praedam sensuque tardior quid aliud docet nisi nos uiuaciores esse debere nec desidia corporis animique pigres
Abbreviated transcription (Latin):
&& ideo ministerii sui obsequiũ prebere t̾ra ñ desinit. ut pͥscę
animantiũ species reparabili generis successione innouas
reparent᷑ ȩtates. Siuis ad usum hominis deriuare quȩ
genita sunt. noli ueritatẽ unicuiq generi naturȩ ꝓpȩ
denegare. & multo magis ea ad grãm aptabis humanam.
Primum qͥa omia genera pecorũ. bestiarũ. ac pisciũ. in al¬
uum natura pstrauit. ut alia uentre repant alia quȩ pe-¬
dib sustinent᷑. demersa magis quadrupedis corporis gressu
& uelut affixa terris uideas ẽẽ quã libera. siquidem cũ erigen¬
di se ñ habeant facultatẽ. de t̾ra uictũ requir̃. & uentris in
quẽ deflectunt᷑ solas sequunt᷑ uoluptates: caue ohomo pecoꝵ
more curuari. caue ne in aluũ te non tam corpore quam
cupiditate deflectas. Respice corporis tui formã. & speciẽ
congruentẽ celsi uigoris assume. Si sola animalia ꝓna pas¬

Expanded text:
et ideo ministerii sui obsequium praebere terra non desinit, ut priscae et ideo ministerii sui obsequium praebere terra non desinit, ut priscae constitutione species reparaDin feruntur successione m nouas reparentur aetates. sed uis ad usum hominis deriuare quae genita sunt? noli ueritatem unicuique generi naturae propriae denegare, et multo magis ea ad gratiam aptabis humanam, primum quia omnia genera pecorum, bestiarum ac piscium in feruntur natura prostrauit, ut alia uentre repant, alia quae pedibus sustinentur demersa magis quadripedi corporis gressu et uelut adfixa terris uideas esse quam libera, siquidem, cum erigendi se non habeant facultatem, de terra uictum requirunt et uentris, in quem deflectuntur, solas sequuntur uoluptates. caue, o homo, pecorum more curuari, caue in aluum te non tam corpore quam cupiditate deflectas. respice corporis tui formam et speciem congruentem celsi uigoris adsume, sine sola animalia prona pas
Abbreviated transcription (Latin):
nichił ꝓfutura preteriit. Uidit enĩ inscõ spu. ñ illas
marcescentes iam sapientiȩ uanitates sequendas quȩ
reb in explicabilib m̃tẽ nram occupant. luduntq
oꝑam. sed ea potiꝰ describenda. quȩ ad uirtutis spectarent
profectũ. In hereamus gͥ ꝓpheticis dictis. nec sp̃s scĩ quasi
uilia despectui habeamus alloquia. Producat inquit
t̾ra animã uiuentẽ. pecorũ. bestiarũ. & reptilium.
Quid argum̃ta muralia. ubi euident̾ creaturarũ t̾restriũ¬
natura format᷑: Currit enĩ inconstitutione mundi per
omnẽ creaturã dĩ uerbũ. ut subito de t̾ris omĩa quȩ sta¬
tuit ds̃ animantiũ genera ꝑducant᷑. & in futurũ lege¬
prescripta scđm genꝰ sibi similitudinẽq uniuersa succedant.
ut leo leonẽ generet tigris tigridẽ . bos. bouẽ. cygnꝰ cygnũ.
aquila aquilã. Semel p̃ceptũ in ꝑpetuũ in oleuit nat᷑ȩ

Expanded text:
nihil profutura praeteriit. uidit enim in sancto spiritu non illas nihil profutura praeteriit. uidit enim in sancto spiritu non illas marcescentis iam sapientiae uanitates sequendas, quae rebus inexplicabilibus mentem nostram occupant luduntque operam, sed ea potius describenda quae ad uirtutis spectarent profectum. Inhaereamus igitur propheticis dictis nec spiritus sancti quasi uilia despectui habeamus adloquia. producat inquit terra animam uiuentem pecorum et bestiarum et reptilium. quid argumnatura formatur? Currit enim in constitutione mundi per omnem creaturam Dei Verbum; ut subito de terris omnia quae statuit Deus, animantium genera producantpraescripta secundum genus sibi similitudinemque uniuersa succedant, ut leo leonem generet, tigris tigridem, bos bouem, cygnus cygnum, aquila aquilam. semel praeceptum in perpetuum inoleuit naturae,
Abbreviated transcription (Latin):
libra. & rupes instatera. & nemora in iugo : Et infra.
Quis tenet girũ t̾rȩ. & habitantes in ea sicut locustas: Quis
statuit cęlũ ut cameram: Quis gͥ ȩqualẽ sibi cũ dõ potes¬
tatẽ audeat & scientiã uindicare. ut quȩ ds̃ maiestatis
suȩ ẽẽ ꝓpͥo signauit oraculo. hȩc sibi hõ ad cogniti¬
onẽ sũppetere posse p̾sumat : Certe moyses erat eruditꝰ
in omĩ sapientia egiptiorũ. Sed qr sp̃m dĩ accepit : quasi
minister dĩ inanem illã & usurpatoriã philosophiȩ
doctrinã ueritatis ratione post habuit. & ea descrip
ds̃. qđ ꝓduxerit t̾ra iuxta dĩ omĩpotentis imꝑiũ oꝑati¬
onemq dni iħu uirgulta de t̾ris. & omnẽ animam
uiuentẽ scđm genus. Non ille putauit dicendum.
quantũ spaciũ aeris occupet umbra t̾rȩ cũ sol recedit
anobis. diemq abducit inferiora axis illuminans.
lunȩ glob eclipsin faciat. qm̃ que nichil ad nos. qͣsi

Expanded text:
libra, et rupes in statera, et nemora in jugo ? et infra: libra, et rupes in statera, et nemora in jugo ? et infra: Qui tenet gyrum terrae, et habitantes in ea sicut locustas: qui statuit coelum ut cameram . Quis igitur aequalem sibi cum Deo potestatem et scientiam audeat vindicare; ut quae Deus majestatis suae esse proprio signavit oraculo, haec sibi homo ad cognitionem suppetere posse praesumat? 8. Certe Moyses eruditus erat in omni sapientia Aegyptiorum: sed quia spiritum Dei accepit, quasi minister Dei inanem illam et usurpatoriam Philosophiae doctrinam veritatis rationi posthabuit: et ea descripsDeus, quod produxerit terra juxta Dei omnipotentis imperium, operationemque domini Jesu virgulta de terris, et omnem animam viventem secundum genus. At non ille putavit dicendum, quantum de spatio aeris occupet umbra terrae, cum sol recedit a nobis, diemque abducit inferiora axis illuminans; lunae globus eclipsis faciat, quoniam quae nihil ad nos quasi
Abbreviated transcription (Latin):
confirmat iustos dñs. & in dieb famis saturabuntur.
Multo pulchriꝰ est ordeiceos panes ñ erubescere. & apponen
qđ habeas. quã negare. heliseus qui sibi nichil reliquit:
populis abundauit. Heliseus gͦ ordeiceos panes ñ erubuit
apponere. nos erubescimꝰ simplices intelligere creaturas.
quȩ simplicib & suis declarant᷑ uocabulis: Cȩlum
legimus. cȩlũ accipiamꝰ. Terram legimꝰ. t̾ram intelligamꝰ frugi-¬
feram. Quid mͥ quȩrere quȩ sit eius m̃sura circũitus. quam
geometrȩ centum octoginta milib stadiorũ ẽẽ esti mauer:
Libent᷑ fateor me nescire qđ nescio. immo qđ scire nichil
fuso mari. int̾iectis barbarorũ regionib. suffusa atq in-¬
possumꝰ comp̃hendere. quod impossibile e̾e̾ omĩb scriptura
demonstrat dicente dõ. quis m̃sus manu aquã. & cȩlũ palmo
& uniuersam t̾ram clausa manu: ꝗuis statuit montes in

Expanded text:
confirmat iustos dominus, et in diebus famis saturabuntur. confirmat iustos dominus, et in diebus famis saturabuntur. multo pulchrius est ordeacios panes non erubescere et adponere quod habeas quam negare. Helisaeus, qui sibi nihil reliquit, populis abundauit. Helisaeus ergo ordeacios panes non erubuit adponere: nos erubescimus simplices intellegere circumfuso, quae simplicibus et suis declarantur uocabulis. caelum legimus, caelum accipiamus; ten\'am legimus, terram intellegamus frugiferam. Quid mihi quaerere quae sit eius mensura circuitus, quam geometrae centum octoginta milibus stadiorum aestimauerunt? libenter fateor me nescire quod nescio, immo scire quod scirefuso mari, interiectis barbarum regionibus, suffusa atque inpossumus conprehendere? quod inpossibile esse hominibus scriptura demonstrat dicente deo: quis mensus est manu aquam et caelum palmo et uniuersam terram clausa manu? quia statuit montes in
Abbreviated transcription (Latin):
farciunt᷑. Hoc est rep̾hendere ꝓuidentiã creatoris qui
nobis ad uictũ omnia condonauit: qđ ñ illa miscuerit.
Sed hȩc dulcia primo uident᷑. & postea fiunt a mara.
Quo enim copiosior fuerit luxuries: eo ꝑniciosior intẽ¬
pantia est. Heliseus aut amara apposuit. sed poste a
facta sunt dulcia. Deniq qui ante in illo cibo mortẽ¬
esse putabant: postea in eo suauitatis & uitȩ grãm st̃
adepti. Neq enĩ rursus formidini est. ne plures uidear
inuitasse quã possũ pascere: & uobis panes deficiant
uerborũ meorũ. qd᷑ heliseus & si merito in imitablis.
nobis imitandus infide. ñ considerauit qͦntos panes
haberet. sed quos habebat diuidere omnib uoluit.
hoc in conspectu centũ uirorũ : Et ille respondit. Da &
Fidesgͥ ura faciet ab undare pauperis linguȩ conuiuiũ.
N ec uereor ne ieiunia uos edaciores faciant. quo minus
repleti & esurientes ac uacui reuertamini. qr scriptũ :

Expanded text:
farciuntur. Hoc est reprehendere providentiam Creatoris, qui farciuntur. Hoc est reprehendere providentiam Creatoris, qui nobis ad victum omnia donavit, quod non illa miscuerit: sed haec dulcia primo videntur, et postea fiunt amara. Quo enim eopiosior fuerit luxuries, eo perniciosior intemperantia est. Elisaeus autem amara apposuit, sed postea facta sunt dulcia. Denique qui ante in illo cibo mortem putabant, postea in eo suavitatis et vitae gratiam sunt adepti. 6. Neque rursus formidini est, ne plures videar invitasse, quam possum pascere, et vobis panes deficiant verborum meorum; quia et Elisaeus etsi merito inimitabilis nobis imitandus fide, non consideravit quantos panes haberet, sed quos haberet dividere omnibus voluit, et hoc in conspectu centum virorum? Et respondit, Da et uestra faciet abundare pauperis linguae conuiuium. nec uereor, ne ieiunia uos edaciores faciant, quominus repleti et esurientes ac uacui reuertamini, quia scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc loco ñ ignoro qͦsdam bestiarũ & pecorũ & repentium
t̃re species ad hoc retulisse : ut hȩc adimmanitates cri-¬
minũ. stulticiam peccatorũ. nequiciã cogitationum
referrent. Ego aut̃ simplices naturas unuiscuiꝰq gene¬
ris accipio. Nec uereor. ne qͥs me pauꝑis conuiuȩ presũp¬
tioni conferendũ putet. qui studio humanitatis com¬
plures inuitet. nec his qͥcqͣm nͥ uiles & usitatos apponat
cibos. & tenui m̃sa pauꝑis apparatꝰ plus rep̾hensionis¬
incurrat ex fastidio conuiuarũ: quã grȩ̃ referat ex hoc¬
hospitalit̾atis affectu. Nec enim heliseum amici quasi
uictu pascentẽ refutarunt. Simile uarus relationib
exquisitũ illud & accuratũ opipare conuiuiũ : in qͦ
fasiani aut turturis species apponit᷑ & intꝰ pullus man-¬
ducat᷑ aut pullus infertur & ostreis est fartꝰ aut spon¬
dulis. aut poculũ bibit᷑ qđ diuerso colore atq odore in
alienos mutet᷑ sapores Maritima t̾renis. t̾rena maritimis

Expanded text:
Hoc loco non ignoro quosdam bestiarum et pecorum et serpentium terrae species alio retulisse; 115 ut haec ad immanitates criminum, stultitiam peccatorum, nequitiam cogitationum referrent: ego autem simplices naturas uniuscujusque generis accipio. 5. Nec vercor ne quis me pauperis convivae praesumptioni conferendum putet, qui studio humanitatis complures roget, nec his quidquam nisi viles et usitatos apponat cibos, et tenui mensae pauperis apparatu plus reprehensionisincurrat ex fastidio convivarum, quam gratiae referat ex hospitalitatis affectu. Nec enim Elisaeum amici quasi a refutarunt . Simile vanis relationibus exquisitum illud et accuratum opipare convivium est, in quo phasiani aut turturis species apponitur, et intus pullus manducatur, aut pullus infertur, et ostreis est fartus, aut spondylis: aut poculum bibitur quod diverso colore atque odore in alienos mutetur sapores: maritima terrenis, terrena maritimis
Abbreviated transcription (Latin):
mysterium. quod reuelatum est quia requi esceret xp̃c in
homine. qui requiem sibi prȩd estinabat in corpore ꝓhoĩs
redemptione. scđm quod ipse dixit. Ego doriniui & requieiu.
&e resurreri. ꝗm̃ dñs suscepit me. Ipse enĩ requieuit qui fecit.
cui: honor. gła ꝑpetuitas. a seculis & nunc & semꝑ. & in om.¬

Expanded text:
mysterium, quo reuelatum est quia requiesceret Christus in mysterium, quo reuelatum est quia requiesceret Christus in homine, qui requiem sibi praedestinabat in corpore pro hominis redemptione secundum quod ipse dixit: ego dormiui et quieui et surrexi, quoniam dominus suscepit me. ipse enim requieuit qui fecit. cui est honor gloria perpetuitas a saeculis et nunc et semper et in om
Abbreviated transcription (Latin):
sũma conclusa.ẽ. ꝑfecto uidelicet homine. in quo pͥncipatꝰ
est animantiũ uniuersorũ. & sũma quȩdã uniuersitatis. &
om̃is mundanȩ gr̃a creaturȩ. Certe deferamꝰ silentium.
qm̃ requieuit d̾s ab omibꝰ mundi oꝑibs. Reqͥeuit aut̃ in reces¬
su hominis. requi euit in eiꝰ mente atq ꝓposito. Fecerat enim
hominẽ rationis capacẽ. imitatorẽ suiꝰ. uirtutũ emulato¬
rem. cupidũ cȩlestiũ grãrum. In his reqͥescit ds. qui ait. Aut
suꝑquẽ requiȩscã. nisi suꝑ humilem & qͥetũ & trementem
uerba mea: Gras ago dnõ do nr̃o. qui huiꝰmodi opusfecit
in quo ręquiesceret. F ecit cęlum. non lego quod requi-¬
euerit. Fecit terram. non lego qđ requieuerit. Fecit solem
& lunam & stellas. nec ibi sego qđ requieuerit. Sed lego qđ
fecerit hominẽ. & tunc reqͥeuerit. habens cui peccata dimit¬
teret Aut forte tunc iam futurȩ dnĩcȩ passionis prȩcessit

Expanded text:
summa conclusa est, perfecto uidelicet homine, in quo principatus summa conclusa est, perfecto uidelicet homine, in quo principatus est animantium uniuersarum et summa quaedam uniuersitatis et omnis mundanae gratia creaturae. certe deferamus silentium, quoniam requieuit deus ab omnibus mundi operibus. requieuit autem in recessu hominis, requieuit in eius mente atque proposito; fecerat enim hominem rationis capacem, imitatorem sui, uirtutum aemulatorem, cupidum caelestium gratiarum. in his requiescit deus, qui ait: aut super quem requiescam nisi super humilem et quietum et trementem uerba mea? gratias ago domino deo nostro, qui huiusmodi opus fecit, in quo requiesceret. fecit caelum, non lego quod requieuerit, fecit terram, non lego quod requieuerit, fecit solem et lunam et stellas, nec ibi lego quod requieuerit, sed lego quod fecerit hominem et tunc requieuerit habens cui peccata dimitteret. aut forte tunc iam futurae dominicae passionis praecessit
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ donũ ÷ : ut in nomine dnĩ ome genu flectat᷑ cę̧lesti
um t̾restruĩ. & infernorũ. & om̃is lingua confiteat᷑. qͥadn̾s
iħc xp̃c in gła ÷ di patris. duo enĩ sunt quȩ prȩ cȩterisdm̃
mulcent. humilitas & fides. Spes itaq expͥmit humilitatis
affectũ. & sed ulȩ seruitutis obseqͥum: Fides ȩquat filium
patri. atq utriꝰq eandẽ głam confitet᷑. Recte aut̃ non plures
sed duo st̃ homini pedes. Quat̾ni enĩ pedes. feris ac bestus sun
Bini auibus. Et idõ unus quasi de uolatilibꝰ ÷ hõ. qui alta
uisu petat. & qͦdam remigio uolitoe sullimiũ sagacitate
sensuũ. Et ideo de eo dictum ÷: renouabit᷑ sicut aquilȩ iu-¬
uentus tua. eo qđ ꝓpior sit cęlestibꝰ. & sullimior aqͥlis. qui
possit dicere. nr̃a aut̃ conuersatio in cęlis est. Sed iã finis
sermoni nr̃o sit. qm̃ completꝰ ÷ dies sȩxtus . & mundani oꝑis

Expanded text:
filium donum est: cuius nomine domini omnes genu curuent caelestium filium donum est: cuius nomine domini omnes genu curuent caelestium et terrestrium et infernorum et omnis linin gloria est Dei Patris . Duo enim sunt quae prae caeteris Deum mulcent, humilitas, et fides. Pes itaque exprimit humilitatis affectum, et sedulae servitutis obsequium: fides aequat Filium Patri, atque utriusque eamdem gloriam confitetur. Recte autem non plures, sed duo sunt homini pedes; quaterni enim pedes feris ac belluis sunt, bini avibus. Et ideo unus quasi de volatilibus est homo, qui alta visu petat, et quodam remigio volitet sublimium sagacitate sensuum. Et ideo de eo dictum est: Renovabitur sicut aquilae juventus tua ; eo quod propior sit coelestibus, et sublimior aquilis, qui possit dicere: nostra autem conuersatio in caelis est. Sed iam finis sermoni nostro sit, quoniam completus est dies sextus et mundani operis
Abbreviated transcription (Latin):
ubi oꝑta uestibꝰ dedecere non posfint. Uenarũ pulsus. uł m¬
firmitatis int̾nuncius. uł salutis est. Eȩdem tam̃ cum totodis¬
fusȩ sint in corpore. neq nudȩ atq intectȩ sunt. & italenl
oꝑiunt᷑ uisceribs ut explorandi copia sit. & celeritas sentien¬
di. qͣndo nulla ÷ uiscerũ crassitudo. quȩ pulsum possit ob¬
ducere. Ossa quoq omĩa tenui oꝑta st̃ uiscere. & reuincta
neruis. precipue tam̃ capitis leui tecta sunt torio. & quo
possint aliqđ aduersus imbres & frigora habere munimeN.
capillis densiorib uestiunt᷑. Quid de genitalibꝰ loquar. quȩ
uenis e regione ceruicis ꝑ renes lũbosq deductis. suscipiuis
genitale seminiũ ad munꝰ &e ad grãm ꝓcreandi : Quid de
officio pedum. qui totũ corpꝰ sine ulla sustinent oneris
iniuria: Flexibile genu. quo prȩ cȩteris dnĩ mitigatur
offensa. ira mulcet᷑: grã ꝓuocat᷑. Hoc enĩ patris sũmi erga

Expanded text:
ubi operta uestibus dedecere non possint. Uenarum pulsus uel iubi operta uestibus dedecere non possint. Uenarum pulsus uel infirmitatis internuntius uel salutis est. eaedem tamen cum toto diffusae corpore sint, neque nudae atque intectae sunt et ita leuibus operiuntur uisceribus, ut explorandi copia sit et celeritas sentiendi, quando nulla est uiscerum crassitudo, quae pulsum possit obducere. ossa quoque omnia tenui operta sunt uiscere et reuincta neruis, praecipue tamen capitis leui tecta sunt corio et, quo possint aliquod aduersus imbres et frigora habere munimen, capillis densioribus uestiuntur. quid de genitalibus loquar, quae uenis e regione ceruicis per renes lumbosque deductis suscipiunt genitale seminium ad munus et gratiam procreandi? quid de officio pedum, qui totum corpus sine ulla sustinent oneris iniuria? flexibile genu, quo prae ceteris domini mitigatur offensa, ira mulcetur, gratia prouocatur. hoc enim patris summi erga
Abbreviated transcription (Latin):
uapore digestus transfundit᷑ sucus eiꝰ in reliquas corporis
partes . eaq substantia artus alunt᷑ humani. quã iuuenes
accipiunt ad increm̃tum. senes ad ꝑseuerantiã. Reliquum
aut᷑ uelut suꝑfluũ ꝑ intestina deducit᷑. o ꝑ illud extrans¬
uerso hostiũ deriuatur. deniq etiã in genesi archa noe ad
fabricã humani corporis ordinat᷑. de qua dix᷑ d̾s. Fac tibi
archã de lignis quadratis. & nidos facies in ea. & bitumi¬
n abis eam intus &e foris bitumine. & sic facies archam.
Hostiũ uero facies ex transuerso. inferiora aut̃ archȩ bicame¬
rata & tricamerata facies. hoc gͦ significat dñs. qđ hostiũ
exposteriore sit parte. ꝑ qd egerant᷑ ciborũ suꝑflua. Pecore
enĩ creator nr̾ ductꝰ reliarũ auultu hominis auercit. ne
dũ aluum purgamꝰ. inqͥnaremꝰ aspectũ. Simul illud considi
qđ ea mẽbra quȩ pudoris plena sunt. eo loco constituta sunt.

Expanded text:
uapore digestus transfunditur sucus eius m reliquas corporis uapore digestus transfunditur sucus eius m reliquas corporis partes eaque substantia artus aluntur humani, quam Iosaphat accipiunt ad incrementum, senes ad perseuerantiam, relicum autem uelut superfluum per intestina deducitur et per illud ex transuerso ostium deriuatur. denique etiam in Genesi arca Noe ad fabricam humani corporis ordinatur, de qua dixit deus: fac tibi arcam ex lignis quadratis. et nidos facies in ea et bituminabis eam intus et foris bitumine. et sic facies arcam et: ostium uero facies ex transuerso, inferiora autem arcae bicamerata et tricamerata facies. hoc ergo significat dominus, quod ostium ex posteriore sit parte, per quod egerantur ciborum superflua. decore enim creator noster ductus reliquiarum a uultu hominis auertit, ne dum curuamur, inquinaremus aspectum. simul illud considera, quod ea quae pudoris plena sunt eo loco constituta sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quoq cum iecore habet uiciniã fructuosã. Qui dũ assumit
quo ipse pascat᷑. abstergit qͥcqͥd ibi sordidũ dephenderit. ut
ꝑfibras iecoris munitioris. ciborũ possint tenues att subtiles
reliquiȩ transire. quȩ uertant᷑ in sanguinẽ. uiribsq ꝓfi¬
ciant. & non cum fimi sordibꝰ egerant᷑. Intestinorũ uero
arcũpleri orbes. & sine aliquo licet nodo. sibi tam̃ inui¬
cẽ nexi. qͥd aliud nͥ diuinã ꝓspicientiã creatoris ostendt̃.
ut non cito esca ꝑtranseat & statĩ a stomacho decurrat :
Qđ si fieret. uigis fames oe continua uorandi libido homi¬
nibꝰ gigneretur. Exinanitis enĩ uisceribꝰ & exhaustisdũ
momentaria effusione uacuarent᷑. necesse erat in exple¬
bilem atq insatiabilẽ cibi & potus generari cupiditatem.
quã sine dubio mors matura sequeret᷑. Ideoq ꝑuide con¬
ficit᷑ pͥmũ esca in utero suꝑiore. deinde in iecore coqͥtur. elq

Expanded text:
quoque cum iecore habet uiciniam fructuosam, qui dum adsumit quoque cum iecore habet uiciniam fructuosam, qui dum adsumit quo ipse pascatur, abstergit quidquid sordium deprehenderit, ut per fibras iecoris minutiores ciborum possint tenues atque subtiles reliquiae transire, quae uertantur in sanguinem uiribusque proficiant, non cum fimi sordibus egerantur. intestinorum uero circumplexi orbes et sine aliquo licet nodo sibi tamen inuicem nexi quid aliud nisi diuinam prospicientiam creatoris ostendunt, ut non cito esca pertranseat et statim ab stomacho decurrat? quod si fieret, iugis famis et continua uorandi libido hominibus gigneretur. exinanitis enim uisceribus et exhaustis, dum momentaria effusione uacuarentur, necesse erat inexplebilem atque insatiabilem cibi et potus generari cupiditatem, quam sine dubio mors matura sequeretur. ideoque prouide conficitur primum esca in utero superiore, deinde in iecore quoquitur eiusque
Abbreviated transcription (Latin):
tera dnĩ exaltauit me. Manꝰ est quȩ fecit omĩa. sicut d̃s
dix̃ omp̃s. Nonne manꝰ mea fecit hȩc omĩa : Manꝰ ÷ totius
corporis ꝓpugnaculũ. capitis defensatrix. quȩ cũ sit loco in¬
ferior. totũ uerticẽ comit. & honesto uenustat ornatu. Quis
digne explicet pectoris cratẽ. uentrisq mollitiẽ: Alit̃ enim
uiscera molliora non possent foueri. & intestinorũ sinꝰ duris
haud dubie ossibꝰ lȩderet᷑. Quid tã salutare quã ut pulmo
cordi finitimo limite iungeret᷑ ut cũ exarserit cor ira &
in dignatione. pulmonis sanguine atꝙ humore citiꝰ cẽpetꝰ:
Ideoq & mollis pulmo ÷ qͥa madet sẽꝑ. simul ut rigorem
indignationis emolliat. Hȩc ido strictĩ ꝑcurrimꝰ. ut tanquã
indocti omĩa ꝑstringere. ñ tanquã medici plenius scruta¬
ri uideam᷑ &e ꝑseqͥ. quȩ naturȩ latibulis abscondita st̃. Lien

Expanded text:
tera domini exaltauit me. manus est quae fecit omnia, sicut deus tera domini exaltauit me. manus est quae fecit omnia, sicut deus dixit omnipotens: nonne manus mea fecit haec omnia? manus est totius corporis propugnaculum, capitis defensatrix. quae cum sit loco inferior, totum uerticem comit et honesto uenustat ornatu. quia digne explicet pectoris cratem uentrisque mollitiam? aliter enim uiscera molliora non possent foueri et intestinorum sinus duris haut dubie ossibus laederentur. quid tam salutare quam ut pulmo cordi finitimo limite iungeretur, ut, cum exarserit cor ira et indignatione, pulmonis sanguine atque umore citius temperetur? ideoque et mollis pulmo est, quia madet semper, simul ut rigorem indignationis emolliat. haec ideo strictim percurrimus, ut tamquam indocti obuia perstringere, non tamquam medici plenius scrutare uideamur et persequi quae naturae latibulis abscondita sunt. Lien
Abbreviated transcription (Latin):
humani corporis regiã. in qͣ sit licet quȩdã quantitas portionis
forma tam̃ uniuersitatis est:. Sequit᷑ guttur ꝑ qđ toto corpo¬
ri uitale cõmereiũ &e sp̾̃s huiꝰ cõmeatus infundit᷑. duccedu&
brachia &e ualidi lacertorũ thori. ualidȩ ad oꝑandũ manus.
&e ꝑcerioribꝰ digitis habiles ad tenendũ. Hinc aptior ustis
oꝑandi. hinc scribendi elegantia. & illȩ calaniꝰ scribȩ uel ocit̃
scribentis. quo diuinȩ uocis expͥmuntꝰ oracula. Manꝰ ÷ quȩ
cibũ ori ministrat. manꝰ ÷ quȩ p̾claris enitet factis: quȩ con¬
ciliatrix diuinȩ grȩ̾ sacris infertꝰ altaribꝰ. ꝑ quã offerimus &
sumimꝰ sacram̃ta cȩl estia. Manꝰ ÷ quȩ oꝑat᷑ pariter atq dispen¬
sat diuina misteria. cuiꝰ uocabulo non dedignatꝰ.ẽ. se dĩ
filiꝰ declarare dicente dauid. Dextera dnĩ fecit urtutẽ. dex¬

Expanded text:
humani corporis regiam, in qua sit licet quaedam quantitas portionis, humani corporis regiam, in qua sit licet quaedam quantitas portionis, forma tamen ceteris est. Sequitur guttur, per quod toto corpori uitale commercium et spiritus huius conmeatus infunditur. succedunt brachia et ualidi lacertorum tori, ualidae ad operandum manus et procerioribus digitis habiles ad tenendum. hinc aptior usus operandi, hinc scribendi elegantia et ille calamus scribae uelociter scribentis, quo diuinae uocis exprimuntur oracula. manus est quae cibum ori ministrat, manus est quae praeclaris eminet factis, quae conciliatrix diuinae gratiae sacris infertur altaribus, per quam offerimus et sumimus sacramenta caelestia, manus est quae operatur pariter atque dispensat diuina mysteria, cuius uocabulo non dedignatus est se dei Helisaeus declarare dicente Dauid: dextera domini fecit uirtutem, dex
Abbreviated transcription (Latin):
diceret. & clamauit. Sibi habeant prudentiã suam. qͥ radio cȩli
spatia t̾rarumq describunt. sibi habeant intellectũ suum
ros orationis ac modos & modulos musicȩ sapientiȩ hoc consta
am loco. sed eam sapientiã definio. de qua dicit ꝓpħa. Incera
osculo oris. qđ pietatis & caritatis ÷ pignꝰ: Osculant᷑ se & colũbe
Sed quid ad humani osculi uenustatem. quo amiticiȩ insigne
humanitatisq prȩfulget. in quo plenȩ caritatis fideł expͥmttꝰ
affectus: Unde & dñs uelut ꝓdigii genꝰ in ꝑditore condẽnan
pacis & pignoris. uteris ad officiũ crudelitatis. B estialigͥ ord
obsequio inferentem potius necem. quam caritatis foedera de-¬
ferentẽ : diuinȩ arguit uocis oraculo : Illud quoꝗ prȩcipuũ::
qđ soli homines ore expͥmimꝰ. quȩ corde sentimꝰ. Itaq cogita¬
tiones tacitȩ mentis. oris sermone signant᷑. Quid ÷ gͥ os hoĩs

Expanded text:
diceret et clamauit. sibi habeant prudentiam suam qui radio caeli diceret et clamauit. sibi habeant prudentiam suam qui radio caeli spatia terrarumque desor. I, 19. Neque numeros orationis ac modos, et modulos musicae sapientiae constituam in loco: sed eam sapientiam definio, de qua dicit Propheta: Incosculo oris, quod pietatis et charitatis est pignus? Osculantur se et columbae, sed quid ad humani osculi venustatem, quo amicitiae insigne humanitatisque praefulget, in quo plenae charitatis fidelis exprimitur affectus? Unde et Dominus velut prodigii genus in proditore condemnansPacis hoc pignore uteris ad officium crudelitatis? Bestiali igitur oris obsequio inferentem potius necem, quam charitatis foedera deferentem divinae arguit vocis oraculo. Illud quoque praecipuum, quod soli homines ore exprimimus, quae corde sentimus. Itaque cogitationes tacitae mentis, oris sermone signantur. Quid est igitur os
Abbreviated transcription (Latin):
effectus interpres. Spectat ocłis ortus obitꝰq signorũ. uidet orna¬
mentũ cęli. miratꝰ᷑ stellarũ orbes. fulgores quoq diuersos in¬
telligit singulorũ. qͣndo esperus surgat. quando lucifer. cur
ille uesꝑtinꝰ. hic matutinꝰ irradiet: quos motꝰ orion habeat.
quos luna defectus. quẽ ad modũ sol suos nouit occasus. circũttꝰ
qͦq cursus sui solennitate custodiat. Rudiunt quoq animan.¬
tes cȩteri. Sed quis prȩter hoĩem audiendo cognoscit: Secreta
sapientiȩ solus hõ ex omibꝰ generib quȩ in terrissunt. auditu
& meditatione & prudentia colligit. qui potest dicere. audiã
qͥd loquat᷑ in me dñs ds̃. Hoc. ẽ. prȩciosissimũ. qđ hõ diuinȩ uo¬
cis fit organũ. & corporalib labiis expͥmit cęleste oraculũ. sic̃¬
est illud. Clama. Quid clamabo: Omĩs caro foenũ. Accipe qđ

Expanded text:
affectus interpres. spectat oculis ortus obitusque signorum, uidet ornaaffectus interpres. spectat oculis ortus obitusque signorum, uidet ornamentum caeli, miratur stellarum orbes, fulgores quoque diuersos intellegit singulorum, quando uesperus surgat, quando lucifer, cur ille uespertinus, hic matutinus inradiet, quos motus Orion habeat, quos luna defectus, quemadmodum sol suos norit occasus, circuitus quoque cursus sui sollemnitate custodiat. audiunt quoque animantes ceterae, sed quis praeter hominem audiendo cognoscit? secreta sapientiae solus homo ex omnibus generibus quae in terris sunt auditu et meditatione et prudentia colligit, qui potest dicere: audiam quid loquetur in me dominus deus. hoc est pretiosissimum, quod homo diuinae uocis fit organum et corporalibus labiis exprimit caeleste oraculum, sicut illud est: clama. quid clamabo? omnis caro faenum. accepit quod
Abbreviated transcription (Latin):
domunus prȩciosissimũ est. Ea enĩ uelut plectrũ loquen¬
tis. & quȩdam edentis : manꝰ. quȩ diffluentẽ cibum
dentibꝰ suggerit & ministrat. Hox quoq aeris quod am
remigio uehitur & ꝑ inane portat᷑. eademq ui sua
aerem uerberat. Nunc cõmouet. nunc demulcet audientis
affectũ. iratũ mitigat. fractũ erigit. solatur dolentẽ. Dit igitꝰ
nob̾ canorũ cõmune cum aui hꝰ sed apud quẽ quo sonouo¬
cis utatꝰ᷑ qđ ÷ rationabile: non potest cũ om̾ibꝰ animantibus
irrationabilibꝰ scilicet. ee̾. cõmune. Nam & ipsi sensus cõmu¬
nes nobis sunt cũ animantibꝰ cȩteris. sed tam̃ non eadem his
cȩteri animantes industria utunt᷑. Frigit & bucula ad cęlũ
ocłos. sed quid expectet ignorat. Erigunt̾ ferȩ. erigunt aues.
Sm̾ibꝰ est liber aspectus. sed solis. in est hominibꝰ eorũ quȩ aspicu

Expanded text:
do munus pretiosissimum est. ea enim uelut plectrum loquendo munus pretiosissimum est. ea enim uelut plectrum loquentis et quaedam edentis est manus, quae defluentem cibum dentibus suggerit et ministrat. uox quoque aeris quodam remigio uehitur et per inane portatur eademque ui sua aerem uerberat, nunc conmouet, nunc demulcet audientis adfectum, iratum mitigat, fractum erigit, solatur dolentem. sit igitur nobis canorum commune cum auibus, sed apud quem quo sono uocis utatur, quod est rationabile, non potest cum omnibus animantibus inrationalibus scilicet esse commune. nam et ipsi sensus communes nobis sunt cum animalibus ceteris, sed tamen non eadem his ceterae animantes industria utuntur. erigit et bucula ad caelum oculos, sed quid spectet ignorat, erigunt ferae, erigunt aues, omnibus est liber aspectus, sed soli inest homini eorum quae aspiciat
Abbreviated transcription (Latin):
Postremũ quoq officiũ ÷ oris aut linguȩ. qđ tam̃ uires om̃i¬
bus ministrat. Nam neq ocułꝰ uigorẽ uid endi habet. nisi
uirtutem substantiȩ corporalis acceꝑit. quȩ cibo defertir
& potu. neq aures audiendi. aut nares odorandi. aut ma¬
nus tangendi. nͥ corpus omẽ confortet᷑ alimentis. deficimꝰ
enĩ uiribꝰ. nisi eas cibi cõpetentis assiduitate reparemud
Deniq confecti fame nullis oblectant᷑ sensuũ uoluptatibꝰ
sed quasi exortes eorum delinim̃ta non sentiunt. Quid gͦ
describam dentiũ uallum quo cibꝰ conficit᷑. & plenȩ fit uo¬
as expressio: Quȩ sine dentibꝰ alimonia delectaret : deniq
eui maturos plerunq cernimꝰ hoc ipso citius senescere. qđ
amissis dentibꝰ. nullã possint cibi uirtutẽ ualidioris assu.¬
mere: Ideo muta infantia. qͥa non habet adhuc organũ
uocis. Linguȩ quoq non solum in loquendo. sed etiã in eden¬

Expanded text:
Postremum quoque officium est oris aut linguae, quod tamen omnibus viPostremum quoque officium est oris aut linguae, quod tamen omnibus vires ministrat. Nam neque oculi vigorem videndi haberent, nisi virtutem substantiae corporalis acciperent, quae cibo defertur et potu, neque aures audiendi, aut nares odorandi, aut manus tangendi, nisi corpus omne confortetur alenim uiribus, nisi eas cibi conpetentis adsiduitate reparemus. denique confecti fame nullis oblectantur sensuum uoluptatibus, sed quasi exortes eorum delinimenta non sentiunt. quid ego describam dentium uallum, quo conficitur cibus et plenae fit uocis expressio? quae sine dentibus alimonia delectaret? denique aeui maturos plerumque cernimus hoc ipso citius senescere, quod amissis dentibus nullam possint cibi uirtutem ualidioris adsumere. ideo muta infantia, quia non habet adhuc organum uocis. linguae quoque non solum in loquendo, sed etiam in eden