comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pariterq: scãẽ eccłẽ filiorum taleopus desideramus in affrica:
dequalituo l&amur : sed inillos periculo sumest &hortari tibi
securumest gratulari : Illi enim forte non facient. & timquũ
nos in animo eorum uicerint in imici ecđẽ. decipiendis insidiabuntur
infirmis Tuuero iamfecisti unde in imici eccłȩ liberatis confundantur
infirmis proinde sufficere uisum est ut ipse quib: xp̃i ano uire
potueris. amiaac fiducia istum epistolam legras sicenim & tuo facto
fieri posse in affrica credunt: quod forte dumputant fieri non posse
pigres cunt in sidias autem quas ipsi her&ici distorto corde moliuntur
ꝗm̃ risicos arbitratos ualere aliquid in passionex pĩ animotuo necscri¬
bere uolui. audies tamen haec a fratresmeis quos plurimum com¬
mendo &imiae tatituae. nein tam mugna. tamque in opinatio
salute hominum. dequibus ꝑte catholica mater & sultat. asperneris

Expanded text:
pariterque sanctae ecclesiae filiorum tale opus desideramus in Africa, pariterque sanctae ecclesiae filiorum tale opus desideramus in Africa, de quali tuo laetamur! sed illos periculosum est exhortari, tibi securum est gratulari. illi enim forte non facient et, tamquam nos in animo eorum uicerint inimici ecclesiae, decipiendis insidiabuntur infirmis; tu uero iam fecisti, unde inimici ecclesiae liberatis confundantur infirmis. proinde sufficere uisum est, ut ipse, quibus Christiano iure potueris, amica fiducia istam epistulam legas. sic enim ex tuo facto fieri posse in Africa credunt, quod forte dum putant fieri non posse, pigrescunt. insidias autem, quas ipsi haeretici distorto corde moliuntur, quoniam risi eos arbitratos ualere aliquid in possessione Christi animo tuo, nec scribere uolui. audies tamen haec a fratribus meis. quos plurimum commendo eximietati tuae, ne in tam magna tamque inopinata salute hominum, de quibus per te catholica mater exultat, aspernere
Abbreviated transcription (Latin):
Cuius praecepto tibi temporaliter seruiunt: in hocergo tuo facto
te cognitum amplectens. &xulticui ut gratularer tibi inxp̃o ihũ
dño nr̃o  tibique has gratulatorias litteras mitterem. quidem¬
cumque spetiem cordis & amoris ergate mei. neque enim amplius
potui. sed queso netuhactenus quicquid te diligo m&iaris perlectũ
transi hanc epistolam transitu in uisibili . qui intus fit. & perge cogi¬
taendo in pectus meum & cerne quidillic d&eagatur: Patebit enim
oculo caritatis cubiculum caritictis quod clicudimus aduersus nugus
tumultuo sas saeculi. Cumillic dnm̃ adoramus : & uidebis ibi delicius
laetitiȩ meȩ. d&am bono oper&uo . quas nec linguae efficri. neestilo
& primere uacleo eaclentes atque fragantes in sacrifitio laudis eius:
quo inspirante hoc uoliusti & quod adiuucente potuisti. gratias dõ suꝑ
inenarrabi ledono : O quam multorum tecum pariter senatorum

Expanded text:
cuius praecepto tibi temporaliter seruiunt. In hoc ergo tuo facto cuius praecepto tibi temporaliter seruiunt. In hoc ergo tuo facto te cognitum amplectens exultaui, ut gratularer tibi in Christo Iesu domino nostro tibique has gratulatorias litteras mitterem qualecumque specimen cordis et amoris erga te mei; neque enim amplius potui. sed quaeso, ne tu hactenus, quicquid te diligo, metiaris. perlectam transi hanc epistulam transitu inuisibili, qui intus fit, et perge cogitando in pectus meum et cerne, quid illic de te agatur. patebit enim oculo caritatis cubiculum caritatis, quod claudimus aduersus nugas tumultuosas saeculi, cum illic dominum adoramus, et uidebis ibi delicias laetitiae meae de tam bono opere tuo, quas nec lingua effari nec stilo exprimere ualeo, calentes atque flagrantes in sacrificio laudis eius, quo inspirante hoc uoluisti et quo adiuuante potuisti. gratias deo super inenarrabili dono. O quam multorum tecum pariter senatorum
Abbreviated transcription (Latin):
omino eximio & merito suspiciendo atq inxp̃i uiscerib: dilectissimo
dilectissimum quae fecerunt neque enim sicotidie faciem tuam
uiderem notiormihi esses quamcum interiorem tuum pacis decore
pulchrum hacueritatis luceradiantem in unius tui facti Cuando re
conspexi : conspexi &ugnoui : agnoui & amcui: huic nunc loquor
huic scribo dilecto amicomeo quimihi corporex absenti. absens
innotuit uerum autem iamsimul eramus & coniuneti sub uno capite
uiuebamus in cuius curitate nisi rudicatur esses non tibitam di¬
lecito catholitͥa unitus forȩt: Nec colonostuos a fros. eo terrarũ
unde dona tsturum furor & hortus est. hocest in medice consolari
numidiac constitutos tali ad moneres ad loquio. tanto feruore sp̃s
animures ut deuotione promptissima. ad sequendum eligerent
quod te tientum acticlem urum nonnisi agnitic ueritate sequi cogitie¬
rent : Ettam longe ate locorum inter uallis remoti irent subidem
caput adque in euis membris tecum in &ernum deputarentur

Expanded text:
omino eximio et merito suscipiendo, atque in Christi visceribus dilectissimo dilectissimumque fecerunt. Neque enim si quotidie faciem tuam viderem, notior mihi esses, quam cum interiorem tuum pacis decore pulchrum ac veritatis luce radiantem, in unius tui facti candore conspexi, conspexi et agnovi, agnovi et amavi. Huic nunc loquor, huic scribo, dilecto amico meo, qui mihi corpore absenti absens innotuit. Verumtamen jam simul eramus, et conjuncti sub uno capite vivebamus, in cujus charitate nisi radicatus esses, non tibi tam dilecta catholica unitas foret, nec colonos tuos Afros, eo terrarum unde Donatistarum furor exortus est, hNumidia constitutos tali admoneres adloquio, tanto feruore spiritus animares, ut deuotione promptissima ad sequendum eligerent, quod te tantum ac talem uirum non nisi agnita ueritate sequi cogitarent, et tam longe a te locorum interuallis remoti irent sub idem caput atque in eius membris tecum in aeternum deputarentur,
Abbreviated transcription (Latin):
delectaet. propterea enim maeximȩ abhominib: nimium durumq
peruersis: Nunc in imicitiarum grauiores imp&us sustinemus
quos non nulli eorum nobiscum patientissime sustinent : Sed plurimũ
infirmitaeti m&uimus. do nec discaent & ualeant adiuuaente
misericordissima grauadnĩ sȩculum praesens. & hominum diem.
robore cordis ualentiore contemnere. commonitorium quod
misi fratrib: episcopis. siut puto nondum ibi sunt ab &ximi&ate
tua illis tradatur⁊ cumuenerint tantim quippe tui sincerissimi
pectoris habemus fiduciam ut adiuuante dnodo nr̃o non solũ
imperatorem auxilii te uelimus uerum &iam consilii haberepar¬

Expanded text:
delectat. propterea enim maxime ab hominibus nimium durumque delectat. propterea enim maxime ab hominibus nimium durumque peruersis nunc inimicitiarum grauiores impetus sustinemus, quos nonnulli eorum nobiscum patientissime sustinent; sed plurimum infirmitati metuimus, donec discant et ualeant adiuuante misericordissima gratia domini saeculum praesens et hominum diem robore cordis ualentiore contemnere. commonitorium, quod misi, fratribus episcopis, si, ut puto, nondum ibi sunt, ab eximietate tua illis tradatur, cum nenerint. tantam quippe tui sincerissimi pectoris habemus fiduciam, ut adiuuante domino deo nostro non solum impertitorem auxilii te uelimus uerum etiam consilii par
Abbreviated transcription (Latin):
tate tui cordis acturi sunt: qui poterunt communi consilio diligen¬
tus deliberatum aliquid ferre: quantũ temporis ꝑmittebat angustia:
illud tamen quo animum lementissimi & religiosissimi principos
erga ȩcclȩsiam prouinca nouerit : nullo modo eẽ differendũ
sed &iam antequam epis copos qui pro fecti sunt uideas quam
primum tuam praestacntissima proxpĩ membris intribulatione
maxima constitutis. uigilantic potuerit accelerandum
Suggero p&o obsecro flagito neque enimparuum in his malis
solacium dñs obtulit. quod te uoluit multo amplius posse quam
poteras quando iam d&uis multis & magnis bonis operibus
gaudebamus : multum sane de quorundam neque paucorum
fide firma &stabili gratulamur. qui& occasione legum ipsarũ
ad xp̃i ancom religionem uel catholicam pacem conuersi sunt.
proquorum salute sempiterna nos in hactem porali &iam periclitari

Expanded text:
tate tui cordis acturi sunt, qui potuerunt communi consilio diligentate tui cordis acturi sunt, qui potuerunt communi consilio diligentius » deliberatum aliquid ferre, quantum temporis permittebat angustia. illud tamen, quo animum clementissimi et religiosissimi principis erga ecclesiam prouincia nouerit, nullo modo esse differendum, sed etiam antequam episcopos, qui profecti sunt, uideas, quam primum tua praestantissima pro Christi membris in tribulatione maxima constitutis uigilantia potuerit, accelerandum suggero, peto, obsecro, flagito. neque enim paruum in his malis solatium dominus obtulit, quod te uoluit multo amplius posse, quam poteras, quando iam de tuis multis et magnis bonis operibus gaudebamus. Multum sane de quorundam neque paucorum fide firma et stabili gratulamur, qui ex occasione legum ipsarum ad Christianam religionem uel catholicam pacem conuersi sunt, pro quorum salute sempiterna nos in hac temporali etiam periclitari
Abbreviated transcription (Latin):
sicut dexi homines uani quorum & aduersantium salutem requi¬
rimus & leges quae pro ȩccła xp̃i missȩ sunt : magis theo dosii filium
quam stilichonem curasse mittendas. propterea quippe memoratus
presbiter harum perlator cumderegionesit meleuitana. ab ep̃õ suo
uenerabili fratremeo seuero quituam mecum sincerissimcem
dilectionem multum saclutat. peripponem regium ubiego sum
transire iussus est. quia cum forte simulessemus in magnis ȩccłȩ
tribulationib: & perturbationib: : quaerebamus occasionem
scribendi ad &imietatem tuam & non inueniebamus: Iam quidem
unam epistulam miseram innegotio scĩ fris & college mei bonifati
ep̃i catacquensis sed nondum adnos peruenerant grauiora. quae nos
uehementius agitarent. quib: conprimendis uel corrigendis
que mad modum meliore secundum uidm xp̃i consilio succurratur
commodius ep̃i qui propterea nauigauerunt cum tanta benigni¬

Expanded text:
sicut dixi, homines uani, quorum et aduersantium salutem requisicut dixi, homines uani, quorum et aduersantium salutem requirimus, et leges, quae pro ecclesia Christi missae sunt, magis Theodosii filium quam Stilichonem curasse mittendas. propterea quippe memoratus presbyter harum perlator, cum de regione sit Mileuitana, ab episcopo suo uenerabili fratre meo Seuero, qui tuam mecum sincerissimam dilectionem multum salutat, per Hipponem-Regium, ubi ego sum, transire iussus est, quia, cum forte simul essemus in magnis ecclesiae tribulationibus et perturbationibus, quaerebamus occasionem scribendi ad eximietatem tuam et non inueniebamus. iam quidem unam epistulam miseram in negotio sancti fratris et collegae mei Bonifatii episcopi Cataquensis; sed nondum ad nos peruenerant grauiora, quae nos uehementius agitarent, quibus comprimendis uel corrigendis quem ad modum meliore secundum uiam Christi consilio succurratur, commodius episcopi, qui propterea nauigauerunt, cum tanta benigni
Abbreviated transcription (Latin):
Egotiomen lic& nullum consilium cumeis communicaere potuerim
Non potui praeter mittere ꝑ hunc fratrem & conprb̃rm meum.
quiurgenti necessiticte prosiclute ciuissui. &iam medice hie me
quomodo cumq: ad illas partes uenire conpulsus est. & saluticre
ut opustuum bonum diligentissima acceler&ur instaentiae :¬
quo nouerint in imici ȩccłẽ leges illas quae deidolis confringendis
& her&icis corrigendis uiuo stili cone in africa missae sunt. uoluntite
impr̃is pussimi & fidebssimi constitutas. Quonesciente uel nolente
factum siue dolose iactant. siue libenter putant. atq hinc
animos imperitorum turbulentissimos reddunt. nobisq: periculose
acuehementer infestos hoc autem quod p&endo uel suggerendo
admoneo praestantiam tuam. Non dubito omnium ꝑ africam
collegarum meorum fieri uoluntate. & arbitror quacumq: primitus
&oria occasione facillime posse acdebere maturari. ut nouerĩt

Expanded text:
ego tamen, licet nullum consilium cum eis communicare potuerim, ego tamen, licet nullum consilium cum eis communicare potuerim, non potui praetermittere per hunc fratrem et conpresbyterum meum, qui urgenti necessitate pro salute ciuis sui etiam media hieme quomodocumque ad illas partes uenire compulsus est, et salutare ut opus tuum bonum diligentissima acceleretur instantia, quo nouerint inimici ecclesiae leges illas, quae de idolis confringendis et haereticis corrigendis uiuo Stilichone in Africam missae sunt, uoluntate imperatoris piissimi et fidelissimi constitutas; quo nesciente uel nolente factum siue dolose iactant siue libenter putant atque hinc animos inperitorum turbulentissimos reddunt nobisque periculose ac uehementer infestos. Hoc autem, quod petendo uel suggerendo admoneo praestantiam tuam, non dubito omnium per Africam collegarum meorum fieri uoluntate. arbitror quacumque primitus exorta occasione facillime posse ac debere maturari, ut nouerint,
Abbreviated transcription (Latin):
Iomino eximio & merito prestaentissimo multumq in xp̃ĩ cicritate
honorando filio olympio aug̃ in dño salutem:
quamuis mox uticudiuimus temerito sublimatum. cumipsu fama
nondumcertissima nobis ess& Nihilaliud de animo tuo
credidimus erga eccłam dĩ. cuiuste ueraciter filium esse gaudemꝰ:
quam quodtuis litteris mox a peruisti. tamen &iam illis lectis
quibus ultro dignatus es &iam sipigri & cuncitntes essemus
& hortationem bene uolentis simcm mittere ut instruente
humilitate nrĩ perreligiosam oboedientiam tuã dñs cuius munese
talis es ȩccłȩ suae. iamiamq subueniat maiore si diticctibi
scribimus domine &innȩ & merito praestantissime multumque
ur xp̃ĩ caritate honorande fili : & fr̃s quidem multi sc̃i collegemei :¬
grauiter ȩccła ꝑturbata profecti sunt pacne fugientes adglo¬
riosissimum commititum quossiue iamuideris siue litteras eorũ
aburbe roma oportimitate cuius quam occasionis acceperis

Expanded text:
OMINO EXIMIO ET MERITO PRAESTANTISSIMO MULTUMQVE IN CHRISTI CARITATE HONORANDO FILIO OLVMPIO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Quamuis mox, ut audiuimus te merito sublimatum, cum ipsa fama nondum certissima nobis esset, nihil aliud de animo tuo credidimus erga ecclesiam dei, cuius te ueraciter filium esse gaudemus, quam quod tuis litteris mox aperuisti, tamen etiam illis lectis, quibus ultro dignatus es, etiam si pigri et cunctantes essemus, exhortationem beniuolentissimam mittere, ut instruente humilitate nostra per religiosam oboedientiam tuam dominus, cuius munere talis es, ecclesiae suae iam iamque subueniat, maiore fiducia tibi scribimus, domine eximie et merito praestantissime multumque in Christi caritate honorande fili. Et fratres quidem multi sancti collegae mei grauiter ecclesia perturbata profecti sunt paene fugientes ad gloriosissimum comitatum, quos siue iam uideris siue litteras eorum ab urbe Roma opportunitate cuiusquam occasionis acceperis,
Abbreviated transcription (Latin):
sponsi : hic est ille auditus. dequo paulo ante commemoraui in psalmo
positum: Auditui meo dabis exultictionem & l&iticem & xultiebunt ossie¬
humiliatic̃: pro inde tanto mecertius tanto solidius tanto sanius
gaudere sciaes defide & spe & dilection &uac. quanto minus indigueris
nontientum ame quicquam discere sed abullo prorsus hominum:
Verum tamen quia cum illic essem tequidem pera & atem uerecundantẽ
boni parentes & amantissimi bonorum studiorum tuorum. quanto pie¬
tiotis uere quae sapientiae ardore fraglares mihi intimare dignatis
& beniuolentissime p&ierunt. n&ibi instruende inquo opus essa
meiem operulam denegarem. monendam te his litteris credidi
secundum supradictas opiniones ut quȩras quoduis. Nesim suꝑ fluus
si conatus fuero docere quodscis. Dum tamen firmissime teners
quod & sicliquid salubriter ꝑmescire potueris. ille tedocebit qui est

Expanded text:
sponsi? hic est ille auditus, de quo paulo ante commemoraui in psalmo sponsi? hic est ille auditus, de quo paulo ante commemoraui in psalmo positum: Auditui meo dabis exultationem et laetitiam et exultabunt ossahumiliata. Proinde tanto me certius, tanto solidius, tanto sanius gaudare scias de fide et spe et dilectione tua, quanto minus indigueris non tantum a me quicquam discere sed ab ullo prorsus hominum. uerum tamen, quia, cum illic essem, te quidem per aetatem uerecundante boni parentes et amantissimi bonorum studiorum tuorum, quanto pietatis ueraeque sapientiae ardore flagrares, mihi intimare dignati sunt et beniuolentissime petierunt, ne tibi instruendae, in quo opus esset, meam operulam denegarem, admonendam te his litteris credidi secundum supra dictas optiones, ut quaeras, quod uis, ne sim superfluus, si conatus fuero docere, quod scis, dum tamen firmissime teneas, quod, etsi aliquid salubriter per me scire potueris, ille te docebit, qui est
Abbreviated transcription (Latin):
Sedlaborum periculorum nostrorum singulure solatium est
cumita proficias ut illo ꝑueniatis ubinullius hominis doctoris
egeatis : Isto autem periculo : nontantum nos nimadillum dequo
dicturus sum quid sumus nos : Nonergo nos tientintum istopericulo
sed &iccm ille doctorgentium periclitictum seesse testictur:
Cumdicit : Nemmagnitudine reuelationũ
meccrum &tollar¬
datus est mihi stimulus ccernis. & e&era:
tumoris huius ad mirabilis medicus:
Nolite inquit
nens idem ipse doctor gentium dicit : Neque quipluntat estaliquid
neque quirigat sed qui in crementum dact ds̃ : Hoc & ille meminit
qui in natis mulierum quanto magnus erat. tintose in omnibus
humi licebat in dignum se da firmans quexp̃i calciamenta portar&:
quid enim aluid ostendit ubiait: qui hab& sponsam. sponsus est
Amicus autem sponsi. stat & audit eum. & gaudio giuid& propter uocem

Expanded text:
sed laborum periculorumque nostrorum singulare solacium est, sed laborum periculorumque nostrorum singulare solacium est, cum ita proficitis, ut illo perueuiatis, ubi nullius hominis doctoris egeatis. isto autem periculo non tantum nos — nam ad illum, de quo dicturus sum, quid sumus nos ? — non ergo nos tantum isto periculo sed etiam ille doctor gentium periclitatum se esse testatur, cum dicit: Ne in magnitudine reuelationum mearum extollardatus est mihi stimulus carnis et cetera. tumoris huius admirabilis medicus: Nolite, inquit, nens idem ipse doctor gentium dicit: Neque qui plantat, est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat deus. hoc et ille meminit, qui in natis mulierum, quanto magnus erat, tanto se in omnibus humiliabat indignum se adfirmans, qui Christi calciamenta portaret. quid enim aliud ostendit, ubi ait: Qui habet sponsam, sponsus est; amicus autem sponsi stat et audit eum et gaudio gaudet propter uocem
Abbreviated transcription (Latin):
quippe melius omnes sumus do cibilesđõ. quodutiq: in illaa suꝑnes
pitrio cuminobis complelim fuerit qu od promis sum es t ꝑficie tur¬
qt uondicat homo proximo suo cognosce dnm̃. Om̃s enim cognoscent
eum sicut scriptum est amaiore usq: adminorẽ: uaerum
solliciassimae cauendum est indocendo suꝑbiȩ uitium. quod indis¬
cendo nonitaest : Vnde & scã scriptura nos ad mon& dicens:
Sit omnis homo uelox ad audiendum taerdus autem adloquendum
Etille in psaclmo ait: Auditui meo deebis &ultitionem & l&itiã:
continuo quae sub iecit. & ultabunt osa humiliatio : Vidit enim
in acudiendo facillime seruari humilitatem quae difficile est
indocendo: qm̃ necesse est ut doctor habecat superiorem locum.
ubi laborio sum est obrtinere ne subrepat elatio : uides nequem
admodum periclitemur a quibus hoc &x pectictur ut non solum
doctoressimus uerum &im cumsimus homines : diuina doceamus

Expanded text:
quippe melius omnes sumus docibiles deo, quod utique in illa superna quippe melius omnes sumus docibiles deo, quod utique in illa superna patria, cum in nobis completum fuerit, quod promissum est, perficieturut non dicat homo proximo suo: \'Cognosce dominum\'; omnes enim cognoscent eum, sicut scriptum est, a minore usque ad maiorem eorum. et sollicitissime cauendum est in docendo superbiae uitium, quod in discendo non ita est. unde et sancta scriptura nos admonet dicens: Sit omnis homo uelox ad audiendum, tardus autem ad loquendum; et ille in psalmo ait: Auditui meo dabis exultationem et laetitiam continuoque subiecit: Et exultab unt ossa humiliata. uidit enim in audiendo facillime seruari humilitatem, quae difficilis est in docendo, quoniam necesse est, ut doctor habeat superiorem locum, ubi laboriosum est obtinere, ne subrepat elatio. Videsne. quem ad modum periclitemur, a quibus hoc expectatur, ut non solum doctores simus, uerum etiam, cum simus homines, diuina doceamus?
Abbreviated transcription (Latin):
gabo autittinescio ut nullo fidȩi salutisq d&rimento nescim
Etdehoc &icam teipsam si potuero faciam redditicratione securã
Aut certe si & nescio & tamen sciendum est uelin p&rabo ad ño
netibi desim Nam sepȩ officium in pertiendi meritum est
accipiendi : uelitictibi respondebo ut noueris prohacipsio
re : quampariter nescimus adquem pulsure debemus: hȩc
ideo praelocutussum nete pro certo speres quic quid a me
quaesieris audituram. Et cum hoc non pro uenerit. audacter
potius quim prudenter me fecisse arbitreris. quod tibi quae¬
facultatem dedi hocenim feci.
non doctor ꝑfectus¬
sed cum docendis ꝑficiendus dominee¬
&imiameritoq
honorabilis inxp̃o acsuspiciendie filia¬
ł quidem &iam in his reb: quas uttumq scio megis tecupio esse
scientem : quam scientiae nrae indigentem: Neque enim utqđ
samus doceamus aliorum ignorantiam optire debemus: malto

Expanded text:
gabo aut ita nescio, ut nullo fidei salutisque detrimento nesciam gabo aut ita nescio, ut nullo fidei salutisque detrimento nesciam et de hoc etiam te ipsam, si potuero. faciam reddita ratione securam. aut certe, si et nescio et tamen sciendum est. uel impetrabo a domino. ne tibi desim nam saepe officium impertiendi meritum est accipiendi , uel ita tibi respondebo, ut noueris, pro hac ipsa re, quam pariter nescimus; ad quem pulsare debeamus. Haec ideo praelocutus sum, ne te pro certo speres, quicquid a me quaesieris, audituram et, cum hoc non prouenerit. audacter potius quam prudenter me fecisse arbitreris, quod tibi quaefacultatem dedi. hoc enim feci non doctor perfectussed cum docendis perficiendus, domina eximia meritoque honorabilis in Christo ac suscipienda filia. equidem etiam in his rebus, quas utcumque scio, magis te cupio esse scientem quam scientiae nostrae indigentem. neque enim, ut, quod scimus, doceamus, aliorum ignorantiam optare debemus; multo
Abbreviated transcription (Latin):
ominȩ ex imiȩ merito q: honorabili inxpõ acsuscipiendae filiȩ
florentinȩ agustinus ep̃s̃ in dño sulutem: mudiu¬
Scm̃ propositumtium & inuisceratus cordituo timordnĩ cestusn
ꝑmanens in saeculum scłi. Curam prote nram̃ non solum in precibus i¬
apud dm̃ uerum &icm in ammonitionib: ad teipsam non medio criteri
suscitit. quod quidem inepistolis meis quas ad matrem reuerentiȩ
tuae debito mii cum honore nominaendam dedi. non semel feci
sed quie hocmihi rescribere dignaticest ut ubuintellegerem¬
priuste uelle accipere litteras meas: Tundemum siquid forte
tibi opus ess& &x ministeriomeo. quoduenerando studio tuo
omniumq talium quantum possum libera seruitute debereme
noui Nonte cẽ tacituram. & rescribendo insinuaturam: Eccefeci
quod te uoluisse quamuis non perte conperi neuiderer tibi ostiũ
fiduciȩ in humaniter claudere. suꝑ est utpromas ipse siquid
&x me quaerendum puties : Autenim scio quod in quisieris neene¬

Expanded text:
OMINAE EXIMIAE MERITOQVE HONORABILI IN CHRISTO AC SUSCIPIENDAE FILIAE FLORENTENAE AUGUSTINUS EPISCOPUS IN DOMINO SALUTEM. Sanctum propositum tuum et inuisceratus cordi tuo timor domini castus permanens in saeculum saeculi curam pro te nostram non solum in precibus apud deum uerum etiam in admonitionibus ad te ipsam non mediocriter suscitat. quod quidem in epistulis meis, quas ad matrem reuerentiae tuae debito mihi cum honore nominandam dedi, non semel feci. sed quia hoc mihi rescribere dignata est. prius te uelle accipere litteras meas, tum demum, si quid forte tibi opus esset ex ministerio meo, quod uenerando studio tuo omniumque talium, quantum possum, libera seruitute debere me noui, non te esse tacituram et rescribendo insinuaturam, ecce feci, quod te uoluisse quamuis non per te comperi, ne uiderer tibi ostium fiduciae inhumaniter claudere. superest, ut promas ipsa. si quid ex me quaerendum putas: aut enim scio, quod inquisieris. nec ne
Abbreviated transcription (Latin):
dum quem pariter amo amplius desiderem. sed hoc mmihi facit spesamplio
uidendieum : puto enim quod siadnos teiubente uł mittente uenerit.
& hocficci& quod adulescentem dec&. maxime quia nondum curis
miiorib: d& in&ur. & teipsum mihi &xpeditius ad portabit: quib:¬
numeris consistant uersus dauitici nonscripsi quia nescio : neque enim
& hebrec lingua qua mignoro potuit &icm numeros interpres
& primere nem&ri necessitate ab inter pr&aendi ueritate
amplius qua mratio sententiarum sinebat digredi cogerentur:
Certis tameneos consitre numeris credo. illis quieam linguam
probe callent: Amauit enimuir ille sq̃ musicam piam & in eic
studio nosmugis ipse quam ullus alius auctor accendit : Habitetis
omnes in &erno adiutorio altissimi. qui habitatis unianimes in domo
pater materque fratres filiorum & cunctiunius patris filii memoresnrĩ

Expanded text:
dum, quem pariter amo, amplius desiderem; sed hoc mihi facit spes amplior uidendi eum; puto enim, quod, si ad nos te iubente uel mittente uenerit, et hoc faciet, quod adulescentem decet, maxime quia nondum curis maioribus detinetur, et te ipsum mihi expeditius adportabit. quibnumeris consistant uersus Dauidici, non scripsi, quia nescio. neque enim ex Hebraea lingua, quam ignoro, potuit etiam numeros interpres exprimere, ne metri necessitate ab interpretandi ueritate amplius, quam ratio sententiarum sinebat, digredi cogeretur. certis tamen eos constare numeris credo illis, qui eam linguam probe callent. amauit enim uir ille sanctus musicam piam et in ea studia nos magis ipse quam ullus alius auctor accendit. habitetis omnes in aeternum in adiutorio altissimi, qui habitatis unanimes in domo, pater materque fratres filiorum et cuncti unius patris filii memores
Abbreviated transcription (Latin):
tribulatio: Quibus probatio spes dilectio sp̃s quae communis est :
omnes autemnos dñs consolatur. qui& haec temporadia mala praedix̃
& post haecbona a&erna promisit : Nec deb& cum praeliatur
infringi quiuult post prqͥelium coronariꝰ iures illo subministrante
certientibus Quiprȩpaerat inefficbilia donae uictorib: rescriptio
illa nostric nontibi ad nos auferant scribendi fiduciam: Praesertĩ
quia timorem nrm non in probabili defensione lenistiꝰ paruuilos tuos
resclutimus. Et in xp̃o tibigratia discere obtiemus quiac iam in hac
&icte cernunt quumsitamor huius scłi periculosus & noxius
Ad que utinam cummagnie & durac quaetiuntur. praue &flexibiliae
corrigintur: dedomo illa quiddiccm nisi benignissimȩ tuae curȩ
gratius ugam Nam em quamdure possumus nolunt quam uolunt
autem dccre non possumus: Neque enim sicut frelso audierunt adeces¬

Expanded text:
tribulatio, quibus probatio, spes, dilectio spiritusque communis est. tribulatio, quibus probatio, spes, dilectio spiritusque communis est. omnes autem nos dominus consolatur, qui et haec temporalia mala praedixit et post haec bona aeterna promisit. nec debet, cum proeliatur, infringi, qui uult post proelium coronari, uiret illo subministrante certantibus, qui praeparat ineffabilia dona uictoribus. Rescripta illa nostra non tibi ad nos auferant scribendi fiduciam, praesertim quia timorem nostrum non inprobabili defensione lenisti. paruulos tuos resalutamus et in Christo tibi grandescere optamus, qui iam in hac aetate cernunt, quam sit amor huius saeculi periculosus et noxius. atque utinam, cum magna et dura quatiuntur, parua et flexibilia corrigantur. de domo illa quid dicam, nisi benignissimae tuae curae gratias agam? nam eam, quam dare possumus, nolunt, quam uolunt autem, dare non possumus. neque enim, sicut falso audierunt, a deces
Abbreviated transcription (Latin):
d&antis tribulationib: ur̃is in sinuauerit : quaeutique peruiscera
carititis nr̃ȩ sunt : nisi forte faciendum non puta sti: quod nihil prodeẽ
duxisti. aut nostuis litteris maestificceri noluisti: prodest aliquid
quantum ego arbitror & ucmista cognoscere : Primo quic in iustũ ẽ
gaudere uelle cumgaudentib: & flere non uelle cumflentibus :
Deinde quia tribulitio patientiam operatur. patientia probationẽ
probatio spem spes autem non confundit quia caritusdĩ diffusa est
incordibus nr̃is ꝑ spm̃ scm̃ quidatus est nobis: Ab sit itiq: ut reciusemus
audire &ucm quaec omuric & tristitia sunt erga carissimos nros:
Nescio quo enim modo minus fit quod patitur unum membrum.
si canpatiuntur alicmembra : nec ipsa mali releuatio fit percom¬
munionem cladis. sed persolaccium caritctis : Vt quamuis a liiferendo
patiantur. alii cognoscendo compatiantur communis sittamen

Expanded text:
de tantis tribulationibus uestris insinuauerit, quae utique per uiscera de tantis tribulationibus uestris insinuauerit, quae utique per uiscera caritatis et nostrae sunt, nisi forte faciendum non putasti, quod nihil prodesse duxisti aut nos tuis litteris maestificari noluisti. prodest aliquid, quantum ego arbitror, etiam ista cognoscere, primo quia iniustum est gaudere uelle cum gaudentibus et flere non uelle cum flentibus, deinde quia tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem, spes autem non confundit, quia cariiritum sanctum, qui datus est nobis. Absit itaque, ut recusemus audire, etiam quae amara et tristia sunt erga carissimos nostros. nescio quo enim modo minus fit, quod patitur unum membrum, si compatiuntur alia membra. nec ipsa mali releuatio fit per communionem cladis sed per solatium caritatis, ut, quamuis alii ferendo patiuntur, alii cognoscendo compatiuntur, communis sit tamen
Abbreviated transcription (Latin):
eligiosissimȩ ad que in xp̃i membris merito scãẽ que laud abili famule
di iticlicȩ Agustinus ep̃s in dño siclutem. Tres epistolas tuae
benignitaus acceperam cumistic rescripsi unã quae ad huc meis
litteras exigebat. alteram qua ead eͣdicem ꝑuenisse indiccebat:
tertiam quae beni uolentissimam pronobis curam tuam. &icm dedomo
darisimi & egregu iuuenis iulicni quaenris adier& pari &ibus contnebat
qua accepta continuo respondere non distuli. quice procurator eximiȩ¬
tatistuae cito seromam possemittere scribsit cuius litteris grauiter
contristatisumus quod ea quaeillic inurbȩ uel circaurbem geruntur
non nobis insinuare curabit ut certum apudnos fier& quod incertȩ
famȩ credere nolebamus fratrum quippe litteris ante transimiinis
quamuis molesti & dura. multo tamen leuiora nunciaticsunt.
plussune quam dici potest miratussum : quod nectuntac occasione hominũ
tuorum fr̃s sc̃ episcopi scripserint necepistolatua quicquam nobis

Expanded text:
eligiosissimae atque in Christi membris merito sancteque laudabili famulae Dei ITALICAE, AUGUSTINUS, in Domino salutem. 1. Tres epistolas tuae Benignitatis acceperam, cum ista rescripsi. Unam litteras exigebat, alteram, quae ad te iam peruenisse indicabat, tertiam, quae beniuolentissimam pro nobis curam tuam etiam de domo clarissimi et egregii iuuenis Iuliani, quae nostris adhaeret parietibus, continebat. qua accepta continuo respondere non distuli, quia procurator eximietatis tuae cito se Romam posse mittere scripsit. cuius litteris grauiter contristati sumus, quod ea, quae illic in urbe uel circa urbem geruntur, non nobis insinuare curauit, ut certum apud nos fieret, quod incertae famae credere nolebamus. fratrum quippe litteris ante transmissis quamuis molesta et dura multo tamen leuiora nuntiata sunt. plus sane, quam dici potest, miratus sum, quod nec tanta occasione hominum tuorum fratres sancti episcopi scripserint nec epistula tua quicquam nobis
Abbreviated transcription (Latin):
sed postec quam mihi curarum ecclȩsiasticarum sarcina impositu est
Omnes illȩ delitiȩ fugere demanib: : itacututx nuncipsum codicem
inueniam qm̃tuam uoluntatem nec p&itionem sediussionem contem¬
nere nequeo quod sune opusculum si potuero mittere non quidem
m&ibi obtempercsse uerum tamen te hocame tant opere flugitusse
paenitebit : Difficillime quippe intelleguntur in eo quinq: libri
sinon assit qui non solum disputantium possit sepurure ꝑsonas.
Verum &iam pronuntiando ita sonarem orulas sillabarum ut eis
&x primantur Sensumq: aurium feriant generi numerorum
maxime quia inquibusdam. &iumsilentior dimensio interuallia
miscentur. quae omnino sentiri nequeunt nisi auditorem pronunaia¬
tor inform& : Sȩxtum sune librum quia e mendatum repperi
ubiest omnis fructus c&erorum non distuli mittere caritictituae
fortassis ipse tucm non multum refugiat grauitatem. Nam fuperio¬

Expanded text:
sed postea quam mihi curarum ecclesiasticarum sarcina inposita est, sed postea quam mihi curarum ecclesiasticarum sarcina inposita est, omnes illae deliciae fugere de manibus, ita ut uix nunc ipsum codicem inueniam, quoniam tuam uoluntatem nec petitionem sed iussionem contemnere nequeo. quod sane opusculum si potuero mittere, non quidem me tibi obtemperasse uerum tamen te hoc a me tanto opere flagitasse paenitebit. difficillime quippe intelleguntur in eo quinque libri, si non adsit, qui non solum disputantium possit separare personas uerum etiam pronuntiando ita sonare morulas syllabarum, ut eis exprimantur sensumque aurium feriant genera numerorum, maxime quia in quibusdam etiam silentiorum dimensa interualla miscentur, quae omnino sentiri nequeunt, nisi auditorem pronuntiator informet. Sextum sane librum, quem emendatum repperi, ubi est omnis fructus ceterorum, non distuli mittere caritati tuae; fortassis ipse tuam non multum refugiat grauitatem. nam superio
Abbreviated transcription (Latin):
mala hominum tamen uera narrantur: quamuis in eis cognoscenđ
quiscõ spũ non adiuti sunt. Rumoresq colligere ipsa huma nae
infirmitats condicione conpulsi sunt. Quem admodum non falle¬
rentur in plurimis. omnino nonuideo. est tamenaliqua in eis
propinquitas libertatis. siuo luntactem mentiendi non habent. nec homines
fullunt ni si cum ab hominib: humana infirmitate faclluntur:
Verum quicc in omnib: rerum motib: quid numeri ualernt facilius
consideratur. In uocib: ea quae consideratio quibusdam quasi gra¬
datis itinerib: nititur ad suꝑna intima ueritatis. In quib uiis ostendit
sesapientia ilariter & in omni prouidentia occurrit amantib: :
Initionrĩ otiicum acuris inaiorib: magisq: necessuriis uacabat animus
Volui perista quae anobis desi dertesti scriptae proludere quando
conscripsi desolo Rythino sexlibros & demelos scribere alios
forsitan& fateor disponebam. cummihi otium futurum sperabã.

Expanded text:
mala hominum tamen uera narrantur. quamuis in eis cognoscendimala hominum tamen uera narrantur. quamuis in eis cognoscendis, qui sancto spiritu non adiuti sunt rumoresque colligere ipsa humanae infirmitatis condicione compulsi sunt, quem ad modum non fallein plurimis, omnino non uideo. est tamen aliqua in eis propinquitas libertatis, si uoluntatem mentiendi non habent nec homines fallunt, nisi cum ab hominibus humana infirmitate falluntur. Verum quia in omnibus rerum motibus, quid numeri ualeant, facilius consideratur in uocibus eaque consideratio quibusdam quasi gradatis itineribus nititur ad superna intima ueritatis, in quibus uiis ostendit se sapientia hilariter et in omni prouidentia occurrit amantibus, initio nostri otii, cum a curis maioribus magisque necessariis uacabat animus, uolui per ista, quae a nobis desiderasti, scripta proludere, quando conscripsi de solo rhythmo sex libros et de melo scribere alios forsitan sex, fateor, disponebam, cum mihi otium futurum sperabam.
Abbreviated transcription (Latin):
argutiae. qui uel dm̃ prorsus non cognouerunt. uel cum cognouisent
dm̃ non sicut dm̃ glorificauerunt aut gratias egerunt sedeuanu¬
er̃ in cogitationib: suis. Et obscuratum est insipiens coreorum
Et dicentes seesse sapientes. & stulti faccti sunt Et immuti uierunt
gloriam in corruptibilemdĩ in similitudinem imaginis corrup¬
tibilis hominis & uolucrum & qua trupedum & serpentium
uel qui istis simulacris non de dititout nonnimis dedit coluerunt
tamen & seruiorunt creaturȩ potius quam creatori absit
omnino utistorum uanitates & insaniae mendaces. uentosae nugȩ
acsuꝑbus error : Recte liberades littȩre nominentur : hominum
liberamur de corpore mortis hiuus non cognouerunt nec in eis
ipsis quaeuera senserunt : : Storia sane cuius scriptores fidem se
praecipuae narrationibus suis debere profitentur. fortassis
habeat aliquid cognitione dignum liberis. cum siue bonce siue

Expanded text:
argutiae, qui uel deum prorsus non cognouerunt uel, cum cognouissent argutiae, qui uel deum prorsus non cognouerunt uel, cum cognouissent deum, non sicut deum glorificauerunt aut gratias egerunt, sed euanuerunt in cogitationibus suet dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt: et immutaverunt gloriam incorrupti Dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis et uolucrum et quadrupedum et serpentium uel qui istis simulacris non dediti aut non nimis dediti coluerunt tamen et seruierunt creaturae potius quam creatori. absit omnino, ut istorum uanitates et insaniae mendaces, uentosae nugae ac superbus error recte liberales litterae nominentur hominum trum, qua sola liberamur de corpore mortis huius, non cognouerunt nec in eis ipsis, quae uera senserunt. historia sane, cuius scriptores fidem se praecipue narrationibus suis debere. profitentur, fortassis habeat aliquid cognitione dignum liberis, cum siue bona siue
Abbreviated transcription (Latin):
Est enimpernrm̃ ministerium non litteris illis quas uariarum serui
libi dinum liberales uocant. Sed dominico pane nutritus. quantus ei
potuit ꝑ nrãs angustias dispensceri. quidenim cliud dicendum estas
qui cum sint iniqui &iampii libercditer sibi uidentur eruditi:
nisi quod in literis uere liberalib: legimus siuos filius liberauerit
tineuere libera neritis percumnamque praestitur ut ipse &ã
quacliberales disciplinae ab eis quumnliber tectem uocact nonsunt
appellantur. quid in se habeant liberale noscatur: Noque onim habas
congruum libertiti nisi quod habent congruum ueritcca. Vnde ille
ipse filius &ueritis inquit liberabituos: nonergo ille in numerabi¬
les & impiȩ facbulȩ quibus uanorum plenasunt carmina poeturũ.
ullomodo nrãe consonant libertati : Non oratorum inflata & &¬
poli tac mendatia: non denique ipsorum phylosophorum garrulȩ

Expanded text:
est enim per nostrum ministerium non litteris illis, quas uariarum serui est enim per nostrum ministerium non litteris illis, quas uariarum serui libidinum liberales uocant, sed dominico pane nutritus, quantus ei potuit per nostras angustias dispensari. Quid enim aliud dicendum est eis, qui cum sint iniqui et impii, liberaliter sibi uidentur eruditi, nisi quod in litteris uere liberalibus legimus: Si uos filius liberauerit, tunc uere liberi eritis? per eum namque praestatur, ut ipsae etiam, quae liberales disciplinae ab eis, qui in libertatem uocati non sunt, appellantur, quid in se habeant liberale, noscatur. neque enim habent congruum libertati, nisi quod habent congruum ueritati. unde ille ipse filius: Et ueritas, inquit, liberabit uos. non ergo illae innumerabiles et impiae fabulae, quibus uanorum plena sunt carmina poetarum, ullo modo nostrae consonant libertati, non oratorum inflata et expolita mendacia, non denique ipsorum philosophorum garrulae
Abbreviated transcription (Latin):
omino beatissimo & uene rabiliter carissimo & sincerissimo
desiderantissimo fratri & co ep̃o memorio aug̃ indnõ scclutem:
ullas debui ia mreddere litteras scae caritatiiuae sine his
libris quosame sc̃i amoris iure uiolentissimo flugiti esti ꝗt hac
saltem oboedientia responderem epistolistius quibus memagis
onerare quam honorare dignatus es quam quaemubi succumbo
quia oneror ⁊ bi&iam quia diligor subleuor : Neque enima quo¬
lib& diligor subleuor ilico sed ab eo uiro & domim sacerdote
quemsic acceptumdo sentio ut cumanimam tuam tam boncem
nunc libros mittere quos emendaturum meesse promiseram :¬
Etideo non misi quiacnon emendacui non quic nolui sed quia non
potui curis uidelic& multis & multum praeuclentib occupatus
Nimis autem ingratum acferreum fuit ut tequinos sic amus hic
sanctus frater & collega nr̃ possidius in quonrar non parucem
praesenti cm repperies uel non discer& uel sinenrĩs litteris discer&

Expanded text:
OMINO BEATISSIMO ET VENERABILITER CARISSIMO ET SINCERISSIMO DESIDERANTISSIMO FRATRI ET COEPISCOPO MEMORIO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Nullas debui iam reddere litteras sanctae caritati tuae sine his libris, quos a me sancti amoris iure uiolentissimo flagitasti, ut hac saltem oboedientia responderem epistulis tuis, quibus me magis onerare quam honorare dignatus es. quamquam ubi succumbo, quia oneror, ibi etiam, quia diligor, subleuor. neque enim a quolibet diligor, subleuor, eligor sed ab eo uiro et domini sacerdote, quem sic acceptum deo sentio, ut, cum animam tuam tam bonam lnunc libros mittere, quos emendaturum me esse promiseram et ideo non misi, quia non emendaui, non quia nolui, sed quia non potui curis uidelicet multis et multum praeualentibus occupatus. nimis autem ingratum ac ferreum fuit, ut te, qui nos sic amas, hic sanctus frater et collega noster Possidius, in quo nostram non paruam praesentiam reperies, uel non disceret uel sine nostris litteris disceret.
Abbreviated transcription (Latin):
inquit ignotus facie ecclesiis iudȩȩ q̃uerunt in xp̃o : tantum aũ
audibant quia qui aliquando nospersequatur. nunc euungeli¬
uit fidem quam aliquando uastabat : & in me magni ficab antdm̃ :
sut quid magnificabant dm̃. sin onds̃ ad se ipsum corillius uiri suȩ
gratiȩ bonitate conuesterat: quando itipse confitetur.
miseri cordiam conseciutus est ut fidelis & ea fide quam aliquando
uastabat: ipsum &iam uerbum quod posuit que nidm̃ hoctam
mermagnum bonum fecissedeclarat: quid est enim in me magni¬
ficabant dm̃. nisi in me dm̃ magnificum prȩdicabant : quo modo
aut̃ cum magnificum prȩdicabant simagnum illud factum depauli
conuersione ipse non fecerat : & quo pacto ipse fecerat . siuo lentem
credere exnolente ipse non fecerat ĩ nempemanifestum est ex illis
duo decim sententiis quas pestinere ad catholicam fidem negara

Expanded text:
inquit, ignotus facie ecclesiis Iudaeae, quae sunt in Christo; tantum autem inquit, ignotus facie ecclesiis Iudaeae, quae sunt in Christo; tantum autem audiebant, quia, qui aliquando nos persequebatur, nunc euangelizat fidem, quam aliquando uastabat, et in me magnificabant deum. ut quid magnificabant deum, si non deus ad se ipsum cor illius uiri suae gratiae bonitate conuerterat quando, ut ipse confitetur, misericordiam consecutus est, ut fidelis esset ea fide, quam aliquando uastabat? ipsum etiam uerbum, quod posuit, quem nisi deum hoc tam magnum bonum fecisse declarat? quid est enim \'in me magnificabant deum\', nisi in me deum magnificum praedicabant\'? quo modo autem eum magnificum praedicabant, si magnum illud factum de Pauli conuersione ipse non fecerat, et quo pacto ipse fecerat, si uolentem credere ex nolente ipse non fecerat? Nempe manifestum est ex illis duodecim sententiis, quas pertinere ad catholicam fidem negare
Abbreviated transcription (Latin):
liberum qui oppugnant dĩ gratiam quauere ad bona ligenda
& agenda sit liberum: quo modo dicitur quod perlegemdi atq
doc trinam scripturarum fiat quod eadem scriptura dixit prȩpa¬
ratur uoluntas adño ac non potius peroccultam inspirationem
gratiȩdi quando quidem pro eis quiadem doctrinȩ contradicen¬
tes Nolunt ei credere ipsum dm̃ siderecta rogamus ut uelint:
quomodo ds̃ expetat uoluntates hominum ut prȩueniant eum
quibus d& gratiam. cum gratias ei non inmento agamus dehis
quibus non ei credentibus & ris doctrinam uoluntate impia
persequentibus miseri cordiam prȩrogauit eos que adse ipsũ
omne potentissima facilitate conuestit . & uolentes ex nolen¬
tibus fecit: ut quid ei indegratias agimus. si hoc ipse non fecit:
ut quidtanto magis eum magni ficamus. quantomagis nole¬
bant credere quos credidissegaudemus. sigratia diuinauo lun¬
tas in melius non mutaturhumana : A postolus paulus : eram

Expanded text:
liberum, qui oppugnant dei gratiam, qua uere ad bona eligenda et agenda fit liberum? quo modo dicitur, quod per legem dei atque doctrinam scripturarum fiat, quod eadem scriptura dixit: Praeparatur uoluntas a domino, ac non potius per occultam inspirationem gratiae dei, quando quidem pro eis, qui eidem doctrinae contradicentes nolunt ei credere, ipsum deum fide recta rogamus. ut uelint? Quo modo deus expectat uoluntates hominum, ut praeueniant eum, quibus det gratiam. cum gratias ei non inmerito agamus de his, quibus non ei credentibus et eius doctrinam uoluutate impia persequentibus misericordiam praerogauit eosque ad se ipsum omnipotentissima facilitate conuertit et uolentes ex nolentibus fecit? ut quid ei inde gratias agimus, si hoc ipse non fecit? ut quid tanto magis eum magnificamus, quanto magis nolebant credere, quos credidisse gaudemus, si gratia diuina uoluntas in melius non mutatur humana? apostolus Paulus: Eram,
Abbreviated transcription (Latin):
praestare aliquid potest. adiuu& imperitiã meã.
quod sinon potest non culp& cunctationem meam
Deuirginitate autem scaẽ mariae. si hoc quodscripsi
non ꝑ suad& fieri potusse neganda sunt omnia
quae mirabiliter in corporib: acciderunt: quod si
propterea non creditur quia semel factum est
quaere ab amico quem hoc adhuc mouet. utrumnihil
inueniatur in litteris saecularibus quod & semel factũ sit
Et tamen creditum non fabulosa uanitate. sed sicut & isti¬
mant istorica fide. quaere obsecrote. sienim tale
aliquid in illis litteris inueniri negauerit admonen
dus est. si autem fassus fuerit soluta quaestio est: EpLio¬

Expanded text:
praestare aliquis potest, adiuuet inperitiam meam; praestare aliquis potest, adiuuet inperitiam meam; quod si non potest, non culpet cunctationem meam. De uirginitate autem sanctae Mariae si hoc, quod scripsi. non persuadet fieri potuisse, neganda sunt omnia, quae mirabiliter in corporibus acciderunt. quod si propterea non creditur, quia semel factum est, quaere ab amico, quem hoc adhuc mouet, utrum nihil inueniatur in litteris saecularibus, quod et semel factum sit et tamen creditum non fabulosa uanitate! sed, sicut existimant, historica fide; quaere, obsecro te. si enim tale aliquid in illis litteris inueniri negauerit, admonendus est; si autem fassus fuerit, soluta quaestio est. EPI
Abbreviated transcription (Latin):
quoscã scriptura un solet. Hoc quoq recte dicipotu¬
isse ut reuerti intellegatur ad dm̃ sp̃s creatus.
tamquam ad auctorem a quocreatus ẽ. non tãquã
ad eum apud quem primitus fuit. haecideo scripsi
utquis quis illarum quattuor de anima sententiarũ
aliquam uoluerit asstruere. atquedefendere
talia proferat uel descripturis in auctoritatẽ
ecclesi asticam receptis quae non possint aliter
accipi sicuti est quod ds̃ fecit hominem uelratione
tam certa. ut contradictio autnulla &istat. aut
in saniae similis merito iudic&ur: Gelut siquis quã
dicat necueritatem cognoscere nec falli quẽ quam
posse nisi uiuentem. Neque enim utuide amus
quam sic hocuerum scripturarum auctoritas
necessaria est. ac non sensus ipse communis ita
uerum eẽ ꝑspicua ratione proclamat. ut quis quis
contradixerit. de mentissimus habeatur: Hoc sun
ista obscurissima quaestione quaedeanim a est

Expanded text:
quo sancta scriptura uti solet. hoc quoque recte dici potuquo sancta scriptura uti solet. hoc quoque recte dici potuisse, ut reuerti intellegatur ad deum spiritus creatus tamquam ad auctorem, a quo creatus est, non tamquam ad eum, apud quem primitus fuit. Haec ideo scripsi, ut, quisquis illarum quattuor de anima sententiarum aliquam uoluerit adstruere atque defendere, talia proferat uel de scripturis in auctoritatem ecclesiasticam receptis, quae non possint aliter accipi, sicuti est, quod deus fecit hominem, uel ratione tam certa, ut contradictio aut nulla existat aut insaniae similis merito iudicetur, uelut si quisquam dicat nec ueritatem cognoscere nec falli quemquam posse nisi uiuentem; neque enim, ut uideamus, quam sit hoc uerum; scripturarum auctoritas necessaria est ac non sensus ipse communis ita uerum esse perspicua ratione proclamat, ut, quisquis contradixerit, dementissimus habeatur. hoc si in ista obscurissima quaestione, quae de anima est,