comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sili̾ma ꝓles. Et tibi tymbre capͭ euandrius abstu¬
lit ensis. S non hic uocatiuus a ntõ. in er. desinẽ¬
te s i .iis. accipiendus hie tymbrus otymbre So¬
let enim poeta huicemodi noĩa sepe tam in ex. qm̃
in.iis. ꝓferre tener tenerus euader euadrus. u̾g̾.¬
artis. Notandum tamen ꝙ plantus a puer ntõ¬
et nocatiuo puere dirit in ucatore. Egoniet
menor tu puere. abi huic intus ocius. Idem in
curtulione. Cedo puere simini quid frũrus es
iam scies. Qͣ quibdam a noĩatino puerus recciꝰ
scriptorib et openttee posse dici sin latinam aua¬
logiam platet. Quod in usu non inuem. In ais.
nero termũantia si sint ꝓp̾̃a .i. aũ .us. hñcia ab¬
iecta.us. faciunt nocatinĩ in .i. ut hmrgilius o
uirgili ħ tamen eadem etiam in e ꝓferebant an¬
tiquissimi onrgilie m̾curie dicentes Iumores añ¬

Expanded text:
s», et: «nam tibi, Thymbre, caput Euandrius abstulit ensis». sed non est uocatiuus a nominatiuo in er desinente, sed in us accipiendus: hic Thymbrus o Thymbre; solent enim poetae huiuscemodi saepe nomina tam in er quam in us proferre: Teucer et Teucrus, Euander et Euandrus. s. notandum tamen, quod Plautus a puer nominatiuo uocatiuum puere dixit in mercatore : «egomet me, moror. tu, puere, abi hinc intro ocius». idem in Curculione : «cedo, puere, sinum:: quid facturus?:: iam scies», quod quibusdam a nominatiuo puerus rectius Tydee et Hionee posse dici secundum Latinam analogiam placet, quod in usu non inueni. in us uero terminantia, si sint propria, i ante us habentia, abiecta us faciunt uocatiuum, ut hic Virgilius o Virgili, tiquissimi, o Virgilie, Mercurie dicentes. Liuius An
Abbreviated transcription (Latin):
iueuitur drĩe cã ne si monosilłabum sit int̾iec¬
erat quͣtum unitatus ab illo hectore. Qd̃ aut̃¬
pompei et nultei et gai et sumlie .I. finalem et
siũ eam uocalem ꝓ una silla hñt usus quoq ⁊
nencia mascłina seu femimina conu̾sa us.in .e.
faciũt uocatiuũ ut ħ p̾anius o p̾ame puis o-¬

Expanded text:
iae causa, ne, si monosyllabum sit, interiecerat, quantum mutatus ab illo / Hectore». nihil tPompei et Vultei et Gai et similia i finalem et ante eam uocalem pro una syllaba habent, usus quoque cnentia masculina seu feminina conuersa us in e faciunt uocatiuum: hic Priamus o Priame, pius o
Abbreviated transcription (Latin):
dissmmuli ẽe debent. Quod nor p̃t fi nsi .i. ioco con¬
sonantis accipiatur. uñ illud quoq possumꝰ sci¬
re q bñ quoq cui ꝓ monosislo accipuĩt metrici et
gts cã datiui qui est alii. Suł hyatus causa uel
quia inter duas nocales .I. uocalis ẽẽ non potat¬
accipi ꝓhibetat qrĩ ip̃e duplicat nocalem. Et cre¬
do drĩe cansa ne ali ilbum infiuitum ẽẽ putaret᷑¬

Expanded text:
disyllaba esse debent, quod non potest fieri, nisi i loco consonantis accipiatur. unde illud quoque possumus scire, quod bene cui pro monosyllabo accipiunt metrici et genetiuus datiui, qui est alii, sed uel hiatus causa uel quia inter duas uocales i uocalis esse non potaccipi prohibebat, quam ipse duplicat uocalem et credo differentiae causa, ne ali uerbum infinitum esse putaret
Abbreviated transcription (Latin):
frequenter tanien muemimus ueteres in hinis¬
cemodi genituus .i. genñantib .i. subtrahere al¬
teram ee hiis uirgilius in pͥmo eueid̃. hic tamẽ
ille urlen pataui sedes q locanit ꝓ patanii. Idem
mbrit̾. nec spes lib̾tatis erat nec cura peculi pro

Expanded text:
frequenter tamen inuenimus ueteres in huiuscemodi genetiuis, id est geminantibus i, subtrahere alteram ex eis. Virgilius in I: «hic tamen ille urbem Pataui sedesque locauit», pro Patauii. idem in bucolico : «nec spes libertatis erat nec cura peculi», pro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ om̃s obliqui taũs tam singłares ꝙͣ płales eũ¬
tem ñim sillarum seruant qui genituiꝰ singłaris
abiq genitiuo płali qui una silła ult superare i¬
solebant. Que uero secundũ aualogiam ꝓferũ¬
ꝓ una ponantur tam in supdicti notrus qr̃a pro¬
nois t̾is arĩb ut hi dii his diis .ii.iis. ⁊ abhis
diis .ii.iis. ab. qͥs. Nam si dicas deideis a deis . ei eis
ab eis. Dissillaba sunt sicut oñdimus ꝓuto aut̃¬

Expanded text:
quod omnes obliqui casus tam singulares quam plurales eundem numerum syllabarum seruant, quem genetiuus singularis, absque genetiuo plurali, qui una syllaba uult superare, nisolebant. quae uero secundum analogiam proferun pro una longa ponantur tam in supra dicti nominis quam pronominis ternis casibus: hi dii his diis ab his diis, ii iis ab iis. nam si dicas dei deis a deis, ei eis ab eis, disyllaba sunt, sicut ostendimus. Iu
Abbreviated transcription (Latin):
athlantis uñ accentus ꝑfectinocatim in hiis ser¬
uatur. Si enimi iniis. non eẽt abscisio debuerunt
scisionib emin si ea uocat in qua est accentus in¬
tegra manet seruat eciam accentum integrumi
I. ex̾ma pro nocali au pro consonante sit accipien¬
ta quo in aliis caib. Quod mag̃ more antiquo
rõnabilius eẽ indetur. Nam solebant illi non solũ
in pͥncipio s eciam in fine sille ponere .i. loco conso¬
nantis. Id q inuestustissus inniemes scripturis
quociens intex duas nocales ponitur . I.ut enus
pompenus nultenus ganus q eciam omnes qui

Expanded text:
li»; unde accentus perfecti uocatiui in his seruatur. si enim non esset abscisio, debuerunt scisionibus enim, si ea uocalis, in qua est accentus, integra manet, seruat etiam accentum integrum, i extrema pro uocali an pro consonante sit accipienda, quomodo in aliis casibus, quod magis more antiquo rationabilius esse uidetur. nam solebant illi non solum in principio, sed etiam in fine syllabae ponere i loco consonantis, idque in uetustissimis inuenies scripturis, quotiens inter duas uocales ponitur, ut eiius, Pompeiius, Vu
Abbreviated transcription (Latin):
que iua est cã p̾teriti ꝑfecti qmͣ plusquĩꝑfecti. Nõ
autem. ꝙ iñ noĩs rei ipiũs ht̃ uerbum infinitũ
uñ quidam nomen uerbi ħ eẽ dicebant ¶ Dicõ
eunn bonmi est legere ac si dicam bona est leccõ
Itaq omĩs modus finitus pt ꝑ hunc interp̾tari
ut si dicani lego ꝙͣ indicatun leg̾e me lege quid
imꝑami lege̾ te utinan legerem. quid optar
legere cum legã uemo quid ixi pͥus legere post

Expanded text:
tam praeteriti perfecti quam plusquamperfecti. nota autem, quod uim nominis rei ipsius habet uerbum infinitum. unde quidam nomen uerbi hoc esse dicebant; dico enim bonum est legere, ut si dicam bona est lectio. itaque omnis modus finitus potest per hunc interpretari, ut si dicam lego, quid indicaui? legere me; lege, quid imperaui? legere te; utinam legerem, quid optaui? legere; cum legam, uenio, quid iunxi? prius legere post
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid aliud cogitare et ꝓp̾um malum uł a¬
stute iusidiari. Et hinc u̾balia. Et componitꝰͦ¬
plenus machins ut argumẽtosus ⁊ ingenio¬
sus ad machinas faciẽdas. uł insidiosus q̃r ma¬
china sepe inuenitur ꝓ insidiis.¬

Expanded text:
aliquid altius cogitare et proprie malum, vel astute insidiari, et hinc verbalia, et componitplenus machinis, vel argumentosus et ingeniosus ad machinas faciendas, vel insidiosus quia machina sepe invenitur pro insidiis,
Abbreviated transcription (Latin):
Dachil est tumca talaris tota iatiutaua hñs
ad pedes seꝑtuaguta duo tintĩnabula cotidẽ¬
q in mixta ac dependentia mala ꝓmuta et acu¬
ue. onme ꝙ ingenio patur ut manualis balista
et sumlia. Et ꝓp̾e illa que ad pugnã pantur.
licet et quelibet artificiosa cõpo ur construccõ
dicatur qũq mathina et iuenitur ⁊ machi

Expanded text:
ACHIL est tunica talaris tota iacintina, habens ad pedes septuagintaduo tintinnabula totidemque immixta ac dependentia mala punic-e, omne quod ingenio paratur, ut muralis balista et similia, et proprie illa que ad pugnam parantur, licet et quelibet artificiosa compositio vel constructio dicatur quandoque machina; unde hec machi
Abbreviated transcription (Latin):
istrut. cius. ssime adu̾bium et ħ instantia. cie
et ħustans. tis. dicitur tempꝰ suplex et sic desc¬
bitur ꝙ cum sit fuus pͥteriti est pͥncipium futuri.
uł cum incipit stati ẽẽ desunt uł iustans est biis¬
suna ꝑs temporis q̃ non in spectat successionem.

Expanded text:
bium, et hec instantia -e; et hoc instans dicitur tempus simplex, quod sic describitur, quod cum sit finis preteriti est principium futuri, vel quod, cum incipit, statim esse desinit: instans est brevissima pars temporis, que non expectat successionem.
Abbreviated transcription (Latin):
dere deum ⁊ aliud credẽ dõ. Ctred̾e dõ est credere uera q¬
loquitut. Ꝙ ⁊ mali faciũt s nos credimꝰ hoĩ. s nõ
do meum nre. Credendo ei adh̾ere et eiꝰ mẽbris incor¬
uł facile credit. uñ ħ credulitas. tatis. Et compo¬
intur incredulus qui nĩqur uł mx credit ẜm. ugut.
uirile qͣ cream̃tũ uñ iosephus in p̃mo cremen¬
tum ad libidinem suo pocius nutriuit ex corpe.
Item crementum dr̃ a cresco. scis. Et tũc tũ ualet
qnͣtum increnitum. uñ crem̃to. tas .i. cresce pubare

Expanded text:
dere Deum, aliud credere in Deum. Credere Deo est credere vera loquitur, quod et mali faciunt, et nos credimus homini, sed non do in eum ire, credendo ei adherere et eius membris incorer facile credit, unde hec credulitas -tis, et componitur incredulus, qui numquam vel vix credit, et hic virile, quasi creamentum; unde Iosephus in primo ‘crementum ad libidinem suo potius nutrivit in corpore’; item crementum dicitur a cresco et tunc tantum valet quantum incrementum; unde cremento -as, idest crescere
Abbreviated transcription (Latin):
domus .q. paleꝰ igins luc̾ne. nicet et fulget
sb̾diuo. non in domo sigͣt flamã caritatis int̾¬
ne: q̃ in abscondito bona agit. S cumi aliis
ꝓdẽe ibetur mox apꝑet quid fulgoris heat
intus. sculpentib resistit. ictu solis uł digi¬
tor actritu extandens. ad se paleas trahit .a.¬

Expanded text:
si pallens ignis lucernae nitet, et fulget sub divo, non in domo, significat flammam charitatis internae, quae in abscondito bona agit, sed cum aliis prodesse jubetur, mox apparet quid fulgoris habeat intus: sculpentibus resistit; ictu solis, vel digitorum attritu excandens, ad se paleas trahit
Abbreviated transcription (Latin):
potest queri quid sit indiccõ et ad quid sit in¬
uenta unde moleuit consuetudo. ut indiccõnes
notarent᷑ ⁊ u̾sumant exordium et qualiter
qñq eciam indiccõ appłatur quil annus il¬
lius temporis ut p̾mꝰ amiꝰ dicat᷑ prima ĩdiccõ
secũdꝰ secunda tertius tertia. et ita ꝑ singulos
nes uenientes iuissus ad p̾mum anm pͥncipi

Expanded text:
est ergo quid sit indictio et ad quid sit inventa et unde inoleverit consuetudo ut indictiones notarentur et ubi sumant exordium et qualiter que indictio appellatur quilibet annus illius temporis, ut primus annus dicatur prima indictio, secundus secunda, tertius tertia, et sic per singulos nes venientes rursus ad primu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedetant. Et appłatum est ħ tempꝰ qͥndetim
annoꝵ indiccõ una uł indiccõnum unus ciclus
in quo plenarie nunidus explemit ꝙ aromanis
indictuni es.¶ Srat auter roman a ccõnes
ta nocabilia ꝑ indiccõnes consueuit annota¬
re uñ ad huc singulis annis paschali festo cum
anno duce incarnacõnis int̾eo annotatur ã¬
nuis p̾sentis indiccõns. anni si quidem ab in¬

Expanded text:
ocedebant et appellatum est hoc tempus XV ocedebant et appellatum est hoc tempus XV annorum indictio una vel indictionum unus ciclus, in quo plenarie mundus explevit quod a Romanis indictum est. Sicut autem Romani actiones ta notabilia per indictiones consuevit annotare, unde adhuc singulis annis pascali festo cum anno dominice incarnationis in cereo annotatur annus presentis indictionis. Sumit autem ci
Abbreviated transcription (Latin):
bantur romanis .s. spacium. qũq amnor ¶ In¬
diccõnes sunt inuente ad notandum quo tẽꝑe
sit actum ⁊ inoleuit talis consuetudo a romaĩs
et talis appłacõnis racõ ab eis sumpsit exordi¬
niu. romani emi de bellato orbe sibi tributa¬
rio fcõ triplicem ordinem tp̃rim ad triplex
genus tributoꝵ ꝑ soluendum ꝑscripserunt.
ne constituerant enĩ romanis sic ut in p̃mo
qͥuqino solu̾ent autum et argentum ad su¬
scentandã rem publicam. Et ita illi quinq an
metallum ad faciendas iagines issustrions
nirs qui ꝓmeruerant et ad de pingenda forcia
fcã eoꝵ. ut ẽent in memoria unde tinitis quirq
pͥmis annuis. et pncipio sexti aniri fiebat edictu
ut deiceps sol iolu̾ct᷑ es. Et isti quinq auni
dicebantut ẜa iudiccõ. In t̾cia indiccõne solueba ᷤ
ferrum ex quo fiebant arma ad ꝓpeslendos ipostes.
unde finita ẜa indiccõne in pncipio undeti ãm
fielut edictum. ut in illis quinq ãnis solu̾etꝰ

Expanded text:
spatium quinque annorum. Indictiones sunt invente ad denotandum quid quo tempore sit actum et inolevit talis consuetudo a Romanis et talis appellationis ratio ab eis sumpsit exordium. Romani enim, debellato orbe et sibi tributario facto, triplicem ordinem temporum ad triplex genus tributorum persolvendorum prescripserunt: ine: constituerant enim Romani sic, ut in primo quinquennio solverent aurum et argentum ad sustentandam rem publicam et ita illi quinque anmetallum ad faciendas ymagines illustribus viris qui promeruerant et ad depingenda fortia facta eorum ut essent in memoria; unde, finitis primis quinque annis, in principio sexti fiebat edictum ut deinceps solverent es, et isti anni dicebantur secunda indictio; in tertia indictione solveretur ferrum ex quo fiebant arma ad propellendos hostes, unde, finita secunda indictione, in principio undecimi anni fiebat edictum ut in illis quinque annis solveretur
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Suunt antem ciclus iudiccõnũ exordiũ
fu̾nt in pñti amno et hiis ad de tres annos qui
p̾cesserant de indiccõne illa in quia natus ẽ dns̃.
Natus est enim dñs in tertia in diccõne sinem
tercis amio cicli indicconum et totam illam
summam ꝑtire ꝑ.xb. Et quot ani remanfuit
ip̃a est indiccs̃ pñtis anni. et si ml remansent

Expanded text:
 Sumit autem ciclus indictionum exordium fuerunt in presenti anno et his adde tres annos qui precesserant de indictione illa in qua natus est Dominus, natus est enim Dominus in tertia indictione sive in tertio anno cicli indictionum, et totam hanc summam partire per XV et quot anni remanserint ipsa est indictio presentis anni, et si nichil remanserit
Abbreviated transcription (Latin):
colligere. Et ita legere est furum et nirginum
et nautaꝵ. et matorum et cłicoꝵ. Unde u̾sus
fur anrum nirgo flores mare nauita libros. Cle¬
ricus equinoce singula quisq legit. redde sin¬
gula singulis et distingue significacõnes lego

Expanded text:
ilia colligere: et ita legere furum est et virginum et nautarum vel viatorum vel clericorum, unde quidam ‘fur aurum, virgo flores, mare nauta, libros clericus: equivoce singula quisque legit’. Redde singula his et distingue significationes. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
le k .li. sã drie ad religo. gas. S p̾teritum ⁊ su¬
pinũ euarit sun simplicis in nuitatum. ut col¬
legi collectum elegi electum p̾ter intłsigo. dili¬
go negligo que nuitant p̾teritum sin simpli¬
dis ut diseri negleri intellexi ẜm. ug̾. de ħ etiam¬

Expanded text:
 differentie ad religo -as; sed preteritum et supinum sui simplicis servant immutatum, ut collegi collectum, elegi electum, preter diligo, intelligo, negligo, que mutant preteritum sui simplicis, ut dilexi, neglexi, intellexi. L 43 LEGO ST
Abbreviated transcription (Latin):
des sentis s non consentit passio est qñq non sa¬
nanda nõ accõ condempnanda tm̃ ne illuc reside¬
as imquitatẽ meditans in cubili tuo. qualr inde¬
licet foueas morbum satiffatiens pesti ꝑ sequã¬
ris in sontem bñ ab illo gesta calumando de pͥ¬
mendo ꝑ uertendo atq impediendo gerenda alio¬
quin non nocet ambulanti et extendenti se ad
reliqui corꝑis ad ledendum nocend̾ ne aliquo
modo mag̾ autem confumnditur sic se ẽc̃ male af¬
um confitendo flendo oraudo conatur expellere
Et num non p̾ualet micõ ñ ad om̃s atq apud se

Expanded text:
des, sentis, sed non consentis. Passio est, quandoque sananda, non actio condemnanda. Tantum non illic resideas, iniquitatem meditans in cubili tuo, qualiter videlicet foveas morbum, satisfacias pesti, persequaris insontem, bene ab illo gesta calumniando, deprimendo, pervertendo, atque impediendo, gerenda. Alioquin non nocet ambulanti et extendenti se ad reliqui corporis ad laedendum nocendumve aliquo modo; magis autem confunditur sic se esse male afum confitendo, flendo, orando conatur expellere; et cum non praevalet, mitior inde ad omnes, atque apud se
Abbreviated transcription (Latin):
erare. luure p̾pare. Et componit᷑ de ero. ras .i. es
ere ꝯdrctus. uñ in nta scĩ mrͣtun oberatos ht̃¬
i eos sciptores. ꝑ quos tibi mee mepcie publicã¬
tur. Et oberare est undiq ere cirmũdare: Item compoĩ
rare est sub auro uł argento uł alio metallo uel
alia re. es pon̾e. uñ et aurum dr̃ sub eratum ꝙ sb̃

Expanded text:
eratum quod in parte; et componitur deero -as, idest es ere conductus, unde in Vita sancti Martini ‘oberatos habes meos scriptores per quos tibi mee ineptie publicantur’; et oberare est undique ere circumdare. Item componiturare est sub auro vel argento vel alio metallo vel alia re es ponere, unde et aurum dicitur suberatum quod
Abbreviated transcription (Latin):
sius cooptum. Iñ dictum qr erigit᷑ se qũ spinis
clauditur quib undiq ꝓtectus est contra maidia s
Ram statimi ut aliqinid p̃sencent pͥus succigit se¬
et in globum comi̾sus in sua recolligit orina
hiis pridentia quedam est qr item asce̾dit
et miam exacinat ut acciui cadant suꝑ t̾rã
tunc supiuis uolutat se suꝑ illos ita ut acrmi
fingant in spis eius et sic portat escam filiis
sins. Idem ał est ermacius uł irinacius quidã
sunt aĩalia de cau̾ins petraꝵ ag̾gatim ꝓcedẽtia¬

Expanded text:
is coopertum, inde dictum quia erigit se quando spinis suis clauditur quibus undique protectus est contra insidias. Nam statim ut aliquid presenserit, prius se subrigit et, in globum conversus, se in sua recolligit arma. Huius prudentia quedam est quia vitem ascendit et uvam exacinat ut acini cadant supra terram; tunc supinus volutat se super illos ita ut acini figantur in spinis eius, et sic portat escam filiis suis. Idem animal est erinacius vel irinacius; quidam sunt animalia de cavernis petrarum aggregatim procedent
Abbreviated transcription (Latin):
Cno. ras. trare .i. exorbitare .q. exͣ. rem ire. Et huic
u̾balia et hit erratus. ius. et ħ erratun .ti. ambo
ꝑ delicto. Et hic ercor ris. uñ erroneus. nea. neum
i. errore plemus. Item ab erro errabiudus .ta. dum
Et erraticus .ca. cum. Et ħet ħ erratilis. et ħ.ae. oĩa
a na errare. de eiro. ras. de aliis etrare. ur de uno Io¬
co ad alium uł deorsuru. Et merro .i. ualde errare
sub euo. sub erias subtus uł parum eritire. Erio

Expanded text:
O -as -avi, exorbitare, quasi extra rem ire; et hinc verbalia, et hic erratus -tus -tui, et hoc erratum -ti, ambo pro delicto; et hic error -ris, unde erroneus -a -um, idest errore plenus, et errabundus -a -um et erraticusa via errare; deerro -as, de aliis errare vel de uno loco ad alium vel deorsum; et inerro -as, valde errare;suberro -as, subtus vel parum errare. Erro
Abbreviated transcription (Latin):
um in nubib celi. et erit signũ federis uit me
terram. Et noe cotidie orabat ne ħ fieret ut iose¬
phus refert pepigit dñs cum eo ꝙ ultra non fie̾t
dilumum et in signũ federis huius posint artũ
siniu in nubib et est signũ duoꝵ iudicioꝵ artꝰ¬
est et est exterior quia p̾teriit et tubeum qui est
ignens qui est int̾ior: quia est igins sic̾ dic̃ ma¬

Expanded text:
um in nubibus coeli, et erit signum foederis inter me terram; et Noe quotidie orabat, ne hoc fieret, ut Josephus refert: pepigit eis Deus, quod ultra non fieret diluvium, et in signum foederis hujus, posuit arcum suum in nubibus. Et est signum duorum judiciorus, et est exterior, quia praeteriit, et rubeum, qui est igneus, qui est interior; quia futurus est i
Abbreviated transcription (Latin):
titur uisi ad litem et discordiam concitandã ⁊
est muĩcia. et pedisseta uionis. Et nõ q pris
nich aliud est qmͣ mibes soli oppoĩta radiis solis
multiplr̃ informata. Ea enim est na lumino¬
si corꝑis ut semꝑ in oppoĩta ꝑtem radios dĩgat.
sol ergo curm sit liuinosum corꝑis radios suos
or in alia densissinia. Item in silia sin ꝑte ẽ rara
in alia rarior. ⁊ in alia rarissima. Iuilla que ẽ
rem faciunt. Indensiori ceruleum in denfissima
ngrum. Item in rara faciunt uiridem in rari¬
ore croceui. In rarissuma album. Et ita scd̾m
maiorem densitatem illius mibis magis accedͭ
sd colores ingredim affĩnes Em maiorem rarita¬
tem mag̃ accedit ad colores albedim affines.
Pterea mibes illa ꝙdam corpꝰ est compoĩtum ex
quatuor elementis ⁊ aquosum que solis radiis
accensa a quatuor elem̃tis quadriptitum con¬
trahat colorem. Contrahit ab igne rubeumi ab
aere ceruleum. sñ lucidum nł pipireum ab
a qua uiridem atru nigrum hinc est ꝙ si indeat᷑

Expanded text:
titur nisi ad litem et discordiam concitandam, et est nuntia et pedissequa Iunonis; vel dicitur Irisnichil aliud est quam nubes soli opposita, radiis solis multipliciter informata; ea enim est natura luminosi corporis ut semper in oppositam partem radios dirigat; sol ergo, cum sit luminosum corpus, radios suos or, in alia densissima, item in aliqua sui parte est rara, in alia rarior, in alia rarissima. In illa que est rem faciunt, in densiori ceruleum, in densissima nigrum; item in rara faciunt viridem, in rariori croceum, in rarissima album; et ita, secundum maiorem densitatem illius nubis, magis accedit ad colores nigredini affines, secundum maiorem raritatem magis accedit ad colores albedini affines. Preterea nubes illa quoddam corpus est compositum ex quattuor elementis et aquosum, que, radaccensa, a quattuor elementis et quadripertitum contrahit colorem, ab igne rubrum, ab aere ceruleum sive lucidum vel purpureum, ab aqua viridem, a terra nigrum. Hinc etiam est
Abbreviated transcription (Latin):
legitur .i. colligitur mañ unde et legimien. q lec¬
tum mani dr et est ethĩa. uł legumen a legen¬
do .i. eligendo uetes enim queq meliora .s. fabã.
pisa lenticulam legebant .i. eligetant. ur quia
meliora eliguntur ꝓ semine et ꝓducit pemulti¬

Expanded text:
legitur, idest colligitur, manu, unde et legumen quasi lectum manu, et est ethimologia. Vel legumen a legendo, idest eligendo : veteres enim queque meliora, scilicet fabam, pisam, lenticulam, legebant, idest eligebant ; vel quia meliora eligantur pro semine. Unde hi
Abbreviated transcription (Latin):
auxius .xii. anrietas. liber quoq ercipitur ꝙ
nor̾atino assimmꝑsit. tas. non genito ut liber li¬
lertas. Tercie nõ declinacionis norã datiuo assũ¬
tor. auctori. anctoritas. Excipimitur parsa
s. hñt. ante .p. asꝑitas. et ꝓsperitas faciunt salub̃
et salubris facit noĩat̾im iõq salubritas ⁊ cele¬
ler nł celebris celeb̾ celebritas. Uetus quoq ꝙ
bnũ trium gn̾um .in. uis. desmẽs inuenitur a
noi̾atino assimiũt. tas. netustas. Qxcipiunt᷑¬

Expanded text:
socius socii societas. liber quoque excipitur, quod nominatiuo assumpsit tas, non genetiuo: libertas. tertiae uero declinationis nomina datiuo, si, auctori auctoritas. excipiuntur pauca, s habent ante p, asperitas et prosperitas faciunt. saluber et salubris facit nominatiuum ideoque salubritas et celeber uel celebris celebritas. uetus quoque, quod unum trium generum in us desinens inuenitur, nominatiuo assumit tas: uetustas. excipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
Iphimera. re. est quidam qui uno die oritur et¬
corr̾. febris simplex et non molesta qui in uno die
affligit hoiẽm ⁊ eod̾ die ꝑit .q. sũ diẽ non excedẽs¬
h ephuneris ephimeridis gems est hystorie. s.
unns diei digestio uł urius diei regularis a¬
tabula mamiał uł lib̾ in quo cotidiam actus
greci ephimerida dñt.¬

Expanded text:
ephimera, piscis quidam qui uno die oritur etmera febris simplex et non molesta que in uno die affligit hominem et eodem die perit, quasi supra diem non excedenshec ephimeris -ridis genus est istorie, scilicet unius diei digestus, vel unius diei rerum atabula manualis, liber in quo cotidiani actus Greci ephimerida d
Abbreviated transcription (Latin):
eloquimur. et diffiuitur sic. ethimologia est expõ
unus uocabuli ꝑ aliud nocabuilum. sũ unum
sũ pla̾ mag̃ notum uł mag̃ nota in eadem lingua
ut lapis letens pedem piger. pedib eger. Et inde e¬
thimologicꝰ.ca. cum. siguratiuus ut ꝙ ꝑtinet ad
ethimologiam. uł qui echimologizat. etͣ echimo¬

Expanded text:
eloquimur; et diffinitur sic: ethimologia est expositio unius vocabuli per aliud vocabulum, sive unum sive plura, magis notum vel magis nota in eadem lingua ut lapis ‘ledens pedem’, piger ‘pedibus eger’. Et inde ethimologicus -a -um, figurativus vel quod pertinet ad ethimologiam vel qui ethimologizat, et ethimo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ etate uel retustate dissoluitur. ut etas hoimius
folia arboꝵ auit ꝙ naturalẽ decurrit. ut humoraq̃
ff̾iu̾e̾ autem trib modis dr̃ humore rerum sanie ui¬
introfluere. uñ influus infiua maiuim. Item inter¬
fluo. is. inter aliqua .is. nnter aliqͣ auere. unde inter¬

Expanded text:
quod etate vel vetustate dissolvitur, ut etas hominis, folia arborum; fluit quod naturaliter decurrit, ut humor aque; fluere autem tribus modis dicitur: humore rerum, sanie viintro fluere, unde influus -a -um; interfluo -is, idest inter aliqua fluere, unde inter
Abbreviated transcription (Latin):
antaber. bra. urum et ħ cantaber pplũs
est hyspanie a uoĩe nrbis et hyberi arius
cui insidet sic dictus.

Expanded text:
ANTABER -bra -brum et hic Cantaber populus est Hispanie, a nomine urbis et Iberi amnis cui insidet sic dictus;
Abbreviated transcription (Latin):
tero et qñq iuprime dictum facile memor¬
e mandatur qui suppłatinus magis ab aduͥ¬
bio. in et. desmente indetur nasci. Nomen enĩ
captum hom̃em imperum et nouicium et
in formam in .ex. t̾mmnauciũ seruat in suꝑla¬
probat auc̃tas et usus antiqnssimoꝵ. Erm¬

Expanded text:
t quoniam nuperrime dictum facile memoriae mandatur», qui superlatiuus magis ab aduerbio in er desinente uidetur nasci. nomen enim captum hominem, nuperum et nouicium». et tamen formam in er terminantium seruat in superlaprobat auctoritas et usus antiquissimorum. Enn
Abbreviated transcription (Latin):
situn noĩatinus et genituius pares hñt sil¬
labas ut teter teterior teterrimus acer acris
acrior at̾imus. Est qũ par est ut inlimus fi¬
atis agilior agilimus facillior facillimus
Est qn una uictur siłła ut qñ infimus
ł intimus uł remus destunit ut inferior ni¬
fimus ult̾ior ultimus exterior ex̾mus uł
ertiuius

Expanded text:
sitiui nominatiuus et genetiuus pares habeant syllabas, ut taeter taetri taetrior taeterrimus, acer acris acrior acerrimus; est quando par est, ut in limus terminans, agilior agillimus, facilior facillimus; est quando una uincitur syllaba, ut quando in fimus uel timus uel remus desinit, ut inferior infimus, ulterior ultimus, exterior extremus uel extimus
Abbreviated transcription (Latin):
duarum ercedunt sillłarum inniium erceptis
pͥo et p̾mus et anormalis hiis minor ⁊ ma¬
ior et prior et plus nec mirum cum positna
pellatiua bissilła sinit ue eo plus ꝑ genitinos
et uel unam uł duas assimiencia sillas faci-

Expanded text:
duarum excedunt numerum syllabarum exceptis prior et primus et anomalis his: minor et maior et peior et plus. nec mirum, cum positiua yllaba sint uel eo plus per genetiuos et ue
Abbreviated transcription (Latin):
lset hconcors coucordis. Iu urs lafina cora tuum ge¬
nerum. ut ħet ħ et ħ tyuurs huiꝰ tydurtis gentile.
In. uls. unum feminũ. ħpuls huiis pultis In ems
femimũ latinũ ħ plebs huiꝰ plebis. Dicitur tamẽ
et hec plebes huius plebei luc̃. in .iii. nescit plebes ie¬
nuna trere In obs. femĩna latina hscobs hͦsco¬
In urbs. unum feminum hurbs huiꝰ urbis In
aps unum feminu i daps huius dapis. Sr ut̃s in

Expanded text:
hoc concors huius concordis. in urs Latina communia trium generum: hic et haec et hoc Tiburs huius Tiburtis gentile. in uls unum femininum: haec puls huius pultis. in emsfemininum Latinum: haec plēbs huius plebis; dicitur tamen et haec plebes huius plebei. Lucanus in III: «nescit plebes ieiuna timere». in obs feminina Latina: haec scoin urbs unum femininum: haec urbs huius urbis. in aps unum femininum: haec daps huius dapis. sed nominatiuus in
Abbreviated transcription (Latin):
Et est ethĩa. Et nĩ gloriosus. sa. sum. Et compa¬
tur. unde ħ gli̾ositas. tatis. Et componiit᷑ ĩ glorio¬
sus. sa. sum. quia fit sine glĩa .i. triumphis. et in¬
głosus in menior glie. Item a gli̾a glorior. aris.
Et componitur conglorior. ans¬

Expanded text:
comparatur, unde gloriositas; et componitur ingloriosus -a -um, quia sit sine gloria idest triumphis, et ingloriosus immemor glorie. Item a gloria glorior -aris, et componitur conglorior
Abbreviated transcription (Latin):
in usu. a seneo igitur non a senesco fit preteriu
senui. S alustius in pͥmo hystoriarum. stisicũ
ira belli desimisset. Item eciam ꝑticipium pre¬
tĩti temꝑis ex eo ꝓtulit qmͣnis sit neutrale i qrͣ¬
to omnes quib etas senecto corpore am̃mus mi¬

Expanded text:
ceam». a seneo igitur, non a senesco fit praeteritum senui. Sallustius in I historiarum : «nisi cum ira belli desenuisset». idem etiam participium praeteriti temporis ex eo protulit, quamuis sit neutrale, in IIII: «omnis, quibus senecto corpore animus mi
Abbreviated transcription (Latin):
ponitur quasi cretundo et uendo uemndo et tondo
didi plantus in carbonaria ẜm ip̃am aram au¬
bant ꝙ solum quoq in usu eẽ putat asinomꝰ ⁊̃
cute qmͣ ad constantinum impatorem scripsit
s errat nam luc̾. in .iii. sidit pouit. Qua mare tel¬
lurem subitis aut obrintundis. aut scidit ⁊ me¬
dias fecit sibi littora terras. Stacius in uiii. the
S affranns more antiquo drẽ in homine satis
laria Imo quos scicidimiꝰ ꝯscindam atq abiciam
tempa plumbo diffidit as multa porrectum ex¬

Expanded text:
ponitur, quasi cretum do, et uendo uenum do, et condo didi. Plautus in carbonaria : «secundum ipsam aram aubant, quod solum quoque in usu esse putat Asmonius in arte, quam ad Constantium imperatorem scribit, sed errat. nam Lucanus in III scidit ponit: «qua mare tellurem subitis aut obruit undis / aut scidit et medias fecit sibi litora terras». Statius in VIIII Thebsed Afranius more antiquo dixit in homine : «satis laria : «immo quos scicidimus, conscindam atque abiciamtempora plumbo / diffidit ac multa porrectum ex
Abbreviated transcription (Latin):
rum ¶ Noͣndumi tũ q cognosco cognomi cogentũ
et agnosco agnoui agnitum in frequenciori usu
gnoturun patumꝰ secundũ utrumq ꝓtulit in
turba oresti cognita agnota est soror ¶Pasco pa¬
i seruauit in supmo .s. solum pastun ¶ Compe¬
sco compescui depesco depescui. et posco poposci. et
disco didisci. a.p̾sc̃. tempore facunit supumũ mmu¬
tatõne o. in .a. sorr̃ et addicione tum. posco posci¬
tum compesco compescitum disco discitu li¬

Expanded text:
um tamen, quod cognosco cognoui cognĭtum et agnosco agnoui agnĭtum in frequentiore usu agnōturum». Pacuuius secundum utrumque protulit: «in turba Oresti cognĭta agnōta est soror». pasco paui seruauit in supino s solum: pastum. compesco compescui et dispesco dispescui et posco poposci et disco didici a praesenti tempore faciunt supinum mutatione o in i correptam et additione tum: posco poscĭtum, compesco compescĭtum, disco discĭtu
Abbreviated transcription (Latin):
Niam ab eo q est deficio defectus sit ꝑticipium pt̾iti
exçipiuntur etiam duo compoĩta que qm̃ius in
an peuultĩa .I. lẽat correptam in tum tũnõ ĩ ctũ
faciũt supuiũ cõnuscor cõmẽtuni adipiscor ad ep¬
tura uani a remiiscor suꝑmũ uł ꝑticipiũ p̃teriti

Expanded text:
nam ab eo quod est deficio defectus fit participium praeteriti. excipiuntur etiam duo composita, quae quamuis antepaenultimam i habeant correptam, in tum tamen, non in ctum faciunt supinum: commĭniscor commentum, adĭpiscor adeptum. nam a reminiscor supinum uel participium praeteriti
Abbreviated transcription (Latin):
terp̾tis. Et dicitur interpres qui diu̾sa genera
in aliam. Et dicitur sic quia mediator est int̾
unam loq̃lam ⁊ aliam. uł componitur apres
ꝙ est diues .q. interp̾tes ditant loquelam trã¬
ferentẽs bocabula de una loquela in aliam uel
componitur aꝑs ꝑtis. quia interpres sit medius
duarum linguatum cum tranffert. uł exporit.
terpres. uocatur. uñ int̾p̃tor. taris. comimie¬
u̾bum .i. exponere. uł expom unam lingnam
ꝑ aliam. Unde ħ et hͨ interp̾tabilis. et ħ . le. aptũ¬

Expanded text:
-tis, et dicitur interpres qui diversa genera in aliam, et dicitur sic quia mediator est inter unam loquelam et aliam; vel componitur a pres quod est dives, quia interpretes ditant loquelam, transferentes vocabula de una loquela in aliam; vel componitur a pars -tis, quia inter partes sit medius duarum linguarum cum transfert vel exponit terpres vocatur. Unde interpretor -aris, commune, idest exponere vel exponi unam linguam per aliam.
Abbreviated transcription (Latin):
uł impedire. uł interrumpe. corrumpe. uariare nõ
contumare uñ in hymno ꝙ nulla nior intpoliet
fide q iugi luceat. uñ interpolus. la. lim. int̾rup¬
tus uariatus non contimius et ħ int̾pola. le. qͣ¬
dani uestis que dum sit netus ad nouam spẽm
reducitur et fit qiͣ nona. Et corr̃ po.¬

Expanded text:
pedire vel interrumpere, corrumpere, variare, non continuare, unde in Ymnis ‘quod nulla nox interpolet fideque iugi luceat’; unde interpolus -a -um, interruptus, variatus, non continuus, et hec interpola -e, quedam vestis que, dum sit vetus, ad novam speciem reducitur et fit quasi nova. Item a po
Abbreviated transcription (Latin):
interp̾tum quidam de g̾co in nr̃m eloquium tuͣ¬
est nũs. Sicut enĩ inquit pͥmis fidei temꝑib ad
manus uenit codex grecus quoq aliqntulum
sibi utriq ligne ꝑitiam sensit ausus est statĩ
intpͣtari atq inde accidit in pmu̾abiles apudla¬
tiuos extitisse interp̾tes. ¶ Dehebreo a n latmũ

Expanded text:
o in nostrum eloquium traerus. Sicut enim inquit primis fidei temporibus ad manus venit Codex Graecus, atque aliquantulum sibi utriusque linguae peritiam sumpsit, ausus est statim interpretari, atque inde accidit tam innumerabiles apud Latinos exstitisse interpretes. 8. De Hebraeo autem in Latinum
Abbreviated transcription (Latin):
¶Hugo uero dicit ꝙ tropologia est extusacõ.¬
uł sensus sꝑitalis uł moralis et figuratrra in¬
tllia ur loqutõ ur emendatio iite. Et inde tropo¬
logicus. ca. cum. et ropologice adũbnum ⁊ tro¬
plogico. sas. et tropologizo. zas tropologice lo¬

Expanded text:
ratio, et dicitur hec tropologia, idest excusatio vel sensus spiritalis vel moralis, et figurativa intelligentia vel locutio, vel emendatio vite; unde tropologicus -a -um, et tropologice adverbium, et tropologico -as vel tropologizo -as, tropologice lo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprie latim dicti sunt ytalia. alateo nel alatino
pre lamine. S postea eciam ĩatim dicti sunt et
Et ꝓp̾ctas qua quis dr̃ latinus. uł lingna lati¬
depo Et latiizo. zas .i. more latinorum se hr̃e
uel loqui unde excellenter ꝓp̃̾e dr̃ iatinari qm cõ¬
grue loquitur latims lris. sam layci etiam y¬
talici .q. barbari sunt respectu lr̃atorum¬

Expanded text:
oprie Latini dicti sunt Ytalici a Latio, vel a Latino, patre Lavinie, sed postea Latini dicti sunt et vel proprietas qua quis dicitur Latinus vel lingua latiet latinizo -as, idest more Latinorum se habere vel loqui, unde excellenter proprie dicitur latinari qui congrue loquitur litteris latinis: nam layci, etiam Ytalici, quasi barbari sunt respectu litter
Abbreviated transcription (Latin):
cum polio. lis. et dr̃ hit et h bibliopola. le. pe.¬
et pmincat eos ut carius rendat ⁊ idem dẽ¬
ibliotleta. uiblus ꝓlibro componitur
cum thecha ꝙ est repontorium ut scrimum
ubi aliquid reponitur. Et dr̃ hic et hec biblio
bri thologie continentur. Et iñ biblio thecariꝰ
⁊ ibi scribere asĩꝙͣ ẽet usus carte.
iuxͣ uł ad me traho bibendo. Et cum con. et

Expanded text:
cum polio et dicitur hic et hec bibliopola, ideet pumicat eos ut carius vendat, unde Marum hoc componitur cum teca quod est repositorium vel scrinium ubi aliquid reponitur, et dicitur hec bibliotbri ibi continentur, et inde hic bibliothecarius et ibi scribere ante quam esset usus carte, iuxta vel ad me traho bibendo, et cum con- et
Abbreviated transcription (Latin):
bñ illud. Sermno crascessit ꝙ fit duob modis uel
cum suꝑ abinidat uł cumi ingrossatur et deficit
a subtilitate uł cum inflatur ad altura stilum.
rasso componitur contrasso. ssas .i. sił crassare
decrasso. ssas.i ualde inpingnare uł macrũ facere
q et discrasso. ssas. dr̃ incrasso. ss̃as. Et est actinũ
crasso cum omib suis compoĩtis. Inuenit᷑ ⁊̃ gras¬
sor grassaris deponens. Sͣ aliud est de quo dicam

Expanded text:
2 ‘sermo crassescit’, quod fit duobus modis: vel cum superabundat vel cum ingrossatur et deficit a subtilitate, vel cum inflatur ad altum stilum. Crasso componitur concrasso, idest simul crassare, decrasso -as, idest valde impinguare vel macrum facere, quod et discrasso -as dicitur, incrasso -as. Crasso activum est cum omnibus suis compositis, et nota quod crassor
Abbreviated transcription (Latin):
Irea rec. locus ubi teritur frumentum. Et¬
dna. uel dr̃ area qiͣ erea qmia eradantur pro
triturandis frugib et ponitur ꝓ domus lati¬
tudine et ꝓ mari qr latum et spaciosum est
et ꝓ tabularum est equalitate.

Expanded text:
rea -e, locus ubi teritur frumentum, da, vel dicitur area quasi erea, quia eradatur pro triturandis frugibus, et ponitur pro domus latitudine et pro mari, quia latum et spatiosum, et pro tabularum equalitate;
Abbreviated transcription (Latin):
Et dicti sunt argonante omnes illi qui ĩ
illa naue ierunt ꝓ anreo uł ete uñ argonau-¬
ticus. ca. cum. possessimm. Et hic aigo¬
nautica .ce. liber comportus ab appolline de
argonautis.

Expanded text:
et dicti sunt Argonaute omnes illi qui in illa nave iverunt pro aureo vellere, unde argonauticus -a -um possessivum, et hec Argonautica -ce liber compositus ab Apollonio de Argonautis.
Abbreviated transcription (Latin):
inm̾s digitus quia eo aurem purgamꝰ
Et adiectule muenitur hͥet hauricularis ⁊¬
pro eodem auricularius. ria rusu. ut anri¬
cularius anulꝰ uł auricularius qui ĩaure
fertur. et hͥauricularius .i. sec̾tus ꝯsilictor
et ħ auricularia que est sec̾ta consiliatrix¬

Expanded text:
imus digitus, ideo quia eo aurem purgamus; et adiective invenitur hic et hec auricularis epro eodem auricularius -a -um, ut ‘auricularis anulus’ vel auricularius, qui in aure fertur, et hic auricularius secretus consiliator, et hec auricularia, que est secreta consiliatrix
Abbreviated transcription (Latin):
declinat̃. unde quidam dies mensis dcũs est idus q̃si
dunsio. quia tinic diuidebant am̃dinis q̃ durabãt
a noms usq ad idus. uł quia tunc diuidit᷑ mẽsis
non quia i idib sit medietas cuiusiz meusis. s
qr in idib est diuisio mensis qnͣtũ ad appłacondie¬
rum ab idib eun meusis non computatur insi
ꝑ kłas seqũtis mensis ur dĩ ille dies idꝰ ꝙ. edus ab
edendo. qr ħ dies ap̃ uetes epiaꝵ eẽt. Et ab idus dĩna

Expanded text:
si divisio, quia tunc dividebantur a nundinis, que durabant a nonis usque ad idus; vel quia tunc dividebatur mensis, non quia in idibus sit medietas cuiuslibet mensis, sed quia in idibus est divisio mensis quantum ad appellationem dierum: ab idibus enim mensis non computatur nisi per kalendas sequentis mensis. Vel dicitur ille dies idus, quasi edus, ab edendo, quia hic dies apud veteres epularum esset. Et ab idus quod
Abbreviated transcription (Latin):
aces ab añ dr̃ hii antes ancium. laꝑides
et materie que claudunt uineas eo ꝙ au stãt
uñ et antes diciuitur qũq exim ordines in¬
nearu qr anstent. Et iudetur ẽe compoitũ
ab ante et sto.

Expanded text:
em ab ante hii antes, horum antium, lapides et macerie que claudunt vineas, eo quod ante stent, unde et antes dicuntur quandoque extremi ordines vinearum, quia ante stent, et videtur esse compositum ab ante et sto.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ quanidã deam humanas res uariis casib et
fortuitis illudentem. uilde et eam cecam ẽẽ dixert̃.
qr sine ullo ex amie m̃toꝵ et ad bonos ⁊ ad ma¬
los uemit non considerans cui se applicet. uñ ⁊ enm
cetum solemus rocare qui i discrete agit. nel fortu¬
na dcã est ceca q excecat et reddit cecos quib ad¬
niugitur. s ħ dea ant nich est aut est temporalis e

Expanded text:
esse quandam deam humanas res variis casibus et fortuitis illudentem, unde et eam cecam dixerunt esse, quia sine ullo examine meritorum et ad bonos et ad malos venit non considerans cui se applicet, unde et eum cecum solemus vocare qui indiscrete agit; vel fortuna dicta est ceca quia excecat et reddit eos cecos quibus adiungitur. Sed hec dea aut nil est aut est temporalis e
Abbreviated transcription (Latin):
s⁊ fina.le. est fasciola sacerdotalis capitis alba
in modum dỹa dematis aqna uite ab uͥtraq depẽ
dent que infulã uincunt unde et uite dce sunt
quia m̃ciant. S infula pł̾iq iata erat płm¬
qr tortilis de albo et cocto.

Expanded text:
 INFULA est fasciola sacerdotalis capitis alba, in modum diadematis, a qua vite ab utraque parte dent, que infulam vinciunt; unde et vite dicte sunt quia vinciant; sed infula plerumque lata erat, plerumque tortilis de albo et cocco.
Abbreviated transcription (Latin):
ħ uiter possessinoꝵ spẽs posmmus ¶ Non est
e teriumanciunt deriuatorum multa inue¬
muntur significacionis possessine apud nos
ut auilis hostilis celestis liniaris castrensis
equester pedester palust̾. Quoꝵ ꝯua diuerse et
uarie sunt forme et significacones postea cũ¬

Expanded text:
sessiuorum species posuimus. et r terminantium deriuatiuorum multa inueniuntur significationis possessiuae apud nos, ut ciuilis, hostilis, caelestis, lunaris, castrensis, equester, pedester, paluster, quorum quia diuersae et uariae sunt formae et significationes, postea
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriis quibdam latinorum i us. uł in .a. uel
in bni puram au̾cedente .ri. nt catilmanius he¬
scias ꝙ qiuis forma sit possessina ħ que in rus
desunt tamen diuerse significacõnes nomia
in hac quoq inuennuitur nam alia ab officiis

Expanded text:
opriis quibusdam Latinorum in us uel in a uel in um puram antecedente ri, ut Catilinarius, heamuis forma sit possessiua haec, quae in rius desinit, tamen diuersae significationis nomina in hac quoque inueniuntur: alia ab officiis,
Abbreviated transcription (Latin):
d grece latine dr̃ tetra. onde ħ geon fninus
de padiso exiens. et unnĩsam ethiopiam tui¬
geus dictus sic qr incremento sue ininidacoĩs trã
egypti maigat ħ apud egopcios inlus nocat᷑ ꝓpt
lunuĩ quem trahit qui efficit fecunditatem. uñ

Expanded text:
 grece, latine dicitur terra, unde hic Geon fluvius de paradiso exiens et universam Ethiopiam cingens, sic dictus quia incremento sue inundationis terram Egipti irriget. Hic apud Egiptios Nilus vocatur, propter limum quem trahit, qui efficit fecunditatem. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
caput est capna uł dr̃ capna a capi eius fũ¬
tum uite capiat. uñ campania uł acampoꝵ
i campus dr̃ ħ et ħ campester ue
campestris et ħ campestre adiectiuũ. Et ħ cam-
genitalia feguntur dcã sic qr mueues duni
midi in campo martio gladiaturam ex̾cebãt.
stre. Item campestria succintoria dcã ꝙ hii qͣ
in campo contendunt hiis genitalia tm̃¬

Expanded text:
caput est Capua; vel dicitur Capua a Capi eius funfructum capiat, unde Campania; vel a camporum iva, et hic et hec campester vel campestris et hoc -stre adiectivum, et hoc camgenitalia teguntur, dicta sic quia, cum iuvenes nudi in Campo Martio gladiaturam exercebant, utem campestria succinctoria, quibus ii, qui in campo contendunt, genitalia t
Abbreviated transcription (Latin):
tur ꝑticipium insi prius u̾birm eius cõ¬
ponatur. ergo uł simplicia sunt uł decompoita pl
siens intelligo intessigens. ¶ Si enim ip̃a ꝑse com¬
ponantur non pͥus u̾bis compoĩtis transeunt a
nioimi umi sicut eciam si compent᷑ ut nocens ĩuocẽs
sapiens insipiens simplicia enum eoꝵ possunt et
ꝑticipia ẽẽ et nomina compoĩta uero sine dubio
nem. uñ app ea. ex se compoita ut effringor. effractꝰ

Expanded text:
tur participium, nisi prius uerbum eius componatur. ergo uel simplicia sunt uel decomposita pciens, intellego intellegens; si enim ipsa per se componantur non prius uerbis compositis, transeunt in nominum uim, sicut etiam, si comparentur: nocens innocens, sapiens insipiens. simplicia enim eorum possunt et participia esse et nomina, composita uero sine dubio nem, unde apparet, ea ex se composita, ut effringor effractus,
Abbreviated transcription (Latin):
ficeret ꝓiecerunt sortes quis eoꝵ cũ ꝑte ppłĩ ex¬
iret et ceciderunt suꝑ turemi. Qui cum ꝑte li¬
doꝵ uenit in tusciam et asuo nomine tuscia
est dcã tirrema et tusci turem. simłr ab illis
qui cum eo uen̾unt tuscia dcã est lidia et eciã

Expanded text:
ficeret proiecerunt sortes quis eorum cum parte propria exiret, et ceciderunt super Tirrenum qui cum parte Lidorum venit in Tusciam et de suo nomine Tuscia dicta est Tirrenia et Tusci Tirreni. Similiter ab illis qui cum eo venerunt Tuscia est Lidia dicta,
Abbreviated transcription (Latin):
sum mignem luiũ faciatut qr aptumi est flãnͦ
et luminib. Et iñ ligneus. a. iiiii. de ligno exi¬
stens uł ad lignũ ꝑtinens. Et ħ lignarium lo¬
cus lignoꝵ uł lignoꝵ a cerinis. Item ħ lignariꝰ
et ħ ligula ligo componitur alligo. gas. colligo
gas. deligo. gas .2. ualde uł deorsum ligare uel-
interligo. gas. ꝓligo. gad. ꝑligo. gas. presigo. gas

Expanded text:
sum in ignem lumen faciat, vel quia aptum est flammis et luminibus; et inde ligneus -a -um, idest de ligno existens vel ad lignum pertinens, et hoc lignarium, locus lignorum vel lignorum acervus, et hic lignarius g posita. Ligo componitur alligo -as, colligo -as, deligo -as, idest valde vel deorsum ligare vel dinterligo -as, proligo -as, perligo -as, preligo -as,
Abbreviated transcription (Latin):
hystoriam yxionprimꝰ in gretia centum in¬
lites armatos adimauit. Qm equites cum
ab indoctis pͥmũ inderantur suꝑ equos unũ
al reputati ex homine et equo dcĩ sũt centan¬
ri qiͣ centum armati. uł quia centum erant qiͣ
aura cito uolantes tr̾am ꝯsimielant
Entenarius. ria. rium. ꝯtinens centum. uł
hũs centum ãuos. Et ħ centenarius. ꝓ tali
nuo. Et ħ centenarium ꝓ quodam pondere cen¬
tum libraꝵ. Q pondus romam instituerunt ꝓ¬

Expanded text:
historiam, Yxion primus in Grecia centum equites armatos adunavit, qui equites, cum ab indoctis primum viderentur super equos, unum animal reputati ex homine et equo, dicti sunt centauri, quasi centum armati; vel quia centum erant, et quasi aura cito volantes terram nentenarius -a -um continens centum vel habens centum annos, et hic centenarius pro tali numero, et hoc centenarium pro quodam pondere centum librarum, quod pondus Romani instituerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Entaurus. gigno uł genitus ꝯponitur
cum aura et dr̾ hic centaurus . ri qiͣ gẽtaurꝰ
tarum. yxionsecretarius inuonis eam inter¬
plłauit de ꝯcubitu que cum filio ious forma¬
uit ꝙͣdam inbem in sui spem ut eam obtulit
yriom. Quam putaus ille inuonẽ ẽẽ effudit
senien n nubem. Et nĩ nata sunt quedaminõ¬

Expanded text:
r cum aura, et dicitur centaurus, quasi gentaurus, m Yxion , secretarius Iunonis, eam interpellavit de concubitu, que, consilio Iovis, formavit quandam nubem in sui speciem et eam obtulit Yxioni, quam ille putans Iunonem esse effudit semen in illam nubem, et inde nata sunt quedam mon
Abbreviated transcription (Latin):
exoluere qr exͣ pedicam ponere. Et in de expedi¬
tus exolutus liber ꝓraptus. Et comꝑatͤ expedi
bumi. Et ħ expedicõ. cionis. sicut diũs aliqm̃
ẽẽ in expedicc̃e u homines liberi et ꝓmpti esficiũ¬
tur. Erpeditus componitur in cepedits. tã. tuiͫi.

Expanded text:
ra pedicam ponere, et inde expeditus, exsolutus, liberatus, promptus, et comparatur rbium et hec expeditio -nis, sicut dicimus aliquem esse in expeditione, ubi homines liberi et prompti efficiuntur. Expeditus componitur inexpeditus -a -um.
Abbreviated transcription (Latin):
componit᷑ concenturio. nas .i. coordinare. uel
adunare et succenturio. nas .i. succurrere. uel
pocius in succursum pͥmoꝵ post illos ordina¬
re ꝓpͥe enim succentarii dicũtur qui post p̾mã
aciem sunt orduniati ut ei succurrant si ncc̃e

Expanded text:
concenturio -as idest coordinare vel adiuvare, et succenturio -as idest succurrere, vel potius in succursus primorum post illos ordinare; proprie enim succenturiati dicuntur qui post primam aciem sunt ordinati, ut eis succurrant si nece
Abbreviated transcription (Latin):
Griofagite iõ dicuntur quia solum fera¬
rum carnes edant ab agrion g̾ci notant fe¬
rum uł ab ager agri et fagim̃ ꝙ est cõmede.
hii aclopes dicuntur uł mdnoclĩ quia unũ
hr̃e oculum in media fronte ad modum ti¬
tuli dicuntur hos media gignit et ꝓd̾ gi¬

Expanded text:
GRIOPHAGITE ideo dicuntur quia solum ferarum carnes edant, ab agrion, quod Greci vocant ferum, vel ager et fagin, quod est comedere; hii cyclopes dicuntur quia unum habere oculum in media fronte ad modum cycli dicuntur: hos India gignit. A