comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
b̾naculum sẏlo. Sylo.ẽ. ciuitas in qua erat
archa. Hoc fem̃ est tẽpore hely sat̃dotis. qnͣdo
uicti st̃ aballophił. & archa dñi capta est. &¬
ipsi magna strage uastati sc̃. S cux repulit:
ecct. repulit tab̾naculum suum ubi habitauit
inhominib .i. int̾ homines. E legant̾ exponit.
cur repulit tabnaculũ cum are. ubi habita¬
uit inhominib. Cum gͦ ñ. e̾e̾nt. digni. in qͥb
habitaret: merito repulit illud. quod ñ ꝓpt̾ se.
s ꝓpt̾ illos instituit. Mistice sic. ⁊ ꝓpeccatis de
tantur inhabitat. Sequit᷑. E
t tradidit in
captiuitatẽ uirtutẽ eoꝵ: & pulchritudi¬
nem eoꝵ in manꝰ inimici.

Expanded text:
a erat arca. Hoc factum est tempore Heli sacerdotis, quando victi sunt ab Allophylis, et arca Domini capta est, et ipsi magna strage vastati sunt ; sed cur repulit? ecce, repulit tabernaculum suum ubi habitavit in hominibus, id est inter homines. Eleganter exponit cur repulit tabernaculum, cum ait, ubi habitavit in hominibus. Cum ergo non essent digni in quibus habitaret, merito repulit illud quod non propter se, sed propter illos instituit, Mystice sic et pro peccatis destantur inhabitat. VERS. 67.-- « Et tradidit in captivitatem virtutem eorum; et pulchritudinem eorum in manus inimici.
Abbreviated transcription (Latin):
Tercia pars. uibi ammonet iam deuotos offerre
uota. qͣsi. merito saluat mansuetoᷤ. Qm̃ cogitatio
mansneti hominis confitebit᷑ tibi .i. mansueti
laudabunt te cogitatione: & etiam oꝑe. Unde
subdit. & reliquie cogitationũ .i. exhibitio bo¬
ni oꝑis. diem festum agent tibi .i. mansueti
cessabunt aseriuli oꝑe peccati. non intenti
mundo. s quieti. & bonis oꝑib intendunt.
Cogitatio enim.ẽ. conceptio uoti. Reliquie
redditio uoti. oꝑatio reliqua: post cogitationẽ.

Expanded text:
Tertia pars, ubi admonet jam devotos offerre vota. Quasi dicat: Merito salvat mansuetos, quoniam cogitatio mansueti hominis confitebitur tibi, id est mansueti laudabunt te cogitatione, et etiam opere. Unde subdit: Et reliquiae cogitationis. Id est exhibitio boni operis diem festum agent tibi, id est mansueti cessabunt a servili opere peccati, non intenti mundo, sed quieti, et bonis operibus intendent. Cogitatio enim est conceptio voti; reliquiae, redditio voti; operatio, reliqua post cogitationem.
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ardentes intus inconscientia impietatis sue.
⁊ hoc intẽpore uultus tui .i. intẽpore manifesta.¬
tionis tue. deinde ꝑsonam mutans ostũdit. eti¬
rabit᷑ : ⁊ cet̾a. Qͣsi ignis conscientie cruciabit eõ
eos cum dicet. Ite maledicti inignẽ et̾nũ. ⁊ mox
deuorabit eos iguis. infernał. ⁊ ubi crit flecus
⁊ stridor denciũ. Ordo dampnationis ostũdit᷑
quia post accusationẽ conscientie cont̾bati uin
sophronias ait. Apͥma porta erit clamor. ⁊
dit᷑. Apͥma gͦ porta. que.ẽ. uisꝰ. erit clamor.
cum impñ uidert̃ omnia mala sua ꝓpriis
conscientiis eos accusantib. Unde. ecce hõ.
auditu erit ululatus .i. dolor uehemens. cũ
inultimo hanc sentenciã dampnationis au¬

Expanded text:
. ardentes intus, in conscientia impietatis suae. Et hoc in tempore vultus tui, id est in tempore manifestationis tuae. Deinde personam mutans ostendit illQuasi dicat: Ignis conscientiae intus cruciabit eos.eos cum dicet: Ite, maledicti, in ignem aeternum : et mox devorabit eos ignis infernalis, ubi erit fletus et stridor dentium. Aug. Ordo damnationis ostenditur, quia post accusationem conscientiae conturbati vindpheta Sophonias ait: A prima porta erit clamor, et ditus, a prima ergo porta, quae est visus, erit clamor, cum impii viderint omnia mala sua propriis conscientiis accusantibus eos. Unde, ecce homo, auditu erit ululatus, id est dolor vehemens cum in ultimo hanc damnationis
Abbreviated transcription (Latin):
ut fere uolentes me deglutire ossuum
scił non a sapientia dei. s sua coortacione scele¬
rata reseratum. ipsi dico existñtes sicut leorapi¬
ens in conp̾hensione. ⁊ rugiens fc̃s. ẽ qͣndo dixe¬
rt̾ crucisige. crunfige. fui enĩ sic̃ leons rapina
q̃n app̃hens . ⁊ rugitꝰ fc̃s. ẽ. cũ clamauerunt cru
cifige crucifige. Confer uerba ⁊ recddde singła
aperuert̃.¬

Expanded text:
ut ferae, volentes me deglutire, os suum, scilicet non a sapientia Dei, sed sua cogitatione scelerata reseratum. Ipsi dico existentes sicut leo rapiens in comprehensione, et rugiens quando dixerunt: Crucifige, crucifige . Fuit enim quasi leonis rapina, qcifige, crucifige. Confer verba, et redde singulaaperuer
Abbreviated transcription (Latin):
ciem tuam. Uel scd̾m aliã lit̾am. Et peccatum
meum contͣ me est semꝑ. non habet peccatũ post
tergum uͭ pͥus habuit cum neglig̾et. Post tergum
enim habuit peccatũ cum rex sententiam indi¬
uitẽ dedit. qui rapuit ouem pauꝑis dedit: obli¬
tus sui.

Expanded text:
Vel secundum aliam litteram, et peccatum meum contra me est semper, non habet peccatum post tergum, ut prius habuit cum negligeret, post tergum enim peccatum habuit, cum rex sententiam in divitem, qui rapuit ovem pauperis, dedit, oblitus sui.
Abbreviated transcription (Latin):
głe .i. xp̃s. inquosine suꝑbia głemur qui
suꝑauit portas mortis.⁊ patefecit sibi celesteᷤ
ianuas implens quid dixerat. Gaudete qm̃
ego uici mundũ. Quis est iste: Pauet ⁊ adimi¬
rans mortał natura dum audit regẽ głe intra.¬
turũ. ⁊ querit. qͥs. ẽ. iste cex głe: Respondet ꝓ¬
ph̃a. Ipse. ẽ. dñs fortis ⁊ potens. quẽ tunfiemũ
⁊ oppͥssum putasti. ipse. c̃. dñs potens inp̾lio. uͥ
contra mortem pugnauit. Contrecta eẏcatri.
ta. Infirmitate. namq hominis soluta. quet̃.¬
ris debebatur ubi cum morte bellig̾atum est.
firmata .ẽ. clarificatio dicunt᷑. Seq̃r. Attollite
ur̃as quas habetis in animis hominũ qui ad¬
orant miliciã celi. Ante xp̃i namq aduentũ
ꝑ mittebant se boni angłi adorari. illa adora¬
tione que dulia. ẽ. non latͥa. ut sibi pociꝰ qͣm
mał angłis reuerentia exhiberet᷑ ab hominib
s post incarnationẽ exhumilitate atq sub¬
iectione qm debent dño suo ꝓhibent homi¬

Expanded text:
s in quo sine superbia gloriemur. Qui superavit portas mortis, et patefecit sibi coelestes januas, implens quod dixerat: Gaudete, quoniam ego vici mundum . Quis est iste? Aug. Pavet admirans mortalis natura, dum audit regem gloriae intraturum, et quaerit: Quis est iste rex gloriae? respondet Propheta, ipse est fortis et potens, quem tu infirmum et oppressum putasti. Ipse est Dominus potens in praelio, ubi contra mortem pugnavit, contracta, et concreta. Infirmitate namque hominis soluta, quae terris debebatur, ubi cum morte belligeratum est, firmata est clarificatio Domini. Attollite, vestras quas habetis in animis hominum, qui adorant militiam coeli. Ante Christi namque adventum permittebant se angeli boni adorari illa adoratione quae dulia est, non latria , ut sibi potius quam malis angelis reverentia exhiberetur ab hominibus, sed post incarnationem ex humilitate atque subjectione, quam debet Domino suo prohibent homi
Abbreviated transcription (Latin):
tatus suꝑ om̃s angłos tendit ille abangło
ad nos habens ut tanqͣm ds̃ habitet in nob̾.
atq colatur. ¶ Aliter. attollite uł tollite.
assumpta qui xp̃m p̾cessert̃ decendentẽ ad
inferos. uł ascendentẽ adcelos. Angłi gͦ p̾eun
des xp̃m adinfernũ: dicunt tartareis pote
qua usq nunc om̃s ininferno detinebatis. &
se. scił aditus celi ingressus paradisi. mͦ eleua
selnel in anno cum sanguine intrabat inscã¬

Expanded text:
tatus super omnes angelos tendit, ille ab angelo ad nos, ut tanquam Deus habitet in nobis, atque colatur. Vel aliter, attollite, vel tollite. assumpta, qui Christum praecesserunt descendentem ad inferos vel ascendentem ad coelos, Angeli ergo praeeuntes Christum ad infernum, tartareis potesqua usque huc in inferno omnes detinebatis. Idscilicet aditus coeli, ingressus paradisi, elevaminisemel in anno cum sanguine intrabat in sa
Abbreviated transcription (Latin):
stra. ⁊ educere captiuam captiuitatẽ. Attol.¬
cedentes xp̃m inascensione alalias uirtutes
celestes. clamant ut uiam dño uenienti. aꝑiant
eiq occurrant. Opͥncipes celi. attollite portas
uiãs .i. reserate celestes aditus. uenienti dño.
⁊ ouos porte et̾uales. eleuamini .i. aditus ce¬
li. ⁊ et̾nales ingressus. pateant .i. aꝑiantur ae.¬
rie ianue. ⁊et̾narum edium ualue.⁊ intro¬
runt cum admiratione. Quis. ẽ. iste rex głe:
quib respondent alie. dñs uirtutũ ipse. ẽ.
rex głe. Uel attollite portas. hic apellat pͥnci¬

Expanded text:
ttolaecedentes Christum in ascensione, ad alias virtutes coelestes clamant, ut viam Domino venienti aperiant, eique occurrant, o principes coeli attollite portas vestras, id est reserare coelestes aditus venienti Domino. Et o vos, portae aeternales elevamini. id est aditus coeli et aeternalis ingressus pateat. Aperiantur aethereae januae, et aeternarum aedium valvae. Et introrunt cum admiratione: Quis est iste rex gloriae? quibus respondent aliae: Dominus virtutum, ipse est rex gloriae. Vel al
Abbreviated transcription (Latin):
nisi in nocens ⁊ mundus. gͦ ouos pͥncipes .i. fide¬
les. quiestis grnus electum regale sacerdotium.
attollite portas ur̃as .i. amplificate bona oꝑa.
ꝑ que ds̃ intrat. ⁊ eleuamini porte et̾nales tin¬
troibit rec głe. Hec ⁊ sequencia non mutantur

Expanded text:
nisi innocens et mundus, ergo, o vos, principes, id est fideles, qui estis genus electum, regale sacerdotium, attollite portas vestras, id est amplificate bona opera, per quae Deus intrat. Et elevamini, portae aeternales, et introibit rex gloriae. Haec et sequentia non mutantur
Abbreviated transcription (Latin):
cex głe. nisi ap̃ nos uirtutũ in bebreo habetur
sabaoth. qͦd int̾pretatur exercituũ. uł militia¬
rum ut iurtutũ. ¶ Alt̃. attolite uł tollte¬
⁊cet̾a. Principes dicit demones qui pͥncipa.¬
ri hominib uolunt. Ait gͦ. O pͥncipes te¬
⁊ timoris ne impediant dñm uenientẽ qͦs
statuistis inmanꝰ hominũ ut ꝑeos ad decipi¬
endos homines intretis dum tunent non
timenda. ⁊cupiunt non cupienda. ⁊ uoᷤ por¬
te et̾nales .i. aditus et̾nȩ uitȩ. scił renuntiatio¬
nis scło. ⁊ cont̾isionis addm̃ eleuamini .i. exal

Expanded text:
e. Ubi apud nos est virtutum, in Hebraeo habetur sabaoth, quod interpretatur exercituum, vel militiarum, vel virtutum. Aliter attollite vel tollite, etc. principes dicit daemones, qui principari hominibus volunt. Ait ergo: O principes teet timoris, ne impediant Dominum venientem, quos statuistis in animis hominum, ut per eos ad decipiendos homines intretis, Aug. dum timent non timenda, et cupiunt non cupienda. Et vos portae aeternales, id est aditus aeternae vitae, scilicet renuntiationis saeculi, et conversionis ad Deum, el
Abbreviated transcription (Latin):
tempore aduentꝰ passuri st̃. quasi dic̾et.⁊ si op¬
tem xp̃i aduentum: tam̃. eo tẽpore multa paᷤ.¬
suri sumꝰ: quia. cibabis nos pane lacͥmarum.
Alia similitudine idem dicit. ⁊ potum dabis nob̃
tionem. ad ꝑfectionem. non ad ꝑemptionem.
quȩ lacͥme erunt in mensura .i. ꝓuirib tus.¬
ut erudiaris non opͥmaris. Unde apłs. Fide¬
lis ds̃ qui non ꝑmittit uos tẽptari supͣ id qͦd
potestis. Uel inmensura .i. ꝓnumero culparum.

Expanded text:
tempore adventus passuri sunt. Quasi dicat: Et si optem Christi adventum, tamen eo tempore multa passuri sumus, quia cibabis nos, Deus, pane lacrymarum. Alia similitudine idem dixit: Et potum dabis nobis tionem, ad perfectionem, non ad peremptionem. Quae lacrymae erunt in mensura, id ut erudiaris, non opprimaris. Unde Apostolus: Fidelis Deus qui non patietur vos tentari supra id quod potestis . Vel in mensura, id est pro modo culparum.
Abbreviated transcription (Latin):
Hic est sc̾a particio. ubi
inducit u̾ba xp̃i. agentis de omnipotenti
regno. ⁊ ieffabili genitura. tibi multa
dicimꝰ de diuinitate & humanitate. xp̃i.
Quasi diceret. Illi ita turbabunt᷑. s ego

Expanded text:
Hic est secunda partitio, ubi inducit verba Christi agentis de omnipotenti regno et ineffabili genitura sua, ubi multa discimus de divinitate, et humanitate Christi quasi dicat illi ita
Abbreviated transcription (Latin):
uimus latine non dici sanguines. s sanguinem. s
si inuiꝰ latene dicat᷑ pluraliter qͣm singulariter.
tamen magis ꝓpͥe pluralit̾ dixit. innuens multa
peccata exorigine carnis peccati trahi .i. excarne.
ꝑoriginale peccatum corrupta. Unde bene apłs.
Uel ita. libera me desangumib .i. abomini cor¬
ruptione pene ⁊ culpe. ⁊ dai corruptionem quod
cõplebit᷑ infut᷑o. Unde sequit᷑. ds̃ ds̃ dator saluitiᷤ
mee que salus Incorruptione. cum hoc mortale in¬
duet ĩmortalitatẽ mͦ iam est inspe. ⁊ sic exultabit
lingna .i. cum exultatione anuuntiabit iustitiam
tuam. Alioquin nisi pͥus mundatus fuero: timeo
quod supra dictum est. Quare tu enarras iusti¬
cias meas. Nota quod iusticiam laudat cum pieta
susciꝑe. ⁊ heȩ due res semꝑudicio dñi ad uinet̾e

Expanded text:
imus Latine non dici sanguines, sed sanguinem, sed etsi minus Latine dicatur pluraliter quam singulariter, tamen magis proprie pluraliter dixit, innuens multa peccata ex origine carnis peccati trahi, id est ex carne per originale peccatum corrupta. Unde: Caro et saVel ita: Libera me de sanguinibus, id est ab omni corruptione poenae et culpae, et da incorruptionem, quod implebitur in futuro. Unde sequitur: Deus, Deus, dator salutis meae, quae salus erit in incorruptione, cum hoc mortale induet immortalitatem: modo jam est in specie. Et sic exsultabit lingua mea, id est cum exsultatione annuntiabit justitiam tuam. Alioquin nisi prius mundatus fuero, timeo quod supradictum est: Quare tu enarras justitias meas. Nota quod justitiam laudat, cum pietasuscipere. Et hae duae res semper judicio Domini adjunctae
Abbreviated transcription (Latin):
Irrisio enim fit bucca. subsanaçio uͦ ru¬
gato naso. atq contracto expͥmit᷑. quȩ tam̃
de cteo carnalit̾ nullatenꝰ sc̃ estimanda. s ẽ.
entie. qm dͥat scĩs ut uidentes nom̃ xp̃i.
futurũ in omnib gentib ⁊ dñationẽ per

Expanded text:
Irrisio enim sit bucca, subsannatio vero, rugato naso atque contracto exprimitur quae tamen de Deo carnaliter nullatenus sunt existimanda, sed estentiae, quam dat sanctis, ut videntes nomen Christi futurum in omnibus gentibus, et dominationem per
Abbreviated transcription (Latin):
ħ inieinno salutiseoꝵ. qͥa sic̃ esuriebat ⁊ sicie¬
fuit qͣndo defecerunt qui in eum crediderant.
⁊ sic̃ in passione fel ⁊ acetum impotum oblatũ.
cumgustasset noluit bibere. ita p̾elegit potiꝰ ie
qui non intͣnt incorpꝰ eiꝰ. & hoc est qͦd ab eis ie¬
brium detractionis & trrisionis. qͥsi. ideo in sul.¬
tant mͥ. qͦd patuit inspinis. ⁊ calaphis. & huiꝰ¬

Expanded text:
nio salutis eorum, quia sicut esuriebat et sitiefuit, quando defecerunt qui in eum crediderant. Et sicut in passione fel et acetum in potum oblatum cum gustasset noluit bibere: ita praeelegit potius qui non intrant in corpus ejus, et hoc est, quod ab eis jebrium detractionis et irrisionis. Quasi dicat: Ideo insultant mihi quod patuit in sputis et colaphis et hu
Abbreviated transcription (Latin):
qui uiclicatis t̾ram. Adlit̾am. ne tͥstemini.
s intelligite ⁊ erudimini. Expedit enĩ
uob ut sub illo sitis. aqͦ est intellectus. ⁊ eru¬
ditio. ⁊ expedit ut temere ñ dñemini. sed
dno omniũ seruiatis. ⁊ inbeatitudine ex¬
ultetis. Et hoc. ẽ. quod sequit᷑.
Seruite dño utimore: & exultate ei cum

Expanded text:
qui judicatis terram, ad litteram, ne contristemini, sed intelligite et erudimini; expedit enim vobis ut sub illo sitis, a quo est intellectus et eruditio; et expedit ut temere non dominemini, sed Domino omnium serviatis et in beatitudine exsultetis. Et hoc est quod sequitur: Servi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd gͦ suspicamini alios montes coagulatoᷤ. uł in¬
caseatoᷤᷤ. ẽẽ. hunc montẽ: i eo hic dicit. nequis au¬
deat eum cet̾is cõꝑare. Quia alii dicebant eum
ioħ̃em. ẽẽ. alii heliam. qͦs increpat hic. ne suspi¬
cemini. Iste enim solus. ẽ. in qͦ bene placitũ est dõ
quia ꝑsonalit̾ unitꝰ. t̃. ei. inqͦ habitat omnis ple.¬
nitudo diuinitatis corporalit̾. Sic utiq erat u¬
bũ in carne. ut u̾bum etiam carofc̃m: solũ
copularet᷑. Uelita. Nullus. ẽ. ut
tes: ut aliqͥd sint. qui nicħ sine eo st̃: usq quo
ducat eos infinẽ .i. inse dm̃ contẽ plandum.

Expanded text:
quid ergo suspicamini alios montes coagulatos, vel incaseatos, esse hunc montem? Ideo hoc dicit, ne quis audeat eum caeteris comparare, quia alii dicebant eum Joannem esse, alii Eliam ; quos increpat hic. Ne suspicemini. Iste enim solus est, in quo beneplacitum est Deo, id t ei, in quo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter . Sic erat utique Verbum in carne, ut Verbum etiam caro factum solucopularetur. Vel ita: Nullus est ut tes, ut aliquid sint, qui nihil sine eo sunt, usquequo ducat eos in finem, id est in se Deum contemplandum.
Abbreviated transcription (Latin):
ger de t̾ra excitandus. Et nota qͦd ait. ꝓducentẽ¬
cotidie augetur. qͣsi. cornua ⁊ ungulas ꝓducit.
ħ uideant.i. credant pauꝑes. ut saturari queant
patiꝑes querite dñm .i. escam mentis .i. sitite ⁊ esu¬
rite. quia ipse est panis uiuus qͥ decelo descendit. &
sic uiuet anima ur̃a. & si non corpꝰ.¬

Expanded text:
ger de terra excitandus. Et nota quod ait producenteger de terra excitandus. Et nota quod ait producentequotidie augetur, cornua et ungulas producit. Haec videant, id est credant, pauperes, ut saturari queant pauperes, quaerite Deum, id est escam mentis esurite et sitite, quia ipse est panis vivus, qui de coelo descendit. Et sic vivet anima vestra, et si non corp
Abbreviated transcription (Latin):
quod oblatio iam est inmente. ubi pauꝑ equat᷑
diuiti. non inext̾iorib reb. ⁊ inde letentur. ⁊ opan¬
ꝑes. ħ tantũ intuitu dĩ facite. qͦd itadicit. querite
& accipitur illud de fut᷑o. Laudabo nomen dei¬
mei cũ cantico. & magnificabo eũ in laude. infu¬
turo. Et laus illa placebit deo suꝑuitulũ nouel¬
lum. ꝓpeccatis in lege offerebat᷑. nouellus in¬
tulus. qui significabat nouã uitã grẽ secut᷑ã.
Et sicut uitulus adu̾sarium cornib uientilat.
& unguł t̾ram excitat: ita noua uita cornia
defensionis habet. quib contradicentẽ hereticũ
uentilet. ⁊ muniuina pedũ .i. affectuum. tanqͣm
ungulas habet. quib asꝑa scł̃i calcet. ⁊ eum qui ñ
contradicit. s tñ t̾rena abiecte sapit. quasi ungu¬
lis excitare debet. & suꝑhunc iuitulum nouellũ
.i. suꝑ hanc nouam tritam. que est ip̾senti. dicit
xp̃c imenbris placebit dõ. laudatio mea cum
angeł. ubi nec adu̾sariꝰ. crit uentilandus. nec pi¬

Expanded text:
quod oblatio jam est in mente, ubi pauper aequatur diviti, non in exterioribus rebus. Et inde laetentur et, o pauperes, hoc tantum intuitu Dei facite. Quod ita dicit: Quaerite et accipitur illud de futuro: Laudabo nomen Dei cum cantico, et magnificabo eum in laude, in futuro. Et, laus illa placebit Deo super vitulum novellum pro peccatis. In lege offerebatur vitulus novellus , qui significabat novam gratiae vitam secuturam. Et sicut vitulus adversarium cornibus ventilat et ungulis terram excitat, ita nova vita cornua defensionis habet, quibus contradicentem haereticum ventilet. Et munimina pedum, id est affectuum, tanquam ungulas habet, quibus aspera saeculi calcet, et eum qui non contradicit, sed tamen terrena abjecte sapit. Quasi dicat: Ungulis excitare debet, et super hunc vitulum novellum, id est super novam vitam, quae est in praesenti, dicit Christus in membris. Placebit Deo laudatio mea cum angelis, ubi nec adversarius erit ventilandus, nec pi
Abbreviated transcription (Latin):
Inlibano monte paschuali. uituli adsacͥficia nu¬
tebantur. quia mons ille ferax. t̃. herbarũ ⁊ irri¬
giuis fontib cõsitus arborib huic cõparant᷑ qͥ desuꝑ
humiliati st̃. ⁊ tanqͣm uitulus parati sc̃ mori¬
ꝓ xp̃o. cõminuet eas tanqͣm uitulũ libani .i.
humiliabit eos adeo ut immolent᷑ ꝓ xp̃o. si sit opꝰ.
⁊ quia dixerat cõminuet confringet. ⁊ ñ dixerat
qui est qͣmadmodũ filiꝰ unicorniũ .i. filiꝰ udeoꝵ¬

Expanded text:
In Libano monte pascuali, vituli ad sacrificia nutriebantur, quia mons ille ferax est herbarum, et irriguis fontibus, et consitus arboribus. Huic comparantur qui de superbia humiliati sunt, et tanquam vitulus parati sunt pr, comminuet ergo eas tanquam vitulum Libani, id est humiliabit eos adeo, ut immolentur pro Christo, si sit opus. Et quia dixerat, comminuet, et confringet, et non dixerat qui est quemadmodum filius unicornium, Hie
Abbreviated transcription (Latin):
.i. scđm qͦd ipse.ẽ. hõ. Alt̾ enim cum sit ds̃ non
uideretur posse cõminui. deinde subdit desp̃u
consilii dicens.

Expanded text:
m quod ipse est homo. Aliter enim cum sit Deus non videtur posse comminui. Deinde subdit de spiritu consilii, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
Hic abixore cõmendat sponsũ. qͥsi
diceret. tu tał es. ⁊ sponsa tał. astitit etiam nonti¬
more curua. s spe erecta. regina que sub rege
est regina s ancilla que adomo eicit᷑ cum filio
suo. qͣndo dicetur. Ite maledicti mnignẽ etnũ. Re¬
gine autẽ dicet᷑. Uenite benedicti. ⁊c̃. Astitit dico
cũdata uarietate .i. omnib lingus uariata. tam̃
uestis catholice doctne una est. quia sine scissura.
Unde sp̃s sc̃s igneis ⁊ disꝑtitis linguis suꝑ apłos
descendit. Uel ita ut ꝑuestitum bona oꝑa intelli¬
gant̃. qui dr de auratus ñ aureus. inauro intelligit᷑
caritas. Quod uͦ aureum est totum de auro. ẽ.
Quod. ẽ. deauratum aurum habet ⁊ aliud.
Et .ẽ. astitit regina inuestitu bonoꝵ oꝑum de¬
aurato. uon aureo. ne sola sit caritas in p̾senti¬
s assint cet̾a que caritas ornat. ipsa dico circũ¬
data uarietate meritoꝵ. ⁊ si sit unitas in caritate
unde inuet̾i testamento cortine tab̃uaculi con¬

Expanded text:
Hic ab uxore commendat sponsum. Quasi dicat: Tu talis es, et sponsa talis astitit etiam non timore curva, sed spe erecta, regina, quae sub rege est regina, sed ancilla quae de domo ejiciatur cum filio suo , quando dicetur: Ite, maledicti, in ignem aeternum . Reginae autem dicetur: Venite, benedicti Patris mei, cumdata varietate, id est omnibus linguis variata. Tamen vestis Catholicae doctrinae una est, quia sine scissura. Unde sanctus Spiritus igneis et dispertitis linguis super apostolos descendit . Vel ita, ut per vestitum opera intelligantur, qui dicitur deauratus, non aureus. In auro intelligitur charitas. Quod vero aureum est, totum de auro est: quod est deauratum, aurum habet et aliud. Et est: Astitit regina in vestitu bonorum operum; deaurato, non aureo, ne sola sit charitas, sed adsint caetera quae charitas ornat. Ipsa dico circum Varietate. Etsi sit unitas in charitate, Unde in Veteri Testamento cortinae tabernaculi con
Abbreviated transcription (Latin):
insacͥficium. ħ nolo. S holochausta autẽ tua
.i. que st̃ tui uiris. semꝑ non adtempꝰ. st̃ incon¬
spec̾tu meo .i. mͥ placent illa uolo. Holochausta
dicit amimam igne caritatis totam inflãmatam.
Unde alibi. Sacͥficium deo sp̃s contͥbrlatus. ubi
stum. Si autẽ amina inflãmat᷑. ⁊ menbra insuũ
usum rapit ne seruiant cupiditati. Inde in leui¬
tico p̾cipitur ut adipem cum renunculis offerant
quib int̾na caritas signat᷑. S ne putes ħ holo cau
sta de animalib subdit.¬

Expanded text:
lo, sed holocausta tua, id est quae sunt tui juris semper, non ad tempus, sunt in conspectu meo, id est mihi placent, illa volo. Holocausta dicit, animam igne charitatis inflammatam totam. Unde alibi: Sacrificium Deo spiritus contribulatus . Istum. Si anima inflammatur et membra in suum usum rapit, ne serviant cupiditati. Inde in Levitico praecipitur, ut adipem cum renunculis offerant ; quibus interna charitas signatur. Sed ne putes haec holocausta esse de animalibus, subdit
Abbreviated transcription (Latin):
Sccła pars ubi ascensio
⁊ regnum dei describitur. Unde instant̾ monet
psallere. qͣsi dic̾et. nob̾ subiecit ⁊ potuit. quia a
ri potest nec expͥmi ualet. quod eccła rep̾sentat
inp̾cipius sollẽpnitatib circa eandem uoct̃ uari¬
as formando melodias. ut innatali dnĩ cantat.
tanqͣm sponsꝰ: quasi ñ ualens expͥmere m̃tis hila¬
ritatem. senciens de se sic̃ ieremias qui ait. A. a .a.
dũe ds̃ puer sum. ⁊ nescio loqui. moyses post qͣm
cepit loqui cũ dño dicit. se fc̃m. ẽẽ. tardioris &
impeditioris lingue qͥ omni egyptioꝵ sapientia
eruditus fuerat. Nam cum quis accedit adin
telligendũ de u̾bo quod erat inpͥncipio apud pa¬
trem. mens deficit. uox silet. Sequit᷑. Et dñs in
uoce tube. ibi enĩ audita.ẽ. uox tube .i. angłoꝵ
manifesta clamantiũ. Uiri galilei qͥd admirami¬

Expanded text:
a pars, ubi ascensio, et regnum Dei describitur, unde instanter monet psallere, quasi dicat: Nobis subjecit, et potuit, quia asri potest, nec exprimi valet, quod Ecclesia praesentat in praecipuis solemnitatibus, circa eamdem vocem varias formando melodias, ut in natali Domini cantatur. Tanquam sponsus, quasi non valens exprimere meritis hilaritatem sentiens de se. Sicut Jeremias qui ait A, a, a, Domine Deus, puer sum, nescio loqui . Et Moyses postquam coepit loqui cum Domino, dicit se esse factum tardioris et impe itioris linguae ; qui omni Aegyptiorum sapientia eruditus fuerat. Nam cum quis accedit ad intelligendum et loquendum de Verbo, quod erat in principio apud Patrem, mens deficit, vox silet. Et Dominus in voce tubae. Ibi enim audita est vox tubae, id est vox manifesta
Abbreviated transcription (Latin):
ditus. ꝑiusticiam sublimatꝰ. pauit patrem
clari meriti nomina: totum illum uetu¬
stum popłm repulsum adeo intelligimꝰ.
& electam tͥbum iude. ñ ꝓmeritis uide: qͦ
longe melior fuit ioseph. S ꝑ tͥbum iude
p̾larum uet̾i popło: scͥptura testatur. aꝑiente
on eccłam accipimus. quȩ futura speculatur
non t̾rena. sic abinitio electionis ebreẽ gentis:
usq ad xp̃m ꝓcedit. Unde subsequent̾ dicro
Et elegit dauid. Eit est sensꝰ. Et repulit tab̾¬
nacłm ioseph. & tͥbum ⁊ effraim non elegit.i.

Expanded text:
ditus pro justitia sublimatus pavit patrem ditus pro justitia sublimatus pavit patrem clari meriti nomina, totum illum vetustum populum repulsum a Deo intelligimus: et electam tribum Judae, non pro meritis Judae, quo longe melior fuit Joseph, sed per tribum Judae, latum veteri populo Scriptura testatur, aperiente on Ecclesiam accipimus, quae futura speculatur, non terrena: sic ab initio electionis Hebraeae gentis, usque ad Christum procedit. Unde subsequenter dicit: Et elegit David. Et est sensus: Et repulit tabernaculum Joseph, et tribum Ephrem non ele
Abbreviated transcription (Latin):
Nona pars. agit hic de rege dauid.⁊ loco reg¬
ni. quasi dicereo inimicos. ita ꝑcussie. s suos
reedificauit. qͦd ibi ostñdit. Elegit tͥbum uida.
& hoc est. Et repulit tab̾naculum ioseph.
Ad lit̾am. ne inde.eẽt. rex. ⁊ tͥbum effraim ñ
elegit. ut de ea fierent reges. S ed elegit
⁊ cet̾a que secuntur. Ad lit̾am accipi possunt.
S meliꝰ in his u̾bis significatur iudaicus po¬
płs. adeo repulsus. ⁊ nouus popłs xp̃ianoꝵ
electus. Unde congrue non dixit repulit ru¬
ben. qui pͥmoginitꝰ fuit. ⁊ cet̾os qui fuerunt
ante udam. qui merito uidentur repul¬
si. Cum iacob peccata eoꝵ de testetur.
Uel non dixit. repulit benianun. ex quosaul
fuit. qui uicino tẽpore reꝓbatꝰ fuerat. Unde
exipsa uicinitate tẽporis. qͣndo ille. ẽ repulsꝰ.
atq ixꝓbatus. & dauid electꝰ: conuenient̾ poͤ¬
set hoc dici. nec tamen dictum est. s potiꝰ eos
nominauit: qui clariorib meritis uide¬
bantur excellere. scił ioseph qui impie uen¬

Expanded text:
Nona pars. Agit hic de rege David et loco regni, quasi dicat: Inimicos ita percussit, sed suos reaedificavit, quod ibi ostendit, elegit tribum Juda. Et hoc est, Et repuli tabernaculum Joseph, ad litteram, ne inde esset rex, Et tribum Ephrem non elegit, ut de ea fierent reges. VERS. 74.-- t caetera quae sequuntur, ad litteram accipi possunt, sed melius in his verbis significatur Judaicus populus a Deo repulsus, et novus populus Christianorum electus. Unde congrue non dixit, repulit Ruben, qui primogenitus fuit , et caeteros qui fuerunt ante Judam, qui merito videntur repulsi, cum Jacob peccata eorum detestetur. Vel non dixit, repulit Benjamin, ex quo Saul fuit, qui vicino tempore reprobatus fuerat. Unde ex ipsa vicinitate temporis, quando ille est repulsus atque reprobatus, et David electus convenienter posset hoc dici; nec tamen dictum est, sed potius eos nominavit, qui clarioribus meritis videbantur excellere, scilicet Joseph, qui impie ven
Abbreviated transcription (Latin):
muiũ scił scoꝵ. Ideo enim: mͦ cum sc̃is non
flagellantur. quia ȩt̾num eis supplicium p̾pa¬
rat᷑. Uelita scd̃m lit̾am nr̃ãm. ideo eis hec pax: qͥa
non est respectus miscłie dei morti eoꝵ .i. quia non
lib̾at eoᷤ amorte peccati. & ñ est firmainentũ .i. con-¬
solidatio in plaga eoꝵ. mortẽ ⁊ plagam: dicit eoꝵ pec¬
cata. que non respicit ds̃. ut sanet. Et est sensꝰ. Non
miseret᷑ ds̃ eis. solidando plagas eoꝵ. Uel ita. Non
est respectus morti eoꝵ: hoc dicit asimili incurabił
retrahit eos amał. s tradidit indesideria cordis
eoꝵ. alia ñ mutantur. Uel ita expone. qͣm pacẽ
moriunt᷑. s dinnurunt. ⁊ ñ. ẽ. firmam̃tum. uł fla¬
gellum inplaga eoꝵ. qͥa ⁊ si aliqͣndo eis plaga in¬
fertur: non firmatur. ut duret flagellum correc¬
tionis. Unde sequitur. In labore hominum non
quatiuntur flagellis. Inde subdit. ⁊ cũ hominib
non flagellabunt᷑ adcorrectionem. deo tenuit

Expanded text:
 sanctorum. Ideo enim modo cum sanctis non flagellantur, quia aeternum eis supplicium praeparatur. Vel ita, secundum litteram nostram: Ideo eis haec pax, quia non est respectus misericordiae Dei morti eorum, id est quia non liberat eos a morte peccati. Et non est firmamentum, id est consolidatio in plaga eorum: mortem et plagam, dicit eorum peccata, quae non respicit Deus ut sanet. Et est sensus: Non miseretur Deus eis, solidando plagas eorum. Vel ita: Non est respectus mortis eorum, hoc dicit a simili incurabiliretrahit eos a malis, sed tradit eos in desideria cordis eorum , alia non mutantur. Vel ita expone: Quam pacemmoriuntur, sed diu vivunt. Et non est firmamentum, vel flagellum in plaga eorum, quia et si aliquando eis plaga infertur, non firmatur, ut duret flagellum correctionis. Unde sequitur: In labore hominum, sciquatiuntur flagellis. Unde subdit: Et cum hominibus non flagellabuntur ad corr
Abbreviated transcription (Latin):
tiuit eos. qͣsi. quil dam manib ne euadant. quod
quidẽ peiꝰ est. scił suꝑbia teneri. qͣm quolibet
mͦ suꝑbire. Unde ipsi st̃ iniqͥ. & hoc. ẽ. oꝑti sunt.
non dico amicti. ut libetum caput haberent. s to¬
tioꝑti st̃ ⁊ nndiq ne resipiscant. Inde alia litera.
habet cirtũamitti iniqͥtate. aqͥꝓrimũ:⁊ impieta¬
te sua. qͥacont᷑ dm̃ blasphemi st̃. & ita: nec uidñt.
nec uident᷑ int̾iora eoꝵ. Non uident᷑: qͥa sibiuł ibi
miseri st̃. qui felices putantur. non uident: qͥa
contemptum nutrit resoluta securitas. Yt autem
eoꝵ culpam exagg̾et: subdit.¬

Expanded text:
icat, quibusdam manibus, ne evadant. Quod quidem pejus est, scilicet superbia teneri, quam quolibet modo superbire: unde ipsi sunt iniqui. Et hoc est, operti sunt, non dico amicti, ut vel liberum caput haberent, sed toti operti sunt, et undique ne resipiscant. Unde alia littera habet: Circumamicti, iniquitate ad proximum, et impietate sua, quia contra Deum blasphemi sunt. Et ita nec vident, nec videntur interiora eorum; non videntur, quia ibi miseri sunt qui felices putantur; non vident, quia contemptum nutrit resoluta securitas. Ut autem eorum culpam exaggeret, subdit
Abbreviated transcription (Latin):
tulus. ut intellectus sit genitiui casus. quod
ingreco aꝑtum. ẽ. ⁊ subaudit᷑ psalmꝰ. uł uer¬
ba sic. hic est psalmꝰ uł u̾ba intellectus .i. intel¬
ligentie. que data. ẽ. ipsi asaph. sic̃ exgreco det̾¬
minat᷑. Intentione. tał. ẽ. ꝑacta inuet̾i popło:
intendit monere nouũ popłm. ne sint in gra¬
ti beneficiis dei: ⁊ eiꝰ iram inse ꝓuocent. Modꝰ
Nouẽ st̃ particiones. Primo attentos facit. qͥa
quȩ uident᷑ aꝑta: parabole st̃. ⁊ enigmata. Scd̃o:
sũmatim dicit que ds̃ udeis fecit tam̃ ingra¬
tis sibi. ibi. Quanta audiuimꝰ.⁊ c̾. Tercio: dic̃
que ab exitu de egipto fecit eis. nec tñ resipue
patͥb eoꝵ ⁊c̾. Alias particiones: suis locis exe¬
quimur. Et loquit᷑ in hoc psalmo. fidelis sy¬
nagoga que mał exꝓbrat. Ut autẽ maior re¬
uerentia. ⁊ auctoritas u̾bis suis addat᷑. pͥmo
inducit ipsum dñm ioquentẽ sic. O popule

Expanded text:
tulus, ut intellectus sit genitivi casus, quod tulus, ut intellectus sit genitivi casus, quod in Graeco apertum est et subauditur psalmus, vel verba, sic: Hic est psalmus, vel verba, intellectus, id est intelligentiae, quae data est ipsi Asaph: sic ex Graeco determinatur. Intentio talis est: Per acta in veteri populo, intendit monere novum populum, ne sint ingrati beneficiis Dei, et ejus iram in se provocent. Modus. Novem sunt partitiones: Primo attentos facit, quia quae videntur aperta parabolae sunt et aenigmata, secundo summatim dicit quae Deus Judaeis fecit, tamen ingratis sibi, quanta audivimus. Tertio dicit quae ab exitu de Aegypto fecit eis, nec tamen resipuepatribus eorum, etc. Alias partitiones suis locis exsequemur. Etiam loquitur in hoc psalmo fidelis Synagoga, quae malis exprobrat. Ut autem major reverentia et auctoritas verbis suis addatur, primo inducit, ipsum Dominum loquentem sic: O VE
Abbreviated transcription (Latin):
asash. In hoc psalmo narrant᷑ que in ue¬
d̾ testam̃to popło diuinitꝰ acta st̃. scił quȩ
beneficia contulit ei ds̃. ⁊ quas penas ingratiˢ
incusserit. Dum autẽ in hoc psalmo hystoria
uet̾is testamenti refertur: noui testamenti
grã declarat᷑. Sic enim iudeos ꝓsius delictis
dicit expulsos: ⁊ xp̃ianos asserit intͦmissoᷤ. ut
utͥusq segis intentionẽ. in unũ fac̾et pendere.
adhumilitatẽ monentiᷤ. Et quia omnia in
figura nr̃i contingebant illis. sic̃ ait apłs.
Ideo quȩ de illis historialit̾ refertiit᷑. eadem
de nob̾ sp̃ualit̾ intelligenda sc̃. Unde psalmꝰ
hic narrata int̾ius in telligenda st̃ ñ mͦ infig̾a.
Intellectus gͦ asaph. ẽ: quod intellexit sy¬
nagoga fidelis. uł quod sp̃ualit̾ debet intel¬
ligere. Quȩ enĩ tunc mistice .i. figuralit̾ illis
contiger̃t: eadem mͦ nob̃ in re funt. ⁊ sic̃ tunc
non inomnib illis beneplacuit deo: sic nec in¬
istis. ⁊ ideo monendi st̃. Uel ita potest legi ty¬

Expanded text:
rrantur quae in Veteri Testamento populo divinitus acta sunt, scilicet quae beneficia contulit ei Deus, et quas poenas ingratis incusserit. Dum autem in hoc psalmo historia Veteris Testamenti refertur, Novi Testamenti gratia declaratur. Sic enim Judaeos pro suis delictis dicit expulsos; et Christianos asserit intromissos, ut utriusque legis intentionem in unum faceret pendere ad humilitatem monentis. Et quia omnia in figura nostri contingebant illis, sicut ait Apostolus , ideo quae de illis historialiter referuntur, eadem de nobis spiritualiter intelligenda sunt. Unde psalmus hic narrata interius intelligenda sunt, non modo in figura. Intellectus ergo Asaph est quod intellexit Synagoga fidelis; vel quod spiritualiter debet intelligere. Quae enim tunc mystice, id est figuraliter illis contigerunt, eadem modo in re nobis fiunt. Et sicut tunc non in omnibus illis non bene placuit Deo, sic nec istis, et ideo monendi sunt. Vel ita potest legi ti
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ. Attendite corde legẽ meam .i. u̾itatẽ
rei. que infiguris tegitur. hoc dicit ds̃. qͥ legẽ
dedit. ⁊ qualit̾ subdit. inclinate ꝑ humilitatẽ
aurẽ ur̃am cordiᷤᷤ. ⁊ sic bene attendetis. Lumor
enim infusa repellit. Unde p̾ceptũ fuit inue¬
t̾i lege altare dnĩ concauũ fieri. ⁊ quadrangu¬
lum. ut mens nr̃a.iiͦii. munita uirtutib
phumilitatẽ sit concaua. ad receptaculum

Expanded text:
sumus, attendite corde legem meam, id est veritatem rei, quae in figuris tegitur; hoc dicit Deus, qui legem dedit. Et qualiter subdit, inclinate per humilitatem aurem vestram, cordis, et sic bene attendetis. Timor enim infusa repellit, unde praeceptum fuit in veteri lege altare Domini concavum fieri, et quadrangulum, ut mens nostra quatuor munita virtutibus, per humilitatem sit concava ad receptaculum
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ .i. mens uł ratio. qͥa noluerunt intudere
ire uideant .i. ne agnoscant uerũ solẽ. qͣsi. quia
sine causa ñ iuderunt: fiat eis non uicłe. ⁊ dor
na ñ uident. de inferiorib cogitant. & nota
hoc deillis p̾dici qui non penitent. Uel ꝑocłos
intelligunt᷑ maiores. scił doctores. ꝑ dorsum
miuores. & est. Oculi eoꝵ. scił doctores. qͥ pre¬
eunt. obscurentur ne uideant .i. lum̃ scientie
ꝑdant. ⁊ dorsum eoꝵ i mninores semꝑ incur¬
ua. Cum enim lum̃ scientit ꝑdunt qͥ p̾eunt:
indinant᷑ sequentẽ adportanda peccatoꝵ
onera ⁊ appetenda t̾rena. ⁊ ꝓpt̾ea ext̾is pu¬
mendi st̃. hic ⁊infuturo. & hoc est. E ffun¬

Expanded text:
quia noluerunt intendere, ne videant, id est agnoscant verum solem. Quasi dicat: Quia sine causa non viderunt, fiat eis non videre. Et doerna non vident, de inferioribus cogitant. Et nota hoc de illis praedici, qui non poenitent. Vel per oculos intelliguntur majores, scilicet doctores; per dorsum minores. Et est, oculi eorum, scilicet doctores, qui praeeunt, obscurentur ne videant, id est lumen scientiae perdant; et dorsum eorum, id minores, semper incurva. Cum enim lumen scientiae perdunt qui praeeunt, inclinantur sequentes ad portanda peccatorum onera, et ad appetenda terrena: et praeterea exterius puniendi sunt hic et in futuro. Et hoc est:
Abbreviated transcription (Latin):
deo iustũ qͥa iam
iusto tͥhuitur.⁊ est. quasi medicina quȩ ser¬
uat salutẽ. alt̾a .ẽ. quȩ facit. Duo enim st̃
mo. Infirmꝰ sum sana me dñe. Iuxta alt̾um
dicit hic ꝑfectus. Iustũ adiutoriũ meũ adño.¬
hȩc in ipsa salute conseruat. Illa ad morbũ
recidat: remediũ pr̃at. Illa: sanam᷑ infirmi.
hac custodim᷑ sani. Et nota qͦd ait. rectos
corde. nec adiunx̃. ⁊ renib quiaubi cor: ibi ⁊¬

Expanded text:
deo justum, quia jam justo tribuitur. Et est quasi medicina, quae servat salutem: altera est, quae facit. Duo enim suntmo: Infirmus sum, sana, etc. ; juxta alterum dicit hic perfectus, Justum adjutorium, ert, haec in ipsa salute conservat; illa, ad morbum redeat, vel recidat, remedium, praestat; illa sanamur infirmi, hac custodimur sani. Et nota quod ait, rectos corde, nec adjunxit et renibus, quia ubi est cor, ibi
Abbreviated transcription (Latin):
dote immolato. ⁊ rege pugnaturo. ⁊ ubi figu.¬
ra optancdi. cauit hic ꝓpħa que uentura st̃
xp̃o. tempore afflictionis eiꝰ. quod fuit usq
ad passionẽ. ⁊ tẽpore gaudii qͦd fuit post re¬
surrectionẽ. Intñtione monet fideles ad idẽ
desideriũ. Modus. Biꝑtitus. ẽ. psalmꝰ. ꝑͥmo
ddicit ea que tẽpore tͥbulationis uult xp̃o fie¬
ri. Scdo: optat ⁊ affirmat. que tẽpore głae
dñs pat̾. eraudiat te indie łbulationis. qua
dixisti. pat clarifica filium tuũ exaudiat dico
ita: ꝓtegat te nomen dei iacob. cui nomini¬
aĩ cu stucies. dei dico: iacob .i. unioris popłi.
ideoq te ꝓtegat: quia adte ꝑtinet. popłs po¬
st̾ius natus ꝓ quo pugnas. hic. ẽ. popłs p̃ianꝰ.¬

Expanded text:
dote immolaturo et rege pugnaturo, Aug. ubi figura optandi canit Propheta quae ventura sunt Christo, tempore afflictionis ejus, quod fuit usque ad passionem; et tempore gaudii, quod fuit post resurrectionem. Intentio. Monet fideles ad idem desiderium. Modus. Bipartitus est psal. Primo, dicit ea quae tempore tribulationis vult Christo fieri. Secundo, optat et affirmat, quae tempore gloriae nus Pater exaudiat te in die tribulationis, qua dixisti: Pater, clarifica Filium tuum. Exaudiat dico, ita protegat te nomen Dei cui studes, Dei dico Jacob, id est junioris populi. Ideoque te protegat, quia ad te pertinet populus posterius natus, pro quo pugnas. Hic est pop
Abbreviated transcription (Latin):
ruit. ut pleni gr̃a mentẽ carnalis affectionis ꝑ¬
dant. ne suos carnaliter iam agnoscant patres si¬
lios amicos. Unde dñs in euangłio. Qui non odit
patrẽ ⁊ matrẽ. aut fres. siui sororẽ ꝓpter me. non ẽ
me dignus. Et hec inhebriatio. ẽ. abubertate do¬
⁊ est torrente uoluntatis tue. ⁊c̾ .i. uoluntas tua
quasi. tortenis in homine omnia rũpet obstacula
potab eos. Uel defut᷑o potest legi sic. Inebriabunt᷑
ebriĩ erunt .i. pleni qui mͦ sꝑant ⁊ tortente uolun¬

Expanded text:
r hoc pleni gratia mentem carnalis affectionis perdant, ne suos carnaliter jam cognoscant patres, filios, amicos. Unde Dominus in Evangelio: Qui non oderit patrem et matrem, aut fratres, sive sorores propter me, non est me dignus . Et haec inebriatio est ab ubertate doEt est, torrente voluptatis, etc., id est voluntas tua quasi torrens in homine omnia rumpet obstacula. potabis eos. Vel de futuro potest accipi sic: Inebriabunturebrii erunt, id est pleni, qui modo sperant. Et, torrente volup
Abbreviated transcription (Latin):
Quia non inueniebant
cͥmina locuti st̃ uanitates .i. fuxerunt falsa ⁊
dolos .i. fallacias tota die medirabant᷑. Quot fal¬
sa testimonia dixert̃ ante crucẽ. ⁊ post tesurrec¬
tionem corruptis custodib deqͥb ysaias dicit.
Ponã malos ꝓsepult᷑a eiꝰ. corrupti nãq pecuina¬

Expanded text:
quia non inveniebant crimina, locuti sunt vanitates, id est finxerunt falsa, et dolos, id est fallacias tota die meditabantur; quot falsa testimonia dixerunt ante crucem, et post resurrectionem corruptis custodibus? De quibus Isaias dicit: Ponam malos pro sepultura ejus . Corrupti namque pecun
Abbreviated transcription (Latin):
mors peccatoꝵ. ñ mͦ est mala s pessima quia rapit
ad gebenuam. ⁊ sienim induriciis. iodorib. ⁊ lamen¬
tis hominũ finiat᷑. tamen pessima. ẽ. quia inpecca¬
tis. ẽ. ⁊ ad infernum trabit. ⁊ dicit hoc contͣ illud. qͦd
de bonis dixerat. liberabit eos. ⁊ quia om̃s peccatores

Expanded text:
on solum est mala, sed et pessima, quia rapit ad gehennam. Etsi enim in divitiis, et odoribus et lamentis hominum finiatur, tamen pessima est, quia in peccatis est, et ad infernum trahit. Et dicit hoc contra illud quod de bonis dixerat, lib
Abbreviated transcription (Latin):
Scda pars. ubi dicit que
eis sit retͥbutio. qͣsi dic̾ct. illi ita contẽpnunt. s
Ore enim suo contra se dicunt quos aspidi cõpara
.l. inclamationes mortis quas tudei fecerunt. con¬
fringet dñs ne adeffectum ueniant. Nota quia
aspides erant iuudei. dum insidiose temptabant
leones: dum mortem inclamauert̃ manifeste
hoꝵ mole fracte st̃ qͣndo surrexit quod aꝑtius
exponit subdens.¬

Expanded text:
da pars ubi dici quae eis sit retributio. Quasi dicat: Illi ita contemnunt, sed  capiet eos. Ore enim suo contra se dicunt quos aspidi comparabest inclamationes mortis, quas Judaei fecerunt, confringet Dominus, ne ad effectum veniant. Nota quod aspides erant Judaei, dum insidiose tentabant; leones, dum mortem inclamaverunt. Horum molae fractae sunt, quando surrexit; quod apertius exponit subdens
Abbreviated transcription (Latin):
Magnũ. ẽ. malũ
luce ueritatis descri. cum magnũ malũ
lius. id .ẽ. cogitationes ⁊ consilia ⁊ oꝑa in¬
quinate sc̃. id. ẽ. sordent inomni suo tẽpo¬
ni tẽpore. id.ẽ. ad cõꝑationẽ omniũ. qͥ fue.

Expanded text:
Magnum est malum luce veritatis deseri, cum magnum malum lius, id est cogitationes, et consilia, et opera, inquinatae sunt, id est sordent in omni suo temponi tempore, id est ad comparationem omnium, qui fu
Abbreviated transcription (Latin):
petit delectationẽ omniũ peccatoꝵ ⁊ plenã
restitutionẽ uenie. Quasi diceret. ossa st̃ hu-¬
miliata. ⁊ ideo auerte apeccatis meis ñ ame
faciem tuam quia ea ante faciem meam ha¬
beo. Si eiim hõ auertit peccatum: ds̃ auertit
faciem ne puniat. A uerte gͦ peccatũ ut auer¬
tat ds̃ neꝰ uertendendo ipse animaduercat qͥ
est uirga iugiliarũ. Unde ad ieremiam dr̃. quid
tu uides ieremia: Uirgam uigilantẽ ego uideo.
Uirga ingiliarũ ds̃ est qui uigilat suꝑ popłm
suum adpuniendum. siille dormit ad confi¬
tendũ. dormit gͦ. sulle uigilat. dico auerte. &
auertendo dele denotitia tua om̃s imquitates
meas. plus p̾sumit iste qͣm de gnͣdi peccato ho-¬
micidii uł adult̾ii. ⁊ hec ꝑmagnam miscłiam
tuam. de duob culpatꝰ prudent̾ ꝓomnib orat

Expanded text:
tionem omnium peccatorum, et plenam restitutionem. Quasi dicat: Ossa sunt humiliata. Et ideo, averte a peccatis meis non a me, faciem tuam, quia ea ante faciem meam habeo. Si enim homo advertit peccatum, Deus avertit faciem ne puniat. Adverte ergo peccatum, ut avertat Deus: ne advertendo, ipse animadvertat, qui est virga vigiliarum. Unde ad Jerem. dicitur: Quid tu vides Jeremia? virgam vigiliarum ego video . Virga vigiliarum Deus est, qui vigilat super populum suum ad puniendum, si ille dormit ad confitendum; dormit vero, si ille vigilat. Dico averte et avertendo dele de notitia tua omnes iniquitates meas, plus praesumit iste, quam de illo grandi peccato homicidii et adulterii, et hoc per magnam misericordiam Dei. De duobus culpatus, prudenter pro omnibus orat
Abbreviated transcription (Latin):
tra te. quia inte ipso.ẽ. qͦd queris. Si beatus. ẽẽ. eupiꝰ
non illud queras incorpore tuo. s intp̃o animo
tuo. quere quid sit meliꝰ. Quia beatitudo omins
inanimo. ẽ. quia anͥmꝰ naturaliter. ẽ. capax
beatitudinis. ualens illa frui. ⁊ ꝑ illuminationẽ
grẽ. que fit uera beatitudo intelligit. eamq me.¬
retur. ꝑcuiꝰ animi illuminationẽ meretur: etiã
corpus ei subiectum incorruptionẽ. ut fiat in
id qͦd. E. eo inferius. gͦ ꝑnichil t̾renum. nec etiam
ꝑequale. ut ꝑangłos quib humana non equabit᷑.¬

Expanded text:
tra te, quia in teipso est quod quaeris si beatus esse cupis. tra te, quia in teipso est quod quaeris si beatus esse cupis. Non illud quaeras in corpore tuo, sed in ipso animo tuo quaere quid sit melius, quia beatitudo omnis in animo tuo est, quia animus naturaliter est capax beatitudinis, valens ea frui, et per illuminationem gratiae, quae sit vera beatitudo intelligit, eamque meretur: per cujus illuminationem meretur etiam corpus ei subjectum incorruptionem, ut fiat infid quod est eo inferius. Ergo per nihil terrenum, nec etiam per aequale, ut per angelos quibus aequabit
Abbreviated transcription (Latin):
.i. qͦd solum illum beatificat. qui ei obedit. Uel ita
continua. ⁊ quia consilium dni. ẽ. inet̾num. gͦ hec
uit quem colit. & ita ds̃.ẽ. eiꝰ possessio ⁊ hereditas.
neq hoc. ẽ. ast. s adeo. ẽ. electa. ut ipsa sit dei here.¬
ditas ⁊ inde beata. uude subdit. ⁊ beatus.ẽ. popłs
quem elegit dñs in hereditatẽ sibi qͣm colit. ut poꝰ¬
sidendo eam non sinat. ẽẽ. incultam ⁊ miseram.
Ecce gens possidet dm̃. et eadẽ possideat᷑ ab eo. ⁊ ita
ds̃. t̃. possessor ⁊ possessio. Possessio: quia exeo uiumꝰ
tanqͣm de pane uͭ. Possessor: quia excolit nos ut t̾ram
suam. ⁊ praua exstirpat. ⁊ mutͦq non ds̃ s homo ꝓ¬
ficit. Beata enim. ẽ. gens dedeo. possessione. Beatꝰ
.ẽ. popłs dedeo possessore. quia non .ẽ. homo beatꝰ ni¬
si ꝑillud. qͦd eomelius. ẽ. quo sc ipso hõ melior fit.
Si gͦ te melior uis. e̾t̃. quere qͦd it meliꝰ. ẽ. ⁊ inde efficie.¬
ris melior te ⁊ beatus. Illud autem non queras ex¬

Expanded text:
 quod solum illud beatificat, qui ei obedit. Vel ita continua: et quia consilium Domini est in aeternum, ergo haec vit, quem colit. Et ita Deus est ejus possessio et haereditas, neque, hoc est a se, sed a Deo est electa, ut ipsa sit Dei haereditas, et inde beata. Unde subdit: et beatus est populus quem elegit Dominus in haereditatem sibi, quam colit, ut possidendo eam, non sinat esse incultam et miseram. Ecce egens possidet Deum, et eadem possidetur ab eo; et ita Deus est possessor, et possessio: possessio, quia ex eo vivimus tanquam de pane nostro: possessor, quia excolit nos, ut terram suam, et prava exstirpat, et in utroque non Deus, sed homo proficit. Beata est enim gens, de Deo possessione; beatus est populus de Deo possessore; quia non est homo beatus nisi per illud, quod eo melius est, quo se ipse homo melior sit. Si ergo melior te vis esse, quaere quod te melius est, et inde efficieris melior te, et beatus. Illud autem non quaeras ex
Abbreviated transcription (Latin):
ipse. ẽ. beatitudo ipsum uisurus. ipsum bibiturꝰ
es. Erige gͦ ceadillum. quẽ cum uolurris habeb̃.
qui ad te uenit. reformator tui animi. qui ante erat
eiꝰ firmator. nec fit animꝰ ꝑcorpꝰ melior. s ꝑiustũ
amimum fiet corpꝰ in mortale. Lustus uͦ est animꝰ ex
deo cuiꝰ imago. ẽ. in eo ꝑ qͣm simił angelis. Ds̃ gͦ ho¬

Expanded text:
psum habiturus es, erige ergo te ad illum, quem, cum volueris, habebis, quia ad te venit reformator animi tui, qui ante erat ejus formator. Nec fit animus per corpus melior, sed per justum animum fiet corpus immortale. Justus vero est animus ex Deo, cujus imago est in eo per quam similis est