comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
incomodie uite disserentem nõ adiuuabit earum psuasio rationũ que flectibus na¬
tos leticia defunctos ꝓsequuntur aut si misicordia cõmendabo iudici niebil ꝓderit qd̾
prudentissima ciuitas atheniensiu nõ cam ꝓ affectu s pro aĩo accepit iam illa septe
precepta sapientu nonne quasdam extimamus uite leges.si causam ueneficii dicat
adultera non . M. Catonis uidicia damnata uidc̃tur qui nullam adultera non eandẽ
esse ueneficam dixit. ⁊ iam sententiis quidem poctaꝵ non orationes modo sunt
tere tamẽ autoritate a plimis uesibus non fastidierũt. Neq est ignobile exemplũ
Megarius ab athemensibus cu de salamine cõtenderet uictus homeri uerfu quit
tamen ip̃e non ĩ oĩ edictione repitur significans aiacem naues suas atheniensib
uinxisse ea quoq que uulgo recepta sunt hoc ip̃o ꝙ incectũ autorẽ hñt uelut õium

Expanded text:
incommodis vitae disserentem non adiuvabit earum persuasio nationum, quae fletibus naincommodis vitae disserentem non adiuvabit earum persuasio nationum, quae fletibus natos, laetitia defunctos prosecuntur? aut si misericordiam commendabo iudici, nihil proderit, quod prudentissima civitas Atheniensium non eam pro adfectu sed pro numine accepit? iam illa septem praecepta sapientium nonne quasdam vitae leges existimamus? si causam ueneficii dicat adultera, non M. Catonis iudicio damnata videatur, qui nullam adulteram non eandem esse veneficam dixit? nam sententiis quidem poetarum non orationes modo sunt tere tamen auctoritatem a plurimis versibus non fastidierunt. neque est ignobile exemplum, Megarios ab Atheniensibus, cum de Salamine contenderent, victos Homeri versu, qui tamen ipse non in omni editione reperitur, significans Aiacem naves suas Atheniensibus iunxisse. ea quoque, quae vulgo recepta sunt, hoc ipso, quod incertum auctorem habent, velut omnium
Abbreviated transcription (Latin):
turpis dño cũ ancilla si multis aĩadibus finis uoluptas idem hõi cui rei facilbine ec¬
currit er dissimilibus argumentetio non idem est dñm cũ ancilla coisse ꝙ̃ dñam cũ
seruo. Nec si mutus finis uoluptas rationabilibus quoq imo ex cõtiarii quia mutis ideo
non rationabilibus adbibetur extrinsecus in causam ꝯautoritas hec sicuti grecosa
quibus kpc Eion. dicuntur iudicia aut uidicationes uocunt de quibus ex causa ducta
sententia est. Nam ea quidem in exemploꝵ locu cedunt. S siquid ita uisu gentibus
populie sapientib uiris c laris ciuibus illustrib poctis referipõt. In hec quidem
uulgo dicta et recepta psuasione populari siue usu fuerĩt testimonia. Sunt eĩ quo¬
damm̃o uł potentiora etiam ꝙ non causis accomodata s liberos odio ⁊ gr̃a mẽtib
Ideo tm̃ dicta factaq que aut honestissima aut uenssima uidebantur. an uo̾ me de

Expanded text:
turpis domino cum ancilla; si mutis animalibus finis voluptas, idem homini. cui rei facillime octurpis domino cum ancilla; si mutis animalibus finis voluptas, idem homini. cui rei facillime occurrit ex dissimilibus argumentatio: Non idem est dominum cum ancilla coisse, quod dominam cum servo; nec, si mutis finis voluptas, rationalibus quoque; immo ex contrario: quia mutis, ideo non rationalibus. adhibebitur extrinsecus in causam et auctoritas. haec secuti Graecos, a quibus κρίσεις dicuntur, iudicia aut indicationes vocant, non de quibus ex causa dicta sententia est nam ea quidem in exemplorum locum cedunt, sed si quid ita visum gentibus, populis, sapientibus viris, claris civibus, illustribus poetis referri potest. ne haec quidem vulgo dicta et recepta pdammodo vel potentiora etiam, quod non causis accomodata, sed liberis odio et gratia mentibus ideo tantum dicta factaque, quia aut honestissima aut verissima videbantur. An vero me de
Abbreviated transcription (Latin):
ant non repio. ¶Illud est annotandu magis argumenta duci ex uire simili ut
Cicero intopicis eum cui domus usufructus relictus sit nõ restitutux heredi si
coriuerĩt quia non restituet seruu si decesẜit. ex cõtrario nichil obstat q̃ mimiᷤᷤ
iustum matrimoniũ sit iuste coruntium. Et si tabule signate non fuerint. inchilenim
ꝓderit signassẽ tabulas. si mente matrimonii non fuisse constaba̾t. Ex dissimili quale est
Ciceronis ꝓsecina ut siqui me exire domo coegisset armis haberem actionẽ siqui
introre ꝓhibuisset nõ haberem dissimilia fic dep̃henduntir. non qui si argentũ om̃e
leguit inderi potest signatam pecunia reliquisse ideo etiam quod est nõ nõib dari
uoluisse creditur auaaosian quidam simile separauerunt Nlos cam subiectã huic
gñi putamus Nam ut unũ ad decem et ad decem centu simile certi est ⁊ ut hosti

Expanded text:
ant, non reperio. Illud est adnotandum magis, argumenta duci ex iure simili: ut ant, non reperio. Illud est adnotandum magis, argumenta duci ex iure simili: ut Cicero in Topicis, eum , cui domus usus fructus relictus sit, non restituturum heredi, si corruerit, quia non restituat servum, si is decesserit; ex contrario: Nihil obstat quo minus iustum matrimonium sit mente coeuntium, etiamsi tabulae signatae non fuerint. nihil enim proderit signasse tabulas, si mentem matrimonii non fuisse constabit; ex dissimili, quale est Ciceronis pro Caecina: ut , si qui me exire domo coegisset armis, haberem actionem, si qui introire prohibuisset, non haberem? dissimilia sic deprehenduntur, Non si, qui argentum omne legarit, videri potest signatam quoque pecuniam reliquisse, ideo etiam, quod est in nominibus, dari voluisse creditur. Ἀναλογίαν quidam a simili separaverunt, nos eam subiectam huic generi putamus. nam , ut unum ad decem, ita decem ad centum simile certe est; et ut host
Abbreviated transcription (Latin):
habes utru ne tuu uiru malis an illius Hic mulier crubuit Mlerito eĩ male re¬
sponderat sc malle alienũ auru ꝙͣ suu Nam est id hoc imꝓbu At si respondess
malle se auru suu tale esse quale illud ess potuisset pudice respondisse malle se
uiru suu talem esse qualis melior esset.Scio quosdam mea diligentia ꝑ minutis¬
simas ꝑtes ista secusse ⁊ esse aliquid simile minus ut simia hõiu ꝯ ut marinora de¬
formata prima manu aliquid plus ut illud norma simile ouo et dissimilibus mẽe
simile .i. formice et elephanto genus quia sunt aũlia ꝯ similib dissimile ut canib
catulos et matribus edo.differũt eni etate. Contrarioꝵ aute aliter accipi oppo¬
sita ut noctem luci. Alittr noxia ut frigidu̾m febri alite: repugnãtia ut uerũ falso.
Aliter sperata ut dura non duris. Sed quid hec ad pñs ꝓpositu magno ope ptine¬

Expanded text:
habes, utrumne tuum virium malis an illius? hic mulier erubuit, merito; male enim rehabes, utrumne tuum virium malis an illius? hic mulier erubuit, merito; male enim responderat se malle alienum aurum quam suum; nam est hoc improbum. At , si respondisset malle se aurum suum tale esse, quale illud esset, potuisset pudice respondere malle se virum suum talem esse, qualis melior esset. scio quosdam inani diligentia per minutissimas ista partes secuisse, et esse aliquid minus simile, ut simia homini et marmora deformata prima manu, aliquid plus, ut illud, Non ovum tam simile ovo; et dissimilibus inesse simile, ut formicae et elephanto genus, quia sunt animalia; et similibus dissimile, ut canibus catulos et matribus haedos, differunt enim aetate; contrariorum quoque aliter accipi opposita, ut noctem luci, aliter noxia, ut aquam frigidam febri, aliter repugnantia, ut verum falso, aliter disparata, ut dura non duris; sed, quid haec ad praesens propositum magnopere pertine
Abbreviated transcription (Latin):
mani ꝓ cluentio ita ꝓ cornelio equoꝵ ꝓ archia saxoꝵ quoq est usue. simi litudine illa
ut dixi ꝓpria ut remiges sine gubernatore ita milites sine imꝑatore nichil ualere. So¬
lent tamen fallere similitudinũ spẽs ideoq adhibendũ est bis uidiciu neq eni ut na¬
uis utilior noua ꝙ̃ uetus sic amicicia uelut laudanda que petumam suam oĩbus lar¬
ctiam in illis inte rrogationib socratis quaꝵ paulo ante feci mentionem cauendum
ne incaute respondeas ut apud Eschine socraticũ male respondit Aspasia xeno¬
phontis uxor sin uicina tua melius hãt auru ꝙͣ tu has utru ne an tuu malis illꝰ
inquit quid si ueste ⁊ oeteꝵ ornamentu muliebrẽ precii maions habeat ꝙͣ tu tͣuu¬
ne an illius malis respondit illius uõ age is inquit si uix illa meliorẽ habet ꝙͣ tu

Expanded text:
mani pro Cluentio, ita pro Cornelio equorum, pro Archia saxorum quoque usus est similitudine. illa mani pro Cluentio, ita pro Cornelio equorum, pro Archia saxorum quoque usus est similitudine. illa ut dixi propiora: ut remiges sine gubernatore, sic milites sine imperatore nihil valere. solent tamen fallere similitudinum species, ideoque adhibendum est iis iudicium. neque enim, ut navis utilior nova quam vetus, sic amicitia; vel, ut laudanda, quae pecuniam suam pluribus laretiam in illis interrogationibus Socratis, quarum paulo ante feci mentionem, cavendum, ne incaute respondeas; ut apud Aeschinen Socraticum male respondit Aspasiae Xenophm malis? illud , inquit. quid si uestem et ceterum ornatum muliebrem pretii maioris habeat, quam tu, tuumne an illius malis? respondit , Illius vero. age sis, inquit, si virum illa meliorem habeat, quam tu>
Abbreviated transcription (Latin):
quo tandem me aĩo esse oportet ꝓpe iam ex magna actione teram uidente ĩ hunc
ciui uideo maximas tempestates esse subeundas s et a mutis atq etiam manimie.
interi huiusmõi ducitur et qm̃ similiũ alia facies in tali ratione admonẽdum est rariꝰ¬
tucur essc̃ in or̃one illud genus quod Sikona greci uocant in quo expͥmitur reꝵ
aut psonaꝵ ymago ut Cassius quis istam faciem lampendis senis torqũe ꝙͣ id quo
probabilius sit quod intendimus. ut si aĩi dicas extollendu similitudine utaris terre
que neglecta sentes ac du exculta fructus hercat ut si ad curam rei publice horteris
ostendas apes etiam formicam ⁊ non modo muta s ẽt pua aĩalia incõi laborare. Ex i
hoc gnͣe dc̃m est aliud Ciceronis ut corpora nostra sine mente ita ciuitas sine lege
sius. ptibus ut neruis ac sanguine et membris uti non potest s ut hac corporis bu¬

Expanded text:
quo me tandem animo esse oportet, prope iam ex magna iactatione terram videntem, in hunc, quo me tandem animo esse oportet, prope iam ex magna iactatione terram videntem, in hunc, cui video maximas tempestates esse subeundas? sed et a mutis atque etiam inanimis interim simile huiusmodi ducitur. et quoniam similium alia facies in alia ratione, admonendum est rarius esse in oratione illud genus, quod εἰκόνα Graeci vocant quo exprimitur rerum aut personarum imago, ut Cassius: quis istam faciem planipedis senis torquens?  quam id, quo probabilius fit quod intendimus: ut, si animum dicas excolendum, similitudine utaris terrae, quae neglecta spinas ac dumos, culta fructus creat; aut si ad curam rei publicae horteris, ostendas apes etiam formicasque, non modo muta, sed etiam parva animalia, ihoc genere dictum illud est Ciceronis: ut corpora nostra sine mente, ita civitas sine lege suis partibus, ut nervis ac sanguine et membris, uti non potest. Sed ut hac corporis hu
Abbreviated transcription (Latin):
nostroꝵ quidam non sane receptu ĩ usu nõie apo logationẽ cui confine est itapo¬
iaal. genus illud quod est fabella breuior. et ꝑ alegoria accipitur nõ nostrũ inquit
onus uos clitellas ꝓrimas Exempli uires habet similitudo precipueq illa qua di¬
citur citra ullam translationẽ mixturam ex rebus perie paribus ut qui accipe ĩ cãpo
consucuerũt cãdidatis i quoꝵ numeros supp̾ssos esse putant inimicisfum solent
Sic huiusmõi iudices infesti cu reo. Nam parabole quam Cicero collatione uocat
longiuis tes que parentur repete̾ solet. Nec hoĩu modo inte se opa simila spectãt᷑
ut Cicero ꝓ murena facit ꝙ si e portu soluentib qui iam ĩ portu ex alto muebũ¬
tur p̃cipe sũmo stucho solẽt et tempestatu rõnem et predonu locoꝵ quod natu¬
ra affert ut his faueamus qui eadem picula quibus nos pfuncti sumus ingrediant᷑

Expanded text:
nostrorum quidam, non sane recepto in usum nomine, apologationem. cui confine est παροιμίας genus illud, quod est velut fabella brevior et per allegorian accipitur: Non nostrum inquit onus; bos clitellas. proximas exempli vires habet similitudo, praecipue illa, quae ducitur citra ullam translationum mixturam ex rebus paene paribus: ut , qui accipere in Campo consuerunt, iis candidatis, quorum nummos suppressos esse putant, inimicissimi solent esse, sic eiusmodi indices infesti tum reo venerunt. nam παραβολή quam Cicero collationem vocat, longius res quae comparentur repetere solet. neque hominum modo inter se opera similia spectantur, ut Cicero pro Murena facit: quodsi e portu solventibus, qui iam in portum ex alto invehuntur, praecipere summo studio solent et tempestatum rationem et praedonum et locorum quod natura adfert, ut iis faveamus, qui eadem pericula, quibus nos perfuncti sumus, ingrediantur,
Abbreviated transcription (Latin):
cum plirime ꝓbationes ĩ ip̃o causaꝵ cõplexu reꝑiantu ita ut sint cũ alia lite nul
alite: non possumue. uel ex his que cuiusq cause ꝓpria sunt ut ĩ illo adulterio sate:¬
dote qui lege qua uis̃ seruandi potestatẽ habeat se ip̃e seruare uoluit. ꝓpriu cõtrou̾¬
sie est dicẽ non unu nocentẽ ẜuabi̾e q ante adultero dimisso adultera octide̾ nõ lice¬
bat. Hoc eni argumentũ lex facit que ꝓhibet adultera sine adultero octidere ⁊ il¬
la inqua lis est ut argenta ꝗ dimidiu ex eo qd̃ debebant solueient creditu suu
cuco adiectu esse in lege ut a:gumentauus totu exigeret ad uersus eni alios. nõ opꝰ
fuisse lege ocũ om̃is preteꝙ̃ ab argentaais totũ exigendi ius hẽrent cũ multa aũt
nouantu: i õi gn̾e materie tu p̃cipue i his q̃stionibus que scripto cõstant q uocu

Expanded text:
cum plurimae probationes in ipso causarum complexu reperiantur, ita ut sint cum alia lite nullcum plurimae probationes in ipso causarum complexu reperiantur, ita ut sint cum alia lite nullaliter non possumus, vel ex iis quae cuiusque causae propria sunt: ut in illo adultero sacerdote, qui lege, qua unius servandi potestatem habebat, se ipse servare voluit, proprium controversiae est dicere, Non unum nocentem servabas, quia te dimisso adulteram occidere non licebat. hoc enim argumentum lex facit, quae prohibet adulteram sine adultero occidere. et illa, in qua lata lex est, ut argentarii dimidium ex eo quod debebant solverent, creditum suum circo adiectum esse in lege, ut argentarius totum exigeret; adversus alios enim non opus fuisse lege, cum omnes praeterquam ab argentariis totum exigendi ius haberent. cum multa autem novantur in omni genere materiae tum praecipue in iis quaestionibus, quae scripto consta
Abbreviated transcription (Latin):
mus probationu in uniu̾su quas nec gn̾ati tradere sat est cũ ex qualibet caꝵ
mnumerabilis. a. gumentoꝵ copia oriatur nec ꝑ singulas sp̃es exequi patitu: ña re¬
rum quod qui sunt face̾ conati duo parite subiciunt incomoda ut ⁊ inmiu dic̾ent
nec tam̃ẽ totu unde plurimi cu hos mexplicabiles laqueos incideuit omñẽ etiam
que ex ingeno suo potuerant habe̾ conatu uelut astricti certis legu uinculis ꝑdi¬
derunt ⁊ magistru respicientes natura duce sequi desierũt. Nam ut ꝑ se non ⁊¬
sufficit scire om̃e s ꝓbationes aut ꝑsonis aut rebus peti q utrumq in plura diuiditur ⁊
ita ut actidentiburs ⁊ iunctis ⁊ insequ̾etibus trahenda esse argumẽta qui accepit ꝓ
tinus in hoc sit instructus ut quid in quaq causa dicendu sit ex his sciat p̃stimi

Expanded text:
mus probationum in universum, quas neque generatim tradere sat est, cum ex qualibet earum mus probationum in universum, quas neque generatim tradere sat est, cum ex qualibet earum innumerabilis argumentorum copia oriatur, neque per singulas species exsequi patitur natura rerum, quod qui sunt facere conati, duo pariter subierunt incommoda, ut et nimium dicerent nec tamen totum. inde plurimi, cum in hos inexplicabiles laqueos inciderunt, omnem, etiam quem ex ingenio suo poterant habere, conatum velut adstricti certis legum vinculis perdiderunt, et magistrum respicientes naturam ducem sequi desierunt. nam ut per se non sufficiet scire, omnes probationes aut a personis aut a rebus peti, quia utrumque in plura dividitur, ita ex antecedentibus et iunctis et insequentibus trahenda esse argumenta qui acceperit, num protinus in hoc sit instructus ut, quid in quaque casa ducendum sit ex his, sciat? praesertim,
Abbreviated transcription (Latin):
ostendani. Le qui parentes nõ aluerit uinciatur. Non alit quis ⁊ uintula:
nichilominus. recusat untu fictione.simile si infans sit si reipu causa ab¬
sit ⁊ illa contra optione foctiu. Si tirãnidem petas tempoꝵ ad uecsionem
plirimũq eares uiriu ht̃ cõtra scriptũ. Astitur his cicero ꝓ Cecinnia unde tu
aut. familia aut ꝓcurator tiuis si me uilicus tius solus deietisfet. Si uõ ne
hãeo quidem seru̾u preter eu qui me deiecerit ⁊ alia in eodem libro pluri¬
ma Rer eadem ficti ualet ⁊ ad qualitates. si cathelina cu suo consilio ne¬
phandoꝵ hõiu quos secu idduxit hac de re posset iudicare cõdemnaret
.L.numeua ⁊ amplificationẽ si hec tibi inte cͥenam in illietinma manib
poculie cin⁊ accidisset. sic ⁊ si respu uecẽ haberet ¶ Has fere sedes accepĩ¬

Expanded text:
ostendam. lex : qui parentes non aluerit, vinciatur. Non alit aliquis, et vincula ostendam. lex : qui parentes non aluerit, vinciatur. Non alit aliquis, et vincula nihilominus recusat. utitur fictione, si miles, si infans sit, si reipublicae causa absit. et illa contra optionem fortium, si tyrannidem petas, si templorum eversionem. plurimum ea res virium habet contra scriptum. utitur his Cicero pro Caecina, unde tu aut familia aut procurator tuus. si me villicus tuus solus deiecisset — si vero ne habeas quidem servum praeter eum, qui me deiecerit, et alia in eodem libro plurima. verum eadem fictio valet et ad qualitates: si Catilina cum suo consilio nefariorum hominum, quos secum eduxit hoc de re posset iudicare, condemnaret L. Murenam; et ad amplificationem: si hoc tibi inter cenam in illis immanibus poculis tuis accidisset. sic et, si respublica vocem haberet. has fere sedes accepi
Abbreviated transcription (Latin):
scrie esse a matos sat est ur ui factam probes in manus eoꝵ incidẽ nõ ẽ
sotis. Er gouit hrruitr cõtrabam sũma dicuntu argumenta a ꝑsonis can¬
si. lecrã tp̃ricuꝰ ⁊res ꝑtor diximus p̃cedens comunctũ insequẽs facul
ferentibus ꝓpriis remotione diusione mitio incrementis sum̃a similibus
puiꝯiantibus cõsiquẽ ibus efficientibus effectis euentis cõparaitione que
ĩ ppltoa ͤ. debutim sp̃er Illud adiciendu uidetu duci argumenta nõ cõ¬
fessis tantũ s etiam a ficuone quam greci chathypacesi uocant ⁊ equider
ex oĩbus istis lotis quibus suꝑiora q totidem sp̃es possunt esse ficte quot
urre. Nam finge hoc loco .i. p̃pone aliquid quod si ueꝵ sit aut soluat q̃me
nut adiuuet. Deinde id de quo queritui facẽ illi simile id quod faciliꝰ accipiãt᷑
Iuuene ⁊ nõdi scolas egressi primo familaubus magis ꝙͣ usitatis exem plis

Expanded text:
scire esse armatos sat est, ut vim factam probes; in manus eorum incidere non est scire esse armatos sat est, ut vim factam probes; in manus eorum incidere non est satis? ergo , ut breviter contraham summam, ducuntur argumenta a personis, causis, locferentibus, propriis, remotione, divisione, initio, incrementis, summa, similibus, dissimilibus, pugnantibus, consequentibus, efficientibus, effectis, eventis, comparatione, quae in plures diducitur species. illud adiiciendum videtur, duci argumenta non a confessis tantum sed etiam a fictione, quod Graeci καθ ̓ ὑπόθεσιν vocant; et quidem ex omnibus iisdem locis, quibus superioraverae. nam fingere hoc loco hoc est proponere aliquid, quod, si verum sit, aut solvat quaestionem aut adiuvet; deinde id, de quo quaeritur, facere illi simile. id quo facilius accipiant iuvenes nondum scholam egressi, primo familiaribus magis ci aetati exemplis
Abbreviated transcription (Latin):
gendu. S⁊ naueliu cura ⁊ armoꝵ ac emichi quidem sufficeiet hoc gemi
s in spno secatu. Nam ex pluribus ad unu ⁊ ex uno ad plura Unde ẽ ꝙ se
cẽunetu ut ex difficiliorih ad faciborait ex longe posius ad ꝓpiora ⁊ ad.
oĩa que contra hec sunt eid em ietione aigumente dñr. SSunt eni ꝯ hec
marora  minora aut cerr n similem aibiiur̃t que si ꝑsequamui nubꝰ
erit ea cõculentia iuadue Insruita est eni reꝵ comparatio. Iocũdiora
grauiera magie necessaria honestiora utibiora s mittamꝰ plura ne i
eam ip̃am qua uito loquacitatem incidat ⁊ exemploꝵ quoq ad ħ infi¬
um ꝓcuoe ac uide an facile fieri tn potueis cũ is nõ factus sit cui tu
concessisti. Ex difficiliore inde queso Tubero ut qui de meo facto nõ dubi¬
tum deligari aũceam cõfiteri et ibi an sperandi ligario causa nõ sit cũ mi¬
chi apud̾ te locus sit ctiam ꝓ altero deprecandi: Ex minore ꝓceciña ita ne

Expanded text:
genda est navalium cura, et armorum. ac mihi quidem sufficeret hoc genus, sed in species secatur. nam ex pluribus ad unum et ex uno ad plura unde est quocontinetur, aut ex difficilioribus ad faciliora et ex longe positis ad propiora et ad omnia, quae contra haec sunt, eadem ratione argumenta ducuntur. sunt enim et haec maioraerit ea concidendi modus. infinita est enim rerum comparatio, iucundiora, graviora, magis necessaria, honestiora, utiliora. Sed mittamus plura, ne in eam ipsam, quam vito, loquacitatem incidam. exemplorum quoque ad haec infium et Curionem, ac vide, an facile fieri tu potueris, cum is factus non sit, cui tu concessisti. Ex difficiliore, vide quaeso, Tubero, ut, qui de meo facto non dubitem, de Ligarii audeam dicere. et ibi, An sperandi Ligario casa non sit, cum mihi apud te locus sit etiam pro altero deprecandi? Ex minore pro Caecina, itane
Abbreviated transcription (Latin):
uulneratu esse qui pent. ac similite: satu fiusse põt ubi nõ fuit messis.¬
nec fuisse rome qui fuit athenis nec fuisse fecio uulneiatũ qui habet cica¬
triceni. Alia sunt signa nõ necessaria que ealola greci nocant que ctĩã
ud tellendla dubitationẽ sola nõ sufficiunt tam̃e adiumcta cetens plurimũ
ꝑ quod alia res intelligitu ut ꝑ sanguinẽ cedes ac sanguis uel ex hostua
respsisse uestem põt uł e naubus ꝓfluxisse. Non utiq qui uestem cru¬
entam habu̾it homicidiu fecerit s ut ꝓ se non sufficit ita ceteris ad¬
iunctũ testimonii loco ducitur. Inimicus si minatus ante si eode loco
fuit quibus sigmii cũ accessit efficit ut ea que suspecta erant ceita ui¬
deantu. Alioquin sunt quedam signa ntriq ꝑti coĩa ut liuo: es tumo c̃¬

Expanded text:
vulneratum esse, qui perit. ac similiter satum fuisse potest, ubi non fuit messis,vulneratum esse, qui perit. ac similiter satum fuisse potest, ubi non fuit messis,nec fuisse Romae, qui non fuit Athenis, nec fuisse ferro vulneratus, qui habet cicatricem. alia sunt signa non necessaria, quae εἰκότα Graeci vocant; quae etiamsi ad tollendam dubitationem sola non sufficiunt, tamper quod alia res intellegitur, ut per sanguinem caedes. At sanguis vel ex hostia respersisse uestem potest vel e naribus profluxisse: non utique, qui vestem cruentam habuerit, homicidium fecerit. Sed ut per se non sufficit, ita ceteris adiunctum testimonii loco ducitur, si inimicus, si minatus ante, si eodem in loco fuit; quibus signum cum accessit, efficit ut, quae suspecta erant, certa videantur. alioqui sunt quaedam signa utrique parti communia, ut livo
Abbreviated transcription (Latin):
uocant que sunt alta semina que michi uix ꝑtinere ad p̃cepta aitis indent.
Nam ubi est signũ ĩsolubile ibi ne his quide est. Id aũt accidit cũ quid aut
necesse est sien factũue esse aut certe oĩo nõ põt ficri uel esse factu quo ĩ
Nam ⁊ coisse eam cũ uro que peꝑit quod est p̃teriti ⁊ fluctus esse cu ma¬
gna uis uenti ⁊ ĩ mare ĩcubuit quod cõuncti ut eu mori cuiꝰ cor ẽ mulne¬
ratu quod futiu necesse est nec ficri põt ut ibi messis ubi satũ non
est ut quis rome sit cũ sit athenis ut sit ferio uulneratus qui sine ci¬
catrice est. S queda ⁊ retrorsu idem ualent ut uiu̾ẽ hoĩem qui spi¬
rat ꝯ spirare qui uiuit. queda ĩ ꝯͣuu nõ recuũt. Nec eni quia mouet᷑
qui ingreditu ẽt ingreditur qui mouetur. Quare põt coisse cũ uiro
que non peꝑit ⁊ non esse uentus mari cũ ess fluctus. nec utiq co: eius

Expanded text:
uia sunt ἄλυτα σημεῖα, quae mihi vix pertinere ad praecepta artis videntur; uia sunt ἄλυτα σημεῖα, quae mihi vix pertinere ad praecepta artis videntur; nam ubi est signum insolubile, ibi ne lis quidem est. id autem accidit, cum quid aut necesse est fieri factumve esse aut omnino non potest fieri vel esse factum; quo in nam et coisse eam cum viro, quae peperit, quod est praeteriti, et fluctus esse, cum magna vis venti in mare incubuit, quod coniuncti, et eum mori, cuius cor est vulneratum, quod futuri, necesse est. nec fieri potest, ut ibi messis sit, ubi satum non est, ut quis Romae sit, cum est Athenis, ut sit ferro vulneratus, qui sine cicatrice est. Sed quaedam et retrorsum idem valent, ut vivere hominem qui spirat, et spirare qui vivit. quaedam in contrarium non recurrent; nec enim, quia movetur qui ingreditur, etiam ingred est fluctus, neque utique cor eius
Abbreviated transcription (Latin):
gnoscitur ꝓpriu. Probationũ p̃t̾ea oĩu alie sunt necessarie alie nõ repu¬
gnantes. ⁊ ad huc õui probationu quadruplex rõ est ut nel quia est a¬
liquid aliud non sit. dies est nox non est uel quia est aliquid ⁊ aliud sit.
sol est suꝑ ttua dies est uel quia aliud non est nec aliud sit nõ est ratio
nalis nec homo est. his ĩ uniuersis p̃dictis ꝑtes subicia.
Anis igitur ꝓbatio artificialis constat aut signis aut argumẽ¬
tis aut exemplis. Nec ignoro plerisq uideu signa ꝑtem aigu¬
mentoꝵ que michi separandi ratio hec fuit pͥma ꝙ sunt pene
ex illis ĩartificialib. Cruenta eni uestis ⁊ clamor ⁊ liuor ⁊ talia sunt ĩstru¬
menta qualia sunt tabule rumores testes nec ĩueniuntu ab oratore s ad
eu cu ip̃a cã defe. untur. alteia ꝙ signa siue ĩdubitata sunt nõ sũt argu
priora illa sunt que alitei sẽ habe̾ non possũt que greci tecineria uł retinei̾a

Expanded text:
es, aliae non repugnantes. et adhuc omnium probationum quadruplex ratio est, ut vel quia est aliquid, aliud non sit; ut dies est, nox non est; vel quia est aliquid, et aliud sit: sol est supra terram, dies est; vel quia aliquid nnalis, nec homo est. his in universum praedictis partes subiiciam. omnis igitur probatio artificialis constat aut signis aut argumentis aut exemplis. nec ignoro plerisque videri signa partem argumentorum. quae mihi separandi ratio haec fuit prima, quod sunt paene ex illis inartificialibus; cruenta enim vestis et clamor et livor et talia sunt instrumenta, qualia tabulae, rumores, testes; nec inveniuntur ab oratore, sed ad eum cum ipsa causa deferuntur; altera, quod signa, sive indubitata sunt, non Priora illa sunt quae aliter habere se non possunt, quae Graeci vocant τεκμήρια, quia
Abbreviated transcription (Latin):
appellentu.. Nam si uento rubet luna signu uenti est rubor ⁊ si ut dde
poeta colligit densatus ⁊ laxatus aci facit ut sit idem ille aux cõcentus
ideio. sentieonius. Sunt aũt signa etia ꝓua magnoꝵ ut hec ipa cornix. Mã

Expanded text:
appellentur. nam si vento rubet luna, signum venti est rubor. et si, ut idem appellentur. nam si vento rubet luna, signum venti est rubor. et si, ut idem poeta colligit, densatus et laxatus aer facit, ut sit inde ille avium concentus, idem sentiemus. sunt autem signa e
Abbreviated transcription (Latin):
signa faciamus. cadem tamẽ ratione qua tractantur signa nec michi uidẽt᷑
auo pagite cu danmauerĩt pueꝵ coturnicu cũ oculo sinente aliud iudi¬
casse ꝙͣ id signu pniciosissime mentis multisq malo futiue si ad oleuisset
unde sputĩ meli.u.Q. manli popularitas signu affectati regni est ex¬
tinatu. S uereo ne longe miniu nos ducat hec uia. Nlam si est signũ
adulte iii lauai cũ urris eut ⁊ cõmune cu adolescentibus dem̃ ẽt fami¬
liariter alicuius amicitia uti fortesse corpus uulsu fractu incessu ue¬
stem mubiebie dixeut mollis ⁊ paꝵ uru signa si cui cũ signũ id ꝓprie
fit quod ex eo de quo queritu natu sub oculos uenit ut sanguis e cede ita
illa ex ĩpudicicia fluere udeantu ea quoq que etiam pleiũq obẜuata sũt
iuilgo signa creduntu Ut ꝓnostica uento rubet aurea phebe s cornit ple¬
na pluuia uocat imꝑba uoce. Si causas ex qualitate celi trahũt sanc ita

Expanded text:
tractantur. nec mihi videntur Areopagitae, cum damnaverint puerum coturnicum oculos eruentem, aliud iudicasse quam id signum esse perniciosissimae mentis multisque malo futurae, si adolevisset. unde Spurii Maelii Marcique Manlii popularitas signum adfectati regni est existimatum. Sed vereor, ne longe nimium nos ducat haec via. nam si est signum adulterae lavari cum viris, erit et convivere cum adolescentibus, deinde etiam familiariter alicuius amicitia uti; fortasse corpus vulsum, fractum incessum, vestem muliebrem dixerit mollis et parum viri signa, si cui cum signum id proprie sit, quod ex eo, de quo quaeritur, natum sub oculos venit ut sanguis e caede, ita illa ex impudicitia fluere videantur. ea quoque quae, quia plerumque observata sunt, vulgo signa creduntur, ut prognostica. vento rubet aurea Phoebe et cornix plena pluviam vocat improba voce, si causas ex qualitate caeli trahunt, sane ita
Abbreviated transcription (Latin):
batiui sumus etĩa si nõdu ue:bis explanatu iam tamẽ mente cõceptũ. exichi¬
rema dici aliis uidetu nõ destinata uel inchoata s pfecta oro hoc nome ac¬
hoc dixisse magis a silogismo iudetur. Nam ⁊ statu sillogisticu rocinatuũi
appellant. eremplis utitur. philosophoꝵ Et qm̃ est queda inte sillogis mũ
⁊ epichiema uicinitas põt uideri hoc noĩe recte abusus. AcioΠUER. ẽ cudẽs
mate cecilius putat differe solo gn̾e conlusione ł esse apodixim ĩꝓfectũ
Epichirema. eadem causa qua diximus entimema sillogisme distare. Nam ꝯ
nchiema sillogismi pars est. Quidam ĩeiłẽ epichiremari a podixi putant
neq eni certa incectis declarantu. Hec oĩa gn̾alite: ꝓ istis appellat quod e¬

Expanded text:
robaturi sumus, etiamsi nondum verbis explanatum, iam tamen mente conceptum, epichirobaturi sumus, etiamsi nondum verbis explanatum, iam tamen mente conceptum, epichirema dici. aliis videtur non destinata vel inchoata, sed perfecta probatio hoc nomen ac ille nomen hoc duxisse magis a syllogismo videtur. nam et statum syllogisticum ratiocinativum appellat, exemplisque utitur philosophorum. et quoniam est quaedam inter syllogismum et epichirema vicinitas, potest videri hoc nomine recte abusus. Ἀπόδειξις est evidens ichiremate Caecilius putat differre solo genere conclusionis et esse apodixin imperfectum epichirema eadem causa, qua diximus enthymema syllogismo distare. nam et epichirema syllogismi pars est. quidam inesse epichiremati apodixin putant neque enim certa incertis declarantur. haec omnia generaliter
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua hoꝵ noĩu differentia etia si uis eodem fere tendit. Nlam
entime.iã qd̾ nos cõmẽtu sine aut cõmentationẽ ĩterp̃tamui: qr alite
non possumus greco melius usiuii unũ ĩtellectu habet quo oĩa mente cõ
cuir q certam quandam aigumenti cõclusione uel ex consequẽtibus uł
expugnantibus ꝙͣ ꝙͣ de hoc pa⁊ couenit. Sunt eni qui illud prius epichi¬
rcita dicant. psuresq inuenias ĩ illa opinione: ut id derau quo pugna cõ¬
stat entimemia accipi uelint. ⁊ ideo illud cornificius contrãuũ appellat
Iũc alii rhetoritu sillogisiu. Alii ĩꝑfectu sillogismũ uocaueũt. q: di
stinctis nec totidem ꝓtibus concludeietu:. quod sane nõ utiq ab oratore¬
desideratu.. Epichirema ualgius aggressione: uocat. Aserus uit iudico no no
stram adm̃istratione s ip̃am qua iggredimiti id est argumetu quo aliquid ꝓ¬

Expanded text:
aliqua horum nominum differentia, etiamsi vis eodem fere tendit. nam enthymema quod nos commentum sane aut commentationem interpretemur, quia aliter non possumus, Graeco melius usuri unum intellectum habet, quo omnia mente co; tertium, quo certam quandam argumenti conclusionem vel ex consequentibus vel ex repugnantibus, quanquam de hoc parum convenit. sunt enim, qui illud prius epichirema dicant, pluresque invenias in ea opinione, ut id demum, quod pugna constat, enthymema accipi velint, et ideo illud Cornificius contrarium appellat. hunc alii rhetoricum syllogismum, alii imperfectum syllogismum vocaverunt, quia nec distinctis nec totidem partibus concluderetur; quod sane non utique ab oratoredesideratur. epichirstrationem sed ipsam rem quam aggredimur, id est argumentum, quo aliquid p
Abbreviated transcription (Latin):
rationi coeget rõ. prete: hoc ĩ oĩ ꝑtitione est utiq aliquid potentissimũ qd̾
cu audiuit iudex cetera tamꝙ̃ suꝑuacua grauari solet. Itaq si uel plura
bis mobicienda sunt uel dissoluenda ⁊ utilis ⁊ iocunda portio est ut quod qͥꝙ
de re dicturi sumus oidine appareat ac sumũ crimen ua:ie defendẽmus
supuatua ut si illa partiamu dicam nõ talem esse hunc que tucor ⁊ credi
bile iideri possit homicidiu dicã occidendi causa huic non fusse. dicã hũc
eo tp̃ie quo hõ occisus est trãsmare fuisse. oĩaq ante ꝙͣ id quod ultimũ ełt
exequaris mania uider necẽsse est. festinat etia uidex ad quod potentissĩ¬
mu est. ⁊ uelut obligatu ꝓmisso patronũ. si est patientior tacitus appellat.¬
⁊ si uł occupatus ues im aliquo potante uel ẽt sit moribus cõpositus cu cõu¬

Expanded text:
rationi est coegerit ratio. praeter haec in omni partitione est utique aliquid potentissimum, quod rationi est coegerit ratio. praeter haec in omni partitione est utique aliquid potentissimum, quod cum audivit iudex cetera tanquam supervacua gravari solet. itaque si plura vel obiicienda sunt vel diluenda, et utilis et iucunda partitio est ut, quid quaque de re dicturi simus, ordine appareat; at si unum crimen varie defendemus, supervacua. ut si illa partiamur, dicam non talem esse hunc quem tueor reum, ut in eo credibile videri possit homicidium; dicam occidendi causam huic non fuisse; dicam hunc eo tempore quo homo occisus est trans mare fuisse, omnia, quae ante id quod ultimum est exsequeris, inania videri necesse est. festinat enim iudex ad id quod potentissimum est. et velut obligatum promisso patronum, si est patientior, tacitus appellat; si vel occupatus vel in aliqua potestate vel etiam si moribus incompositus, cum convi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpositio quã iuder si ꝓuiditinõ alite: ꝑformidat ꝙͣ qui feru medici ante¬
ꝙͣ curetur aspexit. At sciie non añ ꝓposita secuiu ac nulla denũciatione
in se conuersu intrarit or̃o efficiet. quod ꝓmittenti nõ crederetur. Intẽu
refugienda non m̃o distinctio questionũ est s oĩo tractatio. affectibus tur¬
batiõib ⁊ intentione auferendus auditor. nõ eni solu oratoris est dicẽ s plꝰ
eloquentia ciica mouendu ualet cui rei cõtraria est maxime tenuis illa
⁊ scrupulosa ĩ ꝑtes secta diuisionis diligentia tp̃re quo cognoscendi iudici¬
um conamur aufere. quid ꝙ interi que ꝑ se leuia sũt ⁊ ĩfirma tiriba ua¬
lent: Ideoq congerenda sunt potius uelut eruptione pugnandu quod tũ
rax esse debet ⁊ ex necessitate sũmitu demu: cu ipsu hoc quod dissonũ est.

Expanded text:
propositio, quod iudex si providit, non aliter praeformidat quam qui ferrum medici priupropositio, quod iudex si providit, non aliter praeformidat quam qui ferrum medici priusquam curetur aspexit; at si re non ante proposita securum ac nulla denuntiatione in se conversum intrarit oratio, efficiet, quod promittenti non crederetur. interim refugienda non modo distinctio quaestionum est, sed omnino tractatio; adfectibus turbandus et ab intentione auferendus auditor. Non enim solum oratoris est docere, sed plus eloquentia circa movendum valet. cui rei contraria est maxime tenuis illa et scrupulose in partes secta divisionis diligentia eo tempore quo cognoscenti iudicium conamur auferre. quid quod interim, quae per se levia sunt et infirma, turba valent? ideoque congerenda sunt potius et velut eruptione pugnandum; quod tamen rarum esse debet et ex necessitate demum, cum hoc ipsum quod dissimile
Abbreviated transcription (Latin):
occurere quod quide nemini accidit nisi qui plane uel nullo fue. it ĩgeniõ
uel ad agendu nichil cogitati p̃meditatiq detulerit. Alioqui que tam m¬
nifesta et̃ lucida su̾nt ratio ꝙͣ recte ꝑtitionis. Sequitu em nã duce adeo
ut memorie id maximu sit auxiliu iua dicendi non decedere. Quapꝑ ne
illo. quidem ꝓbanen qui pa:titionẽ uetãt ultra tres ꝓpositiones ertendẽ
que sine dubio si nimiu sit multiplex fugiet memoria iudicis ⁊ tuibabit
intentione aut alio tñ nũo uelut lege non est alliganda cu possit cã plu¬
res desiderare. Alia sunt magis ꝑꝑ que partitione non semꝑ utendũ. pri¬
mu qr pleraq gratioia sunt si inuenta subito ne domo allata s inte: di¬
cendu ex re ipsa nata uideãtu unde illa nõ ũocunda scemata pene excidit
bus subeundum. ut aliud agi ꝙͣ qd̾ petimꝰ putet. Nam est nõnunꝙ̃ dura

Expanded text:
occurrere; quod quidem nemini accidet, nisi qui plane vel nullo fuerit ingenio occurrere; quod quidem nemini accidet, nisi qui plane vel nullo fuerit ingenio vel ad agendum nihil cogitati praemeditatique detulerit. alioqui quae tam manifesta et lucida est ratio quam rectae partitionis? sequitur enim naturam ducem adeo ut memoriae id maximum sit auxilium via dicendi non decedere. quapropter ne illos quidem probaverim, qui partitionem vetant ultra tres propositiones extendere. quae sine dubio, si nimium sit multiplex, fugiet memoriam iudicis et turbabit intentionem; hoc tamen numero velut lege non est alliganda, cum possit causa plures desiderare. alia sunt magis, propter quae partitione non semper sit utendum: primum, quia pleraque gratiora sunt, si inventa subito nec domo adlata, sed inter dicendum ex re ipsa nata videantur, unde illa non iniucunda schemata 'paene excidit bus subeundus, ut aliud agi quam quod petimus putet. nam est nonnunquam dura
Abbreviated transcription (Latin):
cornelius. Nam codicem Tyiple ip̃e ꝓbatione legit. prete: hec utimur ꝓpositiõe
aut nr̃a ut adulteriu obicio aut adu̾sarii ut adulte :ĩ mecũ agitur aut cõi aut ĩ
ter me ⁊ adu̾sauu questio est ute sit intestato ꝓpior. Nonnũꝙͣ diu̾sas quoq i
iungimus. Ego hoc dico. adu̾sariꝰ hoc habet inteu ui ꝓpositionie. ẽt si ꝑse nõ¬
est ꝓpositio ut cũ exposito rex ordine subicimus. de his cognoscitis ut sit hec
cõmonitio iudici quo se ad q̃stione acrius intendat et uł quodã ut tactũ excita¬
tus finem esse nariatioĩes ⁊ mitiu ꝓbatioĩs intelligat. et nobis cõfirmationem
Artitio est nr̃aꝵ aut aduersari propositionũ aut utrarũq ordine col¬
lata enuneratio. Hac utendu quida semꝑ putant ꝙ de ea fiat causa
lucidio: ⁊ index intentio ac docilior si scient ⁊ de quo dicimus. ⁊ de quo

Expanded text:
Cornelius; nam codicem tribunus plebis ipse pro contione legit. praeter haec utimur propositione Cornelius; nam codicem tribunus plebis ipse pro contione legit. praeter haec utimur propositione aut nostra, ut adulterium ter me et adversarium quaestio est, uter sit defuncto propior'; nonnumquam diversas quoque iungimus, ut 'ego hoc dico, adversariest propositio, eum exposito rerum ordine subiicimus: de his cognoscetis, ut sit haec commonitio iudicis, quo se ad quaestionem acrius intendat et velut quodam tactu resuscitatus fine esse narrationis et initium probationis intelligat, et nobis confirmationem rtitio est nostrarum aut adversarii propositionum aut utrarumque ordine collocata enumeratio. hac quidam utendum semper putant, quod ea fiat causa lucidior et iudex attentior ac docilior, si scierit et de quo dicamus et de quo
Abbreviated transcription (Latin):
aute ꝓpositiones ⁊ simplices ⁊ duplices uel multiplices quod accidit nõ uno m̃o
Nam ⁊ plura cͥmina iuinguntu ut cũ socrates accusatus est ꝙ cõ:ũpet iuuen¬
tute ⁊ nouas suꝑsticiones introduc̾ẽt ⁊ singula ex pluribus colliguntu ut cũ
legatio male gesta obicitur ⁊ eschim ꝙ mentitus sit ꝙ nichil ex mandatis fecit
rem eĩ esse tibi licuit. s nec illi cuiꝰ noĩe litigas habe̾ ꝓcuratore. s neq es hẽ
eius a quo accepisse mutuu dicor. nec ip̃i debui multiplicari hec ĩꝙtũlib possũt
s rem õndisse satis est. Hec si ponantu: singule subiectis ꝓbationib plures sunt
ꝓpositiones si cõuingant i ꝑtitione cadũt. Est ⁊ nuda ꝓpositio qualis fere ĩ cõ¬
iectumlibus. Cedis ago furtu obicio est rõne subiecta ut maiestate minuit. G

Expanded text:
autem propositiones et simplices et duplices vel multiplices, quod accidit non uno modo. autem propositiones et simplices et duplices vel multiplices, quod accidit non uno modo. nam et plura crimina iunguntur, ut cum Socrates accusatus est, quod corrumperet iuventutem et novas superstitiones introduceret; et singula ex pluribus colliguntur, ut cum legatio male gesta obiicitur Aeschini, quod mentitus sit, quod nihil ex mandatis fecerit, rem enim tibi esse non licuit, sed neque illi, cuius nomine litigas, habere procuratorem; sed neque est heres eius, a quo accepisse mutuam dicor nec ipsi debui. multiplicari haec in quantum libet possunt, sed rem ostendisse satis est. hae si ponantur singulae subiectis probationibus, plures sunt propositiones; si coniungantur, in partitionem cadunt. est et nuda propositio, qualis fere in coniecturalibus, caedis ago, furtum obiicio; est ratione subiecta, ut maiestatem minuit C.
Abbreviated transcription (Latin):
sine ꝓpositione aliqua q̃ satie manifestu est quid ĩ questione uersetir. utiq
si nariatio ibi fine: h̃t̃ ubi initiu questio adeo ut aliqñ subiungatu exposi¬
tioni que solet ĩ argumentis esse sola collectio hec si ut erposui gesta sunt
uider insidiato: supatus est iucta uis uel potius oppressa uirtute audacia
est. s nõnũꝙ̃ ualde est utilis p̃cipue ubi res defendi non põt de uire q̃ritur
ut ꝓ eo qui pecumã priuata de templo sustulit sacrilegii agitur d̾ sacrilegio
cognoscitis ut iudex intelligat id unũ esse officii sui q̃re:e an id quod abicit᷑
sacrilegiu sit. Item ĩ causis obscuris ac multiplicibus nec semꝑ pꝑ hoc solu
ut sit causa lucidior s aliqñ etia ut magis moueat mouet aut protinꝰ subte
derit morte mulctetur. pegrinu teesse certu est quin ascende:is muru nõ¬
uersarii p̃mit ⁊ quodãm̃o iudicandi mora tollit ñ indicat q̃one s adiuuat. Sũ

Expanded text:
sine propositione quoque satis manifestum est quid in quaestione versetur, utique si narratio ibi finem habet, ubi initium quaestio, adeo, ut aliquando subiungatur expositioni, quae solet in argumentis esse summa collectio: haec, sicut exposui, ita gesta sunt, iudices; insidiator superatus est, vi victa vis vel potius oppressa vir tute audacia est. nonnunquam vero valde est utilis, ubi res defendi non potest et de fine quaeritur, ut pro eo, qui pecuniam privatam de templo sustulit, sacrilegii agitur, de sacrilegio cognoscitis, ut iudex intelligat id unum esse officii sui, quaerere an id quod obiicitur sacrilegium sit. item in causis obscuris aut multiplicibus, nec semper propter hoc solum ut sit causderit, morte multetur: peregrinum te esse certum est et ascendisse muruversarii premit et quodammodo iudicandi moram tollit, nec indicat quaestionem sed adiuvat. sunt
Abbreviated transcription (Latin):
breue saltem tempus quod nusꝙͣ fere deerit ad ea que dicturi sumus despici¬
encla sũmamus quod quidem ĩ iudiciis ac forodatur semꝑ ntq cĩ quilꝙͣ est
qui causam qua nõ didicerit agat. declamatores quod puersa discet ambi¬
tio ut exposita controuersia ꝓtinus dic̾ẽ ueluit qui etiam qd̾ est ĩ primis fri¬
uolum ac scenicu uerbu petãt quo incipiant s tum contumeliosos in seri¬
det iuicem cloq̃ntia ⁊ qui stultis uideri eruditi uolunt stulti cruditis ui¬
dentur.si qua tamẽ fortuna ta subita fecerit agendi necessitatem in¬
obluuore quodam opus erit ĩgenio. ⁊ uis ont̃is. ĩ tradenda rebus ⁊ pre¬
sentia remittendu aliquid ex cura uerboꝵ si utrunq nõ dabitur tum ⁊
tardior ꝓnunciatio moras. habet ⁊ suspecisa ac uelut dubitane. or̃o ut
tñ deliberare nõ hesitare uideamur. hec du egredimur c̾ portu si nos

Expanded text:
breve saltem tempus, quod nusquam fere deerit, ad ea quae dicturi simus dispicibreve saltem tempus, quod nusquam fere deerit, ad ea quae dicturi simus dispicienda sumamus, quod quidem in iudiciis ac foro datur semper. neque enim quisquam est, qui causam quam non didicerit agat. declamatores quosdam perversa ducit ambitio, ut exposita controversia protinus dicere velint; quin etiam, quod est in primis frivolum ac scenicum, verbum petant, quo incipiant. sed tam contumeliosos in se ridet invicem eloquentia, et qui stultis videri eruditi volunt, stulti eruditis videntur. si qua tamen fortuna tam subitam fecerit agendi necessitatem, mobiliore quodam opus erit ingenio, et vis omnis intendenda rebus, et in praesentia remittendum aliquid ex cura verborum, si consequi utrumque non dabitur. tum et tardior pronuntiatio moras habet et suspensa ac velut dubitans oratio, ut tamen deliberate, non haesitare videamur. hoc , dum egredimur e portu, si nos
Abbreviated transcription (Latin):
tant. ut cloqñtia quoq ꝙ̃ꝙͣ plurimu habeat in se uoluptati⁊ maxime:
tñ pñti fructu laudis opimonisq ducatur: nec quisꝙͣ tantũ fidat ingc̃io
ut id sibi spet incipienti statim posse contingere. s sicut ĩ cogitatione p̃cipi¬
mus ita facilitatem quoq extemporalem a puis initii ⁊ paulati ꝑductmꝰ
ad sũmam que neq ꝑfici neq contineri msi usu põt. Ceteꝵ ꝓuenirt eo de¬
bet ut cogitatio non utiq mclior sit ea s tutior cu hanc felicitate nõ in ꝓ¬
prosa m̃o multi sunt cõsecuti s etia ĩ camine ut antipater sidomꝰ ⁊ sy
cinius archias credendu eĩ ciceroni est nõ quia nostris quoq tempõi¬
neq cĩ h̃t aut usum res aut necessitatem exhortandis banc spem quifo¬
ro p̃parantur utile exemplu. neq uõ tanta esse unꝙͣ fiducia fclicitatie. ut nõ

Expanded text:
tant, ut eloquentia quoque, quanquam plurimum habeat in se voluptatis, maxime tant, ut eloquentia quoque, quanquam plurimum habeat in se voluptatis, maxime tamen praesenti fructu laudis opinionisque ducatur. nec quisquam tantum fidat ingenio, ut id sibi speret incipienti statim posse contingere, sed, sicut in cogitatione praecipimus, ita facilitatem quoque extemporalem a parvis initiis paulatim perducemus ad summam, quae neque perfici neque contineri nisi usu potest. ceterum pervenire eo debet, ut cogitatio non utique melior sit ea sed tutior, cum hanc facilitatem non prosa modo multi sint consecuti, sed etiam carmine, ut Antipater Sidonius et Licinius Archias credendum enim Ciceroni est, non quia nostris quoque temporineque enim habet aut usum res aut necessitatem quam exhortandis in hanc spem, qui foro praeparantur, utile exemplum. neque vero tanta esse unquam debet fiducia facilitatis, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
s ut optime uocum singularum cedat ellectio nõ contimia s cõposita est qͣre
capiende sunt ille de quibus dixi reru imagine quas uocari otͥa a awit
benda moculis in affectus recipienda. pectus ełt cĩ qd̾ diẜtos facit ⁊ ius
mentie. ideoq imꝑitie quoq si m̃o sunt aliquo affectu cõcitati uerba non
desunt. tũ intendendus amiue non ĩ aliqua rem unam s ĩ plures simul ꝯ¬
circa que int̾uentut non ultimu tm̃ uidemue. s usq ad ultimu ad dicẽ¬
dum etiam ꝙ pudot stimulos ht̃ ⁊ dicendoꝵ expectata laus utrunq u¬
deri potest qu̾od cu stilus secreto gaudeat atq om̃s arbitros informi¬
det extemporalis. ratio auditoru. freq̃nti aut miles cõgestu signoꝵ ex¬
citatur. Nanq difficiliorem cogitatione expͥmit et expellit dicendi ne¬
cessitas ⁊ secundoe impetue auget placendi cupido ad eo p̃ciu oĩa spec¬

Expanded text:
sed, ut optime vocum singularum cedat electio, non continua, sed composita est. quare sed, ut optime vocum singularum cedat electio, non continua, sed composita est. quare capiendae sunt illae, de quibus dixi, rerum imagines, quas vocari φαντασίας benda in oculis, in adfectus recipienda. pectus est enim, quod disertos facit, et vis mentis. ideoque imperitis quoque, si modo sint aliquo adfectu concitati, verba non desunt. tum intendendus animus, non in aliquam rem unam, sed in plures simul concircaque intuemur, non ultimum tantum videmus sed usque ad ultimum. addit ad dicendum etiam pudor stimulos, deri potest, quod, cum stilus secreto gaudeat atque omnes arbitros reformidet, extemporalis actio auditorium frequentia, ut miles congestu signorum, excitatur. namque et difficiliorem cogitationem exprimit et expellit dicendi necessitas, et secundos impetus auget placendi cupido. adeo pretium omnia spec