comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
laudaturtis est confitetur. ut uel si bona funt ipse suscipiat. uel si
mala sunt mundet. faciatq quod uissusn est. Dic tu iniquitates tuas:
ut instisiceris. Et iustus accasator si est in pͥncipio sermonis. Ichoma
autem ñ solam hebraice s & latinȩ linguȩ est: ꝓ syntagmatibus & scͥp
tis opuscula cdicere. Ergo & iste qͥui latides cantaturus est dño: car
men suum & opuscalum consecrat ei. & ꝓ musis gentiliam. ipsam in¬
uocat in pͥncipio quen latidaturis est. Lingna mea chalamus scribe
uelociten scribentis. pro quo noc interpretati sumus lingua mea stilus
scribe uelocis. Extrema pars ꝓ logi est: & cum precedentibuis iunge qd̃
sequitur. Eruetaut cor meum in laudes dei sermonem bontim: &
optiscula mea quibus eum predicatarus sum ipsi potissimum conse¬
crau. Debeo ergo & linguam meam quasi stilum & chalamum p̃para¬
re:ut ꝑ illam in coide auribus audientiũ scribat sp̃c sanctus. Meum

Expanded text:
laudaturus est, confitetur, ut uel, si bona sunt, ipse suscipiat uel, si laudaturus est, confitetur, ut uel, si bona sunt, ipse suscipiat uel, si mala sunt, mundet; facitque, quod iussus est: dic tu iniquitates tuas, ut iustificeris, et: iustus accusator sui est in principio sermonis. ίδίωμα autem non solum Hebraicae sed et Latinae linguae est tis opuscula dicere. Ergo et iste qui 378 laudes cantaturus est Dmen suum et opusculum consecrat ei et pro Musis gentilium ipsum inuocat in principio, quem laudaturus est. Lingua mea calamus scribae uelociter scribentis. pro quo nos interpretati sumus: lingua mea stilus scribae uelocis. extrema pars prologi est; et cum praecedentibus iunge, quod sequitur: eructuauit cor meum in laudes dei sermonem bonum et opuscula mea, quibus eum praedicaturus sum, ipsi potissimum consecraui. debeo ergo et linguam meam quasi stilum et calamum praeparare, ut per illam in corde auribus audientium scribat spiritus sanctus; meum
Abbreviated transcription (Latin):
inis uitalibus & cordis archanis uerbum suum quod in se erat semꝑ ꝑtu¬
lerit. uixta alterius psalmi uaticinum. ex utero ante luciferum genu
te. & quomodo uterus non significat uterum. neq enim dituditaa mi
menbra. sed eandem substantiam patris filiiq demonstrat: sic cor oouer¬
bum quod fertim ex corde patrem ostendere & filium. Et quod seqͥt᷑.
dico ego oꝑa mea regi. illi coaptant intelligentie. ipse dixit & facta sunt.
ipse mandaute & creata sunt. Quod dicente patre oꝑatus sit filius.
omnia quȩ pater eadem & filium facere: similiter & patrem manen¬
tem in eo oꝑari cuncta ꝑ filium. Dico ego oꝑa mea regi. ꝓpheticus cho¬
rus xp̃i & ȩcclẽ sacramenta dicturus. ne carmine uideatim indigꝰ.
& obconscientiam peccatorum dicatar ei : ut quid tu enarras iusticias
meas & assumis testamentum meum ꝑ os tuum: oꝑa sua regi quẽ

Expanded text:
imis uitalibus et cordis arcanis uerbum suum, quod in se erat semper, protuimis uitalibus et cordis arcanis uerbum suum, quod in se erat semper, protulerit iuxta alterius psalmi uaticinium: ex utero ante luciferum genui te, et quomodo uterus non significat uterum — neque enim deus diuiditur in membra —, sed eandem substantiam patris filiique demonstrat, sic cor et uerbum, quod profertur ex corde, patrem ostendere et filium. et quod sequitur: dico ego opera mea regi, illi coaptant intellegentiae: ipse dixit et facta sunt, ipse m-andauit et creata sunt, quod dicente patre operatus sit filius; omnia, quae pater facit, eadem et filium facere similiter et patrem manentem in eo operari cuncta per filium. Dico ego opera mea regi. propheticus c.horus Christi ecclesiae sacramenta dicturus, ne carmine uideatur indignus et ob conscientiam peccatorum dicatur ei: ut quid tu enarras iustitias meas et adsumis testamentum meum per os tuum?, opera sua regi, quem
Abbreviated transcription (Latin):
coionam de candore bonorum operum & de uarietate uirtutum texint
ꝓͣ quo interpretatus est syminachus cõmotum est cor meum uerbo bo¬
no. indicans ad alternas sermonem cor dicentis motum: & sp̃u sc̃o fut᷑a
xp̃i sacramenta pandente etiam bunc in eloquium ꝓrupisse. ut quẽ-¬
admodum ceteri de aduentu eius locuti sunt & iste loqueretur.
Ructus autẽ ꝓprie dicitu digestio cibi: & concoctarum escarum in
uentum efflatio. Quomodo ergo iuxta qualitatem ciborum de sto-
macho ructus erumpit. & uel bom uel mali odons flatus indiciũ
est: ita interioris hominis cogitationes uerba ꝓferunt. & ex babundã¬
tia corilis os loquitur. Iustus comedens. replet animam. firam. Cumq sa¬
cris doctrinis fuerit saciatus: de bono cordis thesauro ꝑsert ea que bona
sunt: & cum apło loquitur. n exꝑimentum queritis enis qui inme
loquitur xp̃c: Quidam ex ꝑsona patris dictum intelli ᷑ uobant. quod ex

Expanded text:
coronam de candore bonorum operum et de uarietate uirtutum texuit coronam de candore bonorum operum et de uarietate uirtutum texuit tatus est Symmachus: commotum estcormeum uerbo bono iudicans ad alterius sermonem cor dicentis motum et spiritu sancto futura Christi sacramenta pandente etiam hunc in eloquium prorupisse, ut. quemadmodum ceteri de adueutu»eius locuti sunt, et iste loqueretur. ructus autem proprie dicitur digestio cibi et concoctarum escarum in uentum efflatio. quomodo ergo iuxta quamacho ructus erumpit, et boni vel mali odoris flatus indicium est: ita interioris hominis cogitationes verba proferunt, et ex abundantia cordis os loquitur . Justus comedens replet animam suam, cumque sacris doctrinis fuerit satiatus, de boni cordis thesauro profert ea quae bona sunt, et cum apostolo loquitur: an experimentum quaeritis eius, qui in me loquitur Christus? quidam ex persona patris dictum intellegi uolunt, quod ex
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant aureo calice babylonis. pͥmum derisis sit ꝓpter stulticiam cru¬
cis. deinde susceptus ꝓpten gloriam triumphorum. Qm̃s autẽ ille est de
quo & ysaias canit: cantabo canticum dilecto uinee meȩ. Et euangelium
hic est filitis meus dilcctus. in quo micbi complacui: hanc audite. Cui non
unus ꝓpheta. sed omnnis chorus filiorum chore nunc laudes canit. Qui sint
autẽ filii choie id est calnarie: in quadragesimo pͥmo psalmo competentiꝰ
disputati. Et ut sciamus textum cantici titulo conuenire. mutationẽ
de alio ad aliud dicit: & filia cui precipiti ut antiqui parentis oblita
regis se amplexibus paret. uictorem autẽ eum esse qui dicit confidite
ego uici mundum. & ad quem ista ad olescentis oratio est. ãte uictoria
& sapientia. & gloria. & ego tuus seruiis. ꝓfecto nouit qui dño uincente
suꝑauit. & est particeps triumphorũ eias. & qui in marcescibilem glorie

Expanded text:
fuerant aureo calice Babylonis —, primum derisus sit propter stultitiam crufuerant aureo calice Babylonis —, primum derisus sit propter stultitiam crucis, deinde susceptus propter gloriam triumphorum. carissimus autem ille est, de quo et Esaias canit: cantabo canticum dilecto dilecti uineae meae et euangelium: hic est filius meus dilectus, in quo mihi conplacui, hunc audite, cui non unus propheta, sed omnis chorus filiorum Core nunc laudes \'canit. qui sint autem filii Core, id est caluariae, in quadragesimo primo psalmo conpetentius disputatur. et nt sciamus textum cantici titulo conuenire, mutationem de alio ad aliud discit et filia, cui praecipitur, ut antiqui parentis oblita regiis se amplexibus paret. uictorem autem eum esse, qui dicit: confidite, ego uici mundum et ad quem ista adule- I scentis oratio est: a te uictoria et sapientia et gloria et ego tuus seruus, profecto nouit, qui domino uincente superauit et est particeps triumphorum eius et qui inmarciscibilem gloriae
Abbreviated transcription (Latin):
gentiam sp̃lialem. Ubi enim simplex & aꝑtus est sensts. quid necesse est
audientem intelligentie p̃moneri: & dici ad eum. qui habet aures audi¬
endi audiat: Canticum quoq canitu km̾o atq dilecto: quia ꝓpter illtĩ
ueniet scis ꝓmissa mutatio. Que quidem & in hac uita intelligi potest. qͣn
do gxinmini ueteri homine & induimu noto qui renouatar. in cogni¬
tionem scłm imaginem creatoris. &̾ gloram dñi contemplantes in eandẽ
miaginem transformamii quasi a gloria in gloriam. Nec est tempuis ullã
quo non mutetim sc̃s. preteritorum obliuiscens & in futurum se exten¬
dens: cum interior nr̃ homo renouetar de die in diem. & inmutabilis
deris qui loquitu ꝑ ꝓphetam. ego detis & non mutor ꝓpter uos muta¬
uerit faciem suam. formam serui acceperit: & de uidea transmigrans
ad phylistiim qui interpretãti potulo corruentes: inebriati enim

Expanded text:
gentiam spiritalem. ubi enim simplex et apertus est sensus, quid necesse est gentiam spiritalem. ubi enim simplex et apertus est sensus, quid necesse est audientem intellegentiae praemoneri et dici ad eum: qui habet aures audiendi. audiat? canticum quoque canitur carissimo atque dilecto, quia propter illum ueniet sanctis promissa mutatio. quae quidem et in hac uita cognitionem secundum imaginem creatoris, et gloriam domini contemplantes in eandem imaginem transformamur quasi a gloria in gloriam. nec est tempus ullum, quo non mutetur sanctus praeteritorum obliuiscens et in futurum se extendens, cum interior noster homo renouetur de die in $iem et inmutabilis deus, qui loquitur per prophetam: ego deus et non mutor, propter nos mutauerit faciem suam, formam serui acceperit et de Iudaea transmigrans ad Philistiim, qui interpretantur \'poculo corruentes\' - inebriati enim
Abbreviated transcription (Latin):
amantissimi. Syminachtis more suio. manifestius tryumphum ꝓ floubas¬
interpretatus est. Igitu sosannim̃ uel ꝓ his qui cõmutandi sunt uel in li¬
lia tranffertim & flores. & melchĩ quoq & eruditionem & doctissimum so¬
nat: ydida antiqum salomonis est nomen. qui alio sensti pacisicus appellataꝵ.
Quattior autẽ psalmi licet in posteriore titulortm parte dissentiant: hoc
pͥncipio prenotantur. quadragesimiis quartas. quinquagesimus nontis. sexa¬
gesimus octauuis. septtragesimus nontis. Quibus dno mediĩ inscribuntaꝵ. dd̾.
Primtis & nocissimtis filiorum chore & asapħ. De cunctis dicere non est hetꝰ
temporis. quem cepimus explicemus. Ret qiti in sculorum sine mutandi
sunt de quibus apl̃ loquitur omnes dormiemus s non omnes inmutabimꝰ :
referuntim ad sinem. & hoc ipsum mysterium lectorem p̃parat ad intelli.¬

Expanded text:
amantissimi. Symmachus more suo manifestius \'triumphum\' proamantissimi. Symmachus more suo manifestius \'triumphum\' prointerpretatus est. igitur \'sosanim\' uel \'pro his, qui commutandi sunt\' uel in \'lilia\' transfertur et \'flores\' et \'meschil\' quoque et \'eruditionem\' et \'doctissimum\' sonat; \'ididia\' antiquum Salomonis est nomen, qui alio sensu \'pacificus\' appellatur. quattuor autem psalmi, licet in posteriore titulorum parte dissentiant, hoc principio praenotantur: quadragesimus quartus, quinquagesimus nonus, sexagesimus octauus, septuagesimus nonus, quibus duo medii inscribuntur \'Dauid\', primus et nouissimus \'filiorum Core et Asaph\'. de cunctis dicere non est huius temporis; quem coepimus, explicemus. Recte, qui in saeculorum fine mutandi sunt, de quibus apostolus loquitur: omnes dormiemus, sed non omnes inmutabimur, referuntur ad finem. et hoc ipsum mysterium lectorem praeparat ad intelle
Abbreviated transcription (Latin):
multe susanne quod interpretatur lilium: que candore pudicitiȩ sponso
serta compontint. &o coronam spineam mutant in gloriam. triumphantis.
Habesibi in sttidio scripturarum & in scimonia mentis cͣoeporis miarcellao.¬
& asellam. quarum altera te ꝑ prata uirentia & uarios diuinorum uola-¬
minum flores ducat ad eum qui dicit in cantico ego flas campi & lilium cõ¬
tiallium: altera ipsa fios dñi tecum mereatur audire. ut liłium in medio
spinartim: sic ꝑxima mea in medio filiarum. Et quiia de floribiis &c liliis lo
qui cepimus. semꝑq uirginitas floribis comꝑata: opoetiam michi iudc̃t᷑
ut ad florem xp̃i scribens demultis floribus disputetai. Quadrage simum
quartum psalmum legens in tytalo repperi. in finem ꝓ hie qui comintta¬
buntur silioram chore: intelligentia canticam ꝓ dilecto. In chebraro scriꝑ¬
nos in latine uertimus. uictoriꝑ lilĩs filiorum chore: eruditionis canticum

Expanded text:
multae Susannae, quod interpretatur \'lilium\', quae candore pudicitiae sponso multae Susannae, quod interpretatur \'lilium\', quae candore pudicitiae sponso serta conponunt et coronam spineam mutant in gloriam triumphantis! Habes ibi in studio Scripturarum et in sanctimonia mentis et corporis Marcellam et Asellam; quarum altera te per prata virentia et varios divinorum voluminum flores ducat ad eum, qui dicit in Cantico: Ego flos campi, et lilium convallium . Altera ipsa flos Domini tecum mereatur audire: Ut lilium in medio spinarum, sic proxima mea in mequi coepimus, semperque virginitas floribus comparatur, opportunum mihi videtur, ut ad florem Christi scribens, de multis floribus disputem. 3. Quadragesimum quartum Psalmum legens in titulo reperi: In finem pro his qui commutabuntur, filiorum Core intelligentiae, Canticum pro dilecto: in Hebraico scripnos in
Abbreviated transcription (Latin):
cotididno iennio. celestem inuenit panem. Secuntur inuberet sałmitorẽ:
& ministrant ei de substantia sua. Ille qui de quinq paib quinq muilla
hominum exceptis mulieribus & pariuilis aluit: estas sc̃aruum nntilie tͥ titn¬
non rectisat acciꝑe. Cum samaritana loquitin ad puteuim & situdittis
conuersione credentis: cibos qui coempti fuerant negligit. Apollo uirum
apłicum & in lege doctusimum: aquila & pryscilla erudiunt. & institite
etum de ta dm̃.Si doceri a femina non fait turpe apłõ michi quare tuerꝑt
sit post uiras docere & feminas: Hȩc & istiusmodi. sennotatẽ filia ꝑstruixi
breuiter: ut nec te peniteret sexus tui. nec uiros suum nomen erigeret.
in quorum condempnatione feminarum in scͥpturis sc̃is uita laudatur.
Gandeo & uelati quodam tripudio effertur animus meus. cum in babylo¬
ne inueniuntu danyhel. ananyas. azaryas. mysahel. O quam multi sunt
senes & iudices isrł: quos rex babylonius frigit in sartagine sua. Quam

Expanded text:
otidiano jejunio, coelestem invenit panem . Sequuntur mulieres Salvatorem, et ministrant ei de substantia sua . Ille qui de quinque panibus, quinque millia hominum, exceptis mulieribus et parvulis, aluit, escas sanctarum mulierum non recusat accipere. Cum Samaconuersione credentis cibos, qui coempti fuerant, neglegit. Apollo, uirum apostolicum et in lege doctissimum, Aquila et Priscilla erudiunt et instruunt eum de uia domini. si doceri a femina non fuit turpe apostolo, mihi quare turpe sit post uiros docere et feminas? Haec et istius modi, σεμνοτάτη filia, perstrinxi breuiter, ut nec te paeniteret sexus tui nec uiros suum nomen erigeret, in quorum condemnationem feminarum in scripturis sanctis uita laudatur. gaudeo et ueluti quodam tripudio effertur animus meus, cum in Babylone inueniuntur Danihel, Ananias, Azarias, Misahel.s o quam multi sunt senes et iudices Israhel, quos rex Babylonius frigit in sartagine sua, quam
Abbreviated transcription (Latin):
acute & thronus tutis deus in scłm scłi. Pro eo quod nos transtalius do¬
mibus eburneis. quia in greco scͥptam est: apoterbarni. quidam latmorũ
obuerbi ambignitatẽ agrauib int̾pretati sunt. cum baris uerbum sit
edificate turrium ac menium ptiblicorum baris appellent᷑. Asticit regi¬
na ã dexcͥs tino in uestiti deanrato. Qd sequĩt. circumdata uarietate:
excepta editione uulgata nullus int̾p̃tã tͣnsttilit. In hebraico. stecit comtił
in dext̾a tua in diademate aureo: ubi nos coniugem u̾timꝰ ibi aptid he¬
breos legit᷑ Sẽgal. ꝓ quo aquila simĩort oñ. syminachtis &s qͥnta editio

Expanded text:
acutae et: thronus tuus, deus, in saeculum. pro eo, quod nos transtulimus \'doacutae et: thronus tuus, deus, in saeculum. pro eo, quod nos transtulimus \'domibus eburneis\', quia in Graeco scriptum est arco βόρεων, quidam Latinorum ob uerbi ambiguitatem \'a grauibus\' interpretati sunt, cum βάρις uerbum sit um βάρις appellentur. Adstitit regina a dextris tuis in uestitu deaurato; quod sequitur: circumdata uarietate, excepta editione uulgata nullus interpretum transtulit. in Hebraico: stetit coniux in dextera tua in diademate aureo. ubi nos \'coniugem\' uertimus, ibi apud Hebraeos legitur segal\', pro quo Aquila σύΥxοιτον, Symmachus et quinta e
Abbreviated transcription (Latin):
Hec indumenta para sponso ttio. His ã te uestibꝰ comptas incedat. Cũq
ei huuscemodi texueris uestim̃ta. efficieris ipsa templũ dm̃: & letisica¬
bis eũ de domibꝰ eburneis. siue ut meliꝰ in ebraico scbit᷑. de tẽplo dentiũ
& laudes dño canes. totaq seculo mortua. anglo̾tum initaberis. choros.
Ebur enim & dentes. insigne esse moitis & uocis ipsa nominum natara
testatur. Et consequenter adiunctum ẽ. Ex quibtis letisicauerunt
te filiȩ regã in honore ttio. Rex regum. & dñs dñantitim. sponitis tauis
e. Reges isti qͥ stb tanto rege sunt reguli patres tui sunt: qta te euangli¬
ta gentiere doctrina. Hortim tu filia honorisicas in omnib uestim̃tis oo
odorib bonis: & templo eburneo eũ cui supradictum ẽ. Effusa ẽ gr̃a in la¬
biis tuis. & accingere gladio ttio suꝑ femt potentissime: & sagitte tue

Expanded text:
Haec indumenta para sponso tuo: his a te vestibus comptus incedat. Cumque Haec indumenta para sponso tuo: his a te vestibus comptus incedat. Cumque ei hujuscemodi texueris vestimenta, efficieris ipsa templum Dei, et laetificabis eum de domibus eburneis, sive ut melius in Hebraico scribitur, de templo dentium; et laudes Domino canes, totaque saeculo mortua, Angelorum imitaberis choros. Ebur enim et dentes, insigne esse mortis testatur. et consequenter adiunctum est: ex quibus laetificauerunt te filiae regum in honore tuo. rex regum et dominus dominantium sponsus tuus est. reges isti, qui sub tanto rege sunt reguli, patres tui sunt, qui te et euangelica genuere doctrina. horum tu filia honorificas in omnibus uestimentis et odoribus bonis et templo eburneo eum, cui supra dictum est: effusa est gratia in labiis tuis et: accingere gladio tuo super femor, potentissime, et: sagittae tuae
Abbreviated transcription (Latin):
Harrant & hi qui aromatum nouere uirtutes. stacten florem esse.
myrre. Quod autẽ seqͥt᷑ casia. ipsa est que ab aliis syrur id est fistala
ñcupat᷑: uocalis in laudes dei. & om̃s pituitas & reumata uolupta¬
& aloes: ad sepeliendũ dñm p̃parauit. Et sponsus loquit᷑ ad sponsani.
Myrra & aloc cum om̃ib unguentis. Et illa respondet. Manus meẽ
stillauertint mirram: digiti mei myrra pleni. Pice & ta mortis
nisi de celestibus cogitans. loquere ad sponsum titũ. Manus mex̃ stillatier̃t
myrram: & digiti mei myrra pleni. Legimus & unguentã sacerdotale.
cinꝰ & daunid menint: sic unguentũ in capite qd̵ descendit in barbam
barbam aãron qd̾ descendit in horam uestim̃ti eiꝰ. in quo cum ceteris aro.¬
matibus miscet᷑ & tacte. Offerunt & magi munera. Et inp̃senti loco im¬
tium uestimentoꝵ xp̃i est susciꝑe mortẽ illius: & in sua carne monstrare.

Expanded text:
narrant et hi, qui aromatum nouere uirtutes, stacten florem esse narrant et hi, qui aromatum nouere uirtutes, stacten florem esse murrae. quod autem sequitur \'cassia\', ipsa est, quae ab aliis aupqS, id est fistula, nuncupatur, uocalis in laudes dei et omnes pituitas et reumata uoluptaet aloes ad sepeliendum dominum praeparauit et sponsus loquitur ad sponsam: murra et aloe cum omnibus unguentis primis et illa respondit: manus meae stillauerunt murram, digiti mei murra pleni. proice et tu mortis nisi de coelestibus cogitans, loquere ad sponsum tuum: Manus meae stillaverunt myrrham; digiti mei myrrha pleni. Legimus et unguentum sacerdotale, cujus et David meminit: Sicut unguentum in capite, quod descendit in barbambarbam Aaron, quod descendit in oram uestimenti eius, in quo cum ceteris aromatibus miscetur et stacte. offerunt et magi murram et in praesenti loco initium uestimentorum Christi est suscipere mortem illius et i
Abbreviated transcription (Latin):
mur. & regnare ꝓpt̾ ueritatẽ & mansactudinẽ. & ungi obdilectã iusti¬
ciam & exosam iniqͥtatẽ: & unctum esse p̃consortib sus de qͥb scͥptũ ẽ.
participes xp̃i facti sumꝰ. si tamen pͥncipiũ substantiȩ usq ad finem fir¬
mum retineamꝰ: miror cuꝵ solum deum dei ad calumpniã uocet. qͣa
unt̾isa quȩ dicta sunt diuinitati uerbi & non humilitati hominis con-¬
aplãs credentesq significat. qͥb unctionis sue uocabulũ tͥbuit: ut ab
uncto uocent̃ uncti. id est xp̃iam. Myrra & gutta & ca̾sia a uestimtis
tuis a domib eburncis: ex quib ddectauerunt te filie regũ in honore
tuo. Prefatio ipsa te doceat iocirco me hunc psalmum explanare uo¬
lunse: quia ad uirgint̃ scͥbens ꝓ liliĩs & floribus titulum repperi. Itaq
ꝯsequenter. & istos uersiculos ad te referam: cui uolumen hoc scͥbit᷑.

Expanded text:
mor et regnare propter ueritatem et mansuetudinem et ungueri ob dilectam iustimor et regnare propter ueritatem et mansuetudinem et ungueri ob dilectam iustitiam et exosam iniquitatem et unctum esse. prae consortibus suis, de quibus scriptum est: participes Christi facti sumus, si tamen principium substantiae usque ad finem firmum retineamus, miror, cur solum deum dei ad calumniam uocet, quasi uniuersa, quae dicta sunt, diuinitati uerbi et non humilitati hominis conapostolos credentesque significat; quibus unctionis suae uocabulum tribuit, ut ab uncto uocentur uncti, id est Christiani. Murra et gutta et cassia a uestimentis tuis, a domibuseburneis, exquibusdelectauetuo. praefatio ipsa te docuit idcirco me hunc psalmum explanare uoluisse, quia ad uirginem scribens \'pro liliis et floribus\' titulum repperi. itaque consequenter et istos uersiculos ad te referam, cui uolumen hoc scribitur
Abbreviated transcription (Latin):
sins. qͣa p̃miũ caritatis & odii itẽtinction̾e. sumptarins Do m.
autẽ in utramq partẽ & amoris & odii esse in nob̃ semina. cum ipse qͥ
pͥmitias masse nr̃orum corporum leuauit ad celos: &o iusticiam dilexerit &
oderit inqͥtatem. Unde dauid. Nonne odientes te dñe ooeram. & suꝑ
mimicos tuos tabescebans. Perfecto odio oderam illos. Quod seqͥtim. tup̃
te deus ds̃ tuus. pͥmum nom̃ dei uocatiuo casu intelligendũ. sequens: no¬
minatino. qd̃ satis miror cuꝵ aqͥla ñ ut ceꝑat in pͥmo uersicalo uocatiuo
casii int̾p̃tatꝰ sit: s nominatico. bis nominans deum qͥ supradictum uir¬
xerit deũ. In hoc loco photinus oppͥmit᷑. s arrius caput leuat: de euange¬
lio ꝑferens testimoniũ. ascendo ad patrẽ ineum & patrẽ urͣm. ad dm̃
meũ & deum ur̃m. S cum dilectũ audiat. cũ accinctum gladio suꝑ fe¬

Expanded text:
suis, quasi praemium caritatis et odii in unctione sumpturus. docemur suis, quasi praemium caritatis et odii in unctione sumpturus. docemur autem in utramque partem et amoris et odii esse in nobis semina, cum ipse, qui primitias massae nostrorum corporum leuauit ad caelos, et iustitiam dilexerit et oderit iniquitatem. unde Dauid: nonne odientes te, domine, oderam et super inimicos tuos tabescebam? perfecto odio oderam illos. quod sequitur: unxit te, deus, deus tuus, primum nomen dei uocatiuo casu intellegendum, sequens nominatiuo. quod satis miror cur Aquila non, ut coeperat in primo uersiculo, uocatiuo casu interpretatus sit, sed nominatiuo, bis nominans deum, qui supra dictum unxerit deum. in hoc loco Photinus obprimitur, sed Arrius caput leuat de euangelio proferens testimonium: ascendo ad patrem meum et patrem uestrum, ad-deum meum et deum uestrum. sed cum dilectum audiat, cum accinctum gladio super fe
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentiã posuimꝰ. qd̃ latina lingna ñ recipit: nequis ꝑuerse putet
deam dilecti & amantissimi & regis bis patrẽ nominari. Quamquam
pater in filio & filius in patre. & alten horumi sͥ & habitator & thronͦ
sit tam̃ in hoc loco ad regem qͥ deus est sermo dirigit᷑. & dicitim ei
quod imꝑtũ eiꝰ hoc enim intelligo thronũ: iuxta. illud quod scͥptum
est de fructu uentris tui ponam suꝑ throntm tuum finem ñ ha-¬
throntim dauid patris sui. & regiliꝵ soꝑ domum iacob in scła. &
separare. s tͣdet deo hoc ẽ habitanti in assumptione corporis deo: ut
gulis: ꝑ om̃s in omnib cõmoreti. Sceptrũ autẽ & uirgam insigne
esse regnantis: ipse ꝓpħa significat diccns. Sceptrum eqͥtatis sceptrtĩ
regn tui. Quidam de ysara testimonium ꝑferẽtes exiet uirga de
radice iesse. oo floc de radice eiꝰ ascendet. hominẽ qͥ est assumptꝰ in¬
imqͥtatẽ regnart dicat᷑. & unctꝰ e̾ẽ oleo exultationis p̃participihus.

Expanded text:
intelligentiam Dee posuimus, quod Latina lingua non recipit; ne quis perverse putet Deum dilecti et amantissimi et regis bis Patrem nominari. Quanquam enim Pater in Filio, et Filius in Patre, et alterutrum sibi et habitator et thronus sint: tamen in hoc loco ad regem, qui Deus est, sermo dirigitur; et dicitur ei quod imperium ejus hoc enim intelligo, thronum, juxta illud quod scriptum est: De fructu ventris tui ponam super thronum tuum finem non hathronum David patris sui, et regnabit super domum Jacob in saecula, et sed tradet Deo, hoc est, habitanti in assumptione corporis Deo: ut ngulis, per omnes in omnibus commoretur. Sceptrum autem et virgam insigne esse regnantis, ipse Propheta significat, dicens: Sceptrum aequitatis, sceptrum regni tui . Quidam de Isaia testimonium proferentes: Exiet virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet, hominem qui est assumptus, ininiquitatem regnare dicatur et unctus esse oleo exultationis prae participibus
Abbreviated transcription (Latin):
damastis ep̃c in dño salutẽ. Conmentaria cũ lege¬
rem greco latinoq sermone in euangłiõrum int̾pta¬
tione a nr̃is id est orthodatis uiris olim ac nuꝑ scͥpta
de eo qd̃ legitim osyanna filio dainid. ñ solum diu̾sa.
s. eciam ꝯtraria sibimet ꝓfert̃ studium gͦ dilectionis tue dep̃cor: arderti
illo strenuitatis ingenio abscisis opinionib ambiguitatibq supplosis. qͥd
se habeat apud hebreos uiuo sensti scͥbas: ut de hoc nic̃ & de multis tibi

Expanded text:
in Domino salutem. Commentaria cum legerem Graeco Latinoque sermone in Evangeliorum interpretatione a nostris, id est, orthodoxis viris olim, ac nuper scripta de eo quod legitur, Osanna filio David ; non solum diversa, sed etiam contraria sibimet proferunt. Dilectionis tuae est, ut ardenti illo strenuitatis ingenio, abscisis opinionibus, ambiguitatibusque supplosis, quid se habeat apud Hebraeos, vivo sensu scribas; ut et de hoc, sicut et de multis, tibi
Abbreviated transcription (Latin):
patres habere possit abraham ysaac & iacob. cũ ei supͣdictũ sit obliuisc̾e̾
popłm tric̃ & domũ patͥs tui. Legamꝰ euangłm. nolite dic̾e̾ patrẽ habemi
abraham: potens ẽ do᷑ de lapidibus istis hoc ẽ de duro corde gentiliũ susꝗ¬
tare filios abrabe. Et in alio loco. Si filii essetis abrah& oꝑa abrahe face¬
retis. Et in genesy ad ipstm abtabam loquit᷑ decis. In semine tuo inqͥt¬
benedicent᷑ õs gentes. Sĩc enĩ ille in p̾patio ex fide iustificatꝰ ẽ. ita & nos
iustificabim̾ in eadem fide: si habuerimꝰ fidem & oꝑa paiͥs nr̃i abrabã.
Potest hoc ipsum & ad saluatorẽ dici uel a patre uł a ꝓpħali choro &¬

Expanded text:
patres habere possit Abraham, Isaac et Iacob, cum ei supra dictum sit: obliuiscere patres habere possit Abraham, Isaac et Iacob, cum ei supra dictum sit: obliuiscere populum tuum et domum patris tui. legamus euangelium: nolite dicere: patrem habemus Abraham; potens est deus de lapidibus istis — hoc est: de duro corde gentilium — suscitare filios Abrahae, et in alio loco: si filii essetis Abrahae, opera Abrahae faceretis. et in Genesi ad ipsum Abraham loquitur deus: in semine tuo benedicentur omnes gentes. sicut enim ille in praeputio ex fide iustificatus est, ita et nos iustificabimur in eadem fide, si habuerimus fidem et opera patris nostri Abraham. potest hoc ipsum et ad saluatorem dici uel a patre uel a prophetali choro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpatribꝰ tuis nati sunt tͥ filiĩ ꝯstitues eos pͥncipes suꝑ omnẽ t̾rã. In he¬
brayco ꝓ patͥbꝰ tuis erunst iͥ filii pones eos pͥncipes in umiu̾sa t̾ra. Et
ex patͥe ꝑsona. nequaꝗͣ de fiba. s rursus ad filiam sermo intelligi po
sa autẽ de nationib ꝯgregata est cui supͣdicit᷑ obliuisc̾e̾ popłm tuũ & do¬
num pats tui: debemꝰ sponse patres nosse. ut ꝯsequent̾ nouerimꝰ &. filios.
ꝓpatͥbꝰ tuis de qͥb in hicrenia loctita ẽ. quã falsa possederunt patres
inꝑatres tuos: cũ de discipłis eos feccris magistros. & in sacerdotali gradu
omniũ testimonio collocaueris. Sin autẽ patres ȩcclẽ intelligimꝰ abrabam
ysaãc & iacob & reliquos patͥarcbas. filios qͥ ei in patrum honore sunt na.¬
ti apłõs intelligamꝰ. qͥ missi funt a dño p̃dicare tisq ad extremũ t̾re: et
baptizare credentes in nomine tͥnitatis. S querit᷑ quomͦ ȩocłã de gentibꝰ

Expanded text:
 tuis nati sunt tibi filii, constitues eos principes super omnem terram. » In Hebraico: « Pro patribus tuis erunt tibi filii, pones eos principes in universa terra. » Et ex Patris persona nequaquam de filia, sed rursum ad filiam sermo intelligi potsa autem de nationibus congregata est, cui supra dicitur: « Obliviscere populum tuum et domum patris tui, » debemus sponsae patres nosse: ut consequenter noverimus et filios. Pro patribus tuis, de quibus in Jeremia locuta es: « Quam falsa possederunt patres in patres tnos, cum de discipulis eos feceris magistros et in sacerdotali gradu omnium testimonio coulocaris\'. sin autem patres ecclesiae intellegimus Abraham, Isaac et Iacob et reliquos patriarchas, filios, qui ei in patrum honore sunt nati, apostolos intellegamus, qui missi sunt a domino praedicare usque ad extremum terrae et baptizare credentes in nomine trinitatis. sed quaeritur, quomodo ecclesia de gentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ticia est apud deum: & infatuauit deus sapientiam mundi. Non
in sapientia sua infatuauit sapientiam mundi: ut esse stulticia ar¬
gnatur. Neq enim dignat᷑ sapientia dei ad mundi sapientiam
contuncendam tota descendere. s potius modicum. hoc est in car¬
nationis sacramentum. Quid necessarium fuit quod fatum
dei eratrut hoc paruo & fatuo dei infatuaret᷑ sclĩ sapientia:
Non enim ualebat scł sapientia. magnitudinem in se uenien¬
tis sapientiȩ sustincre. llerum exemplam int̾ponan: ut ꝑspictie
possit inteiligi quomͦ factium dei stultam fecerit sapientiam
mundi. fingamtis paulisꝑ me qui aliquid putor nosse cum insi¬
piente aliquo & inerudito conferre sermonem: qui nichil intel¬
ligat. nubibutute disputationis interroget. Nunquidnam opꝰ
michi est ad illuis staltidum coarguendam: chaleticȩ artis callidi

Expanded text:
titia est apud Deum: et infatuavit Deus sapientiam mundi, non titia est apud Deum: et infatuavit Deus sapientiam mundi, non in sapientia sua infatuavit mundi sapientiam, ut esse stultitia arguatur. Neque enim dignatur sapientia Dei ad mundi sapientiam convincendam tota descendere, sed potius modicum, hoc est Incarnationis sacramentum. Quid necessarium fuit, quod fatuum Dei erat, ut hoc parvo et fatuo Dei, infatuaretur saeculi sapientia? Non enim valebat saeculi sapientia magnitudinem in se venientis sapientiae sustinere. Verum exemplum interponam, ut perspicue possit intelligi, quomodo fatuum Dei, stultam fecerit sapientiam mundi. Fingamus paulisper me, qui aliquid putor nosse, cum insipiente aliquo et inerudito conferre sermonem, qui nihil intelligat, nihil acutae disputationis interroget: numquid opus mihi est ad istius stultitiam coarguendam, dialecticae artis callidit
Abbreviated transcription (Latin):
eam: Ulolumus quiddam s denten. lioct dicere. qm̃ hoc̃ quad dess¬
cendio in mundum euicuanit se ipsum uit euacuatione cimundl
compleatur. Si autẽ hoc quod descentt in mundum euacpauit
se. euacuatio ipsa sapientia est: qm̃ qd̃ fatuum est dei sapientius.
est. hominibus. Si ego dixissem fatutim dei. quomͦ aucupes ser.¬
ionum meorum & semꝑ deoiti ad criminandum: uenenatas in
quippe illius sapientie quam terenus non capit̾ locus: ad illam sapi-¬
entiam que celestis est quȩ mundi limitẽ excedit. hoc quod descen¬
dit ad homines fatuum dei est. Uerum ad ipsum fatuum dei. sapi¬
entius est hominibus. Quib hominibus: Non utiq stultis. s sapi¬
entibus. Dicas licet sapientes scłi istus siue pͥncipes sitie uates: istis
sapientibus huiꝰ scłi hoc quod exposuimus fatuum dei sapientius
est. Mirabile quoddam uolumus inserere. qm̃ sapientia mundi stul¬

Expanded text:
eam ? Volumus quiddam, audenter licet, dicere: qeam ? Volumus quiddam, audenter licet, dicere: qt seipsum, ut evacuatione ejus mundus compleretur. Si hoc autem quod descendit in mundum, evacuavit se, evacuatio ipsa insipientia est: quoniam quod fatuum est Dei, sapientius est hominibus . Si ego dixissem fatuum Dei, quomodo aucupes sermonum meorum, et semper dediti ad criminandum, venenatas in quippe illius sapientiae, quam terrenus non capit locus, ad illam sapientiam, quae coelestis est, quae mundi limitem excedit, hoc quod descendit ad homines, fatuum Dei est. Verum id ipsum fatuum Dei, sapientius est hominibus. Quibus hominibus? Non utique stultis, sed sapientibus: dicat licet, sapientes hujus saeculi, sive principes, sive vates. Istis sapientibus saeculi, hoc quod nos exposuimus fatuum Dei sapientius est. Mirabile quiddam volumus inserere: quoniam sapientia mundi stul
Abbreviated transcription (Latin):
tos de thesauris suis. Infatuatus est omnis homo abscientia: Si ons
homo infatuatus est ab scieñtulli qpaulus hromo est paubas infatua¬
tus est scientia. Ex parte enim cognoscimus. & ex parte ꝓphetamus
Infatuatus est ab scientia uidens ꝑ speculuni in enigmate:. portian¬
culam quandam uidens. & si sic expedit dicere. ipsits quoq porti¬
uncule partem minimam recognoscens. Econtrario autẽ ut intel.¬
ligeres quid sit infatuatus est omnis homo ab scientia: comꝑatione
peccatorum ierłm̃ sodomortim peccatum iusticia est. Instificata est
enim sodoma ex te. Quomͦ enim non habent iusticiam sodomorũ
peccata ꝑ se s ad collationem maiorum scelerum iustificantuꝵ. sic
econtrario scientia pauli ad illim cilestem sentiami ad illum con¬
aꝓbitror depbendens: esfilss esti Dyxi sapiens effitiar& ipsa elon¬
gauit sẽ a me longnis. quielt ł & alti ꝑfunditas⁊ quis inucmiet

Expanded text:
tos de thesauris suis. III. Infatuatus est omnis homo a scientia . Si omnis tos de thesauris suis. III. Infatuatus est omnis homo a scientia . Si omnis homo infatuatus est a scientia, et Paulus homo est, Paulus infatuatus est a scientia. Ex parte enim, ait, cognoscimus, et ex parte prophetamus . Infatuatus est a scientia, videns per speculum, et in aenigmate, portiunculam quamdam videns, et si sic expedit dicere, ipsius quoque portiunculae partem minimam recognoscens. Econtrario autem intellige quid sit: infatuatus est omnis homo a scientia. Comparatione peccatorum Jerusalem, Sodomorum peccatum justitia est: justificata est enim, ait, Sodoma ex te . Quomodo enim non habent justitiam Sodomorum peccata per se, sed ad collationem majorum scelerum justificantur: sic econtrario scientia Pauli ad illam coelestem scientiam, ad illum conarbitror, deprehendens effatus est: Dixi, sapiens efficiar, et ipsa elongavit se a me longius quam erat, et alta profunditas: quis inveniet
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rȩ. fulgura in pluuiam fecit: & edaxit uentos de thesauris
sus. Et nos uxta miscłiam dei ad hos thesauros occursuros
putamis. Et quia plures stnt thesauri. forte uixta ordinem
resurgentium erit & reqͥes in thesatris dei. Quod autẽ dico istius¬
modi est. Resurrectio mortuorum in quibusdam ordinibus futura
est. Ait qͥppe aplr. Ulnusquisq autẽ resurget in suo ordine: et ñ ut
libet miscentu ordines resurgentium. Alius ordo erit in illo & in
illo thesauro dei: alius ordo in alio o in alio thesauro dei. Iti autem
omnes thesauri unum habent thesaurum: in quo sunt tbesauri
sapientie & scientie absconditi. Et quomodo possideo pretiosissi-¬
nram margaritam ꝑ plures alias margaritas: sic uenio ad thesau¬
rum tbesaurorum. & dñm dñorum. & regem regum. cum dignus
fuero spiritibus in dei thesauris comorintibus. Eduxit enim uen-¬

Expanded text:
terrae, fulgura in pluviam fecit: et eduxit ventos de thesauris terrae, fulgura in pluviam fecit: et eduxit ventos de thesauris suis, et nos juxta misericordiam Dei ad hos thesauros occursuros putamus. Et quia plures sunt thesauri: forte juxta ordinem resurgentium erit et requies in thesauris Dei. Quod autem dico, istiusmodi est: resurrectio mortuorum in quibusdam ordinibus futura est. Ait quippe Apostolus: Unusquisque autem resurget in suo ordine , et non ut libet miscentur ordines resurgentium. Alius ordo erit in illo et in illo thesauro Dei: alius ordo in alio et in alio thesauro Dei. Isti autem omnes thesauri unum habent thesaurum, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi. Et quomodo possideo unam pretiosissimam margaritam per plures alias margaritas: sic venio ad thesaurum thesaurorum, et Dominum dominorum, et regem regum, cum dignus fuero spiritibus in Dei thesauro commorantibus. Eduxit enim ven
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ ueniamus: paulus & syluanus due nubes in tinum conue-¬
nerunt. & ecce totum mundum eplẽ eoꝵ fulgor illuminat. Fulgupa
in plutuam fecit: & eduxit uentos de thesauris suis. Ergo ne hiiuẽ¬
ti qui suꝑ t̾ras ꝑflant & in thesauris dei sunt: & non horum nat᷑a
manifesta est quomͦ & qua ratione subsistant : S sunt quidam nẽ.¬
torum thesatiri. Thesauri sp̃uum: sp̃c sapientiȩ. sp̃c consibĩ o uir
& karitatis. Potes & ipse de scripturis hosuentos congregare. &
istorum sp̃uum inuenire thesatros. Ulbi sunt isti thesatiri lltiq¬
in eo. in quo sunt thesauri sapientie & scientiȩ absconditi. In xp̃o se¬
dem habent. Inde oriuntuꝵ hiĩ sp̃c. ut alius sapiens sit. alius fideł.
alius eruditus. & alitis quodcumq donorum dei possideat. Aliĩ
enim ꝑ sp̃m dati sermo sapientiȩ. alii sermo scientie iuxta cũ¬
dem sp̃m: aliĩ fides in eodem sp̃u. Edurit ergo nubes ab extremo¬

Expanded text:
mentum veniamus: Paulus et Silvanus duae nubes in unum convementum veniamus: Paulus et Silvanus duae nubes in unum convenerunt, et ecce totum mundum Epistolae eorum fulgor illuminat. Fulgura, et pluviam fecit, et eduxit ventos de thesauris suis . Ergone hi venti, qui super terram perflant, in thesauris Dei sunt, et non horum natura manifesta est, quomodo et qua ratione subsistant? Sed sunt quidam ventorum thesauri, thesauri spirituum, spiritus sapientiae et intellectus, et charitatis. Potes et ipse de scripturis hos ventos congregare, et istorum spirituum invenire thesauros. Uin eo in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . In Christo sedem habent: inde oriuntur hi spiritus, ut alius sapiens sit, alius fidelis, alius eruditus, et alius quodcumque donorum Dei possideat. Alii enim per spiritum datur sermo sapientiae: alii sermo scientiae juxta eumdem spiritum: alii fides in eodem sp
Abbreviated transcription (Latin):
nos deus aplõs nouissimos ostendit. Quod si non sum a pl. licet tam̃
mͥ fieri extremus: ut edicens nubes ab extremo terre. educat & me.
Et fulgura in pluuiam faciat. Aiunt naturalium causarum scruta¬
tores. quia fulgura ex nubium collisione generentur. in morem silicũ
duriorum. quos cum comploseris sibi: medius ex his ignis elabituꝵ.
atq ita cum fulgore pariter & tonitrua mugire. tonitru scilicet
sonitum indicante concurstis & fulgura excussi luminis claritate.
Si intellȩxisti exemplum: considera nunc nubes rationales. Moy.¬
ses nubes erat: ihesus naue nubes erat. Isti secum colloquant᷑. ex
sermonibus eorum fulgura micant. Hicremias & baruch nubes
erant. Sermocinentu inuicem: & uidebis rutilare fulgores. Poteᷤᷤ
& tu ipse de scͥpturis sanctis in hunc modum nubium inuenire
concursus. ex quib ignes pnitantur. Ut autem &c ad nouum testa¬

Expanded text:
nos Deus apostolos novissimos ostendit. Quod si non sum apostolus: licet tamen nos Deus apostolos novissimos ostendit. Quod si non sum apostolus: licet tamen mihi fieri extremum, ut educens nubes ab extremo terrae, educat et me, et fulgura in pluviam faciat. Aiunt naturalium causarum scrutatores , quia fulgura ex nubium collisione generentur, more silicum duriorum: quos cum comploseris, id est, colliseris sibi, medius ex his ignis extritus elabitur, atque ita cum fulgore pariter et tonitrua mugire: tonitruo, scilicet, sonituum indicante concursus, et fulgura excussi luminis claritate. Si intellexisti exemplum, considera nunc nubes rationales. Moyses nubes erat: Jesus Nave nubes erat. Isti si secum collocantur, ex sermonibus eorum fulgura micant. Jeremias et Baruch nubes erant: sermocinentur invicem, et videbis rutilare fulgura. Potes et tu ipse de Scripturis sanctis in hunc modum nubium invenire concursus, ex quibus ignes emittantur. Ut autem ad novum Testa
Abbreviated transcription (Latin):
cendant ut ros eloquia mea. Si non fuiset numquã dixisset ex¬
pectentim ut pluua uerba mea: & descendant ut ros eloquia mea
Quasi nubes dicebat ut ymber suꝑ gramen. & pruina suꝑ fenumꝵ
quia nomen dm̃ inuocaui. Similiteꝵ &o ysaias ut nubes loquebat᷑.
Atidi celum & auribus ꝑcipe. t̾rapquia dñs locutus est. Et quia
ipse nubes erat. & sciebat alias nuibes cum ꝓphetantes sibi: ideo
tiaticinans aiebat. Mandabo nubibus ne pltiant suꝑ eam imbrẽ.
Si autẽ iam didicimus qui sint nubes: udeamꝰ quomodo deus
educat nubes ab extremo terrȩ. Ait saluator. Qui uult in uob̾
esse pͥmtis: sit omnium nouissimus. Seruauit hoc mandatum
patilus: & fuut nouissimis in hoc mundo dicens. Puto enim ds̃
nos aplõs nouissimos ostendit quasi mortificatos: quia spectaculum
custodiens p̃ceptum saluatoris factus fuerit in hac uita nouuissimꝰ:
mi omnium framus. & tam affectu quam oꝑe dicamus. Puto enim

Expanded text:
cendant ut ros eloquia mea . Si non fuisset nubes, numquam dixisset: Excendant ut ros eloquia mea . Si non fuisset nubes, numquam dixisset: Exspectentur ut pluvia verba mea, et descendant ut ros eloquia mea. Quasi nubes dicebat: ut imber super gramen, et pruina super fenum, quia nomen Domini invocavi . Similiter et Isaias, ut nubes loquebatur: Audi, coelum, et auribus percipe, terra, quia Dominus locutus eipse nubes erat, et sciebat alias nubes conprophetantes sibi, ideo vaticinans aiebat: « Mandabo nubibus ne pluant super terram imbrem. » Si autem jam dicimus qui sint nubes, videamus quomoeducat nubes ab extremo terrae. Ait Salvator: Qui vult in vobis esse primus, sit omnium novissimus . Servavit hoc mandatum Paulus, et fuit novissimus in hoc mundo dicens: Puto enim Deus nos apostolos novissimos ostendit, quasi mortificatos; quia Al. quasi custodiens praeceptum Salvatoris factus fuerit in hac vita novissimus, mi omnium fiamus, et tam affectu quam opere dicamus; Puto enim,
Abbreviated transcription (Latin):
his nubibus dictum est. Et mandabo nubibus meis:. ne pluant super
eam ymbrem. De his enim quȩ exdensato aere constare dicuntuꝵ.
si non fuerit pluuia. non p̃cipit dñs ne pluant suꝑ uineam aut
quanicũq regionem ymbrem: s omnino non apparent. ut in ter¬
cio regnorum libro legimus. quando in tempore siccitatis nubes
nulla apparuit. Et postea uixta ꝓphetiam helye future pluuuie
signum in uestigio hominis ostensum est atq ita post nubem globa¬
tam ymber descendit in t̾ras. Istis tiero quasi subsistentibas nebuł
ibetur pluuiam continere cum indigna fuerit anima ymbre
celesti. & dicitur. mandabo nubibus meis ne pluant suꝑ eam
ymbrem. Itaq unusqͥsq scõium nubes est. Moyses nubes erat: &
quasi nubes loquebat᷑. Attende celum & loquar. &. andiat terra
sermones ex ore meo. Expectentim ut pluiua uerba meq: & des¬

Expanded text:
his nubibus dictum est: Et mandabo nubibus meis, ne pluant super his nubibus dictum est: Et mandabo nubibus meis, ne pluant super eam, imbrem . De his enim quae ex densato aere constare dicuntur: si non fuerit pluvia, non praecipit Dominus ne pluant super vineam, aut super quamcumque regionem, imbrem; sed omnino non apparent, ut in tertio Regum libro legimus , quando in tempore siccitatis nubes nulla apparuit, et postea juxta prophetiam Eliae futurae pluviae signum in vestigio hominis ostensum est, atque ita post nubem conglobatam, imber descendit ad terras. Istis vero quasi subsistentibus nebulis, jubetur pluviam continere, cum indigna fuerit anima imbre coelesti, et dicitur: Mandabo nubibus meis, ne pluant super eam imbrem. Itaque unusquisque sanctorum nubes est. Moyses nubes erat, et quasi nubes loquebatur: Attendite, coeli, quae loquar, et audiat terra sermones ex ore meo. Exspectentur ut pluvia verba mea, et des
Abbreviated transcription (Latin):
bet aut t̾rena. Si t̾rena facta sunt. ad cognatam sibi t̾ram de¬
ducunt eum qui thesaurizat ea in terra & non in celo. Rur-
sumq heo que uixta uirtutem gesta sunt thesaurizatorem
suum ad ꝓpinquantem sibi ad odorum regiones subuebunt.
Et eduit nubes ab extremo t̾rȩ. Istnsmodi disputatio in psil¬
mo nuꝑ incidit: & dictum est a nob̾ quom᷑ deus eduxeritꝰ
nubes ab extremo terre. Quadi quideq nano rusr cognpuꝵ
retractare. ut & hiĩ qui audierunt plenissime eorum quȩ sciunt
reminiscant᷑: & hiĩ qui aut non interfuerunt aut obliti sunt
contextum sermonis agnoscant. quem tẽ ꝓ ut ualuimꝰ ex hibuimꝰ.
Oitimus autẽ sanctos esse nubes. Et enim hoc quod scͥptum est ue¬
ritas tua usq ad nubes. non potest referri ad in animales nubes:
s ueritas dei usq ad illas nubes est que auditnt mandatum dñi.
& nouerunt quod pluuias deferant. & a quib eas suspendant. De

Expanded text:
beat aut terrena. Si terrena facta sunt, ad cognatam sibi terram debeat aut terrena. Si terrena facta sunt, ad cognatam sibi terram deducunt eum, qui thesaurizat ea in terra et non in csumque haec quae juxta virtutem gesta sunt, thesaurizatorem suum appropinquantem sibi ad coelorum regiones subvehunt. Et eduxit nubes ab extremo terrae . Istiusmodi disputatio in psalmo nuper incidit, et dictum est a nobis, quomodo Deus eduxerit nubes ab extremo terrae: quod quidem nunc cogimur rursum tractare: ut et hi qui audierunt, plenissime eorum quae sciunt, reminiscantur: et hi qui aut non interfuerunt, aut obliti sunt, contextum sermonis agnoscant: quem tunc, prout valuimus, exhibuimus. Diximus autem sanctos esse nubes. Etenim hoc quod scriptum est: Veritas tua usque ad nubes , non potest referri ad inanimales nubes, sed veritas Dei usque ad illas nubes est, quae audiunt mandatum Domini, et noverunt quo pluvias deferant, et a quibus eas suspendant. De
Abbreviated transcription (Latin):
Atq in hunc modum extendisse nunc dicitar celum in prudẽ¬
tia sua. Quomodo autẽ extendatuur celum extendente eum
quippe extensionem quandam esse uerborum. similiter ut nc̃
dicitur celi: iuxta illad quoq quod in alio loco scͥptum ẽ. qͥ ex¬
tendit celum ut pellem. Extenditi autẽ & anima nr̃a quȩ
pͥus fuerat contracta: ut possit capax esse sapientie dei. Llerũ
ut ad ꝓpositam reuertamur. diximꝰ de eo quod prudentia ce
lum factum sit: & nunc affirmamiꝰ eos qui celestem hominem por-¬
tant esse celestes. Si enim ad peccatorem dicitim t̾ra es & in t̾rã
ibis. quare ñ dicatuꝵ ad iustum cuiꝰ est regnum celorum celum es
& in celum ibis :ut si ꝓpter choicum dicituꝵ ei qui portat
imaginem choyci terra es. & in t̾ram ibis. cur. ꝓpter celestem
ei qui imaginem celestis portat non conueniat dici celam es &
in celum ibis: Ulnusquisq autem nr̃m aut celestia facta ha¬

Expanded text:
atque in hunc modum extendisse nunc dicitur coelum in prudenatque in hunc modum extendisse nunc dicitur coelum in prudentia sua. Quomodo autem extendatur coelum, extendente id quippe extensionem quamdam esse verborum, similiter ut nunc dicitur coeli, juxta illud quoque quod in alio loco scriptum est: « Qui extendit coelum ut pellem . » Extenditur autem et anima nostra quae prius fuerat contracta, ut possit capax esse sapientiae Dei. Verum ut ad propositum revertamus, diximus de eo quod prudentia ejus coelum factum sit, et nunc affirmamus eos qui coelestem hominem portant esse coelos. Si enim ad peccatores dicitur: « Terra es et in terram ibis , » quare non dicatur ad justum, cujus est regnum coelorum: Coelum es et in coelum ibis? Aut si propter choicum dicitur ei qui portat imaginem choici, « Terra es et in terram ibis: » cur propter coelestem ei qui imaginem coelestis portat, non conveniat dici: Coelum es, et in coelum ibis? Unusquisque autem nostrum aut coelestia facta ha