comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
innouissima tuba: om̃s surgenius.
Ergo surrexetunt om̃s uirgines ille.
& aptaurrunt lampades suas: id est
rationes redolendas oꝑum suorum.
Oportet enim nos exhiberi ante
tribunal xp̃i: ut illic recipiat unꝰ¬
quisq quod gessit incorpore: siue
bonum supe malum. Et dixerunt
stultȩ ad sapieutes. Datẽ nobis de
olro ur̃o: quia lamipades ur̃e ex¬
tinguntur. Querum enim facta
aliena laude fulciuntur. eadem
s. b tracta defiint: & de consuetu¬
diue id semꝑ  quirit. uude gau¬
dere animus solet.
lae hominim qui seda ñ uident:¬
den. qui cordis iuspectae c̃. Sed qͥd
⁊ esponderunt sapientes: Ne forte
non sufficiat nobis &. nobis. Uinis¬
quisq enim ꝓse rationem reddet: nrc
alirno testimonio qͥsqͣm ad uiuatur
apud dm̃. cui secreta cordis apparent:
& uix sibi quisq sufficit. ut ei testi¬
monium ꝑhibeat conscientia sua
Quis enim gloriabitur mundũ se ha¬
bere cor: Inde est. quod apłs dicit.

Expanded text:
in novissima tuba, omnes resurgemus: in novissima tuba, omnes resurgemus: ergo surrexerunt omnes illae virgines, et aptaverunt lampades suas, id est rationes reddendas operum suorum. Oportet enim nos exhiberi ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusquisque quod gessit in corpore, sive bonum, sive malum. Et dixerunt stultae ad sapientes: Date nobis de oleo vestro, quia lampades nostrae exstinguuntur: quorum enim facta aliena laude fulciuntur, eadem subtracta deficiunt; et de consuetudine id semper inquirit, unde gaudere animus solet. Itaque hominum qui corda non videntDeum, qui cordis inspector est. Sed quid responderunt sapientes? Ne forte non sufficiat nobis et vobis. Unusquisque enim pro se rationem reddet, nec alieno testimonio quisquam adjuvatur apud Deum, cui secreta cordis apparent; et vix sibi quisque sufficit, ut ei testimonium perhibeat conscientia sua. Quis enim gloriabitur mundum se habere cor ? Inde est quod Apostolus ait:
Abbreviated transcription (Latin):
liticiam: oleo sigtificari arbitroꝵ
Fropteres in quit mxitte dĩ d̃s tuus.
oleo leticie. Qui artie ñ propterea
gaudet qͥ o̾c intͥruisecus placet:
non habrt ollirn secũ. Prudentes
autem acceptrunt oleum secum in
ticiam bonoꝵ oprrum incoede atq
conscientia posuerunt sicut & apłs¬
moue. Prohi uitẽ se bomo in¬
quit: & tiur It semet ipso habebit
gloriam. & non in altero.
arbantr ergo sponso. dormir¬
runt om̃s: quia ex utroq genere
continentium hominũ. siur eorum
qͥ coram do exultant. siur eoꝵ qui
inlaudib hominũ ad quiescunt.
moriunt᷑ hoc inter uallo temporis.
donec sub aduentu dñi fiat resur¬
rectio mortuorum. Media autem
nocte. id est nullo sciente aut spr¬
rante. qͥppr cum ipse di cat dñs.
de dir autem illa &. hora. nemo scit:
& apłs dicit. dirs dñi tanquam fur
innocte ita uenirt. ex quo signifi¬
cat. penitus latere cum uenit.
clamor factufẽ :ecce sponsus uenit.
surgite obuiam ei. In ictu oculi

Expanded text:
laetitiam oleo significari arbitror: laetitiam oleo significari arbitror: propterea unxit te deus, deus tuus oleo exsultationis. qui autem non propterea gaudet, quia deo intrinsecus placet, non habet oleum secum. prudentes autem acceperunt oleum secum in titiam bonorum operum in corde atque conscientia posuerunt. sic et apmonet: Probet autem se homo, inquit, et tunc in semetipso habebit gloriam, et non in altero . Tardante vero sponso dormitaverunt omnes: quia ex utroque genere continentium hominum, sive eorum qui coram Deo exsultant, sive eorum qui in laudibus hominum acquiescunt, moriuntur hoc intervallo temporis, donec sub adventu Domini fiat resurrectio mortuorum. Media aunocte, id est nullo sciente aut sperante quippe cum ipse dicat Dominus: De die autem illa et hora, nemo scit: et Apostolus dicit: Dies Domini tanquam fur in nocte ita veniet: ex quo significatur penitus latere cum venit venerit, clamor factus est, Ecce sponsus venit, surgite obviam; et in ictu oculi,
Abbreviated transcription (Latin):
ini appetitus auoluptate oculoꝵ.
ał luptate aurium. auoluptate
olfaciendi. gustandi. tangendi.
Sed quia ista continentia partim corã
d̾ofit. ut illi placeatur interiore
gaudio conscientie. par an coram
nominib. tantũ. ut głahumana
capiatur: quinq dicuntur sapien¬
tes &. quinq stulte. utreq tamen
ungines. quia utraq conturentia
ẽ: quam uis diuerso fomite gaudeat
impades autem sunt
quȩ manib portantur : oꝑa que
Dictum ẽ autẽ. Iuceant dꝑ̃a ur̃a
corã hominib. Om̃s uͦ acceꝑunt
lampa des suas: & uenerunt obutã
sponso. Intelligendum ẽ ergo xp̃i
nomine cenferi: dequibi agitur.
Non enim possunt qͥ xpiãni nonsunt
sponso xp̃o uenire obuiam. Sed
quinq fatur acceptis lampadibus:
non sumpserunt oleum secũ. Multi
autem quãuis de xp̃i boratate plu¬
rimum sperentgaudium tamen
ñ habent dum contirrnt᷑ uiiuint:
nisi in lai dib hominũ. Non ergo
habent oleum secũ. Nam insam

Expanded text:
imi appetitus a voluptate oculorum, imi appetitus a voluptate oculorum, a voluptate aurium, a voluptate olfaciendi, gustandi, tangendi. Sed quia ista continentia partim coram Deo fit, ut illi placeatur in interiori gaudio conscientiae; partim coram hominibus tantum, ut gloria humana capiatur; quinque dicuntur sapientes, et quinque stultae: utraeque tamen virgines, quia utraque continentia est, quamvis diverso fomite gandeat. Lampades autem sunt, quia manibus gestantur, opera quae dictum est autem: luceant opera uestra coram hominibus. omnes uero acceperunt lampades suas et uenerunt obuiam sponso. intellegendum est ergo Christi nomine censeri de quibus agitur. non enim possunt qui christiani non sunt sponso Christo uenire obuiam. sed quinque fatuae acceptis lampadibus suis non sumserunt oleum secum. multi enim quamuis de Christi bonitate plurimum sperent, gaudium tamen non habent, dum continenter uiuunt, nisi in laudibus hominum. non ergo habent oleum secum. nam ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
& sponsr. Et cetera. Decem utiq
uirginum quot quinq ad mittunt᷑.
quirq. excluduntꝰ : bonoꝵ .&. maloꝵ
discretionem significat. Qua ꝓpt̃
si uiiginitatis nomen honorabile ẽ.
cur receptis exclusisq cominune
est: Deinde ꝗd sibi uult numerus.
in utraq parte quinarius: Quic¬
quid autẽ significet aleum. mirũ
uidet̾ qo sapientes prcentib non
cõmunicant. cum ꝙ. inuidere fas
non sit cas. quy ita ꝑfecte sunt. ut
absponso recipiantur. qͦ nomure.
ad prestandũ exeo qd habent. pre¬
scribente illa sententia eiusdẽ dñi
dicentis om̃i petenti te tribue.
uro est autem. quod¬
non posset dando sufficere
utrisq : Hȩc maxime augent
questionis difficultatem: quam qͣm
& cetera diligent̃ considerata. ut
omĩa in unã rationẽ currant.
nichilq inunã partem dicatur
qoͦ impediat aliam: magna cautio¬
est ad hibenda. Uidentur itaq mͥ
quinq tuirguies. significare quiutr¬
ꝑtitam continentiam acarnis ille¬
cebris. Entiuendus ẽ enim ani¬

Expanded text:
s et cetera. decem utique uirginum quod quinque admittuntur, quinque excluduntur, bonorum et malorum discretionem significat. quapropter si uirginitatis nomen honorabile est, cur receptis exlusisque commune est? deinde quid sibi uult numerus in utraque parte quinarius? quidquid autem significat oleum, mirum uidetur, quod sapientes petentibus non communicant, cum et inuidere fas non sit eas quae ita perfectae sunt, ut ab sponso recipiantur, quo nomine ad praestandum ex eo quod habent, praescribente illa sententia eiusdem domini dicentis: omni poscenti te tribue. quid est autem, quod posset dando non sufficere utrisque? hquaestionis difficultatem: quanquam et caetera diligenter considerata, ut omnia in unam rationem concurrant, nihilque in unam partem dicatur quod impediat aliam, magna cautio adhibenda est. 3. Videntur itaque mihi quinque virgines significare quinquepartitam continentiam a carnis illecebris. Continendus est enim an
Abbreviated transcription (Latin):
mentis oculos aꝑtos tenet. Uigilat.
qui seruat oꝑando quod credit.
Uligiat. qui ase torporis & negligentiȩ
tenebras repellit. Hinc & enim pau¬
lus dicit. Euigilate iusti: & nolite
peccare. Hinc rursus ait. Hora est:
iamnos de somno surgere.¬

Expanded text:
enet. Vigilat qui servat operando quod credit. Vigilat qui a se torporis et negligentiae tenebras repellit. Hinc enim Paulus dicit: Evigilate, justi, et nolite peccare . Hinc rursus ait: Hora est jam nos de somno surgere
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsi stabiliter tenere uidebantur.
aimserunt. Si ergo transaeta
multitudo generis humani ꝑnati¬
uitatem uiruit in carne: ꝑmortem
aruit inpulurre: uidelicet fenum
fuit. Quia igitur momentis suis
te qͥd salomon dicat. Quodcumq
potest manus tua facere. instanter
operare. quia nec opus. nec ratio.
nec screntia. nec sapientia rrunt
apud inferos. quo tu ꝓperas. Quia
ramus. &. post mortem oꝑari non
possumus: suꝑ est ut ante mortem.
tempora indulta rapiamus. Sic enĩ
sic mors ipsa cum uenerit uincitur:
si priusqͣm urniat semꝑ timeatur.

Expanded text:
quasi stabiliter tenere videbantur quasi stabiliter tenere videbantur amiserunt. Si ergo transacta multitudo generis humani per nativitatem viruit in carne, per mortem aruit in pulvere, videlicet fenum fuit. Quia igitur momentis suis te quid sapiens Salomon dicat: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus nec ratio nec scientia nec sapientia erunt apud inferos, quo tu properas! Quia ramus et post mortem operari non possumus, superest, ut ante mortem tempora indulta rapiamus. Sic enim sic mors ipsa, cum venerit, vincitur, si, priusquam veniat, semper timeatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ne impenitens periret.
ut semꝑ possit ẽẽ suspecta:
Ut dum illã prruidere ñ possumus:
ad illam sine int̾missione p̃pareiur
Prouide frẽs mei: in conditionem mor¬
talitatis ur̃e mentis oculos figite.
Uementi uos iudici: ꝑfletus cotidie
&. lamenta p̃parate. Cum certa mors
inanrat om̃ib: nolite detemporalis
uite ꝓuidentia. incerta cogitare.
Terrenarum terũ. uoscura ñ aggra¬
urt. Quantis libet enim auri & ar¬
genti molibus circundetur: quibus¬
librt pretiosis uestib induatꝰ caro.
quid aliud ẽ qͣm caro: Nolite gͦ
attendere qͥd habetis: sed quid estis.
Uultis audire qͥd estis: Propħa in¬
dicat dicens. Uere fenum ẽ popłs.
Si enim fenum populus non ẽ: ubi
sunt illi. qͥea que hodie colimus. uo¬
biscum transacto aimo beati felicis
natalitia celebrauerunt: Oquanta
tubart. Sed subripiente mortis arti¬
culo. repente inbis quȩ ꝓuidere
nolebant mirenti sunt & cuucta
simul temporalia. que congregata

Expanded text:
ne impoenitens periret. ne impoenitens periret. ut semper possit esse suspecta, ut dum illam praevidere non possumus, ad illam sine intermissione praeparemur. Proinde, fratres mei, in conditione mortalitatis vestrae mentis oculos figite, venienti vos judici per fletus quotidie et lamenta praeparate. Et cum certa mors maneat omnibus, nolite de temporalis vitae providentia incerta cogitare. Terrenarum rerum vos cura non aggravet. Quantislibet enim auri et argenti molibus circumdetur, quibuslibet pretiosis vestibus induatur caro, quid est aliud quam caro? Nolite ergo attendere quid habetis, sed quid estis. Vultis audire quid estis? Propheta indicat, dicens: Vere fenum est populus . Si enim fenum populus non est, ubi sunt illi qui ea quae hodie colimus nobiscum transacto anno beati Felicis natalitia celebraverunt? O quantane 1485 cogitabant, sed, subripiente mortis articulo, repente in his quae praevidere nolebant inventi sunt, et cuncta simul temporalia quae congregata
Abbreviated transcription (Latin):
dii patient̃ ferre: scias hunc quandoq¬
etiam districte iudicare. Hinc peri
redditor dicitur: quia peccata homi¬
num &. patitur &. reddit. Namquos
diu ut conuertant᷑ tolerat: non con¬
uersos durius dampnat.
pexcutiribam uero mentis
nr̃e desidiam. etiã exteriora
sui custodiã suscitet᷑. Dam dicitur.
Hoc autẽ scitote: quia si sciret pat̃¬
familias. qua hora fur ueniret. tugi¬
laret utiq. ꝙ non smneret ꝑfodi do¬
mum suã. Exqua p̃missa similitudi¬
ne: etiam exhorcatio sub iufert᷑ cum
dicitur. Et uos estote parati: quia
qͥ hora ñ putatis. filius hominis ueni¬
et. Nesciente enim patre familias.
fur domũ ꝑfodit: quia dum asui
uenitus. carnis nr̃e habitaculũ ierũ¬
nerit dormientem necat. Quia
cum uentura dampna sp̃e minime
p̃uidet: hunc mors ad supplicium
nescientem rapit. Furi autem resis¬
teret. si uigilaret: Quia ad uentũ
uidicis qui occulte animam rapit
precauens. ei penitendo occurrer&:

Expanded text:
diu patienter ferre, scias hunc etiam quandoqudiu patienter ferre, scias hunc etiam quandoque districte judicare. Hinc per qredditor dicitur, quia peccata hominum et patitur et reddit. Nam quos diu, ut convertantur, tolerat, non conversos durius damnat. Ad excutiendam vero mentis nostrae desidiam, etiam exteriora sui custodiam suscitetur. Nam dicitur: Hoc autem scitote, quia si sciret paterfamilias qua hora fur veniret, vigilaret utique, et non sineret perfodi domum suam. Ex qua praemissa similitudine etiam exhortatio subinfertur, cum dicitur: Et vos estote parati, quia qua hora non putatis Filius hominis veniet. Nesciente enim patrefamilias fur domum perfodit, quia dum a sui veniens carnis nostrae habitaculum irrumnerit dormientem necat, quia cum ventura damna spiritus minime praevidet, hunc mors ad supplicium nescientem rapit. Furi autem resisteret, si vigilaret, quia adventum judicis, qui occulte animam rapit, praecavens, ei poenitendo occurreret,
Abbreviated transcription (Latin):
adolescentia tua. Tertia autem:
senectus accipitur.
UI ERGO uigilare inprima uigi¬
lia noluit: custodiat uel scd̾am.
Ut qͥ conuerti a prauitatibus
suis inpueritia nrglexit: ad uias
uite saltẽ intempore iuuentutis
euigilet. Et qui uigilare in scd̾a
uigilia noluit: tercie uigiliȩ reme¬
dia non amittat. Vt&. qui in cuuen¬
iusenectute resipiscat.
Non est iam. qͥd homo excusatio¬
uis inueniat. Ds̃ despicit᷑: ꝙ. ex¬
pectat. Contempni se uidet: &
reuocat. In iuriam de contemptu
suo sscipit: & tam̃ qͥndoq reuer¬
trmib erican pͥmia ꝓmittit. Sed
iusticiam inuditio exeret. qͥnto lon¬
giorem patirntiã ante uiditiũ pre¬
rogiuit. Hinc &. rium paulus dicit.
Ignoras qm̃ benignitas d̾i ad penitentiã
& cor impenitens. thesaurizas tͥ iram
indie ire: &. reuelationis usti iudicii
di. Huic psalmista ait. Ds̾ iudex
ustus: fortis & longanimis. Dictitrus
qͥppt longanimem: p̃misit iustum.
Ut cur̃ uides peccata delinquentium

Expanded text:
adolescentia tua . Tertia autem, senectus accipitur. Qui ergo vigilare in prima vigilia noluit custodiat vel secundam, ut qui converti a pravitatibus suis in pueritia neglexit ad vias vitae saltem in tempore juventutis evigilet. Et qui evigilare in secunda vigilia noluit tertiae vigiliae remedia non amittat, ut qui in juvenn senectute resipiscat. Non est jam quid homo excusationis inveniat. Deus despicitur, et exspectat; contemni se videt, et revocat; injuriam de contemptu suo suscipit, et tamen quandoque revertentibus etiam praemia promittit. Sed justitiam in judicio exiget, quanto longiorem patientiam ante judicium praerogavit. Hinc etenim Paulus dicit: Ignoras quoniam benignitas Dei ad poenitentiam  iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . Hinc Psalmista ait: Deus judex justus, fortis, et longanimis . Dicturus quippe longanimem, praemisit justum, ut quem vides peccata delinquentium
Abbreviated transcription (Latin):
NER PARASOLAS AD NO
dictas: solet querentes multũ exer¬
cere. ista quȩ de decem uirginibus
posita ẽ. Et multi quidem hincꝰ
multa senserunt. quȩ ñ sunt p̃ter
fidem: sed quomͦ partib eiꝰ omĩbus
conueniat expositio. id elaborandũ
est. Legi etiam inqͥdan scriptura.
ex rarum genere que apocriphe
nominant᷑ : quod ion sit contra ca¬
tholicam fidem. Sed huic le eo mͥ¬
minus congruere uisum ẽ: consi¬
deranti om̃s huius similitudinis
absurde de hoc loco accipi: qͣtitũ
potero bryiuter ꝙ diligent̃ exponã.
iterrogatus igitur dñs ur̃
hoc quoq dixit. Tunc simile esti¬
mabitur reguum cęloꝵ decem uir¬

Expanded text:
er parabolas a domino dictas solet quaerentes multum exercere ista quae de decem uirginibus posita est. et multi quidem hinc multa senserunt, quae non sint praeter fidem; sed quomodo partibus eius omnibus conueniat expositio, id elaborandum est. legi etiam in quadam scriptura ex earum genere, quae apocrypha nominantur, quod non sit contra catholicam fidem. sed huic loco minus congruere mihi uisa est, consideranti omnes huius similitudinis absurde hoc loco accipi, quantum potero, breuiter et diligenter exponam. Interrogatus igitur dominus nhoc quoque dixit: tunc simile aestimabitur regnum caelorum decem uir
Abbreviated transcription (Latin):
confidenter cunctis illis apłos prefero.
Per istorum os michi xp̃c sonat: quos
ante ꝓphas inter spiritalia carismata
positos lego inquib pene ultimum
gradum interpretes tenent. Quid
huore torqueris: Quid imperitorũ
animos contra me concitas: Sicubi
tͥ intranslatione uideor errare: inter¬
roga hebreos. diuersarum urbium
magistios consule. Quod illi habent
de xp̃o: tui codices non habent
fluud est si contra se postra ab apostolis
usurpata testimonia ꝓbauxrunt. et
emendatiora sunt exemplaria latina
quam greca: greca quam hebrea.
Uerum hec contra miuidos. Nunc te
precor desi deri carissime. ut quia tan¬
tum opus mȩ subire fecist. & a genesi
exordium capere: orationib uiues.
quo possim eodem sp̃u qͦ scripti sunt
ubri. in latinum eos transferre ser¬
monem.

Expanded text:
confidenter cunctis illis apostolos praefero. confidenter cunctis illis apostolos praefero. Per istorum os mihi Christus sonat, quos ante prophetas inter spiritalia charismata positos lego: in quibus ultimum pene gradum interpretes tenent . Quid livore torqueris? quid imperitorum animos contra me concitas? Sicubi in translatione tibi videor errare, interroga Hebraeos, diversarum urbium magistros consule. Quod illi habent de Christo, tui codices non habent. Aliud est, si contra se postea ab apostolis usurpata testimonia, probaverunt, et emendatiora sunt exemplaria Latina quam Graeca, Graeca quam Hebraea. Verum haec contra invidos. Nunc te precor, Desideri charissime, ut quia tantum opus me subire fecisti, et a Genesi exordium capere, orationibus juves: quo possim eodem spiritu quo scripti sunt libri, in latinum eos transferre sermonem.
Abbreviated transcription (Latin):
Et nescio quis primus auetor septua¬
guita cellas alexandrie mendatio suo
extruxerit. quib diuisi eodem serip¬
titarint: cum aristeus eiusdem
ptholomei hyperaipistes. ꝙ multopost
tempore iosephus nichil talr retuleruit.
sed in una basilica congregatos contulis¬
se seribant non ꝓphetasse. Alud ẽ enĩ
copia uerborum. ea quȩ intelligit trans¬
frit. nisi forte putandus ẽ tullius eco
afflatus rechorico sp̃u transtulisse: aut
aliter de eisdem libris ꝑseptuaginta
isti scriptum rẽ mentiti suit. Quid ig¬
tur: Dampnamus ueteres: Muune.
Sed post priorum studia: in domo dñi qͦo
possumus laboramus. Iui interpretati
sunt ante aduentum xp̃i. &. qd nescie¬
bant dubiis ꝓtulere sententiis: nos
post passionẽm & resurrectionem eius.
ñ tam ꝓphetiam quã hystoriam scribi¬
mus. Aliter enim audita: alit̾ uisa
narrantur: Quod melius intelligimꝰ:
melius & ꝓferimus. Audi igitur emu¬
le : obtrectator aũsculta. Non damp¬
no. ñ reprehendo septuagnita: sed

Expanded text:
t - “quis primus auctor Septuaginta cellulas Alexandrie mendacio suo” extruxit “quibus divisi eadem scriptitarent, cum Aristeus, eiusdem Ptholemei yperapistes, et multo post tempore Iosephus nihil tale retulerint, sed in una basilica congregatos, contulisse scribant, non prophetasse. Aliud est eniet verborum copia ea, que intelligit, transfert. Nisi forte putandus est Tullius Econafflatus rhetorico spiritu protulisse. Aut aliter de eisdem libris per Septuaginta hi scriptum esse mentiti sint. Quid igitur? damnamus veteres? minime: sed post priorum studia, in domo Domini quod possumus, laboramus. Illi interpretati sunt ante adventum Christi, et quod nesciebant, dubiis protulere sententiis. Nos post passionem et resurrectionem ejus, non tam prophetiam, quam historiam scribimus. Aliter enim audita, aliter visa narrantur. Quod melius intelligimus, melius et proferimus. Audi igitur, aemule; obtrectator, ausculta: non damno, non reprehendo Septuaginta, sed
Abbreviated transcription (Latin):
prȩsagio futurorum cum danihele sorti¬
tuis est nomen. obsecra tis ut transia¬
tum in latinam linguam de hebreo fer¬
mone pentatheucum. nr̃orum aurib
traderem: periculosum opus certe.
& obtrectatorum meorum latratibus
patens: qui me asserunt inseptuagin¬
ta interpretum suggillationem noua
pro ueterib cũdere. ita ingenium
quasi uinum ꝓbantes: cum ego sepis¬
sime testatus sim. me ꝓuili portionr
intabernaculo d̾i offerre que possum:
nec opes alterius aliorum pauꝑtate
fedari. Quod ut auderem. origenis
me studium ꝓuocauit: qui editioni
antiquȩ translationem theodotionis
miscuit. asteriseo ꝙ obelo idest stella
ꝙ ueru opus or̃e distinguens: dum
aut illucessere facit que minus ante
fuerant. aut suꝑtlua queq uugulat
ꝙ confodit. Maxime que euglistarũ¬

Expanded text:
praesagio futurorum, cum Daniele sortitus est nomen, obsecrantis , ut translatum in Latinam linguam de Hebraeo sermone Pentateuchum, nostrorum auribus traderem. Periculosum opus certe, et obtrectatorum meorum latratibus patens, qui me asserunt in Septuaginta Interpretum suggillationem nova pro veteribus cudere: ita ingenium quasi vinum probantes; cum ego saepissime testatus sim, me pro virili portione in tabernaculo Dei offerre quae possim, nec opes alterius, aliorum paupertate foedari. Quod ut auderem, Origenis me studium provocavit, qui editioni antiquae translationem Theodotionis miscuit, asterisco +, et obelo ÷, id est, stella et veru opus omne distinguens: dum aut illucescere facit quae minus ante fuerant, aut superflua quaeque jugulat, et confodit; maximeque quae evangelistaru
Abbreviated transcription (Latin):
nec incor hominis ascenderunt quȩ
p̃parauit d̃s diligentib se: ꝙ alia mul¬
ta. quȩ ꝓprium sintagia desiderant.
Interrogemus ergo tos ubi hec scripta
sint: & cum dicere non potueruit. de
libris hebraicis ꝓferamus. Primum
testimonium ẽ mnosex. scd̾m inysaia.
teruum inracharia: quartum in pro¬
uerbus. quintum ȩque inysaia. quod
multi ignorantes: apocriphorum dr¬
liramenta scetantur: & hyberas nẽni
as auctenticis libris preferunt.
Causas erroris: non est mrum ex pone¬
re. Iudei prudenti dicunt factum
ẽẽ consilio: ne ptholomeus unius di
cultor. etiam apud hebreos duplicem
diuinitatem deprehenderet. qd ma¬
xiie iccirco faciebat. quia inplato¬
nis dogma cadere uidebatur. Deniq
ubicumq sacratum aliquid sacra serpp¬
tura testatur de patre &. filio & spiritu
scõ. aut aliter interpretatisunt: aut
omĩno tacurrunt: ut & regi satis face

Expanded text:
ascenderunt, quae praeparavit Deus diligentibus se ; et multa alia quae proprium σύνταγμα desiderant. Interrogemus ergo eos, ubi haec scripta sint: et cum dicere non potuerint, de libris Hebraicis proferamus. Primum testimonium est in Osee , secundum in Isaia , tertium in Zaccharia , quartum in Proverbiis , quintum aeque in Isaia . Quod multi ignorantes, apocryphorum deliramenta sectantur; et Iberas naenias libris authenticis praeferunt. Causas erroris non est meum exponere. Judaei prudenti factum dicunt esse consilio, ne Ptolemaeus unius Dei cultor, etiam apud Hebraeos duplicem divinitatem deprehenderet. Quod maxime idcirco faciebant, quia in Platonis dogma cadere videbatur. Denique ubicumque sacratum aliquid Scriptura testatur de Patre et Filio et Spiritu sancto, aut aliter interpretati sunt, aut om
Abbreviated transcription (Latin):
paruulis. Grãs agit & exultat
erit sacramenta. quȩ ignorauerint
seribe & pharisei. qui sibi sapientes
uidentur: & in conspectu suo pruden¬
tia afilus suis. Ita pater: qm̃ sie fuit
placitũ ante te. Blandientis affectu
loqͥtur ad patrem. ut ceptũ in apłis
beireficium compleatur. Omĩa mͥ
tradita sunt apatre meo. Et truden¬
tem patrem. & accipientem filium:
mnystice intellige. Alioquin si uixta¬
nr̃am fragilitatem sentire uolumus:
cũ ceperit habere qͥ accipit. incipiet
ñ habere qͥ dederit. Tradita autem
sibi om̃ia. non celu̾m & terra ꝙ eleñ¬
ta intelligenda suit: & cetera que
ipse fecit & coudidit. sed hii quiper
filium accessum habent ad patrem.
& ante rebelles. dm̃ postea scire cepe¬
runt.
tprmo nouit filium nisi
pater: neq patrem quis nouit
nisi filius. &. cui uoluerit filius
reuelare. Erubescat eunomius. tan¬
tam sibi noticiam patris & filii. qͦntam
uodsi inde contenderit. & suam conso¬
iatur insaniam. quia sequitur & cui

Expanded text:
parvulis. Gratias agit et exsultat erit sacramenta, quae ignoraverint Scribae et Pharisaei, qui sibi sapientes videntur, et in conspectu suo prudentia a filiis suis. Ita, Pater, quoniam sic placitum fuit ante te. Blandientis affectu loquitur ad Patrem, ut coeptum in apostolis beneficium compleatur. Omnia mihi tradita sunt a Patre meo. Et tradentem Patrem, et accipientem Filium, mystice intellige. Alioquin si juxta fragilitatem nostram sentire volumus, cum coeperit habere qui accipit, incipiet non habere qui dederit. Tradita autem sibi omnia, non coelum et terra, et elementa intelligenda sunt, et caetera quae ipse fecit et condidit: sed hi qui per Filium accessum habent ad Patrem, et ante rebelles, Deum postea sentire coeperunt. Et nemo novit Filium nisi Pater: neque Patrem quis novit nisi Filius, et eclarat. Erubescat Eunomius tantam sibi notitiam Patris et Filii, quantam , quid si inde contendit et suam consolatur insaniam? quia sequitur: « Et cui
Abbreviated transcription (Latin):
Ubum enum nieum suaue ẽ:
ꝙ onus intum leue. Quomodo leuius
est lege eugłm: cum inlege homici¬
dium. inexigłio ira dampnet᷑: Qua
ratione engłii grã facilior. cum inbe¬
ge ad ulterium. in eugłio concupis¬
centia puniatur: In lege multa pre¬
cepta sunt: quȩ apls nonposse cõpleri
plenissime docet. In lege oꝑa requirun¬
tur. quȩ quifecerit uiuet meis. meugłie
uoluntas queritꝰ: quȩsi etiam effectum
non habuerit. tamen p̃miũ non amit¬
tit. Eugłium ea precipit que possu¬
mus: ne scilicet concupiscamus Hoca
in arbitrio nr̃o ẽ. Lex cum uoluntatẽ
ñ pumiat punit effectum: ne adulte¬
rium facias. ꝑiige inꝑsecutione ali¬
quam uirginem ꝓstitutam: Hec apue¬

Expanded text:
ugum enim meum suave est, et onus meum leve est. Quomodo levius lege Evangelium, cum in lege homicidium, in Evangelio ita damnetur. Qua ratione Evangelii gratia facilior, cum in lege adulterium, in Evangelio concupiscentia puniatur? In lege multa praecepta sunt quae Apostolus non posse compleri plenissime docet. In lege opera requiruntur, quae qui fecerit vivet in eis. In Evangelio voluntas quaeritur: quae si etiam effectum non habuerit, tamen praemium non amittit. Evangelium ea praecipit quae possumus: ne scilicet concupiscamus; hoc in arbitrio nostro est. Lex, cum voluntatem non puniat, punit effectum: ne adulterium facias. Finge in persecutione aliquam virginem prostitutam: haec apu
Abbreviated transcription (Latin):
afferatis. & fructus ũr maneat. ut
quod cumq petieritis patrẽ inno¬
mure meo det uobis. De quibus
uerbis: iam nos quod dedit dñs.
disseruisse meministis. Hic autẽ
dicit sequrnti scilicet lectione: quã
modo cum recitaretur audistis.
Hec mando uobis: ut diligatis in¬
uicem. Ac ꝑ hoc intelligere debe¬
mus hunc eẽ fructũ nr̃m : dr quo
ut eatis & fructum afferatis: &.
fructus uester manrat.

Expanded text:
 fructus vester maneat: ut quodcumque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. De quibus verbis jam nos quod Dominus dedit, disseruisse meministis. Hic autem dicit, sequenti scilicet lectione, quam modo cum recitaretur, audistis: Haec mando vobis, ut diligatis invicem. Ac per hoc intelligere debemus hunc esse fructum nostrum de quo ut eatis, et fructum afferatis, et fructu
Abbreviated transcription (Latin):
tur: Sed querendum nobis ẽ quidnã
sit quod redemptors nato. pastoribus
iniudra angls apparuit. atq adado¬
randum hunc ab oriente magos non
angls sed stella ꝑduxit. quia uidelicet
iudeis tanquam ratiour utentib rationa¬
le anmal id: angli predicare debuit.
gentiles uͦ quia uti ratione nesciebant.
ad cognoscendum dñm non ꝑuocem
sed ꝑsigna deducunt᷑. quia ꝙ illis pro¬
phetix tanquam fidelib ñ infidelib:

Expanded text:
 Quaerendum est quidnam sit quod Redemptore nato pastoribus in Judaea angelus apparuit, et ad adorandum hunc ab Oriente Magos non angelus, sed stella perduxit. Quia videlicet Judaeis tanquam ratione utentibus rationale animal, id est angelus praedicare debuit: gentiles vero, quia uti ratione nesciebant, ad cognoscendum Dominum non per vocem sed per signa perducuntur; quoniam illis prophetiae tanqu
Abbreviated transcription (Latin):
unctis fidelibus liquet. nequa quam¬
redemptaoris mattem ex eius natim¬
tate maculam contraxisse qua illorum die¬
rum spacio a sacris edibus abstinens purga¬
retur. que sine humqua concupiscentia sine
humano concubitx uirgo concepit sine ciliq̃
carnis ꝓmptione uirgo pepc̾tit. et sne si¬
nt unaas permansit. At ꝑet hos net masxͥ¬
uine incarnationis: mairem q eius õbser¬
ed nec mirum si mater obsetuaret
legem: qͣm eius filius non uenerat
soluere. sed adimplere. Sciebat enim quo
ordine conceperat. quo usu pͤepererat. et quis
esset. quem genuerat. sed legem communẽ
obseruans. expectauit purgationis diem. ce¬
lauit filii maiestatem. Hinc est quod eum
in templo duodetim annorum int̾ doctores
legis inueniens: silium ioseph uocat dicẽs.
Eili quid fecisti nobis sic: Ego pater tuus
dolentes querebamus te. Quem proculdu.¬
bio sciebat se siue concubitu ioseph concepis

Expanded text:
unctis fidelibus liquet nequaquamRedemptoris matrem ex ejus nativitate maculam contraxisse, qua illorum dierum spatio, a sacris aedibus abstinens, purgaretur, quae sine humana concupiscentia, sine humano concubitu, virgo concepit, sine aliqua carnis corruptione virgo peperit, et sine fine virgo permansit; ac plus hoc nec masvinae incarnationis, matremque legem obsered nec mirum, si mater observaverit legem, quam ejus Filius non venerat solvere, sed adimplere. Sciebat enim quo ordine conceperat, quo usu pepererat, et quis esset quem genuerat. Sed legem communem observans, exspectavit purgationis diem, celavit Filii majestatem. Hinc est quod eum in templo duodecim annorum inter doctores legis inveniens, filium Joseph vocat dicens: Fili, quid fecisti nobis sic? Ecce pater tuus et ego dolentes quaerebamus te . Quem procul dubio sciebat se sine concubitu Joseph concepis
Abbreviated transcription (Latin):
otandu quod premissa de xp̃o¬
proplxtia. non rcrũ tantum
miraculis: sed et uerborum propri¬
etate completur. Iste eit eñi fruc¬
tus: qui dauid patri arche sub iurc

Expanded text:
otandum quod praemissa de Chriprophetia non rerum tantum miraculis, sed et verborum proprietate completur. Iste est enim fructus, qui David patriarchae sub jur
Abbreviated transcription (Latin):
quoõ di ctũ est in lege dñi. par iutturum
aut diige pullo colubani. hostiehec
rauperũ crat. Pcepit quippe dñs i lege.
ur qui uostent agnũ pro filio uel filia
sunul et turturẽ siue colũbam offer¬
rẽt. Qui beto nõ sufficeret ad offerẽdũ
agnũ:. duo iam turtures uel duo
colũbe pullos oftcrret. Ergo dũs nostri ꝑ
om̃ia meiaor saluti. nõ solum ho¬
mo fieri cũ deus essa sed etiã cũ diues
elset paupee fien di natus ẽ pra nobis
ut nos sua pemperta⁊ esimul et hu¬
manitate diuitiarmi t diuinicatis
sue uouarei esse partic oes Scoz luit¬

Expanded text:
quod dictum est in lege Domini, Par turturum, aut duos pullos columbarum. Hostia haec pauperum erat. Praecepit quippe Dominus in lege ut qui posset, agnum pro filio vel filia, simul et turturem sive columbam offerret; qui vero non sufficeret ad offerendum agnum, duos jam turtures, vel duos columbae pullos offerret. Ergo Dominus nostrae per omnia memor salutis, non solum homo fieri, cum Deus esset, sed etiam cum dives esset, pauper fieri dignatus est pro nobis, ut nos sua paupertate, simul et humanitate divitiarum, et divinitatis suae donaret esse participes. Sed li
Abbreviated transcription (Latin):
uenis adme Quomodo gͦ dicit &. ego
nesciebam eum: nisi quia eum quẽ ante
nouerat. ꝑfectius iamcum bapti: aretur
agnouit: Quem rium mundi saluatorẽ
& iudicem nouerat: huius potentiam
maiestatis. altius sp̃u scõ suꝑ eum descen¬
dente cognouit.
Reus enim dubitandum ẽ. quia

Expanded text:
venis ad me ? Quomodo ergo dicit: Et ego venis ad me ? Quomodo ergo dicit: Et ego nesciebam eum, nisi quia eum quem et ante noverat, perfectius jam, cum baptizaretur, agnovit; quem mundi Salvatorem et judicem noverat, hujus potentiam majestatis altius Spiritu sancto super eum descendente cognovit? Neque enim dubitandum est qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhibens de dño: hic ẽ inquit
dequo dixi. Post me uenit uir
qui inte iue factus ẽ: quia prior me erat.
Post me uenit iur. post me natus ẽ in mun¬
qui ante me factus ẽ: qui me potentia
licet post apparens antecellit. Quia pri¬
or me erat. quia in principio erat uer¬
dum. & uerbum erat apud dm̃. &. ds
erat ubum. Post me uenit uir: tempus
tum regiȩ potestatis. qͦ etiam angelis p̾¬
sidet intuere. Quia prior me erat: etei¬
nitatem diuine marestatis. qua patri ẽ
equalis intellige. Post me uenit uir
qui ante me factusẽ: quia prio ine eris
Post inx uenit humanitatẽ. qui ideo me
precellit dignitate. quia prior me erat
monium ꝑlubere missus ẽ: quem udicẽ
om̃ium uenturum p̃dicabat dicenscuiꝰ
uentilabrum inmani sua. & ꝑmunda¬
bit aream fuam. a quo spm̃ scmn dari deb̾r
testabatur. ipse uos baptirabit inquiens
spũscõ. a quo seipsum ablui desiderabat
dicens. Ego ate debro baptuari. &. tu

Expanded text:
perhibens de Domino, Hic perhibens de Domino, Hic de quo dixi, post me venit vir, qui ante me factus est, quia prior me erat. Post me venit vir, post me natus est in munqui ante me factus est, qui me potentia licet post apparens, antecellit. Quia prior me erat, quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Post me venit vir, tempus tum regiae potestatis, quo etiam angelis praesidet, intuere; quia prior me erat, aeternitatem divinae majestatis, qua Patri est aequalis, intellige. Post me venit vir, qui ante me factus est, quia prior me erat. Post me venit humanitate, qui ideo me praecellit dignitate, quia prior me erat monium perhibere missus est, quem judicem omnium venturum praedicabat, dicens: Cujus ventilabrum in manu sua, et permundabit aream suam . A quo Spiritum sanctum dari debere testabatur: Ipse vos baptizabit, inquiens, Spiritu sancto , a quo seipsum ablui desiderabat, dicens: Ego debeo a te baptizari, et tu
Abbreviated transcription (Latin):
sacro scẽ passionis illius baptismo aque
abuitusẽ: urrum etiam cotidie tollit
peccata mundi. lauatꝙ nos apeccatis
tris cotidie insanguint suo. eum eiꝰdẽ
prate passi onis. ad altare memoria repli¬
catur. cum panis e urn ereatura insa¬
cramentim cariu & E nguinis eius.
in effabili spẽ scificatione tranffertur. sicq
corpis & sanguis ipsius. non infidelium
manib ad ꝑuitiem ipsorum funditur &
occiditur: sed fidelium ore fuam fundi
agnus in lege paschalis ostendit: qui
semel popłm de egypti. seruitute li¬
berans. in memoriam eius dem libera¬
tionis ꝑ om̃s annos immolatione sua
popłm eundem scificare solebat: do¬
nee uemret ipse cui talis hostia cesti¬
monium dabat: oblatusq patri pro
nobis in hostiam odoremq suauitatis.
mysterium suȩ passionis ablato agno.
in creaturam panis uiniq transferret.
sacerdos factus in ȩt̾num seđ̾m orditrem
melchisedech.
GeuItUr. Iohes testimonium

Expanded text:
sacrosanctae passionis illius baptismo aquae sacrosanctae passionis illius baptismo aquae ablutus est, verum etiam quotidie tollit peccata mundi. Lavat itaque nos a peccatis nostris quotidie in sanguine suo, cum ejusdem beatae passionis ad altare memoria replicatur, cum panis et vini creatura in sacramentum carnis et sanguinis ejus ineffabili Spiritus sanctificatione transfertur: sicque corpus et sanguis illius non infidelium manibus ad perniciem ipsorum funditur et occiditur, sed fidelium ore suam sumituagnus in lege paschalis ostendit, qui semel populum de Aegyptia servitute liberans, in memoriam ejusdem liberationis, per omnes annos immolatione sua populum eumdem sanctificare solebat, donec veniret ipse cui talis hostia testimonium dabat, oblatusque Patri pro nobis in hostiam odoremque suavitatis, mysterium suae passionis oblato agno in creaturam panis vinique transferret, sacerdos factus in aeternum, secundum ordinem Melchisedech. Sequitur: Joannes testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
salnatoris: quemidiu uer uurum poplis
uerbo predicauerat ipsum iamuemien¬
modo cum legeretur audiuius. mex
digtto demonstrauit dicens. Scce agnꝰ
di ecec qui tollit peccata mundi. Bece
agnus dĩ. ecce innocens & ab omni
peccato uminis: ut pote qui os qui¬
dem de ossib adam. & carnem decar¬
ne adam: sed uullam de carne peccatri¬
ce. traxit maculam culpe. Ecec qui tol¬
lit prccatum mundi: ecce qui iustus int̾
peccatores. mitis uit̾ impios. hoc ẽ qua¬
si agnus int̾ iupos apparens. etiam pre¬
catores & impios. iustificandi habet po¬
testatem. Quomodo autem precata
mundi tollat. quo ordine iustificet
impios. petuus apłs ostendit quiait.
Non corruptibilib argento uelauro.
redemptiestis de uana ur̃a conuersati¬
one paternȩ traditionis: sed pretioso
sanguine. quasi agni incontaminati
nos apeccatis ur̃is. insanguine suo.
or solum autem lauit nos apeccatis
nr̃is un sanguine suo. quando sangͥ¬
nemslium dedit incruce pro nobis.
uł quando unus quisq nr̃m mysterio

Expanded text:
Salvatoris, quem diu venturum populis verbo praedicaverat, ipsum jam venienmodo cum legeretur, audistis, mox digito demonstravit, dicens: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi. Ecagnus Dei, ecce innocens, et ab omni peccato immunis utpote qui os quidem de ossibus Adam, et carnem de carne Adam, sed nullam peccatrice de carne traxit maculam culpae. Ecce qui tollit peccatum mundi, ecce qui justus inter peccatores, mitis inter impios, hoc est, quasi agnus inter lupos apparens etiam peccatores et impios justificandi habet potestatem. XXI. Quomodo autem peccatum mundi tollat, quo ordine justificet impios, apostolus Petrus ostendit, qui ait: Non corruptibilibus argento vel auro redempti estis de vana vestra conversatione paternae traditionis, sed pretioso sanguine, quasi agni incontaminati nos a peccatis nostris in sanguine suo . Non solum autem lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo, quando sanguinem suum dedit in cruce pro nobis, vel quando unusquisque nostrum mysterio
Abbreviated transcription (Latin):
caui amicos meos: & ipsi deceꝑunt
me. Sacerdotes uri & senes mei. in
urbe consumpti sunt : qͥa que siert̃¬
cibum ubi ut refocillarent animam
meũ uiutrmet ip̃sa: qm̃ amaritudine
plena simi. Foris interfecit gladius. &
domi mors simlis ẽ. fludirrunt quia¬

Expanded text:
cavi amicos meos, et ipsi deceperunt me: sacerdotes mei et senes mei in urbe consumpti sunt: quia quaesieruncibum sibi, ut refocillarent animam meum in memetipsa, quoniam amaritudine plena sum. foris interficit gladius, et domi mors similis e
Abbreviated transcription (Latin):
da. Defecerunt p̾lacrimis ocult mei:
conturbata sunt uiscera mea. Emi¬
sum ẽ interra recur meum. suꝑ con¬
tritione filiȩ populi mei: cũ drfice¬
rre paruulus &. lactens in plateis op¬

Expanded text:
 Defecerunt prae lacrymis oculi mei, conturbata sunt viscera mea, effusum est in terra jecur meum super contritionem filiae populi mei, cum deficeret parvulus et lactens in plateis op
Abbreviated transcription (Latin):
annos singulos. insangͥne alieno.
Alioquin oportebat eũ frequenter
pati ab origine mundi. Nunc autt
semel in consũmatione seculorum.
ad destitutionẽ peccati. ꝑhostiam
suã apparuit. Et quem adinodũ
statutum est hominib semel mori.
post hoc autem iudicium ꝰ sic &. xp̃c
semel oblatus ad multorum ex hau¬
rienda precata: Secundo sur pecra¬
to apparebit. expectaittib se insalu

Expanded text:
alieno alioquin oportebat eum frequenter pati ab origine mundi nunc autem semel in consummatione saeculorum ad destitutionem peccati per hostiam suam apparuit et quemadmodum statutum est hominibus semel mori post hoc autem iudicium sic et Christus semel oblatus ad multorum exhaurienda peccata secundo sine peccato apparebit expectantibus se in salu
Abbreviated transcription (Latin):
PSALMꝰ
EST ET
quem modo
nobis carita¬
tum audiui¬
nus. & cantando respondinits.
Uon oui laborabitis in audiendo: nec
infructuose laborabitis in operando.
Est eniui sicut euis titulus preno¬
tat: canticũ graduum. Grece
uel descendentium sunt: uel a se¬
deutim. Sed gradus qui modo
his positi sunt: ascendrntes siguficant.
Intelliganius gͦ tanqͣm ascensuri. uiͥe
ascensiones pedib corꝑalib que ramꝰ:
sed sicut in alio psalmo scriptum ẽ

Expanded text:
Psalmus est, et quem modo nobis cantatum audivimus, et cantando respondimus. Non diu laborabitis in audiendo, nec infructuose laborabitis in operando. Est enim, sicut ejus titulus praenotatur, «Canticum graduum.» Graece vel descendentium sunt vel ascendentium: sed gradus quomodo in his psalmis positi sunt, ascendentes significant. Intelligamus ergo tanquam ascensuri: nec ascensiones pedibus corporalibus quaeramus, sed sicut in alio psalmo scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
quia longe factus ẽ ame consolator.
conuertens aniniam nirã. Facti sunt
filii mei ꝑditi: qm̃ inualuit in imicꝰ.
Ex pandit syon manussuas: nonẽ qͥcon¬
solet᷑ eam. Mandauit dñs aduersũ
iacob: incireuitu eiꝰ hostes eius. Fac
ad iracundiam ꝓuocaui. Audite ob¬
secro tiniurrsi populi: & uidete do¬
lorem meũ. Uirginef mre &. uiuenes

Expanded text:
tor convertens animam meam facti sunt filii mei perditi quoniam invaluit inimicus FE expandit Sion manus suas non est qui consoletur eam mandavit Dominus adversum Iacob in circuitu eius hostes eius factaad iracundiam provocavi audite obsecro universi populi et videte dolorem meum virgines meae et iu
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt stercora. Et maior effecta ẽ.
iniquitas filie populi mei. precato
sodomoꝵ quȩ sub uersa ẽ in mom̃ito:
&. non ceprrunt in ea manus. Candi¬
diores nazarri eius niur: antidiores
lacte: rubicundiorrs ebort antiquo:
saphiyro pulchriores. Denigrata est
suꝑ carbones facies eoꝵ. &. non sunt
cogniti inplateis. Adhesit cutis eoꝵ
ossib : aruit .&. facta ẽ quasi lignũ.
Deluis fuit occisis gladio quã int̾¬
fectis famx: qm̃ siti extaburrunt
consumpti absterilitate t̾rȩ. Manꝰ
inulicerũ misericordium coxerunt
tricione filiȩ popult mei.
effudit iram indignationis
suȩ. Et succendit ignẽ in
syon:  deuorauit fundaĩnta eius.
Non crediderunt. reges terre& uni

Expanded text:
effecta est iniquitas filiae populi mei peccato Sodomorum quae subversa est in momento et non ceperunt in ea manus ZAI candidiores nazarei eius nive nitidiores lacte rubicundiores ebore antiquo sapphyro pulchriores HETH denigrata est super carbones facies eorum et non sunt cogniti in plateis adhesit cutis eorum ossibmelius fuit occisis gladio quam interfectis fame quoniam isti extabuerunt consumpti ab sterilitate terrae IOTH manus mulierum misericordium coxerunt tritione filiae populi mei Ceffudit iram indignationis suae et succendit ignem in Sion et devoravit fundamenta eius LAMED non crediderunt r
Abbreviated transcription (Latin):
te omii platearũ: Filu syon in¬
diti & amicti auro primo. quomͦ
reputati sunt i uasa testea. opus
manuum figuli: Sed &. lamiȩ
catulos suos. Filia populi mei crude¬
lis: quasi strit tio indeserto. Ad he¬
sit lingua lactentis ad palatum eius
insiti: paruuli petierint panem
&. ñ erat qui frangerit eis. Qui ues¬
cebant᷑ uoluptuose interierunt in

Expanded text:
e omnium uiarum. Filii Syon incliti et amicti auro primo, quomodo reputati sunt in uasa testea opus manuum figuli. Sed et lamie, catulos suos filia populi mei crudelis quasi strutio in deserto DELETH adhesit lingua lactantis ad palatum eius in siti parvuli petierunt panem et non erat qui frangeret eis HE qui vescebantur voluptuose interierunt in
Abbreviated transcription (Latin):
possit his qui ignorant ꝙ. errant
qm̃ & ipse circunidatus ẽ infirtuita¬
te. Et propterea debet qͣm adino¬
ipso offerre proprecatis. Nec quil qͥ
suiit sibi honorrm: sed qui uocatur
adõ tanquam aaron. Sicꝙ. xp̃c non
senirt ipsum clarificauit ut pontifer
fieret: sed ille qui locutus c̃ ad eum.
filius m̃s estu ego hodie genuite.

Expanded text:
i ignorant et errant, quoniam et ipse circumdatus est infirmitate, et propterea debet, quemadmoipso offerre pro peccatis. Nec quisquam sumit sibi honorem, sed qui vocatur a Deo, tanquam Aaron: sic et Christus non semetipsum clarificavit, ut pontifex fieret, sed qui locutus est ad eum: Filius
Abbreviated transcription (Latin):
t RECoRData ẽ iherłm dierum
afflictionis suş. & p̃uaricationis
omium desiderabilium suorũ.
que habirerat adirb antiqͥs: cum
caderet populus eius inmanu hostili.
q. ñ esset auxiliator. Viderunt eam
hostes: &. deriserunt sabbata eius.
Peccatum peccauit iherłm: propterea
instabilis facta ẽ. Omnes qui glori-
ficabant eam spreuerunt illam: quia
uiderunt ignominiam eius. Ipsa
autem gemens. &. conuersa retrorsum.

Expanded text:
um adflictionis suae et praevaricationis omnium desiderabilium suorum quae habuerat a diebus antiquis cum caderet populus eius in manu hostili et non esset auxiliator viderunt eam hostes et deriserunt sabbata eius HETH peccatum peccavit Hierusalem propterea instabilis facta est ficabant eam, spreverunt illam, quia viderunt ignominiam ejus: ipsa autem gemens et conversa retrorsum.
Abbreviated transcription (Latin):
firmauert̃ sermonẽ malignũ: ñ dño
sed sibi. Quomͦ riñ non dño ed sibi:
suꝑ filios ur̃os. Quod ergo firmaue¬
runt sibi firmaurrunt: quia ipsa
uox ẽ alibi. Foderunt ante facirni
meam fourã : & inciderunt uiram.
Dnm mors ñ occidit: sed ipse mort̾ẽ
Iuos autem iniqͥtas occidit: quia nolu¬
erunt occiderr uuqͥtatem.

Expanded text:
Firmaverunt sermonem malignum, non Domino, sed sibi. Quomodo enim non sibi, super filios nostros? Quod ergo firmaverunt, sibi firmaverunt: quia ipsa vox est alibi, Foderunt ante faciem meam foveam, et inciderunt in eam. Dominum mors non occidit, sed ipse mortem: illos autem iniquitas occidit, quia noluerunt occidere iniquitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
silentio: salutarr dñi. Bouũ ẽ uiro:
cum portauerit uigum ab adolescen¬
tia sua. Sedebit solitarius &. tacebit.
quia leuauit se suꝑ se. Ponet inpul¬
uere os suũ: si forte sit spes. Dabit
ꝑcutienti se maxillam: saturabitur
suis om̃s iunctos terre ut drelina¬
ret iaicium uiri in conspectu uus¬
cus altissuni: ut ꝑuerteret honiuĩr

Expanded text:
iro, cum portaverit jugum ab adolescentia sua.  Jod.  Sedebit solitarius, et tacebit: quia levavit super se. Ponet in pulvere os suum, si forte sit spes. Dabit percutienti se maxillam, saturabitur suis omnes vinctos terrae. Ut declinaret judicium viri in conspectu vultus Altissimi. Ut pe
Abbreviated transcription (Latin):
ramus. &. reuertamꝰ ad dñm. Leue¬
inus corda nr̃a cum manb: ad dnũm
incelos. Nos inique egimus .&. ad
iracundiam ꝓuocauimꝰ : iccirco
transeat oratio. Eradicationẽ q. ab
iectionẽ posiusti me: iumedio po
suum: om̃s inunici. Formido & la¬
queus facta ẽ nobis: uaticinatio &s
contricio. Diuisiones aqͦrũ deduxit
oculus m̃s: incontritiour filie po
puli urei. Oculus ñs afflictus est
nec tacuit: eo quod non erͣt reqͥes.
donte respicera. & inderet dñs de
celis. Oculus meus dep̃datus ẽ ani¬
mam mrã: incunctis filiab urbis

Expanded text:
ramus, et revertamur ad Dominum. Levemus corda nostra cum manibus ad Dominum in coelos. Nos inique egimus, et ad iracundiam provocavimus: idcirco transeat oratio. Eradicationem, et abjectionem posuisti me in medio popsuum omnes inimici. Formido et laqueus facta est nobis vaticinatio, et contritio. Divisiones aquarum deduxit oculus meus, in cont  Oculus meus afflictus est, nec tacuit, eo quod non esset requies. Donec respiceret et videret Dominus de coelis. Oculus meus depraedatus est animam meam in cunctis filiabus urbis
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ad hominẽ recurrebant: dig¬
ui qͥ illum haberent: & illum non
haberent. Adhuc audi. quomodo
firmauerunt sibi sermonẽ malignũ.
Non inuenio aliquid inusto homuie
ait uidex. qͦo dignus sit morte. Et
ali qui firmauert̃ sermonẽ malignũ¬

Expanded text:
 ad hominem recurrebant: dig ad hominem recurrebant: digni qui illum haberent, et illum non haberent. Adhuc audi quomodo firmaverunt sermonem malignum. Non invenio aliquid in isto homine, ait judex, quo dignus sit morte . Et illi qui firmaverunt sermonem malignu