comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
leuaq puteos fodiamus usque ad aquȩ ipsius libram̃tũ
et abhis foramina hincinde pata facta uelutnares intro
agemus quanos introsps euaporet. quo facto latera
puteorũ structura suscipiat. Fodiendus aut̃ puteus lati¬
tudine viii pedũ quoquo uersũ ut binos pedes structura
concludat. quaestructura uectib ligneis subinde dense¬
at᷑ et structa sit lapide toficio ułsilice. siaqualimosa
bit̃. ł abulas obicies directas undiq: et eas trans uersis
uectib: sustinebis. nefodientes ruina conludat¬
quã uero nouã sic probabis inuaso aeneo nitido spargis
et simaculã p̃fecerit ꝓbabilis iudicet᷑. It̃. de cocta ȩneo
uasculo siharenã łlimum p̃relinquit infundo utilis
erit It̃ silegumina cito ualebit excoquere łsicolore
ꝑlucido carens musco et omnilabȩ pollutionis aliena.
Sed qui in alto sunt putei ꝑforatis usque ad infimã pastẽ

Expanded text:
levaque fodiemus puteos usque ad aque ipsius libramentum; levaque fodiemus puteos usque ad aque ipsius libramentum; et ab his, foramina hinc inde patefacta, velut nares intro agemus, qua nocens spiritus evaporet; quo facto latera puteorum structura suscipiat. Fodiendus est autem puteus latitudine VIII pedum quaque versum, ut binos pedes structura concludat que structura vectibus ligneis subinde densetur et structa sit lapide tosico vel si lice. Si aqua limosa bitur; tabulas obiicies directas undique et eas transversis vectibus sustinebis, ne fodientes ruina concludatquam vero novam sic probabis; in vase eneo nitido sparges et si maculam non fecerit, probabilis iudicetur. Item decocta eneo vasculo, si arenam vel limum non relinquit in fundo, utilis est. Item si legumina cito valebit excoquere, vel si colore perlucido carens, a musco tamen et omni labe pollutionis est aliena, sed qui in alto sunt putei, perforatis usque ad infimam partem
Abbreviated transcription (Latin):
plena etincensa subi similit̃ tectaponat. et secutodie in¬
ueniat᷑ extincta superantib alim̃tis aquasidem locus
habebit: It suncoloco focũ feceris et trauaporata humdi¬
fumũ nebulo sũq ructauerit aquas in .eẽ. cognoscis
Hisitaq reꝑtis cesta signorũ firmante notitia puteu
fodies et a quae caput requires ł siplura sunt in unũ colli¬
ges tam̃maxime subradicib montiũ inseptentrional
paste quaerendȩ sunt aquȩ. quia in his locis magis ha¬
bundant ut ilioresq: nascunt᷑ DEPUTEIS¬
sulphur. alum̃ bitumen educit quorũ sp̃s mixtiane¬
litũ pestis exalant. et occupatis statim narib extor¬
quent animas nisiquis fuge sibi uelo citate succurrat
Priusergo quã descendat᷑ ad intima in eis locis lucernã
ponis accensã quaesi extincta ñ fuerit periculũ fitime¬
bis si uero extinguet᷑ cauendus ẽ. locus quẽ sp̃s mostifer
occupabit. qđ si alio loco aqua Ñpotest inueniri dextra

Expanded text:
plena et incensa, si ibi similiter tecta ponatur et secuto die inveniatur extincta, superantibus alimentis, aquas idem locus habebit. Item si in eo loco focum feceris et terra vaporata humifumum nebulosumque ructaverit, aquas inesse cognosces firmante notitia, puteum facies et aque caput requires; vel si plura sint, in unum colliges: tamen maxime sub radicibus montium in septentrionali parte querende sunt aque; quia in his locis magis abundant, utilioresque nascuntur. Sed isulphur, alumen, bitumen educit, quorum spiritus mixti anhelitum pestis exhalant et occupatis statim naribus extorquent animas, nisi quis sibi velocitate succurrat. Prius ergo quam descendatur ad intima, in eis locis lucernam ponis accensam, que si extincta non fuerit periculum non timebis: si vero extinguatur, cavendus est locus quem spiritus mortifer occupaverit . Quod si alio loco aqua non potest inveniri, dextra
Abbreviated transcription (Latin):
planior hoc compendio utic̃ ad medendũ et p̃t̃ hominũ labores
unius bouis operaspatiũ totius messis absumit fititaq ue¬
hiculũ qđ duabi rotis breuib festurhuiꝰ quadrata suꝑficies
tabulis munit̃ q̃ forinsecus reclines in sũ moreddint spatia
largiora ab eiꝰ fronte carpenti breuionẽ. alcitudo tabularũ
Ibidenticuli plurimi acrari adspicarũ m̃surã constituunt᷑
mordine ad superiorẽ pastẽ recurui. A tergo uero eius dẽ
uehiculi duobreuis simi themones figurant᷑ uelut amites¬
basternarĩ ibibos capite in uehiculũ uerso iugo aptat᷑ etuin¬
culis mansuetꝰ sane quiñdũ compulsoris excedat . Hicubi ue¬
hiculũ ꝑmes sescoepit inpellere om̃is spica in carpenti
denticulis conp̃hensa cumulat᷑ abruptis acrelicti spaleis
altitudinẽ uł humilitatẽ plerũq bubulco moderante
quiin sequit̃ &itappaucos itus acreditus breuilorarũ

Expanded text:
planior, hoc compendio utitur ad metendum et preter hominum labores, planior, hoc compendio utitur ad metendum et preter hominum labores, unius bovis opera, spatium totius messis absumit. Fit itaque vehiculum, quod duabus rotis brevibus fertur; huius quadrata superficies tabulis munitur, que forinsecus reclinantes in summo reddant spatia largiora. Ab eius fronte carpenti brevior est altitudo tabularum: ibi denticuli plurimi ac rari ad spicarum mensuram constituuntur in ordine ad superiorem partem recurvi: a tergo vero eiusdem veniculi, duo brevissimi temones figurantur, velut basternarum. Ibi bos capite in vehiculum verso, iugo aptatur et vinculis mansuetus sane, qui non modum compulsoris excedat, hic ubi vehiculum per messes cepit impellere, omnis spica in carpentum denticulis comprehensa cumulatur, abruptis ac relictis paleis, altitudinem vel humilitatem plerumque bubulco moderante, qui sequitur et ita per paucos itus ac reditus, brevi horarum
Abbreviated transcription (Latin):
ocm̃se arcaparanda ẽ. adtriturã cuius primo t̃ra radat᷑
Deinde effossa leuit̃ mixtis paleis et amurca ȩquat᷑ insulsa
Quaeres amuribus et formicis frum̃ta defendit tunc
p̃menda ẽ rotundo lapide uł colũne quocũq fragmento
cui uoluptatio possiteiꝰ spatia solidare. Dehincsole siccet᷑
aliquimundatis areis aquas pargunt et minuta ibi pecora
diu spatiari acꝓculcare conpellunt. et cũ t̾ra ungulis stric¬
ta fuerit spectant solidã siccitatẽ. DEMES SIBUS¬
unc primo ordei messis incipitur. quȩ consumenda ẽ
ante quã granare fractis spicis lapsa decurrant. quia
nullis sic̃ triticũ folliculis uestiunt᷑ quinq modios reci¬
dere potest. pleni agri opera un amessoris exꝑtimedio¬
cris uero tres. ultimi etiãminus sed hordei culmos iacere
cere. Netiã m̃se postremo locis maritimis et calidiorib:¬
ac siccis tritici messis abscidit̃ quã paratã . eẽ cognoscis siequa¬
lit̃ spicarũ populus maturato rubore flauescat. parsgallianĩ

Expanded text:
 preparanda est ad trituram, cuius primo terra radatur, deinde effosa leniter, mixtis paleis et amurca equatur insulsa: que res a muribus et formicis frumenta defendit: tunc premenda est rotundo lapide, vel quocumque fragmento, cuius volutatio possit eius spatia solidare; dehinc sole siccetur. Aliqui mundatis areis, aquam spargunt et inimica ibi pecora diu spatiari ac proculcare compellunt et cum terra ungulis stricta fuerit, spectant solidam siccitatem. Nunc primo hordei messis incipitur; que consumenda est antequam refractis spicis lapsa decurrant, quia nullis sicut triticum folliculis vestiuntur. Quinque modios recidere potest pleni agri opera una messoris experti, mediocris vero tres, ultimi etiam minus. Sed hordei culmos iacere cere. Nunc etiam mense postremo, locis maritimis et calidioribac siccis, triticis messis abscinditur, quam paratam esse cognoscis, si equaliter spicarum populus, maturato rubore flavescat. Pars Galliarum
Abbreviated transcription (Latin):
unc fredissimis locis quȩ maio sunt p̃t̃missa faciemꝰ agros
acq: ꝓscindem herbosis et gelidis pastib uineta occabimꝰ
colligemꝰ uiciã fenũ grecũ resecam ad pabulũ. Hocm̃ selocis
frigidis pagenda ẽ. leguminũ messis itaq: lemticulaco¬
lectã cinerimixtã bene seruabimꝰ uł uasi soleariis autsalsa¬
m̃tariis repletis statimq gypsitis punc et faua lunaminu¬
ente uellet̃ antelucẽ sane ec ante quã luna ꝓcedat excussa
etrefrigerata ponat̃ it agurguliones ñpatiet᷑ infestos
hocm̃ selupinꝰ collegit᷑ etsiplacuerit statim seret̃ ex arca

Expanded text:
unio frigidissimis locis que maio sunt pretermissa faciemus. Agros eque proscindemus, herbosis et gelidis partibus vineta locabimus, colligemus viciam, fenum. Grecum resecemus ad pabulum. Hoc mense locis frigidis peragenda est leguminum messis. Itaque lenticulam collectam cineri mixtam bene servabimus, vel vasis oleariis aut salsamentariis repletis, statimque gipsatis. Nunc et faba luna minuente velletur ante lucem; sane et antequam luna procedat excussa et refrigerata ponatur; ita gurguliones non patietur. Hoc mense lupinus colligitur et si placuerit statim seretur ex area
Abbreviated transcription (Latin):
lapidib minutis replent᷑ autglarea et suꝑ t̾ra quã eges¬
seramꝰ equat᷑ sed fossarũ capita unã patentẽ fossã pe¬
tant adaquã declibes recurrant Ita ethumor deducet᷑.
et agris patia ñ peribt̃. Si defuerint lapides sarm̃tis uł
stramine subiecto cooperiant᷑ ł quib cũq: uirgultis sed sine¬
morosus ẽ. extirpatis autraro relictis arborib: excolat᷑.
silapidosus ꝑmaceries saxorũ turba collecta et purgari
poterit etndeminiri iunc et gram̃ et folices frequentia¬
ratione uincent᷑. sed felicẽ sisȩpe fabã c̃seras ł lupinos
sed sub inde nascentẽ mucrone falcis incidas intra ex iguũ

Expanded text:
lapidibus minutis replentur, aut glarea et super terra quam egeslapidibus minutis replentur, aut glarea et super terra quam egesseramus equatur. Sed fossarum capita unam patentem fossam petant; ad quam declives recurrant; ita et humor deducetur et agri spatia non peribunt. Si defuerint lapides, sarmentis vel stramine subiecto cooperiantur, vel quibuscumque virgultis. Sed si nemorosus est, extirpatis aut raro relictis arboribus, excolatur. Si lapidosus, per maceries saxorum turba collecti et purgari poterit et inde muniri. Iuncus et gramen et silices, frequenti aratione vincentur. Sed silicem, si sepe fabam conferas, vel lupinos et si subinde nascentem, mucrone falcis incidas, intra exiguum
Abbreviated transcription (Latin):
unc considerem nouellauitis sarm̃ta q̃ protulit &ei pauca
et solida relinquamꝰ. et adminiculis firmemꝰ donee brachia
ꝓlata durescant. Naut̃ amplius resectȩ etpupulantiuiticule
quãduȩ ł tres materiȩ relinquant᷑ etaligent̃ ꝓpt̃iniuriã
uenti. Ideo aut̃ tresmaterias dixi debere dimitti. Ne
dissipantib: uentis nulla remaneat siin primordio re¬
linqueris pauciores. Hoc m̃se pãpinari conueniet sed
tͦ ẽ opostima pãpinatio cũ teneri rami digitis stringenti¬
bi crepabant sine difficultate carpentis hȩcres uuas ef¬
ficit pingiuores etmaturitati c̃sulissolis admissu. De¬
uncquoq: pingues agri eherbos: ꝓscindant᷑ sed si agros
incultos uolueris aperire. c̃siderabis siccus anhumidus
sitager siluis aut gramine frutectis uestit̃ aut filice sihu¬
midus erit fossarũ ductib ex om̃i paste siccet᷑ sed a ꝑtefosse
notȩ s̃ caete uero hoc genere fiunt in primunt᷑ sulci ꝑ agrũ
transuersi altitudine pedũ t̃nũ. posteausq ad medietatẽ

Expanded text:
unc consideremus novella vitis sarmenta que protulit et ei pauca et solida relinquamus et adminiculis firmemus, donec brachia prolata durescant. Non autem amplius resecte et pullulanti viticule, quam due vel tres materie relinquantur et alligentur propter iniuriam enti. Ideo autem tres materias dixi debere dimitti, ne dissipantibus ventis nulla remaneat, si in primordio reiccata est. Hoc mense pampinari conveniet, sed tunc est oportuna pampinatio, cum teneri rami digitis stringentibus crepabunt, sine difficultate carpentis, hec res vuas efficiet pinguiores; maturitati consulit solis admissa. unc quoque pingues agri et herbosi proscindantur: sed si agros incultos volveris aperire, considerabis siccus an humidus sit ager, sylvis aut gramine, frutetis vestitus aut salice. Si humidus erit, fossarum ductibus ex omni parte siccetur. Sed aperte fosse note sunt, cece vero hoc genere fiunt: imprimuntur sulci per agrum transver si altitudine pedum trium, postea usque ad medietatem
Abbreviated transcription (Latin):
uteri. sed prouidendũ .ẽ in hoc genere ut pabuli uber
tate saturet᷑ et donge pascat᷑ a sentibus quied a nã minuuNt
et corpus incidunt admittendi sunt m̃seiulio utnatiante
hiemem conualescant aristotiles asserit simasculos plures
criare uelis admissurȩ temp̃r siccustodies et alitũ septen¬
trionis eligendũ et contraeũ uentũ greges. eẽ. pascendos.
Sifeminas generari uelis austeri captandos flatos et ineũ
pascua dirigenda acsicie undasmatres mostuarũ uel
uitiosarũ numerus nouellȩ sobole reparet᷑. autũ nodebiles
sumat aliqui duob antem̃sibus arietes acoituire uocant
ut facẽ libidinis augeat dilatio uoluptatis quidã coire sine
discretione ꝑmittunt. ut hoceis genere ꝑ annũ totũ fetura
ocm̃ se cumsol cancri tenebit ospitiũ lunavi. Incapricorni
signo posita gram̃ ablatũ greciasserunt. Nihilderadicib:
redditurũ: Itẽ sibidentes cyprefiant et sanguine tin¬
gant᷑ hircino. et post fornacis ardores Naqua sed eodẽ san¬

Expanded text:
 in hoc genere ut pabuli saturetur ubertate et longe pascatur a sentibus; que et lanam minuunt et corpus incidunt. Admittendi sunt mense iulio, ut nate ante hyemem convalescant. Aristoteles asserit, si masculos plures creari velis, admissura tempora sic custodies et halitum septentrionis eligendum et contra eum ventum greges esse pascendos. Si feminas generari velis austri captandos flatus et in eum pascua dirigenda. Ac sic ineundas matres,ut mortuarum vel vitiosarum numerus, novella sobole reparetur. Autumno debilessumat: aliqui duobus ante mensibus arietes a coitu revocant: ut facem libidinis augeat dilatio voluptatis, quidam coire sine discretione permittunt; ut hoc eis genere per annum totum fetura oc mense cum sol cancri tenebit hospitium, luna vero in capricorni signo posita, gramen ablatum greci asserunt nihil de radicibus redditurum. Item si bidentes cuprei fiant et sanguine extinguantur hyrcino et fornacis ardores, non aqua sed eodem san
Abbreviated transcription (Latin):
res ficisicutinei narrauimꝰ disciplina aliqui eas et hocm̃se
inserunt locis frigidis ꝑsicꝰ inoculat᷑ palmȩ plante circũ fo¬
dit̃. Hoc m̃ se ł iulio celebrat᷑ insitio in pomis quȩ in palas¬
tratio dr̃ solis arborib: conuenit quib: pinguis sucus in cor¬
tice .ẽ. ut ficus et oleis acsimilib: ut mastialis dicit et ꝑsico
fitaut̃ sic ex nouellis ramis etnitidis acferacib gẽmãquȩ
bene apparebit. sine dubio processura duob: digitis qua¬
dratis circũ signabis ut ipsa statuat᷑ inmedio et ita subti¬
lit̃ costicẽ leuabis acutissimo scalpro Negẽmalȩtiat᷑. Itẽ
exca arbore uelimꝰ inserere similit̃ cũ gẽma tollet̃ emplas¬
trum Nitidotam̃ atq: uberi loco tuncibi conuenient̃ ad¬
stringit᷑ et pressũ circagẽmã uinculis cogit᷑ sine germinis
lȩsione coherere. ut eaquȩ apposite reddit̃ locũgemniȩ
prioris includat tũ luto suꝑ linis ediberã gẽmã relin¬
ques. Ramos superiores eius arboris secabis acstirpes.

Expanded text:
e inserunt locis frigidis. Persicus inoculatur, palme planta circumfoditur. Hoc mense vel Iulo, celebratur insitio in pomis, que implastratio dicitur. Solis arboribus convenit in quibus pinguis succus in cortice est, ut ficis et oleis ac similibus ut Martialis dicit et persico. Fit autem sic ex novellis ramis et nitidis ac feracibus, gemmam, que bene apparebit sine dubio processura, duobus digitis quadratis circum signabis, ut ipsa statuatur in medio et ita subtiliter corticem levabis acutissimo scalpro, ne gemma ledatur. Item ex ea arbore cui velimus inserere, similiter cum gemma tolletur emplastrum, nitido tamen atque uberi loco tunc ibi couvenienter astringatur et pressum circa gemmam, vinculis cogitur sine germinis lesione coherere, ut ea que apposito redditur, locum gemme prioris includat, tunc luto superlinis et liberam gemmam relinques: ramos eius superiores arboris secabis ac stirpes:
Abbreviated transcription (Latin):
Siluestres agriutillime extirpabunt᷑ arborib: atq: uir¬
gultis cũ luna decrescit desectis radub: atq conbustis
hocm̃se arboresq in messesteterant sectis messib: obru¬
ant̃ ad gestionẽ terrarũ. propt̃nimios solis ardores op
mane & uespere iã calore deposito offodidebent et auerso
gramine puluerari. Hocm̃ seutilit uelante caniculares
etradices et atriplicẽ sirigare possim etocimũ maluas
betas lactucas et porros rigandos. Hoc m̃ selocoriguo
uaposserem. et rapasolo putri & soluto necspisso locis
humidis lȩtant̃ et cãpis. sed napus insicco ecꝓpetenui
atq deuexo et sabuloso melior nascit̃ loci proprietas
utrũq: semen in alterũ mutat. Namrapa in alio solo ꝑbi¬
ennium satamutantur innapos. alio uero napus transit
inrapa subactũ solũ stercoratũ uersatũq: conquirunt
qđ et ipsis et segitib: ꝓderit quacibi anno eodem serunt᷑¬

Expanded text:
Silvestres agri utiliter extirpabuntur arboribus atque virgultis cum luna decrescit, desectis radicibus atque combustis. Hoc mense arbores que in messe steterant, sectis messibus obruantur aggestione terrarum, propter nimios solis ardores. mane et vespere iam calore deposito effodi debent et averso gramine pulverari. Hoc etiam mense cepulas et radices et atriplicem si rigare possumus et ocimum, maluas, betas, lactucas et porros rigandos. Hoc mense loco riguo napos seremus et rapas soluto putri et solo nec spisso: locis humidis letantur et campis. Sed napus in sicco et prope tenui ac devexo et sabuloso melior nascitur. Loci proprietas utrumque semen in alterum mutat. Nam rape in alio solo per biennium sate, mutantes in napos: Alio vero napus transit in rapam. Subactum solum stercoratum versatumque conquerunt quod et ipsis et segetibus proderit, que ibi anno eodem serunt
Abbreviated transcription (Latin):
reparare considerabis in aliis habundantib: ceras fauorũ
et ex tremitates quȩ pullos habent . &ubisignũ nascituri
regis inueneris cũ subule sua recides et inid albeariũ pones
Est aut hocregis futuri signũ int̃cetera foramina quae
pullo scontinent maius haclongius uelut uber apparet
sed tunc trans ferendi sunt quando erosis copculis ad
nascendũ maturi capita pitunt᷑ exerere. pã sunma¬
turos transtuleris interibt̃. siaut̃ se subitũ leuabit ex¬
am̃ strepitu aeris terreat᷑ aut testulȩ tunc ad albea¬
riũ rediget aut in ꝓxima fronde pendebit. etinde in no¬
uũuas herbis consuetis et melle consparso manuad¬
trahat̃ auttrulla etcũ in eo loco requiȩuerit uespere int̃

Expanded text:
reparare, considerabis in aliis abundantibus ceras favorum reparare, considerabis in aliis abundantibus ceras favorum et extremitates que pullos habent et ubi signum nascituri regis inveneris, cum sobole sua recides et in id alvearium pones. Est autem hoc regis futuris signum, inter cetera foramina que pullos continent, unum maius ac longius velut uber apparet. Sed tunc transferendi sunt, quando erosis cooperculis ad nascendum maturi, capita nituntur exerere; nam si immaturos transtuleris, interibunt. Si autem se subitum levabit examen, strepitu eris terreatur, aut testule; tunc ad alvearium rediet, aut in proxima frode pendebit. Et inde in novum vas, herbis consueris et melle conspersa, manu contrahatur aut trulla et cum in eo loco requieverit, vespere inter
Abbreviated transcription (Latin):
runst agunina su patata in ramo autloco quocũq sisponde¬
rint siunius uberis eductione pendobunt uoris aistona
cordiã senereosss autre conciliatis om̃ib manere con¬
cordiã si uero duo łplura ubera sus pendins sipopiec
panusnco melli sofilli uł appureges requiras suntant᷑
railomaoros et oblonge magis quã cetere a pesrectio¬
iee eoueob nedi grandib pinnis pulchri coloris etrnitidi
tenes sinepilo nisi foste pleniores quasi capillũ ger̃ inuent
quosoposte ex tingui et pulchriort̃ relinqui quisiffes¬
ent̃ uagnat cũ ex aminib eruptis alisrescruet Hoc enĩ
marente nulla discedit seds̃ nulla nascant᷑ eamena
dorũ ułtiũ multitudinẽ uasculorũ inunuĩ conferre
porici dulcitam̃ liquore conspersas apes atq indisas
ꝑoridul̃ t enebimꝰ. ad posito cibo mellis et exigua tant̃
spiicula relinquemꝰ incella q si uelis albcariũ auper¬
aliquã pestẽ multitudo subducta ẽ populi adiectione¬

Expanded text:
se agmina sic pacata in ramo vel quocumque loco suspenderint, si unius uberis eductione pendebunt, noris aut unum regem esse universis, aut reconciliatis omnibus manere concordiam. Si vero duo vel plura ubera suspendens se populusmanu succo mellis sofilli vel apii, reges requiras. Sunt autem paulo maiores et oblonge magis quam cetere apes, rectioribus cruribus; neque grandibus pennis, pulchri coloris et nitidi: lenes fine pilo, nisi forte pleniores, quasi capillum gerunt in vequos oportet extingui et pulchriorem relinqui: qui si frequenter vagatur cum examinibus, exceptis alis reservetur; hoc enim manente nulla discedet, sed si nulla nascantur examina, duorum vel trium multitudinem vasculorum in unum conferre possumus, dulci tamen liquore conspersas apes atque inclusas per triduum tenebimus, apposito cibo mellis et exigua tantum spiracula relinquemus in cella. DE ALVEARIIS SUPaliquam pestem multitudo subducta est, populi adiectione
Abbreviated transcription (Latin):
cũ serunt implebunt lȩtam̃ p̃ ẽ ingerendũ sed potius paleȩ
quia in de fungo sȩ sunt suauiores fiunt sieas aquasalsa
frequent̃ asꝑgas. Radices femini generis putunt᷑ q̃minus
acressunt ethabent folia latiora leuia &cũ iocunditate
uirentia exhisergo semina colligemꝰ Maiores fiericre¬
dunt᷑ si sublatis om̃ib folus ec solo tenui caule dimisso sepe
tris operiant᷑ si exnimis acradulcẽ fieri uelis semina die
et nocte mellem acerabis at passo. Rafanũ tam̃ sic̃brasicã
constat. ẽẽ uitib in imicã. Nã sicircas serant᷑ natura dis¬
cordante refugiunt. Hoc eti ammense pustinacasserim¬
tiã nunc in palastrant᷑ arbusta pirũ DEPOATES¬
nuncpleriq: inserunt ed ocis irrigius arborem citri
ocmense crabrones molesti sunt albearib: apium quos ꝑ¬
sequi acnecare debemus Nuncetiã quȩ iulio ñoccurrimus
poteris inuenire anteostũ solis locis quib aqua quȩrenda ẽ
ȩqualit̃ pronusmento ad solũ depresso iacens interra

Expanded text:
 serantur, letamen non est ingerendum, sed potius palee, quia inde fungose suavioresque sunt; si eas aqua falsa frequenter aspergas. Radices feminini generis putantur, que minus acres sunt et habentes folia latiora, lenia et cum iucunditate virentia. Ex his ergo semina colligemus. Maiores fieri creduntur, si sublatis omnibus foliis solo tenui caule demisso, sepe terris operiantur. Si ex minus acra dulcem fieri velis, semina die ac nocte melle macerabis, aut passo, rehanum tamen sicut brassicam, constat esse vitibus inimicam. Nam si circa se serantur, natura discordante refugiunt. Hoc etiam mense pastinacas feremus. Et nunc implastrantur arbusta. Pyrum nunc plerique inserunt et locis irriguis arborem citri. Hoc mense crabrones et abrones molesti sunt alveariis apum, quos persequi ac necare debemus: nunc etiam quibus iulio non occurrimus re debebis. Ante ortum solis, his locis quibus aqua querenda est, equaliter pronus, mento ad solum depresso iacens, in terra
Abbreviated transcription (Latin):
reci asserunt aegyptios hocmare ꝓuentũ futuri cuiusq
seminis experir areã breuẽ loco subacto ethumido piunc
excolunt & inca diuisis spatus om̃a frum̃ti uellegununu
semina spargunt. Deinde in hostu caniculȩ qui a pudroma
nos xIII Icalendarũ augustarũ dietenet᷑ explortnt quae
somina hostũ sidus exurat. q̃i lesa custodiat. his abstinent
illa ꝓcurent quia indiciũ noxȩ autbeneficiꝑannũ fins¬
rũ generi unicuiq si dis aridũ p̃senti exitio ł salutẽ p̃misit

Expanded text:
reci asserunt Egyptios hoc more proventum cuiusque seminis experiri. Aream brevem loco subacto et humido nunc excolunt et in ea diversis spatiis omnia frumenti vel leguminum genera spargunt; deinde in nos XXV calendarum augustarum die tenetur, explorant que semina ortum sydus exurat, que illesa custodiat: his abstinent illa procurant; quia indicium noxe aut beneficii per annum futurum generi unicuique, sydus aridum, presenti exitio vel salute premit
Abbreviated transcription (Latin):
semina ł agrestis cucumeris humor exp̃ssus et eius radix
trita siaqua diluat᷑ et eodẽq serendas macerent᷑ humore
Aliqui ubi hoc segetes suas ꝑferre senser̃ int̃initia uitiorũ
insulsa amurca uł p̃dicta aqua sulcos et arata ꝑfundunt¬
unc gracili solo hordeũ serit᷑ canterinũ modiisv. ꝑiugerũ¬
posthocgenus agros cessare patieris. Nisi fostelȩtam̃ as¬
uncuł maturius aliquanto iupinus serit᷑ inqualicumq

Expanded text:
erit agrestis cucumeris humor expressus et eius radix trita, si aqua diluatur et eodem que serenda sunt macerentur humore. Aliqui ubi hoc segetes suas perferre senserint, inter initia vitiorum insulsa amurca, vel predicta aqua, sulcos et aratra perfunduntunc gracili solo hordeum seritur canterinum. Post hoc genus, agros cessare patieris, nisi forte letamen asvel maturius aliquanto lupinus seritur, anteq
Abbreviated transcription (Latin):
ethec signa uestigandȩ aquȩ quib: tinc credimꝰ sine¬
quaclacuna ẽ. Neq aliquis ibi ex consuetudine humor
insidiet aut p̃terit iuncus tenuit salix siluatica alnus
uitex arundo edera ceteraq: si quahumore gignuntur
locistunc ubi p̃dicta signa reppereris fodiatur latitu¬
dine pedib trib: altitudine pedib: V. et proxime solis
occasũ mundũ uas ibia ereũ uel plũbeũ interius unctu
inuersu ponat᷑ in solo ipsius fossionis tunc supra fossȩ libra
crates facta deuirgis acfrondib additaq trasritiũ
curo̧ cooperiat sequentidie aꝑtoloco siin eodẽ uasesu¬
dores intrinsecus inuenient᷑ autstillȩ aquas ibi ee.p
dubites It̃ siuas figuli siccũ neq coctũ eaderatione
ponat᷑ acsimilit̃ operiat̃ alterodie siaquari uena ẽ

Expanded text:
et hec signa vestigande aque quibus tunc credimus, si aliquis ibi ex consuetudine humor insidet ac preterit, si iuncus tenuis, salix sylvatica, alnus, vites, arundo, hedera, ceteraque siqua humore gignuntur, locus ergo ubi predicta signa repereris fodiatur latitudine pedibus tribus et altitudine pedibus quinque et prope solis occasum, mundum vas ibi ereum vel plumbeum interius unctum inversum, ponatur in solo ipsius fossionis: tunc supra libram fosse, crate facta de virgis ac frondibus; additaque terra, spatium omne cooperiatur: sequenti die aperto loco, si in eodem vase sudores invenientur aut stille, aquas ibi esse non dubites. Item si vas figuli fictum neque coctum, eadem ratione ponatur ac similiter operiatur; altero die
Abbreviated transcription (Latin):
dieb: quaestatin xouis albtanis excipienda sint . Obser¬
nobit uer caseosassiduis usq: in oet ua ł nora horã quia pose
ni eporañ facile fugere autemigrare consuer̃ ꝗuaipo
abiq statim et pro cedere et abire s dubitent Signa futi¬
up fugo haee sunt antebidiũ d triduũ acrius tumltu¬
anlur et murmurant qđubi ad posita frequent᷑ aur
SOlont uit as nouerit sollicitior aduersa hȩc ẽẽ debebit
solent uor boe signi et cũpugnature sunt faceore quaribn
pugudormn pescit puluis autimilsȩ atq imber as ꝑssinẽ¬

Expanded text:
is excipienda sunt. Observabit autem custos assiduus usque in octavam vel nonam horam, quia post hec tempora non facile fugere aut emigrare consueverunt, quamvis alique et procedere et abire non dubitent. Signa future fuge hec sunt. Ante biduum vel triduum acrius tumultuantur et murmurant, quod ubi apposita aure frequenter explorator agnoverit, solicitior adversum hoc esse debebit. Solent hoc signum et cum pugnature sunt facere, quarum pugnas compescit puluis, aut mulse aque imber aspe
Abbreviated transcription (Latin):
atq: insũmitate purgandũ donecrefrigerato mustica¬
lore defericat. nobilius melerit qđ ante expressionem
secundã uelut sponte ꝓfluxerit. Hoc etiã m̃se cerã confi¬
cimus quae inuase aeneo feruenti aquaplenominute con¬
cisis fauorũ reliquiis mollictur. Et deinde in aliis uasculis

Expanded text:
atque in summitate purgandum, donec refrigerato musti caatque in summitate purgandum, donec refrigerato musti calore deferucat, nobilius mel erit, quod ante expressionem secundam, velut sponte profluxerit. Hoc etiam mense ceram conficimus, que in vase eneb, ferventi aqua pleno, minute concisis favorum reliquiis mollietur et deinde in aliis vasculis
Abbreviated transcription (Latin):
tũ signis plurib: instruem̃. Primũ siplena sunt apũ sub¬
tilemurmur audimꝰ nãuacuȩ sedes fauorũ uelut c̃caua
aedificia uoces quas acceperint inauus extollunt.
quare cũ murmoris sonus magnꝰ etraucus ẽ. agnoscimus
N. eẽ idon eas admetendũ crates fauorũ. It̃ cũ fucos a sedib:
sius qui sunt apesinaiores grandi intentione deturbant ma¬
tura mella testant᷑. Castrabi nt̾ aut̃ albearia matutinis
factis carbonib comienit excitare qđ uasita figuratũ sit
ut uel ut inuersi infidubli augusto orefumũ possitemit¬
tere. atq: itacedentib: apib mella recident᷑ Ad examinis
pabulũ hoc temp̃r pars fauorũ debet quinta dimitti sane
putres acuitios. faui dealbearib auferant᷑. Nunc mella
conficimus coniectis inmundissimũ sabanũ fauus acdili¬
genter exp̃ssis. sed antequã p̃manus pastes fauorũ corrup¬
tas uł pullos habentes recidem. Nãmalo sapore mellacor¬
rũpunt melrecens paucis dieb aꝑtis uasculis habendũ ẽ

Expanded text:
sunt signis pluribus instruimur: primum si plena sunt, apum subtile murmur audimus: nam vacue sedes favorum, velut concava edificia, voces quas ceperint in maius extollunt: quare cum murmuris sonus magnus et raucus est, agnoscimus non esse idoneas ad metendum crates favorum. Item cum fucos a sedibus suis, que sunt apes maiores, grandi intentione deturbant, matura mella testantur. Castrabuntur autem alvearia matutinis factis cerbonibus convenit excitare: quod vas ita figuratum sit, ut velut inversi infundibuli angusto ore fimum possit emittere: atque ita cedentibus apibus mella recidentur ad examinis pabulum, hoc tempore pars favorum debet quinta dimitti. Sane putres ac vitiosi favi de alvearibus auferantur. Nunc mella conficimus, congestis in mundissimum sabanum favis ac diligenter expressis. Sed antequam premamus, partes favorum corruptas, vel pullos habentes, recidamus: nam malo sapore mella corrumpunt. Mel recens, paucis diebus apertis vasculis habendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ocmense ultimo circa Rł septẽbris agerplanꝰ humidus exilis
incipiat exarari. Nunc maritimis locis uindemiȩ appa¬
ratꝰ urget᷑. Hoc etiã m̃ selo cisfrigidissimis occatio uincarũ ẽ¬
oc tem prsiterra exilis in uinea ẽ. et uinea ipsa miserior
tres ł iiiͬ lupini modios iniugero spargis atq ita occabis
qđ ubi frutificarit euestitur ecoptimũ stercus p̃betinuineis
qulȩ tam̃ propt̃ uini uitium Non conuenit inferre uinetis¬

Expanded text:
Mense Augusto circa calendas septembris, ager planus humidus exilis incipiet exarari. Nunc quoque maritimis locis vindemie apparatus urgetur. Hoc etiam mense locis frigidis occasio vinearum eoc tempore si terra exilis in vinea est et vinea ipsa miserior, tres vel quatuor lupini modios in iugero sparges, atque ita locabis, quod ubi fructificaverit evertitur et optimum stercus prebet in vineis; quia letamen propt
Abbreviated transcription (Latin):
ita statuant᷑. Neinuicẽ seunaquȩq contingat. Sitaũt loco
dauso et auentis remoto ut teneritudinẽ seruet atq pin¬
guedinẽ uitiati casei sunt si aut sicussit aut fistulo sus qđ eue¬
niet si aut parũ p̃mat᷑ aut sales nimios accipiat autcalorẽ
solisurat᷑. Iprecenti caseo c̃ficiendo aliqui nudeos uirides
pieos terunt atq ita lactemixtogelant aliqui tymũ tritũ
et frequent̃ colatũ congelant qualẽcumq: etiã saporẽ uelis
efficere poteris adiecto qđ elegeris condim̃to seupiperis
ocm̃ se incipiunt augeri examina &in extremis fauorũ pastib:
maiores creant̃ apiculȩ quas aliqui reges putant. sed greci
eo stros appellant. et nȩcari iubent qr requiem c̃cutiunt qri¬
escentis ex animis Npapiliones abundant quos necemus
more qđ dixi DEPAUIMTIS ET SOUARUS¬

Expanded text:
ita statuantur, ne invicem se unaqueque contingat: sic autem clauso loco et a ventis remoto, ut teneritudinem servent atque pinguedinem: vitia casei sunt, si aut siccus sit, aut fistulosus; quod eveniet, si aut parum premitur, aut sales nimios accepiat, aut calore solis uratur. In recenti caseo conficiendo aliqui nucleos virides pineos terunt, atque ita lacte mixto gelant. Aliqui thymum tritum et frequenter colatum congelant. Qualemcumque etiam saporem velis efficere poteris, adiecto quod elegeris condimento seu piperis, oc mense incipiunt augeri examina et in extremis favorum partibus, maiores creantur apicule, quas aliqui reges putant; sed Greci eos destros appellant et necari iubent quia requiem concutiunt quiescentis examinis. Nunc papiliones abundant, quos necemus more quo dixi. DE HI
Abbreviated transcription (Latin):
uncurenda sunt pascua. ut et altorũ fruticum CVIS¬
festinatio reprimat adstirpes et incensis aridis. Noua
lȩtius herba succedat. BEEORTIS
ocetiã menseultimo siccis locis rapa & napus serenda sunt.
radicesserunt᷑ quȩ hie me suiusũ ministrent amant t̃ram
pinguẽ solutã diusub actã qualẽ rapa. tofũ et glareã refor

Expanded text:
unc urenda sunt pascua, ut et altiorum fruticum festinatio reprimatur ad stipes et incensis aridis, nova letius herba succedat. Hoc etiam mense ultimo, siccis locis, rapa et napus serenda sunt. radices seruntur, que hyeme sui usum ministrent, amant terram pinguem, solutam, diu subactam, qualem rapa, tofum et glaream refor
Abbreviated transcription (Latin):
ocistẽperatis nuncouiũ celebranda tonsura . ẽ. sed tonsas oues
hoc unguine medicem̃ sucũ de cocti lupini fȩces uiniueteris
etamurcã parim̃ surã miscebis et inunũ corpꝰ om̃a redacta
curabis ad linire posttriduũ Deinde simare uicinũ ẽ. littori
mergant᷑ extremo sunmediis t̃ris pascim aquacȩlestis cũ
falepaululũ decoctas subdiuo debebit pecorũ tonsa etuncta
mẽbra diluere. Hoc enĩ modo curandũ pecus toto anno uec
scabrũ fieridr̃ et ꝓlixas lanas creare fest acmolles
ocm̃se caseum coagulauimꝰ sincero lacte quagulis uł agni ł
aedi uel pellicula q̃ solet pullorũ uentrib: adherere ł agrestis
cardui florib ł lacte ficulno cuiserũ debet omne deduci ut et
ponderib urgeat᷑. Vbi solidari coepit loco opico ponat̃ aut
frigido et pressus subinde abiectis proad quisita soliditate
ponderib trito actore facto saled ebet asꝑgi et iã durior. ue¬
hementius p̃mi pꝰaliquos dies solidatȩ iam̃ formulȩ ꝑcrates
itastatu¬

Expanded text:
ocis temperatis nunc ovium celebranda tonsura est: sed tonsas oves hoc unguine medicemur succum decocti lupini, feces vini veteris et amurcam pari mensura miscebis et in unum corpus omnia redacta curabis allinere; post triduum si mare vicinum est, lictori iungantur extrsale paululum decocta subdivo, debebit pecorum tonsa et victa membra diluere, hoc enim modo curatum pecus, toto anno nec scabrum fieri dicitur et prolixas lanas creare fertur ac molles. se caseum coagulabimus sincero lacte, coagulis vel agni vel hedi, vel pellicula que solet pullorum ventriculis adherere, vel agrestis cardui floribus vel lacte ficulneo, cui serum debet omne deduci, ut etiam ponderibus urgeatur, ubi solidari cepit. Loco opaco ponatur aut frigido et pressus subinde adiectis pro acquisita soliditate ponderibus, trito ac torrefacto sale debet aspergi et iam durior vehementius premi, post aliquot dies, solidate iam formule, per crates ita statu
Abbreviated transcription (Latin):
linent̃ argenti castrat̃ abstineat̃ a potu & cibis. pascat᷑ ex
ginaroris aut fluminis Piceetiã liquida mixto cinere
&modico oleo pꝰtriduũ uulnera diligent̃ ungendas̃. Sed
melius gener castrationis sequens usus inuenit. alligatoen
iuuenco atq deiecto testiculi stricta pelle claudunt᷑. atq
dinẽ teneat. Itaenĩ circa ipsã regulã ferri acies ardentis
in primit̃ unoq: ictu et morã doloris beneficio celeritatis
absumit. &usis uenis acpellib: a fluxu sanguinis strictis
plagã cicatrix qđ ad modo cũ ipso uulnere Nata defendit

Expanded text:
linentur argenti. Castratus abstineatur a potu et cibis pascatur exigina roris aut fluminis. Pice etiam liquida, mixto cinere et modico oleo, post triduum vulnera diligenter ungenda sunt. Sed melius genus ea strationis sequens usus invenit. Alligato enim iumento atque deiecto, testiculi stricta pelle clauduntur, atqudinem teneat: ita enim circa ipsam regulam acies ferri candentis imprimitur, unoque ictu et moram doloris beneficio celeritatis absumit et ustis venis ac pellibus, a fluxu sanguinis strictis plaga, cicatrix quodammodo cum ipso vulnere nata, defendit
Abbreviated transcription (Latin):
ocetiã mense ramus punici sicut supra DEPOMIS¬
diximꝰ poterit intrafictile uasculũ claudi ut ad eiꝰmagnitu¬
dinẽ poma restituat. N pira uel mela ubiramos multa poma
densabt̃ intlegenda sunt quȩ cũq uitiosa ut sucꝰ quiingrate
his posset ipendi ad meliora uestat᷑. hoc etiã m̃se locisfri

Expanded text:
oc etiam mense ramus punici, sicut supradiximus, poterit intra fictile vasculum claudi, ut ad eius magnitudinem poma restituat. Nunc pyra vel mela, ubi ramos multa poma densabunt, inter legenda sunt quecumque vitiosa, ut succus qui ingrate his possit impendi, ad meliora vertatur, caprifi
Abbreviated transcription (Latin):
ocm̃ se lateres faciendi sunt ext̾ra alba łcreta łrubrica¬
Nãqui aestate fiunt celeritate feruoris insũma crate
siccant᷑ interius humore seruato quȩres sissuris eosfa¬
ciet aperiri. Fiuntaut̃ sic t̃racreata diligent̃ et omni
asperitate purgata mixta cũ paleis dium̃a cerabit᷑. et intu
formã lateri similẽ reprimet᷑. Ead siccandũ relicta
subinde uersabit᷑ a solis aspectũ. Sintu lateres longitu

Expanded text:
o lateres faciendi sunt ex terra alba et creta, vel rubricaque estate fiunt, celebritate fervoris in summa crate siccantur, interius humore servato, que res scissuris eos faciet aperiri. Fiunt autem sic; terra cribrata diligenter et omni asperitate purgata, mixta cum paleis diu macerabitur et intra formam alteri similem reprimetur; tunc ad siccandum relicta, subinde versabitur as solis aspectum. Item hoc qu
Abbreviated transcription (Latin):
Noma ꝓpe q̃sata sunt florent neq tangi acultore debe¬
bt̃ Florentaut̃ sic frumta & hordeũ & q̃ sunt seminis singularis¬
Vui dieb: florebt̃ et deinde ꝑdies xlgrandescent. flore depo¬
sito usq ad maturitatis euentũ quȩ uero duplicis seminis s̃
sic̃ faua pisũ ceteraq: legumina xldieb: florent simulo
grandescunt : Hoc m̃se in locis siccis calidis siue maritimis
fena recidant᷑ prius tam̃ quã exare scunt qđ sipluuiis in fi¬
sa fueruit c̃uerti ante ñ debent quã parseorũ sũmasiccata e

Expanded text:
ope que sata sunt florent, necque tangi a cultore debebunt; frumenta et hordeum et que sunt seminis singularis, 8 diebus florebunt et deinde per dies 80 grandescent, flore deposito usque ad maturitatis eventum. Que vero duplicis seminis sunt, sicut faba pisum ceteraque legumina 40 diebus florent, simulque grandescunt. Hoc mense in locis siccis, calidis sive maritimis, fena recidantur; prius tamen quam exarescant, quod si pluviis infusa fuerint, converti ante non debent quam pars eorum summa siccata e
Abbreviated transcription (Latin):
proximũ ueccãpestre Nec p̃ceps sed potius aedito cãpo
ueciiccũ Neculigino sũ modicȩ tam̃ roscidũ. pec salsũ pec
amarũ qđ uitiũ sapore corrupto uina contristat. Cȩlũ
medioeris qualitatis tepidũ tamen magis quã frigidum
siccũ potius quã nimis imbridũ sed ante om̃a uitis procel¬
eus uentosq ftrmidat: Ad pastinandũ rudes a grospotiuis
eligamꝰ uł maxime siluestres ultima c̃ditio ẽ eius locun
quo fuerant uetustaumeta. quos i necessitas coegerit prius
multis arationib exerccat᷑ ut abolitis radicib prioris¬
uineȩ et omnieorũ cariȩ &squalore depulso nouellauitis
et solibi puliherrimas uincas fer refrigeratis aeftate¬
adicib ethumore detento sed ecsoluta glarea & calculo¬
sus agisc & mobiles lapides si tam̃ hȩc om̃a glebis sed pingui¬
bus miscuer̃ et silex cuitra supposita ẽ qr frigidise pt
begaouis peniax radices ȩstate sitire p̃patit᷑ Et ẽ loca atq
dit acuruinibi erade currit uł ualles quas fluminĩ satura¬

Expanded text:
proximum: nec campestre, nec preceps, sed potius edito campo, nec siccum, nec uliginosum, modice tamen roscidum: nec falsum, nec amarum: quod vitium sapore corrupto vina contristat. Celum mediocris qualitatis, tepidum tamen magis quam frigidum, siccum potius quam nimis imbridum. Sed ante omnia vitis procellas ventosque formidat. Ad pastinandum rudes agros potius eligamus, vel maxime sylvestres: ultima conditio est eius loci in quo fuerint vetusta vineta, quo si necessitas cogerit, prius multis arationibvinee et omnium earum carie et squalore depulso, novella vitiet solibus, pulcherrimas vineas ferunt, refrigeratis radicibus et humore retento, sed et soluta glarea et calculosus ager et mobiles lapides: si tamen hec omnia glebis se pinguibus miscuerunt: et si lex cui terra supposita est, qui frigidus est et humoris tenax, radices estate sitire non patitur. Item loca ad que de cacuminibus terra decurrit, vel valles quas fluminum satura
Abbreviated transcription (Latin):
eliuinea expectare debet locis frigidis meridianã. Calidss
septẽ trionalẽ. tepidis orientẽ sitam̃ austros uł euros
regio p̃habeat in imicos qđ sihoc ẽ uitiũ melius in aquilon ẽ
uł fauoniũ uineta dirigamꝰ. Sed locus qui pastinandis ẽ
prius inpedim̃tis et om̃ibi elisis liberet᷑ arboris Nepcalca¬
to assiduo t̃rȩ fossa solidet᷑. Sicãpus ẽ duob: semispedib:
pastinet᷑ siclib trib: collis p̃ruptus quattuor necitius
quihumores altius fossuseructat. si cutrauennatis soli¬
Ñ amplius quã in pedẽ semis effodit̃. illud experimentis¬

Expanded text:
celi vinea spectare debet, locis frigidis meridionalem, calidis septentrionalem, tepidis orientem. Si tamen austros vel euros regio non habeat inimicos, tunc melius in aquilonem vel favonium vineta dirigimus. Sed locus qui pastinandus est, prius impedimentis et omnibus elisis liberetur arboribus, ne post calcatu assiduo terra fossa solidetur. Si campus est, duobus semis pedibus pastinetur, si clivus tribus. Collis preruptus quatuor citius qui humores altius fossus eructat, non amplius quam pedem semis effoditur. DE AM
Abbreviated transcription (Latin):
ocm̃seserenis et siccis dieb dũgelicidia p̃ ẽ sunc sarcu
radices carũ detegant᷑ aut incidancur et necent᷑ frigore
sub secuto Mihiuidetur herbosis locis tantũ cẽ facien¬
dũ sedtriticũ et farsaritur quatcuor foliorũ hordeũ
quinq: faua edegumina cũ supra t̃rã quattuor digitis
fuerint Lupinus uero quiunã radicẽ habet si sarcule t̃
extinguit᷑ qđ nec desiderat qui a herbas p̃terauxiliũ cul¬
toris affugit. faba aut̃ sibis sarculet᷑ proficiec et multũ
getes sarculaueris aliquit. et contra rubiginẽ p̃stitisti.
muximȩ hordeum siccum sarietur DEPASTINAN¬
astinum fieri Nunc tẽpus ẽ qđ fittrib: generib: aut
tra intoro fossa autsulcis aut scrobib terra tota debe
effodi ubiager inmundus ẽ. ut siluc strib truncis etrae¬
dicib filicis uerberbarũ noxiarũ spatia liberent᷑ Vbi
aut̃ munde sunt nouales scrobibus pastinemus aut sulcis
sed sulcis meliuserit qui humorẽ uelut in totũ spatia pasti¬

Expanded text:
oc mense serenis et siccis diebus dum gelida non sunt, sarculradices eorum detegantur, aut incidantur et necentur frigore subsecuto. Mihi videtur herbosis locis tantum esse faciendum. Sed triticum et far sarculatur quatuor foliorum, hordeum quinque; faba et legumina, cum supra terram quatuor digitis fuerint. Lupinus vero qui unam radicem habet, si sarculetur extinguitur; quod nec desiderat, quia herbas preter auxilium cultoris affligit, faba si bis sarculetur prosiciet, multum getes sarculaveris, aliquid contra rubiginem prestitisti.Pastinnc fieri tempus est, quod fit tribus generibus, aut terra in totum fossa, aut sulcis, aut scrobibus. Terra tota debet effodi ubi ager immundus est, ut silvestribus truncis et radicibus silicis vel herbarum noxiarum spatia liberentur. Ubi autem munde sunt novales, scrobibus pastinemus aut sulcis. Sed sulcis melius erit, quia humorem velut in totam spatia pasti
Abbreviated transcription (Latin):
IN
mus inmedio : qđ si scrobes fieriplaceat faciemus tribus
pedib: altas duob: semis latas tribus longas si ue fosso¬
diende scrobes non sunt ne laborent frigore sarmenta
quae pangimus latera scrobibus ȩqualiter incisa sint.
Neobliqua uitis sauciet᷑ altenitentib ferram̃tis cũ fos¬
sorincũbet Pastinouero quod omne uersabitur triũ
uelduorũ semis pedũ altitudine terra uniuersa fodiat᷑
in quoerit diligentia necrudũ solũ fraude occulta fossor

Expanded text:
ia smittunt. Quod si scrobes fieri placeat, faciemus tribus pedibus altas, duobus semis latas, tribus longas: udiende non sunt, ne laborent frigore sarmenta que pangimus, latera scrobibus equaliter incisa sint, ne obliqua vitis saucietur, alte nitentibus ferramentis cum fossor incumbet, pastino vero solum quod omne versabitur, trium vel duorum semis pedum altitudine, terra universa fodietur. In quo erit diligentia ne crudum solum fraude occulta fossor
Abbreviated transcription (Latin):
expostandi facilitatem. et ut frausminor timeatur
domini. uel procuratoris uicinitate sus pecta. sit autẽ
ł strata silicȩ łsaxomontis excisa. ł subipso triturae
tempore ungulis pecorũ etaque admixtione solidata
clausa deinde etrobustis munita cancellis propt̃ arm̃ta
qua ecũ terent᷑ inducimus sit circa hanc locus alter planus
etpurus adquẽ frum̃ta trans fusa refrigerentur ethorreis
inferantur. quares in eorum durabilitate proficiet. fiat
deinde undecumq proximũ tectũ maximȩ in humidis regi¬
onib: sub quo propter imbres subitos frumenta sinecessitas
coegerit raptim ł munda uel semitrita ponantur sitaut̃
loco sublimi etundecumq ꝑ flabil: longetam̃ ab hostis uineis
atq pometis. Nam sicut radicibus uirgultorũ prosunt lae¬
tamen et paleȩ. Itainsidientes frondib ꝑforant atq: arare

Expanded text:
exportandi facilitatem et ut fraus minor timeatur domini, vel procuratoris in civitate suspecta. Sit autem vel strata silice, vel saxo montis excisa, vel sub ipso triture tempore, ungulis pecorum et aqua admixtione solidata: clausa deinde et robustis muta cancellis, propter armenta, que cum teruntur inducimus. Sit circa hanc locus altus planus et purus, in quem frumenta transfusa refrigerentur et horreis inferantur; que res in eorum durabilitate proficiet. Fiat deinde horreum undecumque proximum, maxime in humidis regionibus, sub quo propter imbres, frumenta si necessitas coegerit, raptim, vel munda, vel semitrita ponantur. Sit enim loco sublimi et undecumque perflabil; longe tamen ab hortis, vineis, atque pometis. Nam sicut radicibus virgultorum prosunt letamen et palee, ita insidentes frondibus, arere
Abbreviated transcription (Latin):
exagitat: Vramus galbanũ uelcerui cornua. radices lili
prȩungulas hoc genere monstra noxia prohibentur
pinio grecorũ ẽ sinubes locustarũ repente surrexerit
latentib: infratecta cunctis hominib: eam possetransire
Qđ si in obseruantes homines sub aere dep̃hendant nullũ
fructũ noceri si continuo om̃s adtecta confugiant. pli
etiã dicuntur amari lupini ł a gestris cucumeris aqua
decocta simuriȩ mixta fundatur a estimant aliqui lo¬
custas ł scorpios fugariposse si aliqui ex his urant᷑ inmedio

Expanded text:
exagitat. Uramus galbanum, vel cervi cornua, radices libii, exagitat. Uramus galbanum, vel cervi cornua, radices libii, capre ungulas, hoc genere monstra noxia prohibentur. Opinio Grecorum est, si nubes locustarum repente surrexerit, latentibus infra tecta cunctis hominibus, eam posse transire. Quod si inobservantes homines sub aere deprehendant, nullum fructum noceri, si continuo omnes ad tecta confugiant. Pelli etiam dicuntur amari lupini aut agrestis cucumeris aqua decocta, si murie mixta fundatur. Estimant aliqui locustas vel scorpios posse fugari, si aliqui ex his urantur in medio