comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rogationis hacsissem. rogauicum explanare sermonem: Atille
prima inquit passio furoris contra naturam ẽ exibens uero sccundũ
naturam.
nipso feruenti meridite ꝑuehi apud scm patrem macharium & siti
uehementer accensus. aquam ut biberem postulaui. atille. umbra
inquit tibi sufficiat: Multinamq nunc iter agentium aut nauigan¬
tium &iam hacrefectione priuantur. Deinde cum apud eum uerba
de abstinentia exercerem. Confide inquit fili ꝑuiginti annos neq
pane neq aqua neq somno sum satiatus. Panemnam q in cum
impondere comedebam a quam uero bibebã cum mensura. pari¬
& ib aũt reclinatus somnum paululum rapiebams aba b¬
uidam monachorum nuntiata mors patris ẽnAtille nuntianti.
uidam fratrum euangelium solum modo possidebt quod uendens
pauperib erogauit dignum proferens memorandumq: sermonem
ipsum inquit uerbum uendidi quod mihi semꝑ dict: uende om¬

Expanded text:
rogationis haesissem, rogavi eum explanare sermonem. At ille: rogationis haesissem, rogavi eum explanare sermonem. At ille: Prima, inquit, passio furoris contra naturam est; consequens  id est naturam. In ipso ferventi meridie perveni apud sanctum Patrem Macarium, et siti vehementer accensus, aquam ut biberem postulavi. At ille: Umbra, inquit, tibi sufficiat; multi namque nunc iter agentium aut navigantium etiam hac refectione privantur. Deinde cum apud eum verba de abstinentia exercerem: Confide, inquit, fili, per viginti annos, neque pane, neque aqua, neque somno sum satiatus. Panem namque meum in pondere comedebam, aquam vero bibebam cum mensura; parietibus autem reclinatus somnum paululum rapiebam. Cuidam monachorum nuntiata uidam fratrum Evangelium solummodo possidebat, quod vendens pauperibus erogavit, dignum proferens memorandumque sermonem: Ipsum, inquit, verbum vendidi quod mihi semper dicit: Vende o
Abbreviated transcription (Latin):
nter quosexiam hoc ait quidam. Quo sicca & non inac qualis dieta
caritate coniuncta cito ꝑducit monachum ad in passibilem portũ
saũt cum uidiss& quendam fratrum fanta sus nocte turbari. hoc
modo curauit cum p̃cipiens ut laguentib cibiiciunio ministrar&.
Vndeitquisitus nihil in quit sicuti miseri cordia huius mocdipassiones¬
‸ extinguit
uidamtunc philosophorum accessit adiustum antonium dicensi
Quor̃o sufficis opater codicum consolatione priuatus: Adquem
antonius. Oinquit philo sophe meus codex natura ereaturarum ẽ
x ad ẽcumuoluero uerba quaemihi relegidi repti at quib¬
equi siuit me uas electionis macharius senex aegyptius dicens: Quare
mali memoriam ad uersus homines r&inentes. memorabilem uir¬
tutem animȩ dissipamus. Contrã daemones aũt habentes mali me¬
moriam innoxii ꝑmanemus. ꝙ Cumq: in quaesitione huius inter¬

Expanded text:
 et acta. Inter quos etiam hoc ait quidam: Quoniam sicca et non inaequalis diaeta  et acta. Inter quos etiam hoc ait quidam: Quoniam sicca et non inaequalis diaeta charitati conjuncta, cito perducit monachum ad impassibilem portum. Is autem cum vidisset quemdam fratrum phantasiis nocte turbari, hoc modo curavit eum: praecipiens ut languentibus cibos jejunus ministraret. Unde requisitus: Nihil, inquit, sicuti misericordia hujusmodi passiones exstinguit. Quidam tunc philosophorum accessit ad justum Antonium, dicens: Quomodo sufficis, o Pater, codicum consolatione privatus? ad quem Antonius: O, inquit, philosophe, meus codex natura creaturarum est, et adest cum voluero, verbaque mihi relegit Dei. Requisivit me vas electionis Macarius, senex Aegyptius, dicens: Quare mali memoriam adversus homines retinentes, memorabilem virtutem animae dissipamus? Contra daemones autem habentes mali memoriam, innoxii permanemus? Cumque in quaestione hujus inter
Abbreviated transcription (Latin):
quanta in p̃ceptorum cius, Conscripsitq libros ualde necessarios. quo¬
rum unus quidem monachus titulatur & ẽ deactuali. Alius cogni¬
tionalis secundum quod quispiam cognitione sit dignus. huic capitula
sunt quinquaginta. Alius uero contradictarius ex diuinis scripturis
collectus contradacmones temptatores partib occo diuisus est
secundum numerum octo cogitationum & sexcente propositiones
tionales propositiones de nominauit: Insuꝑ & uersuum operaduo
Vnum quidem ad monachos in coenobus uel initinerib constitutos.
& unum aduirgines quȩ̨ quammira quamq necessaria sunt. legen¬
tes intellegunt. Sed oportunum ẽ sicut arbitror pauca cius dicta
demonachis hac scriptura referri. Sicenimait Necessarium est
enim uias inquirere recte p̃cedentium monachorum & secundũ
cas exerceri Multaenim inueniuntur ab eis dictasimul &acta

Expanded text:
quanta in praeceptorum ejus. Conscripsitque libros valde necessarios, quoquanta in praeceptorum ejus. Conscripsitque libros valde necessarios, quorum unus quidem Monachus titulatur; et est de Actuali. Alius Cognitionalis, secundum quod quispiam cognitione fit dignus: huic capitula sunt quinquaginta. Alius vero contradictorius, ex divinis Scripturis collectus, contra daemones tentatores: partibus octo divisus est, secundum numerum octo cogitationum; et sexcentae propositiones tionales propositiones denominavit. Insuper et versuum opera duo, unum quidem ad monachos in coenobiis vel itineribus constitutos; et unum ad virgines; quae quam mira quamque necessaria sint, legentes intelligunt. Sed opportunum est, sicut arbitror, pauca ejus dicta de monachis ac scriptura referri. Sic enim ait: Necessarium est enim vias inquirere recte praecedentium monachorum, et secundum eas exerceri. Multa enim inveniuntur ab eis dicta bene, simul
Abbreviated transcription (Latin):
llo siquidem tem̃pr intermonachos fuerunt duo uirido amabiles
nomine uterq macharius. Vnus ex aegypto superiore. alteri
alexandrinus ambo promults reb insignes. propter abstinentiam
conuersationem mores. atq mira cula quae corum manibus
agebantur. Acgyptius itaq macharius tantus cunis fecit & cantos
daemones effugauit ut excius opcrib liber proprius expleatur. erat
aut reuerendus & circa requirentes scuerus. Porro macharius
alexan drinus cumsimilis ess& aegyptio ꝑ omnia. in hoc mutabatur
quia circa consulentes hilarior apparebat. & uultu la&ifico ad
conuersionem iuuenes eddcebat
prius sermone solum modo philosophatus. & inurbe constanti¬
nopoli agregorio nazanteno diaconus ordinatus. Deinde cum
eo descendens in aegyptum & p̃dictos uiros inspiciens. conuersatio¬
nem zelatus corum est. Tantaq miracula incius manib facta sunt

Expanded text:
Illo siquidem tempore inter monachos fuerunt duo viri Deo amabiles, Illo siquidem tempore inter monachos fuerunt duo viri Deo amabiles, nomine uterque Macarius; unus ex Aegypto superiore, alter Alexandrinus. Ambo pro multis rebus insignes, propter abstinentiam, conversationem, mores atque miracula, quae eorum manibus agebantur. Aegyptius itaque Macarius tantas curas fecit, et tantos daemones effugavit, ut ex ejus operibus liber proprius expleatur. Erat autem reverendus, et circa requirentes  Ed., delinquentes severus. Porro Macarius Alexandrinus cum similis esset Aegyptio per omnia, in hoc mutabatur, quia circa consulentes hilarior apparebat, et vultu laetifico ad conversionem juvenes educabat prius sermone solummodo philosophatus, et in urbe Constantinopoli a Gregorio Nazianzeno diaconus ordinatus; deinde cum eo descendens in Aegyptum, et praedictos viros inspiciens, conversationem eorum zelatus est; tantaque miracula in ejus 322 manibus facta sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
respondit. Quia uersum illum adhuc opere non impleui. Postea
uero cum multos suꝑuixiss& annos. a quodam noto requisitus. an
didiciss& uersum. Quad raginta & nouem inquit annis uix eum
implere p̃ualui, Huic itaq quodam aurum dante ad cibaria pauperũ.
& dicente numera. atille respondit. Quod de disti nongg& numero.
sed salubritatis affectu: Is & enimpambo. athanasio ep̃o dep̃cante.
abheremodescendit in alexandriam: cumq uidiss& ibi mulierem
thcatralem. fleuit & ap̃sentib inquisitus quare plorar&. Duae me
inquit res mouerunt. una quae c̃illius ꝑditio. altera uero quiam
ego non tantum studeo placeredõ. quantum haec ut turpis placere
possit hominibus
lterquidam dicebatmonachue Nisi operatus fuerit. uiolento
iudicatur aequalis
iterus multas expositiones naturales adhibebat. & frequenter
aliis aliarequirentib en arrabat. ꝑsingulas aũt explanationes orabat

Expanded text:
respondit: Quia versum illum adhuc opere non implevi. Postea respondit: Quia versum illum adhuc opere non implevi. Postea vero, cum multos supervixisset annos, a quodam noto requisitus an didicisset versum: Quadraginta et novem, inquit, annis vix eum implere praevalui. Huic itaque quodam aurum dante ad cibaria pauperum, et dicente: Numera; ille respondit: Quod dedisti non eget numero, sed salubritatis affectu. Is enim Pambo, Athanasio episcopo deprecante, ab eremo descendit in Alexandriam. Cumque vidisset ibi mulierem theatralem, flevit; et a praesentibus inquisitus quare ploraret: Duae, inquit, me res moverunt: una, quae est illius perditio; altera vero, quia ego non tantum studeo placere Deo, quantum haec ut turpibus placere possit hominibus. Alter quidam dicebat: Monachus, nisi operatus fuerit, violento judicatur aequalis. Piterius multas expositiones naturales adnibebat, et frequenter aliis alia requirentibus enarrabat. Per singulas autem explanationes orabat.
Abbreviated transcription (Latin):
isenim delinquentes iuuenes non ex comꝰmunicabat. sed magis
a&ate prouectos dicens Iuuenis ex communicatus spernt. Pro¬
uecius ueruolo citer ex communicationis dolore corrigiturs u¬
lius nomine pior ambulans. comedebat. Consultus aũt curtea
somheder& moninquit uolo ueluti necessari e uticibo: sedtam quã
extrancum aliquid agere  Proquare &iam ab alio requisitus
uit: Vtneq dum comedo anima uoluptatem sentiat comporalem:
sidorus dicebat. Quadra gensimum scannum habere ex quo sentirl
quidem mente peccatum. non tamen consentr&. uel concupiscentiae
ambus aũt &sine litteris ess&. accessit adquendam ut docer&ur
psalmum: Quidum audiss& primumuet sum tricensimi octaui
psalmi. Dixicustodiam uiasmeas. ut non delinquam in lingua mea
Secundum uersum non passus audire dicens. Si potuero opere hoc im¬
plere hic uersus tantum modo mihi suffici&, Cumq doctor qui ci
tradiderat uersum culpar&. cur ꝑsex menses ad cum minime uenss&

Expanded text:
Is delinquentes juvenes non excommunicabat, sed magis aetate provectos. Dicebat enim: Juvenis excommunicatus spernit, provectus vero velociter excommunicationis dolore corrigitur. Alius nomine Pior ambulans comedebat. Consultus autem cur ita comederet: Non, inquit, volo veluti necessarie uti cibo, sed tanquam extraneum aliquid agere. Pro qua re etiam ab alio requisitus ait: Ut ne, dum comedo, anima voluptatem sentiat corporalem. Isidorus dicebat quadragesimum se annum habere ex quo sentiret quidem mente peccatum, non tamen consentiret vel concupiscentiae, em, cum sine litteris esset, accessit ad quemdam ut doceretur psalmum; qui dum audisset primum versum tricesimi octavi psalmi: Dixi, custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea; secundum versum non est passus audire, dicens: Si potuero opere hoc implere, hic versus tantummodo mihi sufficiet. Cumque doctor qui ei tradiderat versum culparet cur per sex menses ad eum minime venisset,
Abbreviated transcription (Latin):
atqr&horicae artis didicit: Cumq ueniss& ad philosophiam mi¬
rabiliter dialecticam. arih m&icam musicam. aliasq philosophia e
disciplinas didicit animoq recondidit. it a ut celeriter obuia uerit eis
qui oculis inspectorib talia didicissent: Sed &iam u&us nouumq
testamentum sic ꝑfecte cognouit. ut multos eder& libros. qui & de
trinitate treslibros fecit. & origenis opus de principiis id est periarchon
interp̃tatus in eis explanationes reliquid eximias: Ferturenim
cumantonius ualentis tem̃pr propter arrianos ueniss& in alexandriã
uidisse didymum eiq dixisse. Nonte conturb& õdide me amissio
sensibilium oculorum tales & enim oculitibi desunt. quib & muscae
& pulices nocere possunt. Sed gaude potius qũo habes oculos quib &iã
angeli coutuntur. ꝑ quos uid&ur ds̃ & cius lumen inspicitur:
idymus ab infantia priuatus oculis. grammaticam. r&horicam.

Expanded text:
atque rhetoricae artis didicit. Cumque venisset ad philosophiam, miatque rhetoricae artis didicit. Cumque venisset ad philosophiam, mirabiliter dialecticam, arithmeticam, musicam, aliasque philosophiae disciplinas didicit animoque recondidit, ita ut celeriter obviaverit eis qui oculis inspectoribus talia didicissent. Sed etiam Vetus Novumque Testamentum adeo perfecte cognovit, ut multos ederet libros. Qui et de Trinitate tres libros fecit, et Origenis opus De Principiis, id est Περὶ Ἀρχῶν, interpretatus, in eis explanationes reliquit eximias. Fertur enim cum Antonius Valentis tempore propter Arianos venisset in Alexandriam, vidisse Didymum, eique dixisse: Non te conturbet, o Didyme, amissio sensibilium oculorum; tales etenim oculi tibi desunt quibus et muscae et pulices noscere possunt. Sed gaude potius quoniam habes oculos quibus etiam angeli contuentur, per quos videtur Deus, et ejus lumen inspicitur. idymus ab infantia privatus oculis, grammaticam, rhetoricam,
Abbreviated transcription (Latin):
restituunt. &adxp̃i anitatem sacer dotem simul & reliquos habitantes.
in in sula ꝑduxerunt. Quimox simulacra proicientes. formam templi
ineccłam mut auerunt. Babtizabantur enim & officia xp̃i anitatis
gratissime docebantur: Sicigitur propter consubstantialitatis fidem
uiri mirabiles probabiliores effecti sunt. aliosq sanantes. firmiorem
operib ostenderunt fidem:¬
osiquidem tem̃pr uirum alium fidelem produxit ds̃ ut ꝑ eum fidei
testimonium ꝑhiber&. didymum mirabilemuirum . qui omnitunc
doctrina florebat: Iscum paruus adhuc prima litterarum elementa
do cer&ur passione oculorum ꝑdidit uisum: Cuids̃ prouisibilibus
oculis intellegibiles condonauit: Nam quod ꝑoculos doceri non po¬
tuit auditir uigi lanti cognouit. Quidum apuero fuiss& in geniosus
uincebat &iam acute conspicientes: facilenamq regulas grammaticȩ

Expanded text:
restituunt, et ad Christianitatem sacerdotem simul et reliquos habitantes restituunt, et ad Christianitatem sacerdotem simul et reliquos habitantes in insula perduxerunt. Qui mox simulacra projicientes, formam templi in ecclesiam mutaverunt. Baptizabantur enim, et officia Christianitatis gratissime docebantur. Sic igitur propter consubstantialitatis fidem, viri admirabiles probabiliores 327 effecti sunt; aliosque sanantes, firmiorem operibus ostenderunt fidemsiquidem tempore virum alium fidelem produxit Deus, ut per eum fidei testimonium perhiberet, Didymum, mirabilem virum, qui omni tunc doctrina florebat. Is cum parvus adhuc prima litterarum elementa doceretur, passione oculorum perdidit visum. Cui Deus pro visibilibus oculis intelligibiles condonavit. Nam quod per oculos doceri non potuit, auditu vigilanti cognovit; qui dum a puero fuisset ingeniosus, vincebat etiam acute conspicientes. Facile namque regulas grammaticae
Abbreviated transcription (Latin):
um igitur aalens lege p̃cepiss& ꝑsequendoseẽ in alexandriam & ae¬
gyptum cunctos orthodoxos. omnia uastabantur. Aliinamq ad
iudicia trahebantur alii mitte bantur inuincula. alii uerberibus
a gebantur. plurimaq supplicia aduersus qui&is amatores ingere¬
bantur: Ꝙdum haec in alexandria fierent. secundum lucii uolun¬
tatem. fuiss&q inantio chiam reuersus euzoius mox ad monasteria
ꝑaegyptum conflituta processerunt magister militum cum mubt¬
tudinearmatorum & lucius arrianus: Cumq plurima uiris sc̃is
mala fecerent. nec eos ullo modo superar&. ꝑsuasione luoit patres
monachorum mittuntur exilium:. Inter quos macharius aegyptius.
& alter alexan drinus: Cumq uenissent in insulam quandam abreptã
cuius damfiliam sacerdotis ad aemone. clamantemq: illis uiris.
cur uenistis & hinc nos expellere. suis orationib liberatam patri

Expanded text:
mperator Valens lege praecepisset persequendos esse in Alexandria et Aemperator Valens lege praecepisset persequendos esse in Alexandria et Aegypto cunctos orthodoxos, omnia vastabantur. Alii namque ad judicia trahebantur, alii mittebantur in vincula, alii verberibus agebantur, plurimaque supplicia adversus quietis amatores ingerebantur. Et dum haec in Alexandria fierent secundum Lucii voluntatem, fuissetque in Antiochiam reversus Euzoius, mox ad monasteria per Aegyptum constituta processerunt magister militum cum multitudine armatorum, et Lucius Arianus. Cumque plurima viris sanctis mala facerent, nec eos ullo modo superarent, persuasione Lucii Patres monachorum mittuntur in exsilium. Inter quos Macarius Aegyptius, et alter Alexandrinus. Cumque venissent in insulam quamdam, arreptam cujusdam filiam sacerdotis a daemone, clamantemque illis viris: Cur venistis etiam hinc nos expellere? suis orationibus liberatam patri
Abbreviated transcription (Latin):
cumatius quoq mirabilis quilic& oculorum acie priuar&ur omnia
circuibat confortans oues lupisq resistens. Propterquam causam
monachicam eiuscellulam concremarunt. sed traianus magister
militum fidelissimus aliam ei fabricatus. multo cum fouit auxilio
ocitaq tem̃pr fuit effreminedessa. In alexandria uero didymus.
& effrem srrausus lingua spiritalis gratiae radios emittebat. Qui
lic& nescire doetrinam grecam multos grecorum eruditosq redar¬
guit & totius her&icȩ prauitatis infirmitate nudauit : & qũo tunc
armonius bardisanus quaedam cantica componens. & impia&atem
mȩlo dicae suauitati ꝑmiscens in liciebat audientes & capiebat in peste.
ste sumens in de concentus. pi& atem cantilene ꝑmiscuit: & audicitib
suau enimis & utile medicamen apposuit: Quae cantiaa itrlampha¬
torum martrrum festiuitates actenus efficiunt cl¬

Expanded text:
Zeugmatius quoque mirabilis, qui licet oculorum acie privaretur, omnia Zeugmatius quoque mirabilis, qui licet oculorum acie privaretur, omnia circumibat, confortans oves lupisque resistens. Propter quam causam monachicam ejus cellulam concremaverunt; sed Trajanus magister militum fidelissimus aliam ei fabricavit, multoque eum fovit auxilio. Hoc itaque tempore fuit Ephraem in Edessa, in Alexandria vero Didymus. Et Ephraem Syra usus lingua, spiritalis gratiae radios emittebat. Qui licet nesciret doctrinam Graecam, multos Graecorum cruditosque redarguit, et totius haereticae pravitatis infirmitatem nudavit. Et quoniam tunc Harmonius Bardisanus quaedam cantica componens, et impietatem melodicae suavitati permiscens, illiciebat audientes, et capiebat in peste, iste sumens inde concentus, pietatem cantilenae permiscuit, et audientibus suave nimis et utile medicamen apposuit; quae cantica triumphatorum martyrum festivitates hactenus efficiunt c
Abbreviated transcription (Latin):
sub uenir& & aduersariorum fallaciam redar guer&. ueritatisq
doginata confirmar&: Isergo uir scĩssimus & ueniens &reuertens.
amabilia nobis conscripta r&ulimus. Qui a uero todus populus ciui¬
tatis ad collegianr̃a conuenit nullum sȩculum dubitare confido
res eniminopinabiles ad seprobantur uniuersos ad trahere. Sed qui a
maximamira cula ille uir operatus ẽ. &iam ueritatis hostes nequnt
denegare. hoc enim & in alexandria tem porib constantii fecit
magnus antonius: Descrens enim solitudinem totas circuibat
urbes satis faciens uniuersis. quõ athanasius doctrinar a postolicae
p̃dicator extar& & hostes essent ueritatis participes arrii. Sic igitur
sciebant illi sacratissimiuir: quid tempori unicuiq congruer&. &
quando opus erat frui qui&e. quando necessarium solitudini
p̃ponere ciuitates::
recdusus & sexaginta annis neq uisus neq locutus:

Expanded text:
subveniret, et adversariorum fallaciam redargueret, veritatisque subveniret, et adversariorum fallaciam redargueret, veritatisque dogmata confirmaret. Is ergo vir sanctissimus, et veniens, et revertens, amabili a nobis conscripta retulimus. Quia vero totus populus civitatis ad collegia nostra convenit, nullum saeculum dubitare confido. Res enim inopinabiles ad se probantur universos attrahere. Sed quia maxima miracula ille vir operatus est, etiam veritatis hostes nequeunt denegare. Hoc enim et in Alexandria temporibus Constantii fecit magnus Antonius. Deserens enim solitudinem, totas circumibat urbes, satisfaciens universis, quoniam Athanasius doctrinae apostolicae praedicator exstaret, et hostes essent veritatis participes Arii. Sic igitur sciebant illi sacratissimi viri quid tempori unicuique congrueret, et quando opus erat frui quiete, quando necessarium solitudini praeponere civitates. reclusus, et sexaginta annis neque visus neque locutus est.
Abbreviated transcription (Latin):
dicente. interminatus quidem tacuit im̃pr. Vnus emim cubieularus
imp̃ris aspere respondens uiro sc̃issimo. huius modicladem noscitur
ꝑtulisse is enim habebat balnei curam. Vbi posthac uerba descendens
ut im̃pri parar& ingressus. & mente ꝑcussus inaquam feruentem
descendit ibiq defunctus est. Sedebat imp̃r expectans. ut eorenunti¬
ante lauar&ur. Eoq tardante. misit alios uiros. curmora r&ur.
Quoddum nuntiatum fuiss& im̃pri. cognouerunt uirtutemorationis
pharaonem induratum ẽ corcorum:¬
acitaq tempestate iulianus famosissimus solitudine derelicta. uenit
antiochiam :Nam cum her&ici soliti facilesarcire mendacia & hunc
uirum suae dicerent esse prauitatis. miserunt ad eum lumenuertatis.
flauianus atq diodorus pariter & afrates. acacium uirtute florentẽ.
qui postea berrae fuit ep̃s. rogantes ut multis hominum milibus

Expanded text:
dicente, interminatus est quidem, sed tacuit imperator. Unus enim cubicularius dicente, interminatus est quidem, sed tacuit imperator. Unus enim cubicularius imperatoris aspere respondens viro sanctissimo, hujusmodi cladem noscitur pertulisse. Is enim habebat balnei curam: ubi post haec verba descendens, ut imperatori pararet ingressum, et mente perculsus in aquam ferventem descendit, ibique defunctus est. Sedebat imperator exspectans, ut, eo renuntiante, lavaretur, eoque tardante, misit alios viros, cur moraretur. Quod dum nuntiatum fuisset imperatori, cognoverunt virtutem orationis Pharaonem induratum est cor eorumac itaque tempestate Julianus ille famosissimus solitudine relicta venit Antiochiam. Nam cum haeretici, soliti facile sarcire mendacia, hunc virum suae dicerent esse pravitatis, miserunt ad cum lumina veritatis Flavianus, atque Diodornos, pariter et Aphraates, Acacium, virtute florentem, qui postea Bersae fuit episcopus: rogantes ut multis hominum millibus
Abbreviated transcription (Latin):
imperio: Tunc im̃pr Oportebatte domiinquit onire secundum
monachicum morem. atille sc̃issimus Optime inquitidicis si sic
quoq ꝑmitteres hoc mefacere oportebat & hoc acdemis egi done
xp̃ioues pace pristina frucrentur: Quia uero tumultũ maximo
commouentur & periculi onus impedit nccaptiuao tencantur:
necesse ẽ ubiq discurrere easq anccessitate sallia reh. Sedehomibi tran¬
quillis sic impr si puella essem incubiculo residens x iellanam ula¬
cans uideremq paternam domum ignib concremari. quid me fa¬
cere congruebat: sedere intus & ardentem contemnere domum ui
certe discurrere ubiq aquamferre & flammas extinguere ÷ credo
quia dicis hoc potius fuisse faciendum idenimpuelle sapientis c̃opus:
Hocer gonunc agitur im̃pr tenamq inpaternam domum nr̃aminit¬
tente flammas . discurrimus ut eas uelociter extinguamus. Hace illo

Expanded text:
imperio. Tunc imperator: Oportebat te domi, inquit, orare secundum imperio. Tunc imperator: Oportebat te domi, inquit, orare secundum monachicum morem. At ille sanctissimus: Optime, inquit, dicis, si sic quoque permitteres, hoc me facere oportebat. Et hoc hactenus egi, donec Christi oves pace pristina fruerentur. Quia vero tumultu maximo commoventur, et periculi onus impedit, ne captivae teneantur, necesse est ubique discurrere, easque a necessitate salvare. Sed dic mihi, tranquillissime imperator: Si puella essem in cubiculo residens, et ad lanam vacans, videremque paternam domum ignibus concremari, quid me facere congrueret? Sedere intus, et ardentem contemnere domum; an certe discurrere, ubique aquam ferre, et flammas exstinguere? Credo quia dicis hoc potius fuisse faciendum; id enim puellae sapientis est opus. Hoc ergo nunc agitur, imperator. Te namque in paternam domum nostram mittente flammas, discurrimus, ut eas velociter exstinguamus. Haec illo
Abbreviated transcription (Latin):
um his itaq laborabat a frates cuius conuersadionei ulioloco ebi¬
scripsimus: Isenim ouium salutem suae quia &i p̃ponens. & spẽluncam
deserens propriam. pastorales sud ores aggressus est . Quantas uerol
uirtutis diuitias congregauit. nunc referre suꝑfluumẽ Vnum can¬
tum modo cius deb& dici. quod huic historiae ualde concurrita A
boreac parte fluuius currit o ronte scirca palatium. a meridiae uero
est maxima porticus undiq turres excelsas habens. interpalatium
uero & flumen. platea est quae egredientes exurbemitat ad subin¬
banos agros. Perhanc plateam dumtransiss& afrates ad hostilia cer¬
tamina properabat ut sacris ouib curas necessarias ex hiberet. ⁊ Hunc
depalatio respiciens im̃pr uilissimo pallio uidit indutum & in longae¬
ua senectute cleriter properantem: Cumq dixiss& quidam quia iste
cã a frates. in quo ciuitas uniuersa pender& Dicit ci im̃pr Dicmihi
ubiuadis atille s apienter respondit & congruo, protuo inquit oratiuri

Expanded text:
um his itaque laborabat Aphraates, cujus conversationem alio loco conscripsimus. Is enim ovium salutem suae quieti praeponens, et speluncam deserens propriam, pastorales sudores aggressus est. Quantas vero virtutis divitias congregavit, nunc referre superfluum est. Unum tantummodo ejus debet dici, quod huic historiae valde congruit. A Boreae parte fluvius currit Orontes nomine circa palatium; a meridie vero est maxima porticus, undique turres excelsas habens. Inter palatium vero et flumen platea est quae egredientes ex urbe mittit ad suburbanos 326 agros. Per hanc plateam dum transisset Aphraates, ad hostilia certamina properabat, ut sacris ovibus curas necessarias exhiberet. Hunc de palatio respiciens imperator, vilissimo pallio vidit indutum, et in longaeva senectute celeriter properantem. Cumque dixisset quidam, quia iste esset Aphraates, in quo civitas universa penderet, dicit ei imperator: Dic mihi, ubi vadis? At ille sapienter respondit, et congrue: Pro tuo, inquit, oraturus
Abbreviated transcription (Latin):
ualeriani principis martrrio terminauit: Hiuero qui exco nomen
habuerunt eiusq fuere participes facto concilio paucorum episcoporũ
inuico pazeno. ubi sunt fontes sa garii fluminis regulam protulcrunt
ut iud eos obseruent azyma facientes. & cum eis agant paschae cele¬
britatem: Posteatamen &iam nouatianorum ecđa propter illud
nullam heresem ꝑturbat&. post liberium romae damasus ordina¬
tur ep̃s. simul &ursinus exdia conocius eccłae inbasilica siciniensi.
latenter. Ob quam rem multissedicione uel p̃fecti tunc maximi anim¬
lanus spiritalib iãculis feriebant hostes. Cum quib: &iam illi qui ad
longa fuerant exilia destinati. litteris confortabant suos. & aduersarios
destruebant quos diuina pro uidentia gubernatores influctuatione
p̃parauit. & militum sapientissimos duces in proelis:¬

Expanded text:
Valeriani principis martyrio terminavit vitam. Hi vero qui ex eo nomen Valeriani principis martyrio terminavit vitam. Hi vero qui ex eo nomen habuerunt ejusque fuere participes, facto concilio paucorum episcoporum in vico Pazeno, ubi sunt fontes Sagarii fluminis, regulam protulerunt ut Judaeos observent azyma facientes, et cum eis agant Paschae celebritatem. Postea tamen etiam Novatianorum Ecclesia propter illud nullam haeresim perturbaret, post Liberium Romae Damasus ordinatur episcopus, simul et Ursinus ex diacono ejus Ecclesiae in basilica Siriniensi latenter. Ob quam rem multis seditione 328 vel praefecti tunc Maximini animlanus spiritalibus jaculis feriebant hostes. Cum quibus etiam illi qui ad longa fuerant exsilia destinati, litteris confortabant suos, et adversarios destruebant. Quos divina providentia gubernatores in fluctuatione praeparavit, et militum sapientissimos duces in praeli
Abbreviated transcription (Latin):
sisent quod educit ad mortem. Quib dum quidem uudebatur amara
nimis & dura huius modiregula alii uero ueluti iustam rectam q
suscipiebant: Inter haec mota quaeslione luenẽr untiliterecorͥnolii
romani p̃sulis. quae remisionem peccantib: &iam postbabtis ia pro¬
mittr bat. Sicergo ambob diuersa scribentib & ex diumisloquiis sua
sensa firmantib: singuli pro uincialium diuersas sunt sccuti sesitentias
sanantes namq: sanare. promissa remissione &iam reli quo tempore
delique runto Vnde uid&ur quia gentes phrsgum castiores quã
aliac magis esrenoscuntur : Nouatus itaq lic& propter conuersa¬
tionem subtilissimam segre gauerit sem & ipsum. tamen non mutauit
paschae festiurtatemu Nam sccundum patres hesperias & iamiste ce¬
lebrabat. Agicur enim apud illos pascha post ȩqui noctium olim &
ex qͥuo xp̃iam esse coeperunt : Sed istequidem postea sub ꝑsęcutione

Expanded text:
sissent, quod ducit ad mortem: quibusdam quidem videbatur amara sissent, quod ducit ad mortem: quibusdam quidem videbatur amara nimis et dura hujusmodi regula; alii vero veluti justam rectamque suscipiebant. Inter haec mota quaestione, venerunt litterae Cornelii Romani praesulis, quae remissionem peccantibus etiam post baptisma promittebant. Sic ergo ambobus diversa scribentibus, et ex divinis eloquiis sua sensa firmantibus, singuli provincialium diversas sunt secuti sententias. Sanantes namque sanare promissa remissione, etiam reliquo tempore deliquerunt. Unde videtur quia gentes Phrygum castiores quam aliae magis esse noscuntur. Novatus itaque, licet propter conversationem subtilissimam segregaverit semetipsum, non tamen mutavit Paschae festivitatem. Nam secundum Patres Hesperios etiam iste celebrabat. Agitur enim apud illos Pascha post aequinoctium olim, et ex quo Christiani esse coeperunt. Sed iste quidem postea sub persecutione
Abbreviated transcription (Latin):
atem pestate nouatiam habitantes in phrrgia. festiuitatem paschae
mutauerunt. Quomodo aũt gestum sit dicam: Primo tamen refe¬
rens cuius reigratia circaphirgum paflogoniorumq gentes seuerius
eed esiastica regula conseru&ur. Nouatus praesbrterscab ecctaro¬
maniae cominunione suspendit. quo cornelius cp̃s sideles quisactis¬
cauerant tempore factas ꝑsecutionis adecio in commumone receperat
Prubacitaq causa segregatus & ad epis copatum a consortbisons cpiscopis
cuocitus seribebat ecclus necos quidac monib immolauerane li sacra¬
nocreta sus ciperent sed inuitarent quidem ad paotiterpiam tcis¬
sioncin uero dĩ relinquerent potestati cuius soliuis ẽ peecata dimittere
olet epistolas suscipientes mnuna quaq prounhcidiscondum propti¬
os sensus responsa reddebant Cum ergo ille manidur& ut nonõpor¬
sescutaens incer cẽ mysterus cosqui postbabtisma peccatum comini¬

Expanded text:
tempestate Novatiani, habitantes in Phrygia, festivitatem Paschae tempestate Novatiani, habitantes in Phrygia, festivitatem Paschae mutaverunt. Quomodo autem gestum sit dicam: primo tamen referens, cujus rei gratia circa Phrygum Paphlagoniorumque gentes severius ecclesiastica regula conservetur. Novatus presbyter se ab Ecclesiae Romanae communione suspendit, quoniam Cornelius episcopus fideles qui sacrificaverant tempore factae persecutionis a Decio, in communione receperat. Pro hac itaque causa segregatus, et ad episcopatum a consortibus suis episcopis evocatus, scribebat Ecclesiis, ne eos qui daemonibus immolaverant ad sacramenta susciperent, sed invitarent quidem ad poenitentiam; remissionem vero Dei relinquerent potestati, cujus solius est peccata dimittere. Tales epistolas suscipientes in unaquaque provincia, secundum proprios sensus responsa reddebant. Cum ergo ille mandaret ut non oporteret sacris interesse mysteriis eos qui post baptisma peccatum commi
Abbreviated transcription (Latin):
uo aliqui ex nominis similitu dine noscuntur errare. necessariumẽ
ostenderesiquo alter ẽ gregonus ponticus ortus exneo caesaria ponti
nimisundiquus & discipulus origenis Dcisto namq gregorio mul¬
tus est sermo inathenis &berto. necnon & ponto. &ut ita dicatur
inuniuersoorbe terrarum: Is enim cum discessiss& ab athenis. uenit
inberrto ibiq iura legabat. Cumq cognouiss& incacsarea librossacros
origenem exponere: uenit illic. explanationes magiloqui illius au¬
diturus. a quouera philo sophia cruditus euo caistib parentibus
remeauit ad patriam: Vbi pri moquidem dumessix adhũclaicus
plurima signa fecit. languores curando dacmones ꝑepistolas expellen¬
do paganosq sermonib &opcrib sibim & subiugando: huius meminit
& pamphilus martri & eusebius in libris quos deorigene conscripsit
uitergo gregorius antiquus iste discipulus origenis & alter natiarenus
fraterq basilii fuitq alius gregorius alexandrinus arrianus  teni¬

Expanded text:
 aliqui ex nominis similitudine noscuntur errare, necessarium est ostendere quoniam alter est Gregorius Ponticus, ortus ex Caesarea Ponti, nimis antiquus, et discipulus Origenis. De isto namque Gregorio multus est sermo in Athenis, et Beryto, nec non et Ponto, et ut ita dicatur, in universo orbe terrarum. Is enim cum discessisset ab Athenis, venit in Beryto, ibique jura legebat. Cumque cognovisset in Caesarea libros sacros Origenem exponere, venit illic, expositiones magniloqui illius auditurus. A quo veram philosophiam eruditus, evocantibus parentibus remeavit ad patriam. Ubi primo quidem, dum esset adhuc laicus, plurima signa fecit, languores curando, daemones per epistolas expellendo, paganosque sermonibus et operibus sibimet subjugando. Hujus meminit et Pamphilus martyr, et Eusebius in libris quos de Origene conscripsit. Fuit ergo Gregorius antiquus iste, discipulus Origenis, et alter Nazianzenus, fraterque Basilii. Fuitque alius Gregorius Alexandrinus, Arianus.
Abbreviated transcription (Latin):
hostisseruorum xp̃i. Veram tamen concor diamillorum mirabi¬
lium pastoris magni discipulorum ad exercitium scãs oues cnũ¬
triens spiritalia puscua ministrabatrqunorut tub upirti
tdiodorus sapientistimus atq fortis simus udue quidam fluuius
uꝑ spicuus aeq torrens oues quidem proprias irrigabat. luporũ uero
blas phemias penitus diluebat. & generis sui nobilitatẽ spernens
libenter sustinebat quam liba profide calamitatemin iraami¬
sauranus uir optimus & ipse genere nobilissimus honestatem so¬
lam iudicabat eẽ pr&atom & uelut puetꝰ exercitatus. maximũ
collegia sed ho agentib: multa solatia conferebae consiliorum &
blasphornas tendebunt arcus Iste uero uelut ex quibdam pharderis
suaementis sagitras cdngruas offerebat. & ñ solum domi sed ociã
publiceheraxicis tesistrns r&tia corum facilius erumpebat. & la
bores ostendebat arancas:¬

Expanded text:
hostis servorum Christi. Verumtamen concordia illorum mirabihostis servorum Christi. Verumtamen concordia illorum mirabilium pastoris magni discipulorum ad exercitium sanctas oves enutriens, spiritualia pascua ministrabat. Et Diodorus quidem sapientissimus atque fortissimus, velut quidam fluvius perspicuus, atque torrens, oves quidem proprias irrigabat: luporum vero blasphemias penitus diluebat; et generis sui nobilitatem spernens, libenter sustinebat quamlibet pro fide calamitatem. Flavianus vir optimus, et ipse genere nobilissimus, honestatem solam judicabat esse pietatem, et velut puer exercitatus, maximum collegia; sed hoc agentibus multa solatia conferebat consiliorum, eblasphemias tendebant arcus: iste vero, velut ex quibusdam pharetris, suae mentis sagittas congruas offerebat; et non solum domi, sed etiam publice haereticis resistens, retia eorum facilius erumpebat, et bores ostendebat aranea
Abbreviated transcription (Latin):
usaers basi bieis freit capelli. quibnioruanus tamosis sitius imipt no¬
uum dedit cclam: Curtiq inmonte iara colebrarent ur ini n
laud antes dm̃ & diuinis illic eloquiis ꝑfruentes. lic& acris aduersi¬
tatem sacpius sustinerent. a liquando pluuiis. aliquandoniuibus.
aliquando gelu. frequenter ignis ardore macerat. neq in huius¬
modi locis laudib diuinis cosfrui ꝑmisit. sed missismilitib effugauit
unc flauianus atq diodorus ueluti quaedam propugnacula. iaculis
imminentib resistebant: Nam cum melitius corum pastor scorsũ
obicientes propriã foraitudinẽ & sapientiã suã duib aũt curam
congruam iugiter offerentes: De montanis igitur locis expulsp
contraripas uicini fluminis pascebant oues: Nonehim patiebantur
secundum isra helitas captiuos inbabrlone organa sua suspendere
sed laudabant crcatorm & largitorem dm̃ in omnilo dominationis
cius: Sed neq in hoc loco concilium piorum qui&um eẽ ꝑmisie

Expanded text:
osissimus imperator novam dederat ecclesiam. Cumque in monte sacra celebrarent, hymnis laudantes Deum, et divinis illic eloquiis perfruentes; licet aeris adversitatem saepius sustinerent, aliquando pluviis, aliquando nivibus, aliquando gelu, frequenter ignis ardore macerati, neque in hujusmodi locis laudibus divinis eos frui permisit, sed missis militibus effugavit. Tunc Flavianus atque Diodorus, veluti quaedam propugnacula, jaculis imminentibus resistebant. Nam cum Meletius eorum pastor seorsum objicientes propriam fortitudinem, et sapientiam suam, ovibus autem curam congruam jugiter offerentes. De montanis igitur locis expulsi, contra ripas vicini fluminis pascebant oves. Non enim patiebantur secundum Israelitas captivos in Babylone organa sua suspendere; sed laudabant creatorem et largitorem Deum in omni loco dominationis ejus. Sed neque in hoc loco concilium piorum quietum esse permisit
Abbreviated transcription (Latin):
gessit iniquitatem: Iussit itaq pharao ut masculi inter ficerentur
hebracorum. Sed inuidiae &timor tunc protulit hoc p̃eeptum.
Quanto tamen illa qua&unc gestasunt humaniora moderns existur
quanto desiserabiliora ad discr&cionem iniquitatis huius. debree
malitia nequaquam separentur᷑ alter utris: sunt tamen ineredic¬
bilia quar dicuntur inhumanacrudelia seua barbara amara sine
miscricor dia inquib exultabant arriani choros agentes cumuni¬
uersa ciuitas in gemes cer&. Non fuit enim domus inqua noneao
mor tuus sicut in exodo scribitur & cum hace itasint gesta noneom
quicuerunt iniquitatis auctores sed ad pciora profecci usqradepis copo
prouinciarum uencna propria dis ꝑsȩsu̾nt. habentes iniquitatis suac
solacium comitem largitionum quem p̃diximus magnum abos
&enim episcoporum curi ae tradiderunt alios diuersis machinati¬
onib affeccrunt uolentes uniuersos impioatib obligari ee sceun

Expanded text:
gessit impietatem? Jussit itaque Pharao ut masculi interficerentur gessit impietatem? Jussit itaque Pharao ut masculi interficerentur Hebraeorum; sed invidia et timor tunc protulit hoc praeceptum. Quanto tamen illa quae tunc gesta sunt humaniora modernis existunt, quanto desiderabiliora ad discretionem iniquitatis hujus? Et licet malitia nequaquam separentur alterutris, sunt tamen incredibilia quae dicuntur, inhumana, crudelia, saeva, barbara, amara, sine misericordia, in quibus exsultabant Ariani, choros agentes cum universa civitas ingemisceret. Non fuit enim domus in qua non erat mortuus, sicut in Exodo scribitur . Et cum haec ita sint gesta non enim quieverunt iniquitatis auctores, sed ad pejora profecti, usque ad episcopos provinciarum venena propria sparserunt, habentes iniquitatis suae solatium comitem largitionum, quem praediximus Magnum. Alios etenim episcoporum curiae tradiderunt, alios diversis machinationibus affeceru
Abbreviated transcription (Latin):
manib postergum uinctis publice abspiculatorib ducebatur. ueluti
quidam reus insignis. & homicidarum uerberib coacquandus. lapi¬
dibq simul & plumbo eius ceruicib maccratis ad mare ductisunt.
Xsicut illi sine sumptib sinc ullo solatio m&allico deportatus exilio
Cumq iudex ille multos quoq infantum cruciass&. quidam corum
morientes neq parentum: aut fratrum exequiis solemnib sunt
potiti. Omulta in humanitas iudicantis magisq p̃iudicantis. Qui
cnim propter pi&atem decertati sunt. nec homicidis comparari
potuerunt Eorum utiq corpora insepulta relicta sunt pielaboran¬
tes escis bestium uolatiliumq proiecti sunt. Quiq patrib negatorũ
natiirali conscientia compati uoluerunt. uelut iniqui capite seeti
sunt Quaelex romanorum quacbarbarorum sententia quoslib&
patrib condolentes punit. quando quispiam u&erum huius modi

Expanded text:
manibus post tergum vinctis, publice ab ipsis spiculatoribus ducebatur, veluti manibus post tergum vinctis, publice ab ipsis spiculatoribus ducebatur, veluti quidam reus insignis, et homicidarum verberibus coaequandus, lapidibusque simul et plumbo ejus cervicibus maceratis, ad mare ductus est; et sicut illi sine sumptibus, sine ullo solatio metallico deportatus exsilio. Cumque judex ille multos quoque infantium cruciasset, quidam eorum morientes, neque parentum, neque fratrum exsequiis solemnibus sunt potiti. enim propter pietatem decertati sunt, nec homicidis comparari possunt. Quorum utique corpora insepulta relicta sunt, et pie laborantes escis bestiarum volatiliumque projecti sunt. Quique patribus natorum, naturali conscientia comparari voluerunt, velut iniqui, capite secti sunt. Quae lex Romanorum, quae barbarorum sentpatribus condolentes punit? Quando quispiam veterum hujusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
luctificus currebatq. fluuius lacrimarum: Cum igitur iudex
ille p̃cepiss& ut uela nauis tollerentur tunc gemitus ingens un¬
uersorum uirginum atq mulierum. seniorum & iuucnum
ꝑmixtus lacrimis est emissus: Cum illiergoheliopolim nauiga¬
rent ubi di abolica suꝑsticio celebratur. omnes in media ciuitate
communiter & singuli ingemescentes atq lugentes agebantur
Quib tamen nec aꝑte licebat flere iussione urbis pfecti palladi
erat enim & ipsepaganus Multideniq flentium arrepti & in
carcerem ducti deinde castigati. lacerati. uerberati nouissi me
inin& allo sunt traditi. Viri quippe eccłae & propter diuinum
telum ualde pugnantes erant̾enim plurimi corum monachi
here mum incolentes numcro .xxiii. cum quib post paululũ
diaconus achlectissimo fratre nr̃o damaso romanat ciuntatis
ep̃o deserens nobis consolatorias communicationis cpistolas.¬

Expanded text:
luctificus, currebatque fluvius lacrymarum. Cum igitur judex luctificus, currebatque fluvius lacrymarum. Cum igitur judex ille praecepisset ut vela navis attollerentur, tunc gemitus ingens universorum, virginum et mulierum, seniorum et juvenum permixtus lacrymis est emissus. Cum illi ergo Heliopolim navigarent, ubi diabolica superstitio celebrabatur, omnes in media civitate communiter et singuli ingemiscentes atque lugentes agebantur. Quibus tamen nec aperte licebat flere jussione urbis praefecti Palladii; erat enim et ipse paganus. Multi denique flentium arrepti et in carcerem ducti, deinde castigati, lacerati, verberati, novissime in metallo sunt traditi: viri utique Ecclesiae et propter divinum zelum valde pugnantes. Erant enim plurimi eorum monachi, eremum incolentes, numero viginti tres: cum quibus post paululum diaconus, a dilectissimo fratre nostro Damaso, Romanae civitatis episcopo, deferens nobis consolatorias communicationis epistolas,
Abbreviated transcription (Latin):
tulit uniuersis. ante tribunal eius in gemescentib ut ab alexandria
sublati inheliopolim foenicae ducerentur: Cuius habitatores neq
nomen xp̃i audire patiuntur. sunt namq pagani: Quo facto.
iubens cos nauem conscendere. ipsestabat inportu nudum gla¬
dium uibrans. & hoc modo illos terreri putans. quibis acuto
gladio hostiles daemones crebrius uulnerauerant: Sicergo di¬
misit cos absq sumptib absq quolib& solacio nauigare p̃cipiens
mare spumante. & ut ita dicam nolentem suscipere uiros. iniqua
iussione communicare compulsos: Ingemuit enim ciuitas uni¬
uersa & hactenus lamentatur. & aliiquidem suis manib pec¬
tora ꝑ cutiebant. alii uero manus &oculos tendebant ad caelum
uiolentiam protestantes & ueluti dicentes: Audi caelum & aurib
ꝑcipe terra . quo in iusta sunt quae geruntur. Cunctaq simul:
gemitu complebantur. & ueluti cantus quidam erat inciuitate

Expanded text:
tulit, universis ante tribunal ejus ingemiscentibus, ut ab Alexandria tulit, universis ante tribunal ejus ingemiscentibus, ut ab Alexandria sublati, in Heliopolim Phoeniciae ducerentur: cujus habitatores neque nomen Christi audire patiuntur, sunt namque pagani. Quo facto, jubens eos navem conscendere, ipse stabat in portu nudum gladium vibrans: et hoc modo illos terrere putans qui bis acuto gladio hostiles daemones crebrius vulneraverant. Sic ergo dimisit eos absque sumptibus et absque quolibet solatio, navigare praecipiens mari spumante, et, ut ita dicam, nolente suscipere viros iniqua jussione communicare compulsos. Ingemuit enim civitas universa, et hactenus lamentatur; et alii quidem suis manibus pectora percutiebant; alii vero manus et oculos tendebant ad coelum, violentiam protestantes et veluti dicentes: Audi, coelum, et auribus percipe, terra, quoniam injusta sunt quae geruntur. Cunctaque simul gemitu complebantur, et veluti cantus quidam erat in civitate
Abbreviated transcription (Latin):
fortiores effecti terroremꝰ conculcantes & scin& ipsos patrum
rationib coarmantes ualidiorem habuerunt depi&ate sensum
uirtutis exer citium sua pericula iudicantes: Sicigitur illis decer¬
tantibi & spectaculum factis sicut betts scribit a postolus angelis
& hominibũ Aniuersa ciuitas concurrebatiuthlocas contem pla¬
tura xp̃i suaq constantia uerbera iudiois & flugella superantes
trium pbumq piae contra armanos ꝑ patientiam possidentes
Qquos illeutiq credebat seuincere & illorum impi&ati contradere
Cumigitur deftdiss& gos tormentis afficere cuncas flentibiatqu
lugentib rursus dollecta inrationabili mubtitudinera diudioium
eos magis a dp̃ itdicium cir caportum fecitia delucin etimilllci
consu&cs contra cos clamores emicterentur a paganis atq iudacns
& illi nollent arrianorum impi&atib consentire. sententiam pro¬

Expanded text:
fortiores effecti, terroremque conculcantes, et semetipsos Patrum fortiores effecti, terroremque conculcantes, et semetipsos Patrum rationibus coarmantes, validiorem habuerunt de pietate sensum, virtutis exercitium sua pericula judicantes. Sic igitur illis decertantibus, et spectaculum factis, sicut beatus scribit Apostolus , angelis et hominibus, universa civitas concurrebat, athletas contemplatura Christi, suaque constantia verbera judicis et flagella superantes, triumphumque pie contra Arianos per patientiam possidentes, quos ille utique credebat se vincere, et illorum impietati contradere. Cum ergo defecisset eos tormentis afficere, cunctis flentibus atque lugentibus, rursus collecta irrationabili multitudine, ad judicium eos, imo magis ad praejudicium circa portum fecit adduci. Et cum illic consuete contra eos clamores emitterentur a paganis atque Judaeis, t illi nollent Arianorum impietatibus consentire, sententiam pro
Abbreviated transcription (Latin):
paterialiquando non fuit quippefilio non extante secundum cos
aliquanedo. Siuero semꝑ ẽ pater existente quippe exco uero filio.
& non sceundum generationis fluxum Dsenim in passibilis esta
Quomodo nonẽ insipiens atq uacsanus. qui hoc defilio profit&un
dicens. erat quando nonerat ꝑ quem omnia ut sint ꝑ gratiam eob¬
stituta suntiui Vostri siquidem patres aquib isti cadendes iusben
sine patre sunt facti innicaeam uenientes & anathe mati zantes
ami scotam cuius nunciste iuuenis patronus existit non alaerius
substantiaȩ quod tununc fateri nos cogis. extra patres eẽ dixerunt
sed ex eius esfentia. Quod bene & cum pia mente in tellgontes expluri¬
masaerorũ uerborum collectione consubstantialem eẽ profess
sunt: T aliasiquidem & hissimilia dicentes ꝑmultos dies exercautt
putans apia cossententia possemutari. Quimagis uelut instadio

Expanded text:
Pater aliquando non fuit; quippe Filio non exstante secundum eos Pater aliquando non fuit; quippe Filio non exstante secundum eos aliquando. Si vero semper est Pater, existente quippe ex eo vero Filio, et non secundum generationis fluxum Deus enim impassibilis est, quomodo non est insipiens atque vesanus qui hoc de Filio profitetur dicens: Erat quando non erat, per quem omnia, ut sint, per gratiam constituta sunt? Nostri siquidem Patres a quibus isti cadentes, juste sine Patre sunt facti in Nicaeam venientes, et anathematizantes Arii sectam, cujus nunc iste juvenis patronus existit, non alterius substantiae, quod nunc fateri nos cogis, extra Patrem esse dixerunt, sed ex ejus essentia. Quod bene et cum pia mente intelligentes, ex plurima sacrorum verborum collectione consubstantialem esse professi sunt. Talia siquidem et his similia dicentes, per multos dies exercuit, putans a pia eos sententia posse mutari. Qui magis velut in stadio