comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gunt ante hominem confessi latrones: lȩcen¬
tur ante dm̃ confessi fideles. Si homo iudi¬
cet. exigit a latrone confessionem cortou
& timor. Immo aliquando confestionẽ pre¬
mit timor. ex̃igit dolor. & ille qui plangit
in tormentis. timet aut̃ occidi confessus. por¬
tat tormenta quantum pocest. & si uictus
dolore fuerit: ꝓfert ad mortem uocem suã.
Nusqͣm uͦ letus. nusquam exultans. Anteꝙͣ
confittat᷑ ex arat ungula. cũ confessus fu¬
erit: iudex dãnat. carnifex ducit. Miser
ubiq. S letent᷑ & exultent gentes. Unde
ꝑipsam confessionẽ. Quare: Qͥaboniis ẽ cui
confitentur. Ad hõc exigit confessionem.
ut liberet humilem. Ad hoc damnat non
confitentem: ut puniat suꝑbum. Ergo
tristis esto ante qͣm confite aris: confessus
exulta. iam sanaberis. Conscientia cna samẽ
collegerat. posteꝰ euiuerat. cruciabat ce. re¬
quiescere non sinebat. Adhibet medicus fer¬
ramenta uerberũ. & aliquando secat. Adhi¬

Expanded text:
gunt ante hominem confessi latrones, laetengunt ante hominem confessi latrones, laetentur ante Deum confessi fideles. Si homo judicet, exigit a latrone confessionem tortor et timor; imo aliquando confessionem premit timor, exigit dolor: et ille qui plangit in tormentis, timet autem occidi confessus, portat tormenta quantum potest; et si victus dolore fuerit, profert ad mortem vocem suam. Nusquam ergo laetus, nusquam exsultans: antequam confiteatur, exarat ungula; cum confessus fuerit, damnatum carnifex ducit: miser ubique. Sed laetentur et exsultent gentes. Unde? Per ipsam confessionem. Quare? Quia bonus est cui confitentur: ad hoc exigit confessionem, ut liberet humilem; ad hoc damnat non confitentem, ut puniat superbum. Ergo tristis esto antequam confitearis; confessus exsulta, jam sanaberis. Conscientia tua saniem collegerat, apostema tumuerat, cruciabat te, requiescere non sinebat: adhibet medicus fomenta verborum, et aliquando secat; adhi
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm securus canticũ nouum: in uia qͣm cogno¬
uisti in tra. hoc ẽ. in omnib gentib Hid̾e
quia ipsũ canticum nouũ ñ tecũ cantat: qͥ
inparte ẽẽ. uoluit. Cantate inquit dño can¬
ticum nouũ. & sequit᷑. Cantate dño omnis
t̃ra. Confiteant᷑ tͥ popli ds. Inuenert̃ uiã tuã.
reprehende: illum lauda. ut & ipse ueniens.
inueniat te punitorẽ tuũ. et exbibeat sẽtͥ
saluatorem tuũ. Quid em̃ tunes confiteri. qui
inuenisti hanc uiam in omnib gentib: Qͥa
timetis confiteri. & in confessione urã cantare
canticum nouũ cũ omni t̾ra : In omn cerra.
in pace catholica. confiteritimetis dõ. ne
confessum dãnet: Si ñ confessus lates: con¬
fessus dãpnaberis. Times contiteri. qͥ ñ confi¬
cendo eẽ. ñ potes occultus. Dampnaberis caci¬
tus: qui posses liberari confessus. Cqnfiteant᷑
ista confessio non ad supplicium duc̃̾: sequit᷑
& dicit. Letent᷑ & exultent gentes. Si plan¬

Expanded text:
quam, securus canticum novum in via quam cognoquam, securus canticum novum in via quam cognovisti in terra, hoc est in in omnibus gentibus. Vide quia ipsum canticum novum non tecum cantat qui in parte esse voluit. Cantate, inquit, Domino canticum novum; et sequitur, Cantate Domino, omnis terra . Confiteantur tibi populi, Deus. Invenerunt viam tuam; reprehende, illum lauda: ut et ipse veniens inveniat te punitorem tuum, et exhibeat se tibi salvatorem tuum. Quid enim timetis confiteri, qui invenistis hanc viam in omnibus gentibus? quid timetis confiteri, et in confessione vestra cantare canticum novum cum omni terra, in omni terra, in pace catholica? Confiteri times Deo, ne confessum damnet? Si non confessus lates, confessus damnaberis. Times confiteri, qui non confitendo esse non potes occultus: damnaberis tacitus, qui posses liberari confessus. Confiteanturista confessio non ad supplicium ducit, sequitur, et dicit: Laetentur et exsultent gentes. Si plan
Abbreviated transcription (Latin):
noua facta sunt omnia. Cauticũ nouũ eantate.
inuia: qͣm eognouistis int̾ra. In qua t̾ra: In
omnib gentib ꝓ pterea & canticũ nonum non
ꝓtinet ad partẽ. Qui in parte cantat: uetuscan¬
cat. Quoalib et cantet: uetus cantat. uetꝰ ho¬
mo cantat. Diuisus ẽ. carnalis est. Certe inqͣn-¬
tum carnalis: in tantũ uetus. & in quantũ
spũalis: intantũ nouus. Uidete qͥd dicat
apłs. Non poti uob loqui quasi spũalib
s quasi carnalib Unde illos ꝓbat caruales:
Cuim gͦ unus dicit ego sũ pauli. alt̃ uͦ ego apollo.
nonne inquit carnales estis: E rgo inspũ can¬
ticum nouũ canta. inuia secura. sic̃ uiatores
cantant. & plerũq nocte cantant. formido¬
losa cireũstrepunt omnia. uł potiꝰ ñ cir cũstre¬
punt. s eircũ silent. & quanto magis silentu.
tanto magis formidolosa. cantant tam̃ & qui
latrones timent. Quanto securius cantas in
xp̃o: Non habet na ista latronẽ. si tu non
desereno uiã. incidas in latronẽ. Canta in¬

Expanded text:
ntate in via quam cognovistis in terra. In qua terra? In omnibus gentibus. Propterea et canticum novum non pertinet ad partem. Qui in parte cantat, vetus cantat: quodlibet cantet, vetus cantat, vetus homo cantat; divisus est, carnalis est. Certe in quantum carnalis est, in tantum vetus, et in quantum spiritualis, in tantum novus. Vide quid dicat Apostolus: Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus. Unde illos probat carnales? Cum enim unus dicit, Ego sum Pauli; alter vero, Ego Apollo: nonne, inquit, carnales estis ? Ergo in spiritu canticum novum canta in via secura. Sicut viatores cantant, et plerumque nocte cantant. Formidolosa circumstrepunt omnia, vel potius non circumstrepunt, sed circumsilent; et quanto magis silentia, tanto magis formidolosa; cantant tamen et qui latrones timent. Quanto securius cantas in Christo? Non habet via ista latronem, si tu non deserendo viam incidis in latronem. Canta, in
Abbreviated transcription (Latin):
date głam laudi eiꝰ. Totam intentionem
nrãm in laudem dĩ mittit. Nichil nobis
relinquit unde laudemur. Gloriemur
inde magis. & gaudeamus: illi inherea¬
mus. in illo laudemur. Audistis cum lege¬
retur apłs. Uidete uocationẽ uram fr̃s.
quia non multi sapientes scd̾m carnẽ. ñ
multi potentes. ñ multi nobiles: s infir

Expanded text:
Date gloriam laudi ejus. Totam intentionem Date gloriam laudi ejus. Totam intentionem nostram in laudem Dei mittit; nihil nobis relinquit unde laudemur. Gloriemur inde magis, et gaudeamus; illi inhaereamus, in illo laudemur. Audistis cum legeretur Apostolus: Videte vocationem vestram, fratres; quia non multi sapientes secundum carnem, non multi potente
Abbreviated transcription (Latin):
& głificent ñ uos. s dm̃. Nam si propt̃
uos głificandos facitis oꝑa bona: res¬
pondet᷑ qđ ipse dixit de quibusdã talbꝰ
Amen dico uobis: ꝑ ceperunt mercedem
suam. & iterum. Alioquin mercedem
non habebitis: apud patrem urm̃ qui
in cęlis ẽ. Ergo inquies deb eo abscon¬
dere oꝑa mea. ne faciam coram honnni¬
bus: Non. S: quid ait: Luceant oꝑa
ur̃a. coram bominib. Anceps gͦ rema
relinquam: Tam ñ potest homo duob̾
dnĩs seruire: diuersa iubentib: qͣm nec
uni diuersa iubenti. Non ait dñs. non
diuersa iubeo. Finem actende. in finem
canta: quo fine facias uide. Si idõ facis
ut tu głificeris: hoc ꝓhibui. Si aut̃ icdͥe
ut ds̃ głificetur: hoc iussi. Psallite gͦ ñ
psallite: ille laudetur. Uos bene uiurte.
ille głificet᷑. Ende enim ħabebitis ipiũ
benẽ uiuere:. Si ȩt̾num hab eretis: nunꝙͣ
male uixissetis. Si a uobis haberetis: nũqͣm
bene uixissetis. Psallice enĩ nomini eius.

Expanded text:
et glorificent, non vos, sed Deum. Nam si propter et glorificent, non vos, sed Deum. Nam si propter vos glorificandos facitis opera bona, respondetur quod ipse dixit de quibusdam talibus: Amen dico vobis; perceperunt mercedem suam. Et iterum: Alioquin mercedem non habebitis apud Patrem vestrum qui in coelis est . Ergo, inquies, debeo abscondere opera mea, ne faciam coram hominibus? Non. Sed quid ait? Luceant opera vestra coram hominibus. Anceps ergo remanrelinquam? Tam non potest homo servire duobus dominis diversa jubentibus, quam nec uni diversa jubenti. Non, ait Dominus, diversa jubeo. Finem attende, in finem canta; quo fine facias, vide. Si ideo facis ut tu glorificeris, hoc prohibui; si autem ideo ut Deus glorificetur, hoc jussi. Psallite ergo, non psallite; ille laudetur: vos bene vivite; ille glorificetur. Unde enim habetis ipsum bene vivere? Si aeternum haberetis, nunquam male vixissetis; si a vobis haberetis, nunquam non bene vixissetis: Psallite autem nomini ejus. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ uerbis explicari non pessit. Iubi¬
late dõ omnis t̾ra. Demo iubilet in¬
parte. ommis t̾ra iubilet. Catholica u¬
bilet. catholica totum tenet. Quicũq
partẽ tenet. & a toto p̃cisus ẽ: ulula.¬
re uult non iubilare. Iubilate deo om¬
nis terra. Psallite aut̃ nomini eius.¬
Quia dixit psallentib uobis: Benedicatur
nomen eius. Quid sit aut̃ psallere heri
dixi: & credo meminisse caritatem urãm.
Psallere ẽ. etiam organum assumere quod
psalterium dr̃: & pulsu atq oꝑe manu¬
um uocib concordare. Si gͦ iubilatis qd
ds̃ audiat. psallite etiam qđ homines et
Cauete enim facere iusticiam uram corã
hominib: ut uideamini ab eis. & ꝓpt̾
cuiꝰ nomen inquies psallam. ut non
uideant᷑ ab hominibus oꝑa mea:᷑ At¬
tende alio loco. Luceant oꝑa ur̃a boua
coram hominib. ut uideant bona fac¬
ta urã. & glorificent patrem urm qui
in cȩlis est. Uideant bona facta ur̃a:

Expanded text:
quae verbis explicari non possit. Jubiquae verbis explicari non possit. Jubilate Deo, omnis terra: parte: omnis terra jubilet, Catholica jubilet. Catholica totum tenet: quicumque partem tenet, et a toto praecisus est, ululare vult, non jubilare. Jubilate Deo, omnis terra. Quid dixit? Psallentibus vobis benedicatur nomen ejus. Quid sit autem psallere, heri dixi, et credo meminisse Charitatem Vestram. Psallere, est organum etiam assumere quod psalterium dicitur, et pulsu atque opere manuum vocibus concordare. Si ergo jubilatis quod Deus audiat, psallite etiam quod homines et Cavete enim facere justitiam vestram coram hominibus, ut videamini ab eis . Et propter cujus nomen, inquies, psallam, ut non videantur ab hominibus opera mea? Attendite alio loco: Luceant opera vestra coram hominibra, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Videant bona facta vestra,
Abbreviated transcription (Latin):
suspendat᷑ intentio: hinc uos cogitatio¬
nulla auertat. Contͣ p̃sumpcionẽ dicit᷑
iudeoꝵ. qui de iustificationib legis spe¬
rabant sͥ resurrect̾ionẽ. & crucifirerus
xp̃m. qui primus resurrexit: non m̃bra
resurrecturaͥ solos uideos habituros. s
omnes qui in eum credidissent. id̃ ẽ. om̃s
gentes. Inde cȩpit. Iubilate dõ. Qui:ͦ
Omnis cerra. Nongͦ sola uidea. Uidete
fr̃s. qͥmadmodũ cõmendetur uniuersitaᷤᷤ
ȩccłȩ: toto orbe diffusȩ. & non solum do¬
lete iudeos: qui grãm istam gentib inui¬
debant: s: plus hereticos plangite. Si enĩ
dolendi sunt qui collecti non sunt. qͥnto
amplius qui collecti diuisi sunt. Iubi¬
late dõ omnis t̾ra. Quid ẽ. iubilate: In
uocem erumpite gaudiorum: si ñ ꝑo¬
testis uerboꝵ. Non enĩ uerbis iubila¬
tur. s solus gaudentium sonitus redͥdi¬
tur. quasi parturientis. & parientis.
cordis inuocem lȩticiam rei conceptȩ

Expanded text:
suspendatur intentio; hinc vos nulla cogitatiosuspendatur intentio; hinc vos nulla cogitatio avertat: contra praesumptionem dicitur Judaeorum, qui de justificationibus Legis sperabant sibi resurrectionem, et crucifixerunt Christum qui primus resurrexit, non membra resurrectura solos Judaeos habiturus, sed omnes qui in eum credidissent, id est omnes gentes. Inde coepit: Jubilate Deo. Qui? Omnis terra. Non ergo sola Judaea. Videte, fratres, quemadmodum commendetur universitas Ecclesiae toto orbe diffusae; et non solum dolete Judaeos qui gratiam istam Gentibus invidebant, sed plus haereticos plangite. Si enim dolendi sunt qui collecti non sunt, quanto amplius qui collecti divisi sunt? Jubilate Deo, omnis terra. Quid est, Jubilate? In vocem erumpite gaudiorum, si non potestis verborum. Non enim verbis jubilatur; sed solus gaudentium sonitus redditur, quasi parturientis et parientis cordis laetitiam in vocem rei conceptae,
Abbreviated transcription (Latin):
Frratis. ñ scientes scripturas: neq uirtutes
dei. In resurrectione enĩ neq nubunt. neq
uxorem ducunt. neq enĩ incipient mori .s.
erunt ȩquales angłis dĩ. De monstrauit qđ
ibi sit necessaria successio. ubi doletur de¬
cessio: ibi quia decessores non erunt. nec
successores quęruntur. Ad hõc subiecit:
non enim incipiunt mori. Ueruntam̃ qͥa
iudei tenebant: & si carnalit̾ sꝑem resur¬
rectionis futurȩ : gauisi sunt responsũ ẽẽ.
saduceis. cum quib illis erat de hac ancipi¬
ti & obscura questione certamen. Teneban
ꝓ iudei spem resurrectionis mortuorũ.
& solos se adbeatam uitam resurrecturos
putabant. ꝓpter opiis legis. ꝓpt̾ iustifica¬
tiones scripturarum: quas habebant soli
iudei: & gentes non habebant. Crucifixꝰ
dicente. & cȩpit etiã gentib ꝓmitti re
resurrexerit. Inde psalmus iste ẽ. aduersꝰ
In hoc qͦd dixi. in hoc qđ ꝓposui. tota nr̃a

Expanded text:
Erratis, nescientes Scripturas, neque virtutem Erratis, nescientes Scripturas, neque virtutem Dei. In resurrectione enim neque nubent, neque uxores ducent: neque enim incipient mori, sed erunt aequales Angelis Dei . Demonstravit quod ibi sit necessaria successio, ubi doletur decessio: ibi quia decessores non erunt, nec successores quaerentur. Ad hoc enim subjecit: Non enim incipient mori. Verumtamen quia Judaei tenebant, etsi carnaliter, spem resurrectionis futurae, gavisi sunt responsum esse Sadducaeis, cum quibus illis erat de hac ancipiti et obscura quaestione certamen. Tenebant ergo Judaei spem resurrectionis mortuorum; et solos se ad beatam vitam resurrecturos sperabant propter opus Legis, et propter justificationes Scripturarum, quas habebant soli Judaei, et Gentes non habebant. Crucifixusdicente. Coepit etiam Gentibus promitti resresurrexerit. Inde psalmus iste est adversusIn hoc quod dixi, in hoc quod proposui, tota vestra
Abbreviated transcription (Latin):
pondere non poterant ꝓponentib qͤstionẽ.
qͣm dnõ ꝓposuerunt idem saducei. Hic enĩ
intelligimus eos hanc questionem solue¬
re non potuisse: quia dño soluente mi¬
rati sunt. Proponebant gͦ saducei questi¬
onem de quadam muliere: qui habuit sep¬
tem uiros non simul. s succedentes sibi.
Erat enim hoc legis adpopłm ꝓpagandũ: ut
qui forte sine liberis defungeret᷑. fr̃ eius
si haberet acciperet uxorem eiꝰ adresucitan¬
dum semen fr̃ĩ suo. Proposita gͦ illa mulie¬
reᷤ. quȩ habuit septem uiros omnes mortuos
sine liberis. & ad hoc officium implendum
ducentes frĩs uxorem. dixerunt querentes.
in resurrectione cuiꝰ erit eoꝵ uxor: ꝑouldu¬
bio iudei non fatigarent᷑. non deficerent
in ista questione. si non talia sͥ in resurrec¬
one sperarent: qualia agebant in hac in¬
ta. Dñs enĩ ȩqualitatẽ angłorũ ꝓmittens.
ñ humanam carnis corruptionem: ait illiꝰ

Expanded text:
pondere non poterant proponentibus quaestionem, pondere non poterant proponentibus quaestionem, quam Domino proposuerunt iidem Sadducaei. Hinc enim intelligimus eos hanc quaestionem solvere non potuisse, quia Domino solvente mirati sunt. Proponebant ergo Sadducaei quaestionem de quadam muliere, quae habuit septem viros; non simul, sed succedentes sibi. Erat enim hoc legis ad populum propagandum, ut qui forte sine liberis defungeretur, frater ejus, si haberet, acciperet uxorem ejus, ad suscitandum semen fratri suo . Proposita ergo illa muliere, quae habuit septem viros omnes mortuos sine liberis, et ad hoc officium implendum ducentes fratris uxorem, dixerunt quaerentes: In resurrectione cujus eorum erit uxor? Procul dubio Judaei non fatigarentur, non deficerent in ista quaestione, si non talia sibi in resurrectione sperarent, qualia agebant in hac vita. Dominus autem aequalitatem Angelorum promittens, non humanam carnis corruptionem, ait illis:
Abbreviated transcription (Latin):
antur in xp̃o intelligite: dicente apło.
fins enĩ legis xp̃e ad iusticiam omnicre¬
denti. Quomͦ gͦ hic cancetur resurrectio.
& cuiꝰ resurrectio: quantum ipse aꝑire
& donare dignet᷑ audietis. Resurrectio¬
nem enĩ xp̃iam nouimus in rapite nr̃o
iam factam: & in membris futuram. Ca
ẽ spes nr̃a. ad hoc credimus. ad hoc dura¬
mus. & ꝑseueramus in tanta maligni-¬
tate huius scłi: consolante nos spe. ante
qͣm fiat res. Res enĩ erit: cum & nos resur¬
rexerimus. & in celestem habitum cõmu¬
tati. e quales angłis fuerimus. Quis hoc
sperare auderet. insi ueritas ꝓmitteret: hãc
enĩ spem ꝓmissam sͥ uidei tenebant. & de
bonis & quasi iustis oꝑib multum gloriaban¬
tur. qđ acceperant legem sed̾ni qͣm uiuendo.
& hic haberent bona carnalia: & in resurrec¬
cione mortuorum talia sperarent. de quib
hic gaudebant. ꝓpterrea saduceis qui ne¬
gabant futurã resurrectionẽ: iudei res¬

Expanded text:
antur, in Christum intelligite; dicente Apostolo: antur, in Christum intelligite; dicente Apostolo: Finis enim Legis Christus, ad justitiam omni credenti . Quomodo ergo hic cantetur resurrectio, et cujus resurrectio, quantum ipse donare et aperire dignatur, audietis. Resurrectionem enim Christiani novimus in capite nostro jam factam, et in membris futuram. Capest spes nostra: ad hoc credimus, ad hoc duramus, et perseveramus in tanta malignitate hujus saeculi, consolante nos spe, antequam spes fiat res. Res enim erit cum et nos resurrexerimus, et in coelestem habitum commutati, aequales Angelis facti fuerimus. Quis hoc sperare auderet, nisi veritas promitteret? Hanc autem spem promissam sibi Judaei tenebant; et de bonis et quasi justis operibus multum gloriabantur, quod acceperant Legem secundum quam vivendo et hic haberent bona carnalia, et in resurrectione mortuorum talia sperabant de qualibus hic gaudebant. Propterea Sadducaeis, qui negabant futuram resurrectionem, Judaei res
Abbreviated transcription (Latin):
deserti. Eece ubi ꝓphetȩ non somierant:
dñs ꝓphetarum acceptus est. Pinguesceñ
fines terrȩ deserti. & exultatione colles ac¬
tatione colles accingent᷑: hac induent᷑
arietes ouium. Ipsi arietes qui colles. sol¬
les enim eminentiore gr̃a. arietes quia du-¬
ces gregum. Arietes gͦ apłi induti sunt
exultatione. gaudent fructib suis: ñ sine
causa saborauerunt. non sine causa prȩ¬
dicauerunt. Induti sunt arietes ouium.
& conualles habundabunt frumento.
& humiles popłi multum fructũ afferent.
lamabunt. In de habundabunt frum̃to.
quia clamabunt. Quid clamabunt: Et
ẏmnum dicent. Aliud ẽ clamare aduer¬
sus dm̃. aliud ymnum dicere. Aliud cla¬
mare sacrilegium: aliud clamare laudes
dĩ. Si clamas in blaphemia: spinas procu¬
listi. si clamas in ẏmno: habundas frum̃to
Ns cribitur in titulo ꝑsalmus iste. in
finem canticum psalmus resurrectioniᷤᷤ.
Infinẽ Auditis: quando psalmi ꝓmnti¬

Expanded text:
deserti. Ecce ubi Prophetae non sonuerant, deserti. Ecce ubi Prophetae non sonuerant, Dominus Prophetarum acceptus est. Pinguescent fines deserti, et exsultatione colles actatione colles accingentur, hac induuntur arietes ovium. Ipsi arietes, qui colles. Colles enim, eminentiore gratia; arietes, quia duces gregum. Arietes ergo Apostoli induti sunt exsultatione, gaudent de fructibus suis; non sine causa laboraverunt, non sine causa praedicaverunt. Induti sunt arietes ovium; et convalles abundabunt frumento: et humiles populi multum fructum afferent. Clamabunt: inde abundabunt frumento, quia clamabunt. Quid clamabunt? Etenim hymnum dicent. Aliud est enim clamare adversus Deum, aliud hymnum dicere; aliud clamare sacrilegia, aliud clamare laudes Dei. Si clamas in blasphemia, spinas protulisti; si clamas in hymno, abundas frumento.ibitur in titulo psalmus iste, In finem, canticum Psalmi resurrectionis. In finem cum auditis, quando Psalmi pronunti
Abbreviated transcription (Latin):
popło iudeorum. Nam dix̃ tunc discipłis.
Dicitis quia longe ẽ. messis: respicite & uide¬
te. quia albȩ sunt regiones ad messem.
uit gͦ messis prima: erit scdã inultimose¬
culi. Messis pͥma de uideis. quia mitteban¬
tur ad eos ꝓpħȩ annuntiantes uenturum
giones utiq udex. Aliĩ inquit lab̾oraue¬
runt: & uos in labores eoꝵ intrastis. Labora¬
uerunt ꝓpħȩ. ut seminarent: & uos cũ fala
intrastis adaliorũ labores. Facta ẽ gͦ pͥma
messis. & inde de ipso frum̃to qͦd tunc pur¬
gatum ẽ. seminatus ẽ orbis terrarũ. ut sir¬
gat alia messis: quȩ infine metencda est In
sc da messe suꝑseminata sunt ritania. Mo¬
do hic labaratur. Quomͦ in illa prima labo.¬
uerunt ꝓpħȩ. qͦusq ueniret dñs: sic in ista
scda laborauerunt apłi. & omnes p̃dica¬
tores ueritatis laborant: quo usq infi¬
nem dñs mittet in messem angłos suos
Ante gͦ desertum erat . s pinguescent sins

Expanded text:
populo Judaeorum. Nam dixit tunc discipulis: populo Judaeorum. Nam dixit tunc discipulis: Dicitis quia longe est messis; respicite, et videte quia albae sunt regiones ad messem. Fuit ergo messis prima; erit secunda in ultimo saeculo. Messis prima de Judaeis; quia mittebantur ad illos Prophetae annuntiantes venturum ssem: regiones utique Judaeae. Alii, inquit, laboraverunt, et vos in eorum labores intrastis . Laboraverunt Prophetae ut seminarent, et vos cum falce intrastis ad illorum labores. Facta est ergo prima messis; et inde, de ipso frumento quod tunc purgatum est, seminatus est orbis terrarum, ut surgat alia messis quae in fine metenda est. In secunda messe superseminata sunt zizania; modo hic laboratur. Quomodo in illa prima laboraverunt Prophetae, quousque veniret Dominus; sic in ista secunda laboraverunt Apostoli, et omnes praedicatores veritatis laborant, quousque in finem Dominus mittat in messem Angelos suos. Antea ergo desertum erat; sed pinguescent fines
Abbreviated transcription (Latin):
simul & frumentũ. S in tempore messis:
dicam messorib. Colligite primum tira¬
nia. & alligate fasciculos ad comburendũ.
frum̃tum recondite in horreum. Ille ẽ. finis
anni: messis scłi. Benedices coronam anni
beuignitatis cuȩ. Coronam ubi audis. gla
uictoriȩ significatur. Uince diabolum. et
habebis coronam. B̾ enedices coronam anni
benignitatis cuȩ. Rursus cõmendat benig¬
nitatem dĩ: nequisqͣm de suis meritis glo¬
les accingent᷑. sampi. colles. fines deserai:¬
idem ipsi sunt homines. Campi: ꝓpter ȩ¬
qualitatẽ. Ergo propt̾ ȩqualitatem: inde
dicti sunt campi popłi iusti. Colles propt̃
erectionem. quia erigit in se ds̃ eos qui
sẽ humiliant. Fines deserti : omnes gentes.
Quare fines deserti: Deserti erant: nullis
ad eos ꝓpħa missus erat. sic erant illi qͥ¬
mͦ heremus. qua ñ transit homo. Nullũ
uerbum dĩ missum erat ad gentes. soli
popło isrł p̃dicauerunt ꝓpħe. uentũ est
tam̃ a dño. crediderunt frum̃ta in ipso

Expanded text:
essis dicam messoribus: Colligite primum zizania, et alligate fasciculos ad comburendum; frumentum autem recondite in horreum . Ille est finis anni, messis saeculi. Benedices coronam anni benignitatis tuae. Coronam ubi audis, gloria victoriae significatur. Vince Diabolum, et habebis coronam. Benedices coronam anni benignitatis tuae. Rursus commendat benignitatem Dei, ne quisquam de suis meritis gloe accingentur. Campi, colles, fines deserti, iidem ipsi sunt homines. Campi propter aequalitatem: ergo propter aequalitatem, inde dicti sunt campi, populi justi. Colles propter erectionem; quia erigit in se Deus eos qui se humiliant. Fines deserti, omnes Gentes. Quare fines deserti? Deserti erant; nullus ad eos Propheta missus erat: sic erant illi quomodo eremus, qua non transit homo. Nullum verbum Dei missum est ad Gentes: soli populo Israel praedicaverunt Prophetae. Ventum est ad Dominum; crediderunt frumenta in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
in illa ꝑfectione uitȩ ȩternȩ. Iam cũ tͣnsi¬
ibi timebimus inimicum. nullũ tẽptatorẽ.
nullum inuidum. nullũ ignem. nullam
aquam. Perpetuum ibi refrigerium erit.
Refrigeriũ ꝓpter quietem dñ. Nam sidi¬
cas. calor est: uerũ est. Si dicas refrige¬
rium: nerum ẽ. Si enim refrigerium
male accipias: quasi corpescimus ibi.
Non aut̃ torpescumis ibi: s requiescimus. Non
quia calor dr̃ estuamus ibi: s feruemus spũ.
Attende ipsum calorem: in alio psalmo. Nec
ẽ. quise ab scondat a calore eiꝰ. Quid dicit &¬

Expanded text:
in illa perfectione vitae aeternae. Jam cum transiin illa perfectione vitae aeternae. Jam cum transii, nullum ibi timebimus inimicum, nullum tentatorem, nullum invidum, nullum ignem, nullam aquam; perpetuum ibi refrigerium erit. Refrigerium propter quietem dicitur. Nam si dicas, Calor est, verum est: si dicas, Refrigerium, verum est. Si enim refrigerium male accipias, quasi torpescimus ibi. Non autem torpescimus ibi, sed requiescimus: nec quia calor dicitur, aestuabimus ibi, sed fervebimus spiritu. Attende ipsum calorem in alio psalmo: Nec est qui se abscondat a calore ejus . Quid dicit
Abbreviated transcription (Latin):
tit tanquã uas fictum. mitteris in cami¬
num. ut firmet᷑ qđ formatũ ẽ. Uas gͦ iã
igne firmatũ: aqͣm non timet. Uas aut̃
sisolidatũ igne ñ fuerit: tanquã lutum
aqua soluetur. Noli festinare ad aquam.
ignem transi adaquam: ut tͣnseas & a¬
qͣm. ꝓ pterea & in sacramentis in cateci¬
rando. & in exorcirando. adhibetur prius
ignis. Nam unde plerũq immundi sp̃s.
clamant ardeo. si ille ignis ñ ẽ: Post ignẽ
aut̃ exoicisim: uenit᷑ a dbaptissnũ. & ab
igne ad aquam. ab aqua: in refrigerium.
Qa aut̃ in sacram̃tis: hoc incẽptationib huiꝰ
scłi. Angustia timoris accedit prima: ui¬
ce ignis. Postea ablato timore: mecuen¬
dum ẽ. ne felicitas mundana corrumpat.
Cum aut̃ ignis te crepare ñ fecerit: & ina¬
qua non merseris. s enataueris: ꝑ discipli¬
nam transis ad requiem. & tͣnsiens ꝑ ignẽ
& aqͣm: duceris in refrigeriũ. Quarũ enĩ
rerũ signa sunt in sacmentis: ipsȩ res sus

Expanded text:
tet: tanquam vas factum fictum mitteris in forntet: tanquam vas factum fictum mitteris in fornacem, ut firmetur, quod formatum est. Vas ergo igne firmatum aquam non timet. Vas ergo si solidatum igne non fuerit, tanquam aqua solvetur. Noli festinare ad aquam; per ignem transi ad aquam, ut transeas et aquam. Propterea et in Sacramentis, et in catechizando, et in exorcizando, adhibetur prius ignis. Nam unde plerumque immundi spiritus clamant, Ardeo, si ille ignis non est? Post ignem autem exorcismi venitur ad Baptismum; ut ab igne ad aquam, ab aqua in refrigerium. Quod autem in Sacramentis, hoc in tentationibus hujus saeculi: angustia timoris accedit prima, vice ignis; postea ablato timore, metuendum est ne felicitas mundana corrumpat. Cum autem te ignis crepare non fecerit, et in aquam non merseris, sed enataveris; per disciplinam transis ad requiem, et transiens per ignem et aquam educeris in refrigerium. Quarum enim rerum signa sunt in Sacramenti, ipsae res sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ca nr̃a: ut & nos dõ confiteamur: quia dig¬
na patim᷑. Quid enĩ indigne pateris. quod
facit qui uistus ẽ: Posiusti tribulationes
in dorso nr̃o. imposuisti homines suꝑ capi-¬
ta nr̃a. Seuire uidet᷑ ds: cum ista facit. Ne
metuas. pater ẽ. Nunqͣm sic seuit: ut ꝑdat.
Quando male inus: si parcit plus irascit᷑.
Omnino istȩ tribulationes flagella sunt cor¬
rigentis : ne sit sententia punentis. Impo¬
in hac uita. Certe uidetur aqua ignẽ excin¬
guere. & ignis uidet᷑ aqͣm siccare. Iste ipsȩ
sunt cẽptationes: quib habundat hȩc uita.
Ignis urit: aqua corrumpit. Utrũq metu¬
enctum. & ustio tribulationis: & aqua cor¬
ruptionis. Quando sunt res angustȩ. & aliqͣ
quȩ infelicitates dicunt᷑ in hoc mundo: qͣsi
ignis ẽ. Quando sunt res ꝓsperȩ. & habun¬
tia secłaris circunfluit: quasi aqua ẽ. Uide
ne ce ignis exurat. ne aqua corrumpat. fir¬
mus esto aduersus ignem. Coqui ce opor¬

Expanded text:
ta nostra; ut et nos Deo confiteamur quia digta nostra; ut et nos Deo confiteamur quia digne patimur. Quid enim indigne pateris quod facit qui justus est? Posuisti tribulationes in dorso nostro: Imposuisti homines super capita nostra. 323 Saevire videtur Deus, cum ista facit. Ne metuas, pater est. Nunquam sic saevit, ut perdat. Quando male vivis, si parcit, plus irascitur. Omnino istae tribulationes flagella sunt corrigentis, ne sit sententia punientis. in hac vita. Certe videtur aqua ignem extinguere, et ignis videtur aquam siccare. Istae ipsae tentationes sunt, quibus abundat haec vita. Ignis urit, aqua corrumpit. Utrumque metuendum est, et ustio tribulationis, et aqua corruptionis. Quando sunt res angustae, et aliqua, quae infoelicitas dicitur in hoc mundo, quasi ignis est. Quando res sunt prosperae, et abundantia secularis circumfluit, quasi aqua est. Vide ne te ignis exurat, ne te aqua corrumpat. Firmus esto adversus ignem, coqui te opor
Abbreviated transcription (Latin):
sordes abluisti. Ignisti nos sicut ignit᷑ ar¬
gentum. & uide quomͦ seuit ds̃ in illos. qͦrũ
animam posuit in uitam. Induxisti nos in
muscipulam. Non ut capti morerem᷑: s inde
lib̾ati experiremur. Posusti tribulationes
in dorso nr̃o. E recti enim male suꝑbieramꝰ.
male erecti curuati sumus. ut curuati bene
erigeremur. Posuisti tribulationes in dorso
nr̃o. imposiusti homines suꝑ capita nr̃a.
Hȩc omnia passa ẽ. ȩccła: uariis & diuersis
ꝑsecutionib. Passa ẽ. hoc & singillatim.
etiam mͦ patit᷑. Hon enĩ quisqͣm ẽ: qui se
in hac uita ab his cemptationib potest
dicere immunem. Ergo imponit homineᷤᷤ
suꝑ capita nr̃a. Toleramus qͦs nolumus.
patimur suꝑiores aliquando. quos nouimꝰ
peiores. Peccata enĩ si desint: bene suꝑior
est homo. Quantũ aut̃ plura sunt: canto
ẽ. inferior. Bonum ẽ. ut consid̾emus nos eẽ.¬
peccatores. & sic coleremus positos suꝑ capi¬

Expanded text:
sordes abluisti. Ignisti nos, sicut ignitur arsordes abluisti. Ignisti nos, sicut ignitur argentum. Et vide quomodo saevit Deus in illos, quorum animam posuit in vitam. Induxisti nos in muscipulam: non ut capti moreremur, sed unde liberati experiremur. Posuisti tribulationes in dorso nostro. Erecti enim male, superbi eramus: male erecti curvati sumus, ut curvati bene erigeremur. Posuisti tribulationes in dorso nostro: imposuisti homines super capita nostra. Haec omnia passa est Ecclesia variis et diversis persecutionibus; passa est hoc singillatim, etiam modo patitur. Non enim quisquam est, qui se in hac vita ab his tentationibus possit dicere immunem. Ergo imponuntur et homines super capita nostra: toleramus quos nolumus, patimur superiores aliquando quos novimus pejores. Peccata autem si desint, bene superior est homo; quanto autem plura adsunt, tanto est inferior. Et bonum est ut consideremus nos peccatores esse, et sic toleremus impositos super capi
Abbreviated transcription (Latin):
nunc aut̃ lux in dño. Tenebrȩ gͦ muob̾.
luix in dño. Sic mors inuob̃. uita indomino.
Qui posuit aniam meã in uitã. Ecce posuit
animã nr̃am̃ in uitam. quia credinius ineũ.
qui inuitã posuit animã nram. S qͥd dein
quis dabit. nisi de qͦ consequent̃ dictũ est.
& non dedit in motu pedes meos: Ipse ponit
aminam inuitam. ipse regit & pedes: ne nu¬
cent. ne moueant᷑. & dentur in motu. ipse
nos faciet uiuere. ipse ꝑseuerare usq infinẽ.
ut inet̾num uiuamus. Ꝙ ñ dedit in motu pedeᷤ
aut quid pati potisti. ut mouerent᷑ pedes tii:
Audi quȩ sequant᷑. qͣre dixi in motu ñ dedit pe¬
des meos. Qiia multa passi sumus. de qͥb mo¬
u̾ent᷑ inuia pedes nr̃i: nisi ipse regeret. & eos
in motu ñ daret. Quȩ sunt ista: Qm̃ ꝓbasti
nos as̃. ignisti nos sicut ignit᷑ argentum. N
ignisti sicut fenum: s sicut argentum. Adhi¬
bendo nob̾ ignẽ: ñ in cinerem conuertisti. s

Expanded text:
nunc autem lux in Domino . Tenebrae ergo in vobis; nunc autem lux in Domino . Tenebrae ergo in vobis; lux in Domino: sic mors in vobis; vita in Domino. Qui posuit animam meam in vitam. Ecce posuit animam nostram in vitam, quia credimus in eum; in vitam posuit animam nostram: sed quid deindquis dabit, nisi de quo consequenter dictum est, Et non dedit in motum pedes meos? Ipse posuit animam in vitam, ipse regit pedes, ne nutent, ne moveantur, et dentur in motum; ipse nos facit vivere, ipse perseverare usque in finem, ut aut quid pati potuisti, ut moverentur pedes tui? Quid? audi quae sequantur. Quare dixi, non dedit in motum pedes meos? Quia multa passi sumus, de quibus moverentur de via pedes nostri, nisi ipse regeret, et eos in motum non daret. Quae sunt ista? Quoniam probasti nos Deus; ignisti nos, sicut ignitur argentum. Non ignisti sicut fenum, sed sicut argentum: adhibendo nobis ignem, non in cinerem convertisti, sed
Abbreviated transcription (Latin):
exaltent᷑. Quasi maleixisse uidet᷑. qͥ ama¬
ricant ñ ex altent᷑. Immo exaltent᷑. s non
inse ipsis. Humilient᷑ inse ipsis. exaltent᷑
reddita ẽ. illis ratio. Aliqui conuersi sunt
aliqui suꝑbi remanserunt. Hon uos t̾reant
qui grãm ȩuangłicam inuident gentib.
iam uenit semen abrahȩ. in quo benedi-¬
cunt᷑ omnes gentes. Benedicite in quo bene¬
dicimini. Benedicite gentes dm̃ nrm. &
auditã facite uocẽ laudis eiꝰ. Ne uos ipsos
laudetis. s ipsum laudetis. Quȩ ẽ. uox
saudis eius : Quia grã ipsius sumus. qͥcqͥd
boni sumus. Qui posuit animã meã inui.¬
tam. Fcce uox laudis eiꝰ. qui posuit aĩam
meã inuitam. Ergo inmorte erat. In morte
erat in tẽ. Inde ẽ. qđ non debuistis exaltari
in uobis ipsis. Cece in morte erat inte.Ubi e¬
rat inuita. nisi in illoqui dix̃. ego sum uia. ue¬
ritas & uita ͦ Quomꝰ qͥbusdam credentib
art apłs. fuistis enĩ aliquando cenebrȩ.

Expanded text:
exaltentur. Quasi maledixisse videtur, Qui amaexaltentur. Quasi maledixisse videtur, Qui amaricant, non exaltentur: imo exaltentur, sed non in seipsis. Humilientur in seipsis; exaltentur reddita est illis ratio: aliqui conversi sunt, aliqui superbi remanserunt. Non vos terreant qui gratiam evangelicam invident Gentibus; jam venit semen Abrahae, in quo benedicuntur omnes Gentes . Benedicite eum in quo benedicimini; Benedicite, Gentes, Deum nostrum: et audite vocem laudis ejus. Ne vos ipsos laudetis; sed ipsum laudetis. Quae est vox laudis ejus? Quia gratia ipsius sumus, quidquid boni sumus. Qui posuit animam meam in vitam. Ecce vox laudis ejus: Qui posuit animam meam in vitam. Ergo in morte erat; in morte erat in te. Inde est quod non debuistis exaltari in vobis ipsis. Ecce in morte erat in te: ubi erit in vita, nisi in illo qui dixit, Ego sum via, veritas, et vita ? Quomodo quibusdam credentibus ait Apostolus: Fuistis aliquando tenebrae;
Abbreviated transcription (Latin):
gentes respiciunt. Ergo oculi eiꝰ suꝑ gentes
respiciunt. & quid̃ facimus: Murmurabunt
iudei. dicturi sunt. Quod nob̾: hoc & illis. so¬
bis ȩuangłium. illis ȩuangłium. Hobis grãm
resurrectionis. illis grãm resurrectionis. Nidil
nobis ꝓdest qđ legem accepimus. & iniustifia¬
tionib legis uiximus. & tenuimus prȩcepta pl.¬
trum. nichil ualebit. Hoc illis. qđ nob̾. Nonli¬
tigent. ñ contendant. Qui amaricant ñ eral¬
tent᷑ in semet ipsis. O caro misera & tabescensꝰ.
nonne peccatrix es: Quid̃ clamat lingua cua:
Attendatur conscientia. Omnes enĩ peccantiua
& egent gła d̾i. Agnoscat infirmitas humana.
Accepisti legem. ut p̃naricatrix legis esses. P
emꝰ tenuisti. & implesti qđ accipisti. Accessit
t̾ ex lege non iustificatio qͣm lex iubet. s pre¬
uaricatio qͣm tu fecisti. Si gͦ babundauit
peccatum. quid in uides suꝑhabundanti
grẽ: Noli amaricare. Qui amaricant non

Expanded text:
Gentes respiciunt. Ergo, Oculi ejus super Gentes Gentes respiciunt. Ergo, Oculi ejus super Gentes respiciunt. Et quid facimus? Murmurabunt Judaei; dicturi sunt Judaei: Quod nobis, hoc et illis; nobis Evangelium, illis Evangelium; nobis gratiam resurrectionis, et illis gratiam resurrectionis: nihil nobis prodest quod nos Legem accepimus. et in justificationibus Legis viximus, et tenuimus praecepta patrum: nihil valebit hoc; illis quod nobis! Non litigent, non contendant. Qui amaricant, non exaltentur in semetipsis. O caro misera et tabescens, nonne peccatrix es? Quid clamat lingua tua? Attendatur conscientia. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei . Agnosce te, infirmitas humana. Accepisti Legem, ut et praevaricatrix Legis esses; non enim tenuisti et implesti quod accepisti. Accessit tibi ex Lege, non justificatio quam Lex jubet, sed praevaricatio quam tu fecisti. Si ergo abundavit peccatum, quid invides superabundanti gratiae ? Noli amaricare, quia qui amaricant, non
Abbreviated transcription (Latin):
tem habemus: Nunquid ȩt̾nam : Si et̾na ẽẽt
uita nr̃a. non lapsi essemus. ñ cecidissemus
Ille uoluntate suscepit: quia nos meritũ nr̃m
deiecit. Qui dominat᷑ in uirtute sua inecer¬
nũ. Euis participes efficiam᷑. in cuiꝰ uirtute noᷤ
erimus fortes. ille aut̃ insua. Nos illuminati.
ille lumen illuminans. Auersi ab illo conte¬
nebramur. ille auerti a se non potest. Calore ip¬
sius accendimur. Unde recedentes frigueramꝰ
accedentes rursum accendim᷑. Ego dicamusa
custodiat nos in uirtute sua: quia in ipso io¬
cundabim᷑ : qui dominat᷑ in uirtute sua ingat¬
num. S: ñ hoc solis iudeis prestat credentibus.
Qui multũ se extulerunt uidei: de uirtute sua
prȩsumentes: postea cognouerunt : in cuiꝰ uir¬
tute fuerunt salubrit᷑ fortes. & quidã eoꝵ ee¬
diderunt. s non sufficit xp̃o. Multum ẽ. quod
dedit. magnũ pretium dedit. non ꝑsolis u¬
deis debuit ualere: qđ dedit. Oculi eius suꝑ

Expanded text:
tem habemus? et num quid aeternam? Si aeterna esset tem habemus? et num quid aeternam? Si aeterna esset virtus nostra, non lapsi essemus, non cecidissemus Ille voluntate suscepit, quo nos meritum nostrum dejecit, Qui dominatur in virtute sua in aeternum. Ejus participes efficiamur, in cujus virtute nos erimus fortes; ille autem in sua. Nos illuminati; ille lumen illuminans: nos aversi ab illo, contenebramur; ille averti a se non potest. Calore ipsius accendimur; unde recedentes frigueramus, accedentes rursum accendimur. Ergo dicamus ei ut custodiat nos in virtute sua, quia in ipso jucundabimur qui dominatur in virtute sua in aeternum. 14. Sed non hoc solis Judaeis praestat credentibus, Quia multum se extulerunt Judaei de virtute sua praesumentes, postea cognoverunt in cujus virtute fuerunt salubriter fortes, et quidam eorum crediderunt: sed non sufficit Christo; multum est quod dedit, magnum pretium dedit, non pro solis Judaeis debuit valere quod dedit. Oculi ejus super
Abbreviated transcription (Latin):
spatium uitȩ suę. Annis accedentib mi¬
nuitur. Non enĩ addunt᷑ anni: s subt᷑¬
untur cescentib. sicut aqua fluminis.
ꝓrsus accedit: s a fonte recedit. Q uolt̃
crescere pueri: ut careant dominatu ma¬
iorum. E cce crescunt. agitur. cito ꝑueni¬
unt adiuuentutẽ. Qui excesserunt pue¬
riciam : si possunt teneant iuuentutem.
Transit & ipsa: senectus succedit. Uel senec¬
carnis nascentis. Hic fluuius mortalitatis¬
neminem moitalium rerũ concupiscentia
subuertat & rapiat. facile tͣnsit. qͥa hu¬
militer id ẽ. pede cransit. duce illo qui
prior transiit. qͥ de corrente in uia usq
ad mortẽ bibit. ꝓpterea exaltauit caput. Tran¬
seuntes gͦ pede fluuium istum. id ẽ. facile
tͣnseuntes mortalitatẽ istã fiuentẽ: ibi iocun¬
spe ipsius: Ꝙ si enĩ iocundam᷑ mͦ. in spe io¬
cundamur. tunc aut̃ in ipso iocunãabimir.
inurtute sua inȩt̾num. Nam nos qͣm uirtu¬

Expanded text:
spatium vitae suae annis succedentibus mispatium vitae suae annis succedentibus minui. Non enim adduntur anni, sed subtrahuntur crescentibus: sicut aqua fluminis prorsus accedit, sed a fonte recedit. Et volunt crescere pueri, ut careant dominatu majorum; ecce crescunt, agitur cito, perveniunt ad juventutem: qui excesserunt pueritiam, si possunt teneant juventutem; transit et ipsa. Senectus succedit; vel seneccarnis nascentis. Hunc fluvium mortalitatis, ne mortalium rerum concupiscentia subvertat et rapiat, facile transit qui humiliter, id est, pede transit, duce illo qui prior transiit, qui de torrente in via usque ad mortem bibit, propterea exaltavit caput . Transeuntes ergo pede fluvium istum, id est facile transeuntes mortalitatem istam fluentem, ibi jucunspe ipsius? Etsi enim jucundamur modo, in spe jucundamur; tunc autem in ipso jucundabimur. in virtute sua in aeternum. Nam nos quam virtu
Abbreviated transcription (Latin):
fluminis. qdͣ de t̾ra nascit᷑ a manat : Om̃iꝰ
qui natus ẽ. cedat. oportet nascituro.
Ꝙ omnis iste ordo rerum labentium: flu¬
uius quidam ẽ. In istum fluuiũ: non se
mittat cupida anima. ñ se mittat. stet.
& quomͦ tͣnseat delectationeᷤᷤ rerũ perit᷑arũ:
sibit. Illo duce. pede tͣnsibit. Quid est
pede transire: Facile transire. Non qͦrat
equum ut tͣnseat. ñ erigat᷑ suꝑbia: ad tnͣ¬
scundum flumen. Humilis transit. & tu¬
tius transit. Influmine ꝑtransibunt pede.
ibi iocundabimur in ipso. Oiuidei de ur̃is
di de uob̾. sumite gram iocundandi in xp̃o.
bi enĩ iocundabimur.: s ñ in nobis. Ibuo
cundabim᷑ in ipso. Quando iocundabimͣ:
Cum flumen transierimus pede. Uita ȩter¬
na ꝓmittit᷑. resurrectio ꝓmittit᷑. Ibi caro
nrã iam ñ erit flumea. Fumen enĩ mͦ ẽ.
quando mortalitas ẽ. Uidete si stat aliqua
ȩtas. Pueri crescere uolunt: & nesciunt

Expanded text:
fluminis, quae de terra nascitur, et manat? Omnis fluminis, quae de terra nascitur, et manat? Omnis qui natus est, cedat oportet nascituro: et omnis iste ordo rerum labentium, fluvius quidam est. In istum fluvium non se mittat cupida anima, non se mittat; stet. Et quomodo transibit delectationes rerum periturarum? nsit illo duce, pede transit. Quid est, pede transire? Facile transire. Non quaerit equum ut transeat; non erigitur superbia ad transeundum flumen: humilis transit, et tutius transit. In flumine pertransibunt pede. 12. Ibi jucundabimur in ipso. O Judaei, de vestris di de vobis; sumite gratiam jucundandi in Christo. Ibi enim jucundabimur: sed non in nobis: ibi jucundabimur in ipso. Quando jucundabimur? Cum flumen transierimus pede, Vita aeterna promittitur, resurrectio promittitur; ibi caro nostra jam non erit flumen: flumen enim modo est, quando mortalitas est. Videte si stat aliqua aetas. Pueri crescere volunt; et nesciunt
Abbreviated transcription (Latin):
hominum. Uere terribilis. Ecce cecitas
ex parte isrł facta ẽ : ecce iudei ex quibus
natus ẽ xp̃c: foris sunt. ecce gentes quę
contra uideam erant. in xp̃o intus sunt. T
terea quid fecit terrore consilu sui: Con¬
uertit mare in aridam. hoc enĩ sequitur.
Qui conuertit mare in aridam. Mare erat
inundus. amarus salsitate. turbulentus tẽ¬
pestate. seuiens fluctub ꝑsecutionũ. Mare
erat: certe in aridam conuersũ ẽ. mare.
Modo sitit aquã dulcem inundus: qui salsa
plenus erat. Quis hoc fecit: Qui conuertit
mare in aridam. In anima gentiũ omniũ
quid dicit: Anima mea uelut t̾ra sine a¬
qua tͥ. Qui conuertit mare in aridam. in
flumine ꝑtͣnsibunt pede. Illi ipsi qui comĩ¬
si sunt in aridã. cum ee̾nt antea amari. in
flumine pede ꝑtransibunt. Qͥđ ẽ. flumen:¬
⁊ lumen ẽ omins mortalitas scłi. Uidete flu¬
men. Alia ueniunt & transeunt. alia tͣn¬
situra succedunt. Honne sic fit in aqua

Expanded text:
hominum. Vere terribilis! Ecce caecitas hominum. Vere terribilis! Ecce caecitas ex parte Israel facta est: ecce Judaei ex quibus natus est Christus, foris sunt: ecce Gentes quae contra Judaeam erant, in Christo intus sunt . T1. vers. 6. Propterea quid fecit terrore consilii sui? Convertit mare in aridam. Hoc enim sequitur: Qui convertit mare in aridam. Mare erat mundus; amarus salsitate, turbulentus tempestate, saeviens fluctibus persecutionum, mare erat: certe in aridam conversum est mare; modo sitit aquam dulcem mundus, qui salsa plenus erat. Quis hoc fecit? Qui convertit mare in aridam. Jam anima Gentium omnium quid dicit? Anima mea velut terra sine aqua tibi . Qui convertit mare in aridam. In flumine pertransibunt pede. Illi ipsi qui conversi sunt in aridam, cum essent antea mare, in flumine pede pertransibunt. Quid est flumenFlumen est omnis mortalitas saeculi. Videte flumen: alia veniunt et transeunt, alia transitura succedunt. Nonne sic fit in aqua
Abbreviated transcription (Latin):
nationes. relinquite iudeos mentientes. ue¬
nite confitentes. Uenite & iudete oꝑa dnĩ.
terribilis in consiliis suꝑ filios hominum.
łilius quidem hominis & ipse dictus ẽ. &
uere filius hominis factus ẽ. Uere filius di
in forma dĩ. uere filitis hominis in forma ser¬
uII. S: nolite formã istam serui. ex aliorũ
similium conditione pensare. Terribilis
ẽ. in consiliis suꝑ filios hominũ. Machina¬
ti sunt filii hominum consiliũ: ad cruci¬
figendum xp̃m. crucifixus excecauit cru¬
cifigentes. Quid gͦ fecistis filii hominum.
machinando acuta consilia aduersus dñm
urm. in quo latebat maiestas. & appare¬
bat infirmitas: Uos machinati estis con¬
silia ꝑdendi. ille excecandi. & saluandi. Ex¬
cecandi suꝑbos. saluandi humiles. Ad hoc
aut̃ suꝑbos ipsos excecando: ut cecati humi¬
liarentur. hunuliati confiterent᷑. confessi il¬
luminarent᷑. Terribilis in consiliis suꝑ filioᷤᷤ

Expanded text:
nationes, relinquite Judaeos mentientes, venationes, relinquite Judaeos mentientes, venite confitentes. Venite, et videte opera Domini: terribilis in consiliis super filios hominum. Filius hominis vere filius hominis factus est: verus Filius Dei in forma Dei; verus filius hominis in forma servi : sed nolite formam istam servi ex aliorum similium conditione pensare; terribilis  in consiliis super filios hominum. Machinati sunt filii hominum consilium ad crucifigendum Christum . Crucifixus excaecavit crucmachinando acuta consilia adversus Dominum vestrum, in quo latebat majestas, et apparebat infirmitas? Vos machinati estis consilia perdendi, ille excaecandi et salvandi; excaecandi superbos, salvandi humiles: ad hoc autem superbos ipsos excaecandi, ut caecati humiliarentur, humiliati confiterentur, confessi illuminarentur. Terribilis in consiliis super filios
Abbreviated transcription (Latin):
curi sunt: Dicite. indeamiis. Mentiemini
& uos: in multitudine potentiȩ dñi. Qͥ a
dicturi estis : Cum dormiuimus nõs: ue¬
nerunt discipłi. & abstulerunt eum de mo¬
numento. Ouere stulticia dormiens. Aut
uigilabas. & ꝓhibere debuisti. aut dormi¬
ebas. & quid sit gestum: nescisti. Accesse¬
runt & ipsi mendatio iniicoꝵ. auctus
numerus mentientium. ut augeret᷑ mer¬
ces credentium. quia in multitudine poten¬
ciȩ cuȩ. mentient᷑ tͥ inimici tui. Ergo m̃ti¬
ti sunt. In multitudine potentiȩ tuȩ. m̃tia
tibi quia in multitudine potentiȩ tuę m̃ti¬
ti sunt: fiat quod sequit᷑. Omnis cerra
adoret te &e psallat tͥ. psallat nomini cuo
altissime. Paulo ante humillime. mͦ altis¬
sime. Humillime inter manus mentienti¬
um inimicorũ. altissime suꝑ uercieem lau¬
dantium angłoꝵ. Omnns t̾ra adoret ce.
& psallat tͥ. psallat nomini tuo altissime.
Uenite & iudete oꝑa dni. O gentes. o ultimȩ

Expanded text:
turi sunt? Dicite; videamus: mentiemini turi sunt? Dicite; videamus: mentiemini et vos in multitudine potentiae Domini. Quid dicturi estis? Cum dormiremus nos, venerunt discipuli ejus, et abstulerunt eum de monumento . O vere stultitia dormiens! Aut vigilabas; et prohibere debuisti: aut dormiebas; et quid sit gestum nescisti. Accesserunt et ipsi mendacio inimicorum: auctus est numerus mentientium, ut augeretur merces credentium; quia in multitudine potentiae tuae mentientur tibi inimici tui. Ergo mentiti sunt; in multitudine potentiae tuae mentiti  mendaciis suis: tibi, quia in multitudine potentiae tuae mentiti sunt, fiat quod sequitur: Omnis terra adoret te, et psallat tibi; psallat nomini tuo, Altissime. Paulo ante humillime; modo Altissime: humillime inter manus mentientium inimicorum; Altissime super verticem laudantium Angelorum. Omnis terra adoret te, et psallat tibi; psallat nomini tuo, Altissime.enite, et videte opera Domini. O Gentes, o ultimae