comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non niunquã quȩ dã de se ut audientes
instruant. ñ ut ipsi ꝓficiant manife¬
stant. Et tam̃ in hisꝰ alta se considera¬
tione custodiunt. ne dũ alios a t̾rena
untentione crigunt. ipsi int̾renȩ lau¬
dis appetitione mergant᷑. Quoꝵ
plerunq dicta mirañt᷑ hypocrite.
seci dictoꝵ sensus penitꝰ ignorant
Quia qdđ iustiagunt adutilitatẽ ꝓrimi.
hoc ipsi faciunt ad ex tensionẽ nomi¬
nis sui. Sc̃s aut̃ uir hy pocritas intu¬
ens nequaquã futurã głam appetere.
sed cupere p̾sentẽ tenere: ait Que enĩ
est spes hy pocrite : Quia dũ p̾sentia
duigit Futura minime sꝑat. Scriptũ
nanq ẽ. Qđ enĩ uidet quis. qͥd sꝑats
Iccircogͦ abhẏpocrita ad ȩt̾na premia
ꝓ spem minime tendit᷑ quia qđ alio
quȩrentũ fuerat: hic se tenere głat᷑
Cuiꝰ qͥa culpa ꝓlata ẽ: etiã poena sub¬
illui angustia: Clamorẽ eiꝰ: angustiȩ̃
tẽpore ds̃ n audit. qͥa tranqͥllitatis

Expanded text:
nonnunquam quaedam de se, ut audientes nonnunquam quaedam de se, ut audientes instruant, non ut ipsi proficiant, manifestant; et tamen in his alta se consideratione custodiunt, ne dum alios a terrena intentione erigunt, ipsi in terrenae laudis appetitione mergantur. Quorum plerumque dicta imitantur hypocritae, sed dictorum sensum penitus ignorant, quia quod justi agunt ad utilitatem proximi, hoc ipsi faciunt ad extensionem nominis sui. Sanctus autem vir hypocritas intuens, nequaquam gloriam futuram appetere, sed cupere praesentem tenere ait: Quae enim spes est hypocritae? quia dum praesentia diligit, futura minime sperat. Scriptum namque est: Quod enim videt quis, quid sperat ? Idcirco ergo ab hypocrita ad aeterna praemia per spem minime tenditur, quia quod alio quaerendum 563 fuerat, hic se tenere gloriatur. Cujus quia culpa prolata est, etiam poena suber eum angustia? - Clamorem ejus angustiae tempore Dominus non audit, qui tranquillitatis
Abbreviated transcription (Latin):
discipłis ꝓderet. Sed mirabilit̾ ut
cictũ ẽ egit utrunq ut loquendo
uiri qͥtiens de se aliqͥd sequentib in¬
notescunt: morẽ sui creatoris imi
tant᷑ Nã ds̃ qͥ nos ꝓhibet ne ꝓprio
ore laudem᷑. ꝑscripturã suã laudes
suas loquit᷑. ñ quia ipse eis indiget
qͥ ꝓficere laudib nescit: sed dum
suã nob̵ magnitudinẽ narrat. nrãm
adͥ se impitiã subleuat. Et bona sua
loquencło nos edocet: que omĩno
homo ñ cognosceret. si de se tacere
uoluisset Iccirco gͦ laudes suas
indicat. ut ualeamꝰ cũ audientes co¬
gnoscere. cognoscentes amare. aman¬
tes sequi sequentes adipisci. adipiscen¬
tes uero: eiꝰ uisione ꝑfrui. Unde psal¬
mista ait. Uirtutẽ õꝑum suoꝵ annun¬
ciabit popło suo. ut det illis heredita¬
te gentiũ. Acsi aꝑte dicat ecirco¬
fortitudinẽ suȩ oꝑationis minsi¬
nuat ut eã qui auidierit. donis dicescat
More gͦ sui creatoris imitantes scĩ uiri

Expanded text:
discipulis proderet. Sed mirabiliter, ut discipulis proderet. Sed mirabiliter, ut dictum est, egit utrumque, ut et loquendo viri quoties de se aliquid sequentibus innotescunt, morem creatoris sui imitantur. Nam Deus, qui nos prohibet ne proprio ore laudemur, per Scripturam sacram laudes suas loquitur, non quia ipse eis indiget, qui proficere laudibus nescit, sed dum suam nobis magnitudinem narrat, nostram ad se imperitiam sublevat; et bona sua loquendo nos edocet, quem omnino homo non cognosceret, si de se tacere voluisset. Idcirco ergo laudes suas indicat, ut valeamus eum audientes cognoscere, cognoscentes amare, amantes sequi, sequentes adipisci, adipiscentes vero ejus visione perfrui. Unde Psalmista ait: Virtutem operum suorum annuntiabit populo suo, ut det illis haereditatem gentium Psafortitudinem suae operationis insinuat, ut eam qui audierit donis ditescat. Morem ergo sui creatoris imitantes sancti viri,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ino ñ appetunt. sedetiã hoc ipsũ
aiders refugiunt. qđ esse merueriuis
nacille p̃dicator egreguis uerttatis.
contra pseudo apłõs loquens dũ uir¬
cutes ex imias oꝑationis suȩ ꝓcdiscr¬
puloꝵ erulitione narraret. dũ tot
Se picula tolerasse coaceruata ꝑse¬
cutione describeret & post hecͥ usq
adcaũ celũ rursũq inparadysũ
raptũ se esse memoraret. ubi tanta
cognoscere potuisset. quanta loqui
om̃ino ñ posset: erat de se adhue
fortasse acdirabiliora locuturus. sed
abhumana laude: alta considera¬
tione se tẽpans: subdit. Parco aut.
ne qͥs me ex istimet supra id qđ ui¬
aet inme aut audit aliqͥd de me.
H abebat gͥ dicendũ de se aliqͥd qui
parcit dicere.: Sed egit utrunq do¬
ctor egregius. ut &̃ loquendo que
egerat cdiscipłos instrueret. & tacen¬
ao se intrahumilitatis limitẽ cu¬
stodiret. Nimis nanq esset ingratꝰ.
si de se uiscipłis tota reticeret᷑. & for
tasse nimis in cautꝰ si de se tota uł

Expanded text:
appetunt, sed etiam hoc ipsum videri refugiunt quod esse meruerunt. Unde ille praedicator egregius veritatis, contra pseudoapostolos loquens, dum virtutes eximias operationis suae pro discipulorum eruditione narraret, dum tot se pericula tolerasse coacervata persecutione describeret, et posthaec usque ad tertium coelum, rursumque in paradisum raptum se esse memoraret; ubi tanta cognoscere potuisset, quanta loqui omnino non posset: erat de se adhuc fortasse admirabiliora locuturus, sed ab humana laude alta consideratione se temperans, subdit: Parco autem ne quis me existimet supra id quod videt in me, aut audit aliquid ex me . Habebat ergo adhuc dicendum de se aliquid qui parcit dicere, sed egit utrumque doctor egregius, ut et loquendo quae egerat discipulos instrueret, et tacendo se intra humilitatis limitem custodiret. Nimis namque esset ingratus, si de se discipulis tota reticeret; et ftasse nimis incautus, si de se omnia
Abbreviated transcription (Latin):
qaie. Souissime uenient fatue iiurgi¬
nes dicentes. Dnẽ dnẽ aꝑi nobis. Et
respondet᷑ eis. Am̃ dicõ uobꝰ nescio
tios Quia tanto magna tunc exer
iudiciũ ñ correctis exerit. qͥ pietatẽ
nunc delinquentib patient imperi¬
dit Hinc & enĩ ꝓphaait. Querite
dñm dũ inueniri potest. inuocate eũ
ẽ: tunc uidebit᷑ & ꝓpe ñ erit. Nec¬
dũ in iudicio apparuit: & si querit᷑
inuenit᷑. Nã miromodo. cũ in uidi
entiã refert & suauit̃ blandientẽ.
& terribilit̾ iudicantẽ dicens. Sapi¬
entia foris p̃dicat. in plateis dat uocẽ¬

Expanded text:
t fatuae virgines, dicentes: Domine, Domine, aperi nobis. Et respondetur eis: Amen dico vobis, nescio vos ; quia tanto magna tunc exercjudicium non correctis exerit, qui pietatem nunc delinquentibus patienter impendit. Hinc etenim propheta ait: Quaerite Dominum dum inveniri potest, invocate eum est; tunc videbitur, et prope non erit. Necdum in judicio apparuit, et si quaeritur, invenitur. Nam miro modo cum in judicentiam refert et suaviter blandientem, et terribiliter judicantem, dicens: Sapientia foris praedicat
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc qͥppe hẏpocrita dm̃ inuocat: cũ
hunc trenarũ rerũ tribulatio an
sitȩ felicitatis inuenerit: qͦui hanc
ipsã felicitatẽ tribuit. ñ requirit:
uia uͦ ut p̃diximꝰ esse ars docentiũ
debet. ut in auditorũ suorũ m̃tib
prius studeant ꝑuersa destruere.
& post modũ recta p̃dicare: ne bonũ
scȩ p̃dicationis sem̃ plena malis cor¬
da ñ capiant. unde ad ieremiã dr̃
ecce constitui te hodie suꝑ gentes &¬
suꝑ regna. ut euellas & destruas.

Expanded text:
Tunc quippe hypocrita Deum invocat, cum hunc terrenarum rerum tribulatio angsitae felicitatis invenerit, auctorem qui hanc ipsam felicitatem tribuit non requirit. Quia vero, ut praediximus, esse ars docentium debet ut in auditorum suorum mentibus prius studeant perversa destruere, et postmodum recta praedicare, ne bonum sanctae praedicationis semen plena malis corda non capiant; unde ad Jeremiam dicitur: Ecce constitui te hodie super gentes et regna, ut evellas et dest
Abbreviated transcription (Latin):
affirmatione potius. quã ꝓ similitu¬
dine dictũ uidet᷑. Int̾ impiũ uͦ &
iniquũ hoc distare ñnunquã solet.
qͥa om̃is impius iniquus. ñ tam̃ om̃is
iniquus. ẽ. impius. Impius nanq ꝓ
infideli ponit᷑. id .ẽ. a pietate re¬
ligionis alienꝰ Iniquus uͦ dicit᷑.
qͥ p̃rauitate oꝑis ab ȩquitate discor¬
dat. uł si fortasse xp̃iane fidei no¬
men portat. Beati gͥ iob uoce typi¬
ca: scã eccła qͥa alĩos rectȩ fidei
contradicentes tolerat: impiũ se
habere fatet᷑ inimicũ. Quia uero
alios sub p̃textu fidei intꝰ positos:
in prauis oꝑib patit᷑: iniquũ suum
aduersariũ decestat᷑. Si autẽ. sicit¬
& quasi. oportet magis ut ꝓ similiti
similitudine impiorũ notat Intꝰ qͥpi
ei inimicus. ẽ. qͥ fidelẽ se dũ uocib
affirmat: morib negat. Et qͥa eũ ue¬
lut in fidelẽ estimat. qͥ illã specie tenꝰ
intꝰ positꝰ. uitio prauȩ actionis im¬
pugnat: recte dicit. Si c̃ impius inimi¬

Expanded text:
affirmatione potius quam pro similitudine dictum videtur. Inter impium vero et iniquum, hoc distare nonnunquam solet, quia omnis impius iniquus, non tamen omnis iniquus est impius. Impius namque pro infideli ponitur, id est a pietate religionis alienus; iniquus vero dicitur, qui pravitate operis ab aequitate discordat, vel si fortasse Christianae fidei nomen portat. Beati igitur Job voce typica sancta Ecclesia, quae alios rectae fidei contradicentes tolerat. impium se habere fatetur inimicum. Quia vero alios sub praetextu fidei intus positos in pravis operibus patitur, iniquum suum adversarium detestatur. Si autem sicut, et quasi, oportet magis ut pro similitsimilitudine impiorum notat. Intus quippe ei inimicus est, qui fidelem se dum affirmat vocibus, moribus negat. Et quia eum velut infidelem aestimat qui illam specie tenus intus positus vitio pravae actionis impugnat, recte dicit: Sicut impius inimi
Abbreviated transcription (Latin):
quet quanta anĩ aduersione ueritas
in sequit᷑. quȩ nob̾ iã significationis
suȩ umbra post posita. in uera carne
declarat᷑. Sed qͥa sc̃s uir nec loqͥ
sẽ nec meditãri m̃claciũ spondet. hec
ipsa inquib ueritati congruat. ere¬
uos. eẽ. iudice Donec deficia. ñ rece¬
dã ab innocentia mea. Ab in nocentia
qͥppe recederet. si bona de malis esti¬
maret. salomone attestante qͥait. Qui
iustificat impiũ. & qͥ condenat iustũ
uterq abominabilis. ẽ ante diñ Sunt¬

Expanded text:
quet quanta adnimadversione Veritas quet quanta adnimadversione Veritas insequitur, quae nobis, jam significationis suae umbra postposita, in vera carne declaratur. Sed quia sanctus vir nec loqui se, nec meditari mendacium spondet, haec ipsa in quibus veritati congruit exsevos esse judicem, donec deficiam non recedam ab innocentia mea. - Ab innocentia quippe recederet, si bona de malis aestimaret, Salomone attestante qui ait: « Qui justificat impium et qui condemnat justum, uterque abominabilis est ante D
Abbreviated transcription (Latin):
dis suȩ p̃miũ ñ haberent. Nn si hote¬
lit ꝑpendatꝰ: amore uitȩ pͥsentis ne¬
tĩte st̃ ñ intentione mercedis. Parre¬
do qͥppe conatȩ st̃ infantũ uitã te¬
to ueteri ñ nulla possint talia rax¬
riri: pene nunquã tam̃ hoc uł tile
genꝰ mendacii. a ꝑfectis admissũ stuch¬
õsus lector inueniet. Quãuis indaciui
quandã tenere ueritatis unaginẽ uide¬
atur: & sub ueteri forsitan testamto
minoris culpȩ esse potuit. in qͦ ꝑtau¬
rorũ hyrcorũq uictimas. sacrificiũ
ñ fuit ipsa ueritas sed umbra ueritaus
Nã in cestam̃to nouo. p̾ceptis altiorib
manifestata ꝑ carnẽ ueritate ꝓficimꝰ
iustũq ẽ ut facta quȩ in illo popło um¬
bre ueritatis deseruierant deseramꝰ.
mendaciũ. qͥa minꝰ illic quibdã fortas¬
se nociierit: dicat necesse .ẽ. rerũ alie¬
narũ raptũ. dicat retributionẽ inuus¬
rię. quȩ infirmis illic concessa st̃: sibi
nocere ñ posse. Quȩ om̃ia cunctis li¬

Expanded text:
dis suae praemium non haberent. Nam si subtiliter perpendatur, amore vitae praesentis mentitae sunt, non intentione mercedis. Parcendo quippe conatae sunt infantium vitam teto veteri nonnulla possint talia reperiri, pene nunquam tamen hoc vel tale genus mendacii a perfectis admissum studiosus ibi lector inveniet, quamvis mendacium quamdam tenere veritatis imaginem videatur, et sub veteri forsitan testamento minoris culpae esse potuit, in quo per taurorum hircorumque victimas sacrificium non fuit ipsa veritas, sed umbra veritatis. Nam in testamento novo praeceptis altioribus manifestata per carnem Veritate proficimus; justumque est ut facta quaedam quae in illo populo umbrae veritatis deservierant deseramus.mendacium , quia minus illic quibusdam fortasse nocuerit, dicat necesse est rerum alienarum raptum, et retributionem injuriae, quae infirmis illic concessa sunt, sibi nocere non posse. Quae omnia cunctis li
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuersa cogitatione. Et in peccato gͦ
labit᷑ qͥa saltẽ in cogitatione de᷑¬
clinat᷑: & tam̃ unde semet ipsã¬
post modũ flendo rep̃hendat ñ habet.
qͥa ante sẽ reparat. quã ꝑ consensũ
cadat. Recte gͦ is qui peccatorẽ
se confessus. ẽ. nequaquã se a suo cor¬
de rep̃hendi confitet᷑: qͥa & siqua
illicita fortasse cogitando: defuit
nonnunquã rectitudini. forti tam̃
mentis certamine restitit cogitationi.

Expanded text:
perversa cogitatione. Et in peccatum ergo perversa cogitatione. Et in peccatum ergo labitur, quia saltem in cogitatione declinatur; et tampostmodum flendo reprehendat, non habet, quia ante se reparat, quam per consensum cadat. Recte ergo is qui peccatorem se fassus est, nequaquam se a suo corde reprehendi confitetur, quia etsi qua illicita cogitando fortasse defuit unquam rectitudini, forti tamen mentis certamine restitit cogitationi.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: cogitationũ interna discutere:
Cordã uͦ cũ manib leuat. qͥ orationẽ
suã oꝑib roborat. Nã qͥsquis orat. &
ne accipit: cũ sibi uitȩ prauitas nul¬
la contradicit. De qua recte fiducia
a scõ uiro nunc dicit᷑. Neq enĩ repre¬
hendit me cormeũ inomĩ uita mea.
Acsi apte dicat. Nequaquã se fecisse re¬
rep̃hendi se denegat. qͥ se peccasse
ciam tͥ o custos hominũ: Uel certe.
si: iustificare me uoluero: os meum
condẽnabit me. Sed sciendũ. ẽ. quia
sunt peccata quȩ a iustis uitari pos¬
sunt. & sunt non nulla quȩ etiã a iu-¬
stis uitari ñ posst̃. Cuiꝰ enĩ cor inhas
corruptibili carne consistens. in sini¬
stra cogitatione ñ labit᷑. ułsiusq
ad consensus foueã ñ mergatur.
Et tam̃ hȩo ipsa praua cogitare. pecci¬
re. ẽ. Sed dũ cogitationi resistit᷑
a confusione suã animꝰ liberatur.
Mens gͦ iustoꝵ. & si libera. ẽ. a puer¬
so oꝑe: aliquando tam̃ corruit in

Expanded text:
est cogitationum interna discutere. est cogitationum interna discutere. Corda vero cum manibus levat, qui orationem suam operibus roborat. Nam quisquis orat, sed ne accipit, cum sibi vitae pravitas nulla contradicit. De qua recte fiducia a sancto viro nunc dicitur: Neque enim reprehendit me cor meum in omni vita mea. Ac si aperte dicat: Nequaquam se fecisse rereprehendi se denegat, qui se peccasse ciam tibi, o custos hominum? Vel certe si justificare me voluero, os meum condemnabit me. - Sed sciendum est quod sunt peccata quae a justis vitari possunt, et sunt nonnulla, quae etiam a justis vitari non possunt. Cujus enim cor in corruptibili carne consistens in sinistra cogitatione non labitur, vel si usque ad consensus foveam non mergatur? Et tamen haec ipsa prava cogitare peccare est. Sed dum cogitationi resistitur, a confusione sua animus liberatur. Mens ergo justorum etsi libera est a perverso opere, aliquando tamen corruit in
Abbreviated transcription (Latin):
mea. Ac si aꝑte dicat. Pro uob̃ ñ debeo
ad culpã ꝑtrahi. qͥ peccare in ꝓpriis
formidaui. Sciendũ uͦ est qđ quisqͥs
a p̃ceptis dominicis discordat oꝑe.
qͥtiens audit ea corde suo rep̃hendit᷑
atq confundit᷑ qͥa id qđ ñ fecerit
memorat᷑. Nã inquo se errasse consi¬
derat. ipsa se latent̾ conscientia accu¬
sat. Unde dauid ꝓpħa dep̃cat᷑ dicens.
Tunc ñ confundar. dũ respicio in om̃ia
mandata tua. Grauit̾ nanq unꝰ quisq
confundit᷑: quando mandata dĩ uł
legendo uł audiendo respicte. quȩ ui¬
uendo contẽpsit. Hinc enĩ iołns uoce
dicit᷑. Si cor nr̃m ñ rep̃henderit nos.
fiduciã habemꝰ addm̃. & quicqͥd petie¬
rimꝰ ab eo. accipiemꝰ. Acsi diceret.
Si id qđ p̃cepit facimꝰ: id qđ petimus
obtinemꝰ. Ualde nanq apud dm̃ utraq
hȩc sibi necessario congruunt. ut &
oratione oꝑatio. & opatione fulciat᷑
oratio. Hinc & enĩ ieremias ait. Scru¬
nib ad dm̃. Uias & enĩ nr̃as scrutari

Expanded text:
Ac si aperte dicat: Pro vobis non debeo ad culpam pertrahi, qui peccare in propriis formidavi. Sciendum vero est quod quisquis a praeceptis dominicis discordat opere, quoties ea audit a corde suo reprehenditur atque confunditur, quia id quod non fecerit memoratur. Nam in quo se errasse considerat, ipsa se latenter conscientia accusat. Unde David propheta deprecatur, dicens: Tunc non confundar, dum respicio in omnia mandata tua . Graviter namque unusquisque confunditur quando mandata Dei vel legendo, vel audiendo respicit, quae viveni cor nostrum non reprehenderit nos, fiduciam habemus ad Deum, et quidquid petierimus ab eo accipiemus ; » ac si diceret: Si id quod praecipit facimus, id quod petimus obtinebimus. Valde namque apud Dominum utraque haec sibi necessario congruunt, ut et oratione operatio, et operatione fulciatur oratio. Hinc et modo Jeremias ait: « Scruoelos . Vias etenim nostras scrutari
Abbreviated transcription (Latin):
Nocte opprimet eũ tẽpestas. Quid hic
noctẽ. nisi absconditũ tẽpus repen¬
tini exitꝰ appellat: Tempestatis
uͦ nomine. iudicii turbinẽ desi¬
gnat. Qđ eciã psalmista testat᷑ dic̃s
Ds̃ manifeste ueniet. ds̃ nr̃ & non

Expanded text:
Nocte opprimet eum tempestas. Quid hoc loco noctem, nisi absconditum tempus repentini exitus appellat? Tempestatis vero nomine, judicii turbinem designat. Quod etiam Psalmista testatur, dicens: Deus manifeste veniet
Abbreviated transcription (Latin):
fugiunt. ut nec uita cuiꝰ libet ꝓeo
fallaciã defenclat᷑. ne suȩ uitȩ̃ noce¬
ant dũ prestare carni nitunt᷑ alienȩ.
quanquã hoc ipsũ peccati genꝰ facilli¬
me credimꝰ relarari. Nã si quȩlibet
culpa. sequenti solet pia opatione
purgari. quanto magis hȩc facile
abstergit᷑. quã mat̾ boni opis pietas
ipsa comitat᷑ Nonnulli uero ex ob¬
stetricũ fallacia conant᷑ asserere.
edificauit eis dñs domꝰ Inqua magis
recõpensatione cognoscit᷑. qͥd men¬
dacii culpa mereat᷑ Hã benignitatis
earũ merces. quȩ eis in ȩt̃na pocuit
uita retribui. ꝓ admixta culpa m̃¬
dacii int̾rena eͦ recõpensatione de

Expanded text:
fugiunt, ut nec vita cujuslibet per eorum fallaciam defendatur, ne suae animae noceant, dum praestare vitam carni nituntur alienae; quanquam hoc ipsum peccati genus facillime credimus relaxari. Nam si quaelibet culpa sequenti solet pia operatione purgari, quanto magis haec facile abstergitur, quam mater boni operis pietas ipsa comitatur ? Nonnulli vero ex obstetricum fallacia conantur asserere haedificavit eis Dominus domos . In qua magis recompensatione cognoscitur, quid mendacii culpa mereatur. Nam benignitatis earum merces, quae eis in aeterna potuit vita retribui, pro admissa culpa menda
Abbreviated transcription (Latin):
suã. &ait. Quo ꝓfecto uersuostendit
huiꝰ scĩssimi uiri dicta quã mystice
sint ꝓlata. dũ parabola id. ẽ similita¬
ferius ꝑ cõparationẽ uł similitudusꝰ
loqͥt᷑ Absit enĩ. ne hoc loco parabi¬
lã illud musicȩ organuĩ sentiamꝰ hn
enĩ fas est credere. qđ in afflictiont
poenarũ musicis uteret᷑. eũ ꝑscriptu¬
mꝰ sua ueritas dicat. Musica in luctu.
in portuna narratio. ẽ Nominata gͦ
parabola. ecce textu ipsoloquentẽ iã
discimꝰ. ne iuxta textũ cantũmodo eiꝰ
uerba pensemꝰ. Ad eã itaꝙ simuilitudi¬
ne cuncta trahienda st̃: qua figurate
eccła designat᷑. & inipso quidẽ locu¬
tionis exor dio dicta: aꝑte ꝓlata st̃.
sed subiunctis obscuriorib implican¬
tur Nã plana ut solet locutione in¬
choat. sed uerba sua ꝑmysticos sen

Expanded text:
um.---Quo profecto versu ostenditur hujus sanctissimi viri dicta quam mystice sint prolata, dum parabola, id est similituferius per comparationem vel similitudinem loquitur. Absit enim ne hoc loco parabolam illud musicae organum sentiamus. Neque enim fas est credere quod in afflitione poenarum musicis uteretur, cum per Scripturam suam veritas dicat: Musica in luctu importuna narratio est . Nominata ergo parabola, ecce textu ipso loquente jam discimus, ne justa textum tantummodo ejus verba pensemus. Ad eam itaque similitudinem cuncta trahenda sunt qua figurate Ecclesia designatur. Et in ipso quidem locutionis exordio dicta aperte prolata sunt, sed subjunctis obscurioribus implicantur. Nam plana, ut solet, locutione inchoat, sed verba sua per mysticos sens
Abbreviated transcription (Latin):
LERUNq in sacro eloqͥo sit
non nulla mystica de scn
quȩ suꝑficies liystoriȩ cuncta casset
Quȩ dũ nichil hẏstoricũ resonant
ud ineis inqͥrere lectorẽ cogunt hs
enĩ dictis quȩ aꝑta credimꝰ: cũ int̾i¬
cta aliqua obscurius inuenimꝰ. qui
quibdã stimulis pungim᷑ ut adalĩ
altius intelligenda uigilemꝰ & obsi¬
rius ꝓlata sentiamꝰ ea etiã quȩ apti
dicta putauimꝰ. Cũ gͦ beatꝰ iob desi¬
mone dñi. & de magnitudine tonttns
loqueret᷑: eisdẽ uerbis ꝓtinꝰ subinfettꝰ

Expanded text:
lerumque in sacro eloquio sic nonnulla mystica describquae superficies historiae cuncta cassetur: quae dum nil historicum resonant, aliud in eis inquirere lectorem cogunt. His enim dictis quae aperta credimus, cum interjecta aliqua obscurius invenimus, quasi quibusdam stimulis pungimur, ut ad aliqua altius intelligenda vigilemus, et obscurius prolata sentiamus, ea etiam quae aperte dicta putavimus. Cum ergo beatus Job de sermone Domini et de magnitudine tonitrui loqu
Abbreviated transcription (Latin):
cius: Hypocrita qͥ latina lingua
dicit᷑ simulator: iustꝰ ñ esse appecit
sed uideri. Et iccirco auarus raptor
.ẽ: qͥa dũ inique agens desiderat de
scĩtate uenerari. laudẽ uitȩ rapit
alienȩ. Studiũ uͦ esse hypocritarũ
solet. ut & qđ st̃ supprimant. &
hoc qđ ñ st̃ esse se hominib unote¬
scant. Quatinꝰ mensurã suã ꝑ esti¬
mationẽ transeant. & prȩire se cȩce¬
ros: actionis nomine ostendant.
honestate se uestiunt. Unde recte pͥ
euangłiũ. uoce nr̃i redẽptoris in
dealbatis. quȩ foris quidẽ apparent
hominib speciosa. intus uͦ plena st̃
ossib mortuoꝵ. & omĩ spurcicia¬
ta & uos foris quidẽ apparetis homi¬
nib iusti: intꝰ aut̃ pleni estis auari¬

Expanded text:
Hypocrita, qui Latina lingua dicitur simulator, justus esse non appetit, sed videri. Et idcirco avarus raptor est, quia dum inique agens desiderat de sanctitate venerari, laudem vitae rapit alienae. Studium vero esse hypocritarum solet ut et quod sunt supprimant, et hoc quod non sunt esse se hominibus innotescant, quatenus mensuram suam per aestimationem transeant, et praeire se caeteros actionhonestate se vestiunt. Recte per Evangelium voce nostri Redemptoris incdealbatis, quae foris quidem apparent hominibus speciosa, intus vero plena sunt ossibus mortuoet vos foris quidem apparetis hominibus justi, intus vero pleni estis avari
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Ue qͥ consuunt puluillos sub
oni cubito manꝰ. & faciunt ceruicalia
sub capite uniuersȩ ȩtatis. Ad hoc qͥ ppe
pisluillus ponit᷑ ut mollit̾ quiescat᷑
Quusqs gͦ male agentib adulat᷑: pul¬
ullũ sub capitẽ uł cubito iacentis po¬
nit. Ut qͥ corripi exculpa debuerat.
in ea fultus laudib mollit̾ quiescat
Hinc rursus scriptũ. ẽ. Ipse ȩdificabat
parietẽ. illi aut̃ linebant eũ. Pariecis
qͥppe nomine peccati duricia designa¬
tur Aedificare gͦ est parietẽ. contra
se: quẽ pia obstacula peccati constrii¬
ere. Sed parietẽ linunt. qͥ peccata ꝑ¬
petrantib adulant᷑: ut qđ illi ꝑuerse
agentes ȩdificant. ipsi adulantes qua¬
si nitidũ reddant. Sed sc̃s uir sicut
mala de bonis ñ estimat: ita iudicare
bona de malis recusat. dicens. Absit a
me. ut iustos uos iudicẽ. Donec deficiã:
ñ recedã ab innocentia mea. Ubi &¬
coepi tenere ñ deserã. Coeptã nanq
iustificationẽ desereret: si in peccanti.¬

Expanded text:
dicitur: Vae qui consuunt pulvillos sub omni cubito manus, et faciunt cervicalia sub capite universae aetatis. Ad hoc quippe pulvillus ponitur, ut mollius quiescatur. Quisquis ergo male agentibus adulatur, pulvillum sub capite vel cubito jacentis ponit, ut qui corripi ex culpa debuerat, in ea fultus laudibus molliter quiescat. Hinc rursum scriptum est: Ipse aedificabat parietem, illi autem liniebant eum . Parietis quippe nomine peccati duritia designatur. Aedificare ergo parietem est contra se quempiam obstacula peccati construere. Sed parietem liniunt, qui peccata perpetrantibus adulantur, ut quod illi perverse agentes aedificant, ipsi adulantes quasi nitidum reddant. Sed sanctus vir sicut mala de bonis non aestimat, ita judicare bona de malis recusat, dicens: Absit a me ut justos vos judicem, donec deficiam, non recedam ab innocentia mea. Ubi coepi tenere, non deseram. - Coeptam namque justificationem desereret, si in peccanti
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ abstulit iuticiũ meũ. & om̃ps qui
ad amaritudinẽ ad duxit animã meã
Quia & si hostis seuit. qͥ ferire appetit.
creatortam̃. ẽ. qͥ eũ ad aliqͥd prȩua¬
lere pmitcit. Sed qͥa sc̃s uir ad
aliqͥđ inuocata dĩ uita se constrinxit.
uideamꝰ qͥd sese constringendo sub
alitꝰ in mẽ & sp̃s dĩ in narib meis.
ñ loquent᷑ labia mea iniqͥtatẽ nec
lingua mea meditabit᷑ mendaciũ.

Expanded text:
stulit judicium meum, et Omnipotens qui ad amaritudinem adduxit animam meam, quia etsi hostis saevit, qui ferire appetit, creator tamen est qui eum ad aliquid praevalere permittit. Sed quia sanctus vir ad aliquid invocat a Dei vita se constrinxit, audiamus quid sese constringendo subjhalitus in me, et Spiritus Dei in naribus meis, non loquentur labia mea iniquitatem, nec lingua mea me
Abbreviated transcription (Latin):
mine quã p̾sens scłm designat᷑. in qͦ
corda hominũ t̾rena quęrentiũ: di¬
uersis cogitationũ fluctib intume¬
scunt: Qui elatione supbiȩ concita¬
ti. dũ alterna intentione se impe¬
tunt: quasi aduersanti se unda colli¬
dunt. Sediã in fortitudine eiꝰ maria
congregata st̃: qͥa incarnato dño. di¬
scordantia scłariũ corda concordit᷑
credunt. Iã petrus in mari ambulat.
qͥa nimirũ xp̃i pͣdicatorib illa qͦndã
tumida: humili auditu corda sub¬
strata st̃: ut recte etiã in euangłio
huiꝰ mundi mansuetudinẽ figũraue¬
rit. qđ ꝓcellosa maris aquã dnĩ pe¬
dib presso tumore calcata. ẽ. Sed
quomͦ id actũ sit: aꝑit᷑ cũ dicit᷑.
Et prudentia eiꝰ ꝑcussit suꝑbũ. Quis

Expanded text:
sens saeculum designatur, in quo corda hominum terrena quaerentium diversis cogitationum fluctibus intumescunt? qui elatione superbiae concitati, dum alterna intentione se impetunt, quasi adversante se unda collidunt. Sed jam in fortitudine illius maria congregata sunt, quia incarnato Domino discordantia saecularium corda concorditer credunt. Jam Petrus in mari ambulat, quia nimirum Christi praedicatoribus illa quondam tumida humili auditu corda substracta sunt ut recte etiam in Evangelio hujus mundi mansuetudinem figuraverit, quod procellosa maris aqua Domini pedibus, presso tumore, calcata est. Sed modo id actum sit aperitur, dum dicitur: Et prudentia ejus percussit superbum. 46.
Abbreviated transcription (Latin):
N on enĩ sunt uiȩ meȩ. sicut uiȩ urẽ
Aduentũ gͦ dominicũ narrans. uias
dnĩ ex parte retulerat: qͥa alia eiꝰ actio
fuit qua nos condidit. alia qua rede¬
mit Ea itaq quȩ dedñĩ actione nar¬
rauit. ex tremi iudicii cõparationẽ
leuigans. ait. Ecce hȩc ex parte dicta
appellat. qͥa quicquid altũ. quicqͥd
t̾ribile. in hac uita pofiti de eiꝰ consi¬
deratione cognoscimꝰ ex imm̃sitate
secretoꝵ cȩlestĩ. uelut tenuis ad nos
gutta suꝑni liquoris emanat: Et qͥs
poterit tonitruũ magnitudinis eiꝰ
in tueri : Acsi aꝑte dicat. Si liumili¬
tatis
eiꝰ admiranda uix ferimꝰ. sonorũ atq
t̾ribilẽ maiestatis eiꝰ aduentũ. qua inii.¬
tute toleramꝰ: Hunc tonitrũ aduen¬
tus eiꝰ. etiã dauid psalinista insonat
dicens. Ds̃ manifeste ueniet. ds̃ nr̃ &
ñ silebit: Ignis in conspectu eiꝰ ardebit.
& in circũitu eiꝰ tẽpestas ualida. Hunc¬

Expanded text:
Non enim sunt viae meae sicut viae vestrae . Adventum ergo Domini narrans, vias Dei ex parte retulerat, quia alia ejus actio fuit, qua nos condidit, alia qua redemit. Ea itaque quae de Domini actione narravit, extremi judicii comparatione levigans, ait: Ecce haec ex parte dicta appellat, quia quidquid altuterribile in hac vita positi de ejus consideratione cognoscimus, ex immensitate secretorum coelestium, velut tenuis ad nos gutta superni liquoris emanat. Et quis poterit tonitruum magnitudinis ejus intueri? Ac si aperte dicat: Si humilitatis jus admiranda vix ferimus, sonorum atque terribilem majestatis ejus adventum qua virtute toleramus? Hunc tonitruum adventus illius etiam Psalmista insonat, dicens: Deus manifeste veniet, Deus noster, et non silebit; ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu e
Abbreviated transcription (Latin):
uinq in fantẽ ab ubere. uł eũ qͥ ablactatꝰ
furit nisi dñm appellat: Quid uͦ fo¬
ramine aspidis. uł cauernis reguli. nisi
corda signauit iniquoꝵ: Quia anti¬
quis hostis dũ totũ se in eoꝵ consensu
contulit. quasi in foramine ꝓprio cõ¬
luber tortuosus sinus astutiȩ colligen
do glomerauit. Quẽ & aspidis app̃el¬
lat nomine. occulte seuientẽ. & regu¬
iniquorĩ corda diuina potestate tenu¬
it & comp̃hensũ exinde aspidẽ uł re¬
in monte sco eiꝰ qdđ est ȩccła electis fi¬

Expanded text:
infantem ab ubere, vel eum qui ablactatus fuerit nisi Dominum appellat? Quid vero foramine aspidis et cavernis reguli nisi corda signavit iniquorum? Quia antiquus hostis dum totum se in eorum consensum contulit, quasi in foramine proprio coluber tdo glomeravit, quem et aspidis appellat nomine occulte saevientem, et reguiniquorum corda divina potestate tenuit, et comprehensum exinde aspidem vel rein monte sancto ejus, quod est Ecclesia, electis fi
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute ꝑcussus. ẽ: quidũ ad tẽptan¬
dũ dm̃ soluit᷑. ab homine possi dendo
religat᷑. Ut inde eũ qͥ sub ipso erat ꝑ¬
derẽt unde cũ illo qͥ suꝑ ipsũ. ẽ. con¬
qredi p̾sũpsisset. Occiso aut̃ carne dño.
quȩ p̾licatores eiꝰ uirtutũ sit gła secu¬

Expanded text:
virtute percussus est, qui dum ad tentanvirtute percussus est, qui dum ad tentandum Deum solvitur, ab homine possidendo religatur, ut inde eum qui sub ipso erat perderet, unde cum illo qui super ipsum est congredi praesumpsisset. Occiso autem carne Domino, quae praedicatores ejus virtutum gloria sit secu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ualuit: ad eiꝰ sẽ exteriora c̃uertit
Ut qͥa m̃tis uirtute uictꝰ ẽ: eũ quẽ de¬
ciꝑe tẽptatione ñ ualuit. carnis
saltẽ uideret᷑ morte supare. Atq ut
ante nos dictũ. ẽ ꝓmissus. ẽ. in illud
qđ ex nob̾ mortalib mediator accent
Sed ubi potuit aliqͥl facere: ibi ex oi
parte deuictꝰ. ẽ. & unde accepit ex¬
terius potestatẽ dominicȩ carnis&
cidendȩ: inde interior potestas eiꝰ
qua nos tenebat occisa. ẽ Ipse uanq
interius uictꝰ. ẽ: dũ quasi uicit exte¬
pus. Et qͥ nos iure debitores mortis
cenuit iure in nob̾ iis mortis amisit¬
Quu ꝑ sitellites suos eiꝰ carnẽ ꝑunendã
N ont stiq dictũ ẽ. Pruclentia ci ꝑcussit
suꝑbũ. Quia antiquus hostis. ꝑ exces¬
s psũptionis suȩ eũ etiã ꝑdidit. quẽ
inquȩ psuasionis lege possedit & dũ
audacter eũ in qͦ nichil sibi cõpete¬
bat appetiit: iure illũ quẽ quasi iu¬
ste tenebat amisit. Prudentia itaq ñ

Expanded text:
luit, ad ejus se exteriora convertit, ut quia mentis virtute victus est, eum quem decipere tentatione non valuit, carnis saltem videretur morte superare, atque, ut ante nos dictum est, permissus est in illud quod ex nobis mortalibus Mediator acceperat. Sed ubi potuit aliquid facere, tibi ex omni parte devictus est; et unde accepit exterius potestatem Dominicae carnis occidendae, inde interior potestas ejus qua nos tenebat occisa est. Ipse namque interius victus est, dum quasi vicit exterius; et qui nos jure debitores mortis tenuitquia per satellites suos ejus carnem perimendam percussit superbum, quia antiquus hostis per excessum praesumptionis suae eum etiam perdidit quem iniquae persuasionis lege possedit; et dum audacter eum in quo nihil sibi competebat appetiit, jure illum quem quasi juste tenebat amisit. Prudentia itaque non
Abbreviated transcription (Latin):
sensit. Et tam̃ pͥus quã sẽ teneri p¬
mitteret: ꝑsecutores suos reqͥsiuit
dicens. Quẽ queritis: Cui ilico re¬
sponder̃. Iħm nazarenũ. Quib cũ
repente diceret. ego sũ uocẽ solũmꝰ
mitissimȩ responsionis edidit ꝓ
armatos ꝑsecitores suos ꝓtiiꝰ introsto¬
uit. Quid gͦꝰ facturus ẽ cũ iudictono
uenerit. qͥ una uoce hostes suos peiie
etiã cũ udi candus uenit : Q snli¬
lud iudiciũ qđ immortalis exeret
inuna uoce ñ potuit ferri morituris

Expanded text:
sensit; et tamen priusquam se teneri psensit; et tamen priusquam se teneri permitteret, persecutores suos requisivit, dicens : Quem quaeritis? Cui illico responderunt: Jesum Nazarenum. Quibus cum repente diceret, Ego sum, vocem solummodo mitissimae responsionis edidit, et armatos persecutores suos protinusit. Quid ergo facturus est, cum judicaturus venerit, qui una voce hostes suos perculit, etiam cum judicandus venit? Quod est illud judicium quod immortalis exerit, non potuit ferri moriturus?
Abbreviated transcription (Latin):
tribulationis & angustiȩ. dies calami¬
tatis & miseriȩ. diẽs tenebrarũ & ca¬
liginis. dies nebulȩ & tuirbinis. dies
tubȩ & clangoris. Terrorẽ gͦ distri¬
cti examinis quẽ sophonias tubã:
beatꝰ iob tonitruũ appellat. Quem
iohel qͦq considerans ait. Conturben¬
tur om̃s habitatores t̃rȩ. qͥa uenit
dies dñi. qͥa ꝓpe. ẽ. dies tenebrarũ
& caliginis. dies nubis & turbinis
Magnꝰ enĩ dies dñi & t̾ribilis ualde
&̃ qͥs sustinebit eũ Sed quã in cõ¬
prehensibilis sit atq inconsiderabi¬
lis illa magnitudo. qua in scđa
ostensione uenturus. ẽ. bene ut cun¬
q ꝑpendimꝰ. si primi aduentꝰ pon¬
dera. sollictta consideratione pen¬
samꝰ Certe ut nos amorte redime¬
ret. mori dñs uenit. defectũ nr̃e
carnis in suo corpore poenasq tole¬
rauit. Qui pͥusquã ad crucis pati¬
bulũ ꝑueniret: teneri. conspui
illudi: alapis cȩdi se ꝑtulit. Ecce
ad quanta ꝓpt̾ nosuenire ꝓbra con¬

Expanded text:
es calamitatis et miseriae, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulae et turbinis, dies tubae et clangoris . Terrorem ergo districti examinis, quem Sophonias tubam, beatus Job tonitruum appellat. Quem Joel quoque considerans ait: Conturbentur omnes habitatores terrae, quia venit dies Domini, quia prope est dies tenebrarum et caliginis, dies nubis et turbinis: Magnus enim dies Domini, et terribilis valde, et quis sustinebit eum ? Sed quam incomprehensibilis sit atque inconsiderabilis illa magnitudo, qua in secunda ostensione venturus est, bene utcunque perpendimus, si primi adventus pondera sollicita consideratione pensamus. Certe ut nos a morte redimeret, mori Dominus venit, et defectum nostrae carnis in suo corpore poenasque toleravit. Qui priusquam ad crucis patibulum perveniret, teneri, conspui, illudi, et alapis caedi se pertulit. Ecce ad quanta propter nos venire probra con
Abbreviated transcription (Latin):
cdinĩdos carnales ueniens. diuinitatis
suȩ magnitudinẽ carnalib oculis tẽ
pauit. Quis uͦ eiꝰ celsitudinis t̾rorẽ
ferat. cũ scdi aduentꝰ potentia ꝑ ignẽ
iudiciũ exercens. in potestatis suę m̃a¬
iestate canduerit. Unde uir sc̃s ad¬
uentũ illius narrat pͥmũ. sed lassat᷑

Expanded text:
dimendos carnales veniens, divinitatis dimendos carnales veniens, divinitatis suae maperavit. Quis vero ejus celsitudinis terrorem ferat, cum secundi adventus potentia per 556 ignem judicium exercens, in potestatis suae majestate canduerit? Unde vir sanctus adventum illius narrat primum, sed lassatur
Abbreviated transcription (Latin):
ce sanir. & hiermon. de cubilib leonũ
Quid enĩ leonũ nomine aliud quã de¬
monia designant᷑: quȩ ira contra nos
atrocissimẽ crudelitatis inseuiunt:
Et qͥa peccatores ad fidẽ uocati st̃ quoꝵ
corda qͦndã leonũ cubilia fuer̃. dũ
uicisse mortẽ dñs eorũ confessione cre¬
ditur: quasi de leonũ cubilib coronat᷑
Remuneratio qͥppe uictoriȩ. corona. ẽ
hunc u̾icisse mortẽ ex resurrectione
qͥa obstetricantẽ manu dñĩ. tortuosus
coluber incauernis quas tenuerat habi¬
tare
ꝓhibet᷑. Nã uictꝰ a fideliũ cordib
exiit. qui suꝑ hȩc antea sceptro ꝑfidiȩ
busꝙ sententiis sc̃s uir aduentꝰ dnĩci
ordinẽ retulit. pondera expressit.
qͥd ex eiꝰ incarnatione fieri potuit. ad¬
in humilitate ueniens. considerari ñ
potest cũ quanto t̾rore uenturus est
in maiestatis suȩ fortitudine apparens
Ordo pͥmi aduentꝰ illius pensari & con¬
spici intantũ potuit. in quantiuĩ ad re¬

Expanded text:
ce Sanir et Hermon, de cubilibus leonum . Quid enim aliud leonum nomine quam daemonia designantur, quae ira contra nos atrocissimae crudelitatis insaeviunt? Et quia peccatores ad fidem vocati sunt, quorum quondam corda leonum cubilia fuerunt, dum vicisse mortem Dominus eorum confessione creditur, quasi de leonum cubilibus coronatur. Remuneratio quippe victoriae corona est. ex resurrectione quia, obstetricante manu Domini, tortuosus coluber in cavernis quas tenuerat habitare prohibetur. Nam victus a fidelium cordibus exiit, qui super haec antea sceptro perfidiabusque sententiis sanctus vir adventus dominici ordinem retulit, pondera expressit, quid ex ejus incarnatione fieri potuit adin humilitate veniens, considerari non potest cum quanto terrore venturus est, in majestatis suae fortitudine apparens. Ordo primi adventus illius pensari et conspici in tantum potuit, in quantum ad re
Abbreviated transcription (Latin):
pentẽ. uectẽ tortuosũ. Qui iccircoli
serpentis ore ꝑmissus. ẽ: ut exipsouus
eiꝰ homo cognosceret. qualis esset qͥ iꝰ
habitaret Serpens qͥppe. ñ solũ tir¬
tuosus. ẽ: sed etiã lubricus. Quia gͦn
animal intrauit. Quia uͦ suggestioni
eiꝰ si prime ñ resistit᷑. repentẽ tot̾ai
int̾na cordisdũ ñ sentit᷑ illabitir
uerba ad hominẽ panimal lubris
fecit. Cauernȩ uͦ eiꝰ colubri: cordasi¬
erant iniquoꝵ. quȩ qͥa ad prauitatẽ
ꝓpriã traxit. quasi in eoꝵ habitatio
requieuit. Sed obstetricante manudu
tortuosus coluber de ꝓpriis caueruis
expulsus. ẽ: qͥa dũ nobis diuina gr̃a
medet᷑ is qͥ nos tenuerat antiquus a
nob̾ hostis eicit᷑. sic̃ in carnata ueritas
dicit. Nunc pͥnceps huiꝰ mundi eiciet᷑
foras. Unde iã nunc scõs homines ñ
tenendo possidet. s tẽptando psequit̾
Nã qͥa ñ in eis intrinsecus regnat: contri
eos pugnat extrinsecus. Et qͥa intꝰ dint¬
niũ ꝑdidit: bella molit᷑ foris. Ille

Expanded text:
pentem, vectem tortuosum . Qui idcirco loqui serpentis ore permissus est, ut ex ipso vase ejus homo cognosceret qualis esset qui intus habitaret. Serpens quippe non solum tortuosus est, sed etiam lubricus. Quia ergoanimal intravit. Quia vero suggestioni ejus, si primae non resistitur, repente totus ad interna cordis dum 555 non sentitur illabitur, verba ad hominem per animal lubricum fecit. Cavernae vero hujus colubri corda fuerunt iniquorum. Quae quia ad pravitatem propriam traxit, quasi in eorum habitatione requievit. Sed obstetricante manu Domini, tortuosus coluber de propriis cavernis expulsus est, quia dum nobis divina gratia medetur, is qui nos tenuerat antiquus a nobis hostis ejicitur, sicut incarnata Veritas dicit: Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras . Unde jam nunc sanctos omnes non tenendo possidet, sed tentando persequitur. Nam quia non in eis intrinsecus regnat, contra eos pugnat extrinsecus; et quia intus dominium perdidit, bella molitur foris. Ille
Abbreviated transcription (Latin):
yacentes huiꝰ scłi designant᷑: in aquis
posst̃ popłi figinari. iohe agcestante
qait A quȩ eni st̃ popłi. Bene autẽ
contra suꝑbientẽ dr̃. Ecce gigantes
genunt subaqͥs Quia elatiõm̃s lũ
in hac uita assequi honorẽ celsitudinis
cuprunt. sub ponderib popłoꝵ ge¬
nunt Nã quanto qͥsq hic altius eri¬
gicur: tanto curis grauiorib omerat᷑.
isq ipsis popłis mente & coitatione
supponitur quib suꝑ ponit᷑ dignitate
Stbene his uerbis breu̾it̾ indicat᷑. quia
omis suꝑbia eo ip̃so in imo iacet. qͦ in
altũ se erigit. ut inde magis cunctis
supposita sit. unde cunctis appetit
suꝑesse. Homo qͥ ppe in sullimia ele¬
uatꝰ. tantos suꝑ se sustinet. quantos
suppositos regit li aut̃ qͥtalib soci¬
antur. ipsi etiã laboris eoꝵ participa¬
tione deprimunt᷑. Nã cũ eis laborẽ
etiã tolerant ponderis. dũ paricer
głam affectant honoris. Unde cũ di¬

Expanded text:
potentes hujus saeculi designantur, in aquis potentes hujus saeculi designantur, in aquis possunt populi signari, Joanne attestante, qui ait: « Aquae sunt populi . » Bene autem contra superbientem dicitur: Ecce gigantes gemunt sub aquis. Quia elati omnes dum in hac vita assequi honorum celsitudinem cupiunt, sub ponderibus populorum gemunt. Nam quantum quis hic altius erigitur, tanto curis gravioribus oneratur, eisque ipsis populis mente in cogitatione supponitur, quibus superponitur dignitate. Et bene his verbis breviter indicatur quia omnis superbia eo ipso in imo jacet quo in alta se erigit, ut inde magis cunctis supposita sit, unde cunctis expetit superesse. Homo quippe in sublimibus elevatus, tantos super se sustinet, quantos suppositos regit. Hi autem qui talibus sociantur, ipsi etiam laboris eorum participatione deprimuntur. Nam cum eis laborem etiam tolerant ponderis, dum pariter gloriam affectant honoris. Unde cum di
Abbreviated transcription (Latin):
dit dicens. Ecce gigantes gemunt sub
aquis. Dignũ qͥpp̃e erat. ut ꝑinere¬
pationẽ prius tumorẽ sapientiȩ ter¬
renȩ retunderet: & ꝑ doctrinã post¬
modũ ad plena mysteri is uerba tran¬
siret. Gigantes enĩ. uł apostatas an¬
głos. uł suꝑbos qͦsq homines nil abstit
Quos nanq mortuõs ñisi peccators u¬
minat. & qͦs gigantes. nisi eos qͥd
petcato etiã suꝑbiunt appellat:
Illi aut̃ ñ uiuunt. qͥa peccando uiti
iusticiȩ ꝑdider̃. Istietiã resurgere
post mortẽ nequeunt. qͥa post culpã
suã inflati ꝑ suꝑbiã. ad poenitentię
remedia ñ recurrunt. Hinc rursũ
scriptũ. ẽ. Uir qͥ errauerit a uia
doctrine. in coetu gigantũ cõmora¬
bit᷑. Quia qͥsquis iter rectitudinis
deserit. quorũ se numero. nisi spũũ
elatos dr̃. Ecce gigantes gemunt sub
aquis. Acsi aꝑte diceret᷑. Tur desci¬
entia homo suꝑbiat. cũ ignorantie
abr sobs & ipsos suꝑbissimos angłorũ
sps pͥmat: Si aut gigantũ nomine.

Expanded text:
 5. Ecce gigantes gemunt sub aquis. - Dignum quippe erat, ut per increpationem prius tumorem sapientiae terrenae retunderet, et per doctrinam postmodum ad plena mysteriis verba transiret. Gigantes autem vel apostatas angelos, vel superbos quosque homines nil obstat . Quos namque mortuos nisi peccatores nominat? Et quos gigantes nisi eos qui de peccato etiam superbiunt appellat? Illi autem non vivunt, quia peccando vitam justitiae perdiderunt. Isti etiam resurgere post mortem nequeunt, quia post culpam suam inflati per superbiam, ad poenitentiae remedia non recurrunt. Hinc rursum scriptum est: Vir qui erraverit a via doctrinae, in coetu gigantum commorabitur ; quia quisquis iter rectitudinis deserit, quorum se numero nisi superborelatos dicitur: Ecce gigantes gemunt sub aquis. Ac si aperte diceretentia homo superbiat, cum ignorantiae abyssus et ipsos superbissimos angelorum spiritus premat? Si autem gigantum nomine
Abbreviated transcription (Latin):
gaudia qͥd agerent indicat᷑. Dmĩ
aut̃ die. in tẽplo & circa domos. ñ ces¬
sabant docentes & euangłiz antes tħm
xp̃m. Ecce ille paulo ante timidus.
iã linguis loquit᷑ choruscat miracu¬
lis. in fidelitatẽ sacerdotũ ac pͥncipuĩ
libera uoce increpat. ad p̃dicandum
ib̾m exemplũ auctoritatis ceceris prȩ¬
stat. Ne in nomine eiꝰ loqͥ debeat. uer¬
berib ꝓhibet᷑ nec tam̃ cõpescit᷑. Con¬
tẽnit flagella cȩdentiũ qͥ paulo ante
requirentiũ uerba timuerat. Et qͥ
ancillȩ uires requisitꝰ expauit. uires
tute solidatꝰ huiꝰ mundi altitudines
libertatis calce depͥmelat. ut in imo
esse cerneret: qͥcquid contra creato¬
ris grãm altũ tumeret. Hȩc st̃ orna¬

Expanded text:
nt indicatur: Omni autem die in templo, et circa domos non cessabant docentes, et evangelizantes Jesum Christum. Ecce ille paulo ante timidus, jam in linguis loquitur, coruscat miraculis, infidelitatem sacerdotum et principum libera voce increpat, ad praedicandum Jesum exemplum auctoritatis caeteris praestat. Ne in nomine ejus loqui debeat verberibus prohibetur, nec tamen compescitur. Contemnit flagella caedentium, qui paulo ante requirentium verba timuerat; et qui ancillae vires requisitus expavit, vires tute solidatus, hujus mundi altitudines libertatis calce deprimebat, ut in imo esse cerneret quidquid contra creatoris gratiam altum tumeret. Vet.
Abbreviated transcription (Latin):
stis. quẽ ds̃ suscitauit a mortuis. in
hoc iste astat corã uob saluus. Cũ q
erga hȩc ꝑsequentiũ furor excresce
cipũ qua auctoritate petrus exere¬
uerit indicat᷑. cũ illic ꝓtinꝰ subdit᷑
Petrus uͦ & apłi dixer̃ Oboedire opor¬

Expanded text:
is, quem Deus suscitavit a mortuis, in hoc iste adstat coram vobis salvus . Cumque erga haec persequentium furor excrescercipum qua auctoritate Petrus excreverit indicatur cum illic protinus subditur: Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
miraculũ fecerint ꝑcunctari curauer̃
Quib repletꝰ spũ scõ petrus ait Princi¬
pes popłi & seniores. si nos hodie di iu.¬
dicam᷑ in bene facto hominis infirmi
in qͦ iste saluus factꝰ. ẽ: notũ sit omĩb¬
uob & omi plebi isrł. qͥa in nomine

Expanded text:
miraculum fecerint percunctari curaverunt. miraculum fecerint percunctari curaverunt. Quibus, repletus Spiritu sancto, Petrus dixit: Principes populi et seniores, si nos hodie dijudicamur in benefacto hominis infirmi, in quo iste salvus factus est, notum sit omnibu
Abbreviated transcription (Latin):
qui illis. Ex eo gͦ acceper̾ ornam̃ta
uirtutis. quos imm̃sa possederat foe¬
ditas timoris. Scimꝰ enĩ. ille apłoꝵ¬
quotiens dũ mori timuit: uttã ne¬
gauit. Qui ñ poenis. ñ afflictionib.
ñ t̾ribili potestate cuiꝰquã. sed uniꝰ
mancipii sola. ẽ. int̾rogatione ꝓstratꝰ
Et quidẽ mancipii. Ne enĩ sexus firmior
t̾ribile demonstraret: ancilla . ẽ. inqui¬
rente cẽptatꝰ Rursusq ut talis sexus
infirmitas. etiã officii sui deiȩctione
uilesceret: ñ ab ancilla tantũ modo.
s ab hostiaria. ẽ ancilla requisitꝰ.
Ecce quã uilis ẽ ad tẽptandũ ꝑsona
requisita ut aꝑte ꝓderet᷑. qͣnta eũ
ante uocẽ hostiariȩ ancillȩ subsisteret
Secd iã hic paulo ante timidus. qualis
Certe luca teste didicimꝰ. contra sacer¬
dotes ac pͥricipes quanta dñm aucto¬
ritate p̃dicauit. Nã cũ facto mira¬
culo quȩstio fuisset exorta. & sacer¬
dotũ principes. seniores ac scribȩ. in
imediõ statuentes. in qua uirtute

Expanded text:
qui illis . Ex eo ergo acceperunt ornamenta virtutis, quos immensa ante possederat foeditas timoris. Scimus enim, ille apoquoties dum mori timuit, vitam negavit. Qui non poenis, non afflictionibus, non terribili potestate cujusquam, sed unius mancipii sola est interrogatione prostratus. Et quidem mancipium ne sexus firmior terribile demonstraret, ancilla est inquirente tentatus . Rursusque ut talis sexus infirmitas etiam officii sui dejectione vilesceret, non ab ancilla tantummodo, sed ab ostiaria est ancilla requisitus . Ecce quam vilis est ad tentandum persona requisita, ut aperte proderetur quanta eum ante vocem ostiariae ancillae subsisSed jam hic paulo ante timidus, qualis eret videamus. Certe, Luca testante, didicimus contra sacerdotes ac principes quanta Dominum auctoritate praedicavit. Nam cum facto miraculo quaestio fuisset exorta, et sacerdotum principes, seniores, ac Scribae in in medio statuentes, in qua virtute
Abbreviated transcription (Latin):
humiliasti sic̃ uulneratũ suꝑbum.
Sed quãuis simplici naturȩ diuinita¬
tis ñ sit aliud esse & aliud sape.
nec aliud sape & aliud fortẽ esse.
qͥppe quia ipsa fortitudo quȩ sapi¬
entia. & ipsa sapientia quȩ diuini¬
tatis essentia. ẽ: uigilant᷑ tam̃ intu¬
endũ puto. qđ uir̃ iste ꝓphetico

Expanded text:
asti, sicut vulneratum, superbum . Sed quamvis simplici naturae divinitatis non sit aliud esse, et aliud sapere, nec aliud sapere, et aliud fortem esse, quippe quia ipsa fortitudo quae sapientia, et ipsa sapientia quae divinitatis essentia est, vigilanter tamen intuendum p
Abbreviated transcription (Latin):
quãuis sic̃ dictũ. ẽ. ꝓpt̾ naturam
simplicẽ dĩ fortitudo sapientia sit:
dñs tam̃ diabolũ quantũ ad faciem
spectat. ñ uirtute sed ratione suꝑa¬
uit. Ipse nanq diabolus in illa nos pa¬
rentis pͥmi radice supplantans. sub
captiuitate fua quasi iuste tenuit
hominẽ qͥ libero arbitrio conditꝰ. ei
iniusta suadenti consensit. Ad uitã
nanq conditꝰ. in lib̾tate ꝓpriȩ uolun¬
tatis: sponte sua factꝰ. ẽ. debitor
mortis. Delenda gͦ erat talis culpa.
sed nisi ꝑsacrificiũ deleri ñ poterat.
Quȩrendũ erat sacrificiũ. Sed qualeꝰ
sacrificiũ poterat ꝓ absoluendis ho

Expanded text:
is, sicut dictum est, propter naturam simplicem, Dei fortitudo sapientia sit, Dominus tamen diabolum, quantum ad faciem spectat, non virtute, sed ratione superavit. Ipse namque diabolus in illa nos parentis primi radice supplantans, sub captivitate sua quasi juste tenuit hominem, qui, libero arbitrio conditus, ei injusta suadenti consensit. Ad vitam namque conditus in libertate propriae voluntatis, sponte sua factus est debitor mortis. Delenda ergo erat talis culpa, sed nisi per sacrificium deleri non poterat. Quaerendum erat sacrificium, sed quale sacrificium poterat pro ab