comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
id. t̃. bona uoluntas tua. qua nos uocasti.
nob̃ estͥ talis. ut scutum contͣ inimicũ quo
ꝓtegamur: ⁊ ipsa. c̃ tanqm arma uictricia
luntas dei p̃cedit nr̃am bonam uolunta.¬
tẽ ut uocet adpenitentiã. Et hȩc sunt ar-
tra eum. qui intbulationib ⁊ tẽptationib
suggerit nob̾ desꝑationẽ. ⁊ ẽ. sensꝰ bona uo¬
luntas tua. qua uocas ⁊ ꝓtegis nos ⁊ uincere
ditate dr̃. ⁊ est rotundũ: inpatͥa lauid. ẽ. duo
facit. quia corpꝰ munit. caput coronat. Lta
gratitita deiuoluntã. que nos uocat est
defensiohic contͣomma. ⁊ infut᷑o erit coro¬
na. ut clypcus capitiaptatus. corona. ẽ. cor¬
poris est defensio. ⁊ est. Dñc coronasti nos
ut scuto bone uoluntati tue. id .t̃. bona uo¬
luntas tua inp̃senti nob̃. ẽ. ut scutũ. infu¬
turo ut corona.

Expanded text:
id est bona voluntas tua, qua nos vocasti, nobis est ut scutum contra inimicum quo protegamur; et ipsa est ut victricialuntas Dei praecedit nostram bonam voluntatem, ut vocet ad poenitentiam; et haec sunt armautum contra eum qui in tribulationibus et tentationibus suggerit desperationem. Et est sensus, bona voluntas tua qua vocas, protegit nos, et vincere ditate dicitur, et est rotundum in patria David, duo facit, quia corpus munit, caput coronat. Ita gratuita Dei voluntas, qui nos vocat, est defensio hic contra omnia, et in futuro corona, ut clypeus capiti aptatus, corona est, cordi defensio. Et, Domine coronasti nos ut scuto bonae voluntatis tuae, id est bona voluntas tua, in praesenti nobis est ut scutum, in futuro ut corona.
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ in .uͭiͦ. psalmo dictum. ẽ. accipit᷑ dies uidi¬
cii. quia post hoc tempꝰ. qͦd .uii. dieb agit̾ uen¬
turus est dñs ad iudicium. Supͣ pecc̃or culpi
consciꝰ: timebat octauam ne ibi puniret᷑. Hic
lignus. Hec est magna ꝑfeccio ut nichil in
homine malignus tiale. at. ⁊ hoc sit in
conspectu eiꝰ .i. certe sciat malignũ non. ẽẽ.
nisi qui acreatore adcteaturam conũtitur.¬
Seq̃r. ẜ timentes autẽ dñm glłificat. uii.¬
uircutes supͣ posuit quȩ ꝑfectoꝵ sc̃. nunc
alia tͥa ponit. quȩ incipientib conueniunt.
quasi non solum ꝑfcõs qui p̃dicta habent
głificabit. s. etiam głificabit ds̃ timenteᷤᷤ dñm
.i. incipientes. quia timor.ẽ. iniciũ sapiencie.
Sic̃ g suꝑiora ad ꝑfectos: ita hȩc que dicturꝰ ẽ.
adincipientes ꝑtinent. Seq̃r gͦ occaua.
nere alicuiꝰ. Hȩc tͥa non st̃ magna. s qui nec
esta potest: inulto minꝰ pocest loqui uerita¬
tẽ incor ᷤ ⁊ ñ agere dolum inlingua. ⁊ ñ facere

Expanded text:
sicut in sexto psalmo dictum est, accipitur dies judicii, quia post hoc tempus quod septem diebus agitur, venturus est Dominus ad judicium. Supra peccator culpae conscius timebat octavam ne ibi puniretur. Hicg. Haec est magna perfectio, ut nihil in homine valeat malignus, et ut hoc sit in conspectu ejus, id est certe sciat malignum non esse, Gl. int. nisi qui a Creatore ad creaturam convertitur. Timentes autem Dominum glorificat. erfectorum sunt: nunc tria alia ponit, quae incipientibus conveniunt, quasi dicat, non solum perfectos qui praedicta habent glorificabit, sed etiam glorificat Deus; timentes Dominum, id est incipientes, quia timor est initium sapientiae . Sicut ergo superiora ad perfectos, ita haec quae dicturus est ad incipientes pertinent. Sequitur octava.nere alicujus. Haec tria non sunt magna, sed qui nec ista potest, multo minus potest loqui veritatem in corde,
Abbreviated transcription (Latin):
pͣiaret᷑ sic̃ citeri. s sine macula .i. apeccatis
lib̾. ⁊ oꝑatur iusticiam. Ut cum uendentes ⁊
Ucuit indignis fcauduicnt̾ quicentib ⁊ non
egit dolum in lingua sua. quia omnia qͦ
andiuit a patre sine aliqua adiectione. uel
rep̃ssione: nota fecit discipuł que eis notifi¬
qͦd uidam mordaci increpatione uon lacera

Expanded text:
teri, sed sine macula, id est a peccatis liber; et operatur justitiam, ut cum vendentes et tacuit, ut indignis fraudulenter quaerentibus. Et non egit dolum in lingua sua, quia omnia quae audivit a Patre sine aliqua adjectione vel repressione nota fecit discipulis quae eis notifiquod Judam non mordaci increpatione laceravit;
Abbreviated transcription (Latin):
id.ẽ. ꝑueniet ad illa maiora. inquib est incon¬
cussa stabilitas. Unde ⁊ ꝑ futurũ tẽpus dicit.
sione p̾t̾itum posuerit Ybiait. Aanichilũ
deductus. ẽ. in conspectu eiꝰ malignꝰ. Aliter
Qui ingredit᷑. Et legit᷑ specialit de xp̃o.
qui hec omnia plenissime seruauit. quasi
dicis quis habitabit. quis irquiescet ille
utiq qui ingreditur sine macula .i. xp̃c. qͥ¬

Expanded text:
erveniet ad illa majora, in quibus est inconcussa stabilitas. Unde et per futurum tempus dicit, sione praeteritum posuerit, ubi ait, ad nihilum deductus est in conspectu ejus malignus. Aliter: Qui ingreditur, etc., et legitur specialiter de Christo, qui haec omnia plenissime servavit. Quasi dicis: Quis habitabit, quis requiescet? ille utique Qui ingreditur sine macula, id 29
Abbreviated transcription (Latin):
enim qͥ spt sua frustrat᷑ Uel sic decidant. id. t̃.
dampnent᷑. ⁊ hoc acogitationib sus. id ẽ. te¬
ste conscientia eoꝵ. ⁊ accusante eos ita decidãt.
Ecpelle eos. qui sibi uident᷑ intromissi scdm
multitudinẽ impietatũ eoꝵ. id.ẽ. longe ut
merent᷑ mnulte impietates eoꝵ. pelle eoꝰ ab
hereditate et̾na quȩ uidendo dm̃ possidetur.
Nam scm qͣntitatẽ ⁊ qualitatẽ peccatoꝵ ex¬
pellentur plus minꝰue. Ia̾co expelle. q̃m õ
ẽ. peccando te cybum ueritatis suauẽ. sibi
amarũ fecerunt. Panuis cnim qui decelo de¬
scendit. qui in sedulcis est. ⁊ uita est egͥs: ita ama¬
rus. ẽ ꝓpt̾ peccata peccatorib. ut sustinere
non possire.
t lecentur om̃s qui sꝑant iute: inet̾nũ exulta

Expanded text:
enim qui spe sua frustratur. Vel sic, decidant, id est damnentur. Et hoc, a cogitationibus suis, id est teste conscientia eorum, et accusante eos. Ita decidant. Expelle eos qui sibi videntur intromissi secundum multitudinem impietatum eorum, id est longe, ut merentur multae impietates eorum, pelle eos ab haereditate aeterna, quae videndo Deum possidetur. Nam secundum quantitatem et qualitatem peccatorum, expellentur plus minusve. Ideo expelle, quoniamrunt te, id est peccando te cibum veritatis suavem sibi amarum fecerunt. Panis enim qui de coelo descendit, qui in se dulcis est, et vita aegris, ita amarus est per peccata, ut sustinere non possint. t laetentur omnes q
Abbreviated transcription (Latin):
tum. ẽ. ut dñs dicit in euangłio. Dedie il
la ⁊ hora nemoscit. neq angłs. neq filius.
re. non qͦd aput se ipse non nouit. omnia¬
quȩ ⁊ pat̾. s quia nescire faciet eos. qͥb ñ ex¬
pedit hoc scire. Unde quoꝵdã temeria¬

Expanded text:
tum est, ut Dominus dicit in Evangelio: De die autem illa et hora nemo scit, neque angelus, neque Filius, re, non quod apud se ipse non noverit, sed quia nescire faciat eos quibus non expedit hoc scire. Unde quorumda
Abbreviated transcription (Latin):
Legit᷑ inꝑalipomenon. qͦͣd archa
dñi reducta aphilesteis. dauid
ante eam constituit cantores .iiͦi. milia. ⁊ totidem
ianitores. qͥb ꝓfecit filios chore. Cantorib uͦ p̾¬
posuit. ducentos octoginta.⁊ uiͦii. uirdᷤ. int̾ quoᷤ
fuert̃ asaph. emã. ethan. ⁊ idithũ. Quoꝵ nomina
suã. ut ꝑħ intelligat᷑ scripsisse quod dicit᷑. Lan
gua mea calamꝰ scribe: quia quod dico ⁊ scribo

Expanded text:
Legitur in Paralipomenon quod arca Domini reducta a Philisthaeis, David ante eam constituit cantores quatuor millia, et totidem janitores, quibus praefecit filios Core, cantoribus vero praeposuit ducentos octoginta et octo viros, inter quos fuerunt Asaph, Eman, Ethan et Idithun, quorum nomina per hoc intelligat scripsisse quae dicit. Et est lingua mea calamus scribae, quia quod dico et scribo
Abbreviated transcription (Latin):
te ds̃ inet̾num. Scd̾a pars. ubi incipit de
laude sponsi. qͣm ꝓmiserat pͥus laudans eum
a forma. quasi. gͦ int̾missus ad sponsũ de laud̃e
eiꝰ cantat. Speciosus es forma quia inmuniꝰ apec¬
cato p̾filiis hominum. ẽ. utiq hõ. ⁊ cũ ipse sit
hõ. non .ẽ. tamen ut quilibet hõ. ⁊ ideo ut eũ
insuo genere cõmendaret. ñ ait hic pangelis.

Expanded text:
 Secunda pars, ubi incipit de laude sponsi quam promiserat, prius laudans eum a forma. Quasi ergo intromissus ad sponsum, de laude ejus cantat, speciosus es forma, quia immunis a peccato prae filiis hominum. Est utique homo, et cum ipse sit homo, non est tamen ut quilibet homo. Et ideo ut eum a suo genere commendaret, non ait hic, prae angelis,
Abbreviated transcription (Latin):
hystoriam tangit iste tytulus nec discrepat a
ueritate hystorie nisi quia inlibro regũ legitur
achimelech. cum psalmi tytulus habeat abyme¬
lech. Les oricꝰ quoq dicit inebreo. et̃. achime¬
lech. itaenĩ dictus est sacerdos ille. s ꝓpt̾ simi¬
litudinem lit̾arum illirum. scił beth. ⁊ caph.
quȩ modico apice differunt. uariatur abymelech.
Sel forsitan sic̃ sup̃ mp̃cedenti psalmo tyculus
habet non coram achis. s coram abymelech mnu.¬
minũm int̾p̾tationes. deinde mysticas eoꝵ dem
significationes attendamus. Abymelich gͦ inter¬
p̾tatur patͥs mei regnum. ⁊ significat iudeos. domꝰ
abymelech regnum.ẽ. iudeoꝵ quod pater instituit.
Doech: motus. ydumeus: t̾renus. Abedon: quo
nomine uocatus. ẽ. esau. Saul: petitio. ⁊ significat
mortẽ qm hõ peccaus uerb̃ manib appetit. sicut
popłs adño saulẽ regẽ extorsit. Dauid. manufor

Expanded text:
historiam tangit iste titulus, nec discrepat a veritate historiae, nisi quia in libro Regum legitur Achimelech, cum hujus psalmi titulus habeat Abimelech. Hieronymus quoque dicit in Hebraeo esse Achimelech. Ita enim dictus est sacerdos ille, sed propter similitudinem litterarum, scilicet beth et caph, quae modico apice differunt, variatur Abimelech. Vel forsan sicut supra in praecedenti populo titulus habet, non coram Achis, sed coram Abimelech , muminum interpretationes, deinde mysticas eorumdem significationes attendamus. Abimelech interpretatur ergo patris mei regnum, et significat Judaeos. Domus Abimelech regnum est Judaeorum, quod Pater instituit; Doeg, motus; Idumaeus, terrenus ab Edom, quo nomine vocatus est Esau. Saul petitio, et significat mortem, quam homo peccans verbis et manibus appetiit, sicut populus a Domino Saulem regem ex
Abbreviated transcription (Latin):
effuso sangume tesurrectio xp̃i⁊ uita significata
guinẽ funderet ⁊ pat̾etur. quod significat arietis
immolatio. ⁊ sacerdotum occisio. tam̃ scd̾m deitatẽ
maloꝵ hominũ t̾renum. quod mouet᷑. non ꝑsetie¬
rat met̾num. Dauid rex cõmedit paues ꝓpositio¬
nis. quos non licet edere nisi solis sac̾dotib figuraut
non solum ꝑsonã regis s etiam sacerdous. Est gͦ

Expanded text:
gnificatum guinem funderet et pateretur, quod significat arietis immolatio, et sacerdotum occisio; tamen secundum deitamalorum hominum, terrenum quod movetur, non perseverat in aeternum. David rex comedit panes propositionis, quos non licet edere, nisi solis sacerdotibus , figuravit non solum personam regis, sed etiam sacerdotis. Est ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Legitur in libro regum quod dauid fugiens
a facie saul uenit innobe cuntatẽ ad abymelech
sacerdotem. aquo: quesiuit panes⁊ gladium
cui dedit panes ꝓpositionis. ⁊ gladiũ golie. &
recessit dauid ad achis regem gech. Qñdo uͦ ab¬
ymelech dectit dauid gladium ⁊ panes. int̾erat
doech ydumeus potentissimꝰ pastoꝵ saul. Cum
autẽ quadam die saul conquereret᷑ quod nul¬
lus nuntiaret sibi ubi dauid. ẽẽt: dixit doech.
Uidi filium ysai innobe apud abymelech qui
ꝓeo dñm consuluit & dedit cybaria ⁊ gladium
golie. Precepit gͦ saul emissariis ut int̾ficerent
abymelech ⁊ om̃s sac̾dotes qͥ erant in nobem. Il¬
lis autẽ nolentib extendere manꝰ insac̾dotes dñi.

Expanded text:
Legitur in libro Regum quod David fugiens a facie Saul, venit in Nobe civitatem ad Abimelech sacerdotem, a quo quaesivit panes et gladium. Cui dedit panes propositionis et gladium Goliae, et misit David ad Achis regem Geth. Quandovero Abimelech dedit David gladium et panes, intererat Doeg Idumaeus, potentissimus pastorum Saul. Cum autem Saul quadam die conquereretur quod nullus nuntiaret sibi David, dixit Doeg: Vidi filium Isai in Nobe apud Abimelech, qui pro eo Dominum consuluit, et dedit ei cibaria, et gladium Goliae . Praecepit ergo Saul emissariis, ut interficerent Abimelech, et omnes sacerdotes qui erant in Nobe. Illis autem nolentibus extendere manus in sa
Abbreviated transcription (Latin):
querit. ⁊ ubi queris: coram eo. uł contͣ eũ. Corã
ipso dm̃ querit. qui ñ facit iusticiã suã coram
hominib ut uideat᷑ abeis. Unde. nesciat sini¬
stra tua. quid faciat dext̾a tua. Eit cum facis
elemosinam. noli tuba canere ante te. Eit quo
fructu. quia ñsum deceptꝰ ut hii: qui aliud
querunt. qͥa inuem qͦd querebã. Renuit¬

Expanded text:
oram eo, vel contra eum. Coram ipso Deum quaerit, qui non facit justitiam suam coram hominibus ut videatur ab eis. Unde: Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua . Et: Cum facis eleemosynam, noli tuba canere, etc. . Et quo fructu non sum deceptus, ut hi qui aliud quaerunt, quia inveni quod quaerebam. VE
Abbreviated transcription (Latin):
Inlibro regum legitur quod
dauid fugiens afacie saul. abiit
cum sexcentis uiris adachis regem geth. qui dedit
eiciuitatẽ sichelech qͣm dauid absente amalechite
inuaserunt ⁊ succendert̃ captiuas quoq ducerunt
urores eiꝰ ⁊ alioꝵi ⁊ filios ⁊ filias. quod cum accepisset

Expanded text:
In libro Regum legitur quod David fugiens a facie Saul abiit cum sexcentis viris ad Achis regem Geth, qui dedit ei civitatem Sicelech, quam David absente Amalechitae invaserunt, et succenderunt, captivas quoque duxerunt uxores ejus, et aliorum, et filios et filias. Quod cum accepisset
Abbreviated transcription (Latin):
dis peccasse. Peccatur enim cogitatio.¬
ne actu. uerb docendo. Nunc quo ordi¬
ne creuerunt in pͥmo homine: pemoue¬
ri debent ascło. Acsi dicat. Primꝰ hõ
infelix: qui abiit. stetit. sedit: S se.¬
CuNDOST¬

Expanded text:
dis peccasse. Peccatur enim cogitatione, actu, verbis, docendo. Nunc quo ordine creverunt in primo homine removeri debent a secundo. Ac si dicat: Primus homo infelix, qui abiit, stetit, sedit, sed secundus
Abbreviated transcription (Latin):
irabilis psalmus. & nimia uirtute profundus: qui uelut
ftellis micantibus. misericordia dñi ubiq cognoscitur esse
radiatus. Cuius enim uirtutis sit atq potentię. in parali¬
pomenon oftenditur: ubi ait. cũ dñm laudare cȩpissent. & dicere
domus dei nube: ne possent sacerdotes ftare & ministrare prop¬
ter caliginem: compleuerat enim gloria dñi domũ dei. Proinde quid¬
poteft a nobis simile dici: quam quod de se auctoritas ipsa cognos¬
citur testari: Nam licet in omnibus psalmis. si pure canantur di-¬
uinam nobis certũ sit adesse presentian: hoc tamen euidentius cre¬
r. quod legis auctoritate firmatur. EXPLI CIT PSALMUS

Expanded text:
irabilis psalmus et nimia virtute profundus, qui velut stellis micantibus misericordia Domini ubique cognoscitur esse radiatus. Cujus enim virtutis sit atque potentiae in Paralipomenon ostenditur, ubi ait: Cum Dominum laudare coepissent et dicere: domus Domini nube nec possent sacerdotes stare et ministrare propter caliginem conplepotest a nobis simile dici, quam quod de se auctoritas cognoscitur ipsa testari? Nam licet in omnibus psalmis, si pure canantur, divinam nobis certum sit adesse praesentiam, hoc tamen evidentius creditur, quod legis auctoritate firmatur. PSALMUS
Abbreviated transcription (Latin):
in primo psalmo constat effectũ. Irascet᷑ dixit: scilicet sibi: qui noluerunt a prauita
alios beatitudinẽ accipere quȩ nescit aliquando desinere. lra iusta: indignatio uera. sed
non pficua. tẽporib ultionis. Potuerant enĩ ibi non indignari: si hic suis uiciis reddere¬
nt᷑ infensi. Seqͥt᷑. Dentib suis fremet & tabescet. Peccator & inuidus in sua fluctuans
malignitate describit᷑: iracundiȩ quidem suȩ retinens malũ ÷ sed nulli deinceps nociturus.
punt᷑. Sic & isaias ait. Non est pax impiis. dicit dñs. Nã fremitꝰ eiꝰ hoc agit. ut tabes¬
cat impetꝰ ut deficiat. Se iam dentib suis mordet: se proprio dolore castigat: exigeis
a se cruciatꝰ. quos hic suftinere cogebat innoxios. Adiecit. Desideriũ peccatorũ peri¬
bit: scilicet quia sicut illic uota beatorũ in regno dñi plantata florebunt: ita pecca-¬
torũ desideria succisa marcescent.

Expanded text:
in primo psalmo constat effectum. Irascetur, dixit, scilicet sibi, qui noluerunt a pravitatin primo psalmo constat effectum. Irascetur, dixit, scilicet sibi, qui noluerunt a pravitatalios beatitudinem accipere, quae nescit aliquando desinere; ira justa, indignatio vera, sed non proficua temporibus ultionis. Potuerant enim ibi non indignari, si hic suis vitiis redderentur infensi. Sequitur, dentibus suis fremet et tabescet. Peccator et invidus in sua fluctuans malignitate describitur: iracundiae quidem suae retinens malum, sed nulli ultra nociturus. punitur. Sic et Isaias ait: Non est pax impiis, dicit Dominus . Nam fremitus ejus hoc agit ut tabescat; impetus ut deficiat; se jam dentibus suis mordet, se proprio dolore castigat, exigens a se cruciatus quos hic sustinere cogebat innoxios. Adjecit, desiderium peccatorum peribit; scilicet quia sicut illic vota beatorum in regno Domini plantata florebunt, ita peccatorum desideria succisa marcescent.
Abbreviated transcription (Latin):
tia. ad illud p̃ceptũ dñicũ pertinet: si uis ꝑfectꝰ eẽ. uende omia tua. da pauperib .⁊
& ueni sequere me. Ipsa est dispersio quȩ felicit̾ congregat: ipsa erogatio quȩ celorũ
egna mercat᷑. Hȩc qui fecerit. iustitiã operat᷑: quia dñi precepta cõpleuit: ⁊ in hoc
illi semꝑ manet. qm̃ ab illo auctore at̾na recipit dona: qui condidit scła. Seqͥt᷑. Cornu
eiꝰ eraltabit᷑ in gła. Cornu ꝓ potestate poni sepe dictũ iam est. sicut daniel ꝓpħa testat᷑
dicens. quatuor autẽ cornua. quatuor regna sunt: quã necesse est illis ibi dari. qui hic
uidebantur pia humilitate. ꝓstrati. Actenꝰ de beatorũ bonis locutꝰ est. nunc psalmũ de
peccatorũ notauit inuidiã. Quȩ figura dicit᷑ para digma: quotiens beatorũ hortamur
bonis: malorũ autẽ deterremur exemplis. Hoc enĩ scema in his psalmis om̃ib inuenit᷑.
qui loquht᷑ de infaitutione beatorũ: quãuis & alibi interdũ reperiat᷑ aptatũ: sicut &

Expanded text:
tia ad illud praeceptum dominicum pertinet: Si vis esse perfectus, vende omnia tua; et da pauperibus; et veni, sequere me . Ipsa est dispersio quae feliciter congregat; ipsa erogatio quae coelorum regna mercatur. Haec qui fecerit justitiam operatur, quia Domini praecepta complevit; et in hoc ille semper manet, quoniam ab illo auctore aeterna recipit dona, qui condidit saecula. Sequitur, cornu ejus exaltabitur in gloria. Cornu pro potestate poni saepe jam dictum est, sicut Daniel propheta testatur, dicens: Quatuor autem cornua, quatuor regna sunt . Quam necesse est illis ibi dari, qui hic videbantur pia humilitate prostrati! Hactenus de beatorum bonis locutus est: nunc psalmum de peccatorum notavit invidiam. Quae figura dicitur paradigma, quoties beatorum hortamur bonis, malorum autem deterremur exemplis. Hoc enim schema in his psalmis omnibus invenitur, qui loquuntur de institutione beatorum; quamvis et alibi interdum reperiatur aptatum; sicut et
Abbreviated transcription (Latin):
adiunctũ est. confirmatũ est cor eiꝰ. Om̃ia enĩ caduca contẽpnit: qui illa fuerit delecta¬
tione completꝰ. Confirmat᷑ ergo cor iufti . cũ nulla scłi felicitate mollescit: & peccatorũ
hic potentiã respiciens. expectat potiꝰ eorũ ruinã. In hoc enĩ mundo inimicos patitur po¬
tentes uidere: ut ibi eos possit humiliatos aspicere. Sed cũ hic uideamꝰ in imicos nr̃os esse
carnales qui nobiscum aliqua aduersitate confligunt: sp̃uales uult intelligi nequitias.
quas hic penitꝰ non uidemꝰ sed in illa nos certũ est iudicatione cognoscere. Et cũ dicit
donec uideat inimicos suos: subaudiendũ est humiliatos atq contritos. O dispositio

Expanded text:
adjunctum est, confirmatum est cor ejus. Omnia enim caduca contemnit, qui illa fuerit delectaadjunctum est, confirmatum est cor ejus. Omnia enim caduca contemnit, qui illa fuerit delectatione completus. Confirmatur ergo cor justi, cum nulla saeculi felicitate mollescit; et peccatorum hic respiciens potentiam, exspectat potius eorum ruinam. In hoc enim mundo inimicos patitur potentes videre, ut ibi eos possit humiliatos aspicere. Sed cum hic videamus inimicos nostros esse carnales, qui nobiscum aliqua adversitate confligunt, spirituales vult intelligi nequitias, quas hic penitus non videmus, sed in illa nos certum est judicatione cognoscere. Et cum dicit, donec videat inimicos suos, subaudiendum est, humiliatos atque contritos. O dispositio
Abbreviated transcription (Latin):
etna exoe uiftus. ln memoria utiq et̃na erit iufauis. quia uocat᷑ ad premium. Impus enĩ
dicit᷑: non noui uos. Qua ꝓpt̃ sicit illi qui deputant ad penã. de nente uernbentis cendor
non timebit Paratũ est cor eius. sperare in dño. Illũ auditũ malũ dicit. quẽ audtturi sũds
impiidite in ignẽ ȩtnũ : & reliqͦ Malus enĩ illis uidet᷑: qui iusta seueritate plectendi suntst
quia fas nͣon est nisi iuftũ dñi semꝑ eẽ iudiciũ. ł t ne solũ puta res beatos. penas noxias non
timeie. seqͥt. paratũ est cor eiꝰ sperare in dño: ut ꝓmissa ipsius ꝑcipiant. qui scłi illecebras
eiꝰ iuuamine calcauerunt: quib ipse dicturus est uenite benedicti patris mei. percipite
egnũ. qđ uobis paratũ est ab origine mundi Cor autẽ positũ est ꝓ rectȩ mentis affectu. qdđ
donee uideat inimicos suos. Quia paratũ fuerat cor beati sperare in dño consequenter

Expanded text:
utique aeterna erit justus, quia vocatur ad praemium. Impiis enim dicitur: Non novi vos . Quapropter 384 sicut illi qui deputantur ad poenam de mente perhibentur excedere, EM, NUN. Ab auditu mato non timebit: paratum est cor ejus sperare in Domino. Illum auditum malum dicit, quem audituri sunt impii: Ite in quia fas dici non est, nisi justum Domini semper esse judicium. Et ne solum beatos putares poenas noxias non timere, sequitur, paratum cor ejus sperare in Domino, ut promissa ipsius percipiant, qui saeculi illecebras ejus juvamine calcaverunt; quibus ipse dicturus est: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est donec videat inimicos suos. Quia paratum fuerat cor beati sperare in Domino, consequenter
Abbreviated transcription (Latin):
lũ: qui ꝓbabili ratione narrat᷑. Uenienti quippe patri familias dicendũ est: dñe quinq
talenta dedifti michi : ecce quinq alia suꝑ lucratus sũ. Ipse gͦ disponit in iudicio sermo-¬
nes suos. qui se dñi dona geminasse ꝓbauerit: non ut ille qui suffossũ talentũ cautela
sterili . &. noxia parcitate seruauit. Quod potest etiã & ad illos pertinere: qui diuinas
scripturas munere dñi perscrutatas. aut infructuosa taciturnitate retinent: aut

Expanded text:
lum, qui probabili ratione narratur. Venienti quippe Patrifamilias dicendum est: Domine, quinque lum, qui probabili ratione narratur. Venienti quippe Patrifamilias dicendum est: Domine, quinque talenta dedisti mihi, ecce alia quinque superlucratus sum . Ipse ergo disponit in judicio sermones suos, qui se Domini dona geminasse probaverit; non ut ille qui suffossum talentum cautela sterili et noxia parcitate servavit. Quod potest etiam et ad illum pertinere qui divinas Scripturas munere Domini perscrutatus, aut infructuosa taciturnitate retinet, aut
Abbreviated transcription (Latin):
ndus homo qui miseret᷑ & cõmodat: disponet sermones suos in iudicio. locundũ dicit non
tã hominib acceptũ: quã deo gratũ. qui miseret᷑: idest qui egentib donat. Cõmodat uͦ.
qui recepturus aliquid in hoc mundo sperantib in necessitate mutuat᷑: sicut dicit
in euangelio: omĩ petenti te. tribue & uolenti mutuare abste ne ꝓhibeas eum: quia &
titȩ pecuniȩ quantitatẽ. Potest autẽ intelligi ut hoc qđ miseret᷑. idest qđ pauperibus
donat. cõmodare uideat᷑: quando homo dat tẽporali a recepturus et̾na. Sed licet utraq
ad manuales uideant᷑ operas pertinere: tam̃ non solũ de pecunia miserandũ dicit
pauperi. aut sperantib cõmodandũ: sed de omĩ beneficio quo indigere cognoscit᷑
deftitutus. Unde impigre debemꝰ facere: om̃e qđ potest alteri subuenire. Sequit᷑. disponet
sermones suos in iudicio. Dispositio sermonũ: ordinẽ significat inꝑturbatũ atq tranquil.¬

Expanded text:
sermones suos in judicio. Jucundum dicit non tam hominibus acceptum quam Deo gratum. Qui miseretur, id est, qui egentibus donat. Commodat vero, qui recepturus aliquid in hoc mundo sperantibus in necessitate mutuatur, sicut dicit in Evangelio: Omni petenti te da, et volenti mutuari abs te, ne prohibeas eum : quia et titae pecuniae quantitatem. Potest autem intelligi, ut hoc quod miseretur, id est quod pauperibus donat, commodare videatur, quando dat homo temporalia, recepturus aeterna. Sed licet utraque ad manuales videantur operas pertinere, tamen non solum de pecunia miserendum dicit pauperi, aut sperantibus commodandum, sed de omni beneficio quo indigere cognoscitur destitutus. Unde impigri debemus facere omne quod potest alteri subvenire. Sequitur, Disponet sermones suos in judicio. Dispositio sermonum ordinem significat imperturbatum atque tranquil
Abbreviated transcription (Latin):
fieri beatũ: addidit: manet in scłm scłi. Actenus beati illiꝰ bona narrata sunt: nunc
unde possit fieri beatus edicitur: ne tantũ desideriũ mouisse: non etiam & causã docuisse

Expanded text:
fieri beatum, addidit, manet in saeculum saeculi. Hactenus beati illius bona narrata sunt; nunc fieri beatum, addidit, manet in saeculum saeculi. Hactenus beati illius bona narrata sunt; nunc unde fieri possit beatus edicitur: ne tantum desiderium movisse, non etiam et causam docuisse
Abbreviated transcription (Latin):
iacuintur: ut fructus futurȩ messis adolescat. Genenctio autẽ rectorũ dicst̃: non ista car¬
nis. sed illa quȩ imitatione iustorũ per similitudines operũ noscit᷑ : ꝓpagata. Unde &
premissa descriptio perseuerat. Beati domus est mentis secretũ: ubi diuitias scãs & glo¬
riã perpetuã reponit: quisquis dñi prȩcepta cõpleuerit. Sed illa gła non habet finem:
illae diuitiȩ non maligna subreptione dispereunt: sed de dñi mandatis ueniunt: un¬
de quicquid adquiritur. perenni integritate seruatur. Deniq sic sequitur. Et iuftitia
eius manet in scłm scłi. lustitia quidem hominis dicitur: sed quȩ deo largiente pres-¬
tatur. Nam cũ sit nomen generale aduertit᷑ tamen ꝓpriae: cũ diuina dispensatione
ad unũ quemq hominẽ res concessa peruenerit. Et ne aliquis se temporalit̾ eftimar&e

Expanded text:
jaciuntur, ut fructus futurae messis adolescat. Generatio autem rectorum bene dicitur, non ista carjaciuntur, ut fructus futurae messis adolescat. Generatio autem rectorum bene dicitur, non ista carnis, sed illa quae imitatione justorum per similitudines operum noscitur esse propagata. Unde et praemissa descriptio perseverat. Beati domus est mentis secretum, ubi divitias sanctas et gloriam perpetuam reponit quisquis Domini praecepta impleverit. Sed illa gloria non habet finem; illae divitiae non maligna subreptione dispereunt, sed de Domini mandatis veniunt; unde quidquid acquiritur, perenni integritate servatur. Denique sic sequitur, et justitia ejus manet in saeculum saeculi. Justitia quidem hominis dicitur, sed quae, Deo largiente, praestatur. Nam cum sit nomen generale, advertitur tamen propria, cum divina dispensatione ad unumquemque hominem res concessa pervenerit. Et ne aliquis se temporaliter existimaret
Abbreviated transcription (Latin):
gere: quando dñm diligendo. metuimꝰ ne nos a regno suo reddat extraneos. Beatꝰ ergo
qui timet dñm. & cętera. species est duodecimȩ definitionis. quȩ grece dicit᷑ cathepenos.
latine per laudem. Potens in t̾ra erit sem̃ eius. generatio rectorũ benedicet᷑. Iam illius
beati quẽ superius dixit: prȩmia describuntur. Sed cũ ipse prȩdicet. humiles sibi esse gra¬
tissimos: ita ut iusti. eiꝰ pauperes dicantur: queramus in qua t̾ra potentes dicant᷑ effici.⁊
qui hic ꝓbant᷑ eẽ derisui. In illa scilicet: qua cũ dño regnaturi sunt scĩ: ubi non diuitię
humanȩ nec honores temporales faciunt potentes: sed contẽplatio dñs & sine fine lauda¬
tio. Ipsa reuera est potentia. cui non succedit infirmitas: sed qđ esse meruerit. xterna
felicitate custodit. Semen. operas significat bonarũ rerũ. quȩ in hoc scło uelut semina

Expanded text:
gere, quando Dominum diligendo metuimus: ne nos a regno suo reddat extraneos. Beatus ergo gere, quando Dominum diligendo metuimus: ne nos a regno suo reddat extraneos. Beatus ergo qui timet Dominum, etc., species duodecimae definitionis Graece dicitur κατ' ἔπαινον, Latine per labeati quem superius dixit, praemia describuntur. Sed cum ipse praedicit humiles sibi esse gratissimos, ita ut justi ejus pauperes dicantur, quaeramus in qua terra potentes dicantur effici, qui hic probantur esse derisui. In illa scilicet qua cum Domino regnaturi sunt sancti, ubi non divitiae humanae, nec honores temporales faciunt potentes, sed contemplatio Domini et sine fine laudatio. Ipsa revera est potentia cui non succedit infirmitas; sed quod esse meruerit, aeterna felicitate custodit. Semen opera significat bonarum rerum, quae in hoc saeculo velut semina
Abbreviated transcription (Latin):
er totũ psalmũ. ꝓpħa loquitur. Prima ammonitione quid faciat beatus uir
& quanta bona. dñi gr̃a mereatur. ostendit: continet autẽ litteras sex: scdã.
aduentũ dñi significat saluatoris. per quẽ homines ex peccatorib & impiis
in ȩt̃nũ beati ẽẽ.ꝓmerentur quȩ diuisio tredecim litteras ebraicas noscit᷑ continere
ntertia parte. contraria impiis ꝓuenire testatur: quȩ residuas habet litteras tres:¬
uir in mediũ deducitur. ne dissimulatione aliqua eius appetentia negligatur.
Decet enĩ animo nos frequent᷑ reuoluere: unde ꝓbamur sub ȩt̾nitate gaudere
Sed cũ beatitudo nulla sit sub timore mundano. qui potius miseros facit.
manifestũ est tamen. nulla ȩterna reperiri gaudia: nisi quȩ dñi fuerint ti¬
more prepasata. lpso enĩ compellente. desideramus. qđ nos beatos possit efficere. de¬
niq sic sequit᷑ in mandatis eiꝰ cupt&e nimis. Quod ꝑ timorem dñi. certũ est posse contin¬

Expanded text:
er totum psalmum propheta loquitur. Prima admonitione quid faciat beatus vir, et quanta bona Domini gratia mereatur, ostendit; continet autem litteras sex. Secunda adventum Domini significat Salvatoris, per quem homines ex peccatoribus et impiis in aeternum beati esse promerentur: quae divisio tredecim litteras Hebraicas noscitur continere. In tertia parte contraria impiis provenire testatur quae residuas habet litteras tresvir in medium deducitur: ne dissimulatione aliqua ejus appetentia negligatur. Decet enim animo nos frequenter revolvere, unde probamur sub aeternitate gaudere. Sed cum beatitudo nulla sit sub timore mundano, qui potius miseros facit, manifestum est tamen nulla aeterna reperiri gaudia, nisi quae Domini fuerint timore praeparata. Ipso enim compellente, desideramus quod nos beatos possit efficere. Denique sic sequitur, in mandatis ejus cupiet nimis; quod per timorem Domini certum est posse contin
Abbreviated transcription (Latin):
beatos fecit: & superbos ꝓsua iniquitate damnauit. Sed iste dñi aduentus. mirabili ꝓ.¬
prietate describitur. Uenit enĩ lux: quȩ superat omẽm lucẽ. Et ut gratior esset. adie¬
cit. in tenebris: non istis quas solis facit absentia : sed quȩ peccatorũ magis presentia
tenebrascunt. Intus sunt enĩ in corde istȩ tenebrȩ: ubi sol mundanꝰ non possit accedere.
Quas illud lum̃ expellit: qđ mort̾ẽ uicit: & delicta contriuit. Sed cũ rectis corde
dicit᷑: peruersi ab isto lumine separantur. Sequit᷑. Misericors & miserator & iustus dãs.
Pauca quidem sunt uerba: sed omiũ creaturarũ rationabiliũ actus amplexantia. Nam

Expanded text:
Sed iste adventus Domini mirabili proprietate describitur. Venit enim lux quae superat omnem lucem; et ut gratior esset, adjecit, in tenebris, non istas quas solis facit absentia; sed quae peccatorum magis praesentia tenebrescunt. Intus sunt enim in corde istae tenebrae, ubi sol mundanus non possit accedere, quas illud lumen expellit, quod mortem vicit, et delicta contrivit. Sed cum rectis corde dicitur, perversi ab isto lumine separantur. Sequitur, misericors, et miserator, et justus Dominus. Pauca sunt quidem verba, sed omnium creaturar
Abbreviated transcription (Latin):
egregiã. mira bili narratione describit. Qua ꝓpt̾ illi sub leticia clomino
seruiunt: qͥ eũ supra cuncta diligunt. & inuicẽ se frat̾na caritate respi¬
ciunt. Olibera seruitꝰ: o seruitiũ supͣ cunctas dñationes eximiũ: qͥb
talis laticia tribuit᷑. qualis in regno głia non habet᷑. Sel istã laeti-¬
ciam quae in hoc mundo prȩcipitur: uide quale p̃miũ subsequatui.
icit enĩ. intrate inconspectu eiꝰ in exultatione. Multo difficilius.
multo prȩstantius. ẽ aute tanti iudicis gaudere conspectũ: ubi sic
conuenire conscientia cõmonet᷑. ut gaudia tunc sumat humilitatis:i

Expanded text:
egregiam mirabili narratione describunt. Quapropter illi sub laetitia Domino egregiam mirabili narratione describunt. Quapropter illi sub laetitia Domino serviunt qui eum supra cuncta diligunt, et invicem se fraterna charitate respiciunt. O libera servitus! o servitium supra cunctas dominationes eximium, quibus talis laetitia tribuitur, qualis in regnorum gloria non habetur! Sed istam laetitiam quae in hoc mundo praecipitur, vide quale praemium subsequatur. Dicit enim: Intrate in conspectu ejus in exsultatione. Multo difficilius, multo praestantius est ante tanti judicis gaudere conspectum, ubi sic convenire conscientia commonetur, ut gaudia tunc sumat humilitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ hanc uocẽ detreetat audire. Iubilatio. ẽ. enim sic̃ sepe diximus magnȩ
mentis gauclio. cõmoueri: ñ tam̃ in articulata uerba ꝓrumpere. Nam quod
clixit iubilate. & subiunexit omĩs terra: frequent̾ & ꝑ casus nominum
discrepãtes. magnos inclicat sensus. Nam cũ terra singrilari numero de-¬
nunciet᷑. iubilate dic̃ quod acl pluralẽ numerũ certũ.ẽ. ꝑtinere : ut hanc
terrã ad homines ñ ad tellurẽ astimares. ẽẽ. referendã : quod allegoricȩ
constat intelligi. Allegoria est enĩ figura: aliud licens. Saliuel significans.
monasteria fideliũ. heremitaȩ solitarii. laici cleuoti: oña tam̃ aeł ista tria
uerba ꝓprie referunt᷑ ut clño sub laeticia seruiat᷑ non inmurmuratione
aut amaritucline mentis. sic̃ factũ. ẽ. indeserto. quando contra clñm iulaicꝰ
popłs murmurauit. Sed ista laeticia utiq caritas est: qua sic̃ elic̃ apłs.¬
ñ inflat᷑ ñ agit ꝑperã ñ .ẽ ambiciosa: & reliqua ꝓ qu&e hanc uirtutem

Expanded text:
ubilatio est enim sicut saepe diximus magno mentis gaudio commoveri, non tamen in articulata verba prorumpere. Nam quod dixit, jubilate, et subjunxit, omnis terra, frequenter et per casus nominum discrepantes, magnos indicat sensus. Nam cum terra singulari numero denuntietur, jubilate dicit, quod ad pluralem numerum certum est pertinere; ut hanc terram ad homines, non ad tellurem aestimares esse referendam, quod allegorice constat intelligi. Allegoria est enim figura aliud dicens, et aliud significans. s ecclesiastici, monasteria fidelium, eremitae solitarii, laici devoti; omnia tamen ad ista tria verba proprie referuntur, ut Domino sub laetitia serviatur, non in murmuratione aut amaritudine mentis, sicut factum est in deserto, quando contra Dominum Judaicus populus murmuravit. Sed ista laetitia utique charitas est, quae sicut dicit Aposn inflatur, non agit perperam, non est ambitiosa , et reliqua quae hanc virtutem
Abbreviated transcription (Latin):
laudate nom̃ eius: ubi ponenda sub cdistinctio. ẽ. qͥa sequenti uersui
aut continuo labore flaccescere: causã redilit quare prędicandũ
est nom̃ eius. ied .ẽ. qm̃ suauis. ẽ. lñs. Quando enĩ ꝓuenit insuauitate
defectus aut potest animus explere. ubi semꝑ ꝓficit appetitus :
Delectatio ista nescit hab̾e fastidiũ: ubi sic mens consolata reficitur:
ut nullatenꝰ tam̃ eiꝰ clesicłia cleponant᷑. & ne suauitatẽ quã dixit
creleres temporalẽ. in et̃num dixit eiꝰ misccłiam ꝑ manere: quia
cũ semel pręstiterit futura bona. ab ipso tam̃ ꝑpetue seruant᷑ illȩsa. Ad.¬

Expanded text:
laudate nomen ejus; ubi ponenda subdistinctio est, quia sequenti versui laudate nomen ejus; ubi ponenda subdistinctio est, quia sequenti versui aut continuo labore flaccescere, causam reddidit quare praedicandum est nomen ejus; id est, quoniam suavis est Dominus. Quando enim provenit in suavitate defectus, aut potest animus expleri, ubi semper proficit appetitus? Delectatio ista nescit habere fastidium, ubi sic mens consolata reficitur, ut nullatenus tamen ejus desideria deponantur. Et ne suavitatem, quam dixit, crederes esse temporalem, in aeternum dicit ejus misericordiam permanere, quia cum semel praestiterit futura bona, ab ipso tamen perpetue servantur illaesa. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
unus quisq debeat confiteri. Portae dñi sunt humilis pęnitentiar bap¬
tisma sacrũ ꝰ caritas scã aelemosine misericordes: cȩteraq mandata
ꝑ que ad eius possumꝰ ꝑuenire conspectũ. Hortatur ergo ꝓpħa. ut ꝑ
ne nos extra ouilia. sȩuientis lupi possit rapacitas inuenire. Adiecit.
Atria eius in hymnis confessionũ. Atria eiꝰ & hic sub audis intra tesigni¬
ficat enĩ ꝓpħas. euangelistas : & qui cũq clomino aspirante docuer̃.
Dicta enim᷑ illorũ. dnĩ constat. ẽẽ. palatia: quando ipse ab eis inuenitur.
si cderiota mente ꝑ quirit᷑. Sed ut hanc confessionẽ diuideres apriore.
posuit inhymnis : qualis fuit illa dñi saluatoris. cũ dixit. confiteor tibi
pat̾̃ dñe caeli & terre. Non enĩ ꝓsuis peccatis. aliquid confessus est.
seel laudes patri sincera clilectione ꝑsoluit. Congruus enĩ ordo ser.¬
uatus. ẽ: quia dũ illa prius offert᷑. ista iã secura sub sequit᷑. Addidit

Expanded text:
aptismum sacrum, charitas sancta, eleemosynae, misericordia, caeteraque mandata, per quae ad ejus possumus pervenire conspectum. Hortatur ergo propheta 33ne nos extra ovilia saevientis lupi possit rapacitas invenire. Adjecit, atria ejus in hymnis confessionum. Atria ejus, et hic subaudis, intrate. Significat enim prophetas, evangelistas, et quicunque Domino aspirante docuerunt. Dicta enim illorum Domini constat esse palatia, quando ipse in eis invenitur, si devota mente perquiritur. Sed ut hanc confessionem divideres a priore, posuit, in hymnis, qualis fuit illa Domini Salvatoris cum dixit: Confitebor tibi, Pater Domine coeli et terrae . Non enim pro suis peccatis aliquid confessus est, sed laudes Patri sincera dilectione persolvit. Congruus enim ordo servatus est, quia dum illa prius offertur, ista jam secura subsequitur. Addidit,
Abbreviated transcription (Latin):
nunc agitur. & illud qͦd creclimꝰ. ee. uenturũ: qm̃ & liic. ẽ. ueritas domini
sic̃ legitur. ueritas de terra orta . ẽ. & in illo scło ubi ꝓmissionũ erus do-¬
na complent᷑. & ipse cũ sc̃is suis głosaꝑ ennitate regnabit. con¬

Expanded text:
hic est veritas Domini, sicut legitur: Veritas de terra orta est , et in illo saeculo, ubi promissionum ejus dona complentur, et ipse cum sanctis suis gloriosa perennitate regnabit. Con
Abbreviated transcription (Latin):
orũ : qui dñm saluatorẽ s̃ putancdo clm̃. increatorẽ suũ manꝰ inicere
prȩsũpser̃. Scitote dic̃ intelligite. quod iste dñs quẽ dei filiũ mini-¬
patrum seminȩ. eẽ. cdeputancdã: adiecit. & ñ ipsi nos. Nã quãuis
natiuitati nr̃ae ministeriũ prebeat carnalis oꝑatio: tam̃ in hunc
mundũ nos ꝓbat᷑ adelucere. qui cuncta facit ad ex istentiã per-¬
uenire. Sequit᷑. Nos aut̃ popłs eius & oues pascue eius. uenit
ael popłm fidelẽ : ꝑ comparationes pulcherrimas qͥd sit ostendens.
Ques. quia simplices sunt : & ipse earũ pastor.ẽ. uerus. Pascua eiꝰ.
icl. ẽ. cliuinarũ scripturarũ copiosa & clulcis aepulatio. Ipse sunt
enĩ pascuȩ quib fidelis anima saginat᷑: & ad futura beatitu¬
clinis amoena ꝑclucitur. Sic istis trib uersib complexus est¬
quid agere.quid credere. quid intellegere debeat xpĩanus.¬
In trate potas eius in confessione: atria eius in hymnis confes¬

Expanded text:
inum Salvatorem non putando Deum, in Creatorem suum manus injicere praesumpserunt. Scitote, dixit, intelligite, quod iste Dominus quem Dei Filium minicreationem patrum semini esse deputandam, adjecit, et non ipsi nos. Nam quamvis nativitati nostrae ministerium praebeat carnalis operatio, tamen ille in hunc mundum nos probatur adducere, qui cuncta facit ad existentiam pervenire. Sequitur, nos autem populus ejus, et oves pascuae ejus. Venit ad populum foves, quia simplices sunt, et ipse eorum pastor est verus: pascuae ejus, id est, divinarum Scripturarum copiosa et dulcis epulatio. Ipsa sunt enim pascua, quibus fidelis anima saginatur et ad futurae beatitudinis amoena quid agere, quid credere, quid intelligere debeat intrate portas ejus in confessione, atria ejus in hymnis confes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfitentr  & misccłiã dñi concedendã nob̃ piis fletib ex oramꝰ: altera cũ
siue nob̶ beneficia collata lauclamus: siue aliis prȩstita. cũ magna ex-¬
ultatione ueneramur. Confessio enĩ quasi confabulatio dicit᷑ siue peni-
tentia. siue laus multorũ ore caelebrata. Quxe iclõ sic dicit᷑: ut ad plu-¬
rimos ꝑtinere monstret᷑. DIUISIO PSALMI N prima parte
psalmi. ꝓpħa cõmonet uniuersitatẽ. ut dñm debeat sub magna iocun-¬
clitate laudare: quia tanti dñi triste ñ decet. ẽẽ. seruitiũ. & ne semper
hoc genere confessionis utendũ ͤ frecder& xpĩanus: sccła parte diẽ ut
maloꝵ nr̃oꝵ delictã pęnitentes. indulgentiae ipsuis partas intrare mere.¬
Sollicitus ꝓpħa de popło fideli. ne se putar& sub anxietate tristiciae xp̃o
dño seruiturũ : primũ a iubilatione cepit. qͥa ipsa. ẽ. iusta & ꝑ fecta
deuotio. dño sub iocunditate famulari : sic̃ & apłs mon&. semꝑ gaudete.¬

Expanded text:
fitemur, et misericordiam Domini concedendam nobis piis fletibus exoramus. Altera, cum sive nobis beneficia collata laudamus, sive aliis praestita cum magna exsultatione veneramur. Confessio enim tentia sive laus multorum ore celebrata. Quae ideo sic dicitur, ut ad plurimos pertinere monstretur. Divisio psalmi. In prima parte psalmi propheta commonet universitatem, ut Dominum debeat sub magna jucunditate laudare, quia tanti Domini triste non decet servitium. Et ne semper hoc genere confessionis utendum crederet Christianus, secunda parte dicit, ut malorum nostrorum delicta poenitentes, indulgentiae ipsius portas intrare mereSollicitus propheta de populo fideli, ne se putaret sub anxietate tristitiae Christo Domino serviturum, primum a jubilatione coepit, quia ipsa est justi perfecta devotio D
Abbreviated transcription (Latin):
uam bene septimus iste gradalium. in figurã ueteris teftamenti
primũ aduentũ nobis dñi prophetauit: lȩtitiamq populis salu¬
tarem largiendam eẽ precinuit: ut ocdoas esset in reliquis.
quã ad resurrectionem dñi pertinere prȩdiximus. Nam & difainctionẽ
hanc : sequens titulus manifestat. Scribitur enim: canticũ graduum salomonis.
Salomon autem. interpretatur pacificus. Quod nomen ad dñm xp̃m maxime
pertinet: qui mundũ reconciliauit deo: qui dixit. pacem meã do uobis pa¬
cem meã relinquo uobis. Deniq psalmus ipse. iam non futurã prophetiã
sed ipsũ fructũ uentris ostendere comprobatur: ut cunctis indubitanter ap¬
pareat. in septuagesimo primo psalmo per decadas totius operis noui &
ueteris testamenti indicia continerȩͥ:. hic autem per singularem numerũ
eadem fuisse declarata

Expanded text:
uam bene septimus iste gradalium in figuram Veteris Testamenti primum adventum nobis Domini prophetavit, laetitiamque populis salutarem largiendam esse praecinuit, ut ogdoas esset in reliquis, quam ad resurrectionem Domini pertinere praediximus. Nam et distinctionem hanc sequens titulus manifestat; scribitur enim Canticum graduum Salomonis. Salomon autem interpretatur pacificus, quod nomen ad Dominum Christum maxime pertinet, qui mundum reconciliavit Deo, qui dixit: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis . Denique psalmus ipse jam non futuram prophetiam, sed ipsum fructum ventris ostendere comprobatur, ut cunctis indubitanter appareat, in septuagesimo primo psalmo per decadas totius operis Novi et Veteris Testamenti indicia contineri; hic autem per singularem numerum eadem fuisse declarata
Abbreviated transcription (Latin):
uoniam uerba tituli frequenti repetitione iam nota sunt:
intentionem nr̃am ad dñm debemus erigere saluatorem.
Nam dubium est interdum quod semel dicitur: certissimũ
uero atq indubitatũ est. quod frequenti repetitione predicat᷑.
Ideo enim precedentibus quibusclam preconibus ammonemur ut aclem
mentis nr̃ȩ ad res uenturas oportuna deuotione preparenus: ne dũ
in cognita s Quȩ dicuntur negligentius forsitan audiantur. Supplicat
enim propħa ut cautiorib uisũ est. quatinus inter actus istos mu
ndanos acliuersis liberentur erroribus: ne in peccatorũ retiaculum

Expanded text:
uoniam verba tituli frequenti repetitione jam nota sunt, intentionem nostram ad Dominum debemus erigere Salvatorem. Nam dubium est interdum, quod semel dicitur: certissimum vero atque indubitatum est, quod frequenti repetitione praedicatur. Ideo enim praecedmentis nostrae ad res venturas opportuna devotione praeparemus: ne dum incognita fuerint quae dicuntur, negligentius forsitan audiantur. Supplicat enim propheta, ut cautioribus visum est, quatenus inter actus istos ndanos actus a diversis liberetur erroribus, ne in peccatorum retiacula
Abbreviated transcription (Latin):
sanguine suo saginare dignatur. Confitemini deo cęli: qm̃ in¬
scłm miscłia eius. Cum hos uersus superius dixerit eisdem uer¬
bis. hic tantũ dõ cęli. mutasse declaratur: superius autem
habet deo deorum: unde uidentur per significationem cȩli. omnia
potuisse concludi. Et ut cuncta ad eius confessionem reuocare
uideretur. in finem iterũ memorat confitendũ: ne quid preter
eius laudem & misericordiam. agi posse crederetur.
CONCLUSIO

Expanded text:
sanguine suo saginare dignatur. sanguine suo saginare dignatur. sericordia ejus. Cum hos versus superius eisdem verbis dixerit, hic tantum Deo coeli, mutasse declaratur; superius autem habet, 464 Deo deorum. Unde videntur per significationem coeli omnia potuisse concludi. Et ut cuncta ad ejus confessionem revocare videretur, in fine iterum memorat confitendum: ne quid praeter ejus laudem et misericordiam agi posse crederetur. Conclusio
Abbreviated transcription (Latin):
nũ precium dedit. ut nos ab eis redderet absolutos. Redemit enim
nos diuersis iniuriis. & passionibus suis: clauftra passus. alapis ce¬
sus. flagellis uerberatus est. Redemit utiq sanguine precioso: ad
postremũ redemit nos miraculo resurrectionis oftenso: sicut apł̃s
dicit cuncta complectens. magno precio redempti estis. Hoc enim fuit
precium: quod precium non haberet. Qui dat ȩscam omni carni: q̃m
in scłm misccłia eius. Omini carni non tantũ de hominibus uoluit
intelligi: sed & quicquid natat. quicquid uolat. quicquid repit.
quicquid graclitur: qm̃ uniuersa. eius largitate saciantur. Nam
sicut creator est omnium: ita & pastor animantium probatur esse
cunctorũ. Pascit etiam omnia spiritualia: incorporeo cibo miscđiȩ suȩ.
contineri atq exiftere comprobentur. Siue. omni carni dat ȩscam.¬
cde fidelibus tantũ debemus forsitan accipere quos corpore &

Expanded text:
num pretium dedit, ut nos ab eis redderet absolutos. Redemit enim num pretium dedit, ut nos ab eis redderet absolutos. Redemit enim nos diversis injuriis et passionibus suis, claustra passus, alapis caesus, flagellis verberatus est. Redemit nos utique sanguine pretioso, et ad postremum redemit nos miraculo resurrectionis ostenso, sicut dicit Apostolus cuncta complectens: Magno pretio redempti estis . Hoc enim fuit pretium quod pretium isericordia ejus. Omni carni, non tantum de hominibus voluit intelligi, sed et quidquid natat, quidquid volat, quidquid repit, quidquid graditur: quoniam universa ejus largitate satiantur. Nam sicut creator est omnium, ita et pastor animantium probatur esse cunctorum. Pascit etiam omnia spiritualia incorporeo cibo misericordiae scontinere atque existere comprobentur. Sive omni carni dat escam, fidelibus tantum forsitan debemus accipere, quos corpore et