comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sto mansuetus ad audi łe¬
endum uerbũ dñi. ut incell¬
gas: o cum sapientia proferas respos¬
sum uerũ. Si est tibi incellectus ne¬
sponde ꝓcimo: sin autẽ sit macil
tua suꝑ ostuũ. ne capiaris in uerbo
nor & gła in sermone sensati: lingͥ
imprudentis subuersio ipsiꝰ. Non
appelleris susurro: & lingua tua ca¬
piaris & confundaris. Suꝑ furem
enim est confusio & penitentia: ꝙ. de¬
nocatio pessima suꝑ bilinguem.
Susurratori aut̃ odium: & inimici¬
tia & contumelia. Iustifica pusillũ
& magnũ similiter: & noli fieri pro
amico inimicus ꝓximo. Imꝓꝑium¬
enim & contumeliã malus heredi

Expanded text:
sto mansuetus ad audiendum verbum Dei ut intelligas, et cum omni sapientia proferas responsum verum. Si est tibi intellectus, responde proximo; sin autem, sit manus tua super os tuum, ne capiaris in verbo nor et gloria in sermone sensati: lingua uero inprudentis subuersio est ipsius. non appelleris susurrio et lingua tua capiaris et confundaris. super furem enim est confusio et paenitentia, et denotatio pessima super bilinguem: susurratori autem odium et inimicitia et contumelia. iustifica pusillum et magnum similiter. Noli fieri pro amico inimicus proximo: inproperium et contumeliam malus heredi
Abbreviated transcription (Latin):
stinorum: ut fiat ultio de inimcis
regis. Porro saul cogitabat tradert
cdauid in manus philistiuorũ. Cũꝙ
renuntiassent serui enis dauid. ut¬
ba quȩ dixerat: placuit sermo in
oculis dauid. ut fieret gener regis.
& post dies paucos surgens dauil
abiit accaron. cum uiris qui subeo
erant: ꝙ ꝑcussis philisteis ducntis
uiris aitulit preputia corũ. ꝙ anul¬
merauit ea regi ut esset gener cuis.

Expanded text:
sthinorum ut fiat ultio de inimicis sthinorum ut fiat ultio de inimicis regis porro Saul cogitabat tradere David in manibus Philisthinorum cumque renuntiassent servi eius David verba quae diximus placuit sermo in oculis David ut fieret gener regis et post dies paucos surgens David abiit cum viris qui sub eo erant et percussis Philisthim ducentis viris adtulit praeputia eorum et adnumeravit ea regi ut esset gener ei
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Non sit manus mea in eo: s
sit suꝑ illum manus philistinorũ.
Aic autẽ dauid ad saul. Quis ego sũ.
aut quȩ est uita mea. aut cognatio
data est adriel malathitȩ uxor.
ilexit aucẽ michol Ee.iii.¬
filia saul altera. dauid. E nuntiatĩ
est sauli: & placuit ei. Dixitq saul.
Dabo eam illi. ut fiat ei in scandalũ:
& sit suꝑ illum manus philistitorũ.
Dixit ergo saul ad dauid. Induab
rebus: gener meus eris hodie. & man¬
dauit saulseruis suis. Loquimini
ad dauid clam me dicentes. Eccc pla¬
ces regi: & om̃s serui eius diligunt
te. Nunc gͦ esto gener regis. E locu¬
ti sunt serui saul in aurib dauid:
om̃ia uerba hȩc. Ee ait dauicd. Num
parum uobis uidetur generũ esse
regis: Ego autẽ sum pauꝑce cenuis
It renuntiauerunt Le .u.¬
serui saul dicentes. Huiusce¬
modi uerba loquut᷑ est dauid.
Dixit autẽ saul. Sic loquimini ad
dauid. Non habet necesse rex sponsa¬
lia. nisi tancũ centũ preputia phill¬

Expanded text:
dicens: Non sit manus mea in eum, sed dicens: Non sit manus mea in eum, sed sit super illum manus Philisthinorum. Ait autem David ad Saul: Quis ego sum, aut quae est vita mea, aut cognatio data est Adrieli Molathitae ilexit autem Michol filiam Saul alteram David, et nuntiatum est Saul, et placuit ei. Dixitque Saul: Dabo eam illi, ut fiat ei in scandalum, et sit super eum manus Philisthinorum. 284 Dixit ergo Saul ad David: In duabus rebus gener meus eris hodie. Et mandavit Saul servis suis: Loquimini ad David clam me, dicentes: Ecce places regi, et omnes servi ejus diligunt te. Nunc ergo esto gener regis. Et locuti sunt servi Saul in auribus David omnia verba haec. Et ait David: Num parum vobis videtur, generum regis ego autem sum vir pauper et tenuis et renuntiaverunt servi Saul dicentes huiuscemodi verba locutus est David dixit autem Saul sic loquimini ad David non habet necesse rex sponsalia nisi tantum centum praeputia Phili
Abbreviated transcription (Latin):
ros q ducentes in occursum saul regis
in tympanis leticiȩ & systris. E pre¬
cinebant mulieres ludentes: atq di-¬
centes. ꝑcussit saul mille: & dauid
decem milia. Iratus est autẽ saul ni¬
mis: & displicuit in oculis eiꝰ sermo.
Dixit q. Dederunt dauid decem milia:
& mͥ dederunt mille: Quid ei suꝑ est
nisi solum regnũ: Non gͦ rectis ocuilis
saul aspiciebat dauid: ex illa die q¬
saul: & prophetabat in medio domꝰ
lanceam: & misit eam. putans qͦd con-¬
figere posset dauid cũ pariete. Et
declinauit dauid a facie eiꝰ scd̃o. Ex
timuit saul dauid. eo qd̃ esset dñs cũ
eo: ꝙ a se recessisset. Amouit gͦ eum
saulase: & fecit eum tribunum suꝑ
bat in conspectu popłi. In om̃ibꝰ qͦq
uii ł suis dauid prudenter se agebat:
idit itaq saul quod prudens es
grediebatur ante eos. Dixit autẽ sa¬
ul ad dauid. Ecce filia mea maior
merob: ipsam dabo tibi uxorem.
bella dñi. Saul autẽ reputabat

Expanded text:
rosque ducentes in occursum Saul regis rosque ducentes in occursum Saul regis in tympanis laetitiae et in sistris et praecinebant mulieres ludentes atque dicentes percussit Saul mille et David decem milia iratus est autem Saul nimis et displicuit in oculis eius iste sermo dixitque dederunt David decem milia et mihi dederunt mille quid ei superest nisi solum regnum non rectis ergo oculis Saul aspiciebat David ex die Saul, et prophetabat in medio domuslanceam, et misit eam, putans quod configere posset David cum pariete, et declinavit David a facie ejus secundo. Et timuit Saul David, eo quod esset Dominus cum eo, et a se recessisset. Amovit ergo eum Saul a se, et fecit eum tribunum super opuli. In omnibus quoque viis suis David prudenter agebat, idit itaque Saul quod prudens essgrediebatur ante eos. T. LI. Dixit autem Saul ad David: Ecce filia mea major Merob h. Merab, ipsam dabo tibi uxorem: bella Domini. Saul autem reputabat,
Abbreviated transcription (Latin):
sit iste puer. Cumꝙ regressus ẽẽt da¬
uid ꝑcusso philisteo: tulit eũ abner
⁊ incroctuxit coram saule. caput phi
lstei habentem in manu. E ait ad
eui saul Dequa progenie es adoles
ad saul: anima ionathe colliga
ta est animȩ dauid. E dilexit eum
ionatnas: quasi animã suã. Tulitq
eum saul. indie illa: & ñ concessit
ei ut reuerteretur in domũ patͥs sui.
Inierunt autẽ ionathas & dauid fe¬
dus. Diligebat enim eum: quasi ani
inam suam. Nam expoliauit se iona¬
thas tunica. qua erat uestitus. & de¬
dit eam dauid: & reliqua uestimenta
sua. usq ad gladium & arcum suũ:
& usq ad balteum. E grediebatur
quoq dauid ad om̃ia quecũq misis¬
set eum saul: & prudenter se agebit.
Posuit q eum saul suꝑ uiros belli
& acceptus erat in oculis uniuersi
populi: maxime q in conspectu fa¬
orro cum reuerteretur
ꝑcusso philisteo dauid
egressȩ sunt mulieres de
uniuersis urbib isrł: cantantes cho¬

Expanded text:
sit iste puer cumque regressus esset Dasit iste puer cumque regressus esset David percusso Philistheo tulit eum Abner et introduxit coram Saul caput Philisthaei habentem in manu. Et ait ad eum Saul: De qua progenie es h. Cujad Saul: anima Jonathan conlta est animae David et dilexit eum Ionathan quasi animam suam tulitque eum Saul in die illa et non concessit ei ut reverteretur in domum patris sui inierunt autem Ionathan et David foedus diligebat enim eum quasi animam suam. Nam expoliavit se Jonathas tunica, qua erat vestitus, et dedit eam David, et reliqua vestimenta sua, usque ad gladium et arcum suum, et usque ad balteum. Egrediebatur quoque David ad omnia quaecumque misisset eum Saul, et prudenter se agebat: posuitque eum Saul super viros belli, et acceptus est in oculis universi populi, maximeque in conspectu faorro cum reverteretur percusso Philisthaeo David, egressae sunt mulieres de universis urbibus Israhel cantantes cho
Abbreviated transcription (Latin):
de: ꝑcussum q philisteum incerfe¬
cit. Cum q gladium ñ haberet in ma
nu dauid. cucurrit & stecit suꝑ phi-¬
listeum. & tulit gladium eius & edu¬
xit de uagina sua. & int̾fecit eum:
precidit q caput eus. Uidentes au¬
tẽ philistei qd̃ mortuus esset fortissi¬
mus corũ: fugerunt. Ee consurgen¬
tes uiri isrł & uda uociferati sunt:
ꝙ ꝑsequuti sunt philisteos. usq dũ
uenirent in uallem. & usq ad portas
accaron. Ceciderunt q uulnerati de
philistiim in uia sarim: usq geth. ꝙ
It reuertentes filii isrł postquã
ꝑsequuti fuerant philisteos:
inuaserunt castra eorũ. Assumens
autẽ dauid caput philistei: atculit
illud in iherłm. Arma uero eiꝰ: posu¬
it in cabnaculo suo. Eo autẽ temꝑe
quo uiderat saul dauid egredientem
contra philisteum: ait ad abner pͥn.¬
cipem militiȩ. De qua stirpe descen¬
dit hic ad lescens abner: Dixitq
abner. iuit anima tua rex: si no¬
ii. Q ait rex. In cerroga tu: cuiꝰ filiꝰ

Expanded text:
ersus Philisthaeum, et interfecit. Cumque gladium non haberet in manu sua David, cucurrit, et stetit super Philisthaeum, et tulit gladium ejus, eduxit de vagina sua: et interfecit eum, praeciditque caput ejus. Videntes autem Philisthiim, quod mortuus esset fortissimus eorum, fugierunt. Et consurgentes viri Israel, et Juda vociferati sunt, persecuti Philistheos usque dum venirent in vallem et usque ad portas Accaron cecideruntque vulnerati de Philisthim in via Sarim usque ad Geth et t revertentes filii Israhel postquam persecuti fuerant Philistheos invaserunt castra eorum adsumens autem David caput Philisthei adtulit illud in Hierusalem arma vero eius posuit in tabernaculo suo eo autem tempore quo viderat Saul David egredientem contra Philistheum ait ad Abner principem militiae de qua stirpe descendit hic adulescens Abner dixitque Abner vivit anima tua rex si novi et ait rex interroga tu cuius filius
Abbreviated transcription (Latin):
stancium. P ost quã autẽ mortuus
esset uidex reuertebantur. & multo
maiora faciebant quã fecerant pa¬
tres eorũ: sequentes deos alienos &
seruiences eis & adorantes illos. Non
dimiserunt adinuentiones suas:
& uiam durissimã ꝑ quã ambula¬
re consueuerant. Iratusq est furor
dñi in isrł. & ait. Quia irritũ fe¬
cit gens ista pactũ meũ. qd̾ pepige¬
ram cũ pacrib eorũ. & uocem meã
audire concempsit: & ego ñ delebo
gences quas dimisit iosue & mortu
us est. ut in ipsis exꝑiar isrł: utrum
custodiant uiam dñi & ambulent
anea sscut custodierunt patres eorũ

Expanded text:
 autem mortuus esset judex, revertebantur, et multo majora faciebant quam fecerant patres eorum, sequentes deos alienos, servientes eis, et adorantes illos. Non dimiserunt adinventiones suas, et viam durissimam per quam ambulare consueverant iratusque est furor Domini in Israhel et ait quia irritum fecit gens ista pactum meum quod pepigeram cum patribus eorum et vocem meam audire contempsit et ego non delebo gentes quas dimisit Iosue et mortus est, ut in ipsis experiar Israel, utrum custodiant viam Domini, et ambulent in ea, sicut custodierunt patres eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
uscitauit q dñs iudices. qui
liberarent eos de uastantium
manib. sed nec illos audire uoluert̃:
fornicantes cumdiis alienis & ado¬
rances eos. Cit deseruerunt uiam
ꝑ quã ingressi fuerunt patres corũ:
& audientes mandata. dñi. om̃ia fe

Expanded text:
uscitavitque Dominus judices, qui liberarent eos de vastantium manibus; sed nec illos audire voluerunt, fornicantes cum diis alienis, et adorantes eos. Cito deseruerunt viam, per quam ingressi fuerant patres eorum, et audientes manda
Abbreviated transcription (Latin):
duxerunt uxores filias conłi. ipsiq
filiassuas eorũ filiis tradiderunt:
& seruierunt diis eorũ. Feceruntq
malum in conspectu dñi. & oblici
sunt dei sui: seruiences baalim et
astaroch. Iracusq dñs contra isrł tra¬
didic eos in manus chusan rasacha¬
im regis mesopotamiȩ. seruieruntq
dit dñs in manus eius cusan rasa¬
chaun regem siriȩ: & oppressit eum
Quieuit q terra quadraginta an¬
nis: & mortuus est othoniel filius
cenez. Addiderunt aut̃ filii isrł fa¬
cere malum in conspectu cdm̃. Qui
confortauit aduersum eos eglonit¬
gem moab. quia fecerunt malum
in conspectu eiꝰ. & copulauit ei filios
ãmon & amalech. Le .ii.

Expanded text:
duxerunt uxores filias eorum, ipsique filias suas filiis eorum tradiderunt, et servierunt diis eorum. Feceruntque malum in conspectu Domini, et obliti sunt Dei sui, servientes Baalim et Astharoth. Iratusque Dominus contra Israel, tradidit eos in manus Chusan-Rasathaim regis Mesopotamiae, servieruntque dit Dominus in manu ejus Chusan-Rasathaim, regem Syriae, et pressit eum. Quievitque terra quadraginta annis, et mortuus est Othoniel fiCenez addiderunt autem filii Israhel facere malum in conspectu Domini qui confortavit adversum eos Eglon regem Moab quia fecerunt malum in conspectu eius et copulavit ei filios Ammon et Amalech abii
Abbreviated transcription (Latin):
thas ibimus in galadithin. E reliquit
iosephum filium ⁊achariȩ. & arariam.
duces ꝑopłi cũ residuo exercitu in ui¬
dea acdcustodiendũ: & precepit illis di-¬
cens. Preestote popło huic & nolite bel¬
lum cõmitere aduersus gentes: donat̃
reuertamur. E dati sunt sẏmoni uiri
tria milia ut iret in galileam: udȩ
autẽ octo milia in galacdichin. E abiit
sẏmon in galileam & cõmisit prelia
multa cum gentib: & contritȩ sunt
gentes a focie cius. N pscquuitꝰ est eos
usq ad portam ptolomaidis. & ceci¬
derunt de gentib fere tria milia
iurorũ: & accepit spolia eorũ. E
sumpsit eos qui erant in galilea. &
in arbatis. cũ uxorib & natis. & õib
que erant illis: & adduxit in iudeã
t iudas mnachabeus & ionathas
ꝙ sr̃s eius transierunt iordanẽ:
& abierunt uiam triũ dierũ ꝑ deser¬
tum. E occurrerunt eis nabuthei:
& si.scepert̃ eos pacifice. & narrauer̃t
eis om̃ia quȩ acciderant fr̃ib eorũ

Expanded text:
thas ibimus in Galaditin et reliquit Iosepphum filium Zacchariae et Azariam duces populi cum residuo exercitu in Iudaeam ad custodiendum et praecepit illi dicens praeesto populo huic et nolite bellum committere adversus gentes donec revertamur et dati sunt Simoni viri tria milia ut iret in Galileam Iudae autem octo milia in Galaditin et abiit Simon in Galileam et commisit proelia multa cum gentibus et contritae sunt gentes a facie eius et persecutus est eos usque ad portam Ptolomaidis et ceciderunt de gentibus fere tria milia virorum et accepit spolia eorum et sumpsit eos qui erant in Galilea et in Arbatis cum uxoribus et natis et omnibus quae erant illis et adduxit in Iudaeam t Iudas Macchabeus et Ionathas et fratres eius transierunt Iordanem ambulaverunt viam trium dierum per desertum. Et occurrerunt eis Nabuthaei, et susceperunt eos pacifice, et narraverunt eis quae acciderant fratribus eorum
Abbreviated transcription (Latin):
motheus est dux exeititus eorũ. Nunc
gͦ ueni eripe nos de manibꝰcorũ: quia
cecidit multitudo de nobis. & om̃is fĩs
nr̃i quierant in locis ibi interfecti ft̃
E captiuas abduxerunt uxores eorũ.
& natos. & spolia: & ꝑemerunt illic
ferme mille uiros. Ee acthuc epłȩ lege¬
bantur: & ecce alii nuntii uenerunt
de galilea conscissis tunicis. nunti¬
antes scdm uerba hȩc: dicentes conue¬
nisse aduersum se a ptholomaida.
galilea alienigenis. ut nos consumant.
Ut audiuit autẽ uidas & popłs sermo¬
nes istos conuenit ȩccl̃a magna cogita¬
re quid facerent fr̃ib nr̃is. qui in tri¬

Expanded text:
motheus est dux exercitus eorum nunc motheus est dux exercitus eorum nunc ergo veni eripe nos de manibus eorum quia cecidit multitudo de nobis et omnes fratres nostri qui erant in locis Tubi interfecti sunt et captivas abduxerunt uxores eorum et natos et spolia et peremerunt illic ferme mille viros et adhuc epistulae legebantur et ecce alii nuntii venerunt de Galilea conscissis tunicis nuntiantes secundum verba haec dicentes convenisse adversum se a Ptolomaida Galilea alienigenas ut nos consumant ut audivit autem Iudas et populus sermones istos convenit ecclesia magna cogitare quid facerent fratr
Abbreviated transcription (Latin):
t debellabat udas filios esau
in idumea. & eos qui erant in
arabatthane. quia cicũ seclebant
israhelitas: & ꝑcussit eos plaga mag¬
na. E recordatus est malitiam filioꝵ
bean. qui erant popło in laqueũ & in
scandalum. insidiantes ei in uia: et
condusi sunt ab eo in turrib & appli¬
qut ad eos & anathematirauit eos.
E incendit turres eorũ igni: cũ om̃i¬
bus qui in eis erant. E transiit ad fi¬
lios ammon & inuenit manũ fortem
& popłm copiosum: & thimotheum
ducem ipsorũ. E cõ nisit cũ eis prelia
multa. & contriti sunt in conspectu
eorum: & ꝑcussit eos. W cepit iazer
ciuitatem & filias euis: & reuersus
est in uicdeam. E congregatȩ sunt
gentes quȩ sunt ingalaad aduersus
isrłitas qui erant infinib eorũ. ut tol¬
lerent cos: & fugerunt in cdatheman
It miserunt literas ad uidam ꝙ
fr̃s ens dicentes. Congregate st̃
aduersum nos gentes ꝑ cireuitũ ut au-¬
trant nos: & parant uenue ꝙ occupate
munationem in quã confugunꝰ. R thi¬

Expanded text:
t debellabat Iudas filios Esau in Idumea et eos qui erant in Acrabattene quia circumsedebant Israhelitas et percussit eos plaga magna et recordatus est malitiam filiorum Bean qui erant populo in laqueum et in scandalum insidiantes in via et conclusi sunt ab eo in turribus et adplicuit ad eos et anathematizavit eos et incendit turres eorum igni cum omnibus qui in eis erant et transiit ad filios Ammon et invenit manum fortem et populum copiosum et Timotheum ducem ipsorum et commisit cum eis proelia multa et contriti sunt in conspectu eorum et percussit eos et cepit Iazer civitatem et filias eius et reversus est in Iudaeam et congregatae sunt gentes quae sunt in Galaad adversus Israhelitas qui erant in finibus eorum ut tollerent eos et fugerunt in Datheman t miserunt litteras ad Iudam et fratres eius dicentes congregatae sunt adversum nos gentes per circuitum ut auferant nos et parant venire et occupare munitionem in quam confugimus et Ti
Abbreviated transcription (Latin):
galadithidis: tenentur comp̃hensi.
Ꝙ in crastinũ constituerunt ã nnoue¬
re exercitũ ciuitatib his & comphen¬
ciere: & tollere eos in una die. Sy con¬
uertit uidas & exercitus eiꝰ uiam in de¬
sertum bosor repente. & occupauit ci¬
rritatem. & occidit omrẽ maseꝑIũ in
re glactii. & accepit om̃ia spos corũ:

Expanded text:
r conprehensi et in crastinum constituerunt admovere exercitum civitatibus his et conprehendere et tollere eos in una die et convertit Iudas et exercitus eius viam in desertum Bosor repente et occupavit civitatem et occidit omnem masculum in ore gladii et accepit omnia spolia eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ximis ex falsitate contumelias a.ci-¬
pimus. eorũ etiam uera mala tace¬
amus: ne mnisterium uistȩ correp¬
tionis in arma uertamus furoris⁊
d. quia quisquis dei a ĩuiria p̃uis
hominib dehionestaitur. in semel.¬
ipso nob̾ dñs patientiȩ prebuit ex¬
emplum. qui ait. sed honorifico
patrem meũ. & uos in honorastis
me. Sed quid nobis ad ista facien¬
dum sit: adhuc exemplo nos ãmo¬
net cum subuingit. Ego autẽ non
quero głam meam: est qui querat
& iudicet. Scimꝰ certe qͦd scriptum
est. quia pater omne iudiciũ dedit
filio: & tamen idem filius in uirias
Illacas contumelias patris reseruit
iudicio: ut nob̃ profecto insinuet.
quantũ nos esse patientes debemus.

Expanded text:
ximis ex falsitate contumelias acciximis ex falsitate contumelias accipimus, eorum etiam 1508 vera mala taceamus, ne ministerium justae correptionis in arma vertamus furoris? Sed quia quisquis Dei zelo utitur a pravis hominibus dehonestatur, in semetipso nobis Dominus patientiae praebuit exemplum, qui ait: Sed honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me. Sed quid nobis ad ista faciendum sit, adhuc exemplo nos admonet, cum subjungit: Ego autem non quaero gloriam meam, est qui quaerat et judicet. Scimus certe quod scriptum est, filio , et ecce idem filius injurias llatas contumelias patris judicio reservat, ut nobis profecto insinuet, quantum nos esse patientes debeamus
Abbreviated transcription (Latin):
demoniũ ñ habeo. Duo quippe
ei illata fuerant. Unũ negauit. a¬
liud tacerdo consensit. Custos
namq humani generis uenerat:
ꝙ si samaritanũ se ñ esse diceret.
esse se custodem negaret. Sed ta¬
cuit qͦd recognouit. & patienter
reppulit qͦd dictũ fallaciter audi¬
uit: dicens ego demoniũ ñ habeo.
Inqͥb uerbis: qͥd aliud nͥ suꝑbia
nr̃a confundit᷑: Quȩ si exagitata
uel leuiter fuerit: atrociores inui¬
rias reddit quã acceꝑit. facit mala
quȩ potest: minatur & quȩ facere
suscipie as ds̃ ñ irascitur: non
contumeliosa uerba respondet.
Qui si eisdem ista dicentib respou¬
dere uoluissec. demoniũ uos habe¬
tis uerum ꝓfecto diceret: quia uisi
impleti demonio. tam ꝑtersa de deo
loqui ñ possent. Sed accepca iniu¬
ria. etiam qͦd uerũ erat ueritas di¬
cere noluit: ne ñ dixisse uerit. tem.
sed ꝓuocatus contumeliam re Idi¬
dissaAnderetur. Ex qua reqͥd nob̃
mnnuiturꝯnisi ut eo temꝑe quo: pro¬

Expanded text:
daemonium daemonium ei illata fuerant, unum negavit, et aliud tacendo consensit. Custos namque humani generis venerat; et si Samaritanum se non esse diceret, esse se custodem negaret. Sed tacuit quod recognovit, et patienter repulit quod dictum fallaciter audivit, dicens: Ego daemonium non habeo. In quibus verbis quid aliud nisi superbia nostra confunditur? quae si exagitata vel leviter fuerit, atrociores injurias reddit, quam acceperat: facit mala quae potest, minatur et quae facere suscipiens Dominus non irascitur, non contumeliosa verba respondet. Qui si eisdem ista dicentibus respondere voluisset: Daemonium vos habetis, verum profecto diceret, quia nisi impleti essent daemonio, tam perversa de Deo loqui non possent. Sed accepta injuria etiam quod verum erat dicere Veritas noluit, ne non dixisse veritatem, sed provocatus contumeliam reddidisse videretur. Ex qua re quid nobis innuitur, nisi ut eo tempore quo a pro
Abbreviated transcription (Latin):
gantur: s post lacrimarũ tempora
ad iniqͥtatem redeunt. hi ꝓfecto
uerba dei ñ audiunt: quia hȩc excer¬
cere in oꝑe contempnunt. Le.
mencis oculos reuocate. alta
consideratione ꝑcimescite hoc qͦd
ex ore ueritatis sonat: ꝓpterea nos
ñ auditis. quia ex deo ñ estis. Sed hͦ
qͦd de reꝓbis ueritas loquit᷑. ipsi
de semecipsis reprobi suis oꝑibus
ostendunt. Nam sequit᷑. Respon¬
derunt igit᷑ iudei: & dixerunt .ei.
Nonne bene dicimꝰ nos. quia sania¬
ricanus estu. & demonium habes:
Accepta autẽ tanta contumelia: qͥd
ds̃ respondeat audiamꝰ. Ego demo¬
nium ñ habeo. s honorifico patrẽ
meum: & uos inhonorastis me.
Quia enim samaritaniis diciti.
custos. & ipse ueraciter custos est. de
quo ꝑsalmista ait. nisi dñs custodie¬
rit ciuicatẽ in uanũ uigilant qui
custodiunt eam. & cui ꝑ ysaiapi
dicitur. custos qͥd de nocte. custos
qͥo de notte: respondere noluit:
dñs. samaricanus ñ sum: s ego

Expanded text:
gantur, sed post lacrimarum tempus gantur, sed post lacrimarum tempus ad iniquitatem redeunt. Hi profecto verba dei non audiunt, quia haec exercere in opere contemnunt et mentis oculos revocate, et alta consideratione pertimescite hoc quod ex ore Veritatis sonat: Propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis. Sed hoc quod de reprobis Veritas loquitur, ipsi hoc de semtipsis reprobi suis operibus ostendunt. Nam sequitur: Responderunt igitur Judaei, et dixerunt ei: Nonne 1507 bene dicimus nos quia Samaritanus es tu, ntumelia, quid Dominus respondeat audiamus: Ego daemonium non habeo, sed honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me. Quia enim Samaritanus interpretatur custos, et ipse veraciter custos est de quo Psalmista ait: Nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilant qui custodiunt eam ; et cui per Isaiam dicitur: Custos quid de nocte? custos quid de nocte? respondere noluit Dominus: Samaritanus non sum; sed, Ego
Abbreviated transcription (Latin):
dinem dei. Relaxare pecca¬
ta uenerat: & dicebat. Quis ex uo¬
bis arguit me de peccato: Non de¬
dignatur ex ratione ostendere. se
peccatorem ñ esse: qui ex iurtute
cliuinitatis poterat peccatores iu¬
stificare. Sed terribile ualde est
qͦd subdicur. Qui ex deo est uerba
dei audit. Propt̾ea uos ñ auditis:
quia ex deo ñ estis. Si enim uerba
dei audit ipse qui ex deo est. ꝙ audi¬
re uerba dei ñ potest quisqͥs ex deo
ñ est: interroget se unusqͥsq siuer
ba dei in aure cordũ ꝑcipit. & incel¬
ligit unde sit. C elestem patriam de¬
siderare ueritas iubet. carnis desi¬
deria ce teri. mundi głam dedi¬
nare: aliena ñ appeti. propͥa largi
ualuit: & quia suam ex deo sit. agno¬
scit. Naisunt nonnulli: qui precep¬
ta dei nec aure corꝑis ꝑciꝑe dignant᷑.
& sunt nonnulli qui hȩc quidẽ cor¬
poris aure ꝑcipuint: s nullo aa mẽ¬
tis desiderio complectunt᷑. E sunt
nonnulli qͥ libenter uerba dei susci¬
puint. ita ut etiam in fletib conpũ¬

Expanded text:
dinem Dei. Relaxare peccata venerat, et dicebat: Quis ex vobis arguet me de peccato? Non dedignatur ex ratione ostendere se peccatorem non esse, qui ex virtute divinitatis poterat peccatores justificare. Sed terribile est valde quod subditur: Qui ex Deo est verba Dei audit; propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis. Si enim ipse verba Dei audit qui ex Deo est, et audire verba ejus non potest quisquis ex illo non est, incipit, et intellegit, unde sit. Caelestem patriam veritas desiderari iubet, carnis desideria conteri, mundi gloriam declinare, aliena non appeti, propria largivaluit, et quia iam ex deo sit, agnoscit. Nam sunt nonnulli, qui praecepta dei nec aure corporis percipere dignantur. Et sunt nonnulli, qui haec quidem corporis aure percipiunt, sed nullo ea mentis desiderio complectuntur. Et sunt nonnulli, qui libenter verba dei suscipiunt, ita / ut etiam in fletibus conpun
Abbreviated transcription (Latin):
t post hȩc holocaustum iuge. tam
in kalendis quam in uniũsis sol¬
lẽpnitatib dñi. quȩ erant consecratȩ:
& in om̃ib in quib ultro offerebatur
munus dño. A primo die mensis septi¬
mi: ceperunt offerre holocaustũ dño.
Porro cemplũ dei fundatũ necdũ erat.
Dederunt autẽ pecunias lathomis.
ẜ cementariis. cibum quoq & pocũ.
& oleum. sydoniis tyrisq. ut deferrent
ligna cedrina de libano admare io¬
pes. iuxta qͦd preceꝑat cyrus rex ꝑsarũ
eis. Anno autẽ scdo aduentus eorũ ad
templũ dei in ihrłm. mense scdo: cepe¬
runt zorobabel filius salathiel. & iosue
filius iosedech. & reliqui de fr̃ib eorũ
sacerdotes ꝙ leuitȩ. & om̃s qui uenerant¬

Expanded text:
t post haec holocaustum juge, tam in kalendis quam in universis solemnitatibus Domini, quae erant consecratae, et in omnibus in quibus ultro offerebatur munus Domino. A primo die mensis septimi coeperunt offerre holocaustum Domino; porro templum Dei fundatum necdum erat. Dederunt autem pecunias latomis et caementariis: cibum quoque, et potum, et oleum, Sydoniis Tyriisque, ut deferrent ligna cedrina de Libano ad mare Joppe, juxta quod praeceperat Cyrus rex Persarum eis. Anno autem secundo adventus eorum ad templum Dei in Jerusalem, mense secundo, coeperunt Zorobabel filius Salathiel, et Josue filius Josedec, et reliqui de fratribus eorum sacerdotes, et Levitae,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcussisti eos & ñ doluerunt: at¬
triusti eos & renuerunt acciꝑe disci¬
plinam. Indurauerunt facies suas
suꝑ petram: & noluerunt reuerti.
Ego aucẽ dixi. Forsican pauꝑes sunt
& stulti: ignorantes uiam dñi. iudi¬
cium dei sui. Ibo gͥ ad optimates ꝙ
loc uar eis: psi enim cognouerunt
uiam dñi. uidiciũ dei sui. Ꝙ eccehi
magis simul confregerunt uigum:
eos leo de silua. lupus ad uesꝑam
uastauit eos: parlus uigilans suꝑ
ciuitates eorũ. Om̃is qui egressus
fuerit ex eis capietur. quia mulcipli¬
casx sunt preuaricationes corum:
confortate sunt aduersiones eorũ.
Suꝑ quo propicius tͥ esse pocero:
Filii tui dereliquerunt me: & uiraĩs
in his qui ñ sunt dii. Saturoui cos
ꝙ mechaci sunt: & in domo meretri¬
cis luxuriabant᷑. & qui amacotesin
feminas. & emissarii facti sunt funis

Expanded text:
i eos, et non doluerunt; attrivisti eos, et renuerunt accipere disciplinam: induraverunt facies suas super petram, noluerunt reverti. Ego autem dixi, Forsitan pauperes sunt, et stulti, ignorantes viam Domini, judicium Dei sui. Ibo igitur ad optimates, et loquar eis; ipsi enim cognoverunt viam Domini, judicium Dei sui: et ecce magis hi simul confregerunt jugum, o de silva, lupus ad vesperum vastavit eos, pardus vigilans super civitates eorum: omnis, qui egressus fuerit ex eis, capietur: quia multiplicatae sunt praevaricationes eorum, confortatae sunt aversiones eorum. Super quo propitius tibi esse potero? filii tui dereliquerunt me, et jurant in his, qui non sunt dii: saturavi eos, et moechati sunt, et in domo meretricis luxuriabantur. Equi amatores et in foeminas admissarii
Abbreviated transcription (Latin):
habet meritum: cui humana ratio
prebet exꝑimentũ. Sed hec ipsa it
demptoris nr̃i oꝑa. quȩ ex semetip¬
sis comprehendi nequaquã possunt
ex alia euis oꝑatione pensanda st̃:
ut rebus mirabilibus fidem prebe¬
ant facta mirabiliora. Illud emu
corpus dñi intrauit ad discipulos
ianius clausis: qͦd uidelicet ad hu¬
manos oculos ꝑ natiuitacem suam
clauso exiit utero uirginis. Qma
ergo mirum si clausis ianuis pot
resurrectionem suam in ecernum
iam uicturus intrauit: qui moti

Expanded text:
habet meritum, cui humana ratio praebet experimentum. Sed haec ipsa nostri Redemptoris opera, quae ex semetipsis comprehendi nequaquam possunt, ex alia ejus operatione pensanda sunt, ut rebus mirabilibus fidem praebeant facta mirabiliora. Illud enim corpus Domini intravit ad discipulos januis clausis, quod videlicet ad humanos oculos per nativitatem suam clauso exiit utero Virginis. Quid ergo mirum si clausis januis post resurrectionem suam in aeternum jam victurus intravit, qui mori
Abbreviated transcription (Latin):
Rima lectiouis huiꝰ euan¬
gelicȩ questio animum
pulsat: quomͦ post resurrectionem
corpus dñicũ uerum fuit. qͦd dau¬
sis ianuis ad discipłos ingretipo¬
tuit. Secl sciendum nobis est: qd
diuina oꝑatio si ratione comprechen¬

Expanded text:
rima lectionis hujus evangelicae quaestio animum pulsat, quomodo post resurrectionem corpus dominicum verum fuit, quod clausis januis ad discipulos ingredi potuit. Sed sciendum nobis est quod di
Abbreviated transcription (Latin):
De quo propłia in psalmo. Dñs inqͥt
fortis & potens: dñs potens in prelio
Illo nimirũ prelio: quo potestates
aerias debellare. & ab earum tyran¬
nide mundũ ueniebat eripere.
Ad uͥginem desponsatam uiro
cui nomenerat ioseph de domo da¬
uid: & nomen uͥginis maria. Qd̃
licit᷑ de domo dauad: ñ tantum
ad ioseph. s etiam ꝑtinet ad mariã
Legis namq erat preceptũ. ut de

Expanded text:
De quo Propheta in Psalmo: Dominus, inquit, De quo Propheta in Psalmo: Dominus, inquit, fortis et potens, Dominus potens in praelio . Illo nimirum praelio, quo potestates aereas debellare, et ab earum tyrannide mundum veniebat eripere. Ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph, de domo David, et nomen virginis Maria. Quod dicitur de domo David, non tantum ad Joseph, sed etiam pertinet ad Mariam. Legis namque erat praeceptu
Abbreviated transcription (Latin):
gahriel a deo in ciuitatẽ galileȩ
cui nomen naz arech. ad uͥginem
despon̾satam uiro cui nomenerat
ioseph. Aptum ꝓfecto humanȩ re¬
staurationis pͥncipium. ut angłs
a deo micteretur ad uirginẽ partu
consecrandam diuino: quia pͥma
ꝑditionis humanȩ fuit causa. cũ
serpens a diabolo mittebat᷑ ad mu¬
lierem. sp̃u suꝑbiȩ dec ipiendam.
immo ipse in serpente diabolus
ueniebat. qui genus humanum
deceptis parentib pͥmis immorta¬
litatis gła nudaret. Quia ergo
mors intrauit ꝑ feminã: apte redit
& uita ꝑ feminam. Illa a diabolo
seducta ꝑ serpentem. uiro gustum
necis obtulit: hȩc edocta a deo ꝑ¬
angłm. mundo actorem salutis
edidit.¬
issus est ergo angłs gabriel
a deo.Raro autẽ legimus
quia apparentes hominib angłi de¬
signentur ex nomine. Uerum quo¬
tienscumq fit. ideo fit utiq: ut etiã¬
traturi ueniant. Gabriel namq:
fortitudo dei dicit᷑. Ee merito tali
nomine prefulget: qui nascituro
in carne dño. testimoniũ ꝑhibet.

Expanded text:
abriel a Deo in civitatem Galilaeae, cui nomen Nazareth, ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph. Aptum profecto humanae restaurationis principium, ut angelus a Deo mitteretur ad virginem partu consecrandam divino, quia prima perditionis humanae fuit causa, cum serpens a diabolo mittebatur ad mulierem spiritu superbiae decipiendam: imo ipse in serpente diabolus veniebat, qui genus humanum, deceptis parentibus primis, immortalitatis gloria nudaret. Quia ergo mors intravit per feminam, apte redit et vita per feminam. Illa a diabolo seducta per serpentem, viro gustum necis obtulit; haec a Deo edocta per angelum, mundo auctorem salutis ediditissus est ergo angelus Gabriel a Deo. Raro autem legimus quia apparentes hominibus angeli designantur ex nomine. Verum quotiescunque fit, ideo inuent. Gabriel namque fortitudo Dei dicitur. Et merito tali nomine praefulget, quia nascituro in carne Deo testimonium perhibet.
Abbreviated transcription (Latin):
exulcabunt. Qm̃ defecit qui preua¬
lebat. consũmatus est illusor: & suc¬
cisi sunt om̃s qui ugilabant suꝑ
iniquitatem. Qui peccare faciebant
homines in uerbo. & arguentem in
porta supplantabant. &e declinaue¬
runt frustra ⁊ iusto. Propt̃ hoc hȩe
licit dñs ad domũ iacob: qͥ redemit
abraham. Non mͦ confundet᷑ iacob
nec mͦ uultus eius erubescet. s cum
uideri filios suos oꝑa manuũ mea¬
rum. tormedio sui sc̃ificantes nomen

Expanded text:
m defecit qui praevalebat consummatus est inlusor et succisi sunt omnes qui vigilabant super iniquitatem qui peccare faciebant homines in verbo et arguentem in porta subplantabant et declinaverunt frustra a iusto propter hoc haec dicit Dominus ad domum Iacob qui redemit Abraham non modo confundetur Iacob nec modo vultus eius erubescet sed cum viderit filios suos opera manuum mearum in medio sui sanctificantes nomen
Abbreviated transcription (Latin):
Nus iumentorũ austri. In cet¬
ra tribulationis & angustię
leena & leo: ex eis ipera & regulus
uolans. Portantes suꝑ humeros iu¬
mentorũ diuitias suas. & suꝑ gyb¬
bum camelorũ thesauros suos: ad
populũ qui eis prodesse ñ pocerit.
E gyptus enim frustra &e uane au¬
xiliabitur: ideo clamaui suꝑ hoc.
Suꝑbia tantũ est. quiesce. Nunc
ingressus scribe eis suꝑ buxum. &
in libro diligenter exara illud.
D̾ erit in die nouissimo intesti¬
monium usq in ȩt̾num. Populus
enim ad iracundiam ꝓuocans ẽ.
& filii mencdaces: filii nolentes au¬
dire legem dei. Qui dicunt uiden¬
tib nolice uidere: & aspicientibus
nolite aspicere nobis ea quȩ recta
sunt. Loquimini nobis placentia:
uidete nobis eriores. Auferte ame
uiam. declinate a me semitam: ces¬
set a facie nr̃a sc̃s isrł. Propt̃ea hec
dicit dũs ds̃ sc̃s isrł. Pro eo qd̾ repro¬
bastis uerbũ hoc. & sꝑastis in calun¬
nia & tumultu. & innixiestis suꝑ
eo: ꝓpt̃ea erit uobis iniquitas hȩc.

Expanded text:
tri in terra tribulationis et angustiae leaena et leo ex eis vipera et regulus volans portantes super umeros iumentorum divitias suas et super gibbum camelorum thesauros suos ad populum qui eis prodesse non poterit Aegyptus enim frustra et vane auxiliabitur ideo clamavi super hoc superbia tantum est quiesce nunc ingressus sin libro diligenter exara illud, Et erit in die novissimo in testimonium, et usque in aeternum. Populus enim ad iracundiam provocans est, et filii mendaces, filii nolentes audire legem Dei. Qui dicunt videntibus: Nolite videre, et aspicientibus: Nolite aspicere nobis ea quae recta sunt: Loquimini nobis placentia, videte nobis errores. Auferte a me viam, declinate a me semitam, cesset a facie nostra sanctus Israel. Propterea haec dicit sanctus Israel: Pro eo quod reprobastis verbum hoc, et sperastis in calumnia et tumultu, et innixi estis super eo: Propterea erit vobis iniquitas haec
Abbreviated transcription (Latin):
loqueris: & de humo auiliet᷑ elo¬
quium tuũ. Et erit quasi phytonis
de terra uar tua: & de humo elo¬
quium tuũ musitabit. & erit sicut
puluis tenuis. multitudo uentilan¬
trum ce: & sicut fauilla ꝑtransiens.
multitudo eorũ qui contra te preua¬
luerunt. Eritq repente confestum
a dño exercituũ. uisitabit᷑ in toni¬
truo & cõmotione terre. & uoce
magna turbinis & temꝑestatis:
& flãma ignis deuorantis. Werit
sicut somniũ uisionis nocturnȩ.
mulcitudo om̃iũ gentiũ quȩ di¬
inicauerunt contra arihel: & om̃s
qui militauerunt. & obsederunt.
& preualuerunt aduersus eam.¬

Expanded text:
loqueris et de humo audietur eloloqueris et de humo audietur eloquium tuum et erit quasi pythonis de terra vox tua et de humo eloquium tuum mussitabit et erit sicut pulvis tenuis multitudo ventilantium te et sicut favilla pertransiens multitudo eorum qui contra te praevaluerunt eritque repente confestim a Domino exercituum visitabitur in tonitru et commotione terrae et voce magna turbinis et tempestatis et flammae ignis devorantis et erit sicut somnium visionis nocturnae multitudo omnium gentium quae dimicaverunt contra Arihel et omnes qui militaverunt et obsederunt et praevaluerunt adversus eam
Abbreviated transcription (Latin):
meam: actendice & aucdite eloquiũ
meũ. Iũ quid tota cie arabit arais
ut serãt: ꝓscino et & sariet humũ
suam: Nonne cũ adequauerit
faciem eius seret gith. &sciminum
partet. & ponet triticũ ꝑorinẽ
e ordeum.  milium: c uiciam
nfinib suis: Et eructiet illũ in
tudicio: d̃o sins dxcebit il lum.
Non enim in serris triturabitur
gith. nec rota plaustri suꝑ ciminũ
circiuiet: s in uirga excutiet᷑ gith.
&e ciminũ in baculo. panis autem
cõminuet᷑. Uenim ñ in ꝑpetuum
triturans triturabit illũ. neq ue¬
xabit eum rota plaustri: nec in un¬
gulis suis cõminuet eum. se hoc
a dño deo exercituum exiuit: ut
mirabile faceret consiliũ. & magni¬
E arihel. arihel. ciuitas quã
est annus ad annrim: sollẽpnita¬
tes euolucȩ sunt. Et circũ uallabo
arihel. & erit tristis &s merens: et
erit michi quasi arihel. & currum¬
dabo quasi speram in circuitu tuo
& laciam contra te aggerem: & mu¬
nimenta ponam in obsidionem
tuam. & humiliaberis. de terra

Expanded text:
tendite et audite eloquium meum numquid tota die arabit arans ut serat proscindet et sariet humum suam nonne cum adaequaverit faciem eius seret gith et cyminum sparget et ponet triticum per ordinem et hordeum et milium et viciam in finibus suis et erudiet eum illud in iudicio Deus suus docebit eum illud non enim in serris triturabitur gith nec rota plaustri super cyminum circumiet sed in virga excutietur gith et cyminum in baculo panis autem comminuetur verum non in perpetuum triturans triturabit illum neque vexabit eum rota plaustri nec in ungulis suis comminuet eum et hoc a Domino Deo exercituum exivit ut mirabile faceret consilium et magnie Arihel Arihel civitas quam est annus ad annum sollemnitates evolutae sunt et circumvallabo Arihel et erit tristis et maerens et erit mihi quasi Arihel et circumdabo quasi spheram in circuitu tuo et iaciam contra te aggerem et munimenta ponam in obsidionem tuam humiliaberis de terra
Abbreviated transcription (Latin):
de domo dauid: & nomen uirgi¬
sum narrat ad uirginem. ut nouã
in carne natuntatem filii dei predi¬
caret: ꝑ quã nos abiecta uetustate
noxia renouari. atq inter filios dei¬

Expanded text:
domo David, et nomen virgisum narrat ad Virginem, ut novam in carne nativitatem Filii Dei praedicaret, per quam nos, abjecta vetustate noxia, renovari atq
Abbreviated transcription (Latin):
eum. Ingressisq eis ioitlanem. q pe¬
dibus eorum tinctis in parte aquȩ:
iordanis autẽ ripas aluei sui cemꝑe
messis impleuerat. Steterunt aquȩ
descendences in loco uno: & instar
montis intumescentes apparebant
procul ab urbe quȩ uocabat᷑ adom.
usq ad locum sarthan. Quȩ autẽ
inferiores erant in mare solitudinis
qͦd nunc uocatur mortuũ descende¬
runt: usqueqͦ om̃ino deficerent.
Populus aucẽ inceclebat contra ior¬
danem. & sacerdotes qui portabant
archam federis dñi. stabant suꝑ sic
cam humũ. in medio iordanis ac¬
cincti: om̃isq popłs ꝑ arentem al¬
decim uiros singulos ꝑ singulas tribꝰ
& precipe illis ut collant de medio
iordanis alueo. ubi stecerunt sacer¬
dotum pedes. duodecim durissimoᷤ
lapides: quos ponetis in loco castro

Expanded text:
eum ingressisque eis Iordanem et peeum ingressisque eis Iordanem et pedibus eorum tinctis in parte aquae cum Iordanis autem ripas alvei sui tempore messis impleret steterunt aquae descendentes in uno loco et instar montis intumescentes apparebant procul ab urbe quae vocatur Adom usque ad locum Sarthan quae autem inferiores erant in mare Solitudinis quod nunc vocatur Mortuum descenderunt usquequo omnino deficerent populus autem incedebat contra Iordanem et sacerdotes qui portabant arcam cam humum in medio Jordanis accincti, omnisque populus per arentem aldet praecipe eis, ut tollant de medio Iordanis alueo, ubi sacerdotum steterunt pedes, duodecim durissimos lapides, quos ponetis in loco castro
Abbreviated transcription (Latin):
irit q dñs id iosue. Hodie inci¬
piam exaltare te coram omni
isił: ut sciant qͦd sicut fui cũ moyse.
ita & tecum sim. Tu autẽ precipe sacer¬
dotib qui portant archam federis:
& dic eis. Cum ingressi fueritis partẽ
aquȩ iordanis: state in ea. Dixitq
iosue ad filios isrł. Accedite huc: &
audice uerba dñi dei ur̃i. W rursũ.
in medio ur̃i est. & disꝑdet inconspe¬
ctu nr̃o chananeum. & etheum. et¬
eueum. & ferezeum. gergeseum qͦq
& amorreum. & iebuseum. Ecce archa
federis dñi om̃is terrȩ antecedet uos
ꝑ iordanem. Parate duodecim uiros
de tribubꝰ isrł: singulos ꝑ fingulas
tribus. Ee cum posuerint uestigia
pedum suorũ sacerdotes qui portant
archam dñi dei uniuersȩ terrȩ in
aquis iordanis: aquȩ quȩ inferiores
sunt decurrent acq deficient. Quȩ
autẽ desuꝑ ueniunt: in una mole¬
est populus de tab̾naculis suis. ut tran¬
siret iordanem: & sacerdotes qͥ porta¬
bant archam federis ꝑgebant ante

Expanded text:
nus ad Josue: Hodie incipiam exaltare te coram omni Israel: ut sciant, quod sicut cum Mose fui, ita et tecum sim. Tu autem praecipe sacerdotibus, qui portant arcam foederis, et dic eis: Cum ingressi fueritis partem aquae Jordanis, state in ea. Dixitque Josue ad filios Israel: Accedite huc, et audite verba Domini Dei vestri. Et rursum: in medio vestri est et disperdat in conspectu vestro Chananeum Hettheum Eveum et Ferezeum Gergeseum quoque et Amorreum et Iebuseum ecce arca foederis Domini omnis terrae antecedet vos per Iordanem parate duodecim viros de tribubus Israhel singulos per singulas tribus et cum posuerint vestigia pedum suorum sacerdotes qui portant arcam Domini Dei universae terrae in aquis Iordanis aquae quae inferiores sunt decurrent atque deficient quae autem desuper veniunt in una moleest populus de tabernaculis suis ut transirent Iordanem et sacerdotes qui portabant arcam foederis pergebant ante
Abbreviated transcription (Latin):
uid in silua: ionathas autẽ reuersus
est in domũ suam. Ascenderunt autẽ
ziphei ad saul in gabaa. dicentes.
Noune ecce dauid latitat apud nos
in locis tutissimis siluȩ: in colle achilȩ.
quȩ est ad dextram defciti: Nunc gͦ
sicut desiderauit anima tua ut descen¬
deres descende: nr̃m autẽ erit ut tra¬
clamus eum in manus regis. Dixitq
saul. Benedicli uos adño: quia dolu¬
istis uicem meam. Abite oro. & dili¬
gentius preparate. & curiosius agite.
& considerate locum ubi sit pes eius:
uel qͥs uiderit eũ ibi. Recogitat enim
de ine: qͦd callide insidier ei. Le .ii.¬
onsiderate & uidete om̃ia laci¬
bula eiꝰ in quibꝰ absconditur &
reuertuniui ad me ad rem certau ut
uadam uobiscum. Quod sietiam in
terram se abstruserit: ꝑserutabor eũ
in cunctis milib uida. At illi surgn¬
tes abierunt in ziph: ante saul. ba¬
uid autẽ & uiri eius. erant in deser¬
uersabatur in deserto maon. Quod
cum audisset saul: ꝑsequutus est dã¬

Expanded text:
s est in domum suam ascenderunt autem Ziphei ad Saul in Gabaa dicentes nonne David latitat apud nos in locis tutissimis silvae in colle Achilae quae est ad dexteram deserti nunc ergo sicut desideravit anima tua ut descenderes descende nostrum autem erit ut tradamus eum in manus regis dixitque Saul benedicti vos a Domino quia doluistis gentius properate, et curiosius agite, et considerate locum ubi sit pes ejus, vel quis viderit eum ibi: recogitat enim de me, quod callide insidier ei. onsiderate et videte omnia latibula ejus, in quibus abscinditur: et revertimini ad me ad rem certam, et vadam vobiscum: quod si etiam iterram se abstruserit, perscrutabor eum in cunctis millibus Juda. At illi surgentes abierunt in Ziph ante Saul: David autem et viri ejus erant in deserversabatur in deserto Maon. Quod cum audisset Saul, persecutus est Da
Abbreviated transcription (Latin):
pre last Duis oculi met contur¬
bata suat uiscta mea. E ffusam est
in cerra iecur meũ. suꝑ contrittonẽ
filiȩ popłi ifiei: cum deficeret pariui¬
lus & lactans en plateis oppidi.
Lamech. Matrib suis dixerunt ubi
est tricicum & uinũ. cũ deficerent
quasi uulnerati in plateis ciuitatis:
cum exalarent animas suas in sinu
matrũ suarũ. Men. Qui compara
bote. uel cui assimilabo te filia ihe¬
rłm: cui exequabote. & consolabor
te uirgo filia syon. Magna enim
uelut mare contritio tua: qͥs mede¬
runt tibi falsa & stulta: nec aꝑiebant
iniquitatẽ tuam. ut te ad penicenti¬
am ꝓuocarent. Uiderunt autẽ tibi
assumptiones falsas: & eiectiones.
Sa mech. Plauserunt suꝑte ma¬
nibus om̃s transeuntes ꝑuiam: sibi¬
lauerunt & mouert caput suum
suꝑ filiam iherłm. Heccine est urbs
dicentes ꝑfecti decoris: gaudiũ uni¬
uerse terre. Fe. Aperuerunt
suꝑ te ossuũ om̃s inici tui: sibila¬
uerunt & fremuerunt dentib dicen¬

Expanded text:
rae lacrimis oculi mei conturbata sunt viscera mea effusum est in terra iecur meum super contritione filiae populi mei cum deficeret parvulus et lactans in plateis oppidi LAMED matribus suis dixerunt ubi est triticum et vinum cum deficerent quasi vulnerati in plateis civitatis cum exhalarent animas suas in sinu matrum suarum MEM cui cobo te uel cui assimilabo te filia Hierusalem: cui exequabo te: et consolabor te uirgo filia Sion. magna est enim uelut mare contritio tua. quis medetibi falsa, et stulta, nec aperiebant iniquitatem tuam, ut te ad poenitentiam provocarent: viderunt autem tibi assumptiones falsas, et ejectiones.  Samech.  Plauserunt sunibus omnes transeuntes per viam sibilaverunt et moverunt caput suum super filiam Hierusalem haecine est urbs dicentes perfecti decoris gaudium universae terrae FE aperuerunt super te os suum omnes inimici tui sibilaverunt et fremuerunt dentibus dixer
Abbreviated transcription (Latin):
Filii hominũ dentes eorũ. arma & sa¬
gitȩ: & lingua eorũ gladius acutꝰ.
Quod dicit ꝙ alius psalmus sic ꝙ
hic: exacuerunt tanquã gladium
linguas suas. Non dicant iudei:. ñ
ccidimꝰ. xp̃m. E enim propt̃ea eum
dederunt iudici pilato: ut ipsi quasi
a morce eius uiderent᷑ ĩmunes. Nam
cũ dixisset eis pilatus uos eũ occidite:
responderunt. Nobis non licet occide¬
re quẽquã. Iniquitatẽ facinoris su
in udicem hominẽ refundere uole¬
bant: s numqͥd iudicem fallebant
Quocd fecit pilatus in eoipso qͦd fecit
aliquantũ particeps fuit: s in com¬
paratione eorũ multo ipse in nocent¬
or. Insticit enĩ quantũ potuit: ut il¬
lum ex eorũ manib liberaret. Llam
ꝓpt̃ea flagellatũ ꝓcluxit ad eos.

Expanded text:
inum, dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum gladius acutus , quod dicit et alius psalmus: sic et hic, Exacuerunt tanquam gladium linguas suas. Non dicant Judaei: Non occidimus Christum. Etenim propterea eum dederunt judici Pilato, ut quasi ipsi a morte ejus viderentur immunes. Nam cum dixisset eis Pilatus, Vos eum occidite, responderunt: Nobis non licet occidere quemquam . Iniquitatem facinoris sui in judicem hominem refundere volebant: sed numquid Deum judicem fallebant? Quod fecit Pilatus, in eo ipso quod fecit, aliquantum particeps fuit; sed in comparatione illorum multo ipse innocentior. Institit enim quantum potuit, ut illum ex eorum manibus liberaret. Nam propterea flagellatum produxit ad eos.
Abbreviated transcription (Latin):
habemꝰ apud patrem iħm xp̃m iustũ:
& ipse est propitiatio ꝓpeccatis nr̃is.
Non pro nr̃is aucẽ tantũ: sed etiam
pro totius mundi. E in hoc scimus
q̃m cognouimꝰ eum: si mancdata eiꝰ
obseruemus. Qui dicit se nosse eũ
& mandata eiꝰ ñ custodit: mendax
est. & in eoueritas ñ est. Qui autem
seruat uerbũ eiꝰ: uere in eo caritas

Expanded text:
apud patrem Iesum Christum iustum, et ipse est propitiatio pro peccatis nostris, non pro nostris autem tantum, sed etiam pro totius mundi. et in hoc scimus quoniam cognouimus eum, si mandata eius obseruemus. qui dicit se nosse eum et mandata eius non custodit, mendax est: in hoc ueritas non est. qui autem seruat uerbum eius, uere in hoc caritas