comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta frumentatũ egussa incrapit occisis q coloni¬
H eort uestitu milites iuos tanq frum̃tũ repor¬
tants sumisit. quo ceror illi custodib deceptis
caffellũ intrauerãt admisaerãt q milites antio¬
chi thebani cũ portũ sicionoeꝵ nulla uindigere
in pontatem suã possent: nauem inginem arma¬
tis compleuerũt exposita ux merae ut negotiatorũ
sxm falerent ab ea deinde parde murorã quȩ lõ¬
gissime remota erat apparere paucos disposuerũt
cũ quib enaue quidem egressi inermes simula¬
ta rixa concurrerent sacionis ad dirimendũ
id iurgiũ aduocatis chebane naues et portum
uacantem et urbem occupaucrãt. Ihimarcus
etholus occiso carmade ꝑtholemis regis prefecto
damide intrempti et galero ad macedonicũ
ornatus est habitũ per hũc &erorem ꝓ carmade
Sanioꝵ portus receptus occupauit.
De eliciendis ad prodditionẽ
apud Taientũ Niloni qui cum presidio epyro l¬

Expanded text:
nta frumentatum egressa intercepit occisisque caloninta frumentatum egressa intercepit occisisque calonibus eorundem vestitu milites suos tamquam frumentum reportantis summisit. Quo errore illi custodibus deceptis castellum intraverunt admiseruntque milites Antiochi. Thebani, cum portum Sicyoniorum nulla vi redigere in potestatem suam possent, navem ingentem armatis compleverunt, exposita super merce, ut negotiatorum specie fallerent. Ab ea deinde parte murorum, quae longissime remota erat a mari, paucos disposuerunt, cum quibus e nave quidam egressi inermes simulata rixa concurrerent. Sicyoniis ad dirimendum id iurgium advocatis, Thebanae naves et portum vacantem et urbem occupaverunt. Timarchus Aetolus, occiso Charmade Ptolomaei regis praefecto, clamide interempti et galeari ad Macedonicum ornatus habitum; per hunc errorem pro Charmade in Saniorum portum receptus occupavit. III De Eliciendis ad Proditionem apud Tarentum Miloni, qui cum praesidio Epiro
Abbreviated transcription (Latin):
effusis q opidanis ad opem adierius ignes fenidã
uacuam defensorib cepet urtem. Alabiades dux
atheniensiũ cũ ciuitatem agrigntino egregie mu¬
nitam obsideret. petito ab eii consilio diu tanꝗͣ
de reb ad comune pertinentib dixtĩt ĩthiato
ubi ex more giȩ corã locus consulationi p̃bebat᷑
Dum q confilii spem tenet multitudinẽ acheni¬
enses: quos ad id poxparauerat ĩcustodiem urbem
ceperũt. Epaminũdas thebanus ĩ archadia de
festo effusȩ ⁊ incenia uagantib hofiũ foemini
plerosq & militib suis muliebri ornatu ĩmistut
quȩ simulatione illi intra portas sub nodemna
demonius festo die tegeactaꝵ: quo om̃is multi¬
tudo ad aelebrandũ mineruę saccũ urbe egressa erat
ium̃ta sacris frum̃tariis palea refectis honustite¬
gratia misit a gentib ea militib qui negotiato¬
inthiochus rũ spem ĩobẜuati portas aporuerũt suis. Intodis

Expanded text:
effusisque oppidanis ad opem adversus ignes ferendam effusisque oppidanis ad opem adversus ignes ferendam vacuam defensoribus cepit urbem. Alcibiades, dux Atheniensium, cum civitatem Agrigentinorum egregie munitam obsideret, petito ab eis consilio diu tamquam de rebus ad commune pertinentibus disseruit in theatro, ubi ex more Graecorum locus consultationi praebebatur; dumque consilii specie tenet multitudinem, Athenienses, quos ad id praeparaverat, incustoditam urbem ceperunt. Epaminondas Thebanus in Arcadia die festo effuse extra moenia vagantibus hostium feminis plerosque ex militibus suis muliebri ornatu immiscuit. Qua simulatione illi intra portas sub noctem redaemonius festo die Tegeatarum, quo omnis multitudo ad celebrandum Minervae sacrum urbe egressa erat, iumenta saccis frumentariis palea refertis onusta Tegeam misit, agentibus ea militibus, qui negotiatorum specie inobservati portas aperuerunt suis. Antiochu
Abbreviated transcription (Latin):
cauentib morẽ illũ obambulindi ĩ subitũ dixexit
impetũ occupatis q marnib exp̃ssit: ut se ipsos
dederent opidani D Quellius consul subinde
extecendo milites remiges q consequtus ẽ ut se¬
curius chartaginẽsib usq in id tp̃s ĩ noxit cõ¬
suetudinis subito admota classe murũ occupa¬
ret. Hannibal ĩ italia multas urbes oxpit cũ
romanor habitu quosdam suoꝵ ex longo belliusu
latine q loquents p̃mitteret. Archades ĩesemort
cafellũ obsidentes sc̃is quibdã armis ad simi¬
litudinem hostiũ eo tpre quo facossura alia p̃¬
sidia his explorauerũt infructi eoꝵ. quiexpae¬
tabant᷑ ornatu admissi q hũc ccrorem ue socii
posse sionem loci cũ firagem hofiũ adepti sunt
Cimon dux athemensis ĩ charia insidiatus
cuidam aiuitati religiosum incolis complũ dicens
lucumq qui ex muros erat noctu ĩ prouisus ĩ endit

Expanded text:
caventibus, morem illum obambulandi in subitum direxit caventibus, morem illum obambulandi in subitum direxit impetum occupatisque moenibus expressit, ut se ipsos dederent oppidani. C. Duellius consul subinde exercendo milites remigesque consecutus est, ut securis Carthaginiensibus usque in id tempus innoxiae consuetudinis subito admota classe murum occuparet. Hannibal in Italia multas urbes cepit, cum Romanorum habitu quosdam suorum, ex longo belli usu latine quoque loquentis, praemitteret. Arcades Messeniorum castellum obsidentes, factis quibusdam armis ad similitudinem hostilium, eo tempore quo successura alia praesidia his exploraverant, instructi eorum, qui exspectabantur, ornatu admissique per hunc errorem ut socii, possessionem loci cum strage hostium adepti sunt. Cimon, dux Atheniensium, in Caria insidiatus cuidam civitati religiosum incolis templum Dianae lucumque, qui extra muros erat, noctu improvisus incendit;
Abbreviated transcription (Latin):
De constantia obsessoꝵ. De repẽtino ĩpetu
Quintius conful uictis acie equis et
uolgas cũ antiũ opidũ expugnare statuis¬
set ad contionẽ uocato exeecitu exposuit q id ne¬
cessariũ et facile eset nisi nõ diferret᷑ eo q impe¬
tu quem exhortatio concitauerat agrissus et utle
N. Cato ĩ hispania animaduertit potiri se qui¬
dam opido poste si iopinatos iuaderet: quater duo
ita q itte biduo per confragosa et depta emersas
nihil tale metuentes oppressit hofes uictorih dm¬
di suis causam facilius eueitus requirentib dix̃
cum illos uictoriã adeptos cũ quattediu itec
biduo eriputrunt
De fallendis his qui obsidebũt᷑
O M ITN D caluinus cũ obside¬
ret lueriam oppidũ ligurã nõ tm̃ stu
⁊ opt̾rib uerũ etiam pugnatoꝵ prestantia tutũ
arcumiri muros frequentet omnib copiis ĩstitiut
easdem q reduaere in castra : qua consue tudine
inductis ita opidanis ue arederent eercitationis
id gr̃a facere romanũ et obhoc nihil abeo conatu

Expanded text:
tantia obsessorum. I De Repentino Impetu T. Quintius consul, victis acie Aequis et Volscis, cum Antium oppidum expugnare statuisset, ad contionem vocato exercitu exposuit, quam id necessarium et facile esset, si non differretur; eoque impetu, quem exhortatio concitaverat, adgressus urbem. M. Cato in Hispania animadvertit potiri se quodam oppido posse, si inopinatos invaderet. Quadridui itaque iter biduo per confragosa et deserta emensus nihil tale metuentes oppressit hostes. Victoribus deinde suis causam tam facilis eventus requirentibus dixit, tum illos victoriam adeptos, cum quadridui iter biduo corripuerint. II De Fallendis His Qui Obsidebuntur omitius Calvinus, cum obsideret Lueriam, oppidum Ligurum, non tantum situ et operibus, verum etiam propugnatorum praestantia tutum, circumire muros frequenter omnibus copiis instituit easdemque reducere in castra. Qua consuetudine inductis ita oppidanis, ut crederent exercitationis id gratia facere Romanum, et ob hoc nihil ab eo conatu
Abbreviated transcription (Latin):
tos pee dispositos ĩ hoc ĩpu insidiatores cecidit
Ulexandee apud babylona: quȩ̨ media flu¬
mine eufhnat diuidebat᷑. fossam pee itee et
agtre inftituit: ut ĩusum cius exiftimarent
hostes egri terrã: urbem intrauit. Semyra
mis aduersus eosdem babylonios codem cu¬
phiete auerso idem fecisse dr̃. Cliftenes sici¬
tomus ductũ aquaꝵ. ĩ opidũ ciseoꝵ ferẽtĩ
rupit mox effectis Iati reficuit aquã elebo¬

Expanded text:
tos per dispositos in hoc ipsum insidiatores cecidit. tos per dispositos in hoc ipsum insidiatores cecidit. Alexander apud Babylona, quae media flumine Euphrate dividebatur, fossam pariter et aggerem instituit, ut in usum eius existimarent hostes egeri tmis adversus eosdem Babylonios eodem Euphrate averso idem fecisse dicitur. Clisthenes Sicyonius ductum aquarum in oppidum Crisaeorum ferentem rupit; mox adfectis siti re
Abbreviated transcription (Latin):
aisanis futurũ: ut opprimerent eos et alcibiaden
Quare aducti fracusani uniutesis uirib cati¬
nã petituri processerĩt. relicta ĩp̃oꝵ urbe quã
a tergo adortus. Alcibiades desolatam ut per¬
fuarerat aflixit. Qleominus atheniensis treg¬
nios qui p̃sidiũ graterũ tenebant agressus ela
Quedam ĩ quib scciptũ erat uenisse se ad li
eodem tp̃re captiuos quosdam consiliatos sibi
usnisit: qui oraterũ detractarent. pec hoc consi¬
liũ seditiont ĩtertma apuo obsessos conciliata ad¬
moto excratu potitus est ciutate
flumine ex quo hostes aquabãt᷑ auerso
ad deditionẽ sui compulit C. eesar ĩgallia ca¬
ducoꝵ ciuitatem amne cintũ et fontib abun¬
dantem ad in opiã aquę redegit cũ fontescu¬
niculii auectisset et fluminis usũ pee sagittari¬
os arcuisset. B. Metillus ĩ bispania eiteriore
⁊caftra hostiũ humili loco posita fluiũ ex supe¬
riore parte imisit et subita undatione curba¬

Expanded text:
cusanis, futurum, ut opprimerent eos et Alcibiadem; cusanis, futurum, ut opprimerent eos et Alcibiadem; qua re adducti Syracusani universis viribus Catinam petituri processerunt, relicta ipsorum urbe, quam a tergo adortus Alcibiades ac desolatam, ut speraverat, afflixit. Cleonymus Atheniensis Troezenios, qui praesidio Crateri tenebantur, adgressus tela quaedam, in quibus scriptum erat venisse se ad libeodem tempore captivos quosdam conciliatos sibi remisit, qui Craterum detractarent. Per hoc consilium seditione intestina apud obsessos concitata admoto exercitu potitus est civitateflumine ex quo hostes aquabantur averso, ad deditionem siti compulit. C. Caesar in Gallia Cadurcorum civitatem amne cinctam et fontibus abundantem ad inopiam aquae redegit, cum fontes cuniculis avertisset et fluminis usum per sagittarios arcuisset. Q. Metellus in Hispania citeriore in castra hostium humili loco posita fluvium ex superiore parte immisit et subita inundatione turba
Abbreviated transcription (Latin):
Cor nelius rufinus consul cũ aliquãto ep̃re cro¬
tchona opidum frustra obsidisset qo inexpugna¬
bile faciebat absumpta ĩ presidius iucanorum
manũ simulauit se cepto desiftere. Ciaptiuũ
deinde magno p̃mio folicitatũ misit crotho¬
thona: qui tanꝗͥ ex custodia effugisset. peesua¬
sit discescisse romanos. id uerũ crochonenses
arbitrati dimisere auxilia destituti q propugna¬
torib inopinati et inualidi capti sunt. Mago
dux carthaginẽsiũ uicto .Sni. Scipione ĩ quadã
curre corcũ resso iuspicatus uentura ei sulsidia
pte fagam misit. qui peefuacidet apropĩquãth
captũ iam pisonen: qua ratione de territus eis
reliqua uictoriȩ consumauit. Alcibiades isciclio
cũ siracusanos capere uellet: ex cateniensio apo̾
quos tũ exeecitũ continebat quendã ex plorate
solertię̧ submisit ad siracusanos is cum ĩ pibli¬
cũ consiliũ inooductus pecsuasit ifeftissimo t̃ẽ
catimenses atheniensib et si adiuuarent᷑ a sra¬

Expanded text:
Cornelius Rufinus consul, cum aliquanto tempore Crotona oppidum frustra obsedisset, quod inexpugnabile faciebat assumpta in praesidium Lucanorum manus, simulavit se coepto desistere. Captivum deinde magno praemio sollicitatum misit Crotona, qui tamquam ex custodia effugisset, persuasit discessisse Romanos. Id verum Crotonienses arbitrati dimisere auxilia destitutique propugnatoribus inopinati et invalidi capti sunt. Mago, dux Carthaginiensium, victo Cn. Pisone et in quadam turre circumsesso, suspicatus ventura ei subsidia perfugam misit, qui persuaderet appropinquantibus captum iam Pisonem; qua ratione deterritis eis reliqua victoriae consummavit. Alcibiades in Sicilia, cum Syracusanos capere vellet, ex Catiniensibus, apud quos tum exercitum continebat, quendam exploratae sollertiae submisit ad Syracusanos. Is in publicum consilium introductus persuasit infestissimos esse Catinienses Atheniensibus et, si adiuvarentur a Syra
Abbreviated transcription (Latin):
runt ut uictor eoꝵ timens casum spaciũ ad eua¬
dendũ daret Comius atrabas cũ uictus a diuo sulo su
ex galia ĩ britaniã fugeret et forte ad octanũ uẽto
quidem secdo. S estu ncedene uenisset: gͣuis
naues ĩ siccis litorib hȩrecent: pandi nihilo mi¬
nus uella iussit: qu cũ pecsequens cũ Resar ex
longinquo cum̃tia et flatu plena uidisset ratus
prospere Sibi cursu re cessit¬
I prions libri nestondecunt citulis suis
et lectorẽ huc usq cũ atentione perdu¬
xecunt: Seamda nũ ceoca optragnationis urhi¬
um defensiones q strategimata nec morabor ulla
ꝑ̃ loqutione prius traditue useq oppugnandis
urbib usui funt: tũ quę obsessos inftruere posset
depositis aut operib et machinam̃tis. quoꝵ expli¬
ta iam pridem inuentione ullam uideo ulta
artiũ mateciam. has cieca expugnationem
De repentino impetu
De fallendis his qui obsidebũt᷑
De eliciendis ad peenitionẽ / proditiorũ

Expanded text:
erunt, ut victor eorum timens casum spatium ad evaerunt, ut victor eorum timens casum spatium ad evadendum daret. Commius Atrabas, cum victus a Divo Iulio ex Gallia in Brittanniam fugeret et forte ad Oceanum vento quidem secundo, sed aestu recedente venisset, quamvis naves in siccis litoribus haererent, pandi nihilominus vela iussit. Quae cum persequens eum Caesar ex longinquo tumentia et flatu plena vidisset, ratus prospero sibi eripi cursu recessitores libri responderunt titulis suis et lectorem hucusque cum attentione perduxerunt, edam nunc circa oppugnationes urbium defensionesque στρατηγήματα. Nec morabor ulla praelocutione, prius traditurus quae oppugnandis urbibus usui sunt, tum quae obsessos instruere possint. Depositis autem operibus et machinamentis, quorum expleta iam pridem inventione nullam video ultra artium materiam, has circa expugnationem De repentino impetu. II. De fallendis his, qui obsidebuntur. III.De elicien
Abbreviated transcription (Latin):
tecisset et pabulatũ suos dimisisset ille signum
ripente itineridedit. Antonius cũ ex parte¬
iine instantib reciperet extecitũ: et quotiens
prima luce moueret: totiens urgentib barbaro¬
rũ sagittis infistaret᷑ abcũtiũ agmien ĩ quĩtam
horã continuit suosfidem constantiuoꝵ fecit.
qua persuasione digreissis inde parthis iustũ itere
reliquo die sine interpellationi cõfecit. Philip¬
pus ĩ epyero uictus ne fugienem cũ romani
umerent inducias adsepeliendos: qui &si erãt
impetrauit et os ia remissiorib cuftodib eua¬
it. P. El audius nauali p̃lis suporitus a penis
cum hostiũ pręsidia nccesse haberet exumpor n.
quias uiginti naues tanqͥ uictrios uissit oenari
atq ita poenis existimantib supecioris fuisse acie
nostros tecibilis excessit poeni classe superati quia
instantem aueetere romanũ studebant simulaueñt
ĩuada naues suas incidisse herentes q mutati eher¬

Expanded text:
fecisset et pabulatum suos dimisisset, ille signum fecisset et pabulatum suos dimisisset, ille signum repente itineri dedit. Antonius, cum ex Parthis instantibus reciperet exercitum et, quotiens prima luce moveret, totiens urguentibus barbarorum sagittis infestaretur abeuntium agmen, in quintam horam continuit suos fidemque stativorum fecit. Qua persuasione digressis inde Parthis, iustum iter reliquo die sine interpellatione confecit. Philippus in Epiro victus, ne fugientem eum Romani premerent, indutias ad sepeliendos qui caesi erant impetravit et ob id remissioribus custodibus evasit. P. Claudius, navali proelio suhostium praesidia necesse haberet erumpere, reliquas viginti naves tamquam victrices iussit ornari; atque ita Poenis existimantibus superiores fuisse acie nostros terribilis excessit. Poeni classe superati, quia instantem avertere Romanum studebant, simulaverunt in vada naves suas incidisse haerentisque imitati effec
Abbreviated transcription (Latin):
cilius colligenda piȩda hostem impeditũ efugr̃t
Triphon Sirię rex uictus ꝑtotũ iter fugiers re¬
cimũ sparsit: ei sectande Anthaoche equites mo¬
ratus erugit. Q. Sectorius pulsus acie a
Q. Retillo pione sugam quidem fubitu tam
arbitratus abire dispecsos milites iusit: ad moni¬
tos in quem locũ uellet conuenite. Uariatus duę
liusitanoꝵ copias nofins locoꝵ ꝙ iniquitat̃
euasit: tadem qua Sectorius natione sparsohe¬
ercitu: deinde xcoletto. Horatuis cocles uig¬
ente porsine exercitu iussis suos comẽ redite
inurbem: cũq ne casu sequeret᷑ hostis intera¬
dert: qđ dum̃ effigit᷑ In capite eius propu¬
gnator ĩp̃e insequentes detimuit audito dein¬
de fragore pontis abrupti: deiecit se ĩ alueũ eũq
ĩarmis se uulnecib honeratus tranauit. Aphira¬
nius ⁊ hispania ad hiltedã cũ Cesarẽ fugeret
instante eo castra posuit. Cum idem cesar

Expanded text:
cilius colligenda praeda hostem impeditum effugerent. cilius colligenda praeda hostem impeditum effugerent. Tryphon Syriae rex victus per totum iter fugiens pecuniam sparsit et sectanda ea Antiochi equites moratus effugit. Q. Sertorius, pulsus acie a Q. Metello Pio, ne fugam quidem sibi tutam arbitratus, abire dispersos milites iussit, admonitos in quem locum vellet convenire. Viriathus, dux Lusitanorum, copias nostras locorumque iniquitatem evasit eadem qua Sertorius ratione, sparso exercitu, dein recollecto. Horatius Cocles,ente Porsennae exercitu, iussit suos per pontem redire in urbem eumque, ne eos insequeretur hostis, intercidere. Quod dum efficitur, in capite eius propugnator ipse insequentes detinuit. Audito deinde fragore pontis abrupti, deiecit se in alveum eumque et armis et vulneribus oneratus tranavit. Afranius in Hispania ad Ilerdam, cum Caesarem fugeret, instante eo castra posuit; cum idem Caesar
Abbreviated transcription (Latin):
NA Rb S dux acheniensium
cũ expectaret auxilia : et uerexet᷑ ne inte¬
rea contemptu presencis paucitatis hostes cafra
eius oppugnarent: complures ex bis: quos hebat
ꝑauersam partem nocte missos uissit: qua p̃cipue
conspicui forent hostib redire in castra. et accidẽ¬
tiũ nouaꝵ uiriũ spc̃m prebere atq ita simalatos
Muxiliis tuitꝰ est donec extrueret᷑ expectatis
ghicrates athemensis cũ campestrib locis casra
haberet. ex plorasset q tracas ex collib per quos
unus enat desconsus nocte ad diripienda cafon
uenturos. clam duxit &ercitũ et inutroq mila
tere per quam cransituri traces ceãt: diftribu¬
tum collocauit: hostemq decurrentĩ in castra in
quib multi ignes per paucoꝵ curã instituisti
spẽn manentis ibi multitudinis ẜuabant ala¬
terib adortus opressit.
De effugiendo
AL pugnaturi cũ ⁊chalo autũ
omne et argentũ etetis custodib tradi¬
derunt: quib si acie fusi essent parctret᷑. quo fa¬

Expanded text:
ares, dux Atheniensium, cum exspectaret auxilia et vereretur, ne interea contemptu praesentis paucitatis hostes castra eius oppugnarent, complures ex eis quos habebat per aversam partem nocte emissos iussit, qua praecipue conspicui forent hostibus, redire in castra et accedentium novarum virium speciem praebere; atque ita simulatis auxiliis tutus est, donec instrueretur exspectatis. Iphicrates Atheniensis, cum campestribus locis castra haberet explorassetque Thracas ex collibus, per quos unus erat descensus, nocte ad diripienda castra venturos, clam eduxit exercitum et in utraque viae latera, per quam transituri Thraces erant, distributum conlocavit; hostemque decurrentem in castra, in quibus multi ignes per paucorum curam instituti speciem manentis ibi multitudinis servabant, a lateribus adortus oppressit. XIII De Effugiendo alli pugnaturi cum Attalo aurum omne et argentum certis custodibus tradiderunt, a quibus, si acie fusi essent, spargeretur, quo fa
Abbreviated transcription (Latin):
nõ soham insidentes prȩapitauteũt: S ed pedi¬
tũ qͦ suor ordines protecruecũt. iuncendos¬
q hosti prȩbuerũt. Pyxchus epyrotaꝵ rex
pro tarentinis aduecsus romanos. eodem m̃o
romanos frequentte idem fececũt. Uolscoꝵ
castra tũ prope uigultis silua q posita essent
Camillus ea om̃ia quȩ conceptũ igñe usq¬

Expanded text:
non solum insidentes praecipitaverunt, sed pedinon solum insidentes praecipitaverunt, sed peditum quoque suorum ordines protriverunt vincendosque hosti praebuerunt. Pyrrhus, Epirotarum rex, pro Tarentinis adversus Romanos eodem modo Romanos frequenter idem fecerunt. Volscorum castra cum prope a virgultis silvaque posita essent, Camillus ea omnia, qu
Abbreviated transcription (Latin):
marcellus cum uereretur ne paucitate mi¬
litũ eius clamor detegeret simul lixas calones¬
q et om̃is gn̾is sequellas conclamare iussit
atq hostem magnũ exeecitus sp̃ẽ &x teuit Ua¬
lecius lemnus adueesus pyrehũ ocaso quodã
gregali tenens gladiũ ccuditũ utq ex ecci¬
tui tersuasit pyerhũ in tecemptũ: quã ob et̃
hostes defticutos se ducas morte credentis con¬
feenati amendatio in caftra se pauiddi rceperũt
ugurtha ĩ numidia adueesus. Q. Mariũ
cũ latinȩ qͦ linguȩ usum ei conueesatio ptina
casrort dedisset in pͥmã aciem procurrit. et
occisum ase. Q.Mariũ olare ꝑ̃di cauit ath
multos noftroꝵ auectit. Mironides atheni¬
ensis olubio p̃lio adutesus thebanos rẽ gecens
rerente in dextrũ suoꝵ cornu prosiluit: et &
tate et hostib iniecto metu uicit. Cresus p̃¬
ualido hostiũ equitatu camelloꝵ gregẽ opposir¬
it: quoꝵ nouitate et horrore conffernati equi

Expanded text:
Marcellus, cum vereretur, ne paucitatem miMarcellus, cum vereretur, ne paucitatem militum eius clamor detegeret, simul lixas calonesque et omnis generis sequellas conclamare iussit atque hostem magni exercitus specie exterruit. Valerius Laevinus adversus Pyrrhum, occiso quodam gregali tenens gladium cruentum, utrique exercitui persuasit Pyrrhum interemptum; quamobrem hostes destitutos se ducis morte credentes, consternati a mendacio in castra se pavidi receperunt. Iugurtha in Numidia adversus C. Marium, cum Latinae quoque linguae usum ei conversatio pristina castrorum dedisset, in primam aciem procucurrit et occisum a se C. Marium clare praedicavit atque ita multos nostrorum avertit. Myronides Atheniensis dubio proelio adversus Thebanos rem gerens repente in dextrum suorum cornu prosiluit et exctate et hostibus iniecto metu vicit. Croesus praevalido hostium equitatui camelorum gregem opposuit, quorum novitate et odore consternati equi
Abbreviated transcription (Latin):
lia romanis cessece iam pene uictores Airinꝰ
ẽẽ aquas sextias cũ in animo haberet postera
die depugnare adueesus tentones. Marcellũ
cũ parua manu equitũ peditũq nocte post
teega hostiuã misit ad implendam multitudi¬
nis specie agasones lixas q armatos simul ire
iussit: ium̃torũ q magnam partem inftratoꝵ
contũderis ut per hoc facies equitatus obictre¬
tur pręcepit q ut cũ animaduectissent com.¬
mitti p̃liũ ip̃i in teega hostiũ descenderẽt: qui
aꝓpatus tm̃ teroris intulit: ut asperimi hoses
in fugã utesi funt. Lucinius Ete Crassus
fugitiuoꝵ bello apud camalatcũ educturus
militem aduecsus casteũ et cannõ cũ duce
galloꝵ xii cohortes cũ C. pontinio et Q.
Marco Rufo legatis post mortem circũmisic
quȩ cũ cõmisso iam plio a tergo clamorͣ sub¬
lato deturrissent: ita fuderũt hostes ut ubi¬
q fuga nusq pugna capessecet᷑. Marcus

Expanded text:
lia Romanis cessere iam paene victores. Marius lia Romanis cessere iam paene victores. Marius circa Aquas Sextias, cum in animo haberet postera die depugnare adversus Teutonos, Marcellum cum parva manu equitum peditumque nocte post terga hostium misit et ad implendam multitudinis speciem agasones lixasque armatos simul ire iussit iumentorumque magnam partem instratorum centunculis, ut per hoc facies equitatus obiceretur, praecepitque, ut, cum animadvertissent committi proelium, ipsi in terga hostium descenderent. Qui apparatus tantum terroris intulit, ut asperrimi hostes in fugam versi sint. Licinius Crassus fugitivorum bello apud Camalatrum educturus militem adversus Castum et Cannicum duces Gallorum XII cohortes cum C. Pomptinio et Q. Marcio Rufo legatis post montem circummisit; quae cum commisso iam proelio a tergo clamore sublato decucurrissent, ita fuderunt hostes, ut ubique fuga, nusquam pugna capesseretur. M.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ conanne eneatores sonantib mõtiũ iugis sp̃s
ingentis mulcitudinis offusa est hostib : qua pec¬
teciti dedece terga. Acilius Elabrio consul ad¬
nẽ uecsus Antiochi regis aciem: quã is in achua
pro angustiis theemophilaꝵ dixecat iniquita¬
tib loci nõ iritus tmñ. S cum iactura qͦ repulsis
ẽẽt nisi circũ missus ab eocato. qui tũ iam con¬
sularis tribunus militũ a ppło factus ĩ execcitu
ecat deiectis iugis callidromi mõtis etoliş. que
p̃sidio tenebant᷑: sutee iminẽtem castris regys
collen a teego subitus appariuisset: quo facto
recturebatis Anthiochi copiis utnq irrumꝑẽ
romani et fusis fugatis q castra cepecunt.Q.
Sulpitius petitus consul contra gallos dimi¬
caturus iussit muliones clam ĩ montes proximos
cũ mulis abire et ĩdidẽ conẜto iam p̃lio uelut
equis insidentes oftentare se pugnãtib: quare
galli existimãtes aduentare se pugnãtib auxi¬

Expanded text:
que concinere aeneatores; resonantibus montium iugis species que concinere aeneatores; resonantibus montium iugis species ingentis multitudinis offusa est hostibus, qua perterriti dedere terga. Acilius Glabrio consul adversus Antiochi regis aciem, quam is in Achaia pro angustiis Thermopylarum direxerat, iniquitatibus loci non irritus tantum, sed cum iactura quoque repulsus esset, nisi circummissus ab eo Porcius Cato, qui tum, iam consularis, tribunus militum a populo factus in exercitu erat, deiectis iugis Callidromi montis Aetolis, qui praesidio ea tenebant, super imminentem castris regiis collem a tergo subitus apparuisset. Quo facto perturbatis Antiochi copiis utrimque irrupere Romani et fusis fugatisque castra ceperunt. C. Sulpicius Peticus consul contra Gallos dimicaturus iussit muliones clam in montes proximos cum mulis abire et indidem conserto iam proelio velut equis insidentes ostentare se pugnantibus; quare Galli existimantes adventare auxi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ȩquo marte aduecsus obftinatos sam¬
nites concurreret ignorantib prȩcepit Spurio
nautio: ut pacialares et agasones mulis insidẽ¬
tes ramos q pec teeram trahentes a cillo trans¬
uteso magno tumultu decurrerent: quib pro¬
spectis proclamauit uictorem adesse collegam
occuparent: ip̃i presentis p̃lii gł̃am: quo ft̃o
et romani filucia concitati propulere propul
quarto consulatu in sãnio om̃imõ frustra conat
aciem hostiũ pecrũ pece nonissime haftatos subdu.¬
xit ordinib : et cum scipione legato suo crrcũ¬
misit: iussit q collan capere ex quo decur rito¬
tecat hostiũ teega qđ ubi factũ est : romanis ar¬
uit animus et Sannites perterriti fugã moli.¬
entes cesi sunt. Amnutius Riufus imferator cũ
abscondistis clacis q p̃mecet᷑ quib impar erat nu.¬
mero: premisit fr̃em et paucos una equites cũ
eneatorib prȩtepit q ut cũ uidisset contractũ
p̃liũ: subitus ex diueeso se ostenderet iubecet¬

Expanded text:
cum aequo Marte adversus obstinatos Samnites concurreret, ignorantibus suis praecepit Spurio Nautio, ut pauci alares et agasones mulis insidentes ramosque per terram trahentes a colle transverso magno tumultu decurrerent. Quibus prospectis proclamavit victorem adesse collegam, occuparent ipsi praesentis proelii gloriam. Quo facto et Romani fiducia concitati proruere et hostellius Maximus quarto consulatu in Samnio, omni modo frustra conatus aciem hostium perrumpere, novissime hastatos subduxit ordinibus et cum Scipione legato suo circummisit iussitque collem capere, ex quo decurri poterat in hostium terga. Quod ubi factum est, Romanis crevit animus et Samnites perterriti fugam molientes caesi sunt. Minucius Rufus imperator, cum a Scordiscis Dacisque premeretur, quibus impar erat numero, praemisit fratrem et paucos una equites cum aeneatoribus praecepitque, ut, cum vidisset contractum proelium, subitus ex diverso se ostenderet iuberet
Abbreviated transcription (Latin):
onustas milit palam transnauigare iussit ita
securos et nihil expectantes lacedenoniosa
teego ingressus itinece opp̃ssit fuditq liburni
que eos pecsequebat᷑ inplicatã uado aepecũt
Alcibiades dux acheniensiũ in belesponto acdusis

Expanded text:
onustas milite palam transnavigare iussit; ita securos et nihil exspectantes Lacedaemonios a tergo ingressus itinere oppressit fuditque. Liburni, quae eos persequebatur, implicatam vado ceperunt. Alcibiades, dux Atheniensium, in
Abbreviated transcription (Latin):
re affecit quo intra paucos dies examinaret᷑.
uba rex in aphriae bello ciuili Qurionis animũ
Simulato regressu impulit ĩuanã alacritatẽ
cui spei uanitat deceptus Curio dã tãꝙͥ fugĩs̃
saboram regiũ pręfectum pecsequit᷑: deuenit in
patentes ampos ubi numidaꝵ circũ ueitus
equitatu perdito &eccitu cetidit. MMelantius
dux atheniensiũ cũ prouocatus a rege hostiũ
xantho bostio descendisset ad pugnã ut primũ
cominus fetit intq inquit xanche et contra
pactũ pacis aduecsus solum .n. cũ alceco proces¬
sisti. Cunq admiratus ille quisnã se comitare¬
tur respex isset aute sum imo ictu confecit sphi¬
crates athemensis ad cecronẽsum cũ sanet lace¬
demonior duam Anaxibiũ execcitũ pedestri
itinere ducece fermissimã equitũ manũ eduxit

Expanded text:
re affecit, quo intra paucos dies exanimaretur. re affecit, quo intra paucos dies exanimaretur. Iuba rex in Africa bello civili Curionis animum simulato regressu impulit in vanam alacritatem; cuius spei vanitate deceptus Curio, dum tamquam fugientem Sabboram regium praefectum persequitur, devenit in patentes campos, ubi Numidarum circumventus equitatu, perdito exercitu, cecidit. Melanthus, dux Atheniensium, cum provocatus a rege hostium Xantho Boeotio descendisset ad pugnam, ut primum comminus stetit, "inique", inquit, "Xanthe, et contra pactum facis; adversus solum enim cum altero processisti." Cumque admiratus ille, quisnam se comitaretur, respexisset, aversum uno ictu confecit. Iphicrates Atheniensis ad Cherronessum, cum sciret Lacedaemoniorum ducem Anaxibium exercitum pedestri it
Abbreviated transcription (Latin):
hostem misit: qui ubi simulata fuga hostem
effusȩ sequentẽ ultra locum insidiaꝵ pecdunt¬
e coorta a latece acie. pręcipitatis ĩ fugã ĩ¬
aphranii caftris contrarias tenentib planitias
cũ utciusq partis plurimũ intec essent. ¶. colles
proximos occupare: idq pte saxorũ asperitale
ẽt difiale tanq hilordã repetiturũ retro ag¬
men ordinauit faciente ĩopia finẽ destinatiõi
Inter breuissimũ deinde spaciũ exiguo arcuitu
flexit repente ad montes occupandos : q̃ in suꝑ¬
turbati Aphranii uelut castrii captis et ĩpi
effuso cursu cosdem montes petitre: eso fu¬
turũ cũ p̃diuinasset Cȩsar partim peditatu:
quẽ pręmiserat ꝑtim a teego sumissis equitib
ĩorlinatos est ad ortus. Antonius apuo forũ
galloꝵ cũ pansam consultn aduentare compe¬
riset insidiis pee siluestria emilis̨ uię dispositis
agmen eius excepic fudit q et ĩp̃u eo uulne¬

Expanded text:
hostem misit; qui ubi simulata fuga hostem hostem misit; qui ubi simulata fuga hostem effuse sequentem ultra locum insidiarum perduxere, coorta a latere acie praecipitatos in fugam, iAfranii castris contrarias tenentibus planitias, cum utriusque partis plurimum interesset colles proximos occupare idque propter saxorum asperitatem esset difficile, tamquam Ilerdam repetiturum retro agmen ordinavit, faciente inopia fidem destinationi. Intra brevissimum deinde spatium exiguo circuitu flexit repente ad montis occupandos. Quo visu perturbati Afraniani velut captis castris et ipsi effuso cursu eosdem montes petiere. Quod futurum cum praedivinasset Caesar, partim peditatu quem praemiserat, partim a tergo summissis equitibus inordinatos est adortus. Antonius apud Forum Gallorum, cum Pansam consulem adventare comperisset, insidiis per silvestria Aemiliae viae dispositis agmen eius excepit fuditque et ipsum eo vulne
Abbreviated transcription (Latin):
sequti essent: equite et recedende in cornua subito
acies romana ad apecta cũ clamore procurrit.
aquilas. Sex signa XX. multa spolia inter
quinq fasces cum securib. S. Eassius in siria
aduecsus parthos duas acen equitem oftendit
a fronte cũ a trogo peditem confragoso loco ce¬
caltassent: de incedente equitatu: et pee nota
se recipiente ĩ prȩparatas insielas pecduxit e te¬
titũ parthoꝵ et cecidit Uentidius parthos et
labienũ alacres sucessib uictoriaꝵ dũ suosipe
pec samulationẽ metus continet euocauit et ĩ
loca iniqua deductos agiissus pe obreptionẽ
adeo debellauit : ut desticuti Dabieno proiũ¬
cia excedecent ꝑthi. Idem aduersus pharna¬
stanis parthos cũ ip̃e exiguũ nũ militũ hẽet
Illii aũt fiduciam e maltitudinre uideret in¬
cessere ad latus castcoꝵ. RU RIi cohertes
ĩ obscra ualle posuit equitatu post terga pe¬
ditũ collo cato: tũ paucos ad modũ milites in

Expanded text:
secuti essent, equite recedente in cornua, subito secuti essent, equite recedente in cornua, subito acies Romana adaperta cum clamore procurrit. aquilas, signa sex et XX, multa spolia, inter quae quinque fasces cum securibus. C. Cassius in Syria adversus Parthos ducemque Osacen equitem ostendit a fronte, cum a tergo peditem in confragoso loco occultasset. Dein cedente equitatu et per nota se recipiente, in praeparatas insidias perduxit exercitum Parthorum et cecidit. Ventidius Parthos et Labienum, alacres successibus victoriarum, dum suos ipse per simulationem metus continet, evocavit et in loca iniqua deductos adgressus per obreptionem adeo debellavit, ut destituto Labieno provincia excederent Parthi. Idem adversus Pharnastanis Parthos, cum ipse exiguum numerum militum haberet, illis autem fiduciam ex multitudine videret increscere, ad latus castrorum XVIII cohortes in obscura valle posuit, equitatu post terga peditum conlocato. Tum paucos admodum milites in
Abbreviated transcription (Latin):
ut cũ uniutesus cũ exeecitu hostiũ equitatus
preliã misct þuatis ocdinib paulanĩ cedeiẽt
donee spatiũ darent consurgendi a teego ob hoc
dispositis: qd postq ex siña contigit conu̾sis qui
teega dedisse uidebant᷑ mediũ hostem trepidã¬
tem cecidit: ip̃os eniã equos pedite cominus
accedente confodit eo q p̃lio fidiã regi: quã
in equestrib copiis habebat detraxit. Crassus
bello fugitiuoꝵ apud cãtennã bina caftra co¬
minus cũ hostiũ castris uallauit. nocte deinde
comutatis copiis manẽte p̃torio ĩ maiorib ca¬
sris: ut fallecent᷑ hostes ĩpe onmnes copias edu¬
xit et ĩ radicib p̃dictimontis conftituit diui¬
soq equitatu p̃rcepit. A. Quintio partẽ
spartaco obiceret pugna q cũ fruftraret᷑ ꝑtealia
gallos geemanos q ex factione cafti et ganici
elicecet ad pugnã: et pugna simulata deduont
ubi ĩpe aciem infruxecat: quos cum barbari in¬

Expanded text:
ut, cum universus cum exercitu hostium equitatus ut, cum universus cum exercitu hostium equitatus proelium inisset, servatis ordinibus paulatim cederent, donec spatium darent consurgendi a tergo ob hoc dispositis. Quod postquam ex sententia contigit, conversis qui terga dedisse videbantur, medium hostem trepidantem cecidit, ipsos etiam equos pedite comminus accedente confodit. Eoque proelio fiduciam regi, quam in equestribus copiis habebat, detraxit. Crassus bello fugitivorum apud Cantennam bina castra comminus cum hostium castris vallavit. Nocte deinde commotis copiis, manente praetorio in maioribus castris, ut fallerentur hostes, ipse omnes copias eduxit et in radicibus praedicti montis constituit; divisoque equitatu praecepit L. Quintio, partem Spartaco obiceret pugnaque eum frustraretur, parte alia Gallos Germanosque ex factione Casti et Cannici eliceret ad pugnam et fuga simulata deduceret, ubi ipse aciem instruxerat. Quos cum barbari in
Abbreviated transcription (Latin):
acies hostiũ cũ legato suo elisa est. ad cul prȩfiliũ
Pomteio totũ educente exeeatũ Sectorius gͦ e colli si
b infrructos ostendit. efecit q ne Rompeio ex pe¬
dint. Ita preteo duplex damnũ eaden soleeua
illatum spectatorem ꝗͦ eũ cladis suoꝵ contima¬
it hoc primũ p̃liũ intee Sextoriũ et Rompeũ
fuit. Rmilia hominũ de ꝑompeii execcitu am¬
missa et om̃ia impedim̃ta. Quius auctor ẽ l
Pomteriis in hispania dispositis añ qui e occulto
agredecent᷑ simulato metu deduxit instantem
hostem in loca infessa: deinde ubi repoposcit
conusis et in fronte et ĩuteisq laterib ad intemi¬
tionem cecidie rapro ẽt̃ duce eoꝵ ꝑpeena. Iñ
adueesus Nicridatem in armenia nũo et gñe
equitũ prȩualente tria milia leuis armatiut
et .d. equites nocte ĩ ualle sub uirgultis: q̃ts
bina cafta erant disposuit: prima deinde luce
in statione hostiũ emisit equites ita fermatos

Expanded text:
acies hostium cum legato suo elisa est. Ad cuius praesidium acies hostium cum legato suo elisa est. Ad cuius praesidium Pompeio totum educente exercitum, Sertorius quoque e collibus suos instructos ostendit effecitque, ne Pompeius expediret; ita praeter duplex damnum, eadem sollertia illatum, spectatorem quoque eum cladis suorum continuit. Hoc primum proelium inter Sertorium et Pompeium fuit; X milia hominum de Pompei exercitu amissa et omnia impedimenta Livius auctor est. Pompeius in Hispania, dispositis ante qui ex occulto adgrederentur, simulato metu deduxit instantem hostem in loca insessa; deinde, ubi res poposcit, conversus et in fronte et utrisque lateribus ad internicionem cecidit, capto etiam duce eorum Perperna. Idem adversus Mithridatem in Armenia, numero et genere equitum praevalentem, tria milia levis armaturae et D equites nocte in valle sub virgultis, quae inter bina castra erant, disposuit, prima deinde luce in stationem hostium emisit equites ita formatos,
Abbreviated transcription (Latin):
quiete inutati ad pabulum colligndũ dilaber̃¬
tur. emissi primũ hispani uelocitate gentili inpa¬
lentis effundunt᷑: et conuulnecant confodiũt¬
ꝙ nihil eale expectantes. pͥus deinde ꝙͣ nsifti
his inciperet scutati ecumpunt e saltu et reolcũ¬
tes in ordinem consteenãt utcũq: Fugientibus
equitis ĩmissi toto eo spatio: quo rediebat᷑ inca¬
ftra persequti cedunt curatũ qͦ ne quis efuge¬
ret: nã reliqui ¶C. D. equites p̃missi facile
ꝑte compendia itinecũ effusis habens añ quã ad
castra Pomteii pecueniret᷑: comutesi occurreeũt
eis qui pcimi fugerant: ad cuius rei sensum lom¬
heio eminente legionẽ cũ d. Lelio ĩp̃sidiũ suo¬
ꝵ subducti in dextrũ latus uelut cessecũt equi¬
tes: deinde et cũ ita legiont̃ hanc q teego in¬
festarent.: cum iam et aite: qui pabulatores
hsequti eeant incursarent sic legio q ĩt aduas

Expanded text:
quiete invitati ad pabulum colligendum dilaberenquiete invitati ad pabulum colligendum dilaberentur, emissi primum Hispani velocitate gentili in palantes effunduntur et convulnerant confunduntque nihil tale exspectantes. Prius deinde quam resisti his inciperet, scutati erumpunt e saltu et redeuntes in ordinem consternant avertuntque; fugientibus equites immissi toto eos spatio, quo rediebatur in castra, persecuti caedunt. Curatum quoque, ne quis effugeret, nam reliqui CCL equites praemissi facile per compendia itinerum effusis habenis, antequam ad castra Pompei perveniretur, conversi occurrerunt eis, qui primi fugerant. Ad cuius rei sensum Pompeio emittente legionem cum D. Laelio in praesidium suorum, subducti in dextrum latus velut cesserunt equites, deinde circumita legione hanc quoque a tergo infestaverunt, cum iam et a fronte qui pabulatores persecuti erant incursarent; sic legio quoque inter duas
Abbreviated transcription (Latin):
& quib pabulũ peti posset. una in propinqico ala¬
ra longius scita: ea. quȩ in propinquo trat subm̃
a leui armatura infestari ulteciorem aũt uetui
ab ullo aemato adiri donee pecsuasit adueesatis
tutiorem ẽt quȩ ecat remotior. quã cũ petiisse
Pompeii octauiũ greciniũ cũ decem cohortibus
in modem romanoꝵ. armatis et decem hispnoꝵ
Leuis armaturȩ. et Tarquiniũ priscum cũ duo¬
bus millib equitũ ire iubet ad insidias dende¬
das pabulatorib illi strenue imperata faciũt h¬
plerata .n. locorũ naͣ ĩuicina silua nocte p̃ditas
copias abscondũt ita ut ĩ prima parte leuos hispa¬
nos aptissimos ad furta blloꝵ ponecent paulo
intecius socutatos ĩ remotissimo equites nesre¬
mitu eoꝵ cogitata prodersnitur quiescecs om̃s
hilentio secuato in horã tectiã diei iubet. C on
dtinde Pomttianũ securi curatiq pabulo deredi¬
tu cogitarent: et hi qͦ qui in statione fuerant

Expanded text:
ex quibus pabulum peti posset, una in propinquo, alteex quibus pabulum peti posset, una in propinquo, altera longius sita, eam quae in propinquo erat subinde a levi armatura infestari, ulteriorem autem vetuit ab ullo armato adiri, donec persuasit adversariis, tutiorem esse quae erat remotior. Quam cum petissent Pompeiani, Octavium Graecinium cum decem cohortibus in morem Romanorum armatis et decem Hispanorum levis armaturae et Tarquitium Priscum cum duobus milibus equitum ire iubet ad insidias tendendas pabulatoribus. Illi strenue imperata faciunt. Explorata enim locorum natura, in vicina silva nocte praedictas copias abscondunt ita, ut in prima parte leves Hispanos, aptissimos ad furta bellorum, ponerent, paulo interius scutatos, in remotissimo equites, ne fremitu eorum cogitata proderentur; quiescere omnes silentio servato in horam tertiam diei iubent. Cum deinde Pompeiani securi oneratique pabulo de reditu cogitarent et hi quoque, qui in statione fuerant,
Abbreviated transcription (Latin):
t ad achãte quodã eminente iurib subornato
ut teansfugeret: et fide parta hosti facinus pee¬
percaret: qd is frcenue quidem ẜ sine euentu¬
conatu conatus est receptus .n. a Lucullo in
quentib excursionib ꝓmptã et ꝑ emixam oꝑã
exiberet. fide acquisita tp̃s elegit quo missa
principia quietem omnib castrensib olabant
p̃toriũ q secceti prȩstabant. Casus adiuuit
Lucullum : nã ꝗ adiugilantem us admittenet᷑
fatigatus nocturnis cogitationib illo tp̃re quie¬
centes inuenit. Cum deinde tanq nũctiatir¬
rus subitũ aliquid ac necessariũ intrare uellet
et pectinacitee a secuis ualitudim deindie cõsu¬
lentib excludecet᷑. Necitus ne suspetus esset e¬
quis quos ante portam paratos habebat ad Alibi¬
datem refugit irritus. Sextorius in hispania eũ
apud lauronem opidum uicina cafrra Rompeiica sn¬
stris haberet: et duȩ tantũm̃o tegiones essent

Expanded text:
it, Adathante quodam eminente viribus subornato, it, Adathante quodam eminente viribus subornato, ut transfugeret et fide parta hosti facinus perpetraret; quod is strenue quidem, sed sine eventu conatus est. Receptus enim a Lucullo in quentibus excursionibus promptam et enixam operam exhiberet, fide acquisita tempus elegit, quo missa principia quietem omnibus castrensibus dabant praetoriumque secretius praestabant. Casus adiuvit Lucullum. Nam qui ad vigilantem usque admitteretur, fatigatum nocturnis cogitationibus illo tempore quiescentem invenit. Cum deinde, tamquam nuntiaturus subitum aliquid ac necessarium, intrare vellet et pertinaciter a servis valetudini domini consulentibus excluderetur, veritus, ne suspectus esset, equis quos ante portam paratos habebat ad Mithridatem refugit irritus. Sertorius in Hispania, cum apud Lauronem oppidum vicina castra Pompei castris haberet et duae tantummodo regiones essent,
Abbreviated transcription (Latin):
teo ĩpa munimenta destituta tropugnatorib ir¬
rupit hannibal directa acies ad cannas .d. C.
equites: numidas teinsfugee᷑ iussit : qui ad fidẽ
faciendam gladios et sequta nostris tradidetũt
et ĩ ultimũ agmen recepti ubi primũ conarri
cepit strictis minorib: quos octulta uerant gla¬
diis scutis iaceatiũ a sumptis. romanorũ acien
cecidece Iapiges .R. Licinio ꝓcons: pagos qͦ so in
specie deditiones octulecunt: qui recepti et in
postrema acie collocati teego romanoꝵ cetioỹ
Scipio apbricanus cũ aduecsa habecet bena
hostiũ castra Sẏphacifes et chartaginẽsiũ facu¬
it Sẏphacis ubi multa incendii alimenta ecãt
ex sius cafris trepidantes cederet: poenos aũt
excipecet. Uteunq ex sentencia incessit: tã nã¬
q qui ad fertuitũ incendũ sine armis procur¬
rentis adortus cecidit. Mitri datis a Ducullo
uirtute frequenter superatus insidiis eũ appeti¬

Expanded text:
per ipsa munimenta destituta propugnatoribus irper ipsa munimenta destituta propugnatoribus irrupit. Hannibal directa acie ad Cannas DC equites Numidas transfugere iussit, qui ad fidem faciendam gladios et scuta nostris tradiderunt et in ultimum agmen recepti, ubi primum concurri coepit, strictis minoribus quos occultaverant gladiis, scutis iacentium assumptis, Romanorum aciem ceciderunt. Iapydes P. Licinio proconsuli paganos quoque sub specie deditionis obtulerunt, qui recepti et in postrema acie conlocati terga Romanorum ceciderunt. Scipio Africanus, cum adversa haberet bina hostium castra, Syphacis et Carthaginiensium, statuit Syphacis, ubi multa incendii alimenta erant,ex suis castris trepidantes caederet, Poenos autem, exciperet. Utrumque ex sententia cessit, nam tamquam ad fortuitum incendium sine armis procurrentis adortus cecidit. Mithridates, a Lucullo virtute frequenter superatus, insidiis eum appeti
Abbreviated transcription (Latin):
prima luce nebula q adiutus aciem direxit
Claminius uelut fugientem insequens uelut
cum angustias esset ingresus. nec añ prouidit
insidias q̃ simili a fronte latecib itego corũ¬
iusus ad incernitionẽ cũ exeecitu cedecetur
Idem hannibal aduecsus iuniũ dictatorẽ nocte
intempesta sexcentis eqsuitib imperauit: ut plures
turmas segregati pec uices sine inceemissione cir¬
a cafra hoftiũ se oftentarent: ita tota nocle
romanis in uallo statione et pluuia: quȩ fore
continua fuerat inquietis confectisq cũ recep¬
tiũ signũ iam minus dedisse. Nãnibal suos
eguietos eduxit. et caftra eius uuasit Epaminũdes lr aminndis
thebanus in eundem modũ lacedemonii achin¬
onuallo ducto teloponeson tuerent᷑. pautorum
opeca leuis armaturȩ tota note inquietauit
hofem: ac deinde prima luce uocatus suis cuĩ
lacedemonii se recepissent subito uniuesum &x¬
eecitũ: quem quietum habutcant amouit: et

Expanded text:
prima luce, nebula quoque adiutus, aciem direxit. prima luce, nebula quoque adiutus, aciem direxit. Flaminius velut fugientem insequens, cum angustias esset ingressus, non ante providit insidias, quam simul a fronte, lateribus, tergo circumfusus ad internicionem cum exercitu caederetur. Idem Hannibal adversus Iunium dictatorem nocte intempesta DC equitibus imperavit, ut in plures turmas segregati per vices sine intermissione circa castra hostium se ostentarent. Ita tota nocte Romanis in vallo statione ac pluvia, quae forte continua fuerat, inquietatis confectisque, cum receptui signum mane Iunius dedisset, Hannibal suos requietos eduxit et castra eius invasit. Epaminondas Thebanus in eundem modum, cum Lacedaemonii ad Isthmon vallo ducto Peloponeson tuerentur, paucorum opera levis armaturae tota nocte inquietavit hostem. Ac deinde prima luce revocatis suis, cum Lacedaemonii se recepissent, subito universum exercitum, quem quietum habuerat, admovit et
Abbreviated transcription (Latin):
consurrexecũt. et delessent minutii exoccitum
nisi fabius peciclitantib subuenisset. Idem hã.¬
nibal cũ ad trebiã ĩ conspectu habecet Sempro¬
Sempronius nii longi consulis caftra medio amne inteesu¬
ente sȩuissima hyeme magonẽ et electos in
sicliis posuit. deinde numidas equites ad de¬
licendam pempronii ceudelitatem ad equi¬
tare uallo eius iussit: quib prȩceꝑat : ut ad.
pͥmũ nostroꝵ incursum peenotare fugerent
uada hos consul et adortus temec᷑ et segutus
ieiumũ execatũ in maximo hrigore transitu fle¬
minis rigefeat: mox torpore et ĩ edia affecis
Nanibal suũ militem opposuit. quẽ ad iol igniꝰ¬
oleo q et cibo fouerat. defuit partib mago ꝗ
ttega hostiũ in hoc ordinatus cedecet. Idem
ces montis in campos patentes ducecet: simulata
fuga pee angustias ad patentia euasit ibiq
cafra posuit: ac nocte dispositis militib et pee
collem qui iminebat: et ĩ laterib angustiat

Expanded text:
consurrexerunt et delessent Minuci exercitum, consurrexerunt et delessent Minuci exercitum, nisi Fabius periclitantibus subvenisset. Idem Hannibal, cum ad Trebiam in conspectu haberet Semproni Longi consulis castra, medio amne interfluente, saevissima hieme Magonem et electos in insidiis posuit. Deinde Numidas equites ad eliciendam Semproni credulitatem adequitare vallo eius iussit, quibus praeceperat, ut ad primum nostrorum incursum per nota refugerent vada. Hos consul et adortus temere et secutus ieiunum exercitum in maximo frigore transitu fluminis rigefecit. Mox torpore et inedia affectis Hannibal suum militem opposuit, quem ad id ignioleoque et cibo foverat; nec defuit partibus Mago, quin terga hostium in hoc ordinatus caederet. Idem acum et radices montis in campos patentes duceret, simulata fuga per angustias ad patentia evasit ibique castra posuit ac nocte dispositis militibus et per collem, qui imminebat, et in lateribus angustiarum