comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
regni insulas teneret: suꝑue¬
nit de hybernia. uir scũs nomine
dño ubicũq sibi oportuũ inueniret.
peregrinã ducere uitam. Qui cum
adpuniciam orientalium ꝑuenisset
angloꝵ. susceptus est honorifice are¬
ge prefato: colitum sibi optis ewange¬
li⁊ audi exequens: multos exemplo ⁊i¬
tutis. ⁊ incitamento sermonis ⁊ incre¬
amplius infide atqs amore xp̃i ꝯfor¬
tauit. Nbi quidem infirmitate corꝑis
arreptus. angelica meruit uisione ꝑ¬
frui. in qua amonitus est cepto uer¬
bi ministerio sedulus insistere: iugi¬
lisq dsuetis ⁊ oratõnib in defessus ĩ¬
cumbere: coquod certus sibi exitus.
tura. dicente dño. Nigilatae itaqͣs q
nescitis diem neq horam. qu a uisio¬
ne ꝯ firmatus curauit lecum monas¬
terii. quem ap̃fato rege Sigeberto as¬
ceperat. uelocissime d struere: ac regu¬
larib instruere disciplinis. Erat aũt
uir iste de nobilissimo genere scottoꝵ:
curam nõ modicam. lectõnib sacris

Expanded text:
 insulas teneret, supervenit de Hibernia vir sanctus, nomine Domino, ubicumque sibi opportunum inveniret, peregrinam ducere vitam. Qui cum ad provinciam Orientalium pervenisset Anglorum, susceptus est honorifice a rege praefato: et solitum sibi opus evangelizandi exsequens, multos et exemplo virtutis et incitamento sermonis, vel increamplius in fide atque amore Christi confirmavit. Ubi quadam infirmitate corporis arreptus, angelica meruit visione perfrui, in qua admonitus est coepto verbi ministerio sedulus insistere, vigiliisque consuetis et orationibus indefessus incumbere; eo quod certus sibi exitus tura, dicente Domino: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam. Qua visione confirmatus, curavit locum monasterii, quem a praefato rege Sigbercto acceperat, velocissime construere, ac regularibus instituere disciplinis. Erat autvir iste de nobilissimo genere Scottorumcuram non modicam lectionibus sacris
Abbreviated transcription (Latin):
stepħs passurꝰ mortem pro u̾tate.
uidit celos aꝑtos. iitlit glam dei. ⁊
ih̾m stantem adext̾s dei: ⁊ ubi futu¬
rus ipse erat post mortem: ibi ocu¬
lus mentis ante mortẽ quo letior
octumberet misit. Et dtra faber
iste tenebrose mentis. ⁊ actonis re¬
us inminente morte. uitlit aperta
tartara: idit dampnatõnem dy¬
aboli ⁊ sequatiũ eius. Uidit ⁊ suũ
infelix inter talos carcerem quo mise¬
rabilius ipse desperata salute periret.
⁊ uiuentib qui hec cognouissent. ca¬
nsam salutis stia ꝑtlitõne relinquer.
Sactum hoc nuꝑer in ꝓuincia b̾nicioꝵ.

Expanded text:
s passurus mortem pro veritate, vidit caelos apertos, vidit gloriam Dei, et Jesum stantem a dextris Dei; et ubi erat futurus ipse post mortem, ibi oculos mentis ante mortem, quo laetior occumberet, misit. At contra, faber iste tenebrosae mentis et actionis, imminente morte, vidit aperta tartara, vidit damnationem diaboli et sequacium ejus; vidit etiam suum infelix inter tales carcerem, quo miserabilius ipse desperata salute periret, sed viventibus qui haec cognovissent causam salutis sua perditione relinqueret. Factum est hoc nuper in
Abbreviated transcription (Latin):
uunt: qñdo corꝑalium ymagia tõ¬
nib delectatõnis usu inpressis ob¬
uolute ⁊ in uolute exeunt. Que u̾o
hic manentes abenismotli delectõni¬
b ⁊ cogitatõnũ fantasus mũtlare se
ac spoliare stutluerũt: illic post mo¬
dum postq̃m acorꝑib egresse fuerĩt.
penam in eis ⁊ tormenta nõ sentiũt.
quia inhoc ipio quotlãm᷑ in passibiles

Expanded text:
nt, quando corporalium imaginationibus delectationis pravae usu impressis obvolutae et involutae exeunt. Quae vero hic manentes se ab eisdem delectationibus et cogitationum phantasiis mundare ac spoliare studuerunt; illic postmodum postquam a corporibus egressae fuerint, poenam in eis et tormenta non sentiunt; quia in hoc ipso quodammodo impa
Abbreviated transcription (Latin):
uidiciũ est. ⁊ merito ubertatẽ
comitat usditium q̃m quidẽ qd
libeꝵ sui est. pro fc̃o ubi pcõat ibi
patitus qd̾ nolit qui nõ pcc̃at nsi
uelit. Ecteꝵ qui sui ube⁊ nõ esse
cognoscit quo pacto. tił bonũ ei uł
malũ imputat᷑. Excusat nempe ut

Expanded text:
ionem. Et merito libertatem comitatur judicium: quoniam quidem quod liberum sui est, profecto ubi peccat, ibipatitur quod nolit, qui non peccat nisi velit. 5. Caeterum quod sui liberum non esse cognoscitur, quo pacto vel bonum ei, vel malum imputat
Abbreviated transcription (Latin):
miserie suie bt̃itudinis capax ẽ uo
petitus. nec miserũ ꝑ se facĩt nec
bͤatum. Alicqͥn et arboros exuita ⁊̃
pecudes etiam ex reliquiis duobr uł
miserie possent esse obuoxie uł udo¬
nec bt̃itudini qd̾ omĩo in possibile
est. ⁊munẽ itaq hñtlances uitã
quidẽ cũ arborib. sensũ uero et ap¬
petitũ ⁊ eque uitam cũ pecorib. id
qd̾ dr uoluntas nos abuttisq discert.
cuius nolũtatis dsensus utiq uolũ¬

Expanded text:
miseriae, sive beatitudinis capax est, ipetitus, nec miserum per se faciunt, nec beatum. Alioquin et arbores ex vita, et pecudes etiam ex reliquis duobus, vel miseriae possent esse obnoxiae, vel idoneae beatitudini: quod omnino impossibile est. Communem itaque habentes, vitam quidem cum arboribus, sensum vero et appetitum, et aeque vitam cum pecoribus; id quod dicitur voluntas, nos ab utrisque discernit. Cujus voluntatis consensus, utique volun
Abbreviated transcription (Latin):
so ĩa sili uõ cibedire neuio ri lib̾tate. Potest tñ mutari uolun¬
uolinitas nithil libeꝵ bẽat nisi se
m̃ito non tudicat᷑. nisi ex se siqͥdẽ
nõ tardũ ingeniũ. nec labens me¬
morta. nec inquietꝰ appctirus. nec
sens obtus. nec uita languẽs reꝵ
ꝑsc statũt homĩcm. sicut nec dtra

Expanded text:
olunvoluntas nil liberum habeat nisi se, merito non judicatur nisi ex se. Siquidem nec tardum ingenium, nec labilis memoria, nec inquietus appetitus, nec sensus obtusus, nec vita languens, reum per se statuunt hominem, sicut nec contrar
Abbreviated transcription (Latin):
nõ est id uita qd scus. nõ sensus qd̾
appetitus. nec ille qd sensus qd̾ ex sm¬
guloꝵ diffinicõnib clarius clucebit.
Est eñi in quol corꝑe uita int̾ior ac
nlaturalis motꝰ. Uigens tantũ intͥnse¬
cus. Sensus uero uitalis incorꝑe mo¬
tus uigilans ⁊ extͥnsetus. Appetitꝰ ãt
naturalis uis in aĩante mouẽdis
nutus est uoluntatis spontaneus. uł
ro uolũtas motus estrõnalis ⁊ sensiu
p̃sidens ⁊ appetitui. Habet sane quo¬

Expanded text:
non est id vita, quod sensus; non sensus, quod appetitus; nec ille, quod consensus. Quod ex singulorum definitionibus clarius elucebit. Est enim in quolibet corpore vita, internus ac naturalis motus, vigens tantum intrinsecus. Sensus vero, vitalis in corpore motus, vigens et extrinsecus. Appetitus autem naturalis, vis in animante, movendis nutus est voluntatis spontaneus, velro voluntas est motus rationalis, et sensui praesidens, et appetitui. Habet sane, quo
Abbreviated transcription (Latin):
pientes sunt ut faciãt mala. Ñeq
em̃ pruden᷑ seu sapientia in ẽe create
ut instruat illam nõ ⁊ destruat.
Destrueret aũt si nccͣitem ei ulła mm¬
poneret. quo minus libere pro arbi¬
trio se se uolueret siuĩ in malũ d sen¬
tiens appetitui aut neꝙͣ spititui ut s

Expanded text:
pientes sunt ut faciant mala . Neque enim prudentia seu sapientia inesse creaturae ut instruat illam, non destruat. Destrueret autem, si necessitatem ei ullam imponeret, quominus libere pro arbitrio sese volveret, sive in malum consentiens appetitui, aut nequam spiritui; ut sit
Abbreviated transcription (Latin):
ncte est. Quisqͥs eĩ alcẽi sapit et opus.
lus sapor aut magis dirariꝰ est u̾itati
suꝑbiam in pñia comitat᷑. Clatũ eñi
corlurũ ⁊ expers est pietatis ignarũ
ꝯpũctõnis siccum ab ommi rore gratie

Expanded text:
e est. Quisquis enim altum sapit, et opus elus sapor, aut magis contrarius est veritatibiam impoenitentia comitatur. Elatum enim cor, durum et expers est pietatis, ignarum compunctionis, siccum ab omni rore gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
Nichil ille fecit. nichil oꝑatꝰ est. tm̃
cogitauit suꝑbiam ⁊ in monum̃to in
ictu oculi irreꝑabilrꝰ p̃cipitatus est.¬
Si sic actũ est cũ angło q̃d tle me etͭ
t̾ra ⁊ tinere: Ille ĩ celo intumuit. ego
insterquilinio. Qͥs nõ toiłabiliorem
pro eo qd̃ eleuatum est cor illius nec ei
profuit qd agnata potentib suꝑbia
esse dinoscit᷑. ꝙͥ de me exigentlñ ⁊ misoᷤ¬

Expanded text:
hil ille fecit, nihil operatus est: tantum cogitavit superbiam; et in momento, in ictu oculi, irreparabiliter praecipitatus estSi sic actum est cum angelo, quid de me fiet terra et cinere? Ille in coelo intumuit, ego in sterquilinio. Quis non tolerabiliorem pro eo quod elevatum est cor illius, nec ei profuit quod cognata potentibus superbia esse cognoscitur; quid de me exigendum et mis
Abbreviated transcription (Latin):
Empore cynradi pr̃is eiusdem
hemrici. aquotlam clerico fistu¬
lam tulerat argenteam. qua pari ludii
aqͣm iaculantur. pactus episcoꝑatũ
cum foret mꝑator. Adultus repetẽ¬
ti pollicitum inꝑigre tletdit. nec młto
post aspera ualitudine correptus de¬
cubuit. Morbo crescente triduo. ex¬
sensis ⁊ mutus iacuit: cum in solo
pectore uitalis alitus palpitaret. R
alud uite inliciũ fuit. qm qd̾ manu
adnares apposita. qnͣtułcũqs senti¬
ebatur anhelitus. Episcopi p̃sentes
triduano in dicto ieiumo: lacrimis
⁊ uotis ꝓuita regis superos pulsabãt.
Quib ut cretli fas est remediis con¬
ualescens: ⁊ cito ep̃m quẽ in iuste de¬
derat. sententia ꝯtilii deposint: ꝓfesi¬
hec semiustulatũ ad uentasse: ferẽ¬
tem in mense magnitudinis salicẽ
aureñ aqua plenum. cuiꝰ uisione ⁊
laticis aspergine delinitis : extinc̃tis
artlorib in sanitatem euaserit. Epbe¬
bum illum bt̃m Laurentiũ cuiꝰ eccle¬
sie tectum longa carte dissolutum.¬

Expanded text:
empore Conradi patris a quodam clerico fistulam tulerat argenteam qua pueri ludo aquam jaculantur, pactus episcopatum cum foret imperator. Adultus repetenti pollicitum impigre dederat; nec multo post, aspera valetudine correptus, decubuit. Morbo crescente, triduo exsensus et mutus jacuit, cum in solo pectore vitalis halitus palpitaret; nec aliud vitae indicium erat quam quod, manu ad nares apposita, quantuluscunque sentiebatur anhelitus. Episcopi praesentes, triduano indicto jejunio, lachrymis et votis pro vita regis superos pulsabant; quibus, ut credi fas est, remediis convalescens, accitum episcopum quem injuste fecerat, sententia concilii deposuit: profeshaec semiustulatum adventasse, ferentem immensae magnitudinis calicem aureum aqua plenum; cujus visione et laticis aspergine delinitum, extinctis ardoribus, in sanitatem evasisse. Ephoebum illum beatum fuisse Laurentium, cujus ecclesiae tectum longa carie dissolutum com
Abbreviated transcription (Latin):
tacõ fuit qua cardabat ultõnem quia
inddulgentiam cogitabat. ⁊ huiꝰ gͦpa¬
nis tria fragm̃ta accipite. cogitantes
longammitatẽ qm erhibuit electõnem
p̃destinatõnis sue qm̃ impli uoluit ⁊
caritatem niiiam qͣ dilexit nos. ꝓptꝰ
tõnem suam. ut ꝯfinaret caritatẽ suam.
De t̾cio quoq pane suo eius .s. miẜicor¬

Expanded text:
tio, qua tardabat ultionem, quia indulgentiam cogitabat. Et hujus ergo panis tria fragmenta accipite, cogitantes longanimitatem quam exhibuit, electionem praedestinationis suae quam impleri voluit, et charitatem nimiam qua me dilexitionem suam, ut confirmaret charitatem suam. 3. De tertio quoque pane, ejus scilic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmitrit ut celestes adunat ⁊cũ lacent nõ
potest fallere aꝑtos addit t̾rores inpace
subcolus inꝑsecucione uiolentus ꝯtra qmͣt¬
rebet animus tantũ ẽẽ ꝑatus adresistendũ
quantũ ille ꝑatus ẽ ad inpugnandũ. Uide

Expanded text:
promittit, ut coelestes adimat, et cum latenter non potest fallere, apertos addit terrores. In pace subdolus, in persecutione violentus: contra quem animus tantum debet esse paratus ad resistendum, quantum ille paratus est ad impugnandum. Se
Abbreviated transcription (Latin):
sequeretur eum uidit hanc multi¬
cudinem qmͣ intus autea uiderat
expansis in celũ manib. deuotis¬
sime dep̾cantem deum. atqs dicentẽ.
Dñe deus om̃ipotes sicut uis. ⁊
sicut scis. miserere serm tui. ⁊ re
spiciens uidit ip̃m regem in igne
usq adumblicum : ⁊ ab umblico s̃¬

Expanded text:
sequeretur, vidit hanc multitudinem quam ante intus viderat, expansis in coelum manibus devotissime deprecantem Deum, et dicentem: « Domine Deus omnipotens, sicut vis, et sicut scis, miserere servi tui. » Et respiciens vidit regem in igne usque ad umbilicum; et ab umbilico sur
Abbreviated transcription (Latin):
rex ꝯcober diu languit. ⁊ uotum uou .
qd̃ si iuxisset monachus fieret: Al ter
aũt ꝑmultos annos uiiculis religatus.
omnia quecũq hũit detlit pauperib.
⁊̃ ĩo iusticia eius manet in scłm scłi. sed
tu narrabis iuuentib omnia hec. ⁊ sic¬
d ꝘO autem motlitũ proced̾ent.
uideꝵt domũ mirabiliter ornatã:
cuiꝰ parietes et omnis structura ex au
erant nec ostium: set tamen omnes aͥ
intrare uoluerans intrabant. Erat uero
domus intus. splenditla: ac si nõ dico
unus sol. set quasi ibi multi splende¬
pretiosis totum eius uestibulum
gemimis ⁊ serico. ⁊ omnib ornam̃¬
tis ornatum. ⁊ uidit ibi regem cro¬
macum in ipso trono sedere uestitũ.

Expanded text:
ber autem diu languit, et votum vovit, quod si vixisset, monachus fieret. Donatus autem per multos annos in vinculis religatus, omnia quaecunque habuit dedit pauperibus: et ideo justitia ejus manet in saeculum saeculi. Et tu narrabis viventibus omnia haec. » m autem modicum procederent, viderunt domum mirabiliter ornatam, cujus parietes et omnis structura ex aurerant, nec ostium; et tamen omnes qui intrare volebant, intrabant. Erat autem intus tam splendida, ac si non dico unus sol, sed quasi ibi multi splendestibulum gemmis et serico, et omnibus ornamentis ornatum, et regem Chormarcum in ipso throno sedere, vestitum
Abbreviated transcription (Latin):
plenitdĩe enus accipiant uniu̾si cap¬
tiuꝰ retlemptõm. eger curatõnẽ. tͥstis
angelus letitiam. Deniq tota t̾nitas
głam. Filii ꝑsona carnis humane sõ¬
stantiam ut nõ sit qui se abscontlat a
calore eius. Sumib se se exorabilẽ
omnib clem̃tissimã p̃bet. omniũ de¬
niq nc̃cites ampli ssimo quolam mi¬
penthecost. Ad  Sariam eñ sicut ad
medium. sicut ad archanũ dei. sicut ad
reꝵ tausam. sicut ad negociũ sdoꝵ re¬
spituit. ⁊ qui incelo hĩtant. ⁊ qui hĩtant
nũferuo. ⁊ qui nos p̃cesseꝵt. ⁊ nos qui

Expanded text:
universi, captivus redemptionem, aeger curationem, tristis angelus laetitiam, denique tota Trinitas gloriam, Filii persona carnis humanae substantiam; ut non sit qui se abscondat a lorum . Set omnibus sese exorabilem omnibus ’ clementissimam prebet . Et omnium necessitates amplissimo quodam mipellatur. Ad illam enim, sicut ad medium, sicut ad arcam Dei, sicut ad rerum causam, sicut ad negotium saeculorum, respiciunt et qui in coelo habitant, et qui in inferno, et qui nos praecesserunt, et nos qui
Abbreviated transcription (Latin):
sepius. crebriꝰ in nocamꝰ. Hec est eĩ
que tocius mũdi reꝑatõnẽ obtinuit.
salutem omniũ imꝑetͣuit. ciuitas su¬
rerlemptonẽ. Pte enĩ celum imple¬
tum est infermis euatuatꝰ. in staura¬
re ruine celestis ierłm. expectantib¬

Expanded text:
saepius, crebrius invocamus. Haec est enim quae totius mundi reparationem obtinuit, salutem omnium impetravit. Constat redemptionem. Per te enim coelum repletum, infernus evacuatus est, instauratae ruinae coelestis Jer
Abbreviated transcription (Latin):
stint. ⁊̃ simplices nõ boni stulti sunt. In
ꝑcessione aũt dñi nec miquirs lccũ hab
nec stultus. Porro qui adherent et dtẽ¬
platiui sunt qui ꝑtant ⁊̃ honerant᷑. ⁊
ipsi sũt duri corde ⁊ parum deuoti.
S ecce ꝯ m̃s sũt inxtessione dñi ⁊ nẽo
ex ipsis faciem eiꝰ iuidet. Nam qͥ qͥ pre¬
cedunt occupati sunt ĩꝑandi uia. solli¬
cui ct pc̃cata ⁊ temptatõnes alioꝵ. Qui
s posteriora eius uident. Ium̃tum cui
insidet nũqͣm ad uidentlum oculos leual.
s pronũ est semꝑ interram. Qui uero
adherent ipsi aliqñdo uidere possunt. s
raptim nõ dtinue. ne p lane tlum ad¬
huc suint inuia. At tamen qͣnͣtã ad alios
iꝑsi magis facie ad faciem cũ uidẽt.¬

Expanded text:
t simplices non boni, stulti sunt. In processione sutem Domini, nec iniquus locum habet, nec stultus. Porro qui adhaerent ei, contemplativi sunt. Qui portant eum et onerantur eo, ipsi sunt duri corde, et parum devoti. Sed ecce omnes sunt in processione Domini, et nemo ex ipsis faciem ejus videt. Nam qui praecedunt, occupati sunt in paranda via, solliciti circa peccata et tentationes aliorum. Qui posteriora ejus vident. Jumentum cui insidet, nunquam ad videndum levat oculos, sed pronum est semper in terram. Qui vero 882 adhaerent ipsi, aliquando videre possunt, sed raptim et non continue, nec plene dum adhuc sunt in via. Attamen quantum ad alios, ipsi magis facie ad faciem eum vident
Abbreviated transcription (Latin):
malã actõne intento. Ueꝵ qd̾ absq uł
mĩmo poc̃o nõ est purum bonũ mĩme
est. Quo patto ergo bonũ nõ purũ
puro malo dparabit᷑ in effĩcientia. Hoc ÷
ut tam efficax ad bonũ illd̾ sit qm ad ma¬

Expanded text:
mala actione intentio. Verum quod absque vel minimo peccato non est, purum bonum minime est. Quo pacto ergo bonum non purum puro malo comparabitur 517 in efficientia, hoc est ut tam efficax ad bonum illud sit, quam ad ma
Abbreviated transcription (Latin):
lam sua in q̃tuor rinulos diffudit.
⁊ d̾iuauit in plateas. Ubi tudel assig¬
nat nobis eum factum a deo sapien¬
tiam ⁊ iusticiam. ⁊ scĩficatõnem ⁊ re¬
pio erat u̾bũ ⁊̃ uerbñ erat apud deũ.
factum est aũt quatiniꝰ esse maiperet
erat. erat iusticia. erat sanctificatõ
⁊̃ retlemptõ. s angłis. Ut ẽẽt ẽt homi¬
nib. fecit eum deus pt ħ̾ omnia ⁊¬
fecit. qd̾  At angłis in qͥs qũo recẽp¬
tõ fu̾it nõ uideo. Nec eñt̃ auctort¬
tas scpͣturaꝵ ⁊ispiam assentire inde¬
tur eos alĩdo aut poc̃o exuitisse cap¬
tinos ant moĩti ob noxtos ut nccͣiam
haberent renemꝑfonẽ ex ceptio .¬
taxat illi q in suꝑ hie uremed abłi¬
ꝓ merentes⁊ illi quidem quia nec lapsi
isse redemptõnem: abnds brenit̾. Qͥ
angelo ne laberet᷑. Sic illum de capti¬
uitate eruens. sic̃ hune acaptitiuitate
defendens  ⁊̃ hac tõne fuit eque utͥq
retlemptõ. soluens illum ⁊ sc̾cans is

Expanded text:
ltis , in quatuor sese rivos diffudit, et derivavit in plateas, ubi videlicet et assignat nobis eum factum a Deo sapientiam, et justitiam, et sanctificationem, et repio erat Verbum, sed Verbum erat apud Deum, factum est autem quatenus esse inciperet erat, erat justitia, erat sanctificatio et redemptio, sed angelis; ut esset et hominibus, fecit eum haec omnia is. 6. At angelis, inquis, quomodo redemptio fuerit, non video. Nec enim auctoritas Scripturarum uspiam assentire videtur, eos aliquando aut peccato exstitisse captivos, aut morti obnoxios, ut necessariam haberent redemptionem, exceptis duntaxat illis qui, superpromerentes; alii quidem, quia nec lapsi isse redemptionem? Audi breviter. Qui  alias statum angelo ne laberetur, sic illum de captivitate eruens, sicut hunc a captivitate defendens. Et hac ratione fuit aeque utrique redemptio, solvens illum, et servans ist
Abbreviated transcription (Latin):
uert. quas ramen app̃hendẽ̾ omĩo
quinerũt. cũ m illum nescierũt.
qui st̃s est nobis adeorsapentia. do¬
cens prudentiamis rstaca delicta
cdonans ⁊ scificatõ inopemiplũ tem¬
tio in ex̃plũ pacientie fortiter moriẽs.

Expanded text:
verunt, quas tamen apprehendere omnino nequiverunt, cum illum nescierint, qui factus est nobis a Deo sapientia docens prudentiam; et justitia delicta donans; et sanctificatio, in exemplum temtio
Abbreviated transcription (Latin):
tlentiũ. Erant queq discipłi tamqmͣ do¬
mesti lateri eius adhentes. Ipsi sũt qͥ
soli deo uiniũt semper deo ad herentõ
⁊ eius placitũ ⁊siderantes. Iꝑ sum qͦ
imentũ cui in sidebat nõ defuit. qd̾
designat cluros cortle ⁊ animos quodãm
hiũ motli copiostor młtitudo nec opuuit.
Tales enmi magis onerl sunt quaz
honori. nec ꝓꝑter eos ꝓcessio ualde glo¬
⁊tosior est:Huiꝰ modi namq can¬
tare nõ norũt. s male sonorcs dant
rugitus. Ipsi sũt qui semper iurga¬
⁊ calcarib egent. Ft tamẽ ne ipses dere¬
linquet dñs. dum disciplinam fr̃e uolu¬

Expanded text:
m domestici, lateri ejus adhaerentes. Ipsi sunt qui soli Deo vivunt, semper Deo adhaerentes, et ejus placitum considerantes. Ipsum quoque jumentum, cui insidebat, non defuit: quod designat duros corde, et animos quodammodo hujusmodi copiosior multitudo; nec oportuit. Tales enim magis oneri sunt quam honori, nec propter eos processio valde gloriosior est. Hujusmodi namque cantare non norunt, sed male sonoros dant rugitus. Ipsi sunt qui virga semper et calcaribus egent. Attamen nec ipsos relinquet Dominus, dum disciplinam ferre volu
Abbreviated transcription (Latin):
matur. Nunqͥd nõ ista est pͣuitas q̃¬
lam qm in angelis siuis mera illa iusti¬
tia. legitur in uenisse. Non enĩ iustifi¬
cabit᷑ in dspectu tuo om̃is uiuens. ait
is qui dei iusticiam mĩme ignorabet.
nͨ eñi ait om̃is homo. se om̃is uiuens.
forte ut ne ipsos angeloͬs eu nou̾is sp̃c̃
excepisse. Uiuũt enĩ ⁊ ipsi ⁊ tanto ue¬
rius qnͣto ppius astat ei. aput quem
est fons uite. Nichiloꝰ etlam iusti s̃
s ex deo non coram comune̾ eius nõ
in eius dꝑafone. Ipse enĩ sibi iustĩa
est cuiꝰ uoluntas non tam eqͣ qm ip̃a
tas ⁊ utͣq non altud qm̃ ipsa substã¬
tia est. Ipsa uero iusticia uerissima
sicut mons est que recta est. ꝑ ura ÷.

Expanded text:
iatur. Nunquid non ista est pravitas quaedam, quam in angelis suis vera illa Justitia legitur invenisse? . Non enim justificabitur in conspectu tuo omnis vivens, ait is qui Dei justitiam minime ignorabat . Nec ait: Omnis homo, sed, omnis vivens, forte, ut ne ipsos angelicos eum noveris spiritus excepisse. Vivunt enim et ipsi, tanto verius, quanto propius adstant ei apud quem est fons vitae. Nihilominus etiam justi sunt, sed ex eo, non coram eo; munere ejus, non in ejus comparatione. Ipse enim sibi justitia est, cujus voluntas non tam aequa, quam ipsa ue non aliud quam ipsa substantia est. Illa ergo justitia verissime sicut mons est, quae recta est, quae
Abbreviated transcription (Latin):
si tam̃ pcc̃o nõ dsentiant. Ut nõ regn
in coꝵ mortali corpore. Nam pͥmi ho
pura fuit qmͣ diu eiclatũ est nec
sentire pcc̃atum. Ceterũ et ipsa qm in
firma non fuit ⁊ puritate facile ꝑdidit.
suam. Sanc aput angelos uistitia pura.

Expanded text:
si tamen peccato non consentiant, ut non regnet in eorum mortali corpore. Nam primi hopura fuit, quandiu ei datum est nec sentire peccatum. Caeterum et haec ipsa, quoniam firma non fuit, et puritatem facile perdidit, suam. Sane apud angelos justit
Abbreviated transcription (Latin):
qd uult nõ faciat ⁊ bonũ faciat qd nõ
ułt. Obscuratũ est nempe insipiens
cor eoꝵ qui huiꝰ motli sunt ⁊ quasi iã
traditi inrepbum sensum. Bonũ oĩo
nec diligeꝰ n̾ec dinoscere queũt. Nam¬
qui huiꝰmͦi est. cauere ꝓfecto malum.
net etiam ułt si possit. nec si uelit scit.
Qmn obrem hunc ocłm. in suꝑiori diui¬
sione illo altero nõ ĩmerito censm peiorẽ.
nõ quia malignior sit. sed qui ã. ꝑidosior.
Ignoranͣ quippe securiorẽ securitas seg¬
niorem facit nõ neqͥorem. Est tamẽ extͦi
ꝓcultlubio det̾ior. quia ille solum hab
mãlum. malam uidel intentõnẽ iste ⁊
falsam ⁊ sideratõnem. Uno ille caret c
duob bonis. Bono uidel ⁊elo. Iste ⁊̃
neqͣm est. qui ꝑuersꝰ ꝑiter ⁊ cecus. Bo¬
num agit ⁊ malũ credit. utiq recteᷤ opi¬

Expanded text:
iat quod non vult. Obscuratum nempe est insipiens cor eorum qui istius modi sunt, et quasi jam traditi in reprobum sensum, bonum omnino nec diligere, nec dignoscere queunt. qui hujusmodi est, cavere profecto malum nec vult, etiam si possit; nec si velit, scit. Quamobrem hunc oculum in superiori divisione illo altero censui non immerito pejorem, non quia malignior sit, sed quia periculosior. Ignorantia quippe securiorem, securitas segniorem facit, non nequiorem. Est tamen ex hoc procul dubio deterior, quod ille solum habet malum, malam intentionem; iste et falsam considerationem. Ille uno caret e duobus bonis, bonnequam est, qui perversus pariter et caecus bonum agit, et malum credit; utique recte op
Abbreviated transcription (Latin):
oculus ille qui exiudic̃o u̾itatis totũ cor¬
pus lutitlum retltlat qualem ꝓfc̃o suꝑiꝰ
diffinuimꝰ. Neq eñi extoto ad huc te¬
nebre desunt. Ubi ignorantia u̾itatis lutẽ
uttũq malum. is nero mĩme utrumq
habeas bonũ nõ ne ratõ uidet᷑ ex ig̾e
ut płs ille noceat qmͣ ꝓsit iste: Neq
enĩ dscqñs est ut tantũ in bonũ. bonum
unũ qnͣtum duo mala in malum
quidem laude dignã dixerim uł solam
nam remumatõne frustrabit᷑ inopetẽ
quoq non bono ipsa bona uoluntas̃ at tañ¬
tensiue malo quõq nõ erit decepta sim¬

Expanded text:
lle, qui ex judicio Veritatis totum corpus lucidum reddat, qualem profecto superius definivimus. Neque enim ex toto adhuc tenebrae desunt, ubi ignorantia veritatis lucemutrumque malum, is vero minime utrumque habeat bonum; nonne ratio videtur exigere, ut plus ille noceat, quam prosit iste? Neque enim consequens est, ut tantum valeat in bonum bonum unum, quantum duo mala in malum. Et quidem laude dignam dixerim vel solam na remuneratione fraudabitur in opere quoque non bono ipsa bona voluntas. Attamen sine malo quocumque non erit decepta sim
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ unibra mortis ꝑign̾orantiã u̾ita¬
tis. Selcbas uinctꝰ cathenis delictoꝵ.
Descendit ad te incarcerẽniõ ut tor¬
queret s ut erueret de potestate tene¬
bͣꝵ. ⁊̃pͥmo quidem u̾itatis dector de¬
pulit umibm ignorant̾e tue luce sapĩe
sue. Piusticiam deinde que est ex fule
soluit funes pac̃oꝵ gratis iusti ficans
pccõrem. adilidit quoq sc̃e int̾ pcr̃ores
uiuẽ̾ sic ⁊ tradere formam uite tãꝙͣ
uie qua reilires ad prĩam. Nd cu młm
postremo pietatis tradidit in mortẽ
animam suam. ⁊̃ de ꝓprio lace̾ ꝓtulit
p̃cium satisscõis quõ placaret patrẽ.¬

Expanded text:
et umbra mortis per ignorantiam veritatis; sedebas vinctus catenis delictorum. Descendit ad te in carcerem, non ut torqueret, sed ut erueret de potestate tenebrarum. Et primo quidem veritatis doctor depulit umbram ignorantiae tuae luce sapientiae suae. Per justitiam deinde, quae ex fide est, solvit funes peccatorum, gratis cos . Addidit quoque sancte inter peccatores vivere, et sic tradere formam vitae, tanquam viae, qua redires ad patriam. Ad cumulum postremo pietatis tradidit in mortem animam suam, et de proprio latere protulit pretium satisfactionis, quo placaret Patre
Abbreviated transcription (Latin):
ubi uera cemꝑ antia nisi in xp̃i ui
da: Uhi uera fortitudo. nisi in xp̃i
passione: Soli igitur qui eius doc¬
t̾rina sũt inbuti p̃dentes dicendi s̃.
soli isti qui de eius misĩcorilia ue¬
mam̃ pc̃oꝵtꝯ secuti sunt. Soli tem¬
tari. soli. fortes qui eius pacĩe docu¬
m̃ta forniter in ad u̾sis tenent. In¬
cassum ꝓinde quisq labora in acqͥ¬
sicõne uirtutũ si aliundẽ eas sper¬

Expanded text:
Ubi vera temperantia, nisi in Christi vita? Ubi vera fortitudo, nisi in Christi passione? Soli ergo qui ejus doctrina imbuti sunt, prudentes dicendi sunt; soli justi, qui de ejus misericordia veniam peccatorum consecuti sunt; soli temdent; soli fortes, qui ejus patientiae documenta fortiter in adversis tenent. Incassum proinde quis laborat in acquisitione virtutum, si aliunde eas sper
Abbreviated transcription (Latin):
si qua  humilis est iustitia. recta for¬
sitan s nõ pura. Nisi forte melioreᷤ
nos ẽẽ creclimꝰ qmͣ prẽs nr̃os qui nõ
minꝰ uaratitꝰ qͣm hũiliter aiebant.
Nõs iusticie nr̃e tamqm̃ pannus

Expanded text:
si qua est humilis est justitia, recta forsitan, sed non pura. Nisi forte meliores nos esse credimus, quam patres nostros, qui non minus veraciter quam humiliter aiebant: Omnes justitiae nostrae, tanquam pannus
Abbreviated transcription (Latin):
tudo. ⁊ bt̃issima delc̃atio. Itaq intlłiga
mus d̾m qͣntũ possumꝰ sine qͣlitate bo¬
nũ. sñ qͣntitate magnũ. sine in digen¬
tia creatorem. sine sitũ p̃ sidentem. sine
hĩtu om̃a continẽtẽ. sine icco ubiq to¬
tum. sine temꝑe sempit̾nũ. sine ulla
mutatõe mutabili a facientẽ. nch̾q
nũꝙͣ uetus. in nouans omnia ⁊̃ ĩue¬
custatem ꝑ tlucens suꝑbos. ⁊ nesciũt.
semper agẽns semꝑ quietꝰ. colligens
⁊ nõ egens. Portans ⁊ inplens. ⁊ ꝑte¬
gens. Creans nutens. ⁊ ꝑ ficiens. q̃rẽs
cũ nichil desit tibi. amãs nec estuãs.
zelas ⁊ securꝰ es. penitet te ⁊ nõ doles.
Irasceris ⁊ tnͣquillꝰ es. Oꝑa mutas nͨ
mutas dsilium. Recipis qd inuenis
⁊ nũqͣm amisisti. Nuniqͣm inops ⁊
gaudes lucris. Numꝙͣ auarꝰ ⁊ usuraᷤ
exigis. super erogat᷑ tibi ut debeas. ⁊
qͥs habet qͥcꝙͣ non tuũ: Redtlis de¬
bita tibi ulłi debens. donãs debita ml
ꝑdens. ⁊ qͥd dicimꝰ Deus m̃s uita

Expanded text:
 intelligamus nos Deum, quantum possumus sine qualitate bonum, sine quantitate magnum, sine indigentia creatorem, sine situ praesentem, sine habitu omnia continentem, sine loco ubique totum, sine tempore sempiternum, sine ulla mutatione mutabilia facientem, nihilque , numquam uetus; innouans omnia et in uetustatem perducens superbos et nesciunt; semper agens, semper quietus; colligens et non egens; portans et implens et protegens; creans et nutriens et perficiens; quaerens, cum nihil desit tibi. amas nec aestuas; zelas et securus es; paenitet te et non doles; irasceris et tranquillus es; opera mutas nec mutas consilium; recipis quod inuenis et numquam amisisti; numquam inops et gaudes lucris; numquam auarus et usuras exigis. supererogatur tibi ut debeas, et quis habet quicquam non tuum? reddis debita nulli debens; donas debita nihil perdens. et quid diximus, deus meus, uita
Abbreviated transcription (Latin):
gruam motũ declit. Qui lune statu
motlum suũ. Qui uias celestes et
terrestres locoꝵ mutatõnib prebet.
stituit. Qui roꝵ cansas habet. nou̾
herbe flosculum. nec arboris foliũ sine su
d̾s uerus. ids ubiq totus. nullus indu¬
sis locis. ulłis in uĩculis alligatus. in
ulsas ꝑtes settibilis. ex ꝑte ulła muta¬
bilis. implens celum et t̾ram. potentia
p̃senti nõ indigenti nat᷑a. Ipse temꝑa

Expanded text:
ue ordinat. Qui lune statuit modum suum. Qui vias celestes atque terrestres, locorum mutationibus prebet. tituit; qui rerum causas habet, nouit herbae flosculum, nec arboris folium sine sua Deus, id est ubique totus, nullus inclusus locis, nullis vinculis alligatus, in nullas partes sectilis, ex nulla parte mutabilis, implens coelum et terram, praesente potentia, non indigente natura. Sic ita
Abbreviated transcription (Latin):
ceus cuꝰ. ⁊ dixi omnib qui cͥcumstãt
foras carns mee. Dicite michi de d̾o
meo qd̾ uos nõ estis. dicite michi de illo
aliquid: ⁊̃ exclamaueꝵt uoce magͣ
Ipse uos fecit. Int̾rogatõ mea inten

Expanded text:
dixi omnibus his quae circumstant fores carnis meae: Dicite mihi de Deo meo, quod vos non estis, dicite mihi de illo aliquid. Et exclamaverunt voce magna: Ipse fecit nos. Interrogatio mea, intent
Abbreviated transcription (Latin):
hominib. Uti iam inscĩs est angłis ⁊ cau¬
tum apc̃co. ⁊ tutum amisia. ꝓbantib tandẽ
triplicis libertatis. felici exꝑientia que
fit bona uoluntas dei. ac beneplacens et
ꝑfectã. Qd̃ quia nectlum est sola int̾mi
integͣ plenaq manet in bom̃ib libertas
arbitrii. Nam libertas dsilu exꝑte tm̃
⁊ hoc inpaucis sp̃italib qui carnem suã
c̾cifixerunt cum uiciis ⁊ dcupiscentus.
qͣtinus iam nõ regnet pcc̃atum in eoꝵ
mortali corꝑe. Porro ut nõ regnet lib̾
captiuitas est liberi arbitru. Iam de lib¬

Expanded text:
hominibus uti jam in sanctis angelis, et cautum a peccato, et tutum a miseria, probantibus tandem triplicis libertatis felici experientia, quae sit bona voluntas Dei, ac beneplacens, et perfecta. Quod quia necdum est, sola interim plena, integraque manet in hominibus libertas arbitrii. Nam libertas consilii ex parte tantum, et hoc in paucis spiritalibus, qui carnem suam crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis, quatenus jam non regnet peccatum in eorum mortali corpore. Porro ut non regnet, libecaptivitas est liberi arbitrii. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ in hac carne rato licet raptimq ⁊
placiti lib̾tate fruunt᷑. qui cũ oaria
oꝑtimã ꝑtem elegeꝵt que non auferet᷑
ab eis. Qui enĩ iam tenent qd̾ aufe̾n¬
dum nõ est. exꝑiunt᷑ utiq qd futuꝵ ẽ.
Sed qd̾ futurũ est felicitas est. Porro
felicitas et miẜia codem temꝑe simul ẽẽ
nõ possunt. Quociens igitur ꝑspiritũ
illã ꝑticipant tociens istã nõ sentiũt. Itaq
in hac tuta soli ꝯtẽplatiui possũt utrͥq
frui lib̾tate ꝯplaciti ⁊ hoc exꝑte ⁊ ꝑte satis¬

Expanded text:
 in hac carne, raro licet raptimque, complaciti libertate fruuntur, qui cum Maria optimam partem elegerunt, quae non auferetur ab eis. Qui enim jam tenent, quod auferendum non est, experiuntur utique, quod futurum est; sed quod futurum est, felicitas est. Porro felicitas et miseria eodem tempore simul esse non possunt. Quoties igitur per spiritum illam participant, toties istam non sentiunt. Itaque in hac vita soli contemplativi possunt utcunque frui libertate complaciti
Abbreviated transcription (Latin):
uibere ꝑiudiciũ. litita illicitaq dec̾nimꝰ
s et liberi ꝓcultlubio d silii ac ꝑboe ⁊ a
peccato libe̾ri essemꝰ. S quid si totũ solũ
ne liberi queq esse ꝯplaciti m̾ito dicc̾mꝰ.
quippe qui ab omni proinde qđ diplice̾
p̃t hoc est abomni nos miseria uberos
sentiremꝰ : Nunc autem cũ multa per
iudicium. uel ad mittenda uł ꝯmitten¬
da esse decernamus. que tamen ꝑ dsiliũ
nequaqͣm pro iudicu rectitucline aut eligi¬
nius aut ꝯtempniniꝰ rursumq quia nõ
omnia que tamꝙͣ recta ⁊ ꝯmotla dsulte
obẜuamus etiam ut beneplacita libentꝰ
amplectim᷑. sed insuper quasi dura ac mo¬
lesta uix enanimit᷑ fr̾e ꝑduramus. liq̃t
qr libeꝵ nec dsiliũ haberemꝰ necꝰ pͥlacit.¬

Expanded text:
er judicium licita illicitaque decernimus; sed et liberi procul dubio consilii, ac per hoc et a peccato liberi essemus. Sed quid si totum, solumne liberi quoque esse complaciti merito diceremur, quippe qui ab omni proinde, quod displicere potest, hoc est ab omni nos miseria, liberos sentiremus? Nunc autem cum multa per judicium vel admittenda, vel omittenda esse decernamus, quae tamen per consilium nequaquam pro judicii rectitudine aut eligimus, aut contemnimus; rursumque non omnia, quae tanquam recta et commoda consulte observamus, etiam ut beneplacita libenter amplectimur, sed insuper quasi dura ac molesta vix aequanimiter ferre perduramus: liquet quia liberum nec consilium habemus, nec complacit
Abbreviated transcription (Latin):
tas. apeccato. amiseria. a necessitate
Hanc ultĩo loco positam. dtulit nobis in ⁊¬
dic̃one natura. Inpͥm am restauram᷑ a
gracia. media nobis reẜuat᷑ inpatria. Di¬
uoluntatem ac uoluntariam lib̾tatem ⁊¬
diti sumus nobilis deo creatura. Scdo
reformamͣ in innocenti ã nouã in xp̃o cͤ¬
atura. Tertio sublimamͣ ingłam ꝑfectã
ma quippe p̃stamꝰ cet̾is animãtib. In ẜa
carnem. ꝑ tertiam mortem subicimꝰ. uł
certe sicut in p̾ma subietit d̾s sub petlib
nr̃is. ouies ⁊ boues ⁊ peccora campi. Ita
In ultinia tantlem nos ip̃os nobis pleniꝰ
submissus ꝑ uictoriam corruptõnis ⁊ mor
mors. ⁊ nos fͣnsibimus in lib̾tatẽ glorie

Expanded text:
tas, a peccato, a miseria, a necessitate; hanc ultimo loco positam contulit nobis in conditione natura, in primam restauramur a gratia, media nobis reservatur in patria. Divoluntatem ac voluntariam libertatem conditi sumus, nobilis Deo creatura: secundo reformamur in innocentiam, nova in Christo creatura: tertio sublimamur in gloriam, perfecta irima quippe praestamus caeteris animantibus; in secunda carnem, per tertiam mortem subjicimus. Vel certe sicut in prima subjecit Deus sub pedibus nostris oves et boves et pecora campi: ita in ultima tandem nos ipsos nobis plenius submissurus per victoriam corruptionis et morors, et nos transibimus in libertatem gloriae
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ spiritꝰ. solus es si non dmiũa cogites
si non affectes p̃sentia. si despicias qd̃
młti suscipiũt si fastitłias ꝙ om̃s desi¬
derant. si iurgia deuites. si clampna ñ
sentias. si non recorderis inniriaꝵ.
lus est inqnͣtũcumq hoĩm uerseris fre¬
quentia. tantum cane aliene dn̾satõis
esse curiosus explorator aut tem̾arius
uitlex. ⁊̃ si ꝓp̾am aclum quid dephenda ᷤ.
sic nec iudites proximũ. magis autem
extusa intentõnem si opus nõ potes.
Puita ignorantiam. puta surreptõnẽ.
puta casum. Quod si omnẽ omm̃o
dissimulatõnem rei c̾titudo recusat.
suadere nich̾oꝰ ipse tibi ⁊ dicito aput te¬
merip̃m uehemens fuit ninis tẽptatõ.
Quid tle me illa fecisset si accepisset ĩ
me similtꝰ potestatem.¬
bilissimo u̾mitulo c̃cifigi. Quis au¬
diuit uiqͣm tale: Aut quis utlit
hruc siłe. Uix eñi ꝑiusto qͥs moritur
ipse proinimitis ⁊ ꝓiustis mortuus
est. eligens exulare acelis ut nos reꝑ¬

Expanded text:
solitudo. Solus es, si non communia cogites, si non affectes praesentia, si despicias quod multi suspiciunt, si fastidias quod omnes desiderant, si jurgia devites, si damna non sentias, si non recorderis injuriarum. lus es in quantacunque hominum verseris frequentia: tantum cave alienae conversationis esse aut curiosus explorator, aut temerarius judex. Etiamsi perperam actum quid deprehendas, nec sic judices proximum, magis autem excusa. Excusa intentionem, si opus non potes; puta ignorantiam, puta subreptionem, puta casum. Quod si omnem omnino dissimulationem rei certitudo recusat, suade nihilominus ipse tibi, et dicito apud temetipsum: Vehemens fuit nimis tentatio, quid de me illa fecisset, si accepisset in me similiter potestatemlo, imo vermiculo crucifigi! Quis audivit unquam tale? aut quis vidit huic simile? Vix enim pro justo quis moritur: ipse pro injustis et inimicis mortuus est, eligens exsulare a coelis, ut nos rep
Abbreviated transcription (Latin):
Etnitur in non nlłis sacertlotib
uestiũ cultus plurimũ uͥtutum
autem nlsius aut exiguus. Ueꝵ tus acꝰ¬
tles altissimi dei cui ex his placere gestro
Nam si placere ius mũtio quid tibi pro¬
dest sacertlotũr. Nec eñi potes tluob dd̾s
q placere hom̃ib deo nõ places. Si nõ
places nõ placas. Cur ergo sacerdos: Sin
sed dco. cur qͣus ppłs talis ta et sater¬
dos. Cin uero si sacerdos pastorẽ ⁊ ppłs
oues desigͣt. Dignũ est ut mulło apꝑeat
ouis sum pastor mens ⁊ ipse incuruus
gradit uultũ gerens deorsum ⁊ t̾ram sꝑ
respiciens ⁊ soli uent᷑. ienuꝰ mente pa¬
bulã queritans in quo discermim᷑. Ue si
ueñit luptis nõ erit qui p̃uitleat qui oc¬
currat. qui eripiat. Decet ne pastorem
more pecoꝵ sensib incubare corꝑis in
here. isimis in hiare t̾renis ⁊ non pociꝰ
erectum stare ut homĩem celũ mente
suspice̾ que surẜ sunt ⁊ q̃rere ⁊ sapere

Expanded text:
ernitur in nonnullis sacerdotibus vestium cultus plurimus; virtutum aut nullus, aut exignus. Quibus ei altissimi, cui ex his placere gestis, Nam si placere vis mundo, quid tibi prodest sacerdotium? Nec enim potes duobus dominis que placere hominibus, Deo non places: si non places, non placas. Cur ergo, ut dixi, sacesed Deo, cur qualis populus, talis et sacerdos? Enimvero, si sacerdos pastor est, et populus oves, dignum est ut in nullo appareat ovis sum, pastor meus et ipse incurvus graditur, vultum gerens deorsum, et terram semper respiciens, et soli ventri mente jejunus pabula quaeritans, in quo discernimur? Vae, si venerit lupus! non erit qui praevideat, qui occurrat, qui eripiat. Decetne pastorem more pecorum sensibus incubare corporeis, haerere infimis, inhiare terrenis: et non potius erectum stare ut hominem, coelum mente suspicere, quae sursum sunt et quaerere et sapere,
Abbreviated transcription (Latin):
nil scbi rerentat exom̃ib. Nec ꝑpłi reqͥ¬
rit tlatũ s luctum. nec tlei gloriã usur¬
ꝑat sibi. acceptũ talentũ non ligat ĩsu¬
dario s partit numulariis aquib et
isstiras recipit nõ sibi s cdño. Nõ hãt
fõneam ut nulpes non tamqͣm uolucres
nitlum. nec locules quomotlo iutlas nõ
henparstut nec maria iccum indliu̾sorio.
ria non p̃t uacit̾ nisi qui ex tͥnsecas glo¬
rias ꝑfecte respu̾it. Nec enim pure
ualet uel lei uł ꝓximi qie lutra qui pro¬

Expanded text:
il sibi retentat ex omnibus. Nec populi requirit datum, sed lucrum, nec Dei gloriam usurpat sibi. Acceptum talentum non ligat in sudario, sed partitur nummulariis, a quibus et usuras recipit, non sibi, sed Domino. Non habet foveam ut vulpes, non tanquam volucres nidum, non loculos quomodo Judas; non denique, sicut nec Maria, locum in diversorio. riari non potest veraciter, nisi qui extrinsecas 466 gloriolas perfecte respuerit. Nec enim pure valet Dei vel proximi quaerere lucra, qui pro
Abbreviated transcription (Latin):
his credelitꝰ subtrahit᷑ qd̃ manit᷑ ex¬
pentlitis: ⁊̃ nos enim plasmats des re
Nos ergo frẽs ur̃i uidete quale sit
de sraterna portõne pascere oculos ur̃os.
Uita ña cedit uobis insuꝑfluas co
dum et uos uanitando ꝑitis ⁊ nos spoli¬
ando ꝑimitis. Ium̃ta gradiunt᷑ omis¬
ta gẽmis ⁊ nr̃a non curatis crura
nutla caligulis. Anuli cathenule tỹ¬
tinnabula. ⁊ clãuate q̃dlam corrigie
mult̾aq talia tam spetõsa colorib
qm pontlerib pretiosa muloꝵ cepẽ¬
tdent ceruib. fratrũ autẽ lat̾ib nec
semicicia misantes apponitis. Hic ac¬
cen̾it qd hec omnia nec negonatõis
stutio nec pprio manuũ exercitõ ub̾
elaborastis sednec iure heretlitario p¬
coram deo tantũ cui corila locunt᷑. fi
enim autlent aꝑte causan adu̾sum.
uos quib int̾ra ꝑsua uita necesse ht̃
pocus supplicarẽ. Ceteꝵ in futuro sta

Expanded text:
subtrahitur, quod inaniter expenditis. Et nos enim Dei plasmatio, et nos Nos ergo fratres vestri. Videte quale sit de fraterna portione pascere oculos vestros. Vita nostra cedit vobis in superfluas copdum et vos vanitando peritis, et nos spoliando perimitis. Jumenta gradiuntur onusta gemmis, et nostra non curatis crura nuda caligulis. Annuli, catenulae, tintinnabula, et clavatae quaedam corrigiae, multaque talia, tam speciosa coloribus, quam ponderibus pretiosa, mulorum dependent cervicibus: fratrum autem lateribus nec semicinctia miserantes apponitis. Huc accedit, quod haec omnia nec negotiationis studio, nec proprio manuum exercitio vobis elaborastis, sed nec jure haereditario pcoram Deo tantum, cui corda loquuntur. Nec enim audent aperte causari adversum vos, quibus interim pro sua vita necesse habent potius supplicare. Caeterum in futuro stab
Abbreviated transcription (Latin):
Etibi cli̾ce mors in olla. Mors ĩ
olla carniũ mors in humodi
delicus est. Ron motlo quia secus ĩ¬
troitũ delectatõnis posita esse cog̾scit᷑.
s obid maxime quia ppłi ⁊d stat esse
pc̃cata que ꝯmetlis. Sñptus eccłiasticoᷤ
gratis te hr̃e reputas. cantando ut ar
tibiminus sufficere utlerent᷑. Solli¬
citus estotamꝙͣ retlditutꝰ rõnem dig¬
nos pro eis gemitus suntlere dignos
agere penitentie fructus. alicqͣn tibi
non̾is inputantia que mͦ int̾ clelicias
cometlis ⁊̃ ꝑuipentlis ⁊ ilissimulas tã¬
qmͣ nichil attinentia tibi. Siulicõrũ
dei abyssus multa. Sterribilis deus
in dsiliis super filios hominũ. frust
incipient misi dicere montes catlite
uis accrisatõ tlura quoꝵ mx̾e stipendi¬
is nec tliluere pcc̃a. quib facti sũt du¬
oblectant oculos quib mercaris tam
graue iutlitiũtam dure te metip̃m:
obligas ratõni: Unuisa quitlem us¬
esto. Surgis ad uigilias uadis admis¬
sas. horis nocturnis. choꝵ diurnis q

Expanded text:
tibi, clerice: Mors in olla . Mors in ollis carnium: mors in hujusmodi deliciis est. Non modo, quia secus introitum delectationis posita esse cognoscitur; sed ob id maxime, quia populi constat esse peccata quae comedis . Sumptus ecclesiasticos gratis habere te reputas? Cantando, ut aitibi minus sufficere viderentur. Sollicitus esto tanquam redditurus rationem, dignos pro eis gemitus fundere, dignos agere poenitentiae fructus. Alioquin tibi ea noveris imputanda, quae modo inter delicias comedis, et parvipendis, et dissimulas, tanquam nihil attinentia tibi. O judiciorum Dei abyssus multa! O terribilis Deus in consiliis super filios hominum! Frustra tunc incipient miseri dicere montibus, Caditavis, accusatio dura, quorum vixere stipendiis, nec diluere peccata; quibus facti sunt dutiae illae caecos oblectant oculos, quibus mercaris tam grave judicium, tam durae temetipsum obligas rationi? Universa siquidem us surgis ad vigilias, vadis ad missas, horis chorum nocturnis diurnisque
Abbreviated transcription (Latin):
possessores ultra uictũ accipiñt uel
uestitũ. Nec eni ordinauit deus his
⁊ quib tegant nõ quib ornent᷑ acciꝑe.
Sane qui non fitlelit̾ introiuit neq ꝑ
Manifestam sine tlubio facit arborez
fruitus. radicem palmes. opus. intentõ¬
nem manifestam faciet ad qđ uenit i
mactet utiq ⁊̃ disꝑgat. Qͣntlo eñi alta¬
ri su̾iat qui eius modi est. seruiat autẽ
esse ⁊tentus qui eo aĩo introiuit. ut
stipentlia cleri inusus uoluptatis. cu¬
riositatis ⁊ uanitatis ꝯgreget seruet
expendat: Trplex ergo funids qui dif¬
fitile rumꝑit᷑. hominẽ miserũ inꝑui¬
tiem trahit qui nõ pure intrat. in dig¬
ne ministrat. s et in ipso fructu abii¬

Expanded text:
possessores, ultra victum accipiunt et vestitum. Nec enim ordinavit Deus his et quibus tegantur, non quibus ornentur, accipere. Sane qui non fideliter introivit, neque ristum? Manifestam sine dubio faciet arborem fructus, radicem palmes, opus intentionem. Faciet ad quod venit, ut mactet utique et disperdat. Quando enim altario serviat qui ejusmodi est: serviat autem esse contentus, qui eo animo introivit, ut stipendia cleri in usus voluptatis, curiositatis et vanitatis congreget, servet, expendat? Triplex ergo funiculus qui difficile rumpitur, hominem miserum in perniciem trahit, qui impure intrat, indigne ministrat, sed et ipso fructu abu
Abbreviated transcription (Latin):
stricta et angusta ualale. nec p̃ponere se
cquali. nec equare ⁊̃posito. Huius diẜ¬
finitõ est ret̾itlere cuiq q uod suũ est. al¬
tera latior ⁊ amplior insticia nec eqͣre
se pari. nec infi̾ori sopp̃onere. Sicut eĩ
granilis ⁊ granis suꝑbia est p̃ferre se
equali aut equare p̃lato. Ant magne

Expanded text:
 nec praeponere se aequali, nec aequare praeposito. Hujus definitio est, reddere unicuique quod suum est. Altera latior et amplior justitia, nec aequare se pari, nec inferiori praeponere. Sicut enim grandis et gravis est superbia, praeferre se aequali, aut aequare praelato, it
Abbreviated transcription (Latin):
rum. ⁊ dfessione laudis cliuine. Tunc
eñi ueri d fessores eritis si omnis uita
nr̃a ⁊ fittatur uos pccores ⁊̃ dignos mł¬
to maiorib penis. Deum uero sũme
Qiuisqͥs enim ardenter nõ desiderat peni¬
tiam. ⁊ sic diuinam nõ dfitet᷑ bonitatẽ.

Expanded text:
rum, et confessione laudis divinae. Tunc enim veri Judaei eritis, si omnis vita vestra confiteatur vos peccatores, et dignos multo majoribus poenis: Deum vero summum Quisquis enim ardenter non desiderat poenitiam; et sic divinam non confitetur bonitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃phenditur sũmitas scale. Ascendamꝰ
ergo uelud duob quibd̾a pedib medita¬
tõne et ordne. MDeditatõ siquidem docet
quid desit. orato ne quid defit obtinet. Illa
uiam ostendit ista detlucit. Meditatõe
Deniq agnoscimꝰ ĩmientia nobis peri¬
cula. oratõne eua dimꝰ.¬

Expanded text:
ditur summitas scalae. Ascendamus igitur, velut duobus quibusdam pedibus, meditatione et oratione. Meditatio siquidem docet quid desit; oratio ne desit obtinet. Illa viam ostendit, ista deducit. Meditatione denique agnoscimus imminentia nobis pericula; oratione evadim
Abbreviated transcription (Latin):
in quid piscib maris ⁊ uolatilib celi
⁊ omniũ repentiũ que repũt suꝑ t̾ras
ymaginẽ suam. noluit nisi irr̃onabi¬
ub dñari. nõ hominẽ homini. sed
homĩem petori. Un de ergo pͥmi iusti
ꝑentes pecorum magis qͣm hominũ
auit ds quid postulet ordo creaturaꝵ
ꝙ exigat meritũ pcc̃atoꝵ. In codenz¬

Expanded text:
volatilium coeli, et omnium repentium quae repunt super imaginem suam noluit nisi irrationabilibus dominari: non hominem homini, sed hominem pecori. Inde primi justi, pastores pecorum magis quam reges hominum aret Deus, quid postulet ordo creaturarum, quid exigat meritum peccatorum. Con
Abbreviated transcription (Latin):
paululũ stare uł aliqñ tardius ire ꝑmͣ¬
titur. s urgent᷑ omnes pari motu. nec
diu̾so impellunt᷑ accessu. In epła ad esi
inuen̾it suus nouissimꝰ dies cum de hoc
Suꝑuis iuidex iratus. inferius chaos¬
borrentlũ. a dextris pcc̃ata acc̃antia. asi¬
nistris infinita demonia ad suppliciũ

Expanded text:
paululum stare uel aliquanto tardius ire permittitur; sed urgentur omnes pari motu nec diuerso inpelluntur accessu. Neque enim, inuenerit suus nouissimus dies, in hoc s erit iudex iratus, inferius horrendum chaos, a dextris peccata accusantia, a sinistris infinita demonia ad supplicium
Abbreviated transcription (Latin):
Oroinde pu̾os qui nascunt᷑ int̾rogeni
quare aploratu incipiũt. ⁊ qui ridere¬
nõ possunt. Nascitur ⁊ statimi plo¬
rat. post nescio qd̾ dies ridet. an plora¬
bat nascens ꝓpbeta sue talamitatis er¬
at. Latrime eñi testes sunt misie̾. ñi¬
elum icquit ⁊ iam ꝓphetat. Quid pro¬
in metliis positus temptatõib semꝑ

Expanded text:
os pueros qui nascuntur, interrogemus, quare a ploratu incipiunt, qui et ridere possunt. Nascitur, et statim plorat: post nescio quot dies ridet. Quando plorabat nascens, propheta suae calamitatis erat: lacrymae enim testes sunt miseriae. Nondum loquitur, et jam prophetat. Quid proin mediis positus tentationibus semper