comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quale eẽt ostendimꝰ sed quia int̃se differant planius dicendũ ẽ. In partitione quasi m̃ora sunt ut corporis
caput humerq manꝰ latera crura pedes & cetera inaiuisione formȩ quas greci iaeas uocant. nr̃i siqui
heo ferit tractant species appellant ñ possime id quidẽ sed in utilit̃ admatandos cãsus in docendo. Noli eni niss
latine quidẽ dici possit specierum et specieb: dicere. Et sepe iiscasib: atendũ ẽ. at formis et fermarũ uoli. Cũ itutẽ
utroq uerbo dẽ significetur cõmoditatẽ indicendo ñ arbitra negligendã. briꝰ & formã diffiniunt hoc modo
benẽ notioadplures differentias ꝑtinens. Forma ẽ notio cuiꝰ differentia ad capit generis & quasi forma refer¬
ri potost. Notionẽ appello quã grecitũ ENNLΑN tũ prolensindicunt. Ia est insita et ante ꝑcepta. cuiq cognitiorus¬

Expanded text:
quale esset ostendimus, sed quid inter se differant planius dicendum est. In partitione quasi membra sunt, ut corporis quale esset ostendimus, sed quid inter se differant planius dicendum est. In partitione quasi membra sunt, ut corporis caput umeri manus latera crura pedes et cetera; in divisione formae, quas Graeci ei/dh vocant, nostri, si qui haec forte tractant, species appellant, non pessime id quidem sed inutiliter ad mutandos casus in dicendo. Nolim enim, ne si Latine quidem dici possit, specierum et speciebus dicere; et saepe his casibus utendum est; at formis et formarum velim. Cum autem utroque verbo idem significetur, com- moditatem in dicendo non arbitror neglegendam. genus et formam definiunt hoc modo: Genus est notio ad pluris differentias pertinens; forma est notio cuius differentia ad caput generis et quasi fontem referri potest. Notionem appello quod Graeci tum e/nnoian tum pro/lhyin
Abbreviated transcription (Latin):
est diffinitio Multis mĩ modis sine hereditate tineri pecuniȩ moituoꝵ possunt. Vnũ adde uerbũ iure:
iã a cõmunitate res disiuncta uidebitur. Ot sit &xplicata diffinitio sic Hereditas est petunia q̃ morte alicuius
ad quẽpiã ꝑuenit iure. Nondũ est satis : adae: nit ea aut legata testam̃to. aut posossione retenta. Confeci
est : itrmq ut illud Gentilis sunt int̃se qui eodẽ nomine suntꝰ : ñ ost satis. Qui ab ingenuis nundi sunt: uria
quidẽ satis est. Quoꝵ maior nemo seruitute seruiuit. Ab est &iã nuno. Qui capite ñ sunt deminuti. hoc
fortasse satis ẽ. Nihil mĩ uideo sceuolã pontificẽ adbanc diffinitionẽ addidisse. Atq haec ratio ualet in utreq.
genere diffinitionũ siue ia qđ est siue id qđ intelligitur diffiniendũ est. Partitionũ aut̃ & diuisionũ genus

Expanded text:
est definitio; multis enim modis sine hereditate teneri pecuniae mortuorum possunt. Vnum adde verbum: iure; est definitio; multis enim modis sine hereditate teneri pecuniae mortuorum possunt. Vnum adde verbum: iure; iam a communitate res diiuncta videbitur, ut sit explicata definitio sic: Hereditas est pecunia quae morte alicuius ad quem- piam pervenit iure. Nondum est satis; adde: nec ea aut legata testamento aut possessione retenta; confectum est. Itemque ut illud : Gentiles sunt inter se qui eodem nomine sunt. Non est satis. Qui ab ingenuis oriundi sunt. Ne id quidem satis est. Quorum maiorum nemo servitutem servivit. Abest etiam nunc. Qui capite non sunt deminuti. Hoc fortasse satis est. Nihil enim video Scaevolam pontificem ad hanc definitionem addidisse. Atque haec ratio valet in utroque genere definitionum, sive id quod est, sive id quod intellegitur definiendum est. partitionum autem et divisionum genus
Abbreviated transcription (Latin):
auctoutate edictis magistratiũ more. aquitate consistat. Diuisi onũ aut̃ diffinitio formas om̃is complectitur qug
sub eodẽ genere sunt quo difinit᷑ hoc modo. Ab alienatio ẽ eꝰ reiquȩ mancipi est. aut traditio alteri nexd. aut in ure
cessio. int̃quos ea iure ciuili fieri possunt. Sunt &iã alia gecera diffinitionũ. sed ad huiꝰ libri institutũ. illa nihilptinei
Iantũ est dicendũ quid sit diffinitionis modus. Sic igitur ueteres p̃cipiunt Cũ sumpseris ea quȩ sint ei rei quã diffini¬
re uelis cũ aliis cõmunia usq eo ꝑsequi dũ propriũ efficiat᷑ qđ nullã in aliã rẽ transferri possit. ut hec. Hereditas e
pecunia: cõmune adhuc Multa eni genera pecuniae : adde qđ sequitur. Quȩ morte alicuius ad quẽ piã puenit : Nondẽ

Expanded text:
auctoritate, edictis magistra- tuum, more, aequitate consistat. Divisionum autem definitio formas omnis complectitur quae auctoritate, edictis magistra- tuum, more, aequitate consistat. Divisionum autem definitio formas omnis complectitur quae sub eo genere sunt quod definitur hoc modo: Abalienatio est eius rei quae mancipi est aut traditio alteri nexu aut in iure cessio inter quos ea iure civili fieri possunt. sunt etiam alia genera definitionum, sed ad huius libri institutum illa nihil pertinent; tantum est dicendum qui sit definitionis modus. sic igitur veteres praecipiunt: cum sumpseris ea quae sint ei rei quam definire velis cum aliis communia, usque eo persequi, dum proprium efficiatur, quod nullam in aliam rem transferri possit. Vt haec: Hereditas est pecunia. Commune adhuc; multa enim genera pecuniae. Adde quod sequitur: quae morte alicuius ad quempiam pervenit. Nondum
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. alterũ tarũ quȩ intelliguntur eẽ. Iadico quȩ cerni tanigiq possunt : ut fundir edes parixẽ. stillidiũ
incipiũ picudẽ supellectilẽ penus cetera : Quo & genere queda int̃dũ uobis diffinienda sunt. Tirũ autem¬
erũ ouȩ nox sunt. non eẽ rursus ea dico quȩ tangi de monstrariue ñ possunt cerni tam̃ animo. atq intelligi
uosiuat ut si usr capionẽ si tutelã sigentẽ si agnationẽ diffinias. Qnarũ rerũ nullũ suo ẽ quasi coro. Est tam̃
eda consosmatio insignita. & impressa intalligentiẽ quã noconẽ uoco. Ia sepe in argum̃tando diffininone
xplicanda est. Atq &iã diffinitiones aliȩ sunt particionũ aliȩ diuisionum. Partitionũ cũ res ea quȩ ꝓposita est. quasi
quas in mbra discerpitur. Vt si quis ius ciuile dicat id eẽ quod in legibus senatus consultis rebus iudicatis iuris pertor

Expanded text:
quae sunt, alterum earum quae intelleguntur. esse ea dico quae cerni tangique possunt, utquae sunt, alterum earum quae intelleguntur. esse ea dico quae cerni tangique possunt, ut cetera; quo ex genere quaedam interdum vobis definienda sunt. Non esse rursus ea dico quae tangi demonstrarive non possunt, cerni tamen animo atque intellegi possunt, ut si usus capionem, si tutelam, si gentem, si agnationem definias, quarum rerum nullum subest quasi corpus, est tamen quaedam conformatio insignita et impressa intellegentia, quam notionem voco. Ea saepe in argumentando defini- tione explicanda est. atque etiam definitiones aliae sunt partitionum aliae divisionum; partitionum, cum res ea quae proposita est quasi in membra discerpitur, ut si quis ius civile dicat id esse quod in legibus, senatus consultis, rebus iudicatis, iuris peritorum
Abbreviated transcription (Latin):
cettrarum om̃ium quarũ annuus est usus. Ualeat aquitas quȩ parib: incausis. paria iura desiderat. Quȩ aurem
assumuntur e trinse cus. ea maxime & auc toutate ducuntur. Itaq greci. tales argum̃tationes: atche nos uocant id est
At lum proice &ur ex quo intas tũ eius adis qui protexiss& aqua de fluer& id tibi ius uideri. Mis igitur locis
icir. Etrũ igitur hactenꝰ satis est tibi quidũ cã acuto & tã occupato puto. Sed qm̃ auidũ hominẽ adbas discendi epulas
icep sic accipiam ut reliquiarũ sit potius ali quid quã tehinc patiar non satiatũ discedere. Quando ergo unus
uisq torũ locoꝵ quos ex posui sua quȩdã hab& m̃ bra ea qua suptilissimȩ ꝑsequantur. et primũ de ipsa diffinitione
car. Dffinitio ẽ oratio quȩ ia quod diffinit᷑ eplicat quid sit. Diffinitionũ ant̃ duo gentra prima. Unũ earĩ rerũ

Expanded text:
ceterarum rerum omnium quarum annuus est usus. Valeat aequitas, quae paribus in causis paria iura desiderat. quae autem ceterarum rerum omnium quarum annuus est usus. Valeat aequitas, quae paribus in causis paria iura desiderat. quae autem adsumuntur extrinsecus, ea maxime ex auctoritate ducuntur. Itaque Graeci talis argumentationes ate/xnous vocant, id est tectum proiceretur, ex quo tecto in eius aedis qui protexisset aqua deflueret, id tibi ius videri. his igitur locis datur. Vtrum igitur hactenus satis est? Tibi quidem tam acuto et tam occupato puto. sed quoniam avidum hominem ad has discendi epulas recepi, sic accipiam, ut reliquiarum sit potius aliquid quam te hinc patiar non satiatum discedere. quando ergo unus quisque eorum locorum quos exposui sua quaedam habet membra, ea quam subtilissime persequamur, et pri- mum de ipsa definitione dicatur. Definitio est oratio, quae id quod definitur explicat quid sit. Definitionum autem duo genera prima: unum earum rerum
Abbreviated transcription (Latin):
directũ ad pariat̃ comunẽ adiangere uł solidũ uei fernicatũ. Seasiquis in pari&e cõmuni dimoliendo dampni in¬
sest ꝓmiserit non aeoroit p̾stare quod fomix uiciifecerit Non enĩ tius pari&is uitio qui demolitus ẽ dampnũ factũ
Nt sodeus opis uitio qđ ita adificatũ est . ut suspendi non poss&. Ab effectis reb hoc modo. Cũ mulier uiro inmanũ¬
conunut om̃ia quȩ mulieris fuerunt uiri fiunt dotis nomine. Ex cõparatione aut̃ omĩa ualent quȩ sunt ei modi
Quod in remaiore ualet ualtat in minore : Ut si in urbe fines non regantur nec aqua in urbe arceatur. Itẽ con¬
tra. Quod in minore ualet ualeat in maiore: Lic& idr exemplũ conuertere. Itẽ. quod inre pari ual&. ualtat
i hat re quȩ par est. ut qm̃ usus auctoritas fundi bienniũ est. sit &iã aediũ. At in lege. ades ñ appellantur. & sunt

Expanded text:
directum ad parietem communem adjungere, vel solidum, vel fornicatum. At si quis in pariete communi demoliendo damni indirectum ad parietem communem adjungere, vel solidum, vel fornicatum. At si quis in pariete communi demoliendo damni infecti promiserit, non debebit praestare quod fornix vitii fecerit. Non enim ejus vitio qui demolitus est damnum factum est, sed ejus operis vitio quod ita aedificatum est, ut suspendi non possit. convenit, omnia quae mulieris fuerunt viri fiunt dotis nomine. Ex comparatione autem omnia valent quae sunt huius modi: Quod in re maiore valet valeat in re minore, ut si in urbe fines non reguntur, nec aqua in urbe arceatur. Item contra: Quod in minore valet, valeat in maiore. Licet idem exemplum convertere. Item: Quod in re pari valet, valeat in hac quae par est; ut: Quoniam usus auctoritas fundi biennium est, sit etiam aedium. At in lege aedes non appellantur et sunt
Abbreviated transcription (Latin):
aosi qua serũ sestiuere s is cui usus frnc ÷ legatus esiẽt deperissa. A diferentia. Rsi ixniur legiut argintum
mnũ duoa suii ess&̃ idcrio que n nominibus fuer̃ legata sunt. Multũ enĩ differt in arianȩ positũ sit argintũ an in
mb ibis aireatur: Ex concrario aut̃ sit. Mondeb& ea mulier cui uirbonoꝵ suorũ usu fructũ legauit. :ellis umariis
aut di duir culꝑa factũ ẽ diuoreum & si mulier nunciũ remisit ⁊ am̃ proliberis manere nihl opot&. A con se quentibus
Simelueriã fuiss& nuot᷑ a tũ es quicũ conibium non ess& nunciũ remisit. qm̃ quinatisunt patrẽ non secuntur prolibi
nantri ninl ceita  a spugnantio Si pat̃ ÷ amlias uxori ancillarũ usũ fructũ legauit a filio neq ascão herede legaũ
meitus flio milier a sũ fructũ non amitt&. Quoatnĩ seme testañto cuidatũ nst. ia ab eo nuito eui datum est aufer
nenon potest. Pagnat mĩ rcet accipere & inuitũ reddere. Vb efficientib reb hoc modo. Om̃bus est ius parietẽ

Expanded text:
erisset. A differentia: non, si uxori vir legavit argentum omne quod suum esset, idcirco quae in nominibus fuerunt legata sunt. Multum enim differt in arcane positum sit argentum an in tabulis debeatur . ex contrario autem sic: Non debet ea mulier cui vir bonorum suorum usum fructum legavit cellis vinariis amen pro liberis manere nihil oportet. A consequentibus: si mulier, cum fuisset nupta cum eo quicum conubium non esset, nuntium remisit; quoniam qui nati sunt patrem non sequuntur, pro liberis manere nihil oportet. A repugnantibus: si paterfamilias uxori ancillarum usum fructum legavit a filio neque a secundo herede legavit, mortuo filio mulier usum fructum non amittet. Quod enim semel testamento alicui datum est, id ab eo invitc modo: Omnibus est jus parietem
Abbreviated transcription (Latin):
somitꝰi imprucdioitia ui nolentia: In sania Nã & parui sepe indicauer aliquide qͥuod ptnuer & signari. & psona.
urnũ. insanria. anulta sipe patefacta sunt Multi dliã in rres odiosas imprndent̃ incider̃. ut staierio nuꝑ at eielit
qui ta Locutꝰ ist bonis uiris sub ausiul antib pari&e int̃pisito. Quib paet factis. in iuditiũq prolanis. ille rer
capitalis urt dãpnatꝰ ẽ. Nuic simile quddã de lace dimonio pausania aictpimꝰ. Tencursio aut̃ fortuitar uital ẽ
at s int uentũ ÷̃ pasu iũ aut agtr &ar aliquid quod proferendũ ñ tẽt. ait dicer&ur. In hor genre &ia alla efe
in palaeedẽ ioniecta suspicies proditionis multitudo. Quodgenꝰ refutare int̃du ueritas uix porest. Huias
&ia ⁊̃ gñis fama ũolgi quoada multituainis t estimoniũ. Que aut̃ uirtute fidẽ faciunt. ea biptas¬

Expanded text:
somnus, imprudentia, vinolentia, insania. Nam et pueri saepe indicaverunt aliquid ad quod pertineret ignari, et per somnum, somnus, imprudentia, vinolentia, insania. Nam et pueri saepe indicaverunt aliquid ad quod pertineret ignari, et per somnum, vinum insaniam multa saepe patefacta sunt. Multi etiam in res odiosas imprudenter inciderunt, ut Staieno nuper accidit, qui ea locutus est bonis viris subauscultantibus pariete interposito, quibus patefactis in iudiciumque prolatis ille rei capitalis iure damnatus est. Huic simile quiddam de Lacedaemonio Pausania accepi- mus. concursio autem fortuitorum talis est, ut si interventum est casu, cum aut ageretur aliquid quod proferendum non esset, aut diceretur. In hoc genere etiam illa est in Palamedem coniecta suspicionum proditionis multitudo; quod genus refutare interdum veritas vix potest. Huius etiam est generis fama vulgi, quoddam multitudinis testi- monium. Quae aut
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritas in uirtice in est maxime. ꝓntempore aut̃ multa sunt quȩ afferant auctonitatẽ Ingenium
opas atas fotana ars usus netessitas concursio &iã non nuquã rerũ fortuicarũ Nã & ingeniosos & opulentos
&t aetatis srauio probatos dignos quib eredat᷑ putant. Non recte fertasse. sed uilgi opinio ritari uis potest
adtã que omia diriguit. & qui iudicant. & qui ex istimant. Qui enĩ reb his quas dixi ex cellunt. ipsa uirtute
undent̃ ex collere: de d reliquis quoq reb quas modo enineraui. quã ꝗ in his nulla spities anecatis est. tam int d
lon firmat᷑ fides si auȩ uris que dã a dhib &ur. Magnaeuis ẽ adpsia dienduesunti&̧ aut uses. Porũg eni enedit
igni fatigati que dicunt ea uiddiur uiritas ipsa diure. At quȩ ꝑ turbationib animi. dolat capiatatt ir acundia m&a

Expanded text:
auctoritas in virtute inest maxima; in tempore autem multa sunt quae adferant auctoritatem: ingenium auctoritas in virtute inest maxima; in tempore autem multa sunt quae adferant auctoritatem: ingenium opes aetas fortuna ars usus necessitas, concursio etiam non numquam rerum fortuitarum. Nam et ingeniosos et opulentos et aetatis spatio probatos dignos quibus credatur putant; non recte fortasse, sed vulgi opinio mutari vix potest ad eamque omnia dirigunt et qui iudicant et qui existimant. Qui enim rebus his quas dixi excellunt, ipsa virtute videntur excellere. sed reliquis quoque rebus quas modo enumeravi quam- quam in his nulla species virtutis est, tamen interdum confirmatur fides, si aut ars quaedaigni fatigati quae dicunt ea videtur veritas ipsa dicere, et quae perturbationi- bus animi, dolore cupiditate iracundia
Abbreviated transcription (Latin):
A repuguantib: Acausis. Ab efficts A cõparationt maiort mino pariũ. Nilla p̃teria sides ar gum̃ti
que renda stt. Sed qm̃ ita a principio diuisimꝰ ut alios locos dicerem into ipso de quo ambigicur herere.
de quib: satis ẽ dictũ. alios adsum xtrinseoꝰ. De his pauca dict᷑m. Et si ea nihil om̃ino eod ur̃as disputationes
ptinnt. Sed tam̃ torã rẽ efficiamꝰ quando quidẽ erpimꝰ. Neq enĩ tu is es. que nihil nisi ius eiuile delect&.
qm̃ hatua adte scribunt᷑. ut &iã in aliorũ manꝰ sint uentura: Detur oꝑa. ut quã plurimũ quos recta studia
dolestant prodisse possimꝰ. Hac ergo argum̃tatio quȩ dr̃ artis xpers. intestimonu posita ẽ. Test moniũ aut̃
nc̃ dicim om̃e quod ab aliqua exĩnare sumit᷑ ad fauendã fidẽ ꝑsona aut̃ ñ qualiscũq ẽ testimonii penđ hab &¬
Adfidẽ enĩ faciendã. auctoritas querit᷑. Sed auctoritatẽ aut natura. aut tẽpus affert. Maturȩ

Expanded text:
is, ab effectis, a comparatione maiorum minorum parium, nulla praeterea sedes argumenti quaerenda sit. sed quoniam ita a principio divisimus, ut alios locos diceremus in eo ipso de quo ambigitur haerere, de quibus satis est dictum, alios adsumi extrinsecus, de eis pauca dicamus, etsi ea nihil omnino ad vestras disputationes pertinent; sed tamen totam rem efficiamus, quandoquidem coepimus. Neque enim tu is es quem nihil nisi ius civile delectet, et quoniam haec ita ad te scribuntur, ut etiam in aliorum manus sint ventura, detur opera, ut quam plurimum eis quos recta studia delectant prodesse possimus. haec ergo argumentatio, quae dicitur artis expers, in testimonio posita est. Testimonium autem nunc dicimus omne quod ab aliqua re externa sumitur ad faciendam fidead fidem enim faciendam auctoritas quaeritur; sed auctoritatem aut natura aut tempus adfert. Naturae
Abbreviated transcription (Latin):
le & simle in uenire. Eius gneris hat sunt n quẽ ad modũ qđ mulieri debeas recte ipsi mulieri sine tutore auctore soluas. Itẽ qđ pupillo
aut pupillȩ debtas recte possis eodẽ modo soluere. Deinceps locꝰ t̃ qui etentrario dr̃. Contrarior ł aut̃ gnrã plura siũ ainũ eorũ quȩ in tod
ginere plurimũ disfer̃ ut sapintia. stidaitia. Eodẽ aut̃ gnẽ aucantur quib: propositis occurr̃ tãquã eregione quedã contraria uit
celeritati tarditas ñ debilitas. Ex quib concrariis. argum̃ta talia ex istunt. Si stid titiã fugimꝰ si quam̃ sapientiã. Et honitatẽ si
malitiã l q̃ ex eodẽ gnrẽ contraria s̃ appellant᷑ diuersa. Sunt enũ alia contraria quȩ priuantia lic& appellemꝰ latne : greci ap¬

Expanded text:
ile et simile invenire. Eius generis haec sunt: Non, quem ad modum quod mulieri debeas, recte ipsi mulieri sine tutore auctore solvas, item, quod pupillo ile et simile invenire. Eius generis haec sunt: Non, quem ad modum quod mulieri debeas, recte ipsi mulieri sine tutore auctore solvas, item, quod pupillo aut pupillae debeas, recte possis eodem modo solvere. deinceps locus est qui e contrario dicitur. Contrariorum autem genera plura; unum eorum quae in eodem genere plurimum differunt, ut sapientia stultitia. Eodem autem genere dicuntur quibus propositis occurrunt tamquam e regione quaedam contraria, ut celeritati tarditas, non debilitas. Ex quibus contrariis argumenta talia existunt: Si stultitiam fugimus, sapientiam sequamur et bonitatem si malitiam. Haec quae ex eodem genere contraria s
Abbreviated transcription (Latin):
uitꝰ eẽt in decẽ m̃ sibus isq mortuis prius quã in suã tutolã uenisseit. horeditatẽ optinuissent. Quȩ cõmemoratio exemploꝵ ualunt ea quȩ uos
i respondendo uti multã siletis. Sicta etiã exempla similitidinis habentiũ sedea oratoria magis sunt quã arã. quã quã uti &iã sẽetis sed hor modo
linge mancipio aliquẽ dobisse id qđ mancipio duri ñ potest. Nñ iderco ideꝰ factũ ẽ qui accepit aut uonis qui mancipio dedit obea rẽ se alla
rt obligauit : In hocgnrẽ orat oribus & phelo sopͥis concessẽ ẽ ut mubta & iã loquatat᷑ ut ab inferis ȩx citentur ut aliquid qđ nullo modo
possit augndȩ rengrã dicatur aut minuendȩ q̃ ΠEELOΛs dicitur multa alia mirailia sealatior ẽ cãpus illoiũ isdõ cam̃ locis ut ante

Expanded text:
natus esset in decem mensibus isque mortuus prius quam in suam tutelam venisset, hereditatem obtinuissent. Quae com- memoratio exemplorum valuit, eaque vos natus esset in decem mensibus isque mortuus prius quam in suam tutelam venisset, hereditatem obtinuissent. Quae com- memoratio exemplorum valuit, eaque vos in respondendo uti multum soletis. ficta enim exempla similitudinis habent vim; sed ea oratoria magis sunt quam vestra; quamnquam uti etiam vos soletis, sed hoc modo: Finge mancipio aliquem dedisse id quod mancipio dari non potest. Num idcirco id eius factum est qui accepit? aut num is qui mancipio dedit ob eam rem se ulla re obligavit ? In hoc genere oratoribus et philosophis concessum est, ut muta etiam loquantur, ut mortui ab inferis exciten- tur, ut aliquid quod fieri nullo modo possit augendae rei gratia dicatur aut minuendae, quae uperbolh\ dicitur, multa alia mirabilia. Sed latior est campus illorum. Eisdem tamen ex locis, ut ante
Abbreviated transcription (Latin):
gnra tibi sunt noca sunt : Vbi aut̃ his ucare questioraos i psȩ te amionebunt. Sunt eni similic udinos quȩ ex plurib collationibus
pueniunt quo uolunt hoc modo. Si cut or fidẽ prȩstare dobet si socius si cuimandaris siqui fiduciã acceperit. deb& &iã ꝓcurator
hec xx plurib ꝑuoni enis quo uulc. appolletur inductio qm̃ grece E nãror e nominatur qua plurib est usus in sermonibus
sorates Alterũ similitidinis gmnꝰ collatione sumitur cũ una ros parpari cõparatur hoc modo Quẽ ad modũ fines qui magis¬
nis loco sio S. aqua pluuia inube ñ nocet qm̃ res tota magis agroꝵ ẽ aquȩ oluuiȩ ariendȩ adigere arbitrũ Non possis. Eex eedẽ simli¬
cudinis loco &iã e emela sumuint᷑ ut crassus incausa curiana xx emplis plarimis usus ẽ. Qui testamto si heredes instituis s& ut si flius

Expanded text:
genera tibi nota sint; ubi autem eis utare, quae- stiones ipsae te admonebunt. sunt enim similitudines quae ex pluribus conlationibus genera tibi nota sint; ubi autem eis utare, quae- stiones ipsae te admonebunt. sunt enim similitudines quae ex pluribus conlationibus perveniunt quo volunt hoc modo: Si tutor fidem praestare debet, si socius, si cui mandaris, si qui fiduciam acceperit, debet etiam procura- tor. Haec ex pluribus perveniens quo vult appellatur inductio, quae Graece epagwgh\ nominatur, qua plurimum est usus in sermonibus Socrates. alterum similitudinis genus conlatione sumitur, cum una res uni, par pari com- paratur hoc modo: Quem ad modum, si isi aqua pluvia in urbe nocet, quoniam res tota magis agrorum est, aquae pluviae arcendae adigere arbitrum non possis. ex eodem similitudinis loco etiam exempla sumuntur, ut Crassus in causa Curiana exemplis plurimis usus est, qui testamento sic heredes instituisset, ut si filius
Abbreviated transcription (Latin):
uapitt ar cessert. Srpe &iã citra lic& dũ modo supra sit quod sumitur : ut aqua pluuia. Ultimo genere ea est quȩ de
eplo ueniens crescit imbri. Sed proprine in quo quasi iuis arcindi tontin&ur. Genus õ aqua pluuia nocens. Eius griueris
Fuma. lociuicio & manu nocons. Quoꝵ alterũ iubetur ab arbitro coerceri alum ñ iub& ur. Cõ mode atiã tra¬
ttatur. hec argum̃tatio q̃ e genere summitur. cũ extoro partis ꝑsequare hoc modo. Si colus malus ẽ cũ aliud agicur
aliud simulat᷑ enumerare lic& quib iamodis fiat. Deinde in eoꝵ aliquẽ id quod arguas dolo malo factũ indudere Qđ
genꝰ argam̃ti. in primis firmũ uideri sol&. Similitudo sequit᷑. q̃ late patet. sed ora torib & ohiylosophis magis quã uob. It si onĩ
om̃s loci sunt om̃iũ disputationũ ad argum̃ta suppeditanda. cam̃ aliis disputationib habundintius occurr alis angustius Itaq

Expanded text:
capite arcessere. Saepe etiam citra licet, dum modo supra sit quod sumitur, quam id ad quod sumitur; ut aqua pluvia ultimo genere ea est quae de caelo veniens crescit imbri, sed propiore, in quo quasi ius arcendi continetur, genus est aqua pluvia nocens: eius generis formae loci vitio et manu nocens, quarum altera iubetur ab arbitro coerceri altera non iube- tur. commode etiam tractatur haec argumentatio quae ex genere sumitur, cum ex toto partis persequare hoc modo: Si dolus malus est, cum aliud agitur aliud simulatur, enumerare licet quibus id modis fiat, deinde in eorum aliquem id quod arguas dolo malo factum includere; quod genus argumenti in primis firmum videri solet. similitudo sequitur, quae late patet, sed oratoribus et philosophis magis quam vobis. Etsi enim omnes loci sunt omnium disputationum ad argumenta suppeditanda, tamen aliis disputationibus abundantius occurrunt aliis angustius. Itaque
Abbreviated transcription (Latin):
licuti sit ẽ fire ut cogtationas seru oneiarĩ parians aliqił in sõnotale quale dehomer scrbit erimus dequo indelios
sonsuime uigillaons solabit cogtire &lo qui a frnican seos tridt ea forma quȩ mibi &x imagine eiꝰ qua exipso erat natior
Que ubi a goui equidẽ cohorrui Redille. ad es inquit a mino. & ounit te timorẽ scipio & quȩ dicã : trade inemoriae :
Dides nt illa urbo qua parere pr ooac ta ꝑierenouat pis eina bella neo potest qui escere : ssteridebat¬
Aut̃ cartagins̃ de eccolso & plono stellarũ illustri & claro quodã loco. At quã tuoppugnandã nunc uenis

Expanded text:
de Homero scribit Ennius, de quo videlicet saepissime vigilans solebat cogitare et loqui Africanus se ostendit ea forma, quae mihi ex imagine eius quam ex ipso erat notior; quem ubi agnovi, equidem cohorrui, sed ille: Ades, inquit, animo et omitte timorem, Scipio, et, quae dicam, trade memoriae. Videsne illam urbem, quaautem Karthaginem de excelso et pleno stellarum illustri et claro quodam loco ad quam tu oppugnandam nunc venis
Abbreviated transcription (Latin):
ini ariis Animata in animatis: naturadia ñ naturalib: Artificiosa ñ artficiosis. Vis aut̃ in cõparatione sic cermi¬
car : Astriens catsae gr aui quã non ificiens. Que st iosis contẽpta siunt melinia quã iut igrit alis. E at mnra quã¬

Expanded text:
cessariis, animata inanimatis, naturalia non naturalibus, artificiosa non artificiosis. Vis autem in comparatione sic cernicessariis, animata inanimatis, naturalia non naturalibus, artificiosa non artificiosis. Vis autem in comparatione sic cernitur: Efficiens causa gravior quam non efficiens; quae se ipsis contenta sunt, meliora quam qu
Abbreviated transcription (Latin):
practanoẽ Cõparantur igitͥ ea que aut maiora. aut minora. aut paria aicunt᷑. In quib xxspectant᷑ hat numerꝰ
speues uis. Es̃a quedã adreisꝰ abi guas affecto. Numero sic cõparabunt᷑. plurabina ut pauciorib bonis ante ponantus.
E annora mala malis plurib: Diut urmora bona. breuorib: Longe & late ꝑuagata. angunis. Ex quib: plur a bona
oropagent̃. qułq olares imitentur & faciant. Spetit aut̃ cõparant᷑. ut ante ponant᷑ quȩ propt̃ se ex petenaasunt
nis quĩ ꝓpt̃ aliud. Et ut innata &t q insita. as sũtis & aduentiras integra contaminaas Iacunda minꝰ ia cundis¬
A uesta ipsis &iã utlibis. Proeliuia. labtuosis: ntussaria non nrcessaris sua alimnis rara ualgaro: Desiderabilia
nis quib. faule carere possis. F fecta in choatis. Tora partib: Ratint itintia rainis ee ꝑtibus. Uoluntaria. ne¬

Expanded text:
ractatio est. Comparantur igitur ea quae aut maiora aut minora aut paria dicuntur; in quibus spectantur haec: numerus ractatio est. Comparantur igitur ea quae aut maiora aut minora aut paria dicuntur; in quibus spectantur haec: numerus species vis, quaedam etiam ad res aliquas adfectio. numero sic comparabuntur, plura bona ut paucioribus bonis anteponantur, pauciora mala malis pluribus, diuturniora bona brevioribus, longe et late pervagata angustis, ex quibus plura bona propagentur quaeque plures imitentur et faciant. Specie autem comparantur, ut anteponantur quae propter se expetenda sunt eis quae propter aliud et ut innata atqhonesta ipsis etiam utilibus, proclavia laboriosis, necessaria non necessariis, sua alienis, rara vulgaribus, desiderabilia his quibus facile carere possis, perfecta inchoatis, tota partibus, ratione vigentia rationis expertibus, voluntaria ne
Abbreviated transcription (Latin):
Illidolũ malũ. illi fidẽ bonã. Illi equũ bonũ. Illi quisociũ focio. Quideũ qui ne gouia aliena curasse ei cui ea negotia fuissent
quid eũ quimandass&. ni cuimandatũ tẽt alterũ alteri pristare oporteret. Quid uirũ uxori. quia uxore uiro tradideri
suis disputare. Coniunct huic causarũ loco ille ẽ. qui efficitur etausis. Ut enĩ causa quiꝗͥsit iffectũ indicat. sic qđ effectam ẽ
quȩ fuerit causa de monstrat. Hic locus suppeattare sol& oratorib: & portis. sepe &iã pͥhilosopͥns. Sidhis qͥuioiamate & copio¬
sẽ loqui pissunt. mirabilẽ copia dicindi tũ denintiant quia ex quaq re sit futurum. Exosarũ tñ cognitio caguatio¬
nẽ eutatoꝵ facit. Reliquus ł cõparationis locꝰ. Euiꝰ genꝰ & exemplũ supͣ positũ ẽ ut ceteroꝵ nĩ nemosan

Expanded text:
Illi dolum malum, illi fidem bonam, illi aequum bonum, illi quid socium socio, quid eum qui negotia aliena curasset ei' cuius ea negotia fuissent, Illi dolum malum, illi fidem bonam, illi aequum bonum, illi quid socium socio, quid eum qui negotia aliena curasset ei' cuius ea negotia fuissent, quid eum qui mandasset, eumve cui mandatum esset, alterum alteri praestare oporteret, quid virum uxori, quid uxorem viro tradiderunsuis disputare. coniunctus huic causarum loco ille locus est qui efficitur ex causis. Vt enim causa quid sit effectum indicat, sic quod effectum est quae fuerit causa demonstrat. Hic locus suppeditare solet oratoribus et poetis, saepe etiam philosophis, sed eis qui ornate et copiose loqui possunt, mirabilem copiam dicendi, cum denuntiant quid ex quaque re sit futurum. Causarum enim cognitio cognitionem even- torum facit. Reliquus est comparationis locus, cuius genus et ex- emplum supra positum est ut ceterorum; nun
Abbreviated transcription (Latin):
& ammonitione enũ deiciunt᷑. Iam̃ habent tantos motus. ut ea quȩ uoluntaria sunt aut necessaria in terdũ aut certe
sugit megos ꝗecit. Cadunt &ia in ignerationẽ. atq imprudentiã ꝑtir bationes animi quãꝗ sint uoluntariȩ. Obrirgatione
phorum magna argum̃toꝵ suppetit copia. In uris aut̃ si non uberioꝵ at fotasse subtilia. Eriuata tnĩ iuditia maximarũ¬
gnciata uideant᷑. Ioto igitꝰ loco causarũ ex plicato & tarũ differentia in magnis quidẽ causis uł oratorũ uł parloso
quidẽ rerũ in iuris consultorũ mihi uident᷑ eẽ prudentia Rã & assunt multũ & adhibentur inconisilio & patronis dili¬
gentib: ad eoꝵ prudentiã confugientib hastas ministrant. In om̃ib: igitur his iudiciis R quib: ex fide bona t̃ additũ. Ebi uero
&iã ut int̃bonos bene agere oport&. in primis q in arbitrio rti uxorie. In quo ẽ quid exͦ mnelius eqlus parati iẽ debent.

Expanded text:
 admon- itione deiciuntur—tamen habent tantbs motus, ut ea quae voluntaria sunt aut necessaria interdum aut certeGIS QVAM IECIT. Cadunt etiam in ignora- tionem atque imprudentiam perturbationes animi; quae quamquam sunt voluntariaephorum magna argumentorum suppetit copia; in vestris autem si non uberior, at fortasse subtilior. Privata enim iudicia maximarugnorata videantur. toto igitur loco causarum explicate, ex earum differentia in magnis quidem causis vel oratorum vel philosoquidem rerum in iuris consultorum mihi videntur esse prudentia. Nam et adsunt multum et adhibentur in consilia et patronis diligentibus ad eorum prudentiam confugientibus hastas ministrant. in omnibus igitur eis iudiciis, in quibus EX FIDE BONA est additum, ubi vero etiam VT INTER BONOS BENE AGIER OPORTET in primisque in arbitrio rei uxoriae, in quo est QVOD EIVS AEQVIVS MELIVS, parati eis esse debent.
Abbreviated transcription (Latin):
onȩmiles : hano hoc biennio consul cũtes : Eritq cognom̃ id tibi perte pastũ. qđ habes ad huc a nobis
asiã aratiã de legere iterũ consul absens bellũq maximũ conficies numantiã excindes Sed cũ eri
curus in capitoliũ in uoctus. offendes rs̃ publioa oonsilus ꝑturbatã nepotis mei. Hictu africane ostendas
oportebit patriae : lum̃ ammi. ingenii consiluq: itui Sed eiꝰ tẽporis ancipitẽ uideo : quasi fator uia
Nãcũ atas tua septenos occies solis anfractus reditusq conu̾terit : duoq. hi numeri quoꝵ ut̃q. plen.¬

Expanded text:
ne miles. Hanc hoc biennio consul evertes, eritque cognomen id tibi per te partum, quod habes adhuc a nobisAsiam, Graeciam, deligere iterum consul absens bellumque maximum conficies, Numantiam excindes. Sed cum eris curru in Capitolium invectus, offendes rem publicam consiliis perturbatam nepotis mei. Hic tu, Africane, ostendas oportebit patriae lumen animi, ingenii consiliique tui. Sed eius temporis ancipitem video quasi fatorum viam. Nam cum aetas tua septenos octiens solis anfractus reditusque converterit, duoque ii numeri, quorum uterque plen
Abbreviated transcription (Latin):
nitas inhumanitas. & cetera gineris eiꝰdẽ quor ꝑ tractatio ẽ eadẽ q̃ superioũ quȩ di uon sa dixi. Rlã alia quoq sunt concrarioũ grã
uebix̃ a quȩ cũ aliquo prco feruntur ut duplũ. simplũ. multa. pauca. longũ broue maiꝰ. minꝰ. dunt & iãelia ualde contraria
quȩ apoellantur negantia. La ano fatibea grece contraria ab agͥtntibus Si hoc est. illudñ est. Quid enĩ opꝰ exemplo est :
Tantũ intelligantur in argum̃to quȩrendo contrariis om̃ib: contrariat conuenire. Ab adiunctis aut̃ posui equidẽ &empdlũ paulo
ante  ulta adiungique suscipienda eẽnt. si statuissemꝰ exedicto scđm eas tabulas possessionẽ clari qiuas is instituisset cui testam̃¬
ti factio nulla eẽt. Sealocꝰ hic magis adc̃ iecturales çausas quȩ uersantur in iudiciis ualet. cũ quȩ ritur quid aut sic. aut euenerit:

Expanded text:
superiorum quae adversa dixi. nam alia quoque sunt contrariorum genera, velut ea quae cum aliquo conferuntur, ut duplum simplum, multa pauca, longum breve, maius minus. Sunt etiam illa valde contraria quae appellantur negantia; ea apofatika\ Graece, contraria aientibus: Si hoc est, illud non est. Quid enim opus exemplo est? Tantum intellegatur, in argumento quaerendo contrariis omnibus contraria non convenire. ab adiunctis autem posui equidem exemplum paulo ante, multa adiungi, quae suscipienda essent si statuissemus ex edicto secundum eas tabulas possessionem dari, quas is instituisset cui testamenti factio nulla esset. Sed locus hic magis ad coniecturales causas, quae versantur in iudiciis, valet, cum quaeritur quid aut sit aut evenerit
Abbreviated transcription (Latin):
ũ fit ab eo inquo cirtet diligent̃ ẽ separandũ. Illud eiĩ ẽ t ãquã utinane in nemore peliã. Ñisi enĩ acfidossent abiegne ad cerra
trabes argo lla facta ñ fuiss&. nes ram fuit iinis tradio efficiond uis necossaria. At cũ marieis naui erispi sulc ais igrei¬

Expanded text:
oc igitur sine quo non fit, ab eo in quo certe fit diligenter est separandum. Illud enim est tamquam utinam ne in nemore Pelio— Nisi enim 'accidissent abiegnae ad terram oc igitur sine quo non fit, ab eo in quo certe fit diligenter est separandum. Illud enim est tamquam utinam ne in nemore Pelio— Nisi enim 'accidissent abiegnae ad terram trabes,' Argo illa facta non esset, nec tamen fuit in his trabibus efficiendi vis necessaria. At cum in Aiacis navim crispisulcans igne
Abbreviated transcription (Latin):
Unũ que hi sua ia qdͥ sibeã ui subiestũ est certe efficit ut ignis accendit alterũ qđ naturã esficiendi hab&. & sine quo effici Ñ possit
Vc siquis aes causa statue uelit dicere. qđ sine qus ñ possit effici. Huiꝰ generis causarũ sine quo ñ officit᷑. alia sunt qui&a. nihil
ix atnitate penqentiũ fatũ astoicis nectitur. atq ut earũ causarũ sine quibus iffiei ñ pocest gnra diuisi sic &iã efficiuino
uidi possunt. Sunt &iã aliȩ cause q̃ plant esficiant. nulla re adiuuante. Aliȩ q̃ ad iłuari ueunt ut sapientia efficit sapientis
sola por se. beatos efficiat nec ae sola ꝓsisquestio ẽ. Quare cũ indisputationẽ inciderit causa efficions aliquid neressario si no

Expanded text:
unum, quod vi sua id quod sub eam vim subiectum est certe efficit, ut Ignis accendit; alterum, quod naturam efficiendi non habet sed sine.quo effici non possit, unum, quod vi sua id quod sub eam vim subiectum est certe efficit, ut Ignis accendit; alterum, quod naturam efficiendi non habet sed sine.quo effici non possit, ut si quis aes statue causam velit dicere, quod sine eo non possit effici. huius generis causarum, sine quo non efficitur, alia sunt quieta, nihil ex aeternitate pendentium fatum a Stoicis nectitur. Atque ut earum causarum sine quibus effici non potest genera divisi, sic etiam efficientium dividi possunt. Sunt enim aliae causae quae plane efficiant nulla re adiuvante, aliae quae adiuvari velint, ut: Sapientia efficit sapientis sola per se; beatos efficiat necne sola per sese quaestio est. qua re cum in disputationem incident causa efficiens aliquid necessario, sine
Abbreviated transcription (Latin):
Aut hoc aut illud. hoc aut̃. N igit᷑ illuaͥ. ltẽq aut hoc aut illuad. N aut̃ hoc. Illud igitur. Quȩ conclusiones idcirto ratȩ sunt quod
in disuractione plus uno uerũ eẽ ñ potest. Atq ex his conclusionib: quas supͣ scripsi prior quartꝰ. posterior quint᷑. adialec ticis modus
appellat᷑. Deinde addunt coniunotionũ negantiã sic. Ñ & hoc. & illua. Noc aut̃. N igitur illua. Hic mođ̾ ẽ soctꝰ. Soptimꝰ aut̃. Ñ &¬
quas ex posui adhanc institationẽ necesaria. Preximẽ los rerũ efficientiũ q̃ causȩ appalant᷑. Donide rerũ effectarũ. ab efficien¬
bus causis. Harũ emipła ut reliquor locoꝵ paulo ante posui & quidẽ ex iureci uili. Sed haec patent latius. E ausarũ enĩ gnrã duos

Expanded text:
Aut hoc aut illud; hoc autem; non igitur illud. Itemque: Aut hoc aut illud; non autem hoc; illud igitur. Quae conclusiones idcirco ratae sunt quod Aut hoc aut illud; hoc autem; non igitur illud. Itemque: Aut hoc aut illud; non autem hoc; illud igitur. Quae conclusiones idcirco ratae sunt quod in disiunctione plus uno verum esse non potest. atque ex eis conclusionibus quas supra scripsi prior quartus posterior quintus a dialecticis modus appellatur. Deinde addunt coniunctionum negantiam sic: Non et hoc et illud; hoc autem; non igitur illud. Hic modus est sextus. Septimus autquas exposui ad hanc institutionem necessariae. proximus est locus rerum efficientium, quae causae appellantur; deinde rerum effectarum ab efficientibus causis. Harum exempla, ut reliquorum locorum, paulo ante posui equidem ex iure civili; sed haec patent latius. causarum enim genera duo sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
TΝΕΥMΕMΑTΑ appellant ñ quod om̃is sententia proprio nomine ExERUTA dicatur sedit homer ꝓp̃t̃ excillentiã
cõmane poetarũ nom̃. ifficit apua grocos suũ sic cũ om̃is sentintia eNEΥ VNA dicatur quia uidet᷑ ea q̃ ex contrariis confi¬
atur acutissima. sola proprie nom̃ cõmune possedit. Eius gueris laec sunt. Honc metuere alterũ in metu ñ poneree łam quã
accusas dap̃nas. Bene quã meritã eẽ estonus male mereri: Ia qđ scis prodẽ nibil id qđ nescis obẽ Hoc disserendigenꝰ. ac tingit om̃i
uras quuq in respondendo disputatioes. Sea phelo pͥnoꝵ magis quib: ẽ cũ oratorib: illa ex repugnantib: sententiis cõmunis c̃dusio
Qut adialec ticis tertiꝰ mođ arhitouib: ENΕΥICVITA dicitur. Reliqui dialecticoꝵ modi plures sunt qui&x disiunctionib nascuant

Expanded text:
enqumh/mata appellant; non quod omnis sententia proprio nomine enqu/mhma non dicatur, sed, ut Homerus propter excellentiam enqumh/mata appellant; non quod omnis sententia proprio nomine enqu/mhma non dicatur, sed, ut Homerus propter excellentiam commune poetarum nomen efficit apud Graecos suum, sic, cum omnis sententia enqu/mhma dicatur, quia videtur ea quae ex contrariis conficitur acutissima, sola proprie nomen commune possedit. Eius generis haec sunt: hoc metuere, alterum in metu non ponere! eam quam nihil accusas damnas, bene quam meritam esse autumas male merere? id quod scis prodest nihil; id quod nescis obest? hoc disserendi genus attingit omnino vestras quoque in respondendo disputationes, sed philosophorum magis, quibus est cum oratoribus illa ex repugnantibus sententiis communis conclusio quae a dialecticis tertius modus, a rhe- toribus enqu/mhma dicitur. Reliqui dialecticorum modi plures sunt, qui ex disiunctionibus constant:
Abbreviated transcription (Latin):
gius. gladius eruent. eptera q̃ il̃ soitionẽ facti posut inouere. dciacos locus ae alechcoꝵ proprius ẽ. Ex consequentib: & cottcoden¬
tib & ripugnantib: Nã con uncta de quib: paulo ante dictũ ẽ. non semꝑ eueniunt. Con sequnntia auc̃ seꝑ ł a eñi dico consequnti
lt quic quid repugnat. idemodi est ut cohierere ñ quã possiune. Cũ criꝑtito igitur distribuat᷑ loc hic. in consecitiont̃ anti eessi¬
deberi cui sit argentũ ouĩe legatũ utrũ hoc modo concludas argentũ si pecunia signata argencũ est. legata ẽ mulirri
Est ant̃ pocunia signata argentũ. Legata igitur st. An illo modo Si numerata pecunia ñ ẽ legata ñ ẽ numerata¬
tã conclusione argum̃ti inqua cũ primũ assup̃serus. consequit uͥ qdi annocũ ẽ oniũ tonclusionis moduatũ id qađ annex ũ est negaris
sup̃ seris aut qađ relinquit᷑ tollendũ sic is tertius appellat᷑ ÷̃ clusionis mođ. Ex hoc illa rhetoruꝰ e contrarus conclusa q̃ ipis

Expanded text:
re. deinceps est locus dialecticorum proprius ex consequen- tibus et antecedentibus et repugnantibus. Nam coniuncta, de quibus paulo ante dictum est, non semper eveniunt; consequentia autem semper. Ea enim dico consequentia necessario; et quidquid repugnat, id eius modi est ut cohaerere numquam possit. cum tripertito igitur distribuatur locus hic, in consecutionem antecessideberi cui sit argentum omne legatum, utrum hoc modo concludas argumentum: Si pecunia signata argentum est, legata est mulieri. Est autem pecunia signata argentum. Legata igitur est; an illo modo: Si numerata pecunia non est legataeam conclusionem argumenti, in qua, cum primum adsumpseris, consequitur id quod adnexum est primum conclusionis modum; cum id quod adnexum est negaris, sumpseris, ut quod relinquitur tollendum sit, is tertius appellatur conclusionis modus. ex hoc illa rhetorum ex contrariis conclusa, quae ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
nesq flobilos Rursusq oratio tũ iracundiã restringens tũ metũ eripiens tũ exultantẽ letitiã cõprimens tũ
&gritudinẽ abstgins. e ꝑo cũ in prapositis questionib gnra sint eado. in causas transfer̃. Lori aut̃ qu atiquaq questiones ac co¬
inodatai sunt. deinceos ẽ uidendũ. Oñs illi quide eaplerasq sed alii ad alias ut dix aptiores. Ed conettura igitur maxi¬
me apta. que x causis. quȩ ax iffecdis. quȩ ex coniuuetis sumipossint. Aduliffinitione aut̃ ꝑtin& ratio. & suentia diffiniendi
atq: quic gum̃ finitinũ ẽ illud quod apsellam de tods & altero dixim. Q uod genꝰ. forma quedã diffintonis ẽ. Si enĩ que a t

Expanded text:
em laetitiam comprimens, tum aegritudinem abstergens. Haec cum in propositi quaestionibus genera sint, eadem in causas transferuntur. loci autem qui ad quasque quaestiones accommodati sint deinceps est videndum. Omnes illi quidem ad plerasque, sed alii ad alias, ut dixi, aptiores. Ad coniecturam igitur maxime apta quae ex causis, quae ex effectis, quae ex coniunctis sumi possunt. Ad definitionem autem pertinet ratio et scientia definiendi. Atque huic generi finitimum est illud quod appellari de eodem et de altero diximus, quod genus forma quaedam definitionis est; si enim quaeratur
Abbreviated transcription (Latin):
ntuui. ps mnumerata domi relicta ẽ nonõ leguta: Somaeni agenere quo ad suũ nom̃ r&in& niqũ seurgit ur
umirata a uit orcutia ÷ nom argent r etinet. Legata igitur uid&ir. Aforma generis. quã int̃ dñ quo planius accipuatͥ
Aitẽ Qu& nomiinare hot modo. Si ica fabiȩ petunia legata r̃ auiro. si ei uiro mac familias ess&. si ea in manũ non conuenerat

Expanded text:
pecunia quae numerata domi relicta est non esse legata; forma enim a genere, quoad suum nomen retinet, numquam seiungitur, pecunia quae numerata domi relicta est non esse legata; forma enim a genere, quoad suum nomen retinet, numquam seiungitur, numerata autem pecunia nomen argenti retinet; legata igitur videtur. a forma generis, quam interdum, quo planius accipiatur, partem licet nominare hoc modo: Si ita Fabiae pecunia legata est a viro, si ei viro materfamilias e
Abbreviated transcription (Latin):
dando. Ducuntur &iã argum̃ta ex his reb quȩ quodĩ modo affectȩ sun
adid dequo queritur. Sta hac genus in pluris partis distributũ est. Nã alia coniugata appellamꝰ alia ex genere a
alia rxforna : alia ex similitudine alia ex differentia. alia ꝑ contrario alia eox coniusitis alaꝰ  antece¬
aibusꝰ alu ec consẽguentib aliax repignantio alia ꝑe cauisis alia ex affectis alia ex cõparatione marxũ aut
Nem ato minoꝵ. coniugata dicantur. quȩ sune ex uerbis generis eiasdt̃. Enisdẽ aiuiem gereris uerbi fune. ouȩ orta abuno
uria cõmutoitar. uc sapiens sapient᷑ sapientia. hec uerbor coniugatio ex⁊ ꝑria dicitar. &qua hui modi est argu¬
ntuĩ. Si copaseuus agor est. is ẽ conpascere. Agenere sçducitur & m̃ argentũ ome mulieri legatũ ẽ. non potest ta

Expanded text:
dando. ducuntur etiam argumenta ex eis rebus quae quodam modo adfectae sunt dando. ducuntur etiam argumenta ex eis rebus quae quodam modo adfectae sunt ad id de quo quaeritur. Sed hoc genus in pluris partis distri- butum est. Nam alia coniugata appellamus, alia ex genere, alia ex forma, alia ex similitudine, alia ex differentia, alia ex contrario, alia ex adiunctis, alia ex antecedentibus, alia ex consequentibus, alia ex repugnantibus, alia ex causis, alia ex effectis, alia ex comparatione maiorum aut um aut minorum. coniugata dicuntur quae sunt ex verbis generis eiusdem. Eiusdem autem generis verba sunt quae orta ab uno varie commutantur, ut sapiens sapienter sapien- tia. Haec verborum coniugatio suzugi/a dicitur, ex qua huius modi est argumentum: Si compascuus ager est, ius est compascere. A genere sic ducitur: quoniam argentum omne mulieri legatum est, non potest ea
Abbreviated transcription (Latin):
x nota tũ ehis reb quȩ quoda modo aftectȩ sunt ad id de quo queritur. Extrinsec a at̃ ea dicuntor
naȩ abiuant Ionge q dis iuncta sunt. Sed ad id totũ de quo disserdtur. tũ diffinitio adhab& ur qua quasi inuouituã
euol intor id ae quo dicitur  Eius aut̃ argum̃ti talis est formula. Ius ciuile ẽ a quit as constituta his qui en dẽ
ciuitatis sunt ad res suas obainendas. Iius aut̃ a quitatis. utilis cognitio ẽ. Etilis ergo ẽ uris ciuilis scientia T
uartiũ enumerato quȩ trasi mur hoc tnodo. Si neq censũ. nec uindicta nec testam̃to lib fact est. no
est liber. Neo ulla eqr
earũ rerũ. Non est igitur lib̵. Tũ notatio cũ & uerbi ui. argum̃tũ aliiur
elicitur hoc modo. Cũ lex elia¬
Ssiduo uindicẽ assiduũ it̃ iubrat. Iocuplitẽ iub& locupl&i Locuples ẽ assidus
ut ait lelius appellatꝰ ab ert

Expanded text:
ex nota, tum ex eis rebus quae quodam modo adfectae sunt ad id de quo quaeritur. Extrinsecus autem ea ducuntur ex nota, tum ex eis rebus quae quodam modo adfectae sunt ad id de quo quaeritur. Extrinsecus autem ea ducuntur quae absunt longeque disiuncta sunt. sed ad id totum de quo disseritur tum definitio adhibetur, quae quasi involutum evolvit id de quo quaeritur; eius argumenti talis est formula: Ius civile est aequitas constituta eis qui eiusdem civitatis sunt ad res suas obtinendas; eius autem aequitatis utilis cognitio est; utilis ergo est iuris civilis scientia;— tum partium enumeratio, quae tractatur hoc modo: Si neque censu nec vindicta nec testamento liber factus est, non est liber; neque ulla est earum rerum; non est igitur liber;—tum notatio, cum ex verbi vi argumentum aliquod elicitur hoc modo: Cum lex assiduo vindicem assiduum esse iubeat, locupletem iubet locupleti; is est enim assiduus, ut ait L. Aelius, appellatus ab aere
Abbreviated transcription (Latin):
oseciti sint eã scientiã quã dialesticen appellant. In ueniendiq artẽ quȩ tomae dr̃ quȩ & adusũ pooior¬
erat & ordine naturȩ certe prior totã reliquerint. Nos aut̃ qm̃ in itraq. sũma utilitas ẽ & utrãq si ers
ociũ ꝑ sequi cogitamꝰ: ab ea quȩ prior est ordiemur. Et igitur earũ quȩ absconditȩ sunt. de monitrato et
notato loco facilis inuentio ẽ. sic cũ ꝑ uestigare argum̃tũ aliquod uolumus. Locos nosse debemius. Sic enĩ ac¬
pallatȩ ad aris tocede sunt hȩ quasi sedis equib: argum̃ta ꝓmuntur. Itaq licã diffinire. locũ eẽ argum̃tis &
Argum̃ tũ aut̃ rat onẽ quȩ reidubiȩ facit fidẽ. Sed ex his locis in quib argum̃ta in elusa sunt alii
in eoipso ae quib agitur herent. alii assũmuntur & trinsec. In ipso tũ xcoto tũ ex partib : eius to

Expanded text:
persecuti sunt ea scientia quam dialepersecuti sunt ea scientia quam dialeerat, et ordine naturae certe prior totam reliquerunt. Nos autem quoniam in utraque summa utilitas est, et utramque si erit otium persequi cogitamus, ab ea qunotato loco facilis inventio est, sic, cum pervestigare argumentum aliquod volumus, locos nosse debemus; sic enim appellatae ab Aristotele sunt eae quasi sedes, e quibus argumenta promuntur. itaque licet definire locum esse argumenti sedem, argumentum autem rationem, quae rei dubiae faciat fidem. Sed ex his locis in quibus argumenta inclusa sunt, alii in eo ipso de quo agitur haerent, alii adsumuntur extrinsecus. In ipso tum ex toto, tum ex partibus eius, tum