comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nihil hominus et in alio psalmo
qui timentes dnm̃ magnificat. beati¬
tudine copulatur domus aeternae.
Ergo perspicue patet intellectui
humano quod ad moneantur quiq:
non solũ in munes acrimine. uerum¬
etiam noxialis criminis malo dediti
cultum reuerente sreddere amicis dĩ
Quaeres non solum in p̃sentisđotri¬
buit beneficium uerum etiamp̃statet
refrigeriumin futuro. Nam cumfae¬
peuid eamus uirtutumin signia prodere
de tumulis beatorum. non inmerito
commouemur debitam eis honoris
reuerentiã inpendere . a quib: nonde¬
sistimus infirmitatũ remedia flagitare
Quorũ p̃cib et ipsa peccaminũremis si¬
onem non dubitamus adipisci. Et non
modo hanc mereri uerũ ab infernalib:
suppliciis eorũ in teruentus aluari
Confidimusenim quod sicut hic mor¬
borum genera resecant illic saeuas
tormentorum poenas a uertant
Et sicut hic mitigant febres corporeas
illincrestingant aeternas. Et quomo¬
dohiclurida elepraeulcera sordentia
mundant illic delictorum maculas

Expanded text:
Nihilominus et in alio psalmo: Qui timentes Dominum magnificant , beatitudini copulantur domus aeternae. Ergo perspicue patet intellectui humano quod admoneantur quique non solum immunes crimine, verumetiam noxialis criminis malo dediti, cultum reverenter reddere amicis Dei: Quae res non solum in praesenti saeculo tribuit beneficium, verumetiam praestat et refrigerium in futuro. Nam cum saepe videamus virtutum insignia prodire de tumulis beatorum, non immerito commonemur, debitam eis honoris reverentiam impendere, a quibus non desistimus infirmitatum remedia flagitare. Quorum precibus et ipsam peccaminum remissionem non dubitamus adipisci: et non modo hanc mereri, verum ab infernalibus suppliciis eorum interventu salvari. Confidimus enim quod sicut hic morborum gtormentorum poenas avertant, et, sicut hic mitigant febres corporeas, illinc restingant aeternas, et, quomodo hic luridae leprae ulcera sordentia mundant, illic delictorum maculas
Abbreviated transcription (Latin):
dine oculis. laeta surrexit tunc
patre gaudente. domireddit sana¬
Alius quidam puerulus par¬
uulus cuius parentes haud
procul abipsa basilica conma ne¬
bant in secundo ortus suianno.
membris totis contractus. sinespe
alicuius boni. nutriebatur. Qui
ita contraxerat. ut genua ab eius
ore penitus separari non possent
Cuius parentes cumad scãmbasi¬
licam uigilassent. et proiectum
infantulum coram sacro sc̃is reli¬
quiis. post paululum repperiunt
eum sedentem membris omnib:
eẽ directum. Dehinc fusa oratio¬
ne. gaudentes addomum suam
regressi sunt

Expanded text:
dine oculis, laeta surrexit. Tunc, dine oculis, laeta surrexit. Tunc, patre gaudente, domi redditur sanaAlius quidam puerulus parvulus, cuius parentes haud procul ab ipsa basilica conmanebant, in secundo ortus sui anno membris totis contractus, sine spe alicuius boni nutriebatur. Qui ita contraxerat, ut genua ab eius ore penitus separari non possent. Cuius parentes, cum ad sanctam basilicam vigilassent, et proiectum infantulum coram sacrosanctis reliquiis, post peum sedentem, membris omnibus esse directum. Dehinc, fusa oratione, gaudentes ad domum suam regressi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ dicens gloria in excelsis dõ et
interra pax hominib bonae uolun¬
tatis Sediam adsequentia uir¬
tutum operaueniamus
eruiens huius monas terudiu
contractus infeliciter trahe¬
batur adueniens autem adip¬
sam scĩ ba silicã uigiliascelebrat
quibus expletis manedum ad
stratũ suum regreditur inter
portantium manus resolutis. sa
lis. et nimio imbre lacrima¬
rum profluente penecaecata
Cuius pater audita uirtute mar¬
tiris Moriosi cumea adbasilicã
scãm properat. Celebratisq uigi¬
liis mane. pauperibus qui ad ma
triculam illamerant cibum poũq
protulit. Epulantib uero illis
subito puella capitis dolore sepro¬
clamat. Et ut modico sopori indul¬
geatur inplorat. Quaqui escen¬
te cum conuiuae aepulũ adplica¬
rent illa surrexit et ad scm̃ sealta¬
re ducere poscit. Antequam solo
prostrata fuisset. et adtente dñi
misericordia depraeca retur. res¬
trictis lacrimis purgatis lippitu¬

Expanded text:
ta est, dicens: Gloria in excelsis Deo et ta est, dicens: Gloria in excelsis Deo et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Sed iam ad sequentia virtutum opera veniamus. 37. Serviens huius monasterii diu contractus infeliciter trahebatur. Adveniens autem ad ipsam sancti basilicam, vigilias celebrat Quibus expletis, mane dum ad stratum suum regreditportantium manus resolutis sanalis, et nimio imbre lacrymarum profluente pene caecata: cujus pater, audita virtute Martyris gloriosi, cum ea ad basilicam sanctam properat, celebratisque vigiliis, mane paupertriculam illam erant cibum potumque protulit. Aepulantibus vero illis, subito puella capitis dolore se torqueri proclamat et, ut modico sopori indulgeator, inplorat. Qua quiescente, cum convivae aepulum adplicarent, illa surrexit et ad sanctum se altare ducere poscit. Antequam solo prostrata fuisset et adtente Domini misericordia deprecaretur, restrictis lacrimis, purgatis lippitu
Abbreviated transcription (Latin):
tmen hic nouomaius exuberat fruc¬
cu cumsine codicibus falerna porre¬
git adbibendum. In aliis uineis uix ad¬
huc erumpunt gẽmae. in hoc ueroua¬
se. uinum defluit. Auirtute aequat᷑
martrris octobri. cum noua porre¬
git pocula. plus habet quã ille cũ
in prumtu non ostenditur uinea et
indomogignuntur. falerna. rudis et¬
enim uenit sine torculare uindemia
qua e non in palmitibus. sed in occultis ẽ¬
misteriis reperta. Aceruus acenorũ
non praemitur abarbore. et uinide¬
fluunt undae. Hauriuntur falerna
cũ intorculari non cerniuntur in pres¬
sa. Vitis etce non as picitur. et pocula
largae complentur. Sed quidin¬
quam: non enim de .ẽ. fidelib: uir¬
tus illa caelestis. Nam qui quondã
nuptiis deaquis praestetit uina nunc
suis eadem largae porregit sineul¬
lius elementinatura. et geminem
piscibus quinq: milia hominum sati¬
auit : Nunc bonae uoluntatem
multi plicatoresaituit. In ipsius enĩ
ortus tempore angelicam uox testa¬

Expanded text:
tamen hic novo Maius exuberat fructamen hic novo Maius exuberat fructu, cum sine codicibus Falerna porregit ad bibendum. In aliis vineis vix adhuc erumpunt gemmae, in hoc vero vase vinum defluit a virtute. Aequatur Maius Octobri, cum nova porregit pocula; plus habet quam ille, cum in prumtu non ostenditur vinea et in domo gignuntur Falerna. Rudis etenim venit sine torculare vindemia, quae non in palmitibus, sed in occultis mysteriis est reperta. Acervus acenorum non premitur ab arbore, et vini defluunt undae. Hauriuntur Falerna, cum in torculari non cernuntur inpraessa; vitis, ecce, non aspicitur, et pocula large conplentur. Sed quid inquam? Non enim deest fidelibus virtus illa caelestis. Nam qui quondam nuptiis de aquis praestetit vina, nunc suis eadem large porregit sine ullius elimenti natura; et geminis piscibus quinque milia hominum satiavit, nunc bonae voluntati multiplicata restituit. In ipsius enim ortus tempore angelica vox testa
Abbreviated transcription (Latin):
in mobiles persteasts. Sed nec mar¬
trrdiudistulit bonam uolunta tẽ
uirtutis suae gratia munerare.
Namingres sus prumtuarium
cdericus. reperit cupellam quam
penemediam reliquerat. persu¬
periorem aditum redundart
Intantum ut copiadefluentis uini
riuum perterram ad osto usq¬
deduceret. Quodille ad mirans
positum deorsumuas: saepius pleni
extulit. sed et de ipso cum satis abun¬
deq fuis set expensum. nihil pror¬
sus defuit sedusq: incrastinum mi¬
rantibus cunctis. semper steat ple¬
num. Erat autẽ tertiolł mensis
quinti Oad mirabilis uirtus martr¬
ris cum produxit deuase sineflore
uindemia cum sit solitum ut collec¬
tauina condantur inuascula protu¬
lit doleũ musta in quo non uua sed
uirtus sola defluxit Tur gescituas¬
culũ aliquore fructus non inlatus ẽ:
sed creatus Agit hoc illedñs ad glo¬
rifacandum martrem quiimplens
uterũ uirginis sine semine. permane¬
re p̃stitit matrem incastitatem. Sed

Expanded text:
immobiles perstitistis'. Sed nec marimmobiles perstitistis'. Sed nec martyr diu distulit bonam voluntatem virtutis suae gratia munerare. Nam ingressus prumptuarium clericus, repperit cupellam, quam pene mediam reliquerat, per superiorem aditum redundare, in fantum ut copia defluentis vini rivum per terram ad ostium usque duceret. Quod ille admirans, positum deorsum vas, saepius extulit plenum; sed et de ipso, cum satis abundeque fuisset expensum, nihil prorsus defuit, sed usque in crastinum, mirantibus cunctis, semper stetit plenum. Erat autem tertio Kal. mensis quinti. O admirabilis virtus martyris! Cum produxit de vase sine flore vindemiam, cum sit solitum, ut collecta vina condantur in vascula, protulit doleum musta, in quo non uva, sed virtus sola defluxit. Turgescit vasculum a liquore, fructus non inlatus est, sed creatus. Agit hoc ille Dominus ad glorificandum martyrem, qui inplens uterum Virginis sine semine, et permanere praestitit matrem in castitate. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
plicium similemtui ad augendator¬
menta uocasti Curhaec agis& qua¬
renoscum iulia nosiccrucias: Haec
et alia misero reclamante . expletis
missarum sollemnitatibus dumsean¬
tescm̃ alta rediutis sime conlidit pro¬
fluente saniae ex oreeius. ab infesta¬
tione furoris diabolici. liberatus ẽ
Sed nec hocsilere puto. quod in no¬
tusolemnitatis gauderet. Et singu¬
los quosq ad cella riolum ba silicae
prumtissimus inuitaret . hortans
ut omnes inbasilicã fideliteruigila¬
gaudio propinare dicens. magnũ
nobis patrocinium inbeatum mar¬
trrempietas diuina largitur. Id¬
circo. rogo caritatem uestram ut una¬
nimiter: uigiletis mecum. Cras
enim scãe eius reliquiae in hocloco
sunt collo candae: exacta quoq:
cum sacris hrmnis: modolisq: cae¬
lestibus noctem caelebratam: Etiã
missarum sollemniao uans
fesauitate clericus coe
eos iter quos prius inuita uerat
rogare ad refectionem dicens
gratias ago quod sic aduigilandũ

Expanded text:
plicium; similem tui ad augenda torplicium; similem tui ad augenda tormenta vocasti. Cur haec agis? Quare nos cum Iuliano sic crucias?' Haec et alia misero declamante, expletis missarum solemnitatibus, dum se ante sanctum altare diutissime conlidit, profluente sanie ex ore eius, ab infestatione furoris diabolici liberatos est. 36. Sed nec hoc silere puto, quod in noctu solemnitatis gauderet, et singulos 876 quosque ad cellariolum basilicae promptissimus invitaret, hortans ut omnes in basilica fideliter vigilagaudio propinare, dicens: Magnum nobis patrocinium in beatum Martyrem pietas divina largitur. Idcirco rogo caritatem vestram, ut unianimiter vigiletis mecum. Cras enim sanctae eius reliquiae in hoc loco sunt collocandae'. Exacta quoque cum sacris hymnis modolisque caelestibus noctem, caelebrata etiam missarum solemnia, ovans festivitate clericus, coepit eos iterum quos prius invitaverat rogare ad refectionem, dicens: 'Gratias vobis ago, quod sic ad vigilandum
Abbreviated transcription (Latin):
honore ipsius martrris basilicam
qualem possibilitas eorum habuit
aedificauerunt cupientes eam eius
uirtuitibus consecrari. Audien¬
tes autem haec pignora a mefuisse
delata rogabant ut dedicata a e¬
des his dem augeretur exubiis
At ego ad praehensam sec recius
capsam adbasilicam beatimartini
incipiente nocte propero. pefere¬
bat autem mihiuir fidelis quitunc
eminus ad stabat cum nos basilicam
sumus ingressiuidis sepharum inm̃¬
siluminis ecaelo dilabsam superbea¬
tambasilicam discendisse. Et de in¬
ceps quasi intro ingressa fuissec
umenim nobis haec incrastinũ
a fidelibus relata fuissent. conici¬
mus eam uirtute beatimartrris
processisse. De posi sergo super
alta resacroscis reliquiis uigilata
noc te cum grande psallentio. ad
antedictam deferebantur basili¬
cam. Et ecce unus ex inerguminis
manibus in seconlisis orepatulo
cruentus. proiciens sputos alebat̃.
Vt quid me martine iulia no iunc¬
xistic quid eum in his prouocas locise
sed nobis erat praesentiatua sup¬

Expanded text:
martyris basilicam, qualem possibilitas eorum habuit, aedificaverunt, cupientes, eam eius virtutibus consecrari. Audientes autem, Haec pignora a me fuisse delata, rogabant, ut dedicata aedes hisdem augeretur exubiis. At ego, adpraehensam secretius capsam, ad basilicam beati Martini, incipiente nocte, propero. Referebat autem mihi vir fidelis, qui tunc eminus adstabat, cum nos basilicam sumus ingressi, vidisse se pharum inmensi luminis e caelo dilapsam super beatam basilicam discendisse, et deinceps quasi intro ingressa fuisset. Cum enim nobis haec in crastinum a fidelibus relata fuissent, conicimus, eam a virtute beati martyris processisse. Depositis ergo super altare sacrosanctis reliquiis, vigilata nocte, cum grande psallentio ad antedictam deferebantur basilicam; et ecce unus ex inerguminis, manibus in se conlisis, ore patulo, cruentus proiciens sputos, aiebat: 'Ut quid te, Martine, Iuliano iunxisti? Quid eum in his provocas locis? Sat nobis erat praesentia tua sup
Abbreviated transcription (Latin):
adnuntat : et sicisteuiam acceleraui. Sede
ipsopugante columba semperc irtacum ẽ
uisi discurrere. Quod nequis inuideat con¬
fictum decolumba et homini praesauim
xpiano cumhorosius consolem romanum
idẽ marcumualerium a coruo alte scri¬
bat adiutum
ros cracis ergohillidius hoscibus quaituor
exhis perfugam lapsi. pacenam et urcetĩ
quianax đr in patriam deferunt. et diuisam
in antis ut erant partibus patenam urc eum
gigundob aldo obgratiam exhibent con¬
quirendam reliquũ uero argentum. raeg¬
naes igatitas repperit. Cui additis multis¬
mulas munerilus. loco illis cõrestituit fide¬
liar insinuns regi. non oportere eum ut
p ac inimartrris scĩpropter argentipar
paruitatem amitteret¬
Hroquibus actalibus uirtutum orna¬
mentis magna ibiba silica fabricata afi

Expanded text:
adnuntiat, et sic iste viam acceleravit. Sed et, adnuntiat, et sic iste viam acceleravit. Sed et, ipso pugnante, columba semper circa eum est visa decurrere. Quod ne quis invideat confictum de columba et homini praestitum christiano, cum Horosius consolem Romanum, id est Marcum Valerium, a corvo alite scribat adiutum. 8. Prostratis ergo Hillidius hostibus, quattuor ex his per fugam lapsi, patenam et urceum, qui anax dicitur, in patriam deferunt, et divisam in tantis ut erant partibus patenam, urceum regi Gundobaldo ob gratiam exhibent conquirendam. Reliquum vero argentum reginae sagacitas repperit; cui additis multis muneribus, loco illi sancto restituit, fideliter insinuans regi, non oportere eum, ut gratiam martyris sancti propter argenti parvitatem amitteretPro quibus ac talibus virtutum ornamentis magna ibi basilica
Abbreviated transcription (Latin):
morum multitudinecopiosa circumdant cap¬
tra amnem transeunt et uiros gladio interfi¬
cere relquũ uulgus sorte diuidereparant
tuncbillidius quidam a uella uouemiens et¬
ut aunt commonitione columba e alitis in¬
citatus super eos inruit. Hortatosq socios
ita hostes a dinternicionem caetidit ut cap¬
tiuis laxacis crium phans in laudemartrs
anne transiisso adbeatan cellulamtam¬
quam nouus morses cumomni populo canen¬
doreuertitur. Nec minor ut arbitror ex¬
ultatio fuit ereptis quam quonda misrabe¬
liticis dimersis fuit egrptus. Quod nequis
dubitet hancbeatima rerris fuis seuictoriã
sed insinuatio columbae aliquod misterium
fuis se credicur uirtutis diuinae. Namuenien¬
te hillidiohaet in obuiamuenit. Cumilleut
adsolet aliquid demoraretur haec incircui¬
tuillius uolitabat. Illoq progediente isca
praecedebat. et reuertebatur in obuiam
quasi accelerare de praecansiter. Dum haec
agerentur adueniens puer captiuita tem

Expanded text:
morum multitudine copiosa circumdant, capmorum multitudine copiosa circumdant, captra amnem transeunt, et viros gladio interficere, reliquum vulgus sorte dividere parant. Tuncut aiunt, commonitione columbae alitis incitatus, super eos inruit. Hortatosque socios, ita hostes ad internitionem caecidit, ut, captivis laxatis, triumphans in lande martyris, amne transmisso, ad beatam cellulam tamquam novus Moyses cum omni populo canendo revertitur; nec minor, ut arbitror, exultatio fuit ereptis, quam quondam Israhelitis dimersis fuit Aegyptiis. Quod ne quis dubitet hanc beati martyris fuisse victoriam, sed insinuatio columbae aliquod misterium fuisse creditur virtutis divinae. Nam, veniente Hillidio, haec in obviam venit; cum ille, ut adsolet, aliquid demoraretur, haec in circuitu illius volitabat; illoque progrediente, ista praecedebat et revertebatur in obviam, quasi accelerare deprecans iter. Dum haec agerentur, adveniens puer captivitatem
Abbreviated transcription (Latin):
trrbeatus alumnos proprios ista caliginac
detineri cumille perennis claritatis gaudia
possideret. Confestimadeius orationem com¬
cendit imber ignemixtus et grandine turban¬
tur omnia concurrituulgus ad cellulam.
prosternitur coram sacerdote omnis caterua
gentilium. Et mixtocum lacrimis cunctiulu¬
latu dñi miseri cordia de praecantur. Polli¬
centurq sacerdoti si grando recederet. et
martrrem patronum expeterent. et ad dñm
eius relicas simula chrorum cultibus integro
de corde transirent. Porro ille fusa oratione
cunctaquae petut. meruit obtinere. Nece¬
dente autem tempestate. puercum parentib:
credens ipsadie a doloribus liberatur genti¬
les intrinitatis nomine baptizati. statuas quas
coluerant confringentes. in lacumuico ammq
proximũ proiecerunt. Ab eo enim tempore
in loco illo et fides catholica et martrrisuirtus
ẽ amplius declarata.
onibus ad briuatensimuicum eumcumar¬

Expanded text:
tyr beatus alumnos proprios ista caligine tyr beatus alumnos proprios ista caligine detineri, cum ille perennis claritatis gaudia possideret. Confestim ad ejus orationem comnt fulgura, descendit imber igne mixtus et grandine, turbantur omnia. Concurrit vulgus ad cellulam, prosternitur coram sacerdote omnis caterva gentilium, et mixto cum lacrymis ululatu, cuncti Domini misericordiam deprecantur, pollicenturque sacerdoti, si grando recederet, et Martyrem patronum expeterent, et ad Deum ejus relictis simulacrorum cultibus integro de corde transirent. Porro ille, fusa oratione, cuncta quae petiit meruit obtinere. Recedente autem tempestate, puer cum parentibus credens ipsa die a doloribus liberatur: gentiles in Trinitatis nomine baptizati, statuas quas coluerant confringentes, in lacum vico amnique proximum projecerunt. Ab eo enim tempore in loco illo et fides catholica, et Martyris virtus est amplius declarata. onibus ad Brivatensem vicum, eum cum ar
Abbreviated transcription (Latin):
adherentes manus tabulis doloremaximo
quatiuntur. et tanta afflictione miser
torquaetur ut ubertim fluentes lacrimae
qualis eẽt dolor intrinsecus. extrinsecus
nuntia ret. Interea stupente uulgo inclu¬
sus qui fuerat progreditur lib. Parentes
quoq: illius quiuir tute scĩ retenebatur
cognoscentes martrris sepulturam deuotis
multis muneribus profilio ex orabant
ut prbt quidam ui ailladescenderet: Qui
cum didicis set quae acta fuerant. pollicetur
parentibus sia gentilitate discederent.: filiũ
reciperent sanum. Ipse quoq: sacerdos sequen¬
tinocte uidet persomnium simulachrailla
quae agentibus colebantur. Nomine diui¬
no comminui atq inpuluere redacta solo
prosterni. Quarta autem die cum gentili¬
tas uel let i terum diis exhiberelibamina maes¬
tus prbt ad sepulchrum scĩ pros ternitur. et
cum lacrimis ex orat. ut tandem gentilitatem
hanc quaei acebat intenebris. splendor diui¬
nae potentiae uisitaret. nec sineret ultra mar¬

Expanded text:
adhaerentes manus tabulis dolore maximo adhaerentes manus tabulis dolore maximo quatiuntur, et tanta afflictione miser torquetur, ut ubertim fluentes lacrymae qualis esset dolor intrinsecus extrinsecus nuntiarent. Interea stupente vulgo, inclusus qui fuerat progreditur liber: parentes quoque illius qui virtute Sancti retinebatur, cognoscentes Martyris sepulturam, devotis multis muneribus pro filio exorabant. ut presbyter quidam via 854 illa descenderet. Qui cum didicisset quae acta fuerant, pollicetur parentibus ut si a gentilitate discederent, filium reciperent sanum. Ipse quoque sacerdos sequenti nocte videt per somnium simulacra illa quae a gentilibus colebantur numine divino comminui, atque in pulverem redacta solo prosterni. Quarta autem die cum gentilitas vellet iterum diis exhibere libamina, moestus presbyter ad sepulcrum Sancti prosternitur, et cum lacrymis exorat, ut tandem gentilitatem hanc quae jacebat in tenebris splendor divinae potentiae visitaret, nec sineret ultra Mar
Abbreviated transcription (Latin):
gratia imperiali receptum. leta regreditur:
Inquisitumq tempus quouir relaxatus
eẽt et arcere. haec fuit absolutionis hora qua
illa marerris ẽ auxilium in praecata. Dehinc
pollititationem quã promiserat cũ in mensis
supra sepulchrum martrris haec ma¬
trona construxerat grande lubrum ubi
in colomnam altissimam simulachrummar¬
tis mercuriiq colebatur. Cumq: delubri
illius festa agentilibus agerentur ac mor¬
tui mortuis thura deferrent medio euul¬
go commouentur pueri duo inscandalũ :
Nud ato linus gladio alterum appeat tru¬
cidandum. At ille cernens nihilueni ae
reseruari cum adiis suis non defensaretur:
nostrae religionis custodiam nostraecon¬
fes sionis ueniam. nostraecontigionis medellã
cellulam ex petut marerris gloriosi ̃ uncille
qui sequebatur cum in ad sultu gladii eum
non potuis set atangere. et hic su perseos¬
tium reserasset atq ille arreptamutramq:
postemostium conaretur infringere ilico

Expanded text:
gratia imperiali receptum, laeta regreditur; gratia imperiali receptum, laeta regreditur; inquisitumque tempus, quo vir relaxatus esset e carcere, haec fuit absoilla Martyris est auxilium imprecata: dehinc pollicitationem quam promiserat cum immensis supra sepulcrum Martyris haec matrona construxerat grande delubrum, ubi in columnam altissimam simulacrum Martis Mercuriique colebatur. Cumque delubri illius festa a gentibus agerentur, ac mortui mortuis thura deferrent, medio e vulgo commoventur pueri duo in scandalum, nudatoque unus gladio, alterum appetit trucidandum. At ille cernens nihil veniae reservari, cum a diis suis non defensaretur, nostrae religionis custodiam, nostrae confessionis veniam, nostrae contagionis medelam, cellulam expetiit Martyris gloriosi. Tunc ille qui sequebatur, cum in assultu gladii eum non potuisset attingere, et hic super se ostium reserasset, atque ille arreptum utrumque postem, ostium conaretur infringere, illico
Abbreviated transcription (Latin):
pellit meamor patroniut neq ã
haec silere : Vinctus ab hispanus
et tarceri deditus apud imperato¬
rem treuericum capitali duudicatus
sententia tenebatur. Quod coniux
illius cognitum dum tumula reuiri
membra festinat. adbriua tensim
uicumperuenit repertosq uiros
dum diuersa studio intentorima re¬
tur cognoscit quid ineo locouelde
marenre uel desenibus fuerit gescũ
fideliq: insinuationecredens ad se¬
pulehrum beatimartrris deliberat
properare. ut causas suggerat. casus rese¬
ret uelcuntum laborem sui doloris expo¬
nat : Ad serentibus tum praeterta hominib:
absq dubio pollicemur dominatibi amarer¬
re red dilaeticiam qui senum quondamde¬
crepita etatis membra rigentia antiquo uigo¬
re restituit. Impletaq: haec oratione pro¬
mitat ut si sos pitem reciperet coniugem mar¬
trris sepulchrum in quo possit spatiocimento
contegerit. fideplena et demarerris pietate
secura treueris ẽ ingressa. Inuentumq uirũ

Expanded text:
pellit me amor patroni, ut nequeam pellit me amor patroni, ut nequeam haec silere? Vinctus ab Hispaniis et carceri deditus, apud imperatorem Trevericum capitali diiudicatus sententia tenebatur. Quod coniux illius cognitum, dum tumulare viri membra festinat, ad Brivatinsim vicum pervenit, repertosque viros, dum diversa studio intento rimaretur, cognoscit, quid in eo loco vel de martyre vel de senibus fuerit gestum; fidelique insinuatione credens, ad sepulchrum beati martyris deliberat properare, ut causas suggerat, casus reseret vel cunctum laborem sui doloris exponat, adserentibus tum praeterea hominibus: 'Absque dubio pollicemur, domina, tibi a martyre reddi laetitiam, qui senum quondam decrepitae aetatis membra rigentia antiquo vigore restituit'. Impletaque haec oratione, promittit, ut, si sospitem reciperet coniugem, martyris sepulchrum, in quo possit spatio, cimento contegerit. Fide plena et de martyris pietate secura Treverus est ingressa, inventumque virum
Abbreviated transcription (Latin):
lenis dulcibus aquis uberrimus : Inquo
t apersecutoribus caput amputatum
ablutum ẽ: De quibus aquis multae
sinitates tribuuntur infirmis. Nam
saepe caecorum oculi abhistacti inlumina
dsunt: Tertia narum quartanarium
frebrium accensi ut potatiqui patiuntur
fuerił conquiescunt. Namet siquis gra¬
ui laborans commodo inspirante martrre
desiderium habuerit hauriendi. protinꝰ
ut hauserit conualescit: Et ita uelocit̃
extinguitur uis febrium ceusi indeas su¬
per in mensumrogum proiectis undis
incendia uni uersa restingui
fama p̃eunte desenibus quosdum
scõsartus sepulture mandarent for
utudini priscae fuerint rescituti mul¬
taibi beneficia expetentes credentesq
indul gentemarerre consecuntur:
De quibus pauca perstringenti dep̃cor
ueniam condonari quod meminus
uelidoneum uel peritum ad haeo nar¬
randa cognosco nec inbutum gram¬
maticis artibus nec litteris liberalib:
eruditum. Sed quid facio quodin¬

Expanded text:
lenis, dulcibus aquis uberrimus, in quo lenis, dulcibus aquis uberrimus, in quo et a persecutoribus caput amputatum ablutum est, de quibus aquis multae sanitates tribuuntur infirmis. Nam saepe caecorum oculi ab his tacti illuminati sunt; tertianarum quartanarumque febrium ardore accensi, ut potati qui patiuntur fuerint, 852 conquiescunt. Nam et si quis gravi laborans incommodo, inspirante Martyre, desiderium habuerit hauriendi, protinus ut hauserit convalescit; et ita velociter exstinguitur vis febrium, ceu si videas super immensum rogum projectis undis incendia universa restingui.fama praeeunte de senibus, qui dum sanctos artus sepulturae mandarent, fortudini pristinae fuerint restituti, multa ibi beneficia expetentes credentesque, indulgente martyre, consecuntur. De quibus pauca perstringenti deprecor veniam condonari, quod me minus vel idoneum vel peritum ad haec narranda cognosco, nec inbutum grammaticis artibus nec litteris liberalibus eruditum; sed quid facio, quod in
Abbreviated transcription (Latin):
pore. in tegro uestimento quidecisoca¬
pite. caput amplexus aliudbra chio
retinebat. Eratenim ac sinu persepul¬
tus neq pallore facies demutatus neq
capillorum decisione turpatus neq ulla
putredine resolutus sedita integer in
laesus ut putares eum adhuc sopore
corporeo detineri. Tunc antestes gau¬
diomagno repletus: ait hoc eẽ cada¬
uerferreoli hoc eẽ caput iuli animar¬
trris dubium non habetur. Tunc cum mag¬
nopsallentiũ plaudente populo. in loco
ubi nunc adoratur. dño annuente perdu¬
citur. haec autem ut adsepulchrum mar¬
trris ab ipso aed ituo cognoui. fideliterre¬
tuli. Praebetta men huic operitestimoniũ
sollius noster. ipsima merto scribens his uer¬
bis. tibi soli concessa ẽ in partes orbis occi¬
dui martrris ferreoli solidatrans latio.
adiecto nostricapite uiliam. Vnde pro
compensatione deposcimus. ut nobis in¬
deueniat pars patrocinii. quia uobis
hincrediit pars patroni
percussuse : fons habetur splendidus

Expanded text:
pore, integro vestimento, qui deciso capore, integro vestimento, qui deciso capite, caput amplexus aliud brachio retinebat. Erat enim ac si nuper sepultus, neque pallore faciei demutatus, neque capillorum decisione turpatus, neque ulla putredine resolutus, sed ita integer et illaesus, ut putares eum adhuc sopore corporeo detineri. Tunc antistes gaudio magno repletus, ait: Hoc esse cadaver Ferreoli, hoc esse caput Juliani martyris dubium non habetur. Tunc cum magno psallentio, plaudente populo, in loco ubi nunc adoratur, Domino annuente perducitur. Haec autem ut ad sepulcrum martyris ab ipso aedituo cognovi, fideliter retuli. Praebet tamen huic operi testimonium Sollius noster, ipsi Mamerto scribens his verbis, « Tibi soli concessa est in partibus orbis Occidui, martyris Ferreoli solida translatio, adjecto nostri capite Juliani: unde pro compensatione deposcimus, ut nobis inde veniat pars patrocinii, quia vobis hinc rediit pars patroni.percussus est, fons habetur splendidus,
Abbreviated transcription (Latin):
cupiens corpus. Aduenit aut ad hoc
opus abbatum atq: monachorũ mag¬
nus numeruis. uigilataq: nocte accep¬
to sarculo fodere coeperunt: Cumq
in profundo dsscenderent. tria sepul¬
chra repperiunt. At confestimstupor
mentes spectantium inuadit. nec quis¬
quam erat certus. quisnam eẽt beatimar¬
trristumulus. Igitur cumstareł omnes
in haebitate mentis attoniti. inspirante
ut credo diuinitate. unus excircum stan¬
tibus exclamat dicens. Antiquitus re¬
ferrisolitũ erat et celebri perpopulos
sermone uulgatum. caput iuliani con¬
fessoris insepulchro retineri martrris
ferreoli. Sio pertorio amoto unus quis¬
q: consideretur. potest quaesint mem¬
bra ferreolimartrris. protinus inueni¬
ri Haec audiens sacerdos cunctosiu¬
bet in oratione prosterni. Qua imple¬
ta procedit adtumulos. Detectosq: du¬
os singulos in his quiescentes inuenit
uiros. Cumq: a peruis sed et tercium in¬
uenit in eo uirum iacentem in laesocor¬

Expanded text:
cupiens corpus. Advenit autem ad hoc cupiens corpus. Advenit autem ad hoc opus abbatum atque monachorum magnus numerus, vigilataque nocte, accepto sarculo fodere coeperunt. Cumque in profunde discenderent, tria sepulchra repperiunt, at confestim stupor mentes spectantium invadit. Nec quisquam erat certus, quisnam esset beati martyris tumulus. Igitur cum starent omnes in hebitate mentis attoniti, inspirante, ut credo, Divinitate, unus ex circumstantibus exclamat, dicens: „Antiquitus referri solitum erat, et celebri per populos sermone vulgatum, caput Iuliani confessoris in sepulchro retenere martyris Ferreoli. Si, operturio amoto, unusquisque consideretur, potest, quae sint membra Ferreoli martyris, protenus inveniri". Haec audiens sacerdos, cunctos iubet in oratione prosterni. Qua inpleta, procedit ad tumulos, detectosque duos, singulos in his quiescentes invenit viros. Cumque aperuisset et tertium, invenit in eo virum iacentem in
Abbreviated transcription (Latin):
cursum beatiniceti ante stitis usq
iugdunũ processissem. libuit animo ñ
aliter nisi orationis causa uiennamad¬
ire : et p̃cipue sepulchrum uisitareferreoli
martrris gloriosi Insederat enimm̃ti
propter antiquam dilectionem eorum.
mesic. eẽ eius alumnum ut iuliani.
Deniq: oratione facta erigo oculorũ aciẽ
ad tribunal: conspicioq: in eo uersiculos
hoc modo conscriptos. Hero a s xp̃i gemi¬
nos haec continet aula. Iulianũ capite.
corpore ferreolum. Cũq haec legens
aedituũ consulerem. Cum haec scripta
sic fuerint: respondit. Basilica scĩmar¬
trris ferreoli superipsum rodanilitus
ab antiquis fuerat collocata. Deniq
cum inpulsante uiolentia. amnisporti¬
cusquae abea parte erat locata corru¬
eret. Prouidens sacerdos mamertus
nomine quitunc uiennensim regebat
ecclesiam ruinam futurã p̃ueniens
aliam basilicã eleganti opere et in
ipsamensura sagaci intentione constru¬
xit. illuc scm̃martrris tranferre

Expanded text:
cursum beati Nicetii antistitis 850 usque cursum beati Nicetii antistitis 850 usque Lugdunum processissem, libuit animo, non aliter nisi orationis causa Viennam adire et praecipue sepulchrum visitare Ferreoli martyris gloriosi; insederat enim menti propter antiquam dilectionem eorum, me sic esse eius alumnum ut Iuliani. Denique, oratione facta, erigo oculorum aciem ad tribunal conspicioque in eo versiculos hoc modo conscriptos: Heroas Christi geminos haec contenit aula: Iulianum capite, corpore Ferreolum. Cumque haec legens aedituum consulerem, cur haec scripta sic fuerint, respondit: 'Basilica sancti martyris Ferreoli super ipsum Rhodani litus ab antiquis fuerat collocata. Denique cum, inpulsante violentia amnis, porticus, quae ab ea parte erat locata, corrueret, providens sacerdos Mamertus nomine, qui tunc Viennensim regebat eclesiam, ruinam futuram praeveniens, aliam basilicam eleganti opere et in ipsa mensura sagaci intentione construxit, illuc sanctum martyris transferre
Abbreviated transcription (Latin):
Igitur instante persecutione adbriu a¬
tensimuicum inquo fanaticierroris
neniae colebantur aduenit. Et cums
insequi aduersarios nutudi sensis set:
auidua quadã se occuli de precatur
Quem illa tegens ilicomartrreposcente
detexit. Quisuis in secutorib: ita infit:
nolo inquit diutius commorari in hoc sđo.
quia sitio tota animi auiditate limxpm̃.
At illi educta uibrantidextera framea.
deciso capite intribus ut iadicam partib:
gloriosus diuiditur martrr. Nam caput
uiennae defertur. artus briuate re¬
conduntur felix anima xpõ conditore
suscipitur. Senes quoq quisa crosciñ
corpusmanciuerant sepulturae ita re¬
dinte grati sunt. ut insenec tute sum ma
positi tam quã iuuenes haberentur
Caput quoq: eius. ferreolus martrr acce¬
pit. Conpletoq: certamine tamillius
membra. quamistius caput. in unius
tumuli receptaculo collocantur. Quod
necuiquã fortassis uideatur incredi¬
bilis eẽ narratio quae audiui gesta fide¬
liter prodam.

Expanded text:
Igitur instante persecutione ad BrivaIgitur instante persecutione ad Brivatensem vicum, in quo fanatici erroris naeniae colebantur, advenit. Et cum insequi adversarios nutu Dei sensisset, a vidua quadam se occuli depQuem illa tegens, ilico, martyre poscente, detexit; qui suis insecutoribus ita infit: 'Nolo', inquit, 'diutius commorari in hoc saeculo, quia sitio tota animi aviditate iam Christum'. At illi eductam vibranti dextera frameam, deciso capite, in tribus, ut ita dicam, partibus gloriosus dividitur martyr. Nam caput Viennae defertur, artus Brivate reconduntur; felix anima Christo conditore suscipitur. Senes quoque, qui sacrosanctum corpus mancipaverant sepulturae, ita redintegrati sunt, ut in senectute summa positi tamquam iuvenes haberentur. Caput quoque eius Ferreolus martpit, completoque certamine, tam illius membra quam istius caput in unius tumuli receptaculo collocantur. Quod ne cuiquam fortassis videatur incredibilis esse narratio, quae audivi gesta fideliter prodam
Abbreviated transcription (Latin):
quis  scilicet dum infirmacurant. mor¬
tua suscitant. praesentia contemnunt. fu¬
tura desiderant tortores despiciunt poe
nas non sentiunt. ad caelestia regna con
propria non obtinerent. nisi peruiam
iufacie rectissime incedentes ad ñõ au
datus ẽ martrr : Ab hocigne succensus
haec concupiuit. acmente tota desiderauit.
Quiacum eẽt apud beatissimum ferreolũ
iam tunc martrrlodore flagrabat. Qui
relicts diuitus ac propinquis. tantũ obso¬
lius amorem martrrii. aruernu  aduenit
Sed nec hoc sinediuinomandatoper egic
Cum tunc persetutio inuiennensi urbe
ferueret : legerat enim dñm praedixis e
Siuos persecuti fuerint in unaciuitatem
fugite in aliam : Contulit ergohic in
aruen no territurio. non metumortis
sed ut relinquens propria. facilius peue¬
niret ad palmã. Metuebat enim nees
parentes. eeñt. obui. si inter eos hoc certa¬
mer in isset. et perderet mi expĩ coro¬
nam gloriae. si legiame non certasset.

Expanded text:
quis. Scilicet dum infirma curant, morquis. Scilicet dum infirma curant, mortua suscitant, praesentia contemnunt, futura denas non sentiunt, ad coelestia regna contpropria non obtinerent, nisi per viam justitiae rectissime incedentes a Domino audidatus est martyr, ab hoc igne succensus, haec concupivit ac mente tota desideravit. Quia cum esset apud beatissimum Ferreolum, jam tunc martyrii odore flagrabat. Qui relictis divitiis ac propinquis, tantum ob solius amorem 849 martyrii Arvernum advenit. Sed nec hoc sine divino mandato peregit, cum tunc persecutio in Viennensi urbe ferveret. Legerat enim Dominum praedixisse: Si vos persecuti fuerint in ista civitate, fugite in aliam . Contulit ergo se hic in Arvernum territorium, non metu mortis. sed ut relinquens propria, facilius perveniret ad palmam: metuebat enim ne ei parentes essent obvii, si inter eos hoc certamen iniisset; et perderet miles Christi coronam gloriae, si legitime non certasset.
Abbreviated transcription (Latin):
Deeius reliquiis multis infirmis saluatis
De alio caeto illumi nato¬
a zNum inNobis quo¬
dammodo igniculum ad
iustitiae suae adipiscendã
semitam pietas diuina suc¬
cendit cum dicit. Oculi
dñi super iustos et aures eius in p̃cemeorũ
Ostendens qdđ qͥ iustitiã extoto corde dilexe¬
rit cum de p̃catus fuerit audiatura dño
Vtinam quisq: nr̃m cum haec cantare
coeperit. statim sp̃tis mundiscandalis neg¬
lectis concupiscentiis uanis derelictisq
semitis prauis. iustitiae uiamexpeditus.
et sine inpedimento saeculariũ actionũ
conaretur inrepere. Perhanc enimuiã
abeliustus suscipitur. Enochbeatus ad su¬
mitur. Noe reseruatur. abrahameligi¬
tur. Isa ac benedicitur. iacobdilatatur.
Iosephcustoditur. morses scĩficatur. Da¬
uid praedestinatur. sala monditatur . Tres
pueri inter incendia rorulenta uaticinant᷑
Danihel inter innocuas bestiaspascitur:
Perhancuiam apostolidiriguntur. mar¬
trres beatiglori ficantur. Et qualiter in¬

Expanded text:
De eiusdem reliquiis multis infirmis salvatis. 50. De alio caeco inluminatoagnum in nobis quodam modo igniculum ad iustitiae suae adipiscendam semitam pietas divina succendit, cum dicit: Oculi Domini super iustos, et aures eine ad preces eorum; ostendens, quod qui iustitiam ex toto corde dilexerit, cum deprecatus fuerit, audiatur a Domino. Utinam quisque nostrum, cum haec cantare coeperit, statim spraetis mundi scandalis, neglectis concupiscentiis vanis, derelictisque semitis pravis, iustitiae viam expeditus et sine inpedimento saecularium actionum conaretur inrepere. Per hanc enim viam Abel iustus suscipitur, Enoch beatus adsumitur, Noe reservatur, Abraham elegitur, Isaac benedicitur, Iacob dilatatur, Ioseph custoditur, Moyses sanctificatur, David praedestinatur, Salomon ditatur, tres pueri inter incendia rorolenta vaticinantur, Danihel inter innocuas bestias pascitur. Per hanc viam apostoli diriguntur, martyres beati glorificantur. 'Et qualiter?' in
Abbreviated transcription (Latin):
O quam magnus circa alumnos propri
percuti non falangans. confringipas¬
sus ẽ uitream non cateruam. Permi¬
sit super sepulchrum proprium praete¬
rire corruscum: nefieret multitu di¬
nis totius interitum Igitur expulsum
aba silica sc̃ĩ martrris iaculum. aceruũ
feniconbus sit interfecit pecora iumen¬
ta deleuit : Quod si hec fortuitu quis pu¬
tat admiretur magis et stupeat. in clra
potentiammartrris. quod practeri¬
ensignis permedium populi neminem
nocuit. sed ibitantum expleuit uota ubi
secogouit haberelicentiam

Expanded text:
O quam magnus circa alumnos proprioO quam magnus circa alumnos propriopercuti, non falangas; confringi passus est vitreum, non catervam; permisit super sepulchrum proprium praeterire corruscum, ne fieret multitudinis totius interitum. Igitur expulsum a basilica sancti martyris iaculum, acervus feni conbussit, interfecit pecora, iumenta delevit. Quod si haec fortuitu quis putat, admiretur magis et stupeat incliti potentiam martyris, quod praeteriens ignis per medium populi neminem nocuit, sed ibi tantum explevit vota, ubi se cognovit habere licentiam
Abbreviated transcription (Latin):
reptus dumin extremis ageret de¬
sid erium habuit deaqua fontis hau¬
rire. Adquam etiam sede portari
fideliter exorauit. Quem sui interma¬
nus ad praehensum et in loco depositum
protinus ut a quae haustum accepit. et
faciem caputq perfudit recipere meru¬
it sanitatẽ. Et aliorum manibus inlatus
propriis gressibus ẽ. regressus fuit aut̃
in colauici. sed excidit nomen eius
cum ma gnouenti impeai sũ perui¬
cum briuatensimrapide descendebat:
Micabant enim de nubibus fulgora ac
tonitrua terribiliter uoces dabant: Qua¬
titur teria fragore. et exuri acorrus¬
catione peneomnia putabantur. Sola
erat ex pectatio inuirtute martrris
gloriosi. Nec mora da cocum fulgore
grauisono tonitrui. i aculum igneum per
aditum quo funis ille signidependitur.
ingreditur. Perculsisq duabus colũ¬
nis frustas excussit. Inde repercutiens
perfenestram quae super scm̃ habetur
tumulum ẽ egressum. Nullum tam̃
perbeaticustodiam. depopulo laesum

Expanded text:
reptus, dum in extremis ageret, dereptus, dum in extremis ageret, desiderium habuit de aqua fontis haurire, ad quam etiam se deportari fideliter exoravit: qui a suis inter manus apprehensus, et in loco depositus, protinus ut aquae haustum accepit, et faciem caputque perfudit, recipere meruit sanitatem; et aliorum manibus illatus, propriis gressibus est regressus. Fuit autem incola hujus vici, sed excidit nomen ejus. cum magno venti impetu super vicum Privatensem rapide descendebat; micabant enim de nubibus fulgura, ac tonitrua terribiliter voces dabant. Quatitur terra fragore, et exuri a coruscatione pene omnia putabantur: sola erat exspectatio in virtute Martyris gloriosi. Nec mora, dato cum fulgore gravi sono tonitrui, jaculum 870 igneum per aditum quo funis ille signi dependet ingreditur, perculsisque duabus columnis, frustas excussit Inde repercutiens, per fenestram, quae super sanctam habetur tumulum, est egressum; nullum tamen per beati custodiam de populo laesum.
Abbreviated transcription (Latin):
uertis set animum ambularet
iterum cum magno gaudio ad
scam̃ properamus basilicam mihi
caput a sole percus sum. grauter
dolere coepit . quidolor adcrescens
febrem intrinsecus generabat. Ita
ut nec cibum me capere. nec loqui
permuteret. Cumq: perduos dies
ab hoc dolore consumerer dieter¬
tia ad basilicam sc̃i ferreoli cuifons
ille de quo superius meminimus ẽ
contiguus aduenimus Distataut̃
ba silicahaec abriuatensi uico quasi
stadiis decim. Cumq in loco illo ue¬
nis semus libuit animo ad fontem
tute quo dsime ex indeleui sunda
perfunderet moxsanarem. Adue¬
niens uero orationem fundo aquã
haurio os refrigero caput infundo
statimq: decedentibus rmphis
fugato dolore sanus abscedo etusq
adsepulchrum martrris glorios
laetus ingredior Admirans et
gratias agens martrri quod prius
me uirtute suadignatus fuerit uisia¬
re quã ipsius mererer cerneres e
dem martrr percussus ẽ uir¬
tus eximia. Quidam afebrecor¬

Expanded text:
vertisset animum ambularet.vertisset animum ambularet.iterum cum magno gaudio ad sanctam properaremus basilicam, mihi caput a sole percussum graviter dolere coepit: qui dolor accrescens, febrem intrinsecus generabat, ita ut nec cibum me capere, nec loqui permitteret. Cumque per duos dies ab hoc dolore consumerer, die tertia ad basilicam 869 sancti Ferreoli, cui fons ille de quo superius meminimus est contiguus, advenimus. Distat autem basilica a Brivatensi vico quasi stadiis decem. Cumque in loco illo venissemus, libuit animo ad fontem tute Martyris, quod si me exinde levis unda perfunderet, mox sanarer. Adveniens vero orationem fundo, aquam haurio, os refrigero, caput infundo: statimque decidentibus lymphis, fugato dolore sanus abscedo, et usque ad sepulcrum Martyris gloriosi laetus ingredior, admirans et gratias agens Martyri, quod prius me virtute sua dignatus fuerit visitare, quam ipsius mererer cernere sepdem martyr percussus est, virtus eximia. Quidam a febre cor
Abbreviated transcription (Latin):
adhuius sollemnitatis gaudia prope¬
rabat : Nobis uero iter a gentibus
petrus fratermeus senior ab ardore
febrium occupatur. Et tam graui¬
ter agit ut neq uigere neq cibũ
sumere possit : totumq: illuditer
cum grandiagitur maerore et
indiscrimine resueratur utrum
conualescat aut pereat. Deniq
cumistolabore peruenitur ad locũ
Ingredimurba silicam. ad oramus
sacroscĩ martrris sepulturam
Drosternitur et aegrotus in paui¬
mento depraecans medellam.
amartrre glorioso. Post comple¬
tam uero orationem ad maetatũ
regressus febris paululum conqui¬
euit. Veniente autẽ nocte. nobis
aduigilias properantibus rogat se
et ille deferri. Incumbensq ante
sepulchrũ tota nocte martrris
suffragium de praecatur. Ex actis
deinde nocturnis excubis rogat
ut depuluere quodcircabeatum
erat tumulum collecto uel potui
darent. uel collo suspenderent
Quo facto ita omnis ardor febri¬
um conquieuit ut ipsadie etcibum
caperet . incolomes ubi delectado

Expanded text:
ad hujus solemnitatis gaudia propead hujus solemnitatis gaudia properabat. Nobis vero iter agentibus, Petrus frater meus senior ab ardore febrium occupatur, et tam graviter agit, ut neque vigere, neque cibum sumere posset: totumque illud iter cum grandi agitur moerore, et in discrimen res vertitur, utrum convalescat aut Al., an pereat. Denique cum isto labore pervenitur ad locum: ingredimur basilicam, adoramus sacrosancti Martyris sepulturam; prosternitur et aegrotus in pavimento, deprecans medelam a Martyre glorioso. Post completam vero orationem, ad metatum regressus, febris paululum conquievit: veniente autem nocte, nobis ad vigilias properantibus, rogat se et ille deferri, incumbensque ante sepulcrum, tota nocte Martyris suffragium deprecatur. Exactis deinde nocturnis excubiis, rogat ut de pulvere qui circa beatum erat tumulum collecto vel potui darent, vel collo suspenderent. Quo facto, ita omnis ardor febrium conquievit, ut ipsa die et cibum caperet incolumis, et ubi delectatio
Abbreviated transcription (Latin):
super egressus effractusq deor sũ
extrahi nequebatur. Igitur deflu¬
ente sanguinis riuo cum gressum fa¬
cere non ualeret. beatim artrris
inplorat auxilium. Paululumq:
dolore conpraesso licet claudi can¬
do iter quod coeperat expediuit
Tertia uero noctẽ. conputrescente
uulnere : dolor maximus incitatur
Ille uero ad experta dudum p̃sidia
confugiens sepulchrogloriosopros¬
ternitur. Expletisq uigiliis. regres¬
sus ad lectulum. Dum uirtutem mar¬
trris praesto latur. somno incumben¬
te dep̃mitur. Deinde consurgens
nullã doloris sentit iniuriam As¬
pectaq: planta. parssudis quae in¬
ressa fuerat non uidetur: Euulsa
tamen sentiebat apede: Quodlignũ
diligenter inquirens. instratu suo
reperit. ad mirans qualiter fuis¬
set egressum. Solitus namq: erat
inepiscopatusuo. locum uulneris
ostendere. in quomagna ad huc fos¬
sa conspiciebatur. Obtestans in hoc
nerat festiuitas beatimantrris
et patermeus cumomnidom osua

Expanded text:
superegressus, effractusque deorsum superegressus, effractusque deorsum extrahi nequibat. Igitur defluente sanguinis rivo, cum gressum facere non valeret, beati Martyris implorat auxilium, paululumque dolore compresso, licet claudicando, iter quod coeperat expedivit. Tertia vero nocte, computrescente vulnere, dolor maximus incitatur. Ille vero ad experta dudum praesidia confugiens, sepulcro glorioso prosternitur; expletisque vigiliis regressus ad lectulum, dum virtutem Martyris praestolatur, somno incumbente deprimitur. Deinde consurgens, nullam doloris sentit injuriam, aspectaque planta, pars sudis quae ingressa fuerat, non videtur, evulsam tamen sentiebat a pede. Quod lignum diligenter inquirens in stratu suo reperit, 868 admirans qualiter fuisset egressum. Solitus namque erat in episcopatu suo locum vulneris ostendere, in quo magna adhuc fossa conspiciebatur, obtestans in hoc nerat festivitas beati Martyris, et pater meus cum omni domo sua
Abbreviated transcription (Latin):
Erat enim tunc temporis apud
urbem aruennam patruus meus
gallus ep̃s dequo non uidetur omit¬
ti qualiter in adolescentia sua fuerit
a scĩ uirtute iuuatus. Et quia sa epius
comiemoraui quale excidium ar¬
uernae regioni rextheo doricus intu¬
lerit Cumneq maloribus neq mino¬
ribus natu aliquid derebus propriis
ẽ relictũ praeter terram uacuam
quã secum barbari ferre non poterant
His ergotem poribus gloriose maemo¬
riae. patruus meus qui postea ut dixi
sacerdo tale fasce aruerna crexit
ecclesiã pupillus erat. Cuius faculta¬
tesita direptae sunt ab exercitu. ut nihil
prorsus rema neret inpromtu. Ipse
quoq: cumunotantum puerulo usq
briuatinsim uicum plerumq it inere
pedestridis currebat. Accedit aut̃
quodã tempore dum hoc itertere¬
ret ut laxatis praecalore solis calcia¬
mentis nuda incedens planta sudem
calca ret spineum quitunc fortassis
incisus. ad huc terrae herens erec¬
to acumine inter herbas uirides
latitabat. Quidefixus plantae et

Expanded text:
Erat enim tunc temporis apud urbem Arvernam patruus meus, Gallus episcopus , de quo non videtur omitti qualiter in adolescentia sua fuerit a Sancti virtute juvatus. Et quia saepius commemoravi quale excidium Arvernae regioni rex Theodericus intulerit, cum neque majoribus, neque minoribus natu aliquid de rebus propriis est relictum, praeter terram vacuam, quam secum barbari ferre non poterant; his ergo temporibus gloriosae memoriae patruus meus, qui postea, ut dixi, sacerdotali fasce Arvernam rexit Ecclesiam, pupillus erat, cujus facultates ita direptae sunt ab exercitu, ut nihil prorsus remaneret in promptu. Ipse quoque cum uno tantum puerulo usque ad Brivatensem vicum plerumque itinere pedestri discurrebat. Accidit autem quodam tempore, dum hoc iter tereret, ut laxatis prae calore solis calceamentis, nuda incedens planta, sudem calcaret spineam, qui tunc fortassis incisus adhuc terrae haerens, erecto acumine inter herbas virides latitabat. Qui defixus plantae et