comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lactionẽ dĩ caritatẽ appellandam
siquis dicere ͦ. uoluerit. quara¬
pone uel auctoritate ꝓbare possit
imuemo. nͥ forte iderrco aliud dilec¬
doñ aliud caritatẽ sonare putet. qͥa
sitm latmũ alt̾m grecũ uocabulũ
uiligit bene fac̃. qr iste dilig̃ male
fient. Augustinius dicit apłm seisse
quosdam dñm diligere. ⁊ in eo bo¬
n usq infinem non ꝑmanere. ⁊ bo¬
num uocat dilectionem dĩ ꝙ̃. in his
q non sunt ꝑmansuri in illa. ⁊is¬
i nescio qͦt sp̃es caritatum mue¬
nerunt more pigm̃tarioꝵ innim¬
linis declamationum stultaritm:
loqui quȩ in futuro habebitur. ne

Expanded text:
tem appellandam si quis dicere voluerit, qua ratione vel auctoritate probare possit non invenio. Nisi forte idcirco aliud dilectionem, aliud charitatem sonare putet, quia alterum latinum, alterum graecum vocabulum diligit bene facit, et quia iste diligit male facit. Augustinus dicit Apostolum scisse quosdam Deum diligere, et in bono usque in finem non permanere; et bonam vocat dilectionem Dei, etiam in iis qui non sunt permansuri in illa; et isti nescio quot species charitatis invenerunt, more pigmentariorum in nundinis declamationum stultarum. Dloqui quae in futuro habebitur, ne
Abbreviated transcription (Latin):
natõis. Qũadiu nãq gr̃a dĩ cũ hoĩe
ẽ. solutꝰ ÷ hõ & ad bñ oꝑandũ expedi¬
t̃ ip̃a sua obduratione mens ui tͥn¬
secꝰ obligat᷑. Ista obduratio sine ex
tꝰ tenet᷑. & nͥ ab his in hac uitã solu.¬
tꝰ fuit. pt modũ ligatiᷤᷤ manibꝰ es

Expanded text:
um homine est, solutus est homo, et ad bene operandum expediim ipsa sua obduratione mens intrinsecus obligatur. Ista obduratio sive exctus tenetur, et nisi ab his in hac vita solutus fuerit, postmodum ligatis manibus et
Abbreviated transcription (Latin):
pmueni̾s qͥ hr̃e debet. dulcedinẽ &
mnitatẽ. & u̾itatẽ. dilige ĩ ip̃oilla.
idilige ip̃m p̃p̃ illa.Si aũ uacuũ ĩue¬
isbonis suis. dole qi receptaculũ
uane uides. & opta ut ueniãt adeũ.
intrent in eũbona sua ut fiat ip̃e
dos crudeli. ne forte ĩpleant᷑ exͣnei
uribꝰ tuis. & labores tui sint ĩ domo
lena. Isti gͦ s̃ alieni &. extͣnei ninus
remoti. & longe facti. qͥb ampliꝰ reditꝰ
ñ patet ad bonũ. demones scilicet & ho¬
mineᷤ maligni cũ demonibꝰdãpnati.
qͥ iccͥco a nobis ampliꝰ diligendi ñ s̃. qr

Expanded text:
dulcedinem et bonitatem, et veritatem, dilige in ipso illas, et dilige ipsum propter illas. Si autem vacuum inveneris bonis suis, dole quia receptaculum inane vides, et opta ut veniant ad eum, et intrent in eum bona sua, ut fiat ipse tuos crudeli, ne forte impleantur extranei viribus tuis et labores tui sint in domo aliena . Isti ergo sunt alieni et extranei nimis remoti et longe facti, quibus amplius reditus non patet ad bonum, daemones scilicet et homines maligni cum daemonibus damnati. Quid idcirco a nobis amplius diligendi non sunt; quia
Abbreviated transcription (Latin):
ena rapiuntur: Ostendant mͥ hic si
possunt dilectionem quȩ plenitu
Non occides non mechab̾is. non con¬
cupisces uxorem ꝓximi tui. Si ca¬
ritas hic ÷ plenitudo legis hic est
Siplenitudo legis ẽ qͦmͦ p̃uarica¬
tio eẽ pot̾ Sitalia facientem cari¬
catẽ habuisse dicunt. quare ñ etĩã
in hoc faciendo nichil peccasse
dicunt. qr scͥptura dicit. qͥ natus
ẽ exdõ non peocat: Ꝙ quia rur¬
sum alibi dicitur. Habe carita¬
t̃e ⁊ fac quioquid uis. Si eñ hoc
cientes retinere possunt. cum his¬

Expanded text:
ena rapiuntur. Ostendant mihi hic si ena rapiuntur. Ostendant mihi hic si possunt dilectionem quae plenitudNon occides. Non moechaberis. Non concupisces uxorem proximi tui . Si charitas hic est, plenitudo legis hic est. Si plenitudo legis est, quomodo praevaricatio esse potest? Si talia facientem charitatem habuisse dicunt; quare non etiam in hoc faciendo nihil peccasse dicunt, quia Scriptura dicit: Qui natus est ex Deo non peccat ; et quia rursum alibi dicitur: « Habe charitatem et fac quidquid vis? Si enim hoc charitatem retinere possunt
Abbreviated transcription (Latin):
a quȩ adhanc uitam non ꝑtinent Ergo
non inueniunt quam caritatẽ hic ꝑ¬
fectam dicant. nisi illam quȩ non
amititur. O rursum cum assignare
uolunt que sit illa caritas quȩ non
amittitur. non inueniunt qͥd dicant
nisi illa quȩ ꝑfecta ẽ. Ita enculum
faciunt inuoluentes semet ipsos. qͥqͦ
exeant ñ hñt. Postremo tanta erroris
caligine inuoluuntur. ut dum ꝑti¬
naeie caritatẽ semel habitam ꝯten¬
dunt non posse amitti asserere inci¬
piant eam aquibusdam non solum
minora peccata s cͥminalia quoq¬
me ⁊ dãpnabilia exdelib̾atione ꝑpetͣn¬
tibus retmeri. Dauid adult̾m ⁊ homi¬
cidam caritatem dĩ habuisse dic̃nt
qn libidini seruiens inuxorem ꝓximi
sui uiolandam turpitudim frena
laxauit. & adeandem turpitudinẽ¬
pꝰea tegendam illum ipsum cuus
thorum fȩde iuolauerat innocentẽ
⁊ nistum crudeli ꝑdictione extix̃
Dieant mͥ. tunc fuitꝯubi caritas nõ
agens ꝑperam ubi inocens obpͥmi¬
tur ñquerens quȩ sua sunt qñ ali¬

Expanded text:
 quae ad hanc vitam non pertinet. Ergo non inveniunt quam charitatem hic perfectam dicant nisi illam quae non amittitur. Et rursum cum assignare volunt quae sit illa charitas quae non amittitur, non inveniunt quid dicant nisi illa quae perfecta est. Ita circulum faciunt, involventes semetipsos, quia quo exeant non habent. Postremo tanta erroris caligine involvuntur, ut dum pertinaciter charitatem semel habitam contendunt non posse amitti, asserere incipiant eam a quibusdam non solum minora peccata, sed criminalia quoque et damnabilia ex deliberatione perpetrantibus retineri. David adulterum et homicidam, charitatem Dei habuisse dicunt, quando libidini serviens in uxorem proximi sui violandam turpitudini frena relaxavit; et eamdem turpitudinem tegendam illum ipsum cujus torum foede violaverat, innocentem et justum crudeli proditione exstinxit. Dicant mihi ubi tunc fuit charitas non agens perperam, ubi innocens opprimitur, non quaerens quae sua sunt, quando ali
Abbreviated transcription (Latin):
sbut se ad confabulandũ homini ꝓ¬
enq ꝑsona ⁊ suũ genꝰ homo inueni¬
t cui fiducialit infirmitatẽ suã re¬
ularo. ⁊ supͣ hominẽ deiñ eredens de
icepta abillo remissione peccatoꝵ
sioꝵ ñ diffideret: Dem̃ utdispensatio¬
isgr̃a largiꝰ multiplicaret᷑ d̃s ho ho¬
mines qͥ puri homines erant. partici
ufitentibꝰ peccata remutendo: Acci¬

Expanded text:
ut se ad confabulandum homini pdemque persona et suum genus homo inveniret cui fiducialiter infirmitatem suam revelaret, et supra hominem Deum credens de accepta ab illo remissione peccatorum suorum non diffideret. DIVISIO. Ut dispensationis gratia largius multiplicaretur, Deus homo homines, qui puri homines erant, participconfitentibus peccata remittendo. « Acci
Abbreviated transcription (Latin):
similit a ͤ p̃ceptũ ded̾ homi nibꝰ pec¬
cata sua ꝯficendi sic̃ discipłis potestatẽ
ded̾ ꝯfitentiũ peccata dimittendi. Au
ut ñ qͣsi exorta uł coacta uiderẽt. ꝯfessio
tua. Idcirco qͦd adse ꝑtinuait officiũ fuũ dis
dicis gͦ dix̃ ut curarent. s infirmis ñ
dix̃ ut ad medicos curandi uenirent.
ħ qͣsi certũ e̾ẽ uoluit qͦdegri libent̃ sa¬
lutẽ qͤrerent. ⁊ securandos offerrent. si
medicos inuenirent. ꝓꝑtẽa solos medicos
monuit. Infirmũ Nipse morbꝰ fuus fuf¬
fieerent ãmonet neq opꝰ p̃cepto h̃c sidolo.
Tam̃ ipsi medici pꝰea qͥa negligentes
incuratione sua egrotos inuener̃. eos
ad salutẽ qͤrendã ⁊ admonitione sua ex¬
citauer̃ ap̃cepto atiraxer̃. Confitemini¬

Expanded text:
praeceptum dedit hominibus peccata sua confitendi, sicut discipulis potestatem dedit confitentium peccata dimittendi? Audut non quasi extorta vel coacta videretur confessio tua. Idcirco quod ad se pertinuit officium suum disdicis ergo dixit ut curarent, sed infirmis non dixit ut ad medicos curandi venirent. Hoc quasi certum esse voluit, quod aegri libenter salutem quaererent, et se curandos offerrent, si medicos invenirent. Propterea solos medicos admonuit; infirmum enim ipse morbus suus sufficienter admonet, neque opus praecepto habet si dolet. Tamen ipsi medici postea quia negligentes in curatione sua aegrotos invenerunt, eos ad salutem quaerendam, et admonitione sua excitaverunt, et praecepto attraxer
Abbreviated transcription (Latin):
buit in diuinitate ut e uici
hõi appropinqͣret: in eo qͥho
uniꝰ erat. ⁊ in eo ipso qd̵ homi¬
is erat homini exib̾et qd̾ dĩ e¬
it. Ineo nanq qͦd hominis erat fami¬
at potentiꝰ in homine oꝑabãt. Propt̃
idix̃ ut sciatis inqͥt qͥ a filiꝰ hominis¬

Expanded text:
buit in deitate, ut e vicino homini appropinquaret in eo quod hominis erat: et in eo ipso quod hominis erat homini exhiberet quod Dei erat. In eo namque quod hominis erat famierat potentius in homine operabatur. Propterea dixit: « Ut sciatis q
Abbreviated transcription (Latin):
qͣs sufficẽ uidet ut ab illicita se oꝑa
nͥc̃ ipsa cordis cogitõ añ eiꝰ ocłos since¬
raatq ĩpolluta appareat. Q gͦ illi dis¬
plic̃e metuit qͥ uidet totũ. ad ꝑfectã
inocentiã corã eo nece̾e̾ eẽ ꝯsid̾at ut

Expanded text:
 sufficere videt, ut ab illicita se opernisi etiam ipsa cordis cogitatio ante ejus oculos sincera atque impolluta appareat. Quia ergo illi displicere metuit qui videt totum, ad perfectam innocentiam coram eo necesse esse
Abbreviated transcription (Latin):
peccantibꝰ nobis iuste subtͣrerat᷑
qñ ad penitñtiã iuuificandi su
fidelitatis & a peccati morte ex¬
suscitet. ut scił dũ pͥmũ ip̃a sola oꝑan¬
te ad penitñtiã ꝯpuncti a uincłis cor¬
nitñtes a debito dãpnatioĩs ab solu
mẽmͣ Hoc bñ in resuscitatõe larari

Expanded text:
peccantibus nobis juste subtraxerat, quando ad poenitentiam vivificandi sumfidelitatis et a peccati morte exsuscitet, ut scilicet qui primum ipsa sola operante ad poenitentiam compuncti, a vinculis tornitentes a debito damnationis absolvi mereamur. Hoc bene in resuscitatione Lazari
Abbreviated transcription (Latin):
nunqua ẽẽ desiit. Qua propt̃ qͥ alen
amare desut constat ꝓfec to quia
pͥusqu̾a amare desinet amauits.
uerus inquis amor nonfuit acdtas
odiũ fuit. qd̾ ad tẽpꝰ fuit. nec uered¬
bꝰ fuit qui ad tẽpꝰ albus fuit. Qͥshe
dicat: Ergo uera diles tio fuit:⁊ nat
fuit quã diu fuit ꝙ̃ si secłm̃ aliqͥt
ra dilectio ñ fuit quȩ aliq̃n dlecde
ẽẽ cessauit. si intellige qr qñ dilecti

Expanded text:
nunquam esse desiit. Quapropter qui aliquando nunquam esse desiit. Quapropter qui aliquando amare desiit, constat profecto quod prius quam amare desineret, amavit. Sed verus, inquis, amor non fuit qui ad tempus odium fuit quod ad tempus fuit. Nec vereuit. Quis hoc dicat? Ergo vera dilectio fuit, et vere fuit quandiu fuit, etiamsi secundum aliquem vera dilectio non fuit, quae aliquando dilectio esse cessavit, sic intellige quod quando dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
sef scimus qm̃ diligentibus dm̃oĩa
cooꝑantur in bonum sciens non nul¬
los dñi diligere ⁊ ineo bono usq i
finem ꝑmanere. mox addit. his qͥ
sedm̃ ꝓpositũ uocati sunt sc̃i. hu eũt
ineo qͦd dilig̃t dm̃ ꝑmanent usq in
finem. ⁊ qͥ adcẽpus nnde. ddeuiant re¬
uertuntur. ⁊usq in finem ꝑducunt.
qͦd in bono ẽẽ ceꝑunt. Ecor habes ma¬
nifeste qͥa qͥdam adtepus caritatẽ
habentes. qͥa nulla usq in finem ñꝑ
seuerant cadunt ⁊ ꝑeunt. ⁊ rursum
quidam qͥ abilla ad tẽpus cidut
quia it᷑m resurgunt ꝯseruantir. si¬
uantur: Alii uͦ qͥa abilla numq̃
deficiunt usq infinẽ ꝑseueranti ft¬
uore semel capte caritatis deuocins
ꝑducunt. Quid manifestiꝰ queris:
Si ħ non uides quid uides: S dicis
Quomͦ aliqñ uerã caritatẽ habea¬
tuer. qͥ inea ꝑseueraturi non fuert
Mirum÷. Ergo fides fides non fur
quȩ aliq̃n fides eẽ desiit. Quare ñ
moratur: Quod eñi qͥs nunqũa fit

Expanded text:
set: Scimus quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum, sciens nonnullos Deum diligere, et in eo bono usque ad finem non manere, mox addidit: his qui secundum propositum vocati sunt sancti. Hi enim in eo quod diligunt Deum permanent usque in finem. Et qui ad tempus inde deviant revertuntur, usque in finem perducunt quod in bono esse coeperunt. Ecce habes manifeste quod quidam ad tempus charitatem habentes, quia in illa usque in finem non perseverant, cadunt et pereunt; et rursum quidam qui ab illa ad tempus cadunt, quia iterum resurgunt, conservantur et salvantur. Alii vero, quia ab illa nunquam deficiunt, usque in finem perseverant fervore semel captae charitatis devotionem perducunt. Quid manifestius quaeris? Si hoc non vides, quid vides? Sed dicis: Quomodo aliquando veram charitatem habet, qui in ea perseveraturi non fuerunt? Mirum est. Ergo fides, fides non fuit, quae aliquando fides esse desiit. Quare nonmemoratur? Quod enim quis nunquam fuit
Abbreviated transcription (Latin):
qm ad imqͥtatẽ ceciderunt. ad caritat̾e
ñ resurgunt. Preddestinati aũt postꝗͣ
dm̃ cuilig̾e ceperint. uel ꝑseueranter
dilig̃t aut adilectione ñ cadant. uel
cũ dilactione cecideunt it̾m ad ilłã
resurgunt neꝑant. Quid tibi uidet̃
Credis ne ita eẽ ut dico forcassis ñ tibi
sufficiet apłs qͥ hoc dicit Propt̃ea qͦd
ñ ita existimes intellig̾e dũ ẽe qͦd di¬
cit. Apłs ñ om̃s diligentes dm̃ in nu¬
mero illoꝵ ponere uoluit: qͥbus oĩa
cooꝑantur inbonũ nisi eos t̃m qͥ secł̃m
ꝓpositũ uocati sunt scĩ. Manifesta:

Expanded text:
m ad iniquitatem ceciderint, ad charitatem non resurgunt. Praedestinati autem postquam Deum diligere coeperint, vel perseveranter diligunt, ut a dilectione non cadant, vel cum a dilectione ceciderint, iterum ad illam resurgunt, ne pereant. Quid tibi videtur? Credis ne ita esse ut dico? Fortassis non tibi sufficiet Apostolus qui hoc dicit, propterea non quod ita existimes intelligendum esse quod dicit Apostolus non omnes diligentes Deum in numero illorum ponere voluit, quibus omnia cooperantur in bonum, nisi eos tantum qui secundum propositum vocati sunt sancti.
Abbreviated transcription (Latin):
lianes ex ire. ncipit ꝑire. Cũ aut fo¬
lbm̃ ẽ Itus ad caritate reu̾titur ad sa¬
lut᷑e teꝑatur. Quid ampliꝰ queris: for¬
tasis aliam unititẽ ȩccłȩ int̃ptari uo¬
lens dequa ueratit᷑ dicere possis qͥa ic¬
circo inilla nullus ꝑibit. qm̃ deilla nul¬
lus exibit: Est eñi unitas predestinati¬
onis dequa dicitur. nouit dñs qͥsunt
dic̃ scͥptura. quos p̃destinauit hos iuo¬
cauit ⁊ quos uocauit hos nustificaũ.
i qͥs iustificauit hos ⁊ głi ficauit. Isti ft̃

Expanded text:
incipit exire incipit perire. Cum autem foris positus ad charitatem revertitur, ad salutem reparatur. Quid amplius quaeris? Fortassis aliam unitatem Ecclesiae interpretari voles, de qua veraciter dicere possis, quod idcirco in illa nullus peribit, quoniam de illa nullus exibit. Est enim unitas praedestinationis de qua dicitur: Novit Dominus qui sunt dicit Scriptura: Quos praedestinavit, hos et vocavit, et quos vocavit, hos et justificavit; et quos justificavit, hos et glorificavit . I
Abbreviated transcription (Latin):
sedqi dm̃ sifieri possit sine ꝓximo ꝙͣ
diligebant possidẽ nollent. affectus
enĩloquebant᷑. & qͣsi de dilectione
securꝰ amato & amanti in dulcedi¬
ne dilectõĩs de seꝑato̾e ꝯminabat᷑
ñ qi illiꝰ seꝑarationẽ diligebat.s¬

Expanded text:
sed quia Deum, si fieri posset, sine proximo quem diligebant possidere vellent. Affectus enim loquebatur, et quasi de dilectione securus amato et amanti in dulcedine dilectionis de separatione comminabatur; non quia illius separationem diligebat
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑ qr̃ p̃ceptũ ñ ẽ hõi. ut diligat
se ip̃m sic̃ mandatũ ẽ. ut diligati
oport& si forte in his duob manda¬
tis in qͥb de dilectioe dĩ & ꝓxrimi
agit᷑. id &̃ qd̾ ad diligendũ se hõi ł
p̃cipiendũ ł faciendũ ÷ ꝯtineat᷑. Duo

Expanded text:
 praeceptum non est homini ut diligat seipsum, sicut mandatum est, ut diligat oportet, si forte in his duobus mandatis in quibus de dilectione Dei et proximi agitur, id etiam quod ad diligendum se homini vel praecipiendum vel faciendum est contineantur. Duo
Abbreviated transcription (Latin):
dñs manum suam non iacenti
suꝑ posuit ut p̃meret. ñ suꝑpost
ut releuaret. Subposuit ut adii¬
uando reꝑaret. ñ suꝑ posuit it
iu dicando ꝯdẽpnaret: Sic itas
cumeo erat ut abeuntem reducꝰ¬
ret. ⁊ penitentem iustificaret. &¬
forte cumeo erat s meo nonera
Cũ eo erat adcustodiam .s. meoi
erat ad iusticiam. Non enim tie
iustus erat dauid qñ intangi¬
ui peocato ꝓstratus erat. naya
eum tunc ꝑtimuit qͦd scͥptume
tustꝰ indie septies cadit. ⁊ tm̃ net
tñ erat ut dãp nabiliter ñpeccia

Expanded text:
Dominus manum non jacenti Dominus manum non jacenti superposuit, ut premeret; sed supposuit, ut relevaret. Supposuit ut adjuvando repararet, non superposuit ut judicando condemnaret; sic itaqucum eo erat, ut abeuntem reduceret, et poenitentem justificaret et forte cum eo erat, sed in eo non erat. Cum eo erat ad custodiam, sed in eo non erat ad justitiam. Non enim tunc justus erat David quando in tam gravi peccato prostratus erat, neque ad eum tunc pertinuit quod scriptum est: Justus in die septies cadit, et tamen justi sic erat, ut damnabiliter non pecca
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd ag̾int peccatum non ẽẽ con¬
ꝓbatur: Eant gͦ ñc̃ cum caritate
sua.q faciant qͥcquid uolũtin
qr magnos defensores hñt als¬
os quidem defendentes qͦd cari¬
tatem non amittant. alios aũt
concedentes ut quic qͥtl uolũt
eum caritate faciant. S diẽt.
Sidauid peccando caritatem
dauid. ab eo die ⁊ deincepse Si
etiã si scdm̃ donum caritatis rects¬
sit: Non ne uin illis siue cum illis
temanet quos cadentes custo dit ne
pereant quos t̃ stantes non custod̾
necadant. Iustus cum beciderit
collidetur quia dñs subponit
num fuam: Quid ergo t Si p̃sens
erat dñs stanti. qr̃ sapsus est
sip̃sens ñ erat cadenti qr̃ cole
ñ est Si enĩ ceneretur ñ labertt¬
uitem fimanis non subponent
collideret̃.⁊i uerã całropt hoc÷
dñs collisus  erati non est. qui
cccidit suꝑ manum. Simanus n
eum cecidisset collisus fuissq A
ceciderit inquit suꝑ lapiddens¬
tum confringetur. Suꝑ quemas
ceciderit ꝯteret eum Propt᷑ hoeiͥ

Expanded text:
d egerint, peccatum non esse comprobatur. Eant ergo cum charitate sua et faciant quidquid voluerint; quia magnos defensores habent alios quidem defendentes, quod charitatem non amittant, alios autem concedentes, ut quidquid volunt cum charitate faciant. Sed dicunt: Si David peccando charitatem David ab eo die et deinceps? Si etiamsi secundum donum charitatis recesserit. Nonne et in illis sive cum illis remanet quos cadentes custodit ne pereant, quos tamen stantes non custodit ne cadant? Justus cum ceciderit non collidetur; quia Dominus supponit manum suam . Quid ergo? Si praesens erat Dominus stanti, quare lapsus est! Et si praesens non erat cadenti, quare collisus non est? Si enim teneretur, non haberetur. Item si manus non supponeretur, collideretur. Propter hoc ergo collisus non est; quia cecidit super manum. Si manus super eum cecidisset collisus fuisset: Qui ceciderit, inquit, super lapidem istum confringetur, super quem autem ceciderit conteret eum . Propter hoc ergo
Abbreviated transcription (Latin):
di uidelicet ⁊ ꝓrximi. ut ꝑ caritatẽ dĩ
ipsũ bonũ diligas. ꝑ caritatẽ ꝓpximi
bonũ qd̾ diligisꝓximo ñ inuideas. Po¬
teras aliqͥd dilige̾. & ꝓrximo ñ dilig̾e̾
poteras aliqͥd uelle hr̾e. ⁊ tññuelle ut
illud hab̾e̾t ꝓrximꝰ tuus. ĩ dõ tñ ñ potãs.

Expanded text:
t proximi ut per charitatem Dei ipsum bonum diligas, per charitatem proximi bonum quod diligis proximo non invideas. Poteras aliquid diligere et proximo non diligere; poteras aliquid velle habere, et tamen nolle ut illud haberet proximus tuus: in Deo tamen non poteras.
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd cogitauĩs. Nam & cogitare potes
cet id qd̾ cogitaueris. Uerũ aliqͦciẽs
ꝯtingit. ut id qd̾ scd̾m delectatiõẽm
placet. scd̾m rationẽ ñ placeat. &
ut ñdũ ipsa ratio ad qͥescat. ad illd̾
ut faciat ipsũ qd̾ delectat. Et ẽ qͥdẽ
in ipsadelectatione quasi quȩdã
uoluntas facti. s in ipsa ratione
necdũ tñ ẽ ꝓpositũ faciendi. Si aũ
secutũ suit ptꝰ uoluntatẽ ꝓpositũ
ut mens in id qd̾ delectat assensũ
confirmet. iam denet᷑ siue ad cul¬
pam si malũ ẽ. siue ad mitũ siboñ
est. hoc autẽ cotũ qd̾ cogitationis
ẽ & uoluntatis. est. & ꝓposit ẽ. to

Expanded text:
cogitare potes cet id quod cogitaveris. Verum aliquoties contingit ut id quod secundum delectationem placet, secundum rationem non placeat, et ut nondum ipsa rationi acquiescat ad illud ut faciat ipsum quod delectat. Et est quidem in ipsa delectatione quasi quaedam voluntas facti, sed in ipsa ratione necdum tamen est propositum faciendi. Si autem secutum fuerit post voluntatem propositum, ut mens in id quod delectat assensum confirmet, jam tenetur, sive ad culpam si malum est, sive ad meritum si bonum est. Hoc autem totum quod cogitationis est, et voluntatis est, et propositi e
Abbreviated transcription (Latin):
e uotis. uotũ ñ soluo: Tu po¬
stulasti. & ego qd̃ ñ spospon¬
di: solue cogor. Modicũ int̾ frequẽ¬
tes occupationes furatus ocium
sũmati ꝑstͥngi. s ñ plene ꝓsecutꝰ sũ
qd̾ quesisti. Queris de uotis utrũ
pari debito & eadem necessitate
astͥngant ꝓmissores suos. Si int̾r oga¬

Expanded text:
De votis, votum non solvo; tu postulasti, et ego quidem quod spopondi solvere cogor. Modicum inter frequentes occupationes furatus otium summatim perstrinxi, sed non plene prosecutus sum quod quaesisti. Quaeris de votis utrum pari debito et eadem necessitate astringant promissores suos; si interroga
Abbreviated transcription (Latin):
cundũ ꝓpositũ uocati funt sc̃i deter¬
minare uoluerit qͥbus diligentibus
dm̃ om̃ia cooꝑantur inbom̃i. s potꝰ
eosclem ipsos diligentes dm̃ om̃s
socundũ ꝓpositũ uocatos scõs Sigͦ
fortassis intelligenda putabis u̾ba
apłi. nec mͥ credes si dicere uoluero
hoc ibi significatũ ẽẽ quia ñ om̃s
p̾destinati sunt qͥ aliqñ dm̃ dilig̃

Expanded text:
ocati sunt sancti, determinare voluerit; quibus diligentibus. Deum omnia cooperantur in bonum, sed potius eosdem ipsos diligentes Deum omnes secundum propositum vocatos sanctos. Sic ergo fortassis intelligenda putabis verba Apostoli, nec mihi credes si dicere voluero, hoc tibi signatum esse quod non omnes praedestinati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
desid̾are fac̃ p̃sidiũ. Cou̾tit gͦ cor addm̃
cauet hr̾e iratũ. studeat hr̾e ꝓpiciũ.
Hc̃ seq̃r timor filiał. qͥ ex succedñte cari¬
tade nascit᷑. ut ip̃m timẽ nicħaliudsit
ꝗͣdegustatũ ĩ caritate bonũ iã nolle
amittẽ. Et hͥ qͥdẽ timoraliqͥd penȩ adu¬
tẽ inutͣmq ad huc partẽ declinare.
statꝰ uitȩ mutabił. S mutabilitas
nulla erit. tẽ nulla ex inc̾to suspitioĩs
pȩna merit. & tc̃timor qͦdãm᷑ sine
tum ore erit. nͥ & de stabitate c̾tierimꝰ¬

Expanded text:
desiderari praesidium. Convertit ergo cor ad Deum, cavet habere iratum, studeat habere propitium. Hunc sequitur timor filialis, qui succedente charitate nascitur, ut ipsum timere nihil aliud sit, quam degustatum in charitate bonum ttere, et hic quidem timor aliquid poenae adjutest in utramque adhuc partem declinare status vitae mutabilis. Sed cum mutabilitas nulla erit, tunc nulla ex incerto suspicionis poena inerit, et tunc timor quodammodo sine timore erit, ubi et de stabilitate certi erim
Abbreviated transcription (Latin):
sane timores sac̃ sc̃pta disc̾nit. Seruilẽ.
nundanũ. inicialẽ. filialẽ. Seriuł timor
t̃ peuitanda pęna abstine̾ a malo. reten¬
auoluntate mala. Mundanꝰ timorẽ
pautanda pena abstinẽ a bono retẽ¬
tiuoluntate bona. Initiał timor ÷ ꝓe
ĩdhere. qr illud amitt̾e nolis. Ex hiᷤ
ruł timorpenã q̃ ab hõib infert᷑ me¬
uut. & iccͥco ei suffic̃ cessare a malo o¬
neñ metuit hõibꝰ place̾ uolens. Mun.¬

Expanded text:
a Scriptura discernit, servilem, mundanum, initialem, filialem. Servilis timor est pro evitanda poena abstinere a malo, retenta voluntate mala. Mundanus timor est pro evitanda poena abstinere a bono, retenta voluntate bona. Initialis vero timoadhaerere, quia illud amittere nolis. Ex his  timor poenam quae ab hominibus infertur metuit: idcirco ei sufficit cessare a malo onon metuit, hominibus placere volens. Mun
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ si q̃ mulier seruo nupserit. li¬
lerũeũ existimans. aut lib̾ ancilłã
uuxĩt lib̾amputans. pt̾ea uͥ fraus de¬
tecta fuit conuigiũ dissolui debeat:
putant. Nã qr hic ñ ĩ ꝑsona. s ĩ qͣlitate
monii p̃iudicare debere censent. S for¬
tassis hoc magiᷤ u̾tati & paci. in qͣnos
uocaũ ds̃ conueniat. ut ubi altiꝰigno¬
rantia culpabilis ñ eẽ ostendit᷑. alt̾iꝰ
dolꝰ ad lesionẽ innocentis in eo qud̃
fraude usurpau̾ stare ñ ꝑmittit᷑:¬
Ncipit pans duodecima: de uotis:

Expanded text:
utrum si qua mulier servo nupserit liberum eum existimans, aut liber ancillam duxerit liberam putans, postea, ubi fraus detecta fuerit, conjugium dissolvi debeat. t. Nam quia hic non in persona, sed in qualitate imonii praejudicare debere censent. Sed fortassis hoc magis veritati et paci in qua nos vocavit Deus conveniat, ut ubi alterius ignorantia culpabilis non esse ostenditur, alterius dolus ad laesionem innocentis in eo quod fraude usurpavit, stare non permittatur. PARS DUODECIMA. DE VOTIS.
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑. Giradus ꝯsangͥnitatis quatĩme
dendat᷑ sur sũ & deorsũ copulã ꝯuig¬
lem ñ admittit sic̃ de filio ad mat̾m
& de matre ad filiũ. & õs qͥ in fras̃ he
ẽ nepotẽ ꝓnepotẽ. & cecã similit̃ ae
patre ad filiã uł de filia ad patre sip

Expanded text:
ditur. Gradus consanguinitatis quantumvis tendatur sursum et deorsum, copulam conjugalem non admittit, sicut de filio ad matrem et de matre ad filium; et omnes qui infra sunt. Hoc est nepotem pronepotem, etc. Similiter de patre ad filiam, vel de filia ad patrem supra
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd uelles ⁊ ꝓpximo tuo ñ uelles distin¬
ctũ ẽ ut utrũq tͥ faciendũ intelligas.
ꝗͣuis tñ alt̾m sine alto̾ facẽ ñ possis.
ꝓrcimi. Neq iõ debuer̃ in p̃ceptione
confundi. quãus ñ possint in actõe
eddicis. Quare triadata caritati.¬
ñ s̃ p̃cepta caritatis. ut similit̃ dili¬
gat hõse ip̃m. sic̃ dilige̾ iubet᷑ dm̃
dũ sic hõ ꝓnꝰ fuerat ex se ut illudaut
ñ posset aut ñuellet dimittẽt & si
ꝓbiberet᷑. Nongͥ p̃cipiendũ hõierat
ut sediligẽt. s tũdũ ł cauendum
mag̾erat ne nimis diligẽt ħ siqͥdẽ
nat᷑ȩ insitũ erat ut se odire ñ pos¬
set. scd̾m ꝗͣ nemo carnẽ suã odiohu̾it
cuiꝰꝯ modũ qͥ natͣe insitꝰ ẽ. appetitꝰ ui¬

Expanded text:
distinctum est ut utrumque tibi faciendum esse intelligas, quamvis alterum sine altero facere non possis. proximi. Neque ideo debuerunt in praeceptione confundi, quamvis non possint in actione ed dicis: Quare tria data non sunt praecepta charitatis ut similiter diligat homo se ipsum, sicut diligere jubetur Deum dum sic homo pronus fuerat ex se, ut illud aut non posset aut non vellet dimittere etsi prohiberetur. Non igitur praecipiendum homini erat ut se diligeret; sed timendum vel cavendum magis erat ne nimis diligeret. Hoc siquidem naturae insitum erat, ut se odire non posset; secundum quam, nemo carnem suam odio habuit ; cujus commodum qui naturae insitus est appetitu
Abbreviated transcription (Latin):
ad ea que dĩ sunt magis ꝓre
refertur. Uouere si quidẽ ẽ tin¬
fiettione ꝓmissionis spontanm
dõ se obligare. ac debitorẽ stati¬
re. NIam qͥ ꝓmittit simplict̃s
det se facturũ aliqͥd. Qui uen
uouet contestat᷑ ꝓmissioni sue
& affirmat ipsam ꝓmussionei
bi in qͣntũ ẽ ꝓmissio tenet᷑.
quantũ est contestatio obliga
dm̃ coram homine. Occultũ uaĩ
fractũ peccatũ est. manifestia
uotũ fractũ peccatũ & scanda i
n illo autẽ ds̃ offenditur in isto
uero etiam in ꝓocimũ peceat᷑
Qd̃ si queris quȩ uota omĩno de¬
nenda s int. & quȩ itẽ sine cibpi
p̃t̃mitti. siue etiam cõmutati
possint. hanc pͥmã discretione
accipito. E¬
accipito. Que uota tenendi¬
Uota stultorũ frangendas
Uota qͥppe stultorũ intelligimꝰ eaq̃
uel de malo fuint. uel de bono
male. Uerbi grã. Si quis uoua
quẽ piã int̾fice̾ siue qd̾libet alis
in quo culpa ꝯstaret se facturł
uotũ de malo eẽt &s malũ eet¬

Expanded text:
ad ea quae Dei sunt magis proprie refertur. Vovere siquidem est testificatione promissionis spontaneae Deo se obligare ac debitorem statuere. Nam qui promittit simpliciter spondet se facturum aliquid; qui vero vovet, contestatur promissioni suae et affirmat ipsam promissionem. Ubi inquantum est promissio, tenetur, inquantum est contestatio, obligaDeum coram homine. Occultum votum fractum, peccatum est. Manifestum autem votum fractum, peccatum et scandalum. In illo Deus offenditur, in isto vero etiam in proximum peccatur. Quod si quaeris quae vota omnino tenenda sint, et quae item sine culpa praetermitti sive etiam commutari possint, hanc primam discretionem accipio. CAP. IV. Quae vota tenendVota stultorum frangenda sunt . Vota quippe stultorum intelligimus ea quae vel de malo fiunt, vel de bono male. Verbi gratia: Si quis voveret quempiam interficere, sive quodlibet aliud in quo culpa constaret se facturum, votum de malo esset, et malum e
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse dñs de uoluntariis eumede
loquens ad iecit. qͥ pot̃ caꝑe capes
Ac si diceret. Feminalib egoñ ue
nec cuiquã necessitatẽ ĩpono. Ii
nult ẽẽ sac̾dos ipse se ti¬
tiat. ⁊ in gressurus adsã

Expanded text:
ipse Deus de voluntariis eunuchis loquens adjecit: Qui potest capere capiat . Ac si diceret: feminalibus ego non vestio, nec cuiquam necessitatem impono. Qui vult esse sacerdos ipse se vestiat, et ingressuris
Abbreviated transcription (Latin):
ost cet̾a ornam̃ta
suꝑ imponit᷑ capitipoi¬
tificis mitra. q̃ alio noĩe
cidaris uł thiara uocaͣt.
ꝗͣ qͥnq sensuũ qͥ incapite
sedem habent regim̃ significatit.
lamina aurea suꝑ ĩponit᷑. cui
co in effabile uocant. ut ꝑ hoc

Expanded text:
ost caetera ornamenta superimponitur capiti pontificis mitra, quae alio nomine cydaris vel tiara vocatur; qua quinque sensuum qui in capite sedem habent regimen significatur. lamina aurea superimponitur, cui ce ineffabile vocatur. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
leuitico de eisdẽ uestim̃tis trac¬
tans. de octauo .i. feminalib¬
tacnit. fortassis qr ad genitas
nr̃a ⁊ uerecunda lex manũ
mittit. qͥ uoluntariũ dõ casti
sacrificiũ offerre debemꝰ sic̃ sa¬

Expanded text:
Levitico de eisdem indumentis tractans de octavo, id est de feminalibutacuit; fortassis quia ad genitalia nostra et verecunda lex manum non mittit, qui voluntarium Deo castitatis sacrificium offerre debemus, s
Abbreviated transcription (Latin):
b finis eiꝰ ñdũ manifestabat᷑ ł ost ꝗͣ aut̃
hil ꝓdest. iã deinceps ñ poterat cir¬
cũcisio adsalutẽ ꝑcipi. sic̃ priꝰ pꝰ ꝗͣ dictũ
fuerat. masculꝰ cuiꝰ caro p̃putii cłr eũ¬
cisa ñ fuerit. ꝑibit aĩa illa depͥpło suo.
ñpotuit circũcisio abhuis dũ taxat
qͥbꝰ iniuncta fuerat sine ꝑicło salutis
c̃ tẽpni  Rursũ quẽ ad modũ inpͥnei¬
dã fidelibꝰ eiicu̾̃cisio dispensatoriẽ scdm
solũ sacͣm̃tũ suscipiebat᷑. ne hii ꝗͥ cir¬
eũ cidi c̃sueu̾ant scandaliz arentur :
p̃cepto ꝑcipiendi sartismi:
i gͦ querit qñ homines obligari ceper̃
debito ꝑcipiendi baptismi hoo ueritati
rõni consentaneũ eẽ ꝓbat. exeo unũ quẽq
oblgari cepisse debito baptismatis suscipi¬
endi: ex quo uł post institutionẽ p̃ceptũ uł
ante institutionẽ consiliũ ꝑcepit baptian¬
di. Qui enĩ nec pͥꝰ contẽptor consilii nec post
p̃uaricator p̃cepti extitio culpandus ñ fuit.

Expanded text:
ndum manifestabatur. Postquam autem hil prodest , » jam deinceps non poterat circumcisio ad salutem percipi, sicut prius, postquam dictum fuerat: « Masculus cujus caro praeputii circumcisa non fuerit, peribit anima illa de populo suo . » Non potuit circumcisio ab his duntaxat quibus injuncta fuerat sine periculo salutis contemni. Rursum quemadmodum in princisdam fidelibus circumcisio dispensatorie secundum solum sacramentum suscipiebatur, ne hi qui circumcidi consueverant scandalizarentur. praecepto percipiendi baptismi. Si ergo quaeritur quando homines obligari coeperunt debito percipiendi baptismi, hoc veritati et rationi consentaneum esse probatur; ex eo unumquemque obligari coepisse debito baptismatis suscipiendi, ex quo vel post institutionem praeceptum vel ante institutionem consilium percepit baptizandi. Qui enim nec prius contemptor consilii, nec post praevaricator praecepti exstitit culpandus non fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
est: Uere langares nr̃os ipse tulit.⁊
dolores nr̃os ipse portauit Ergo mors
xꝑi uera fuit. ⁊ tñ exẽplũ fuit. n
resurrectio xp̃i uera fuit. ⁊exẽplũ
fuit. Qre gͦ sacm̃tũ altaris simili¬
tudo ẽẽ ñ potest ⁊ ueritas: In alio
qͥ dem similitudo. in alio ueritas:¬

Expanded text:
est: « Vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit . » Ergo morsti vera fuit, et tamen exemplum fuit; et resurrectio Christi vera fuit, et exemplum fuit. Quare ergo sacramentum altaris similitudo esse non potest et veritas? In alio quidem similitudo, in alio veritas
Abbreviated transcription (Latin):
eligentes. ñ qr hoc ibi magis dicebat᷑:
s qr hoo ab illis magis credebatur.
Quid enĩ: Nũqͥd idõ sacram̃tũ altaris.
ueritas ñ ÷. qr fignta ÷ : E rgo nec mors¬
&ͥ nresurrectionẽ. figuiã eẽ ⁊ imaginẽ.¬

Expanded text:
eligentes. Non quia hoc ibi magis dicebatur, eligentes. Non quia hoc ibi magis dicebatur, sed quia hoc ab illis magis credebatur. Quid enim! Nunquid ideo sacramentum altaris veritas non est, quia figura est? Ergo nec morst resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
munm̃tũ erroris duere puta¬
uer᷑ dicentes in sac̾m̃to altaris ueritatẽ
corꝑis ⁊ sangͥnis xp̃i nõ eẽ sed imagiñe
illiꝰ tm̃ ꝯspeciẽ efigurã: Propt̾ea qͥ a
scͥpt᷑a aliqͥciens dicat idq̃ ineueharis¬
tiã altaris sumit᷑ imaginẽ eẽ illiꝰ uł¬
Q ꝓ fecto hune erroris laqueũ ñineid̾ent.
siiae sac̾m̃ta dĩrecta ⁊ humili fide sus¬
ciꝑent aut scͥpt᷑as c̃uententi intellig̃n¬
cia tractarent:. Nunc aut̃ qi insac̾m̃¬
tis dĩ sensũ suũ fidĩ p̃fer̾. inscͥptis
sacris sanã int̃ p̃tacionis formã te:¬
nere c̃tenpnunt. ⁊ fit ut sermo ue¬
ritatis ãpliꝰ eos caligare faciat. dũ
ñrecte in telletꝰ errorẽ ꝓuerita¬
s legenciũ ⁊ ñ intellegenciũ cecitas
neq saeͣm̃toꝵ dĩ confusio. s p̃sum̃¬
ciũ pͥuutas. hic aut̃ ꝑiculose errauer̃
tot manifestis sententiis ⁊ asertionib
ñ dubiis quedã ambigua p̃ferentes.
⁊ in ipsis magis m̃daciũ ꝗͣ ueritatẽ

Expanded text:
mentum erroris ducere putaverunt, dicentes in sacramento altaris veritatem corporis et sanguinis Christi non esse, sed imaginem illius tantum et speciem et figuram. Propterea quod scriptura aliquoties dicat id quod in Eucharistia altaris sumitur, imaginem illiurfecto in hoc erroris laqueum non inciderent, si vel sacramenta Dei recta et humili fide susciperent, aut Scripturas convenienti intelligentia tractarent. Nunc autem quia in sacramentis Dei sensum suum fidei praeferunt, in Scripturis sacris sanam interpretationis formam tenere contemnunt: et fit ut sermo veritatis amplius eos caligare faciat, dum non recte intellectus errorem per verita legentium et non intelligentium caecitas. Neque sacramentorum Dei confusio, sed praesumentium pravitas. Hic autem periculose erraverunt tot manifestis sententiis et assertionibus non dubiis; quaedam ambigua praeferentes, et in ipsis magis mendacium quam veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯugia illoꝵ. qͥ ñ mallit cũ ĩ tẽptatoẽ
gͣui fuerit młti anniᷤ penitẽ ⁊ qͥlibas
satisfactiõe exsoluẽ tm̃ut friupa¬
sit uoto ⁊ optionẽ sua. ⁊ desidia sua
ita facẽ. & ad hc̃ modũ fortassis siqͥ dice̾
bescentia p̃uaricatõis cohib̾e potuit
fluctuantes ⁊ ĩ dẽpestatione ꝯstitutꝰ
ne a ꝓposito & uoto scitatis lab̾ent᷑ a
pͥoris excellentiȩ puritatẽ redditũ
tinentiȩ ad ꝯuigalẽ copulã descende¬
rent. ita manent nec soluẽnt᷑ eiꝰmõi

Expanded text:
tentatione gravi fuerit, multis annis poenitere, et quamlibet satisfactionem exsolvere, tantum ut frui possit voto et optione sua, et desideria sua et facere. Et ad hunc modum fortassis si quis dicbescentia praevaricationis cohibere potuit fluctuantes et in tentatione constitutos ne a proposito et voto sanctitatis laberentur; et prioris excellentiae puritatem amplius inentiae ad conjugalem copulam descenderent, ita manerent; nec solverentur hujusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
ppe gͣdu det̾minato in ipsiꝰ legibꝰ
intulit ĩꝑator. Hactenꝰ ostñdisse
siciat qũeadmodũ gͣdus ꝯgnatio
numẽnt᷑. Namq ex his palamẽ
elige̾ qũeadmodũ ult̾iores gͣdꝰ¬

Expanded text:
ppe gradu determinato, in ipsis legibus subintulit imperator: Hactenus ostendisse sufficiat, quemadmodum gradus cognationis numerentur. Namque ex his palam est intelligere, quemadmodum ulteriores
Abbreviated transcription (Latin):
bñt̃ ꝓposui & eadem adhuc uolunta¬
te libent̃ ꝑseuerarẽ si pati possem:
S ñ ualeo tolerare estũ bullientiᷤᷤ na¬
gȩ ardorẽ ꝯcupiscentiȩ feruentiᷤ susti¬
nẽ ñ possũ. Id̃o facio qd̾ possũ. Uado &
duco uxorẽ. excipio infirmitatẽ mãm
dolens qͥdẽ qr a suꝑioribono descende
sadescendo Magiꝰ uolo ininferiori
bono saluari ꝗͣ ĩ sũmo ꝑiclitari.⁊ si
forte culpa ẽ aliqͥqr descñdo qr ꝓposi¬
tũ meũ ñ deneo ego penitñtiã agã &

Expanded text:
t in eadem adhuc voluntate libenter perseverarem, si pati possem. Sed non valeo tolerare aestum bullientis naturae, ardorem concupiscentiae ferventis sustinere non possum. Ideo facio quod possum. Vado et duco uxorem, excipio infirmitatem meam dolens quidem qui a superiori bono descendere sa descendo. Magis volo in inferiori bono salvari, quam in summo periclitari. Et si forte est culpa aliqua, descendo quia propositum meum non teneo; ego poen
Abbreviated transcription (Latin):
sine inuiria negare posset. Culpa
ꝙͦ infideł fidelem a debito solũ sic̃
eꝯtrario iꝰticia fideł infidelẽ debito
adstͥugit. Itaq ñ peccat fidelis si al¬
ti se ꝯuingit. qñ a uire matͥmoniis
adũsꝰ infidelẽ solutꝰ ẽ. s infideł &¬
derelietꝰ ÷ sine culpa alienã socie¬
tatẽ ñ appeait quẽ ad huc uis mat̾¬
monii & debitũ ꝯuigał federis
erga fidelem adstͥngit. Ergo ñ potẽ
adult̾iũ uocari si fidelis altĩ ꝯiungi¬
t᷑. infidelis aũ etiã derelictꝰ cͥm̃ adul¬
t̾ii incurrit. si alt̾i copulat᷑. ꝓpt̾ẽa
si fidelis &̃ ab eo qd̾ licet ꝓꝑiculo ꝓrei¬
mi uitando se tẽꝑat ꝑfectiꝰ opꝰ fac̾ ad
qd̃ tñ nullatenꝰ cogi potẽ. qr ñ debi¬
tiopꝰ ẽ. s caritatis officiũ. sic̃ dic̃ bs̃¬

Expanded text:
sine injuria negari non posset. Culpa quippe infidelis fidelem a debito solvit, sicut econtrario justitia fidelis infidelem debito astringit. Itaque non peccat fidelis si alteri se conjungit, quoniam a jure matrimonii adversus infidelem solutus est; sed infidederelictus sine culpa alienam societatem non appetit, quem adhuc jus matrimonii et debitum conjugalis foederis erga fidem astringit. Ergo non potest adulterius vocari si fidelis alteri conjungitur. Infidelis autem etiam derelictus crimen adulterii incurrit si alteri copulatur. Propterea si fidelis etiam ab eo quod licet pro periculo proximi vitando se temperat, perfectius opus facit. Ad quod tamen nullatenus cogi potest; quia non debiti opus est, sed charitatis effectu
Abbreviated transcription (Latin):
tͣ fidem male societati fuer̃. De hisã
queri potẽ qͥ mninfidelitate ꝯstituti
cognatas suas duct̃ aut alias quascũ
de simul ambo ad fidẽ ueniant utrũ
eccł̃a eiꝰmõi copulã colerare possit. S
alia ratio hic ẽ. qi baptismi gr̃ã culpã
delet ñ natam In baptismo qd̾ gnĩs

Expanded text:
ti male sociati fuerunt. De iis etiam quaeri potest qui in infidelitate constituti cognatas suas ducunt, aut alias quascunqte simul ambo ad fidem veniant, utrum Ecclesia ejusmodi copulam tolerare possit. Sed alia ratio hic est, quia baptismi gratia culpam delet, non naturam. In baptismo quod generis
Abbreviated transcription (Latin):
eĩmõi si ꝯtinentiã seruare noluerit
cũ aliis matͥmonio copulari. Potẽ as
queri si ꝯtingat eũ qͥ pͥor ad fidẽ ua
ꝯuigalem copulã ñ inisse. donec eĩd
c̃: qͥ in infidelitate remanserat sube¬
t᷑. qͥd ȩccła de huiꝰmõi fac̾ẽ debeat. s
dubiũ ñ ẽ tales ptꝰ ꝗͣ in fide unũ faei
fuerint. si ꝯtine̾ ñ uoluint in idip̃s
redire debere ac denuo xͥana deua¬
one ꝯuenire ad pͥoris matͥmoniiqs
nẽ sine creatoris institutione in ies
alligato ille qͥ in infidelitate reman¬
sit cũ ipso cui se nexu adult̾ino uins¬
xerat. ad fidem parit̃ sub seqͥt᷑ utrĩ
eccła tolerare debeat. ut ptꝰ fidẽ sus¬
tã simul maneant. qͥ in infidelitate
positi male iuincti fuer̃. s eadẽ gr̃am
t̃ueniente & uetã omĩa delente nͥ ĩpes

Expanded text:
ejusmodi si continentiam servare noluerint cum aliis matrimonio copulari. Potest autem quaeri si contingat eum qui prior ad fidem venit conjugalem copulam non inisse, donec eum alter qui in infidelitate remanserat subdebeat. Sed dubium non est tales postquam in fide unum facti fuerint si continere noluerint in ipsum redire debere, ac denuo Christiana devotione convenire ad prioris matrimonii quod non sine Creatoris institutione inierannit fideli matrimonio alligato ille qui in infidelitate remansit cum illo cui se nexu adulterino junxerat ad fidem pariter subsequatur, utrum Ecclesia tolerare debeat ut, post fidem susceptam, simul maneant, qui in infidelitate positi male juncti fuerunt. Sed eadem gratia interveniente et vetera omnia diluente, ni
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ alios numãndo. Ut gͦ ueridicȩ leges
sint. & ua̾ces sint canones. dicamꝰ hoc
nones in.xͦi. gͣdu. Utraq enĩ cõputacio
sic̃ suꝑiꝰ diximꝰ unosine ꝯcludit᷑. Nãꝙ¬
gͣdus duos legales unũ gͣdũ canonũ
efficiunt. frĩs itaq qͥ scõm scłares leges
dicunt᷑. in scđo iuxta canones numãn¬
tur. in pͥmo filii frm̃. qͥ illic numãn¬
t᷑ . in .iiͦii. hic cõputant᷑ in sed̾o. Nepo¬
rant᷑ in. uͦi Sic deinceps qͥ in legib

Expanded text:
esse alios numerandos. Ut ergo veridicae leges sint, et veraces sint canones, dicamus hoc nones in septimo gradu. Utraque enim computatio, sicut superius diximus, uno fine concluditur. Namque duo gradus legales unum gradum canonicum efficiunt. Fratres itaque qui secundum saeculares leges dicuntur in secundo, juxta canones numerantur in primo; filii fratrum, qui illic numerantur in quarto, hic computantur in secundo; neporantur in tertio; sic deinceps qui in legibus
Abbreviated transcription (Latin):
apłs. Sc̃ificatꝰ ẽ uir infideł ꝑ mulie
fideli faciat fidelẽ. siue faciat siue
ñ faciat. qͣtũ in se ẽ lucͣtͣ aĩã frĩs sui
a ĩplet opꝰ pietatis. Si aũ pati ñ uult
aetestans infidelitatẽ eiꝰ ñ ẽ sub ditꝰ

Expanded text:
ierfideli faciat fidelem, sive faciat sive non faciat, quantum in se est lucratur animam fratris sui, et implet opus pietatis. Si autem pati non vult detestans infidelitatem ejus, non est
Abbreviated transcription (Latin):
scandalizet᷑ mulier illa & fidẽ xanã
ab horrens ad infidelitatẽ reu̾tat᷑.
A lie quoq mulieres siue uiri in infi¬
delitate ꝯstituti quarũ mariti et
quoꝵ uxores iã ad fidem tͣnsier̃ os ip¬
sis derelictis cũ aliis fidelib ꝯugia¬
re ꝑtimescit. & subseqͥt᷑ ꝑdicio mul¬
torũ dũ fidẽ fuguit̃ qr ꝯtinenteseẽ
ł nolunt ł ñ possunt. Postremo si
mulier ista ptꝰ ꝑceptã gr̃ã baptismi
de pͥori peccõ abiudicat᷑ uidet᷑ ĩꝑfe¬
cta fuisse grã & ñ totũ qd̾ p̃cedebat
inculpa lauachro regn̾atioĩs ablu¬
noua facta s̃ oĩa. Propt̃ ħlib̾ata ui¬

Expanded text:
scandalizetur mulier illa, et fidem Christianam abhorrens ad infidelitatem revertatur; aliae quoque mulieres sive viri in infidelitate constituti, quarum mariti et quorum uxores jam ad fidem transierunt, et ipsis derelictis cum aliis fidelibure pertimescant, et subsequatur perditio multorum dum fidem fugium, quia continentes esse vel nolunt vel non possunt. Postremo si mulier ista post perceptam gratiam baptismi de priori peccato abjudicatur, videtur imperfecta fuisse gratia; et non totum quod praecedebat in culpa lavacro regenerationis ablunova facta sunt omnia . Propt
Abbreviated transcription (Latin):
s apłs ꝯsilio caritatis ñ solũ ne di
delitate resoluant᷑. Itaq ad ult̾iũ
ꝯmittit infidelis si alt̾i se sociat qr
a debito pͥoris pacti solutꝰ ñẽ S di¬
cis. Cece infidelis qͥcũq paganꝰ siue
uideus ꝯͥanꝰ efficit᷑. uxorẽ quã pͥ
hĩuit qr eũ ad fidẽ seqͥ ñ uult fidei
lstade deliqͥt aliã fidelẽ duc̃. Prior
se spretã uidens alt̾i nubit. adul¬
tĩno nexi se illigans. Contig̃ ptea
ut ꝯpuncta infidelitatẽ suã hoere¬
re incipiat. ad fidẽ ueniat ͥana
efficiatur. Quid de hac muliere
faciendũ ẽ: Continẽ ñ potẽ. Exꝑo¬
stulat abȩccła ut aut uirũ suũ re¬
cipiat aut altĩ nub̾e cedat᷑. Qd
illi dicos ȩccła: Si uirũ suũ illi red¬
dit. soluit matͥmoniũ. qd̾ xͥana¬
scĩtate firmatũ ẽ. & adultm eũ
facit cũ uiuente uxore sua quã fidelis
fidelem legitime dux̃ alti copulat᷑.
rit illi ut alti nubat eam ad ultãm fa
c̃ẽ uidet᷑ q̃ nondũ solutã alege uiuẽ¬

Expanded text:
s consilio charitatis non solum ne dimdelitate resolvantur. Itaque adulterium committit infidelis si alteri se sociat, quia a debito prioris pacti solutus non est. Sed dicis. Ecce infidelis vel quicunque paganus siveficitur, uxorem quam prius habuit quia eum ad fidem sequi non vult fidei libertate derelinquit; aliam fidelem ducit, prior se spretam videns alteri nubit, adulterino nexu se alligans. Contingit postea ut compuncta, infidelitatem suam horrere incipiat, ad fidem veniat, Christiana efficiatur, quid de hac muliere faciendum est? Continere non potest. Expostulat ab Ecclesia ut aut virum suum recipiat, aut alteri nubere concedatur. Quid illi dicet Ecclesia? Si virum suum illi reddit, solvit matrimonium, qitate firmatum est, et adulterum eum facit, cum vivente uxore sua quam fidelis fidelem legitime duxit alteri copulatur, rit illi ut alteri nubat, adulteram eam facere videtur, quam nondum solutam a lege viven
Abbreviated transcription (Latin):
pͣdebuit & qd̾ ad huc qͥdem debuissã
scausã int̾uenientẽ &. debitũ ipsũ
oluentẽ ñ habuiss&. Ergoliber ẽ fi¬
aelis si sociũ fidelẽ eligẽ uult nemo
alũ ꝓhibere potẽ. Tam̃ si patit᷑ in fide¬
lem cohabitare uolentẽ opꝰ ꝑfectoĩs¬

Expanded text:
debuit, et quod adhuc quidem debuisset, si causam intervenientem et debitum ipsum solventem non habuisset. Ergo liber est fidelis si socium fidelem eligere vult, nemo illum prohibere potest; tamen si patitur fidelem cohabitare volentem, op
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰa sacͣm̃tũ sit unitatis in ipsonts
scismaticꝰ sibi unitatẽ ñ ꝯfic̃ qͥse as
ipsa unitate diuisit. Simili mqͥpia
tẽ illiꝰ fiat qd̾ ꝑ illũ fit sacm̃tũ dĩ qͥ
scilicoe putant errant. qr sacͣm̃tadi
& carnes agni ĩ pecc̃o ꝑmanentes ĩ
scificãt qͦuis ꝑ illoꝵ minist̾i̾ũ adile

Expanded text:
 sacramentum sit unitatis, in ipso utique schismaticus sibi unitatem non conficit qui se ab ipsa unitate dividit. Simili modo qutem illius fiat quod per illum sit sacramentum Dei. Qui hoc scilicet putant, errant; quia sacramenta Dei et carnes Agni in peccato permanentes non sanctificant, quamvis per illorum ministerium ad
Abbreviated transcription (Latin):
aut uniꝰ anni spacio bellũ tͥ indi-¬
diu carnẽ mortalẽ portas. ꝗͣdui
u̾tent. ut nũꝗͣ m̃tẽ lib̾am aut uo¬
luntatẽ purã ad dm̃ erige̾ possis.
re boni. Uidet ds̃ qr inuitꝰ patĩs trahe
cies ad iuolentiã passioniᷤ tuȩ ⁊ miser¬
tꝰ exressui tuo ueniã dabit p̃cipue cũ
dicat apłs qr meliꝰ ẽ nub̾e ꝗͣ uri: &

Expanded text:
aut unius anni spatio bellum tibi indiaut unius anni spatio bellum tibi indidiu carnem mortalem portas, quandiu vertent, ut nunquam mentem liberam aut voluntatem puram ad Deum erigere possis. re boni. Videt Deus quod invitus paterciet ad violentiam passionis tuae; et misertus, excessui tuo dabit veniam, praecipue cum dic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtinentiȩ si ꝯiugia mnieruit seꝑari ñ
possint. neq cog̾ẽ potẽ eos eccłaut ad
ꝓpositũ ꝯtinentiȩ obseruandũ reu̾tant᷑
nichildeiceps stabile aut ratũ ẽẽ
potĩt. Nordo ł habitꝰ. ñ deniq uotũ
aut ꝓfessio ulla tenẽ poter̃. hoiesqͥn
frenapudicitiȩ laxent. ⁊ ruant in
desideria sua. ł cũ fastidire ceꝑint
bonũ in qͦs̃ libertatẽ querentes. ł
cũ tẽptanti fuerint forte de malo in
qͦ ñdũs̃ ad uoluptatẽ suã explendã
festinantes. Ita dissipabit᷑ oĩs ordo
& pulcͥtudo religioniᷤᷤ ͥanȩ ad nichi¬
lũ rediget᷑. ⁊ turpitudo magna suc-¬
cedet. Scdm̃ infirmitatẽ nr̃i tẽꝑis
loqͦr qͥs deinceps in habitu ł ꝓfessi¬
one religiõis ꝯstitutꝰ stabit siurgeri
ꝯꝑit stimulꝰ carniᷤ sue sic̃ nat᷑a mor¬
talis ⁊ corruptioi obnoxia pati ꝯsu¬
euit. & dixĩnt ei ꝯgnatio sua ñ po¬
tĩs resist̾e tã iuolente passioni tantis
q̃ ñ hodie aut cras aut tͥduo siue

Expanded text:
ari non possunt, nec cogere eos potest Ecclesia ut ad propositum continentiae servandum revertantur, nihil deinceps stabile aut ratum esse poterit. Non ordo vel habitus, non denique votum aut professio ulla tenere poterunt homines, quin frena impudicitiae laxent et ruant in desideria sua, vel cum fastidire coeperint bonum in quo sunt libertatem quaerentes, vel cum tentati fuerint forte de malo, in quo nondum sunt ad voluptatem suam explendam festinantes. Ita dissipabitur omnis ordo, et pulchritudo religionis Christianae ad nihilum redigetur, et turpitudo magna succedet. Secundum infirmitatem nostri temporis loquor. Quis deinceps in habitu vel professione religionis constitutus stabit, si urgeri coeperit stimulis carnis suae, sicut natura mortalis et corruptioni obnoxia pati consueverit, et dixerit ei cogitatio sua: non poteris resistere tam violentae passioni, tantistibus, quae non hodie aut cras aut triduo sive