comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
firmitates emundarentur. Proeo
quod detelegantur plurima quae uel
uiuens feceris uel posttransi tũo pe¬
reris Nam audiuimus orationemor¬
tuos suscitasse lepra osculo depulis¬
se inerguminos curas se uerbo ue¬
neno digito conp̃ssisse etaia multa
fecisse. Hic apparebituis tustua siet
nunc iuxta fidem nostrã huncresus¬
citasse paruulũ . Quodsi non feceris. non
incultra colla curuamus lumen ac¬
exhibemus. Et haecdicens relicto an¬
aut̃ facto uenientes. inuenerunt eum
eũ resumpsis seflatũ. ad plicat ad pa¬
pillã. Qui protinus haustolacte con¬
fortatus ẽ Tuncmatercum patre
uelomnidomoel euata in caelo uoce
benedixerunt dm̃dicentes. Nunc cog¬
nouimus quia magnus es et facis mira¬
bilia solus qui nobis paruulum confes¬
soristui. oratione rescituis namedo
reuerentiã exhibebant. Hacc abipsi¬
usflorentuore ita gesta cognoui.
pertinebat unius pedis usudebilis. quem
ut ipse adserebat perincur sũdae moni

Expanded text:
firmitates emundarentur, pro eo firmitates emundarentur, pro eo quod de te legantur plurima, quae vel vivens feceris, vel post transitum operaris. Nam audivimus te oratione mortuos suscitasse, lepram osculo depulisse, energumenos curasse verbo, venenum digito compressisse, et alia multa fecisse: hic apparebit virtus tua, si et nunc juxta fidem nostram hunc resuscitaveris parvulum. Quod si non feceris, non hic ultra colla curvabimus, luminaria acexhibebimus. Et haec dicens, relicto anautem facto venientes, invenerunt eum eum resumpsisse flatum, applicat ad papillam, qui protinus, hausto lacte, confortatus est. Tunc mater cum patre et omni domo, elevata in coelum voce, benedixerunt Deum, dicentes: Nunc cognovimus quia magnus Deus es, et facis mirabilia, solus, qui nobis parvulum Confessoris tui oratione restituisti. Locoreverentiam exhibebant. Haec ab ipsius Florentii ore ita gesta cognovi. pertinebat, unius usu pedis debilis, quem, ut ipse
Abbreviated transcription (Latin):
reconstruxit. beatimartiniantisaitis
perfectãq ac elegantiopere exorna¬
tã turonus clericos religiosos distinat
expetens pontificis reliquias: Vt scili¬
cet locumquem in eius nomine a edi¬
ficauerat eius reliquiis consecraret
Quod cum fecis set per singulos die
ueniebat. et prostratus solo cũ con¬
iuge scĩ pontificis auxiłium inplora¬
eẽta febrepulsatus et in tantum exi¬
nanitu s ut papillã sugere. Neq ullũ
alimentũ ualeretaccipere . Interea
ꝑdurante morbo cibonegato palpi¬
tante tantũ spũ solus transitus p̃sto¬
latur. Nec mora ipsequoq exilat᷑
sp̃s. Tunc mater maesta uelauia de
unicae acprimogenita e sõbolis mor¬
tead p̃hensum in terbrachia. anteal¬
ta rebeatimartimiam ex anime cor¬
pusculũ s penonincerti. deposuerunt
Et tãquã si scm̃uisibilibus cernerento co
erat maximabeatissime confessor. cua
hicpienora de portare quiamorbi depel¬
lentur febres extinguerentur. fuga

Expanded text:
re construxit beati Martini antistitis; re construxit beati Martini antistitis; perfectamque ac eleganti opere exornatam, Turonus clericos relegiosos distinat, expetens pontificis reliquias, ut scilicet locum, quem in eius nomine aedificaverat, eius reliquiis consecraret. Quod cum feveniebat, et prostratus solo cum conjuge, sancti Pontificis auxilium imploraesset a febre pulsatus, in tantum exinanitur, ut neque papillam sugere, neque ullum alimentum valeret accipere. Interea perdurante morbo, cibo abnegato, palpitante tantum spiritu, solus transitus praestolabatur. Nec mora, ipse quoque exhalatur spiritus. Tum mater moesta, vel avia, de unicae ac primogenitae sobolis morte, apprehensum inter brachia ante altare beati Martini jam exanime corpusculum spe non incerta deposuerunt: et tanquam si Sanctum visibilibus cernerent oculerat maxima, beatissime Confessor, tua huc pignora deportasse, per quae morbi depellerentur, febres exstinguerentur, fugar
Abbreviated transcription (Latin):
tepalma auxilia ex petiit confessoris
Et ꝑ quattuor dies orationia cieiunio
uacans manus sanas eleuans incolo¬
mis ẽ regressus Conlaud ansuirtutẽ
antistitis etutnullus ad gredetur quod
ipse p̃sumpserat p̃dicabat.UII
otempore quotalia apud urbem turo¬
nicã gerebantur. legatidehispaniis
id .ẽ florentius et ex superius adchil¬
pericum regemueniebant. Quoscum
ad conuiuiu mecdesiaerecepissem aepu¬
lantibus nobis eoquod seadsererent eẽ
catholicos florentius quiera tactateseni¬
or sollicite flagitat aliquadebeatiuiri
uirtute cognoscere. Atego gratias dõ
agens int̃rogosi uel nom eneius in illis
regionibus audiretur ueluita illius le¬
geretur ab aliquo. Haec meint̃rogan¬
te ait. Magnifice in llis locis honora¬
rinomeneius sed et s ac peculia remalũnũ
antistitis narrat dicens. super se
magnã eius uirtutem ostensam fu¬
isse. Auus inquit eius antemultorũ
annorum curricula ba silicã in hono¬

Expanded text:
te palma, auxilia expetiit Confessoris, te palma, auxilia expetiit Confessoris, et per quatuor dies orationi ac jejunio vacans, manus sanas elevans, incolomis est regressus, conlaudans virtutem antistitis; et, ut nullus adgrederetur quod ipse praesumpserat, praedicabat. 8. tempere, quo talia apud urbem Turonicam gerebantur, legati de Hispaniie, id est Florentius et Exsuperius, ad Chilpericum regem veniebant. Quos cum ad convivium eclesiae recepissem, aepulantibus nobis, eo quod se adsererent esse catholicos, Florentius, qui erat aetate senior, sollicite flagitat aliqua de beati viri virtute cognoscere. At ego gratias Deo agens, interrogo, si vel nomen eius in illis regionibus audiretur, vel vita illius legeretur ab aliquo. Haec me interrogante, ait, magnifice in illis locis honorari nomen eius; sed et se peculiarem alumnum antistitis narrat, dicens, super se magnam eius virtutem ostensam fuisse. 'Avus', inquit, 'eius ante multorum annorum curricula basilicam in hono
Abbreviated transcription (Latin):
tus manib: deuotorũ ante scm̃ sepulchrũ
deponitur. Dep̃catusq misericordiã
beate antestitis. directis membris debi¬
libus sanitatidonatur.
aperti soculis recepto lumine iocundatꝰ
uer aut̃ et incolaciuitatisturoni¬
cae dumualitud inenimia acdi¬
uturna consumitur. omnibus mem¬
bris debilitatur. et sines pegressuum
a febrere linquitur. Cuiustibia ec eu
funes intortae. separari non poterant
Post discessum uero febris expetut
aparentibus ut eum ad scãmba si licam
deportarent. Quo exhibito deponen¬
tes eum ad pedesscĩ orationem faci
unt ut eiuirtus solita subueniret. Ter¬
tia uero diecum ille uel parentes eius
in orationea cieiunio ꝑdurarent. ex¬
orto miseri cordiae lumine. distor¬
catonno ande cauinsiuico dũdie
domini coclauem facit digities
ambarũ manuum contraxerunt : Vn¬
guib:q inpalmã defixis. Quiostium pan¬
dere uoluit manus reserare non pote¬
rat. Dehinc perquattuor mensibus iã
unguib: in carnedefixis. conputriscen¬

Expanded text:
tus manibus devotorum ante sanctum sepulchrum deponitur, deprecatusque misericordiam beati antistitis, directis membris debilibus, sanitati donatur. 5. apertis oculis, recepto lumine iocundatur. 6. Puer autem et incola civitatis Turonicae, dum valitudine nimia ac diuturna consumitur, omnibus membris debilitatur et sine spe gressuum a febre relinquitur, cuius tibiae ceu funes intortae separari non poterant. Post discessum vero febris, expetiit a parentibus, ut eum ad sanctam basilicam deportarent. Quo exhibito, deponentes cum ad pedes sancti, orationem funt, ut ei virtus solita subveniret. Tertia vero die cum ille vel parentes ejus in oratione ac jejunio perdurarent, exorto misericordiae lumine, distorcatonno Andegavensi vico, dum die Dominico clavem facit, digiti ambarum manuum ejus contraxerunt, unguibus in palmam defixis. Sic qui ostium pandere voluit, manus reserare non poterat. Dehinc quatuor mensibus exactis, jam unguibus in carne defixis, computrescen
Abbreviated transcription (Latin):
uisum auditũq recepit. ac domil ae¬
agerentur. quidã non metu¬
ens neq honorans diem scm̃
Explicitũq opus. non poteratuolã
aperire sed cũ grauiddore fustem
quẽ adp̃henderat tenebat inuitus
Posthaecuidens senon laxari : incisũq
abutraq parte fustẽ ad scĩba silicã ue¬
nit : factaq: oratione etuigilia scelebra¬
tas. laxatis digitis manus eius adopus
pristinũ restituta ẽ : Alitiuero annoin
hadie scãoperã propt̃ quam prius in¬
crepitus a dõ fuerat adp̃hendit rur
ri. Postduos uero annos ad eandem fes¬
tiuitatẽ quã puellã sanatã retulimus
etateliberatus ẽ abonoreligni

Expanded text:
visum auditumque recepit, ac domum laevisum auditumque recepit, ac domum laeagerentur, quidam non metuens, neque honorans diem sanctExpleto autem opere non poterat volam aperire, sed cum gravi dolore fustem quem apprehenderat tenebat invitus. Posthaec videns se non laxari, inciso ab utraque parte fuste, ad Sancti basilicam 1084 venit, factaque oratione, et vigiliis celebratis, laxatis digitis, manus ejus ad opus pristinum restituta est. Alio vero anno, III hac die sancta, operam propter quam prius increpitus a Deo fuerat, apprehendit, rurri. Post duos vero annos ad eamdem festivitatem, qua puellam sanatam retulimus, et iste liberatus
Abbreviated transcription (Latin):
citate sensi sanatũ ut puta rem quodin¬
iecta aliquis manũ illa qua ei niuriã fau¬
cib intulerant abstulis set
rentũ lectulo decubabat: Non gres¬
sum faciens non opiis manuumim¬
plens non lucem cernens. Non ser¬
monemeloquens non au¬
diens elocutum adbeat
tumulum fundunt paren¬
tespces profilia offerun
munera et adhucuota promintunt:
Conuenitaut̃ populus ad sollemnia
celebratur cumgaudio sacra fefa¬
uitas. Tertia uero defestiuitatede
uocat patrem puelladicens sitio. Qui
gaudens quod filia e uocẽnũ quam au¬
dierat meruis setaudire. Cucurrit
uelocius et ad sumptum paulilum
aquae puelledetulit adbibendum
Quahausta ait Porrigemihimanũ
Ad p̃hensa quoq patereius dextera
leuauiteam. Quaestans suꝑpedes
suoseleuatis ad caclummanib oculus
xatias inquit tibia goomnipotens
ds̃ qui respiciens humilitatẽ meam
mepscm̃ antistitẽ tuũ salua re digna¬
tus .es Et sicredinte gratis membris

Expanded text:
citate sensi sanatum, ut putarem, quod incitate sensi sanatum, ut putarem, quod iniecta aliquis manu illa quae iniuria faucibus intulerant abstulisset. rentum lectulo decubabat, non gressum faciens, non opus manuum implens, non lucem cernens, non sermonem eloquens, non audiens elocutum. Ad beati tumulum fundunt parentes preces pro filia, offerunt munera et adhuc vota promittunt. Convenit autem populus ad solemnia, caelebratur cum gaudio sacra festivitas. Tertia vero de festivitate die, vocat patrem puella, dicens: 'Sitio'. Qui gaudens, quod filiae vocem, quam numquam audierat, meruisset audire, cucurrit velocius et adsumptum paululum aquae puellQua hausta, ait: Porrige mihi manum. Apprehensa quoque pater ejus dextera, levavit eam. Quae stans super pedes suos, elevatis ad coelum manibus oculisque: Gratias, inquit, tibi ago, omnipotens Deus, qui respiciens humilitatem meam, me per sanctum Antistitem tuum salvare dignatus es. Et sic redintegratis membris,
Abbreviated transcription (Latin):
inserã huic libellomiraculũ. Dũ
ad conuiuiũ resedentes posticiu¬
nium a ederemus piscis infertur infercu¬
lo. Quem dominicacrucesignatũ dum
aedimus unamihi exaristis ipsius piscis
iniuriosissimeadhaesit ingutture quae
dolores commouens graues incidebat fau¬
ces acumine et ipsamgulã longitudi ne
obserabat . Impediebat uocissonũ et neq
ipsumsalibaeliquorẽ quisa epea palato
defluit transi resinebat. Tertiaaut
diecũ neq tussiens neq excreans ẽaua¬
lerẽ proicere recurriad nota p̃sidia
Accedo adtumulũ prouoluor in paui¬
mento. Profusisq cũ gemitula crimis
auxiliũ dep̃corconfessoris. De hinc
erectus uelo qui dependebat gulam
faucesq et reliquũ capitis adtigi. Nec
mora sanitatem recepi : Et prius quã
limina scã egrederer nullã fatigati¬
onemsensi quid tamen a culeus malus
deuenerit ignoro. Noneũ reieciper
uomitũ non discessis se sensi in aluum
Vnum tantũscio. quod ita meinuelo¬

Expanded text:
inseram huic libello miraculum. Dum inseram huic libello miraculum. Dum ad convivium resedentes post ieiunium aederemus, piscis infertur in ferculo, quem dominica cruce signatum dum aedimus, una mihi ex aristis ipsius piscis iniuriosissime adhaesit in gutture. Quae dolores commovens graves, incidebat fauces acumine et ipsam gulam longitudine obserabat; impediebat vocis sonum et neque ipsum salibae liquorem, qui saepe a palato defluit, transire sinebat. Tertia autem die cum neque tussiens neque excreans eam valerem proicere, recurri ad nota praesidia. Accedo ad tumulum, provolvor in pavimento, profusisque cum gemitu lacrimis, auxilium deprecor confessoris. Dehinc erectus, velo, qui dependebat, gulam faucesque et reliquum capitis adtigi. Nec mora, sanitatem recepi et, priusquam limina sancta egrederer, nullam fatigationem sensi. Quid tamen aeuleus malus devenerit, ignoro. Non eum reieci per vomitum, non discessisse sensi in alvum. Unum tantum scio, quod ita me in velo
Abbreviated transcription (Latin):
peccora facinoro satundantur. inuenit
ploratus lacticiam culpaueniam do¬
orpectoris peruenitad medellam:
Nã saepiustactus beati sepulchri. pro¬
fluuii simperauit sistere. caecis uidere
paralrticis surgere et ipsam quoq: pec¬
toris amaritudinẽ longediscedere.
Quod egoplerumq exꝑtus indignum
meiudico ut intertantorũ miraculorũ
moles etiã illa haecinseram. quod suꝑ
meo perari dignatus ẽ sed iterũtimeo
ne noxialis appareã si eamtã quã frau¬
dulentus abscondã. Testor enim dm̃
etspemillã quã in eius uirtute posui. cre¬
dens meabillius miseri cordia non frus¬
trari quia quotienscumq aut dolor
capitis inruit. autamporapuls u sinpulit
Aut aures auditus grauauit. Aut oculo¬
rum aciem caligo suffudit Aut aliis
membris dolor insedit statimut locũ
dolentẽ ueltum ulo uelpendenteue¬
loattigi protinus sanitatẽ recepi. mm¬
ranstacitus inipsotactu. dolorem re¬
cessissecumcursu
uidaut̃ nuꝑ pertulerim primum

Expanded text:
pectora facinorosa tundantur, invenit pectora facinorosa tundantur, invenit ploratus laetitiam, culpa veniam, dolor pectoris pervenit ad medellam. Nam saepius tactus beati sepulchri profluviis imperavit sistere, caecis videre, paralyticis surgere et ipsam quoque pectoris amaritudinem longe discedere. Quod ego plerumque expertus, indignum me iudico, ut inter tantorum miraculorum moles etiam illa hic inseram, quod super me operari dignatus est. Sed iterum timeo, ne noxialis appaream, si ea tamquam fraudulentus abscondam. Testor etenim Deum et spem illam, quam in eius virtute posui, credens, me ab illius misericordia non frustrari; quia, quotienscumque aut dolor capitis inruit, aut timpora pulsus inpulit, aut aures auditus gravavit, aut oculorum aciem caligo suffudit, aut aliis membris dolor insedit, statim ut locum dolentem vel tumulo vel pendente velo adtigi, protinus sanitatem recepi; mirans tacitus, in ipso tactu dolorem recessisse cum cursu. 1. Quid autem nuper pertulerim, primum
Abbreviated transcription (Latin):
Demulierecontra et caeca¬
Deparalrti cosanato
Decatens suꝑ puellã confracictis
Delibro uita eeius int̃
flammas saluato
Deduob puerissanatis
Demallul focontracto
Dealterius manib direccis
De muliere cunis
bracchiũ contraxerat
De eoqui pro debito tenebtur
Decaeca illuminata
Deparalrtico omni
corpore debile
Declerico disenterico
Deadp enso absoluto
Demutosanato.
Demulierecuius manus
contraxerat.
De muliere inluminata
Decaeco inluminato
De paralrtico et duob caccis
Depuero febricitante
scĩmartinis cribere incipientes. gratia sagi¬
mus omnipotenti dõ qui nobi stalem me¬
dicum tribuere dignatus ẽ qui infirmi¬
tates nos traspugaret . uulnera dilueret
ac salubria medicamenta conferret. Nã
adeius beatumtumulũ humilietur ani¬
mus ecoratiosublimetur. Sidefluant
lacrimae et conpunccio uera succedit
si ab imocordemittantur. suspiria. et

Expanded text:
39. De muliere contracta et caeca39. De muliere contracta et caecaDe paralytico sanato. De catenis super puellam confractis. 42. De libro vitae eius inter flammas salvato. 43. De duobus pueris sanatis. 44. De Mallulfo contracto. 45. De alterius manibus directis. 46. De muliere, cuius brachium contraxerat. 47. De eo qui pro debito tenebatur. 48. De caeca inluminata. 49. De paralytico omni corpore debile.De clerico disenterico. 53. De adpenso absolute. 54. De muto sanato. 55. De muliere, cuius manus contraxerat. 56. De muliere inluminata. 57. De caeco inluminato. 58. De paralytico et duobus caecis. 59. De puero febricitante. 60. beati Martini scribere incipientes, gratias agimus omnipotenti Deo, qui nobis talem medicum tribuere dignatus est, qui infirmitates nostras purgaret, vulnera dilueret ac salubria medicamenta conferret. Nam ad eius beatum tumulum humilietur animus, et oratio sublimetur. Si defluant lacrimae, et conpunctio vera succedat, si ab imo corde mittantur suspiria, et
Abbreviated transcription (Latin):
De debilesanato
De eo quiclauemindiedomini cofaciebat¬
Demortuo suscitato¬
Deco qui pedem debilẽ habuit
De tibiamatris meae
Demulieris manus anata
Depuero aualitudine sanato
Detheo danis pedesanato¬
De homine indinato
Degundulfodeble
Decaeco inluminato
Desiggonis referendarii aure
Deinfirmitate perorũ.
Decaeco inluminato
Itẽde aliocaeto inluminato
Deiulia no contracto
Demuliere ad scĩ lectũ¬
inluminata.
Demuto cuist̃s abstule¬
rant facultatẽ
Deoleo crescente
Dedigitis cuiusdã
mulieris directis
Dealia muliere contracta
Depuero contracto
Decaeco mnluminato¬
De hominecui fustis
inmanu ad haesit
De puero cuisthomacũ¬
infirmabatur
Dedextera mulieris arida
Demuliere cuius manus¬
inseadhaeserunt.
De morbo caballorũ
Deluequaecũ uisicis fuit¬
Deduob paralrticis
et unoca eco sanato.
Deagustocontraco
Du puella muta
Dedia conocata¬
launensis caeto

Expanded text:
6. De debile sanato. 6. De debile sanato. De eo qui clavem die dominico faciebatDe mortuo suscitatoDe eo qui pedem debilem habuit. De tibia matris meae. 11. De mulieris manu sanata. De puero a valitudine sanato. De Theodanis pede sanatoDe homine inclinato. 15. De Gundulfo debile. De caeco inluminato. De Siggonis referendarii aure. De infirmitate pecorum. caeco inluminato. 20. Item de alio caeco inluminato. 21. De Iuliano contracto. 22. De muliere ad sancti lectuinluminata. 23. De muto, cui fratres abstulerunt facultatem. 24. De oleo crescente. 25. De digitis cuiusdam mulieris directis. 26. De alia muliere contracta. De puero contracto. De caeco inluminatoDe homine, cui fustis manu adhaesit. 30. De puero, cui stomacinfirmabatur. 31. De dextera mulieris arida. De muliere, cuius manusin se adhaeserunt. 33. De morbo caballorum. De lue, quae cum visicis fuitDe duobus paralyticis et uno caeco sanato. 36. De Agusto contracto. De puella muta. 38. De diacono Catalaunensis caeco.
Abbreviated transcription (Latin):
mihilum̃ ueritatis eruat me ab infidelitatis
labsu mundetcor et mentẽ auridaleprae
luxoriae. Purget cogitationes a concupiscen¬
tiis prauis atq: omnẽa mefacinorũ molẽdilu¬
at acprostnat. Vtcũ in iudiciosinistraefuero
partelocatus ille mede mediohedorũ sacro¬
scãdextera dignetur abstrahere. peserua¬
tũq postẽgũ sententiã iudicis p̃stoletꝰ. Cũq
eo iudi cante fuero flãmis infernalib: depu¬
tatus sacros cõpallio quoilletegetꝰ agloria
me contectũ excuset apoena Dicentib:
regiangelis quod quondi demonachore¬
suscitato dixerunt iste c̃proquomar¬
tinus rogat fiatq: ut quia non mereor
illacdaritate uestiri uelabinruentibus tar¬
tarorũministris mercar liberari. Nectan¬
tũ mihi noxa p̃ualeat ut separerabeius
regnio quẽ fideliter sum confessus insło
Depuella debili sanata
Dehomine INcuius mariu
fustis ad haesit¬
Decontracto sanato
Decaeco in luminato

Expanded text:
mihi lumen veritatis, eruat me ab infidelitatis mihi lumen veritatis, eruat me ab infidelitatis lapsu, mundet cor et mentem a lurida lepra luxoriae, purget cogitationes a concupiscentiis pravis atque omnem a me facinorum molem diluat ac prosternat, ut, cum in iudicio sinistrae fuero parte locatus, ille me de medio hedorum sacrosancta dextera dignetur abstrahere, reservatumque post tergum, sententiam iudicis praestoletur. Cumque eo iudicante fuero flammis infernalibus deputatus, sacrosancto pallio, quo ille tegitur a gloria, me contectum excuset a poena, dicentibus regi angelis, quod quondam de monacho resuscitato dixerunt: 'Iste est, pro quo Martinus rogat'. Fiatque, ut, quia non mereor illa claritate vestiri, vel ab inruentibus tartarorum ministris merear liberari; nec tantum mihi noxa praevaleat, ut separer ab eius regno, quem fideliter sum confessus in saeDe puella debili sanata. 3. De homine, in cuius manu fustis adhaesitDe contracto sanato. 5. De caeco inluminato.
Abbreviated transcription (Latin):
neeuenis sent. Ets uena protinus
fuissetincisa confestimis tacessassent. Dũ hec
cogito acreuoluo amborũ timporũ uenae ꝓ¬
siliunt renouatur dolor qui prius fuerat
etiã ñ unã partẽ capitis. sed totũ arripittaput
Cõmotus ergodolorib: adbasilicã propero ac
procogitatione prauade p̃cans ueniã Palla
quaeb eatũ tegit sepuldrũ. caputattigi mox
doloresedato sanus recessidetumulo multa
quid ẽ sunt etalia quae uirbeatus cotidieo perat᷑
quȩ in sequi longũ ẽ. Tam̃si adhuc meremur
uideremiracula. placetea alteri coniungili¬
babo Nãut diximus hiiduo libelli in hocnu¬
mero teneantur. Ego quoq pietatidomimcae
maxima s refero gratias qđ miln ꝑsuffragiũ
antistitis gloriosi concessũ . ẽ. Vt qđ ininitiotrac¬
taui potuiusq ad finẽ ꝑducere. Dep̃cansut
qđ sae pe confessortribuit populis. mihipecca¬
tori largus indulgeat. Purgetq meamor¬
bis quos saepeconspicit et intendit. restituat

Expanded text:
ne evenissent, et, si vena protinus ne evenissent, et, si vena protinus fuisset incisa, confestim ista cessassent. Dum haec cogito ac revolvo, amborum timporum venae prosiliunt, renovatur dolor, qui prius fuerat, et iam non unam partem capitis, sed totum arripit caput. Commotus ergo doloribus, ad basilicam pro cogitatione prava deprecans veniam, pallaque, quae beatum operit sepulcrum, caput tetigi; mox, dolore sedato, sanus quidem sunt et alia, quae vir beatus cotidie operatur, quae insequi longum est. Tamen, ei adhuc meremur videre miracula, placet ea alteri coniungi libello. Nam, ut diximus, hii duo libelli in hoc numero teneantur. Ego quoque pietati dominicae maximas refero gratias, quod mihi per suffragium antistitis gloriosi concessum est, ut quod in initio tractavi potui ad finem usque perducere; deprecans, ut quod saepe confessor tribuit populis mihi peccatori largus indulgeat, purgetque me a morbis, quos saepe conspicit et intendit, restituat
Abbreviated transcription (Latin):
inquacũ quinquagintaiui tutes discrip¬
sissem. Et sexa gesimã adhuc ad tenti¬
us p̃stolarẽ subi tomihi sinistrũ capitis
timpus artatur doloribus. et pulsan¬
tib uenis defluentib lacrimis tan¬
tus inmineba teruciatus ut oculũ ui
conp̃merem nec reparet.: Quod dũ
ꝑunã diem ac noctẽ grauit̃ ferrem
mane adueniens adbasilicã scĩ orati¬
oniprosternor. Quae expleta do¬
loris locũ ueloqui antebeatũ depen¬
debat sepulchrum attigi. Quotacto
protinus et pulsus uenarum etlacri¬
marum fluxus. stetit. Post tridu¬
umuero dextracapitis partem simi¬
lis attigit dolor, Pulsab ant uenae.
atq: ubertim lacrimaedefluebant
terummane consurgens. pariut
prius modo contacto uelo capite
sanus abscessi Trans actis uero decĩ
diebus uisum ẽ. mihiminuere sangui¬
nem. Tertia uero die post sanguinis
diminutionem subiit mihi cogitatio
etuthaec perinsidiatoreminiectã
quod haet qua e pertulerã a sangui¬

Expanded text:
In quo cum quinquaginta novem virtutes discripIn quo cum quinquaginta novem virtutes discripsissem et sexagesimam adhuc adtentius praestolarem , subito mihi sinistrum capitis timpus artatur doloribus, et pulsantibus venis, defluentibus lacrimis, tantus inminebat cruciatus, ut oculum vi conpremerem, ne creparet. Quod dum per unam diem ac noctem graviter ferrem, mane adveniens ad basilicam sancti, orationi prosternor. Qua expleta, doloris locum velo, qui ante beatum dependebat sepulchrum, attegi. Quo tacto, protinus et pulsus venarum et lacrimarum fluxus stetit. Post triduum vero dextram capitis partem similis attigit dolor. Pulsabant venae, atque ubertim lacrimae defluebant. Iterum mane consurgens, pari ut prius modo contacto velo capite, sanus abscessi. Transactis vero decim diebus, visum est mihi minuere sanguinem; tertia vero die post sanguinis diminutionem subiit mihi cogitatio, et, ut credo, per insidiatorem iniecta, quod haec quae pertuleram a sangui
Abbreviated transcription (Latin):
Opost emeritã libertatẽ rursum
a patronifilus barbaris uenundatur
seduirtute scĩ quofacilius defensare¬
tur contratis ad plenedebilita retur
membris Namet ploplitũ neruiita
rent Tunc relicta adominis quib: fu¬
erat iniq: distracta. patrocinia beati
expetit confessoris. Ad cuius aede
non multo tempore cõmorata liber¬
tatisimulacsospitatidonatur
poreinitiatus ẽ. quopaulinus
reliquit et sub quadraginta capitu
lis constabat implecus destina uihu¬
ic inceptũ in sexaginta complere scib¬
cet ut beatus martinus quiuiduatus
ab hoc mundo uirginitatiscus todut
integrũ decus. martrrium etiã uel in
occultis insidus uelin publicis iniuris
trium phabiliter adimpleuit. Cuictiã
erattorona trigisi mis exagesimiuelcen¬
tesimifructus in hiscentũ uirtutibau¬
geretur Spesenimmihierat menon
frustratia uoto quod in octo annis
dñõ iubente compleuĩ ipsũq auirdt
superme facta coeptum. ad meiterum
cum finiretur. a quolegitur coeptus:

Expanded text:
post emeritam libertatem rursum a patroni filiis barbaris venundatur. Sed virtute Sancti, quo facilius defensaretur, contractis ad plenum debilitatur 1076 membris. Nam et poplitum nervi ita rent. Tunc relicta a dominis, quibus fuerat inique distracta, patrocinia beati expetit Confessoris. Ad cujus aedem non multo tempore commorata, libertati simul ac sospitati donaturpore initiatus est quo Paulinus reliquit, et sub quadraginta capilis constabat impletus, destinavi huic inceptum in sexaginta conplere; scilicet ut beatus Martinus, qui viduatus ab hoc mundo virginitatis custodivit integrum decus, martyrium etiam vel in occultis insidiis vel in publicis iniuriis triumphabiliter adimplevit, cui etiam erat corona trigesimi, sexagesimi vel centesimi fructus, in his centum virtutibus augeretur. Spes enim mihi erat, me non frustrari a voto, quod in octo annis, Domino iubente, complevi, ipsumque a virtute super me facta coeptum, ad me iterum  ad eum finiretur, a quo legitur coeptus.
Abbreviated transcription (Latin):
De costochiopicauinse
Deceo qui in scam porticũ periurauit
Qualiter meuirtus eius ab infirmitate
resaaurauit incolomem
Dedericonr̃o amente
quod uirtuscius aba gronrõtem peffate
probiouit
Delignobert cancelli
quoduirtis cius nobis inimicos inhibuit
Dedis intericis
De inerguminis et frigoriticis
Deleomeria caeca
Desecuro contracto
GEORGIELO

Expanded text:
30. De Eustochio Pictavinsi. 30. De Eustochio Pictavinsi. 31. De eo qui in sanctam porticum periuravit. 32. Qualiter me virtus eius ab infirmitate restauravit incolomemerico nostro amente. 34. Quod virtus eius ab agro nostro tempestatem prohibuit. 35. De ligno beati cancelli. 36. Quod virtus eius nobis inimicos inhibuit. 37. De disintericis. 38. De inerguminis et frigoriticis. 39. De Leomeria caeca. 40. De Securo contracto. GEORGI
Abbreviated transcription (Latin):
TUTIBUS SCĨ MARTIAI
Quod seuerus uitã sci conscripsit
Quod eandẽbeatus paulinꝰ uersu conposuit
Deordinatione ettransitubeatimartini
qualit̃ scõscuerinopsallentiũ decius
transitu reuelatũ ẽ
qualit̃ beato ambro sioidẽq transitus
ẽ. ostensus
Detrans latione beaticorporis
Detheodomundo muti
Dechaine munda caeca
Debeato baudino ep̃o.
Deeo qui reliquias scĩ cama racodetulit
Degallis suauis conuersis
Deeoquia pustula in exercitupositus
laborabat
Decastello italiae tertio nomine
Deoleo cicendilis subpicturabeati
De placido procuratore
Dehis qua e ambianis gefta sunt
Desiro galensi oratorio
Debella cacca
deammonio p̃cipitato
Dealio appenso
Deleomere contracto
Dealpino comite debile
Decha regisi lo contracto
Deaquilino amente
Dechariualdo debile
Defune absciso
Decha rib torege quiuillam peruast

Expanded text:
TUTIBUS SANCTI MARTINI 1. Quod Severus vita sancti conscripsit. 2. Quod eandem beatus Paulinus versu conposuit. 3. De ordinatione et transitu beati Martini. 4. Qualiter sancto Severino psallentium de eius transitu revelatum est. Qualiter beato Ambrosio idemque transitus est ostensus. 6. De translatione beati corporis. 7. De Theodomundo muto. 8. De Chainemunda caeca. 9. De beato Baudino episcopo. 10. De eo qui reliquias sancti Camaraco detulit. 11. De Gallis Suavis conversis. De eo qui a pustula in exercitu positus laborabat. 14. De castello Italiae Tertio nomine. 15. De oleo cicendilis sub pictura beati. 16. De Placido procuratore. 17. De his quae Ambianis gesta sunt. 18. De Siroialensi oratorio. 19. De Bella caeca. 20. De Ammonio praecipitato. 21. De alio appenso. 22. De Leomere contracto. De Alpino comite debile. 25. De Charegisilo contracto. 26. De Aquilino amente. 27. De Charivaldo debile. 28. De fune absciso. 29. De Chariberto rege, qui villam pervasit.
Abbreviated transcription (Latin):
ed qnm non .ẽ. absurdum sibea¬
tus iulianus cumiohanne aut
martino dona sanitatum in per¬
tiat. cum quibus uictor scłi in
caelo trepudiat. Neferam ad huc
qualiter cum nicetio lugdunense
simili uirtute floruerit᷑. Igitur
infraterminum territuruituro¬
nici. litomeris quidam. in honore
scĩ martrris ba silicam a edificauit
Inquanos exmore. ad benedicen¬
dum euocati scĩ iulianimartrris cũ
nica etilugdunensis. reliquias collo¬
cauimus sed non multum post tẽ¬
pore. caecus adueniens. fideliter
orationem fudit uisum recipere
meruit. meminihuic caeco. in libro
uitae scinicaeti quia digum ẽ ut
communis uirtus. utriusq: scĩ scrip¬
ta connectat. Ergo his niraculis
lector intendens: intellegat non
aliter nisi martrrũ reliquorũq
amicorũ dĩ ad iutoriis sepossesal¬
uari . Ego autem autẽ dñĩ misericor¬
diã ꝑbeatimartrris iulianipatro¬
tinia dep̃cor. ut aduocatus in cau¬
sis alumni proprii. coram dño ad¬
sistens obteneat. ut absq: inpedim̃to

Expanded text:
ed quoniam non est absurdum, si beatus Iulianus cum Iohanne aut Martino dona sanitatum inpertiat, cum quibus victor saeculi in caelo trepudiat, referam adhuc, qualiter cum Nicetio Lugdunense simili virtute floruerit. Igitur infra terminum territurii Turonici Litomeris quidam in honore sancti martyris basilicam aedificavit, in qua nos ex more ad benedicendum evocati, sancti Iuliani martyris cum Niceti Lugdunensis reliquias collocavimus. Sed non multum post tempore caecus adveniens, fideliter orationem fudit, visum recipere meruit. Memini huic caeco in libro vitae sancti Niceti, quia dignam est, ut communis virtus utriusque sancti scripta connectat. Ergo his miraculis lector intendens intellegat, non aliter nisi martyrum reliquorumque amicorum Dei adiutoriis se posse salvari. Ego autem Domini misericordiam per beati martyris Iuliani patrocinia deprecor, ut advocatus in causis alumni proprii coram Domino adsistens obteneat, ut absque inpedimento
Abbreviated transcription (Latin):
rentib: etiam largissimis elimosi¬
nis. peruenit ad scm̃ locum. Ingres¬
saq: basilicam timens et tremens
nequaquam audebat ad irese¬
pulchrum. Indignam seeẽ procla¬
mans nec ibidem posse obsistenti¬
bus culpis accedere. Tamen deduc¬
ta uigiliis et orationibus ac pro¬
fluis lacrimis unam noctem: ma¬
ne oblatis multis muneribus in ho¬
norebeati confessoris. missas expe¬
tut reuocari. Quaedum celebra¬
rentur: subitotrescaeciqui adpe¬
des beati antistitis longo tempo¬
repriuat lumine resedebant
fulgore nimio circumdati. lum̃
quodolimperdi derat receper̃
quofacto clamor in caelum at¬
tollitur magnificantium dm̃
Adistud mira culum currit regi¬
na concurrit et populus. miran¬
tur omnes fidem mulieris. mirant᷑¬
omnes gloriam confessoris. sed
super omnia conlaudatur ds̃
noster qui tantã uirtutem praes¬
tat scĩs suis. ut pereostalia opera¬
ridignetur: tale inter reliqua
luminaria huic mundo inbeatũ
maranum in mensumsidus ad¬

Expanded text:
rentibus etiam largissime elymosirentibus etiam largissime elymosinis, pervenit ad sanctum locum, ingressaque basilicam, timens et tremens, nequaqnam audebat adire sepulchrum, indignam se esse proclamans, nec ibidem posse obsistentibus culpis accedere. Tamen deductam vigiliis et orationibus ac profluis lacrimis unam noctem, mane oblatis multis muneribus, in honore beati confessoris missas expetiit revocari. Quae dum celebrarentur, subito tres caeci, qui ad pedes beati antestitis longo tempore privati lumine resedebant, fulgore nimio circumdati, lumen, quod olim perdiderant, receperunt. Quo facto, clamor in caelum attollitur magnificantium Deum. Ad istud miraculum currit regina, concurrit et populus, mirantur omnes fidem mulieris, mirantur gloriam confessoris; sed super omnia conlaudatur Deus noster, qui tantam virtutem praestat sanctis suis, ut per eos talia operari dignetur, tale inter reliqua luminaria huic mundo in beatum Martinum inmensum sidus ad
Abbreviated transcription (Latin):
beata ereliquiae deloco leuatae
sunt: Et sic simulcum ipsis pignori¬
bus galliciae portũ ingressussit :
Quaepignora cum sum mauene¬
ratione suscipientes fidem miracu¬
us firmant : Namfilius regis amis¬
sa omnia egritudine sanus prope¬
rat al occursum ⁊ beatus autem
martinus sacerdotalis gratiae
accepit principatum: rexunitatẽ
patris et filii et sp̃s scĩ confessus cum
omnidomosua crrsmatus ẽ squa¬
lorla eprae apopulo pellitur
lepremorbus apparuit. Talemq¬
ibi gratiam adinuentu pignorum
beatipatroni dominus tribuit
ut uirtutes que ibidem illa diefac¬
taesunt. en arrare perlongum sit
Nam tantuminamor expĩ nunc
populus illae prumptus ẽ utom¬
nes martirium libentissimae susci¬
perent si tempus persecutionis
ametultro gotho regina.
auditis miraculis quaead
locumfiunt quo scã membra qui¬
escunt. tamquamsisa pientiam¬
salomonis audire. expetut ea
deuote prospicere. Abstinens
ergo se acibis et somno praecur¬

Expanded text:
beatae reliquiae de loco levatae beatae reliquiae de loco levatae sunt, et sic simul cum ipsis pignoribus Galliciae portum ingressus sit. Quae pignora cum summa veneratione suscipientes, fidem miraculis firmant. Nam filius regis, amissa omni aegritudine, sanus properat ad occursum. BeatuMartinus sacerdotalis gratiae accepit principatum, Rex unitatem Patris et Filii, et Spiritus sancti confessus, cum omni domo sua chrismatus est. Squalor leprae a populo pellitur,leprae morbus apparuit. Talemque gratiam ibi in adventu pignorum beati patroni Dominus tribuit, ut virtutes, quae ibidem illa die factae sunt, enarrare perNam tantum in amore Christi nunc populus ille prumptus est, ut omnes martyrium libentissime susciperent, si tempus persecutionis Nam et Ultrogotho regina, auditis miraculis, quae ad locum fiunt quo sancta membra quiescunt, tamquam si sapientiamSalamonis audire, expetiit ea devote prospicere. Abstenens ergo se a cibis et somno, praecur
Abbreviated transcription (Latin):
mittuntur. et ideo sic̃ psallitur
tunc illiflentes in uocabant
infugauersis. disrupti s obicib rete¬
naculorum liberpopulus sur¬
gitauinculo et sicusq ad scãpigno¬
m populo expectante uenerunt
osculandoflentes beata sreliqui¬
as simulq et gratias beatomar¬
tno prosui ab solutione reddentes
quod eos dignatus fuerit sua pie¬
tates aluare : Tunc obtentis persa¬
cerdotem aiudice culpis. incolo¬
mesdimis sisunt : Quoduidentes
gefatores reliquiarum. gauisi
sunt ualdedicentes Nunc cog¬
nouimus quod dignatur beatus
antistis. nobis peccatoribus propi¬
tium sepraebere. Et sic gratiasa gen¬
tes nauigio prosperos equente pa¬
tronipraesidio undis lenibus
tem peratis flatibus uelopen¬
dulo maretran quillo. uel ocit̃
ad portum gilliciae peruener̃
Tunc commonitus adõbeatus
martinus deregione longinqua
quiibidem nunc sacerdos habetꝰ
aduenit: sed nechoc credosine
diuina fuis seprouintia quodea
die secommoueret depatriaqua

Expanded text:
mittuntur, et ideo sic psallitur'. mittuntur, et ideo sic psallitur'. Tunc illi flentes invocabant in fugam versis, disruptis obicibus retenaculorum, liber populus surgit a vinculo, et sic usque ad sancta pignora, populo expectante venerunt, osculando flentes beatas reliquias simulque et gratias beato Martino pro sui absolutione reddentes, quod eos dignatus fuerit sua pietate salvare. Tunc, obtentis per sacerdotem a iudice culpis, incolomes dimissi sunt. Quod videntes gestatores reliquiarum, gavisi sunt valde, dicentes: 'Nunc cognovimus, quod dignatur beatus antistis nobis peccatoribus propitium se praebere'. Et sic gratias agentes, navigio prospero, sequente patroni praesidio, undis lenibus, temperatis flatibus, velo pendulo, mare tranquillo, velociter ad portum Galliciae pervenerant. Tunc commonitus a Deo beatos Martinus de regione longinqua, qui ibidem nunc sacerdos habetur, advenit. Sed nec hoc credo sine divina fuisse providentia, quod ea die se commoveret de patria, qua
Abbreviated transcription (Latin):
credam: Et siciterum suos dirigit.
maioricum munere: Qui uenien¬
tes adbeatum locum. reliquias
postulabant : Cũ qeis offerentur
ex consuetudine dixerunt: non
ita facia mus ⁊sed nobis quae sumꝰ
licentiam tribuatur ponendi. quae
exindeiterum adsumamus tunc
partem pallu siricipensatam. super
beatum sepulchrum posuerunt di¬
centes: Suinuenimus gratiam corã
expetito patrono. quae posuimus
plus insequenti pensabunt : eruntq:
nobis inbenedictione quaesita per
fidem: uigila taergo una nocte
facto mane. quae posuerant. pen¬
sitabant. In quibus tantabeati
uiri in fusa ẽ. gratia. ut tam diuele¬
uarent insublimi aeream libram
quantum habere poterat quo as¬
cenderet momentana ICumq: ele
uatae fuissent reliquiae. cumma gno
triumpho audierunt uoces psallen¬
doquierant inciuitate detrusi in
carcere: et admirantes suauitatẽ
sonus. Interrogant custodes quid
hoc. eẽt. Quidixerunt. Reliqui¬
ae domni martini ingallicia trans¬

Expanded text:
credam'. Et sic iterum suos dirigit credam'. Et sic iterum suos dirigit maiori cum munere. Qui venientes ad beatum locum, reliquias postulabant. Cumque eis offerrentur ex consuetudine, dixerunt: 'Non ita faciemus, sed nobis, quaesumus, licentia tribuatur ponendi quae exinde iterum adsumamus'. Tunc partem pallii sirici pensatam super beatum sepulchrum posuerunt, dicentes: 'Si invenimus gratiam coram expetito patrono, quae posuimus plus in sequenti pensabunt, eruntque nobis in benedictione quaesita per fidem'. Vigilata ergo una nocte, facto mane, quae posuerant pensitabant. In quibus tanta beati viri infusa est gratia, ut tam diu elevarent in sublimi aeream libram, quantum habere poterat quo ascvatae fuissent reliquiae cum magno triumpho, audierunt voces psallentium qui erant in civitate detrusi in carcere, et admirantes suavitatem sonus, interrogant custodes, quid hoc esset. Qui dixerunt: 'Reliquiae domni Martini in Gallicia trans
Abbreviated transcription (Latin):
caelis edelocatus assiduis bene¬
ficiis noncessat plebi proprie pro¬
uideri: qui ait: si haecuera sunt
quae profertis discurrantusq
ad eius templum fideles amicimul¬
tamunera de portantes: Et si obti¬
nent mei infantuli medicinam.
inquisita fide catholica quaeilla
credidit credam : pensatoergo
auro argentoq: ad filiis uipondus
trans misit aduenerabilem locũ
sepulchri. Quo perlati. oblatis
muneribus exorant adbeatum
tumulum ꝓaegroto: sed inseden¬
te adhuc inpatris pectore sectã.
non continuo integram recipere
merui medicinam : reuersi aut̃
nutii narrauerunt regi. semul¬
tas uirtutes adbeatitumulum
uidisse dicentes : Curnonsana¬
uerit filius tuus ignoramus:
Atillae intellegens non antesana¬
ripos sefilium. nisi aequalẽ cũ pa¬
trecrederet xpm. in honorebeatimar¬
tinifabricauit moro opere ecclesiã
Expeditan .q: proclamat: sisuscipe¬
remereor uiriiustireliquias: quod¬
cumq praedicauerint sacerdotes

Expanded text:
caeli sede locatus, assiduis benecaeli sede locatus, assiduis beneficiis non cessat plebi propriae provideri'. Qui ait: 'Si haec vera sunt quae profertis, discurrant usque ad eius templum fideles amici, multa munera deportantes; et si obtenent mei infantuli medicinam, inquisita fide catholica, quae ille credidit credam'. Pensato ergo auro argentoque ad filii sui pondus, transmisit ad venerabilem locum sepulchri. Quo perlati, oblatis muneribus, exorant ad beatum tumulum pro aegroto. Sed insedente adhuc in patria pectore sectam, non continuo integram recipere meruit medicinam. Reversi autem nuntii narraverunt regi, se multas virtutes ad beati tumulum vidisse, dicentes: 'Cur non sanaverit filius tuus, ignoramus'. At ille intellegens, non ante sanari posse filium, nisi aequalem cum Patre crederet Christum, in honorem beati Martini fabricavit miro opere eclesiam, expeditamque, proclamat: 'Si suscipere mereor viri iusti reliquias, quodcumque praedicaverint sacerdotes,
Abbreviated transcription (Latin):
fluuium transit sero factum eẽt
subito contebratum ẽ caelum
Et eccefulgora acconitrua magna
descendebant: Dum haec a geren¬
tur. duae puerorum lanceae
emissas flamieas pharos. lum̃
euntibus praebuerunt. Ibantq
fulgorantes hastae. nonminus
miraculi quam beneficiiui atori¬
bus praefentes uirtutemq: beati
antestitis ostendentes.
efecit lingua sterilis. tantas
cupiens enarrare uirtutes
letedium incurrerat. ut solospũ
palpitaret. paterautemeius fea¬
da scillius arrianae sectae unacũ
incolis locis cibdiderat: sed et regio
illa plussolito quam alia eprouincue
alepra sordebat. Cumque rex
uideret urgueri filiũ in extremis
dicit suis: martinus ille quem in
galliis dicunt multis uirtutibus
effulgere . cuius quaes oreligionis
uir fuerit enarrate : Cui aiunt:
catholicae fideipopulum pastora¬
licura incorpore positus guberna¬
uit. adserens filium cum patreet
scõspũ. aequalis substantia uelom¬
nipotentia uenerari: sed etnunc

Expanded text:
fluvium transit, sero factum esset, fluvium transit, sero factum esset, subito contenebratum est caelum, et ecce fulgora ac tonitrua magna descendebant. Dum haec agerentur, duae puerorum lanceae, emissas flammeas pharos, lumen euntibus praebuerunt. Ibantque fulgorantes hastae, non minus miraculi quam beneficii viatoribus praeferentes virtutemque beati antestitis ostendentes. 11. Defecit lingua sterilis, tantae cupiens enarrare virtutes.le taedium incurrerat, ut solo spiritu palpitaret. Pater autem eius faetidae se illius Arrianae sectae una cum incolis loci subdiderat. Sed et regioplus 1013 solito quam aliae provinciae lepra sordebat. Cumque rex videret urgeri filium in extremis, dicit suis: Martinus ille, quem in Galliis dicunt multis virtutibus effulvir fuerit, enarrate?' Cui aiunt: 'Catholicae fidei populum pastorali cura in corpore positus gubernavit, adserens, Filium cum Patre et sancto Spiritu aequali substantia vel omnipotentia venerari; sed et nunc
Abbreviated transcription (Latin):
uocem ab insidiatore fuis seprola¬
tam ut beatum sacerdotem. ab
oratione turbaret : sed illehunc
iaculum fideilorica repellens.
magis ac magis seĩ uiri p̃sidium
flagitabat simulq cohortans¬
ut omnes orarent. Cum haec age¬
rentur. subito superuenit odor
suauissimus quasibalsamum
innauis tam quam sicum turabu¬
lo aliquis circuiret. odortimia ma¬
ts efflagrauit : Quo odoread¬
ueniente cessit uiolentia sae¬
uauentorum Elisisq aquarũ
ad stantium molibus. redditur
mare tranquillum: mirantur
omnes morte iam deditifluc¬
tuum pacem: Et protinus data
screnitate redduntur inlitore
Quod nullus ambigat beatiuiri
aduentu:. hanc tempestatem
fuisse sedatam. sunc omnes in com¬
mune dnõ gratias referunt. quod
cos per inuocationem antestitis
sui. dignatussit de hoc periculo
liberare
uius tempore quidam de
camaracinse reliquias bea
martini expetiit. quasiamues¬
pere acceptas. cum psallendo
proficisceret: Et dumligerem

Expanded text:
vocem ab insidiatore fuisse prolavocem ab insidiatore fuisse prolatam, ut beatum sacerdotem ab oratione turbaret. Sed ille hoc jaculum fidei lorica repellens, magis ac magis sancti viri praesidium flagitabat, simulqut omnes orarent. Cum haec agerentur, subito supervenit odor suavissimus quasi balsamum in navi, tamquam si cum turabulo aliquis circuiret, odor timiamatis efflagravit. Quo odore adveniente, cessit violentia saeva ventorum, elisisque aquarum adstantium molibus, redditur mare tranquillum. Mirantur omnes morte iam dediti fluctuum pacem et protinus, data serenitate, redduntur in litore. Quod nullus ambigat, beati viri adventu hanc tempestatem fuisse sedatam. Tunc omnes in commune Domino gratias referunt, quod eos per invocationem antestitis sui dignatus sit de hoc periculo liberare. 10. Huius temporis quidam de Camaracinse reliquias beati Martini expetiit. Quas iam vespere acceptas, cum psallendo proficisceret, et dum Ligerem
Abbreviated transcription (Latin):
annos gratias omni potenti dõ refe¬
rebat assidue quod eam perbe¬
tum confessorem suum sic instau¬
ras sec in colomem UIIII.
pescuerit non omittam : Cumbea¬
tus baud enus ep̃stu ronicae ciuita¬
tis inuillamnauigio subuente tran¬
siret. subito adueniente cumuio¬
lentia uentinimbo teterrimo. ma¬
replacidum commouetur in pulsu
flamminis: Nauis unda rum mo¬
leturbatur tollitur caput primũ
influctus: secundum declinatur
interundarumhiatus: hunscenã
montis a quosi dependent. hia per¬
tis undis inima dehiscunt: sed nec
antemna residet qua eb eatae regis
signaculum p̃ferebat :tunc resolis
timore membris. et omnib: sinespe
uitae iammori paratis. proster¬
nitur senior inoratione cumla¬
crimis et geminas tendens pal¬
mas ad astra. beatimartim auxi¬
lum p̃cabatur. et ut sibi dignaret᷑
ad eẽ uel ociter proclamabat
Vnus aut̃ experfidis. dicit mar¬
onus ille quem inuocas iamte
dereliquid. nec tibi in hac neces

Expanded text:
annos, gratias omnipotenti Deo refeannos, gratias omnipotenti Deo referebat assidue, quod eam per beatum Confessorem suum sic instaurasset incolumem. CAPUT IX. pescuerit, non omittam. Cum beatus Baudinus episcopus Turonicae civitatis in villam navigio subvehente transiret, subito adveniente cum violentia venti nimbo teterrimo, mare placidum commovetur impulsu flaminis, navisque undarum mole turbatur. Tollitur caput primum in fluctus, secundum declinatur inter undarum hiatus. Hi in scena montis aquosi dependent, hi apertis undis in ima debiscunt: sed nec antenna residet, quae beatae crucis signaculum praeferebat. Tunc resolutis timore membris, et omnibus sine spe vitae jam mori paratis, prosternitur senior in oratione cum lacrymis, et geminas tendens palmas ad astra, beati Martini auxilium precabatur, et ut sibi dignaretur adesse velociter proclamat. Unus autem ex perfidis dixit: Martinus ille, quem invocas, jam te dereliquit, nec tibi in hac necess
Abbreviated transcription (Latin):
ad scolam positus. omnem psalmo¬
rum seriem maemoriae commen¬
dauit. Quem ds̃ perfectum ef¬
ficiens clericum multos inposte¬
rum annos inseruitio ecclesiae cõ¬
inemunda oculorum luce
priuata nesciens uisutenereuiam
nisi alio ducente. deuota ualde
et fide plena. uenit ad uenerabi¬
letemplum beati martiniantes¬
tits: Erat autem non solum ut dixi¬
muscaeca. sed etiam toto corporẽ
omnia membracius putredocum
pustulis. et erat miserabilifacie et
horribilis aduidendum ut tam¬
quã leprosa putaretur a populo
Cumq palpando diebus singulis
ad aedem gloriosi praesulis cur¬
sitaret posttres fere annos stante
ea ante sepulchrum a perti sunt ocu¬
lieius : Itaut cuncta clareprospi¬
ceret :Amotoq omnilanguore
membrorum. siccato humore qui
fluebat ccorpore. nouacute super¬
ueniente talit̃ ẽ pristine reddita
sanitati ut nec indicium quidem in¬
firmitatis in eius corpoie resedis sit
quae multos in posterum uiuens

Expanded text:
ad scholam positus, omnem psalmoad scholam positus, omnem psalmorum seriem memoriae commendavit. Quem Deus perfectum efficiens clericum, per multos in posterum annos in servitio Ecclesiae cominemunda, oculorum luce privata, nesciens visu tenere viam, nisi alio ducente, devota valde et fide plena, venit ad venerabile templum beati Martini antistitis. Erat autem non solum, ut diximus, caeca, sed etiam toto corpore uomnia membra ejus putredo cum pustulis, et erat miserabili facie, et horribilis ad videndum, ut tamquam leprosa putaretur a populo. Cumque palpando diebus singulis ad aedem gloriosi Praesulis cursitaret, post tres fere annos, stante ea ante sepulcrum, aperti sunt oculi ejus, ita ut cuncta clare prospiceret. Amotoque omni languore membrorum, fluebat a corpore, nova cute superveniente, taliter est 1011 pristinae reddita sanitati, ut nec indicium quidem infirmitatis in ejus corpore resedisset. Quae multos in posterum vivens