comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
canones homim̃. diff̾ encias uirgulteꝵ ⁊ nir̃¬
cutes kadicum. et q̃ cumq st̃ absconsa. t iꝑ.¬
uisa didicĩ. Omnium em̃ artifex: decuit st
pientiani. est enam ĩ illa: spc̃ intelligentie.
Sanctus. multiplex. unicꝰ. subtilis modetꝰ.
disertas. mobilis. Inconiquinatus. certus. sit¬
auis. amans bonum actum. qus uł netat bit̃¬
facerei humamis. beui̾gnus. stabilis: secafꝰ. om¬

Expanded text:
ciones hominum, differencias virgultorum et virtutes radicum et quecumque sunt absconsa et improvisa didici. Omnium enim artifex docuit me sapiencia. Est enim in illa spiritus intelligencie sanctus, multiplex, unicus, subtilis, modestus, discretus, mobilis, incoinquinatus, certus, suavis, amans bonum, acutus, quem nichil vetat, benefaciens, humanus, benignus, stabilis, sec
Abbreviated transcription (Latin):
dit deus dicere exsententia. ⁊ ỹ sũmere dĩgna
hoꝵ : que mͥ dant ᷑ : quoniau ip̃e sapientiẽ
dux est : ⁊ sapientiũm emendator. In mani
eniia illius: ⁊ nos ⁊ sermones nostri: et omniᷤ
sapientie. ⁊ oꝑum scientie disapliua. Iyse¬

Expanded text:
dit Deus dicere ex sententia et praesumere digna horum quae mihi dantur: quoniam ipse sapientiae dux est, et sapientium emendator; in manu enim illius et nos, et sermones nostri, et omnis sapientia, et operum scientia ac disciplina. S
Abbreviated transcription (Latin):
am hãt. Molior est cuis ininus beone mer¬
tno. Unientes enim scuit se esse morit᷑is. Mor¬
tui u̾o nł non̾unt amplius. nec hñt ultra mer¬
cedem. qr ob liuoni tradita est memoria eorũ. Amoe
qͦ et idium ⁊ inuidiẽ simul ꝑierant. net hñt¬

Expanded text:
 6.-- Melior est canis vivens leone mortuo; viventes enim sciunt se esse morituros, mortui vero nihil noverunt amplius, nec habent ultra mercedem, quia oblivioni data est memoria eorum. Amor quoque, et odium, et invidia simul
Abbreviated transcription (Latin):
lnm: deuediõ miquitatum. popłi autẽ nidentes ⁊
non intelligentes. nec ponende sunt in p̾cordiis
calia. quoniam graiã dei et misencordiã est rasau¬
ctos eais. ⁊ iesptus suꝑ electos illins. ¶ Pndemp¬
nat autẽ iustus mortaus: uiu̾os impios. ⁊ iuuẽ¬

Expanded text:
lum de medio iniquitatum populi autem videntes et non intellegentes nec ponentes in praecordiis talia quoniam gratia Dei et misericordia in sanctos illius et respectus in electos illius condemnat autem iustus mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
confrigent᷑ enim rami in consuirimatil ⁊ fructus
illoꝵ mutiles. ⁊ acerbi ad manducandũ. ⁊ adm
chiluta apti. Ex inqͥs enim omnes filis. qui nascẽt᷑.
cestes sunt nequiciẽ aduersus parentes: in int̾roga¬
tionesua. Pustus autem sĩ morte p̾occupatus stient̃.
Inref᷑ g̾iõ ent. Senoctuᷤᷤ euim neñabilis est. non di¬

Expanded text:
ami inconsummati et fructus illorum inutilis et acerbi ad manducandum et ad nihilum apti ex iniquis enim omnes filii qui nascuntur testes sunt nequitiae adversus parentes in interrogatione sua iustus autem si morte praeoccupatus fuerit in refrigerio erit senectus enim venerabilis est non di
Abbreviated transcription (Latin):
lis trasuolanit̃. ⁊ postħ nillum signum muenit ᷑
itineris ilins. ant canquã sagit̾ta emissa: in loca
desinatuni: disus aer continuo ise teclusus est.
ud ignoret ᷑ ttansicus illins. Sic et nos naci conduui¬
o desinimus eẽ. et uir̃tutis quidem signũ nullum:¬
nuenitur: ualuimus ostend̾e. In malignitate autẽ
aprocella disꝑgitar. et tanqũã fimnis qui auento
diffusus est. tanquaui memoriã hospitis nniꝰ diei p̾c̃¬
euntis. Iusti autẽ inperpetuum uinent. ⁊ aput
dominũ est: mertes corũ. ⁊ cogitatio eoꝵ aput al¬
tissimĩ. Ideo accipient regnum decoris. ⁊ diadema
spetiei de manu douinĩs. quomam dexta sua teget

Expanded text:
 hoc nullum signum invenitur itineris illius aut tamquam sagittae emissae in locum destinatum divisus aer continuo in se reclusus est ut ignoretur transitus illius sic et nos nati continuo desivimus esse et virtutis quidem signum nullum valuimus ostendere in malignitate autem a procella dispergitur et tamquam fumus qui a vento diffusus est et tamquam memoria hospitis unius diei praedominum est merces illorum, et cogitatio illorum aput altissimum. ideo accipiunt regnum decoris et diadema speciei de manu domini: quoniam deus dextera sua teget
Abbreviated transcription (Latin):
douet ip̃a uelit. Qẽ est ista que ascendit de
deserto. deliciis asfluens. muixa super dilec¬
tum meit. Sub arbore malo suscitanite. Ibi
cormupta est mater tua. ibi iuolata estͥgeni¬
trix tua. Pone me ut si̾gnacusuui: super
cortuum. ut signaculum super brachyni:
tuum. qr fortis est ut mors̃ dilectio dura. si¬
cut rafernus : emlatiõ. lampades eius: lampa-

Expanded text:
donec ipsa velit. Quae est ista, quae ascendit de donec ipsa velit. Quae est ista, quae ascendit de deserto, deliciis affluens, innixa super dilectum suum? Sub arbore malo suscitavi te: ibi corrupta est mater tua, ibi violata est genitrix tua: Pone me ut signaculum super cor tuum; ut signaculum super brachium tuum: Quia fortis est ut mors dilectio, dura sicut infernus aemulatio: Lampades ejus, lampa
Abbreviated transcription (Latin):
ascendam mpalmani: et appiehendam fructus
enis. Et enuit ubera tua sicut botii uineẽ. ⁊ o¬
dor ons cui: sicut odor malorum. Guttur cuum. si¬
cat uinum optimũ. dilecto tuo ad potandum:¬
dignum. labiisq ⁊ dentib illnis ad ruminandũ.
Ego dilesto meo.⁊ ad me conuersio einis. ueni di¬
lecte mi. egrediam᷑ iñ agnum. commorenur: ii
Floruent uiea. Si flores siuclus parinit. si
floruerint mala pnnica. Ibi dabo tibi ubera me¬
a. Mandragore ded̾mt odoreni suum: mn portiᷤ
nostus. omnia poma noua.⁊ uet era: dilecte:
me uni suggentem ubera: matris mee. ut iue¬
niaui te solum forĩ. ⁊ deosculer te. ⁊iam nemo¬
me despiciat. apprehendam te. ⁊ ducam indomũ
matris tne ͤ. ⁊ incubiculum genituas meẽ. ͥ¬
bĩ me docebis. et dabo cibĩ pocalum ex uiño cõ-¬
dito. et mustum maloruni granatorum meoꝵ.
leua enĩs sub capite meo. ⁊ dextera tua am¬
plexabitur me. ADiũro. nos siliẽ: ĩenis alem.
ne suscitetis. ni euigilare faciatis dilectam:

Expanded text:
 et apprehendam fructus ejus: Et erunt ubera tua sicut botri vineae: et odor oris tui sicut malorum. Guttur tuum sicut vinum optimum, dignum dilecto meo ad potandum, labiisque et dentibus illius ad ruminandum. Ego dilecto meo, et ad me conversio ejus. Veni, dilecte mi, egrediamur in agrum, commoremur in floruit vinea, si flores fructus parturiunt, si floruerunt mala Punica. Ibi dabo tibi ubera mea. Mandragorae dederunt odorem suum in portis nostris. Omnia poma nova et vetera, dilecte meum sugentem ubera matris meae, ut inveniam te solum foris et deosculer te, et jam me nemo despiciat? Apprehendam te et ducam in domum matris meae, et in cubiculum genitricis meae. Ibi me docebis, et dabo tibi poculum ex vino condito, et mustum malorum gLaeva ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me. Adjuro vos, filiae Jerusalem, ne suscitetis, neque evigilare faciatis dilectam,
Abbreviated transcription (Latin):
asternam. ⁊ reuertet ᷑ puluis in t̾ram suam:
unde ent. ⁊ synitus redent ad erm qui de¬
dit illura. ¶Anitas uaitatum dixit ecc¬
stes. ⁊ omnia uanitas Cum qi eẽt sapientis¬
stm̃us ect̾stes: docuit populum. ⁊ enarrut
que fec̾it: ⁊ inuestigans composuit ꝑabolaᷤ.
multas. ¶Ẽ sunt uerba ntilia. ⁊ cõscripsit
sermones recaissi mos: ac u̾itate dĩgnos.

Expanded text:
uam unde erat, et spiritus redeat ad Deum, qui dedit illum. Vanitas vanitatum, dixit Ecclesiastes, omnia vanitas. Cumque esset sapientissimus Ecclesiastes, docuit populum, et enarravit quae fecerat: et investigans composuit parabolas multas. Quaesivit verba utilia, et conscripsit sermones rectissimos, ac veritate pleno
Abbreviated transcription (Latin):
tarsim ⁊elus illuis. ⁊ armabit citat᷑am : ad ultionem
inuicoꝵ. Induet ꝓtorace iusticiã. ⁊acapiet. ꝓ gale.¬
a : indicium certum. Sumet scutum mexpugnabi¬
le: eqͥtatem. acuet autem diuim iram mlanceam.
⁊ pugnabit cum illo orbis t̾raꝵ : contra isentate.
Ibunt directe emissiõnes sulgnrum. ⁊ tanqũa habe¬
certani locum mlllient. ⁊ a petrosa ira plene mittẽ¬
tur gtandiues. ⁊ candescet m̃ illo: a qua maris. ⁊ flu¬
miña concͣrent. contia illos stabĩt̃ spintus mr̃titis. ⁊

Expanded text:
 armabit creaturam ad ultionem inimicorum induet pro torace iustitiam et accipiet pro galea iudicium certum sumet scutum inexpugnabilem aequitatem acuet autem duram iram in lanceam et pugnabit cum illo orbis terrarum contra insensatos ibunt directae emissioientiae dicitur: « A petrosa ira plenae mittentur grandines. Candescet in illos aqua maris, et flumina concurrent duriter. Contra illos stabit spiritus virtutis, et
Abbreviated transcription (Latin):
antem mortis ad qͥficio. Im pii antẽ manibꝰ
⁊ u̾bis accersierunt illam. ⁊ examantes illã
arnicam. de flux̾unt. ⁊ sponsiones posti̾unt:.
ad illam. quoniam morte dĩeni: qui sunt
ex parte illius. Dix̾unt autẽ apii. cogitã¬
tes apud se: non rec̾te. Exignum. ⁊ cum ce¬
dro est: tempus uite est nostie. Non est
resrig̾um in sine homnis ⁊ uõ est qui ag
ratus sit: reuersus ab iferis. Quia ex inchi¬
lo nati sumns. ⁊ post ħ enmus᷑ tanquã ñ
fuerimꝰ. quoniam fumus et flatus est iu
narib nost . et sermo scintille est ad
cõraonendũ: cor nostrũ. qr extinctus cinis
erit corpus nostrum. ⁊ spuitus disfunde᷑
tanqũã mollis aer. ⁊ transiẽt uita nostra:
tancquã uestigium nubis. ⁊sicut nebula disso¬
luec ᷑: que sugata et a radiis solis. ⁊ acalore
illius agrauata. ⁊ nomen nostiũ ob luõnem
oꝑ um uostroꝵ. Uibre enim transitus est.
tempus nostrĩ. ⁊ non est reu̾siõ fuis nostri. qͦ¬

Expanded text:
manibus et verbis arcessierunt illam et aestimantes illam amicam defluxerunt et sponsionem posuerunt ad illam quoniam digni sunt qui sunt ex parte illius dixerunt enim apud se cogitantes non recte exiguum et cum taedio est tempus vitae nostrae et non est refrigerium in fine hominis et non est qui anitus sit reversus ab inferis: quia ex nihilo nati sumus, et post hoc erimus, tanquam si non fuerimus; quoniam fumus et flatus est in naribus nostris; et sermo scintillae ad commovendum cor nostrum: quia exstinctus cinis erit corpus nostrum, et spiritus diffundentur tanquam mollis aer, et transibit vita nostra tanquam vestigium nubis, et sicut nebula dissolvetur, quae fugata est a radiis solis, et a calore illius aggravata; et nomen nostperum nostrorum. Umbre enim transitus est tempus nostrum, et non est reversio finis nostri, qu
Abbreviated transcription (Latin):
anĩmã. enis. ¶ Otum spirccum simi ꝓfert stulf.
Sapiens differc. et ieseruat i postenim. Princes
qui libent̾ andit u̾ba mendacii: omnes ministͦs :
habet im̃ pios. pauꝑ et creditor obuiau̾unt swbĩ.
utriusq illuminator est dominꝰ. Rex qui iudicat
ĩ u̾itate panꝑes: t hronus cuis met̾nura fir̃ma¬
bit᷑. uirga atq correctio tribuit sapientiam. pui
er autẽ qus dumitnt᷑ uoluntan sue: confinidit
matrem suam. hir multiplicatõne im̃pioꝵ multi¬
plicaͥnͣtur sceła. et ruinas eorum iusti uidebunt.
Erndi silum taum. et resug̾ahit te. et dabis de¬
licias annae sue. Cum ꝓpħia. decit : disciplinabs¬
tur populus. Qͥ uero custodit legem : beatus ÷.

Expanded text:
spiritum suum profert stultus sapiens differt et reservat in posterum princeps qui libenter audit verba mendacii omnes ministros habebit impios pauper et creditor obviam fuerunt sibi utriusque inluminator est Dominus rex qui iudicat in veritate pauperes thronus eius in aeternum firmabitur virga atque correptio itur voluntati suae, confundet matrem suam. In multiplicatione impiorum multiplicabuntur scelera: et justi ruinas eorum videbunt. Erudi filium tuum, et refrigerabit te, et dabit delicias animae tuae. Cum prophetia defecerit, dissipabitur populus: qui vero custodit legem, bea
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sine labore ent uonissima senectus illoꝵ. Et
si teletũs defuncti fueriũt : non hẽbunt. spem. uͦ
in diẽ agnitionis allocutionem. Nationes enĩm
est casta generatio : cum claritate. Ita mortalis
enim̃ est memoriã ilłi: quoniam et aput deũ
uota est. et aput homines. Cura p̾sens est uritã¬

Expanded text:
ima senectus illorum et si celerius defuncti fuerint non habebunt spem nec in die agnitionis adlocutionem nationis enim ior est generatio cum claritate inmortalitas est enim in memoria illius quoniam et apud Deum nota est et apud homines cu
Abbreviated transcription (Latin):
iñ uĩeis engad̾di. Ecce tupulcra es amica
mea. ecce cu pulcra. oculi tni colũbaꝵ. Ecee
tupulcher es dilecte mi: ⁊ de corus. lec tulus no¬
ster floribus. dy gna domoꝵ nr̃añ: ced̾na. la¬
q̃ aria nr̃a cypressina. Ego elos campi ⁊ liliũ
connallium. Sicut lilium iater spinas.
sic̃ amc̃a mea inter alias. Sicut raalus ni

Expanded text:
pulchra es amica mea ecce tu pulchra oculi tui columbarum ecce tu pulcher es dilecte mi et decorus lectulus noster floridus tigna domorum nostrarum cedrina laquearia nostra cypressina ego flos campi et lilium convallium sicut lilium inter spinas sic amica mea inter filias sicut mal
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ñ possit contra foitiõrẽ se iuiditiõ contend̾e.
uerba sunt płri ma. multaq in disputando uanita¬
tem habentia. Qͥd uecesse est homini maiora se
quereae cũ iguoret quid cãducat sibi inuita sua:
unaiera dierum peregͥ iatiois sue. tempore quod
uelud uubra. piet̾iit. aut qͥs es pot̾it̃ uidicare.
Qͥ d post cum fu curum sub sole sit: Meluis est boñ¬

Expanded text:
 iudicio contendere verba sunt plurima multa in disputando habentia vanitatem quid necesse est homini maiora se quaerere cum ignoret quid conducat sibi in vita sua numero dierum peregrinationis suae et tempore quo velut umbra praeterit aut quis ei poterit indicare quid post eum futurum sub sole sit melius est
Abbreviated transcription (Latin):
dentem. antẽ illã: forib suis inemẽt. Cogitare gͤ de
illa: sensus est consĩfmacus ⁊̃ qui iugila i̾t̃ ꝑꝑ illã:
cico cat securis qm̃a dignos se ipsa cir̃cuit᷑: querens.
⁊ iñ uiissuis ostendet se illis hylauter. ⁊̃ tã omni ꝓ uidẽ¬
cia occarret illis. Iniciũ enim illñs: uenissima est dis̃¬

Expanded text:
Cogitare enim de illa sensus est consummatus; et qui vigilaverit pro illa, cito erit securus. Quoniam dignos se ipsa circumit quaerens, et in viis ostendet se illis hilariter, et in omni providentia occurrit illis. Initium enim illius verissima est disc
Abbreviated transcription (Latin):
suo uoce gͣndi. de nocte consargens maledicen¬
ti similis est. tecta ꝑstillancia indie sugoris: ⁊
litigiõsa mulier cõꝑant᷑. qui retinet eam qua¬
si qui ueutã teueat. et oleum dext̾e sue enacet.
fent̃ ex acaitur f̾ro. et homo ex acuit fnciem a¬
ia sus. Qͥ scruat sicum: comedet sinctuᷤᷤ euiꝰ. ⁊
qui custos est domim susi᷑ glorisicabit᷑. Qͦ mͥ in
aquis resplendent uultus ꝓspiciẽncium: sio corda
hominũ: inauifesta sunt prudentib. Inferuꝰ et ꝑ

Expanded text:
gens maledicenti similis erit. Tecta perstillantia in die frigoris, et litigiosa mulier comparantur: Qui retinet eam, quasi qui ventum teneat, et oleum dexterae suae vocabit. Ferrum ferro acuitur, et homo exacuit faciem amici sui. Qui servat ficum, comedet fructus ejus: et qui custos est Domini sui, glorificabitur. Quomodo in aquis resplendent vultus prospicientium, sic corda hominum manife
Abbreviated transcription (Latin):
tare nistum. s ⁊ ab illo. ne subt᷑has manum tu¬
am. qr qui deum tim̃et: nicħ negligit. Sapieu¬
cia confortait sapientẽ suꝑ decem pͥncipes
ciuitatis. Non emm̃ est hõ uistus ĩt̾ra qͥ faci
b qui dicuntur. ne accomodes cor fuͬim. ne for¬
te andies seruũ maledicentem tibi. Scit enim̃
ceiptaus: in sapintiã dixs. sapiens efficiar. ⁊
ipsa longius recessit ame: rulto magis quam
orat. Et alta ꝓfunditas. quis isĩueniẽt eam:ͤ
lusttaus unu̾sa ammo mesᷤ. ut scĩem ⁊ con si¬
etatem stalti. et errorem impnudenciũm. ꝙ iñ¬
ueni a mariõrem morte mulierẽ. que laq̃ns uo¬
natoꝵ est. Et sagena cor eius uincula sunt
manus einis. Qͥ placet deo: esfugiet illam.
Qͥ autẽ peccator : capiet᷑ ab illa. Ette hoo nĩ¬
uens. dixist ecclesiastes. unii et altor̃ ut
ruenrem rõnem: quam ad huo quent aui¬
ma. mea. ⁊ ñ inueni. uirura de mille unũ

Expanded text:
tare justum, sed et ab illo ne subtrahas manum tutare justum, sed et ab illo ne subtrahas manum tuam: quia qui Deum timet, nihil negligit. Sapientia confortavit sapientem super decem principes civitatbus, qui dicuntur, ne accomodes cor tuum, ne forte audias seruum tuum maledicentem tibi. Scit enim tentavi in sapientia. Dixi: Sapiens efficiar: Et ipsa longius recessit a me multo magis quam erat: et alta profunditas, quis inveniet eam? Lustravi universa animo meo, ut scirem, et consietatem stulti, et errorem imprudentium: Et inveni amariorem morte mulierem, quae laqueus venatorum est, et sagena cor ejus, Vincula sunt manus illius: qui placet Deo, effugiet illam: qui autem peccator est, capietur ab illa. Ecce hoc inveni, dixit Ecclesiastes, unum et alterum, ut invenirem rationem, quam adhuc quaerit anima mea, et non inveni. Virum de mille unum
Abbreviated transcription (Latin):
sis nelox ad irasceudũ. qr ia in sinũ stalti reqͥescit.
Ne dicas quid putas cause este  quod pͥora cem¬
pora tem. melioia fuere quara nunc sint: stul¬
ta enim̃ est hisicemodi in t̾rogatiõ. Utiliõr enm¬
ost sapientiã cum diuiciis: ⁊ magis prodest indẽ¬
cib solem. Sicut eniñ ꝓtegit sapientiã: sic prote¬
git petcuniã. hoc auts̃ plis ht̃ enaditiõ ⁊ sapientiã.
quod uitam tribuunt possessori suo. Consid̾a o¬
ꝑa. da quod nemo possit̾ corng̾e quem ille de¬
s̃pex̃it. In die bona fruere uonis. ⁊ malam diem
p̾caue. Sicut euim̃ hanc: sic̃ ⁊ illam fecit deusai
ñ inueniãt enn homo contra iustas quenmoni¬
as. hec quoq uidi indieb natiuitatis mee: Iu¬
stas ꝑit iiusticia fua. ⁊ impus multo nut
tempͥore. ⁊ insua: malicia. Noliesse iustus multũ.
neq plus sapias quam necesse est. ne obstupescas.
Ne mmpiẽ agas multum. ⁊ noli esse stultus. ne
moriat᷑is interapore non tuo. bonum est te sustẽ¬

Expanded text:
lti requiescit. Ne dicas: Quid, putas, causae est quod priora tempora meliora fuere quam nunc sunt? stulta enim est hujuscemodi interrogatio. Utilior est sapientia cum divitiis, et magis prodest videntibus solem. Sicut enim protegit sapientia, sic protegit pecunia. Hoc autem plus habet eruditio et sapientia, quod vitam tribuunt possessori suo. Considera opera Dei, quod nemo possit corrigere quem ille despexerit. In die bona fruere bonis, et malam diem praecave. Sicut enim hanc, sic et illam fecit Deus, ut non inveniat homo contra eum justas querimonias. Haec quoque vidi in diebus vanitatis meae: Juserit in sua justitia. Noli esse justus multum, neque plus sapias quam necNe impie agas multum: et noli esse stultus, ne moriaris in tempore non tuo. Bonum est te susten
Abbreviated transcription (Latin):
sut mraitaa t̾re. ⁊ ipsa sunt sapienciora: sapien¬
tib. formice populus insirmus. que p̾parant in messe
cibum sibi. lepusculus plebs m̃ nalida: que collocat
ĩpetra cubile siuuta. Regem locusta ñ habet. ⁊
⁊ morat᷑ inedibus regis. tͥa sunt que uñ gͣdiunt᷑.
et quartun quod incedit felicit̾. leo forassimuᷤ
bestiarum. ad nullius pauebit occ᷑suiti. Gallus suctĩ¬
stus lumbos. ⁊ eries. nec est qui resistat es. et qui

Expanded text:
sunt minima terre et ipsa sunt sapienciora sapientibus: Formice, populus infirmus, qui preparaverit in messe cibum sibi; lepusculus, plebs invalida, que collocat in petra cubile suum; regem locusta non habet et et moratur in aedibus regis. Tria sunt, quae bene gradiuntur, et quartum, quod incedit feliciter: Leo fortissimus bestiarum, ad nullius pavebit occursum: Gallus succinctus lumbos: et arie
Abbreviated transcription (Latin):
tioneta uerbs. Sapĩa homiias lucet iñ uł¬
tu eins. et potentissinius faciem eiꝰ com mu-¬
cauit. Ego os regis obseruo. ⁊ p̃cepta iura¬
faciet. et sermo illnis potestate plenus est.
nec dicere es qͥsqua pocest. qͣre ita facis: Qͥ
custodit p̃ceptum: ił exꝑiet᷑ quie qͣm malĩ.
Terapus et responissõneti cor sapientis intelligit.
Omni regocio tempus est. ⁊oportumtas. ⁊ muł¬
ca homimñis aflictio. Q ignorat p̾c̾ita ot futa.

Expanded text:
ominis lucet in vultu eius et potentissimus faciem illius commutavit ego os regis observo et praecepta iurafaciet et sermo illius potestate plenus est nec dicere ei quisquam potest quare ita facis qui custodit praeceptum non experietur quicquam mali tempusOmni negotio tempus est, et opportunitas, et multa hominis afflictio, quia ignorat praeterita, et futura
Abbreviated transcription (Latin):
ne illus sicut artole aromatuma consite: a
pignentauis. labiã cuis. labia: distillantia my-¬
rram prunam. Manus illus tornatiles aintẽ.
plene iacuictis. uenter eius eburneus distinc¬
cus saphyris. Enua illiꝰ columpne marmoreẽ.
que fundate suut suꝑ bases aureas.÷ Specic̃s

Expanded text:
illius sicut areolae aromatum consitae a pigmentariis labia eius lilia distillantia murram primam manus illius tornatiles aureae plenae hyacinthis venter eius eburneus distinctus sapphyris crura illius columnae marmoreae quae fundatae sunt super bases aureas speci
Abbreviated transcription (Latin):
es facit malum. ⁊ ꝑ pacientiam sustentat᷑. ego
crgnons quod entbonum tientib deuni. qui ue¬
rentur faciem eius. Non sit bonum impio
nec ꝑiolongent᷑ dies eius. s quasi imibra tͣnse¬
ant qui nõ tamnent faciẽm dominũ. Est ⁊ aliã
uanitas: que fit suꝑ t̾ram. Sunt iusti qͥbis
mala ꝓueniunt quasi opera eg̾nt impioꝵ
et sunt napĩ qui ita securi sunt quasi rstoꝵ
facta hãnt. s tn ħ uanissim̃it iudicõ. landaus igi¬
tur leticiaua. qd ũ esset homuui bonum sub
sole. nisi quod comed̾et ⁊ bib̾et. atq gaud̾et.
⁊ solũm hõc secum asf̾tet delabore suo. in die¬
bus uite sue. quos dedit ei deus sub sole. et
apposus cormenm ut sarcm sapientiam. ⁊ i ñ¬
tellig̾em distinctionẽ que uersat᷑ int̾ra. est
homo qui diebus ⁊ noctib sompnũ cͣapit ocu¬
lis. ⁊ intellexi quod omniũ oꝑum deĩ nullam
possit homo nnenire iatiõnẽ eoꝵ que suint
ob̾sole. Et añato plus laboiau̾it ad querendũ.

Expanded text:
malum, et per patientiam sustentatur, Ego cognovi quod erit bonum timentibus Deum, qui verentur faciem ejus. Non sit bonum impio, nec prolongentur dies ejus, sed quasi umbra transeant qui non timent faciem Dei. Est et alia vanitas, quae fit super terram: sunt justi, quibus multa proveniunt, quasi opera egerint impiorum. Et sunt impii, qui ita securi sunt, quasi justorum facta habeant: sed et hoc vanissimum judico. Laudavi igitur laetitiam, quod non esset homini bonum sub sole, Nisi quod comederet, et biberet, atque gauderet: et hoc solum secum auferret de labore suo, in diebus vitae suae quos dedit ei Deus sub sole. Et apposui cor meum, ut scirem sapientiam, et intelligerem distentionem quae versatur in terra: Est homo, qui diebus ac noctibus somnum non capit oculis, Et intellexi, quod omnium operum Dei nullam possit homo invenire rationem, eorum quae fiunt sub sole: Et quanto plus laboraverit ad quaerendum,
Abbreviated transcription (Latin):
ustoꝵ antẽ amme in manu dei sunt.⁊
non tanget illos cormentũ malitier uisi sũt
oculis insipienciũ mori. extimata est affliõ¬
tio exitus illorũ. ⁊ abitinere iuisto abierant
iñ ext̾minium. Et quod a nobis est iterex¬
t̾mnui. illi autẽ sunt in pace. Et si coiã ho¬
minib tormenta passisunti spes illoꝵr ĩ mor

Expanded text:
 anime in manu Dei sunt: et non tanget illos tormentum mortis. Visi sunt oculis insipientium mori: et extimata est afflictio exitus illorum. Et ab itinere justo abierunt in exterminium: et quod a nobis est iter exterminii: illi autem sunt in pace. Et si coram hominibus tormenta passi sunt: spes
Abbreviated transcription (Latin):
des. ⁊ tñ nestit homo uctum amoie uel odiõ¬
sit dignus. S oumia insuts seruant᷑ icer¬
ta. eo quod uniuersa eqne euenlant iusto:
et impiõ. bono ⁊ ialo. muido: ẽt ĩ numdo.
inmolanti nictimas. et sacͥficia contemp nẽ¬
ti. Siat bonus: sic̃ et ꝑu̾it᷑. ut pect̃ator. ita
⁊ ille qui nenĩ deierat. hoc est pessiũ int̾ oĩa:
que sub sole fiiit. q eadem cunctis eueniunt. rñ
⁊ corda filiorim hominũ mplent᷑ malicia. ⁊ con

Expanded text:
Dei et tamen nescit homo utrum amore an odio dignus sit sed omnia in futuro servantur incerta eo quod universa aeque eveniant iusto et impio bono et malo mundo et inmundo immolanti victimas et sacrificia contemnenti sicut bonus sic et peccator ut periurus ita et ille qui verum deierat hoc est pessimum inter omnia quae sub sole fiunt quia eadem cunctis eveniunt unde et corda filiorum hominum
Abbreviated transcription (Latin):
fect uona intemporo suo. ⁊ mundũ tͣdidit dis̃¬
positioni ecꝵ. ut ñ rueniat hõ opus ꝯnodo¬
ꝑatus est deus abraitiõ usq ad fĩñem. Et co¬
iã nit̾a sua. Oranis enim homo qui comedit
et bibit. ⁊ iudetbonũ de laboie suo: hoc do¬
nua dei est ¶dici quod omnia opera que
timeatͫ. Quod factum est iñ ipse: ĩpm ꝑ¬
mnanet. Qͤ fut᷑a sunt iam suemit. ⁊ deusln¬
stauiat quod abĩt᷑. Uidi subsole in loco nids¬

Expanded text:
mundum tradidit disputationi eorum ut non inveniat homo opus quod operatus est Deus ab initio usque ad finem et coin vita sua omnis enim homo qui comedit et bibit et videt bonum de labore suo hoc donum Dei est didici quod omnia opera quaetimeatur quod factum est ipsum permanet quae futura sunt iam fuerunt et Deus instaurat quod abi
Abbreviated transcription (Latin):
asti cor meni: soior mea. sponsa mea: uł uerasti
tor meum iñ mio oculoꝵ taoꝵ. ⁊ in uno ciiue
colli cui. Quam pulcre sunt mãmetue.Soror:
mea. sponsa mea. pulcͥora sunt ubera tua : inno.
t̃ odor unguentoꝵ cuoruui: suꝑ omĩa aromata.
fanis distillans labia tua. sponsa. mel et lac sub

Expanded text:
sti cor meum, soror mea, sponsa, vulnerasti cor meum in uno oculorum tuorum, et in uno crine colli tui. Quam pulchrae sunt mammae tuae, soror mea, sponsa mea! Pulchriora ubera tua vino, et odor unguentorum tuorum super omnia aromata. Favus distillans labia
Abbreviated transcription (Latin):
memoria. s net eorum quidem que postea fu¬
t᷑a sunt erit recordatiõ aput eos qui futuri
sunt iũ nouissimo. E uõ ecclesiastes fui tex
uidi cuncta que furt subsole. ⁊ ecce iraiuer¬
sa uanitas: et afflictio sp̃c. ꝑ u̾si disficile cor nõ¬

Expanded text:
um quidem, quae postea futura sunt, erit recordatio apud eos, qui futuri sunt in novissimo. EGO ECCLESIASTES fui rex Vidi cuncta, quae fiunt sub sole, et ecce universa vanitas, et afflictio spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
atq stulticiã. ⁊ͦguons quod in hiis qͦ esset la¬
bor et afflictiõ spuitus. eo quod m̃multa sa¬
pientiã multa sit nidi̾gnatio. et quĩ addit
et uidĩ quod hoc qͦ esset uanitas. Risim qi¬
reputaui euorem. et gaudiõ dixi. Qͥd fiustͣ
deciꝑis  Cogitaui incorde meo abstrahe aui

Expanded text:
quod in his quoque esset labor, et afflictio spiritus. Eo quod in multa sapientia, multa sit indignatio: et qui addit sEt vidi quod hoc quoque esset vanitas. Risum reputavi errorem: et gaudio dixi: Quid frustra deciperis? Cogitavi in cord
Abbreviated transcription (Latin):
tam uanũ unde cessaus. renũciauit q cor me¬
uta nltra laborare sub sole. Nam cura aliꝰ la¬
boret insapĩa: ⁊ doctͥna. et sollicitudine: ⁊¬
homunis otioso quesita duuittit. et ħ gͦ ua-¬
intas. et magnum malura. Qd enim ꝓd̾it
horaiñs de uniũ̾so labore suo. ⁊ afflic̃tio ne spi¬
ritus. qua sb̾ sole traciatus est. cuncti dies

Expanded text:
cessavi, renuntiavitque cor meum ultra laborare sub sole: nam cum alius laborat in sapientia, et doctrina, et sollicitudine, homini otioso quaesita dimittit; et hoc ergo vanitas et magnum malum. Quid enim proderit homini de universo labore suo, et afflictione spiritus, qua sub sole cr
Abbreviated transcription (Latin):
boranit uĩ uent᷑: cunctis dieb uit̾e sue come¬
dit in tenebns. ⁊ iñ cuns multis. ot in erumpna
atq tͥsticiã. Hoc itenini michi uisum est bo-¬
nun. ut comedat qͥs et bibat. ⁊ siuat᷑ loticiã
ex labore suo. quo laborauit ipse subsole au¬
m̾o dicium uite sue. quos dedit ei doumus ⁊
h est pars illius. ⁊ omni homini cuidedit deus
diuicias. atq substanciam. potestatem ei tribu¬
it ut comedat ex is. ⁊ siuat ᷑ parte sua. ⁊eteͤ
de laboie suo. hoc est douum dĩ. Non enim sa-¬
tis recordabit᷑ dicĩ inte sue. eo quod deus ocru-¬
uidit sub sole. ⁊ quidem fitqueus apud homĩes.
uir̃ cui dens dedit diuitias. ⁊ substantiã ⁊ ho-¬
norem. Et nich deest anime sue ex oĩb q̃ desi¬
d̾at. ne enbuit ei potestatem deus ut comedat ex eo.
Si homo exͣneus uorabit illud. hoc uauitas et mag¬
na miseua est.Si genuent quispiam. centumi li
b̾os ⁊ uxit miultos annos. ⁊ pluresᷤ dies etatis habu¬

Expanded text:
vitae suae? Comedit in tenebris et in curis multis, et in aerumna atque tristitia. Hoc itaque mihi visum est bonum, ut comedat quis, et bibat, et fruatur laetitia ex labore suo, quo laboravit ipse sub sole, Numero dierum vitae suae, quos dedit ei Deus: et haec pars illius. Et omni homini, cui dedit Deus divitias, atque substantiam, potestatemque ei tribuit ut comedat ex eis, et fruatur parte sua, ede labore suo, hoc est donum Dei. Non enim satis recordabitur dierum vitae suae, eo quod Deus occuvidi sub sole, et quidem frequens apud homines: Vir, cui dedit Deus divitias, et substantiam et honorem, et nihil deest animae ejus, ex omnibus quae desierat: Nec tribuit ei potestatem Deus ut comedat ex eo. sed homo extraneus vorabit illud: Hoc vanitas, et magna miseria est. Si genuerit quispiam centum, et vixerit multos annos, et plures dies aetatis habu
Abbreviated transcription (Latin):
regis uisiõ qua erudiuit eum mat̾ sua. Qͥd dileo¬
te niĩ. quid dilecte ut̾i mei. qͥd dilecte uotoꝵ mo¬
oram: Ne ded̾is mulierib substanitiã tuam. ⁊ di
intias tuas ad delen dos regeᷤ. Noli regib osa mu
el noli regib dare uinum. qr nulłũ secretũ ÷ iͥ re¬
gnat ebͥetas. ne forte bibant et obliiscantꝰ ũnfi

Expanded text:
 Visio, qua erudivit eum mater sua. Quid, dilecte mi; quid, dilecte uteri mei; quid, dilecte votorum meorum? Ne dederis mulieribus substantiam tuam, et vias tuas ad delel, noli regibus dare vinum; quia nullum secretum est, ubi regnat ebrietas; ne forte bibant et obliviscantur
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesiastem scẽ blesille lege¬
pera: ut eam ad contemptũ
chilo. rogatum abea ut iñ morem comuenta¬
rioli: obscara queq dissererem: ut absque me
posset intellig̾e: que legebat. Itaq quoniam
te nostre hr̃e consortemi. tantoq uulu̾e tunc ꝑ¬
cussus: obimitus. ninc inbethleem positus anguͥ¬
stiore uidelicet ciuitate. et illius memoriẽ ⁊ uo¬
bis reddo quod debeo. hoc bͤ inter amoriens.
quod millius auctoritatem secutus sum. Sed
tum consuctudinuĩ coaptaũ. Inhiis dum tax¬
tat que uec multum ab hebĩcis discrepabant:
int̾dum qͦ aquile ⁊ simachi. ⁊ theodotionis re-¬
cordatus sum: ut nec nouitate uimiã lectoris stu¬
dium de t̾rerem. nec tarsum contra conscienci¬
am meam fonte ueritatis omisso: opiniõ¬
nim riuulos ꝯsectarer.

Expanded text:
Ecclesiasten sanctae Blesillae legerem, ut eam ad contemptum ro nihilo; rogatum ab ea, ut in morem Commentarioli obscura quaeque dissererem, ut absque me posset intelligere, quae legebat. Itaque quoniam tae nostrae habere consortem, tantoque vulnere tunc perculsus obmutui: nunc in Bethleem positus, augustiori videlicet civitate, et illius memoriae, et vobis reddo quod debeo. Hoc breviter admonens, quod nullius auctoritatem secutus sum; sed tum consuetudini coaptavi: in his dumtaxat, quae non multum ab Hebraicis discrepabant. Interdum Aquilae quoque et Symmachi, et Theodotionis recordatus sum, ut nec novitate nimia lectoris studium deterrerem, nec rursum contra conscientiam meam, fonte veritatis omisso, opinionum rivulos consectarer.
Abbreviated transcription (Latin):
da iuidetur: et tñ non est lota sordib suis: gn̾a¬
ciõ cus ex coisi sunt oculi: et palpebre enis iñ alta
subrecte. gñatio que ꝓ dentibi gladiõs habet. ⁊
cum mandit molaubus snis nt comedat m̃opes
de t̾r. et pauꝑes ex homimb. Sanguissugue st¬

Expanded text:
da videtur et tamen non est lota a sordibus suis generatio cuius excelsi sunt oculi et palpebrae eius in alta subrectae generatio quae pro dentibus gladios habet et commandit molaribus suis ut comedat inopes de terra et pauperes ex hominibus sanguisugae
Abbreviated transcription (Latin):
iepleu̾ant inticei oꝑuerant suꝑsiciem euisi
spine. et mad̾iã lapidum desttucta erat. Qdͥ
cum iudissera: p̾osui ncorde meo. et exemplo
didici disciplinam. usqquo piger dounis. usq qͦ
desomi no consurges: panim inquã dor es. mo¬
dicum dormitabis. panxillum maniᷤ consẽs:
ut quiescas. et ueniet cibĩ qͣł cursor egestas
cica. et mẽdicitas tua qs uir̃ armatas.

Expanded text:
uerant superficiem ejus spinae, et maceria lapidum destructa erat. Quod cum vidissem, posui in corde meo et exemplo didici disciplinam . Usquequo piger dormis, usquequo de somno non consurgis? Paululum dormies, modicum dormitabis, pauxillum manus conseres ut quiescas, et veniet quasi cursor egestas tua, et mendicitas
Abbreviated transcription (Latin):
state . uii. fidelis multũ laudabit᷑. Qͥ antẽ festi¬
nat ditan: ñ ent m̃nocens. Qͥ cognoscit nĩ uidĩ¬
tio faciem: ñ bñ facit iste. et piobuccella panis:
et amacre. et diãt h ñ est pectatum: paraicepᷤ
homicidie est. Qͥ se iactat et dilatat : mrgi¬
a concitat. Qͥ u̾o sperat in domino: saluabit ᷑.
Qͥ considit in corde sno: staltus est. Qͥ aũ gradit᷑¬

Expanded text:
autem festinat ditari non erit innocens qui cognoscit in iudicio faciem non facit bene iste et pro buccella panis et a matre: et dicit, hoc non est peccatum, particeps homicidae est. Qui se jactat, et dilatat, jurgia concitat: qui vero sperat in Domino, sanabitur. Qui confidit in corde suo, stultus est: qui autem gradit
Abbreviated transcription (Latin):
speranda est: qña illiꝰ correctiõ. Qͥ delicate apu¬
eritia nitrit seruũ suum : postea sentiet eum¬
contumacem. uir iracundus ꝓ nocat rixas. et qͥ
ad indĩgnandũ facilis est: ent ad peccata pro-¬
clinioe. Superbum sequit᷑ humilitas. ⁊ humi¬
lem spũ: suscipiet gloria. Qͥ cm fure parti¬
citat: odit animã suam. ad inrãtem audit : ⁊̃
non indicat Qͥ timet homien cito cortet. qͥ

Expanded text:
eptio. Qui delicate a pueritia nutrit servum suum, postea illum sentiet contumacem. Vir iracundus provocat rixas: et qui ad indignandum facilis est, erit ad peccatum proclivior. Superbum sequitur humilitas: et humilem spiritu suscipiet gloria. Qui cum fure participat, odit animam suam: adjurantem audit, et non indicat. Qui timet hominem, cito corruet: qui
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ qd̃ qũaitũ ño qnam ditit: sussicit. Inferiuus.
et os milue. et t̾ra que ñ satiat᷑ a qͦ. Ingnis nͥo
nũcqñã sũsficit. dicit. Oculum qui subsanat
patrem. et qui despidit parcum mat̾s suer suffo-¬
diant enu corui. de torrentib. ⁊ commedant
cum filii aquile. ¶Ria sunt difficilia michi. ⁊
quartum penitus ignoro. uiam aquile incelo. uiam
colubri suꝑpetͣti. uiam uauis in mediõ mari. et ui¬
am nauis uiri: in adolescentiã. talis est et mã mu¬
lieris ad ult̾e. que commedens. et tergens ol suũ
dicet. Non sum oꝑata malũ. ꝑ tͥa monet᷑ terra.

Expanded text:
t: Sufficit, Infernus, et os vulvae, et terra, quae non satiatur aqua: ignis vero numquam dicit: sufficit. Oculum, qui subsannat patrem, et qui despicit partum matris suae: Effodiant eum corvi de torrentibus, et comedant eum filii aquilae. Tria sunt difficilia mihi, et quartum penitus ignoro: Viam aquilae in coelo, viam colubri super petram, viam navis in medio mari, et viam viri in adolescentia. Talis est et via mulieris adulterae, quae comedit, et tergens os suum dicit: Non sum operata malum. Per tria movetur terra,
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ua tfaqui. Uicet niger. seo est. fortis. ĩ mediõ
plateaꝵ occiden dus sum. fonea ꝓfunda: os ali¬
ene cuntatis cui uiratus est dominꝰi mnadet iñ
eam. Stalticiã colligata: est in corde puen ⁊
inrga discipline: fugabit eam. Qͥ cabũpniã¬
tur pauꝑeta ut augeat dnucias suas: da uit¬
ei ip̃se ditiori et egebit. Islimi inelma au
cor: ad doctͥnam meam. que pulcra ent tibs:
cũ sernau̾is eam iñnentre tuoi et redunda bit
in labiis tuis. ut sit in dño fiducia tua. unde
et ostendam cam tibi hodie. Ecte descͥpsi cam
cnplicit̾. incogitatiõĩbus et sciẽntiã. ut osten¬
d̾em cibi fir̃mita tẽ. et eloqͥa u̾itatis. respõ des ex
hiis illis qus mist̾int te. Nõ fatiãs moleatiam pau

Expanded text:
verba iniqui. Dicit piger: Leo est foris, in medio platearum occidendus sum. Fovea profunda os alienae: cui iratus est Dominus, incidet in eam. Stultitia colligata est in corde pueri, et virga disciplinae fugabit eam. Qui calutur pauperem ut augeat diuitias suas dabit ipse ditiori et egebit. Cum qucor ad doctrinam meam quae pulchra erit tibi cum servaveris eam in ventre tuo et redundabit in labiis tuis ut sit in Domino fiducia tua unde et ostendi eam tibi hodie ecce descripsi eam tibi tripliciter in cogitationibus et scientia ut ostenderem tibi firmitatem et eloquia veritatis respondere ex his illi qui misit te non f
Abbreviated transcription (Latin):
qͥrit scientiam. Si contuadĩs stultũ in pila: quasi
tipsanas fenente desaꝑ pilo: ñ aufe̾t ᷑ stulatia eiꝰ¬
ab eo. Diligent̾ agnosce ułtũ p᷑toris tui. tuos que
greges consid̾a. Nõ enini habebis pocestatema: s
corona tubuet᷑ tibs igen̾atione geu̾atõnũ. Oper¬
ta sunt pͣta. et apꝑuenĩt herte uirentes. et collo
cta sunt fena demontib. agni sunt ad uestim̃¬
cnm tiuim. ⁊ edi: ad agri p̾ciuam. Susficiat tibi
lac capraꝵ : racibes tuos. iͥ necessauã domns tue. ⁊
rad nic̃tum ancalis tuis fugit im̃pins: ꝑ sequente¬
nemine. Iustus autẽ quasi loo confidens: absq
terrore ent. propt̾ pectata t̾re multi pͥncipes eiis.

Expanded text:
re laudantis si contuderis stultum in pila quasi tisanas feriente desuper pilo non auferetur ab eo stultitia eius diligenter agnosce vultum pecoris tui tuosque greges considera non enim habebis iugiter potestatem sed corona tribuetur in generatione generationum aperta suntcta sunt fena de montibus. Agni ad vestimentum tuum: et hedi agri precium. Sufficiat tibi lac caprarum in cibos tuos: et in necessaria domus tue: et ad victum ancillis tuis. Fugit impius nemine persequente: justus autem quasi leo confidens absque terrore erit. Propter peccata terre: m
Abbreviated transcription (Latin):
piger indet᷑: uii. uins loquentibꝰ: sencentias. Sicat qui
appichendit auib canẽ: sic̃ qui tͤnsit im̃patiens. et cõ¬
miscebit᷑ rixe: at̾ius sic̃ut uoxius est qns matat lan¬
ceas et sagittas inmortem: ĩta ur̃ qui frandulent̾ no¬
cet amicosuo. ⁊ cũ fu̾it dep̾hensus: licet ludeas es. Cũ
defec̃̾nnt lingna extingaet᷑ ignis. et susur rone secͣsto:
irxia conqͥescint. Sicut earbones ad pͣdenas. et lig̃
uomodo si argento sordido ornañcͥ  uelis uas fic¬
aile. sic labia tumentia cam pessimo corde sociata: labiᷤᷤ
suis intelliꝑit᷑ inie: cũ incorde tractau̾t dolos. Qͣn¬
dosubraisit nocẽ suam: ne credid̾is es. quoniã neqͥtiẽ

Expanded text:
piger videtur septem viris loquentibus sententias. Sicut qui apprehendit auribus canem, sic qui transit impatiens et commiscetur rixae alterius. Sicut noxius est qui mittit lanceas et sagittas in mortem; sic vir qui fraudulenter nocet amico suo, et cum fuerit deprehensus dicit, Ludens feci. Cudefecerint ligna: extinguitur ignis: et susurrone subtracto jurgia conquiescunt. Sicut carbones ad prunas et ligna ventris. Quomodo si argento sordido ornare velis vas fictile: sic labia tumentia cum pessimo corde sociata. Labiis suis intelligitur inimicus: cum in corde tractaverit dolum. Qsubmiserit vocem suam: ne cre
Abbreviated transcription (Latin):
deo. S et hoo uauitas. ⁊ cassa sollicicudo mẽ¬
tis. Drunia tempus hñt. ⁊ suis spacĩs tͣnse.¬
unt nusuosa subsole. tempus nascendi. ⁊ tẽpꝰ
moriendi. cempus plantands. ⁊ tempus euelleu¬
di: quodplancatũ est. tempus occidends. et
tempus sauandĩ. tempuis destiueadĩ. ⁊ tempus
edificaudĩ. tempus flendi. ⁊ tempiss udends. tẽ¬
iis plangends: et teuipus saltandi. tempus
spargendi lapides. ⁊ terpꝰ coligendis. t empus am¬
plexandi ⁊ tempus longe sł ab amplexib temi¬
pus adquireuds. ⁊ tempus ꝑdendi. terayns custo¬
diends. ⁊ tempus abiciendi. temapns stindendii
⁊ teupus consuendi. terapis tacendĩ. et teui¬
pis loquẽdis. terpus dilcõms. ⁊ tempus odii ton¬
yus bels: ⁊ tecapus patis. Qͥ d ht̃ amplius hõ
delabore suos uidiasflidtiõnẽ qũa deus de dit

Expanded text:
sed hoc vanitas et cassa solicitudo mentis. Omnia tempus habent, et suis spatiis transeunt universa sub sole. Tempus nascendi, et tempus moriendi. Tempus plantandi, et tempus evellendi quod plantatum etempus sanandi tempus destruendi et tempus aedificandi tempus flendi et tempus ridendi tempus plangendi et tempus saltandi tempus spargendi lapides et tempus colligendi tempus amplexandi et tempus longe fieri a conplexibus tempus adquirendi et tempus perdendi tempus custodiendi et tempus abiciendi tempus scindendi et tempus consuendi tempus tacendi et tempus loquendi tempus dilectionis et tempus odii tempus belli et tempus pacis quid habet amplius homo de labore suo vidi adflictionem quam dedi
Abbreviated transcription (Latin):
uiẽ in messe : sic indecens est stulto: glouiã. Nam¬
sicut auis ad alta tͣnsuolanᷤ. et passer quo libet ua¬
dens: sio maledictum fiust ᷑ platum: in quẽ piara sir¬
ꝑnemẽt. flagollũ eqͦ. et chamus asino. ⁊ uir̃ ga iñ¬
torso m̃ pradenciina. Ne respõ deas stulto iuxta stal¬
ciciam suari: ne esfitianis ei smmuilĩ  EEsponde stilto
secundũ stuliciam snam. uesibi sapieas udeat᷑. Clandus
pedibus et nuiqͥtatem bibens: qui unttit ũba ꝑ nuntiũ
stultum. Qͦ mͦ pilẽs stust᷑ ht claudus: tibias. sic̃ ride¬
cens est m̃oie stulto pamboli. Sicut qui raittit lapidẽ
in aceruũ m̾curĩ: ita quis taibuit insipiẽnti houorẽ.
Qͦ ui a spina nascat  in mami temulenti : sic para¬
bola moie staldoꝵ. Iudicia fuin det̾miñat causas. et
qui iaporit stulto silentiũ: iras mitigat. Sicut ca¬
tas qui reu̾titar ad uomitñ suũ: Ac̃ imprdeus qui it̾¬

Expanded text:
viae in messe: sic indecens est stulto gloria. Sicut avis ad alia transvolans; et passer quo libet vadens: sic maledictum frustra prolatum in quempiam superveniet. Flagellum equo, et chamus asino, et virga dorso imprudentium. Ne respondeas stulto juxta stultitiam suam, ne efficiauxta stultitiam suam ne sibi sapiens esse videatur claudus pedibus et iniquitatem bibens qui mittit verba per nuntium stultum quomodo pulchras frustra habet claudus tibias sic indecens est in ore stultorum parabola sicut qui mittit lapidem in acervum Mercurii ita Quomodo si spina nascatur in manu temulenti: sic parabola in ore stultorum. Judicium determinat causas, et qui imponit stulto silentium, iras mitigat. Sicut canis, qui revertitur ad vomitum suum, sic imprudens
Abbreviated transcription (Latin):
tris teu: ne dimssens. et domũ stats tuic ne ingͣdiauᷤ.
in die afflictionis tre. Meluis est incaxis iuxta: qũa
stater procul. Stude sapientie filimi: et letisi¬
ca cor tuum. ut possis ex probͣni respond̾e sermo¬
nera. astutus nidens malñ: ausconditus est. ꝑu¬
uli transeuntes sustimieñt dispendia. Tolle ne-

Expanded text:
miseris: et domum fratris tui ne ingrediaris in die afflictionis tuae. Melior est vicinus juxta, quam frater procul. Stude sapientiae, fili mi, et laetifica cor meum: ut possis exprobranti respondere sermonem. Astutus videns malum, absconditus est: parvuli transeuntes sustinuerunt di
Abbreviated transcription (Latin):
lis confringet dmiciã. Mel iuensti. comede quod
sussi ait tͥ. ne forte saciatas: enonas illud Pobt᷑¬
he pedem taum. de domo proxiiri tuil ne qͣndo sac¬
atus od̾it te. Iacalum et gladius et sagitta acnta.
homo qu loqͥt ᷑ contra ꝑximũ sunra. fassũ testimoĩs.
dẽs putndis. et pes lapsus. qui sꝑat suꝑ nfideli iñdiẽ
angusit. et amittit palliũ in die sũoris. acetum iñ
uitro: qui cantat carmina corde ꝑ u̾so. Sicut tiuea
uestimẽto. et u̾mis ligno: ita tristicia unĩ nocet¬
cordi. Si esunent infancus tuus: aba illũ. Si sicie¬
rit da ei aqũa bib̾e. pͣnas enim congͤgabis supͣ ca¬

Expanded text:
t duritiam. Mel invenisti, comede quod sufficit tibi, ne forte satiatus evomas illud. Subtrahe pedem tuum de domo proximi tui, nequando satiatus tui oderit te. Jaculum, et gladius, et sagitta acuta, homo qui loquitur contra proximum suum falsum testimonium. Dens putridus, et pes lapsus, qui sperat super infidele in die angustiae, et amittit pallium in die frigoris. Acetum in nitro, et qui cantat carmina cordi pessimo. Sicut tinea vestimento, et vermis ligno: ita tristitia rum: Si esurierit inimicus tuus, ciba illum, si sitit, da ei aquam bibere. Prunas enim congregabis super ca
Abbreviated transcription (Latin):
te consurget ꝑditiõ eorum. et numĩn ntrius¬
q qͥs noit. ͣ hec qͦ sapientib cõgnoscere ꝑ
sonam inuiditiõ. aĩ ÷ bonum. Qͥ dicunt mpiõ
nistus es: maledicent eis ppłi. et de testabunt᷑ cos
tͥbus. Qͥ argamnt laudabunt᷑ . et suꝑ eos ueni¬
et uñdictiõ. labiã deofculabit ᷑ qui recta uerba
t̾ exeite agrum taum. et postea edific̃es p i ̃
tulm. Ne sis testis fiustra : contra ꝓxiirancu.¬
um. Ne lacteᷤᷤ quẽ qũa labnĩs tais. ne dicas. qͥ¬
modo feat mͥ: sic faciam ei. ⁊reddam uintusq¬

Expanded text:
te consurget perditio eorum: et ruinam utriuste consurget perditio eorum: et ruinam utriusque quis novit? Haec quoque sapientibus: Cognosceersonam in iudicio non est bonum. qui dicit impio: iustus es, maledicent ei populi, et detestabuntur eum tribus. qui arguunt, laudabuntur, et super. ipsos ueniet benedictio. labia deosculabitur qui recta uerba ter exerce agrum tuum: ut postea aedifices domum tuam. Ne sis testis frustra contra proximum tuum, nec lactes quemquam labiis tuis. Ne dicas: Quomodo fecit m
Abbreviated transcription (Latin):
tur fortitudo tua. E rue eos qui ducunt᷑ ad mor¬
tem. ot qui trahuntur ad int̾ritũ: uberare ne-
cesses. Si dix̾is. uires ñ suppetunt. Qͥ msstor est
cordis : ip̃ẽ intelligit. et seruatorem anime tue: ⁊
fallit. reddet q ħ omiñi mxta oꝑa sua. Comede si
li mel: qr bomim ÷. et fanũ dulcissimũ gntturi tu¬
o. sic et dectͥna sapi̾e amme tue: qũa cam iũuen̾¬
is: habebis nĩ nouissimis spem. et spes tua ñ ꝑ ibit.
Ne mlidiens et queras impietatem indomo iulti.
n nastes ceqͥem enus. E Eptĩes cnmm̃ cadit ustus ⁊
resurget. Impis aũ corrent iñ malum. Cum cea¬
d̾it uumicus tinis: ne gnudeas. ⁊ inruin̾a enis ne¬
exultet cortuum. ne foite usdeat dominis. ⁊ di¬
spliceat ei. et auf᷑at ab eo iram suam. Ne contẽ
das cũpeilimis. ne emuleris rm̃piosi quo ui am non
habent sutͤam splem mali. et lucerna nploꝵ
extiuguetur. Time dommũ filiins. ⁊ regẽ. et
cum detractorib non cõmis cearis. quomam repẽ¬

Expanded text:
tur fortitudo tua. Erue eos, qui ducuntur ad mortem: et qui trahuntur ad interitum liberare non cesses. Si dixeris, Vires non suppetunt: qui inspector est cordis, ipse fallit reddetque homini iuxta opera sua comede fili mi mel quia bonum est et favum dulcissimum gutturi tuo sic et doctrina sapientiae animae tuae quam cum inveneris habebis in novissimis et spes tua non peribit ne insidieris et quaeras impietatem in domo iusti neque vastes requiem eius septies enim cadet iustus et resurget impii autem corruent in malum cum ceciderit inimicus tuus ne gexultet cor tuum: ne forte videat Dominus, et displiceat ei, et auferat, ab das cum pessimis, nec aemuleris impios: Quoniam non habent futurorum spem mali, et lucerna impiorum exstinguetur. Time Dominum, fili mi, et regem: et cum detractoribus non commiscearis: Quoniam repen
Abbreviated transcription (Latin):
color euis. Ingreditur blaide: s ĩ nouissimo mor¬
debit ut coluber. ⁊ sicut regalus uenen a disfũ¬
det. Oculi tui indebunit extraneas. et cor tañ
lo quetar ꝑuersa. Et ens sicut dormiens ĩ me¬
diõ man. et quasi sopitus gubernator: amaisso
clano. ⁊ dices. uerb̾ailunt me. S non dolui. tͣx̃¬
unt me. ⁊ ego ñ sensi. Qͣndo enigilabo. ⁊ rur¬

Expanded text:
color ejus. Ingreditur blande, sed in novissimo mordebit ut coluber, et sicut regulus venena diffundet. Oculi tui videbunt extraneas, et cor tuum loquetur perversa. Et eris sicut dormiens in medio mari, et quasi sopitus gubernator, amisso clavo: Et dices: Verberaverunt me, sed non dolui: traxerunt me, et ego non sensi
Abbreviated transcription (Latin):
et gloriã iegum iũ uesigait sermonem. celũ
sur lura et terrã deorsum. et cor regam insantabille. an¬
fer rubigineri de argẽto. et egrediet᷑ uas purislimũ ati¬
stet̾is. Meliis est tnĩra ut dicat᷑ tͥ ascende huo: qũa
ut humilers corã pͥncipe. Q᷑ uid̾unt ocalitai ne ꝓ faᷤᷤ¬
in iurgiõ: aco. ne postea emẽdare nõ possił. cũ de hotie¬
stau̾is aincũ tuĩ. Causam tuama tͦcta cũ amico tuo. et
seccetum extͣneo ne reueles. ne force in sultet tibi cã an¬

Expanded text:
et gloria regum investigare sermonem. Coelum sursum, et terra deorsum, et cor regum inscrutabile. Aufer robiginem de argento et egredietur vas purissimum austeteris melius est enim ut dicatur tibi ascende huc quam ut humilieris coram principe quio cito ne postea emendare non possis cum dehonestaveris amicum tuum causam tuam tracta cum amico tuo et secretum extraneo non reveles ne forte insultet tibi cum au