comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
montiũ. uł in recessu rupiũ. uel in anfractus fluminũ. uox
auditur dulcior. & responsa suauia referens echo resultat
Ipsȩ quoq sordes auriũ non inutiles. quȩ ligant uocem
ut tenatior eiꝰ nobis & memoria sit & grã. De naribꝰ aut̃ qͥd
loquar. quȩ biuio & ꝓcero foramine antrũ quoddã reci-¬
piendis odoribꝰ prestant. ut non ꝑfunctoriȩ odor transeat.
sed diutiꝰ hereat naribꝰ. & earũ ductu cerebrũ sensusq de¬
pascat e Idõ diutius odor fragrat acceptꝰ. quã sermo reso-¬
nat. aut uisus apparet. Plerunq ergo qđ momento breui
fueris odoratꝰ. tota tͥ die spirat in naribꝰ. Per eas quoq pur¬
gamenta capitis defluunt. & sine fraude atq offensione
aliqua corporis deriuatur. Est etiã non mediocris sensus in
tactu. atqs in eo uoluntas gratissima sincerũq uidicium.
Plerunq enĩ tactu ꝓbamꝰ. quȩ ocłis ꝑbare non possumus.

Expanded text:
montium, vel in recessu rupium, vel in anfractu fluminum vox montium, vel in recessu rupium, vel in anfractu fluminum vox auditur dulcior, et responsa suavia referens echo resultat. Ipsae quoque sordes aurium non inutiles quae ligant vocem: ut tenacior ejus in nobis et memoria sit, et gratia. De naribus autem quid loquar, quae bivio et procero foramine antrum quoddam recipiendis odoribus praestant; ut non perfunctorie odor transeat, sed diutius inhaereat naribus, et earum ductu cerebrum, sensusque depascat? Ideo diutius odor flagrat acceptus, quam sermo resonat, aut visus apparet. Plerumque quod momento brevi fueris odoratus, toto die tibi spirat in naribus. Per eas quoque purgamenta capitis defluunt, et sine fraude atque offensione aliqua corporis derivantur. Est etiam non mediocris sensus in tactu, atque in eo voluptas gratissima, sincerumque judicium. Plerumque enim tactu probamus, quae oculis probare non possumus.
Abbreviated transcription (Latin):
I deo aures extantiores sunt: ut & ornatꝰ decorẽ prȩferas
&e excipiant omẽ illud qͥe qͥd de uertice sordiũ humorisut
defluxerit. simul ut in earũ sinibꝰ uox reꝑcussa sine ofen¬
sione interiores ingrediat᷑ anfractus. Nam nͥ ita e̾ẽt: qͥs
non ad omẽm fortioris sonũ uocis attonitꝰ redderet᷑. cum
int̾ ipsa subsidia frequent̾ imꝓuiso ictos elamore nos ob¬
surdescere sentiamꝰ: Tum uelut quȩdam ꝓpugnacula
udeas prȩtendẽ ad uersus frigoris aspitatẽ. calorisq flagrin¬
tiam ut net frigus penetree ductus patentes: neq nimꝰ
adurat estus. Sinuatio aut̃ interiorũ auriũ. modulandi
quendã numerũ prestat &e disciplinã. siquidẽ ꝑ anfractꝰ
auriũ qͥdam rithmꝰ efficit᷑ & modulis qͥb dam ingressȩ
sonꝰ uocis expͥmitur. Lenaces preterea sermonis accepti ipsos ee̾.
anfractus auriũ. usus ipse nos docet. si quidẽ uł in concauis

Expanded text:
Ideo aures exstantiores sunt; ut et ornatus decorem praeferant, Ideo aures exstantiores sunt; ut et ornatus decorem praeferant, et excipiant omne illud quidquid de vertice sordium humorisve defluxerit; simul ut in earum sinibus vox repercussa sine offensione interiores ingrediatur anfractus. Nam nisi ita esset, quis non ad omnem fortioris sonum vocis attonitus redderetur; cum inter ipsa subsidia frequenter improviso ictus clamore nos obsurdescere sentiamus? Tum velut quaedam propugnacula videas praetendere adversus frigoris asperitatem, calorisque flagrantiam; ut neque frigus penetret ductus patentes, neque nimius adurat aestus. Sinuatio autem interiorum aurium modulandi quemdam numerum praestat et disciplinam. Siquidem per anfractus aurium quidam rhythmus efficitur, et modulis quibusdam ingressae sonus vocis exprimitur. Tenaces praeterea sermonis accepti ipsos esse anfractus aurium usus ipse nos docet. Siquidem velut in concavis
Abbreviated transcription (Latin):
hominis in capite locatum. alios aut̃ nr̃i corporis sensus
ꝓpt̾ cerebrũ finitimo quodã. e̾ẽ. domicilio constitutos.
Initiũ enĩ neruorũ &e om̃ium sensuũ uoluntariȩ cõmotio¬
nis cerebrũ est. atq inde omis eorũ quȩ diximꝰ causa ma¬
nat. In itiũ aut̃ arteriarũ insiti caloris quo animantur
& tepefiunt uitalia .cor eẽ. pleriq arbitrant᷑. Sensuum
aut̃ singulorũ uelut organum nerui sunt. qͥ uelut cor¬
dȩ &e fides quȩdam de cerebro oriunt᷑ &e ꝑ partes corpo¬
ris in singula quęq officia deruant᷑. Ideo mollius ẽ.
cȩteris cerebrũ. qͥa om̃s suscipit sensus. unde om̾s nerui
erit. uł odor inhalauerit. uł lingua increpuerit. uel
os saporis acceꝑit. Qđ enĩ molle. ad cõpassionẽ aptius. Qđ
aut̃ durũ. ex aliquo rigore neruorũ ad agendũ efficatius
restantissimũ quoq munꝰ audiendi est. &x usus supͣ grãm

Expanded text:
hominis in capite locatum, alios autem nostri corporis sensus hominis in capite locatum, alios autem nostri corporis sensus propter cerebrum finitimo quodam esse domicilio consInitium enim nervorum et omnium sensuum voluntariae commotionis cerebrum est, atque inde omnis eorum quae diximus, causa manat. Initium autem arteriarum et insiti caloris, quo animantur et tepefiunt vitalia, cor esse plerique arbitrantur. Sensuum autem singulorum velut organum 138 nervi sunt, qui velut chordae et fides quaedam de cerebro oriuntur, et per partes corporis in singula quaeque officia derivantur. Ideoque mollius est caeteris cerebrum, quia omnes suscipit sensus; unde omnes nervierit, vel odor inhalaverit, vel lingua increpuerit, vel os saporis acceperit. Quod enim molle, ad compassionem aptius: quod autem durum ex aliquo rigore nervorum, ad agendum efficacius. Praestantissimum quoque audiendi munus est, et visui supra gratia.
Abbreviated transcription (Latin):
ocłorũ orbes. & tuti ad cauendũ. & ad intuendũ liberi. ꝓe
decori ad gram. ut pote in cristalli speciem refulgentes In
quorũ medio pupillȩ sunt. quȩ uidendi munũs oꝑant᷑
ac ne qua incidentes iniuriȩ offensione lȩdant᷑: pilis hinc
in de consertis uelut quodam uallo ꝑ circuitũ muniunt᷑
Unde cutum sibi auxiliũ postulans ꝓpħa ait. custodi me
dnẽ ut pupillã ocłi. ut ꝓtectionis diuinȩ fieret ei tam
sollicita & tuta custodia quã pupillȩ ocłi. quã tutissimo
quodã naturȩ uallo munire dignatꝰ ÷ simul qͥa in nocen¬
tia & integritas leui sorde asꝑsa uiolant᷑. & grẽ suȩ munꝰ
amittit. Et idõ ꝓspiciendũ ne qͥs eam puluis erroris oblinꝙ
aut ulla ueret festuca peccati. qͥa scriptũ est. eice pͥmum
trabem de oculo tuo. & tc̃ uidebis eicere festucã de ocło
frĩs tui. Itaq ꝓpt̾ oculos ferunt medendi periti. cerebrum

Expanded text:
oculorum orbes et tuti ad cauendum et ad intuendum liberi et oculorum orbes et tuti ad cauendum et ad intuendum liberi et decori ad gratiam utpote in crystalli speciem refulgentes. in quorum medio pupillae sunt, quae uidendi munus operantur. haec ne qua incidentis iniuriae offensione laedantur, pilis hinc inde consertis uelut quodam uallo per circuitum muniuntur. unde tutum auxilium. sibi postulans propheta ait: custodi me, domine, ut pupillam oculi, ut protectioni? diuinae fieret ei tam sollicita et tuta custodia quam pupillam oculi tutissimo quodam naturae uallo munire dignatus est, simul quia innocentia et integritas leui sorde aspersa uiolatur et gratiae suae munus amittit et ideo prospiciendum, ne quis eam puluis conueniens oblimet aut ulla uexet festuca peccati, quia scnptumscriptum est: eice primum trabem de oculo tuo et tunc uidebis eicere festucam de oculo fratris tui. itaque propter oculos ferunt medendi periti cerebrum
Abbreviated transcription (Latin):
possit offendi. ruboq & cȩteris int̾scidi sentibus. Aliis quoq
animantibꝰ huiꝰ modi species est: ut possint oculos aut ad ceruicẽ
conferre ut eqͥ & boues. ac ꝓpemodũ om̃s ferȩ. aut ad alas suas
ut aues. quo cuta qͥete potiant᷑. Nob̃ aut̃ &e in sũma ꝓpemodũ
corporis parte constitui oculos oportuit tanq in arce.
& ab om̃i uł minima offensione defendi. quȩ duo sibi
cõpugnantia uidebant᷑. Nam si in humili c̾e̾nt constituti.¬
ꝓpt̾ tutamen munꝰ impediret᷑. Si in uertice: paterent ad
inuiriam. Itaq ne uel sui muneris aliqͥd detraheret᷑. uel
subter malȩ aliqͣntulũ eleuatȩ haud exiguũ munitionis
ad iungant. interiorẽ partẽ sepiant nares. exteriorẽ quȩꝙ fron¬
tis malarũ q se ibi extulerant. licet os suum cõpage connȩxa
& eqͣta confinia circũ uallare uideant᷑. Int̾ hȩc medii sunt

Expanded text:
possit offendi, ruboque et caeteris interscindi sentibus. Aliis quoque possit offendi, ruboque et caeteris interscindi sentibus. Aliis quoque animantibus hujusmodi species, ut possint oculos aut ad cervicem conferre, ut equi, ac boves, ac propemodum omnes ferae, aut ad alas suas, ut aves quo tuta quiete potiantur. Nobis autem in summa propemodum corporis parte cet ab omni uel minima offensione defendi, quae duo sibi conpugnantia uidebantur. nam si in humili essent propter tutamen, munus inpediretur, si in uertice, paterent ad iniuriam. itaque ne uel usu muneris aliquid detraheretur uel subter malae aliquantulum elenataeeleuatae haut exiguum munitionis ad iungant, interiorem partem saepiant nares, exteriorem quoque frontis malarumque gibbi extuberantes et licet ossuum compage conexa et aequata confinia circumuallare uideantur. inter haec medii sunt
Abbreviated transcription (Latin):
riũ interiores sinꝰ. Specula enĩ semꝑ exalto ÷. ut aduenien¬
ciũ cateruarũ hostiliũ explorari possit aduentꝰ. ne in piuso
occupent ocio uacantẽ uł urb̃ popłm. uł imꝑatoris exercitum.
Sic latronũ quoq cauent᷑ incursus. si exploratores in muris aut
spectent plana regionũ. in qͥbꝰ insidiȩ latronũ latere ñ possint
In mari quoq positꝰ si qͥs terrȩ apppinquare se conicit: iN
ipsa mali fastigia & celsa antennarũ cornua. uoti explorator
ascendit & adhuc inuisibilem reliqͥs nauigantibꝰ eminud
terrã salutat. Ac forte dicas. Si specula editior necessariafuit
cur non supͣ sũmum uerticẽ capitis ocłi constituti sunt. sic̃
cancris &e scͥrabeis in sũmo sunt. qͥbꝰ licet nullũ caput appare¬
at colla ac dorsa tam̃ cȩtero corpore celsiora sunt: Sed ilł
testa ualida nec tam tenuis mẽbrana sicut nob. quȩ facile

Expanded text:
rium interiores sinus. specula enim semper ex alto est, ut aduenienrium interiores sinus. specula enim semper ex alto est, ut aduenientium cateruarum hostilium explorari possit aduentus, ne inprouiso occupent otiantem uel urbis populum uel imperatoris exercitum. sic latronum quoque diuidunt incursus, si exploratores in muris aut spectent plana regionum, in quibus insidiae latronum latere non possint. in mari quoque positus si quis terrae adpropinquare se conicit, in ipsa mali fastigia et celsa antemnarum cornua uoti explorator ascendit et adhuc inuisibilem reliquis nauigantibus eminus terram salutat. ac forte dicas: si specula editior necessaria fuit, cur non supra summum uerticem capitis oculi constituti sunt sicut cancris vel scarabaeis in summo sunt, quibus licet nullum caput appareat, colla ac dorsa tamen caetero corpore celsiora sunt? Sed illis testa valida, nec tam tenuis membrana sicut nobis, quae facile
Abbreviated transcription (Latin):
n̾c erecta ad seueritatẽ. n̾c ad lenitatẽ remissior. quȩ signis fo¬
rensibꝰ internã expͥmat uoluntatẽ. Iinago quȩdã animiꝰ loqͥtur
in uultu. fidei basis. in qͣ cotidie nom̃ dñi scribit᷑ & tenet᷑ łam
geminȩ sepes suꝑciliorum: sequunt᷑. quȩ ocłis munim̃ta pre¬
tendunt. prȩtexunt gram. ut & uenustas decoris arrideat. &e de¬
gantia ꝓtertionis assistat. Si qͥd enĩ de capite sordidũ decidat.
aut arenȩ puluis. aut ros nebulȩ. aut hu mescentis uerticis su¬
dor: excipit᷑ suꝑcilio. ne tenera offensa acie. uisiones mollium
ꝑturbent᷑ oculors. Adhȩrent itaq uelut qͥbusdã montiũ suꝑ¬
ciliis ocłi. ut &e ꝓtegente montis cacumine tutiores sint. &
tanq in sũmo locati de qͦdam scena suꝑiore unu̾isa ꝓspectent
N eq enĩ oportebat eos humiles. e̾ẽ. sicut aures. uł os. ipsosq na¬

Expanded text:
nunc erecta ad seueritatem, nunc ad lenitatem remissior, quae signis fonunc erecta ad seueritatem, nunc ad lenitatem remissior, quae signis forensibus internam exprimat uoluntatem. imago quaedam animi loquitur in uultu, fidei basis, in qua cotidie nomen domini scribitur et tenetur. eandem geminae saepes superciliorum secuntur, quae oculis munimenta praetendunt, praetexunt gratiam, ut et uenus decoris adrideat et diligentia protectionis adsistat. si quid enim de capite sordium decidat aut harenae puluis aut ros nebulae aut umescentis uerticis sudor, excipitur supercilio, ne teneras offensa acie uisiones mollium perturbet oculorum. Adhaerent uelut quibusdam montium superciliis oculi, ut et protegente montis cacumine tutiores sint et tamquam in summo locati de quadam scaena superiore uniuersa prospectent. neque enim oportebat eos humiles esse sicut aures uel os ipsosque na
Abbreviated transcription (Latin):
Iacet truncus ignobilis. sine honore. sine nomine. Sola hȩre fu¬
sapͥncipũ capita & ducti uultꝰ de hęre uł de marmore. ab
cȩtera mẽbra fumulant᷑. & circũ ferunt illud seruili gestami¬
ne sicut numen. atq insullimi locatũ uehunt. Unde censo¬
ria potestate qͦ uult dirigit quorundã obseqͥa seruuloꝵ. &
precepta singulis obseruanda decernit. Uideas imꝑatori suo
singła gratuito stipendio militare. Alia portant. alia pascuis
alia defendunt. uł ministeriũ suum exhibent. Parent pͥn¬
cipi. ancillant᷑ ut dño. unde uelut quȩdã ꝓcedit tessera. quã
debeant pedes adire regionem. quȩ militiȩ munia manꝰ con¬
sũmandis oꝑibꝰ exhibeant. quã uenter abstinendi uł edendi for¬
mã impositȩ teneat disciplinȩ. Huic frons lib̾a. nudis aptatem¬
poribꝰ. quȩ mentis habitũ spetie sui ꝓdat. nc̾ lȩta. nc̃ tristior

Expanded text:
iacet truncus ignobilis, sine honore, sine nomine. sola aere fuiacet truncus ignobilis, sine honore, sine nomine. sola aere fusa principum capita et ducti uultus de aere uel de marmore ab hcetera membra famulantur et circumferunt illud seruili gestamine sicut numen atque in sublimi locatum uehunt. unde censoria potestate quo uult dirigit quorundam obsequia seruulorum et praecepta singulis obeunda decernit. uideas imperatori suo singula gratuito stipendio militare. alia portant, alia pascunt, alia defendunt uel ministerium suum exhibent, parent ut principi, ancillantur ut domino. unde uelut quaedam procedit tessera, quam debeant pedes obire regionem, quae militiae munia manus consummandis operibus exequantur, quam uenter abstinendi uel edendi formam inpositae teneat disciplinae. huic frons libera, nudis aperta temporibus, quae mentis habitum specie sui prodat, nunc laeta, nunc tristior,
Abbreviated transcription (Latin):
scit abscondita. audit qͥd aliis agat᷑ in t̾ris. Ipse aut̃ uertex
capitis quã suauis oe gratꝰ. quã speciosa cęsaries. quã reuenda
in senibꝰ. quã ueneranda in sacerdotibꝰ. quã t̾ribilis in bella-¬
toribꝰ. quã decora in adolescentib. quã compta in mulieribus.
quã dulcis in pueris. Aliũ sȩxũ crinita non decet. aliũ consan᷑
decet. Exarboribꝰ licet. quȩ humani sit grã capitis estimare. In
capite arhoris om̃is ÷ fructꝰ. ibi est omispulcritudo. Illiꝰ coma
nos aut a pluiiis tegit. aut a sole defendit. Tolle arboris comã.¬
tota in grata ÷ arbor Quanto gͥ maior humani capitis ornatꝰ:
munit & uestit. ne aut frigore uexet᷑ aut estu: Illic enim
fons uniu̾sorũ est. & ideo ubi in iuria nocet ibi grã pręmince
Qd sine capite s hõ. cum totꝰ in capite sit : Cum caput uideris.
hominẽ agnoscis. Si caput desit. nulla agnitio ad e̾e̾ potest.

Expanded text:
scit abscondita, audit quid aliis agatur in terris. Ipse autem vertex scit abscondita, audit quid aliis agatur in terris. Ipse autem vertex capitis quam suavis et gratus, quam speciosa caesaries, quam reverenda 136 in senibus, quam veneranda in sacerdotibus, quam terribilis in bellatoribus, quam decora in adolescentibus; quam compta in mulieribus, quam dulcis in pueris? Alium sexum crinita non decet, alium tonsa non decet. Ex arboribus licet quae humani sit gratia capitis, aestimare. In capite arboris omnis est fructus, ibi omnis est pulchritudo, illius coma nos aut a plutota arbor ingrata est. quantus igitur humani capitis ornatus est, lis capitis munit et uestit, ne aut frigore uexetur aut aestu ! illic enim fons uniuersorum est et ideo ubi iniuria nocet, ibi gratia praeminet. Quid sine capite est homo, cum totus in capite sit? cum caput uideris, hominem agnoscis; si caput desit, nulla agnitio adesse potest;
Abbreviated transcription (Latin):
impialis quȩdam adminiculet᷑ potestas: Ex hoc enĩ aut desti¬
tuunt᷑ uniuersa. aut om̃ia fulciunt᷑. Quid agat fortitudo.¬
nͥ ocło duce utat᷑ adprȩlium: Quid fuga. si desit obtutꝰ. Car¬
cer est tocũ corpus. tenebroso horrens situ. nͥ ocłor illuminet᷑
aspectu. Qđ gͥ sol &e luna in cȩlo: hoc st̃ ocłi in homine. Sol
re sida fulgent de suꝑ. &e inferiora claro illustrant lumi¬
ne. nec patiunt᷑ noctis qͥbusdã nos tenebris implicari. Spe¬
culatores quidã nr̾i. die ac nocte excubant. Nam &e e sopo¬
re mẽbris cȩteris citius excitant᷑. & uigilantes circũspectass
omĩa. Uiciniores enĩ sunt cerebro. unde omĩs manat usus
qđ relicto uertice ocłos p̃dicem: cũ alienũ non sit sũmã
rẽ in parte laudare. Oculos enĩ certũ ÷. ẽẽ. capitis portionẽ.
Caput itaq ocłis explorat omĩa. auribꝰ occultarimat᷑. cogno¬

Expanded text:
imperialis quaedam adminiculetur potestas ? ex hoc enim aut destiimperialis quaedam adminiculetur potestas ? ex hoc enim aut destituuntur uniuersa aut omnisi oculo duce utatur ad praelium? Quid fuga, si desit obtutus? Carcer est totum corpus tenebroso inhorrens situ; nisi oculorum illuminetur aspectu. Quod ergo sol et luna in coelo, hoc sunt oculi in homine. Sol ne sidera fulgent desuper, et inferiora claro illustrant lumine, nec patiuntur noctis quibusdam nos tenebris implicari. Speculatores quidam nostri die ac nocte excubant. Nam ex sopore membris caeteris citius excitantur, et vigilantes circumspectant omnia; viciniores enim sunt cerebro, unde omnis manat usus quod relicto vertice oculos praedicem, cum alienum non sit summam rem in parte laudare. Oculos enim certum est esse capitis portionem. Caput itaque oculis explorat omnia, auribus occulta rimatur, cogno
Abbreviated transcription (Latin):
Nam & si una atq eadem om̃ium terrenoꝵ corporum
uideat᷑ ẽẽ. substantia. firmitudo quoq &e ꝓceritas qͥbdã
maior inbestus: forma tam̃ humani corporis ÷ uenustio
statꝰ erectus &e mediocris: ut neq enormis ꝓceritas sit. net
ulis &e abiecta pusillitas. Tũ ipsa habitudo corporis suaus
& grata ut neq beluina uastitas horrori sit: nec gracilitas
tenuis infirmitati. Ac pͥmũ om̃ium cognoscamꝰ. humani
corporis fabricam instar. ẽt̃. mundi: siquidẽ ut cęlũ emi-¬
net aeri: t̃ris mariq quȩ uelut quȩdã mẽbra st̃ mundi. ita
etiã caput supͣ reliquos artus nr̃ĩ corporis cernimꝰ eminere.
prȩstantissimũq esse. om̃iũ tanquã int̾ elementa calum.
tanq arcẽ inter reliqͣ urbis moenia. in hac arcȩ regalẽ quan¬
uigorem ꝓuidentiãq deferri. Quid enĩ robur & ualiditas la¬
certorũ ꝓficiat. qͥd uelocitas pedũ. nͥ capitis uelut pͥncipis sui

Expanded text:
nam etsi una atque eadem omnium terrenorum corporum nam etsi una atque eadem omnium terrenorum corporum uideatur esse substantia, firmitudo et proceritas quibusdam maior in bestiis, forma tamen humani corporis est nec, status erectus et celsus, ut neque enormis proceritas sit neque uilis et abiecta pauxillitas. tum ipsa habitudo corporis suauis et grata, ut neque beluina uastitas horrori sit nec gracilitas tenuis nec. ac primum omnium cognoscamus humani corporis fabricam instar esse mundi, siquidem ut caelum eminet aeri terris mari, quae uelut quaedam membra sunt mundi, ita etiam caput supra reliquos artus nostri corporis cernimus eminere praestantissimumque esse omnium tamquam inter elementa caelum, tamquam arcem inter reliqua urbis moenia. in arce hac regalem quanuigorem prouidentiamque sine. quid enim robur et ualiditas lacertorum proficiat, quid uelocitas pedum. nisi capitis uelut principis sui
Abbreviated transcription (Latin):
citudinibꝰq distendunt. Ideoq petit constitui sibi quȩ¬
opussunt &e sufficientia. ne repletꝰ inqͥt mendax fiam
&e dicã. qͥs mȩ uidet. aut factus pauꝑ furtũ faciã. & ꝑiurẽ
nom̃ dñi. Fugienda gͥ uł cauenda ft̃ tẽptamenta mun¬
di ne pauꝑ desꝑet. nec opulentꝰ insolescat. Scriptũ ÷ enĩ.
Cũ expuleris gentes. &e coepis uti terris eors. nedicas uirtus
mea & manꝰ mea hancmͥ possessionẽ parauit. Sic ẽ qͥ opes
suas merito ascribit suo. & idõ qͦsi ꝓbatꝰ ꝓpriũ non agnoscit
errorem. sed longo trahit fune peccatum. Nã si credat qqđ
accessio pecuniȩ: aut fortuitieuentꝰ. aut turpis astutiȩst.
ñ habet insolentia locũ. in qͥb aut nulla laus &e in anisla¬
bor. aut cupiditas inuerecunda sit. modũ nesciens ponere
uoluptati. Sed iã etiam de ipso aliqua dicenda sunt cor¬
pore hominis. qđ prȩstantiꝰ cȩteris decoris grã esse qͥs abriuat.

Expanded text:
citudinibusque distendunt. ideoqcitudinibusque distendunt. ideoqopus sunt et sufficientia: Ne repletus, inquit, mendax fiam, et dicam: Quis me videt? Aut factus pauper furtum faciam, et jurem nomine Domini . Fugienda igitur et cavenda sunt tentamenta mundi; ne pauper desperet, ne opulens insolescat. Scriptum est enim: Cum expuleris gentes, et coeperis uti terris eorum, ne dicas: Virtus mea et manus mea hanc mihi possessionem paravit . Sic est qui opes suas merito ascribit suo. Et ideo quasi probatus proprium non agnoscit errorem: sed longo trahit fune 135 peccatum. Nam si credat quod accessio pecuniae aut fortuiti eventus aut turpis astutiae sit, non habet locum insolentia in quibus aut nulla laus, et inanis labor, aut cupuoluptati. Sed iam de ipso aliqua dicenda sunt corpore hominis, quod praestantius ceteris decore et gratia esse quis abnuat?
Abbreviated transcription (Latin):
siuis uti nesciunt. Deniq a paucis p̃cedunt᷑ a plurimis portant᷑.¬
Nisi forte illud miraris qđ abundant auro. argento. & pecunia.
Quantis abundant uides. quantis egeant non uides. Sed ebur¬
neis lectis accũbere preciosũ putas. & ñ consid̾as preciosiorẽ
c̃ẽ. terrã quȩ pauꝑi thoros graminũ steͬnit. in qͥb dulcis reqͥes.
suauis ÷ sõnus. quẽ ille aurea compositꝰ sponda. tota ꝑuigil
nocte quȩrit &e non capit. Oquanto ille te beatiorem udica
illic consolationẽ habebit. Qui aut̃ hic recepit bona. illic mer¬
cedem eorũ sꝑare non poterit. lauꝑ enĩ mercedem suam
reseruat. census absumit. Attende gͦ tͥ pauꝑ. attende diues
qͥa & in pauꝑtate &e in diuiciis tẽptamenta sunt. Idõq sa¬
piens dicit. Oiuitias & pauꝑtates ne dederis mͥ. Et qͥ ratione
hoc petierit dicit. Satis ÷ homini habere qđ sibi sufficit.

Expanded text:
suis uti nesciunt; denique a paucis praeceduntur, a plurimis portantusuis uti nesciunt; denique a paucis praeceduntur, a plurimis portantunisi forte illud miraris, quod abundant auro argento pecunia. quantis abundant uides, quantis egeant non uides, sed eburneis lectis accumbere pretiosum putas et non consideras pretiosiorem esse terram, quae pauperi toros graminum sternit, in quibus dulcis requies, suauis est somnus, quem ille aurea conpositus sponda tota peruigil nocte quaerit et non capit. o quanto te ille beatiorem effugit illic consolationem habebit, qui autem hic receperit bona illic mercedem eorum sperare non poterit; paupertas enim mercedem suam reseruat, census absumit. adtende ergo tibi, pauper, adtende, diues, quia et in paupertate et in diuitiis temptamenta sunt. ideoque sapiens dicit: diuitias et paupertatem ne dederis mihi. et qua ratione hoc. petierit dicit: satis est homini habere quod sibi sufficit
Abbreviated transcription (Latin):
N unqͥd pulchriora p̃ciosissimarũ domorũ aurata laquearia.
rura: quã spatia t̾rarum: Unde ad eos qui domũ ad domũ.
& iullam ad uillam ungunt. dictũ est. Nunqͥd soli uos habi¬
&e exaudiris. Disrł inquit tͥ ꝓpħa. quã magna est domꝰ dĩ. &
ingens locus possessionis eiꝰ. magnꝰ & non habet finem. altus oe
ĩmensus. domꝰ dĩ. diuiti ÷ cõmunis & pauꝑi. difficile tam᷑ est
diuitẽ intrare in regnũ cęlorũ. Sed forte doles. qđ nullũ tibi
auratorũ lichͥnorũ lumen refulgeat. Sed multo illustrior cͥ
lumine circunfuso luna resplendet. de hieme forsitan quȩ¬
reris. quia nulla tͥ hypocausta anelantib̾ ignibꝰ uaporentur
Sed habes solis calorem. qͥ tͥ orbem terrarũ tẽꝑet. & hyb̃no te
defendat afrigore. An illos beatos putas. qui seruorum
sequentiũ stipant᷑ cateruis : Sed qui alienos pedes reqͥrunt.

Expanded text:
Numquid pulchriora pretiosissimarum domorum aurata laquearia, Numquid pulchriora pretiosissimarum domorum aurata laquearia, rura, quam spatia terrarum? Unde ad eos qui domum ad domum, et villam ad villam jungunt, dictum est: Numquid soli habidiris. o Istrahel, inquit propheta quam magna est domus dei et ingens locus possessionis eius! magnus et non habet finem, altus et inmensus. domus dei diuiti est communis et pauperi; difficile tamen est diuitem intrare in regnum caelorum. sed forte doleas quod nullum tibi auratorum lychnorum lumen refulgeat: sed n.ulto inlustrior tibi lumine inluminent luna resplendet. de hieme forsitan querensquereris, quia nulla tibi hypocauta indicat ignibus uaporentur: sed habes solis calorem, qui tibi orbem terrarum temperet et hiberno te defendat a frigore. an illos beatos putas, qui seruitiorum sequentium stipantur cateruis? sed qui alienos pedes requirunt
Abbreviated transcription (Latin):
es cinis: Respice insepulchra hominũ. & uide qͥd ex te nisi
cinis & ossa remanebt̃. hoc ÷ ex corpore tuo. Respice inquã
&e dic mͥ qͥs ibi diues. quis pauꝑ sit. Discerne in opes ac potentes.
Nudi om̃s nascim᷑. nudi morimꝰ. Nulla discretio int̾ cadauera
mortuorũ. nͥ forte qͥa grauiꝰ fȩtent diuitũ corpora distenta lu¬
xuria. Quẽ audisti pauꝑem cruditate defunctũ: Prodest illi¬
inopiasua. exercet corpꝰ non opprimit. Nlec tam̃ audiuimus
iustum derelictũ. & semen eiꝰ quȩrens panem. qm̃ qui bene
oꝑatꝰ in terra sua abundat alimentis. Attende gͦ tͥ diues. quia
p̃ciosa est. Et si caro mortalis. duturna anima. Et si tͥ de ⁊ pe¬
cunia. non de est grã. Et si non ÷ domꝰ ampla. non diffusa pos¬
sessio. cȩlũ patet. terra lib̾a est. omĩbꝰ in cõmune elementa
dona sunt. patent ȩquȩ diuitibꝰ atq pauꝑibꝰ. ornam̃ta mundi

Expanded text:
es cinis? Respice in sepulcra hominum, et vide quid ex te nisi es cinis? Respice in sepulcra hominum, et vide quid ex te nisi cinis et ossa remanebunt, hoc est, ex corpore tuo: respice, inquam, edic mihi quia ibi diues et pauper sit ? discerne inopes ac potentes. nudi omnes nascimur, nudi morimur. nulla discretio inter cadauera mortuorum, nisi forte quia expleto fetent diuitum corpora distenta luxurie. quem audisti pauinopia sua: exercet corpus, non opprimit. Nec tamen audivimus justum derelictum, et semen ejus quaerens panem; quoniam qui bene operatur in terra sua, abundat alimentis. Attende ergo tibi, dives; quia pretiosa est: et si caro mortalis, diuturna anima: et si tibi deest pecunia, non deest gratia: et si non est domus ampla, non diffusa possessio, coelum patet, terra libera est. Omnibus in commune elementa donata sunt, patent aeque divitibus atque pauperibus ornamenta mundi.
Abbreviated transcription (Latin):
exełis. fora congressu repellas. Qđ si fueris uulneratꝰ. attende tͥ
curre ad medicũ. quȩre remediũ poenitentiȩ. Attende tͥ
qͥa carnem habes quȩ cito labitꝰ. Ueniat tͥ bonꝰ animarũ
medicus. sermo diuinꝰ asꝑgat tͥ oracula dnĩ. tanq medica¬
menta salubria. Attende tibi. ne fiat uerbũ absconditũ in
corde tuo iniquũ. Serpit enĩ sicut uenenũ: & lȩtalia in¬
fert contagia. Attende tͥ. ne obliuiscaris dm̃qui fecit te:¬
&e̾ ne nom̃ eiꝰ in uanũ accipias. Attende tͥ lex dicit. ne cum
manducaueris & satiatus fueris. & domos adificaueris. qr
habitare coeꝑis. & pecoribꝰ tuis repletꝰ fueris. & auro & argento
abundaueris. & om̃ib quecinq tͥ fuerint in multitudine.
eraltes te corde. & obliuiscaris dnm̃ dm̃ tuum. Quid enim
habes homo qđ non accepisti: Nonne hȩc omĩa uelut umbra
pretereunt: Nonne domꝰ tua hȩc puluis & cinis: Honne hȩc

Expanded text:
exeas, forti congressu repellas. quod si fueris vulneratus, attende tibi, exeas, forti congressu repellas. quod si fueris vulneratus, attende tibi, curre ad medicum, quaere remedium poenitentiae. Attende tibi; quia carnem habes, quae cito labitur: veniat tibi bonus animarum medicus sermo divinus, aspergat tibi oracula Domini tamquam medicamenta salubria. Attende tibi, ne fiat verbum absconditum in corde tuo iniquum: serpit enim sicut venenum, et lethalia infert contagia. Attende tibi; ne obliviscaris Deum qui fecit te, ne nomen ejus in vanum accipias. 51. Attende tibi, lex dicit ne cum manducaveris, et satiatus fueris, et domos aedificaveris, et habitare coeperis, et pecoribus tuis repletus fueris, et auro et argento abundaveris, et omnibus quaecumque tibi fuerint, in multitudine exaltes te corde, et obliviscaris Dominum Deum tuum . Quid enim habes, o homo, quod non accepisti? Nonne haec omnia sicut umbra praetereunt? Nonne domus tua haec pulvis est et ruina? Nonne haec
Abbreviated transcription (Latin):
dico de sermone assero. Non intret in te alieni thori con¬
cupiscentia. non irrepat in tuã mentem. Non rapiat ocli
tius tranẜeuntis feminȩ pulchritudinẽ. animꝰ ñ illuda¬
tur. ñ sermo tuus tẽptam̃toꝵ machinas nectat. ñ in do¬
lo ꝑdat. non maledico ꝓximũ asꝑgat obꝓbrio. Uenatorẽ te
fecit ds non expugnatorẽ qui dixit Ecce ego mitto uenato¬
uiuificans. Sic mitte recia tua. sic mitte ocłos tuos. sic mitte
sermones cuos. ut nullũ opprimas. sed alleues fluctuantẽ.
ttende inquit tͥ. Sic sta ne cadas. sic curre ut adbrauium
ꝑuenias. sic certato ut sepe decernas. qͥa legitimo debetur
corona certamini. Miles es. hostem diligent̾ explora. ne tͥ
nocturnꝰ irrepat. Athleta es. manibꝰ adu̾sario ꝓpior esto quã
uultu. ne oculũ feriat tuum. Liber obtutꝰ sit. argutꝰ incessꝰ.
ut irruentẽ effundas cedentẽ occupes. uulnꝰ uigilanti aspectu

Expanded text:
dico, de sermone assero. Non in te intret alieni thori condico, de sermone assero. Non in te intret alieni thori concupiscentia, non irrepat in tuam mentem, non rapiat oculus tuus transeuntis feminae pulchritudinem, animus, non includat, non sermo tuus tentamentorum machinas nectat, non in dolo prodat, non maledico proximum aspergat opprobrio. Venatorem te fecit Deus, non expugnatorem, qui dixit: Ecce ego mitto venatovivificans . Sic mitte retia tua, sic mitte oculos tuos, sic mitte sermones tuos: ut nullum opprimas, sed alleves fluctuantes. Attende, inquit, tibi . Sic sta, ne cadas: sic curre, ut ad bravium pervenias: sic certa, ut saepe decernas; quia legitimo debetur corona certamini. Miles es, hostem diligenter explora; ne tibi nocturnus irrepat: athleta es, manibus adversario propior esto, quam vultu; ne oculum feriat tuum. Liber obtutus sit, argutus incessus; ut irruentem effundas, cedentem occupes, vulnus vigilanti aspectu
Abbreviated transcription (Latin):
obsidet᷑. Unde & incanticis habes dictũ. Ego murꝰ. & ubera
mea turres. Murus ÷ ȩccła. turres eiꝰ sunt sacerdotes.
qͥbꝰ abundat & de naturalibꝰ uerbũ. & de moralibꝰ dis¬
ciplina. Cognosce gͦ te decora anima qͥa imago esdi. cogno¬
sce te homo quia gła es dei Audi quomodo gła. Propħa¬
dic̃. Mirabilis facta ÷ scientia tua ex me. Hoc ÷ in meo oꝑe
tua mirabilior est maiestas. in consilio hoĩs tua sapientia
predicatur. Dũ me intueor quem cu in ipsis cogitationibus
occultis & inte rnis affectibꝰ deprehendis: scientiȩ tuȩ agno¬
sco mysteͣa. Cognosce gͦ te hõ quantꝰ sis. & attende tͥ ne qͣndo
laqueis implicatꝰ diaboli fias preda uenantis. ne forte in fau¬
ces tribilis leonis incurras. qͥ rugit & circũit quȩrens quem
deuoret. Attende tͥ ut consid̾es qͥd in te intret. quid ex te
ereat. Non de cibo dico. qͥ absorbet᷑ & egerit᷑. sed de cogitatione

Expanded text:
obsidetur. unde et in Canticis habes dictum: ego murus, et ubera obsidetur. unde et in Canticis habes dictum: ego murus, et ubera mea turres. murus est ecclesia, turres eius sunt sacerdotes, quibus abundat et de naturalibus verbum, et de moralibus disciplina. Cognosce ergo te, decora anima; quia imago Dei es. Cognosce te, homo; quia gdicit, Mirabilis facta est cognitio tua ex me , hoc est, in meo opere tua mirabilior est facta majestas, in consilio hominis tua sapientia praedicatur. Dum me intueor, quem tu in ipsis cogitationibus occultis et internis affectibus deprehendis, scientiae tuae agnosco mysteria. Cognosce ergo te, o homo, quantus sis, et attende tibi; ne quando laqueis implicatus diaboli fias praeda venantis; ne forte in fauces tetri illius leonis incurras, qui 133 rugit et circuit quaerens quem devoret. Attende tibi, ut consideres quid in te intret, quid ex te exeat. Non de cibo dico, qui absorbetur et egeritur, sed de cogitatione
Abbreviated transcription (Latin):
fecit᷑ ds ad imaginẽ & similitudinẽ suam. qͣndo fecit ui¬
rũ. qui non debet uelare caput suum qm̃ imago & gła ÷¬
di. Huiꝰ uiri animȩ dicit. Ecce ego ierłm pinxi muros
tuos. Non dix̃ pinxi uentrẽ tuum. ñ dixit pixi inferiora
tua. sed dix̃ pinxi muros tuos. ualida se asserens homini
murorũ dedisse p̾sidia. ut si ꝑuigil speculator in muris sit.
obsidionis possit ꝑiculũ ꝓpulsare. Dicit itaq. Non tͥ uolupta¬
tes dedi. non illecebras cupiditatũ. non incentiua luxuriȩ̨.¬
ñ alieni decoris concupicentiã. sed dedi tͥ fundam̃ta muralia.
dedi tͥ turriũ excelsa fastigia. in quibꝰ constitutꝰ expugnari ab
hoste non metuas. nec ingruentiũ legionũ terribilia licet
tẽp̃tamenta formides. deniq habes in ysaia qͥa iusti anima
dicit uł ȩccła. Ego ciuitas munita. ego ciuitas obsessa. Munita
xp̃s adiitor est. Munit᷑ enĩ grã spũali. q secularibꝰ ꝑicuł

Expanded text:
fecit deus ad imaginem suam et similitudinem, quando fecit uifecit deus ad imaginem suam et similitudinem, quando fecit uirum, qui non debet uelare caput suum, quoniam imai. huius uiri animae dicit: ecce ego, Hierusalem, pinxi muros tuos. non dixit: \'pinxi uentrem tuum\', non dixit: \'pinxi inferiora tua\' sed dicit: \'pinxi muros tuos- ualida se adserens homini murorum dedisse praesidia, ut si peruigil speculator in muris sit, obsidionis possit periculum propulsare. dicit itaque: <non tibi uoluptates dedi, non inlecebras cupiditatum, non incentiua luxuriae, non alieni decoris concupiscentiam, sed dedi tibi fundamenta muralia, dedi tibi turrium excelsa fastigia, in quibus constitutus expugnari ab hoste non metuas nec ingruentium legionum terribilia licet temptamenta formides\'. denique habes in Esaia quia iusti anima dicit uel ecclesia: ego ciuitusciuitas munita, ego ciuitas obsessa, munita Christus adiutor est; munitur enim gratia spiritali et saecularibus periculis
Abbreviated transcription (Latin):
ea quã alter alteri coepit insidias nec tere quẽ uiuare deberte
caput suũ rp̃c auertit a nob̾ sed postea cam̃ maluit illud
morti offerre ꝓ nobis. Poli gͥ ẽẽ fraudulentꝰ crudelis ĩmitis
ut in te xp̃c caput suũ reclinet. deniq cũ fecisset piscium
beluas. cũ fecisset ferarũ genera & bestiarũ non reqͥeuit
Reqͥeuit aut̃ postea quã hominẽ ad imaginẽ suam fecit.
In qͦ reqͥescat. audi dicentem. Supra quẽ reqͥescam nͥ suphu
milem & quietũ & trementem uerba mea: Esto gͦ humił
& qͥetus. ut in tuo ds reqͥescat affectu. Qui non reqͥeuit in
bestus. multo magis non reqͥescit in pectore bestiali. Sunt
enĩ animi bestiales. sunt ferȩ formã hominũ indutȩ. de qͥbꝰ
dicit dñs. Attendite uob̾ a falsis ꝓpħis qui ueniunt ad uos
in uestimentis ouiũ. intrinsecus aut̃ sunt lupi rapaces. In
bis gͦ non requiescit ds. sed reqͥescit in moribꝰ humanis qͦs

Expanded text:
eaquam alter alteri nectere coepit insidias, quem juvare deberet, eaquam alter alteri nectere coepit insidias, quem juvare deberet, caput suum Christus avertit a nobis: sed postea tamen maluit illud morti offerre pro nobis. Noli igitur esse fraudulentus, crudelis, immitis; ut in te Christus caput reclinet. 49. Denique cum fecisset piscium belluas, cum fecisset ferarum genera et bestiarum, non requievit: requievit autem posteaquam hominem ad imaginem suam fecit. In quo requiescat audi dicentem: Supra quem requiescam nisi super humilem et quietum, et trementem verba mea ? Esto ergo humilis, et quietus, ut in tuo Deus requiescat affectu. Qui non requievit in bestiis, multo magis non requiescet in pectore bestiali. Sunt enim animi bestiales, sunt ferae forma hominum indutae, de quibus dicit Dominus: Attendite vobis a falsis prophetis, qui veniunt ad vos in uestitu ouium, intus autem sunt lupi rapaces. in his autem non requiescit deus, sed requiescit in moribus humanis, quos
Abbreviated transcription (Latin):
condit in fouea. auis se tuetur in nido. hõ non absconditur
in fouea sed decipit᷑. Fouea uͦ os hominis est. fouea alta pectꝰ
est hominis: ubi sunt noxia & fraudulenta consilia. malȩ co¬
gitationes. Iu ambulas. & alius tibi foueã parat. In mediola¬
queorũ ambulas. quos absconder̃ tibi in uia inimici tui:
Omĩa gͦ circũspice. ut fugias sicut dãmula de retibꝰ. & sicut
auis de laqueo. Dãmula aspectus uiuacitate. retia declinat
Auis deiutat laqueos si ad supiora se conferat. & terrena suquo¬
lat. In supioribꝰ enĩ nemo cendit retia laqueũ NULI a IuI¬
dit. Idõ cuiꝰ conuersatio insuꝑnis ẽ: huiꝰ non solet in preda
uenire captura. Sed qͥd mirarissi hõ decipit᷑ ab homine. qͣn¬
do filiꝰ hominis ubi reqͥesceret non habebat : & ille qͥdem ta¬
lem hominẽ fecit: in quo caput suum reclinaret: Sed postea¬
quã in pectore nr̃o non reqͥes ꝓrimi coepit. ẽẽ. sed fouea post¬

Expanded text:
condit in fovea, avis se tuetur in nido: homo non absconditur condit in fovea, avis se tuetur in nido: homo non absconditur in fovea, sed decipitur. Fovea vero os hominis est, fovea alta pectus est hominis, ubi sunt noxia et fraudulenta consilia, malae cogitationes. Tu ambulas, et alius tibi foveam parat. In medio laqueorum ambulas, quos absconderunt tibi in via inimici tui. Omnia ergo circumspice, ut effugias sicut damula de retibus, et sicut avis de laqueo. Damula retia aspectus vivacitate declinat: avis devitat laqueos, si ad superiora se conferat, et terrena supervolet. In superioribus enim nemo tendit retia, laqueum nullus abscondit. Ideo cujus conversatio in supernis est, hujus non solet in praedam venire captura. Sed quid miraris si homo 132 decipitur ab homine, quando Filius hominis ubi requiesceret, non habebat? Et ille quidem talem hominem fecit, in quo caput suum reclinaret. Sed posteaquam in pectore nostro non requies proximi coepit esse, sed fovea; post
Abbreviated transcription (Latin):
tollere picturã dĩ. & picturã meretricis assumere. qͥa scri¬
ptũ est. Tollã gͦ mẽbra xp̃i & faciã membra meretricis:
Absit. Qđ si quis adulterat opꝰ dĩ. graue crimen admitat.
Graue ÷ enĩ crimen ut putes qđ melius te pingat hõ quam
deus. Graue ÷ ut de te dicat ds. Non agnosco colores meos.
ñ agnosco imaginẽ meam. ñ agnosco uultũ quem ipse for¬
maui. Reicio gͦ qđ meũ non. ẽ. Illũ quȩre qͥ te pinxit. cũ
illo habeto confortiũ. ab illo sume gram. cui mercedẽ dedis¬
ti. Quid respondebis : Qđ si graue ÷ adulterare opꝰ dĩ qd de ilł
dicemꝰ qui int̾ficiunt opus dei . qͥ humanũ sanguinẽ fun¬
dunt. qͥ uitam quã ds̃ donauit extorquent. qͥ dicunt tollamꝰ
iustũ qͥa inutił est nob̾. Unde bene lectũ ÷ hodie. Nulpes fo¬
ueas habent: & uolucres cęli nidos ubi reqͥescant. filiꝰ autẽ¬
hominis non habet ubi caput suũ reclinet. Wlpes se abs¬

Expanded text:
tollere picturam dei et picturam meretricis adsumere, quia scritollere picturam dei et picturam meretricis adsumere, quia scriptum est: tollam membra Christi et faciam membra meretricis? absit! quod si qui adulterat opus dei, graue superioribus admittit. graue est enim crimen ut putes quod melius te homo pingat quam deus. graue est ut de te dicat deus: \'non agnosco colores meos, non agnosco imaginem meam, non agnosco uultum, quem ipse formaui. reicio ego quod meum non est. illum- quaere qui te pinxit, cum illo habeto consortium, ab illo sume gratiam cui mercedem dedisti.\' quid respondebis? quod si graue est adulterare opus dei, quid de illis dicemus qui inter- Sciunt opus dei, qui humanum sanguinem fundunt, qui uitam quam deus donauit extorquent, qui dicunt: tollamus iustum, quia inutilis est nobis? unde bene lectum est hodie: uulpes foueas habent et uolucres caeli nidos ubi reqhominis non habet ubi caput suum reclinet . Vulpes ergo se abs
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmogenitꝰ in multis fratribꝰ. Quos aut̃ prȩdestinauit. hos
&e uocauit. Et quos uocaut. hos &e iꝰtificauit. Quos autem
Sed dubitare non potes. cũ iustitia unde iꝰtificatio deriuata
Bonũ habes artificẽ atꝙ pictorem. Noli bonã delere picturam.
ñ fuco sed ueritate fulgentẽ. non cera expressã sed grã. Deles
pieturã mulier. si uultũ tuum materiali candore oblinas.
si adqͥsito rubore ꝑfundas. Illa pictura. uicii ñ decoris est.
Illa pictura fraudis non simplicitatis est. Illa pictura tẽporał
est. aut pluuia aut sudore terget᷑. Illa pictura fallit. de¬
cipit. ut neq illi placeas cui placere desid̾as. qͥ intelligit
non tuũ sed alienũ esse qđ placeas. & tuo displiceas auctori.
qͥ uidet opus suũ. ẽe̾. deletũ. Dic mͥ.si supra artificẽ aliquem
inducas alterũ. qͥ opꝰ illiꝰ suꝑioris nouis oꝑibꝰ obducat. ñ ne¬
itdignat᷑ ille qͥ opus suũ adulteratũ esse cognouerit: Poli

Expanded text:
destinauit hos et uocauit et quos uocauit hos et iustificauit, quos autem sed dubitare non potes, cum iustitia, unde iustiDomino Deo tuo. Bonum habes artificem atque pictorem. Noli bonam delere picturam, n fuco sed ueritate fulgentem, non cera expressam sed gratia. deles picturam, mulier, si uultum tuum materiali superiorum oblinas, si adquisito rubore perfundas. illa pictura uitii, non decoris est, illa pictura fraudis, non simplicitatis est, illa pictura temporalis est — aut pluuia aut sudore tergetur —, illa pictura fallit et decipit, ut neque illi placeas cui placere desideras, qui intellegit non tuum, sed alienum esse quod placeat, et tuo displiceas auctori, qui uidet opus suum esse deletum. dic mihi, si supra artificem aliquem inducas alterum, qui opus illius superioris nouis operibus obducat, nonne ille qui opus suum adulteratum esse cognouerit dolet? noli
Abbreviated transcription (Latin):
iure concurrit dictũ in threnis ieremiȩ. Bonꝰ ÷ dñs susti¬
nentibꝰ eum. animȩ quȩ quęrit illum: De hominibꝰ dix̃.
& animã adiciendam putauit. Melius enĩ quęrit ista
si sola sit. abducens se a corporis coeno & acupiditate car¬
nali. Ipsa ÷ ad imaginẽ di. conformis dñi iħu Qui autꝰ
conforines sunt filii di. sã sunt. Sic enĩ legimꝰ dicente

Expanded text:
iure concurrit dictum in Threnis Hieremiae: bonus est dominus sustiiure concurrit dictum in Threnis Hieremiae: bonus est dominus sustinentibus eum, animae quae quaerit eum. de hominibus dixit et animam adiciendam putauit; melius enim quaerit ista, si sola sit, abducens se a corporis caeno et a cupiditate carnali. ipsa est ad imaginem dei conformis domini Iesu, qui autem conformes fili dei sancti sunt. sic enim legimus dicente
Abbreviated transcription (Latin):
infernũ atꝙ ascendit: lib̾a uersatur in cęlo. Peniq audi
dicentẽ. Nrã aut̃ conuersadio in celis ẽ. Nlon ÷ gͦ ad imaginẽ
dĩ in qua ds semꝑ est: Sed audi qͥa ad imaginem di. Dicit enĩ apłs.
Nos itaq om̃s reuelata facie głam dĩ speculantes. ad eandẽ ima¬
cognouimꝰ animã esse ad imaginẽ di. nunc consideremꝰ
utrũ de anuna potuerit dici faciamꝰ hominẽ ad imaginẽ.
S ed audi &e istud. qr anima nomine hominis nuncupatur.
Scriptũ ÷ enĩ in genesi. Filii aut̃ ioseph qͥ facti funt illi in ȩgi¬
pto. animȩ nouem. Om̃s gͦ animȩ quȩ intrauer̃ cũ iacob
in egiptũ : septuaginta qͥnq. Et multo aptiꝰ anima uł hõ
latine uł grece antropos dicit᷑. alterũ ab humanitate.
alterũ ab intuendo habens uiuacitatẽ. quam magis aĩę
quã corpori conuenire ñ dubium est. Cui rei etiã illud

Expanded text:
infernum, atque ascendit, liinfernum, atque ascendit, lidicentem : nostra autem conuersatio in caelis est. non est ergo ad imaginem dei in qua deus semper est? sed audi quia ad imaginem dei. dicit enim apostolus: nos itaque omnes reuelata facie gloriam dei speculantes ad eandem imacognovimus animam esse ad imaginem Dei; nunc consideremus utrum de anima potuerit dici: Faciamus hominem ad imaginem. Sed audi et istud, quia anima nomine hominis nuncupatur. Scriptum est enim in Genesi: Filii autem Joseph qui facti sunt ei in Aegypto, animae novem. Omnes ergo animae quae intraverunt cum Jacob ulto aptius anima uel unitus latine uel graece ἄνθρωπος dicitur, alterum ab humanitate, alterum ab intuendi habens uiuacitate, quae magis animae quam corpori conuenire non dubium est. cui rei etiam illud
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s etiã uelociores. Nongͦ caro potest esse ad imaginem di.
sed anima nr̃a quȩ lib̾a est. & diffusis cogitationib atq
consiliis huc atq illuc uagat᷑ quȩ considerando spectat
omĩa. Ecce nc̃ sumꝰ in italia. & cogitamꝰ quȩ adorientales
aut occidentales mundi partes spectari uideant᷑. & cũ
illis uersari uidem᷑ qui inꝑside. sunt constituti. & illos
uidemꝰ qui degunt in affrica. Si quos cognitos nob̾ nouimꝰ
copulamꝰ absentib. alloqͥmꝰ separatos. defunctos quoq ad
colloqͥum resuscitamꝰ. eosq ut uiuentes complectim᷑ & cenemꝰ.
&e uitȩ officia his usumq deferimꝰ. Fagͥ. ẽ. adimaginẽ di quȩ
non corporea estimat᷑. sed mentis uigore absentes uidet. trans¬
marina uisu obit. ꝑcurrit aspectu. scrutat᷑ abdita. huc atq¬
illuc uno momento sensus suos ꝑ totiꝰ orbis fines & mundi
setreta circunfert. quȩ dõ iungit᷑. ꝓp̃o adheret. descendit in

Expanded text:
omnes etiam uelociores. non ergo caro potest esse ad imaginem dei, omnes etiam uelociores. non ergo caro potest esse ad imaginem dei, sed anima nostra, quae libera est et diffusis cogitationibus atque consiliis huc atque illud uagatur, quae considerando spectat omnia. ecce nunc sumus in Italia et cogitamus quae ad orientales aut ad occidentales partes spectare uideantur et cum illis uersari uidemur qui in Perside sunt constituti et illos uidemus qui degunt in Africa, si quos cognitos nobis copulamur absentibus, adloquimur separatos, defunctos quoque ad conloquium resuscitamus eosque ut uiuentes conplectimur et tenemus et uitae officia his usumque deferimus. ea igitur est ad imaginem dei quae non corporeo aestimatur, sed mentis uigore, quae absentes uidet, transmarina uisu obit, transcurrit aspectu, scrutatilluc uno momento sensus suos per totius orbis fines et mundi secreta circumfert: quae Deo jungitur, Christo adhaeret, descendit in
Abbreviated transcription (Latin):
aut qͥa dãmulis atq ouib aut lupis celsiores sumꝰ: Et qͥntum
in ea parte cameli nob̾ atq elephanti ꝓceriores sunt : Obtutꝰ. ẽ.
qͥdem prȩstans spectare elem̃ta mundi. cognoscere quȩ nullus
annuncioe. sed tuus deprehendat aspectus. Herũ hoc ipsũ qͣ ntũ
est qđ uidemꝰ. ut eo ad similitudinẽ di nos. eẽ. dicamꝰ. qͥ omĩa
uidet . spectat omĩa. latentes deprehendit affectꝰ. scrũtat᷑ cor¬
dis occulta: Non pudet hoc dicere. cũ ipse me totũ uide non
possim: Qđ ante pedes ÷ uidto. qđ a tergo.ẽ. uide ñ possũ.
Ceruicẽ meam nescio: ñ noui occipitiũ. renes meos uide non
possũ. Similit̾ qͣntũ est qđ audimꝰ. cũ id qđ paululũ distet.
uidere &e audire non possim: Si interiecti parietes sint. ĩpe¬
dit᷑ aspectus. ĩpeditꝰ auditꝰ. deinde corpꝰ nrm̃ uno in locohe¬
ret. angusto indudit᷑ spatio. Om̃s ferȩ latiores st̃ homine.

Expanded text:
aut quia dammulis atque ouibus aut lupis celsiores sumus? et quantum aut quia dammulis atque ouibus aut lupis celsiores sumus? et quantum in ea parte cameli nobis atque helefanti proceriores sunt! optutus est quidem praestans spectare elementa mundi, cognoscere quae nullus adnuntiet, sed tuus deprehendat aspectus: uerum hoc ipsum quantum est quod uidemus, ut eo ad similitudinem dei nos esse dicamus, qui omnia uidet, spectat omnia, latentes deprehendit affectus, scrutatur cordis occulta? non pudet hoc dicere, cum ipse me totum uidere non possim? quod ante pedes est uideo, quod a tergo est uidere non possum. ceruicem meam nescio, non noui occipitium, renis meos uidere non possum. similiter quantum est quod audimus, cum id quod paululum distet uidere et audire non possim ? si creaturas parietes sint, inpeditur aspectus, inpeditur auditus. deinde corpus nostrum uno in loco haeret, angusto includitur spatio; omnes ferae latiores sunt homine,