comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nit regnũ dĩ. respondit eis & dix̃. Non ue¬
nit regnũ dĩ cũ obseruatione. Int̾rogant
de tempore regni dĩ. qͥa sicut infra locas
aꝑuit: existimabant qđ ueniente ieroso¬
limã dño confestĩ regnũ dĩ manifestaret᷑.
ita ut & ipsi apłi hac opinione ducti post
resurrectionẽ eiꝰ int̾rogantes dicerent.
Dñe. si intẽpore hoc restitues regnũ isrłꝰ
Et alibi cleophas. Nos autẽ sꝑabamꝰ. qͥa ipse
esset redẽpturus isrł. Non uenit autẽ
regnũ dĩ cũ obseruatione. neq dicent ecce
hic. Quia quando ueniat. neq ab angłis
neq abhominib potest obseruari. ficut
tẽpus dñicȩ incarnationis cercissimis &
baptizatꝰ. pͣdicans. etiã moriens & resur-¬
gens atq ad cȩlos rediens. comitantib
indesinent̃ uł angłorũ uł hominũ uel
certe miraculoꝵ sit declaratꝰ indiciis.
cce enĩ regnũ dĩ intra uos. ẽ Regnũ dĩ
se ipsũ dicit intra illos utiq positũ: hoc
est in cordib eoꝵ ubiq credere regnantẽ

Expanded text:
nit regnum Dei, respondit et dixit: Non venit regnum Dei cum observatione, etc. Interrogabant de tempore regni Dei, quia, sicut infra Lucas aperuit, existimabant quod veniente Jerosolymam Domino, confestim regnum Dei manifestaretur, ita ut et ipsi Apostoli hac opinione ducti, post resurrectionem ejus interrogantes dicerent, Domine, si in tempore hoc restitues regnum Israel; et alibi Cleophas, Nos autem sperabamus quia ipse esset redempturus Israel. Non venit autem regnum Dei cum observatione; neque dicangelis, neque ab hominibus potest observari, sicut tempus Dominicae incarnationis, certissimis et baptizatus, praedicans, etiam moriens et resurgens, atque ad coelos rediens comitantibus indesinenter vel angelorum, vel hominum, vel certe miraculorum sit declaratus indiciis. Ecce enim regnum Dei intra vos est. Regnum Dei se ipsum dicit, intra illos utique positum, hoc est in cordibus eorum ubi credidere regnantem,
Abbreviated transcription (Latin):
nisi rursus ad unũ redeat᷑. Et hȩc ꝑ infini-¬
tatẽ numeri regula custodiatur. Nouem
itaq indigent uno. ut quadã unitatis for¬
ma coagulent᷑ & decẽ sint. Unũ autẽ ñ eis
indiget: ut custodiat unitatẽ. Quã ob
rem ut unus ille qͥ grãs egit unicȩ excłȩ
significatione apꝓbatus atq laudatꝰ. ẽ. ita
illi nouẽ qui grãs ñ egerunt. reꝓbi effecti:
a consortio unitatis exclusi sunt: Ideoq
tales in nouenario numero tanquã imꝑfecti
remanebunt. & merito eos saluator quasi
ignotos ubi sint inquirit. Scire enĩ dĩ elige¬
re. nescire reꝓbare. ẽ. NoN. ẽ. inuentꝰ qui
Scđm corpus quidẽ facile. ẽ. uidere. posse
hominẽ ñ habere leprã. & tam̃ animi esse
ñ boni. Scđm significationẽ autẽ huiꝰ mi¬
raculi conturbat considerantẽ: quomͦ mun¬

Expanded text:
nisi rursus ad unum redeatur, et haec per infininisi rursus ad unum redeatur, et haec per infinitatem numeri regula custodiatur. Novem itaque indigent uno, ut quadam unitatis forma coagulentur, et decem sint: unum autem non eis indiget, ut cusrem ut unus ille, qui gratias egit, unice ecclesiae significatione approbatus atque laudatus est, ita illi novem, qui gratias non egerunt, reprobi effecti a consortio unitatis exclusi sunt, ideoque tales in novenario numero, tanquam imperfecti remanebunt, et merito eos Salvator, quasi ignotos ubi sint, inquirit, scire enim Dei eligere, nescire reprobare est. Non est inventus qui m corpus enim facile est videre posse hominem non habere lepram, et tamen animi esse non boni: secundum significationem autem hujus miraculi, conturbat considerantem, quomodo mun
Abbreviated transcription (Latin):
neglexert̃. Qua ꝓpt̃ & hȩc lectio suꝑio¬
ri ea ratione coniungit᷑. qđ ibi fidem
phumilitatẽ augeri debere parabola
data decernit᷑: hic autẽ manifestius
ipsis reb ostendit᷑. ñ fidei tantũ agnitã
rationẽ. sed executã fidei oꝑationẽ esse. quȩ
saluũ faciat credentẽ: detq glam patri qui¬

Expanded text:
neglexerunt. Quapropter et haec lectio superioneglexerunt. Quapropter et haec lectio superiori ea ratione conjungitur, quod ibi fidem per humilitatem augeri debere parabola data decernitur; hic autem manifestius ipsis rebus ostenditur, non fidei tantum agnitam rationem, sed exsecutam fidei operationem esse, quae salvum faciat credentem, detque gl
Abbreviated transcription (Latin):
stinguat a creatore creaturã. eoq mani-¬
festetur uarietate m̃daciorũ tanquã le¬
pra caruisse. & tam̃ ingratus sit dõ & dño
mundatori suo. Quia elatus suꝑbia gr̃arũ
agendarũ pia humilitate ñ sternitur.
similisq efficit᷑ eis de quib dicit apłs.
Qui cũ cognouissent dm̃: ñ ut dm̃ magnifi¬
cauerunt aut grãs egerunt. Quiꝰdenĩ di
cit eos dm̃ cognouisse. ostendit quidem a
lepra fuisse mundatos: sed tam̃ statĩ accu¬
sat ingratos. E⁊ ait illi. Surge uade.
qͥa fides tua te saluũ fecit. Qui deuotus
ante dñm cecidit. surgere & ire pͣcipitur:
qͥa qui infirmitatẽ suã subtilit̾ cognoscens
humilit̾ iacet. ꝑ diuini uerbi consolatio¬
nẽ surgere ad fortia oꝑa: & crescentib co-¬
tidie meritis. ad ꝑfectiora passim ꝓfice¬
re iubet᷑. Si autẽ fides saluũ fecit eũ quẽ
ad agendas saluatori & emundatori suo
grãs inclinauit: ergo ꝑfidia ꝑdidit eos
qui de acceptis beneficiis dõ głam dare

Expanded text:
stinguat a Creatore creaturam, eoque manifestetur varietate mendaciorum tanquam lepra caruisse; et tamen ingratus sit Deo et Domino mundatori suo; quia elatus superbia, gratiarum agendarum pia humilitate non sternitur, similisque efficitur illis de quibus dicit Apostolus, Qui cum cognovissent Deum, non ut Deum magnificaverunt, aut grcit eos Deum cognovisse, ostendit quidem a lepra mundatos, sed tamen statim accusat ingratos. Et ait illi, surge, vade, quia fides tua te salvum fecit. Qui devotus ante Deum cecidit, surgere et ire praecipitur, quia qui infirmitatem subtiliter cognoscens, humiliter jacet, per divini verbi consolationem surgere ad fortia opera, et crescentibus quotidie meritis, ad re jubetur. Si autem fides salvum fecit eum quem ad agendas Salvatori et emundatori suo gratias inclinavit, ergo perfidia perdidit eos, qui de acceptis beneficiis Deo gloriam dare
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Credidi ꝓpt̾ qđ locutꝰ sũ: ego autẽ
humiliatus sũ nimis. Vt quã suis se uirib
minime credidisset ostenderet: in extasi
locutꝰ adiunxit. Om̃is homo mendax.
Ut inutilẽ seruũ se etiã calice p̾ciosȩ mortis
accepto significaret: exclamauit. Odñe.
ipse mͥ saluando sufficio: sed tu dirupisti
uincula mea. tͥ sacrificabo hostiã laudis.
Hȩc est gͥ in hominib sola fidei ꝑfectio. si
omĩib quȩ p̃cepta sunt impletis. imꝑfe¬
ctos esse se nouerint. & quãdiu pegrinant᷑
adño: semiꝑ inesse sibi mala quȩ defleant.¬
semꝑ meminerint deesse bona ad quȩ

Expanded text:
dicens: Credidi propter quod locutus sum, ego autem humiliatus sum nimis . Ut quam suis se viribus minime credidisset ostenderet, in extasi locutus adjunxit: Omnis homo mendax , ut inutilem se servum etiam calice pretiosae mortis accepto significaret, exclamavit: O Dominipse mihi salvando sufficio, sed Tu disrupisti vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis . Haec est igitur in hominibus sola fidei perfectio, si, omnibus quae praecepta sunt impletis, imperfectos esse se noverint, et quandiu peregrinantur a domino semper inesse sibi mala, quae defleant,per meminerint deesse bona, ad quae,
Abbreviated transcription (Latin):
reꝓbatur. Nã quãuis caput huiꝰ corporis
qđ uidelicet nos sumꝰ iã sese suꝑ om̃ia
liberũ exeruerit : reꝓborũ tam̃ uulnera
adhuc ꝑsuũ qđ deorsũ retinet corpus
sentit. Et sicut factũ. ẽ. in dieb
noe: itaerit in die filii hominis. Subito
aduenientẽ suũ diẽ plurimis affirmat
exemplis. Nã quẽ fulguri cito omnia
trans uolanti cõparauerat: eundẽ dieb
noe uł loth quando repentinꝰ mortalib
suꝑuenit interitꝰ ȩquiꝑat. EDEBANT̃
abibebant uxores ducebant. & dabant᷑
ad nuptias. Nonhic iuxta uesanũ marcio
nis & manichei & taciani principis encra¬
titarũ dogia. coniugia uł alim̃ta dam¬
nantur: cũ in hif successionis in illis na¬
turȩ sint posita subsidia. sed iuxta qđ
apłs ait omĩa mͥ licent sed ñ om̃ia expe¬
diunt. immoderatꝰ potius licitorũ usus
arguit᷑. Neq enĩ qͥa hȩc agebant. sed qͥa
his se totos dedendo dĩ iudicia contẽne¬

Expanded text:
reprobatur. Nam quamvis caput hujus corporis, reprobatur. Nam quamvis caput hujus corporis, quod videlicet nos sumus, jam sese super omnia liberum exerit, reproborum tamen vulnera adhuc per suum, quod deorsum retinet corpus, sentit. Et sicut factum est in diebus Noe, ita erit et in die Filii hominis. Subitum adventus sui diem plurimis affirmat exemplis. Nam quem fulguri cito omnia transvolanti comparaverat, eumdem diebus Noe vel Lot, quando repentinus mortalibus supervenit interitus, aequiparat. Edebant et bibebant, uxores ducebant, et dabantur ad nnis et Manichaei, et Tatiani principis encratitarum dogma conjugia vel alimenta damnantur, cum in his successionis, in illis naturae sint posita subsidia. Sed juxta quod Apostolus ait, omnia mihi licent, sed non omnia expediunt, immoderatus potius licitorum usus arguitur; neque enim quia haec agebant, sed quia his se totos dedendo Dei judicia contemne
Abbreviated transcription (Latin):
desiderarent dñm uł uno die si fieri pos-¬
set redire ad t̾ras. & ꝑ semet ipsũ quomͦ
se habeat fidei ueritas intimare. Et ñ
uidebitis inqͥt. quia ñ opus. ẽ. hoc corpora¬
liuisione dñm sepius adhibere: qđ se¬
mel disꝑso ꝑuniuersũ mundũ euangłii
sui fulgore spualit̾ exhibuit. & contra
om̃s apocriphorũ nenias indiuisibili ca¬
ritatis suȩ luce firmauit. PRimom
enĩ oportet illũ multa pati & reꝓbari
a generatione hac. Loquens multa dñs de
aduentꝰ sui gła. t̾rorẽ quoq passionis
paucis inserere curauit: ut cũ morientẽ
cernerent quẽ glorificandũ audierant
dolorẽ passionis spe ꝓmissȩ clarificatio¬
nis mitigarent. simulq se ipsi pararent
sigłam regni diligerent: mortis ñ hor-¬
rerc piculũ. Generationẽ autẽ ñ tantũ
iudeorũ: uerũ om̃iũ reꝓborũ appellat:
Aquib etiã nunc filius hominis. incorpo¬
re suo hoc ẽ. in ȩccła multa patitur &

Expanded text:
desiderent Dominum, vel uno die, si fieri posdesiderent Dominum, vel uno die, si fieri posset, redire ad terras, et per semetipsum, quomodo se habeat, fidei veritas intimare. Et non videbitis, inquit, quia non opus est, hoc corporali visione Dominum redhibere, quod semel disperso per universum mundum Evangelii sui fulgore spiritaliter exhibuit, et contra omnes apocryphorum venias indivisibili charitatis suae luce firmavit. Primum autem oportet illum multa pati et reprobari a generatione hac. Loquens multa Dominus de adventus sui gloria, terrorem quoque passionis paucis inserere curavit, ut cum morientem cernerent, quem glorificandum audierant, dolorem passionis spe promis sae clarificationis mitigarent, simulque se ipsi pararent, si gloriam regni diligerent, mortis non horrere periculum. Generationem autem non tantum Judaeorum, verum omnium reproborum appellat, a quibus etiam nunc Filius hominis in corpore suo, hoc est, in Ecclesia multa patitur, et
Abbreviated transcription (Latin):
delicet secundus saluatoris aduentꝰ
in humilitate ut pͥus. sed ingła sit am
iestate futurus: pulchre ait choruscans
de subcȩlo. qͥa iudicii discrim̃ sub cȩlo
hoc ẽ. in aeris medio geret᷑. teste apło qͥait
Simul rapiem᷑ cũ illis in nubib obuiam
dño in aera. Si autẽ dñs in iudicio sicut
fulgur apparebit: nullus tunc in sua
m̃te latere ꝑmitcit᷑. qͥa in ipso iudicis fub¬
gore penetrat᷑. Non eius gͦ uenturũ tẽpus
aut locus potest a mortalib obseruari:
qui fulguris instar omĩb choruscus uide¬
licet & repentinꝰ adueniet. Potest autem
hȩc dñi responsio & de illo eiꝰ aduentu
qͥ coti die uenit in ȩccła ñ in congruenter
accipi. Regnũ quippe dĩ intra nos. ẽ. qͥa
qͥ quandoq rex uenturus . ẽ. om̃iũ. nunc
etiã p̾sens in corde fideliũ regnat. In tan¬
tũ uͦ sepe turbauerunt ȩccłam heretici
dicendo in suo singuli dogmate manere
fidẽ xp̃i. ut fideles quiq tẽporũ illorũ

Expanded text:
idelicet secundus Salvatoris adventus non in humilitate ut prius, sed in gloria sit et majestate futurus. Et pulchre ait: Coruscans de sub coelo, quia discrimen sub coelo, hoc est, in aeris medio geretur, teste Apostolo, qui ait: Simul rapiemur cum illis in nubibus obviam Domino in aera . Si autem Dominus in judicio sicut fulgur apparebit, nullus tunc in sua mente latere permittitur, quia ipso judicis fulgore penetratur. Non ejus ergo venturi tempus aut locus potest a mortalibus observari, qui fulguris instar omnibus coruscus videlicet et repentinus adveniet. Potest autem haec Domini responsio, et de illo ejus adventu, quo quotidie venit in Ecclesia, non incongruenter accipi. Regnum quippe Dei intra nos est, quia qui quandoque judex venturus est omnium nunc etiam praesens in corde fidelium regnat. In tantum vero saepe turbaverunt Ecclesiam haeretici, dicendo in suo singuli dogmate, manere fidem Christi, ut fideles quique temporum illorum
Abbreviated transcription (Latin):
a filio sed ab eis etiã quib reuelauerit fili¬
us. sed ad utrunq referendũ ẽ qđ ait. &
cui uoluerit filius reuelare. & ut patrẽ
intelligamꝰ. & ipsũ filiũ ꝑfiliũ reuelari.
oculi. qͥuident quȩ uos uidetis. Non ocul
uidere: sed illibeati oculi qui eiꝰ possunc
cognoscere sacram̃ta. de quib dicitur
Et reuelasti ea paruulis. Beati oculi pani¬
lorũ. quib se & patrẽ filius reuelare di¬
gnatur. Dico autẽ uob̃. qđ multi ꝓphe
& reges uoluerurt uidere quȩ uos uidecis.
& ñ uiderunt. Et audire quȩ auditis.

Expanded text:
a Filio, sed ab eis etiam quibus revelaverit Filia Filio, sed ab eis etiam quibus revelaverit Filius, sed ad utrumque referendum est quod ait: Et cui voluerit Filius revelare, ut et Patrem intelligamus, et ipsum Filiuoculi qui vident quae vos videtis. Non oculi viderunt, sed illi beati oculi, qui ejus possunt cognoscere sacramenta, de quibus dicitur: Et revelasti ea parvulis , beati oculi parvulorum, quibus et se et Patrem Filius revelare dignatur. Dico autem vobis, quod multi prophetae et reges voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt, et audire quae
Abbreviated transcription (Latin):
de quęreret qͥ labori ãplius insudasset.
ait Nonne exdenario conuenisti mecũ :
U olo autẽ & huic nouissimo dare sicut &
tͥ Aut ñ licet mͥ qđ uolo facere: Incun¬
Ctis gͦ quȩ exterius disponunt᷑: aꝑta est
legis. omipotentẽ agnoscis. Non decolorẽ.
ñ degenerẽ patri: cũ tradita legis. filiũ
confiteris. cui ꝑnaturã omĩa unius sub¬
stantię iure sunt ꝓpria. ñ dono collata
ꝑgr̃ãm. Omĩa autẽ quȩ sibi tradita dicit
ñ mundi elementa quȩ ipse creauit intel¬
ligenda sunt: sed ii quib paruulis sp̃u
sacram̃ta filii pat̾ reuelauit. & de quorũ
salute idem filius cũ hȩc loqueret᷑ sp̃u scõ
exultauit. De quib omĩb alias dicit
Om̃e qđ dedit mͥ pat̾ ad me ueniet.
⁊ nemo scit quisit filius nisi pat̾ & qͥsit
p̾at̾ nisi filius & uoluerit filius reuelare
Non ita intelligendũ. ẽ quasi filius a nullo
possit sciri nisi a patre solo. pat̾ autẽ ñsoli

Expanded text:
de quaereret qui labori amplius insudasset, de quaereret qui labori amplius insudasset, ait: Nonne ex denario convenisti mecum? Volo autem et huic novissimo dare, sicut et tibi. Aut non licet mihi, quod volo facere ? In cunctis ergo quae exterius disponuntur aperta caegis, omnipotentem agnoscis, non decolorem, non degenerem Patris. Cum tradita legis, Filium confiteris, cui per naturam omnia unius substantiae jure sunt propria, non dono collata per gratiam. Omnia autem quae sibi tradita dicit, non mundi elementa, quae ipse creavit, intelligenda sunt, sed hi quibus parvulis spiritu sacramenta filii Pater revelavit, et de quorum salute idem Filius, cum haec loqueretur, Spiritu sancto exsultavit. De quibus omnibus alias dicit: Omne quod dat mihi Pater, ad me veniet . Et nemo scit qui sit Filius, nisi Pater, et qui sit Pater, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare. Non ita intelligendum est, quasi Filius a nullo possit sciri, nisi a Patre solo, Pater autem non solum
Abbreviated transcription (Latin):
in patre. qđ apłis aduentꝰ sui aꝑuerit
sacram̃ta quȩ ignorauerunt scribȩ &
pharisei: qͥ sibi sapientes uidebant᷑ & in
conspectu suo prudentes. Iustificata est¬
sapientia a filiis suis. ubi pulchre sapi
entib & prudentib ñ insipientes & hebe¬
tes sed paruulos id ÷ humiles opposuit.
de qua alibi dicit. Tulistis clauẽ scien¬
tiȩ. Hoc ẽ. humilitatẽ fidei xp̃i qua ad
diuinitatis eiꝰ agnitionẽ ꝑuenire pote¬
ratis. spernentes abicere maluistis.
⁊ iam pat̾. qͥa sic placuit ante te. His enĩ¬
dnĩ uerbis. exempla humilitatis accipi¬
mus: ne temere discutere suꝑna consilia
de aliorũ uocatione. alioꝵ uͦ repulsio¬
ne pͣsumamꝰ. Cũ enĩ intulisset utrunq
ñ mox rationẽ reddidit. sed sic dõ pla¬
citũ dixit. Hoc uidelicet ostendens. qͥa
iniustũ esse ñ potest qđ placuit iusto.
Unde & in uinea mercedẽ laborantib red
dens: cũ quosdã oꝑarios in ȩquales iN
oꝑe ȩquaret in prȩmio. & plus in merce¬

Expanded text:
 sui aperuerit sacramenta, quae ignoraverunt scribae et Pharisaei, qui sibi sapientes videntur et in conspectu suo prudentes. Justificata sapientia a filiis suis. Ubi entibus et prudentibus, non insipientes et hebetes, sed parvulos id est humiles opposuit, ae, de qua alibi dicit: Tulistis clavem scientiae, hoc est, humilitatem fidei Christi, qua ad divinitatis ejus agnitionem pervenire poteratis, spernentes abjicere maluistis. Etiam, Pater, quia sic placuit ante te. His Domini verbis exempla humilitatis accipimus, ne temere discutere superna consilia de aliorum vocatione, aliorum vero repulsione praesumamus. Cum enim intulisset utrumque, non mox rationem reddidit, sed sic Deo placitum dixit. Hoc, videlicet, ostendens, quia injustum esse non potest quod placuit justo. Unde dens, cum quosdam operarios inaequales in opere aequaret in praemio, et plus in merce
Abbreviated transcription (Latin):
& salutantes. ꝑ spetulũ & in eniginate
uiderunt. Apłi autẽ in p̾sentiarũ haben¬
tes dñm conuescentesq ei. & quęq uolu¬
issent in t̾rogando discentes. nequaqua ꝑ
angłos aut uarias uisionũ species opus ha-¬
bebant doceri. Quos uͦ lucas multos ꝓpħas
& reges dicit. matheus aꝑtius ꝓpħas & iustos
appellat. Ipsi sunt enĩ reges magni. qui tẽ¬
ptationũ suarũ motib ñ consentiendo suc¬
cumbere. sed regendo prȩesse nouerunt.
⁊ ecce quidã legis

Expanded text:
te viderunt , apostoli autem impraesentiarum habentes Dominum, convescentesque ei, et quaecunque voluissent interrogando discentes, nequaquam per angelos aut varias visionum species opus habebant doceri. Quos vero Lucas multos prophetas et reges dicit, Matthaeus apertius prophetas et justos appellat. Ipsi sunt enim reges magni, quia tentationum suarum motibus non consentiendo succumbere, sed regendo praeesse noverunt. Et ecce quidam legis
Abbreviated transcription (Latin):
Perfidiȩ quidẽ. quia in xp̃o credere no-¬
luit. inuidiȩ uͦ. qͥa eccłam credidisse do-¬
luit. Scriptũ. ẽ. enĩ in actib apłorum.
Sequenti autẽ sabbato pene uniuersa ciuitas
conuenit audire uerbũ dñi. Uidentes¬

Expanded text:
Perfidiae quidem, quia in Christo credere noPerfidiae quidem, quia in Christo credere noluit; invidiae vero, quia Ecclesiam credidisse doluit. Scriptum est enim in actibus Apostolorum: Sequenti autem Sabbato, pene universa civitas convenit audire
Abbreviated transcription (Latin):
hominis. in dõ faciemꝰ uirtutẽ. Nã & ipse
uirtutẽ qua ꝓpiciet᷑ om̃ĩb iniquitatib
nr̃is & sanet om̃s languores nr̃os. ñ ex nob
ipsis sed de sẽ nouit exire. Nongͦ latet eũ
qui fimbriã tetigerit. id÷ incarnationis¬
ciꝰ mysteria donec ad maiora capienda
pueniat ꝑfecte amando crediderit.
t ipse dixit illi. Filia. fides tua te sal¬
uam fecit. uade in pace. Ideo filia. quia
fides tua te saluã fecit. Nec dixit fides tua
te saluã factura ẽ. sed saluã fecit. in eo enĩ
qđ crecdidisti iã salua facta es. Adhoc
eoloquente uenit quidã ad principẽ sy¬
nagogȩ. dicens ei. Quia mortua . ẽ. filia
tua. noli uexare illũ. Saluata a ꝓfluuio
sanguinis muliere. mox filia principis
mortua nunciat᷑. Quia dũ ȩccła auitio¬
rũ labe mundata. & ob fidei meritũ filia
est cognominata: continuo synagoga
pfidiȩ simul inuidieq lȩto soluta est

Expanded text:
hominis, in Deo faciemus virtutem. Nam et ipse hominis, in Deo faciemus virtutem. Nam et ipse virtutem, quae propitietur omnibus iniquitatibus nostris, et sanet omnes languores nostros, non ex nobis ipsis, sed de se novit exire. Non ergo latet eum qui fimbriam tetigerit, id est, incarnationis mysteria, donec ad majora capienda perveniat, perfecte amando crediderit. At ipse dixit illi: Filia, fides tua te salvam fecit; vade in pace. Ideo filia, quia fides tua te salvam fecit. Nec dixit, fides tua te salvam factura est, sed salvam fecit. In eo enim, quod credidisti, jam salva facta es. Adhuc illo loquente, venit quidam ad principem synagogae, dicens ei: quia mortua est filia tua, noli vexare illum. Salvata a profluvio sanguinis muliere, mox filia principis mortua nuntiatur, quia dum Ecclesia a vitiorum labe mundata, et ob fidei meritum filia est cognominata, continuo synagoga perfidiae simul invidiaeque lege soluta est.
Abbreviated transcription (Latin):
iesos. Quis ẽ. qui me tetigit: Non ut
ipse quȩ nesciat doceat᷑ sed ut uirtꝰ fidei
quã nouerat. unmo quã ipse dederat in
muliere declaret᷑. interrogat.
Nesagio: autẽ omĩb. dixit petrus & qͥ
cũ illo erant. Prȩceptor. turbȩ te compri¬
munt & affligunt. & dicis quis me tetigit:
& affligunt. una credula mulier dñm
tangit. qͥa qui diuersis inordinate glo¬
merantiũ heresib affligit᷑. solo catholice
ȩccłȩ fidelit̾ corde quęritatur. Nã sicut
quidã uidentes ñuident & audientes ñ
audiunt. ita etiã tangentes ñ tangunt
qͥ ñ fidelit̾ xp̃m tangunt. Unde cuidã
amanti quidem sed nondũ plene credenti
dicit. Noli me tangere. nondũ enĩ ascend
ad patrẽ meũ. Aꝑte docens quid sit eũ ue¬
racit̾ tangere. patri scilicet ȩqualẽ credere
Et dixit iesus. Tetigit me aliquis. Nam¬
Dicat pelagius si placet. se fuo conamine
saluari. Dicamꝰ autẽ nos: qͥa uana salus

Expanded text:
Jesus: Quis est qui me tetigit? Non ut Jesus: Quis est qui me tetigit? Non ut ipse quae nesciat doceatur, sed ut virtus fidei, quam noverat, imo quam ipse dederat, in muliere declaretur, interrogat. Negantibus autem omnibus, dixit Petrus et qui cum illo erant: Praeceptor, turbae te comprimunt et affligunt, et dicis, Quis me tetigit? es comprimunt, una credula mulier Dominum tangit. Quia qui diversis inordinate glomerantium haeresibus affligitur, solo catholicae Ecclesiae fideliter corde quaeritatur. Nam sicut quidam videntes non vident, et audientes non audiunt, ita etiam tangentes non tangunt, qui non fideliter Christum tangunt. Unde cuidam amanti quidem, sed nondum plene credenti dicit: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum ; aperte docens quid sit eum veraciter tangere, Patri scilicet aequalem credere. Et dixit Jesus: Tetigit me aliquis. NamDicat Pelagius, si placet, se suo conanime salvari. Dicamus autem nos, quia vana salus
Abbreviated transcription (Latin):
uerũq de cȩ̨lo cognouit adesse medicũ
coepit & ipsa languoris sui sꝑare parit᷑
& quęritare remediũ. Nccessit retro.
& tetigit fimbriã uestim̃ti eiꝰ. & confesti
stetit fluxus sanguinis eiꝰ. Accedit &
ta id qđ ipse ait. siquis mͥ ministrat me
sequatur. & alibi p̾cipit᷑. post dñm dm̃
tuũ ambulabis. siue qͥa prȩsentẽ in carne
dñm ñ uidens ꝑactis tẽporariȩ dispensa¬
tionis sacram̃tis eiꝰ iam ꝑ fidẽ coepit uesti
gia subsequi. Iangit autẽ fimbriã uesti¬
menti eiꝰ. & undã restringit sanguinis.
qͥa beatꝰ & uere mundandus qui uł extre¬
mam uerbi partẽ manu fidei contigerit.
Nã rarus ualde. ẽ. qui eiꝰ uł in pectore re¬
cumbere uł caput mereat᷑ pistica nardo
punguere. cũ & ille magnꝰ fuerit. qui se
indignũ dicebat eiꝰ calciam̃ta portare.
magna & illa quȩ unguere pedes eiꝰ & ca¬
pillis suis tergere ꝓmeruit. E⁊ ait

Expanded text:
verumque de coelo cognovit adesse medicum, verumque de coelo cognovit adesse medicum, coepit et ipsa languoris sui sperare pariter et quaeritare remedium. Accessit retro, et tetigit fimbriam vestimenti ejus, et confestim stetit fluxus sanguinis ejus. Accta id quod ipse ait: Si quis mihi ministrat, me sequatur . Et alibi praecipitur: Post Dominum Deum tuum ambulabis; sive quia praesentem in carne Deum non videns, peractis temporariae dispensationis sacramentis, jam gia subsequi. Tangit autem fimbriam vestimenti, et undam restringit sanguinis, quia beatus et vere mundandus, qui vel extremam verbi partem fidei manu contigerit. Nam rarus valde, qui ejus vel in pectore recumbere, vel caput mereatur pistica nardo perungere, cum et ille magnus fuerit qui se indignum ducebat ejus calceamenta portare; magna et illa quae ungere pedes ejus, et capillis suis tergere promeruit. Et ait
Abbreviated transcription (Latin):
ni spurcissimȩ deditos gentiliũ popłos
inuenit. Ergo quã diu synagoga uiguit:¬
laborauit ȩccła. Defectus illius huius. ẽ.
uirtꝰ. qͥa illorũ delicto salus facta est
omnẽ substantiã suã. nec ab ullo potuit
curari. Medicos siue falsos theologos siue
phylosophos legũq doctores scłariũ. qͥ
multa de uirtutib uitiisq subtilissime
disserentes: utilia se uiuendi credendiq
instituta mortalib dare ꝓmittebant.
seu certe ipsos sp̃s immundos significat. qͥ
uelut hominib consulendo. se iam ꝓdõ
colendos ingerebant. Quib uicissim au¬
diendis gentilitas quanto magis naturalis
industriȩ uires expenderat. tanto minꝰ
potuit iniquitatis suȩ sorde curari. Unde
bene marcus de hac muliere scribens ait
Et fuerat multa ꝑpessa a complurib
medicis. & erogauerat om̃ia sua. nec qͥc¬
quã ꝓfecerat: sed magis deterius habe¬
bat. Sed hȩc ubi popłm iudeorũ egrotare

Expanded text:
ni spurcissimae deditos gentilium populos ni spurcissimae deditos gentilium populos invenit. Ergo qualaboravit Ecclesia: defectus illius hujus est virtus, quia illorum delicto salus facta est omnem substantiam suam, nec ab ullo potuit curari. Medicos sive falsos theologos, sive philosophos, legumque doctores saecularium, qui multa de virtutibus vitiisque subtilissime disserentes, utilia se videndi credendique instituta mortalibus dare promittebant, seu certe ipsos spiritus immundos significat qui velut hominibus consulendo, se jam pro Deo colendos ingerebant. Quibus vicissim audiendis, gentilitas quanto magis naturalis industriae vires expenderat, tanto minus potuit ab iniquitatis suae sorde curari. Unde bene Marcus de hac muliere scribens, ait: Et fuerat multa perpessa a compluribus medicis, et erogaverat omnia sua, nec quidquam profecerat, sed magis deterius habebat. Sed haec, ubi populum Judaeorum aegrotare,
Abbreviated transcription (Latin):
coeti iã fuerat segregata fideliũ. Sed dũ
uerbũ dĩ iudeã saluare decerneret: para¬
tam iã ꝓmissãq aliis p̃ripuit spe certa
salutẽ. Notandũ qđ & archi synagogi
duodennis sit filia. & mulier hȩc ab annis
duodecĩ sanguinẽ fluxerit. hoc ẽ. eodẽ
quo hȩc nata sit tẽpore: illa coeꝑit infir¬
mari. Una enĩ pene eadẽq scłi huiꝰ ȩtate
& synagoga in patriarchis nasci. & gentiliũ
natio porbẽ coepit idolatriȩ sanie fȩdari.
Nã & gcͥmine fluxus sanguinis. hoc. ẽ & suꝑ
idolatriȩ ꝓstitutione. & suꝑhis quȩ carͣ¬
nis ac sanguinis oblectatione patrant᷑:¬
potest intelligi. Unde pulchre sacra
refert hẏstoria tẽpore quodauid adhuc
puer goliath gigantẽ strauit: phẏlistum
infinib domim id ÷ sanguinũ fuisse ca¬
stra metatꝰ. quia uidelicet dñs ad debel¬
landũ mundi principẽ humilis apparens:
ñ modo oꝑib infructuosis. sed & religio¬

Expanded text:
coetu jam fuerat segregata fidelium. Sed dum coetu jam fuerat segregata fidelium. Sed dum Verbum Dei Judaeam salvare decerneret, paratam jam promissamque aliis praeripuit spe certa salutem. Notandumque quod et archisynagogi duodenis sit filia, et mulier haec ab annis duodecim sanguine fluxerit, hoc est eodem quo haec nata sit tempore illa coeperat infirmari. Una enim pene eademque saeculi hujus aetate, et Synagoga in patriarchis nasci, et gentilium natio per orbem coepit idololatriae sanie foedari. Nam et gemine fluxus sanguinis, hoc est, et super idololatriae prostitutione, et super his quae carnis ac sanguinis oblectatione patrantpotest intelligi. Unde pulchre sacra refert historia, tempore quo David adhuc puer Goliath gigantem stravit, Philisthiim in finibus Dommim, id est sanguinum, fuisse castrametatos. Quia videlicet Dominus ad debellandum mundi principem, humilis apparens, non modo operibus infructuosis, sed et religio
Abbreviated transcription (Latin):
decĩ. & hec morielat᷑. Ipsa synagoga quȩ
sola legali institutione cõpostta quasi unica
moysi nata erat. quasi duodecimo ȩtatis
anno. hoc ẽ tẽpore pubertatis apꝓpin¬
quante moriebat᷑. Quia nobilit a ꝓpħis
educata. post quã ad intelligibiles annos
ꝑuenerat. post quã spĩales dõ fructꝰ gigne¬
re debebat: subito errorũ languore con¬
sternata. spualis uitȩ uias ingredi desꝑa¬
bilit̃ omisit & si non axp̃o succurreretur.
horrendã ꝑom̃ia corruisset in mortẽ.
⁊ contigit᷑. dũ iret: a turba cõprimebat᷑
Ad puellã ꝑgens sanandã dñs a turba
cõprimit᷑. qui genti iudeȩ salutaria mo¬
nita pͣbens quib egram uitiis eiꝰ conscien
consuetudine grauatꝰ. Et mulier
quȩdã erat in fluxu sanguinis. ab annis
.xͦii. Mulier sanguine fluens ȩccła est ex
gentib congregata. quȩ ingenito carna¬
liũ delectationũ polluta fluxu atq a

Expanded text:
decim, et haec moriebatur. Ipsa Synagoga, quae decim, et haec moriebatur. Ipsa Synagoga, quae sola legali institutione composita, quasi unica Moysi nata erat, quasi duodecimo aetatis anno, hoc est, tempore pubertatis appropinquante moriebatur; quia nobiliter a prophetis educata, postquam ad intelligibiles annos pervenerat, postquam spiritales Deo fructus gignere debebat, subito errorum languore consternata, spiritalis vitae vias ingredi desperabiliter omisit. Et si non a Christo succurreretur, horrendam per omnia corruisset in mortem. Et contigit, dum iret, a turba comprimebatur. Ad puellam pergens sanandam Dominus, a turba comprimitur, quia genti Judaeae salutaria monita praebens, quibus aegram vitiis ejus conscieconsuetudine gravatus. Et mulier quaedam erat in fluxu sanguinis annis duodecim. Mulier sanguine fluens Ecclesia est ex gentibus congregata, quae ingenito carnalium delectationum polluta fluxu, atque a
Abbreviated transcription (Latin):
pit uerba uitȩ dare nob̾. & ꝑhȩc cȩteros¬
illuminat. & ipse a sp̃u scõ quo uitalia
monita seribere & docere possit illumina.¬
tur. E⁊ cecidit ad pedes iesu: ro¬
gans eũ ut intraret domũ eiꝰ. Si caput
xp̃i ds̃ : pedes eiꝰ consequent᷑ incarnatio qua
terrã nr̃ȩ mortalitatis tetigit accipiendi
sunt. Cecidit gͥ archi synagogus ad pedes
iesu. qͥa legis lator cũ tota patrũ ꝓgenie
xp̃m in carne apparentẽ longe sibi di¬
gnitatis gła pͣferendũ esse cognouit. il¬
lud apłi sedula deuotione ꝓtestans. quia
qđ infirmũ est dĩ: fortius ẽ. hominib.
Rogauit eũ intrare indomũ eiꝰ. qͥa conti¬
nuis gaudiorũ uotis eiꝰ uidere desidera¬
bat aduentũ. Anima autẽ mea inqͥt exul-¬
Omĩa ossa mea dicent: dnẽ. quis similis tͥ
Et hoc ẽ. ad pedes ie su cadere. eũ suꝑ om̃s
singularit᷑ magnũ pia fide fateri.
Quia filia unica erat illi fere annorũ duo¬

Expanded text:
pit verba vitpit verba vitipse a Spiritu sancto, quo vitalia monita scribere vel docere possit, illuminatur. Et cecidit ad pedes Jesu, rogans eum ut intraret in domum ejus. Si caput Christi Deus, pedes consequenter incarnatio, qua terram nostrae mortalitatis tetigit, accipiendi sunt. Cecidit igitur archisynagogus ad pedes Jesu, quia legislator cum tota patrum progenie Christum in carne apparentem longe sibi dignitatis gloria praeferendum esse cognovit, illud Apostoli sedula devotione protestans: Quia quod infirmum est Dei, fortius est hominibus . Rogavit eum intrare in domum suam, quia continuis gaudiorum votis ejus videre desiderabat adventum. Anima autem mea inquOmnia ossa mea dicent, Domine, quis similis tibi ? Et hoc est ad pedes Jesu cadere, eum super omnes singulariter magnum pia fide fateri. Quia filia unica erat illi, fere annorum duo
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ redisset iesUs excepit illũ turba
Prant enĩ om̃s expectantes eũ. Et suꝑius
dixi qđ infine scłi dñs sit ad iudeos clem̃¬
ter rediturus atq ab eis ꝑ fidei confessionẽ
lbent᷑ excipiendus. Nã quod erant om̃s ex-¬
pectantes eũ. hoc ẽ. nimirũ qđ idem sẏna¬
gogȩ ꝑ ꝓpħam loquit᷑. Dies multos expe¬
etabis me. ñ fornicaberis. & ñ eris cũ uiro.
N unc enĩ nec uiro xp̃o subdita nec fornica¬
ta cũ idolis: spectatione longissima spon¬
quã de abiectione synagogȩ fideq eccłȩ
atq iterũ instauratione sy nagogę sumꝰ
int̾pretati. consequent᷑ archi synagogi fili¬
a moriens sub iungit᷑. Quã dũ suscitare
siutepatiatur. E thiopia enĩ p̃ueniet manꝰ eiꝰ
do Et cũ intrauerit plenitudo gentiũ:
tunc om̃is isrł saluus fiet. Princeps itaq
sy nagoge. nullus melius quã ipse moyses
intelligit᷑. Unde bene iairus. id ÷ illumi¬
nans siue illuminatꝰ uocat᷑. Quia qͥ acce¬

Expanded text:
illum turba. Erant enim omnes exspectantes eum. Et superius dixi quod in fine saeculi Dominus sit ad Judaeos clementer rediturus, atque ab eis per fidei confessionem libenter excipiendus. Nam quod erant omnes exspectantes eum, hoc est nimirum, quod eidem synagogae per prophetam loquitur: Dies multos exspectabis me, et non fornicaberis, et non eris subdita vire . Nunc enim nec viro Christo subdita, nec fornicata cum idolis, exspectatione longissima sponqua de abjectione Synagogae fideque Ecclesiae, atque iterum instauratione Synagogae sumus interpretati, consequenter archisynagogi filia moriens subjungitur, quam dum suscitare salute potiatur. Aethiopia enim praeveniet manus ejus Deo . Et cum intraverit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiet. Princeps itaque Synagogae nullus melius quam ipse Moyses intelligitur. Unde bene Jairus, id est, illuminans, sive illuminatus vocatur, quia qui acci
Abbreviated transcription (Latin):
sequendo & ñ in ium̃tis uehiculisue di¬
uersis. sed ut alii ꝓdunt euangłistȩ ꝓprio
labore pectũ iter arripiendo deserti:
quantã salutis suȩ curã gerant osten¬
dunt. Rursũ ipse ut potens piusq salua-¬
tor ac medicus excipiendo fatigatos. do¬
cendo inscios. sanando egrotos. reficien¬
do ieiunos. quantũ deuotione creden-¬
tium delectetur insinuat. Iuxta uͦ
leges allegoriȩ petentẽ deserta gentiũ
xp̃m. multȩ fideliũ cateruȩ relictis
moenib priscȩ conuersationis. neglectoꝙ
uariorũ dogniatũ munimine sequunt᷑

Expanded text:
sequendo, et non in jumentis vehiculisve disequendo, et non in jumentis vehiculisve diversis, sed ut alii produnt Evangelistae, proprio labore pedum iter arripiendo deserti, quantam salutis suae curam gerant, ostendunt. Rursum ipse, ut potens piusque salvator ac medicus excipiendo fatigatos, docendo inscios, sanando aegrotos, reficiendo jejunos, quantum devotione credentium delectetur, insinuat. Juxta vero leges allegoriae, petentem deserta gentium Christum multae fidelium catervae relictis moenibus priscae conversationis, neglectoque variorum do
Abbreviated transcription (Latin):
apprehendere. & nemo misit in illum
manꝰ. qͥa nondũ uenerat hora eiꝰ: ac dein¬
de ꝓximi paschȩ tẽpore crucis consumas¬
se triumphũ. Qđ occiso iohe tempus ex-¬
pectans secessit seorsũ in locũ desertũ
qui. ẽ. bethsaida: mystice docet. qͥa dere¬
licta iudea. quȩ ꝓphetiȩ sibi ñ credendo
caput abstulerat: indeserto ȩccłȩ quȩ
uirũ ñ habebat. uerbi esset pabula largi¬
turus. Unde pulchre bethsaida. domus
fruc̾tuũ int̾pretatur. Ipsa. ẽ. enĩ. de qua
isaias ait Lȩtabit᷑ deserta & inuia. &
exultabit solitudo & florebit quasi liliũ
galilea. ciuitas andrcȩ & Petri & phylip¬
pi apłorũ ꝓpe stagnũ genesareth: ut in
locorũ libris inuenimus. Quod cum
cognouissent turbȩ: secutȩ sunt illũ. &
excepit illas & loquebatur illis de regno
dĩ. & eos qui cura indigebant sanabat.
emptat dñs fidẽ turbarũ. & ꝓbatã di¬
gno prȩmio recõpensat Petendo enĩ soli¬
tudinẽ an sequi curent explorat. illȩ

Expanded text:
apprehendere; et nemo misit in illum manus, quia nondum venerat hora ejus ; ac deinde proximi Paschae tempore crucis consummasse tropaeum. Quod occiso Joanne, tempus exspectans, secessit seorsum in locum desertum, qui est Bethsaida: mystice docens quia derelicta Judaea, quae prophetiae sibi non credendo caput abstulerat, in deserto Ecclesiae, quae virum non habebat, verbi esset pabula largiturus. Unde pulchre Bethsaida domus fructuum interpretatur. Ipsa est enim, de qua Isaias ait: Laetabitur deserta et invia, et exultabit solitudo, et florebit quasi lilium ; Galilaea civitas Andreae et Petri et Philippi apostolorum, prope stagnum Gennesareth, ut in locorum libris invenimus. Quod cum cognovissent turbae, secutae sunt illum. Et excepit illos, et loquebaturDei, et eos qui cura indigebant sanabat. Tentat Dominus fidem turbarum, et probatam digno praemio recompensat. Petendo enim solitudinem, an sequi curent explorat. Illae
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ erat desꝑatus discusso tenebrarũ pon¬
dere: uitȩ luciq reddit᷑ Sed & hoc no¬
tandũ. qđ quia publica noxa publico
eget remedio. leuia autẽ peccata leuior
& secreta queunt poenitentia deleri. put¬
la indomo racens paucis arbitris exurgi
eisdẽq ne miraculũ uulgarent indicit᷑
⁊ stupuerunt inqͥt parentes eiꝰ. quib
p̃cepit ne alicui dicerent qđ factũ erat
uuenis extra portã turba multa comitan.¬
te atq intuente suscitat᷑. lazarus de
monum̃to uocatus in tantũ popłis in no¬
tuit. ut obeorũ qui uidere testimoniũ
plurimȩ dño turbȩ cũ palmis occurre¬
rent. & multi ꝓpt̾ illũ abirent ex iudeis
& crederent in itsum. Quartũ uͦ mor¬
tuũ dñs nunciante discipło agnoseit
sed qͥa qui ꝓ eiꝰ ereptione dñm depreca¬
rentur uiui defuerant: dimitte inqͥt ut
mortui sepeliant mortuos suos. id ÷ mali
malos noriis laulib grauent. & qͥa ñ ad est

Expanded text:
qui erat desperatus, discusso tenebrarum ponqui erat desperatus, discusso tenebrarum pondere, vitae lucique redditur. Sed et hoc notandum, quod quia publica noxa, publico eget remedio, levia autem peccata leviori et secreta queunt poenitentia deleri, puella in domo jacens, paucis arbitris exsurgit, eisdemque ne miraculum vulgarent indicitur Et stupuerunt, inquit, parentes ejus, quibus praecepit, ne alicui dicerent, quod factum erat. Juvenis extra portam, turba multa comitante atque intuente suscitatur. Lazarus de monumento vocatus, in tantum populis innotuit, ut ob eorum, qui videre testimonium, plurimae domino turbae cum palmis occurrerent, et multi propter illum abirent ex Judaeis, et crederent in Jesum. Quartum vero mortuum dominus, nuntiante discipulo, agnoscit; sed quia, qui pro ejus ereptione Dominum precarentur, vivi defuerant: Dimitte inquit ut mortui sepeliant mortuos suos ; id est, mali malos noxiis laudibus gravent, et quia non adest
Abbreviated transcription (Latin):
assint cogitationes sollicitȩ quȩ suꝑ eor
salute uelut deuotȩ xp̃o sorores inuigilem
Nã adhoc intimandũ resuscitauit lazarũ
quattuor dies iã in monum̃to habentẽ
& sorore attestante iam fetentẽ. quia
pessima noxios actus solet fama comitari.
N otandũ autẽ qđ quanto grauior animȩ
mors ingruerit. tanto acrior necesse. ẽ ut
resurgere mereat᷑ poenitentis feruor in¬
sistat. Qđ occulte uolens ostendere dñs
iacentẽ in conclaui mortuã modesta le¬
uiq uoce resuscitat dicens. puella surge.
quã & ob facilitatẽ resuscitandi iã mor̾¬
tuam fuisse negauerat. delatũ foras iu¬
uenẽ plurib ut reuiuiscere debeat dictis
corroborat cũ ait. iuuenis tͥ dico surge
Quatriduanꝰ uͦ mortuus ut longa p̾mentis
sepul chri claustra deponere posset: fre¬
muit sp̃u iesus. turbauit se ipsũ. lacri¬
mas fudit rursũ fremuit ac uoce magra
clamauit. lazare ueni foras. Et sic tande

Expanded text:
adsint cogitationes sollicitae, quae super eorum adsint cogitationes sollicitae, quae super eorum salute velut devotae Christo sorores invigilent. Nam ad hoc intimandum resuscitavit Lazarum quatuor dies jam in monumento habentem, et sorore attestante jam fetentem. Quia pessima noxios actus solet fama comitari. Notandum autem quod quanto gravior animae mors ingruerit, tanto acrior necesse est, ut resurgere mereatur, poenitentis fervor insistat. Quod occulte volens ostendere Dominus, jacentem in conclavi mortuam, modesta lenique voce resuscitat, dicens: Puella, surge. Quam et ob facilitatem resuscitandi, jam mortuam fuisse negaverat. Delatum autem foras juvenem, pluribus, ut reviviscere debeat, dictis corroborat, cum ait: Juvenis, tibi dico, surge. Quatriduanus vero mortuus, ut longa prementis sepulcri claustra deponere posset, fremuit spiritu Jesus, turbavit seipsum, lacrymas fudit, rursum fremuit, ac magna voce clamavit: Lazare, veni foras . Et sic tandem,
Abbreviated transcription (Latin):
tria genera resurrectionis animarũ si¬
gnificant. Si quidẽ ñnulli consensũ ma.¬
lȩ delectationi prebendo latente tantũ
cogitatione peccati sibi mortẽ consciscunt.
sed tales se uiuificare significans salua¬¬
tor. suscitauit filiã archi synagogi. non¬
dũ foras elatã sed in domo mortuã. quasi
uitiũ secretũ in corde tegentẽ Alii non
solũ noxiȩ delectationi consentiendo sed
& ipsũ malũ quo delectant᷑ agendo:
mortuũ suũ quasi extra portas efferunt:
Et hos se si poeniteant resuscitare demon¬
strans. resuscitauit iuuenẽ filiũ uiduȩ
extra portas ciuitatis elatũ & reddidit
matri suȩ. qͥa resipiscentẽ a peccati tene¬
bris animã unitati restituit ȩccłȩ. sic̃
& supra docuimꝰ. Quidã uͦ ñ solũ cogi¬
tando uł faciendo illicita: sed & ipsa pec¬
candi consuetudine se quasi sepeliendo
corrũpunt. Uerũ nec adhos erigendos
minor fit uirtꝰ & gr̃a saluatoris. si tam̃

Expanded text:
tria genera resurrectionis animarum sitria genera resurrectionis animarum significant. Siquidem nonnulli consensum malae delectationi praebendo latente tantum cogitatione peccati sibi mortem consciscunt. Sed tales se vivificare significans Salvator, resuscitavit filiam archisynagogi nondum foras elatam, sed in domo mortuam, quasi vitium secreto in corde tegentem. Alii non solum noxiae delectationi consentiendo, sed et ipsum malum, quo delectantur agendo, mortuum suum quasi extra portas efferunt. Et hoc se poeniteant resuscitare demonstrans, suscitavit juvenem filium viduae extra portas elatum, et reddidit matri suae. Quia resipiscentem a peccati tenebris animam, unitati restituit Ecclesiae, sicut et supra docuimus. Quidam vero non solum cogitando, vel faciendo illicita, sed et ipsa peccandi consuetudine, se quasi sepeliendo corrumpunt. Verum nec ad hos erigendos minor fit virtus et gratia Salvatoris, si tamen
Abbreviated transcription (Latin):
euangłista dictũ saluatoris exponens
int̾ põsut de suo tibi dico. cũ in syro
sermone quẽ posuit ñ plus sit dictũ quã
puella surge. Tenens gͦ manũ puellȩ ie¬
Sus suscitauit eã qͥa nisi prius mundatȩ
fuerint manꝰ iudeorũ quȩ sanguine ple¬
nȩ sunt: sẏnagoga eorũ mortũa non
Et confestim surrexit puella. & ambula¬
uit. Sp̃ualit̾ insinuans. qͥa quisquis a
morte animȩ xp̃o sibi manũ conferente
resipiscit. ñ modo a sordib exurgere uiti¬
orũ. sed & inbonis continuo ꝓficere de¬
bet oꝑib. E⁊ iussit illi clari mandu¬
care. Ad testimoniũ quidẽ uitȩ resusci¬
tatã manducare p̾cepit: ut ñ fantasma
sed ueritas crederetur. Sed & siquis a
spĩali morte surrexerit: cȩlesti necesse
est mox pane satietur. & diuini scilicet
uerbi & sacroscĩ altaris particeps effectꝰ
Nã auxta moralẽ intellectũ tres illi mor-¬
tui quos saluator in corporib suscitauit:

Expanded text:
Evangelista dictum Salvatoris exponens, Evangelista dictum Salvatoris exponens, interposuerit de suo, tibi dico, cum in Syro sermone quem posuit, non plus sit dictum, quam Puella, surge. Tenens ergo manum puellae Jesus, sanavit eam, quia nisi prius mundatae fuerint manus Judaeorum, quae sanguine plenae sunt, synagoga eorum mortua non Et confestim surrexit puella, et ambulavit. Et spiritaliter insinuans, quia quisquis a morte animae Christo sibi manum confortante resipiscit, non modo a sordibus exsurgere vitiorum, sed bonis continuo proficere debet operibus. Et jussit illi dari manducare. Ad testimonium quidem vitae resuscitatam manducare praecepit, ut non phantasma, sed veritas crederetur. Sed et si quis a spiritali morte resurrexit, coelesti necesse est mox pane satietur, et divini scilicet verbi, et sacrosancti altari particeps effectus. Nam juxta moralem intellectutui quos Salvator in corporibus suscitavit
Abbreviated transcription (Latin):
Dõ dormiebat. in cuiꝰ ditione & anuna re-¬
cepta uiuebat: & caro resuscitanda qui¬
escebat. Unde mos xp̃ianus obtinuit.
ut mortui qͥ resurrecturi esse ñ dubitan¬
tur. dormientes uocent᷑. sicut apłs no-¬
lumus inqͥt uos ignorare fr̃s de dormien¬
tib. ut ñ contristemini sicut & cȩteri qui
spem ñ habent. Sed & in parte allegoriȩ
cũ anima quȩ peccauerit ipsa moriatur.
tam̃ ea quȩ resuscitari axp̃o meruerit :
nob̾ quidẽ mortua fuisse sed ei obdormis-¬
se dici potest. Et deridebant eũ. sci¬
entes quia mortua esset. Quia uerbũ
resuscitantis deridere quã credere male-¬
bant merito foras excludunt᷑. indigni
qͥ miraculũ resurgentis uiderent.
psȩ autẽ tenens manũ eiꝰ. clamauit di¬
cens. Puella surge Inmarco scriptũ est
Ait illi. Tabithacumi: qđ int̾pretat᷑ puel¬
la tͥ dico surge. & confestĩ surrexit. Ubi
diligens lector inquirat. quare uerax

Expanded text:
Deo dormiebat, in cujus ditione et anima reDeo dormiebat, in cujus ditione et anima recepta vivebat, et caro resuscitanda quiescebat. Unde mos Christianus obtinuit, ut mortui, qui resurrecturi esse non dubitantur, dormientes vocentur, sicut Apostolus: Nolumus inquit vos ignorare, fratres, de dormientibus, ut non contristemini, sicut et caeteri, qui spem non habent . Sed et in parte allegoriae, cum anima, quae peccaverit, ipsa moriatur, tamen ea, quae suscitari Christo meruerit, nobis quidem mortua fuisse, sed ei obdormisse dici potest. Et deridebant eum, scientes, quia mortua esset. Quia verbum resuscitantis deridere quam credere malebant, merito foras excluduntur, indigni qui miraculum resurgentis viderent. Ipse autem tenens manum ejus, clamavit dicens: Puella, surge. In Marco scriptum est: Ait illi: Tabitha cumi, quod est interpretatum, Puella, tibi dico surge; et confestim surrexit . Ubi diligens lector inquirat, quare verax
Abbreviated transcription (Latin):
uaerit. Et cũ ꝑuenisset domũ: ñ
ꝑmisit intrare secũ quempiã nisi pe¬
trũ. iacobũ & ioħem. & patrẽ & matrẽ
puellȩ. Supra publice uiduȩ filius
suscitat᷑. hic remouent᷑ plures arbitri.
Puto gͦ qđ in eo qͦq pietas ibi dñi declaret᷑.
qͥa uidua mat̾ unici ñ patiebat᷑ moras.
& ideo neamplius afficeret᷑ maturitas
aditur. Est etiã forma sapientiȩ in uduȩ
filio cito ȩccłam credituram. in archi syna¬
gogi filia. credituros quidẽ iudeos. sed ex
plurib pauciores. lebant autẽ om̃s.
& plangebant illã. Nunqͥd possunt inqͥt
filii sponsi lugere quã diu cũ illis. ẽ. spon¬
sus: Uenient autẽ dies cũ auferet᷑ ab eis
sponsus. & tunc ieiunabunt: Igit᷑ sẏnago¬
ga qͥa sponsi lȩticiã qua uiuere possit
amisit. quasi int̾ plangentes mortua
iacens: ne hoc quidem ipsũ quare plan-¬
gatur intelligit. A⁊ ille dix̃. Nolite
flere. ñ est mortua sed dormit. Homini¬
bus mortua erat. qͥ suscitare nequi uerant:

Expanded text:
isset domum, non permisit intrare secum quemquam, nisi Petrum, Jacobum et Joannem, et patrem et matrem puellae. Supra publice viduae filius suscitatur, hic removentur plures arbitri. Puto ergo, quod in eo quoque pietas ibi Domini declaretur, quia vidua mater unici non patiebatur moras, et ideo, ne amplius afficeretur, maturitas additur. Est etiam forma sapientiae, in viduae filio cito Ecclesiam credituram, in archisynagogi filia credituros quidem Judaeos, sed ex pluribus pauciores. Flebant autem omnes, et plangebant illam. Nunquid possunt inquit filii sponsi lugere, quandiu cum illis est sponsus? Venient autem dies, cum auferetur ab eis sponsus, et tunc jejunabunt. Igitur synagoga, quia sponsi laetitiam, qua vivere posset, amisit, quasi inter plangentes mortua jacens, ne hoc quidem ipsum, quare plangatur, intelligit. At ille dixit: Nolite flere. Non est mortua, sed dormit. Hominibus mortua, qui suscitare nequiverant,