comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pilatꝰ dimitt̾e eũ. Qͥd ẽ hoc qd̾ dẽm ẽ:
Pxinde qͣi antea ñ q̃rebat: Lege suꝑi¬
ora: ce inuenies iam dudũ eum q̃re¬
re dimitt̾e iħm. Exinde itaꝙ t̃celli¬
gendũ ẽ ꝓpt̾ hoc idest ex hac causa
ne hab̾et peccatũ occidendo innocen
dũ. Etinde gͦ idest idd̾ ne hoc pecc̃m
bat oũ dumitit̾. Iudei autẽ clamabẽt

Expanded text:
Pilatus dimittere eum. Quid est hoc quod dictum est, exinde, quasi antea non quaerebat? Lege superiora, et invenies jam dudum eum quaerere dimittere Jesum. Exinde itaque intelligendum est, propter hoc, id est, ex hac causa, ne haberet peccatum ocdum. Exinde ergo, id est, ideo ne hoc peccatum bat eum dimit
Abbreviated transcription (Latin):
sicut simplex atꝙ innocens ñ aꝑirit
os suũ. Sinde uͥ ñ respondebat: si¬
cut ouis silebat. uͥ respondebat: si¬
cut pastor docebat. Discamꝰ gͦ qͦd dxx.¬
Qd̾ &t ꝑ paulũ docuit: qͥa ñ potestas
nͥ a d̾o. Et qͥa plus peccat qui potesta¬
tẽ innocentẽ occidendũ liuore tͣdit:
qͣm potestas ip̃a si eũ timore alt̾uis
maioris potestatis occidit. Talem ꝙpͥ¬
pe d̾s pilato dederat potestatẽ : ut es¬
fec etiã sub cesaris potestate. Quap

Expanded text:
sicut simplex atque innocens, non aperuit os suum. Proinde ubi non respondebat, sicut ovis silebat; ubi respondebat, sicut pastor docebat. Discamus ergo quod dixtolum docuit, quia non est potestas nisi a Deo ; et quia plus peccat qui potestati innocentem occidendum livore tradit, quam potestas ipsa, si eum timore alterius majoris potestatis occidit. Talem quippe Deus Pilato dederat potestatem, ut esset etiam sub Caesaris potestate. Quap
Abbreviated transcription (Latin):
fectate illicito ausu regie potestatis: &
erat potentior: tanto malet ẽẽ patienti¬
or. Cũ gͦ audisset pilatꝰ hoc u̾bũ: mag̃
timuit. Et ingressus ẽ p̃toriũ iterũ. Et
dixit ad ih̾m unde estu. Iħe autẽ respon¬
głistarũ narrat̃onib reꝑitur⁊ &e apud
principes sac̾dotũ & apud herodẽ quo
eũ lucas indicat miserat pilatꝰ audi¬
endũ ce ap̃ ip̃m pilatum ut ñ frust᷑
de illo ꝓphia p̃cefserit : sic̃ agnꝰ coram
tondente suit sine uoce sic ñ aꝑuit os
gantib sepe responderit : tñ ꝓpt̾ il¬
la in quib noluit respond̾e ad hoc
data ẽ de agno similitudo ut in suo
silentito ñ reꝰ s innocens haberet᷑ :
suũ: Sic̃ agnꝰ ñ aꝑuit. Pest ñ sicut
male qͥ conseiꝰ qͥ de peccatis conuinoe¬
bat᷑ suis s sic̃ mansuet᷑ qͥ ꝓ pecca¬
tis mimolabat᷑ alienis. Dicit gͦ ei pi

Expanded text:
estatis: eterat potentior, tanto mallet esse patientior. 4. Cum ergo audisset Pilatus hoc verbum, magis timuit; et ingressus est praetorium iterdixit ad Jesum: Unde es tu? Jesus autem respongelistarum narrationibus reperitur, et apud principes sacerdotum, et apud Herodem, quo eum, sicut Lucas indicat, miserat Pilatus audiendum, et apud ipsum Pilatum : ut non frustra de illo prophetia praecesserit, Sicut agnus coram tondente se fuit sine voce, sic non aperuit os gationibus saepe responderit; tamen propter illa in quibus noluit respondere, ad hoc data est de agno similitudo, ut in suo silentio non reus, sed innocens haberetur. suum, sicut agnus non aperuit; id est, non sicut male sibi conscius qui de peccatis convincebatur suis, sed sicut mansuetus qui pro peccatis immolabatur alienis.
Abbreviated transcription (Latin):
eũ. Qm̃ magna disceptat̃o iõbet ob
uoluerit disseremꝰ Cũ gͦ ꝓtͥbunali
sedisset pilatꝰ i di eit iudeis. Etce
rex ur. Illi autẽ clamabant ꝰ tolle
tolle crucifige eũ. Drcit eis pilatus
Regẽ ur̃m crucifigã  Adhue t̾rorẽ
quem de cesare ingesserant suꝑare co¬
nat᷑ . de ignominia eoꝵ uolens eos fr̃a¬
gere dicendo regẽ urm crucifigas Qs
de ignominia xp̃i mitigare ñ potuit:

Expanded text:
uoniam magna disceptatio solet obovoluerit, disseremus. Cum pro tribunali sedisset Pilatus: « Dixit Judaeis: Ecce rex vester. Illi autem clamabant: Tolle, tolle, crucifige eum! Dicit eis Pilatus: Regem vestrum crucifigam? » Adhuc terrorem, quem de Caesare ingesserant, superare conatur, de ignominia eorum volens eos frangere, dicendo: « Regem vestrum crucifigam? » Quos de ignominia Christi mitigare non potuit;
Abbreviated transcription (Latin):
sd̾m legẽ debet mori qͥa filiũ dei se fac̾.
magis filrũ dei timuit ne occideret. Nẽ
u ñ sic potuit cõtempn̾e cesarẽ auc¬
torem potestatis sue : q̃ admodũ legẽ
gentis aliene. Adhuc tñ seqͥtur e¬

Expanded text:
m legem debet mori, quia Filium Dei se fecit. magis Filium Dei timuit ne occideret. Nunc vero non sic potuit contemnere Caesarem, auctorem potestatis suae, quemadmodum legem gentis alienae. Adhuc Pilatu
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ eẽt morte morituiꝰ: ñ q̾ hĩc mor¬
tem crucis uellet intelligi. s qd̾ eũ
uidei fuissent gentib tͣdituri hoc ẽ
romanis. Nam pilatus romanus e¬
rat: eũ ꝙ in uidea romani p̃sidẽ mi¬
serant. Ut gͦ iste sermo ih̃u impłet᷑

Expanded text:
qua esset morte moriturus: non quod hic mortem crucis vellet intelligi, sed quod eum Judaei fuissent Gentibus tradituri, hoc est Romanis. Nam Pilatus Romanus erat, eumque in Judaeam Romani praesidem miserant. Ut ergo iste sermo Jesu impleretur,
Abbreviated transcription (Latin):
crucis hic uelimꝰ acciꝑe. tanꝗͣ ideo dixe¬
it̃ uidei nobis ñ licet int̾ficere quẽ¬
uideo qͣm id possit conseq̃ter intelli¬
gi cũ hoc ad pilati uerba responderit
qͥb eis dx̾at. accipite eũ uos. & secũ¬
dũ legẽ urãm iudicate. Nunqͥd gͥ nõ
eũ pota̾nt acciꝑe & ip̃i eũ crucifigere
si ꝑ tale genꝰ supplicii interfectõnẽ cuiꝰ¬
q̃ uitare cupiebãt. Qͥo autẽ ñ uideat
qmͣ sit abfuidr̃ eis licere quẽꝗͣ crucifi¬
gere ⁊ qͥb ñ licet quenꝗͣ inter ficere: Qͥd
qd̾ ip̃e dñs eandẽ mortẽ suã idest moi¬
tem crucis etiã int̾fectionẽ uocat sic̃
legimꝰ apud marcũ: uͥ ait. Eoce as¬
cendimꝰ ierosolimã & filiꝰ hoministͣ

Expanded text:
crucis hic velimus accipere, tanquam ideo dixerint Judaei, Nobis non licet interficere quemvideo quomodo id possit consequenter intelligi, cum hoc ad Pilati verba responderint, quibus eis dixerat, Accipite eum vos, et secundum Legem vestram judicate eum. N poterant accipere, et ipsi eum crucifigere, si par tale genus supplicii interfectionem cujusquam vitare cupiebant? Quis autem non videat quam sit absurdum eis licere quemquam crucifigere, quibus non licet quemquam interficere? Quid quod ipse Dominus eamdem mortem suam, id est mortem crucis, etiam interfectionem vocat, sicut legimus apud Marcum, ubi ait: « Ecce ascendimus Jerosolymam, et Filius homini
Abbreviated transcription (Latin):
gua eoꝵ machera acita . Eoce qͥb
armis. qͥb sagitis. qͣ machera
tustũ interfecistis : qͣndo uobis
int̾ficere quã qͣ ñ licere dixistis.
hinc ẽ qd̾ ad cõprehendendũ iħm
cũ sac̾dotũ ñ uenissent pͥncipes s
misissent: lutas tã euangłista in
eod̾ sue narratõnis loco dixit. Dix̃¬
aut̃ inqͥt iħc ad eos qͥ uenerãt ad
se pͥncipes sac̾dotũ. & magistrat᷑

Expanded text:
a . Ecce quibus armis, quibus sagittis, qua machaera justum interfecistis, quando vobis interficere quemquam non licere dixistis. Hinc est quod ad comprehendendum Jesum, cum sacerdotum non venissent principes, sed misissent, Lucas tamen evangelista in eodem suae narrationis loco: Dixit autem, inquit, Jesus ad eos qui venerant ad s
Abbreviated transcription (Latin):
celebrare iam ceꝑant: ꝓpt̾ quem
etiã de ingressu p̃corii contamina¬
ri metuebãt. Itane obduruistis
falsi isrłite: Itane omẽm fensum
nimia malitia ꝑdidistis : ut ido̾
uos a sanguine innocentis rorpol¬
lutos ẽẽ credatis. qͥa eũ fundendũ
alt̾i tͣdidistis : Nunqͥ & pilat᷑ illũ
qͥ potestati eiꝰ a uõbis ingerit᷑ oc¬
cidendꝰ ⁊ suis ẽ manib occisurus.
Si non eũ uoluistis occidi. si ñ in¬
sidiati estis. si ñ nobis tͣdendum
pecunia cõꝑastis ⁊ si ñ cõprehen¬
distis umyistis. adduxistis: si ñ ce¬
cidendũ manib obftrilistis tiocibꝰ
poposcistis: ñ eũ a uobis int̾fec¬
tũ ẽẽ iactate. Si aũ illis om̃ib uris
p̃cedentib fc̾ĩs etiã crucifige cͥcifi¬
ge dãpnastis : audite qd̾ cont᷑ uos

Expanded text:
celebrare jam coeperant, propter quam de ingressu etiam praetorii contaminari metuebat. Ita ne obduruistis, falsi Israelitae? Itane omnem sensum nimia malitia perdidistis, ut ideo vos a sanguine innocentis impollutos esse credatis, quia eum fundendum alteri traditis? Nuqui potestati ejus a vobis ingeritur occidendus, suis est manibus occisurus? Si non eum voluistis occidi, si non insidiati estis, si non vobis tradendum pecunia comparastis, si non comprehendistis, vinxistis, adduxistis, si non occidendum manibus obtulistis, vocibus poposcistis, non eum a vobis interfectum esse jactate. Si autem illis omnibus vestris praecedentibus factis, etiam Crucifige, crucifige, clamastis ; audite quod contra vo
Abbreviated transcription (Latin):
cõꝑatõne uideamꝰ in eis q̃ manifes¬
ta sũt ñ ĩmorantes: ut hoc uͥ opꝰ ẽ
causa poscente faciamꝰ. slongͦ sic ac¬
n cipiamꝰ qd̾ ait. hec cũ dixisset iħ̾e:¬
egrestꝰ ẽ cũ discipłis suis tnͣs torrẽ

Expanded text:
comparatione videamus, in eis quae manifescomparatione videamus, in eis quae manifesta sunt non immorantes; ut hoc ubi opus est, causa poscente faciamus. Non ergo sic accipiamus quod ait, Haec cum dixisset Jeegressus est cum discipulis suis
Abbreviated transcription (Latin):
tͣoebat eũ locũ: qͥa freq̃ter ih̾e cõue¬
n̾at illuc cũ discipłis suis. Hoc qd̾
narrat ing̾ssũ dum̃ cũ discipłis suis
in ortũ: ñ continuo fc̃m ẽ. cũ eiꝰ illa
finita eẽt or̃o de cuiꝰ u̾bis ait. Hec cũ
dixisset ih̾c. s alia q̃dã sunt intposi¬
ta q̃ ab isto p̾t̾missa apud alios euan¬
glistas legunt᷑. sic̃ aputl hẽ irueniũ¬
t᷑ multa q̃ illi similit̾ in sua narra¬
uemant. nec u̾itati q̃ ꝑ aliũ ꝓmit᷑ ab
alio iepugnet᷑. qͥsqͥs nosse desid̾at ñ
nhis sermonib s in aliis laboriosis
litt̾is q̾rat nec stando ce audiendo. s
potiꝰ sedendo &e legendo. uł legenti au¬
rẽ mentẽ ꝙ intentissimã p̃bendo illa
condiseat. Eredat tñ añqͣ sciat siue
etiã id scire in hac uita possit. siue
ꝑ aliqͣ impedim̃ta ñ possit nichil ab
aliqͦ euangłista ẽẽ conscͥptũ ꝗͣtũ ad
tͣriũ. sẽ itaq huiꝰ beati iohis narra¬
tõnẽ ut suscepimꝰ tͣctandã sine alioꝵ

Expanded text:
tradebat eum, locum; quia frequenter Jesus convenerat illuc cum discipulis suis. » Hoc quod narrat ingressum Dominum cum discipulis suis in hortum, non continuo factum est, cum ejus illa finita esset oratio, de cujus verbis ait: « Haec cum dixisset Jesus; sed alia quaedam interposita, quae ab isto praetermissa, apud alios evangelistas leguntur, sicut apud hunc inveniuntur multa quae illi similiter in sua narraant, nec veritati quae per alium promitur, ab alio repugnetur, quisquis nosse desiderat, non in his sermonibus, sed in aliis laboriosis litteris quaerat; nec stando et audiendo, sed potius sedendo et legendo, vel legenti aurem mentemque intentissimam praebendo, illa condiscat. Credat tamen antequam sciat, sive id etiam scire in hac vita possit, sive per aliqua impedimenta non possit, nihil ab aliquo evangelista esse conscriptum, quantum ad trarium. Nunc itaque hujus beati Joannis narrationem, ut suscepimus tractandam, sine aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
uenit illuc cũ lat̾nis ce facibꝰ ce armiꝰ.
Cohors ñ uideoꝵ s militũ fuit. Ap̃¬
fide itaq intelligat᷑ accepta tanꝗ ad
tenendũ reũ seruato ordine legitime
potestatis ut null tenentib aud̾et
obsist̾e⁊ qnͣꝗͣ ce manꝰ tanta fuerat
cõgregata & sic armata ueniebat :
ut uł t̾reret uł etiã repugnaret si
eiꝰ abscondebat᷑ potestas ce obtende¬
bat᷑ infirmitas ut hec inimicis ne¬
cessaria uident᷑ adu̾sus eũ in quem
nichil ualuisset nͥ qd̾ ip̃e uoluisfec.
bene utens bonꝰ malis ce faciens bo¬
na de malis. ad faciendos bonos ex
malis ce discernendo a malis. Ih̾c ita
sic̃ euangłista secut᷑ adiungit sciẽs
omĩa q̃ uent᷑a erant suꝑ eũ ꝓcessit

Expanded text:
rmis. Cohors non Judaeorum, sed militum fuit. A praeside itaque intelligatur accepta, tanquam ad tenendum reum, servato ordine legitimae potestatis, ut nullus tenentibus auderet obsistere: quanquam et manus tanta fuerat congregata, et sic armata veniebat, ut vel terreret vel etiam repugnaret, siejus abscondebatur potestas, et obtendebatur infirmitas, ut hcessaria viderentur adversus eum in quem nihil valuissent, nisi quod ipse voluisset, bene utens bonus malis, et faciens bona de malis, ad faciendos bonos ex malis, et discernendos a malis. Jesus itaque sicut evangelista secutus adjungit sciens omnia quae ventura erant su
Abbreviated transcription (Latin):
me gauderetis utiq qr uado ad prem̃ qͥa
peter nat᷑e humane gͣtulandũ ẽ eo qd̾
sic adsũpta ẽ. a uerbo imigenito. ut in¬
mortalis constitueret᷑ in celo: atq ita fi¬
eret t̾ra sublimis. ⁊t incorruptibilis pul¬
uis sederet ad dext̾am pr̃is. Hoc enĩ mͦ se
iterũ dixit ad prẽm. Nã ꝓfecto ad illũ
ibat qͥ eũ illo erat: s hoc erat ire ad eũ
& recedere a nobis: mutare atq ĩmortale
fade̾. qd̾ mortale suscepit ex nobis. c lena¬
ie in celũ ꝑ qd̾ fuit int̾ra ꝓ nobis. Qͥs non
hinc gaudeat qͥ sic diligit xp̃m ut ce suã
se ꝑet fut᷑um tẽ ꝑ xp̾m¬

Expanded text:
retis utique, quia vado ad Patrem; quia naturae humanae gratulandum est, eo quod sic assumpta est a Verbo unigenito, ut immortalis constitueretur in coelo, atque ita fieret terra sublimis, ut incorruptibilis pulvis sederet ad dexteram Patris. Hoc enim modo se iturum dixit ad Patrem. Nam profecto ad illum ibat qui cum illo erat. Sed hoc erat ire ad eum et recedere a nobis, mutare atque immortale facere quod mortale suscepit ex nobis, et levare in coelum per quod fuit in terra pro nobis. Quis non hinc gaudeat, qui sic diligit Christum, ut et suam se speret futurum esse
Abbreviated transcription (Latin):
unrũ sumꝰ: Unũ sunt enĩ scd̾m id qd̾ d̾s
erat uerbũ : maior ẽ pat̾ scd̾m id qd̾ uer¬
bũ cato scm̃ est. Dicã etiã qd̾ arriam &
ei momiani negare ñ possunt: scdm hãc
suis minor erat: qnͣdo paruus maiorib
sit d̾s ce homo loqͥt᷑ ut homo⁊ &e calũpni¬
aris d̾oᷤ Ille in se nat᷑am conmendat hu¬
manã: tuin illo audes deformare diriinã.¬
Inficelis. ingte idõne tuminuis eũ qͥ fecit
te: qͥa dicit ille qdͥ fes sit ꝓpt̃ te  Eqͣlis e¬
pr̃e fos̾ ẽ homo. Qͥ nͥ fieret qͥd eẽt homo

Expanded text:
d Deus erat Verbum: major est Pater, secundum id quod Verbum caro fatum est . Dicam etiam quod Ariani et Eunomiani negare non possunt: secundum hanc suis minor erat, quando parvus majoribus, sit et homo, loquitur ut homo, et calumniaris Deo? Ille in se naturam commendat humanam; tu in illo audes deformare divinaInfidelis, ingrate, ideone tu minuis eum qui fecit te, quia dicit ille quid factus sit propter te? Aequalis ePatre, factus est homo. Quod nisi fieret, quid est homo?
Abbreviated transcription (Latin):
posset ẽẽ natura ÷ q̃ ñ erat usurpata s
nata:. Sem⁊ ip̃m autẽ exinaniuit. formã
ferui accipiens. sion gͦ amittens illã: sec
accipiens istã. Eomͦ se exinaniens qͦ hio
minor apparebat ꝗͣ apud pr̃ẽm mane¬
bat. Forma qͥppe serui accessit: ñ forma
dei recessit. Hec est assũpta: ñ illa cõsũp¬
ta. ꝓpt̾ hanc dicit: pat̃ maior me est.
tendat arrianꝰ. & adtentione sit sanꝰ: ne
contentõne sit uanꝰ : aut qd̾ ẽ peiꝰ insanͦ.
Hec est enĩ forma sertii in qͣ dĩ filiꝰ minor

Expanded text:
posset esse natura quae non erat usurpata, sed nata? Semetipsum autem exinanivit, formam servi accipiens : non ergo amittens illam, sed accipiens istam. Eo modo se exinaniens, quo hic minor apparebat quam apud Patrem manebat. Forma quippe servi accessit, non forma Dei recessit: haec est assumpta, non illa consumpta. Propter hanc dicit, Pater major me est: tendat arianus, et attentione sit sanus: ne contentione sit vanus, aut, quod est pejus, insanus. Haec est enim forma servi, in qua Dei Filius min
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑ & formidaret: cor qͣndo ita defere¬
bat ocłos ÷ ut non desereret cor: Quis
d̾s eciã qͥ nullo continet᷑ loco. discecdat
ab eoꝵ cordib qͥ eũ relinqunt moribus
non pedib & ueniat ad illos qͥ cont̾i¬
tunt᷑ ad eũ ñ facie s fide: ce accedt̃ ad
eũ mente ñ carne. Ut autẽ intellige¬
rẽt scd̾m io qd̾ homo erat eũ dixisse
liado & uenio ad uos: adiecit atꝙ dit.
Di dilig̾etis me gauderetis utiq: qͥa
ego uado ad prẽm : qr pr̃ maior me ẽ.

Expanded text:
etur et formidaret cor, quando ita deserebat oculos, ut non desereret cor? Quamvis Deus etiam qui nullo continetur loco, discedat ab eorum cordibus, qui eum relinquunt moribus, non pedibus; et veniat ad eos qui convertuntur ad eum non facie, sed fide, et accedunt ad eum mente, non carne. Ut autem intelligerent secundum id quod homo erat eum dixisse, Vado et venio ad vos; adjecit, atque ait, Si diligeretis me, gauderetis utique, quia ego vado a
Abbreviated transcription (Latin):
tiq qͥa uado ad prẽm: qr pr̃ maior me
ẽ. hinc gͦ t᷑bari ce formidare pot̾at cor
illoꝵ. qd̾ ibat ab eis. qͣnis uent᷑us ad eos:
ne forsitan gregẽ lup᷑ hoc int̾uallo in¬
uaderet pastoris absentia. S a qͥb homo
abscedebat d̾s ñ derelinq̃bat : & sc̃e ip̃e

Expanded text:
ia ego vado ad Patrem; quia Pater major me est. Hinc ergo turbari et formidare poterat cor illorum, quod ibat ab eis, quamvis venturus ad eos: ne forsitan gregem lupus hoc intervallo invaderet, pastoris absentia. Sed a quibus homo abscedebat, Deus non derelinquebat: et idem ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ñ facit fiuotũ bonũ excitet᷑: ⁊ in ignem
mittet᷑. Dicant gͦ de te ꝓͥficis in xp̃o: dicãt
homines seducit t̾ͥbas. De ip̃o:  de toto cor
ꝑe xp̃i hoc dicit᷑. Cogita corpꝰ xp̃i: ad huc in
m̃do: cogita corpꝰ xp̃i adhuc in area. Uide
q̃ admodũ blasphemet᷑ a palea. Simul
solatõnẽ nrãm: de qͦcũꝙ hoc dictũ fuerit
ap̃iano. Nemo tñ palã loq̃bat᷑ de illo: ꝓp̃¬

Expanded text:
n facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur . Dicant ergo de te, si proficis in Christo, dicant homines, Seducit turbas. De ipso, de toto corpore Christi hoc dicitur. Cogita corpus Christi adhuc in mundo, cogita corpus Christi adhuc in area; vide quemadmodum blasphemetur a palea. Simul solationem, de quocumque hoc dictum fuerit christiano. 12. Nemo tamen palam loquebatur de illo, p
Abbreviated transcription (Latin):
ñdũ illud iuditiũ de qͦ dicit. Nescitis qm̃ ange¬
los iudicabimꝰ: Sit gͦ mͦ tempꝰ iuste uiuendi:
meũ ñdũ uenit. Frit enĩ tempꝰ dłe: ut qͥ uenit
in humilitate ueniat in altituome. Qui ue¬
nt udicandꝰ: uemiet iudicat᷑us. Qi uent
occidi a mortuis: iemet iudicare de uiuisce

Expanded text:
ndum illud judicium de quo dicit, Nescitis quoniam angelos judicabimus ? Sit ergo modo tempus juste vivendi, meum nondum venit. Erit enim tempus gloriae, ut quin humilitate, veniat in altitudine: qui venit judicandus, veniat judicaturus: qui venit occidi a mortuis, veniat judicare de vivis et
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ miqͦs blasphemantes. mmmurantes. de¬
tͣhentes. insectantes: ⁊ si liceat ꝑimentes.
Laborat qͥd̾ s ñ repellet dñs plebẽ suã.: de
heditatẽ suam ñ dereliqt. Quo adusq ius¬
ticia coniertat᷑ in iuditiũ. qͦadusq insticia

Expanded text:
 inter blasphemantes, inter murmurantes, detrahentes, insectantes, et si liceat, perimentes. Laborat quidem; sed non repellet Dominus plebem suam, et haereditatem suam non derelinquet, quoadusque justitia convert
Abbreviated transcription (Latin):
inimicos eiꝰ: aridas arbores ignis cõprelm̃¬
det. Tẽ enĩ aride apparebt̃: qñ illis dicet᷑.
Esurni ⁊ ñ dedistis mͥ manducare. In alia
uͦ parte. ⁊ dͥ hocest in dext᷑a : apparebit fe¬
cunditas fructuũ dignitas ꝙ folioꝵ. uiri¬
ditas et̾ntas erit. Iulis gͦ tanqͣ aridis dicet᷑:
ite in ignẽ et̾nũ. Eoce enĩ inqͥt securis ad

Expanded text:
inimicos ejus ; aridas arbores ignis comprehendet. Tunc enim aridae apparebunt, quando eis dicetur, Esurivi, et non dedistis mihi manducare: in alia vero parte, hoc est in dextera, apparebit fecunditas fructuum, dignitasque foliorum; viriditas, aeternitas erit. Illis ergo tanquam aridis dicetur, Ite in ignem aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
to añꝗͣ ascend̾et. Priores enĩ fr̃s ad̾cende it̃
⁊ nõtẽ ascendit ille: qñ illi putabant
&e uolebant: ut etiã hoc impłet᷑ qd̾ ait.
ton ad hc̃ id÷ ad quẽ nos uultis: pͥmũ uł
sedm̃ diẽ. Ascendit autẽ postea ut euangłiũ
loqͥctir: mediato die festo. idest cũ iã illiꝰ di¬

Expanded text:
to: antequam ascenderet. Priores enim fratres ascenderunt, et non tunc ascendit ille, quando illi putabant et volebant: ut etiam hoc impleretur quod ait, Non ad hunc, id est, ad quem vos vultis, primum vel secundum diem. Ascendit autem postea, ut Evangelium loquitur, mediato die festo; id est, cum jam illius di
Abbreviated transcription (Latin):
hinc qd̾ qi latent̾ ascendit: aliqͥo signifi¬
care uoluisse. Nam conseqñtia docebt̃ sic
eũ ascendisse mediato die festo. idtͥ medi¬
atis illis dieb: ñ ut etiã palã doc̾ẽt. s qiͣ
latent̾ dixit : ne se ostend̾et hominibi slon
uacat qd̾ latñter ascendit xpẽ ad diẽ festũ :
qͥa ip̃e latebat in die festo. Aohuc ecram
ego qd̾ dixi in latibło est. manifestet᷑ gͦ.
Touat᷑ uelũ: appareat qd̾ erat secretũ. Om
ma q̃ dicta sunt antiqͦ ppło isił multi¬
plici scͥpt᷑a scẽ legis. q̃ agerẽt siue in sacͥfi¬

Expanded text:
hinc, quod quasi latenter ascendit, aliquid significare voluisse: nam consequentia docebunt sic eum ascendisse mediato die festo, id est mediatis illis diebus, ut etiam palam doceret. Sed quasi latenter dixit, ne se ostenderet hominibus. Non vacat quod latenter ascendit Christus ad diem festum, quia ipse latebat in illo die festo. Adhuc etiam ego quod dixi, in latibulo est. Manifestetur ergo, tollatur velum, et appareat quod erat secretum. 9. Omnia quae dicta sunt antiquo populo Israel in multiplici scriptura sanctae Legis, quae agerent sive in sac
Abbreviated transcription (Latin):
ni aliqͥd mali: dm̃ currit accusare qͥ debet
se. Qñ aliqb boni agis: te laudas. Qn mali
aliqͥd pateris: dm̃ accusas ħ ẽgͦ cor cortũ ce¬
ñ reccũ. Abista distorcione ⁊ pͣuitate sicor¬
rigaris: cõuertet᷑ in contͣrtũ qd̾ faciebas.
Antea enĩ qͥo faciebas: Laudabas te mbo¬
nis dĩ: accusabas din̾ in malis tuis. Con¬
u̾so corte ⁊ directo laudabis dm̃ in bonis
sins: accusabis te in malis tius. Isti st̃ rec¬
ti corde. Deniq ille ñdũ recto corde cͥ displi¬
cebat felicitas maloꝵ. ⁊ labor bonoꝵ: ait
correctꝰ. Qmͣ bonꝰ ifr̾ ds̾ rectis corde: inti
recto corde. pene cõmoti sunt pedes : pau¬
lominꝰ effusi sunt gressꝰ mei. Que : Qa delani
in peccõrib : pacem peccõꝵ intuens. Uidi in¬
qͣt malos felices e displicuit mͥ d̾s. Hoc enmi
uolebam : ut non ꝑmitt̃et d̾s malos eẽ felices
Intelligat homo: nꝗͣ hoc ꝑmittit dͥs. S idõ
maiꝰ felix putat᷑ : qr qͥ sid felicitas ignorat᷑.

Expanded text:
ni aliquid mali, Deum currit accusare, qui deberet se. Quando boni aliquid agis, te laudas: quando mali aliquid pateris, Deum accusas. Hoc est ergo cor tortum, non rectum. Ab ista distortione et pravitate si corrigaris, convertetur in contrarium quod faciebas. Antea enim quid faciebas? Laudabas te in bonis Dei, accusabas Deum in malis tuis: converso corde et directo, laudabis Deum in bonis suis, accusabis te in malis tuis. Isti sunt recti corde. Denique ille nondum recto corde, cui displicebat felicitas malorum et labor bonorum, ait correctus: Quam bonus Deus Israel rectis corde! Mei recto corde, pene commoti sunt pedes, paulo minus effusi sunt gressus mei. Quare? Quia zelavi in peccatoribus, pacem peccatorum intuens . Vidi, inquit, malos felices, et displicuit mihi Deus; hoc enim volebam, ut non permitteret Deus malos esse felices. Intelligat homo: nunquam hoc permittit Deus; sed ideo malus felix putatur, quia quid sit felicitas ignoratur.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ Ion podest m̃dꝰ odisse uos. Qoͥ est hoc nͥ
ñ potest mundꝰ otlisse amatores suos falsos
testes: Bona enim dicitis q̃ mala sunt: &
mala q̃ bona sunt. me autẽ odit. qͥae
go testimonũ ꝑhibeo de illo: qͥa oꝑa eiꝰ
mala sunt. uos ascendite ad diẽ festũ hc̃.¬
Qoͥ ẽ hẽ: Uͥ extendere uultis carnalia
gaudia: ñ et̾na cogitare. Ego ñ ascendo
ad diem festũ hẽ: qr meũ tempꝰ ñdũ ii¬
plecũ ẽ. In die festo hoc głam uos humanã
qͣritis: meũ uͦ tempꝰ idest głe mee: ñdum
uenit. Ip̾e erit dies festꝰ meꝰ. ñ istis dieb p̃¬
cͣrens ce tnͣsiens: s ꝑmanetis in ecernũ. Ip̃a
erit festiuitas gaudiũ sine sine ÷ et̾nitas
sine labe : serenitas sine mibe. Hec cum
dixisset: ip̃e mansit ingllilea. Ut ã¬

Expanded text:
? Non potest mundus odisse vos. Quid est hoc, nisi, Non potest mundus odisse amatores suos, falsos testes? Bona enim dicitis quae mala sunt, et mala quae bona sunt. Me autem odit, quia ego testimonium perhibeo de illo, quia opera ejus mala sunt. Vos ascendite ad diem festum h est hunc? Ubi extendere vultis carnalia gaudia, non aeterna cogitare. Ego non ascendo ad diem festum hunc, quia meum tempus nondum impletum est. In die festo hoc gloriam vos humanam quaeritis; meum vero tempus, id est gloriae meae, nondum venit. Ipse erit dies festus meus, non diebus istis praecurrens et transiens, sed permanens in aeternum: ipsa erit festivitas, gaudium sine fine, aeternitas sine labe, serenitas sine nube. Haec cum dixisset, ipse mansit in Galilaea. Ut a
Abbreviated transcription (Latin):
id÷ et̾nũ regnũ ueniamꝰ : in deserto iñta¬
b̾nacłis sum᷑. Qͥ ista agnoset̾: in tab̾macłis
sunt. fut᷑um enĩ erat: ut qͥdã hoc ag¬
nosc̾e̾nt. Ille enĩ est in tab̾nacłis : qͥ se eẽ
inm̾do intelligit ꝑegͥmĩ. Ine se intelligit
in tab̾nacłis. Q cẽ ñ euident̾: s latenter.
Adhuc enĩ lucẽ umbra obscurabat: ue¬
niente luce umbra remota ẽ. xp̾c erat in
noscimꝰ nos iter agere in h̾emo. Si emm
agnoseamꝰ: in ħemo sumꝰ. Qd ẽ in deserto:¬

Expanded text:
ernum regnum veniamus, in deserto in tabernaculis sumus. Qui ista agnoscunt, in tabernaculis sunt: futurum enim erat ut quidam hoc agnoscerent. Ille enim est in tabernaculis, qui se esse in mundo intelligit peregrinum. Ille se intelligit in tabernaculis. Sed tunc non evidenter, sed latenter. Adhuc enim umbra lucem obscurabat: veniente luce, umbra remota est. Christus erat in noscimus nos iter agere in eremo: si enim agnoscamus, in eremo sumus. Quid est in eremo
Abbreviated transcription (Latin):
głam reqͥrebãt: qͥ uolebãt sedere unꝰ
ad dext̾am eiꝰ alt̾ ad sinistͣm. Attende¬
bant qͦ. ⁊ ñ udebãt. qͥa dñs eos ut ordi¬
nate uenuẽt ad pat̾am. reuocauit ad
uuam. Excelsa ẽ enĩ patͥa: humilis uia.
est mansio xp̃i: uia ẽ mansio xp̃i. Qui
recusat uiã ⁊ qͥd q̃rit patͥam: Demq &
illis respondit hoc reqͥrentib alcitudinẽ.

Expanded text:
bant, qui volebant sedere unus ad dexteram ejus, et alter ad sinistram: attendebant quo, et non videbant qua; Dominus eos, ut ordinate venirent ad patriam, revocavit ad viam. Excelsa est enim patria, humilis via. est mansio Christi, via est passio Christi. Qui recusat viam, quid quaerit patriam? Denique et illis hoc respondit, quae
Abbreviated transcription (Latin):
centẽ: cũ autẽ uenit plenitudo tẽꝑis:
misit ds̃ filiũ suũ : Si gͦ qñ uenit plem
cudo cẽpis missus ẽ: qñ debuit missus est.
qnͥ oportuit uenit. Qd est tempꝰ menn
nmdũ uenit: Incelligite fis qͦ animo illi
loq̃bant᷑: qͥ qͣi frem̾ suũ monere indeban¬
tͣ. Dabant illi consiliũ consequende głe
ueluti secłarit̾ & tireno affectu : monenteᷤ
ne eẽt ignobilis. ⁊ latitaret. Qo gͦ ait
dñs tempꝰ meũ ñdũ uenit: illis res¬
pondit qͥ ei consiliũ de gła dabant
Tempꝰ głe mee ñdũ uenit. Uidete ꝗͣ ꝓ
fundũ sit. De gła illi admonebãt: s
ille uoluit alcicudinẽ humilitate p̃ce

Expanded text:
tem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum ? Si ergo in plenitudine temporis missus est; quando debuit missus est, ando oportuit venit: quid est, Tempus meum nondum venit? Intelligite, fratres, quo animo illi loquebantur, qui quasi fratrem suum monere videbantur. Dabant ei consilium consequendae gloriae, veluti saeculariter et terreno affectu monentes, ne esset ignobilis et latitaret: quod ergo ait Dominus, Tempus meum nondum venit, illis respondit qui ei consilium de gloria dabant, Tempus gloriae meae nondum venit. Videte quam profundum sit: de gloria illi admonebant, sed ille voluit altitudinem h
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ frs idest consangiinei xpm consangui¬
neũ hr̃e potuert̾: credere aũ in eũ ip̃a ꝓ¬
pinqͥtate fatidiert᷑. Dictũ ẽ in euangłio. ĩ
enim hoc nos audem opmari. mͦ audistis:
addc̃ ⁊ monent. Nemo enĩ in occulto qͥd
facit: ⁊ q̃rit ip̃e in palã eẽ. Si hec facis ma¬
infestate ip̃m. m̃do. Et continuo. Neq
enĩ frs eiꝰ credebant in eũ. Qre in eum
ñ credebãt: Qaͥ humanã głam reqͥre¬
głe ipsiꝰ consult̾. facis mirabilia: inno¬
tesce. id÷ appare om̃ib: ut laudari pos¬
sis ab omĩb. Loq̃bat᷑ caro carni: s ca¬
ro sñ do̾ carni cũ do̾. Loq̃bat᷑ enĩ prudñ¬
tia carnis u̾bo: qd̾ caro fem ẽ ⁊ habita

Expanded text:
anguineum habere potuerunt, credere autem in eum ipsa propinquitate fastidierunt. Dictum est in Evangelio: non enim hoc nos audemus opinari, modo audistis. Addunt, et monent: Nemo enim in occulto quid facit, et quaerit ipse in palam esse: si haec facis, manifesta teipsum mundo. Et continuo: Neque enim fratres ejus credebant in eum. Quare in eum non credebant? Quia humanam gloriam requiree ipsius consulunt: Facis mirabilia, innotesce; id est, appare omnibus, ut laudari possis ab omnibus. Loquebatur caro carni: sed caro sine Deo, carni cum Deo. Loquebatur enim prudentia carnis Verbo
Abbreviated transcription (Latin):
me ꝑseq̃ris : N onenĩ saulus ip̃m s m̃bra
eiꝰ idĩ ficeles eiꝰ: in t̾ra ꝑseq̃bat᷑. Noluit tñ di¬
cere scõs meos. seruos meos: postremo honora¬
biliꝰ fis meos: s me. hoc ẽ m̃bra mea qͥbꝰ ego
sum eaput. his p̃dictis puto nos in hoc ca¬
pitho qd̾ mͦ leccũ est non eẽ laborat᷑os. Se¬
pe enĩ significatũ est in capite: qd̾ futurũ
erat in corꝑe. Post hec inqͥt ambulabat

Expanded text:
im Saulus ipsum, sed membra ejus, id est fideles ejus, in terra persequebatur. Noluit tamen dicere, sanctos meos, servos meos; postremo honorabilius, fratres meos: sed, Me, hoc est membra mea, quibus ego um caput. 2. His praedictis, puto nos in hoc capitulo quod modo lectum est, non esse laboraturos: saepe enim significatum est in capite, quod futurum er
Abbreviated transcription (Latin):
fis̾ dm̃: marie cogitate cõsanguinitatẽ.
ñ it̾um parientis ullã ꝓpaginẽ. Siẽ eñ
in sepulc uͥ positũ ẽ corpꝰ dñi. nec añ nec
postea mortuus iacuit: sic ut̾us marie nͦ
ante nec postea qͥcqͣ. mortale concepit. Dixi¬
mꝰ frs qͥo fuerint: audiamꝰ qͥd dir̃int. Tran¬
si hinc ⁊ uade in iudeam ⁊it &e disci¬
płi tui uideant oꝑatria q̃tu facis. Oꝑadnĩ¬

Expanded text:
i, Mariae cogitate consanguinitatem, non iterum parientis ullam propaginem. Sicut enim in sepulcro ubi positum est corpus Domini, nec antea nec postea mortuus jacuit; sic uterus Mariae nec antea nec postea quidquam mortale concepit. 4. Diximus fratres qui fuerint; audiamus quid dixerint. Transi hinc, et vade in Judaeam, ut et discipuli tui videant opera tua, quae tu facis. O
Abbreviated transcription (Latin):
tentiã ꝑdidisse pritandꝰ est: s exẽplũ infir¬
mitati p̾buisse. Iue enĩ qñ uoluit decen¬
tꝰ est: qñ uoluit occisus ẽ. S qm̃ fut᷑a erãt
menbra eiꝰ idest ficeles eiꝰ qͥ ñ haberent illã
potestatẽ qmͣ habebat ip̃e ds nr̃: qd̾ latebat:
qd̾ se tanꝗͣ ne occideret᷑ occultabat: hoc indi¬
cabat fact᷑a eẽ menbra sua. In qͥb utiq m̃bris
suis ip̃e erat. Non enĩ xp̃c in capite ⁊ ñ in cor

Expanded text:
didisse putandus est, sed exemplum infirmitati praebuisse. Ille enim quando voluit detentus est, quando voluit occisus est. Sed quoniam futura erant membra ejus, id est fideles ejus, qui non haberent illam potestatem quam habebat ipse Deus noster; quod latebat, quod se tanquam ne occideretur occultabat, hoc indicabat factura esse membra sua, in quibus utique membris suis ipse erat. Non enim Christus in capite et non in cor
Abbreviated transcription (Latin):
serpñti & tenet ĩutatẽͥ cuiꝰ uͥginitas cordis ñ
corrũpit᷑ astutia diaboli: Qͥ utr̃ꝙ uerũ cre¬
dit: ce qͥa ibi erat mater ihu ⁊ qͥa illud respõ
qd̃ dix̃ĩt. ce qd̾ matͥ dix̃it. Sit pͥmo pietas in
credente : & erit fructꝰ in intelligente. Inter¬
rogo uoso ficeles xͥam. Erat ibi mat̃ iħu ͭ
Respondete. Erat. Unde seitis: Respondete.
hoc loqͥt᷑ euangłiũ. Nd respondit matri
Nundũ uenit hora mã. Et hoc unde scitis:
Respondete. hoc loqͥt᷑ euangłiũ. Nuliꝰ uob̾
corrũpat hanc fidẽ: siuultis seruare spon¬
so castã uͥginitatẽ. Si aũ q̃rit᷑ a uobis cur
hoc matͥ respond̾it: dicat qͥ intelligit. Qͣ
autẽ ñdũ intelligit furmissime tñ credat.¬
ce hoc respondisse: cetũ matͥ respondisse ibm.

Expanded text:
ginitas cordis non corrumpitur astutia diaboli? Qui utrumque verum credit; et quia erat ibi mater Jesu, et quia illud respondquod dixerit, et quod matri dixerit. Sit primo pietas in credente, et erit fructus in intelligente. 7. Interrogo vos, o fideles Christiani, Erat ibi mater Jesu? respondete, c loquitur Evangelium. Quid respondit matri nondum venit hora mea. Et hoc unde scitis? respondete, Hoc loquitur Evangelium. Nullus vobis corrumpat hanc fidem, si vultis sponso servare castam virginitatem. Si autem quaeritur a vobis, cur hoc matri responderit; dicat qui intelligit: qui autem nondum intelligit, firmissime tamen credat, hoc respondi
Abbreviated transcription (Latin):
sanguine suo: & cun pignꝰ dedit sp̃m spcm̃. Etu¬
it eam de mancipatu diaboli. Mortuus ẽ ꝓpter
delicta eiꝰ : resurrerit ꝓpt̃ iustificatõnẽ eiꝰ. Qͥ
osserret canta sponse sue: Diferant homines q̃¬
libet ornam̃ta t̾rarũ : aurũ argentũ. lapides p̃¬
ciosos. eqͦs. mancipia. fundos. p̃dia. Hunqͥd ali¬
qͥs offeret sanguinẽ suũ: Si enĩ sangrinẽ suũ
sponse ded̾it: ñ erit qͥ ducat urorẽ : Dñs autẽ
securꝰ moriens dedit sanguinẽ suũ ꝓ ea: qmͣ¬
resurgens hr̃et. qmͣ s iam coniuinxerat inut̾o
uͥginis. Uerbũ eñ sponsus: ae sponsa caro hu¬
mana. Et utr̃ꝙ unꝰ filiꝰ dĩ. ⁊ ioẽ filiꝰ hominis:
tͥ fos est caput eccłie. Ille ut̾us uͥginis marie:
thalamꝰ eiꝰ. Inde ꝓcessit tanꝗͣ sponsꝰ᷑ de thala

Expanded text:
sanguine suo, et cui pignus dedit Spiritum sanctum . Eruit eam de mancipatu diaboli: mortuus est propter delicta ejus, resurrexit propter justificationem ejus . Quis offeret tanta sponsae suae? Offerant homines quaelibet ornamenta terrarum; aurum, argentum, lapides pretiosos, equos, mancipia, fundos, praedia: numquid aliquis offeret sanguinem suum? Si enim sanguinem suum sponsae dederit, non erit qui ducat uxorem. Dominus autem securresurgens haberet, quam sibi jam conjunxerat in utero Virginis.  Verbum enim sponsus et sponsa caro humana, et utrumque unus Filius Dei et idem Filius hominis, ubi factus est caput Ecclesiae. Ille uterus virginis Mariae thal
Abbreviated transcription (Latin):
de aqͣ uitiũ fecit: non est mi¬
rũ eis qͥ nouert̃ qͥa d̾s fecit.
Ip̃e enim fecit ino illo die
in miptiis in sex illis lyd̾is qͣsimpleri acrua
p̃cepit: qͥ omĩ anno facit hoc in uitib. Sicut
enim qͦd misert̃ minist̾ in ydiias inuinũ
conuersum ẽ oꝑe dñi i sic ⁊ qd̾ nubes fundt̃
in uinũ comĩtit᷑ in eiꝰdem oꝑe dñi. Illud aũ
ñ miram᷑: qͥri om̃ĩ anno fit. Assiouitate a¬
misit admiratõnẽ. Nam cõsid̾atõnẽ maiorẽ
inuenit: qmͣ id qd̾ fcm̃ ẽ in ydriis aq̃. Qͥsͥ
ẽ enĩ qͥ consid̾at oꝑa dĩ qͥb regit᷑ & adminis

Expanded text:
de aqua vinum fecit, non est mirum eis qui noverunt quia Deus fecit. Ipse enim fecit vinum illo die in nuptiis in sex illis hydriis, quas impleri aqua praecepit , qui omni anno facit hoc in vitibus. Sicut enim quod miserunt ministri in hydrias, in vinum conversum est opere Domini; sic et quod nubes fundunt, in vinum convertitur ejusdem opere Domini. Illud autem non miramur, quia omni anno fit: assiduitate amisit admirationem. Nam et considerationem majorem invenit, quam id quod factum est in hydriis aquae. Quis est enim qui consi
Abbreviated transcription (Latin):
ma. ũa card: ũus homo : ĩius d̾s: u̾a natiuitas
u̾a passio: u̾a mors. uĩa resurrectio. Si aliqͥd
horũ dix̾is falsum. intrat putredo de ueneno
serpentis: nascunt᷑ uermes mendatioꝵ : & m
ostendit nobis dñs qͣre hoc drc̃it. Nimdum
uenit inqͥt hora mea. Sic enĩ ait. Qd mͥ ce tͥ
est mulier: Nundũ uenit inqͥd hora mea. Et hoc
cur dictũ sit reqͥrendũ ẽ. Priꝰ gͦ hinc resistamꝰ ħ¬
eticis. Qͥd dicit serpens uet̾nosus : uenenoꝵ insi¬
bilator &e inspirator antigus: Qͥd dicit: hon ha¬
buit matrẽ feminã iħ̾e. Uñ ꝓbas. Qͥa dixit in

Expanded text:
ma, vera caro, verus homo, verus Deus, vera nativitas, ma, vera caro, verus homo, verus Deus, vera nativitas, vera passio, vera mors, vera resurrectio. Si aliquid horum dixeris falsum, intrat putredo, de veneno serpentis nascuntur vermes mendaciorum, et ostendit nobis Dominus quare hoc dixerit: Nondum, inquit, venit hora mea. Sic enim ait, Quid mihi et tibi est, mulier? nondum venit hora mea. Et hoc cur dictum sit, requirendum est. Prius ergo hinc resistamus haereticis. Quid dicit serpens veternosus, venenorum insibilator et inspirator antiquus? quid dicit? Non habuit matrem feminam Jesus. Unde probas? Quia dixit, in
Abbreviated transcription (Latin):
mulierͤ Respondendũ gͦ ẽ eis. & consid̾adũ
qͣre hoc dixerit dñs ÷ ne sͥ aliqd adu̾sus sanam
fidem insanientes inuenisse uieantur: unde
sponse uͥginis castitas corrũpat᷑: idest tuite fides
eccłie iuolet᷑. Reũa enĩ fr̾s torrũpit᷑ fides eoꝵ:
qͥ p̃pontint mendatiũ u̾itati. Nam isti qͥ uident᷑
sic honorare xp̃m ut negent eũ carnẽ hũisse:
nichil aliuo eũ ꝗͣ mendacẽ p̃dicant. Qͥ gͦ men¬
daciũ edificant in hominib: qͥd ab eis expellt̃
nͥ ũitatẽ ÷ Immittunt diabolũ: excludunt xͦ.
Immittũt adult̾um: excludt̃ sponsũ. Pararũ¬
phi scł. uł potiꝰ lenones serpentis. Ad hoe enĩ
possidet falsitas: serpens possidet. Qñ possidet u̾i¬
tas : xp̃e possidet. Ip̃e enĩ dixit. Ego sum ũitas.
De illo autẽ dixit. Et in i̾utate ñ stecit: qͥa u̾itas
in eo ñ est. Sic est autẽ ũitas xp̃c: ut totũ ĩum
accipias inxp̃o. Uerũ u̾bũ ds̃ eqͣlis pr̃i: ũa ani¬

Expanded text:
mulier? Respondendum ergo est eis, et disserendum quare hoc dixerit Dominus; ne sibi aliquid adversus sanam fidem insanientes invenisse videantur, unde sponsae virginis castitas corrumpatur, id est, unde fides Ecclesiae violetur. Revera enim, fratres, corrumpitur fides eorum qui praeponunt mendacium veritati. Nam isti qui videntur sic honorare Christum, ut negent eum carnem habuisse, nihil aliud eum quam mendacem praedicant. Qui ergo mendacium aedificant in hominibus, quid ab eis expellunt, nisi veritatem? Immittunt diabolum, excludunt Christum; immittunt adulterum, excludunt sponsum: paranymphi scilicet, vel potius lenones serpentis. Ad hoc enim possidet falsitas, serpens possidet: quando possidet veritas, Christus possidet. Ipse enim dixit, Ego sum veritas : de illo autem dixit, Et in veritate non stetit, quia veritas non est in eo . Sic est autem veritas Christus, ut totum is Patri, vera ani
Abbreviated transcription (Latin):
ydrie. qͥd aqͣ in uinũ conuersa ⁊ qd architri¬
qͥd ip̃e miptie: Diceuda sunt omnia: s one¬
randi nonestis. Uolui qͥdẽ & in nomine dñi
ce hestn̾o die qͦ solet sermo deberi caritati
urẽ id ag̾e uobiscũ: s ñ sum ꝑmissus
necessitatib qͥbͦdã impedientib. Sĩ gͦ pla¬
cet sci̾tati ur̃e hoc qd̾ ad myst̾ium ꝑtinet
huiꝰ fcĩ in crastiñ differamꝰ: ⁊ ñ onere

Expanded text:
d architriquid ipsae nuptiae! Dicenda sunt omnia, sed onerandi non estis. Volui quidem in nomine Christi et hesterno die, quo solet sermo deberi Charitati vestrae, id agere vobiscum, sed non sum permissus necessitatibus quibusdam impedientibus. Si ergo placet Sanctitati vestrae, hoc quod ad mysterium pertinet hujus facti, in
Abbreviated transcription (Latin):
lileẽ ÷ & erat ibi mater ih̾ui. Uen̾at autẽ illuc mui¬
tatꝰ ihc ad nuptias : cũ discipłis suis. Teneamꝰ
duas sententias : ab euangłista ꝓlatas. Erat iͥ.
ip̃e euangłista dixit. Et qͣm dirit respondisse
mat᷑ sue ihmͨ ut pͥmo dr̃et: ait illi mater eius.
Uidete ft̾s: ut adũsus lingnã serpentis urimi¬
tam uͥginitatẽ cordis habeatis. Illic in ipo euã¬
głio eo ip̃o eutangłista narrante dicit᷑ : eratibi
ip̃e ioh̾s euangłista. Deuangłista fidelissime
agnoscit s samtu dixisti. qͥa ibi erat mater
ihu: ce qͥa dixit ei mat̃ eiꝰ. Etir non potiꝰ dixisti
erat ibi maria ÷ &e dixit ei maria᷑ utĩꝙ tu nar¬
ras. e dixit ei mater eiꝰ ÷ ce respondit ei ih̾c: ꝗͥ¬

Expanded text:
et erat ibi mater Jesu. Venerat autem illuc invitatus ad nuptias cum discipulis suis. Tenemus duas sententias ab Evangelista prolatas. Erat ibi ipse Evangelista dixit. Et quomodo dixit respondisse matri suae Jesum, ut primo diceret, Ait illi mater ejus, videte, fratres, ut adversus linguam serpentis munitam virginitatem cordis habeatis. Illic in ipso Evangelio eo ipso evangelista narrante dicitur, Erat ibi ipse Joannes evangelista. O Evangelista fidelissime agnoscit? Nam tu dixisti quia ibi erat mater Jesu, et quia dixit ei mater ejus: cur non potius dixisti, Erat ibi Maria; et, Dixit ei Maria? Utrumque tu narras, et, Dixit ei mater ejus; et, Respondit ei
Abbreviated transcription (Latin):
cõnem fecit. Aliqͥd enĩ & in ip̃is fcĩs in¬
nuit nob̾. puto: qͥa ñ sñ catisa uenit ad
miptias. Ecepto miracło aligͥo ⁊ in ip̃o fac¬
to myst̾ii ac sacͣmenti latet. Pulsemꝰ ut aꝑiat :
ce de uino iuisibili inebriet nos: qͥa ⁊ nos aqua
eramꝰ. & uinũ nos fecit. Sapientes enĩ fecit. Sa¬
pimꝰ enĩ fidẽ ipsiꝰ: qͥ priꝰ insipientes eramꝰ. E. for¬
te ad ipam sapĩam ꝑtinet: eũ honore dĩ. & cũ
laude maiestatis ei. & eũ caritate potentissime

Expanded text:
onem fecit. Aliquid enim et in ipsis factis innuit nobis. Puto quia non sine causa venit ad nuptias. Excepto miraculo, aliquid in ipso facto mysterii et sacramenti latet. Pulsemus ut aperiat, et de vino invisibili inebriet nos: quia et nos aqua eramus, et vinum nos fecit, sapientes nos fecit; sapimus enim fidem ipsius, qui prius insipientes eramus. Et forte ad ipsam sapientiam pertinet, cum honore Dei, et cum laude majestatis ejus, et cum charitate pote
Abbreviated transcription (Latin):
de erant uͥtutes: conmendanda erat dini¬
nitas dñi miracłis: conmendanda erat hu¬
manitas dñi in ip̃a passione mortalitatis. Iue
enim qͥ esuriebat qͥa homo erat: pauit qͥn¬
ꝙ panib tot milia qͥa ds̃ erat. Qͥ dormiebat
qͥa homo erat: uentis ⁊ fluccib imꝑabat:¬

Expanded text:
dae erant virtutes, commendanda erat dividae erant virtutes, commendanda erat divinitas Domini in miraculis, commendanda erat humanitas Domini in ipsa compassione mortalitatis. Ille enim qui esuriebat, quia homo erat, pavit quinque panibus tot millia, quia Deus erat: qui dormiebat, quia homo erat, ventis et fluctibus imperabat
Abbreviated transcription (Latin):
mea: Qnͣdo ego scio oportuñ me pa¬
ti÷ qñ passio mea utił erit: nomlũ uenit
ip̃a hora. Tunc uoluntate patiar ⁊ ut
utrũq serues: & nondũ uenit hora mre¬
a÷ ce potestatẽ habeo ponendi antmã
meã: & iterũ fumendi eam Uen̾at gͦ ha¬
bens in potestate: qñ moreret᷑. Nam si añ
moreret᷑ ꝗͣ discipłos elegisset: certe p̃post̃¬
tem potestate horã suã: posset añ mo-¬
ri ꝗͣ. discipłos elegisset. Et si forte mo¬
reret᷑ iam electis eruditis ꝙ discipłis: p̾s¬
taret᷑ ei. ne ip̃e hoc faceret. Atu qͥ ueñat
in manu hñs qñ iret qñ rediret ⁊ qͦusꝙ
excurreret cͥ paterent inferi ñ tm̃ mori¬
enti s & resurgenti: ut nobis ostenderet
sp̃e ummortalitatis eccłie sue: in capite os¬
tendit: qd̾ menbra expectare deberent.
Resurget cẽ in cct̃is menbris: qͥ resur¬
rexit in capite. Hora enim nundũ ueñat:
oportunitas ñdũ erat. Uocandi erant disci¬
płi. annunitiandũ erat regnũ celoꝵ ⁊ facien¬

Expanded text:
mea? Quando ego scio opportunum me pati, quando passio mea utilis erit, nondum venit ipsa hora; tunc voluntate patiar: ut utrumque serves, et, Nondum venit hora mea; et, Potestatem habeo ponendi animam meam, et iterum sumendi eam. Venerat ergo habens in potestate quando moreretur. At si ante moreretur quam discipulos elegisset, certe praepostein potestate horam suam, posset ante mori quam discipulos elegisset; et si forte moreretur jam electis eruditisque discipulis, praestaretur ei, non ipse hoc faceret. At vero qui venerat in manu habens quando iret, quando rediret, quo usque excurreret, cui paterent inferi, non tantum morienti, sed et resurgenti, ut nobis ostenderet spem immortalitatis Ecclesiae suae, in capite ostendit quod membra exspectare deberent. Resurget etiam in caeteris membris, qui resurrexit in capite. Hora ergo nondum venerat, opportunitas nondum erat. Vocandi erant discipuli, annuntiandum erat regnum coelorum, facien
Abbreviated transcription (Latin):
iis ymaginẽ fc̾s ẽ homo. Qdͥ erit hec uis
anime: cũ ce dorpꝰ hoc induerit incerrup¬
tionẽ: & mortale hoc induerit ĩmortalita¬
tẽ: Si tanta potest ꝑ carnẽ corruptibibem ÷
qͥd pot̾it ꝑ̃ corpꝰ spũale post resurrecc̃õnẽ
mortuoꝵ: Hec tñ anima ut dixi admi¬
rabilis nat᷑e atꝙ substantie: inuisibilis
res est & intelligibilis. Et hec tñ ꝑ dm̃ iħm¬

Expanded text:
t haec vis animae, cum et corpus hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem ? Si tanta potest per carnem corruptibilem, quid poterit per corpus spirituale post resurrectionem mortuorum? Haec tamen anima, ut dixi, admirabilis naturae atque substantiae, invisibilis res est et intelligibilis: et haec tamen per
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoris aĩa qͦm regit molem suã c̃ sensꝰ
om̃s exerit. ocłos ad indendũ. aures ad au¬
diendũ. nares ad ꝑcipiendũ odorẽ oris in¬
diciũ ad sapores discernendos: menbra
demꝙ ip̃a ad ꝑagenda officia sita. Nunqͥ
hec corpꝰ & ñ anima idest habitatͥx corꝑis
agit: Nectñ uidet᷑ ocłis: ce ex his q̃ agit ã¬
imiratõnem mouet. Aocedat iam cõsid̾a¬
tio tria etiã ad animã humanã: cui tri
guendi int̾ bonũ ⁊ malũ. hoc est int̾ iustũ
⁊ miustũ. Qnͣta agit ꝑ corpꝰ. Atcendite um¬
u̾sum orbẽ t̾rarũ ordinatũ: in ip̃a huma

Expanded text:
ensus omnes exserit, oculos ad videndum, aures ad audiendum, nares ad percipiendum odorem, oris judicium ad sapores discernendos, membra denique ipsa ad peragenda officia sua. Numquid haec corpus, et non anima, id est, habitatrix corporis agit? Nec tamen videtur oculis, et ex his quae agit, admirationem movet. Accedat jam consideratio tua etiam ad animam humanam, cui tribguendi inter bonum et malum, hoc est inter justum et injustum: quanta agit per corpus! Attendite universum orbem terr
Abbreviated transcription (Latin):
hundũ uenit hora mea. Qͥo ẽ hoc : Idone ue¬
nit ad miptias ⁊ ut doc̃et matreᷤ contẽpni᷑ u¬
tiq ad cuiꝰ iptias nen̾at idõ ducebat uyo¬
rẽ ut filios ꝓcrearet. Et ab eis qͦs ut ꝓcrea¬
ret optabat: utiꝙ honorari cupiebat. Ille
gͦ ueñat ad nuptias ut erhonoraret matrẽ
cũ ꝓpt̾ filios habendos qͥb redd̾e honorẽ pa¬
ti¬
nus
rentib imꝑat d̾sͥ ip̃e muiptie celebrent᷑ ⁊ ducan¬
t᷑ iores : ꝓcdotibio fr̾s latet ibi aliqͥd. slam
ne sic̃ serpens eitã seduxit astutia sua. sic
e ur̃e mentes corrumpant᷑ a simplicitate &
castitate q̃ est in xp̃o: derogantes euangłio

Expanded text:
nondum venit hora mea. Quid est hoc? ideone venit ad nuptias, ut doceret matres contemni? Utique ad cujus nuptias venerat, ideo ducebat uxorem, ut filios procrearet; et ab eis quos ut procrearet optabat, utique honorari cupiebat: ille ergo venerat ad nuptias, ut exhonoraret matrem, cum propter filios habendos, quibus reddere honorem patibus imperat Deus, ipsae nuptiae celebrentur, et ducantur uxores? Procul dubio, fratres, latet ibi aliquid. Nam ne sicut serpens Evam seduxit astutia sua, sic et vestrae mentes corrumpantur a simplicitate et castitate
Abbreviated transcription (Latin):
bet fenims: magna q̃dã res ⁊ horior est cõ¬
sid̾antis. S gͥa homines in aliud intenti ꝓ¬
didert̾ consid̾atonẽ oꝑũ dĩ ⁊ in qͣ darent lau¬
dem cotidie creatori: tanꝗͣ seruauit sͥ ds in¬
usitata q̃dã q̃ fac̾e̾t: ut tanꝗͣ dormientes ho¬
mines ad se colendũ mir abiliꝰ ercitaret. Mor¬
tuus refinirexit: mirati funt homines. Toc
cotidie nascunt᷑ : ce nemo mirat᷑. Si consid̃¬
emꝰ prudñtiꝰ: maioris muracłi est eẽ qͥ ñerat.
xp̃i ꝑ uerbũ suũ facit omnia: ⁊ regit q̃ cie¬
auit. Priora miracła fecit ꝑ uerbũ suũ dm̃
apud se: postiora miracha fecit ꝑ ipm̃ uer¬
bũ suũ incarnatũ. ⁊ ꝓpt̾ nos hominẽ factũ.
Siẽ miram᷑ q̃ facta sunt ꝑ hominẽ iħm: im
fcã funt oclũ. t̾ra. mare. om̃is ornat᷑ celi: o¬
pulentia t̾re: fecunditas maris. Omnia hec q̃
ocłis adiacent: ꝑ dñm ih̾m facta sunt. Et
uidemꝰ hec: ce si est in nobis spẽ illiꝰ⁊ sic nobis

Expanded text:
bet seminis, magna quaedam res est, horror est consideranti. Sed quia homines in aliud intenti perdiderunt considerationem operum Dei, in qua darent laudem quotidie Creatori; tanquam servavit sibi Deus inusitata quaedam quae faceret, ut tanquam dormientes homines, ad se colendum mirabilius excitaret. Mortuus resurrexit, mirati sunt homines: tot quotidie nascuntur, et nemo miratur. Si consideremus prudentius, majoris miraculi est esse qui non erat, per Verbum suum facit omnia haec, et regit qui creavit. Priora miracula fecit per Verbum suum Deum apud se: posteriora miracula fecit per ipsum Verbum suum, incarnatum, et propter nos hominem factum. Sicut miramur quae factfacta sunt coelum et terra, mare, et omnis ornatus coeli, opulentia terrae, fecunditas maris; omnia haec quae oculis adjacent, per Jesum Deum facta sunt. Et videmus haec, et si est in nobis Spiritus ipsius, sic nobis