comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum deberes in requie et sabbato.
nequaquã opus facere seruile: li¬
gna sabbato collegisti: ut haberet
quod in pectore tuo deuoraret in¬
cendium. Prodest quoq omĩa ma¬
la oꝑa conuerti in cinerẽ ut ignis
noxius pęnitus extinguatur: ut
om̃s conspiciant et obstupescant
perisse regem tirium. et nichili fa-¬
ctum ẽẽ: non in multis scłis sed
in uno. uel certe in ꝑpetuum: ut
impleatur illud quod scriptum
ẽ. Non parcam tibi: et ñ miserebor.
Solent hebrei int̾ ceteras fabulas
suas et genealogias. atq int̾mi¬
nabiles quęstiones. hȩc contra hi¬
ram regem tiri dicta intelligere:
cum a salomone usq ad iezechielẽ
anni sint plurimi. quos eo tempo¬
re homines ñ uixisse ꝑspicuum ẽ:
et sic ꝓnuntiare. quasi ꝑ hẏroniam
propħa ad eum loquatur. Num¬
quid tu es signaculũ similitudinᷤᷤ
dei. plenꝰ sapientia. et ꝑfectꝰ decore:
tu cunctis ordinatꝰ lapidib. tu che-¬

Expanded text:
cum debueras in requie et sabbato cum debueras in requie et sabbato nequaquam opus facere servile, ligna in sabbato collegisti, ut haberet, quod in pectore tuo devoraret incendium. Prodest quoque omnia mala opera converti in cinerem, ut ignis noxius penitus exstinguatur, et omnes conspiciant et obstupescant perisse regem Tyri et nictum esse, non in multis saeculis, sed in uno, vel certe in perpetuum, ut impleatur illud quod scriptum est: Non parcam tibi, et non miserebor. Solent Hebraei inter caeteras fabulas suas et genealogias atque interminabiles quaestiones, haec contra Hiram regem Tyri dicta intelligere, cum a Salomone usque ad Ezechielem anni sint plurimi, quos eo tempore homines non vixisse perspicuum est: et sic pronuntiare, quasi per ironiam propheta ad eum loquatur: Numquid tu es signaculum similitudinis Dei, plenus sapientia, et perfectus decore: tu cunctis ornatus lapidibus, tu Che
Abbreviated transcription (Latin):
ignitoꝵ lapidum. Sequitur. Pro¬
ducam ignem de medio tui: qui
deuoret te. Istum ignem in tirii
regis corde succenderat. ille cuius
ignita sunt iacula: et de quo scri¬
p̃tum ẽ. Onĩs adulterantes quasi
clibanus corda eoꝵ: de quo igne lo¬
quitur et isaias. Ambulatẽ m lu-¬
mine ignis ur̃i. et in flãma quam
succendistis: ut foras egrediens de¬
uoret possidentẽ: uxta illud quod
in eodem isara scriptum ẽ. Peuora-¬
uit sicut fęnum materrã. In die
illa. extinguent᷑ morites et colles:
et saltus deuorabit. ab anima usq
ad carnes. hunc ignem qui alienꝰ
appellatur. nadab et abiu ad alta¬
re dñi obtulerant: et iccirco diui¬
no igne consũpti sunt. Unde et
moỹses ait. Hoc ẽ uerbum quod
dixit dñs. In his qui appropin.¬
quant michi: scĩficabor. S cificatio
aut̃ dei ẽ: pęna peccantium. Post
hȩc dicitur. Et dabo te in cmerẽ:
ut omĩa quȩ suꝑ ędificasti male¬
conscientiȩ tuȩ. ignis absumat. Qui

Expanded text:
ignitorum lapidum. Sequitur: « Proignitorum lapidum. Sequitur: « Producam ignem de medio tui qui devoret te. » Istum ignem in Tyri regis corde succenderat ille, cujus ignita sunt jacula, et de quo scriptum est: « Omnes adulterantes quasi clibanus corda eorum . » De quo igne loquitur et Isaias: « Ambulate in lumine ignis vestri et in flamma quam succendistis , » ut foras egrediens devoret possidentem, juxta illud, quod in eodem Isaia scriptum est: « Devoravit sicut fenum materiam ; in die illa exstinguentur montes, et colles, et saltus, et devorabit ab anima usque ad carnes. Hunc ignem, qui alienus appellatur, Nadab et Abiud ad altare Domini obtulerant , et idcirco divino igne consumpti sunt. Unde et Moyses ait: « Hoc est verbum quod dixit Dominus, in his qui appropinquant mihi sanctificabor. » Sanctificatio autem Dei est poena peccantium. Post haec dicitur: « Et dabo te in cinerem, » ut omnia quae superaedificasti malconscientiae tuae ignis assumat. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
decore tuo: ut dum plus uis eẽ qͣm
conditꝰ es. et magis sapere quam
a deo acceꝑas. etram id ꝑderes quod
habebas: et pro pulchritudine atq
doctrina. deformitas te et stulticia
possideret: unde in t̾ram proiectꝰ
es. qui ante habitabas in monte
dei. De quo et isaias scribit. Quomͦ
cecidit lucifer. qui mane oriebat᷑:
Et saluator in cuangłio: uidebam
inquit sathanan. quasi fulgur de
cȩlo cadentem. Quod et ieremias
loquitur ad ierłm. Quomodo obs-¬
curauit dñs in ira sua filiam sion.
proiecit de cęlo in tram głiam isrł:
Proiectꝰ es aut̃ in conspectu om̃iũ
regum. ut tuo trerentur exemplo:
uel bonoꝵ regum quoꝵ cor in ma¬
nu dei ẽ. uel maloꝵ. quoꝵ regna
ostendit diabolus saluatori: qui
occurrert̃ regi babilonio dicentes.
& tu captus es sicut et nos. atq
int̃ nos reputatꝰ es: Quamobrem
et posluit scĩficationẽ suam. quã
habuerat quando habitabat in
monte: et conuersabat᷑ in medio

Expanded text:
decore tuo; » ut dum plus vis esse quam decore tuo; » ut dum plus vis esse quam conditus es, et magis sapere quam a Deo acceperas, etiam id perderes, quod habebas et pro pulchritudine atque doctrina, deformitas te atque stultitia possideret: unde in terram projectus es, qui ante habitabas in monte Dei. De quo et Isaias scribit: « Quomodo cecidit Lucifer, qui mane oriebatur? » Et Salvator in Evangelio: « Videbam, inquit, Satanam quasi fulgur de coelo cadentem . » Quod et Jeremias loquitur ad Jerusalem: « Quomodo obscuravit Dominus in ira sua filiam Sion, projecit de coelo in terram gloriam Israel? » Projectus autem in conspectu omnium regum, ut tuo terreretur exemplo, vel bonorum regum, quorum cor in manu Dei est, vel manorum, quorum regna ostendit diabolus Salvatori: Qui occurrerunt regi Babylonio dicentes: Et tu captus es sicut nos, atque inter nos reputatus es. Quamobrem et polluit sanctificationem suam, quam habuerat, quando habitabat in monte et conversabatur in medio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑspicue xp̃c intelligitur: aut cer¬
te in monte dei constitutꝰ et habi¬
tans. a semet ipso uulneratus ẽ et
conscientiȩ cõpunctus malo. dũ
se intelligit habitatione montis in¬
dignum : quid de nob̾ estimandum
ẽ Propt̃ quod dicitur ei. et ꝑdidi
te o cherub protegens. de medio la¬
pidum ignitoꝵ: ut nequaquam
int̃ ignitos lapides consisteres. sed
perires o ipse cherub siue cherub
qui te protegebat. eduxi te de me¬
dio lapidum̃ ignitoꝵ: uixta illud
quod et de adam scriptum ẽ. Ciecit
adam: et constituit eum cont᷑ pa¬
radisum deliciarum. Causasq red¬
dit. cur eductus sit siue proiectus
tum c̃ enim cor tuũ in decore tuo:
dũ tuũ putas eẽ. quod dei ẽ Unde
et apłs. stimulũ carnis et angłm sa¬
thanȩ accepisse se dicit. qui eum co¬
laphitaret: ne reuelationũ mul¬
titudine suꝑbiret et in iudicium
mcideret diaboli. & iccirco corrup¬
ta ẽ inquit doctrina tua cũ decore
tuo. siuc ꝑdidisti sapientiam tirã in

Expanded text:
spicue Christus intelligitur: aut certe in monte Dei constitutus et habitans, a semetipso vulneratus est, et conscientiae compunctus malo, dum se intelligit habitatione montis indignum, quid de nobis aestimandum est? Propter quod dicitur ei, Et perdidi te, o Cherub, protegens de medio lapidum ignitorum, ut nequaquam inter ignitos lapides consisteres, sed perires. O ipse cherub, sive cherubqui te protegebat, eduxi te de medio lapidum ignitorum: juxta illud quod et de Adam scriptum est: Ejecit Adam, et constituit eum contra paradisum deliciarum . Causasque reddit, cur eductus sit, sive projectus tum est enim cor tuum in decore tuo: dum tuum putas esse quod Dei est. Unde et apostolus, stimulum carnis et angelum Satanae accepisse se dicit, qui eum colaphizaret, ne revelationum magnitudine superbiret, et in judicium incideret diaboli . Et idcirco corrupta est, inquit, doctrina tua cum tuo, sive perdidisti sapientiam tuam in
Abbreviated transcription (Latin):
rebunt. Et proiciam siue deponã
te uelocit̃. siue in desertum: et
om̃s pisces fluminis tui. Suꝑ fa
ciem t̾rȩ siue campiti cades: ñ
colligeris. neq congregaberis. Be¬
stiis t̾re et uolatilib celi dedi te
ad deuorandum. & scient om̃es
habitatores egipti. quia ego sum
dñs. Pro eo quod factus es siue fin¬
sti baculus. siue uirga harundinea
domui isrł. qͣndo app̃hendert̃ te
sua. et confractus es. et lacerasti

Expanded text:
rebunt. Et projiciam sive deponam  rebunt. Et projiciam sive deponam  te velociter sive in desertum: et omnes pisces fluminis tui, super ciem terrae sive campi tui cades. Nec colligeris, neque congregaberis; bestiis terrae et volatilibus coeli dedi te ad devorandum. Et scient omnes habitatores Aegypti, quia ego sum Dominus: pro eo quod factus es sive fuisti baculus sive virga arundinea domui Israel, quando apprehenderunt sua Vulg. tacet sua, et confractus es, et lacerasti
Abbreviated transcription (Latin):
tem. cui subiecta ẽ. egiptus. Num-¬
quam enim homo auderet dicere.
mea sunt flumina et ego feci illa:
nec draco appellaretur᷑ magnus.
et sedens in medio fluminum su¬
orum. Egiptus aut̃ hebraice ap¬
pellatur mesraim. et in linguã
angustans uidelicet et tribulans
eosꝰ qui sibi subditi sunt. et ñ di-¬
mittens oculos ad cęlum leuare:
sed uxta euangłium et exẽplũ
illius mulieris. quam decem et
octo annis diabolus incuruaue¬
rat. semꝑ ad t̾rena demergens.
U ideamus igitur : quȩ sit cõmina-¬
tio contra pharaonem. et omnẽ
egiptum. Eoce ego ad te pharao
rex egipti draco magne. qui cubas
siue sedes in medio flumiũ tuo¬
rũ: et dicis. Meus ẽ. fluuius : et
ego feci memet ipsum. siue cos.
& ponam frenum. siue laqueum
m maxillis tuis: et ad gluttinabo
pisces fluminũ tuoꝵ squamis. si¬
ue pennis tuis. Et extraham te
de medio flumanũ tuoꝵ: et uni¬
uersi pisces tui squamis tuis adhe-¬

Expanded text:
tem, cui subjecta est Aegyptus. Nuntem, cui subjecta est Aegyptus. Nunquam enim homo auderet dicere: « Mea sunt flumina, et enec draco appellaretur magnus, et sedens in medio fluminum suorum; Aegyptus autem Hebraice appellatur MESRAIM  , et in linguam angustans videlicet et tribulans eos, qui sibi subditi sunt: et non dimittens oculos ad coelum levare; sed juxta Evangelium et exemplum mulieris illius, quam decem et octo annis diabolus incurvaverat, semper ad terrena demergens . Videamus igitur quae sit comminatio contra Pharaonem et omnem Aegyptum. Ecce ego ad te, Pharao rex Aegypti, draco magne, qui cubas sive sedes in medio fluminum tuorum, et dicis: Meus est fluvius, et ego feci memetipsum sive eos. Et ponam frenum sive laqueum in maxillis tuis, et agglutinabo pisces fluminum tuorum squamis sive pennis tuis, et extraham te de medio fluminum tuorum: et universi pisces tui, squamis tuis adhae
Abbreviated transcription (Latin):
sufficrat. Cecerum illud uel maxi¬
me requirendum ẽ: utrum ipse
sit pharao. qui in exodo. et isara. et
iereiia. et iezechiel. multisq ali¬
is in locis. et in cantico nominat᷑:
equitatui meo in currib pharao¬
nis. assimilaui te proxima mea: an
alius atq alius. U̾ idetur itaq mi-¬
chi non eẽ. unꝰ: sed apud ęgiptios.
hoc uocabulo demonstrari regrã
dignitatẽ: sicut apud romanos.
cęsares et augusti. reges eoꝵ ap-¬
pellantur. a primo gaio cęsare.
et scdo adoptato enus octauiano:
qui postea augustus ẽ. nominatus.
& apud siros antiochi. apud ꝑsas
arsacide. apud philistiim abime-¬
lech: et post alexandrum in egip¬
to tholomei usq ad cleopatram
qua uicta apud actium. egiptus
romana ẽ facta prouitia. Ergo
in p̃sentiarum. aduersum unũ
quemlibet regum egipti sermo fit
int̾fector uidelicet et lacerator. et
gladio cuncta concidens et diui¬
dens: quod iuxta misticos intellec¬
tus referendum ẽ. ad eam potesta¬

Expanded text:
sufficiat. Caeterum illud vel maxisufficiat. Caeterum illud vel maxime requirendum est, utrum ipse sit Pharao, qui in Exodo, et in Isaia, et Jeremia, et Ezechiel, multisque aliis in locis, et in Cantico nominatur: « Equitatui meo in curribus Pharaonis, assimilavi te, proxima mea ; » an alius atque alius? Videturque mihi non esse unus, sed apud Aegyptios, hoc vocabulo demonstrari regiam dignitatem, sicut apud Romanos Caesares et Augusti reges eorum appellantur a primo Gaio Caesare, et secundo adoptivo ejus Octaviano, qui postea Augustus est nominatus, et apud Syros Antiochi, apud Persas Arsacidae, apud Philistiim Abimelech, et post Alexandrum in Aegypto Ptolomaei usque ad Cleopatram, qua victa apud Actium Aegyptus Romana est facta provincia. Ergo in praesentiarum adversum unum quemlibet regem Aegypti sermo fit interfector videlicet et lacerator et gladio cuncta concidens et dividens. Quod juxta mysticos intellectus referendum est ad eam potesta
Abbreviated transcription (Latin):
stituta. egipti prouintia describa
phetentur. Sin aut̃ oportet de ni¬
meris aliquid dicere. quem locũ
habet int̾ decem dies. una: unde ti
in principio genescos ñ ẽ dictum
factum ẽ. uespere et mane dies
prima. sed una. ut eandem diem
reuolui semꝑ edoceat: eundẽ or¬
dinem int̾ decem decadas. hoc est
centenarium numerũ decimꝰ nu¬
merus possidebit : quo ad uicti¬
mã agnus assumitur. ut immo¬
letur die quarta decima: atq hoc
modo usq ad mille. et decem milra.
et centum milia. et ultra. ꝑ decadas
suas numeroꝵ ordo procedit. Post
decimũ aut̃ annum. mensis duode¬
aimus ponitur: ut ꝑfectus duodecĩ
apłorum ac propħarum. qui iN
uno uolumine continentur. nu-¬
merus demonstretur. Porro uixta
septuaginta. decimꝰ mensis qui he¬
braice appellatur thebeth. et apud
egiptios trbi. aptid romanos ranu¬
arius dicitur: eo quod apud illos
anni sit ianua: omĩq ealore sub¬
lato. hiberno frigore continet prin¬
cipatum. Hoc dẽ numeris. dixisse

Expanded text:
uta Aegypti provincia est, et phetet. Sin autem oportet de numeris aliquid dicere, quem locum habeat inter decem dies una. Unde et in principio Geneseos non est dictum, « factum est vespere et mane dies prima, » sed « una, » ut eamdem diem revolvi semper edoceat eumdem ordinem inter decem decadas, hoc est, centenarium numerum decimus numerus possidebit, quo ad victimam agnus assumitur, ut immoletur die quarta decima, atque hoc modo usque ad mille et decem millia et centum millia, et ultra per decadas suas numerorum ordo procedit. Post decimum autem annum mensis duodecimus ponitur, ut perfectus duodecim apostolorum ac prophetarum, qui in uno volumine continentur, numerus demonstretur. Porro, juxta Septuaginta, decimo mensis, qui hebraice appellatur Thebeth, et apud Aegyptios Tybi, apud Romanos Januarius dicitur, eo quod apud illos anni sit janua: omni calore sublato, hyberni frigoris continet principatum. Hoc de numeris dixisse
Abbreviated transcription (Latin):
ceps tyri. et quomodo corruerit
suꝑbia: lam̃tationẽ eius suꝑ pri¬
stina głia cognoscamꝰ. Primũ cõ¬
monetur quid fuerit. ut doleat
se ꝑdidisse quod habuit: tu inquit
signaculum similitudinis: iuxta
illud quod proprie de saluatore di¬
cit ioħes euangłista. H unc enim
ds̃ signauit pater. & de hominibꝰ:
signauit. qm̃ ds̃ uerax ẽ. Et in psal¬
mis : signatum ẽ. suꝑ nos lumen
uultus tui dñe. Et m alio loco: ca¬
rissimi. nunc filii dei sumꝰ: et nec¬
dum apparuit quid futuri sumꝰ.
scimꝰ qm̃ cum apparuerit. simili
ei crimus. Unde et ad dm̃ dicit᷑.
quis similis erit tibi: Aliud ẽ enĩ
similitudo: aliud equalitas. UN¬
de et seuissia heresis ẽ. quȩ iN
xp̃o tantũ. patris similitudinem
confitetur : et aufert naturam.

Expanded text:
ceps Tyri, et quomodo corruerit ceps Tyri, et quomodo corruerit per superbiam, lamentationes ejus super pristina gloria cognoscamus. Primum commonetur quid fuerit, ut doleat se perdidisse quod habuit. Tu, inquit, signaculum similitudinis; juxta illud, quod proprie de Salvatore dicit Joannes Evangelista: Hunc enim Deus signavit Pater . Et de hominibus: Signavit, quoniam Deus verax est . Et in Psalmis: Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine . Et in alio loco: Charissimi, nunc filii Dei sumdum apparuit quid futuri sumus: simus quoniam cum apparuerit, similes ei erimus . » Unde et ad Deum dicitur: « Quis similis erit tibi? » ubi aliud est enim similitudo, aliud aequalitas. Unde saevissima haeresis est, quae in Christo tantum patris similitudinem confitetur,
Abbreviated transcription (Latin):
cherub uncto a deo. et habitante in
tab̾ naculo. et dedi de in monte sc̃o¬
 dei. E actus es in medio lapidum ig¬
nitoꝵ: fuisti ĩmaculatus in diebus
tuis a die qua creatus es. donec in¬
uentȩ sunt iniquitates in te Amul¬
titudine negotiationis tuȩ replesti
cellaria tuã miquitate. et peccasti:
et uulneratus es a monte dei. Et
adduxi te cherub obumbrans de
medio lapidum ignitoꝵ. Clatum
 ẽ cor tuum in dec̃ore tuo. corrupta
ẽ disciplina tua cum decore tuio.
Propt̃ multitudinẽ peccatoꝵ tuoꝵ
in t̾ram proieci te. in conspectu re¬
gum dedi te: ut dehonestareris pro¬
Epter multitudinẽ peccatoꝵ tuoꝵ
et miquitates negotiationis tuę.¬
 contaminaui scã tua. & educam ig¬
 nem de medio tui. hic deuorabit te.¬
et dabo te in cinerem suꝑ t̃ram: in
conspectu om̃ium udentium te.
b: contristabuntur suꝑ te. Perdi¬
tio factꝰ es : et ñ eris ultra usq m¬
scłm. Quia didicimꝰ quis sit prm¬

Expanded text:
Cherub uncto a Deo, et habitante in Cherub uncto a Deo, et habitante in tabernaculo, dedi te in monte sancto Dei: factus es in medio lapidum ignitorum. Fuisti immaculatus in diebus tuis, a die qua creatus es: donec inventae sunt iniquitates in te, a multitudine negotiationis tuae replesti cellaria tua iniquitate, et peccasti, et vulneratus es a monte Dei, et adduxit te Cherub obumbrans de medio lapidum ignitorum: Elatum est cor tuum in decore tuo: corrupta est disciplina tua cum decore tuo. Propter multitudinem peccatorum tuorum in terram projeci te: in conspectu regum dedi te, ut dehonestareris. Propter multitudinem peccatorum tuorum, et iniquitates negotiationis tuae contaminavi sancta tua. Et educam ignem in medio tui, hic deet dabo te in cinerem super terram in conspectu omnium videntium te, nes contristabuntur sutio factus es: et non eris ultra in saeculum. Quia diximus, qui sit prin
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitate et peccasti: et cieci te de
monte dei. et ꝑdidi te o cherub ꝓte¬
gens de medio lapidum ignitorũ.
& cleuatum ẽ cor tuum in decore
faciem regum dedi te: ut cernerẽt
te. In multitudine iniquitatũ tua¬
rum. et in miquitate negotiatio¬
nis tuȩ: polluisti scĩficationẽ tuã.
Producam ergo ignem de medio
tui qui comedat te: et dabo te i
cinerem suꝑ t̾ram. in conspectu om¬
nium uidentium te. Om̃s qui ui¬
 derint te in gentibꝰ: obstupescent
suꝑ te. Nichili factus es: et ñ eris
pem tiri. et dic ei. Hȩc dicit dñs ds̃.
Tu es signaculum similitudinis.
plenus sapientia. et corona deco¬
ris: in deliciis paradisi dei fuisti.¬
. Om̃i lapide hono circundatus es.
Sardo. et topatio. et tmaragdo.
et carbunculo. et saffyro. et raspi¬
 de. et argento et auro. et ligirio. et
achate et amathisto. et crisolito. et
berillo. et onichino. et auro replesti
thesauros tuos. et horrea tua in te.¬
I a die qua conditus es parauert̃ cũ

Expanded text:
ibi: Et peccasti, et eieci te de monte Dei et perdidi te, o Cherub protegens, de medio lapidum ignitorum. Et elevatum est cor tuum in decore faciem regum dedi te, ut cernerent te. In multitudine iniquitatum tuarum et in iniquitate negotiationis tue polluisti sanctificationem tuam. Producam ergo ignem de medio tui, qui comedat te et dabo te in cinerem super terram in conspectu omnium videntium te. Omnes qui viderint te in gentibus obstupescent super te. Nichili factus es et non eris pem Tyri, et dices ei: Haec dicit Dominus Deus: Tu signaculum similitudinis, plenus sapientia, et corona decoris: in deliciis paradisi Dei fuisti. Omni lapide bono circumdatus es: sardio et topazio, et smaragdo, et carbunculo, et sapphiro, et jaspide, et argento, et auro, et ligurio, et achate, et amethysto, et chrysolitho, et berillo, et onychino, et auro replesti thesauros tuos, et horrea tua in te, a die qua conditus es, paraverunt cum
Abbreviated transcription (Latin):
et de egipto uniuersa loqueris:
donem quȩ ee ipsa in phęnicis li¬
tore constituta ẽ. sermo fit ad pro¬
pħam: decimo anno captiuitatis
regis ioachim. duodecimo mense
una die mensis : ut ponat faciẽ
suam siue obfirmet. contra phara¬
onem regem ȩgipti. et loquatur

Expanded text:
et de Aegypto universa loqueris, et de Aegypto universa loqueris, donem, quae et ipsa in Phoenicis littore constituta est, sermo fit ad prophetam decimo anno captivitatis regis Joachim, et duodecimo mense et una die mensis, ut ponat faciem suam sive obfirmet contra Pharaonem regem Aegypti, et loquatur
Abbreviated transcription (Latin):
quod legitur in isara. Qui ablacta¬
ti estis a lacte. qui abstrati ab ube¬
re: tribulationẽ suꝑ tribulationẽ
expectate: spem suꝑͥ spem. Edifica-¬
bunt aut̃ domos : quas et in euan-¬
gelio ędificat. qui ñ suꝑ harenam.
sed suꝑ petram fundam̃ta constitu¬
it: de quib scriptum ẽ Nisi dñs
ȩdificauerit domũ: in uanũ labo¬
rauert̃ qui ȩdificant eam. Et in
exodo nixta septuagnta. quia ti¬
mebant obstetrices dñm. fecert̃ si¬
bi domos: et multa huiuscemodi.
Cum aut̃ fecerit dñs iudiciũ. cont᷑
eos qui aduersantur siue contume¬
liis afficiunt isrł in circuitu: tune
omĩs creatura cognoscet quod ipse
sit dñs: cuius uera uidicia sunt et
iustificata in semet ipsis. In an¬
ta duodecimo. in decimo mense.
siue uixta hebraicũ duodecimo.
in prima siue una mensis die. fac¬
tum ẽ uerbum dñi ad me. dicens
Fili hominis. pone siue obfirma
faciem tuam contra pharaonem
regem ȩgipti. et propħabis de co.

Expanded text:
quod legitur in Isaia: Qui ablactaquod legitur in Isaia: Qui ablactati estis a lacte, qui abstracti ab ubere, tribulationem super tribulationem exspectate, et spem super spem . Aedificabunt autem domos, quas et in Evangelio aedificat, qui non super arenam, sed super petram fundamenta constituit . De quibus scriptum est: Nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laboraverunt qui aedificant eam . Et in Exodo, juxta Septuaginta: Quia timebant obstetrices Dominum, fecerunt sibi domos , et multa hujusmodi. Cum autem fecerit Dominus judicium contra eos qui adversantur, sive contumeliis afficiunt Israel in circuitu: tunc omnis creatura cognoscet quod ipse sit Dominus, cujus vera judicia sunt, et justificata in semetipsis. In anX, duodecimo, in decimo mense sive, juxta Hebraicum, duodecimo, in prima sive una mensis die, factum est verbum Domini ad me, dicens: Fili hominis, pone sive ob firma faciem tuam contra Pharaonem regem
Abbreviated transcription (Latin):
male steterant gladio ꝑ circuitũ:
illo gladio quem̃ uenit̾ dñs mit.¬
tere suꝑ t̾ram. ut male iuncta dis¬
societ: et scient qui remanserint.
quod ipse sit dñs. Cumq illi cessaue¬
rint: nequaquã ultra erit offen-¬
diculum amaritudinis. et spina do¬
loris cõpungens et uulnerans po¬
pulum dei. Omĩa aut̃ hȩc dicunt᷑
contra aduersarras potestates. qđ
in extremo tempore deleantur: et
sit et̃ña securitas: quando congre-¬
gauerit dñs domũ isrł. eos qui sen¬
su cernunt dm̃. et scĩficatus fuerit
in eis: et complebitur illud quod
scriptum ẽ Scĩ estote: qm̃ ego sc̃s
sum. & habitauerint in t̾rã sua. de
qua et alibi legimus: credo uide
bona dm̃i in trã uiuentiũ: quam
dederat iacob qui priorem supplan-¬
tauerat frẽm. et primitiua eius
meruerat acciꝑe : et habitabunt
in ea securi. siue in spe. et ȩdificabt̃
domos plantabuntq uineas. et ha¬
bitabunt scđo in spe iuxta illud

Expanded text:
male steterant, gladio per circuitum. male steterant, gladio per circuitum. » Illo gladio quem venit Dominus mittere super terram , ut male juncta dissociet: et sciant, qui remanserint, quod ipse sit Dominus. Cumque illi cessaverint, nequaquam ultra erit offendiculum amaritudinis, et spina doloris compungens et vulnerans populum Dei. Omnia autem haec dicuntur contra adversarias potestates, quod in extremo tempore deleantur, et sit aeterna securitas, quando congregaverit Dominus domum Israel, eos qui sensu cernunt Deum: et sanctificatus fuerit in eis, et complebitur illud quod scriptum est: Sancti estote, quoniam ego sanctus sum . Et habitaverint in terra sua, de qua et alibi legimus: Credo videre bona Domini in terra viventium . Quam dederat Jacob, qui priorem supplantaverat fratrem, et primitiva ejus meruerat accipere. Et habitabunt in ea securi, sive in spe, et aedificabunt domos, plantabuntque vineas, et habitabunt secundo in spe, juxta illud
Abbreviated transcription (Latin):
scribit ieremias. Eoce ego mittam
piscatores et uenatores. qui uenen¬
tur uos de omĩ colle et monte: qͦs
dñs mittit ad piscandũ: et facit
eos de piscatorib piscium. piscato¬
res hominũ. Unde et uiculus pe¬
tri et andreȩ. hoc appellatur uoca¬
bulo: bethsaida enim. in lingua
nr̃a int̃pretatur domꝰ uenatoꝵ.
Aduersum hos igitur pessimos
uenatores. dei sermo dirigitur: ẽt
imꝑatur propħȩ. ut ponat siue
obfirmet faciem suam suꝑ sidonẽ:
et nequaquã fluctuet omĩ uento
doctrinȩ : sed in ueritate consistens.
intficiat uenatores. Quȩ sunt er¬
go. quȩ sidoniis dñs cõminatur:¬
Eoce ego ipse ad te ueniam. et głi¬
ficabor in te cum de intfecero: et
scient om̃s qui uixerint quod ego
sum dñs. cum tibi reddidero quȩ
mereris: mittamq pestilentiam
et sanguinẽ in plateis tuis. Rec¬
teq plateȩ. dicuntur sidonis: lata
enim et spaciosa ura ẽ. quȩ ducit
ad mortẽ. & corruent it̃fecti qui

Expanded text:
scribit et Jeremias: Ecce ego mittam scribit et Jeremias: Ecce ego mittam piscatores et venatores, qui venentur vos de omni colle et monte : quos et Dominus mittit ad piscandum, et facit eos de piscatoribus piscium, piscatores hominum . Unde et viculus Petri et Andreae hoc appellatur vocabulo: Bethsaida enim in lingua nostra interpretatur, domus venatorum. Adversum hos igitur pessimos venatores, Dei sermo dirigitur, et imperatur prophetae, ut ponat, sive obfirmet faciem suam contra Sidonem, et nequaquam fluctuet omni vento doctrinae: sed in veritate consistent, interficiat suos venatores. Quae sunt ergo quae SidoniEcce ego ad te ipse veniam, et glorificabor in te, cum te interfecero, et scient omnes, qui vixerint, quod ego sum Dominus, » cum tibi reddidero quae mereris, mittamque pestilentiam et sanguinem in plateas tuas. Recteque plateae dicuntur Sidonis. « Lata enim et spatiosa via est, quae ducit ad mortem . » « Et corruent interfecti, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sidone. in malã partem sed in bo¬
nam: cum eis misertus fuerit. et
habitauerit in t̾ra quam dedit pa-¬
tri eorum iacob. et habitauerint se¬
curi et in dño confidentes. et ȩdifi¬
cauerint domos. et plantauerint
uineas. cum sua promissa cõpleue¬
rit: et tunc cognoscant. quod ipse
sit dñs: cuius promissa. firmissima
sunt. Quod multi ad tempus refe¬
runt torobabel. ezrȩ et neemiȩ:
quando reuersus ẽ populus isrł.
et intrauit in t̾ram iudeã: alii ue¬
ro in ultimo tẽpore et in mille an¬
nis. sꝑant eẽ. complendũ. Porro se¬
cundum intelligentiã sp̃ualẽ: hic
nobis sensus uidetur. Si donii int̃¬
p̃tantur uenatores : de quib et in
psalmis scriptum ẽ. Anima nr̃a si¬
eut passer erepta ẽ de laqueo uenan
me de laqueo uenantium: et a
uerbo aspero. Et in prouerbiis: ocu-¬
lus meretricis. laqueus ẽ. pecca¬
toris. Sunt aut̃ et in bonã partem.
his contrarii uenatores: de quib

Expanded text:
Sidone in malam partem, sed in boSidone in malam partem, sed in bonam, cum eis misertus fuerit, et habitaverint in terra, quam dedit patri eorum Jacob: et habitaverint securi et in Domino confidentes, et aedificaverint domos, et plantaverint vineas, cum sua promissa compleverit; et tunc cognoscant quod ipse sit Dominus, cujus promissa firmissima sunt. Quod multi ad tempus referunt Zorobabel Ezrae et Neemiae, quando reversus est populus Israel, et habitavit in terra Judaea. Alii vero in ultimo tempore, et in mille annis sperant esse complendum. Porro secundum intelligentiam spiritalem hic nobis sensus videtur: Sidonii interpretantur venatores de quibus et in Psalmis scriptum est: « Anima nostra sicut passer erepta est dest de laqueo venantium, et a verbo aspero ; » et in Proverbiis: « Oculus meretricis laqueus est peccatoris . » Sunt autem et in bonam partem his contrarii venatores, de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
in spem. Et ȩdificabunt domos.
et plantabunt uineas : et habita¬
bunt confident̃ siue in spem: cũ
rint eis contumeliã: et scient qͥa
ego dñs ds̃ eorum. Quodq sequit᷑
in hebraico non habetur. Consequẽ¬
ter aut̃ post tirum. sermo fit ad si¬
donem: uniꝰ enim utraq urbs ꝓ¬
umtiȩ ẽ. & in euangłio. tyrus et
sidon parit̃ nominantur : si in ty
nea. cuius filia a demonio uexaba¬
tur. quia egressa ẽ de finib tiri et
sidonis: quod postulauerat impet᷑¬
uit. Prȩdicit aut̃ sermo diuinꝰ. qđ
a babiloniis et ipsa capienda sit.
et maloꝵ cognoscat pondere. quod
ipse sit dñs : cum iudicauerit eam.
et scificatus fuerit in illa. et fame
eam et pestilentia gladioq con-¬
sumpserit: ita ut corruat in pla¬
teis illius. et nequaquam ult sint
in offendiculũ popło dei: nec eos
frequent̃ impugnent. Cum aut̃
hoc factum fuerit : reuertatur po¬
pulus isrł quos in diuersas disꝑ¬
serat nationes. in t̃ram suam: et
scĩficetur in eis. Nequaquã ut in

Expanded text:
 et aedificabunt domos, et plantabunt vineas, et habitabunt confidenter sive in spe cum rint eis contumeliam: et scient quia ego Dominus Deus eorum. Quodque sequitur in Hebraico non habetur. Consequenter autem post Tyrum, sermo fit ad Sidonem; unius enim utraque urbs provinciae est. Et in Evangelio Tyrus et Sidon pariter nominantur: Si in Tyronaea, cujus filia a daemonio vexabatur quia egressa est de finibus Tyri et Sidonis, quod postulaverat, impetravit . Praedicit autem sermo divinus quod a Babyloniis, et ipsa capienda sit, et malorum cognoscat pondere, quod ipse sit Dominus: cum judicaverit eam, et sanctificatus fuerit in illa, et fame eam ac pestilentia, gladioque consumpserit: ita ut corruat in platin offendiculum populo Dei, nec eos frequenter impugnent. Cum autem hoc factum fuerit revertatur populus Israel, quos in diversas disperserat nationes in terram suam, et sanctificetur in eis: nequaquam ut in
Abbreviated transcription (Latin):
quem accedentes lapidem uiuentẽ
ab hominib quidẽ reꝓbatũ. a deo
aut̃ electum et honorabilem: et
crediderit in eum ñ confundetur.
Suꝑ quo. et uas electionis pari uo¬
ce consentit: dicens. Suꝑ ȩdificati
in fundam̃to apłorum et propħa¬
rum: ipso angulari lapide . xp̃o ie.¬
su dño nr̃o: in quo omĩs ȩdifica¬
tio constructa. crescit in templũ
scm dñi. Hi sunt lapides: de quib
et in alio loco legimus. Lapides
scĩ uoluuntur sũꝑ t̃ram: instar ro¬
tarũ. paululum tangentes humũ
et uolubilitate sua. ad cęlestia fe¬
stinantes. De quib et scriptura cõ¬
memorat. Ecce p̃paro carbuncłm
lapidem tuum. et fundam̃ta tua
saffirum. et ponam ꝓpugnacula
tua iaspidem. et portas tiras de¬
lapide christallo: et murũ tuum
lapidib electis: om̃s filios tuos do¬
ctos a deo. et in multa pace filios
tuos: et in iusticia ȩdificaberis.
Suꝑ quo. quid nob̾ uideretur: m
eiusdem propħȩ explanationib
diximꝰ. De huiꝰcemodi lapidibꝰ: et

Expanded text:
quem accedentes lapidem viventem, ab hominibus quidem reprobatum, a Deo autem electum, honorabilem, et credit in eo non confundetur . » Super quo et Vas electionis pari voce consentit dicens: « Superaedificati in fundamento apostolorum et prophetarum, ipso angulari lapide Christo Jesu Domino nostro, in quo omnis aedificatio constructa crescit in templum sanctum Dei . » Hi sunt lapides de quibus et in alio loco legimus: « Lapides sancti volvuntur super terram instar rotarum ; » paululum tangentes humum, et volubilitate sua ad coelestia festinantes. De quibus et Scriptura commemorat: « Ecce ego praeparo carbunculum lapidem tuum, et fundamenta tua sapphirum, et ponam propugnacula tua jaspidem, et portas tuas lapide crystallo, et murum tuum lapidibus electis, et omnes filios tuos doctos a Deo, et in multa pace filios tuos et in justitia aedificaberis . » Super quo quid nobis videretur in ejusdem prophetae ex planationibus diximus. De hujuscemodi lapidibus et
Abbreviated transcription (Latin):
catio sagenarum. et ultra ñ ȩdifice¬
tur : quia ad dñi sententiam tradi¬
ta nabuchodonosor. omm̃o subuer¬
sa ẽ Iuxta quod et apłs dicit: quos
tradidi sathanȩ. ut discant ñ blas¬
phemare. Loca difficilia sunt: et
prudens lector ac diligens. debet ig¬
noscere labori meo. Aut si melius
quid potuerit inuenire: et ego in
eius transibo sententiam: dũ mo.¬
do nouerit ueniam quam michi
tribuet se ab aliis accepturum. Her
dicit dñs ds̃ tyro. Numquid non a
sonitu ruinȩ tuȩ. et gemitu in t̾fec¬
toꝵ tuoꝵ. cum occisi fuerint iN¬
: medio tui cõmouebuntur insulę.¬
÷ et descendent de sedib suis omẽs
principes maris. et auferent ex-

Expanded text:
catio sagenarum, et ultra non aedificecatio sagenarum, et ultra non aedificetur, quia ad Domini sententiam tradita Nabuchodonosor, omnino subversa est, juxta quod et Apostolus dicit: Quos tradidi Satanae, ut discant non blasphemare . Loca difficilia sunt, et prudens lector ac diligens debet ignoscere labori meo. Aut si melius quid potuerit invenire, et ego in ejus transibo sententiam: dummodo noverit veniam quam mihi tribuet, se ab aliis accepturum. Haec dicit Dominus Deus Tyro: Numquid non a sonitu ruinae tuae, et gemitu interfectorum tuorum, cum occisi fuerint in medio tui, commovebuntur insulae? Et descendent de sedibus suis omnes principes maris: e
Abbreviated transcription (Latin):
subuertit: et quiequid forte habu¬
it in dogmatib. in undatione equo¬
rum eius et sonitu equitum. rota¬
rumq et curruum strepitu. ꝑtre¬
miscet. Et ingredietur portas eiꝰ
nullo prohibente. et plateas ciuita¬
tis: quia lata et spatiosa ina ẽ quę
ducit ad mortẽ. E quorũ eius ungu-¬
lȩ cam calcabunt : uniuersamq
substantiam siue statuas nobiles. qui-¬
bus sibi mragines finxerat falsita¬
tis. de quib scriptum ẽ dñe in ciui-¬
tate tua imaginem eoꝵ dissipab̾.
ad t̾ram deiciet : et destructis muris
domus quoq nobiles subuertentur
quas sibi parauerat. et in quib exul¬
tabat. Atq in tantam desolationẽ
ueniet: ut lapides eius et ligna. qͥb
edificauerat muros et cem̃ta con¬
struxerat. proiciant in profundũ:
canticaq eius et musica quib in
sapientia huius scłi confidebat. et
omĩs cythararum sonus. ñ audie.¬
tur amplius. Et piscatio eius cessa¬
bit : et erit humilis. ita ut sit sic¬

Expanded text:
subvertit, et quidquid forte habusubvertit, et quidquid forte habuit in dogmatibus, inundatione equorum ejus, et sonitu equitum rotarumque et curruum strepitu pertremiscet, et ingredietur portas ejus nullo prohibente, et plateas civitatis: « Quia lata et spatiosa via est quae ducit ad mortem ; » equorum ejus calcabunt ungulae, universamque substantiam, sive statuas nobiles quibus sibi imagines fixerant falsitatis, de quibus scriptum est: Domine, in civitate tua imagines eorum dissipabis , ad terram dejiciet, et destructis muris, domus quoque nobiles subvertentur, quas sibi paraverat, et in quibus exsultabat, atque in tantam desolationem veniet, ut lapides ejus et ligna quibus aedificaverat muros, et caementa construxerat, projiciant in profundum, canticaque ejus et musica, quibus sibi in sapientia hujus saeculi confidebat, et omnis cithararum sonus non audietur amplius, et piscatio ejus cessabit, et erit humilis, ita ut sic
Abbreviated transcription (Latin):
sed uel chaldȩis uel macedonib uel
ptolomeis. et ad postremũ romanis re-¬
gib seruitura sit. Nulli aut̃ ambi¬
guum. iuxta anagogen nabucho¬
donosor regem babilonis qui uenit
ab aquilone. diabolum intelligi:
qui cum sit uentus durissimus et
siister. nomine dexter uocatur. p̃¬
sumens sibi nominis dignitatem :
et ẽ. rex regum omĩumq regnoꝵ
quȩ ostendit dño. dixitq ad eum.
Hȩc omĩa michi tradita sunt: quę
dabo tibi. si procidens adoraueris me.
Iste habet equos et currus: de quib
scriptum ẽ. F allax equus in salutẽ:
et dormiert̃ om̃s qui ascenderunt
equos. & in alio loco: equum et as¬
censorem proiecit in mare. Iste fili¬
as tiri. animas in angustia et in
quodam peccatoꝵ carcere positas.
int̾fecit in agro campoq latissimo.
et circundat tirum in munitionib
suis: ut clausam teneat. et nullus
ex ea babilonii regis euadere possit
imꝑium. Destruit muros turresq

Expanded text:
sed vel Chaldaeis, vel Macedonibus, vel sed vel Chaldaeis, vel Macedonibus, vel Ptolemaeis, et ad postremum Romanis regibus servitura sit. Nulli autem ambiguum juxta anagogen Nabuchodonosor regem Babylonis, qui venit ab Aquilone, diabolum intequi cum sit ventus durissimus, et sinister nomine dexter vocatur, praesumens sibi nominis dignitatem. Et est rex regum omniumque regnorum quae ostendit Domino, dixitque ad eum: Haec omnia mihi tradita sunt, quae dabo tibi, si procidens adoraveris me . » Iste habet equos et currus, de quibus scriptum est: « Fallax equus in salutem . » Et: « Dormierunt omnes qui ascendunt equos . » Et in alio loco: « Equum et ascensorem projecit in mare . » Iste filias Tyri, animas in angustia et in quodam peccatorum carcere positas interficit in agro campoque latissimo, et circumdat Tyrum munitionibus suis, ut clausam teneat, et nullus ex ea Babylonii regis evadere possit imperium. Destruit muros turresque
Abbreviated transcription (Latin):
timo tempore. hȩc tirum cẽ. passu¬
ram: quȩ postea ñ sit ȩdificarida.
Sed quomodo nabuchodonosor ꝑso¬
nam seruare poter̃t̃. p̃sertm cum
legamus in consequentib nabucho¬
dõnosor oppugnasse tirum. et labo¬
ris su ñ accepisse mercedem: et pro¬
ptea tradi ei egiptum. quia dei sen-¬
tentiȩ in tiri oppugnatione serui¬
erit: Grecas et phęnicum. maxi¬
meq nicholai damasceni. et altas
barbaroꝵ aumt se qui huic histo¬
riȩ contradicunt legisse historias:
et nichil suꝑ oppugnatione a chal¬
deis inuenisse tyriȩ ciuitatis: cum
probare possimus multa dici iN
scripturis facta. quȩ in grecis uolu¬
minib ñ inueniantur : nec debere
nos eorum auctoritati ad quiescere.
quoꝵ ꝑfidiam et m̃datia detestam᷑.
Potest ergo quod dicitur nec ȩdifica¬
beris ultra sic accipi: quod nequa-¬
quam ultra sit regina popłoꝵ. nec
ꝓprium habeat imꝑium. quomodo
habuit sub hiram et cȩteris regibꝰ:

Expanded text:
timo tempore haec Tyrum esse passutimo tempore haec Tyrum esse passuram, quae postea non sit aedificanda. Sed quomodo Nabuchodonosor personam servare poterunt, praesertim cum legamus in consequentibus Nabuchodonosor oppugnasse Tyrum, et laboris sui non accepisse mercedem, et propterea tradi ei Aegyptum, quia Dei sententiae in Tyro oppugnatione servierit? Graecas et Phoenicum maximeque Nicolai Damasceni, et alias barbarorum aiunt se qui huc historiae contradicunt legisse historias, et nihil super oppugnatione a Chaldaeis invenisse Tyriae civitatis; cum probare pScripturis facta, quae in Graecis voluminibus non inveniantur; nec debere nos eorum auctoritati acquiescere, quorum perfidiam et mendacia detestamur. Potest ergo quod dicitur, nec aedificaberis ultra, sic accipi, quod nequaquam ultra sit regina populorum, nec proprium habeat imperium, quomodo habuit sub Hiram et caeteris regibus;
Abbreviated transcription (Latin):
tur ciuitatem dissipatis muris qͦs i
de campo securus ingrediens. Cati¬
taq securitas sit uincentis ȩxercitꝰ:
ut plateas tyri conculcent equorũ
ungulȩ. et omĩs popłs in medio cor¬
ruat ciuitatis : et statuȩ quondam
nobiles. siue uniuersa substantia in
t̾ram corruat. nichilq pristinarum
diuitiarum in expugnata urbe serue¬
tur : sed cum muris domus quoq
nobiles destruantur. Et tanta sit
uictoꝵ seuitia: ut ligna et lapides
qui residui meendio fuerĩt. in medi¬
um mare ꝓiciantur. & uel nabucho¬
donosor uel ipse dñs. quiescere faci-¬
ant uniuersam urbis lȩticram. qua
prius in canticis et psalteris ꝑsona¬
bat: et ad solum usq subuersa sit sic¬
catio sagenarum. Quod aut̃ sequitur
nec ȩdificaberis ultra: uidetur face¬
re questionem: quomodo ñ sit edi-¬
ficata quam hodie cernimꝰ. phenicis
nobilissimã et pulcherrimã ciuita¬
tem. Ex quo quidam uolunt in ul¬

Expanded text:
tur civitatem dissipatis muris, quasi tur civitatem dissipatis muris, quasi de campo securus ingrediens, tantaque securitas sit vincentis exercitus, ut plateas Tyri conculcent equorum ungulae, et omnis populus in medio corruat civitatis, et statuae quondam nobiles, sine universa substantia in terram corruat, nihilque pristinarum divitiarum in expugnata urbe servetur, sed cum muris domus quoque nobiles destruantur. Et tanta sit victorum saevitia, ut ligna et lapides qui residui incendio fuerint, in medium mare projiciantur. Et vel Nabuchodonosor vel ipse Dominus quiescere faciat universam urbis laetitiam, qua prius in canticis et psalteriis personabat. Et ad solum usque subversa sit siccatio sagenarum. Quod autem sequitur, « nec aedificaberis ultra, » videtur facere quaestionem quomodo non sit aedificata, quam hodie cernimus Phoenicis nobilissimam et pulcherrimam civitatem; ex quo quidam volunt in ul
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ organoꝵ tuoꝵ ñ audietur amplius.
Et dabo te in limpidissimã siue nti¬
dissimã petram. Siccatio sagenarũ
eris : nec ȩdificaberis ultra: quia ego
locutus sum. dicit dñs ds̃. Utramq
editionem ex more conuci: et in
quib discrepant ex latere copula¬
ui: breuitati uoluminũ prouidens.
Ergo quod dixerat ascendere facrã
ad te gentes multas. sicut ascendit
marẽ fluctuans. et erit tirus in di¬
reptionem gentibꝰ: nime ponit
manifestius: quod nabuchodonosor
regem babylonis adducat dñs ab
aquilone. regem regum cum equis
et currib. et cum infinita exercitꝰ
multitudine. qui prius subditas ty-¬
ro in litore ciuitates et castella sub¬
uertat: et postea obsideri facrat ti¬
rum. ualletq eam exercitu et agge¬
& tanta sit multitudo equitum eiꝰ:
ut puluere equitatus. et sonitu ulu¬
lantis exercitus. rotarumq strepi-¬
tu et equorum huiitu. urbis fun¬
dam̃ta moueantur: et sic in gredian¬

Expanded text:
x organorum tuorum non audietur amplius. x organorum tuorum non audietur amplius. Et dabo te in limpidissimam sive nitidissimam petram. Siccatio sagenarum eris, nec aedificaberis ultra, quia ego locutus sum, dicit Dominus Deus. Utramque editionem ex more conjunxi, et in quibus discrepant, ex latere copulavi, brevitati voluminum providens. Ergo quod dixerat, Ascendere faciam ad te gentes multas sicut ascendit mare fluctuans, et erit Tyrus in direptionem gentibus, tunc ponit manifestius, quod Nabuchodonosor regem Babylonis adducat Dominus ab Aquilone, regem regum, cum equis et curribus, et cum infinita exercitus multitudine, qui prius subditas Tyro in littore civitates et castella subvertat, et postea obsideri faciat Tyrum, valletque eam exercitu, et agge tanta sit multut pulvere equitatus et sonitu ululantis exercitus, rotarumque strepitu, et equorum hinnitu, urbis fundamenta moveantur, et sic ingredia
Abbreviated transcription (Latin):
agro gladio intficiet: et circunda¬
bit te munitionibꝰ. & cõportabit
aggerem in giro: et eleuabit contͤ
te clipeum. Et uineas. et arietes si¬
ue lanceas temꝑabit in muros tu¬
os: et turres tuas destruet in arma¬
tura sua. In udatione equorũ eius.
oꝑiet te puluis eorum. A sonitu equi¬
tum et rotarum. et curruum. moue¬
buntur muri tui : dum ingressus
fuerit portas tuas quasi ꝑ introitꝰ
urbis dissipatȩ: siue quasi in gredi¬
ens urbem de campo. Ungulis equo¬
.rum suoꝵ conculeabit om̃s plateas
tuas. P opłm tuum gladio cȩdet: et
statuȩ tuȩ nobiles in t̾ram corruers.
siue substantiam fortitudinis tuę m
t̃ram deducent. Uastabunt sitie ua¬
stabit opes tuas : diripient negotira¬
tiones tuas. siue spoliabit substanti¬
am tuam. Et destruet uel destruent
muros tuos: et domos tuas precla¬
ras. siue desiderabiles subuertet. siue
subuertent. Et lapides tuos. et ligna
sonitus cithararum tuarum. siue uor¬

Expanded text:
agro, gladio interficiet, et circumdaagro, gladio interficiet, et circumdabit te munitionibus, et comportabit aggerem in gyro, et levabit contra te clypeum, et vineas, et arietes sive lanceas temperabit in muros tuos, et turres tuas destruet in armatura sua. Inundatione equorum ejus operiet te pulvis eorum, a sonitu equitum, et rotarum, et curruum movebuntur muri tui, dum ingressus fuerit portas tuas quasi per introitum urbis dissipatae sive quasi ingrediens urbem de campo. Ungulis equorum suorum conculcabit omnes plateas tuas: populum tuum gladio caedet, et statuae tuae nobiles in terram corruent sive substantiam fortitudinis tuae in terram deducet. Vastabunt sive vastabit opes tuas, diripient negotiationes tuas sive spoliabit substantiam tuam et destruent vel destruet muros tuos, et domos tuas praeclaras sive desiderabiles subvertent sive vertet et lapides tuos et ligna sonitus cithararum tuarum sive vo
Abbreviated transcription (Latin):
ant in eis quicquid miitissimũ
et firmũ uidetur: et ita omĩa eorũ
argũta subuertat. ut in pulue¬
rem redigantur. Sagenas quoq
et retia. quib prius deceptã multi¬
tudinem piscabantur. cessare faci
at: et in deserte urbis solo expan-¬
di atq siccari: ut pro illis alii sub¬
eant piscatores. quos dñs ad piscã¬
dum misit. Sed et filias eius quȩ
prius quasi in thalamo seruabant᷑.
et pro misticis secretioribq doctri¬
nis. nulli facile credebantur. proces¬
suras eẽ. protrahendasq in publi-¬
cum. et eccłiastico mucrone trun-¬
candas: ut tunc intelligant quod
ipse sit dñs. qui et ierłm pro pecca¬
tis parumꝑ reliquit: et tyri pro
insultatione cius et gaudio. munim̃¬
ta destruxit. Qura hȩc dicit dñs ds̃.
Ecce ego ad ducã ad tyrum. siue ad te
sor. nabuchodonosor regem babilonis
ab aquilone regem regum: cũ equis
et currib et equitib et cȩtu. popłoq
magno. Filias tuas quȩ sunt IN

Expanded text:
ant in eis quidquid munitissimum ant in eis quidquid munitissimum et firmum videtur, et ita omnia eorum argumenta subvertat, ut in pulverem redigantur. Sagenas quoque et retia quibus prius deceptam multitudinem piscabantur, cessare fat, et in desertae urbis solo, expandi atque siccari, ut pro illis alii subeant piscatores, quos Dominus ad piscandum misit. Sed et filias ejus, quae prius quasi in thalamo servabantur, et pro mysticis secretioribusque doctrinis nulli facile credebantur, processuras protrahendasque in publicum, et Ecclesiastico mucrone truncandas, ut intelligant quod ipse sit Dominus, qui et Jerusalem pro peccatis parumper reliquit, et Tyri pro insultatione ejus et gaudio munimenta destruxit. 296 Quia haec dicit Dominus: Ecce ego adducam ad Tyrum sive ad te SOR Nabuchodonosor regem Babylonis ab Aquilone, regem regum, cum equis, et curribus, et equitibus, et coetu populoque magno. Filias tuas, quae sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
urbes. et oppida. uici. atq castella:
int̾ficientur gladio. Anoapopi¬
heoc. quia filias appellauit. int̾fectio¬
nem ponit gladii: ut rerum fine
cognoscant me ẽẽ. dm̃ qui fieri ista
p̃cepi. P otest iuxta tropologrã. qura
sor nomen hebraicum uertitur i
angustiam. omĩs anima quȩ ꝑtur¬
bationib occupata ẽ. sor appella¬
ri: quȩ quando uiderit pro suis ui¬
tiis atq peccatis. da iudicio subuer¬
ti ierłm. in qua fuit templũ et pa¬
cis uisio. exultat: et ad se putat
urbis quondam melite imꝑium
trans ferendũ. Quod et in contra¬
riis doginatib accipitur. et i
hominib scłi: quando uiderint
hominẽ scm. ꝑ negligentiam pro¬
lapsum. E audent᷑ enim et exul¬
tant : quasi aliorum rumȩ sua sur-
rectio sit. Propt̾ea dñs cõminatur.
quod ipse contra huiꝰcemodi homi¬
nes dimicet : et ascendere faciat
contra eos. instar marinoꝵ fluctu¬
um plurimas nationes. quȩ destru-¬

Expanded text:
urbes et oppida, vici atque castella urbes et oppida, vici atque castella interficientur gladio: metaphoric ῶs, quia filias appellavit, interfectionem ponit gladii, ut rerum fine cognoscant me esse Dominum, qui fieri ista praecepi. Potest juxta tropologiam quia SOR nomen Hebraicum vertitur in angustiam, omnis anima quae perturbationibus occupata est, Sor appellari, quae quando viderit pro suis vitiis atque peccatis Dei judicio subverti Jerusalem, in qua fuit templum et pacis visio, exsultat et ad se putat urbis quondam inclytae imperium transferendum. Quod et in contrariis dogmatibus accipitur, et in hominibus saeculi, quando viderint hominem sanctum per negligentiam esse prolapsum et gaudent et exsultant, quasi aliorum ruina, sua sit resurrectio. Propterea Dominus comminatur, quod ipse contra hujuscemodi homines dimicet, et ascendere faciat contra eos instar marinoum plurimas nationes, quae destru