comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deris eũ qͥ omnino auersus ẽ. a deo oc¬
cidi in illa cecitate. suꝑ cadente illo ig¬
ne ñ uidere solẽ. tu qͥ iam ꝑfidẽ uides
de uiuit: attende impiũ morientẽ. et
purgate a peccatis. Ita lauas quodã mͦ
manus tuas insanguine peccatoris. Et

Expanded text:
deris eum qui omnino aversus est a Deo ocderis eum qui omnino aversus est a Deo occidi in illa caecitate, supercadente illo igne non videre solem, tu qui jam per fidem vides ius. Attende ergo impium pereuntem, et purga te a peccatis. Ita lavabis quodammodo manus tuas in sanguine peccatoris. 12. Et
Abbreviated transcription (Latin):
te qͥd sequit᷑. Manꝰ suas lauabit insan-¬
guine peccatoris. Qͥd ẽ. hoc: Intendat
caritas urã. Nunqͥd qͣndo feriũnt᷑ ho¬
micidȩ. debent illuc innocentes irȩ. et
lauare manꝰ suas: S qͥd ẽ insanguine
peccatoris. lauabit manꝰ suas iustus:
Quiando uidet penã peccatoris ꝓficiet
ipse. & mors alterius ualet aduitã alteriꝰ.
Si enĩ sp̃ualit̃ sanguis currit de his qͥ in¬
trinsecus moriunt᷑: cu uidens talẽ uin¬
dictã. laua illic manꝰ tuas. de cetero
mundius uiue. Et qͦmͦ lauabit manus
suas si iustus ẽ: Qͥad enĩ habet inmanib
qđ lauet᷑. si iustus ẽ :S iustus ex fide ui¬
uit. Iustos gͦ dixit fideles. Ex quo credi¬
disti. iam incipis uocari iustus. Facta ẽ.
enĩ dimissio peccatoꝵ. Et si de ista resi¬
dua uita quedã peccata tua st̃. quȩ ñ
possunt nͥ tanquã aqua de mari insen¬
tinã influere: tam̃ qͥ a credidisti. ctĩ ui¬

Expanded text:
quid sequitur: Manus suas lavabit in sanquid sequitur: Manus suas lavabit in sanguine peccatoris. Quid est hoc? Intendat Charitas Vestra. Numquid quando feriuntur homicidae, debent illuc innocentes ire, et lavare manus suas? Sed quid est, in sanguine peccatoris lavabit manus suas? Justus quando videt poenam peccatoris, proficit ipse: et mors alterius valet ad vitam alterius. Si enim spiritualiter sanguis currit de his qui intrinsecus moriuntur, tu videns talem vindictam, lava illic manus tuas; de caetero mundius vive. Et quomodo lavabit manus suas, si justus est? Quid enim habet in manibus quod lavetur, si justus est? Sed justus ex fide vivit . Justos ergo dixit fideles: et ex quo jam credidisti, jam incipis vocari justus. Facta est enim dimissio peccatorum. Etsi de ista residua vita quaedam peccata tua sunt, quae non possunt nisi tanquam aqua de mari in sentinam influere: tamen quia credidisti; cum vi
Abbreviated transcription (Latin):
uos ñ. eẽ. in hac pena om̃s qͥ ꝓficitis. oms
qͥ intelligitis & amatis ueritatẽ. om̃s qui
plus inuob̾ uultis uictoriã ueritatis quã
urãm. qͥ ñ clauditis aduersus ueritatẽ
aures urãs de prȩsentiũ delectatione &
prȩteritoꝵ recordatione. ne sitis canis
conuersus ad suũ uomitũ. Onĩs tales qͥ
estis: uidete pęnas eoꝵ qͥ tales ñ st̃ & gau¬
dete. Adhuc inferoꝵ penȩ ñ uenerunt:
adhuc ignis ȩt̾nus ñ uenit. Comparit
qͥ ꝓficit indeo. se mͦ cũ impio. cȩcũ cor cũ
illuminato corde. Comꝑate duos. ñ uiden
tẽ & uidentẽ in carne. Et qͥd magnũ est
uisio carnis: Nunqͥd tobis habebat car-¬
nis oculos: Filius ipsius habebat ille
ñ habebat. & uiã uitȩ cȩcus uidenti os¬
tendebat. Ergo istam pęnã quando ui¬
detis. gaudete qͥa inilla ñ estis. Propt̾ea
dicit scriptura. Letabit᷑ iustus cũ uide¬
rit uindictã. Non illã futurã. nam uide

Expanded text:
vos non esse in hac poena omnes qui proficitis, omnes vos non esse in hac poena omnes qui proficitis, omnes qui intelligitis et amatis veritatem, omnes qui plus in vobis vultis victoriam veritatis quam vestram, qui non clauditis adversus veritatem aures vestras, de praesentium delectatione et de praeteritorum recordatione, ne sitis canis reversus ad suum vomitum . Omnes tales qui estis, videte poenas eorum qui tales non sunt, et gaudete. Adhuc inferorum poenae non venerunt, adhuc ignis aeternus non venit: comparet qui proficit in Deo se modo cum impio, caecum cor cum illuminato corde; comparate duos, videntem et non videntem in carne. Et quid magnum est visio carnis? Numquid Tobias habebat carneos oculos? Filius ipsius habebat, et ilie non habebat; et viam vitae caecus videnti ostendebat . Ergo istam poenam quando videtis, gaudete quia in illa non estis. Propterea dicit Scriptura: Laetabitur justus, cum viderit vindictam. Non illam futuram; nam vide
Abbreviated transcription (Latin):
inira. s tanquã inira. nͥ qͥa tranqͥllus hoc
facit ds̃: Nam & hoc scriptũ ẽ. Iu autem
anẽ uirtutũ. cũ tranqͥllitate udicas.Ille
gͦ & cũ minat᷑ non irascit᷑. neq enĩ ꝑturba¬
tur: s tanquã irascit᷑. qͥa punit & iundi¬
cat. Et̃ qͥ corrigi nolunt tanquã uiuunt.
s ñ iuiuunt. Uindicta enĩ pͥmi peccati.
& eoꝵ quȩ addiderunt manet suꝑ eos. xip¬
sa uocat᷑ ira dei. qͥa de iudicio dei uenit.
Inde dñs. de ñ credentib ait. S ira dei
manet suꝑ eũ. Cum ira enĩ dei. mortales
nascimur. Unde dicit apłs. Fuimus enĩ¬
& nos aliqͣndo natura filii irȩ: sicut et
ceteri. Qͥa est natura filii irȩ. nͥ qͥa portamꝰ
nobiscũ pȩnã pͥmi peccati: S si conuerta¬
mus nos. aufert᷑ ira. prȩbet᷑ grã. Nonuis
conuerti. addis etiã suꝑ id qđ natus es:
tanquã inira cõbiberis in prȩsenti tempo
re. Agnoscite gͦ istam pęnã. & gaudete

Expanded text:
in ira, sed, tanquam in ira, nisi quia tranquillus hoc in ira, sed, tanquam in ira, nisi quia tranquillus hoc facit Deus? Nam et hoc scriptum est: Tu autem Domine virtutum cum tranquillitate judicas . Ille ergo et cum minatur, non irascitur. Neque enim perturbatur, sed tanquam irascitur, quia punit et vindicat. Et qui corrigi nolunt, tanquam vivunt, sed non vivunt. Vindicta enim primi peccati, et eorum quae addiderunt, manet super eos: et ipsa vocatur ira Dei, quia de judicio Dei venit. Unde Dominus de non credente ait: Sed ira Dei manet super eum . Cum ira enim Dei mortales nascimur. Unde dicit Apostolus: Fuimus et nos aliquando natura filii irae, sicut et caeteri . Quid est, natura filii irae, nisi quia portamus nobiscum poenam primi peccati? Sed si convertamus nos, aufertur ira, praebetur gratia. Non vis converti, addis etiam super id quod natus es: tanquam in ira combiberis in praesenti tempoam, et gaudete
Abbreviated transcription (Latin):
cruciatꝰ. S in tra dei. occultat ramnũ ignis
iste. Non enĩ parua pena ẽ. Quomͦ ñ uidet̃
solẽ. nec spinas penarũ eredunt exhacu
ta mala sibi postea ꝓcessuras: uos enĩ iqͥt
idẽ. uos ipsos uiuentes. idẽ. ad huc in hac
uita constitutos. pͥusquã infuturo iudicio
fpinas pęnarũ urãrũ manifestas ꝓducat
nunc inira combibit id ẽ. qͣsi absorbendo
apparere ñ sinit. hic itaq ordo uerboꝵ qͣn¬
tũ puto planiꝰ ita contexit᷑. Suꝑ cecidit ig¬
nis. & ñ uiderunt solẽ: qͥa ignis tanquã in
ira. tanquã uiuentes uos ramnũ cõbibit.
pͥusquã ꝓducat spinas ur̃as. Idẽ. uosipsoᷤᷤ
qͦs ramnũ inuenit. cõbibit ante mortẽ. pͥus¬
quã eadẽ ramnꝰ spinas ur̃as post mortẽ in
illa penali resurrectione ꝓducat. Quare
autẽ ñ dixit uiuentes. s tanquã uiuentes.
nͥ qͥa falsa ẽ. hȩc uita impioꝵ:. Neq enim
uiuunt. s uiuere sibi uident᷑. Et quare ñ

Expanded text:
cruciatus; sed in ira Dei occultat rhamnum ignis cruciatus; sed in ira Dei occultat rhamnum ignis iste. Non enim parva poena est quod modo non vident solem, nec spinas poenarum credunt ex hac vita mala sibi postea processuras. Vos enim, inquit, id est vos ipsos, viventes, id est adhuc in hac vita constitutos, priusquam in futuro judicio spinas poenarum vestrarum manifestas producat, nunc in ira combibit, id est, quasi absorbendo apparere non sinit. Hic itaque ordo verborum, quantum puto, planius ita contexitur: Supercecidit ignis, et non viderunt solem: qui ignviventes vos rhamnum combibit, priusquam producat spinas vestras: id est, vos ipsos quos rhamnum invenit, combibit ante mortem, priusquam idem rhamnus spinas vestras post mortem in illa poenali resurrectione producat. Quare autem non dixit, viventes, sed, tanquam viventes, nisi quia falsa est haec vita impiorum? Neque enim vivunt, sed vivere sibi videntur. Et quare non,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ. de quibusdã de cestabilib discissi
s nec cõpuncti st̃. Actendite qͥ discissist.
nec cõpunctist᷑. Uidetis discissos. & ñ uide¬
tis cõpunctos. Fcce prȩter ȩceliam sunt
& ñ eos penitet ut redeant. unde discissi
st̃. Producet postea spinas eoꝵ ramnus.
Nolunt mͦ habere cõpunctionẽ medic i¬
nalẽ. habebunt postea pȩnalẽ. S etiã m
pͥusquã ꝓducat spinas ramnꝰ. suꝑceciat
ignis qͥ eos ñ ꝑmittit uiaere solẽ. fos ad¬
hiic uiuentes. inira dei cõbibit ignis con¬
cupiscentiarũ malarũ honoꝵ uanoꝵ.
suꝑbiȩ auaritiȩ suȩ. & qͥcqͥd eos premit.
ne cognoscant ueritatẽ. ne uicti uidean¬
tur. ne subiciat illos uł ipsa ueritas. Qd
ipsa sitꝑabit. E rgo ignis ille concupiscenti¬
arũ malarũ. qͥ suꝑcecidit ut ñ uideant
solẽ. combibit ramnũ pͥusquã ꝓducat spi¬
nas eoꝵ id ẽ. occultat eoꝵ malã uitã. priꝰ¬
quã pariat eadẽ uita manifestos in fine

Expanded text:
quibusdam detestabilibus, Discissi sunt, nec compuncti sunt . Attendite qui discissi sunt, nec compuncti sunt. Videtis discissos, et non videtis compunctos. Ecce praeter Ecclesiam sunt, et non eos poenitet, ut rideant unde discissi sunt. Producet postea spinas eorum rhamnus. Nolunt modo habere compunctionem medicinalem; habebunt postea poenalem. Sed etiam modo, priusquam producat spinas rhamnus, supercecidit ignis qui eos non permittit videre solem, qui eos adhuc viventes in ira Dei combibit: ignis concupiscentiarum malarum, honorum vanorum, superbiae, avaritiae suae; et quidquid eos premit ne cognoscant veritatem, ne victi videantur, ne subjiciat illos vel ipsa veritas. Quid ipsa superabit. Ergo ille ignis concupiscentiarum malarum, qui supercecidit ut non videant solem, combibit rhamnum, priusquam producat spinas eorum: id est, occultat eorum malam vitam, priusquam pariat eadem vita manifestos in fine
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ nec audit nec facit: nichil ȩdificat. Sed
qͦmͦ qͥ edificat suꝑ arȩnã. riunã sibi edi¬
fluitio sine domo rapit᷑. Nonẽ. qđ face¬
re. nͥ & edificare. & suꝑ petrã ȩdificare
id ẽ. & audire & facere. Nec aliqͥs dicat.
re ut audiant & faciant. Iuautẽ qͣntũ
longe es a faciendo. qͥ tantũ fugis ab au¬
diendo: S ego inqͥs ñ edifico suꝑ arenã.
Nondũ te inuenturus ẽ fluuius. Nunqͥd
ideo te ñ ablaturus ẽ: Nunqͥd ideo plu¬
uiaꝰ necabit.: Nunqͥd uenti ꝓpt̾ea ñ arri¬
pient: Ergo ueni iam. & audi iam: s cũ
audieris fac. Nam si audieris & ñ feceris:
edificasti qͥdẽ. s suꝑ arenã. Quia gͦ sine
ȩdificio constituti nudisumꝰ. in ȩdificio
autẽ suꝑ arenã posito. subruna sumꝰ.
restat ut suꝑ petrã ȩdificemꝰ. & qđ au¬
dimus faciamus. amex:¬

Expanded text:
qui nec audit nec facit, nihil aedificat. Sed qui nec audit nec facit, nihil aedificat. Sed quomodo qui aedificat super arenam, ruinam sibi aedifluvio, sine domo rapitur. Non est quod facere, nisi et aedificare et super petram aedificare; id est, et audire et facere. Nec alius dicat: Ure ut audiant et faciant: tu autem quantum longe es a faciendo, qui tantum fugis ab audiendo? Sed ego, inquit, non aedifico super arenam. Nudum te inventurus est fluvius: numquid ideo te non ablaturus est? numquid ideo pluvia non necabit? numquid venti propterea non abripient! Ergo veniam et audiam. Sed cum audieris, fac. Nam si audieris, et non feceris, aedificasti quidem, sed super arenam. Quia ergo sine aedificio constituti, nudi sumus, in aedificio autem super arenam posito sub ruina sumus; restat ut super petram aedificemus, et quod audivimus faciamus.
Abbreviated transcription (Latin):
cõꝑatione & dicat. Ergo ẽ. fructꝰ iusto.
gͦ ẽ. as̃ iudicans eos int̾ra. Nondũ in illa
uita. nondũ inigne ȩt̾no. ñdũ apud in¬
feros: s hic in t̾ra. Ecce diues ille adhuc
indrut᷑ purpura & bysso. ad huc ȩpula¬
tur cotidie splendide. Nondũ ꝓduxit
spinas ramnꝰ. nondũ dicit crucior in hac
mentis extinctus ẽ. Si cecus ocłis carnis.
ad mensã tuã quã libet opimã discũbe¬
ret: miserũ eũ diceres. Cecus interius
panẽ xp̃m non uidet. & beatus ẽ: Hoc
ñ dicit. nͥ pariter cecus. Ergo ẽ fructus
iusto. gͦ ẽ. ds̃ iudicans eos int̾ra. Si aliqͣn¬
to ꝓlixiores fuimꝰ. date ueniã Exhorta¬
mur uos in nomine xp̃i. ut hȩc quȩ au¬
distis adfructũ cogitetis. qͥa & prȩdicare
ueritatẽ nichil ẽ. si cor a lingua dissenti¬
at. & audire ueritatẽ nichil ꝓdest siho
cat suꝑ petrã: ipse ẽ. qͥ audit & facit. Qui
autẽ audit & ñ facit: edificat suꝑ arenã.

Expanded text:
comparatione, et dicat, Ergo est fructus justo: comparatione, et dicat, Ergo est fructus justo: ergo est Deus judicans eos in terra: nondum in illa vita, nondum in igne aeterno, nondum apud inferos, sed hic in terra. Ecce dives ille adhuc induitur purpura et bysso, et adhuc epulatur quotidie splendide. Nondum produxit spinas rhamnus; nondum dicit, Crucior in hac mentis exstinctus est. Si caecus oculis carnis ad mensam suam quamlibet opimam discumberet, miserum eum diceres: caecus interius, panem Christum non videt, et beatus est? Hoc non dicit nisi pariter caecus. Ergo est fructus justo: ergo est Deus judicans eos in terra. 23. Si aliquanto prolixiores fuimus, date veniam. Exhortamur vos in nomine Christi, ut haec quae audistis, ad fructum cogitetis. Quia et praedicare veritatem nihil est, si cor a lingua dissentiat; et audire veritatecat super petram, ipse est qui audit et facit: qui autem audit et non facit, aedificat super arenam :
Abbreviated transcription (Latin):
bis. Gaudet ebriosus. &. ñ gaudet iustꝰ:
Inueritate ẽ fructus iusto. Miser ille.
etiã cũ se in ebriat. beatꝰ iste. etiã cũ esu¬
rit & sitit. Illũ ingurgitat uinolentia.
istũ spes pascit. Uideat gͦ illiꝰ pęnam.
suũ gaudiũ. & cogitet deũ qͥ tale gaudiũ
mͦ dedit. de fide. de spe. de caritate. de uie¬
ritate scripturarũ suarũ. quale prȩꝑa¬
bit infine. Qui inuia sic pascit. in patͥa
qͦmꝰ saginabit: Et dicet homo. gͦ ẽ. fruc¬
tus iusto. Credant qͥ uident. uideant
& intelligant. Lȩtabit᷑ enĩ iustus cũ ui¬
derit uindictã. Si autẽ ñ habet ocłos
unde uideat uindictã: contristabitur.
nec corriget᷑ ex illa. Si autẽ uideat illã:
uidet qͥd inter sit int̾ contenebratum
ocłm cordis. & ocłm illuminatũ cordis.
int̾ refrigeriũ castitatis. &. flãma libidi¬
nis. int̾ securitatẽ spei. & timorẽ facino
ris. Cũ uiderit hoc. discernat se: lauet
manꝰ suias insanguine ipsitis. ꝓficiat ex

Expanded text:
bis . Gaudet ebriosus, et non gaudet justus? In charitate est fructus justo. Miser ille, etiam cum se inebriat: beatus iste, etiam cum esurit et sitit. Illum ingurgitat vinolentia; istum spes pascit. Videat ergo illius poenam, suum gaudium, et cogitet Deum. Qui tale gaudium modo dedit de fide, de spe, de charitate, de veritate Scripturarum suarum, quale praeparat in finem! In via sic pascit, in patria quomodo saginabit! Et dicet homo: Si ergo est fructus justo. Credant qui vident, et videant et intelligant. Laetabitur justus, cum viderit vindictam. Si autem non habet oculos unde videat vindictam, contristabitur, nec corrigetur ex illa. Si autem videt illam, videt quid intersit inter contenebratum oculum cordis, et oculum illuminatum cordis; inter refrigerium castitatis, et flammam libidinis; inter securris. Cum viderit hoc, discernat se, et lavet manus suas in sanguine ipsius. Proficiat ex
Abbreviated transcription (Latin):
imus in risũ. Spinas cõpunctionis penitẽ¬
tiȩ. s sere & infructuosȩ. sicut spinarum
sterilitas. Penitentia huiꝰ temporis dolor
medicinalis ẽ. Pȩnitentia illiꝰ temporis.
dolor pęnalis ẽ. Nonuis illas pati spinaͤ
hic cõpungere spinis penitentiȩ: ut facias
qđ dictũ ẽ. Conuersus sũ merumna mea.
au configeret᷑ spina. Peccatũ meũ cogno¬

Expanded text:
imus in risum ? Spinas compunctionis poenitenimus in risum ? Spinas compunctionis poenitentiae, sed serae et infructuosae, sicut spinarum sterilitas. Poenitentia hujus temporis, dolor medicinalis est: poenitentia illius temporis, dolor poenalis est. Non vis illas pati spinas? Hic compungere spinis poenitentiae, ut facias quod dictum est: Conversus sum in aerumna, cum configeretur spina. Peccatum meu
Abbreviated transcription (Latin):
quȩdã spinȩ. ẽẽ. dicunt᷑. Primo herba
ẽ. Cũ herba ẽ: mollis os pulchra ẽ. Ibi
st̾ tam̃ & spinȩ. postea ꝓcessurȩ. Mo¬
do gͦ delectant peccata. & quasi ñ com¬
pungunt. Herba ẽ rãnus. &. mͦ tam̃ pe
na ẽ. priusquã ꝓducat spinas ramnus.
pͥusquã miserarũ delectationũ & uolu¬
possunt. Uideant si ñ cruciant᷑ deside¬
rio. & cũ ꝑuenerint adid qͦd illicite de¬
siderant. attendant si non cruciant᷑
timore. Uideant hic gͦ pęnas suas. an¬
tequã ueniat illa resurrectio. cũ incar¬
ne resurgentes ñ immutabunt᷑. Onĩs enĩ
resurgemꝰ s nononis immutabimͣ. Habe¬
bunt qͥppe corruptionẽ carnis. inqua
doleant. ñ inqua moriant᷑. Alioquin ce
illi dolores finrent᷑. Tunc spinȩ illiꝰ ram¬
ni. idẽ. dolores om̃s & cõpunctiones torm̃¬
toꝵ ꝓducent᷑. Quales spinas patiunt᷑ illi:
qͥ dicturi st̃. hi sunt qͦs aliquando habu¬

Expanded text:
quaedam spinae esse dicuntur. Primo herba quaedam spinae esse dicuntur. Primo herba est; et cum herba est, mollis et pulchra est: ibi sunt tamen spinae postea processurae. Modo ergo delectant peccata, et quasi non compungunt. Herba est rhamnus, et modo tamen est spina. Priusquam producat spinas rhamnus: priusquam miserarum delectationum possunt; videant si non cruciantur desiderio: et cum pervenerint ad id quod illicite desiderant, attendant si non cruciantur timore. Videant ergo hic poenas suas, antequam veniat illa resurrectio, cum in carne resurgentes non immutabuntur. Omnes enim resurgemus, sed non omnes immutabimur . Habebunt quippe corruptionem carnis in qua doleant, non in qua moriantur; alioqui et illi dolores finirentur. Tunc spinae illius rhamni, id est, dolores omnes et compunctiones tormentorum producentur. Quales spinas patientur illi qui dicturi sunt: Hi sunt quos aliquando habu
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscentia carnis. Et ista concupiscentia
unde uenit: Attendite. De traduce natus
es cũ eo qdiuncas. Noli tͥ hostes adduce¬
re iunce cũ quo natꝰ es. Ad stadiũ uitȩ
huiꝰ cũ illo uenisti. congredere cũ eo qͥ
tecũ ꝓcessit. Ipso ñ uicto quare ꝓuocas
cat̾uas concupiscentiarũ: Delectatio
enĩ carnalis fr̃s. cũ homine nascitur.
S qͥ bene erudit᷑. cito uidet hostẽ suum
& aggredit᷑ & luctat᷑. & cito iuncit. Ido¬
neus ẽ. enĩ. nondũ crescentib hostibus.
Qui autẽ illã concupiscentiã cũ quade
peccati ꝓpagine natus ẽ. contemnit
uincere. & multas adhuc excitat. exe¬
ritq libidines: difficulter eas suꝑat.
& aduersũ se ipse iliuisus igne ꝓprio
concremat᷑. Ne itaq sꝑes quasi illas so¬
las pęnas futuras. prȩsentes uide. suꝑ ceci¬
dit ignis. & ñ uiderunt solẽ. Priusquã¬
ꝓducat spinas urãs. ramnuᷤᷤ tanquã ui¬
uentes. tanquã inira cõbibit eos. Qd est
rãnus: Spinarũ genus ẽ. Densissimȩ

Expanded text:
cupiscentia carnis. Et ista concupiscentia unde venit? Attendite. De traduce natus es cum eo quod vincas: noli tibi hostes addere, vince cum quo natus es. Ad stadium vitae hujus cum illo venisti, congredere cum eo qui tecum processit. Ipso non victo, quare provocas catervas concupiscentiarum? Delectatio enim carnalis, fratres, cum homine nascitur. Sed qui bene eruditur, cito videt hostem suum, et aggreditur et luctatur, et cito vincit: idoneus est enim nondum crescentibus hostibus. Qui autem illam concupiscentiam, cum qua de peccati propagine natus est, contemnit vincere, et multas adhuc excitat exseritque libidines, difficulter eas superat, et adversus se ipse divisus, igne proprio concrematur. Ne itaque speres quasi illas solas poenas futuras; praesentes vide. Supercecidit ignis, et non viderunt solem. producat spinas vestras rhamnus, tanquam viventes tanquam in ira combibet eos. Quid est rhamnus? Spinarum genus est, densissimae
Abbreviated transcription (Latin):
Iam enĩ damnatoꝵ inter illud primũ
peccatũ. & hanc ultimã pęnã. media qͦ
st̃ & peccata st̃ & penȩ. Iam multa enim
dixit apłs fieri ab eis quȩ peccata sc̃ de tes¬
tabilia. & tam̃ penas eas dic̃. Propter hoc
inqͥt ads̃ tradidit eos inconcupiscentias
cordis eoꝵ imimmunditiã. ut faciant
quȩ ñ conueniunt. Et ne putaret qͥsquã
ipsis penis tantũ se affligi quib mͦ delec¬
tatur. & ñ timeret qđ uenturũ ẽ infine:
cõmemoratut ultimã pęnã. Quicũ in¬

Expanded text:
primum peccatum et hanc ultimam poenam, media quae sunt, et peccata sunt et poenae. Tam multa enim dicit Apostolus fieri ab eis, quae peccata sunt detestabilia; et tamen poenas eas dicit. Propter hoc, inquit, Deus tradidit eos in concupiscentias cordis eorum, in immunditiam, ut faciant quae non conveniunt. Et ne putaret quisquam ipsis poenis tantum se affligi quibus modo delectatur, et non timeret quod venturum est in fine, commemoravit ultimam poenam: Qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
derit. ñ uidebit solẽ. Ideo dictũ ẽ. non
occidat sol suꝑ iracundiã uram. Ergo
fr̃s ignẽ male concupiscentiȩ timete:
si ñ uultis lique fieri sicut cera. & ꝑire
a facie dei. Suꝑ cadit enĩ ignis iste. et
solẽ ñ uidebitis. Quẽ solẽ. Non istum
quẽ tecũ uident & pecora. & muscȩ. &¬

Expanded text:
derit, non videbit solem. Ideo dictum est: Non derit, non videbit solem. Ideo dictum est: Non occidat sol super iracundiam vestram . Ergo, fratres, ignem malae concupiscentiae timete, si non vultis liquefieri sicut cera, et perire a facie Dei. Supercadit enim ignis iste, et solem non videbitis. Quem solem? Non istum quem tecum vident et pecora
Abbreviated transcription (Latin):
nuerunt in cogitationib suis. & obscu¬
ratũ est insipiens cor eoꝵ. Ia mista pęna
ẽ. obscuratio cordis. s unde contigit: Di
se dicebant. qđ adeo acceꝑant. aut si cog¬
nouerunt a quo acceꝑunt. ñ eũ glorifi¬
cauerunt. a quo se accepisse cognouer̃.
Hoc ẽ. dicentes se. ee̾. sapientes. Et ibi statĩ
pęna sub secuta ẽ. Stulti facti st̃: & obscu¬
ratũ ẽ. insipiens cor eoꝵ. Dicentes se esse
sapientes. stulti facti st̃. Parua ista pęna
ẽ ut de ista sola loquamͦ: Obscuratio
cordis excecatio mentis. parua ẽ. pęna:
Siquis furtũ faciens. statim ocłm ꝑdidis¬
set: om̃s dicerent deũ presentẽ uindicas¬
se. Oculũ cordis amisit. & ei peꝑcisse pu¬
tat᷑ ds̃ : Sicut cera lique facta auferent᷑.
sciꝑcecidit ignis & ñ uiderunt solẽ. Ui¬
detis qͦmͦ dicit quandã pęnã obscura¬
tionis: Ignis suꝑcecidit. Ignis suꝑbiȩ. ig¬
nis fumosus ignis conctipiscentiȩ. ignis
iracundiȩ. quantꝰ ignis ẽ: Suꝑ quẽ ceci¬

Expanded text:
ationibus suis, et obscuratum est insipiens cor eorum. Jam ista poena est obscuratio cordis. Sed unde contigit? Dice dicebant quod a Deo acceperant; aut si cognoverunt a quo acceperunt, non eum glorificaverunt a quo se accepisse cognoverunt; hoc est, Dicentes se esse sapientes. Et ibi statim poena secuta est: Stulti facti sunt, et obscuratum est insipiens cor eorum. Dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt. Parva ista poena est? Ut de ista sola loquamur, obscuratio cordis, excaecatio mentis parva est poena? Si quis furtum faciens, statim oculum perdidisset, omnes dicerent Deum praesentem vindicasse. Oculum cordis amisit, et ei pepercisse putatur Deus! Sicut cera liquefacta auferentur. 19. Supercecidit ignis, et non viderunt solem. Videtis quomodo dicit quamdam poenam obscurationis. Ignis supercecidit: ignis superbiae, ignis fumosus, ignis concupiscentiae, ignis iracundiae. Quantus ignis est? Super quem ceci
Abbreviated transcription (Latin):
dns. Passus ẽ. enĩ hic. Ipsũ torrentẽ bibit
s inuia bibit. s intranscur su:qͥa inuia
peccatoꝵ ñ stetit. S qͥd ait de illo script᷑a:
Detorrente inuia bibet. ꝓpt̾ea exaltabit ca¬
put. Idẽ. ꝓpt̾ea glorificatꝰ est qͥa mortuus
ẽ. ꝓpt̾ea resurrexit qͥa passus ẽ. Si nollet
bibere inuia de torrente: ñ moreret᷑. si ñ
moreret᷑. ñ resurg̾et. si ñ resurg̾et. ñ głificaret᷑.
Gͦ de corrente inuia bibit. ꝓptea exaltauit

Expanded text:
Dominus. Passus est enim hic, ipsum torrentem bibit; Dominus. Passus est enim hic, ipsum torrentem bibit; sed in via bibit, sed in transcursu, quia in via peccatorum non stetit . Sed quid ait de illo Scriptura? De torrente in via bibet, propterea exaltabit caput : id est, propterea glorificatus est, quia mortuus est; propterea resurrexit, quia passus est. Si nollet bibere in via de torrente, non moreretur; si non moreretur, non resurgeret; si non resurgeret, non glorificaretur. Ergo, de torrente in via b
Abbreviated transcription (Latin):
Prosiliunt & seuiunt armatȩ curbȩ circũ¬
ceslionũ. dant strangẽ qua possunt. qͣntũ¬
q possunt. S & molas leonũ confregit dñs.
Sꝑnent᷑ tanquã aqua decurrens. Non uos
t̾reant fr̃s qͥdã fluuii. qͥ dicunt᷑ torrentes.
hiemalib aquis implent᷑. Nolitimere. post
paululũ transis. Decurret aqua. ad tempꝰ
pstrepit. mox cessabit. Diu stare ñ possunt.
multȩ hereses iam e mortuȩ st̃. concurrert̃
inriuis suis quantũ potuerunt. Decurrer̃.
siccati sc̃riui. uix eoꝵ memoria repetit᷑ uł
qͥa fuerint. Sꝑnent᷑ tanquã aqua decurres.
S ñ solũ ipsi. totũ hoc scłm ad tempus ꝑstre¬
pit. & querit quẽ trahat. Om̃s impii. om̃s
suꝑbi. sonantes ad saxa suꝑbiȩ fuȩ. quasi
aqͥs irruentib & influentib. ñ tios t̾reass.
hiemales aquȩ st̃. semꝑ manere ñ possunt.
Necesse ẽ. decurrant. necesse. inlocũ siũ. infi¬
nẽ suũ. Et tam̃ de isto torrente scłi bibit

Expanded text:
Prosiliunt et saeviunt armatae turbae CircumProsiliunt et saeviunt armatae turbae Circumcellionum; dant stragem quantam possunt, quantamcumque possunt. Snentur tanquam aqua decurrens. Non vos terreant, fratres, quidam fluvii qui dicuntur torrentes; hiemalibus aquis implentur: nolite timere; post paululum transit, decurrit aqua, ad tempus perstrepit, mox cessabit; diu stare non possunt. Multae haereses jam emortuae sunt: cucurrerunt in rivis suis quantum potuerunt, decurrerunt, siccati sunt rivi, vix eorum memoria reperitur, vel quia fuerint. Spernentur tanquam aqua decurrens. Sed non solum ipsi: totum hoc saeculum ad tempus perstrepit, et quaerit quem trahat. Omnes impii, omnes superbi, sonantes ad saxa superbiae suae quasi aquis irruentibus et confluentibus, non vos terreant; hiemales aquae sunt, semper manare non possunt: necesse est decurrant in locum suum, in finem suum. Et tamen de isto torrente saeculi bibit
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ lege sicuti ẽ iudex. & fecisti de iudice qđ
de te ñ uis facere. Si enĩ uidex usus ẽ lege im¬
ꝑatoris adtuã suggestionẽ. quare ea tuñ
uteris ad tuã correctionẽ: Ecce eiecit here¬
ticũ tuũ ex lege imꝑatoris sui. Quare te ex
eadẽ lege ñ uis ut eiciat: Replicamꝰ quȩ fe¬
cistis. E cce basilicȩ tenebant᷑ a maximianis¬
tis. mͦ a uob̃ tenent᷑. Exclusi sc̃ ex eis maxi¬
mianistȩ. Extant iussiones ꝓconsulũ. ex¬
tat memoria gestoꝵ. Apparitores accipiun¬
tur. ciuitates excitant᷑. pellunt᷑ homines
de locis sius. Quare: Quia hereticisunt.
Qua lege pellunt᷑: Responde. Uideamꝰ. si ñ¬
dũ contriti sc̃ dentes ur̃i in ore ur̃o. falsa
lex ẽ: ñ ualeat inhereticũ tuũ. Uera lex ẽ:
ualeat & inte. Non ẽ qđ respondeant. Dñs
contriuit dentes eoꝵ inore ipsoꝵ. Ideoq
uͥ ñ possunt lubrica fallatia serpere ut as¬
pides: aꝑta uiolentia fremunt ut leones

Expanded text:
est lege sicut judex: et fecisti de judice quod est lege sicut judex: et fecisti de judice quod de te non vis facere. Si enim judex usus est lege imperatoris ad tuam suggestionem, cur ea tu non uteris ad tuam correctionem? Ecce ejecit haereticum tuum ex lege imperatoris sui: quare te ex eadem lege non vis ut ejiciat? Replicamus quod fecistis: ecce basilicae tenebantur a Maximianistis, modo a vobis tenentur; exclusi sunt ex eis Maximianistae: exstant jussiones proconsulum, exstant memoriae Gestorum; apparitores accipiuntur, civitates excitantur, pelluntur homines de locis suis. Quare? Quia haeretici sunt. Qua lege pelluntur? Responde: videamus si nondum contriti sunt dentes vestri in ore vestro. Falsa lex est? Non valeat in haereticum tuum. Vera lex est? Valeat et in te. Non est quod respondeant; Deus contrivit dentes eorum in ore ipsorum. Ideoque ubi non possunt lubrica fallacia serpere ut aspides, aperta violentia fremunt ut leones.
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝓconsularib Probatũ ẽ. qđ illi damna¬
ti ñ deberent tenere basilicas. & ꝓnuntia¬
uit ꝓconsul ex lege.Ex qua lege.Quȩ illa¬
ta ẽ. contra hereticos. Si contra hereticos:
& contra te. Quare inqͥs contra me: Non ego¬
inqͥs hereticus sũ. Si tuhereticus ñ es. falsȩ
st̃ illȩ leges. Abhis enĩ imꝑatorib datȩ suĩ
qͥ ñ sunt cõmunionis tuȩ. Oñs qͥ ñ sunt
cõmunionis eoꝵ legib suis hereticos uocat̃.
Non quero utrũ uere anfalsȩ. sequestrata il¬
la sit questio. Si adhiic questio ẽ interim
scđm te. mͦ interrogo. Uere leges st̃. an fal¬
se leges sunt: Si uere leges st̃ credat᷑ eis. si
falsȩ sc̃ quare uteris eis: Dixisti ꝓconsuli.
Catholicus sũ. exclude hereticũ. Quesiuit
ille unde ꝓbaret᷑ hereticus. ꝓtulisti con¬
ciliũ tuũ. ostendisti qđ eũ dam naueris.
Iue uł coniuens. uł ñ intelligens. usus ẽ.

Expanded text:
tis proconsularibus, probatum est quod illi damnatis proconsularibus, probatum est quod illi damnati non deberent tenere basilicas, et pronuntiavit proconsul ex lege. Ex qua lege? Quae lata est contra haereticos. Si contra haereticos, et contra te. Quare, inquit, contra me? non enim ego haereticus sum. Si tu haereticus non es, falsae sunt illae leges: ab his enim imperatoribus latae sunt, qui non sunt communionis tuae; omnes qui non sunt communionis eorum, legibus suis haereticos vocant. Non quaero ultrum verae an falsae; sequestrata illa sit quaestio, si adhuc quaestio est: interim secundum te modo interrogo, Verae leges sunt, an falsae leges sunt? Si verae sunt, credatur eis: si falsae sunt, quare uteris eis? Dixisti proconsuli: Catholicus sum, exclude haereticum. Quaesivit ille unde probaretur haereticus: protulisti concilium tuum, ostendisti quod eum damnaveris. Ille vel connivens, vel non intelligens, usus tamen
Abbreviated transcription (Latin):
cos: qͥ ñ st̾ cominumonis eoꝵ int̾ quos
utiq & uos estis. Si uere st̾ leges. ualeant
& in uos hereticos. Si false sc̃ leges. qͣre
ualent contra ur̃os hereticos: Fr̃s paulu¬
lũ aduertite. & intelligite qđ diximus.
Quando egerunt causas suas aduersus
inaximianistas. ut eos ase damnatos et
scisinaticos suos eicerent de locis quos illi
tenebant antiquitꝰ. & successerant ȩp̃is
decessorib suis. uolentes illos inde exclu¬
dere: egerunt legib publicis. adiudices
uenerunt. dixerunt se catholicos. ut pos¬
sent excludere hereticos. Quare te dicis
catholicũ ut excludat᷑ hereticus. & ñ pociꝰ
es catholicus. ne sis exclusus hereticus: Mo¬
do catholicus es. ut ualeas ad excludendũ
hereticũ. Iudex enĩ non posset. nͥ legib suiᷤ
iudicare. Dixerunt se catholicos. admissi
st agere. Dixerunt illos hereticos. Quesiuit
unde ꝓbaret᷑. Lectũ ẽ. conciliũ balgatãnũ
uͥdamnati st̃ maximianiste. insertũ est ac¬

Expanded text:
cos, qui non sunt communionis eorum, inter quos utique et vos estis. Si verae sunt leges, valeant et in vos haereticos; si falsae sunt leges, quare valent contra vestros haereticos? Fratres, paululum advertite, et intelligite quod diximus: quando egerunt causas suas adversus Maximianistas, ut eos a se damnatos et schismaticos suis ejicerent de locis, quae illi loca tenebant antiquitus, et successerant episcopis decessoribus suis; volentes illos inde excludere, egerunt legibus publicis, ad judices venerunt, dixerunt se catholicos, ut possent excludere haereticos. Quare te dicis catholicum, ut excludatur haereticus, et non potius es catholicus, ne sis exclusus haereticus? Modo catholicus es, ut valeas ad excludendum haereticum. Judex enim non posset nisi legibus suis judicare. Dixerunt se catholicos; admissi sunt agere: dixerunt illos haereticos; quaesivit unde probaretur: lectum est concilium Bagaitanum, ubi damnati sunt Maximianistae; insertum est Ac
Abbreviated transcription (Latin):
adorat᷑ ab omĩb gentib. adorat᷑ ab omĩ¬
b regib. Seuiant mͦ iudei si possunt.
Non seuiunt. molas leonũ confregit dñs.
habemꝰ & inhereticis hoc docum̃tũ & ex¬
perimentũ. qͥa & ipsos inuenimꝰ. eẽ. ser¬
pentes in indignatione absurdatoᷤ nolen¬
tes audire medicam̃tũ medicatũ a sapi¬
ente. & inore ipsoꝵ contriuit dñs den¬
tes eoꝵ. Quomͦ seuiebant in nos reprȩ¬
hendendo. qđ quasi ꝑsecutores essemus
excludendo illos de basilicis: ooodo il¬
los int̾roga. Debent excludi heretici de
basilicis. an ñ debent: Respondent mͦ.
dicant ñ debere. Repetunt maximianis¬
te basilicas. Ne autẽ repetant maxi¬
mianiste basilicas: dicunt debere. Qͥd
ẽ. gͦ qđ dicebatis aduersũ nos. an contri¬
ti sc̃ dentes uri. inore ur̃o: Qͥd nobis &
regib inquiunt: Qͥd nob̃ & imꝑatoribꝰ:
uos de impatorib pͣsumitis. Quero & ego¬

Expanded text:
adoratur ab omnibus gentibus, adoratur ab omniadoratur ab omnibus gentibus, adoratur ab omnibus regibus. Saeviant modo Judaei, si possunt. Non saeviunt. Molas leonum confregit Dominus. 15. Habemus et in haereticis hoc documentum et experimentum, quia et ipsos invenimus esse serpentes indignatione obsurdatos, nolentes audire medicamentum medicatum a sapiente: et in ore ipsorum contrivit Dominus dentes eorum. Quomodo saeviebant in nos, reprehendendo quod quasi persecutores essemus, excludendo illos de basilicis? Modo illos interroga: Debent excludi haeretici de basilicis, an non debent? Respondeant modo. Dicant non debere: repetunt Maximianistae basilicas. Ne autem repetant Maximianistae basilicas, dicunt debere. Quid est ergo quod dicebatis adversum nos? An contriti sunt dentes vestri in ore vestro? Quid nobis et regibus, inquiunt? quid nobis et imperatoribus? Vos de imperatorib
Abbreviated transcription (Latin):
conterant᷑. Respondit confusus. exclu¬
sus ẽ. ad missa illa ad ꝑcipiendã mise¬
ricordiã. quȩ irruꝑat inhabitaculũ
alienũ. s ñ accesserat ad dnm̃n alienũ.
Contriuit dñs dentes eoꝵ inore ipsoꝵ.
Molas leonũ confregit dñs. Non tantũ
aspidũ. Qͥd de aspidib: Aspides insidio¬
se uolunt uenenũ immittere & sparge¬
re. & insibilare. Aꝑtissime seuierunt
gentes. & fremuerunt sicut leones. Qtia¬
re fremuerunt gentes. & popłi medi¬
tati st̃ in ania: Quando insidiabant᷑
erant. serpentes erant. contriti sunt
aspidis. s fremitus leonis. S & molas leonũ
confregit dñs. Forte hic ñ uacat. qđ non
addidit inore eoꝵ. In sidiantes enĩ capti¬
osis int̾rogationib cogebant᷑ responsio¬
ne sua uinci. Isti autẽ qͥ aꝑte seuiebant.
nunqͥd int̾rogationib conuincendi erañ:
Lam̃ & eoꝵ molȩ contrite st̃. Crucifixus
surrexit. ascendit in cȩlũ. glorificatꝰ ẽ. xꝑc.

Expanded text:
conterantur. Respondit confusus, excluconterantur. Respondit confusus, exclusus est: admissa est illa ad percipiendam misericordiam, quae irruperat in habitaculum alienum, sed non accesContrivit Dominus dentes eorum in ore ipsorum. 14. Molas leonum confregit Dominus. Non tantum aspidum. Quid de aspidibus? Aspides insidiosae volunt venena immittere, et spargere, et insibilare. Apertissime saevierunt gentes, et fremuerunt sicut leones. Quare fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania ? Quando insidiabantur erant, serpentes erant: contriti sunt aspidis, sed fremitus leonis. Sed et molas leonum confregit Dominus. Forte hic non vacat quod non addidit, in ore eorum. Insidiantes enim captiosis interrogationibus, cogebantur responsione sua vinci: isti autem qui aperte saeviebant, numquid interrogationibus convincendi erant? Tamen et eorum molae contritae sunt: crucifixus resurrexit, ascendit in coelum, glorificatus est Christus,
Abbreviated transcription (Latin):
Ominutuerunt. nescire se dixerunt. iã
mordere ñ ualebant. Unde ñ ualelat:
Iamoccurrit uobis. contritierant den
catrix mulier accesserit ei ad pedes. & mur¬
murauit aduersus eũ dicens. Si esset hic
ꝓpħa: sciret quȩ mulier illi accessit ad
pedes. Otu ñ ꝓpħa. unde scis qđ nesciret
quȩ mulier illi accessit ad pedes: Quia
ñ seruabat uidelicet munditiã iudeoꝵ.
quȩ aforis qͣsi custodiebat᷑ incarne. et
exolebat ex corde: hoc de dnõ suspicat᷑
est. Dñs autẽ qͥ peccata mulieris noue¬
rat. etiã cogitationes hospitis audie¬
bat .&. respondit quȩ nostis. Et ne diu
hinc loquar: tandẽ inore eiꝰ uoluit
conterere dentes eiꝰ. Proposuit enĩ. Duo
debitores erant cuidã feneratori. unus
qͥngentos debebat denarios. alius qͥnqͦ¬
ginta. Non habebant ambo unde redde¬
rent. dimisit ambob. Qͥs eũ plus dilexit:
Ad hoc interrogat ut ille respondeat. ad
hoc ille respondit. ut dentes inore eius

Expanded text:
Obmutuerunt, nescire se dixerunt: jam Obmutuerunt, nescire se dixerunt: jam mordere non valebant. Unde non valebant? Jam occurrit vobis; contriti erant denerat, quod peccatrix mulier accesserit ei ad pedes; et murmuravit adversus eum dicens: Si esset hic propheta, sciret quae mulier illi accessit ad pedes. O tu non propheta, unde scis quod nescierit quae mulier illi accessit ad pedes? Quia non servabat videlicet munditiam Judaeorum, quae a foris quasi custodiebatur in carne, et exsulabat ex corde, hoc de Domino suspicatus est. Dominus autem qui peccata mulieris noverat, etiam cogitationes hospitis audiebat, et respondit quae nostis. Et ne diu hinc loquar, tamen in ore ejus voluit conterere dentes ejus Proposuit enim: Duo debitores erant cuidam feneratori: unus quingentos debebat denarios, alius quinquaginta. Non habebant ambo unde redderent; dimisit ambobus. Quis eum plus dilexit? Ad hoc interrogat hoc ille respondet, ut dentes ejus in ore ejus
Abbreviated transcription (Latin):
dat inuobis ds̃ nummũ suũ. Et illi non
inuenerunt qͥd responderent. Missi enĩ
erant ut calum niarent᷑ ei. & redierunt
dicentes. qđ nemo ei posset respondere.
Unde: Quia contriti erant dentes eõꝵ in
ore ipsoꝵ. Inde ẽ. & illud. In qua potesta¬
te ista facis: Et ego int̾rogabo uos unũ
sermonẽ. respondete mͥ. Et interrogauit
de ioħe. unde esset baptismꝰ ioħis. de cȩ¬
lo an ex hominib. ut siqͥd responderes.
contra illos eẽt. Noluerunt dicere ex
hominib timentes homines ne lapida
Dicere de cȩlo plus formidabant: ne fa
men: responderunt ignorantiã. & dixe¬
runt. Nescimꝰ. Calũniari enĩ prȩpara¬
bant qͣndo dixerunt. inqua potestate
ista facis. Ut si diceret xp̃c sũ: quasi arro¬
gantẽ suꝑbũ. sacrilegũ inuaderent.
qͥ dixerat qđ ipse. ẽẽt. xp̃c. Illi ñ sunt au¬
si reprehendere ioħem. tim̃tes ne a po¬
pulo occiderent᷑. Non sc̃ ausidicere. ue¬
rũ dixit ioħes: ne diceret᷑ eis credite illi.

Expanded text:
erdat Deus in vobis nummum suum. Et illi non invenerunt quid responderent. Missi enim erant ut calumniarentur ei: et redierunt dicentes quod nemo possit ei respondere. Unde? Quia contriti erant dentes eorum in ore ipsorum. 12. Inde est et illud: In qua potestate ista facis? Et ego interrogabo vos unum sermonem; respondete mihi. Et interrogavit de Joanne, unde esset baptismus Joannis, de coelo, an ex hominibus; ut si quid responderent, contra illos esset. Noluerunt dicere, Ex hominibus, timentes homines ne lapidardicere, De coelo plus formidabant, ne fatmen responderunt ignorantiam; dixerunt: Nescimus . Calumniam enim praeparabant, quando dixerunt, In qua potestate ista facis? ut si diceret, Christus sum, quasi arrogantem, superbum, sacrilegum invaderent. qui dixerat quod ipse esset Christus. Illi non sunt ausi reprehendere Joannem, timentes ne a populo occiderentur: non sunt ausi dicere, Verum dixit Joannes, ne diceretur eis, Credite illi.
Abbreviated transcription (Latin):
pȩnȩ. carceres. exilia. torm̃ta. mortes.
diuersa genera doloꝵ & tribulationũ.
Sunt qͥdẽ & ista. & dei iudicio dispensan¬
tur: s multis st̃ ad ꝓbationẽ. multis
ad damnationẽ. Uidemꝰ tam̃ aliqͣndo
in his pȩnis iustos affligi. & abhis pȩnis
iniustos eẽ. alienos. Unde nutauerunt
pedes illi. qͥ postea gratulatus ait. Quã
bonꝰ ds̃ isrł rectis corde. Mei autẽ pęne
cõmoti st̃ pedes. qͥa zelaui in peccatorib
pacẽ peccatoꝵ uidens. Uiderat enĩ feli

Expanded text:
poenae, carceres, exsilia, tormenta, mortes, poenae, carceres, exsilia, tormenta, mortes, diversa genera dolorum et tribulationum. Sunt quidem et ista, et Dei judicio dispensantur; sed multis ad probationem, multis ad damnationem. Videmus tamen aliquando in his poenis justos affligi, et ab his poenis injustos esse alienos: unde nutaverunt pedes illi, qui postea gratulatus ait, Quam bonus Israel Deus rectis corde! Mei autem pene commoti sunt pedes, quia zelavi in peccatoribus, pacem
Abbreviated transcription (Latin):
mus usq infinẽ. Pauci uersus st̃: intenti esto¬
te. Est quedã pęna futura gehenne. ignis ȩt̃
nus. Futura enim pęna duas species habet.
Aut inferoꝵ ẽ. uͥ ardebat diues ille. qͥ uole¬
bat sibi stillã aquȩ stillari in linguã de digi¬
to pauꝑis quẽ ante ianuã suã contẽpse¬
aut ẽ. illa infine. de qua audituri sunt.
qͥ ad sinistrã ponendi sc̃. Ite in ignẽ ȩter¬
nũ. qͥ paratꝰ est diabolo & angłis eiꝰ. Ille
penȩ manifeste erunt eo tempore qͣndo
exitũ fuerit de hac uita. aut finito scło
ꝑuentũ ad resurrectionẽ mortuoꝵ. Mo¬
do gͦ nulla pęna ẽ. & ꝓrsus impunta si¬
nit ds̃ peccata. usq ad illũ diẽ: Est hic qͦ¬
dam pęna occulta. De ipsa mͦ tractatur.
hanc uult cõmendare sp̃c dei. hanc in¬
telligamꝰ. hanc caueamꝰ. hanc euitemꝰ.
& in illas multũ terribiles ñ incidemus.
Forte dicturus ẽ. mͥ aliquis. Sunt & hic

Expanded text:
mus usque in finem. Pauci sunt versus: intenti estomus usque in finem. Pauci sunt versus: intenti estote. Est quaedam poena futura, gehennae ignis, ignis aeternus. Futura enim poena duas species habet. Aut inferorum est, ubi ardebat dives ille, qui volebat sibi stillam aquae stillari in linguam de digito pauperis, quem ante januam suam contempse Et altera est illa in fine, de qua audituri sunt: qui ad sinistram ponendi sunt: Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus . Illae poenae manifestae erunt eo tempore, quando exitum fuerit ex hac vita, aut finito saeculo perventum ad resurrectionem mortuorum. Modo ergo nulla poena est, et prorsus impunita sinit Deus peccata usque ad illum diem? Est et hic quaedam poena occulta; de ipsa modo tractatur. Hanc vult commendare Spiritus Dei: hanc intelligamus, hanc caveamus, hanc evitemus, et in illas multum terribiles non incidemus. Forte dicturus est mihi aliquis: Sunt et hic
Abbreviated transcription (Latin):
tur eũ menbra sua. Sꝑnent᷑ tanquã aqua
decurrens. intendit arcũ suũ donec infir¬
ment᷑. Minȩ dei ñ cessant. Arcus dei. minȩ
dei. Intendit᷑ arcus. ñ dũ ferit. Intendit ar¬
cũ suũ donec infirment᷑. Et multi infirma¬
tist̃ &. conuersi st̃. ipsius intentione arcus
t̾riti. Nam hinc infirmatus ẽ. ille qͥ dixit.
Qͥd me iubes facere: Ego sũ inqͥt iħc nazare¬
nus. quẽ tu ꝑsequeris. Quiclamabat de
celo. arcũ tendebat. Multi gͦ qͥ fuerunt
inimici: infirmati & conuersi sunt. Nolue¬
runt erigere diu ceruices suas. ad uersus
ꝑseuerantiã extenti arcus. Nam & infir¬
matus ẽ. ille qͥ ait. ne timeamꝰ infirmari.
Quando infirmor. tunc potens sũ. Et cum
Perseuerabunt multi in malo suo. & in ma¬
litia sua. Et de ipsis nichil timeas. sicut ce¬
ra liquiȩ facta auferent᷑. Non contra te
stabunt. ñ ꝑaurabunt igne quodã con-¬
cupiscentiarũ suarũ ꝑibunt. E st enĩ quȩdã¬
hic pęna occulta. De illa dicturus ẽ. mͦ psal¬

Expanded text:
ur eum membra sua. Spernentur tanquam aqua decurrens. Intendit arcum suum, donec infirmentur. Minae Dei non cessant: arcus Dei, minae Dei. Intenditur arcus, nondum ferit. Intendit arcum suum, donec infirmentur. Et multi infirmati sunt ipsius intentione arcus territi. Nam hinc infirmatus est ille qui dixit: Quid me jubes facere? Ego sum, inquit, Jesus Nazarenus, quem tu persequeris . Qui clamabat de coelo, arcum tendebat. Multi ergo qui fuerunt inimici, infirmati sunt, et conversi noluerunt erigere diu cervices suas adversus perseverantiam extenti arcus. Nam sic infirmatus est et ille qui ait, ne timeamus infirmari: Quando infirmor, tunc potens sum. Et cum perseverant multi in malo suo et in malitia sua. Et de ipsis nihil timeas: Sicut cera liquefacta auferentur. Non contra te stabunt, non perdurabunt: igne quodam concupiscentiarum suarum peribunt. Est enim hic quaedam poena occulta: de illa dicturus est modo Psal
Abbreviated transcription (Latin):
aut concipi noluit: aut quẽ conceptũ
mater excussit. Inde heretici reclamant
cont᷑ euangłiũ. ut de his potiꝰ loquam᷑
nrm. agnosco sponsũ nrm. agnosce &
tu mecũ sponsam. Uide qͥd sequit᷑. Prȩdi¬
cari inomine eiꝰ pęnitentiã & remissionẽ¬

Expanded text:
aut concipi noluit, aut quem conceptum aut concipi noluit, aut quem conceptum mater excussit. Inde haeretici clamant contra Evangelium: ut de his potius loquamur nostrum, agnosco ibi sponsum nostrum: agnosce et tu mecum sponsam, vide quid sequitur: Praedicari in nomine ejus p
Abbreviated transcription (Latin):
Non enĩ ex uiscerib tantũ nascit᷑ homo.
qd enĩ natũ est inte. de spũ scõ est. Non¬
dũ de illa natũ erat. s iam in illa na¬
tũ erat. Ergo nascunt᷑ intra uiscera ec¬
cłiȩ qͥdã paruuli. & bonũ ẽ. ut forma¬
ti exeant ne abortu labant᷑. Generet
te mat̾. ñ abortiat. Si patiens fueris us¬
q qͦ formeris. usq qͦ inte certa sit doctͥ¬
na ueritatis: continere te debent mat̾¬
na uiscera. Si autẽ in patientia tua con¬
cusseris latera matris: cũ dolore te qͥdẽ
excutit foras. s magis tuo malo quam
suo. Alienati st̃ peccatores auulua. erra¬
uerunt a uentre. locuti st̃ falsa. Ideo gͦ
errauerunt a uentre qͥa locuti st̃ falsa.
an potius ideo locuti st̃ falsa. qͥa erraue¬
runt auentre: Inuentre qͥppe eccłiȩ ue¬
ritas manet. Qͥs qͥs ab hoc uentre ȩccłiȩ
seꝑatus fuerit: necesse ẽ. ut falsa loqua¬
tur. Necesse ẽ. in quã falsa loquat᷑. qui

Expanded text:
Non enim ex visceribus tantum homo nascitur, sed Non enim ex visceribus tantum homo nascitur, sed Quod enim natum est in ea, de Spiritu sancto est . Nondum de illa natum erat, sed jam in illa natum erat. Ergo nascuntur intra viscera Ecclesiae quidam parvuli; et bonum est ut formati exeant, ne abortu labantur. Generet te mater, non abortiat. Si patiens fueris, usquequo formeris, usquequo in te certa sit doctrina veritatis, continere te debent materna viscera. Si autem impatientia tua concusseris latera matris, cum dolore quidem te excutit foras, sed magis tuo malo quam suo. 6. Alienati sunt peccatores a vulva, erraverunt a ventre, locuti sunt falsa. Ideo ergo erraverunt a ventre, quia locuti sunt falsa? An potius ideo locuti sunt falsa, quia erraverunt a ventre? In ventre quippe Ecclesiae, veritas manet. Quisquis ab hoc ventre Ecclesiae separatus fuerit, necesse est falsa loquatur: necesse est, inquam, falsa loquatur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tius. Fortassis enĩ illud dr̃ qͥa ds̃ prȩcog¬
nouit homines peccaturos. etiã iniiteris
matrũ. Nam unde cũ adhuc pregnans
ẽẽt. rebecca. & geminos inutero portaret.
dictũ iacob est dilexi. esau autẽ odioha¬
bui: Dictũ est enĩ. maior seruiet minori.
Occultũ enĩ iudiciũ dei. s tam̃ auulua
id ẽ. ab ipsa origine alienati st̃ peccatores.
Unde alienati : Aueritate. Unde alienati:
Npatria beata. a uita beata. An forte ali¬
enati abipsa uulua: Et qͥa peccatores
alienati sc̃ a uulua: Qui enĩ nasceret.
sr ibi ñ tenerent᷑: Aut qͥ hodie uiuerent.¬
ut hȩc sine causa audirent nͥ nascerent᷑.
Forte enĩ a quadã uulua alienati st̃ pec¬
catores. inqua dolores patiebat᷑ caritas.
ꝑ apłm dicens: quos iterũ parturio do
nec formet᷑ xp̃c in uob̃. Expecta gͦ forma¬
ri. noli tͥ tribuere iudiciũ. qđ forte non
nosti. Carnalis es. adhiic conceptus es.
Foipso qđ accepisti nom̃ xp̃i:. sacram̃to
quodã natus es inuiscerib matris.

Expanded text:
ognovit homines peccatores etiam in uteris matrum. Nam unde cum adhuc praegnans esset Rebecca, et geminos in utero portaret, dictum est: Jacob dilexi, Esaü autem odio habui ? Dictum est enim: Major serviet minori. Occultum ibi judicium Dei; sed tamen a vulva, id est, ab ipsa origine alienati sunt peccatores. Unde alienati? A veritate. Unde alienati? A patria beata, a vita beata. An forte alienati ab ipsa vulva? Et qui peccatores alienati sunt a vulva? Qui enim nascerentur, si non ibi tenerentur? Aut qut haec sine causa audirent, nisi nascerentur? Forte ergo a quadam vulva alienati sunt peccatores, in qua dolores patiebatur charitas, per Apostolum dicens, Quos iterum parturio, do formetur in vobis . Exspecta ergo; formare. Noli tibi tribuere judicium quod forte non nosti. Carnalis es adhuc, conceptus es: eo ipso quo accepisti nomen Christi, sacramento quodam natus es in visceribus matris.