comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eũ apud dm̃ patrem uerbũ dm̃: uidebis in¬
tegram petrã. Uidebis dispensationẽ assũ¬
pti corporis: uidebis foramen petrȩ. ꝑqu̾a
posteriora dĩ uixta possibilitatem imbe.¬
cillitatis suȩ humanꝰ intuet᷑ aspectus. Hoc
ueni unã cauerna uniꝰ petrȩ. Quero alias
petras. & alias cauernas. Uenio ad chorũ
docuit. & sicut ille habet foram̃ ꝑ qͦdui
telligendũdm: facit & se foram̃ petrȩ.¬

Expanded text:
eum, apud Deum Patrem, Verbum Deum, videbis integram petram. Vide dispensationem assumpti corporis: vi debis foramen petrae, per quod posteriora Dei juxta possibilitatem imbecillitatis humanus intuetur aspectus. Hoc veni unam cavernam unius petrae: quaero alias petras, et alias cavernas. Venio ad chorum docuit. Et sicut ille habet foramen, per qutelligendum Deum, se fecit esse foramen petrae.
Abbreviated transcription (Latin):
inueritate conuerti. Qua ꝓpt᷑ legamꝰ ue¬
teris testam̃ti hystorias & ꝓpħas. & si qͦs ui.¬
stificatos inuenerimꝰ: imitemur ea ꝑquȩ illi
p̾cepta cȩlestia. ut ñ tradat᷑ & nob̾ libellus
repudii: s heredes efficiam᷑ cũ xp̃o iħu. &¬
plenitudine gentiũ ȩccłam dei introeun
om̃is isrł saluus exrit. & fiet unꝰ grex & imꝰ pa-¬
stor docens in cõmune popłm suu om̃i potent̾e¬

Expanded text:
converti. Quapropter legamus Veteris Testamenti historias et prophetas, et si quos justificatos invenerimus imitemur ea, per quae illi praecepta coelestia, ut non tradatur et nobis libellus repudii, sed haeredes efficiamur cum Christo plenitudine gentium Ecclesiam Dei introeuntomnis Israel salvus erit, et fiet unus grex, et unus pastor , docens in commune populum suum magn
Abbreviated transcription (Latin):
in regnorũ libris scripta ẽ: considera uer-¬
ba ꝓpħȩ. & uidebis eundẽ ex pͥmi sensũ. Ac-¬
da qͦd obpeccata sua isrł tradita sit capti¬¬
uitati: ñ egit penitentiã nec conuersa. ẽ.
adme. s intantũ peccatis peccata cumu-

Expanded text:
in Regnorum libris scripta est, considera verin Regnorum libris scripta est, considera verba prophetae, et videbis eumdem exprimi sensum. Acio Juda, quod ob peccata sua Israel traditus sit captivitati, non egit poenitentiam, nec conversa est ad me: sed intantum peccata pecc
Abbreviated transcription (Latin):
Nyor pͥmũ lectionis sermone qͥ ꝑobscurꝰ ẽ.
debemꝰ excutere. & postea si dñs uiã dederit
intelligendi ad altiorem sensũ uenire. Re.
gnoru libris fert᷑ hystoria quȩ docet post
salomonis interitũ temporib roboam duo-¬
decim tribꝰ fuisse diuisas. Id . ẽ. indecem tri-¬
bub regnasse ieroboam. & uocatas eas. ee.
isrł. Duab uͦ pręfuisse roboam. & uocatas
eas. eẽ. iuda. Quȩ discessio popłi uxta fidẽ
libri usq ad psentem diem ꝑmanet. Neq
eni in aliquib uoluminib inuenitur: ubi
isrł & iuda subuno rursus imꝑio redigan¬
tur. Primꝰ itaq peccauit isrł subieroboã
& cȩteris successorib eiꝰ & tanta peccauit.
ut adõ traderetur captiuitati & seruiret
apud ass: rios usq ad p̾sentem diem. &iii.¬
da peccauit traditusq ẽ. babiloniis. ñusq
adhodierm̃i diem. s ut scriptura testatur
septuaginta annis. dequib ieremias ꝓpha¬
uit & daniel. Siintellexisti hy storiãquȩ

Expanded text:
rimum lectionis sermonem, qui perobscurus est, debemus excutere, et postea, si Dominus dederit viam intelligendi, ad altiorem sensum venire. In Regnorum libris fertur historia, quae docet post Salomonis interitum, temporibus Roboam duodecim tribus fuisse divisas: id est in decem tribus regnasse Jeroboam, et vocatas eas esse Israel: duabus vero praefuisse Roboam, et vocatas eas esse Judam. Quae discretio populi juxta fidem libri, usque ad praesentem diem permanet. Neque enim in aliquibus voluminibus invenitur ubi Israel et Juda sub uno rursus imperio redigantur. Primus itaque peccavit Israel sub Jeroboam, et caeteris successoribus ejus; et tanta peccavit, ut a Deo traderetur captivitati, et serviret apud Assyrios usque ad praesentem diem. Et Juda peccavit, traditusque est Babyloniis, non usque ad hodiernam diem, sed ut Scriptura testatur septuaginta annis, de quibus Jeremias prophetavit, et Daniel. Si intellexisti historiam quae
Abbreviated transcription (Latin):
sime inquirens qͥd fecerint illi qͥ lib̾tate a chño
meruer̾t: om̃i labore nitit᷑. ut ea faciat quȩ
eos fecisse cognouit. & nos itaq qͥ ñ eramꝰ ser.¬
ui dm̃ s idolorũ & demonũ. & postea ex gen-¬
tib congregati credidimꝰ in xp̃m : legamꝰ scri.¬
pturas. uideamꝰ qͥs iustificatus sit. qͥs offende.¬
rit dm̃. & cũom̃i obseruatione nitam ea fa.¬
cere quȩ iustos legimꝰ fecisse. & caueamꝰ in hȩc
incidere inquȩ inciderunt niqͥ traditi sunt
captiuitati & eiecti de hereditate dĩ. Et ñ ti.¬

Expanded text:
sime inquirens, quid fecerint illi, qui libertatem a domino sime inquirens, quid fecerint illi, qui libertatem a domino meruerunt, omni labore nititur, ut ea faciat, quae eos fecisse cognovit. Et nos itaque, qui non eramus servi Dei, sed idolorum et daemonum, et postea ex gentibus congregati credidimus in Christum, legamus Scripturam, videamus quis justificatus sit, quis offenderit Dominum et cum omni observatione nitamur ea facere, quae et justos legimus fecisse, et caveamus in haec incidere, in quae inciderunt hi, qui traditi sunt captivitati et ejecti de haereditate Dei. Et non ti
Abbreviated transcription (Latin):
ora conuerti. & inspicere qͥa illi ꝓpt᷑ peccata
ducti sunt captiui & int̾fecti ab inimicis. &¬
ciuitates eorũ igni exustȩ st̃. cũ itaq ut di¬
naturalib ramis n peꝑcit. qͣnto magis nec
nob̾ parcet. si illos qui de patriarcharũ ge.¬
nere descendebant sic ꝓpt̾ peccata dimisit:
qͥd nos necesse sit uocatos ex gentib pati.
nichil horũ reputamꝰ & idõnos uocatos ut
Si aut̾e illi tanta passi sunt. qͣnto magis nos
eã & dedi illi libellũ repudii. nec cimuit
p̾uaricatrix uda: ut nẽ ipsa ꝓpt̾ pecca-¬
ta sua similia sustineret. Siqͥs nuꝑ emptꝰ
domũ emptoris & dñi fuerit ingressus.
sciscitat᷑ abaliquo conseruosiqͥs de pͥdrib
seruis offenderit dhim: qͥd ꝓmeruerit.
&si uoluerit in domo dñi ꝑ seuerare. cauet ea fa¬
cere quȩ eos fecisse audiuit: qͥ uerbib & torm.¬
tis in relegatione extitert̃. de in de diligentis¬

Expanded text:
ora converti, et inspicere, quia illi propter peccata ora converti, et inspicere, quia illi propter peccata traditi sunt captivitati et interfecti ab inimicis, civitates eorum igni exustae sunt: cum itaque, ut dinaturalibus ramis non pepercit, quantum magis nec nobis parcet? si illos qui de patriarcharum genere descendebant, sic propter peccata dimisit, quid nos necesse sit vocatos exgentibus pati? nihil horum reputamus, et ideo nos vocatos ut Si autem illi tanta passi sunt, quanto magis nos,eam, 875 et dedi ei libellum repudii. Nec timuit praevaricatrix Juda, ut ne ipsa propter peccata sua, similia sustineret. Si quis nuper emptus domum emptoris et domini fuerit insciscitatur ab aliquo conservo, quis de prioribus servis offenderit dominum quid promeruerit, et si voluerit in domo domini perseverare, cavet ea facere, quae eos fecisse audit, qui verberibus et tormentis et religatione digni exstiterunt. Deinde diligentis
Abbreviated transcription (Latin):
ctũ qđ cũ dõ fecimꝰ. ñ seruamꝰ neq recipimꝰ
pͥorem popłm & testam̃tũ. & reꝓmissiones.
& nõbilitatem generisꝑpeccatũ simile
ꝑdidisse. Siessetis fili abraam: oꝑa patris
ptista. Ne incipiatis inqͥt dicere inuob̾: qͥa
patre habemꝰ abraam. Dico enĩ uob̾: qͥa po-¬
tens. ẽ. ds̃ ex lapidib istis suscitare filios a¬¬
brahȩ. Lapides: ẽe nos significauit. qͥ ad si.¬
militudinẽ lapidũ obdurantes corda mr̃a
reniumꝰ ueritat᷑e. Et uere om̃ps ds suscita¬
stodiamꝰ in nob̾. Nidit gͦ puaricatione isrł
Spͣuaricatrix iuda: qͦd ñ seruauit pactũ qd
cũ dõfecerat. Et uidit q̃m de om̃ib inquib
mȩc̾abat᷑ cõphensa . ẽ. illa generatio. Om̃ia
qͥppe quȩ passus. ẽ. isrł nos qͥ sumꝰ uida le¬
gentes insacris uoluminib: inuenimꝰ qm̃ de¬
om̃ib mȩchabat᷑ habitatio isrł. Dimisit
eã ds. & dedit illi libellũ repudii. Et cũ de-¬
heremꝰ ex his quȩ illi passi sunt nos ad meli.¬

Expanded text:
 neque respicimus priorem populum, testamentum, et repromissiones, et nobilitatem generis per peccatum simile perdidisse. Si essetis filii Abraham, opera patris ptista: Ne incipiatis, inquit, dicere in vobis, quia patrem habemus Abraham: dico enim vobis, quia potens est Dominus ex lapidibus istis suscitare filios Abrahae : lapides esse nos significans, quia ad similitudinem lapidum obdurantes corda nostra renuimus veritatem. Et vere omnipotens Deus suscitastodiamus in nobis. Vidit ergo praevaricationem Israel praevaricatrix Juda, quae non servavit pactum quod cum Deo fecerat: Et vidit quoniam de omnibus, in quibus moechabatur, comprehensa est illa generatio. Omnia quippe quae passus est Israel, nos qui sumus Juda, legentes in sacris voluminibus, invenimus ibus moechabatur habitatio Israel, dimisit eam Deus, et dedit ei libellum repudii, et cum deberemus ex his, quae illi passi sunt, nos ad meli
Abbreviated transcription (Latin):
ficũ. nemo uinea. nemo arbores fertiles.
sed oblectationi uisus tantũ ligna fron.¬
dentia. Tales sunt heretici. qͥ oration̾e suã
uerborũ decore componunt. ut n conuer:¬
tant audientes auiciis: s delectent. Igit᷑
qͥ istius modi seductione ꝑsuasus. ẽ: abiit
subtꝰ om̃e lignu. Simulq attende quare
ñ dixerit om̃e lignũ & tacuerit. neq rur.¬
sũ addiderit om̃e lignũ fructiferũ: s si.¬
gnificant᷑ ad iecerit subtꝰ om̃e lign̾u fron-¬
dosũ. Qua obrem si intelligas cur pcipiat᷑
in lege ñ plantabis om̃e lign̾u uixta al.¬
tare dñi dĩ tui. nec facies nemꝰ. nominat̾i
plo.si obseruaris quare dictũ sit fornica.¬
ta .e. illic. & dixi p̾quã fornicata. ẽ. hȩc
om̃ia ad me conuertere & ñ ẽ. conuersa. &

Expanded text:
ficum, nemo vineam, nemo arbores fertiles, ficum, nemo vineam, nemo arbores fertiles, sed oblectationi visus tantum ligna frondentia. Tales sunt haeretici, qui orationem suam verborum decore componunt, non ut convertant audientes a vitiis, sed ut delectent. Igitur qui istiusmodi seductione persuasus est, abiit subtus omne lignum. Simulque attende quare non dixerit, omne lignum, et tacuerit, neque rursum addiderit omne lignum fructiferum, sed significanter adjecerit: subtus omne lignum frondosum. Quamobrem si intelligas cur praecipiatur in Lege: Non plantabis omne lignum juxta altare Domini Dei tui, nec facies nemus Deut. XVIplo, si observa veris quare dictum sit: Fornicata est illic, et dixi postquam fornicata est haec omnia: Ad me convertere, et
Abbreviated transcription (Latin):
cata quȩ fecimꝰ p̾cipitaret inuicia. Nunc uͦ
quasi ds̃. necessariã qͥppe habemꝰ homines
bonitat̾e eiꝰ obpęnitentiã. & seueritate obde¬
licta. & benignꝰ. ẽ: & ut seuerꝰ loquit᷑ adnos
ꝑ ꝓpħ̃am dicens. Ui disti qͥd fecit mͥ habitatio
Saccipe. Abiit suꝑ omn̾e mont̾e excelsũ.
& subiit usq ad om̃e lignu nemorosũ
Si consideres phariseu ascendent̾e templũ
mala ꝓpͥa sentientem. qͦmdicat gr̃as tͥ
ago qͥa ñ sũ ut cet̾i homines: raptores. in¬
iusti. adulteri. & sicut iste puplicanꝰ. ie.¬
iuno bis insabbato. decimas do de substan¬
tia mea: uidebis qͦmͦ ascenderit suꝑ onĩne
mont̾e excelsũ & inflammatꝰ arrogan.¬
tia ista p̾sumat. Sunt aut̾e alii qͥ ascen-¬
dunt suꝑ colles: & fiunt subtꝰ om̃e lig.¬
nũ ñfructiferũ s nemorosũ. Siquidẽ al.¬
terius nature ẽ. lignu qđ ub̾tate fertile
.e: alterius qͦd tantũ abundat fronde fo.¬
liorũ. Innemorib & lucis nemo plantat

Expanded text:
cata quae fecimus, praecipitaret in vitia. Nunc vero quasi Deus, necessariam quippe habemus homines bonitatem ejus ob poenitentiam, et severitatem ob delicta: sicque benignus est, et severus, et loquitur ad nos per Prophetam dicens: Vidisti quid fecit mihi habitatio accipe abiit super omnem montem excelsum, et subiit usque ad omnem lignum nemorosum. Si consideres Pharisaeum ascendentem templum a sentientem, quomodo dicat: Gratias tibi ago, quia non sum ut caeteri homines, raptores, injusti, adulteri, et sicut iste publicanus: jejuno bis in sabbato, decimas do de substantia mea . Vides quomodo ascendit super omnem montem excelsum, et inflammatus arrogantia ista praesumat. Sunt autem alii qui ascendunt super colles, et fiunt subtus omne lignum non fructiferum, sed nemorosum: siquidem alterius naturae est lignum, quod ubertate fertile est, alterius quod tantum abundat fronde foliorum. In nemoribus et lucis nemo plantat
Abbreviated transcription (Latin):
fiebant portenta de t̾rã. Tunc erant pauci
quidẽ s uere fideles. angustã & arc̃a ingre¬
dientes uiãquȩ ducit aduit᷑a. Nunc uͦ qͣndo
facti sumꝰ plures. qͥa difficile. ẽ. plures. ẽẽ.
bonos: neq eni m̃tit᷑ iħs dic̃s. multi uocati
& ueritatem. & beatitudine dignisint. Sic
itaq dicit. Primũ ꝓpt̾ peccata dimisi isrł.
diens ea que acciderant isrł noluit ad me con.¬
uerti. De nr̃is loquit᷑ peccatis. qͥ legentes ea
quȩ passus. ẽ. popłs iudeorũ: ñ timemꝰ. neq
parcet si similia fecerimꝰꝰ Uide benignitat᷑e
& seueritat̾ẽ dĩ. Neq em̃ibenignꝰ tantũ. ẽ. & n¬

Expanded text:
fiebant portenta de terra. Tunc erant pauci fiebant portenta de terra. Tunc erant pauci quidem, sed vere fideles, angustam et arctam ingredientes viam, quae ducit ad vitam. Nunc vero quando facti sumus plures quia difficile est plures esse bonos, neque enim mentitur Jesus dicens: Multi vocati, et veritatem, et beatitudine digni sint. Si itaque dicit: Primum propter peccata dimisi Israeldiens ea quae acciderant Israel, noluit ad me converti: de nostris loquitur peccatis, qui legentes ea quae passus est populus Judaeorum, non timemus, neparceretur si similia fecerimus. Vide benignitatem et severitatem Dei. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
iudeis: audi saluatorem in euangłio p̾di-¬
cantem. Cũ multiplicatȩ fuerint̃ iniqui.¬
tates: refrigescet caritas multoru. Qui
aute ꝑ seuerauerit infin̾e: iste saluus erit.
& inalio loco.fient signa & ꝓdigia in cęlo & in¬
Tantaq incredulitas in uniu̾so humano ge.¬
nere futura. ẽ: ut saluator nr qͥ om̃ia quȩ
sunt uentura cognouerat loqueretur.
Putas ueniens filius hominis inueniet fidẽ suꝑ
t̾ramꝰ: Uere qͥppe si udicemꝰ fidem & ueritatem
ñ multitudiñe. & respicimꝰ uoluntat̾e homin̾u
ñ congregationẽ. uidem intanto numero ȩc.¬
cłarũ fidelem difficile reꝑirĩ. Tunc erant uere
fideles qͣndo martyrũ uictimȩ ferebant᷑: qͣn.¬
do cruenta ex equias ꝓsecuti tristes ad eccłam
reuertebant᷑. & om̃is erat multitudo loquen¬¬
tiũ: qͣndo cathecumini in pͥma statim fide ꝓ
ferendo martrrio ducebant᷑. qͣndo mulier.
bat intrepidus. Tunc uere signa decelo: tc

Expanded text:
Judaeis, audi salvatorem in Evangelio praediJudaeis, audi salvatorem in Evangelio praedicantem: « Cum multiplicatae fuerint iniquitates, refrigescet charitas multorum: qui autem perseveraverit in finem iste salvus erit . » Et in alio loco: « Faciet signa tantaque incredulitas in universo humano genere futura est, ut Salvator noster qui omnia quae sunt ventura cognoverat loqueretur: Putas veniens Filius hominis inveniet fidem super terram ? Vere quippe si judicemus fidem et veritatem, non multitudinem, et respiciamus voluntatem hominum, non congregationem, videmus in tanto numero Ecclesiarum fidelem difficile reperiri. Tunc erant vere fideles, quando martyrum victimae feriebantur, quando cruentas exsequias prosecuti, tristes ad Ecclesiam revertebamur, omnis erat multitudo lugentium, quando catechumeni in prima statim fide pro ferendo martyrio docebantur, quando muliercubat intrepidus. Tunc vere signa de coelo, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
duos popłos isrł & gentiũ. intellige trans.
pudii. Dimisit eni uere ds̃ popłm isrł: &
dedit ei libellũ repudii. ut sequens firmat
exemplũ. Iubet lex moysi mulieri displi
centi uiro suo darilibellũ repudii: & di¬
mitti eã. & tunc uiro licere ut alteram
ducat. Iuxta hunc sensũ intellige accipi¬
entes iudeos libellũ repudii. & ñ om̃ino
adño derelictos. Ubi enĩ iam apud eos ꝓ¬¬
phȩ. ubi signa uirtutũ. ubi manifestatio
deiꝰ Non sp̃s. ñ uictimȩ. ñ alius quilibet
cultus uoluminib legis ex pressus. Eiecti
sunt de regionib suis. atq ita dedit dñs
libellũ repudu isrł. Post eos nos qui in
scripturis uidei uocam᷑. uidei aute ꝓpt᷑
tribũ uida excuiꝰ saluator stirpe descendit.
conuersi sumꝰ ad dñm. & nouissima nra
quȩ utinã saltem in hoc tempore ñ comple¬
rentur. similia futura sunt peccatis uida.
immo peiora. Et ut credas in consũmatio.¬
ne scłi deteriora nob̾ euentura quã euener̃t

Expanded text:
duos populos Israel et gentium, intellige transmilum repudii. Dimisit enim vere Deus populum Israel et dedit ei libellum repudii, ut sequens firmat exemplum. Jubet lex Moycenti viro suo dari libellum repudii, et dimitti eam: et tunc viro licere ut alteram ducat . Juxta hunc sensum intellige accipientes Judaeos libellum repudii, et omnino a Domino derelictos. Ubi enim jam apud eos Prophetae, ubi signa virtutum, ubi manifestatio Dei? Non templum, non victimae, non alius quilibet cultus voluminibus legis expressus, ejecti sunt de regionibus suis, atque ita dedit Dominus libellum repudii Israel. Post eos, nos, qui in Scripturis Judaei vocamur. Judaei propter tribum Juda, ex cujus Salvator stirpe descendit, conversi sumus ad Dominum, et novissima nostra, quae utinam saltem in hoc tempore non complerentur. Similia futura sunt peccatis Juda imo pejora. Et tu credas in consummatione saeculi deteriora nobis eventura, quoniam venerunt
Abbreviated transcription (Latin):
conuerteretur adme. & deposito meni¬
dacio in quo ꝑseuerabat: uere ageret
pęnitentiã. Et dix dñs ad me. Iustĩficauit
animã suã isrł apͣuaricatrice iuda.
Peccata isrł cũ uide uiciis cõparata. iusti¬
ficauit qͦdam mͦ anima eiꝰ. Uade & lege
sermones istos ad aquiloñe. Su ntelle¬
xisti hȩstoriã. uideamꝰ qͥd in ins mysti¬
cus sermo significet. Uocatio gentiũ ex¬
peccato isrł habuit ex ordiũ. ut testant᷑
apłi pꝰ annunciationẽ qua udeorũ p.¬
dicauerant si nagogis. ad uos dicentes
erat missus sermo. sed quia indignos
tes. Paulus qͦq sacrata uoce loquetur:
llorũ peccato salus gentib facta .e. ad
⁊ elandũ eos. Igitur multa peccata illius po¬
płi fecerunt eũ a dño derelinqui. & nos add
spem salutis uenire. qͥ aliem eramꝰ testam̃torũ

Expanded text:
converteretur ad me, et deposito menconverteretur ad me, et deposito mendacio, in quo perseverabat, vere ageret poenitentiam. Et dixit Dominus ad me, justificavit animam suam Israel a praevaricatrice Juda : Peccata Israel cum Judae vitiis comparata justificant quodammodo animam ejus. Vade et lege sermones istos ad Aquilonem . Si intellexisti historiam, videamus quid in his sermo mysticus significet. Vocatio gentiuabuit exordium, ut testantur apostoli, post annuntiationem quam Judaeorum praedicaverunt Synagogis: Ad vos, dicentes, erat missus sermo; sed quia indignos tes . Paulus quoque sacra voce loquitur: Illorum peccato salus gentibus facta est ad zelandum eos . Igitur multa peccata illius populi fecerunt eum a Domino derelinqui, et nos ad spem salutis venire, qui alieni eramus testamentorum,
Abbreviated transcription (Latin):
de uida: q̃m de om̃ib cõphensa : ẽ. in qͥb
mȩcͥabatur habitatio isrł. Dimisi eã . &.
dedi ei libellũ repudii. Dimisi eñi po¬
płm isrł̾: & eieci eos inassyrios. & dedi
ei libellũ repudii inmanu eiꝰ. & ñ timuit
p̾uaricatrix uida. Post tanta quȩ passi
.e. isrł dimissa adõ. accipiens libellũ re-¬
pudii in manꝰ suas. debuerat auiciis ui.¬
da conuerti: & ꝑ aliena peccata correp¬¬
ta. sibi similia pͣcauere. Quȩ ñ solum
peccare ñ desut. sed pͥstina scelera du.¬
plicauit intantu: ut ad comparatione
eius congregatio isrł quȩ prius fuerat
ipsa damnata sit iustior. Et dedit ei
libellũ repudii in manꝰ eiꝰ. & ñ timuit
pͥuaricatrix uida soror eius. sed abiit
& fornicata. ẽ. & ipsa. & facta: ẽ. forni-¬
catio eiꝰ innichilũ. & methabatur lign̾u
& lapidem. & his om̃ib ñ. ẽ. conuersa
adme pͥuaricatrix uida extoto corde
suo. sed inmendacio. nec timuit ex his
quȩ fecerunt filii isrł ut toto corde

Expanded text:
de omnibus comprehensa est in quibus moechabatur habitatio Israel. Dimisi eam et dedi ei libellum repudii. Dimisi enim populum Israel, et ejeci eos in Assyrios: Et dedi ei libellum repudii in manu ejus, et non timuit praevaricatrix Juda . Post tanta quae passa est Israel, dimissa a Deo, accipiens libellum repudii in manus suas, debuerat a vitiis Juda converti, et per aliena peccata correpta, sibi similia praecavere: quae non solum peccare non desiit, sed pristina scelera duplicavit, intantum ut ad comparationem ejus congregatio Israel, quae prius fuerat ipsa damnata, sit justior. Et dedi ei libellum repudii in manus ejus, et non timuit praevaricatrix Juda soror ejus, sed abiit, et fornicata est et ipsa, et facta est fornicatio ejus in nihilum, et moechabatur in lignum et lapidem: et in his omnibus non est conversa ad me praevaricatrix Juda, ex toto corde suo, sed in mendacium : nec timuit ex his quae fecerat Israel, ut toto corde
Abbreviated transcription (Latin):
pide. Quando peccamꝰ duro contrã dm̃ cor-¬
de. nichil aliud facimꝰ. nͥ sapide fornicam᷑.
Quando inuoluntate peccamꝰ: mȩcham subtꝰ
om̃e lign̾u nemorosũ. Et in his om̃ib ñ. ẽ.
conuersa ad me pͥuaricatrix uida extoto

Expanded text:
pidem . Quando peccamus duro contra Deum corde, nihil aliud facimus, nisi cum lapide fornicamur. Quando in voluptate peccamus, moechamur subtus omne lignum nemorosum. Et in his 876 omnibus non est conver
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑio futurũ. eẽ. ut ad pristinã reddant᷑
concordiã. Qđ ut planius fiat: ipsius
scripturȩ uerba ponenda sunt. Et dixit
dñs adme indieb regis iosiȩ. Uidisti qͥd
:fecit mͥ habitatio domꝰ isrł: Non dixit

Expanded text:
imperio futuros esse, et ad pristinam redituros concordiam. Quod ut planius fiat, ipsius Scripturae verba ponenda sunt: Et dixit Dominus ad me in diebus Regis Josiae: Vidisti quid fecit mihi habitatio domus Israel ? Non dixit
Abbreviated transcription (Latin):
monii hab̾e resinã ademplastra facienda.
ut assumant methicamina. & qͣnto ualent
studio: sanitati restituant babilone. Hoc
exꝑiam & nos facere dep̾cantes dm̃. ut dec
nob̾ resinã rationabilẽ. & de rationabilire¬
sina discamꝰ ei malagina imponere. & oleũ ꝙ
alligaturas. & imponentes colligemꝰ uulne¬
ra babilonis. imitantes samarit̾e. & sanet᷑
ni eiꝰ. si quo mͦ sanabit᷑. Ubi sunt hereticiꝰ
Ubi sunt qͥ naturas qͣsdã introducentes asserꝰ
.ee. materiã desꝑabilem. quȩ penitꝰ ñ reci¬
piat salut̾e Si. ẽ. natura quȩ ꝑeat. quȩ
alia talis erit. ut babilonꝰ At tam neq
ista despicit ds̃. Prȩcipit enĩ medicis ut ac¬
cipiant resin̾a suꝑ babilon̾e. si qͦmͦ sanetur.
Quidã gͥ eorũ qͥ mandatũ acceꝑant. accipien.¬
tes resina correptioni babilonissiquomͦ sa¬
resinã ad correptionẽ eiꝰ. audientes posse fie.¬
riut babilon reciꝑet sanitate. & qͥa id puta

Expanded text:
monii habere resinam ad emplastra facienda, monii habere resinam ad emplastra facienda, ut assumant medicamina, et quanto valent studio sanitati restituant Babylonem. Hoc experiamur et nos facere, deprecantes Deum, ut nobis nabilem  Al. rationalem, et de rationabili resina discamus ei malagma imponere, et oleum, et alligaturas, et imponentes alligemus vulnera Babylonis, imitantes Samaritanum, et  Alnis ejus, si quomodo sanabitur. Ubi sunt haeretici, ubi sunt, qui naturas quasdam introducentes, asserunt esse materiam desperabilem, quae penitus non recipiat salutem? Si est natura quae pereat, quae alia talis erit ut Babylon? attamen neque istam despicit Deus. Praecepit enim medicis, ut accipiant resinam super Babylonem, si quomodo sanetur. Quidam igitur eorum, qui mandatum acceperant, accipientes resinam correptioni Babylonis, si quomodo saresinam ad correptionem ejus, audientes posse fieri, ut Babylon reciperet sanitatem; et quia quod puta
Abbreviated transcription (Latin):
ens subito disꝑit. & iuxta hanc similitu¬
diñe babilonẽ qͦq in consũmatione scłi
casurã. ẽẽ. & subito conterendã. Q hȩc qͥ¬
dẽ de consũmatione dicta sint. Si uͦ uene.
tiũ de idolis dogmata. ut credentes de er-¬
roris eximeret iugo: intelliges qͥa intem¬
pore passionis eiꝰ babilon extemplo corru-¬
it & contrita : ẽ. Unꝰquisq nr̃m consideret
se ipsũ. & añiaduertat babilon̾e in suo tem.¬
pore corruisse. Si aut̾e in alicuiꝰ corde ñ
cecidit ciuitas confusionis. huic nec dũ xp̃c
aduenit. Ueniente qͥppe eo: babilonruere
consueuit. ꝓpter hoc adorationũ p̾si¬
cha confugientes. petite ut ueniat iħis
incorda ur̃a: & conterat babilon̾e. & faciat
ruere onñe maliciã eiꝰ. & reedificet ꝓhis
quȩ subuersa sunt: ut pote ꝓbabilone
nabit᷑. Pangite ait babilone. Deinde qͥa
om̃is ania reciꝑe potest salute. & neq una
apud dm̃. ẽ. insanabilis: iccirco consiliũ dat

Expanded text:
ens subito disperiit: et juxta hanc similituens subito disperiit: et juxta hanc similitudinem Babylonem quoque in consummatione saeculi casuram esse, et subito conterendam, et haec quidem de consummatione dicta sunt. Si vero veneriomnia gentium de idolis dogmata, ut credentes de erroris eximeret jugo, intelliges quia in tempore passionis ejus Babylon extemplo corruit et contrita est. Unusquisque nostrum consideret seipsum, et animadvertat Babylonem in suo pectore corruisse. Si autem et in alicujus corde non cecidit civitas confusionis, huic Christus necdum advenit. Veniente quippe eo, Babylon ruere consuevit. Propter hoc ad orationum praesidia confugientes, petite ut veniat Jesus in corda vestra, et conterat Babylonem, et faciat ruere omnem malitiam ejus, 768 et reaedificet pro his, quae subversa sunt, et pro Babylone, nabitur. Plangite, ait, Babylonem. Deinde quia omnis anima recipapud Deum est insanabilis: idcirco consilium dat
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ de calice aureo biberint babilonis. qͦmͦ mo¬
ueant᷑. qͦm instabiles gressu sint. qͣmͦ debili.¬
tante mente & fluctuante cogitatu: nichil
firme teneant.s semꝑ inturbationib agan.¬
It incertis.
Qua obrem scriptura diuina de istiusmodi
hominib inalio locoitaait. ꝓpt̾ ea c̃omoti
sunt. Int̾ponamꝰ aliqͥd mȩ sterii. qͥd de pecca¬
tore dicat᷑ cain. Cu egressus. ẽ. afacie dĩ ha-¬
bitauit uitra naid contͣ eden. Naid ingreca
lingua int̾ptat᷑ comotio. Qui eñi derelinqͥt
dm̃. qͥ deserit sensũ de eo iugit᷑ cogitandi: iste
intra naid hodieq habitat. id. ẽ. inturba.¬
tione mali cordis & m̃tis comotione consistit.¬
s Biberunt gͥs. ꝓpt̾ ea cõmotȩ sunt: & subito
cecidit babilon. & contrita. ẽ. Quando dicit
bant. emebant & uendebant. plantabant
aute & indieb loth: sic & consũmatio mun-¬
di n ꝑ partes fiet s repente. Huic conferen

Expanded text:
qui de calice aureo biberint Babylonis, quomodo moqui de calice aureo biberint Babylonis, quomodo moveantur, quomodo instabiles gressu sint, quomodtante mente et fluctuante cogitatu nihil firme teneant, sed perturbationibur incerti. Quamobrem Scriptura divina de istius modi hominibus in alio loco ita ait: Propterea commoti sunt. Interponamus aliquid mysterii, quid de peccatore dicatur Cain. Cum egressus est a facie Dei, habitavit in terra Naid, contra Edem . Naid in Graeca lingua interpretatur commotio. Qui enim derelinquit Deum, qui deserit sensum de eo jugiter cogitandi, iste in terra Naid hodieque habitat, id est, in tribulatione mali cordis, et mentis commotione consistit. Biberunt gentes, propterea commotae sunt, et subito cecidit Babylon, et contrita est . Quando dicit bant, emebant, et vendebant, plantabant, autem, et in diebus Loth, sic et consummatio mundi non per partes fiet, sed repente. Huic conferend
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorũ. noli reputare scripturã. ẽẽ menti¬
tã quȩ dixerit inebrians omnẽ t̾ram. cũ iste
ñ inebriet᷑ ababilone & tam̃ consistat int̾ra.
at calix iste aureus. Iustꝰ uͦ cũsit suꝑ t̾ram:
conuersatione incęlis habet. Et ꝓpt̾ hocñ
conuenit ulteri iusto dici tra es & int̾ra ibis.
S necesse: ẽ. audent᷑ loqui. Dicit iusto ds̃ adhuc
consistenti suꝑ trã. Celu̾ es. & incelũ ibis. Por.¬
tat enĩ imagine cęlestis. Igit᷑ ut concludã.
calix aureus in ebriat omne t̾ram. id est oñs
ab eo inebriam᷑ qu̾adiu t̾ra sumꝰ. Auino eꝰiꝰ
biberunt gentes: ꝓpt̾ hoc cͥomotȩ sunt.
Sicut in his qͥ bibunt istũ qͥ in usu: ẽ. uinili.¬
quore.si suꝑ sitim & suꝑ mensura biberint
udemꝰ ebrii corp̾ moti: uacillantes pedes.
caput ac timpora pręgrauata. os dissolutũ
linguã significante sermones ebrii. & hȩren¬
tib labiis uerba p̃cisa. similit̾: ẽ. uidere eos

Expanded text:
peccatorum, noli putare Scripturam esse mentipeccatorum, noli putare Scripturam esse mentitam, quae dixerit: inebrians omnem terram, cum iste non inebrietur a Babylone, et tamen consistat in terra. at calix iste aureus. Justus vero cum sit super terram, conversationem in coelis habet. Et propter hoc non convenit ulterius justo dici: Terra es, et in terram ibis . Sed si necesse est audenter loqui, dicconsistenti super terram: Coelum es, et in coelum ibis: portat enim imaginem coelestis. Igitur, ut concludam, calix aureus inebriat omnem terram, id est omnes ab eo inebriamur, quandiu terra sumus. « A vino ejus biberunt gentes, propter hoc commotae sunt: » sicut in his qui bibunt istum qui in usu est vini liquorem, si super sitim et super mensuram biberint: videmus ebrii corporis motum, vacillantes pedes, caput ac tempora praegravata, os dissolutum, linguam significantem sermones ebrii, et haerentibus labiis verba praecisa. Similiter est videre eos
Abbreviated transcription (Latin):
& uenem̃ turpiloquii. uenenu eorũ quȩ ani.¬
mã hominis interimunt dogiatũ. uenenu
falsi nominis scientiȩ. S m̃s iħis contra fecit
sciens aureũ calicemz abuli. & pręcauens ne
aliqͥs ad fidem suã ueniens suspicaret᷑ etiã x̃pi
talem. ẽe. calicem qualẽ reliquerat. & ꝑsimi.¬
litudinẽ materiȩ formidaret errorem: idõ
curauit ut haberem thesaurũ istũ inuasis
fictilib. Sepe uidi aureũ calic̾e inpulcro
sermonis ornatu. & doginatũ uenena consi-¬
derans: dep̾hendi calicem babilonis. Calixau.
continet᷑. s ultionis tantũ tepore cũ coꝑit ei
ans restituere qͦd meret᷑. tunc inmanu eiꝰ in
ebrians omine t̾ram. iste calix aureus babilon
ebrios. In ebriam᷑ ira. in ebriam tristicia. ine-¬
briam & mente excedimꝰ amore. concupiscen.¬
tiis. & uanagła. Quanta pocula temꝑauerit:
qͦt ebrietates porrexerit calix iste. qͥd necesse ẽ.

Expanded text:
et venenum turpiloquii: venenum eorum quae aniet venenum turpiloquii: venenum eorum quae animam hominis interimunt dogmatum, venenum falsi nominis scientiae, sed meus Jesus econtra fecit. Sciens enim aureum calicem diaboli, et praecavens ne aliquis ad fidem suam veniens, suspicaretur etiam Christi talem esse calicem, qualem reliquerit, et per similitudinem materiae formidaret errorem: ideo curavit, ut haberemus thesaurum istum in vasis fictilibus. Saepe vidi aureum calicem in pulchro sermonis ornatu, et dogmatum venena considerans, deprehendi calicem Babylonis. « Calix acontinetur, sed ultionis tantum tempore cum coeperit ei Dominus restituere quod meretur, tunc in manu ejus fiet inebrians omnem terram. Iste calix aureus Babylon ebrios. Inebriamur ira, inebriamur tristibriamur mente, excedimus amore, concupiscentiis et vana gloria. Quanta pocula temperaverit, quot inebriantes porrexerit calices calix iste, quid necesse est
Abbreviated transcription (Latin):
commotȩ sunt g̃s. & subito cecidit babi.¬
lon. & contrita est. Nabuchodonosor uo¬
lens deciꝑe homines ꝑ calicem babilonis do¬
losũ: ñ miscuit in uase fictili qͦd parabat
potari. s neq inpaulo meliore & exeo ua¬
se uł stagneo. & qͦd ista p̾cellit argenteo.
uerũ eligens uas aureu in eo poculũ temꝑa¬
uit. ut quis uidens decorem auri. dũ radi.¬
antis metalli pulcritudine delectatur. & to¬
tus oculis hȩret inspecie: ñ consideret qͥd
intrinsecus latet & accipiens calicem bibat.
nesciens calicem nabuchodonosor.: Intelli.
gens aut̾e calicem aureũ inpsenti nominatũ.
si an̾ia duertas pessimorũ dogmatũ uerba
mortifera qualẽ habeant compositione. qͣlem
decorem eloquentiȩ. qualẽ rerũ diuisioñe: co.¬
gnosces qͦm unꝰqͥsq poetaru qͥ putant᷑ apud
uos disertissimi calicem aureũ teꝑauerit. &
incalicem aureũ uenenu iniecerit idolatriȩ.

Expanded text:
commotae sunt gentes, et subito cecidit Babycommotae sunt gentes, et subito cecidit Babylon, et contrita est. Nabuchodonosor volens decipere homines, per calicem Babylonis dolosum, non miscuit in vase fictili, quod parabat potari, sed neque in paulo meliore, et aereo vase, vel stanneo, et quod ista praecellit argenteo: verum eligens vas aureum, in eo poculum temperavit, ut quis videns decorem auri, dum radiantis metalli pulchritudine delectatur, et totus oculis haeret in specie, non consideret quid intrinsecus latitet, et accipiens calicem, bibat nesciens calicem Nabuchodges autem calicem aureum in praesenti nominatum, si animadvertas pessimorum dogmatum verba mortifera, qualem habeant compositionem sermonum, qualem decorem eloquentiae, qualem rerum divisionem, et cognosces quomodo unusquisque poetarum, qui putantur apud suos disertissimi, calicem aureum temperaverit, et in calice aureo venenum injecerit idololatriae,
Abbreviated transcription (Latin):
indigeat qͥ sanat᷑. At tam̃ n ipse medicꝰ
ꝑgit ad curã. s eligens un̾u ex discipłis
qͥ curare ualeat: eo utit᷑ ministro.
Quando uͦ insanabiles plagȩ sunt: ut &¬
inemortua carne putredo contabuerit.
& intantũ mala ualitudo. ẽ: ut ñ serui
uł discipłi qͥ iam ꝓpe eũ ꝑscientiã artis
accessit s ipsius magistri manib indi¬
geat: tunc ipse magnꝰ medicꝰ p̾cinctꝰ
lumbos ad section̾e tet̾rimi uulneris
concitat᷑. Similit itaq qͣndo sunt mino.¬
ra peccata. ñ restituit ds ipse peccantib
sed aliis utit᷑ ministris. Quando uͦ ꝑme.
sualgens hominẽ ȩgritudo comp̃hendit.
ut nunc babilonẽ. quȩ grauib ꝓpriȩ
maliciȩ ẽ. confusa uulnerib: tunc adre.¬
tribution̾ẽ ds̃ ipse festinat. Similia quę¬
dam huic si requiris inuenies etiã de ie
tuli continentia. Uideamꝰ & cęt̾a. Calix au¬
reus habilon in manu di. in ebrians oniñe

Expanded text:
indigeat qui sanatur, attamen non ipse medicus indigeat qui sanatur, attamen non ipse medicus pergit ad eum, sed eligens unum ex discipulis, qui curare valeat, eo utitur ministro: quando vero insanabiles plagae sunt, et in emortua carne alta putredo contabuit, et in tantum mala valitudo est, ut non servi, vel discipuli, qui jam prope eum per scientiam artis accesserunt, sed ipsius magistri manibgeat, tunc ipse magnus 765 medicus praecinctus lumbos, ad sectionem teterrimi vulneris concitatur. Similiter itaque quando sunt minora peccata, non restituit Deus ipse peccantibus, sed aliis utitur ministris. Quando vero per sua ingens hominem aegritudo comprehendit, ut nunc Babylonem, quae gravibus propriae malitiae est confossa vulneribus: tunc ad retributionem Deus ipse festinat. Similia quaedam huic si requiris invenies et de Jerusatuli continentia. Videamus et caetera: Calix aureus Babylon in manu Dei A
Abbreviated transcription (Latin):
tributione ipse retribuet ei. Non ꝑmini¬
stros retribuet babilonids. s ipse retri¬
buet qͦd meret᷑. Uolo qͥddam dicere in ad.¬
ditam̃to ꝓnominis. in eo qͦd scribit᷑ ipse.
A it eñi. Retributione ipse retribuet ei.
niens eos seu medicans ꝑdolorem ut inpsil¬
mis continetur: misit ineos furorem irȩ
tuet. s ad retribution̾e illorũ ministris
usus: ẽ. angłis pessimis. & aliis forsitan
lerib puniunt᷑. Multaq similia istiusmo
diꝑscripturas siscruteris inuenies. Est
aut̾e qͣndo ministrorũ officiũ refutat᷑.
retributione qͥs ipse restituet. ut nc babi.¬
loni. Timeo qͥddã obscuri in loco manifesto
intponere. qͦd muidet᷑ latere si taceã.
Ueruntam̃ audendũ. ẽ saltem pauca ꝑstrin¬
gere. Quando sunt uulnera facilia & ꝓm.¬
pta curationi. medicꝰ mittit seruu suu
cet᷑. neq enĩ magna sunt uulnera. Eue¬
nit qͦq aliquotiens. ut sectionis & ferri

Expanded text:
tributionem ipse retribuet ei. Non per minitributionem ipse retribuet ei. Non per ministros retribuet Babyloni Deus, sed ipse retribuet, quod meretur. Volo quiddam dicere in additamento pronominis in eo, quod scribitur, ipse; ait enim: Retributionem ipse retribuet ei. niens, sive medicans per dolorem, ut in Psalmis continetur: Misit in eos iram indignatuit, sed ad retributionem illorum ministris usus est angelis pessimis: et aliis forsitan leribus puniuntur. Multaque istiusmodi, si Scripturas scruteris, invenies. Est autem quando, ministrorum officio refutato, retributionem Deus ipse restituit, ut nunc Babyloni. Timeo quiddam obscuri in loco manifesto interponere, quod mihi videtur latere si taceam. Verumtamen audendum est saltem pauca perstringere. Quando sunt vulnera facilia, et prompta curatio  Al. curationi, medicus mittit servum suum, catur, neque enim magna sunt vulnera. Evenit quoque aliquoties, ut sectionis et ferri
Abbreviated transcription (Latin):
ds peccatores punit iratꝰ. S si sic expedit
loqͥ magna ira: ẽ. adõ torm̃ta ñ ꝑ peti. Qui
eñ punit᷑. etiã si abea quȩ uocat᷑ di ira
corripit᷑ ad hoc punit᷑ ut em̃det᷑. Dñe
ait dauid. ne inira tua arguas me neq in
furore tuo corripias me.S etiã si argues.
argue nos iniudicio & ñ infurore: dixie
renuas. Inuenies aut̾e etiã ex ꝓmissione
dĩ in qͦsdã correptione dari. in eo cũ pec.¬
cantib. xp̃i filiis pena ꝓmittit᷑ miscđĩa
fili ei legem mea & iniudiciis meis ñ am.¬
bulauerint. si iustificationes meas ꝓpha-¬
uisitabo inuirga facinora eoru̾ & infla.
gellis iniqͥtates eorũ. Miscđiam autem
meã ñ disꝑgamabeis. Ista considerans ui.¬
de qͦmͦ necdũ pena dignꝰ sit: qͥusq ad p̾señ
tempꝰ comittit scelera nec punit᷑. Uisita.¬
tio qͥppe dĩ ꝑuisitati torm̾ta monstrat᷑.
Qui aute peccans corripit᷑: nescio qͥd ei ex¬
currat expena. Hȩc ꝓpt̾ hoc qͦd dictũ ẽ

Expanded text:
Deus peccatores punit iratus, sed si sic expedit loqui, magna ira est, a Deo tormenta non perpeti. Qui enim punitur, etiamsi ab ea quae vocatur Dei ira corripitur, ad hoc punitur, ut emendetur. « Domine, ait David, ne in ira tua arguas me, neque in furore tuo corripias me . » Sed etiam si arguis, argue nos in judicio, et non in furore. Dixit Jeremias: Invenies autem etiam et repromissionem Dei, in quosdam corruptionem dari, cum in eo peccantib legem meam et in iudiciis meis non ambulauerint, si iustificationes meas profauisitabo in uirga facinora eorum et in flgellis iniquitates eorum: misericordiam autem meam non dispergam ab eis . » Ista considerans vide quomodo necdum poena dignus sit, qui usque in praesens tempus committit scelera, nec punitur. Visitatio quippe Dei per visitati tormenta monstratur. Qui autem peccans corripitur, nescio quid ei excurrat ex poena. Haec propter hoc quod dictum est: «
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnslata: nichilominꝰ qͣntũ reciꝑe potest dif.¬
ferentias uerborĩ significant᷑ expresserit.
Dicit qͥppe in alio loco. Elegi abiectus. ẽẽ. iN
posuit & ne abiciamini in iniusticiã ei s ne¬
aliud abici. Qđ eni in despectione: ẽ. & negle-¬
asalute & abeatitudine alienũ. hoc ꝓicit᷑. Qđ
& in alio loco declarat scriptura diuma dic̃s.
Duces popłi mei ꝓicient᷑ ex domiciliorerũ fu-¬
arũ: ꝓpt̾ pessimas uoluntates suas. Cleri
enĩeorũ ñ ꝓderunt eis. & tu ipse poteris
congregare sicubi inscripturis ꝓiectionis
& abiectionis nominueneris. ut ex cõꝑatione
uborũ magis possis confidens ferre sententiã.
Quia dispensatio ꝓuidentiȩ etiã siñ magno.¬
pere curauit ut disertitudiñe quȩ ingreco
sermone laudat᷑ grece int̾pcando sequeret᷑.
curauit tam̃ ea quȩ significantia sunt ex¬
hib̾e & differentiã eorũ ex planare diluci.¬
de. his qͥscripturas diligentissime ꝑscru-¬

Expanded text:
nem nihilominus, quantum recipere potest differentias verborum, significanter expresserit. Dicit quippe in alio loco: « Elegi abjectus esse in sed, Ne projiciamini in injustitiam ejus. aliud abjici. Quod enim in despectione est, et neglea salute, et beatitudine alienum, hoc projicitur. Quod et in alio loco declarat Scriptura divina dicens: Duces populi mei projicientur ex domo deliciarum suarum, propter pessimas voluntates suas. Cleri enim eorum non proderunt eis . Sed et tu ipse poteris congregare, sicubi in Scripturis projectionis, et abjectionis nomen inveneris, ut ex comparatione verborum, magis possis confidens ferre sententiam. Quia dispensatio providentiae, etiamsi non magnopere curavit, ut disertitudinem, quae in Graeco sermone laudatur, Graece interpretando sequeretur: curavit tamen ea quae significantia sunt exhibere, et differentiam eorum explanare dilucide his qui Scripturas diligentissime perscru
Abbreviated transcription (Latin):
stia & aures adaudienda diuina & nares
adea quȩ sunt plenitudmnis sentienda. Hȩc
dixi qͥa ñ sit simplicit᷑ positũ. fugite deba¬
bilone. sedcũ additamto necessario. fugite
de meho babilonis. & resaluate imꝰ qͥsq ani.¬
ma sua. Primũ oportet fugere babilonẽ¬
deinde singulos animas suas resaluare cũ
fugerint. Neq uͦ dĩx saluate. s resaluate.
Appositio sillabȩ significat sacram̃tũ. Quia
qͦndã gustantes salute & de ea ꝓpt̾ pecca.¬
ut incipiat recuꝑare qͦd ꝑdidit. scđ̾m apłm¬
salutẽ. De qua salute exquisier̃ & scrutati

Expanded text:
stia, et aures ad audienda divina, et nares stia, et aures ad audienda divina, et nares ad ea quae sunt plenitudinis sentienda. Haec dixi quia non sit simpliciter positum: Fugite de Babylone, sed cum additamento necessario, fugite de medio Babylonis, et resalvate unusquisque animam suam. Primum oportet fugere de medeinde singulos animas suas resalvare, cum fugerint. Neque vero dixit salvate, sed resalvate. Appositio syllabae significat sacramentum. Quia quondam gustantes salutem, et de ea propter peccaut incipiat recuperare quod perdidit, secundum aposalutem, de qua salute exq
Abbreviated transcription (Latin):
in uitiis: hic medius babilonis habitator
.ẽ. Qui uͦ paulatim relinquens malũ & na-¬
tura suã ad meliora conuertens. ñ tã ceꝑit
uirtutes possidere qua cuꝑe: iste licet ex me¬¬
dio fugerit babilonis. tam̃ nec dũ de babi.¬
lone discessit. Sodm istiusinodi ex positiones:
decet sacras litteras credere ne unu qͥdẽ api¬
cem habere uacuũ sapientia dĩ. Qui em̃ mͥ
homini pͥcipit dicens. ñ apparebis ante con-¬
spectũ meu uacuus. multo plus ipse hocait.
ne aliqͥd uacuũ loqͣr. Explenitudine eiꝰ acci¬
pientes ꝓphȩ: ea quȩ erant de plenitudine
supta cecinert᷑. & ic circo sacra uolumina
sp̃s plenitudine spirant. nichilq. ẽ. siue in
ꝓphetia: siue inlege. siue in euangłio. siue
inapło. qͦd ñ aplenitudine diuinȩ maiestatis
descendat. Quã obrem spirant hodieq in
sc̃is scripturis plenitudinis uerba. Spirant.
aut̾e his ꝗͥ habent & oculos aduidenda cȩle.¬

Expanded text:
in vitiis, hic medius Babylonis habitator in vitiis, hic medius Babylonis habitator est; qui vero paulatim relinquens malum, naturam suam ad meliora convertens, non tam coeperit virtutes possidere quam cupere: iste licet ex medio fugerit Babylonis, tamen necdum de Babylone discessit. Secundum istiusmodi expositiones docet sacras litteras credere, ne unum quidem apicem habere vacuum sapientia Dei. Qui enim homini praecipit, dicens. « Non apparebis ante conspectum meum vacuus , » multo plus hoc ipse agit, ne aliquid vacuum loquatur. Ex plenitudine ejus accipientes prophetae, ea quae erant de plenitudine sumpta, cecinerunt, et idcirco sacra volumina spiritus plenitudine spirant, nihilque est, sive in Prophetis, sive in Lege, sive in Evangelio, sive in Apostolo, quod non a plenitudine dividescendat. Quamobrem spirant hodie quae in sanctis Scripturis sunt plenitudinis verba. Spirat autem his qui habent oculos ad videnda coele
Abbreviated transcription (Latin):
Quid gͦ p̾cipit ds̃. Nondicit exite de medio
babilonis. hoc eñi potest fieri. & gradatim.
dͣ de medio. ratione quȩro sermonis. Potest
qͥppe euenire ut aliqͥs inbabilone sit. s cu
in extremis finib ei cõmoret᷑. qͦdã mͦ extra
babilon̾e. ẽẽ. uideat᷑. Aliud aut̃e: ẽ. in medi¬
etate babilonis consistere. ut ex om̃i parte
ȩquale sit spatiũ. & ita inumbilico erit
qͣsi inmedio hostis animalis habitet. Sicu.¬
ti enĩ animalis medietas cor: ẽ: & in euan.¬
głio scdm lucã cor t̾rȩ medietas t̾rȩ nomi¬
nat᷑. sic mͥ uidet᷑ & ine z echiele dictũ incor-¬
de maris posita te rꝰ. & nc peccatores de me¬
di obabilonis hoc: ẽ. de corde eiꝰ fugere debe.¬
re. Fugite gͦ de medio babilonis. ut medie¬
tat̾e habilonis deserentes: infinib eiꝰ incipi.¬
atis. ẽẽ. ñ in medio. Qd sicui uidet᷑ obscurũ:
sic fiet manifestus. qͥa qͥ ualde dimersus. ẽ.¬

Expanded text:
Quid ergo praecepit Deus? Non dicit: exite de medio Quid ergo praecepit Deus? Non dicit: exite de medio Babylonis, hoc enim potest fieri et gradatim, n eo quod dicitur, « de medio, » rationem quaero sermonis. Potest quippe evenire, ut aliquis in Babylone sit, sed cum in extremis ejus finibus commoretur, quodammodo extra Babylonem esse videatur. Aliud autem est in medietate Babylonis consistere, ut ex omni parte aequale sit spatium, et ita in umbilico ejus, quasi in medio cordis animalis, habitet. Sicuti enim animalis medietas cor est, et in Evangelio secundum Lucam, cor terrae medietas terrae nominatur: sic mihi videtur, et in Ezechiele dictum, in cor maris posita Tyrus , et nunc peccatores de medio Babylonis, hoc est de corde ejus fugere debere. Fugite ergo de medio Babylonis, ut medietatem Babylonis deserentes, in finibus ejus incipiatis esse, non in medio. Quod si cui videtur obscurusic fiet manifestius. Qui valde est dimersus
Abbreviated transcription (Latin):
colunt. Aliꝰ indan. aliꝰ inmenifis. aliꝰ iN
senne. aliꝰ inbomasto habitat. quȩ loca
ꝓpħa ezechiel plena mȩ. steriis uoce te¬¬
stat᷑: nomina qͦq partui ȩgypti expo-¬
nens. de quib siqͥs lector fuerit sp̃ualis
diuidicans omĩa & ipse anullo diuidi¬
catꝰ: ñ solũ maiores regiones allegori.¬
zabit ueluti udeã & egyptũ & babilo.¬
ierłm & bethlem cȩt̾asq ciuitates: ita
inegypto legens diospolĩ. bomaston.
tafnan. mefim. senn̾e ꝓ intellectu re-¬
rũ figurabit. Quis sapiens & intelligit
ista. aut qͥs intelligens & cognoscit eaͣ
Qui salt̾e intenuiori sensu constitutꝰ: a¬
gnoscere poterit uoluntatẽ quã sp̃s sc̃s
qͥd de his qͥ inbabilone sunt dĩ sermo pci.¬
Ipiat.
Fugite de medio babilonis. Non gradatim: n
pede tempt̾i. s cũ uelocitate. cũ cursu fugite.
Hoc ẽ eni fugere. Fugite de medio babilonis.
Quicunq confusam habetis aninia auariorũ
sione sũ inueteratus. & idõ in babilone sũ.

Expanded text:
colunt, alius in Taphni, alius in Memphi, alius in Syene, alius in Bubasti habitat: quae loca propheta Ezechiel plena mysteriis voce testatur, nomina quoque partium Aegypti exponens. De quibus si quis lector fuerit spiritalis dijudicans omnia, et ipse a nullo dijudicatus, non solum majores regiones allegorizabit, veluti Judaeam et Aegyptum, et Babyloet Bethlehem, caeterasque civitates: ita in Aegypto legens Diospolim, Bubastim, Taphnim, Memphim, Syenem, pro intellectu rerum figurabit. Quis 761 sapiens et intelligit ista? aut quis intelligens et cognoscit ea? Quis saltem in tenuiori sensu constitutus cognoscere poterit voluntatem quam Spiritusquid his qui in Babylone sunt, Dei sermo praecipiat. inquit, de medio Babylonis, non gradatim, non pedetentim, sed cum velocitate, cum cursu fugite, hoc est enim fugere. Fugite de medio Babylonis quicunque confusam habetis animam a variorumsione sum mentis: et ideo in Babylone sum.
Abbreviated transcription (Latin):
Ueruntam̃ in nob̾. ẽ. fugere debabilone. & in-
nr̃a : ẽ. positũ potestate. si uelimꝰ resuscitare
qͥd corruit. Terciũ mandatũ. ẽ. & neq ꝓi-¬
ciamini in iniqͥtat̾e ei. Cũ qͥs fugerit iniu¬
sticia babilonis & ñ egerit penitentia: tunc¬

Expanded text:
erumtamen in nobis est fugere de Babylone, et in nostra positum est potestate, si velimus resuscitare quod corruit. Tertium mandatum est: Et neque projiciamini in iniquitatem ejus. Cum quis fugerit injustitiam Babylonis,
Abbreviated transcription (Latin):
in aliquo t̾rę loco consistit . eo.¬
dem mͦ etiã anima
scdm statu suũ in aliqͦ nuncupatiuo t̾rȩ
loco: ẽ. Quod dico: sic fiet manifestiꝰ. Corpꝰ
nr̃m aut in egypto: ẽ. aut inbabilone.
aut inpalestina. aut insy ria. aut cer-¬
te ubicunq simili. Similit̾ & anima in-
aliqͦ eiꝰdem t̾rȩ nominis loco. ẽ. alia inba¬
bilone. alia inegs pto. alia mammanitũ
pturarũ ꝓqualitate uitȩ locorũ diu̾si¬
tate distinguit᷑. Inbabilone: ẽ. qͣndo con-¬
fundit᷑. qͣndo turbat᷑. qͣndo pace deserta
maliciȩ circa eam fremit: tunc ut dximꝰ
in babilone: ẽ. Et adistã animã ꝓpħalis
sermo dirigit᷑ dic̃s. Fugite de medio ba¬
bilonis. & reseruate unꝰqͥsq animã suã.
Donec en̾i qͥs inbabilone saluari ñ potest.

Expanded text:
in aliquo terrae loco consistit, eodem modo etiam anima secundum statum suum in aliquo nuncupativae terrae loco est. Quod dico sic fiet manifestius: corpus nostrum aut in Aegypto est, aut in Babylone, aut in Palaestina, aut in Syria, aut certe ubicunque. Similiter et anima in aliquo ejusdem cum terra nominis loco est, alia in Babylone, alia in Aegypto, alia in Ammanitarum alitate vitae locorum diversitate distinguitur. In Babylone est, quando confunditur, quando turbatur, quando, pace deserta,malitiae circa eam fremit, tunc ut diximus, in Babylone est. Et ad istam animam prophetalis sermo dirigitur, dicens: Fugite de medio Babylonis, et resalvate unusquisque animam suam. Donec enim quis in Babyl