comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in orationib nocte acdie. Et dñs. cum ad¬
semꝑ orandum et ñ deficiendum nos orta¬
retur: uiduam cõmemorauit. Quȩ licet
iniquum et impium. ac dĩ et hominum
contemptorem : ad Audiendam causam suã
assidue int̾pellando c̃uertit. Cum gͦ p̃cȩ¬
teris uiduae debeant uacare orationibus :
satis hinc intelligi potest. qđ omnib ad
suscipiendum oraendi studium. de uiduis
ppositũ ẽ. ex ortationis exemplum. Quid
aut̃ in hoc oꝑis genere inuidus electũ. ẽ
nisi defaitutio & desolatio: Qua ꝓpt̃ si se
omnis anima intelligat in hoc scło destitutã
atq desolatam qͣmdiu ꝑegrinat᷑ a dño: pyo¬
fecto qͣndam uiduitatem suam. dõ defensori.
assidua et impensissima p̃catione cõm̃dat.
Ora gͦ ut uidua xẽi nondum habens eius
conspectum : cuius p̃ccris auxilium. Et licet
sis ditissima sic̃ pauꝑiora. Nondũ enim ueras
futuri scłi diuitias habes: ubi nulla dãna formi

Expanded text:
in orationibus nocte ac die. et dominus cum in orationibus nocte ac die. et dominus cum semper orandum et non deficiendum nos hortaretur, uiduam commemorauit, quae licet iniquum et impium iudicem ac dei et hominum contemptorem ad audiendam causam suam assidue interpellando conuertit. quam ergo prae ceteris uiduae debeant uacare orationibus, satis hinc intellegi potest, quod omnibus ad suscipiendum orandi studium de uiduis propositum est exhortationis exemplum. Quid autem in hoc operis genere in uiduis electum est nisi destitutio et desolatio? quapropter si se omnis anima intelle- \' gat in hoc saeculo destitutam atque desolatam, quam diu peregrinatur a domino, profecto quandam uiduitatem suam deo defensori assidua et inpensissima precatione commendat. ora ergo ut uidua Christi nondum habens eius conspectum, cuius precaris auxilium, et, licet sis ditissima, sicut pauper ora; nondum enim ueras futuri saeculi diuitias habes, ubi nulla damna formi
Abbreviated transcription (Latin):
oncerta in dratione uincere hoc Scłm.
ora inspe. ora fidelit̃ & amant̃. ora ins¬
tanter atq patient̃: ora sic̃ uidua xp̃i. Quã¬
uis enim ad omnia m̃bra eiꝰ hoc ÷ ad om̃s qui
in eũ credunt et eiꝰ corpori sociant᷑ sic̃ docuit orare
ꝑtineat: specialit̃ tam̃ diligent̃ cura orationum.
inscripturti eiꝰ uiduis inuenit᷑ iniuncta. Nã duȩ
fuer̃ annȩ honorabilit̃ nominate : una coniugata
quae scm̃ samuhelem peꝑit: alia uidua quae sc̃m
scõꝵ cũ ad huc infans e& agnouit. Orauit &
coniugata indolore animi et afflictione cordis:
qr filios non habebat: Tunc ipsum samuelem
impetruit: et acceptũ dõ yeddidit: qr cũ pos¬
cere uouit. Sed oratio eius qͦmͦ ad orati
lum uidetur & nuptam ẽẽ. & fructu carere nup¬
tiarum. cũ sola excuset nuptias ꝓqeandorum cau¬
sa filioꝵ. De illa uͦ. anna uidua uide qͥd scriptũ
ẽ : qr ñ discedebat de tẽplo. ieiuniis et obsecite¬
tionib seruiens nocte ac die. Nec aliunde

Expanded text:
oncerta in oratione uincere hoc saeculum; ora in spe, ora fideliter et amanter, ora instanter atque patienter, ora sicut uidua Christi. quamuis enim ad omnia membra eius, hoc est ad omnes, qui in eum credunt et eius corpori sociantur, sicut docuit, orare pertineat, specialiter tamen diligentior cura orationum in scriptura eius uiduis inuenitur iniuncta. nam duae fuerunt Annae honorabiliter nominatae, una coniugata, quae sanctum Samuhelem peperit, alia uidua, quae sanctum sanctorum, cum adhuc infans esset, agnouit. orauit et coniugata in dolore animi et afflictione cordis, quia filios non habebat; tunc ipsum Samuhelem impetrauit et acceptum deo reddidit, quia, cum posceret, uouit. sed oratio eius quo modo ad orlum uidetur et nuptam esse et fructum carere nuptiarum, cum sola excuset nuptias procreandorum causa filiorum. de illa uero Anna uidua uide quid scriptum sit, quia non discedebat de templo ieiuniis s et obsecrationibus seruiens nocte ac die. nec aliunde
Abbreviated transcription (Latin):
Hecole diues pͥmordia tua : uide utrũ¬
Ahuc aliqͥd attuleris. Iam uenisti: et
si dicere erubescis: apłm audi. Nichil inqͥr¬
intulimꝰ in hunc mundỹ. Sed forte qr ni-
chil attulifa & hic multa inuenisti: aliꝗͥd
hinc tecum ablaturꝰ es: Et hoc fortasse
amore diuitiarum trepidas c̃fiteri. Audi.
et hoc apłs dic̃ qͥ te ñ palpat. Nichil intu¬
limus in hunc mundum. utiq ꝗdo nati
sumꝰ. sed nec auferre aliqͥd possumus
utiq ꝗdo de mundo eximus. Nichil at¬
tulisti. nichil ꝰ auferes. qͥd te inflas c̃tra
pauꝑem : Ecce diues nichil attulisti
in hunc mundum: sed nec auferre hinc
aliquid potes. Qđ dixi de natis : hoc dico¬
de mortuis. ceste aliꝗdo aliqͦ casu ueterci sepul¬
chret frangunt᷑ : ossa diuitis agnoscant᷑. Ergo di¬
ues audi apłm. Nichil intulimꝰ in hunc mun

Expanded text:
recole dives primordia tua, vide utrhuc aliquid attuleris. Jam venisti, et si dicere erubescis, Apostolum audi: Nihil intulimus in hunc mundum . Sed forte quia nihil attulisti, et hic multa invenisti, aliquid hinc tecum ablaturus es? Et hoc fortasse amore divitiarum trepidas confiteri. Audi, et hoc Apostolus dicat, qui te non palpat: Nihil intulimus in hunc mundum : utique quando nati sumus, sed nec auferre aliquid possumus, utique quando de corpore eximus. Nihil attulisti, nihil hinc auferes: quid te inflas contra ant. Ecce, dives, nihil attulisti in hunc mundum: sed nec auferre hinc aliquid potes. Quod dixi de natis, hoc dicode mortuis. Certe quando aliquo casu vetera sepulcra franguntur, ossa divitis agnoscantur. Ergo dives audi A
Abbreviated transcription (Latin):
bet immortalitatem : qui ñ cuiuis erc̃i sed naturci
sua. nec potuit nec potest. aliqͣ cũ sitionie mutari
Nec potuit nec poterit aliqua mutatione peccare:
quem scđm naturam qua ds̃ ÷ nemo hominũ ui¬
dit nec uide potest: sed poterit aliꝗdo. si ad illũ
numerum hominum ꝑtinet. de quib dictũ.ẽ.
Beati mundo corde: qr ipsi dm̃ uidebt̃. Cui dõ.
nuit: utiq pr̃is natura : rĩ fecit

Expanded text:
bet immortalitatem, qui non cujusquam gratia, sed natura sua, nec potuit, nec potest aliqua conversione mutari, nec potuit nec poterit aliqua mutatione peccare. Quem secundum naturam qua Deus est, nemo hominum vidit, nec videre potest: sed poterit aliquando, si ad illum numerum hominum pertinet, de quibus dictum est, Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Cui Deo, nuit utique Patris natura, non fecit
Abbreviated transcription (Latin):
etecire iubet apłs ad timotħm. contine te ipsũ.
Sed nisi dñs ad iuuet: remanemꝰ. Cona¬
mur quidem facere uoluntate : & nrat᷑
aliqͥd uoluntas: ñ p̃sumat potestas. nisi
adiuuet᷑ infirmitas. Certe enim iussũ ẽ
contine te ipsum. Audi alium locum scri¬
pturȩ Et cum scirem in qͥt qr nemo ẽẽ po¬
test continens nisi ds̃ det: et hoc ipsum
erat sapientiae scire. cuiꝰ e& hoc donum.
Et qͥd inqͥt feci: Adii dnm. et dep̃catꝰ sum.
Quid opus ÷ multa ꝑcurrere fr̃s mei:
Quicquid nob̵ iubetur orandũ ẽ ut im¬
pleatur : sed ñ sic ut dimittamꝰ nos. De
nobis aliquid & nos agere debemꝰ. stuđe
debemus. conari debemus. et in eo grc̃is age¬
re in qͦ pot̾erimꝰ : in eo qđ ñ potuerimꝰ orare
Quando grãs agis : cauesne damneris in¬
gratus. Quando aut̃ qđ nondum habes
petis: caues ne remaneas in anis qr impedi

Expanded text:
te ipsum . sed nisi Deus adjuvet, remanemus. Conamur quidem facere voluntate, et nititur aliquid voluntas: non praesumat potestas, nisi adjuvetur infirmitas. Certe enim jussum est: Contine te ipsum. Audi alium locum Scripturae: Et cum scirem, inquit, quia nemo esse potest continens, nisi Deus det; et hoc ipsum erat sapientiae, scire cujus esset hoc donum. Et quid, inquit, feci? Adii Dominum, et deprecatus sum . Quid opus est multa percurrere, fratres mei? Quidquid nobis jubetur, orandum est ut impleatur: sed non sic, ut dimittamus nos, enobis. aliquid et nos agere debemus. studere debemus, conari debemus et in eo gratias agere in quo potuerimus, in eo quod non potuerimus orare. quando gratias agis, canes, ne damneris ingratus; quando autem quod nondum habes petis, caues, ne remaneas inanis, quia impedi
Abbreviated transcription (Latin):
uerb nec pat̾ ꝓpͥe nominatꝰ ÷ nec filius. nec sp̃s
trinitas : nisi forte quȩ secuntur ꝑturbabt̃
hunic intellectum : qr dix̃. quem nemo ho¬
minũ uidit nec uide potest : cum hoc etiã
adxp̃m ꝑtinere scđm eius diuinitatem acci¬
piatur quã ñ uider̃ iudaei ÷ qͥ tam̃ carnem
uider̃ & crocifixer̃. Vidĩ autem diuinitas
humano uisu nullo mͦ potest: sed eo uisu ui¬
detur. qͦ iam qui uiđinit ñ homines sed ul¬
tra homines st̃. Recte gͦ ds̃ ipsa trinitas
intelligit᷑ beatus et solus potens: osten.
rib ꝓpriis. Sic enim dictũ ÷ solus hab&
immortalitatem : quomͦ dictũ ÷ qͥ facit
mirabilia magna solus. Qđ uelim scire
de qͦ dictum accipiant. Si de patre tantũ:
quomodo gͦ uerum ÷ qđ ipse filius dic̃ q̃ ẽq

Expanded text:
uerbis nec pater proprie nominatus est nec filius nec spiritus us deus, ipsa trinitas. Nisi forte quae secuntur conturbabunt hunc intellectum, quia dixit: quem nemo hominum uidit nec uidere potepertinere secundum eius diuinitatem accipiatur, quam non uiderunt Iudaei, qui tamen carnem uiderunt et crucifixerunt. uideri autem diuinitas humano uisu nullo modo potest, sed eo uisu uidetur, quo iam qui uident, non homines, sed ultra homines sunt. recte ergo ipse deus trinitas intellegitur beatus et solus potens, ostendeporibus propriis. sic enim dictum est: solus habet immortalitatem, quomodo dictum est: qui facit mirabilia solus. quod uelim scire, de quo dictum accipiunt; si de patre tantum, quomodo ergo uerum est quod ipse filius dicit: quaecumque
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditas. Initiũ omnis peccati suꝑbia. Scri¬
ptura definiuit dicens: initiũ omnis pecatti
suꝑbia. Cui testimonio ñ in conuenient̃ ap
auaritia Si auaritiam generoclem intelligamꝰ:
qͦ qͥsq appetit aliqͥd amplius quã oportet
ꝓpt̃ excellentiam suam. & qͦendam ꝓpͥe rei¬
amorem. Cui sapient̃ nom̃ latina lingua in¬
didit cũ appellauit pͥuatum. qđ potiꝰ adetri¬
m̃to quã ab increm̃to dictũ elucet. Omnis
enim pͥuatio minuit. Unde itaq uult emi¬
nere suꝑbia. inde in angustias egestatẽq
contruditur : cũ a communi adꝓpͥum dam-¬
noso sui amore redigit᷑ Speciał. ẽ. autem¬
uniũ salem auaritiam uolebat intelligi dicendo.
radix omnium maloꝵ ẽ. auaritia. Hac enim et
dicibolus cecidit: qͥ utiq non amauit pecuniã
sed ꝓpͥam potestatem. Pio inde ꝑũsus sui amor
priuat scã societate turgidum sp̃m: eũq co¬
artat miseria iam ꝑ iniquitatẽ satiari cupi¬
entem. Hinc alio loco cum dixisset er̃ enĩ

Expanded text:
ito initium omnis peccati superbiam scriptura definiuit dicens: initium omnis peccati superbia. cui testimonio non inconuenienter apauaritia, si auaritiam generalem intellegamus, qua quisque adpetit aliquid amplius quam oportet propter excellentiam suam amorem. cui sapienter nomen latina lingua indidit, cum appellauit priuatam, quod potius a detrimento quam ab incremento dictum elucet; omnis enim priuatio minuit. unde itaque uult eminere superbia, inde in angustias et in egestatem contruditur, cum a communi ad proprium damnoso sui amore redigitur. specialis est autemuniuersalem auaritiam uolebat intellegi dicendo: radix omnium malorum est auaritia. hac enim et diabolus cecidit, qui utique non amauit pecuniam, sed propriam potestatem. proinde peruersus sui amor priuat sancta societate turgidum spiritum eumque coartat miseria iam per iniquitatem satiari cupientem. hinc alio loco cum dixisset: erunt enim
Abbreviated transcription (Latin):
mne qͥppe qđ ocłis corporis c̃spici potest :
in loco aliqͦ sit necesse ÷. nec ubiq sit
totũ sed minore sui parte minorem locum oc¬
cupet. et maiore maiorem. Nita ÷ ds̃ inuisibił
et in corruptibił qͥ solus habet immortalita¬
tem et lucem habitat in accessibilem: quem
nemo hominũ uidit. nec uiđe potest ꝑ hoc enĩ
uidĩ ab homine pͣotest : ꝑ qđ uidet homo cor¬
minamini. Et si m̃tib piorũ e&e inuisibit : non
diceretur. Uidebimꝰ eũ sicuti.ẽ.¬

Expanded text:
omne quippe, quod oculis corporis conspici potest. in loco aliquo sit necesse est nec ubique sit totum, sed minore sui parte minorem locum occupet et maiore maiorem. non ita est deus inuisibilis et incorruptibilis, qui solus habet inmortalitatem et lucem habitatnemo hominum uidit nec uidere potest. per hoc enim uideri ab homine non potest, per quod uidet homo corm et inluminamini, et si mentibus piorum esset inuisibilis, non diceretur: Videbimus eum, sicuti e
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ reddidit sub pontio pilato bo¬
nã c̃fessionem : de filio ꝓpriae dicere uo¬
luit. qr filius quidem sicut pat̾ uiuificat
omnia : sed sub pontio pilato in forma serui
filiũ nouimꝰ passũ fuisse non patrem.
Deinde subiungit᷑ ut serues mandatũ sine
macula in rep̃hed sibile usq ad aduentum dnũ¬

Expanded text:
testimonium reddidit sub Pontio Pilato bonam confessionem; de Filio proprie dicere voluit: quia Filius quidem sicut Pater vivificat omnia; sed sub Pontio Pilato in forma servi Filium novimus passum fuisse, non Patrem. Deinde subjungitur, Ut serves mandatum sine macula, irreprehensibile, usque ad adventum D
Abbreviated transcription (Latin):
uȩ de seruo hebreo p̃cipiunt᷑ ut sex annos
seruiat et dimittat᷑ lib gratis: ne serui
xp̃icini hoc flagitarent adñs suis apłica
auctoritas iubet seruos dñis suis eẽ. subditos.
ne nom̃ dĩ & doctrina blasphemetur Illud enĩ
ex hoc satis constat in mysterio p̃ceptũ : quia
et ꝑtundi subula eiꝰ aurem ad postem p̃cepit
ds̃ qui lib̾tatem illam recusasset. Est aut̃¬
anc igit᷑ sufficientiam ñ indecenter
uult. qͥsqͥs uult. nec ãpliꝰ uult. Alioqͥn
ñ ipsam uult: et idõ nec decent̃ uult. Hanc ob¬
tabat etꝓhac orabat qͥ dicebat. Diuitias et pau¬
ꝑtatem ne deđis mͥ. Constitue aut̃ mͥ quȩ neces¬
saria st̃ sufficient̃ : ut ne satiatꝰ m̃ dax efficiar Et
dicam. qͥs me uidet: Aut pauꝑ factus furer : et
urem nom̃ dĩ mei. Uides certe et istam suffici¬
entiam ñ appeti ꝓpt̃ se ipsam s ꝓpt̃ salutem cor¬
poris et c̃gruentem habitum ꝑsonae hominis
Quo habito: non sit inconueniens eis cum

Expanded text:
e de seruo hebraeo praecipiuntur, ut sex annos seruiat et dimittatur liber gratis, ne serui christiani hoc flagitarent a dominis suis, apostolica auctoritas iubet seruos dominis suis esse subditos, ne nomen dei et doctrina blasphemetur. illud enim ex hoc satis constat in mysterio praeceptum, quia et pertundi subula eius aurem ad postem praecepit deus, qui libertatem illam recusasset. Si anc ergo sufficientiam non indecenter uult, quisquis uult nec amplius uult; alioquin non ipsam uult et ideo nec decenter uult. hanc optabat et pro hac orabat, qui dicebat: Diuitias et paupertatem ne dederis mihi; constitue autem mihi, quae necessaria sunt, sufficienter, ut ne satiatus mendax efficiar et dicam: \'Quis me uidet?\' aut pauper factus furer et iurem nomen dei mei. uides certe et istam sufficientiam non appeti propter se ipsam sed propter salutem corporis et congruentem habitum personae hominis, quo habitu non sit inconueniens eis, cum
Abbreviated transcription (Latin):
Qał illa estet docente te magistro intimo.
in scola pectoris. Deniq etiam uirum¬
Qam col suum iam in extrema uita tẽporali eiꝰ lu
laudans. crata. ẽ tibi: nec fideli iã in eo planxit. qđ
in nondum fideli tolerauerat. Erat etiã serua
seruoꝵ tuoꝵ. Quis qͥs eoꝵ nouerat eã. multũ
in ea laudabat. & honorabat. & diligebat te:
qr sentiebat p̃sentiã tuã in corde eiꝰ. sc̃ȩ c̃ũsa¬
tionis fructib testib. fuerat enim unius
uiriuxor. Mutuam uicem parentib reddi¬
derat. Domũ suã piȩ tractauerat: in oꝑib
bonis testimonium habebat Nutrierat fi¬
lios totiens eos parturiens. qͦdens ate de
munere tuo sinis loqͥ seruis tius qͥ ante dor¬
mitionem eiꝰ in te etiam consociati uiuebamꝰ
ꝑcepta gr̃a baptismi tui. ita curam gessit qͣsi
om̃s genuisset : ita seruiuit quasi ab omnib

Expanded text:
qualis illa erat docente te magistro intimo in schola pectoris. Denique etiam uirum suum iam in extrema uita temporali eius lucrata est tibi nec in eo iam fideli planxit, quod in nondum fideli tolerauerat. erat etiam serua seruorum tuorum. quisquis eorum nouerat eam, multum in ea laudabat et honorabat et diligebat te, quia sentiebat praesentiam tuam in corde eius sanctae conuersationis fructibus testibus. fuerat enim unius uiri uxor, mutuam uicem parentibus reddiderat, domum suam pie tractauerat, in operibus bonis testimonium habebat. nutrierat filios totiens eos parturiens, quotiens abs te bus, quia ex munere tuo sinis loqui seruis tuis, qui ante dormitionem eius in te iam consociati uiuebamus percepta gratia baptismi tui, ita curam gessit, quasi omnes genuisset, ita seruiuit, quasi ab omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
Peccantes coram omnib argue: ut coet̃ĩ timo¬
rem habeañ. Quid facimꝰ: cabũsiam istam uelut
iudices audimꝰ : Absit: immo subiudice c̃stituti
in illo ipse ÷ locutꝰ. sic̃ inse dic̃. Anuultis exꝑi¬
alterum ore p̃conis sui. Quia ꝗdo p̃co de tribu¬
nali aliqͥd dic̃ ñ c̃scribit᷑ ingestis p̃co dix̃. sed
ille dixisse c̃scribit᷑. qͥ p̃coni qđ dicer& imꝑauit.

Expanded text:
Peccantes coram omnibus argue, ut et caeteri timorem habeant. Quid facimus? Controversiam istam velut judices audimus? Absit. Imo sub judice constituti in illo ipse locutus est, sicut dicit: An vultis experialterum ore praeconis sui. Quia quando praeco de tribunali aliquid dicit, non scribitur in Gestis, Praeco dixit: sed ille dixisse scribitur, qui praeconi quod diceret imperavit.
Abbreviated transcription (Latin):
N CONiugali qͥppe uinculo si pudicitia con¬
seruat᷑ : dãnatio ñ timet᷑. Sed inuiduali
muneris amplioris expetit᷑. Quȩ expetita
et electa et uoto deuoto oblata. iam ñ solũ
capessere nuptias: sed etiam si ñ nubat᷑. nube
uelle damnabile. ẽ Nam ut hoc demons¬
nubuñ: sed nube uolunt. Nabentes inqͥt
damnationem. qm̃ pͥmam fidem irritam fecer̃ :
et si ñ nubendo tantum uolendo: ñ qr ipse
nuptiae uelut malũ damnande iudicant᷑.
sed dãnat᷑ p̃positi fraus. dãnat᷑ fracta uoti
fides. dãnat᷑ ñ susceptio abono inferiore :
sed ruina exbono suꝑiore. Postremo dãnant᷑
tales. ñ qr c̃iugalem fidem posterius inuener̃ :
s qr c̃tinentiȩ̃ pͥmam fidem irritam fecer̃ Qđ
ut breuit̃ insinuaret apłs: noluit eas dicere
ipse nuptiȩ damnari putarent᷑ Sed cũ dixis¬
set nub̵e uoluñ. continuo addidit. habentes
damnationem. Et dix̃ qͣre: qm̃ pͥorem fidẽ
irritam fecer̃: ut uoluntatem quȩ aꝓpo¬

Expanded text:
n coniugali quippe uinculo si pudicitia conseruatur, damnatio non timetur; sed in uidualimuneris amplioris expetitur: qua expetita et electa et uoti debito oblata iam non solum capessere nuptias, sed etiamsi non nubatur, nubere uelle damnabile enubunt, sed, nubere uolunt habentes. inquit, damnationem, quoniam primam fidem inritam fecerunt etsi non nubendo, tantum uolendo: non quia ipsae nuptiae uel talium damnandae indicantur, sed damnatur propositi fraus, damnatur fracta uoti fides, damnatur non susceptio a bono inferiore, sed ruina ex bono superiore; postremo damnantur tales, non quia coniugalem fidem posterius inierunt, sed quia continentiae primam fidem inritam fecerunt. quod ut breuiter insinuaret apostolus. noluit eas dicere ipsae nuptiae damnari putarentur — sed, cum dixisset: nubere uolunt, continuo addidit: habentes damnationem, et dixit quare: quoniam priorem fidem inritam fecerunt, ut uoluntatem, quae a pro
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͦs medius ẽ Angłi porro qͥ ñ lapsi st̃ a cons¬
pectu dĩ mediatorẽ opus ñ habeã. ꝑquem recon¬
cilient᷑ Item angłi qui nullo suadente spontanea
p̃uaricatione sic̃ lapsi st̃: ꝑ mediatorem ñ yec̃ci¬
liant᷑ Restat gͦ. ut qui mediatore suꝑbo diabolo
suꝑbiã ꝑsuadeNe deiectus. ẽ mediatore humili
xp̃o humilitatem ꝑsuadeñe. erigatur. Nã si filiꝰ
dĩ in naturoeli ȩqualitate prĩs manere uellet:
nec se ex in anire formã serui accipiens. ñ e&̃
mediator dĩ et hominum : qr ipsa trinitas unꝰ
ẽ. ds. eadem in trib pr̃e. et filio et spũ sco.
ditatis aet̾nitate et aeqͣlitate constante. Sic
itaq unicus dĩ filius mediator dĩ et hominũ
factus ẽ : cũ ũbũ dĩ ds̃. Ap̾d dm̃ et maiestatem suam
usq ad humana deposuit. & humilitatem huma¬
nam usq ad diuina subuexit: ut mediator eõ
int̃ dm̃ et hoẽs. homo ꝑdm̃ ultra hões. Ipse ẽ.
enim speciosus forma p̃filiis hominum: & unctꝰ

Expanded text:
aliquos medius est. Angeli porro, qui non lapsi sunt a conspectu Dei, mediatore non opus habent, per quem reconcilientur. Item angeli qui nullo suadente spontanea praevaricatione sic lapsi sunt, per mediatorem non reconciliantur. Restat ergo ut qui mediatore superbo diabolo superbiam persuadente dejectus est, mediatore humili Christo humilitatem persuadente erigatur. Nam si Filius Dei in naturali aequalitate Patris manere vellet, nec se exinaniret, formam servi accipiens ; non esset mediator Dei et hominum: quia ipsa Trinitas unus Deus est, eadem in tribus, Patre et Filio et Spiritu sancto, deitatis aeternitate et aequalitate constante. Sic itaque unicus Filius Dei, mediator Dei et hominum factus est, cum Verbum Dei Deus apud Deum, et majestatem suam usque ad humana deposuit, et humilitatem humanam usque ad divina subvexit, ut mediator esset inter Deum et homines homo per Deum ultra homines. Ipse est enim speciosus forma prae filiis hominum, et unctus
Abbreviated transcription (Latin):
entiae contumaci homini p̃betur: & unigenito
suscipiente formam serui quae nichil ante
meruerat fons erȩ panđetur : & carnis resur¬
rectio redemptis ꝓmissa in ipso redemptore
p̃monstroret᷑ : & ꝑ eandem naturam quã se
decepisse lȩtabat᷑ dicibolꝰ uinceret᷑ : nec tim̃
hͦ głaretur. ne iteñ suꝑbia nasceret᷑. et si ꝗͥd
aliud detanto mediatoris sacroem̃to. aꝓfici¬
entib uidĩ & dici potest: Aut tantũ uideri
si dici nori Potest.

Expanded text:
eum contumaci homini praeberetur; et Unigenito suscipiente formam servi, quae nihil ante meruerat, fons gratiae panderetur; et carnis etiam resurrectio redemptis promissa in ipso Redemptore praemonstraretur; et per eamdem naturam quam se decepisse laetabatur, diabolus vinceretur; nec tamen homo gloriaretur, ne iterum superbia nasceretur: et si quid aliud de tanto Mediatoris sacramento a proficientibus videri et dici potest, aut tantum videri, etiamsi dici non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
ouete et Reddite oÑo põ nĩo. Quis qđ
uouere uoluerit uoueat. Illud autem¬
r dat : ut qđ uoluerit. reddat Vnus¬
qͥsq dõ qđ uouet si respicit nerorsũ: malũ est.
Nescio quȩ castimonialis nube uoluit. Quid
uoluit Qđ et uirgo quȩ libet. Quid uoluit:
qd et mat̃ ipsius. Aliquid male uoluit: Male
enim dix̃ de talib apłs paulus cũ dicat ui¬
duas adolescentulas nub̃e si ueliñ: Sed tam̃
ait qͦdam loco. Beatior aut̃ erit : si sic ꝑman¬
serit scđm meum consiliũ. Ostendit beatio¬
rem si sic ꝑmanserit: ñ tam̃ damnandam
si nube uoluerit. Quid aut̃ ait de qͥbusdam qͥȩ
uouer̃ et ñ reddider̃: Nabentes inqr damnatio¬

Expanded text:
o. Quisque quod vovere voluerit voveat: illud attendat, ut quod voverit reddat. Unusquisque Deo quod vovet, si respicit retrorsum, malum est. Nescio quae castimonialis nubere voluit: quid voluit? Quod et virgo quaelibet. Quid voluit? Quod et mater ipsius. Aliquid mali voluit? Mali enim dixit de talibus apostolus Paulus? Cum dicat viduas adolescentulas nubere si velint , sed tamen ait quodam loco: Beatior autem erit, si sic permanserit secundum meum consilium . Ostendit beatiorem, si sic permanserit; non tamen damnandam, si nubere voluerit. Quid autem ait de quibusdam quae voverunt, et non reddiderunt? Habentes, inquit, damnatio
Abbreviated transcription (Latin):
scła scłopꝰ. am̃. Nichil hic uideo dictum:
ađ ñ conueniat trinitati. Sed ut taceam
de spũ sco quem nec saltim minorem
filio dm̃ uultis qͥ omnino dm̃ eẽ ñ uultis:
sufficit ut uos de patre conuincamꝰ & filio.

Expanded text:
saeculorum. Amen . Nihil hic video dictum quod non conveniat Trinitati. Sed ut nunc taceam de Spiritu sancto, quem nec saltem minorem Filio Deum vultis, quia omnino Deum esse non vultis, sufficit ut vos de Patre convincamus et Filio
Abbreviated transcription (Latin):
anifesta ea dic̃. de quib elarum ÷
quo animo fiant. hȩc p̃cedunt ad
Iiudicium : id ÷ qr si fuerit ista subsecutũ
udicium : ñ ÷ temerarium. Subsecuntur
aut̃ illa quȩ occulta st̃: qr nec ipsa latebt̃
tempore suo. Sic et de bonis factis intelli¬
gendum ẽ Nam ita subiungit. Similit̃
et facta bona manifesta st̃. Et quȩc̃q alit̃¬
se habent: abscondi ñ posst̃. De manifes¬
tis gͦ udicemꝰ : de occultis uͦ dõ udicium¬

Expanded text:
anifesta ea dicit, de quibus clarum est quo animo fiant. haec praecedunt ad iudicium, id est quia, si fuerit ista subsecutum iudicium, non est temerarium. subseountur autem illa quae occulta sunt, quia nec ipsa latebunt tempore suo. sic et de bonis factis intellegendum est. nam ita subiungit: similiter et facta bona manifesta sunt, et quaecumque se aliter habent, latere non possunt. de manifestis
Abbreviated transcription (Latin):
et sobrietate cõm̃dat ñ ꝓcreandi
officium etiã eis quȩ continentiae bonũ
ccipiuq̃. tanꝗ ad obsequelam legis ĩponit.
Deniq cur hoc dixerit pandit. cũ adiun¬
git et dic̃ nullam occasionem dare adũsa-¬
rio. maledicti grãi. iam enĩ quȩdam cũsȩ
s̃ r&ro pꝰ satanan: ut his ub̵ eiꝰ intelligamꝰ eas
qͣs nub̵e uoluit meliꝰ potuisse c̃tinere qͣm
nube: s meliꝰ nube qͣm itero ire pꝰsatanan.
i ẽ. ab excellenti illo uirginał uł uiduał
ꝓposito. inposteriora respiciendo cađẽ et¬

Expanded text:
et auctoritate commendat; non procreandi officium etiam eis, quae continentiae bonum capiunt, tanquam ad obsequelam legis imponit. Denique cur hoc dixerit, pandit, cum adjungit et dicit: nullam occasionem dare aduersario maledicti gratia; iam enim quaedam conuersae sunt retro post satanan, ut his uerbis eius intellegamus eas, quas nubere uoluit, melius potuisse continere quam nubere, sed melius nubere quam retro ire post satanan, id est ab excellenti illo uirginalis uel uidualis castitatis proposito in posteriora respiciendo cadere et
Abbreviated transcription (Latin):
ioete qd diuitib dictũ sit. ñ suꝑbȩ saꝑe.
neq sꝑare in in certo diuitiarum suarum. bona
oꝑari tribuere . thesaurizare fundam̃tũ bonũ
in futurum. Pauꝑib aut̃ qͥd dictum ẽ: qͥuoluN
diuites fieri. inciduns in temptationem. Ndix̃
qͥ diuites st : sed qͥ uolunt diuites fieri. Nam si
iam diuites eẽnt : alterum canticũ audire&.
Diues audit ut eroget: pauꝑ audit ne desidet¬
ttende Quid dimis er̃. Doles qr hoc
dimiser̃ : uide qͦ se inseruer̃. Audi
Afide errauer̃ : et in seruer̃ se doloribi multis.
Sed qͥ uoluns diuites fieri. Aliud.ẽ. eẽ. diuitem :
aliud uelle fieri diuitem. Hic cupiditas ao¬

Expanded text:
idete quid divitibus dictum sit: «Non superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum», bona operari, tribuere, thesaurizare sibi fundamentum bonum in futurum. Pauperibus autem quid dictum est? «Qui volunt divites fieri, incidunt in tentationem.» Non dixit, qui divites sunt; sed, «Qui volunt divites fieri.» Nam si jam divites essent, alterum canticum audirent: dives audit ut eroget, pauper audit ne desidettende quid dimiserunt. Doles quia hoc dimiserunt: vide quo se inseruerunt. Audi: A fide pererraverunt, et inseruerunt se doloribus multis. Sed qui? Qui volunt divites fieri. Aliud est, esse divitem; aliud, velle fieri divitem. Dives
Abbreviated transcription (Latin):
scõs ubicũq hȩc consuetudo ñ ẽ : qđ manu ñ fa¬
cuiNs corde facuiÑ. si in illoꝵ numero st̃. qͥb
dr̃ in rmno beatorũ trium uirorum. Beneđ
sc̃ĩ et humiles corde dnm. Multo. ẽ. aut̃ melius.
& sine contibũsia uerius: ut etiam manib fiat
Cũ enim ad pedes fr̃is inclinat᷑ corpꝰ: etiam in
corde ipso uł excitatur. uł si iam in erat c̃fir¬
mat᷑ ipsius humilitatis affectus. Ad olescen¬

Expanded text:
 haec consuetudo non est, quod manu non faciunt, corde faciunt, si in illorum numero sunt quibus dicitur in hymno beatorum trium virorum: Benedicite, sancti et humiles corde, Dominum . Multo autem melius, et sine controversia verius, ut etiam manibus faciat; hristianus. Cum enim ad pedes fratris inclinatur corpus, etiam in corde ipso vel excitatur, vel si jam inerat, confirmatur ipsius humilitatis affectus. Sed excep
Abbreviated transcription (Latin):
tote uxoris loth. Omnib dix̃. Quid enĩ fecit
uxor loth: Lib̾ata ÷ a sodomis: & inuia porsita
nẽrorsũ respex̃. Ubi respexit: ibi remansit.
Facta ÷ aut̃ statua salis: ut illiꝰ c̃tẽplatione
condiant᷑ hões. Cor habeaq̃ : ñ siq̃ fatui: ñ rego
respicians : ne malũ exemplũ dantes ipsi rema¬
dño dõ nr̃o : qr illai uxor loth ad om̃s ꝑtinet.
Maritata mulier uoluit facere adultium : de
loco suo qͦ ꝑuenertit reio respexit. Vidua qȩ iã
sic ꝑmanere uouerat uoluit nube. hoc uoluit
qđ licuit ei qȩ nupsit: s illi ñ licuit: qr de loco¬

Expanded text:
t similis fiat. Quid enim fecit uxori Lot? Liberata est a Sodomis, et in via posita, retro respexit . Ubi respexit, ibi permansit, facta est statua salis, ut illius contomplatione condiantur homines, cor habeant, et non sint fatui, non retro respiciant, ne malum exemplum dantes, ipsi remaDomino Deo nostro, quia illa uxor Lot ad omnes pertinet. Maritata mulier voluit facere adulterium; de loco suo quo pervenerat retro respexit. Vidua quae jam sic permanere voverat, voluit nubere, hoc voluit quod licuit ei quae nupsit; sed illi non licuit, q
Abbreviated transcription (Latin):
& sine qͥb ipsa uirginitas turpis. ẽ. Quid si enĩ
sit corpore integra. & m̃te corrupta: Qͥd ÷ qͦd
dixi. qͦd si nullus tetigerit corpꝰ.: Sed si forte
ebriosa sit. suꝑba. litigiosa sit. linguosa sit:
hȩc omnia ds̃ damnat. Si antẽꝗ uouisset
nupsisset : ñ dãnaret᷑ Clegit aliqͥd melius :
spreuit qđ ei licebat. Sp̃uit : et illicita tanta
cõmittit: Noc dico. nub̃e licet anteq uoueat:
suꝑbire ñ ꝗlicet. Otu uirgo dĩ nube noliufa
qđ licet: extollis te qđ ñ licet: melior uirgo
suꝑba: qͣm maritata humił: sed melior ma¬
ritata humił: quã uirgo suꝑba. Quȩ aut̃
respexerit ad nuptias. ñ qr uoluit nube
damnatur: sed qr iã antecesserat. & fit uxor
loth respiciendo r&iorsũ. fsitis pigri qͥ potes¬
tis qͥb aspirat ds̃ app̃hende građ meliores:
qr ñ ista idõ loqͥm᷑ ut ñ ista uoueatis: sed ut

Expanded text:
et sine quibus illa virginitas turpis est. Quid si enim sit corpore integra, et mente corrupta? Quid est quod dixi? Quid si nullus tetigerit corpus, sed si forte ebriosa sit, superba sit, litigiosa sit, linguosa sit? Haec omnia damnat Deus. Si antequam vovisset nupsisset, non damnaretur: elegit aliquid melius, superavit quod ei licebat; superbit, et illicita tanta committit. Hoc dico: Nubere licet antequam voveat; superbire nunquam licet. O tu virgo Dei, nubere noluisti, quod licet; extollis te, quod non licet. Melior virgo humilis, quam maritata humilis; sed melior maritata humilis, quam virgo superba. Quae autem respexit ad nuptias, non quia voluit nubere damnatur; sed quia jam antecesserat, et fit uxor Lot respiciendo retrorsum. Non sitis pigri qui potestis, quibus aspirat Deus apprehendere gradus meliores, quia non ista ideo loquimur, ut non voveatis,
Abbreviated transcription (Latin):
uia duo p̃cipua p̃cepta. hoc ÷ dile¬
ctionem dĩ et dilectionem ꝓximi
docet magister ds̃. in qͥb tria inuenit
hͦ quȩ diligat. dm̃. se ipsũ et ꝓximũ. atq
ille inse diligendo ñ errat qui dm̃ diligit:
consequens ÷ ut etiam ꝓximo addiligendũ
dm̃ consulat. quem iubetur sic̃ se ipsum
diligere Sic uxori sic filiis. sic domesticis.
sic cõet̃is qͥb potuerit hõib et ad hoc sibi
apximo si forte indiget consuli uelit
ac ꝑ hoc erit pacatꝰ ꝗtũ in ipso. ẽ. omni ho¬
mini pace hominum. id÷ ordinata c̃cordia.
Cuius hic ordo.ẽ. Primũ ut nulli noceat:
deinde ut etiam ꝓsit cui potuerit. Primitꝰ
gͦ inẽ. ei suoꝵ cura. Ad eos quippe habet opo¬
rtuniorem facilioremq ad itum consulendi.
uł nature ordine uł ipsius societatis hu¬
manȩ UNde apłs dic̃ Quisqͥs autem suis
et maxime domesticis ñ ꝓuid et. fidem negat :¬
et.ẽ. infideli deterior

Expanded text:
uia duo precipua precepta, hoc est dilectionem dei et dilectionem proximi, docet magister deus, in quibus tria invenit homo que diligat, deum, seipsum et proximum, atque ille in se diligendo non errat qui diligit deum, consequens est ut etiam proximo ad diligendum deum consulat, quem iubetur sicut seipsum diligere; sic uxori, sic filiis, sic domsic ceteris quibus potuerit hominibus, et ad hoc sibi a proximo, si forte indiget, consuli uelit; ac per hoc erit pacatus, quantum in ipso est, omni homini pace hominum, id est ordinata concordia, cuius hic ordo est, primum ut nulli noceat, deinde ut etiam prosit cui potuerit. Primitus ergo inest ei suorum cura; ad eos quippe habet opportuniorem facilioremque aditum consulendi, uel naturae ordine uel ipsius societatis humanae. Unde apostolus dicit: Quisquis autem suis et maxime domesticis non prouidet, fidem denegat et est infideli deterior
Abbreviated transcription (Latin):
solet : sic̃ apłs dic̃ mortuam eẽ uiduã
quȩ in delicus uiuit. Et mortiu nomine
ipsũ peccatum significari legimꝰ ubi dictũ ẽ
qͥbaptitat᷑ amortuo & iterũ tangit illũ. ꝗd
ꝓficit in lauacro suo: Sic et qͥi eiunat suꝑ pec¬
cata sua : et iterm ãbulans haed eadem facit.
Pro peccato enim mortuũ posuit: abstinenti¬
am uͦ. ieuiniũq a pecccto tanꝗ baptismum.
hoc ÷ mundationem amortuo. Iterũ aut̃
redire ad peccatum : tanꝗ iterũ tangere¬

Expanded text:
solet, sicut Apostolus dicit mortuam esse viduam quae in deliciis vivit : et mortui nomine peccatum ipsum significari legimus, ubi dictum est, Qui baptizatur a mortuo, et iterum tangit illum, quid proficit in lavacro suo? Sic et qui jejunat super peccata sua, et iterum ambulans haec eadem facit . Pro peccato enim mortuum posuit, abstinentiam vero jejuniumque a peccato, tanquam baptismum, hoc est mundationem a mortuo: iterum autem redire ad peccatum, tanquam iterum tangere
Abbreviated transcription (Latin):
teris m̃bris. Et exaltat᷑ ab omnib pͣus cupidi¬
tatib quȩ st̃ portȩ mortis : qr ꝑ illas itur in
mortem. Mors aut̃. ẽ etiam ipsa lȩtitia in ꝑ¬
fruendo: cũ qͥsq ad ipiscit᷑ qͦd ꝑdite c̃cupiuit.
Radix. ẽ enim omnium maloꝵ cupiditas. Et ꝓpt̃¬
ea porta mortis ẽ: qr mortua ẽ iudua qua
in delitiis uiuit: ad qͣs delitias ꝑ cupiditates
tanꝗ ꝑ portas mortis ꝑuerutur.

Expanded text:
teris membris; et exaltatur ab omnibus pravis cupiditatibus, quae sunt portae mortis, quia per illas itur in mortem. Mors autem est jam ipsa laetitia in perfruendo, cum quisque adipiscitur quod perdite concupivit: radix est enim omnium malorum cupiditas ; et propterea porta mortis est, quia mortua est vidua quae in deliciis vivit : ad quas delicias per cupiditates tanquam per portas mortis pervenitur.
Abbreviated transcription (Latin):
mnis anima quȩ intelligit sedere¬
Quae aut̃ uere uidua. ẽ & desolata: sꝑauit in
dm̃. Aiebat aut̃ de istis uiduis quas om̃s di¬
cimꝰ in eccła. Dixerat aut̃ quȩ in delicis ui¬
uit. uiuens mortua. ẽ: et ñ illam numerauit
int̃ uiduas. Describens aut̃ uiduas et scãs. qͥd
ait: quaȩ aut̃ uere uidua. ẽ et desolata sꝑauit
indm̃: et ꝑsifait in p̃cib & obsecrationib noc¬
ñ habet auxilium Aliunde. nisi solius dei : Ille
quȩ habe& uiros qͣsi suꝑbiuiã de auxilio uubꝵ
Desertȩ uident᷑ uiduȩ : & iobustiꝰ ẽ auxiliũ earũ
Ergo tota eccła una uidua ẽ siue in uiris. siue
in fȩminis. siue in coniuigatis. siue in marita¬
tis feminis. siue in adolescentib: siue in senib¬
siue in uirginib : omnis eccła una uidua ẽ deserta

Expanded text:
mnis anima quae intelligit se dese«Quae autem vere vidua est et desolata, speravit» «in Dominum.» Agebat autem de istis viduis quas omnes dicimus in Ecclesia. Dixerat autem, «Quae in deliciis agit; vivens mortua est;» et non illam numeravit inter viduas. Describens autem viduas sanctas, quid ait? «Quae autem vere vidua est et desolata, speravitinum,» «et persistit in precibus et obsecrationibus nocdua est? Quia non habet auxilium aliunde, nisi solius Dei. Illae quae habent viros, quasi superbiunt de auxilio virorum: desertae videntur viduae, Ergo tota ecclesia una vidua est, sive in viris, sive in feminis, sive in conjugatis, sive in maritatis feminis, sive in adolescentibus, sive in senibsive in virginibus. Omnis ecclesia una vid
Abbreviated transcription (Latin):
docebat: qͣndo dicebat. Si qͥs aut̃ suis et
maxime domesticis ñ ꝓuidet: fidem negat :
& ẽ infideli deterior. Quid aut̃ cuiq: tã dõ¬
mesticum qͣm parentes filiis. aut parenteib
ñ ut famulȩ ds̃ qͣm creaueraet et regebat.
sed ut matri hͦ de qͣcreatꝰ fuerut & quam
relia quebat. Alterm ꝓse qͦdam mͦ filiũ
ꝓuidebat Nã cur hͦc fecerit: qͦd seqͥtur
indicat. Ait enĩ eugłista. Et ex illa hora
Accepit eã discipłsꝰ in sua.¬
iouio sane Pecunuȩ Res tua famili¬
aris habet. cuiꝰ te implicari negotio
nec oportet nec decet: re uera tribuen¬
dũ ẽ matri et domesticis tuis Horũ
qͥppe indigentia si pacuꝑib ut sis ꝑfectꝰ
instituisti distribuere talia tua : pͥmum
apđte locũ optinere debes. Si quis enĩ
suis et maxime domesticis ut apłs ait ñ¬
faciamꝰ inuicem humiles qͦd humi¬
u. lit̃ fec̃ excelsus. Magna ÷ cõm̃datio humi¬
litatis. et faciuN hoc sibi inuicem fr̃s etiã

Expanded text:
docebat, quando dicebat: Si quis autem suis, et docebat, quando dicebat: Si quis autem suis, et maxime domesticis non providet, fidem negavit, et est infideli deterior . Quid autem tam cuique domesticum quam parentes filiis, aut parentibus non ut famulae Deus quam creaverat et regebat, sed ut matri homo de qua creatus fuerat et quam relinquebat, alterum pro se quodammodo filium providebat. Nam cur hoc fecerit, quod sequitur indicat: ait enim Evangelista, Et ex illa hora accepit eam discipulus in suauid sane pecuniae res tua familiaris habet, cuius te implicari negotio nec oportet nec decet, re uera tribuendum est matri et domesticis tuis. horum quippe indigentia, si pauperibus, ut sis perfectus, instituisti distribuere talia tua. primum apud te locum obtinere debent; si quis enim suis et maxime domesticis, ait faciamus invicem humiles, quod humiliter fecit Excelsus. Magna est haec commendatio humilitatis: et faciunt sibi hoc invicem fratres, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ Mulier. ecce filius tuus. De inde dic̃
discipło Ecce mat̾ tua. Et ex illa hora. acce¬
piteam discipłs in suã. Hȩc ẽ nimirũ illa
hora: de qua uĩc aquã c̃uersurus in ui¬
nũ dixerat matri. Quid mͥ et tͥ. ẽ mulier:
Nondum uenit hora mea. Hanc itaque
horam p̃dixerat. quae tñc nondũ uene¬
rat. in qͣ debet agnoscere moriturꝰ de qͥa
fuertit mortalit̃ natꝰ. Inc̃ gͦ diuina facturꝰ
ñ diuinitatis sed infirmitatis matrem
uelut in cognitã repellebat Nc̃ autem
humana iãm patiens ex ꝗͣ fuerat factꝰ bͦ
affectu cõm̃dabat humano. Inc̃ enim qui
mariam creauerat innotescebat uirtute :¬
nc̃ .uͦ qͦd maria preperat pendebat iN
cruce Morał igit᷑ insinuat᷑ locus : facit
qͦd faciendũ ãmonet. Exemplo suo suos
instruit pceptor bonus ut a filus piis im¬
pendat᷑ cura parentib tanꝗ lignũ illud
ubi eront fixa m̃bra morientis. etiam ca
thedra fuerit magistri docentis. Ex hac
sana doctrina didicerat paulꝰ apłs qđ

Expanded text:
einde dicit discipulo: Ecce mater tua. Et ex illa hora accepit eam discipulus in sua. Haec nimirum est illa hora de qua Jesus aquam conversurus in vinum dixerat matri: Quid mihi et tibi est, mulier? Nondum venit hora mea . Hanc itaque horam praedixerat, quae tunc nondum venerat, in qua deberet agnoscere moriturus de qua fuerat mortalis natus. Tunc ergo divina facturus, non divinitatis, sed infirmitatis, matrem velut incognitam repellebat; nunc autem humana jam patiens, ex qua fuerat factus homo, affectu commendabat humano. Tunc enim qui Mariam creaverat innotescebat virtute; nunc vero quod Maria pepererat pendebat in cruce. Moralis igitur insinuatur lquod faciendum admonet, et exemplo suo suos instruxit praeceptor bonus, ut a filiis piis impendatur cura parentibus: tanquam lignum illud ubi erant fixa membra moriethedra fuerit magistri docentis. Ex hac sana doctrina didicerat Paulus apostolus quod
Abbreviated transcription (Latin):
d enim cuiq anteꝗ uouisset licebat:
cũ id se numꝗ factu̾rum uouerit ñ li¬
cebit. si tam̃ id uouerit qđ uouendũ fuit. sicuti
ẽ ꝑpetua uirginitas. uł continentia pꝰ exꝑta
conubia. solutis a uinculo coniugali. uł ex
consensu uouentib et carnalia debita sibi
inuicem relaxantib fidelib casasq c̃iugib
qđ alterum sine altera uł alterã sine altero
uouere fas ñ ẽ. Haec gͦ et si qͣ alia siN qe rectis¬
sime uouent᷑. cũ hões uouerins nulla conditi¬
one rũpenda st̃. quae sine ulla conditione
uouer̃  qr et hoc dnm p̃cepisse intelligen¬
dũ ÷ ubi legit᷑ uouete & reddite dño dõ uio¬

Expanded text:
d enim cuique, antequam uouisset, licebat, cum id se numquam facturum uouerit, non licebit; si tamen id uouerit quod uouendum fuit, sicuti est perpetua uirginitas uel continentia post experta conubia solutis a uinculo coniugali uel ex consensu uouentibus et carnalia debita sibi inuicem relaxantibus fidelibus castisque coniugibus, quod alterum sine altera uel alteram sine altero uouere fas non est. haec ergo et si qua alia sunt, quae rectissime uouentur, cum homines uouerint, nulla condicione rumpenda sunt, quae sine ulla condicione uouerunt, quia et hoc dominum praecepisse intellegendum est, ubi legitur: uouete et reddite d
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enim: N illam cognouerent qͣndo
dñs loq̃batur : Sinon tognouer qͥmꝰ cie¬
dider̃ : Ñ qr cognouer̃ oredider̃ : sed ut
cognoscerent credider̃. Eredimꝰ enĩ ut cog¬
nõscamus : ñ cognoscim ut credamꝰ. Qđ
enim cognituri sumus. nec ołsuidit:
nec aur̃is audiuit: nec in cor hõis ascen¬
dit. Quid ÷ enim fides nisi ceđe qđ ñ
uides Fides gͦ .ẽ qͦd ñ uides crede ue
ritas: ueritas ẽ sed ad huc creditur÷
non dũ uidetur. dimaneat᷑ in eo qđ
creditur: ꝑuenitur Adid qđ uidetur

Expanded text:
rant, quando Dominus loquebatur? si non cognoverant, quomodo crediderunt? Non quia cognoverunt crediderunt, sed ut cognoscerent crediderunt. Credimus enim ut cognoscamus, non cognoscimus ut credamus. Quod enim cognituri sumus, nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . Quid est enim fides, nisi credere quod non vides? Fides ergo est, quod non vides credere; ritas? Veritas est, sed adhuc creditur, nondum videtur. Si maneatur in eo quod creditur, pervenitur ad id quod videatur
Abbreviated transcription (Latin):
longe seuinctꝰ ado: hic aut̃ p̃sens dõ. Etꝓpt̃ ea
illiꝰ memor. ẽ. tanꝗ in longinqͦ positi hunic
uͦ uisitat. quem p̃sens illustrat uultu suo. Longe¬
onem. sed ꝑmultiplicationem miscđiȩ dĩ. qua
eiꝰ bonitas usq ad infima intendit᷑ saluos fieri
dic̃ cũ ipsis ium̃tis : qm carnaliũ hominum salꝰ
carna ł ẽ tanꝗ pecorũ: filios aut̃ hominum
seiungens ab eis. qͦs hões pecorib dix̃ longe
sublimiori mͦ ipsius ueritatis illustratione.
et qͥdam uitał fontis itlunditione beatos fieri

Expanded text:
nge sejunctus a Deo, hic autem praesens Deo: et propterea illius memor est, tanquam in longinquo positi; hunc vero visitat, quem praesens illustrat vultu suo: Longeonem, sed per multiplicationem misericordiae Dei qua ejus bonitas usque ad infima intenditur, salvos fieri dicit cum ipsis jumentis; quoniam carnalium hominum salus carnalis est, tanquam pecorum. Filios autem hominum sejungens ab eis quos homines pecudibus junxit, longe sublimiori modo, ipsius veritatis illustratione, et quadam vitalis fontis inundatione, beatos fieri
Abbreviated transcription (Latin):
putaremꝰ. Sed hoc ueteris testam̃ti temporib
in figurti occultatum. a qͥbus dam scĩs intellige¬
batur : ⁊ẽpore aut̃ noui testam̃ti in manifesta¬
tione reuelatum popłis p̃dicat᷑. Vnde scri¬
ptura ipsa tñc ertet p̃ceptum: nc̃ testimo¬
num. Illud enim erat tempꝰ significandi: hoc
manifestandi. Ergo ipsa scripturti quae tnc̃
fuit ex actrix operum significantiũ : nc̃
testis ẽ rerum significatarum. Et quae tñc
obseruabat᷑ ad p̃nunitiationem : nc̃ reci¬
:statur ad confirmationem. In eptas¬

Expanded text:
putaremus. putaremus. in figura occultatum a quibusdam sanctis intellegebatur, tempore autem noui testamenti in manifestatione renelatum populis praedicatur. unde scriptura. ipsa tunc erat praeceptum, nunc testimous; illud enim erat tempus significandi, hoc manifestandi. ergo ipsa scriptura, quae tunc fuit exactrix operum significantium. nunc testis est rerum significatarum; et quae tunc obseruabatur ad praenuntiationem, nunc recitatur ad confirmationem. boue
Abbreviated transcription (Latin):
illud animal in lege positũ. ẽ eo qđ ñ ruminet :
ꝑ hoc animal significantur immundi ꝓpͥo uitio
ñ natura: qui cũ libent̃ audiant ũba sapientiȩ
pꝰea de his omnino ñ cogitant. Qđ enim utile
audieris uelut ab inteftĩno memoriȩ tanꝗ ad
os cogitationes recordandi dulcedine reuoctie:
qͥd ÷ aliud quã spĩtualit̃ qͦdam mͦ ruminare :
Qđ qui ñ faciunt: illoꝵ animalium genere figu¬
ient᷑ Vnde et ipsa atalib carnib abfa-¬
nentia. tale uitiũ nos cauere p̃monuit. Cũ enĩ
thesaurus desidabił sit ipsa sapientia. de hac
munditia ruminandi et immunditiã ñ ru¬
minandi. Alio loco ita scriptũ ÷ Thesaurus
desidabił reqͥescit in ore sapientis: uir aut̃ stultꝰ
tum audienda. uerum etiam obseruanda p̃¬
cepta st̃. Tempus enim erat qͦ ñ tantũ dicts s
etiam factis ꝓpħari oporter&e. ea quȩ posteri¬
ore tẽpore fueraN reuelanda. Quib ꝑxp̃m

Expanded text:
illud animal in lege positum est eo quod non ruminet; illud animal in lege positum est eo quod non ruminet; es, qui per hoc animal\' significantur, immundi proprio uitio, non natura; qui cum libenter audiant uerba sapientiae, postea de his omnino non cogitant. quod enim utile audieris, uelut ab intestino memoriae tamquam ad os cogitationis recordandi dulcedine reuocare quid est aliud quam spiritaliter quodam modo ruminare P quod qui non faciunt, illorum animalium genere figurantur; unde et ipsa a talibus carnibus abstinentia tale uitium nos cauere praemonuit. cum enim thesaurus desiderabilis sit ipsa samunditia ruminandi et inmunditia non ruminandi alio loco scriptum est: thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis, uir autem stultus tum audienda uerum etiam obseruanda praecepta sunt. tempus enim erat, quo non tantum dictis sed etiam factis prophetari oporteret ea quae posteriore tempore fuerant reuelanda. quibus per C
Abbreviated transcription (Latin):
estam̃to ueteri ubi qͥdam cibi car¬
nium ꝓhibent᷑. cur ñ sit contͣria ista
sententia qua dicit apłs omnia munda
mundis. et omnis creat᷑a di bona ẽ si posst̃
intelligaÑ hoc apłm de ipsis dixisse na¬
turis. Illas aut̃ litterts ꝓpt̃ qͦsdam p̃fi-¬
gurtetiones tempori congruentes anima¬
lia qͥedam ñ nat᷑a sed significationie
immunda dixisse Itaq uerbi gr̃a si de porco et
agno reqͥratur. utrumq natura mundũ ẽ qr
omnis creatura dĩ bona. ẽ qͣdam uͦ significatione
Agnus mundꝰ porcꝰ immundꝰ. ẽ. Ianꝗ si stultum
& sapientem diceres. utrumq hoc uerbũ nat᷑a
uocis et littererum & sillabarũ quib constat
utiq mundum.ẽ significatione aut̃. unũ hoꝵ
ñ natura sui. sed q̃m quiddam immundum sig¬
nificat. Et fortasse qđ ẽ in rerum figuris porcus:
hoc ÷ in rerum genere stultus : et tam illud ani¬
mal qͣm iste duȩ syllabȩ qͦd dr̃ stultꝰ: quiddam
unum idemq significat. Immundum qͥppe

Expanded text:
em ueteri, ubi quidam cibi carnium prohibentur, cur non sit contraria ista sententia, qua dicit apostolus: omnia munda mundis et: omnis creatura dei buna est, si possunt, intellegant hoc apostolum de ipsis dixisse naturis, illas autem litteras propter quasdam praefigurationes tempori congruentes animalia quaedam non natura, sed significatione inmunda dixisse. itaque uerbi gratia, si de porco et agno requiratur, utrumque natura mundum est, quia omnis creatura dei bona est; quadam uero significatione agnus mundus, porcus inmundus est. tamquam si stultum et sapientem diceres, utrumque hoc uerbum natura uocis et litterarum et syllabarum, quibus constat. utique mundum est: significatione anon natura sui, sed quoniam quiddam immundum significat. et fortasse quod est in rerum figuris porcus, hoc est in rerum genere stultus, et tam illud animal quam istae duae syllabae, quod dicitur stultus, quiddam unum idemque significat. immundum quippe