comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a cerba etate matura iam stuclia ⁊
auditurus incognita. religiosis seni¬
b indagator sollertissimus adhere¬
bat: sũptaq doctrine semua tenati
memorie ruminanda que post ĩ po¬
pulos mellito declama gutture con¬
gerebat. Deniq docibilis adolescens cũ
transmisso communit̾ stilo surgen¬
tis infantie ad biuiũ pitagorice lit¬
tere ꝑuenisset: incunctant̾ sinistrũ
ramum cum seculi uanitate relinq̃¬
re: et ad dextrum cepit cum celesti de¬
siderio. totis uirib anhelare. Sed dũ
conu̾sionis sue grãm longius ꝓtra¬
hens. potius se xp̃o famulaturũ puta¬
ret. si sub pretoris urbani habitu. mũ¬
do specietenus deseruiret. ceperũt ml¬
te contra eum eiusdem scl̃i cure sut¬
crescere. Ita ut non iam sicut ꝓposu¬
erat. specie in eo retineretur s ⁊ men¬
te. Tandem pre defuncto. ubi liberã
disponendarũ terum suarum nactꝰ¬
cecatus. cepit tremere. uoces ingen¬
tes emitt̾e. quib uocib testabatur

Expanded text:
acerba aetate, matura jam studia; et acerba aetate, matura jam studia; et auditurus incognita, religiosis senibus indagator solertissimus adhaerebat: sumptaque doctrinae semina, tenaci memoriae ruminanda, quae post in populos mellito declamaret gutture congerebat. Denique docilis adolescens, cum, transmisso communiter stylo surgentis infantiae, ad bivium Pythagoricae litterae pervenisset, incunctanter sinistrum ramum cum saeculi voluptate relinquere, et ad dextrum coepit cum coelesti desiderio totis viribus anhelare. 4. Sed, dum conversionis suae gratiam longius protrahens, tutius se Christo famulaturum putaret, si sub praetoris urbani habitu mundo specie tenus serviret, coeperunt multa contra eum ex ejusdem saeculi cura succrescere; ita ut non jam, sicut proposuerat, specie, sed in eo retineretur et mente. 5. Tandem patre orbatus, ubi liberam disponendarum rerum suarum nactcaecatus, coepit tremere, voces ingentes emittere, quibus vocibus testabatur
Abbreviated transcription (Latin):
regorius genere romanꝰ arte
philosophus. gordiani uiri cla¬
phoce augustoꝵ. Iste senatoria styrpe
progenitus. tam nobilissimam qmͣ
etiam religiosissimã genealogiam
duxit. Ita ut quartus felix sedis a¬
pli̾ce pontifex. uir magne in xp̃i ec¬
clesia reuerentie. qui basilicam scõꝵ
cosme ⁊ damiani martyꝵz. uia sac
iuxta templũ romuli. sicut hactenꝰ
cernitur uenustissime fabricauit.
eus attauus fuerit. Et beata iur¬
go tharsilla. que moritura ꝓmissi¬
onis celestis audiuit armoniã et
meruit:amita nichilominus eius
nobilitanis lineam piis morib ex¬
tulit. probis actib exornauit: a deo
ut presagio quodam grece gregorius
quod latine ugilantius resonat uo¬
caretur. Nam recta que docturꝰ erat:
dum uiuis oꝑibz adimpleuit. sibi¬
met ip̃i. utiq se iugilasse perdocuit.
Dum u̾o recta que faciebat. docendo
quoq disseruit: ugilasse dinoscit᷑.
non solum sibi. s futuri temporis
xp̃ianis. Siquidem inerant ei cum

Expanded text:
regorius genere Romanus, arte Philosophus, Gordiani, viri claPhocae Augustorum. Iste, senatoria stirpe progenitus, tam nobilissimam quam etiam religiosissimam genealogiam duxit, ita ut quartus Felix sedis apostolicae pontifex, vir magnae in Christi Ecclesia reverentiae, qui basilicam sanctorum Cosmae et Damiani martyrum via sacra juxta templum Romuli, sicut hactenus cernitur, venustissime fabricavit, ejus atavus fuerit, et beata virgo Tharsilla, quae moritura promissonis coelestis audivit harmoniam, et meruit, amita nihilominus ejus nobilitatis lineam piis moribus extulit, probis actibus exornavit, adeo ut praesagio quodam Graece Γρηγόριος, quod Latine vigilantius resonat, vocaretur. Nam recta quae docturus erat, dum vivis operibus adimplevit, sibimet ipsi utique se vigilasse perdocuit; dum vero recta quae faciebat docendo quoque disseruit, vigilasse dignoscitur, non solum sui, sed etiam futuri temporis Christianis. 3. Siquidem inerant ei, cum
Abbreviated transcription (Latin):
culeo dum in aureliani non cessaret
iniuriis. uissit ei manus ac pedes
abscidi. et sic eum decollari precepit.⁊
in uia appia sepelierunt in cimitio
pretextati. filia eius balbina scã in
uirginitate ꝑmansit. Cui sepe oscu¬
lanti boiam. per quã saluata fu̾at:
dixit sanctus alexander. Desine hanc
boiam osculari: s potius require dñi
petri uincła et ea osculare: et boiam

Expanded text:
Qui dum Aureliani non cederet injuriis, jussit ei manus et pedes abscindi, et sic eum decollari, et canibusaptum, in via Appia sepelierunt, in coemeterio proici. Filia uero eius Balbina in uirginitate permansit. Cui sepius osculanti boiam per quam sanata fuerat dixit sanctus Alboiam osculari, sed potius require Domini mei Petri vincula, et ea osculare. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
tariensis ad aurelianũ: dixitq ei¬
uissit ad se adduci quirmũ: ⁊ dixͭ
ei. Ego te quasi filium dilexi: tu
autem irrisisti me. deceptus ab a-¬
lexandro. Dicit ei quirinus. Ego
xp̃ianus factus sum: uis occidere.
us fustigare. ius incendere: aliud
non ero. Nam omnes qui erant ĩ
carcere feci fieri xp̃ianos: et dimisi
eos. et noluerunt nusqͣm ire. Sc̃m¬

Expanded text:
tariensis Aureliano judici, ussit ad se adduci Quirinum, et dixit ei: Ego te quasi filium dilexi; tu autem irrisisti me, deceptus ab Alexandro. Dixit ei Quirinus: Ego christianus sum factus, vis occidere, vis fustigare, vis incendere, aliud non ero. Nam omnes qui erant in carcere, feci fieri christianos, et dimisi eos, et noluerunt usquam ire.
Abbreviated transcription (Latin):
culis tãqͣm priuatum onerari te¬
equanimit̾ feras: Sanctus hermes
ait. Ego prefecturam non perdidi.
s mutaui. Nam dignitas terrena
a terris tollitur ac mutat᷑: dignitas
u̾o celestis eterna sublimitate subsi¬
stit. Dicit ei quirinus. Miror te
prudentem uirum ad tantã stulti¬
tiam deuenisse. ut credas te extra
istam uitam aliquid habiturum:
nichilum redigantur: ut nec ipsa
ego ante hos annos deridebam: et
probare. ut si ita est sicut tu credidi¬
sti: et ego credam. Hermes dixit. Sc̃s
alexander qui habetur in uinculis
hoc me docuit. Audiens hec quirinus:

Expanded text:
culis te tanquam privatum trudi aequanimiter feras? Sanctus Hermes it: Praefecturam non perdidi, sed mutavi. Nam dignitas terrena a terris tollitur, ac mutatur; dignitas vero coelestis aeterna sublimitate subsistit. Dicit ei Quirinus: Miror te prudentem virum ad tantam stultitiam devenisse, ut credas extra istam vitam te aliquid habiturum, ta ad nihilum redigantur ut nec ossa ego ante hos annos hec omnia deridebam et hprobare, ut si ita est sicut tu credidisti, et ego credam. Beatus Hermes dixit: Sanctus Alexander, qui habetur in vinculis, haec me docuit. Audiens haec Quirinus coepit
Abbreviated transcription (Latin):
quia unicus cum michi ẽẽt filius
in nimio languore positus. qͥ adhuc
ambulabat ad litt̾arum studia. ip̃e
in capitolium ductus est a me et a¬
matre sua. cum sacrificassemꝰ om̃ib
diis. omnib q pontificib p̾mia de¬
dissemus. mortuus est. Tunc incre¬
pare me cepit nutrix eius dicens.¬
isses. et credidisses xp̃o: filium tuũ
di. Dum tu ip̃a ceca sis facta ⁊ nõ
sis curata: quomͦ filiũ meum mi¬
annos si credidissem xp̃o redderetur
michi lumen. Cui ego dixi. Uade ⁊
crede: et si tibi oculos aꝑuerit alexã¬
der. credam quod et michi possit u¬
et ecce hora diei sexta reu̾sa est ad¬

Expanded text:
 Unicus cum mihi esset filius in nimio languore positus, qui adhuc ambulabat ad litterarum studia, hicque in Capitolium cum esset ductus a me et matre sua, et sacrificassemus diis, et pontificibus praemia dedissemus mortuus est. Tunc increpare me coepit nutrix ejus, dicensisses, et credidisses Christo, filium tuum di: Dum tu ipsa caeca sis facta et non sis curata, quomodo filium meumannos credidissem Christo, redditi mihi essent oculi. Cui dixit: Vade et crede; et si tibi oculos aperuerit Alexander, credam quod et mihi reddat fet ecce r
Abbreviated transcription (Latin):
fateri coactus est. quod tantũ illi sitis
immisisset ardorem: addiclit blasphe¬
mus. dicens beate uirgini restare ad¬
huc duram atq artam uam: inter-¬
tumq ẽẽ utrum in dei seruicio per¬
seueraret. Cui uirgo constant̾. dñs
inquit mͥ adiutor est: non curo mi¬
nas tuas. Continuo sathanas con¬
fusus aufugit. ⁊ sitis ab ea recessit.
Post temptationem u̾o dyabolicam:
adest multiplicit̾ consolatio diuina.
uidet enim in uisu tamqͣm a domi-¬
no se postulantem. in eius amore per¬
seu̾antiam: ac uelut apparentẽ sibi sa¬
cerdotem ip̃m dñm. quod petebat cle¬
ment̾ annuentem. Uidet etiam bea¬
tum petrum apostolũ sibi panem tã¬
dilum deferentem: seqz de manu eiꝰ
illũ cum ingenti letitia suscepisse.
Soror quoqz eius audit celitus per
soporẽ. et suam a dño acceptam peni¬
tentiam: ⁊ sororem suam uirginẽ¬

Expanded text:
fateri coactus est, quod tantum sitis illi fateri coactus est, quod tantum sitis illi immisisset ardorem: addiditque blasphemus, dicens beatae virgini, restare adhuc illi duram atque arctam viam, incertumque esse utrum in Dei servitio perseveraret. Cui virgo constanter: Dominus, inquit, mihi adjutor est, non curo minas tuas. Continuo Satanas aufugit confusus, et sitis ab ea recessit. Post tentationem vero diabolicam, adest multipliciter consolatio divina. Videt enim in visu tanquam a Domino se postulantem in ejus amore perseverantiam, ac velut apparentem sibi sacerdotem ipsum Dominum, quod petebat, clementer annuentem. Videt etiam B. Petrum apostolum, sibi panem candidum deferentem, seque de manu illius illum cum ingenti laetitia suscepisse. Soror quoque ejus audivit coelitus per soporem et suam a Domino acceptam poenitentiam, et sororem suam virgine
Abbreviated transcription (Latin):
exemplo beati iob. alioꝵq sanctorũ
patienter sustinebat: et tanqͣm accep¬
to diuinitus dono congaudens suꝑne
dignationi sapient̾ grãs agebat.
Um autem a dẽe tempus reso-¬
lutionis eius angelus p̾mo¬
nuisset. predictoq die nulla mole-¬
stia corporis eam fatigaret: apparen¬
te sibi rursus angło cepit queri cũ
eo cur differret᷑ a regno sibi parato.
Cui ille. Scias inquit. scõs angeles
hoc tibi a dño impetrasse: ut ad ꝑfecti¬
onem uirtutũ adhuc habeas spacium
temporalis uite. Sed cum aliqͣndo tͤ¬
tiana febre laboraret: ebdomada trãs¬
acta circa mediam noctem ĩmitten¬
te dyabolo. tantus illam sitis ardor
inuasit: ut nisi mox biberet. uideret᷑
exanimari. Cumq uirilit̾ reluctans.
a potu uellet abstin̾e. uim q febris
non hostis temptationem reputaret
confugit ad orationem. Et ecce ante
lucem uidit antiquum hostem tetra
et horrenda facie sibi astantem: qui

Expanded text:
exemplo beati Job aliorumque sanctorum, exemplo beati Job aliorumque sanctorum, patienter sustinebat, et tanquam accepto divinitus dono congaudens, supernae dignationi sapienter gratias agebat. 29. Cum autem adesse tempus resolutionis ejus angelus praemonuisset, praedictoque die nulla molestia corporis eam fatigaret, apparente sibi rursus angelo, coepit queri cum eo, cur differretur a regno sibi parato. Cui ille: Scias, inquit, sanctos angelos hoc tibi a Domino impetrasse, ut ad perfectionem virtutum adhuc habeas spatium temporalis vitae. Sed cum aliquando tertiana febre laboraret, hebdomada transacta, circa mediam noctem immittente diabolo tantus illam sitis ardor invasit, ut, nisi mox biberet, videretur exanimari. Cumque viriliter reluctans, a potu vellet abstinere, vimque febris, non hostis tentationem reputaret, confugit ad orationem. Et ecce ante lucem videt antiquum hostem, tetra et horrenda facie sibi adstantem, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sponsum. frequentib angłoꝵ confor-¬
tata uisionib. qui sepius illam mul-¬
tis modis utpote conseruam et conci¬
uem recognoscentes familiarit̾ allo¬
quebantur: presciens ex reuelatione
sp̃t sancti dormitionis sue diem ap¬
propinquare deprecata est dñm ut
qui scõs sanctificat adhuc ⁊ iustos
iustificat adhuc. et qui flagellat om¬
nem filium quem recipit. dignaret᷑
ancillam suam in presenti. sic flagel¬
lando carnem purgare: quatinꝰ aĩa
post hanc uitam in requiem dñi sui
sine macula ualeret introire. Scie¬
bat enim neminem in hac uita tam
ꝑfectum ẽẽ qui posset om̃is peccati cõ-¬
taminatione prorsus carere. Non
diftulit diuina bonitas prestare mi¬
sericordit̾: quod illa petiuit humilit̾.
Nam in dextera sua mamilla non
post multum tempus morbz qui uo¬
catur cancer subortus est:qui corpus
illius exestuans usq ad ultimũ diẽ
uite depastus est. Girgo uero prudens

Expanded text:
sponsum, frequentibus angelorum conforsponsum, frequentibus angelorum confortata visionibus, qui saepius illam multis modis, utpote conservam et concivem recognoscentes, familiariter alloquebantur, praesciens ex revelatione Spiritus sancti dormitionis suae diem appropinquare, deprecata est Dominum, ut qui sanctos sanctificat adhuc, et justos justificat adhuc , et qui flagellat omnem filium quem recipit , dignaretur ancillam suam in praesenti, sic flagellando carnem, purgare, quatenus anima post hanc vitam in requiem Domini sui sine macula valeret introire. Sciebat enim neminem in hac vita tam perfectum esse, qui posset omnis peccati contaminatione prorsus carere. Non distulit divina bonitas praestare misericorditer, quod illa petivit humiliter. Nam in dextera mamilla non post multum tempus morbus, qui vocatur cancer, subortus est, qui carnem illius excrucians, usque ad ultimum diem vitae depastus est. Virgo vero prudens,
Abbreviated transcription (Latin):
saciari. uiroꝵ q scoꝵ at religiosorũ
uitã cupiens imitari: beatũ hucbertũ
apud maritulas habitantem. uirum¬
in sanctitate magnificum. illustratũ
scientia diuine scripture. signum cru-¬
cis ab angło expressũ gestantem in
u̾tice uirgo prudens uisitau̾at: pabu¬
lo diuini u̾bi per aliquot dies afflu¬
entia oris eius epulata cum illo cir¬
ca uicina monast̾ii quadam uice de¬
ambulabat: sed estuante feruore die-¬
i cum pene siti deficeret:orante uiro
dei cum ip̃a uirgine. fons ilico dultis
e terra. nouus emanauit: uirgo re¬
ficit᷑. fons usq in presens non deficit.
Meatus autem hucbertus depositõis
sue diem prenoscens. lineas uestes ad
usus exequiarum suarũ. ab ip̃a uir¬
gine postulauit:propt̾ quas dum
mitteret deferendas. missus alter a
uirgine p̾saga futuri legato beati
uiri in medio itin̾e cum uestib postu-¬
latis ccturrit.
Eata igitur aldegundis que
sibi dñm saluatorem elegerat

Expanded text:
satiari, virorumque sanctorum ac religiosorum satiari, virorumque sanctorum ac religiosorum vitam cupiens imitari, Humbertum apud Maricolas habitantem, virum sanctitate magnificum, illustratum scientia divinae Scripturae, signum crucis ab angelo impressum gestantem in vertice, virgo prudens visitaverat. Pabulo divini verbi per aliquot dies affluentis ab ore ejus epulata, cum illo circa vicina monasterii quadam vice deambulabat: sed aestuante fervore diei, cum pene siti deficeret, orante viro Dei cum ipsa virgine, fons illico dulcis e terra novus emanavit: virgo reficitur; fons usque in praesens non deficit. Beatus autem Humbertus depositionis suae diem praenoscens, lineas vestes ad usus exsequiarum suarum ab ipsa virgine postulavit: propter quas dum mitteret deferendas, missus alter a virgine praesaga futuri, legato beati viri in medio itinere cum vestibus postulatis occurrit. Beata igitur Aldegundis, quae sibi Dominum salvatorem elegerat
Abbreviated transcription (Latin):
uisio presignaret. alte suspirans: o ca¬
rissima soror inquit amabilis et deuo¬
grãs age sine intermissione diuine
dignationi. que tibi dulcissimi pasto¬
ris ⁊ iam factũ ad celestia transitum.
et tuum in proximo futurum premõ¬
strauit. Unde quia celestis iam dulcecli¬
nem patrie saporemq dño reuelante
pͥgustasti: necessariũ est ut om̃i instã¬
tia in eius obsequio ꝑserueres: donec
ea que se diligentib reꝓmisit merea¬
ris adipisci.
Idit etiam aliqͣndo beata alde¬
gunlis in uisu demonstrante
inimitum: ac ꝑcunctans illum solli¬
cite requisiuit. que tanta contra genꝰ
humanum ẽẽt eius peruicatia: quid
emolumenti sibi futuri speraret. dum
tot milia hominum ad infernum im¬
pellere non cessaret. Cui malignus res¬
pondit inuiclie non modice se dolore
torqueri. contra filios ade: qui cotidie
illuc ascendebant. unde miser ip̃e cũ
tudiosissima diuine legis inde¬
sinenter esuriens u̾bo celestis

Expanded text:
visio praesignaret, alte suspirans: O chavisio praesignaret, alte suspirans: O charissima soror, inquit, amabilis et devohristi, gratias age sine intermissione divinae dignationi, quae tibi dulcissimi pastoris et jam factum ad coelestia transitum, et tuum in proximo futurum, praemonstravit. Unde quia coelestis jam dulcedinem patriae saporemque. Domino revelante, praegustasti, necessarium est, ut omni instantia in ejus obsequio perseveres, donec ea quae se diligentibus repromisit, merearis adipisci. Vidit etiam aliquando beata Aldegundis in visu, demonstrante inimicum: ac percunctans illum sollicite, requisivit quae tanta contra genus humanum esset ejus pervicacia? Quid emolumenti sibi futurum speraret, dum tot millia hominum ad infernum impellere non cessaret? Cui malignus respondit, invidiae non modicae se dolore torqueri contra filios Adae; qui quotidie illuc ascenderent, unde miser ipse cum Studiosissima divinae legis, indesinenter esuriens verbo coelesti
Abbreviated transcription (Latin):
onib roborata: uisione mirabili qͣ
turbamq copiosam albatorũ ante
et post eum iter habere: seipãm quo¬
q uirgo sancta letabatur in ecdem
comitatu simul properare. Cumq
requisita quis ẽẽt dux ille tam glo¬
riose multitudinis. respondisset se ne¬
scire: sic angłs inquit. Amabilis deo
amandus a scło migrauit: et qm̃ in
uita sua sine macula seip̃m gratia
dei curauit seruare. atq sibi cõmissa
talenta dispensando fidelit̾ duplica¬
uit: modo cum sanctis animab qͣs
uerbo ⁊ exemplo dño acquisiuit. ad
gaudia sui dñi tam gloriosus ascen¬
dit. Hanc uisionem prudentissima
uirgo nulli secum habitantium eo
die reuelans. beato gillano mandauit.
ut cum sorore beata Waldetrude graci-¬
a uisitationis ad se dignaretur ueni¬
re: quib uenientib in locum qui dici¬
tur meriuus festinauit obuiam ire.
Cumq uisionem suam inter alia sa¬
lutis colloquia beato gislano manife¬
stasset: intelligens uir dei quid illa

Expanded text:
onibus roborata, visione mirabili, qua onibus roborata, visione mirabili, qua turbamque copiosam albatorum ante et post eum iter habere: seipsam quoque virgo sancta laetabatur in eodem comitatu simul properare. Cumque requisita, quis esset dux ille tam gloriosae multitudinis, respondisset se nescire, sic angelus inquit: Amabilis Deo Amandus a saeculo migravit, et quoniam in vita sua sine macula seipsum gratia Dei servare curavit, atque sibi commissa talenta dispensando fideliter duplicavit, modo cum sanctis animabus, quas verbo et exemplo Domino acquisivit, ad gaudia sui Domini tam gloriosus ascendit. Hanc visionem prudentissima virgo nulli secum habitantium eo die revelans, beato Gisleno mandavit, ut cum sorore sua beata Waldetrude gratia visionis ad se dignaretur venire. Quibus venientibus in locum, qui dicitur Meruius festinavit obviam ire. Cumque visionem suam inter alia salutis colloquia beato Gisleno manifestasset, intelligens vir Dei, quid illa
Abbreviated transcription (Latin):
quas in suo nomine congregatas.
nec ad momentum perpeti tenebras
permisit.
on multo post tempore dum
eedem celesti sponso dilecte ger¬
mane sibi cõmissi gregis curam gere¬
rent: incedentes per cenobium nego¬
tii quid acture. uenerunt ad basili¬
cam beati petri principis apostoloꝵ
ad horam oratõnis sextam. Pulsa-¬
uerunt ostium: aberat ianitor tẽ¬
pli. sed non aberat ianitor celi: qui
statim famulab suis fores eccłie clau¬
sas reserauit. ne gr̃a fraudarent᷑ ora¬
tionis: et animus earum uelut ar¬
cus in seruiciũ diuinum extentus
relaxaretur ab intentione suꝑne con¬
templationis. Tunc intrantes domũ
orationis. solito deuotius. et maiori
compunctione debitum ꝑsoluentes of¬
ficium: cum alacritate mentis ad
sua reuerse sunt.
Ed ut parum suꝑiora memore¬
mus: postqmͣ uirgo sapiens al¬
degundis a secularib pompis aliena¬
ta. sanctimonialib uestimentis est
induta: rursus angli̾tis ammoniti¬

Expanded text:
quas in suo nomine congregatas quas in suo nomine congregatas nec ad momentum perpeti tenebras permisit. 19. Non multo post tempore, dum eaedem coelesti Sponso dilectae germanae sibi commissi gregis curam gererent, incedentes per coenobium, negotii quid acturae venerunt ad basilicam beati apostolorum principis Petri, ad horam orationis sextam. Pulsaverunt ostium. Aberat janitor templi, sed non aberat coeli janitor: qui statim famulabus suis fores ecclesiae clausas reseravit, ne gratia fraudarentur orationis; et animus earum, velut arcus in servitium divinum extentus, relaxaretur ab intentione supernae contemplationis. Tunc intrantes « domum orationis » solito devotius et majori compunctione debitum persolventes officium, cum alacritate mentis ad sua reversae sunt. 20. Sed ut parum superiora memoremus, postquam virgo sapiens Aldegundis a saecularibus pompis alienata, sanctimonialibus vestimentis est induta, rursus angelicis admoniti
Abbreviated transcription (Latin):
cedente ergo tempore. cũ iam fieret
mat̾ familiarum. cum sorore sua.
uocat fidelem ministrum: profert
argentum ad comparandas uestes.
in opus seruoꝵ ⁊ pauperum xp̃i. iu¬
bens ut si quid de pecunia superesset.
sibi referre deberet. Implet seruus do¬
mine sue preceptum: emit copiam
uestium: quod remansit pecunie re-¬
fert. argenti qnͣtitas integra reꝑitur:
ac si nichil expensum fuisset. Stupe¬
facte suꝑ immensa largitate creatoris:
quis explicare ualet qͣntas deo grãs e¬
gerunt:
Uadam etiam nocte dum am¬
one celestis sponsi sorores. et conuer¬
satione regulari. et salute sororum.
a sũmo pastore sibi creditarũ. sollici¬
te ꝑuigiles meditarentur: candela co¬
ram posita subito cadens extinguit᷑.
Cumq prestolarentur ut ab aliquo
suꝑueniente reaccenderet᷑. et aliqua
fieret mora: uirgo lucis amatrix por¬
rexit manũ. luternam accepit. in
cuius manu continuo lucerna diui¬
nitꝰ lumen recepit. Quo miraculo do

Expanded text:
rocedente autem tempore, cum jam fieret rocedente autem tempore, cum jam fieret materfamilias cum sorore sua, vocat fidelem ministrum, profert argentum ad comparandas vestes in opus servorum et pauperum Christi, jubens ut, si quid de pecunia superesset, sibi referre deberet. Implet servus dominae suae praeceptum; emit copiam vestium; quod remansit pecuniae refert: argenti quantitas reperitur ac si nihil expensum fuisset. Stupefactae super immensa largitate Creatoris, quis explicare valet quantas Deo gratias egerint? 18. Quadam etiam nocte dum amde dilectione sponsi coelestis, et conversatione regulari, et salute sororum a summo Pastore sibi creditarum, sollicite pervigiles meditarentur, candela coram posita subito cadens exstinguitur. Cumque praestolarentur ut ab aliquo rveniente reaccenderetur, et aliqua fieret mora, virgo lucis amatrix porrexit manum, lucernam accepit; in cujus manu continuo lucerna divinitus lumen recepit. Quo miraculo Dom
Abbreviated transcription (Latin):
quul dampni contingeret: armata
fide manib nudis exertisqz brachiis
de medio flaminarũ luterem bullien¬
tem festina sustulit: nichilq penitus
in cute sue carnis perpessa lesionis.
in pauimentũ deposuit. Tãtũ apd̃ deũ
et meritum uibentis. et uirtus obedi¬
sito suo non deficiebat: sed de
uirtute proficiens in uirtutẽ. sicut
a puericia ceperat. in scĩs operib coti¬
die perseu̾anter. habundabat. Cum
enim adhuc ẽẽt in domo parentum.
etate quidem tenella s corde matu-¬
ra: quicquid sui iuris erat paupe¬
rib misericordit̾ erogabat. Si uir¬
ginui pecunia non numqͣm deerat:
uoluntas tamen largiendi sibi nũ¬
qͣm decrescebat. Mat̾ autem eius ber¬
tilia non modicum pecunie thesaurũ
congregau̾at: qui licet filiam non la¬
teret occultante matre locum: nichil
tamen inde tulit. ante mortem illiuis.
facta u̾o suꝑstes parentum: ilico pau¬
ꝑib cepit nĩris thesaurũ erogare. P¬

Expanded text:
quid damni contingeret, armata quid damni contingeret, armata fide, manibus nudis extentisque brachiis de medio flammarum luterem bullientem festina sustulit, nihilque penitus in cute suae carnis perpessa laesionis, in pavimentum deposuit. Tantum apud Deum et meritum jubentis, et virtus obedisito suo non deficiebat, sed de virtute proficiens in virtutem, sicut a pueritia coeperat, in sanctis operibus quotidie perseveranter abundabat. Cum enim adhuc esset in domo parentum, aetate quidem tenella, sed corde matura, quidquid sui juris erat, pauperibus misericorditer erogabat. Si virgini nonnunquam deerat, voluntas tamen largiendi sibi nunquam decrescebat. Mater autem ejus Bertilia, non modicum pecuniae thesaurum congregaverat: qui licet filiam non lateret, occultante matre locum, nihil tamen inde tulit ante mortem illius. Facta vero superstes parentum, illico pauperibus coepit matris thesaurum erogare. P
Abbreviated transcription (Latin):
sue cum magna diligentia regulari¬
ter in monasterio erudiebat: et ut do-¬
minum xp̃m sibi sponsum eligerent:
ab ip̃is infantie rudimentis diligent̾
edocebat. Harum una madelberta: al¬
tera uorabatur aldetrudis. Que uide¬
licet aldetrudis puella bone indolis
matertere sue mores et uitam satage¬
bat imitari: secusq pedes illius inde¬
sinent̾ actumbens. doctrina uite sici¬
ebat informari. Que cum multis
floreret uirtutib: humilitati preci¬
pue et obedientie detlita erat. Huic
aliqͣndo beata uirgo aldegundis prece¬
ꝑat. ut fragmenta cere coaceruaret
in unum: sollicita ne uel minima
rerum monast̾ii deperirent. Illa dicto
citius paruit. dispersa cere fragmen¬
ta collegit. ignem accendit: uas ene¬
um id est pelium cera plenũ super¬
imponit. Sed cum dominante flã¬
ma strues lignoꝵ iam combusta de¬
ciderent: acq catargo feruens ignis
ardore circumcincta in partem alte¬
ram declinaret. ac magis inde focus
exestuaret:timens uirguncula ne

Expanded text:
suae, cum magna diligentia regulariter in monasterio erudiebat, et ut Dominum Christum sibi sponsum eligerent, ab ipsis infantiae rudimentis diligenter edocebat. Harum una Madelberta, altera vocabatur Aldetrudis. Quae videlicet Aldetrudis, puella bonae indolis, materterae suae mores et vitam satagebat imitari, secusque pedes indesinenter accumbens, doctrina vitae sitiebat informari. Quae cum multis floreret virtutibus, humilitati praecipue et obedientiae dedita erat. Huic aliquando beata virgo Aldegundis praeceperat, ut fragmenta cerae coacervaret in unum, sollicita ne vel minima rerum monasterii deperirent. Illa dicto citius paruit, dispersa cerae fragmenta collegit, ignem accendit, vas aeneum, id est pelvim, cera plenum superimponit. Sed cum dominante flamma strues lignorum jam combusta deciderat, atque sartago fervens, ignis ardore circumcincta, in partem alteram declinaret, ac magis inde focus exaestuaret, timens virguncula, ne
Abbreviated transcription (Latin):
Tem nicostratus. et claudius. una
cum castorio. ⁊ uictorino. et sym¬
et ad urbis prefectum perducti st̃.
Erat autem iudex fabianus qͥ eos
hortatus est ad sacrificandũ. et per
decem dies. minis eos et blandici¬
is agens. in nullo penitus potuit
cõmouere. Tunc fecit de eis suggesti¬
tertio torqueri. Et cum nulla ra-¬
tione tormentis compulsi cederent:
ussit eos in medio mari precipites
dari. Immensis itaq artati pond̾i¬
b. pelagi fluctib dati sunt: ut
in loco mundo int̾ aquas coronã
martyrii celebrarent.

Expanded text:
tem Nicostratus et Claudius una cum Castorio et Victorino et Symet ad Urbis praefectum perducti. Erat judex Fabianus, qui eos hortabatur ad sacrificandum, et per decem dies minis eos et blanditiis agens in nullo penitus potuit commovere. Tunc fecit de iis suggestitertio torqueri. Cumque nulla ratione tormentis compulsi cederent, jussit eos in medio mari praecipites dari. Immensis igitur arctati ponderibus, pelagi fluctibus dati sunt, et in loco mundo inter aquas coronam martyrii celebrarunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tulamini: quia cum hiis uirginibus
lucidas sedes accepi: et illi sum iũcta
in celis. quem in t̾ris posita tota de¬
uotione dilexi. Et hiis dictis: ꝑtran¬
siit. Hec uisio publice ab om̃ib qui
ut post aliqͣntos annos ad constanti¬
am constantini augustini filiam hoc
factũ ab hiis qui uid̾ant narraret᷑.
Erat enim ip̃a constantia regina¬
uirgo prudentissima: sed ita obses-¬
sa uuln̾ib. ut a capite usq ad pedes

Expanded text:
atulamini; quia cum his virginibus atulamini; quia cum his virginibus lucidas sedes accepi, et illi sum juncta in coelis, quem in terris posita tota devotione dilexi. Et his dictis, pertransiit. 17. Haec visio publice ab omnibus, qui ut post aliquantos annos ad Constantiam Augusti filiam hoc factum ab his qui viderant, narraretur. Erat enim ipsa Constantia virgo prudentissima, sed ita obsessa vulneribus, ut a capite usque ad pedes
Abbreviated transcription (Latin):
q hora fit t̾remotꝰ uehementissimꝰ.
et cum nimia eẽt celi serenitas. tã¬
te coruschatões. tantaq fulgura. et
tonitrua extiterunt: ut pars maxi¬
ma insani pplĩ expiraret. Unde fc̃m
est: ut nullus penitus ex eo adue¬
nientib ad sepulchra sanctoꝵ ali¬
quas molestias excitaret. Ueniẽtes
autem parentes beatissime agne cũ
sacerdotib noctu. abstulerunt corpꝰ¬
scẽ emerentiane: et sepelierunt illud
in confinio agelli beatissime uirginis.
lum eius: uident in medio noctis si¬
lentio exercitũ uirginũ: que om̃s
auro textis cicladib indute. cum
ingenti lumine preibant. Inter qͣs
mili ueste fulgentẽ: et ad dexterã
itaq dum uiderent parentes eius
et qui simul erant: quasi stuporẽ
mentis incurrunt. Sed beata agnes
rogat scãs uirgines parumꝑ gradũ
figere: et stans parentibz suis dixit.
Uidete ne me quasi mortuam luge¬
atis. s congaudete michi atq congͣ¬

Expanded text:
que hora fit terrae motus vehementissimus; que hora fit terrae motus vehementissimus; et cum nimia esset coeli serenitas, tantae coruscationes, tantaque fulgura et tonitrua exstiterunt, ut pars maxima insani populi exspiraret. Unde factum est ut nullus penitus ex eo advenientibus ad sepulcra sanctorum aliquas molestias excitaret. Venientes autem parentes beatae Agnae virginis cum sacerdotibus nocte, abstulerunt corpus Emerentianae, et sepelierunt illud in confinio agelli beatissimae virginis crum ejus, vident in medio noctis silentio exercitum virginum, quae omnes auro intextis cycladis indutae cum ingenti lumine praeteribant: inter quas militer fulgentem, et ad dexteram  dum viderent parentes ejus, et qui simul erant, quasi stupore mentis detenti sunt. Sed beata Agnes rogat sanctas virgines parumper gradum figere, et stans parentibus suis dixit: Videte ne me mortuam lugeatis, sed congaudete mihi et congr
Abbreviated transcription (Latin):
complesset orationem : ita ignis ex¬
tinctus est. ut nec tepor incendii rema¬
exitu sui sanguinis roseo rubore ꝑ¬
fusam. xp̃c sibi et sponsam et marty¬
rem dedicauit. Parentes u̾o eius nul¬
lam penitus tristiciam habentes. cũ
om̃i gaudio abstulerunt corpꝰ eius:
et posuerunt in prediũ suum. non
longe ab urbe roma in uia que di¬
cit᷑ numentana. Ubi cum om̃is t᷑¬
ba xp̃ianoꝵ concurreret. insidias a
paganis perpessi sunt: et uidentes
ppłm infidelium superuenientem ar¬
matũ om̃s fugerunt. aliqͣnti u̾o la¬
stant̾ intrepida stabat immobilis: ⁊
hiis u̾bis exprobrauit eos dicẽs. Suꝑ¬
flui. miseri. caduci. atq atrocissimi. eos¬
qui deum om̃ipotentem colunt occidis¬
tis: et pro defensione lapidũ innocen¬
tes homines iugulastis. Hec et hiis
similia dum turbis furentib dice̾t.
lapidata est ab eis: et orans iuxta se
sanguine baptizata: que pro defensi¬
one iusticie dum confiteretur dñm.
mortẽ constant̾ excepit. Eadem deni¬

Expanded text:
Completa oratione ita omnis ignis exstinctus est, ut nec tepor quidem incendii remaexitu sanguinis sui rubore perfusam, Christus sibi sponsam et martyrem dedicavit. Parentes vero ejus nullam 483 penitus tristitiam habentes, cum omni gaudio abstulerunt corpus ejus, et posuerunt illud in praedio suo non longe ab Urbe, via quae dicitur Numentana. Ubi cum omnis turba christianorum concurreret, insidias a paganis perpessi sunt: et videntes populum infidelium supervenientem armatum, omnes fugerunt; aliquanti vero lastans stabat immobilis, et his verbis exprobrabat eis dicens: Superflui, miseri, caduci, atque atrocissimi, Deum omnipotentem colentes occiditis, et pro defensione lapidum homines innocentes jugulatis. Haec et his similia dum turbis furentibus diceret, lapidata est ab eis, et orans juxta sepsanguine sit baptizata, quae pro defensione justitiae, dum confiteretur Dominum, mortem constanter excepit. Eadem deni
Abbreviated transcription (Latin):
hanc uocem om̃s auruspices et tẽ¬
plorum pontifices conturbabantur:
et fit per eos uehementior qͣm fu̾at
sedicio ppłoꝵ: atq om̃s una uore cla¬
mabant. tolle magam. tolle male¬
ficam: que mentes mutat. et ani¬
mos alienat. Prefectus autem ui¬
dens tanta mirabilia obstupuit.
S u̾itus proscriptionem. si contra
temploꝵ pontifices ageret. et agnem
contra suas sententias defensaret.
uicarium ad sedicionem ppłi iudicẽ
dereliquit. Ip̃e autem tristis abscessit:
qd̃ eam non potuit post resuscitatõem
filii sui lib̾are. Tunc uicarius aspasi
nomine ppli sedicionem non ferens:
iussit in conspectu om̃ium ignem co¬
piosum accendi. et in meĩ io eam p̾ce¬
pit iactari flammnarũ. Quod cũ fuis¬
set impletũ: statim in duas partes
diuise sunt flamme: et huic acqz il¬
linc sediciosus ppłs exurebat. ip̃am
autem in nullo contigebat incendiũ.
diuinis reputantes:dabant fremitꝰ
intra se pplĩ et infinitos clamores

Expanded text:
hanc vocem omnes haruspices, et temhanc vocem omnes haruspices, et templorum pontifices conturbabantur, et fit per eos vehementior quam fuerat, seditio populorum, atque omnes una voce clamabant: Tolle magam, tolle maleficam, quae et mentes mutat, et animos alienat. Praefectus autem videns tanta mirabilia, obstupuit: sed veritus proscriptionem, si contra templorum pontifices ageret, et Agnem contra suas sententias defensaret, vicarium suum ad seditionem populi judicem dereliquit, ipse autem tristis abscessit, quod eam non potuit post resurrectionem filii sui liberare. Tunc vicarius Aspasius nomine, populi seditionem non ferens jussit in conspectu omnium ignem copiosum accendi, et in medium eam praecepit jactari flammarum. Quod cum fuisset impletum, statim in duas partes divisae sunt flammae, et hinc atque illinc seditiosos populos exurebant: ipsam autem penitus in nullo contingebat incendium. iciis reputantes, dabant fremitus inter se populi, et infinitos clamores
Abbreviated transcription (Latin):
blatum. Uidentes autẽ splendorẽ
anglicum adorabant om̃s et absce¬
debant illesi. hic autem impudens
statim ut ingressus est. seuire ce¬
pit et fremere. Cumq manũ suã
ad me contingendam aptaret. de
tus. In hoc apparebit quia non ma¬
gitis artib ista gessisti: si deprcata
fu̾is ip̃m angłm tuũ ut restituat
michi filium meũ sanũ. Cui beata
agnes respondit. licet fides ur̃a hec
impetrare ñ m̾eat᷑ a dño: tamen qͥa
uirtus dñi. mei iħu xp̃i manifeste¬
tur. egredimini foras. ut solito me¬
in oratione offeram. Cumq om̃s
iuuenem suscitaret. Orante autem
uit eam flentẽ. et confortans ani¬
mũ eius iuuenem suscitauit. Qui
egressus foras: cepit uoce pubłca.
clamare et dicere. Unus est d̾s in ce¬
e lo et in terra. et in mare: qui est d̾s
xp̃ianoꝵ. Nam om̃ia templa uana
sunt: et dii qui coluntur om̃s ua¬
ni sunt: et penitꝰ nec sibi possũt nͨ
aliis aliquod auxilium exhibere. Ad

Expanded text:
blatum. Videntes autem splendorem blatum. Videntes autem splendorem angelicum, adorabant omnes, et abscedebant illaesi: hic autem impudens statim ut ingressus est, saevire coepit et fremere; cumque manum suam ad me contingendam aptaret, dedtus: in hoc apparebit quia non magicis artibus ista gessisti, si deprecata fueris ipsum angelum, ut restituat mihi filium meum sanum. Cui beata Agnes respondit: Licet fides vestra hoc impetrare non mereatur a Domino; tamen quia virtus Domini mei Jesu Christi manifestetur, egredimini omnes foras, ut solitam ei orationem offeram. Cumque univ, ut juvenem suscitaret. Orante autem vit eam flentem, et confortans animum ejus, juvenem suscitavit. Qui egressus foras coepit voce publica clamare et dicere: Unus est Deus in coelo et in terra et in mari, qui est Deus christianorum; nam omnia templa vana sunt: dii qui coluntur, omnes vani sunt, et penitus nec sibi possunt, nec aliis aliquod auxilium exhibere. 12. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
attib ista meretrix. prefecti filiũ
int̾fecit. Fit repente concursus po¬
puloꝵ ad theatrum: et uaria fu¬
rentis ppłi acclamatio. Alii dicebãt
magam: alii nocentem: alii sacri¬
legam conclamabant. Prefectus
autem audiens filium suũ interis¬
se: cum ingenti tumultu. ac luctu
uenit ad theatrum: et ingressus lo¬
cum in quo corpus filii sui iacebat
ex anime cum ingenti clamore dice¬
bat beatissime uirgini. Crudelissima
omniũ feminarum: ad filium me¬
um uoluisti apodixen tue artis ma¬
gice demonstrare: Et cum talia et
huiuscemodi u̾ba repeteret. ⁊ causas
mortis eius ab ea uehement̾ inqͥre¬
ret: ait ad eum beatissima uͥgo ag¬
nes. Ille cuius uoluntatem uolebat
ꝑficere: ip̃e in eum potestatem acce¬
pit. Quare autem qui ad me ingres¬
dederunt honorem deo. qui mͥ misit
anglm suum:qui et induit me
hoc indumento miscd̃ie sue et cu-¬
stodiuit corpus meñ quod ab ip̃is
cunabulis xp̃o consetratum ẽ et o¬

Expanded text:
artibus ista meretrix praefecti filium artibus ista meretrix praefecti filium interfecit. Fit repente concursus populorum ad theatrum, et varia furentis populi acclamatio. Alii dicebant magam, alii innocentem, alii sacrilegam conclamabant. 10. Praefectus autem audiens filium suum interiisse, cum 482 ingenti tumultu ac luctu venit ad theatrum; et ingressus locum, in quo corpus filii ejus jacebat exanime, cum magno clamore dicebat beatissimae virgini: Crudelissima omnium feminarum, ad filium meum voluisti apodixin tuae artis magicae demonstrare; et cum talia atque alia hujuscemodi innecteret, et causam mortis ejus ab ea vehementer inquireret, ait ad eum beatissima Agnes: Ille cujus voluntatem volebat perficere, ipse in eum potestatem accepit. Quare autem omnes qui ad me ingresdederunt honorem Deo, qui misit angelum suum, et induit me hoc indumento misericordiae suae, et custodivit corpus meum, quod ab ipsis cunabulis Christo consecratum est et o
Abbreviated transcription (Latin):
anglitis p̾paratũ. Interea lupanar
ad locum cum sodalib suis iuuen¬
culis: quasi insultaturꝰ puelle: cũ
quibz libinis sue posse credebat lu¬
dibrium exercere. Sed ingressus an¬
te se pueros feruentes et tͦpit̾ seui¬
entes cum nimia admiratõe et
ingenti ueneratione egressos: cepit
impudent̾ arguere atq uanos et
molles ac miseros iudicare. Et ir¬
ridens eos. locum ubi uirgo ora¬
bat audact̾ ingressus est: et uidẽs
tantũ lumen cirta eam. ñ dedit
honoremdeo: sed irru¬
ens in ip̃o lumine priusqͣm eã
manu contingeret. cecidit in faci¬
em suam. et prefocatus est a dyabo¬
lo et expirauit. Uidentes autẽ so¬
cii eius quod moras intus innec¬
teret. putabant obscenis eum ope¬
rib occupatũ. Et ingrediens unus
de iuuenibz qui ei familiarior erat.
quasi congratulaturꝰ insultatõni
eius: et mortuũ eum inueniens.
exclamauit uoce magna dicens.Pi¬
isimi romani succurrite: magicis

Expanded text:
manibus praeparatum. Interea lupanar manibus praeparatum. Interea lupanar ad locum cum sodalibus suis juvenculis, quasi insultaturus puellae, cum quibus libidinis suae se posse credebat ludibrium exercere: sed ingressus ut misit ante se pueros ferventes et turpiter saevientes, cum nimia autem veneratione et ingenti admiratione egressos coepit impotentes arguere, atque vanos et molles ac miseros judicare. Et irridens eos, locum in quo virgo adorabat, audacter ingressus est: et videns tantum lumen circa eam, non dedit honorem Deo: sed irruens in ipsum lumen, priusquam vel manu eam contingeret, cecidit in faciem suam, et praefocatus a diabolo exspiravit. Videntes autem socii ejus, quod moras intus innecteret, putabant obscoenis eum operibus occupatum. Et ingrediens unus ex juvenibus, qui ei familiarior erat, ut quasi congratularetur insultationi ejus, et mortuum eum inveniens, exclamavit voce magna, dicens: Piissimi Romani, succurrite: magicis
Abbreviated transcription (Latin):
conterant᷑. s ut confundant᷑ et pe¬
reant in eternũ. Ad hec insanus
diis blasphemiam inferentem scor
tum lupanarib datam. Statĩ aut̃¬
ut spoliata est: crine resoluto tantã
densitatẽ capillis eius grã diuina
concessit: ut melius eoꝵ fimbriis ui¬
deretur qmͣ uestib tecta. Ingressai
gitur turpitudinis locum. angłm
dñi illic ita preparatũ inuenit.: ut
circundaret eam immenso lumitie.
ita ut nullus posset eam pre splẽ
gebat enim tota cellula illa. qua¬
si radians sol in uirtute sua: et
luisset: tanto sui uisus faciẽ ob¬
tundebat. Cumq se in orationẽ
dño prostrauisset: apparuit ante
oculos eius stola candidissima: et
apprehendens eam induit se ⁊dixit.
in numero ancillarũ tuarũ compu¬
tas: uestem hãc michi largiri prece¬
pisti. Ita namq ad mensuram cor¬
pusculi aptum erat indumentũ:
et ita nimio candore conspicuũ. ut
nullus dubitaret hoc nisi manib

Expanded text:
fundantur sed ut confundantur . et pefundantur sed ut confundantur . et pereant in aeternum .| Simfronius diis blasphemiam inferentem, scortum traditam lupanaribut spoliata et crine soluta est, tantam densitatem capillis ejus divina gratia concessit, ut melius videretur fimbriis eorum, quam vestibus tecta. Ingressa autem turpitudinis locum, angelum Domini illic ita paratum invenit, ut circumdaret eam immenso lumine, ita ut nullus posset eam prae splengebat enim tota cella illa, quasi radians sol in virtute sua; et luisset, tanto sui visus aciem obtundebat. Cumque se in orationem Domino prostravisset, apparuit ante oculos ejus stola candidissima, et apprehendens eam induit se, et dixiin numero ancillarum tuarum computans, vestem hanc mihi largiri praecepisti. Ita namque ad mensuram corpusculi ejus aptum erat indumentum, et ita nimio candore conspicuum, ut nullus dubitaret hoc angelicis
Abbreviated transcription (Latin):
in te ꝑferre confidas. Inde ut dixi:
aut sacrifica dee ueste ad laudem ge¬
neris tui: aut ad ignominiam na¬
taliũ tuoꝵ eris publice abiectõnis
scortũ. Tunc beata agnes cum ingẽ¬
ti constantia dixit. Si scires quis
est deus m̾s non tu ista ex tuo ore
proferres. Unde quia ego noui uir¬
tutem dñi mei ih̃u xp̃i. secura con¬
tempno minas tuas. credens quod
neq sacrificem ydolis: neq polluar
sordib alienis. Mecũ enĩ habeo c̾to¬
dem corporis mei angelum dñi. Nã
unigenitus dei filius quem igno¬
ras. murus mͥ est inexpugnabłis
et custos michi est. nunqͣm dormiẽs.
et defensor michi est. nunqͣm defici¬
ens:dii autem tui aut erei sunt
homimi: aut lapidei. ex quibus
sternunt᷑. Diuinitas autẽ non ĩ
lapidib habitat uanis: sed in celis:
non in ere aut in aliquo metallo:
similes tui nisi ab istoꝵ cultura
ut formarent᷑: sic colentes eos perpe¬
tuo incendio conflabunt᷑. non ut

Expanded text:
te posse perferre confidas. Unde, ut dixi, te posse perferre confidas. Unde, ut dixi, aut sacrifica deae Vestae ad laudem generis tui: aut ad ignominiam natalium tuorum eris publicae abjectionis scortum. Tunc beata Agnes cum ingenti constantia dixit: Si scires quis est Deus meus, non ista ex ore tuo proferres. Unde ego, quia novi virtutem Domini mei Jesu Christi, secura contemno minas tuas, credens quod neque sacrificem idolis tuis, neque polluar sordibus alienis; mecum enim habeo custodem corporis mei angelum Domini. Nam unigenitus Dei Filius, quem ignoras, murus est mihi inexpugnabilis, et custos mihi est numquam dormiens, et defensor mihi est numquam deficiens: dii autem tui aut aerei sunt, hominum: aut lapidei, ex quibus sternuntur. Diuinitas ergo . non in lapidi| bus uanis habitat . sed in caelis non in aera Aut in aliquo me| tallo ssimilis tui . nisi| ab istorum culture ut cole| rentur . sic colentis eos perpetuo incendio conflabuntur . non ut|
Abbreviated transcription (Latin):
rias summi dei ceruices meas ua¬
nis lapidib inclinare: Audiens
Cupio consultum prebere infanti¬
e tue. et adhuc te deos blaspheman¬
tem idcirto differo quia annos tu¬
os infra sensum aspicio. Noli ergo
temetip̃am ita despicere: ut motus
deorum incurras. Beata agnes re¬
spondit. Noli infantiam corporalẽ
ita in me despice:ut putes me te
uelle habere ꝓpiciũ. fides enim nõ
in annis s in sensib gerit᷑: et ds̃
omp̃s mentes magis probat qmͣ e¬
tates. Deos autẽ tuos quorum me¬
motus incurre̾ non uis. ip̃is irasci
ꝑmitte. ip̃is loqui. ip̃i hoc mͥ preci¬
piant: ip̃i uibeant se coli. ip̃i iubeãt
hoc tend̾e quod impetrare non pot̾is:
quicquid tͥ uidetur exerce. Simphro¬
nius prefectus dixit. Unum tibi e
dee ueste sacrifica: aut cum mere¬
tricib scortabis. in cuntubermo lu¬
panari. Et longe a te erunt xp̃iani.
qui te ita magicis artib imbuert̃:
ut hanc calamitatẽ intrepido aĩo

Expanded text:
riam summi Dei cervicem meam variam summi Dei cervicem meam vanis lapidibus inclinare? 6. Audiens Cupio praebere consultum infantiae tuae, et adhuc te deos blasphemantem idcirco differo, quia annos tuos infra sensum aspicio. Noli ergo temetipsam ita despicere, ut motus deorum incurras. Beata Agnes respondit: Noli infantiam corporalem ita in me despicere, ut putes me te velle habere propitium. Fides enim non in annis, sed in sensibus geritur: et Deus omnipotens mentes magis comprobat, quam aetates. Deos autem tuos, quorum motus me incurrere 481 non vis; ipsis irasci permitte, ipsis loqui jube: ipsi hoc mihi praecipiant, ipsi jubeant se coli, ipsi jubeant o te tendere, quod impetrare non poteris, quidquid tibi videtur, exerce. 7. Symphronius praefectus dixit: Unum tibi e deae Vestae sacrifica, aut cum meretricibus scortaberis in contubernio lupanari. Et longe erunt a te christiani, qui te ita magicis artibus imbuerunt, ut hanc calamitatem intrepido animo
Abbreviated transcription (Latin):
die agnem sibi presentari iubet. et
iterũ atq iterum repetendo cepit re
plicare de uiuenis amore sermonem.
Cũq omnis sermo eius casso labo¬
re defic̾et: adsisti eam it̾um suis
tribunalib iussit. Cui et dixit. Su¬
ꝑsticio xp̃ianoꝵ de quorũ te magi¬
cis artib iactas. nisi a te fu̾it se¬
gregata. non potĩs insaniã abicere:
silus prebere consensum. Unde te
ad uen̾abilem deam uestẽ proꝑa¬
re necesse est. ut si ꝑseu̾antia uir¬
ginitatis placet ei die nocteq sacͥ¬
ficiis reu̾endis insistas. Ad hec bea¬
ta agnes respondit. Si filiũ tuum
qͣmuis iniquo amore uexatũ tam̃
uiuentem hominẽ recusaui. utiq¬
hominem qui est et rationis capax.
qui et audire et palpare et ambula¬
re potest. et flore lucis huius cum
bonis ꝑfrui. Si ergo hunc causa a¬
moris xp̃i nulla possum ratione
respitere: quomodo possum ydola
muta ⁊ surda et sine sẽsu
et sine anima colere. et ad iniu¬

Expanded text:
die Agnem sibi praesentari jubet: et die Agnem sibi praesentari jubet: et iterum iterumque repetens, replicare coepit de juvenis amore sermonem. 5. Cumque omnes sermones ejus casso labore deficerent, sisti eam suis tribunalibus jussit, cui et dixit: Superstitio christianorum, de quorum te magicis artibus jactas, nisi a te fuerit segregata, non poteris insaniam abjicere siliis praebere consensum. Unde te ad venerabilem deam Vestam properare necesse est, et si perseverantia virginitatis placet, ejus die nocteque sacrificiis reverendis insistas. Ad haec beata Agnes respondit: Si filium tuum, quamvis iniquo amore vexatum, tamen viventem hominem recusavi: hominem utique qui est rationis capax, qui et audire, et videre, et palpare, et ambulare potest, et fulgore lucis hujus cum bonis perfrui: si ergo hunc causa amoris Christi nulla possum ratione respicere; quomodo possum idola muta et surda, et sine sensu et sine anima colere, et ad inju