comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plcuerat enim gł a dñi domũ
diͣ. Tunc salomon ait Dominꝰ
pollicitus est ut habitaret in ca¬
ligine. Ego autem ȩdificaui do¬
mum nomini cuis. ut habita¬
ret ibi in ꝑpetuum. Et conuer¬
tit faciem suam. & benedixit
uniuersam multitudinẽ isrł.
Nam omnis turba stabat inten¬
ta. & ait. Benedictus dñs as isrł:
qui quod locutus est dauid pa¬
tri meo. oꝑe compleuit dicens.
A die qua edupi populum me¬
um de terra ȩgypti: non elegi
eiuitatem decunctis tribubus
ispł: ut ȩdificaretur mea domus
nomini meo: neq elegi qu̾cquã
altum uirum. ut esset dłlix in
populo inco ifrł. Sed elegi hie¬
rusalem. tit sit nomen incũ in
ea. ce elegi dauud: tit constitue¬
Cumq fuisset uoluntas daud
patris mei. ut edificaret domũ
nomini dñi dĩ isrł: dixit dñs
ad cum. Quia hec suit uolun¬
tas tua. ut edificares domum
nomini meo: bene quidem fe¬
luntatem. Sed non tu edifica¬
bis domũ: uerum filius tuus.
qui egredictur de lumbis tuis.

Expanded text:
pleverat enim gloria Domini domum pleverat enim gloria Domini domum Dei tunc Salomon ait Dominus pollicitus est ut habitaret in caligine ego autem aedificavi domum nomini eius ut habitaret ibi in perpetuum et convertit faciem suam et benedixit universae multitudini Israhel nam omnis turba stabat intenta et ait benedictus Dominus Deus Israhel qui quod locutus est David patri meo opere conplevit dicens a die qua eduxi populum meum de terra Aegypti non elegi civitatem de cunctis tribubus Israhel ut aedificaretur in ea domus nomini meo neque elegi quemquam alium virum ut esset dux in populo meo Israhel sed elegi Hierusalem ut sit nomen meum in ea et elegi David ut constituecumqut aedificaret domum nomini Domini Dei Israel, dixit Dominus ad eum: Quia haec fuit voluntas tua, ut aedificares domum nomini meo, bene quidem fejuscemodi: sed non tu aedificabis domum: verum filius tuus, qui egredietur de lumbis tuis,
Abbreviated transcription (Latin):
due tabule. quas posucrat moy¬
ses in orcb. quando legem dedit
dñs filiis isrł egredicutib exegyp¬
to: egressis sacerdocib de scu̾ario:
omnes enun sacerdotes qui ibi po¬
tuerant inueniri. scĩficati sunt.
Nec adhuc in illo tempore uices
& ministtrioꝵ ordo inter eos di¬
uisus erat. Tam leuitȩ quam can¬
tores. id ẽ & qui sub asaph erant.
ce qui sub eman. & qui sub idi¬
thun: filii & fr̃s eoꝵ uestiti bis¬
sinis. cymbalis. & psalteriis. &
eytharis: concrepabant stantes
adorientalem plagam altaris.
ce cum eis sacerdotes centum
uiginti canentes tubis. Igitur
cunctis parutr & tubis &e uoce.¬
& cymbalis &e organis ce diuer¬
si generis musicoꝵ concinentib.
ce uiocẽ in sublime tollentibus:
longe sonitus audiebatur Ita
ut cum dño laudare cepissent
& dicere. confitemini dño qm̾¬
bonus. qm̃ inȩternum miscd̾a
eius: impleretur domus di nu¬
be. nec possent sacerdotes starc.
&e ministrare ꝓpt᷑ caliginẽ: com¬

Expanded text:
duae tabulae, quas posuerat Moduae tabulae, quas posuerat Moses in Horeb, quando legem dedit Dominus filiis Israel egredientibus ex Aegypto. Egressis autem sacerdotibus de sanctuario: omnes enim sacerdotes, qui ibi potuerant inveniri, sanctificati sunt: Nec adhuc in illo tempore vices, et ministeriorum ordo inter eos divisus erat. Tam Levitae quam cantores, id est, et qui sub Asaph erant, et qui sub Eman, et qui sub Idithun, filii, et fratres eorum, vestiti byssinis, cymbalis, et psalteriis, et citharis concrepabant, stantes ad orientalem plagam altaris, et cum eis sacerdotes centum viginti canentes tubis. Igitur cunctis pariter, et tubis,  cymbalis et organis, et diversi generis musicorum concinentibus, et vocem in sublime tollentibus, longe sonitus auditur, ut cum Dominum laudare coepissent et dicerent: Confitemini Domoniam in aeternum misericordia eius impleretur domus Domini nube nec possent sacerdotes stare et ministrare propter caliginem con
Abbreviated transcription (Latin):
indie sollempni mensis septimi.
Cumq uenissent cuncti senioꝵ
isrb portauerunt leuitȩ arcam:
ce intulerunt cam. & omnt̃ para¬
turam tabernaculi. Porro uasa
sc̃uarii quȩ erant in tabernaculo:
portauerunt sacerdotes cum leui¬
tis.Rex autem salomon &e uniu̾¬
sus cetus isrł. & omnes qui fue¬
rant congregati ante arcam: im¬
molabant arietes & boues absq
ullo numero: tanta enim erat
multitudo uictimarũ. Et incu¬
lerunt sacerdo tes arcam fȩderis
dñi inlocum suum. id est ad o¬
raculum templi in sc̃ascõꝵ sub¬
ter alas cherubin: ita ut cheru¬
bin expanderent alas suas suꝑ
locum in quo posita erat arca.
ce ipsam arcam tegerent cum ueo¬
tibus euis Uectium autem qui¬
bus portabatur arca quia pau¬
lulum iongiores erant: capita
parebant ante oraculum. diuero
quis paululum fuisset extrinsecus:
cos uidert non poterat. Fuit itaq
arca ibi. usq in presentẽ diem.
Nichilꝙ erat aliud in arca. nisi

Expanded text:
in die solemni mensis septimi. in die solemni mensis septimi. Cumque venissent cuncti seniorum Israel, portaverunt Levitae arcam, et intulerunt eam, et omnem paraturam tabernaculi. Porro vasa sanctuarii, quae erant in tabernaculo, portaverunt sacerdotes cum Levitis. Rex autem Salomon, et universus coetus Israel, et omnes qui fuerant congregati ante arcam, immolabant arietes, et boves absque ullo numero: tanta enim erat multitudo victimarum. Et intulerunt sacerdotes arcam foederis Domini in locum suum, id est, ad oraculum templi, in sancta sanctorum subter alas cherubim: ita ut cherubim expanderent alas suas super locum, in quo posita erat arca, et ipsam arcam tegerent cum vectibus ejus. Vectium autem, quibus portabatur arca, quia paululum longiores erant, capita parebant ante oraculum: si vero quis paululum fuisset extrinsecus, eos videre non poterat. Fuit itaque arca ibi usque in praesentem diem: Nihilque erat aliud in arca, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ce sarcdatha. Erat autem mul¬
titudo uasoꝵ innumerabilis: ita
ut ignorantur pondus eris. Fec̃¬
q salomon omnia uasa domus
dĩ. & altare aureum & mensas:
&e suꝑ eas panes ꝓposionis. Can¬
delabra quoq cum lucernis su¬
is: tit lucerent ante oraculum.
iuxta ritum ex auro purissimo.
Et florentia quędam ce lucernas
&e forcipes aureos. omnia de au¬
ro mundissimo facta sunt.
Truniamateria quoq & turi¬
bula ce fialas &e mortariola:
ex auroͣpu rissimo. Et ostia
celauit templi interioris. id est
fectis aurea. Sicq completum
est omne opus. quod fecit salo
tur salomon om̃ia quȩ uoue¬
rat dauid pater suus: argentũ
ce aurum. & uniuersa uasa po¬
suit inthesauris domus dei.
Postque congregauit maiores.
natu isrł. & cunctos pͥncipes
tribuum. & capita familiarũ
de fius isrł in hierłm: ut ad du¬
cerent arcam fȩderis dñt ale enu¬
tate a auid quȩ est syon. uener̾t
igitur ad regem omnes uiriisrł.

Expanded text:
et Saredatha. Erat autem mulet Saredatha. Erat autem multitudo vasorum innumerabilis, ita ut ignoraretur pondus aeris. Fecitque Salomon omnia vasa domus Dei, et altare aureum, et mensas, et super eas panes propositionis: Candelabra quoque cum lucernis suis, ut lucerent ante oraculum juxta ritum, ex auro purissimo: Et florentia quaedam, et lucernas, et forcipes aureos: omnia de auro mundissimo facta sunt. Thymiamateria quoque, et thuribula, et phialas, et mortariola, ex auro purissimo. Et ostia caelavit templi interioris, id est,secus aurea. Sicque completum est omne opus, quod fecit Salomtur Salomon omnia, quae voverat David pater suus, argentum, et aurum, et universa vasa posuit in thesauris domus Dei. Post quae congregavit majores natu Israel, et cunctos principes tribuum, et capita familiarum de filiis Israel in Jerusalem, ut adducerent arcam foederis Domini de civitate David, quae est Sion. Venerunt igitur ad regem omnes viri Israel
Abbreviated transcription (Latin):
Nec non ce mensas decẽ: posuit q
eas intemplo. quinq adextris.
ce quinq asinistris. E ialas quo¬
q aureas centum. fecit etiam
atrium sacerdotum. & basilicã
grandem: &e ostia inbasilica. quȩ
texit ȩre. Porro mare posuit in
iatere dextro: contra orientem ad
meridiem. fecit autem hiram
lebetas quoq & creagras & fia¬
ias: & compleuit omne opus re¬
gis indomo dĩ. hoc est colump¬
nas duas. & epistilia: &e capita.
& quasi quȩdam retiacula.
quȩ capita tegerent suꝑ epistili¬
a. malagranata quoq quadra¬
ginta. & reciacula duo: ita ut
bini ordines malagranatoꝵ
singulis retiaculis ungerent᷑:
quȩ ꝓcegerent tpistilia. e capi¬
ta columpnarũ. Bases etiam fe¬
cit: & concas. quas suꝑ posuit
basibus. Mare unum. boues ꝙ
duodecim sub mari. & lebetas et
creagras ce fialas. Omnia uasa se¬
cit salomoni hiram pater eius
indomodisi. ex ere mundissimo.
In regione iordanis fudit ea rex
in argillosa terra: inter socchot

Expanded text:
Necnon et mensas decem: posuitque Necnon et mensas decem: posuitque eas in templo, quinque a dextris, et quinque a sinistris: Phialas quoque aureas centum. Fecit etiam atrium sacerdotum, et basilicam grandom: et ostia in Basilica, quae texit aere. Porro mare posuit in latere dextro contra orientem ad meridiem. Fecit autem Hiram lebetes, et creagras, et phialas: et complevit omne opus regis in domo Dei: Hoc est, columnas duas, et epistylia, et capita, et quasi quaedam retiacula, quae capita tegerent super epistylia. Malogranata quoque quadringenta, et retiacula duo, ita ut bini ordines malogranatorum singulis retiaculis jungerentur, quae protegerent epistylia et capita columnarum. Bases etiam fecit, et conchas, quas superposuit basibus. Mare unum, boves quoque duodecim sub mari. Et lebetas, et creagras, et phialas. Omnia vasa fecit Salomoni Hiram pater ejus in domo Domini ex aere mundissimo. In regione Jordanis fudit ea rex in argillosa terra, inter Sochot
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcircuittm: quinq cubitos ha¬
bebat alticudinis. & funiculus cri¬
ginta cubitoꝵ ambiebat grrum
cus. Similitudo quoq boum e¬
rat subter illud: & decem cubitis
quȩdam extrinsecus celaturȩ. qͥsi
duobus uersibus aluium maris
circuibant. Doues autem erant
fusiles: & ipsum mare suꝑ duode¬
cim boues impositum erat. Quo¬
rum tres respiciebant ad aquilo¬
nẽ: ce alii tres ad occidentem. Por¬
ro tres alii meridiem. & tres qui
reliqui erant oriente: mare ha¬
bentes suꝑ positum. Posteriora
autem borim: erant intrinsecus
sub mari. Porro uastitas eius ha
bium calicis. uel repandi lilii.
Capiebat quoq mensurȩ tria
milia metretas. Fecit quoq con¬
cas decẽ: & posuit quinq adextͥs.
ce quinq a sinistris. ut lauarent
in eis omnia quȩ in holo caustũ
oblaturi erant. Porro in mare
sacerdotes lauabantur. fecit autẽ
ce candelabra aurea decem: se¬
cundum speciem quam iusserat
fieri: & posuit ea in templo quin¬
q adextris. & quinq asinistris.

Expanded text:
rcuitum: quinque cubitos habebat altitudinis, et funiculus triginta cubitorum ambiebat gyrum ejus. Similitudo quoque boum erat subter illud, et decem culitis quaedam extrinsecus caelaturae, quasi duobus versibus alvum maris circumibant. Boves autem erant fusiles: Et ipsum mare super duodecim boves impositum erat, quorum tres respiciebant ad aquilonem, et alii tres ad occidentem: porro tres alii meridiem, et tres qui reliqui erant, orientem, mare habentes superpositum: posteriora autem boum erant intrinsecus sub mari. Porro vastitas ejus habbium calicis, vel repandi lilii: capiebatque mensurae tria millia metretas. Fecit quoque conchas decem: et posuit quinque a dextris, et quinque a sinistris, ut lavarent in eis omnia, quae in holocaustum oblaturi erant: Porro in mari sacerdotes lavabantur. Fecit autem et candelabra aurea decem, secundum speciem qua jussa erant fieri: et posuit ea in templo, quinque a dextris, et quinque a sinistris:
Abbreviated transcription (Latin):
tes inmnorib atos maͥorib. excep.¬
tis mayib abannis tͥb. & suꝑ hȩc
cunctis qͥ ingrediebant᷑ tẽplũ do¬
mini. Et quicqͥd ꝑdies singuloᷤ
conducebat in ministerio atq
obstruationibꝰ: upxta diuisioneᷤᷤ
suas sacerdotibꝰ ꝑ familias et le¬
uitis: auicestmo anno ce supͣ ꝑ
ordines ceturmas suas. uniu̾s:¬
q multitudimi tã uporibꝰ ꝙ li¬
beris eoꝵ utriꝰq sexus fidelit̾
cibi de his qͥ scĩficata fugrant
pͣbebant᷑. Sed et filioꝵ aaron
ꝑagros & suburbana urbuł
singularũ dispositi erant ui¬
ri: qui partes distribuerent
Liu̾so sexui masculino de sacel¬
dotib & leuitis. fẽcit gͦ et echias
unau̾sa quȩ diximꝰ inom̾i iuda.
oꝑatusq est bonũ & rectũ & ue

Expanded text:
oribus atque maioribus exceptis maribus ab annis tribus et supra cunctis qui ingrediebantur templum Domini et quicquid per dies singulos conducebat in ministerio atque observationibus iuxta divisiones suas sacerdotibus per familias et Levitis a vicesimo anno et supra per ordines et turmas suas universaeque multitudini tam uxoribus quam liberis eorum utriusque sexus fideliter cibi de his quae sanctificata fuerant praebebantur per agros, et suburbana urbium singularum, dispositi erant viri, qui partes distribuerent universo sexui masculino de sacerdotibus et Levitis. Fecit ergo Ezechias universa quae diximus, in omni Juda: operatusque est bonum et rect
Abbreviated transcription (Latin):
da courł. Qui postquam reces¬
sit adn̾o: detenderunt ei insidi¬
as in hierłm. Cumq fugisset in¬
lachis: miscrunt cr inter fecer
cum ibi. Reportantesq super
equos: sepelierunt eum cum pa¬
tribus suis incitritate dauid. Om¬
nis autẽ popłs uda filtũ eius o¬
ziam annoꝵ sedecim: consticuit
regem ꝓpatre suo amasia. Ipse
edificauit abilath: & restituit
eam dicioni iude postqiuam
dormuat tex cum patribus
sitis. Sedecim annoꝵ erat orias
cum regnare cȩpisset. & quinqͦ¬
ginta dirobꝰ annis regnauit in
hierłm. Nomen matris eius hie

Expanded text:
da et Israhel qui postquam recesda et Israhel qui postquam recessit a Domino tetenderunt ei insidias in Hierusalem cumque fugisset Lachis miserunt et interfecerunt eum ibi reportantesque super equos sepelierunt eum cum patribus suis in civitate David omnis autem populus Iuda filium eius Oziam annorum sedecim constituit regem pro patre suo Amasia ipse aedificavit Ahilath et restituit eam dicioni Iudae postquam dormivit rex cum patribus suis sedecim annorum erat Ozias cum regnare coepisset et quinquaginta duobus annis regnavit in Hierusalem nomen matri
Abbreviated transcription (Latin):
sum te ꝓuocas. ut cacdas tu ce
iudas tecum: Noluit audi¬
te amasias: eo quod dñi essit
uoluntas. ut traderetur in
manib hostium. ꝓpter deos
edom. Ascendit igitur ioas
rex isrł: & mutuo sibi prebu¬
ere conspectus. Amasias autẽ
rex uida: erat inbechsames
iudȩ. Corruitq uidas coram
isrł: & fugit intaber nactila
sua. Porro amasiam regem
iuda filium ioas filii ioachat:
cepit ioas rex isrł inbechsames.
ce duxit in bicrłm. Destruxit¬
q muros eius aporta ephra¬
im usq ad portam anguli. qͦ¬
dringentis cubitis. Omnc quo¬
ꝙ aurũ ce argintum & unit̾ͥi¬
sa uasa quȩ reppererat in do¬
mo diii cr apud obed edom in
thesauris etiam domus regi¬
e. necmon &e filios obsidum re¬
duxit in samariã. Uixit autem
amasia filuuis ioas rex uida. pͦ¬
quam mortuus ẽ. ioas filius io.¬
achat rex isrł: quindecim an¬
nis. Reliqua uero sermonum
amasiȩ prioꝵ ac nouissimoꝵ:
scripta sunt in libro regum iu¬

Expanded text:
rsum te provocas, ut cadas et tu, et rsum te provocas, ut cadas et tu, et Juda tecum? Noluit audire Amasias, eo quod Domini esset voluntas, ut traderetur in manibus hostium propter deos Edom. Ascendit igitur Joas rex Israel, et mutuos sibi praebuere conspectus: Arex Iuda erat in Bethsames Iudae corruitque Iudas coram Israhel et fugit in tabernacula sua porro Amasiam regem Iuda filium Ioas filii Ioachaz cepit Ioas rex Israhel in Bethsames et adduxit in Hierusalem destruxitque murum eius a porta Ephraim usque ad portam Anguli quadringentis cubitis omne quoque aurum et argentum et universa vasa quae reppererat in domo Dei et apud Obededom in thesauris etiam domus regiae necnon et filios obsidum reduxit Samariam vixit autem Amasias filius Ioas rex Iuda postquam mortuus est Ioas filius Ioachaz rex Israhel quindecim annis reliqua vero sermonum Amasiae priorum et novissimorum scripta sunt in libro regum Iu
Abbreviated transcription (Latin):
milib. diripuit predam mag¬
nam. A masias uero post &¬
dem idumeoꝵ & allatos deos
filioꝵ seir: statuit eos malcos
sibi ce adorabat eos. &e illisa
aolebat incensum. Quamo.¬
brem iratus dñs contra ama¬
fiam: misit ad illum ꝓphecã
qui cdiccret eisut adorasti deos.
qui non liberauerunt popłm
suritm dec manii tua. Cum hec
ille loqueretur: respondit ei
Quiesor. ne interficiam ce.Dis
cogitauerit dñs occidere deci
co fecisti hoc malum. et insu¬
ꝑ non adquieiusti consilio ne¬
o Igitur amasias rex tuda ini¬
to pessimo consilio: misit ad
Ioas filium ioachat filii hict
regem isr ł dictns. Ueni. uide¬
amus nos mutuo. At ille remi¬
sit nuntios dicens. Carduus
qui est inlibano. misit ad ce¬
erumn uibam dicns Dafliã
tuam filio mco uxortm. Et ec¬
ce: bestiȩ quȩ erant in silua li¬
bant: transierunt & conctlca¬
uerunt carduum. Dixisti. ꝑ¬
cussi edom: ce idcirco crigitur
cor tuum insuꝑbia. Sede in
domo tua. cur malum adu̾¬

Expanded text:
milibus diripuit praedam magmilibus diripuit praedam magnam Amasias vero post caedem Idumeorum et adlatos deos filiorum Seir statuit illos in deos sibi et adorabat eos et illis adolebat incensum quam ob rem iratus Dominus contra Amasiam misit ad illum prophetam qui diceret ei cur adorasti deos qui non liberaverunt populum suum de manu tua cumque haec ille loqueretur respondit ei quiesce ne interficicogitaverit Deus occidere te, quia fecisti hoc malum, et insuper non acquievisti consilio meo. Igitur Amasias rex Juda, inito pessimo consilio, misit ad Joas filium Joahaz filii Jeu, regem Israel, dicens: Veni, videamus nos mutuo. At ille remisit nuntium, dicens, Carduus, qui est in Libano, misit ad cedrum Libani, dicens: Da filiam tuam filio meo uxorem: et ecce bestiae, quae erant in silva Libani, transierunt, et conculcaverunt carduum. Dixisti: Percussi Edom, et idcirco erigitur cor tuum in superbiam: sede in domo tua, cur malum adve
Abbreviated transcription (Latin):
tis fans ephram. Quod si pu¬
tas in robore exercitus uella
consistere: superari te faciet
añs ab hostib. Dei quippe est
Diitq amasia ad horainẽ di.
Quid̃ ergo fiet de centum talen¬
tis quȩ dedi militib isrł: Et
respondit ei homo dĩ. Habet do¬
minus unde tibi dare possit
malto his plura. Separauit ita¬
ꝙ amasias epercitum qui uene¬
rãt᷑ acłerim ex ephraim : ut reli¬
teretur in locum suum. At illi
contra uidam uehementer ipa¬
tu reuiersi sunt in regionẽ suã
Porto amastas confichenter e¬
auxio populũ suum. & abiic
inuasiem saltnart᷑ ꝑcussito fi¬
uos seir decem milta. Et aliadle¬
cam milia uiroꝵ ꝯperunt fau
uida ⁊ adcuxertint ad p̃rup¬
tum cuiusdam petre. Precipi¬
tateruntq cos de sumino inp¬
apͥs. qui uniuersi ereptier unt.
Ar ille exercitus quem remise¬
tat amasias ne seum iret ad
prȩlium: diffustis est incud¬
tatib iucta ad samaria usc
Bechoron: ce interfectis tr ib

Expanded text:
tis filiis Ephraim: Quod si putis filiis Ephraim: Quod si putas in robore exercitus bella consistere, superari te faciet Deus ab hostibus: Dei quippe est Dixitque Amasias ad hominem Dei: Quid ergo fiet de centum talentis quae dedi militibus Israel? Et respondit ei homo Dei: Habet Dominus unde tibi dare possit multo his plura. Separavit itaque Amasias exercitum, qui venerat ad eum ex Ephraim, ut reverteretur in locum suum: At illi contra Judam vehementer irati, reversi sunt in regionem suam. porro Amasias confidenter eduxit populum suum et abiit in vallem Salinarum percussitque filios Seir decem milia et alia decem milia virorum ceperunt filii Iuda et adduxerunt ad praeruptum cuiusdam petrae praecipitaveruntque eos de summo in praeceps qui universi crepuerunt at ille exercitus quem remiserat Amasias ne secum iret ad proelium diffusus est in civitatibus Iuda a Samaria usque Bethoron et interfectis tribus
Abbreviated transcription (Latin):
annoꝵ erat amastas cum reg¬
nare cȩpisset: & uiginti nou̾e
annis regnauit in hierłm. No¬
men matris ioiaden de hieru¬
salem. fecitq bonum in cons¬
pectu dñi. uerutamen noͣ
in corde ꝑfecto. Cumq robo¬
ratum sibi uideret imperiũ:
iugulauit seruos qui occide¬
runt regem patrem suum.
sed filios eoꝵ non interfecit.
sicut scriptum est in libro le¬
gis moysi. ubi prȩcepit dñs
dicens. Non occidentur pa
tres pro filiis. neq filii ꝓpa
tribus suis. sed unusquisq
insuo peccato morietur. Con¬
gregauit igitur amasias ui¬
dam. &e constituit eos ꝑfami¬
uas tribunosq & centurio¬
nes intiniuerso uida ce ben¬
iamin. Et recensuit auigrn¬
ti annis sursum. inuenitq
triginta milia iuuenuꝰ qͥ
egrederentur ad pugnam.
&e tenerent hastam & clipe¬
um. Mercede quoq condux¬
it de isrł centum milia ro¬
bustoꝵ centum talentis ar¬
genti. Uenit autẽ homo di
ad uumice ant. Orep neegredi¬
alur cecum exercitus isut nou
est enimdĩs cum isrł. & cune¬

Expanded text:
 erat Amasias cum regnare coepisset et viginti novem annis regnavit in Hierusalem nomen matris eius Ioaden de Hierusalem fecitque bonum in conspectu Domini verumtamen non in corde perfecto cumque roboratum sibi videret imperium iugulavit servos qui occiderant regem patrem suum sed filios eorum non interfecit sicut scriptum est in libro legis Mosi ubi praecepit Dominus dicens non occidentres pro filiis, neque filii pro patribus suis, sed unusquisque in suo peccato morietur: Congregavit igitur Amasias Judam, et constituit eos per familias tribunosque et centuriones in universo Iuda et Beniamin et recensuit a viginti annis sursum invenitque triginta milia iuvenum qui egrederentur ad pugnam et tenerent hastam et clypeum mercede quoque conduxit de Israhel centum milia robustorum centum talentis argenti venit autem homo Dei ad illum et ait o rex ne egrediatur tecum exercituest enim Dominus cum Israel et cunc
Abbreviated transcription (Latin):
eptuaginca interpre¬
tum pura. & ut abeis
ingrecum uersa ẽ. eli¬
tio ꝑmanent: suꝑflu
e mi chromati epͣoꝵ sanctissime
atq doetissime impelleres. ut he¬
brea uolumisia latino sermone
transfert̃. Quod en̾i semel aures
hominũ occupauerat. & nascettiᷤᷤ

Expanded text:
eptuaginta interpretum pura, et ut ab eis in Graecum versa est, editio permaneret, superflue me, mi CHROMATI episcoporum sanctissime atque doctissime, impelleres, ut Hebraea volumina Latino sermone transferrem. Quod enim semel aures hominum occupaverat, et nascentis
Abbreviated transcription (Latin):
legit me potius quͣa patrem tuum.
&e quam omnẽ domũ eius. & p̃ce¬
pit mͥ ut essem dux suꝑ popłm dñi
isrł. Et ludam & uilior fiam plus
quam factus sum. & ero humilis
in ocłis meis. Et cum ancillis de qͥ¬
bus locuta es głosior apparẽbo.
Igitur michol filiȩ saul. non ẽ. na¬
tus filius usq ad diem mortis eiuis
Factum ẽ autẽ cum sedisset rex in
domosua. ct dñs dedisset ei reqͥem
undiq ab uniu̾sis in unicis suis:
dixit ad nachan ꝓpħam. Uidesne¬
quod eto habitem in domo cedri¬
na. ce arca di posita sit in medio
pellium: Dixitq nachan ad regẽ.
Dm̃e quod ẽ. in corde tuo. uade

Expanded text:
legit me, potius quam patrem tuum, legit me, potius quam patrem tuum, et quam omnem domum ejus; et praecepit mihi ut essem dux super populum DomiIsrahel et ludam et vilior fiam plus quam factus sum et ero humilis in oculis meis et cum ancillis de quibus locuta es gloriosior apparebo igitur Michol filiae Saul non est natus filius usque ad diem mortis suae factum est autem cum sedisset rex in domo sua et Dominus dedisset ei requiem undique ab universis inimicis suis dixit ad Nathan pquod ego habitem in domo cedrina, et arca Dei posita sit in medio pellium? Dixitque Nathan ad regem: Omne quod est in corde tuo, vade,
Abbreviated transcription (Latin):
tem dauid cum gaudio. Cumꝙ
arcam dñi. sex passus: immola¬
bant bouẽ ce ariectm. Et dauid
saltabat totis uiribus ante dñm.
Porro dauid erat accinctus ephod̃
lineo. Et dauid & om̃is domus is¬
ciuitatẽ dauid: michol filia saul.
ꝓspitiens ꝑ fenestram: nidit regẽ
dauid subsilientẽ atq saltantem
loco suo. in medio caber nacuili.
quod̃ tetendetat ei dauid. Et ob-¬
tulit dauid holocausta coram do¬
mino. ce pacifica. Cumq comples¬
set offerens holocausta ce pacifica:
benedixit popło innomine dni
exetcituũ. Et partitus est multitu¬
dini uniu̾ise isrł tam uiro quam
mulleri singulis colliridã panis
it omnis popłs. unusquisos indo¬
mũsuã. Reuersusq est dauid.
ut benediceret domui suȩ. e egres¬
sa michol filia saulinoccursum
dauid. ait. Quã głosus fuit hodie
rex urł. disco operiens se ante an¬
cillas seruoꝵ suoꝵ &e nudatus ẽ.
quasi si nudetur unus de scurris.
Dixitq dauid ad michol. uiuit
dñs. quia ludam ance dñm. qui e-¬

Expanded text:
um ni sex passus, immolabant bovem et arietem, et David saltabat totis viribus ante Dominum. Porro David accinctus erat ephod lineo. Et David et omnis domus Iscivitatem David, Michol filia Saul prospiciens per fenestram, vidit regem David subsilientem atque saltantem loco suo, in medio tabernaculi quod tetenderat ei David, et obtulit David holocausta coram Domino, et pacifica. Cumque complesset offerens holocaustum et pacifica, benedixit populo in nomine Domini exercituum. Et partitus est multitudini universae Israel, tam viro quam mulieri, singulis colliridam panis it omnis populus, unusquisque in domum suam. Reversusque est David ut benediceret domui suae, et egressa Michol odie rex Israel, discooperiens se ante ancillas servorum suorum, et nudatus est quasi nudetur unus de scurris. Dixitque David ad Michol: Vivit Dominus, quia ludam ante Dominum, qui e
Abbreviated transcription (Latin):
ascendas. sed gira post tergum
coꝵ. ce uenies ad eos exaduerso
pirou. Et cum audieris sonitum
gradientis in cacumine pirorũ.
tunc inibis prelium. quia tunc
eggrediecut dñs ante faciẽ tuã. ut
ꝑcuciat castra philistum. Fecit
itaq dauid sicut ei preceperat
añs. & ꝑ cussit philistum de ga¬
bae usq dum ueniat gerzer. Con¬
gregauit autẽ rursum dauid
om̃s electos ex isrł triginta mi¬
la. surrexitq & abiit: & uniu̾¬
sus popłs qui erat cumeo de ui¬
ris uida. ut ad ducerent arcam
c̃ĩ. suꝑ qua inuocatũ est nomen
ani exercituum. sedentis inche¬
ruibin suꝑ eam. Et imposuerunt
archam di suꝑ plaustrũ nou
tuleruntq eam ifidomo: mnina¬
aab qui erat in gabaa. Ora au¬
tem ce haio filii aminadab. mi

Expanded text:
stiim, sed gira post tergum eorum, et venies ad eos ex adverso pirorum; et cum audieris sonitum gradientis in cacumine pirorum, tunc inibis proelium quia tunc egredietur Dominus ante faciem tuam ut percutiat castra Philisthim fecit itaque David sicut ei praeceperat Dominus et percussit Philisthim de Gabee usque dum venias Gezer congregavit autem rursum David omnes electos ex Israhel triginta milia surrexitque et abiit et universus popris Juda, ut adducerent arcam Dei, super quam invocatum est nomen Domini exercituum, sedentis in Cherubim super eam. Et imposuerunt arcam Dei super plaustrum novum: tuleruntque eam de domo Abinadab, qui erat in Gabaa: Oza aute
Abbreviated transcription (Latin):
eam. Iratusq est indignatione dñs
contra oram. & ꝑcussit eum suꝑ
temeritatem. qui mortuus ẽ. ibi
iuxta arcam dĩ. Contristatus est¬
autẽ dauid. eo quo d ꝑcussisset do¬
minusoram. Et uocatũ ẽ. nomen
loci illius ꝑcussio ora usq indi¬
em hane. Et ex timuit dauid dñm
in die ila dicens. Quomodo ingre¬
dietur ad me arca dm̃ͤ Et noluit
deuertere ad se arcam dñi in ciui-¬
tatem dauid: sed deuerait eam in
domũ ob ed edom geth ȩi Et habi¬
taiit arca dñi in domo obed edom
gechei tribus mensibꝰ. Et benẽ¬
dixit dñs obed edom. & omnẽ do¬
mũ eius. Nuntiatumq ẽ. regi dđ̃:¬
quia benedix isset dñs obed edom.¬

Expanded text:
es iratusque est indignatione Dominus contra Ozam et percussit eum super temeritate qui mortuus est ibi iuxta arcam Dei contristatus autem est David eo quod percussisset Dominus Ozam et vocatum est nomen loci illius Percussio Oza usque in diem hanc et extimuit David Dominum in die illa dicens quomodo ingredietur ad me arca Domini et noluit devertere ad se arcam Domini in civitate David sed devertit eam in domo Obededom Getthei et habitavit arca Domini in domo Obededom Getthei tribus mensibus et benedixit Dominus Obededom et omnem domum eius nuntiatumque est regi David benedix
Abbreviated transcription (Latin):
g ce fecit iuxta u̾bum dñi. Cumq
abisset: sedit intorrente carith. qui
ẽ contra iordanem. Corui quoq de¬
ferebant panẽ ei & carnes mane.si¬
militer pane̾ & carnes uesꝑe. & bi¬
bebat de torrente. Post dies autẽ
siccat᷑ẽ. torens. non eni pluerat suꝑ¬

Expanded text:
 et fecit iuxta verbum Domini cumque abisset sedit in torrente Charith qui est contra Iordanem corvi quoque deferebant panem et carnes mane similiter panem et carnes vesperi et bibebat de torrente post dies autem siccatus est torrens non enim pluerat su
Abbreviated transcription (Latin):
ascendas. sed gira post tergum
coꝵ. ce uenies ad eos exaduerso
pirou. Et cum audieris sonitum
gradientis in cacumine pirorũ.
tunc inibis prelium. quia tunc
eggrediecut dñs ante faciẽ tuã. ut
ꝑcuciat castra philistum. Fecit
itaq dauid sicut ei preceperat
añs. & ꝑ cussit philistum de ga¬
bae usq dum ueniat gerzer. Con¬
gregauit autẽ rursum dauid
om̃s electos ex isrł triginta mi¬
la. surrexitq & abiit: & uniu̾¬
sus popłs qui erat cumeo de ui¬
ris uida. ut ad ducerent arcam
c̃ĩ. suꝑ qua inuocatũ est nomen
ani exercituum. sedentis inche¬
ruibin suꝑ eam. Et imposuerunt
archam di suꝑ plaustrũ nou¬

Expanded text:
stiim, sed gira post tergum eorum, et venies ad eos ex adverso pirorum; et cum audieris sonitum gradientis in cacumine pirorum, tunc inibis proelium quia tunc egredietur Dominus ante faciem tuam ut percutiat castra Philisthim fecit itaque David sicut ei praeceperat Dominus et percussit Philisthim de Gabee usque dum venias Gezer congregavit autem rursum David omnes electos ex Israhel triginta milia surrexitque et abiit et universus popris Juda, ut adducerent arcam Dei, super quam invocatum est nomen Dei exercituum sedentis in Cherubim super eam. Et imposuerunt arcam Dei super plaustrum no
Abbreviated transcription (Latin):
san uͦ constituit absalon ꝓioab. suꝑ
exercitũ. Amasa autẽ erat filius ui¬
ri qui uocabatur ⁊ethra. de iesreli.
Qui ingressus est ad abigail filiã
naas sororem saruiȩ. quȩ fuit ma¬
ter ioab. Et castra metatus ẽ. isrłs
cũ absalon. int̾ra galaad Cũq ue¬
nisset dã in castra: sobi filiꝰ naas de
rabbath filioꝵ ammon. & machir
filius ammihel delodabar. & ber¬
sellai galaidites de rogelim. obtu¬
lerunt ei stratoria. ce tapetia. & ua¬
sa. fictibia. frumentũ. & hordeui. &
farinã. polentã ce fabã. & lence̾. & fix

Expanded text:
constituit Absalom pro Ioab super exercitum Amasa autem erat filius viri qui vocabatur Iethra de Hiesreli qui ingressus est ad Abigail filiam Naas sororem Sarviae quae fuit mater Ioab et castrametatus est Israhel cum Absalom in terra Galaad cumque venisset David in Castra Sobi filius Naas de Rabbath filiorum Ammon et Machir filius Ammihel de Lodabar et Berzellai Galaadites de Rogelim obtulerunt ei stratoria et tappetia et vasa fictilia frumentum et hordeum et farinam pulentam et fabam et lentem
Abbreviated transcription (Latin):
nes sacrificio dñi. Samuhel autẽ
ministrabat ante faciem dñi pir¬
er accinctus ephot lineo. & tuni¬
cam paruam faciebat ei mater
sua. quam afferebat statutis di¬
ebus: ascendens cum uiro suo.
ut immolaret hostiam sollemnẽ.
Et b enedixit beli helcbanȩ t
uxori eus. dixitop. Reddat do¬
minus tibi semen de muliere
hac. ꝓfenore quod commodasti
dño. & abierunt in locũ sucm.
Uuitatut ergo dñs annã. & con¬
cepit & peperit tres filios & du¬
as filias. & magnificatus est puer
samubel apud dñm. Heli au¬
tem erat senex ualde. ce audiuit
omnia quȩ faciebant filii sui uni¬
uerso israbeli. & quomodo dor¬
miebant cum mulieribus quȩ
obseruabant ad ostium taberna.¬
culi. & dixit eis. Quare facitis
res huiuscemodi. quas eggo au¬
dio: res pessimas ab omni popło:
Nolite filii mei. non eñi est bona
fama qu̾a ego audio. ut trans¬
gredi faciatis popłm dm̃.i

Expanded text:
nes sacrificio Domini Samuhel autem nes sacrificio Domini Samuhel autem ministrabat ante faciem Domini puer accinctus ephod lineo et tunicam parvam faciebat ei mater sua quam adferebat statutis diebus ascendens cum viro suo ut immolaret hostiam sollemnem et benedixit Heli Helcanae et uxori eius dixitque reddat Dominus tibi semen de muliere hac pro fenore quod commodasti Domino et abierunt in locum suum visitavit ergo Dominus Annam et concepit et peperit tres filios et duas filias et magnificatus est puer Samuhel apud Dominum Heli autem erat senex valde et audivit omnia quae faciebant filii sui universo Israheli et quomodo dormiebant cum mulieribus quae observabant ad ostium tabernaculi et dixit eis quare facitis res huiuscemodi quas ego audio res pessimas ab omni populo nolite filii mi non enim est bona fama quam ego audio ut transgredi faciatis populum Domi
Abbreviated transcription (Latin):
cęlis tonabit. Dñs iudicabit fines
terrȩ: &e dabit imperium regi
suo. & sublimabit cornu xp̃i sui.
Et abiit kelchana ramatha
indomum suã. puer auteͥ erat
minister in conspectu dñi ante
faciem heli sacerdotis. Porro fi¬
lii heli filii belial. nescientes do¬
m inum neq officium sacerdo¬
tum ad popłm. Sed quicumq
sua. & mittebat eam inlebetem.
uel in caldariam aut in ollam:
siue in caccabtim. & omne quod
leuabat fuscmnula: collebat sa¬
cerdos sibi. Sic faciebant uniu̾¬
so israheli: uenientiũ insilo. Et¬
tam ancequã adolerent adipem:
ueniebat puer sacerdotis & dice¬
bat immolanti. Da mͥ carne̾. ut
coquam sacerdoti. Nonen̾i acci¬
piam ate carnẽ coctam: sel cru¬
aam. Dicebatq illi immolans.
Incendatur pͥmũ uxta morem
hodie adeps. & tolle tibi quan¬
tumcũq desiderat anima tua.
Qui respondens aiebat ei. Ncqͣ¬
quam. Nuxe eni. dabis. alioqͥn
tollam ui. Erat en̾i peccatum
pueroꝵ grande nimis coram do
mino. quia detrakebant homi¬

Expanded text:
nus judicabit fines terrae, et dabit imperium regi suo, et sublimabit cornu Christi sui. Et abiit Elcana Ramatha in domum suam: puer autem erat minister in conspectu Domini ante faciem Heli sacerdotis. T. V. Porro filii Heli, filii Belial, nescientes Dominum, neque officium sacerdotum ad populum; sed quicumquesua, et mittebat eam in lebetem, vel in caldariam, aut in ollam, sive in cacabum: et omne quod levabat fuscinula, tollebat sacerdos sibi. Sic faciebant universo Israeli venientium in Silo. Etiam antequam adolerent adipem, veniebat puer sacerdotis, et dicebat immolanti: Da mihi carnem, ut coquam sacerdoti: non enim accipiam a te carnem coctam, sed crudam. Dicebatque illi immolans: Incendatur primum juxta morem hodie adeps, et tolle tibi quantumcumque desiderat anima tua. Qui respondens aiebat ei: Nequaquam: nunc enim dabis, alioquin tollam vi. Erat ergo peccatum puerorum grande nimis coram Domino quia detrahebant homi
Abbreviated transcription (Latin):
thaim sophim de moir¬
te ephraim: & nomen
eius helcana.filius hie¬
roam filii helui. fili i thau. filii
suiph. ephratheus. Et habuit du¬
as uxores. nomen uni anna. ce
nomen sode fenenna. Fueruntq
fenennȩ filii:annȩ aute non e
rant liberi. Q ascendebat uir
ille de ciuitate sua statutis dieb.
ut adoraret & sacrificaret dño
exercituum insilo. Erant auteͣ¬
ibi duo filii heli. ophni & phine¬
es sacerdotes dñi. Uenit ergo
dies. & immolauit helcana. dedit¬
que fenenne uyori sue qr cune¬

Expanded text:
thaim Sophim de monte Effraym: et nomen ejus Helcana filius Hieroboam filii Heliu filii Thau: filii Suph Eufratheus: et habuit duas uxores. Nomen uni Anna: et nomen secunde Fenenna. Fueruntque Fenenne filii: Anne autem non et liberi. Et ascendebat vir ille de civitate sua statutis diebus: ut adoraret et sacrificaret Domino exercituum in Silo. Erant ibi autem duo filii Heli: Ofni et Finees sacerdotes Domini. Venit ergo dies ut immolaret Helcana. Deditque Fenenne uxori sue et cun
Abbreviated transcription (Latin):
bat panem semꝑ in conspectu eiꝰ.
cunctis diebus uitȩ suȩ. Annonã
quoq constituit ei absq inter¬
missione. quȩ d abatur ei arege ꝑ
singulos dics. omnib dieb uite suş.
Explicit liber regum quartꝰ. Incip̾¬

Expanded text:
bat panem semper in conspectu ejus cunctis diebus vitae suae. Annonam quoque constituit ei absque intermissione, quae et dabatur ei a rege per singulos dies omnibus diebus vitae suae. Expliciunt libr
Abbreviated transcription (Latin):
dam. seth. enos. cainan.
malelehel. iared̃. enoc.¬
in athusale. lamech.
noe. sem cham. ce la¬
pheth. filii iapheth:
gomer. magog. ma
dai. & iartan. thubal. mosoch. tiras.
Porro filui gomer. aschener & riphat.
& thogorma. filii autem iauan: he¬
lisa. & tharsis. cethim. & demanim.

Expanded text:
dam, Seth, Euos, Cainan Malaleel, Jared, Enoch, Mathusale, Lamech, Noe, Sem, Cham, et Japheth. Filii Japheth, Gomer Magog, et Madai, et Javan, Thubal, Mosoch, Thiras. Porro filii Gomer: Ascenez, et Riphath, et Thogorma. Filii autem Javan: Elisa et Thar
Abbreviated transcription (Latin):
ioas filium ioachat filis hleu
regem isrł dicens. Ueni. uide¬
amus nos mutuo. At ille remi¬
sit nuntios dicens. Carduus
qui est inlibano. misit ad ce¬
drum libani dicens. Da filiã¬

Expanded text:
Ioas filium Ioachaz filii Hieu regem Israhel dicens veni videamus nos mutuo at ille remisit nuntium dicens carduus qui est in Libano misit ad cedrum Libani dicens da filia
Abbreviated transcription (Latin):
susceperant. & post septuagnta
cellulas quȩ uulgo sine auctote iac¬
tantur singulas cellulas apcruere.
hocq in eccłiis legitur. quod septua¬
ginta nescierunt. cur me non sus¬
ciplant latini mei. qui in uiolata
editione uettri: ita noua condidi
ut laborem meu̾ hebrȩis. & quod

Expanded text:
susceperant, et post septuaginta susceperant, et post septuaginta cellulas, quae vulgo sine auctore jactantur, singulas cellulas aperuere, hocque in Ecclesiis legitur quod Septuaginta nescierunt, cur me non suscipiant Latini mei, qui inviolata Editione veteri ita novam condidi, ut laborem meum Hebraeis, et, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ȩtiã nr̃osilentio compbari. Nunc
uͦ cum ꝓuarietate regionũ diu̾¬
sa ferantur cremplaria & ger-¬
mana illa antiqua quȩ transiati¬
o corrupta sit atq uiolata: nri
arbitrii putas. aut eplurib ui-¬
dicare quid uerũ sit. aut nouũ
opus in uteri oꝑs condere: illudẽ¬
tibq iudȩis. cornicum ut dicit᷑
ocłos confringere. Alexandria
& egyptus in septuaginta suis.
csichium laudat auctorẽ. Cons¬
tantinopolis usq anthiochiam lu
boratos eusebius &e pampbilius uuil¬
gauerunt. totusq orbis hac inter
se trifaria uarietatẽ compugnat.
Et certe origenes non solũ exempla
composuit. quatuor editionũ ere¬
gione singula uerba describens: ut
unus dissentiens. statim cęteris int̾ se
consentientib arguatur. Sed qđ
maioris audaciȩ ẽ.: in editione sep¬
tuaginta theo ditionis ȩditionẽ
miscuit. asteriscis designans quę
minus fuerint. & uirgulis quȩ ex
suꝑfluo uideantur apposita Si igit᷑
aliis licuit non tenere quod semel

Expanded text:
ro silentio comprobari. Nunc vero, cum pro varietate regionum diversa ferantur exemplaria, et germana illa antiquaque translatio corrupta sit, atque violata: nostri arbitrii putas, aut e pluribus judicare quid verum sit, aut novum opus in veteri opere cudere, illudentibusque Judaeis, cornicum, ut dicitur, oculos configere. Alexandria et Aegyptus in Septuaginta suis Hesychium laudat auctorem: Constantinopolis usque Anthiochiam, Luboratos Eusebius et Pamphilus vulgaverunt; totusque orbis hac inter se trifaria varietate compugnat. Et certe Origenes non solum exemplaria composuit quatuor editionum, e regione singula verba describens, ut unus dissentiens, statim caeteris inter se consentientibus arguatur; sed, quod majoris audaciae est, in Editione Septuaginta Theodotionis Editionem miscuit, asteriscis designans quae minus ante fuerant, et virgulis quae ex superfluo videbantur apposita. Si igitur aliis licuit non tenere quod semel
Abbreviated transcription (Latin):
flumina de uentre etus fluent aquȩ
uiuȩ. utiq scriptum eͥ quod salua¬
tor scriptum ee testatur. ubi scriptũ
cͥ. septuaginta non habent: apocri¬
pha nescit ȩccłia. Ad hebreos igitur
reuertendum ẽ. unde ce dñs loquit᷑.
&e discipłiexempla p̃sumunt. Hec
pace ueterum loquor. & obtrecta¬
toribus meis tantum respondeo
qui canino dente me rodunt in
publico detrahentes. legentes in an¬
gulis. Idem &e accusatores ce defen¬
sores cum in aliis ꝓbent qđ in me
repbant. quasi uirtus &e uitiũ non
in reb sit sed cum auctore mutet᷑.
Cȩterum memini editionẽ septua¬
ginta translatoꝵ olim de greco
emendatam tribuisse me nr̃is. nec
inimicũ debere estimari. eoꝵ quos
inconuentu fratrũ semꝑ edissero.
Et quod nunc dabreiamin id est u̾¬
ba dierum interp̃tatus sum: idcir¬
co feci. ut in extricabiles moras &e
siluã nominũ quȩ scriptoꝵ confu¬
sa sunt uitio sensuũq barbariam.
aꝑtius &e ꝑu̾suum cola digerertm.

Expanded text:
aquae vivae . Utique scriptum est, quod Salvator scriptum esse testatur. Ubi scriptum est? Septuaginta non habent: apocrypha nescit Ecclesia. Ad Hebraeos igitur revertendum est, unde et Dominus loquitur, et discipuli exempla praesumunt. Haec pace veterum loquor, et obtrectatoribus meis tantum respondeo, qui canino dente me rodunt, in publico detrahentes; legentes in angulis, iidem et accusatores et defensores, cum in aliis probent quod in me reprobant: quasi virtus et vitium non in rebus sit, sed cum auctore mutetur. Caeterum memini, editionem Septuaginta Translatorum olim de Graeco emendatam tribuisse me nostris: nec inimicum debere aestimari eorum, quos in conventu fratrum semper edissero. Et quod nunc DABRE JAMIM  , id est, Verba dierum, interpretatus sum, idcirco feci, ut inextricabiles moras, et silvam nominum, quae scriptorum confusa sunt vitio, sensuumque barbariem, apertius et per versuum cola digererem:
Abbreviated transcription (Latin):
euangelio itile est deside¬
rantibus deum sic prima
uel media uel perfecta cog¬
apłi & opus euangelii &
dilectionem dei in̾ carne
nascentis & per uniuersa
legentes intelligant. atq¬
id in eo in quo apprehensi
sunt & ad prehendere ex

Expanded text:
Evangelio perutile est desiderantibus Deum, sic prima vel media vel perfecta cogt opus Evangelii, et dilectionem Dei in carne nascentis per universa legentes intelligant, atque in eo id, in quo apprehensi sunt et apprehe
Abbreviated transcription (Latin):
sit. cur us uocatio ao dm̃
duorum in generatione
xp̃i pr.cipia presumens
unius: uus prima cir¬
cumcisio incarne. aiteriꝰ
cuius secundum cor eler¬
ter denario triformiter
posito principium ac re

Expanded text:
i, cujus vocatio ad Deum duorum in generatione Christi principia praesumens: unius, cujus prima circumcisio in carne; alterius, cujus secundum cor elecmero triformiter posito, principium a cre
Abbreviated transcription (Latin):
tatione nominũ. nr̃am designa¬
re uoluit salutem.
n abraham. ille pat᷑ est om̃ium
credentiũ. atq om̃ibꝰ claudare
licitum ÷. ⁊ dicere abba piteꝵ
n isaaegaadiũ om̃iũ fioliũ. de qͦ
angłs cecinit. Eece anũtio uobis
gaudiũ magnũ. qerit õi ppło.

Expanded text:
tatione nominum nostram designare voluit salutem. In Abraham ille pater est omnium credentium, ad quem omnibus clamare licitum est, et dicere: Abba Pater ! In Isaac gaudium omnium fidelium, de quo angelus cecinit: Ecce annuntio vobis gaudium magnum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Ue autem uobis scribe et
pharisei hypocrite quia
clauditis regnum celorum
ante homines. Uos enim
non intratis. nec introeun¬
tes sinitis intrare. Ue
uobis scribe & pharisei hypo¬
crite quia circumitis mare¬
proselitum. & cum fuerit
factus facitis eum filium
gehenne duplo quam uos.
tis. Quicumq iurauerit per
templum nichil est. Qui aũt
iurauerit in auro templi
debet. & stulti & ceci quid
enim maius est. Aurum. an
templum quod sanctificat
aurum. & quicumq iura¬
uerit in altari nichil est.
Quicumq autem iurauerit
in dono quod est super illud
debet. Ceci quid enim maius
est. donum an altare quod
sanctificat donum: Qui
ergo uirat in altari uirat
ieo & in omnibus que suꝑ
illud sunt. & quicumq ura¬
uerit in templo. iurat in

Expanded text:
e autem uobis, scribae et Pharisaei hypocritae, quia eluditis regnum caelorum ante homines; uos enim non intratis, et neque introeuntes sinitis. uae uobis, scribae et Pharisaei hypocritae, quproselytum; cum autem feceritis, facitis eum filium gehennae duplo quam uos tis: quicumque juraverit per templum, nihil est: qui autem juraverit in auro templi, debitor est. Stulti et caeci, quid enim majus est, aurum, an templum quod sanctificat aurum? Et quicumque juraverit in altari, nihil est: quicumque autem juraverit in dono, quod est super illud, debet. Caeci, quid enim majus est, donum, an altare quod sanctificat donum? Qui ergo jurat in altari, jurat in eo, et in omnibus quae super illud sunt. Et quicumque juraverit in tem
Abbreviated transcription (Latin):
pondebunt ei iusti dicentes.
Domine quando te iudimꝰ
esurientem & pauimus.
sicientem & dedimus tibi¬
potum. Quando autem
te uidimus hospitem &
collegimus te: aut nudũ
& cooperuimus te : Aut
quando te iudimus in fir¬
mum aut in carcere & ue¬
nimus adte: & respondens
rex dicet. illis. amen lico¬

Expanded text:
i iusti dicentes: Domine, quando te uidimus esurientem, et pauimus; sitientem, et dedimus potum? Quando autem te uidimus hospitem. et collegimus te; aut nudum, et cooperuimus te? Aut quando te uidimus infirmum aut in carcere, et uenimus ad te? Et respondens rex dicet illis: A
Abbreviated transcription (Latin):
cdomo sua. et qui in agro
non reuertatur tollere
tunicam suam. Ue autem
p reg nantib & nutrien¬
tibus in illis diebus. Orate
autem ut non fiat fuga
ur̃a hieme uel sabbato. Erit
cunc tribulatio magna
qualis non fuit abmitio mun¬
di usq modo. neq fiet. et
nisi breuiati fuerint dies

Expanded text:
qui in agro non revertatur tollere tunicam suam vae autem praegnatibus et nutrientibus in illis diebus orate autem ut non fiat fuga vestra hieme vel sabbato erit enim tunc tribulatio magna qualis non fuit ab initio mundi usque modo neque fiet et nisi breviati fu
Abbreviated transcription (Latin):
iterum clamans uoce mag¬
na emisit sp̃m. et ecce ue¬
lum templi scissum est in
ouas partes a sumno usꝙ
deorsum. & terra mota est
&e petre seisse sunt & monu¬
menta aperta sunt & mul¬
ta corpora sc̃orum qui dor¬
mierant surrexerunt. Et

Expanded text:
esus clamans voce magna, emisit spiritum. 51. Et ecce velum templi scissum est in duas partes a summo usque deorsum, & terra mota est: & petrae scissae sunt, 52. & monumenta aperta sunt: & multa Corpora Sanctorum, qui dormierant, surrexerunt. Si
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt testimonia & non
respondit ei ad ullum uer¬
bum. ita ut miraretur pre¬
ses uehementer. Per diem
autem sollemnem consue¬
uerat prists dimictere
populo unum uinctum
quem uoluissent. habebat
autem tunc iunctum in¬
signem qui dicebatur ba
rabbas. Congregatis ergo
illis dixit pilatus. Quem
uultis dimittam uobis ba¬
rabbam an iħim qui dicit᷑
xp̃c. Sciebat enim quod
per inuidiam tradissent
eum. Sedẽte autem illo
pro tribunali misit ad.
illum uxor eius dicens.
llichil tibi & iusto illi. Mui¬
ta enim passa sum hodie
per uisum propter eum.
Principes autem sacercdotũ
& soniores per suaserunt
populis ut peterent ba¬
raban iħm uero perclerent

Expanded text:
testimonia? et non respondit ei ullum uerbum, ita ut miraretur praeses uehementer. per diem autem sollemnem consueuerat praeses dimittere populo unum uinctum, quem uoluissent. habebat autem tunc uinctum insignem, qui dicebaturabbas. Congregatis ergo illis, dixit Pilatus: Quem vultis dimittam vobis: Barabbam, an Jesum, qui dicitur us sciebat enim quod per invidiam tradidissent eum sedente autem illo pro tribunali misit ad illum uxor eius dicens nihil tibi et iusto illi multa enim passa sum hodie per visum propter eum princeps autem sacerdotum et seniores persuaserunt populis ut peterent Barabban Iesum vero perdere
Abbreviated transcription (Latin):
fecit se ipsum non potest sal¬
uum facere. Si rex isrł est
descendat nunc de eruce &
credimus ei. Confidit in deo
liberet nunc eum si uult.
dixit eñi quia dei filius sum.
Id ipsum autem & latrones
qui crucifixerant cum eo
in properabant ei. a sexta
autem hora tenebre facte
sunt super uniuersam
terram usq ad horam nonã
et circa horam nonam clama

Expanded text:
n potest salvum facere si rex Israhel est descendat nunc de cruce et credemus ei confidet in Deo liberet nunc eum si vult dixit enim quia Dei Filius sum id ipsum autem et latrones qui fixi erant cum eo inproperabant ei a sexta autem hora tenebrae factae sunt super universam terram usque ad horam nonam et circa ho