comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
g̾minabit iusticiã ⁊ laudẽ. corã
uniuersis gentib. Hoc ẽ ergo g̾men
iusticie: quod benedictione
auctũ adornat flos głe. At qͣn¬
te głe: Quanta sublimor cogi¬
tari pot̃: immo qͣnta nullomͦ
cogitari potest. Elos enĩ ascen¬
dit de radice iesse. Usq quo:uu-
ẽ magnificentia eius suꝑ celos:
ut sit germ̃ dñi in magnificẽtia
& gła: & fructus t̾re sublimis.
S quis nobis fructus. in hoc fru¬
ctu: Quis. nisi fructus benedic¬
tionis. de fructu benedicto: Ex
hoc enĩ semine. g̾mine. flore: fru
mo quidem quasi in semine. per
grãm uenie: deinde quasi in g̾¬
inine. per increm̃tum iusticie:
demium & in flore. per spem uł
adoptionẽ głe. A deo enim be¬
nedictus. et deo: hoc ẽ ut glori¬
ficetur deus in illo: nob̃ quoq
benedictus ẽ. ut ab eo benedic¬
ti glorificemur in illo. Quia ꝑ
repromissionẽ abrahe dictam.
benedictionẽ omniũ gentium
dedit illi ds̃: ut in munere be¬
nedictionis sit ip̃e nobis bene¬

Expanded text:
germinabit justitiam et laudem coram universis gentibus . Hoc est enim germen justitiae, quod benedictione auctum adornat flos gloriae. At quantae gloriae? Quanta sublimior cogitari potest, imo quanta nullo modo cogitari potest. Flos enim ascendit de radice Jesse. Usquequo? Utiest magnificentia ejus super coelos, ut sit germen Domini in magnificentia et gloria, et fructus terrae sublimis. Sed quis nobis fructus in hoc fructu? Quis nisi fructus benedictionis, de fructu benedicto? Ex hoc enim semine, germine, flore, frucmo quidem quasi in semine per gratiam veniae, deinde quasi in germine per incrementum justitiae, demum et in flore per spem vel adeptionem gloriae. A Deo enim benedictus, et in Deo, hoc est ut glorificetur Deus in illo; nobis quoque benedictus est, ut ab eo benedicti glorificemur in illo, qui per repromissionem Abrahae dictam, benedictionem omnium gentium dedit illi Deus, ut in munere benedictionis sit ipse nobis bene
Abbreviated transcription (Latin):
semine: Cur aut̃ sine semine. nisi
qͥd uirgo inuenta ẽ in ut̾o habens
de spiritu sc̃o: miro modo ꝯcipiẽs.
s a gignente ñ accipiens: Ipsa
enim de se substantiã carnis mi¬
nnstrauit: nec ẽ pollutus ex ea
carnẽ assumens. Hec ẽ ergo semi¬
nis benedictio: ubi nulla ÷ pecca¬
ti obligatio: ubi nulla ÷ propa¬
gate uł ꝯtracte iniquitatiꝰ origo.
Torma serui assumitur.sine con¬
ditione seruili: & peccati ĩmuni¬
tas in nascente. genuina ÷ lib̾¬
tas. liberaq ingenuitas: qua
solus liber÷ qui reos absoluit⁊
liberos facit. Huic autem benedi¬
ctioni. q̃ ÷ immunitas culpe: bene¬
dictio germinis adiungitur.q̃÷
plenitudo gr̃ẽ. perfecteq iusticie.
Solus enim inter hoĩes consum¬
matus inuenitur in õi bono: qr

Expanded text:
semine? Cur autem sine semine, nisi semine? Cur autem sine semine, nisi quod virgo inventa est in utero habens de Spiritu sancto, miroque modo concipiens, et a gignente non accipiens? Ipsa enim de se substantiam carnis ministravit; nec est pollutus ex ea carnem assumens. Hic est ergo seminis benedictio, ubi nulla est peccati obligatio, ubi nulla est propagatae vel contractae iniquitatis origo. Forma servi assumpta sine conditione servili, et peccati immunitas in nascente, gemina est libertas, liberaque ingenuitas, qua solus liber est, qui reos absolvit, et liberos facit. Huic autem benedictioni quae est immunitas culpae, benedictio germinis adjungitur, quae est plenitudo gratiae, perfectaeque justitiae. Solus enim inter homines consummatus inven
Abbreviated transcription (Latin):
a nobis sit semper benedicenda¬
Et benedictus fructus uentͥs tui.
huicangelice salutation qua ꝑ
singulos dies beatissimã uirginẽ
ea qua datur deuotione salutamꝰ:
adicere solemus. Et benedictꝰ fruc¬
tus uentris tui. Quã clausulam.
elysabeth post auirgine salutata.
quasi finem anglice salutatiõis
repetens: adietit dicens. Bñdicta
tu in mulierib: & benedictus fructꝰ
uentris tui. Hic ÷ fructus:de quo
isayas dicit. In dieilla erit germ̃
dñi in magnificentia ⁊ gła: ce fructꝰ
t̾re sublimis. Quis ÷ hic fructus:
nisi sc̃s isrł. qui ⁊ip̃e sem̃ ÷ abra¬
he. g̾men dñi. flos ascendens de
radice iesse. fructus uite quẽ cõ¬
municamus: Benedictus plane
in semine: benedictus in g̾mine:
benedictus in flore: benedictus in
fuit semen dauid: cur ñ xp̃c pie
credatur tunc factus ex semine
dauid. cum factus fuit ex muliere.
ex qua factus fuit sine semine⁊
uidelicet ex semine dauid sine

Expanded text:
a nobis sit semper benedicendaa nobis sit semper benedicenda. Benedictus fructus ventris tui . Huic angelicae salutationi, qua per singulos dies beatissimam Virginem, ea qua datur devotione salutamus, adjicere solemus, et benedictus fructus ventris tui. Quam clausulam Elizabeth post a virgine salutata, quasi finem angelicae salutationis repetens adjecit dicens: Benedicta tu inter mulieres, et benedictus fructus ventris tui. Hic est fructus, de quo Isaias dicit: In illa die erit germen Domini in magnificentia et gloria, et fructus terrae sublimis . Quis est hic fructus, nisi sanctus Israel, qui et ipse semen est Abrahae, germen Domini, et flos ascendens de radice Jesse, fructus vitae, quem communicavimus? Benedictus plane in semine, et benedictus in germine, benedictus in flore, benedictus in fuit semen David, cur non Christus pie credatur tunc factus ex semine David, cum factus fuit ex muliere, ex qua factus est sine semine, videlicet ex semine David sine
Abbreviated transcription (Latin):
& dicere.Per te omulier male¬
dicta ⁊ merito maledicenda. et
ego maledictus sũ: ꝑ te de para¬
diso eiectus sum. Per te hec & ħ
bona perilidi: ꝑ te hec ⁊ ħ mala
ue michi. Ad hec non pot̾at oĩs
ad hec ñ pot̾at nisi ꝯfusione cõ¬
fundi: & cõturbatione ꝑturbari.
Hinc totũ genus mulierũ potuit
ẽẽ exosum: &e publica exꝓbratiõe
dignissimũ: & sic quidem erat an¬
te huius uirginis partũ: nc̃ aut̃
longe alit̾ est. habet enĩ mulier
nunc quid respondeat:habet in
beata uirgine quid huic exprobra¬
tioni opponat. Hec ẽ quã diximꝰ
absolutio iuste criminationis: a
qͣ quidem criminatione ⁊ hec uͥgo
libera exrtitit: & suo merito cet̾as
absoluit. Que quonĩa saluatorẽ
mundi edidit: qui mortẽ destru¬
xit. ⁊ debitã nobis dãpnationem
au̾tit: totũ ei post dm̃ debemus.
qd̾ a maledictione liberatisumꝰ :
quod õi benedictiõe spiritali in
celestib benedicti sumus: ut sic̃

Expanded text:
et dicere: Per te, o mulier maleet dicere: Per te, o mulier maledicta, et merito maledicenda, et ego maledictus sum; per te sum de paradiso ejectus, per te haec et haec bona perdidi; per te haec et haec mala e mihi! Ad haec non poterat omnis ad haec non poterat nisi confusione confundi et conturbatione perturbari. Hinc totum genus mulierum potuit esse exosum, et publica exprobratione dignissimum. Et sic quidem erat ante hujus virginis partum. Nunc autem longe aliter est. Habet enim mulier nunc quid respondeat; habet in beata virgine, quod huic exprobrationi opponat. Haec est, quam diximus, absolutio justae criminationis. A qua quidem criminatione et haec virgo libera exstitit, et suo merito caeteras absolvit. Quae quoniam Salvatorem mundi edidit, qui mortem destruxit, et debitam nobis damnationem avertit, totum ei post Deum debemus, quod a maledicto liberati sumus; quod omni benedictione spirituali in coelestibus benedicti sumus, ut sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tas. uirtutis nom̃ ⁊ laudemin
his potissimum habet: qui cũ in¬
tegritate carnis seruant castita¬
tem mñtis. Uirginitas ãu carnis
sine castitate mentis.⁊si non ha¬
beat ip̃a in se criminis uituꝑiũ:
non habet tñ uere u̾ͥtutis p̃coniũ.
Uirginitas autem huius bene¬
dicte mulieris. singularẽ habet
uͥtutis laudem: qr singularẽ
obtinet benedictionis grãm:
cui merito dictũ sit. benedicta
tu in mulierib. Benedicta pla¬
ne: primo quidem. ĩmunitate
ꝯmunis maledictiõis: deinde
absolutione iuste criminati¬
onis: postremo qd̵ macimũ
ẽ.auersione debite dãpnatio¬
nis. ¶eteras quippe mulieres
gen̾alis maledictio tã pariẽtes
quam steriles inuoluit:cui ꝑ
grãm hec exẽpta. in hoc quamdã
partem benedictietionis obtinu¬
it: qd̃ generali incõmodo sola
caruit:⁊ ĩmiinis extitit. hec ẽ qͣm
diximus ĩmunitas generał ma¬
ledictionis Poterat uir post pec¬
catũ aduersus mulierẽ causari.

Expanded text:
itas, virtutis nomen et laudem in itas, virtutis nomen et laudem in his potissimum habet, qui cum integritate carnis servant castitatem mentis. Virginitas autem carnis sine castitate mentis, etsi non habeat ipsa in se criminis vituperium, non habet tamen verae virtutis praeconium. Virginitas autem hujus benedictae mulieris singularem habet virtutis laudem, quia singularem obtinet benedictionis gratiam, cui merito dictum sit: Benedicta tu in mulieribus. Benedicta plane, primo quidem immunitate communis maledictionis, deinde absolutione justae criminationis, postremo, quod maximum est, aversione debitae damnationis. Caeteras quippe mulieres generalis maledictio, tam parientes quam steriles involvit, cui per gratiam haec exempta, in hoc quamdam partem benedictionis obtinuit, quod generali incommodo sola caruit, et immunis exstitit. Haec est, quam diximus, immunitas generalis maledictionis. Poterat vir peccator peccatum adversus mulierem causari,
Abbreviated transcription (Latin):
nascendi legẽ. in nascentib adhuc
reseruatam.Deus enĩ sententrã
suã aduersus hoiem peccatorẽ
sic tẽperauit: ut natura uicio suo¬
corrupta. malum sentiret quod
meruit: & ex parte bonũ redo¬
leret quod habuit. Propt̾ peccatũ
itaq inobedientie: legem inobe¬
dientie. hoc ẽ uiciũ ꝯcupiscentie.
nascentib inuehit uiciosa pro¬
pagatio: & tam̃ aliquã incorru-¬
ptionis integritatem in nascen¬
tib retinet primitiua conditio.
Omnes enĩ uirgines nascuntur:
& uirginitas de utero egressa.e¬
tatum increm̃ta comitatur: et
floride incorruptionis grãm re¬
tinet: usq ad corruptelam carniˢ.
q̃ motũ concupiscentie ñ restrĩ¬
git: & integritatis nom̃ extĩguit:
& u̾nantis uirginitatis florem cor¬
rũpit. Terumtam̃ qđ̃ in ꝯmixti¬
one ꝑdit maris femineq cõple¬
xio: hoc in ꝓle restituit natrui¬
tatis origo.Tirginitas aut̃ om-¬
niũ nascentium. ꝯmunis integͥ¬

Expanded text:
nascendi legem, in nascentibus adhuc nascendi legem, in nascentibus adhuc reservatum. Deus enim sententiam suam adversus hominem peccatorem sic temperavit, ut natura vitio corrupta ex parte malum sentiret, quod meruit; et ex parte bonum recoleret, quod habuit. Propter peccatum itaque inobedientiae, legem inobedientiae, hoc est vitium concupiscentiae, nascentibus invexit vitiosa propagatio; et tamen aliquam incorruptionis integritatem in nascentibus retinet primitiva conditio. Omnes enim virgines nascuntur, et virginitas de utero egressa aetatum incrementa comitatur, et floridae incorruptionis gratiam retinet usque ad corruptelam carnis, quae motum concupiscentiae non restringit, et integritatis nomen exstinguit, et vernantis virginitatis florem corrumpit. Verumtamen, quod in commistione perdit maris feminaeque complexio, hoc in partu restituit nativitatis origo. Virginitas autem omnium nascentium communis integr
Abbreviated transcription (Latin):
tũ: Pructum utiq singularem:
fructũ preciosiorem omni fructu
ꝯiugii. Quisnam ÷ fructus ꝯiugii.
nͥ tota ade posteritas: tota hec fili¬
oꝵ hoĩum posteritas: Nam qui de
fornicatione nati st̃: de primis pa¬
rentib ꝯiugio copulatis propaga¬
ti sunt. Totus autem fructus car¬
nalis ꝯmixtionis predamnatus:
iitpote demala arbore natus:et
de uiciosa radice corruptus.Mala
siquidem arbor: malum fructum
facit. Quenã inquis ẽ mala arbore
Concupiscentia utiq mala? concu¬
piscentia carnis: qͣm secũ trahunt
quic̃q scdm legẽ carnis generant᷑:
quic̃q ex traduce peccati propa¬
gantur.hoc ẽ autem originale ma¬
lum: in nob̃ maloꝵ seminariũ: et
totius masse corrupte fermentũ:
& ꝯmunis dãnationis iniciũ. et
cõplem̃tum. Huic originali malo.
tam nario. tã mortifero. remedia-¬
ri oportuit ꝑoriginale bonum de
statu prime conditionis: post pͥ¬
mã preuaricationẽ. ⁊ uiciosam

Expanded text:
tum? Fructum utique singularem, tum? Fructum utique singularem, fructum pretiosiorem toto fructu conjugii. Quisnam est fructus conjugii, nisi tota Adae posteritas, tota haec filiorum hominum numerositas? Nam qui de fornicatione nati sunt, de primis parentibus conjugio copulatis propagati sunt. Totus autem fructus carnalis permistionis praedamnatus est, utpote de mala arbore natus, et de vitiosa radice corruptus; mala siquidem arbor malos fructus facit . Quaenam, inquis, est mala arbor? Concupiscentia utique mala, concupiscentia carnis, quam sane trahunt, quicunque secundum legem carnis generantur, quicunque ex traduce peccati propagantur. Haec est autem originale malum in nobis, malorum seminarium, et totius massae corruptae fermentum, et communis damnationis initium et complementum. Huic originali malo tam noxio, tam mortifero, remediari oportuit per originale bonum, de statu primae conditionis, post primam praevaricationem et vitiosam
Abbreviated transcription (Latin):
Acce uirgo ꝯcipiet. & pariet filiũ: et¬
nom̃ uocabitur eius emmanuel.¶ũ
honor nominis qd̃ melius ẽ afiliis &
filiab. euniichis id uirginib repro¬
missus sit. cũ saluator mundi deuir¬
gine nasciturus p̃nunciatus sit: eo
dum carã existere: cui honor deum
cõcipiendi in uirgine paritura serua-¬
tus sit. Que quidem siue prophico
oraculo: de merito uirginitatis ins¬
tructa: siue diuino instinctu tantũ.
int̾ius edocta: uirginitatẽ preelegit:¬
amplexa. in odorẽ suauissimũ dño
obtulit. ⁊ ꝯsecrauit: & maledictionis
opprobriũ ꝯtemsit. S ꝓ uirginitate
hactenus sterili. fecunditatẽ accep̃:
ꝓ maledictione ꝯtẽpta. grãm benedi¬
ctiõis iuenit. Erat in aliis ꝓmale¬
dictione iniquitas in ꝯceptu: dolor
in partu: & in quibdam.sterilitas
sine fructu. hec aut̃ sine peccato ꝯ¬
cepit: sine dolore peꝑit: de uirgim¬
tate fructũ ꝓtulit. S qualem fruc¬

Expanded text:
Ecce virgo concipiet, et pariet filium, etEcce virgo concipiet, et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . Cum honor nominis, quod melius est filiis et filiabus, eunuchis, id est virginibus repromissus sit, cum Salvator mundi de virgine nasciturus praenuntiatus sit, eoddum caram existere; cui honor Deum concipiendi in virgine paritura servatus sit. Quae quidem sive prophetae oraculo de merito virginitatis instructa, sive divino instinctu tantum inde interius edocta, virginitatem amplexa in odorem suavissimum Domino obtulit, et consecravit, et maledictionis opprobrium contempsit. Sed virginitate hactenus sterili fecunditatem accepit, pro maledictione contempta gratiam benedictionis invenit. Erat aliis pro maledictione iniquitas in conceptu, dolor in partu, et in quibusdam sterilitas sine fructu. Haec autem sine peccato concepit, sine dolore peperit, de virginitate fructum protulit. Et qualem fruc
Abbreviated transcription (Latin):
sium inducias. ad deplorandã
u̾ginitatẽ suam ĩpetrauerit:
uarie int̾pretari potest. Quoe¬
nĩ animo hoc fecerit: scriptura
non loquitur. Nam si causa deplo¬
rate uirgnutatis hec fint: quod
quasi sterilis sine fructu. non
esset semen relictura in isrł: a
proposito sc̃e uirginitatis. lon¬
ge est mentis cogitatio. ⁊ lacri¬
marũ ꝓfusio. Uerumtam̃ altũ
qͥcquid illud qd̃ nouit in¬
spec tor cordis. cogitasse ui¬
oet᷑. que patri suo dix̾it: pat̾
mi.si aꝑuisti os ad dñm. fac
mͥ quodcunq pollicitus es. ꝯces¬
sa tibi ultione atq uindicta de
hostib tuis: unde aut̃ nr̃e uirgi¬
ni. ut uł crede posset uirginita¬
tẽ deo placituram: q̃ tam obnoxia
ẽẽt maledictiõi. quam proxima
sterilitati: At apud isayam le¬
gisse poterat. Non dicat eunuichꝰ.
ecce ego sum lignũ aridum: quia
hec dic̃ dñs eunuchis Dabo eis ĩdomo
mea & in muris meis locũ: et nomen
melius afiliis & filiab. ꝑot̾at & illud.

Expanded text:
sium inducias ad deplorandam sium inducias ad deplorandam virginitatem suam impetravit , varie interpretari potest. Quo enim animo id fecerit, Scriptura non loquitur. Nam, si causa deploratae virginitatis haec fuit, quod quasi sterilis sine fructu non esset semen relictura in Israel, a proposito sanctae virginitatis longe est haec mentis cogitatio, et lacrymarum profusio. Verumtamen altquid illud sit, quod novit inspector cordis, cogitasse videtur, quae patri suo dixerit: Pater mi, si aperuisti os tuum ad Deum, fac mihi quodcunque pollicitus es, concessa tibi ultione atque vindicta de hostibus tuis . Unde autem nostrae virgini, ut vel credere posset, virginitatem Deo placituram, quae tam obnoxia esset maledictioni, quam proxima sterilitati? At apud Isaiam legisse poterat: Non dicat eunuchus: Ecce ego lignum aridum, quia haec dicit Dominus eunuchis: Dabo eis in domo mea, et in muris meis locum et nomen melius a filiis et filiabus . Poterat et illud:
Abbreviated transcription (Latin):
fecunditatis ꝓ benedictione: qͦ¬
mͦ ab hac benedictione aliena ñ
ẽ. que fecunditatis expers est:
Si fecunditas benedictio ẽ. quotͦ
sterilitas maledictio ñ ÷: Quid
uͥginitate sterilius. quid infecũ¬
dius: quid infructuosius: Nicħ
oĩno: s ante uirginem fecundã.
Nam uirginitate fecundata:ni¬
chil ea fructuosius. Sanctimo¬
nia aut̃ uirginitatis supͣ legẽ ẽ:
qͣm nulla lex in p̃ceptũ redegit:
s euangelica ꝑfectio in ꝯsiliũ
caꝑer capiat. Et apło.De uirgi
nib autem p̃ceptum dm̃i non
habeo: ꝯsilium aut̃ do. Huiꝰ itaq
uͥginitatis propositũ. nullum
precessit legis preceptũ: nullũ
ut quibdam uidetur de lege
ꝯsilium: nullum sub lege erem¬
mulierib magis accipiendũ.
& damel. uirginitatis castimoni¬
am ꝯseruare existimantur. I
mulierib uero. uł ante legẽ uł
sublege: exẽplum seruate uirgi¬
nitatis deoq dicate. ñ occurrit.
Nam quod filia iepte. duoꝵ men¬

Expanded text:
fecunditatis pro benedictione; qufecunditatis pro benedictione; quomodo ab hac benedictione aliena non est, quae fecunditatis expers est? Si fecunditas benedictio est, quomodo sterilitas maledictio non est? Quid virginitate sterilius, quid infecundius, quid infructuosius? Nihil omnino. Sed ante virginem fecundam. Nam virginitate fecunda nihil fructuosius. Sanctimonia autem virginitatis supra legem est, quam nulla lex in praeceptum redegit, sed evangelica perfectio in consilio capere, capiat nibus praeceptum Domini non habeo, consilium autem do . Hujus itaque virginis propositum nullum praecessit legis praeceptum; nullum ut quibusdam videtur, de lege consilium, nullum ex lege exemmulieribus magis accipiendum et Daniel virginitatis castimoniam servasse aestimantur. In mulieribus vero, vel ante legem, vel sub lege, exemplum servatae virginitatis, Deoque dicatae, non occurrit. Nam quod filia Jephte duorum men
Abbreviated transcription (Latin):
reputantes ꝓ nomine ihesu contu¬
meliam pati: & maiores diuicias
estimant thesauro egiptioꝵ. ĩpro¬
ꝑiũ xp̃i. hec pars humilitatis. qͣn¬
to maledictiones hoĩum propter
dm̃ minus ueretur: tanto habun¬
dantiorem benedictiõis grãm a¬
pud d̃m meretur. Hanc humilita¬
tis partẽ nec xp̃c pret̾misit: qui
omnem iusticiam implere uolens.
factus ẽ ꝓ nob̾ maledictũ: sicut
scriptum÷. maledictus oĩs qui
pendet in ligno. Quomodo autẽ
factus sit maledictũ: ostendit qͥ
dicit. Ab hominib quidem repro¬
batus: a deo aut̃ electus. Cur⁊ il¬
lud ꝯcordat. Maledicent illi: ce
tu benedices. Estimemus ⁊ his q̃
dicta sc̃. qualis fuerit humilitas
huius uirginis: q̃ uirginitatẽ suã
sine legis p̃cepto. sub legis male¬
dicto consecrauit: qr maledicta
reputabatur: q̃ non reliquisset
semen in isrł. Si ds̃ in inicio qͥb
benedixit his ⁊ dix̃. crescite et
multiplicamini. dans eis grãm

Expanded text:
reputantes pro nomine Jesu contureputantes pro nomine Jesu contumeliam pati; et majores divitias aestimant thesauris Aegypti improperium Christi. Haec pars humilitatis quanto maledictiones hominum propter Deum minus veretur, tanto abundantiorem benedictionis gratiam apud Deum meretur. Hanc humilitatis partem nec Christus praetermisit: qui omnem justitiam implere volens, factus est pro nobis maledictum, sicut scriptum est: Maledictus omnis qui pendet in ligno . Quomodo autem factus sit maledictum, ostendit, qui dicit: Ab hominibus quidem reprobatus, a Deo autem electus . Cui et illud concordat: Maledicent illi, et tu benedices . Aestimemus, ex his quae dicta sunt, qualis fuerit humilitas hujus Virginis, quae virginitatem suam sine legis praecepto sub legis maledicto consecravit, quia maledicta reputabatur, quae non reliquisset semen in Israel. Si Deus in initio quibus benedixit, his et dixit: Crescite et multiplicamini , dans eis gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
munius. Humilitas sub exemplo.
sine p̃cepto. & sine ꝯsilio: atipo su¬
ꝑbie & fastu arrogantie. longe
iudetur abeẽ. Magne enim humi-¬
litatis indiciũ ÷: nullo cogente.
nullo suadente recte agentẽ sibi
preferre: nec dedignari quicqͥd
dignum fuerit imitatiõe. Sepe
autem sine p̾cepto ꝯsilio:⁊ exẽplo.
occulto mentis instinctu. aliqͥd
boni concipitur: & in propositũ
siue uotum assumitur: que est
mira humilitas. Magne siquidẽ
uͥtutis ẽ. ꝯmuni libertati remin¬
ciare: & sc̃e necessitari sese subde.
Nonñquã uero qd̾ deo dinoscitur
ẽẽ acceptũ: apud hoĩes inuenitur
ꝓbrosum: & maledictiõi obnoxciũ.
Propt̾ea quidam timore ꝯfusioniˢ
uicti. sepe perfectionis studium
qͦd appetunt erubescunt: et dum
linguas hoĩum metuunt: bona
fugiunt q̃ ꝯcupiscunt. Q uidam uͦ
iusticiã & sc̃itatem sic ꝓbant. ⁊ sic
zelant: ut maledictiones hoĩum¬
& opprobria ꝯtẽpnant: gloriosum

Expanded text:
us. Humilitas sub exemplo, us. Humilitas sub exemplo, sine praecepto et sine consilio, a typho superbiae et fastu arrogantiae longius videtur abesse. Magnae enim humilitatis indicium est, nullo cogente, nullo suadente, recte agentem sibi praeferre; nec dedignari quidquid dignum fuerit imitatione. Saepe autem sine praecepto, consilio, et exemplo, occulto mentis instinctu aliquid boni percipitur, et in propositum sive votum assumitur, quae est mira humilitas. Magnae siquidem virtutis est, communi libertati renuntiare, et sanctae necessitati sese subdere. Nonnunquam vero quod Deo dignoscitur esse acceptum, apud homines invenitur probrosum, et maledictioni obnoxium. Propterea quidam timore confusionis victi, saepe perfectionis studium quod appetunt, erubescunt, et dum linguas hominum metuunt, bona fugiunt quae concupiscunt. Quidam vero justitiam et sanctitatem sic probant, et sic zelant, ut hominum maledictiones et opprobria contemnant; gloriosum
Abbreviated transcription (Latin):
Benedicta tii int̾ mulieres. Qua
ꝑ suꝑbiam. ⁊ in obedientie culpã.
sententiã maledictionis in se ex¬
cepit: & nos ꝑ eã maledictiõi ob
norii sumus. Suꝑbie maledictõ
debetur: qr ds̃ superb̃ resistit:
humilib aut̃ dat grãm. Hinc
scriptũ÷. Iniciũ omnis peccati
suꝑbia: qui aut̃ tenuerit eam.
adimplebitur maledictis. Ma-
ria sese humiliauit: & benedic¬
tionẽ meruit. Attendamus ut
possumus. qͣntũ se humilia¬
uit: & quam bñdicta
fuerit. Est prima
humilitas
sub precepto: q̃dam sub consilio:
q̃dam sub exẽplo: q̃dam sub propo¬
sito uł uoto: quedam sub maledic¬
to. Preceptũ imponit necessitatẽ:
ꝯsiliũ excitat liberã uoluntatem:
exẽplum ꝓuocat ad emulationẽ:
sc̃m propositũ siue uotũ cumulat
deuotionem: maledictũ adducit
ꝯfusionem. Humilitas sub ꝯsilio:
maior ẽ ea q̃ ÷ sub precepto. preci¬
pimur aliena ñ rapere: monem᷑
propria relinquere.Hoc maius

Expanded text:
Benedicta tu inter mulieres . Eva Benedicta tu inter mulieres . Eva per superbiam et inobedientiae culpam sententiam maledictionis in se excepitnoxii sumus. Superbiae enim maledictio debetur, quia Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Hinc scriptum est: Initium omnis peccati superbia. Qui autem tenuerit eam, adimplebitur maledictis . Maria autem sese humiliavit, et benedictionem meruit. Attendamus, ut possumus, quantum se humiliavit, et quam benedicta fuerit. Est quaedam humilitas sub praecepto, est quaedam sub consilio, quaedam sub exemplo, quaedam sub proposito vel voto, quaedam sub maledicto. Praeceptum imponit necessitatem, consilium excitat liberam voluntatem, exemplum provocat ad aemulationem, sanctum propositum sive votum cumulat devotionem, maledictum adducit confusionem. Humilitas sub consilio major est, quae est sub praecepto. Praecipimur aliena non rapere, monemur propria relinquere. Hoc majus
Abbreviated transcription (Latin):
S qr sola ñ potuit: s ministeriũ
prebuit. s officiũ mediatricis
exhibuit: s mediatorẽ qui hoc
poss in mediũ ꝓduxit: recte di¬
citur. dñs decum. Opus quoddã
magnificum factura es: Salus
mundi per te ꝓcuranda ẽ. scep¬
trũ exactoris superandum est.
sicut in die madian: s supͣ oẽm
humanã uirtutẽ & sapientiam
ẽ. ad qd̾ electa es. S dominꝰ tec̃:
cui non ÷ ĩpossibile õe uerbum.
Sic ad gedeonẽ cum liberaturꝰ
eẽt filios isrł de madian. dicit᷑
dñs tec̃ uiroꝵ fortissime:
ubi ⁊ fortitudo cõ¬
memoratur:
& fortitudine opus erat: deo do¬
nante fortitudinẽ. qui ẽ adiutor
fortis. In hoc opere salutis nr̃e
qd̃ aplenissima gr̃a inchoatur.
& in plenissima gr̃a ꝯsummat᷑:
plenitudo gr̃e omemorat᷑: & ac¬
tori gr̃e laus ascribitur: qui uͥ¬
tanti beneficii. prima laus uir¬
gini debetur: ut ab omnib me¬
rito benedicatur: propt̾ quod ei
ab angło dicitur. Uenedicta tu
in mulierib. Et ad eã elysabech.

Expanded text:
Sed, quia sola non potuit, sed ministerium praebuit, sed effectum mediatricis exhibuit, sed mediatorem, qui hoc posset, in medium produxit, recte dicitur: Dominus tecum. Opus quiddam magnificum factura es, salus mundi per te procuranda est, sceptrum exactoris superandum est, sicut in die Madian. Sed supra omnem humanam virtutem et sapientiam est, ad quod electa es; sed Dominus tecum, cui non est impossibile omne verbum. Sic ad Gedeonem, cum liberaturus esset filios Israel de Madian, dicitur: Dominus tecum, virorum fortissime ; ubi et fortitudo commemoratur, et fortitudine opus erat, Deo fortitudinem dante, qui est adjutor fortis. In hoc quoque opere salutis nostrae, quod a plenissima gratia inchoatur, et in plenissima gratia consummatur, plenitudo gratiae commemoratur; et auctori gratiae laus ascribitur, qui Virtanti beneficii prima laus Virgini debetur, ut ab omnibus merito benedicatur. Propter quod ei ab angelo dicitur: Benedicta tu in mulieribus . Et ad eam Elizabeth:
Abbreviated transcription (Latin):
go uob̾cum sum omnib dieb. uq
ad ꝯsummationẽ scłi. Et de. xp̃o
isayas dicit. Et uocabitur nomen
eius ẽmanuel: hoc ẽ nob̾cum d̃s̃.
set nob̾cum. nisi qr ad uirginem
uenit: quã ⁊ p̃uenit. ut cum ea
ẽẽt.⁊ in ea. ⁊ ex ea ÷ ut sic ꝑ eã.⁊ in
nob̾. ⁊ nob̾cum sit. susceptor nost̾
õs iacob: Ad hoc enĩ nostram na¬
turã ex ea suscepit ds̃ iacob. ut
nob̾cum semꝑsit: dicens. delicie
mee ẽẽ cũ filiis hoĩum. Si autem
delicie dei sunt. ẽẽ cum filiis ho¬
minũ: quante putas delicie eiuᷤ
s̃t. ẽẽ cũ unica sua. qͣm preelegit in
aut̃ ⁊ coheredes iħu xp̃i: hoc tam
magnũ donũ. tã magnũ bonũ.
illi singularit̾ post deum demꝰ:

Expanded text:
cum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Et de Christo Isaias dicit: Et vocabitur nomen ejus Emmanuel, hoc est nobiscum Deus . set nobiscum, nisi quia ad Virginem venit, quam et praevenit, ut cum ea esset, et in ea, et ex ea, et sit per eam in nobis: cum sit susceptor noster Deus Jacob? Ad hoc enim nostram naturam ex ea suscepit Deus Jacob, ut nobiscum sit semper, dicens: Deliciae meae, esse cum filiis hominum . Si autem deliciae Dei sunt esse cum filiis hominum, quantae putas deliciae ejus sunt esse cum unica sua, quam praeelegit in autem et cohaeredes Jesu Christi, hoc tam magnum donum, tam magnum bonum illi singulariter dictum est:
Abbreviated transcription (Latin):
laude sint digna: & que propͥa
habet. ⁊ q̃ ꝯmunia: speciali laude
utraq eam ꝯmendant. Commu¬
nia enim singłariter habet: qr
suꝑexcellenter pre cet̾is habet.
que cũ ceteris habet: & singula¬
riter ẽ. quod sola est. Casta est.
humilis est. suauis:benigna:
hoĩum. ⁊ angłoꝵ: mat̾ dei. ⁊ filia: so¬
ror⁊ sponsa: amica: ⁊ꝓxima. Mat̾.
ꝑ fecunditatẽ uirginitatis: filia.
per grãm adoptionis: soror. per
grãm ꝯmunionis: sponsa. ꝑfidem
desponsationis: amica. ꝑ uicissi¬
tudinẽ dilectiõis: ꝓxima ꝑ uicimi¬
tatẽ similitudinis: omnib pul¬
chrior. omnib amabilior: omnibꝰ¬
graciosaᷤ supergloriosa: cui iure

Expanded text:
laude sint digna, et quae propria laude sint digna, et quae propria habet et quae communia, speciali laude utraque eam commendant. Communia enim singulariter habet, quia superexcellenter prae caeteris habet, quae cum caeteris habet. Et singulariter est quod sola non est. Casta est, humilis est, suavis et benignhominum et angelorum, mater Dei et filia, soror et sponsa, amica et proxima. Mater per fecunditatem virginitatis, filia per gratiam adoptionis, soror per gratiam communionis, sponsa per fidem desponsationis, amica per vicissitudinem dilectionis, proxima per vicinitatem similitudinis: omnibus pulchrior, omnibus amabilior, ergratiosa, supergloriosa. Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
ad grãm: quod hilarit̾ affecta ẽ.
Nacies eius exhilarata ẽ in oleo
exultatiõis: qr tota deuotione.
pleno caritatis feruore. sese dõ ob¬
tulit in odorẽ suauitatis. ꝑre oi
b filiab syon q̃ exultant ĩ rege
suo: exultauit sp̃s eius in deo sa¬
lutari suo.llide quã decora facieᷤ.
qͣm gr̃a parilitatis formauit: gr̃a
candoris ⁊ ruboris illustrauit:hi¬
laritatis gr̃a letificauit. Nec sola
facie pulchra ẽ. s tota pulchra ẽ:
sicut testatur cui placuit: dicenᷤ.
Tota pulchra es amica mea:& ma¬
cula non ẽ inte. Ecce qͣmplena
gr̃a decoris. Nec impar ei gracia
fauoris. Ab omnib enĩ amatur.
laudatur. honoratur.prima post
decus. Laudes eius ꝓnunciat oĩs¬
eccła sc̃oꝵ. Tid̾unt eam filie syon.
& beatissimã predicauer̃t: regine
& ꝯcubine.⁊audauer̃t eam. Hãc
aut̃ tanti fauoris grãm ip̃a non
tacet: cũ dicit. Beatam me dicent
tatis edicere. Iam cũ omnia ĩ ea

Expanded text:
ad gratiam, quod hilariter affecta est, ad gratiam, quod hilariter affecta est, facies ejus exhilarata est in oleo exsultationis, quia tota devotione plena charitatis fervore, sese Deo obtulit in odorem suaexsultant in Rege suo, exsultavit spiritus ejus in Deo salutari suo. Vide quam decora facies, quam gratia parilitatis formavit, gratia candoris et ruboris illustravit, hilaritatis gratia laetificavit. Nec sola facie pulchra est, sed tota pulchra, sicut testatur, cui placuit, dicens: Tota pulchra es, amica mea, et macula non est in te . Ecce quam plena gratia decfavoris. Ab omnibus enim amatur, laudatur, honoratur, prima post decus. Laudes ejus pronuntiat oSion, et beatissimam praedicaverunt: Reginae et concubinae laudaverunt eam . Hanc autem tanti favoris gratiam ipsa non tacet, cum dicit: Beatam me dicent tatis edicere. Nam, cum omnia in ea
Abbreviated transcription (Latin):
cebat. Pepigi fedus cũ ocłis meiᷤ.
ut nec cogitarẽ quidem de uir-¬
gine. At qui uiderit mulierem
ad ꝯcupiscendum eã: quid ni o¬
culum habet ĩpudicum: Impu¬
dicus aut̃ ocłs: impudice mẽtis
ẽ nuncius. Corruptio sensuum:
ĩpudicicie ẽ contuberniũ. In te¬
integritas: ea m̃tis ⁊ corporis caͤ¬
titas: ut tota uirgo fuerit: to¬
ta ĩpolluta. tota immaculata:
nullo sensu corrupta: nullo sẽsu
contaminata. Totũ erubuit qd̃
turpe ẽ. totũ reprobauit qd ma¬
lum ẽ: totũ uouit qd̃ pudicũ ẽ.
dotũ deuouit qd inhonestum ẽ.
Hec ẽ enĩ plena uirginitas: in oĩ¬
b sensib illibata integritas.
Omis delibatio integritatis: q̃¬
dã defloratio ẽ uirginitatis.
hic ÷luculentus color. castitatiᷤ
candore & uerecundie rubore ꝑ¬
mixtus: in facie huius uirginiᷤ
resplendens: & grãm pulchritu-¬
dinis adaugens. Luculente gͦ
colorata ẽ. pudica parit̾ ⁊ pudi¬

Expanded text:
cebat: Pepigi foedus cum oculis meis, cebat: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine . At qui viderit mulierem, ad concupiscendam eam, quid nisi oculum habet impudicum? Impudicus autem oculus impudicae mentis est nuntius. Corruptio sensuum impudicitiae est contubernium. Inteintegritas, et mentis et corporis castitas, ut tota virgo fuerit, tota impolluta, tota immaculata, nullo sensu corrupta, nullo sensu contaminata. Totum erubuit quod turpe est, totum reprobavit quod malum est, totum voluit quod pudicum est, totum devovit quod inhonestum est. Haec est enim plena virginitas, in omnibus sensibus illibata integritas. Omnis delibatio integritatis, quaedam defloratio est virginitatis. Hic est luculentus color, castitatis candore et verecundiae rubore permistus, in facie hujus virginis resplendens, et gratiam pulchritudinis adaugens. Luculente ergo colorata est, pudica pariter et pudi
Abbreviated transcription (Latin):
candoris parit̾ ⁊ ruboris. ¶olor.
pudor est. Est aut̃ geminꝰ pudor.
Pudor pudicus: & pudor uerecũdꝰ.
Pudicicia. ⁊ uerecundia: liliũ can¬
dens. ⁊ rosa rubens. Pudicicia. suo
pudore faciẽ afficit: uerecundia
suo rubore genas ꝑfundit. Uere¬
cundia custos ẽ pudicicie: & decuᷤ
parit̾ ⁊ ornam̃tum eius. Habent
autem singuli sensus ⁊ m̃tis ⁊ cor¬
poris: suam pudiciciã. suamq
uerecundiam. Est enĩ pudicicia
oculoꝵ: ẽ ⁊ uerecundia eoꝵ: est
pudicicia auriũ: ẽ ⁊ uerecũdia
eaꝵ: & in aliis sensib. pudicicie
comes solet ẽẽ uerecundia. Pu¬
dicicia aut̃ omniũ sensuũ: ex
eoꝵ incorruptione estimatur.
hinc apłs ait. Timeo. ne sicut ser¬
pens euam seduxit astutia sua:
ita corrũpantur sensus ur̃i: & ex¬
cidant a simplicitate que ẽ in .xͦ.
ihu. Sc̃a uerecundia ẽ. que t᷑ͣpia
s̃t erubescere: sc̃a pudicicia est.
ĩmaculatũ se custodire. U ide-
qͣm castos haberet ocłos: qui di¬

Expanded text:
candoris pariter et ruboris. Color candoris pariter et ruboris. Color pudor est. Est nutem geminus pudor, pudor pudicus, et pudor verecundus. Pudicitia et verecundia lilium candens et rosa rubens. Pudicitia suo candore faciem afficit, verecundia suo rubore genas perfundit. Verecundia custos est pudicitiae, et decus pariter et ornamentum ejus. Habent autem singuli sensus et mentis et corporis suam pudicitiam, suamque verecundiam. Est enim pudicitia oculorum, est et verecundia eorum; est pudicitia aurium et verecundia earum; et in aliis sensibus pudicitiae comes solet esse verecundia. Pudicitia autem omnium sensuum ex eorum incorruptione aestimatur. Hinc Apostolus ait: Timeo ne sicut serpens Evam seduxit astutia sua, ita corrumpantur sensus vestri, et excidant a simplicitatea verecundia est, quae turpia sunt erubescere; sancta pudicitia, immaculatum se custodire. Vide quam castos habebat oculos, qui di
Abbreviated transcription (Latin):
tui in calciam̃tis: filia prĩcipis.
Audi filia ⁊ uide. ⁊ inclina aur̃e
tuã. ut humilieris: & ꝯcupiscet
rex decorẽ tuum. Quis rex. nisi
qui solus ẽ rex: Iui si es concu¬
piscibilis. desiderabilis:⁊ amabi¬
lis: si aurẽ inclinau̾is. si te humi¬
liaueris: & tantomagis. quanto
maior fueris. Quantomagis te
humilias:tautomagis deũ mag¬
nificas. Ande que pre cet̾is tanto
creditur humilior quanto dig¬
nior: quasi singulariter dicit.
Magnificat anima mea dñm.
Plus magnificauit que plus
magnificata ẽ.⁊ sublimior effecta
magna qui potens est.Plus mag¬
nificata. plus dm̃ magnificauit:
quia plus se humiliauit. Quia
& suam felicitatem. ⁊ illius digni¬
tatẽ: & in tanta dignitate humi¬
litatem. Semꝑ enim mirabilis ẽ
magna: in sapientia. eloquentia.¬
litas magna.Deniq in omnibus
magnis. humilitas magna parił
ẽ dimensio. que faciẽ componit:⁊
oĩa conformat. ⁊ coaptat: ut õib

Expanded text:
tui in calceamentis, filia principis . tui in calceamentis, filia principis . Audi, filia, et inclina aurem tuam, ut humilieris; et concupiscet rex decorem tuum. Quis rex, nisi qui solus est rex? Isti fies concupiscibilis, desiderabilis et amabilis, si aurem inclinaveris, si te humiliaveris, et tanto magis, quanto major fueris. Quanto magis te humilias, tanto magis Dominum magnificas. Unde quae prae caeteris tanto creditur humilior, quanto dignior, quae singulariter dicit: Magnificat anima mea Dominum , plus magnificavit, quae plus magnificata est, et sublimior effecta magna, qui potens est , plus magnificata plus Deum magnificavit, quia plus se humiliavit, humil suam felicitatem, et illius dignitatem, et in tanta dignitate humilitatem. Semper enim mirabilis est magna; in sapientia, eloquentlitas magna. Denique in omnibus magnis humilitas magna parilis est dimensio, quae faciem componit, et omnia conformat et coaptat, ut omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
c̾it: humiliauit se: usq ad pedeᷤᷤ
discipuloꝵ suoꝵ. Quis hoc fecit
Is cuius ẽ terra scabellum pedũ
erus: is qui dic̃. ego sũ primus.
& nouissimus. Primus. digni¬
tate: nouissimus. humilitate.
Ergo exẽplum dedit nobis. ut
sequamur uestigia eius:ador̃a¬
tes in loco ubi steter̃t pedes eiꝰ.
Uenite adoremus.:⁊ ꝓcidamus
ante eũ: humiliemur sub ip̃o.
se cũ ipso: qr humiles sp̃u sal¬
uabit: eos scilicet qui adorant
in sp̃ũ ⁊ueritate. Locus adora¬
tionis: uirtus est humilitatis.
hic steter̃t pedes eius.Quomodo
stetert: In humilitate uenit: in
humilitate perseuerauit. Ex ina¬
mã serui accipiens: & ꝓ seruis
ds̃ opprobrium crucis ꝑtulit ÷
factus obediens patriusq ad
mortem. Que est sũmina humi¬
litas. si hec ñ est: Quã pulchra
parilitas. summe dignitatis: et
summe humilitatis. O fidelis
aĩa. si hoc exẽplo eontra contra
superbiam muniaris. ut magis
tibi. Quã pulchri sunt gressus

Expanded text:
cerit? Humiliavit se usque ad pedes cerit? Humiliavit se usque ad pedes discipulorum suorum. Quis hoc fecit? Is cujus est terra scabellum pedum ejus. Is qui dicit: Ego sum primus et novissimus : primus dignitate, novissimus humilitate. Ergo exemplum dedit nobis, ut sequamur vestigia ejus; adorantes in loco ubi steterunt pedes ejus. Venite, adoremus et procidamus ante Deum, humiliemur sub ipso et cum ipso, quia humiles spiritu salvabit; eos scilicet qui adorant in spiritu et virtute. Locus adorationis virtus est humilitatis. Hic steterunt pedes ejus. Quomodo steterunt? In humilitate venit, in humilitate perseveravit. Exinamam servi accipiens, et pro servis Dominus opprobrium crucis pertulit, factus obediens Patri usque ad mortem . Quae est summa humilitatis, si haec non est? Quam pulchra parilitas summae dignitatis et summae humilitatis? O fidelis anima: si hoc exemplo contra superbiam muniaris, ut magisttibi: Quam pulchri sunt gressus
Abbreviated transcription (Latin):
has: si dm̃ in prosperis laudas.
E murmures in aduersis: labia
habes discrepantia. Tota autem
hec deformitas de uiciosuperbie
ꝓcedit: que in equalitatemr⁊ dis¬
similitudinẽ in morib semper
diligit: sic̃ e diuerso humilitas
etiam mequalia ad equalitatẽ
reducit. Queramus in hac uir¬
gine. quam sit parilitas dimen¬
sionis. in facie eius tam bona. tã
laudabili:ut melior ⁊laudabi¬
lior ñ possit inueniri. inter õs
filias syon. Quenã rectius dica¬
tur parilis dimensio: qͣm equa¬
litas humilitatis ⁊ honoris. dig
es: esto tam̃ de grege. Si omnib
prees: ñ dedigneris subeẽ. Con¬
sidera te ip̃m: considera ⁊ magistrũ
tuũ.⁊ in quo oꝑe conficeatur se¬
magistrum. ⁊ uere: ẽ etem̃. Con¬
sidera quid dix̾it: & quid fec̾it.
hon uem inquit ministrari: s
ministrare. hoc ẽ quod dixit. Qͥ
p̃cessor ẽ. sicut ministrator: et qͥ
maior in uobis. fiat sic̃ iumor.
Ecce quid dixerit. Scitis quid fe¬

Expanded text:
has, si Deum in prosperis laudes, has, si Deum in prosperis laudes, et murmures in adversis, labia habes discrepantia. Tota autem haec deformitas de vitio superbiae procedit, quae inaequalitatem et dissimilitudinem in moribus semper diligit; sicut e diverso humilitas etiam inaequalia ad aequalitatem reducit. Quaerimus in hac virgine quaenam sit parilitas dimensionis in facie ejus, tam bona, tam laudabilis, ut melior et laudabilior non possit inveniri inter omnes filias Sion. Quaenam rectius dicatur parilis dimensio, quam aequalitas humilitatis et honoris, dignes, esto tamen de grege. Si in omnibus praees, non dedigneris subesse. Considera teipsum, considera et magistrum tuum; et in quo opere se confiteatur magistrum et vere. Est etenim. Considera quid dixerit, et quid fecerit: Non veni, inquit, ministrari, sed ministrare . Hoc est, quod dixit: Qui praecessor est, fiat sicut ministrator. Et qui major est in vobis, fiat sicut junior . Ecce quid dixerit. Scitis quid fe
Abbreviated transcription (Latin):
gruentia. sua deformitate uel e¬
normitate recedit. Quod debitã
mensurã minuit uł excedit. uł
ad sui cõparis similitudinem ce-
dit: gr̃am pulchritudinis deue¬
nustat. Laus uere pulchritudiniᷤ
magis m̃tis ẽ. quam corporis: et
tamen aliquomodo.corporis.Se¬
pe enĩ qd casto cordis consiliointꝰ
concipitur: foris per miisteriũ
corporis decent̾ administratur.
s impure geritur: quioquid de
puritate cordis ñ nascitur. Omĩs
quippegła filie regis abintus:sed
non omnis gła eius intus est.Ab
intus enim sepe ꝓcedit: unde fo¬
ris glorificetur rex głe qui inceł
est. Amat enu hec interior pul¬
chritudo: parilitatẽ compariũ.
Dedecet enim semper dissimili¬
tudo: ubi apparet similitudinis
ratio. Si aliter iudices bona uł
mala tua. aliter aliena: ocłi tui
dissimiles sunt. Si apud dm̃ suꝑbꝰ
es:⁊ humilis apud hoĩes: facies
dispares habes. Si proximo co¬
ram benedicas.⁊ absenti detra-¬

Expanded text:
gruentia sua deformitate vel egruentia sua deformitate vel enormitate recedit. Quod debitam mensuram minuit vel excedit, vel ad sui comparis similitudinem non accedit, gratiam pulchritudinis devenustat. Laus verae pulchritudinis magis est mentis quam corporis, et tamen aliquo modo corporis. Saepe enim quod casto cordis consilio intus concipitur, foris per ministerium corporis decenter administratur. Sed impure geritur, quidquid de puritate cordis non nascitur: Omnis, quippe, gloria filiae regis ab intus , sed non omnis gloria ejus intus. Ab intimis enim saepe procedit, unde foris glorificetur rex gloriae, qui in coelis est. Amat autem haec interior pulchritudo parilitatem comparium. Dedecet enim dissimilitudo, ubi non apparet dissimilitudinis ratio. Si aliter judices bona vel mala tua, aliter aliena, oculi tui dissimiles sunt. Si apud Deum superbus es, et humilis apud homines, facies dispares habes. Si proximo coram benedicas, et absenti detra
Abbreviated transcription (Latin):
mei ad me: Recte salutata salu¬
tat. per quam salus fuerat cõmu¬
nicanda: ut per ip̃am. gr̃e agant᷑
deo: qui dat salutẽ regib. ⁊ mã¬
dat salutes iacob. Id hoc enim
gr̃a plena extitit. sicut mensura
bona:⁊ conferta. ⁊ coagitata ⁊ suꝑ¬
effluens: ut ꝑ ip̃am gracia dĩ ha¬
bundet in nobis. Hanc enum sin¬
gularit̾ preelegit ds̃. & gratificaũ
sibi triplici gracia p̃ditam: gr̃a
decoris. gracia fauoris. gr̃a hono¬
ris: ut fieret speciosa. graciosa gło
prelicet. Bona autem facies:iux¬
ta diffinitionem beati augustini.
ẽ parilit̾ dimensa:luculente co¬
lorata: hilarit̾ affecta. Parilitas
aut̃ dimensionis. secundum equa-¬
litatẽ. similitudinẽ. ꝯpositionẽ.
& modificatã ⁊ ꝯmensuratã con-¬
gruentiã partiũ: non minima
pars pulchritudinis ẽ. Hon enim
ꝯueniunt oculi dissimiles: facies
dispares.labia discrepantia: nec¬
in uniuerso queuis pars pulchre
ꝯgruit: que a reliqua partis con¬

Expanded text:
mei ad me? Recte salutata salumei ad me? Recte salutata salutat, per quam salus fuerat communicanda, ut per ipsam gratiae agantur Deo, qui dat salutem regibus, et mandat salutes Jacob. Ad hoc enim gratia plena exstitit, sicut mensura bona, et conferta, et coagitata, et supereffluens; ut per ipsam gratia Dei abundet in nobis. Hanc enim singulariter praeelegit Deus et gratificavit sibi triplici gratia praeditam, gratia decoris, gratia favoris, gratia honoris; ut fieret speciosa, gratiosa, gloelucet. Bona autem facies, juxta diffinitionem B. Augustini, est pariliter dimensa, luculente colorata, hilariter affecta. Parilitas autem dimensionis secundum aequalitatem, similitudinem, compositionem, et modificatam et commensuratam congruentiam partium, non minima pars pulchritudinis est. Non enim conveniunt oculi dissimiles aut inaequales, facies dispares, labia discrepantia, nec aniverso quaevis pars pulchre congruit, quae a reliquae partis con
Abbreviated transcription (Latin):
pe gr̃e. exmnanitio ẽ culpe:repa-¬
ratio nature C orrupperat culpa
naturã: & ꝓuocau̾at iram. S ñ
cõtinuit deus in ira sua mĩas
suas: effudit grãm: & auertit
iram. Sexum quẽ dampnau̾at
sententia maled c ictionis in pͥ¬
ma muliere: nc̃ replet gr̃a bene¬
dictionis ⁊ oleo miserationis. in
beata uirgine. Hic ÷ lechitus oler.
hec ẽ concha gedeonis. rore plena:
hec ẽ urna aurea. habens manna
suꝑne dulcedinis. pluuieq celestiᷤ.
Quis cogitare sufficiat. quali uł
qͣnta fuerit plena gr̃a. que pͥma
int̾ mulieres ⁊ sola plena gracia
designatur: q̃ unigenitum filiũ
dei peꝑit plenũ gracie ⁊ ueritateͤ:
Prothomartirem stephanũ plenũ
gr̃a ⁊ fortitudine legimus: s hec
potuit corde pariter & uentRe.
Audiamus beatã elysabethsp̃u
scõ repletã: que maiorẽ grãm in
ugine agnoscens: se uisitanteur
Salutantem mirata ẽ. dicens. Unde
hoc michi: ut ueniat mater dñi

Expanded text:
pe gratiae exinanitio est culpae, repape gratiae exinanitio est culpae, reparatio naturae. Corruperat culpa naturam, et provocaverat iram. Sed non continuit Deus in ira sua misericordias suas. Effudit gratiam, et avertit iram. Sexum, quem damnaverat sententia maledictionis in prima muliere , nunc replet gratia benedictionis, et oleo miserationis in beata Virgine. Hic est lecythus olei; haec est concha Gedeonis rore plena; haec est urna aurea, habens manna summae dulcedinis pluviaeque coelestis. Quis cogitare sufficiat, quali vel quanta fuerit plena gratia, quae prima inter mulieres, et sola plena gratia, designatur, quae unigenitum Filium peperit, plenum gratiae et veritatis? Protomartyrem legimus Stephanum plenum gratiae et fortitudinis . Sed haec potuit, corde pariter et mente. Audivimus beatam Elisabeth Spiritu sancto repletam, quae majorem gratiam in Virgine agnoscens, se visitantem et salutantem mirata est, dicens: Unde hoc mihi ut veniat mater Domini
Abbreviated transcription (Latin):
qui quer̃t aĩam tuam. Ne ama¬
ueris salutationes in foro: suffi¬
ciat tibi testimoniũ conscientie
tue: ẽ testis incelo fidelis. cui
dicas: apudy te laus mea in ec¬
clesia magna. O istinguitur sa¬
lutatio a salutatione: qr disc̾¬
nitur salus asalute. Est enĩ ua¬
na salus. de qua scriptum ẽ. qr
uana salus hominis: est & uera
Salus: de qua scriptum ẽ.exau¬
di me in ueritate salutis tue. ħ
ec aut̃ salutatio. siue sit optate
salutis ĩprecatio. siue date uel
dande salutis annunciatio: nͨ
fictam beniuolentiã precedit sa¬
lutantis: nec falsam laudem pre¬
dicat uirginis. S sic̃ ÷ angelis
semper amica uirginitas: uirgi¬
nem fideli laude ꝯmendat: & a
plenitudine gre laudem incho¬
at. dicens: aue gr̃a plena. coococo
¶salutatio salutifera. abange¬
lo dictata. ⁊ nobis ad salutandã
uirginẽ preformata: o iubilatõ
cordis: dulcedo oris: ꝯdimentũ
amoris. Quis locus ẽ ire:ubi ple¬
nitudo ẽ gracie: Plenitudo quip¬

Expanded text:
qui quaerunt animam tuam. Nec amaqui quaerunt animam tuam. Nec amaveris salutationes in foro; sufficit tibi testimonium conscientiae tuae, et testis in coelo fidelis, cui dicas: Apud te laus mea in Ecclesia magna . Distinguitur salutatio a salutatione; quia discernitur salus a salute. Est enim vana salus, de qua scriptum est: Quia vana salus hominis . Est et vera salus, de qua scriptum est: Exaudi me in veritate salutis tuae . Haec autem salutatio, sive sit optatae salutis votiva imprecatio, sive datae vel dandae salutis annuntiatio, nec fictam benevolentiam praetendit salutantis, nec falsam laudem praedicat Virginis. Sed, sicut est angelis semper amica virginitas, Virginem fideli laude commendat, et a plenitudine gratiae laudem inchoat dicens: Ave, gratia plena. O salutatio salutifera ab angelo dictata, et nobis ad salutandam Virginem praeformata! O jubilatio cordis, dulcedo oris, condimentum amoris! Quis locus irae, ubi est plenitudo gratiae? Plenitudo quip