comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mente solortꝰ ẽ. quandoñsolũ resurrȩxisse uidit. sed etiã credidit. Et uidit lapidẽ
sublatũ amonumento. et qͥa corpus dñi ñ inuenit. furatũ credidit. atꝙ festina
qͦa uidit discipłis nuneiauit. De hac enĩ ueracit᷑ in canticis canticorũ uocẽ dr. ẽccłe In

Expanded text:
mente Sol ortus est, quando non solum resurrexisse vidit, sed etiam credidit, & vidit lapidem mente Sol ortus est, quando non solum resurrexisse vidit, sed etiam credidit, & vidit lapidem sublatum a monumento. Et quia corpus Domini non inuenit, furatum credidit, atque festina quod viderat discipulis nūciauit. De hac veraciter in Canticis Cāticor
Abbreviated transcription (Latin):
Huũ mulieris constantia in libro regũ pulere p̃figurata. ẽ. quando allophili arc hã dñi
captã interrã isrłremittentes inrert̃ duasua̾cas fetas ad plaustrũ uitulosq earũ recłu¬
sert᷑ domi. & sic scriptũ. ẽ. Ibant aũt uacce in direetũ ꝑiuã que ducit bebtsamis ꝑgen
tes &e mugientes. nectam̃ adderterã uel adsiistrã declinantes. Ita & beata maria
magdalene cupiens sepulcrũ dñ misere. quasi mugiens e gemens que ad tẽpus
p̾sentia dm̃ sui pͥuata fuerat incedebat imitabile eremplũ omnib p̃bens fidelib. ut ꝑiu
ã dni ambulantes nec ꝓpt᷑ tẽptationẽ demonũ. necꝓpter metũ hominũ. nec ꝓpter curam
parentũ. a ceptoitinere deuuiemꝰ. Qui a in choantib p̾miũ ꝓmittit᷑ sedꝑseuerantib da¬
t. Allegorice aũt cenebre erant incorde huiꝰ sacratissime mulieris. cũ uenit addñ
monumentũ qͥa resurrectionis eiꝰ ignara. uiuentẽ int̾ mortuos reqͥrebat. Tunuͦ in eiꝰ

Expanded text:
um mulierum constantia in libris Regum pulchre praefigurata est, quando Allophyli arcam Domini captam in terram Israel remittentes, junxerunt duas vaccas foetas ad plaustrum, vitulosque earum recluserunt domi. Et sicut scriptum est: « Ibant vaccae in directum, per viam quae dutes et mugientes, nec tamen ad dexteram vel sinistram declinantes . Ita et beata Maria Magdalene cupiens sepulcrum Domini invisere, quasi mugiens et gemens, quae ad tempus praesentia Domini sui privata fuerat incedebat, imitabile exemplum omnibus praebens fidelibus, ut per viam Dei ambulantes, nec propter tentationem daemonum, vel metum hominum aut curam parentum, a coepto itinere deviemus, quia inchoantibus praemium promittitur, sed perseverantibus datur. Allegorice autem tenebrae erant in corde hujus sacratissimmonumentū: quia resurrectionis eius ignara, viuentem inter mortuos requirebat. Tunc vero in eius
Abbreviated transcription (Latin):
ienã eppbriũ femmei seruscieletũ est: & splendor nr̃e resurrectionis inꝰ
dominica suscitatione exortꝰ. ab eiꝰ ore nobis ꝓpinat. ẽ. Unde bene maria interp̃tat᷑ stel¬
la maris. Que interp̾tatio. quãuis dĩ genitrici specialiter congruat. ꝑcuiꝰ partũ uirgi¬
neũ soliusticie mundo resplenduit. tam̃ & beate marie magdalene potest congruere
que cũ aromatib ueniens adsepulerũ dñi pͥma splendorẽ dĩice resurrectionis mundo

Expanded text:
est, et splendor nostrae Resurrectionis in Dominica resurrectione exortus, ab ea propinatus est. Unde bene Maria interpretatur stella maris. Quae interpretatio quamvis Dei genitrici specialiter congruat, per cujus partum virgineum Sol justitiae mundo resplenduit, tamen et beatae Magdalenae potest congruere, quae cum aromatibus veniens ad sepulcrum Domini, prima splendorem Dominicae resurrectionis mundo
Abbreviated transcription (Latin):
& uenit adsimonẽ petrũ &eadaliũ discipłm quẽ diligebat iesus. & dicit eis. Tulert̃ dñm
meũ demonumento: & nescimꝰ ubi posuert̃ eũ. at illi currentes uenert̃ admonum̃¬
tũ: & ita inuenert̃ sicut mulier direrat. Abiert̃ gͦ discipłi. & reuersist̾ adsemet ipsos¬
Maria stabat admonumentũ foris plorans. Considerandũ nobis. ẽ. fr̃s h̾m̃i in hoc¬
loco mulieris mentẽ quantꝰ amordnĩ accenderat. que ettã dispłis amonumento dnĩ
recedentib ũ discedebat. Et qͥa abinquisitione dni ñcessauit. pͥma uidere meruit. Plo¬
rabat gͦ. qͥa eũ quẽ multũ desiderabat. ñ uidebat. plorabat. qͥa de monumento cor

Expanded text:
& venit ad Simonem Petrum, & ad alium discipulū quem diligebat Iesus, & dixit eis. Tulerunt Dominum meum de monumento, & nescio vbi posuerunt eum. At illi currentes venerunt ad monumentum, & ita inuenerunt sicut mulier dixerat. Abierunt ergo discipuli & reuersiMaria autem stabat ad monumentum foris plorans . Considerandum est hoc loco, hujus mulieris mentem quantus amor Domini accenderat, quae, etiam discipulis a monumento Domini recedentibus, non discedebat. Et quia ab inquisitione non cessavit, prima videre meruit. Plorabat ergo, quia quem multum desiderabat non videbat. Plorabat, quia cor
Abbreviated transcription (Latin):
habens sepuleri locũ emit aromata & ipsa nocte inquantũ ualuit unguenta p̃parauit.
Sabbato ñ sed̃m legis mandatũ siluit. Occidente aũt sole. qđ suꝑerat inp̃parandis un¬
guentis oꝑam dedit. Mane aũt una sabbati eũ ad huc tenebre essent. cũ p̃paratis aro¬
matib uenit maria magdalene ad sepulerũ cupiens scisimũ eiꝰ corpꝰ punguere. quẽ
uiuentẽ nimio dilexit amore. Cũ enĩ sexus femineus cimidus soleat ẽẽ ad ambulandũ inte ne¬
bris. nichil ista cinunt. que coto corde adm dilexit. erat porro in ea ꝑfecta caritas. que foras
mitt cimorẽ. Nam neq ꝓpt̃ sui serus fragilitatẽ. neꝙ ꝓpt᷑ magnitudinẽ lapidis. neꝙ ꝓp

Expanded text:
locum abiens sepulchri, emit aromata. Et ipsa nocte in quantum valuit, vnguenta præparauit. locum abiens sepulchri, emit aromata. Et ipsa nocte in quantum valuit, vnguenta præparauit. Sabbatho vero secundum mandatum legis siluit. Occidente autē Sole, quod supererat, in pręparandis vnguentis operam dedit. Mane autem vna sabbathi, cum adhuc tenebrę essent, cum præparatis aromatibus venit ad sepulchrum, cupiens sacratissimum eius corpus perungere, quem viuentem nimio dilexit amore. Cum enim sexus femineus timidus soleat esse ad ambulandum in tenebris, nihil ista metuit quæ toto corde Dominum dilexit. Erat porro in ea perfecta charitas, quæ foras mittit timorem. Nam neque propter sui sexus fragilitatem, neque propter lapidi
Abbreviated transcription (Latin):
omnib: ꝙ susannationib & illusionib delusũ. adultimũ ꝓsalute humani generis ineru¬
ce positũ. disciplisetiã qͥpͥus dicebant eamꝰ & nos &e morram᷑ cũ illo terga u̾tentib ipsa cũ eo
remansit. qͥa quẽ arciꝰ c feruentiꝰ dilexerat. nec amortuo potuit separari. Et sic impletũ. ẽ.
tẽpore dĩce resurrectionis. qđ olim ꝑbeatũ iob dicctũ fuerat. Pelli mee consumptis carn¬
b ad hesit osineũ. s et derelieta st̃ cantũ mͦ labia cura dentes meos. Quasi enĩ consumptis carni¬
b pellis ossi adhesit. qͦndo discipłis fugientib beata maria magdalene cũ dño ꝑseuera¬
uit . & tã diuꝑmansit qͦusq diuersis conditũ aromatib insepulero collocari pspererit.
Inde aut̃ merens. & minio succensa dolore recedens. ꝑspicue annotatũ sui redemptoris

Expanded text:
omnibusque subsannationibus et irrisionibus delusum, ad ultimum pro salute generis humani in cruomnibusque subsannationibus et irrisionibus delusum, ad ultimum pro salute generis humani in cruce positum; discipulos etiam qui prius diremansit, quia quae arctius et ferventius eum dilexerat, nec a mortuo potuit separari. Et sic impletum est tempore Dominicae passionis, quod olim per beatum Job dictum fuerat: Pelli meae, consumptis carnibus, adhaesit os meum, et derelicta sunt tantummodo labia circa dentes meos . Quasi enim consumptis carnibus pellis ossi adhaeret, quando, discipulis fugientibus, beata Maria Magdalene cum Domino perseverauit. Et tandiu permansit, quousq. diuersis conditum aromatibus in sepulchro collocari prospexit. Inde autem mœrens & nimio succensa dolore recedens, perspicue ad notum sui Redemptoris
Abbreviated transcription (Latin):
punctionis grãm uisitans. adpenitentie lamenta inflectit. hoc aut ipse agere drͣ qđ ut nos
intentissime ꝑficiamꝰ. sue iniflãmationis instinctu ꝓcurat. Tale. ẽ ꝓfecto & illud. Ipse enim
sp̃spostulat ꝓ nobis. gemitib in enarrabilib. Et sicut lazarus post effusionẽ lacrimarũ.
mirantib turbis resuscitat᷑ in corpore. ita &e peccatores post cõpunctionis lacrimas digna
cator conuersus fuerit. & ingeniuerit. omt̃a peccata sua obluioni tradet᷑. Sed his breuiter
sione dĩ specialiter ac familiarit᷑ ꝑegit eunctis admiranda. immo magis imitanda mortali
b ꝑueniendũ ẽ Nam hec sã mulier iañm secuta. sicut iam p̾fati sumꝰ & de siuis largissi¬
me facuiltatib illi deuotissime nuiistrans postquã uidit eũ p̾hensũ. ligactũ flagellatũ

Expanded text:
punctionis gratiam visitans, ad pœnitentiæ lamēta inflectit. Hoc autem ipse agere dicitur, quod vt nos punctionis gratiam visitans, ad pœnitentiæ lamēta inflectit. Hoc autem ipse agere dicitur, quod vt nos intentissime perficiamus, suæ inflammationis instinctu procurat. Tale est profecto & illud. Ipse enim spiritus postulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus. Et sicut Lazarus post effusionem lachrymarum, mirantibus turbis resuscitatur a corpore: ita & peccatores post compunctionis lachrymas, digna cator conuersus fuerit, & ingemuerit, omnia peccata eius obliuioni tradentur. Sed his breuiter sione Domini specialiter ac familiariter peregerit, cunctis admirandum, imo magis imitandum mortalibus, perveniendum est. Nam haec sancta mulier Dominum secuta sicut jam praefati sumus, et de suis largissimis facultatibus illi devotissime ministrans; postquam vidit eum comprehensum, ligatum, flagellatum,
Abbreviated transcription (Latin):
eã plorantẽ. & uideos qui uenerant eũ ea plorantes infremuit sp̃i & curbauit semiet ipsũ &.
dicit. U̾bi posuistis eũ : Dic̃tei. dñe ueni ce uide. et lacrimatꝰ. ẽ. iħs. Manifeste sue pietatis ele¬
mentiã &r assumptã humanitatẽ dilucidans. qudo ꝓipsius dolor is immanitate lacrimas
ĩ ẽ dedignatꝰ fundere sue passionis saluotam̃ diuino misterio. Germinissullinitas. acsingula¬
liũ acpotentũ multitudo udeorũ acdipsius mitigandũ conflurerat dolorẽ & nec passi st̃ a
fr̃is cumulũ sine su p̃sentia eã ꝓperare dicentes. quia acdmoninentũ uadit ut ploret ibi. est
gͦ ꝓhibebat curba que erat cũ eo. quando. ata latarũ resuscitauit. & uocauit eũ demonument
discrimine qui obnoru tenent᷑ scelerib atq consuetudinaria criminũ mortaliũ labe cumu¬
latipessime opinionis famã esuis egert̃ corporib lugere ñ cessat. Om̃s enĩ in xp̃ofr̃s sumꝰ.

Expanded text:
eam plorantine, veni, et vide: et lacrymatus est Jesus . Manifeste suae pietatis clementiam ex assumpta humanitate dilucidans, quando pro ipsius doloris immanitate, lacrymas non dedignatus est fundere suae compassionis, salvo tamen divino mysterio. Germinis sublimitas, ac saeculalium et potentium multitudo Judaeorum, ad ipsius mitigandum confluxerit dolorem. Et non passi sunt ad fratris tumulum sine sui praesentia eam properare dicentes: Quia vadit ad monumentum ut ploret ibi . Est t turba quae fuerat cum Jesu, quando Lazarum resuscitavit, et vocavit eum de monumento e pro illorum discrimine qui obnoxii tenentur sceleribus, atque consuetudinaria mortalium criminum labe tumulati, pessimae opinionis famam e suis egerunt corporibus lugere non cessat: Omnes enim in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
media: dũ calẽ ad illuminationẽ patrie diguatꝰ est dirigere miscđia consulente. Et
licet longe lateq se prumigerulos fauores diuulgare noluerit: cam̃ ut ait ipsa ueri¬
tas ciuitas inmonte posita. latere ñ potuit. Et qđ mͥ pace scõꝵ. om̃iũ liceat consiteri.
nulli seds in meritis eoꝵi. quoꝵ agnouimꝰ uirtutes. Igitͦ ne ꝓlixa oratio horrorẽ
incutiat. generetq ut assolet legenti fastidiũ: uitã sc̃i amandi qualit̃ a puericia
usq ꝑfectã uixerit etatẽ. qualit̃ uł ante episcopatũ uł inepiscopatu gesserit. aut
circa beatũ sinẽ qualis extiterit: uł qͥlit̾ rigorẽ m̃tis atq ꝓpositũ tenuerit. licec

Expanded text:
media, dum talem ad inluminationem patriae dignatus est dirigere, misericordia consulente, et media, dum talem ad inluminationem patriae dignatus est dirigere, misericordia consulente, et licet longe lateque semper rumigerulus favores divulgare noluerit, tamen, ut ait ipsa veritas, civitas in monte posita latere non potuit. Et, quod mihi pace sanctorum omnium liceat confiteri, nulli est secundus in meritis eorum, quorum agnovimus virtutes. Igitur, ne prolixa oratio horrorem incutiat generetque, ut adsolet, legenti fastidium, vitam sancti Amandi, qualiter a pueritia usque perfectam vixerit aetatem, qualiterve ante episcopatum vel in episcopatum gesserit, aut circa beatum finem qualis extiterit, vel qualiter rigorem mentis atque propositum tenuerit, licet
Abbreviated transcription (Latin):
Es te iotius uitam sci amandi habitatorem eius inuoco sp̃m s eneꝰ
ut qui ei uirtutes largiri dignatus est : mͥ etiam ens dconpones
tribuat narrandi. Quatinus & caritati ure debitum seruitutis
impendam officium. & ne is lateat qui om̃imodis est imitandus
Licet eũ tanti sim impar ingeuii. atq nugatitatis uel desidio
me adom̃s uirtutes qͥs ꝑ eũ dñs oꝑari dignatꝰ est actingere minime posse. Ec quãuis ad
omĩa illiꝰ puenire nequeã: tam̃ ꝓ ut dñs uires infuderit. pauea e plurib crirhĩ sucem¬
uteq & ut ita dicã breuit̾ aggredi conabor. Indignũ e. enĩ. ut de canto uiro silere quis
audeat. dũ pius rerũ arbit̾ tałẽ in ecclesiasticę culture agro cultorẽ institiit: ꝑ quẽ
ragrũ ipsiꝰ intenta oꝑatione fidei rastro colenti adeenteni numeri redditũ xp̃i seges
exbresceret. Satis enĩ sunt sollicita circa humanũ genꝰ inm̃se diuinitatis ꝓuisa re¬

Expanded text:
 Scripturus vitam beati Amandi, habitatorem eius invoco Spiritum sanctum, ut qui ei virtutes largiri dignatus est, mihi etiam eas sermonem tribuat narrandi, quatenus et caritati vestrae debitum servitutis inpendam officium, et ne his lateat, qui omnimodis est imitandus. Licet enim tanti sim inpar ingenii atque nugacitatis vel desidiae me ad omnes virtutes, quas per eum Dominus operare dignatus est, adtingere minime posse, et quamvis ad omnia illius pervenire nequeam, tamen, prout Dominus vires infuderit, pauca e pluribus cursim succincteque et, ut ita dicam, breviter aggredere conabor. Indignum est enim, ut de tanto viro silere quis audeat, dum plus rerum arbiter talem in ecclesiasticae culturae campo cultorem instituit, per quem agrum ipsius intenta operatione fidei rastro colenti ad centeni numeri redditum Christi seges excresceret. Satis enim sunt sollicita circa humanum genus inmensae divinitatis provisura re
Abbreviated transcription (Latin):
retur extrinsetus quod posset optari. Liquet igitur esse beati¬
tudinẽ statum bonorum omnium congregatione ꝑfectum.

Expanded text:
retur extrinsecus quod posset optari. Liquet igitur esse beatitudinem statum bonorum omnium congregatione perfectum.
Abbreviated transcription (Latin):
diuina mens sinefalsitatis errore cuneta prospiciens adunum alligat et cons¬
tringit euentum. Quosemel recepto quantus occasus humanarum rerum con

Expanded text:
diuina mens sine falsitatis errore cuncta prospiciens ad unum alligat et constringit euentum. Quo semel recepto quantus occasus humanarum rerum con
Abbreviated transcription (Latin):
Isentior inquã: Cuncta enĩ firmissimis nexa rationibus con¬
stant ⁊ Num illa quanti inquit aestimabis sibonum ipsũ

Expanded text:
sentior, inquam; cuncta enim firmissimis nexa rationibus constant. — Tum illa. : Quanti, inquit, aestimabis, si, bonum ipsu
Abbreviated transcription (Latin):
quid acerbumq ꝑpessi sunt : miserationẽ iudicũ excitare conantur. cũ
magis ad mittentibus iustior miseratio debedtur quos non abiratis sed
a propitiis potius miserantibusq accusatoribus adiuditium ueluti
aegros ad medicum duci oportebat : ut culpȩ morbos supplicio reseca¬
rent: Quo pacto defensorum opera uel tota frigeret: uel si prodesse
hominibus mallet in accusationis habitum uerteretur : Ipsi quoq im¬
probi sieis aliqua rimula uirtutẽ relictam fas esset aspicere uitiorũq

Expanded text:
quid acerbumque perpessi sunt miserationem iudicum excitare conantur, cum magis admittentibus iustior miseratio debeatur; quos non ab iratis sed a propitiis potius miserantibusque accusatoribus ad iudicium ueluti aegros ad medicum duci oportebat, ut culpae morbos supplicio resecarent. Quo pacto defensorum opera uel tota frigeret, uel si prodesse hominibus mallet, in accusationis habitum uerteretur. Ipsi quoque improbi, si eis aliqua rimula uirtutem relictam fas esset aspicere uitiorumq
Abbreviated transcription (Latin):
uttũ demũ grauioribus suppliciis urgeantur. cũ impuniti eẽ creduntur.
et Tumego Cumtuas inquã rationes considero: mhil dici uerius puto.
Atsi ad hominũ iuditia reuertar: quis ille est cui haec non credenda modo
sedsaltem audienda uideantur : at̃ I taest inquit illa. Nequeunt
enĩ oculos tenebris assuetos adlucẽ ꝑspicuae ceritatis attollere similesq
auibus sunt quarũ intuitum nox in luminat dies cecat. Dũ enimrerum

Expanded text:
ut tum demum grauioribus suppliciis urgueantur cum impuniti esse creduntur. – Tum ego: Cum tuas, inquam, rationes considero, nihil dici uerius puto; at si ad hominum iudicia reuertar, quis ille est cui haec non credenda modo sed saltem audienda uideantur? – Ita est, ienim oculos tenebris assuetos ad lucem perspicuae veritatis attollere similesque avibus sunt, quarum intuitum nox inluminat, dies caecat; dum enim
Abbreviated transcription (Latin):
silium non est: Iduero hactenus egimus: ut quae indignissima tibi
uidebatur malorũ potestas. eam nullã esse cognosceres: Quosq
impunitos quȩrebare : uideres numquã improbitatis suae carere
supplicus: Licentiam quam cito finiri precabaris: nec longã esse
disceres : Infelitioremq fore si diuturnior : infelicissimã uero sieẽt
aeterna.: Post haec miseriores esse improbos in iusta impunitate
dimissos quam iusta ultione punitos: Cui sententiae consequensẽ¬

Expanded text:
silium non est. Id uero hactenus egimus ut quae indignissima tibi uidebatur malorum potestas eam nullam esse cognosceres, quosque impunitos querebare uideres numquam improbitatis suae carere suppliciis, licentiam quam cito finiri precabaris nec longam esse disceres infelicioremque fore si diuturnior, infelicissimam uero si esset aeterna; post haec miseriores esse improbos iniusta impunitate dimissos quam iusta ultione punitos. Cui sententiae consequens
Abbreviated transcription (Latin):
ita demam pate facere atq expedire temptabo si prius ea quib: mpoueris
expendero. Querd enim curillam soluentium rationẽ minus efficacẽ p̾utes.
Quae quia prescientiam non esse futuris rebus causam necessitatis existimat.

Expanded text:
ita demum patefacere atque expedire temptabo, si prius ea quibus moueris expendero. Quaero enim cur illam soluentium rationem minus efficacem putes quae quia praescientiam non esse futuris rebus causam necessitatis existimat
Abbreviated transcription (Latin):
num: uerũ multo magis. haec ipsa quibus ueteris uerba delectant ut
tandẽ aliquando stultitiã magna lacerantẽ sui pudeat.⁊ P Accepisti
inquit infabulis. lacessentes caelum gigantes : sed illofquoq uti condignũ

Expanded text:
num, uerum multo magis haec ipsa quibus uteris uerba delectant, ut tandem aliquando stultitiam magna lacerantem sui pudeat! – Accepisti, inquit, in fabulis lacessentes caelum Gigantas; sed illos quoque, uti condignu
Abbreviated transcription (Latin):
Statuamus iterum osse sednibil rebus necessitatis in uingere. Manebit
utopinor eadem uoluntatis integra atq ab solita libertas. Sed prescientia
inquies tam & si futuris eueniendi. necessitas non est signum tamen est ne¬
cessario ea esse uentura hocigitur modo &iam sipre cognitio non fuis set:
necessarios futurorum exitus esse constaret. Omne & enim signum tantũ
quidsit ostendit: non uerꝗ efficit qđ designat. Qiuane de monstrandum
prius est. nilil nonex necessitate contingere: nt pre notionem si ium esse

Expanded text:
Statuamus iterum esse, sed nihil rebus necessitatis iniungere; manebit ut opinor eadem uoluntatis integra atque absoluta libertas. Sed praescientia, inquies, tametsi futuris eueniendi necessitas non est, signum tamen est necessario ea esse uentura. Hoc igitur modo, etiam si praecognitio non fuisset, necessarios futurorum exitus esse constaret. Omne etenim signum tantum quid sit ostendit, non uero efficit quod designat. Quare demonstrandum prius est nihil non ex necessitate contingere, ut praenotionem signum esse
Abbreviated transcription (Latin):
sit uti sũma cardo atq causa expetendorũ omniũ bonitas. ẽẽ iure.
credatur. Cuius uero casa quid expetitur id maxime uid&ur
optari : ueluti. st̃ salutis causa quispiam uelit equitare. Non
tam equitandi motum desiderat quã salutis effectũ: Cũ igitur

Expanded text:
it uti summa, cardo atque causa expetendorum omnium bonitas esse iure credatur. Cuius uero causa quid expetitur, id maxime uidetur optari, ueluti si sal ut is causa quispiam uelit equitare, non tam equitandi motum desiderat quam salutis effectum. Cum igitur
Abbreviated transcription (Latin):
tra petitis. intrauos positam felicitate: errouos in sciciaq
consundit. Ostendã breuiter tibi: cardinem sũmȩ felicitatis:

Expanded text:
tra petitis intra uos positam felicitatem? Error uos inscitiaque confundit. Ostendam breuiter tibi summae cardinem felicitatis
Abbreviated transcription (Latin):
cessee Quod enim quisqui. nouit iel esse aliter ae notum est. Rdetuns¬
D edhaec conditio minime secum illam simplicem trahit. hancenĩ

Expanded text:
est. Quod enim quisque novit, id esse aliter ac notum est, nequit. Sed haec conditio minime secum illam simplicem trahit. Hanc eni
Abbreviated transcription (Latin):
hominesq tantũ diuine exortes curȩ et̃ deplorasti. Nam deceteris
quin. ratione regerentur. nihil mouebare: Pape aũt uehementer
admiror. Cur intam salubri sententia locatus. egrotes. Uerum
altius ꝑ scrutemur: nescio quid ab eẽ coniecto. Seddiemihi qm̃do

Expanded text:
hominesque tantum diuinae exsortes curae esse deplorasti; nam de ceteris quin ratione regerentur nihil mouebare. Papae autem, uehementer ammiror cur in tam salubri sententia locatus aegrotes. Verum altius perscrutemur; nescio quid abesse coniecto. Sed dic mihi, quo
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis tuae cauars habitũq cognoui: fortunȩ prioris
affectu desiderioq tabescis.: Ea tantumꝰ animitui sicuti tutibi

Expanded text:
tudinis tuae causas habitumque cognoui, fortunae prioris affectu desiderioque tabescis; ea tantum animi tui sicuti tu tibi
Abbreviated transcription (Latin):
Humilemq uicti subleuat fallaxuultũ Siquis uisatur unastatus acfelio¬
ellẽ aũt paucatecum: fortuȩ ipsius uerbis agitare. Tuigitur

Expanded text:
Humilemque uicti subleuat fallax uultuVellem autem pauca tecum Fortunae ipsius uerbis agitare; tu igitur
Abbreviated transcription (Latin):
pacientia sortẽ ex acerbaes. quam ꝑmutare nom possis: Siuentis
uela cõmiteres : Non quo uoluntas peteret. sed quo flatus inpel¬
lerent promoueres : Siaruis semina crederes: feraces interse
annos sterilesq pensares: Fortunae teregendum dedisti:
domine moribus oport& obtẽperes : Tuuero uoluentis rote
impetum retinere conaris : at dimũ mortaliũ stolidissime : sima¬
nere incipit. forsesse desistit ⁊ Non illa miseros audit aueurat fles

Expanded text:
patientia sortem exacerbes quam permutare non possis? Si uentis uela committeres, non quo uoluntas peteret sed quo flatus impellerent, promoueres; si aruis semina crederes, feraces inter se annos sterilesque pensares. Fortunae te regendum dedisti; dominae moribus oportet obtemperes. Tu uero uoluentis rotae impetum retinere conaris? .At, omnium mortalium stolidissime, si manere incipit, fors esse desistit. Haec cum superba uerterit uices
Abbreviated transcription (Latin):
& qͥpͥus operiebaris pallus. auro gẽmisq redimitꝰ: operimentũ tuũ uermes. Per hec duo. mag¬
utudo cribulationũ infernaliũ expͥm
nitudo cribulationũ infernaliũ expͥmit: uel materia suppliciorũ que exꝓpͥis nascit᷑ corporib
sicut uermes nascunt᷑ ex cadauere: qͣm¬
i u humor aliquis in eo .ẽ. & tinea exuestunento. Quomͦ
cecidisti delolucifer qͥmane oriebaris:
rãꝑtinet. luciferũ hoc in loco appellat
nabuchodonosor. qͥcecidit desolio potentiȩ ꝓpter
suꝑbiã. Sicut enĩ lucifer tenebras d utiens. in suo ortu clarus in cedit & rutilus sic q
tiuus ꝓgressus inpublicũ. astro superio Similis. ẽẽ uidebat᷑. Qui dicebas incorde tuo. Incelum

Expanded text:
» et qui prius operiebaris palliis, auro gemmisque redemitus: « operimentum tuum vermes. » Per haec duo, mag» et qui prius operiebaris palliis, auro gemmisque redemitus: « operimentum tuum vermes. » Per haec duo, magnitudo tribulationum infernalinitudo tribulationum infernalium exprimitur, vel materia suppliciorum quae ex propriis nascitur corporibus: sicut vermes nascuntur ex cadavere, quandiu aliquis humor in eo est et tinea ex vestimento. « Quomodo cecidisti de coelo, Lucifer, qram pertinet, Luciferum hoc in loco appellat Nabuchodonosor , qui cecidit de solio potentiae propter superbiam. Sicut enim Lucifer tenebras discutiens, in suo ortu clarus incedit et rutilus: sic et tuus pergressus in publicum, astro superiori similis esse videbatur. « Qui dicebas in corde tuo: In coelum
Abbreviated transcription (Latin):
cidisti patres nr̃os. Infernus subter contͣbatꝰ ẽ. in occursũ aduentꝰ tui. suscitauit tͥ gigantes. Hmc
discimꝰ infernũ subt̃ terrã ẽẽ. cuiꝰ habitatores hoc in loco nomine inferni designant᷑. uel angłs qͥp̃¬
positꝰ. ẽ. penis inferni. Gigantes uͦ. terrem & fortes accipiendist̃ pͥncipes. Hec aũt ita dicuit᷑. ñ qđ
facta sint: sed qđ̃ fieri potueruit. Om̃s pͥncipes terre surrȩrerunt de solussiis. anime pͥncipũ qͦs ipse
interfecerat. insultantes ei occurrerunt. ut quẽ pͥus honorabant ꝓpotentia sua: post ea miraren¬
tur inpenis. Sola ciũ enĩmalorũ. ẽ: cũ inimicos suos uident eandẽ sustinere. Et tu uulneratꝰ es
sicut & nos. nͣr̃ĩ sunilis es. effectꝰ. ac si dicerent aliis uerbis. Putabamꝰ te solũ posse dĩ pocentie

Expanded text:
cidisti patres nostros. « Infernus subter conturbatus est in occursum adventus tui, suscitavit tibi gigantes. » Hinc cidisti patres nostros. « Infernus subter conturbatus est in occursum adventus tui, suscitavit tibi gigantes. » Hinc discimus infernum subter terram esse, cujus habitatores hoc in loco nomine inferni designantur, vel angelus qui praepositus est poenis inferni. Gigantes vero terreni et fortes accipiendi sunt principes. Haec autem ita dicuntur, non quod facta sint: sed quod fieri potuerint. « Omnes principes terrae surrexerunt de soliis suis. » Animae principum, quos ipse interfecerat, insultantes ei occurrerunt, ut quem prius honorabant pro potentia sua, postea mirarentur in poenis. Solatium enim malorum est, cum inimicos suos vident eadem sustinere. « Et tu vulneratus es sicut et nos, et nostri similis effectus es. » Acsi dicerent aliis verbis: Putabamus te solum potentiae Dei posse
Abbreviated transcription (Latin):
iat baculũ impiorũ. qͥa sicut ꝑ illũ flagellabant᷑ impii adõ: ita ꝑdiabolũ flagellant᷑ illi qͥ in
penis inferni st̃: uel dũ cogit eos in hoc scło peccare. flagellat illos sus suggestionib & delecta¬
tionib prauis. Conqͥeuit om̃is terra subaudis alabore: & siluit afletu. scilicet aclamorib Post¬
quã ille contritꝰ. ẽ. gauisa .ẽ. de morte eiꝰ. & exultauit post modũ. Adruinã qͥdẽ eiꝰ consuluit omĩs
cerra: & uocẽ letitiȩ deꝓmsit. a bietes quoq letate st̃ suꝑte: & cedrilibani. Per abietes & cedros
libani: intelligunt᷑ pͥncipes diuersarũ gentiũ qͥ anabuchodonosor afflicti st̃. Uel qđ meliuis. ẽ.:
filu pͥncipũ quorũ patres occisi st̃ a nabuchodonosoi: qͥde morte eiꝰ ualde letati sunt dicentes.
Ex qͦ dormisti. id.ẽ. ex qͦ mortuus es: ñ ascendit qͥ succidat id .ẽ. qui interficiat nos sicut tu oc¬

Expanded text:
 illum flagellabantur impii a Deo, ita per diabolum flagellantur illi qui in poenis inferni sunt. Vel dum cogit eos in hoc saeculo peccare, flagellat illos suis suggestionibus, et delectationibus pravis. « Conquievit omnis terra, » subaudis a labore « et siluit a fletu, » scilicet a clamoribus. Postquam ille contritus est, « gavisa est » de morte ejus, « et exsultavit » postmodum. Ad ruinam quidem ejus consiluit omnis terra, et vocem laetitiae deprompsit. « Abietes quoque laetatae sunt super te, et cedri Libani. » Per abietes et cedros Libani, intelliguntur principes diversarum gentium, qui a Nabuchodonosor afflicti sunt: vel, quod melius est, filii principum quorum patres occisi sunt a Nabuchodonosor, quia de morte ejus valde laetati sunt dicentes: « Ex quo dormisti, » id est ex quo mortuus es, « non ascendit qui succidat, » id est qui interficiat nos, sicut tu oc
Abbreviated transcription (Latin):
subiecta sit. quid mͥ aliud restat nͥ ut incelũ conscendã &e sumlis altissiro: Ueleelũ ae
astrauocat iudeos d̃ĩ celi cognitione fulgentes. Montẽ testamenti appellat montẽ sion.
qͥ in latere aqͥlonari habebat tẽplũ in qͦ restameniũ di erat. qđ datũ. ẽ ꝓmoisen. Aititudi¬
nẽ nubiũ patriarchas &e ꝓphetas. De qͥb nubib dicit alibi idẽ ꝓpħa isaias expersona dĩ
Mandabo nubib: ne pluant suꝑ cosimbrẽ. Sic deniq dicebat nabuchonoͦ sor ineorde
suo & insuꝑ uerbis: antequã caperet uideos. Quid mͥ aluid restat. nͥ ut ascendõ  ludes¬

Expanded text:
iud restat, nisi ut in coelum ascendam, et similis Altissimo? Vel coelum et astra vocat Judaeos, Dei coeli cognitione fulgentes. Montem Testamenti appellat montem Sion, qui in latere aquilonari habebat templum, in quo Testamentum Dei erat quod datum est per Mosen, Altitudinem nubium patriarchas et prophetas. De quibus nubibus dicit alibi idem propheta Isaias ex persona Dei: « Mandabo nubibus ne pluant super eos imbrem. » Sic denique dicebat Nabuchodonosor in corde suo, et insuper verbis, antequam caperet Judaeos. Quid mihi aliud restat, nisi ut ascendam supe
Abbreviated transcription (Latin):
uero in haerens rebus mobilibus dispositio ꝑquã prouidentia suis
quaeq neetit ordimbus : Prouidentia nãq cuncta parit̃ quam¬
uis diuersa quãuis infinita cõplectitur: Fatum uero singula
digerit : In motu. locis formis. ac temporibus distributa: Ut haec
tẽporalis ordinis eaplicatio. in diuinentis adinata pros pectu

Expanded text:
uero inhaerens rebus mobilibus dispositio per quam prouidentia suis quaeque nectit ordinibus. Prouidentia namque cuncta pariter quamuis diuersa quamuis infinita complectitur; fatum uero singula digerit in motum locis formis ac temporibus distributa, ut haec temporalis ordinis explicatio in diuinae mentis adunata prospectu
Abbreviated transcription (Latin):
diuersoꝵ aromatũ ac timiamatũ odorib uniuersa cõpleret᷑ ȩccłia. Nam & facies illiꝰ ita
in ruborẽ erat uersa. quasi in sopore. eẽt. uiuentis effigiem gerens. Multi quidẽ sancti
p̃sules & patres uenerandi. reliquũq uulgus cõtemplati sunt. quia uniuersis qͥ affuerant
fuit ꝑ missũ hoc cernere stupendi miraculi signũ. Deinde cũ om̃i diligentia & timore.
in sindone munda ac pallio inuolutũ eiꝰ uenerabile corpus. posuerut᷑ in sepulchrũ qđ

Expanded text:
diversorum aromatum ac tymiamatum odoribus universa compleretur ecclesia. Nam et facies illius ita diversorum aromatum ac tymiamatum odoribus universa compleretur ecclesia. Nam et facies illius ita in ruborem erat versa, quasi in sopore esset, viventis effigiem gerens. Multi quidem sancti praesules et patres venerandi reliquumque vulgus contemplati sunt, quia universis qui adfuerant fuit permissum hoc cernere stupendi miraculi signum. Deinde cum omni diligentia et timore in sindone munda ac pallio involutum, eius venerabile corpus posuerunt in sepulchrum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
constructa inhonorẽ sc̃i ansb̾ti pͣsuł. angusto ac polito oꝑe a uenerabili hildeb̾to albate.
successore eidẽ patris in ordie regiminis. S his omissis: ordinẽ translationis ꝓse¬
qͥm̃ stilo. Puenientes. deniq cũ corpe eiꝰ qͥ eũ cransferebant ad cȩnobiũ fontinellam:
intuler illud ineccłiã sc̃i apłi pauli. Flebant nẽpe senes & uiuenes. fiebant pueri & in¬
fantes: oĩsq monachoꝵ chorus. ł ostea uͦ accessit uenerandꝰ abbas hildeb̾tꝰ aduenera¬
bile corp̃. assũptis secũ ꝓbatȩ uitȩ frĩb ac merito scitatis ornatis: estimans illud
obtã ꝓlixi int̃uallũ cẽꝑis. nã dies tricesimꝰ instabat. subito fȩtere. Cũq sc̃m illiꝰ
caput uelamine oꝑtũ denudassent. tantȩ suauitatis flagrantia inde manauit. ueluti si

Expanded text:
constructa in honore sancti Ansberti praesulis augusto ac polito opere a venerabili Hiltberto abbate, constructa in honore sancti Ansberti praesulis augusto ac polito opere a venerabili Hiltberto abbate, successore eiusdem sancti patris in ordine regiminis. 36. Sed, his omissis, ordinem translationis quamur stilo. Pervenientes denique cum corpore eius, qui eum transferebant, ad coenobium Fontanellam, intulerunt illud in ecclesia sancti apostoli Pauli. Flebant nempe senes et iuvenes, flebant pueri et infantes omnisque monachorum chorus. Postea vero accessit venerandus abba Hiltbertus ad venerabile corpus, assumptis secum probatae vitae fratribus ac merito sanctitatis ornatis, aestimans illud ob tam prolixi intervallum temporis – nam dies tricesimus instabat – subito fetere. Cumque sanctum illius caput velamine opertum denudassent, tantae suavitatis flagrantia inde manavit, veluti si
Abbreviated transcription (Latin):
diuinoꝵ cũ deuotiõe sũma. atq ibidẽ ꝑ merita ipsiꝰ assidue fiunt miracłoꝵ signa.
qͣ enormitate sui relatoris enscenot᷑ scientiã. Ibi enĩ amisso corporeȩ lucis iusũ. aridiã
gressũ: ac reanacła linguę uerboꝵ seriẽ. officiũq dui negatũ auriũ recipit auditũ
demonũq abhumanis corꝑib sit expulsio frequens. Nã redeunte cẽpe .ui.die iduũ
apriliũ: inecdẽ loco uͥ sc̃ę crucis uerillũ crectũ suerat. mulier ꝗͦdã ꝗͦ ꝑmubtort eni
ricła ꝯtracta fuerat: cũ fide recta ad eũdẽ locũ ꝑgens. pͥstine sanitati ÷ reddita
Tellꝰ ꝗͣ diu debiles ñ calcauerant gressꝰ: est stupefacta se abinualidis quondã cã subito
contingi uestuis. Agamꝰ grates deo nr̃o innumeras. qͥ ꝓpt̃ iã dieti famuli suii me¬
rita talia dignat᷑ monstrare miracła. Seqͤnti qͦ tẽꝑe. in pͣfato loco ȩccłia est

Expanded text:
unt cum devotione summa. Atque ibidem per merita ipsius multa assidue fiunt miraculorum signa, quae enormitate sui relatoris transcendunt scientiam. Ibi enim amissio corporeae lucis visum, ariditas gressum ac retinacula linguae verborum seriem officiumque diu negatum aurium recipit auditum, daemonumque ab humanis corporibus fit expulsio frequens. 35. Nam redeunte tempore, die VI. Iduum Aprilium in eodem loco, ubi sanctae crucis vexillum erectum ricula contracta extiterat, cum fide recta ad eundem pergens locum, pristinae sanitati est reddita, tellusque, quam diu debiles non presserant gressus, est stupefacta, se ab invalidis quondam tam subito contingi vestigiis. Agamus grates Deo nostro innumeras, qui propter iam dicti famuli sui merita talia dignatur monstrare miracula! Sequenti quoque tempore in praefato loco ecclesia est
Abbreviated transcription (Latin):
plurima suoꝵ. cohorte monachoꝵ ac plebe ĩnumera utriꝰq sexus. cũ sc̃ę crucis
uexillis diuersis cereisq ac lãpadib ymnoꝵ nichi lominꝰ cantioꝵ.q diuinoꝵ. car¬
mina eiꝰ laudib dulci modulatione cauentes: & in dissonis diuersarũ linguarũ
choris amorẽ consonũ habentes. Qͥ aut ualde lȩcũ erat talẽ habuisse pastorẽ: ita
suaue. talẽ recepisse patronũ. Et cui ossa scã uenerabilit̾ gestabant int̾ris. incelest¬
bus eiꝰ sibi patrocinia confidebant ade̾ẽ. his fideliũ curmis popłoꝵꝵ. pͣciosi conses¬
soris uenerabile corpꝰstipatũ. canticis honoratũ: usq ad sontinellense ꝑlatũ est
coenobiũ. ligulfꝰ tanĩ uenerabił abbas una cũ comitib siu itineris qͥsib fanulabãt

Expanded text:
plurima suorum cohorte monachorum ac plebe innumera utriusque sexus, cum sanctae crucis plurima suorum cohorte monachorum ac plebe innumera utriusque sexus, cum sanctae crucis vexillis diversis cereisque ac lampadibus, hymnorum nihilhominus canticorumque divinorum carmina in eius laude dulci modulatione canentes et in dissonis diversarum linguarum choris amorem consonum habentes, quia ut valde laetum erat talem habuisse pastorem, ita suave talem recepisse patronem, et cuius ossa sancta venerabiliter gestabant in terris, in caelestibus eius sibi patrocinia confidebant adesse. His fidelium turmis populorum pretiosi confessoris venerabile corpus stipatum et canticis honoratum usque ad Fontanellense perlatum est coenobium. Aldulfus tamen venerabilis abba una cum comitibus sui itineris qui sibi famulabant
Abbreviated transcription (Latin):
eũ usendũ expͥpria ꝓunitia aduenerant. cũ his qͦs secũ mexilio habuerat: ab latis
ab eo uestib cũ qͥb insepulchro reconditꝰ fuerat mutare eas uellent. noua eũ indu¬
m̃ta induere cupientes: ueluti fecerunt. inuener̾ inbrachiis eꝰ signũ dñice cru¬
cis: rosei coloris similitudinẽ gerens. Ut patent̾ cunctis fidelib daret᷑ intelligi.
qͥa cuiꝰ arma uiuens porta uerat incorde: eiꝰ stigniata desuncti monstratea¬
tur in corꝑe. Indutũ ÷ deinde ueste pontificali. positũq inlectica: pͣlatis ante ip¬
sã aromatib & incenso. susceper̃ illud uenerabile corpꝰ ciues qͥ aduenerant roto¬
magenses monachiq coenobii fontinellensis: sicq pͣciosũ gestantes onꝰ. ouantes
sientesq arripiunt it᷑. Comitabat᷑ etiã p̾dictꝰ uir uenerabił aigulfꝰ abbas cũ

Expanded text:
eum visendum ex propria provintia advenerant, cum his quos secum in exilio habuerat, ablatis eum visendum ex propria provintia advenerant, cum his quos secum in exilio habuerat, ablatis ab eo vestibus, cum quibus in sepulchro reconditus fuerat, mutare eas vellent, nova eum indumenta indui cupientes, veluti fecerunt, invenerunt in brachiis eius signum dominicae crucis, rosei coloris similitudinem gerens, ut patenter cunctis fidelibus daretur intellegi, quia, cuius arma vivens portaverat in corde, eius stigmata defuncti monstrarentur in corpore. 28. Indutum deinde veste pontificali positumque in lectica, praelatis ante ipsam aromatibus et incenso, susceperunt illud venerabile corpus cives qui advenerant Rotomagenses monachique coenobii Fontanellensis, sicque pretiosum gestantes onus, ovantes flentesque arripiunt iter. Comitabatur etiam praedictus venerabilis Aldulfus abba cum
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ lãpas liquore olei plena ante eiꝰ sepulebrũ a fidelib accensa fusset. & die noctuq
indeficient᷑ ñ solũ arderet: s eciã redundaret. & hoc fr̃s factũ mirarent᷑: ac diunns
deputarent głe. posuer̾ alud uas in qͦ distillantia eiꝰdẽ olei diuinitꝰ dati refundent᷑.
magna & inclita pastor ansb̾te clarissimȩ tua gła felix. Non enĩ indigebat meri¬
legati qͥ adp̾fatũ pͥncipẽ directi fuerant reuersi st̃. licentia ab eo accepta: ut li¬
citũ eis foret eũ transserri qͦ ipsiꝰ decreuerat uoluntas. nullo eiꝰ sc̃ȩ̃ ordinationi
resistente. Cũq sepulchrũ eiꝰ aperussent. & putatent uenerabile illiꝰ corpꝰ ob tã
plixũ tẽꝑis intuallũ iã foetere: canta suauissimi odoris fia grantia inde manauit
qͣsi diuersis aromatũ fiorib ac balsami guctulis oĩs repleret᷑ ȩccłia. Et cũ fr̃s qͥ ad

Expanded text:
vero lampas liquore olei plenus ante eius sepulchrum a fidelibus accensus fuisset et die noctuve vero lampas liquore olei plenus ante eius sepulchrum a fidelibus accensus fuisset et die noctuve indesinenter non solum arderet, sed etiam redundaret et hoc factum fratres mirarentur ac divinae deputarent gloriae, posuerunt aliud vas, in quo distillantia eiusdem olei divinitus dati refunderentur. O magna et inclita, pastor Ansberte clarissime, tua gloria felix! Non enim indigebat merilegati qui ad praefatum principem directi fuerant reversi sunt, licentia ab eo accepta, ut licitum eis foret eum transferri, quo ipsius decreverat voluntas, nullo eius sanctae ordinationi resistente. Cumque sepulchrum illius aperuissent et putarent venerabile illius corpus ob tam prolixi temporis intervallum iam fetere, tanta suavissimi odoris fraglantia inde manavit, quasi diversis aromatum floribus ac balsami guttulis omnis repleretur ecclesia. Et cum fratres, qui ad
Abbreviated transcription (Latin):
brachioꝵ eubitis ꝓlixa prȩcũ instantia obduratã cutẽ. Sicq qđ egerat iuiuens
mortisicans m̃bra sua qͦ erant sibi obstantia: caro pandebat functa. Itaq scm̃
ipse pͣdirerat hoc sibi adño ĩpatũ fore. ut ossa sua in pͣdictũ fortinellense coenobiũ¬
cumulanda deferrent᷑. Sic̃ enĩ sc̃ĩs altarib xp̃i assistere ꝯsueuerat: ita induere eũ fr̃scu¬
rarunt. S cũ sudariũ cera litũ capiti eiꝰ imponere uellent: uisus est aperuisse ocłos
essigiẽ pͣserens uiuentis. ita ut aliqui dicerent eũ rediuiuũ fore. Nã & aspectꝰ faciei
illiꝰ. magno erat roseo ꝑfusus colore. Qͥdã enĩ dicebant ꝓsudario cera induto: quasi
indignatũ eẽ. Uiderunt enĩ ñ sine sua gła. głã dei insuo scõ criũphantẽ. Nã&e illa
exequiarũ religio: fidei deuotio erat. Ettam̃ lȩtũ erat talẽ habuisse patronũ: quã
graue talẽ amisisse. Postea sepelierunt eũ cũ decore : & honorificentia magna. Cũ

Expanded text:
precum instantiam obduratam cutem, sicque, quod egerat vivens, mortificans membra sua querentia, caro pandebat functa. Itaque sancipse praedixerat, hoc sibi a Domino impetratum fore, ut ossa sua in praedictum Fontanellense coenobiuumulanda deferrentur. Sicut enim sanctis altaribus Christi adsistere consueverat, ita indui eum fratres curarunt. Sed cum sudarium cera litum capiti eius imponere vellent, visus est aperuisse oculos, effigiem praeferens viventis, ita ut aliqui dicerent eum redivivum fore; nam aspectus faciei illius magno erat roseo perfusus colore. Quidam enim dicebant, pro sudario cera induto quasi indignatum esse. Viderunt enim non sine sua gloria gloriam Dei in sancto suo triumphantem. Nam et illa exequiarum religio fidei devotio erat. Et tam laetum erat talem habuisse patronum, quam grave talem amisisse. Postea sepelierunt eum cum decore et honorificentia summa. 26. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
bant mea reqͥescendo uenturã transigere noctẽ. S cũ ad eã diuert̾e uellent
scĩssimi pͣsulis uenerabile corpꝰ ueluti onꝰ ingens int̾ manꝰ ferentiũ ĩmobile
mansit. Pem addunt maiora hominũ solatia. s nicħ ominꝰ ut priꝰ ĩmobile
erat. Cũq diuinitꝰ hoc intellexissent actitari. aliãq itineris se quertissent
in partẽ: ilico motu celeri comitante uirtute diuina ꝑuener̃ ad locũ aptũ. & ut
credit᷑ deo scõq antistici dignũ admanendũ. Ac sic deinceps ꝑcuncta pi itineris¬

Expanded text:
bant in ea requiescendo venturam transigere noctem. Sed cum ad eam devertere vellent, bant in ea requiescendo venturam transigere noctem. Sed cum ad eam devertere vellent, sanctissimi praesulis venerabile corpus veluti onus ingens inter manus ferentium immobile mansit. Dein addentes maiora hominum solatia, sed nihilhominus ut prius immobile erat. Cumque divinitus hoc intellexissent actitari aliamque itineris se convertissent in partem, ilico motu celeri, comitante virtute divina, pervenerunt ad locum aptum et, ut creditur, Deo sanctoque antistiti dignum ad manendu
Abbreviated transcription (Latin):
saue int̾ritorio hagnaii: causa hospitii obꝓlixi itineris fatigationẽ & refocilationẽ
sui diuiertissent. ibi accurrit qͥdã homo filiã portans ꝓpriã paralitico morbo m̃bris
dissolutã ÷ qͣ nec pedib incedẽ ualebat s qͥsi mortua uidebat᷑. clamans magnisq
pͣcib fiendo merita sc̃ĩ p̃sulis ĩplorans ansb̾ti: ut unicã eiꝰ sanaret filiã. Cũq a mi¬
nistris ac custodib scĩssimi confessoris secus feretrũ ipsiꝰ ei ꝑmissũ fuisset nocde mo¬
rari. totaq nocte illa uigiliis ac ymnis insisterent diuinis: mane facto inuenit eã
pat̾ eiꝰ sanã. Atq ita gaudens. gratesromĩmodas deo ac scõ ꝑsoluens p̾suli ansb̃to:
cũ filia ꝓpria ouans rediit insua. Quã mirabilis d̾s̾ in scis suis. qͥ ꝑ famuli sui
ansb̃ti głosa merita huiꝰcemodi fecit miracłm. Cũ gͦ haberent loca denomi¬
nata. ad ꝗͦ manendi gr̃a declinare debiissent: ad quandã accedentes iullã. opta¬

Expanded text:
Save in territorio Hagnau, causa hospitii ob prolixi itineris fatigationem et refocilationem sui divertissent, ibi accurrit quidam homo, filiam portans propriam paralytico morbo membris dissolutam, quae nec pedibus incedere valebat, sed quasi mortua videbatur, clamans magnisque precibus flendo merita sancti praesulis implorans Ansberti, ut unicam eius sanaret filiam. Cumque a ministris ac custodibus sanctissimi corporis secus feretrum ipsius ea permissa fuisset nocte morari, totaque nocte illa vigiliis ac hymnis insisterent divinis, mane facto invenit eam pater eius sanam. Atque ita gaudens gratesque omnimodas Deo ac sancto persolvens praesuli Ansberto, cum filia propria ovans rediit in sua. Quam mirabilis Deus in sanctis suis, qui per famuli sui Ansberti gloriosa merita huiuscemodi fecit miraculum! 30. Cum ergo haberent loca denominata, ad quae manendi gratia declinare debuissent, ad quandam accedentes villam, opta
Abbreviated transcription (Latin):
locũ qd̾ est .uiͦ. idꝰ martũ: adhonorẽ & int̾cessionẽ eiꝰ plebes ꝯcurrunt innumere¬

Expanded text:
locum, quod est VI. Idus Martii, ad honorem et intercessionem eilocum, quod est VI. Idus Martii, ad honorem et intercessionem ei
Abbreviated transcription (Latin):
niteret᷑ ingenti. Cũq moueri ñ posset: talia possessor loci radamastus
intulisse dr̃. Euge ansp̾te serue xp̃i fideł collocatꝰ int̾ agmina xp̃icolarũ:
AD meñito nr̃i qͦs in uita dilexisti. qͦsq scłi ĩpugnant gaudia. hinc iã
cedo ꝑcuncta scłoꝵ curricła. Ipse uͦ radamastꝰ uir honaratꝰ eiꝰdẽq fr̃ bertoldꝰ.
m̃ assũpser̃ & habitũ. Inp̾fata uͦ possessio̾e eor dẽ uiroꝵ scił & inuia publica. ac
de lapidata qͦ iuxta eã iacet: ac rotomagensẽ ducit adurbẽ. uͥ sc̃ĩ pontificis ansb̾ti
uenerabile pausauerat corpꝰ: in honorẽ & memortã ipsiꝰ a fidelib erux ponitur
lignea. uͥ infirmiac diuersis uexati languorib dño largiente meritis sc̃i ansb̾ti plu¬
ra freqͦnt̾ ꝑceper̃ sanitatũ munera. Ubi circa diẽ pausationis eiꝰ aduentꝰ. ad eundẽ

Expanded text:
niteretur ingenti. Cumque moveri non posset, talia possessor loci Radamastus niteretur ingenti. Cumque moveri non posset, talia possessor loci Radamastus intulisse dicitur: 'Euge, Ansberte, serve Christi fidelis, collocatus inter agmina christicolarum, memento nostri, quos in vita dilexisti, quosque saeculi inpugnant gaudia. Hinc iam cedo per cuncta saeculorum curricula'. Ipse vero Radamastus vir honoratus eiusque frater Bertoldus men assumpserunt et habitum. In praefata vero possessione eorundem virorum, scilicet in via publica ac delapidata, quae iuxta eam iacet ac Rotomagensem ducit ad urbem, ubi sancti pontificis Ansberti venerabile pausaverat corpus, in honore et memoria ipsius a fidelibus crux ponitur lignea, ubi infirmi a diversis vexati languoribus, Domino largiente, meritis sancti Ansberti plura frequenter perceperunt sanitatum munera. Ubi circa diem pausationis sive adventus eius ad eundem
Abbreviated transcription (Latin):
poisicata. eiꝰq grabbatũ in ead ẽ ȩccłia multo cẽꝑe marisit. signaq uirtutũ
obmerita eiꝰdẽ scĩ ibidẽ suint diuina. Cũ uͦ iã transirent dierũ uiginti & eo ampliꝰ
circit̾ curricła: uenerunt int̾ritoriũ rodo magense in locũ qͥ dr̃ p̾adriacus. Illicq
cunctipotens ds̃ ꝑ merita eiꝰdẽ sc̃i antistitis. simile suꝑiori dignatꝰ est ostende mi
corpꝰ. ac tetigisset linteũ qͦ oꝑiebat᷑. maguas dans uoces adsidera: ilico gr̃a dei
& meritis scĩ ansb̾cia demone lib̾ata ac sanissima facta. incolumis ad ꝓprii iuris
repedauit habitacła. Sit deo nr̃o gła honor & ĩꝑiũ. qͥ sic miracłoꝵꝵ signis sepe¬
patrimoniũ quoꝵdã illustriũ uiroꝵ bercoldi scilicet & radamasti: distans a
coenobio fontinellensi milib quattuor. Fert᷑ uͦ qͥa cũ inde eleuare corpꝰ sacra¬
tissimũ conarent᷑: ita mansisse ĩmobile. qͦsi clauis ac retinacuł ferreis saxo

Expanded text:
aedificata, eiusque grabattum in eadem ecclesia multo tempore mansit, signaque virtutum ob merita eiusdem sancti ibidem fiunt divina. 33. Cum vero iam transirent dies XX et eo amplius circiter curricula, venerunt in territorium Rotomagense in locum, qui dicitur Paldriacus, illicque cunctipotens Dominus per merita eiusdem sancti antistitis simile superiori dignatus est ostendere  servabatur corpus, ac tetigisset linteum, quo operiebatur, magnas dans voces ad sidera, ilico gratia Dei et meritis sancti Ansberti a daemone liberata ac sanissima effecta, incolomis proprii iuris repedavit habitacula. Sit Deo nostro gloria, honor et imperium, qui sic miraculorum signis patrimonium quorundam inlustrium virorum, Bertoldi scilicet et Radamasti, distans a coenobio Fontanella milibus quattuor. Fertur vero, quia cum inde elevare corpus sacratissimum conarentur, ita mansisse immobile, quasi clavis ac retinaculis ferreis saxo