comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hanc item epłam
cont̾itati: pꝰea tñ: emenda¬
ti fuerant.⁊ multa pronomine xͥ passi. aliqui uͦ
do apłos ẜ̃ferebant. Quibdam gͦ corinthioꝵ ꝑ pri¬
mam epłam correctis: causa reliquoꝵ scbit¬
epłam. scdãm. repellens ꝓseudo apłos. ostende¬
do deceptõnem p̃dicatõnis eoꝵ ⁊ se multis mo̾iᷤ
conmendans. notat ⁊̃ illos in elemosinis parcos:
p̃cip̃ quoq correctum fornicatorem. recipi: quem
ferre. cumip̃ ꝓ alioꝵ salute. ꝑicłis cotidie ⁊ mor¬
ti subiaceat. Est gͥ intent̾o eius in hac epła. in¬
correctos corrigere.⁊ correctos ad ulteriora ꝑuoca¬
re.⁊psendo cum sui conmendatõne depͥmere:
Modus tractandi tał ẽ. more solito. salutatõnẽ
p̃mittit: deiñ: debonis. ꝑ grãm collatis. grãs do̾
ag loquens ꝑfectis. Lost. ad tolerantiam. passionis: sui
exemplo inuitat. pꝰ ea psendo apłos. depͥmendo redar¬
guit. detegens uersutias eoꝵ:⁊ se multismodis conm̃¬

Expanded text:
Hanc item epistocontristati, postea tamen emendati fuerant, et multa pro nomine Christi passi. Aliqui verdoapostolos praeferebant. Quibusdam ergo Corinthiorum per primam Epistolam correctis, causa reliquorum scriam secundam, repellens pseudoapostolos ostendendo deceptionem praedicationis eorum, et se multis modis commendans. Notat etiam illos in eleemosynis parcos. Praecipit quoque correctum fornicatorem recipi, quem ferre, cum ipse pro aliorum salute periculis quotidie et morti subjaceat. Est ergo intentio ejus in hac Epistola incorrectos corrigere, et correctos ad ulteriora provocare, et pseudo sui commendatione deprimere. Modus tractandi talis est: More solito salutationem praemittit; deinde de bonis per gratiam collatis gratias Deo agit, loquens perfectis; post ad tolerantiam passionis suae exemplo invitat; postea pseudoapostolos deprimendo redarguit, detegens versutias eorum, et se multis modis comme
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas paterna pcessit. ⁊ ille quidem nat᷑a filius ẽ. noᷤ
uͦadopt̃one. ille numqmͣ filius non fint nos añqͣm
ẽẽmis. p̃ destinati sumus. ⁊ tunc sp̃mad opt̾onis accepi¬
mus: qñcredidimus infilium cli. Sõs sumu tlii gr̾a.¬
non uatura. unigenitus autem: nat᷑a non gr̃a. anħ
C ontenlim . etici adim̃ẽ pat̾ quod pater ẽ: dumuo¬
lunt filio auferre. quod filius ẽ. Adimunt autemicum
dñt. quod nonde nat᷑a sit filius. nonex nat᷑a᷑ autemest:
qñnoneadem inse h̃t natus:⁊ generans. Neq eiũ
filius est cui alia acdissimilis erit apatre fubstantia.
Pater autem quomodo erie: sinon ꝙ. inse fubstantie
atq nat᷑e ẽ g̃nui̾t infilio: Dñs dicens: clarifica filium

Expanded text:
ntiam recipiamus. Et ille quidem natura Filius est; nos vero adoptione. Ille numquam Filius non fuit: nos antequam essemus, praedestinati sumus, et tunc spiritum adoptionis accepimus, qnon natura: Unigenitus autem, natura, non gratia? Contendunt haeretici adimere Patri quod Pater est, dum volunt Filio auferre quod Filius est. Adimunt autem, cum dicunt, quod non de natura sit Filius. Non ex natura autem est, quando non eadem in se habet natus et generans. Neque enim Filius est, cui alia ac dissimilis erit a Patre substantia. Pater autem quomodo erit si non quod in se est substantiae atque naturae genuerit in Filio? Dominus dicens: Clarifica
Abbreviated transcription (Latin):
tem malam: ip̃e fac̾ uimenbris eius: ex mala uoluntate bo¬
nam. Et illum gͦ.⁊ nos p̃destinauit. qr unillo ut eẽ cap̃
nr̃m. ⁊ in nob ut eius corptis eẽmus: non p̃cessura m̾ita¬

Expanded text:
tem malam; ipse facit in membris ejus ex mala voluntate botem malam; ipse facit in membris ejus ex mala voluntate bonam. Et illum ergo et nos praedestinavit; quia et in illo ut esset caput nostrum, et in nobis ut ejus corpus essemus, non prae
Abbreviated transcription (Latin):
num. qualetumq p̾cessit: ut ad hanc ineffa bilemex¬
cellentiam ꝑuenerit.: faciente ac suscipiente dõ u̾bo.
diunicum: femuna illa gr̾aplena: concep̃: de sp̃u sco
ex uirgine maria: ds unicus natus ẽ. non carnus cu¬
pidine.: s solo dĩ munere. lib̾a millo uoluntas erat.
itantomag̃: qnͣto mag̾ peccare nonpocerat. Appa¬
ret itaq nob̾ inn̾ro capite. ip̃e fons gr̾e. aquo incu̾c¬
ta menbra euis gr̾a diffundiuir. Ita enim abinitio fi¬
dei sue hamo qincumq gr̾a fit xͥanus: sicut gr̃a
sp̃u factumẽ iillo: ut nullum haberet peccatum.
Qii fec̾illum hominem sine ullis euis p̾cedñtib m̃itis.
nullum quodei dimitteretur ł origine there ł uolrnitate
ꝑpetrare peccatum. ip̃e nullis eoꝵ p̾cecñtib mit̾is: fac̃ cre¬
dentestueum. quib dimitar om̃e peccatum. qui fecit
illum talem: ut ñ qmͣ habuerit habiturusq ut uolunta¬

Expanded text:
num qualecunque praecessit, ut ad hanc ineffabilem exnum qualecunque praecessit, ut ad hanc ineffabilem excellentiam perveniret; faciente ac suscipiente Deo Verbo,i unicum femina illa gratia plena concepit de Spiritu sancto. Ex Virgine Maria Deus unicus natus est, non carnis cupiditate, sed solo Dei munere. Libera in illo voluntas erat, et tanto magis, quanto magis peccare non poterat. Apparet itaque nobis in nostro capite ipse fons gratiae, a quo in cuncta membra ejus gratia diffunditur. Ita enim ab initio fidei suae homo quicunque gratia fit Christianus, sicut gratia spiritu factum est in illo ut nullum haberet peccatum.  fecit illum hominem, sine ullis ejus praecedentibus meritis, nullum quod ei dimitteretur, vel origine trahere, vel voluntate perpetrare peccatum; ipse nullis eorum praecedentibus meritis facit credentes in eum, quibus dimittat omne peccatum: qui fecit illum talem, ut nunquam habuerit habiturusque sit volunta
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ont̃a nͥ que facta sunt .i. omẽm creatãm. Ym¬
liqͥdo apparet. ip̃m factum non eẽ ꝑquem facta sunt oĩa.
i si factus nonẽ. creata nonẽ. si autem c̾at᷑a non ẽ. eiind̃
cumpatre sub̃e ẽ. Oñlis enim substantia. que ds noẽ:
creata est. ⁊ qne creatura non ẽ: cłs. s si filius non euusd̾¬
nem rex natiis ostendat᷑ sicut de d̾o rege. rex ãn secła
natusẽ. Dem̾ auirture conmendans eumꝰ. subdit.
Qui p̃destinatus ẽ filius di muirtute. scłm sp̃m sc̃iti
pͥmo udñdumẽ: quiosit p̃destinat̾o. ⁊ de quo sit p̃¬
destinatõ. utrum de eo: quod semꝑ fuit. ande eo: qd̃
ex tempore fuit. ⁊ utrum de ꝑsona. ande nat᷑a. ui de
ginisfiliĩ sui. bona sine nĩnis p̃paranit. E reclarissi¬
mum enimlumen p̃destinatõnis. ⁊ głe eit: ip̃e media¬
tor cũ. ⁊ hominuni homo xͦ Ieħs. Ille enim homo. ũ
auerbopatͥ coeterno. in unitatem persone assumptus
silius cłi. unigenitus eẽt. Un hoc meruit: quod eius bo¬

Expanded text:
e facta sunt, id est omnem creaturam. Unliquido apparet ipsum factum non esse per quem facta sunt omnia. Et si factus non est, creatura non est: si autem creatura non est, ejusdem cum Patre substantiae est. Omnis enim substantia quae Deus non est, creatura est; et quae creatura non est, Deus est. Et si non esnem rex natus ostendatur, sicut de Deo rege rex ante saecula natus est. Deinde a virtute commendans eum, subdit: Qui praedestinatus est Filius Dei in virtute, secundum spiriprimo videndum est, quid sit praedestinatio, et de quo sit praedestinatio, utrum de eo quod semper fuit, an de eo quod ex tempore fuit; et utrum de persona, an de natura: et, si de gini Filii sui, bona sine meritis praeparavit. Praeclarissimum enim lumen praedestinationis et gratiae est, ipse mediator Dei et hominum homo Christus Jesus . Ille enim homo, ut a Verbo Patri coaeterno in unitatem personae assumptus Filius Dei unigenitus esset, unde hoc meruit, quod ejus bo
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃oꝵ maxime claruit. qm negare quis non ualet rec¬
te intelligentium eloguia tũtatis. bumanagͥn̾̃ta cõ¬
ticescant hic: que perierunt ꝑadam. ⁊ gr̾aregnet ꝑih̃m¬
xꝑm. ¶ Sicde eo coniungi potuit humana nat᷑a. ut ex
endum. qrͣ aduuandum medios interponunt. no
iõ se auũeant homini p̃ponere. qr non hñcarnem.⁊
maxime quia imori in eadem carne dignatu sẽ. ne
mortales. demñ ut gr̃acłi. nob sine ullis p̃cedntil mĩtiᷤᷤ
mhomine xͦ. conmendaretur. Quianec ip̃e: ut tanta
unitate. do uͦ conunctus: una cum illo ꝑsona filiuᷤ
cłi fieret. ullis ẽ p̃celentib m̃itis assecutus. s ex quoho

Expanded text:
 maxime claruit, quam negare quis non valet, recte intelligentium eloquia veritatis. Humana igitur merita conticescant hic, quae 3 perierunt per Adam, et gratia regnet m sic Deo conjungi potuit humana natura, ut ex endum quasi ad adjuvandum medios interponunt, non ideo se audeant homini praeponere, quia non habent carnem; et maxime quia et mori in eadem carne dignatus emortales. Deinde, ut gratia Dei nobis sine ullis praecedentibus meritis in homine Christo commendaretur: quia nec ipse ut tanta unitate Deo vero conjunctus una cum illo persona Filius Dei fieret, ullis est praecedentibus meritis assecutus; sed ex quo homo
Abbreviated transcription (Latin):
supͣdixerit augustaus. illum hominem assumptum
exp̃stus idem dic̃: quo mag̾ mouet. n quiis dixerit atq
crediterit. hominem iħm xꝑ̃m. afiliodĩ assumptum n̾o
ta. quod quia no̾nfas ẽ dicere: aut sentire. p̃ clictaꝵ aucto¬
ntatum uerba sic ratelligi sane possunt. ut homer̾ s ue
homo ille. ĩõ dicat᷑ assumptus au̾bo qr animaeuis i caro:
inquib subsistit homo: sunt assumpta auerbo. ut ad ip̃uiᷤᷤ
hominisxͥ nata᷑m respicias: non ad ꝑsonam: cum assump¬
cumdicis ħItem. Queri solet utium homo ille cepͣ ee. ł
aliqñ cd̃i filius: quod nondum habuit: ⁊t̾em ip̃e homiłs
filius. qua muindumerat homo. Item. Sicnos electi qͦ¬
modo ille clanficatus. qi pͥusqm mundus ẽẽt: nec nos
legͥ: quod puer ale creauit stellas. ⁊ ip̃e xꝑs ait. Ego pͥnci¬

Expanded text:
supra dixerit Augustinus illum hominem assumptum expressius idem dicit quo magis movemur: Si quis dixerit atque crediderit hominem Jesum Christum a Filio Dei assumptum non ta, quod nefas est dicere aut sentire. Praedictarum auctoritatum verba sic intelligi sane possunt, ut homo Christus sive homo ille, ideo dicatur assumptus a Verbo, quia anima ejus et caro, in quibus subsistit homo, sunt assumpta a Verbo, ut ad ipsius hominis Christi naturam respicias, non ad personam, cum assumptum dicis. Item, quaeri solet utrum homo ille coepit essealiquando Dei Filius quod nondum habuit idem ipse hominis filius, quia nondum erat homo. Item, sic nos electi, quomodo ille clarificatus, quia, priusquam mundus esset, nec nos legitur quod puer ille creaverit stellas, et ipse Christus ait: Ego p
Abbreviated transcription (Latin):
p̃destinatus scclm id quod ẽ uerbum di. ds ap̃ dm̃. Ut
quidenĩ p̃destinaret᷑ cum iameẽt. qͥ erat sine imi¬
tio. fne termino sempiternus. Illud autem p̃destirad̾
erat :ꝙ. nodum erat. ut sic suotempore fieret: quemad¬
turus erat scdm carnem filius daũ: eẽt inuͥtute silius
di. Item. Iñgñt homo factus ẽ cdi filius. p̃destinatum

Expanded text:
id, quod est Verbum Dei, Deus apud Deum. Ut quid enim praedestinaretur, cum jam esset quod erat, sine initio, sine termino, sempiternus? Illud autem praedestinandum erat, quod nondum erat, ut sic suo tempore fieret, quemadet in virtute Filius Dei. Item, in quantum homo factus est Filius Dei, praedestinatum
Abbreviated transcription (Latin):
t̾omortis .i. uetĩs legis. que morte corꝑali purebat pec¬
cantes. ł qnie p̃uaricatorib intulit mortem: quos
cdĩ granon adiuuit adiusticiam implendam. defor¬
mata .i. turpiter formata: qr in honesta sc̾m litte¬
ram p̃cipiebat. uł deformata .i. plene scͥpta: siquis
sp̃ualiter caperet. in lapidib .i. intabuł. lapideis. ad
litteran. ł incordib quris. ad capiendum: ł anĩadũ:
suit ingła moysiministro illus. ita ut filii isrł nõ pꝰ¬
sant intendere.: atiem risus sui: infaciem moysi. qr
indignierant. Tunc enim macdatipeccato: tuultũ¬
moysidescendñtis de monte cum lege accepta. in
tabuł. intueri n̾o̾ poterant. qr głosa facta erat facies
accedere nõ poterant. que gła: euacuat᷑. qr iminoyse
statim transcunit. ⁊ non modo inministris legis ue
sp̃uał intellectiis. legis. ꝑ głam faciei. intelligantur
fuit lexmoysi ingła: ũ filiiisrł .i. uidi: non possent.¬

Expanded text:
id est veteris legis, quae morte corporali puniebat peccantem, vel quae praevaricatoribus intulit mortem, quos Dei gratia non adjuvit ad justitiam implendam. Deformata, id est turpiter formata, quia inhonesta secundum litteram praecipiebat. Vel, deformata, id est plene scripta, si quis spiritualiter caperet; in lapidibus, id est in tabulis lapideis. Ad litteram, vel in cordibus duris, ad capiendum, vel amandum, fuit in gloria Moysi ministro illius, ita ut filii Israel non possent intendere aciem visus sui, in faciem Moysi, quia indigni erant. Tunc enim maculati peccato vultuMoysi descendentis de monte cum lege accepta in tabulis intueri non poterant, quia gloriosa facta erat facies accedere non poterant, quae gloria evacuatur, quia in Moyse statim transivit, et non modo in ministris legis vetspiritualis intellectus legis; per gloriam faciei intelligantur fuit lex Moysi in gloria, ut filii Israel, id est
Abbreviated transcription (Latin):
solo fecit. lucem splendescere. de tenebris.ꝙ fuit in sepa¬
tõne elementoꝵ. Cẽperunt enim tenebre.: ex quo confu¬
sa moles celi ⁊ cerre cep̃ eẽ. añ qmͣ lux facta eẽt: qua illu¬
minaretur: ꝙ sine luce fuerat tenebrotuim. postea
uͦ accetute liice. ꝙ factum ẽ: meluis redd̾r. inquo ꝓ fici¬
entis hominis affectõ significatur. U̾n apłc loquens ad
fideles ait. Frnstis aliqũ tenebre. nunc autem luxin
dr̃o. Ille ħ tec̃. qui cum tenebre eẽnt. suꝑ ab ssunidĩx.
fiat lux. ⁊ facta ẽ lux. heclux significat lucemꝰ que mͦ
nob̾. ⁊ ꝑnos aliis̃dat᷑. Exquo nomp̾ intelligi: ꝙ tenebre
senpiterne fuerint. sic̃ quidam legis calumꝑmatores
imponunt eiusdem legis scͥptori señfisse. qui potitis os¬
cend̃ eaᷤ cepissecum dix̃. In plicipio fec̃ ds̃ celum. ⁊t̃. t̃.¬

Expanded text:
aecepto solo hoc fecit, lucem splendescere de tenebris, quod fuit in separatione elementorum. Coeperunt enim ex quo confusa moles coeli et terrae coepit esse, antequam lux facta esset qua illuminaretur, quod sine luce fuerat tenebrosum; postea vero accedente luce, quod factum est, melius redditur, in quo proficientis hominis affectio significatur. Unde Apostolus loquens ad fideles ait: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Ille hoc fecit, qui cum tenebrae essent super abyssum, dixit: Fiat lux: et facta est lux . Haec lux significat lucem, quae modo nobis et per nos aliis datur. Ex quo non potest intelligi quod tenebrae sempiternae fuerint, sicut quidam legis calumniatores imponunt ejusdem legis scriptori sensisse: qui potius ostendit eam coepisse, cum dixit: In principio fecit Deus coelum, etc. T
Abbreviated transcription (Latin):
modustͥu ndi abẽ. s dethesauro bnconscii: noangus¬
tiamur animo. Dem̃: aꝑte quasdam tͥbulatõnes entu¬
merat aicens. Aporiamur .i. pauperes sumus adeo:
ut necessaria defint. Aporos eninig̃ ce. latine dr̃ pauꝑ.
onĩno ado. qr d̃s pascit nos ⁊ patim᷑ ꝑsecutõnem: deloco
adlocum. s ño derelinquimur adõquin chesaurum custo¬
diat humiliamur.i. aifluginur. s non confunduim᷑.
.i. no erubescimnus. deicim᷑ in mortis ꝑicłm. s nõ ꝑimus.

Expanded text:
modus tribulandi abest: sed de thesauro bene conscii non angustiamur in animo. Deinde aperte quasdam tribulationes enumerat, dicens: Aporiamur, id est pauperes sumus adeo ut necessaria desint. Aporos enim Graece, et Latine pauperomnino a Deo, quia Deus pascit nos. Et patimur persecutionem, de loco ad locum; sed non derelinquimur, a Deo, quando thesaurum custodiat. Humiliamur, id est affligimur, sed non confundimur, id est non erubescimus. Dejicimur in mortis periculum, sed non perimus,
Abbreviated transcription (Latin):
go: contiraio similitudõ ẽ. nonͣ contuo equalitas.
uͭ equalitas continuo ⁊ similitudo contimio imago.
uͥsimilitudo: nd continuo imago. necequalitas. uibi
gr̃a. Inspecło ẽ tmago. ⁊ smilitudo. nõ tñequalitã.
qr unilta desunt imagini: que in sunt illi rei: di qͣ
exp̃ssaẽ. Postest ⁊̃ aliqũ ẽe ima¬
go. inqua sit equalitas. ut inparentib ⁊ filiis. intieit᷑
imago.⁊ similitudo. ⁊ equalitas: excepto tempore. quio
ut recte imago dicatur. ⁊p̃ eẽ tanta: ut recte dicat᷑. eqͣli¬
tas. Eotest ⁊ aliqñ ẽẽ similitudo. ⁊ equalitas. qm̃ͣiuis nõ
sirimago. uit induob oius parib. X ꝑs autem. ita dr
imago patͥs: ut nicħ hoꝵ desit. ut non solum imago euiꝰ
ta: ut nec temporis interuallum impelimento sit.
qr nongenerauit. ds filium in tempore: Nonenim: ic̃.
coram dõininani festatõne u̾itatis. ⁊ cetera talia facimꝰ.

Expanded text:
est, non continuo aequalitas; ubi aequalitas, continuo et similitudo, non continuo imago; ubi similitudo, non continuo imago, nec aequalitas. Verbi gratia, in speculo est imago et similitudo, non tamen aequalitas, quia multa desunt imagini quae insunt illi rei, de qua expressa est. Potest etiam aliquando esse imago in qua sit aequalitas, ut in parentibus et filiis invenitur 122 imago et similitudo et aequalitas, excepto tempore quo ut recte imago dicatur, et potest esse tanta ut recte dicatur aequalitas. Potest etiam aliquando esse similitudo et aequalitas quamvis non sit imago, ut in duobus ovis paribus. Christus autem ita dicitur imago Patris, ut nihil horum desit, ut non solum ejus imago ta, ut nec temporis intervallum impedimento sit, quia non generavit Deus Filium in tempore. VERS.os in manifestatione veritatis, et caetera talia facimus;
Abbreviated transcription (Latin):
est. litt̾a enim. sie ad unuante sp̃ri: occid̾. cũ uͦadest
sp̃c uiuiticant. ħ ip̃m intꝰ conscͥptum: fac̃ diligi: quod
toris scͥptum. Lex faciebat tueri. Uerasponsax intel¬
lig̾ͥ. qui d d̾itet inter luteram ⁊ sp̃m. q̃ duoalio modo
octid̾: ⁊c̃. sicut nd̃ rep̃henditur scĩa: cum dr̃. Scĩa mn

Expanded text:
ittera enim sine adjuvante spiritu occidit: Cum vero adest spiritus vivificans, hoc ipsum intus conscriptum facit diligi quod foris scriptum lex faciebat timeri. Vera sponsa Christi intelligit quid distaret inter litteram et spiritum, quae duo alio modo occidit, etc., sicut non reprehenditur sc
Abbreviated transcription (Latin):
firnius ẽ. uit demonstrata infirmitate. querat gr̃am.
Lex gͦ duc̃ adfidm. fidesimpetrat spm̃ largiorem.
qui diffund̾ caritatem: q̃ implet legem. sine sp̃irño
ẽ uoluntas hominis libera. cum coupiditatib ũ¬
catur. Libĩnenim arbitͥum. ⁊ adbonũ. ⁊ ad malũ
eaciendum: cõfit̾ndũ ũos hr̃e. s immalo faciendo:¬

Expanded text:
firmus est, ut demonstrata infirmitate quaerat gratiam. Lex ergo ducit ad fidem, fides impetrat spiritum largiorem, qui diffundit charitatem quae implet legem. Sine spiritu non est voluntas hominis libera cum cupiditatibus vincatur. Liberum enim arbitrium, et ad bonum et ad malum faciendum, confitendum es
Abbreviated transcription (Latin):
qr fac̾ intelligẽ sp̃ualiter. ⁊ implere .ꝙ. litera p̃cip̃. Ad¬
uirte: qmͣ dicat litterã que occid̃. inuelut ecc̃rio. sp̃mui
uificantem ingerit. ea certe e: deca logus. inilł duab ta¬
bilis iͥptus. qr lex sub int̾nit. ut habundaret delictum.
Porro mitempcepta nta tam sunt utilia facienti. ⁊ salu¬
b̾aiut nͥquis ea fecerit: uitam hr̃ nonpossit. Don gͦ ar
uittera occidñs: eoꝙ lex mala sit. s qr ꝓbibens peccatum:
datum. si fit timore pene. nõ amore usticie. serui liter
fit. nõ liberaliter: nõ. uec fit. ñ em̃ frnctus ẽ bonus. qͥ

Expanded text:
quia facit intelligere spiritualiter, et implere quod littera praecipit. Adverte quam dicat litteram quae occidit, cui velut econtrario spiritum vivificantem ingerit. Ea certe est Decalogus in illis duabus tabulis scriptus, quia lex subintravit, ut abundaret delictum . Porro autem praecepta ista tam sunt utilia facienti et salubria, ut nisi quis ea fecerit, vitam habere non possit. Non ergo dicitur littera occidens, eo quod lex mala sit, sed quia prohibens peccatum datum si fit timore pene non amore justitiae, serviliter fit non liberaliter; et ideo nec fit. Non enim fructus est bonus qui
Abbreviated transcription (Latin):
tollere: dimitte ei ⁊ pallium. ut habeas s uietumcor. ne
ꝑdastempꝰ uacandi dõtio. aquo uult te auocare: dap¬
nor ilitil Uł ita. sitis redimentes. tẽ.i. quod minus fe¬
cistis inimo tempore: restituite malio. dimidiantes
dies: quos impii non dimidiant. Alii enm̾ dimidiat.
alii implent dies. aliĩ nec incipiunt .i. alii moriuntur

Expanded text:
tollere, dimitte ei et pallium, ut habeas quietum cor, ne tollere, dimitte ei et pallium, ut habeas quietum cor, ne perdas tempus vacandi Deo tuo, a quo vult te avocare damno et litibus. Vel ita sitis redimentes tempus, id est quod minus fecisti in uno tempore, restituite in alio, dimidiantes dies quos impii non dimidiant. Alii enim dimidiant, alii implent dies, alii nec incipiunt, id est alii moriuntur
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃es quomͦ .i. quo moderamine: caute ambuletis.
.i. p̃pantes nob̾oportunitatem: seruiendido. ⁊ uacandi
diuins q. neceeẽ. qr cies mali sunt .i. hodie sunt mali
oramatisunt. Ducunt .i. aucesagunt tẽꝑa. or if eñ sol.
⁊ occidit: transeunt cempora. ciu molesta sunt temꝑa. si
homines sͥ non suit molesti: Dies gͣ dñr mali ut dixi. p̃y
malitiam hominum. ⁊ nuseriam. s misena hominis cõis
ẽ. nonͣ debet malitia ẽẽ cõmunis. Ex quo .ii. lapsus ẽ adam¬
⁊ de ꝑadiso expulsus. nũqm fuerunt idies nͥmali. quod os-¬
tendit puer qui nascitur. qͣr aploratu incip̃. nec ridere p.
tationibi positus. semꝑtimebit. Redimaniꝰ gͦ pꝰ. Qͥd
Das enimnuminum. ⁊ enus panemł ur am. ł ali-¬
quid aliud. das. ⁊ accipis. aliquid: amittis. liqtud ac¬
quirs. Sic̃ gͦ ꝑdis niimos. emas tͥalici d: sic ꝑdas
detuo: ut emas tͥ quietem. ħ ẽ tempꝰ redir iere. uñ dñs
ait. Siquis uult uidiciotecum contenc̾ ere: ⁊tunicã

Expanded text:
est quodam moderamine, caute ambuletis, parantes vobis opportunitatem serviendi Deo et vacandi divinis: quod necesse est, quia dies mali sunt, id est hodie sunt mali ordinati sunt. Ducunt enim vices, agunt tempora. Oritur enim sol t occidit, transeunt tempora, cui molesta sunt tempora si homines sibi non sunt molestiae. Dies ergo dicuntur mali, ut dixi, propter malitiam hominum et miseriam; sed miseria hominis communis est, non debet malitia esse communis. Ex quo enim lapsus Adam de paradiso expulsus, nunquam dies nisi mali: quod ostendit puer qui nascitur, quia a ploratu incipit, nec ridere potest: ulationibus positus semper timebit. Redimamus ergo tempusDas enim nummum et emis panem vel vinum, vel aliquid aliud; das et accipis, aliquid amittis et aliquid acquiris. Sicut ergo perdis nummos ut emas tibi aliquid; sic perdas de tuo, ut emas tibi quietem, hoc est tempus redimere. Unde Dominus ait: Si quis vult judicio tecum contendere, et tunicam
Abbreviated transcription (Latin):
cationi: ⁊ dem̾̃ tradiderunt se. in oꝑationẽ inmunditie
ñꝙͣ luxuriando satiantur: quoꝵ uoluptas t̾mino caret.
ut ⁊̃ ult᷑ concessos nuptiarum fines tͤpitudi nemoꝑent᷑.
Uł sic̃ aliidũt. ⁊ auaritie. ł inauantia. ⁊ accipitur ꝑ se
dealio uitio. nt sit sensus. tͣliderit semet. inoꝑa. oĩs¬
inmun. ⁊ tradiderunt se: aua. Uł ita. ip̃i dico: degenteᷤᷤ
mauantia:. uos autem. qiͣ gentes ita ambulant. uosã.
non didicistis xꝑm ita ẽe. ipmnttandum. sit̾n illum au¬
distis .i. eius p̃dicatõnem intellexistis. ł eum int̾ius loq̃n¬
tem audistis. ⁊ in illo  docti estis .i. sullum ita audistis. ꝙ.

Expanded text:
cationi. Et deinde tradiderunt se in operationem immunditiae cationi. Et deinde tradiderunt se in operationem immunditiae nunquam luxuriando satiantur, quorum voluptas termino caret, ut etiam ultra concessos nuptiarum fines turpitudinem operentur. Vel, sicut alii dicunt, et avaritiae, vel, in avaritia, et accipitur per se de alio vitio, ut s tradiderunt se avaritiae. Vel ita: Ipsi dico degentes in avaritia, vos autem. Quasi dicat: Gentes ita ambulant, vos autem non didicistis Christum ita esse imitandum: sed tamen illud audistis, id est ejus praedicationem intellexistis, vel eum interius loquentem audistis, et in illo docti estis, id est si illum ita audistis quod
Abbreviated transcription (Latin):
los qui non sunt corpꝰ: ecdificat in suam ci uitatem. ł socie¬
tarem: ⁊ ħ totum fac̾ incaritate .i. ex dilectõne. q̃uo ꝑacto:
ent mensura etatis Hoctͦ. hicãmonet ephesios: ut ca
auxilia det̾iit. ad custodiam unitatis: ⁊ qr c̾scere potes¬
.s. atempore ficũ. non ambuletis .i. uiuatis. sic̃ gͣentes
ambulant. q̃ .s. ambulant inuanitate. ssĩsui. qr tran¬
sitoria amant: que sensualitas suggerit. hñtes intel¬
lectum natalem. obscuratum tenebris .i. nõparum
quam de uob̾. quiestis illuminati:⁊ sp̃e uite habetiᷤ.
Om̃is qui intellig̾. quadam luce interiore illustratur.
E st gͦ auedam lux intus: qͣm nonhũt. qui non intelli¬
eos Due auppe sunt uite. una corꝑis. alt̾a anime. ⁊ sic̾uita
corꝑasest anima: sicammeuita est dt̃. ⁊ quomͦ si anumnade
cie: qnͣtomag̃ querit quid inueniat ccͣ iusticiam: tanto
plus repllitur: aluine ueritatis. ⁊ intenebrosa dem̃git᷑
uoluntatẽm: ad maliciam lib̾am: iupudicitie .i. forni¬

Expanded text:
suam civitatem vel societatem, et hoc totum facit in charitate, id est ex dilectione. Quo peracto erit mensura aetatis. Hoc. Hic admonet Ephesios ut caveauxilia dedit ad custodiam unitatis, et quia crescere potesfidei, non ambuletis, id est vivatis, sicut gentes ambulant, quae scilicet ambulant in vanitate sensus sui, quia transitoria amant: quae sensualitas suggerit. Habentes intellectum naturalem obscuratum a tenebris, id est non parum quam de vobis qui estis illuminati, et spiritum vitae habetis. Omnis qui intelligit quadam luce interiore, illustratur. Est ergo quaedam lux intus, quam non habent qui non intellieos. Duae quippe sunt vitae, una corporis, altera animae: et sicut vita corporis est anima, sic animae vita est Deus: et quomodo si anima desanto magis quaerit quid inveniat contra justitiam, tanto plus repellitur a lumine veritatis, et in tenebrosa demergituvoluntatem, ad malitiam liberam, impudicitiae, id est forni
Abbreviated transcription (Latin):
caute copulamini corpore tolerate paleam intͥtura to¬
lerate uiarea. quod enim toleratis: in horreo nõ habetiᷤ.
ueniet uentilator: qui diuidet bonos amał. eriti
corporał seꝑato. qͣm debet sp̃ualis p̃cedere. ĩõ ait no¬
lite commninicare .o. infrue.i. mał. ut ẽ bonis sit p᷑ars ma
ĩoꝵ. mag̾ autem redarguite. ĩ. ñ sitis negligentes. meorri¬
uedariguant. ħĩenumn duob nuͦs. ñ te maculat mał.s.
ripite. coercete.⁊ ẽ sensus. Non sitisconsentientes mał. ap¬
probando. neq negligentes: ñ arguendo. neq suꝑbien¬
s ĩdicers que abeis fiunt mocculto loco .i. non palam.
s occulte. nħ: apparet: quod tiupia funt: Uł in occulto.

Expanded text:
cavete, copulamini corpore, tolerate paleam in tritura, tolerate in area: quod enim toleretis in horreo non habebitis, veniet ventilator qui dividet bonos a malis, eritque corporalis separatio, quam debet spiritualis praecedere. Ideo ait, nolite communicare operilorum. Magis autem redarguite, id est non sitis negligentes in corriredarguant. His enim duobus modis non te maculat malus, ripite, coercete. Et est sensus: Non sitis consentientes malis approbando ea, neque negligentes arguendo, neque superbiensed etiam dicere, quae ab eis fiunt in occulto loco, id est non palam, sed occulte, et in hoc apparet quod turpia sunt. Vel, in occulto, id
Abbreviated transcription (Latin):
Iõ: deponite ⁊̃ desideria que sunt: ereoris .i. ab errore ue¬
niunt ł ad errorem ducunt. Nonmilli putant. qd̾
uetus homo corpus sit. ⁊ nouus amma. s corpꝰextĩor
homoẽ. atiimna interior. ⁊ͣmteriori: agr᷑ ħ nouitas ⁊
netustas. Cum gͦ dic̃deponite: uos. ⁊ c̾. non ħ iubet ut
corpꝰdeponatur. s ut uita in melius mutet᷑. Homo

Expanded text:
o deponite etiam desideria quae sunt erroris, id est ab errore veniunt, vel ad errorem ducunt. Nonnulli putant quod vetus homo corpus sit, et novus anima. Sed corpus, exterior homo est: anima, interior, et interiori agitur haec novitas et vetustas. Cum ergo dicit, deponite vos, etc., non hoc jubet ut corpus deponatur, sed ut vita in melius commutetur. H
Abbreviated transcription (Latin):
lat: di honorificentiam usurpat. ⁊ sibiuendicat. ita a¬
uarꝰ resdi. quas uult seruire indigentib: usurpat sͥ.
⁊ recondit. Uł auarꝰ haccipitur: adult. qui sibi res alie¬
talesnon habebunt regnumdsi. ⁊ contra ħ̃ꝙ. doceo ne¬
mouos seclucat. promittens inpuratatem ex m̃ia cłĩ

Expanded text:
lolatra Dei honorificentiam usurpat et sibi vindicat, ita avarus res Dei quas vult servari indigentibus, usurpat sibi et recondit. Vel avarus hic accipitur adulter qui sibi res alietales non habebunt regnum Dei, et contra hoc quod doceo, nemo vos seducat, promittens impunitatem ex misericord
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsingl̃os crescit.⁊ om̃s in eo erunt inmortales: ⁊ beati cum eo.
hos p̃dictos: ministros dedit. adħ utiq ut iam sic̃ olim:
nõ sumus pariuli: sensu. ⁊ fluctuante ᷤ .i. titubã¬
tes: nr̃a debilitate.⁊ ñ cͥcͥferam᷑: alio urgen te. onĩi im̃¬
to doctrine.i. pͣua doctrina. Doctrma pra uoꝵ ẽqͣnͣ
sos inse.⁊ ad simplicium deceptõnẽ astutos: quoꝵ doctꝰ¬
na fit ad circumuentionem erroris. ut sub p̃cextu iu̾¬
tatis: magg̃ decipiat: trahens ad errorem Ueritatem ã.¬

Expanded text:
singulos omnes scit, et omnes in eo erunt immortales, et beati cum eo, hos praedictos ministros dedit: ad hoc utique, ut jam, sicut olim, non simus parvuli sensu et fluctuantes, id est titubantes vestra debilitate, et non circumferamur, alio urgente omni vento doctrinae, id est prava doctrina. Doctrina pravorum est quasi os in se, et ad supplicum deceptionem astutos, quorum doctrina fit ad circumventionem erroris, ut sub praetextu veritatis magis decipiat trahens ad errorem. VERS. 15-22.
Abbreviated transcription (Latin):
num. non adtempus ut aaron. ⁊ h̾icdm orcdinem
melchi sedech .i. scctm dignitatem. ⁊ ritumor diniꝰ
N .i. sacerdorii mel chisedech. qui non m̃ꝑalis fuit.
scͥptura subticente mitiim. ⁊ sinem uite eius. infi¬
guraxͥ. qui caret iuitio ⁊ fine. ⁊ sic̃ ille obtulit in

Expanded text:
num, non ad tempus ut Aaron. Et hoc, secundum ordinem Melchisedech, id est secundum dignitatem et ritum ordinis, id est sacerdotii Melchisedech, qui non temporalis fuit, Scriptura subjiciente initium et finem vitae ejus, in figura Christi qui caret initio et fine. Et sicut ille ob
Abbreviated transcription (Latin):
peccando fecerunt irrita: mortua enim oꝑa dic̃pee¬
cata. qr occidunt animas. uñ inletge phibebatur tã¬
gere mortuum. tant̾ enim mortuum. quifa  pec¬
citum: ł pͥora uona. ꝑ sequens malum mortua erarit
perntere autem abhisẽ fundamentum. sine quo. hi¬
chil boni eclificatur. quid ẽ autemꝰmortuus oꝑib pe¬
nitere: ni si ab hisque oportet mortificari. ut uiuamꝰ:

Expanded text:
ccando fecerunt irrita. Mortua enim opera dicit peccata, quia occidunt animas. Unde in lege prohibebatur tangere mortuum. Tangit enim mortuum qui facit peccatum, vel priora bona, persequens malum, mortua. Poenitere autem ab his est fundamentum quo nihil boni aedificabitur. Quid est autem a mortuis operibus poenitere, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
intuere. qñt inter est. il le quidem sc̃ificat. nos sc̃ĩacam᷑
Licet tꝰ exunosimus: uexunt̾r. multum interẽ.
Ilsẽ enim ẽ ex patre: scdm̃ ad̃itatem. ut ꝓpͥus filius .i. exeiꝰ
qui peccando facti sunt de gerceres: cicens inpso̾.opater:
uocare. oft̾nd̾. quod noneius nate ẽ sr̃nitas nr̃a. s mĩe.¬

Expanded text:
intuere quantum interest, ille quidem sanctificat, nos sanctificamur. Licet ergo ex uno simus, verumtamen multum interest. Ille enim est ex Patre secundum deitatem ut proprius Filius, id s fratres, qui peccando facti sunt degeneres, dicens in psalmo: O Pater: vocare, ostendit quod non ejus naturae est fraternitas nostra, sed mise
Abbreviated transcription (Latin):
cutos. s ⁊̃ excitatos ꝓ consuetut̾ine .i. q consueti sũt:
stutłio ⁊ lectone scrrpturaꝵ. ex̾citatõ dico: adͤuc̃to ẽ
bom ac mali. inter se. ł boni: aminꝰ bono. ⁊ mali.
aminis malo. Ecce hͥ ostend̾. quid sit solidus cib.
ħ nonpossinit profecto nͥ ficli quodam lacte teneantur:
ut uinuisibilia que non uident: ⁊ intelligibilia que
nonͣ mtelligunt. ẽclant. facile ad uanaisꝰ sacͥlegas fabu

Expanded text:
cutos, sed etiam exercitatos pro consuetudine, id est quia consueti sunt cutos, sed etiam exercitatos pro consuetudine, id est quia consueti sunt studio et lectione Scripturarum exercitatos ad discretionem boni ac mali inter se. Vel, boni a minus bono, et mali a minus malo. Ecce hic ostendit quid sit solidus cibus, id hoc non possunt perfecto nisi fidei quodam lacte teneantur, ut et invisibilia quae non vident et intelligibilia quae nondum intelligunt, credant, facile ad va
Abbreviated transcription (Latin):
ade tenelłestis. ⁊ ẽ apta conꝑato. ut enimparuiss ñ
clisceruit cibos.: ⁊ꝑit sumendo noxios: sic inoctusi qͥ
nec t̃ minoꝵ: ne dum maioꝵ uale.t apphendere rõ¬
nem. Quienim nd̃ cap̃ ũbum caro factum ẽ. quomͦ
capiet: inpͥncipioerat uerbum mẽnte ad huc par¬
irili srilacte nut̾endis. ꝑcipere talia non ualentib:
om̃is de hac re sermo quo agitur: ut no solum c̃latur:
tierum ⁊̃ intelligatur: sciaturq quod ar̃. honerdsus
ẽ. facilius illos pmit: qmͣ pascit. ex quofit ut sp̃uales.
ista carnalib non om̃ir᷑ti taceant. p̃p catholicam si¬
dem que om̃ib p̃dicanda ẽ. net tñ sic clisserant: ut
uolentes eaꝑc̾rucere ad intel ligentiam nõ capacem:
fa cilius fastidiri faciant inu̾tate sermonem. qmͣ
particeps lactis. s ꝑfectoꝵ senisu ⁊ oꝑeẽ solidꝰ ib. d̾eqͦ
alibi ait. saptãm loquimur uiter ꝑfectos. quos aũ
ꝑfectos hicintelligi uelit. declarat subdens .s. eoꝵ

Expanded text:
fide tenelli estis, et est apta comparatio. Ut enim parvulus non discernit cibos, et perit sumendo noxio, sic indoctus qui nec etiam minorum nedum majorum valet apprehendere rationem, qui enim non capit, Verbum caro factum est, quomodo capiet, in principio erat Verbum? Mente adhuc parvulis et lacte nutriendis percipere talia non valentibus, omnis de hac re sermo quo agitur, ut non solum credatur, verum etiam intelligatur, sciatur quod dicitur, onerosus est. Facilius illos premit quam pascit. Ex quo fit ut spirituales ista carnalibus non omnino taceant, propter Catholicam fidem, quae omnibus praedicanda est. Nec tamen sic deserant, ut volentes ea perducere ad intelligentiam non capacem, facilius fastidiri faciant in veritate sermonem quam particeps lactis, sed perfectorum sensu et opere est solidus cibus. De quo alibi ait: Sapientiam loquimur inter perfectos . Quos autem perfectos hic intelligi velit, declarat subdens, scilice
Abbreviated transcription (Latin):
Interserit hic inc̾pat̾onem de infirmitate eoꝵ ut altade
tiatu̾ẽ de xͦ ⁊ qi ex̃citati estis inlege ⁊ ppħis. ab antiquo in
doceamini sic̃ pueri. quib pͥma elementa litteraꝵ dant᷑.
adlegendum. que sunt elementa exordii sermonum
d̃. Exordiyserionum cuĩ ẽ smplex doctͥna .i. simbo

Expanded text:
Interserit hic increpationem de infirmitate eorum, ut alta de isto, et quia exercitati estis in lege et prophetis ab antiquo, ine, ut vos doceamini, sicut pueri quibus prima elementa litterarum dantur ad legendum, quae sunt elementa exordii sermonum Dei. Exo
Abbreviated transcription (Latin):
iam sit ad dexteram patris: ⁊ p̃ces ⁊ fiplicatõnes ꝓͥ dicit.
actionem ⁊ uitam xͥ. cinus om̃s acto. fideltum ẽ instituto.
⁊ ad eumoro. Quicquid enim eg̃g̃ ⁊ xͥ. p̃ceᷤ supplicatõ es¬
ꝙ fuerunt ꝓ hominib sanguins effuisio. elamor fuit
ualidus. inquo auditus ẽ preuerentia passionis. reue¬

Expanded text:
plicationes Christi dicit actionem et vitam Christi, cujus omnis actio fidelium institutio et ad Deum oratio. Quidquid enim egit Christus, preces supplicationesque fuerunt pro hominibus sanguinis effusio; clamor fuit validus, in quo auditus est pro reverentia ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
ut exemplum daret aliis. similia sustinendi ens tũ absq
ꝑecc̃o. ⁊ ĩo: pot̾ liberare. ex eo enim quod temptatus ẽ. scit
conpati. ex eouͦ quod sine peccõ ẽ. potens ẽ liberare. Impos¬
sibile ẽ emm scire. afflictaꝵ afflicrõnes homini. qui assuc¬
tõm sex ꝑim̃tum non hu̾it. ⁊ sensibiliter omĩa ñ sustinu¬
itixͨ uͦ. sit. ñ solumꝑħ ꝙ ds. ẜ ꝙ omĩa nouit. s ⁊ ꝑh qd̃¬
homo. ⁊ similia sustinuit. ad eamus gͦ. qrͣ. ⁊ qr habemus
pontificem qui pͭ conpati nob̃. gͣ ad eamus. fide. inten¬
tione. oꝑe. cum aducia .i. fiducialiter. licet pecc̾ores si¬
mus. qr conpatiens ẽ. ño dico ad tͥbunal uiditiĩ. s ad tro¬

Expanded text:
ut exemplum daret aliis similia sustinendi, ens tamen absque peccato. Et ideo potest liberare. Ex eo enim quod tentatus est, scit compati; ex eo vero quod sine peccato est, potens est liberare. Impossibile est enim scire afflictorum afflictionem homini qui afflictionis experimentum non habuit, et sensibiliter omnia non sustinuithomo et similia sustinuit. Adeamus ergo. Et quia habemus pontificem qui potest compati nobis, ergo adeamus fide intentione et opere cum fiducia, id est fiducialiter, licet peccatores simus, quia compatiens est, non dico ad tribunal judicii, sed ad thro
Abbreviated transcription (Latin):
tał ẽ sermo cdi tͦ tentamus constsnonem .i. fidem cordi:
cum confessione oris. ut fides sit ⁊̃ more. que fides:
⁊ confessio ẽ causa spei nr̃e .i. future beatitudinis: qmͣ
speramus . mĩto tenere debemus. qi idem ipẽ serm o
cłĩ: pontifex nob̾ẽ. qui obtulit se: sccłm ꝙ. homo. ⁊ ħ ẽ ꝙ.¬
ait. nos dico hũtes pontificem magnum .s. quiẽ in ꝑ
seniri possimus. nõ dico sc̃a sc̃oꝵ templi: s celos. quẽ :¬

Expanded text:
t, ergo teneamus confessionem, id est fidem cordis cum confessione oris, ut fides sit etiam in ore: quae fides et confessio est causa spei nostrae, id est futurae beatitudinis quam speramus. Et merito tenere debemus, quia idem ipsae sunt: imo Dei pontifex nobis est qui obtulit se secundum quod homo, et ait, nos dico, habentes pontificem magnum, scilicet qui esequi possimus, non dico Sancta sanctorum templi, sed coelos, quem
Abbreviated transcription (Latin):
nos tangmͣ uernacłos posde. S uenit redemptorfiuictus ẽ
deceptor.⁊ quid fec̃ red̃mptor captiuatori nr̃o: terendit muᷤ¬
cipłamei: crucem tuam. posuit ibi. qiͣ escaniꝰ sangiunem
suum. ille autem sangtuñe fud̾ nonͣ debitoris. ꝑ iussuᷤ
est reddere debitores. fu dit sanguiem innocentisi uis¬
sisẽ reced̾e anocentib Ile quippe sanguinem sum ad¬
ħ futit. ut peccata r̃a deleret. im̃ gͦ diabolꝰ nos tenebat:
deletum t̃ sangiune redemptoeis. Nonenim tenebat noᷤ
nͥumcłis peccatoꝵ nr̃oꝵ. iste erãt cathene captiuoꝵ. ue¬
ñ ille alligauit foetem: uincłis passionis sue. intrauit

Expanded text:
nos tanquam vernaculos possidere. Sed venit Redemptor et victus est deceptor. Et quid fecit Redemptor captivatori nostro? Tetendit muscipulam, crucem suam posuit ibi quasi escam, sanguinem suum. Ille autem sanguinem fudit non debitoris, per quod jussus est reddere debitores. Fudit sanguinem innocentis, et jussus est reddere a nocentibus. Ille quippe sanguinem suum fudit, ut peccata nostra deleret. Unde ergo diabolus nos tenebat deletum est sanguine Redemptoris. Non enim tenebat nisi vinculis peccatorum nostrorum: istae erant catenae captivorum. Venit ille, alligavit fortem vinculis Pass
Abbreviated transcription (Latin):
est: mos filii sumus. s distat qi ille saluat nos saluam᷑.
ille sc̾ificat nos sc̃ificamur. ꝯconiung̃ nof scͥpta . nͦ.
disiung̃. multos inquit filios. hic coniũx. auctorem sa¬
lutis eorum. hic discreuit. c̃sũmare dico: iħ: ꝑpassio
nẽ mortis que mors: sandude nr̃e misene conueni¬
entissima fuit. ac uil de necessaria. quia aliter .s. nͥ xͥmore¬
retur: homo non reclimeretur. iñ redemptus ꝑiret. qd
siẽet srustra facta eeñt onĩia. eetera enim homini serui¬
unt. homo cdõ. nec in aliquib as głifi caretur. cum ad ħõia
facta sint. falsaeẽt ĩ euis pͣdestinatõ. de filiis ad ducendis:
Qui enim ꝓbat: quod ꝓnr̃a liberatõne. decuent xpmpati.
udenir enim indecens quod auctor salutis patetur. s
non dedecet. qrex ło pendet:⁊ est eisubi iectus: ut alii homineᷤ.
to conuenit ei pati: si opus est. ⁊ quod opus fuerit. pꝰeadic̃.

Expanded text:
ille salvat, nos salvamur. Ille sanctificat, nos sanctificamur. Modo conjungit nos Scriptura, modo disjungit. Multos, inquit, filios, hic conjunxit: auctorem salutis eorum, hic discrevit. Per passio237 mortis, quae mors sanandae nostrae miseriae convenientissima fuit, ac valde necessaria, quia aliter nisi Chrscilicet homo non redimeretur, et non redemptus periret. Quod si esset, frustra facta essent omnia. Caetera enim homini serviunt, homo Deo, nec in aliquibus Deus glorificaretur, cum ad haec omnia facta sint, falsa esset etiam ejus praedicatio de filiis adducendis. Qui enim. Probat quod pro nostra liberatione decuit Christus pati. Videtur enim indecens quod auctor salutis pateretur, sed non dedecet, quia ex Deo pendet, et idem ei subjectus ut alii homines, et ideo convenit ei pati opus est, et quod opus fuerit postea dici
Abbreviated transcription (Latin):
tem suam: destiueret eum qui habebat mortis imperium.
.i. diabolum. actorem mortis: qr peecati e⁊ quo ꝓcessit mors. ħ
enim testimonio satis monstratur: ⁊ mortem istam corporiᷤᷤ:
pͥncipe atq auctore diabolo .i. ex pec̾co quodille ꝑsuasitac-¬
ꝗdisse necenim obaliii: potestatem hr̃e mortis iu̾ssime dicẽt᷑.
uñille qui sine ullo pecc̃o: ł origmali ł ꝓpͥo: moriebat᷑: dĩx
Ecce uenit pͥnceps hunis muncti .i. diaboł. quipotestatem
habebat mortis. ⁊ in me nicħ inuemet .s. peccati. p̃p qd̾. homi¬

Expanded text:
tem suam destrueret eum qui habebat mortis imperium, id est diabolum, auctorem mortis, quia peccati, ex quo processit mors. Hoc enim testimonio satis monstratur etiam mortem istam corporis principe atque auctore diabolo, id est ex peccato quod ille persuasit, accidisse. Nec enim ob aliud potestatem habere mortis verissime diceretur. Unde ille qui sine ullo peccato vel originali vel proprio moriebatur, dixit: ecce ueniet princeps mundi,— idest diabolus, qui potestatem habet mortis in me nihil inucniet, id est peccati, propter quod homi
Abbreviated transcription (Latin):
tes funlamentum. ꝙ. pͥus dix: sermonem inchoatõniꝰ.
hic appellat: finidam̃tum. eõ quod adxͥanam religio¬
elificatur. ħ autemꝰ fundam̃tum diuidit insex: que
sunt inchoatõ .s. penitentia. fides. baptisinatũ doctͥ¬
na. ⁊impositõ manuñ. ⁊ resurrecto. atq uiditium. qĩ¬

Expanded text:
 Fundamentum. Quod prius dixit sermonem inchoationis, hic appellat fundamentum, eo quod ad Christianam religioaedificatur. Hoc autem fundamentum dividit in sex, quae sunt inchoatio, scilicet poenitentia, fides, baptismum, doctrina, et impositio manuum, et resurrectio, et judicium. Q
Abbreviated transcription (Latin):
inhacuita. Nunc enim tempꝰ ẽ auxilii. nunc ẽ tempꝰ
donoꝵ. cumpꝰ baptismum peccantes ꝑ grãm inueni¬
re penitentiam possunt. cum autẽ talamus fui̾t clau¬
sus. cum intrauerit rex uidere reconbentes: cum ad
sinum pat̾arce uenerint. quieo fuĩnt adigni fc̃i. tu̾c
mał ent desperat̾onistempꝰ. nuncautem. dum ad huc
agonꝑmanet: ⁊ palma pendet: nõ ẽ desperandum. s c̃
atur aux ilium oportumim᷑ .ꝙ. no congrint. ¶Om̃is nãꝙ.

Expanded text:
in hac vita. Nunc enim tempus auxilii, nunc est tempus donorum, cum post baptismum peccantes per gratiam invenire poenitentiam possunt. Cum autem thalamus fuerit clausus, cum intraverit rex videre recumbentes, cum ad sinum patriarchae venerint qui eo facti fuerint digni, tunc malis erit desperationis tempus. Nunc autem, dum adhuc agon permanet et palma pendet, non est desperandum, sed cum atur auxilium o
Abbreviated transcription (Latin):
modo nõdabit nob bona sua. qui passus ẽ malant̾̃as int̾¬
ris istis inscło isto maligno: quod habundat. nͥ nascila¬
bore. ⁊ mori : ħ funt mercimonia regionis nr̃e. adtales
merces: mercator ille descendit. ⁊ qr omĩs mercatordat.¬
⁊ accipit: dat quod ht̃: ⁊ accip̃ quod ndo̾ ħt. ⁊x̾: inista m̃ca¬
t᷑a. declit. ⁊ accepit. S quid accep̃: quodhic habundabat .s.
rasci. laborare. ⁊ mori. ⁊ quid dedit : renasci. resurgere.
uneterniim regnare. obone mercator: gr̾as agimus. qr
emistinos. sangninem tuum bibimus. erangłim legi mꝰ:
instrumentum nrm̃ serui tui sumus. c̃ata tua sumus.
situiorem mortis fideles uĩcerent. y eñm medicus: non
hñs necessitatem: excib qui egͦto p̃parant᷑ gustare: s ille
consulens ei ł ꝯ so lans eum: pͥmum decib̾illuis: degustat.
ut ꝑsuadeat egͦto ꝓmptiꝰ illos cibos acciꝑe: sic ⁊ĩ dñs. cum.
om̃s homines mortem timerent. ꝑ suadenseis. ut fudutta¬

Expanded text:
omodo non dabit nobis bona sua qui passus est mala nostra? In terris istis, in saeculo isto maligno, quid abundat nisi nasci laborare et mori? Haec sunt mercimonia regionis nostrae. Ad tales merces mercator ille descendit, et quia omnis mercator dat et accipit, dat quod habet et accipit quod non habet, etiam Ctura dedit et accepit. Sed quid accepit? Quid hic abundabat, nisi nasci, laborare et mori? Et quid dedit? Renasci, resurgere et in aeternum regnare. O bone mercator, gratias agimus, quia emisti nos, sanguinem tuum bibimus, Evangelium legimus, instrumentum nostrum; servi tui sumus, creatura tua sumus; ut timorem mortis fideles vincerent. Ut enim medicus non habens necessitatem ex cibis qui aegroto praeparantur gustare, sed ille consulens ei vel consolans eum, primum de cibis illius degustat ut persuadeat aegroto promptius illos cibos accipere: sic etiam Dominus, cum omnes homines mortem timerent, persuadens eis, ut fiducia
Abbreviated transcription (Latin):
debet offerre. ⁊ que sit illa necessitas: aꝑit. subilns.
ut iustꝰ seruetur: s ut ip̃e. ⁊ alii peccatores. recipiant᷑.
ron. qui itiditio uirge. ⁊ incendio emuloꝵ electus ẽ.
⁊ monstratus placere dõ. Inhis uerbis: ꝑcutit cupidos.
qui uouocantur. s itigerunt se. ita ix. homo non cla¬
risi. ꝑ suas uͥtutes: semet ip̃m. ut sibi sumeret .i. sibi
tͥbueret. non clarificauit ddico: ita ut pontifex fieret.
ficiit ip̃e ait. Ego nõ clarifico me ip̃m.s ille clarificauit
euminbaptisino: ⁊ pontificem constituit: qui alibi
loquutusẽ ad eum dicens inpsc̃. filius meus estu. ꝙ.
idem dicturuserat in baptismo. ⁊ intrãssiguratõ e.
⁊ addit: ego hocdie genuite. mͥ consub̾alem.ꝙ. idem cũ¬
auoloco de pontificatu eiuidic̃. d̾s pater. tu. tam dig¬
nuses sacerdos. s docens. ⁊ orãs. ⁊ offe̾ns. ⁊ hineter

Expanded text:
debet offerre. Et quae sit illa necessitas aperit subdens, ut justus servetur, sed ut et ipse et alii peccatores recipiantur; ron, qui indicio virgae et incendio aemulorum electus est, et monstratus placere Deo. In his verbis percutit cupidos qui non vocantur, sed ingerunt se. Ita et Christus homo non clarificavit per suas virtutes semetipsum, ut sibi sumeret, id est sibi tribueret. Non clarificavit, dico, ita ut pontifex fieret, sicut ipse ait: Ego non glorifico meipsum , sed ille clarificavit eum in baptismo et pontificem constituit. Qui alibi locutus est ad eum, dicens in Psalmo: Filius meus es tu. Quod idem dicturus erat ei in baptismo et in transfiguratione. Et addit: Ego hodie genui te, mihi consubstantialem, quo loco de pontificatu ejus, dicit Pater: Tu, tam dignus es sacerdos, id est docens et orans, et offerens. Et
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ mͦ diuidatur sensualitas: arõe. ⁊ p̃a eadem. a se. dumpł
dectita infimis reb inferiorest. ł ab his reuocata. dignior.
ł interra interius. de mundanis recte agendis ꝑtractat.
.i. in rõe inferuisẽ. suꝑat quod in illa ẽ altitis. Conpagum¬
is differentiis conueniant. dum suꝑior differentia
sensualitatis consentundo conuenit cum differems r̃õ¬
nis. que sũt. uͦi. ut iam ostensum ẽ. ł inferior diftã rõ¬
nis p̃ssa ⁊ captiua. aliqñ consentit inferiori diffe̾ sen¬
sualitatis. Medulla sͦi que interiorẽ: dr̃. quic quid inte¬
rius ł subtilius ẽ in anima. ł sp̃u. ꝙ ⁊̃ uidet filiuicd̃. ⁊¬

Expanded text:
omodo dividatur sensualitas a ratione, et ipsa a se, dum plus dedita infimis rebus, inferior est, vel ab his revocata dignior. Svel inferius in terra de mundanis recte agendis pertractatuod in se inferius est, superat quod in illa altius est. Compagumis differentiis conveniant, dum superior differentia sensualitatis consentiendo convenit cum differentiis rationis quae sunt tres, ut jam ostensum est. Vel inferior differentia rationis pressa et captiva aliquando consentit inferiori differentiae sensualitatis. Medulla vero quae interior est dicitur quidquid interius vel subtilius est in anima