comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
:fecisti tͥ in excelso memoriã. & descrip¬
sisti tibr in terra tabnaculũ. Ecce dñs¬
I sabaoth. eiciet & conteret te: uerũ &
auferet stolam & coronã tuã gloriosã.
& piciet te in regionẽ magnã & absq
mensura: & ibi morieris. Et ponet cur¬
rũ tuũ optimũ in ignominiã: &e domũ
principis tui in conculcationẽ. Et au¬
fereris a dispensatione tua: & de gradu
tuo. Et erit in die illa. uocabo puerũ
meũ eliachim filiũ elchie. & induam eũ

Expanded text:
oriam: et descripsisti tibi in terra tabernaculum? Ecce Dominus Sabaoth ejiciet, et conteret virum, et auferet stolam et coronam tuam gloriosam, et projiciet te in regionem magnam, et absque mensura, et ibi morieris: et ponet currum tuum optimum in ignominiam, et domum principis tui in conculcationem. Et aufereris a dispensatione tua, et de gradu tuo. Et erit in die illa, vocabo puerum meum Eliacim filium Helciae, et indu
Abbreviated transcription (Latin):
nouũ secuti sunt: quia nouũ ueteris
instrum̃ti testimoniis roborat᷑. Prop¬
terea int̾ duos iuros ueterẽ & nouũ:
fecerunt sibi nouas aquas. quas interi¬
ores. ẽẽ. putant. & maiora continere
misteria: quã intestam̃to ueteri con¬
tinent᷑. Et ñ respexer̃ dm̃. qͥ ueteris
instrum̃ti conditor. ẽ: & factorẽ eiꝰ
ne longe quidẽ uiđe uoluer̃. Et uo¬
cauit dñs ds̃ exercituũ in die illa ad
fletũ. & ad planctũ & caluitiũ. & ad¬

Expanded text:
quia novum veteris Instrumenti testimoniis roboratur. Propterea inter duos muros veterem et novum, fecerunt sibi novas aquas, quas interiores esse putant, et majora continere mysteria, quam in Testamento veteri continentur: et non respexerunt Deum, qui veteris Instrumenti conditor est, et factorem ejus ne longe quidem videre voluerunt. Et vocabit Dominus Deus exercituum in die illa ad fletum et ad planctum, ad calvitiu
Abbreviated transcription (Latin):
uit dũs uerba blasphemiȩ. & cõminatꝰ
est ñ se dimissurũesse hanc iniquitatẽ.
donec aut peccato moriant᷑ & uitis.
aut cũ delicis suis ad inferos ꝑtraban¬
tur. Quod quidẽ non solũ de hereticis.
sed de om̃i potest intelligi peccatore.
qui negligen peccata suã desꝑatione
fit peior. & uoluptatib irretitus. un¬
git peccato blasphenuã: ut omnẽ sen¬
sũ uiuentiũ putet morte finiri. diceis
illud epicuri. Post mortẽ nichil est.
& mors ipsa nichil. ẽ. Hec dicit dñs
exercituũ. Uade ingredere ad eũ qͥ
habitat in tab̾naculũ ad sobnã p̃po

Expanded text:
vit Dominus verba blasphemiae, et comminatus vit Dominus verba blasphemiae, et comminatus est, non se dimissurum esse hanc iniquitatem, donec aut peccato moriantur et vitiis, aut cum delictis suis ad inferos pertrahantur. Quod quidem non solum de haereticis, sed de omni potest intelligi peccatore, qui negligens peccata sua, desperatione fit pejor; et voluptatibus irretitus, jungit peccato blasphemiam, ut omnem 317 sensum viventium putet morte finiri, dicens illud Epicuri: « Post mortem nihil est, et mors ipsa nihil est. » Haec dicit Dominus Deus exercituum: Vade, ingredere ad eum qui habit
Abbreviated transcription (Latin):
donec moriamini: dic̃ dñs ds̃ exerci¬
tuũ eluocat hereticos ad pęnitentiã¬
qui int̾ duos muros aquã piscinȩ uete¬
ris cont̾ẽnentes foder̃ sibi lacus. & con¬
gregauer̃ aquã piscinȩ inferioris quȩ
non de celo sed de terra aquas hab&e.
&e uocat eos ad fletũ. Beati enĩ flenteᷤᷤ
quia ipsi ridebunt. & ad planctum:
ne postea audiant. Lam̃tauimꝰ uobis.
& non planxistis. Et ad caluitiũ: ut
oꝑa mortis radant. &e auferant de cor¬
pore suo quicqͥd ñ uiuit in corpore.
Et ad cingulũ sacci: ne postea iuxta
ierłm ꝓcingulo reste cingat᷑. Illi aut̃
econtrario ꝓfletu. platiętu. caluitio.
& cilicio gaudiũ habuere atq lȩcitiã.
& quasi morte omĩa finirent᷑. occiden¬
tes uitulos. arietesq igulantes. ut
comedent carnes & bib̾ent uinũ. lo¬
cuti st̃ uerba blasphemantiũ. Dũ in
p̃senti scło sumꝰ: deliciis affluanur.
Crastina enĩ dies. hoc ÷ futurũ tempꝰ.
sine sensu erit. Illis ista dicentib audi¬

Expanded text:
ercituum provocat haereticos ad poenitentiaqui inter duos muros aquam piscinae veteris contemnentes, foderunt sibi lacum, et congregaverunt aquam piscinae inferioris, quae non de coelo, sed de terra aquas habet; et vocat eos ad fletum; Beati enim flentes: quia ipsi ridebunt . Et ad planctum, ne postea audiant: Lamentavimus vobis, et non planxistis . Et ad calvitium, ut omnia opera mortis radant, et auferant de corpore suo quidquid non vivit in corpore. Et ad cingulum sacci, ne postea juxta Jerusalem pro cingulo reste cingantur. Illi autem e contrario pro fletu et planctu, calvitio et cilicio, gaudium habuere atque laetitiam, et quasi morte omnia finirentur, occidentes vitulos arietesque jugulantes, ut comederent carnes, et biberent vinum, locuti sunt verba blasphemantium. Dum in praesenti saeculo sumus, deliciiCrastina enim dies, hoc est, futurum tempus, sine sensu erit. Illis ista dicentibus, audi
Abbreviated transcription (Latin):
nascitur erroris occasio. Qui possunt di¬
cere. Quare nos errare fecisti auia tua:
Et in alio loco. Dñs eis dedit & miscuit
sp̃m erroris: ut ñ in uisionis monte. sed
insion ualle consisterent. Hec aut̃ ipsa
dies quȩ ad nõ exercituũ in ualle orit᷑
uisionis. ut singulorũ oꝑa demonstret.
scrutat᷑ murũ hereticorũ. quẽ aduer¬
sũ eccłiam quasi firmissimũ ꝓpugnacu¬
lũ construxer̃: & magnificũ gloriosũq
id est doctores eorũ. qui se suꝑ xp̃m &
montẽ consistere gloriant᷑: de quo alib
legimꝰ. Uenite ascendamꝰ in montẽ dñi.
& in domũ dĩ iacob: & nunciabit nobis
uiã suã. Porro lxx transtulert̃ errant
aminimo usq amaximũ : errant suꝑ
montes hoc sentire debemꝰ in maiori
scelere esse eos qͥ maiores st̃: & tam̃ a
minimo usq ad maximũ errare cuncto
&errare suꝑ montes morsen. & ieremiã
cȩterosq prophas. euangłistas. & apłos.
Cumq in ualle uersent᷑: mirũ in modũ

Expanded text:
nascitur erroris occasio, qui possunt dicere: Quare nos errare fecisti a via tua ? Et in alio loco: Dominus eis miscuit spiritum erroris : ut non in Visionis monte, sed in Sion valle consisterent. Haec autem ipsa dies, quae a Domino exercituum in valle oritur Visionis, ut singulorum opera demonstret, scrutatur murum haereticorum, quem adversum Ecclesiam quasi firmissimum propugnaculum construxerunt; et magnificum gloriosumque, id est, doctores eorum, qui se super Christo monte consistere gloriantur. De quo alibi legimus: Venite, ascendamus in montem Domini, et in domum Dei Jacob: et annuntiabit nobis viam suam . Porro quod LXX transtulerunt, errant a minimo usque ad maximum, errant super montes, hoc sentire debemus, in majori scelere esse eos, qui majores sunt, et tamen a minimo usque ad maximum errare cunctos, et errare super montes: Moysen, Jeremiam, caeterosque Prophetas, Evangelistas et Apostolos. Cumque in valle ver
Abbreviated transcription (Latin):
sus ostendit. Induere uestim̃tis gloriȩ
tuȩ ierłm. Hoc diximꝰ: ut ierłm ⁊ sion
unã ꝓbemus urbẽ. Precipiturq ei ut
lugubria uestim̃ta deponat. ⁊ induat᷑
his quȩ habuit antequã biberet de ma¬
nu dñi. calicẽ furoris eius: appellaturq
ciuitas scũarii. hoc enĩ codes sonat ꝓpt̃
templũ qđ in ea conditũ fuit: siue scĩ
ꝓpt̃ noticiã dĩ. uł sc̃a. quia sola in orbe
terrarũ acceperat legẽ. Unde ⁊ post
resurrectionẽ saluatoris. apparuer̃ cor¬
pora mortuorũ in ciuitate scã: quȩ uti¬
q ꝓpt̃ blasphemiã. & missas indm̃ man:
sc̃a esse ñ poterat. Quodq ꝓmititur
si resurrexerit post ruinã. ⁊ induta fue¬
rit fortitudine. ⁊ gła sua. nequaquã
ultra transiturũ ꝑ eam incircuncisũ
& inmundũ: hoc significat qͦd ⁊ paulꝰ
apłs dicit. Quȩ participatio iustitiȩ¬

Expanded text:
Induere vestimentis gloriae tuae, Jerusalem. Hoc diximus, ut Jerusalem et Sion unam probemus urbem. Praecipiturque ei, ut lugubria vestimenta deponat, et induatur his quae habuit antequam biberet de manu Domini calicem furoris. Appellaturque civitas sanctuarii, hoc enim sonat CODES propter templum, quod in ea conditum fuit. Sive Sancti, propter notitiam Dei: vel sancta, quia sola in orbe terrarum acceperat legem. Unde et post resurrectionem Salvatoris apparuerunt corpora mortuorum in civitate sancta. Quae utiqcta esse non poterat . Quodque promittitur, si surrexerit post ruinam, et induta fuerit fortitudine et gloria sua, nequaquam ultra transiturum per eam incircumcisum et immundum, hoc significat, quod et Paulus Apostolus dicit: Qu
Abbreviated transcription (Latin):
peccauerint ꝑ legem iudicent᷑. quȩ ope¬
ratur irã dĩ his qui p̃uaricatores eiꝰ sunł.
deirco audi hec pauꝑcula. et ebria.
Inon auino. hȩc dicit dominator tuus dñs:
I& ds̃ tuus qui pugnauit ꝓpopło suo. Ecce

Expanded text:
peccaverint, per Legem judicentur, quae opepeccaverint, per Legem judicentur, quae operatur iram Dei his qui praevaricatores ejus sunt. Idcirco audi haec, paupercula et ebria non a vino. Haec dicit dominator tuus Dominus et Deus tuus, qui pugnavit pro populo suo: Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
mi. De quib holerib puto illud in psal¬
mis dici. Ne teleris in malignantibus. neq
emuleris facientes iniquitatẽ : qm̃ sic̃
fenũ uelocit̃ arescent. ⁊ sicut holera
herbarũ cito decident. Est enĩ egrotan-¬
tiũ cybus. Qui semel incredulus ẽ. ap¬
pellatur beta cruda : qui aut̃ simpli¬
ci contentus fide. absq ratione. ⁊ dogma¬
tũ ueritate facit opera iusticiȩ. ⁊ potest
dici beta cocta. Porro qui int̾ uitia atq
uirtutes medius fluctuat. ⁊ duplici cor¬
de accedit ad seruitutẽ dĩ: iste rectissi¬
me uocatur beta semicocta. Ad quẽ &
in apocalẏpsi ioħis loquitur ds̃. Utinã
aut calidus esses aut frigidus: nunc
aut̃ quia tepidus es euomã te. Qui tẽ¬
pidi. ⁊ dormientes: pleni sunt furoris
dñi. ⁊ dissoluti siue deficientes ꝑ dñm
dm̃. Non quo dñs dissolutionis eorum
causa sit. qui mortẽ non fecit ne lȩtat᷑
in ꝑdicione uiuentiũ: sed quo qͥ in lege

Expanded text:
mi. De quibus oleribus puto illud in Psalmi. De quibus oleribus puto illud in Psalmis dici: Ne zeleris in malignantibus, neque aemuleris facientes iniquitatem. Quoniam sicut foenum velociter arescent, et sicut olera herbarum cito decident . Est enim aegrotantium cibus. Qui semel incredulus est, appellatur beta cruda. Qui autem simplici contentus fide, absque ratione et dogmatum veritate facit opera justitiae, potest dici beta cocta. Porro qui inter vitia atque virtutes medius fluctuat, et duplici corde accedit ad servitutem Dei, iste rectissime vocatur beta semicocta, ad quem et in Apocalypsi Joannis loquitur Deus: Utinam aut calidus esses aut frigidus: nunc autem quia tepidus es, evomam te . Qui tepidi et dormientes, pleni sunt furoris Domini, et dissoluti, sive deficientes per Dominum Deum: non quo Dominus dissolutionis eorum causa sit, qui mortem non fecit, nec delectatur in perditione viventium: sed quo qui in Lege
Abbreviated transcription (Latin):
deficientes ad ño dõ. Pro beta semi¬
cocta. reliqui interp̃tes orygẽ captũ
& illa queatũ transtuler̃: qui hebra¬
ice appellatur tho. qͦd genus bestiȩ
nascentis in heremo. int̾ munda anima¬
lia. in leuitico & deuteronomio ponit᷑.
ł quo laca syra lingua opinati sunt tho¬
rech: quȩ dicitur beta. Hoc de nomine:
transeamꝰ ad sensum. Filii tui sic̃ oryo
uenatorũ laquȩis irretitus. dormiert̃
in competis. ⁊ plateis. ⁊ suꝑ nudã hu¬
mũ nuda menbra ponentes: indigna
rint pauperes. qui non sustinent cõmi¬
nationẽ. nequaquã habitabunt in do¬
mib quȩ uirtutib ex truuntur : sed
in principiis uiarũ.⁊ exituũ. tangen¬
tes om̃ia. ⁊ om̃ia reliquentes. Qui recte
dormire dicunt᷑: illo somno de quo scri¬
bitur. Dormier̃ somnũ suũ: ⁊ inuener̃
nichil. Quo somno composuit eos rex
assirius: & comparant᷑ betȩ semi coctȩ.
qͦd genus holeris ẽ uilissimi. ⁊ fragilissi¬

Expanded text:
deficientes a Domino Deo. Pro beta semideficientes a Domino Deo. Pro beta semicocta, reliqui interpretes, orygem captum et illaqueatum, transtulerunt, qui Hebraice appellatur THO , quod genus bestiae nascentis in eremo, inter munda animalia in Levitico et Deuteronomio ponitur. Pro quo LXX Syra lingua opinati sunt thoreth, quae dicitur beta. Hoc de nomine transeamus ad sensum. Filii tui sicut oryx venatorum laqueis irretitus, dormierunt in compitis et plateis, et super nudam humum nuda membra ponentes, indignatrint pauperes qui non sustinent comminationem, nequaquam habitabunt in domibus, quae virtutibus exstruuntur, sed in principiis viarum, et in exitu tangentes omnia, et omnia relinquentes. Qui recte dormire dicuntur illo somno, de quo scribitur: Dormierunt somnum suum, et invenerunt nihil . Quo somno consopivit eos rex Assyrius. Et comparantur betae semicoctae, quod genus oleris est vilissimi et fragilissi
Abbreviated transcription (Latin):
re gła tua iersm cuutas scã. Ne quaqͣm
ultra adiciet ut ꝑtranseat ꝑte incircũ¬
cisus ⁊ immundꝰ. Rursum ⁊ in hoc loco
nom̃ sion. superius alxx. additum ẽ.
&idcirco uigulatum ueru.
Cui ergo supre dixerat eleuare eleuare
consurge ierłm: nunc eidẽ loquit. con¬
surge consurge induere fortitudine

Expanded text:
nequaquam ultra adjiciet, ut pertranseat per te incircumcisus et immundus. Rursum et in hoc loco nomen Sion, ut superius a LXX, additum est, et idcirco jugulatum veru. Cui ergo supra dixerat: Elevare, elevare, consurge, Jerusalem: nunc eidem loquitur: Consurge, consurge, induere fortitudin
Abbreviated transcription (Latin):
brittannicũ. & ab antalantico usq ad sep¬
temtrionis rigorẽ. in quo congelescunt
aquȩ & sũccina pulchra concrescunt: om̃e
in medio hominũ genus quasi locustas ha¬
bitare cernimꝰ. Quid gͥ suꝑbit terra ⁊ci¬
nis : Quia si cęlũ immo ut scripturarum
utamur auctoritate cęli extenduntur
quasi cãmera. siue ut in hebraico tenetur
quasi doc. de quo supra diximꝰ proquo
laxx ibi saliuã interp̃tati sunt. ⁊ unum
uerbũ nunc sputũ nunc camerã. id est
fornicẽ transtuler̃: & tantã eorũ latitudi¬
nẽ quasi tabna culũ & papilionẽ extendit
suꝑ. ut similitudinẽ tecti operiret homi¬
nes. & quasim domo latissima habitare
faceret. Quid mireͥmur si parua hominũ
corpora quasi locustȩ ⁊ minuta reputene.

Expanded text:
Britannicum, et ab Atlantico usque ad SepBritannicum, et ab Atlantico usque ad Septentrionis rigorem, in quo congelascunt aquae, et succina pulchra concrescunt, omne in medio hominum genus quasi locustas habitare cernimus. Quid igitur superbit terra et cinis? quia coelum, immo ut Scripturarum utar auctoritate, coeli extenduntur, quasi camera; sive, ut in Hebraico continetur, quasi DOC, de quo supra diximus: pro quo LXX ibi salivam interpretati sunt: et unum verbum nunc sputum, nunc cameram, id est, fornicem transtulerunt; et tantam eorum latitudinem quasi tabernaculum et papilionem extendit desuper, ut in similitudinem tecti operiret homines, et quasi in domo latissima habitare faceret: quid miremur si parva hominum corpora quasi locustae, et minuta reputen
Abbreviated transcription (Latin):
neq serentur: nec solidabitur in t̾ra ra-¬
dix eorũ. Flauit eos ⁊ arefacti sunt. ⁊ tẽ¬
pestas absumet illos quasi stipulã. Nunc:
ergo ut assimilastis exͤȩquabor eis dixit
sc̃s : Eleuate sursu oculos ur̃os: ⁊ uidete :¬
qui ostendit hȩc om̃ia. Qui educit iuxta
numerũ ornam̃tum suũ : om̃s in nomine
nichil ante absconditũ est. Ab inicio inqͥt
naturali lege uos docui. ⁊ postea ꝑ moysẽ
scripta lege testatus sum: quod nichil ẽẽnt.
idola. ⁊ qđ creator mundi ipse esset deus.
Qui tantã molẽ terrȩ fundasset suꝑ maria.
& suꝑ flumina collocasset eam: ut eleiñtũ
grauissimũ suꝑ tenues aquas dei pende¬
ret arbitrio. Qui instar regis sedet suꝑ
gyrũ terrȩ. Ex quo ñnulli quasi punctũ
& globũ ẽẽ. contendunt: ⁊ habitatores
eius quasi locustas. Si enĩ in toto orbe con¬
sideremꝰ uarias nationes. ⁊ ab oceano usq
ad occeanũ. id ÷ ab indico mari usq ad

Expanded text:
neque serentur, nec solidabitur in terra raneque serentur, nec solidabitur in terra radix eorum. Flavit super eos, et arefacti sunt, et tempestas assumet illos quasi stipulam. Nunc ergo cui assimilastis me? exaequabor eis? dixit Sanctus. Elevate sursum oculos vestros, et videte quis ostendit haec omnia. Qui educit juxta numerum ornatum suum, omnes in nomine nihil te latet. Ab initio, inquit, naturali lege vos docui, et postea per Moysen scripta Lege testatus sum, quid nihil esset idola, et quod Creator mundi ipse esset Deus, qui tantam molem terrae fundasset super maria, et super flumina collocasset eam: ut elementum gravissimum super tenues aquas Dei penderet arbitrio, qui instar regis sedet super gyrum terrae: ex quo nonnulli quasi punctum et globum eam esse contendunt, et habitatores illius quasi locustas. Si enim in toto orbe consideremus varias nationes, et ab Oceano usque ad Oceanum, id est, ab Indico mari usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
uelut nichili cęlos: ⁊ expandit eos sicut
tab̾naculũ ad inhabitandũ. Qui dat se.¬
cretorũ scrutatores quasi ñ sint: udices
terrȩ uelut in ane fecit. & quidẽ ueque
plantatus. neq satus. neq radicatus in t̾ra
truncus eorũ. Repente flauit in eos &
aruerunt: ⁊ turbo quasi stipulã auferet
eos. & cui assimilastis me &e ad ęquastis
dicit sc̃s. Leuate in excelsũ oculos ur̃os:
& uidete quis creauit hȩc. Qui educit.
in numero militiã eorũ: ⁊ om̃s ex no¬
mine uocat. Prȩ multitudine fortitudi¬
nis ⁊ roboris uirtutisq eus: neq unũ
reliquũ fuit. Lxx. Nonne scietis. Non¬
ne audietis: Num anñtiatum ÷ uobis
a principio : ñ cognouistis fundam̃ta
terre: Qui tenet gy̾rũ terrȩ ⁊ habitato.¬
res enifeius quasi locustas. Qui statuit
quasi cãmerã cęlũ. & extendit quasi ta¬
bernaculũ adhabitandũ. Qui dat prin¬
cipes regnare ꝓnichili : terrã aut̃ quasi
uichili fecit. Si quidẽ non plantabuntur:

Expanded text:
s sicut tabernaculum ad inhabitandum. Qui dat secretorum scrutatores quasi non sint, judices terrae velut inane fecit: Et quidem neque plantatus, neque satus, neque radicatus in terra truncus eorum: Repente flavit in eos, et aruerunt, et turbo quasi stipulam auferet eos. Et cui assimilastis me, et adaequastis? dicit sanctus. Levate in excelsum oculos vestros, et videte qui creavit haec: Qui educit in numero militiam eorum, et omnes ex nomine vocat: Prae multitudine fortitudinis et roboris, virtutisquereliquum fuit. LXX: Nonne scietis? nonne audietis? nonne annuntiatum est vobis a principio? Non cognovistis fundamenta terrae? Qui tenet gyrum terrae, et habitatores ejus quasi locustas. Qui statuit quasi cameram coelum, et extendit quasi tabernaculum ad habitandum. Qui dat principes regnare pro nihil, terram autem quasi nihili fecit. Siquidem non plantabuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
pologiam possumus dicere. qͦd increpen¬
tur principes hereticorũ. diuersa idola
de suo corde fingentes. uel eloquii uenus¬
tate quod interp̃tatur argentũ. uł splen¬
dore auri qđ refertur ad sensũ. uł lig¬
no imputribili quȩ uiliora sunt dogma¬
ta: &e ꝑpetua putent᷑ a fingentibis. et¬
dia lectica arte firment᷑. ne moueantur
&corruant. sed solida radice consistant.
Nunquid ñ intellexistis fundam̃ta t̾rȩ :¬

Expanded text:
pologiam vero possumus dicere, quod increpentur principes haereticorum diversa idola de corde suo fingentes, quae vel eloquii venustate quod interpretatur argentum, vel splendore auri, quod refertur ad sensum, vel ligno imputribili, quae viliora sunt dogmata et perpetua putantur a fingentibus, etdialectiea arte firmantur, ne moveantur, et corruant, sed solida radice consistant. nunquid n
Abbreviated transcription (Latin):
periei. Simulq ut paulatim homines ab¬
strabat ab idolatria aufert cerimonias
uictimarũ. ⁊ docet qͦd om̃ia ligna libani
& arm̃ta quȩ in eo pascuntur holo caustis
eius sufficere nequeant. Sin aut̃ om̃s gen¬
tes sic sunt in conspectu illius quasi non
sint. ⁊ quasi nichili unane reputant᷑. in
sic est quasi ñ sit. ⁊in nichilũ ato in ane¬

Expanded text:
periem. Simulque ut paulatim homines abperiem. Simulque ut paulatim homines abstrahat ab idololatria, aufert caeremonias victimarum; et docet quod omnia ligna Libani et armenta quae in eo pascuntur, holocaustis ejus sufficere nequeant. Si autem omnes gentes sic sunt in conspectu illius quasi non sint, et quasi nihil et inane reputantur , sit, et
Abbreviated transcription (Latin):
liũ. deditq ei intelligentiã & docuit eũ
uiã iudicii. ⁊ instruxit illũ scientia. oe it̃
prudentiȩ monstrauit ei : ꝑ quod ostendit
manifestius paratũ sp̃m siue firmam̃ tum
illũ eẽ. de quo in apło legitur: dñs autẽ¬
entiȩ u ntelligentiȩ: & reliqͣ. Qui dicit in
unxit me. Ipse ẽ. enĩ sp̃s dñi. ⁊ uir consili

Expanded text:
eum viam judicii, et instruxit illum scientia, et iter prudentiae monstravit ei? Per quod ostendit manifestius paratum spiritum, sive firmatum illum esse, de quo in Apostolo legitur: Dominus auteentiae, et intelligentiae, et reliqua. Qui dicit in unxit me . Ipse est enim spiritus Domini
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ram: reliquit eũ ds̃ ut temptaretur. &e
nota fierent om̃ia quȩ erant in corde eiꝰ.
Id circo aut̃ temptationi relictus. ẽ. quia
post tantã uictoriã ⁊ solis regressũ ⁊ con¬
gratulationẽ regni potentissima. cor illiꝰ
eleuatũ . ẽ. Deniq in eodẽ uolumine scri¬
bitur. Multi deferebant hostias ⁊ sacri¬

Expanded text:
 reliquit eum Deus, ut tentaretur, et nota fierent omnia, quae erant in corde ejus. Idcirco autem tentationi relictus est, quia post tantam victoriam, et Solis regressum, et congratulationem regni potentissimi, cor illius elatum est. Denique in eodem volumine scribitur: Multi deferebant hostias, et sacri
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ. Ingreditur gͦ isaias ad regẽ: &
quasi nescius sciscitat᷑. Quid dixert̃ iuri
isti. ⁊ unde uener̃ : Duo int̾rogat quid
respondit altero p̃termisso. quod cum
ealoacti. ⁊ suꝑcilio legendũ. ẽ. De t̾ra

Expanded text:
tudinem. Ingreditur ergo Isaias ad regem, et, tudinem. Ingreditur ergo Isaias ad regem, et, quasi nescius sciscitatur: « Quid dixerunt viri isti, et unde venerunt? » Duo interrogat, « quIlle ad unum respondit, altero praetermisso, quod cum emphasi et supercilio legendum est: « De ter
Abbreviated transcription (Latin):
Et de filiis tuis qui egredientur exte qͦs
genueris tollent: ⁊erunt eunuchi in pa¬
lacio regis babilonis. & dix̃ ezechias ad
isaiam. Bonum ÷ uerbũ dñi qͦd locutus
est. Et ait. Fiat tantũ pax ⁊ ueritas indi¬
er echiã: qm̃ post auditã uictoriã iudeoꝵ
& assirii regis interitũ: ñ cecinerit laudes
dño. quas cecinit moy ses pharaone sub¬
merso: ⁊ debbora interfecto sisara. et
anna genito samuel. Unde cõmonitũ
esse fragilitatis suȩ. rursũq post corpori ᷤ
sanitatẽ. ⁊ signi magnitudinẽ offerri a¬
liã occasionẽ suꝑbiȩ. quã ⁊ prudens &
dĩ cultor uitare debuerat: nec monstra¬
re alienigenis diuitias suas. quas dõ tribu¬
ente possederat. Ex quo iuxta leges qͦq
tropologiȩ discimꝰ non mittendas marga¬
ritas ante porcos: nec dandũ scm canib
& quicunq hoc fecerit. om̃is uirtus illiꝰ
eneruat᷑ peritq posteritas: ⁊ amiso ui¬
rili robore. in muliebrẽ redigit᷑ molli¬

Expanded text:
ui egredientur ex te, quos genueris, tollent, et erunt eunuchi in palatio regis Babylonis. Et dixit Ezechias ad Isaiam: Bonum verbum Domini quod locutus est. Et ait: Fiat tantum pax et veritas in diEzechiam quoniam, post inauditam victoriam Judaeorum, et Assyrii regis interitum, non cecinerit laudes Domino, quas cecinit Moyses, Pharaone submerso , et Debora, interfecto Sisara , et Anna, genito Samuele ; unde commonitum esse fragilitatis suae. Rursumque post corporis sanitatem, et signi magnitudinem, offerri aliam occasionem superbiae, quam, ut prudens et Dei cultor, vitare debuerat, nec monstrare alienigenis divitias suas, quas, Deo tribuente, possederat. Ex quo juxta leges quoque tropologiae discimus, « non mittendas margaritas ante porcos, nec dandum sanctum canEt quicunque fecerit, omnis virtus illius enervatur, peritque posteritas, et amisso virili robore, in muliebrem redigitur molli
Abbreviated transcription (Latin):
Et dixit ez echias. Quod erit signũ qͥa
ascendã indomo dñi : Hoc prius legen¬
dũ ẽ. quã oratio ezechiȩ siue scriptu¬
ra : quã nunc interp̃tati sumꝰ. Ante enĩ
cataplasma uulneri impositũ. ẽ. ⁊ prius
signũ ab eo petitũ futurȩ sanitatis: quã
grãs ageret dño qͦd dicitur fecisse sana-¬
tus. Aiunt hebrei uerbũ sun qđ p̃ter¬
misere lxx : ulcus sonare ñ uulnꝰ. Nam
ta in cẏbo. uł apposita corpori quęcunq
sunt dulcia. Ergo ut dĩ potentia mons¬
traretur : ꝑ res noxias ⁊ aduersas. sanitas
restituta. ẽ. Alii su non ulcus sed uulnꝰ
suspicantur: quando tumens corpus coc¬
to ⁊ putrescente pure completur. iuxta
artem medicorũ: om̃is sanies sicciorib fici.
atq contusis incutis suꝑficiem ꝓuocatur.
Ac phoc non sꝑnendã ẽẽ. medicinã. quȩ
usu constet ⁊ experuñto quia banc fecerit
ds̃. Oratio gͥ ac gr̃arum actio huc usq

Expanded text:
Et dixit Ezechias, quod erit signum, quia Et dixit Ezechias, quod erit signum, quia ascendam in domum Domini. Hoc prius legendum est quam oratio Ezechiae, sive Scriptura, quam nunc interpretati sumus: ante enim cataplasma vulneri impositum est, et prius signum ab eo petitum futurae sanitatis, quam gratias ageret Domino, quod dicitur fecisse sanatus. Aiunt Hebraei verbum SIIN , quod praetermisere LXX, ta in cibo, vel apposita corpori quaecumque sunt dulcia. Ergo ut Dei potentia monstraretur, per res noxias et adversas sanitas restituta est. Alii SIIN, non ulcus, sed apostema suspicantur: quando tumens corpus cocto et putrescente pure completur. Et juxta artem medicorum, omnis sanies siccioribus ficis atque contusis, in cutis superficiem provocatur: ac per hoc non spernendam esse medicinam, quae usu constet et experimento: quia et hanc fecerit Deus. Oratio igitur ac gratiarum actio hucusque
Abbreviated transcription (Latin):
qđ uidelicet id circo uiuentes upse uiue¬
ns benedicant dõ: quia abhac die facturꝰ¬
sit filios qui anũtient ueritatẽ eius. Quod
certe suȩ ñ erat potestatis. Neq enim ꝑ
propħam illi liberi ꝓmissi sunt: sed p̃sens
uita concessa. Presertim cũ impussimum
filiũ genuerit manassen. qͥ repleuerit ie¬
rłm sanguine aporta usq ad portã : ⁊ ñ
benedixit sed maledixit dõ ꝑsequens scõs
eius. Possumꝰ ergo iuxta lacx. hoc dicere
quod ñ dixerit filios faciam sed naiaia.
quos uł paruulos uł pueros siue infan¬
tulos ⁊ posteros intelligimꝰ ut ex eo qđ
ipse miscđiam consecutus. ẽ. omĩs uen¬
tura posteritas hoc cognoscens. laudet
eius incredibilẽ clem̃tiam. Saluum ergo
me fac dñe ⁊om̃s qui in te credimꝰ tuoq
sumus auxilio liberati: cunctis diebus
uitȩ nr̃ȩ te canemꝰ in templo. Et iussit
isaias ut sumerent massã de ficis ⁊ ca¬
taplasmarent suꝑ uulnus. ⁊ sanaretur.

Expanded text:
quod videlicet idcirco viventes et ipse vivequod videlicet idcirco viventes et ipse vivens benedicant Deo, quia ab hac die factursit filios, qui annuntient veritatem ejus, quod certe suae non erat potestatis. Neque enim per Prophetam illi liberi repromissi sunt: sed praesens vita concessa. Praesertim cum impiissimum filium genuerit Manassen, qui repleverit Jerusalem sanguine, a porta usque ad portam, et non benedixit, sed maledixit Deo persequens sanctos ejus. Possumus ergo juxta LXX hoc dicere, quod non dixerit, filios faciam: sed παιδία, quos vel parvulos, vel pueros, sive infantulos et posteros intelligimus, ut ex eo quod ipse misericordiam consecutus est, omnis ventura posteritas hoc cognoscens, laudet ejus incredibilem clementiam. Salvum ergo me fac, Domine; et omnes qui in te credimus, tuoque sumus auxilio liberati, cunctis diebus vitae nostrae te canemus in Templo. Et jussit Isaias ut sumerent massam de ficis, et cataplasmarent super vulnus, et sanaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
ta miscđiam. Qui enĩ in inferno ẽ. non ex
cũ saluator ad inferna descenderit. ut uin¬
ctos de inferis liberaret. Pro la cu: manife¬
stius idem inferos transtuler̃. Uiuens ui¬
uens ipse confitebitur tibi sicut oe ego ho¬
die. & hic confessio ꝓ laudatione ponit᷑.
Neq enĩ sua scelera confitettr : sed gr̃as
agit dõ. & non ÷ pulera laudatio in ore
peccatoris. Cumq infernus ⁊ mors ñ con¬
fiteantur nec laudent dñm : econtrario
uita atq uiuentes dñm glorificant. Qđ¬
q sequitur pat̾ filiis notam faciet ueri¬
tatẽ tuã: hoc significat qͦd in de utero¬
nomio dicit᷑. Interroga patrẽ tuũ ⁊ an¬
nuntiabit tibi: seniores tuos ⁊ dicent tͥ
Ut ꝑsuccessiones ⁊ singulas generationes
dĩ in posteros clem̃tia p̃dicetur. Pro quo¬
lxx. posuer̃. ab hodie enĩ filios faciã: qͥ
annuntiabunt iustitiã tuã. Causalisque
coniunctio sequentia cũ suꝑiorib cõpulat.

Expanded text:
LXX misericordiam. Qui enim in inferno LXX misericordiam. Qui enim in inferno cum Salvator ad infernum descenderit, ut vinctos de inferis liberaret. Pro lacu manifestius iidem inferos transtulerunt. « Vivens vivens ipse confitebitur, sicut et ego hodie. » Et hic confessio pro laudatione ponitur: neque enim sua scelera confitetur, sed gratias agit Deo, et non est pulchra laudatio in ore peccatoris. Cumque infernus et mors non confiteantur, nec laudent Deum, econtrario vita atque viventes Dominum glorificant, quodque sequitur: « Pater filiis notam faciet veritatem tuam, hoc significat, quod in Deuteronomio dicitur: Interroga patrem tuum, et annuntiabit tibi; seniores tuos, et dicent tibi , ut per successiones et singulas generationes Dei in posteros clementia pLXX posuerunt. Ab hodie enim filios faciam, qui annuntiabunt justitiam tuam, causalis, quae conjunctio sequentia cum superioribus copulat,
Abbreviated transcription (Latin):
se dicit om̃s annos regni sui ⁊ p̃teritȩ
ut putat beatitudinis: in p̃senti. amari¬
tudinẽ. Et qui iã securus. ẽ. nec patitur
quȩ refert: de humano statu philosopha¬
tur. ⁊dicit. Dñe sic uiuitur ⁊ tali sumus
condicione generati. corripiusti me. sed
iuuificasti ͫ pacemq tribiusti fugato assi¬
rio: sed mea om̃i michi amaritudine
fuit amarior. qui tranquillitate popłi
reddita & urbe secura. ego solus limina
mortis intraui : sed tu eruisti animã me¬
am ut ñ periret. uł p̃senti uitȩ uł futurȩ.
Proiecisti enĩ post tergũ tuũ om̃ia pecca¬
ta mea. ne illa tristis aspicerem : sed tu¬
am miscdam contemplarer. Infernꝰ enĩ
& mors ñ confitebuntur neq laudabt̃ te:
iuxta illud qͦd scriptũ. ẽ. in inferno autẽ
quis confitebitur tibi: Confessioq in hoc
loco ñ propęnitentia. sed ꝓgła & laude
accipitur : sicut in euangelio legimus.
cum ueritatẽ tuã. Meliusq inseptuagin

Expanded text:
se dicit omnes annos regni sui, et praeteritae, se dicit omnes annos regni sui, et praeteritae, ut putabat, beatitudinis in praesenti amaritudine. Et quia jam securus est, nec patitur quae refert, de humano statu philosophatur, et dicit: Domine, si sic vivitur: et tali sumus conditione generati, corripuisti me, sed vivificasti me, pacemque tribuisti, fugato Assyrio; sed pax mea omni mihi amaritudine fuit amarior, quia tranquillitate populis reddita, et urbe secura, ego solus limina mortis intravi. Sed tu eruisti animam meam, ut non periret, vel praesenti vitae vel futurae. Projecisti enim post tergum omnia peccata mea, ne illa tristis aspicerem, sed tuam misericordiam contemplarer. Infernus enim et mors non confitebuntur, neque laudabunt te, juxta illud quod scriptum est: In inferno autem quis confitebitur tibi ? Confessioque in hoc loco, non pro poenitentia, sed pro gloria et laude accipitur, sicut et in Evangelio legimus, cum, veritatem tuam: melius quam in
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ tuã. Dñe saluũ me fac:. ⁊ psalmos nr̃os
cantabimꝰ cunctis dieb uitȩ nr̃ȩ in domo
dñi . Lxx. Dñe de ipsa annuntiatum ÷ tͥ.¬
& suscitasti sp̃m meũ. ⁊ consolatus uisita¬
sti: ecce a maritudo mea. liberasti animã
meã ut ñ periret. ⁊ ꝓiecisti post me om̃a
peccata mea. Neq enĩ inferna laudabt̃
te: neq mortui benedicent tibi. neq spe¬
rabunt qui apud inferos sunt miscłiam
tuã. Uiuentes benedicent: sicut & ego.
Ab hodie enĩ filios faciam: qui anñtia¬
bunt iustitiã tuã dñe salutis meȩ. ⁊ ñ
requiescam benedicens tib. cũ psalterio
om̃ib dieb uite meȩ in conspectu domꝰ
dĩ. Nulla res longa mortaliũ. ẽ. Omnis
felicitas scłi: dũ tenetur amitit᷑. Cũ enĩ
tribulationis tempus aduenerit: om̃e qͦd
p̃teritũ erit nichil adiuuat sustinentem.
Unde stulta epicũri sententia ẽ: qui asse.¬
rit recordatione p̃teritorũ bonorũ mala
p̃sentia mitigari. Ego ez echias reputare

Expanded text:
tuam. Domine, salvum me fac, et psalmos nostros cantabimus cunctis diebus vitae nostrae in domo Domini. LXX. Domine, de ipsa annuntiatum est tibi: et suscitasti spiritum meum, et consolatus vivificasti. Ecce in pace amaritudo mea: liberasti enim animam meam, ut non periret, et projecisti post me omnia peccata mea. Neque enim in inferno laudabunt te, neque mortui benedicent tibi. Neque sperabunt qui apud inferos sunt misericordiam tuam: viventes benedicent tibi, sicut et ego. Ab hodie enim filios faciam, qui annuntiabunt justitiam tuam, Domine salutis meae, et non requiescam, benedicens tibi cum Psalterio, omnibus diebus vitae meae in conspectu domus Dei. Nulla res longa mortalium est, omnisque felicitas saeculi dum tenetur, amittitur. Cum enim tribulationis tempus advenerit, omne quod praeteritum est nihil adjuvat sustinentem. Unde stulta Epicuri sententia est, qui asserit recordatione praeteritorum bonorum, mala praesentia mitigari. Ergo Ezechias reputare
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur post alia. Ipsẽ ez echias qui optu¬
rauit suꝑiorẽ fontẽ aquarũ gion: ⁊ a¬
uertit eas subt̃ ad occidentẽ urbis dauid.
In om̃ib operib suis fecit. ꝓspere quȩ
uoluit : at tam̃ in legatione principũ

Expanded text:
dixere post alia: « Ipse est Ezechias, qui obtudixere post alia: « Ipse est Ezechias, qui obturavit superiorem fontem aquarum Gion, et avertit eas subtus ad occidentem urbis David. In omnibus operibus suis fecit prospere quae voluit; attamen in legati
Abbreviated transcription (Latin):
chiã: ñ asaradon qui sennacherib pa¬
tri apud assirios in regnũ suc cesserat:¬
de cuius seu morte seu uita scriptura conti¬
cuit. Ex quo ꝑspicuũ. ẽ. aliud fuisse tunc
regnũ assiriorũ: aliud babyloniorũ. Deniq
samariã id ÷ decẽ tribus cepere assirii: iu¬
dam aut̃ uerłm postea legimꝰ cepisse chal¬
dȩos. quorũ rex nabuchodonosor fuit. Et
quia apud eos astrorũ obseruantia ẽ. stel¬
larũq cursus longo usu ⁊ exercitatione
cognitus. quȩ in dñi natiuitate monstrat᷑:
intellexer̃ solem reuersũs diei spatia du¬
plicata. seruire eũ quẽ solũ dm̃ id ÷ solẽ
putabant. Cumq causas huiꝰ miraculi rati¬
onẽq ꝑ quirerent: fama ꝑ om̃s gentes uo¬
litante didicerunt. ꝓpt̃ egrotationẽ re¬
gis uidȩ etiã cursũ signi clarissimi cõmu¬
tatũ. Quã non eẽ opinationẽ meã s scrip¬
turȩ sc̃e fidẽ. dierũ uerba testantur: ubi

Expanded text:
chiam; non Assaraddon, qui Sennacherib pachiam; non Assaraddon, qui Sennacherib patri apud Assde cujus seu morte seu vita Scriptura conticuit. Ex quo perspicuum est aliud fuisse tunc regnum Assyriorum, et aliud Babyloniorum. Denique Samariam, id est, decem tribus cepere Assyrii. Judam autem et Jerusalem postea legimus cepisse Chaldaeos, quorum rex Nabuchodonosor fuit. Et quia, apud eos astrorum observantia est, stellarumque cursus longo usu et exercitatione cognitus, quod et in Domini nativitate monstratur, intellexerunt solem reversum, diei spatia duplicata, servire ei quem solum Deum, id est, solem putabant. Cumque causas hujus miraculi rationemque perquirerent, fama per omnes gentes volitante, didicerunt propter aegrotationem regis Judaeae etiam cursum signi clarissimi commutatum. Quam non esse opinationem meam, sed Scripturae sanctae, Dierum Verba testantur, quae
Abbreviated transcription (Latin):
& ungenti optinii. ⁊ om̃s apothecas sup¬
pellectilis suȩ ⁊ uniu̾sa quȩ inuenta st̃
in thesauris eius. ⁊ ñ fuit uerbũ quod
ñ ostenderit eis ezechias in domo sua
⁊ in om̃i potestate sua. Duprac legimꝰ
quarto decimo anno regis ez echiȩ ascen¬
disse sennacherib regem assiriorũ suꝑ
om̃s ciuitates uida munitas. ⁊ cępisse
eas: ⁊ postea obsedisse lachis. transisse
lobnã. ac misisse ierłm partẽ exercitꝰ
sui. cęsa ꝑ angłm centũ octoginta qͥnq
milia exercitus eius: ⁊ ipsũ fugisse in¬
niniuẽ int̾fectũq afiliis in fano dĩ sui.
&e regnasse ꝓ eo asaradon filiũ eius: egro¬
tasse ecechiã ⁊ recepisse ꝓpħȩ nuntio
sospitatẽ. factũ signũ in credibile ut sol
decẽ horarũ spaciis reuerteret᷑ ad hor¬
tũ suũ. ⁊ pene duplex dies fieret: nc̃
legimꝰ quod in tempore illo hoc ẽ. in
eodẽ anno qͦd hec gesta sunt om̃ia. mi¬
serit mero dacbaladan. filiꝰ bala dan
rex babilonis libros.⁊ munera ad eze¬

Expanded text:
cas supellectilis suae et universa quae inventa sunt in thesauris ejus: non fuit verbum quod non ostenderit eis Ezechias in domo sua, et in omni potestate sua. Supra legimus, quarto decimo anno regis Ezechiae ascendisse Sennacherib regem Assyriorum super omnes civitates Judae munitas, et cepisse eas, et postea obsedisse Lachis, transisse Lobnam, misisse Jerusalem partem exercitus sui, caesaque per Angelum centum octoginta quinque millia exercitus ejus, et ipsum fugisse Niniven, interfectumque a filiis in fano Dei sui, et regnasse pro eo Assaraddon filium ejus: aegrotasse Ezechiam, et recepisse Prophetae nuntio sospitatem; factum signum incredibile, ut sol decem horarum spatiis reverteretur ad ortum suum, et pene duplex dies fieret. Nunc legimus quod in tempore illo, hoc est, in eodem anno quo haec gesta sunt omnia, miserit Merodach Baladan, filius Baladan, rex Babylonis, libros et munera ad Eze
Abbreviated transcription (Latin):
in ebraico scribit᷑ oleibomi. ⁊ om̃s tbesau¬
ros uasorũ gazȩ. siue ut ib legitur uaso¬
rũ suorũ. Gaza aut̃ lingua ꝑsarũ diuitiȩ
nuncupantur: nec hebreus ẽ. sermo sed bar¬
barus. Non fuit inqͥt uerbũ. quod iuxta
hebraicã consuetudinẽ ꝓre frequent̃ ac¬
cipitur. qđ ñ ostenderit eis in domo sua.
& in om̃i potestate sua ᵈͤ dĩ ira iustissima
qm̃ ñ solũ thesauros suos atq palati sed
templi ostenderit. qđ certe fuit potesta¬
tis eius de cuiꝰ ualius auri lamminas ante
iam tulerat. Introuut aut̃ isaias propha
ad regẽ ezechiã: & dixit ei. Quid dixer̃ iuiri
isti. ⁊ unde uener̃ ad te : & dixit ezechias¬

Expanded text:
thesauros vasorum Gazae, sive, ut ibi legitur, vasorum suorum. Gaza autem lingua Persarum divitiae nuncupantur, nec est Hebraeus sermo, sed barbarus. « Non fuit, inquit, verbum. » Quod juxta Hebraicam consuetudinem pro re frequenter accipitur, quod non ostenderit eis in domo sua et in omni potestate sua. Unde Dei ira justissima, quoniam non solum thesauros suos atque palatii, sed et Templi ostenderit: quod certe fuit potestatis ejus, de cujus valvis auri laminas ante jam tulerat. Introivit autem Isaias Propheta ad regem Ezechiam, et dixit ei: Quid dixerunt viri isti: et unde venerunt ad te
Abbreviated transcription (Latin):
Et facta ẽ. contra eũ ira: ⁊ contra uidam &
ierłm. Rursũq scriptura sc̃a elationem
cordis eius dicit pęnitentia mitigatã: in¬
ferens. Et humiliatus postea. eo qđ exalta¬
tũ esset cor eius tam ipse quã habitatores
ierłm: ⁊ idcirco ñ uenit ira suꝑ eos dñum¬
chodonosor hebrei autumant. ⁊ in obla¬
tione munerũ ⁊ congratulatione sani¬

Expanded text:
ontra eum ira, et contra Juda, et Hierusalem. Rursumque Scriptura sancta elationem cordis ejus dicit poenitentia mitigatam, inferens: et humiliatus est postea, eo quod exaltatum est cor ejus, tam ipse, quam habitatores Hierusalem; et idcirco non venit ira Domchodonosor Hebraei autumant, et in oblatione munerum, et congratulatione sani
Abbreviated transcription (Latin):
xiliũ prestolabar. Dicebamq ad eũ. Plus
patior: quã mea poscunt merita. Sed &
siquid erraui. conuertar ad melius : tu
sponde ꝓine. Non ÷ enĩ uolentis neq cur¬
rentis: sed miserentis dĩ. Rursũq in se re¬
uertitur. Quid dicam qͥd ue causabor contͣ
factorẽ meũ : Ut qͥd michi respondebit.
qui fecit ipse qͦd uoluit : Sustinenda ergo
sunt quȩcunq decreuerit. & pullo hirun¬
dinis siue hirundine ut lex. transtuler̃:
in ebraico scriptũ est suragor. qđ interp̃¬
tatus. ẽ. aquila equusagor. theodotio scis¬
& agor. Media enĩ uocabis littera uau
si ponat᷑ int̾ duas sameh legitur sus. &
appellatur equus: si ioth legitur scis.
& hirundo dicitur. Syminachꝰ aut̃ ita
transtulit. Sicut hirundo in causa: sic
cantabo. Quod uerbũ agor ⁊ in ieremia
legitur ubi scriptũ. ẽ. Miliuis in cęlo
cognouit tempus suũ. turtur ⁊ hirundo
& ciconia custodier̃ tempora sua. ooco

Expanded text:
xilium praestolabar, dicebamque ad eum: Plus xilium praestolabar, dicebamque ad eum: Plus patior, quam mea poscunt merita; sed et si quid erravi, convertar ad melius, tu sponde pro me. « Non est enim volentis, neque currentis, sed miserentis Dei ; » rursumque in se revertitur: Quid dicam, inquit, quidve causabor contra factorem meum? aut quid mihi respondebit qui fecit ipse quod voluit? Sustinenda ergo sunt quaecumque decreverit. Pro pullo hirundinis, sive hirundine, ut LXX transtulerunt, in Hebraico scriptum est, SUS AGOR , quod interpretatus est Aquila, equus Agor: Theodotio, SIS AGUR ; media enim vocalis littera vau, si ponatur inter duas Samec, legitur sus, et appellatur equus; si jod, legitur sis, et hirundo dicitur. Symmachus autem ita transtulit: Sicut hirundo inclusa, sic cantabo. Quod verbum agor et in Jeremia legitur, ubi scriptum est: Milvus in coelo cognovit tempus suum: turtur et hirundo, et ciconia custodierunt tempora su
Abbreviated transcription (Latin):
porũ putans mutari posse suppliciũ. Hoc
uerũ ẽẽ. nouit: qui magnis febrib ęstu¬
at ignis. Cuiꝰ int̾nus dolor in similitudi¬
nẽ leonis om̃ia ossa consumit: nec se pu¬
tat p̃doloris magnitudine ultra ẽe. uic¬
turũ. Sicut pullus hirundinis sic cla¬
mabo: meditabor ut columba. Attenu¬
ati sunt occuli mei : suspicientes in ex
celsũ. Dñe uim patior sponde. ꝓme. quid di¬
⁊cam aut qͥd respondebit michi cũ ipse fe¬
cerit: lxx. Quasi hirundo sic clamabo: qͣsi
columba sic meditabor. Defecer̃ enĩ oculi
mei aspiciendo in excelsũ cęli: ad dñm qͥ
eruit me ⁊ abstulit dolorẽ animȩ meȩ.⁊
ipse fecit. Mors imminens ⁊ languoris incũ¬
bens dolor. quasi leo ita omĩa corporismer
ossa frangebat: sed ego insimilitudinem
hirundinis. ⁊ columbȩ fletib ⁊ gemitib
dies noctesq uingebam. ⁊ adõ solo qui po¬
terat subuenire. elatis in altum oculis au¬

Expanded text:
porum putans mutari posse supplicia. Hoc porum putans mutari posse supplicia. Hoc verum esse novit qui magnis febribus aestuat, cujus ignis internus in similitudinem leonis omnia ossa consumit, nec se putat prae doloris magnitudine ultra esse victurum. Sicut pullus hirundinis, sic elamabo: meditabor ut columba: attenuati sunt oculi celsum. Domine, vim patior; responde pro me: quid dicam aut quid respondebit mihi cum ipse fecerit? LXX: Quasi hirundo sic clamabo: quasi columba sic meditabor. Defecerunt enim oculi mei aspiciendo in excelsum coeli ad Dominum: qui eruit me, abstulit dolorem animae meae, et ipse fecit. Mors imminens, et languoris incumbens dolor, quasi leo ita omnia corporis mei ossa frangebat; sed ego in similihirundinis et columbae fletibus et gemitibus dies noctesque jungebam, et a Deo solo, qui poterat subvenire, elevatis in altum oculis, au
Abbreviated transcription (Latin):
inferos nequaquã mereatur aspicere. Seqͥt᷑.
Non aspiciã hominẽ ultra ⁊ babitatorem
quietis : qđ nos olun ꝓpt̃ uerbi ambiguita¬
tẽ sequenti uersiculo unxeramꝰ. Sermo enĩ
hebraicus holed si legat᷑. ut scribatur edel
requiem: si eled occidentẽ sonat. Timet gͦ
ne cũ scĩs ⁊ hominib dĩ non habitet in quie
te. ne ñ uid eat dñm in t̾ra uiuentiũ: ne
generatio illius instar tab̾naculi dissoluat᷑.
ne in delȩ similitudinẽ in ipso lucis exordio
p̃cidatur. ⁊ nequaquã de semine eius xp̃s
oriatur. Qđ autẽ corpus nr̃m appellatur
tab̾naculũ : ⁊ apłs instruit dicens. Nos qͥ
sumꝰ in tab̾na culo: ingemiscimꝰ aggrauati.
De mane ait usq ad uesꝑam finies me: spe¬
rabã usq ad mane. Quod u ob in angustia
sua atq torm̃tis corꝑis sustinuisse se dicit:
quando in die spectabat noctẽ. ⁊ lucem
prestolabat᷑ in tenebris. mutatione tem¬¬

Expanded text:
inferos, nequaquam mereatur aspicere. Sequitur: inferos, nequaquam mereatur aspicere. Sequitur: Non aspiciam hominem ultra et habitatorem quietis. Quod nos olim propter verbi ambiguitatem sequenti versiculo junxeramus; sermo enim Hebraicus HOLED, si legatur, aut scribatur ELED , requiem: si EDEL , Occidentem sonat. Timet ergo ne cum sanctis et hominibus Dte, ne non videat Deum in terra viventium, ne generatio illius instar tabernaculi dissolvatur, ne in telae similitudinem in ipso lucis exordio praecidatur, et nequaquam de semine ejus Christus oriatur. Quod autem corpus nostrum appelletur tabernaculum, et Apostolus instruit dicens: Nos qui sumus in hoc tabernaculo, ingemiscimus aggravati . De mane, ait, usque ad vesperum finies me: sperabam usque mane: quod et Job in angustia sua atque in tormentis corporis sustinuisse se dicit , quando in die exspectabat noctem, et lucem praestolabatur in tenebris, mutatione tem
Abbreviated transcription (Latin):
trũ non p̃ualent: quia dormuit in ple¬
nitudine dierũ suorũ. Sc̃i implent dies
suos qualis fuit ab rabã qui mortuus. ẽ.
plenus dierũ in senectute bona: peccato¬
res uero ⁊ impii. in uidicio dierũ suorum
moriuntur. De quib ⁊psalmus loquit᷑.
Uiri sanguinũ ⁊ dolosi ñ dimidiabunt di¬
es suos. Non enĩ implent oꝑa uirtutũ: nec
student ꝑpenitentiã emendare delicta.
Unde in medio uitȩ cursu ⁊errorũ tene¬
bris: ducentur ad tartarũ. Quȩsiui in qͥt
residuũ annorũ meorũ: nec me putans
ultra esse uicturũ dixi. Non iudebo dñm
dm̃: in terra uiuentiũ. Ero dño ⁊ dño bis
in hebraico ponit᷑ ia: qđ in extrema silla¬
ba alleluia sonat.  quolxx. transtuler̃.
nequaquã ultra uidebo salutare dĩ: in t̾ra
uiuentiũ. De qua ⁊ in alio loco scriptũ . ẽ.
Placebo dño. in lumine uiuentiũ. Regio gͦ
scõrum. ipsa .ẽ. quȩ appellatur lux uiuenti

Expanded text:
trum non praevalent , quia dormivit in pletrum non praevalent , quia dormivit in plenitudine dierum suorum. Sancti implent dies suos, qualis fuit Abraham, qui mortuus est plenus dierum in senectute bona . Peccatores vero et impii in dimidio dierum suorum moriuntur, de quibus et Psalmista loquitur: Viri sanguinum et dolosi non dimidiabunt dies suos . Non enim implent opera virtutum, nec student poenitentia emendare delicta. Unde in medio vitae cursu, et in errorum tenebris ducentur ad tartarum. Quaesivi, inquit, residuum annorum meorum, non me putans ultra esse victurum. Dixi, non videbo Dominum Dominum in terra viventium. Pro Domino et Domino, bis in Hebraeo ponitur IA , quod in extrema syllaba ALLELUIA sonat, pro quo LXX transtulerunt Nequaquam ultra videbo salutare Dei in terra viventium. De qua inPlacebo Domino in lumine viventium . Regio ergo Sanctorum ipsa est, quae appellatur lux viventiu
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia ossa mea. Lex. Ego dixi in excelso
dierũ meorũ. uadam ad portas inferi. re¬
linquã annos residuos. Dixi. Nequa ꝗͣ
ultra uidebo salutare dĩ in terra uiuentiũ:
nec uidebo hominẽ adhuc cũ habitanti¬
bus. Defecit de cognatione mea. exiuit
& recessit ame sic̃ tabernaculũ soluit qͥ
fixerat: sic̃ tela sp̃s m̃s recessit. cũ a texen¬
te succiditur. In illa die traditus sũ usq
corde meo in dimidio dierũ meorũ. siue
ut aquila ⁊ simmachꝰ ⁊ theodotio int̃pre¬
tati st̃ in infirmitate ⁊ silentio dierum
meorũ: ꝓ quo lex excelsũ interp̃tati st̃
ob littere similitudinẽ. rame pro dame
legentes. Licet quidã dame sanguinẽ
uerterint: ut sit sensus. In sangiune di
uadã ad portas inferi. uł cõmuni lege
naturȩ: uł illas portas de quib qͦd libe¬
ratus sit psalmista decantat. Qui exal¬
tas me de portis mortis : ut annuntiem om¬
nes laudationes tuas in portis filie sion.
Has portas inferni reor. quȩ aduersũ pe¬

Expanded text:
finies me. LXX Ego dixi in excelso dierum meorum, vadam ad portas inferi: relinquam annos residuos: dixi, nequaquam ultra videbo salutare Dei in terra viventium, nec videbo hominem adhuc cum habitantibus: defici a cognatione mea. Exivit et recessit a me, sicut tabernaculum solvit qui fixerat: sicut tela spiritus meus recessit, cum a texente succiditur. In illa die traditus sum usque corde meo, in dimidio dierum meorum, sive ut Aquila et Symmachus et Theodotio interpretati sunt, in infirmitate et silentio dierum meorum, pro quo LXX excelsum interpretati sunt, ob litterae similitudinem, RAME pro DAME legentes: licet quidam DAME, sanguinem verterint, ut sit sensus, In sanguine dieVadam ad portas inferi, vel communi lege naturae, vel illas portas, de quibus quod liberatus sit, Psalmista decantat, Qui exaltas me de portis mortis, ut annuntiem omnes laudationes tuas in portis filiae Sion . Has portas inferni reor, quae adversum Pe