comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
el roboratus a deo. Quod sic dño coap¬
tabitur: ut dicamꝰ creatorẽ mundiqͥ
pater ẽ saluatoris. ab om̃ĩb hereticis
sꝑni atq contẽpni: qui uetus ñ recipi¬
unt testam̃tum. Nec mirum robustũ
dei eẽ. dñm: cum ipse sit dei uirtus.
deiq sapientia. Et facta ẽ. suꝑ eũ
ta ẽ suꝑ me manꝰ dñi. Ut cernere uisio¬
nes dei et intelligere possimꝰ. manu
et fortitudine dei suꝑ nos opus ẽ: in
qua manu et brachio. eductus ẽ po¬
pulus isrł de egypto. Cuiꝰ fortitudi¬
nis partẽ. etiam magi intellexer̃t di¬
centes. digitus dei ẽ hic: et saluator
in euangelio. si ego in digito dĩ eicio
demonia: pro quo in altero euange¬
lio scriptum ẽ. si ego in sp̃u dei cicio
demonia. Et uidi et ecce uentꝰ turbi¬
nis ueniebat ab aquilone et nubes ma-

Expanded text:
el, roboratus a Deo. Quod sic Domino coapel, roboratus a Deo. Quod sic Domino coaptabitur, ut dicamus Creatorem mundi, qui Pater est Salvatoris, ab omnibus haereticis sperni atque contemni, qui vetus non recipiunt Testamentum. Nec mirum robustum Dei esse Dominum: cum ipse sit Dei virtus Deique sapientia. Et facta est super eum ta est super me manus Domini. Ut cernere visiones Dei et intelligere possimus, manu et fortitudine Dei super nos opus est . In qua manu et brachio eductus est populus Israel de Aegypto; cujus fortitudinis partem etiam Magi intellexerunt dicentes: Digitus Dei est . Et Salvator in Evangelio: Si ego in digito Dei ejicio daemonia . Pro quo in altero Evangelio scriptum est: Si ego in spiritu Dei ejicio daemonia . Et vidi, et ecce ventus turbinis ven
Abbreviated transcription (Latin):
oculos eiꝰ scamis. caruit cęcitate: et in
genesi prima quȩ uiuerent. de aquis
egressa sunt. Illud quoq intelligen¬
dum. qđ in tricesimo ętatis suę anno
dñs ad baptisma uenerit. in quarto
mense. qui apud nos uocat᷑ ianuariꝰ
et ẽ in anni primꝰ exordio: pret̃ nisan
mensẽ nouoꝵ. in quo pascha celebrat᷑.
Apud orientales enim poptilos. post
collectionẽ frugum. et torcularia. qͣn¬
do decimȩ deferebantur in templũ: octo¬
ber erat primꝰ mensis. et ianuariꝰ quar¬
tus. Quintã aut̃ diem mensis adiun¬
git. ut significet baptisina in quo aꝑ¬
ti sunt xp̃o cęli : et epiphanioꝵ dies.
huc usq uenerabilis ẽ: non ut quidã
putant natalis in carne: tunc enim
absconditus ẽ. et ñ apparuit : qđ huic
tẽpori congruit quando dictum ẽ hic
ẽ.filius meus dilectus. in quo michi
cõplacui. Porro buti in linguã nr̃am
uertitur sp̃tus atq contẽptꝰ: hie techi¬

Expanded text:
oculos ejus squamis, caruit caecitate . Et in oculos ejus squamis, caruit caecitate . Et in Genesi, prima quae viverent, de aquis egressa sunt. Illud quoque intelligendum, quod in tricesimo aetatis suae anno Dominus 6 ad baptisma venerit: in quarto mense, qui apud nos vocatur Januarius, et est in anni primus exordio, praeter Nisan mensem novorum, in quo Pascha celebratur. Apud Orientales enim populos, post collectionem frugum, et torcularia, quando decimae deferebantur in templum, October erat primus mensis, et Januarius quartus. Quintam autem diem mensis adjungit, ut significet baptisma, in quo aperti sunt Christo coeli, et Epiphaniorum dies hucusque venerabilis est, non ut quidam putant Natalis in carne, tunc enim absconditus est, et non apparuit. Quod huic tempori congruit, quando dictum est: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui . Porro Buzi in linguam nostram vertitur, spretus atque contemptus: Ezechi
Abbreviated transcription (Latin):
uisiones dei: non una uisio sed plures.
dicente dño ꝑ propħam: ego uisiones
multiplicaui. et in manib propħarũ
assimilatus sum. Iste sunt uisiones:
quas om̃s hiezechielis propħia conte¬
xuit. S ignificanti usq iuxta hebrȩos
et cęteros int̃prȩtes transmigratio
dicitur ioachin. et ñ captiuitas quod
septuaginta transtulert: ñ enim captꝰ
urbe superata. sed uoluntate se tra-¬
dens ductus ẽ babilonẽ. Igitur ioa-¬
chin id est iechoniȩ. dicatur prima
transmigratio : sedechiȩ autem secun¬
da. uel extrema captiuitas. Factum
ẽ. uerbum dñi ad hiezechiel filiũ bu¬
ti sacerdotem. in t̾ra chaldȩoꝵ : secus
flumen chobar. Et dameli. et hiezechie¬
li qui in babilone erant iuxta flumi-¬
na. futuroꝵ sacram̃ta pandunt᷑ suꝑ
aquas: immo in aquis purissimis. ut
baptismatis potentia monstraretur.
Alioquin et apłs paulus. quando ab
annania lotus in dño ẽ. tegentib priꝰ

Expanded text:
visiones Dei; non una visio sed plures, visiones Dei; non una visio sed plures, dicente Domino per prophetam: « Ego visiones multiplico, et in manibus Prophetarum assimilatus sum . » Istae sunt visiones quas omnis Ezechielis prophetia contexuit, significantiusque juxta Hebraeos et caeteros interpretes transmigratio dicitur Joachin et non captivitas, quod Septuaginta transtulerunt. Non enim captus urbe superata, sed voluntate se tradens ductus est in Babylonem. Igitur Joachin, id est Jechoniae, dicatur prima transmigratio; Sedechiae autem secunda vel extrema captivitas. Factum est verbum Domini ad Ezechiel filium Buzi, sacerdotem, in terra Chaldaeorum, secus flumen Chobar. Et Danieli et Ezechieli, qui in Babylone erant juxta flumina, futurorum sacramenta panduntur super aquas, immo in aquis purissimis, ut baptismatis potentia monstraretur. Alioquin et apostolus Paulus quando ab Anania lotus in Domino est, tegentibus prius
Abbreviated transcription (Latin):
baptista uenit ad fluenda iordanis. p̃¬
dicauitq baptismum pęnitentiȩ. Qđ̾q
scriptum ẽ in quarco pendente senten¬
tia. subauditur mense : statim enim se¬
quitur: in quinta mensis: quod ut ma¬
nifestius fieret. suꝑ addidere septiragin¬
ta. Cum eẽm in medio captiuorum
iuxta fluuium chobar. aꝑti sunt cęli:
et uidi uisionem dei: in quinta men¬
sis. ipse ẽ. annus quintus transmigra¬
tionis regis ioachim. Captiuũ sedisse
populum suꝑ flumina babilonis. da¬
certe iuxta int̾pretationẽ suã. qua
in graue uertitur tigrim significat
et euphraten. et omĩa magna et gra¬
uissima flumma. quȩ in tra chaldȩo¬
rum ẽẽ ꝑhibentur. Aꝑtosq cȩlos ñ
diuisione firmam̃ti. sed fide creden-¬
tis intellige: eo quod cȩlestia sint illi¬
reserata mysteria. Unde et in baptis¬
mate saluatoris. quando sp̃c sc̃s in spe¬
cie columbȩ descendit suꝑ eum. aꝑtos
cęlos legimꝰ: quib reseratis pandunt᷑

Expanded text:
Baptista venit ad fluenta Jordanis, prBaptista venit ad fluenta Jordanis, praedicavitque baptismum poenitentiae . scriptum est, « in quarto, » pendente sententia, subauditur mense, statim enim sequitur, « in quinta mensis. » Quod ut manifestius fieret, supra addidere Septuaginta: « Cum essem in medio captivorum juxta fluvium Chobar, aperti sunt coeli, et vidi visiones Dei, in quinta mensis ipse est annus quintus transmigrationis Joachin. » Captivum sedisse populum super flumina Babylonis Dacerte juxta interpretationem suam, qua in grave vertitur, Tigrim significat et Euphratem, et omnia magna et gravissima flumina, quae in terra Chaldaeorum esse perhibentur, apertosque coelos, non divisione firmamenti, sed fide credentis intellige, eo quod coelestia sint illireserata mysteria. Unde et in baptismate Salvatoris quando Spiritus sanctus in specie columbae descendit super eum, apertos coelos legimus. Quibus reseratis panduntur
Abbreviated transcription (Latin):
T factom
EST IN TRI¬
cesimo an¬
NO IN QUAR¬
TO IN QUIN¬
ta Mensis.
Tricesimus
annus. non
ut pleriq estimant ȩtatis prophecę¬
dicitur. nec iubelei qui ẽ. annus remis¬
sionis: sed aduo de uicesimo anno io¬
siȩ regis iuda. quando muentus ẽ li-¬
ber deuteronomii in templo dĩ. usq
ad quintum captiuitatis annum ioa¬
chim cognom̃to iechoniȩ. qui cum ma¬
tre ductus est in babilonem. et cum da¬
niele tribusq pueris et hiezechiel.
quȩ ẽ trib iude prima captiuitas:
quando stillauit ira dĩ suꝑ hierusalẽ.
Scđm atiat VTIN uero p̃figuratur
dñs atq saluator: qui triginta anno ᷤᷤ
natu uenit ad baptismũ: quȩ in ho¬
mine ꝑfecta ȩtas ẽ. Unde et in nu¬
meroꝵ uolumine. uxta hebrȩos ñ
ut in septuaginta continetur a uice¬
simo quinto ętatis anno: sed a trice¬
simo incipiunt sacerdotes. in taberna¬
culo ministrare. In quod signum p̃ces¬
sit et ioseph. quando in egipto esurien¬
ti populo frum̃ta largitus ẽ: et ioħes

Expanded text:
t factum est in tricesimo anno, in quarto, in quinta mensis. Tricesimus annus non, ut plerique aestimant, aetatis prophdicitur, nec Jubilaei, qui est annus remissionis; sed a duodecimo anno Josiae regis Juda, quando inventus est liber Deuteronomii in templo Dei, usque ad quintum captivitatis annum Joachin cognomento Jechoniae, qui cum matre ductus est in Babylonem, et cum Daniele tribusque pueris, et Ezechiel quae est tribus Judae prima captivitas quando stillavit ira Dei super Jerusalem . Secundum anagogen vero praefiguratur Dominus atque Salvator, qui tringinta annos natus venit ad baptismum , quae in homine perfecta aetas est. Unde et in Numerorum volumine juxta Hebraeos, non, ut in LXX continetur, a vicesimo quinto aetatis anno, sed a tricesimo incipiunt sacerdotes in tabernaculo ministrare . In quod signum praecessit et Joseph, quando in Aegypto esurienti populo frumenta largitus est , et Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
coram facie sua ambulabat: ubi erat
impetꝰ spc. illuc gradiebant᷑: nec re¬
uertebant᷑ cum ambularent. Qui ara¬
tri stiuam tenet. ñ debet respicere
post tergum. nec imitari urorem
loth. ne incidat in plagam deute¬
ronomii et pereat. opistotono in sa¬
nabili quo cecidit et heli quia uitio
filioꝵ offenderat dm̃: quanto magis
quattuor animalia. quȩ plena erant
uolitant et se ad excelsa sustollunt.
ut corpora sua ꝓtegant pennis hi¬
storiȩ. nec nobis aspectum tribuant
pleniorẽ : Quod aut̃ scđo dicitur. nec
reuertebant᷑ cum incederent: utriꝰq
instrum̃ti indicat sacram̃tum: quod
in quattuor istis animantib et lex.
et euangłium ad futura festinet: et
nũquam retro motũ accipiat. Et

Expanded text:
coram facie sua gradiebatur. Ubi erant impetus spiritus, illuc gradiebantur, nec revertebantur, cum ambularent. Qui aratri stivam tenet, non debet respicere post tergum , nec imitari uxorem Loth , ne incidat in plagam Deuteronomii , et pereat ὁπιστοτόνῳ insanabili, quo cecidit et Heli, quia vitio filiorum offenderat Deum : quanto magis quatuor animalia quae plena erant ta per orbem volitant, et se ad excelsa sustollunt, ut corpora sua protegant pennis historiae, nec nobis aspectum tribuant pleniorem? Quod autem secundo dicitur: Non revertebantur cum incederent, utriusque instrumenti indicat sacramentum, quod in quatuor istis animantibus, et Lex, et Evangelium ad futura festinent; 15 et numquam retro motum accipiant. Et
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Faciamus enim inquit homi¬
nem: ad imaginem et similitudinẽ
nr̃am. Imago autẽ et similitudo dĩ
non ẽ. corporis forma sed m̃tis: descri¬
ptaad similitudinẽ uerȩ imaginis xp̃i.
qui ẽ. iago dei muisibilis. Hȩ ratio¬
nabiles creaturȩ. in quattuor uersant᷑
locis: siue propt̃ quattuor cardines
mundi. quib orbis includitor: siue ꝓ¬
pter quattuor loca. cȩlestium trestriũ.
infernoꝵ. ẽt suꝑ cęlestium: de quib
paulus apłs loquitur. ut in nomme
inũ om̃e geni flectatur. cęlestium ter¬
restrium et infernoꝵ. De trib pauli
testimoniũ ẽ: uideamꝰ et quartum:¬

Expanded text:
tur: Faciamus enim, inquit, homitur: Faciamus enim, inquit, hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Imago autem et similitudo Dei non est corporis forma, sed mentis: descripta ad similitudinem verae imaginis Christi, qui est imago Dei invisibilis. Hae rationales creaturae in quatuorlocis. Sive propter quatuor cardines mundi, quibus orbis includitur, sive propter quatuor loca coelestium et terrestrium et infernorum et supercoelestium. De quibus et Paulus apostolus loquitur: « Ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium et infernorum . » De tribus Pauli testimonium e
Abbreviated transcription (Latin):
etri: in medio ignis. Quodq sequit᷑
et splendor in eo: obelo p̃notandũ
ẽ Nisi addidisset scriptura dicens.
id est de medio ignis: propt̃ ambigu¬
itatẽ uerbi errare poteramꝰ: ut puta¬
remus speciem uel uisionẽ electri ẽẽ.
in medio uenti uel sp̃e. Ergo hoc sci¬
endum. quod in medio ignis et tor¬
m̃toꝵ dei. electri similitudo sit: et
tientib tristia uidentur et dura.
p̃ciosius eleetri fulgor appareat: dũ
ꝓuidentia dei omĩa gubernant᷑. et
quȩ putatur pena. medicina ẽ. Et
in medio cius similitudo quattuor
animaliũ: et hic aspectus eorũ⁊ si¬
militudo hommis in eis. In medio
eius. subaudit᷑ quidem electri: sed
melius ut ignis intelligamꝰ: qui cre¬
dentib lumen. in credulis suppliciũ
ẽ. In huiꝰ ergo ignis medio. erat simi¬
litudo quãttuor animaliũ: similitu¬
do ñ natura. Quatuorq animaliũ.
quȩ postea dicitur quadriformia.
una similitudo ẽ. hominis: ut omĩa
in mundo rationabilia demonstren¬

Expanded text:
is in eis. Quodque sequitur, Et splendor in eo, obelo praenotandum est. Nisi addidisset Scriptura, dicens: Id est, de medio ignis, propter ambiguitatem verbi errare poteramus, ut putaremus speciem, vel visionem electri esse in medio venti, vel spiritus. Ergo hoc sentiendum, quod in medio ignis et tormentorum Dei, electri similitudo sit, quod tientibus tristia videntur et dura, pretiosior electri fulgor appareat, dum providentia Dei omnia gubernantur, et quae putatur poena, medicina est. Et in medio ejus similitudo quatuor animalium, et hic aspectus eorum: similitudo hominis in eis. In medio ejus, subauditur quidem, electri: sed melius ut ignem intelligamus, qui credentibus lumen, incredulis supplicium est. In hujus ergo ignis medio erat 9 similitudo quatuor animalium, similitudo, non natura; quatuorque animalium quae postea dicuntur quadriformia, una similitudo est hominis, ut omnia in mundo rationabilia demonstren
Abbreviated transcription (Latin):
in medio captiuoꝵ. sed ab eis separa¬
tum mente monstraret. Cum aut̃
ꝑtransissent septem dies: factum ẽ.
uerbum dñi ad me dicens. Fili homi¬
nis. speculatorem dedi te domui isrł:
et audies de ore meo uerbum. et an¬
nuntiabis eis ex me. Qui speculator
futurus ẽ. et dei uerba populo nar¬
raturus. multo tempore debet quies¬
cere et dolere ad ea quȩ uideat: ni¬
chilq habere eoꝵ in conscientia. quȩ
in aliis correpturus ẽ. Si dicente me
ad impiũ morte morieris. ñ annun¬
tiaueris ei neq locutus fueris. ut auer

Expanded text:
in medio 33 captivorum, sed ab eis separain medio 33 captivorum, sed ab eis separatum mente, monstraret. Cum autem pertransissent septem dies, factum est verbum Domini ad me, dicens: Fili hominis, speculatorem dedi te domui Israel, et audies de ore meo verbum, et annuntiabis eis ex me. Qui speculator futurus est, et Dei verba populo narraturus, multo tempore debet quiescere, et dolere ad ea quae videat: nihilque habere eorum in conscientia, quae in aliis correpturus est. Si dicente me ad impium: Morte morieris, non annuntiaveris ei, neque locutus fueris ut aver
Abbreviated transcription (Latin):
ficare quando noua frum̃ta uel hor¬
dea congregant᷑: et post famem et
penuriam. antequam terantur in
area. spem ciborum aliquam repro¬
mittunt. Ita et isrł paruus et tenu¬
is. qui habitabat in ripis chobar flu¬
minis: quando reuiuiscens ortusq
de tra. sementẽ iudaici populi pro¬
mittebat. Manus autem dñi fit
suꝑ propħam confortans cum: ut
possit nom̃ speculatoris accipere. et
docere qđ didicit. Septẽq prius di¬
eb uersatur int̾ eos. uidens cun cta
quȩ gererent: ut postea sciret quȩ
corriperet. Mȩret aut̃. siue conuer¬
satur in medio eoꝵ: tudens scelera.
et iustam dei pro peccatoꝵ miquita¬
te sententiam. Pro eo quod nos dixi¬
mus merens. et in ebrȩo scriptum ẽ
masmim. theodotio transtulit am¬
mirans: ut stuporem propħȩ ini¬
quitates eoꝵ cernentis. exprimeret.
Aquile uero scda editio. quam ebrei
lit ubercatur id est quiescens et se¬
orsum positus: ut fuisse quidem se¬

Expanded text:
ficare, quando nova frumenta, vel horficare, quando nova frumenta, vel hordea congregantur, et post famem et penuriam, antequam terantur in area, spem ciborum aliquam repromittunt. Ita et Israel parvus et tenuis, qui habitabat in ripis Chobar fluminis, quasi reviviscens, ortusque de terra, sementem Judaici populi promittebat. Manus autem Domini fit super prophetam, confortans eum, ut possit nomen speculatoris accipere, et docere quod didicit. Septemque prius diebus versatur inter eos, videns cuncta quae gererent, ut postea sciret quae corriperet. Moeret autem, sive conversatur in medio eorum, videns scelera, et justam Dei pro peccatorum iniquitate sententiam. Pro eo quod nos diximus, maerens, et in Hebraeo scriptum est MASMIM  , Theodotio transtulit, admirans, ut stuporem Prophetae iniquitates eorum cernentis exprimeret. Aquilae vero secunda editio, quam Hebraei lit: ἠρεμάζων, id est, quiescens, et seorsum positus, ut fuisse quidem
Abbreviated transcription (Latin):
et in isaia. de nocte consurgit sp̃s me¬
us ad te. ds̃. Transferturq propheta.
ñ ut quidam ęstimant in sp̃u. sed
in ipso corpore: quod et de abbacue.
nixta theodotionem legimꝰ Manus
enim dr̃i erat mecum: confortans me.
Et ueni ad transinigrationẽ aceruum
nouarum frugum. ad eos qui habi-¬
tabant uixta flumen chobar: et sedi¬
S ubi illi sedebant: et mansi septem die¬
bus mȩrens in medio eorũ .Lxx. Et ma¬
nus dñi facta ẽ suꝑ me fortis. et int᷑¬
ui ad captiuitatem sublimis. et circu¬
iui habitantes suꝑ fluuium chobar
qui erant ibi: et sedi ibi septem dieb.
conuersans in medio eoꝵ. Pro eo qđ
nos uertimꝰ aceruum nouarum fru¬
gum: aquila . sẏmiachus et theodo¬
tio. ipsa uerba posuere ebraica thel.
abib. qđ septuaginta transtulerunt
sublumis et circuiui: melius eẽ. creden¬
tes aliquid dicere. quam id ponere. qđ
lectori faceret quęstionem. Nos autẽ
ab ebreis didicimus thel. abib signa¬

Expanded text:
ut in Isaia: De nocte consurgit spiritus meut in Isaia: De nocte consurgit spiritus meus ad te, Deus . Transferturque propheta non ut quidam aestimant in spiritu, sed in ipso corpore, quod et de Abacuc juxta Theodotionem legimus . Manus enim Domini erat mecum confortans me. Et veni ad transmigrationem ad acervum novarum frugum, ad eos qui habitabant juxta flumen Chobar. Et sedi ubi illi sedebant, et mansi ibi septem diebus maerens in medio eorum. LXX: Et manus Domini facta est super me fortis, et intravi ad captivitatem sublimis. Et circuivi habitantes super fluvium Chobar, qui erant ibi: Et sedi ibi septem diebus conversans in medio eorum. Pro eo quod nos vertimus, acervum novarum frugum, Aquila, Symmachus, et Theodotio ipsa verba posuere Hebraica THEL ABIB  : quod Septuaginta transtulerunt, sublimis et circuivi; melius esse credentes aliquid dicere, quam imponere quod lectori faceret quaestionem. Nos autem ab Hebraeis didicimus, Thel abib signi
Abbreviated transcription (Latin):
alarum animantiũ et uocem rota¬
diui uocem alarum animalium ꝑcu¬
tientium alterã ad alteram: et reli¬
qua iuxta illud quod in exodo legi¬
tur: et uidebat omĩs popłs uocem
dei : ut uocem quȩ ueniebat post
tergum audierit propħa: quȩ aut̃
ante se erat. uiderit. Sed melius
et uerius ẽ. auditam uocem intelle-¬
xisse quam uisam: tam alarum ꝑ¬
cutientiũ se mutuo quam rotarũ.
de quib supradiximus: et cõmoti¬
onis magnę. quȩ dei iram suꝑ ifrł
popłm uenturam eẽ. monstrabat.
Sp̃s quoq leuauit me et assũpsit
me: et abii amarus in indignatione
pit me: et abii sublimis in impetu
sp̃e mei. P ostquam eleuatus a sp̃u ẽ.
et assumptus ab eo. tunc in indigna¬
tione et amaritudine sp̃e sui abiit
quo ferebatur: intelligens indigna¬
tionem dei. et quid significaret ui¬
sio. mente ꝑtractans. Siue sublimis
ipso sp̃c sui impetu ferebatur: cupiens
mus : de quo in multis locis dicitur:

Expanded text:
alarum animantium, et vocem rotaalarum animantium, et vocem rotavidi vocem alarum animalium percutientium alteram ad alteram, et reliqua juxta illud quod in Exodo legitur: Et videbat omnis populus vocem Dei : ut vocem quae veniebat post tergum, audierit propheta: quae autem ante se erat, viderit. Sed melius et verius est, auditam vocem intellexisse, quam visam, tam alarum percutientium se mutuo, quam rotarum, de quibus supra diximus, et commotionis magnae quae Dei iram super Israel populum venturam esse monstrabat.s quoque levavit me, et assumpsit me, et abii amarus in indignatione pit me, et abii sublimis in impetu spiritus mei. Postquam elevatus a spiritu est, et assumptus ab eo, tunc in indignatione et in amaritudine spiritus sui abiit quo ferebatur, intelligens indignationem Dei, et quid significaret visio, mente pertractans. 32 Sive sublimis ipso spiritus sui impetu ferebatur, cupiens mus, de quo in multis locis dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
in me. hoc idem significat et mi¬
cheas. Ecce dñs egredietur de loco
suo. et descendet suꝑ excelsa t̃rae:
et cõmouebunt᷑ montes suꝑ eum.
et ualles tabescent sicut cera a facie
ignis: et sicut aqua quȩ defertur
in p̃ceps. Descendente enim dño
saluatore et proficiscente de patre:
excelsa t̾̃rȩ montesq cõmoti sunt:
et inferiora uallium liquefacta.
Potest locus eẽ. głiȩ dñi. et lux mae¬
cessibilis: de qua et apłs loquitur:
qui solus habet ĩmortalitatem. et
lucem habitat inaccessibilem. Quan¬
do p̾terita iudicia dñi animo reuol¬
uimꝰ.⁊ audimꝰ uocem post tergum
cõmotionis magnȩ: quando futu¬
ra corde meditamur. auditur uox
de priorib et ex his quȩ ante st̃.
Et uocem alarum animalium ꝑ¬
cutientium alteram ad alteram: et
uocem rotarum sequentiũ anima¬
lia. et uocem cõmotionis magnę. Pro
xta ebraicum. audiui post me uocẽ
cõmotionis magnȩ. et audiui uocẽ

Expanded text:
in me . Hoc idem significat et Miin me . Hoc idem significat et Michaeas: Ecce Dominus egredietur de loco suo, et descendet super excelsa terrae, et commoet valles tabescent sicut cera a facie ignis, et sicut aqua quae defertur in praeceps . » Descendente enim Domino Salvatore, et proficiscente de Patre, excelsa terrae, montesque commoti sunt, et inferiora vallium liquefacta. Potest locus esse gloriae Domini, et lux inaccessibilis, de qua et Apostolus loquitur. « Qui solus habet immortalitatem, et lucem habitat inaccessibilem. » Quando praeterita judicia Domini animo revolvimus, audimus vocem post tergum commotionis magnae. Quando futura corde meditamur, auditur vox de prioribus, et ex his quae ante sunt. Et vocem alarum animalium percutientium alteram ad alteram, et vocem rotarum sequentium animalia, et vocem commotionis magnae. Pro xta Hebraicum: audivi post me vocem commotionis magnae, et audivi vocem
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃e: et audiui post me uocem com¬
motionis magnȩ: benedicta głia
dm̃i de loco suo. Ds̃. de quo scriptũ
ẽ. assumens mansuetos dñs: ipse
assumpsit et propħam. qui ñ erat
in carne sed in sp̃u: et ambulans
sp̃u. carnis oꝑa ñ implebat : sp̃e enĩ
dei. erat in eo. Quãobrem et t̾rena
contẽpnens rapitur a sp̃u: et audit
post se uocem cõmotionis magnȩ:
p̃teritorum obliuiscens. et in futu¬¬
rum se extendens: ut inimicorum
insidias. post tergum relinqueret.
Tale quid et in exodo legimꝰ: quan¬
do pharao et omĩs exercitus eius
ꝑsequebatur isrł. et angłs in colum¬
na nubis. deseruit priora castrorũ.
uenitq post tergum. et tota nocte
stetit int̾ isrł et egiptios: ut ꝑt̾ri¬
tis aduersariis audiret isrł. benedi¬
cta głia dñi de loco suo. Locus aut̃
dñi ẽ: omĩs in quib hospicium in¬
uenit. Aut certe filius. locus patris.
sicut et pater locus ẽ. filii: dicente
dño saluatore: ego in patre. et pat̃

Expanded text:
ommotionis magnae: Benedicta gloria Domini de loco suo. Deus de quo scriptum est: Assumens mansuetos Dominus , ipse assumpsit et prophetam, qui non erat in carne, sed in spiritu, et ambulans in spiritu, carnis opera non implebat: spiritus enim Dei erat in eo. Quamobrem et terrena contemnens rapitur a spiritu, et audit post se vocem commotionis magnae, praeteritorum obliviscens, et in futurum se extendens, ut inimicorum insidias post tergum relinqueret. Tale quid et in Exodo legimus , quando Pharao et omnis exercitus ejus persequebatur Israel, et angelus in columna nubis deseruit priora castrorum; venitque post tergum, et tota nocte stetit inter Israel et Aegyptios: 31 ut, perterritis adversariis, audiret Israel: Benedicta gloria Domini de loco suo. Locus autem Domini est omnis in quibus hospitium invenit. Aut certe Filius locus est Patris, sicut et Pater locus est filii, dicente Domino Salvatore: Ego in Patre, et Pater
Abbreviated transcription (Latin):
sumq consideret: in breui tempore
mundũ eẽ. completum. sermone apo¬
stolico comp̃hendet. Rota quoq in ro¬
ta. uel duoꝵ iunctura testam̃torũ ẽ.
qđ indicat scala iacob. et forceps isa¬
iȩ. et gladius bis acutus: uel euangelia
sibi cohȩrentia. Quoꝵ cursus. et statu¬
ra. tendit ad cęlum: paululũq quid
attingat in t̾ra: et semꝑ properans
ad excelsa festinat. De quib et alibi
dicitur: lapides scĩ uoluunt᷑ suꝑ trã
ex quib edificatur cęlestis ierłm. Hoc
ipsum puto significare et illud quod
in psalmo canitur: uox tonitrui tui
in rota: et alibi. quȩ inflãmat rotam
natiuitatis. Quȩ testimonia. quẽ sen¬
sum in suis locis habeant: ñ huius ẽ
temporis. Totum aut̃ corpus. et dorsa.
plena oculis approbabit: qui uiderit
nichil eẽ. in euangeliis quod ñ luceat.
et splendore suo mundũ illuminet:
ut etiam quȩ parua putantur et ui-¬
lia. sp̃c scĩ fulgeant maiestate. Cumq

Expanded text:
sumque consideret, in brevi tempore videbit sumque consideret, in brevi tempore videbit mundum esse completum sermone Apostolico. Rota quoque in rota, vel duorum junctura Testamentorum est, quod indicat scala Jacob , et forceps Isaiae , et gladius bis acutus: vel Evangelia sibi cohaerentia, quorum cursus et statura tendit ad coelum, paululumque quid attingit in terra, et semper properans, ad excelsa festinat. De quibus et alibi dicitur: Lapides sancti volvuntur super terrant ; ex quibus aedificatur coelestis Jerusalem. Hoc ipsum puto significare et illud quod in psalmo canitur: Vox tonitrui tui in rota . Et alibi: Quae inflammat rotam nativitatis . Quae testimonia, quem sensum in suis locis habeant, non hujus est temporis. Totum autem corpus et dorsa plena oculis approbabit, qui viderit nihil esse in Evangeliis quod non luceat, et splendore suo mundum illuminet, ut etiam quae parva putantur et vilia, Spiritus sancti fulgeant majestate. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
stodiam: ut quod miraculum ẽ condi¬
toris dei. hoc condẽpnatio eẽt multi ad¬
ulterii. Omĩa cęlestia. et t̾restria. et
quicquid sub humanã cadit intelligen¬
tiam. solis rotis uoluitur: solis annu¬
um circulum. ꝑ singulos menses luna
decurrit. Lucifer qui ipse uesper ẽ.
dum ad orientẽ et occidentẽ rutilus
micat. et noctis tenebras paruo tem¬
perat lumine: duob annis eundem
conficit cursum: aliaq astra quattuor.
quȩ uocantur errantia: et quicquid
fulget in cęlo. Segetum quoq et ar¬
boꝵ. herbarũq uarietates: ꝑ quattu¬
or tẽpora suis currt̃ rotis: nichilq
aspicimꝰ. qđ ante ñ fuerit. Girans gi¬
rando uadit sp̃ẽ: et in circulos suos
reu̾titur. Om̃s torrentes uadunt in
mare: et mare ñ adimpletur. Quare:
Quia ad fontes suos. de matrice abys¬
so reu̾tuntur. Euangelioꝵ aut̃. id est
quattuor anialium quȩ spirant. ui¬
uunt. intelligunt. si quis rotam cur-¬

Expanded text:
stodiam, ut quod miraculum est condistodiam, ut quod miraculum est conditoris Dei, hoc condemnatio esset inulti adulterii. Omnia coelestia, et terrestria, et quidquid sub humanam cadit intelligentiam, Solis rotis volvitur. Solis annuum circulum, per singulos menses luna decurrit. Lucifer qui ipse vesper est, dum ad Orientem, et ad Occidentem rutilus micat, et noctis tenebras parvo temperat lumine, duobus annis eumdem conficit cursum: aliaque astra quatuor quae vocantur errantia, et quidquid fulget in coelo, segetum quoque et arborum, herbarumque varietates per quatuor tempora suis currunt rotis, nihilque aspicimus quod ante non fuerit. Gyrans gyrando vadit spiritus, et in circulos suos revertitur. Omnes torrentes vadunt in mare, et mare non ad impletur . Quare? quia ad fontes 18 suos de matrice abysso revertuntur. Evangeliorum autem, id est, quatuor animalium quae spirant, vivunt, intelligunt, si quis rotam cur
Abbreviated transcription (Latin):
quot animalia sequebant᷑: tantaq si¬
militudo erat rotarum quattuor. se¬
quentiũ animalia quattuor. ut uira
rota uerissime crederet᷑. Opusq earũ
erat atq factura. quasi uisio tharsis:
quã nos in mare uertimꝰ. aquila bra¬
cinctum posuit: qui lapis. cęli habet
similitudinẽ. Aspectusq earum erat.
quasi rota in rota: ut ñ unam rotã
crederes. sed alteram alteri copula¬
tam. ꝑ quattuor partes ibant et ñ
trahebantur: nec reuertebantur re¬
trorsum. Qui enim fieri poterat ut
reuerterentur: cum sequerent᷑ ani¬
malia. quȩ semꝑ ad priora so tende¬
rent: Statura quoq rotarũ et altitu¬
do tanta erat: ut miraculũ uidentib
faceret. Totumq corpus. et dorsa. erart̃
plena lucis in circuitu: ut nullũ men¬
broꝵ aspiceres. quod oculos luminis
ñ haberet. Qualemq describunt fa¬
bulȩ poetarum argum fuisse centocu¬
lum. siue multoꝵ oculoꝵ: quẽ yuno
in pauum uertit. ob negligentem cu¬

Expanded text:
quot animalia sequebatur. Tantaque siquot animalia sequebatur. Tantaque similitudo erat rotarum quatuor sequentium animalia quatuor, ut una rota verissime crederetur. Opusque earum erat atque factura, quasi visio tharsis, quam nos in mare vertimus. Aquila hyacinthum posuit; qui lapis coeli habet similitudinem. Aspectusque earum erat quasi rota in rota, ut non unam rotam crederes, sed alteram alteri copulatam. Per quatuor partes ibant, et non trahebantur, nec revertebantur retrorsum. Qui enim fieri poterat, ut reverterentur, cum sequerentur animalia, quae semper ad priora se tenderent? Statura quoque rotarum et altitudo tanta erat, ut miraculum vdentibus faceret. Totumque corpus et dorsa erant plena lucis in circuitu, ut nullum membrorum aspiceres quod oculos luminis non haberet: qualemque describunt fabulae poetarum Argum fuisse centoculum sive multorum oculorum, quem Juno in pavum vertit ob negligentem cu
Abbreviated transcription (Latin):
euntes ibant: et ñ reuertebant᷑ cũ
ambularent. Statura quoq erat ro¬
tis. et altitudo. et horribilis aspectus.
et totum corpus plenum oculis. in cir¬
cuitu ipsarum quattuor. lxx. Et ui¬
di. et ecce rota una suꝑ t̾ram sequens
animalia quattuor: et aspectꝰ rotarũ
et factura earũ. quasi species tharsis
Et similitudo in quattuor: et opus
earũ erat sicut solet eẽ rota in rota.
In quattuor partes earũ ambulabats:
et ñ reu̾tebant᷑ cũ ambularent: et dor¬
sa earũ et altitudo erat eis. Et uidi eas:
et dorsa earum plena oculis. in circu¬
itu ipsarum quattuor. huc usq qua¬
tuor animantiũ. quȩ quat̃nas habe¬
bant facies pictura describitur. se¬
quentium sp̃m. et nubem quȩ erat
in medio spẽ: nunc ꝑ singula anima¬
lia singulȩ ponuntur rotȩ. quȩ ñ erant
iunctȩ̃ animantib sed sequebant᷑ ea.
Siue una rota apparuit suꝑ t̾ram. quȩ
diuisa ꝑ quattuor. tot habebat facies

Expanded text:
eunteseuntesambularent. Statura quoque erat rotis, et altitudo, et horribilis aspectus, et totum corpus plenum oculis in circuitu ipsarum quatuor. LXX: Et vidi, et ecce rota una super terram sequens animalia quatuor. Et aspectus rotarum, et factura earum, quasi species tharsis. Et similitudo in quatuor: et opus earum sicut solet esse rota in rota. In quatuor partes earum ambulabant, et non revertebantur, cum ambularent. Et dorsa earum, et altitudo erat eis. Et vidi eas, et dorsa earum plena oculis in circuitu ipsarum quatuor. Hucusque quatuor animantium quae 17 quaternas habebant facies, pictura describitur, sequentium spiritum, et nubem, quae erat in medio spiritus, nunc per singula animalia singulae ponuntur rotae, quae non erant junctae animantibus, sed sequebantur ea. Sive una rota apparuit super terram, quae, divisa per quatuor, tot habebat facies,
Abbreviated transcription (Latin):
materrã. et scĩficabo eos in igne arden¬
te: de quib et alibi seriptum ẽ cadeit
suꝑ eos carbones ignis. Et contra la¬
bia dolosa. in alio psalmo dicitur: qͥd
detur tibi. aut quid apponatur tibi
ad linguam dolosam: Sagittȩ poten¬
tis acute: cum carbonib desolatori
is. Et in alio loco habes. carbones
ignis sedebis suꝑ eos: hii ert̃ tibi i
adiutoriũ. Quãcumq creaturã aspe¬
xerimus. fulgorat dei noticiam: dum
ex creaturis creator agnoscitur. De
medioq animantiũ: splendor ig.¬
nis. et fulgur egreditur. Si enim
euangłta sibi colliseris: in medio lit¬
terȩ uilisq historiȩ. sp̃c scĩ sacram̃ta
reperies. Cumq aspicerem ani¬
malia: apparuit rota una suꝑ t̾ram.
iuxta animalia habentia quattuor
facies. Et aspectus rotarum et opus
earum quasi tusio maris: et una si¬
militudo ipsarum quattuor: et as¬
pectus earũ et opera. qͦsi si sit rotam
medio rote. ꝑ quattuor partes carũ

Expanded text:
materiam, et sanctificabo eos in igne ardenmateriam, et sanctificabo eos in igne ardente . De quibus et alibi scriptum est: Cadent super eos carbones ignis . Et contra labia dolosa, in alio psalmo dicitur: Quod detur tibi aut quid apponatur tibi ad linguam dolosam? Sagittae potentis acuis . » Et in alio loco: « Habes carbones ignis, sedebis super eos, hi erunt tibi in adjutorium. » Quamcunque creaturam aspexerimus, fulgurat Dei notitiam, dum ex creaturimedioque animantium splendor ignis, et fulgur egreditur. Si enim Evangelia sibi colliseris, in medio litterae vilisque historiae, Spiritus sancti sacramenta reperies. Cumque aspicerem animalia apparuit rota una super terram iuxta animalia habens quattuor facies et aspectus rotarum et opus earum quasi visio maris et una similitudo ipsarum quattuor et aspectus earum et opera quasi sit rota in medio rotae per quattuor partes earum
Abbreviated transcription (Latin):
reuertunt᷑. ñ amittentia matrĩcẽ: et
ut ita dicam fontẽ ignis atq materiã:
ita et hȩc animalra cum in offenso per-¬
gant pede. ad priora festinant. Sin au¬
tem conatin suo aliquid oppositũ ui¬
derint: ñ tam reu̾tuntur quã contra¬
hunt se. extendenda rursũ et p̃bitura
lum̃ quod parũꝑ absconderant. ut deit
seruis cibaria in tẽpore suo: ne tribu¬
ant scm̃ canibꝰ. nec mittant marga¬
ritas ante porcos. Unde et paulus di¬
cit: lac uobis potum dedi ñ escam: nec¬
dũ enim capere poteratis. Clectioq
iudȩ et saulis unctio. ñ arguunt dm̃
ignorantiȩ futuroꝵ: sed presentiũ
monstrant eẽ iudicem. Unde et apłis
p̃cipitur. ut si indignam domũ saluta¬
tione ꝑspexerit. excutiant priꝰ pedes:
et pax quã domui dederant reu̾tat᷑
ad eos. Carbones aut̃ ignis ardentis.
et lampades in medio animaliũ dis¬
currentes: de illo loco int̃pretandȩ st̃
isaiȩ. et comedet ignis sicut fęnum

Expanded text:
revertuntur, non amittentia matricem, et, revertuntur, non amittentia matricem, et, ut ita dicam, fontem ignis atque materiam: ita et haec animalia cum inoffenso pergant pede, ad priora festinant. Sin autem conati 16 suo aliquid obsitum viderint, non tam revertuntur, quam contrahunt se, extendenda rursum, et praebitura lumen quod parumper absconderant, ut dent servis cibaria in tempore suo, nec tribuant sanctum canibus, nec mittant margaritas ante porcos . Unde et Paulus dicit: Lac vobis potum dedi, non escam, necdum enim capere poteratis . Electioque Judae, et Saulis unctio non arguunt Deum ignorantiae futurorum, sed praesentium monstrant esse judicem . Unde et Apostolis praecipitur, ut si indignam domum salutatione perspexerint, excutiant prius pedes; et pax quam domui dederant, revertatur ad eos. Carbones autem ignis ardentis et lampades in medio animalium discurrentes, de illo loco interpretatae sunt Isaiae: Et comedet ignis sicut foenum
Abbreviated transcription (Latin):
ne respondeas stulto scđ̾m stulticiam
suam. ne similis ei fias. et rursum po¬
uitur. quod nob̃ uidetur eẽ. cont᷑riũ.
responde stulto scdm stulticiã suam.
ne sibi sapiens eẽ. uideat᷑. et utrumq
pro tẽpoꝵ et ꝑsonarũ diuersitate
concordat: dum et stultus contẽp¬
nitur quia ñ recipit sapientiã. et stul¬
ta suꝑbra alia decititur stulticia. uix¬
ta quod apłs dicit. factus sum insipi¬
ens. uos me coegistis: ita et in hoc lo.¬
co debere nos quęrere. quare supra
secundo dictũ sit. ñ reu̾tebant᷑ ani¬
malia cũ incederent: et nẽ semel
animalia currebant et reuerteban-¬
tur. Essetq quęstio. nisi sequeretur
in similitudinẽ fulguris choruscan¬
tis: quod hebraico sermone dicit᷑ bezec
et int̃pretatꝰ ẽ. symmachus quasi spe¬
cies radii fulguris. Qnomodo igit᷑ cre¬
bris micat ignib ęcher. et in ictu ocu¬
li atq mom̃to. discurrunt fulgura et

Expanded text:
Ne respondeas stulto secundum stultitiam Ne respondeas stulto secundum stultitiam suam, ne similis ei fias , » et rursum ponitur, quod nobis videtur esse contrarium: « Responde stulto secundum stultitiam suam, ne sibi sapiens esse videatur; et utrumque pro temporum et personarum diversitate concordat, dum et stultus contemnitur, quia non recipit sapientiam; et stulta superbia alia decutitur stultitia, juxta quod et Apostolus dicit: Factus sum insipiens, vos me coegistis : ita et in hoc loco debere nos quaerere, quare supra secundo dictum sit: Non revertebantur animalia cum incederent; et nunc semel, animalia currebant et revertebantur. Essetque quaestio nisi sequeretur, in similitudinem fulguris coruscantis: quod Hebraico sermone dicitur BEZEC,  , et interpretatus est Symmachus, quasi species radii fulguris. Quomodo igitur crebris micat ignibus aether; et in ictu oculi atque momento discurrunt fulgura et
Abbreviated transcription (Latin):
ignis. et de igne fulgur egrediens.
Et animalia ibant et reuertebantur:
in similitudinẽ fulguris choruscantis.
lxx. Et in medio animaliũ. uisio sicut¬
: carbonũ ignis ardentiũ: sieut facies
lãpadarũ discurrentiũ in medio anima¬
liũ: et splendor ignis. et de igne egre¬
diebat᷑. quasi fulgor. Quodq sequitur.
et animnalia currebant et reuerteban¬
tur quasi species betec : de editione
theodotionis in septuaginta additum
ẽ. Qui ne contra priores duas senten-¬
tias. propħa dicere uideretur: hoc qđ
putabant eẽ contrariũ. id est et ani¬
malia currebant et reuertebantur. si¬
lendum putauert̃: ne legenti scandalũ
faceret. Melius ẽ. aut̃ in diuinis libris
trans ferre quod dictum ẽ. licet ñ in¬
telligas quare dictũ sit : quã auferre
qđ nescras. Alioqum et multa alia quȩ¬
in effabilia st̃. et humanꝰ animꝰ ñ potest¬
cõprehendere: hac licentia delebunt᷑.
Nos aut̃ hoc dicimꝰ. quod quomodo in
prouerbiis in eodem loco scriptum ẽ.

Expanded text:
gnis, et de igne fulgur egrediens. Et animalia ibant et revertebantur in similitudinem fulguris coruscantis. LXX: Et in medio animalium visio, sicut carbonum ignis ardentium, sicut facies lampadarum discurrentium in medio animalium; et splendor ignis, et de igne egrediebatur quasi fulgur. Quodque sequitur: Et animalia currebant et revertebantur quasi species bezec, de editione Theodotionis in Septuaginta additum est: qui, ne contra priores duas sententias propheta dicere videretur, hoc quod putabant esse contrarium, id est, et animalia currebant et revertebantur, silendum putaverunt, ne legenti scandalum faceret. Melius est autem in divinis libris transferre quod dictum est, licet non intelligas quare dictum sit, quam auferre quod nescias. Alioquin et multa alia quineffabilia sunt, et humanus animus non potest, hac licentia delebuntur. Nos autem hoc dicimus, quod quomodo in Proverbiis in eodem loco scriptum est: «
Abbreviated transcription (Latin):
tem. sp̃m sc̃m intelligunt. qui aufe-¬
rat ab hominib uitia atq peccata:
siue iacentes attollat ad sublimia. fa¬
ciatq recedere ab aquilone uento
frigidissimo.a quo exardescunt mala
suꝑ omnẽ terrã: et in ieremia. olla illa
tribilis a facie aquilonis accenditur.
Nubem quoq magnã ad ꝑsonam xp̃i
referunt. qui uenit in egiptum huiꝰ
scłi. suꝑ nubem leuem: magnãq pro¬
prie dici. ad cõparationẽ minoꝵ. pro

Expanded text:
tem, Spiritum sanctum intelligunt, qui aufetem, Spiritum sanctum intelligunt, qui auferat ab hominibus vitia atque peccata, sive jacentes attollat ad sublimia, faciatque recedere ab Aquilone vento frigidissimo, a quo exardescunt mala super omnem terram ; et in Jeremia, olla illa terribilis a facie Aquilonis accenditur . Nubem quoque magnam ad personam Christi referunt, qui venit in Aegyptum hujus saeculi super nubem levem: magnamque prop
Abbreviated transcription (Latin):
bunt᷑. Anima : egredietur sp̃c eius.
et reuertetur in t̾ram suam. Uentus:
in sp̃u uiolento. conteres naues thar¬
statis legunt. hoc sentiunt: iram et
furorẽ dei uenire a babylone. hoc ẽ.
nabuchodonosor: et ierłm post sex
annos huius uisionis eẽ. capiendam.
Cernit᷑ enim uisio. quinto anno trans¬
migrationis regis ioachin. qui et se¬
dechiȩ regnantĩ in ierłm quintꝰ erat:
quẽ legimus post sex similit̾ annos.
id est anno undecimo imꝑii sui. urbe
capta ductum in babylonẽ. His ergo
qui habitabant propt̃ flum̃ chobar.
et sponte se regi tradiderant. reuelat᷑
quod benefecerint obȩdire sententię
dei: in breui enim et iudȩã ꝓuinciam.
et urbem ierłm ẽẽ. capiendã. Quodq
nubes magna describitur. intelligi¬
strat uentura supplicia. et captiuita¬
tis mala: splendorq in circuitu eius.
significat dei aꝑta iudicia. Qui autẽ
in contrariã partem sentiunt hoc ẽ
bonam. sp̃m auferentẽ siue excollen¬

Expanded text:
buntur . Anima: Egredietur spiritus ejus buntur . Anima: Egredietur spiritus ejus et revertetur in terram suam . Ventus: In spiritu violento conteres naves Tharstatis legunt, hoc sentiunt: iram et furorem Dei venire ab Aquilone, hoc est Nabuchodonosor, et Jerusalem post sex annos hujus visionis esse capiendam. Cernitur enim visio quinto anno transmigrationis regis Joachin, qui et Sedeciae regnanti in Jerusalem quintus erat, quem legimus post sex similiter annos, id est, anno undecimo imperii sui, urbe capta, ductum in Babylonem. His ergo qui habitabant prope flumen Chobar, et sponte se regi tradiderant, revelatur quod benefecerint obedire sententiae Dei. In brevi enim et Judaeam provinciam, et urbem Jerusalem esse capiendam. Quodque nubes magna describitur, intelligastrat ventura supplicia, et captivitatis mala. Splendorque in circuitu ejus significat Dei aperta judicia. Qui autem in contrariam partem sentiunt, hoc est, bonam, spiritum auferentem, sive 8 extollen
Abbreviated transcription (Latin):
ferens siue attollens ueniebat ab aqui¬
lone. et nubes magna in eo. et ignis
mieans: et splendor in circuitũ eius.
et reuelationẽ sententiȩ dei: propħa
uidet maximã uisionem. In cuiꝰ in ter¬
p̃tacione om̃s sinagoge iudȩoꝵ mu.¬
tȩ sunt : ultra hominẽ cẽ. dicentium.
et de hac et de edificatione tẽpli qđ
in ultimo prophetiȩ huius scribitur.
aliquid uelle conari. Nos aut̃ quȩ a
maiorib accepimꝰ. et iuxta modulum
tes. suspicari magis possumꝰ quam ex-¬
ti immo fidei nescienti mensurã suam.
faueant magis quam irascant᷑. Ac pri-¬
mũ sciendum sp̃m auferentẽ siue at¬
tollentẽ. quẽ nos iuxta aquilam inter¬
p̃tati sumꝰ uentũ turbinis. et iuxta sym¬
machum ac teo dotionẽ flatũ ac sp̃m¬
tẽpestatis: ab aliis in bonã. ab aliis in
contrariã partem accipi. Uerbum enim
hebraicum hrua: pro locoꝵ qualitate.
uel sp̃c uel anima. uel uentus accipit᷑.
Sp̃c : ut ibi : emitte sp̃m tuum et crea¬

Expanded text:
auferens sive attollens veniebat ab Aquilone, et nubes magna in eo, et ignis micans, et splendor in circuitu ejus. et revelationem sententiae Dei, propheta videt maximam 7 visionem. In cujus interpretatione omnes synagogae Judaeorum mutae sunt, ultra hominem esse dicentium, et de hac, et de aedificatione templi, quod in ultimo prophetiae hujus scribitur, aliquid velle conari. Nos autem quae a majoribus accepimus, et juxta modum tes, suspicari magis possumus quam exti, immo fidei nescienti mensuram suam, faveant magis quam irascantur. Ac primum sciendum, spiritum auferentem, sive attollentem, quem nos juxta Aquilam interpretati sumus, ventum turbinis, et juxta Symmachum et Theodotionem flatum ac sptempestatis, » ab aliis in bonam, ab aliis in contrariam partem accipi. Verbum enim Hebraicum RUA pro locorum qualitate, vel spiritus, vel anima, vel ventus accipitur. Spiritus, ut ibi: Emitte spiritum tuum et crea
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ : de quib scriptum ẽ. et ueritas
bi. nubes puluis pedum ciꝰ: et iterũ.
nubes et caligo in cireuitu illius.
Ignem quoq micantẽ et splendorẽ
in circuitu eiꝰ. iuxta illud accipi quod
peccatorib inferat atq supplicia: ta¬
men splendore rutilet et lumine ac
fulgore sit plenus: iccirco nos exco¬
quens. ut puris atq purgatis tri-¬

Expanded text:
orum, de quibus scriptum est: « Et veritas bi: « Nubes pulvis pedum ejus . » Et iterum: « Nubes et caligo in circuitu ipsius . » « Ignem quoque micantem et splendorem in circuitu ejus, » juxta illud accipi quod peccatoribus inferat atque supplicia, tamen splendore rutilet, et lumine ac fulgore sit plenus, idcirco nos excoquens ut puris atque purgatis tri
Abbreviated transcription (Latin):
atrii ꝑuenire. sed etiam penitralra
eius intrare possimꝰ: et illud opere
in gressurus ẽ princeps: ꝑ uram ue¬
Istibuli porte ingredratur. et ꝑ ean¬
dem portam exeat. Et cum in trabit
popłs t̾rȩ i conspectu dm̃. in solem¬
ntatib : qui ingreditur ꝑ portam
aquilonis ut ad orct. egrediatur ꝑ¬

Expanded text:
atrii pervenire, sed etiam penetralia atrii pervenire, sed etiam penetralia ejus intrare possimus et illud opere ingressurus est princeps, per viam vestibuli portae ingrediatur et per eamdem viam exeat. Et cum intrabit populus terrae in conspectu Domini in solemnitatibus, qui ingreditur per portam Aquilonis ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
princeps gregis ẽ: ita ut ꝑ singulos
arietes offeratur in sacrificiõ ȩfr id ÷
decima pars cori: in agnorũ aut̃ sex
sacrificio. certa mensura ñ ponitus:
sed quantum cumq dederit manꝰ eiꝰ
qui offert. hoc ẽ pro oꝑum qualita.¬
te atq mensura. Olei aut̃ hiri offe¬
ret ꝑ singula efi hoc ẽ oleum quod
sibi quinq uirgines p̃parart̃. ut un¬
guant similam siue cõmisceant. et
omĩs oblatio dei plena sit lumine
ueritatis: et ex hilaretur facies offe¬
rentis in oleo. Die aut̃ halendarum
hoc ẽ. die tricesimo. quando pͥmogenita
it leuite numerantur in lege: pre¬
ter omnẽ isrł. de quib supra dixi¬
mus. offertur intulus de armento
ĩmaculatus. suꝑ quo plenius in pri¬
ori capitulo disseruiꝰ. et agni sex.
et arietes ĩmaculati: et cetera quȩ
offeruntur in sabbatis. ut ȩt̃nam re¬
quiem consequamur: et mereamur
audire. Euge serue bone : quia m
paucis fidelis fuisti. suꝑ multa te

Expanded text:
princeps gregis est, ita ut per singulos princeps gregis est, ita ut per singulos arietes offeratur in sacrificio ephi, id est, decima pars cori. In agnorum autem sex sacrificio certa mensura non ponitur, « sed quantumcumque dederit manus ejus, » qui offert, hoc est, pro operum qualitate atque mensura: olei autem hin offeret per singula ephi, hoc est oleum quod sibi quinque virgines praeparaverunt, ut ungat similam sive commisceat, et omnis oblatio Dei plena sit lumine veritatis, et exhilaretur facies offerentis oleum. Die autem Kalendarum, hoc est, die tricesimo, quando primogenita et Levitae numerantur in lege, praeter omnem Israel, de quibus supra diximus, offertur vitulus de armento immaculatus, super quo plenius in priori capitulo disseruimus: et agni sex et arietes immaculati, et caetera quae offeruntur in sabbatis ut aeternam requiem consequamur, et mereamur audire: « Euge, serve bone, quia in paucis fidelis fuisti, super multa t
Abbreviated transcription (Latin):
ipso holo caustum. et pacifica. Indige¬
mus enim miscđdia dei: et omĩs crẽa¬
tura ad cõparationem creatoris ĩmim¬
da ẽ. et diuino igne purganda. quo
et isaiȩ propħȩ purgata sunt labia:
ut postqͣm ꝑ sacrificium pacem rece¬
perit. tunc m limine constitutus ad¬
oret omĩpotentiam dei. et se atrii in¬
terioris ingressu fateatur indignũ:
et statim ingrediatur. Postqͣm autẽ
qui primus ẽ. fuerit ingressus: non
claudetur usq ad uesꝑam huius scłi
ipsa porta interioris atrii. sed aꝑta
erit. ut popłs quoq trȩ sit ad ostiũ.
et adoret dm̃: nequaqͣm omĩ tempo¬
re. sed quando requieuerit a peccatis.
et fugatis tenebris. fidei et scientiȩ lu
men acceꝑit. Hoc aut̃ ipsum holo¬
eaustum quod offert princeps ꝑ sacer¬
dotes in die sabbati sex agnoꝵ imma¬
culatoꝵ numero t̃minatur. pro sex
indelicet dieb in quib oꝑamur in
mido: et arietem ĩmaculatum qui

Expanded text:
ipso holocaustum et pacifica. Indigeipso holocaustum et pacifica. Indigemus enim misericordia Dei, et omnis creatura ad comparationem Creatoris immunda est, et divino igne purganda, quo et Isaiae prophetae purgata sunt labia: ut postquam per sacrificium pacem receperit, tunc in limine constitutus, adoret omnipotentiam Dei, et se atrii interioris ingressu fateatur indignum, et statim ingrediatur . Postquam autem qui primus est, fuerit egressus, non claudetur usque ad vesperam hujus saeculi ipsa porta interioris atrii, sed aperta erit: ut populus quoque terrae sit ad ostium, et adoret ad eum: nequaquam omni tempore, sed quando requieverit a peccatis, et fugatis tmen acceperit. Hoc autem ipsum holocaustum, quod offert princeps per sacerdotes in die sabbati, sex agnorum immaculatorum numero terminatur: pro sex videlicet diebus, in quibus operamur in mundo: et arietem immaculatum, qui