comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enim naturalis est potus ⁊ generaliter omnib cõmunis
unde ⁊ salubrior ceteris. Potus uero aliquando signifi¬
cat graciam spiritus sancti et in psalmo. Torrente in¬
quit uoluntatis tue potabis eos. Item in aliam partem
inde quod eius potus uenas sanguine repleat. Hoc alii
quõs nos cura soluat lieũ appellant. Ueteres uniũ uene¬
mim uocabantur sẽd postquam inuentum est uirus leti¬
feri succi hoc pinum pocatum illud uenenum. Uude et
hieroniinus in libro quem de uirginitate conseruanda
scripsit adolescentulas inquit ita unum debere fugere nt
uenenum ne pro etatis calore feruenti bibant ⁊ pereant
Iude est ꝙ apud ueteres romanos femme non utebantur
unio nsi sacrorum causa certis dieb. Merum drcius
cum uiium purum siccnifictimus. Nam merũ dn ielẽ
quicquid ꝓurum atq fincerum est sicot raquam metã
nissi rea mirtã. Iyme ⁊ merenda quod antiquitus Oltpis

Expanded text:
enim naturalis est potus et generaliter omnibus communis: enim naturalis est potus et generaliter omnibus communis: unde et salubrior caeteris. Potus vero aliquando significat gratiam Spiritus sancti, ut in psalmo: Torrente, inquit, voluptatis tuae potabis eos . Item in aliam partem: m quod eius potus venas sanguine cito repleat. Hoc alii, quod nos cura solvat, Lyaeum appellant. Veteres vinum venenum vocabant; sed postquam inventus est virus letiferi sucus, hoc vinum vocatum, illud venenum. Unde et Hieronymus in libro quem de virginitate servanda scripsit: 'Adolesvenenum: ne pro aetatis calore ferventi bibant et pereant. Inde est, quod apud veteres Romanos feminae non utebantur vino, nisi sacrorum causa certis diebus. Merum dicimus, cum vinum purum significamus. Nam merum dicimus, quidquid purum atque sincerum est, sicut et aquam meram nulli rei mistam. Hinc et merenda, quod antiquitus id temporis
Abbreviated transcription (Latin):
uatoris diuinitatis dulcedine plena ut in euangelio
Et posuerunt inquit coram eo partem piscis assi ⁊ fauuĩ
uellis. Item fauus scriptura est diuina melle sp¬
alis sapientie repleta ut in canticis cantitorũ comedi
inquit fauum cum melle meo. in contrariam uero par¬
tem fauus est positus ubi hereticorũq illecebrosam
Seceptionem significat unde in prouerbiis legitui. Fa¬
uus distillans labia meretucis. Auĩt medĩa ⁊ qui de
humanorum corporum scripsere naturis precipue qr ga
qz corpora insito calore feruere ⁊ noxios ẽẽ his etatib
cibos qui calorem augeant sanitatiqz conducere figi¬
da queqz in usum sumere sicut econtrario sembus qui
pituita laborent ⁊ fugore calidos cibos ⁊ uina uetera
dicunt. Aqua generaliter uocata qd superficies eius egua¬
lis sit. hinc et equora quam inde recentem dicimus
quia non ẽ utilis petusta ut unium sẽd statim sublata
de flumine fonte uel puteo. fetescit enim uetusta. Aqua

Expanded text:
vatoris, divinitatis dulcedine plena, ut in Evangelio: vatoris, divinitatis dulcedine plena, ut in Evangelio: Et posuerunt, inquit, coram eo partem piscis assi, et favum mellis . Item favus Scriptura est divina melle spiritualis sapientiae repleta, ut in Canticis canticorum: Comedi, inquit, favum cum melle meo . In contrariam vero partem favus est positus, ubi haereticorum illecebrosam deceptionem significat; unde in Proverbiis legitur: Favus distillans labia meretricis . Aiunt medici, et qui de humanorum cm mulierumque corpora insito calore fervere, et noxios esse his aetatibus cibos, qui calorem augeant; sanitatiqda, quaeque in usum sumere, sicut econtrario senibus, qui pituita laborent et frigore, calidos cibos et vina veteradicunt. Aqua generaliter vocata quod superficies ejus aequalis sit. Hinc et aequora, quam inde recentem dicimus, quia non est utilis vetusta, ut vinum: sed statim sublata de flumine, fonte vel puteo. Fetescit enim vetusta. Aqua
Abbreviated transcription (Latin):
fuai im co gentibi. mes grece apressacons ẽ qu e
apibun coine nifere probutuu. Nam apre gieet mel¬
lesse dicitur. Antea autem mella erant de rore nuemie¬
bantur qz in arundinum folus unde ⁊ uirgilius hactenus
aerei mellis celestia dona. diquidem huuisqz in india et
rabia colligatum repitur ramis in herens in sin¬
dmem salis. Mel quoqz mistice significat dulcedinem
preceptorum dei unde propheta dicit in psalmo. Quã
dulcia fauabus meis eloquia tua domine super mel
et fauum ori meo. Item mel dulcedinem ip̃ius per fi-¬
guram exprimit saluatoris de quo in cantico deutrono¬
mii dictum ẽ suxerũt mel de petra. et psalimsta de pet᷑
inquit melle saturauit eos. Incontrariã uero partem
mel ponitur ubi dulcedo peccati ⁊ uita uoluptuo sa de¬
signatur. Propter quod eciam in sacrificio dei per legẽ
prohibitum est offecri. fauum uocari quia comeditur
magis quam bibitur. fagere enin greci comedere appes¬
lant. Fauus euũ mellis iuxta allegoriam caro est sal¬

Expanded text:
 gentibus. Mel Graecae appellationis est, quod ab apibus nomen habere probatur. Nam apis Graece melissa dicitur. Antea autem mella erant de rore, inveniebanturque in arundinum foliis: unde et Virgilius: Protinus aerei mellis coelestia dona. Siquidem hucusque in India et Arabia colligatum reperitur ramis inhaerens in similitudinem salis. Mel quoque mystice significat dulcedinem praeceptorum Dei, unde Propheta dicit in psalmo: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua, Domine, super mel et favum ori meo! Item mel dulcedinem ipsius per figuram exprimit Salvatoris, de quo in Cantico Deuteronomii dictum est: Suxerunt mel de petra ; et Psalmista: De petra, inquit, melle saturavit eos . In contrariam vero partem mel ponitur, ubi dulcedo peccati et vita voluptuosa designatur. Propter quod etiam in sacrificio Dei per legem prohibitum est offerri. Favus vocatur, quia comeditur magis quam bibitur. Phagein enim Graeci comedere appellant. Favus enim mellis juxta allegoriam caro est Sal
Abbreviated transcription (Latin):
ponitur. In bono sicut in seragesimo septimo ꝑsalmuo
dictum est mons coagulatus mons pinguis. Coaguila¬
cum caritatem contreatã significat. Mous enĩ uber
ẽ cristus uel ecclĩa. In malam uo partẽ ubi scuptũ
Cargulatum est sicut lac cor eotum quod sigmis iosi
uiciis concretum caseus senfus talis ut quidam uolit̃
sicut in libris regum prodauid scribitur dicit ei nete
suus. Accipe ephipolente id est trium mod ioritenet¬
suram ⁊ decem formellas caser ⁊ fer tribuno qd tenet
decem preceptorum legis figuram cum fide iauceg
trmitatis. Butirum euangelicus sermo a lacte leda
seductus sicut in genesi de abraham ncuratu ont
cum ceteris dapĩb hoc est uitulo ⁊ lacte ip̃ei bnti¬

Expanded text:
ponitur. In bono sicut in sexagesimo septimo psalmo ponitur. In bono sicut in sexagesimo septimo psalmo dictum est: Mons coagulatus, mons pinguis . Coagulatum charitatem concretam significat. Mons enim uber est Christus vel Ecclesia. In malam vero partem, ubi scriptum est: Coagulatum est sicut lac cor eorum , quod significat vitiis concretum. Caseus sensus spiritalis ut quidam volunt sicut in libris Regum pro David scribitur: Dixit ei pater suus: Accipe ephi polentae, id est, trium modiorum mensuram, et decem formellas casei, et fer tribuno ; quod tenet decem praeceptorum legis figuram cum fide sanctae Trinitatis. Butyrum evangelicus sermo a lacte legis seductus, sicut in Genesi de Abraham narratur , quod cum caeteris dapibus, hoc est, vitulo et lacte, ipsum but
Abbreviated transcription (Latin):
significant. Uude in cantico canticorum scriptũ est.
meliora sunt ubera tua uno. Lac q prista lex per
moysen prolata intelligitur. unde predicatoribus
noui testamenti ingenesi dicitur. Pulcriores sunt ocu¬
li eius unio ⁊ dentes lacte candidiores. Item lac simpli¬
cem doctrinam significat in apostolo ubi dicitur tãqͣ
piriuilis in xp̃o. lac uobis potum dedi non escam nõ¬
dum enim poteratis. Hic lac fensus accipitur id est
incellectus pariuis. Hinc ⁊ in esaia scriptum est de et¬
clesia gentium. Mamilla regum lactaberis hoc ẽ pre¬
dicacõe sanctorum doctorum nutrieris. Item lac sincer¬
tatem mentis significat in epistola petri ubi dicit
racionabiles sine dolo lac concupiscite ut in eo cresca¬
tis in salutem: nam et alibi scriptum ẽ. Quis pascit
gregem et de lacte gregis non comedit. Quactum qi
coactum id ẽ quasi coagulatum. Accepta emĩ secũ alia
specie coagulatur. Coagulatum ⁊ in bono et in malo

Expanded text:
significant. Unde in Cantico canticorum scriptum est: significant. Unde in Cantico canticorum scriptum est: Meliora sunt ubera tua vino . Lac quoque prisca lex per Moysen prolata intelligitur; unde praedicatoribus Novi Testamenti in Genesi dicitur: Pulchriores sunt oculi ejus vino, et dentes lacte candidiores . Item lac simplicem doctrinam significat in Apostolo, ubi dicitur: Tanquam parvulis in Christo, lac vobis potum dedi, non escam: nondum enim poteratis . Hic lac sensus accipitur, id est, intellectus parvus. Hinc et in Isaia scriptum est de Ecclesia gentium: Mamilla regum lactaberis , hoc est, praedicatione sanctorum doctorum nutrieris. Item lac sinceritatem mentis significat in Epistola Petri, ubi dicit: Rationabiles sine dolo lac concupiscite, ut in eo crescatis in salutem ; nam et alibi scriptum est: Quis pascit gregem, et de lacte gregis non comedit? Quactum, quasi coactum, id est, quasi coagulatum. Accepta enim secum alia specie coagulatur. Coagulatum et in bono et in malo
Abbreviated transcription (Latin):
detis uescentes ⁊ saturabimini et laud̃abitis dñm deũ
ur̃m. Samis egestas fidei ⁊ affumpcio uerbi diuimi in euã¬
gelio facta ẽ famis ualida in regione illa ⁊ ip̃e cepit ege̾
et in esaia. Propterea captiuus ductus est populus
meus quia non habuit scienciã et nobiles eus interie¬
runt fame ⁊ in ames. Ecce dies ueniunt dicit dñs ⁊ emit¬
tam famnem in terram non famẽ panis neqz sitim aq̃
sed audiendi uerbum dei. Ec in psalmo ut euꝑiat a
morte ammas eorũ ⁊ alat eos in fame. De hac fame
uerhi dei pro iuiro iusto in psalmo dicitur. Iumor fui ⁊ se¬
nui ⁊ non uidi iustum derelictum nec semen eius egẽs
pane et in salonone non occidet domnius faie anmã
iusti. Sitis hoc ꝙ ⁊ superius ariditas cordis ubi non ẽ
uerbum domini. In esaia. Multitudo eorum siti caruit
nutrit. Nam lacte nutrinur uiuinius sanguine. ubx¬
ra uñ lac procedit quatuo: euangeliorũm doctrinã

Expanded text:
edetis vescentes, et saturabimini, et laudabitis Dominum Deum edetis vescentes, et saturabimini, et laudabitis Dominum Deum vestrum . Fames egestas fidei, et assumptio verbi divini in Evangelio: Facta est fames valida in regione illa, et ipse coepit egere . Et in Isaia: Propterea captivus ductus est populus meus, quia non habuit scientiam, et nobiles ejus interierunt fame . Et in Amos: Ecce dies veniunt, dicit Dominus, et emittam famem in terram, non famem panis, neque sitim aquae, sed audiendi verbum Dei . Et in psalmo: Ut eripiat a morte animas eorum, et alat eos in fame . De hac fame verbi Dei pro viro justo in psalmo dicitur: Junior fui et senui, et non vidi justum derelictum, nec semen ejus egens pane . Et in Salomone: Non occidet Dominus fame animam justi . Sitis hoc, quod et superius, ariditas cordis, ubi non est verbum Domini. In Isaia: Multitudo eorum siti caruit nutritur. Nam lacte nutrimur, vivimus sanguine. Ubera, unde lac procedit, quatuor Evangeliorum doctrinam
Abbreviated transcription (Latin):
iuter expauesct siue hic fugitur peccator qñ fucioe
ignes incendiaqz formidat nam qui se pauesait arsã¬
rum ipius incendii terrore iam friget. Salsum qua i¬
sale aspersum damptis quasi emedio sallabis treba
piginficat in leuitico. Pluam in quit super teriã es
puluerẽ ⁊ sal. Salsugo quoꝵ cordis compunctioniem
designat sicut in iob de onagris hoc est monachis dicit᷑.
Tabernacula eius in tr̃a salsuginis. Item salsugo infide¬
litas uideorum uel arditas mentis in psaltĩo. Tetra fruc¬
tifera insalsuginem. Ius coquine magistri aiire nunca¬
pauerunt quia est lex condimenti eus. Hanc greci ze¬
mam uocant. Coquere ergo diligentem meditacõem sig̾¬
ficat uerbum domini subtiliter incorde meditari quasi
mente decoquere est quod in leuitico ita probatur. Come¬
dere est diuina uerba spiritualiter sumere ⁊ panẽ illũ
qui de celo descendit auide delectare. Unde in iohel ⁊ com¬

Expanded text:
viter expavescit. Sive hic confrigitur peccator, quoniam futuros viter expavescit. Sive hic confrigitur peccator, quoniam futuros ignes incendiaque formidat; nam qui se pavescit arsurum, ipsius incendii terrore jam frigitur. Quasale aspersum, demptis quasi e medio syllabis tribus. significat in Levitico: Pluam, inquit, super terram illam pulverem et sal. Salsugo quoque cordis compunctionem designat, sicut in Job de onagris, hoc est, monachis dicitur: Tabernacula ejus in terra salsuginis . Item salsugo infidelitas Judaeorum, vel ariditas mentis in Psalterio: Terra fructifera in salsuginem . Jus coquinae magistri a jure nuncupaverunt, quia est lex condimenti ejus. Hanc Graeci zomon vocant. Coquere ergo diligentem meditationem significat. Verbum Domini subtiliter in corde meditari, quasi mente decoquere est: quod in Levitico ita probatur. Comedere est divina verba spiritualiter sumere, et panem illum, qui de coelo descendit, avide delectare. Unde in Joel: Et com
Abbreviated transcription (Latin):
dus est neqz per humanam sapienciã qualiter incar¬
nari deus potuit cogitandus. Omnnis enĩ qui redemp¬
torem nr̃m purũ hominẽ credit quid iste aliud quã
agni carnes crudas comedit qͣs uidelicet coque
diuinitatis eius intelligenciam noluit. Omnis em̃
qui incarnacionis eius misteria iuxta humanã sapi¬
enciam discutere conatur. Carnes agni aqua uultto¬
quere id ẽ dispensacionis eius iisteriũ per dissolutã
uult scienciam penetrare. Frixum a sono dictum quã¬
do ardet in oleo. frirura significat timorẽ pene. Unde
psalmista ait. ossa mea sicut infurorio confrixa st
sicut oppinione prospera bonorũ meritorum. ossa
i. amni fortitudo pinguescat quando eorum consae¬
cia felici recordationẽ letatur sicut dicit salomoꝵ
farma bona impinguat ossa: ita recordacõe contra¬
ria peccatorum uirtus tanqͣz fuxa contrahitar dul
oblocutiones hominum ⁊ conscientie sue iudicia gra¬

Expanded text:
dus est, neque per humanam sapientiam, qualiter incardus est, neque per humanam sapientiam, qualiter incarnari Deus potuit, cogitandus. Omnis enim, qui Redemptorem nostrum purum hominem credit, quid iste aliud, quam agni carnes crudas, comedit: quas videlicet coquere per divinitatis ejus intelligentiam noluit. Omnis enim, qui incarnationis ejus mysteria juxta humanam sapientiam discutere conatur, carnes agni aqua vult coquere, id est, dispensationis ejus mysterium per dissolutam vult scientiam penetrare. Frixum a sono dictum, quando ardet in oleo. Frixura significat timorem poenae. Unde Psalmista ait: Ossa mea sicut in frixorio confrixa sunt . Sicut opinione prospera bonorum meritorum ossaid est animi fortitudo pinguescit, quando eorum conscientia felici recordatione laetatur, sicut dicit Salomon: Fama bona impinguat ossa , ita recordatione contraria peccatorum, virtus tanquam frixa contrahitur, dum oblocutiones hominum, et conscientiae suae judicia gra
Abbreviated transcription (Latin):
Libera me de sangiumbus deus deus salutis mee. Item
caro ⁊ sanguis ingluuiẽ uentris atqz luxurã significat
ut in apostolo. Caro ⁊ sanguis inquit regnum dei non
possidebunt. Crudum dicitur quod sit cruentũ et enim
cum sanguine coctum. Sed ⁊ multi temporis aliquid coc¬
tum uocatur. Assum quod aredeat ut arsum. Elixum
ꝙ in aqua sola de coquitur. Lixa enim aqua dicitur abeo
ꝙ sit soluta unde ⁊ solutio libidinis luxus et membra
loco mota lura dicuntur preceptũ namqz ita ẽ in lege
de agni carnibz in pascha uescendis. Non comedetis er co
crudum quod nec coctum aqua sed assum tantum igni.
Quid crude agni carnes insi inconsideratã ac sine re¬
uerencia cogitacionis reiectum illuis humanitatem
significant omne enĩ ꝙ subtiliter cogitamus qrͣ mẽte
cõquimus. Sed agni caro nec cruda edenda ẽ nec aqua
cocta quia redemptor noster nec purus homo estiman¬

Expanded text:
Libera me de sanguinibus, Deus, Deus salutis meae . Item Libera me de sanguinibus, Deus, Deus salutis meae . Item caro et sanguis ingluviem ventris atque luxuriam significat, ut in Apostolo: Caro et sanguis, inquit, regnum Dei non possidebunt . Crudum dicitur, quod sit cruentum; est enim cum sanguine coctum. Sed et multi temporis aliquid coctum vocatur. Assum, quod ardeat, ut arsum. Elixum, quod in aqua sola decoquitur. Lixa enim aqua dicitur ab eo quod sit soluta; unde et solutio libidinis luxus, et membra loco mota luxa dicuntur. Praeceptum namque ita est in lege de agni carnibus in Pascha vescendis: Non comedetis ex eo crudum quid, nec coctum aqua, sed assum tantum igni . Quid crudae agni carnes, nisi inconsideratam ac sine reverentia cogitationis rejectam illius humanitatem significant? Omne enim, quod subtiliter cogitamus, quasi mente coquimus. Sed agni caro nec cruda edenda est, nec aqua cocta, quia Redemptor noster nec purus homo aestiman
Abbreviated transcription (Latin):
signat per peccatum. ut in exodo. Dunis inquit qui co¬
medit fermentatum ꝑibit amna eius. farina multi¬
tudo fidelium in euang̾. mulier accepto fermẽto misit
in farma tria sata quõd est trinitatis misterium. Farma
ẽ opus bonum uel malum sicut ẽ illud in propheta. nõ
est mamipulus in eis faciens fariam quod ⁊ si fecerit
alieni comedent ea. Carnes dicte quia caro sunt suie a
creando. unde ⁊ agreas creas uocatur. Caro sacramẽtũ
corporis domini in euangelio. qui manducat carnem
meam ⁊ bibit meum sanguiẽ. Carnes historia legis
ut quidã uolunt in exodõ. Ad uesperum uescimini carmi¬
s ⁊ mane saturabimini panibz hoc ẽ post illum¬
tali cibo rescumm. Caro enĩ hominẽ exteriorẽ signif¬
cat unde scriptum ẽ in aplõ. Caro enim concupiscit ad¬
uersus spiritum ⁊ spiritus aduersus carnem ⁊ sangus
operationem carnalem. Unde propheta dicit in p̃salmo.

Expanded text:
signat per peccatum, ut in Exodo: Omnis inquit, qui cosignat per peccatum, ut in Exodo: Omnis inquit, qui comedit fermentatum, peribit anima ejus . Farina, multitudo fidelium, ut in Evangelio: Mulier, accepto fermento, misit in farinae tria sata ; quod est Trinitatis mysterium. Farina est opus bonum vel malum, sicut est illud in propheta: Non est manipulus in eis faciens farinam: quod et si fecerit, alieni comedent ea . Carnes dictae, quia charae sunt, sive a creando: unde et a Graecis creas vocatur. Caro sacramentum corporis Domini in Evangelio: Qui manducat carnem meam, et bibit meum sanguinem . Carnes historia legis ut quidam volunt in Exodo: Ad vesperum vescemini carnibus, et mane saturabimini panibus , hoc est, post illumtali cibo vescemini. Caro enim hominem exteriorem significat, unde scriptum est in Apostolo: Caro enim concupiscit adversus spiritum, et spiritus adversus carnem ; et sanguis operationem carnalem. Unde Propheta dicit in psalmo:
Abbreviated transcription (Latin):
corerint. quod hereticos siue saismaticos significatquie¬
quid sapiencia seculari in heresi excoqueñtes preparãt
non deo sed malignis spiritibz offerunt illud ⁊ in psal¬
mo scriptum. mittit scastallum suum siait frusta pa¬
nis. Cristalli substancia obstinatis peccatorib meri¬
to comparatur qui algore perfidie constricti per singu¬
los dies cogelascunt. hos quoqz dominus ueluti frusta
panis emittit quando conuersos sua facit predicare na¬
gnalia. unde populus esuriens celesti pane uescatur
aferuore nncupatum quod plus una hora non potest
continiri crescendo emm erce dit. Farma et fur fures afar¬
re dicte ciuus sunt purgamenta. Amolum flos farme
tenuissimum p̾ leuitate de mola egestum. unde ⁊ appel¬
latum quasi amola. fermentũ fides intelligitur. in euã¬
gelio ubi scriptum est. Mulier accepto fermento misit
in farina sata tria. Item fermentũ corrupcõem mentis

Expanded text:
coxerint: quod haereticos sive schismaticos significat; quidcoxerint: quod haereticos sive schismaticos significat; quidquid sapientia saeculari in haeresi excoquentes praeparant, non Deo, sed malignis spiritibus offerunt illud. Et in psalmo scriptum: Mittit crystallum suum, sicut frusta panis . Crystalli substantia obstinatis peccatoribus merito comparatur, qui algore perfidiae constricti per singulos dies congelascunt. Hos quoque Dominus, veluti frusta panis, emittit, quando conversos sua facit praedicare magnalia, unde populus esuriens coelesti pane vescatur. a fervore nuncupatum, quod plus una hora non potest contineri; crescendo enim excedit. Farina et furfures a farre dictae, cujus sunt purgamenta. Amolum flos farinae, tenuissimum prae levitate de mola egestum; unde et appellatum, quasi a mola. Fermentum fides intelligitur in Evangelio, ubi scriptum est: Mulier accepto fermento misit in farinae sata tria . Item fermentum corruptionem mentis
Abbreviated transcription (Latin):
atur. coctum clibano dei genitrcis uidelicet utero Illa
enm clibanus neccessarie nominatur. quia et panes
ignẽqz de super clibanus suscepit. sic ⁊ dei genitrix de suy
uite panem deum uidelicet uerbum in suo utero ignem¬
qz suscepit presentie spiritus. Uerla ergo apostolorum
panes accipe. prophetarum uõ lagana. Quantum enĩ
panes a laganis ad mitriendum sunt aptiores tantum
uerba apostolorum uerbis prophetarum utriqz autem
azimi. quia exalia doctrina fermentũ non habent. uer-¬
bi gratia sapientie secularis quod conuenit accipere.
placente sunt que fuint de farre. quas alii liba dicunt
eoꝙ libeant ⁊ placeant. Dulcia sunt genera pistorii
opis a sapore dicta. melle enim aspersa sumuntur. Cru¬
sta superfices panis ip̃a ⁊ fragmenta quia diuiduntuꝵ
ut fracta. De placentis in hieremia mencio fit ubi in¬
crepatur populus ꝙ placentas siue focatios regine cli

Expanded text:
citur coctum clibano. Dei genitricis videlicet utero. Ille citur coctum clibano. Dei genitricis videlicet utero. Ille enim elibanus necessarie sarie nominatur: quia et panes ignemque desuper clibanus suscepit: sic et Dei genitrix desuper vitae panem, Deum videlicet Verbum, in suo utero, ignemque suscepit praesentiae spiritus. Verba ergo Apostolorum, panes accipe; prophetarum vero, lagana. Quantum enim panes a laganis ad nutriendum sunt aptiores, tantum verba Apostolorum, verbis Prophetarum. Utrique autem azymi; quia ex alia doctrina fermentum non habent, verbi gratia, sapientiae saecularis, quod convenit accipere. Placentae sunt, quae fiunt de farre, quas alii liba dicunt eo quod libeant et placeant. Dulcia sunt genera pistorii operis, a sapore dicta; melle enim aspersa sumuntur. Crusta est superficies panis, ipsa et fragmenta, quia dividitur, ut fracta. De placentis in Jeremia mentio fit, ubi increpatur populus, quod placentas sive focacios reginae coeli
Abbreviated transcription (Latin):
dulciores sunt ⁊ panis absconditus suauior. Item ibi
ne desideres inquit de cibis eius inquibus est panis
mendacii. Azimmia sinceritatem mentis significat absq̃
iento malicie ut in apostolo mazimis inquit
ceritas. Similago fidelium multitudo puritas mẽtis.
ficium deo simulago sit munus eus. Subcineritius
panis dicitur. coctus sub cinere ⁊ reuersatus ip̃e est¬
et focacius. uulxinericius humilitatis oblationem
significat ut ingenesi festinanter ait consperges. tres
mensuras similaginis ⁊ fac subemericium panem ⁊ in
aliam partẽ. factus ẽ effram sicut subcinericus qui
reuersatur. Clibaniaus in testa coctus. De clibanicõ pane
in leuitico scrrtum est. cum autem obtuleris sacrificium
coctum inclibano de similia panes sailicet absqz fermẽto
conspectus oleo ⁊ lagana azmia oleolita. Recte ergo sa¬
crificium in hoc locõ ut deninciaret natiuitatem̃ xp̃i di¬

Expanded text:
dulciores sunt, et panis absconditus suavior . Item ibi: dulciores sunt, et panis absconditus suavior . Item ibi: Ne desideres, inquit, de cibis ejus, in quibus est panis mendacii . Azyma sinceritatem mentis significant absque fermento malitiae, ut in Apostolo: In azymis, inquit, sinceritatis . Similago, fidelium multitudo, puritas mentis, ficium Deo similago sit munus ejus . Subcineritius panis dicitur coctus sub cinere et reversatus; ipse est focacius. Subcineritius humilitatis oblationem significat, ut in Genesi: Festinanter, ait, consperge tres mensuras similaginis, et fac subcineritium panem . Et in aliam partem: Factus est Ephraim, sicut subcineritius, qui reversatur . Clibanicius in testa coctus. De clibanicio pane in Levitico scriptum est: Cum autem obtuleris sacrificium coctum in clibano, de simila panes scilicet absque fermento, conspersos oleo, et lagana azyma oleo lita . Recte ergo sacrificium in hoc loco, ut denuntiaret nativitatem Christi, di
Abbreviated transcription (Latin):
Acrizimus leuiter fermentatus quasi acrozimus. panis
autem et in bonam partem et in malam accipitur. In po¬
nam uo partem quando xp̃m significat uel sermonem
eus. Unde tp̃e ait in euangelio. Ego sum panis. uiuꝰ
qui de celo descendi. et item panis quem ego dabo caro
mea est pro mundi uita. fidem significat panis ut in
euangelis: quis inquit uestrum habebit amicum et ibit
ad illum nocte ⁊ dicet illi. Amice commoda michi tres
panes. Item panis caritas intelligitur unde in euan¬
gelio donnius ait: quis uestrum patrem petit panem.
nunquid lapidem dabit illi. Rursum panes decem ple¬
initudines omnium sanctorum de calogum seruantes
intelliguntur ⁊ panes duodecim qui super mensã pro¬
posicionis per singula sabbata nutabantur .xii. apos¬
tolorum oẜtinent sacramentum. In contrauiam uero
tem panis ponitur ubi doctrinã hereticorum s¬
ficat. unde in salonione scriptum est. Aque furtiue

Expanded text:
Acrozymus leviter fermentatus, quasi acroazymus. Panis Acrozymus leviter fermentatus, quasi acroazymus. Panis autem et in bonam partem, et in malam accipitur. In bonam vero partem, quando Christum significat, vel sermonem ejus. Unde ipse ait in Evangelio: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . Et item: Panis quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita . Fidem significat panis, ut in Evangelio: Quis, inquit, vestrum habebit amicum, et ibit ad illum nocte, et dicet illi: Amice, commoda mihi tres panes . Item panis charitas intelligitur, unde in Evangelio Dominus ait: Quis vestrum patrem petit panem, nunquid lapidem dabit illi? Rursum panes, decem plenitudines omnium sanctorum decalogum servantes intelliguntur: et panes duodecim, qui super mensam propositionis per singula sabbata mutabantur , duodecim apostolorum obtinent sacramentum. In contrariam vero partem panis ponitur, ubi doctrinam haereticorum significat; unde in Salomone scriptum est: Aquae furtivae
Abbreviated transcription (Latin):
tum significat presentis temporis ubi fideles sc̃or
prophetarum ⁊ apostolorum dictis uel exemplis pascũ¬
tur. unde in euangelica parabola sciptum est rexser¬
ius suis ait dicite muitatis. Ecce prandium uicum
paraui tauri ⁊ altilia sunt occisa et omma paratu
sunt. Cenam autem finem mundi intelligere posda¬
mus ubi dominus unicuiq reddet opera sua uñ meuã¬
gelica parabola dignis inconuiuio recumbentib ille
qui non habuit uestem nupcialem proiectus est decõ¬
sorcio aliorum in penam sibi condignam quia reaua¬
bentib electis in quiete superna soli reprob proidẽ¬
tur intenepras erteriores ubi ezit fletus ⁊ strdor den¬
tium. Panis dictus ꝙ cum ommi cibo apponatud det
ꝙ omne anumas eum appetat. Pan enĩ grece õẽ dicitĩ¬
Cibarius est qui ad cibum seruis datur non ad delicias
fẽmentatus panis fermentis confectus azimius non
fermentatus. Nam azimus ẽ sine fermento sincerus.

Expanded text:
tum significat praesentis temporis, ubi fideles sanctorum tum significat praesentis temporis, ubi fideles sanctorum prophetarum et Apostolorum dictis et exemplis pascuntur. Unde et in evangelica parabola scriptum est: Rex servis suis ait: Dicite invitatis: Ecce prandium meum paravi, tauri et altilia sunt occisa, et omnia parata sunt . Coenam autem finem mundi intelligere possumus, ubi Dominus unicuique reddet opera sua; unde in Evangelica parabola, dignis in convivio recumbentibus, ille, qui non habuit vestem nuptialem, projectus est de consortio aliorum in poenam sibi condignam: quia recumbentibus electis in quiete superna soli reprobi projicientur in tenebras exteriores, ubi erit fletus et stridor dentium. Panis dictus, quod in omni cibo apponatur, vel quod omne animal eum appetat. Pan enim Graece omne dicitCibarius est, qui ad cibum servis datur, non ad delicias. Fermentatius panis, fermentis confectus: azymus, non fermentatus. Nam azymos est, sine fermento, sincerus.
Abbreviated transcription (Latin):
sufficiat. Crapula autem iuxta allegoriam uel tropolo¬
giam in contrariam partem magis quam bonam acci-¬
pitur quia ad uicium magis refertur quam adurtutes
Hine dominus in euangelis discipulis ait. Attendite
autem uobis ne forte grauentur corda ur̃a in crapula
et ebrietate ⁊ curis huius uite ⁊ super uemat repente sr
pos dies illa ⁊ reliqua. Prandium ab apparatu edendi
dictum proprie autem ueteres prandium uocabant oĩm
militum cibum ante pugnam unde est illud ducis al¬
loquium prandeamus tanquam apud inferos cenaturi.
Cenam uocari aiunt acõmunione uescentium. Cenon
quippe greci commune dicũt unde ⁊ cõmunicantes quod
communiter id ẽ pariter conuemant apud ueteres em̃
solitum erat in propatulo uesci ⁊ comnuniter epulari
ne singularitas luyuriam gigueret. est autem cena
uespertinus ab quam uespertinam dicebant antiqui¬
in usu enim erant prandia prandium enm istice pis¬

Expanded text:
sufficiat. Crapula autem juxta allegoriam vel tropolosufficiat. Crapula autem juxta allegoriam vel tropologiam in contrariam partem magis quam bonam accipitur, quia ad vitium magis refertur quam ad virtutes. Hinc Dominus in Evangelio discipulis ait: Attendite autem vobis, ne forte graventu superveniat repente super vos dies illa, etc. . Prandium ab apparatu edendi dictum. Proprie autem veteres prandium vocabant omnium militum cibum ante pugnam; unde est illud ducis alloquium: Prandeamus, tanquam apud inferos coenaturi. Coenam vocari aiunt a communione vescentium. Coinon quippe Graeci commune dicunt, unde et commucommuniter, id est pariter, conveniant. Apud veteres enim solitum erat in propatulo vescere et communiter epulari, ne singularitas luxuriam gigneret. Est autem cena vespertinum cibum, quam vesperin usu enim non erant prandia. Prandium enim mystice pas
Abbreviated transcription (Latin):
tabitur gloria tua. In contrariã autem partẽ sacietas
ponitur. dum scriptur dicit de impiis saciabuntur pems
sius hoc ẽ habundabunt tormentis futuris. Similiter
et saturitas in bonam ⁊ in contrariam partem posita
reꝑitur. In bonam ubi propheta dicit. Edent pauperes
et saturabuntur ⁊ in euangelio domnus. Beati qui e¬
suriunt ⁊ ficiunt iusticiãm quonã ip̃i saturabuntur.
nalam uõ ubi de iudeis psalmista dicit: saturat
porcina et reliquerunt que superfuerunt paruulis sor¬
dibus enim peccatorum suorum replebantur qui contra¬
rii filio dei erciterunt ⁊ transmiserũt reliquias peccato
rum filiis suis quando clamabant sanguis eius super
nos ⁊ filios nr̃os. Crapula ẽ in moderatã uoracitas qua
si cruda exula cuus cruditate grauatur cor et stomachꝰ
in digestus afficitur. Inmoderata enim uoracitas uicium
est sed tantum id salutis ẽ quantum sustenciomi nature eq̃

Expanded text:
tabitur gloria tua . In contrariam autem partem satietas tabitur gloria tua . In contrariam autem partem satietas ponitur, dum Scriptura dicit de impiis: Satiabuntur poenis suis, hoc est, abundabunt tormentis futuris. Similiter et saturitas in bonam et in contrariam partem reposita reperitur. In bonam, ubi Propheta dicit: Edent pauperes et saturabuntur . Et in Evangelio Dominus: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . In malam vero, ubi de Judaeis Psalmista dicit: Saturati sunt porcina, et reliquerunt quae superfuerunt, parvulis ; sordibus enim peccatorum suorum replebantur, qui contrarii Filio Dei exstiterunt, et transmiserunt relrum filiis suis: quando clamabant: Sanguis ejus super nos et super filios nsi cruda epula, cujus cruditate gravatur cor, et stomachus indigestus efficitur. Immoderata enim voracitas vitium est: sed tantum id salutis est, quantum sustentationi naturaeque
Abbreviated transcription (Latin):
scd ⁊ corpori detrimentum facit. Pulmentum uocatur a
puelte siue enm sola pultis sue quod aliud eius ꝑmirtiõe
sumatur puelmentum proprie dicitur. Pulmentũ enim
legitur isaac patriarcha expetiuisse ab esau filio suo qd̾
iãcob bene expleuit: quia isaac inde bene reũ fectus bene¬
dictionem pro eo plenam illi rependit ꝙ significat re¬
morante priori populo in exteriori exercitacõe populus
ruit. Iacietas autem ⁊ saturitas sibi differunt. Nam
sacietas ⁊ ex uno cibo dici potest pro es ꝙ satis sit satu¬
ritas autem a satura nomen accepit qued uario ẽ alimẽ¬
torum apparatu compositum. Sacietas autẽ aliquãdo
in bonam partem: aliquando uero incontrariã ponitur.
In bonam quando abundanciã iurtutum in presenti uel
plenitudinem remuneracoĩs in futuro significat. unde
scriptum est in euangelio. Saciauit dominus quĩqz mi¬
lia hominum ⁊ propheta saciabor inquit dum manifes¬

Expanded text:
tantum animae, sed et corpori detrimentum facit. Pulmentum vocatur a tantum animae, sed et corpori detrimentum facit. Pulmentum vocatur a pulte, sive enim sola pultis, sive quid aliud ejus permistione sumatur: pulmentum proprie dicitur. Pulmentum enim legitur Isaac patriarcha expetivisse ab Esau filio suo, quod tamen Jacob bene explevit; quia Isaac inde bene refectus benedictionem pro eo plenam illi rependit: quod significat: remorante priori populo in exteriori exercitatione, populus ruit. Satietas autem et saturigratas sibi differunt. Nam satietas et ex uno cibo dici potest pro eo, quod satis sit: saturitas autem a satura nomen accepit, quod vario est alimentorum apparatu compositum. Satietas autem aliquando in bonam partem, aliquando vero in contrariam ponitur. In bonam, quando abundantiam virtutum in praesenti, vel plenitudinem remunerationis in futuro significat; unde scriptum est in Evangelio: Satiavit Dominus quinque millia hominum . Et Propheta, Satiabor, inquit, dum manifes
Abbreviated transcription (Latin):
as epulentia rerum dicte. epule autẽ simplices induo
neccessaria diuiduntur: panem et uinum et duo super¬
flua que terra ⁊ mari uescendi causa exquiruntur. Dape
autem regum sunt epule priuatorum. Delicie nuĩcupi¬
te quõd hrs delectentur hommes easq suauiter appetali¬
⁊ pule autem quando in bonam partem significaicõem dit¬
cunt spiritale gaudium sanctorum in bonis uirtutum et
sapiencie exprĩmunt. Unde ⁊ apostolus ait. Et eñ pasca
nostrum nimolatus ẽ xp̃s. Itaqz epulemur non inferuẽ¬
to ueteri neqz infermento malicie et nequicie ⁊ ceta hor
et leticiam habentes renouacionis facta uet̾a fugiane
minuridiciam omnem abiaentes a nobis q̃ est corrpas
quia sicut fermentũ totam massam corrumpit. ita  me¬
la uita totum hommem. Similiter autem dapes et delicie
spiritales delicias honorum actuum ⁊ sacre sciencie bab¬
ficant que pascunt ammam. e contrario uero quando ab¬

Expanded text:
ab opulentia rerum dictae. Epulae autem simplices in duo ab opulentia rerum dictae. Epulae autem simplices in duo necessaria dividuntur, panem et vinum; et in duo superflua, quae terra et mari vescendi causa exquiruntur. Dapes autem regum sunt, epulae privatorum. Deliciae nuncupatae, quod his delectentur homines, easque suaviter appetant. Epulae autem quando in bonam partem significationem ducunt, spiritale gaudium sanctorum in bonis virtutum et sapientiae exprimunt. Unde et Apostolus ait: Etenim Pascha nostrum immolatus est Christus. Itaque epulemur non in fermento veteri, neque in fermento malitiae et nequitiae, etc. , hoc est, laetitiam habentes renovationis facta vetera fugiamus, immunditiam omnem abjicientes a nobis, quae est corruptio: quia sicut fermentum totam massam corrumpit , ita et mala vita totum hominem. Similiter autem dapes et deliciae spiritales delicias bonorum actuum et sacrae scientiae significant, quae pascunt animam. Econtrario vero quando ab
Abbreviated transcription (Latin):
ta ⁊ opermmenta ⁊ hie contenti simus oꝑimẽta inquiẽs
non uestimenta ut in quibusdam latinis exemplarib nõ
proprie arciiẽtur id ẽ que corpus operiant non q̃ amictus
gloria blandiantur. Opulentia ab ope dicta ẽ qͣsi discuci¬
as iuenies eã tenere modum: nam quomodo opitulatur
quod minium est cum in comodius sit ꝙͣz parum. Opulentie
autem nomen non solum ad corporales res sed ectã ad spi¬
diuitẽ facuit hominem qͣz diuicie terrene quia ex terrens
desideriis ⁊ cupiditate seculari crriciatur amnius hominũ.
ex amore autem celestium consolatur ⁊ pascitur: undea¬
postolus ad timotheum scribens ait. Diuitib huius se¬
culi preape non sublime sapere neqz sperare in incerte
fruendum bene agere diuites fieri in operib bonis faci¬
le tribuere communicare thesaugizare sibi fundamẽtũ
bonum in futurum ut apprehendant ueram uitã. spule

Expanded text:
alimenta et operimenta, et his contenti simus: operimenta, inquiens, alimenta et operimenta, et his contenti simus: operimenta, inquiens, non vestimenta, ut in quibusdam Latinis exemplaribus non proprie exprimitur, id est, quae corpus operiant, non quae amictus gloria blandiantur. Opulentia ab ope dicta est, quam si discutias, invenies eam tenere modum: nam quomodo opitulatur, quod nimium est: cum incommodius sit, quam parum? Opulentiae autem nomen non solum ad corporales res, sed etiam ad spidivitem faciunt hominem, quam divitiae terrenae; quia ex terrenis desideriis, ex cupiditate saeculari cruciatur animus hominum: ex amore autem coelestium consolatur et pascitur; unde Apostolus ad Timotheum scribens ait: Divitibus hujus saeculi praecipe non sublime sapere neque sperare in incerto fruendum: bene agere, divites fieri in operibus bonis, facile tribuere, communicare, thesaurizare sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam . Epulae
Abbreviated transcription (Latin):
ciam: neqz enim subsistere poterit caro insi confortetur
alimentis. Cibus enim aut predicationẽ fermonis diũ
significat. aut uoluntatem dei unde dominus ait in
ẽuangelio meus cibus est ut faciam uoluntatẽ patris
mei. et in propheta. Cibauit inquit ces ex adipe fruniẽ
ti ꝙ siue manna significat sue corpus domini cristi. A¬
dipem quippe dicimus anmalium pinguedinẽ corpulẽ¬
tam quod nomen ad frumentũ abusũe translatum est.
ut significaret ei interius aliquam in eis ẽẽ bonitatẽ.
uictus autẽ neccessarium abum signifĩcat non delicio¬
sum. unde dicit apls habentes autem uictum ⁊ uestitũ
siue ut in aliis exemplaribz leginius habentes alimẽ¬
ca et operimenta his contenti sumus. Ac si diceret
suffiat illa habereqz ad usum nobis sunt neccessaria
Hec enim fruemiur sola cetera uõ si cũmulata fuerint
liis relinquanius in modum. Habentes autem

Expanded text:
tiam: neque enim subsistere poterit caro, nisi confortetur tiam: neque enim subsistere poterit caro, nisi confortetur alimentis. Cibus enim aut praedicationem sermonis Domini significat, aut voluntatem Dei: unde Dominus ait in Evangelio: Meus cibus est, ut faciam voluntatem Patris mei . Et in Propheta: Cibavit, inquit, eos ex adipe frumenti ; quod sive manna significat, sive corpus Domini Christi. Adipem quippe dicimus animalium pinguedinem corpulentam, quod nomen ad frumentum abusive translatum est, ut significaret ei interius aliquam esse inesse bonitatem. Victus autem necessarium cibum significat, non deliciosum; unde dicit Apostolus: Habentes autem victum et vestitum, sive, ut in aliis exemplaribus legimus, Habentes alimenta et operimenta his contenti simus . Ac si diceret: Sufficit illa habere, quae ad usum sunt nobis necessaria. Haec enim fruemur sola; caetera vero si cumulata fuerint, aliis relinquamus in modum. Habentes autem
Abbreviated transcription (Latin):
in iohele. scriptum est. et comedetis uescentes ⁊ sadura
tur atortis herbis que accumbentium huneris suppo¬
minitur. Stefãdium aẜstipidibus dictum quase tip¬
dium. sic enim priꝰ ĩcriptum est. Conuiuii apudore¬
latur uel quia uite collocucionẽ habet. Item conuiuium
amulcitudine conuescencium. nam priuata mensa uict
ẽ conuiuium non ẽ. Conuiuii triplex ẽ modus discuiẜẽ
remota ẽ crateras mognos statuunt ⁊ uma coronant.¬
Conuiuium autem mistice siue sacre scripture meditacoe
significat ubi refectio spuitalis sumitur. uel renunera¬
cionem futuram demonstrat. ubi plenitudo omnium
onorum sanctis ⁊ dignis hominibus preparata c
monte hoc conuiuium piguiũ cõuiuiũ medullatorum
et uindemie defecate. Cibus dictus quia capitur ore si¬
cuti esca quia eã os capit. Uictus proprie uocatus quia
itam retinet. unde ⁊ ad abum uocare inuitare d
Alimonia dicitur eo ꝙ eius sumptu corpus alatur hãc
iuuenes accipiunt ad incrementum senes ad perseuerã.¬

Expanded text:
Primus Daedalus mensam et sellam fecit. Coquinae tur a tortis herbis, quae accumbentium humeris supponuntur. 484 Stibadium a stipitibus dictum, quasi stipadium; sic enim prius coeptum est. Accubitulatur, vel quia vitae collocutionem habet. Item convivium a multitudine convescentium; nam privata mensa victus est, convivium non est. Convivii triplex est modus: discumbenremotae, Crateras mConvivium autem mystice sive sanctae Scripturae meditationem significat, ubi refectio spiritalis sumitur: vel remunerationem futuram demonstrat, ubi plenitudo omnium bonorum sanctis et dignis hominibus praeparata emonte hoc convivium pinguium, convivium medullatorum et vindemiae defecatae . Cibus dictus, quia capitur ore, sicuti esca quia eam os capit. Victus proprie vocatus, quia vitam retinet: unde et ad cibum vocare invitare dicitur. Alimonia dicitur, eo quod ejus sumptu corpus alatur. Hanc juvenes accipiunt ad incrementum, senes ad perseveran
Abbreviated transcription (Latin):
corda uca nicra pula⁊ eprietate et in salomone reiul
spina nascatur in manu ebriosi. fer dicta ꝙ se se ua-¬
sis emergendo affigat. Fer enm ultimum iudicium si¬
gnificat. Unde de fece in psalmo scriptum ẽ. uerum¬
tamen fer eus non est exmanita. Feces enim hic nõ
sordes sed mia illa atq ultima uimi debemus accipere.
quomodo feces habere potuit quod merum atq
purum aute declarauit sed ut ad istam fecem cognosce¬
res minime fuisse peruentum redit ad poculũ plenum
dicens. Bibent omnes peccatores terre. Hie significat
ꝙ sepe dixinus iuideos infine seculi cum aliis peccato
de isto calice bibuturos quando credere meruer̃
seq ecclie catholice adunata fide coniuuxerint. De ua

Expanded text:
corda vestra in crapula et ebrietate . Et in Salomone: Velut corda vestra in crapula et ebrietate . Et in Salomone: Velut spina nascatur in manu ebriosi . Fex dicta, quod sese vasis emergendo affigat. Fex enim ultimum judicium significat. Unde de fece in psalmo scriptum est: Verumtamen fex ejus non est exinanita . Feces enim hic non sordes, sed ima illa atque ultima vini debemus accipere. Nam quomodo feces habere potuit, quod merum atque purum ante declaravit? Sed ut ad istam fecem cognosceres minime fuisse perventum, redit ad poculum plenum, dicens: Bibent omnes peccatores terrae . Hic significat, quod saepe diximus, Judaeos in fine saeculi cum aliis peccatoribus de isto calice bibituros, quando credere meruerint, seque Ecclesiae catholicae adunata fide conjunxerint. CA
Abbreviated transcription (Latin):
gnificat aqua omiis scaptura sacra nos prohibet.
unde in lege domnius dixit ad aaron. Uinum ⁊ onne
quod mebriari potest non bibes tu ⁊ filii tui quando
intrabitis intabernaculum testimonii id est ad diui¬
num mimisterium ⁊ ad doctrinam spiritalem. Tabema¬
culum enim testimonii celestiũ rerum est contraci&
uude non solum nos apostolus prohilet mebriau sẽd
eciam esaia propheta sumoli modo ehrietatẽ detestat̃
dicens ue qui consurgitis mane ad ebrietatẽ sectandã
et potandam usq ad resperam ⁊c̃. Item sicera peccute
dulcedinem ⁊ uoluptatis illecebram significat. Unde
de precursore dommi angelus testatus est dientea
num ⁊ sicerã non bibet quia ieuimis⁊ abstrnent s de¬
ditus erat. Ebrietas autem aliquando sobrictrs me¬
tis intelligitur ut in actibus apostolorũ. Hii ebri sut
Asiter ebrietas et crapula plentudinẽ signisatus
uiciorum ut in euangelio. Actendite ne grauenteli

Expanded text:
gnificat, a qua omnis Scriptura sacra nos prohibet. gnificat, a qua omnis Scriptura sacra nos prohibet. Unde in lege Dominus dixit ad Aaron: Vinum, et omne quod inebriare potest, non bibes tu et filii tui, quando intrabis in tabernaculum testimonii , id est, ad divinum ministerium et ad doctrinam spiritalem. Tabernaculum enim testimonii coelestium rerum est contactio. Unde non solum nos Apostolus prohibet inebriari, sed etiam Isaias propheta simili modo ebrietatem detestatur, dicens: Vae, qui consurgitis mane ad ebrietatem sectandam, et potandum usque ad vesperam, etc. . Item sicera peccati dulcedinem et voluptatis illecebram significat. Unde de praecursore Domini angelus testatus est, dicens: Vinum et siceram non bibet ; quia jejunus et abstinentiae deditus erat. Ebrietas autem aliquando sobrietas mentis intelligitur, ut in Actibus apostolorum: Hi ebrii sunt . Aliter ebrietas et crapula plenitudinem significant vitiorum, ut in Evangelio: Attendite ne graventur
Abbreviated transcription (Latin):
ficat. Unde in psalmo scriptum est. Et in siti potauer̃t
me aceto. Matheus enĩ refert aui dominus dixisset sicio
oblatum illi fel cum aceto per mirtũ ut reuera ꝑfecta
uideorum amaritudo potionis ip̃ius ⁊ austeritas indica¬
retur. Ille enim dixit sicio quia fide in ipĩs desideratã
non poterat inuenire illi obtulerũt amarissimos mo¬
res suos qui nulla compunctione conuersi sunt. Item
aceti asperitas mentis corrupc̃o intelligitur: uñ in li¬
bro numerorum nazareis qui se sanctificabãt domino
unium simul ⁊ cetum sumere prohibitũ est. Sicera ẽ
omnis potio que extra uiium inebriare potest. Cuius
licet nomẽ hebraicum sit tamẽ latinum sonat pro eo
quod ex suco frumenti uel pomorum conficiatur aut
palmarum fructus in liquorẽ exprimantur cactis qz
Frugibus aqua pinguior quasi succus colatur ⁊ ip̃a
potio sicera nncupatur. Sicera autẽ ebrietatem si¬

Expanded text:
ficat, unde in psalmo scriptum est: Et in siti potaverunt ficat, unde in psalmo scriptum est: Et in siti potaverunt me aceto . Matthaeus enim refert, cum Dominus dixisset, Sitio , oblatum illi fel cum aceto permistum: ut revera perfidiam Judaeorum amaritudo potionis ipsius et austeritas indicaret. Ille enim enim dixit, Sitio: quia fidem in ipsis desideratam non poterat invenire: isti obtulerunt amarissimos mores suos, qui nulla compunctione conversi sunt. Item aceti asperitas mentis corruptio intelligitur: unde in libro Numerorum Nazaraeis, qui se sanctificabant Domino, vinum simul et acetum sumere prohibitum est. Sicera est omnis potio, quae extra vinum inebriare potest. Cujus licet nomen Hebraicum sit, tamen Latinum sonat pro eo, quod ex succo frumenti vel pomorum conficiatur, aut palmarum fructus in liquorem exprimantur, coctisque frugibus aqua pinguior, quasi succus, colatur, et ipsa potio sicera nuncupatur. Sicera autem ebrietatem si
Abbreviated transcription (Latin):
ficat id est uaciis uirtutum pigmentis ornatũ. Unde ⁊̃
cantico canticorum legitur. Et dabo tibi poculum er ui¬
no condito ⁊ mustum malorum grauatorũ mneorũ. Mus¬
tum est uiium elacu statim sublatũ dictũ autẽ credit᷑
mustum qd̾ in se limũ ⁊ terram habeat mixtã. Nã mus
terra unde ⁊ humus cuuis tanta uis feruoris ẽ ut uasa
quanuis grandia ex eo plena absqz spiramine repleta
disrumpat. Mustum autem significat gracian
spiritus sancti nouiter datam. Unde legitur in actib
apostolorum iideos de apostol. dixisse: musto pleni Et
isti. Q licet illi prauo sensu interpretati sũt ueracit᷑
tamen ip̃i diuina gr̃a sunt repleti erqua multos salu¬
bri ebrietate potauerũt. Acetum uel quia acutũ uel
quia aquatum uinum id est aqua mirtũ cito in hunc
saporem redigitur. Unde ⁊ acidum quasi aquidũ. mis¬
tice autem acetum puritatem corruptã mentis signi¬

Expanded text:
ficat, id est, variis virtutum pigmentis ornatum. Unde in ficat, id est, variis virtutum pigmentis ornatum. Unde in Cantico canticorum legitur: Et dabo tibi poculum ex vino condito, et mustum malorum granatorum meorum . Mustum est vinum e lacu statim sublatum: dictum autem creditur mustum, quod in se limum et terram habeat mistam. Nam mus terra, unde et humus, cujus tanta vis fervoris est, ut vasa, quamvis grandia, ex eo plena absque spiramine relicta illico disrumpat. Mustum autem significat gratiam Spiritus sancti noviter datam. Unde legitur in Actibus apostolorum, Judaeos de Apostolis dixisse: Musto pleni sunt isti . Quod licet illi pravo sensu interpretati sunt, veraciter tamen ipsi divina gratia sunt repleti, ex qua multos salubri ebrietate potaverunt. Acetum, vel quia acutum, vel quia aquatum; vinum enim aqua mistum, cito in hunc saporem redigitur. Unde et acidum, quasi aquidum. Mystice autem acetum puritatem corruptam mentis signi