comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pillarioru ac uentilatoꝵ ut ea que emiserĩt ultro uenire in manus credas ⁊ qua
uibentur decurtere. s hic usus ita ꝑderit si ea de qua locuti sumue ard antecesfit
ut ĩp̃m illud quod mn se rõnem non habet ĩ ratione uersctur. Nam mͥ ne ditere
quidem indetur ausi qui disposite ornate copiost dicit si tumultuari nec for¬
suꝑfluere cum eo qd̾ si calor ac si spiritus tulit freq̃nter accidit ut successu
er temporalem cõsequi cura nõ possit. dcu tũ affuisse cu id euenisset uetere ᷤ
oratores ut Cicero dictitabant. s ratio manifesta est. Nam bene cõcepti affectꝰ
et accentee reru imagine cõtinuo ĩpetu feruntur que nõnunꝙͣ mora
stili refrigestunt. ⁊ dilate non reuertantur utiq uõ cũ infelix illa uerboru ca¬
iulatio accessit ⁊ cursus ad singula uestigia restitit nõ põt ferri cõtorta uis.

Expanded text:
pilariorum ac ventilatorum, ut ea quae emiserint ultro venire in manus credas et qua pilariorum ac ventilatorum, ut ea quae emiserint ultro venire in manus credas et qua iubentur decurrere. sed hic usus ita proderit, si ea de qua locuti sumus ars antecesserit, ut ipsum illud, quod in se rationem non habet, in ratione versetur. nam mihi ne dicere quidem videtur nisi qui disposite, ornate, copiose dicit, sed tumultuari. nec forculis superfluere video, cum eo quod, si calor ac spiritus tulit, frequenter accidit ut successum extemporalem consequi cura non possit. deum tunc adfuisse, cum id evenisset, veteres oratores, ut Cicero, dictitabant. sed ratio manifesta est. nam bene concepti adfectus et recentes rerum imagines continuo impetu feruntur, quae nonnumquam mora stili refrigescunt et dilatae non revertuntur. utique vero, cum infelix illa verborum cavillatio accessit et cursus ad singula vestigia restitit, non potest ferri contorta vis,
Abbreviated transcription (Latin):
at uix tamen aut natura aut ratio ĩ tã multipler officiu deduce̾ animu queat
ut iuentioni dispositioni ordini reru uerborumq tum is que dicit que subuuti¬
cturus est que ultra spectanda sunt adbibita u̾ocis ꝓnunciationis gestus obser¬
uationu una sufficiat. longe eni p̃cedet oportet intentio ac p̃se res ogat ꝙ̃stui¬
q dicendo p̃sumitur tantu ex ultimo ꝓ rogetur. nt donec pueniamuee ad fura
nõ minue ꝓspectu ꝓcedamu ꝙͣ gradu si nõ inter sisfentes offensat ꝙ breua bre¬
uia illa atq illa contisa sigillati modo eiecturi sumus. Est igitur usus quidã
itrationabilis quem greci Abniauuati uocant qua manus ĩ scribendo decur¬
rit qua oculi totos sinul in lectione uersus. flerusq eoꝵ ⁊ transitus intuer¬
tur ⁊ ante seq̃ntia uident ꝙͣ priora dixerunt quo constat miracula illa ã scenis

Expanded text:
at, vix tamen aut natura aut ratio in tam multiplex officium diducere animum queat, at, vix tamen aut natura aut ratio in tam multiplex officium diducere animum queat, ut inventioni, dispositioni, elocutioni, ordini rerum verborumque, tum iis, quae dicit, quae subiuncturus est, quae ultra spectanda sunt, adhibita vocis, pronuntiationis, gestus observatione, una sufficiat. longe enim praecedat oportet intentio ac prae se res agat, quantumque dicendo consumitur, tantum ex ultimo prorogetur; ut, donec perveniamus ad finem, non minus prospectu procedamus quam gradu, si non intersistentes offensantesque brevia illa atque concisa singultantium modo eiecturi sumus. est igitur usus quidam irrationalis, quem Graeci ἄλογον τριβήν vocant, qua manus in scribendo decurrit, qua oculi totos simul in lectione versus flexusque eorum et transitus intuentur, et ante sequentia vident quam priora dixerunt. quo constant miracula illa in scenis
Abbreviated transcription (Latin):
uelut salientes. huc. ⁊ illuc nec usꝙͣ̃ insistentes. Postremo babebũt modu ⁊ finẽ
qui esso citra diuisione nullus põt expletis ꝓ facultate õibue. que ꝓposueñt pue¬
misse se ad ultimu sentient.⁊ ħ quide ex arte illa uo ex studio ⁊ copia sermonis o¬
ptimi ꝙ̃ admoũ p̃ceptu est comparemus. multo ac fideli stilo sic formetur otͥo
ut scriptoru colortm etiam que subito effusa sunt reddant ut cũ multa scti¬
pserimus etiam multa dicamus. Nam cõsuctudo ex̾citatio facilitate maxime pa¬
rit que si paulu ĩteimissa fuerit nõ uelocitas m̃o illa tardatut. s ip̃m coit atꝙ
cõcurrit ꝙpꝙ̃ cĩ opue. est ñali quadam ĩ oblitate animi ut̃ dum ꝓxima dicimus.
struere ulteriora possimus. semꝑ ꝙ nr̃am uocem prouisa ⁊ formata cogitatio excipi¬

Expanded text:
velut salientes huc illuc nec usquam insistentes. postremo habebunt modum et fine, velut salientes huc illuc nec usquam insistentes. postremo habebunt modum et fine, qui esse citra divisionem nullus potest. expletis pro facultate omnibus quae proposuerint, pervenisse se ad ultimum sentient. et haec quidem ex arte, illa vero ex studio: ut copiam sermonis optimi, quemadmodum praeceptum est, comparemus: multo ac fideli stilo sic formetur oratio, ut scriptorum colorem etiam quae subito effusa sint reddant, ut, cum multa scripserimus, etiam multa dicamus. nam consuetudo et exercitatio facilitatem maxime parit; quae si paulum intermissa fuerit, non velocitas illa modo tardatur, sed ipsum os coit atque concurrit. quanquam enim opus est naturali quadam mobilitate animi ut, dum proxima dicimus, struere ulteriora possimus semperque nostram vocem provisa et formata cogitatio excipi
Abbreviated transcription (Latin):
dum est p̃teritum laborem cui semꝑ idem laborandu est. Neq ego hoc ago ut ex
tp̃re dicẽ malit si ut possit̾.¶ Id aute maxime hoc m̃o cõseqͥtut. Nota sit pͥcnu
dicendi ma. Neq em prius cõtinge̾ cursus põt ꝙͣ scierimue. quo sit ⁊ qua ꝓue¬
mendum. nec satis est non ignorare que sunt causaru iudicialium ꝑtes aut q̃¬
stiomu ordinem recte disponere. ꝙͣꝙͣ ista sint p̃cipua s quid quo q loco primu sit ac
secundum ac deinceps que ita sunt natura copulata ut mutari aut ĩteruelli si¬
ne confusione non possint quisquis. autem uia adducet ducctur ante oĩa re⁊ ip̃a
serie uelut duce ꝓp quod hoĩes etiam modice ex̾citati facillime tenorem ĩ narratio¬
nibus. scruant demde quid quoq loco querant scient nec circũspectabunt. nec
offerentibus sc aliunde sensibus tractabuntur. nec confundent ex diuersis or̃onũ

Expanded text:
dum est praeteritum laborem, cui semper idem laborandum est. neque ego hoc ago ut ex dum est praeteritum laborem, cui semper idem laborandum est. neque ego hoc ago ut ex tempore dicere malit, sed ut possit. id autem maxime hoc modo consequemur. nota sit primum dicendi via. neque enim prius contingere cursus potest quam scierimus, quo sit et qua perveniendum. nec satis est non ignorare quae sunt causarum iudicialium partes, aut quaestionum ordinem recte disponere, quanquam ista sunt praecipua, sed quid quoque loco primum sit ac secundum et deinceps; quae ita sunt natura copulata, ut mutari aut intervelli sine confusione non possint. quisquis autem via dicet, ducetur ante omnia rerum ipsa serie velut duce; propter quod homines etiam modice exercitati facillime tenorem in narrationibus servant. deinde , quid quoque loco quaerant, scient. nec circumspectabunt nec offerentibus se aliunde sensibus turbabuntur nec confundent ex diversis orationem
Abbreviated transcription (Latin):
tus uel rep̃ntatis iudicii  cõtinuo agendi quare si qua nõ dico cuicunq ĩ nocentiu:
cuum s amicoꝵ ac ꝓpinquoꝵ alicui euenerit stabit ne mutuu: ⁊ salutarem petẽtib
uotem statiiq si nõ succuratur pitiur moras ⁊ secessu ⁊ sileatiu queret. du illa u̾bã
fabricentur ⁊ memoric msidantut ⁊ uor ac latus p̃paretur que ũo patitut hec rõ
ut quisꝙ̃ sit orator aliqñ mutetut casue: quid cu aduersario tespondendũ erit
fit. Nam sepe ea que opinati sumus ⁊ contra que scripsimue. fallunt ac tota su¬
bito causa mutatir. atq ut gubernatori. id incursus tempestatum sie agenti ad ua¬
nietatem causarum ro mutanda est. quid porro multie. stibus ⁊ assidua lectio ⁊ longa
studio etas facit si manet cademꝙ̃ fuit incipientib difficultae.: ꝑisse ꝓfecto co̾fitẽ¬

Expanded text:
tus vel repraesentatis iudiciis continuo agendi. quarum si qua, non dico cuicunque innocentium tus vel repraesentatis iudiciis continuo agendi. quarum si qua, non dico cuicunque innocentium civium sed amicorum ac propinquorum alicui evenerit, stabitne mutus et salutarem petentibus uocem statimque, si non succurratur, perituris, moras et secessum et silentium quaeret, dum illa verba fomittere aliquando casus Quid, cum adversario respondendum erit, fiet? nam saepe ea, quae opinati sumus et contra quae scripsimus, fallunt, ac tota subito causa mutatur; atque ut gubernatori ad incursus tempestatum, sic agenti ad varietatem causarum ratio mutando est. quid porro multus stilus et adsidua lectio et longa studiorum aetas facit, si manet eadem quae fuit incipientibus difficultas? perisse profecto confiten
Abbreviated transcription (Latin):
cientes ⁊ una spe suspensos recordationis non sitant p̾uidere alio ꝗn
uel extemporalem temeritate malo ꝙ̃ male coherente cogitationem
peiue. eni queritor retrorsus quia cu illa desideramus. ab aliis auerti¬
mur ⁊ ex memoria potiue. repetimus ꝙͣ ex m̃a plura sunt antẽ utrũq
querendum est que inueniri possunt ꝙͣ que inuenta sunt.
Ax innie uõ studioru fructus est ⁊ uelut pͥmus. quod ampliꝰ
longi laboris ex tempore dicendi facultas. qũa ꝗ nõ erit con¬
secutus mea quidem sententia ciuilibus officiis. renunciabit
et solam scribendi facultatem potiue. ad alia oꝑa cõuertet. uix eni bone
fidei uiro conuenit auxiliu ĩ publicu policeri quod prestantissimis quib¬
q ꝑiculis desit.: intrare portum ad quem nauis accedere. nisi lembus ne¬
IC
cta uentr nõ possit. si quidem ĩnũabile ⁊ acaidunt subite necessitate uel apudmagr̃a¬

Expanded text:
cientes et una spe suspensos recordationis non sinant providere. alioqui cientes et una spe suspensos recordationis non sinant providere. alioqui vel extemporalem temeritatem malo quam male cohaerentem cogitationem. peius enim quaeritur retrorsus, quia, dum illa desideramus, ab allis avertimur, et ex memoria potius res petimus quam ex materia. plura sunt autem, si utrimque quaerendum est, quae inveniri possunt quam quae inventa sunt. Maximus vero studiorum fructus est et velut primus quoddam amplissimum longi laboris ex tempore dicendi facultas, quam qui non erit consecutus, mea quidem sententia civilibus officiis renuntiabit et solam scribendi facultatem potius ad alia opera convertet. vix enim bonae fidei viro convenit auxilium in publicum polliceri, quod praesentissimis quibusque periculis desit, intrare portum ad quem navis accedere nisi lenibus veis t, siquidem innumerabiles accidunt subitae necessitates vel apud magistra
Abbreviated transcription (Latin):
edidicerit indicendo fidem ẜuent. Cicero certe grecoru metrodoꝵ Ephe¬
siu ⁊ empilium Rodiu nostr oruq ho: tensiu tradidit que cogitauerant ⁊
ad uerbum in agendo retulisse s si forte aliquid inteidicendu effluxerit ex¬
tempotalie color non supsticiose cogitãtie demi est inherendu neq eni
tantu habent cure ut non sit dondus ⁊ fortune locue cu sepe etia scri¬
ptis ea que subito nata sunt inserantur. Ideoq totũ hoc exercitationis genus
itr. instituendu ut et digredi ex eo ⁊ redire m id facile possimus. Nam ut
primu est demu afferre paratam dicendi copiam ⁊ certam ita refutari
temporis munera longe stultissitiu est quare cogitatio ĩ hoc p̃paretur.
ut noc fortuna decipe nõ possit ad iuuare possit. Id autem fiet memorie
iuribus ut illa que cõplexi aĩo sumue Fluant secura nõ solicitos. ⁊ respi¬

Expanded text:
edidicerit in dicendo fidem servent. Cicero certe Graecorum Metrodorum Sceedidicerit in dicendo fidem servent. Cicero certe Graecorum Metrodorum Scepsium et Empylum Rhodium nostrorumque Hortensium tradidit, quae cogitaverant, ad verbum in agendo retulisse. sed si forte aliquis inter dicendum effulserit extemporalis color, non superstitiose cogitatis demum est inhaerendum. neque enim tantum habent curae, ut non sit dandus et fortunae locus, cum saepe etiam scriptis ea quae subito nata sunt inserantur. ideoque totum hoc exercitationis genus ita instituendum est, ut et digredi ex eo et redire in id facile possimus. nam ut primum est domo adferre paratam dicendi copiam et certam, ita refutare temporis munera longe stultissimum est. quare cogitatio in hoc praeparetur, ut nos fortuna decipere non possit, adiuvare possit. id autem fiet memoriae viribus, ut illa, quae complexi animo sumus, fluant secura, non sollicitos et respi
Abbreviated transcription (Latin):
ocium nor patitur neq uõ reru ordinem modo qd̾ ip̃m satis erat ĩtrasse ip̃a
disponit s uerba etiam copulat totamq ita contexit oronem ut ei nichil p̃t̾
manu desit. Nam memorie quoq plerunq iheret fidelius ꝙͣ nulla scribẽ¬
di securitate laxatur s ne adhanc quidem ui cogitandi pueniri põt aut subi¬
to aut cito Nam primo facienda multa stilo forma est que nos etiam co¬
gitanter sequatur tu assũmendus usus paulatim ut pauca primu cõple¬
ctamur aĩeq reddi fidelite: possint mox ꝑ incrementa tam modica ut one¬
rari se labor ille non sentiat augetda usu ⁊ exercitatione multa cõtinenda est
que quidem maxima ex ꝑte memoria constat id eoq aliqua michi ĩ illu locu
differenda sunt eo tamem puenit ut is cui non refragetur ingeniu acristu¬
dio adutus tantu consequatur ut etiam que cogitarit queq scripserit atq

Expanded text:
otium patitur. neque vero rerum ordinem modo, quod ipsum satis erat, intra se ipsa otium patitur. neque vero rerum ordinem modo, quod ipsum satis erat, intra se ipsa disponit, sed verba etiam copulat totamque ita contexit orationem, ut ei nihil praeter manum desit. nam memoriae quoque plerumque inhaerent fidelius, quae nulla scribendi securitate laxantur. sed ne ad hanc quidem vim cogitandi perveniri potest aut subito aut cito. nam primum facienda multo stilo forma est, quae nos etiam cogitantes sequatur; tum adsumendus usus paulatim, ut pauca primum complectamur animo, quae reddi fideliter possint; mox per incrementa tam modica, ut onerari se labor ille non sentiat, augenda vis et exercitatione multa continenda est, quae quidem maxima ex parte memoria constat. ideoque aliqua mihi in illum locum differenda sunt. eo tandem pervenit, ut is, cui non refragetur ingenium, acri studio adiutus tantum consequatur, ut ei tam quae cogitarit quam quae scripserit atque
Abbreviated transcription (Latin):
citatem recidere ut oĩa que sunt ĩ controueisia non ut quidam uolunt que m
reru nã dicantur et uel longiore potus dieꝵ spacio larabit dicendi necessito
nncho ate. et quesi degustatt ꝑx quod actidit ut nec suo loco quidq ponatit
nec illa que prima sunt seruent suam legem iuuenibus flosculos õiu ptiu ĩ ea
que sunt dicturi congerentibue. quo fit ut timentes ne sequentia ꝑdant priora
confundant.
Noxima stilo cogitatio est que ⁊ ip̃a uires ab hoc accipit et est ĩter scri¬
bendi laborem extemporalemq fortunam media quedam ⁊ nescie
an usue freq̃ntissimi. Nlam scribere non ubiq nec semp possumus. co¬
gitatiomi tp̃ribus ac loco plurimu est hec paucis admou horis magnas
etiam causas cõplectitur hec quotiene intermissus. est somnus ip̃is noc¬
tis tenebris adiuuatur hec inter medios duoꝵ actue aliquid inuenit uacuu

Expanded text:
acitatem recidet, ut omnia quae sunt in controversia, non, ut quidem volunt, quae in acitatem recidet, ut omnia quae sunt in controversia, non, ut quidem volunt, quae in rerum natura, dicantur; et vel longiore potius dierum spatio laxabit dicendi necessitatinchoatae et quasi degustatae. propter quod accidit, ut nec suo loco quidque ponatur, nec illa quae prima sunt servent suam legem, iuvenibus flosculos omnium partium in ea quae sunt dicturi congerentibus; quo fit, ut timentes, ne sequentia perdant, priora confundant. proxima stilo cogitatio est, quae et ipsa vires ab hoc accipit, estque inter scrbendi laborem extemporalemque fortunam media quaedam et nescio an usus frequentissimi. nam scribere non ubique nec semper possumus; cogitationi temporis ac loci plurimum est. haec paucis admodum horis magnas etiam causas complectitur; haec, quotiens intermissus est somnus, ipsis noctis tenebris adiuvatur; haec inter medios rerum actus aliquid invenit vacui nec
Abbreviated transcription (Latin):
cõponat uel etiam alias uenis modo ⁊ utrimq tractet ⁊ quod ĩgladiatorbus ficã
iudemuirs de rectõns. et̾ceatur ut fecisse brutu diximue. ꝓ aulone melius hõc
ꝙͣ rescribere uetenb or̃ombas ut fecit Sexstius contra Ciceionis actioncm ba¬
bitam ꝓ codem cu alieram ꝑtem satis nosce nõ posset ex sola defensione. cicurs
autem si ddoneus eut Iuuenis qũe p̃ceptoi coegerit ĩ declamando ꝙ̃ simillimum
esse uentati et ꝑ totas ire matetas quaꝵ nunc facillima ⁊ maxime fauorabilia
decerpunt. Obstant huc ꝙ secundo loco posui fere tuiba discipuloꝵ ⁊ cõsuetudo
classium. certis diebus audiendaꝵ nõ nichil etiam ꝑsuasio patru numerãtiu
poturs declamationes ꝙͣ existimantim s quod dixi primo ut aibitrot libro. nec
ille se bonus preceptor maĩore nũo ꝙͣ sustineri possit onerabit ⁊ niimam loqͣ¬

Expanded text:
componat, vel etiam alias veras modo et utrinque tractet, et, quod in gladiatoribus fieri componat, vel etiam alias veras modo et utrinque tractet, et, quod in gladiatoribus fieri videmus, decretoriis exerceatur, ut fecisse Brutum diximus pro Milone. melius hoc quam rescribere veteribus orationibus, ut fecit Cestius contra Ciceronis actionem habitam pro eodem, cum alteram partem satis nosse non posset ex sola defensione. citius autem idoneus erit iuvenis, quem praeceptor coegerit in declamando quam simillimum esse veritati et per totas ire materias, quarum nunc facillima et maxime favorabilia decerpunt. obstant huic, quod secundo loco posui, fere turba discipulorum et consuetudo classium certis diebus audiendarum, nonnihil etiam persuasio patrum numerantium potius declamationes quam aestimantium. sed , quod dixi primo, ut arbitror, libro, nec ille se bonus praeceptor maiore numero quam sustinere possit onerabit et inanem loqu
Abbreviated transcription (Latin):
ab his. digressus. sit assucface̾ ne ab illa iniqua prope cõsuerũt umbra uera discri¬
mita iuelut quendam solem reformident quod accidisse ctiam portio latrom qui
primus clar nomime ꝓfessor fuit traditai ut cũ ei sũmam ĩ scholis opinonẽ
obtinenti causa ĩ foro esset oranda impease petient uti sub selia ĩ basilicam tr̃as¬
feientu. ita illi celu nouu fuit ut ois eius eloq̃ntio continea tecto acparietib
udenetu quare iuuenie qui rõne mueniendi eloqñdiq a preceptoribu diligẽt᷑
accepit quod nõ est finiti oꝑis si doce̾ sciant ⁊ uel mexe.citatione quoq modi¬
cum suent consecutus. oratore sibi aliquem quod apud maiores fiea solcbat
diligat qũe sequatu quem mutetur iudiciis inte. sit ꝙͣ pliumis ⁊ sit certaminis
cui destinatu frqña. sc̃ctattr tu causas uel casdem quas agi audient stilo ⁊ ip̃e

Expanded text:
ab his digressus sit, assuescere, ne ab illa, in qua prope consenuerunt, umbra vera discriab his digressus sit, assuescere, ne ab illa, in qua prope consenuerunt, umbra vera discrimina velut quendam solem reformident. quod accidisse etiam M. Porcio Latroni, qui primus clari nominis professor fuit, traditur, ut, cum ei summam in scholis opinionem obtinenti causa in foro esset oranda, impense petierit, uti subsellia in basilicam transferrentur. ita illi caelum novum fuit, ut omnis eius eloquentia contineri tecto ac parietibus videretur. quare iuvenis, qui rationem inveniendi eloquendique a praeceptoribus diligenter acceperit quod non est infiniti operis, si docere sciant et velint, exercitationem quoque modicam fuerit consecutus, oratorem sibi aliquem, quod apud maiores fieri solebat, deligat, quem sequatur, quem imitetur; iudiciis intersit quam plurimis et sit certaminis, cui destinatur, frequens spectator. tum causas vel easdem, quas agi audierit, stilo et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
tem accõmolate ⁊ or̃onibus cõsimles. nõ tantu du adolescit pͥrofectus sunt utilis¬
sime que muentionẽ dispositionem paritei exercent s etiam cu est cõsũmatus aciẽ
in foro clarur aliter eĩ atq enitescit uelut pabulo letiore facundia et assidua cõ¬
tentioni asꝑitate fatigata renouatu quapꝑ historie non nuꝙ̃ ubeitas ĩ aliqua exͥ¬
cendistili ꝑte ponenda ⁊ dialogoꝵ libertate gestiendu ne carmine quidem ludere cõtra¬
tit ex litibus necesse est deteratun fulgor ⁊ diuescat articulus ⁊ ip̃e ille mutro ĩgenii ⁊¬
quotidiana pugna retundatur s ꝙ̃ ad modu forensibue. certaminibus excitatos ⁊ qͣi
militantes resicit ac repaiat hĩc uelut sagina dicendi sic adolescenteu non debent
minium ĩ falsa reꝵ imagine detineri ⁊ ĩ mambus simnlacris usq adeo ut difficilis

Expanded text:
tem accommodatae et orationibus similes, non tantum dum adolescit profectus sunt utilistem accommodatae et orationibus similes, non tantum dum adolescit profectus sunt utilissimae, quia inventionem et dispositionem pariter exercent, sed etiam cum est consummatus ac iam in foro clarus. alitur enim atque enitescit velut pabulo laetiore facundia et adsidua contentionum asperitate fatigata renovatur. quapropter historiae nonnunquam ubertas in aliqua exercendi stili parte ponenda et dialogorum libertate gestiendum. ne carmine quidem ludere contrarit ex litibus, necesse est deteratur fulgor et durescat articulus et ipse ille mucro ingenii cotidiana pugna retundatur. sed quemadmodum forensibus certaminibus exercitatos et quasi militantes reficit ac reparat haec velut sagina dicendi, sic adolescentes non debent nimium in falsa rerum imagine detineri et inanibus simulacris usque adeo, ut difficilis
Abbreviated transcription (Latin):
quoddam atq p̃ceptu. quod de ie idem de iudicio rei quen potest cu loci cõmunes
quo s etiam scriptoes ab oratoribue simus. Nam qui hee recta tantu ⁊ ĩ nullos. flexꝰ
recedentia. cõpositione tractaueut utq ĩ ille pluree. excuisues ẽxcipientibus magis
habundabit eritq in omnee causas gratus. omness eni gn̾alibus questionib con¬
stant. Nam quod mñte: est Coineliue tribunue plebie ꝙ codem legert reus sit an
queramus iuoletu ne maiestas si magr̃atu rogationem suam ꝑpło ip̃e recitarit
Milo clodiu recte ne octidert ueniat ĩ udiciu opoiteat ne insidiatorem ĩteifici e¬
uel ꝓuiciosu reipu. ciuem etiam si nõ insidietui. Catos marciam honeste ne tradide¬
rit hoitensis an cõueniat neres talis bono uiro de ꝑsonie. iudicatur. s de rebus cõ¬
tenditur. declamationee. uõ quales ĩ scholis rhetoꝵ dicuntur. si m̃o sunt ad uerta¬

Expanded text:
quoddam atque praeceptum, quod de re idem de iudicio rei quaeri potest. tum loci communes, quoddam atque praeceptum, quod de re idem de iudicio rei quaeri potest. tum loci communes, quos etiam scriptos ab oratoribus scimus. nam qui haec recta tantum et in nullos flexus recedentia copiose tractaverit, utique in illis plures excursus recipientibus magis abundabit eritque in omnes causas paratus. omnes enim generalibus quaestionibus constant. nam quid interest, Cornelius tribunus plebis quod codicem legerit, reus sit, an quaeramus, violeturne maiestas, si magistratus rogationem suam populo ipse recitaverit; Milo Clodium rectene occiderit, veniat in iudicium, an, oporteatne insidiatorem interfici vel perniciosum rei publicae civem, etiamsi non insidietur; Cato Marciam honestene tradiderit Hortensio, an, conveniatne res talis bono viro? de personis iudicatur, sed de rebus contenditur. declamationes vero, quales in scholis rhetorum dicuntur, si modo sunt ad verita
Abbreviated transcription (Latin):
trospicimu ⁊ ꝙͣtu initutis habeant uel hoc ip̃o cognoscimus quod unitari non
possumueo nec alicna tantu tr̃asfeue .s etiam nr̃a pluribus moĩe tractare ꝓde¬
rit ut ex industria sũmamu sententias quasdam easꝙͣ uersemu ꝙͣ nũosissi¬
me uelut cadem cera alia aliiq forme duci solent. plirimu aute parare facul¬
tatis cxistimo ⁊ simplicissima quidem quaq m̃a. Nam illa multiplici psonaru
se undiq rebus ex quibus aliquem apphendas offerentibueo. illud uirtutu in¬
diciu est fundere que nã cõtracta sunt auge̾ ꝑua uarietatem similibus uolu¬
ptatem expositis dare ⁊ bñ dicc̾ multa de paucis. m hoc optime facient ĩ funte q̃one ⁊
quas uocari thesis diximu. quibus Cictio iam princeps. in repu. ex̾ceri solebat.
hic consime est destructio ⁊ cõfimatio sentenciaꝵ. Nam cu sit sententia decretum

Expanded text:
trospicimus et, quantum virtutis habeant, vel hoc ipso cognoscimus, quod imitari non trospicimus et, quantum virtutis habeant, vel hoc ipso cognoscimus, quod imitari non possumus. nec aliena tantum transferre sed etiam nostra pluribus modis tractare proderit, ut ex industria sumamus sententias quasdam easque versemus quam numerosissime, velut eadem cera aliae aliaeque formae duci solent. plurimum autem parari facultatis existimo ex simplicissima quaque materia. nam illa multiplici personaruse undique rebus, ex quibus aliquam apprehendas, offerentibus. illud virtutis indicium est fundere quae natura contracta sunt, augere parva, varietatem similibus, voluptatem expositis dare et bene dicere multa de paucis. in hoc optime facient infinitae quaestiones, quas vocari θέσεις diximus, quibus Cicero iam princeps in re publica exerceri solebat. his confinis est destructio et confirmatio sententiarum. nam cum sit sententia decretum
Abbreviated transcription (Latin):
sit nisi forte histrionu multa ciica uoces casdem uauare põt gestu orandi mi¬
nor uis ut dicatur aliquid post quod ĩ cadem m̃a nichil dicendu sit. s esto neq
meliues quod muentinue esse neq par est certe ꝓximus. locus.. an uõ ip̃i nobis¬
ac sepiues de cadcm re dicimus ⁊ quidem cõtima nonnũꝙ sentias niłi forte ad¬
sumue. cũ aliis non possumue. Nam si uno gn̾e bñ dice̾ fas erat extimari pre¬
clusam nobit a prioribus uiam. nunc uere ĩnũabiles sunt mõi płimeq eodem
uie ducunt sua breuitate gratia sua copia alia translatis uitus. alia ꝓpriis
hoc or̃o recta illud figura declinata cõmendat. ipsa deniq utilissima est exer¬
citationi difficultae. quid quod autores maximi sic diligentius. cognoscũtur. nõ
eni scripta lectione secura transcutimus s tractamus. singula ⁊ necessario in¬

Expanded text:
sit. nisi forte histrionum multa circa voces easdem variare gestus potest, orandi misit. nisi forte histrionum multa circa voces easdem variare gestus potest, orandi minor vis, ut dicatur aliquid, post quod in eadem materia nihil dicendum sit. sed esto neque melius quod invenimus esse neque par: est certe ac saepius de eadem re dicimus, et quidem continuas nonnunquam sententias? Nisi forte sumus, cum aliis non possumus. nam si uno genere bene diceretur, fas erat existimari praeclusam nobis a prioribus viam; nunc vero innumerabiles sunt modi plurimaeque eodem viae ducunt. sua brevitati gratia, sua copiae, alia translatis virtus alia propriis, hoc oratio recta illud figura declinata commendat. ipsa denique utilissima est exercitationi difficultas. quid , quod auctores maximi sic diligentius cognoscuntur? non enim scripta lectione secura transcurrimus, sed tractamus singula et necessario in
Abbreviated transcription (Latin):
sita ⁊ quedam est qr plerunq a grecie romana dissentiunt s ⁊ illa ex latinis
conuessio multu ⁊ ip̃a cõtulerit ac de carminib quidem neminem credo du¬
bitare quo solo gnͣe exercitationis dicitu usus esse sulpicius. Nam ⁊ sublimiᷤᷤ
sprtus attollcie oronem pot ⁊ ueiba poctica. libertate audacior ⁊ nõ p̾sumunt
proprie candem dicendi facultatem. s ⁊ ip̃is sententiis adice̾ licet oratorioꝵ
sim esse ĩ te. pretationẽ tm̃ uolo. s cuca eosdem sensus ceitamen atq emula¬
tionem ideoq ab illis dissentio qui ueteres orones. latinas uetant quia opti¬
mis occupatie quicquid aliter dixermue necesse sit esse dete:ius. Nam neq
semp est desꝑandu aliquid illis que dicta sunt melius. posse repiri neq adeo
icuinam ac pauꝑem nã eloq̃ntiam facit ut una de re bene dici nisi semel nõ pos¬

Expanded text:
sitas quaedam est, quia plerumque a Graecis Romana dissentiunt. sed et illa ex Latinis sitas quaedam est, quia plerumque a Graecis Romana dissentiunt. sed et illa ex Latinis conversio multum et ipsa contulerit. ac de carminibus quidem neminem credo dubitare, quo solo genere exercitationis dicitur usus esse Sulpicius. nam et sublimis spiritus attollere orationem potest, et verba poetica libertate audaciora non praesumunt eadem proprie dicendi facultatem. sed et ipsis sententiis adiicere licet oratorium sim esse interpretationem tantum volo, sed circa eosdem sensus certamen atque aemulationem. ideoque ab illis dissentio, qui vertere orationes Latinas vetant, quia optimis occupatis, quidquid aliter dixerimus, necesse sit esse deterius. nam neque semper est desperandum, aliquid illis, quae dicta sunt, melius posse reperiri; neque adeo ieiunam ac pauperem natura eloquentiam fecit, ut una de re bene dici nisi semel non pos
Abbreviated transcription (Latin):
aut secunda aut deicepe tractanda sint. Nam id factu est
e.icm primo libro quo pue:oꝵ. ⁊ sccundo quo iam robustoꝵ studiis.
orlinem dedimus i de quo nũc agitur unde copia ac facillitas. marie
ueniat ne.tere greca in latinu ueteree. nri oratores optimu iudicabãt¬
id se.L. Crassus ĩ illis ciceromes de oratore libria. f citasse id sictro ⁊ dici¬
sua ipse ꝑsona freq̃ntissime precipit quin etiam libros platonis atq xeno phon¬
tis edidit hoc gnͣe translatos id messale placuit multe que sunt ab eo scripte
ad hunc modu or̃ones adeo ut etiam cu illa hypidis prohrne difficillima ⁊¬
romanis subtilitate contenderet ⁊ manfesta est execitationis huiusce ratio ⁊
slam ꝙ rerum copia greci antores habundant ⁊ plurimu artis ĩ eloq̃ntiam ĩ tu¬
leunt ⁊ hos transfe:entibus uerbis uti optimis licet oĩbus eni utimꝰ nr̃is
figura uõ quibue. maxime o:natur or̃o multas ac uarias excogitandi ⁊ neces¬

Expanded text:
aut secunda aut deinceps tractanda sint nam id factum est etiam primo libro, quo puerorum, et secundo, quo iam robustorum studiis ordinem dedimus sed de quo nunc agitur, unde copia ac facilitas maxime veniat. vertere Graeca in Latinum veteres nostri oratores optimum iudicabantid se L. Crassus in illis Ciceronis de Oratore libris dicit factitasse. id Cicero sua ipse persona frequentissime praecipit, quin etiam libros Platonis atque Xenophontis edidit hoc genere translatos. id Messalae placuit, multaeque sunt ab eo scriptae ad hunc modum orationes, adeo ut etiam cum illa Hyperidis pro Phryne difficillima Romanis subtilitate contenderet. et manifesta est exercitationis huiusce ratio. nam et rerum copia Graeci auctores abundant et plurimum artis in eloquentiam intulerunt, et hos transferentibus verbis uti optimis licet, omnibus enim utimur nostris. figuras vero, quibus maxime ornatur oratio, multas ac varias excogitandi etiam neces
Abbreviated transcription (Latin):
est. Nancu ĩ ꝓpositione ac refutatione. causa consistat que nostri ꝑtis sunt scripta
esse possunt que etia respõsuũ aduersariu certu est. ¶ Est ein aliqñ certũ pari cu¬
ra refelluntur ad alia unu paratu afferre possumueo s causam benc nouerimus alte¬
rum ibi sũmere ut dicentẽ adu̾sariu diligenter audiamus. licet tamen precogitare.
plura ⁊ aiui ad om̃e. causas cõponẽ. idq est tutiua stilo quo facilius. et õmittitur cogi¬
tatio ⁊ tranffertur. s suic ĩ respondendo fuerit subito dicendu siue que alia ita erege¬
rit ratio non que pressu se ac dep̾ssu credat orator cui ⁊ disciplina ⁊ studiu excita

Expanded text:
est. nam cum in propositione ac refutatione causa consistat, quae nostrae partis sunt scripta est. nam cum in propositione ac refutatione causa consistat, quae nostrae partis sunt scripta esse possunt, quae etiam responsurum adversarium certum est est enim aliquando certum pari cura refelluntur. ad alia unum paratum adferre possumus, ut causam bene noverimus, alterum ibi sumere, ut dicentem adversarium diligenter audiamus. licet tamen praecogitare plura et animum ad omnes casus componere, idque est tutius stilo, quo facilius et omittitur cogitatio et transfertur. sed sive in respondendo fuerit subito dicendum, sive quae alia ita exegerit ratio, non oppressum se ac deprehensum credet orator, cui disci
Abbreviated transcription (Latin):
suffecturu se sciat. dicet scripta ꝙͣ res patictur płima. ⁊ ut demosthenes ait s cont̃ get
sculpta. s hoc aut pͥme actiones aut que ĩ publicis. iudiciis post ĩteriectes dies dant̾mn
pmifint. aut cũ ꝓtinus respondẽdu est oĩa parari nõ pñt adeo ut paulom nus preti puis
ctiam noceat scripsisse si alia ex diuerso ꝙͣ opinati fuerint occurrerint ĩuti c̃ recedũt
a preparatis. et nota actione respiciunt requiruntq mr̃i aliqd ex ilbs ĩterualli atq
ex cempore dicendie. inseri possit. si fiat nõ coheret nec cõmiẜis mõ ut ĩ ope malc um¬
cto hiantibue s ip̃a coloris ĩequalitate detegitur ita nec liber est ineptus nec cura
conterta ⁊ utrũq alterioptat. Illa cĩ que scripta sunt retinent aui non sequũtur que
dicenda sunt ex tempore ataq ĩ his actionibus omm ut agricole dicunt pede standũ

Expanded text:
suffecturum se sciat. dicet scripta quam res patietur plurima et, ut Demosthenes ait, si continget, et suffecturum se sciat. dicet scripta quam res patietur plurima et, ut Demosthenes ait, si continget, et sculpta. sed hoc aut primae actiones aut quae in publicis iudiciis post interiectos dies dantur permiserint; at cum protinus respondendum est, omnia parari non possunt, adeo ut paulo minus promptis etiam noceat scripsisse, si alia ex diverso, quam opinati fuerint, ocem'rerint. inviti enim recedunt a praeparatis et tota actione respiciunt requiruntque, num aliquid ex illis intervelli atque ex tempore dicendis inseri possit; quod si fiat, non cohaeret nec commissuris modo, ut in opere male iuncto, hiantibus sed ipsa coloris inaequalitate detegitur. ita nec liber est impetus nec cura contexta, et utrumque alteri obstat; illa enim quae scripta sunt reticent animum, non sequuntur. itaque in his actionibus omni, ut agricolae dicunt, pede standum
Abbreviated transcription (Latin):
dicis s ad stomacu litigatoris freqñter ctiam spẽs libertatis deduce̾ ad temeritatem
soler non causie modo s ip̃is quoq qui dixerunt piculosam. noc immcrito ꝑicles sole¬
bat optare nec qd̾ sibi uerbu in mentem ueniret quo populue offendẽtuir. s quod ille
de populo id ego de oĩbus sentio qui tantundem possunt nocẽ. Nanq fortia dũ dñtur
uidebantur. stulta cu leserunt uocabuntur ¶ Nunc quia uariu fere ꝓpositu agentia
fuit et quorundam cura tarditatis quorunda facilitatis temeritatis crimine labora¬
uit quem credam fore ĩ hoc oratorie mõu trade̾ nõ alienu udeatur. affert ad dictndũ
cure semp ꝙͣtu płimu poterit. nec eĩ solum negligenti s mali et ĩ suscepta cansa ꝑfidi ac
proditorie est peiue. agere ꝙ̃ possit. ĩoq ne : uscipicnde ꝙ cause sit plures ꝙͣ quibuᷤ

Expanded text:
dicis sed ad stomachum litigatoris. frequenter etiam species libertatis deducere ad temeritatem dicis sed ad stomachum litigatoris. frequenter etiam species libertatis deducere ad temeritatem solet non causis modo, sed ipsis quoque, qui dixerunt, periculosam. Nec immerito Pericles solebat optare, ne quod sibi verbum in mentem veniret, quo populus offenderetur. sed quod ille de populo, id ego de omnibus sentio, qui tantundem possunt nocere. nam quae fortia dum dicuntur videbantur, stulta cum laeserunt vocantur. nunc , quia varium fere propositum agentium fuit, et quorundam cura tarditatis, quorundam facilitas temeritatis crimine laboravit, quem credam fore in hoc oratoris modunn, tradere non alienum videtur. adferet ad dicendum curae semper quantum plurimum poterit causae plures quam quibus
Abbreviated transcription (Latin):
animi quo maledictus a malcficio non distat nisi occasione turpis uoluptatis. ⁊ ĩhuma¬
na ⁊ nulli audientu bona gata a litigatoribus quidem freqũter exigitir. qui ultionem
malunt ꝙͣ defensionem. s nec alia multa ad arbitriu eoꝵ faciendu est. hoc quidera qui ᷤ
hõium liberi modo sanguinis substineat petulane. esse ad arbitriu alteriu. atqui et̃
ĩ aduocatos. ptis aduerse libenter nonnulli ĩuehuntur quod nisi forte meruerũt er
ĩhumanu est respectu ediu officioꝵ ⁊ tum ip̃i quidicit inutile. Nam idem uris respõ¬
surie. datur. tu cause contrariu qui plane ad uersara funt ⁊ iimici ꝙͣtulũcanq his
uirui est cõtumelia augetur. suꝑ oĩe ꝑit ille que płimu oratori autoritatiẽ. ⁊ fizei of¬
fert modestia si a uiro bono ĩ tabulam latratoremq conuertitur. compositus non ad aĩn iu¬

Expanded text:
animi, quod maledicus a malefico non distat nisi occasione. turpis voluptas et inhumaanimi, quod maledicus a malefico non distat nisi occasione. turpis voluptas et inhumana et nulli audientium bona gratia a litigatoribus quidem frequenter exigitur, qui ultionem malunt quam defensionem. sed neque alia multa ad arbitrium eorum facienda sunt. hoc quidem quis hominum liberi modo sanguinis sustineat petulans esse ad alterius arbitrium? atqui etiam in advocatos partis adversae libenter nonnulli invehuntur; quod, niinhumanum est respectu communium officiorum, et cum ipsi qui dicit inutile nam idem iuris responsuris datur, tum causae contrarium, cui plane adversarii fiunt et inimici, et quantulumcunque eis uirium est, contumelia augetur. super omnia perit illa, quae plurimum oratori et auctoritatis et fidei adfert, modestia, si a viro bono in rabulam latratoremque convertitur, compositus non ad animum iu
Abbreviated transcription (Latin):
ralis materia. Nam ⁊ suscipiendi rõ iustissima est offm̃ et optandu etĩa ut amici ꝙͣ
minimas lites habcant et habunde dixit bene qui rei satisfecit.⁊ quidam etia si for¬
te suscepunt negotia paulu ad dicendu teniuora extriuseca adductis ea rebus circũ¬
liniunt. ac si defecerunt alia cu uitiis ĩplicent uacua causaꝵ si contingit ueris si mi¬
nue. fictis mo sit m̃a ingenua mereaturq clamorem du dicitur qd ego adeo longe pu¬
to ab oratore ꝑfecto ⁊ ut eui ne uera quidem obiectuꝵ isi id causa erigit credam. ea ẽ
eni prorsuss canina ut ait apiue Eloqñtia cognitura male dicendi subire qd̾ facienti¬
bue. etiam male audiendi presumẽda patientia est. Nam et ĩ ipsos fit impetu freqñter
qui egerunt. et certe petulantiam patroni litigator luit. s hec minora sunt ip̃o illo uitio:

Expanded text:
ralis materia. nam et suscipiendi ratio iustissima est officium, et optandum etiam ut amici quam ralis materia. nam et suscipiendi ratio iustissima est officium, et optandum etiam ut amici quam minimas lites habeant; et abunde dixit bene, quisquis rei satisfecit. at quidam, etiamsi forte susceperunt negotia paulo ad dicendum tenuiora, extrinsecus adductis ea rebus circumlinunt ac, si defecerint alia, conviciis implent vacua causarum, si contingit, veris, si minus, fictis, modo sit materia ingenii mereaturque clamorem dum dicitur. quod ego adeo longe puto ab oratore perfecto, ut eum ne vera quidem obiecturum, nisi id causa exigit, credam. ea est enim prorsus canina, ut ait Appius, eloquentia, cognituram male dicendi subire; quod facientibus etiam male audiendi praesumenda patientia est. nam et in ipsos fit impetus frequenter, qui egerunt, et certe petulantiam patron litigator luit. sed haec minora sunt ipso illo vitio
Abbreviated transcription (Latin):
ris Idq .M. anthonius p̃cipit quo plue dicentibus fidei minusq suspecte aduocato¬
ru ĩsicłie forent s illa dissimulari que tũc erat potuit nondu ẽĩ taatu dicendi lumen
accesserat ut etiam ꝑ obstantia erumꝑet quare artes quidem ⁊ cõsilia lateant ⁊ quicꝗd
si dep̃henditur perit. ¶ Hactenus eloqñtia secretu ht̃ uerboꝵ quide delectus graui
m̃o sunt ꝙ apparent aut si unu est e duobue. eligendu causa potuie. laudetur ꝙ̃ parro¬
nu. finem tamen hunc prestabit orator ut uideatur optimam causam optime egisse.
illud certu erit nemine peire agere ꝙͣ qui displicente causa placet. necesse eit ẽĩ exͣ
causam sit quod placet. nec illo fastidio laborabit orator nõ agendi causas minores tãꝙͣ
infra eu sint aut detractura sit usta eu causa aut detracta sit opinioni minus libe¬

Expanded text:
ris, idque M. Antonius praecipit, quo plus dicentibus fidei minusque suspectae advocatoris, idque M. Antonius praecipit, quo plus dicentibus fidei minusque suspectae advocatorum insidiae forent. sed illa dissimulari, quae tum erat, potuit; nondum enim tantum dicendi lumen accesserat, ut etiam per obstantia erumperet. quare artes quidem et consilia lateant et quidquid, si deprehenditur, perit. hactenus eloquentia secretum habet. verborum quidem delectus, gravitendenda non sunt quod apparent; aut si unum sit ex duobus eligendum, causa potius laudetur quam patronus. finem tamen hunc praestabit orator, ut videatur optimam causam optime egisse. illud certum erit neminem peius agere quam qui displicente causa placet; necesse est enim extra causam sit quod placet. nec illo fastidio laborabit orator non agendi causas minores, tanquam infra eum sint aut detractura sit opinioni minus libe
Abbreviated transcription (Latin):
plana et amena ducendus est s adeundi plerimq asperi colles expugnande cuntateᷤ
quelib precisie. imposite rupibus aut opui molle difficiles ita or̃o gaudebit quidem
octasione letiue decurrendi et equa congresso campo totas iuree populariter ex¬
plicobit at si uiris anfractus aut eruende ueritatie latebras adire cogeret nõ obe¬
quitabit nec illis iubrantibus concitatisq sentenciis uelut missilibus. utetur s
opibueas adminiculis et insidiis ⁊ octultie. artibue rem ageret que oĩa nõ dũ non¬
fiunt laudant᷑: s cũ facta sunt. Unde etia cupidissimus opinionis plus fructus uẽit
Nlam cu ila dicendli uitiosa iactatio inter plausores suos detonut resurgit uere ⁊¬
uirtutis fortior fama ñ udices a quo sint moti dissimulant ⁊ doctis crelitut nec est
or̃onis uera lauss nisi cũ finita est ueterib qͣuide etia dissimulare eloqñtia fuit mo¬

Expanded text:
plana et amoena ducendus est, sed adeundi plerumque asperi colles, expugnandae civitates plana et amoena ducendus est, sed adeundi plerumque asperi colles, expugnandae civitates quamlibet praecisis impositae rupibus aut operum mole difficiles, ita oratio gaudebit quidem occasione laetius decurrendi et aequo congressa campo totas vires populariter explicabit; at si iuris anfractus aut eruendae veritatis latebras adire cogetur, non obequitabit nec illis vibrantibus concitatisque sententiis velut missilibus utetur, sed operibus et cuniculis et insidiis et occultis artibus rem geret. quae omnia non dum fiunt laudantur, sed cum facta sunt; unde etiam cupidissimis opinionis plus fructus venit. nam cum illa dicendi vitiosa iactatio inter plausores suos detonuit, resurgit vervirtutis fortior fama, nec iudices a quo sint moti, dissimulant, et doctis creditur, nec est orationis vera laus nisi cum finita est. veteribus quidem etiam dissimulare eloquentiam fuit mo
Abbreviated transcription (Latin):
nõ tm̃ illud qd est artificiale ꝓbatioms genus colligi possit s qui inctuendi testes quo
sint refellendi. Nam płimu refert inuidia reus an odio an contẽptu laboret quoꝵ
fere pare prima supiores proxima pars tercia humiliores premit sic causam per¬
scrutatur. prepositis an oculie õibus que ꝓsint noceant ue terciam deinde psonã
iduat indicie. fingat quia apud se agi causam ⁊ quod ip̃m mouisset de cadem re
ꝓmintiatuꝵ id potentissimu apud queq ageturͤ existimet. et sic eum raro fallet.
euentur. aut culpa iudicis.
De sunt ĩagendo ẜuanda toto fere ope erecuti sumus. pauca tamen
propria huius loci quȩ nõ tam dicendi arte ꝙͣ officii ⁊ agendieo cõtuĩẽt
attingam ante oĩa ncͦq plerisq accidit ab utilitate c̃u cause pñtis cu¬
pido laudis abducat. Nam ut gerentibus bella nõ semꝑ exercitus per

Expanded text:
non tantum illud, quod est artificiale probationis genus, colligi possit, sed qui metuendi testes, quomodo non tantum illud, quod est artificiale probationis genus, colligi possit, sed qui metuendi testes, quomodo sint refellendi. nam plurimum refert, invidia reus an odio an contemptu laboret, quorum fere pars prima superiores, proxima pares, tertia humiliores premit. sic causam perscrutatus, propositis ante oculos omnibus quae prosint noceantve, tertiam deinceps personam induat iudicis, fingatque apud se agi causam, et, quod ipsum movisset de eadem re pronuntiaturum, id potentissimum, apud quemcunque agetur, existimet. sic eum raro fallet eventus, aut culpa iudicis erit. quae sint in agendo servanda, toto fere opere exsecuti sumus; pauca tamen propria huius loci, quae non tam dicendi arte quam officiis agentis continentur, attingam. ante omnia ne, quod plerisque accidit, ab utilitate eum causae praesentis cupido laudis abducat. nam ut gerentibus bella non semper exercitus per
Abbreviated transcription (Latin):
tor oĩa testem ꝑopulu paratissimas cõsignationes ip̃m deniq aduersariui quedam non
negatiru ideoq opus est intueri omne litis instrumc̃tũ qd̾ uidere nõ est satire. plegẽdũ
erit. Nam freq̃ntissime aut non sunt oĩo que promittebantur aut minus cõtinent aut c¬
cũ aliquo alio nocituro pmixta sunt aut nimia sunt ꝯfidem ip̃o detractura ꝙ nõ hñt mo¬
dum deuiq linu ruptum aut turbata cera aut sine agnitore signa frequenter ĩuemes
que nisi dõm̃o excusferir in foro inopinata decipient. plusq nocebunt destituta ꝙ̃
non p romissa nocuissent. Multa etiam que litigator nichil ad cansam ꝑtinẽ tradidãt
patronus seruet m̃o ꝑ om̃e quos tradidimue argum̃ctoꝵ locos eat quos circũspe
ctare ĩ agendo ⁊ attemptare singulo⁊ ininime conueuit pp quas diximus cãs ita in

Expanded text:
tor omnia, testem populum, paratissimas consignationes, ipsum denique adversarium quaedam non tor omnia, testem populum, paratissimas consignationes, ipsum denique adversarium quaedam non negaturum. ideoque opus est intueri omne litis instrumentum; quod videre non est satis, perlegendum erit. nam frequentissime aut non sunt omnino, quae promittebantur, aut minus continent aut cum alio aliquo nocituro permixta sunt aut nimia sunt et fidem hoc ipso detractura quod non habent modum. denique linum ruptum aut turbatam ceram aut sine agnitore signa frequenter invenies; quae, nisi domi excusseris, in foro inopinata decipient, plusque nocebunt destituta quam non promissa nocuissent. multa etiam, quae litigator nihil ad causam pertinere crediderit, patronus eruet, modo per omnes, quos tradidimus, ctare in agendo et attentare singulos minime convenit, propter quas diximus causas, ita in
Abbreviated transcription (Latin):
hebẽ momeatu udebantur nec tanta sit acturo memorie fiducia ut subscribẽ audita
quia effugẽ aliqua prima expositione potuerunt p̃sertim hoĩem quod sepe euenit ĩpitu¬
etiam s ut sciamue an eadẽ dicat. plurimi cĩ mentiuntur ⁊ tanꝙ̃ nõ doceant causam
s agant nõ ut cũ patrono s ut cũ uidice loquantur quapp nunꝙͣ satis credendu est
s agitandus õibus modie ⁊ turbandue. ⁊ cuocandue. Nam ut medicis nõ apparentia
m̃o uitia curanda sunt s etiam muenenda que latent sepe ip̃i⁊ ea accusandi sunt oc¬
culentibus ita aduocatus plura ꝙͣ ostenduntut aspiciat. Nam cũ satis ĩ audiendo patiẽtie
dus̃ ꝙͣ infestissime ac p̃mendus nondu oĩa querumus aliqn ad ueru ubi ininime erpecta¬
uimueo puenimus. ĩ sũma optimue est ĩ discendo patronus incredulue.. ꝓmittit eĩ litiga¬

Expanded text:
habere momentum videbantur. nec tanta sit acturo memoriae fiducia, ut subscribere audita habere momentum videbantur. nec tanta sit acturo memoriae fiducia, ut subscribere audita quia effugere aliqua prima expositione potuerunt, praesertim hominem quod saepe evenit impeetiam ut scised agant, non ut cum patrono sed ut cum iudice loquuntur. quapropter nunquam satis credendum est, sed agitandus omnibus modis et turbandus et evocandus. nam ut medicis non apparentia modo vitia curanda sunt sed etiam invenienda quae latent, saepe ipsis ea, qui sanandi sunt, occulentibus, ita advocatus plura quam ostenduntur aspiciat. nam cum satis in audiendo patientiae dus quam infestissime ac premendus. nam dum omnia quaerimus, aliquando ad verum, ubi minime exspectavimus, pervenimus. in summa optimus est in discendo patronus incredulus. promittit enim litiga