comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erit eleuatus. Qđ de rege inimico isrł intelli¬
gitur. Indurauit dñs sp̃m eius. & de babyloni¬
⁊te dñs ds̃. ⁊ seruos suos uocabit nomine a¬
I lio. In quo qͥbenedictus ẽ suꝑ t̾ram benedi¬
⁊ cet᷑ in dño am̃: ⁊ qui uirat in t̾ra. iurabit

Expanded text:
erit elevatus; quod de rege inimico Israel scrierit elevatus; quod de rege inimico Israel scribitur: Induravit Dominus spiritum ejus . Et de Babylonite Dominus Deus, et servos suos vocabit nomine alio, in quo qui benedictus est super terram, benedicetur in
Abbreviated transcription (Latin):
letificat cor hominis: ita ut bibentes pos¬
sint dicere dedisti lȩticiã in corde meo.
entes impleuit bonis: qͥ prius cybũ dñi ñ
habebant. Et diuites dimisit in anes. qͥ dati
respuer̃. De quib ⁊in alio loco psalmasta
dicantat. Duntes eguerunt ⁊ esurierunt.
q seruientes xp̃o ⁊ credentes ei lȩtati fue¬
rint: ⁊laudauerint dm̃ p̃exultatione cordiᷤ
& gaudio: tunc illi confundent᷑. uidente ᷤᷤ
in suũ locũ alios successisse. ⁊ clamabunt p̃
dolore cordis. implentes illud qđ scriptũ ẽ.
Ibierit fletus. ⁊ stridor dentiũ. Quando
steterint agni gentiũ atq ustoꝵ ad dexte¬
rã. ⁊ hȩdi uidȩoꝵ atq impioꝵ asinistris.
aliis recipientib ȩt̃̾ia p̃mia : aliis sempit̃¬
dis. intelligenda in conscientia peccatorũ: iuix¬
ta illud qd scriptũ. ẽ. Cognoscent errantes
sp̃u intelligentiã: ⁊ cor contritũ ⁊ humilia¬
tũ ds̃ ñ despiciet. Conterit᷑ sp̃c: quando fu¬

Expanded text:
laetificat cor hominis , ita ut bibentes poslaetificat cor hominis , ita ut bibentes possint dicere: Dedisti laetitiam in corde meo .entes implevit bonis , qui prius cibum Domini non habebant: et divites dimisit inanes, qui dati respuerunt. De quibus et in alio loco Psalmista decantat: Divites eguerunt, et esurierunt ,que servientes Christo, et credentes ei laetati fuerint, et laudaverint Deum prae exsultatione cordis et gaudio: tunc illi confundentur, videntes in suum locum alios successisse; et clamabunt prae dolore cordis, implentes illud quod scriptum est: Ibi erit fletus et stridor dentium : quando steterint agni gentium atque justorum ad dexteram, et haedi Judaeorum atque impiorum a sinistris: aliis recipientibus aeterna praemia, aliis aeterore cordis intelligenda in conscientia 786 peccatorum, juxta illud quod scriptum est: Cognoscent errantes spiritu intelligentiam . Et: Cor contritum et humiliatum Deus non despicies . Conteritur spiritus quando fu
Abbreviated transcription (Latin):
est uoluntas: de qua ⁊ ip̃se dñs loquebat᷑.
Inueni dauid filiũ iesse uirũ iuxta cor
meũ: qui faciet om̃s uoluntates meas.
Unde ⁊ sc̃s p̃catur ⁊ dic̃. Doce me ut fa¬
ciam uoluntatẽ tuã : quia ds̃ m̃s estu.
Omĩa enĩ licent: sed ñ om̃ĩa expediunt.
Et de uirginib narrat apłs se dñi ñ habe
p̃ceptũ : uult tam̃ nos eẽ. sic̃ se ipsũ. Ex
quo ostendit nequaquã indulgentiam
magistri sectandã ẽẽ. sed uoluntatẽ: &
ea nos debere eligere quȩ expediunt. ñ
quȩ licent. Ut illud ẽ. de digamia. Uolo
adolescentulas nubere. filios ꝓcreare. ma¬
tres familias eẽ. Ponitq causasꝰ cur ista con-¬
cedat. Iam enĩ quȩdã abier̃ retro post
satanan. Ergo non ẽ. uoluntas pura sedi
matromonii: quȩ fornicationis cõparati¬
one uilescit. Propt̃ hoc hȩc dic̃ dñs ds̃.
Ecce serui mei comedent: ⁊ uos esurietis.¬
⁊ Ecce serui mei bibent: uos aut̃ sitietis.¬

Expanded text:
e qua et ipse Dominus loquebatur: Inveni David filium Jesse, virum juxta cor meum, qui faciat omnes voluntates meas . Unde et sanctus precatur et dicit: Doce me ut faciam voluntatem tuam, quia Deus meus es tu . Omnia enim licent, sed non omnia expediunt. Et de virginibus narrat Apostolus se Domini non habere praeceptum, vult tamen nos esse sicut seipsum . Ex quo ostendit nequaquam indulgentiam magistri sectandam esse, sed voluntatem ; et ea nos debere eligere quae expediunt, non quae licent, ut illud est de digamia, Volo adolescentulas nubere, filios procreare, matresfamilias esse . Ponitque causas, cur ista concedat: Jam enim quaedam abierunt retro post Satanam. Ergo non est voluntas pura secundi matrimonii, quae fornicationis comparatione vilescit. Propter hoc haec dicit Dominus Deus: Ecce servi mei comedent, et vos esurietis. Ecce servi mei bibent, et
Abbreviated transcription (Latin):
aureos uitulos posuit. ⁊ exꝑbrauit dõ suꝑ
p̃ceptis suis. dum eius neglegit cerimoniaᷤ.
⁊ cultũ dĩ demonib tribuit. Quorũ oꝑa
reddenda sunt in sinii eoꝵ. Om̃isq hereticꝰ
contẽnens ecclesiasticã simplicitatẽ. sacri¬
ficat in montib: ⁊ exꝑbrat dõ dũ eiꝰ p̃cep¬
ta contemnt. Haec dicit dñs. Quomͦ si
inueniat᷑ granũ in botro ⁊ dicatur ne dis-¬

Expanded text:
aureos vitulos posuit. Et exprobravit Deo super aureos vitulos posuit. Et exprobravit Deo super praeceptis suis, dum ejus neglexit caeremonias, et cultum Dei daemonibus tribuit: quorum opera reddenda sunt in sinu eorum . Omnisque haereticus contemnens Ecclesiasticam simplicitatem, sacrificat in montibus, et exprobrat Deo, dum ejus praecepta contemnit. Haec dicit Dominus: Quomodo si inveniatur granum in botro
Abbreviated transcription (Latin):
tutũ eius similes ẽẽ. meruer̃: requies¬
cunt in sinu eius. Neq enĩ nc̃ patres.
quoꝵ nc̃ iniquitates nob ⁊ peccata red¬
dunt᷑. eos debemꝰ acciꝑe de quoꝵ semi¬
ne nr̃a nata st̃ corꝑa : alioqͥn & ipse
inoyses qui dixerat. peccata patrũ fili¬
is ẽẽ. reddenda. in terciã ⁊ quartã ge¬
nerationẽ. his qui oder̃ dñi. in terp̃tat᷑
sententiã suã dicens. Non morientur
filii ꝓpt̃ peccata patrũ: sed unꝰqͥsq
in suo peccato moriet᷑. Candẽ ierechi¬
el approbante sententiã. qđ nequaqͣm
dicatur illa parabola patres uuã acer¬
bã comeder̃. ⁊dentes filiorũ obstu¬
puer̃: sed eius tantũ dentes obstupes¬
cere qui comederit. ⁊ perire animam
peccatricẽ. nec ext̃na luere peccata.
Ex quo intelligimꝰ uł in bonã partẽ.
uł incontrariã eos accipiendos patres:
quib unꝰquisq apponit̾ cũ de hac uita
excesserit. Sa crificauit aut̃ suꝑ monteᷤᷤ
⁊ colles isył: quando in bethel ⁊ dan

Expanded text:
similes esse meruerunt, requiescunt in sinu ejus. Neque enim patres, quorum nunc iniquitates nobis et peccata redduntur, eos debemus accipere, de quorum semine nostra nata sunt corpora. Alioquin et ipse Moyses qui dixerat, peccata patrum filiis esse reddenda in tertiam et quartam generationem, his qui oderunt Deum , interpretatur sententiam suam, dicens: Non morientur filii propter peccata patrum: sed unusquisque in suo peccato morietur . Eamdem Ezechiele approbante sententiam, quod nequaquam dicatur illa parabola: Patres uvam acerbam comederunt, et dentes filiorum obstupuerunt , sed ejus tantum dentes obstupescere, qui comederit: et perire animam peccatricem, nec externa luere peccata. Ex quo intelligimus, vel in bonam partem, vel in contrariam, eos accipiendos patres, quibus unusquisque apponitur, cum de hac vita excesserit. Sacrificavit autem super montes et colles Israel, quando in Bethel et Dan
Abbreviated transcription (Latin):
requisier̃ me. Ixx Et educã de iacob
sem̃ ⁊ uda ⁊ hereditabit montẽ sc̃m
meũ: ⁊ hereditabunt electi mei. ⁊ ser¬
ui mei inhabitabt̃ ib. Et erunt insal¬
tu ouilia gregũ: ⁊ uallis achor in reqͥe
arm̃toꝵ popło ineo. qui requisier̃ me.
Quẽ supra uocauit granũ botri siue
hunc nẽ appellat sem̃ iacob ⁊ iuda. qͥ
possideat montes siue montẽ eiꝰ. Sem̃
iacob ⁊ uida pleriq xp̃m intelligunt :
de qͦ in genesi dicit᷑. iuda te laudabt̃
fr̃s tui. & cęt̾a. Nulli enĩ dubiũ: quin
saluator de udȩ stirpe generatus sit.
Alii aut̃ apłos intelligi uolunt: de qͥb
sepe diximꝰ reliquiȩ saluȩ erunt. Et
nisi dñs sabaoth reliquisset nob̾ sem̃.
quasi sõdoma essemꝰ: ⁊ similes gomor-¬
rȩ fuissemꝰ. Isti posseder̃ montẽ dñi.
conscientia habitantis in se. xp̃i loquen¬
tes. Accessimꝰ ad sion montẽ. ⁊ ciuita¬
tẽ dĩ uiuentis. ierłm cęlestẽ. Siue mon¬

Expanded text:
requisierunt me requisierunt me e Juda, et haereditabit montem sanctum meum, et haereditabunt electi mei, et servi mei habitabunt ibi, et erunt in saltu ovilia gregum, et vallis Achor in requie armentorum populo meo qui requiesierunt me. Quem supra vocavit granum botri, sive hunc nunc appellat semen Jacob et Juda, qui possideat montes, sive montem ejus. Semen Jacob et Juda plerique Christum intelligunt, de quo in Genesi dicitur: Juda, te laudafratres tui , et caetera. Nulli enim dubium quin Salvator de Judae stirpe generatus sit. Alii autem Apostolos intelligi volunt, de quibus saepe diximus: Reliquiae salvae erunt . Et: Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, quasi Sodoma essemus, et similes Gomorrhae fuissemus . Isti possederunt montem Domini conscientia habitantis in se Christi, loquentes: Accessimus ad Sion montem, et civitatem Dei viventis Jerusalem coelestem . Sive mon
Abbreviated transcription (Latin):
dñi dicta consentiunt. Quasi calidum in
deserto inuemi isrł cũ ocisis gladio. Cum
enĩ inquit omĩs mundiis idolatriȩ gladiis
uulneratꝰ iaceret exanimis. inueni israel
in abrahã habere calorẽ fidei: quasi me¬
dicus. qui post p̃lium. int̃ cadauera mor¬
tuoꝵ ubiq senserit pulsantib uenis ali¬
qͥd habere uitale. adhibet curã uulnerib
ut restituat sanitatẽ.  eo qđ scriptũ. ẽ.
cccraMON. hoc ẽ quasi calidũ. latinꝰ int̃¬
pres uerbi ambiguitate deceptus. lupi¬
nũ interp̃tatꝰ est : in qͦ ⁊ grecorũ pleriq
errant. & tam̃ sciendũ in hebraico ꝓ ca¬
lore scriptum esse thoda. qđ interp̃tat᷑
gr̃a: qđ scilicet gr̃a dĩ. ⁊ ñ merito operum
suoꝵ. saluatus sit isrł. Et educã de
iacob semen. ⁊ de iuda possidentẽ mon¬
des meos : ⁊ hereditabunt eã electi mei.
& serui mei inhabitabunt ibi. Et eruil
campestria in caulas gregũ: ⁊ uallis a¬
chor in cubile arm̃toꝵ popło meo. qui

Expanded text:
Domini dicentis consentiunt: Quasi calidum in deserto, inveni Israel cum occisis gladio . Cum enim, inquit, omnis mundus idololatriae gladiis vulneratus jaceret exanimis, inveni Israel in Abraham habere calorem fidei, quasi medicus, qui post praelium inter cadavera mortuorum, ubi quem senserit pulsantibus venis aliquid habere vitale, adhibet curam vulneribus, ut restituat sanitatem. Pro eo quod scriptum est, ὡς θερμὸν, hoc est, quasi calidum, Latinus interpres, verbi ambiguitate deceptus, lupinum interpretatus est, in quo et Graecorum plerique errant. Et tamen sciendum in Hebraico pro calore scriptum esse THODA  , quod interpretatur gratia: quod scilicet gratia Dei, et non merito operum suorum salvatus sit Israel. Et educam de Iacob semen et de Iuda possidentem montes meos et hereditabunt eam electi mei et servi mei habitabunt ibi et erunt campestria in caulas gregum et vallis Achor in cubile armentorum populo meo qui
Abbreviated transcription (Latin):
bus qui eas dono gr̃ȩ suȩ ex tinguit in
nobis: sed quo ꝑ nr̃a uerba dĩ erga nos
intelligamꝰ affectũ. Neq enĩ ira quae
est ultioniᷤ libido ita definitur in dõ ut
in hominib: quȩ materiã habet in nr̃is
uitiis ñ in dñ uoluntate: qͥ thesaurita¬
mus nob̾ iram in die irȩ ⁊ reuelationis

Expanded text:
bus, qui eas dono gratiae suae exstinguit in bus, qui eas dono gratiae suae exstinguit in nobis; sed quo per nostra verba Dei erga nos intelligamus affectum. Neque enim ira, quae est ultionis libido, ita definitur in Deo, ut in hominibus, quae materiam habet in nostris vitiis, non in Domini voluntate: qui thesaurizamus nobis ira
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tacebo. sed reddam ⁊ retribuam in
sinu eorũ. Iniquitates ur̃as. ⁊ iniqͥtates
patrũ ur̃oꝵ simul. dicit dñs: qͥ sacri¬
ficauer̃ suꝑ montes ⁊ suꝑ colles. Ex¬
probrauer̃ mͥ. & remetiar opus eorũ
primũ in sinu eorum.LXX. coco coco¬
ste ẽ. fumꝰ furoris mei : ignis ardet in
eo cunctis dieb. Ecce scriptũ ẽ. in cons¬
pectu meo: ñ tacebo donec reddã &
retribuã in sinu eorũ peccata sua. ⁊ pa¬
trũ suorũ dicit dñs. Qui adolebant in¬
censũ suꝑ montes. ⁊ suꝑ colles exꝓbra¬
Propt̃ opera ur̃a. ⁊ incredibilẽ mentis
arrogantiã. ut immundi mundos puta¬
retis immundos: eritis fumꝰ ignis arden
tis. qui de meo furore accensus ẽ. Furo¬
rẽ aut̃ obliuionẽ. iram penitudinẽ. ita
in dõ debemꝰ accipere : quomͦ pedes.
manus. oculos. aures. ⁊ cȩtera menbra
quȩ habere dicit᷑ incorporalis ⁊ inuisi¬
bilis ds̃. Non quo his pateat ꝑturbationi¬

Expanded text:
Non tacebo, sed reddam et retribuam in Non tacebo, sed reddam et retribuam in sinu eorum iniquitates vestras, et iniquitates patrum vestrorum simul, dicit Dominus, qui sacrificaverunt super montes et super colles, exprobraverunt mihi, et remetiar opus eorum primum in sinum eorum. LXX: Iste est fumus furoris mei: ignis ardet in eo cunctis diebus. Ecce scriptum in conspectu meo: Non tacebo, donec reddam et retribuam in sinu eorum peccata sua, et patrum suorum, dicit Dominus: qui adolebant incensum suPropter opera vestra, et incredibilem mentis arrogantiam, ut immundi, mundos putaretis immundos, eritis fumus, ignis ardens  Al. ardentis, qui de meo furore succensus est. Furorem autem, oblivionem, iram, poenitudinem, ita in Deo debemus accipere, quomodo pedes, manus, oculos, aures, et caetera membra, quae habere dicitur incorporalis et invisibilis Deus. Non quo his pateat perturbationi
Abbreviated transcription (Latin):
loquebat᷑. Scriptũ ẽ. domus patris mei
domꝰ orationis uocabit᷑: uos aut̃ feci¬
stis eam speluncã latronũ. In quib
animas interficitis deceptorũ: ut non
uid eatis in eis uisiones. de quib idem
saluator aiebat. Ego uisiones multipli¬
caui: ⁊ in manib propħarũ assimila-¬
tus sum. Et alius ad eũ. Locutus es in¬
quit in uisione filiis tuis: ut ñ somnus
credatis ⁊ phantasmatibꝰ quibus p̃cepit
dñs ñ esse credendũ. Isti porcorũ car¬
ne uescunt᷑: de quib dicit᷑. Ne miseri¬
tis margaritas ur̃as ante porcos. Et uis
ꝓfanũ comedunt: qđ in libris eorũ he¬
retica arte conditũ ẽ. Quorũ uasa im¬
munda sunt omĩa. tam scilicet corꝑa
quã doctrinȩ : ⁊ in tantã amentiã ue¬
niunt. ut quicũq eorũ ñ fuerit sinił.
eũ quasi ꝑditum detestent᷑.sti fu¬
mus erunt in furore meo: ignis ardens
tota die. Ecce scriptum ÷ coram me:

Expanded text:
loquebatur: Scriptum est, domus patris mei, loquebatur: Scriptum est, domus patris mei, domus orationis vocabitur: vos autem fecistianimas interficitis deceptorum, ut non videatis in eis visiones, de quibus idem Salvator ait: Ego visiones multiplicavi, et in manibus Prophetarum assimilatus sum . Et alius ad eum: Locutus es, inquit, in visione filiis tuis , sed somniis 776 creditis et phantasmatibus, quibus praecepit Dominus non esse credendum. Isti porcorum carne vescuntur, de quibus dicitur: Ne miseritis margaritas vestras ante porcos . Et jus profanum comedunt, quod in libris eorum haeretica arte conditum est. Quorum vasa immunda sunt omnia, tam scilicet corpora, quam doctrinae, et in tantam dementiam veniunt, ut quicumque eorum non fuerit similis, eum quasi perditum detestentur. Isti fumus erunt in furore meo, ignis ardens tota die. Ecce scriptum est coram me:
Abbreviated transcription (Latin):
celebramꝰ. quasi ĩmundos fugiunt.
Hoc aut̃ non tam illi faciunt quã ha¬
bitantes in eis dȩmonia: fortitudinẽ
⁊ flagella scĩ ci̾neris ñ ferentes. Quis
aut̃ hereticoꝵ ñ requiescit in memoriiꝰᷤ.
ñ dormit in specub magistrorum.
qualis fuit martion ⁊ ualentinus.
nuꝑ eunomius mentis immundiciã le.¬
psa carne contestans. Qui lumen scĩ
sp̃c relinquentes. ⁊ cęnaculũ in qͦ apłi
uersabant᷑. in diaboli tenebris cõmoran¬
tur ⁊ speluncas diligunt: quas ieremi¬
as mistico sermone condẽnat. Facta ÷
hereditas mea mͥ quasi spelunca hy-¬
enȩ : quã nr̃i beluam uocant. Quod
animal semꝑ cadauera ꝑsequit᷑: ⁊ ui¬
uit suco asanie corpoꝵ mortuorum.
Aduersus hos qui habitant inspelunciᷤ.
⁊ ab acuc lam̃tabili uoce dicebat. Uae
qui potũ dat ꝓximo amico suo potioniᷤᷤ
turbidȩ : ⁊ mebriat eũ ut respiciat ad
speluncas suas. De his speluncis ⁊ dñs

Expanded text:
celebramus, quasi immundos fugiunt. celebramus, quasi immundos fugiunt. Hoc autem non tam illi faciunt, quam habitantes in eis daemones, fortitudinem et flagella sancti cineris non ferentes. Quis autem haereticorum non requiescit in memoriis, non dormit in specubus magistrorum? Qualis fuit Marcion et Valentinus, et nuper Eunomius, mentis immunditiam leprosa carne contestans, qui lumen sancti Spiritus relinquentes, et coenaculum in quo Apostoli versabantur, in diaboli tenebris commorantur, et speluncas diligunt, quas Jeremias mystico sermone condemnat: Facta est haereditas mea mihi quasi spelunca hyaenae , quam nostri belluam vocant: quod animal semper cadavera persequitur, et vivit succo ac sanie corporum mortuorum. Adversum hos, qui habitant in speluncis, et Abacuc lamentabili voce dicebat: Vae qui potum dat proximo suo potionis turbidae: et inebriat eum, ut respiciat ad speluncas suas . De his speluncis et Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
solũ in hortis immolans. ⁊ suꝑ lateres
thura succendens : sed sedens quoq
uł habitans insepulchris. ⁊ in delu-¬
bris idolorũ dormiens. Ubi stratis
hostiarũ incubare soliti erant: ut som¬
nius futura cognoscerent. Qđ in fano
scolapii usq hodie error celebrat
ethnicoꝵ: multorũq aliorũ. quȩ ñ
sunt aliud nisi tumuli mortuorũ.
Nec hoc erant impietatis fine contẽ¬
ti: sed porcorũ quoq carnib uesce¬
bantur. qđ lege ꝑhibitũ erat: ⁊ ius
hesternũ qͦd greci uocant eu Aoti
auidiꝰ faucibus deuorabant. Unde
tam ipsi quã uasa eorũ immunda e.¬
rant: ⁊ in tantũ ꝓcacitatis ac suꝑbiȩ
simili duceret᷑ errore eũ arbitraren¬
tur immundũ: contactũq eiꝰ fuge¬
rent. Quod samaritani ⁊ iudei nob
faciunt om̃sq heretici: quales nup¬
sub magistro celebroso in gallia pullu¬
larunt. Qui basilicas martyrũ decli¬
nantes. nos qui ibi orationes ex more

Expanded text:
solum in hortis immolans, et super lateres solum in hortis immolans, et super lateres thura succendens, sed sedens quoque, vel habitans in sepulcris, et in delubris idolorum dormiens, ubi stratis pellibus hostiarum incubare soliti erant, ut somniis futura cognoscerent. Quod in fano Aesculapii usque hodie error celebrat ethnicorum multorumque aliorum, quae non sunt aliud, nisi tumuli mortuorum. Nec hoc erant impietatis fine contenti, sed porcorum quoque carnibus vescebantur, quod lege prohibitum erat, et jus hesternum, quod Graeci vocant ἕωλον avidis faucibus devorabant . Unde tam ipsi quam vasa eorum immunda erant, et in tantum procacitatis ac superbiasimili duceretur errore, eum arbitrarentur immundum, contactumque ejus fugerent, quemadmodum Samaritani et Judaei nobis faciunt, omnesque haeretici, quales nupsub magistro cerebroso in Gallia pullularunt, qui basilicas Martyrum declinantes, nos qui ibi orationes ex more
Abbreviated transcription (Latin):
sistant. qui a dõ qui uere ẽ. excider̃ :
Nec secte hereticorũ quę nullã reti¬
nent ueritatẽ : sed in umbrarũ simili¬
tudine transeunt atq intereunt.
Unde ⁊ hester loquit᷑ ad dñm. Ne tra¬
das hereditatẽ tuã his qui ñ st̃. Et
sc̃s p̃catur inpsalmo. Ignosce mͥ ut
refrigerẽ: priusq ab eam. ⁊ ultra ñ
subsistam. Qui enĩ dum in hoc uiuit
corpore ueniã peccatorũ ñ fuerit con-¬
secutus. ⁊ sic de uita excesserit: deo
perit. ⁊ eẽ. desistit. licet sibi subsistat
inpęnis Qui habitant in sepulchris
& in delubris idolorũ dormiunt: qui
comedunt carnẽ suillã. ⁊ ius ꝓfanum
inuasis eorũ. Qui dicunt recede ame.
ñ appropinques michi: quia ĩmundꝰ¬
es. LXX In sepulchris ⁊ specub dor¬
⁊miunt ꝓp̾t̾ somna: qui comedunt
carnẽ suillã ⁊ius hostiarũ. Profana
omĩa uasa eorũ. Qui dicunt abi lon¬
ge ame. nec appropinques mͥ. qm̃
mundus sũ. Nichil fuit sacrilegii:
qđ isrł populus p̃termiteret: Non

Expanded text:
sistant, quia jam a Deo, qui vere est, exciderunt: nec sectae haereticorum quae nullam retinent veritatem, sed in umbrarum similitudinem transeunt atque intereunt. Unde et Esther loquitur ad Dominum: Ne tradas haereditatem tuam his qui non sunt . Et sanctus precatur in psalmo: Ignosce mihi, ut refrigerer priusquam abeam, et ultra non subsistam . Qui enim dum in hoc vivit corpore, veniam peccatorum non fuerit consecutus, et sic de vita excesserit, Deo perit, et esse desistit, licet sibi subsistat eres qui habitant in sepulchris et in delubris idolorum dormiunt qui comedunt carnem suillam et ius profanum in vasis eorum qui dicunt recede a me non adpropinques mihi quia inmundes. LXX: In sepulcris et in specubus dormiunt propter somnia: qui comedunt carnem suillam et jus hostiarum, profana omnia vasa eorum: qui dicunt, abi longe a me, ne appropinques mihi, quoniam mundus sum. Nihil fuit sacrilegii quod Israel populus praetermitteret, non
Abbreviated transcription (Latin):
sed de terra: Ideoq cũ gentib periturȩ
sunt. Ubi nos legimꝰ semen negotiatorũ
in hebreo scrip̃tũ . ẽ. Semen. Sior. quod
subaudit᷑ nili: eo qͦd aquas turbidas
habeat. quib egipti segetes irrigantur.
Erubesce sidon dix̃ mare. Fortitudo au¬
tẽ maris ait. Non parturiui. neq pepe¬
ri. neq enutriui iuiuenes: neq exaltaui
uirgines. Cum autẽ auditũ fuerit in
egiptũ. app̃hendet eos dolor suꝑ trro.
Scłi huiꝰ mare in qͦ habitant animalia
pusilla cũ magnis. & draco quẽ plasma¬
uit ds̃ ad illudendũ. uidens auenatori¬
bus xp̃i qui de omi monte uenantur
& colle uenari eos qui prius ademonib
capti fuerant: loquit᷑ ad contrariam
fortitudinẽ uenatorũ. quȩ interp̃tatur
sidon. & dicit. Crubesce sidon. Non enĩ
parturiui nec peperi. nec captos a te
enutriui uiuenes. nec eleuaui uirgines:
quarũ stultitia in euangelio condẽnat᷑.
Mea enĩ parturitio. & partus. & nutri¬

Expanded text:
sed de terra: ideoque cum gentibus periturae sed de terra: ideoque cum gentibus periturae sunt. Ubi nos legimus, semen negotiatorum, in Hebraeo scriptum est, semen sior, quod subauditur Nili, eo quod aquas turbidas habeat quibus Aegypti segetes irrigantur. Erubesce, Sidon, dixit mare; fortitudo autem maris ait, Non parturivi, neque peperi, neque enutrivi juvenes, neque exaltavi virgines. Cum autem auditum fuerit in Aegypto, apprehendet eos dolor super Tyro. Saeculi hujus mare, in quo habitant animalia parva cum magnis, et draco quem plasmavit Deus ad illudendum ei, videns a venatoribus Christi, qui de omni monte venantur et colle, captos, qui prius a daemonibus capti fuerant, loquitur ad contrariam fortitudinem venatorum, quae interpretatur Sidon, et dicit ei: Erubesce, Sidon; non enim parturivi, neque peperi, nec captos a te nutrivi juvenes, nec elevavi virgines quarum stultitia in Evangelio condemnatur . Mea enim parturitio, et partus, et nutri
Abbreviated transcription (Latin):
di.ẽẽ. perituras & contemplationẽ gau¬
dii atq letitie in luctũ lacrimasque
uertendã. Mare enĩ hoc ultra ñ pote¬
rit nauigari. sed om̃ia congelascent: &
colonie tyriorũ captiuȩ ducent᷑ in
pęnas. Nulli enĩ alii similes sunt qui
habitant in insula ista. nisi negotiatori¬
bus siue traslatoribus qͥ circunferunt᷑
om̃i uento doctrinȩ: & de aliis ad alia
uitia transeunt. Habitamꝰ autẽ in in¬
sula. quã diu temptationib huiꝰ scłi
tundim᷑: & ex om̃i parte nr̃a in insula
Huiꝰ autẽ insulȩ negotiatores de sẏdon¬
erunt quȩ interp̃tat᷑ uenatrix & in aqͣ
habitant plurimi uenatores. de quib
scriptũ. ẽ : lib̾auit te de laqueo uenan¬
tium. &in alio loco lȩtat᷑ sc̃s: qͦd de eoꝵ
insidus lib̾atus sit. dicens. Anima nr̃a
sicut erepta. ẽ. de laqueo uenantiũ. Om̃d̃
autẽ negotiatores gentiũ. segetib compa¬
rant᷑. Quȩ cito arescunt. siue messibus
fluminis quȩ de cęlo ñ habent pluuiã

Expanded text:
mplationem gaudii atque laetitiae in luctum lacrymasque vertendam. Mare enim hoc ultra non poterit navigari; sed omnia congelascent: et coloniae Tyriorum captivae ducentur in poenas. Nulli enim alii similes sunt qui habitant in insula ista, nisi negotiatoribus, sive translatoribus qui circumferuntur omni vento doctrinae, et de aliis ad alia vitia transeunt. Habitamus autem in insula, quamdiu tentationibus hujus saeculi tundimur: et ex omni parte nostra insula Hujus autem insulae negotiatores de Sidone sunt, quae interpretatur venatrix, et in qua habitant plurimi venatores. De quibus scriptum est; Liberabit te de laqueo venantium . Et in alio loco laetatur sanctus, quod de eorum insidiis liberatus sit dicens: Anima nostra sicut passer erepta est de laqueo venantium . Omnes autem negotiatores gentium segetibus comparantur, quae cito arescunt, sive messibus fluminis quae de coelo non habent pluviam,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt gressus mei. Dñs gͦ exercituum.
hoc consiliũ cogitauit. ut dissolueret
pessima negotiatorũ uincula. immo
compactã iniuriã dissiparet: ꝑ quam
cuncti qͥ tyro subditi sunt suꝑbiunt.
Qdq intulit & dehonestare om̃e quod
gloriosũ est suꝑ terrã: ñ dñs dehones¬
tatis mentis auccor. ẽ. sed quod per se¬
ignominiȩ patet. ostendit esse ignomini¬
osũ. Quod quidẽ & de sacerdotib in le¬
uitico legimꝰ. Contaminatione conta¬
minabit eũ : haud dubiũ quin sacerdos

Expanded text:
sunt gressus mei . Dominus ergo exercituum sunt gressus mei . Dominus ergo exercituum hoc consilium cogitavit, ut dissolveret pessima negotiatorum vincula, immo compactam injuriam dissiparet, per quam cuncti qui Tyro subditi sunt superbiunt. Quodque intulit, et dehonestare omne quod gloriosum est super terram, non Dominus debonestamenti auctor est, sed quod per seignominiae patet, ostendit esse ignominiosum. Quod quidem et de Sacerdotibus in Levitico legimus: Contaminatione contaminavit eum , haud dubium quin sacerdos: non
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ram. Uerbũ chanaan de theodotionis
editione. ẽ. additũ: ꝓ qͦ aquila negoti¬
atores transtulit. Interrogat gͦ sp̃s sc̃s.
immo in terrogatione confirmat: quod
dñs hȩc aduersũ tẏri principes cogita¬
rit quorũ om̃is industria. ẽ. negotiati¬
onib opes quęrere. & quomͦ in eu̾głio
legimꝰ institores margaritarũ. qͥ om̃i¬
bus uenditis unũ cupiunt emere mar¬
garitũ: & utiq appellandi st̃ incliti
negotiatores ñ terrȩ sed cęli: sic econ¬
trã negotiatores tr̃ri hoc ÷ tribulati¬
onis && angustiȩ. appellandi st̃ inclyti
terrȩ : quia quicqͥd agunt terrã respi¬
eiunt. & principes chanaan qͦd interp̃¬
tatur fluccuantes atq cõmoti. Non
enĩ statuunt suꝑ petrã pedes suos. nec
potest de eis dici ꝑ etra refugiũ heri¬
natiis siue leporib: sed illu potiꝰ qͦd
iustus pene passus ÷ sustinent. Mei au¬
tẽ pene moti sunt pedes: pene effusi

Expanded text:
terram. Verbum Chanaan, de Theodotionis terram. Verbum Chanaan, de Theodotionis editione additum est, pro quo Aquila, negotiatores transtulit. Interrogat ergo Spiritus sanctus, immo interrogatione confirmat, quod Dominus haec adversum Tyri principes cogitarit, quorum omnis industria est negotiationibus opes quaerere. Et quomodo in Evangelio legimus institores margaritarum , qui omnibus venditis unam cupiunt emere margaritam, et utique appellandi sunt inclyti negotiatores non terrae, sed coeli: sic econtra negotiatores Tyri, hoc est, tribulationis et angustiae, appellandi sunt inclyti terrae, quia quidquid agunt, terram respicit: et principes Chanaan, quod interpretatur fluctuantes atque commoti. Non enim statuunt supra petram pedes suos, nec potest de eis dici: Petra refugium herinaciis , sive leporibus; sed illud potius quod justus pene passus est, sustinent: Mei autem pene moti sunt pedes: pene effusi
Abbreviated transcription (Latin):
peregrinandũ: de ebraico additũ est
&e asterisco hoc ÷ stellis illuminantib
p̃notatur. O tr̃rii. qui habitatis in
angustia & in insula cõmoramin. qͥ
ex om̃i parte expositi estis temptati¬
onũ fluctib recedite de ea. & transite
carthaginẽ id ÷ tharsis. atq ad uerũ
gaudiũ festinate: lugentes antiqua
peccata & ueterẽ contumeliã : quã aut
ipsi aliis inferaebatis. aut paciebamini
ab aliis. Hoc autẽ idõ p̃cipio. quia t¬
rũ urbem nr̃am desuis sedib & ꝓpo¬
sito cernitis ad t̾minos alios migraturã.
quando ueteri errore deposito. eu̾ge¬
lio saluatoris colla submiserint. ũt qͥ
prius habitabant in angustia recedant
longius. & aduene sint atq incole doc¬
trinȩ dñi saluatoris. Quis cogitauit hȩc
Negotiatores eiꝰ principes chanaan: in¬
cliti terrȩ. Dñs sabaoth cogitauit dis¬
soluere om̃em contumeliã gloriantiũ:
& dehonestare om̃e qđ inclitũ est suꝑ

Expanded text:
peregrinandum, de Hebraico additum est, peregrinandum, de Hebraico additum est, et asterisco, id est, stellis illuminantibus praenotatur. O Tyrii qui habitatis in angustia et in insula commoramini, qui ex omni parte expositi estis tentationum fluctibus, recedite de ea, et ite ad Carthaginem, id est, Tharsis, atque ad verum gaudium festinate, lugentes antiqua peccata, et veterem contumeliam, quam aut ipsi aliis inferebatis, aut patiebamini ab illis. Hoc autem ideo praecipio, quia Tyrum urbem vestram de suis sedibus et proposito cernitis ad terminos alios migraturam, quando veteri errore deposito, Evangelio Salvatoris colla submiserint, ut qui prius habitabant in angustia, recedant longius, et advenae sint atque incolae doctrinae Domini Salvatoris Quis cogitavit haec Negotiatores ejus principes Chanaan, inclyti terrae. Dominus Sabaoth cogitavit dissolvere omnem contumeliam gloriantium, et dehonestare omne quod inclytum est super
Abbreviated transcription (Latin):
id ÷ tribulans & coartans: etiã ipsa terre¬
bit᷑. se quoq intelligens ead ẽ quȩ trrus
passa÷ eẽ. passurã. Quod cũ ad om̃ia
uitia referat᷑: potest & de hereseon diuer¬
sitate sentiri. quando alia capta here¬
si alia ꝑtreme̾scet. & in alterius confusi¬
one alter capiendũ esse se sentit. Quomꝰ
autẽ de sõdomis dicit᷑. qm̃ si facta fuis¬
sent signa in eis. quȩ facta sunt in ca¬
pharnaum: mansissent usq hodie.
erit in die iudicii: quã uobis. Ita de
tẏro & sydone dici discimꝰ: saluatore
dicente. Ueruntam̃ tẏro & sidoni leuiꝰ
erit in die iudicii: quã ciuitati illi. Un
nio uexari intelligebat: exisse dicitur
de finib trri & sỹ donis. Neq enĩ po¬
terat alit̾ occurrere saluatori: nisi tyri
& sidonis. terminos reliquiss&e. Ite car¬
taginẽ. ululate qui habitatis in insula
hac. Nonue enĩ hȩc ÷ contumelia ur̃a
a principio. antequã traderetur Qdq¬
sequit᷑ ducent eam pedes eiꝰ longe ad¬

Expanded text:
r tribulans et coarctans, etiam ipsa terrebitur, se quoque intelligens eadem, quae Tyrus passa est, esse passuram. Quod cum ad omnia itia referatur, potest etiam in haeresium diversitate sentiri, quando alia capta haeresi alia pertimescit, et in alterius confusione alter capiendum esse autem de Sodomis dicitur: Quoniam si facta fuissent signa in eis quae facta sunt in Capharnaum, mansissent usque hodie;erit in die judicii quam vobis: sic de Tyro et Sidone discimus Salvatore dicente: Verumtamen Tyro, et Sidoni levius erit in die judicii quam civitati illi . Unimo daemonio vexari intelligebat, exisse dicitur de finibus Tyri et Sidonis. Neque enim poterat aliter occurrere Salvatori, nisi Tyri et Sidonis terminos reliquisset. Ite Carthaginem: ululate qui habitatis in insula hac. Nonne haec est contumelia vestra a principio antequam traderetur? deducent eam pedes e
Abbreviated transcription (Latin):
to orbe multiplicatȩ st̃. qͥ congregafaᷤ
aquas piscinȩ ur̃ȩ. atq doctrinȩ ñ su¬
destruxistis ut muniretis murũ ur̃m:
ñ fodistis puteos qui uitales haberei
& eternas aquas. sed lacus contritos
qui a quã non p̃ualent continere. Et
fecistis eos int̾ duos muros noui & ueceriᷤ
instrum̃ti. & aquã piscine ueceris ne¬
glexistis: ne considerastis datorẽ legiꝰ
dm̃. & oꝑatorem mundi penitꝰ negle¬
xistis. Hoc iuxta ebraicũ. Cȩterũ iu¬
xta lxx. considerauer̃ se herẽtici qͦd
multi. eẽnt. & hac multitudine confi¬
dentes doctrinã ueteris testamenti
destruxer̃ domos ierłm. ut ȩdifica

Expanded text:
to orbe multiplicatae sunt; qui congregastis to orbe multiplicatae sunt; qui congregastis aquas piscinae vestrae atque doctrinae, non sudestruxistis, ut muniretis murum vestrum, non fodistis puteos, qui vitales haberent et aeternas aquas, sed lacus contritos, qui aquam non valent continere. Et fecistis eos inter duos muros novi et veteris Instrumenti, et aquam piscinae veteris neglexistis, nec considerastis datorem legis Deum, et operatorem mundi penitus neglexistis. Hoc juxta Hebraicum. Caeterum juxta LXX consideraverunt se haeretici, quod multi essent, et hac multitudine confidentes, doctrinam veteris Testamenti destruxerunt domos Jerusalem, ut aedif
Abbreviated transcription (Latin):
& om̃ia prius secreta cognoscent: quo¬
modo in arce dauid qͥ interp̃tat᷑ fortiᷤᷤ
noscent. Obscura loca sunt ñ solum
iuxta historiã : sed iuxta anagogen.
Quib nr̃a gͦ displicuerint. debent
ꝓferre sua : ut explanationi eorũ si ue¬
ra fuerit ad quiescamꝰ. & congrega¬
stis aquas piscine inferioris : & domꝰ
ierłm numerastis. Et destruxistis do¬
mus ad muniendũ murũ: & lacum
fecistis int̃ duos muros. & aquã pisci¬
nȩ ueteris. Et ñ suspexistis ad eũ qͥ
fecerat eã: & oꝑatorẽ eius de longe
non uidistis. Lxx. Et auerter̃ aquã
antiq piscine in ciuitatẽ.: & destruxe:¬
runt domꝰ ierłm ad firmandos mu:¬
ros ciuitatis. & fecistis uobis aquam:
int̃ duos muros: intͣ piscinã antiquã:
Et non aspexistis eũ qui a principio:
fecit eã : & creatorẽ illiꝰ non uidistis.
Uos qui scissuras ciuitatis dauid id ẽ.
eccłȩ uidebitis uł uidetis. quȩ in to¬

Expanded text:
et omnia prius secreta cognoscent, quoet omnia prius secreta cognoscent, quomodo in arce David qui interpretatur, s. Obscura loca sunt, non solum juxta historiam, sed juxta ἀναγωγὴν. Quibus ergo nostra displicuerint, debent proferre sua, ut explanationi eorum, si vera fuerit, acquiescamus. Et congregastis aquas piscinae inferioris: et domus Jerusalem numerastis: et destruxistis domus ad muniendum murum. Et lacum fecistis inter duos muros, et aquam piscinae veteris: et non aspexistis ad eum, qui fecerat eam, et operatorem ejus de longe non vidistis. LXX: Et averterunt aquam antiquae piscinae in civitatem: et destruxerunt domos Jerusalem ad firmandos muros civitatis: et fecistis vobis aquam inter duos muros intra piscinam antiquam: et non aspexistis eum qui a principio fecit eam: et creatorem illius non vidistis. Vos qui scissuras civitatis David, id est, Ecclesiae videbitis vel videtis, quae in to
Abbreviated transcription (Latin):
syon indie illa & inclaro lumine ueri¬
tatis om̃em armaturã apłi. & domus
saltus : in qͦ gentiũ turba consistit sic̃¬
canit᷑. Ecce audiuimꝰ eã in effrata: in¬
uenimꝰ eã in campis siluȩ. Cũ autẽ
oꝑimentũ uidȩ atq secretũ qͦd prius
ꝓpt̾ misteriũ celatũ fuerat. reuelatũ¬
fuerit & uideris armaturã eccłȩ : tẽ
intelliges scismata ciuitatis dđ. quȩ
multiplicasti. ut deceptos tibi popłos¬
congregares. Isti elamitȩ. iuxta interp̃¬
tationẽ lxx. ñ habent unã pharetrã
sed plures : & ascensores sunt hominũ
in quorũ equitant᷑ animab & plurima
multitudo: ad pugnã se p̃parans cont᷑
eccłiam : ita ut om̃s ualles illiꝰ comple¬
ant᷑. & equites obturent sensus eorũ: &
dimicatione sua ecclesiasticũ uirũ qͥ
interp̃tat᷑ iudas ꝓuocent ad certan¬
dũ: qui ꝓferat testimonia scriptura¬
rũ : & cuncta redarguat mendacia.
Uidebunt heretici domꝰ ciuitatis đđ.

Expanded text:
Sion, in die illa, et in claro lumine veriSion, in die illa, et in claro lumine veritatis, omnem armaturam Apostoli, et domus saltus, in quo gentium turba consistit. Siccanitur: Ecce audivimus eam in Ephrata: invenimus eam in operimentum Judae atque secretum, quod prius propter mysterium celabatur, fuerit revelatum, et videris armaturam Ecclesiae; tunc intelliges schismata civitatis David, quae multiplicasti, ut deceptos tibi popucongregares. Isti Elamitae juxta editionem LXX non habent unam pharetram, sed plures; et ascensores sunt hominum, in quorum equitant animabus; et plurima multitudo est ad pugnam se praeparans contra Ecclesiam: ita ut omnes valles illius compleantur; et equites obturent sensus eorum, et dimicatione sua Ecclesiasticum virum, qui interpretatur Judas, provocent ad certandum: quo proferente testimonia Scripturarum, et cuncta redarguente mendacia, videbunt haeretici domos civitatis David,
Abbreviated transcription (Latin):
uitatis dauid uidebitis. qͥa multiplicatȩ
sunt . lxx. Clamitȩ autẽ tulerunt phare.¬
⁊tras ascensoris hominis suꝑ equos: & con¬
⁊gregatio pugnantiũ erunt electȩ ual¬
les tuȩ. Implebunt᷑ quadrigis & eqͥtes
stipabunt portas tuas: & reuelabunt
:portas iudȩ. & aspicient die illo iN
condita domorũ arcis dauid: & ui¬
debunt. qm̃ plures sunt. Elam qͦd
interp̃tat᷑ ascensus eorũ. siue elamitȩ
ut lxx. transtuler̃. quos in contẽptũ¬
uerti legimꝰ: sumpser̃ pharetras ut
sagutent in obscuro rectos corde. Iui
sunt incurru equitis hominũ. ut pa¬
rientẽ sion. eccłȩ fundam̃tũ : suo cli¬
peo & impugnatione denudent. Er̃
autẽ inquĩt electe ualles tuȩ & hu¬
milia dogmata o uallis sion. plenae
quadrigarũ. quas dñs cũ pharaone
sũmersit: quarũ equites & ascensores
ponent sedes suas inportis tuis. ut
obsessos in te atq conclusos. ñ pacian¬
sa secreta eorũ: qui in confessione fidĩ
constituti st̃. & tunc uidebis ouallis

Expanded text:
multiplicatae sunt. LXX: Elamitae autem tulerunt pharetras: ascensores: homines super equos: et congregatio pugnantium: et erunt electae valles tuae, implebuntur quadrigis, et equites stipabunt portas tuas: et revelabunt portas Judae: et aspicient die illo in condita domorum arcis David, et videbunt quoniam plures sunt. Aelam, quod interpretatur ascensus eorum, sive Elamitae, ut LXX transtulerunt, quos in contemptores vertimus, sumpserunt pharetram, ut agitent in obscuro rectos corde, qui sunt in curru equites hominum, ut parietem Sion et Ecclesiae firmamenta suo clypeo et impugnatione denudent. Erunt autem, inquit, electae valles tuae, et humilia dogmata, o vallis Sion, plenae quadrigarum, quas Dominus cum Pharaone submersit, quarum equites et ascensores ponent sedes suas in portis tuis, ut obsessos in te atque conclusos non patiane; et universa secreta eorum, qui in confessione fidei constituti sunt, et tunc videbis, o vallis
Abbreviated transcription (Latin):
fretantes mare in aquis multis: semen
o scribit᷑ tharsis : qđ om̃s similit̾ trans¬
tuler̃. Tharsis autẽ interp̃tat᷑ contem¬
platio: siue exploratio gaudii. Cithu
quoq qͦd hebraice dicit᷑ cethim : inter¬
p̃tat᷑ mare congelascens. Et ꝓphenice.
apud eos sydon legit᷑. Arguunt᷑ itaq
bi. quas malarũ cõgitationũ turba cir¬
cundat. & qui uolentes iuxta apłm di

Expanded text:
sfretantes mare in aquis multis, semen sfretantes mare in aquis multis, semen o scribitur THARSIS quod omnes similiter transtulerunt. Tharsis autem interpretatur contemplatio sive exploratio gaudii. Citii quoque quod Hebraice dicitur CHETIM , interpretatur mare congelascens: et pro Phoenice apud eos Sidon legitur. Arguuntur itaque hi quos malarum cogitationum turba circumdat,
Abbreviated transcription (Latin):
dñs locutus. ẽ. ꝓpaxillo qui ebraice
dicit᷑ lat ET N. & ab omĩb similit̃ ef¬
fertur: soli lxx. supra principẽ hic
hominẽ interp̃tati sunt. Quodq nos
celeritate dictandi pene p̃terut: sob¬
nas interp̃tat᷑ conuertere nunc siue
conuersio. Dicit᷑ ergo ad principẽ iu¬
deorũ ut conuertat᷑ de lege ad euan¬
geliũ. & uictimarũ imaginib derelic¬
tis: tranfferat se ad sp̃ualis sacrificii
ebreos in libro decimo uisionũ histori¬
ce explanationis diximꝰ. Nunc omnẽ
contra trrũ ꝓphetiã: scđm anagogen¬
& editionẽ lxxx. breuit̃ ꝑ curremus.
Tyrus. lingua ebrea. sor dicitur: & in
nr̃o sermone transfertur angustia:
om̃is gͥ anima uiciis occupata. & pra¬
uis cõgitationibus: sor. appellari po¬
test. Ululate naues carthaginis quia¬
perier̃: & ultra ñ uenient. De t̾ra cithio¬
rũ ducca captiua. ẽ. Cui similes factist̃
habitatores insulȩ nego tiatores tyrii tran¬

Expanded text:
Dominus locutus est. Pro paxillo, qui Hebraice Dominus locutus est. Pro paxillo, qui Hebraice dicitur JATHED , et ab omnibus similiter effertur, soli LXX supra principem, hic hominem interpretati sunt. Quodque nos celeritate dictandi pene praeteriit, Sobnas interpretatur convertere nunc, sive conversio. Dicitur ergo ad principem Judaeorum ut convertatur de Lege ad Evangelium: et victimarum imaginibus derelictis, transferat se ad spiritualis sacrificii Hebraeos, supra in libro decem Visionum historicae explanationis diximus. Nunc omnem contra Tyrum  editionem LXX breviter percurremus. Tyrus lingua Hebraea SOR dicitur, et in nostrum sermonem transfertur, angustia. Omnis igitur anima vitiis occupata, et pravis cogitationibus, sor appellari potest. Ululate naves Carthaginis, quiaperierunt, et ultra non venient. De terra Citiorum, ducta captiva est. Cui similes facti sunt habitatores insulae, negotiatores Phoenicis, tran
Abbreviated transcription (Latin):
apłos plenos uitalib aquis de quibus
dicit᷑ benedicite dũm de fontib israel.
Inquib craterib miscuit sapientia ui¬
nũ suũ. & om̃e inquit uas musicorũ eoꝵ:.
qui om̃i temꝑe indĩ laude ꝑsonant.
Quod sequit᷑ uidetur sensui nro esse
contrariũ. quomͦ paxillus iste qui fixus
fuerat in loco fideli auferat᷑ & franga¬
tur & cadat & pereat quod pepende¬
rat in eo: & hoc fiat. qm̃ dñs locutus ÷.
Quod ita solui potest: si legamꝰ illud
euangelii. qͦd in nouissimis dieb refri¬
gescãt caritas multorũ & ipse dñs di¬
cat. putas filius hominis ueniens inue¬
niet fidem suꝑ terrã: Non gͦ paxillus
franget᷑ & cadet & peribit qđ impiũ
est dicere : sed paxillus auferet᷑ de lo¬
co fideli hoc ÷ de eccła. ꝑ impietatem
cotidie succrescentẽ. & qui suꝑ eum
ante pependerant fide: postea infi¬
delitate frangent᷑. & cadent & ꝑibunt.
Hoc autẽ fiet in dieb nouissimis : qͥa

Expanded text:
Apostolos plenos vitalibus aquis. De quibus Apostolos plenos vitalibus aquis. De quibus dicitur: Benedicite Deum de fontibus Israel , in quibus crateribus miscuit sapientia vinum suum. Et omne, inquit, vas musicorum, eorum qui omni tempore in Dei laudes personant. Quod sequitur, videtur sensui nostro esse contrarium, quomodo paxillus iste, qui fixus fuerat in loco fideli, auferatur et frangatur: et cadat et pereat quod pependerat in eo, et hoc fiat quia Dominus locutus est. Quod ita solvi potest si legamus illud Evangelii, quod in novissimis diebus refrigescat charitas multorum ; et ipse Dominus dicat: Putas filius hominis veniens inveniet fidem super terram ? Non ergo paxillus frangetur et cadet et peribit, quod impium est dicere: sed paxillus auferetur de loco fideli, hoc est, de Ecclesia per impietatem quotidie subcrescentem, et qui super eum ante pependerant fide, postea infidelitate frangentur et cadent et peribunt. Hoc autem fiet in diebus novissimis, quia
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ille sua passione reserauerit. eludi
ñ poterit: & qͦd cluserit incerimoniis ui¬
deorũ. anullo alio aꝑietur. Figam enĩ
illũ paxillũ in loco fideli: ubi conuentꝰ
fideliũ est. Unde & credentes inxp̃o. fi¬
deles appellant᷑. Et erit in soliũ glae.
domui patris sui hoc ÷ eccłȩ: & suspen¬
dent suꝑ eũ om̃em głam domꝰ patris eiꝰ
Unde & in euangłio scribit᷑. Om̃is popłs.
pendebat ex eo. Quod quidẽ non illo
tantũ tempore factũ. sed usq hodie im¬
plet᷑. ut dependeant ex eo uasa diuersa
in dĩ sapientia & iustitia: & om̃ia quib
xp̃s appellat᷑ uasorũq diuersa genera:
ꝓ quib aquila in terp̃tatus ÷ sas aim
& Soꝑoth. qđ simmacꝰ uertit nepotes
& cõmixtos: ut oe apłi & om̃s credentes
hoc ÷ filii filiorũ. & cõmixti de uniuer¬
sis gentib pendeant ꝑ eum. Auasis cra¬
terarũ: ꝑ quib theodotio aGanot h
posuit. & parui enĩ & magni: in dñm
credituri st̃. Crateras autẽ puto esse

Expanded text:
uod enim ille sua passione reseraverit, claudi non poterit; et quod clauserit in caeremoniis Judaeorum, a nullo alio aperietur. Figam enim illum paxillum in loco fideli, ubi conventus Fidelium est. Unde et credentes in Christo fideles appellantur. Et erit in solium gloriae domus patris sui, hoc est Ecclesiae: et suspendent super eum omnem gloriam domus patris ejus. Unde et in Evangelio scribitur: Omnis populus pendebat ex eo . Quod et quidem non illo tantum tempore factum est, sed usque hodie impletur, ut pendeant ex eo quasi vasa diversa Dei, sapientia et justitia, et omnia quibus Christus apellatur. Vasorum diversa genera, pro quibus Aquila interpretatus est SASAIM et SEPHOTH , quod Symmachus vertit, nepotes atque commixtos: ut et Apostoli, et omnes credentes, hoc est filii filiorum, et commixti de universis gentibus pendeant super eum. A vasis craterarum, pro quibus Theodotio AGANOTH posuit, et parvi enim et magni in Dominum credituri sunt. Crateras autem puto esse
Abbreviated transcription (Latin):
mitat᷑ in decliui loco atq spatioso sta¬
re ñ potest. sed in inmensũ uoluit᷑. sic
om̃is popłs tuus in orbis t̾minos disꝑ¬
getur. Ibiq morieris cũ littera tua. &
om̃is gła tua. &currus. quib inclitus
antea ferebaris : & domꝰ dĩ splendor uer¬
tetur in ignominiã. Auferet enĩ te dñs
de statione tua & de ininisterio tuo.
hoc est cerimoniis uictimarũ. ut imple¬
atur illud quod scriptũ est ad hebreos.
Trans lato enĩ sacerdotio: necesse est ut¬
& legis trans latio fiat. Cum autẽ tu eie¬
ectis fueris de ministerio tuo: uocabo pu¬
erũ meũ eliachim. eui dixi & alio loco.
magnũ tibi. ẽ. uocari puerũ meũ. He¬
liachim interp̃tat᷑ surgens ds̃: siue dei
resurrectio. Iste gͥ resurgens ds̃. qui est
filius helchiȩ id÷ patris dñi accipiet
locũ tuũ. tuaq induet᷑ stola. & cingulo
tuo confortabit᷑: ut qͦd tu habebas in
litera ille possideat in sp̃u. Et erit pat̃

Expanded text:
mittatur in declivi loco atque spatioso, stamittatur in declivi loco atque spatioso, stare non potest, sed in immensum volvitur: sic omnis populus tuus in orbis terminos dispergetur. Ibique morieris cum littera tua, et omnis gloria tua, et currus quibus inclytus antea ferebaris; et domus Dei splendor vertetur in ignominiam. Auferet enim te Dominus de statione tua, et de ministerio tuo, hoc est, caeremoniis victimarum, ut impleatur illud quod scribitur ad Hebraeos: Translato enim sacerdotio, necesse est ut legis translatio fiat . Cum autem tu ejectus fueris de ministerio tuo, vocabo puerum meum Eliacim, cui dixi et in alio loco: Magnum tibi est vocari te puerum meum . Eliacim interpretatur resurgens Deus, sive Dei resurrectio. Iste igitur resurgens Deus, qui est filius Helciae, id est, partis Domini, accipiet locum tuum, tuaque induetur stola, et cingulo tuo confortabitur, ut quod tu habebas in littera, ille possideat in spiritu, et erit pater
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ thesauroꝵ domꝰ dĩ. Socnen aut̃ uł
tab̾ naculũ interp̃tat᷑ uł pastoforion.
hoc ÷ thalamꝰ. in quo habitat p̃positꝰ
in ueteris instrum̃ti lectione uersata ÷:
Huic itaq traditioni dicit᷑ atq doctri¬
ne. Quid hic agis. qͥd tibi uis ȩdificare
domũ in occidente littera. & tabnaculũ
tuũ qͦd non habet fundam̃tũ. in petrę
est: Proptẽa autẽ tibi dico qđ in excisione
sepulchri ñ debeas laborare: quia trans¬
feret dñs sacerdotiũ tuũ sic̃ tranferri
solet ofBeR. qͦd om̃s uirũ interp̃tati st̃.
Hebreus autẽ qui nos in ueteri testam̃ti.
lectione erudiuit. gallũ gallinatiũ tran¬
stulit. Siquidẽ gallus gallinatiꝰ. humero
portatoris de alio loco transfert᷑ ad aliũ.
Sic te dñs de loco tuo leuit̃ asportabit.
Et qui quondã habebas coronã pontifi¬
cis. & scĩficationẽ in auri lamina in qua
erat scriptũ nom̃ dĩ: Coronaberis tri¬
bulatione. & angustia. Et quomͦ si spera

Expanded text:
i. Sochen autem vel tabernaculum interpretatur, vel pastophorion, hoc est thalamus, in quo habitat praepositus in veteris Instrumenti lectione versata est? Huic itaque traditioni dicitur atque doctrinae: quid hic agis? Cur tibi vis aedificare domum in occidente littera, et tabernaculum tuum, quod non habet fundamentum, in petrae est? Propterea autem tibi dico, quod in excisione sepulcri non debeas laborare, quia transferet Dominus sacerdotium tuum; sicut transferri solet GEBER , quod omnes virum interpretati sunt. Hebraeus autem qui nos in veteris Instrumenti lectione erudivit, gallum gallinaceum transtulit. Sicut, inquit, gallus gallinaceus humero portitoris de alio loco transfertur ad alium, sic te Dominus de loco tuo leviter asportabit. Et qui quondam habebas coronam pontificis, et sanctificationem in auri lamina, in qua erat scriptum nomen Dei , coronaberis tribulatione et angustia. Et quomodo si sphaera
Abbreviated transcription (Latin):
mo patris sui. aminimo usq ad maximũ.:
Om̃e uas paruulũ auasis aconoth: &
pendebt̃ suꝑ eũ. In die illa. hȩc dic̃ dñs:
sabaoth mouebit᷑ homo qͥ stabilitus erat
in loco fideli: & auferet᷑ & corruet. Dis¬
peribit gła quȩ erat in eo: qm̃ dñslo¬
cutus . ẽ. Precipit᷑ isaię ꝓpħȩ ut ingredĩ¬
atur ad eũ qui habitat in tabnaculũ
qđ ebraice dicit᷑ SoCNEN. ad sobnã pre¬
positũ templi: siue ut lxx. transtulert̃¬

Expanded text:
o usque ad maximum. Omnes vas parvulum a vasis aganoth: et pendebunt super eum. In die illa haec dicit Dominus Sabaoth: Movebitur homo qui stabilitus erat in loco fideli: et auferetur, et corruet, et disperibit gloria quae erat in eo: quoniam Dominus locutus est. Praecipitur Isaiae prophetae ut ingrediatur ad eum qui habitat in tabernaculo, quod Hebraice dicitur SOCHEN , ad Sobnam praepositum templi, sive ut LXX