comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne forte ꝑ inbecillitatem in fancie et fidei impericiã
non tam erudiret cognicio lubricas mentes ꝙͣz pocius
ad concupiscẽcias corporales conuerteret. Ommes scrip¬
turas tradi pueris a doctoribus eorum solitur
eciam et eas quas deuteres inuocant quatuor tãtũ
ista ad ultimum reseruare id ẽ principium geneseos
de mundi creatiõẽ. ezechielis qͦz principia in quibus
de cherubin scripsit. et finem eius in quo templi des-¬
cripsio continetur. et cantica canticorum ¶Liber sa¬
piencie qui uocatur panarethon xp̃i aduentum qui
est sapiencia dei prĩs passionemqz eius aperta maĩ¬
festacõe denunciat. ¶ Ecclesiasticus uero morum pe¬
ne omnium disciplinam et sancte religionis conuer
sacionem affatim copiose descripsit. Dictus autem
ecclesiasticus pro eo quod in medio cetu populi iõ est
coram ecclĩa fuerat habitus. Hic enim propter miniã
sensus similitudinem et eloquii parilitatem salemoĩs

Expanded text:
ne forte per imbecillitatem infantiae et fidei imperitiam ne forte per imbecillitatem infantiae et fidei imperitiam non tam erudiret cognitio lubricas mentes, quam potius ad concupiscentias corporales converteret. Omnes scripturas tradi pueris a doctoribus eorum solitum est, etiam et eas quas deuteres evocant, quatuor tantum ista ad ultimum reservare, id est principium Geneseos de mundi creatione, Ezechielisque principia, in quibus de cherubim scripsit: et finem ejus, in quo templi descriptio continetur, et Cantica canticorum. Liber Sapientiae, qui vocatur panarethon, Christi adventum, qui est sapientia Dei Patris, passionemque ejus aperta manifestatione denuntiat. Ecclesiasticus vero morum pene omnium discisationem affatim copioseque conscripsit. Dictus est autem Ecclesiasticus, pro eo quod in medio coetu populi, id est, coram ecclesia fuerit habitus. Hic enim propter nimiam sensus similitudinem et eloquii parilitatem Salomonis
Abbreviated transcription (Latin):
uacionemqz mandatorum et doctrine celestis insti¬
tucoem succinctis uerbis breuibusq sentencus coap¬
tauit. dunt autem prouerbia sub uerbis alus res
alias explicancia que aliter qͣ dicuntur intelligũt᷑.
plus in uirtute sentenciarum qͣ in sono uerborum .
que greci parathimia uocant. ¶Ecclesiastes rerum
naturam discuciens cuncta in mundo caduca et ua¬
na esse reprehendit rerumq omniumq fragilitate
conspecta reminciari mundo admonuit ¶ In cãticis
autem canticorum suꝑ gressus uisibilia atq contẽ¬
plans ea que sunt celestis uel diuina sub specie
sponsi et sponse xp̃i ecclĩeq unitatem declarat ata
ammam ad amorem celestium exitans perueniẽdũ
ad consorcium dei prouocat. Illud uero nõ ẽ omittendũ
quod a doctoribus nr̃ĩs traditur apud hebreos hane
fuisse obseruacõem necuiqz hune librum legere ꝑmit¬
terent inisi uiro iam ꝑfecte sciẽcie et roborate fidei.

Expanded text:
vationemque mandatorum, et doctrinae coelestis instivationemque mandatorum, et doctrinae coelestis institutionem succinctis verbis, brevibusque sententiis coaptavit. Sunt autem Proverbia sub verbis aliis res alias explicantia, quae aliter, quam dicuntur, intelliguntur: plus in virtute sententiarum quam in sono verborum, quae Graeci parathimia Paraemias vocant. Ecclesiastes rerum naturam discutiens, cuncta in mundo caduca et vana esse reprehendit, rerum omnium fragilitate conspecta renuntiari mundo admonuit. In Canticis autem canticorum supergressus visibilia, atque contemplans ea quae sunt coelestia vel divina sub specie sponsi et sponsae Christi Ecclesiaeque unitatem declarat, atque animam ad amorem coelestium excitans perveniendum ad consortium Dei provocat. Illud vero non est omittendum, quod a doctoribus nostris traditur, apud Hebraeos hanc fuisse observationem, ne cuiquam hunc librum legere permitterent, nisi viro jam perfectae scientiae et roboratae fidei:
Abbreviated transcription (Latin):
natus quod passus quod resurrexit cristus. uere hoc
ome psalmorum resonat organum. Saendum ta¬
ac ꝑ occultum sacramenti misterium alus alios p̾¬
tulit ordine dum posteriores uideantur ĩ tempore.
Nam secundum hystorie cursum tercius psalmus
quinquagesimo posterior. sed propter misterium or
dine prior est. Sic enim habentur et ceteri. quia
spiritus sanctus eos preordinauit ut uoluit. Sale¬
mon tria uolumina ẽdidit. Primus ex his prouer¬
biorum liber. Secundus qui appellatur ecclesiastes.
Tercius cuius titulus est canticum canticorum. In
quibus quidem tribus libris trium generum disci-¬
plinas composuit guibus ad xerum sciẽciam ꝑuenit
In primis namqz ethicam id ẽ moralem. post hee phi¬
sicam que qualitatem nature comprehendit. ad ul¬
timum theoriam id est contemplatiuam. In prouer¬
bus enm moralia docens ꝑ cõmunem quendam lo¬
quendi usum alciorem intelligẽtiam edidit. conser¬

Expanded text:
natus, quod passus, quod resurrexit Christus: vere hoc natus, quod passus, quod resurrexit Christus: vere hoc omne psalmorum resonat organum. Sciendum taac per occultum sacramenti mysterium aliis alios praetulit ordine, dum posteriores videantur in tempore. Nam secundum historiae cursum tertius psalmus quinquagesimo posterior, sed propter mysterium in ordine prior est. Sic enim habentur et caeteri, quia Spiritus sanctus eos praeordinavit ut voluit. Salomon tria volumina edidit. Primus ex his Proverbiorum liber. Secundus, qui appellatur Ecclesiastes. Tertius, cujus titulus est, Canticum canticorum. In quibus quidem tribus libris trium generum disciplinas composuit, quibus ad rerum scientiam pervenitur. In primis namque Ethicam, id est moralem: post haec physicam, quae qualitatem naturae comprehendit, ad ultimum theoriam, id est contemplativam. In Proverbiis enim moralia docens per communem quemdam loquendi usum altiorem intelligentiam edidit, conser
Abbreviated transcription (Latin):
scandalizant. Annai uero eius speciem tenent here¬
ticorum . ac figuram peruersorum dognatum por-¬
ro helui qui aduersus iob graui exprobracõe initit
significat eos qui intra ecclĩam predicãt. et arro¬
ganter et per timorem cordis. ac sciẽtie fastum qͥc¬
quid proferuntur. superbie exemplis ostendũtur.
¶Liber psalmorum quamiq uno includatur uo-¬
lumine non est tamen editus uno eodemq aucto¬
re. Decem enim pene prophete sunt. qui eos diuer¬
so tempore scripserunt id est moyses. dauiõ salemon.
asaph. ethan . eman. idithun. et filui chore asir
et abahab siue esdra. non nulli eciam aggei zacha¬
rie. ẽẽ existimantur. de his autem qui sine titulis
sunt tradicio ueterum talis est. ut cuius aucto¬
ris prescupcõ precesserit ceteri qui sine titulo secũt
ipĩus ẽẽ credantur. Est autẽ hic liber allegoricis
ac tipicis sacramẽtis signatus. specialiter añt qͦd

Expanded text:
scandalizant. Amici vero ejus speciem tenent haerescandalizant. Amici vero ejus speciem tenent haereticorum ac figuram perversorum dogmatum. Porro Helvi, qui adversus Job gravi exprobratione innititur, significat eos qui intra Ecclesiam praedicant et arroganter, et per tumorem cordis, ac scientiae fastum quidquid proferunt, superbiae exemplis ostendunt. Liber Psalmorum quanquam uno includatur volumine, non est tamen editus uno eodemque auctore. Decem enim pene prophetae sunt, qui eos diverso tempore scripserunt, id est Moyses, David, Salomon, Asaph, Ethan, Eman, Idithun, et filii Chore, Asir et Aahab sive Esdra: nonnulli etiam Aggei, Zachariae esse existimantur. De his autem, qui sine titulis sunt, traditio veterum talis est: ut cujus auctoris praescriptio praecesserit, caeteri, qui sine titulo sequuntur, ipsius esse credantur. Est autem hic liber allegoricis ac typicis sacramentis signatus: specialiter autem, quod
Abbreviated transcription (Latin):
propter prolixitatem sui ĩ duabis decisus ẽ partibus.
Hec autẽ hystoria ordinem generacõnum et tempor
continens in qua scilicet non parua sanctarum scrip¬
turarum crudicio continetur. Namq in hystoria uet̾is
testamenti in locis suis aut omnio omissa sunt: aut
fortasse non plene digesta in ista fummnatim ac bre¬
uiter expleta sunt. Cuius quidem series alatere regũ
siue regnorum ducta perueniens ad illud usq tempꝰ
quo et regnorum textus finitur ¶Iob liber continet
eusdem sancti uiri damna funesta uel flagella et
contumeliosa consolantium dicta. lamenta quoqz
eius in quibus tocius mundi deplorat miseriam. cõ¬
solacõnes eciam dei ad eum ꝑ turbinem eiuisqz dupli¬
cem bonorum in fine remuneracõem. Hic eciam ex
suis passiombus et uerbis xp̃i expressit imaginem
conunx uero eius carnalium typum designãt qui
intra eccłiãm positi uitam spiritalium moribus sus

Expanded text:
propter prolixitatem sui in duabus decisus est partibus. propter prolixitatem sui in duabus decisus est partibus. Haec autem historia ordinem generationum et temporum continens, in qua scilicet non parva sanctarum Scripturarum eruditio continetur. Nam quae in historia Veteris Testamenti in locis suis aut omnino omissa sunt, aut fortasse non plene digesta, in ista summatim ac breviter expleta sunt. Cujus quidem series a latere regum sive regnorum ducta, perveniens ad illud usque tempus, quo et regnorum textus finitur. Job liber continet ejusdem sancti viri damna funesta vel flagella, et contumeliosa consolantium dicta, lamenta quoque ejus in quibus totius mundi deplorat miseriam: consolationes etiam Dei ad eum per turbinem, ejusque duplicem bonorum in fine remunerationem. Hic etiam ex suis passionibus et verbis Christi expressit imaginem: conjux vero ejus carnalium typum designat, qui intra Ecclesiam positi vitam spiritalium moribus suis
Abbreviated transcription (Latin):
at contra latin pro eo qd̃ genus regium daiud̃ re-¬
texit ortum ex eadem ruth moabitĩde ad corpus li-¬
bri regnorum ueratius eum pertinere contendunt.
Liber regum quamꝙͣ apud latinos propter prolixita¬
tem sui. in quatuor partibus sit desertus apud hebreot
tamen in duobus diuisus ẽ uoluminib quorũ p̾mus
samuel scribit archam domini auideis transisse ad
gtees heliqͦ sacerdocium mistice in samuele fuisse trãs¬
latum. in dauid saulis regis imperium ¶Malachim
uero reges uidee et israhelitice gentis gestaq eorũ
per ordinem digerit temporum ip̃m qͦ israhel ob erro¬
rem idolatrie enarrat in assirios transimgratum ad
extremum edocet uenisse nabuchodonosor iherusalem
captumq duxisse principem ac populum ⁊ subuertis¬
se urbem et templum. Paralippomienon apud hebreos
sub umus libri uolumine continetur appellaturq
ab eis da Breianim. id ẽ uerba dieruim apud nos autẽ

Expanded text:
at contra Latini pro eo, quod genus regium David reat contra Latini pro eo, quod genus regium David retexit, ortum ex eadem Ruth Moabithide, ad corpus libri Regnorum veracius eum pertinere contendunt. Liber Regum quanquam apud Latinos propter prolixitatem sui in quatuor partibus sit desertus digestus, apud Hebraeos tamen in duobus divisus est voluminibus, quorum primus Samuel scribit arcam Domini a Judaeis transisse ad gentes, Helique sacerdotium mystice in Samuelem fuisse translatum, in David Saulis regis imperium. Malachim vero reges Judaeae et Israeliticae gentis, gestaque eorum per ordinem digerit temporum: ipsumque Israel ob errorem idololatriae enarrat in Assyrios transmigratum: ad extremum edocet venisse Nabuchodonosor Jerusalem, captumque duxisse principem ac populum, et subvertisse urbem et templum Paralipomenon apud Hebraeos sub unius libri volumine continetur, appellaturque ab eis Dabrejamin, id est Verba dierum: apud nos autem
Abbreviated transcription (Latin):
canit ubi dicit benedictiones filus israhel. ibiq tra
re promissiomis respecta moritur atq sepelitur. Non¬
nulli. hebreorum quatuor libros tantum computãt
legis id ẽ genesim. exodum. leuiticum nimerum. Deu¬
trononium autem repeticõem eorumdem et quasi
quoddam legis meditatorium. ea dum taxat racione
qd illi quatuor proprias causas rerum gestarum cõ¬
tinent. iste autem omnium quasi iterando cõtinet.
In ihũ quoq libro filu israhel duce ihũ iordanem trã¬
seunt ac seculo circunciduntur. subuersisq de hinc
chananeorum gentibz diuisionem terre hereditatis
sorte suscipiunt. In libro iudicum continentur pec¬
cata et seruitutes israel exclamacõnesq ⁊ miseracõe
dei. Liber ruch eiusdem moabitidis texit hystoriam
de cuius sturpis familia descendit dauid̃. Hune he¬
brei libellum ad iudicum librum subiũgunt quomã
eo tempore gesta ẽẽ memorantur qui ĩeo scripta st̃.

Expanded text:
canit, ubi dicit benedictiones filiis Israel: ibique, terra canit, ubi dicit benedictiones filiis Israel: ibique, terra repromissionis respecta, moritur atque sepelitur. Nonnulli Hebraeorum quatuor libros tantum computant legis, id est Genesim, Exodum, Leviticum, Numerum, Deuteronomium autem repetitionem eorumdem, et quasi quoddam legis meditatorium, ea duntaxat ratione, quod illi quatuor proprias causas rerum gestarum continent, iste autem omnium quasi iterando continet. In Jesu quoque libro filii Israel, duce Jesu, Jordanem transeunt, ac saeculo circumciduntur: subversisque dehinc Chananaeorum gentibus divisionem terrae haereditatis sorte suscipiunt. In libro Judicum continentur peccata et servitutes Israel, exclamationesque et miserationes Dei. Liber Ruth ejusdem Moabitidis texit historiam, de cujus stirpis familia descendit David. Hunc Hebraei libellum ad Judicum librum subjungunt, quoniam eo tempore gesta esse memorantur, quae in eo scripta sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
nemqz liguarum gesta patriarcharum usq ad ĩgres¬
sionem israhel in egyptum. Exodus continet hebreor
seruitutem ex egypto egressum populi nibem prote-¬
gentem transitum eciam rubri maris mersumq
cum curribz pharaonem. et glorie decantacõnem. cõ¬
gressumq heremi abum manne. et fluenta ĩdulce¬
dinem uersa mandata eciam de calogii pugnã ama¬
lech. et archam testamẽti dedicacõemq tabernaculi
et oblacionem ¶In leuitico autem lex sacrificiorum
hostiarumqz diuersitas indumentaqz pontificum et
ministeria describuntur ciborum eciam et diuersitas
peccatorum purgacionesq uel hostie ordinantur. In
numeris uero egresse de egypto tribus enumerãtur
menta signantur. ¶ In deutrononno autem que est
lex secunda narrantur ea que iter pharan ⁊ asseroch
et usqz ad cades barne fuerint populo dicta a moyse
mandata uidelicet atq promissa malẽdictões peccato¬
rum promissiones beatitudines ubi cariticum moyses

Expanded text:
nemque linguarum, gesta patriarcharum usque ad ingresnemque linguarum, gesta patriarcharum usque ad ingressionem Israel in Aegyptum. Exodus continet Hebraeorum servitutem, ex Aegypto egressum populi, nubem protegentem, transitum etiam Rubri maris, mersumque cum curribus Pharaonem, et gloriae decantationem, congressusque eremi, cibum mannae, et fluenta in dulcedinem versa, mandata etiam Decalogi, pugnam Amalech, et arcam testamenti, dedicationemque tabernaculi et oblationem. In Levitico autem lex sacrificiorum, historiarumque diversitas, indumentaque pontificum, et ministeria describuntur, ciborum etiam et diversitas peccatorum, purgationesque vel hostiae ordinantur. In Numeris vero egressae de Aegypto tribus enumerantur,menta signantur. In Deuteronomio autem, quae est lex secunda, narrantur ea quae inter Pharan et Asseroth, et usque ad Cadesbarne fuerint populo dicta a Moyse mandata videlicet atque promissa, maledictiones peccatorum, promissiones, beatitudines: ubi canticum Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. Est enim occulta origo. nec patet patribus eq
usq ad nos auctoritas ueracium scripturarum certis¬
sima et notissima successione peruenerit. In his apo¬
cafis et si muenitur aliq̃ ueritas tñ propter multa
falsa nulla ẽ ĩ eis canonica auctoritas. Que recte
aprudẽtib iudicantur non ẽẽ eorum credenda quil a¬
scribuntur. Nlam multa et sub nominibus propheta¬
rum et recenciora sub nominibus apostolorum ab he¬
reticis proferuntur. que omnia sub noĩe apocriforum
auctoritate canonica diligẽti exammacione remota st̃.
Ca. iii ¶ Breuis amotacõ que mdicat quid in sanctis
canomas libris contineatur.
E disputacõe igitur ueteris et noui testamenti
ordine librorum et numero cursum breuiterq
parua phemia narracõnum subiciam. Genesis
iuxta fidem hystorie descripsit fabricam mundi et hoĩs
condicõem cathaclismum et diuisionem terre confusio¬

Expanded text:
veniunt. Est enim occulta origo: nec patet patribus, e quibus veniunt. Est enim occulta origo: nec patet patribus, e quibus usque ad nos auctoritas veracium scripturarum certissima et notissima successione pervenerit. In his apocryphis etsi invenitur aliqua veritas, tamen propter multa falsa nulla est in eis canonica auctoritas. Quae recte a prudentibus judicantur non esse eorum credenda, quibus ascribuntur. Nam multa et sub nominibus prophetarum, et recentiora sub nominibus apostolorum ab haereticis proferuntur, quae omnia sub nomine apocryphorum auctoritate canonica, diligenti examinatione, remota sunt. CAPUT III. Brevis annotatio, quae indicat quid in sanctis canonicis libris contineatur. De disputatione igitur Veteris et Novi Testamenti, ordine librorum, et numero cursim breviterque parva prooemia narrationum subjiciam. Genesis juxta fidem historiae descripsit fabricam mundi, et hominis conditionem, cataclysmum, et divisionem terrae, confusio
Abbreviated transcription (Latin):
cobus et iohannes et udas suas scripserunt epistolas
Actus apostolorum primordia fidei xpĩane ingentibus
et nascentis ecclĩe hystoriam digerit. Actuum aposto¬
lorum scriptorem lucam esse constat euangelistam
ĩ quo oꝑe nascẽtis ecclie in fancia texitur et apostoloꝵ
hystoria retinetur. unde et actus apostolorum dicitur.
Apocalipsin librum iohannes euangelista scripsit eo
tur relegatus. Apocalipsin autem ex greco ĩlatinum
reuelac̃o interpretatur. Reuelacio emim dicitur mani¬
festacio eorum que abscondita erant iuxta qd̃ et ip̃e
iohannes dicit. Apocalipsis thu xp̃i quam dedit illi de
palam facere seruis sius. Hifunt scriptores sacrorum
librorum qui per spiritum sanctũ loquentes ad erudi¬
cõem nr̃am et precepta uiuendi et credendi regulam
conscripserunt. Preter hec alia uolumma apocrifa nũ¬
cupatur. Apocrifa autem dicta .i secreta. quia ĩdubiũ

Expanded text:
cobus et Iohannes et Iudas suas scripserunt Epistolas. cobus et Iohannes et Iudas suas scripserunt Epistolas. Actus Apostolorum primordia fidei Christianae in gentibus et nascentis Ecclesiae historiam digerit. Actuum Apostolorum scriptorem Lucam esse evangelistam, in quo opere nascentis Ecclesiae infantia texitur, et apostolorum historia retinetur. Unde et Actus Apostolorum dicitur. Apocalypsin librum Iohannes evangelista scripsit eo tur relegatus. Apocalypsin autem ex Graeco in Latinum revelatio interpretatur. Revelatio enim dicitur manifestatio eorum quae abscondita erant, iuxta quod et ipse Joannes dicit: Apocalypsis Jesu Christi, quam dedit illi Deus palam facere servis suis . Hi sunt scriptores sacrorum librorum, qui per Spiritum sanctum loquentes, ad eruditionem nostram et praecepta vivendi, et credendi regulam conscripserunt. Praeter haec alia volumina apocrypha nuncupantur. Apocrypha autem dicta, id est secreta, quia in dubium
Abbreviated transcription (Latin):
lius conapiebant. quales umbras arietum de suꝑ
ascendentium in quarum speculo cotemplabantur.
Deniqz et hoc ip̃m mequarum gregibus fieri fert̃
ut generosos obiciant equos uisibus cõcumbẽtium.
quo eorum similes concipere et creare possint. Nam
et columbarum species dilectores depictas ponunt
pulcerrincas columbas husdem locis quibus ille usã¬
tur quo rapiante uisu similes generent. Inde est
quod quidam grauidas mulieres iubent ut millius
in tueantur pessimos ammalium uultus ut cenoce¬
falos et simas ne iusibus occurrentes similes fetꝰ
pariant. Hanc enim femmnarum ẽẽ naturam dicũt
ut quales conspererint suie mente conceperint ⁊̃
extremo uoluptatis estu guando concipiunt talẽ
et sobolem procreent. Etemin ammal in usu bone¬
rio formas extrinsecus intus transmittit eorumq
saciata tipis rapit species in propriam qualitatẽ.
In ammantibus bigenera dicuntur que ex diuer¬

Expanded text:
lius concipiebant, quales umbras arietum desuper lius concipiebant, quales umbras arietum desuper ascendentium in aquarum speculo contemplabantur. Denique et hoc ipsum in equarum gregibus fieri fertur, ut generosos objiciant equos visibus concumbentium: quo eorum similes concipere et creare possint. Nam et columbarum specierum dilectores depictas ponunt pulcherrimas columbas hisdem locis, quibus illae versantur: quo rapiente visu similes generent. Inde est, quod quidam gravidas mulieres jubent ut nullius intueantur pessimos animalium vultus, ut cynocephalos et simias, ne visibus occurrentes similes fetus pariant. Hanc enim feminarum esse naturam dicunt, ut quales conspexerint sive mente conceperint in extremo voluptatis aestu quando concipiunt, talem et sobolem procreent. Etenim animal in usu venereo formas extrinsecus intus transmittit, eorumque satiata typis, rapit species in propriam qualitatem. In animantibus bigenera dicuntur, quae ex diver
Abbreviated transcription (Latin):
Berum istis talibus qui dicit. esse faciendum sci¬
licet quod ammalibus imprudentibus. Hus enĩ cõ¬
paratiombus stultos homines ueritati subiat in¬
uitos. Nam quõd ait in freno ad equum pertinet.
fremim enim afero retinendo dictum ẽ. ferum quix¬
pe antiqui cabellum dixerunt. In camo ad mulũ
respicit. Ergo hec duo animalia supradicta cohibẽt
ista retinacula. ut ad arbitrium iubentis incedãt
ne suis uoluntatibz efferantur. Maxilla uero ami-¬
nicula sunt ammalium quibz esca manditur. ut
corporis uita procuretut. Ipas ergo maxillas per
figuram allegoriam dicit in obedientibus debere
constringi id ẽ copias uictuales partius dari. ut ie¬
iumorum necessitate conclusi creatoris subdantur
io. Industria quippe humana diuersum aĩ
coegit in coitu. sicqz adulterma cõmixtione genus
aliud reperit sicut in iacob contra naturam color
similitudines procurauit. Nam tales fetus oues il¬

Expanded text:
Verum istis talibus quid dicit esse faciendum? SciVerum istis talibus quid dicit esse faciendum? Scilicet quod animalibus imprudentibus. His enim comparationibus stultos homines veritati subdidit invitos. Nam quod ait, in freno, ad equum pertinet. Frenum enim a fero retinendo dictum est; ferum quippe antiqui caballum dixerunt. In camo ad mulum respicit. Ergo haec duo animalia supradicta cohibent ista retinacula, ut ad arbitrium jubentis incedant, ne suis voluntatibus efferantur. Maxillae vero adminicula sunt animalium, quibus esca manditur, ut corporis vita procuretur. Ipsas ergo maxillas per figuram allegoricam dicit inobedientibus debere constringi, id est copias victuales parcius dari, ut jejuniorum necessitate conclusi, Creatoris subdantuio. Industria quippe humana diversum animal coegit in coitu: sicque adulterina commistione genus aliud reperit, sicut et Jacob contra naturam colorum similitudines procuravit . Nam tales fetus oves il
Abbreviated transcription (Latin):
Mulus autem ex greco tractum uocabulum habet.
Orece enim inde uocatur quõd iugo pistorum subac¬
tus tardas molendo ducet in girum molas. iudet
asserunt quod ana abnepos esau equarum gregee
as asis in deserto ip̃e fecerit primus ascendi. ut
mulorum inde noua contra naturam ammalia
nascerentur. Onagros quoq ob hoc missos ẽẽ ãda¬
sinas et temporum istiusmõdi reperisse concubitũ
ut uelocissimi ex hus asmmi nascentur. mulus enẽ
quod oneriferum est aniual signficat stulticieise¬
cutores. Quam absalon mulo sedens et seditionẽ
contra patrem leuans secutus merito interut pro-¬
inde psamista auditores suos compesait dicens. No-¬
lite fieri sicut equus et mulus in quibz non est ĩ¬
tellectus. Inchamo et freno marillas eorum cõstrĩ
ge. Prohibet ergo huuiscemõdi homies diabolic
fraudib in sideri et uiciorum onerib pregrauati.
ne male obediendo suꝑbie magis partib addicãt᷑

Expanded text:
Mulus autem ex Graeco tractum vocabulum habet. Mulus autem ex Graeco tractum vocabulum habet. Graece enim inde vocatur, quod jugo pistorum subactus tardas molendo ducat in gyrum molas. Judaei asserunt quod Ana abnepos Esau equarum greges ab asinis in deserto ipse fecerit primus ascendi: ut mulorum inde nova contra naturam animalia nascerentur. Onagros quoque ob hoc missos esse ad asinas, et ipsum istiusmodi reperisse concubitum, ut velocissimi ex his asini nascerentur. Mulus enim, quod oneriferum est animal, significat stultitiae secutores. Quam Absalon mulo sedens, et seditionem contra patrem levans, secutus, merito interiit. Proinde Psalmista auditores suos compescit dicens: Nolite fieri sicut equus et mulus, in quibus non est intellectus. In camo et freno m. Prohibet ergo hujuscemodi homines diabolicis fraudibus insideri, et vitiorum oneribus praegravari, ne male obediendo superbiae magis partibus addicantur.
Abbreviated transcription (Latin):
minitas uictus ẽ domini. quem ille uelut aurigã
ded ut istum currum ostenderet non equis deditũ
sed humamis cogitacoĩb ad tributũ ait decẽ milia
multiplex quod bene ad innumeros populos non
ad equos noscitur pertinere. subiunrit milia letã
cium quod utiqz de fidelibus debet intelligi. Et ut
stenderetur leticie plentudo ait dominus in
qui magne exultacionis est cumulus ⁊ bonorum
omnium dulcedo mirabilis. Item in aliam partem¬
currus societas intelligitur impiorum uiiculo pec¬
catorum alligata. dequo in erodo cantico scriptũ ẽ
ut supra ostendimius. Porro equites singulares
ideo currere dicuntur. quia lingulariter unusquisq
cursum uite huus ꝑaccit atqz transit alius alio
tempore sequens alium ꝑ unam tamen uiam mor¬
talitatis usq ad propriam metam mortis. s qui¬
tes enim in bonam partem ⁊ in malam possunt as¬
cipi. An bonam quando domatores uiciorum signi¬
ficant. in malam autem quando suꝑbi homines
in mundana potentia confidentes presigurantur

Expanded text:
nimitas currus est Domini, quem ille velut auriga  lege moderatur. Sed ut istum currum ostenderet non equis deditum, sed humanis cogitationibus attributum, ait, decem millium multiplex, quod bene ad innumeros populos, non ad equos noscitur petium, quod utique de fidelibus debet intelligi. Et ut ostenderetur laetitiae plenitudo, ait: Dominus in illis, qui magnae exsultationis est cumulus, et bonorum omnium dulcedocurrus societas intelligitur impiorum vinculo peccatorum alligata: de quo in Exodi cantico scriptum est ,  De equitibus . Porro equites singulares ideo currere dicunt quia singulariter unusquisque cursum vitae huius peragit atque transit, alius alio tempore sequens alium, per unam tamen viam mortalitatis usque ad propriam metam mortis. tes enim in bonam partem et in malam possunt accipi. In bonam, quando domatores vitiorum significant: in malam autem, quando superbi homines in mundana potentia confidentes praefigurantur.
Abbreviated transcription (Latin):
oris confessio siue mundicia castitatis. In exodo. omnis
qui percipit corde offerat inicia dño aurum ⁊ argentũ
et eramentũ. Rursum argentum populus uidẽorũ ihe¬
renna: argentũ reprobũ uocate eos quia dñs proiecit
eos. Item argentum sermonẽ predicationis significat.
unde in exodo columbe tabernaculi de argentate esse
peribentur.

Expanded text:
oris confessio sive munditia castitatis. In Exodo: Omnis, oris confessio sive munditia castitatis. In Exodo: Omnis, qui percipit corde, offerat initia Domino aurum et argentum et aeramentum . Rursum argentum populus Judaeorum in Jeremia: Argentum reprobum vocate eos, quia Dominus projecit eos . Item argentum sermonem praedicationis significat. Unde in Exodo columnae tabernaculi deargentatae esse perhibentur.
Abbreviated transcription (Latin):
siue intellectus littere uel historie exprimitur. ut est
illud in propheta contra hereticos. Argentũ meũ ⁊ au¬
ricm meum tulistis ⁊ posiustis in delubris uestris. et in
psalmo. eloqiia inquit domini eloquia casta argentũ
igne examinatũ terre purgatũ septuplum definiuit ꝑ
similitudinem metalli candidi qͥd sint eloquia casta
aigentum terre igne examinatum ꝙ solet ẽẽ purissi¬
num quando frẽquenti fuerit de coctione mundatum
enminatum quippe uel purgatũ contra illud̃ ponit᷑
quod de peccatorib ait. Labĩa dolosa in corde et corde lo¬
cuti sunt et ut quam plurimiũ distare agnosceret ad¬
didit. purgatum septuplum. ꝙ numerus da septiformẽ
spiritum uidetur pertinere .i. timorem dei pretatem. sciẽ¬
tiam fortitudinem consilium. intelligẽtiam sapientiã.
Per que uerbum diuinum tanquam in succensis fornaci¬
bus manens ueritatis rutula coruscacione. Item argẽtũ

Expanded text:
sive intellectus litterae vel historiae exprimitur, ut est sive intellectus litterae vel historiae exprimitur, ut est illud in propheta contra haereticos: Argentum meum et aurum meum tulistis et posuistis in delubris vestris ; et in psalmo: Eloquia, inquit, Domini eloquia casta, argentum igne examinatum terrae, purgatum septuplum ; definivit per similitudinem metalli candidi, quod sint eloquia casta argentum terrae igne examinatum, quod solet esse purissimum, quando frequenti fuerit decoctione mundatum: examinatum quippe, vel purgatum contra illud ponitur, quod de peccatoribus ait: Labia dolosa, in corde et corde locuti sunt ; et ut, quam plurimum distaret, agnosceret, addidit: purgatum septuplum: qui numerus ad septiformem spiritum videtur pertinere, id est, timorem Dei, pietatem, scientiam, fortitudinem, consilium, intelligentiam, sapientiam. Per quae verbum divinum in succensis fornacibus, manens veritatis rutila coruscatione. Item argentum,
Abbreviated transcription (Latin):
radius ubi oritur tenebrescat. Itẽ in auro deus intelligit
spirital ẽ sensus in scriptura diuina ut in psalmo. poste
dorsi eius in iurore auri. Aurum sancti de quo ĩ
arabie. Aurum sapientia sicut in exodo in ornamento
sacerdotis hoc ip̃m priore in loco habere precipitur. Aurũ
probi quiqz apud domini reiẽcti et apud homine
lecti de quibus ios pro diabolo dicitur sternet sibi aurũ
rgentum non longe agreca appellacõe distat.
hoc enim illi argĩrum uocant. Cui mirũ in mo
dum illud dum̃ candidum sit in pressum corp¬
ri lineas igras reddit. Argentum uiuum dictũ quõd
excidat materias in quibz imatur hoc et liguidũ quia
percurut. Inuenitur specialiter in metallis sue mar¬
tarus fornacibus guttarum concrecõe tectis
hereus. sepe etiam ⁊ in stercore uetustissimo cloacarũ
uel puteorum limo. Mistice in argento eloguia diuiã

Expanded text:
radius ubi oritur, tenebrescat. Item in auro Deus intelligituradius ubi oritur, tenebrescat. Item in auro Deus intelligituspiritualis est sensus in Scriptura divina ut in psalmo: Posteriora dorsi ejus in virore auri . Aurum, sancti, de quo in Job Arabiae . Aurum sapientia, sicut in Exodo, in ornamento sacerdotis hoc ipsum priore in loco habere praecipitur. Aurum, reprobi quique apud Dominum rejecti, et apud homines electi, de quibus in Job pro diabolo dicitur: Sternet sibi aurum De argento. Argentum non longe a Graeca appellatione distat: hoc enim illi argyrum vocant. Cui mirum in modum illud inest, ut dum candidum sit, impressum corpori lineas nigras reddat. Argentum vivum dictum, quod excitat materias in quibus injicitur: hoc et liquidum, quia percurrit. Invenitur specialiter in metallis sive in argentariis fornacibus guttarum concretione tectis inhaerens: saepe etiam et in stercore vetustissimo cloacarum, vel puteorum limo. Mystice in argento eloquia divina
Abbreviated transcription (Latin):
cogitantem. Nam quanuis in hac uita ex magna us¬
ticie claritate resplendebant: nequaquam tamen ad
purum peccatorum sordibus carent. Item in eodem li¬
bro legitur. Si putaui aurum robur meum. et obrizi
dixi fiducia mea. orud in hoc loco aurum accipimus
nsi preclari intellectus ngemum. Quid obrizum ist
mentem. que dum igne amoris excoquitur sempet in
se seruat claritatem pulchritudimis cottidiana in no¬
uacione feruoris. Nesct enim mens ꝑ torporem ueteres¬
cere que studet per desiderium semper in choare. Sangi
autem uiri robur suum aurum non deputãt. quia
quanto libet in gemo fulgeant. nchil se eẽ ex sus¬
io uiribz pensant: et cum sentur oĩa ualent̾ postint
prius intelligere semetipõs cupiunt: quaters satie
ingeme more solis prius illustret locum in quo oritut.
et postinodum cetera ad que procedendo dilatatur ne si
intendendo cognoscendis alus semetipos nesciant. ibi sol

Expanded text:
cogitantem . Nam quamvis in hac vita ex magna juscogitantem . Nam quamvis in hac vita ex magna justitiae claritate resplendebant: nequaquam tamen ad purum peccatorum sordibus carent. Item in eodem libro legitur: Si putavi aurum robur meum, et obrizo dixi, fiducia mea . Quid in hoc loco aurum accipimus, nisi praeclari intellectus ingenium? Quid obrizum, nisi mentem, quae dum igne amoris excoquitur, semper in se servat claritatem pulchritudinis quotidiana innovatione fervoris. Nescit enim mens per torporem veterescere, quae studet per desiderium semper inchoare. Sancti autem viri robur suum aurum non deputant: quia quantolibet ingenio fulgeant, nihil se esse ex suis viribus pensant: et cum sentire omnia valenter possint, prius intelligere semetipsos cupiunt: quatenus lumen ingenii, more solis, prius illustret locum, in quo oritur, et postmodum caetera, ad quae procedendo dilatatur: ne si intendendo cognoscendis aliis semetipsos nesciant, ibi solis
Abbreviated transcription (Latin):
scripturarum uel caritatis emmenciam significare po¬
test. ut est illud in psalmo. Asticit regniã adextris tui
in uestitu de aurato. Ideo supra uirtutes alias gracia
caritatis apparuit. quia omia. eius fulgor excellit
et sapiencie lumen splendidissimum ẽ ꝙ maxime in-
scripturarum meditacõe percipietur. Obrizũ aurum
dictum quod obradiet splendore: est enim coloris opti¬
mi quod hebrei ofaz greci aurũ uocant. De auro autẽ
obrizo in iob ub̃i de sapiẽcia diuina scriptura comme¬
morat ita legitur. Non dabitur aurum obrizũ pro ei:
quid namqz per aurum obrizum insi sancti angeli
designantur: qui recte et aurum uocantur obrizam
aurum quia fulgent elautate iusticie obrizũ quiã
nullum habuerũt unqͣz contagiũ culpe homines u̾o
iuisti quãdui in hac carne corruptibili mortaliter ui¬
uunt. aurum quidem ẽẽ possunt. obrizum ẽẽ omnino
non possunt. quia corpus quõd corrumpitur aagrauar
ammam. et de p̾mit terrena in habitacõ sensum multa

Expanded text:
atis eminentiam significare potest; ut est illud in psalmo: Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato . Ideo supra virtutes alias gratia charitatis apparuit; quia omnia ejus fulgor excellit, et sapientiae lumen splendidissimum est, quod maxime in Scripturarum meditatione percipietur. Obrizum aurum dictum, quod obradiet splendore: est enim coloris optimi, quod Hebraei ophaz, Graeci cirron vocant. De auro autem obrizo in Job, ubi de sapientia divina Scriptura commemorat, ita legitur: Non dabitur aurum obrizum pro ea ; quid namque per aurum obrizum, nisi sancti angeli designantur? qui recte et aurum vocantur obrizum; aurum, quia fulgent claritate justitiae; obrizum, quia nullum habuerunt unquam contagium culpae. Homines vero justi, quandiu in hac carne corruptibili mortaliter vivunt, aurum quidem esse possunt, obrizum esse omnino non possunt, quia corpus, quod corrumpitur, aggravat, animam: et deprimit terrena inhabitatio sensum multa
Abbreviated transcription (Latin):
ra eius ea sit ut ubi una uena apparuerit
ibi spes sit alterius inquirendi. septem autẽ
eo quõd percusso aere plus fugeat. Unde ⁊ uir¬
gilius. discolot inde auri per rantos aura reful¬
siti hoo est splendor auri naturale emm est ut metellor
spier dor plus fulgeat luce alia repeitussus. Hine ⁊ au¬
rorii diati ouarum fulgor splendidos red̃dit. Autũ splẽ¬

Expanded text:
quod natura ejus ea sit, ut ubi una vena apparuerit, ibi spes sit alterius inquirendi. Septem autem quod repercusso aere plus fulgeat. Unde et Virgilius: Discolor inde auri per ramos aura refulsit, hoc est, splendor auri. Naturale enim est ut metallorum splendor plus fulgeat luce alia repercussus. Hinc et aurarii dicti, quorum fulgor splendidos reddit. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
ad libertatem ereat presens significant tempus. quia
mundus ser diebus factus est. iubeleus interpretatur
remissioms amius. est enim hebraicus sermo ⁊ numerꝰ
qui septens annorum ebdomadibus id ẽ xlix. annis
teritur in quo clangebantur tube ⁊ ad omnes reuerteba¬
tur antiquo possessio. debita ab soluebantur confirma¬
bantur libertates. Hunc numerum etiam in diebus
penthecosten ⁊ ip̃i celebramus post domini resurrectõem
remissa culpa et tocius debiti cyrographo euacuato
ab omni nexu liberi susapientes aduementem in nos
graciam spiritus sancti.¬

Expanded text:
ad libertatem exeat, praesens significant tempus: quia ad libertatem exeat, praesens significant tempus: quia mundus sex diebus factus est. Jubilaeus interpretatur remissionis annus, est enim Hebraicus sermo, et numerus, qui septenis annorum hebdomadibus, id est XLIX annis texitur, in quo clangebantur tubae, et ad omnes revertebatur antiqua possessio, debita absolvebantur, confirmabantur libertates. Hunc numerum etiam in diebus Pentecostes et ipsi celebramus post Domini resurrectionem, remissa culpa, et totius debiti chirographo evacuato, ab omni nexu liberi, suscipientes advenientem in nos gratiam Spiritus sancti.
Abbreviated transcription (Latin):
iandum ẽẽ precepit octogenarium uero populo xͥ¬
no aptissime deputanius qui octauum diem resurrectio¬
nis dominice sancta festuuitate ueneratur. octogenariũ
uero addidit inpotentatibz. quia tunc reuera cepinus
habere potentiam quando nobis dominus saluator ap-¬
paruit. Isti ergo sunt dies annorũ qui nobas probabil
uite conferunt claritatem. Annus dominus iħs xp̃s aqui
benignitatis tue ⁊ campi tui replebuntur ubertate. An¬
nus presens tempus ab aduentu domini usqz in finem
mundi. in quo penitentia et remissio peccatorum predi¬
catur ut ẽ illud in ysaia. Predicare annium placabilẽ
domino et diem retribucionis. Hine et in euangelio agri¬
cola ad dñm suum ait. Dimitte illam ⁊ hoc anno usqz¬
dum fodiam circa illam et mittã cophinum stercoris.
Anni sex de quibus in lege precipitur ut si puer hebreus
nptus precio fuerit domio suo seruiat et in sep

Expanded text:
observandum esse praecepit: octogenarium vero populo Christiaobservandum esse praecepit: octogenarium vero populo Christiano aptissime deputamus, qui octavum diem resurrectionis Dominicae sancta festivitate veneratur. Octogenarium vero addidit in potentatibus: quia tunc revera coepimus habere potentiam, quando nobis Dominus Salvator apparuit. Isti ergo sunt dies annorum, qui nobis probabilis vitae conferunt claritatem. Annus Dominus Jesus Christusbenignitatis tuae, et campi tui replebuntur ubertate . Annus, praesens tempus ab adventu Domini usque in finem mundi, in quo poenitentia et remissio peccatorum praedicatur, ut est illud in Isaia, Praedicare annum placabilem Domino, et diem retributionis . Hinc et in Evangelio agricola ad Dominum suum ait: Dimitte illam et hoc anno usquedum fodiam circa illam, et mittam cophinum stercoris . Anni sex, de quibus in lege praecipitur , ut si puer Hebraeus emptus pretio fuerit domino suo serviat, et in septimo
Abbreviated transcription (Latin):
deum dicitur tu autem idem ip̃e es ⁊ anni tui nõ deficiẽt
natura euis sub breuitate declaratur. quia ip̃e solus no¬
uit ẽẽ qui ut sit alio nõ egeret aduitore. Alibi autem
ut scriptum est anni nũ sicut aranea meditabuntur.
malignitatem uite nr̃e posita similitudo declarat. Ara¬
nea est enim aumal debile ac tenussimum qd trãseũtib
musas ad escam sibi procurrandam quedam retia dolosa
conterit. Sic anni eorũ qui sceleratis operibus dediti st̃
in artib et subdolis machinationibus occupantur. Q
autem subsequenter dicitur dies annorũ nr̃orũ ĩ ip̃is
lxx. anni si autẽ in potentatib .lxxx. anni ⁊ cetera si ãuos
istos ad licteram uelimus aduertere multos hominum
et nonagenarios bene uiuentes inuemies ⁊ iterũ necdũ
septuagenarios debilitate confectos ut qd̃ hic dicitur
constare minime posse uideatur sed numerũ septuage¬
narium legi potiꝰ decenter aptanius que sabbati diem

Expanded text:
Deum dicitur: Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient Deum dicitur: Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient , natura ejus sub brevitate declaratur: quia ipse solus novit esse, qui ut sit, alio non egeret adjutore. Alibi autem, ubi scriptum est: Anni nostri, sicut aranea, meditabuntur ; malignitatem vitae nostrae posita similitudo declarat. Aranea est enim animal debile ac tenuissimum, quod transeuntibus muscis ad escam sibi procurandam quaedam retia dolosa contexit. Sic anni eorum, qui sceleratis operibus dediti sunt, in artibus et subdolis machinationibus occupantur. Quod autem subsequenter dicitur: Dies annorum nostrorum in ipsis LXX anni: si autem in potentatibus, LXXX anni et caetera: si annos istos ad litteram velimus advertere, multos hominum et nonagenarios bene viventes invenies, et iterum necdum septuagenarios debilitate confectos: ut, quod hic dicitur, constare minime posse videatur: sed numerum septuagenarium legi potius decenter aptamus, quo sabbati diem
Abbreviated transcription (Latin):
decem et nouem habeat arculos bis sextos decies no¬
mies septenos id ẽ centum triginta tres menses solares
uicies octies ducentos iuginti et octo id ẽ sex milia
trecentos octognita quatuor. Menses autem lunares
uicies octies ccxerb .i. ser milia . d.lxxx. dies exceptis bis¬
sertis uicies octies ui . d. ccc xxxu. id ẽ. cxxeiiii .lxxx. appo¬
sitis autem bis sextis. exciui. ces .xiii. Qui ubi memo¬
ratam ex ordine mensium dierumqz suminã compleue¬
rit mor in se ip̃m reuolutus cunctaq ad solis uel lune
cursum pertinent eodem quo preterierant semper teno¬
re restaurat. Tantum anni dominice in carnacoĩs suo
certo tramite proficuint in maius ⁊ indictões quoquo
ferantur in ordine nil siderum cursum atq ideo nil
paschalis calculi ordinem mouent. anni emi uxta al¬
legoriam aliquando eternitatem. aliquando breuitatẽ
humane uite significãt in illo enĩ prophetico ubi ad

Expanded text:
decem et novem habeat circulus bissextos decies nodecem et novem habeat circulus bissextos decies nonies septenos, id est, centum triginta tres menses solares vicies octies ducentos viginti et octo, id est, octo millia ducentos octoginta quatuor. Menses autem lunares vicies octies CCXXXV, id est, sex millia DLXXX dies, exceptis bissextis, vicies octies VM, DCCCCXXV, id est, CXCIVM, CLXXX. Appositis autem bissextis CXCIVM, CCCXIII, qui ubi memoratam ex ordine mensium dierumque summam compleverit, mox in se ipsum revolutus cuncta, quae ad solis vel lunae cursum pertinent, eodem, quo praeterierant, semper tenore restaurat. Tantum anni Dominicae Incarnationis suo certo tramite proficiunt in majus: et indictiones, quoquo ferantur in ordine nil siderum cursum, atque ideo nil paschalis calculi ordinem movent. Anni enim juxta allegoriam aliquando aeternitatem, aliquando brevitatem humanae vitae significant: in illo enim prophetico, ubi ad
Abbreviated transcription (Latin):
ter ducta cogit in terponi unum diem qd romani bis¬
sertum uocant ut ad eiuidem circuitũ redeatur. Quartꝰ
solaris gui amius bis sertilis est ceteris tribz uno die¬
prolirior quo confecto sol ad cuncta signorum loca eiꝰ¬
dem dierum noctiumqz quibz ante quadrienniũ reuer¬
titur horis. Annus errantiũ stellarum est quo illarũ
queqz zodiaci ambitũ perlustrat de quo supra dirimꝰ
Annus magnus est cum omnia simul errantia sidã
ad sua queqz loca simul habuere reciurunt quem
eciam circulus manus pasche ostendit. Circulus pas¬
ce magnus ẽ qui multiplicato per inuicẽ solari ac
lunari ciclo quingentis trignita duobus conficitur
annis. siue enim decies nomes uicem et octoni seu
uicies octies deni ac nouem multiplicẽtur quĩgẽtor.
xxxii. numerum complent unde fit ut idem circulus
magnus decenouennialis lune arculos uiginti octo
soł autẽ qui uicenis octonisqz consumari solet annus

Expanded text:
ter ducta cogit inter unum diem, quem Romani bister ducta cogit inter unum diem, quem Romani bissextum vocant, ut ad eumdem circuitum redeatur. Quartus solaris gyri annus, bissextilis, caeteris tribus uno prolixior, a quo confecto sol ad cuncta signorum loca eidem dierum noctiumque, quibus ante quadriennium, revertitur horis. Annus errantium stellarum est, quo illarum quaeque Zodiaci ambitum perlustrat, de quo supra diximus. Annus magnus est, cum omnia simul errantia sidera ad sua quaeque loca habuere recurrunt recursum, quem etiam circulus magnus paschae ostendit. Circulus paschae magnus est, qui multiplicato per invicem solari ac lunari cyclo quingentis triginta duobus conficitur annis. Sive enim decies novies viceni et octoni, seu vicies octies deni ac noveni multiplicentur: quingentorum XXXII numerum complent, unde fit, ut idem circulus magnus decennovennalis lunae circulus viginti octo, solis autem, qui vicenis octonisque consummari solet annis,
Abbreviated transcription (Latin):
naturali ordine transierant uel a circuitu tem¬
poris nomen accepit. quia ueteres annum per
circum ponere solebant ut cato dicit. in originib orato¬
um annium id ẽ circum terminum et ambire dic
pro circuire est autem annius lunaris est ⁊ solaris. est et
errancium distretus stellarum. est et omniũ planetaꝵ
unus quem magnum specialiter nuncupant. sed luna¬
ris amnus quadrifarie accipitur. Primus ẽ nanq cũ
luna .xx. uii. diebus et octo horis zodiacum percurrens
ad iõ signum ex quo egressa est reuertitur. secundus
duobus diebus ⁊ qua tuor horis prolixior. qui consuete
mensis appellatur cum solem aquo noua digressa est.
pariter currant quartus qui embolismus grece dicit᷑
paschalis incipis ibidemq finitur. apud romanos uo
abincipiente luua mensis ranuarii sumit iniciũ ibiq
terminatur. Item solis est annus cum ad eadem loca¬
siderum redit pactus trecentis seraginta quinqz dieb
et ui. horis id ẽ quadrante tocius diei. que pars qua¬

Expanded text:
naturali ordine transierant, vel a circuitu temporis nomen accepit: quia veteres annum per circum ponere solebant, ut Cato dicit in Originalibus oratorum. Annum, id est, circum, terminum: et ambire dicitur pro circumire. Est autem annus lunaris, est et solaris, est et errantium discretus stellarum: est et omnium planetarum unus, quem magnum specialiter nuncupant. Sed lunaris annus quadrifarie accipitur. Primus est namque, cum luna XXVII diebus et octo horis Zodiacum percurrens, ad id signum, ex quo egressa est, revertitur. Secundus duobus diebus et quatuor horis prolixior, qui consuete mensis appepariter currant. Quartus, qui embolismus Graece dicitur, paschalis incipit, ibidemque finitur: apud Romanos vero ab incipiente luna mensis Januarii sumit initium, ibique terminatur. Item solis est annussiderum rediit, peractis trecentis sexaginta quinque diebus, et sex horis, id est quadrante totius diei. Quae pars qua
Abbreviated transcription (Latin):
autem est caritas dei uirtutum progressiombus cres¬
cens que quanto magis concupisatur tanto effica¬
cius ampliatur. Bene autem dixit a facie eius qm̃
ip̃ius illummacõe caritas conceditur eis qui peceata
relinguũt. Quõd autem alibi de peccatorib dicitur.
sicut de fecit fumus deficient hĩc peccatorum pene
predicitur. Fumus emi est ex flamina ista corrup
surgens tenebrosa conglobacõ que quantum plus
extollitur tantũ per mania tenuatur. Huic pecca¬
tores merito comparantur quõ ex flamina nequicie
sue producunt fumiferas acciones que licet ad alcio¬
ra superbia faciente cum surgant neccesse est ut sua
magis uelut fumus elacione deficiant. De pr¬

Expanded text:
autem est charitas Dei, virtutum progressionibus cresautem est charitas Dei, virtutum progressionibus crescens, quae quanto magis concupiscitur, tanto efficacius ampliatur. Bene autem dixit: A facie ejus, quoniam ipsius illuminatione charitas conceditur eis, qui peccata relinquunt. Quod autem alibi de peccatoribus dicitur: Sicut defecit fumus, deficient , hic peccatorum poena praedicitur. Fumus enim est ex flamma ista corruptibili surgens tenebrosa conglobatio, quae quantum plus extollitur, tantum per inania tenuatur. Huic peccatores merito comparantur, quoniam ex flamma nequitiae suae producunt fumiferas actiones, quae licet ad altiora, superbia faciente, consurgant, necesse est, ut sua magis, velut fumus, elatione deficiant. CAP