comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uam greci. inuentricẽ multarũ artiũ
assert̃. quia & litterȩ & artes diuer¬
sorũ studiorũ. & ipsa phẏlosophia
ueluti tẽplũ athenas habuert̃. Co¬
rinthũ in achata. condidit corinthus
orestis filius. Hanc greci corintheã
uocant. hoc ẽ. administrationẽ rei¬
publicȩ. Thebas boetiȩ cathmꝰ ueniens¬
a fenicib condidit. thebis egyptiis
Sparta. ab sparto filio foronei uocata. qui
fuit filius inachi Ipsã aut̃ esse spartã.
quã & lacedemoniã ciuitatẽ. atq inde
lace demonios spartanos dici. Achaia
ab acheo constructa. Pelops qui apud
argos regnauit. pel oponensẽ urbẽ con¬
didit. Cecrops. in insula rodos rodũ
ȩlificauit. Carpatus coum. eostifonis
filius pafũ. angeus ligurgi filius samũ.
Darcdanꝰ autẽ condidit darclaniã. Thessa¬
lonicã thessalus greci filius ȩdificauit.
inqua & regnauit. Brundisiũ constru¬
xerunt greti. Brundisiũ aut̃ dictũ est
grece. qđ brunda caput cerui dicatur.

Expanded text:
 artium asserunt, quia et litterae et artes diversorum studiorum et ipsa philosophia veluti templum Athenas habuerunt. Corinthum in Achaia condidit Corinthus Orestis filius. Hanc Graeci Corintheam vocant, hoc est administrationem reipublicae. Thebas Boeotiae Cadmus venPhoenicibus condidit, Thebis Aegyptiis Sparta ab Sparto filio Phoronei vocata, qui fuit filius Inachi. Ipsam autem esse Spartam quam et Lacedaemoniam civitatem, atque inde Lacedaemonios Spartanos dici. Achaia ab Achaeo constructa: Pelops, qui apud Argos regnavit, Peloponnensem urbem condidit: Cecrops in insula Rhodo Rhodum aedificavit: Carpathus Coum: Aeos Typhonis filius Paphum: Angeus Lycurgi filius Samum: Dardanus autem condidit Dardaniam: Thessalonicam Thessalus Graeci filius aedificavit, in qua etiam et regnavit. Brundisium construxerunt Graeci: Brundisium autem dictum est Graece quod brunda caput cervi dicatur:
Abbreviated transcription (Latin):
Artifex aut̃ sustulit fialã de pauim̃to.
quȩ cõplicauerat se tanquã uas ȩneũ.
Deinde marculũ de sinu ꝓtulit. & fialã
correxit. Hoc facto: cęsar dixit artifici.
Nunqͥd alius seit hanc conditurã uitro¬
rũ: Post quã ille iurans negauit alte¬
rũ hoc scire: iussit illũ cesar decollari.
ne dũ hoc cognitũ fieret. aurũ ꝓluto
haberet᷑. & omniũ metallorũ p̾cia ab¬
straherent᷑. Et re uera. qͥa si uasa uitrea
ñ frangerent᷑: meliora essent quã aurũ
& argentum.

Expanded text:
Artifex autem sustulit phialam de pavimento, Artifex autem sustulit phialam de pavimento, quae conplicaverat se tamquam vas aeneum; deinde marculum de sinu protulit et phialam correxit. Hoc facto Caesar dixit artifici: 'Numquid alius scit hanc condituram vitrorum?' Postquam ille iurans negavit alterum hoc scire, iussit illum Caesar decollari, ne dum hoc cognitum fieret, aurum pro luto haberetur et omnium metallorum pretia abstraherentur; et revera, quia si vasa vitrea non frangerentur, melius essent quam aurum et argentum.
Abbreviated transcription (Latin):
uitro. ꝓximaq in cristalli similtcudine.
Unde & ad potandũ argenti metalla &
auri reppulit. Uitrũ olim fiebat & in
italia. & ꝑ gallias & hispania. arena
alba mollissima. pila molaq terebatur.
De hinc miscebat᷑ trib partib nitri. pon¬
dere uł mensura. ac liquata in alias
fornaces transfundebat᷑. quȩ massa
uocabat᷑ admonitrũ. atq hȩc recocta
fiebat uitrũ. purũ & candidũ. Ingenere
uitri. & obsianꝰ lapis annumeratur.
Est aut̃ uirens interdũ & niger. aliqͣndo
& trans lucidus. crassiore uisu & in spe¬
culis parietũ ꝓimagine umbras redden¬
te. Gemmas multi ex eo faciunt. Hunc
lapidẽ. & in india & in italia & ad ocea¬
nũ in hispania nasci tradunt ferunt
aut̃ sub tiberio cȩsare quendã artifi cẽ
ex cogitasse uitri temꝑam̃tũ. ut flexi¬
bile esseͬ & ductile. Qui dũ admissus
fuisset ad cȩsarẽ. porrexit fialã cȩsari.
quã ille inlignatus in pauim̾to ꝓrecit.

Expanded text:
vitro, proximoque in crystalli similitudine; vitro, proximoque in crystalli similitudine; unde et ad potandum argenti metalla et auri pepulit vitrum. Olim fiebat et in Italia, et per Gallias et Hispaniam arena alba mollissima pila molaque terebatur. Dehinc miscebatur tribus partibus, nitri pondere vel mensura, ac liquata in alias fornaces transfundebatur, quae massa vocabatur ammonitrum; atque haec recocta fiebat vitrum purum et candidum. In genere vitri et obsianus lapis adnumeratur. Est autem virens interdum et niger aliquando et translucidus, crassiore visu et in speculis parietum pro imagine umbras reddente; gemmas multi ex eo faciunt. Hunc lapidem et in India et in Italia et ad Oceanum in Hispania nasci tradunt. Ferunt autem sub Tiberio Caesare quendam artificem excogitasse vitri temperamentum, ut flexibile esset et ductile. Qui dum admissus fuisset ad Caesarem, porrexit phialam Caesari, quam ille indignatus in pavimentum proiecit.
Abbreviated transcription (Latin):
decurrente fluctu sordib eluunt᷑.
Hic fama. ẽ. pulsa naue mercatorũ
nitri. cũ sparsim ꝑlitꝰ epulas para¬
rent. nec essent ꝓ attollendis uasis
lapides. glebas nitriᷤ naui subdidert̃.
Quib accensis. ꝑmixta arena litoris
trans lucentis. noui liquoris fluxisse
riuos. & hanc fuisse originẽ uitri.
Mox ut . ẽ. ingeniosa sollertia. ñ fuit con¬
tẽpta solo nitro. sed & aliis mixturis
hanc artẽ stutuit. Leuib enĩ aridisq
lignis concoquit᷑ adiecto cipro ac nitro.
continuisq fornacib. ut es liquat᷑. mas¬
sȩq fiunt. postea ex massis rursus fundit᷑
in officinis. & aliud flatu figurat᷑. aliud
torno terit᷑. aliud argenti mͦ celatur.
Tinguit᷑ etiã multis modis. ita ut iacinctos
saphirosq uirides imitetur. & onices.
uł aliarũ gẽmarũ colores. neq est alia
speculis aptior materia. uł picturȩ accõ¬
modatior. Maximꝰ tam̃ honor incandido

Expanded text:
de torrente fluctu sordibus eluuntur. de torrente fluctu sordibus eluuntur. Hic fama est pulsa nave mercatorum nitri, cum sparsim per litus epulas pararent, nec essent pro adtollendis vasis lapides, glebas nitri e nave subdiderunt; quibus accensis permixta arena litoris, translucentes novi liquoris fluxisse rivos: et hanc fuisse originem vitri. Mox, ut est ingeniosa sollertia, non fuit contenta solo nitro, sed et aliis mixturis hanc artem condire studuit. Levibus enim aridisque lignis coquitur, adiecto cypro ac nitro continuisque fornacibus ut aes liquatur, massaeque fiunt. Postea ex massis rursus funditur in officinis, et aliud flatu figuratur, aliud torno teritur, aliud argenti modo caelatur. Tinguitur etiam multis modis, ita ut iacinthos sapphirosque et virides imitetur et onyches vel aliarum gemmarum colores; neque est alia speculis aptior materia vel picturae adcommodatior. Maximus tamen honor in candido
Abbreviated transcription (Latin):
glutinant᷑ gẽmis. ita ut deprehendi ñ
possint. Fingunt enĩ eas ex diuerso gene¬
re. nigro. candido. mineoq colore. Nã
& ꝓlapide p̾ciosissimo smaraglo. qͥ dã
uitrũ arte inficiunt. & fallit oculos
subdole quȩdã falsa uiriditas. qͦ actusq
ñ . ẽ. qui probet simulatũ & arguae. Sic
& alia. alio atq alio mͦ. Neq ẽ. sine
fraude ulla uita mortaliũ. Om̃s autẽ
nꝰ trans lucidas gẽmas cȩcas appellari.
eo qđ densitate sua obscurentur.
ꝑspicuitate trans luceat. In ali is
enĩ metallis. quicqͥd intrinsecus conti¬
netur absconditur. in uitro uͦ qͥlibet
liquor uł species. qualis. ẽ. interius.
talis exterius declarat᷑. & qͦdã mͦ clau¬
sus patet. Cuiꝰ origo hȩc fuit. In par¬
te siriȩ quȩ fenicis uocat᷑. finitima
iudeȩ. circa radicẽ montis carmeli.
palus. ẽ. ex qua nascit᷑ belus amnis.
quinq miliũ passuũ spacio in mare
fluens iuxta ptolomaidẽ. cuiꝰ arenȩ

Expanded text:
glutinantur gemmis ita ut deprehendi non glutinantur gemmis ita ut deprehendi non possint. Fingunt enim eas ex diverso genere: nigro, candido mineoque colore. Nam et pro lapide pretiosissimo smaragdo quidam vitrum arte inficiunt, et fallit oculos subdole quadam falsa viriditas, quoadusque non est qui probet simulatum et arguat; sic et alia alio atque alio modo. Neque est sine fraude ulla vita mortalium. Omnes autem non translucidas gemmas caecas appellari, eo quod densitate sua obscurentur. um quod visui perspicuitate transluceat. In aliis enim metallis quidquid intrinsecus continetur absconditur; in vitro vero quilibet liquor vel species qualis est interius talis exterius declaratur, et quodammodo clausus patet. Cuius origo haec fuit. In parte Syriae, quae Phoenice vocatur, finitima Iudaeae circa radices montis Carmeli palus est, ex qua nascitur Belus amnis, quinque milium passuum spatio in mare fluens iuxta Ptolomaidem, cuius arenae
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑstitionib quibusdã utunt᷑. Li parea
suffita. om̃s bestias euocari tradunt.
A mancitidȩ in idromancia demonũ ima¬
gines euocare dicunt᷑. Sinocitidȩ. um¬
bras inferorũ euocatas tenere aiunt
Celonitis oculus ẽ. indicȩ testudinis.
uarius & purpureus. Hunc magi impo¬
sitũ linguȩ. futura p̾nunciare fingunt
Bronia a capite testudinũ tonitrib ca¬
dere putat᷑. & restinguere fulminis
ictus. Hienia lapis. in oculis hieniȩ
bestiȩ inuenit᷑. Qui si sub lingua hominis
subditꝰ fuerit. futura eũ p̃cinere dicunt.
Sed & corallius. tẽpestati & grandini re¬
sistere fertur. Pontica. ẽ. gema quȩdã
liuore ꝑlucida habens stellas rubeas.
interdũ & aureas. Dicunt ꝑeã int̾roga¬
ri demones & fugari. In quibusdã gem¬
marũ generib. ueras a falsis discernere
magna cdifficultas. ẽ: qͥ ppe cũ inuentũ
sit ex uero genere alterius in alia falsa
transducere. ut sardonices. quȩ ternis

Expanded text:
superstitionibus quibusdam utuntur. Liparea superstitionibus quibusdam utuntur. Liparea suffita omnes bestias evocare tradunt. Anancitide in hydromantia daemonum imagines evocari dicunt. Synochitide umbras inferorum evocatas teneri aiunt. Chelonitis oculus est Indicae testudinis, varius et purpureus. Hunc magi inpositum linguae futura pronuntiare finguntur. Brontea a capite testudinum; e tonitribus cadi putatur, et restinguere fulminis ictus. Hyaenia lapis in oculis hyaenae bestiae invenitur; qui si sub lingua hominis subditus fuerit, futura eum praecinere dicunt. Sed et corallius tempestati et grandini resistere fertur. Pontica est gemma quaedam livore perlucida, habens stellas rubeas, interdum et aureas. Dicunt per eam interrogare daemones et fugare. In quibusdam gemmarum generibus veras a falsis discernere magna difficultas est, quippe quum inventum sit ex vero genere alterius in alia falsa transducere; ut sardonyches, quae ternis
Abbreviated transcription (Latin):
lapidosus colore testacio durior. altta¬
ł altera
acͥta similis. nisi qđ agates politura
pinguescit. Duricia tanta in estiuis.
ut aliȩ gẽmȩ sculpant᷑ fragm̃tis eiꝰ
Colosa petra similis . ẽ. linguȩ huma¬
nȩ. unde & nom̃ sũpsit. Fertur aut̃
deficiente luna cęlo cadere. cui non
modicã magi tribuunt potestatẽ Na
ex ea lunares motꝰ excttari putant
Sunt & quȩdã gẽmarũ genera. cogno¬
minata ab animalib. Ecites uiꝑeas ma¬
culas exprimit. Carcinie. marini can
cri coloris. ẽ. Scorpitis. scorpionẽ &
colore & effigie refert. Mirmicitis
formicȩ reptantis effigiẽ imitatur
Taos. pauoni. ẽ. similis. Hieracitis. ac¬
cipitris colore. Etitis. aquilȩ. Egoptil¬
mos. caprino oculo similis. Li coptalmus.
.IIII. colorũ. ex rutilo sanguineũ. in
medio nigrũ. candido cingit ut lupirũ
oculos. Meconites papauer exprimit.
Sunt & quȩdã gemmȩ. quas gentiles in

Expanded text:
lapidosus, colore testaceo, durior. Alapidosus, colore testaceo, durior. Altera achati similis, nisi quod achates politura pinguescit. Duriori tanta inest vis, ut aliae gemmae scalpantur fragmentis ejus. 17. Clossopetra similis est linguae humanae, unde et nomen sumpsit. Fertur autem, deficiente luna, e coelo cadere, cui non modicam magi tribuunt potestatem. Nam ex eo lunares motus excitari putant. 18. Sunt et quaedam gemmarum genera cognominata ab animalibus. Echites vipereas maculas exprimit. Carcinicri color est; scorpitis scorpionem et colore et effigie refert; myrmecitis formicae reptantis effigiem imitatur; taos pavoni est similis; hieracitis accipitris colore, aetitis aquilae; aegopthalmos caprino oculo similis; lycopthalmos quattuor colorum, ex rutilo sanguinea, in medio nigrum candido cingit, ut luporum oculi; meconites papaver exprimit. Sunt et quaedam gemmae quas gentiles in
Abbreviated transcription (Latin):
bens stigmata aurea Androclama. ar¬
genti nitorẽ habet. & pene adamans.
quadrata seꝑ tesseris. Magi putant
nom̃ impositũ ab eo qđ animorũ impe¬
tus uł iracundias domare & refrenare
dicat᷑. si credimꝰ. Gignit᷑ in mari ru.¬
bro. Calcites. erei coloris. ẽ Calcofamus
nigra. ẽ. sed lapidi illisa. eris tinnitũ
in maleficiis quo qͦ mͦ inferat᷑. discordi¬
as excitat. Ideus dactilus. ex insula
creta. ẽ. ferrei coloris. causa nominis
eiꝰ : qͥa pollicẽ humanũ exprimit.
Ethiopicus. ferrei coloris. ẽ: qui dũ
teritur. nigrũ sucũ emittit Timi¬
lanlttus. in eufrate alueo legit᷑ pro¬
connesio marmori similis. medio co¬
Lore glauco. ueluti oculi pupilla
int̾nitens Arabica ex patria dicta.¬
aspectu eburnea ẽ. Effestitis speculi
naturã habet in reddendis imaginib
quanquã rutilet: exꝑim̃tũ eiꝰ. si fer¬
uenti a qua statĩ addita refrigeret.
aut si soli opposita. aridã materiã
accendat. nascit᷑ in corico. Ostratites

Expanded text:
bens stigmata aurea. Androdamas argenti nitorem habet et pene adamans, quadrata semper tesseris. Magi putant nomen inpositum ab eo quod animorum inpetus vel iracundias domare et refrenare dicatur, si credimus. Gignitur in mari Rubro. Chalcitis aerei coloris est. Chalcophonos nigra est, sed lapidi inlisa aeris tinnitum In maleficiis quoquo modo inferatur discordias excitat. Idaeus dactylus ex insula Creta est, ferrei coloris. Causa nominis eius quia pollicem humanum exprimit. Aethiopicus ferrei coloris est, qui dum teritur, nigrum sucum emittit. Zmilanthis in Euphrate alveo legitur Proconnesio marmori similis, medio colore glauco, veluti oculi pupilla internitens. Arabica ex patria dictaspectu eburnea est. Hephaestitis speculi naturam quanquam rutilet: experimentum ejus, si ferventi aquae addita statim refrigeret, aut si soli opposita aridam materiam accendat. Nascitur in Coryco. 16. Ostracites
Abbreviated transcription (Latin):
na enĩ densatione. tanquã de sputo re¬
paratur flos. Eruginẽ quoq ȩs creat
Nan laminȩ ereȩ suꝑ uas aceti asꝑrimi
sarm̃tis suꝑ positȩ. atq ita distillantib
qđ ex eo cecidit in ipsũ acetũ teritur
& cribratur.
DEFERRO

Expanded text:
na enim densatione, tanquam de sputo, rena enim densatione, tanquam de sputo, reparatur flos. 14. Aeruginem aes quoque creat. Nam lamminae aereae super vas aceti asperrimi sarmentis superpositis atque ita distillantibus, quod ex eo cecidit in ipsum acetum teritur et cribratur. De ferro
Abbreviated transcription (Latin):
& caldariũ qđ tantũ fundit᷑. Nã mal¬
leis fragile. e. Si quidẽ om̃e ȩs. dili¬
gentius purgatis igne uitus excoctisq
regulare efficit᷑. Campanũ qͦq int̾
genera exis uocat᷑. a campania scilicet
ꝓuncia quȩ ẽ. in italię partib. uten¬
silib & uasis omĩb ꝓbatissimũ. Es om̃e
frigore magno melius fundit᷑. Es ru¬
biginẽ celerius trahit. nisi oleo ꝑun-¬
guatur. Seruari aut̃ id optime: etiã
in liquida pice tradunt. Int̾ omĩa me-¬
talla es uocalissimũ. ẽ. & maximȩ po-¬
testatis. ideo & ȩnea limina. unde &
go. & exis flos. Cathmia gignit᷑ in
metallorũ ęris atq argenti fornaci¬
bus. insidente nidore. Nanq ut ipse
lapis ex qͦ fit es. cathimia uocatur
Sic rursus infornacib existit. & nomi¬
nis sui originẽ recipit. Eris flos fit
seu gignitur conflationib. resoluto atꝗ
reliquato ȩre suꝑfusa frigida. Repenti¬

Expanded text:
et caldarium quod tantum funditur. Nam malet caldarium quod tantum funditur. Nam malleis fragile est. Siquidem omne aes diligentius purgatis igne vitiis excoctisque regulare efficitur. Campanum quoque inter genera aeris vocatur a Campania scilicet provincia quae est in Italiae partibus, utensilibus et vasis omnibus probatissimum. Aes omne frigore magno melius funditur. Aes rubiginem celerius trahit nisi oleo perunguatur; servari autem id optime etiam in liquida pice tradunt. Inter omnia metalla aes vocalissimum est et maximae potestatis. Ideo et aenea limina; unde et tis aeris flos. 12. Cadmia gignitur in metallorum aeris atque argenti fornacibus, insidente nidore. Namque ut ipse lapis ex quo fit aes cadmia vocatur, sic rursus in fornacibus existit, et nominis sui originem recipit. 13. Aeris flos fit, seu gignitur, conflationibus, resoluto atque reliquato aere, superfusa frigida. Repenti
Abbreviated transcription (Latin):
aureas & argenteas. in unũ rogũ conges¬
sit. & eas incendit. Ita ex hac cõmixtio¬
ne
fabri sustulert̃. & fecert̃ parapsides.
Sic corinthea nata st̃ ex om̃ib inunũ.
nec hoc nec illud. unde & usq in hodier¬
nũ diem. siue ex ipso siue ex imitatione
eiꝰ. es corinthiũ. uł corurchea uasa di¬
cunt᷑. Huiꝰ tria genera. Candidũ unũ.
ad argenti nitorẽ accedens. Alterũ. in
quo ĩpsius auri fulua natura ẽ. Terciũ.
in qͦ equalis cunctorũ temꝑies. Corona¬
rium ex ductili ȩxe tenuat᷑ in laminas
taurorũq felle tinctũ. speciẽ auri
in coronis histrionũ prebet. unde &
appellatũ. Piropũ. igneus color uoca¬
uit. Nanq insingulas uncias ȩxis. addi¬
tis auri scripulis senis. p̃tenui bratea
ignescit. flãmasq imitat᷑. unde & pi-¬
ropũ dr̃. Regulare es dr̃. qđ abaliis
ductile appellat᷑. quale om̃e cipriũ. ẽ.
sic̃ contra fusile qđ tantũ fundit᷑. Hoc

Expanded text:
aureas et argenteas in unum rogum congesaureas et argenteas in unum rogum congessit et eas incendit: ita ex hac commixtione fabri sustulerunt et fecerunt parapsides. Sic Corinthea nata sunt ex omnibus in unum, nec hoc nec illud. Unde et usque in hodiernum diem sive ex ipso sive ex imitatione eius aes Corintheum vel Corinthea vasa dicuntur. Huius tria genera: candidum unum, ad argenti nitorem accedens; alterum, in quo ipsius auri fulva natura est; tertium, in quo aequalis cunctorum temperies. Coronarium ex ductile aere tenuatur in lamminas, taurorumque felle tinctum speciem auri in coronis histrionum praebet; unde et appellatum. Pyropum igneus color vocavit. Namque in singulas uncias aeris additis auri scripulis senis praetenui brattea ignescit flammasque imitatur; unde et pyropum dicitur. Regulare aes dicitur quod ab aliis ductile appellatur, quale omne Cyprium est. roducatur, sicut contra fusile qui tantum funditur. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nunc uersa uice iacet ęs. aurũ sũmo
successit honore. Sic uoluenda ȩtas cõ¬
mutat tẽpora rerũ. & qđ fuit in precio.
fit nullo deniq honore. Usus eris po¬
stea transiit insimulacris. in uasis.
in edificiorũ structuris maxime. & ad
ꝑpetuitatẽ monim̃torũ. etiã publice
in eis consticutiones scriptȩ st̃ Cipriũ
ȩs. in cipro insula prius reptũ. unde
& uocatũ. factũ ex lapidẽ eroso. quẽ
cathinia uocant. & est ductile. Huic
si addatur plumbũ. colore purpureo
fit. Auricalcũ dictũ. qđ & splendorẽ
auri & duriciã eris possideat. Est aut̃
nom̃ cõpositũ ex lingua latina & greca.
&s enĩ sermone grecorũ calco uocat᷑
Fit aut̃ ex ȩre & igne multo. ac medica-¬
minib ꝑducit᷑ ad aureũ colorẽ. Corin¬
thium. ẽ. cõmixtio omniũ metallorũ.
qđ casus primũ miscuit corintho cũ
caꝑetur incensa. Nam du hanc ciuitatẽ
annibal cepisset. om̃s statuas ereas &

Expanded text:
Nunc versa vice jacetNunc versa vice jacetum cessit honorem: sic volvenda aetas commutat tempora rerum, et quod fuit in pretio fit nullo denique honore. Usus aeris postea transiit in simulacris, in vasis, in aedificiorum structuris; maxime et ad perpetuitatem monumentorum etiam publicae in eis constitutiones scriptae sunt. Cyprium aes in Cypro insula prius repertum, unde et vocatum, factum ex lapide aeroso, quem cadmiam vocant; et est ductile. Huic si addatur plumbum, colore purpureo fit. Aurichalcum dictum quod et splendorem auri et duritiam aeris possideat. Est autem nomen compositum ex lingua Latina et Graeca; aes enim sermone Graecorum χαλκὸς vocatur. Fit autem ex aere et igne multo, ac medicaminibus perducitur ad aureum colorem. Corintheum est commixtio omnium metallorum, quod casus primum miscuit, Corintho, cum caperetur, incensa. Nam dum hanc civitatem Hannibal cepisset, omnes statuas aeneas et
Abbreviated transcription (Latin):
etiã & ex mineo imposito conculȩ fer¬
reȩ. patena testea suꝑposita. Tum cir-¬
cũlito uasculo circundant᷑ carbones.
sicq argentũ uiuũ ex mineo distillat
Sine hoc neq argentũ neq ȩs in aurari
potest. Tantȩ aut̃ uirtutis. ẽ. ut si suꝑ
sextariũ argentiuiui centenarium
saxĩ suꝑ ponas. oneri statĩ resistit. Sin
uͦ auri scripulũ. leuitatẽ eiꝰ raptim sinu
recipit. Ex quo intelligit᷑. ñ pondus
sed naturã esse cui cedit. Seruat᷑ autẽ
melius in uitreis uasculis. Nã cęteras
materias ꝑforat. Potui aut̃ datũ int̾ fi¬
cit. ponderis causa. Argenti purgam̃ta
litargiros. quã nos spuma argenti appel¬
lamus. Fit enĩ ex argento & plumbo ita.
tum. Apud antiqͦs aut̃ prior eris quã
ferri cognitꝰ usus Ere quippe primi
ꝓscindebant terrã. & certamina belli ge¬
rebant. eratq in p̾cio magis ȩs: aurũ uͦ
& argentũ ꝓpt̾ inutilitatẽ reiciebatur.

Expanded text:
etiam et ex minio imposito conchulae feretiam et ex minio imposito conchulae ferreae, patinea testea superposita; tum circumlito vasculo circumdantur carbones, sicque argentum vivum ex minio distillat: sine hoc neque argentum, neque aes inaurari potest. 3. Tantae autem virtutis est, ut si super sextarium argenti vivi centenarium saxum superponas, oneri statim resistat. Sin vero auri scrupulum, levitatem ejus raptim sinu recipit, ex quo intelligitur, non pondus, sed naturam esse cui cedit. Servatur autem melius in vitreis vasculis, nam caeteras materias perforat. Potui autem datum, interficit ponderis causa. 4. Argenti purgamenta λιθάργυρος, quam nos spumam argenti appellamus. Fit enim ex argento et plumbo. 290tum. Apud antiquos autem prius aeris quam ferri cognitus usus. Aere quippe prius proscindebant terram, aere certamina belli gerebant, eratque in pretio magis aes; aurum vero et argentum propter inutilitatem rejiciebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
numis. ẽ Factũ ẽ: qđ inuasis & signis.
massa. In noticiã aut̃ formarũ. metal¬
la ita uenert̃. Dũ enĩ qͦcunq casu arden¬
cũ in loca t̾rȩ depressiora decurreret.
sũpsit figurã. in quã illud uł ꝓfluens
riuus. uł excipiens lacuna formauerat
Quarũ rerũ splendore capti homines.
cũ ligatas attollerent massas. uidert̃
in ea t̾rȩ uestigia figurata. Hincq
excogitauert̃ liquefactas ad omne for¬
mã posse deluci. di
DE ARGENTO.
RGENTUM. ñ longe a greca appella¬
tione distat. Hoc enĩ illi argirũ uo¬
cant. Cui mirũ inmodũ illud ut dũ can¬
didũ sit. impressũ corpori lineas nigras
reddit. Argentũ uiuũ dictũ. qđ exce-¬
dat materias. in quib inicitur. Hoc
& liquidũ. qͥa ꝑcurrit. Inuenit᷑ specia¬
lit̾ in metallis. siue in argentariis for¬
nacib. guttarũ concretione tectis in¬
hȩrens. Sepe etiã & instercore uetustis¬
simo eloacarũ uł puteorũ limo. Fit

Expanded text:
nummis enummis etur, id est, massa. In notitiam autem formarum metalla ita venerunt. Dum enim quacunque ex causa ardencum in loca terrae depressiora decurreret, sumpsit figuram, in quam illud, vel profluens rivus, vel excipiens lacuna formaverat. Quarum rerum splendore capti homines, cum ligatas attollerent massas, viderunt in eis terrae vestigia figurata, hincque excogitaverunt liquefactas ad omnem formam posse deduci. CAPUT XIX. De argento. 1. Argentum non longe a Graeca appellatione distat. Hoc enim illi ἄργυρον vocant. Cui mirum in modum illud inest, ut, dum candidum sit, impressum corpori lineas nigras reddat. 2. Argentum vivum dictum, quod excidat materias in quibus injicitur: hoc et liquidum, quia percurrit. Invenitur specialiter in metallis, sive in argentariis fornacibus guttarum concretione tectis inhaerens; saepe etiam et in stercore vetustissimo cloacarum, vel puteorum limo. Fit
Abbreviated transcription (Latin):
sũptus qͦs dabant popłi. tributa nomi
narunt. Uectigalia st̃ tributa. a uelendo
dicta. Stipendiũ. ab stipe pendendi no¬
minatũ. Antiqui enĩ appendere pecu¬
niam soliti erarit. magis quã annumera.¬
re. Moneta appellata. ẽ. quia monet
ne qua fraus in metallo uł inpondere
fiat. Nomisma ẽ. solidus aureus uł ar¬
genteus siue ereus. qͥ ideo nomisma dr
quia nominib principũ effiguisq
signatur. Prius nũmus argirus nun¬
cupabatur. qͥa quã plurimũ ex argento
ꝑcutiebatur. Nũmi aut̃ a numa roma¬
norũ rege uocati st̃. qͥ eos primũ apud
latinos imaginib notauit. & titulo
nominis sui p̾scripsit. Solidi dicunt᷑¬
a sacculo qͦ condunt᷑. a continente id qđ
continetur appellatũ In nomismate tria
quęrunt᷑. Metallũ. figura & pondus.
Si exhis aliqͥd defuerit. nomisma ñ erit
Tria st̃ aut̃ genera. argenti. & auri & eris.
Signatũ. factũ. infectũ. Signatũ. ẽ: qđ in

Expanded text:
sumptus quos dabant populi sumptus quos dabant populi narunt. Vectigalia sunt tributa, a vehendo dicta. Stipendium ab stipe pendenda nominatum; antiqui enim adpendere pecuniam soliti erant magis quam adnumerare. Moneta appellata est quia monet ne qua fraus in metallo vel in pondere fiat. Nomisma est solidus aureus vel argenteus sive aereus, qui ideo nomisma dicitur quia nominibus principum effigiisque signatur. Prius nummus ἄργυρος nuncupabatur, quia quam plurimum ex argento percutiebatur. Nummi autem a Numa Romanorum rege vocati sunt, qui eos primum apud Latinos imaginibus notavit et titulo nominis sui praescripsit. Folles dicuntua sacculo quo conduntur, a continente id quod continetur appellatum. In nomismate tria quaeruntur: metallum, figura et pondus. Si ex his aliquid defuerit, nomisma non erit. Tria sunt autem genera argenti et auri et aeris: signatum, factum, infectum. Signatum est quod in
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ erat diues modo uͦ pecuniosus. Antiqͥsi¬
mi nondũ auro argentoq inuento. ȩre
utebant᷑. Nã prius exea pecunia in usu
fuit. post argentea deinde aurea sub¬
secuta ẽ. sed ab ea qua cepit. & nom̃ reti¬
nuit. Unde & exariũ dictũ. qͥa prius es
tantũ in usu fuit. & ipsũ solũ reconde.¬
batur. auro argentoq nondũ signato.
ex quorũ metallis quãuis postea facta
fuisset pecunia: nom tam̃ exarii ꝑman¬
sit. abeo metallo: unde intciũ sũpsit
tesis positio dr̃. & est nom̃ ex greco la¬
tinoq sermone cõpositũ. Nã tes greci
repositũ dicunt. latini aurũ. qđ iun¬
ctũ sonat repositũ aurũ. Auraria. nom̃
habet ab auro. Tribitta uͦ. eo qđ antea
ꝑtribus singulas exigebant᷑. sicuti
nunc ꝑ singula t̾ritoria. Sic autꝰ iN
tres partes diuisũ fuisse romanũ popłn
constae. ut hi qui p̾erant in singulis
partib tribuni dicerent᷑. Unde etiã

Expanded text:
qui erat dives, modo vero pecuniosus. Antiquissiqui erat dives, modo vero pecuniosus. Antiquissimi nondum auro argentoque invento, aere utebantur. Nam prius aerea pecunia in usu fuit, post argentea, deinde aurea subsecuta est, sed ab ea, qua coepit, et nomen retinuit. Unde et aerarium dictum, quia prius aes tantum in usu fuit, et ipsud solum recondebatur, auro argentoque nondum sex quorum metallis quamvis postea facta fuisset pecunia, nomen tamen erarii permansit, ab eo meθέσις positio dicitur, et est nomen ex Graeco Latinoque sermone compositum. Nam θὲς Graeci repositum dicunt, Latini aurum, quod junctum sonat repositum aurum. Auraria nomen habet ab auro. 7. Tributa vero, eo quod antea per tribus singulas exigebantur, sicut nunc per singula territoria. Sic autem in tres partes divisum fuisse Romanum populum constat, ut qui praeerant in singulis partibus tribuni dicerentur. Unde etiam
Abbreviated transcription (Latin):
mon. qđ natura eiꝰ ea sit. ut ubi
una uena apparuerit. ibi spes sit alte¬
rius inquirendi. Septẽ st̃ aut̃ genera
dore. eo qđ reꝑcusso aere plus ful
auri ꝑ ramos aura refulsit. hoc. ẽ.
splendor auri. Naturale enĩ. ẽ. ut me¬
tallorũ splendor plus fulgeat. luce alia
repcussus. Hinc & aurarii cdicti. quorũ
fulgor splendidos reddit. Obrizũ au¬
rũ dictũ. qđ obradiet splendore. Est
enĩ coloris optimi. Qđ hebrei opar.
greci ciron uocant. Bractea dr̃ tenuis¬
pͥus de pecudib. & ꝓprietatẽ habebat
& nom̃. De corio enĩ pecudũ nũmi in¬
cidebant᷑ & signabant᷑. postea a satur¬
no ereus nũmus inuentꝰ. Ipse enĩ signa¬
re nũmos & scribi constituit Propt̃ ea
& erariũ a saturno. a gentilib consecra¬
tũ est. Alii ut suꝑius pecuniã a petu¬
dib appellauert᷑. sic̃ a iuuando ium̃¬
ta st̃ dicta. Omẽ enĩ patrimoniũ a
in quib eoꝵ constabat uniuersa sub¬
stantia. Vnde & peculiarius uocabat᷑

Expanded text:
od natura eius sit ut ubi una vena apparuerit, ibi spes sit alterius inquirendi. Septem sunt autem genera dore, eo quod repercusso aere plus fulgauri per ramos aura refulsit, hoc est splendor auri. Naturale enim est ut metallorum splendor plus fulgeat luce alia repercussus. Hinc et aurarii dicti, quorum fulgor splendidos reddit. Obryzum aurum dictum quod obradiet splendore; est enim coloris optimi, quod Hebraei 'ophaz', Graeci κιρρὸν dicunt. Brattea dicitur tenuisprius de pecudibus et proprietatem habebat et nomen; de corio enim pecudum nummi incidebantur et signabantur. Postea a Saturno aereus nummus inventus; ipse enim signare nummos et scribi constituit. Propterea et aerarium Saturno a gentilibus consecratum est. Alii, ut superius, pecuniam a pecudibus appellaverunt, sicut a iuvando iumenta sunt dicta. Omne enim patrimonium in quibus eorum constabat universa substantia; unde et pecuarius vocabatur
Abbreviated transcription (Latin):
Qua aut̃ quȩclã inani uento concipiunt᷑.
sed non st̃ generabilia. nisi quȩ fuerint
concubitu masculino concepta. & semi¬
nali spũ penetrata. Ouorũ uim tantã
dicunt. ut lignũ ꝑfusũ eo ñ ardeat. ac
ne uestis quidẽ contra adurat᷑. admix¬
ta qͦq calce. gluttinare fertur uitri
fragm̃ta.
DE MINETIS UOLATILISꝰ

Expanded text:
Ova autem quaedam inani vento concipiuntur, Ova autem quaedam inani vento concipiuntur, sed non sunt generativa nisi quae fuerint concubitu masculino concepta et seminali spdicunt ut lignum perfusum eo non ardeat, ac ne vestis quidem contra aduratur. Admixta quoque calce glutinare fertur vitri fragmenta. De minutis volatili
Abbreviated transcription (Latin):
apud grecos acauntis dicta. ẽ ab acantis.
id ẽ. spinis quib alit᷑. Augures aut̃ di-¬
cunt. & in gestu & inmotu & in uolatu.
& inuoce auiũ. signa esse constituta.
Oscines aues uocant. quȩ ore cantuq auspi.¬
cium faciunt. utt coruus. cornix. picus.
Alites. quȩ uolatu ostendere futura ui¬
dentur. Quȩ si aduersȩ st̃. inhibee
dicunt᷑: qđ inhibeant id ẽ. uetent. Si
ꝓsꝑe prepetes. & idõ pͣpetes. qͥa om̃s aues
priora petunt uolantes. Terciã faciunt
speciem auguriorũ in auib quã cõmunẽ
& ore & uolatu auguria faciunt. sed
fides ñ habet. Omniũ aut̃ genera uolu-¬
crum bis nascunt᷑ Primũ enĩ ouagignun-¬
tur. inde calore materni corporis for
intrinsecus humore sit plena. Nã humi-¬
dũ est. qđ exterius humorẽ habet.
uuitũ qđ interius. Quidã aut̃ putant
ouũ. grecã habere originẽ nominis.
Illi aut̃ dicunt. oa .u. littera ablata

Expanded text:
apud Graecos acalanthis dicta est, ab ἀκάνθαις, apud Graecos acalanthis dicta est, ab ἀκάνθαις, id est spinis, quibus alitur. Augures autem dicunt et in gestu et in motu et in volatu et in voce avium signa esse coOscines aves vocant, quae ore cantuque auspicium faciunt, ut corvus, cornix, picus. Alites, qua volatu ostendere futura videntur, qua si adversae sunt, inhebae dicuntur, quod inhibeant, id est vetant: si prospere, praepetes: et ideo praepetes, quia omnes aves priora petunt volantes. Tertiam faciunt speciem auguriorum in avibus, quam communem ex ore et volatu auguria faciunt: sed fides Christi haec non habet. Omnium autem genera volucrum bis nascuntur. Primum enim ova gignuntur. Inde calore materni corpouva eo quod intrinsecus humore sit plena. Nam humidum est, quod exterius humorem habet; uvidum, quod interius. Quidam autem putant, ovum Graecam habere originem nominis. Illi autem dicunt ὦα,
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc cũ in omĩb locis nigra sit. in achaia
aut̃ candida. ẽ. Hirundo dicta qđ
cibos ñ sumat residens. sed in aere
capiat escas & edat. Garrula auis &
ꝑtortuosos orbes & flexuosos circũitus
ꝑuolans. & in nidis construendis educan¬
disq foetib sollertissima. Habet etiã
quiddã prȩsciũ. qđ lapsura deserat. nec
appetat culmina. Adiris qͦq auib non¬
impetitur. nec unquã prȩda est. maria
transuolat. ibiꝙ hieme cõmoratur. Tur¬
dos a tarditate dictos. Hiemis enĩ confi-¬
nio se referunt. Turdela quasi minor¬
turdus. cuiꝰ stercore uiscus generari
putatur. Unde & ꝓuerbiũ apud antiqͦs
erat. malũ sibi auem cacare. Furfurio
uocat᷑ qđ prius farre infarinã redacto
pasceretur. Ficedulȩ dictȩ qđ ficus magis
edant. Panditur uersiculo ueteri illo.
cur potius nom̃ ñ dedit uuam : Cardu-¬
elus. qđ spinis & cardis pascit᷑. Unde etiã

Expanded text:
Haec cum in omnibus locis nigra sit, in Achaia Haec cum in omnibus locis nigra sit, in Achaia autem candida est. Erundo dicta, quod cibos non sumat residens, sed in aere capiat escas et edat; garrula avis, tortuosos orbes et flexuosos circuitus pervolans, et in nidis construendis educandisque fetibus sollertissima; habens etiam quiddam praescium, quod lapsura deserat nec appetat culmina. A diris quoinpetitur, nec umquam praeda est. Maria transvolat, ibique hieme commoratur. Turdos a tarditate dictos; hiemis enim confinio se referunt. Turdela quasi mturdus, cujus stercore viscum generari putatur. Unde, et proverbium apud antiquos erat: Malum sibi avem cacare. 72. Furfurio vocatus, quod prius farre in farinam pasceretur. Ficedulae dictae, quod ficus magis edant. Panditur versiculo veteri illo cur potius nomen non dedit uva mihi? Carduelus, quod spinis et cardibus pascitur; unde etiam
Abbreviated transcription (Latin):
citare generis externi. ꝑ quẽ caueant pri-¬
ma discrimina. Cibos gratissimos habent.
semina uenenorũ. quã ob causã eas uete¬
res uesci int̾dixert̃. Solũ enĩ hoc animal
sicut & homo. caducũ patitur morbũ.
Upupã greci appellant. eo qđ stercora hu-¬
mana consideret. & fetenti pascat᷑ fimo.
auis spurcissima cristis extantib galea¬
ta semꝑ in sepulchris & humano stercore
cõmorans. Cuiꝰ sanguine qͥsq se iniunxxe.¬
rit. dormitũ ꝑgens demones suffocan¬
tes se uidebit: Tucos qͦs hispani cuculos
lis suscepti. ꝓpt̾ breues & paruos uolatꝰ.
ne ꝑlonga aeris spacia fatigati deficiant
Horũ saliuȩ cicacdas gignunt. Oua passe¬
ris nido reꝑta comedit. & sua obicit
quȩ ille suscepta & fouet & nutrit.
Passeres st̃ minita uolatilia. a paruita¬
te uocata. Unde & pusilli & parui.
Merula antiquitꝰ medula uocabat᷑ eo qđ
modulet. Alii merulã aiunt uocatã
quia sola uolat. quasi mera uolans.

Expanded text:
citare externi generis, per quam caveant pricitare externi generis, per quam caveant prima discrimina. Cibos gratissimos habent semina venenorum, quam ob causam iis veteres vesci interdixerunt. Solum enim hoc animal, sicut et homo, caducum patitur morbum. 66. Upupam Graeci appellant, eo quod stercora humana consideret, et fetenti pascatur fimo, avis spurcissima, cristis exstantibus galeata, semper in sepulcris et humano stercore commorans. Cujus sanguine quisquis se inunxerit, dormitum pergens daemones suffocantes se videbit. 67. Tucos, quos Hispani cuculos lis suscepti, 101 propter breves et parvos volatus, ne per longa aeris spatia fatigati deficiant. Horum salivae cicadas gignunt, ova passeris nido reperta comedit et sua objicit quae ille suscepta et fovet et nutrit. 68. Passeres sunt minuta volatilia, a parvitate vocata; unde et pusilli parvi. Merula antiquitus medula vocabatur, eo quod modulet. Alii merulam aiunt vocatam quia sola volat, quasi mera volans.
Abbreviated transcription (Latin):
colores mutent. aues mansuetȩ. & iN
hominũ multitudine conuersantes. ac
sine felle. Quas antiqui uenerias nuncu.¬
pabant. eo qđ nidos frequentant. &¬
osculo amorẽ concipiunt. Palũbes eo qđ
sint farsȩ a pabulo quas uulgus titos
uocat. auis casta ex morib appellat᷑.
eo qđ comes sit castitatis. Nam dr̃ quod
amisso corporali consorteͤ solitaria ince¬
dat. nec carNalẽ copulã ultra requirat
Perdix de uoce nom̃ habet. auis dolosa
lũ insurgit & obliuiscit᷑ sexũ. libido
p̃ceps. Adeo aut̃ fraudulenta. ut altar
oua diripiens foueat. sel fraus fructum
tricis audierint: naturali qͦdã instinctu.
hanc quȩ fouit relinquunt. & ad eandẽ
quȩ genuit reuertunt᷑. Coturnices a so.¬
la. Hȩ adueniendi habent tẽpora. Nã¬
estate depulsa: maria transmeant.
Ortigometra dr̃ quȩ gregẽ ducit. eam
terrȩ ꝓpinquantẽ accipit̾ uidens rapit.
ac ꝓpterea cura. ẽ. uniuersis. ducẽ solli¬

Expanded text:
colores mutent; aves mansuetae, et in colores mutent; aves mansuetae, et in hominum multitudine conversantes, ac sine felle; quas antiqui Venerias nuncupabant, eo quod nidos frequentant, et osculo amorem concipiant. Palumbes eo quod sint farsae, a pabulo; quas vulgus titos vocant avis casta ex moribus appellatur, quod comes sit castitatis; nam dicitur quod amisso corporali consortio solitaria incedat, nec carnalem copulam ultra requirat. Perdix de voce nomen habet, avis dolosa lum insurgit, et obliviscitur sexum libido praeceps. Adeo aut frauperdici ova diripiens foveat, sed fraus fructum tricis vocem audierint, naturali quodam instinctu hanc que fovit relinquunt et ad eandem que genuit revertuntla. Hae adveniendi habent tempora. Nam aestate depulsa, maria transmeant. 65. Ortygometra dicitur, quae gregem ducit, eam terrae propinquantem accipiter videns rapit, ac propterea cura est universis ducem solli
Abbreviated transcription (Latin):
se temptare uolatꝰ. nullas eis p̾bent ȩscas.
sed uerberant pennis & anido p̾cipitant.
atq a tenero cõpellunt ad prȩcdã: nefor¬
te adulti pigrescant. Capus itala lingua
dr̃ a capiendo. Hunc nr̃i falconẽ uocant.
qđ incuruis digitis sit. Miluus. mollis
& uirib & uolatu. qͦsi mollis auis. Unde
& nuncupat᷑ Rapacissimꝰ tam̃. & semꝑ
domesticis auib insidiat᷑. Ossi fragus
uulgo appellatur. auis quȩ ossa ab alto
demitete & frangit. Unde & a frangen¬
do ossa nom̃ accepit. Turtur de uoce uocat᷑.
auis pudica. & semꝑ in montiũ iugis
& in desertis solitudinib cõmorans. Tecta
enĩ hominũ & conuersationẽ fugit. &
cõmoratur in siluis. quȩ etiã hieme de¬
plumata intruncis arborũ concauis ha¬
bitare phibetur. Cuiꝰ econtrario colũ¬
ba hospitia humana diligit. domorũ
blanda semꝑ habitatrix. Colũbe distȩ
qđ earũ colla ad singulas conuersationes

Expanded text:
se tentare volatus, nullas eis praebent escas; se tentare volatus, nullas eis praebent escas; sed verberant pinnis et a nido praecipitant, atque a tenero conpellunt ad praedam, ne forte adulti pigrescant. Capus Itala lingua dicitur a capiendo. Hunc nostri falconem vocant, quod incurvis digitis sit. Milvus mollis et viribus et volatu, quasi mollis avis, unde et nuncupatus; rapacissimus tamen et semper domesticis avibus insidiator. Ossifragus vulgo appellatur avis quae ossa ab alto dimittit et frangit. Unde et a frangendo ossa nomen accepit. Turtur de voce vocatur; avis pudica, et semper in montium iugis et in desertis solitudinibus commorans. Tecta enim hominum et conversationem fugit, et commoratur in silvis. Quae etiam hieme deplumata in truncis arborum concavis habitare perhibetur. Cuius e contrario columba hospitia humana diligit; domorum blanda semper habitatrix. Columbae dictae, quod earum colla ad singulas conversiones
Abbreviated transcription (Latin):
pud grecos lagois uocat᷑. Est autem
auis stagnensis. habens nidũ in medio
aquȩ. uł inpetris quas aquȩ circun-¬
dant. maritimoq sẽꝑ delectat᷑ pro¬
fundo. Quȩ dũ tempestatẽ ꝑsense-¬
rit. fugiens inuado ludit. Mergus.
ab assiduitate mergendi nom̃ accepit
Sepe aut̃ demisso in ꝓfuntũ capite.
aurarũ signa sub fluctib colligunt.
& p̾uidentes ȩquoris tẽpestatẽ: cũ
clamore ad litora tendunt: Nam iN
pelago iam grauissimã esse tẽpestatẽ.
cũ ad litora mergi confugerint. Accipi¬
ter auis animo plus armata quã ungu¬
lis uirtutẽ maiorẽ in minori corpore
gestans. Hic ab accipiendo. id ẽ. a ca¬
piendo nom̃ sũpsit. Est enĩ auis rapi¬
endis aliis auib auicda. Ideoꝙ uocat᷑
accipiter. hoc. ẽ. raptor. Unde & paulus
Ut enĩ diceret. si quis rapit: dixit: siquis
accipit. Fertur aut̃ accipitres. circa pullos
suos impios esse. Nam dũ uiderint eos pos¬

Expanded text:
pud Graecos lagois dicitur. Est enim pud Graecos lagois dicitur. Est enim avis stagnensis, habens nidum in medio aquae, vel in petris, quas aquae circumdant, maritimoque semper delectatur profundo. Quae dum tempestatem persenserit, fugiens in vado ludit. 54. Mergis ab assiduitate mergendi nomen hoc haesit. Saepe autem demisso in profundum capite aurarum et praevidentes aequoris tempestatem cum clamore ad litora tendunt. Nam in pelago iam gravissimam esse tempestatem, cum ad litora mergi confugerint. Accipiter avis animo plus armata quam ungulis, virtutem maiorem in minori corpore gestans. Hic ab accipiendo, id est a capiendo, nomen sumpsit. Est enim avis rapiendis aliis avibus avida, ideoque vocatur accipiter, hoc est raptor. Unde et Paulusut enim diceret 'si quis rapit', dixit 'si quis accipit'. Fertur autem accipitres circa pullos suos inpios esse; nam dum viderint eos pos
Abbreviated transcription (Latin):
dere iure coco. Fasianus. a faside in¬
sula greciȩ unde primũ asportatꝰ. ẽ.
carina. ante mͥ notũ nil nisi fasis erat
Gallus a castratione uocatꝰ. Int̾ cȩteras
enĩ aues huic soli testiculi adimunt᷑
Ueteres enĩ abscisos gallos uocabant. Sic̃
aut̃ aleone leena. & a dracone drace¬
na ita a gallo gallina. Cuiꝰ mẽbra
ut ferunt quidã. si auro liquescenti
misceant᷑ consumi. Anas ab assiduita¬
te natandi aptũ nom̃ accepit. Ex qͦ ge¬
nere quȩdã germanȩ dicunt᷑. quod
plus cȩteris nutriant. Anseris nomen
anas dedit ꝑ diriuationẽ. uł a simi¬
litudine. uł qđ & ipse natandi frequen¬
tiã habeat. Iste uigilias noctis. assicdu¬
itate clangoris testat᷑. Nullũ aut̃ ani¬
mal ita odorẽ hominis sentit ut an¬
ser. Unde & clangore eiꝰ. gallorum
ascensus in capitolio dep̾hensus. ẽ.
Fulica dic̾ta. qđ caro eiꝰ leporinã sapi¬
at. Lagos enĩ lepus dr̃. Unde & a-¬

Expanded text:
dere, dure, coco. Phasianus a Phaside indere, dure, coco. Phasianus a Phaside insula Graeciae, unde primum asportatus est,carina: ante mihi notum nil nisi Phasis erat. Gallus a castratione vocatus; inter ceteras enim aves huic solo testiculi adimuntur. Veteres enim abscisos gallos vocabant. Sicut autem a leone leaena et a dracone dracaena, ita a gallo gallina. Cuius membra, ut ferunt quidam, si auro liquescenti misceantur, consumi. Ans ab assiduitate natandi aptum nomen accepit. Ex quo genere quaedam germanae dicuntur, quod plus ceteris nutriant. Anseri anas dedit per derivationem, vel a similitudine, vel quod et ipse natandi frequentiam habeat. Iste vigilias noctis assiduitate clangoris testatur. Nullum autem animal ita odorem hominis sentit, ut anser, unde et clangore ejus Gallorum ascensus in Capitolio deprehensus est. 53. Fulica dicta, quod caro ejus leporinam sapiat. Lagos enim lepus dicitur, unde et a
Abbreviated transcription (Latin):
uolent. cũ sit manifestũ ex uocẽ eos nun¬
cupari. Est enĩ loquacissimũ genꝰ. & uo¬
cib importunũ. Picȩ quasi poeticȩ. qđ
uerba in discrimine uocis exprimant.
ut homo. Per ramos enĩ arborũ pendulȩ.
importuna garrulitate sonantes. & si
linguas insermone nequeunt explica¬
re. sonũ tam̃ humanȩ uocis imitant᷑.
De qua congrue quidã ait. Pica loquax
certa dñm te uoce saluto. si me ñ uide¬
as esse negabis auẽ. Picus. apico satur¬
nifilio nom̃ sũpsit. eo qđ eo in auspiciis
utebat᷑. Nam ferunt hanc auẽ quidã
habere diuinũ illo indicio. qđ in qua¬
cunq arbore nidificauerit. clauum
uł quieqͥd aliud fixũ diuhȩrere ñ po¬
test. quinstatĩ excidat. ubi ea insede¬
rit. Iste ẽ. picus martius. nã alia est
pica. Pauo. Mnom de sono uocis habet.
cuiꝰ caro tã dura. ẽ. ut putredinẽ uix
sentiat. nec facile coquat᷑ De qͦ quidã
explicat alas. Si potes hunc seuo tra¬

Expanded text:
volent; cum sit manifestum ex voce eos nunvolent; cum sit manifestum ex voce eos nuncupari. Est enim loquacissimum genus et vocibus inportunum. Picae quasi poeticae, quod verba in discrimine vocis exprimat, ut homo. Per ramos enim arborum pendulae inportuna garrulitate sonantes, et si linguas in sermone nequeunt explicare, sonum tamen humanae vocis imitantur. De qua congrue quidam aitMart. 14, 76: Pica loquax certa dominum te voce saluto: si me non videas, esse negabis avem. Picus a Pico Saturni filio nomen sumpsit, eo quod eam in auspiciis utebatur. Nam ferunt hanc avem quiddam habere divinum, illo indicio quod in quacumque arbore nidificaverit, clavum, vel quidquid aliud fixum, diu haerere non potest quin statim excidat, ubi ea insederit. Iste est picus Martius; nam alia est pica. Pavo nomen de sono vocis habet; cuius caro tam dura est ut putredinem vix sentiat, nec facile coquatur. De quo quidexplicat alas, si potes hunc saevo tra
Abbreviated transcription (Latin):
pidus bubo. qđ strix nocturna que¬
runtur. Hec auis uulgo amma ctr̃. ab
amando paruulos. Unde & lac p̾bere
fertur nascentib. Coruus siue corax
nom̃ a sono gutturis habet. qđ uoce
crocitet Fertur hȩc auis. qđ editis pul¬
ls escam plene ñ prȩbeat. prius quã
ineis ꝑ pennarũ nigritudinẽ. simili¬
tudinẽ ꝓprii coloris agnoscat. Post quã
uͦ eos tetros plumis aspexerit. in toto
agnitos abundantius pascit. Hic prior
in cadauerib oculorũ pecit loca. Cornix
annosa auis. apud latinos greco nomine
appellat᷑. Quã aiunt augures homi¬
nũ curas significationib agere. insidia¬
rũ uias monstrare. futura predicere.
Magnũ nefas hec credere. ut ds̃ consilia
sua cornicib mandet. Hu iꝰ int̾ multa
auspicia tribuunt. etiã pluuias por¬
tendere uocib. Unde . ẽ. illut Tunc
cornix plena pluuiã uocat. improba uo
ce Graculos a garrulitate mincupatos.
ñ ut quidã uolunt ꝓeo qđ gregatim

Expanded text:
pidus bubo, quod strix nocturna quepidus bubo, quod strix nocturna queruntur. Haec avis vulgo amma dicitur, ab amando parvulos; unde et lac praebere fertur nascentibus. Corvus, sive corax, nomen a sono gutturis habet, quod voce coracinet. Fertur haec avis quod editis pullin eis per pennarum nigredinem similitudinem proprii coloris agnoscat. Postquam vero eos tetros plumis aspexerit, in toto agnitos abundantius pascit. Hic prior in cadaveribus oculum petit. 44. Cornix, annosa avis, apud Latinos Graeco nomine appellatur, quam aiunt augures hominum curas significationibus augere, insidiarum vias monstrare, futura praedicere. Magnum nefas haec credere, ut Deus consilia sua cornicibus mandet. Huic inter multa auspicia tribuunt etiam pluvias portendere vocibus, unde est illud: Tunc cornix plena pluviam vocat improba voce. 45. Graculus, a garrulitate nuncupatus, non, ut quidam voluit, pro eo quod greg
Abbreviated transcription (Latin):
tinos exercet acredula cantus. Ulula
& luctu nominata. Cũ enĩ clamat aut
fletũ imitatur. aut gemitũ. Unde a
pud augures si lamentet᷑ tristiciã.
tacens ostendere fertur ꝓsꝑitatem.
Bubo. a sono uocis cõpositũ nom̃ habet
auis feralis. onusta quidẽ plumis.
sed grauis cletenta pigritie. in sepul-¬¬
chris die noctuq uersat᷑. & semꝑ com¬
morans in cauernis. De qua ouidius.
ctus. ignauus bubo dirũ mortalib
omen. Deniq apud augures malũ por¬
tendere fertur. Nã cũ in urbe uisa
fuerit. solitudinẽ significare dicunt
splendore solis. uisus illius hebetat᷑.
Hanc aut̃ insula cretensis ñ habet. & si
ueniat aliunde. statĩ moritur. Noctua
aut̃ ñ est bubo. Nã bubo maior est.
Nocticorax ipsa ẽ. noctua. qͥa noctem a¬
mat. Est enĩ auis lucifuga. & solẽ uide¬
re ñ patitur. Strix nocturna auis.
habens nom̃ de sono uocis. Quando enĩ
clamat striclet. De qua lucanꝰ. Qđ tre¬

Expanded text:
tinos exercet acredula cantus. Ulula tinos exercet acredula cantus. Ulula et luctu, nominata; cum enim clamat aut fletum imitatur aut gemitum. Unde et apud augures si lamentetur tristitiam, tacens ostendere fertur prosperitatem. Bubo a sono vocis conpositum nomen habet, avis feralis, onusta quidem plumis, sed gravi semper detenta pigritia: in sepulcris die noctuque versatur, et semper commorans in cavernis. De qua Ovidius ctus, ignavus bubo dirum mortalibus omen. Denique apud augures malum portendere fertur: nam cum in urbe visa fuerit, solitudinem significare dicunt.splendore solis, visus illius hebetatur. Hanc autem insula Cretensis non habet; et si veniat aliunde, statim moritur. Noctua autem non est bubo; nam bubo maior est. Nycticorax ipsa est noctua, quia noctem amat. Est enim avis lucifuga, et solem videre non patitur. Strix nocturna avis, habens nomen de sono vocis; quando enim clamat stridet. De qua Lucanus 6, 689: Quod tre