comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
chrcta. Cũ constet qd̾ uidex ueniens agnos
ad dexterã. hedos uͦ adsinistrã ponat: qua
nuuc ratione dicit᷑. inconspectu eiꝰ hypochri¬
tam ñ esse uenturũ: Qui scilicet sunt̾ hedos
erit: ad sinistram uidicis apparebit. S scien
uenimus. Uno quidem quo hic peccata nr̃a
subtilit̃ ꝑpendentes in eiꝰ nos conspectu pu¬
nimus : ce flendo diiudicamꝰ. Nam quoti¬
ens conditoris nr̃i potentiã ad sensũ reduci¬
mus: tociens inconspectu illius stamꝰ. Uñ
mͦ in conspectu dñi uenimus: cũ in extre¬
mo iudicio ante tribunal eiꝰ assistimꝰ. Hypo¬
chrita gͥ ꝑexamen ultimũ ante conspectũ
uidicis uenit: s quia mͦ culpas suas consid̾a¬
re. ⁊ de flere dissimulat: in conspectu dñi ue¬
nire recusat. Sicut eñi iusti uiri cũ distric¬
tionẽ uenturi iudicis contemplant᷑. peccata
sua ad memoriam reducunt. deflent que
cõmiserunt. districte se uidicant. ne diiudi¬
centur: tta hypochrite qͦ ext̾ius hominib

Expanded text:
cupit. --Cum constet quod judex veniens agnos ad dexteram, haedos vero ad sinistram ponat , qua metipsis redarguitur. Unde electi quique cultam non esse venturum, qui scilicet si inter haedos erit, ad sinistram judicis apparebit?  Vet. XXvenimus. Uno quidem, quod hic peccata nostra subtiliter perpendentes, in ejus nos conspectu ponimus, et flendo dijudicamus. Nam quoties conditoris nostri potentiam ad sensum reducimus, toties in conspectu illius stamus. Undmodo in conspectum Domini venimus, cum in extremo judicio ante tribunal ejus assistimus. Hypocrita igitur per examen ultimum ante conspectum judicis venit; sed quia modo culpas suas considerare ac deflere dissimulat, in conspectu Domini venire recusat. Sicut enim justi viri, cum districtionem venturi judicis contemplantur, peccata sua ad memoriam reducunt, deflent quae commiserunt, et districte se judicant, ne judicentur; ita hypocritae quo exterius hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
at ÷ ne inbonis actib ꝑintentionẽ titubet:
⁊ int̾ recta oꝑa sinistia eũ cogitatio illudat.
Que tam̃ cuncta omĩpotens ds subtilit̃ exa¬
minat: atq iniuditio singula repensat.S
quando hõ qui carnis sue infirmitate constrin¬
git᷑. contra cuncta ualet subtilit assurgere ⁊
atq in concussa cogitatione rectitudinẽ tene¬
re: Un de apte subditur

Expanded text:
at, ne in bonis actibus per intentionem titubet, 389 at, ne in bonis actibus per intentionem titubet, 389 et inter recta opera sinistra eum cogitatio illudat. Quae tamen cuncta omnipotens Deus subtiliter examinat, atque in judicio singula repensat. Sed quando homo, qui carnis suae infirmitate constringitur, contra cuncta valeat subtiliter assurgere, atque inconcussa cogitatione rectitudinem tenere? Unde apte subditur
Abbreviated transcription (Latin):
uo ds̃ pedem hominis posuit: qͥa prauita¬
tem illius forti districtionis sue sententia
ligauit. Cuiꝰ om̃s semitas obseruat: quia
subtilit̾ singła eiꝰ queq diiudicat. Semita
⁊ eñi angustior solet eẽ. qũa uia. Quia aut̃
uia actiones: ñ immerito semitas. ipsas ac¬
tionũ cogitationes accipimꝰ. Ds̃ itaq om̃s
semitas obseruat: qͥa in singłis quibq nr̃is
actionib etiã cogitationes pensat. Et uesti¬
gia pedũ consid̾at: qͥaintentiones nr̃orum
oꝑum quã recte ponant᷑ examinat ÷ ne &
hoc qd̾ bonũ agitur. ñ recto desid̾io agatur.
Possunt quoq ꝑ pedem uestigia quedã male
giũ in uia. Et plerũq dũ quedã praue agimꝰ.
intuentib hoc fr̃ib exemplũ malũ p̃bemꝰ :
⁊ quasi in flexo extra uiã pede. sequentib uesti¬
gia distorta relinqͥmus: dũ ꝑ nr̃a oꝑa ad scal¬
dalũ aliena corda ꝓuocamꝰ. Ualde aut̃ labori¬
osũ est custodire nemala homo facere aude¬

Expanded text:
vo Deus pedem hominis posuit, quia pravitatem illius forti districtionis suae sententia ligavit. Cujus omnes semitas observat, quia subtiliter singula ejus quaeque dijudicat. Semita etenim angustior solet esse quam via. Quia autem vias actiones, non immerito semitas ipsas actionum cogitationes accipimus. Deus itaque omnes semitas observat, quia in singulis quibusque nostris actibus etiam cogitationes pensat. Et vestigia pedum considerat, quia intentiones nostrorum operum quam recte ponantur examinat, ne et hoc quod bonum agitur non recto desiderio agatur. Possunt quoque per pedum vestigia quaedam male gium in via. Et plerumque dum quaedam prava agimus, intuentibus hoc fratribus, exemplum malum praebemus; et, quasi inflexo extra viam pede, sequentibus vestigia distorta relinquimus, dum per nostra opera ad scandalum aliena corda provocamus. Valde autem laboriosum est custodire ne mala homo facere aude
Abbreviated transcription (Latin):
uestimentũ de se exorta tinea comedit᷑: ita
hõ insemetipso habet putredinẽ de qua coi¬
sumat᷑. Atq hoc ẽ qd̾ est: unde consumit᷑ ut
ñ sit. Qd̃ intelligi ⁊ alit̾ potest: siex uoce
temptati hominis dicatur. Qui quasi pu¬
credo consumendus sum: ⁊ quasi uestim̃¬
cũ qd̾ comedit᷑ atinea. Homo eñi quasi pu¬
tredo consumit᷑: dũ carnis sue corruptione
cont̾itur. Cui quia immunda tẽptatio non
aliunde s a semetipso nascitur: more tince
carnem temptatio. quasi uestẽ de qua exit¬
consumit. In semeripso habet quippe homo:
unde temptet᷑. Quasi gͦ tinea uestem con¬
sumit: que ex ueste eadem ꝓcessit. Scien¬
Uũ quoq qd̾ tinea sine sonitu ꝑ foret uesti¬
mentũ. Et plerũq cogitatio ira tranffig
mentẽ: ut mens ipsa ñ sentiat. nͥ postquã
fuerit eiꝰ aculeo transfixa. Bene gͦ dicttur qd
homo tanqũa uestimentũ a tinea consuma¬
tur: qͥa ñ nũquã temptationũ nr̃arũ uuil¬

Expanded text:
vestimentum a tinea de se exorta comeditur, ita homo in semetipso habet putredinem, de qua consumatur; atque hoc est quod est unde consumatur ut non sit. Quod intelligi et aliter potest, si ex voce tentati hominis dicitur: Qui quasi putredo consumendus sum, et quasi vestimentum quod comeditur a tinea. Homo enim quasi putredo consumitur, dum carnis suae corruptione conteritur. Cui quia immunda tentatio non aliunde, sed a semetipso nascitur, more tineae carnem tentatio, quasi vestem de qua exitconsumit. In semetipso quippe habet homo unde tentetur. Quasi ergo tinea vestem consumit, quae ex veste eadem processit. Sciendum quoque quod tinea sine sonitu perforat vestimentum; et plerumque cogitatio ita transfigit mentem, ut mens ipsa non sentiat, nisi postquam fuerit ejus aculeo transfixa. Bene ergo dicitur, quod homo tanquam vestimentum a tinea consumitur, quia nonnunquam tentationum nostrarum vul
Abbreviated transcription (Latin):
sticie relinquentis. Includere itaq dĩ est:
clausis non aꝑire. Uñ ⁊ ad moysen dicit᷑.
depharaone. Ego obdurabo cor eiꝰ. Obdura¬
re quippe ꝑiusticiam dicitur: quando cor
repbum ꝑ gr̃am non emollit. Recludit itaq
onem isaac pͥmogenito filio uoluit: cũ
hunc fr̃i p̃ponere benedicendo conatꝰ est.
S filium quem pater uoluit dñs reꝓbaũ:
⁊ qũe dñs uoluit pat̾ etiam nolendo bñ¬
dixit: ut qui iam pͥmogenita fr̃i ꝓesca
uendid̾at. pͥmogenitoꝵ benedictionem ñ
acciꝑet. qũa excupidine gule reliquiss.
Qui t̾rena ambiens. fugitiua sequens:
hereditare cupiens benedictionẽ reꝓbatus
est. Non eñi inuenit penitentie locum.
qũaquam cũ lacrimis inquisisset eam:
quia uidelicet fructũ non habent lam̃ta.
que student cũ gemitu desidare ꝑitura.
Aꝑire ttaq ylaac nec filio potuit: quem
deus om̃ipotens iusto uidicio in sue mali¬
cie carcere inclufit. Sequitur. Si conti¬

Expanded text:
stitiae relinquentis. Includere itaque Dei est stitiae relinquentis. Includere itaque Dei est clausis non aperire. Unde et ad Moysen dicitur de Pharaone: Ego obdurabo cor ejus . Obdurare quippe per justitiam dicitur Deus, quando cor reprobum per gratiam non emollit. Recludit itaqueonem Isaac primogenito filio voluit, cum hunc fratri praeponere benedsed filium quem pater voluit, Dominus reprobavit, et quem Dominus voluit, pater etiam nolendo benedixit: ut qui jam primogenita fratri pro esca vendiderat, primogenitorum benedictionem non acciperet, quam ex cupidine gulae reliquisset; qui terrena ambiens, fugitiva sequens, haereditare cupiens benedictionem, reprobatus est. Non enim invenit poenitentiae locum; quanquam cum lacrymis inquisisset eam; quia videlicet fructum non habent lamenta quae strident cum gemitu desiderare peritura. Aperire itaque Isaac nec filio potuit, quem Deus omnipotens justo judicio in suae malitiae carcere inclusit. + Sed, ne cont
Abbreviated transcription (Latin):
subdctur. sun cluserit hominẽ. nullus est
qui aperiat: qr om̃is homo ꝑ id qd̾ male
agit. quid sibi aliud qua conscientie sue
caicerem factt: ut hunc antme reatus pre¬
inat. etiam si nemo ext̾ius accuset: Qui
cum iudicante deo in malicie sue cecirate
relinquit᷑. quasi intra semet ip̃m claudi¬
tur: ne euadendi locum inueniat. quẽ
coꝵdem actuum pondere p̃munt᷑. in male
consuetudinis carcere inclusi asemet ipsis
exire ñ possunt. Et quidã culpas ꝓprias
punire cupientes: hoc qd̾ recte se agere es¬
timant. ingrauiorib peccatis uertunt.
fteq mͦ miserabili: ut qd̾ exitũ putant.
hoc inclusionem inueniant. Sic uidelicet
reꝓb uidas cum mortẽ sibi contra peccatũ
intulit. ad et̾ne mortis supplicia ꝑuenit:
ypeius depeccato penituit qũa peccauii.
Dicatur eigo. suncluserit hominẽ nullꝰ
est qui aꝑiat: quia sicut nemo obsistit
largitati uocanti s. ita nullus obuiat ui¬

Expanded text:
subditur: Si incluserit hominem, nullus est subditur: Si incluserit hominem, nullus est qui aperiat. Quia omnis homo per id quod male agit, quid sibi aliud quam conscientiae suae carcerem facit, ut hunc animi reatus premat, etiamsi nemo exterius accuset? Qui cum, judicante Deo, in malitiae suae caecitate relinquitur, quasi intra semetipsum clauditur, ne evadendi locum inveniat, quem  quia eorumdem actuum pondere premuntur, in malae consuetudinis carcere inclusi, a semetipsis exire non possunt. Et quidam culpas proprias punire cupientes, hoc quod recte se agere aestimant, in graviores culpas vertunt; fitque modo miserabili ut quod exitum putant, hoc inclusionem inveniant. Sic videlicet reprobus Judas , cum mortem sibi contra peccatum intulit. 371 ad aeternae mortis supplicia pervenit, et pejus de peccato poenituit quam peccavit.Dicatur ergo: Si incluserit hominem, nullus est qui aperiat, quia sicut nemo obsistit largitati vocantis, ita nullus obviat ju
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ aꝑiat. Om̃ipotens ds̃ humanũ cordestrr¬
it cum relinquit: edificat cũ replet. Neq
eñ i humanã mentem debellando destruit s
recedendo: qr ad ꝑditionem suã sufficit sͥ
dimissa. Uñ fit plerumq ut cũ audientis
cor exigentib culpis om̃ipotentis dĩ gratia
ñ repletur. uicassum ext̾ius ap̃dicatore mo¬
neat᷑: qr mutũ est os om̃e qd̾ loquit᷑. si ille
intius in corde ñ clamat qui aspirat uerba
que audiunt᷑. hinc ꝓph̃a ait. Nisi dñs edi¬
ficau̾it domũ: inuanum laborant qui
edificant eam. Hinc salomon att. Consid̾a
oꝑa cłi: qd̾ nemo possit corrigere quẽ ille
despexerit. Nec mirum si acorde repbo p̃¬
dicator minime audit᷑: dum ñ nũquam
ipse quoq dñs in his que loquit᷑. resistenti¬
um morib impugnat᷑. Hinc est eñi quod
cain et diuina uoce ad moneri potuit.⁊
mutari ñ potuit: qr exigente culpa ma¬
litie. iam intus d̃s correliquerat. cui fors
ad testimoniũ uerba faciebat. Bene aitẽ

Expanded text:
acit. --Omnipotens Deus humanum cor destruit cum relinquit, aedificat dum replet. Neque enim humanam mentem debellando destruit, sed recedendo, quia ad perditionem suam sufficit sibi dimissa. Unde plerumque fit ut cum audientis cor exigentibus culpis omnipotentis Dei gratia non repletur, incassum exterius a praedicatore moneatur, quia mutum est os omne quod loquitur, si ille interius in corde non clamet, qui aspirat verba quae audiuntur. Hinc Propheta ait: Nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laborant qui aedificant eam . Hinc Salomon dicit: Considera opera Dei quod nemo possit corrigere quem ille despexerit . Nec mirum si a corde reprobo praedicator minime auditur, dum nonnunquam ipse quoque Dominus in his quae loquitur resistentium moribus impugnatur. Hinc est enim quod Cain et divina voce admoneri potuit, et mutari non potuit, quia exigente culpa malitiae, jam intus Deus cor reliquerat, cui foris ad testimonium verba faciebat. Bene autem
Abbreviated transcription (Latin):
tia p̃dicationis accipit᷑. iuxta qd̾ scͥptum
est. aqua ꝓfunda uerba ex ore uiri. ⁊ torrers
redundans fons sapientie: cũ aqua conti¬
net᷑. cuncta siccant᷑: qr si scĩa p̾̃dicatorum
subtrahit᷑. coꝵ qui iurid escere inspe et̾na
poterant corda. ꝓtinus arefiunt: ut indes¬
ꝑata siccitate remaneant. dum fugitiua
diligentes nesciunt spare mansura. Sin

Expanded text:
ptum est: Aqua profunda, verba ex ore viri et torrens redundans fons sapientiae , cum aqua continetur, cuncta siccantur; quia si scientia praedicatorum subtrahitur, eorum qui viridescere in spe aeterna poterant, corda protinus arefiunt; ut in desperata siccitate remaneant, dum, fugitiva diligentes, nesciunt sperare mansura. Sin
Abbreviated transcription (Latin):
tionis. qd̾ qui suꝑiꝰ dixit. uias meas in cons¬
pectu eius arguam: ⁊ inferius dicit cõsum̾e
me iuis peccatis adolescentie mec: ⁊ peccata
sua subtilit̾ agnoscens. ad huc longe inferiꝰ
adiungit. signasti quasi insacculo delicta
mea: nunc ait. si fuero iudicatus. scio quia
quitatẽ tribuens. ⁊om̃ipotenti dõ purga¬
tionẽ suã:ͥ & peccatorẽ se cognoscit ex se. &
iustũ se factũ non ignorat ex munere: qui
meruit flagella sustin̾e: iamq se iniuditio
uistum inueniri gaudet: qͥ ante iudcium
ꝑcussũ uidet. Unde ⁊ cũ longe post dicat.
signasti quasi in sacculo delicta mea: statim
qũa se uiste flagellatũ negat: qu̾auis in fla¬
gello eius dñs ñ peccata studuit tergere. sed
mertra augere. Sequitur

Expanded text:
as meas in conspectu ejus arguam ; et inferius dicit: Consumere me vis peccatis adolescentiae meae; et peccata sua subtiliter agnoscens, adhuc longe inferius adjungit: Signasti quasi in sacculo delicta mea; nunc ait: Si fuero judicquitatem tribuens, et omnipotenti Domino purgationem suam, et peccatorem se cognoscit ex se, et justum se factum non ignorat ex munere. Qui gratia meruit flagella sustinere. Jamque se in judicio justum inveniri gaudet, qui se ante judicium percussum vidit. Unde et cum longe post dicat: Signasti quasi in sacculo delicta mea, statim aquam se juste flagellatum negat; quamvis flagello ejus Dominus non peccata studuit tergere, sed merita augere. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. si nosmetipsoᷤᷤ diiudicaremꝰ. ñ utiq ui¬
dicaremur: eo tunc dñs saluator inuenit᷑.
quo nunc ꝓtimore dñi peccatũ nr̃m anobis¬
metipsis redarguitur. Uñ electi quiq cul¬
pis sius nũqũa sciunt parce: ut possint cul¬
parum uidicẽ placatum inuenire. Et uere
eũ postmodũ inuenire saluatorẽ credunt:
quẽ districte mͦ uidicem metuunt. Nam qͥ
sibi nunc inculpa parcit: ei postmodũ in
pena ñ parcitur. Dicat gͦ. Uerũtam̃ uias
meas in conspectu eiꝰ arguam. Que uͦ utili¬
tas de hac argutione sequatur: aduingat.
Et ipse erit saluator m̃s. Sequitur¬

Expanded text:
dicat: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur , eo tunc Dominus salvator invenitur, quo nunc pro timore Dei peccatum nostrum a nobismetipsis redarguitur. Unde electi quique culpis suis nunquam sciunt parcere, ut possint culparum judicem placatum invenire. Et vere eum postmodum invenire salvatorem credunt, quem districte modo judicem metuunt. Nam qui sibi nunc in culpa parcit, ei postmodum in poena non parcitur. Dicat ergo: Verumtamen vias meas in conspectu ejus arguam. Quae vero utilitas de hac argutione sequatur adjungat: Et ipse erit salvator meus. Sequitdicat: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique ju
Abbreviated transcription (Latin):
spes sue reccitudine ñ incuruatur. De reꝓbi
namq sensu scͥptum est. Confitebit᷑ cibi. cũ
bene feceris ei. In hoc itaq mens iuisti ab in¬
iusta discernit᷑. qd om̃ĩpotentis dĩ laudẽ
interadu̾sa confitetur: qd̾ non cum rebus
frangit᷑: ñ cum calu głe ext̾ioris cadit: s in
hoc magis qualis cũ ieb fuerit denionsit.
que ⁊ sine rebus iobustior stat. Sequitur.¬

Expanded text:
spei suae rectitudine non curvatur. De reprobi namque sensu scriptum est: Et confitebitur tibi cum benefeceris ei . In hoc itaque mens justa ab injusta discernitur, quod omnipotentis Dei laudem et inter adversa confitetur, quod non cum rebus frangitur, non cum casu gloriae exterioris cadit, sed in hoc magis qualis cum rebus fuerit demonstrat, quae et sine rebus robustior stat. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
Geruix itaq inlutũ redigitur: cũ suꝑb
quisq humiliatur inmorte. elata caro
tabescit inputredine. Inuieam᷑ enim qͣ
lia ini sepulchris iaceant diuitũ cadauera:
que illa in extincta carne sit iago mor
tis. que tabescit incorruptione. Et certe
ipsi erant qui extollebant᷑ honorib: ha¬
bitis rebus tumebant. Despiciebant ce¬
teros: ⁊ quasi solos se ẽẽ gaudebant. Est
dũ non ꝑpend̾ent quo tendebant: nescie¬
bant quid erant. S inlutũ ceriux redac¬
ta ẽ: quia despecti iacent inputredine. qͥ
tumebant in uanitate. In litũ ceruix re¬
digitur: qͥa quantũ carnis potentia uale¬
at. tabes corruptionis ꝓbat. Sequitur.¬

Expanded text:
Cervix itaque in lutum redigitur, cum superbus Cervix itaque in lutum redigitur, cum superbus quisque humiliatur in morte, et elata caro talia in sepulcris jaceant divitum cadavera; quae illa in exstincta carne sit itis, quae tabescunt corruptionis . Et certe ipsi erant qui extollebantur honoribus, habitis rebus tumebant, despiciebant caeteros, et quasi solos se esse gaudebant. Et dum non perpenderent quo tendebant, nesciebant quid erant. Sed in lutum cervix redacta est, quia despecti jacent in putredine, qui tumebant in digitur, quia quantum carnis potentia valeat, tabes corruptionis probat. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatione t̾rena huic scło conformantur:
ꝑ om̃e qd̾ agunt huic mundo relinquere
sui memoriã conantur. Alii belloꝵ tctulis.
alii altis edificioꝵ menib. aliidisertis doc¬
trinarum scłariũ libris instanterelabo¬
rant: sibiq memorie nomen edificant. S
cũ ipsa ad finem celerius uita ꝑcurrat: qͥd
in ea fixum stabit. quando c& ipsa celeriter
mobilis ꝑtransit: Aura ⁊ eñi cinerẽ rapit:
sicut scriptũ est. Nonsic impu ñ sic: sed
tanqũa pulius qũe ꝓicit uentus a facie
t̾re. Recte gͦ stultoꝵ memoria cineri cõꝑat᷑:
quia illic ponit᷑. ubi aura rapiatur. Quai
nominis elaboret : memoriã suam quasi
cin̾em posuit: quia hanc citius uentus
mortalitatis rapit. Quo contra de iusto
scͥptum est. In memoria et̾na erit iustus.
Eso ipso enim quo facta sua solidius dei
ocłis impͥmit: nomen suȩ memorie uieter¬
in lutum ceruices ur̃e. Sicut ꝑ ocłm ui¬
sus: sic ꝑ ceruicẽ solet suꝑbia designari.

Expanded text:
cogitatione terrena huic saeculo conformantur per omne quod agunt huic mundo relinquere sui memoriam conantur. Alii bellorum titulis, alii altis aedificiorum moenibus, alii disertis doctrinarum saecularium libris instanter elaborant, sibique memoriae nomen aedificant. Sed cum ipsa ad finem celerius vita percurrat, quid in ea fixum stabit, quando et ipsa celeriter mobilis pertransit? Aura etenim cinerem rapit, sicut scriptum est: Non sic impii, non sic, sed tanquam pulvis, quem projicit ventus a facie terrae . Recte ergo stultorum memoria cineri comparatur, quia illic ponitur, ubi ab aura rapiatur. Quantnominis elaboret, memoriam suam quasi cinerem posuit, quia hanc citius ventus mortalitatis rapit. Quo contra de justo scriptum est: In memoria aeterna erit justus . Eo ipso enim, quo facta sua solius Dei oculis imprimit, nomen suae memoriae in aeterum cervices vestrae. - Sicut per oculum visus, sic per cervicem solet superbia designari.
Abbreviated transcription (Latin):
redit. Unde tecte nunc dicit᷑. Quare lace¬
ro carnes meas dentib meis: ꝯanimam
meã porto in manib meis: Idest cur me
uł districte coram hominib diiuidico. uł
qͥd appetam in oꝑe ostendo ÷ si utilitati pro¬
ximoꝵ nec mala iudicando. nec bona osten¬
dendo ꝓficio: S tamen usti etiam cum
hec dicunt: nũquam ap̃bendo ꝓximis bo¬
no exemplo deficunt. Unde adhuc coram
amicis suis beatus iob uirtutẽ patientie
exhibens ⁊ ostendens: ait.¬

Expanded text:
redit. Unde recte nunc dicitur: Quare lacero carnes meas dentibus meis, et animam meam porto in manibus meis? Id est, cur me vel districte coram hominibus dijudico, vel quid appetam in opere ostendo, si utilitati proximorum nec mala dijudicando, nec bona ostendendo proficio? Sed tamen justi etiam, cum haec dicunt, nunquam a praebendo proximis bono exemplo deficiunt. Unde adhuc coram amicis suis beatus Job virtutem patientiae exhibens et ostendens ait
Abbreviated transcription (Latin):
placent: eumq dũ quasi defend̾e nitunt᷑
offendunt. dũ inadu̾sitate eiꝰ corruunt. cui
uident᷑ exp̃dicatione famulari. Unde ⁊ꝑ-
psalmistam dicit. Ut destruas inimicum
⁊ defenforem. Om̃is quippe hereticus om̃ipo¬
tenti deo inimicus ⁊⁊ defensorest: qͥa unde
hunc quasi defend̾e nicitur. inde u̾itati illiꝰ
adu̾satur. Quia aũt lat̾e dm̃ nil potest:
hoc ineis iudicat qd intus sentiunt. noi
qd̾ famulari foris uidentur. Quia gͥ eoꝵ
fraudulentiis ds̃ ut homo ñ fallitur: recte

Expanded text:
placent; eumque dum quasi defendere nituntur placent; eumque dum quasi defendere nituntur offendunt, dum in adversitate ejus corruunt cui videntur ex praedicatione famulari. Unde et per Psalmistam dicitur: Ut destruas inimicum et defensorem . Omnis quippe haereticus omnipotenti Deo inimicus et defensor est, quia unde hunc quasi defendere nititur, inde veritati illius adversatur. Quia autem latere Deum nihil potest, hoc in eis judicat quod intus sentiunt, non quod famulari foris videntur. Quia igitur eorum fraudulentiis Deus ut homo non fallitur, recte
Abbreviated transcription (Latin):
sua ꝓfundiꝰ ignorant. At contra iusti ⁊ cũ
p̃uorũ fc̃ã redarguunt. semꝑ sue infirmi¬
tatis conscii. eos ⁊ si ext̾ius seuiendo. tamen
int̾ius cõpatiendo rep̃hendunt: quia illiꝰ
solius ẽ peccata hominũ sine cõpassione dis¬
cut̾e. qui ex nature sue om̃ipotentia igno¬
rat peccare. Quia gͥ amici beati iob ita eiꝰ
facta reprehend̾ant. ac si inseipsi repreben¬
sibile nichil haberent: recte nunc dicit᷑. Nũ¬
quid faciem eius accipitis: ⁊ ꝓ deo iudica¬
re nitimini: faciem quippe eius acciꝑe est:
auctoritatẽ illius inuidicio sumere. Et qͣi
ꝓ dõ uidicare nititur: qui cũ infirma queq
in altero reprehendit. apud se introrsus per
cõpassionẽ ñ infirmatur. Sequitur
ut placebit ei qũẽ celare nil potest ÷ aut
decipietur ut hõ ur̃is fraudulentiis: frau
dem deo heretici exhibent: quia ea astru¬
unt. que nequaqͣm ipsi ꝓ quo locuntur

Expanded text:
profundius sua ignorant. At contra justi, et cum profundius sua ignorant. At contra justi, et cum pravorum facta redarguunt, semper suae infirmitatis conscii, eos, etsi exterius saeviendo tamen interius compatiendo, reprehensolius est peccata hominum sine compassione discutere, qui ex naturae suae omnipotentia ignorat peccare. Quia igitur amici beati Job ita ejus facta reprehenderant ac si in se ipsi reprehensibile nihil haberent, recte nunc dicitur: Nunquid faciem ejus accipitis, et pro Deo judicare nitimini? Faciem quippe ejus accipere est auctoritatem illius in judicio sumere; et quasi pro Deo judicare nititur, qui, cum infirma quaeque in altero reprehendit, apud se introrsus per compassionem non infirmatur. Sequiturut placebit ei quem celare nil potest? aut decipietur ut homo vestris fraudulentiis? dem Deo haeretici exhibent, quia ea astruunt quae nequaquam ipsi pro quo loquuntur
Abbreviated transcription (Latin):
re ñ sufficit: recte adhuc postqua silentiũ
meas: ⁊ iudiciũ labioꝵ meoꝵ attendite. Be¬
ne aũt pͥus correctionẽ ⁊ postmodũ iudiciũ
intulit: quia nisi ꝑ correctionem pͥus tu¬
mor stułti depͥmatur. nequaqũa ꝑintelli¬
gentiam iudiciũ iusti cognoscit᷑. Sequit᷑.
Ium quid ds̃ indiget ur̃o mendatio: ut
ꝓ alo loquamini dolos: Deus mendatio
non indiget: quia ueritas fulciri ñ que¬
rit auxilio falsitatis. Heretici aut̃ qͥa ea
que praue de deo intelligunt exueritate
tueri non possunt: quasi ad approbandũ
radiũ luminis. umbras falsitatis requi¬
runt: ⁊ꝓ eo dolos loquunt᷑. dum infir¬
mas mentes in intellectu illius stulta se¬
ductione decipiunt. Sequit᷑. Numqͥd
mini: Stulti cum prudentiũ fc̃a cons¬
piciunt. Hec eis esse reprehensibilia uiden¬
tur: sueq imꝑitie atq infirmitatis obliti.
tanto intentiꝰ de alienis uidicant. quanto

Expanded text:
re non sufficit, recte adhuc, postquam silentium re non sufficit, recte adhuc, postquam silentium meas, et judicium labiorum meorum attendite . Bene autem prius correptionem et postmodum judicium intulit, quia nisi per correptionem prius tumor stulti deprimatur, nequaquam per intelligentiam judicium justi cognoscitur .unquid Deus indiget vestro mendacio, ut pro illo loquamini dolos? Deus mendacio non eget, quia veritas fulciri non quaerit auxilio falsitatis. Haeretici autem quia ea quae prave de Deo intelligunt, ex veritate tueri non possunt, quasi ad approbandum radium luminis, umbras falsitatis requirunt. Et pro eo dolos loquuntur, dum infirmas mentes ab intellectu illius stulta seductione decipiunt. Item: mini? - Stulti cum prudentium facta conspiciunt, haec eis omnia esse reprehensibilia videntur, suaeque imperitiae atque infirmitatis obliti, tanto intentius de alienis judicant, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet u̾bis aꝑte ostendit᷑: qd̾ amici eiꝰ
quasi ex hereticorũ specie sc̃ĩuiri iudicus
adu̾santur. Liquet enĩ qͥa catholicorum
figuram ñteneant: qui cultores ꝑ u̾sorũ
dogmatũ uocant᷑. Qua in re hoc quoq
oportet intendi: qd̾ mendaces fabricatores
dicunt᷑. Sicut eñi edificium lapidibus:
tra mendatiũ sermonib fabricatur. Ubi
eñi non dolosa loquutio. s sensus ueritatis
est: quasi munita moles. ñ ex fabrica sed
ex natura consurgit. Sequitur
que intus m̃bra lateant ignorat᷑. sic plerũꝙ
stultus sitacuerit. utrum sapiens an sit
stultus abscondit᷑. si tam̃ nulla alia oꝑa ꝓ
deunt. que sensum etiam tacencentis loqͣn¬
tur. Sc̃s gͥ uiramicossuos aspiciens uelle
apparere qd̾ non erant: eos ad tacendũ ad¬
moniuut ne possent apparere qd̾ erant. Uñ
⁊ ꝑsalomonẽ dicit᷑. Otultus si tacuerit. sa¬
piens pitabit᷑. S quia stultus cũ loquit᷑.
ꝑhoc qd̾ sua infert sapientiũ uerba pensa¬

Expanded text:
videlicet verbis aperte ostenditur quod amici ejus quasi ex haereticorum specie sancti viri judiciis adversantur. Liquet enim quia catholicorum figuram non teneant qui cultores perversorum dogmatum vocantur. Qua in re hoc quoque oportet intendi quod mendacii fabricatores dicuntur. Sicut enim aedificium lapidibus, ita mendacium sermonibus fabricatur. Ubi enim non dolosa locutio, sed sensus veritatis est, quasi munita moles non ex fabrica, sed ex natura consurgit. Sequitur:quae intus membra lateant ignoratur, sic plerumque stultus, si tacuerit, utrum sapiens sit, an stultus, absconditur, si tamen nulla alia opera prodeant quae sensum etiam tacentis loquantur. Sanctus igitur vir amicos suos aspiciens velle apparere quod non erant, eos ad tacendum admonuit, ne possent apparere quod erant. Unde et per Salomonem dicitur: Stultus, si tacuerit, sapiens putabitur . Sed quia stultus, cum loquitur, per hoc quod sua infert sapientium verba pensa
Abbreviated transcription (Latin):
a conspectu illius recedunt. morib detrahunl
Qui tanto amplius de malis suis feriendi
sunt: quanto ⁊ in occulto cogitationis. rec¬
ta dĩ uidicia cognoscunt. Unde ⁊ subdit᷑.¬
Statim ut se cõmouerit turbabit uos: &
t̾roi eius irruet suꝑ uos. Cum sit nature
incõmutabilis om̃tpotens ds̃. in ira iuditii
ꝑturbabilis ñ est: s humano u̾bo motus
dĩ dicit᷑. ipsa rectitudinis eiꝰ districtio. qͣ
humana prauitas feritur. Iusti aũt uiri
ante dm̃ metuunt. quam eius contra eos¬
ira moueat᷑: ⁊ ne cõmotũ sentiant. tranqͥl¬
lum timent. At contra ꝑu̾si tunc iã feru
ꝑtimescunt. cum feriunt᷑: eosq tunc ter¬
ror eius a somno sui torporis exsuscitat. cũ
uindicta ꝑturbat. Unde ⁊ ꝑ ꝓpħam dicit᷑.
Et tantũ sola uexatio intellectum dabit
auditui. Cumeñi de p̃ceptis dĩ contemp¬
tis atq despectis u̾berari ꝑuindictã ceꝑuit:
tunc intelligunt qd̾ audierunt. E ꝑ psal¬

Expanded text:
a conspectu illius recedunt moribus detrahunt. a conspectu illius recedunt moribus detrahunt. Qui tanto amplius de malis suis 381 feriendi sunt, quanto et in occulto cogitationis recta Dei judicia cognoscunt.  Vet. XVIStatim ut se commoverit turbabit vos, et terror ejus irruet super vos. - Cum sit naturae incommutabilis Omnipotens, in ira judicii perturbabilis non est. Sed humano verbo motus Dei dicitur ipsa rectitudinis ejus districtio, qua humana pravitas feritur. Justi autem viri ante Deum metuunt, quam ejus ira contra eos moveatur, et ne commotum sentiant, tranqlum timent. At contra perversi, tunc jam feriri pertimescunt, cum feriuntur; eosque tunc terror ejus a somno sui torporis exsuscitat, cum vindicta perturbat. Unde et per prophetam dicitur: Et tantum sola vexatio intellectum dabit auditui . Cum enim de praeceptis Dei contemptis atque despectis verberari per vindictam coeperint, tunc intelligunt quod audierunt. Et Psal
Abbreviated transcription (Latin):
et suꝑuos. Hoc qd̾ in abscondito accipi as¬
serit faciem dei. duob modis ualet intelli¬
gi. Sunt namq ñ nulli qui ⁊ ueritatẽ in
corde sentiunt: tamen que falsa sunt de
deo foris loquunt᷑. Ne enim unci uideant᷑
⁊ cognoscunt ueritatẽ it̾ius: tam̃ hanc
ext̾ius impugnant. Unde bene nunc dicit᷑.
Ipse uos arguet: qm̃ in abscondito faciem
eius accipitis. Ac si aꝑte diceretur. Tanto
magis de falsitate apud eum estis rephen¬
sibiles: quanto ⁊ apud uosmet ipsos qd ue¬
rum ẽ. uidetis. Et sunt ñ nulli qui quan¬
do admentẽ iedeunt. dĩ iusticiam. ⁊ rectitudi¬
nem contẽplantur:orando ac flendo con¬
tremiscunt : s postqͣm contemplationis ho¬
ra transierit. sic audaces adinquitates re¬
deunt: ac si post dorsum eiꝰ positi aiusticie
eiꝰ lumine minime uideantur. Hi itaq
apud se in abscondito quasi corꝑalĩt uiden¬
tem accipiunt faciem dei : quia ei cũ p̃sen¬
tes fiunt. blandiunt᷑ fletib: cum quasi

Expanded text:
 quod in abscondito accipi asserit faciem Dei, duobus modis valet intelligi. Sunt namque nonnulli qui et veritatem in corde sentiunt, et tamen quae falsa sunt de Deo foris loquuntur. Ne enim vinci videantur, et cognoscunt veritatem interius, et tamen hanc exterius impuIpse vos arguet, quoniam in abscondito faciem ejus accipitis; ac si aperte diceretur: Tanto magis de falsitate apud eum estis reprehensibiles, quanto et apud vosmetipsos quod verum est videtis. Et sunt nonnulli qui quando ad mentem redeunt, Dei justitiam et rectitudinem contemplantur, et orando ac flendo contremiscunt; sed postquam contemplationis hora transierit, sic audaces ad iniquitates redeunt ac si, post dorsum ejus positi, a justitiae ejus lumine minime videantur. Hi itaque apud se in abscondito quasi corporaliter videntem accipiunt faciem Dei, quia ei et cum praesentes fiunt blandiuntur fletibus, et cum quasi
Abbreviated transcription (Latin):
derelinquunt. Loqui ergo ad orationem:
disputare ad iudiciũ ꝑtinet. Uir gͥ lanciꝰ
modo ad omĩpotentẽ loquit᷑. ut cũ omni¬
potente postmodũ disputet: quia ille cum
deo postiodũ uidex uenit. qui hic ei mͦ
inp̃ce familiaris extiti̾t. S sc̃a eccła cuius
sepe iam beatũ iobspeciem ten̾e diximus.
ñ solum tunc de iniquis iuidicat. cũ ulti¬
mi iudicii dies aduenerit: s nunc etiam
decunctis praue agentib uł stulte senti¬
entib uidicare ñcessat. Unde ⁊ subdit.¬

Expanded text:
derelinquunt. derelinquunt. disputare ad judicium pertinet. Vir igitur sanctus modo ad Omnipotentem loquitur, ut cum Omnipotente postmodum Deo postmodum judex venit, qui hic ei modo in prece familiaris exstiterit. Sed sancta Ecclesia, cujus saepe jam beatum Job speciem tenere praediximus , non solum tunc de iniquis judicat, cum ultimi judicii dies advenerit, sed nunc etiam de cunctis prave agentibus, vel stulte sentientibus judicare non cessat. Unde et subdit
Abbreviated transcription (Latin):
iudelicet dictis umotuit. quante humilita¬
tis fuit: qui se eis inferiorem negat. quorũ¬
longe uitam sc̃e uiuendo transcend̾at. Nam
⁊ scd̃m eoꝵ scientiam se nosse confirmat: qͥ
re cum deo cupio. Cum omĩpotente loqui¬
mur: dũ eius miscd̃iam dep̃camur. Cum
co uero disputamꝰ: dum nos illius iusticie
ne discutimꝰ. Uelcerte cum dõ disputare
ẽ: eum qui hic eiꝰ p̃ceptis paruit. cum illo
postmodũ adiudicandos popłos udicem
uenire : sicut cuncta relinquentib p̃dicato¬
rib dicitur. Uos qui secuti estis me in rege¬
n̾atione. cum sed̾it filius hominis in sede ma
iestatis sue. sedebitis ⁊ uos suꝑ duodecim
thronos: iudicantes duodecim tribus isrł.
Unde ⁊ ꝑysatam dñs dicit. Eripite in uiriã
accipientẽ : uidicate pupillo. ⁊iustificate
uiduam: ⁊ uenite disputemꝰ. Rectũ quip¬
pe est. ut cum deo de popłis inuiditio dis¬
putent: qui ad u̾ba dei p̾sens scłm ꝑfecte

Expanded text:
videlicet dictis innotuit quantae humilitavidelicet dictis innotuit quantae humilitatis fuit, qui se eis inferiorem negat, quorum vitam sancte vivendo longe transcenderat. Nam et secundum eorum scientiam se nosse confirmat, quire cum Deo cupio. - Cum Omnipotente loquimur, dum ejus misericordiam deprecamur. Cum eo vero disputamus, dum nos illius conjungenne discutimus. Vel certe cum Deo disputare est eum qui hic ejus praeceptis paruit, cum illo postmodum ad judicandos populos judicem venire, sicut cuncta relinquentibus praedicatoribus dicitur: « Vos qui secuti estis me, in regeneratione cum sederit filius homitatis suae, sedebitis et vos super duodecim thronos, judicantes duodecim tribus Israel . Unde et per Isaiam Dominus dicit: Eripite injuriam accipientem, judicate pupillo, et justificate viduam, et venite, disputemus . Rectum quippe est ut cum Deo de pupillis in judicio disputent qui ad verba Dei praesens saeculum perfecte
Abbreviated transcription (Latin):
Que cuncta quia beati iob ocłis p̃sentia
cce omĩa. In illo eñi ea que secutura
erant uidebat assistentia: cui nec futura
ueniunt nec p̃t̾ita discedunt: s cuncta si¬
mul ante eiꝰ ocłos assistunt. Est quia hec
ipsa que uentura erant. alia ẽẽ uidit inoꝑi¬
b alia indictis: recte subiungit:¬
Et uidit oculus m̃s: ꝯaudiuit auris
intellexi singula. Cum eñi aliquid
ostendit᷑ uł auditur: si intellectꝰ non
tribuitur ꝓphia minime est. Uidit nãꝙy¬
pharao ꝑ sompniũ que erant egypto uen¬
tura: s quia nequiuit intellig̾e qd̾ uidit
ꝓpħa scilicet ñ fuit. Aspexit balthasar rex
articulũ manꝰ scͥbentis in pariete: s ꝓpħa
ñ fuit: qͥa intellectũ rei qũa uiderat non
re testetur: ñ solum uidisse se ꝯaudisse. s
etiam intellexisse se om̃ia asserit. De quo in¬
tellectu quia ñ extollit᷑. subiuncta eiꝰ u̾ba
urãm ⁊ ego noui: nec inferior ur̃i sũ. Quib

Expanded text:
Quae cuncta quia beati Job oculis praesentiaQuae cuncta quia beati Job oculis praesentia --In illo enim quae secutura erant videbat assistentia, cui nec futura veniunt, nec praeterita discedunt, sed cuncta simul ante ejus oculos assistunt. Et quia ea ipsa quae ventura erant, alia esse vidit in operibus, alia in dictis, recte subjungitec vidit oculus meus, et audivit auris intellexi singula. » Cum enim aliquid ostenditur, vel auditur, si intellectus non tribuitur, prophetia minime est; de Pharao per somnium quae erant Aegypto ventura ; sed quia nequivit intelligere quod vidit, propheta non fuit. Aspexit Balthasar rex articulos manus scribentis in pariete ; sed propheta non fuit, quia intellectum rei quam viderat non re testetur, non solum vidisse se et audisse sed etiam intellexisse omnia asserit. De quo intellectu quia non extollitur, subjuncta ejus verba vestram et ego novi, nec inferior vestri sum. - Quibus
Abbreviated transcription (Latin):
mus ⁊ credamus tibi: Quid oꝑaris: Bene
ittiq dr᷑. palpabunt quasi intenebris. ⁊
ñ inluce. Qui eñi int̾ tot aꝑta miracła tre¬
pidat. quasi intenebris palpat: quia qd̾
tangit ñ uidet. Om̃is uero qui errat: nc̃
huc nunc illuc ducit᷑. Est quia aliquan¬
uo ostendebantur cred̾e. cum dicerent. nisi
esset hic a deo ñ poterat fac̾e quicqũa: ali¬
quando uͦ hũc a deo esse negabant. cũ des
quippe eum ⁊ suscitare mortuos: ⁊ tamen
ẽẽ mortalem. Quis non cred̾et dm̃i quem
conspiciebant suscitare mortuũ: S rur¬
sum cũ hunc mortalem conspicerent: des¬
piciebant cred̾e hunc ẽẽ immortalem dm̃.
ꝑhoc gͦ qd̾ omĩpotens ds talem se eoꝵ ocłis
exhibuit. qui posset diuina ostend̾e. ⁊ hu¬
mana pati: errare eos quasi ebrios fecit: ut
eoꝵ suꝑbia que incarnationis eiꝰ myst̾rum
despicere maluit qũa sequi. ⁊ contra hu¬
manttatẽ eius se extolleret: ꝯ int̾̃ lucentẽ
diuinitatis eius potentiam miraretur.

Expanded text:
mus et credamus tibi? quid operaris ? Bene itaque dicitur: Palpabunt quasi in tenebris, et non in luce. Qui enim inter tot aperta miracula trepidat, quasi in tenebris palpat, quia quod tangit non videt. Omnis vero qui errat, nunc huc, nunc illuc ducitur. Et quia aliquando ostendebantur credere, cum dicerent: Nisi esset hic a Deo, non poterat facere quidquam ; aliquando vero hunc a Deo esse negabant, cum despquippe eum et suscitare mortuos, et tamen esse mortalem. Quis non crederet Deum, quem conspiciebant suscitare mortuum? Sed rursum cum hunc mortalem conspicerent, despiciebant credere hunc esse immortalem Deum. Per hoc ergo quod omnipotens Deus talem se eorum oculis exhibuit, qui posset et divina ostendere, et humana pati, errare eos quasi ebrios fecit, ut eorum superbia, quae incarnationis ejus mysterium despicere maluit quam sequi, et contra humanitatem ejus se extolleret, et intus lucentem Deitatis ejus potentiam miraretur.
Abbreviated transcription (Latin):
querit᷑ dicens. Effraim factus est subcine¬
ritius: qui non reuersat᷑. Panis namq
subcineritius suꝑ se cinerem poitans paitẽ
mundiorẽ deorsum p̃mit: partẽq suꝑto¬
rem tanto sordidiorẽ habet quanto in ea
cinerem tolerat. Mensitaq que t̾rena
cogitat ÷ quid suꝑse aliud ꝗͣ cineris molẽ
portat: S si reuersari uoluerit. mundã
faciem qua deorsum p̃sserat. suꝑiꝰ reducit:
cũ cinerem qũe portabat excusserit. Si gͥ
t̾renarũ cogitationũ cuierem amente ex¬
cutimꝰ. quasi panem subcineritiũ reu̾sa¬
mus ÷ ut illa nr̃a intentio iã postponi debe¬
at. qũa pͥus cogitationis infime cinis p̃me¬
bat: ⁊ munda facies ad suꝑiora ueniat:
ut recta nr̃a intentio mole iã terreni deside¬
rii ñ premat᷑. Qd̾ nequaqͣm ag̾e possumꝰ.
nͥ sci spiritꝰ gr̃a ꝑfundam᷑: qͥa udelicet
om̃ipotens d̃s siaquas emiserit. subu̾tent
do ⁊ sapientia. Paulo suꝑiꝰ dictũ fuerat.
apud ipsum est sapientia ⁊ fortitudo: nc̃

Expanded text:
queritur, dicens: Ephraim factus est subcinericius panis, qui non reversatur . Panis namque subcinericius super se cinerem portans, partem mundiorem deorsum premit, partemque superiorem tanto sordidiorem habet, quanto in ea cinerem tolerat. Mens itaque quae terrena cogitat quid super se aliud quam cineris molem portat? Sed si reversari voluerit, mundam faciem quam deorsum presserat superius reducit, cum cinerem quem portabat excusserit. Si igitur terrenarum cogitationum cinerem a mente excutimus, quasi panem subcinericium reversamus, ut illa nostra intentio jam postponi debeat, quam prius cogitationis infimae cinis premebat; et munda facies ad superiora veniat, ut recta nostra intentio mole jam terreni desiderii non prematur. Quod nequaquam agere possumus, nisi sancti Spiritus gratia perfundamur, quia videlicet omnipotens Ddonentur. --Paulo superius dictum fuerat: Apud ipsum est sapientia et fortitudo; nunc
Abbreviated transcription (Latin):
tia: que uidelicet. pͥma est etas inoꝑatione.
Qũa iuuentus sequit᷑. scilicet apta fortitu
uini: ac postmodũ senectus. etiã ꝑtempus
iã congrua maturitati. Quia gͥ primam
etatẽ aptam bonis actib adolescentiã diximꝰ.
⁊ uisti uiri cũ in magna m̃tis maturitate
ꝓficiunt. ñ numꝗͣ ad memoriã actionum
suarũ initiũ reducunt. seq tantũ desuis
pͥmordus rep̃hendunt. quantũ ⁊ grauita¬
te mentis altius ꝓfecerunt: quia eo indis¬
cretos se fuisse inueniunt. quo discretioĩs
arcem postmodũ plenius consequuntur
recte nunc ꝑ sc̃ĩ uiri uocẽ adolescentie pecca¬
ta formidant᷑. Qd̃ si adipsam litt̾am ẽ te¬
nendũ: hinc consid̾andum ẽ quantũ sint
grauia peccata iuuenũ ⁊ senũ: sizillud sic
iusti metuunt. qd ininfirma etate deliq̃¬

Expanded text:
tia, quae videlicet prima est aetas in operatione; tia, quae videlicet prima est aetas in operatione; quam juventus sequitur, scilicet apta fortitudini; ac postmodum senectus, etiam per tempus jam congrua maturitati. Primam aetatem aptam bonis actibus adolescentiam novimus; justi viri, cum in magna mentis maturitate proficiunt, nonnunquam ad memoriam actionum suarum initium reducunt, seque tantum de suis primordiis reprehendunt, quantum ex gravitate mentis altius profecerunt, quia eo indiscretos se fuisse inveniunt, quo discretionis arcem postmodum plenius consequuntur, recte nunc per sancti viri vocem adolescentiae peccata formidantur. Quod si ad ipsam litteram est tenendum, hinc considerandum est quantum sint gravia peccata juvenum et senum, si et illud sic justi metuunt quod in infirma aetate deliqu
Abbreviated transcription (Latin):
am denuntiauit nobis qũa ostendit in se.
S tam̃ illa que inparadyso data ẽ. de morte
carnis ñt sententia: abiplo inttio generis
humani usq ad finem scłi ñ mutatur. Qͥis
est eñi homo qui uiuit ⁊ ñ uidebit mortẽ :
Qd benerur sũ psalmista intuens ait. Tu
t̃̾ribilis es. ⁊ quis resistet tibi abira tua:
Quia uidelicet peccanti in paradyso homi¬
ni iratus semel de mortalitate carnis nr̃e
sententiã fixit: que ⁊ nunt ⁊usq ad ulti¬
mũ mutari nullo modo ualebit. Dicat gͦ
Scribis contra me amaritudines. Ubi ad¬
inuiuentute sua se peccasse ñ inuenit: ad¬
olescentie facta ꝑtimescit. S sciendũ est qͥa
sicut incorꝑe: ita sunt etiam incrementa¬
etatis inmente. Prima quippe hominis
etas infantia ẽ: ꝯcũ innocent̃ uiuit:
nescit tamen fari innocentiã qũa habet.
ac deinde pueritia sequit᷑: inqua iam ua¬
let dicere qd̾ uult. Cui succedit ad olescen¬

Expanded text:
am denuntiavit nobis, quam ostendit in se. am denuntiavit nobis, quam ostendit in se. Sed tamen illa quae in paradiso data est de morte carnis nostrae sententia ab ipso initio generis humani usque ad finem saeculi non mutatur. Quis est enim homo qui vivit, et non videbit mortem ? Quod bene rursum Psalmista intuens ait: Tu terribilis es, et quis resistet tibi? ex tunc ira tua . Qui videlicet peccanti in paradiso homini iratus semel de mortalitate carnis nostrae sententiam fixit, quae nunc et usque ad ultimum mutari nullo modo valebit. Dicat ergo: Scribis contra me amaritudines. Unde adin juventute sua se peccasse non invenit, adolescentiae facta pertimescit. Sed sciendum est quia sicut in corpore, ita sunt etiam incrementa aetatis in mente. Prima quippe hominis aetas infantia est, cum etsi innocenter vivit, nescit tamen fari innocentiam quam habet. Ac deinde pueritia sequitur, in qua jam valet dicere quod vult; cui succedit adolescen
Abbreviated transcription (Latin):
cidit. foliũ: qͥa uero ꝑ carnẽ t̾re ꝓximꝰ fuit.
etiam cum stare uidebatur. stipula ẽẽ memo¬
tat᷑. Q quia uiriditatẽ unimi amoris ꝑdi¬
uit: iamstipula sicca ẽ. Consideret itaq uir
sc̃s. ⁊ homo quante uilitatis sit. ⁊ ds quante
districtionis: ⁊ dicat. Contra foliũ qd uen¬
to rapti᷑ ostendis potentiã tuam: ꝯstipulã
siccam ꝑsequeris: Ac si aꝑte deploret. diceis.
Cur tanta rectitudine impetis eum÷ qũe
sic infirmũ eẽ intẽptatione cognoscis: Se
qd̾ uero scͥbimus manet: d̾s non loqui sed
seribere amaritudines dicit᷑. cũ dui super
nos euis flagella ꝑdurant. Semel quippe
peccanti homini dictũ est. Terra es:i inter¬
ram ibis. Et sepe apparentes angłi homi¬
nib p̃cepta dederunt. Moyses legis lator ꝑ
districtionẽ peccata cohercuit: ipse unige¬
nitus sũmi patris ad nos redimendosuenit:
moriendo mortem absorbuit: uitam ꝑpetu¬

Expanded text:
cidit, folium; quia vero per carnem terrae proximus fuit, cidit, folium; quia vero per carnem terrae proximus fuit, etiam cum stare videbatur, stipula esse memoratur. Sed quia viriditatem intimi amoris perdidit, jam stipula sicca est. Consideret itaque vir sanctus, et homo quantae vilitatis sit, et Deus quantae districtionis, et dicat: Contra folium, quod vento rapitur, ostendis potentiam tuam, et stipulam siccam persequeris? Ac si aperte deploret, dicens: Cur tanta rectitusic infirmum esse in tentatione cognoscis? Seqquod vero scribimus, manet. Deus non loqui, sed scribere amaritunos ejus flagella perdurant. Semel quippe peccanti homini dictum est: Terra es, et in terram ibis . Et saepe apparentes angeli hominibus praecepta dederunt. Moyses legislator per districtionem peccata coercuit. 388 Ipse Unigenitus summi Patris ad nos redimendos venit, moriendo mortem absorbuit; vitam perpetu
Abbreviated transcription (Latin):
pitur. ⁊ desid̾ioꝵ flatib leuat᷑: Mens qͥppe
humana quot temptationib quatitur:
quali tot flatib mouet᷑. Hainc ⁊em̃ plerũq
ira ꝑturbat. Cũ recedit ira: succedit inepta
leticia. Luxurie stimulis urgetur: estu aua¬
ricie longe lateq ad ambienda que t̾rena st̃.
tendit᷑. Aliqua ndo hanc suꝑbia eleuat: Aliq̃n
uero in ordinatꝰ timor iinfimis deponit:
Quia gͦ tot temptationũ flatib leuatur⁊
ducit᷑: recte folio homo cõꝑatur. Uñ bene qͦ
ꝑ ysaiam dictt᷑. Cecidimꝰ quasi foliũ uniu̾¬
si: ⁊iniquitates nr̃e quasi uentus abstule¬
runt nos. Quasi uentꝰ quippe nos iniqͥtas
abstulit: quia nullo fixos uirtitis pond̾e.
inuanam elationẽ leuauit. Bene aut̃ post
folium. etiam stipula appellat᷑ homo. Qui
eñi arbor fuit inconditione: foliũ asemet¬
ipso factus est intemptatione: s post stipu¬
la apparuit in deiectione. Quia eñi de alto ce¬

Expanded text:
pitur, et desideriorum flatibus levatur. Mens quippe pitur, et desideriorum flatibus levatur. Mens quippe humana quot tentationes patitur, quasi tot flatibus movetur. Hanc enim plerumque ira perturbat; cum recedit ira, succedit inepta laetitia. Luxuriae stimulis urgetur, aestu avaritiae longe lateque ad ambienda quae terrena sunt tenditur. Aliquando hanc superbia elevat; aliquando vero inordinatus timor in infimis deponit. Quia ergo tot tentationum flatibus elevatur et ducitur, recte folio homo comparatur. Unde bene quoque per Isaiam dicitur: Cecidimus quasi folium universi, et iniquitates nostrae quasi ventus abstulerunt nos . Quasi ventus quippe nos iniquitas abstulit, quia nullo fixos virtutis pondere in vanam elationem levavit. Bene autem post folium etiam stipula appellatur homo. Qui enim arbor fuit in conditione, folium a semetipso factus est in tentatione, sed post stipula apparuit in dejectione. Quia enim de alto ce
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ: Huinanũ genus contemplationẽ
lucis intime habuit in paradiso: s sibimet¬
ipsi placens quo ase recessit lumen condito¬
ris ꝑdidit. eiꝰꝙ faciem ad lignã ꝑadysi fugit:
qͥa post culꝑam uidere metuebat. qũe ama¬
re consueuerat. D ecce post culpam uente
iupenam÷ ex pena aut̃ ad amorem redit. qͥa
quis fuerit culpe fructus inuenit: atq il¬
lam faciem qũa timuit inculpa. excitatus
reqturit ex pena: ut tam caliginẽ cecitatis
sue fugiat: attp hoc ipsũ qd̾ auctorẽ suum
ñ uidet. grauit̃ ꝑhorrescat. Quo uidelicet
desiderio cõpunctus sc̃s iur. clamat. Cur
faciem tuam abscondis: ⁊ arbitraris me
inimicũ tiũi: Quia si ut amicũ aspiceres:
tue meuisionis lumine ñ pͥuares. Qui mo¬
biliratẽ quoq cordis humani subsequens
ostendis pot̾entiã tuam: ⁊ stipulam siccã
ꝑsequeris. Quid ẽ eñi homo nͥ folum: Qa
uidelicet in paradiso ab arbore cecidit. Qd
ẽ nisi soliim: qui temptationis uento ra¬

Expanded text:
Humanum genus contemplationem lucis intimae habuit in paradiso; sed sibimetipsi placens, quo a se recessit, lumen conditoris perdidit, ejusque faciem; ad ligna paradisi fugit, quia post culpam videre metuebat quem amare consueverat. Sed ecce post culpam venit in poenam, ex poena autem ad amorem redit, quia quis fuerit culpae fructus invenit; atque illam faciem quam timuit in culpa excitatus requirit ex poena, ut jam caliginem caecitatis suae fugiat, atque hoc ipsum, quod auctorem suum non videt graviter perhorrescat. Quo videlicet desiderio compunctus sanctus vir clamat: Cur faciem tuam abscondis, et arbitraris me inimicum tuum? quia si ut amicum aspiceres, tuae me visionis lumine non privares. Qui mobilitatem quoque cordis humani subsequens ostendis potentiam tuam, et stipulam siccam persequeris? - Quid est homo nisi folium? Qui videlicet in paradiso ab arbore cecidit, quid est nisi folium? Qui tentationis vento ra
Abbreviated transcription (Latin):
nec tam̃ hec celerius dep̃hendimꝰ. uł ꝑpetrata
Exclusa quippe anima aluce ueritatis: ni¬
chil in se nisi tenebras inuenit. Et plerũꝙ
inpeccati foueam pedem porrigit: ⁊ nesctt.
Qdnmirũ de sola exilii sui cecitate patit᷑:
qͥa ab illuminatione dñi repulla. ⁊ semet¬
ipsam uidere ꝑdidit. que auctoris sui faciẽ

Expanded text:
nec tamen haec celerius deprehendimus, vel perpetrata. nec tamen haec celerius deprehendimus, vel perpetrata. Exclusa quippe anima a luce veritatis nihil in se nisi tenebras invenit, et plerumque in peccati foveam pedem porrigit, et nescit. Quod nimirum de sola exsilii sui caecitate patitur; quia ab illuminatione Domini repulsa semetipsam videre perdidit, quae auctoris sui faciem