comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quid plura : cõmunis omĩb generatio. integritas qͦq corpo¬
ullo concubitu miscent᷑. nec libidine resoluunt᷑. nec partꝰ
quatiunt᷑ dolorib. & subito maximũ filioꝵ exam̃ emittunt
folus atq herbis ore suo prolẽ legentes. Ipsȩ sibi regẽ ordi¬
nant. ipsȩ popłos creant. &e licet᷑ positȩ sub rege. sunt tam̃
liberȩ. Nam & p̃rogatiuã uidicii tenent. & fidȩ deuoti¬
onis affectũ quia & tanquã a se substitutũ diligunt. &
tanto honorant examine. Rex autẽ ñ sorte ducit᷑. qͥa
insorte euentꝰ est non iudicium. & sepe irrationabili
casu sortis. meliorib ultimꝰ quisq prȩfert᷑. Neq imꝑitȩ
multitudinis uulgari clamore signat᷑. quȩ ñ merita
uirtutis expendit. nec publicȩ utilitatis emolumenta
rimat᷑. sed mobilitatis nutat incerto. Neq pͥuilegio suc¬
cessionis & generis regalib thronis insidet. siqͥdẽ ignarꝰ

Expanded text:
Quid plura? Communis omnibus generatio, integritas quoque corpoQuid plura? Communis omnibus generatio, integritas quoque corpoullo concubitu miscentur, nec libidine resolvuntur, nec partus quatiuntur doloribus, et subito maximum filiorum examen emittunt, e foliis et herbis ore suo prolem legentes. Ipsae sibi regem ordinant, ipsae sibi populos creant; et licet positae sub rege, sunt tamen liberae. Nam et praerogativam judicii tenent, et fidae devotionis affectum; quia et tamquam a se substitutum diligunt, et tanto honorant examine. Rex autem non sorte ducitur; quia in sorte eventus est, non judicium, et saepe irrationabili casu sortis melioribus ultimus quisque praefertur: neque imperitae multitudinis vulgari clamore signatur, quae non merita virtutis expendit, nec publicae utilitatis emolumenta rimatur, sed mobilitatis nutat incerto: neque privilegio successionis et generis regalibus thronis insidet; siquidem ignarus
Abbreviated transcription (Latin):
qđ dñs ex ipsa natura. plurima exempla ante p̾misit. quib
susceptȩ incarnationis decorẽ ꝓbaret. & astrueret ueritatẽ.
Nunc age. quȩ auisquandã rẽ publicã curare uideat᷑ expediã.
atq uitȩ huiꝰ etates agere sublegib. Hic enĩ reipublĩcȩ usus ÷.
leges omnib ẽe̾ cõmunes. atq obseruari eas deuotionẽ cõmu¬
ni. uno om̃s teneri uinculo. ñ aliiuis ẽẽ. qđ aliꝰ sibi intelli¬
gat ñ licere. sed qđ liceat licere omĩb. & qđ ñ liceat omĩb¬
non licere. esse etiã cõmunẽ reuerentiã patrũ. quorum
consilio respublica gub̾net᷑ cõmune omĩb urbis domiciliũ.
cõmunis conuersationis officiũ. unũ p̃scriptũ omĩb. unũ
esse consiliũ. Magna hȩc. Sed quantũ in apib prestantiora.
quȩ solȩ in omĩ genere animantiũ cõmunẽ in omĩb sobolẽ
habent. unã om̃s incolunt mansionẽ. uniꝰ patriȩ claudun-¬

Expanded text:
quod dominus ex ipsa natura plurima exempla ante praemisit, quibus quod dominus ex ipsa natura plurima exempla ante praemisit, quibus susceptae incarnationis decorem probaret, astrueret ueritatem? i Nunc age quae aues uelut quandam rem publicam curare uideantur expediam atque uitae huius aetatem agere sub legibus. hinc occurrit rei publicae usus est leges omnibus esse communes atque obseruari eas deuotione communi, uno omnes teneri uinculo, non alii ius esse quod alius sibi intellegat non licere, sed qnon licere. Esse etiam communem reverentiam patrum, quorum consilio respublica gubernetur, commune omnibus urbis domicilium, commune conversationis officium, unum praescriptum omnibus, unum esse consilium. Magna haec, sed quanto in apibus praestantiora, quae solae in omni genere animantium communem omnibus sobolem habent, unam om
Abbreviated transcription (Latin):
iii utẽ con̾tinentiȩ dedit qͥ solus potest p̃scribere. qđ
om̃is sequant᷑ Turt non uritur flore iuuenturis ntep¬
tat᷑ occasionis ulecebra. Turt᷑ nescit pͥmã fidẽ irritã face¬
re: qͥa nouit castimoniã seruare pͥma conubii sorte pͥmas
quidẽ auib. uta ee asseuerat᷑: ut possit etiã inuultur¬
b dephendi Degant᷑ enĩ uultures indulger ecubitur
ce coniugaliusũ nuptialis copule sorte misceroata
ita sie ullo masculorũ conciꝑe semine. & sine c̃iuno¬
tio ne generare. natosexhis in multa gietas sine eiuins¬
te ꝓceder ut usq adcentũ annosuiţ eorul engepo¬
dileat᷑ noefacue eos angustia euifinis cecipise ⁊espar
uiri consuetudo temerasset existimant pardore nu¬
Impossibile putat᷑ indĩ matre. qđ inuulturib possibile ñ negat᷑.:
Auis sine mascło parit &e nullus refellit. & qͥa desponsata maria
uirgo peꝑit. pudoris eiꝰ faciunt questionẽ : Nonne aduertimꝰ

Expanded text:
virtutem continentiae dedit, qui solus potest praescribere quod virtutem continentiae dedit, qui solus potest praescribere quod omnes sequantur. Turtur non uritur flore juventutis, non tentatur occasionis illecebra: turtur nescit primam fidem irritam facere; quia novit castimoniam servare prima connubii sorte promisquidem avibus ita esse asseveratur, ut possit etiam in vulturibus deprehendi. Negantur eet coniugali quodam usu nuptialisque copulae sorte misceri atque ita sine ullo masculorum concipere semine et sine coniunctione generare natosque ex his in multam aetatem longaeuitate procedere, ut usque ad centum annos uitae eorum series producatur nec facile eos angusti aeui finis excipiat. quid viri consuetudo temerasset, existimant partum? impossibile putant in Dei matre, quod in vulturibus possibile non negatur. Avis sine masculo parit, et nullus refellit. Et quia despeperit, pudori eius faciunt quaestionem. nonne aduertimus
Abbreviated transcription (Latin):
dilecti morte deceptã.qm̃ & infidelis adꝑpetuitatẽ fuit. ꝙ
amarus ad grãm. qui plus doloris ex morte quã suauitatis
ex caritate generauerit. Itaq iter̾are c̃iunctionẽ recusat.
nec pudoris iura aut cõplaciti uiri resoluit foedera. Illi
soli suã caritatẽ reseruat. illi custodit nom̃ uxoris. Disci¬
te mulieres. quanta sit uiduitatis grã. quȩ etiã in auib
p̃dicat᷑. Quis igit᷑ hasleges turturi dedit: Si hominem
quęro ñ inuenio. homo enĩ nullus ÷ ausus. quando nec
paulus ausus : leges tenendȩ uiduitatis p̃scribere. Deniq
iͥpse ait. Uolo gͦ iuniores nubere. filios ꝓcreare. matres
familias esse nullã occasionẽ dare aduersario. ẜt alibi.
inturturib ꝑseuerat. Et alibi iuniores hortat᷑ ut nu¬
bant qͥa mulieres niẽ turturũ pudiciciã implere iuix
possunt Ergo turturib ds̃ hunc infudit affectũ hano

Expanded text:
dilecti morte deceptam, quoniam et infidelis ad perpetuitatem fuit, et dilecti morte deceptam, quoniam et infidelis ad perpetuitatem fuit, et amarus ad grex caritate generauerit. itaque iterare coniunctionem recusat nec pudoris iura aut deceptam uiri resoluit foedera, illi soli suam caritatem reseruat, illi custodit nomen uxoris. discite, mulieres, quanta sit uiduitatis gratia, quae etiam in auibus praedicatur. quis igitur has leges turturi dedit? si hominem quaero, non inuenio. homo enim nullus est ausus, quando nec Paulus ausus est leges tenendae uiduitatis praescribere. denique percussorem: uolo ergo iuniores nubere, filios procreare, matres familias esse, nullam occasionem dare aduersario et alibi: in turturibus perseuerat. et alibi iuniores hortatur ut nubant, quia mulieres nostrae tm-turum pudicitiam implere uix possunt. ergo turturibus deus hunc infudit adfectum, hanc
Abbreviated transcription (Latin):
pullũ cũ sua ꝓle connectit. atq int̾miscens suis: eodem
quo ppͥos foetꝰ mat̾nȩ sedulitatis officio & parinutrim̃toꝵ
sũministratione pascit & nutrit. Ergo fene alienos nu¬
trit. nos uͦ nrõs immiti crudelitate ꝓicimꝰ. Aqͥla enĩsi ꝓicit.
ñ quasi suũ ꝓicit. s quasi degenerẽ ñ recognoscit. nos qđ peiꝰ:
qͦs nros recognoscimꝰ abdicamꝰ. Sed ueniamꝰ ad turturẽ. quã
lex dĩ uelut castȩ hostiȩ munꝰ elegit. Deniq cũ dñs circun¬
cideret᷑ oblata est. quia scriptũ : inlege dnĩ ut darent hos¬
tiã par turturũ. aut duos pullos columbarũ. Hoc: enim
uerũ xp̃i sacrificiũ pudicicia corporał. & grã sp̃uał. Pudici
cia ad turturẽ refert᷑ ad colũbam grã. Fertur enimturtur.
ubi uigalis ꝓpruifuerit amissione uiduata : ptesũ usũ thala¬
mi & nom̃ habere coniugi. eoqđ primꝰ amor fefellerit eam.

Expanded text:
pullum cum sua prole conectit atque intermiscens suis eodem pullum cum sua prole conectit atque intermiscens suis eodem quo proprios fetus maternae sedulitatis officio et pari nutrimentorum sumministratione pascit et nutrit. ergo φήνη alienos nutrit: nos uero nostros inmiti crudelitate proicimus. aquila uero si proicit, non quasi suum proicit, sed quasi degenerem non recognoscit: nos, quod peius est, quos nostros recognoscimus abdicamus. Sed ueniamus ad turturem, quam lex dei uelut castae hostiae munus elegit. denique cum dominus circumcideretur, oblata est, quia scriptum est in lege domini, ut darent hostiam par turturum aut duos pullos columbarum. hoc est enim uerum Christi sacrificium pudicitia. cortia ad turturem refertur, ad columbam gratia. Fertur etenim turtur ubi jugalis proprii fuerit amissione 105 viduata, pertaesum thalamos, et nomen habere conjugii; eo quod primus amor fefellerit eam
Abbreviated transcription (Latin):
ne generis sui int̾ om̃s aues qđ dam regale fastigiũ de gene-¬
ris partꝰ deformitas decoloret. Itaq asserit᷑. qđ pullos suos
radiis soł obiciat: atq inaeris medio pio paruulos ungue¬
suspendat. acsiqͥs reꝑcusso solis lumine. intrepidam
ocłoꝵ aciẽ in offenso intuendi uigore seruauerit.
is pbat᷑ qđ ueritatẽ naturȩ sinceri obtutꝰ constantia
demonstrauerit qͥuͦ lumina sua prestrictꝰ radio soł infle¬
xerit. quasi degener & tanto indignꝰ parente reicit᷑. nec
estimatur educatione dignꝰ qͥ fuit indignꝰ susceptione.
Non gͦ cũ acerbitate naturȩ s iudicii integritate c̃dẽnat.
Nec quasi suũ abdicat sed quasi alienũ recũsat. Hanc tam̃
ut quibusdã uidet᷑ regalis auis inclem̃tiã. plebeiȩ auis ex¬
cusat clem̃tia. Auis enĩ cui fulica nom̃ ÷. quȩ grece dicit᷑
fene. susceptũ illũ siue abdicatũ siue ñ agnitũ aquilȩ

Expanded text:
ne generis sui inter omnes aues quoddam regale fastigium degenene generis sui inter omnes aues quoddam regale fastigium degeneris partus deformitas decoloret. itaque adseritur quod pullos suos radiis solis obiciat atqsuspendat; ac si quis repercussus solis lumine intrepidam oculorum aciem inoffenso intuendi vigore servaverit; is probatur quod veritatem naturae sinceri obtutus constantia demonstraverit; si vero lumina sua praestrictus solis radio inflexerit, quasi degener et tanto indignus parente rejicitur, nec aestimatur educatione dignus qui fuit indignus susceptione. Non ergo eum acerbitate naturae, sed indicii integritate condemnat, nec quasi suum ut quibusdam recurrit, regalis auis soluuntur plebeiae auis excusat clementia. auis enim, cui fulica nomen est, quae graece dicitur φήνη, susceptum illum siue abdicatum siue non agnitum aquilae
Abbreviated transcription (Latin):
compendiis. Cauent ne intenera ȩtate pigrescant. ne
soluant᷑ deliciis. ne marcescant ocio. ne discant cibum
magis expectare quã quȩrere ne naturȩ suȩ deponant
uigorẽm. Int̾mittunt studia nutriendi. ut inusu rapi¬
end̃i audere compellant. Aquila quoq plurimorum
sermone usurpat᷑ qđ suos abdicet foetus s ñ utrunq
uerum unũ expullis duob qđ aliqui fieri putauerunt
geminandorum alim̃toꝵ fastidio. Sed ñ id arbitror faci-¬
le credendũ. p̃sertim cũ moyses tantũ testimoniũ pieta¬
tis inpullos suiͦs huic dederit aui ut diceret. Sicut aqͥla
ꝑtegit nidũ suum. & suꝑ pullos suos confidit. ex pandit
alassuas & assumpsit eos. & suscepit suꝑ scapulas suas.
dñs solus deducebat eos. Quomͦ gͦ expandit alas si occidit
alterũYnde puto ñ auaricia nutriendiȩũ inclementẽ
fieri. sed examine uidicandi. Sẽꝑ enĩ fert᷑ ꝓbare qͦs genuit.

Expanded text:
conpendiis. cauent ne in tenera aetate pigrescant, ne conpendiis. cauent ne in tenera aetate pigrescant, ne soluantur deliciis, ne marcescant otio, ne discant cibum magis expectare quam quaerere, ne naturae ansa deponant uigorem. intermittunt studia nutriendi, ut in usuendi audere compellant. 60 Aquila quoque plurimo sermone usurpatur quod suos abdicet fetus, sed non utrumque, verum unum ex pullis duobus. Quod aliqui fieri putaverunt geminandorum alimentorum fastidio. Sed id non arbitror facile credendum, praesertim cum Moyses tantum testimonium pietatis in pullos suprotegit nidum suum etsuperpullossuosconfidit: expandit alas suas et adsumpsit eos et suscepit eos super scapulas suas. dominus solus deducebat eos. quomodo ergo expandit alas, si occidit alterum ? unde puto non auaritia nutriendi eam inclementem fieri, sed examine iudicandi. semper enim fertur probare quos genuit,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ discernere patrimonio. qͦs titulo germanitatis ȩquastis.
Etenim quib dedistis cõmunit̾ ẽẽ qđ natisunt: ñ debetis
his ut cõmunit̾ habeant id inquod una natura substitu¬
ti sunt inuidere. Accipitres ferunt᷑ durã in eo aduersus
ꝓpͥos foetꝰ habere inclementiã. qđ ubi eos aduerterint
temptare uolatꝰ pͥmordia: nidis eiciunt suis. continuoq
eliminant. acsi morent᷑ ꝓpulsant pennis atq p̃cipitant.
uerberant alis. coguntq audere qđ trepidant.
nec ullum postea defer̃ his munꝰ alimoniȩ. Quid mirũ
tam̃ si raꝑe assueti nutrire fastidiunt: Consideremus¬
eos ad hoc ẽẽ generatos. ut etiam aues ad cauendũ formi¬
do exerceat: nec passim curas relaxent. sed pericula
p̃donib declinanda ꝓspiciant. Deinde cũ his natura
quadã p̃dandimunus inoleuerit magis a tenero pullos
suos instituere uident᷑ ad p̃dã quã pastus abdicare

Expanded text:
non discernere patrimonio quos titulo germanitatis aequastis. non discernere patrimonio quos titulo germanitatis aequastis. etenim quibus dedistis communiter esse quod nati sunt, non debetis his, ut id communiter habeant in quod natura substituti sint, inuidere. accipitres feruntur duram in eo aduersus proprios fetus habere inclementiam, quod ubi eos aduerterint temptare uolatus primordia, nidis eiciunt suis continuoque eliminant ac, si morentur, propulsant pinnis atque praecipitant, uerberant alis coguntque audere quod trepidant nec ullum postea deferunt his munus alimoniae. quid mirum tamen, si rapere adsueti nutrire fastidiunt? consideremus ad hoc eos esse generatos, ut etiam aues ad canendum formido exerceat, ne passim curas relaxent, sed pericula a praedonibus declinanda prospiciant. deinde cum his natura quadam praedandi munus inoleuerit, magis a tenero pullos suos instituere uidentur ad praedam quam pastus abdicare
Abbreviated transcription (Latin):
cibũ suggerunt. ac plurimo tẽporis spacio nutriendi
officia non relinquunt. At uͦ feminȩ nrĩ generis cito
ablactant etiã illos quos diligunt. & si ditiores sunt lac¬
tare fastidiunt. Pauꝑiores si fuerint: abiciunt paruulos
& exponunt. & dep̃hensos abnegant. Ipsȩ qͦq diuites. ne ꝑ
plures suũ patrimoniũ diuidatur: inutero ꝓpͥos necant foetꝰ.
& parricidalib sucis in ipsa genitali aluo pignora sui uen-¬
tris extingunt. pͥusq aufertur uita quã tradit᷑. Quis docu¬
it nisi homo. filios abdicari: Quis repperit tã immitia pa¬
trũ iura : Quis int̾naturȩ frat̾nȩ consortia fr̃s impares fecit:¬
Uniꝰ diuitis filii. diuersȩ sorticedunt. Aliꝰ totiꝰ pat̾nȩ sortis
asscriptionib inundat᷑. aliꝰ opulente hereditatis pat̾nȩ¬
deplorat ex haustam atq in opẽ portionẽ. Nunqͥd natura
di atq uiuendi possint habere substantiã. Ipsa uos doceat

Expanded text:
cibum suggerunt, ac plurimo temporis nutriendi cibum suggerunt, ac plurimo temporis nutriendi officia non relinquunt. At vero feminae nostri generis cito ablactant etiam illos quos diligunt: aut si ditiores sunt, lactare fastidiunt. Pauperiores vero abjiciunt parvulos, et exponunt, et deprehensos abnegant. Ipsae quoque divites, ne per plures suum patrimonium dividatur, in utero proprios necant fetus, et parricidalibus succis in ipso genitali alvo pignora sui ventris exstinguunt, priusque aufertur vita, quam tradatur. Quis docuit nisi homo filios abdicari? Quis reperit tam immitia patrum jura? Quis inter naturae fraterna consortia frUnius divitis filii diversae sorti cedunt. Alius totius paternae sortis asscriptionibus jucundatur, alius opulentae haereditatis patedeplorat exhaustam atque inopem portionem. numquid natura di atque uiuendi possint habere substantiam. ipsa uos doceat
Abbreviated transcription (Latin):
qđdam medendi genꝰ quo possit eorũ lumina int̾cepto
uisui reformare. Nemo gͥ de inopia quȩrat᷑. qđ uacuas
pecuniȩ ꝓprias edes reliquerit. Pauꝑior ÷ hirundo. quȩ
uacua ęris abundat industria. edificat nec impedit.
tecta attollit & nichil aufert proximo. nec indigen¬
tiȩ pauꝑtate ad nocendũ alii compellit᷑. nec ingraui
filiorũ imbecillitate desꝑꝰt. Nos uͦ & pauꝑtas afficit.
& inopiȩ necessitas uexat. & plerosq indigentia cogit
inflagitiũ. impellit incrimen. Lucri quoq studio in
fraude uersamur. ingeniũ aptamus affectiui. atq in
grauissimis passionib spem deponimus. fractiq animo
resoluimur. imꝓuidi & inertes iacemꝰ cũ de diuina
miseratione tunc ampliꝰ sꝑandũ sit: cũ presidia hu¬
mana defecerint. Discant homines amare filios exusu
&e pietate cornicũ. quȩ etiam filios uolantes comitatu
sedulo ꝓsequunt᷑ & sollicite ne teneri forte deficiant

Expanded text:
quoddam medendi genus, quo possint eorum lumina intercepto quoddam medendi genus, quo possint eorum lumina intercepto usui reformari. nemo. igitur de inopia queratur, quod uacuas pecuniae proprias aedes reliquerit. prima est hirundo, quae uacua aeris abundat industria, aedificat nec inpendit, tecta attollit et nihil aufert proximo nec indigentia et paupertate ad nocendum alii compellitur nec in graui filiorum inbecillitate desperat. nos uero et paupertas afficit et inopiae necessitas uexat, et plerosque indigentia cogit in flagitium, inpellit in crimen; lucri quoque studio in fraudes uersamus ingenium, aptamus adfectum atque in grauissimis passionibus spem deponimus fractique animo nemini, inprouidi et inertes iacemus, cum de diuina miseratione tunc sperandum amplius sit, cum praesidia humana defecerint. Discant het pietate cornicum, quae etiam volantes filios comitatu sedulo prosequuntur; et sollicitae ne teneri forte deficiant,
Abbreviated transcription (Latin):
ab inimicarũ auiũ insidus tutiores. Tum illud preclarũ.¬
qđ quad ratã domũ sibi sine ullo ad iutore tanquã artis
pita componit. Legit enĩ festucas ore easq luto illinit. ut
congluttinare possit. Sed quia lutũ pedib deferre non
potest: sũmitates pennarũ aqua infundit. ut facile his
puluis adhereat o fiat limꝰ. quo paulatim festucas uel
minutos surculos sibi colligat. atq adherere faciat.
Eogenere nidi totiꝰ fabricã struit: ut quasi paum̃ti solo
pulli eiꝰ intra edes suas sine offensione uersent᷑. ne pedem
aliquis int̾serat ꝑ rimulas texturarũ. aut teneris foe¬
tib frigus irrepat. Sed hoc industriȩ officiũ ꝓpe com¬
mune multis auib. Illud uͦ singulare. in quo ÷ p̃clara
cura pietatis &e prudens intellectꝰ & cognitionis insig¬
ne. tum quȩdam medice artis ꝑitia. quod siqua pulli
eius fuerint cecitate suffusi ocłos siue compuncti. habet

Expanded text:
ab inimicarum sit insidiis tutiores. tum illud praeclaruab inimicarum sit insidiis tutiores. tum illud praeclarum, qua gratia domus sibi sine ullo adiutore tamquam artis perita componat. legit enim festucas ore easque luto inlinit. ut conglutinare possit. sed quia lutum pedibus deferre non potest, summitates pinnarum aquae infundit, ut facile his puluis adhaereat et fiat limus, quo paulatim festucas uel minutos surculos sibi colligat atque adhaerere faciat. eo genere nidi totius fabricam instruit, ut quasi pauimenti solo prima eius intra aedes suas sine offensione uersentur nec pedem aliquis interserat per rimulas texturarum aut teneris frigus inrepat. sed hoc industriae officium prope commune multis auibus, illud uero singulare, in quo est praeclara cura pietatis et prudentis intellectus et cognitionis insigne, tum quaedam medicae artis peritia, quod si qua pulli eius fuerint caecitate suffossi oculos siue conpuncti, habet
Abbreviated transcription (Latin):
decreta patrũ ad ꝓpͥe insigne clem̃tiȩ. Pios enĩ filios. patrũ
pͥus oportuit uidic io iudicari. habent etiã uniuersoꝵ
suffragia. Nam retributio beneficiorũ. pelargosis nomi¬
natur. Pelargos enim. ciconia dicit᷑. Uirtus itaq abhis
nom̃ accepit: cũ relatio grãrũ. ciconiȩ uocabulo nuncu¬
patur. Habemus auiariȩ sobolis erga cultꝰ patrios pie¬
tatis exemplũ. Accipiamus nc̃ mat̾nę sedulitatis infili¬
os grande docum̃tũ. Hirundo minuscula corpore sed
egregie pio sullimis affectu. indiga rerũ om̃ium. p̃cio¬
siores auro nidos instruit. quia sapient᷑ nidificat. Nidꝰ
enĩ sapientiȩ. p̃ciosior ÷ auro. Quid enĩ sapientiꝰ quam
ut & uolandi uaga libertate potiat᷑ & hominũ domici¬
lus paruulos suos & tecta cõmendet. ubi sobolẽ nullus
incurset.: Nam illud est pulchrũ. ut a pͥmo ortu puillos
suos humanȩ usu conuersationis assuescat. & prȩstet

Expanded text:
decreta patrum ad propriae insigne clementiae; pios enim filios patrum decreta patrum ad propriae insigne clementiae; pios enim filios patrum prius oportuit iudicio praedicari. habent etiam uniuersorum suffragia; nam retributio beneficiorum άντιπελάργωσις nominatur; πέλαργος enim ciconia dicitur. uirtus itaque ab his nomen accepit, cum relatio gratiarum ciconiae uocabulo nuncupatur. Habemus auiariae subolis erga cultus patrios pietatis exemplum: accipiamus nunc maternae sedulitatis in filios grande documentum. hirundo minuscula corpore, sed egregie pio sublimis adfectu, quae indiga, rerum omnium pretiosores auro nidos instruit, quia sapienter nidificat; nidus enim sapientiae potior est auro. quid enim sapientius, quam ut et uolandi uaga libertate potiatur et hominum domiciliis paruolos suos et tecta commendet, ubi subolem nullus incurset? nam et illud est pulchrum, ut a primo ortu pullos suos humanae usu conuersationis adsuescat et praestet
Abbreviated transcription (Latin):
dispendia ut hinc atq inde sulleuantes senẽ. fulcro
alarũ suarũ ad uolandũ exerceant & in pͥstinos usus
desueta iam reducant pii patris mẽbra: Quis nr̃m re.
leuare egrũ ñ fastidiat patrẽ: Quis fessũ senẽ suis hu¬
meris imponat. qđ in ipsa historia uix credibile habet᷑:
Quis ut pius sit ñ hoc seruulis mandet obsequiũ : at uͦ
trẽ. qđ etiã prescripta necessitate sub t̾rore poenarum
pleriq hominũ recusarunt. Aues ñ scripta sed nata lex
stringit. Aues ad hoc munꝰ nullo p̃cepto conueniunt.
sed grę naturalis officio. Aues ñ erubescunt reuerendi
senis mẽbra portare. E st enĩ uectura pietatis. qđ eousq
frequenti testificatione ꝑcrebuit. ut congrue mercedẽ
remunerationis inuenerit. Nam romanorũ usu. pia auis
uocat᷑. Et qđ uix uni imꝑatori consulto senatꝰ delatũ dr̃.
hoc iste aues in cõmune meruer̃. Habent gͦ aues iste

Expanded text:
dispendia, ut hinc atque inde sublevantes senem fulcro dispendia, ut hinc atque inde sublevantes senem fulcro alarum suarum ad volandum exerceant, et in pristinos usus desueta jam revocent pii patris membra? Quis nostrum levare aegrum non fastidiat patrem? Quis fessum senem suis humeris imponat, quod in ipsa historia vix credibile habetur? Quis ut pius sit, non hoc servulis mandet obsequium? At vero trem, quod etiam praescripta necessitate sub terrore poenarum plerique hominum recusarunt. Aves non scripta, sed nata lex stringit. Aves ad hoc munus nulla praecepta conveniunt, sed gratiae naturalis officia. Aves non erubescunt reverendi senis membra portare; est enim vectura pietatis, quod eo usque frequenti testificatione percrebuit, ut congruae mercedem remunerationis invenerit. Nam Romanorum uocatur et quod uix uno imperatori consulto senatus delatum dicitur hoc istae aues in commune meruerunt. habent ergo aues istae
Abbreviated transcription (Latin):
dũ quȩ obsequia deputanda. qͥb cornices etiã ꝑicula
sua negare ñ soleant. His gͥ ianuas nos claudimus. qͥb
aues etiã animas suas confer̃. Et qͦs illȩ consortio pse¬
quunt᷑ discriminis. eos tecti phibemꝰ hospitio. Et quoꝵ
ille bella suscipiunt. his nosꝰ bella frequent᷑ inferimꝰ.
Mentior si ñ sodomitanis hȩc fuit causa supplicui. aut
egyptius furor genti hospitȩ dũ bellũ conat᷑ inferre :
in hospitalitatis poenas infidȩ naufragio plebis exol¬
uit. Quã uͦ rationabiliũ ñ excedat pietatem ao pru¬
dentiam auis huius clemeñtia consderandũ. quam
nec post exemplũ quidẽ irrationabiliũ qͥsquã nr̃m
poterit imitari. Nam depositi patris artꝰ ꝑ longeuũ
senectutis plumarũ tegmine alarũq remigio nudatos.
circumstans soboles pennis ꝓpriis fouet Et quid dicam.
collato cibo pascit. quando etiã ipsa reparat naturȩ

Expanded text:
dum, quae obsequia deputanda, quibus cornices etiam pericula dum, quae obsequia deputanda, quibus cornices etiam pericula sua negare non soleant. His igitur nos januas claudimus, quibus aves etiam animas suas conferunt; et quos illae consortio prosequuntur discriminis, eos tecti prohibemus hospitio; et quorum illae bella suscipiunt, his nos bella frequenter inferimus. Mentior, si non Sodomitanis haec fuit causa supplicii: aut Aegyptius furor genti hospitae dum bellum conatur inferre, inhospitalitatis poenas infidae naufragio plebis exsolvit. Quam vero rationabilium non excedat pietatem ac prudentiam avis hujus clementia considerandum, quam nec post exemplum quidem irrationabilium quisquam nostrum imitari potuerit. Nam depositi patris artus per longaevum senectutis plumarum tegmine alarumque remigio nudatos circumstans soboles pennis propriis fovet. Et quid dicam, collatitio cibo pascit, quando etiam ipsa reparat naturae
Abbreviated transcription (Latin):
comitandiq & preeundi ordinẽ seruant. Cornices autẽ
deducunt eas ac dirigunt. & uelut quibusdã turmis stipa¬
tricib ꝓsequunt᷑: adeo ut adium̃ta quȩdã bellantib ad¬
uersus inimicas aues conferrre credant᷑. & ꝓprus ꝑiculis
bella aliena susciꝑe. Cuiꝰ rei indiciũ est: quia nulla ꝑinter¬
uallũ aliqđ̃ tẽporis residere tunc in illis locis reꝑit᷑. & qͥa
cũ uulnerib reuertentes. manifesta quadã sanguinis
sui uoce cę̧t̾isq loquunt᷑ indiciis. grauiũ se certamintĩ
subisse conflictũ. Quisgͥ illis poenam desertionis indix̃.
Quis derelictȩ militiȩ supplicia p̃scripsit formidolosa.
ut nulla ꝓsequendis hospitalib turmis sese subtrahere
nitat᷑. sed certatim omnes deductionis munere officioq
fungant᷑ : Siscant homines hospitalia seruare iura.
&e ex auib cognoscant qͥd religionis hospitib sit deferen-¬

Expanded text:
comitandique et praeeundi ordinem servant. Cornices autem comitandique et praeeundi ordinem servant. Cornices autem deducunt eas ac dirigunt, et velut quibusdam turmis stipatricibus prosequuntur; adeo ut adjumenta quaedam bellantibus adversus iynimicas aves conferre credantur, et propriis periculis bella aliena suscipere. Cujus rei indicium est, quia nullae per intervallum aliquod temporis residere in iis locis reperiuntur; et quia cum vulneribus revertentes manifesta quadam sanguinis sui voce caeterisque loquuntur indiciis gravium se certaminum subiisse conflictum. Quis igitur illis poenam desertionis indixit? Quis derelictae militiae supplicia praescripsit formidolosa; ut nulla prosequendis hospitalibus turmis sese subtrahere nitatur: sed certatim omnes deductionis munere officioque fungantur? Discant homines hospitalia servare jura, et ex avibus cognoscant quid religionis hospitibus sit deferen
Abbreviated transcription (Latin):
obsequiũ. affert plerunq fastidiũ. Nichil est enĩ tã facile
quin habeat difficultatem. qđ facias inuitꝰ Ergo & uigis
labor auertit affectũ. & continua ac diuturn̾a poten¬
tia gignit insolentiã. Quẽ inuenias hominẽ qui sponte
deponat imꝑiũ. &e ducatꝰ sui cedat insigne. fiatq uo¬
lens numero postremꝰ ex pͥmo : Nos aũt non solũ de pͥmo.
sed etiã de medio sepe contendimꝰ. & pͥmos discubitus
in conuiuio uindicamꝰ. acsi semel delatum fuerit:
uolumus esse ꝑpetuũ. Ideo int̾grues equanimitas inlaborib
est. humilitas in potestatib Admonent᷑ ut exerceant custo¬
diȩ uices. ñ ad monent᷑ ut de potestate decedant. quia ibi
agminẽ. si quo ꝑgendũ putant. & simul plerisq circa ori¬
entẽ locis inueniri. & quasi tessera militari parit̾ om̃s mo¬
ueri. Exercitũ credas cũ signis suis ꝑgere. sic om̃s uiandi

Expanded text:
obsequium, affert plerumque fastidium. Nihil est enim tam facile, obsequium, affert plerumque fastidium. Nihil est enim tam facile, quin habeat difficultatem, quod facias invitus. Ergo et jugis labor avertit affectum, et continua et diuturna potentia gignit insolentiam. Quem invenias hominum, qui sponte deponat imperium, et ducatus sui cedat insigne, fiatque volens numero postremus ex primo? Nos autem non solum de primo, sed etiam de medio saepe contendimus, et primos discubitus in convivio vindicamus: ac si semel delatum fuerit, volumus esse perpetuum. Ideo inter grues aequanimitas in laboribus est, humilitas in potestatibus. Admonentur ut exerceant custodiae vices, non admonentur 101 ut de potestate decedant; quia ibi agmine, si quo pergendum putant, et simul plerisque circa Orientem locis invehi, et quasi tessera militari pariter omnes moveri. Exercitum credas cum signis suis pergere, sic omnes viandi
Abbreviated transcription (Latin):
& tolerabilior uidebat᷑ quȩ cõmuni cadebat sorte custo¬
dia. Nemo audebat aliũ seruitio p̃mere. cuiꝰ sibi succes¬
soris in honorẽ mutua forent subeunda fastigia. Nemini
labor grauis. quẽ secutura dignitas releuaret. Sed postꝗ
dominandi libido uindicare coepit indebitas & susceptas
nolle deponere potestates. postea quã miliciȩ ñ ius cõmu¬
ne coepit esse sed seruitꝰ. postea quã non ordo factꝰ: suscipien¬
de potentiȩ sed studiũ uindicandȩ : cepit etiã ipsalaboris
functio duriꝰ sustineri. & quȩ ñ ÷ uoluntaria: cito locũ
relinquit incuriȩ. Homines quã inuiti subeunt uigili¬¬
arũ munera. quã egre unusqͥsq in castris ꝑiculũ sortitꝰ
excubat. quod tuendũ sibi regali p̃ceptione cõmittitur.e
Proponit᷑ poena desidiȩ. & tam̃ plerunq obrepit incuria.
ñ seruant᷑ excubiȩ. Necessitas enĩ quȩ inuito imponit

Expanded text:
et tolerabilior videbatur quae communi cadebat sorte custoet tolerabilior videbatur quae communi cadebat sorte custodia. Nemo audebat alium servitio premere, cujus sibi successuri in honorem mutua forent subeunda fastidia: nemini labor gravis, quem dignitas secutura relevaret. Sed postquam dominandi libido vindicare coepit indebitas, et indeptas nolle deponere potestates: posteaquam militiae non jus commune coepit esse, sed servitus: posteaquam non ordo factus est suscipiendae potentiae, sed studium vindicandae, coepit etiam ipsa laboris functio durius sustineri; et quae non est voluntaria, cito locum relinquit incuriae. Homines quam inviti subeunt vigiliarum munia, quam aegre unusquisque in castris periculum sortitus excubat, quod tuendum sibi regali praeceptione committitur! Proponitur poena desidiae; et tamen plerumque obrepit incuria, non servantur excubiae. Necessitas enim quae invito imponit
Abbreviated transcription (Latin):
&e hac moeratione omnẽ laborẽ alleuant. ut ꝑuices fun-¬
gant᷑ ductꝰ sui munere. Prȩcedit enim una ceteras p̃stituto
sibi tempore. & quasi ante signa prȩcurrit. deinde
conuertit᷑. & sequenti sortẽ ducendi agminis cedit. Quid
hoc pulchriꝰ. & laborẽ omnib & honorẽ ẽe̾ cõmunẽ. nec
paucis arrogari potentiã. sed quadã in om̃s uoluntaria
sorte transcribi : Antiquȩ hoc rei publicȩ munꝰ. & instar
libere ciuitatis :. Sic aprincipio accepto anatura exẽplo
auium. politiam homines exercere coeꝑunt. ut cõmunis
labor esset cõmunis dignitas. ꝑ uices singuli partirȩ
curas discerent. obsequia imꝑiaq diuidere. nemo ẽẽt
honoris exors. nullus immunis laboris. Hic erat pul-¬
cherrimus rerũ statꝰ. nec insolescebat ꝑpetua qͥsꝗ potestate
nec diut᷑no seruitio frangebat᷑. quia & sine inuidia erat
ordine muneris & tẽporis moderatione delata ꝓmotio.

Expanded text:
et hac moderatione omnem laborem adleuant, ut per uices funet hac moderatione omnem laborem adleuant, ut per uices fungantur ductus consilio munere. praecedit enim una ceteris praestituto sibi tempore et quasi ante signa praecurrit, deinde conuertitur et sequenti sortem ducendi agminis cedit quid hoc pulchrius, et laborem omnibus et honorem esse communem nec paucis adrogari potentiam, sed quadam in omnes uoluntaria sorte transcribi? antiquae hoc rei publicae munus et instar liberae ciuitatis est. sic a principio acceptam a natura exemplo auium politiam homines exercere coeperant, ut communis esset labor, communis dignitas, per uices singuli partiri curas discerent, obsequia imperiaque saxatiles, nemo esset honoris exsors, nullus inmunis laboris. hic erat pulcherrimus rerum status, nec insolescebat quisquam perpetua potestate, nec diuturno servitio frangebatur; quia et sine invidia erat ordine muneris et temporis moderatione delata promotio;
Abbreviated transcription (Latin):
consulere. &e collatis uirib uelut quandã curare rem
publicã. & tanquã sub rege uiuere. aliȩ quȩq sibi ꝓspi¬
cere. imꝑiũ recusare. & si capiant᷑: indigno uelintꝰ exire
seruitio. Abhisgͥ ordiamur. quȩ nr̃o usui imitationẽ deder̃.
n illis enim politia quȩdam & militia naturalis. in nobis
coacta atq seruilis. quã iure ꝓpͥo & uoluntario usu. Grues
innocte sollicitã exercent custodiam. Dispositos uigiles cer¬
nas. & ceteris consortib gregis quiescentib. aliȩ circũ eunt
nẽ deferunt impigro sui uigore tutelam. Post ubi uigi¬
cui uicẽ muneris traditura ÷. At illa uolens suscipit
sortẽ. nec usu nr̃o inuita & pigrior sõno renunciat.
sed impigre suis excutit᷑ stratis. uicẽ exequit᷑. & quam
accepit grãm. pari cura atq officio rẽpresentat. Ideo
nulla desertio. quia deuotio naturalis. Ideo tuta custodia
quia uoluntas libera. hunc etiã uolantes ordinẽ seruant.

Expanded text:
consulere et conlatis uihbusuiribus uelut quandam curare rem consulere et conlatis uihbusuiribus uelut quandam curare rem publicam et tamquam sub rege uiuere, aliae sibi quisque prospicere, imperium recusare et, si capiantur, indigno uelint exire seruitio. IAb his igitur ordiamur quae nostro se usui imitationem dederunt. in illis enim politia quaedam et militia naturalis, in nobis coacta atque seruilis. quam iniusso et uoluntario usu grues in nocte sollicitam exercent custodiam! dispositos uigiles cernas, et ceteris consortibus generis historia aliae circumeunt isi deferunt inpigro sui uigore tutelam. post ubi uigicui uicem muneris traditura est. at illa uolens suscipit sortem nec usu nostro inuita et pigrior somno renuntiat, sed inpigre suis excutitur stratis, uicem exsequitur et quam accepit gratiam pari cura atque officio repraesentat. ideo nulla desertio, quia deuotio naturalis, ideo tuta custodia, quia uoluntas libera. hunc etiam uolantes ordinem seruant
Abbreviated transcription (Latin):
immanitate molimur insidias. & diuerso genere nunc
infida sede deciꝑe. nc̃ uisco uł sibilo eos fallere. nunc
laqueis eos captare contendimꝰ. Ciconiȩ reditꝰ uexillũ
ueris attollit. Grues quoq qui alta petunt. amant freqͣnt̃
ꝑegrinari. Aliȩ aues ad manũ se subiciunt. & m̃se herili
assuescunt tactuq mulcent᷑ Aliȩ reformidant. aliȩ eisdẽ
quib homines domicili is delectant᷑. Aliȩ secretã indeser¬
tis uitam diligunt. quȩ requirendi sibi uictus difficulta-
aliȩ canoro delectantur suauiq modulamine quadã
ex natura. Aliȩ ex institutione diuersarũ uocũ obloquunt᷑
discrimine. ut hominẽ putes locutũ. cũ locuta sit auis.
Quã dulcis merularũ. quã expressa uox psitaci est: Sunt
etiã aliȩ simplices ut colũbȩ. aliȩ astutȩ ut ꝑdices.
Gallus iactancior. pauus speciosior. Sunt etiam uitȩ
in auib & opum diuersitates. ut aliȩ ament in cõmune

Expanded text:
immanitate molimur insidias et diuerso genere nunc immanitate molimur insidias et diuerso genere nunc infida sede decipere, nunc sibilo eos fallere, nunc laqueis eos captare contendimus. ciconiae reditus uexillum ueris attollit. grues, quia alta petunt, amant frequenter peregrinari. aliae aues ad manum se subiciunt et mensae adsuescunt tactuque mulcentur, aliae reformidant. aliae isdem quibus homines domiciliis delectantur, aliae secretam in desertis uitam diligunt, quae requirendi sibi uictus difScultatemaliae canoro delectant suauique modulamine. quaedam ex natura, aliae ex institutione diuersarum uocum oblocuntur discrimina, ut hominem putes locutum, cum locuta sit auis. quam dulcis mcrularummerularum, quam expressa uox psittaci est! sunt etiam aliae simplices ut columbae, aliae astutae ut perdices; gallus iactantior, pauus speciosior. sunt etiam uitae in auibus et operum diuersitates, ut aliae ament in commune
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ reꝑto pascunt᷑ semine. aliȩ diuerso & fortuito
cibo ẜͥst etiã diuersitas copularũ. quarũ grã carent¬
Et ideo declinant sui copulam. Refugit enĩ auaricia c̃sor¬
tia plurimorũ. Deinde coniunctio plurimoꝵ facile ipsa
se ꝓderet. Hisgͦ auib nichil ÷ copulatoriũ. p̃ter iugale
consortium. Ergo aquilis accipitribq hic usus est uitȩ.
Contra uero columbȩ. grues. sturni corui. atq cornices.
etiã turdi. gaudent plurimorũ connexione. Alia qͦq sunt
auiũ genera encoria. quȩ manent in locis sẽꝑ. alia aduen¬
ticia. quȩ adeunt regiones alias. & ꝑacta hieme reuertunt᷑
Sunt alia quȩ hieme redeunt. estate ꝑegrinant᷑ a nob. siue
qđ alia hiemis tẽpore ad calidiora se conferant. siue quod
pleraq rursus estatẽ in his locis exigant. quȩ amoeniora
nouerunt. Turdi deniq autũni fine. hiemis confinio
quasi exacta estate se referunt quib nos in hospitali

Expanded text:
quae reperto pascuntur semine, aliae diuerso et fortuito quae reperto pascuntur semine, aliae diuerso et fortuito cibo. est etiam diuersitas copularum, quarum gratia carentet ideo declinant sui copulam — refugit enim auaritia consortium plurimorum —, deinde coniunctio plurimorum facile ipsa se proderet. his ergo auibus nihil est copulatorium praeter iugale consortium. ergo aquilis accipitribusque hic usus est uitae, contra uero columbae grues sturni corui atque cornices, etiam turdi gaudent plurimum conexione. alia quoque auium genera enchoria, quae manent in locis semper, alia aduenticia, quae obeunt regiones alias et peracta hieme reuertuntur. sunt alia. quae hieme redeunt, aestate peregrinantur a nobis, siue quod alia hiemis tempore ad calidiora se conferant, filius quod pleraque rursus aestatem in his locis exigant, quae amoeniora nouerunt. turdi denique autumni fine, hiemis confinio quasi exacta aestate se referunt. Quibus nos inhospitali
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ quia de aquis genus utrunq p̾roducit᷑: natandi ꝓpͥetas
u̾trisq suppeditat. Sane cũ & coluber lubricꝰ. omnesq
serpentes. ideo enĩ serpendi nom̃ ÷ illis inditũ. quia
non possunt ambulare sed serpere & reꝑe. dracones qͦq¬
simili mͦ ut pisces. pleriq sine pͥedib sunt: nullũ auium
genus pedũ officio caret. quia omnib uictus eterris. Et idõ
pedũ munere fulciunt᷑: quia huiꝰ modi ad escam quȩrendã
indigent ministerio. Itaq aliȩ uolucres unguib ar¬
mant᷑ ad raptum ut accipitres & aquilȩ quȩ rapinam
uenationis exercent. aliȩ uł ad incedendum uel ad cibũ
sibi parandũ usu ministerioq utunt᷑ ac cõmodo. Unũ
autem nom̃ auium sed diuersa genera. quȩ qͥs possit
aut memoria aut cogitatione comprehendere: Sunt
itaq aues. quȩ carne uescunt᷑. Ideo his ungues asperi.
curuatũ atq acutũ rostrũ. uelox uolatus. qm̃ raptu

Expanded text:
igitur, quia de aquis genus utrumque producitur, natandi proprietas igitur, quia de aquis genus utrumque producitur, natandi proprietas utrisque suppeditat. Sane cum et coluber lubricus omnesque serpentes ideo enim serpenti nomen est inditum, quia non possunt ambulare, sed serpere, simili modo ut pisces plerique sine pedibus sint, nullum auium genus pedum officio caret, quia omnibus uictus e terris. et ideo pedum munere fulciuntur, quia huiusmodi ad escam quaerendam indigent ministerio. itaque aliae uolucres unguibus armantur ad opprimit, ut accipitres et aquilae, quae rapinam uenationis exercent: aliae uel ad incedendum uel ad cibum sibi parandum usu ministerioque utuntur adcommodo. Unum autem nomen auium, sed genera diuersa, quae quis possit aut memoria aut cognitione conprehendere ? sunt itaque aues, quae carne indiuidua. ideo his ungues asperi, curuatum atque acutum os, uelox uolatus, quoniam raptu
Abbreviated transcription (Latin):
di & munere delectant᷑. Unde pͥma cognatio uidet᷑ auib
istis esse cumpiscib. qm̃ natandi cõmunia quȩdã uident᷑
utriq generi ẽẽ consortia. Scđa quoq cognatio omĩb
auib & piscib est. eo qđ uolandi usus. species sit natan¬
tis. Sicut enĩ aquã natando piscis incidit. ita auis aerem
uolatu celeri secat. Atq utriq generi similit̾ caudȩ
suppetit alarumq remigiũ. ut p̾isces ad pͥora se alis subri¬
gant atq ad ulteriora ꝓcedant. caudȩ quoq gub̾naculo
uel quo uelint se facile conuertant. uel impetu quodam
e regione it̃ suũ dirigant. Aues quoq in aere uolatibus
suis uelut inaquis enatant. & quasi quȩdã extendunt
brachia. Cauda quoq se uel ad suꝑiora subrigunt. uel
ad inferiora demergunt. Unde qm̃ in nonnullis idẽ usus
& species: ideo de aquis utriusq generis natiuitas. diui¬
na p̃ceptione ꝓcessit. Dixit enim ds̃. Producant aquȩ

Expanded text:
di et munere delectantur. Unde prima cognatio videtur avibus di et munere delectantur. Unde prima cognatio videtur avibus istis esse cum piscibus; qutrique generi esse consortia. Secunda quoque cognatio omnibus avibus et piscibus est; eo quod volantis usus species sit natantis. Sicut enim aquam natando piscis incidit, ita avis aerem volatu celeri secat. Atque utrique generi similiter caudae suppetit alarumque remigium; ut pisces ad priora se alis subrigant, atque ad ulteriora procedant, caudae quoque gubernaculo vel quo velint se facile convertant, vel impetu quodam e regione iter suum dirigant. Aves quoque aeri volatibus suis velut aquis innatant, et quasi quaedam extendunt brachia, cauda quoque se vel ad superiora subrigunt vel ad inferiora demergunt. Unde quoniam in nonnullis idem usus et species, ideo de aquis utriusque generis nativitas divina praeceptione processit. Dixit enim Deus: Producant aquae
Abbreviated transcription (Latin):
etiam fulicȩ maritimo delectatȩ ꝓfundo. refugientes¬
postea quam presenseritis cõmotionẽ maris. in uado
luditis. Ipsa ardea quȩ paludib inherere consueuit. notas
deserit sedes. imbresq formidans supra nubes uolat. ut ꝓcellas
nubium sentire ñ possit. Consideremus diuersos uolucres
maris. quẽ ad modum imminente uentorũ motu ad tutiora
& tunc tẽporis dulciora sibi stagna se conferant. atq in abscon¬
dito t̾rarum sinu. cognita sibi alim̃ta rim̃t᷑. Nocturnas aũt
anserũ quis ñ miret᷑ excubias. qui uigilias suas etiã cantus
assiduitate testant᷑: Seniq eo etiam romana capitolia
a gallo hoste seruata sunt. Merito illis debes roma. qđ regnas.
Di tui dormiebant. & uigilabant anseres. Ideo illis dieb an-¬
seri sacrificas. & ñ ioui. Cedunt enĩ diiurĩ anserib. a quib
sunt aquis sermo successit. quia & ipse similit᷑ usu natan¬

Expanded text:
etiam, fulicae, quae maritimo delectamini profundo, refugienteetiam, fulicae, quae maritimo delectamini profundo, refugientes quam praesenseritis commotionem maris, in vado luditis. Ipsa ardea quae paludibus inhaerere consuevit, notas deserit sedes, imbresque formidans supra nubes volat; ut procellas nubium sentire non possit. Consideremus diversas volucres maris, quemadmodum imminente ventorum motu ad tutiora et tunc temporis dulciora sibi stagna se conferant, atque in abscondito terrarum sinu cognita sibi alimenta rimentur. Nocturnas autem anserum quis non miretur excubias, qui vigilias suas etiam cantus assiduitate testantur? Denique eo etiam Romana Capitolia a Gallo hoste servarunt. Merito illis debes, Roma, quod regnas. Dii tui dormiebant, et vigilabant anseres. Ideo illis diebus 98 anseri sacrificas, non Jovi. Cedunt enim dii vestri anseribus, a quibus sunt aquis, sermo successit; quia et ipsae similiter usu natan
Abbreviated transcription (Latin):
cõmictit & fluctib. Parũ ÷ hoc. aduingit totidẽ alios ad
fundatũ. Illa teneros foetus ñ latibulis aliquib absc̃dit
aut tectis. nec includit cauernis. sed nudo & rigenti cõ¬
mittit solo. nec defendit a frigore. sed diuino fotu quo
magis cetera despiciat. tutiores fore existimat. Quis nr̃m
paruulos suos ñ uestim̃tis tegat tectisq abscondat :Quis
non claudat eos septis cubi culorũ : ꝗuis ñ itadiligent᷑
undiq fenestras obstruat. ne qua possit aura uel leuit̃¬
eas penetrare:Merito quos tam sollicite induimus ac
fouemus. exuimus eos clem̃tiȩ cȩlestis inuolucro. Alcio
ne uͦ qͦs nũdos ꝓicit. eos diuino uestit indum̃to. Nec uos
p̃teribo merguli. quib ab assiduitate mergendi nom̃ hoc
hesit. quomͦ sepe mergentes aurarũ signa colligitis. & prę
uidentes tẽpestatẽ futuram. ꝓꝑe medio reuolatis exequore.
&e ad litorum tuta cum clamore contenditis. Quomodo

Expanded text:
committit et fluctibus. parum est hoc. adiungit totidem alios ad committit et fluctibus. parum est hoc. adiungit totidem alios ad sollemnitate fundatum. illa teneros fetus non latibulis aliquibus abscondit aut tectis nec includit cauernis, sed nudo et praescripta committit solo, quereris defendit a frigore, sed diuino fotu, quo magis cetera despiciat, tutiores fore extimat. quis nostrum paruolos suos non uestimentis tegat, tectis abscondat, quis non claudat eos saeptis cubiculorum, quis non ita diligenter undique fenestras obstruat, ne qua possit aura uel leuiter penetrare? merito quos tam sollicite induimus ac fouemus, exuimus eos clementiae caelestis inuolucro, turmis uero quos nudos proicit eos diuino uestit indutu. Nec uos praeteribo, merguli, quibus ab adsiduitate mergecdi nomen dic haesit. quomodo semper mergentes aurarum videntes tempestatem futuram, propere medio revolatis ex aequore, et ad littorum tuta cum clamore contenditis. Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
insurgit mare & repente compͥmit᷑. atq asꝑ o hiemis int̾ gra¬
ues pcellas tempestatesq uentorũ det̾git̾ cęli nubila fluctꝰq
componit elem̃tis omĩb subito infusa tranqͥllitas. quantũ
p̾sumere debeas de bonitate dĩ ohomo ad imaginẽ dĩ factꝰ
agnoscis. si tam̃ auiculȩ istiꝰ fidẽ studio deuotionis imi¬
teris. Illa tempestates uidens insurgere. seuire uentos :¬
int̾ hib̾ni seua ñ reuocat᷑ neq reflectit᷑. sed impellit᷑. Deniq
inlitore sua oua constituit. ubi ea relabente fluctu ma¬
dida adhuc arena suscipiat. nec insurgentes fluctꝰ quos
immurmurare atq allabi uidet reformidat. Et ne putes
qđ ouorũ uideat᷑ habere contẽptũ: continuo ubi deposue¬
rit oua nidificat. & suo partꝰ corpore fouet. nec saluti ꝓpͥȩ
alluuione litoris ꝑtimescit. sed secura de dĩ gr̃a uentis se

Expanded text:
insurgit mare et repente ut\' atque aspero hiemis inter grainsurgit mare et repente ut\' atque aspero hiemis inter graues procellas tempestatesque uentorum deterget caeli nubila fluctusque componit elementis omnibus subito infusa tranquillitas, quantum praesumere debeas, o homo, ad imaginem dei factus agnoscis, si tamen auiculae istius fidem studio deuotionis imitens. illa tempestates uidens insurgere, saeuire uentos inter hiberni saeua, non reuocatur neque reflectitur, sed inpellitur. denique in litore sua oua constituit, ubi ea relabente fluctu madida adhuc harena suscipiat, nec insurgentes fluctus, quos immurmurare atque adlabi uideat, reformidat. et ne putes quod ouorum uideatur habere contemptum, continuo, ubi deposuerit oua, nidificat et suo partus corpore fouet nec saluti propriae adluuione litoris pertimescit, sed secura de dei gratia uentis se
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. quo magis repentinȩ placiditatis solennitate. auis
huiꝰ eluceat gratia. Namq ubi undosum fuerit mare. posi¬
tis ouis subito mitescit. & om̃s cadunt uentoꝵ ꝑcellȩ. fla-¬
tusq aurarum mitescunt: ac placidũ uentis stãt mare.
donec oua foueat altione sua. Septẽ autẽ dies fotus sunt.
quib decursis. educit pullos. foetusq absoluit. llico alios
quoq septẽ adiungit dies. quib enutriat partus suos.
donec incipiant adolescere. Nec mireris tam exigłũ nutri¬
menti tẽpus. cum absolutio foetuum tã paucorũ dierũ
sit. Tantam aut̃ grãm minuscula auis diuinitus indultã
habet. ut hos quattuordecm dies nautici prȩsumptȩ sere¬
nitatis obseruent. quos & alcionitas uocant. qͥb nullꝰ¬
motus ꝓcellosȩ tempestatis horrescat. Nonne uos passeribus
pluris estis dñs ait .Si gͥ auis minusculȩ contẽplatione &

Expanded text:
ditur. quo magis repentinae placiditatis sollemnitate auis ditur. quo magis repentinae placiditatis sollemnitate auis huius eluceret gratia. namque ubi undosum fuerit mare, positis ouis subito mitescit et omnes cadunt uentorum procellae Batusque aurarum quiescunt ac placidum uentis stat mare, donec oua fouet alcyone sua. septem autem dies fotus sunt, quibus decursis educit pullos fetusque abaoluitabsoluit. ilico alios quoque septem adiungit dies, quibus enutriat partus suos, donec incipiant adolescere. nec mireris tam exiguum nutriendi tempus, cum absolutio fetuum tam paucorum dierum sit. tantam autem gratiam minuscula auis diuinitus indultam habet, ut hos quattuordecim dies nautici praesumptae serenitatis obseruent, quos et alcyonidas uocant, quibus nullmotus procellosae tempestatis horrescant. nonne uos passeribus pluris estis? dominus ait. si igitur auis minusculae contemplatione et