comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cederet. Uado ꝑ uiam. mecum ꝑgis. pariter
ambulamus: securus sum. quasi amicum
meum habens. Uenit hostis meus: et irruens
inermen et resistere non ualentẽ uulnerib
afficit. Tu me plagari cernens. nichil moue¬
ris. s patient̃ sustines. et stas iuxta quasi ñ
curans uulnera mea. Et dico. Ut quid dere¬
liquisti me: Adhuc stas iuxta me: et causor te
recessisse a me. luxta es loco: s. longe auxilio.
luxta fuisti. quando presentem exhibuisti indi¬
lectione: longe factus es quando in ꝑiculis con¬
stituto te subtraxisti a compassione. Sic qͦ huma¬
nitas a diuinitate in passione derelictã se cla¬
mabat. quia eam mimicorũ potestati ad cruci¬
figendum concesserat: sicut scriptum ẽ. Non
hab̾es in me potestatẽ : nͥ tibi datum fuisset
desuꝑ. Quã tam̃ mortẽ quia ñ ꝓ sua iniquita¬
te s ꝓ nr̃a redemptione sustinuit. in cruce pen-¬
dens. quare sit delicta requirit: non quasi ad¬

Expanded text:
cederet. Vado per viam, mecum pergis, pariter cederet. Vado per viam, mecum pergis, pariter ambulamus. Securus sum quasi amicum mecum habens. Venit hostis meus et irruens inermem et resistere non valentem vulneribus afficit. Tu me plagari cernens nihil moveris, sed patienter sustines, et stas juxta quasi non curans vulnera mea, et dico: Utquid dereliquisti me? adhuc stas juxta me, et causor te recessisse a me. Juxta es loco, sed longe auxilio. Juxta fuisti quando te praesentem exhibuisti in dilectione. Longe factus es quando in periculis constituto, te subtraxisti a compassione. Sic ergo humanitas a divinitate in passione derelictam se clamabat, quia eam inimicorum potestati ad crucifigendum concesserat, sicut scriptum est: Non haberes in me potestatem ullam, nisi tibi datum fuisset desuper . Quam tamen mortem quia non pro sua iniquitate, sed pro nostra redemptione sustinuit in cruce pendens; quare sit derelicta requirit, non quasi ad
Abbreviated transcription (Latin):
atunt dm̃ se ñ ẽẽ plangebant. Quis hoc dicat:
Quomͦ gͦ inqͥunt intelligendum ẽ quod xp̃c¬
se a deo derelictum eẽ clamat. et quod scriptura
hominẽ seꝑatione diuinitatis moriturum
clamasse affirmat. si deus ab homine ñ reces¬
serat: Quid qͦ : Non potuit diuinitas huma¬
nitatẽ et scłm aliquid deseruisse. inquantum
uidelicet eam potestati inimicorum expositã
ad tempus non defendit. et scđm aliquid ñ
deseruisse. inquantum scł &̃ tunc ab ea ꝑ
presentiam maiestatis ñ recessit: Dereliquit
illis: s illam non dereliquit. Dereliquit ulis.
s sibi ñ dereliquit. Dereliquit quia auxiliũ
non contulit: s non dereliquit quia p̃sentiã
ñ abstulit. Subtraxit ꝓtectionẽ. s ñ seꝑauit
unionẽ. Seꝑauit se foris. ut ad defensionẽ
contra mimicos ñ adeẽt. s non seꝑauit se intꝰ
ut illi ad unionẽ ꝑsonȩ deẽt. Sic qͦ dereliqͥt
ut non adiuuaret: s non dereliquit ut re¬

Expanded text:
aiunt, Deum se non esse, plangebat. Quis hoc dicat? aiunt, Deum se non esse, plangebat. Quis hoc dicat? Quomodo, inquiunt, intelligendum est, quod Christus a Deo derelictum se esse clamat, et quod Scriptura hominem separatione divinitatis moriturum clamasse affirmat, si Deus ab homine non recesserat? Quid ergo? Non potuit divinitas humanitatem et secundum aliquid deseruisse, in quantum videlicet eam potestati inimicorum expositam ad tempus non defendit, et secundum aliquid non deseruisse, in quantum scilicet etiam tunc ab ea per praesentiam majestatis non recessit? Dereliquit illis, sed illam non dereliquit. Dereliquit illis, sed sibi non dereliquit. Dereliquit, quia auxilium non contulit, sed non dereliquit quia praesentiam non abstulit. Subtraxit protectionem, sed non separavit unionem. Separavit se foris ut ad defensionem contra inimicos non adesset, sed non separavit se intus, ut illi ad unionem personae deesset. Sic ergo dereliquit ut non adjuvaret, sed non dereliquit ut re
Abbreviated transcription (Latin):
comitando ꝑduxit. et in morte quando ma¬
iori ꝑicło iam imminente. maiꝰ auxilium ne¬
cessarium erat deseruit: Quare qͦ tantoꝑe
mercennariis imꝓperat. quod lupo ueniente.
ouesquas custodire debuerant fugientes de¬
serunt: cum ipse unicam illam ouem. et ag¬
num illum ouis uirginis filium. quem ñ
solum custodiendum s etiam glorificandum
suscepit. lupo ueniente deseruit : Duis prius
de pastore secura. ueniente lupo ñ timuit. ue
nit pͥnceps mundi huis: et in me ñ habet
quicqͣm. Nunc autẽ a pastore derelicta: causã¬
do et conquerendo clamat. Quare dereliquisti
me : Solus homo fuit. et deus non fuit. et iam
deus homo non fuit. quia iam ab homiue re¬
cesserat deus: nec homo deus fuit. quia adhuc
uiuus incruce pendens a deo derelictus fuit.
lam non solum gͦ in morte. s ante mortem
diuinitas ab homine recesserat. q̃n homo ad¬
huc homo. diñ a se recessisse. ac ꝑ hoc ut isti

Expanded text:
comitando perduxit, et in morte quando macomitando perduxit, et in morte quando majori periculo jam imminente majus auxilium necessarium erat, deseruit? Quare ergo tantopere mercenarii, improperat, quod lupo veniente oves quas custodire debuerant, fugientes deserunt, cum ipse unicam illam ovem, et agnum illum ovis virginis filium, quem non solum custodiendum, sed etiam glorificandum suscepit, lupo veniente deseruit? Ovis prius de pastore secura veniente lupo non timuit dicens: Venit princeps mundi hujus et in me non habet quidquam . Nunc autem a pastore derelicta, causando et conquerendo clamat, quare dereliquisti me? Solus homo fuit, et Deus non fuit, et jam Deus homo non fuit, quia jam ab homine recesserat Deus, nec homo Deus fuit, quia adhuc vivus in cruce pendens a Deo derelictus fuit. Jam non solum ergo in morte; sed et ante mortem divinitas ab homine recesserat, quando homo adhuc Deum a se recessisse, ac per hoc, ut isti
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. Si enim agitur de illa seꝑatione di¬
uinitatis. ꝓ qua xp̃c homo in cruce clamabat.
illa utiq iam facta erat. Non enim derelin¬
quendum s derelictũ s derelictum iam se
ꝓtestabatur dicens. Deus meus ut quid dere¬
iam recesserat deus. quando homo in cruce
pendens. derelictum se a deo uociferabatur.
deus ab eo recesserat. Respondeant gͦ. Si morᷤ
eẽ ñ poterat nͥ prius uita descendet. qͦmodo
manere potuit. postqͣm uita recesserat: lã
enim sicut recesserat deus: et adhuc in cru-
ce uiuus pendebat. cum se de relictum causa¬
batur. Si gͦ in hac recessione dei. et in hae di¬
uinitatis separatione. illam quȩ int̃ diuini¬
tatem et humanitatẽ constabat unionem
ꝑsonȩ. solutam dicunt : fuit quoddam tẽ¬
pus quando xp̃c adchuc uiuus homo erat.
et deus ñ erat. S quis hoc dicat: Quis sanȩ
fidei concordans non abhorreat deo imponẽ
quod assumptum hominẽ usq ad mortẽ qͥdẽ

Expanded text:
dicitur. Si enim agitur de illa separatione didicitur. Si enim agitur de illa separatione divinitatis, pro qua Christus homo in cruce clamabat; illa utique jam facta erat. Non enim derelinquendum, sed derelictum jam se protestabatur dicens: Deus meus utquid deretis agitur, iam recesserat Deus quando homo in cruce pendens derelictum se a Deo vociferabatur. Deus ab eo recesserat. Respondeant ergo. Si mors esse non poterat nisi prius vita discederet, quomodo vita manere potuit postquam vita recesserat? Jam enim sic recesserat Deus, et adhuc Christus vivus in cruce pendebat, cum se derelictum causatur. Si ergo in hac recessione Dei, et in hac divinitatis separatione, illam quae inter divinitatem et humanitatem constabat unionem personae solutam dicunt, fuit quoddam tempus quando Christus adhuc vivus homo erat, et Deus non erat. Sed quis hoc dicat? Quis sanae fidei concordans non abhorreat Deo imponere, quod assumptum hominem usque ad mortem quidem
Abbreviated transcription (Latin):
in morte diuinitatẽ a xp̃o homine
recessisse. et mortẽ hominis altud qͣm
seꝑationem diuinitatis a carue non fuisse. In¬
ueniunt enim quedam uerba. in quib ita di¬
ctum eẽ uidetur. et inuenientes eiusmodi lit̃tę
adherent: non ꝑtingentes ad sp̃m. Beatus am¬
brosius tale aliquid uidetur dicere in exposi¬
tione psalmi illius. quem ipse dñs in passio¬
ne de se scriptum eẽ ostendit dicens. Deus ds̃
ineus ut quid dereliquisti me: Suꝑ hunc gͦ lo¬
cum ambrosius ita ait. Clainat homo seꝑati¬
one diuinitatis moritur᷑. Et illa quȩdam qͣsi
ad ipsum ꝓbandum adducta. quia scł deus
uita ẽ : et ubi uita fuit. mors ẽẽ non potuit.¬
Seriptum quippe ẽ: quia iħc clamans uoce
magna dixit. Deus meus. Deus meus ut qͥd
dereliquisti me : Ciamat homo se derelictũ
eẽ a deo. et conqueritur dm̃ a se recessisse. et
quasi ideo se moriturum eẽ quod deus ab
ipso recesserit. Ideo dixit quia clamat homo
seꝑatione diuinitatis moriturꝰ. S uidete qͥd

Expanded text:
in morte divinitatem a Christo homine recessisse, et mortem hominis aliud quam separationem divinitatis a carne non fuisse. Inveniunt enim quaedam verba, in quibus ita dictum esse videtur: et invenientes ejusmodi litterae adhaerent, non pertingentes ad spiritum. Beatus Ambrosius tale aliquid videtur dicere in Expositione psalmi illius, quem ipse Dominus in passione de se scriptum esse ostendit: « Deus meus, Deus meus, ut quid me dereliquisti? Super hunc locum Ambrosius ita dicit: Clamat homo separatione divinitatis moriturus, et alia quaedam quasi ad ipsum probandum adducta: quia scilicet Deus vita est, et ubi vita fuit, mors esse non potuitScriptum quippe est: quia Jesus clamans magna voce dixit: Deus meus, Deus meus, utquid dereliquisti me? Clamat homo se derelictum esse a Deo, et conqueritur Deum a se recessisse, et quasi ideo se moriturum esse quod Deus ab ipso recesserit. Ideo dixit, quia clamat homo separatione divinitatis moriturus. Sed videte quod
Abbreviated transcription (Latin):
usum naturalẽ redacta libido eẽ non potest.
Quod autẽ ẽ in sustentando uictu illicitus
cib : hoc ẽ in querenda ꝓle fornicarius. uł
adulterinus concubitꝰ. Et quod ẽ in cibo li¬
ueniał ille concubitus. Si coniugium dicen¬

Expanded text:
usum naturalem redacta libido esse non potest. usum naturalem redacta libido esse non potest. Quod autem est in sustentando victu illicitus cibus, hoc est in quaerenda prole fornicarius vel adulterinus concubitus; et quod euenialis ille concubitus. sicut ergo sat
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽ impar meritum patientiȩ in petro qͥ
passus ẽ et in ioħe qui passus non ẽ: sic non ẽ
impar meritum continentiȩ in ioħe qui nul-¬
las exꝑtus est nuptias. et in abrahan qui filios¬
generauit. Et illius enim celibat᷑. et istius ꝓ
lo habitu habebat. Melior ẽ autẽ castitas cȩli¬
bum quã castitas nuptiarum: quarum abra¬
ham unam habebat in usu. ambas in habi¬
tu. Caste enim coniugalit̃ uixit. eẽ autẽ castꝰ
sine coniugio potuit : s tunc non oportuit.
Idem. Iustus quanuis cupiat dissolui et ẽẽ cũ
xp̃o: tam̃ sumit alimentum non cupiditate
uiuendi s officio confulendi ut maneat quod
necessariun ẽ ꝓpt̃ alios. Sic misceri feminis
ture nuptiarum officiosum fuit scĩs uiris.
non libidinosum. Quod enim ẽ cib ad salutem
hominis: hoc ẽ concubitus ad salutem generis.
Et utrunq non sine delectatione carnali quȩ
tam̃ modificata. et refrenante temꝑantia in

Expanded text:
non est impar meritum patientiae in Petro qui non est impar meritum patientiae in Petro qui passus est, et in Joanne qui passus non est, sic non est impar meritum continentiae in Joanne, qui nullas exgenerauit. et illius enim celibatus et illius colo habitu habebat. Melior autem est castitas caelibum quam castitas nuptiarum quarum Abraham unam habebat in usu, ambas in habitu. Caste enim conjugabiliter vixit; esse autem castus sine conjugio potuit; sed tunc non oportuit. Idem justus, quamvis cupiat dissolvi et esse cum Christo , tamen sumit alimentum non cupiditate vivendi, sed officio consulendi, ut maneat quod necessarium est propter alios: sic misceri feminis jure nuptiarum, officiosum fuit sanctis viris non libidinosum. Quod enim est cibus ad salutem hominis, hoc est concubitus ad salutem generis, et utrumque non est sine delectatione carnali, quae tamen modificata et refrenante temperantia in
Abbreviated transcription (Latin):
sic att. Antiquis temporib cũ adhue sa¬
lutis nr̃ȩ misteriũ uelaretur. iusti offi¬
cio ꝓpagandi nuptias contrahebant: non ui¬
ca libidine. s ducti pietate. qui mutto faciliꝰ
continere possent et uellent. Utebant᷑ tam̃ con¬
iugib et plures uni uiro hab̾e licebat: quas
castiꝰ habebat qm nunc unam quilibet istoꝵ
in quib uidemꝰ quod scđ̃m ueniã concedit
apłc. Habeant eas enim in oꝑe generandi. non in
quis iustis non fuit peccatum quod pluribus fe¬
minis utebantur. neq contra naturam hoc faci¬
ebant. cum non lasciuietidi causa s gignendi
hoc facerent : neq contra morẽ quia eo temꝑe
ea fiebant : neq contra preceptum quia nuil¬
la lege ꝓhibitum. Ueruntam̃ sic̃ idem alibi
testatur. magis ꝑtinet ad bonum nuptiarũ
unum cum una qͣm cum multis copłari. qđ
indicat primi coniugii copła diuinitus facta
ut inde conubia fumerent inicium. ubi ho¬
nestiꝰ attenderetur exemplum. Item idem. Sic̃

Expanded text:
 14: Antiquis temporibus cum adhuc salutis nostrae mysterium velaretur, justi officio propagandi nuptias contrahebant, non victi libidine, sed ducti pietate; qui multo facilius continere possent et vellent. Utebantur tamen conjugibus, et plures uni viro habere licebat; quas castius habebat, quam nunc unam quilibet istorum in quibus videmus quod secundum veniam concedit Apostolus. Habebant enim eas in opere generandi, non in quis justis non fuit peccatum quod pluribus feminis utebantur, neque contra naturam hoc faciebant, cum non lasciviendi causa sed gignendi hoc facerent, neque contra morem, quia eo tempore ea fiebant, neque contra praeceptum quia nulla lege erat prohibitum. Verumtamen sicut idem alibi testatur, magis pertinet ad bonum nuptiarum unum cum una, quam cum multis copulari, quod indicat primi conjugis copula divinitus facta, ut inde connubia sumerent initium, ubi honestius attenderetur exemplum. Item idem: Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
eum estimans. aut liber ancillam dux̾it
liberam putans. pꝰea ubi fraus detecta
fuerit: coniuigiũ dissolui debeat. Et sunt qui
hunc dolum alit̃ qͣm suꝑiorẽ iudicandũ pu¬
tant. Nam quia hic non in ꝑsona s in qualitate
ꝑsonȩ solum erratur. idc̾co sc̃itatẽ matͥmonii
preiudicare deb̾e censent. S fortassis hoc ma-¬
gis ueritati et paci in qua nos uocauit deus
conueniat ut ubi alt̃us ignorantia culpabi¬
lis non ẽẽ ostenditur alteriꝰ dolus ad lesionẽ
mnocentis: in eo quod fraude usurpauit. sta¬
re non ꝑmittatur.

Expanded text:
eum existimans, aut liber ancillam duxerit liberam putans, postea, ubi fraus detecta fuerit, conjugium dissolvi debeat. Et sunt qui hunc dolum aliter quam superiorem judicandum putant. Nam quia hic non in persona, sed in qualitate personae solum erratur, idcirco sanctitatem matrimonii praejudicare debere censent. Sed fortassis hoc magis veritati et paci in qua nos vocavit Deus conveniat, ut ubi alterius ignorantia culpabilis non esse ostenditur, alterius dolus ad laesionem innocentis in eo quod fraude usurpavit, stare non permittatur.
Abbreviated transcription (Latin):
sod̾m situm. nec scłm habitum. aut motum aliquid
digne dicatur: inest tam̃ ei et quodaminͦ latitudo
uaritatis. qua nos et ab errore corrigit. et continet in
ueritate. Inest ei et longitudo qua uos longanimit̃¬
ialos portat: donec emendatos patriȩ futurȩ restitu¬
at. In est et ei altitudo. ꝑ quam ominem sensum sue
seientiȩ immensitate exuꝑat: inest ei et ꝓfuudum
quo dampnandos inferius uxta ȩquitatem disponens

Expanded text:
secundum situm, nec secundum habitum aut motum aliquid secundum situm, nec secundum habitum aut motum aliquid digne dicatur, inest tamen ei quodammodo latitudo charitatis, qua nos et ab errore colligit, et continet in veritate. Inest ei et longitudo, qua nos longanimiter portat, donec emendatos patriae futurae restituat. Inest ei et altitudo, per quam omnem sensum suae scientiae immensitate exsuperat. Inest ei et profundum, quo damnandos inferius justa aequitate disponens
Abbreviated transcription (Latin):
mensitate omĩa concludat. ꝑ id gͦ quod exterior ẽ: osten¬
ditur ẽẽ cixator. ꝑ id uͦ quod interior: gubernare omĩa
demonstratur. Ac ne ea quȩ creata sunt sine deo essent:
deus intra omĩa ẽ. Uerum ne extra dm̃ essent: deus exte¬
rior ẽ ut omĩa concludantur ab eo. De consum matiõe
alicuns facti: dicitur ꝑfectio. Deus autem qui non est
factus. quomͦ est ꝑfectus: S hunc sermonem de usu ñro
sumit humana inopia sic̃ et reliqua uerba. quatenꝰ
id quod ineffabile est. ut cumq dici possit. qm̃ de dõ
nichil digne humanus sermo dicit. Dum localis ñ sit
dõ: localit̃ tam̃ in suis ambulat scĩs. dum de loco ad
locum predicatur ab eis. Nam deus qui nec loco mouet᷑
nec tempore: in seruis tamen suis et tempore et loco
mouetur. quociens ab eisdem localit̾ predicatur. dum
de deo nec scđm quantitatẽ. uec scdm qualitatem. nec

Expanded text:
mensitate omnia concludat. Per id ergo, quod exterior est, ostenmensitate omnia concludat. Per id ergo, quod exterior est, ostenditur esse creator; per id vero quod interior, gubernare omnia demonstratur. Ac ne ea quae creata sunt sine Deo essent, Deus intra omnia est. Verum ne extra Deum essent, Deus exterior est, ut omnia concludantur ab eo. 4. Consummatio alicujus facti dicitur perfectio; Deus autem, qui non est factus, quomodo est perfectus? Sed hunc sermonem de usu nostro sumpsit humana inopia, sicut et reliqua verba, quatenus id quod ineffabile est, utcunque dici possit, quoniam de Deo nihil digne humanus sermo dicit. 5. Dum localis non sit Deus, localiter tamen in suis ambulat 119 sanctis, dum de loco in locum praedicatur ab eis. Nam Deus, qui nec loco movetur, nec tempore, in servis tamen suis et tempore et loco movetur, quoties ab eisdem localiter praedicatur. 6. Dum de Deo nec secundum quantitatem, nec secundum qualitatem, nec
Abbreviated transcription (Latin):
on ideo cȩlum et terram implet deus. ut contine¬
ant eum: s ut ipsa potius contineantur ab eo.
Nec particulatim deus implet omnia: s eum
sit idem unus. ubiq tam̃ est totus. Nlon ita putandum
ẽ ẽẽ in om̃ib deus: ut unaqueq res ꝓ magnitudine
portionis suȩ capiat eum. Io ẽ maxima mauis. et mini¬
ma minus: duni sit pociꝰ ipse totus. in omibꝰ siue om̃ia
in ipso. Omnipotentia diuinȩ maiestatis: cuneta po¬
testatis suȩ imensitate concludit. Nec euadendi po¬
tentiam euis quis aditum inuenire poterit: quia
ille omĩa circunquaq constringit. Cemcta eium intra
diuini iudicii omĩpotentiã coartantur: siue quȩ
continent᷑ ut salua sint. siue quȩ amputandia sunt ut
enim non habet placatum: nequaquã euadet tratum.
eum intra omĩa s non inclusum. extra omĩa s non ex¬
clusum. Et ideo interiorem ut omĩa contineant: idõ
exteriorẽ. ut in circunscriptȩ magnitudinis suȩ imn¬

Expanded text:
on ideo coelum et terram implet Deus, ut contineant eum; sed ut ipsa potius contineantur ab eo. Nec particulatim Deus 118 implet omnia, sed cum sit idem unus, ubique tamen est totus. Non ita putandus est esse in omnibus Deus, ut unaquaeque res pro magnitudine portionis suae capiat eum, id est, maxima majus, et minima minus, dum sit potius ipse totus in omnibus, sive omnia in ipso 2. Omnipotentiae divinae majestas cuncta potestatis suae immensitate concludit nec evadendi potentiam ejus quisquam aditum invenire poterit, quia ille omnia circumquaque constringit. Cuncta enim intra divini judicii omnipotentiam coarctantur, sive quae continenda sunt, ut salva sint, sive quae amputanda sunt, ut enim eum non habet placatum, nequaquam evadere potest ntelligamus eum intra omnia, sed non inclusum; extra omnia, sed non exclusum. Et ideo interiorem, ut omnia contineat; ideo exteriorem, ut incircumscripta magnitudinis suae im
Abbreviated transcription (Latin):
catur. in ꝑceptione autẽ gr̃ȩ. infusione
int̾nȩ et etnȩ refectionis ꝑficitur. Et sic qͥdẽ
cum tria in uno ibi sint: in pͥmo quidem
signum muenitur scdi. in sedo autẽ causa.
tria in uno sunt. et unum sacram̃tum. Cia¬
ret itaq qm̃ duttissimȩ eucbaristiȩ assũp¬
tio. sacram̃tum ẽ et imago participationis
iħu: quia hoc quod eius sacram̃tũ uisibilit̃
ꝑcipimus. signum ẽ quod ei spiritualiter
uniri debemꝰ. Ipsa autẽ eucharistia id ẽ bo¬
na gr̃a. ipsa scilicet hostia sacra diuinissima
uocat᷑ : quoniã diuinos facit et participes
diuinitatis. eos qui se digne participant.
Et quia ipsa signum ẽ et u̾itas. quia uera
caro xp̃i sub specie panis sumitur: et in
carne eiꝰ digne sumpta ipsius etiã diuinita¬
tis susceptio et participatio et consortium
condonatur: ꝓptea diuinissima et sc̃issima
et scĩficans scĩficantia omnia et scã. Qualis¬
.Qualis

Expanded text:
catur; in perceptione autem gratiae infusio catur; in perceptione autem gratiae infusio internae et aeternae refectionis perficitur. Et sic quidem cum tria in uno ibi sint, in primo quod signum invenitur secundi, in secundo autem causa tria in uno sunt, et unum sacramentum. Claret itaque quod divinissimae eucharistiae assumptio sacramentum est, et imago participationis Jesu; quia hoc, quod ejus sacramentum visibiliter percipimus signum est, quod ei spiriuniri debemus. Ipsa autem Eucharistia, id est bona gratia; ipsa scilicet hostia sacra divinissima vocatur; quoniam divinos facit, et participes divinitatis eos qui se digne participant. Et quia ipsa signum est et veritas, in qua vera caro Christi sub specie panis sumitur; et in carne ejus digne sumpta, ipsius etiam divinitatis susceptio et participatio et consortium condonatur; propterea divinissima et sanctissima et sanctificans sanctificantia omnia et sancta. CAP. IX. Qualis
Abbreviated transcription (Latin):
uitare noscuntur. Intrant enim ad cor: et ibi consu¬
lunt quid uelit occulta uoluntas dñi. Seseq subdi¬
tos esse debere suumis ordinationib cognoscentes.
humiliant ceruicẽ cordis iugo diuinȩ dispensationiᷤ.

Expanded text:
vitare noscuntur. Intrant enim ad cor, et ibi consuvitare noscuntur. Intrant enim ad cor, et ibi consulunt quid velit occulta voluntas Dei: seseque subditos debere esse summis ordinationibus cognoscentes, humiliant cervicem cordis jugo divinae dispensationis.
Abbreviated transcription (Latin):
mundo ꝑ mortificationem ꝓpͥe caruis
debet. et dispensationem eccłiastici ordi¬
nis si ex dei uoluntate ꝓuenerit. noleuᷤ
quidem sẽ hiimilis gub̾nandam suscipiat. Multis
intercipit satanas fraudibꝰ eos qui uite et sensus uti¬
litate prestantes. pre esse et ꝓdesse aliis nolunt et dũ
eis regimem animarum imponitur renuunt: consul¬
ciꝰ arbitrantes ociosam uitam degere qm lucris anima¬
rum insistere. Quod tam̃ decepti agunt ꝑ argum̃tũ
diaboli: fallentes eos ꝑ speciem boni. ut dum illos
a pastorali officio retrahit: nequaqͣti ꝓficiant qui eoꝵ
uerbis atq exemplis instrui poterant. Sc̃i uiri ne-¬
quaqͣm occupationum scłariũ curas appetunt. sed
occulto ordine sibi suꝑ impositas geniunt. Et quan¬
us illas ꝑ meliorẽ intentionẽ fugiant : tam̃ ꝑ subdi¬
tam mentẽ portant. Quas quidẽ sũmoꝑe si liceat
uttare festinant: s timentes occultam dispensati¬
onem dei suscipiunt quod fugiunt. exercent quod

Expanded text:
mundo per mortificationem propriae carnis debet, et dispensationem ecclesiastici ordinis, si ex Dei voluntate provenerit, nolens quidem, sed humilis, gubernandam suscipiat. Multis intercipit Satanas fraudibus eos qui vitae et sensus utilitate praestantes praeesse et prodesse aliis nolunt: et dum eis regimen animarum imponitur, renuunt, consultius arbitrantes otiosam vitam degere quam lucris animarum insistere. Quod tamen decepti agunt per argumentum diaboli, fallentis eos per speciem boni; ut dum illos a pastorali officio retrahit, nequaquam proficiant qui eorum verbis et exemplis instrui poterant. Viri sancti nequaquam occupationum saecularium curas appetunt, sed occulto ordine sibi superimpositas gemunt. Et quamvis illas per meliorem intentionem fugiant, tamen per subditam mentem portant. Quas quidem summopere, si liceat, vitare festinant: sed timentes occultam dispensationem Dei, suscipiunt quod fugiunt, exercent quod
Abbreviated transcription (Latin):
pit eum in manib suis. et dix̃. Nunc dimit¬
tis dñe seruum tuum in pace: quia uider̃ ocłi
mei salutare tuum. Ecce unde dicebat. Ostende
inundi ipfius uergente senectute. ipse ad senẽ
homiuem uenit. qui mundum ueterem iue¬
uit. Ergo si mundũ ueterem inuenit: audiat
mundus. c autate domino eantiẽ nouum: can¬
tate dño ouins terra. Pestruatur uetustas: no¬
cantate dño. benedicite nomini erus. benemin¬
ciate. ꝗ est grece bene euangelizate. Quidͦ Diẽ
ex die quẽ diem ex die  salutare eius. Qũe diẽ
ex die : luiũ ex lumiue. filium de patre salutare
euis. Aniuintiate iut̃ gentes gloriam eius. in
ominib popłis inirabilia eius. Ecce quooiodo do

Expanded text:
pit eum in manus suas, et dixit: Nunc dimitpit eum in manus suas, et dixit: Nunc dimittis, Domine, servum tuum in pace; quoniam viderunt oculi mei salutare tuum . Ecce unde dicebat, Ostende mundi ipsius senectute vergente. Ipse ad senem hominem venit, qui mundum veterem invenit. Ergo si mundum veterem invenit, audiat mundus: Cantate Domino canticum novum; cantate Domino, omnis terra Destruatur vetustas, noCantate Domino, benedicite nomen ejus. Bene nuntiate, quod est graece evangelizate. Quid? Diem ex die. Quem diem ex die? Salutare ejus. Quem diem ex die? Lumen ex lumine, Filium de Patre, salutare ejus. Annuntiate in gentibus gloriam ejus, in omnibus populis mirabilia ejus. Ecce quomodo do
Abbreviated transcription (Latin):
Multi uoluer̃ uidere quem nos uidetis. et non
potuer̃: Et salutare tuum da nob̾ domine:
Dixeriit hoc antiqui iusti. Salutare tuum da
nob̾ đ. Hoc est. xp̃m tuum cum in hac car ne
uiuimus: uideamus. Uideamus in carne: qui
nos liberet a carne. Ueniat caro mundans car¬
nem. paciatur caro. et redimat animam et car¬
nem: et salutare tuum da nobis. In hoc deside¬
rio erat sc̃s̃ ille senex symeon: inboc in ꝗͣ deside¬
rio erat senex ille sc̃s. et de deo bene meritus si¬
meon: sine dubio et ipse dicebat. O stende nob̾
dñe misericordiam tuam. et salutare tuũ da
nob̾. In hoc desiderio intalib p̃cib responsũ
accepit. quia ñ gustł̾ss mortem: nisi uidiss
xp̃m domini. slatus est xp̃e. Ueniebat ille:
ille ibat. S donec ueniret: ille ^ uͤolebat. Iã
senectus matura exclędebat: s. sincera pietas
detinebat. Ad ubi uenit. at ubi natus est. at
ubi eum portari matris manib uidit. et di¬
uinani infantiam pia senectus agnouit: acce¬

Expanded text:
Multi voluerunt videre quae vos videtis, et non potuerunt . Et salutare tuum da nobis. Dixerunt hoc antiqui justi, Salutare tuum da nobis: Christum tuum cum in hac carne vivimus, videamus. Videamus in carne, qui nos liberet a carne: veniat caro mundans carnem; patiatur caro, et redimat animam et carnem. Et salutare tuum, Domine, da nobis. In hoc desiderio erat ille sanctus senex Simeon: in hoc, inquam, desiderio erat senex ille sanctus et de Deo bene meritus Simeon; sine dubio et ipse dicebat, Ostende nobis, Domine, misericordiam tuam, et salutare tuum da nobis. In hoc desiderio in talibus precibus responsum accepit, quia non gustaret mortem, nisi vidisset Christum Domini. Natus est Christus, veniebat ille, ille ibat: sed donec veniret ille, ille ire nolebat. Jam senectus matura excludebat, sed sincera pietas detinebat. At ubi venit, at ubi natus est, at ubi eum portari matris manibus vidit, et divinam infantiam pia senectus agnovit; acce
Abbreviated transcription (Latin):
ñ promissor. S ꝯclusit inquit scͥtura omnia
sub peccato: ut ꝓmissio ex fide iħu xp̃i daret᷑
eredentib. Audi daretur quid suꝑbꝰ Audida
retur. Quid enim habes ꝙ. ñ accepisti  ergo qi
aculeus mortis est peccatum. uirtus autem
peccati lex: et hoc de bona ꝓuidentia dei. ut
concluderentur homines subpeccato. et que¬
rerent adiuitorem. quererent gram. quereret ĩ
deum. ñ de sua uirtute p̃sumerent. Idõ et ħ
cum dixisset aculeus autem mortis. urtus¬
Grãs autem dõ qui dedit nob̾ uictoriam. ꝑ¬

Expanded text:
non promissor. Sed conclusit, inquit, Scriptura omnia non promissor. Sed conclusit, inquit, Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus . Audiretur. Quid enim habes, quod non accepisti ? Ergo quia aculeus mortis est peccatum, virtus autem peccati lex; et hoc de bona providentia Dei, ut concluderentur homines sub peccato, et quaererent adjutorem, quaererent gratiam, quaererent Deum, non de sua virtute praesumerent; ideo et hic cum dixisset, Aculeus autem mortis peccGratias autem Deo, qui dedit nobis victoria
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ enim lex imperat. fides sperat. Clama ad dm̃
tuũ: adiuuet te. Non remaneas sub litera reus.
s spũ suote adiuuet ds̃. ne tibi sit similis suꝑ¬
b uideus. Cũ enĩ aculeus mortis esset pecca¬
tum. uircus autem peccati lex. quid ageret hu¬
mana infirmitas inqua fatigabatur uoluntas.
uelle inquit adiacet michi: ꝑficere autem bo¬
num non inuemo. Quid ergo ageret: ecce a¬
culeus mortis peccatum: ecce uirtus peccati lex
S lex subintrauit: ut abundaret᷑. Si enim lex̃
posset uiuificare. omnino ex lege eẽt. iusticia.
S ꝯclusit. scriptura lub peccato. Quomodo con¬
clusit: Neuagareris. nep̃cipitareris. ne mer¬
gereris.cancellos tͥ fecit lex. ut ñ inueniendo
qua exires ad gram ꝯuolares. S ꝯclusit scͥp¬
tura omnia suppeccato: ut ꝓmissio ex fide et¬
cet̾a. Q ꝓmitat ꝑfidẽ quod fac̃ ꝓmittit. ñ qd tu
facis. Si tu facturus esses p̃mintiator eẽt deuᷤᷤ

Expanded text:
Quod enim lex imperat, fides sperat. Clama ad Deum Quod enim lex imperat, fides sperat. Clama ad Deum tuum, adjuvet te. Non remaneas sub littera reus, sed Spiritu suo te adjuvet Deus: ne tibi similis sit superbus Judaeus. Cum enim aculeus mortis esset peccatum, virtus autem peccati lex; quid ageret humana infirmitas, in qua fatigabatur voluntas? Velle, inquit, adjacet mihi; perficere autum bonum non invenio . Quid ergo ageret? Ecce aculeus mortis peccatum, ecce virtus peccati lex. Sed lex subintravit, ut abundaret delictum. Si enim lex posset vivificare, omnino ex lege esset justitia. Sed conclusit Scriptura omnia sub peccato. Quomodo conclusit? Ne vagareris, ne praecipitareris, ne mergereris; cancellos tibi fecit lex, ut non inveniendo qua exires, ad gratiam convolares. Sed conclusit Scriptura omnia sub peccato, ut promissio. Qui promittit, quod facit promittit, non quod tu facis. Si tu facturus esses, praenuntiator esset Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmo ͭ mala probibendo & bona iubendo. Uir¬
tus autem peccati ͤ. Quia sub intrauit in qͥt
ñ erat: aux̃ ꝓhibitio desiderium. Et cũ quasi
depͥo presumit᷑. uirtus factũ est grande ꝯui¬
tium. S quid fec̃ gr̃a : ubi abundauit peccatũ
suꝑ habundauit grã. Ulenit dominus. totum
quod de adã traxisti. totũ quod tius pͣus mo¬
rib ad didisti: totum dimisit. totum deleruit.
Orationem docuit: gram promisit. Certam̃
udix̃. laboranti subuenit: uictorẽ coronaurt
Itaq inquit apłs. Lex quidem scã. et manda¬
tum scm̃. et iustũ. et bonum. Quod ergo bo¬
num est michi factum. est mors: absit. S pec¬
catum ut pareat peccatum. Nam quando
ñ prohibebaris: erat. s ñ apparebat. Nam
ocupiscentiam inquit nesciebam: nisi lex¬
diceret. non concupisces. Oecasione autẽ accep¬
ta. peccatum ꝑ mandatum fefellit me. et ꝑ illud
dere legem minantem: ad spm̃ fuge adiuuantem.

Expanded text:
imo vero mala prohibendo, et bona jubendo. Virimo vero mala prohibendo, et bona jubendo. Virtus autem peccati lex: quia, Subintravit, inquit, non erat, auxit prohibitio desiderium: et cum quasi de propria praesumitur virtute, factum est grande vitium. Sed quid fecit gratia? Ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia . Venit Dominus: totum quod de Adam traxisti, totum quod tuis pravis moribus addidisti, totum dimisit, totum delevit; orationem docuit, gratiam promisit; certamen indixit, laboranti subvenit, victorem coronavit, Itaque, inquit Apostolus, Lex quidem sancta, et mandatum sanctum, et justum, et bonum. Quod ergo bonum est, mihi factum est mors? Absit. Sed peccatum, ut appareat peccatum, Nam quando non prohibebaris, erat; sed non apparebat. Nam concupiscentiam, inquit, nesciebam, nisi Lexconcupisces. Occasione igitur accepta, peccatum per mandatum fefellit me, et per illud dere legem minantem, ad Spiritum fuge adjuvantem.
Abbreviated transcription (Latin):
fiet. Tunc fiet mereatur humilitas. ut tunc
uite fiat. ne suꝑbia non ꝑmittat. ut uel nẽ
inte fiat. Tunc fiet: modo interim dũ pugnas.
dum laboras. dum ꝑiclitaris. dic. Dimitte nob̾
debita nr̃a. Dic omnino cũ pugnas: dic. Uerũ
dic: exanimo dic. Si dixerimus quia peccatũ
non habemus. nos ipsos seducimus: et ueritas
aliquando inueniamus securitatem. Sit ueritas
inpugna: ut ad quiratur securitas inuictoria.
quia data tͥ est lex. et datum est tibi p̃ceptũ.
Bonum tibi ẽ. ut spc̃ te uruificet: ne litera oc¬
cidat. Uolo ut uelis. s non sufficit ut uelis.
adiuuandus es ut plene uelis: et impleas ꝙ
uelis. Nam uide quid ualeat us sñ spũ adiu¬
uante lutera. iuuans ibi dixit cui dictum est.
llbi est mors aculeus tuus: aculeus autẽ mor¬
tis est peccatum: continuo subiunxit. Uirtus
uero peccati lex. Quid ẽ uircus peccati : Lex.
Non mala iubendo uel bona probibendo:

Expanded text:
fiet, tunc fiet. Mereatur in te humilitas, ut tunc fiet, tunc fiet. Mereatur in te humilitas, ut tunc in te fiat; ne superbia non permittat ut vel tunc in te fiat. Tunc fiet. Modo interim dum pugnas, dum laboras, dum periclitaris, dic, dic, Dimitte nobis debita nostra . Dic omnino dum pugnas, dic, verum dic, ex animo dic: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus . Tu tibi aliquando inveniamus securitatem. Sit veritas in pugna, ut acquiratur securitas in victoria. quia data est tibi lex, et datum est tibi praeceptum. Bonum est tibi ut Spiritus te vivificet, ne littera occidat. Volo ut velis; sed non sufficit ut velis. Adjuvandus es ut plene velis, et impleas quod velis. Nam vis videre quid valeat sine Spiritu adjuvante littera jubens? Ibi dixit. Cum dictum est, Ubi est, mors, aculeus tuus? Aculeus autem mortis est peccatum; continuo subjunxit, Virtus autem peccati lex ? Quid est, Virtus peccati lex? Non mala jubendo, vel bona prohibendo:
Abbreviated transcription (Latin):
mea. Nam uirtus ininfirmitate ꝑficitur.
Ego inquit noui medicus oprimus. ego in qͥt
nõui: inquem tumorem ꝑgat qͦd uolo sana¬
re. Qut esce. adhibeam ꝗ scio. Suffic̃ tibi gr̃ã
mea: non tibi sufficiat uoluntas tua. hec e¬
rant utiq uerba certantis. et incertamine
ꝑiclitantis. et diuinum auxilium postulan
U̾ba cercantis dum domus edificatur: uerba
triumphantis dum domus i ultimo dedica¬
tur. Vbi ẽ. mors ꝯtentio tua. ubi ẽ. mors ac¬
culeus tuus: acculeus autẽ mortis. ẽ. pecẽm.
Sic ista dicebat apłs: quasi ibi iam ipse eẽt
Deniq post hec uerba quȩ constant eẽ de fit᷑a
ꝑceptione. ñ dep̃senti conflictatione. quando qͥ¬
dem dic̃ tunc fiet non modo fit : S tunc fiet.
Quid tunc fiet: Sermoqui scͥptus est:
absorta est. mors inuictoria. Albi est mors con¬
tentio tua: llbi ẽ. mors acculeus tuus: tunc
fiet ut nusꝗͣ sit aculeus mortis: nusquã pos¬
sit inueniri peccatum. Quod festinas: tunc

Expanded text:
mea; nam virtus in infirmitate perficitur . mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Ego, inquit, novi: medicus optimus, Ego, inquit, novi in quem tumorem pergat quod volo sanare. Quiesce, adhibeam quod scio. Sufficit tibi gratia mea: non tibi sufficit voluntas tua. Haec erant utique verba certantis, et in certamine periclitantis, et divinum auxilium postulantVerba certantis, dum domus aedificatur: verba triumphantis, cum domus in ultimo dedicatur. Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus? Aculeus autem mortis est peccatum. Sic ista dicebat Apostolus, quasi ipse jam ibi esset. Denique post haec verba, quae constat esse de futura perceptione, non de praesenti conflictatione; quandoquidem dicit, Tunc fiet: non modo fit, sed tunc fiet. Quid tunc fiet? Sermo qui scriptus est, Absorpta est mors in victoriam. Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus? Tunc fiet ut nusquam sit aculeus mortis, nusquam possit inveniri peccatum. Quid festinas? Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ueneno. Natus ẽ. michi angelus sathane
qui me colaphizet. Capud cedebatur: ne cap̃
extolleretur. Oantidotum. quasi quod de serpen¬
te conficitur: et propt̾ea thiriac̃ ñ cupatur. Ser¬
pens enim ille. suꝑbiam ꝑsuasit. Gustate et
eritis sic̃ dii. Suꝑbie ꝑ suasio ista est. Unde
cecidit: inde deiecit. Merito ergo uenenum ser¬
pentis: de serpente sanatur. Quid ait apłs :
ame. Ubi est ad huc te loquente dicam ecce
adsum : propt̃ quod: ñ semel. s iterum. et t̃c̃io
dominũ rogaui. Nonne tunc et ipse dicebat
et tu domine usquequo ͤ S numquid quia diffe¬
rebat inde ñ aderat. et falsum erat ad huc
te loquente dicam ecce adfum : Quid enĩ: Me¬
dicus ꝰ dat ͦq desideras adẽ. quando seccat non
ad est:: Nonne sub medici ferram̃to clamas ut
parcat : et quia magis ad ẽ: magis seçcat. De¬
niq ut scias quia ad erat: uide quidt̃ roganti
respondit. Dixit inquit mͥ. Sufficit tͥ gratia

Expanded text:
nisi veneno! Datus est mihinisi veneno! Datus est mihiqui me colaphizet. Caput caedebatur, ne caput extolleretur. O antidotum, quod quasi de serpente conficitur, et propterea theriacum nuncupatur! Serpens enim ille superbiam persuasit. Gustate, et eritis sicut dii : superbiae persuasio ista est. Unde cecidit, inde dejecit. Merito ergo venenum serpentis de serpente sanatur. Quid ait Apostola me. Ubi est, Adhuc te loquente dicam, Ecce adsum? Propter quod, non semel, sed iterum et tertio Dominum rogavi. Nonne tunc et ipse dicebat, Et tu, Domine, usquequo? Sed numquid quia differebat, ideo non aderat, et falsum erat, Adhuc te loquente dicam, Ecce adsum? Quid enim? medicus quando dat quod desideras, adest; quando secat, non adest? Nonne sub medici ferramento clamas ut parcat; et quia magis adest, magis secat? Denique ut scias quia aderat, videte quid ter roganti responderit. Dixit, inquit, mihi: Sufficit tibi gratia
Abbreviated transcription (Latin):
tu dñe usq quo : quid est usq quo ͤ quousq.¬
usq dum probes. quia subuenio. Si enim ci¬
ñ quam aduictoriam ꝑuenires. Dictũ ẽ. qui¬
dem: adhuc te loquente dicam. ecce ad sum. S
ds̃ et cum differt adest. et ꝙ. differt ad est. et dif¬
ferendo ad est. ne ꝑperes cum implet uoluntatẽ¬
mei paulo apło ñ aderat. qui cũ certaret ne extol¬
leretur timebat: in magnitudine inquit reue¬
lationum meaꝵ ñ extollar. uidete inconflcta.¬
tione certantem: nondũ insecuritate triumphã¬
tem. Inmaguitudine reuelationũ mear̃ ne ex¬
tollar. Quis dic̃ ne extollarͦ. Ot̃ror. otremor. qͥs
dicit ne extollar : Cũ tanta eius u̾ba ĩ recdaentia
elationẽ. compescentia tumorem. et diẽ ne ex¬
tollar.Parum est quia dicit ne extollar. Uide.¬
te medicam̃tum quod sibi dic̃ appositum. Ne
extollar inquit. datus est mͥ stimulus carnis mee
angellus sathane. Ouenenũ: quod ñ curatur

Expanded text:
tu, Domine, usquequo? Quid est, Usquequo? Quotu, Domine, usquequo? Quid est, Usquequo? Quousque probes quia ego subvenio. Si enim cinunquam ad victoriam pervenires. Dictum est quidem, Adhuc te loquente dicam. Ecce adsum : sed Deus et cum differt adest, et quod differt adest, et differendo adest; ne praeproperam cum implet voluntate Paulo non aderat, qui cum certaret, ne extolleretur, timebat. In magnitudine, inquit, revelationum mearum ne extollar. Videte in conflictatione certantem, nondum in securitate triumphantem. In magnitudine revelationum mearum ne extollar. Quis dicit, Ne extollar? O terror, o tremor! Quis dicit, Ne extollar? Cum tanta ejus verba sint retundentia elationem, compescentia tumorem, et dicit, Ne extollar? Parum est quia dicit. Ne extollar: videte medicamentum quod sibi dicit appositum. Ne extollar, inquit, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae. O venenum, quod non curatur
Abbreviated transcription (Latin):
piscentias carnis ne ꝑ feceritis. Quid enim
uultis: ut omnino non sint ꝯcupiscentie car¬
tus. Non uos ꝑmittunt implere quid uultis:
nolite eas ꝑmittere implereꝙ. uolunt. Qd uul¬¬
tis ut omnino non sint: s sunt certe. Caro¬
ꝯcupiscit aduersus spm̃: concupiscat sp̃e ad¬
uersus carnẽ. ut non ea que uultis faciatis. Id
ẽ. ut ñ sint inuobis ipse ꝯcupiscentie carnis:
nec ipse faciant quod uolunt. ut opus earũ
ꝑficiatis. Si non tͥ in toto cedit᷑: noli et tu ce¬
de. Pus eqͣ̃tur pugna: ut sit aliquando uicto¬
sꝑemus. amemus. Erit aliquando uictoria in
dedicatione domus. que modo edificatur pꝰ
captiuitatem. Nouissima enim inimica de¬
struetur mors. concorruptibile hoc induerit
incorruptionem: et mortale hoc induerit
immortalitatem. P̾meditamini u̾ba trium pħan¬
tium. Ubi ẽ mors contentio tua : Tumphan¬
tium ista uox ẽ: ñ pugnantiũ. Pugnantium
ne usquequo: uide laborantẽ incertamina. et

Expanded text:
scentias carnis ne perficeritis. Quid enim vultis? Ut omnino non sint concupiscentiae carnis. Non vos permittunt implere quod vultis; nolite eas permittere implere quod volunt. Quid vultis? Ut omnino non sint. Sed sunt. Caro concupiscit adversus spiritum: concupiscat spiritus adversus carnem. Ut non ea quae vultis faciatis, id est, ut non sint in vobis ipsae concupiscentiae carnis; nec ipsae faciant quod volunt, ut opus earum perficiatis. Si non tibi in totum ceditur, noli et tu cedere. Prius aequetur pugna, ut aliquando sit victosperemus, amemus, erit aliquando victoria, in dedicatione domus, quae modo aedificatur post captivitatem. Novissima enim inimica destruetur mors, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem. Praemeditamini verba triumphantium: Ubi est, mors, contentio tua ? Triumphantium ista vox est, non pugnantium. Pugnantium ne, usquequo ? Vide laborantem in certamine. Et
Abbreviated transcription (Latin):
iħm xpm̃ dnm̃ nr̃m. Ergo c̃ceperis labora¬
re pugnans contra concupiscentiã carnis. spĩ
ambula. spũ inuoca. donũ dei quere. Et si lex
un menbris tuis repugnat legi mentis tue ex
parte inferiori. idacarne captiuũ te tenet sub
lege peccati: et ħ em̃dabitur. et ħ transiet un
tura uictoriȩ. Tu tantũ claia. tu tantũ in¬
uoca. Oportet semꝑ oraie: et ñ deficere. In uo¬
ea omnino inuoca ad utoriũ. Ad huc te loquẽ¬
te dicet ecce ad sum. Post intellige. et audis di¬
centem aĩ tue. salus cua ego sum. Cũ ergo
lex carnis repignare ceperit legi m̃tis. et te¬
captiuum ducere ii lege percati. que ẽ inmen¬
bris tius. orando dic. confitendo dic miser ego hõ
Quid enim aliud ẽ. homo: Quidẽ. hꝰ.nisi ꝙ me¬
me lib̾abit de corpore mos̾tis huius ubi lex in
menbris meis repugnat legi m̃tis mees Conde¬
lector enim legidei sedm̃ interiorem hominem.
quis me lib̾abit de corpore mortis huius : Siħ
fidelit̃. si humilit̾ dicis: uerissime respondetur

Expanded text:
i adjutorium. Ergo cum coeperis laborare pugnans contra concupiscentias carnis, spiritu ambula, spiritum invoca, donum Dei quaere. Et si lex in membris repugnat legi mentis tuae ex parte inferiori, id est, a carne, captivum te tenet sub lege peccati: et hoc emendabitur, et hoc transiet in jura victoriae. Tu tantum clama, tu tantum invoca. Oportet semper orare, et non deficere . Invoca omnino, invoca adjutorium. Adhuc te loquente, dicit, Ecce adsum. Post intellige, et audis dicentem animae tuae, Salus tua ego sum . Cum ergo lex carnis repugnare coeperit legi mentis, et captivum te ducere in lege peccati, quae est in membris tuis: orando dic, confitendo dic, Miser ego homo. Quid enim aliud est homo? Quid est homo, nisi quod meme liberabit de corpore mortis hujus? ubi lex in membris meis repugnat legi mentis meae. Condelector enim legi Dei secundum interiorem hominem. Quis me liberabit de corpore mortis hujus? Si hoc fideliter, si humiliter dicis; verissime respondetur,
Abbreviated transcription (Latin):
ptiuitatis nr̃e instrumenta: deleuit. Lex in
dati: s post ea grã liberati. Post istã captiuitatẽ
donius modo edificatur: et ut edificetur euange¬
lratur. Sie enim ucipit psalmus iste. Cantate
domino cantic̃ nouum: et ne putetis domum
istã inuno angulo edificari. sicut edificant sci¬
sinatici. uł ħẽtici: adtende ꝙ. sequitur. Canta¬

Expanded text:
ptivitatis nostrae instrumenta delevit. Lex, inptivitatis nostrae instrumenta delevit. Lex, indati, sed postea gratia liberati. Post illam captivitatem, domus modo aedificantur; et ut aedificetur, evangelizatur. Sic enim incipit Psalmus ipse: Cantate Domino canticum novum. Et ne putes domum istam in uno angulo aedificari, sicut aedificant schismatici vel haeretici; attende quod sequitur: Canta
Abbreviated transcription (Latin):
dominis resurrerit amortus. deuicta morte
mortalitate ꝯsumpta: ascendit incelum. Quia
seriptum de illo erat: psalmus dedicationis do¬
mus. Idõ pꝰ passionem dieit. Conuertisti luctũ
meum ingaudiũ michi: concidisti saccũ meũ.
et acciuxitti me iocunditate. ut psallat tibi gła
mea. et non conpungar. facta est gͦ ecdificatio
post passionem: dedicatio autẽ in resurrecti¬
one. Ergo et nra modo fit edificatio ꝑfidem:
ut fiat et ipsa dedicatio ꝑ ultimam resurrer¬
tionem. Deniq post istum psalmũ dedicati¬
onis domus ubi ostenditur resuscitatio captus
nr̃i. alius est psalmus post istũ ñ ante istũ. cuiꝰ
sic ẽ. titulus. Quando donus edificabatur post
captiuitatem. Recolite captiuitatem ubi ante
fuerimus: quando totũ mundũ. uelut indesa
infidelium diabolus possidebat. Propter hãc
captruitatem redemptor uenit: p̃ciũ suũ san¬
guinem nrm fudit. fuso suo sanguine: ca¬

Expanded text:
Dominus resurrexit a mortuis, devicta morte, Dominus resurrexit a mortuis, devicta morte, mortalitate consumpta ascendit in coelum: quia scriptus de illo erat Psalmus dedicationis domus. Ideo post passionem dicit: Convertisti luctum meum in gaudium mihi, conscidisti saccum meum, et accinxisti me jucunditate; ut psallat tibi gloria mea, et non compungar . Facta est ergo illa post passionem dedicatio in resurrectione. Ergo et nostra modo fit aedificatio per fidem, ut fiat et ipsa dedicatio per ultimam resurrectionem. Denique post istum psalmum dedicationis domus, ubi ostenditur resuscitatio capitis nostri, alius est psalmus post istum, non ante istum, cujus sic habet titulus: Quando domus aedificabatur post captivitatem. Recolite captivitatem, ubi antea fuerimus, quando totum mundum velut massam infidelium diabolus possidebat. Propter hanc captivitatem Redemptor advenit; pretium nostrum sanguinem suum fudit: fuso suo sanguine, ca
Abbreviated transcription (Latin):
nem. hec enim inuicem aduersantur: ut ñ
ea que uultis faciatis. Haptizatis dicebat. sed
templum dei edificabat adhuc: nondumn de-¬
dicabat. S idete fr̃s mei quẽ admodũ cũ loca
ipsa terrena in melius conuertuntur. alia di¬
riũrtur atq franguntur. alia uen in melio¬
res usus cominutantur. Sic et nos suinus.
Oꝑa carnis fuer̃ in nob̾: audistis cum cõme¬
morarentur. Manifesta sunt autẽ inquit.
oꝑa carnis. Que sunt: fornicationes. unmĩl¬
dicia. ydoloꝵ seruitus. ueneficia. ñ beneficia.
id. ẽ. non abonis dicta s auenenis. Contentio¬
nes. inimicieie. hereses. inuidie. ebrietates. et
his similia. Deicienda sunt. ñ mutanda. Qye¬
regnũ dei non possidebunt. Ita in nob̾ tamꝗͣ
idola frangenda sunt: in usus autẽ meliores
ebant immundicie cupiditatis. seruiant gr̃e
caritatis. S uidete quid dixerit: et diligent̃
attendite. Operatii dei sumus: ad huc edificat᷑
templum dei. Incapite suo iam dalicatũ ẽ: qũi

Expanded text:
nem. Haec enim invicem, adversantur; ut non ea quae vultis faciatis. Baptizatis dicebat: sed templum Dei adhuc aedificabat, nondum dedicabat. Videte, fratres mei, quemadmodum cum loca ipsa terrena in melius convertuntur, alia diruuntur atque franguntur, alia in meliores usus commutantur; sic et nos sumus. Opera carnis fuerunt in nobis. Audistis cum commemorarentur: Manifesta autem sunt, inquit, opera carnis, quae sunt fornicationes, immunditiae, idolorum servitus, veneficia, non beneficia, id est, non a bonis dicta, sed a venenis; contentiones, inimicitiae, haereses, invidiae, ebrietates, et his similia; dejicienda sunt, non mutanda: qregnum Dei non possidebunt. Ista in nobis, tanquam idola frangenda sunt. In usus autem meliores e serviebant immunditiae cupiditatis, serviant gratiae charitatis. CAPUT Iadvertite. Operarii Dei sumus, adhuc aedificatur templum Dei. In capite suo jam dedicatum est; quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
ueterem hominem cum actib suis. et induite
uouum qui scdm dm̃ creatus ẽ. iniusticia et
sanctitate ueritatis. Ergo cautate domino can¬
ticum nouum. cantate dño omnis terra. Canta¬
te et edificate: cantate et bene canite. Antun¬
tiate diem ex die: salutare eius. Annuntiate
diem ex die xpm̃ eius. Quid ẽ enĩ salutare eius.

Expanded text:
rem hominem cum actibus suis; et induite novum, qui secundum Deum creatus est in justitia et sanctitate veritatis . Ergo, Cantate Domino canticum novum; cantate Domino, omnis terra. Cantate, et aedificate; cantate, et bene canite. Annuntiate diem ex die salutare ejus: annuntiate diem ex die Christum ejus. Quid est enim salutare eju