comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quã scribarum & phariscoꝵ: ñ intrabitis in reg.
Quomꝰ cũ suꝑabis. cui ñ ꝯquaris: Qui cooꝑit glũ
mibibꝰ. qui parat t̾rȩ pluuiã. qui gxoriri facit
Sin montib fenũ: & herbam seruituti hominũ.
ꝙ dat peccorib escam ipsoꝵ. Reccora tsta. dicit
greges aĩ. Non fraudat ds̃ gregem suum esca sua.
ꝑ homines quoꝵ seruituti herbã facit exoriri.
¶ nde dicit apłs. Quis pascit grerem. & de lacte
gregis ñ ꝑcipit: Qui dat peccorib escam iꝑsoꝵ.
& pullis coruoꝵ qui inuocant cũ. Hoc forte pu.¬
tabimus quia corui inuocant dm̃: ut det es gscã:
Ne hoc coguetis irracionalẽ aninã inuocare dm̃.
Non nouit inuocare anima am̃: nͥ sola racionalis.
In figura accipite aictum. Ne putetis sic̃ impiĩ
quidã dicunt. reuolui animas humanas ad pec.¬
com. ad canes. ad porcos. ad coruos. Hoc a cordib
ur̃is excludite. & a fide nrã. Anima humana fac¬
Qui sunt pulli coruoꝵ: Israhelitȩ se solos iustos

Expanded text:
intrabitis in regnuQuomodo superabis eum cui non aequaris? «Qui cooperit coelum nubibus, qui parat terrae pluviam; qui exoriri facit in montibus fenum, et herbam servituti dat pecoribus escam ipsorum.» Pecora ista dicit, greges Dei. Non fraudat Deus gregem suum esca sua per homines, quorum servituti herbam facit exoriri. Unde dicit Apostolus: «Quis pascit gregem, et de lacte gregis non percipit» ? «Qui dat pecoribus escam ipsorum, et pullis corvorum qui invocant eum.» Hoc forte putabimus, quia corvi Deum invocant, ut det illis escam? Ne hoc cogitetis, irrationalem animam invocare Deum; non novit anima invocare Deum, nisi sola rationalis. In figura accipite dictum, ne putetis, sicut impii quidam dicunt, revolvi animas humanas ad pecora, ad canes, ad porcos, ad corvos. Hoc a cordibus vestris excludite, et a fide vestra. Anima humana facQui sunt pulli corvorum? Israelitae se solos justos esse
Abbreviated transcription (Latin):
riri inqͥt facit i montib senũ. Hunqͥd non
& in t̾ra humili : s qͥo magnũ ẽ. in montibꝰ:
Moͣntes dicit excelsos scłi. Auqua magna digni.¬
tate p̃ditos hoc loco montes accipe. Et non est
mirã. Quia duo iiauta misit nestio qͣ uidua
in gatopblatiũ. Terra attulit senũ. t̾m humilis.
Tt mons aitulit. eacheus ille maior publicanoꝵ.
Hoc cũi erat mirabilius: quia mons attulit senũ.
Quanto eũi elati sunt homines: tanto cauari st̃.
Et quanto in hoc scło maiores: tanto plus amant
diuitias. Ande ille tristis abscessit. qͥ consiliũ
uitȩ ꝑocrnȩ petebat a dũo: ꝙ appellauit eum ma¬
gistrũ bonũ dioens. Qd faciã ut uitã ȩt̾nã habeã :
& ile. Scrua mandata. Quȩ: Et dpxit.Illandata

Expanded text:
riri,» inquit, «facit in montibus fenum.» Numquid non et in terra humili? Sed quod magnum est, «in montibus.» Montes dicit excelsos saeculi: aliqua magna dignitate praeditos, hoc loco montes accipe. Et non est mirum quia duo minuta misit nescio quae vidua in gazophylacium ; terra attulit fenum, terra humilis: et mons attulit. Zacchaeus ille major publicanorum ; hoc enim erat mirabilius, quia mons attulit fenum. Quanto enim elati sunt homines, tanto avari sunt; et quanto in hoc saeculo majores, tanto plus amant divitias suas. Unde ille tristis abscessit, qui consilium vitae aeternae petebat a Domino, et appellavit eum magistrum bonum dicens: «Quid faciam ut vitam aeternam habeam?» Et ille: «Serva mandata. Quae?» Et dixit man
Abbreviated transcription (Latin):
uidco aliam legeni in m̃bris icis repugnantẽ
logi mentis meę. & captitiũ me ducentẽ in
lege peccati. Quid agis: Contere cor. confittre.
ige. dic sequentia. Inselix ego homo. qͥs me
liberabit de cotꝑe mortis huiꝰ: Hoc cũi dicere
infelix homo: i am cor couterere est. Ille speret
felicitatem: qui confitetur infelicitatem. D ic
igit᷑. infelix ego homo. quis me lib̾abit de corꝑe
mortis huiꝰ: Ut respondeat᷑ tibi. grã dĩ:. ꝑ iħm

Expanded text:
utem aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati.» Quid agis? Contere cor, confitere; age, dic sequentia: «Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus?» Hoc enim dicere, «Infelix homo,» jam cor conterere est. Ille speret felicitatem, qui confitetur infelicitatem. Dic ergo, «Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus;» ut respondeatur tibi
Abbreviated transcription (Latin):
dñs hic int̾ra. quando loculos habebat: & ipsi
locudli iudȩ erant c̃missi. Indã traditorẽ paticdut᷑
añs & furem. in ipso ostendens ubiq patientiã suam.
Tamen illi qui conferebant: in loculos dñi conferebaꝵ
Nisi forte putatis quia dñs ibat & petebat. aut indi¬
gebat cui angłi scruiebant. qui de qͥnq panibus
tot nulia hominũ. pauit. Quare gͦ egere uoluit.
nͥ ut claret exemplũ montib & parerent fenũ:
nec contta pluuiã sterilitatem redderent: Preci¬
date gͦ aliqͥd. & deputate aliqͥd fisco. uł ex annuis
fruetib uł ex cotidianis quęstib ur̃is. Nã quasi
de uiuo uideris dare. & necesse est ut trepidet
manꝰ tua. quando porrigis illã ad id qd ñ deuo.¬
ueras. E.xime aliquã partẽ reddituũ tuoꝵ. Be¬
cimas uis. decimas cxime: quãquã parum sit.
Dictum est eni. quia pharisei decimas dabant. Ie.¬
iuno bis in sabbato. decimnas dõ om̃iũ a possideo.¬

Expanded text:
Dominus hic in terra, quando loculos habebat; et ipsi Dominus hic in terra, quando loculos habebat; et ipsi loculi Judae erant commissi . Judam traditorem patiebatur Dominus et furem, et in ipso ostendens ubique patientiam suam: tamen illi qui conferebant, in loculos Domini conferebant. Nisi forte putatis, quia Dominus ibat, et petebat, aut indigebat, cui Angeli serviebant, qui de quinque panibus tot millia hominum pavit. Quare ergo egere voluit, nisi ut daret exemplum montibus, ut parerent fenum, ne contra pluviam sterilitatem redderent? Praecidite ergo aliquid, et deputate aliquid fixum, vel ex annuis fructibus, vel ex quotidianis quaestibus vestris. Nam quasi de vivo videris dare, et necesse est ut trepidet manus tua, quando illam porrigis ad id quod non devoveras. Exime aliquam partem reddituum tuorum. Decimas vis? Decimas exime, quanquam parum sit. Dictum est enim quia Pharisaei decimas dabant: «Jejuno bis in subbato, decimas do omnium quae
Abbreviated transcription (Latin):
ñ expectat ut petat. Intellige suꝑ illã. Alius tẽ
quexit indigens. alium tũ debes quȩxere indigmn.¬
iem. Utrũq dictum .ẽ. fratres mei. E om̃i petenti
tẽ da. mͦ lectum est: c alio loco scriptusdicit. Sudit
cdemosina in manu tua. quousq inuenas iustũ
cui eam tradas. Aluis est qui te quęrit: aliũ tu
debes querere. He cũ qui te quęrit relinquas
inanẽ: om̃i petenti tẽ. da. Sed alius est quem tũ
debes querere. Sudet elemosina in manu tua:
quousq inuenias iustũ cui des. I ũgnã hoc faci.¬
etis. nͥ aliqͥd de reb ur̃is sepositũ habueritie.
qsͦo cuiq placet ꝓ necessitate rei familiaris suc
tanquã debitũ: quasi fisco reddendũ. Si non
habet rem publicã suã xp̃s: ñ habet fiscũ suũ.
fiscus emi. scitis quid sit. fiscus. saccus est. UInde
& fiscella o fiscma dicuntur. Hc putetis qͥa aliqͥs
draco est siscus: quia cũ tumore auditur gractor
fisei. Fiscus. saccus est publicus. Ipsũ habebat

Expanded text:
non exspectat ut petat. Intellige super illum. Alius te quaerit indigens, alium tu debes quaerere indigentem. Utrumque dictum est, fratres mei: et, «Omni petenti te da» , modo lectum est; et alio loco Scriptura dicit, «Sudet eleemosyna in manu tua, quousque invenias justum» «cui eam tradas.» Alius est qui te quaerit, alium tu debes quaerere. Nec eum qui te quaerit relinquas inanem; «Omni» enim «petenti te da:» sed alius est quem tu debes quaerere; «Sudet eleemosyna in manu tua quousque invenias justum cui des.» Nunquam hoc facietis, nisi aliquid de rebus vestris sepositum habueritis, quod cuique placet pro necessitate rei familiaris suae, tanquam debitum quasi fisco reddendum. Si non habet rempublicam suam Christus, non habet fiscum suum. Fiscus enim scitis quid sit? Fiscus saccus est; unde et fiscellae et fiscinae dicuntur. Ne putetis quia aliquis draco est fiscus, quia cum timore auditur exactor fisci; fiscus saccus est publicus. Ipsum habebat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑagrauit cdpeditus iste. Non illi fuerunt gra¬
ues edpedes. cũ ipsis c̃pedib toto orbe guangłłũ
p̃ticauit. Sĩs caritatis rapuit oomꝑetes. & cir.¬
eslunt quantã potuit. S terĩ qͥoait Concu.¬
piseentiã hatens Aissalui:  cast cũ afo. Er est¬
Ceidit atq disus est adam. Ille eridit: xp̃s deseruait.
Quaret descenait qui non creidit. nͥ ut leuaretar qui

Expanded text:
peragravit compeditus iste! Non illi fuerunt graperagravit compeditus iste! Non illi fuerunt graves compedes; cum ipsis compedibus toto orbi Evangelium praedicavit: spiritus charitatis rapuit compedes, et circuivit quantum potuit. Sed tamen quid ait? «Concupiscentiam habens dissolvi, et Cedidit atque elisus est Adam: ille cecidit, Christus descendit. Quare descendit qui non cecidit, nisi ut levaretur qui
Abbreviated transcription (Latin):
ficit᷑ lapicutis. Optime ꝑ hanc sententiã ꝯxposint
aliquam noxam ligant᷑ strro a am̃is suis. qͥa autẽ
dixit ẽrigit disos: occurreret nobis aliqiuns. aut
oftendens ꝙ cadens. aut ꝯquo lapsus. Est aliꝰ castis.
sunt alie cmpedes: quomꝰ sunt aliȩ tenebrȩ. &
alia lux. In eo q̾ dixit sapientes facit ꝯxos noluit
dicere. ãbaminat oxos: ne a hoc carnalit̃ intel¬
ligeres. sicat stuminatus est a dũs. cuiꝰ oculos
luto de sputo facto inimxit: co saliũ eã fecit.
Ne tale aliquid sꝑares. cũ de spũalib loquitur:
ostendit quandã lucc̃ sapientiȩ. qua illuminan.¬
tur oti. Ergo quomiꝰ illuminant᷑ ꝯti luce sapi.¬
entie: sic soluunt᷑ cõpediti. sic criguntar dii.
Unde sumus gͦ cõpediti. unde clisi: Corpus ur̃m
ornamentũ nobis fuit. Rceauimus. & cõpelo
inde acctpimis. Quȩ sunt cõpedes nr̃e: Mortã.¬
litas ipsa. Audi apłm paulã: quia & ipie adhue
in hao ꝑegrinitione compiditus erat. Quanita

Expanded text:
s. Optime per hanc sententiam exposuit aliquam noxam ligantur ferro a dominis suis; quia autem dixit, «Erigit elisos,» occurreret nobis aliquis, aut offendens et cadens, aut equo lapsus. Est alius casus, sunt aliae compedes; quomodo sunt aliae tenebrae et alia lux. In eo quod dixit, «Sapientes facit caecos;» noluit dicere, Illuminat caecos, ne et hoc carnaliter intelligeres; sicut illuminatus est a Domino, cujus oculos luto de sputo facto inunxit, et salvum eum fecit : ne tale aliquid sperares, cum de spiritualibus loquitur, ostendit quamdam lucem sapientiae, qua illuminantur caeci. Ergo quomodo illuminantur caeci luce sapientiae, sic solvuntur compediti, sic eriguntur elisi. Unde sumus ergo compediti? unde elisi? Corpus nostrum ornamentum nobis fuit: peccavimus, et compedes inde accepimus. Quae sunt compedes nostrae? Mortalitas ipsa. Audi apostolum Paulum, quia et ipse adhuc in hac peregrinatione compeditus erat. Quanta
Abbreviated transcription (Latin):
nt tẽ ad se ꝑducat. Quomͦ ipse uenit. itide
ñquam discedit: Ipsu est cũi ꝑtectio sapientiȩ:
ubiq est. & longe est a malis. Ibiq et inquam.
⁊ longe. ẽ. a malis. quia ubiꝙ sunt. Rogo nos
a quib longe est. qͦd ubiq est : Ubi putatis.
nͥ quia iaccut in dissmilitudine sua. get̾mi¬
nantes in similitudint̃ di. Si dissimiles ficti
recesserunt: reformati redeant. Uude in qͥt
Post confessionẽ quid : Soquant᷑ bona oꝑa. Ecallite
dõ nr̃o in cicbara. Qnid est in qthiara. Denos

Expanded text:
ut te ad se perducat. Quomodo ipse venit unde ut te ad se perducat. Quomodo ipse venit unde nunquam discedit? Ipsa est enim perfectio sapientiae; ubique est, et longe est a malis: ubique est, inquam, et longe est a malis qui ubique sunt. Rogo vos, a quibus longe est quod ubique est? Ubi putatis, nisi quia jacent in dissimilitudine sua, exterminantes in se similitudinem Dei? Dissimiles facti recesserunt; reformati redeant. Unde, inquitPost confessionem quid? Sequantur bona opera. «Psallite Deo nostro in cithara.» Quid est, «in cithara?» Quod
Abbreviated transcription (Latin):
ans g est as peccatores. usq adt̾ram. Qd gͦ debe.¬
mus facere nos. si nolumus humiliari usq ad
magnũ est ꝓficere usq ad intelligibilia: magnũ
ñ ꝑ locã tendatur. nec ꝑ timpora uarietur:
Qualis est cñi species sapientiȩ: Quis illam co¬
gitat: Longa est. quadia est. rotunda est:
Modo hic. & tłi ibi est: Cogitat sapientiã nescio
quis in oriente. cogitat illã alius inoccidente.
Siͥ⁊ bene illam cogntasat in tanta locoꝵ di.¬
uersitate positi: ambob tota presto esł. Qd est
hoc : Quis illud capit. Istam substantiã. istam
quandam diumiã incdmutabilemq natutam
quis capit: Holi sestinare. poteris caꝑt. Andi
quod sequitur. Incipite dño in confesione. Hinc
incipe. si uis ꝑuenire ad intelligentiã ꝑspicnã
ueritats. Si nis ad uiã fidti ꝑduci. ad posses¬
sionẽ speciti: incipe in confessione. Te pͥus accusa.
tẽ accusato: dm̃ landa. Inuoca quem ñdũ nosti.
ut nemat a sciatur. non ut ipse uenias: soo

Expanded text:
ans» ergo est «Deus peccatores usque ad terram.» Quid ergo debemus facere nos, si nolumus humiliari usque ad oficere usque ad intelligibilia, magnum non per loca extendatur, nec per tempora varietur. Qualis est enim species sapientiae? quis illam cogitat? Longa est? quadra est? rotunda est? modo hic et modo ibi est? Cogitat sapientiam nescio quis in Oriente, cogitat illam alius in Occidente: si bene illam cogitant, in tanta locorum diversitate positi, ambobus tota praesto est. Quid est hoc? quis illud capit? Istam substantiam, istam quamdam divinam incommutabilemque naturam quis capit? Noli festinare, poteris capere. Audi quod sequitur: «Incipite Domino in confessione.» Hinc incipe, si vis pervenire ad intelligentiam perspicuam veritatis. Si vis a via fidei perduci ad possessionem speciei, incipe in confessione. Te prius accusa; te accusato, Deum lauda. Invoca quem nondum nosti, ut veniat et sciatur: non ut ipse veniat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ast Ubiq amas. a ubiq landas. Qnomͦ est lan¬
danduis ille. qui fecit ista qus landas: Iam g̃
Aui occupata uixisti. & desidtrioꝵ diuerstatt
uerberata: portas plagas saucia. Aiuisa ꝑamors
miltos. abiꝙ inquieta: nusquã sceura. Colligere
ad tt ipsam. Qodͥo tͥ sris placcbat: quȩre quem
nitates. Totam t̃cam oogita. Qo meliꝰ in cglo sole.
luna. ¶deris : Totum eelum cogita. Om̃ia ista
uade. Undiq pulchritudo oꝑis quȩ tͥ cdm̃dat¬

Expanded text:
st. Ubique amas, et ubique laudas: quomodo laudandus est ille qui fecit ista quae laudas? Jam ergo diu occupata vixisti, et desideriorum diversitate verberata, portas plagas, saucia, divisa per amores multos, ubique inquieta, nusquam secura; colligere ad te ipsam: quidquid tibi foris placebat, quaere quem nitates, totam terram cogita. Quid melius in coelo sole, luna, sideribus? Totum coelum cogita. Omnia ista valde. Undique pulchritudo operis, quae t
Abbreviated transcription (Latin):
ued cogitet qͥs dictum est. intelligentiȩ ciꝰ non est
mimerus: Atq utinã infiuidat sc̃ nobis.  ubi
nos acficieuntis: quia ipse potens. ẽ. ipse illustrao
mentes utãs. ut sciatis quid sit intelligentie eiꝰ
hareuȩ: Nobis non est: dõ est. Cui capilli ca
si ñ homini tam̃ dõ. parũ dico cõ. angłis nu.¬
meratũ. ẽ. Intelligentie ciꝰ ñ est numerꝰ. Exoedit¬

Expanded text:
 «Et intelligentiae ejus non est numerus?» Atque utinam infundat se vobis, et ubi nos deficimus, quia ipse potens est, ipse illustret mentes vestras, ut sciatis quid sit, «Intelligentiae ejus arenae? Nobis non est, Deo est: cui capilli capsi homini, non tamen Deo: parum dico, Deo; Angelis numeratum est. «Intelligentiae ejus non est numer
Abbreviated transcription (Latin):
sciero inquit om̃ia sacramenta. & omẽm sci¬
entiam. & si habuero om̃em ꝓphetiã. & om̃cm
fidem. ita ut montes transferã. quanta ista dona
sunt. caritatem autẽ non habeã inquit: melul
sũ. Qrale est illud donũ mart riĩ. & distribu.¬
tionis rerũ suarũ : Q tam̃ si distribuero in.¬
qͥt om̃ia mea pamꝑib. & tradidero corpus incã
ut arecam. caritatem aut̃ ñ habea: nichil mͥ
ꝑ̾dest. Quitrgo nou habet caritatẽ. & si adt̾epꝰ
babet hec dona: auferent᷑ ei. Aufertur qͦd habet.
Qd ẽ illud qͦd mͦ aut dãs. qui habet ad detur el.
qui aut̃ ñ habet. & qͦd habet auferet᷑ ab eo: Ha
Qura gͦ illuo ñ habet: a qd̾ habet auferetur ab c̃õ.
Propt̾ea discipłi ut haberent caritate qͥs uolebat
facere in glo stellas ambulantes supeminen.¬
tiorẽ uiã. ale qͥ numerabat multitudinẽ stel.¬
larũ. & om̃ib cis nomina uocans: cũ redirent
discipłi quos miserat exultauerunt. & dixert̃.

Expanded text:
ramenta et omnem scientiam, et si habuero omnem prophetiam, et omnem fidem, ita ut montes transferam» quanta ista dona sunt!; «charitatem autem non habeam,» inquit, «nihil sum.» Quale est illud donum martyrii, et distributionis rerum suarum! Et tamen «si distribuero,» inquit, «omnia mea pauperibus, et tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest» . Qui ergo non habet charitatem, etsi ad tempus habet haec dona, auferentur ei. Auferetur ei quod habet, Quid est illud quod modo ait Dominus: «Qui habet, addetur ei; qui autem non habet, et quod habet auferetur ab eo» ? habet, et quod habet auferetur ab eo. Propterea discipuli, ut haberent charitatem, quos volebat facere in coelo stellas ambulantes supereminentem viam, ille «qui numerat multitudinem stellarum, et omnibus eis nomina vocans;» cum redirent discipuli quo missi erant, exsultaverunt, et dixerunt:
Abbreviated transcription (Latin):
in ore peccatoris speciosa laus non est: iocunda
non est. Hoc est cñi iocundũ : quod speciosũ.
Uis ergo ut dõ tuo iocunda sit laus: Holi
bons cantilens tus obstirꝑe morib malis. W nr̃o
iocida sit luis. Qa dixit: Qui laudatis beneuiuite.
Lus atio iipior. offndit diũ. luis ille attendit qͥd
uiuas : quam qͥd sones. Certe cũ eo quc̾ landas. po¬
eci habere uis. Quomͦ cũ illo queris prcem. qͣndo
⁊to ipso dissonas: Quomͦ inquies a mẽ ipso dissono:
Auno sonat lingua: aliud indicat unta. Dõ nr̃o io.¬
cunda sit laus. Potest cũi laus iocuuda esse homimi.
cã audit concinnis acutisꝙ scntentiis. & suani uoct
laudantem. S dõ nr̃o iocunda sit laus: cuiꝰ aures
non ad os. so ao cor. non ad linguã. s ad uitã lau.¬
Bulcescit nobis. cõmendat se nobis: gr̃as dignatioui
euis. Dignatur em̃ cõmendare se nobis. ñ quasi
aliquio p̾stituris: sed multa ab illo potius accep¬

Expanded text:
in ore peccatoris speciosa laus non est, jucunda in ore peccatoris speciosa laus non est, jucunda non est; hoc enim jucundum, quod speciosum. Vis ergo ut Deo tuo jucunda sit laus? Noli bonae cantilenae tuae obstrepere moribus malis. «Deo nostro jucunda sit laus.» Quid dixit? Qui laudatis, bene vivite. Laudatio impiorum offendit Deum. Plus ille attendit quid vivas, quam quid sones. Certe cum eo quem laudas, pacem habere vis: quomodo cum illo quaeris pacem, quando a teipso dissonas? Quomodo, inquies, a memetipso dissono? Aliud sonat lingua, aliud indicat vita. «Deo nostro jucunda sit laus.» Potest enim laus jucunda esse homini, cum audit concinnis acutisque sententiis et suavi voce laudantem: sed «Deo nostro jucunda sit laus;» cujus aures, non ad os, sed ad cor; non ad linguam, sed ad vitam laucui jucunda sit laus? Dulcescit nobis, commendat se nobis: gratias dignationi ejus. Dignatur enim commendare se nobis, non quasi aliquid praestaturis, sed multa ab illo potius accep
Abbreviated transcription (Latin):
estis ambo. Ambo ab illo conb̾itr. ambo sanguiue
ipsins reꝑati. Hic agens laudas cũ. uec om̃ino si¬
lebit laudatio tua. Qo cũ sorinꝰ adtientrit. & cũ
dormis: Non te excitet a quiete mala conscien.¬
tra tua. & irraocentia sonini tui landat dm̃. Si
ergo laudas: non tantũ lingua canta. sed etiã assũp
to oꝑum bonoꝵ psalterio: qm̃ bonꝰ psalmꝰ. Laudas
cũ agis negottũ. laudas cũ cibũ epotum capis:
nobis laudatio dĩ. cũ ad illã ciuitatẽ uenerimus:
quando effecti fuerimus equales angłis dĩ. qͣndo
nulla nos corꝑalis neocssitas ulla ex parte sollicitat.
non fames. non sitis interpellat. non estus fatigat.
non frigus constringit. non febris deicit: non
mors finit. Ad illam ꝑfectissimã laudẽ exerceamꝰ
cunda laus: Si bene uiuendo laudetur. Audi
quia tunc erit ala iocunda laus. Alio loco dicit᷑.
lon est speciosa laus in ore peccatoris. Si ergo

Expanded text:
estis ambo , ambo ab illo conditi, ambo sanguine estis ambo , ambo ab illo conditi, ambo sanguine ipsius reparati: haec agens laudas Deum, nec omnino silebit laudatio tua. Quid, cum somnus advenerit? Et cum dormis, non te excitet a quiete mala conscientia tua; et innocentia somni tui laudat Deum. Si ergo laudas, non tantum lingua canta, sed etiam assumpto bonorum operum psalterio; «quoniam bonus psalmus.» Laudas cum agis negotium, laudas cum cibum et potum capis, nobis laudatio Dei, cum ad illam civitatem venerimus, quando effecti fuerimus aequales Angelis Dei ; quando nos nulla corporalis necessitas ulla ex parte sollicitat, non fames, non sitis interpellat, non aestus fatigat, non frigus constringit, non febris dejicit, non mors finit. Ad illam perfectissimam laudem exerceamus cunda laus? Si bene vivendo landetur. Audi quia tunc erit illi jucunda laus. Alio loco dicitur, «Non est speciosa laus in ore peccatoris» . Si ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ducas ebibis psalle. non int̾miserndo sonorũ
suauitates ad anres aptas. s modeste a fongalit̃. e
temꝑant̃ manducando. & bibendo: quia hot aicit
apłs. Siuc manducatis. siue bibitis. sinc alud ħo¬
fictus: om̃ia in gła dĩ facite. Si ergo betis Ags eᷤ
o manducas e bibis. & ad resectionẽ cocporisꝰ suntis.
reationẽ menbroꝵ: gr̃as agens ei qui tͥ prebuit
mortali & fragili ista supplementoꝵ solatia: &cibus
tutis. & potus tuus. laudat dm̃. Si uͦ modũ naturȩ
achitum ĩmodatione uonacitatis gxodas. & uino¬
lentia te ingurgites: quantas libet laudes dĩ lingua
taa sonet. uita blaspbemat. Post cibũ &o potũ requi¬
escis ut dormias. nec in lecto aliquid turpit̃ agas.
neo grecdas ultra concessam licentiã in lege dĩ. Sit
castus cũ coniuge thorus. & si cura est ꝓpagandi
liberos: non sit effrenata luxuries libiduium.
Deter in lecto tuo coingi tuȩ. qmã inenbra xxp̃i

Expanded text:
ducas et bibis, psalle; non intermiscendo sonorum ducas et bibis, psalle; non intermiscendo sonorum suavitates ad aures aptas, sed modeste et frugaliter et temperanter manducando et bibendo: quia hoc dicit Apostolus, «Sive manducatis, sive bibitis, sive quid facitis; omnia in gloriam Dei facite» . Si ergo bene agis, quod et manducas et bibis, et ad refectionem corporis sumis reparationemque membrorum, gratias agens ei qui tibi praebuit mortali et fragili ista supplementorum solatia; et cibus tuus et potus tuus laudat Deum: si vero modum naturae debitum immoderatione voracitatis excedas, et vinolentia te ingurgites; quantaslibet laudes Dei lingua tua sonet, vita blasphemat. Post cibum et potum requiescis, ut dormias; nec in lecto aliquid turpiter agas, nec excedas ultra concessam licentiam in lege Dei: sit castus cum conjuge torus; et si est cura propagandi liberos, non sit effrenata luxuries libidinum; defer in lecto tuo conjugi tuae, quia membra Christi
Abbreviated transcription (Latin):
qñ bonũ est laudare dñm. Dictum eł & transiit.
cantaumꝰ & conquieuimus. Imus in aliud forte
agendum qͦͥd restat. & aliȩ actiones cũ occur¬
rerint uobis: laudatio diuina cessabit in nobis.
Non sic. Nam litgua tua adhoram laudet. uita
tua semꝑ laudet. Inde crgo bonꝰ psalmꝰ. Psalmꝰ
quippe cantatus est: non quilibet. s ad psalte.¬
organa quȩ inuenta sunt ad cantandũ. Qui
ergo psallit. non sola uoce psallit. s assũpto
eniã quodã organo. qͦd uocat᷑ psalteriũ: accedca¬
tib manib. noci concordat᷑ Iis ergo psallere :
Non sola uox tua sonet laudes dłi. ẜoꝑa tua
concordent cũ uoce tua. Cũ ergo uoce cauta¬
neris: filebis aliquando uita. Sic canta: ut
ñquã silcas. Negotiũ agis & fraudẽ cogitas.
a lande siluisti. s in bla̾phemiã ꝑrexisti. Cũ
phemas dm̃. Itaq ad auriũ exhortationẽ canta
uoce. oride nẽ sileas: uita ne taceas. Hon
cogitas in negotio fraudẽ: psallis dõ. Cũ man¬

Expanded text:
us laudare Dominum. Dictum est, et transiit; cantavimus, et conquievimus. Imus in aliud forte agendum quod restat, et aliae actiones cum occurrerint nobis, laudatio divina cessabit in nobis? Non sic; nam lingua tua ad horam laudat, vita tua semper laudet. Inde ergo bonus psalmus. 2. Psalmus quippe cantus est, non quilibet, sed ad psalteorgana, quae inventa sunt ad cantandum. Qui ergo psallit, non sola voce psallit; sed assumpto etiam quodam organo, quod vocatur psalterium, accedentibus manibus voci concordat. Vis ergo psallere? Non solum vox tua sonet laudes Dei, sed opera tua concordent cum voce tua. Cum ergo voce cantaveris, silebis aliquando: vita sic canta, ut nunquam sileas. Negotium agis, et fraudem cogitas; lum a laude siluisti, sed in blasphemiam perrexisti. Cum phemas Deum. Itaque ad aurium exhortationem canta voce; corde ne sileas, vita ne taceas. Non cogitas in negotio fraudem, psallis Deo. Cum man
Abbreviated transcription (Latin):
a quib eruit as̃ ecrpus apĩ sui: a qͥb eruit
dĩ humilitatem daud. Quid ẽ. de aqͥs multis :
Qa dyxisti: Ne aquȩ alit̃ intelligantur. qͥa
apcisti aquas multas : At dixi: Audi. De
manu filioꝵ alienoꝵ. Audite fr̃s int̾ quos simꝰ.
int̾ qͦs uiuamus. a quib crm desideremꝰ. Quoꝵ os
locutũ est nauitatẽ. Hodit uos om̃s si non ad¬
hix diuina spectacula uerbi dĩ congregati essens.
& cis hac hora ꝑmixti uiueritis. quantas ua¬
nitates audiretis : Quoꝵ os locutũ. ẽ. uamtatẽ.
Quando deniq loquentes ali uantatẽ. audirent
uos loquentes uanitatẽ: Quoꝵ os locutam est
nanitatẽ. & dextem eoꝵ dextera iniq̾tatis. Qtud¬
tũ inter eos eñ nase pastorali habente quinq
lapides: Dic michi alit̃. E andem legem quam
significasti quinq lapidib. significa & aliter.
Ds̃ canticum nouum cantabo tibi. Canticũ nouũ.
grã est. Canticũ nouũ. hominis noni.ẽ. Canticũ
nouũ. testamenti nom est.C. antabo iquit łͥ.

Expanded text:
quibus eruet Deus corpus Christi sui, a quibus eruet Deus humilitatem David. Quid est, «de aquis multis?» Quid dixisti, ne aquae aliter intelligantur? quid dixisti aquas multas? Quid dixi, audi. «De manu filiorum alienorum.» Audite, fratres, inter quos simus, inter quos vivamus, a quibus erui desideremus. «Quorum os locuhaec divina spectacula verbi Dei congregati essetis, et eis hac hora permixti viveretis, quantas vanitates audiretis! «Quorum os locutum est vanitatem.» Quando denique loquentes illi vanitatem, audirent vos loquentes veritatem? «Quorum os locutum est vanitatem, et dextetu inter eos cum vase pastorali, habente quinque lapides? Dic mihi aliter: eamdem Legem quam significasti quinque lapidibus, significa et aliter. «Deus, canticum novum cantabo tibi.» Canticum novum, gratiae est; cantitu inter eos cum vase pastorali, habente quinque lapides? Dic mihi aliter: eamdem Legem quam
Abbreviated transcription (Latin):
metamus : seruũ sc dixit. Seruimus eñi uob̾ ft̃s.
Nlemo se nr̃m dicat. quasi maiorem esse uobis.
Erimus maiores: si fuerimꝰ himiliores. Quicũq
eo berbã scruituti hominũ. Paulus quidem apłs
manib suis uiuens. ipsũ fȩnũ montiũ uoluit
acciꝑe. noluit indigere: s tam̃ dabant montes se.
nũ. Non quia ille uoluit acciꝑe ꝓpt̾ea montes
Aare ñ deberent: ut steriles remanerent. Debet᷑
pluuiȩ frnctus. debet᷑ seruo cib: sicut dñs ait.
Manducate quȩ ab ipsis sinit. Et ue putareut aliqͥd
aliqͥo uobis loqui: maxime quia loquintur talia
nos non querentes a uobis. e iod liberius dicimus.
nras opes. seo urãm iusticiam : tam̃ admoneo brtuit᷑. qm̃a
im multa apxinius. a aliquando sermo fimendus est.
Si uults non esse sttriles. ut reodatis ꝓpluuia sȩcuii.¬
tatt̃. nec dampnet᷑ posbea sterilitas ura : minatur cũ
at̃ frx sterili & spinose ignẽ. sicut frnctuosȩ horreã

Expanded text:
metamus?» servum se dixit. Servimus enim vobis, fratres. metamus?» servum se dixit. Servimus enim vobis, fratres. Nemo se nostrum dicat quasi majorem vobis esse. Erimus majores, si fuerimus humiliores: «Quicumquet herbam servituti hominum.» Paulus quidem apostolus manibus suis vivens, ipsum fenum montium noluit accipere; voluit indigere: sed tamen montes dabant fenum. Num quia ille noluit accipere, propterea montes dare non deberent, ut steriles remanerent? Debetur pluviae fructus, debetur servo cibus, sicut Dominus ait: «Manducate quae ab ipsis sunt.» Et ne putarent aliquid aliquid loqui vobis, maxime quia loquimur, talia nos non quaerentes a vobis, et ideo liberius dicimus: ras opes, sed vestram justitiam: tamen admoneo breviter, quoniam jam multa diximus, et aliquando sermo finiendus est; si vultis non esse steriles, ut reddatis pro pluvia fecunditatem, ne damnetur postea sterilitas vestra minatur enim Deus terrae sterili et spinosae ignem , sicut fructuosae horreum
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ habes & da pauꝑib & habebis thesaurã in celo.
& neni sequere me. Quasi aixit dñs. Eoce mons es
entiũ dõ dantur a diuitib. quid sunt nͥ semims
Carnalia cũi sunt. & ad tempus apparentia. Sed non
inde alidͥo carnale conquirit᷑. De reb uilib qͥd emas
aitende. Apłs eñi ait. ostendens fȩnũ cẽ. illud. Si
nos uobis spu̾alia seminauimꝰ: magnũ est si ur̃a
carnalia metamus: Et audi quia ca̾rnalia fȩnũ
sunt. Om̃is caro fenum. & omis claritas hominis
ut flos seni. Ergo ille tristis abscessit. Ꝙ ait dñs.
Quã difficile diues intrat in regnũ odorũ. Hoc ergo
tristatis : Quȩ hominib difficilia sunt: dõ facilia
sunt. Ergo ille cxoriri facit in montib fentim:
cui om̃ia facilia sunt. Nã nichil esset sterilius:
durissimis montib. Eluit ille qui facit exoriri in
montib sȩnũ: & herbã seruitati homimĩ. Cui
sp̃ualia scminauimꝰ. magnũ est si urã carnalia

Expanded text:
quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo; et veni, sequere me.» Quid dixit Dominus? Ecce mons es,entium Deo dantur a divitibus, quid sunt, nisi fenum? Carnalia enim sunt, et ad tempus apparentia: sed non inde aliquid carnale conquiritur. De rebus vilibus quid emas attende. Apostolus enim ait, ostendens fenum esse illud, «Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus» ? Et audi quia carnalia fenum sunt. «Omnis caro fenum; et omnis claritas hominis ut flos feni» . Ergo ille tristis abscessit; et ait Dominus: «Quam difficile dives intrat in regnum coelorum!» Hoc ergo ostolis contristatis? «Quae hominibus difficilia» «sunt, Deo facilia sunt» . Ergo ille «exoriri facit in montibus fenum,» cui omnia facilia sunt. Nam nihil esset sterilius durissimis montibus. Pluit ille «qui facit exoriri in montibus fenum, et herbam servituti hominum.» Cui spiritualia seminavimus, magnum est si vestra carnalia
Abbreviated transcription (Latin):
cabit & moctalia copora urã ꝑ inhabitantẽ sp̃m
ciꝰ in uobis. Hoc ergo pignus accepit sp̃s nr̃.
ut incipiamus fide seruirt ad. & ex fide ippellari
iusti: qm̃ iustus ex fide uiuit. Q equid aut̃ nob̾
adhuc repugnat & resistit. de mortalitate carmᷤᷤ
est: & hoc sanabit᷑. Uunficabit enĩ inquit o
mortalia corꝑa urã: ꝑ inbabitãtem sp̃m eiꝰ in uob̾.
Adhoc pignus dedit. ut cẽplcat quod ꝓmisit.
Qo g minc in hac uita. quando ad hue confessores
sumꝰ. ñdum possessores. Quid in hac uita. quid
fiet: Quomͦ cumbit᷑: uanat contritos corde.
S ꝑsccta sanitas tune erit: quando diximꝰ. Hunc
g quid: Auigat contritiones coꝵ. Qui curat
inquit contritos corde. quoꝵ ꝑfecta sanitas in
resurrectione iustoꝵ erit: alligat mͦ contritio¬
nes coꝵ. Quȩ sunt alligamenta contritionũ :
Sicut medici alligant fracturas. Aliquando eñĩ
intesligat & hoc caritas ur̃a. & notũ. ẽ eis qui ani¬

Expanded text:
cabit et mortalia corpora vestra, per inhabitantem Spiritum ejus in vobis» . Hoc ergo pignus accepit spiritus noster, ut incipiamus fide servire Deo, et ex fide appellari justi: quoniam justus ex fide vivit . Quidquid autem nobis adhuc repugnat et resistit, de mortalitate carnis est; et hoc sanabitur. «Vivificabit» enim, inquit, «et mortalia corpora vestra, per inhabitantem Spiritum ejus in vobis.» Ad hoc pignus dedit, ut compleat quod promisit. Quid ergo nunc in hac vita, quando adhuc confessores sumus, nondum possessores, quid in hac vita, quid fiet? Quomodo curabitur? «Sanat contritos corde;» sed perfecta sanitas tunc erit, quando diximus. Nunc ergo quid? «Alligat contritiones eorum.» Qui curat, inquit, contritos corde, quorum perfecta sanitas in resurrectione justorum erit; alligat modo contritiones eorum. 7. Quae sunt alligamenta contritionum? Sicut medici alligant fracturas. Aliquando enim; intelligat et hoc Charitas vestra, et notum est eis qui ani
Abbreviated transcription (Latin):
quid dicam eis: Hũquã noui uos: discedite
a mẽ qui oꝑamini iiquitatem. Quid. c̃. gͦ
esse iam lumen gdi consolans noctem. o qͦd
non uincatut a nocte: Adhuc inquit suꝑ¬
emiuentiorem uiam uobis demonstro. Si
linguis hominũ loquar & angłoꝵ. caritatẽ non¬

Expanded text:
 eis? «Nunquam novi vos; discedite a me, qui operamini iniquitatem» . Quid est ergo, esse jam lumen coeli consolans noctem, et quod non vincatur a nocte? «Adhuc,» inquit, «supereminentiorem viam vobis demonstro» . «Si linguis hominum loquar et Angelorum, charitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ifrł. Se est ihcrłm gierna in celis: ubi ciues ȩxiã
angłi sunt. Qo crgo ibi isrł: Si hominẽ alum
nepotem abriahe consideres. qui dictus est s. iacob:
quomꝰ angłos intelligiius istł  si uit̃pretationẽ
nominis discutiamus. quia & ipse ucob mutato
nomine uocatus est isrł: magis ibi nom̃ istł. Et
utinã & nos sequentes simus isrł. Qd cm̃ int̾pre¬
tatur istł : Uidens dm̃. Om̃s ergo ciuitatis illiꝰ
ciues uidendo dm̃ gaudent in illa. magna ci¬
uitate campla & edesti. Spectaculũ cis as ipse. ẽ.
S nos ab illa cinitate ꝑegrinamur perato gxpulsi
ne ibi maneremꝰ. Omortalitatt p̃grauati. ne qlo
redirciis. Respexit as̃ ꝑegrinationẽ nrãm.&
ille qui goificat ihcrłm: restitut lipsam parit̃.
¶nde restiuit lapsam partem: Disꝑsiones isrł
colligens. Cccidit cĩi pars quaa. o facta ẽ
ꝑegrina. Hanc ꝑegrinationẽ miscricorditer
uidit ac̃. & quȩsit ũ quęrcutes se. Unde quȩ¬

Expanded text:
Israel. Est Jerusalem aeterna in coelis, ubi cives etiam Angeli sunt. Quid ergo ibi Israel? Si hominem illum nepotem Abrahae consideres, qui dictus est et Jacob; quomodo Angelos intelligimus Israel? Si interpretationem nominis discutiamus, quia et ipse Jacob mutato nomine vocatus est Israel ; magis ibi nomen Israel: et utinam et nos sequentes simus Israel. Quid enim interpretatur Israel? Videns Deum. Omnes ergo cives illius civitatis, videndo Deum gaudent in illa magna civitate et ampla et coelesti; spectaculum eis Deus ipse est. Sed nos ab illa civitate peregrinamur, peccato expulsi, ne ibi maneremus; et mortalitate praegravati, ne illo rediremus. Respexit Deus peregrinationem nostram, et ille qui aedificat Jerusalem, restituit lapsam partem. Unde restituit lapsam partem? «Dispersiones Israel colligens.» Cecidit enim pars quaedam, et facta est peregrina: hanc peregrinam misericorditer vidit Deus, et quaesivit non quaerentes se. Unde quae
Abbreviated transcription (Latin):
tores essemus: xp̃s ꝓ nobis mortuus. ẽ. Illisit gͦ
ad captiuitatem nrãm. redemptorẽ filiũ suũ.
Porta inquit tecũ saceũ. ferto ibi p̃tium cap.¬
tiuoꝵ. Indint cñi se mortalitatem carnis.
& bi crat sanguis. quo fuso redimerentur.
ut colligantur m disꝑsi: Si collecti sunt
disꝑsi ut in manu artisicis ad edificiũ forma.¬
rtutur. quomͦ collegendi sint qui de mam
artificis inquietudine egciderunt: Edisicans
iherłm dñs. Ecet quem laudamꝰ. eoce eui
laudem tota uita nrã debemꝰ. Edificans ibe.

Expanded text:
tores essemus, Christus pro nobis mortuus est.» Misit ergo ad captivitatem nostram redemptorem Filium suum. Porta, inquit, tecum saccum, ferto ibi pretium captivorum. Induit enim se ille mortalitatem carnis, et ibi erat sanguis quo fuso redimeremur. ut colligantur modo dispersi? Si collecti sunt dispersi, ut in manu artificis ad aedificium formarentur; quomodo colligendi sunt, qui de manu artificis inquietudine ceciderunt? «Aedificans Jerusalem Dominus.» Ecce quem laudamus, ecce cui laudem tota vita nostra debemus.
Abbreviated transcription (Latin):
Psallite aõ nro. Cui dõ nr̃o: Qui cooꝑit eeltĩ nubibꝰ.
Quid est qui cooꝑit gelum nubibꝰ Qui contegit scͥ¬
turam figuris ⁊ sacraĩtis. Ille qui humiliat poc¬
catoies usq ad t̾ram: ille qui suscipiet mansuetos.
Et nuibibꝰ: Noli timere. audi qͥd sequat᷑. Qui cooꝑit
glũ mubib. qui patat t̾cȩ pluuiam. Qui eooperit
celum nubib. Eoxponisti. qui uides celũ. Complu.

Expanded text:
psallite Deo nostro.» Cui «Deo nostro? Qui cooperit coelum nubibus.» Quid est, «Qui cooperit coelum» «nubibus?» Qui contegit Scripturam figuris et sacramentis. Ille qui humiliat peccatores usque ad terram, ille qui suscipit mansuetos, est nubibus? Noli timere; audi quod sequitur: «Qui cooperit coelum nubibus, qui parat terrae pluviam. Qui cooperit coelum nubibus:» expavist
Abbreviated transcription (Latin):
Eꝑ c̃. in inti mer: Quia mͦ in merte mer sũ. Cego
prius exhortare te. & dic. Lauda anima mea anm̃.
R espondet tͥ anima tua. Lando qtiantũ possuta.
teniuter. exiliter. infirmiter. Quare: ql qͣmdui
sumus in corpoie: ꝑegrinamur a dño. Quare sic
laudas dñm ñ ꝑfecte. non stabiliter: Iut̾roga
scripturã. qm̃ corpus qđ cotrũpit᷑ aggrauat am¬

Expanded text:
Quid est in vita mea? quia modo in morte mea sum. Ergo Quid est in vita mea? quia modo in morte mea sum. Ergo prius exhortare te, et dic: Lauda, anima mea, Dominum. Respondet tibi anima tua: Laudo quantum possum, tenuiter, exiliter, infirmiter. Quare? quia quandiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino. Quare sic laudas Dominum, non perfecte, non stabiliter? Interroga Scripturam, qui corpus quod corrumpitur aggravat a
Abbreviated transcription (Latin):
dũt: Nlonue cotidie rmnũ cantamus. Honne
cotidit ꝓ modido nt̃o sonat os tirm̃. parturit cor
utm landes aĩ: & quid est qađ laud ã: Magntũ
est qđ laudamus. sed quo landanus adbue infr.¬
mũ est. Quanddo impletur. laudatur gxcellentia
landati. E ee homo stit. cantat dõ ali quianto pro.
ltxius. &sepe labia mouent᷑ ad eantum: Ogetatio
aiit̃ ꝑ necio gnȩ acuderia uolat. Stabar gͥ meus
mã quodam m̾ ad laudem cli. o aniina nr̃a ꝑ diuer.¬
sas cupiditates uł curas negotioꝵ. bac arq illac
fsuitabat. Quasi dẽsuꝑ attendit ipsa mens ad flui¬
tantem bac ateꝵ illac: & ciꝰ inquictudint̃ molestia.¬
rũ quasi conuersa alloquitur. Lauda auima
mea añm. Ed est qd̃ ac aliis reb satagis: Ed est
qd ⁊ occupat cura rerũ tetrenarũ ateꝑ mortaliũ:
St̃a nceũ. lauda am̃. Et quasi ipsa anima p̃gta.¬
nata. & ñ ualens ita consistert ut dignum est:
responaet menti. Landlabo dũm in uita tica.

Expanded text:
Dominum? nonne quotidie hymnum nos cantamus? nonne Dominum? nonne quotidie hymnum nos cantamus? nonne quotidie pro modulo nostro sonat os nostrum, parturit cor nostrum laudes Dei? Et quid est quod laudamus? Magnum est quod laudamus; sed quod laudamus adhuc infirmum est. Quando implet laudator excellentiam laudati? Ecce homo stat, co autem per nescio quae desideria volat. Stabat ergo mens nostra quodam modo ad laudem Dei, et anima nostra per diversas cupiditates vel curas negotiorum hac atque illac fluitabat. Quasi desuper attendit ipsa mens ad fluitantem hac atque illac, et ejus inquietudine molestiarum quasi conversa alloquitur: Lauda, anima mea, Dominum, quid est quod de aliis rebus satagis? quid est quod te occupat cura rerum terrenarum atque mortalium? Sta mecum, lauda Dominum. Et quasi ipsa anima praegravata, et non valens ita consistere ut dignum est, respondet menti: Laudo Dominum in vita mea.
Abbreviated transcription (Latin):
Si anttẽ reedes a suꝑiore: ista ł in supꝑliciũ conuer.¬
tentur. Sic cũi fictum est frc̃ inci. Accepit homo
copius tinquam in sariulatũ. am̃ aut̃ dũm habẽs.
seruñ corpus babeus. supra se conditorem. insta sc̃
qͥo sub alo esnditũ est. In medio quodã loco racio¬
nalis anuna constituta. lgem accepit berere suꝑiri.
regere instriorem. Regere non potest inferiorem. uͥ
regatur a meliore. Trahitar ab iftriore: Aeseruit
g̾ meliorem. Non potest regere qđ regebat. qͥa regi
nołuit a quo regebatur. Modo ergo redeat. landet.
Consiliũ sibi geluce dĩ dat ipsa anima ꝑ iacionalẽ
mentẽ. undc concipit consiliũ fixũ in gternitate
anctous sir. Lggit ibi quiddã tremendũ. laudan¬
dũ. amandũ. acsiderandũ. & apetendũ. Lũdum
teuet. nt̃idum capit: choruscatione quadã ꝑstri¬
grtr. Non est tam ualida. ut mancat ibi. Itaqr
collegit sẽ ad sanitatem quandam co dicit. L auda
aunta mnea anm̃n. Et quid est fr̃s: Nonne landataꝰ

Expanded text:
si autem recedas a superiori, ista tibi in supplicium convertentur. Sic enim factum est, fratres mei: accepit homo corpus tanquam in famulatum, Deum autem Dominum habens, servum corpus, habens supra se Conditorem, infra se quod sub illo conditum est; in medio quodam loco rationalis anima constituta, legem accepit, haerere superiori, regere inferiorem. Regere non potest inferiorem, nisi regatur a meliore. Trahitur ab inferiore, deseruit ergo meliorem. Non potest regere quod regebat, quia regi noluit a quo regebatur. Modo ergo redeat, laudet. Consilium sibi ex luce Dei dat ipsa anima per rationalem mentem, unde concipit consilium fixum in aeternitate auctoris sui. Legit ibi quiddam tremendum, laudandum, amandum, desiderandum et appetendum: nondum tenet, nondum capit; coruscatione quadam perstringitur, non est tam valida ut maneat ibi. Itaque colligit se ad sanitatem quamdam, et dicit, «Lauda, anima mea, Dominum.» 6. Et quid est, fratres? Nonne laudamus
Abbreviated transcription (Latin):
de illo aliqͥd: laudat᷑ omp̃s. & nulla merces est :
An forte hoc cupio. qd̾ ille non potest dare: Qd
homo desiderat. qͦd in maniu dĩ t̾ sit: Cũ lau.¬
daueris hominẽ. forte hoc cupis qͦd ab illo p̾sta.¬
ri non potest. Dĩ securus lauda. quẽ nemo
potest dicere non posse p̾start: qd̾ tu poteris
acsidenare. Proposita gͦ spe mercedis alieuius.
laudare debemus dm̃: ñ tam̃ daturũ quicqͥ
cupimus. Rater est euũ. & qͥd mali cupiunt filii.
non dat. Laudenus & spemus. & desideremꝰ ñ illud
aut illito: seo quod tudicat dandũ esse quẽ landamtꝰ.
Ide cũi nouit quid robis dari expediat: nos autẽ

Expanded text:
de eo aliquid; laudatur Omnipotens, et nulla merces est? de eo aliquid; laudatur Omnipotens, et nulla merces est? An forte hoc cupio, quod ille dare non potest? Quid homo desiderat, quod in manu Dei non sit? Cum laudaveris hominem, forte hoc cupis quod ab illo praestari non potest: Deum securus lauda, quem nemo potest dicere non posse praestare quod tu poteris desiderare. Proposita ergo spe mercedis alicujus laudare debemus Deum, non tamen daturum quidquid cupimus. Pater est enim, et quod mali cupiunt filii, non dat. Laudemus, et speremus, et desideremus non illud aut illud, sed quod judicat dandum esse, quem laudamus. Ille enim novit quid nobis dari expediat; nos autem
Abbreviated transcription (Latin):
Ntenti aubiehaus cũ psalmꝰ p̾scns cantaretur.
& ñ om̃s qui andiebamꝰ ȩciam intelligebamꝰ. Quan.¬
tomagis gͦ intente nc̃ audiendus. ẽ: si ut spero &
cupio aduiuantib omiũ audientiũ orationib.
si quid hic forte obscurũ est. dõ donante reudabit᷑
ut sit fructuosus auditus: ne manis redeat audi.¬
tor. qui initentus affuit cũ dicerit unde oxpit. No.¬
bis dicitur. Landate dñm. Dicit᷑ hoc om̃ib gen.¬
tibus: non solis nobis. Et istam uocem ꝑ loca qͥdem
singula sonantem a lectorib. singillatim audiunt
ȩccłiȩ: una tam̃ dĩ suꝑ om̃s non tacet ut laudemꝰ
cũ. Ꝙ quasi quereremus quare laudare dum̃
debearnus: uidete quã causam aitulit. Laudate
tota laudantiũ. Laudemꝰ dñm. Quare: Qm̃
cũi laudet gratis uł hominẽ: Expectant ergo
aliquã mercedẽ. laudatores hominũ. Hullam¬
ne mercedem expectare aut petere. aut spare
debet laudator dĩ: Laudatur infirmꝰ. & sꝑatur

Expanded text:
ntenti audiebamus, cum psalmus praesens cantaretur; et non omnes qui audiebamus, etiam intelligebamus. Quanto magis ergo intente nunc audiendus est, si, ut spero et cupio, adjuvantibus omnium audientium orationibus, si quid hic forte obscurum est, Deo donante revelabitur; ut sit fructuosus auditus, nec inanis redeat auditor, qui intentus adfuit cum audiret? Unde coepit? Nobis dicitur: «Laudate Dominum.» Dicitur hoc omnibus gentibus, non solis nobis: et istam vocem per loca quidem singula sonantem a Lectoribus, singillatim audiunt Ecclesiae; una vox tamen Dei super omnes non tacet, ut laudemus eum. Et quasi quaereremus quare laudare Deum debeamus, videte quam causam attulit: «Laudatetota laudantium? Laudemus Dominum. Quare? «Quoniam enim laudet gratis vel hominem? Exspectant ergo aliquam mercedem laudatores hominum; nullamne mercedem exspectare, aut petere, aut sperare debet laudator Dei? Laudatur infirmus, et speratur
Abbreviated transcription (Latin):
Iam tũ ꝓcede. & dic raciocinationib ilis tuis bonis.
& quasi acitis o fubtilib: quia tũ pascis. & die.
famelicus potest pascere: Peorator potest dere sc̃m :
Ista sunt uelati magna a subtilia: quib decipiant
imꝑttos. Ciandat illos psalmus iste. Dantt̃ eseam
escirientib. Ecoc niehil a te expecto. dat atus

Expanded text:
am tu procede, et dic ratiocinationibus illis tuis bonis, et quasi acutis et subtilibus, quia tu pascis; et dic: Famelicus potest pascere? id est, peccator potest dare sanctumIsta sunt veluti magna et subtilia, quibus decipiunt imperitos. Claudat illis os psalmus iste: «Dantem» «escam esurientibus.» Ecce nihil a te exspec
Abbreviated transcription (Latin):
Hec gͦ fartisse plnia ad quã guidetis. Expͥmi uobis
ꝑ linguam nrãm non posset. nisi aĩ tiubib figurarũ
celum scripturarũ coꝑiret. Ad hoc ergo ille cooꝑit
ꝯlũ nubibꝰ: ut paret terrȩ pluniã. Adhoc obscura
esse uoluit dicta ꝓpħarũ. ut haberent postea serui
at qͥd int̃pretando influerent suꝑ atires & corda
hominũ. excipientiũ ae nubib dĩ saginam liticiȩ

Expanded text:
udetis. Exprimi vobis per linguam nostram non posset, nisi Deus nubibus figurarum coelum Scripturarum cooperiret. Ad hoc ergo ille cooperit coelum nubibus, ut paret terrae pluviam. Ad hoc obscura esse voluit dicta Prophetarum, ut haberent postea servi Dei quod interpretando influerent super aures et corda hominum, excipientium de nubibus Dei saginam laetitiae
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ quid audis in fabulis ipsoꝵ: non nisi blas.¬
phenua est. & quȩdam sigmenta imagiium
corꝑalium. quandoquidem uolentes intessigere
dm̃i. usq ad lucis istiꝰ nisibilis cogitationẽ uene.¬
runt. ultra ire non potuerunt. Et tales lucis
carnis tangit᷑. t̾ra est dõ. Habemus enĩ unde
tudeamus. unde audiamus. undc odortanis. unde
gustemus: unde tangamus. C aro ista ꝑ guinq miu¬
tios quosdam quos appellamus sensus: ꝑcipit ñ uͥ
corꝑalia. Intelligibilia uͦ & splialia: m̃te capuuitur.
Quia ergo illi obscuritatt̃ scͥpturarũ irriserunt.
quȩ ꝓpc̃ca clausȩ crant ut pulsantes gocrocrentur.
ñ ut parunlis negarentur: humiliati sunt usq
ad t̾ram. ut cogitare amplius ñ possint. qul qͥs
ꝑ t̾ram ꝑcipitur. Pit terram quis dico : ꝑ caruom.
Caro cm̃ ista t̃ta est: a de t̾ra facta est. Noͥo ꝑoculos

Expanded text:
Quidquid audis in fabulis ipsorum, nonnisi blasQuidquid audis in fabulis ipsorum, nonnisi blasphemia est, et quaedam figmenta imaginum corporalium: quandoquidem volentes intelligere Deum, usque ad lucis istius visibilis cogitationem venerunt, ultra ire non potuerunt; et tales camposcarnis tangitur, terra est Deo. Habemus enim unde videamus, unde audiamus, unde odoremus, unde gustemus, unde tangamus. Caro ista per quinque nuntios quosdam, quos appellamus sensus, percipit nonnisi corporalia: intelligibilia vero et spiritualia mente capiuntur. Quia ergo illi obscuritatem Scripturarum irriserunt, quae propterea clausae erant, ut pulsantes exercerentur, non ut parvulis negarentur, humiliati sunt usque ad terram, ut cogitare amplius non possent, quam quod per terram percipitur. Per terram quid dico? Per carnem. Caro enim ista terra est,