comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ttis corporaliter: Vnde hieronimus inescua: Nos¬
camus in fundiam hamani corporis  diuiuae nor p̃iudicas
scpientiae. &iterũ : Suꝑ hunc igitur florem quide truuca
radiceiesse ꝑmariã uirginẽ repente consurg&: requies¬
c& sp̃s dñi quia in ipso complacuit omnẽ plenitudinẽ
diuinitatis habitare corporaditer nequaquã ꝑpar
idẽ habitum humanae fragilitatis induerat crescere
& confosturi habebat. In eo uero quod &iã uerbum dĩ
& ds u&ernus eraet nec confostari in digebat necha¬
bebat cugeri: Vude rectissime plenus sapiedia ꝑhi¬
b&ur & gratia. Sccpienti a quidẽ quia in ipsohabitat
omnis plenitudo diuinitatis corporaditer: Gratia
autem quic eidem mediatoridĩ & hominũ homini
iniũ xp̃omagna gratia donctũ ẽ ut ex quo homofieri
eũ plenũ gratia & ueritate eandẽ psediuiuitatis ex¬
cellediã ueritatis quã ducas sapiediae nomin e com¬
mendatis Ꝙiterũ eiusdem in actib: a postolorum:

Expanded text:
tatis corporaliter. Unde Hieronymus in Isaia: Nostatis corporaliter. Unde Hieronymus in Isaia: Noscamus infantiam humani corporis divinae non praejudicasse sapientiae; et iterum: Super hunc ergo florem, qui de trunca radice Jesse per Mariam virginem repente consurget, requiescet Spiritus Domini, quia in ipso complacuit omnem plenitudinem divinitatis habitare corporaliter, nequaquam per partid est, habitum humanae fragilitatis induerat, crescere et confortari habebat: In eo vero quod etiam verbum Dei, Deus aeternus erat, nec confortari indigebat, nec habebat augeri: unde rectissime plenus sapientia perhibetur et gratia. Sapientia quidem, quia in ipso habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter. Gratia autem, quia eidem mediator Dei et hominum, homini Jesu Christo magna gratia donatum est, ut ex quo homo fieri eum plenum gratia et veritate, eamdem ipsam divinitatis excellentiam veritatis, quam Lucas sapientiae nomine commendans. Et iterum ejusdem in Actibus apostolorum:
Abbreviated transcription (Latin):
nominantur naturm carnis intellege : quiađs con¬
sostes substanicesuce non hab&. Q quia eratunctio
spiritalis & nequaquã humani corporis ut fuit insa¬
cerdotib: iud ueorum: idcirco p̃consostib: idest c&eris
scĩs unitus. eẽ memoratur: Cuius unatio illo explea
ẽ. tempore quando baptyratus ẽ in iordaue& sp̃s
illo ł Seundũ uerba p̃cedentia ꝓpitrea uenit ut
consostes fucer& regnisui: Haec unctio conficitur
quint uferia quic ipse uenit adnos quinta a &ĩe
mundi. Sidilctus .e quidam modus unctionis anuti¬
uitite secun dumesiuã & eucn ediũ inspecie colũbae:
usq: ad baptysmũ : quãcuis abitio exque coepit homo
fiericredumus unstione in inũ spiritadem manere :
nondis creput ab hacratione quod quida feria conse¬
craturoleũ &uuctio seruatur usq: adbuptysmum
nrum. Quem modũ ambrosius iaaufestat i libro
nec cognoscit eum: Merito ergo seincorpore demons¬
membrorum non credimus cucta eeharis matum
douc In ipsoenim iu habitat omnis pleriitudo diuiui¬

Expanded text:
nominantur, naturam carnis intellige, qua Deus consortes substantiae suae nos habet. Et quia erat unctio spiritalis, et nequaquam humani corporis, ut fuit in sacerdotibus Judaeorum, idcirco prae consortibus, id est, caeteris sanctis unctus esse memoratur. Cujus unctio illo expleta est tempillo. Secundum verba praecedentia propterea venit ut consortes faceret regni sui. Haec unctio conficitur quinta feria, quia ipse venit ad nos quinta aetate mundi. Sed dilatus est quidam modus unctionis a nativitate secundum Isaiam, et Evangelium in specie columbae usque ad baptismum, quamvis ab initio ex quo coepit homo fieri credamus unctionem in Jesu spiritualem manere non discrepat ab hac ratione, quod quinta feria consecratur oleum, et unctio servatur usque ad baptismum nostrum. Quem modum Ambrosius manifestat in libro nec scit eum. Merito ergo se in corpore demonsmembrorum non credimus aucta esse charismatum dona. In ipso enim inhabitat omnis plenitudo divini
Abbreviated transcription (Latin):
asinus : non mulier emoro usa : non lapis : non puteus in quo
sumarituna hacuriebat aquã &c&erutidia: Sed non ꝓde¬
sat nasci: nisi ꝓfuiss& mori : Nonenimfrustradixit apos¬
tolus regnauit mors abadam usq: admorsen&ĩã in eos
qui non peccauerun insimilitudine p̃uuricationis adue

Expanded text:
asinus, non mulier haemorrhoissa, non lapis, non puteus in quo asinus, non mulier haemorrhoissa, non lapis, non puteus in quo Samaritana hauriebat aquam, et caetera talia. Sed non proderat nasci, nisi mori profuisset; non enim frustra dixit Apostolus: Regnavit mors ab Adam usque ad Moysen, etiam in eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
narnetur uistus dñi monstrata ꝑuenenttiones cãe
crucis. siquis uoluerit dicere niouita ẽẽ actũ deligno
scae crucis ut beda narrat & si ei creditũ fuerit : pote¬
rui multaputrimonia sc̃aru scriptuntrũ euellere :
Quod absit &si quis uoluerit succensere p̃sensfac¬
tum dõ rebollis uid&urẽe quihancuis tutẽ p̃stitit
suo secundũ parui tatẽ meu respondeo : Quia non lego lu
cutoritate sc̃orũ patrũ miracula & sauitates ex his
monstraeri sicutiuis tute scũecrucis. Ꝙneq mescio ꝑ illa
redemptũ ut ꝑscãm crucem : Neq diaboli astes it cꝑ illadis¬
si patas : ut ꝑistũ : Neq postas ꝑ illa in fernifracctas : ut ꝑ
istũ Neq animas ustorũ ductas in para disum ut ꝑistã
Diabolus & femina & uir& lignũ scientiue boni & i adi
fuerun mucro ꝑditionis nrae : Cnatia dĩ & uirgo quae pepe¬
rit & uir & lignũ sunl incuus u restauntionis nrac̃e : nor

Expanded text:
narratur virtus Domini, monstrata per venerationem sanctae narratur virtus Domini, monstrata per venerationem sanctae crucis? Si quis voluerit dicere, non ita esse actum de ligno sanctae crucis ut Beda narrat, et si ei creditum fuerit, poterit multa testimonia sanctarum Scripturarum evellere, quod absit. Et si quis voluerit succensere praesens factum, Deo rebellis videtur esse qui hanc virtutem praestitit suo? secundum parvitatem meam respondeo, quia non lego in auctoritate sanctorum Patrum, miracula et sanitates ex his monstrari, sicut virtute sanctae crucis, et neque me scio per illa redemptum ut per sanctam crucem: neque diaboli artes ita per illa dissipatas, ut per istam; neque portas per illa inferni fractas, ut per istam; neque animas justorum ductas in paradisum, ut per istam. Diabolus, et femina, et vir, et lignum scientiae boni et mali, fuerunt mucro perditionis nostrae: gratia Dei, et virgo quae peperit, et vir, et lignum, sunt in causa restaurationis nostrae, non
Abbreviated transcription (Latin):
hanc arripuerit : acfoueae imposuerit atq utrq: ma¬
nu erectã tenuerit : donec aggesto amilitib: puluere
ternte figer&ur. &hoc facto elata in altũ uocecunc¬
to exercitui ꝓclamauerit. Hectamus omnes genua:
& dm̃ omni potentem uiuum acuerũ in cominune dep̃¬
cemur ut nos abboste suꝑbo acferoce sua miseratione
defendat : Sut enim ipse quia iuste ꝓscdutegentis tinte
bella suscipimus fecerud omnes ut iusserat : & sicin¬
cipiente diluculo iuhostẽ ꝓgressi: iuxta meritũ suce
fidei iuctoria potiti sunt: Incuius loco ontionis innu¬
mere uistutes scautatũ noscuntur eẽ patratue: adin¬
dicium ui delic& acmemoriã fideieius : Nc̃ cecusque
hodiae multi deipsolignosacro scũe crucis astulus ex¬
cidere solent quas cuaquas miserint eisq: liuguentes
homiues cuit pecudes potauerint siue cs ꝑserint.
bedue accipim: quare non &ista accipium : in quibus

Expanded text:
hanc arripuerit, ac foveae imposuerit, atque utraque mahanc arripuerit, ac foveae imposuerit, atque utraque manu erectam tenuerit, donec aggesto a militibus pulvere terrae figeretur, et hoc facto, elata in altum voce cunctoexer citui proclamaverit: Flectamus omnes genua, et Deum omnipotentem vivum ac verum in commune deprecemur, ut nos ab hoste superbo ac feroce sua miseratione defendat. Sic enim ipse, quia juste pro salute gentis nostrae bella suscipimus. Fecerunt omnes ut jusserat. Et sic, incipiente diluculo, in hostem progressi, juxta meritum suae fidei victoria potiti sunt. In cujus loco orationis innumerae virtutes sanitatum noscuntur esse patratae, ad indicium, videlicet, ac memoriam fidei regis. Nam et usque hodie multi de ipso ligno sacrosanctae crucis astulas  Al., hastulas excidere solent, quas cum in aquas miserint eisque languentes homines aut pecudes potaverint sive asperserint, Bedae accipimus, quare non et ista accipiamus in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
id hominib: ł Fuerun quidã qui uol eb ant dicere
seuelle ecqidẽ crucẽ uenerari in qua dñs crucifixusẽ.
Vt inamin omnib: ecdesus haber&ur : p̃c&eris merito
uenerar&ur : Quauis omnis ec desia non ea possitha¬
bere tumen nonde ẽ eis uistus scue crucis ineis cruc
b:q adsimilitudinẽ dominicae crucis factues unt
sicut legitꝰ iu libro historiae uniglorũ deos ualdofide¬
lirege & xp̃ianissimo : qui in periculo positus subito
fecitcrucẽ & fixit internt̃ ecq ad onrtã &dep̃ catũ
dm̃ cont̃ illa : dedit eis uictoriã : Sic enimscriptũ e
in memonaeto libro testiotitulo secuudo: Ostenditꝰ
cqutẽ usq hodie & in magna uenenitione hab&ur locus
ille : ubi ueriturus adhanpugnã osuuld signũ
scue crucis erxit ac fleis genib: dm̃ dep̃catus ẽ ut ia
tauła rerũ necessitte suis cultorib: caedestis uccurrer&
auxilio: Deniq: festur quia fcatacitato opere crucea
fouea p̃panita inqua statui deber&: ipse fideferuens

Expanded text:
 Fuerunt quidam qui volebant dicere se velle eamdem crucem adorare in qua Dominus crucifixus est. Utinam in omnibus ecclesiis haberetur, prae caeteris merito veneraretur. Quamvis omnis ecclesia eam non possit habere, tamen non deest eis virtus sanctae crucis in eis crucibus quae ad similitudinem Dominicae crucis factae sunt, sicut legitur in libro Historiae Anglorum de Oswaldo fideli rege et Christianissimo, qui in periculo positus, subito fecit crucem, et fixit in terram, eaque adorata, et deprecato Deo coram illa, dedit eis victoriam. Sic enim scriptum est in memorato libro tertio, titulo secundo: Ostenditur autem usque hodie et in magna veneratione habetur locus ille, ubi venturus ad hanc pugnam Oswaldus, signum sanctae crucis erexit, ac flexis genibus Deum deprecatus est, ut in tanta rerum necessitate suis cultoribus coelesti succurreret auxilio. Denique fertur quia facta citato opere cruce, ac fovea praeparata, in qua statui deberet, ipse fide fervens
Abbreviated transcription (Latin):
cunctisq: incuelo uistutib ꝓfuit : & a peruit sacni merũ
quod cutea nesciebanit. Ꝙsedulius in curmine pascha¬
li: Neuequis ignor& speciem crucis eẽcolendũ ł Di
enimfilius exin aniuit seutui sibilis apparer& homitib:
Cadie quacrux deosculatur humiliatus ẽ ꝓnobis patri
usq ad mostẽ mostem aute crucis. Sihuius mostis imi¬
tictores eẽdebem: nec non& humilitatis opost& eẽ : uude
ꝓsternimur ante cruce ut fixahumilit as mentis ꝑhedi¬
tũ corporis demonstr&ur. Humilitatẽmentis nori
possum: amplius monstrare quã ut totũ corpus ad ter¬
Quis quis enimita humiliatur ut genuafigia: adhuo
hab& quo humili&ur: Quis quis autem sic humiliatꝰ
uthȩreat interra uenter eiuus : ultra quo humili&ur
libello uitue eius dẽ paculae : Prostrataq cn ecrucẽ quasi
scue crucis quã accepit exdifilio adoro: Creaturam
nullã colendo ut dm̃ adoro : sed ueneranido utaposto¬

Expanded text:
cunctisque in coelo virtutibus profuit, et aperuit sacramentum cunctisque in coelo virtutibus profuit, et aperuit sacramentum quod antea nesciebant. Et Sedulius in Carmine Paschali: Neve quis ignoret speciem crucis esse colendam. Dei enim Filius exinanivit se, ut visibilis appareret hominibus. Ea die qua crux deosculatur, humiliatus est pro nobis Patri usque ad mortem, mortem autem crucis. Si hujus mortis imitatores esse debemus, necnon et humilitatis oportet esse. Unde prosternimur ante crucem, ut fixa humilitas mentis, per habitum corporis demonstretur. Humilitatem mentis non possumus amplius monstrare, quam ut totum corpus ad teresimo tertio: Quisquis enim ita humiliatur, ut genua figat, adhuc habet quo humilietur; quisquis autem sic humiliatur, ut haereat in terra venter ejus, ultra quo humilieturlibello Vitae ejusdem Paulae: Prostrataque est ante crucem,sanctae crucis, quam accepit ex Dei Filio, adoro. Creaturam nullam colendo ut Deum adoro, sed venerando: unde Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
nrtorũ philosophiao : Criix leximpiorũ Crux ꝓph&rũ
p̃conatio : Crux adnunciatia tpostolorũ : Crux mar¬
trrum gloriatio : Crux monachorũ abstiuertia
Crux uirginũ castitus : Cruxgaudiũ sacerdotum: Crux
ec desiuefunidumentũ. Crux orbis terraec autelco
Cruxtemplorũ distructio Crux dolorũ repulsio, Crux
scun dadũ iudueorũ: Crux ꝑditio impiorũ Crux inua¬
lidorũ uistus: Crux egroualiũ medicus. Cruxemurida¬
tiolepsorũ. Crux panyticorũ requies: Crux esuri¬
entumpiuuis. Cruxsitieniũ fons Crux nudorũ ꝓtestio¬
.I. Peneomnis haec glorificatio quadeioriaa ẽ scũcrux
p̃eata ẽ ontuonib prbrteri posteuangeliũ: Siquis
eicuoluerit scruturi quae ibi dep̃cata suũ & medẽ re ferre
ad p̃sentẽ glorificationẽ : inueni& ea inuistutue scue
crucis: Dequa & hieronimus intrastatu epistolue ad
ephesios. Cruxitaq xp̃i non solũ nobis sed& ungelis

Expanded text:
ratorum philosophia, crux lex piorum, crux prophetarum ratorum philosophia, crux lex piorum, crux prophetarum praecognatio, crux annuntiatio apostolorum, crux martyrum gloriatio, crux monachorum abstinentia, crux virginum castitas, crux gaudium sacerdotum, crux Ecclesiae fundamentum, crux orbis terrae cautela, crux templorum destructio, crux idolorum repulsio, crux scandalum Judaeorum, crux perditio impiorum, crux invalidorum virtus, crux aegrotantium medicus, crux emundatio leprosorum, crux paralyticorum requies, crux esurientium panis, crux sitientium fons, crux nudorum protectio. Pene omnis glorificatio qua decorata est sancta crux, precata est orationibus presbyteri post Evangelium. Si quis ea voluerit scrutari, quae ibi deprecata sunt, et mentem referre ad praesentem glorificationem, inveniet ea in virtute sanctae crucis. De qua et Hieronymus in tractatu Epistolae ad Ephesios. Crux itaque Christi non solum nobis, sed et angelis
Abbreviated transcription (Latin):
glori ficationib: quibus glorificata ẽ paucapinga
in p̃sentiopere. Dicit iohannes drisostomus inomelia
decruce& latroue: Crux spes x p̃iunorũ : Cruxresur¬
recuo mostuorum: Crux cecorũ dux Cruxdespe¬
netorũ uia. Eruxclaudorũ baculus. Cruxconsolatio
pauperum. Cruxrefrenatio diuitũ: Crux distruc¬
tio suꝑborũ. Cruxmaleuiuentiũ poena. Cruxad¬
uersus demones triũphus. Crux deuictio diaboli :
Crux adolescentũ pedagogus: Crux susteN atioluopũ
Crux spes despenitorũ: Crux naiugiiũ gubernator
Cruxperiditulium postus: Crux obsessorũ munus
Crux pater orfaiorum: Crux defensor uiducrũ
Crux iustorũ consilicrius. Crux tribulatorũ requies:
Crux paruulorũ custos. Crux uirorũ caput. Crux senũ
finis : Cruxlumen in tenebris sed eniũ : Crux regum
magnificentia: Crux scutũ ꝑp&uũ: Crux insens uto¬
rũ saiendia: Cruxlibestus seruorũ: Crux impe¬

Expanded text:
glorificationibus, quibus glorificata est, pauca pingam glorificationibus, quibus glorificata est, pauca pingam in praesenti opere. Dicit Joannes Chrysostomus in homilia de cruce et latrone: Crux spes Christianorum, crux resurrectio mortuorum, crux caecorum dux, crux desperatorum via, crux claudorum baculus, crux consolatio pauperum, crux refrenatio divitum, crux destructio superborum, crux male viventium poena, crux adversus daemones triumphus, crux devictio diaboli, crux adolescentium paedagogus, crux sustentatio inopum, crux spes desperatorum, crux navigantium gubernator, crux periclitantium portus, crux obsessorum murus, crux pater orphanorum, crux defensor viduarum, crux justorum consiliarius, crux tribulatorum requies, crux parvulorum custos, crux virorum caput, crux senum finis, crux lumen in tenebris sedentium, crux regum magnificentia, crux scutum perpetuum, crux insensatorum sapientia, crux libertas servorum, crux impe
Abbreviated transcription (Latin):
piudaeis Similiter & cepacis osculo inistis diebus nos
abstinem : Non quod pacis osculũ madũ sit ubi excari¬
opere debem: subditis monstrere : uitindũ eẽmedũ
intermittamus ut nrã distinguantur aiud cis mo.
cũ sc̃s cgustinus dicat nrũm diem festũ paschalẽq:
id eotransire cddominicũ : ut nrax festiuitas distin¬
guatur a festiuitate iudaeorũ: Dicit adianiuriũ :
Namiudaeitaum modo mensem nouorum & lunã
obseruant a quustu decimausq: aduicesimã prima:
Ded quia illudeorũ pascha quopassus ẽ dñs ita occur¬
rit ut intermostẽ eius & resurrectionẽ medius && sub¬
batidies: addendũ pcares nr̃i censuerui ut & nñ festi¬
uitas aiud ueorũ festiuitate distinguer&ur
XIIII Deadoratione scA eucis
Post hocmon& libellus memoratus ut p̃par&ur crux
an ecdiare quã salutan & osculintur omnes. Crux
abinitio ex quodñs eã beccuit sanguinesuo : ab omni¬
b fidelibus uerbis & operib: glorificatiẽ. Ex multis

Expanded text:
udaeis. Similiter et a pacis osculo in istis diebus nos abstinemus: non quod pacis osculum malum sit, ubi ex chariocutione et opere debemus subditis monstrare, vitandum esse malum intermittamus, ut nostra distinguantur a Judaismo, cum S. Augustinus dicat: Nostrum diem festum paschalemque ideo transire ad Dominicum, ut nostra festivitas distinguatur a festivitate Judaeorum. Dicit ad Januarium: Nam Judaei tantummodo mensem novorum et lunam observant a quarta decima usque ad vicesimam primam; sed quia illud eorum Pascha, quo passus est Dominus, ita occurrit ut inter mortem ejus et resurrectionem medius esset sabbati dies, addendum patres nostri censuerunt, ut et nostra festivitas a Judaeorum festivitate distinguereturXIV. De adoratione sanctae crucis. Post haec monet libellus memoratus ut praeparetur crux ante altare, quam salutant et osculantur omnes. Crux ab initio, ex quo eam Dominus beavit sanguine suo, ab omnibus fidelibus verbis et operibus glorificata est. Ex multis
Abbreviated transcription (Latin):
Totius uero sulutis cauisã idẽ sucratissimã crucem
nolebat udorure : Hinchabenti senterliã: diuiuao
uistus apparens: signomonstruit trucs quodenit
positũ iudtario eius ecdesiae : & apeste padũ fecit quia
ex quo crucifixus .e. xp̃s : omniaq adutilitatem hu¬
ni generis fuctu suił quolib& modo p̃teruis tutẽ ad¬

Expanded text:
totius vero salutis causam, id est, sacratissimam crucem, totius vero salutis causam, id est, sacratissimam crucem, nolebat adorare. Hanc habenti sententiam, divina virtus apparens signum monstravit crucis, quod erat positum in altario ejus ecclesiae, et aperte palam fecit quia ex quo crucifixus est Christus, omnia quae ad utilitatem humani generis facta sunt, quolibet modo praeter virtutem
Abbreviated transcription (Latin):
rum dne&scum res urrectionẽ tuã laudamus &
glorificam :. Hic non sunt uerba p̃ccationis: sed os¬
tentationis ad orandae crucis & glorificunduere¬
surrectionis dñi : Sed inalio loco solem: dicere: Ds
ne humunũ genus redimeredignatus es concede
ꝓpitius ut qui ad adontudã uiui fica crucem adue¬
niud : a peccatorũ suorũ nexib: liberentur: Quem
dep̃cor ipsũ adoro Prosternor corpore antecrucẽ
mentecqite dm̃. Veneror crucẽ ꝑquã redemptus sũ sed
illũ dep̃cor quiredemit. Dequa ad onitioue
scriptũ ẽ in historiaetriꝑtita libroprimo. Hocenim signũ
bellicũ interdia p̃tio sius enit : eo quod impertore p̃ce¬
dere & adontri illud amilitib: moris e& : Itẽ iu eodẽ opere
librosecundo : Audiuienim & ꝓbinũ uirũ iupedatio
habentem militiam medicorũ crudeli podagrepas¬
sione d& entũ : ibi dolorib: liberatũ eiq: apparius se scam
mircbiliter uisionẽ : Cũ enimdudũ paganus &&: fac¬
tus postec xpistiunus. Aliquatenus dogma sequebatꝰ

Expanded text:
nctam resurrectionem tuam laudamus et glorificamus. Hic non sunt verba precationis, sed ostentationis adorandae crucis, et glorificandae resurrectionis Domini. Sed et in alio loco solemus dicere: Deus es, concede propitius ut qui ad adorandum vivificam crucem adveniunt, a peccatorum suorum nexibus liberentur. Quem deprecor, ipsum adoro, prosternor corpore ante crucem, mente ante Dominum, veneror crucem, per quam redemptus sum; sed illum deprecor, qui redemit. De qua adoratione scriptum est in tripartita Historia, libro primo: Hoc enim signum bellicum inter alia pretiosius erat eo quod imperatorem praecedere et adorari illud a militibus moris esset. Item in eodem opere, libro secundo: Audivi enim et Probianum virum in palatio habentem militiam medicorum, crudeli podagrae passione detentum, ibi doloribus liberatum, eique apparuisse sanctam mirabiliter visionem. Cum enim dudum paganus esset, factus postea Christianus, aliquatenus dogma sequebatur:
Abbreviated transcription (Latin):
cuecoris de uestice fulg&i eo us. Occiduo scente lãbuilur
sidereplaȩ : A roton dextrate n& mediũ leu aerigit axẽ
Cunitaq demembris uiuit natura crectis. Hano scam
crucẽ totus mundus adorat quiꝑ eã redemptus ẽ deõcan¬
do illũ cui potestus ẽ uistutẽ suã tribuere secundũ suam

Expanded text:
auctoris de vertice fulget Eous Occiduo sacrae lambuntur auctoris de vertice fulget Eous Occiduo sacrae lambuntur sidere plautae. Areton dextra tenet, medium leva erigit axem, Cunctaque de membris vivit natura creatis. Hanc sanctam crucem totus mundus adoret qui per eam redemptus est, deprecando illum cui potestas est virtutem suam tribuere secundum suam
Abbreviated transcription (Latin):
illius quiobo ediens fuit patri in lignocrucis : Sicutenimilla
oboedienlic primiadã omnib: ꝓfuiss& si ꝑmaner& usq
ad p̃miũ quo non possit peccare genus humanũ : it a ista
omnib res pitientib ad illã ꝓdest : Primus cdĩ inob¬
oedielice mucrone intersectus ẽ. alignosciediue boni
& medi. Secundus adã ꝑpaliũ oboedieniue acruce
tratisiuit inuita u&ernũ & nos secũ duxit: Quodenim
enit adue primo destinatũ ꝑlignũ uitae ut foliciter
uiueres si in oboediedia dñĩ ꝑseuentr& : hoc nobis nunc
tributũ .ẽ. ꝑlignũ quod xps obcediens in nñtec desic plati¬
tuuit: Vinde nori in merito cruxuiui ficcuocatur:
Adc̃pditio pquaattuor pas tes mundidisꝑsusert : Adam
sidutatio quattuor pastes mundi coup̃hendit statucor¬
poris sui in ligno. Vnde sedulius in paschid carmine:
Quattuor inde plagas quadrati colligit orbis. Splendidis

Expanded text:
illius, qui obediens fuit Patri in ligno crucis. Sicut enim illa illius, qui obediens fuit Patri in ligno crucis. Sicut enim illa obedientia primi Adam omnibus profuisset, si permaneret usque ad praemium, quo non possit peccare genus humanum, ita ista omnibus respicientibus ad illam prodest: primus Adam inobedientiae mucrone interfectus est a ligno scientiae boni et mali; secundus Adam per palmam obedientiae a cruce transivit in vitam aeternam, et nos secum duxit. Quod enim erat Adae primo destinatum per lignum vitae, ut feliciter viveret si in obedientia Domini perseveraret, hoc nobis nunc tributum est per lignum quod Christus obediens in nostra Ecclesia plantavit. Unde non immerito crux vivifica vocatur. Adam perditio per quatuor partes mundi dispersa erat, Adam salvatio quatuor partes mundi comprehendit statura corporis sui in ligno. Unde Sedulius in Paschali carmine: Quattuor inde plagas quadrati colligit orbis: Splendidus
Abbreviated transcription (Latin):
ut in eo ꝓbar&ũ roboedienia parentis nr̃ĩ : siue uindicar&
in oboediedia. Sicut istud lignũ fuiti ncccusciꝓbationis
ita lignũ uittae incaus a sempi ternae uitae: Hoclignum
tim̃ : ut qui mosti debitores eram ꝑlignũ sciediueboni&
madi facer& nos uitae caꝑaces ꝑ lignũ scũe crucis: sicut
enim lignũ scieniceboni & icdiex suinatunt non habut
mostẽ : italignũ unde nobis uita sempi terna conceditur:
non ex sehab& hancuis tutẽ sed exillius uistute : quisi in¬
firmus fuit ex nobis uiuit exuis tutedĩ: Cuiuistutinũquãc̃¬
& nusquã potest resisti : Coepit regnare mors & dicbolus
cb in oboediendia ligni scienice boni& madi : supenita ẽ eccdẽ
mors & diabolus ꝑ oboedieniã ligniscãecrutis: Sicutenĩ
quã ꝑdicca enat idẽ ꝑ humatiã : itccuis tutẽ oboedieniue
quue corrupaenit in adũ ꝓpteresum ligni ꝑ abstineniã

Expanded text:
ut in eo probaretur obedientia parentis nostri, sive vindicaretur ut in eo probaretur obedientia parentis nostri, sive vindicaretur inobedientia. Sicut istud lignum fuit in causa probationis, ita lignum vitae in causa sempiternae vitae. Hoc lignum nostra: ut qui morti debitores eramus per lignum scientiae boni et mali, faceret nos vitae capaces per lignum sanctae crucis. Sicut enim lignum scientiae boni et mali ex sua natura non habuit mortem, ita lignum unde nobis vita sempiterna conceditur, non ex se habet hanc virtutem, sed ex illius virtute, qui, si infirmus fuit ex nobis, vivit ex virtute Dei, cui virtuti nunquam et nusquam potest resisti. Coepit regnare mors et diabolus ab inobedientia ligni scientiae boni et mali: superata est eadem mors et diabolus per obedientiam ligni sanctae crucis. Sicut enim quam perdita erat, id est, per humanam; ita virtutem obedientiae, quae corrupta erat in Adam propter esum ligni, per abstinentiam
Abbreviated transcription (Latin):
udã causu fuit mostis ntte : &iã nobis quinor muniducaui¬
m: deligno ueito itaxp̃s ẽ. caus auitue u&ernae: Qccessit
dicbolus adudũ ꝑfeminã: & occiditeum. Pulsauit ad hos¬
tium adae quaudo suggessiteuȩ : A peruit hostiũ eua : & pillũ
intrtuit adadã : quasi suggestio ꝑ delatitionẽ adcors enisu
Accessit grattia dnĩ aduirginem mariã : & paraua sib
hubi taculum in homine xp̃o: & reuixithumanũ genus quod
occisũ enit in adũ. Insup&iã dicbolus qui coepit̃ regnure ꝵ
mosteminadũ accessit ad xp̃m & temptiuuit eũ ꝑ eosdẽ aditis
iu tro eundi : ꝑ quos temptauit primũ adũ & noninuent hos¬
tiũ intrandi exdusus ẽforis : Primus adã accepii legẽ utnori
manducar& delignosciediaeboni & mali: Si oboe dir& d nõ inea
lege : p̃miũ oboed ieiliae possider& inuitã a&eruã quã ipse
perdidit & nos ꝑillũ. Lignũ sciedi ueboni& mcdiseciuudũ
suũ naturam non habuit mos teminse: sed fuit incaus ae

Expanded text:
manducavimus de ligno vetito; ita Christus est causa vitae aeternae. Accessit diabolus ad Adam per feminam, et occidit eum; pulsavit ad ostium Adae, quando suggessit Evae. Aperuit ostium Eva, et per illam intravit ad Adam, quasi suggestio per dilectionem ad consensum. Accessit gratia Domini ad virginem Mariam, et paravit sibi habitaculum in homine Christo, et revixit genus humanum quod occisum erat in Adam. Insuper etiam diabolus, qui coepit regnare per mortem in Adam, accessit ad Christum, et tentavit eum per eosdem aditus introeundi, per quos tentavit primum Adam, et non invenit ostium intrandi, exclusus est foris. Primus Adam accepit legem, ut non manducaret de ligno scientiae boni et mali; si obediret Domino, in ea lege, praemium obedientiae possideret in vitam aeternam, quam ipse perdidit, et nos per illum. Lignum scientiae boni et mali secundum suam naturam non habuit mortem in se, sed fuit in causa
Abbreviated transcription (Latin):
sus. Alterũ ꝑdest hisquia fructuosepuenitent: Quo
trpũ alterlatro postat uenerubilis quidem ex confes¬
sione : Hiquinon corriguntur ex afflictione : ad corpus
ꝑtinen iudae ꝓditoris & latronis impii. Qui corrigunł
ad latronis qui meruit cudire hodiemecum eris in pa¬
radiso Sequitur lectio  osee : Antequã dicam: deac
lectione : dicendũ ẽ. curaddatur: Inquastafer a quan¬
do cousiliũ iudueorum demostedñi ad memoriã reduxi¬
mus: mostẽnrtm duplam manifestiuim : ꝓ quaue¬
nerat xp̃s pati: Tc men suã passionẽ usq ius extã
feriã seruauit quadie primus parens noster cor¬
ditus .ẽ.. Hodiernadie hocẽ in paras cheue : ad iemoriã
reduam: suã pessionẽ & nntmimitationẽ: Tequa

Expanded text:
sus. Alterum prodest his qui fructuose poenitent quorum sus. Alterum prodest his qui fructuose poenitent quorum typum alter latro portat, venerabilis quidem ex confessione. Hi qui non corriguntur ex afflictione ad corpus pertinent Judae proditoris, et latronis impii: qui corriguntur, ad latronem qui meruit audire. Hodie mecum eris in paradiso. Sequitur lectio Oseae. Antequam dicamus de hac lectione, dicendum est cur addatur. In quarta feria quando consilium Judaeorum de morte Domini ad memoriam reduximus, mortem nostram duplam manifestavimus, pro qua venerat Christus pati, tamen suam passionem usque in sextam feriam servavit, qua die primus parens noster conditus est. Hodierna die, hoc est in parasceve, ad memoriam reducimus suam passionem ad nostram imitationem, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
qui incipiente quiida decimaluna traditus ẽ. &crucẽ
ascendit ꝓarascheue: Sequitur responsoriũ cũ quut¬
tuor uers .b: : Nulliq: dubiũ quinxp̃s homo exquattuor
elementis consister& : Natunde .ẽ. homiui ut exterru&
coqua & ciere &igne consistat: Quando natunt̃ hominis
assumpsit : haec quactuor elementa as sumpsit. Illoc
pendebant incruce : intermedios duos laarenes. Vnde
unusuersus . In medioduorũ animaliũ cognosceris : Quo d
it ahiero nim in cbbacuc: Porro simple interp̃tatio&
opinio uulgides iduatore intellegit : quod interduos latro¬
nes crucifixus agnitus sit * Quã uis decadẽ rest& cdier
sensus. teemen quihoc officiũ constituit : illud intellexit
quod bectus hierominus r&ulit exuulgiopiniorie: Duorũ
lutroiũ oratio sequens inemorat. Ds̃ e quo&iudusretus
suipaenã & confessioniis suue laro p̃miũ sumpsit: Duo
genercosuil afflictorũ. Vnũ non ꝑdest patientib: quicuon
corriguntur ꝑ poenus in quo generes iud as & latro ñ c̃uer¬

Expanded text:
 crucem ascendit parasceve. Sequitur Responsorius, cum quatuor versibus: nullique dubium, quin Christus homo ex quatuor elementis consisteret. Naturale est homini ut ex terra, et aqua, et aere, et igne consistat. Quando naturam hominis assumpsit, haec quatuor elementa assumpsit. Illa pendebant in cruce inter medios duos latrones. Unde unus versus, In medio duorum animalium cognosceris: quod ita Hieronymus in Abacuc: Porro simplex interpretatio et opinio vulgi de Salvatore intelligit, quod inter duos latrones crucifixus agnitus sit +. Quamvis de eadem re sit et alter sensus, tamen qui hoc officium constituit, illud intellexit, quod beatus Hieronymus retulit ex vulgi opinione duorum latronum. Oratio sequens memorat: Deus a quo et Judas reatus sui poenam, et confessionis suae latro praemium sumpsit. Duo genera sunt afflictorum. Unum non prodest patientibus, quia non corriguntur per poenas: in quo genere sunt Judas et latro non conver
Abbreviated transcription (Latin):
mis sie sonut sacerdos dicendo : itinobis cblct u&us¬
titis errore resurretionis suue gratiã largictur
Affest &oleum quo ungutur suiconsostes dequib: dicit
perus. Vos estis genuselectũ eytelesacerdotiũ Restat
a dhuc unũ inremano ordiuẽ ubi p̃cipit ut acquid ccferiat
usq: in scbbatos cõnudasint edtaria: Quo didiudnori

Expanded text:
Missae sonat sacerdos, dicendo: Ita nobis ablato vetusMissae sonat sacerdos, dicendo: Ita nobis ablato vetustatis errore resurrectionis suae gratiam largiatur. Affert et oleum quo ungantur sui consortes, de quibus dicit Petrus: Vos estis genus electum, regale sacerdotium. Restat adhuc unum in Romano Ordine, ubi praecipit, ut a quinta feria usque in Sabbato sancto nuda sint altaria: quod aliu
Abbreviated transcription (Latin):
dns usq adtempus suibapes smatis cerimonius legis
& ipseseruat & acunctis seruuri defidenit: In insduta
plebem iordanen iosue p&r cirdicidit : qui abaꝓtrsmni
gratia cuelebrrtio saluictoreue cogitationũ quod
lex nequi uerit in lecebras fidei seuertuute p̃cidat
&tres semisuuinos quasi solito mannanutrire sacrr¬
menta legis quãuis adcxelestia ꝓmis scepaulatim
p̃fixo desideratũ paschacũ discipulis maniducans
it a demũ mane inlucescente muuda fsima sui corpo¬
ris & scnguinis mysteriu incrucas ad ecri consecnata
quasi atpma terne reꝓmissionis imbuendi f fidelib:
affertet &uerum: &uccepto calice gratius egit &
dixit. Accipite & diuidite iuteruos: &hicocdixad
ueus illud paschacuifinie desi derabut imponere ꝑtin&:
Quo accepto gratias egit ob hoc nimirũ quic u&ent transi tunt
& uentunt fueran omnia noua ł Tex non soluebat
peccata sed puniebat: Xp̃s in quinta feria u& erilegi
finẽ dut peccata absoluit : Id ipsum in prima oratione

Expanded text:
remonias legis et ipse servat, et a cunctis servari desiderat. Transductam plebem Jordanem Josue petra circumcidit, quia baptismi gratia celebrata, Salvator etiam cogitationum quod lex nequiverat, illecebras fidei severitate praecidit: et tres semis annos quasi solito manna nutriret, sacramenta legis, quamvis ad coelestia promissa paulatim onec tempore praefixo desideratum Pascha cum discipulis suis manducans, ita demum mane illucescente, mundissima sui corporis et sanguinis mysteria in crucis altari consecrata quasi azyma terrae repromissionis imbuendis fidelibus afferat. Et iterum: Et accepto calice gratias egit, et dixit: Accipite et dividite inter vos. Et hic calix ad vetus illud Pascha, cui finem desiderabat imponere, pertinet. Quo accepto, gratias egit, ob hoc nimirum, quia vetera transitura, et futura fuerant omnia nova. Lex non solvebat peccata, sed puniebat. Christus in quinta feria veteri legi finem dat, peccata absolvit. Idipsum in prima oratione
Abbreviated transcription (Latin):
uduei qui intergreos conuersabantur sextũ sabbuti
quuenuuo unobis sexiaseria uocitur appellabun : quod
couidelic& die quue in sabbato fuerint necessuria p̃pararen
Iuxta quod dematina quondã enit p̃ceptũ. Sexta iutem
diȩ colligsũsduplũ & c&erit. Quiuero interromatios uitã
ducuã iudaei : usitatius eũ latine ta eniũ purt̃ cog nomine:¬
* Haec sexta feria sextue feriae primae crectionis & sextue
u& aiti huius mundi coaptatur.: Des extuferia primae
creationis dicit qui supra in libro detemporil:: Sextu
die terra suis animunib: impl& & homo primus adimagine
dĩ creatur. moxq exeius lateredormientis sumpta costa
femina fabricatur: Et iterũ desextu a&ite : Sextac
a &ate p̃conanib: ꝓph&is silius dĩ iucarne qui homine ad
imaginẽ dĩ recrear& appirut : quid ormiens incruce
emanauit : ł Eudem dielegitur lectio libriexodi : iu
quac agnus quidie dominico hieru scdẽ aidimmolundũ iu¬
tricuit immolatur: Dicitlectio: Decima diemensis

Expanded text:
Judaei, qui inter Graecos conversabantur, sextam sabbati, quae nunc a nobis sexta feria vocatur appellabant: quod eo videlicet die, quae in sabbato fuerant, necessaria, praepararent juxta quod die sexta manna quondam erat praeceptum: sexta autem die colligetis duplum, etc. Qui vero inter Romanos vitam ducunt Judaei, usitatius eam Latine coenam cognominant. Haec sexta feria, sextae feriae primae creationis, et sextae aetatis hujus mundi coaptatur. De sexta feria primae creationis dicit, qui supra in libro de Temporibus: Sexta die terra suis animantibus impletur, et homo primus ad imaginem Dei creatur moxque ex ejus latere dormientis sumpta costa, femina fabricatur. Et iterum de sexta aetate: Sexta aetate praeconantibus prophetis, Filius Dei in carne, qui hominem ad imaginem Dei crearet, apparuit: qui dormiens in cruce, emanavit. Eadem die legitur lectio libri Exodi, in qua agnus, qui die Dominico Jerusalem ad immolandum intravit, immolatur. Dicit lectio: Decima die mensis
Abbreviated transcription (Latin):
in euangelio iohannis. Hod o creditis ecceuenit ortc
ut dis ꝑgamini unus quisq: in ꝓpria & mesolũ reliuquatis:
Quod cegustinus in eode itutractut Iuncita ꝑturba¬
bimini ut &iã quod modo creditis relinquatis ł. Altare
xp̃m significit ut bed anarrat in libro d&abernacculo
&uusiseius: Aureũ uero altare ipsũ drm significat
quimi roatq: in effubili ordine ita carneuentm traxit
exadũ : ut apecuto carnis adae ueruuter && immunis
Quomedo quidem clture utrũq: exunius eius demq: gene¬
ris lignis factum sed nonutrũq: erat auro coopestum :
sed & in hoc ultari nilc arnide offerebatur uerum
a romatatiulum cdolebantur: Quia dẽis p̃cessiue
liccrimus effundens non ꝓsuis erratib: quinullieratt
sed ꝓnrã hoc sidute fuciebut: Sicut enimarca iutra
uelum posita hominẽ dm̃ sedentem ud deterã in cuestutis
in excels .s significat : it acdiare extrauelũ quidẽ sed

Expanded text:
angelio Joannis: Modo creditis: ecce venit hora, ut dispergamini unusquisque in propria, et me solum relinquatis. Quod Augustinus in eodem ita tractat: Tunc ita perturbabimini, ut etiam quod modo creditis relinquatis +. Altare Christum significat, ut Beda narrat in libro de Tabernaculo et Vasis ejus. Aureum vero altare ipsum Dominum significat, quia miro atque ineffabili ordine ita carnem veram traxit ex Adam, ut a peccato carnis Adae veraciter esset immunis. Quomodo quidem altare utrumque ex unius ejusdemque generis lignis factum, sed non utrumque erat auro coopertum. Sed et in hoc altari nihil carnale offerebatur, verum aromata tantum adolebantur, quia Dominus preces sive lacrymas effundens, non pro suis erratibus, qui nulli erant, sed pro nostra hoc salute faciebat. Sicut enim arca intra velum posita, hominem Deum sedentem ad dexteram majestatis in excelsis, significat ita altare extra velum quidem, sed
Abbreviated transcription (Latin):
quiꝗidohumaaia naturt sineullis p̃cedentib bouo¬
rũ operũ meriti sdõ uerbo ẽ in utero uirginis copulata
It autcum illo fier& uua ꝑsona. Obhoc eum confiterui
nactũ despũ sc̃o & maria uirgine Ipseuenit tollorepec cata
muudi ut memontus pyli&a dimittere confracctos
in remissionẽ. ł Ipsa die finitur lexuaeris testamedi
quodminifestit exccuctoritate scripturarũ idẽ iuluca
MMorses quippe mostuo iosue duxordiuatur quic dege

Expanded text:
quando humana natura sine ullis praecedentibus bonorum operum meritis, Deo verbo est in Virginis utero copulata, ita ut cum illo fieret una persona. Ob hoc cum confitemur natum de Spiritu sancto et Maria virgine. Ipse venit tollere peccata mundi, ut memoratus propheta dimittere confractos in remissionem +. Ipsa die finitur lex Veteris Testamenti, quod manifestat ex auctoritate Scripturarum idem in Luca. Moyse quippe mortuo, Josue
Abbreviated transcription (Latin):
Preuiter desi deramus recapitulareomnemoruatũ
Odericorum: Caput derici mens ẽ in superiore pasto
dis coopestum ubi ẽ imcgo dĩ In inferiore pas tecircũ¬
dactum capillis quasi a liquibus cogitationibus dep̃sen¬
tinecessitate: Amictus ẽ castigatio uocis : Alba
c& erorum inferiorum sensuum : p̃sidente mugistric
natioue interius perdis ciplinã continerlice constrir¬
gerte: quasi quodum cingulo uoluptatem carius
Calcicm eNalineca : ꝓhibitio pedum ad malumfes¬
tinutido: scndadia : ornatus iter pdicutoris qui
cuelestia non deb& abscondere neque terrerus in¬
hiare : secundatoniea opent mentis sunt: Casulu
cum proximorum: Sudcrium pice &munduo
cogitationes quibus d& ergimus molestias animi
ex in firmitate corporis. Pallium archieporum
torques deuotis simaep̃dicationis & inu&eritestci¬
mento & innouo:¬

Expanded text:
reviter desideramus recapitulare omnem ornatum clericorum. Caput clerici mens est. In superiore parte discoopertum, ubi est imago Dei, in inferiore parte circumdatum capillis, quasi aliquibus cogitationibus de praesenti necessitate. Amictus est castigatio vocis. Alba caeterorum inferiorum sensuum praesidente magistra ratione, interius per disciplinam continentiae constringente quasi quodam cingulo voluptatem carnis. Calceamenti linea, prohibitio pedum ad malum festinando. Sandalia ornatus, iter praedicatoris, quia coelestia non debet abscondere, neque terrenis inhiare. Secunda tunica, opera mentis sunt: casula, cura proximorum est; sudarium, piae et mundae cogitationes, quibus detergimus molestias animi ex infirmitate corporis. Pallium archiepiscoporum, torques devotissimae praedicationis, et in Veteri Testamento et in Novo
Abbreviated transcription (Latin):
rimo notandũ ẽ ita eẽ dericorum habitum consti¬
tutum inec des asticis officiis : ut i nomnibus xpiano
populo possit praebore exemplum bonce conuersa¬
tionis: Quod quod ec̃modo significat hieronimus
in libro de ueste seccerdotedi cdfibiolam
Legimus inquiens in leuiti co iuxta p̃ceptũdĩ
moysen lauisse cccron & filioseius. iamtuno
purgationem mundi &rerum omnium : scĩti¬
tem baptrsmisa cramena signabar inonaccipi¬
uutuestes nisi loti prius sordibus : Neccoro

Expanded text:
Primo notandum est ita esse clericorum habitum constiPrimo notandum est ita esse clericorum habitum constitutum in ecclesiasticis officiis, ut in omnibus Christiano populo possit praebere exemplum bonae conversationis. Quod quodammodo significat Hieronymus in libro de veste sacerdotali ad Fabiolam: Legimus, inquiens in Moysen lauisse Aaron et filios eius: iam tunc purgationem mundi et rerum omnium sanctitatem baptismi sacramenta signabant. non accipiunt uestes nisi lotis prius sordibus nec ornant
Abbreviated transcription (Latin):
quae extrinsecus geruntꝰ si gnasudrerũ intimarũ :
Diquis inmente siquis inmente hal uerit ipsares.
ipse ẽ uerus sucerdos: Acideo uerũ quod p&rus
dicit deuniuersis catholicis. gens scã regidesa¬
cerdotiũ Dicit libellus seuuđm cius ordiuem
caelebratur ordinatio apud quos dĩc ut duo epi
tereunt euutigeliũ suꝑ caputeius.: Quod neq: uous
cuictoritas intimcat. neq: apostolicatraditio : neq:
cauonice auctoritas.. Potest tamen eu angelii posi¬
um firm& iucordeeius dep̃centur: Autut moneaNT
eum qui consecrartꝰ recor daris eamplius eẽ subiugo
euaugelii quam for& : Cenenaliterenim debenedicti¬
orie omnium eleccorũ dicitbedac in expositioued&em¬
plosulo monis: Quienim dixit bene dixit omnestim̃¬
tes dnm̃ pusillos cum maciorib: : ipsedixit quiatured¬
des singulis secundum openreorum: Communiser¬
go ibi bene nedictio omnium erit electorum: At tam̃
prodistinctaoperum quaditate multae sunt mapsio¬

Expanded text:
quae extrinsecus geruntur, signa sunt rerum intimarum. quae extrinsecus geruntur, signa sunt rerum intimarum. Si quis in mente habuerit ipsas res, ipse est verus sacerdos: ac ideo verum, quod Petrus dicit de universis Catholicis: Gens, sancta regale sacerdotium. Dicit libellus, secundum cujus ordinem celebratur ordinatio apud quosdam, ut duo episcopi teneant Evangelium super caput ejus, quod neque vetus auctoritas intimat, neque apostolica traditio, neque canonica auctoritas. Potest tamen Evangelii posium firmet in corde ejus, deprecentur, aut ut moneant eum qui consecratur, recordari se amplius esse sub jugo Evangelii, quam foret. Generaliter enim de benedictione omnium electorum dicit Beda in expositione de templo Salomonis: Qui enim dixit: Benedixit omnes timentes Dominum, pusillos cum majoribus: ipse dixit: Quia tu reddes singulis secundum opera eorum. Communis ergo ibi benedictio omnium erit electorum, attamen pro distincta operum qualitate, multae sunt mansio
Abbreviated transcription (Latin):
tice Dicit pscdmista sicut unguentũ iica¬
pite quod descenditesna in barbum
burbum a arou: Agustinus incrostatupsul¬
citur pontifex:ideo incapito ungitur: Caput
bil: Epis copus qui aui carius xpi .ẽ in capite
ungitur: Ab illo enim significatur seaccipere
hancunctionis gnetiã : qui caput ẽ totius cor¬
poris: Imitando illum qui caput ẽ totius eccle¬
siae: perunctionis mitiam fit & ipsecaput ec¬
desicce sibi commis sce: p̃s prouniuersa
ec desia interpellat: ep̃s prosibi cominissa:
Vi coxpi regat sibi ecdesiam commissam: sicut
xp̃s totam ec desiam: N oc soncut uerba con¬
secrtionis eius: Tribucas ei cathednam epis copa¬
lem aregendã ecclesic̃tuã & plebẽuni uersam :
&aditer dict gregorius in mondibus. Ole¬
ũ in capite caritcs inmente: Quia uicarius
xp̃i ẽ dilectionem quam xñs nobis inonstrauit¬
& docuit in eodel em inuenire atq: abeo ad
cumulum nr̃i ꝑfectus trahere. Omrio haeo

Expanded text:
tice dicit Psalmista: Sicut unguentum in catice dicit Psalmista: Sicut unguentum in capite, quod descendit in barbam, barbam Aaron. Augustinus in tractatu Psalcitur: ideo in capite ungitur. Caput ibili: episcopus, quia vicarius Christi est, in capite ungitur: ab illo enim significatur se accipere hanc unctionis gratiam, qui caput est totius corporis. Imitando illum, qui caput est totius Ecclesiae, per unctionis gratiam fit et ipse caput Ecclesiae sibi commissae. Christus pro universa Ecclesia interpellat: Episcopus pro sibi commissa vice Christi regat Ecclesiam sibi commissam, sicut Christus totam Ecclesiam. Hoc sonant verba consecrationis ejus: Tribuas ei cathedram episcopalem ad regendam Ecclesiam tuam et plebem universam. Et aliter: Dicit Gregorius in Moralibus, oleum in capite, charitas in mente. Quia vicarius Christi est, dilectionem quam Christus nobis monstravit, et docuit, in eo debemus invenire: atque ab eo ad cumulum nostri profectus trahere. Omnia haec
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint epĩ in ꝓpinquis sibi locis ordinati : ꝑ
omña eporum ordinctio siuec̃ dgregatis trib
uel quattuor ep̃is fierinon deb&s . Insequentib:
exponit curaduentus eorum neces surias sit :
Curno nergo & in hac spiritalordiuatione quapersa
crum miuisterium homodõ coniungiturtales
decent: uel proeius custodiacomni potenti dõp̃¬
debeaut uenire plurimi frcter eius in nocenti¬
us incustr quere prohibitum sit unihe oface¬
re indecr abus in nonocapitulo. Necunus ep̃s
ordincor p̃sum at nefustiuum benesicium p̃stitũ
uidecctur. A diliuir &iã ad consecrationem¬
eius infusio olei suꝑcaput: Vnde dicitbeda iuli¬
brotestio d& ubernaculo &uasis eus. Indutus
tur: Non quodea quie p̃missa suut in dumeda
uistutũ absq: gnatiadĩ possimus habere : sed
quiumiuus necesse ẽ auxiliũ gratiae tribuatꝰ
ad ño : ubiquis uel inaiorem conscenderit gradũ
uel plurimorũ fuert regmini platus ÷ cers¬

Expanded text:
fuerint episcopi in propinquis sibi locis ordinati, per fuerint episcopi in propinquis sibi locis ordinati, per omnia episcoporum ordinatio sine aggregatis tribus vel quatuor episcopis fieri non debet. In sequentibus exponit cur adventus eorum necessarius sit. Cur non ergo crum ministerium homo Deo conjungitur, taledeant, vel pro ejus custodia omnipotenti Deo prdebeant convenire plurimi: frater ejus Innocentius monstrat, quare prohibitum sit uni hoc facere, in decretalibus nono capitulo: Nec unus episcopus ordinare praesumat, ne furtivum beneficium praestitum videatur. At: Unde dicit Beda in libro tertio de Tabernaculo et Vasis ejus: Indutus tur: non quod ea quae praemissa sunt indumenta virtutum, absque gratia Dei possimus habere: sed quia majus necesse est auxilium gratiae tribuatur a Domino, ubi quis vel majorem conscenderit gradum, vel plurimorum fuerit regimini praelatus. Mys
Abbreviated transcription (Latin):
DEPON AFIGE
onti ficem a aron p̃sigunet in suc unctione
dequoscriptum .ẽ. in leuitico: Sci ficcbit oleũ¬
quin morses quod fundens suꝑcaput a aron
unxiteũ & consecatuit &iterum in eodem : Por¬
tifex idẽ sacerdos inximus interfratres suos
suꝑcuius caput fusum e unctionis oleũ &cu¬
us mauus in sacerdotio consecritue sunt & piu¬
lo post: Nec egredi&ur descĩs Sec undũ auc¬
toritatem patrum scilic& paulum apłm & am¬
brosium archiepm & hieronimũ pserterum con¬
secrtio adimmolaudum fucta ẽ ep̃i inor¬
dinatione p̃sbyteri. sed quodadditur ex cano¬
nica cuctoritate ut plures assint ep̃i dicendũ
e curaddictur: Cregorius aoostolicus inter¬
rogutioni agustim respondit quodiam p̃tulim:
in superiorib: p̃sentis opusculi: Equidem inqui¬
ens in cinglorum ec olosuo in quec adhuo solus tu
ep̃s inueniris ordiuare epm non aliter nisi site
epir potes & paulo posta Cũ igitricut tore dõita

Expanded text:
De pontifice. Pontificem Aaron praefigurat in sua unctione, de quo scriptum est in Levitico: Sanctificavit oleum Moyses, quod fundens super caput Aaron, unxit eum et consecravit. Et iterum in eodem: Pontifex, id est, sacerdos maximus inter fratres suos, super cujus caput fusum est unctionis oleum, et cujus manus in sacerdotio consecratae sunt. Et paulo post: Nec egredietur de sanctis secundum auctoritatem Patrum, scilicet, Paulum apostolum, Ambrosium archiepiscopum, et Hieronymum presbyterum, consecratio ad immolandum facta est episcopi, in ordinatione presbyteri. Sed quod additur ex canonica auctoritate, ut plures adsint episcopi: dicendum est, cur addatur. Gregorius Apostolicus interrogationi Augustini respondit, quam jam praetulimus in superioribus praesentis opusculi: Et quidem, inquiens, in Anglorum Ecclesia, in qua adhuc solus tu episcopus inveniris, ordinare episcopum non aliter nisi sine episcopis potes. Et paulo post: Cum igitur, auctore Deo, ita
Abbreviated transcription (Latin):
mysticae significationus habere ammon& ut
pes neq: tectus sit : nec nudus adterram. Id est nec
occult&ur euangelium nec terrenis commodis
nlnn itatur d Sicut ꝑlinũ quo ped es uestiuntur
castigacio pedũ signisicatur iuta ꝑsun dalico

Expanded text:
mysticae significationis habere admonet, ut mysticae significationis habere admonet, ut pes neque tectus sit, neque nudus ad terram, id est, nec occultetur Evangelium, nec terrenis commodis innitatur. Sicut per linum, quo pedes vestiuntur, castigatio pedum significatur, ita per sandalia