comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s sc̃s. Quod etiã apłs docuit dicens. Fructus aut̃ sp̃s ÷ pax.
caritas. gaudiũ. patientia. honitas. Quis aut̃ dubitat qđ bonꝰ
sit. cuiꝰ fructus ÷ bonitas: Arbor enĩ bona. bonos fructus
de & illud intelligit᷑. qđ amentes sint qͥ bonũ filiũ dĩ abne
pessimis facit. peccatũ abolet. malũ delet. erimen exclu¬
dit bonũ munus infundit. de ꝑsecutorib apłos facit. de
peccatorib sacerdotes facit : Eratis in qͥt aliquando tenebrȩ.

Expanded text:
s sanctus. Quod etiam Apostolus docuit dicens: Fructus autem Spiritus pax, charitas, gaudium, patientia, bonitas . Quis autem dubitat quod bonus sit, cujus fructus est bonitas? Arbor enim bona bonos fructus fde et illud intelligitur, quam amentes sint, qui bonum Filium Dei abnegpessimis facit, peccatum abolet, malum delet, crimen excludit, bonum munus infundit, de persecutoribus apostolos facit, de peccatoribus sacerdotes? Eratis, inquit, aliquando tenebrae,
Abbreviated transcription (Latin):
sed patrẽ scire memorauerit. solemnẽ eiꝰ indiscipłos caritatẽ
etiã in hoc loco & grãm recognosco. qđ ex frequentia ipsa
debet om̃ib ẽẽ. iã cognitũ. Mauult enĩ dñs nimio indisci¬
płos amore ꝓpensus. petentib his quȩ cognitu inutilia
iudicaret. uideri umorare qđ nouerat: quã negare. Plusq
amat nr̃am utilitãtẽ instruere. quã suã potentiã demon¬
strare. Sunt tam̃ plerique ñ ita timidiores ut ego. mabo

Expanded text:
ire memoravit , solemnem ejus in discipulos charitatem etiam in hoc loco et gratiam recognosco, quod ex frequentia ipsa debet omnibus esse jam cognitum. Mavult enim Dominus nimio in discipulos amore propensus, petentibus his quae cognitu inutilia judicaret, videri ignorare quod noverat, quam negare; plusque amat nostram utilitatem instruere, quam suam potentiam demonstrare. 221. Sunt tamen plerique non ita ti
Abbreviated transcription (Latin):
hic expatre omĩa. & ꝑfiliũ omĩa. & de spii seo taruerit. &
hil cupiat p̾iudiciũ cõparare. Qđ si ꝑgit maliciose int̾¬
pretari: quã multis inueniet locis p̾dicatã scĩ sp̃s potesta¬
tem.
inquib uł de patre. uł de filio. nichil scriptura expressert
dĩ patris aut unigeniti filii denegat᷑: Non ita. Quiasiu
pat̾ infilio. & filius inpatre: ita etiã inspuscõ. Diffusa
diuina. aut patris aut filii aut sp̃s designat᷑. ñ solũ aut̃ adsr¬
refertur. & sp̃m. Deinde ethiops eunuchus candacis regine
baptitatꝰ inxp̃o: plenũ mysteriũ consecutus ÷. Et illi mi
negauer̃ se scire spĩn sc̃m. quanuis baptiratos se diceren
ioħis baptisma. baptitati st̃ post ea: qͥa ioħes in remissione
peccatoꝵ inaduenientis iħu. ñ suo baptirauit nomine. Et
idõ sp̃m nesciebant: qͥa nec baptismũ xp̃i nomine. sicut io
baptizare solebat acceꝑant. Ioħs enĩ licet ñ baptizaret insi¬

Expanded text:
Filium omnia , de Spiritu sancto tacuerit; et hinc cupiat praejudicium comparare. Quod si pergit malitiose interpretari, quam multis inveniet locis praedicatam sancti Spiritus potestatem, in quibus vel de Patre vel de Filio nihil Scriptura expresseritritus praedicatur, Dei Patris aut unigeniti Filii denegatur? Non ita, quia sicut Pater in Filio et Filius in Patre, ita etiam diffusa est, divina, aut Patris, aut Filii, aut Spiritus designatur, non solum ad sritum. 41. Denique Aethiops eunuchus Candacis reginae baptizatus in Christo , plenum mysterium consecutus est. Et illi qui negaverunt se scire Spiritum sanctum, quamvis baptizatos se dicerent in Joannis baptismo, baptizati sunt postea ; quia Joannes in remissipeccatorum, in advenientis Jesu, non in suo baptizavit nomine: et ideo Spiritum nesciebant, quia nec baptismum in Christi nomine, sicut Joannes baptizare solebat acceperant. Joannes enim licet non baptizaret in
Abbreviated transcription (Latin):
interpretatio. Et enĩ cũ dominicȩ passionis hoc munus sit itiu
inquo passus est: in hoc erit subiectus in nobis. Quȩximꝰ qua
causa. ut neq angłi. neq uirtutes. neq altitudo. neq ꝓfundũ.
neq prȩsentia. neq futura. neq creatura alia separare nos pos.
nullã exceptam eẽ. creaturã. sed istis quas supra dicit: omẽm
si qua est annumeratã esse. Simul etiã illud ẽ. considerandũ
qͥa cũ insuꝑiorib dixerit. quis nos separabit acaritate .xpi.
subt̃ posuit. neq mors. neq uita. nec alia treatura separin
nos poterit a caritate dĩ quȩ ÷ in xp̃o iłni. Uidemis gͦ eandi

Expanded text:
interpretatio. Etenim cum Dominicae passionis hoc munus sit, utique in quo passus est, in hoc erit subjectus in nobis. Quaerimus qua causa? Ut neque angeli, neque virtutes, neque altitudo, neque profundum, neque praesentia, neque futura, neque creatura nullam exceptam esse creaturam: sed istis, quas supra dixit, omnem, si qua est, annumeratam esse. 585 188. Simul etiam illud est considerandum, quod cum in superioribus dixerit: Quis nos separabit a charitate Christi? subter posuit: Neque mors, neque vita, nec alia creatura separare nos poterit a charitate Dei, quae est in Christo Jesu . Vi
Abbreviated transcription (Latin):
res. lmpleuit gͦ ꝓpositũ suũ pietas tua. quȩ sic sequestrauerat
ut ꝓbaret. sic ꝓbauit ut redderet. Nec fructũ amisi &
iudiciũ teneo. Patuitq om̃ib in quadã facti discretione.
discretã tͥ nunquã fuisse sententiã. Patuit inquã om̃ib &¬
ascendat. qͦ facilius hi qͥ fide ñ deferunt. uel racione fecstant᷑
Posunt enĩ dicere in pͥncipio. Nec nos dicimꝰ. seruire spm. ded

Expanded text:
res. Implevit igitur propositum suum pietas tua, quae sic sequestraverat, res. Implevit igitur propositum suum pietas tua, quae sic sequestraverat, ut probaret; sic probavit, ut redderet. 605 Nec fructum amisi, et judicium teneo, patuitque omnibus in quadam facti discretione discretam tibi numquam fuisse sententiam. Patuit, inquam, omnibascendat, quo facilius hi qui fidem non deferunt, vel ratione flectantur. Possunt enim dicere in principio: Nec nos dicimus servire Spiritum.
Abbreviated transcription (Latin):
op̃s. aut potestati alienȩ ÷ subiectus aut iuri. s su
libertatis arbiter. omĩa ꝓ auctoritate ꝓpͥȩ uoluntatis. diui-¬
omia sp̃s sc̃ s̃ est. lã enim de eo qm̃ ita plenȩ de dĩ filio cleᷤ¬
mentissime imꝑator instructus es. ut ipsi iã instructionẽ¬
edidimꝰ: cupientẽ & exigentẽ audire audire aliquid exp̾sstꝰ.
ñ morabor. p̾sertim cũ ita & assertionẽ istuis modi testificatꝰ
sine ullo monitore p̾ciperes reformari. fidei itaq uł tuȩ grã.
nr̃m gratiane pͥmiũ iã te nemus. Neq enĩ aliud possumus
dicerẽ. nisi scĩ sũs hanc fuisse grãm: qđ ignorantib om̃ibus.
subito basilicã reddidisti. Sp̃s inquã scĩ hoc munus. hoc opus
est: qͥ a nobis qͥdẽ tc̃ p̾dicabat᷑. s inte oꝑabat᷑. Nec suꝑioris
tẽporis dãna deploro: ꝗdoqͥdẽ sequestracio illa basilicȩ. cuidã
fenoris traxit usuras. Et enĩ basilicã sequestrasti: ut fidẽ ꝓba¬

Expanded text:
s aut potestati alienae est subjectus aut juri; sed suae libertatis arbiter, omnia pro auctoritate propriae voluntatis diviomnia Spiritus sanctus est. Jam enim de eo  quoniam ita plene de Dei Filio, clementissime imperator, instructus es, ut ipse jam doceas cupientem te et exigentem audire aliquid expressius, non morabor; praesertim cum ita te assertione istiusmodi testificatus sine ullo monitore praeceperis reformari. 20. Fidei itaque tuae gratiam, et nostrae praemium jam tenemus; neque enim aliud possumus dicere, nisi sancti Spiritus hanc fuisse gratiam quod ignorantibus omnibus, subito basilicam reddidisti. Spiritus, inquam, sancti hoc munus, hoc opus est, qui a nobis quidem tunc praedicabatur, sed in te operabatur. 21. Nec superioris temporis damna deploro; quandoquidem sequestratio illa basilicae, cujusdam fenoris traxit usuras. Etenim basilicam sequestrasti, ut fidem proba
Abbreviated transcription (Latin):
ruptelȩ potest eẽ. obnoxia uitio naturȩ. & si ñdũ ẽ. studio disci-¬
turã potuisse mutari. Utiq existimari conuenit: qͥa qualis uniꝰ
diuersis qͥdẽ in uerbis. s eadẽ de signarunt. Habes enĩ in
matheo. Siuos cũ sitis mali nostis bona dare filiis ur̃is. quanto
magis pat̾ ur̃ qͥ in cęlis ẽ. dabit bona petentib sẽ: Scam li

Expanded text:
ruptelae potest esse obnoxia vitio naturae, etsi nondum est studio disciam liquet potuisse mutari. Utique aestimare convenit quia qualis uniusdiversis quidem inter se verbis, sed eadem designarunt; habes enim in Matthaeo: Si vos cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris; quanto magis Pater vester, qui in coel
Abbreviated transcription (Latin):
errasse: accipiant quẽ fiduciȩ huiꝰ sit secutus auctire
Dñs enĩ in euangłio dixit. Cũ uenerit paraclitus quẽ ep
mittã uob̾ ap̃atre meo. sp̃s ueritatis qͥ apatre ꝓcedit:
testimoniũ ꝑhibet deme. Ergo & apatre ꝓcedit sp̃s ses
& cestificat᷑ de filio. Testificatur etiã de pat̾re. testis filis
& uerus. Quo nichil ad expͣssionẽ diuinȩ maiestads t
pleniꝰ. nichil adunitatẽ diuinȩ potestatis ÷ euidentua
cũ idẽ nouerit sp̃s. qđ & filius. qͥ pat̾noꝵ testis & consors
indiuiduus secretoꝵ ẽ. Exclusit itaq a cognitione dĩ san¬
tatẽ & multitudinẽ creaturȩ. ñ excludendo aut̃ sp̃m scm̃: oss¬

Expanded text:
errasse, accipiant, quem fiduciae hujus sit secutus auctorem. Dominus enim in Evangelio dixit: Cum venerit Paraclitus, quem ego mittam vobis a Patre meo, Spiritum veritatis, qui a Patre procedit; ille testimonium perhibebit de me . Ergo et a Patre procedit Spiritus testificatur de Filio. Testificatur etaim de Patre testis et fidelis et verus: quo nihil ad expressionem divinae majestatis est plenius; nihil ad unitatem divinae potestatis evidentius; cum idem noverit Spiritus quod et Filius, qui paternorum testis et consors individuus secretorum est. 26. Exclusit itaque a cognitione Dei societatem et multitudinem creaturae: non excludendo autem Spiritum s
Abbreviated transcription (Latin):
conualles m̃tiũ atq intimi cordis arua uiridescam
ant in me stillicidia cua. gram immortalitatẽq rorantu
Dilue gressus mentis meȩ. ne iterũ peccẽ. Dilue animi me
calcaneũ. ut possim abolere maledictũ. ne morsũ serpi
tes & scorpiones illeso possim calcare uestigio. Relp¬
sti mundũ. redime uniꝰ animã peccatoris. Hȩc eit¬
lis tua p̾rogatiua pietas: qͥa cotũ mundũ insingulis e¬
sti. Helias ad una missus ẽ. uiduarũ. heliseus mundun
unii. cu nobis dñe iħu hos hodie mille mundasti. Vus¬
tos inurbe roma. ꝗtos alexandrię. antiochiȩ. quant
etiã constantino poli. Nã etiã constantinopolis ia di ui
recepit. euidentia meruit cui docum̃ta udicii. Et e
quandiu uenena arrianoꝵ sius fouebat inclusa uiscenis
bellis finitimis inquieta. muros armis circundabat hu¬

Expanded text:
convalles mentium atque intimi cordis arva viridescant . Veniant in me stillicidia tua, gratiam immortalitatemque rorantia. Dilue gressus mentis meae, ne iterum peccem. Ablue animi mei calcaneum, ut possim abolere maledictum ; ne morsum serpentis rpentes et scorpiones illaeso possim calcare vestigio . Redemisti mundum, redime unius animam peccatoris. 17. lis tuae praerogativa pietatis, qua totum mundum in singulis redemisti. Elias ad unam missus est viduam , Elisaeus mundavit unum : tu nobis, Domine Jesu, hos hodie mille mundasti. Quantos in urbe Roma, quantos Alexandriae, quantos Antiochiae, quantos etiam Constantinopoli! Nam etiam Constantinopolis jam Dei verbum recepit, et evidentia meruit tui documenta judicii. Etenim quamdiu venena Arianorum suis fovebat inclusa visceribus, bellis finitimis inquieta, muros armis circumsonabat h
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibetur. arrius meruit uidere secretũ: Moyses &
aaron in sacerdotib eiꝰ. Moyses qͥ cũ dõ apparet ingła.
moy ses ꝙͦ ille posteriora tantũ mͦdi intẏpo uidit. arr̃ius
totã dĩ facie ad faciẽ cõpͣhendit : Sed nemo inqͥt uidere
dicit. Extoto dm̃. ñ exparte cognoui. Inferior gͦ paulus
qua arriꝰ : Et uas electionis exparte scit. uas ꝑditionis
totũ scit : Scio inqͥt hominẽ siue incorpore siue
extra corpus nescio ds scit. qm̃ raptus ẽ. in paradisũ.
& audiuit uerba ineffabilia. Paulus raptus
usq ad terciũ cęlũ. se ipsũ nesciuit. arrius instercore
uolutatus dm̃ sciuit: Paulus dicit de se ipso. ds̃ scit.
arrius de dõ dicit ego noui : Sed ñ arrius raptus in
cęlũ quanius eũ secutus sit. qͥ iactatione dãnabili diui-¬
na p̾sumeret dicens. ponã thronũ meũ suꝑnubes. &

Expanded text:
e secretum. Moyses et Aaron in sacerdotibus ejus, Moyses qui cum Domino apparet in gloria; Moyses ergo ille posteriora tantummodo Dei in typo vidit: Arius totum Deum facie ad faciem comprehendit. Sed nemo, inquit, videre dicit: Ex toto Deum, non ex parte cognovi. Inferior ergo Paulus, quam Arius; et vas electionis ex parte scit, vas perditionis totum scit: Scio, inquit, hominem, sive in corpore, 595 sive extra corpus nescio, Deus scit, quoniam raptus est in paradisum, et audivit verba ineffabilia . Paulus raptus usque ad tertium coelum, se ipsum nescivit: Arius in stercore volutatus Deum scivit. Paulus dicit de se ipso: Deus scit; Arius de Deo dicit: Ego novi. 238. Sed non Arius raptus in coelum, quamvis 596 eum secutus sit, qui jactatione damnabili divina praesumeret, dicens: Ponam thronum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectus. nec erat semꝑ. Qd sinaturalẽ scientiã habet. itq
pfectus in pͥncipio erat. ꝑfectus expatre ꝓcessit. & idape¬
pocest nescire patre. q̃ fȩcit om̃ia. cu minus sit seure qũã fa
Muata em scimꝰ quȩ facere ñ possumꝰ Nȩc eodẽ mͦ omĩs seine
sel ex parte cognoscimꝰ. Nouit enĩ uentoꝵ uĩ stellarũꝙ eursis
alt̃ rusticus alit̃ ciuitatis in cola. alit̾ gubernator. Et sinon
omĩs norunt om̃a:. tam̃ nosse dicuntur. Solus aut̃ plene
turus. quales ortus exploret orionis. ñ tam̃ colligationis
uergiliarũ. cȩterarũq stellarũ aut numerũ nouit auit
nomina: sirit ille qͥ numerat multitudinẽ stellarũ. &an

Expanded text:
fectus, nec erat semper. Quod si naturalem scientiam habet, utique perfectus in principio erat, perfectus ex Patre processit; et ideo prpotest nescire partem, qui fecit omnia; cum minus sit scire, quam facere? Multa enim scimus, quae fased ex parte cognoscimus. Novit enim ventorum vim, stellarumque cursus aliter rusticus, aliter civitatis incola, aliter gubernator. Etsi non omnes norunt omnia, tamen nosse dicuntur: solus autem plenercturus, 587 quales ortus exploret Orionis; non tamen colligationes Vergiliarum, caeterarumque stellarum aut numerum novit, aut nomina, sicut ill
Abbreviated transcription (Latin):
quia typus suscipiendi corporis declarabatur. Hir erat
ille. de quo est dictũ. Post me uenit uir cuiꝰ ñ sũ dignus
soluere corrigiã calciamentoꝵ eiꝰ. Ergo xp̃c intypo ierłm¬
torũ. & suꝑnȩ generationis archana p̾sumat. Si gͦ ma
te om̃ps pat̾ ñ queo. possũ sine sacrilegio de tuȩ gena¬
onis disputare secretos Possũ ne dicere qđ aliquid intr¬
& tuũ filiũ plus minus ue sit. cũ ipse qui exte natus si h
rit. om̃ia quę pater habet mea sunt : Quis me constitut ub
aut diuisorẽ Reb humanis: Hoc filius dicit. Et nos inti p¬
trẽ & filiũ diuisionẽ nobis & iudiciũ uindicamus: Bon
pietas arbitros refugit. etiã indiuione patrimonii. N
gͦ erimus arbitri. ut inter te & filiũ tuũ. increatȩ ma¬
statẽ sustantiȩ diuidamus : Generatio in qͥt nequã. si

Expanded text:
quia typus suscipiendi corporis declarabatur. Vir erat quia typus suscipiendi corporis declarabatur. Vir erat ille, de quo est dictum: Post me venit vir, cujus non sum dignus solvere corrigiam calceamenti ejus . Ergo Christus in typo Jerillicita ? Licet quod Pater suus diabolus per semetipsum tens Pater, non queo, possumne sine sacrilegio de tuae generationis disputare secreto? Possumne dicere quod aliquid inter te et Filium tuum plus minusve sit; cum ipse qui ex te natus est, dixerit: Omnia quae Pater habet mea sunt ? Quis me constituit judicem aut divisorem de rebus humanis? Hoc Filius dicit, et nos inter Patrem et Filium divisionem nobis et judicium vindicamus? Bona pietas arbitros refugit etiam in divisione patrimonii. Nos ergo erimus arbitri, ut inter te et Filium tuum increatae majestatem substantiae dividamus? 232. Generatio, inqui
Abbreviated transcription (Latin):
nisi filius. Et ipse nouit patrẽ sicut eũ pat̾ nouit. Sed dicis.
qͥa minorẽ se dixit. Dixit & lapidẽ. Plus dicis. & impie calũp¬
niaris. minus dico. & pie astruo. Minorẽ dicis. & supra
angłos confiteris. Ego minorẽ angłis dico. & ñ derogo. qͥa non
hensibilẽ. inestimabilẽ prõpte dixerim. s filiũ tuũ mino¬
rẽ non ausim dicere. Na cũ illũ splendorẽ głȩ. & ima-¬
ginẽ sustantię legerĩ: uereor ne minorẽ imagĩnem tuȩ
dicendo sustantiȩ̃. minorẽ sustantiã tuã dicere uidear.
cuiꝰ imago sit filius: cũ plenitudo tuę diuinitatis om̃is
Et idõ estimare ñ possũ. ut examinare possim. Esto tamen.
spũ ausuq temerario meciri te uelim. Unde quęso te me¬
ciarꝰ. funiculũ agri mensoriũ uidit ꝓpħa. quo metiebatur
angłs ihrłm. Metiebatur tat̃ angłs ñ arruis. metiebatur
& ecce uir. & in mani eiꝰ funiculus agri mensorius. Hir erat.

Expanded text:
nisi Filius; et ipse novit Patrem, sicut eum Pater novit. 227. Sed dicis nisi Filius; et ipse novit Patrem, sicut eum Pater novit. 227. Sed dicis quia minorem se dixit : dixit et lapidem. Plus dicis, et impie calumniaris: minus dico, et pic astruo. Minorem dicis, et supra angelos confiteris: ego minorem angelis dico, et non derogo; quia non ehensibilem, inaestimabilem prompte dixerim: sed Filium tuum minorem non ausim dicere. Nam cum illum splendorem gloriae, et imaginem substantiae tuae legerim ; vercor ne minorem imaginem tuae dicendo substantiae, minorem substantiam tuam dicere videar, cujus imago sit Filius, cum plenitudo tuae divinitatis omnis Et ideo aestimare non possum, ut examinare possim. 229. Esto tamen, spiritu ausuque temerario metiri te velim; unde, quaeso, te metiar? Funiculum agrimensorium vidit propheta , quo metiebatur angelus Jerusalem. Metiebatur tamen angelus, non Arius: metiebatur et ecce vir, et in manu ejus funiculus agrimensorius . Vir erat
Abbreviated transcription (Latin):
ea uolebatͥ occidere eũ uidei: qͥa filiũ se dicebat dei. equli
se faciens dõ. Scriptũ ẽ. Ego & pat̾ unũ sumꝰ. Unũ legunt
potest esse: Sed aliud addiuinitatẽ refertur: lua ad
carnẽ. Minorẽ dicunt. Quȩro qͥ mensus sit. Quis tam
exaltati cordis. qͥ uelut ante tribunal suũ. patrĩ dm̃ filius
constituat. ut de p̾latione diiudicet: Non÷ ex altatũ cõi
meũ. neq inuanũ ȩlati sc̃ oculi mei. dauid dicit. N
dauid exaltare cor mecuit in reb humanis. nos exaltamus
QQuersus diuina secreta: Quis qͥ uiditat de dĩ filio: Throni.
dominationes. angłi. potestates: Sed famulantur & seruiunt.
Arohangłi s Sed ministrant. Cherubin & seraphin: Sed laudant.
Quis ꝗͥ iudicat de di filio. cũ legeris qͥa ipse pat̾ nouerit filium
ñ iudicat e Nemo enĩ nouit filiũ nisi pat̾. Nouit inqͥt. ñ iudicat
Alud ẽ. nosse aliud iudicare. Habet pat̾ inse scientiã. filius
supra se ñ habet potestatẽ. Et rursus. Nemo nouit patrẽ

Expanded text:
e, quia Filium se dicebat Dei, aequalem se faciens Deo . Scriptum est: Ego et Pater unum sumus . Unum legunt, ram eamdem potest esse? Sed aliud ad divinitatem refertur, aliud ad carnem. 226. Minorem dicunt: quaero quis mensus sit, quis tam exaltati cordis, qui velut ante tribunal suum Patrem Deum et Filium constituat; ut de praelatione dijudicet? Non est exaltatum cor meum, neque in vanum elati sunt oculi mei, David dicit . Rex David exaltare cor metuit in rebus humanis, nos exaltamus adversus divina secreta. Quis igitur judicat de Dei Filio? Throni, Dominationes, Angeli, Potestates? Sed famulantur 593 et serviunt Archangeli, sed ministrant Cherubim et Seraphim, sed laudant. Quis igitur judicat de Dei Filio, cum legerit quia ipse Pater noverit Filium, non judicet; Nemo enim novit Filium, nisi Pater . Novit, inquit, non judicat. Aliud est nosse, aliud judicare. Habet Pater in se scientiam, Filius supra se non habet potestatem. Et rursus: Nemo novit Patrem,
Abbreviated transcription (Latin):
indiuisione grę spũalis. dnõ attestante cognouimꝰ. Qu
enĩ ubi uult spirat. ubiq sine dãno ÷. De quo infra dice
ñ ẽẽ int̾ om̃ia spin cõputandũ. ipsũ apłm de cuiꝰ uerbis
faciunt quȩstionẽ. assertionis huiꝰ adhibeamꝰ auctori.
Quȩ enĩ essent illa oĩa siue uisibilia siue inuisibilia: psesis¬
nauit dicens. Qm̃ in ipso condita st̃ oĩa. incęlis & uita.¬

Expanded text:
isione gratiae spiritalis, Domino attestante , cognovimus; qui enim ubi vult spirat , ubique sine damno est. De quo infra dicemnon esse inter omnia Spiritum compntandum, ipsum Apostolum, de cujus verbis faciunt quaestionem, assertionis hujus adhibeamus auctorem. Quae enim essent illa omnia, sive visibilia, sive invisibilia, ipse signavit dicens: Quoniam in ipso condita sunt omnia in coelis
Abbreviated transcription (Latin):
nrm assũpsit affectũ. ut nr̃a ignorantia nescire se dicert:
qͥa aliqͥd ipse nesciret. Nã & si homo inueritate corporis u¬
batur: erat tamen uita. erat lux. & uirtus exibat de eo. qu
uulnera sautiorũ maiestatis suȩ auctoritate sanabat. Adi.
titis gͥ questionẽ uobis ẽẽ. sublatã: cũ & filii dictũ addis¬
tionẽ integrę conditionis referatur humanȩ. & de pati
scriptũ sit. ut uel sic calũpniari filio desinatis. Nichil qͥu¬
qđ ignorauerit dĩ filiꝰ. Nichil enĩ fuit. qđ ignorauerit pam
Qđ si nichil & filius ignorauerit. ut iã concludamus: dicar
in qͦ minorẽ eũ uelint uideri. Si minorẽ generauit dĩl
minus contulit. Si minus c̾tulit. aut minꝰ uoluit. autn
potuit. Sed nec infirmus nec inuidus pat̾: qͥa nec uali¬
tas ante filiũ nec potestas. In qͦ enĩ minor. qͥ om̃ia hal
quȩ pat̾ habet : Nã & om̃ia apatre iure generatimꝰ

Expanded text:
nostrum assumpsit affectum; ut nostra ignoratione nescire se diceret, non nostrum assumpsit affectum; ut nostra ignoratione nescire se diceret, non quia aliquid ipse nesciret. Nam etsi homo in veritate corporis videbatur; erat tamen vita, erat lux, et virtus exibat de eo, quae vulnera sauciorum majestatis suae auctoritate sanabat . 223. Advertitis ergo quaestionem vobis esse sublatam, cum et Filii dictum ad susceptionem integrae conditionis referatur humanae, et de Patre ideo scriptum sit, ut vel sic calumniari Filio desinatis. 224. raverit Dei Filius; nihil enim fuit quod ignoraverit Pater. Quod si nihil et Filius ignoravit, ut jam concludamus, dicant in quo eum minorem velint videri. Si minorem generavit Deus Filium, minus contulit; si minus contulit, aut minus voluit, aut minus potuit: sed nec infirmus nec invidus Pater; quia nec voluntas ante Filium, nec potestas: in quo enim minor, qui omnia habet quae Pa
Abbreviated transcription (Latin):
homines: qui dirant confubenter. qđ scđm diuinitatẽ qͥdẽ.
ea quȩ futura st̃ ignorare ñ potuit. sed scđm nr̃e conditi¬
onis assũptionẽ ugnorare se quasi filiũ hominis ante
crucẽ dixit. Et enĩ cũ filiũ dicit. ñ quasi de alio dicit. Nã
bo. nrm̃ informat affectũ: ut quasi hominis filiꝰ scđm
susceptionẽ nr̃ȩ inprudentiȩ uł ꝓfectus. ñ plene ad huc
scisse omĩa crederetur. Non ẽ enĩ nrm scire. quȩ fut᷑a
sc̃. Eadẽ gͥ uidetur ignorare conditione. qua ꝓficit.
Nã quomͦ scđm diuinitatẽ ꝓficit. in qͦ habitat plenitu¬
do diuinitatis : Aut qͥdestͣ qđ nesc̾at dĩ filiꝰ qͥdicebat.¬
qͥd cogitatis mala in cordib ur̃ĩs: Quo modo nescrebat
de quo dicit scriptura. iħs aut̃ norat cogitationes eq He
tror positũ. ut qͥa de hominib loquebatur pat̾. H
locutus uideatur affectu: multo magis arbitror qͥa fila
cũ hominib conuersatus ẽ. & hominẽ egit & carnẽ suscer

Expanded text:
divinitatem quidem ea quae futura sunt, ignorare non potuit, sed secundum nostrae conditionis assumptionem ignorare se quasi Filium hominis ante crucem dixit. Etenim cum Filium dicit, non quasi de alio dicit; nam bo nostrum informat affectum, ut quasi hominis filius secundum susceptionem nostrae imprudentiae, vel profectus, non 592 plene adhuc scisse omnia crederetur; non enim est nostrum scire quae futura sunt. Eadem igitur videtur ignorare conditione, qua proficit: nam quomodo secundum divinitatem proficit, in quo habitat plenitudo divinitatis ? Aut qQuid cogitatis mala in cordibus vestris ? Quomodo nesciat, de quo dicit Scriptura: Jesus autem norat cogitationes eorum ue ideo arbitror positum; ut quia de hominibus loquebatur Pater, humano locutus videatur affectu: multo magis arbitror quia Filius qui cum hominibus conversatus est, et hominem egit, et carnem suscepit,
Abbreviated transcription (Latin):
uudemagis atq acduerte unitatẽ honorificentiȩ. Et pat̾ subieat fui
& filiꝰ patri tradit. Dic qͥd sit ãpliꝰ. trahere anresuscitare: Nonie sbi
morẽ hominũ ministeriũ trahentis potestas ẽ. suscitantis: Sede fil
ad patrẽ trahit ce pat̃ ad filiũ trahit. ce filiꝰ suscitat: & pat̃ suseiat¬
E acessant sacril eggȩ cõmenta discretionis ubi unitas potestatis eft
ꝓficit Nos sumꝰ regnũ qͥa nobis dictũ est. Regnũ dĩ intra uos est E
sumꝰ regnũ xp̃i ante. postea patris. qͥa scriptũ est. Nemo uenit adp¬

Expanded text:
de magis atque adverte unitatem honorificentiae: et Pater subjecit Filio, et Filius Patri tradit. Dic quid sit amplius trahere, an resuscitare? Nonne secundum morem hominum ministerium trahentis, potestas est suscitantis? Sed et Filius ad Patrem trahit, et Pater ad Filium trahit: et Filius suscitat, et Pater suscitat. Facessant sacrilegae commenta discretionis, ubi unitas potestatis est.proficit. Nos sumus regnum, quia nobis dictum est: Regnum Dei intra vos est . Et sumus regnum Christi ante, postea Patris; quia scriptum est: Nemo venit ad
Abbreviated transcription (Latin):
qđ nouit. Et in hoc gͦ unitas diuinitatis & unitas dispensationis
inpatre ꝓbatur & filio: si quemadmodũ ds̃ pat̾ cognita dissimu¬
lat ita filiꝰ etiã in hoc imago dĩ. quȩ sibi sunt nota dissimulet.

Expanded text:
quod novit. Et in hoc ergo unitas divinitatis, et unitas dispositionis quod novit. Et in hoc ergo unitas divinitatis, et unitas dispositionis in Patre probatur et Filio, si quemadmodum Deus Pater cognita dissimulat, ita Filius etiam in hoc imago Dei, quae sibi sunt nota dissimulet.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ex hoc ip̃so unius sustantiȩ ẽ. filiꝰ cũ patre. siquea¬
modũ pat̾ ita & filius. ut scđm ur̃am insipientiã loqͥs
aut ñ omia nouit. aut ñ om̃ia potest. Non sũ enĩ auaris
aut prȩceps circa filii laudes. ut plus audeã dicere filil
posse quã patrẽ. qͥ nullã int̾ patrẽ & filiũ discretionen
facio potestatis. Sed fortasse dicatis ñ ita dixisse prn
creditis de pat̾re filio: nec de se credatis. Si enĩ fallere
nos uoluit qͥa dixit dubitasse patrẽ qͥa nesciret qđ essei
futurũ.: fallere gͣ de se nos uoluit. qͥa fittura nescute se do
Mutoq tolerabilius adpudorẽ. si ignorantiã ante pͣtendit. qđ
le se fȩcit: quã si contrario promissis lusus uitdeatur effec¬
ci qđ de patre p̃dicauit. Sed neq fallitur pater. neq fallit
filius. Uerũ ea est inscripturis consuetudo diuinis. sicut &
suꝑͥora &multa alia exempla testatur: ut ds̃ dissimulet se nescire

Expanded text:
detis quia ex hoc ipso unius substantiae est Filius cum Patre; si quemadmodum Pater, ita et Filius, ut secundum vestram insipientiam loquar, aut non omnia novit, aut non omnia potest. Non sum enim avarus aut praeceps circa Filii laudes, ut plus audeam dicere Filium posse quam Patrem, qui nullam inter Patrem et Filium discretionem facio potestatis. 218. Sed fortasse dicatis, non ita dixisse Patrem, mtamen si non creditis de Patre Filio, nec de eo credatis; si enim fallere nos voluit, quia dixit dubitasse Patrem, quasi nesciret quod esset futurum: fallere ergo etiam de se nos voluit, quia futura nescire se dixit; multoque tolerabilius ad pudorem, si ignorantiam ante praetendit, quod de se facit, quam si contrario promissis lusus videatur effectu, quod de Patre praedicavit. 219. Sed neque fallitur Pater, neque fallit Filius: verum ea est in Scripturis consuetudo divinis, sicut et superiora, et multa alia exempla testantur, ut Deus dissimulet se nescire
Abbreviated transcription (Latin):
Sed absit. Non enĩ int̾ om̃ia pat̾. ñ int̾ plebẽ quandã creatura¬
rũ suarũ Subt̃. creatura om̃is. supra. diuinitas patris & filii
& sp̃s sc̃ĩ. Illa seruit. hȩc regnat. Illa subiacet. ista dominatur.
lla opus. hȩc auctor ÷. oꝑis. Illa adorat om̃is. hȩc ab om̃ib
głi dĩ. Non habes adoret sp̃s sc̃s. Et infra. Adquẽ aut̃ angłoꝵ
dixit aliquando. sede ad dexterã meã. donec ponã inimiacon
tuos scabellũ pedũ tuoꝵ: Honne om̃s st̃ inquit minstri
sp̃s. inmysteriũ qͥmittunt᷑ : Cũ dicit om̃s. nunqͥd & sp̃mbi
cõprehendit : Hon utiq qͥa angłi & cȩterȩ potestates. in

Expanded text:
turarum suarum. Subter creatura omnis, supra divinitas Patris et Filii et Spiritus sancti. Illa servit, haec regnat; illa subjacet, ista dominatur: illa opus, haec auctor est operis: illa adorat omnes, haec adoratur anes angeli Dei . Non habes: Adoret Spiritus sanctus. Et infra: Ad quem autem angelorum dixit aliquando: Sede ad dexteram meam, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum? Nonne omnes sunt, inquit, ministri spiritus in ministerium, qui mittuntur ? Cum dicit, omnes, numquid et Spicomprehendit? Non utique, quia Angeli et caeterae Potestates in
Abbreviated transcription (Latin):
responsũ ẽ. Ecce uirgoꝰ concipietꝰ in utero. Ego sigun
diuinitatis uidere ñ possumus. mensuram qurii
Ue misero mͥ. Impie discutere audemus. quẽ digns
rogare ñ possumus. Uiderint tam̃ qͥd facient arris¬
nĩ. Ego te pat̾ si maiorẽ om̃ib dixero. in iuriose te as
oꝑib cõparaui. Si maiorẽ filio. ut arrius asseri
impie iudicaui: de te prius erit illa sententia. Ium
neq ulla fieri potest nisi excõparatione pͣlat neq
prȩferri qͥsquã nisi de quo priꝰ fuerit iudieatum
urare nobis ꝑcęlũ ñ licet. uidicare de deo lica. Sil
uidicio meo subdã : Moises excusat sacerdociũ. petrus
imꝑatũ in mysteria declinat obsequiũ. arrius scrutat᷑

Expanded text:
responsum est: Ecce virgo in utero accipiet . Ergo signum divinitatis videre non possumus, mensuram quaerimus? Vae misero mihi, impie discutere audemus, quem digne rogare non possimus? 233. Viderint tamen quid faciant Ariani: ego te, Pater, si majorem omnibus dixero, injuriose te tuis operibus comparavi: si majorem Filio, ut Arius asserit, impie judicavi. De te prior erit illa sententia, nam neque ulla fieri potest nisi ex comparatione praelatio, neque praeferri quisquam, nisi de quo prius fuerit judicatum. 234. Jurare nobis per coelum non licet , judicare de Deo licet: sed ego Christum judicio meo subdam? 235. Moyses excusat sacerdotium, Petrus imperatum in ministerio declinat obsequium: Arius scrutatur
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa nom̃ pietatis & dñ. discretũ est. Et bene dñ s sia quidem¬
patrẽ. cęli aut̃ &e terrȩ dnm̃ prȩdicauit: ut cu cũ legis &e patrem
& dnm̃ intelligas. Patrẽ filii: dnm creaturȩ. In alio prȩrogau
naturȩ. ẽ: in alio auctoritas potestatis. Formã enĩ serui accipits
eo utiq dnm̃ uocat : quo seruitittẽ suscepit. Equalis in dĩ for

Expanded text:
suum quidemPatrem coeli autem et terrae Dominum praedicavit; ut tu cum legis et Patrem et Dominum, intelligas Patrem Filii, et Dominum creaturae. In alio praerogativa naturae est, in alio auctoritas potestatis; formam enim servi accipiens, eo utique Dominum vocat, quo servitutem suscepit, aequalis
Abbreviated transcription (Latin):
Honne dicunt quomodo sciuit. qeu n podile ic ire come¬
morate nisi quȩ audierit & uiderit. & ea quȩ spectant
ađ diume uritatẽ naturȩ. adinfirmitate sacr lere itati¬
pra ione deriuant: Scriptũ est inquiunt. Dedr aũt illate
hora uemo seit neq angli celoꝵ nec filius nisi pali s olui ila o¬
noũ ueceres ũ habent cõdites greci. quia n ets tibat solus. Eed
non muri sc or boe falsarunt: Q scriptur ais i tpolascere Auet¬

Expanded text:
gnarum. Nonne dicunt: Quomodo scivit, qui eum non potuisse scire commegnarum. Nonne dicunt: Quomodo scivit, qui eum non potuisse scire commemorant, nisi quae audierit, et viderit: et ea quae spectant ad divinae unitatem naturae ad infirmitatem sacrilega interpretatione derivant? 193. Scriptum est, inquiunt: De die autem illo et hora nemo scit, neque angeli coelorum, nec Filius, nisi solus Pater . Primum veteres non habent codices Graeci quia nec Filius scit: sed non mirum s
Abbreviated transcription (Latin):
esse dãnatos scire debemꝰ. Quos enĩ alios nisi spetialiter un¬
anos ꝓpħa condemnat. qͥ dicunt qđ dĩ filius nesciat tͥoa
& annos: Non enĩ est aliquid qđ ignoret dĩ. Est aut̃ ał xi¬
& altissimus xp̃c. Ipse ẽ. enĩ suꝑ om̃ia ds̃. Uidete quẽ admo¬
dũ sc̃s dauid huiꝰce modi homines qͥdĩ filii scientiã deraiet
utiq c̃d emnat qͥ ex dispositione cordis. estimanda quȩ dius
sc arbitrantur. Nã ds̃ nec dispositioni ẽ. subiec tis nec ces
quando etiã ipsa quȩ sunt in usu hominũ & successione fru-¬
untur humana. ñ semꝑ aliqua solennis dispensatione rationis.
sed plerunq secretis latentibq decursa mysteriis euenire cer¬
nuntur. Cogitauerunt in quit. & locuti sunt nequitiã. iniqͥͣ¬
tatẽ inexcelsũ locuti st̃. posuer̃ incęlũ os suui. Uidemus itaq
qđ impii sacrilegii reos damnat. qui exsimilitudine huina¬
noe nature. duspositionẽ sibi arrogent cȩlestis archani. Et duces

Expanded text:
iritu sancto esse damnatos scire debemus. Quos enim alios, nisi specialiter Arianos Propheta condemnat, qui dicunt quod Dei Filius nesciat tempora et annos? Non enim est aliquid quod ignoret Deus: est autem  super omnia Deus. 190. Videte quemadmodum sanctus David hujuscemodi homines qui Dei Filio scientiam derogent,  condemnat qui ex dispositione cordis aestimanda quae divina sunt, arbitrantur: nam Deus nec dispositioni est subjectus, nec ordini; quando etiam ipsa quae sunt in usu hominum, et successione generis humani, non semper aliqua solemnis dispositione rationis, sed plerumque secretis latentibusque decursa mysteriis, evenire cernamus. 191. Cogitaverunt, inquit, et locuti sunt nequitiam, iniquitatem in Excelsum locuti sunt, posuerunt in coelum os suum . Videmus itaque quod impii sacrilegii reos damnet, qui ex similitudine 586 humanae naturae, dispositionem sibi arrogent coelestis arcani. 192. Et di
Abbreviated transcription (Latin):
tior me. cuiꝰ ñ sũ dignus calciamenta portare. ipse uos l¬
titabit sp̃u sc̃o & igni. Ergo isti qͥa nec inxp̃i nomine. nec ci
fide sp̃s sci baptitati fuerant: ñ potuer̃ accipere baptis mas
sacram̃tũ. Baptitati sc̃ itaq in nomine iħu xpi. nec itatu est
in his baptisma. s nouatũ. Unũ enĩ baptisma. Ubi aut̃ ñet
plenũ baptismatis sacram̃tũ : nec pͥncipiũ. uł spetie salisꝰ
baptismatis estimat᷑. Penũ aut̃ ÷: si patrẽ & filiũ & spm
sc̃m fateatur. Si unũ neges: totũ subrues. Et quẽ ad modis
si unũ insermone cõp̾hendas. aut patrẽ aut̃ filiũ aite sũm

Expanded text:
tior me, cujus non sum dignus calceamenta portare: ipse vos baptizabit Spiritu sancto et igni . Ergo isti quia nec in Christi nomine, nec cum fide Spiritus sancti baptizati fuerant, non potuerunt accipere baptismatis sacramentum. 42. Baptizati sunt itaque in nomine Jesu Christi: nec iteratum est in his baptisma, sed novatum; unum enim baptisma . Ubi autem non est plenum baptismatis sacramentum, nec principium, vel species aliqua baptismatis aestimatur. Plenum fatearis. Si unum neges, totum subrues. Et quemadmodum si unum in sermone comprehendas, aut Patrem, aut Filium, aut Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa nobis ds̃ sit: si ꝑomĩa quantũ capere possumus adeiis
unaginẽ. simulitudinẽq uiuamus. Ad comunitate g beneficium
cauniut aspetie: quia insua carne natura cotius hetane
carus edomuit. Et ideo iuxta apłm sic̃ portatumꝰ uagine
buiꝰ treni. portenus ⁊ imaginẽ hui cȩlestis. qđ utiq nisaguint᷑¬
orẽ hominẽ non potest ͤ uenire. Deponentes g uniueria. hoc:
illa quȩ legimus. iram. animositatẽ. blasphemiã turpila quiuim.
sicit infra dictũ est: expoliantes nos ueterẽ homine eũ ac tibus
Ubi non masculus in quit &e femunia. udeus  geadobosen is ͥbẽ¬

Expanded text:
um capere possumus, ad ejus imaginem, similitudinemque vivamus. 176. Ad communitatem igitur beneficium transivit a specie; quia in sua carne naturam totius humanae carnis edomuit. Et ideo juxta Apostolum: Sicut portavimus imaginem hujus terreni, portemus et imaginem hujus coelestis . Quod utique nisi per interiorem hominem non potest evenire. Deponentes igitur universa, hoc est, illa quae legimus; iram, animositatem, blasphemiam, turpiloquium ; et sicut infra dictum est: Exspoliantes nos veterem hominem cum actUbi non masculus, inquit, et femina, Judaeus et Graecus, B
Abbreviated transcription (Latin):
negando spm̃ scm̃ scire negetis & patrẽ scire. qͥa quȩ dĩ sunt
cognouit & dĩ sp̃s. quȩ autẽ ñ cognouit sp̃s dĩ. utiq dĩ ñ sunt:
aut confitendo qͥa sp̃s nouit dei quod negatis filiũ scire.
contra urãm assertionẽ sp̃m filio p̾feratis. Uerũ ñ solum
sacrilega ista. s etiã inepta dubitatio. Nunc consideremus
quib modis scientia colligatur. & ostendamꝰ ipsũ filiũ denon¬
strasse qͥa & diẽ sciret. Qđ enĩ scimus: aut tẽpore. aut lo
signis. aut ꝑsonis declaramꝰ. aut ordine. Quomͦ gͥ nescua¬

Expanded text:
s et Patrem scire; quia quae Dei sunt, cognovit et Dei Spiritus: quae autem non cognovit Spiritus Dei, utique Dei non sunt: aut confitendo quia Spiritus Dei novit, quod negatis Filium scire, contra vestram assertionem Spiritum Filio praeferatis. Verum non solum sacrilega ista, sed etiam inepta dubitatio. 203. Nunc consideremus quibus modis scientia colligatur, et ostendamus ipsum Filium demonstrasse quod et diem sciret. Quod enim scimus, aut tempore, aut loco, aut signis, aut personis declaramus, aut ordine. Quomodo igitu
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad moitẽ. Subiechio utiq ob̾edientiȩ est: oboedientia morts. mori
eoriiꝓpositiones. Illi obiciunt subiciendũ patri dõ. ego lego subatu
anuis matri. qͥa scriptũ est de ioseph & maria. Et erat subditusillo
A ut si hoc putant : dicant qͥa homuinib erat subiecta diumitas ont̾
afsert᷑: mortuis prȩdicat᷑. Cũ moreret᷑ uiuebat. cũ subicereu
regnabat. cũ sepeliret᷑ resuscitabat hac subiectũ se potestati prate
humanȩ: alias dnm̃ se maiestatis declarabat axternȩ. Erat subiuadr
& ad dexterã dĩ soliũ sibi uidex ꝑpetius undicabat. Scripti dͥas¬
deis imꝑabat angłis. Hat ex maria. sub lege erat. ante abrahã supi
legẽ erat. In cruce uenerandus naturȩ. Pemq sol refugit. cerra cons¬
muit: conticuerunt angłi. Cuiꝰ gͥ passionẽ elementa uideretinus
huiꝰ generationẽ uidere potuerunt: Et in quo subiectionẽ corpors non
culer̃. in eo subiectionẽ naturȩ uenerabilis sustine bunt. Sedeũ uinus

Expanded text:
subjectio utique obedientiae est, obedientia mortis, mors  non timeam eorum propositiones. Illi objiciunt subjiciendum Patri Deo, ego lego Mariae subditum matri; quia scriptum est de Joseph et Maria: Et erat subditus illis . Aut si hoc putant, dicant quia hominibus erat subjecta divinitas. asseritur, mortuus praedicatur. Qui cum moreretur, vivebat; cum subjiceretur, regnabat: cum sepeliretur, resuscitabat; ac subjectum se potestati praebebat humanae, alias se Dominum majestatis declarabat aeternae. Erat sub judice, et ad dexteram Dei solium sibi judex perpetuus vindicabat. Scriptum esJudaeis, imperabat angelis: natus 582 ex Maria sub Lege erat, ante Abraham supra Legem erat . In cruce venerandus natura: denique sol refugit, terra contremuit, conticuerunt angeli . Cujus igitur passionem elementa videre timuerunt, hujus generationem videre potuerunt? Et in quo subjectionem corporis non tulerunt, in eo subjectionem naturae venerabilis sustinebunt? 175. Sed cum unius
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ siquis qͥa omĩia facta ꝑuerbũ euangłista posuit. ñ excipit
sp̃m scm̃. quanquã in ioħe locutus sp̃s di. omĩa ꝑ ipsũ fac ta
sc̃ dixerit. ñ omĩa facti sumꝰ. cũ utiq in euangłistis loqͥ sp̃m
dĩ ipsẽ dñs ostenderit dicens. ñ enĩ uos eritis loquentes. sed
sp̃s patris ur̃i qͥ loqͥtur in uob̾. tam̃ siqͥs ut dixi. hoc loco non
filiũ. ubi apłs dixit. N ob̾ tam̃ unꝰ ds̃ pater. ex quo omia. &
nos in illũ. Sed ut sciat qͥa int̾ omĩa ñ ÷. filius: legat sequen¬¬
patrẽ qͥ ñ credit infiliũ. nec credit indei filiũ qͥ non
credit in spm̃. hec potest sine regula ueritatis fides stare.
Nã qͥ negare cȩperit unitatẽ potestatis in patre & filio & sp̃u
sc̃o. ñ potest utiq ibi ubi nulla diuisio fit. fidẽ ꝓbare diuisã.
Ergo qͥa pietatis ÷ unitas bene credere: etiã unitas impictatis ÷.
pitrẽ secernunt ab om̃ib: qͥ acreaturis om̃ib filiũ ñ secernt̃.

Expanded text:
 si quis, quia omnia facta per Verbum Evangelista posuit, non excipit Spiritum sanctum quamquam in Joanne locutus Spiritus Dei, Omnia per ipsum facta sunt, dixerit, non omnia facti sumus; cum utique loqui in Evangelistis Spiritum Dei ipse Dominus ostenderit, dicens : Non enim vos eritis loquentes, sed Spiritus Patris vestri, qui loquitur in vobis ; tamen si quis, ut dixi, hoc loco non Filium, ubi Apostolus dixit: Nobis tamen unus Deus Pater ex quo omnia, et nos per illum . Sed ut sciat quia inter omnia non est Filius, legat sequenPatrem, qui non credit in Filium: nec credit in Dei Filium, qui non credit in Spiritum: nec potest sine regula veritatis fides stare. Nam qui negare coeperit unitatem potestatis in Patre et Filio et Spiritu sancto, non potest utique ibi, ubi nulla divisio sit, fidem probare divisam. Ergo quia pietatis unitas est bene credere, etiam unitas impietatis est Patrem secernunt ab omnibus, qui a creaturis omnibus Filium non secernunt;
Abbreviated transcription (Latin):
fuiꝰ: In qͦ ÷ͥ filiũ subiectũ dicitis. Si indiuinitate: nec inoe¬
diens : qͥd ñ ÷ a patre discors. nec subiectꝰ qͥa ñ est seruus sed
unicꝰ ꝓprio patri filiꝰ. Deniq cũ tęlũ crearoe. terrã condere:
ꝙ potestatẽ exe rcebat & caritatẽ. Nulla gͥ seruilis in xp̃idi
ciat. discant hoc ipsũ ẽẽ. indiuiduȩ potestatis argumatꝰ
qͥa unitas uoluntatis ẽ: quȩ ñ coepit ex tẽpore sed enob
maneret. Cũ uͦ subiciendies dicat᷑ intẽpore dispensaaionss
susceptȩ ñ ꝑpetuȩ infirmitatis erit illa subiectio. maane
cũ sẽpiterna dĩ uirtus. ñ possit statũ mutare ꝓtẽpor as
dõ patrier tẽpore uis potestatis accidere. Nã si filiꝰ al

Expanded text:
uo igitur Filium subjectum fore dicitis? Si in divinitate; nec inobediens est, quia non est a Patre discors: nec subjectus, quia non est servus, sed unicus proprio Patri Filius. Denique cum coelum crearet, terram conderet, et potestatem exercebat et charitatem. Nulla igitur servilis in Christi ciat Pater, discant hoc ipsum esse individuae potestatis argumentum; quia unitas voluntatis est, quae non coepit ex tempore, sed erat maneret: cum vero subjiciendus dicatur in tempore, dispensationis ergo susceptae, non perpetuae infirmitatis erit illa subjectio; maxime cum sempiterna Dei virtus non possit statum mutare pro tempore, nec Deo Patri ex tempore jus potestatis accidere. Nam si Filius al
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ semꝑ cremere consueuerat deditũ uidit. supplicẽ retit
morͥ entẽ obruit. sepultũ possedit. Quantos gͦ & constan¬
nopoli. quantos postremo toto hodie in orbẽ mundustiss
uitia. s tua sunt sacramenta. Hlẽq ẽrũ humanũ qus
carnẽ. & ꝓphetabunt filii & filiȩ eoꝵ. hic ẽ. intiporõ
ille cȩlestis. hȩc pluuia upluntaria sicutt legimus. Nuus¬

Expanded text:
quem semper timere consueverat, deditum vidit, supplicem recepit, morientem obruit, sepultum possidet. Quantos ergo et Constantinopoli, quantos postremo toto hodie in orbe mundasti! 18. vitia, sed tua 604 sunt sacramenta. Neque enim humanae opis carnem, et prophetabant filii et filiae eorum . Hic est in typo ros ille coelestis: h
Abbreviated transcription (Latin):
in me ñ in me credit: sed in eũ qͥ me misit hanc gͦ expectabã confes¬
sionẽ. Quid me qͥbadã ambagib ludebatis: Sciã mͥ aduersũ genti¬
lesce̾ eonflictionẽ. Sed illi conuertunt᷑ uos non conueramini. Luli
si credant. saluũ est sacramentũ uospdidistis acceptĩ: aut nec
cȩptũ fortasse: sed fictũ. Scriptũ est inquiunt. Qui in me credit no
credit in me: sed in eũ qͥ me misit. Sed uidete qͥd seqͣt᷑. & uidtes
quẽ ad modũ sedĩ filiꝰ uult uideri. Sequitꝰ enĩ. Et qͥuidet men

Expanded text:
n credit in me, sed in eum qui me misit . Hanc ego exspectabam confessionem, quid me quibusdam ambagibus ludebatis? Sciebam mihi adversum gentiles esse contentionem: 573 sed illi convertuntur, vos non convertimini. Illi si credant, salvum est sacramentum: vos perdidistis acceptum; et nec coeptum fortasse, sed fictum. 120. Scriptum est, inquiunt: Qui in me credit, non in me credit, sed in eum qui me misit. Sed videte quid sequatur, et videte sic quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
futura sit xp̃i ad dm̃ patrẽ subiectio: ut in patre fil iꝰ refundatꝰ
resoluent᷑ ut sit ds̃ omĩa &e in om̃ib creaturis. Sed absurdi
dicere. Non gͥ ꝑrefisionẽ subiectio. Alia sunt enĩ quȩ sibi¬
cunt᷑. & utiq quȩ creata sunt : &e aliꝰ cuifit illa subiectio
Conticescant itaq seuȩ refusionis interprȩtes. Atq utinãceilli
tacerent qͥ qm̃ resolubile dĩ uerbũ dĩq sapientiã ꝓbareñ
possunt: infirmitatẽ diuinitati subiectionis asscribunt dicen¬
tes qͥa scriptũ est. Cũ aut̃ subiecta illi fuerint omĩa: cunca¬

Expanded text:
futura sit Christi ad Deum Patrem subjectio, ut in Patrem Filius refundatur. resolventur; ut sit Deus omnia et in omnibus creaturis. Sed absurdum est dicere: non igitur per refusionem subjectio. Alia sunt enim quae subjiciuntur, ea utique quae creata sunt: et alius, cui fit illa subjectio. Conticescant itaque saevae refusionis interpretes. 163. Atque utinam et illi tacerent, qui quoniam resolubile Dei Verbum, Deique sapientiam probare non possunt, infirmitatem divinitati subjectionis ascribunt, dicentes quia scriptum est: Cum autem subjecta illi fuerint omnia, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
unũ dĩ nom̃ & ius. & cũ uerꝰ ds̃ & rex sc̃piternꝰ sit etiã dĩ filiꝰ. nonutiq
scđm diuinitatẽ subiectꝰ est dĩ filiꝰ: subiectꝰ itaq imꝑator auguste.
estimare. Anquẽ ad modũ creatura om̃is dĩ filio. qͥa aque scriptũ ::
omĩa subiecisti subpedib eiꝰ : Sed ñ xp̃c sibi ipse subiectꝰ. ẽ. An quẽ ad¬
Mulier insilentio discat. cũ onuĩ subiectione. Sed sacrilegũ est uel
patri uirũ. uel dĩ filio mulierẽ comparare. Anquẽ ad modũ petrꝰ
dix̃. subiecti estote omĩ humanȩ ordinationi: Nec sic utiq ip̃c. Nelquẽ¬

Expanded text:
ternus sit etiam Dei Filius; non utique secundum divinitatem subjectus est Dei Filius. Subjectum itaque, Imperator auguste, aestimare. 156. An quemadmodum creatura omnis Dei Filio, quia aeque scriptum est: Omnia subjecisti subMulier in silentio discat cum omni subjectione ? Sed sacrilegum est vel Patri virum, vel Dei Filio mulierem comparare. 158. An quemadmodum Petrus dixit: Subjecti estote omni humanae creaturae ? Nec sic utique
Abbreviated transcription (Latin):
aut culpȩ cõmeruit fili. ut postea scđ̾m diunitatẽ suibs
posse credat Hunqͥd secundũ carnẽ ad dexter̃patis sad
pheripuit ut inuito patre sibi prȩrogatiuã paterni soluun¬
dicant. Sed ipse ait Om̃tquȩ placita ec̃ ei facio sc̃ꝑ Erigosiin om̃ib
patri cõplacet filiꝰ cur subiciet᷑ qͥ ante subiectꝰ Nou ereti i oreb

Expanded text:
stea secundum divinitatem subjici posse credatur? Numquid secundum carnem ad dexteram Patris sedere praeripuit, et, invito Patre, sibi praerogativam Paterni solii vindicavit? Sed ipse ait: Omnia quae placita sunt ei, facio semper . Ergo si in omnibus Patri complacet Filius, cur subjicietur qui ante sub
Abbreviated transcription (Latin):
ipse xp̃i seruus dixit se nescire mom̃ta. s: ñ opus ee. doceri popłin
muno qͦ. p̾cendat. Cũ aut̃ dicit dñs de tẽporib quȩ pat̾ posuit
nsua potestate utiq ñ pocest exsors eẽ. sei entiȩ paternȩ. cuiꝰ
nequaquã exsors ẽ. potestatis. cũ potestas ex sapientia & uircu
disciplis negaũit quasi sciret & nollet dicere. sed neq angelos.
neq filiũ scire memorauĩt. Int̾rogabo uos & ego. qua causa
ingenesi dĩ dicat. Descendamus itaq ut udea scđm clamo¬
rẽ illoꝵ uenientẽ adme. si cõsũmabuntur: sin autẽ ut sciam.
Qua causa etiã scriptura de dnõ dicat. & descendit dñs uidere
ciuitatẽ & currẽ. quã hedificarent filii hominũ. Qua eausa
descenderet ds. & hic si n ꝓspiceret dns: aut oꝑa hominum
ignoraret aut merita. Sed etiã in euangłio habes scdmlicã. qͥ
pat̾ dixit. Quid facia: Mittã filiũ mẽũ dilec tissimũ sistan

Expanded text:
ipse Christi servus dixit se nescire momenta, sed non opus esse doceri populum ipse Christi servus dixit se nescire momenta, sed non opus esse doceri populum uoque praetendat. Cum autem dicit Dominus: De temporibus quae Pater posuit in sua potestate, utique non potest exsors esse scientiae paternae, cujus nequaquam exsors est potestatis; cum potestas ex sapientia et virtudiscipulis negaverit, quasi sciret et nollet dicere: sed neque Angelos, neque Filium scire memoraverit ? Interrogabo vos et ego, qua causa in Genesi Deus dicat: Descendam itaque, ut videam secundum clamorem illorum venientem ad me, si consummabuntur: sin autem, ut sciam ? Qua causa etiam Scriptura de Domino dicat: Et descendit Dominus videre civitatem et turrim, quam aedificarent filii hominum ? Qua causadescenderet Deus, et hic si non prospiceret Dominus, aut opera hominum ignoraret aut merita? 215. Sed etiam in Evangelio habes secundum Lucam, quia Pater dicit: Quid faciam? Mittam Filium meum dilect