comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adestua tesaluam fecit:
Ideo filia quia fidestua tesl¬
uam fecit: Mec dixit fides
tua te saluã factura ẽ sed saluam
fecit: in eo qđ inme credidisti iã
salua factaes: Itinatale sc̃i
AORomarios. Corde enim
creditur adiusticiã: orł autẽ¬
N confessio fitad salutẽ: Quiuere
& non falso confitetur ore
dnm ihm̃ & corde credit parit̃
& confitetur. deb& subiectus
esse sapienciae &iusticiae &
nec sibi ultra dominari ꝑmit¬
tat mãmona. idest neqaua¬
ritiã sibi ultra neq inuati¬
ciam. neq inpudicitiam.
neq mendaciũ dominari:
fessa anima nulli horũ deb&
seruire: DCIT ENISCRIPTURA:¬
SCMNIS QUICREDIT IN ILLÕ
Hoc autẽ apud isaiam scriptũ ẽ:
qđ si omnis qui credit in eũ non con¬
omis qui peccat. sicut & adam pec¬
cauit &erubuit. & abscondit se:
qui ad huc rubore peccati in currit:
credere non uidecur : NONENI Ẽ¬
Nulla inquit distinctioẽ. int̃
iuda eos & grecos cũ const& exequo¬
or̃s prius subpeccato fuisse. &

Expanded text:
des tua te salvam fecit, Ideo filia, quia fides tua te salvam fecit. Nec dixit: Fides tua te salvam factura est, sed salvam fecit, in eo, quod in me credidisti, jam salva facta es. IN NATALI SANCTI orum. » Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem. Qui vere et non falso confitetur ore Dominum Jesum, et corde credit pariter et confitetur. Debet subjectus esse sapientiae et justitiae et nec sibi ultra dominari permittat mammona, id est, neque avaritiam sibi ultra, neque injustitiam, neque impudicitiam, neque mendacium dominari. fessa anima nulli horum debet servire. Dicit enim ScripturaOmnis qui credit in illum, Hoc autem apud Isaiam scriptum est, quod si omnis qui credit in eum non eomnis qui peccat, sicut et Adam peccavit, et erubuit, et abscondit se: qui adhuc cum ruborem peccati incurrerit credere non videtur. Cum enim eNulla, inquit, est distinctio, inter Judaeos et Graecos, cum constet omnes prius sub peccato fuisse, et
Abbreviated transcription (Latin):
entes herodiani sediciones¬
contra romands principem
teneant. Cognita autẽ iħs
NE quiCIA CORU ait qurd me
Temptatis hypocRTae.¬
Prima uirtuse respondentis
in t̾roganciũ mentẽ cognoscere¬
& non discipulos sed tẽptatores
uocare. hypocrita ergo appel¬
latur quialiud ẽ & aliud simu¬
lat idẽ aliud opere agit aliud
uoce praetendit. OSTENDite
Mihi NŨMS MACERSUS AT ILLI
OBTULERUNT EI DENARIVM.
Sapiencia semꝑ sapienter as
ut suis potissimum tẽptatores
sermonibus confutentur Otei¬
dite mihi inquit denarium Vt
tur & habebat imaginem cas

Expanded text:
entes entes contra Romanos principem teneant. Cognita autem Jesus nequitia eorum, ait: Quid me tentatis, hypocritaePrima virtus est respondentis interrogantium mentem cognoscere, non discipulos, sed tentatores vocare. Hypocrita ergo appellatur, qui aliud est, et aliud simulat; aliud opere agit, aliud voce praetendit. Ostendite mihi numisma census. At illi obtulerunt ei denarium. Sapientia semper sapienter agit, ut suis potissimum tentatores sermonibus confutentur: Ostendite mihi, inquit, denarium, simul et habebat imaginem Ca
Abbreviated transcription (Latin):
Nuꝑ subcaesarȩ augusto iudȩa
subiecta romanis quando in toto
orbe ẽ caelebrata descripcio
stipendiaria facta fuerat & erat
in popło magna sedicio. dicentib:
qui sibi ad plaudebant in iusticia.
e contrario intendentib nonde¬
bere popłindĩ qui decimas soluer&
& primitiua dar& & c&er̃ quae in
dem filium anti patri a lienige¬
nam & ꝓselitũ regem iudaeis
constituerat quitributis p̃eẽt¬
& romano parer& imperio mit¬
tunt igitur pharisȩi discipłos suos
cũ herodianis idẽ militib: herodis
seu quos illudentes pharisaei quia
romanis tributa soluebant. hero¬
dianos uocabant & non diuino
cultui deditos quidã latinorũ
ridicule & hero dianos putant
qui herodem xpm̃esse crederent
qđ nũ quã omnino legimus. Ma¬
GISTER SCIONS QUIAUERAXES
NON ẼTIBI CURA DEALIQUO NON
eNIReSpicis peRSonam honaũ
ANNON
Mlanda & fraudulenta inter¬
rogacio illuc ꝓuocat responden¬
tẽ ut magis dr̃i quã caesarem
timeat & dicat non debere
tributa solui ut statim audi¬

Expanded text:
ugusto Judaea subjecta Romanis, quando in toto orbe est celebrata descriptio, stipendiaria facta fuerat, et erat in populo magna seditio, dicentibus qui sibi applaudebant de justitia, econtrario dicentibus, non debere populum Dei qui decimas solveret, et primitiva daret, et caetera quae in dem filium Antipatris alienigenam et proselitum Regem Judaeis constituerat, qui tributis praeesset, et Romano pareret imperio. Mittunt igitur Pharisaei discipulos suos cum Herodianis, id est, militibus Herodis, seu quos illudentes Pharisaei, quia Romanis tributa solvebant, Herodianos vocabant, et non divino cultui deditos. Quidam Latinorum ridicule Herodianos putant, qui Herodem Christum esse crederent, quod nusquam omnino legimus. Magister, scimus quia verax es non est tibi cura de aliquo, non enim respicis persan non? Blanda et fraudulenta interrogatio illuc provocat respondentem, ut magis Deum quam Caesarem timeat, et dicat non debere tributa solvi, ut statim audi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ uobis oRatites & pos tularites:
Idẽ ex quo audiuimus dileccionẽ
uram̃ & caritatẽ & fidem quã ha¬
betis indm̃ : non cessamus orare
ut impleamini uirtutibus spita¬
libus dequibus & sequitur : Ut ion¬
Ts crus. inomti Sapiencia
& intellectu spĩtali:¬
qui non solu istoricã sed & spĩtalẽ
intelligenciã cognoscit: Vt amn¬
buleTIS DINEDÕpER OMΝΑ
placentes: Illi ambulant digne
dõ quipomia ei placent exer¬
centes se sicut subditur : Iti
ocm̃ opeRborio ERuctificati¬
tes & cRescentes inscienciadi:
Hic aꝑte exposuit qđ superius
obscure dicebat: quomodo ds
d& & bene uelle a bene posse.
ut possint fructificare uirtuti¬
b & inueteratã uincere consue¬
tudinem siue in passionibus
carnis infirmitate superare
mentis : INOMΗI VIRTUTE CON¬
bRmati Seco potericiam
CLARITATIS GIUS: Idẽ secđm
uoluntatẽ eius: ut & uos sicut
ille fecit pacienter sufferatis
& paciencia exhibenda ubi
malicia ab aliquo exerceor¬

Expanded text:
tes et postulantes. Id est, ex quo audivimus dilectionem vestram et charitatem, et fidem quam habetis in Deum, non cessamus orare, ut impleamini virtutibus spiritalibus, de quibus et sequitur: Ut imtis ejus in omni sapientia et intellectu spiqui non solum historicam, sed et spiritualem intelligentiam cognoscit. Ut ambuletis digni, Deo per omnia placentes. Illi ambulant digni Deo, qui, per omnia ei placentes, exercent se sicut subditur. In omni opere bono fructificantes, et crescentes in scientia Dei. Hic aperte exposuit, quod superius obscure dicebat, quomodo Deus det et bene velle, et bene posse, ut possint fructificare virtutibus, et inveteratam vincere consuetudinem, sive in passionibus carnis infirmitatem superare mentis. In omni virtute confirmati secundum potentiam claritatis ejus. Id est, secundum voluntatem ejus, ut et vos sicut ille fecit patienter sufferatis et patientia exhibenda, ubi malitia ab aliquo exerce
Abbreviated transcription (Latin):
YSIACERE SEINE OETENSA INDI
Sinceris materia ẽ quae naturã
suã seruat & nulla extrinsecus
corruptione fuscata & sẽꝑ in me¬
lius proficit non in peius. si ue
sincert. idẽ non reddentes malũ
ꝓmalo siue offensionẽ ꝑ malũ
exemplum REPLETI FRUCTU
dẽ ut non solũ sincere ab omi
corruptione sitis. sed &iã fructu
iusticiae abundetis exemplo
xpi. qui non solũ malitiã non
hab&. sed &ia bonitate re dundat:
qđ autẽ dicit ingloriam & laudem
dĩ acsi dicat ut glorietur & laude¬
tur ds̃ in actib urĩs. siue sit gła in
operibus & laus in sermonibus uris :
hanc : dimile ẽ regnũ caelorũ¬

Expanded text:
sinceres et sine offensa in diem Sinceris materia est, quae naturam suam servat, nulla extricorruptione fucata, et semper in melius proficit, non in pejus. Sive sinceros, id est, non reddentes malum pro malo, sive offensionem per malum exemplum. Repleti fructu ut non solum sinceri ab omni corruptione sitis, sed etiam fructu justitiae abundetis, exemplo Christi, qui non solum malitiam non habet, sed etiam bonitate redundat. Quod autem dicit: In gloriam et laudem Dei, ac si dicat: Ut glorietur et laudetur Deus in actibus vestris, sive sit gloria in operibus, et laus in sermonibus vestris. « Simile est regnu
Abbreviated transcription (Latin):
Quiputant int̃rogacionẽ saluato¬
ris ignoranciã eẽ & non dispensa¬
cionem discant exp̃senti loco qđu
tiq: potuerit scire ihs cuius
imago eẽt innummo. Sed in t̃ro¬
gat ut adsermonẽ eorũ cõpe¬
tenter respondeat. DICVNTCI.¬

Expanded text:
putant interrogationem Salvatoris ignorantiam esse, et non dispensationem, discant ex praesenti loco quod utique potuerit scire Jesus cujus imago esset in nummo, sed interrogat, ut ad sermonem eorum competenter respondeat.
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ sermonẽ suũ parabolam iun¬
gere: ut qđ ꝑ simplex p̃ceptũ teneri
abauditorib non potest. ꝑ simi¬
litudinem exẽpli teneatur:
qui debebatdecem milia talen¬
torũ ad nõ rogans ueniã impe¬
trauerat u ipse quoq dimittat

Expanded text:
abolas jungere, ut quod per simplex praeceptum teneri ab auditoribus non potest, per similitudinem exemplaque teneatur. qui debitor decem millium talentorum a domino rogans veniam impetraverat, ut ipse quoque di
Abbreviated transcription (Latin):
Acsidicer&: itauos desidero
tã quã uiscera xp̃i. siue cupiã
uos eius in ẽẽ uisceribus : Et hoc
OROUTCARITAS URA MAGIS
AC̃ MAGIS AbVII D& ISCIENCIA
SINOMNI SEMSU
Notandũ quia scientibus maiorem

Expanded text:
Ac si diceret: Ita vos desidero, tanquam viscera Christi, sive cupiam vos ejus inesse visceribus. Et hoc oro, ut charitas vestra magis ac magis abundet in scientia et omni sensu. Notandum quia scientibus majorem
Abbreviated transcription (Latin):
tes cant apudoc̃
Non sic accipiendũ ẽ tãquã
dõ innotescant qui eas & antequsã
essent nouerat: sed nobis in no¬
tes cant apud dm̃ ꝑtoleranciã
nõn afud hommines ꝑ iactanciq
aut forte in notes cant &iã apud
angłos qui sunt apud dm̃: ut quo¬
dã modo eas offerant dõ & deis
consulant. eo qđ eo iubente in¬
plendũ eẽ cogno uerint. sicit
oportere cognouerint hocnes
uł euidenter uł latenter appos¬
tent: Dixit enĩ angłs homin
cũ ora retis ego obtuli oracio¬
nem uram̃ in conspectu clari¬
tatisdĩ: Expax dĩ quas exi¬

Expanded text:
tescant apud Deum. tescant apud Deum. Non sic accipiendum est, tanquam Deo innotescant, qui eas et antequam essent noverat. Sed nobis innotescant apud Deum, per tolerantiam, non apud homines per jactantiam. Aut forte innotescant, etiam apud angelos, qui sunt apud Deum, ut quodammodo eas offerant Deo, et de his consulant, et quod eo jubente implendum esse cognoverint, sicut oportere cognoverint, hoc nobis vel evidenter vel latenter apportent. Dixit enim Angelus homini: Cum oraretis, ego obtuli orationem vestram in conspectu claritatis Dei. Et pax Dei, quae exs
Abbreviated transcription (Latin):
quiuos ꝑsecuntur: nota sit modestia
ura: Modestia enĩ mansuetudo
uł pudor siue ꝓbitas intellegitur :
Scriptuẽ eni: Videant oꝑa ur̃abona:
& glorificent patrem urm qui ẽ
incaelis : DNS PROPEẼ:NIHIL
SolliciTISTIS:
Acsidicer&: quia dñ s ꝓpe ẽ hisqui
tribulato sunt corde. Ideo de in¬
gruentibus malis nihil solliciti
sitis. cũ defensorem uobis dm̃ ẽẽ
ꝓximum noueritis : ꝑ otest & sic intel¬
ligi. iuxta euangelium: Nolite cogi¬
tare quid manducetis aut quid in¬
duamini : Scit quidopus sit uobis:
& ante quã p&atis cognoscit : Sed
iNoctu oRaciorie:
Id est noncũ murmuracione
atq: tristicia & ne forte cribula¬
cionibus afflicti in aliquo mur¬
muretis &urã oracio fiat in digna
aurib: di: obsecro: ut omnia cũ
oracione apud uos pacifice fiant :
ETO SECRACIONLE E GRACIARU
accione: Oracio dicitur. quae
ꝓpeccatis p̃teritisfit: obsecra¬
cio uero ꝓuirtutibus ad ipis¬
cendis graciarũ accio ꝙꝓ benefi¬

Expanded text:
qui vos persequuntur, nota sit modestia qui vos persequuntur, nota sit modestia vestra. Modestia enim mansuetudo vel pudor, sive probitas intelligitur. Scriptum est enim: Videant opera vestra bona, et glorificent patrem vestrum, qui est in coelis . Dominus prope est, nihil solliciti sitis. Ac si diceret: Quia Dominus prope est his, qui tribulato sunt corde, ideo de ingruentibus malis nihil solliciti sitis, cum defensorem vobis Deum esse noveritis. Potest et sic intelligi, juxta Evangelium. Nolite cogitare quid manducetis, aut quid induamini, scit quod opus est vobis, et antequam petatis agnoscit . Sed in omni oratione. Id est, non cum murmuratione, atque tristitia, ne forte tribulationibus afflicti, in aliquo murmuretis, et vestra oratio fiat indigna auribus Dei, obsecro ut omnia cum oratione apud vos pacifice fiant. Et obsecratione cum gratiarum actione. Oratio dicitur, quae pro peccatis praeteritis fit, obsecratio vero pro virtutibus adipiscendis, gratiarum actio pro benefi
Abbreviated transcription (Latin):
mulieribus in aecclesia tollitur:
ubiait: mulieres inaeclesia ta¬
ceant: CŨCLEMENTE & CETERVS
ADITORIbUS MEIS:
Glemens phlo sophus & magnȩ
doctrinȩ uir erat : qui postea
romanȩ p̃sul a eccłae fuit:
QUORUNOMINASVNT IN LIBRO
uitas: Idẽ in memoria ae t̃na:
dehoc enĩ libro psal mista dnõait:
in ꝑfectũ meũ uider̃ oculitui.
& in libro tuo oñs scribentur:¬
& apłis dñs ait : Gaudete quia
nomina ur̃a scripta sunt incaelo:
ae contrario dergꝓbis dauid
ait: deleantur delibro uiuen¬
cium: &cũ iustis non scribantur:¬
GAUDETE INDNO SEMPER ITERṼ
DICOGADETE:
Ac si dicer&: Gaudete in dño quimse¬
culari gaudio nongaudetis : Beati
enĩ quilugent qm̃ ipsi consolabuntur:
qđ re p&it. iterũ dicogaudete: uł ut
magis ac magis gaudiũ confirm&ur.
uł ꝓ gaudio corporis & animae in pͥs¬
peris & in aduersis ut confortentur
indno: MoDESTIA URA NOTASIT
ocnbus homitubus:
Iuda eis scilic& & gentibus om̃ibq

Expanded text:
mulieribus in Ecclesia tollitur, mulieribus in Ecclesia tollitur, ubi ait: Mulieres in Ecclesia taceant. Cum Clemente et caeteris adjutoribus meis. Clemens philosophus et magnae doctrinae vir erat, qui postea Romanae praesul Ecclesiae fuit. Quorum nomina sunt in libro vitae. Id est, in memoria aeterna. De hoc enim in libro Psalmista Domino ait: Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur Dominus ait: Gaudete, quia nomina vestra scripta sunt in coelo . Et e contrario de reprobis David ait: Deleantur de libro viventium, et cum justis non scribanturGaudete in Domino semper, iterum dico gaudete. Ac si diceret: Gaudete in Domino, qui in saeculari gaudio non gaudetis. Beati enim qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur. Quod repetit iterum: Dico gaudete, vel ut magis ac magis gaudium confirmetur, vel pro gaudio corporis et animae in prosperis et adversis, ut confortentur in Domino. Modestia vestra nota sit omnibus hominibus. Judaeis scilicet et gentibus, omnibusque
Abbreviated transcription (Latin):
fecit eẽ subiecta: & secundum
hanc potenciã quasibi cuncta
subiecit: intelligimus eũ omia
posse & filiũ omnipotentis esse:
Acsidicer& : quia ꝑfecti estis
infide ꝑfecti state in conuer¬
sacione. In sola xp̃ĩ fide spem
ponentes & in conuersacione
caelesti conuersantes. quia de
uobis in p̃senti tẽpore la&i fio
& infuturo conabor : Euchor¬
AMRobo & Siticem dep̃cor
idipsu SapERE INORO Ide¬
unũ & idipsũ sentire defide
& aequalit̃ credere in dnõ:
ETIAM ROGO &TE GERMANIE
conpar:
quod dixit germane ꝓ priu
posuit nom̃ : Germanus enin
uocabatur: qđ uero dix̃ cõpa
intelligitur officii uł fide
ADIUA ILLAS QUAE MECUO
LABORAUERUNIT INE UG̃ELIO
Heae mulieres religiose &s
entes erant quas apłs ut ad¬
iuu& eas germanũ ad mons
qđ dicit mecũ laborauer̃ sub audi¬
tur in uerbo fidei p̃dicando: do¬
cebant enĩ in suo sexuꝑ domos:
mnaecclesus autẽ redicebant: Abip¬
soenĩ paulo p̃dicandi officium

Expanded text:
fecit esse subjecta, et secundum fecit esse subjecta, et secundum hanc potentiam qua sibi cuncta subjecit. Intelligimus eum omnia posse et filium omnipotentis esse. Ac si diceret: Quia perfecti estis in fide, perfecti estis in conversatione, in sola Christi fide spem ponentes, et in conversatione coelesti conversantes, quia de vobis in praesenti tempore laetificor, et in futuro coronabor. Evodiam rogo et Syntychen deprecor idipsuunum et idipsum sentire de fide, et aequaliter credere in Domino. Etiam rogo, et te Germane compar. Quod dixit: Germane, proprium posuit nomen. Germanus enim vocabatur. Quod vero dixit compar, intelligitur officii vel fidei. Adjuva illas quae mecum laboraverunt in Evangelio. Hae mulieres religiosae et scientes erant, quas Apostolus ut adjuvet eas Germanum admonet. Quod dicit: Mecum laboraverunt, subauditur in verbo fidei praedicando. Docebant enim in suo sexu per domos, in ecclesiis autem reticebant. Ab ipso enim Paulo praedicandi officium
Abbreviated transcription (Latin):
& desideria compleant carnis
eorũ ds̃ dicitur uenter. non audi¬
entes ꝓph&am dicentẽ : Cũ mandu¬
caueritis & biberitis non ne uobis¬
m&ipsis manducatis. & uobis m&
ipsis bibitis: Gloriam dicit circũ¬
cisionis in confusionẽ idest inpu¬
dendi uerecundi menbri: qui
terrena sapiunt dicit ĩdest
qui carne legem obseruant:
NRAAUTECONVERSACIO INCELIS Ẽ
hoc non potest dicere terrenis
uiciis mancipatus. Vn de &iã
SaluatoRem expec tamius:
Acsi dicers: caput nr̃m in cae
eloe ubi & nos iam ꝑdesiderium
conuersamur & quia caclestisẽ
ille qui caput est nrm̃ decaelo
expectamus eum uenturum :
QUIREFORMAUIT CORPUS HUAILI¬
TATIS NRAE CORIFIGURATŨ CORPO¬
Hoc quidem monstrauit inmonte :
cũunũ exuiuentibus & unũ ex
mortuis sui corporis configurauit
exemplũ resurreccionis ostendens
inmortuis & uiuis: SECUNDU opE¬
Aesi dicer& non solũ confir¬
mauit nos exemplore surrecci¬
onis: sed &ia corpori suo om̃ĩa

Expanded text:
et desideria compleantur carnis, et desideria compleantur carnis, eorum Deus dicitur venter, non audientes Prophetam dicentem: Cum manducaveritis et biberitis, nonne vobismetipsis manducatis et bibitis vobismetipsis? Gloria, dicit, circumcisionis, in confusione, id est in pudendis verecundi membri; qui terrena sapiunt, dicit, id est, qui carnem legem observant. Nostra autem conversatio in coelis est. Hoc non potest dicere terrenis viciis mancipatus. Unde etiam salvatorem exspectamus, si diceret: Caput nostrum iest, ubi et nos jam per desiderium conversamur, et quia coelestis est ille, quia caput est nostrum, de coelo exspectamus eum venturum. Qui reformabit corpus humilitatis nostrae, configuratum corpoHoc quidem monstravit in morte, cum vino et bibentibus et unum ex mortuis sui corporis configuravit exemplum resurrectionis ostendens in mortuis et vivis. Secundum opesi diceret: non solum confirmavit nos exemplo resurrectionis, sed etiam corpori suo omnia
Abbreviated transcription (Latin):
Imitatores mei estote: Ide
sequimini mefideliter imi¬
tamini: ñ falsos apłos: Et ob¬
SERUATE COS qUIITA aMbU¬
lant :
Dupliciter dicitur obseri¬
ri uł adimitandũ ut hic. uł ad
cauendũ sicut ad romanos ait :
obseruate eos qui dissensiones
soffendicula faciunt: Sicut
habETISFRMAM NRAGyIdẼ
formã doctrinae nostrae:
MLTI ENII AMBULANIT Q̃UOS
SCPE DICEBAMVObIS
Deipsis dicit quis pem passionis
xp̃i ꝑquẽ peccata dimissasunt
auferentes. in legis caerimo¬
nius collo cabant: Potest & de
iouianistis interp̃tari quie¬
iuniorũ afflicciones & om̃s
corporis cruciatus in luxuriã
& aepulandi conuerterunt :
NUNCAUTG ELENSDICOĨ¬
Micos CRUCIS XP̃I:
Notandũ quo affectu omiũ
salut̃ẽ opta uerit q̃ui&iam
inimicos crucis xp̃i deflebat
ultro minteritũ ꝓperantes :
QUORV FNIS INTERITUS QUORṼ DS̃¬
Quienĩ in carne seminant inquit
apłs. de carne & metent corrupcionẽ:
Quienise in hoc putant dõ seruire
necomedant: & uoluptates uentris

Expanded text:
Imitatores mei estote. Id est, me sequimini, me fideliter imitamini, non falsos apostolos. Et observate eos qui ita ambulant. Dupliciter dicitur observare, vel ad imitandum, ut hic, vel ad cavendum, sicut ad Romanos ait: Observate eos qui dissensiones et offendicula faciunt . Sicut habetis formam nostram. Id est, formam doctrinae nostrae. Multi enim ambulant, quos saepe dicebam vobis. De ipsis dicit qui spem passionis Christi, per quem peccata dimissa sunt, auferentes, in legis caeremoniis collocabant. Potest et de Jovinianistis interpretari, qui jejuniorum afflictiones et omnes corporis cruciatus in luxuriam et epulas converterunt. Nunc autem et flens dico, inimicos crucis Christi. Notandum, quo affectu omnium salutem optaverit, qui etiam inimicos crucis Christi deflebat, ultro in interitum properantes. Quorum finis interitus, enim in carne seminant, inquit Apostolus, de carne et metent corruptionem, qui enim se in hoc putant Deo servire, si comedant et voluptates ventris
Abbreviated transcription (Latin):
&di: siergo sci & dĩ pace is¬
turisunt : ꝓfecto in ea pus
uicturi sunt quae superat omnẽ
rat non est dubiũ: sifautẽ superat
& anglorũ : ut nec ipsos excepisse
uideatur: quia it omnẽ intellec¬
tũ scđm hoc dictũ eẽ debemus
accipere . quia pacẽ dĩ quad sipse
pacatus ẽ sicut ds̃ nouit non eã
nos sic possumus nosse nec ulli
angeli: Superat itaq: omnẽ
quia & nos ꝓmodo nro pacis eius
participes facti sũmã in nobis
atq int̾nos & cũ ipso pacem
quantũ nr̃m sũmũ ẽ obtine¬
bimus istomodo ꝓ suo modo
sciunt eã scĩ angłi: homines
autẽ nunc longe: infra quantũ¬
ulb& ꝓuentu mentis excellant :
Consideran dũ ẽ enĩ quantus
uir dicebat: Ex parte scimus
& ex parte ꝓphetamus donec

Expanded text:
i. si ergo sancti in dei pace uicturi sunt, profecto in ea pace uicturi sunt, quae superat omnem rat, non est dubium; si autem superat et angelorum, ut nec ipsos excepisse uideatur, qui ait omnem intellectum: secundum hoc dictum esse debemus accipere, quia pacem dei, qua deus ipse pacatus est, sicut deus nouit, non eam nos sic possumus nosse nec ulli angeli. superat itaque omnem quia et nos pro modo nostro pacis eius participes facti summam in nobis atque inter nos et cum ipso pacem, quantum nostrum summum est, obtinebimus: isto modo pro suo modo sciunt eam sancti angeli; homines autem nunc longe infra, quantumlibet prouectu mentis excellant. considerandum est enim, quantus uir dicebat: ex parte enim scimus et ex parte prophetamus, donec
Abbreviated transcription (Latin):
quos dam istũ quidebebat decem
milia talentorũ diabolũ int̃ p̃tari
euius uxorem & filios uenunda¬
tos ꝑseuerante illo inmalitia
insipienciã &malas cogitaciones
intellagi uolunt: Sicut enĩ iuisti
uxor dicitur sapientia sic &uxor
iiusti & peccatoris appelari
stultitiam : Sed quomodo ei di¬
mittat dñs decẽmilia talenta.
Cillae nobis conseruissuis centũ
denarios non dimiserat : Nec
ecdesi asticae in t̃p̃tacionis et :
nec a prudentib: uiris recipi¬
encae Sic&ꝰ pat̃ mns caelestis fa¬
cis̃ uobis si non remiseritis unus¬
quis quȩ fratrisuo decordibus
uris : Formi dolosa sentencia.
siuxta nram̃ mentẽ sentencia
c̃i flectitur atq mutatur:
siparua fratribus nondimit¬
dimus: magna nobis adõ nondȩ¬
mittentur : Et quia potest unus¬
quisque dicere nihil habeo contra
eũ ipse nouit hab&̃ dm̃ iudicem:
non mihi curaẽ quiduelit agere
ego ignoui ei : confirmat sentenciã
suã & omnẽ simulacionẽ fictae
pacis euertit dicens Si non remi¬

Expanded text:
istum qui debebat decem millia talenta, diabolum interpretari, cujus uxorem et filios venundandos perseverante illo in malitia, insipientiam et malas cogitationes intelligi volunt. Sicut enim justi uxor, dicitur sapientia: sic uxorem 144 injusti et peccatoris, appellari stultitiam. Sed quomodo ei dimittat dominus decem millia talenta; et ille nobis conservis suis centum denarios non dimiserit, nec Ecclesiasticae interpretationis est, nec a prudentibus viris recipiendae. Sic et Pater meus coelestis faciet vobis, si non remiserit unusquisque fratri suo de cordibu, etc. Formidolosa sententia, si juxta nostram mentem sententia Dei flectitur atque mutatur, si parva fratribus non dimittimus, magna nobis a Deo non dimittentur. Et quia potest unusquisque dicere: Nihil habeo contra eum, ipse novit, habet Deum judicem, non mihi cura est, quid velit agere, ego ignovi ei, confirmat sententiam suam, et omnem simulationem fictae pacis evertit dicens: Si non remi
Abbreviated transcription (Latin):
non nũ quã &iã abaudaci inimico
om̃ib: armis spoliatus ꝑ imitur:
ita sine dĩ uerbo iusticia om̃is in¬
tutaẽ : fidelis quasi uir bellator
& fortis: om̃s sectas contrarias
ueritati concid&. int̾fici&. iugu¬
labit gladium sp̃s. idẽ uerbũ dĩ
manutenens : saluator autẽ. &¬
ueritas & iusticia nominatur :
Nulli dubiũ quin ipse & cingulũ

Expanded text:
non nunquam etiam ab audaci inimico non nunquam etiam ab audaci inimico omnibus armis spoliatur, perimitur, ita sine Dei verbo justitia omnis intuta est. Fidelis quasi vir bellator et fortis, omnes sectas contrarias veritati concidet, interficiet, jugulabit. Gladium spiritus, id est, verbum Dei manu tenens salvator et veritas et justitia nominatur. Nulli dubium, quin ipse et cingulum
Abbreviated transcription (Latin):
clinare: ꝑ spicua sunt autẽ
iacula maligni. quae uult
mittere incorda nr̃a ꝑcogita¬
ciones pessimas : Dequib: unĩ
iecit in cor iudae uttraderã
saluatorem : Itaq: nec prm¬
cipium quidem habere poce¬
rit inimicus animae uulne¬
rande si tenuerimus scutu
fidei: in quo ñ solũ uenien¬
cia tela franguntur. sed &iã
telorũ ipse ignis extinguitur:
Infidelitas quoque qua e inimi¬
caẽ fidei ubi sclitũẽ fidei
nichil ualebit: Et Gale am
Salutis assuontẽ:
Propt̃ hanc galeam salutaris.
om̃s in capite nr̃o sensus inte¬
griꝑ seuerent : Sienĩ caput uiri
sensus mens cogitacio sermo.
consiliũ. sitamen sapientes
fuerimus in xpõsint : Caput
&iã qđ ẽ principale cordis
in quo sensus om̃s locati sunt :
salutis galea circũ datũ non
ouassabitur: Et GLADIUSP̃s
QUOD EST UERbUM DEI:
Nemomilitũ audã adbel¬
lũ sine gladio ꝓficisci se enĩ
ut cũq tueri potest : sed
hostem ñ ual& occidere: sic̃

Expanded text:
clinare. Perspicua autem sunt clinare. Perspicua autem sunt jacula maligni, quae vult mittere in corda nostra per cogitationes pessimas, de quibus unum jecit in cor Judae, ut traderet salvatorem . Itaque vel principium quidem habere poterit inimicus vulnerandi, si tenuerimus scutum fidei, in quo non solum venientium tela franguntur, sed etiam telorum ipse ignis exstinguitur; infidelitas quoque inimica est fidei, ubi scutum est fidei, nihil valebit. Et galeam salutis assumite. Propter hanc galeam salutarem omnes in capite nostro sensus integri perseverant. Si enim caput viri sensus, mens, cogitatio, sermo, consilium, si tamen sapientes fuerimus, in Christo sint. Caput etiam, quod est principale cordis, in quo sensus omnes locati sunt, salutis galea circumdatum non quassabitur. Et gladium spiritus, quod est verbum Dei. Nemo militum audet ab bellum sine gladio proficisci, se enim utcunque tueri potest, sed hostem non valet occidere, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
cia. nec non ad femorũ usq: ꝑtingit
libi dinem coercendam: Quienĩ
circũ datur multiplici ueste iusti¬
ciae nec ad similitudinem cerui
iniecur accipit sagiitã. nec inde¬
sideria corruit & furores. sederit
mundo corde habens artificem
huius luͦricae dm̃ qui unicuiq:
scõrũ omia arma fabricatur :
Diligencius obseruate qđ uir¬
tutẽ quandã animae appella¬
uerit pedes: quib: ingredimur
in eo quidicit. Egosũ uia: & dequi¬
bus canimus: dirige dñẽ pedes
nrõs inuiam pacis: quosoport&
calciare in p̃paracione euangȩ¬
lu pacis: quiigitur hab&ꝰ pacẽ :
calctatus ẽ xp̃i euangelio: &id¬
nec bellicũ aliquid & tumul¬
tuosũ agit neccũ his qui in prae¬
parati sunt condẽpnabitur :
INOMTIBUS SUMENTES SCO¬
Tuk dei inquo possitis ocm̃a
Quasi dixerit: in om̃i opere
portate clrpeum fidei ut pos¬
sitis tecti atq muniti excipe¬
re uenientes sagittas & huc
atq illuc arte eas bellica de¬

Expanded text:
tia, nec non ad femorum usque pertingit tia, nec non ad femorum usque pertingit libidinem coercendam. Qui enim circumdatur multiplici veste justitiae, nec ad similitudinem cervi in jecur accipit sagittam, nec in desideria corruit, et furores, sed erit mundo corde habens artificem hujus loricae Deum, qui unicuique sanctorum omnia arma fabricatur. Diligentius observate quod virtutem quamdam animae appellaverit pedes, quibus ingredimur, in eo qui dicit: Ego sum via . Et de quibus canimus: Dirige, Domine, pedes nostros in viam pacis, quos oportet calceare praeparatione Evangelii pacis. Qui igitur habet pacem, calceatus est Christi Evangelio, et idnec bellicum aliquid, et tumultuosum agit, nec cum his qui inpraeparati sunt, condemnabitur. In omnibus sumentes scutum fidei, in quo possitis omnia Quasi dixerit in omni opere portate clypeum fidei, ut possitis tecti atque muniti excipere venientes sagittas, et huc atque illuc arte eas bellica de
Abbreviated transcription (Latin):
Sciat tunc stare seposse siuniũ¬
sa fuerit operatus: ut plenus
cunctis uirtutib stabilem figat
gradũ & non moueatur deacie :
State ERGO SUCCINTI LUmbos
VRÕS INUERITATE:
Perfecti state lũbis m̃tis
accineti. hoc ẽ in om̃ĩ p̃lio uiri¬
lit̃ p̃parati & abomnibus curis scli
expediti: Qđ iunxta mem bracarnis
& corporis omĩa membra animae
in scripturis uocentur nulli dubi¬
um ẽ : dequib unũ puto eẽ nunc
membrũ lumbos quos ut accinga¬
mus a ueritate p̃cipitur : Sint lũ¬
hoc idem reor & illud significare
qđ ioħs ⁊onam pelliciam habebat
circa lumbos suos & non erat de
inmundis qui ꝓpt̃ fluxum seminis
extra castra proiecti. cũ archa
id quidem qui ueritate praecinc
tatis dogmata deducitur: INTOU¬
TILORICA IUSTICIAE:
Sicut luri camultis circulis in¬
texitur: sic &iusticia diuersis
uirtutũ connectitur specieb:
mnunitate : Non solũ pectoris
consciencia sed & uentris continen¬

Expanded text:
Sciat tunc se stare posse, si univerSciat tunc se stare posse, si universa fuerit operatus, ut plenus cunctis virtutibus stabilem figat gradum, et non moveatur de acie. State ergo succincti lumbos vestros in veritate. Pesuccincti, hoc est, in omni praelio viriliter praeparati, et ab omnibus curis saeculi expediti. Quod juxta membra carnis et corporis, omnia membra animae in Scripturis vocentur nulli dubium est. De quibus unum puto esse nunc membrum, lumbos, quos ut accingamus a Veritate praecipitur. Sint lumHoc idem, reor, et illud significare quod Joannes zonam pelliceam habebat circa lumbos suos , et non erat de immundis, qui propter fluxextra castra projecti Levit. XIIid quidem quod veritate praecincttatis dogmata deducetur. Induti loricam justitiae. Sicut lorica multis circulis intexitur, sic et justitia diversis virtutum connectitur speciebus, in unitate non solum pectoris conscientia, sed et ventris continen
Abbreviated transcription (Latin):
quã legerimus: qđ nomen id cir¬
copaulus apłs finxit quia ne¬
cesse habebat adephesios dispu¬
tans reb: nouis & inuisibilibus
noua omnia coaptare: PRopte¬
Simpliciter ephesios ad futura
tẽptaciones & ꝑsecuciones quas
eis paulus apłs post hanc episto¬
re. coortatur & man&: ut omĩa
faciant ꝑ quae possint infide
stare euangelii. nec in ꝑsecuo¬
one corruere: Diem autem¬
malũ aut praesens tẽpus osten¬
ditur de quo supra dixerat.
redimentes tẽpus qm̃ dies
mali sunt : ꝓpt̃ angustiam &
uitae huius labores quia nos
absq sudore &certamine ꝑ ueni¬
emus ad palmam : Autcerte
consumacionis atq: iudicii de
quo ioel: ꝓpeest dies tenebrarũ
& turbidinis: dies nebule &cali¬
in hac die diabolo resistere qr
ipseẽ accusator fratrũ nr̃orũ:
a ssumat omia armatura dĩ: hoc
enĩ sonat TAN ΠΑΕΥΑ non
ut in latino simpliciter arma
trans lata sunt & om̃ib: telis
armisq: succinctus de quibus
in consequentibus explicatur

Expanded text:
quam legerimus, quod nomen idcirquam legerimus, quod nomen idcirco Paulus apostolus finxit, quia necesse habebat ad Ephesios disputans de rebus nobis et invisibilibus, nova nomina coaptare. PropteSimpliciter Ephesios ad futuras tentationes et persecutiones, quas eis Paulus apostolus post hanc epistore coarctatur et monet ut omnia faciant, per quae possint in fide stare Evangelii, nec in persecutione corruere. Diem malum praesens autem tempus ostendit, de quo supra dixerat: Redimentes tempus, quoniam dies mali sunt, propter angustiam et vitae hujus labores, quia non absque sudore et certamine perveniamus ad palmam, aut certe consummationis atque judicii, de quo Joel: Prope est dies tenebrarum et turbinis, dies nebulae et calio resistere, quia ipse est accusator fratrum nostrorum, assumat omnia arma Dei, hoc enim sonat πανοπλία, non ut in Latino simpliciter arma translata sunt, et omnibus telis armisque succinctus, de quibus in sequentibus explicatur:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iumdoctorũ oppinio est:
qđ aer istefa qui caelum
& t̾ram medius diuidens &inane
appellatur. plenus sit contra¬
rus fortitudinibus: Itẽ caro¬
& sanguis. homo dicitur: Sed ad¬
uersus principes & potestates
qui sibi principatũ in huius
mundi homines usurpar̃ : & qui ig¬
norantes animas ꝑpeccata seducunt:
aduersũ mundirectores tenebra¬
aliqndo rũ harũ: fuistis enim cenebrae :
nunc autẽ lux in dnõ: Contra spi¬
tales hostes. spĩtalia ar a ma
similitudo naturae armorũ
fortitudine ꝓtegatur : Ad uersũ
quod nobis ẽ colluctacio incaeles¬
tibus. id est ꝓcaelestium
ꝓmissione p̃miorũ : Adhuc ꝓpt̃
hoc qđ ait in caelestibus quia
uidetur ambiguum dicendũ
subaudiri posse  illud ad
om̃ia ut sit .. non ẽ nobis
colluctacio aduersus potestates
in caelestibus & rectores tenebra¬
rũ istarũ incaelestibus. & sp̃ĩta¬
lia ne quicia in caelestibus : Sci¬
amus autẽ qđ excepto p̃senti
loco nec inueteri. nec in nouo
testam̃to mundi rectores un¬

Expanded text:
omnium doctorum opinio est, quod aer iste qui coelum et terram medius dividens, inane appellatur, plenus sit contrariis fortitudinibus. Post haet sanguis homo dicitur, sed adversus principes et potestates, qui sibi principatum in hujus mundi homines usurparunt. Et qui ignorantes animas per peccata seducunt adversum mundi rectores tenebrarum harum. Fuistis enim tenebrae, nunc autem lux in Domino, contra spiritales hostes, spiritualia arma similitudo naturae armorum fortitudine protegatur, adversum quos nobis est colluctatio in coelestibus, id est, pro coelestium promissione praemiorum. Adhuc propter hoc quod ait in coelestibus: Quia videtur ambiguum, dicendum subaudiri posse, illud ad omnia ut sit, non est nobis colluctatio adversus potestates in coelestibus et rectores tenebrarum istarum in coelestibus, et spiritualia nequitiae in coelestibus. Sciamus autem quod, excepto praesenti loco, nec in Veteri nec in Novo Testamento mundi rectores un
Abbreviated transcription (Latin):
GULUS CUS FILIVS INFIR MAbATUR
caphaR Naum:
Regulus diminutiuũ nom̃ et
arege : &ideo forsitan regulus
dicitur iste qui salutẽ poposcit
filio suo: quia plenã non habuit
fidem : Ca pharnaum autẽ ager
uł uilla pul cherrima interp̃ta¬
tur : HiCCŨ AUDISS& QUIA IHS

Expanded text:
gulus, cujus filius infirmabatur Capharnaum. Regulus diminutivum nomen est a rege, et ideo forsitan regulus dicitur iste, qui salutem poposcit filio suo, quia plenam non habuit fidem. Capharnaum autem ager vel villa pulcherrima interpretatur. Hic cum audisset, quia Jesus
Abbreviated transcription (Latin):
dño & inpotencia uirtutis eius :
totũ sentitur in xpõ ut in om̃ib
uirtutib quae suꝑ eo intelligunt᷑
qui crediderint confortentur:
sprudenter post specialia man¬
data quid uiris &uxoribus patrib:
&filis dominis &seruis obseruan¬
dũ sit: Nunc generaliter om̃ib:
in cõmune p̃cipit ut indnõ & in
eius potencia confortari. prae¬
parent se aduersus diabolũ:
INDUITE VOS ARMA DEIUTPOS¬
SITIS RESISTERCADUERSVS
INSIDIAS DiaboLI:
Exhis quae in fralegimus &his
quae in scripturis omibus decͥñõ
saluatore dicuntur. manifestissi me
cõꝓbatur om̃ia armadĩ quib: nunc
indui iubemur intelligi faluato¬
rem ut unũ atq idem sit dixisse.
cingulũ ueritas ẽ & lurica. quae
autẽ alia armna dĩ possumus aesti¬
mare quibus induendusẽ ns qui
hab& aduersũ diaboli repugna
re: diabolus autẽ nomen grecũ
ẽ : quod int̃p̃tatur criminator:
iuxta hebrei uero sermonis
COLLNCTACIO ADUERUS CARNE

Expanded text:
ia virtutis ejus, totum sentitur in Christo, ut in omnibus virtutibus quae super eo intelliguntur. Qui crediderint confortentur. Et prudenter post specialia mandata, quid viris et uxoribus, patribus et filiis, dominis et servis observandum sit, nunc generaliter omnibus in commune praecipit in Domino, et in ejus potentia confortati praeparent se adversum diabolum. Induite vos armaturam Dei, ut possitis resistere adversus insidias diaboli. Ex his quae infra legimus, et hic quae in scripturis omnibus de Domino salvatore dicuntur, manifestissime comprobatur, omnia arma Dei, quibus nunc indui jubemur, intelligi salvatorem, ut unum atque idem sit dixisse: cingulum sit et lorica. Quae autem alia arma Dei possumus aestimare, quibus induendus est, qui habet adversum dre. Diabolus autem nomen Graecum est, quod interpretatur criminator. Juxta Hebraei vero sermonis colluctatio adversus carnem
Abbreviated transcription (Latin):
morat dicens : Spũ fornicacio¬
nis seducti sunt: alii uero ira¬
uindias & furores & bella cõ¬
mittere : alii p̃esse inimicicias.
sinter oͥmines odia concitare :
ere non exnatura corporis
inateria carnis & sanguinis
aec uiciorũ genera ꝓcreati
dinstincto daemonũ ꝓpt̃ea
ait : Non ẽ nobis collutacio aduer

Expanded text:
morat dicens: Spiritu fornicatiomorat dicens: Spiritu fornicationis seducti sunt. Alii vero iracundias et furores et bella committere, alii praeesse inimicitiis, et inter homines odia concitare. Qs nos docere, non ex natura corporis et materia carnis et sanguinis, haec vitiorum genera procreari, sed instinctu daemonum, propterea ait: N
Abbreviated transcription (Latin):
Aestimo quippe aduersus car¬
nẽ & sanguinẽ esse certamina
quando caro concupiscit ad¬
uersus sprñ. & ꝓuocat nos facert
opera sua fornicacionem
inmundiciã. luxuriã & reli¬
qua his similia: Porro nonẽ
humana tẽptacio. nec ad ue¬
sus carnem & sanguinẽ pugns
quando aut ipse satanas tras¬
figuratur in angelũ lucis &¬
ꝑ suadere nititur ut eum
angłm luminis arbitremur
Aut aliquid horũ simile faic
in omĩ uirtute signis & porta¬
tis mendacib: in omĩ deces¬
cione iniquitatis: sed quasi
principatus potestas rector
tenebrarũ & nequicia sp̃io¬
lis: discat quis piam hocques
ait non est nobis collutacio ad¬
uersus carnem & sanguinem.
sed aduersus principatus & po¬
testates &c&era quae secuntur
Ideo dicitur ut doceamur ne
ea quidem quae nobis ministra¬
riuicia putamus excarne
carnis eẽ uł sanguinis seclaqui¬
busdã spitalib: nequiciis suggeri:
Sunt enĩ quidã daemones a mo¬
ribus & amatoriis canticis ser¬
uientes : & ꝓph&a quoq cõme¬

Expanded text:
Aestimo quippe adversus carnem et sanguinem esse certamina, quando caro concupiscit adversus spiritum, et provocat nos facere opera sua, fornicationem et immunditiam, luxuriam et reliqua his similia. Porro non est humana tentatio, nec adversus carnem et sanguinem pugna, quando aut ipse Satanas transfiguratus in angelum lucis, persuadere nititur, ut eum angelum luminis arbitremur, aut aliquid horum simile facit, in omni virtute, signis et portentis mendacibus, in omni deceptione iniquitatis, sed quasi principatus, potestas, rector tenebrarum et nequitia spiritualis dicat quispiam hoc, quod ait: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus principatus et potestates, et caetera quae sequuntur. Ideo dicit, ut doceamur ne ea quidem quae nobis ministrari vitia putamus, ex carne carnis esse vel sanguinis, sed a quibusdam spiritualibus nequitiis suggeri. Sunt enim quidam daemones amoribus et amatoriis canticis servientes, et Propheta quoque comme
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓicitur in noctẽ dãpnacionis
qui hic sponte cecidit in caeerta
tẽ cordis: ubi fl&us quoque &
stridordenciũ eẽ ꝑhib&ur
ut illic dentes strideant quihe
de edacitate gaudebant.: Illi:
oculi defleant. qui hic ꝑ illici
concupiscencias uersabantir¬
inmundo: quatenus singula
quaeq menbra supplicio sub¬
iaceant quaehic singulis qui
uicus subiecta seruiebant:
in fl&u quoq: oculorũ &strid¬
re denciũ ꝑ moeta phoram
membrorũ corporalium
magnitudo ostenditur con
Paucos dicit iustos incõparacio¬
ne multorũ lniouorũ ee autẽ
ꝑsem& ipsos consideratos in mg¬
no numero diffuso toto orbe
errarũ crescente inter trania
acũ palea usq ad diem mesis
&uentilacionis : na in cõparaci¬
one paleae possunt pauca grana
dci. quae tamen ꝑseipsa in mas¬
um redacta implent dominicũ
orreum. Eccenos om̃s ĩa uocati
ifidemꝰ łaelestis regis nupcias
nrsteriũ & redimus & confi¬
emur: diuini uerbi aepulas¬
uuimus si sumus electi

Expanded text:
projicitur in noctem damnationis, projicitur in noctem damnationis, qui hic sponte cetem cordis. Ubi fletus quoque et stridor dentium esse perhibetur, ut illic dentes strideant, qui hic de edacitate gaudebant. Illic oculi defleant, qui hic per illicitas concupiscentias versabantur, quatenus singula quaeque membra supplicio subjaceant, quae hic singulis quibusque vitiis subjecta serviebant. In fletu quoque oculorum et stridore dentium, per metaphoram membrorum corporalium magnitudo ostenditur tormo electi. Paucos dicit justos, in comparatione multorum iniquorum. Esse autem per semetipsos consideratos in magno numero, diffuso toto orbe terrarum, crescente inter zizania, et cum palea usque ad diem messis et ventilationis, nam in comparatione paleae possunt pauca grana dici, quae tamen per se ipsa in massam redacta implent dominicum horreum. Ecce nos omnes jam vocati per fidem, ad coelestis regis nuptias mysterium et credimus et confitemur, divini verbi epulaimus, si sumus electi
Abbreviated transcription (Latin):
nupciales : ATIlle obMVTUIt:
Intẽ pore eni illo nonerit locus
inpudenciae. nec negandi facul¬
tas. cũ om̃s angłi & mundus ipse
testis sit peccatorũ quia qđ dici
sine gemitu non potest. in illa
districcione ultimȩ increpaci¬
onis omne argum̃tũ cessat
excusacionis: quippe quia ille foris
increpat. quitestis consciencia intus
animum accusat: IUNC DIXIT REX¬
Ligantur tunc pedes & manus
ꝑ districcionẽ sentenciae : quasmo¬
do aprauis operib: ligari noluer̃
ꝑ melioracionẽ uitae: uł certe
tuncligat poena. quos modo abo¬
nis operibus ligauit culpa: pedes
enĩ qui uisitare aegrũ neglegunt
manus quae nihil indigentibus
tribuunt. ab ono opere iã exuo¬
luntate ligate sunt: qui ergo
nunc sporte ligantur inuicio:
tunc insupplicio ligantur inui
dicimus caecitatẽ cordis:
Exteriores uero tenebras a&̃ nã
noctẽ dãpnacionis : Tuncergo
dãpnatus quisq non in interio¬
res sed in exteriores tenebras
mittitur: quia illic inuitus

Expanded text:
nuptiales. At ille obmutuit. nuptiales. At ille obmutuit. In tempore enim illo non erit locus impudentiae, nec negandi facultas, cum omnes anguli et mundus ipse testis sit peccatorum. Quia, quod dici sine gemitu non potest, in illa districtione ultimae increpationis omne argumentum cessat excusationis, quippe quia ille foris increpat, qui testes conscientiae intus animum accusat. Tunc dixit rexLigantur tunc pedes et manus per districtionem sententiae, qui modo a pravis operibus ligari noluerunt per meliorationem vitae. Vel certe tunc ligat poena, quos modo a bonis operibus ligavit culpa; pedes enim qui visitare aegrum negligunt, manus quae nihil indigentibus tribuunt, a bono opere jam ex voluntate ligatae sunt. Qui ergo nunc sponte ligantur in vitio, tunc in supplicio ligantur invitdicimus caecitatem cordis, exteriores vero tenebras aeternam noctem damnationis. Tunc ergo damnatus quisque non in interiores, sed in exteriores tenebras mittitur, quia illic invitus
Abbreviated transcription (Latin):
hunc &amicũ uocat areꝓbum
hacsi ei aꝑcius dicat: amice.
& non amice: Amice ꝑfidem:
a non amice ꝑ operacionẽ: hi qui
inuitati fuerant ad nupcias.
desepib & angulis & plateis &
diuersis locis coenam regis im¬
pleuerant: sed postea cũ uenissa&
rex ut uider& discũbentes in
conuiuio suo. hocẽ in sua quasi
fide requiescentes ut indiem
iudicu uisitar& conuiuas &dis¬
cerner& merita: singulorũ
nuenit unũ qui ueste indutus
nonerat nupciali Vnus iste.
oñs quisociati sunt maliela
intelleguntur : Vestis autẽ nupcialis
exlege & euangelio. nouiq hominis
efficiunt uestim̃tũ: Siquis igitur
intẽ pore iudicii inuentus fuerit
sub nomine xp̃i ano non habere
uestem nuptialem. hoc ẽ uestem
suꝑ caelestis hominis. sed uestem
pollutã idẽ u&eris hominis excũ¬
bias hcstatim corripitur. & dicitur
ei: Amice quomodo huc intrasti:
amicũ uocat qđ inuitatus ad nup¬
cias est: arguit inpudenciae. qđ
ueste sordidamundicias polluerit

Expanded text:
hunc et amicum vocat et reprobum. Ac si ei apertius dicat, amice et non amice. Amice per fidem et non amice per operationem. Hi qui invitati fuerant ad nuptias de sepibus et angulis et plateis, et diversis locis coenam regis impleverant, sed postea cum venisset rex, ut videret discumbentes in convivio suo, hoc est, in sua quasi fide requiescentes, ut in diem judicii visitaret convivas, et discerneret merita singulorum, invenit unum qui veste indutus non erat nuptiali: unus iste omnes qui sociati sunt malitia intelliguntur, vestis autem nuptialis ex lege et Evangelio, novique hominis efficiunt vestimentum. Si quis igitur in tempore judicii inventus fuerit sub nomine Christiano, non habere vestem nuptialem, hoc est, vestem supercoelestis hominis, sed vestem pollutam, id est, veteris hominis excubias, hic statim corripitur et dicitur ei: Amice, quomodo huc intrasti? Amicum vocat, quod invitatus ad nuptias est; arguit impudentiae, quod veste sordida munditias polluerit
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ergo debemus intelligere
nupcialem uestem nisi caritatẽ:
intrat enĩ adnupcias. sedcũ nup¬
ciali ueste non intrat qui in scã
aeccta as sistens fidẽ hab& sedca¬
ritatẽ non hab& : Recte enĩ cari¬
tas nupcialis uestis uocatur qr
hanc in se conditor nr̃ habuit.
dũ ad sociande sibi aeccłae nup¬
cias uenit: Sola quippe dilecci¬
ne dĩ actũ ẽ: ut eius unigenitu
mentes sibi electorũ hominu
dilexit ds̃ mundũ: ut filiũ s̃uin
unigenitũ dar& ꝓnobis: Quie
go ꝑ caritatẽ uenit adhomie:
eandem caritatẽ innotuit u
ẽẽ nupcialem : Nossumus fr̃s
qui in nupcus uerbi discũbime
quiiam in aecclesia fide habio¬
mus. qui scripturae sacrae
aepulis pascimur. qui conur¬
tã dõ aecctam eẽ gaudẽmis
eccerex ad nupcias ingeb¬

Expanded text:
Quid ergo debemus intelligere nuptialem vestem, nisi charitatem? Intrat enim ad nuptias, sed cum nuptiali veste non intrat, qui in sancta Ecclesia assistens fidem habet, sed charitatem non habet. Recte enim charitas nuptialis vestis vocatur, quia hanc in se conditor noster habuit, dum ad sociandae sibi Ecclesiae nuptias venit. Sola quippe dilectione Dei actum est ut ejus unigenitus mentes sibi electorum hominum dilexit Deus mundum, ut Filium suum unigenitum daret pro nobisrgo per charitatem venit ad homines, eamdem charitatem innotuit vestem esse nuptialem. Nos sumus, fratres, qui in nuptiis Verbi discumbimus, qui jam in Ecclesia habemus, qui scripturae sacrae epulis pascimur, qui conjunctam Deo Ecclesiam esse gaudemus. Ecce rex ad nuptias ing
Abbreviated transcription (Latin):
nus quã s̃. nisi in inferno: hae cautẽ
uita quae int̃ caelũ & infernum
sita ẽ sicut in medio subsistit ita
utrarũq: parciũ ciues cõmunit̃
recipit: IN TRAVIT M TEMREX
UT UIDER& DISCUMBENTES &
Vrdit ibi hocninẽ NONESTITŨ

Expanded text:
nusquam sunt, nisi in inferno. Haec autem nusquam sunt, nisi in inferno. Haec autem vita, quae inter coelum et infernum sita est, sicut in medio subsistit, ita utrarumque partium cives communiter recipit. Intravit autem rex, ut videret discumbentes et vidit ibi homine