comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. p̃sertim cum uideret᷑ ei talem pu¬
erum ñ alicubi debere habitare insi
in hierłm: ubi erat templum ⁊ cele¬
bratio ꝓpħarum. sorro aut̃ postgmͣ
comꝑit illic regnare archelaum. no¬
luit obicere se illi peticulo: crm pos¬
set t̾ra istł etram sic intelligi ut & ga¬
lilea illic deputaretut. quia ⁊ ipsam
ppłs isrł incolebat. Quȩ aut̃ sunt
galilee: una uicina tyriis dequa scͥpͥ¬
tum ẽ galilee. gentium: altã cirea ty¬
benadem. & stagnum generarech.
Et ueniens habitauit in ciuitatem na

Expanded text:
Israel, praesertim cum videretur ei talem puerum non alicubi debere habitare nisi in Jerusalem, ubi erat templum et celebratio prophetarum. Porro autem postquam comperit illic regnare Archelaum, noluit objicere se illi periculo, cum posset terra Israel etiam sic intelligi, ut et Galilaea illic deputaretur, quia et ipsam populus Israel incolebat. Duae autem sunt Galilaeae, una vicina Tyriis, de qua scriptum est: Galilaeae gentium ; altera circa Tiberiadem et stagnum Genesareth. Et veniens habitavit in
Abbreviated transcription (Latin):
temptis referendum ẽ: quo dictum
ẽ apłis. inuiam gentium ne abieri¬
tis. ensus ẽ. Si uos ꝑsequantur
Iudei inciuitate ista. hoc ẽ in aliqua
iudee ciuitate: fugite in aliam non
timendo. ꝑsecutiones. s potius de¬
clinando. ut tribulationis occasio
sit cuuangelii seminarium. Pau¬
lus quidem sic de damasco frigit.
Donec uemiat filius hominis: ꝑ mi.¬
pensum uob̃ auxilium. S p̃ualit̾¬

Expanded text:
endum est, quod dictum est Apostolis: In viam gentium ne abieritis. Sensus est: Si vos persequentur Judaei, in civitate ista, hoc est, in aliqua civitate Judaeae, fugite in aliam, non tantummodo persecutiones, sed potius declinando, ut tribulationis occasio sit Evangelii seminarium. Paulus quidem sic de Damasco fugit . Donec veniat Filius hominis, per impensum vobis auxilium. HI
Abbreviated transcription (Latin):
rarum: ꝑciuitates ifrł. uolumina
on est discipulus acxxiii.¬
suꝑ magistrum. neq seruus suꝑ
dominum fuum. Sufficit discipło
sicut dominus eius. Si magist᷑
res patiendo reddere rmores. ean¬
dem necesse ẽ. discipul qui puri
homines sunt regulam sequant᷑.¬

Expanded text:
rarum; per civitates Israel, volumina on est discipulus super magistrum, neque servus super dominum suum. Sufficit discipulo sicut magister ejus. Si magisterres patiendo reddere mitiores, eamdem necesse est discipuli, qui puri homines sunt, regulam perfect
Abbreviated transcription (Latin):
quia cum dampno corporis mala
nos cruciant. amisse caritatis.
Qui ant̃ ꝑseuerauerit usq infire̾
luc salnus erit.E mis non pug.¬
na coronat: undẽ cautla hostie
Iubetur in sacͥficio poni: qd docet
bonum optis ad finem ꝑduci.
ꝑ sequentur uos inci̾uitate ista
fugite in aliam. Amendico uob̃. non

Expanded text:
corporis mala nos cruciant amissae charitatis. Qui autem perseveraverit in finem, hic salvus erit. Finis, non pugna coronat, unde cauda hostiae jubetur in sacrificio poni, quod docet bonum opus ad finem perduci. ersequentur vos in civitate ista, fugite in aliam. Am
Abbreviated transcription (Latin):
quos lupos dixerit. Hoc iudaite
genti cansa fuit excidii: quia pꝰtꝰ
saluatoris occisionẽ precones enis
impia cudelitate uexanit. Incon¬
ciliis nom̃ iħu p̃dicari ꝓhibentes.
in fynagogis sub specie correctionis
p̃dicatoris flagellis. cedebant sicut
dͥe paulo legitur. eosq p̃sidib &
regib indampnatione tradebant.
sicitt iacobum heroch. H ex in
testimonium illis & gentib. de ꝑ¬
u̾sitate stilicet indeorum. & de corre¬
ctione gentium. Mors quippe iu-¬
storni boms in ad iutorrum est:
malis intestimonium : ut inde ꝑ¬
u̾si sine excusatione pereant. imde
electi exemplum capiunt ut uiuant.
um aut̃ tradent uos ł in syna¬
gogns. & ad magistratris & potestateᷤ.

Expanded text:
quos lupos dixerit. Hoc Judaicae genti causa fuit excidii, quia post Salvatoris occisionem praecones ejus impia crudelitate vexavit. In conciliis nomen Christi praedicari prohibentes, in Synagogis sub specie correctionis praedicatores flagellis caedebant, ut de Paulo legitur ; eosque praesidibus et regibus in damnationem tradebant, sicut Jacobum Herodi. Haec in testimonium sunt illis et gentibus , de perversitate scilicet Judaeorum, et de correctione gentium. Mors quippe justorum, bonis in adjutorium est; malis in testimonium, ut inde perversi sine excusatione pereant, unde electi exemplum capiunt ut vivant. Cum autem tradent vos in Synagogas, et ad magistratus
Abbreviated transcription (Latin):
Quod enim g̾ce dicit᷑ chere. & latiue
aue. hoc hebreico syroq sermone.
salomlac. siue samalach: idẽ pax
tis offertur. aut requiescit in de¬
mo.si inea fuerit fuent futus paces.
ant ad eunidem p̃dicatorẽ reu̾tit᷑.
ꝗuia ant erit quisq p̃desimatas

Expanded text:
Quod enim Graece dicitur chaere, et Latine Quod enim Graece dicitur chaere, et Latine ave, hoc Hebraico Syroque sermone salomlach, sive samalach, id est, ptis offertur, aut requiescit in domo, si in ea fuerit filius pacis, aut ad eumdem praedicatorem revertitur; quia aut e
Abbreviated transcription (Latin):
ma eligendus ẽ: ne p̃dicatio stscipi¬
entis in fama decurpetur. Digaum
ẽ ut ibi maneant. & ab eis terrina
consequantur. qtrib celestia offe-¬
runt. Dignus enim ẽ oꝑarius ut
lucas ait mercede sin. H ie mer¬
ces p̃dicationis incheat. & in clo ꝑ¬
bentur mercedes. tina inina. alt̾a
in patria. Ciaret aut̃ hȩc non ita
alio quin contra hoc preceptum
fecisset apłs qui uictum de manib
sius tranfigebat. ne cniqͣm grauis
esset. Cũ enim a clño aliquid
imꝑatur. nisi fiat. mobedientie
tulpa ẽ: cm aut̃ potestas datur¬
licet cuiq desrio iure cedere.
nec ȩreatis. Subandis de cuntate.
aut de castello. Lcxiii.
t nolite exire de domo in domui.
onstantie mandatum dat: ut cu¬
stodiant iura hospitalitatis. Anenũ
quippe ẽ. i p̃dicatore: ꝑ domos cur¬
sitare. & hospitium mitare. m.lxxxiiii.
ntrantes antẽ in domum. Lc xi¬
salutate eam dicentes. pax huc do
niui. & siquidem domus fuerit
nem hebrei ac syri sermonis exp̃ssit.

Expanded text:
ma eligendus est, ne praedicatio suscipientis infamia deturpetur. Dignum est ut ibi maneant, et ab eis terrena consequantur, quibus coelestia offerunt. Dignus est enim operarius, ut Lucas ait, mercede sua. BEDA. Hic merces praedicationis inchoat, et in coelo pbentur merceon ita alioquin contra hoc praeceptum fecisset Apostolus, qui victum de manibus suis transigebat, ne cuiquam gravis esset. Cum enim a Domino aliquid imperatur, nisi fiat, inobedientiae culpa est; cum autem potestas daturlicet cuique de suo jure cedere. Donec exeatis, subaudis, de civitate aut de castello. L. 113X Et nolite exire de domo in domum. BEDA. Constantiae mandatum dat, ut custodiant jura hospitalitatis. Alienum quippe est a praedicatore, per domos cursitare, et hospitium mutare. M. 84V L. 111 Intrantes autem in domum, salutate eam, dicentes: Pax huic don fuerit nem Hebraei ac Syri sermonis expressit.
Abbreviated transcription (Latin):
tce ego mitto uos: sicut oues in
medio luporum. Estote gͦ pru¬
dentes sicut serpentes: & simplices
ficut columbe. E cribe ⁊ pharisei
qui sunt clerici iudeorum: lupi st̃.
ꝑprudentiã serpentis uitate insith¬
as: ꝑ columbã sitis in nocentes. Ser
pens coto corpore occultat coͣpus
in quo uita ẽ. & uos toto corporis
peritulo caput ur̃m. id ẽ me. custo¬
dite. Serpens etiam ꝑangustias
se cartans uet̃i tunica exntris. in¬
nonatur sic intrantes ꝑ angustã
portam quȩ dncit ad uitam uete¬
rem exinint hominem. M.lxxxuii.s¬

Expanded text:
in medio luporum. Estote ergo prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae. Scribae et Pharisaei, qui sunt clerici Judaeorum, lupi sunt. Per prudentiam serpentis, vitate insidias per columbam, sitis innocentes. HIERON. Serpens toto corpore occultat caput, in quo vita est; et vos toto corporis periculo caput vestrum, id est, me custodite. Serpens etiam per augustias se coarctans, veteri tunica exutus, innovatus: sic intrantes per angustam portam quae ducit ad vitam, veterem exuunt hominem. M.
Abbreviated transcription (Latin):
dictum ẽ extũtt pulerẽ. quia p̾¬
dicatio usq ad illam ciuitatem ꝑ¬
uenit. Siue puluis excutitur mͥ
signam: ut nec etiam uecessaria
accipiant a contemptorib engłii.
Tolerabilus dicit: quia sodoma &
gomorra ñ habuerunt p̃dicationẽ.
pum . ex cutit indestimomum supͣ

Expanded text:
excutite pulverem; quia praedicatio ad illam civitatem pervenit. Sive pulvis excutitur in signum, ut nec etiam necessaria accipiant a contemptoribus Evangelii. Tolerabilius, dicit, quia Sodoma et Gomorrha non habuerunt praedicationem. rum excutite in testimonium su
Abbreviated transcription (Latin):
tis eos. Beelzebul ỹdolum ẽ
acharon: quod uocat᷑ in regum
uolumine ydolam muscȩ. ⁊ ebub
enim dicit᷑ musca. quȩ immim¬
dicim significat. Btel idem ẽ qui
os baal dicitur. ds scilicet acharon.
Qui ꝓpt̾ea dicit᷑ d̾s imiscarum.
quia qͣndo ei sacrificabat᷑. impor¬
tunitas mmiscarum polluebat sac¬
ficium. Seipsum dicit patremfate

Expanded text:
IERON. Beelzebub idolum est Accaron, quod vocatur in Regum volumine idolum muscae. Zebub enim dicitur musca, quae immunditiam significat. Beel idem est qui et Baal dicitur, Deus scilicet Accaron. Qui propterea dicitur Deus muscarum, quia quando ei sacrificabatur, importunitas muscarum polluebat sacrificium. Seipsum dicit patrem fa
Abbreviated transcription (Latin):
tur enim uob̃ in illa hora: quid lo¬
quamini. Non eim uos estis qui
loquimini: s sp̃c patris nr̃i qui lo¬
quitur inuobis. Qsedictis futis
adu̾sis. ut p̃uisa mimis ledant. contͣ
t̃rores subrangit consolationem.
offerre. ceterum ipse xpc̃ qui in
nob̾ habitat loquit᷑ ꝓse. & sp̃c sc̃i

Expanded text:
ora quid loquamini. Non enim vos estis qui loquimini, sed spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis. Praedictis futuris adversis, ut praevisa minus laedant, contra terrores subjungit consolationem. offerre: caeterum ipse Christus qui in nobis habitat, loquitur pro se,
Abbreviated transcription (Latin):
u̾borum: s estote factores uerbi.
& non auditores tantum. Quȩ
tatione quis locutus fuerit corde
impenitenti contra remissionem
ꝑeccatorum quȩ fit in eocłia: uer¬
bum dic̃ contra spm scm̃. Quomo¬
do aut̃ diitcetur illud. qd̾ etiam
remissionem impedit aliorum:
qm uenitur quȩ ad remitenda
gregationib uel potius segregatio¬
nib baptitantur:. quamnns non
sint renati sp̃u canquã hẏsmaeli
similes qui scđm carnẽ natus est
onem. tamͣ cum ad eccłiam catho

Expanded text:
verborum, sed estote factores verbi, et non auditores tantum . Quaetatione quis locutus fuimpaenitenti contra remissionem peccatorum, quae fit in ecclesia, uerbum dicit contra spiritumdo autem remittetur illud, quod etiam remissionem impedit aliorum. quam venitur, quae ad remittenda gregationibus vel potius segregationibus baptizantur, quamvis non sint renati Spiritu tanquam Ismaeli similes, qui secundum carnem natus est one
Abbreviated transcription (Latin):
bonum sicut opꝰ meum: aut
ris bona tantũ sint oꝑa. & mali
mala. Si gͦ facta quȩ cerintis bo¬
na sunt : non ẽ diabolus qui ea
facit. Seipsum dicit arborem:
suum opꝰ fructum. P Rogemeᷤ
iuꝑarum. quomodo potestis bo¬
na loqui cum fitis mihi: Etr ha¬
bundantia enim cordis: os loqͥt᷑.
io ostendit illos ee malam arbo¬
bem. & malos fructus dare: cum
in intentione cordis eoꝵ malicia
Iomis homo. de bono thescuro
profert bona. & malus homo
de malo thesauro ꝓfert mala.
Sic nec xp̃c maia. nec diabolus
potest boua oꝑa facere.

Expanded text:
bonum sicut opus meum, aut bonum sicut opus meum, aut ris bona tantum sint opera, et mali mala. Si ergo facta quae cernitis bona sunt, non est diabolus qui ea facit. Seipsum dicit arborem; suum opus, fructum. Progenies viperarum, quomodo potestis bona loqui, cum sitis mali? Ex abundantia enim cordis os loquitur. Hic ostendit illos esse malam arborem, et malos fructus dare, cum in intentione cordis eorum malitia Bonus homo de bono thesauro profert bona, et malus homo de malo thesauro profert mala. Sic nec Christus mala, nec diabolus potest bona opera facere.
Abbreviated transcription (Latin):
imibitt funt : uel etiam de parutilis
qui neq recta intentione offerim.¬
tur ad baptismum. neq recta in¬
tentione baptirantur & si exteriꝰ
integram baptisini formam susci
ins. ⁊ amor sectanch ebrietatem
sp̃c ebrietatis: ita uoluntas scient̾
impugnandi ueritatẽ. nuncuꝑat᷑
sp̃s blaspheriȩ. crnis remissio
multis nulla fiet met̾mun.
catores ueniã consecituros. & ad
celum ituros. Quod uͦ ilicit᷑ neq
in hoc scło. neq in futuro: dat in¬
telligi quasdam culpas in hoc scło.
quasdam uͦ laxari infuturo. Qued
eium de uno negat᷑. consequens
ẽ de quib dam concedi. s tamen
de minimis peocatis credendũ ẽ.
ut ẽ ociosus sermo. immod̾atus
nt facite arborem bonam. & fru¬
ctum eiꝰ bonumi. aut facite ar¬
borem malam. & fructum eius
malum. Siquidem ex frustu ar¬
bor cognoscitig. Me indetis
oꝑa bona facere. & me uituꝑatis:
in quo magna dissonantia appa¬
ret. Igit᷑ aut facite idẽ dicite . me

Expanded text:
imbuti sunt, vel etiam de parvulis, imbuti sunt, vel etiam de parvulis, qui neque recta intentione offeruntur ad baptismum, neque recta intentione baptizantur, etsi exterius integram baptismi formam suscipnis, et amor sectandi ebrietatem spiritus ebrietatis, ita voluntas scienter impugnandi veritatem, nuncupatur spiritus blasphemiae, cujus remissio multis nulla fiet in aeterncatores veniam consecuturos, et ad coelum ituros. Quod vero dicitur, neque in hoc saeculo, neque in futuro, datur intelligi, quasdam culpas in hoc saeculo, quasdam vero laxari in futuro. Quod enim de uno negatur, consequens est de quibusdam concedi, sed tamen de minimis peccatis credendum est, ut est otiosus sermo, immoderatus ut facite arborem bonam, et fructum ejus bonum, aut facite arborem malam, et fructum ejus malum. Siquidem ex fructu arbor cognoscitur. Me videtis opera bona facere, et me vituperatis: in quo magna dissonantia apparet. Igitur aut facite, id est, dicite me
Abbreviated transcription (Latin):
non habebant. non eis repetur la¬
uachrũ carnis. Non defint etiam
foris positis ista forma pietatis: s nͥ
ntus non potest eis dari unitas spẽ
in uinctilo pacis. De talib dicit apłs.
habentes formã pietatis: uirtutẽ
ant̃ eius ab negantes. Pocest enim
ẽẽ iusibilis forma palintis. etiam
p̃ter uitẽ: s in usibilẽ uitam radi¬
cis habere non potest uisi inuite.
ꝓinde corporalia sacramenta quȩ
portant & celebrant etiã segregati
ab unitate corporis ap̃i. formam pos¬
sunt exhibere pietatis: uirtus uͦ pre¬
tatis inuisibilis & spũalis. ita meis
non potest ẽe. que mad modũ sensus
non sequitur hominis membrum
quando ampitat᷑ a corpore. Quȩ
cum ita sint: remissio ꝑeccatorum
illa tantumimodo eccłia dari potest
contempint cantã diini mu-¬
neris largitatẽ. & in hac obstinati¬
one mentis diem dandit extrenmĩ:
reus ẽ illo irremiffibili peccato in
tis apud scismaticos. uel hereticos
intellige de ad ultis. qui errore illoꝵ

Expanded text:
non habebant, non eis repetitur lavacrum carnis. Non defuit etiam foris positis ista forma pietatis, sed nisi intus non potest eis dari unitas Spiritus in vinculo pacis, de talibus dicit Apostolus: Habentes formam pietatis, virtutem autem ejus abnegantes . Potest enim esse visibilis forma palmitis etiam praeter vitem, sed invisibilem vitam radicis habere non potest nisi in vite. Proinde corporalia sacramenta quae portant et celebrant etiam segregati ab unitate corporis Christi, formam possunt exhibere pietatis, virtus vero pietatis invisibilis et spiritualis ita in eis non potest esse, quemadmodum sensus non sequitur hominis membrum quando amputatur a corpore. Quae cum ita sint, remissio peccatorum, illa tantummodo Ecclesia dari potest,contemnit tantam divini muneris largitatem, et in hac obstinatione mentis diem claudit extremum, reus est illo irremissibili peccato in tis apud schismaticos vel haereticos, intellige de adultis, qui errore illorum
Abbreviated transcription (Latin):
meretui. ueniã. quidã ñ meret᷑.
In spũ enim sc̃õ sp̃c mmmundus ei¬
citur. contͣ qͣm grãm siquis loqui¬
signẽ impetrat. De hac impeniten¬
tia tam̃ non potest iudicari: qͣm¬
qͥtu inpenitentia uitiit. Pagams
ẽ hodie. uel iudeus. uel hercticus:
quid scis utrum cras fuerit fidelis:
Non rapit ds de hac uita impium:
qui uult ut conu̾tatur & uiuat.¬
S siquis usq ad finem uitȩ mane¬
at impenitens ⁊ ita moriatur: ei
non remittet᷑ hic uel infuturo.
Est enim peccatum ad mortem.
ait iohannes: ñ ꝓ illo dico ut roget
quis. Ad mortem. idẽ usq ad mor¬
tem: quia peocatum qd̾ hic non
ꝓlixa impenitentia plurib u̾bis
blasphemiã contexat. Solet emin
scriptura u̾ba multa u̾bum appel¬
lare: ut illud. Uerbum quod factũ
ẽ adillum. nel illum ꝓpħam. Neq¬

Expanded text:
meretur veniam; quidam, qui non meretur. In Spiritu enim sancto spiritus immundus ejicitur, contra quam gratiam si quis loquisionem impetrat. De hac impoenitentia tamen non potest judicari, quamdiu impoenitens vivit. Paganus est hodie vel Judaeus vel haereticus? quid scis utrum cras fuerit fidelis? Non rapit Deus de hac vita impium, qui vult ut convertatur et vivatsi quis usque ad finem vitae maneat impoenitens, et ita moriatur, ei non remittetur hic vel in futuro. Est enim peccatum ad mortem, ait Joannes, non pro illo dico ut roget quis . Ad mortem, id est, usque ad mortem, quia peccatum quod hic non prolixa impoenitentia pluribus verbis blasphemiam contexat. Solet enim Scriptura multa verba verbum appellare, et illud Verbum quod factum est ad illum vel illum p
Abbreviated transcription (Latin):
orcistas gentis illius significat:
nel apłos ex eoium stirꝑe grerates.
Quasi dicat. Si mfitis ntͣis expul¬
sionem demontim deo attribitis:
quare in me non idem factts:
pastoli qui sinte ignobilia ⁊ contẽp¬
tibiua hurs mrundi. in quib non
malignitas. s meȩ uirtutis simpli¬
citas apparet. testes mei eriit:
ꝑ becrebub oꝑari. Uel exorciste qui
fitii nr̃i sunt & demones fugant
ab obsessis: iudices ut̾i ermit ñ po¬
testate ut mei discipuli. s comꝑa¬
tione: dnm illi expulsione̾ demo¬
num do asfignant. nos belrebub¬
pͥncipi demoniorum.¬

Expanded text:
t, vel apostolos ex eorum stirpe generatos. Quasi dicat: Si in filiis vestris expulsionem daemonum Deo attribuitis, quare in me non idem facitis? Apostoli, qui sunt ignobilia et contemptibilia hujus mundi, in quibus non malignitas, sed meae virtutis simplicitas apparet, testes mei erunt, per Beelzebub operari. Vel exorcistae qui filii vestri sunt et daemones fugant ab obsessis, judices vestri erunt, non potestate ut mei discipuli, sed comparatione, dum illi expulsionem daemonum, Deo assignant, vos principi daemoniorum
Abbreviated transcription (Latin):
aquo nullus iabitur. In illo panlꝰ
dicebas. Quis me separabit a cari¬
nẽ diaboli ⁊ angłorum eiꝰ contͣ con¬
scientiã suam maiestatem deitatis
oppugnare ñ trepidat. non habet
remissionẽ mȩt̾mim: s reus erit
et̾mi delicti sicut marcus exponit.
tre humana ignorantia credunt &¬
dicunt: irremissibili crimine non
tenent᷑. Inquit dñs. Qui man¬
ducat meã carne̾. & bibit meum
sanguinẽ. in me manet. & ego in
illo. Nunqtud sumens indigne sa¬
cramentum carins & sanguinis
eiꝰ. qui iudicium sibi mandueat
& bibit. ut paulus ait. manet in ꝯcp̃o¬

Expanded text:
a quo nullus labitur. In illo Paulus a quo nullus labitur. In illo Paulus dicebat: Quis me separabit a charinem diaboli et angelorum ejus, contra conscientiam suam majestatem deitatis oppugnare non trepidat, non habet remissionem in aeternum, sed reus erit aeterni delicti, sicut Marcus exponit, tre, humana ignorantia credunt et dicunt, irremissibili crimine non tenentur. Inquit Dominus: Qui manducat meam carnem et bibit meum sanguinem, in me manet, et ego in illocramentum carnis et sanguinis ejus, qui judicium sibi manducat et bibit, et Paulus ait, manet in C
Abbreviated transcription (Latin):
non remitcetur ei neq in loc scło.
neq in fut᷑o. Quia dicitis me ñ
eicere demones nisi in beelzebub:
guinib peccata. s digne penitenti¬
b in hacuita. Refutatur hic noui¬
tiants : negans ueniam penitentib
tur: & id̾o peius ẽ blasphemare qm
peierare. qm̃i peierando falsarie ad¬
hibet᷑ testis ds. blasphemand̾o de ip
Qui scandaliratus infirmitate car¬
nis meȩ uocauerit me filiũ fabri.
uoratorem. uini pocatorem: uemã
habere poterit. Qui aut̾ manifeste
intelligens oꝑa cdi. ꝓpt̾ inuidiam oꝑa
sp̃c sci heelrebub actribuerit: huic
minqͣm remittetur. ñ qd̾ ei negetui
remrissio si peniteat: s quia hic blas¬
phemus grigentib malis meritis
sicut nunqm ad remissionẽ. ita
nec ad penitentiã ꝑuenturus est.
u contemptu namaq boni aliqͥs
lapsus ãdeo profundus ẽ: quod ue¬
mo inde resurgit. Unde illud. Pec¬
cator cum uenerit in ꝓfundum ma¬
lorum contempnit. E contͣ uͦ ina¬
more boni aliquis sup̃imus gradꝰ c̃.

Expanded text:
non remittetur ei, neque in hoc saeculo, neque in futuro. Quia dicitis me non ejicere daemones nisi in Beelzebub, omnibus peccata, sed digne poenitentibus in hac vita. Refutatur hic Novatianus, negans veniam penitentibus tur, et ideo pejus est blasphemare quam pejerare; quoniam pejerando, falsarie adhibetur testis Deus; blasphemando, de ipQui scandalizatur infirmitate carnis meae, quia vocaverit me filium fabri, voratorem, vini potatorem, veniam habere poterit. Qui autem manifeste intelligens opera Dei, sancti Beelzebub attribuit, huic nunquam remittetur, non quod ei negetur remissio, si poeniteat; sed quia hic blasphemus, exigentibus malis meritis multis, sicut nunquam ad remissionem, ita nec ad poenitentiam perventurus est. In contemptu namque boni aliquis lapsus adeo profundus est, quod nemo inde resurgit. Unde illud: Peccator cum venerit in profundum peccatorum, contemnit . Econtra vero in amore boni aliquis supremus gradus est,
Abbreviated transcription (Latin):
decepti: quȩ uictor ape distribuit
qd̾ ẽ in signe triumphantis: quia
captuam ducens captiuitatem
dedit dona hominib. quosdam
alios pastoris. ordmans e doctores.
fĩut gͥ domum fortis dirꝑe: ereptos
a diabolo eccłie adimare. ⁊ ꝑ distra¬
stas gradiuim dignitates ꝓmouere.
Qui non ẽ mecum: contra me ẽ.
qui non colligit metum. spargit.
Hoc consequent̾ non ad hereticos
s ad diabelum rifertur: cutus oꝑi
salnatoris oꝑib comꝑati iquerat.
Ille enim cupit animas hominũ
tenere captiuas. quas dñs liberat.
Iile trahit ad uitia: dñs reuocat
aduirtutes. Quomodo gͦ concor¬
dant: quorum õꝑa detisa srait:
Qui non colligit hoc ẽ. qui non congre¬
gat oues meas metimi: disꝑgit hoc ẽ
dissipat eas a cetu fidelum
qui ñ cum illo congregat. quomodo¬
cumq sub eius nomine congreget.
Hic omnino nos comprilit intellig̾e.
non alibi posse fieri remissionẽ pec¬

Expanded text:
decepti, quae victor Christus distribuit, decepti, quae victor Christus distribuit, quod est insigne triumphantis, quia captivam ducens captivitatem, dedit dona hominibus, quosdam alios pastores ordinans et doctores . Fuit ergo domum fortis diripere, ereptos a diabolo Ecclesiae adunare, et per distinctas graduum dignitates promovere. Qui non est mecum, contra me est; et qui non congregat mecum, spargit. Hoc consequenter non ad haereticos, sed ad diabolum refertur, cujus opera Salvatoris operibus comparari nequeunt. Ille enim cupit animas hominum tenere captivas, quas Dominus liberat; ille trahit ad vitia, dominus revocat ad virtutes. Quomodo ergo concordant, quorum opera divisa sunt? Qui non colligit, hoc est, qui non congregat oves meas mecum, dispergit, hoc est dissipat eas a coetu fidelium. Hic sanctum, qui non cum illo congregat, quomodocunque sub ejus nomine congreget. Hic omnino nos compulit intelligere, non alibi posse fieri remissionem pec
Abbreviated transcription (Latin):
tuar ꝓpħe. ꝑ quos sp̃s sẽs libros le¬
gis ac ꝓpharum sua inspiratione
describit. Dequib in psalmo scͥꝑ¬
tum ẽ. Uidebo celos tuos oꝑa cligi¬
torum tuoꝵ. ꝑcelos enim libros
dictum est ꝓpłias mystice infumauit.
Aut quomodo potest quisqͣm intrare
indomum fortis. ꝙ uasa eiꝰ diripere
in quib confidebat: insi prus alli¬
gauerit fortem. & tunc domumi
nifestam parabolam: quia uirtute
diuinitatis homines ⁊ demonio li¬
berat. fortis ẽ diabolus. domus illiꝰ
mundus in maligno pofitus: inqͦ
usq ad adnentum salnatoris quasi
pacato imꝑio sine contra dictione
quiescebat. Unde dñs. Uenit pͥp¬
ceꝑs munch. & in me ñ habet quic¬
quam. Qͥ it̾m. Nunc pͥnceps huiꝰ
mundi eicietur foras. Fortior illo
fuit ipse dñs. qui arma eiꝰ abstulit.
idẽ astutias & dolos nequitiȩ sp̃u¬
alis. & sic adimendo potestatem
a seductione electoꝵ compescere
coegit: quod fuit alligari fortem.
Sꝑolia seu uasa sir homines ab oo

Expanded text:
tae, per quos Spiritus sanctus libros legis ac prophetarum sua inspiratione describit. De quibus in psalmo scriptum est: Videbo coelos tuos, opera digitorum tuorum . Per coelos enim, libros dictum est, prophetas mystice insinuavit. Aut quomodo potest quisquam intrare in domum fortis, et vasa ejus diripere in quibus confidebat, nisi prius illigaverit fortem, et tunc domum iminus per manifestam parabolam, quia virtute divinitatis homines a daemonio liberat. Fortis, est diabolus; domus illius, mundus in maligno positus, in quo usque ad adventum Salvatoris, quasi pacato imperio sine contradictione quiescebat. Unde Dominus: Venit princeps mundi, et in me non habet quidquam . Et iterum: Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras . Fortior illo fuit ipse Dominus, qui arma ejus abstulit, id est, astutias et dolos nequitiae spiritualis: et sic adimendo potestatem, a seductione electorum compescere coegit: quod fuit alligari fortem. Spolia seu vasa, sunt homines ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ firmum si ꝑpartes diuditur. cũ
alii ab aliis nel ꝑimuntur uel op¬
ꝑrimunt᷑. in solitudinẽ redigit᷑:
uacuatum ab habitatorib. Sadẽ
parue res crescunt: discora inꝑti¬
me dilabunt᷑. Quo aut̃ hȩc sp̃ria¬
lit̾ tendant: exporat. iunce
et sachanas inseipsum dirsta est.
quomodo stabit reguum ipsius:
Lon potest stare. s finẽ habet: gma

Expanded text:
rmum, si per partes dividitur, cum alii ab aliis vel perimuntur vel opprimuntur, in solitudinem redigitur, vacuatum ab habitatoribus. SALUparvae res crescunt, discordia maximae dilabuntur. Quo autem haec spiritualiter tendant, exponit: Si autem et Satanas in seipsum divisus est, quomodo stabit regnum ipsius? Non potest stare, sed fi
Abbreviated transcription (Latin):
spũ di eicio demonia. nec alit̾ possunt
filii ut̾ eicere ꝓculdubio ꝑtienit
in regnum di. quo subu̾titur reg¬
ntim diaboli: cum quo & nos fubitet¬
timuri. Regrini di ẽ potestas qua
dampnant᷑ impii. ⁊ afidelib secer¬
nuntuꝵ. Am. Regnum dti
nel scipsum signisicat. dequo alibi
dicit. regnum dĩ intra nos ł. & ine¬
dius stat int̾ nos quẽ uos nescits.
uel regnum scͥpture ablatum iu¬
deis r traditum nobis: uel regnũ
cełorum. Quasi dicat. Si in spũ dĩ eicio
demonia. sine dubio seiatis aditum
regni celestis patefactium ccedentib.
Digitus di ẽ. quem confessi sunt ma¬
gi. qui contͣ moy sen raaron sig¬
na faciebant dicentes. digitus dĩ
E iste: quo e tabule lapidee scͥptȩ
sunt in monte sẏna. Ipse enimi scͥp¬
sit : qui scribenda dictauit. Ma¬
nus ⁊ brachium di. filius enus est:
& digitus enus sp̃s sc̃s. Qui digitꝰ
dicit᷑ ꝓpt̾ partitionẽ donorum quȩ
meo dant᷑ unicuiq ꝓpria: siue ho¬
minum sine ingłorum. In nullis

Expanded text:
mones, nec aliter possunt filii vestri ejicere, procul dubio pervenit in vos regnum Dei, quo subvertitur regnum diaboli, cum quo et vos subvertimini. Regnum Dei est potestas qua damnantur impii, et a fidelibus secernuntur. Vel ita: Regnum Dei vel seipsum significat, de quo alibi dicit: Regnum Dei intra vos est ; et: Medius stat intra vos quem vos nescitis Vel regnum Scripturae ablatum Judaeis, et traditum nobis, vel regnum coelorum. Quasi dicat: Si in Spiritu Dei ejicio daemonia, sine dubio sciatis aditum regni coelestis patefactum credentibus. Digitus Dei est, quem confessi sunt magi, qui contra Moysen et Aaron signa faciebant, dicentes: Digitus Dei est iste , quo et tabulae lapideae scriptae sunt in monte Sina. Ipse enim scripsit, qui scribenda dictavit. Manus Dei, et brachium Dei, Filius ejus est: et digitus ejus, Spiritus sanctus. Qui digitus dicitur propter partitionem donorum qui in eo dantur, unicuique propria, sive hominum, sive angelorum. In nullis
Abbreviated transcription (Latin):
si possunt. Nota gͦ maliquo rustura
ẽẽ contrarium rusto. Egressis aut̾
illis: ecce obtulerunt ei hominẽ inu¬
tum demonium habentẽ. Qi eiecto
demone: locuitis ẽ mius. Et muate
sunt turbe. dicentes. Nun quam sic
aꝓparuit in isrł. m. exx. a lorxu.
Nunquid iste ẽ filitis damnd. Ac
si cdicant turbe fideles. Non tantur
Ingreco melius sonat surdum quã
mutum. s scͥptura alterũ accipit ii¬
differtut᷑ ꝓ alt̾o. Egressis autẽ
allis sub audis de hoc scł̃o: obtuler̃t
año p̃dicatores nrutum scilicet ppłm
multum. qui nichil adhuc erat lo¬
cutus de gła̾ ch. quia ñ habuerat ꝑ̃¬
dicatores. Hic ppłs intelligit᷑ fuꝑsse
de gentib : unde & sequit᷑ amimira¬
tio turbarum de ipsis dicentib nun¬
qͣm sic apparuisse in isrł. scilicet tit
tot inde simul conuerterent᷑ ad ap̃i

Expanded text:
non possunt. Nota ergo in aliquo justum non possunt. Nota ergo in aliquo justum esse contrarium justo. Egressis autem illis, ecce obtulerunt ei hominem mutum daemonium habentem. Et ejecto daemone, locutus est mutus. Et miratae sunt turbae, dicentes: Nunquam sic apparuit in Israel. M. 120 L. 82 Nunquid iste est filius David? Ac si dicant turbae fideles: Non tantum i HIEROM. In Greco melius sonat, surdum quam mutum; sed Scriptura alterum accipit indifferenter pro altero. Egressis autem illis, subaudis de hoc saeculo, obtulerunt, Domino praedicatores mutum, scilicet populum mutum qui nihil adhuc erat locutus de gloria Dei, quia non habuerat praedicatores. Hic populus intelligitur fuisse de gentibus, unde et sequitur admiratio turbarum de ipsis dicentibus, nunquam sic apparuisse in Israel, scilicet ut tot inde simul converterentur ad Chri
Abbreviated transcription (Latin):
te iħu ad domũ suam innazareli
clamabant duo ceci: qui ñ cu¬
rant᷑ transitorie. s domi fides
uid ẽ aut̃ clamare ad dnĩ: uisi
g̾ra enis congruere bonis oꝑib:
dauid. qui u̾bum carnẽ sumpsisse.
de semine dauid uere credit. Tran¬
sit dũs. cum dispensat nob̾ tempo¬
ralia sacram̃ta. quib ammonea¬
mur ad et̃na. Grausit do do¬
mo principis quȩ ẽ synagoga. iii
domum suam. idẽ celestem hierłm.
in qua ptꝰqͣm collocauit. carnẽ suã.
accesserunt ad eun ꝑ fidem quidã
ceti exntroq ppłõ. Ꝙ dicit eis ꝑ pre¬
dicatores: creditis. & cet̾a. Tangere
oculos cornii ẽ: ꝑ p̃dicatores mibu¬
ere mentes eorum diinis u̾bis.
Inc̾rogat quidẽ d̾s ancredamus:
nt fides orando impetret. qd̾ ipse
dare paratus ẽ. Et cominumca¬
tus ẽ illis iħc. dicens. Uidete neqͥs
sciat. Illi aut̃ ereuntes: diffamaue¬
runt eum in tota t̃ra illa.Pugi
endo iactantie głam hoc prẽcepit
quod illi ꝓpẽ mtmoriam gr̾e tacere

Expanded text:
te Jesu ad domum suam in Nazareth, clamabant duo caeci: qui non curantur transitorie, sed domi fides Quid est autem clamare ad Dominum, nisi gratiae ejus congruere bonis operibuDavid, qui Verbum carnem sumpsisse de semine David vere credit. Transit Dominus, cum dispensat nobis temporalia sacramenta, quibus admoneamur ad aeterna. Transit de domo principis, quae est Synagoga, in domum suam, id est, coelestem Jerusalem, in qua accesserunt ad eum per fidem quidam caeci ex utroque populo. Et dicit eis per praedicatores, creditis, etc. Tangere oculos eorum, est per praedicatores imbuere mentes eorum divinis verbis. Interrogat quidem Dominus, an credamus, ut fides orando impetret, quod ipse dare paratus est. Et comminatus est illis Jesus, dicens: Videte ne quis sciat. Illi autem exeuntes, diffamaveruendo jactantiae gloriam hoc praecepit, quod illi propter memoriam gratiae tacere
Abbreviated transcription (Latin):
sine macula: & oꝑat᷑ iusticiam. Et
iussit illi dari manducare. ad testi¬
monium uitȩ : ut ñ fantasina. s
ueritas credefetrii: Siquis etiam a
sp̃ali morte resuscitatur. celesti neces¬
se ẽ mox pane satietur: particeps ef¬
fectus & diumi u̾bi & altaris sacro¬
sci. Iuxta morilem intellectum.
tres illi mortui quos saluator in
corporib suscitauit: tria genera
resur restionis anmarum signifi¬
cant. Puellam suscitauit in domo
elausam. id ẽ animã confensũ tan¬
cum non actum delectationi male¬
prebente. Inuenẽ resuscitat iam
extra portam elatimi: idẽ peccato¬
rem. qui conseusum iam ꝑduxit
ad actum. Suscitat lararinu iani
serentem. Id ẽ longa consuciudine
peccandi anmam male olentem
ꝙ alios fama corrumꝑentẽ. Puellam
pancis alloquit᷑: quia eam facile re¬
suscitat. qm ⁊ mortuam negat. &
aminã sumilem cito suscitati demoni¬
strat. Inuenem plurib corroborat
cum dicit. tibi dico surge: quia ta¬

Expanded text:
sine macula, et operatur justitiam . Et sine macula, et operatur justitiam . Et jussit illi dare manducare ad testimonium vitae, ut non phantasma, sed veritas crederetur. Si quis etiam a spirituali morte resuscitatur, coelesti necesse est mox pane satietur, particeps effectus et divini verbi et altaris sacrosancti. Juxta moralem intellectum, tres illi mortui quos Salvator in corporibus suscitavit, tria genera resurrectionis animarum significant. Puellam suscitavit adhuc in domo clausam, id est, animam consensum tantum, non actum malae delectationi praebentem. Juvenem resuscitat jam extra portam elatum, id est, peccatorem qui consensum jam perduxit ad actum. Suscitat Lazarum jam fetentem, id est, longa consuetudine peccandi animam male olentem, et alios fama corrumpentem. Puellam paucis alloquitur, quia eam facile resuscitat, quam et mortuam negat, et animam similem cito resuscitari demonstrat. Juvenem pluribus corroborat, cum dicit, tibi dico surge: quia ta
Abbreviated transcription (Latin):
cauerit morutur: dici potest do dor¬
imire. si dignatus fuerit dõ eã rests¬
citare. Turba ẽ eitcta: quia ñ erant
digni uidere miraculum qui eum
deridebant. Turba cicitur tt puella
suscitetur: quia anuna mortua non
resurgit. nisi prius expelatur impor¬
tuna multitudo secularium cura¬
rum. Petuꝰ. iacobi. ioħes. intelligin
⁊ surrexit: quia nisi mnqnus mundẽ¬
tur iudeorum sanginolente synago¬
ga mortua ñ surget. In hoc syro ser¬
mone cabithacumi. ñ plus ẽ quam
puella surge: si cuuiangłista exꝑo¬
nens int̾posuit ex parte sua tͥ dico:
forsitan adium domimoꝵ paͣssionis
expͥmendam. familiare em̃est. affu¬
mentib de ueteri testamento testimo¬
nia: magis sensum curare qm̃ uerba.
bene surrexit puella. & ambulabat:
quia quẽtumq pectatis in ortuum
suꝑna miseratio resuscitat. ñ solũ
a soidib soderum debet. ex urgere.
s etiam mox in bonis oꝑib ꝑfice̾
iuxta psalmistam. Qui ingreditur

Expanded text:
caverit, moriatur: dici potest Deo dorcaverit, moriatur: dici potest Deo dormire, si dignatus fuerit resuscitare eam. Turba est ejecta; quia non erant digni videre miraculum, qui eum deridebant. Turba ejicitur, ut puella suscitetur; quia anima mortua non resurgit, nisi prius expellatur importuna multitudo saecularium curarum. Petrus, Jacobus, Joannes, intelliguntet surrexit; quia nisi mundentur manus Judaeorum sanguinolentae, Synagoga mortua non resurget. In hoc Syro sermone, Talitha cumi, non plus est quam puella surge; sed Evangelista exponens, interposuit ex parte sua, tibi dico, forsitan ad vim Dominicae jussionis exprimendam. Familiare enim est assumentibus de Veteri Testamento testimonia, magis sensum curare quam verba. Bene surrexit puella et ambulabat, quia quemcunque peccatis mortuum superna miseratio resuscitat, non solum a sordibus scelerum debet exsurgere, sed etiam mox in bonis operibus proficere, juxta Psalmistam: Qui ingreditur
Abbreviated transcription (Latin):
dño nisi fideles: ut eis mysteria rtue¬
lentur. qui honorant. Unde alibi.
Iustificata c̃ sapientia i filu̾s fuis.
Ama sẏmagogam lecitie dominice
in habitationis merito infidelitatis
amisit: quasi mortua usq hodie iacet
int̾ fluentes & eulantes. hoc ẽ dolen¬
tes. Nec tam̃ suꝑna pietas eam fun¬
ditus interire patitur. s circa finem
Icħ. religinas eiꝰ saluabit. Unde sequit᷑.
d ingressus: dicebat. receditt. Qui in¬
dentur magistrisunt tibicines: id
carm̃ iugubre canentes. dum subdi¬
tos meriore de nuilcent. Tiba ude¬
orum c̃. turba tumultuanturm: qͥa
adu̾sus docttinam xp̃i murmurdatt.
& recalcicrant. Puella ñ ẽ mortua deo:
cin omina minint. Quȩ gͥ mortua
ẽ hominib qui suscitare non posst̃.
dormit deo: in euius dispositione
⁊ amina recepta uiuit. ⁊ caro susci¬
tanda ꝯmescit. Mos itaq apianꝰ
obtimt. ut mortui dormientes
uocent᷑:. ꝓpt̾ea quia resurgent.

Expanded text:
Domino nisi fideles, ut eis mysteria reveDomino nisi fideles, ut eis mysteria revelentur qui honorant. Unde alibi: Justificata est sapientia a filiis suis . Quia Synagoga laetitiam Dominicae inhabitationis merito infidelitatis amisit, quasi mortua usque hodie jacet inter flentes et ejulantes, hoc est, dolentes. Nec tamen superna pietas eam funditus interire patietur, sed circa finem saeculi reliquias ejus salvabit. Unde sequitur: Et ingressus dicebat: Recedite. Qui videntur magistri, sunt tibicines, id est, carmen lugubre canentes, dum subditos in errore demulcent. Turba Judaeorum, est turba tumultuantium, qui adversus doctrinam Christi murmurant et recalcitrant. Puella non est mortua Deo, cui omnia vivunt. Quae igitur mortua est hominibus qui suscitare non possunt, dormit Deo, in cujus dispositione et anima recepta vivit, et caro suscitanda quiescit. Mos utique Christianus obtinuit, ut mortui dormientes vocentur propterea quia resurgent.
Abbreviated transcription (Latin):
tos: & aures eiꝰ inp̃ces eoꝵ. Iste pauꝑ
clamauit : ꝙ dñs exaudiuit eos. Pro¬
cictit ante eũ. Ecce quo int̾rogatiõ dñi
tendebat: ut iudelicet palam mulier
Aduliere sanata mox puella nunti¬
atͣ mortua: quia eccłia gentiũ a ui¬
tioꝵ labe mundata. mox synagoga
leto ꝑfidie simul &e in iuidie soluta ẽ:
ꝑfidie. quia ñ credidit. inuidie. cͥa
eccłiam credidisse doluit. Unide ĩ actib
xpłorum. Uidentes aut̃ turbas uidei
repletisunt ⁊ elo: & contͣdicebant his
quȩ apaulo dicebant᷑. Nuncius iste ẽ
quicumq nidens synagogã destitu¬
tam credit eam nͣ posse restaurari: id̾oq
ꝑ ea non c̾s supplicandum. S quȩ im¬
possibilia sunt apud homines: possi¬
bilia sunt apd̾ dm̃. Unde sequitur:
qd̃ iħc respondit patͥ puelle. Noli ti¬
mere. Pater prielle ẽ. cetus doctorum
legis : dequo dñs nt. Suꝑ cathedram
moy si: seunt scribe & pharisei. Qui
si cretidissent: sẏmgoga eis subiecta
salna fuiss. Non adimiitunt᷑ cum

Expanded text:
tos, et aures ejus in preces eoram. Iste pauper clamavit, et Dominus exaudivit eum . Procidit ante eum. Ecce quo interrogatio Domini tendebat, ut videlicet palam mulier etur. Muliere sanata, mox puella nuntiatur mortua; quia Ecclesia gentium a vitiorum labe mundata, mox Synagoga letho perfidiae simul et invidiae soluta est: perfidiae, quia non credidit; invidiae, quia Ecclesiam credidisse dourbas Judaei, repleti sunt zelo, et contradicebant his quae a Paulo dicebantur . Nuntius iste est, quicunque videns Synagogam destitutam, credit eam non posse restaurari, ideoque pro ea non esse supplicandum. Sed quae impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum. Unde sequitur quod Jesus respondit patri puellae: Noli timere. Pater puellae, est coetus doctorum legis, de quo Dominus ait: Super cathedram Moysi sederunt Scribae et Pharisaei . Qui si credidissent, Synagoga eis subjecta salva fuisset. Non admittuntur cum
Abbreviated transcription (Latin):
ras. Similit̾ longa confuetudine
pre̾sus. nix & quasi eum labore sus¬
citatur. Notandum quoq qd̾ pu¬
plita noxa publico eget remedio: le¬
uia aut̃. peccata lenior &t secreta de¬
lent᷑ penitentia. Puella in domo ia¬
cens pancis arbitris surgit: eisdẽq
ne miraculum uulgent. indicitur.
Inuenis extra portam turba comitã¬
te suscitat᷑: lazarus uͦ in tantum
ppłis innotuit: ut ꝓpt̾ illum mul¬
ti exnideis crederent in iħm. or bexu

Expanded text:
A. Similiter longa consuetudine pressus vix et quasi cum labore suscitatur. Notandum quoque, quod publica noxa publico eget remedio. Levia autem peccata, leviori et secreta delentur poenitentia. Puella in domo jacens, paucis arbitris surgit; eisdemque, ne miraculum vulgent, indicitur. Juvenis extra portam turba comitante suscitatur; Lazarus vero in tantum populis innotuit, ut propter illum multi ex Judaeis crederent in Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
puemiat: fimnbriam tangit. int
mis horis tumce sũmi sacerdotis.
confessionẽ: & mala puinca uolunta¬
tem martytu significant: & uirtutẽ
candorem. fluxus sangͥnis sterilitatĩ
facit. Unde adeccłiam gentiũ. Lita¬
re sterilis que ñ paris.E ons san¬
guitus ẽ. origo peccati: id̾ est pͥmordi¬
am immunde cogitationis. ex quo
om̃e peccatũ nascit᷑. Q dñs ñ solũ
mala oꝑa extirpat: s etiam cogitati¬
onum neqm radicẽ. Non in t̾rogat
cd̃s qͥs eum tetigerit ut doceat᷑ quȩ
nesciat: s ut uirtus fidei mulieris
appareat. & multis ꝑficiat. Ad puellã
ꝑgens a turba comprimit᷑: qͥa iudeã
uisitans a noxia carnaliũ consuetudine
gͣuat᷑. Quem turbe compͥmunt una
credula tetigit: quia dñs diũsis heresi¬
b compͥmit᷑: solo fideli corde queritat᷑.
Nam multi tangentes ñ tangunt: si¬
cut uidentes ñ uident. c audientes non
audiunt. Unde dicitͣ marie magdale¬
ne. ñdum plene credenti. noli me tang̃e :

Expanded text:
perveniat, fimbriam tangit. HIEperveniat, fimbriam tangit. HIEmis oris tunicae summi sacerdotis, confessionem; et mala punica voluntatem martyrii significant et virtutum candorem. BEDA. Fluxus sanguinis, sterilitatem facit. Unde ad Ecclesiam gentium: Laetare sterilis quae non paris . Fons sanguinis, est origo peccati, id est, primordium immundae cogitationis, ex quo omne peccatum nascitur. Et Dominus non solum mala opera exstirpat, sed etiam cogitationum nequam radicem. Non in terrogat Dominus qui eum tetigerit, ut doceatur quae nesciat; sed ut virtus fidei mulieris appareat, et multis proficiat. Ad puellam pergens, a turba comprimitur; quia Judaeam visitans, a noxia carnalium consuetudine gravatur. Quem turbae comprimunt, una credula tangit; quia Dominus diversis haeresibus comprimitur, solo fideli corde quaeritatur. Nam multi tangentes non tangunt, sicut videntes non vident, et audientes non audiunt. Unde dicitur Mariae Magdalenae, nondum plene credenti: Noli me tangere:
Abbreviated transcription (Latin):
turalis industrie uiros. Medicos dic
siue falsos theologos. siue phylosophos
legumq scłarium doctores. qui mul¬
ta deuirtutib ꝓmittebant. s nuillum
remediũ animab conferebant. Sp̃s
etiam immundos significat: qui in ge¬
rebant se colendos ꝓdeis quasi con¬
stlendo hominib. Accessit retro eccłia
id ist ꝑfidem appropinquauit ad xp̃m.
Retro dicit᷑ siue uixta id qͦd ipse ait.
siquis mͥ ministrat me sequat᷑. & alibi
p̃cipit᷑. ptꝰ dñm dm̃ tuũ ambulabis:
suie quia p̃sentem ii carne dñm non
uidens ꝑfidẽ cepit eiꝰ uestigia subseqͥ.
&tactu. idẽ participatione sacram̃toꝵ
eiꝰ. meruit sanari a peccatis. fimbriã
uestim̃ti eiꝰ tetigit: quia pͥmo parti¬
culam doctrine eiꝰ ꝑ suos ministros
suscepit. fimbrie namq uestimenti
sunt u̾ba dependentia de incarnati¬
one xp̃i: qua diuinitas ẽ uestita. Qui
gͥ incarnationis myst̾ia ꝑfecte amat¬
& credit donec ad maiora capienda

Expanded text:
turalis industriae vires. Medicos dicit turalis industriae vires. Medicos dicit sive falsos theologos, sive philosophos, legumque saecularium dotores, qui multa de virtutibus promittebant, sed nullum remedium animabus conferebant. Spiritus etiam immundos significat, qui ingerebant se colendos pro diis, quasi consulendo hominibus. Accessit retro Ecclesia, id est, per fidem appropinquavit ad Christum. Retro dicitur, sive juxta id quod ipse ait: Si quis mihi ministrat, me sequatur . Et alibi praecipitur: Post Dominum Deum tuum ambulabis ; sive quia praesentem in videns, per fidem coepit ejus vestigia subsequi; et tactu, id est, participatione sacramentorum ejus, meruit sanari a peccatis. Fimbriam vestimenti ejus tetigit, quia primo particulam doctrinae ejus per suos ministros suscepit. Fimbriae namque vestimenti, sunt verba dependentia de incarnatione Christi, qua divinitas est vestita. Qui ergo incarnationis mysteria perfecte amat et credit, donec ad majora capienda
Abbreviated transcription (Latin):
sibi niuit: alios uiuere facit. Abra¬
ham & moẏses atq samuel rogant
ꝓ ꝑlcbe mortua: & sequitur iħc p̃¬
ces coriim. S ynagoga sola legali
institutione comꝑposita. quasi uui¬
ca moysi nata erat: quȩ nobilit̃
a ꝓpħis educata. ptꝰ quam ad intel
languens in ꝑeccatis moriebatur:
ꝑgente dño ad puellam. mulier
sanguniaria ini itiuere occurrit:
quia inxta legem ab urbib exdu¬
debantur menstruata ⁊ fluens san¬
guine. Mulier emorrosa ẽ ecclia.
degentib: quȩ polluta fluru dele¬
ctationũ a ceti fuerat segrogata
fideluim. S dum u̾bum dĩ susce
Notandum qd̾ inulier duo decio
annis sanguine flurerat: & archi¬
sẏnagogi filia duodennis erat: id ẽ
qͣndo hec nata fuit. illa in firmari
cepit. Una enu pene eademq
scłi ętate & synagoga in patriarchis
nasci: & gentes ceꝑunt ydolatrie ꝑ¬
sticutione & carnis oblectatione late
ꝑ orbem fedari. In medicos expen¬
derat omnẽ substantiam: id est na¬

Expanded text:
sibi vivit, alios vivere facit. Abrasibi vivit, alios vivere facit. Abraham et Moyses atque Samuel rogant pro plebe mortua, et sequitur Jesus preces eorum Synagoga sola legali institutione composita, quasi amica Moysi nata erat: quae nobiliter a prophetis educata, postquam ad intelllanguens, in peccatis moriebatur. Pergente Domino ad puellam, mulier sanguinaria in itinere occurrit; quia juxta legem ab urbibus excludebantur menstruatae et fluentes sanguine. Mulier haemorrhoissa, est Ecclesia de gentibus, quae polluta fluxu delectationum, a coetu fidelium segregata fuerat; sed dum verbum Dei suscepNotandum quia mulier duodecim annis sanguine fluxerat, et archisynagogi filia duodennis erat, id est, quando haec nata fuit, illa infirmare coepit. Una enim bene eademque saeculi aetate et Synagoga in patriarchis nasci, et gentes coeperunt idololatriae prostitutione et carnis oblectatione late per orbem foedari. In medicos expenderat omnem substantiam, id est, na
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c eius. & surrexit contunio pu¬
ella. ⁊ ambulabat. Erat aut̾ anno.¬
rum duodecim. E obstuptier uut
om̃s timore maximo. Et p̃cepit
illis uehement̃: ut nemo id sci¬
ret. Ꝙ iuffit ilari illi manducare.
& exiuit fama hec : mn unin̾sã
terram illam. Princeps sy¬
nagoge. nullas meltus quam inop̾¬
ses intelligit᷑. unde bene iairus
illuminans sine illuminatus dieit᷑.
Accipiens enim u̾ba uitȩ ad illu¬
minandum cetos: a spñ sco illu¬
minatur Arthisynagngus cecidit
ad pedes iħu. qd̾ marcus ⁊ lu cas
memorant: quia legis lator cog¬
nouit ap̃m sibi preferendum. ꝓ¬
testans illud apħ. Qd̃ infirmume᷑
dĩ: fortius c̃ hominib. P edes api
in carnatio eius accipiuntui: quia
caput ẽ ds. Rogat enm nenire in
carnẽ: & imponere manum misdre
potentieq suꝑ filiam id ẽ plebem
uidaicam. Moy ses enim continuis
uotis desidabat ad uentum xp̃i in
synagogam. Unde illud. Anmmia
aut̾ mea exultabit in dño. & dele¬
ctabitur suꝑ iħt eiꝰ. Ee enm qui

Expanded text:
 ejus et surrexit continuo puella, et ambulabat. Erat autem annorum duodecim; et obstupuerunt omnes timore maximo. Et praecepit eis vehementer, ut nemo id sciret. Et jussit dari illi manducare. Et exivit fama haec in universam terram illam. BEDA. Princeps Synagogae nullus melius quam Moyses intelligitur: unde bene Jairus illuminans dicitur, aut illuminatus. Accipiens enim verba vitae ad illuminandum caeteros, a Spiritu sancto illuminatur Archisynagogus cecidit ad pedes Jesu, quod Marcus et Lucas memorant; quia legislator cognovit Christum sibi praeferendum, protestans illud Apostoli: Quod infirmum est Dei, fortius est hominibus . Pedes Christi, incarnatio ejus accipiuntur; quia caput ejus est Deus. Rogat eum venire in carnem, et imponere manum misericordiae potentiaeque super filiam, id est, plebem Judaicam. Moyses enim continuis votis desiderabat adventum Christi in synagogam. Unde illud: Anima autem mea exultabit in Domino, et delectabitur super Jesu ejus . Etenim qui