comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
capit ciuitatẽ. Nota qd ñ dicit si recddidi
facientib mͥ mala. s ait retribuentibus
Magna quidẽ ẽ pari. iata .si. S his quib bo¬
na ñ fecit. mala sliltiuiat. s naior ẽ. si ab
his qͥb bona fecit. mal a stistinet x ñ red

Expanded text:
ium. Nota quod non dicit: si reddidi facientibus, mihi mala, sed ait, retribuentibus. Magna quidem est patientia, si ab his, quibus bona non fecit, mala sustinuit; sed major est, si ab his, quibus fecit bona, mala sustinet, et non red
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ suũ de cinicate exiret. consilio dd̾¬
cessit chusi in partẽ absalou: ut q̃ filius
moliret᷑ in patrẽ exploraret. auenuntia¬
ret. Dedit aut̃ achitophel hoc consiliũ.
occidi. Hoc autẽ mutatũ ẽ consilio chusi.
& ut de campestrib fugeret secreto manda¬

Expanded text:
filium suum de civitate exiret, consilio ipsius David cessit in partem Absalon, ut quae filius moliretur in patrem, exploraret et renuntiaret. Dedit autem Achitophel hoc consilium, occidi. Hoc autem mutatum est consilio Chusi,  ut de campestribus fugeret, et
Abbreviated transcription (Latin):
& non cognoui Quis enim recte sentiens dicat.
quia facit dñs quod minime cognoscit. Sed¬
quiascire dei ad probare est. nescire reproba¬
re. Unde quibusdam quos reprobat dicit:
fieri prohib & irascendo ꝑmietere unde orre¬
gis egypticor se obdurare asseruit. quia uide¬
licce obdurari ꝑmisit. Miro modo. hypocritas
dũs &e regnare facit &enescit Pacit sinendo.
nes cit reprobando Undenecesse ẽ. ut ad om̃e
quod Thac uita concupifcitur. prius uoluntas
interra requiratur. Quam cum humani cordis
auris ꝑ cipere appeait. sciat quia hȩc non uer¬
bis sed rebussonat. Locus ergo regiminis.
cum regendu offertur. inse prius necesse est
utquisq discutiat. siloco uita congruit. si ab
honore actio non dissentit. Ne uistus omniũ
rec tor eo post intribulatione prȩces non
audiat. quo ipsa quoq eius dequo tribulatio
oritur. exordia honoris ignorat.

Expanded text:
et non cognovi . » Quis enim recte seet non cognovi . » Quis enim recte sequod fecit Dominus quod minime cognoscit? RESPONSIO . Scire Dei, approbare est; nescire, reprobare. Unde quibusdam quos reprobat, dicit: fieri prohibet, irascendo permittere. Unde et regis Aegypti cor se obdurare asseruit , quod videlicet obdurari permisit. Miro modo hypocritas Dominus et regnare facit et nescit: facit sinendo, nescit reprobando. Unde necesse est ut ad omne quod in hac vita concupiscitur prius voluntas interna requiratur. Quam cum humani cordis auris percipere appetit, sciat quia haec non verbis, sed rebus sonat. Locus ergo regiminis cum regendus offertur, in se prius necesse est ut quisque discutiat, si loco vita congruit, si ab honore actio non dissentit, ne justus omnium rector eo post in tribulatione preces non audiat, quod ipsa quoque ejus, de quo tribulatio oritur, exordia honoris ignorat.
Abbreviated transcription (Latin):
subditorum merita disponuntur Occultenamq
& sponte ꝑ petratȩ culpe exigunt. ut praua &
apastoribus exempla prebeantur. quatenus iusto
uiditio qui deuia dei suꝑbos exorbitat. iniua qua
graditur &iam ꝑducatum pastoris offendat:
Unde ꝑprophetam quoqͥ. prenuntiantis studio
dicitur. non maledicentis uoto Obscurentur
oculieorum ne uideant. & dorsum eorũ semper
incurua Acsidicat: quihumanę uite actioni¬
bus quasi prȩuidendis itineribus pręsunt. ueri¬
tatis lliccmnon habeant. ut& qui sequunt᷑ sub¬
diti iniquitatum suarum anerib incuruati.
omnem statum recaitudinis amittant Quod
factum ꝓcul dubio inuidea nouimus: cum in ip¬
so nr̃i redemptoris aduentu fariseorum turba
atq sacerdotum auero lumine mentis oculos clau¬
sit & ꝑprȩpositorum exemplagradiens. infide¬
nabiliter potest. quomodoᷤ ufilocodicitur. quod
regnare hypocritam dñs facit. cum hacdere
nauerunt & non exme. principes extiterunt

Expanded text:
subditorum merita disponuntur. Occulte namque subditorum merita disponuntur. Occulte namque et sponte perpetratae culpae exigunt ut prava et a pastoribus exempla praebeantur, quatenus justo judicio is qui de via Dei superbus exorbitat, in via qua graditur etiam per ducatum pastoris offendat. Unde per prophetam quoque praenuntiantis studio dicitur, non maledicentis voto: Obscurentur oculi eorum, ne videant, et dorsum eorum semper incurva . Ac si dicat: Qui humanae vitae actionibus quasi praevidendis itineribus praesunt, veritatis lucem non habeant, ut et qui sequuntur subditi, iniquitatum suarum oneribus incurvati, omnem statum rectitudinis amittant. Quod factum procul dubio in Judaea novimus, cum in ipso nostri Redemptoris adventu pharisaeorum turba atque sacerdotum a vero lumine mentis oculos clausit, et per praepositorum exempla gradiens in infidenabiliter potest quomodo hoc in loco dicitregnare hypocritam Dominus facit, cum hac de rnaverunt, et non ex me; principes exstiterunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tanger& : aut quid fulgoris atq claritatis coccus
uel iacinctus ostendero. sihȩc sus ceptus pulius
foedar&&. Sit ergo textura desuper ciliti fortis
ad puluerem. sit interior color hẏacintinus aptꝰ
ad decorem Orent eccłam. qui solis tebus spiri¬
talibus uacant Tergant ecłam quos & labor
rerum temporalium non grauat Nequaquam
ergo contra rectoremsuum exteriora agentem
murmuroe. is qui intra scãm ȩccłam iamspirita¬
lit̾ fulg&. Si enim tu secure interuis ut coccus
rutilas. cilitium quo protegeris curaccus as.¬
sed iquibus dam queritur. quia dum saltem pro
utilitate subditorum rectores nimie temporali¬
bus curis inseruiunt. pleriq in ȩccłaeorum exem¬
plo decerescunt Quod uerum ualde ẽẽ quis ab ne¬
gor cum curari apastoribus terrena quam cęles¬
ta sollicitius uid& Sed neq hȩc iniusta sunt. si
ut superius diximus mores prȩsidentium iuxta

Expanded text:
tangeret? Aut quid fulgoris atque claritatis coccus tangeret? Aut quid fulgoris atque claritatis coccus vel hyacinthus ostenderet, si haec susceptus pulvis foedaret? Sit ergo desuper textura cilicii fortis ad pulverem, sit interius color hyacinthinus, aptus ad decorem. Ornent Ecclesiam qui solis rebus spiritalibus vacant. Tegant Ecclesiam, quos et labor rerum corporalium gravat. Nequaquam ergo contra rectorem suum exteriora agentem murmuret is qui intra sanctam Ecclesiam jam spiritualiter fulget. Si enim tu secure interius, ut coccus, rutilas, cilicium quo protegeris, cur accusasSed a quibusdam quaeritur quia dum saltem pro utilitate subditorum rectores nimium temporalibus curis inserviunt, plerique in Ecclesia eorum exemplo deterescunt. Quod verum valde esse quis abneget, cum curari a pastoribus terrena quam coelestia sollicitius videt? Sed neque haec injusta sunt, si, ut superius diximus, res praesidentium juxta
Abbreviated transcription (Latin):
minum mentes accepimus. quȩ aliquando in ecła
occulto dĩ iuditio quamuis durę suit preferunt᷑:
Quȩ quiferuire curis tem poralibus nontiment.
dport& ut temptationum uentos & pluuias de
huius mundi contrarictatibus portent Quiduͦ
piacintum cõcum bissumq signatur. nisi sc̃orsi
uita tenera sed clara. quȩdum caute in tab̾nacu¬
lum subcilicus & pellibus absconditur sua ci in¬
tegra pulcritudoseruaturAt enim in interio¬
ra tabernaculi bẏssus fulgeat coccus corusco
hiracuitus ceruleo colore resplendeat. desuper
pelles & cilitia. imbres uditos & puluerem por¬
tant Quiigitur magnis uirtutib in sc̃e eocłȩ
sinu profitiunt. prȩpositorum suorum uitamdes¬
picere non debent. cum uacare eos reboͥs exteri¬
oribus udent. Quia hoc quod ipsi securi intima
penetrant ex illorum ad ium ento ẽ. qui contra
procellas huius sȩculi exterius labarant Quam
cium candoris suigram retinere. sibyssum pluuia

Expanded text:
minum mentes accipimus, quae aliquando in Ecclesia minum mentes accipimus, quae aliquando in Ecclesia occulto Dei judicio, quamvis durae sint, praeferuntur? Quae quia servire curis temporalibus non timent, oportet ut tentationum ventos et pluvias de hujus mundi contrarietatibus portent. Quid vero per hyacinthum, coccum, byssumque signatur, nisi sanctorum vita tenera, sed clara? Quae dum caute in tabernaculo sub ciliciis et pellibus absconditur, sua ei integra pulchritudo servatur. Ut enim in interioribus tabernaculi byssus fulgeat, coccus coruscet, hyacinthus caeruleo colore resplendeat, desuper pelles et cilicia imbres, ventos et pulverem portant. Qui igitur magnis virtutibus in sanctae Ecclesiae sinu proficiunt, praepositorum suorum vitam despicere non debent, cum oribus vident: quia hoc quod ipsi securi intima penetrant, ex illorum adjumento est, qui contra procellas hujus saeculi exterius laborant. Quam enim candoris sui gratiam retineret, si byssum pluvia
Abbreviated transcription (Latin):
ditionis qualitas indicat. quam longe reb
ceteris prestat Nlam conlata hominis ra¬
tio asserit. quantum om̃ia quȩ uel uita
uel sensu uel ratione carentnatura ratio¬
nalis ante cedit Ꝙ tamen quia ab int̃¬
nis atq inuisibilib oculos clałimus. &
uisibilib pascimur. Plerumq hominẽ
non ex eo quod ipse ẽ. sed exis quȩ circa ip¬
sum sunt. ueneramur Cumq non intue¬
mur quid ipse sit. sed quid possit in accep¬
tione ꝑsonarum. non ex ꝑsonis sedexrebus adia¬
centib duciniur Sicq fit. ut his quoq apud nos
intus indispectione ueniat qui foris honorat᷑.
quia dum pro his quȩ erga illum sunt honorabi¬
lis habet᷑. rebus suis in examine nostro postpo¬
nit᷑. Sed omp̃s ds̃ uitam hominum ex sola qua
ut ad pcegendum tab̾naculum uelacilicina &x pel¬
lesextenderoꝵ. Quenimirum: uel pluuias ueluentos
uel puluerem tolerarent Quid ergo ꝑpelles &ci¬
litia quibus tab̾naculum tegitur. nisi grossas ho¬

Expanded text:
ditionis qualitas indicat quam longe rebus caeteris praestat. Nam collata homini ratio asserit quantum omnia quae vel vita, vel sensu, vel ratione carent, natura rationalis antecedit. Et tamen, quia ab internis atque invisibilibus oculos claudimus, et visibilibus pascimus, plerumque hominem non ex eo quod ipse est, sed ex his quae circa ipsum sunt veneramur. Cumque non intuemur quid ipse sit, sed quid possit in acceptione personarum, non ex personis, sed ex rebus adjacentibus ducimur. Sicque fit ut is quoque apud nos intus in despectionem veniat, qui foris honoratur, quia dum pro his quae circa illum sunt honorabilis habetur, rebus suis in examine nostro postponitur. Sed omnipotens Deus vitam hominum ex sola quaut ad protegendum tabernaculum, vela cilicina et pelles extenderet, quae nimirum vel pluvias, vel ventos, vel pulverem tolerarent . Quid ergo per pelles et cilicia, quibus tabernaculum tegitur, nisi grossas ho
Abbreviated transcription (Latin):
& inde eipee in opere culpa subripuit un
de gła incorde surrexit. ut ꝓphetę salsi uerbis
deceptus disceret. quia nequaquam ꝓpriȩ
fortitudinis suerit. quod ad regis uerba resti¬
tissoe. Bene aut̃ ex eius ore martis sententiam
accepit. cuius seductione auite precepto deuia¬
uit. ut inde pęnam ueracit̾ sumerce undecul
pã neglegent᷑ ad misiss&e Quia igit᷑ unũquẽq
dectum suum diuina grã tunc magis erudien¬
do custodit. cum quasi ꝑcutiens deserit: dicatur
recte Ad ꝓpinquauit çarruptioni anima eiꝰ
& uita illiꝰ mortiferis. Et quose suis uiribus ui¬
cuium morti ꝑ adũsa cansiderat. eo in cunctis
quȩ fartit̾ egerit. ad diuinȩ spei munim̃ fugi¬
ens solidius uiuat¬

Expanded text:
et inde ei in opere culpa subripuit, unde et inde ei in opere culpa subripuit, unde sibi gloria in corde surrexit, ut, Prophetae falsis verbis deceptus, disceret quia nequaquam propriae fortitudinis fuerit quod ad regis verba restitisset. Bene autem ex ejus ore mortis sententiam accepit, cujus seductione a vitae praeceptis deviavit, upam negligenter admisisset. Quia igitur unumquemque electum suum divina gratia tunc magis erudiendo custodit, cum quasi percutiens deserit, dicatur recte: Appropinquabit corruptioni anima ejus, et vita illius mortiferis, ut quo se suis viribus vicinum morti per adversa considerat, eo in cunctis quae fortiter egerit, ad divinae spei munimen fugiens solidius vivat
Abbreviated transcription (Latin):
cadere incipimus. ox tamen ad hucretinemur. & do¬
ctrina fit quod uilapsum trepidauimus. & custodia
quod instatu ꝑ manem Nemo ergo se alicuus uir¬
tutis aestimor. &iam cum quid fortit̾ potest. quia
sidiuina ꝓtectio deserat. ibi repente enerluter
obrint᷑. ubii se ualent̃ stare głatur Quidẽ. emĩ
quod uirdĩ cantra altare samarię ad ꝓphetan¬
dum directꝰ presente rege auctoritatem libere
uocis exercuit. eiusdẽq regis extensum brachiũ
in rigarem mirabilit̾ astrinxit.: quod tamen mox
misericordit̃ saluti restituit: Cuiꝰ indomo inui¬
tatꝰ camedere noluit. quia ne inuia comederet
ꝓhibitionis dominicȩ precepta seruauit. Qui
tamen in eadem uia. & seductꝰ comedit. & pas¬
tus interut Qua uire quid subtili considera¬
tione colligimꝰ. quid ut ita dixerĩ formidando
suspicamur. nisi quod farsitan apud semo ip¬
sum tacitꝰ. & ꝓpreceptis dñicis regem se contẽp¬
sisse głatus. ab int̾na mox soliditate quassatusẽ.

Expanded text:
cadere incipimus, et tamen adjuti retinemur; et doctrina fit, quod in lapsu trepidavimus, et custodia, quod in statu permanemus. Nemo ergo se alicujus virtutis aestimet, etiam cum quid fortiter poterit, quia si divina eum protectio deserat, ibi repente enervatus obruitur, ubi se valenter stare gloriatur. Quid est enim quod vir Dei, contra altare Samariae ad prophetandum directus, praesente rege, auctoritatem liberae vocis exercuit, ejusdemque regis extensum brachium in rigore mirabiliter astrinxit, quod tamen mox misericorditer saluti restituit; cujus in domo invitatus comedere noluit, quia ne in via comederet, prohibitionis Dominicae praecepta servavit; qui tamen in eadem via et seductus comedit, et pastus interiit? Qua in re quid subtili consideratione colligimus, quid ut ita dixerim formidandum suspicamur, nisi quod forsitan apud semetipsum tacitus et pro praeceptis Dominicis regem se contempsisse gloriatur, ab interna mox soliditate quassatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
quia enim girei lingua euuangeli⁊ ante denuntia¬
loquat᷑ audiamib: Vnũ desimilib: Alos medicine
e ut aliquando similia similib aliquando contra¬
tia contrariis curoe Nams epe calida calidis. sepe
sucuit. Ueniens ergo adnos desuꝑ medicus nr̃
tantisq nas inuenins languorib pressas. quiddã
nobis simile. & quiddam contrariũ ad posuit.
Adhomines quippe honio uenit. sed ãpecc atores
iustus: Cancordauit nolis ueritate naturȩ. sed
dis erepauit a nobis uigore iustitiȩ. Ulitiosusem̃

Expanded text:
Quia enim Graeca lingua evangelizare, annuntiasimilibus. Mos medicinae est ut aliquando similia similibus, aliquando contraria contrariis curet. Nam saepe calida calidis, frigisuevit. Veniens ergo ad nos desuper medicus noster, tantisque nos inveniens languoribus pressos, quiddam nobis simile, et quiddam contrarium apposuit. Ad homines quippe homo venit, sed ad peccatores justus. Concordavit nobis veritate naturae, sed discrepavit a nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ne intulit dicens Ad ꝓpinq¬
hit corruptioni anima eius
sox uita illius morti feris: & dũ
temptatum haminẽ demonstrat unum. inqͣ terp¬
tatione sit positũ lumanum genus ostendit uniu¬
sum. Dumq narrat quid spetialit̾ agat᷑ insingu¬
lis. liquido intimat quid generalit̾ agat᷑ incu¬
netis Sic enim temptationẽ expressit quorum¬
dam ꝓprie singulorum. ut possit intellegio
uniũsalit̃ om̃ium Cunctũ quippe electoꝵ genꝰ.
in hac uita huius tedio labaris afficit᷑. Unde oe
mox huic generali pestilentię. generale sub intu¬
lit remedium medicine dicens Sifuerit ꝓ eo an¬

Expanded text:
icens: Appropinquabit corruptioni anima ejus, et vita illius mortiferis. Et dum tentatum hominem demonstrat unum, in qua tentatione sit positum humanum genus ostendit universum; dumque narrat quid specialiter agatur in singulis, liquido intimat quid generaliter agatur in cunctis. Sic enim tentationem expressit quorumdam, proprie singulorum, ut possit intelligi et universaliter omnium. Cunctum quippe electorum genus in hac vita hujus taedio laboris afficitur. Unde et mox huic generali pestilentiae generale subintulit remedium medicinae, dicens: CAPUT II.
Abbreviated transcription (Latin):
aor ab homine nanpoterat dis̃ Homo gͦ fact̃e
at uider potuissor: Iustus igit᷑ atq in uisi bilis
As appanut similis nobis homo uisibilis. ucdũ
i d ptarex sinuli curaroe exiusto &e duuerita¬
tegeneris concordat conditioni. iurtute aro
añs. nonculpam nr̃am exiuitio non poenem
exsccessitate suscepit. nulla enĩ labe peceare
pollatus reat᷑ nri teneri condetione non poruit

Expanded text:
e non poterat; Deus homo factus est, ut videri potuisset. Justus igitur et invisibilis Deus apparuit, similis nobis homo visibilis, ut dum videretur ex simili, curaret ex justo; et dum veritate generis concordat conditioni, virtute artis inus non culpam nostram ex vitio, non poenam ex necessitate suscepit, nulla enim peccati labe pollutus, reatus nostri teneri conditione non potuit
Abbreviated transcription (Latin):
sonamprincipum. nec cognouit tyrannum.
cum disceptar&e contra pauperem Potest aut̃
ꝑ principem uel tyrannum quisq suꝑbus in¬
tellegi. Per pauperem uꝰ humilis designari Tyran¬
num ergo disceptantem contra pauperem non
um deprimentes inuidicio. nescire se ꝑhibo
dicens Nescio uos undesitis Etquia sic po¬
tent᷑ cum uult destruit. sicut cum uoluit po¬
tenter creauit: ꝓUpte ratiocinando subrungi
Quam libox sero dehacuita tollantur iniqui.
subito & repente tollunt᷑. quia finem suumco¬
gitando preuidere nesciunt Subitũ c̃. quod
ante cogitari nom potuit Subito diues illestubꝰ¬

Expanded text:
sonam principum, nec cognovit tyrannum, sonam principum, nec cognovit tyrannum, cum disceptaret contra pauperem. - Potest autem per principem vel tyrannum quisque superbus intelligi, per pauperes vero humiles designari. Tyrannum ergo disceptantem contra pauperem non um deprimentes, in judicio se nescire perhibet, dicens: « Nescio vos, unde sitis . » Et quia sic potenter cum vult destruit, sicut cum voluit potenter creavit, apte ratiocinando subjungit- Quamlibet sero de hac vita tollantur iniqui, subito et repente tolluntur, quia finem suum cogitando praevidere nesciunt. Subito est quod ante cogitare non potuit. Subito dives ille stu
Abbreviated transcription (Latin):
PSBA RIUMAN EE
ditionis qualitas indicat. quam longereb
ceteris prestat Nlam conlata hominis ra¬
tio asserit. quantum om̃ia quȩ uel uita
uel sensu uel ratione carent. natura ratio¬
nalis ante cedit Ꝙ̾ tanen quia ab int̃¬
nis atq inuisibilib oculos clałimus. &
uisibilib pascimur. Plerumq hominẽ
non ex eo quod ipse ẽ. sed exisquȩ circa ip¬
sum sunt. ueneramur Cumq non intue¬
mur quid ipsesit. sed quid possit in accep¬
tione ꝑsonarum. non ex ꝑsonis sedexrebus adia¬
centib ducimur Sicq fit. ut his quoq apud nos
intus indispectione ueniat qui foris honorat᷑.
quia dum pro his quȩ erga illum sunt honorabi¬
lis habet᷑. rebus suis in examine nostro postpo¬
nit᷑ Sed omp̃s ds̃ uitam hominum ex sola qua¬
litate in terrogat meritorum. Et sȩpe inde
plus ponit. unde hic maiora ad ministerium
contulit. Ueritate ad testante quȩ ait Cui
multum datum ẽ: multum querit᷑ ab eo Vnde

Expanded text:
psa humanae conditionis qualitas indicat quam longe rebus caeteris praestat. Nam collata homini ratio asserit quantum omnia quae vel vita, vel sensu, vel ratione carent, natura rationalis antecedit. Et tamen, quia ab internis atque invisibilibus oculos claudimus, et visibilibus pascimus, plerumque hominem non ex eo quod ipse est, sed ex his quae circa ipsum sunt veneramur. Cumque non intuemur quid ipse sit, sed quid possit in acceptione personarum, non ex personis, sed ex rebus adjacentibus ducimur. Sicque fit ut is quoque apud nos intus in despectionem veniat, qui foris honoratur, quia dum pro his quae circa illum sunt honorabilis habetur, rebus suis in examine nostro postponitur. Sed omnipotens Deus vitam hominum ex sola qualitate interrogat meritorum; et saepe inde plus punit, unde hic majora ad ministerium contulit, Veritate attestante, quae ait: Cui multum datum est, multum quaeretur ab eo . Unde
Abbreviated transcription (Latin):
namq cius. delocis singulis quas. ꝓexercen¬
da daxitate cõmouit: Corũq Hora sub spetie
cons olationis aperuit. sed ꝑ hec iacula inerepa¬
tiqnis ĩntorsit. quȩ eo duriꝰ corsecure audien¬
tis infigerent. quo ut̾ ostensȩ &x non seruatę
cartatis tenebras in ꝓuisa uulnerarent. Post
hos quoq ad contumelias &iã heliu canior
excitatur. ut tranquillitatem tante mansue¬
tudinis saltẽ dedignata leuitasꝑt᷑ hareteta¬
tis Sed contra tot antiqͥ hostis machinas ste¬
tit inuicta constantia. stetit ęquanimitas in¬
fracta Nã uno eodemq tempore uerbis ad¬
ũsantib opposuit prudentiã reb uitã Nemo
igit᷑ sẽm uirũ quamuis de illo aperte post fla¬
gella seriptũ sit. In om̃ib his nompeccauit iob

Expanded text:
namque ejus de locis singulis, quasi pro exercennamque ejus de locis singulis, quasi pro exercenda charitate commovit, eorumque ora sub specie consolationis aperuit; sed per haec jacula increpationis intorsit, quae eo durius cor secure audientis infigerent, quo inter ostensae et non servatae charitatis tenebras improvise vulnerarent. Post hos quoque ad contumelias etiam Eliu junior excitatur, ut tranquillitatem tantae mansuetudinis saltem dedignata levitas perturbaret aetatis. Sed contra tot antiqui hostis machinas stetit invicta constantia, stetit aequanimitas infracta. Nam uno eodemque tempore verbis adversantibus opposuit prudentiam, rebus vitam. Nemo igitur sanctum virum, quamvis de illo aperte post flagella scriptum sit: In omnibus his non peccavit Job
Abbreviated transcription (Latin):
quidũ bona eiꝰ multis cognita interimere appe¬
tit. & iãbonũ patientię quod latebat ostendit.
& quẽ se angustare ꝑsequendo credidit. fla¬
gellis actũ &r in exemplo dilatauit. nec sine gra¬
ui arte exercuit licentiã quã accepit Nam cõ¬
buCsit greges. extinxit familias. obruit here¬
des. ꝑcussit salutem corporis. &ꝰ itorquendũ
grauioris tẽptationis iaculũ lingua seruauit
uxoris. quatenus scĩ uiri foħte ac solidũpectꝰ.
ce ꝑdãpna rerũ dolor sternero. et ꝑ uhacon¬
ugis maledictione ꝑforaroe sed quođ uulne¬
ra seuiens intulit. tot sc̃o iuro nesciens uicto¬
rias mini strauit Nam fidelis dĩ famulus uno
codẽq tempore. int̾ uulnera & ũba dep̃hens.
& dolentẽ carnem ęquanimit ꝑtulit. & de¬
sipientẽ coniugem prudent̃ merepauit
Antiquus itaq hostis quia uincise in domeste¬
cis doluit. ꝓtinꝰ exteriora requisiuit Amicos

Expanded text:
Qui dum bona ejus multis cognita interimere appeQui dum bona ejus multis cognita interimere appetit, etiam bonum patientiae quod latebat ostendit; et quem se angustare persequendo credidit, flagellis auctum et in exemplo dilatavit. Nec sine gravi arte exercuit licentiam quam accepit. Nam combussit greges, extinxit familias, obruit haeredes, percussit salutem corporis, et ad intorquendum gravioris tentationis jaculum, linguam servavit uxoris , quatenus sancti viri forte ac solidum pectus et per damna rerum dolore sterneret, et per verba conjugis maledictione perforaret. Sed quot vulnera saeviens intulit, tot sancto viro nesciens victorias ministravit. Nam fidelis Dei famulus, uno eodemque tempore inter vulnera et verba deprehensus, et dolentem carnem aequanimiter pertulit, et desipientem conjugem 730 prudenter increpavit. Antiquus itaque hostis, quia vinci se in domesticis doluit, protinus exteriora requisivit. Amicos
Abbreviated transcription (Latin):
nem huius operiss
totiens necessario
sepeto. quotiens hoc
indiftinctione uolu¬
minũ locutionis ineę
pausatione succido. ut
cum legendi exordium sumit᷑. priꝰ ipsa memo¬
rie lectionis causa renouet᷑. &r tanto robustius
surgat doctrine ledi fitiũ quanto exconside¬
raita causȩ origine. studiosi ponit᷑ inmente
fundamcatum Beatꝰ iob dõ soli sibiq cogni¬
tus intranquillitate. ad nr̃am notiti am
ꝑducenꝰ. Iact̾ ẽ uerbere. ut odorẽ suarũ ui¬
riũ tanto latiꝰ sparger&. quanto more a roma¬
tũ meliꝰ ex incensione flagraret Nouerat in
bonis pie subditos regere. & analis distriete
custodire Nouerat bene uti reb abitis. sed
nesciebamꝰ si patiens ꝑ maneroe: ablatis Noue¬
rat coudiana dõ ꝓsanis pignorib sacrifitia
soluere. sed incertũ erat si ei grãrũ sacrifitium
& orbatꝰ ĩmolaroe Neqͥd ergo uitii salus cegeror
dignũ fuit uthoc dolor aperiret. Data itaq est
contra scm̃ uirũ hosti callido tẽptandi liẽtia.

Expanded text:
nem hujus operis toties necessario repeto, quoties hoc in distinctione voluminum locutionis meae pausatione succido, ut cum legendi exordium sumitur, prius ipsa memoriae lectionis causa renovetur, et tanto robustius surgat doctrinae aedificium, quanto ex considerata causae origine studiosius ponitur in mente fundamentum. Beatus Job, Deo soli sibique cognitus, in tranquillitate ad nostram notitiam perducendus tactus est verbere, ut odorem suarum virium tanto latius spargeret, quanto more aromatum melius ex incensione fragraret. Noverat in bonis pie subditos regere, et a malis se districte custodire. Noverat bene uti rebus habitis, sed nesciebamus si patiens permaneret ablatis. Noverat quotidiana Deo pro sanis pignoribus sacrificia solvere, sed incertum erat si ei gratiarum sacrificium et orbatus immolaret. Ne quid ergo vitii salus tegeret, dignum fuit ut hoc dolor aperiret. Data itaque est contra sanctum virum hosti callido tentandi licentia.
Abbreviated transcription (Latin):
nem huius operiss
totiens necessario
gepeto. quotiens hoc
indistinctione uolu¬
minũ locutionis meę
pausatione succido. ut
cum legendi exordium sumit᷑. priꝰ ipsa memo¬
rie lectionis causa renouet᷑. & tanto robustius
surgat doctrinedifitiũ. quanto exconside¬
rita causȩ origine. studiosi ponit᷑ inmente
sundamentum Beatꝰ iob dõsoli sibiq cogni
tus intranquillitate. ad nr̃am notiti am
bonis pie subditos regere. & am

Expanded text:
nem hujus operis toties necessario repeto, quoties hoc in distinctione voluminum locutionis meae pausatione succido, ut cum legendi exordium sumitur, prius ipsa memoriae lectionis causa renovetur, et tanto robustius surgat doctrinae aedificium, quanto ex considerata causae origine studiosius ponitur in mente fundamentum. Beatus Job, Deo soli sibique cotus in tranquillitate ad nostram notitiam bonis pie subditos regere, et a
Abbreviated transcription (Latin):
nem huius operiss
totiens necessario
repeto. quotiens hoc
indistinctione uolu¬
minũ locutionis meȩ̨
pausatione succido. ut
cum legendi exordium sumit᷑. priꝰ ipsa memo¬
rie lectionis causa renouet᷑. & tanto robustius
surgat doctrine edi fitiũ. quanto exconside¬
rata cause origine. studiosi ponit᷑ inmente
fundamentum Beatꝰ iob dõ soli sibiq cogni¬
tus intranquillitate. ad nr̃am notiti am

Expanded text:
nem hujus operis toties necessario repeto, quoties hoc in distinctione voluminum locutionis meae pausatione succido, ut cum legendi exordium sumitur, prius ipsa memoriae lectionis causa renovetur, et tanto robustius surgat doctrinae aedificium, quanto ex considerata causae origine studiosius ponitur in mente fundamentum. Beatus Job, Deo soli sibique cognitus, in tranquillitate ad nostram notitiam
Abbreviated transcription (Latin):
arrogantes uiri discretionis regulam nes¬
cuint sententiarum suarum iaculis sicuo
nota sio in cognita. sicut certa sic & ia incer¬
ta configunt Unde nuno ab helui dicitur:
Caue nedeclines ad iniquitatem Hanc enĩ
cȩpisti sequi postmiseriam Quia uero ea
quȩ unexa sunt longiore alligatione pro¬
tra huntur. isto libellum hunc fine constin¬
gimus. ne inmoderatius extendamus::
SIMUSIR

Expanded text:
arrogantes viri discretionis regulam nesarrogantes viri discretionis regulam nesciunt, sententiarum suarum jaculis sicut nota, sic incognita; sicut certa, sic etiam incerta configunt. Unde nunc ab Eliu dicitur: Cave ne declines ad iniquitatem; hanc enim coepisti sequi post miseriam. Quia vero ea quae subnexa sunt longiori allegatione protrahuntur, istum libellum hoc fine constringimus, ne immoderatius extendatur. SIMUS
Abbreviated transcription (Latin):
suis hoc arrogantes uiri habere int᷑ alia
proprium solent. quod auditorib suis
nequid fartasse inordinatum dixerint.
tunc requirunt cumse laudabilit᷑ aliqͥd
dixisse cognoscunt Hȩcuidelic& fati¬
unt. non quod edictis sius ambigunt. sed
quo ab audientium iuditio fauores quȩ¬
runt: Naminueniri facile poterunt. qͦ
animo ꝑcunctantur. siquis quam cum
eorum bona laudat. &iam mala repre¬
hendat Certum quippe ẽ. quia sicut in¬
flantur laudibus. itacorreptionibus
in flammantur . & aquolibetse uel ius¬
te reprehendi despiciunt. moxq in ma¬
lis suis fomitem defensionis. exquirt:
Quomodo ergo debonis suis hu¬
milit᷑ ambigunt. qui mala sua de¬
fendere &iam ꝑ uerse moliuntur:
Ille ẽ enim uerehumilis inbonis.
quinon ẽ. defensor in malis Nam quide ma
quia sicut certa plerum que cum asperitate re¬
darguunt. ita incertis uitus cum tranquilli¬
tate cantra dicunt Certa ferientes increpant.
in certa premunientes deuitant Quã quia

Expanded text:
suis hoc arrogantes viri habere inter alia proprium solent, quod ab auditoribus suis ne quid fortasse inordinatum dixerint tunc requirunt, cum se laudabiliter aliquid dixisse cognoscunt. Haec videlicet faciunt, non quod de dictis suis ambigant, sed quod ab audientium judicio favores quaerant. Nam inveniri facile poterit quo animo percunctantur, si quisquam cum eorum bona laudat, etiam mala reprehendat. Certum quippe est quia sicut inflantur laudibus, ita correptionibus inflammantur; et cum a quolibet se vel juste reprehendi conspiciunt, mox in malis suis fomitem defensionis exquirunt. Quomodo ergo de bonis suis humiliter ambigunt, qui mala sua defendere etiam perverse moliuntur? Ille est enim vere humilis in bonis, qui non est defensor in malis. Nam qui de maquia sicut certa plerumque cum asperitate redarguunt, ita incertis vitiis et cum tranquillitate contradicunt; certa ferientes increpant, incerta praemunientes devitant. Quam quia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑnȩ dispensationis insinuans.
delecti unius cuiusq ꝑcussio¬
ne intulit dicens Ad ꝓpinq¬
bit corruptioni animaeius.
soe uita illius mortiferis & dũ
temptatum haminẽ demonstrat unum. inqͥ temp¬
tatione sit positũ humanum genus ostendit uniũ¬
sum. Dumq narrat quid spetialit̾ agat᷑ insingu¬
lis. liquido intimat quid generalit̾ agat᷑ incu¬
netis Sic enim tem ptationẽ expressit quorum¬
dam ꝓprie singulorum. ut possit intellegio
uniũ salit̃ om̃ium Cunctũ quippe electoꝵ genꝰ.
in hac uita huius tedio laboris afficit᷑. Ande&
mox huic generali pestilentiȩ. generale sub intu¬
lit remedium medicinȩ dicens Si fuerit ꝓ eo an¬

Expanded text:
e dispensationis insinuans, de electi uniuscujusque percussione intulit, dicens: Appropinquabit corruptioni anima ejus, et vita illius mortiferis. Et dum tentatum hominem demonstrat unum, in qua tentatione sit positum humanum genus ostendit universum; dumque narrat quid specialiter agatur in singulis, liquido intimat quid generaliter agatur in cunctis. Sic enim tentationem expressit quorumdam, proprie singulorum, ut possit intelligi et universaliter omnium. Cunctum quippe electorum genus in hac vita hujus taedio laboris afficitur. Unde et mox huic generali pestilentiae generale subintulit remedium medicinae, dicens: CAPUT II.
Abbreviated transcription (Latin):
sidue mentem ex quoqu&e. omnem suꝑbiȩ tu mo¬
ei cogitatione sollicita. potestasquȩ accepta ẽ. non
honor. sedonus aestimatur Nam eui eẽ nunc iu¬
dicem lib&x. huic iudere tunc uidicem nonlib&
Numerari enim culpe nequeunt. quȩ habendȩ
potestatis amore ꝑpetrant᷑ Tunc solum uero
potestas bene geritur. cum non amando sedti¬
mendo retinetur Quȩ ut ministrari recte ua¬
leat. oportoꝵ primum uthanc noncupiditas
sed necessitas imponat Percepta autem. nec for¬
midine deb& deseri. nec exlibidine amplecti
Neaut peius quis quasi ex humilitate suꝑbiat.
sidiuinȩ dispensationis ordinem fugiendo contẽp¬
nat. Aut eo iugum suꝑm rectoris abitiat. quo
eum suꝑ ceteros priuatum regimen dlectat. Po¬
testas ergo cum ꝑcipitur. non ex libidine aman¬
da ẽ. sed ex longanimitate toleranda. ut inde
tunc ad iudicium salubrit᷑ luissit. undenũo
ad ministerium patient̃ grouis innotescitio:
X

Expanded text:
sidue mentem excoquit, omnem superbiae tumosidue mentem excoquit, omnem superbiae tumoei cogitatione sollicita potestas quae accepta est, non honor, sed onus aestimatur. Nam cui esse nunc judicem libet, huic videre tunc judicem non libet, numerari enim culpae nequeunt, quae habendae potestatis amore perpetrantur. Tunc vero solum potestas bene geritur, cum non amando sed timendo retinetur; quae ut ministrari recte valeat, oportet primum ut hanc non cupiditas, sed necessitas imponat, percepta autem nec pro formidine debet deseri, nec ex libidine amplecti, ne aut pejus quis quasi ex humilitate superbiat, si divinae dispensationis ordinem fugiendo contemnat, aut eo jugum superni rectoris abjiciat, quo eum super caeteros privatum regimen delectat. Potestas ergo cum percipitur, non ex libidine amanda est, sed ex longanimitate toleranda; ut inde tunc ad judicium salubriter levis sit, unde nunc ad ministerium patienter gravis innotescit. X
Abbreviated transcription (Latin):
deaduentu districti iudicis. ꝑsapientiȩ librum dr̃
Horrende. & cito apparebit. qm uditium durissi¬
nium his quepresunt fioe quia ergo plerumq per
potestatem regiminis adculpam prumpitur ela¬
tionis. atq apud d istrictum uidicem ipsa elatio
impietas aestimatur. Bene dedño ꝑhelidicitur.
qui uocat duces impios De ipso quippe ducatu
dum suꝑbiunt. exemplosuosubditos ad impie¬
utqui regendis hominib prefert᷑. apud se intra
secretarium mentis in cathedra presideat humili¬
tatis Cumq iudicantiei aceteris foris adsistit᷑.
uigilanti ocło incessant aspitiat. cui quandoq ui¬
dici ipse dehis iudicandus adsistat. Utquanto nu¬
nc ante eum quem nonuidor sollicitus trepidat
tanto eum cum uiderit. securior cernat Penset
ergo qui ad satis faciendum districto iudici
desua tantum modo anima fortasse iux sufficit.
Et quod regendis subditis prestoẽ. reddendȩ
apud eum rationis cempore. ut itadicã totsolus¬
animas hab& Quę iumirum cogitatio siad¬

Expanded text:
 Sapientiae librum dicitur: Horrende et cito apparebit, quoniam judicium durissimum his qui praesunt fiet . Quia ergo plerumque per potestatem regiminis ad culpam prorumpitur elationis, atque apud districtum judicem ipsa elatio impietas aestimatur, bene de Domino per Eliu dicitur: Qui vocat duces impios. De ipso quippe ducatu dum superbiunt, exemplo suo subditos ad impieut qui regendis hominibus praefertur, apud se intra secretarium mentis in cathedra praesideat humilitatis. Cumque judicanti ei a caeteris foris assistitur, vigilanti oculo incessanter aspiciat, cui quandoque judici ipse de his judicandus assistat, ut quanto nunc ante eum quem non videt, sollicitius trepidat, tanto eum cum viderit securior cernat. Rec. XVI. Penset ergo qui ad satisfaciendum districto judici de sua tantummodo anima fortasse vix sufficit, quia quot regendis subditis praeest, reddendae apud eum rationis animas habet. Quae nimirum cogitatio si as
Abbreviated transcription (Latin):
IAd sidicero Egocoram dõrationes positu¬
rus sum cur modo iniquitas mea ate repre¬
henditur. quȩ constat quod iniuditio ate non
requiratur. Rectiuiri cum iniuste ab ho¬
minibus impetuntur. ad supernum uiditium
recurrunt Unde & ab codem beato iobdicitur:
Ecce incȩlo testismeus. & conscius meus inexceł¬
sis. & quia ei sunmopere placcrecupiunt. eiusso¬
lius testimonium requirunt: Peuersi quoq quia
iustorumuitam deserunt. sed nonnum quam do¬
quia sequntur cum desius male gestis increpan¬
tur. Hoc ad sumunt in argumento difensionis.
quod iusti ꝓfcrunt cum testimonio purititis
Unde eis & consuetudo iam factaẽ utsiquiscos
defactis suis arguant. dĩ magisiuditium quam
hominum querant. Ado enim & cum sed imp¬
nandos nouerint. iudicari noninetiuint. etudica

Expanded text:
Ac si diceret: Ego coram Domino rationes positurus sum cur modo iniquitas mea a te reprehenditur, quae constat quod in judicio a te non requiratur. Recti viri cum injuste ab hominirecurrunt. Unde et ab eodem Job dicitur: « Ecce in coelo testis meus, et conscius meus in excelsis . » Et quia ei summopere placere cupiunt, ejus solius testimonium requirunt. Perversi quoque quia justorum vitam deserunt, sed nonnunquam eloquia scrutantur, cum de suis male gestis increpantur, hoc assumunt in argumento defensionis, quod justi proferunt cum testimonio puritatis. Unde eis et consuetudo jam facta est, ut si quis eos de factis suis arguat, Dei magis judicium quam hominum quaerant. A Deo enim et cum se damnandos noverint, judicari metuunt, judica
Abbreviated transcription (Latin):
tores arrogantium sicorum dicta paulis ꝑ taciti
expectant atq confiderant. citius corda illoꝵ
subsequentia uerba manifestant.¶Dui quippe
morari non possunt in ips ahumilitatis imagi¬
ne quanspetietenus sumunt Suꝑbis enimmen¬
tibus humilitas altae̾. & cumeius formam con¬
scendere ambiunt. lassatis animi gressibus. qͣsi
acliuosis atq asperis itineribus delabuntur
Alienum ẽ. scilic& quod uderi appetunt. & id¬
circo eius imagini diuinherere nequa quam
possunt Graue pondus aestimant. cum eam
saltenspecietenus portant. & quo usq hanc
abitiant uim quandam in corde patiuntur.
Quia uidelic et elationis usui male dominan¬
ti deseruiunt. atq eius imperio semox ipsos
quales sint procedere compellunt᷑. nediupos¬
sint uideri quod non sunt. Unde helui quoq
postquam de errore doceri sepetut. pestquã
iniquitatem non seultra locuturum promi¬
sit. subito ab humilitatis spetie aduerbatumi¬

Expanded text:
tores arrogantium si eorum dicta paulisper taciti tores arrogantium si eorum dicta paulisper taciti exspectant atque considerant, citius corda illorum subsequentia verba manifestant. Diu quippe morari non possunt in ipsa humilitatis imagine, quam specie tenus sumunt. Superbis enim mentibus humilitas alta est, et cum ejus formam conscendere ambiunt, lassatis animi gressibus quasi a clivosis atque asperis itineribus dilabuntur. Alienum est scilicet quod videri appetunt, et idcirco ejus imagini diu inhaerere nequaquam possunt. Grave pondus aestimant, cum eam saltem specie tenus portant, et quousque 812 hanc abjiciant, vim quamdam in corde patiuntur, quia videlicet elationis usui male dominanti deserviunt, atque ejus imperio semetipsos quales sint prodere compelluntur, ne diu possint videri quod non sunt. Unde Eliu quoque postquam de errore doceri se petiit, postquam iniquitatem non se ultra locuturum promisit, subito ab humilitatis specie ad verba tumi
Abbreviated transcription (Latin):
doceri. Heliu itaq. uitam arrogantium signans
postquam multa int̾na & sublinia intulit. ecce
in uerbis formam humilitatis ad sumit ad sumit.
& equitate prȩposita. sub quadam discipulat᷑
imagine beatum iob adloquitur dicens¬
uia ego locutus sum addm tequoq non
hubeo. sierraui tudoceme.suniquitatem
ta heli fortia paulo superius se dixisse iemi¬
nerat. & securus. id circo nefortasse errauerit
requi rebat Neq enimi requirero. si se errasse
credidissoe. Est namq ut dixi. propria arro¬
gantium fraus. ut tunc de errore requirere
studeant. quando se nouerint noncrrrasse:
ꝑlirursum requit ere uel arguide errore
Aespitiuit. siquandose errassc ueracit᷑ prȩ cog¬
noscunt Honenim eẽ. sed uiderilimiles appe¬
tunt. & tunc requirendo spetiem humilitatis
ad sumunt. quando de ipsa magis requisitione
laudentur: Sed quia ommno difficile c̃. ut clatio
quȩ regnat in corde. non erumpat in uoce. Audi¬

Expanded text:
doceri. Eliu itaque vitam arrogantium signans, doceri. Eliu itaque vitam arrogantium signans, postquam multa interna et sublimia intulit, ecce in verbis formam humilitatis assumit, et aequitate proposita, sub quadam discipulatus imagine beatum Job alloquitur dicensuia ego locutus sum ad Deum, te quoque non prohibebo. Si erravi, tu doce me; si iniquitatem ta Eliu fortia paulo superius se dixisse meminerat, et securus idcirco ne fortasse erraverit requirebat. Neque enim requireret, si se errasse credidisset. Est namque, ut dixi, propria arrogantium fraus ut tunc de errore requirere studeant, quando se noverint non errasse. Qui rursum requirere vel argui de errore despiciunt, si quando se errasse veraciter praecognoscunt. Non enim esse, sed videri humiles appetunt; et tunc requirendo speciem humilitatis assumunt, quando de ipsa magis requisitione laudantur. Sed quia omnino difficile est ut elatio quae regnat in corde non erumpat in voce; audi
Abbreviated transcription (Latin):
NLO CUTLONIB
suis hoc arrogantes uiri habere int̾ alia
proprium solent. quod auditorib suis
nequid forcasse inordinatum dixerint.
tunc requirunt cunse laudabilit᷑ aliqͥd
dixisse cognoscunt. Hȩcuidelico fati¬
unt. non quod edicts suis ambigunt. sed
quo ab audientium iuditio fauores quȩ¬
runt Naminueniri facile poterunt qͦ
animo ꝑcunctantur. siquis quam cum
eorum bana laudat. &am inala repre¬
hendat Certum quippe ẽ. quia sicut in¬
flantur laudibus. itacorreptionibus
in flammantur. & a quolibet se uel uis¬
te reprehendi despiciunt: moxq in ma¬
lis suis fomitem defensionis. ex quirt᷑.
Quomodo ergo debonis suis hu¬
milit᷑ ambigunt. qui mala sua de¬
fendere & iam ꝑ uerse molunturr
Ille ẽ enim uerehumilis inbonis.
quinonẽ defensor in malis Nam quide ma¬
lis suis arguitur. & contra uerba argiantis ac¬
cenditur. quando debonis sius quasi humiliter
titubat ꝑ humilitatis uocem ornari appetit non

Expanded text:
locutionibus suis hoc arrogantes viri habere inter alia proprium solent, quod ab auditoribus suis ne quid fortasse inordinatum dixerint tunc requirunt, cum se laudabiliter aliquid dixisse cognoscunt. Haec videlicet faciunt, non quod de dictis suis ambigant, sed quod ab audientium judicio favores quaerant. Nam inveniri facile poterit quo animo percunctantur, si quisquam cum eorum bona laudat, etiam mala reprehendat. Certum quippe est quia sicut inflantur laudibus, ita correptionibus inflammantur; et cum a quolibet se vel juste reprehendi conspiciunt, mox in malis suis fomitem defensionis exquirunt. Quomodo ergo de bonis suis humiliter ambigunt, qui mala sua defendere etiam perverse moliuntur? Ille est enim vere humilis in bonis, qui non est defensor in malis. Nam qui de malis suis arguitur, et contra verba arguentis accenditur, quando de bonis suis quasi humiliter titubat, per humilitatis vocem ornari appetit, non
Abbreviated transcription (Latin):
cligunt. ipsi di sapientiã subtilit̃ contẽ plant᷑
Pnsillitatem nãq nr̃am aduid endũ dñm turba
prepedit. quia infirmitatem humanȩ mentis.
neluci uerteati sintendat cura rũ secularium
tumultus prȩmit. sed prudenter sicomorum
ascendimus. si ꝓuide eam quȩ diuinit᷑ precipi¬
tur stulticiã tenemus Quidenĩ in hoc mundo
stultiꝰ. quã amissa non querere. possessa rapien¬
tib relaxare. Nullam ꝓ acceptis in uiriis in¬
uiriam reddere. unmo & ad iunctis aliis pati¬
entiam prȩbere : Quasi enim sicomoꝵ nos ascen¬
derc dñs prȩcepitcum dicit Qui aufertquę
tua sunt. nerepetas Rrursũm Si quisceꝑ
cusserit indexterã m axilla᷑. prebe illice alte
solide iã tamen ꝑ contemplationis lumen dĩ
sapientia quasi intransitu uidct᷑. quam iuxta¬
hdiu uerba uiderenequeunt qͥsibi sapienter
uident᷑. quia ad concupiscendũ dñm in elata

Expanded text:
 humiliter eligunt, ipsi Dei sapientiam subtiliter contemplantur.  humiliter eligunt, ipsi Dei sapientiam subtiliter contemplantur. Pusillitatem namque nostram ad videndum Dominum turba praepedit, quia infirmitatem humanae mentis, ne lucem veritatis intendat, curarum saecularium tumultus premit. Sed prudenter sycomorum ascendimus, si provide eam quae divinitus praecipitur stultitiam mente tenemus. Quid enim in hoc mundo stultius quam amissa non quaerere, possessa rapientibus relaxare, nullam pro acceptis injuriis injuriam reddere, imo et adjunctis aliis patientiam praebere? Quasi enim sycomorum nos ascendere Dominus praetua sunt, ne repetas . Et rursum: Si quis te percusserit in dexteram maxillam, praebe illi et altersolide, jam tamen per contemplationis lumen Dei sapientia, quasi in transitu videtur. Quam videre nequeunt qui sibi sapientes esse videntur, quia ad conspiciend
Abbreviated transcription (Latin):
tes Contemplari enim dĩ sapientiã nonpos¬
sunt. qͥsibi sapientes uident᷑. Quia tanto ab
eius luce longe sunt: qͣnto apud semetipsos
humiles non sunt: quia in eoꝵ qr in coꝵ menti¬
bus dum tumor elationis crescit. aret̃ con¬
templ ationis claudit. etundese lucere prę
ceteris existimant. indese lumine ueritatis pͥ¬
uant Siigit᷑ ueracit̾ sapientes ẽẽ. atq ipsam
sapientiã cantem plari appetimꝰ. stultos nos¬
humilit᷑ cognoscamꝰ Relinquamus noxiant.
sapientiã. discamꝰ laudabilem fatuitatem
Hinc quippe scriptũẽ Stulta mundielegit
ds. utconfundat sapientes. Hinc rursum
dicit᷑. Siquis uidetur int᷑uos sapiens ee.
in hoc soło. stultus fiat & sit sapiens. Hinc
enuangłice hẏstorie u̾ba testant᷑. quia ta¬
cheus cum uiderẽ pręturba nilposset. sic omo
ri arborem ascendit. ut transeuntẽ dñincer¬
nerce. Si comorus quippeficus fatuadicit᷑
pusillus itaq racheussi comorum subut. &

Expanded text:
t. Contemplari enim Dei sapientiam nequeunt, qui sibi sapientes videntur, quia tanto ab ejus luce longe sunt, quanto apud semetihumiles non sunt, quia in eorum mentibus dum tumor elationis crescit, aciem contemplationis claudit; et unde se lucere prae caeteris aestimant, inde se lumine veritatis privant. Si igitur veraciter sapientes esse atque ipsam sapientiam contemplari appetimhumiliter cognoscamus. Relinquamus noxiam sapientiam, discamus laudabilem fatuitatem. Hinc quippe scriptum est: Stulta mundi elegit Deus, ut confundat sapientes . Hinc rursum dicitur: Si quis vult inter vos sapiens esse in hoc saeculo, stultus fiat ut sit sapiens . Hinc evangelicae historiae verba testantur , quod Zachaeus, cum videre prae turba nil posset, sycomori arborem ascendit, ut transeuntem Dominum cerneret. Sycomorus quippe ficus fatua dicitur. Pusillus itaque Zachaeus sycomorum subiit, e
Abbreviated transcription (Latin):
superauit. Quia enim desemetipso intus hu¬
milia sentiens. hanore exteriꝰ non querit
insinuat dicens Ludam. oe tulior fiam:
Qͤ quia ꝑhoc quodudẽ se exteriꝰ prebuit:
nequaquã interiꝰ intumescit: ad uingĩ ero¬
q humilis inociilismeis Aesidicat. Qualem
me exteriꝰ despitiens exhibeo. talemine & in¬
terius adtendo Quid ergo acturi sunt quos
doctrina cleuat. sidauid ex carnesua uenturũ
redemptorem nouerat. eiusq gaudia ꝓphe¬
tando nuntiabat & tameninsemeti psocer¬
uicem cordis ualida discretionis calcedepri¬
mebat dicens. eroq humilis moculis meis Bene¬

Expanded text:
superavit, quia enim de semetipso intus husuperavit, quia enim de semetipso intus humilia sentiens, honorem exterius non quaerens, insinuat, dicens: « Ludam et vilior fiam. » Et quia per hoc quod vilem se exterius prius praebuit, nequaquam interius intumescit, adjungit: Eroque humilis in oculis meis. Ac si dicat: Qualem me exterius despiciens exhibeo, talem me interius attendo. Quid ergo acturi sunt quos doctrina elevat? si David ex carne sua venturum Redemptorem noverat, ejusque gaudia prophetando nuntiabat, et tamen, in semetipso cervicem cordis, valida discretionis calce deprimebat, dicens: « Eroque humilis in oculis meis
Abbreviated transcription (Latin):
ribus. Acsidicat. Qui humilis uidebitur
in infirmitate. excelsus manet infortitudi¬
ne. Paulo hoc & iam attestante. qui ait:
Quia & si crucifixus ẽ. ex infirmitate sed
uiuit ex iurtute dei Dequo recte sub iungi¬
tur Nullus ei similis in legis latoribus.
Legis lator moyses. legis latoriosue. legu¬
latores &iam prophetȩ. legis latores cune¬
tos dicerepossumus. quos exlege ad monu¬
isse recta populum scimus Sed huic medi¬
atori in legis latoribus similis nullus est.
quia isti gratuitũ uocati expeccatis. ad in no¬
terius cogitant. qͣsi rigid a exteriꝰ uenustate
palliant᷑. & sunt nonulli qui uiles uideri abho¬
minib appetunt. atq omine quod sunt deiectos
se exhibendo contempnunt: Sed tamen apud
seintroriꝰ qͣsi ex ipsomerito ostense ulitatis.
intumescrnt. & tanto magis incorde clatist.
qͣnto ampliꝰ inspetie elatianc̃ prȩmunt. Quȩ
utraq uniꝰ clationis bella magnadauidcir¬
cums pectione de prehendit. mira turtute

Expanded text:
rte dicat: Qui humilis videbitur in infirmitate, excelsus manet in fortitudine, Paulo hoc etiam attestante, qui ait: Quia et si crucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei . De quo recte subjungitur: Nullus ei similis in legislatoribus. Legislator Moyses, legislator Josue, legislatores etiam prophetae; legislatores cunctos dicere possumus, quos ex lege admonuisse recta populum scimus. Sed huic Mediatori in legislatoribus similis nullus est, quia isti gratuito vocati ex peccatis ad innoterius cogitant, quasi rigida exterius venustate palliantur. Et sunt nonnulli qui viles videri ab hominibus appetunt, atque omne quod sunt, dejectos se exhibendo, contemnunt; sed tamen apud se introrsus, quasi ex ipso merito ostensae vilitatis intumescunt, et tanto magis in corde elati sunt, quanto amplius in specie elationem premunt. utraque unius elationis bella, magna David circumscriptione deprehendit, mira virtute