comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus sufficientie. Satietatiꝰ
refectorio: adiacet delectatõ.
Dormitorio quietis: uirtu
gratitudinis. Ut sit pax
secura. habisdantia suffi¬
ciens: satietas delectabilis.
quies grata. Excludit igit᷑
quies laborem. satietas fa¬
mem: habundantia pauꝑta¬
tem. pax rapacitatem. Qui
igitur ad illud claustrum
ꝑfecte beatitudinis ꝑuenire
desiderat: necesse ẽ ut adhuc
in domo ꝓbationis mairẽs.
ordinem predicti claustii
diligent̾ addiscat. Domus
siquidem ꝓbationis: ẽ uita
regularis. In hac domo dis¬
cimus: quid in futura fac̾e
debeamus. Hic ꝓbamur: nt
ibi recipiamur: In hac dol.¬
mo habemus xp̃rm magr̃m
nouitiorum. Ipse enmni docet
nos ordinem celestis iherłm.

Expanded text:
tus sufficientiae. Satietatis refectorio adjacet delectatio. Dormitorio quietis virtus gratitudinis. Ut sit pax secura, abundantia sufficiens, satietas delectabilis, quies grata. Excludit igitur quies laborem, satietas famem, abundantia paupertatem, pax rapacitatem. Qui igitur ad illud claustrum perfectae beatitudinis pervenire desiderat, necesse est ut adhuc in domo probationis manens, ordinem praedicti claustri diligenter addiscat. Domus siquidem probationis est vita regularis. In hac domo discimus quid in futura facere debeamus. Hic probamur, ut ibi reficiamur. In hac domo habemus Christum magistrum novitiorum, Ipse enim docet nos ordinem coelestis Hier
Abbreviated transcription (Latin):
tie cecitas: ꝑ grabatum para¬
litici. conturbatio frĩs disso¬
luti: Excut̾e igitur kiñe de
pulue: consurge de gremio
mulieris. solue uincla collt
tui: tolle grabatum tuum
et ambula. Si aut̃ queras
quo ꝑgere debeas. ut̾e consi¬
lio rebecce: discede ab esau.
uade cum iacob. dui̾te ad do¬
mum laban: ut ibidem lỹe
et rachelis utaris coniugio:
ut liberis et ouium gregib
ditatus. reu̾taris ad patriã.
rit esau. si amplexabitur te¬
stringens collum tuum. et
osculans fleu̾it: caue ne de¬
cipiaris: si dixerit tibi. gra¬
diamur simul. ne cõsentias:
ipse enim cum impetu gra-¬
ditur⁊ paruulos aut̃ tuos
et ouium greges suauit̾
oportet incẽdere. Rebecra
multa patientia int̾pretatur.

Expanded text:
tiae caecitas, per grabatum paralytici conturbatio fratris dissoluti? Excutere igitur, charissime, de pulvere; consurge de gremio mulieris, solve vincula colli tui, tolle grabatum tuum et ambula. Si autem quaeras quo pergere debeas, utere consilio Rebeccae, discedo ab Esau, vade cum Jacob, diverte ad domum Laban, ut ibidem Liae et Rachelis utaris conjugio, ut liberis et ovium gregibus ditatus revertaris ad patriam . rit Esau, si amplexabitur stringens collum tuum, et osculatus fleverit, cave, ne decipiaris . Si dixerit tibi: Gradiamur simul, ne consentias ; ipse enim cum impetu graditur, parvulos autem tuos et ovium greges suaviter oportet incedere. Rebecca, multa patientia interpretatur.
Abbreviated transcription (Latin):
samarie: ⁊ cogitabat die sab¬
bati cum. omni impetu com
mitt̾e. Tamen ñ obtinuit cõ¬
silium ut ꝑfic̾et: cum sũma
aut̃ suꝑbia erectus. cogitaue¬
rat commune tropheum sta¬
tuere deiuida. Machabens au¬
tem confidebat cum om̃i spe-
auxilium sibi a deo afficturũ:
⁊ hortabatur suos ne formi¬
darent. Singulos aut̃ illoꝵ
armauit. nõ clipei ⁊ haste mu¬
tatione:. Nichanor autem et
qui cum eo erant. cum tubis
⁊ canticis admonebant. Inda̾
u̾o ⁊ qui cum eo erant. inuo¬
cato deo ꝑ orationes congres¬
si sunt: manu quidem pug¬
nantes. s ⁊ corde dñm qrantẽ
quinq milia. presentia dei

Expanded text:
Samariae, et cogitabat die Sabbati cum omni impetu bellum committere, tamen non obtinuit consilium, ut perficeret. Cum summa autem superbia erectus, cogitaverat commune trophaeum statuere de Juda. Machabaeus autem confidebat cum omni spe auxilium sibi a Deo adfuturum, et hortabatur suos ne formidarent. Singulos autem illorum armavit, non clypei et hastae muavit Nicanor autem et qui cum ipso erant cum tubis et canticis admovebant Iudas vero et qui cum eo erant invocato Deo per orationes congressi sunt manu quidem pugnantes sed cordibus Dominum orantes iginta milia praesentia Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ed et pauim̃tum
domus texit au¬
ro int̾ius ⁊ ext̾iuꝰ
in oraculo scilicet. ⁊ in tem¬
plo: id ẽ in contemplatione
coram deo. ⁊ in astione corã
poximo. Est aut̃ mysticum
paumĩtum. humilis concr¬
dia fratrum: qui in sp̃ali frã

Expanded text:
ed et pavimentum domus texit auro interius et exterius in oraculo, et in templo , id est in contemplatione coram Deo, et in actione coram proximo. Est autem mysticum pavimentum, humilis concordia fratrum, qui in spirituali fra
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑfesta medicina seuerus
magister non crudelis. ⁊ ra¬
tionabilis disciplina. Si enĩ
aliquis emendatoriam uin¬
distam ferre recusau̾it. nec
tantum frẽs. s enam magi¬
strum clamosus ⁊ imprdens
contempserit: etiam si non
abscesserit. de ur̃a societate
proiciatur. Non enim ut ait
b̃s augustinus hoc fit crude¬
lit̾. s misericorditer: ne conta¬
gione pestifera plurimos ꝑ

Expanded text:
et perfecta medicina, severus et perfecta medicina, severus magister non crudelis, et rationabilis disciplina. Si enim aliquis emendatoriam vindictam ferre recusaverit, nec tantum fratres sed etiam magistrum clamosus et impudens contempserit, etiam si non abscesserit, de vestra societate projiciatur. « Non enim, ut ait beatus Augustinus, hoc fit crudeliter, sed misericorditer, ne contagione pestifera plurimos pe
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽ qui respondeat ꝓ ea
Tbi enim nimia simplici¬
tas p̾latorum ñ seruat pa¬
cem claustralium. uel non
increpat culpas ministran-¬
tium: ibi nec martha com¬
pescitur. nec marie silentiũ
custoditur. Rego questum
marthe. sz non lego respon-¬
sionem marie: lego tamen
xpp̃m ꝓ hac ad illam respon¬
disse. In responsione siquidẽ
xpu doceri possunt prelati.
Hortatur enim marthain.
laudat mariam: illam ne
desistat a bona oꝑatione:
istam ut ꝑseu̾et in contem¬
platione. Pulcher ordo re¬
cte uiuentium: ut in capi¬
tulo. turbato fr̃i nõ respon¬
deat. nisi qui scit et quid de¬
beat. et quod deceat. In hiis
trib ꝑsomis designari potest
forma ꝑfecte religionis. In
martha ministrantium. in
maria claustralium: in xpĩo
p̾latorum. In capitulo itaq
in quo discreti p̾ualet aucto¬
ritas p̾lati. nemo nisi iussus
loquitur: nisi uel clamet a¬
liquem uel de ordine querat.
uel culpam suam humiliter
confiteatur. In hiis siquidem
seruandis summmus ẽ medicꝰ.

Expanded text:
non est qui respondeat pro ea. Ubi enim nimia simplicitas praelatorum non servat pacem claustralium, vel non increpat culpas ministrantium, ibi nec Martha compescitur, nec Mariae silentium custoditur. Lego questum Marthae, sed non lego responsionem Mariae; lego tamen Christum pro hac ad illam respondisse. In responsione siquidem Christi doceri possunt praelati. Hortatur enim Martham, laudat Mariam. Illam, ne desistat a bona operatione; istam, ut perseveret in contemplatione. Pulcher ordo recte viventium, ut in capitulo turbato fratri non respondeat, nisi qui scit quid debet et quid deceat. In his tribus personis designari potest forma perfectae religionis. In Martha ministrantium, in Maria claustralium, in Christo praelatorum. In capitulo itaque, in quo discreti praevalet auctoritas praelati, nemo nisi jussus loquatur, nisi vel proclamet aliquem, vel de ordine quaerat, vel culpam suam humiliter confiteatur. In his siquidem servandis summus est medicus
Abbreviated transcription (Latin):
be. Ego autem quid offerã
cum nullum istorum hab̾e
queam: Offeram ne porcũ
de hiis quos tam diu paui:
Offeram ne merulam beati
bñdicti. que tociens ⁊ tam
importune michi uolitans
occurrit: Offeram structio¬
nem quem nutriui post cõ¬
u̾sionem: Offeram forsitan
porcum immunditie. pro
agno innocentie: merulã
uoluptatis ꝓ turture casti-¬
tatis: strustionem simula¬
tionis. ꝓ columba simplici¬
tatis. Quid ẽ enim mora¬
lit̾ porcus u̾tens se in uolu¬
tabro liti: nisi peccator reũ¬
tens ad mmunditiam pecci:

Expanded text:
e. Ego autem quid offeram, cum nullum istorum habere queam? Offeram ne porcum de his, quos tandiu pavi? Offeram ne merulam beati Benedicti, quae toties et tam importune mihi volitans occurrit? Offeram struthionem, quem nutrivi post conversionem? Offeram fortassis porcum immunditiae pro agno innocentiae, merulam voluptatis pro turture castitatis, struthionem simulationis pro columba simplicitatis. Quid est enim moraliter porcus vertens se in volutabro luti, nisi peccator revertens ad immunditiam pecc
Abbreviated transcription (Latin):
tamen moriuntur. quando a
suis contrariis feruntur.
Obruitur enim sapientia ꝑ
stulticiam. intellectus ꝑ hebi

Expanded text:
timor moriuntur, quando a suis contrariis feriuntur. Obruitur enim sapientia per stultitiam, intellectus per heb
Abbreviated transcription (Latin):
caritas. post caritatem ꝑse¬
u̾antia. ponitur: ut qui sꝑat¬
amat ꝑseueret. Prime igit᷑
et scd̾e crucis mensuras di¬
ligens lector assignare pot̾it:
cum uoluerit. Nos autem
reu̾tamur ad ea que cepimꝰ:
ut sacrificium dignum deo
offerre ualeamus. Tria sũt
autem sacrificii gen̾a. unum
dominici corꝑis. alt̾um con¬
triti cordis: t̾cium mortifica¬
te carnis. Oportet ergo p̾ced̾e
sacrificium humilitatis in
mente. afflictionis in carne:
ut hẽatur deuotio in dñici
corpons consecratione. Cum
obtulisset abraham sacrifici¬
um dño. post uictoriam qͥnq
regum: uaccam triennem. ⁊
capram triennem. ⁊ arietem

Expanded text:
atem perseverantia ponitur, ut qui speramat perseveret. Primae igitur et secundae crucis mensuras diligens lector assignare potest cum voluerit. Nos autem revertamur ad ea, quae coepimus, ut sacrificium dignum Deo offerre valeamus. Tria sunt autem sacrificii genera. Unum Dominici corporis, alterum contriti cordis, tertium mortificatae carnis. Oportet igitur praecedere sacrificium humilitatis in mente, afflictionis in carne, ut habeatur devotio in Dominici corporis consecratione. Cum obtulisset Abraham sacrificium Domino post victoriam quinque regum, vaccam triennem, et capram triennem, et arietem
Abbreviated transcription (Latin):
tuus qui deuorauit substantiã
suam cum meretricib uenit:
occidisti ei uitulum sagia¬
tum. Re u̾a ille dicitur extra
domum compassionis qui
nescit bñficium consolatõni.
qui tantum nouit increpare
non obsetrare. Sic tam̃ tempe
punita remaneat culpa delin-¬
quentis. Sic quandoq sp̃ualeᷤᷤ
patres. quosdam delinquentes
recipiunt. quos frẽs despiciũt:
domum compassionis intrare
dẽsignantur. et sic extra moran¬
tur: et qui fr̃ib compati debu¬
erunt. crudeliores p̾latis fiunt.
Ouem ꝑditam xp̃rc ad caulaᷤ
uiolenta manu nõ reduxit
s hum̾is ꝓpriis impositam re¬
portauit. S et angli suꝑ uno
pecc̃ore penitentiam agente.
frat̾ fratri dedignatur com¬
pati: dum pater sp̃ualis mi-

Expanded text:
tuus, qui devoravit substantiam suam cum meretricibus, venit, occidisti ei vitulum saginatum. Revera ille dicitur esse extra domum compassionis, qui nescit beneficium consolationis, qui tantum novit increpare non obsecrare. Sic tamen tempepunita remaneat culpa delinquentis. Sic quandoque spiritales patres quosdam delinquentes recipiunt, quos fratres despiciunt, qui domum compassionis intrare dedignantur; et sic extra morantur, et qui fratribus compati debuerunt, crudeliores praelatis fiunt. Ovem perditam Christus ad caulas violenta manu non reduxit, sed humeris propriis impositam reportavit. Sed et angeli super uno peccatore poenitentiam agente frater fratri dedignatur compati, dum pater spiritualis mi
Abbreviated transcription (Latin):
igitur prelatus sapiens ẽe
non negligens. Oculi autẽ
sapientis in capite eius. so
ẽ in xpr̃o: ut se talem subie¬
stis exhileat. qualem sexpr̃c
discipulis prebuit imitan¬
dum. ut cum apło dic̾e pos¬
sit. Imitatores mei estote:
sicut et ego ih̃u xp̃ri. In trib
maxime prelati xp̃rm imita¬
ri debent. quia in loco xpri
cerdos. rex et minister. Sac̾¬
dos. cum in ara crucis seip¬
sum hostiam dapet: rex. cũ
a ligno regnaret. minister
cum petri pedib aqmͣ mini

Expanded text:
igitur, praelatus sapiens esse, non negligens. Oculi, autem, sapientis in capite ejus , id est, in Christo, ut se talem subjectis exhibeat, qualem se Christus discipulis praebuit imitandum, ut cum apostolo dicere possit: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . In tribus maxime praelati Christum imitari debent quia in loco Chriscerdos, rex, et minister. Sacerdos, cum in ara crucis seipsum hostiam daret; Rex cum a ligno regnaret; minister, cum Petri pedibus aquam mini
Abbreviated transcription (Latin):
bere ꝑhibetur. quotiens scl̃arib
negotiis ext̾ius implicatur. S
qui diu ꝑ plateam leti discur¬
re consueu̾unt. qͣndoq in eadẽ
platea sedentes. ꝓ pecc̃o gemũt:
quia qui in domo dei sclaritati
studuerant. postinodum ad se
reu̾si: quiete mentis ẽe deside¬
rant. Nec tantum ꝓ peccato. s
tuam ꝓ pluuis foris stare ne-¬
queunte s toris desideriis ani¬
mi int̾ius esse querunt. Tempꝰ
inquiuntipliluie. ẽ: ⁊ ñ susti¬
nemua. stare forps. Pluuia ẽ
catholica destir a. foris enim

Expanded text:
bere perhibetur, quoties saecularibus bere perhibetur, quoties saecularibus negotiis exterius implicatur. Sed qui diu per plateam laeti discurrere consueverunt, quandoque in eadem platea sedentes pro peccato gemunt, quia qui in domo Dei saecularitati studuerant, postmodum ad se reversi quietae mentis esse desiderant. Nec tantum pro peccato, sed etiam pro pluviis foris stare nequeunt, sed totis desideriis animi interius esse quaerunt. Tempus, inquiunt, pluviae est, et non sustinemus stare foris. Pluvia, est catholica
Abbreviated transcription (Latin):
pulus. ⁊ attulerunt feceruntq
sibi tab̾nacula. inusquisq in
domate suo ⁊ in atriis suis. ⁊
in atriis domus dei. ⁊ in pla¬
tea porte aquarum: ⁊ in pla¬
rusalem a filiis ysrl̾ edificari
dimittitur: quando ad murũ
platee latioris cppropinquat᷑
Latior platea ẽ scl̃aris uita:
murus platee. adu̾sitas uite.
Inde ẽ qd̃ discipuli qui erant¬
nuttentes in sporta. dimiserũt
paulum̃. Unde beda suꝑ actus
apłorum. Murus inquit da¬
masci. que sanguinem bibens
int̾pretatur. est adu̾sitas scl̃i
rex aretha. qui descensio int̾ppe¬
tatur. dyabolus intelliginur.
sporta que iuncis paliisq
solet confici: fidei speiqz con-¬
iunctionem designat. Iuncus
cium uiriditatem fidei: palma
uite et̾ne spem significat. Si qͥs
igitur se muro adu̾sitatis cin¬
dum uideat: sportam uirtutis
qua euadat. festinus ascendat.
Sedit omnis ppłs in platea
domus dei: merens ꝓ peccato ⁊
pluuiis. Domus dei ẽ domus
confessionis: que plateam ha-¬

Expanded text:
pulus, et attulerunt. Feceruntque sibi tabernacula unusquisque in domate suo, et in atriis suis, et in atriis domus Dei, et in platea portae aquarum, et in plarusalem a filiis Israel aedificari dimittuntur, quando ad murum plateae latioris appropinquatur. Latior platea, est saecularis vita; murus plateae, adversitas vitae. Inde est, quod discipuli qui erantmittentes in sporta dimiserunt Paulum . Unde Beda super Actus apostolorum: « Murus, inquit, Damasci, qui sanguinem bibens interpretatur, est adversitas saeculi. » Rex Areta, qui defensio interpretatur, diabolus intelligitur. Sporta, quae juncis palmisque solet confici, fidei speique conjunctionem designat. Juncus enim viriditatem fidei, palma vitae aeternae spem significat. Si quis igitur se muro adversitatis cinctum videat, sportam virtutis, quia evadat, festinus ascendat. Sedit omnis populus in platea domus Dei moerens pro peccato, et pluviis. Domus Dei, est domus conversionis . Quae plateam ha
Abbreviated transcription (Latin):
dicuntur ẽẽ: sci¬
¶licet platea latior. ⁊ platea
domus dei. Est etiam platea
ante portam aquarum: ⁊ a-¬
lia platea ante portam effra¬
ym. De platea latiori dicit᷑:
⁊ dimiserunt iherłm usq ad
murum platee latioris. De
platea domus dei dicitur: se.¬
dit omnis ppłs in platea do-¬
mus dei. trementes ꝓ peccato
⁊ pluuiis. Et surrexit hesdraᷤᷤ
sacerdos: ⁊ dixit ad eos. Uos
transgressi estis: ⁊ duxistis
uxores alienigenas. De pla¬
tea que ẽ ante portai aquaꝵ
dicitur: congregatus ẽ om̃is
ppls quasi uir unus ad pla¬
team que ẽ ante portain a-

Expanded text:
dicuntur esse, scilicet platea latior, et platea domus Dei. Est etiam platea ante portam aquarum, et alia platea ante portam Ephraim. De platea latiori dicitur: Et dimiserunt Hierusalem usque ad murum plateae latioris . De platea domus Dei dicitur: Sedit omnis populus in platea domus Dei trementes pro peccato, et pluviis. Et surrexit Esdras sacerdos, et dixit ad eos: Vos transgressi estis, et uxores duxistis alienigenas . De platea, quae est ante portam aquarum dicitur: Congregatus est omnis populus quasi vir unus ad plateam, quae est a
Abbreviated transcription (Latin):
Quatuor aut̃ sunt uoces. sci¬
licet uxoris mundi. dyaboli ⁊
dei. Aundiam igitur quid loqͣ¬
tur in me dñs ds̃: numquid
loquatur dyabolus. ñ quid lo¬
quatur caro aut mundus.
Tox uxoris. uox carnis. uox
autem carnis uoluptas. uox
mundi uanitas: nox dyaboli
iniquitas. uox dei bõnitas. Uo¬
ci igttur uxois obedsunt qui
carnis suggestionib ñ contͣ¬
dicunt: et plus uoci uxoris.
uox creatoris ad subiestos de
prelatis dicens: que dicunt
facite. que aut̃ faciunt fac̾e
nolite. Tit ꝑu̾sis obedias pre-¬
latis innuit qui etiam male
oꝑantibz obedire iussit: ut sic
ingrediaris et egrediaris cũ
dauid sub saule. et eundem
honores. licet repbum cumt
samuele. Inobedientes igitur
et suꝑbos seipsos ẽẽ testantur:
qui prelatis licet ꝑu̾sis nõ obe.¬
diunt. et eos non uen̾antur.

Expanded text:
Quatuor sunt autem voces, sciQuatuor sunt autem voces, scilicet uxoris, mundi, diaboli et Dei. Audiam igitur quid loquatur in me Dominus Deus , non quid loquatur diabolus, non quid loquatur caro, aut mundus. Vox uxoris, vox carnis; vox autem carnis, voluptas; vox mundi, vanitas; vox diaboli, iniquitas; vox Dei, bonitas. Voci uxoris obediunt, qui carnis suggestionibus non contradicunt: et plus voci uxoris ovox Creatoris ad subjectos de praelatis dicens: Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite . Ut perversis obedias praelatis innuit, qui etiam male operantibus obedire jussit, ut sic ingrediaris, et egrediaris cum David sub Saule , et eumdem honores, licet reprobum cum Samuele . Inobedientes igitur et superbos seipsos esse testantur, qui praelatis licet perversis non obediunt, et eos non venerantur.
Abbreviated transcription (Latin):
exhortationib fratrum nõ
potest obtineri. saltem simu¬
lationis ingenio possit adi
pisci. Hec aut̃ obedientia-
que conceditur alicui parẽ¬
tum ex actione. seu fratrum
seductoria exhortatione. uel
ctiam boni oꝑis simulatori¬
a ostensione: obedientie no¬
men habet. s re caret. Ad hãc
obedientiam aliis etiã mo¬
dis ꝑuenitur: ut qd̃ illis
trib modis precedentib nõ
potest: ꝓmissione muneris
obrineatur. Sic adhuc cum
petro symon magus morat᷑
in ecdesia: morat᷑ ⁊ saphita
cum anania. Per petrum bo¬
n p̾lati: ꝑ symonem ⁊ anani¬
am. et saphiram mali subdi¬
ti designantur. Toluit symon
emere grãm : isti obedientiam.
Ananias et saphira absconde¬
runt partem substantie: isti
u̾o negotiis incombunt ac¬
quirende pecunie. Hec ẽ obe¬
dientia cum symonia. Est et
alia species mobedientie. que
tamen obedientia uocatur
de qua dicitur: quia obedisti
uoci uxoris tue plusꝙͣ mee.
maledicta t̾ra in opere tuo.

Expanded text:
exhortationibus fratrum non exhortationibus fratrum non potest obtineri, saltem simulationipisci. Haec autem obedientia, quae conceditur alicui paretum exactione, seu fratrum seductoria exhortatione, vel etiam boni operis simulatoria ostensione, obedientiae nomen habet, sed re caret. Ad hanc etiam obedientiam aliis modis pervenitur, ut quod illis tribus praecedentibus non potest, promissione muneris obtineatur. Sic adhuc cum Petro Simon Magus moratur in Ecclesia, et Saphira cum Anania ; per Petrum boni praelati; per Simonem, Ananiam et Saphiram mali subjecti designantur. Voluit emere Simon gratiam, isti obedientiam. Ananias et Saphira absconderunt partem substantiae, isti vero negotii incumbunt acquirendae pecuniae. Haec est obedientia cum Simonia. Est et alia species inobedientiae, quae tamen obedientia vocatur, de qua dicitur: Quia obedisti voci uxoris tuae plus quam meae, maledicta terra in opere tuo .
Abbreviated transcription (Latin):
multis modis dicitur: expe¬
dit ut sermo de ea habitus
altius ordiatur. Imponit᷑
enim obedientie nomen p̾¬
cepto facto et loco: ut desig¬
net quod precipitur. monstret
qd̃ agitur. nominet locum
in quo quis moratur. De p̾-¬
cepto enim dicitur. Iniungit
ei obedientia. de facto. cõple¬
uit eam. de loco: apud illam
moratur obedientiã. cum ali¬
qͣm remotam ieruat curiam.¬
pdrima ẽ facilis. scc̾a gͣuis:
tercia ad uirumq se habet.
Reue ẽ enim preciꝑe. s labor
ẽ implere: locus u̾o aliqͣnͣdo
placet. aliqͣndo displicet. Pla¬
cet quibusdam non quia ha¬
bundet fr̃ib s piscib. placet
quia famulis habundat et
fabulis: placet quia solus
cunsta possidet. et sic fit ut
uocetur obedientia: cum ñ slt.
Hanc obrdientiam multi de¬
siderant: ut extra obedientiã
esse queant. Multis autẽ
modis hec obedientia q̃ri
solet: id ẽ auxilio. consilio.
et ingenio. Auxilio iudelicet
parentum. consilio fratrũ.
simulationis ingenio: ut
quod minis parentum uł

Expanded text:
multis modis dicitur, expedit ut sermo de ea habitus altius repetatur. Imponitur enim nomen obedientiae, praecepto, facto et loco, ut designet quod praecipitur, monstret quod agitur, nominet locum in quo quis moratur. De praecepto enim dicitur, injungit ei obedientiam; de facto, complevit eam; de loco, apud illam moratur obedientia, cum aliquam remotam servat villamPrima est facilis, secunda gravis, tertia ad utrumque se habet. Leve enim est praecipere, sed labor est implere. Locus vero aliquando placet, aliquando displicet. Placet quibusdam, non quia abundet fratribus, sed piscibus. Placet, quia famulis abundat et fabulis. Placet, quia solus cuncta possidet; et sic fit, ut vocetur obedientia cum non sit. Hanc obedientiam multi desiderant ut extra obedientiam esse queant. Multis autem modis haec obedientia quaeri solet, id est, auxilio, consilio et ingenio. Auxilio videlicet parentum, concilio fratrum, simulationis ingenio, ut quod minus parentum, vel
Abbreviated transcription (Latin):
mystice uel moralit̾ agitur.
quotiens uir eccl̃iasticus cu¬
piditate uincitur: uel quo¬
tiens animus adulationis
laude remun̾atur. Nec nurũ
si in iherłm id ẽ in eccl̃ia uel
in anima istud agitur: cum
econtrario in damasco id est

Expanded text:
mystice, vel moraliter agitur, quoties aliquis vir ecclesiasticus cupiditate vincitur, vel quoties animus adulationis laude remuneratur. Nec mirum si in Hierusalem, id est, in Ecclesia vel in anima, istud agitur, cum econtrario in Damasco, id est
Abbreviated transcription (Latin):
templo salomo iue
otandum ẽ igit᷑
a quo. quibz auxi¬
lis. ubi et quando. qͣntum
et quale factum fuerit hoc
templum: breuit̾ edisseramꝰ.
fundatum ẽ enim a salomo¬
ne. yrain rege tyri auxilian¬
te: in monte moria. in arca
egressionis filiorum ysił de t̾¬
ra egypti. spaciosum ualde:¬
pario marmore.: cedrinis ta¬
bulis et auro purrissimo. de¬
coratum. Potest itaq hoc
templum referri ad ipsum
xp̃m mediatorem dei ⁊ homi¬
m̃lm: qui ait. soluite templĩ i¬
hoc et in trib dieb excitabo il¬
lud: dicebat enim de templo
corporis sui. Pertinet etiam
ad ipsam eccli̾am. uel moralit̾
ad quamlibet fidelem animã:

Expanded text:
templo Salomonis. otandum est igitur a quo, quibus auxiliis, ubi, et quando, quantum, et quale factum fuerit hoc templum, ut breviter edisseramus. Fundatum est enim a Salomone, Hiram rege Tyri auxiliante, in monte Moria, in area sionis filiorum Israel de terra Aegypti, speciosum valde, marmoreum, cedrinis tabulis, et auro purissimo decoratum . Potest itaque hoc templum referri ad ipsum Christum mediatorem Dei et hominum, qui ait: Solvite templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud, dicebat enim de templo corporis sui . Pertinet etiam ad ipsam Ecclesiam, vel moraliter ad quamlibet fidelem anima
Abbreviated transcription (Latin):
Hec ẽ uibratio haste: blan¬
mo. Hinc opponitur cordis
munditia: uenenata enim
colloquia. nõ recipit mun¬
di cordis puritas. s audit
scripturam dicentem. Non
te seducat meretrix multo
blandimento sermonis: nec
laqueis labioꝵ suorum te
alliget. Nec tantum petu¬
lans et ꝓcax libido ẽ: s etiã
importuna. Tenuit enim
uxor dñi sui uestem ioseph:
et ut ait b̃s ambrosius. te¬
neri ueste potuit. qui ten̾i
nõ potuit animo. Hic est
gladius quo confligitur
comminus: mollis uideliez
ris: respuit enim adultere
tastum. ruppit fymbriam
ne serꝑet contagium. Et id̾o
scriptum c̃. Ne multus fue

Expanded text:
ec est vibratio hastae, blanmo. Huic opponitur cordis munditia. Venenata enim colloquia non recipit mundi cordis puritas, sed audit Scripturam dicentem: Non te seducat meretrix multo blandimento sermonis, nec laqueis labiorum suorum te alliget . Nec tantum petulans et procax libido est, sed et importuna. Tenuit enim uxor domini sui vestem Joseph, et ait Ambrosius: « Teneri veste potuit, qui teneri non potuit animo. Hic est gladius, quo configitur cominus, mollis scilicet ris, respuit enim adulterae tactum, rupit fimbriam serperet contagium, et ideo scriptum est: « Ne motus fue
Abbreviated transcription (Latin):
patrum discrete. Tectes poꝵ¬
tarum statuta eoꝵ. Uectes
sunt: quia portas uehunt.
In uectib porte pendent: nec
sic tam̃ quin mou̾i possint.
uectib inherent᷑. In uectibus
porte mouentur: ut clause
teneantur. uel aꝑiantur. Si¬
milit̾ statuta patrum aliqͣn¬
do stricta seruantur: aliquo¬
tiens ꝑ dispensationem tem¬
ꝑata laxantur. Nota etiam
qd̃ sere portis semꝑ inherent:

Expanded text:
Patrum discretae. Vectes portarum, statuta eorum. Vectes sunt, quia portas vehunt. In vectibus portae pendent, nec sic tamen, quin moveri possint, vectibus inhaerent. In vectibus portae moventur, ut clausae teneantur, vel ut aperiantur. Similiter statuta Patrum aliquando stricte servantur, aliquando per dispensationem temperate laxantur. Nota etiam, quod serae portis semper inhaerent
Abbreviated transcription (Latin):
eo. quia non compatiunt᷑
nature: nec estimant pos
sibilitatem. Compatiamur
itaq nature: non ẽ enim
pati. nec sic tamen ut sit
ad nimiam delectationem
carnis compassio. s ad su¬
stentationem. Est et com¬
passio de ꝓposito nr̃o. Ait
enim b̃s augustinus. in re-¬
gula qm nob̃ tenendam ꝓ¬
posuit: si hiis qui uen̾unt¬
inquit ex morib delicatõ

Expanded text:
 quia non compatiuntur naturae, nec aestimant ejus possibilitatem. » Compatiamur itaque naturae: non est enim pati, nec hi tamen ut sit ad nimiam delectationem carnis compassio, sed ad sustentationem. Est et compassio, de proposito nostro. Ait enim beatus Augustinus in regula, quam nobis tenendam proposuit: « Si iis, qui venerunt ex moribus delicat
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃s sermo exiliens de celo
a regalibz sedibz. durus debel¬
lator in mediam ext̾minii
t̾ram ꝓsiliuit. Tria sunt si¬
lentia. Primum silentium
fuit angl̾is in celo ante dya¬
boli casum: scd̃m fuit in t̾ra
hominibz. post primi paren¬
tis lapsum. t̾cium erit in ce¬
lo post resurrectionem: quod
ñ quam habebit finem. Pri¬
mum fuit solis angłis. scd̾m
solis hominib: t̾cium erit
angelis ⁊ hominib. Scd̃̾m
silentium fuit ab adam usq
ad xp̃rm. Int̾im tamen lex
subintrauit. quedam ꝓmisit:
s in ꝓmissione tandem defecit.
l deo homo considerans ꝑ le-¬
gem neminem iustificari posse:
siluit. Cum ergo quietum

Expanded text:
otens sermo tuus exsiliens de coelo a regalibus sedibus, durus debellator in mediam exterminii terram prosilivit . Tria sunt silentia: primum silentium fuit angelis in coelis, ante diaboli casum; secundum fuit in terra hominibus, post primi parentis lapsum; tertium erit in coelo post resurrectionem, quod nunquam habebit finem. Primum fuit solis angelis, secundum solis hominibus, tertium erit angelis et hominibus. Secundum silentium fuit ab Adam usque ad Christum. Interim tamen lex subintravit, quaedam promisit, sed in promissionem tandem defecit. Ideo homo considerans per legem neminem justificari posse, siluit. Cum ergo quietum
Abbreviated transcription (Latin):
nouem sunt angłoꝵ ordineͤ
id ẽ angłi archangeli. uirtu¬
tes. potestates. principatus.
dominatiõnes. throni. cheru¬
bin ⁊ siraphin. Sz cur istos
utͥ ait b̃s̃ gregorius angłoꝵ
choros. enumerando ꝑstrinxi¬
mus. si ñ illoꝵ queq ministe¬
ria subtilit̾ exprinamus :
Qui igitur minima nuntiãt
angłi: qui u̾o summa nunti
ant. arhangłi uocantur. Cũ
autem angeli ad nos aliquid
ministraturi ueniunt: apd̃
nos etiam nomina a mini¬
steriis trahunt. Michael nã¬
q quis ut d̾s: gabriel autẽ
fortitudo dei: Raphael uero

Expanded text:
novem sunt angelorum ordines, id est, angeli, archangeli, virtutes, potestates, principatus, dominationes, throni, cherubin et seraphin. Sed « cur istos, ut ait beatus Gregorius, angelorum choros enumerando praestinximus, si non illorum quaeque mysteria subtiliter exprimamus? Qui igitur minima nuntiant angeli, qui vero summa, archangeli vocantur. » Cum autem angeli ad nos aliquid ministraturi veniunt, apud nos etiam nomina a ministeriis trahunt. Michael namque, quis ut Deus? Gabriel autem fortitudo Dei, Raphael vero
Abbreviated transcription (Latin):
ginem purgant. Qui ergo
ita ad amorem sin condito¬
ris inflammnari sunt: quo
isti nisi int̾ seraphim nume
rum sortem sue uocationis
acceꝑunt: Ad hos igitur iu

Expanded text:
ginem purgant: quia ergo ita ad amorem sui conditoris inflammati sunt, quo isti, nisi inter seraphin nurum sortem suae vocationis acceperunt? Ad hos igitur
Abbreviated transcription (Latin):
enim lapis in muro boni oꝑiꝰ
firmit̾ iacet: cum aliquis in¬
u̾sationis tenet. Est autem
uiridis color: quasi ꝓpositi no¬
stri rigor. Sicut enim arbor
dum uiret. naturalis uegeta-¬
tionis uigorem tenet: sic ni¬
tor iaspidis designat rigozẽ
cuiussibet in bono ꝓposito ꝑse-¬
u̾antis: Tiridis color aliqͣn¬

Expanded text:
enim lapis in muro boni operis enim lapis in muro boni operis firmiter jacet, cum aliquiversationis tenet. Est autem jaspidis viridis color, quasi propositi nostri rigor. Sicut enim arbor dum viret, naturalis vegetationis vigorem tenet, sic viror jaspidis designat rigorem cujuslibet in bono proposito perseverantis. Viridis color aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
batur: non pot̾at ab illo rece-¬
dere. Et bñdixit ei in eodẽ loco.
In codem loco bñdicitur: qui
ab idemtitate boni ꝓpositi ne-¬
quaquam ꝑmutatur. Uoca¬
uitq nomen loci illius pha¬
nuel: dicens. Tgidi dñm facie
ad faciem: ⁊ salua fr̃a ẽ aĩa
mea. Phanuel: facies dei int̾¬
pretatur. Tunc igitur iacob
bñdicitur. cum dñs ab eo ui-¬
detur: quia dei uisio ẽ summa
bñdictio. Tunc ex iacob fit ystł̃.
quia post sudores bone oꝑatõ¬
nis ꝑuenitur ad lucem cõtem¬
plationis. Ibi igitur exulta¬
bit iacob. ⁊ letabitur ysrl. Ibi
exultabit anima mea in dño:
⁊ delectabitur suꝑ salutari suo.
Tuns iherłm celestis in iudea
postta erit: qm̃ anglica ⁊ hu¬
mana creatura dnm tunc in
spide. Structura muri ciuita.¬
tis: sunt diu̾sa oꝑa cuiussibet
bene oꝑantis. Bona siquidẽ
oꝑa muri sunt: quia ñ tan¬
tum dyabolo s etiam uitiis
resistunt. Fuint de lapide iaspi¬
de: id ẽ de quolibet homine in
bono ꝓpostto ꝑseuerante. Tũc

Expanded text:
batur, non poterat ab illo recedere. Et benedixit ei in eodem loco: in eodem loco benedicitur, quia ab identitate boni propositi nequaquam permutatur. Vocavitque nomen loci illius Phanuel, dicens: Vidi Dominum facie ad faciem, et salva facta est anima mea. Phanuel facies Dei interpretatur. Tunc igitur Jacob benedicitur, cum Dominus ab eo videtur, quia Dei visio est summa benedictio. Tunc ex Jacob fit Israel, quia post sudores bonae operationis pervenitur ad lucem contemplationis. Ibi igitur exsultabit Jacob, et laetabitur Israel . Ibi exsultabit anima mea in Domino, et delectabitur super salutari suo . Tunc Hierusalem coelestis in Judaea posita erit, quoniam angelica et humana creatura Dominum tunc in spide . Structura muri civitatis, sunt diversa opera cujuslibet bene operantis. Bona siquidem opera muri sunt, quia non tantum diabolo, sed etiam vitiis resistunt. Fiunt de lapide jaspide, id est de quolibet homine in bono proposito perseverante. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. s cum corrigendo errã¬
tes non increpant: delin¬
quunt. licet enim bñ uiuãt.
nocesse tamen ẽ. ut de grege-
sibi commisso: gregis dño
rafonem reddant. Car susci¬
piunt curam gregis: et fu¬
giunt pondus laboris: Si
nesciunt cur suscipiunt: si
sciunt et peccare ꝑmittunt:
cum soli bene uiuere possent:
cur mortem incurrunt:
Tales prelati. nutriunt fili¬
os hely: qui cum mulierib
que obseruabant ante osti¬
um tab̾naculi dormiunt.
qui uenientes in sylo sacrifi¬
care nõ ꝑmittunt. s anteꝙͣ
incendatur adeps: carnem
crudam rapiunt. Quasi fi
lii heli sunt: qui sub p̾latis
lit̾ agunt: uel dum carnis
desideriis se conungunt. Il¬
los qui ueniunt in sylo ne
sacrificent impediunt: cũ
nouit̾ conu̾sos u̾bis ⁊ exem¬
plis. ab exercitio bone oꝑa¬
tionis au̾tunt. Accendi ñ
ꝑmittunt adipem: quia
extincto caritatis igne. non
infinidunt bone actioni

Expanded text:
dunt; sed, dum corrigendo dunt; sed, dum corrigendo non increpant errantes, delinquunt. Licet enim bene vivant, necesse tamen est, ut de grege sibi commisso, gregis Domino rationem reddant. Cur suscipiunt curam gregis, et fugiunt pondus laboris? Si nesciunt, cur suscipiunt? si sciunt et peccare permittunt, cum soli bene vivere possent, cur mortem incurrunt? Tales praelati nutriunt filios Heli, qui cum mulieribus, quae observant ad ostium tabernaculi, dormiunt; qui venientes in Silo, sacrificare non permittunt, sed antequam incendatur adeps, carnem crudam rapiunt . Qlii Heli sunt, qui sub praelatiliter agunt, vel cum carnis desideriis se conjungunt. Illos etiam qui veniunt in Silo, ne sacrificent, impediunt; cum noviter conversos verbis et exemplis ab exercitio bonae operationis avertunt. Accendi non permittunt adipem, quia exstincto charitatis igne non infundunt bonae actioni
Abbreviated transcription (Latin):
otio uiuunt: qui a cõmuni
frm̃ consilio recedunt. qui
praua agunt: et reprehendi
nolunt: Tinde b̃s̃ gregorius¬
dicit. Iibet inquit ut dum li¬
cent̾ etiam illicita faciunt :
subditorum nemo contradi¬
cat. Et in eodem. Cimctis se
estimat p̾latus amplius sa¬
ꝑe: quib seuidet amplius pos¬
se. Hoc amant. scilicet uideri
sapientes: et esse potentes.
Hor causa fuit angłice ⁊ hu-¬
mane ruine. Ponam inquit
angl̾s sedem meam ad aqui¬
lonem. Et homini dixit. Eri¬
tis quasi dii: scientes bonũ
et malum. Timeat ergo p̾la-¬
tus: qd̾ meruit homo et an¬
gelus. Angelus enim cum
uellet ẽẽ potentior: corruit.
pientior: desipuit. Sum. ⁊ treᷤᷤ
species negligentium p̾lato¬
rum scilicet qui bñ uiuunt.
et subiestos male uiu̾e ꝑmit¬
tunt: quidam qui male ui¬
uunt. et subiectos bene uiu̾e
cogunt. quidam qui male ui-¬
uunt: et subiectos male ui¬
et subiestos male uiu̾e ꝑmit¬
tuat. exemplo quippe prece¬

Expanded text:
otio vivunt, qui a communi otio vivunt, qui a communi fratrum concilio recedunt, qui prava agunt et reprehendi nolunt. Unde beatus Gregorius: « Libet, inquit, ut dum licenter etiam illicita faciunt, subditorum nemo contradicat. » Et in eodem: « Cunctis se existimat praelatus amplius sapere, quibus se videt amplius posse. » Hoc amant, scilicet videri sapientes, et esse potentes, haec causa fuit angelicae et humanae ruinae. Ponam, inquit angelus, sedem meam ad Aquilonem . Et homini dixit: Eritis sicut dii, scientes bonum et malum . Timeat igitur praelatus, quod meruit homo et angelus. Angelus enim, cum vellet esse potentior, corruit; pientior, desipuit. Sunt et tres species negligentium praelatorum, scilicet qui bene vivunt, et subjectos male vivere permittunt: quidam male vivunt, et subjectos bene vivere cogunt; quidam male vivunt, et subjectos male viet subjectos male vivere permittunt, exemplo quidem praece
Abbreviated transcription (Latin):
le: et unus pastor. Pastor
unus debet esse in se: ⁊ unꝰ
cum grege: Tnus in se: ut
quod docet uerbis impleat
oꝑe. ut ꝑ iracundiam non
mutetur a mansuetudine:
non eleuetur prosꝑis. non
frangatur adu̾sitate: s idẽ
ꝑmaneat: patientia ꝑseue-¬
rante. Tenet autem pastor
unitatem cum grege. qͣnͣdo
non diuiditur a subiectis ꝑ
p̾ciosiorem habitum. uel ꝑ
delicatiorem cybum: dum
fit unus ꝑ compassionem
cum infirmis. ꝑ dispensa¬
tionem cum delicatis. ut cũ
apło dicere possit. omnib
omua factus sum. ut om̃s
lucrifacerem. Pastor u̾o ne¬
gligens fugit. Sunt enim¬
quidam p̾lati: qui fugiunt
qd̃ precipiunt. Cum enim o¬
nera grauia et importabilia
imponunt. et ea digito mo¬
uere nolunt. fugiunt qd̃ p̾ci¬
piunt: fugiunt cum se sub¬
trahunt. fuguint qui ꝑ alie¬
nas domos uagantes discur¬
runt. Fugiunt qui que sua
sunt querunt: fugiint qui¬
negligentias uid̾int. se sub
silentio abscondunt. fugiũt
qui remoti a conuentu. sub

Expanded text:
le, et unus pastor : pastor unus debet esse in se, et unus cum grege; unus in se, ut quod docet verbis, impleat opere ut per iracundiam non mutetur a mansuetudine, non elevetur prosperis, non frangatur adversitate, sed idem permaneat patientia perseverante. Tenet autem pastor unitatem cum grege, quando non dividitur a subjectis per pretiosiorem habitum, vel per delicatiorem cibum, dum fit unus per compassionem cum infirmis, per dispensationem cum delicatis, ut cum Apostolo dicere possit: Omnibus omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem . Pastor vero negligens fugit. Sunt quidam praelati, qui fugiunt, quod precipiunt. Cum onera gravia et importabilia imponunt, et ea digito movere nolunt, fugiunt quod praecipiunt; fugiunt, cum se subtrahunt; fugiunt, cum per alienas domos vagantes discurrunt; fugiunt, qui quae sua sunt quaerunt; fugiunt, linegligentias viderint, se sub silentio abscondunt; fugiunt, qui remoti a conventu sub
Abbreviated transcription (Latin):
go: et sicut porci siliquas:
secuntur in mundi nugas.¬
E heu quam sepe occurrit
michi merula temptatõniꝰ.
et tamen tardus curro ad
uepes ⁊ urticas corcectõis:
Cum autem b̃m bñdictum
ut ait b̃s gregorius urgeret

Expanded text:
go, et sicut porci siliquas, sequuntur immundi nugas. Heu! quam saepe occurrit mihi merula tentationis, et tam tardus curro ad vepres et urticas correptionis. « Cum autem beatum Benedictum, ut ait B. Gregorius, urgeret
Abbreviated transcription (Latin):
naneum. qui habitabat in
gazer. nõ expulit: usq pha¬
rao rex egypti. gazer cepit.
⁊ eam filie sue in dotem dedit.
Effrem fructificans. pharao:
dissipans. chananeus. motꝰ:
gazer. constructio int̾pretat᷑
Cum hiis igitur qui fructũ
boni oꝑis cõlligunt. motus
carnis habitare nõ desinunt:
s eis sub tributo seruiunt. qͣn¬
din filii effrem ciuitati domi¬
nantur. ⁊ presunt. S̾ cum
pharao rex egypti gazer. id
ẽ animain uirtutib cõstru¬
ctam. capit ⁊ dissipat: om̃s
qui in ea habitant. to ẽ uir¬
tutes anime trucidare non
cessat. Et dedit eam filie sue
in dotem. Filia pharaonis re-¬
gis egypti: ẽ lex paccati. Ga¬
zer igitur rex egypti. in dotem
filie sue tribuit: quando lex̃
peccati animam carnaliter
uiuentem. in dotem sibi con¬
stribit. ⁊ sic gazer filie phara¬
onis in dotem tribuitur. qͣnͣdo
constructio corꝑis ⁊ animele-
gi peccati subiugatur. Se ⁊ in
nasium ⁊ ephebyam edifica-¬

Expanded text:
nanaeum, qui habitat in nanaeum, qui habitat in Gazer non expulit, usquequo Pharao rex Aegypti Gazer coepit, et eam filiae suae in dotem dedit Ephraim, fructificans; Pharao, dissipans; Chananaeus, motus; Gazer, constructio interpretatur. Cum iis igitur, qui fructum boni operis colligunt, motus carnis habitare non desinunt, sed eis sub tributo serviunt, quandiu filii Ephraim civitati dominantur et praesunt. Sed cum Pharao rex Aegypti Gazer, id est, animam virtutibus constructam capit et dissipat: omnes, qui in ea habitant, id est, virtutes animae, trucidare non cessat. Et dedit eam filiae suae in dotem . Filia Pharaonis regis Aegypti, est lex peccati. Gazer igitur Aegypti rex in dotem filiae suae tribuit, quando lex peccati animam carnaliter viventem in dotem sibi conscribit, et sic Gazer filiae Pharaonis in dotem tribuitur, quando constructio corporis et animae, legi peccati subjugatur. Sed et in nasium et ephebiam aedificav
Abbreviated transcription (Latin):
idinauit iudas¬
uiros ut pug¬
narent adu̾sũ
leos qui erant in arce: do.¬
nec sc̃a emundarent. Per
arcem possumus accipere
mentis rationem: quamt
totiens alienigene possidẽt.
quotiens uitia menti do-¬
minantur. ut eam auictu¬
tib alienent. Mirum ẽ ta¬
tinent. alienigene u̾o domi¬
nautur in arce. ⁊ in eãdem
potestatẽ habent: ⁊ nisi apl̃s.
questionis nodum solu̾et.
dubitaret forsitan aliquis
qualit̾ hoc fieri posset. Uideo
inquit apłs aliam legem ĩ
membris meis repugnantẽ
legi mentis mee: ⁊ captiuan¬
tem me in lege peccati. Ecce
alia lex in membris: ⁊ alia ẽ
lex mentis. Caro enim cõcu
u̾sus carnem: sic aliquando
alienigene dominantur in
arce. ⁊ multi de ppło qui ad¬
u̾santur iude: manent in ci¬
uitate. Multa enim cum ip̃a
confessione in mente sunt. q̃
nocent: ⁊ tam̃ expelli nõ pos¬
sunt. Multa etiam ex mala
consuetudine ꝓcedunt. que
rationi nõ obediunt: s qua¬
dam assiduitate rationem
rancunt. Similit̾ effrem ca¬

Expanded text:
dinavit Judasviros, ut pugnarent adversus eos qui erant in arce, donec sancta emundarent . Per arcem possumus intelligere mentis rationem, quam toties alienigenae possident, quoties vitia menti dominantur, ut eam a virtutibus alienent. Mirum est tatinent, alienigenae vero dominantur in arce, et in eadem potestatem habent: et nisi Apostolus quaestionis nodum solveret, dubitaret forsitan aliquis qualiter hoc fieri posset. Video, inquit Apostolus, aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivantem me in lege peccati . Ecce alia est lex in membris, et alia est lex mentis. Caro enim concupus autem adversus carnem Sic aliquando alienigenae dominantur in arce; et multi etiam de populo, qui adversantur Judae, manent in civitate. Multa enim cum ipsa confessione in mente sunt quae nocent, et tamen expelli non possunt. Multa etiam ex mala consuetudine procedunt quae rationi non obediunt, sed quadam assiduitate rationem vincunt. Similiter Ephraim Cha
Abbreviated transcription (Latin):
rit: qd̃ peccatum impunitũ
dimiserit: qd̃ saltem delin¬
quentem u̾bis nõ increpaue¬
rit. Accusat humilitas hone¬
statem qd̃ excedit mediocri¬
tatem: qd̃ sequatur suꝑflui-¬
tatem: qd̃ non tantum utat᷑
honestis. s etiam uoluptuo¬
sis. Honestas u̾o accusat
humilitatem. qd̃ nimiam di¬
ligat pauꝑtatem: qd̃ nõ im¬
pendat corpori necessitatẽ: s
amet nuditatem. pannosita-¬
tem. et egestatem. Hoc autẽ¬
missius. iustus senerius. hu¬
milis parcius: honestus ha

Expanded text:
rit, quod peccatum impunitum rit, quod peccatum impunitum dimiserit, quod delinquentem saltem verbis non increpaverit. Accusat humilitas honestatem, quod excedat mediocritatem, quod sequatur superfluitatem, quod non tantum utatur honestis, sed etiam voluptuosis. Honestas vero accusat humilitatem, quod nimiam diligat paupertatem, quod non impendat corpori necessitatem, sed amet nuditatem, pannositatem et egestatem. Ait emissius, justitia crudelius, humilitas parcius, honestas a
Abbreviated transcription (Latin):
icut fratrum mul-¬
titudo ut errata
corrigat. statutis
horis ad capitulum confluit:
sic mentis ratio cogitationeᷤ
diu̾sas ad secretum cordis
quandoq conuocat. ut incor¬
rigibiles eitiat. corripiat in¬
quietas: negligentes emen¬
det. instruat᷑ simpliciores: mi¬
tiget iracundas. uoluptuosas
restringat: pigras excitet. cõ¬
soletur pusillanimes: doceat
indiscretas. In hoc spiritali ca¬
pitulo abbĩs locum ratio pos¬
sidet: conscientia culpas accu¬
sat. ꝑu̾sitas excusat: suꝑbia
reatum defendit. innocentia
confitetur: humilitas seipsã
iudicat. arrogantia u̾o alie¬
ꝑu̾sqrum fr̃m uitia preceptis
contradicunt: more u̾o simpli¬
cium uirtutes obediunt. Se¬
ipsas tamen quandoq uirtu.¬
tes inuicem accusant. Accusat
statem. honestas humilitatẽ.
manus usq ad crudelitatẽ
extenderit. quod iracundie u̾¬
ba ꝓtulerit: qd̃ mansuetudi¬
nis uultum mutau̾it. Iusti¬
cia u̾o miscd̃iam accusat. qd̃
seu̾itatis uultum nõ indue¬

Expanded text:
icut fratrum multitudo, ut errata corrigat, statutis horis ad capitulum confluit, sic mentis ratio cogitationes diversas ad secretum cordis quandoque convocat, ut incorrigibiles ejiciat, corripiat inquietas, negligentes emendet, erudiat simpliciores, mitiget iracundas, voluptuosas restringat, pigras excitet, consoletur pusillanimes, doceat indiscretas. In hoc spirituali capitulo abbatis locum ratio possidet, conscientia culpas accusat, perversitas excusat, superbia reatum defendit, innocentia confitetur, humilitas seipsam judicat, arrogantia vero alieum fratrum vitia praeceptis contradicunt, more vero simplicium virtutes obediunt, seipsas tamen quandoque virtutes invicem accusant. Accusat diam, honestas humilitatem, manus usque ad crudelitatem extenderit, quod iracundiae verba protulerit, quod mansuetudinis vultum mutaverit. Justitia vero misericordiam accusat, quod severitatis vultum non indue
Abbreviated transcription (Latin):
pabulo quod ipsi dulcit̾
intrinsecus ruminant. ⁊
proximos suos suauiter
pascant. Et deuoraui il¬
lum: et erat in ore meo
dulcis tanquan mel. Iabͤ
qui deuoratur ⁊ comedit᷑.
dulcis in ore sieut mel ef.¬
ficitur. In cius ore scriptu¬
ra sacra dulcis ẽẽ dicitur.

Expanded text:
pabulo, quod ipsi dulciter intrinsecus ruminant, et proximos suos suaviter pascant. Et devoravi illum, et erat in ore meo dulcis tanquam mel. Liber qui devoratur, et comeditur, dulcis in ore sicut mel efficitur. In ejus ore sacra Scriptura dulcis esse dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
q leget. De priore qui nos¬
precessit ad laborem ⁊ dedu¬
cet ad requiem.
icut sapiens u̾bi
inotescit pauciꝰ.
⁊ ft̾um sicut sapienti sat di¬
ctum ẽ: quando aliquis ei
de multis pauca refert: sic̃
quando aliquis simplicib
loquitur. oportet ut eis dif¬
fusius ⁊ u̾bis planioribus
loquatur. Ideo tractatum
longius extendi: qm̃ simpli¬
ciorib fratrib intendebam lo¬
qui. Priusquam tamen huic
oꝑi finem ponam: de iuen¬
tore nr̃i ordinis. simpliciorib
frĩb aliquid in transitu dicã.
Inuentor siquidem nr̃i ordi¬
nis. missus fuit a claustro
sumini abbĩs: a sinu uidelicz
dei pr̃is. Uenit in hunc mun¬
dum: induit humanitatis
habitum. Induit uestem car¬
nis: uocauit peccatores ad clau¬
strum ꝑfeste teligionis. Pre¬
misit grãm. ꝓposuit miscd̾iam:
promisit ueniam. Collegit
conuentum. constituit nu¬
merum. duodecim scilicet a¬
postolos: ⁊ discipłos quam¬
plures quasi conu̾sos. Con¬
struxit eccliam: ꝑ totum or¬

Expanded text:
 XLIII. De priore, qui praecessit nos ad labores, et deducit ad requiem. icut sapiens verbis innotescit paucis, et iterum sicut sapienti sat dictum est, quando aliquis ei pauca de multis refert; sic quando aliquis simplicibus loquitur, oportet ut eis diffusius et verbis planioribus loquatur. Ideo tractatum longius extendi, quoniam simplicioribus fratribus intendebam loqui. Priusquam tamen huic operi finem imponam, de inventore nostri ordinis simplicioribus fratribus aliquid in transitu dicam. Inventor siquidem nostri ordinis missus fuit a claustro summi Abbatis, a sinu videlicet Dei Patris. Venit in hunc mundum, induit humilitatis habitum, induit vestem carnis: vocavit peccatores ad claustrum perfectae religionis. Praemisit gratiam, proposuit misericordiam, promisit veniam. Collegit conventum, constituit numerum, duodecim scilicet apostolos, et discipulos complures quasi conversos. Construxit Ecclesiam per totum or
Abbreviated transcription (Latin):
mentis uel sensualitas car¬
nis: nõ est mirum si sensua¬
litas carnis tamcito ñ tran¬
seat ad grãm contemplatõ¬
nis. Et ascendi inquit ꝑ tor¬
cedron. Cedron int̾pretatur
tristis uel meror. Anima gͥ¬
de captiuitate reducta. io est
nouit̾ ad dm̃ conu̾sa: in ini¬
tio conu̾sionis m̾ens ⁊ tristi.
ascendit ꝑ torrentem compun-¬
ctionis. Hic ẽ enĩ ordo
conueniens. ut prius defleat
qd̃ male gesserat: ⁊ post ad
gaudium diuine contẽpla¬
tionis ascendat. Et considera-¬
bam murum᷑. It̾um consid̾at
murum. Murum destructũ
ct̃um considerat: qui lapsus
corporis ⁊ anime tumas in
mentim ꝑ recordationem scpiꝰ
recract̾at. Et reu̾sus uem ad

Expanded text:
mentis, vel sensualitas carnis, non est mirum si sensualitas carnis tam cito non transeat ad gratiam contemplationis. Et ascendi, inquit, Cedron. Cedron interpretatus tristis vel moeror. Anima de captivitate reducta, id est, noviter ad Deum conversa, in initio conversionis moerens et tristis, ascendit per torrentem compunctionis. Hic est enim ordo conveniens, ut prius defleat quod male gesserat et post ad gaudium divinae contemplationis ascendat. Et considerabam murum. Iterum considerat murum. Murum destructum iterum considerat, qui lapsus corporis, et animae ruinas in mente per recordationem saepius retractat. Et reversus veni ad
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo concordet humili¬
tas mortificationi. mortifi¬
catio compassioni: compas¬
sio consolationi. consolatio
orationi. matio deuotioni.

Expanded text:
quomodo concordet humilitas mortificationi, mortificatio compassioni, compassio consolationi, consolatio orationi, oratio devotioni.