comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
miniũ quiclẽ
sc̃arum sollẽp¬
nitatum cliles¬
tissimi totus
munclus est
particeps. ⁊ unius fidei pi¬
etas exigit: ut quicqͥd pro
salute uniuersoꝵ gestum
recolitur. commuinibus
ubiq gaudiis celebretur.
Uerumptamen hocdierna
festiuitas p̾ter illam reue¬
rentiam quã toto t̾rarum
orbe ꝓmeruit. spetialz ⁊ pro¬
pria nr̃e urbis exultatiõe
uenerancla est: ut ubi p̾¬
cipuoꝵ apłorũ glori¬
ficatus est exitꝰ ibi in
lie marcyrii eoꝵ sit leticie
principatus. Isti enim esti¬
sunt uiri. ꝑ quos tibi enã¬
gelium xp̃i roma resplen-¬
cluit: ⁊ que eras magistra
erroris. facta es liscipula
Sti sunt sc̃i pr̃es tui ueriq
pastores. qui te regnis celes¬
tib. inserenclam. multo me¬
lius multoq felicius condi¬
derunt: quam illi quorũ
stuclio prima meniũ tuoꝵ
funclamenta locata sunt.
Equib is qui tibi nomen
cleclit. fraterna ce cede fe¬
clauit. Isti sunt qui te ad
hanc gloriam ꝓuexerunt:
ut gens sc̃a. populus electꝰ

Expanded text:
mnium quidem sanctarum solemnitatum, dilectissimi, totus mundus est particeps, et unius fidei pietas exigit ut quidquid pro salute universorum gestum recolitur, communibus ubique gaudiis celebretur. Verumtamen hodierna festivitas, praeter illam reverentiam quam toto terrarum orbe promeruit, speciali et propria nostrae urbis exsultatione veneranda est: ut ubi praecipuorum apostolorum glorificatus est exitus, ibi in die martyrii eorum sit laetitiae principatus. Isti enim sunt viri per quos tibi Evangelium Christi, Roma, resplenduit; et quae eras magistra erroris, facta es discipula sti sunt sancti patres tui verique pastores, qui te regnis coelestibus inserendam multo melius multoque felicius condiderunt, quam illi quorum studio prima moenium tuorum fundamenta locata sunt: ex quibus is qui tibi nomen dedit fraterna te caede foedavit. Isti sunt qui te ad hanc gloriam provexerunt, 322 ut gens sancta, populus electus,
Abbreviated transcription (Latin):
De odoratu: in odore un¬
guendoꝵ tuoꝵ currimus.¬
Et xp̃i bonus odor sumus.
faciente sponso clor¬
mitauerunt omnes: ⁊dor¬
nierũt. Nõ enim parum
temporis inter priorem ⁊
scd̃m aduentum domini
p̾tergreditur. Omnes dor¬
mitauerunt idest mortue
nus appellatur. Consequen¬
terañt dicitur dormierunt:
quia postea suscitande st̃.
Meclia aũt nocte clamor
factus est:ecce sponsus ue¬
nit, exite obuiam ei. Su¬
bito enim quasi in tẽpes¬
ta nocte ⁊ securis omnrib.
quando grauissimꝰ sopor
est: per angeloꝵ clamorẽ
⁊ tubas precedentium for¬
titulinum xp̃i resonabit
aduentus. Dicamꝰ aliqͥd:
quod forsitan lectori utile
sit. Traclitio uideoꝵ est:
xp̃m meclia nocte uentu¬
rum in similituclinẽ egyp¬
tii temporis quando pascha
celebratum est. ⁊ extermi¬
nator uenit. ⁊ domiriꝰ suꝑ
tabernaculum transiit:
⁊ sanguine agni postes no¬
straꝵ frontium consecra¬
ti sunt. Unde reor ⁊ tracli¬
tionem apł̾icam permari¬

Expanded text:
De odoratu: In odorem unDe odoratu: In odorem unguentorum tuorum currimnsi bonus odor sumus . faciente sponso, dormitaverunt omnes et dormierunt. Non enim parum temporis inter priorem et secundum adventum Domini praetergreditur. Omnes dormitaverunt, id est, mortuae nus appellatur. Consequenter autem dicitur, dormierunt: quia postea suscitandae sunt. Media autem nocte clamor factus est, ecce sponsus venit, exite obviam ei. Subito enim quasi intempesta nocte, et securis omnibus, quando gravissimus sopor est, per angelorum clamorem, et tubas praecedentium fortitudinum, Christi resonabit adventus. Dicamus aliquid quod forsitan lectori utile sit. Traditio Judaeorum est, Christum media nocte venturum in similitudinem Aegyptii temporis, quando Pascha celebratum est, et exterminator venit, et Dominus super tabernacula transiit, et sanguine agni postes nostrarum frontium consecrati sunt . Unde reor et traditionem apostolicam perman
Abbreviated transcription (Latin):
ue scõꝵ ⁊ peccatoꝵ qui in
eccłia constitugi. uidentur
quidem ⁊ ip̃i arare ⁊ mole¬
re. secl cuncta in ypocrisi
faciunt: sic ⁊ nunc decem
uirgines omnes hoĩes com¬
plectuntur qui uidentur
deo credere.⁊ ad plauclunt
sibi in scripturis sc̃is tã eccle¬
siasticos quam iudeos atq
hereticos. Quid idcirco õs
uirgines appellant᷑: quia
leum habent uirgine:
que nixta fidem ⁊ ope¬
rib adornantur. Nõ ha¬
bent oleum: que uident᷑
simili quidem fide dñm
confiteri: sed uirtutũ oꝑa
negligunt. Possumꝰ qͥri¬
q uirgines sapientes et
stultas. quinq sensus in
terp̾tari:quoꝵ alii festi¬
nant ad celestia. ⁊ suꝑna
desiderant. alii terrenis
fetib inhiantes. fom̃ta
nõ habent ueritatis. qͥb
sua corda illuminent. De
uisu ⁊ auclitu. ⁊ tactu. spi¬
ritualider. clc̃m est. Quod
uidimus. quod audiuimꝰ.
qd̃ oculis nr̃is ꝑspeximuᷤ.
⁊ manus nr̃e palpauerũt.
De gustu: gustate ⁊ uide¬
de quã suauis est dominꝰ.

Expanded text:
et peccatorum, qui in Ecclesia constituti, videntur quidem et ipsi arare et molere; sed cuncta in hypocrisi faciunt: sic et nunc decem virgines omnes homines complectuntur, qui videntur Deo credere, et applaudunt sibi in Scripturis sanctis, tam ecclesiasticos, quam Judaeos, atque haereticos. Qui idcirco omnes virgines appellantur, quia leum habent virgines, quae juxta fidem et operibus adornantur. Non habent oleum, quae videntur simili quidem fide Dominum confiteri; sed virtutum opera negligunt. Possumus quinque virgines, sapientes et stultas, quinque sensus 203 interpretari: quorum alii festinant ad coelestia, et superna desiderant: alii terrenis faecibus inhiantes, fomenta non habent veritatis, quibus sua corda illuminent. De visu, et auditu, et tactu spiritualiter dictum est: Quod vidimus, quod audivimus, quod oculis nostris perspeximus, et manus nostrae palpaveDe gustu: Gustate et videte quoniam suavis est Dominus .
Abbreviated transcription (Latin):
ichi aũt uidetur ex su¬
ꝑiorib alius sensus
eẽ qui clicit᷑: ⁊ nõ ad uir¬
ginalia corpora. sed ad õe
humanũ genus compa¬
ratio percinere. Sicut enĩ¬

Expanded text:
ihi videtur ex superioribus alius sensus esse qui dicitur et non ad virginalia corpora, sed ad omne hominum genus comparatio pertinere. Attamen p
Abbreviated transcription (Latin):
hylarii de p̾senti scło uita.
ualente ⁊ualentiniano reg¬
nantib cũ głia migranit
ad xp̃m: terra plorante ce¬
regnat in scła scłoꝵ am̃i.

Expanded text:
Hilarius de praesentis saeculi vita, Valente et Valentiniano regnantibus, cum gloria migravit ad Christum, terra plorante, coeregnat
Abbreviated transcription (Latin):
eum exire. ⁊ si quifl foris au¬
diret sibi renũtiare iussiss:
ip̃e uoces tumultuantis ad¬
huc ppłi ciuitatis se audisse
reuertens exposuit. Persiste
finem expectans: animura
ex hortationib reficiens. De

Expanded text:
eum exire et si quid foris audiret renuntiare iussisset, ipse uoces tumultuantis adhuc populi ciuitatis se audisse reuertens exposuit. Et finem eius expectans, media ex
Abbreviated transcription (Latin):
tus summe alacritatis ĩstã¬
tia fuit cultor ⁊ custos anima¬
rum cupiclitates resecans:
iras comprimens malicias
extirpans. His magis uir is¬
te temporib necessariis fuit:
quib tanta iniquitas sũp¬
tis cotidie deficiente iustici¬
a iuiribz conualescit. Et qui¬
clem ille in hac peregrinati¬
one solo corpore constitutus:
cogitatione ⁊ auiditate in
illa eterna patria conuersa¬
tus est.

Expanded text:
tus; summae enim alacritatis instantus; summae enim alacritatis instantia fuit cultor, et custos animarum, cupiditates resecans, iras comprimens, malitias exstirpans. His etiam magis vir iste temporibus necessarius fuit, quibus tanta iniquitas, sumptis quotidie, deficiente justitia, viribus convalescit. Et quidem ille in hac peregrinatione solo corpore constitutus cogitatione et aviditate in illa aeterna patria conversatus
Abbreviated transcription (Latin):
cencla: horror mortifere noc¬
per quas sol iusticie intrare
cdebuerat. Quamdiu ergo
iste peccati fenestre a perte st̃:
lanua salutis ⁊ uite ac por¬
te paraclisi clause sunt.
iste uirbeacus multis seris
cdiuini timoris obstruxit. Ex
multoꝵ enim corclib quos
in honesta miquitas ⁊ im¬
pietas possicdebat fugauit
luxuriam. cdeiecit iram. ⁊
extinxit inuicliam: ⁊ uelut
cle antiqua domo barbaris
hospitib perturbatis. reuo¬
canido illuc filem. castita¬
cem. iusticiam. miscd̃iam.
habitatores pacificos intro¬
misit: per quos in domicili¬
um mentis caput omnium
bonoꝵ xp̃c intraret. Et appo¬
sitis penitentie meclicamen¬
tis uelut quatriduanum
fecentem increpationum fre¬
nuitu suscitabat: ⁊ eniencla¬
mediis mortis faucib eru¬
tos. temporiua resurrectione
uice restuiebat. Hec itaq at¬
q huiusmoch plura gerens
que proferre pernos atq expo¬
nere ut clignum est nõ potest
sermo pauperculus melius
uobis ea uester clictet affec¬

Expanded text:
 horror mortiferae nocper quas sol justitiae intrare debuerat: quando iste peccati fenestrae apertae sunt, janua salutis et vitae, ac portae paradisi clausae sunt. estras multis seris divini timoris obstruxit. De quantorum cordibus, quos inhonesta iniquitas et impietas possidebat, fugavit luxuriam, dejecit iram, et exstinxit invidiam, et velut de antiqua domo, barbaris hospitibus perturbatis, revocando illuc fidem, castitatem, justitiam, misericordiam, habitatores pacificos intromisit, per quos in domicilium mentis caput horum bonorum Christus intraret, et appositis poenitentiae 253 medicamentis, velut quatriduanum fetentem, increpationum sonitu suscitabat, et emendamediis mortis faucibus erutos temporaria resurrectione vitae restituebat. Haec itaque, atque hujusmodi plura gerens, quae proferre per natos, atque expedire, ut dignum est, non potest sermo pauperculus, melius vobis ea vester dicet affec
Abbreviated transcription (Latin):
cultabat: ne eis res aliena
concupiscibilis appareret:
ne interiori homini macu¬
lam exterioris culpa trans¬
funcleret: ne acl cor tene¬
bre per uias lucis intrarẽt:
ne in uno quoq hoꝵ mem
dus ꝓphetica illa indermina¬
tio compleretur. Mors ĩtra¬
uit inquit per fenestras
ur̃as. Ministeria entm au¬
rium ⁊ oculoꝵ: fenestre esse
ꝓbantur animaꝵ. Quãdo
aperimus auditum mala
⁊ iniqua loquentibz ac dãp¬
nabiliter obtrectantib et
que deo sunt contraria su¬
aclentib: mors intrat per

Expanded text:
audebat; ne eis res aliena concupiscibilis appareret, ne interiori homini maculam exterior culpa transmitteret; ne ad cor tenebrae per vias lucis intrarent; ne in unoquoque phetica illa interminatio compleretur: Mors, inquit, intravit per fenestras vestras ; ministeria enim aurium, et oculorum, fenestrae esse probantur animarum; quando enim operibus auditum mala et iniqua loquentibus, ac damnabiliter obtrectantibus, et quae Deo sunt contraria suadentibus, mors intrat per
Abbreviated transcription (Latin):
ec tamen sufficit nr̃a
relinquere: nisi relin¬
quanus ⁊ nos. Quid ẽ qd̃
dicimus relinquamus et
nos:Si enim in semet ip¬
sos relinquimus. quo ibi¬
mus extra nos : Hel quis
est qui uaclit. si se deseruit:
Secl aliud sumus per pec¬
catum lapsi: aliucl ꝑ na¬
turam conditi. Aliud ꝙ
fecimus: aliud quod fc̃i
sumus. Relinquamꝰ nos¬
met ip̃os quales peccando
nos fecimus:⁊ maneamꝰ
nosmet ip̃i quales ꝑ gra¬
tiam fr̃i sumus. Ecce enĩ
qui suꝑb fuit. si cõuer¬
sus ad xp̃m humilis fc̃s
est: semet ip̃m reliquit.
Si luxuriosus quisq ad
continentiam uitã mu¬
tauit: ab negauit utiq
quod fuit. Si auaruis qͥs
q ambire iam desiit ⁊ lar¬
giri dilicit ꝓpria. qͥ priꝰ
aliena rapiebat: ꝓcul du¬
bio semet ip̃m reliquit.
Ip̃e quilem est per natu¬
ram: sed nõ est ip̃e per ma¬
litiam. Hinc enim scrip¬
tum est. Uerce impios: ⁊
nõ erunt. Conuersi nãq
impii nõ erunt: nõ quia

Expanded text:
ec tamen sufficit nostra relinquere, nisi relinquamus et nos. Quid est quod dicimus, Relinquamus et nos? Si enim nosmetipsos relinquimus, quo ibimus extra nos? Vel quis est qui vadit, si se deseruit? Sed aliud sumus per peccatum lapsi, aliud per naturam conditi; aliud quod fecimus, aliud quod facti sumus. Relinquamus nosmetipsos quales peccando nos fecimus, et maneamus nosmetipsi quales per gratiam facti sumus. Ecce etenim qui superbus fuit, si conversus ad Christum humilis factus est, semetipsum relinquit. Si luxuriosus quisque ad continentiam vitam mutavit, abnegavit utique qque ambire jam desiit, et largiri didicit propria qui prius aliena rapiebat, procul dubio semetipsum reliquit. Ipse quidem est per naturam, sed non est ipse per malitiam. Hinc enim scriptum: Verte impios, et non erunt . Conversi namque impii non erunt, non quia
Abbreviated transcription (Latin):
ni ⁊ ministerio uerbi
instantes erimus. Et placu
it sermo coram omni mul¬
titudine. Et elegerunt ste
phanum uirum plenum
⁊ ꝓcorum. ⁊ nichaniorem.
⁊ timonem. ⁊ parmenain:¬
⁊ nicholaum aduenã an¬
tiochenum. Hos statuerũt
orantes imposuerunt eis

Expanded text:
isterio sermonis instantes. Et placuit hic sermo coram multitudine, et elegerunt statim Stephanum virum plenum Prochorum, Nicanorem et Timonem, Parmenam et Nicolaum advenam Antiochensem. Hos statuerunt orassent, imposuerun
Abbreviated transcription (Latin):
clatum. Tanclem itaq per¬
uenit ad locum castri: qcł
uocatur cassinum. Ibiclẽ
paulisper itineri finem ini¬
ponens. expectabat euentũ
rei: orans illum qui uisio¬
nem superius ꝓlatain reue¬
lare clignatus fuerat. qui¬
q se acl hoc opus clestinaue¬
rat. uti nõ in uacuura tan¬
tum iter consumi uellet. s
sicut ꝓmiserat thecam thes¬
auri sui ei reuelare cligna¬
retur.

Expanded text:
datum. Tandem itaque perdatum. Tandem itaque pervenit ad locum castri quod vocatur Cassinum: ibidemque paulisper itineri finem imponens, exspectabat eventum rei, orans illum qui visionem superius prolatam revelare dignatus est, quique se ad hoc opus destinaverat, ut non in vacuum tantum iter consumi vellet, sed sicut promiserat thecam thesauri sui ei revelare dignaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
on clispar interea huic
uisioni in cỹnoman¬
nca urbe apparuit uisio.
ut scilicet pergentes ⁊ ipsi ĩ
eanclem ꝓuiciam corpus
transferrent sororis sc̃i bene¬
dicti scolastice nomine: ut
quos unius urnie habebat
sinus, simul transferencli
ostenclerentur. Cum igitur
utrinq laboraretur quati¬
nus uisionis manifestate
ta cynomannica urbe egͤs¬
res carpebant iter ytaliã
ducens. Diuertentesq in
monasterium floriacum
hospitanch gr̃a. comperer̃t
prefacum uenerabilem ni¬
rum aigulfum. p̾ceptis
albatis sui obsequentem.
tum opus simul statiuint
peragere. Iunctiq simul tã¬
diu inuisibiliter sibi adhe¬
sere: quousq romani ue¬
nientes beati petri basilicã
oraturi intrarent. łc .uii.¬
um aũt in caclẽ urbe
sub obtentu uisendoꝵ
a se diuiclerentur. ut rei
um qd̃ ceperant perfecturi:¬
sepe memoratus aigulfus
intermissis interim his q̃
palam ostentauerat scili
tioni operam declit: certãs
ocius perficere. quod sibi in¬
iunctum fuerat scm man¬

Expanded text:
on dispar interea huic visioni in Cenomanica urbe apparuit visio, ut scilicet pergentes et ipsi in eamdem provinciam, corpus transferrent sororis S. Benedicti, Scholasticae nomine, ut quos unius urnae habebat spatium, simul transferendi ostenderentur. Cum igitur utrinque laboraretur, quatenus visionis manifestae ta Cenomanica urbe egresres carpebant iter Italiam ducens: divertentesque in monasterium Floriacum hospitandi gratia, compererunt praefatum venerabilem virum Aigulfum praeceptis abbatis sui obsequentem tum opus simul statuunt peragere, junctique simul tandiu indivisibiliter sibi adhaesere, quousque Romam venientes B. Petri basilicam oraturi intrarent. At cum in eadem urbe sub obtentu visendorum icem dividerentur, ut rei um quod coeperant perfecturi; memoratus Aigulfus intermissis interim his quae palam ostentaverat velle,tioni operam dedit, certans ocius perficere quod sibi injunctum fuerat sanctum man
Abbreviated transcription (Latin):
pprobate consue¬
patrum lies na¬
talicios obseruia¬
re diligenter:⁊tunc preci¬
pue uircutes coꝵ assignataᷤ
litteris in eccłia recitare: ad
clei lanclem excuius mune¬
re sunt: ⁊ ad instrumenta
minoꝵ. Inter omnes autem
sanctos. memoria beatissime
uirginis eo frequentius agi¬
tur atq festinus: quo maio¬
rem grãm apcł leũ credit᷑¬
iuenisse. De Uncle post
alia queclam ip̃ius antiqͥ
ora sollempnia. nõ fuit con¬
tempta cleuotio ficleliũ: qͥn
uatiuitatis sollempne suꝑ¬
adderet hodiernum. Hac ita¬
q die peculiariter in eccłia
retitandus ẽe uideretur ille
liber qui de ortu eius atq ui¬
ta scriptus mucniebatur: si
nõ uiclicassent eum pr̃es int̾
apocrifa numerandũ. At
qm̃ magnis ac sapientibus
uiris ita uisum est: nos alia
queclam secl nõ aliena legẽ¬
tes: ecclesiasticum morem
debitis officiis exequamur.
eata ergo

Expanded text:
pprobate consuepatrum dies natalicios observare diligenter: et tunc precipue virtutes eorum assignatis litteris in Ecclesia recitare: ad Dei laudem: ex cujus munere sunt: et ad instrumenta morum. Inter omnes autem Sanctos: memoria beatissime Virginis eo frequentius agitur: atque festivius: quo majorem gratiam apud Deum creditinvenisse. Unde post alia quedam ipsius aiora solemnia, non fuit contenta devotio fidelium, quin nativitatis solemne superadderet hodiernum. Hac itaque die peculiariter in Ecclesia recitandus esse videtur ille liber, qui de ortu ejus et vita scriptus inveniebatur, si non judicassent eum Patres inter apocrypha numerandum. At quoniam magnis ac sapientibus viris ita visum est, nos alia quaedam, sed non aliena legentes, ecclesiasticum morem debitis officiis exsequamur. Beata ergo
Abbreviated transcription (Latin):
leo. ⁊ bibens sanguinem eius
abiit. Canes uero comecleĩt
inmelium conuinantiũ
re omnib. Hic homo aut pro¬
pheta est: aut apl̾s. Nã qua¬

Expanded text:
t bibens sanguinem ejus abiit. Canes vero membra ejusin medium convivii t dixit: « Hic homo aut propheta est, aut apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
t si generaliter omnib¬
loquitur specialius ta¬
men oculos saluator inclis¬
ci pulos leuat: ut his qͥ uer¬
bum intenta corclis aure ꝑ¬
cipiunt. latius saporis inti¬
nii lumen aperiat. Cui simi¬
le est quod math̾s ait. Et
cũ sedisset: accesserũt acd
eum cliscipuli eius. ⁊ aperi¬
ens os suum docebat eos di
cens. Beati pauperes sp̃u. Nã
quib os in monte secdẽs ape¬
rit. ut magna sublimiter
auliant: in eos oculos stãs
in campo dirigit. ut auclita
patenter intelligant. Le .x.¬
eati inquit pauperes.
Nõ utiq omnes: sed
illi tantũmodo qui omne
p̾sentis scħ tam ⁊ si altum
uideatur ꝓnichilo culmen
clucunt. Qui merito reg¬
ni celestis perhibentur mu¬
nere cligni. quia delecta¬
tionis humane ꝓbantur
cupiclitate nudati. Qua¬
lem se rex dauid pauperiẽ
sustinuisse declarans ait.
Ego uero egenus ⁊ panper
sum. Et alibi nõ modo ter
q quid enim michi restat
in celo. ⁊ ace quid uolui sr̃
terram: mox ubi spei sue
fixisset ancoram. subdendo

Expanded text:
Et si generaliter omnibuloquitur, specialius tamen oculos Salvator in discipulos levat, ut his qui verbum intenta cordis aure percipiunt latius saporis intimi lumen aperiat. Cui simile est quod Matthaeus ait: Et cum sedisset, accesserunt ad eum discipuli ejus, et aperiens os suum docebat eos cens: Beati pauperes spiritu . Nam quibus os in monte sedens aperit, ut magna sublimiter audiant, in eos oculos stans in campo dirigit, ut audita patenter intelligant. Beati itaque pauperes, non utique omnes, sed illi tantummodo qui omne praesentis saeculi, tametsi altum videatur, pro nihilo culmen ducunt. Qui merito regni coelestis perhibentur munere digni, quia delectationis humanae probantur cupiditate nudati. Qualem se rex David pauperiem sustinuisse declarans, ait: Ego vero egenus et pauper sum . Et alibi non modo terrque: Quid enim mihi restat in coelo, et a te quid volui super terram ? Mox ubi spei suae fixisset anchoram, subdendo
Abbreviated transcription (Latin):
hec ergo multiformia scli¬
mala castigatis ⁊ castis as¬
tib resistamus. Huius ita¬
iam in tuto loco posita. se¬
qui gubernatulum ficdei ui¬
riliter tenens anchoram fi¬
dei tranquilla iam instati¬
one composuit:⁊plenam ce¬
lestib cliuitiis ⁊ eternis mer¬
cib nauim optato in litto¬
re collocauit. Qui cõtra õs
aduersarios scutum timo¬
ris clei tamdiu infatiga¬
bilider tenuit:clonec acl uic¬
toriam perueniret. Quid enĩ
fuit totus uite illius cursus.
nisi unus cum uigili hoste
conflictus.¬

Expanded text:
haec ergo multiformia shaec ergo multiformia smala, castigatis & castis actibus resistamus. Beati autiam in tuto posita sequi gubernaculum fidei viriliter tenens, anchoram spei tranquilla iam in statione composuit, & plenam cœlestibus diuitiis, & æternis mercibus nauim optato in littore collocauit, qui contra omnes aduersarios scutum timoris Dei tamdiu infatigabiliter tenuit, donec ad victoriam perueniret. Quid enim fuit totus vitæ illius cursus, nisi vnus cum vigili hoste conflictus
Abbreviated transcription (Latin):
tis felicitatem: secd cũ per¬
uenerit ael portum. Lauda
ducis uircutem: sed cum
ꝑcluctus est ad triũphum.
uis autem
uiuens tuto possit ac
sine trepiclatione lauclari:
qui ⁊ de p̾cerito meminit
se habere quod doleat: et
de futuro uiclet sibi super¬
esse quod timeat. Quis uero¬
in hoc corpusculo positus de¬
beat sibi quicquam uincli¬
care cde meritis. quẽ iterũ
clemonum infestatio ue¬
lut latronum obsiclet mł¬
titudo: cui ꝑ omnes uias
supplantatores inuisi ani¬
marum laqueos tendunt
mnumerabilib mortibus
exꝑauescendos:
auigantib enim no¬
bis per hot mare mag¬
num ⁊ spaciosum in quo st̃
reptilia quoꝵ nõ est nume¬
rus. animalia pusilla et
magna id est cliuersa ge¬
nera inimicoꝵ: qui scd̾m
nr̃arum uirium quantita¬
tem compensado nobiscũ
agone luctantur: ualcle
nauim nr̃am aut procella
tempestatis arripiat aut
fluctus ab sorbeat: aut in
eternam preclam pirata
crudelis abducat. Adu̾sus

Expanded text:
tis fœlicitatem, sed cum pertis fœlicitatem, sed cum peruenerit ad portum. Lauda ducis virtutem, sed cum perductus est ad triumphum. Quis autem iuens tuto psine trepidatione laudari, qui et de preterito meminit se habere quod doleat, et de futuro videt sibi superesse quod timeat? Quis in hoc corpusculo positi debeant 251 sibi quidquam vindicare de meritis, quos iterum daemonum infestatio velut latronum obsidet multitudo, quibus per omnes vias supplantatores invisi animarum laqueos tendunt innumerabilium moribus expavescendos? Navigantibus enim nobis per hoc mare magnum et spatiosum, in quo sunt reptilia, quorum non est numerus, animalia pusilla et magna, id est diversa genera inimicorum, qui secundum nostrarum virium quantitatem compensato nobiscum agone luctantur. In hujunavem nostram aut procella tempestatis abripiat, aut fluctus absorbeat, aut in aeternam praedam pirata crudelis abducat Adversus
Abbreviated transcription (Latin):
uicquiel igitur in has
scã plebe porest ẽẽ uir¬
tutis ⁊ gr̃e: de hoc quasi qͦ¬
clam fonte lucilissimo om¬
nium riuuloꝵ puritas ema¬
nauit. Et enim quia casti¬
tatis pollebat uigore quia
abstinentie gloriabatur
angustiis quia blanclim̃¬
tis erat preditus lenitatis:
omnium ciuium in cleum
ꝓuocauit affectum. Bene
⁊congrue in hac clie. quam
nobis beati prĩs nr̃i huius
ad paradisum transitus
exultabilem recldit presen¬
tis psalmi uersiculum le¬
cantauimus: in memoria
et̾na erit iustus. Digne
enim in memoriam uertit᷑
hominum: qui ad gaucli-¬
um transiit angeloꝵ̾.
diuinus. Ne laucla¬
ueris hominem inuita sua.
Tamquã si cliceret. Lauda
post uitam: magnifica pꝰ
consummationem. Du¬
plici enim ex causa utiliꝰ
rie laudem dare quã uite:
ut illo potissimum tempo¬
re merita sc̃itatis extollas:
quando nec lauclantẽ ad¬
ulacio nocet. nec lauclatũ
temptet elacio. La ucla gͦ
post periculum: preclica se¬
curum. Laucla nõ nauigã¬

Expanded text:
uidquid igitur in hac sancta plebe potest esse virtutis et gratiae, de hoc quasi quodam fonte lucidissimo, omnium rivulorum puritas emanavit. Etenim, quia castitatis pollebat vigore, quia abstinentiae gloriabatur angustiis, quia blandimentis erat praeditus lenitatis, omnium civium in Deum provocavit affectum. Bene et congrue in hac die quam nobis beati patris nostri Odonis ad paradisum transitus exsultabilem reddit, praesentis psalmi versiculum decantavimus: In memoria aeterna erit justus. Digne enim in memoriam vertitur hominum, qui ad gaudium transiit angelorum. diuinus, Ne laudaueris hominem in vita sua. Tamquam si diceret. Lauda post vitam, magnifica post consummationem. Duplici enim ex causa, vtilius riæ laudem dare, quam vitæ: vt illo potissimum tempore, merita sanctitatis extollas, quando nec laudantē adulatio nocet nec laudatum tētet elatio. Lauda ergo post periculum, prædica securum. Lauda nō nauigā
Abbreviated transcription (Latin):
imul ergo ꝓperantes ⁊¬
circum circa clñm predi¬
canites: appulerunt portui
a relatensium ciuitatis. Et
exincle quib clam in partes
necessarias prout ei uisum
fuerat clestinatis: iclem ma¬
charius cdyonisius. qui sedis
apłice priuilegio traclente
sibi beato clemente pet̾ apłi
successore uerbi diuini semi¬
da susceperat: beatissimi pͥn¬
cipis apłoꝵ ⁊ magistri sui ĩ¬
formatus exemplo qui roma¬
ne cruclelitati se ꝓpter ih̃u
xp̃i nomen immerserant:
quo amplius apud galli¬
as gentilitatis feruere cog¬
nouit errorem illuc intrepi¬
clus ⁊ calore ficlei armatus
accessit: ac luteciam parisi¬
trinaq p̾claruis miraculis
choruscans ⁊ uirtutũ signiᷤ.
que a theniensium magist̾
paulo docente didicerat:
gallis ministrauit. Non
ueritus in credule gentis
expetere feritatem:qr uir¬
tutem suam p̾teritarum
penarum recorcdatio robo¬
rabat. Tormentis expertus
multis: morte tanclem as¬
secuturum seuitam. To¬
ta nichilominus intentio¬

Expanded text:
imul properantes, ecircumcirca Dominum praedicantes appulerunt portui Arelatensium civitatis. Et exinde quibusdam in partes necessarias, prout ei visum fuerat, destinatis, idem Macarius Dionysius, qui sedis apostolicae privilegio, tradente sibi beato Clemente Petri apostoli successore, verbi divini semida susceperat, beatissimi principis apostolorum et Magistri sui informatus exemplo, qui Romanae crudelitati se propter Jesu Christi nomen immerserant, quo amplius apud Gallias gentilitatis fervere cognovit errorem, illuc intrepidus et calore fidei armatus accessit, ac Lutetiam Parisitrinaque praeclarus, miraculis coruscans, et virtutum signis, quae Atheniensium magister Paulo docente didicerat, Galliis ministravit: non veritus incredulae gentis expetere feritatem, quia virtutem suam praeteritarum poenarum recordatio roborabat, tormentis expertus multis, morte tandem assecuturum se vitam: tota nihilominus intentio
Abbreviated transcription (Latin):
sepissime ab ydoloꝵ
pontificib contra cum se¬
clitio extitaretur in populo:
ita ut plebes immunere eti¬
am ⁊ cle uicinis regionib
cum armis ac bellico appa¬
ratu. ꝓpter ficleles qui lam
per illum in xp̃m creclicle¬
rant acl ꝑtlenlum eñ gre¬
gacim ubi ip̃m ẽẽ audie

Expanded text:
saepissime ab idolorum pontificibus contra eum seditio excitaretur in populis, ita ut plebes innumerae, etiam et de vicinis regionibus cum armis ac bellico apparatu, propter fideles, qui jam per illum in Christum crediderant, ad perdendum eum gregatim, ubi ip
Abbreviated transcription (Latin):
piam repperisset: aut coge¬
ret diis sacrificare in cestis:
aut diuersis penis alclictũ
glaclio traderet punienclũ.
Dirigitur ꝓ inde prefectus
fescenninus sisinnius tradi¬
ta sibi electa apparitione cũ
in genti strepitit ad parces
occiclentalium regionum:
ut sc̃m senem nominatissi¬
mũq cloctrina uirũ ⁊ uir¬
tutum insignib p̾cipuũ
macharium clionisiũ ubi¬
cumq reperire potuisset ꝑ¬
quirens. aut decreco prin¬
cipis yclolis thurificare cõ¬
pelleret: aut tormentis
laceratum immensis. ⁊ pe¬
nis exquisitissimis tormen-¬

Expanded text:
piam reperisset, aut cogepiam reperisset, aut cogeret diis sacrificare incestis, aut diversis poenis indictum, gladio traderet puniendum.Dirigitur proinde praefectus Fescennius Sisinnius, tradita sibi electa apparitione, cum ingenti strepitu ad partes occidentalium regionum, ut sanctum senem, nominatissimumque doctrina virum, et virtutum insignibus praecipuum Macarium Dionysium, ubicunque reperire potuisset, perquirens, aut decreto principis idolis thurificare compelleret, aut tormentis laceratum immensis et poenis exquisitissimis tormen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsternerent: ⁊qui cõpunc¬
ti sp̃s sci clono ad creclen¬
cdum nõ erant pauore ni¬
mio soluerentur: ⁊ territi
a p̾sentia eius aufugerẽt.
Miroq modo in ermi ui¬
ro nõ ualebat plebs arma¬
ta resistere: secl subclebat
se illi potius certatim gal¬
licanus conturmis atq
germanica ceruico sitas:
iugumq xp̃i suaue impo¬
ni sibi acta corclis contri¬
tione poscebat. Ab ip̃is qͦ¬
q clestruebantur ydola:
quoꝵ sumptu fuerant ⁊
stucdio fabricata. Et ĩuen¬
to salutis portu: yclolorũ
gauclebant naufragio. Lu¬
gebat quoq portio uicta di¬
aboli: cum de ea uictrix ec¬
clesie legio triumphabat.
Tunc hostis antiquus uidẽs
sibi perire quod dño consta¬
bat assiclua popis i lorũ
conuersione proficere: to¬
tam artificii sui machinã
acl impugnancla que fu¬
erant constructa cõuercit.¬
nissime crudelitatis belua
clomicianus. in tantam ra¬
biem inclignationis exarsit:
ut ubicumq perse uł per su¬
os satellites xp̃ianũ quem¬

Expanded text:
prosternerent: aut qui compuncti Spiritus sancti dono ad credendum non erant, pavore nimio solverentur, et territi a praesentia ejus aufugerent. Miroque modo inermi viro non valebat plebs armata resistere, sed subdebat se illi potius certatim Gallicanus cothurnus, atque Germanica cervicositas: jugum Christi suave imponi sibi, acta cordis compunctione, poscebat. Ab ipsis quoque destruebantur Idola, quorum sumptu fuerant, et studio fabricata, et invento salutis portu, idolorum gaudebant perire naufragia. Lugebat portio victa diaboli, cum de ea victrix Ecclesiae legio triumphabat. Tunc hostis antiquus videns sibi perire quod Domino constabat assidua populorum conversione proficere, totam artificii sui machinam ad impugnandum quae fuerant constructa convertitnissimae crudelitatis bellua Domitianus, in tantam rabiem indignationis exarsit, ut ubicunque per se vel per suos satellites Christianum quem
Abbreviated transcription (Latin):
eicietur foras. lc .xi.¬
um ergo clixisset dñs
nunc princeps huius
mundi eicietur foras: ⁊ ego
inquit si exaltatus fuero a
terra. omnia traham post
me. Que omnia nisi exqͥ¬
b ille eicitur foras: Non
Nõ enim omniũ est fides. Nõ
itaq hoc ad uniuersitatem
hominũ reculit: sed ad crea¬
ture integritatem, idest spi¬
ritum ⁊ animã. ⁊ corpus
⁊ illud quo intelligimus. ⁊
illud quo uiuimus. ⁊ illud
quo uisibiles ⁊ contrectabi¬
les sumus. Qui enim dix̃.
capillus capitis ur̃i nõ peri¬
bit: omnia trahit post se.
Aut si omnia ip̃i homines
incelligentl sunt: omnia
predestinata ad salutẽ pos¬
sumus clicere. Ex quib om¬
nib ait. nichil ẽẽ periturũ:
cum supra de suis ouibz lo¬
queretur. Aut cerce omnia
hominũ genera: siue in lin¬
guis omnib. siue in etati¬
b omnib. siue in gracdi¬
b honoꝵ omnib. siue cli

Expanded text:
ejicitur foras. 11. Cejicitur foras. 11. Cum ergo dixisset, Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras; Et ego, inquit, si exaltatus fuero a terra, omnia traham post me. Quae omnia, nisi ex quibus ille ejicitur foras? Non non enim omnium est fides . Non itaque hoc ad universitatem hominum retulit, sed ad creaturae integritatem; id est, spiritum, et animam, et corpus; et illud quo intelligimus, et illud quo vivimus, et illud quo visibiles et contrectabiles Capillus capitis vestri non peribit , omnia trahit post se. Aut si omnia ipsi homines intelligendi sunt, omnia praedestinata ad salutem possumus dicere: ex quibus omnibus, ait, nihil esse periturum, cum supra de suis ovibus loqueretur . Aut certe omnia hominum genera, sive in linguis omnibus, sive in aetatibus omnibus, sive in gradibus honorum omnium, sive
Abbreviated transcription (Latin):
ossidebat ergo cliabolꝰ
genus humanũ: ⁊ re¬
os supplicioꝵ tenebat cyro¬
grapho peccatoꝵ. Domina¬
batur in cordib in fideliũ:
ad creaturam colendam de¬
serco creatore. deceptos cap¬
tiuosq percrahebat. Per xp̃i
aũt ficlem que morte eius
⁊ resurrectione firmata est
per eins sanguinem qui in
remissionem fusus est pecca¬
toꝵ nilia creclentium a do¬
minatu cliaboli liberant᷑
xp̃i corpori copulantur: et
sub tanto capite uno eius
sp̃u fidelia membra uegetã¬
tur. Hoc uocabat iudiciũ
hanc cliscretionem: hanc a
suis redemptis diaboli expł¬
sionem. Deniq attende qͥd
licat. Quasi quereremus
quid eẽt quod ait. nũc iu¬
dicium est munch: secutꝰ
exposuit. Ait enim. Nunc
princeps huius mũcli. eici¬
etur foras. Aucliuimꝰ qua¬
le clixerit ẽe inclicium. Nõ
ergo illud quod in finc uẽ¬
turum est. ubi uiui ⁊ mor¬
tui iuclicancli sunt. aliis
ad sinistram aliis ad dexce¬
ram separatis: sed iucliciũ
quo princeps huius mũchi

Expanded text:
ossidebat ergo diabolus genus humanum, et reos simpliciorum tenebat chirographo peccatorum, dominabatur in cordibus infidelium. Ad creaturam colendam deserendo Creatore deceptos captivosque trahebat. Per Christi autem fidem, quae morte ejus et resurrectione firmata est, per ejus sanguinem, qui in remissionem fusus est peccatorum, millia credentium a dominatu diaboli liberantur, Christi corpori copulantur, et sub tanto capite uno ejus spiritu fidelia membra vegetantur. Hoc vocabat judicium, hanc discretionem, hanc a suis redemptis diaboli expulsionem. Denique, attende quid dicat, quasi quaereremus quid esset quod ait: Nunc judicium est mundi, secutus exposuit, ait enim: Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras. Audivimus quale dixerit esse judicium. Non ergo illud quod in fine venturum est, ubi vivi et mortui judicandi sunt, aliis ad sinistram, aliis ad dexteram separatis; sed judicium quo princeps hujus mundi
Abbreviated transcription (Latin):
manet in eternum. Et qͦ¬
modo tu clicis. oportet exal¬
tari filium hominis: Qs
est iste filius hoĩs: Memo¬
riter tenuerunt: quod do¬
minus clicebat assidue fi-
lium hominis se ẽẽ. Nã hoc
loco nõ ait. si exaltatus fu¬
erit a terra filius hominis:
sed superius clixerat. quod
hesterno clie lectum atq
tractatum est quando nũ¬
tiati sunt gentiles illi qui
eum uiderẽ cupiebant. Ue¬
nit hora: ut glorificetur
filius hominis. Hoc itaq
isti animo retinentes. et
quod nunc ait. cũ exaltatꝰ
fuero a terra. mortẽ trucis
intelligentes: quesierunt
ab illo ⁊ clixerunt. Nos au¬
manet in eternum. Et qͦ¬
modo tu clicis oportet exal¬
tari filiũ hominis: Quis
est enim iste filius hominis:
Si enim xp̃s est inquiunt:
manet ineternum. Si ma¬
net in eternum, quomodo
exaltabitur a t̾ra. id est qͦ¬
modo crucis passione mori¬
etur: hoc enim eũ clixisse
intelligebant: quod face̾
cogitabant. Nõ ergo eis
uerboꝵ istoꝵ obscuritatẽ
aperuit in fusa sapientia:

Expanded text:
et in aeternum; et quomodo tu dicis, Oportet exaltari Filium hominis? Et quis est iste Filius hominis? Memoriter tenuerunt quod Dominus dicebat assidue se esse Filium hominis. Nam hoc loco non ait, Si exaltatus fuerit a terra Filius hominis: sed superius dixerat, quod hesterno die lectum atque tractatum est, quando nuntiati sunt Gentiles illi, qui eum videre cupiebant. Venit hora ut glorificetur Filius hominis . Hoc itaque isti animo retinentes, et quod nunc ait, Cum exaltatus fuero a terra, mortem crucis intelligentes, quaesierunt ab illo, et dixerunt: Nos aumanet in aeternum; et quomodo tu dicis, Oportet exaltari Filium hominis? Quis est enim iste Filius hominis? Si enim Christus est, inquiunt, manet in aeternum: si manet in aeternum, quomodo exaltabitur a terra: id est, quomodo crucis passione morietur? Hoc enim eum dixisse intelligebant, quod facere cogitabant. Non ergo eis verborum istorum obscuritatem aperuit infusa sapientia,
Abbreviated transcription (Latin):
nib omnib. Et quicqͥcl
aliud clici potest scd̃m ĩnu¬
merabiles clifferentias qͥ¬
b inter se precer sola pec¬
cata homines listant:ab
excelsissimis. usq ad humi¬
limos, a rege usq ad men¬
clicum. Omnia inquit tra¬
ham post me: ut sit caput
eoꝵ. ⁊ illa membra eius.
i exaltatus lt .xii.¬
inquit fuero a t̾ra. Hoc
est cum exaltatus fuero. Nõ
enim cdubitat futurũ esse:
quod uenit implere. Hoc
refertur ad illud: quod su¬
perius ait. Si aũt mortu-¬
um fuerit granum: mul¬
tum fructum affert. Nã
exaltationem suam quid
aliud dixit. quam incruce
passionem: Quod ⁊ ip̃e euã¬
gelista nõ tatuit. Subiim¬
xit enim: ⁊ ait. Hoc autem
dicebat: significans. qua

Expanded text:
nibus omnibus, et quidquid aliud dici potest, secundum innumerabiles differentias quibus inter se, praeter sola peccata, homines distant, ab excelsissimis usque ad humillimos, a rege usque ad mendicum: Omnia, inquit, traham post me, ut sit caput eorum, et illa membra ejus. Sed si exaltatus, inquit, fuero a terra, hoc est, cum exaltatus fuero: non enim dubitat futurum esse quod venit implere. Hoc refertur ad illud, quo superius ait: Si autem mortuum fuerit granum, multum fructum affert . Nam exaltationem suam quid aliud dixit, quam in cruce passionem? Quod et ipse evangelista non tacuit; subjunxit enim, et ait: Hoc autem dicebat, signifi
Abbreviated transcription (Latin):
te texuit hystorias. qua cau¬
sa uenissetz que uisio ꝓpter
terre defigens aspectꝰ
uocemq intra fauces com¬
primens: sic cdemum ora re¬
soluit. Si michi que ꝓ tali
cligna rependis: deo fauẽte
puto me ocius negocio tuo¬
finem ꝑfectionis impositu¬
rum. quatinus pro quib
laborem tanti itineris assũp¬
sisti peractis. ouans repeda
tis audisset: nulla in qͥt
erit in munere clando dif¬
ficultas. quin omnia que
a me poscis dem: tantum
ut tu ꝓmissionis tue me¬
mor. clicta factis recompẽ¬
ses. Adhec ille. Cum inquit
lucifuge noctis tempora cõ¬
ticiniiq metas ꝓpinquare
perspexeris. tu ne ad mocli
cum indulge quieti. s tec¬
ti adita linquens. nucdo
sub aeris axe inclefessus spe¬
cu lacor adesto. Cumq soli¬
tudinis huius locum ali¬
quem. lumine clarissimo
racliare conspexeris. niuei
montis ad instar: notato
cercissime locum. Namq
ibi inuenienclum est: uncle
tue cure finis imponatur.

Expanded text:
tae texuit historias, qua cautae texuit historias, qua causa venisset, quaeque visio propter rae defigens aspectum, vocemque infra fauces comprimens, sic demum ora resolvit: Si mihi quae pro tali digna rependis, Deo favente, puto me ocius negotio finem perfectionis imponere, quatenus pro his quibus laborem tanti itineris assumpsisti peractis, ovans ad propria tis audisset: Nulla, inquam, erit in munere dando difficultas quin omnia quae a me poscis dem, tantum est ut promissionis tuae memor dicta factis recompenses. Ad haec ille: Cum, inquit, lucifugae noctis tempora conticiniique metas propinquare prospexeris, tu ne ad modicum quidem indulge quieti, sed tecti adyta linquens, nudo sub aeris axe indefessus speculator adesto. Cumque solitudinis hujus locum aliquem lumine clarissimo radiare conspexeris nivei montis instar, notato certa mente locum: namque ibi inveniendum est unde tuae curae finis imponatur.
Abbreviated transcription (Latin):
um itaq alicuius sig¬
ca peragraret. ⁊ huc illucqz
circumspiciens oculoꝵ orbes
uolueret seclulus explora¬
cor: conspiciens cum homo
quilam multoꝵ annorũ
crebro icl agentem, sic eum
prior affatur. Heus tu inqͥt.
quib ab oris nr̃as adisti se¬
des: cuiusue negocii gr̃a:
Adhec ille. nõ indagini illiꝰ
ausus est ꝓpalare: cõmissũ
sibi secretumi. S cum ite¬
rato super ip̃a re interroga¬
retur. ip̃e tamen negociũ
cliuulgare metueret: hec
ab eoclem serie aucliuit. Cur
inquit me secreti tui nõ ef¬
ficis conscium: Nam si cle¬
latoris scanclalum caues:
securus esto. in me tutam
reperies fidem. Et si clictis
meis fidem accominoclaue¬
ris: fortassis etiam negocio
tuo profuturum erit. Ista
uero cum p̾clictus lei fa¬
mulus aurib hausisset:
cogitans quia in antiquis
est sapientia. ⁊ rerum prete¬
ritarum tognitio. reputãs
etiam sicut postea rei proba¬
uit euentus propter hoc ip¬
sum cum dñm premisisse:
compellanti ex orcline rei ges¬

Expanded text:
um itaque alicujus sigca peragraret, et huc illucque circumspiciens oculorum orbes volveret sedulus explorator, conspiciens eum homo quidam multorum annorum crebro id agentem sic eum prior affatur: Heus tu, inquit, quibus ab oris nostras adisti sedes, cujusve negotii gratia? Ad haec ille non indagini illius ausus est propalare commissum sibi secretum: sed cum iterato super ipsa re interrogaretur, ipse tamen negotium divulgare metueret, haec ab eodem sene audivit: Cur, inquit, me secreti tui non efficis conscium? Nam si delatoris scandalum caves, securus esto, in me tutam reperies fidem: et si dictis meis fidem accommodaveris, fortassis etiam negotio tuo profuturum erit. Ista vero cum praedictus Dei famulus auribus hausisset, cogitans quia in antiquis est sapientia et rerum praeteritarum cognitio, reputans etiam sicut postea rei probavit eventus, propter hoc ipsum eum Dominum praemisisse, compellanti ex ordine rei ges
Abbreviated transcription (Latin):
pecles constitit: ⁊ curatori
suo magnis uocib beneclix̃.
Qui locus hactenus basili¬
cam retinet lño in honore
la mora fieret: agmina
monachoꝵ cum plebe terri¬
torii aurelianensis. obuã
eis ꝓcesserunt miliario a
monasterio. in uico qui d̾r
uetus floriaciis. Ibiq cũ
gauclio ⁊ leticia atq hono¬
re magno exceperunt cor

Expanded text:
pedes constitit et curatori pedes constitit et curatori suo magnis vocibus benedixit. Qui locus hactenus Basilicam retinet Domino in honore la mora fieret, agmina monachorum cum plebe territorii Aurelianensis obviam eis processerunt milliario a monasterio, in vico qui dicitur vetus Floriacus: ibique cum gaudio et laetitia atque honore magno exceperunt c
Abbreviated transcription (Latin):
cum paulisper inclulgerẽt
quieti. ecce quiclam sine ocu¬
lis materno fusus utero ad¬
uenit: magnisq uocibus
oris ac ficlei scm int̾pellabat.
uti que natura negauerat.
sibi lumina prestaret. Igitur
cdum in his uocib ꝑstaret.
paruo interuallo. atq uix
una hora effluente. cliscus¬
sa caligine cecitatis. lumen
clui sibi negatum cepit aspi¬
cere: ⁊ clatorem illius. simul¬
q sc̃m beneclictum magnis
miraculo aliuel in eoclem
loco coniungere: ut quan¬
te scĩtatis ẽẽt cuius cinis por-¬
tabatur ostencleret. Nãq
debilis quidam qui erectus
ire nequibat: per terram re¬
penclose trahens ut pote qui
omnium membroꝵ officio
destitutus erat aduenit: ĩ¬
plorans auxilium ab om¬
nipotente cdeo. per famulũ
eius beneclictum. Itaq mi¬
ro moclo ceperunt se uerui
diu contracti extenclere: et
arili diu meatus uenarũ
sanguinis mnunclatione hu¬
mectari. Atq ita cleo uolẽ¬
ce. accepto robore letus suꝑ

Expanded text:
cum paulisper indulgerent cum paulisper indulgerent quieti, ecce quidam sine oculis materno fusus utero advenit, magnisque vocibus oris ac fidei sanctum interpellabat, ut quae natura negaverat sibi lumina praestaret. Igitur dum his vocibus perstaret, parvo intervallo atque vix uuna hora effluente discussa caligine caecitatis lumen sibi dia negatum coepit aspicere, et datorem illius simulque B. Benedictum magnis miracu o aliud in eodem loco conjungere, ut quantae sanctitatis esset cujus corpus portabatur ostenderet. Namque debilis quidam qui erectus ire nequibat per terram, rependo se trahens, utpote qui et omnium membrorum officio destitutus erat, advenit implorans auxilium ab omnipotente Deo per famulum illius Benedictum. Itaque miro modo coeperunt se nervi diu contracti extendere, et aridi diu meatus venarum sanguinis inundatione humectari, atque ita Deo volente accepto robore laetus super
Abbreviated transcription (Latin):
roris eius. Quoꝵ corpora qͥ¬
clam a gallie oris huc ad¬
uentantes: illuc ferunt hu¬
mancla. His auclitis roma¬
nus antistes procinus tho¬
requirit: ac persequi cona¬
tur recedentes. iunctis sibi
langobardoꝵ auxiliis. Hac
itaq famulz clei uisione
accepta. formiclantes ali¬
cuius in commoditatis tris¬
tem accessum respiciunt
retro: uiclentq se subseqͥ
ab hostib. Tuncq timore
pleniq terre consternati.
rogabant eum qui suoꝵ
famuloꝵ corpora eis reue¬
lare clignatus est: ut ea
illis ad locum clestinatũ
precib diuine piecati an¬
nuere libuit. Nam omni¬
potentis potentia. ita eos
clensitate tenebraꝵ occu¬
luit: ut sibi quiclem nil
ob essec ꝑsecutorib uero
eoꝵ omnem facultatem
se inueniencli auferret. Sic¬
q famuli dei maloꝵ timo¬
salubriter tamen tanto cõ¬
fecto itinere: in p̾diolum
quod clam cliuerterunt
bonodium nomine. sirum
in pago aurelianensi lassi¬
tucline cogente. In quo loco

Expanded text:
roris ejus, quorum corpora quroris ejus, quorum corpora quidam a Galliae oris huc adventantes, illuc ferunt humanda. His auditis Romanus antistes protinus relinquirit, ac persequi conatur recedentes, junctis sibi Langobardorum auxiliis. Hac itaque famuli Dei visione accepta, formidantes alicujus incommoditatis tristem accessum, respiciunt retro, videntque se subsequi ab hostibus: tuncque timore pleni terraeque consternati, rogabant eum qui suorum famulorum corpora eis revelare dignatus est, ut ea illis ad locum destinatum precibus divinae pietati annuere libuit. Nam omnipotentis potentia tenebrarum densitate ita eos occuluit, ut sibi quidem nil obesset, persecutoribus vero eorum omnem facultatem se inveniendi auferret: sicque famuli Dei malorum timosalubriter tamen tanto confecto itinere in praediolum quoddam diverterunt Bonodium nomine, situm in pago Aurelianensi lassitudine cogente. In quo loco
Abbreviated transcription (Latin):
tenus penes nos quasi noua
habetur. Quib omnib pa¬
tratis: improuise assũt so¬
cii. quos supra sermo retulit
primum sibimet mutuo
patefecere sui itineris cau¬
sam: quia scilicet ⁊ ip̃i cli¬
ti. ad corpus scolastice ierãt
deferendum. Moxq cum
festinatione retrograclum
iter arripientes. festinato
simul regrech curabãt: por¬
tantes quas inuenerãt clo¬
no diuino preciosissimas
margaritas.
Nterea illis celeriter repedã¬
accingentib: uox allata
cliuinitus per alta silentia
noctis prohibuit eos moraᷤ
innectere in euncdo. Eadem¬
qz hora papain romanum
per uisionem quiclam assis¬
tens: talia compellare uisuᷤ
est. Cur te piger sompnus
temporib pressis. negat stra.¬
tis relictis custocliam tue
habere prouincie. Et quare
climissis publicis utilitati¬
b propriis implicaris: Nã¬
q ut quod clico palam sit:
noueris te magnoꝵ uiroꝵ
patrociniis carere. Beneclit¬
ti scilicet atq scolastice so¬

Expanded text:
tenus penes nos quasi nova tenus penes nos quasi nova habetur. Quibus patratis omnibus improviso adsunt socii, quos supra sermo retulit primum sibimet mutuo patefecere sui itineris causam, quia scilicet et ipsi reti ad corpus B. Scholasticae ierant deferendum: moxque cum festinatione retrogradum iter arripientes, festinato simul regredi curabant portantes quas invenerant dono divino pretiosissimas margaritas.ejus celeriter repedanattingentibus, vox alta divinitus per alta silentia noctis prohibuit eos moras innectere in eundo. Eadem hora papam Romanum per visionem quidam assistens talia compellare visus est: Cur te piger somnus temporibus pressis negat stratibus relictis custodiam tuae habere provinciae? et quare dimissis publicis utilitatibus, propriis implicaris? namque ut dico quod palam sit noveris, te magnorum virorum patrociniis carere Benedicti scilicet atque Scholasticae so
Abbreviated transcription (Latin):
aũt desiderio: prime qui¬
etis sompno percepto. stra¬
to se excutiens. preceptoꝵ se¬
nis aut segnis obtemperator
excitit. Deniq p̾clicte solitu¬
dinis plagam respiciens. cõ¬
spicit eminus locum lumi¬
ne claro micantem: ceu cũ
luminarib facibq clensiˢ.
locus aliquis ꝑfusus illus¬
tratur. Quib uisis reuerẽ¬
dus heros gauclio amplis¬
simo repletus: munch gu¬
bernatori ⁊ scłoꝵ rectori be¬
spacia ampla compleret
ad locum intrepidus pro¬
perat. cuius notator extite¬
rat. Ibiq sicut longe ante¬
optauerat cuncta inueniẽs:
prosperatori itineris sui gra¬
q locum acliens. loculum
ibidem inuenit: excerius
quidem uilem. interius au¬
tem recinentem magni p̾cii
margaritas. Pro forib autẽ
petre scilicet superposite. pre¬
fixa erãt notamina: quorũ
interius busta iacebãt. his
sicut cliu optanerat inuen¬
tis.: patefc̃o a latere euacua¬
toq locello. thesaurũ inuẽ¬
tura unius sportelle recon¬
cliclit sini. Que sporta hac¬

Expanded text:
autem desiderio, primo quietis somno percepto stratu sese excutiens, praeceptorum senis haud segnis obtemperator exstitit. Namque praedictae solitudinis plagam respiciens conspicit eminus locum lumine claro micante, ceu cum luminaribus facibusque densis locus aliquis perfusus illustratur. Quibus visis reverendus heros gaudio magno repletus mundi Gubernatori et saeculorum Rectori bespatia ampla compleret, ad locum intrepidus properat cujus notator exstiterat: ibique sicut longe optaverat cuncta inveniens, prosperatori itineris sui graque locum adiens loculum ibidem invenit, exterius quidem vilem, interius autem retinentem magni pretii margaritas. Pro foribus autem petrae scilicet superpositae praefixa erant notamina, quorum interius busta jacebant. His sicut diu optaverat inventis, patefacto a latere evacuatoque locello, thesaurum inventum unius sportellae conclusit sinu, quae sporta hac