comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
periculis sola dñi miseratione liberamur. Forsitan pertransisset anima noftra:
aquam intolerabilem. Debemus ad inquirendum esse sollicia. quare ista pars
orationis forsitan fuerit totiens iterata: cum dubitare fidelibus non conueniat.
mundi pericula per nosmet ipsos non potuisse transire. mnisi quia dñs erat in no¬
bis. Hoc enim uera: hoc catholica confitetur eccła. Sed usus est magni periculi:
ut quotiens a maxima clade liberamur. sub dubitatione dicanus: putas euasi¬
mus: cũ nos nequaquam euasisse dubitȩmus. Nam & alibi in re certa sic ponitur.
Nisi quod lex tua meditatio mea est: tunc forsitan perissem in humilitate mea
lobias quoq propheta. sic ait. Conuertimini peccatores: & facite iufatiam corã
dño. Quis scit si uelit uos. & faciet uobiscum misericordiam: Et alibi scriptũ
saluabit uos. Uides tantis locis positum forsitan: ubi non erat ullatenus ambi¬

Expanded text:
periculis sola Domini miseratione liberamur. Vers. 5. Forsitan pertransiisset anima nostra periculis sola Domini miseratione liberamur. Vers. 5. Forsitan pertransiisset anima nostra aquam intolerabilem. Debemus ad inquirendum esse solliciti, quare ista pars orationis, forsitan, fuerit toties iterata, cum dubitare fidelibus non conveniat mundi pericula per nosmetipsos non potuisse transire, nisi quia Dominus erat in nobis. Hoc enim vera, hoc catholica confitetur Ecclesia; sed usus est magni periculi, ut quoties a maxima clade liberamur, sub dubitatione dicamus: Putas evasimus? cum nos nequaquam evasisse dubitemus. Nam et alibi in re certa sic ponitur: Nisi quod lex tua meditatio mea est, tunc forsitan periissem in humilitate mea . Tobias quoque propheta sic ait: Convertimini, peccatores, et 438 facite justitiam coram Domino; quis scit si velit vos, et faciet vobiscum misericordiam ? Et alibi scriptumsalvabit vos . Vides tantis locis positum, forsitan, ubi non erat ullatenus ambi
Abbreviated transcription (Latin):
absorbere cupiebant: cum in suas culturas xp̃ianos perducere nitebantur: sed eos
uirtus diuina liberauit. ⁊ quȩ petro apło manum ne mergeretur extendit. Aquã
uero dixerunt antiqui. aquã sunt omnia: credentes exinde omnia fuisse ꝓcre¬
ata. Sequitur. Torrentem pertransiuit anima nr̃a. Torrens est sicut iam diximus
fluuius hybernis ymbribus subito concitatus: qui & rapidus cognoscitur & ce¬
nosus : quia non puro fonte profunditur: sed terrenis infectionibus sordidatur.
Huic merito comparatur sȩculi istius turbidus cursus: qui nullo ueritatis fonte
defluit⁊ sed malorum omnium tempestate calescit. Iste torrens eft unde bibit &
dñs: de quo iam dictum est. de torrente in uia bibit. propterea exaltauit caput.
Merito ergo & israhel ipsum pertransisse perhibet: unde & caput eius potasse
predictum est. Sed in his omnibus una est ueraq confessio: quoniam de tantis

Expanded text:
absorbere cupiebant, cum in suas culturas Christianos perducere nitebantur. Sed eos absorbere cupiebant, cum in suas culturas Christianos perducere nitebantur. Sed eos virtus divina liberavit, quae Petro apostolo manum, ne mergeretur, extendit. Aquam vero dixerunt antiqui, a qua sunt omnia, credentes exinde omnia fuisse procreata. Sequitur, torrentem pertransivit anima nostra. Torrens est sicut jam diximus fluvius hibernis imbribus subito concitatus, qui et rapidus cognoscitur et coenosus, quia non puro fonte profunditur, sed terrenis infectionibus sordidatur. Huic merito comparatur saeculi istius turbidus cursus, qui nullo veritatis fonte defluit, sed malorum omnium tempestate coalescit. Iste torrens est unde bibit et Dominus, de quo jam dictum est: De torrente in via bibit, propterea exaltabit caput . Merito ergo et Israel ipsum pertransiisse perhibetur, unde et caput ejus potasse praedictum est. Sed in his omnibus una est veraque confessio; quoniam de tantis
Abbreviated transcription (Latin):
ti subsequuntur: sicut & salomon dicit: ftultum occidit iracundia. & paruulum
necat inuidia. Quid enim aduersus dei famulos habere poterant iustum: qui
in eis auctorem omnium contempnere prȩsumebant: Animus. grecus sermo est.
a potu anemu. idest quod mobilitas eius uentis celerrimis comparetur: siue qđ
sanguinem non habeat. utiq qui corporalis non est: sicut in libro dictum est
quem de anima dño prȩstante conscripsimus. Porsitan uelut aqua absorbuis¬
sent nos: torrentem pertransiuit anima nr̃a. Simili modo. contexti sunt & ifti
uersiculi. ł st enim si ita legatur. plaena & indubitata sententia: cum irascere¬
tur animus eorũ aduersum nos. forsitan uelut aqua absorbuissent nos. Aquam
hic iniquos populos uult intelligi paganorũ: qui idolorum cultores quasi nimi¬
a quadam inundatione. terrena corda occupasse uidebantur. Hi. seruos dei

Expanded text:
ti subsequuntur, sicut et Job dicit: Stultum occidit iracundia, et parvulum ti subsequuntur, sicut et Job dicit: Stultum occidit iracundia, et parvulum necat invidia . Quid enim adversum Dei famulos habere justum poterant, qui in eis Auctorem omnium contemnere praesumebant? Animus, Graecus sermo est ἀπὸ τοῦ ἀνέμου, id est quod mobilitas ejus ventis celerrimis comparetur: sive ἄναιμος quod sanguinem non habeat, utique qui corporalis non est; sicut in libro dictum est, quem de Anima, Domino praestante, conscripsimus. Vers. 4. Forsitan velut aqua absorbuissent nos: torrentem pertransivit anima nostra. Simili modo contexti sunt et isti versiculi. Est enim, si ita legatur, plena et indubitata sententia: Cum irasceretur animus eorum adversum nos, forsitan velut aqua absorbuissent nos. Aquam hic iniquos populos vult intelligi paganorum, qui idolorum culturis, quasi nimia quadam inundatione, terrena corda occupasse videbantur. Hi servos Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Medietas uersus istius. ad superiora respondet. Ita enim est enim sensus ifte uin¬
gendus. Hisi quia dñs erat in nobis. cũ insurgerent homines in nos. forsitaniu¬
degluttissent. nos. hic enim diftinctionem plenam ponere debemus: ut reliqua no¬
bis iterum absoluta uerborum copulatione respondeant. Nam quod dicit uiuos
deglutassent nos: humana consuctudo non est. uiuos deglutare contrarios: sed
uiui degluttimur. quando aut in hereticas prauitates. aut in profundam preci¬
pitationem culparum. nefanda prauitate demergimur. Quod scĩs uiris potuisset
accidere : nisi eos uirtus superna liberasset. Sequitur medietas uersus huius: quã
tamen ad inferiorem sententiam constat esse iungendam. Dicit enim: cum irasce¬
retur animus eorum aduersum nos. lrascetur dixit: quia causas iustissimas non
habebant. Ira enim & inuidia iudicio carent. dum uoluntates suas mente precipi¬

Expanded text:
Medietas versus istius ad superiora respondet. Ita est enim sensus iste junMedietas versus istius ad superiora respondet. Ita est enim sensus iste jungendus: Nisi quia Dominus erat in nobis, cum insurgerent homines in nos, forsitan vdeglutissent nos. Hic enim distinctionem plenam ponere debemus, ut reliqua nobis iterum absoluta verborum copulatione respondeant. Nam quod dicit vivos deglutissent nos, humana consuetudo non est vivos deglutire contrarios; sed vivi deglutimur, quando aut in haereticas pravitates, aut in profundam praecipitationem culparum nefanda pravitate demergimur. Quod sanctis viris potuisset accidere, nisi eos virtus superna liberasset. Sequitur medietas versus hujus, quam tamen ad inferiorem sententiam constat esse jungendam. Dicit enim: Cum irasceretur animus eorum adversum nos. Irasceretur, dixit, quia justissimas causas non habebant. Ira enim et invidia judicio carent, dum voluntates suas mente praecipi
Abbreviated transcription (Latin):
nti dño liberatur. Sed quamuis in istis omnibus pendeat una sententia: nos
tamen more nr̃o. singulos uersus ponimus: & quod de alio pro sensu explica¬
ndo subiungendum est. commonemus. inchoat itaq scds uersus pendente sensu.
sicut in primo iam factum est: ut dicat se israhel per dñi gratiam fuisse libe¬
ratum: quando eos scelerati homines insequebantur atrociter. Quomodo enim aut
caro fragilis sufficeret. aut mutabilitas humani animi firma consisteret: nisi
quia dñs erat in eis: Ille enim quando in nobis est. nec uicio nr̃ȩ prauitatis
abscedit: semper salui. semper permanemus illesi: quia persequentium iniqui¬
tas non preualet contra eum. pro quo se gratia diuinȩ uirtutis opponit. Qua¬
propter. intuendum est in his duobus uersibus qui dicti sunt. & tribus aliis qui
secuntur. figuram esse anaphoram: quoniam eadem uerba per principia uersuum

Expanded text:
nte Domino liberatur. Sed quamvis in istis omnibus pendeat una sententia, nos nte Domino liberatur. Sed quamvis in istis omnibus pendeat una sententia, nos tamen more nostro singulos versus ponimus, ut quod de alio pro sensu explicando subjungendum est commoneamus. Inchoat itaque secundus versus pendente sensu sicut in primo jam factum est, ut dicat se Israel per Domini gratiam fuisse liberatum, quando eos scelerati homines insequebantur atrociter. Quomodo enim aut caro fragilis sufficeret, aut mutabilitas humani animi firma constaret, nisi quia Dominus erat in eis? Ille enim quando in nobis est, nec vitio nostrae pravitatis abscedit, semper salvi, semper manemus illaesi, quia persequentium iniquitas non praevalet contra eum pro quo se gratia divinae virtutis opponit. Quapropter intuendum est in his duobus versibus qui dicti sunt, et in tribus aliis qui sequuntur, figuram esse anaphoram; quoniam eadem verba per principia versuum
Abbreviated transcription (Latin):
tuimus pericula inflicta superare. nisi quod dñs erat in nobis: simul & presũp¬
tionis humanȩ perniciosa consuetudo de medio tollitur. quando non diuitiȩ
nr̃ȩ. non consilium. non uirtus. nobis subuenire dicitur: sed miratio dũi sola
nos liberare monstratur. Sequitur. Dicat nunc israhel. Saluberrimum nimis esse
saluati : merito reliqui beati. gratias agere monebantur. Hȩc est enim caritatis
& unitatis uirtus: ut si quid uni prosperum concedatur. om̃s sibi prouenisse
congaudeant⁊ rursusq si quid contrarium ingeritur. uniuersi sibi accidisse con¬
doleant. Qua propter. quid dicat israhel. subter adiurit: ideoq qui uult esse
israhel. puro corde dicere talia non recuset. Nisi quia dñs erat in nobis.
fessores israhelem cõmmonent dicere. qui in psalmi capite loqui cȩperunt:
quoniam & si unusquisq aliquo casu propriis periculis exuitur. ab omii pote¬

Expanded text:
tuimus pericula inflicta superare, nisi quod Dominus erat in nobis. Simul et praesumptuimus pericula inflicta superare, nisi quod Dominus erat in nobis. Simul et praesumptionis humanae perniciosa consuetudo de medio tollitur, quando non divitiae nostrae, non consilium, non virtus nobis subvenisse dicitur; sed miseratio Domini sola nos liberasse monstratur. Sequitur, dicat nunc Israel. Saluberrimum nimis esse salvati, merito reliqui beati gratias agere monebantur. Haec est enim charitatis et unitatis virtus, ut si quid uni prosperum concedatur, omnes sibi provenisse congaudeant; rursumque si quid contrarium ingeritur, universi sibi accidisse condoleant. Quapropter quid dicat Israel, subter adjunxit. Ideoque qui vult esse Israel, puro corde dicere talia non recuset. Vers. 2. Nisi quia Dominus erafessores Israelem commonent dicere, qui in psalmi capite loqui coeperunt; quoniam etsi unusquisque aliquo casu propriis periculis exuitur, ab omnipote
Abbreviated transcription (Latin):
CMORES sc̃i confessores quanta pericula per diuinam misericordiã
uelut impetũ torrentis euaserint: primo capite. fatentur se de cot
seuientibus erumnis sola dei misericordia fuisse liberatos: scđo. gratias agunt quia
non sunt decepti a persecutoribus suis: sed uersa uice. insidiȩ magis ipsorũ con¬
trite sunt: eosq constat ereptos.
isi auod oq̃s ERAT In NOBIS: dicat Nnc ISRΑnΗ Subita lȩatia quȩ
ex preteriti periculi recordatione descendit: solet uerborũ ordinem non
tenere. Ammirantur enim confessores . quomodo euaserint insequentes.
quem admodum fragilitatem humanam tormenta non uicerint: quomodo de¬
ficiente corpore mens fide solidata non cesserit: & exiguam partem uerborum
quȩ de sensu magno descenderat. in capite posuerunt: quem tamen subsequenter
redderetur in tegritas. Consueta quippe sententia fuerat. dicere. nullatenus põ¬

Expanded text:
Memores sancti confessores quanta pericula per divinam misericordiam Memores sancti confessores quanta pericula per divinam misericordiam velut impetum torrentis evaserint, primo capite fatentur se de tot saevientibus aerumnis sola Dei misericordia fuisse liberatos. Secundo, gratias 437 agunt, quia non sunt decepti a persecutoribus suis; sed versa vice insidiae magis ipsorum contritae sunt, eosque constat ereptos.isi quia Dominus erat in nobis, dicat nunc Israel. Subita laetitia quae e praeteriti periculi recordatione descendit, solet verborum ordinem non tenere. Admirantur enim confessores quomodo evaserint insequentes, quemadmodum fragilitatem humanam tormenta non vicerint: quomodo, deficiente corpore, mens fide solidata non cesserit; et exiguam partem verborum, quae de sensu magno descenderat, in capite posuerunt: quae tamen subsequenter redderetur integritas. Consueta quippe sententia fuerat dicere: Nullatenus po
Abbreviated transcription (Latin):
erito iste qui iam quatuor gradus ascenderat. dementium inuidi¬
am suftinebat: quia res prosperȩ mordent semper aduersos: dum
uanis imputationibus retardare creditur. qui animȩ prouectibus
ftudere monstratur. Intueamur uirũ & in precũ perseueratione mirabilem. &
nullis irrisionibus intepentem: sed diuersas molestias. diuersa uulnera. uno
medicamine curantem. quod oculos suos semper ad dominum leuat. ExPLI¬
testatur. quando plurali & singulari numero in his psalmis locutus
fuisse declaratur: non iniuria: quia & populus dei unum corpus est xp̃i: &
plebs iterũ deuota per unum quemq fidelium probatur effusa. Qua propter.
siue hoc unus. siue plures loquantur: una decantat tamen ecclesia. Sed isti
gradus. in illo sunt itinere conftituti: ubi ipse rex patriȩ uiam se nobis cog¬
noscitur prebuisse. Quam si ipso prestante fideliter atq humiliter gradimur.
ad eius sc̃a tribunalia peruenimus. DIUISI O PSAL MI.

Expanded text:
erito iste qui jam quatuor gradus ascenderat, dementium invidiam sustinebat, quia res prosperae mordent semper adversos, dum vanis imputationibus retardari creditur qui animae provectibus studere monstratur. Intueamur virum et in precum perseveratione mirabilem, et nullis irrisionibus intepentem; sed diversas molestias, diversa vulnera uno medicamine curantem; quod oculos suos levat semper ad Dominum. PSALtestatur, quando plurali et singulari numero in his psalmis locutus fuisse declaratur. Non injuria, quia et populus Dei unum corpus est Christi, et plebs iterum devota per unumquemque fidelium probatur effusa. Quapropter, sive hoc unus, sive plures loquantur, una tamen decantat Ecclesia. Sed isti gradus in illo sunt itinere constituti, ubi ipse Rex patriae viam se nobis cognoscitur praebuisse; quam si, ipso praestante, fideliter atque humiliter gradimur, ad ejus sancta tribunalia pervenimus. Divisio psalmi.
Abbreviated transcription (Latin):
ecordemur. hunc psalmum non in cassum uelut quibusdam fulgareis colorib
esse contextum. In capite enim quatuor uersus unifines posuit: & iterum
in fine primum uersum psalmi. decora iteratione geminauit: atq iterũ
quem uicesimum primum posuit. eundem pene ultimum repetit: ut qua¬
si uestis illa pontificis. aureis quibusdam filis. & uermiculata pulchritudine
contexta fulgeret. Illa enim in fimbriis habuit tintinnabula: isti in fine eadem retiu¬
niunt. quȩ in. capite dicta sonuerunt. Pontifex igitur quando ingrediebatur sc̃a sanc¬
torum habebat hanc uestem. ut antistitis reuerendi nullatenus ignoraretur aduen¬
tus. cum etiam tacitus uocalis incederet: iste sic decora uarietate dispositus est. ut
preconia scȩ̃ incarnationis pulcherrimis quibusdam sentiantur indiciis. Cooperiat
nos pie rex ista uestis eloquii tui: & hoc resonent te prȩstante actus nr̃i: qđ tua
qui de primo aduentu dñi mirabili narratione ꝓlati sunt: quinq fortasse panib

Expanded text:
ecordemur hunc psalmum non incassum velut quibusdam fulgoreis coloribus esse contextum. In capite enim quatuor versus unifines posuit, et iterum in fine primum versum psalmi decora iteratione geminavit, atque iterum quem vicesimum primum posuit, eumdem pene ultimum repetiit, ut quasi vestis illa pontificis aureis quibusdam filis, et vermiculata pulchritudine contexta fulgeret. Illa enim in fimbriis habuit tintinnabula, isti in fine eadem retinniunt, quae in capite dicta sonuerunt. Pontifex igitur quando ingrediebatur Sancta sanctorum habebat hanc vestem, ut antistitis reverendi nullatenus ignoraretur adventus, cum etiam tacitus vocalis  mss. A., B., vocabulis incederet. Iste sic decora varietate dispositus est, ut praeconia sanctae incarnationis pulcherrimis quibusdam sentiantur indiciis. Cooperiat nos, pie Rex, ista vestis eloquii tui, et hoc resonent te praestante actus  mss. A., B.qui de primo adventu Domini mirabili narratione prolati sunt: quinque fortasse panibus
Abbreviated transcription (Latin):
istoria hȩc: regũ quidem lectione notissima est. Nam filius dauid
absalon. regno fugatũ patrem suum impie cognoscitur persecutꝰ.
Quȩ similitudo sicut quidam uolunt ad omnem porrigitur xp̃i¬
anũ: qui peccatis seuientibus tanquã afiliis ꝓpriis in mundi iftius acer¬
bitate uexatur: sed contra hȩc pęnitudo remedialis opponitur. quã hic
psalmus continere monstratur. Memento tamen quod hȩc hiftoria & in
tercio psalmo iam posita est: sed ibi absalon ꝓpterea nominatus est. qm̃
exemplũ eius ad solũ iudam uoluit pertinere: hic uero momen ipsius
positũ non est: ut sicut iã prȩ locuti sumus. ad uicia sua ęstimaret di-¬
ctũ. unusquisq fidelium.
BI UI SIOPSALMI.

Expanded text:
istoria haec Regum quidem lectione notissima est . Nam filius David Abessalon regno fugatum patrem suum impie cognoscitur persecutus. Quae similitudo sicut quidam volunt ad omnem porrigitur Christianum, qui peccatis saevientibus, tanquam a filiis propriis in mundi istius acerbitate vexatur. Sed contra haec poenitudo remedialis opponitur, quam hic psalmus continere monstratur. Memento tamen quod haec historia, et in tertio psalmo jam posita est; sed ibi Abessalon propterea nominatus est, quoniam exemplum ejus ad solum Judam voluit pertinere. Hic vero nomen ipsius positum non est, ut sicut jam praelocuti sumus, ad vitia sua aestimaret dictum unusquisque fidelium. 481 Divisio psalmi.
Abbreviated transcription (Latin):
PSMMUS IESIDAUID CŨ TERRA EIUS RESTAURATA EST
salmus ipsi & clauid: constat acl xp̃m dñm. eẽ. referendũ
Pequit᷑. cũ cerra eiꝰ restaurata ẽ. ⁊el ẽ. cũ peccatores qui
ab ipso leclinauerant errore prauitatis. eiꝰ gr̃a suffragante
adipsũ defecata m̃tis sinceritate redier̃: sic̃ factũ ẽ. in ui¬
deis. qͥ post illã impietatẽ crucifixionis. conuersionis st̃ gr̃am
consecuti. Potest & alit̾ accipi ut t̾ra restaurata. resurrectionis eius
iueleatur indicare mysteria. Mortuũ ẽ. quippe corpꝰ ipsiꝰ lege cõmuni
sed restauratũ ẽ. ingłiae munere singulari. Qua ꝓpt̃ meminerimꝰ hunc
psalmũ quartũ eẽ. depͥmo eiꝰ aluentu: ꝑ quẽ mundus noscit᷑ eẽ. lib̾atꝰ.¬

Expanded text:
Psalmus ipsi David, cum terra ejus restaurata est. Psalmus ipsi David, constat ad Christum Dominum esse referendum. Sequitur, cum terra ejus restaurata est, id est, cum peccatores, qui ab ipso declinaverant errore pravitatis, gratia suffragante ad ipsum defaecata mentis sinceritate redierunt; sicut factum est in Judaeis, qui post illam impletatem crucifixionis, conversionis sunt gratiam consecuti. Potest et aliter accipi, ut terra restaurata resurrectionis ejus videatur indicare mysteria. Mortuum est quippe corpus ipsius lege communi, sed restauratum est in gloriae munere singulari. Quapropter meminerimus hunc psalmum quartum esse de primo ejus adventu
Abbreviated transcription (Latin):
Ntelligens ꝓpħa humanã fragilitatem diuersis peccatorũ nexib
implicatam: prima sectione dñm rogat ut eius audiatur oratio
subiungens a quib se maxime liberari deprecetur errorib: scđa
eligit se aiusto argui. quam a peccatore laudari: supplicans ut cus¬
todiatur alaquȩis peccatorũ: qm nullam communionem cum eis.
habere se teftatur.

Expanded text:
ntelligens propheta humanam fragilitatem diversis peccatorum nexibus implicatam, prima sectione Dominum rogat ut ejus audiatur oratio, subjungens a quibus se maxime liberari deprecetur erroribus. Secunda, eligit se a justo argui quam a peccatore laudari, supplicans ut custodiatur a laqueis peccatorum, quoniam nullam communionem cum eis se habere testatur.
Abbreviated transcription (Latin):
& cuncta beata faciat. quȩcumq maiestatis suȩ uirtute complectitur. Hoc
est quod superius dixit uideas quȩ bona sunt in hierusalem. Ista enĩ pax
est quã omnis desiderat deuotus : cui suspirat. cui gemit pro qua ip¬
sam animam libenter effundit.
CONCLUSIO

Expanded text:
et cuncta beata faciat, quaecunque majestatis suae virtute complectitur. Hoc et cuncta beata faciat, quaecunque majestatis suae virtute complectitur. Hoc est quod superius dixit: Videas quae bona sunt in Jerusalem. Ista enim pax est quam omnis desiderat devotus, cui suspirat, cui gemit, pro qua ipsam animam libenter effundit. Conclusio
Abbreviated transcription (Latin):
filios: filiorũ suorũ: quod etiam & spadonib accidere posse non dubium
est. Filii sunt sicut iam dictũ est: qui spirituali doctrina generantur.
Sed minus gaudii fuerat. filios ad quisisse sp̃uales: nisi etiam & ipsi qui doc¬
ti sunt. alios filios generasse uiderentur. Filios enim filiorũ: significat. ne¬
potes. Quod utiq beatis uiris contingere potest: qui predicationib scĩs
populos instruere consuerunt. Et intuere : quod inter summa gaudia me
morat hoc uidendum. Necesse est enim ut ad quisitus fidelis. magnũ gau¬
dium pariat ad quirenti: quia magna inde probatur mercede cumulari.
Ad quos illud talentũ respicit: quod pater familias duplicatũ lȩtus in¬
uenit Sequitur sententia. quȩ beatitudinis illius culmen suauitatemq de¬
clarat: ut supra illã beatã hierusalem pax. id est dñs saluator insideat.

Expanded text:
filios filiorum suorum; quod etiam et spadonibus accidere posse non dubium filios filiorum suorum; quod etiam et spadonibus accidere posse non dubium est. Filii sunt sicut jam dictum est qui spirituali doctrina generantur. Sed minus gaudii fuerat filios acquisiisse spirituales, nisi etiam et ipsi qui docti sunt, alios filios generasse viderentur. Filios enim filiorum significat nepotes, quod utique beatis viris contingere potest, qui praedicationibus sanctis populos instruere consuerunt. Et intuere quod inter summa gaudia 445 memorat hoc videndum. Necesse est enim ut acquisitus fidelis magnum gaudium pariat acquirenti, quia magna inde probatur mercede cumulandus. Ad quos illud talentum respicit, quod paterfamilias duplicatum laetus invenit. Sequitur sententia quae beatitudinis illius culmen suavitatemque declarat; ut supra illam beatam Jerusalem pax, id est Dominus Salvator insideat,
Abbreviated transcription (Latin):
tori optimo semper ascribitur. Syon enim sicut sepe dictũ est: interpre¬
tatur speculatio. Sequitur Et uideas quȩ bona sunt. in hierusalem
Hecesse nobis est ista uerba frequenter exponere: quia positi sensus. ex ip¬
sis maxime pendere noscuntur. Hierusalem indicatur uisio pacis. Pax hic
inuisibilis res est: quȩ tunc uidebitur. quando auctor eius xp̃c dñs. beata
mente conspicitur Optat ergo. ut in hierusalem uideat. iquȩ bona sunt.
Aspicitur enim illic ipse dñs: qui & ipsos intuentes ȩ̨ternos facit. & se iu¬
gi perpetuitate demonstrat. Hoc ergo ꝓphetiȩ sp̃u sc̃is optatur: qđ eis eue¬
nire posse cognoscitur Sed ne hoc crederes temporale : additũ est omnib
diebus uite tuȩ: ut ineffabili dono. ęternitatis cumulus adderetur Et¬
nedictionib suis: ut ille qui timet hic dñm. uideat in illa beatitudine.

Expanded text:
tori optimo semper ascribitur: Sion enim speculatio interpretori optimo semper ascribitur: Sion enim speculatio interpretatur speculatio. Sequitur, et videas quae bona sunt in Jerusalem. Necesse nobis est ista verba frequenter exponere, quia positi sensus ex ipsis maxime pendere noscuntur. Jerusalem indicatur visio pacis. Pax hic invisibilis res est, quae tunc videbitur, quando auctor ejus Christus Dominus beata mente conspicitur; optat ergo ut in Jerusalem videat cuncta quae bona sunt. Aspicitur enim illic ipse Dominus, qui et ipsos intuentes aeternos facit, et se jugi perpetuitate demonstrat. Hoc ergo prophetiae spiritu sanctis optatur, quod eis evenire posse cognoscitur. Sed ne hoc crederes temporale, additum est, omnibus diebus vitae tuae, ut ineffabili dono aeternitatis cumulus addereturnedictionibus suis; ut ille qui hic timet Dominum videat in illa beatitudine
Abbreviated transcription (Latin):
perfecta conclusio. Nam cũ dicit sic benedicetur: significat sicut superius co¬
nstat expositũ. Sic enim meretur benedici. qui suũ timet auctorem: quia
formidare desinit in ania. qui casto dm̃i timore completur łt uide ordi¬
nem dictorũ. Ait enim prius. ecce sic benedicetur omnis homo. Et ne sibi
hanc benedictionem usurparent contumaces. ac fatui: addidit: qui timet
dñm. B enedicat te dñs ex sẏon: & uideas quȩ bona sunt in hierusalem.
omnib dieb uitȩ tuȩ. Uenit ad scđm menbrũ: ubi pietate sc̃issima illos
postulat benedici. qui ad omne bonũ ftudium. dñi timore flammantur.
ut agnoscamus quam sit timor iste ꝓficuus. cui benedictio scã geminat᷑.
Dicit enim. Benedicat te dñs ex syon. id est dñs xp̃c. qui in hoc monte
hominib apparere dignatus est: & ꝓ nominis sui qualitate. tanquã pas-¬

Expanded text:
perfecta conclusio. Nam cum dicit: Sic benedicetur, significat sicut superius coperfecta conclusio. Nam cum dicit: Sic benedicetur, significat sicut superius constat expositum, sic enim meretur benedici, qui suum timet auctorem, qui formidare desinit inania, qui casto Domini timore completur. Et vide ordinem dictorum; ait enim prius: Ecce sic benedicetur omnis homo; et ne sibi hanc benedictionem usurparent contumaces ac fatui, addidit, qui timets ex Sion, et videas quae bona sunt in Jerusalem omnibus diebus vitae tuae. Venit ad secundum membrum, ubi pietate sanctissima illos postulat benedici, qui ad omne bonum studium Domini timore flammantur, ut agnoscamus quam sit timor iste proficuus, cui benedictio sancta geminatur. Dihominibus apparere dignatus est: et pro nominis sui qualitate, tanquam pas
Abbreviated transcription (Latin):
de ipsis dicimus. Presidet eccłȩ suȩ: redi ad ecłam tuam. Quod uer¬
bum: in usu constat esse cunctorum. Illud quoq discutiendum est: quod fili¬
os beatorũ. oliuis nouellis comparare maluerit. Ipsȩ sunt enim uiridiores.
& fortiores. & ex omni parte firmissimȩ fructũ quoq copiosius infere¬
ntes: de quo fructu. & cib conditur. & lumen accenditur. & fesso cor¬
pori subuenitur. Nec putes. in cassũ oliuã atq uitem. his comparationib
fuisse sociatã. Ham ille qui a latronib in euangelio uulneratus fuerat.
tas miscđiȩ. Illud ad uetus: istud ad nouum potest respicere testamen¬
tũ. Nam quod uxori uitem. filiis sinlauit oliuas: parabole figura esse di¬
noscitur: qm̃ res sibi genere dissimiles comparauit. Ecce sic benedicet᷑
omnis homo: qui timet dñm. Secuta est beati illius qui timet dũm:

Expanded text:
de ipsis dicimus: Praesidet Ecclesiae suae: Redi ad Ecclesiam tuam; quod verde ipsis dicimus: Praesidet Ecclesiae suae: Redi ad Ecclesiam tuam; quod verbum in usu constat esse cunctorum. Illud quoque discutiendum est, quod filios beatorum olivis novellis comparare maluerit; ipsae enim sunt viridiores ac fortiores, et ex omni parte firmissimae, fructum quoque copiosius inferentes: de quo fructu et cibus conditur, et lumen accenditur, et fesso corpori subvenitur. Nec putes incassum olivam atque vitem his comparationibus fuisse sociatam; nam ille qui a latronibus in Evangelio vulneratus fuerat, tas misericordiae; illud ad Vetus, istud ad Novum potest respicere Testamentum. Nam quod uxori vitem, filiis similavit olivas, parabole figura esse dignoscitur, quoniam res sibi genere dissimiles comparavit. Vers. 5. Ecce sic benedicetur omnis homo qui timet Dominum. Secuta est beati illius qui timet Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
Sic & ista uxor id est sapientia: fructus inferens iocundos. suaui nos
delectatione lȩtificat. Domus autem nr̃a recte dicitur ꝓpria costta¬
tio: quando in eadem defixi quasi in quibusclam edib commoramur. Ifa
autem domus parietes. duo sunt testamenta: in quib mens sc̃a. uelut
quibusdam laterib firmata solidatur. Sequitur. Filii tui sicut nouellae
oliuarũ : in circuitu mensȩ tuȩ. De uxore sapientia: merito dicuntur filu
nati esse. non filiȩ. Per sexum enim uirilem. plerũq mentis firmitas indi¬
catur: siue quia hic sexus nominatus utrumq complectitur: sicut & alibi
dicit. beatus uir qui timet dñm. Non solũ enim uir beatus est qui ti¬
met dñm: sed & mulier beata est. quȩ timet dñm. Ipsi ergo circundañ¬
spiritualem mensam hoc est altare dñi: quando cęlefti pane saginantur
Sed ideo tuae dictũ est: ut honor pontificis clarius appareret. Sic enim

Expanded text:
sic et ista uxor, id est sapientia, fructus inferens jucundos, suavi nos sic et ista uxor, id est sapientia, fructus inferens jucundos, suavi nos delectatione laetificat. Domus autem nostra recte dicitur propria cogitatio, quando in eadem defixi, quasi in quibusdam aedibus commoramur. Istius autem domus parietes, duo sunt testamenta, in quibus mens sancta velut quibusdam lateribus firmata solidatur. Sequitur, Filii tui sicut novellae olivarum in circuitu mensae tuae. De uxore sapientia merito dicuntur filii nati esse, non filiae. Per sexum enim virilem plerumque mentis firmitas indicatur: sive quia hic sexus nominatus utrumque complectitur, sicut et alibi dicit: Beatus vir qui timet Dominum ; non enim solum vir beatus est qui timet Dominum, sed et mulier beata est quae Dominum timet. Ipsi ergo circumdanspiritualem mensam, hoc est altare Domini, quando coelesti pane saginantur. Sed ideo tua dictum est, ut honor pontificis clarius appareret; sic enim
Abbreviated transcription (Latin):
ducunt. Significat enim illa premia. quȩ nec oculus uidit. nec auris
audiuit: nec in cor hominis ascendit: quȩ preparauit ds̃ diligentib¬
nouellae oliuarũ. in circuitu mense tuȩ. Simili modo intellectus ad lit¬
terã: & hic quoq uitandus est. Nam cũ plures scissimos uiros. uxores
& filios perspicias non habere: & iterũ sceleratos hȩc omnia possidere
quomodo in istam partem beatitudinis applicabis. quȩ subtracta plerũq
bonis. & iniquis potius attributa. cognoscis: Uxor enim dicta est. quasi ut
soror. Qua propter. uxorem hic beati uiri. sapientiam debemus accipere: sicut¬
& salomon dicit. qui uoluerit sapientiam ducere sibi sponsam: & alibi.
ama illam &e amplexabitur te: & circunda illam & seruabit te. Ipsa er¬
go uxor est iustorũ: quȩ casto amplexu complectitur maritũ. Uitis
uero mater est uuarũ : quȩ dulcia uina ꝓfundens. corda nr̃a recrea.

Expanded text:
ducunt. Significat enim illa praemia, quae nec oculus vidit, nec auris ducunt. Significat enim illa praemia, quae nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, qunovellae olivarum, in circuitu mensae tuae. Simili modo intellectus ad litteram et hic quoque vitandus est. Nam cum plures sanctissimos viros uxores et filios perspicias non habere, et iterum sceleratos haec omnia possidere, quomodo in istam partem beatitudinis applicabis, quae subtracta plerumque bonis, et iniquis potius attributa cognoscis? Uxor enim dicta est, quasi ut soror. Quapropter uxorem hic beati viri sapientiam debemus accipere, sicut Salomon dicit: Qui voluerit sapientiam ducere sibi sponsam ; et alibi: Ama illam, et amplexabitur te; et circumda illam, et servabit te . Ipsa ergo uxor est justorum, quae casto amplexu complectitur maritum. Vitis vero mater est uvarum, quae dulcia vina profundens, corda nostra recreat:
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit opera bona: quȩ in hoc mundo ita fiunt. ut epulũ suaue. in fu¬
tura retributione concedant. Manducare enim est aliqua esca refici: &
de ipsa satietate gaudere. Isti ergo labores qui sunt bonorũ operum.
percipiuntur in illa resurrectione: quando auditũ fuerit. uenite be¬
nedicti patris mei. percipite regnũ quod uobis paratũ est ab initio
mundi. felix comestio: quȩ non uentre digeritur. sed in consumptibili
perennitate seruatur. Nam & animas habere pabulũ suum. psalmus alt̃
oftendit: dicens: gustate & uidete quã suauis est dñs. Et ne istud
pabulũ. carneum putares: addidit: beatus es. Nemo enim de carnali
comestione beatus efficitur: nisi qui per sp̃ualia dona saginatur. Et ne
ifcũ beatũ. mediocrem fructũ crederes possidere: subiunxit: & bene tibi
erit. Vbi bene est. omnia bona confluunt: & ad gaudium suauitatis ad¬

Expanded text:
voluit opera bona, quae in hoc mundo ita fiunt, ut epulum suave in fuvoluit opera bona, quae in hoc mundo ita fiunt, ut epulum suave in futura retributione concedant. Manducare est enim aliqua esca refici, et de ipsa satietate gaudere. Isti ergo labores qui sunt bonorum operum, percipiuntur in illa resurrectione, quando auditum fuerit: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi . Felix comestio quae non ventre digeritur, sed inconsumptibili perennitate servatur. Nam et animas habere pabulum suum psalmus alter ostendit, dicens: Gustate et videte quoniam suavis est Dominus . Et ne istud pabulum carneum putares, addidit: Beatus es. Nemo enim de carnali comestione beatus efficitur, nisi qui per spiritualia dona saginatur. Et ne istum beatum mediocrem fructum crederes possidere, subjunxit, et bene tibi erit. Ubi bene est, omnia bona confluunt, et ad gaudium suavitatis ad
Abbreviated transcription (Latin):
utrũq hieremias testatur: dicens. State in uiis dñi. & in terrogate semi¬
tas dei ȩternales: & uidete quȩ est uia bona. & ambulate in ea. hoc iã
& alio loco. sic intelligendũ ẽẽ monuimus. Labores fructuum tuorum
manducabis. beatus es. & bene tibi erit. In isto & duob aliis uersibus
qui secuntur: enumerat bona timentium dm̃. Sed primũ considerandũ
est. cur superius plurali numero posuerit beatos: & nunc singulariter
dixerit manducabis. Usus ipse. scripturȩ diuinȩ proprius est. ad singu-¬
larem numerũ redigere. qđ pluraliter uidetur ͤ propositũ: scilicet
quia mater eccła sicut sepe dictum est. quãuis plurimos beatos
contineat. sc̃a unitate lȩtatur Deinde perscrutemur quid uelit
dicere. labores fructuum tuorũ: cũ non de fructib labores. sed
de laborib: fructus sine dubitatione nascantur. Sed labores. significare

Expanded text:
utrumque Jeremias testatur dicens: State in viis Domini, et interrogate semiutrumque Jeremias testatur dicens: State in viis Domini, et interrogate semitas Dei aeternales, et videte quae est via bona, et ambulate in ea . Hoc etiam et in alio loco sic intelligendum esse monuimus. Vers. 2. Labores fructuum tuorum manducabis: beatus es, et bene tibi erit. In isto et duobus aliis versibus qui sequuntur, enumerat bona timentium 444 Deum. Sed primum considerandum est cur superius plurali numero posuerit, beatos, et nunc singulariter dixerit, munducabis. Usus iste Scripturae divinae proprius est ad singularem numerum redigere, quod pluraliter videtur esse propositum; scilicet quia mater Ecclesia sicut saepe dictum est, quamvis plurimos beatos contineat, sancta unitate laetatur. Deinde perscrutemur quid velit dicere, labores fructuum tuorum, cum non de fructibus labores, sed de laboribus fructus sine dubitatione nascantur. Sed labores significare
Abbreviated transcription (Latin):
Quam proficuus timor est quo filii docentur : qualis disciplina: quę
& ambules in omnibus uiis eius. & diligas eum. & custodias precepta
eius. ex toto corde tuo. & ex tota anima tua ut bene sit tibiꝰ Dictũ est
quoq. de eodem. limor dñi sc̃s: permanens in scłm scł̃i. Sed ne forsitan
timendũ solummodo putares dñm cum tonat. cũ coruscat. cũ terras tre¬
mor concutit. cũ criminosis minatur interitum: addidit. qui ambulañ
in uiis eius: ut nonsolũ suspendamur ab actibus prauis. uerũetiam in
fide ꝓbemur ambulare rectissimi. Illi autem timent dñm qui ambulant
in uus eius: & mandata ipsius deuota mente perficiunt. Sed uideamus.
cur alibi singulari numero ponatur uia: & alibi plurali: sicut hic fac
per me: cum uias plurimas dicit. apostolos significat & ꝓphetas. per
quos uenitur ad unam uiam. idiest ad dnm utiq saluatorem. Quod

Expanded text:
. Quam proficuus timor est, quo filii docentur: qualis disciplina, quae . Quam proficuus timor est, quo filii docentur: qualis disciplina, quae tuo, et ambules in omnibus viis ejus, et diligas eum, et custodias praecepta ejus ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, ut bene sit tibi ? Dictum est quoque de eodem: Timor Domini sanctus permanens in saeculum saeculi . Sed ne forsitan timendum solummodo putares Dominum cum tonat, cum coruscat, cum terras tremore concutit, cum criminosis minatur interitum, addidit, qui ambulant in viis ejus, ut non solum suspendamur ab actibus pravis, verum etiam in fide probemur ambulare rectissima. Illi autem timent Dominum, qui ambulant in viis ejus, et mandata ipsius devota mente perficiunt. Sed videamus cur alibi singulari numero ponatur via, et alibi plurali, sicut hic factper me . Cum vias plurimas dicit, apostolos significat et prophetas, per quos venitur ad unam viam, id est, ad Dominum utique Salvatorem. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
Rimo MEΗBRO. propheta sub quibusdam allusionibus enumerat bo¬
na timentiũ dñm: ut animos deuotorũ cȩlestis premii calore suc¬
cendat: sȩcundo benedicit eos. ut gaudia ȩterna recipiant. Ane
quis hunc timorem suauissimũ pertimescat.
catI oM̃s QUΙ TIMΗToN: Qui AMBULanT I UIIS ΕΙCS Primo
sermone : timorem dñi ab huius scłi terrore diuisit. Dicendo
enim. beati om̃s qui timent dñm: oftendit non esse beatos qͥ
mundi huius pericula in amissione temporalium rerũ solli¬
cita mente formidant. Illa enim miseros efficiunt. cũ homi¬
nes in ani pauore discruciant᷑ prouectũ non habent. sed imminutionem:
ascensum nesciunt: sed ruinã. Contra. timor dñi ex amore descendit: ex ca¬
ratate nascitur: ex dulcedine ꝓcreatur: deuotus timor: timentem consõ¬
lans: afflictumq reficiens: nesciens carere gaudio. nisi tali fructu depo¬
sito : de quo scriptũ est. uenite filii audite me. timorem dñi docebo uos

Expanded text:
rimo membro propheta sub quibusdam allusionibus enumerat bona timentium Deum, ut animos devotorum coelestis praemii calore succendat. Secundo benedicit eos, ut gaudia aeterna recipiant: ne quis hunc timorem suavissimum pertimescat.Beati omnes qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus. Primo sermone timorem Domini ab hujus saeculi terrore divisit. Dicendo enim, Beati omnes qui timent Dominum, ostendit non esse beatos qui mundi hujus pericula in amissione temporalium rerum sollicita mente formidant. Illa enim miseros efficiunt, cum homines inani pavore discruciant; provectum non habent, sed immutationem; ascensum nesciunt, sed ruinam. Contra timor Domini ex amore descendit, ex charitate nascitur, ex dulcedine procreatur. Devotus timor timentem consolans, afflictumque reficiens: nesciens carere gaudio, nisi tali fructu deposito; de quo scriptum est: Venite, filii, audite me, timorem Domini docebo vos
Abbreviated transcription (Latin):
uam bene in quinto gradu. confessorũ ascendit beata deuotio: ut
qui corporeos sensus iuuante dño superare ualuerunt. quinarii le¬
ci prouectione gauderent. Sed hi ne caderent. ne corporis infir¬
mitate titubarent.⁊ illa humani generis remediabilis prȩstabat humilitas:
ut spem totam suam in dño ponerent: nec sibi boni aliquid ruinosis pręsum¬
ptionibus applicarent

Expanded text:
uam bene in quinto gradu confessorum ascendit beata devotio, ut qui corporeos sensus, juvante Domino, superare valuerunt, quinarii loci provectione gauderent! Sed hi ne caderent, ne corporis infirmitate titubarent, illa humani generis remedialis praestabat humilitas, ut spem suam totam in Domino ponerent, nec sibi boni aliquid ruinosis praesumptionibus applicarent
Abbreviated transcription (Latin):
O Contemplationis beneficio aꝓpħa cirea finem qͣsi
scłi conftitutus. ubi iam mundi cognoscitur potius daninanda peruersitas:
uniuersitatem docuit dñi laudib occupari: ne caduca desideria quereret.
quȩ ꝓximȩ fuuenda conftaret. Sed cũ illud tempus uenturũ dicitur
nobis : istud nr̃m sine dubio nunciatur. In muncli enim fine sumus: qua¬
ndo eum non longo interuallo suscepta morte deserimus. Transeant a nobis
cupiditates caducȩ : illecebrȩ sȩculares abscedant. Ilud potius desideremꝰ.:

Expanded text:
 Contemplationis beneficio propheta circa finem quasi saeculi constitutus, ubi jam mundi cognoscitur potius damnanda perversitas, universitatem docuit Domini laudibus occupari: ne caduca desideria quaereret, quae proxime finienda constaret. Sed cum illud tempus venturum dicitur nobis, istud nostrum sine dubio nuntiatur. In mundi enim fine sumus, quando eum non longo intervallo suscepta morte deserimus. Transeant a nobis cupiditates caducae, illecebrae saeculares abscedant, illud potius desideremus
Abbreviated transcription (Latin):
Non enĩ salua fit atiima quando a temporali morte subducit᷑: sed quando ab huiꝰ scłi
riũ habens dissolui & ẽẽ cũ xp̃o. multo enĩ magis meliꝰ : permanere autẽ in carne neces

Expanded text:
Non enim salva fit anima, quando a temporali morte subducitur: sed quando ab hujus saeculi Non enim salva fit anima, quando a temporali morte subducitur: sed quando ab hujus saeculi rium habens dissolvi et esse cum Christo, multo magis melius; permanere autem in
Abbreviated transcription (Latin):
eccłȩ catholicȩ confessio patri cõpegtens exibet᷑. In medio multorũ. uniuersalem. desig¬
nat eccłam: quȩ laudes dñi circũiectis adhuc perfidis non desinit confiteri. Quandiu
enĩ mundus agit᷑: eccła xp̃i maledicorũ turba prȩcingit᷑. Quia astitit adextris paupe¬
ris: ut saluã faceret a persequentib animã meã. Causam dicit. quare patri in menbris
suis debeat confiteri: scilicet. qm confusis ꝑsecutorib. ipse saluatꝰ est. Superiꝰ dixit a dex¬
tris udȩ astare diabolũ: q̃m erat delictorũ fece pollutus: sibi autẽ dicit dñm astitis¬
Seqͥt᷑. Ut saluam faceret a persequentib animã meã. utiq salua facta est a persequentib
anima eius: quando ꝑsecutorũ nequiciae nulla prauitate consensit. Hoc & ad menbra eiꝰ
cõpetent̃ aptat᷑: quȩ nesciunt ꝑsecutorib cedere: quãuis diuersis cruciatib affligant᷑.¬

Expanded text:
Ecclesiae catholicae confessio Patri competens exhibetur. In medio multorum, universalem desigEcclesiae catholicae confessio Patri competens exhibetur. In medio multorum, universalem designat Ecclesiam, quae laudes Domini, circumjectis adhuc perfidis, non desinit confiteri. Quandiu enim mundus agitur, Ecclesia Christi maledicorum turba praecingitur. Vers. 30. Quia astitit a dextris pauperis, ut salvam faceret a persequentibus animam meam. Causam dicit quare Patri in membris suis debeat confiteri; scilicet quoniam confusis persecutoribus ipse salvatus est. Superius dixit a dextris Judae astare diabolum, quoniam erat delictorum faece pollutus; sibi autem dicit astitisSequitur, ut salvam faceret a persequentibus animam meam. Utique salva facta est a persequentibus anima ejus, quando persecutorum nequitiae nulla pravitate consensit. Hoc et ad membra ejus co
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s. suscipiã eũ electꝰ m̃s. cõplacuit sibi in illo anima mea: & cȩta. Desinant ergo heretici
minorẽ filiũ in deitate sentire: quando sic ex pressam audiunt humilitatẽ carnis: ut &
ledictio datur. Nã qui reuerentia induit᷑: iã pęne conuersionis munere gratulatur:
ut illũ timeat dm̃. quẽ priꝰ hominẽ credebat ẽẽ tempnendũ. Diplois. dupplex genꝰ
est pallii. Petit ergo ut utriusq legis intelligentia uestiant᷑: qui nunc utroq perfi¬
dia faciente nudati sunt. Confusio enĩ iudȩorũ est legem non intelligere: quȩ toties
saluatorem dñm p̾cinuit aduenire. Siue illud genus uult exprimere. qđ solet in ꝓuerbus
dici: idest confusionis dupplici pallio uestiant᷑: dũ ante dm̃ et homines erubescunt. Confi
brorũ: q̃m post resurrectionis manifestationẽ toto orbe diffusam. ipse deprecat᷑. & ore

Expanded text:
meus, suscipiam eum; electus meus, complacuit sibi in eo anima mea , etc. Desinant ergo haeretici meus, suscipiam eum; electus meus, complacuit sibi in eo anima mea , etc. Desinant ergo haeretici minorem Filium in deitate sentire, quando sic expressam audiunt humilitatem carnis, ut etledictio datur. Nam qui reverentia induitur, jam pene conversionis munere gratulatur; ut illum timeat Deum, quem prius credebat hominem esse temnendum. Diplois, duplex genus est pallii. Petit ergo ut utriusque legis intelligentia vestiantur, qui nunc utraque perfidia faciente nudati sunt. Confusio enim Judaeorum est legem non intelligere, quae toties Salvatorem Dominum praecinuit advenire. Sive illud genus vult exprimere, quod solet in proverbiis dici; id est, confusionis duplici pallio vestiantur, dum ante Deum et homines erubescunt. Vers. brorum, quoniam post resurrectionis manifestationem toto orbe diffusam ipse deprecatur, et ore
Abbreviated transcription (Latin):
cabo. Sed uide qui maledicent. Qui pleni sunt falsitate: qui crudelit̃ seuiebant: qui malũ. ꝓ
bono reddere festinabant. Benedicit autẽ pat̃. fons & origo ueritatis: totiꝰ bonitatis auctor::¬
& uirtutũ omĩũ plenitudo. Ammirandũ in utraq parte p̃coniũ: ut & perfidus popłs ma
iudȩi sunt qui insurrexerunt aduersus dñm saluatorem: ut neci eũ traderent. qui ad eos
uenerat ꝓ sua pietate saluandos. Isti confusi sunt: quando resurrectionis eiꝰ miracula cog-¬
nouerunt. Seqͥt᷑. Seruus autẽ tuus lȩtabit᷑. Agnoscamꝰ quȩ natura loquit᷑. quȩ se dicit & ser¬
uũ. Numquid ds̃ potest ẽẽ cuiquã seruus: Sed in hoc seruus est. sicut dicit apłs quia se.¬
met ipsũ exinaniuit: formã serui accipiens. Sic & isaias de xp̃o dicit ꝓpħa. Ecce seruus

Expanded text:
cabo . Sed vide qui maledicent, qui pleni sunt falsitate, qui crudeliter saeviebant, qui malum pro cabo . Sed vide qui maledicent, qui pleni sunt falsitate, qui crudeliter saeviebant, qui malum pro bono reddere festinabant. Benedicit autem Pater fons et origo veritatis, totius auctor bonitatis, et virtutum omnium plenitudo. Admirandum in utraque parte praeconium; ut et perfidus populus mJudaei sunt qui insurrexerunt adversus Dominum Salvatorem, ut neci eum traderent, qui ad eos venerat pro sua pietate salvandos. Isti confusi sunt, quando resurrectionis ejus miracula cognoverunt. Sequitur, servus autem tuus laetabitur. Agnoscamus quae natura loquitur, quae se dicit et servum. Nunquid Deus potest esse cuiquam servus? Sed in hoc servus est, sicut dicit Apostolus: quia semetipsum exinanivit formam servi accipiens . Sic et Isaias propheta de Chris
Abbreviated transcription (Latin):
tũ dñm saluatorem ꝑ id qđ passus est dicit ad patrẽ sciant homines hanc dispensationẽ
ate dñe fuisse p̃parata: ne applicent stulti uirib suis. qđ tu ad salutẽ mundi fieri
magna pietate decreuisa. Ut sciant dicit. ꝑsecutores: qui utiq nesciebant. Resur
gente enĩ ipso. euidentissime cognouerunt: quia nisi dñs ꝑmisisset fieri. nequaquã
potuisset impleri. Seqͥt᷑. Quia manꝰ tua hȩc. idest potestas: & sub audiendũ. operata est.
Aaledicent illi & tu benedices: eui insurgunt in me confundent᷑: seruus autẽ tuus le¬
tabit᷑ Per figurã sincrisin. quȩ in huiꝰ psalmi principio posita est. maledicent illi
significat eos de quib matheus eu angelista dicit: transeuntes autẽ blasphemabans
eũ mouentes capita sua sat̃ filiũ benedicit: cũ dicit. & clarificaui & iterũ clarifi-¬

Expanded text:
tum Dominum Salvatorem, per id quod passus est dicit ad Patrem: Sciant homines hanc dispensationem tum Dominum Salvatorem, per id quod passus est dicit ad Patrem: Sciant homines hanc dispensationem a te, Domine, fuisse praeparatam: ne applicent stulti viribus suis quod tu ad salutem mundi fieri magna pietate decrevisti. Ut sciant, dicit, persecutores, qui utique nesciebant. Ipso enim resurgente evidentissime cognoverunt: quia nisi Dominus permisisset fieri, nequaquam potuisset impleri. Sequitur, quia manus tua haec, id est potestas, et subaudiendum operata est.ur ed., confundentur , servus autem tuus laetabitur. Per figuram syncrisin quae in hujus psalmi principio posita est. Maledicent illi, significat eos de quibus Matthaeus evangelista dicit: Transeuntes autem blasphemabant eum, moventes capita sua . Pater Filium benedicit, cum dicit: Et clarificavi, et iterum clarifi