comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sis concilui decretũ inter. eẽ. uolui sed ut oftendã aucto¬
ritate patrum qui scđm diuinasscripturas fidẽ nobis
tradiderunt. Illam adiuinis scripturis didicerunt
Sin uero plac& quia corde creditur adiustitiam ore
autem confessio fit ad salutẽ instructienim sumus
parati ad respondendum om̃i exposcenti nob̾ ratione
de fide & spe quȩ innobis est. Et prȩterea cum dñs
ipse iħ s̃ dicat: qui me confessus fuerit corã hominib¬
& ego confitebor illum coram patre meo qui est incȩ¬
.lis & qui negauerint me coram hominib. negabo
& ego eum corã patre meo qui est incȩlis. Istum pe¬
riculum timens quã uis enĩ leges imperiales non ig¬
noro: Tamen prȩcepto saluatoris edoctus quimonu¬
it nos & dixit. Nolite timere eos qui occidunt cor¬
pus. animam autem non possunt occidere Respon¬
deo euidenter. Credo qđ unus. ẽ. ds̃ pater. quia
nullo uitam accepit. Et quia unus .ẽ filius qui quod ẽ

Expanded text:
sis concilii decretum interesse volui, sed ut ostendam auctosis concilii decretum interesse volui, sed ut ostendam auctoritatem Patrum, qui secundum divinas Scripturas fidem nobis tradiderunt illam quam a divinis Scripturis didicerunt. Sin vero placet; quia corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem : instructi etenim sumus et parati ad respondendum omni exposcenti de nobis rationem de fide et spe quae in nobis est : et praeterea cum Dominus ipse Jesus dicat, Qui me confessus fuerit coram hominibus, confitebor et ego eum coram Patre meo qui est in coelis; et qui negaverit me coram hominibus, negabo et ego eum coram Patre meo qui in coelis est : istud periculum timens, quamvis leges imperiales non ignoro, tamen praecepto Salvatoris edoctus, qui monuit nos et dixit, Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere ; respondeo evidenter: Credo quod unus est Deus Pater, qui a nullo vitam accepit; et quia unus est Filius, qui quod est
Abbreviated transcription (Latin):
respondere uoluero. Id etiam ego agere uidebor
Seuenia t᷑ ad eauiã. Pinde ut cito agamꝰ quod instat
teneo fidẽ quȩ arimino a trecentis & triginta
epis non solum exposita. sed etiam & subscriptionib
nepeto quia respondere noluisti. dic fidem acipi
depatre & filio & spũ scõ. Maximinus respondit
Cum enim de non fecerim. a responsis cur accusor
a tua religione. quasi responsum non dederim.
Augustinus d̾ Propterea dixi te respondere noluis¬
se quia cum egõ quęrerem ut diceres mihi fidẽ tuam
depatre & filio & spũ scõ quod & nunc posco. Tu
mihi non dixisti fidem tuam. sed nominasti ariminen¬
se concilium. Fidem tuam uolonosse. quid credas.
quid sentias. depatre & filio & spũscõ. Si dignaris
ore tuo audiam. Noli me mittere ad ea scripta quȩ
modo aut premanunonsunt aut eorum auctoritate
non teneor. dic quid credas de patre & filio & spũ scõ.

Expanded text:
respondere voluero, id etiam ego agere videbor, respondere voluero, id etiam ego agere videbor, ne veniatur ad causam. Proinde ut cito agamus quod instat,teneo fidem quae Arimini a trecentis et triginta episcopis, non solum exposita, sed etiam subscriptionibus repeto, quia respondere noluisti: Dic fidem tuam de Patre et Filio et Spiritu sancto. MAX. respondit: Cum enim non defecerim a responsione, cur accusor a tua Religione, quasi responsum non dederim? 4. AUG. dixit: Propterea dixi te respondere noluisse, quia dum ego quaererem ut diceres mihi fidem tuam de Patre et Filio et Spiritu sancto, quod et nunc posco, tu mihi non dixisti fidem tuam, sed nominasti Ariminense concilium. Fidem tuam volo nosse, quid credas, quid sentias de Patre et Filio et Spiritu sancto. Si dignaris, ore tuo audiam. Noli me mittere ad ea scripta, quae modo aut prae manu non sunt, aut eorum auctoritate non teneor. Dic quid credas de Patre et Filio et Spiritu s
Abbreviated transcription (Latin):
ippone regio unum in locũ cum uenissen
prȩsentibus multis tam clericis quã las¬
cis. Maximinus dixit : Ego non obis¬
tam causam in hac ciuitate adueni ut al¬
tercationẽ ꝓponã. cũ religione tua. Sed
missus a comite segis uulto contẽplatione
pacis adueni Reuera enim heraclio prbo amicali puc¬
tione enerum tractanti. responsum dedi ut ualii. I ta tam̃
ab ipsopuocatus quiq intantũ exarsit ut cuiam & ad¬
rentum tuum contrame ꝓuocar&. Et qr dignitate est
religio tua sibi facere iniuriam. Su nterrogas in quibus
uales responsum dabo. Si aliquidrationabile diceris
neresse est ut sequar. Si quid enĩ dediunisieriptrer
ptuleris qd eõmune est om̃ib Necesse ẽ ut audiamus
eas uero uoces quȩ extra scripturam sunt: Nullo caiu
a nobis suscipiuntur prȩterea cũ ipse dñsmoneat nos
or dicat. sine causa colunt me docentes mandata &
precepta hominum. Augustinus d̃. Si adista om̃ia

Expanded text:
Hippone-regio unum in locum convenissent, Hippone-regio unum in locum convenissent, praesentibus multis, tam clericis quam laicis, MAXIMINUS dixit: Ego non ob istam causam in hanc civitatem adveni, ut altercationem proponam cum Religione tua, sed missus a comite Segisvulto contemplatione pacis adveni. Revera enim Eraclio presbytero amicali pactione mecum tractanti, responsum dedi ut valui, ita tamen ab ipso provocatus; quique in tantum exarsit, ut etiam adventum tuum contra me provocaret. Et quia dignata est Religio tua sibi facere injuriam, si interrogas, in quibus valeo responsum dabo. Si aliquid rationabile dixeris, necesse est ut sequar. Si quid enim de divinis Scripturis protuleris, quod commune est cum omnibus, necesse est ut audiamus: eae vero voces quae extra Scripturam sunt, nullo casu a nobis suscipiuntur: praeterea cum ipse Dominus moneat nos et dicat, Sine causa colunt me, docentes mandata et praecepta hominum . 2. AUGUSTINUS dixit: Si ad ista omnia
Abbreviated transcription (Latin):
stantiam uiolauit. quomodo pars illa lucis hocest animȩ peccatrices quȩ
uitiate globo custodiendo infiguntur in firmȩ acdebiles : Quomodo non
absorbentur abea ut iterũ regna illa diuna. nulla iam ualente existere
tota concurb&: Quisenĩ iam audeat procedere adbellum. quando cũ
illa parte quȩ ꝓcesserat tam inique actũest. ut eius requie nulli sui
ciuis adepit̃nam globi custodiã damnarentur. : Aut si non potest
prumpere globũ. ut adlucidũ illũ tectorium damnatarũ animarũ
perueniat. quid opus eã contegi diuinorũ damnatione menbrorum:
Siaut̃ potest ꝓruĩpert globum. quis ei renstit: & sauccus quȩ integros
sauctiauit ab sit tam grauis & tam ab ominanda blasphenua: Noliterẽ
iniquitatem ad aures urãs ad mittere. nolite tali negocio mortifero uos
implicare Fugite manicheum. & adueritatis catholicȩ ubera. toco des¬
SCIM AUGVS TINCIS & MaxionNus

Expanded text:
stantiam uiolauit, quomodo pars illa lucis, hoc est- animae peccatrices, quae stantiam uiolauit, quomodo pars illa lucis, hoc est- animae peccatrices, quae uitiatae globo custodiendo infiguntur infirmae ac debiles, quomodo non absorbentur ab ea, ut iterum regna illa diuina nullo iam ualente obsistere tota conturbet t quis enim iam audeat procedere ad bellum, quando cum illa parte, quae processerat, tam inique actum est, -ut eius requie nulla sui ciues ad sempiternam globi custodiam damnarentur? aut si non potest perrumpere globum, ut ad lucidum illud tectorium damnatarum animarum perueniat, quid opus est eam contegi diuinorum damnatione membrorum? si autem potest perrumpere globum, quis ei resistet saucius, qui integros sauciauit? absit tam gra is et tam abominanda blasphemia. nolite istam iniquitatem ad aures uestras admittere; nolite tali negotio mortifero uos inplicare. fugite Manichaeum et ad ueritatis catholicae ubera toto desiCum Augustinus et Maximinus
Abbreviated transcription (Latin):
te captiuitatis poterit liberare quime in integris regnis custodire non po¬
tuit. Non enĩ peccantẽ me inde dimisit. sed ad peccata ipse memist. Aut
quando mihi in alienis miserabiliter constituto ꝓdesse poterit qui ut sibi
prodesset me ad tantã ꝑnitiem dedit: Nonpugnar& si incorruptibilis est
ipse dr̃. quid ei factura erat illa mali natura si nollet cũ illa pugnare:
Menunc sic ego cruciarer Aut quȩ ista in iustitia ut ad globum damner
cũ ille ut modo aliquantulũ securur sit : Egohic tanta sustineã. certe qm̃
& ego hoc sum qđ ipse qm̃ pars eius sum Nullo in regnis eius in signibus
indigenti aut infimo constituto. uicibus istã miseriam patiamur: ut¬
& ego aliquantulũ requiescam: & regna illa sine periculo possint esse
peccata. quãquã timendũ sit: neista natura mali nec inglobo ipso indusa
custodiri possit. Sienĩ in corrupta regna corrupit. & in uiolatã dĩ sub¬

Expanded text:
te captiuitatis poterit liberare, qui me in integris regnis custodire non pote captiuitatis poterit liberare, qui me in integris regnis custodire non potuit? non enim peccantem me inde dimisit, sed ad peccata ipsa me misit. aut quando mihi in alienis miserabiliter constituto prodesse poterit, qui, ut sibi prodesset, me ad tantam perniciem dedit, ne pugnaret? si incorruptibilis est ipse deus, quid ei factura erat illa mali natura, si nollet cum illa pugnare, ne nunc sic ego cruciarer ? aut quae ista iniustitia, ut ad globum damner, cum, ille ut modo aliquantulum securus sit, ego hic tanta sustineam? certe quoniam et ego hoc sum quod ipse, quoniam pars eius sum, nullo in regnis eius insignibus indigenti aut infimo constituto uicibus istam miseriam patiamur, ut et ego aliquantulum requiescam et regna illa sine periculo possint esse pacata. quamquam timendum sit, ne ista natura mali nec in globo ipso inclusa custodiri possit. si enim incorrupta regna corrupit et inuiolatam dei sub
Abbreviated transcription (Latin):
uenit manicheus unde uos dr̃ fecerit. Si enĩ deseipso uosfecit: hoc
estis quod ipse. Non ergo debeatis tanta peccatorũ corruptione turbari
sicut iam dictũ est. Si aut̃ dealieno uos fecit. non ad illũ ꝑtinetis. quia
sic uor fecit quomodo mundũ: Siautem nec de seipso nec de aliquo uos
fecit sed tantũ om̃i potentia sua uoluit & factiestis. hoc dicite manicheo. & re¬
nuntiate eius errori Sic enĩ dec& omĩpotentẽ facere quȩ uoluerit: sicut catho¬
lica dicit : Ipsedixit & facta sunt : ipse mandauit & creata sunt. dicite uobis
non sumus partes eius sed sumus oꝑa eius: dicite uobis sidĩ necessitate passs
est. & euadere alit̃ non potuit: nis partissuȩ pateretur decrim̃tum: Quis
aliquando poterit detalibus necessitatibus liberari : Aut quis erit qui pte¬
gatdõ non uolentem sei psum ꝓtegere: Aut quando me dehac necessica¬¬

Expanded text:
uenit Manichaeus, unde nos deus fecerit. si enim de se ipso uos fecit, hoc uenit Manichaeus, unde nos deus fecerit. si enim de se ipso uos fecit, hoc estis quod ipse. non ergo debeatis tanta peccatorum corruptione turpari, sicut iam dictum est. si autem de alieno uos fecit, non ad illum pertinetis, quia sic uos fecit quomodo mundum. si autem nec de se ipso nec de alieno uos fecit, sed tantum omnipotentia sua uoluit, et facti estis, hoc dicite Manichaeo et renuntiate eius errori. sic enim decet omnipotentem facere, quae uoluerit, sicut catholica dicit: ipse dixit, et facta sunt; ipse mandauit, et creata sunt. dicite uobis: non sumus partes eius, sed sumus opera eius. dicite uobis: si deus necessitate passus est et euadere aliter non potuit nisi partis suae pateretur detrimentum, quis aliquando poterit de talibus necessitatibus liberari? aut quis erit, qui protegat deum non ualentem se ipsum protegere ? aut quando ttle de hac necessita
Abbreviated transcription (Latin):
nos cõmutabiles sumur dr̃ incorruptibilis est : noscupiditatibus nr̃is
corrũpimur Ds̃ in coinquinabilis est : nospeccatis nr̃is coinquina mur
ds̃ ipsa sapientia est : nos stulti ad sapientiã ꝑuenire conamur: ds̃ipsa
ȩt̾na & beata uita est: nos peccatis nr̃is miserisumus. & obtamus fieribeati
Nonergosumus pars substantiȩ eius. Sienĩ partes eius estis. & hȩc tanta
patimini: restat ut & ipse iam ex parte hȩc om̃a patiatur: & amplius
pati potuerit. qđ eius contigit parti : nisi ꝑurãm miseriam sibi ꝓuider&
d̃ estis. Quid tanta peccatoꝵ corruptione turbamini: Siaut̃ facti ab.
illo estis: hoc consitemini. & non iam eritis manichei Manicheus enĩ
duas dicit eẽ. naturas. Vnã bonã. & alterã malam : Bonã quȩ fecit
mundũ : malã dequa factus est mundus. Siaut̃ uos dr̃ fecit : non in¬

Expanded text:
nos commutabiles sumus: deus incorruptibilis est, nos cupiditatibus nostris nos commutabiles sumus: deus incorruptibilis est, nos cupiditatibus nostris corrumpimur; deus incoinquinabilis est, nos peccatis nostris coinquinamur; deus ipsa sapientia est, nos stulti ad sapientiam peruenire conamur; deus ipsa aeterna et beata uita est, nos peccatis nostris, miseri sumus et optamus fleri beati: non ergo sumus pars substantiae eius. si enim eius partes estis et haec tanta patimini, restat, ut et ipse iam ex parte. haec omnia patiatur et amplius pati potuerit, quod eius contigit parti. nisi per uestram miseriam sibi prouideret. deus estis: quid tanta peccatorum corruptione turpamini? si autem facti ab illo estis, hoc confitemini, et non iam eritis Manichaei. . 49. Manichaeus enim duas dicit esse naturas, unam bonam et alteram malam: bonam quae fecit mundum, malam, de qua factus est mundus. si autem nos deus fecit, non in
Abbreviated transcription (Latin):
ex parte corruptus est. Ex parae meretricantẽ. ex parte mentientem ex
parte blas phemantẽ. scelera onĩa exparte facientẽ : quia his om̃ibus ex par¬
te cõmixtus est Lugentẽ uelo luctuoso tectum. sub iacentem de monis
ut lucũ figulo. & usq ad turpem ꝑsonam nec essitate ꝓductũ. ut in
ꝓueros & uirgines trans siguratis de monũ libidine accenderet. quem
predicat manicheus: aut certe si potest neg& conscientia urã: Teste
uobis dõ uero et̃no qui onĩs iudicaturus est : unũ istorũ uobis ipsis nega¬
te. Siaut̃ uera sunt quȩ dicimus. tandem respicite. tandem uidete.
inqua estir morte constituti. Humiles estote. sioptatis liberari & noli¬
te superbae & impie dicere. uosipsos esse dm̃ om̃i potentẽ: Hoc enim
dicitis: cũ animas urãs partes eius esse asseueratis. Nonenĩ ds̃ in parte
maior. inparte minor est: sed potius dicite uobis : Dr̃ in cõmutabilis est:

Expanded text:
ex parte corruptus est; ex parte meretricantem, ex parte mentientem. ex ex parte corruptus est; ex parte meretricantem, ex parte mentientem. ex parte blasphemantem. scelera omnia ex parte facientem. quia his omnibus ex parte conmixtus est; lugentem, uelo luctuoso tectum: subiacentem daemoniis ut lutum figulo et usque ad turpem personam necessitate pordncium, ut in pueros et uirgines transfiguratus daemonum libidinem accenderet: quem praedicat Manicbaens. ant certe, si potest, neget conscientia uestra teste uobis uero deo aeterno, qui omnes indicaturus est, unum istorum uobis ipsis negate. Si autem uera sunt, quae dicimus, tandem respicite, tandem uidete, in qua estis morte constituti. humiles estote, si optatis liberari, et nolite superbe et inpie dicere nos ipsos esse deum omnipotentem hoc enim dicitis, cum animas uestras partes eius esse adseueratis ; non enim deus in parte maior, in parte minor est. sed potius dicite uobis: deus incommutabilis est,
Abbreviated transcription (Latin):
nistros ac ꝑseipsum signis quibusdã uisibilit̃ & exemplis & p̃ceptis de¬
monstratis quibus consurgere ualeret. atq ad ȩt̃nam uitam renouaretur
loqui dignacus est : quẽ p̃dicat catholica fides : An illũ dm̃ qui falso dicitur
in corruptus. quia postea inuenitur malo necessitatis oppressus. T imidũ:
quia in minente labe acuastitate conpulsus adbellũ est ignorantiȩ plenũ.
sisuȩ parti quid contigere posset. uidere non potuit. Crudelem : si prae¬
uidit miseriã fucurã partir suȩ. & quicũ ea securus poss& quiescere Tam̃
eã misit ad miserabilẽ pugnã. Malũ : sicũ sibi fieri amali natura nihil
possa. tam̃ conatus ẽ eã ipse delere temerariũ qui ausir est cum ea in¬
gredi a qua eiuspars & captiua teneretur . & in sempit̃ nũ macularetur
Comutablem. quia iam erpurte mutitus est c̃omiptibole qui um

Expanded text:
nistros ac per so ipsum signis quibusdam uisibiliter et exemplis et praeceptis denistros ac per so ipsum signis quibusdam uisibiliter et exemplis et praeceptis demonstratis. quibus consurgere ualeret atque ad aeternam uitam rensuaretur loqui dignatus est: quem praedicat catholica fides : an illum deum, qui falso dicitur incorruptus, quia. postea inuenitur malo necessitati» obpressus; timidum, quia inminente labe ac uastitate conpulsus ad bellum est ; ignorantiae plenum. si suae parti quid contingere posset, uidere non potuit; crudelem, si praeuidit miseriam futuram. partis suae et qui cum ea securus posset quiescere. tamen eam misit ad miserabilem pugnam; malum, si cum sibi fieri a mali natura nihil posset. tamen conatus est eam ipse delere: temerarium, qui ausus est congredi cum ea. a qua eius pars et captiua teneretur et in sempiternum macularetur; conmutabilem, quia iam ex parte mutatus est; corruptibilem. quia iam
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ inpatris &e filu unitate cõmunẽ. unũ dm̃ om̃ potentẽ in corruptibilẽ. in¬
adibilem. in cõmutabilẽ. uerũ. bonũ. scm̃. clem̃tem iustũ. qui non babet
partes. quia unus ẽ. neq eius particula separari ab eo potest quia insepara¬
bilis est. neq aliquid eius in mutari potest: quia cotus in mutabilis est. neq
ub leuic̃ qđ uell& eius substantȩ corrãpi pocest quia tocus in corruptibilis est
Qui uoluit & facta s̃ omã quȩcũq sunt. quȩcũq uiuunt. quȩcũq intelle¬
gunt: Ipse enĩ summa substantia. sũ mauita. sũma ueritas est. Qui p̃cepit
&ordinata sunt om̃a suis locis: & temporibus bona. Qui rationalẽ crea¬
turã om̃i ceterȩ creaturȩ prȩferre dignatus est: quiei ꝑsuperbiam asuis
legibus uoluntate lapsa est. & uisibilia sequenti miseri corditer ꝑsuos mi¬

Expanded text:
ritum sanct.um in patris et filii unitate communem. unum deum omnipotentem, incorruptibilem, inritum sanct.um in patris et filii unitate communem. unum deum omnipotentem, incorruptibilem, inadibilem, incommutabilem, aeram. bonum. sanctum. clementem, iustum. qui non habet partes quia umis est. neque eius particula separari ab eo potest. quia inseparabilis est, neque aliquid eius inmutari potest. quia totus incommutabilis est. neque uel leuiter quodaellet eius substantiae corrumpi potest, quia totus incorruptibilis eet, qui uoluit, et facta sunt omnia. qunecumque sunt. quaecumque niuunt, quaecumque intellegunt — ipse enim summa substantia, summa uita. summa ueritas est — qui praecepit, et ordinata sunt omnia suis locis et tamporibus bona; qui rationalem creaturam omni ceterae creaturae praeficere dignatus est; qui ei per superbiam a suis legibus uoluntate lapsae et uisibilia sequenti misericorditer per suos mi
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas clamat: Corpus cũ exanimȩ est peccare non posse: sed ꝑ ipsum
posse peccari. Animã uero in rationalẽ quidẽ peccare non posse : quia
nec prȩcepta rationis potest accipere. neq adbeatitu dinẽ ꝑuenire sed in
suo gradu seruare ordinẽ naturȩ quẽ accepit. Rationalẽ aut̃ quia potest
recte facturũ racionabilia prȩcepta ꝑcipere: & recce factis ad et̃nã beaticudi¬
nẽ ꝑ uenire: Sihoc peccando noluerit iuste ad inferiora dam nari: quia int
ipsa &dm̃. nonseparat nisi uoluntas praua. Legite manichei & om̃i uigi¬
lantia ista discutic : & magis magisq legite atq discutite: Sed animo eqiuo
non animo iniquo legite Illud attendentes. quia erit uobis infucuro iudicio
ista scriptura testis. Siagnoscentes uera esse quȩ dicta sunt: ad sinũ matris ecdȩ
catholicȩ quȩ sola ueritatẽ doc& om̃i cursu ñ festinaueritis Iudicate tandẽ

Expanded text:
ueritas clamat ? corpus cum exanime est peccare non posse, sed per ipsum ueritas clamat ? corpus cum exanime est peccare non posse, sed per ipsum posse peccari; animam uero inrationaiem quidem peccare non posse. quia nec praecepta rationis potest accipere neque ad beatitudinem peruenire, sed in suo gradu seruare ordinem naturae, quem accepit; rationalem autem, quia potest recte factorum rationabilia praecepta percipere et recte factis ad aeternam beatitudinem peruenire, si hoc peccando noluerit. iuste ad inferiora damnari, quia inter ipsam et deum non separat nisi uoluntas praua. Legite. Manichaei, et omni uigilantia ista discutite et magis magisque legite atque discutite, sed animo aequo. non animo inimico. legite illud adtendentes, quia erit uobis in futuro iudicio ista scriptura testis, si agnoscentes uera. esse, quae dicta sunt, ad sinum matris ecclesiae catholicae, quae sola ueritatem docet, omni cursu non festinaueritis. ludicate tandem
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ peccat: quod nefas est dicere. Si aut̃ pars tenebrarũ peccat : ipsa uocatur
adregnũ ꝑeũ quidixit. non ueni uocare iustos sed peccatores. quia non est
opus sanis medicus sed male habentibus . Illa aut̃ diuinitas dediuinitate &
lux delumine: Tenebrarũ generi. degenerans in ȩt̃num sociatur. Odetes¬
tandum mentis errorẽ : talia credentium. Uellẽ cam̃ ut ad tenderetis. & ui-¬
dere uelletis eũ quẽ naturalit̃ sũ mũ malũ esse dicitis. Nonposse fieri ut
malus sit : qm̃ si quid quid facit sic facit: ut anatura sua recedere & aliter
facere non porsit. Prorsus nihil peccat. Siaut̃ nihil peccat : nihil mali fac̃
& ideo si nihil malifecit. non est utiq malur. Restat itaq ut parsdĩ quȩ ds̃
intelligitar quã animã dicitis: sola sit rea om̃iũ peccatorũ. & om̃a illa
quȩ accusanda in sanissime putatis: indm̃ urm refundatis. Sed quid

Expanded text:
deus peccat, quod nefas est dicere: si autem pars tenebrarum peccat, ipsa uocatur deus peccat, quod nefas est dicere: si autem pars tenebrarum peccat, ipsa uocatur ad regnum per eum, qui dixit: non ueni uocare iustos sed peccatores, quia non est opus sanis medicus, sed male habentibus. illa autem diuinitas de diuinitate et lux de lumine tenebrarum generi degene- rans in aeternum sociatur._ O detestandum mentis errorem talia credentium! uellem tamen. ut adtenderetis et uidere uelletis eum, quem naturaliter summum malum esse dicitis, non posse fieri, ut malus sit, quoniam si quicquid facit, sic facit. ut a natura sua recedere et aliter facere non possit, prorsus nibil peccat; si autem nihil peccat, nihil mali faciat et ideo, si nihil mali fecit, non est utique malus. restat itaque, ut pars dei, quae deus intellegitur, quam animam dicitis, sola sit rea omnium peccatorum et omnia illa, quae accusanda insanissime putatis. in deum uestrum refundatis. sed quid
Abbreviated transcription (Latin):
ss
decepti. fugite : festinate dũlic& Nedimnationẽ ȩt̃nam ab illo iudice u̾isto me¬
reamini Peniteat uos peccatorũ ur̃orã sicupitis liberari & nolite audire ma¬
nicheum. dicentes non peccamus nos hoc est animȩ lucis. sed peccat gens ce¬
nebrarum: Sienĩ ita est. quare nos terrent ut eiscredamus Nonenĩ posst̃
dicere quia infidelitas nonest peccatũ cũ scriptũ sit. qui non credit : iam iudi¬
catusest. Siergo infidelitas peccatũ est & non peccat nisigens cenebrarum:
restat ut ab om̃i peccato pars lucis in munis inueniatur: Om̃s ergo ad ragnũ
redeunt: quia ipsi nonpeccant. & nihil tim̃dũ est alicui animȩ: quia nihil
peccat & falsa sunt quȩ manicheus dicit. Sub siciuã lucis partẽ hocest ani-¬
mas peccatrices dam nari ad custodiendã globi: ut aliqua securitas diuinis
regnis inpiculo constitutis. tandem aliquando compararetur. Necesse est
ergo ut aut pars lucis pecc& : aut pars tenebrarũ. Sed sipars lucis peccat

Expanded text:
s decepti, fugite, festinate, dum licet, ne damnationem aeternam ab illo iusto iudice mereamini; paeniteat nos peccatorum uestrorum, si cupitis liberari, et nolite audire Manichaeos dicentes: non peccamus nos, hoc est animae lucis, sed peccat gens tenebrarum. si enim ita est, quare nos terrent, ut eis credamus? non enim possunt dicere, quia infidelitas non est peccatum, cum scriptum sit: qui non credit, iam indicatus est. Si ergo infidelitas peccatum est, et non peccat nisi gens tenebrarum, restat, ut ab omni peccato pars lucis inmunis inneniatur. omnes ergo ad regnum redeunt, quia ipsi non peccant, et nihil timendum est alicui animae, quia nihil peccat, et falsa sunt. quae Manichaeus dicit, succisiuam lucis partem, hoc est animas peccatrices damnari ad custodiam globi, ut aliqua securitas diuinis regnis iri periculo constitutis tandem aliquando conparetur. necesse est ergo, ut aut pars lucis peccet aut pars tenebrarum. sed lti pars lucis peccat,
Abbreviated transcription (Latin):
audierit loquetur & uentura adnuntiabit uobr
Ileme glorificabit. quia demeo accipi& et ad nuntia¬
quod doctrina mea non est mea sedeius qui me misit patris
& qđ uidi & audiui apud patrẽ meum loquor. Siue er¬
go xp̃s. docens nos inluminat. pater in luminat. qͥ eum
destinauit siue sp̃s sc̃s in luminat. inluminatio ad aue¬
torem recurrit. qui est fons bonitatis a quo consecutus
Siue beatus a płs siue &iam om̃s scĩ inluminant quidẽ
credentes. sẽdhaec inluminatio. ad unum auctorẽ re¬
currit. Et eadem causa dicebat ꝓpheta. dñ sinlumina¬
tiomea & salus mea quemtimebo. Augustinus dixit
an non in luminent isti nisi ꝑ sp̃m scm. hoc requisi ui
breuiter . hoc requiro. Maximinus &. Credo non
latere religionem tuam beatum dixisse apłm paulũ.
Cum autẽ benignitas & humanitas a pparuit saluato¬
risnũ dĩ. Non ex oꝑib iustitiae quȩ fecimus nos seđd

Expanded text:
dierit loquetur, et ventura annuntiabit vobis. Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiaquod, Doctrina mea non est mea, sed ejus qui me misit Patris ; et, Quod vidi et audivi apud Patrem meum, loquor . Sive ergo Christus docens nos illuminat, Pater illuminat qui eum destinavit; sive Spiritus sanctus illuminat, illuminatio ad auctorem recurrit, qui est fons bonitatis: a quo consecutus, sive beatus Apostolus, sive etiam omnes sancti, illuminant quidem credentes, sed haec illuminatio ad unum auctorem recurrit. Et ea de causa dicebat propheta: Dominus illuminatio mea, et salus mea; quem timebo ? 6. AUG. dixit: an non illuminent isti nisi per Spiritum sanctum: hoc requisivi breviter, hoc requiro. MAX. respondit: Credo non latere Religionem tuam, beatum dixisse apostolum Paulum, Cum autem benignitas et humanitas apparuit Salvatoris nostri Dei, non ex operibus justiti
Abbreviated transcription (Latin):
uiderentur fugienda : ut & uos & illi talicȩcitate ꝑcussi iam iudicati &dam¬
nati fugiamini Tandem uigilate & blasphemus conquiescite. atq
om̃iũ scãrũ canonicarũ scripturarũ. sixp̃i esse cogitatis auctoritatẽ
recipite. & quȩ non intellegitis accusare nolite. sed potius eor intel¬
lectum desiderate Nam qualeest etiam illud qđ resurrationẽ carnis
negatis. paulus apłs clamat. Seminatur incorruptione.: resurget in in¬
corruptione Seminatur in contumelia : surget ingloria Seminatur in
infirmitate : surget in uirtute Seminatur corpus animale surget
corpus spirtale & uos contra rem clamatis carnem hominis non

Expanded text:
uiderentur fugienda. ut et uos et illi tali caecitate percussi iam iudicati et damuiderentur fugienda. ut et uos et illi tali caecitate percussi iam iudicati et damnati fugiamini. tandem uigilate et a blasphemiis conquiescite atque omnium sanctarum canonicarum scripturarum, si christiani esse cogitatis, auctoritatem recipite et quae non intellegitis accusare nolite. sed potius eorum intellectum desiderate. Nam quale est etiam illud, quod resurrectionem carnis negatis? Paulus apcorruptione; seminatur in contumelia, surget in gloria; seminatur in infirmitate, surget in virtute; seminatur corpus animale, surget corpus spir
Abbreviated transcription (Latin):
in nocescunt. Si aut̃ bonis p̃ceptis delectamini. ibi primitus scripta sunt
duo illi p̃cepta. quȩ sublimit̃ dñs laudat. diligendo dõ & proximũ: Ibi di¬
ꝓmalo ibi oratũ ꝓinimicis. ibi inimico ignoscendũ. ibi tradendã maxillam
ad accipiendam alapam. & quȩcũq in nouo testam̃to p̃cepta sunt. ñ solum
ibi mandata. sed etiam ascĩs uiris om̃i uigilantia cõpleta Nũ quid & hoc
poterit dicere malitia ur̃a. quȩ cũq bona & magnifica ibiscriptasunt falsa
esse & apposita. illa uero quȩ non intellegentes putatis mala. ea tantũ modo
ueraesse. Debetis enĩ ad tendere aliquos similit̃ impior. itadenouo cestamto
facere posse. utquȩcũq ibi sunc quȩ non incellegentes putauerint mala ea re-¬
prehendant. & dicant. Ipsa ibi esse sola uera illa aut̃ om̃a quȩ ibi a perte
magnifica sunt dicant eẽ falsa. atq ab ama toribus dñi ad posita neo m̃a

Expanded text:
innotescunt. si autem bonis praeceptis delectamini, ibi primitus scripta sunt innotescunt. si autem bonis praeceptis delectamini, ibi primitus scripta sunt duo illa praecepta. quae sublimiter dominus laudat de diligendo deo et proximo. ibi dipro malo, ibi orandum pro inimicis, ibi inimico ignoscendum, ibi tradenda maxilla ad accipiendam alapam et quaecumque in nouo testamento praecepta sunt non solum ibi mandata sed etiam a sanctis uiris omni uigilantia conpleta. numquid et hoc poterit dicere malitia uestra quaecumque bona et magnifica ibi scripta sunt falsa esse et adposita? illa uero. quae non intellegentes putatis mala, ea tantummodo uera esse ? debetis enim adtendere alios similiter inpios ita de nouo testament.o facere posse, ut quaecumque ibi sunt, quae non intellegentes putauerinfmala, ea reprehendant et dicant ipsa ibi esse sola uera, illa autem omnia, quae ibi aperte magnificata sunt, dicant esse falsa atque ab amatoribus domini adposita, ne omnia
Abbreviated transcription (Latin):
puerulus quidã spetiosus quẽ uult leutius uł dm̃ uł certe angłm incel¬
cubiculũ earũ finxerit uocẽ muliebrẽ quasi maximillȩ murmurantis
dedoloribus sexus feminei. & ifidamȩ respondentis . Quȩ colloquia cũ
audis set egetes: credens ea sibi esse discesserit. Quid adhȩc dicitis¬
Rogouos quare non timuit maximilla ꝓturpissimũ lenociniũ ancillȩ sue
ligare animas incarne : Cũ aut̃ illũ puerulũ tã turpit̃ credatis eẽ m̃ticum
Iuis uobis credat loquentib quando sim̃tiamini dnm : Vos dicitis imitari. sed
uos temeritate pleni adhuc in ruite inueteres libros. ut quȩ nescitis potius
accusare. quã discere laboretis. Considerate quȩ ibi miracula sint. Simira¬
culis noui testam̃ti delectamini: ibi mortui primo suscitati. ibi leprosi primo
mundati. & alia multa quȩ diligentib & pie quȩrentib. ad ȩdificandã fidẽ

Expanded text:
puerulus quidam speciosus. quem uult Leucius uel deum uel certe angelum intelpuerulus quidam speciosus. quem uult Leucius uel deum uel certe angelum intelingressus cubiculum eorum finxerit uocem muliebrem quasi Maximillae murmurantis de doloribos sexus feminei et Iphidamiae respondentis. quae colloquia ciun audisset Egetes credens eas ibi esse discesserat. quid ad haec dicit-isrogo uos. quare non timuit Maximilla per turpissimum lenocinium ancillae suae ligare animas in carne? cum autem illum puerulum tam turpiter credatis esse mentitum, quis uobis credat loquentibus, quando si mentiamini, dominum uos dicitis imitari? Sed uos temeritate pleni adhuc inruite in ueteres libros, ut quae nescitis potius accusare quam discere laboretis. considerate. quae ibi miracula sint. si miraculis noui testamenti delectamini. ibi mortui primo suscitati, ibi leprosi primo mundati et alia multa quae diligenter et pie quaerentibus ad aedificandam fidem
Abbreviated transcription (Latin):
consideratis non uos habere qđ dicere. Sic ab aliis impus uobis dicatur. uetꝰ
potius exponiposse. nouũ non posse. Mens aut̃ sana utrumq testa m̃tum
considerans. quȩ cũq in uno inuenerit expositione amittere sine dubio in alte¬
rodeclarauit. Multũ apparet inperitia ur̃a. uł potius malitia. Attendice
in actibus leuci. quos sub nomine apłoꝵ scribit. qualia sint quȩ acci-¬
pitis. Demaximilla uxore egetes quȩ cũ nollet marito debitũ reddere. cũ
apłs dixerit uxori uirdebitũ reddat . similit̃ &uxor uiri Illa subposuerit
marito suo ancillã suã eucliam nomine. ex ornans eã sicut ibi scriptũ est.
Aduersariis lenociis & fucationibus & eã nocte ꝓse uicariã subponens ut
ille nesciens cũ ea tanquã cũ uxore concũberet. ibi etiam scriptũ est. Quod
cũ eadẽ maximilla & ifidama simulissent ad audiendũ apł mandream.

Expanded text:
consideratis non uos habere quid dicere, si ab aliis inpiis uobis, dicatur uetus consideratis non uos habere quid dicere, si ab aliis inpiis uobis, dicatur uetus potius exponi posse, nouum non posse. mens autem sana utrumque testamentum considerans quaecumque in UllO inuenerit expositionem admittere, sine dubio in altero declarabit. multum adparet inperitia uestra uel potius malitia. adtendite in actibus Leuci, quos sub nomine apostolorum scribit, qualia sint quae accipitis de Maximilla uxore Egetis. quae cum nollet marito debitum reddere, cum apostolus dixerit: uxori-uir debitum reddat, similiter et uxor uiro, illa subposuerit marito suo ancillam suam, Eucliam nomine, exornans eam, sicut ibi scriptum est, aduersariis lenociniis et fucationibus et eam nocte pro 86 uicariam subponens, ut ille nesciens cum ea tamquam cum uxore concumberet. ibi etiam scriptum est. quod cum eadem Maximilla et Iphidamia simul issent ad audiendum apustolum Andream,
Abbreviated transcription (Latin):
animas necandas demonibus inporcis tradidit . cũ tales animas dicatis est
porcorũ quales sunt hominũ : Aut qđ arborẽ inqua fructus quia nonerat ẽ¬
pus non inuenit uerbo aridamfecit. quã animã intellegentẽ dicitis habere:
Ecce quanta iniquissimi & cecihomines dediuinis eloquiis possunt dicere. sicut
in ea quẽ misticȩ facta uł dicta sunt in ueteribus libris. Ignorantes feremini ut
temere accusetis qđ non intellegitis. Hȩc aut̃ cũ denouo testam̃to uob obiecta
fuerint: dicitis diuina & spiritalia significare. Ueteris aut̃ testam̃ti scãs
litteras figurate posse accipinegatis: cũ & ipse dñs figurate inde quȩdã dix¬
erit & apłs paulus. om̃a illi popło infigura contigis se scribat. Nam & ipse
regulã monstrans multa inde exposuit: Sed forte dicitis. solita uanitate et
dicta exponi prorsus non poss. Solũ aut̃ nouũ intalib exponiposse. & ñ.

Expanded text:
animas necandas daemonibus in porcis tradidit, cum tales animas dicatis esse animas necandas daemonibus in porcis tradidit, cum tales animas dicatis esse porcorum quales sunt hominum? aut quod arborem, in qua fructus, quia non erat tempus, non inuenit. uerbo aridam fecit quam animam intellegentem dicitis habere ? Ecce quanta iniquissimi et caeci. homines de diuinis eloquiis pofcsont dicere, sicut uos in ea. quae mystice facta uel dicta sunt in ueteribus libris, ignorantes ierimini, ut temere accusetis, quod non intellegitis, haec autem cum de nouo testamento uobis obiecta fuerint, dicitis diuina et spiritalia significare. ueteris autem testamenti sanctas litteras figurate posse accipi negatis, cain et ipse dominus figurate inde quaedam dixerit et apostolus Paulus omnia. illi populo in figura -contigiase scribat. nam et ipse regulam monstrans multa inde exposuit. sed forte dicitis solita uanitate et dicta exponi prorsus non posse, solum autem nouum in talibus exponi posse.. et non
Abbreviated transcription (Latin):
bitur iradĩ decelo suꝑomẽm impietatẽ. &cetera in numerabilia ab ipso dño
uł ab apłis dicta. uł facta quȩ in sanissimȩ poterunt homines accusare n
intellegentes. Nam & auari uł flagitiosi. possunt alit̃ accipere qđ dñs ait.
ut siquis dimierit quȩ hab& septuplũ aut etiam centuplũ in hoc scło accipiat
Aut saliquis uxorẽ ancillã uł etiam meretrices. dimictere ꝓpt̃ dñm uellitꝰ
spe illius mulciplicationis faciat. non amor iustitiȩ Fossunt etiã horrere
male intellegentes qđ ait. siquis non manduca uerit carnẽ meã & biberit
sanguinẽ metũ: ñ habebit in se uitã Nã qcđait. Quidixerit fratrisuo facie
neus enit gehenne ignis. Sic dicant stulti Eccc ꝓ conuiuio gehenna minatur
sQue dicitis misercordem ignoscere peccata. non ne ignorant ubicaput
habeant: &tam̃ aliquid ibi udentur dicem. ut quomodorã multas

Expanded text:
bitur ira dei de caelo super omnem inpietatem et cetera innumerabilia ab ipso domino bitur ira dei de caelo super omnem inpietatem et cetera innumerabilia ab ipso domino uel ab apostolis dicta uel facta, quae insanissime poterunt homines accusare non intellegentes. nam et auari uel flagitiosi possunt aliter accipere, quod dominus ait, ut si quis dimiserit, quae habet, septuplum aut etiam centuplum in hoc saeculo accipiat; aut si aliquis uxorem, ancillam uel etiam meretrices dimittere propter dominum uelit spe illius multiplicationis faciat, non amore iustitiae. possunt etiam horrere male intellegentes quod ait: si quis non manducauerit carnem meam et biberit sanguinem meum, non habebit in se uitam. nam quod ait: qui dixerit fratri suo fatue, reus erit gehennae ignis, si dicant stulti, ecce pro conuicio gehenna minatur. quem dicitis misencordem ignoscere peccata; nonne ignorant, ubi caput habeant. et tamen aliquid sibi uidentur dicere? ant quod tam multas
Abbreviated transcription (Latin):
ad firmat Nam reuera nihilmali aut potuit aut poterit pati substantiadĩ:
nec aliquẽ hab& inimicũ. quieius partẽ ingenitã corrũpat. Sed homines s̃
dõ uł potius sibi inimici: ñ obtẽ perando p̃ceptis dĩ. & cupiditatib se potius
corrũpendo ñ dm̃. Duorũ uero testam̃toꝵ concordia. sisimplicioculo inten¬
quiasialius itacecus sit ut rep̃hendere uellit illud dñi qđ in euangło diccũ est :
aut qđ scriptũ est. & miratus ẽ iħs. cũ mirari nemo soleat niside re quȩ illi
erat in cognita. Uidere autẽ quia bonũ ẽ non sic ignorantis. Sed quia placuit
ei qd fecit: aut illud qđ scriptũ est. dicentedño. Quis me tetigit: & delazaro
Ubi posuistis eũ : Et ego ueni ñ pacẽ mittere suꝑ teriã : odgladium & ignẽ ueni
mittere in mundũ. & ueni. ut qui ñ uident uideant: & qui uident cȩcifiant

Expanded text:
adfirmat. nam reuera nihil mali aut potuit aut poterit pati substantia dei adfirmat. nam reuera nihil mali aut potuit aut poterit pati substantia dei nec aliquem habet inimicum, qui eius partem ingenitam corrumpat, sed homines sunt deo uel potius sibi inimici non obtemperando praeceptis dei et cupiditatibus se potius corrumpendo, non deum. Duorum uero testamentorum concordiam si simplici oculo intenquia, si alius ita caecus sit, ut reprehendere uelit illud domini, quod in euangelio dictum est: ? aut quod scriptum est: e.t miratus est Iesus, cum mirari nemo soleat nisi de re, quae illi erat incognita. uidere autem quia bonum est, non sit ignorantis sed quia placuit ei quod fecit. aut illud, quod scriptum est dicente domino: quis me tetigit? et de Lazaro : ubi posuistis eum? et: ego ueni non pacem mittere super terram sed gladium et: ignem ueni mittere in mundum et: ueni, ut qui non uident, uideant, et qui uident, caeci fiant
Abbreviated transcription (Latin):
gentiã amittere. ut propterea magister hominib. missus sit : quia stulta
in illis facta est pars dĩ. & ꝓpterea non sit missus melonibus: quia sapientẽ
habent animã. Iuis istacredat uł ab hominibus aliquando uł int̾ homi¬
nes posse dici: Sedtam̃ quomodo nihil mali patitur substantia dĩ uestri
cũ & in pomis ligatur & incarne excecatur. Uel cũ uolens redire. deicitus
adterras. agente tenebrarũ: sed nihil ei mali contigit uł contingit: falsa
om̃a sunt quȩ manicheus dixit. Inepła fundam̃ti quȩ caput est om̃ium
uenarũ fabularũ. uł inthensauro quithensaurus est om̃iũ turpitudinum
& blas phemiorũ. uł inceteris om̃ibus libris. inquibus tanta locacitate nihi
aliud quã infelicitatẽ substantiȩ dĩ quã cõmixtã dicit principib tenebarꝰ
& indiuinis uirtutib: tristitiã ꝓpt̃ illã magnã sollicitudinẽ ut libera retur

Expanded text:
gentiam amittere: ut propterea magister hominibus missus sit, quia stulta gentiam amittere: ut propterea magister hominibus missus sit, quia stulta in illis facta est pars Dei; et propterea non sit missus melonibus, quia sapientem habent animam. CAPUT XXXVI. Quis ista credat vel ab hominibus aliquando, vel inter homines posse dici? Sed tamen quomodo nihil mali patitur substantia dei vetri, cum et in pomis ligatur, et in carne excaecatur, vel cum volens redire dejicitur ad terras a gente tenebrarum? Sed si nihil ei mali contigit vel contingit, falsa omnia sunt quae Manichaeus dixit in Epistola Fundamenti, quae caput est omnium vanarum fabularum; vel in Thesauro, qui thesaurus est omnium turpitudinum et blasphemiarum, vel in caeteris omnibus libris, in qualiud quam infelicitatem substantiae dei, quam conmixtam dicit principibus tenebrarum, et in diuinis uirtutibus tristitiam propter illam magnam sollicitudinom ut liberetur
Abbreviated transcription (Latin):
tiones mortẽq patiuntur. non inquiunt sed incucurbitis. & inporris. & por¬
tulaca. & ceteris huius modi rebus. Magna ridicula magnacecitas supe.¬
rius passionibus dȩmonũ: hic passionib holerũ : homines liberantur
cũ illa pugnare : Dicunt. Nihil fieri potuit dõ in corruptibili: Noneñĩs iqͥs
uerbigrã spheram uitream solidã unguibus lacerare uoluerit: aliquidei
umquã faci& seuitia unguium suorũ: Sed siuel talẽ substantiã diunã isti
esse fingerent: ut om̃is seuitia gentis tenebrarũ talis ad illa esset. quales
sunt ungues lacerantis ad spheram uitream. Nonds̃ manichei hodie luctũ
pateretur departis suȩ abscisione: uł a missione. Quã partẽ dicunt: Cum in
fructibus uł in herbis fuerit. idest in melone uł beta uł talibus rebus. & prin¬
cipiũ suũ & medietatẽ & finẽ nosse. Cũ aut̃ ad carnẽ uenerit omẽm intelle¬

Expanded text:
tiones mortemque patiuntur? Non, inquiunt, sed in cucurbitis, et in porris, et in portiones mortemque patiuntur? Non, inquiunt, sed in cucurbitis, et in porris, et in portulaca, et in caeteris hujusmodi rebus. Magna ridicula, magna caecitas: superius passionibus daemonum, hic passionibus olerum homines liberantur rum, si nollet cum illa pugnare? Dicunt, Nihil fieri potuit Deo incorruptibili. Non enim si quis verbi gratia, sphaeram vitream solidam unguibus lacerare voluerit, aliquid ei unquam faciet saevitia unguium suorum. Sed si vel talem substantiam divinam isti esse fingerent, ut omnis saevitia gentis tenebrarum talis ad illam esset, quales sunt ungues lacerantis ad sphaeram vitream, non deus Manichaei hodie luctum pateretur de partis suae abscissione vel amissione: quam partem dicunt, cum in fructibus vel in herbis fuerit, id est, in melone, vel beta, vel talibus rebus, et principium suum et medietatem et finem nosse; cum autem ad carnem venerit, omnem intelli
Abbreviated transcription (Latin):
quod nefas est credere. Siaut̃ uere facta sunt. nontam̃ incarne mortali: sedin
ipsa diuina substantia facta esse dicitis: mutabile dicitis eẽ diuinõ substantiã
& iusbile carneis oculis. et pal pabile carneis manibus & uulnerabilẽ ferro
querur sus nefas est credere. & ideo dũ tim& dicere manicheos. quia ista facta
nonsunt & iterũ tim&e dicert: quia indiuina substantia facta sunt.: Et non uult
conficeri. quia necinteligent potut quomodo filius di poue factaisintomi.¬
sine aliqua mutatione coinquinatione diuinȩ substantiȩ suȩ. hominẽ cũ
carne susceꝑit: Coactus est dicere quia ñ xp̃s. sed princeps tenebrarũ cum
suis sociis. illa om̃a parsus ẽ: Miseri non timetis nedicatur uobis in udico.
ego eos lib̵ aui ꝓquib. passus sũ. Ite. ille uos liber&: cui meas ad seribitis
cotidie mori. Nũ quid forte in his qui credunt. & pronomine ipsius tribula¬

Expanded text:
. quod nefas est credere. Si autem uere facta sunt. non tamen in carne mortali, sed in . quod nefas est credere. Si autem uere facta sunt. non tamen in carne mortali, sed in ipsa diuina substantia facta esse dicitis mutabilem dicitis esse diuinam substantiam et uisibilem carneis oculis et palpabiJem carneis manibus et uulnerabilem ferro : quae rursus nefas est credere. et ideo dum timet dicere Manichaeus, quia ista facta non sunt, et iterum timet dicere, quia in diuina substantia facta sunt, et non unit confiteri. quia nec intellegere potuit, quomodo filius dei, per quem facta sunt omnisine aliqua mutatione uel coinquinatione diucarne susceperit: coactus est dicere, quia non Christus, sed princeps tenebrarum cum suis sociis illa omnia passus est. Miseri! non timetis ne dicatur vobis in judicio, Ego eos liberavi, pro quibus passus sum; ite, ille vos liberet, cui meas ascribitis  quotidie pati, quotidie mori. Numquid forte in iis qui credunt, et pro nomine ipsius tribula
Abbreviated transcription (Latin):
mixtus est. qui ex parit hodie tenetur. ex parte inglobo sẽꝑtenebitur: & tam̃
quis fert tam in credibiles blasphemiar quas istideipsa passione dñ ꝓferre
nondubitant Om̃s apłi om̃s linguȩ racionales dñm xpm̃ passũ esse clamant
Om̃s sana fides xpm ꝓ nobis passũ conficetur & manicheur : demones illas
om̃s passiones asserit ꝓculisse . Noneñ ꝓpterea dicit eos passos quia de ipsis
dñs triumphauit. & de ipsis nos ꝓpatientiam triũ phare docuit: Sed qui a
dnm̃m xp̃m negant habuie carnẽ mortalẽ.: Quibus dicimus. Si non habebat
carnẽ in mortalẽ. quid erat qđ tenuer̃ iudei. quid erat quod incruce pendebat
quid confixum erat clauis in ligno. quidest ꝑcunam lancea unde sanguis &
aqua ꝓfluxit. Sienĩ uisa sunc tantũ fieri & facta nonsunt: phantamata erant

Expanded text:
mixtus est; qui ex parte hodie tenetur, ex parte in globo semper tenebitur. et tamen mixtus est; qui ex parte hodie tenetur, ex parte in globo semper tenebitur. et tamen quis ferat tam incredibiles blasphemias, quas isti de ipsa passione domini proferre non dubitant.? Omnes apostoli, omnes linguae rationales dominum Christum passum esse clamant, omnis sana fides Christum pro nobis passum confitetur, et Manichaeus daemones omnes illas passiones adserit pertulisse. non enim propterea dicit eos passos. quia de ipsis dominus triumphauit et de ipsis nos per patientiam triumphare docuit. sed quia dominum Christum negant habuisse carnem mortalem. quibus dicimus: si non habebat carnem mortalem, quid erat, quod tenuerunt Iudaei? quid erat, quod in cruce pendebat? quid confixum erat clauis in ligno ? quid est percussum lancea, unde sanguis et aqua profluxit? si enim uisa sunt tantum fieri et facta non sunt, phantasma erunt
Abbreviated transcription (Latin):
quando uoluit passus est. Nonenĩ quando uoluer̃ iudei passionẽ ipsã fecer. Vole¬
bant quidẽ tenere eũ & occidere. & scđm uoluntatẽ suã iam ꝑfecerant scelus quod
conabantur : & iam reierant immanissimi peccati. quia uolebant etiam si
nihil fecissent: Tam̃ ille qui potestatẽ habuit ponendi animã suã. quando
uoluit eos facere ꝑmisit: quilegionibus angłorũ potuit iubere ut iudȩi
quẽ suscepit passusest: & nullũ menbrã eius hodie tenetur aiudeis uł mortalis
corporis qđ susceperat. sicut supra diximus Nam dr̃ ur̃ omanichei labe ac
uastitate inpendente prȩssus est. non libera uoluntate ꝓcessit adpugnam.
sed neces sitate conpulsur est: nec p̃stare aliquid uoluit. sed resistere conabatur
Quietiam insua substantia non in suscepto mortalicorpore decoratus atq cõ¬

Expanded text:
quando uoluit, passus est; non enim quando uoluerunt Iudaei passionem ipsam fecerunt. uolequando uoluit, passus est; non enim quando uoluerunt Iudaei passionem ipsam fecerunt. uolebant quidem tenere eam et occidere et secundum uoluntatem suam iam perfecerant scelus, quod conabantur, et iam rei erant inmanissimi peccati, quia uolebant, etiamsi nihil fecissent; tamen ille, qui potestatem. habuit. ponendi animam suam, quando uoluit eos facere permisit, qui legionibus angelorum potuit iubere, ut Iudaei um hominem. quem suscepit, passus est; et nullum membrum eius hodie tenetur a Iudaeis uel mortalis corporis. quod susceperat. sicut supra diximus. nam deus uester o Manichaei, labe ac uastitate inpendente pressus est, non libera uoluntate processit ad pugnam, sed necessitate conpulsus est; nec praestare aliquid uoluit. sed resistere conabatur. qui etiam in sua substantia. non in suscepto mortali corpore deuoratus atque con