comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nrĩ inmonte sco eiꝰ Nec potest. eẽ laus
eiꝰ: nisi in scĩs eiꝰ. Nã qͥ male uiuunt:
ñ eũ laudant. sed & si pdicant lingua:
blasphemant uita. Quia gͦ laus eius
n nob̾ remansit laus eiꝰ qͥa paucisumꝰ.
& a turba separati. Nos uiste uiuimꝰ.
nos laucłamꝰ dm̃. ñ solũ loquendo ue¬
rũ etiã conuersando. Respondet᷑ eis
ex hoc psalmo. Quid uos dicitis inpar¬
te laudare dm̃ cui dictũ. ẽ. scđm nom̃
qͦmͦ notꝰ es ꝑom̃s t̾ras: sic laudaris ꝑ
om̃s t̾ras. nec desunt qͥ te nunc laudent
pom̃s t̾ras. Illi aut̃ laudant: qͥbene ui¬
uunt. Scdm enĩ nom̃ tuũ ds̃. ita &
laus tua ñ in partẽ sed in fines t̾rȩ.
Iusticia plena . e dexteratua. Id .ẽ. multi
st̃ & illi qͥ stabunt ad dexterã. Non solũ
illi multierunt qͥ stabunt ad si nistrã.
sed & ibi erit plenitudo massȩ. ad dexte
nia. int̾ paleã. int̾ spinas. Laboratis.
sed exultate ꝓpt̾ iudicia dĩ. Non errat
ds̃ in iudicando. discrete uiuite. & si

Expanded text:
s; nec potest esse laus ejus, nisi in sanctis ejus. Nam qui male vivunt, non eum laudant; sed etsi praedicant lingua, blasphemant vita. Quia ergo laus ejuIn nobis remansit laus ejus, quia pauci sumus, et a turba separati; nos juste vivimus, nos laudamus Deum, non solum loquendo, verum etiam conversando. Respondetur eis ex hoc psalmo: Quid vos dicitis in parte laudare Deum, cui dictum est, Secundum nomen  notus es per omnes terras, sic et laudaris per omnes terras; nec desunt qui te nunc laudant per omnes terras. Illi autem laudant, qui bene vivunt. Secundum enim nomen tuum, Deus, ita et laus tua, non in parte, sed in fines terrae. Justitia plena est dextera tua: id est, multi sunt et illi qui stabunt ad dexteram. Non solum illi multi erunt qui stabunt ad sinistram, sed et ibi erit plenitudo massae ad dexterania, inter paleas, inter spinas laboratis; sed exsultate propter judicia Dei. Non errat Deus in judicando. Discretae vivite, etsi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ne moriam᷑. regit nos quia rex. ẽ. ne
cadamꝰ Regendo aut̃ nos. ñ frangit nos.
Nã qͦs ñ regit: frangit. Regesenĩ inqͥt¬
eos in uirga ferrea. & tanq̃ uasfigul
conteres ẽos. Sed sunt qͦs ñ regit. ipsis
ñ parcit. sed tanquã uas figuli conteres
eos. Ab illo gͦ optemꝰ regĩ & liberari:
qͥa hic . ẽ. ds̃ nr̃ in ȩt̃nũm & in scłm

Expanded text:
est, ne moriamur; regit nos, quia rex est, ne cadamus. Regendo autem nos non frangit nos; nam quos non regit, frangit. Reges eos, inquit, in virga ferrea, et tanquam vas figuli conteres eos . Sed sunt quos non regit: ipsis non parcit, tanquam vas figuli conterens eos. Ab illo ergo optemus regi et liberari: quia hic est
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmͦ ñ apparent grana inarea. Nã qͥsqͥs
areã uidet. potest putare qđ palea so¬
la sit. Da hominẽ in exꝑtũ : & putat in¬
anit̾ fieri qđ boues mittunt᷑ qđ ibi ho¬
mines subestu desudant ut conterant
paleã. Sed ibi. ẽ. & massa. uentilatione
purganda. Tunc ꝓcedet copia frum̃ti.
significauit esse popłm ñ suscipientẽ
miscđiam dĩ. in cuiꝰ medio qͥdã susci¬
piant miscđiam dĩ. Ꝙ ne occurreret
hominib tã paucos esse ut ꝓpe nulli
sint. qͦmͦ consolatꝰ .ẽ. consequentib uer-¬

Expanded text:
quomodo non apparent grana in area. Nam quisquis quomodo non apparent grana in area. Nam quisquis aream videt, potest putare quod palea sola sit. Da hominem inexpertum, et putat inaniter fieri quod boves mittuntur, quod ibi homines sub aestu desudant ut conterant paleam; sed ibi est et massa ventilatione purganda. Tunc procedet copia frumenti, significavit esse populum non suscipientem misericordiam Dei, in cujus medio quidam suscipiant misericordiam Dei: et ne occurreret hominibus, tam paucos esse, ut prope nulli sint; quomodo consolatus est consequentibus ver
Abbreviated transcription (Latin):
uł duo uł paucissimi. Ipsos solos libera¬
turus .ẽ. & oȩteros dãnaturus: Absit
inqͥunt. Cũ uenerit uidebit tantã mul¬
titdidinẽ ad sinistrã & miserebit᷑
& dabit indulgentiã: Hoc plane etiã
serpens ille ꝓmisit pͥmo homini Nã
minatꝰ erat ds mortẽ si gustaret. ille
aut̃ ab sit inqͥt ñ morte moriemini.
Credider̃ serpenti. uuener̃ uerũ. eẽ. qđ
minatꝰ ẽ. ds̃ falsũ qđ ꝓmiserat diabolus.
ta & nunc fr̃s. ponite uob̾ eccłam ante
oculos ad instar similitudinẽq para¬
dysi Noncessat serpens suggerere. qđ
tunc suggessit. sed casus primꝰ homi¬
nis ad expim̃tũ cauendi nob̾ debet
ualere. ñ ad imitationẽ peccandi. Idõ
ille cecidit. ut nos surgamꝰ Responde
paradyso. Ergo ñ audiamꝰ tales uoces.
nec putemꝰ paucos. eẽ. istos Multi st̃
sed int̾ plures latent. Non possumꝰ enĩ
negare plures. et̃. malos. & tã plures.
ut int̾ eos ꝓrsus boni ñ appareant.

Expanded text:
vel duo vel paucissimi: ipsos solos Deus liberavel duo vel paucissimi: ipsos solos Deus liberaturus est, et caeteros damnaturus? Absit, inquiunt: cum venerit et videbit tantam multitudinem ad sinistram, miserebitur, et dabit indulgentiam. Hoc plane etiam serpens ille promisit primo homini: nam minatus erat Deus mortem, si gustaret . ille autem, Absit, inquit, non morte moriemini. Crediderunt serpenti, invenerunt verum esse quod minatus est Deus, falsum quod promiserat diabolus. Ita et nunc, fratres, ponite vobis Ecclesiam ante oculos ad instar similitudinemque paradisi: non cessat serpens suggerere quod tunc suggessit. Sed casus primi hominis ad experimentum cavendi debet nobis valere, non ad imitationem peccandi. Ideo ille cecidit, ut nos surgamus. Respondparadiso. Ergo non audiamus tales voces, nec putemus paucos esse istos: multi sunt, sed inter plures latent. Non possumus enim negare plures esse malos, et tam plures, ut inter eos prorsus boni non appareant,
Abbreviated transcription (Latin):
cram̃tũ. alieni ꝓpt̾ ꝓpriũ uiciũ. Ita
& filiȩ. & alienȩ Filiȩ ꝓpt̃ formã pi¬
etatis. alienȩ ꝓpt̃ amissionẽ uirtutis.
Sit ibi liliũ. suscipiat miscłiam dĩ.
teneat radicẽ boni floris. Non sit in¬
gratũ pluuiȩ dulci de cȩlo uenienti.
ingratȩ sint spinȩ. crescant de ym
popłi tui. Inmedio popli tui ñ suscipi¬
entis misccłiam tuã. nos suscepimꝰ mi¬
sccłiam tuã. In sua enĩ ꝓpria uenit. & sui
eũ ñ receper̃. In medio tam̃ eoꝵ. qͦt qͦt
receper̃ eum: dedit eis potestatẽ filios
dĩ fieri. Iã hic occurrit unicuiq cogitan¬
ti & in qͥt Iste popłs qͥ in medio popłi dĩ
suscepit misccłiam dĩ. quantũ numerũ ha-¬
het. quã pauci st̃. uix inueniunt᷑ aliqͥ
llis ne contentꝰ ds̃ erit & ꝑdet tantã mul-¬
titudinẽ: Dicunt hoc qͥ sibi ꝓmittunt.
qđ a dõ ꝓmittente ñ audierunt. & uere
rus. ẽ. nos ds̃: Quot enĩ st̃ illi qͥuident᷑
seruare p̾cepta dĩ: Uix inuenit᷑ unꝰ.

Expanded text:
proprium vitium. Ita et filiae alienae: filiae, propter formam pietatis; alienae, propter amissionem virtutis. Sit ibi lilium, suscipiat misericordiam Dei, teneat radicem boni floris, non sit ingratum pluviae dulci de coelo venienti. Ingratae sint spinae, crescant de imb in medio populi tui. In medio populi tui non suscipientis misericordiam tuam nos suscepimus misericordiam tuam. In sua enim propria venit, et sui eum non receperunt. In medio tamen eorum quotquot receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . 9. Jam hic occurrit unicuique cogitanti, Et quid? Iste populus qui in medio populi Dei suscipit misericordiam Dei, quantum numerum habet? Quam pauci sunt! vix invenitur aliquis: illisne contentus Deus erit, et perdet tantam multitudinem? Dicunt hoc qui sibi promittunt quod a Deo promittente non audierunt. Et vere rus est nos Deus? Quot enim sunt illi qui videntur servare praecepta Dei? Vix invenitur unus
Abbreviated transcription (Latin):
exaltare suꝑ cȩlos ds̃: & sup omnem
des fixi st̃ clauis. cuiꝰ ossa in ligno pen¬
dentia numerata st̃. suꝑ cuiꝰ uestim̃tũ
sors missa.ẽ. Uide regn̾antẽ. quẽ illi
uider̃ pendentẽ. Uide incȩlo seden¬
tẽ. quẽ contẽpser̾ in t̾ra ambulantẽ.
Uide inde impleri. cõmemorabunt᷑
& conuertent᷑ ad dñm uniuersi fi¬
nes t̾rȩ. & adorabunt in conspectu

Expanded text:
tare super coelos, Deus, et super omnem manus fixi sunt clavis, cujus ossa in ligno pendentia numerata sunt, super cujus vestimentum sors missa est : vide regnantem, quem illi viderunt pendentem: vide in coelo sedentem, quem contempserunt in terra ambulantem. Vide inde impleri, Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae, et adorabunt in conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
& ita floruer̃÷ ut int̾ cȩteras gentes
excellerent negotiationib & nauiga¬
tionib Nã quando dido fugiens frẽm
delapsa. ẽ. ad t̾ras africȩ ubi cartagi¬
nẽ condidit. nauesquȩ paratȩ erant
ad mercationẽ in eius regione assũ¬
pserat ad fugã consentientib sibi regi¬
onis eiꝰ principib. & ipse nauesetiam
condita cartagine ad negotiandũ ñ
defecer̃. Itq hinc nimiũ suꝑba facta
intelligatꝰ suꝑbia gentiũ. psumens in¬
incertũ tanꝗ inflatib uentoꝵ. Iã ñ
pͣsumat᷑ de uelificatione & quasi ꝓsꝑi¬
tate scłi huiꝰ tanquã maris. fundamen¬
tũ nr̃m in syonsit. ibi stabiliri debemꝰ.
ñ ꝑflariomĩ uento doctrinȩ. Quicunq
gͦ ex incertis huiꝰ uitȩ tunuerant:
euertant᷑ & subiciat᷑ xp̃o om̃is suꝑbia
gentiũ. Conterent᷑ in spũ uiolento
naues tharsis. Noncuiꝰcunq ciuitatis.
sed tharsis. Quomꝰ in spũ uiolento:

Expanded text:
et ita floruerunt, ut inter caeteras gentes et ita floruerunt, ut inter caeteras gentes excellerent negotiationibus et navigationibus. Nam quando Dido fugiens fratrem delapsa est ad terras Africae, ubi Carthaginem condidit, naves quae paratae erant ad mercationem in ejus regione assumpserat ad fugam, consentientibus sibi regionis ejus principibus: et ipsae naves etiam condita Carthagine ad negotiandum non defecerunt. Atque hinc nimium superba facta intelligatcertis tanquam in flatibus ventorum. Jam non praesumatur de velificatione, et quasi prosperitate saeculi hujus, tanquam maris: fundamentum nostrum in Sion sit; ibi stabiliri debemus, non perflari omni vento doctrinae . Quicumque ergo ex incertis hujus vitae tumuerant, evertantur; et subjiciatur Christo omnis superbia gentium, conterenti in spiritu violento naves Tharsis: non cujuscumque civitatis, sed Tharsis. Quomodo in spiritu violento?
Abbreviated transcription (Latin):
nascitur nouus homo. Ibi dolores
teres naues tharsis. Prcuit̃ intelligit᷑.
euertens suꝑbiã gentiũ. Sed unde ex
hac hystoriã dicitꝰ euersio suꝑbiȩ gentiũ.
ꝓpt̾ naues tharsis: Tharsis ciuitatẽ
quęsier̃ docti. hoc. ẽ. quȩ nã ciuitas hoc
nomine significaret᷑. & aliquib uisũ est
ciliciã dictã. eẽ. tharsis. ex eo qđ metro¬
polis eiꝰ tharsus dr̃. De qua ciuitate erat
etiã apłs paulus. natꝰ in qͥt tharso ciliciȩ.
Aliqui aut̃ cartaginẽ intellȩxer̃. fortas¬
sis aliqͣndo ita nominatã. aut aliqua
locutione ita significatã. Nanq apud
ꝓpłiam isaiã sic̃ inuenit᷑. Ululate na¬
ues cartaginis. Apud ez echielem autẽ
a diuersis int̾pretib. ab aliis cartago.
ab aliis tharsis in t̾p̃tata. ẽ Et hac di-¬
uersitate int̾pretũ. potest intelligi
hanc appellari tharsim. quȩ cartago
dicebat᷑. Manifestũ. ẽ. aut̃ qđ pͥmor¬
dia regni cartaginis nauib floruer̃

Expanded text:
nascitur novus homo. Ibi dolores nascitur novus homo. Ibi dolores teres naves Tharsis. Breviter intelligitur, evertes superbiam gentium. Sed unde ex hac historia dicitur eversio superbiae gentium? Propter naves Tharsis. Tharsis civitatem quaesierunt docti, hoc est, quaenam civitas hoc nomine significaretur: et aliquibus visum est Ciliciam dictam esse Tharsis, ex eo quod metropolis ejus Tharsus dicitur. De qua civitate erat etiam Paulus apostolus, natus in Tharso Ciliciae . Aliqui autem eam Carthaginem intellexerunt: fortassis aliquando ita nominatam, aut aliqua locutione ita significatam. Namque apud prophetam Isaiam sic invenitur: Ululate naves Carthaginis . Apud Ezechielem autem a diversis interpretibus, ab aliis Carthago, ab aliis Tharsis interpretata est ; et hac diversitate interpretum potest intelligi hanc appellari Tharsum, quae Carthago dicebatur. Manifestum est autem, quod primordia regni Carthaginis navibus floruerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Nolite ergo timere. ne uob auferat᷑ re¬
gnũ mundi huiꝰ Dabit᷑ uob̾ regnũ
sed cȩloꝵs. ubi ille rex. ẽ. dõ quid ibi
sequit᷑  Et nunc reges intelligite.
ã inuidere uos parabatis. intelligite.
de alio rege dicit᷑. cuiꝰ regnũ ñ est de
hoc muncdo. Merito gͦ collecti st̃ re¬
ges in unũ. conturbati st̃. tremor ap¬
p̾hendit eos. Inde & illis hoc dicitur.
& nunc reges intelligite. erudimini
om̃s qͥ iudicatis t̾rã. Seruite dño iN
timore. & exultate ei intremore. Et
qͥd fecer̃: Ibi dolores sic̃ parturientis.
Quid st̃ dolores parturientis. nͥ dolores
poenitentis: Uide ipsã conceptionẽ
doloris. & parturitionis. Atimore
tuo inqͥt isaias concepimꝰ & parturi¬
uimꝰ sp̃m salutis. Sic gͦ conceper̃ re¬
ges de timore xpi. ut parturiendo
salutẽ parerent. credendo in eum
quẽ timuerant. Ibi dolores sic̃ partu¬
rientis. Ubi parturientẽ audis: foe¬
tũ expecta. Parturit uetꝰ homo. sed

Expanded text:
. Nolite ergo timere ne vobis auferatur re. Nolite ergo timere ne vobis auferatur regnum mundi hujus: dabitur vobis regnum, sed coelorum, ubi ille rex est. Ideo quid ibi sequitur? Et nunc reges intelligite. Jam invidere vos parabatis: intelligite; de alio rege dicitur, cujus regnum non est de hoc mundo. Merito ergo collecti sunt reges in unum, conturbati sunt, tremor apprehendit eos. Inde et illis hoc dicitur: Et nunc reges intelligite, erudimini omnes qui judicatis terram. Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . Et quid fecerunt? Ibi dolores ut parturientis. Quid sunt dolores ut parturientis, nisi dolores poenitentis? Vide ipsam conceptionem doloris et parturitionis: A timore tuo, inquit Isaias, concepimus, et parturivimus Spiritum salutis . Sic ergo conceperunt reges a timore Christi, ut parturiendo salutem parerent credendo in eum quem timuerunt. Ibi dolores sicut parturientis. Ubi parturientem audis, fetum exspecta. Parturit vetus homo, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ditatẽ tuã. & possessionẽ tuã t̃minos
t̃rȩ. Regeseos in uirga ferrea. & tan¬
quã uas figuli conteres eos. Auditꝰ ẽ.
rex constitutꝰ in fyon. tradita. ẽ. illi
possessio. usq ad t̾minos orbis t̾rȩ. Me¬
tuere debent reges ne regnũ ꝑdant.
ne illis auferat᷑ regnũ. sicut timuit mi¬
ser herodes. & ꝓpãr uulo occidit par¬
uulos
Timens aut̃ regnũ amittere. ñ meru¬
it regẽ cognoscere. Utinã & ipse regẽ
cũ magis ad oraret: ñ male regnũ
quęrendo in nocentes ꝑderet. & nocens
periret. Nã qđ ad illum attinebat.
ꝑdidit in nocentes. quantũ aut̃ ad xp̃m:
etiã paruus ꝓse morientes paruulos
coronauit. Ergo debuer̃ timere reges
quando dictũ. ẽ. Ego aut̃ constitut᷑
sũ rex ab eo. & hȩreditatẽ usq ad fi¬
nes trȩ cdabitmͥ: qͥ me constituit re¬
gẽ. Sed qͥd inuidetis reges: Uidete.
ñ inuidete. Longe enĩ iste alit̾ rex qͥ
dix̃. regnũ meũ ñ. ẽ. de hoc mundo

Expanded text:
ditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae; reges eos in virga ferrea, et tanquam vas figuli conteres eos . Auditus est ergo rex constitutus in Sion, tradita est illi possessio usque ad terminos orbis terrae. Metuere debent reges, ne regnum perdant, ne illis auferatur regnum, sicut miser timuit Herodes, et pro parvulo occidit parvulos ? Timens autem regnum amittere, non meruit regem agnoscere. Utinam et ipse regem cum Magis adoraret! non male regnum quaerendo, innocentes perderet, et nocens periret. Nam quod ad illum attinebat, perdidit innocentes: quantum autem ad Christum, etiam parvus pro se morientes parvulos coronavit. Ergo debuerunt timere reges quando dictum est: Ego autem constitutus sum rex ab eo, et haereditatem usque ad fines terrae dabit mihi qui me constituit regem. Sed quid invidetis, reges? Videte, non invidete. Longe enim iste aliter rex qui dixit: Regnum meum non est de hoc mundo
Abbreviated transcription (Latin):
Annunciabit enĩ nob̾uiã suã. ut ingre¬
diam᷑ in ea. Ecce reges t̾rx collecti It̃.
& conuener̾ in unum. In quẽ unũ nisi
in lapidẽ illũ angularẽ. Ipsi uidentes
ita. admirati st̃. Post admirationẽ
prehendit eos. Unde tremor app̃hendit
eos. nisi de conscientia delictoꝵ:
Currant gͦ reges post̾ rege̾. agnoscant
reges regẽ. Inde alibi. Egõ aut̃ inqͥt
constitutꝰ sũ rex abeo. suꝑ̃ syon montẽ¬

Expanded text:
annuntiavit enim nobis viam suam, ut ingrediamur in eam . Ecce reges terrae collecti sunt, et convenerunt in unum. In quem unum, nisi in lapidem illum angularem ? Ipsi videntes ita admirati sunt. Post admirationem  tremor apprehendit eos. Unde tremor apprehendit eos, nisi de conscientia delictorum? Currant ergo reges post regem, agnoscant reges regem. Inde alibi, Ego autem, inquit, constitutus sum rex ab eo super Sion monte
Abbreviated transcription (Latin):
ã inclomib ꝓpt̾ montes ꝓpt̃ duospa¬
rietes. ꝓpt̃ duos filios. Ds indomib
eiꝰ cognoscet᷑. Sed gr̃am cõmendat. idõ
addidit. cũ suscipiet eã. Nã qͥd. eẽt.
ipsaciuitas. nisi ipse suscepisset eã:
Nonne statĩ caderet. nisi tale fundam̃.¬
ea cognoscit᷑ dñs: cũ suscipiet eã. qͦmͦ
suscipit medicus egrotũ curandũ. ñ
sicut. ẽ. amandũ. Et enĩ febrẽ odit me¬
dicus. Non amat medicus egrotũ. &
amat medicus egrotũ. Si egrotũ ama¬
ret: semꝑ egrotũ optaret: Rursus & si
egrotũ non amaret: ad egrotũ ñ ueni¬
rẽt. Sed amat egrotũ. ut̃ faciat sanũ.
Suscepit gͦ hanc cĩuitatẽ dñs. & agnitꝰ
.ẽ. in ea. id.ẽ. grã ipsius cognita. ẽ. in illa
ciuitate. qͥa quiqͥd habet illa ciuitas
quȩ głatur in dño. ñ habet de sẽ. Propt̃

Expanded text:
pter montes, propter duos parietes, propter duos filios. Deus in domibus ejus cognoscetur. Sed gratiam commendat, ideo addidit, Cum suscipiet eam. Nam quid esset ipsa civitas, nisi ille suscepisset eam? Nonne statim caderet, nisi tale fundamenea cognoscitur Dominus, cum suscipiet eam: quomodo suscipit medicus aegrotum curandum, non sicut est amandum. Etenim febrem odit medicus. Non amat medicus aegrotum, et amat medicus aegrotum: si aegrotum amaret, semper aegrotum optaret; rursus si aegrotum non amaret, ad aegrotum non veniret: sed amat aegrotum, ut faciat sanum. Suscepit ergo hanc civitatem Dominus, et agnitus est in ea, id est, gratia ipsius cognita est in illa civitate; quia quidquid habet illa civitas quae gloriatur in Domino, non habet de se. Propt
Abbreviated transcription (Latin):
SaGNUS dñs & laudabilis ualde. Eccȩ
magnꝰ dñs & laudabilis ualde. Sed nunqͥd
infideles laudant dñm: Nunqͥd etiã
qͥ credunt. qͥ male uiuunt. laudant dñm:
ceptatꝰ laus eoꝵ cũ scriptũ sit .ñ. ẽ. spe¬
ciosa laus inore peccatoris: Drxisti gͦ.

Expanded text:
agnus, Dominus, et laudabilis valde. Ecce magnus Dominus, et laudabilis valde: sed numquid infideles laudant Dominum? Numquid etiam qui credunt et male vivunt laudant Dominum, ceptatur laus eorum, eum scriptum sit: Non est speciosa laus in ore peccatoris ? Dixisti ergo,
Abbreviated transcription (Latin):
de qͦdã monte sine manib. hoc. ẽ. de
regno uideoꝵ ueniens sine manib:
qͥa humanũ opus ñ accessit ad mariã
dequa natꝰ. ẽ: xp̃c. Sed si lapis iste ubi
ineũ offenderunt iudei ibi remane¬
ret: tu quo ascenderes ñ haberes. Quid
aut̃ factũ . ẽ. qͥd dicit ꝓphetia danihe¬
lis: Quidꝰ nisi qͥa creuit lapisille.

Expanded text:
de quodam monte sine manibus, hoc est de de quodam monte sine manibus, hoc est de regno Judaeorum veniens sine manibus, quia humanum opus non accessit ad Mariam, de qua natus Christus . Sed si lapis iste ubi in eum offenderunt Judaei, ibi remaneret, tu quo ascenderes non haberes. Quid autem factum est? Quid dicit prophetia Danielis? Quid, nisi quia crevit lapis iste,
Abbreviated transcription (Latin):
mus Nonenĩ frustra dr̃ in alio psalmo.
uoct̾mea ad dñm clamaui. & exaudi¬
uit me de monte scõsuo. Ad iuuit tegͦ
mons iste: ut exaudireris. Nã si in eũ
ñ ascenderes: uifra iacens clamare
posses. sed exaudiri ñ posses. Quis . ẽ. gͦ
iste mons fr̃s. Magna cura inqͥrendus.
magna sollicitudine inuestigandus.
labore etiã occupandus. & ascenden-¬
dus. Sed si in aliqua parte t̾rarũ. ẽ.
qͥd faciemꝰ : Peregrinabim᷑ de t̾ra
nr̃a. ut ad illũ montẽ ꝑuenire possi¬
mus: Immo tunc pegrinam᷑. si in illo
ñ simꝰ. Ipsa. ẽ. enĩ ciuitas nr̃a. si mẽ¬
bra regis sumꝰ qđ caput. ẽ. ciuitatis
ipsius. Ubi ẽ. gͦ iste mons: Si regionẽ
aliquã tenuit. laborandũ. ẽ. ut dixi.
ut ad eũ ꝑueniat᷑. Sed qͥd satagis: Iti¬
nã ñ sis piger ascendere inmontẽ. qͦmͦ
mons ñ fuit tardus uenire ad dormien-¬
tẽ. Fuit enĩ quidã lapis angularis con¬
tẽptibilis inquẽ iudei offender̃. pͣcisꝰ

Expanded text:
ustra dicitur in alio psalmo: Voce mea ad Dominum clamavi, et exaudivit me de monte sancto suo . Adjuvit ergo te mons iste ut exaudireris. Nam si in eum non ascenderes, infra jacens clamare posses, sed exaudiri non posses. Quis est ergo iste mons, fratres? Magna cura inquirendus, magna sollicitudine investigandus; labore etiam occupandus et ascendendus. Sed si in aliqua parte terrarum est, quid faciemus? Peregrinabimur de terra nostra, ut ad illum montem pervenire possimus? Imo tunc peregrinamur, si in illo non sumus. Ipsa est enim civitas nostra, si membra regis sumus, qui caput est civitatis ipsius. Ubi est ergo iste mons? Si regionem aliquam tenuit, laborandum est, ut dixi, ut ad eum perveniatur. Sed quid satagis? Utinam non sis piger ascendere in montem, quomodo mons non fuit tardus venire ad dormientem. Fuit enim quidam lapis angularis contemptibilis, in quem Judaei offenderunt , praecisus
Abbreviated transcription (Latin):
qđ cõpleretur in nob̃. & scđ̾m huiꝰ crea.¬
turȩ conditionẽ scła cucurrer̃. Non
frustra enĩ dñs ait de moyse. de me enĩ
ille scripsit: nisi qͥa omĩa quȩ scripta
st̃ etiã cũ ds̃ conderet creaturã. posst̃
interp̃tari ad significationẽ futuroꝵ.
ut intelligas dm̃ fecisse lucẽ cũ xp̃c
amortuis resurrexit. Tunc enĩ reue¬
ra illa lux diuisa. ẽ. atenebris: qͣndo
immortalitas a mortalitate discreta. ẽ.
Quid gͦ sequit᷑ nisi ut capiti etiã corpus

Expanded text:
d compleretur in nobis: et secundum hujus creaturae conditionem saecula cucurrerunt. Non frustra enim Dominus ait de Moyse, De me enim ille scripsit : nisi quia omnia quae scripta sunt, etiam cum Deus conderet creaturam, possunt interpretari ad significationem futurorum; ut intelligas Deum fecisse lucem, cum Christus a mortuis resurrexit. Tunc enim revera illa lux divisa est a tenebris, quando immortalitas a mortalitate discreta est. Quid ergo sequitur, nisi ut capit
Abbreviated transcription (Latin):
ITULUS psalmi . ẽ: lauscantici
filiis chorȩ scda sabbati. De hoc qđ dñs
donare dignabit᷑. excipite tanꝗ filii
firmam̃ti: Scda enĩ sabbati. id ẽ post
diẽ primũ quȩ̃ dominicũ dicimꝰ. quȩ etiã
scda feria dr̃. factũ . ẽ. firmam̃tũ cȩli.¬

Expanded text:
itulus Psalmi est, Laus Cantici filiis Core, secunda sabbati. De hoc quod Dominus donare dignatur, excipite tanquam filii firmamenti. Secunda enim sabbati, id est, post diem primum, quem dominicum dicimus, quae etiam secunda feria d
Abbreviated transcription (Latin):
nhis magnꝰ dñs & laudabilis ualde. hoc
ẽ. in ciu̾itate dĩ nr̃i in monte scõ eiꝰ.
Hȩc .ẽ. ciuitas in monte posita. quȩ abscon¬
di ñ potest. Hȩc. ẽ. lucerna quȩ sub
modio ñ occultat᷑ omĩb nota. om̃ib
diffamata. Non aut̃ uniuersi ciues
eiꝰ st̃: sed illi in quib magnꝰ dñs & lau¬
dabilis ualde. Quȩ .ẽ. gͣ ista ciuitas.:
U id eamꝰ ne forte qͥa dictũ. ẽ. inciuitate¬

Expanded text:
 et laudabilis valde: hoc est, in civitate Dei nostri, in monte sancto ejus. Haec est civitas in monte posita, quae abscondi non potest: haec est lucerna quae sub modio non occultatur, omnibus nota, omnibus diffamata . Non autem universi cives ejus sunt, sed illi in quibus magnus Dominus, et laudabilis valde. Quae est ergo ista civitas, videamus, ne forte quia dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
cabit᷑. Qm̃ rex om̃is trȩ ds̃. psallite¬
& intelligent᷑. Docet nos & ad monet nos:
ut psallamꝰ intelligent᷑. ñ quęramꝰ sonũ
auris. sed lum̃ cordis. Psallite inqͥt intel¬
ligent᷑. Gentes unde uocati estis ut xp̃ia¬
niessetis: ad orabant deos manu factos.
& psallebant illis sed ñ intelligent᷑.
Si intelligent̃ cantarent: lapides ñ ad¬
orarent᷑. Quando homo sensatꝰ canta¬
bat lapidi insensato. nunqͥd intelligen¬
ter cantabat. Modo aut̃ fr̃s ñ uidẽmꝰ
oculis quẽ adoramꝰ. & tam̃ correcti ado¬
ramꝰ. Multo magis nob̾ ds̃ cõmendatur¬
maior: qͥa eũ oculis ñ uidemꝰ. Si eũ ocu¬
lis uideremꝰ: forte contẽneremꝰ. Nã &

Expanded text:
am rex omnis terrae Deus: psallite intelligenter. Docet nos et admonet nos ut psallamus intelligenter: non quaeramus sonum auris, sed lumen cordis. Psallite, inquit, intelligenter. Gentes, unde vocati estis ut christiani essetis, adorabant deos manu factos, et psallebant illis; sed non intelligenter. Si intelligenter cantarent, lapides non adorarent. Quando homo sensatus cantabat lapidi insensato, numquid intelligenter cantabat? Modo autem, fratres, non videmus oculis quem adoramus, et tamen correcti adoramus. Multo magis nobis Deus commendatur, quia eum oculis non videmus. Si eum oculis videremus, fort
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. nob̾. quia eiꝰ cor tanquã nãuis inhuiꝰ
scłi tẽpestate turbat᷑. Qui fidẽ suã
obliuiscit᷑: tanquã xp̃o dormiente
turbat᷑. Excitato autẽ xp̃o. fit tran¬
quillitas. Deniq & ipse dñs qͥd ait.

Expanded text:
ia ejus cor tanquam navis in hujus saeculi tempestate turbatur, qui fidem suam obliviscitur: tanquam Christo dormiente turbatur; excitato autem Christo, fit tranquillitas. Denique et ipse Dominus quid ait?
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ds̃ nr̃. sed fort̾e ad tẽpus. quomͦ dii
falsi. Quia enĩ uocari posst̃ dii. esse
aut̃ ñ posst̃: ad tẽpus uł uocantur.
Nã quid eis dicit ꝓpħa. uł qͥd monet
ut eis dicat᷑ : hec dicetiseis. Quid¬

Expanded text:
er. Sed forte ad tempus, quomodo dii falsi. Quia enim vocari possunt dii, esse autem non possunt, ad tempus vel vocantur. Nam quid eis dicit propheta, vel quid monet ut eis dicatur? Haec ei
Abbreviated transcription (Latin):
in qͦ crucifixus. ẽ. & sed et ad dexterã
patris. inde eũ uenturũ expectamꝰ ad
iudicandos uiuos & mortuos. Sedet
suꝑ sedẽ scãm suã. Cęli st̃ sedes scã eiꝰ
Uis & cu esse sedes eiꝰ: Noli putare te
esse ñ posse. Para illi locũ incorde tuo.
uenit & libent̃ sedet. Ipse certe. ẽ. dĩ uir¬
tus. & sapientia dĩ. Q quid dicit scriptu¬
rade ista sapientia: Anima iusti sedes
sapientiȩ. Si gͦ anima iustisedes sapien¬
tiȩ: sit animã tua iusta. & eris regalis
sella sapientiȩ. Et reuera fr̃s om̃s homi¬
nes qͥbene uiuunt. qͥbene agunt. & scđm
caritatẽ piã conuersant᷑: non ne ds̃ in
illis sedet: Ipse iubet. & obtempat a¬
nima sedenti in se dõ. & ipsa iubet mẽ¬
bris. Anima enĩ tua iubet mẽbrotuo.
qͦ moueat᷑ pes. quo manꝰ. quo oculus. qͦ
auris. subet ipsa mẽbris tanꝗ famulis
suis. sed ipsa seruit interius insidenti
sibi dño suo. Hon potest inferiori se be-¬
ne impare: nisi supiori se ñ fuerit de¬

Expanded text:
in quo crucifixus est, et sedet ad dexteram Patris : inde eum venturum exspectamus ad judicandos vivos et mortuos . Sedet super sedem sanctam suam. Coeli sunt sedes sancta ejus? Vis et tu esse sedes ejus? Noli putare te esse non posse: para illi locum in corde tuo; venit, et libenter sedet. Ipse certe est Dei Virtus et Dei Sapientia . Et quid dicit Scriptura de ipsa Sapientia? Anima justi, sedes sapientiae . Si ergo anima justi sedes est sapientiae; sit anima tua justa, et eris regalis sella sapientiae. Et revera, fratres, omnes homines qui bene vivunt, qui bene agunt, secundum charitatem piam conversantur, nonne Deus in illis sedet, et ipse jubet? Obtemperat anima sedenti in se Deo, et ipsa jubet membris. Anima enim tua jubet membro tuo, quo moveatur pes, quo manus, quo oculus, quo auris, et jubet ipsa membris tanquam famulis suis: sed et ipsa servit interius insidenti sibi Domino suo. Non potest inferiori se bene imperare, nisi superiori se non fuerit de
Abbreviated transcription (Latin):
inclinata st̃ regna. dedit uocẽ iuã al¬
tissimꝰ & cõmota. ẽ. t̾ra. Dñs uirtutũ
nobiscũ. susceptor nr̃ ds̃ iacob facta st̃
miracula ingentib. implet᷑ fides
gentiũ. ardent arma pͣsũptionis huma¬
nȩ. uacat᷑ intranqͥllitate cordis. ut co¬
gnoscat᷑ ds̃ auctor om̃iũ munerũ suoꝵ.
Et̾ post istã clarificationẽ. nunqͥd dese¬
rit & plebẽ iudeoꝵ. de qua dicit apłs.¬
dico enĩ uobis ut ñ sitis uob̃ sapientes.
qͥa cȩcitas ex parte in isrł facta . ẽ. donec
plenitudo gentiũ intraret. id. ẽ. mon¬
tes hũc transferrent᷑: nubes hic
plue rent. hic dñs conitruo suo re¬
gna inclinaret. donec plenitudo gen¬
tiũ intraret Et qͥd postea: Et̃ sic
om̃is isrł saluus fieret. Idõ & hic ipsũ
ordinẽ seruans. ex altabor ingentib¬

Expanded text:
inclinata sunt regna, dedit vocem suam Alinclinata sunt regna, dedit vocem suam Altissimus, et mota est terra. Dominus virtutum nobiscum, susceptor Deus Jacob. Facta sunt miracula in gentibus, impletur fides in gentibus, ardent arma praesumptionis humanae, vacatur in tranquillitate cordis, ut cognoscatur Deus auctor omnium munerum suorum. Et post ipsorum clarificationem nunquid deserit et plebem obis, ut non sitis vobis sapientes: quia caecitas ex parte in Israel facta est, donec plenitudo gentium intraret, id est, montes huc transferrentur, ut nubes hic pluerent, hic Dominus tonitruo suo regna inclinaret, donec plenitudo Gentium intraret. Et quid postea? Et sic omnis Israel salvus fieret. Ideo et hic ipsum ordinem servans, Exaltabor, inqui
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ a nob habuimꝰ arser̃: si tam̃ igne
llo sp̃s scĩ accensi sumꝰ. Et scuta cõbu
ret igni. Quid postea: Inte. eẽ. fortis
cupiẽbas. infirmũ te fecit ds̃. ut for
tẽ faceret te de se. qͥa infirmabaris
Ioc .ẽ. ñ uos. sed ego sũ ds̃. Ego creaui.
ego recreo. Ego formaui. ego reformo.
go feci. ego reficio. Si ñ potiusti facere
te. qͦmͦ potes reficere te: Hoc ñ uidet
tumultꝰ contentiosus animi humani.
cui tumultui contentiõso dicit̾. uacate.
d. ẽ. reprimite animos uros a contra¬
dictionib nolite argum̃ tari tanquã
armari contradm̃: Alioquin ui uunt
arma. ñdũ illo igne cõbusta. Si aut̃
cõbusta st̃: uacate. qͥa ñ habetis. unde
puguetis. Si aut̃ uacaueritis iu¬
in uob̾ & ame petieritis om̃ia quȩ pͥmo
de uob̾ p̃sumebatis: uacate & uidebitis
nomine significari gentẽ iudeoꝵ. maris
nomine cȩteras gentes. Translati st̃ mon¬
tes incor maris. conturbatȩ ft̃ gentes.

Expanded text:
quae a nobis habuimus, arserunt: si tamen igne quae a nobis habuimus, arserunt: si tamen igne illo Spiritus sancti accensi sumus, de quret igni. Qui potens in te esse cupiebas, infirmum te fecit Deus, ut fortem te faceret de se, quia infirmabaris Hoc est, Non vos, sed ego sum Deus: ego creavi, ego recreo; ego formavi, ego reformo; ego feci, ego reficio. Si non potuisti facere te, quomodo potes reficere te? Hoc non videt tumultus contentiosus animi humani: cui tumultui contentioso dicitur, Vacate, id est, reprimite animos vestros a contradictionibus. Nolite argumentari et tanquam armari contra Deum: alioquin vivunt arma nondum illo igne combusta. Si autem combusta sunt, Vacate; quia non habetis unde pugnetis. Si autem vacaveritis in vobis, et a me petieritis omnia, qui primo de vobis praesumebatis, Vacate, et videbitis nomine significari gentem Judaeorum. Maris nomine caeteras gentes. Translati sunt montes in corde maris. Conturbatae sunt gentes,
Abbreviated transcription (Latin):
bens. tanto magis te suscepit: de quo dictũ
ẽ susceptor nr̃ ds̃ iacob Ualebasen ĩ quasi
ptẽ. conturbaris inte. Perde arma quib
p̃sumebas. audidm̃ dicentẽ. sufficit tͥ
grã mea. Dic & tii. quando infirmor. tunc
fortis sũ. Apłi uox e. Omĩa arma ꝑdide¬
rat tanquã fortitudinis suȩ: qͥ dicebat:
go aut̃ ñ głabor. nisi in infirmitatib
meis Uelut si diceret. Non curro aduer-¬
sus dñm in crassa ceruice scuti mei: qui
pͥus fui blasphemꝰ. & ꝑsecutor. & in iuri¬
osus sed idõ miscłiam consecutꝰ sũ. ut
in me ostenderet xp̃c iesus omnẽ longa¬
nimitatẽ in eos qͥ credituri st̃ illi in ui
tã ȩt̃nã. Auferens bellausq ad fines
t̾rȩ. Quando autt̃ nos dñs suscepit nun¬
qͥd inermes dimittit: Armat nos. sed
aliis armis. euangłicȩ ueritatis. conti¬
nentiȩ. salutis. spei. fidei. caritatis. Hec
arma habebimꝰ sed ñ a nob̾. Arma aut̃

Expanded text:
bens, tanto magis te suscipit, de quo dictum bens, tanto magis te suscipit, de quo dictum est: Susceptor noster Deus Jacob. Valebas enim quasi per te, conturbaris in te. Perde arma quibus praesumebas: audi Dominum dicentem, Sufficit tibi gratia mea. Dic et tu, Quando infirmor, tunc fortis sum. Apostoli vox est. Omnia arma sua perdiderat tanquam fortitudinis suae, qui dicebat, Ego autem non gloriabor, nisi in infirmitatibus meis : velut si diceret, Non curro adversus Deum in crassa cervice scuti mei, qui prius fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus; sed ideo misericordiam consecutus sum, ut in me ostenderet Christus Jesus omnem longanimitatem in eos qui creditutam aeternam . Auferens bella usque ad fines terrae. Quando autem nos Dominus suscipit, numquid inermes dimittit? Armat nos, sed aliis armis, evangelicis, veritatis, continentiae, salutis, spei, fidei, charitatis. Haec arma habebimus, sed non a nobis. Arma autem
Abbreviated transcription (Latin):
mo. non enĩ in arcu meo sperabo. et bra¬
chium meum ñ saluabit me: Quando
quisq cognoscit quia in se ipso nichil ẽ.
et ad utorium de se nullum habet. ar¬
ma in illo confracta sunt. bella sedata
sunt. Talia gͦ bella deleuit uox illa altis¬
simi de nubibus scĩs: quia tra cõmota
ẽ. et inclinata sunt regna. Abstulit hec
bella usq ad fines t̾rȩ. Arcũ conteret et
confringet arma. et scuta comburet ig¬
ni. Arcum. arma. scuta. igni. Arcus est
in sidie. arma publica oppugnatio. scu¬
tum uana p̃sumptionis ꝓtectio. ignis
quo ista comburuntur. de quo dñs ait.
Ignem ueni mittere in t̾ram. De quo igne
dicit psalmus. Et ñ est qui se abscondat
a calore euis. Feruente isto igne. nul¬
la in nobis impietatis arma remane¬
bunt. Necesse ẽ. ut om̃ia confringantur.
conterantur. comburant᷑. remaneaᷤ iner¬
mis. ñ habens ullũ ad uitorium tuum.
Y quo magis in firmꝰ es nullatua arma ha-¬

Expanded text:
mo: Non enim in arcu meo sperabo, et bramo: Non enim in arcu meo sperabo, et brachium meum non salvabit me ? Quando quisque cognoscit quia in seipso nihil est, et adjutorium de se nullum habet, arma in illo confracta sunt, bella sedata sunt. Talia ergo bella delevit vox illa Altissimi de nubibus sanctis, qua terra commota est, et inclinata sunt regna: abstulit haec bella usque ad fines terrae. Arcum conteret, et confringet arma, et scuta comburet igni. Arcus, arma, scuta, ignis. Arcus est, insidiae; arma, publica oppugnatio; scutum, vana praesumptionis protectio. Ignis quo ista comburuntur, est de quo Dominus ait: Ignem veni mittere in terram . De quo igne dicit psalmus: Et non est qui se abscondat a calore ejus . Fervente igne isto, nulla in nobis impietatis arma remanebunt, necesse est ut omnia confringantur, conterantur, comburantur. Remaneas inermis non habens ullum adjutorium tuum: et quanto magis infirmus es, nulla tua arma ha
Abbreviated transcription (Latin):
completum ẽ: In quibusdam com¬
pletum ẽ. In tritico completum ẽ.¬
et in zizaniis nondum ẽ. cõpletum.
Quid ẽ. hoc gͦ auferens bella usq ad
fines terre: Bella dicit. quibus bella¬
tur aduersus dñ. Quis enĩ bellat ad¬
uersus dñm: Impietas. Et quid potest
facere dõ impietas: Nichil. Quid facit
fictile elisum adpetram. quam uis uehe¬
menter elidatur: Tanto maiore malo
suo uenit. quanto maiore impetu ue¬
nerit. Hec bella magna erant. crebra e¬
rant. contra dm̃ impietas dunicabat.
et uasa fictilia conterebantur. p̃sumendo
de se homines. de uirtitte sua multum p̃¬
ualendo. Cuiꝰ rei scutum etiam iobdixit
de quodam impio. Cucurrit aduersus dm̃
in crassa ceruice s cuti sui. Quid ẽ. in crassa
ceruice sicuti sui: Nimium p̃sumendo
de ꝓtectione sua. Numquidnam isti ta¬
les erant qui dicebant. ds̃ nr̃ refugium
et uirtus. ad uitor in tribulationibus que
inuenerunt nos nimis: Aut in illo psal¬

Expanded text:
completum est? In quibusdam comcompletum est? In quibusdam completum est: in tritico completum est, in zizaniis nondum completum est. Quid est hoc ergo, Auferens bella usque ad fines terrae? Bella dicit, quibus bellatur adversus Deum? Quis enim bellat adversus Deum? Impietas. Et quid potest facere Deo impietas? Nihil. Quid facit fietile vas elisum ad petram, quamvis vehementer elidatur? Tanto majore malo suo venit, quanto majore impetu venerit. Haec bella magna erant, crebra erant. Contra Deum impietas dimicabat, et vasa fictilia conterebantur: praesumendo de se homines, de virtute sua multum praevalendo. Cujus rei scutum etiam Job dixit de quodam impio: Cucurrit adversus Deum in crassa cervice scuti sui . Quid est, in crassa cervice scuti sui? Nimium praesumendo de protectione sua. Numquidnam isti tales erant qui dicebant: Deus noster refugium et virtus, adjutor in tribulationibus quae invenerunt nos nimis? aut in alio psal
Abbreviated transcription (Latin):
offendat in montem: Quasi idõ ad te
uenerit ut habeas in quẽ offendas. et
ñ ut habeas in quẽ ascendas. Uenite as-¬
cendamus in montem dñi. ysaias hoc
dicit. Uenite ascendamus. Quid ẽ. ueni¬
te ascendamus:  Uenite ẽ. credite. ascen-¬
nire uolunt. nec ascendere. nec cre-¬
dere. nec ꝓficere. Latrant contra mon¬
tem. iam in illũ tociens offendendo qͦs-¬
sati sunt & nolunt ascende semꝑ eligen¬
tes offende. Dicamus illis. Uenite ui
ram. Prodigia dicuntur qđ aliquid
portendant. signa illa miracłoꝵ que
facta sunt. quando mundus credi¬
dit. Et quid inde factum ẽ: Quid
ad fines t̾re. Hoc nondum iudemus
eẽ. completum. Sunt adhuc bella.
sunt inter gentes. ꝓ regno. Inter sec¬
tas. inter uideos. paganos. xp̃ianos.
hereticos. sunt bella. crebrescunt bel¬
la. aliis ꝓ ueritate. aliis ꝓ falsitate cre¬
dentibus. Nondum gͦ completum ẽ.
auferens bella usq ad fines t̾̃re. sed
fortasse complebitur. An et modo

Expanded text:
offendat in montem? Quasi ideo ad te offendat in montem? Quasi ideo ad te venerit ut habeas in quem offendas, et non habeas in quem ascendas. Venite, ascendamus ad montem Domini . Isaias hoc dicit: Venite, ascendamus. Quid est, Venite, ascendamus? Venite, est credite; ascennire volunt, nec ascendere, nec credere, nec proficere. Latrant contra montem. Jam in illum toties offendendo quassati sunt, et nolunt ascendere, semper eligentes offendere. Dicamus illis, Venite, etram. Prodigia dicuntur, quod aliquid portendant, signa illa miraculorum quae facta sunt quando mundus credidit. Et quid inde factum est, et quid ad fines terrae. Hoc nondum videmus esse completum: sunt adhuc bella, sunt inter gentes pro regno; inter sectas, inter Judaeos, Paganos, Christianos, haereticos, sunt bella, crebrescunt bella; aliis pro veritate, aliis pro falsitate certantibus. Nondum ergo completum est, Auferens bella usque ad fines terrae: sed fortasse complebitur. An et modo
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit conteret eũ. Aliud ẽ. conquas¬
sari: aliud conteri. Conqͣssari minus ẽ.
quã conteri. S neminẽ conterit excel¬
sus ueniens: nͥquẽ quassauerit humilis
iacens. Modo enĩ antequã ueniat dñs nr̃.
humilit̾ iacuit uideis et offender̃ in illũ
et conquassati st̃: ueniet pꝰ ea in iudicio
suo clarus atq altus. magnꝰ et potens.
ñ infirmus ut iudicetur: sed fortis ut
iudicet. et conteret eos qͥ quassati sunt
in eum offendendo. Lapis eñ offen-
lapidem ante pedes suos iacentem con¬
tempserunt. Illi mirandi sunt. qui ad¬
huc tam magnum monten nolunt
agnoscere. Iudei in lapidem paruum
ñ uidendo offender̃. heretici montem
offendunt. Iam enĩ creuit lapis. iam di¬
cimus illis ecce impleta ẽ. ꝓphetia da¬
nielis. Lapis ille qui erat paruus fac¬
tus ẽ. mons magnus et impleuit uniu̾¬
sam t̾ram. Quare in illũ offenditis. et ñ
in illũ ascenditis: Quis tam cecus ẽ. ut

Expanded text:
venerit, conteret eum . Aliud est conquasvenerit, conteret eum . Aliud est conquassari, aliud conteri: conquassari minus est quam conteri: sed neminem conterit excelsus veniens, nisi quem conquassaverit humilis jacens. Modo enim antequam veniat Dominus noster, humiliter jacuit Judaeis, et offenderunt in illum, et conquassati sunt: veniet postea in judicio suo clarus atque altus, magnus et potens; non infirmus ut judicetur, sed fortis ut judicet, et conterat eos qui conquassati sunt in eum offendendo. Lapis enim offensam parvulum lapidem ante pedes suos jacentem contempserunt: illi mirandi sunt qui adhuc tam magnum montem nolunt agnoscere. Judaei in lapidem parvum non videndo offenderunt, haeretici in montem offendunt. Jam enim crevit ille lapis; jam dicimus illis, Ecce impleta est prophetia Danielis, Lapis ille qui erat parvus, factus est mons magnus, et implevit universam terram . Quare in illum offenditis, et non in illum ascenditis? Quis tam caecus est ut
Abbreviated transcription (Latin):
stas. Si credis. uenis. si credis. uides. Qͦ¬
mͦ enĩ uenttur ad montem istũ: Num¬
quid pedibus: Nũquid nauib : Num¬
quid pennis: Nũquid equis: Quantũ
attinet ad locoꝵ spatia. ne satagas. ne
conturberis. ipse ad teuenit. Et enĩ ex
lapide paruo creuit et factus ẽ. mons
magnus: ita ut impleret uniuersam fa¬
ciem tr̃e. Quid uis gͦ ꝑ t̾ras uenire ad eũ.
qui tras impleuit: Ecce iam uenit. eui¬
gila credendo. Et dormientes pulsat: si
tam̃ ñ tantus in illis sompnꝰ ẽ. qui etiam
contra montẽ uenientẽ obdurescant. sed
audiant. Surge qͥ dormis. et exurge a mor¬
tus & illum inabit te xp̃c. Multum erat
enĩ uideis uidere lapidem. Lapis enĩ ille
ad huc pariuus erat. merito et paruũ con¬
tempser̃. contẽpnendo offender̃. et offen¬
dendo quassati sunt. restat ut conterant᷑.
Hoc enĩ de lapide illo dictũ ẽ. Qͥ offendĩt
in lapidẽ illũ conquassabit eũ: suꝑ quẽ

Expanded text:
stas: si credis, venis; si credis, vides. Qustas: si credis, venis; si credis, vides. Quomodo enim venitur ad montem istum? Numquid pedibus? numquid navibus? numquid pennis? numquid equis? Quantum attinet ad locorum spatia, ne satagas, ne conturberis, ipse ad te venit. Etenim ex lapide parvo crevit, et factus est mons magnus, ita ut impleret universam faciqui terras implevit? Ecce jam venit; evigila: crescendo et dormientes pulsat; si tamen non tantus in eis somnus est, qui etiam contra montem venientem obdurescant, sed audiant: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus . Multum enim erat Judaeis videre lapidem. Lapis enim ille adhuc parvus erat: merito et parvum contempserunt, contemnendo offenderunt, et offendendo quassati sunt; restat ut et conterantur. Hoc enim de lapide illo dictum est: Qui offenderit in lapidem illum, conquassabit eum; super quem
Abbreviated transcription (Latin):
quis contra nos: Qui filio suo ꝓpͥo non
peꝑcit. sed ꝓ nobis om̃ib tradidit eũ.
quomͦ ñ et cum illo om̃ia nobis dona-¬
uit: Ergo securi simus. intranquillita¬
te cordis nutriamus bonã conscientiã
de pane dĩ. dñs uirtutum noħ cũ suscep
tor nr̃. Quantacũq sit infirmitas tua.
uide quis te suscipiat. Egrotat nescio
quis adhibetur medicus. susceptũ suũ
dicit medicus egrotum. Quis eũ susce-¬
pit: Ille. Magna spes salutis. magnus
medicus eum fuscepit. Quis medicus:
Om̃is medicus p̃ter illum homo ẽ. Om̃is
medicus qui uenit ad infirmum. alia
quales a parentib suscipiuntur. Qui
enĩ non suscipiuntur: exponuntur.
Qui suscipiuntur: nutriuntur. Puta¬
mus ne sic te suscepit ds̃. quomͦ infan¬
tem suscepit mater tua: Non sic sed in
et̃num. Tua enim uox ẽ. in illo psal¬
mo. qm̃ pater ms̃ et mat̾ mea dereli-¬
querunt me dñs autẽ assum psit me.
fecit dñs: Animaduerte orbem terra
rum. Ueni et uide. Si enĩ non uenis

Expanded text:
suo proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum, quomodo non et cum illo omnia nobis donavit ? Ergo securi simus, in tranquillitate cordis nutriamus bonam conscientiam de pane Domini. Dominus virtutum nobiscum, suscepob. Quantacumque sit infirmitas tua, vide quis te suscipiat. Aegrotat nescio quis, adhibetur medicus; susceptum suum dicit medicus aegrotum. Quis eum suscepit? Ille. Magna spes salutis, magnus medicus eum suscepit. Quis medicus? Omnis medicus praeter illum homo est: omnis medicus qui venit ad infirmum, alia quales a parentibus suscipiuntur. Qui enim non suscipiuntur, exponuntur: qui suscipiuntur, nutriuntur. Putasne sic te suscepit Deus, quomodo infantem te suscepit mater tua? Non sic, sed in aeternum. Tua enim vox est in illo psalmo: Quoniam pater meus et mater mea dereliquerunt me, Dominus autem assumpsit me .fecit Dominus? Animadverte orbem terrarum, veni, et vide. Si enim non venis,
Abbreviated transcription (Latin):
maris cõparatione. tanꝗ t̾ra uidebat᷑
gens iudeor. Non enĩ idolatriȩ ama-¬
ricudine tegebat᷑. sed erat tanquã
arida. amaritudine gentiũ tanꝗ
mari circundata. Futurũ erat ut
turbaretꝰ t̾ra. id .ẽ. illa ipsa gens
iudea. & transferrent᷑ montes incor
maris. id. ẽ. pͥmo ipse mons magnꝰ
paratꝰ in cacumine montiũ. De se¬
ruit enĩ gentẽ iudeã & factꝰ.ẽ. in
gentib. Translatꝰ. ẽ. de t̾ra ad mare.
Transferentib quib: Apłis qͥb dixe¬
rat. Si habueritis in uob fidẽ tanq¬

Expanded text:
maris comparatione, tanquam terra videbatur gens Judaeorum. Non enim Idololatriae amaritudine tegebatur, sed erat tanquam arida, ipsa amaritudine Gentium tanquam mari circumdata. Futurum erat, ut turbaretur terra, idest illa ipsa gens Judaea, et transferrentur montes in cor maris . Et primo ipse mons magnus paratus in cacumine montium. Deseruit enim gentem Judaeorum, et factus est in gentibus, translatus de terra ad mare, transferentibus Apostolis, quibus dixerat: Si habueritis fidem in
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo uos filii chorȩ iã si intellexistis
uos & inspicitis hic uos. & gaudetis
qͥa uidetis hic uos: psallit̾e dõ nr̃o
psallite. Quẽ tanquã hominẽ irrise¬
runt. qͥ adõ alienati st̃. Psallite dõ
nr̃o. Non enĩ homo tantũ. sed & ds̃.
Homo ex semine cdauid. ds̃ dñs dauid.
ex iudeis carnẽ habens. Quoꝵ patres
nẽ: Qui . ẽ. suꝑ omĩa ds̃ benedictꝰ
in scła. Ds ant̾e carnẽ. ds̃ in carne. ds̃
cũ carne. Nec solũ ante carnẽ ds̃.
sed & ante t̾rã ds̃. unde facta . ẽ. caro.
Nec tantũ ante t̾rã ds̃. unde caro facta
ẽ: sed etiã ante celũ ds̃. qđ pͥus fa¬
ctũ .ẽ. Ante diẽ ds̃. qͥ primꝰ factꝰ est.
ante om̃s angłos ds̃. ipse xp̃c ds̃. Qm̃

Expanded text:
Ergo vos filii Chore, jam si intellexistis vos, et inspicitis hic vos, et gaudetis quia videtis, hic vos 7. Psallite bene otanquam hominem irriserunt qui a Deo alienati sunt, psallite Deo nostro. Non enim homo tantum, sed et Deus. Homo ex semine David , Deus Dominus David, ex Judaeis carnem habens: quorum patres, nem? Qui est super omnia Deus benedictus in saecula . Deus ante carnem, Deus in carne, Deus cum carne. Nec solum ante carnem Deus, sed ante terram Deus, unde facta est caro; nec tantum ante terram Deus, unde caro facta est, sed etiam ante coelum Deus, quod prius factum est; ante diem Deus qui primus factus est; ante omnes A
Abbreviated transcription (Latin):
posset dicere ñ esse dm̃ suũ: Sed ñ
om̃s homines agnouer̃ dm̃ suũ. Et
ubi aguoscebatur: quasi ibi tantũ
ds̃ erat. Notꝰ in iudea ds̃. Nondũ fi¬
liis chorȩ dicebat᷑. om̃s gentes plaudi¬
temanib. Ille enĩ ds̃ notꝰ in iudea.¬

Expanded text:
posset dicere non esse Deum suum? Sed non omnes homines agnoverant Deum suum, et ubi agnoscebatur, quasi ibi tantum Deus erat. Notus in Judaea Deus . Nondum filii Chore dicebant, Omnes gentes plaudite manibus. Jam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. in caluarĩȩ loco. om̃s plaudite mani¬
b ꝑuenisse ad uos grãm dĩ: plaudite
manib. Quid .ẽ. plaudite : Gaudete.
Sed quare manib: Quia bonis oꝑib. Ne
gaudeatis ore. & cessetis manib Si gau¬
detis: plaudite manib. Manꝰ gentiũ
uideat: qͥ gaudia donare dignatꝰ est.
Quid ẽ. manꝰ gentiũ: Facta bene oꝑan¬
tiũ. Om̃s gl p̾laudite manib iubilate
dõ in uoce exultationis. Et uoce. & ma¬
nib Si tantũ uoce: ñ bene. qͥa pigrȩ
st̃ manꝰ. Si tantũ manib. nec hocbene.
qͥa muta .ẽ. lingua. Concordet manꝰ &
lingua. Illa confiteat᷑. illa oꝑet᷑. Iubi¬

Expanded text:
est in Calvariae loco, Omnes gentes plaudite maniest in Calvariae loco, Omnes gentes plaudite manibus, pervenisse ad vos gratiam Dei. Plaudite manibus. Quid est, plaudite? Gaudete. Sed quare manibus? Quia bonis operibus. Ne gaudeatis ore, et cessetis manibus. Si gaudetis, plaudite manibus. Manus gentium videat, qui gaudia donare dignatus est. Quid est, manus gentium? Facta bene operantium. Omnes gentes, plaudite manibus: jubilate Deo in voce exsultationis. Et voce, et mabus. Si tantum voce, non bene: quia pigrae sunt manus. Si tantum manibus, nec hoc bene, quia muta est lingua. Concordent manus et lingua. Illa confiteatur, illae operentur. Jubi