comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rabił ꝑ merita uirginis relinqueret:.
urore elfgnia filias multas: int̾ quas & edburgã. Que dũ
uir tͥua ess: sꝑectabile futue scĩtatis dedit ꝑicłm. Ex plorare
uolebat ꝑat̾: utrũ ad dm̃ an ad scłm ess declinatura pusiola.
fosueratq in tͥclimo diu̾sarũ ꝓfessionũ ornam̃ta: huic calicem
e engłia inde ar millas & monilia. Illuc uirguncła ulius nut¬
cie blaudientis allata: genib parentis assedit. Iussaq utrũ
uellet eligere: toruo aspectu scłaria despiciens. ꝓuite q manib
reptans: eugłia ⁊ calioe̾ puellari adorait inuocentia. Ercla¬
mat cetꝰ assidentiũ: auspiciũ fute sc̃itatis in puella eroscu¬
latꝰ. Pat̾ ipse artiorib basiis dignatꝰ sobolẽ: uade inqͥt qͦ ce uo¬
cat diumitas: sequere fausto pede que elegisti sponsũ. E ꝑfec
to ⁊ ego ⁊ conumnx felices erimꝰ: si a filia uicti religione fuerimꝰ.

Expanded text:
rabilis, per merita virginis relinqueret. §rabilis, per merita virginis relinqueret. §uxore Edgiva filias multas; inter quas et Edburgam, quae, vix dum trima esset, spectabile futurae sanctitatis dedit periculum. Explorarem declinatura esset pusiola; posueratque in triclinio diversarum professionum ornamenta, hinc calicem et evangelia, inde armillas et monilia. Illuc virguncula ulnis nutritiae blandientis allata, genibus parentis assedit; jussaque utrum vellet eligere, torvo aspectu secularia despiciens, prompteque manibus reptans evangelia et calicem, puellari adoravit innocentia. Exclamat coetus assidentium, auspicium futurae sanctitatis in puella; exosculatus, pater ipse arctioribus basiis dignatus sobolem: « Vade, inquit, quo te vocat Divinitas, sequere fausto pede quem elegisti Sponsum; et profecto 371 et ego et conjux felices erimus si a filia religione victi fuerimus.
Abbreviated transcription (Latin):
corporib. nec eoꝵ parui nominis aut meriti. s quoꝵ i
ligentib nullos surda tͣnsiens aure: saluti consulents
ilburga apd̃ ueneloch requiescit: olim antinȩ:¬
Lab incolis nota: s pꝰ aduentũ normannoꝵ dũ uescit᷑ lo
sepule̾ aliquãdui obliuiom data. Nuꝑ uͦ adunato ibi comes¬
tu monachoꝵ clumacensiũ. dũ nichoata noui templi machi¬
na qͥdã puer ꝑ pauim̃tũ concitatꝰ cursitaret: esfracta mal¬
solei fouea. ꝓpalari corpus uirgins fecit. Tunc balsamiti odo¬
ris aura ꝑ eccłam sꝑirante: altiꝰ leuatũ tot miracła p̃buit:
ut cat̾uati eo ppłoꝵ turbę confluerent. Uir ꝑatuli cãꝑi capie¬
bant ppłoꝵ agmina: dĩ eqͥs umbonib diues & m̃dicꝰ se agerent:
cunctos in cõmune p̾cipitante fide. Nec casĩ euentũ res ha¬
buit: ado ut nullus inde̾ nͥ extincta uł iitigata ualitudino
discederet: nou nullosq regius morbus meclicis sane incu¬

Expanded text:
corporibus, nec eorum parvi nominis aut meriti, sed quorumcorporibus, nec eorum parvi nominis aut meriti, sed quorumligentibus, nullos surda transiens aure, saluti consulens 216. Milburga apud Weneloc requiescit; olim ab accolis nota, sed post adventum Normannorum, dum nescitur locus sepulchri, aliquandiu oblivioni data: nuper vero, adunato ibi conventu monachorum Cluniacensium, dum, inchoata novi templi machina, quidam puer per pavimentum concitatius cursitaret, effracta mausolei 370 fovea propalam corpus virginis fecit. Tunc balsamiris aura per ecclesiam spirante altius elatum tot miracula praebuit, ut catervatim eo populorum undae confluerent, vix patuli campi capiebant populorum agmina, dum aequis umbonibus dives et mendicus se agerent, cunctos in commune pbuit, adeo ut nullus inde nisi exstincta vel mitigata valetudine discederet; nonnullosque regius morbus, medicis sane incu
Abbreviated transcription (Latin):
gota scire uolentes: lectio becle informabit. Ermenhilda Ra¬
ferio regi m̃tioꝵ locata: habiit filiã werburgã uirgniẽ sc̾isi¬
mnam. Utreq mat̾ ⁊ filia apud cuntatẽ̾ legionũ pausant:
in monastĩo eiꝰde urbis qđ construrit nouit̾ hugo comes
cestrensis eiectis inde ꝑaucłis cłicis: qͥ ibide̾ fedo ⁊ pan¬
laudantur merita: extollunt᷑ miracła. Cũq om̃iũ petito¬
nib sint incunctant̃ fauorabiles: tũ maxrine orationes
feminarũ ⁊ pueroꝵ uicino ⁊ contiguo pede auxilii actingͥ
frĩs ercõb̃ti culit filias milthridã ⁊ milburgã. Milthridi
ui chauato iisula cantię. celibatui dans oꝑã: ibidẽ uite meti¬
incurrit. Sequenti tẽpore ad cenobiũ scĩ augusti cantu aru
tͣnslata: erumia monachoꝵ seduilitate honorat᷑. pietatis fmi
⁊ dulcetinis. urta uocabulũ suũ in cunctos eqͣ p̾dicabilis
os quamius ibi omes monasterii anfractꝰ ꝑleni sint scĩe

Expanded text:
gota scire volentes lectio Bedae informabit. Ermenilda, Wulgota scire volentes lectio Bedae informabit. Ermenilda, Wulferio regi Merciorum locata, habuit filiam Werburgam, virginem sanctissimam. Utraeque sain monasterio ejusdem urbis quod construxit noviter Hugo comes Cestrensis, ejectis inde pauculis clericis qui ibidem foedo et pauoris, ibi laudantur merita, extolluntur miracula; cumque omnium petitionibus sint incunctanter favorabiles, 369 tum maxime orationes foeminarum et puerorum vicino et contiguo auxilii pede fratris Ercomberti, tulit filias, Mildritham et Milburgam. Mildritha in Taneto insula Cantiae, incurrit. Sequenti tempore, ad coenobium sancti Augustini Cantuariam translata, eximia monachorum sedulitate honoratur, pietatis fama et dulcedinis juxta vocabulum suum in cunctos aeque praedicabilis. Et quamvis ibi pene omnes monasterii anfractus pleni sint sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
fastidii nausia. s imracłorum facit nscitia. Aima rex orientaliũ
onigloꝵ habuit filias tres: Etheldridã. ethelburgã. serburgã.
fiheldrida duob uiris inipta: felici ut becla auctor ẽ conti¬
nentia. siue ulla ꝑudoris iactura. sine ulla libidims urtica ꝑ¬
penie uirguntatis laureã celo uictrix exhibuit. Ethelburga
ui monasterio galliȩ qͦd dicit᷑ brigis scĩmoniał pͥmũ dehme
uiłbisa illibate uirgimtatis signacło fiorint. es speciosum
certe quod ambe sorores sicut concupiscentiã carnis in
se uue domuerant: ia defuncte incorruptã eandẽ pferu
illa in anglia. ista in gallia: ut earũ scĩtas que abunde fu¬
serat: sufficiat gemiuos irradiare polos. Serburga ero¬
b̃to regi cantuarioꝵ in matͥmoniũ data: ⁊ pꝰ eius mortem
uelata in eodẽ monastĩo qͦ soror ethelorida: ꝑ̃dit᷑ur sca.
habuit ex illo rege filias: ercongotã ⁊ ermenhildã. De eror¬

Expanded text:
fastidii nausea, sed miraculorum facit inscitia. Anna rex Orientalium fastidii nausea, sed miraculorum facit inscitia. Anna rex Orientalium Anglorum habuit filias tres, Etheldritham, 368 Ethelburgam, Sexburgam Etheldritha, duobus viris nupta, felici  ut Beda auctor est continentia, sine ulla pudoris jactura, sine ulla libidinis urtica, perpetuae virginitatis lauream coelo victrix exhibuit. Ethelburga, in monasterio Galliae quod dicitur Brigis, sanctimonialis primum, dehinc abbatissa, illibatae integritatis signaculo floruit: et speciosum certe quod ambae sorores, sicut concupiscentiam carnis in se vivae domuerant, ita defunctae incorruptam eamdem praeferunt, illa in Anglia, ista in Gallia, ut earum sanctitas, quae abunde fulgurat, « sufficiat geminos irradiare polos. » Sexburga, Ercomberto regi Cantuariorum in matrimonium data, et post ejus mortem velata in eodem monasterio quo soror Etheldritha, praedicatur sancta. Habuit ex illo rege filias Ercongotam et Ermenildam. De Ercon
Abbreviated transcription (Latin):
corã cerneret. ⁊ contrectaret artꝰ qͥb oĩs uferior hie est
mnudus. At ñ ita lefstanus p̾cipitis ⁊ effrenate audacie
adolescens: qͥ sͥ corpus mrĩs minis inflatiorib ostendi exege¬
rat: fame ut dicebat incertũ: fide ocłoꝵ ꝑonderare delibe¬
rans. Idoq p̾ruꝑti ausus penã tulit amens effectꝰ. ⁊ postino¬
dũ scaturiens u̾mib ⁊ mortuus. Nouit ꝓfecto qͦd olim con
incolas: ut beatũ se in pͥmis astruat. qͥ cenobiĩ illiꝰ uł mĩ¬
mo uł ualenti illustrat. Ipsi qͦ reges ałioꝵ dñi. seruos se il¬
lius głant᷑. ⁊ coronã ei regiã missitant: magno si uti uolunt
redimentes cõmertio. Eractores uectigalii qͥ alias debachan¬
tur. fas nefasq uixta metientes: ibi supplices cit᷑ fossatum
Sc̃ĩ emundi litigationes sistunt. exꝑti multoꝵ penã qͥ ꝑseue
oas meiꝰ ꝑstͥnget p̃coniũ p̾fata breuitatis uemia: quã non

Expanded text:
coram cerneret et contrectaret artus quibus omnis inferior hic est coram cerneret et contrectaret artus quibus omnis inferior hic est mundus. At non ita Lefstanus, praecipitis et effrenatae audaciae adolescens, qui sibi corpus martyris minis inflatioribus ostendi exegerat; famae, ut dicebat, incertum fide oculorum ponderare deliberans. Ideoque praerupti ausus poenam tulit, amens effectus; et post modicum, scaturiens vermibus, et mortuus. Novit profecto quod olim consincolas, ut beatum se in primis astruat qui coenobium illius vel nummo vel valenti illustrat. Ipsi quoque reges, aliorum domini, servos se illius gloriantur, et coronam ei regiam missitant, magno si uti volunt redimentes commercio. Exactores vectigalium, qui alias bacchantur, fas nefasque juxta metientes, ibi supplices citra fossatum sancti Edmundi litigationes sistunt, experti multorum poenam perseveis mei perstringet praeconium; praefata brevitatis venia, quam non
Abbreviated transcription (Latin):
lib uirtꝰ mrĩs: semisoꝑitas m̃tes eoꝵ ad sui reue̾ntia sis
ercitatis. E leue qͥde̾ ac frigidũ sit: s pͥmũ uirtutũ eiꝰ e
ꝑĩtũ qđ subiciam. Latruncłos noctu sacrã edẽ expiłar
aggssos: inuisis loris in ipsis conatib irreciuit. Fermosed
psul qui apud scm̃ ꝑaulũ iacet: plebeie machine diutinã
sustulit inuidiã: augustiꝰ edifictũ. suꝑ uenanda m̃bra molitꝰ:
que ⁊ miranda incorruptione.⁊ lacteo quodã candore głam s c̃ẽ
anime ꝑdicabant. Capud oltm a ceruice reuulsũ. nc̃ reliquo
corpori compagniatũ: signũ tanĩ mr̾ii coccinea cicatͥce p̃ten¬
dens. Porro illud humana miracła excedit: hominis mortua
cͥues ⁊ ungues sensim pullulare: quos osituen guedã scã
mulier quot aunis hos tunderet. illos desecaret: sacͣ uene¬
ratione posteris futuros Sc̃e temeritatis femina: que

Expanded text:
ialibus virtus martyris, semisopitas mentes eorum ad sui reverentiam signis ialibus virtus martyris, semisopitas mentes eorum ad sui reverentiam signis excitans; et leve quidem ac fuod subjiciam. Latrunculos, noctu sacram aedem expilare aggressos, invisis loris in ipsis conatibus irretivit; formoso Londoniae praesul, qui apud sanctum Paulum jacet, plebeiae machinae diuturnam amolitus est injuriam, augustius aedificium super veneranda membra molitus, quae et miranda incorruptione, et lacteo quodam candore, gloriam sanctae animae praedicabant. Caput, olim a cervice revulsum, nunc reliquo corpori compaginatum, signum tamen martyrii coccinea cicatrice 367 praetendens. Porro illud humana miracula excedit, hominis mortui crines et ungues sensim pullulare, quos Oswen, quaedam sancta mulier, quot annis hos tonderet, illos desecaret, sacra veneratione posteris futuros: sanctae temeritatis foemina, quae
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutem euirarẽ impulsus: danoꝵ duces hinguar ⁊ hubla
nortanimbroꝵ ⁊ orientaliũ angloꝵ deꝑopłaturi ꝓuintias
uenere. Quoꝵ pͥmꝰ regem ñ resistentẽ s armis ꝓrectis solo
ꝓinĩ.s. orante̾ ceꝑit: ⁊ pꝰ ñuulla corm̃ta decapitauit. Eicit
pꝰ necẽ bĩ uiri transacte inte puritas: intracłis iauditis.
Caput a corpore lictoris seuitia diuisũ: dumeta ꝓicientib a¬
nis occuluerant. Qd dũ eiues quererent. hostem abeuntẽ
uestigiis isequti: funeri regio iustas solut᷑i inferas. iocit¬
da dĩ muuera hausere. Eranimati capitis uocẽ exp̾ssam.
omẽs ad se lustratores inuittantis. Lupũ feram cadaueri
assuetã: lac̾tis illud circũplexũ innoriã p̃tendẽ custodiai
Gundẽ more domestici aninalis baiulos ꝑꝰ cͥgũ modeste adci¬
bam secutũ nuillũ lesisse a nullo lesũ esse. Eunc ꝓ tẽpols
humi tclitũ corpꝰ uenerabile: t̾rea gleba suꝑiecła. ⁊ erilis

Expanded text:
virtutem evirare impulsus. Danorum duces, Hinguar et Hubba, virtutem evirare impulsus. Danorum duces, Hinguar et Hubba, Northanhimbrorum et Orientalium Anglorum depopulaturi provincias venere: quorum primus regem non resistenpronum et orantem, cepit, et post nonnulla tormenta 366 decapitavit. Emicuit post necem beati viri transactae vitae puritas miraculis inauditis. Caput, a corpore lictoris saevitia divisum, dumeta projicientibus Danis occuluerant: quod dum cives quaererent, hostem abeuntem vestigiis insecuti, funeri regio justas soluturi inferias, jocunda Dei munera hausere; exanimati capitis vocem expressam, omnes ad se lustratores invitantis. Lupum, feram cadaveri assuetam, lacertis illud circumplexum, innoxiam praetendere custodiam: eumdem, more domestici animalis, bajulos post tergum modeste ad tumbam secutum, nullum laesisse, a nullo laesum esse. Tunc pro tempore humi traditum corpus venerabile, terrea gleba superjecta, et exil
Abbreviated transcription (Latin):
Dis puio libro breuit̾ inteuii: qͥa plena gesta regũ nusq̃ potui
nstire. Ueru̾tam̃ de ecõ emundo quẽ scłm bedȩ ñ actigit
uplior. ꝓducet᷑ oratio: qͥ in orientali anglia pͥncipatũ tenuit.
Prouintia illa ab austͦ ⁊ oriente cingit᷑ occeano: ab aqͥbor
paludũ ulignie ⁊ stagnoꝵ raꝑaci uoragine: quę tͥũ uł diũ
miliũ spacio latitudine. infinita q longitudine ꝓtensa: in¬
colarũ usui ꝑiscosam p̾bent eruberantiã. Ab occidente re¬
liquę insulş: continua s defossa humo instar muri aggere ꝓ¬
munita. Pecoꝵ pabulis. ferarũ capturis. humꝰ egregia. Cem¬
bus referta: congregationib monachoꝵ imninerosiesimis
int̃ ipsas stagnoꝵ insulas iustitutis. Gens leta ⁊ lepida: face¬
taq. festiuitate iocoꝵ ad petulantiã ꝓmor. Hic regnauit e¬
mund̾ uir dõ deuotꝰ: auita ꝓsapia regum excellens. Qͥ cum
aliqͦt annis pacifice ꝓuintiȩ p̃fuiss: nulla tẽpoꝵ mollitie

Expanded text:
tui reperire. Veruntamen de sancto Edmundo, quem saeculum Bedae non attigit, amplior procudetur oratio, qui in Orientali Anglia principatum tenuit. Provincia illa ab austro et oriente cingitur oceano; ab aquilone paludum uligine et stagnorum rapaci voragine, quae trium vel duum millium spatio latitudine, infinitaque longitudine, protensa, incolarum usui piscosam praebent exuberantiam; ab occidente reliquae insulae continua, sed defossa humo ad instar muri aggere permunita. Pecorum pabulis, ferarum capturis humus egregia; coenobiis referta, congregationibus monachorum numerosissimis intra ipsas stagnorum insulas institutis; gens laeta et lepida, facetaque festivitate jocorum ad petulantiam pronior. Hic regnavit Edmundus, vir Deo devotus, avita prosapia regum excellens; qui, cum aliquot annis pacifice provinciae praefuisset, nulla temporum mollitie
Abbreviated transcription (Latin):
s erroris eũgłicoꝵ cestimonioꝵ fulgure. depulit. S cũ pꝰ obitũ eurs
eꝰ herescos du in sinib qͦrũda ueboͥlonũ confotũ m̃u erũꝑet. hilti¬
randꝰ cũ archidiaconꝰ ess turonis. mox papa rome adunatit oontiliis

Expanded text:
si erroris evangelicorum testimoniorum fulgure depulit; sed cum post obitum ejus si erroris evangelicorum testimoniorum fulgure depulit; sed cum post obitum ejus virus haereseos, diu in sinibus quorundam nebulonum confotum, iterum erumperet, Hildebran
Abbreviated transcription (Latin):
is in posterũ cõmodis ꝓspicere: quã obsequiis pat̾m corporis ñs
Porro in disꝑsienda pecuma. ñ segnis nec parcꝰ. omnẽ illũ thesanti
Nintonis dous anres regni accuniularũ ab archanis sac̾riis ert
in lrioem mauastĩts aurũ. eccłiis ag̾stib solidos qͥnq argenti uni¬
cuiq page centũ libras uiritim egenis diuidendas largitis
Pat̾s etiã menloriã ingenti congerie argenti ⁊ auri eitmi genie
Uuit hoc tempore berengariꝰ turonensis heresiarcha: qͥ fe
⁊̃ uinũ in altari apposita. pꝰ consectionẽ sac̾clotis uerũ iłs
st antiale corpꝰ dm̃ sieut scã eccłia p̃dicat. esse denegabat.Ia sᷤ
tebat omĩs gallia eiꝰ doctna: ꝑ egenos scolares qͦs ipse ondle
sipe sollicitabat disseminata. Unde seliditaticatholio timens doẽ
memorie leo papa: uercellis cont᷑ eũ iustituto coneilio. tenebras nebulo¬

Expanded text:
uis in posterum commodis prospicere, quam obsequiis paterni corporis interesse. uis in posterum commodis prospicere, quam obsequiis paterni corporis interesse. Porro, in dispertienda pecunia nec segnis nec parcus, omnem illum thesaurum Wintoniae totis annis regni cumulatum ab arcanis sacrariis eruit in lucem; monasteriis aurum, ecclesiis agrestibus solidos quinque argenti, unicuique pago centum libras viritim egenis dividendas, largitus. Patris etiam 462 memoriam ingenti congerie argenti et auri, cum gemmarum Fuit hoc tempore Berengarius, Turonensis haeresiarcha, qui panem et vinum in altari apposita, post consecrationem sacerdotis, verum et substantiale corpus Domini sicut sancta ecclesia praedicat esse denegabat. Jamque scatebat omnis Gallia ejus doctrina, per egenos scholares quos ipse quotidiana stipe sollicitabat disseminata. Unde soliditati catholicae timens, sanctae memoriae Leo papa, Vercellis contra eum instituto concilio, tenebras nebulo
Abbreviated transcription (Latin):
rex danoꝵ ut sup̃diximꝰ interemptꝰ ẽ: qͦ sarraceni hyspam in tpi¬
auos efferati. mox ab aldefonso rege gallitiȩ ad sua redire auci. u
urbib quas olim tenuerunt. inuiti cessere
orpus regio sollempni curatũ: ꝑ sequanã cadoniũ delatum.
Ibi magna frequentia ordinatoꝵ. laicoꝵ ꝑanca: humi tͣtitum.
arietatis humane tc̃ fuit uidere miseriam: qd homo ille tocux ali
europe honor. antecessoꝵq suoꝵ oĩũ potentior. sedem et̾ne reptm
locus ille ꝑtinuerat. clara contestans uoce rapinã. sepulcurã inhibte
dicens auitoiure solũ suũ esse: nec illũ in loco quẽ uiolent ircipitit
pausare debere. Q circa uolente henrico filio qͥ solus ex liberis a do
centũ librs argenti licigatori ꝑsolutȩ: audacẽ calũpniã compestat
Nam tc̃ uob̾tꝰ pͥmogenitꝰ in francia contͣ᷑ patriã bellabat: Willelata
anteqͣm plane pat̾ expiraret. angliã enaugauerat: utiliꝰ ducrs s¬

Expanded text:
rex Danorum  ut supra diximus interemtus est; quo Sarraceni Hispani in Christianos efferati mox ab Aldefonso rege Galliciae ad sua redire coacti, etiam urbibus quas olim tenuerant inviti cessere. § 283. Corpus, regio solenni curatum, per Sequanam Cadomum delatum; ibi magna frequentia ordinatorum, laicorum pauca, humi traditum. Varietatis humanae tunc fuit videre miseriam, quod homo ille totius olim Europae honor, antecessorumque suorum omnium potentior, sedem aeternae reqlocus ille pertinuerat, clara contestans voce rapinam, sepulturam inhibuit, dicens, Avito jure solum suum esse, nec illum in loco quem violenter invaserat pausare debere. Quocirca volente Henrico filio, qui solus ex liberis aderat, centum librae argenti litigatori persolutae audacem calumniam compescuere: nam tunc Robertus primogenitus in Francia contra patriam bellabat; Willelmus, antequam plane pater exspiraret, Angliam enavigaverat, utilius ducens s
Abbreviated transcription (Latin):
inentoꝵ belloꝵ anglia uacaret. N.am ⁊ ult᷑ solitꝰ erat qͦscũꝙ
pos suspectos habebat quasi honoris causa normanni ã duoere
qdqͣm se ab sence in regno tͣbarent. Receptꝰ gͦ edgarꝰ. ⁊ magno
ꝓnatiuio donatꝰ ẽ: płib ꝙ annis in curia manent. pedetentim
iguaini.a ⁊ ut mitiꝰ dictũ sit ꝓ simplicitate contemptui haberi
poit. Quantula enĩ simplicitas: ut librã argenti quã tootidie in
trendiũ accipiebat. regi ꝓ uno eqͦ ꝑdonaret. Subsequenti tẽꝑore:

Expanded text:
incentore bellorum Anglia vacaret; nam et ultro solitus erat quoscunque Anglos suspectos habebat, quasi honoris causa, Normanniam ducere, ne quicquam se absente in regno turbarent. Receptus ergo Edgarus, et magno donativo donatus est; pluribusque annis in curia manens, pedetentim pro ignavia, et, ut mitius dictum sit, pro simplicitate, contemptui haberi coepit. Quantula enim simplicitas, ut libram argenti, quam quotidie in stipendio accipiebat, regi pro uno equo perdonaret? Subsequenti tempore
Abbreviated transcription (Latin):
neia erqͥrat. E ut aliquã exꝑiaris ex meis intumerabilib pems.
tendit manũ samoso ulcere stillantem: ⁊ en ait unã er minuo
Uidet̾ ne cͥ leurs: Eũ leuem sͥ uideri referret: ille curuatis in
uolã digitis. tres guttas defluentis tabi suꝑ eũ iacłatus est.
lurũ due cĩpora una frontẽ contingentes cutẽ ⁊ carnẽ sicut is
uo eautĩo penet᷑runt: furam̃ nucis capar efficientes q̃llo magni
nonẽ doloris clamore testante: hoc unqͥt mortuus erit tͥ quantũ
ueris: ⁊ penarũ mearũ gͣue docum̃tũ: ⁊ nͥ ueglexeris salutis
tus singlare momm̃tũ. Quappt̾ dũ licet. dũ nutat ira. dũ pen¬
ili qs te oꝑꝑit᷑ clementia: muta habitũ. muta anmũ. redons
nonach effectꝰ apud sc̃m melamuĩ. Ad hec ũba unuo respondere
tolente alt̃ eũ ocłi ingore ꝑstͥngens: si dubitas inqͥt miser¬

Expanded text:
media exquirat. Et ut aliquam experiaris ex meis innumerabilibus poenis, protendit manum sanioso ulcere stillantem, et « en, ait, unam ex minimis, videturne tibi levis? » Cum levem sibi videri referret, ille, curvatis in volam digitis, tres guttas defluentis tabi super eum jaculatus est; quarum duae tempora, una frontem continito jaculo penetrarunt, foramen nucis capax efficientes. Illo magnam poenam esse, doloris clamore protestante, « Hoc, inquit mortuus, erit tibi quandiu vixeris, et poenarum mearum grave documentum; et nisi neglexeris, salutis tuae singulare monimentum. Quapropter dum licet, dum nutat ira, dum pendula Deus operitur clementia, muta habitum, muta animum, Redonis monachus effectus apud sanctum Melanium. » Ad haec verba vivo respondere nolente, alter eum oculi vigore perstringens, « Si dubitas, inqui
Abbreviated transcription (Latin):
ta reu̾tebant᷑ in anes nuntii: uł ueris. uł ueri simi Icutub¬
lib argum̾̃tis p̾stricti. S comes toto illo anno bello necessarias
pediebat: largis sũptib milites suos continebat: alieuos musa¬
bat. Sic nes aciesq ita instituebat: ut milites. ꝓoeri aorpes
scellentes robore essent. Tuoes ⁊ ante signani p̃t̃ scientiã reimi¬
carto eti ã consilii ⁊ ętatis maturitate pollerent: ut si singłi
ł in acie uł alibi c̃ueres: ñ ꝓoeres s reges putares. Ita epĩ ⁊ ab¬
ares illiꝰ temporis religione. ⁊ta oꝑtimates magn anima libera¬
pate c̾tabant: ut mirũ sit qd̾ ñdũ seraginta annis euolutis utͣq¬

Expanded text:
ta revertebantur inanes nuntii, vel veris vel verisimilibus argumentis praestricti. Sed comes toto illo anno bello necessaria expediebat, largis sumptibus milites suos continebat, alienos invitabat: ordines aciesque ita instituebat, ut milites proceri corpore, praecellentes robore essent; duces et antesignani, praeter scientiam rei militaris, etiam consilii et aetatis maturitate pollerent; ut si singulos vel in acie vel alibi cerneres, non proceres sed reges putares. Ita episcopi et abbates illius temporis religione, ita optimates magnanima liberalitate certabant, ut mirum sit quod, paucissimis annis 410 evolutis
Abbreviated transcription (Latin):
rũ: illũ iturũ uͥ heroldꝰ tuciores se pedes habere putaret. Cont̃
ille q̃ diri de puelle nuptiis referens: de regno addebat. p̃supa¬
osũ fuisse qͦd absq generali senatꝰ ⁊ ppłi conuentu ⁊ edicto alie¬
nã ͥ hereditatẽ iurait̾i̾t. Puide stultũ sacram̃tũ frangendi
blam si iusiurandũ ⁊ uotũ qͦd ꝑuella in domo patͥs. nesciis pa¬
rentib de suo corpore uolens fecerit iudicat᷑ irritũ: quantoni¬
gis qͦd ille sub regis uirga constitutꝰ. nesciente oĩ anglia. de s¬
to regno necessitate temporis coactꝰ impegerit uideat᷑ ũ esse
ratũ: Pret̾ea iniquũ postulatu. ut imꝑio oedat: qͦd tantosi

Expanded text:
turum, illuc iturum quo Haroldus tutiores se pedes habere putaret. Contra, turum, illuc iturum quo Haroldus tutiores se pedes habere putaret. Contra, ille, quae dixi 409 de puellae nuptiis referens, de regno addidit, praesumptuosum fuisse quod, absque generali senatus et populi conventu et edicto, alienam illi haereditatem juraverit; proinde stultum sacramentum frangendum. Nam si jusjurandum vel votum quod puella in domo patris, nesciis parentibus, de suo corpore volens fecerit, judicatur irritum; quanto magis quod ille, sub regis virga constitutus, nesciente omni Anglia. de toto regno, necessitate temporis coactus, impegerit, videatur non esse ratu
Abbreviated transcription (Latin):
Qua re ut ꝑ̃diri angli diu̾sis uotis ferebant᷑: quãuis palã euncta
bona heroldo imp̃carent᷑. O ille qͥdẽ diademate fastigatꝰ nicħ de
pace int̾ se ⁊ Willeliuũ cogitabat: liberatũ se sac̾mento asserens
qͦd filia eiꝰ quã desponderat cit᷑ nubiles auuos obierat. Fert᷑ enim
uir ille ñ paucis uirtutib p̃ditꝰ: parũ adu̾sus ꝑfidiã sͥ consulu¬
isse: dũ mͦ poss qͥb eũq p̾stigiis hominũ ratiocinationes suspena᷑.
Prete̾a qͥ putaret minas Willelmi nũquã ad factũ erupturas:
qͦd ille cont̾minoꝵ ducũ bellis ĩplicaret᷑: totũ animũ otio cũ sib¬
uec militẽ conuocare nec aciẽ dirigere dignatꝰ fuiss. Alt̾ inte̾a
illũ ꝑ nuntios lenit̾ conuenire: de rupto federe expostulare. pod
minas usuere. Seiret se aute amiũ emi̾sũ ferro debitũ undie¬

Expanded text:
Quare, ut praedixi, Angli diversis votis ferebantur, quamvis palam cuncti Quare, ut praedixi, Angli diversis votis ferebantur, quamvis palam cuncti bono Haroldo imprecarentur: et ille quidem, diademate fastigiatus, nihil de pactis inter se et Willelmum cogitabat; liberatum se sacramento asserens, quod filia ejus quam desponderat citra nubiles annos obierat. Fertur enim vir ille, non paucis virtutibus praeditus, parum adversus perfidiam sibi consuluisse dummodo posset quibuscunque praestigiis hominum ratiocinationes suspendere: praeterea, qui putaret minas Willelmi nunquam ad factum erupturas, quod ille conterminorum ducum bellis implicaretur, totum animum otio cum sube didicit, nec militem convocare nec aciem dirigere dignatus fuisset. Alter interea illum per nuntios leniter convenire, de rupto foedere expostulare, precibus minas insuere; sciret se ante annum emensum ferro debitum vindica
Abbreviated transcription (Latin):
ulios cetui de cartaro emittebant: qd̾ eũ ipsi in nullo suis uo¬
puoratib deessent. tũ tantũ numerũ subditarũ amimarũ po¬
nant᷑ ad inferna descendere p̃dicationis nicuria: quantum
uniã ret̾acta uideru̾it scła. his dictis loquentis aspert dispa¬
ilami adiit : omes audientes ⁊ uidentes de subita conusio e¬
list omuisatione admoneus: ut dicerent hex ẽ mutatio der¬
out: ue de Willelmo loguar. Nã quia breuit᷑ uec ut pu
mutilit᷑. res quas dũtarat comes in normanina anius.xxiͫ
actitarit ꝑcurri: mͦ aliud narrandi ȩxordiũ ordo tempoꝵ filasi¬
tat: ut de regno eius quantũ nr̃a sciscitatio penet᷑re pocuit m̃di¬
ciũ arguã ueritatẽ ꝓmuntiẽ. Ręx eduardꝰ fato functꝰ erat: angla
dubio fauore mutabat: cui se rectori cõmuteret inẽta: an heroldo.
an Willelmo. an edgaro. Nã ⁊ illũ ꝓ gene̾ ꝓrimũ regno. ꝓcerib
rer cõmendauerat. tacito scł m̃tis iudicio: s ꝓno in elem̃tiã aio.

Expanded text:
o coetui de Tartaro emittebant, quod cum ipsi in nullo suis voluptatibus deessent, tum tantum numerum subditarum animarum paterentur ad inferna descendere praedicationis incuria, quantum nunquam retroacta viderunt saecula. His dictis loquentis aspectus dispaMelanium adiit, omnes audientes et videntes de subita conversione admonens ut dicerent « Haec est mutatio denunc de Willelmo loquar. Nam quia breviter, nec ut puto inutiliter, res ejus, quas duntaxat comes in Normannia annis triginta actitavit, percurri; modo aliud narrandi exordium ordo temporum flagitat, ut de regno ejus, quantum nostra sciscitatio penetrare potuit, mendacium arguam, veritatem pronuntiem. Rex Edwardus fato functus fuerat: Anglia dubio favore nutabat, cui se rectori committeret incerta, an Haroldo, an Willelmo, an Edgaro; nam et illum, pro genere proximum regno, proceribus rex commendaverat, tacito scilicet mentis judicio, sed prono in clementiam animo.
Abbreviated transcription (Latin):
ardentius: ut supplicib dignant᷑ rẽ imꝑtiat᷑. Ille multũ cut¬
tatꝰ: tandẽ instantib mira respondit. Septẽ dormientes u
celio monte reqͥescere: iã ducentis annis in dext᷑ iacentes li¬
cere: s cunc in ipsa hora risus sui latꝰ mũtisse sinistrñ fitu

Expanded text:
quaerere causam ardentius, ut supplicibus dignanter rem impertiatur. Ille, multum cunquaerere causam ardentius, ut supplicibus dignanter rem impertiatur. Ille, multum cunctatus, tandem instantibus mira respondit: Septem dormientes in Caelio monte requiescere jam ducentis annis in dextro jacentes latere; sed tunc, in hora ipsa risus sui, latus invertisse sinistrum; futu
Abbreviated transcription (Latin):
ranscendens. Ipso die ereadẽ aqͣ tres occi ⁊ unꝰ monoełs qͥ rega
elemosina pascebant᷑ sanati st̃: ministris ꝑlena fide liquore
tͣma circũuallatꝰ. Eumq alii longam quadragesimȩ medũ
recentib cibis compens autes acͥt̾ comederent: ille a t̾reme cu¬
cato aĩo duinũ qͥodã specłatꝰ m̃tes coniriuantiũ ꝑmouit: atgi¬
orem effusus in risũ. Nulloqi causam leticiȩ ꝑqͥrere p̃sum̃te. &̾
qͥdẽ ita tacitũ donee edendi satietas obsoniis finẽ imposuit. Sͥ
remotis m̃sis cũ in tͥclimo regalib erueret᷑: tres optimatscĩ
ꝓsecuti quoꝵ iiꝰ erat haroldꝰ. scds abb̾s tẽius ep̃ẽ: familirti¬
tis ausu int̾rogant quare riserit. Mirũ oĩb uec in meriton
deri: quare in tanta serietate diei. ⁊ negotii tacentib cetĩs scre¬
rilẽ cacͥinũ eiecerit. Scupenda in qͥt uidi: noc icło sine cisi

Expanded text:
transcendens. Ipso die, ex eadem aqua, tres caeci et unus monoculus, qui regali transcendens. Ipso die, ex eadem aqua, tres caeci et unus monoculus, qui regali eleemosyna pascebantur, sanati sunt; ministris plena fide liquoreurma circumvallatus. Cumque alii, longam Quadragesimae inediam recentibus cibis compensantes, acriter comederent, ille a terrenis avocato animo, divinum quiddam speculatus, mentes convivantium permovit, ampliorem effusus in risum; nulloque causam laetitiae perquirere praesumente, tunc quidem ita tacitum, donec edendi satietas obsoniis finem imposuit. Sed remotis mensis, cum in triclinio regalibus exueretur, tres optimates eum; prosecuti quorum unus erat Haroldus, secundus abbas, tertius episcopus, familiaritatis ausu interrogant quare riserit; mirum omnibus, nec immerito, videri, quare in tanta serietate diei et negotii, tacentibus caeteris, scurrilem cachinnum ejecerit. « Stupenda, » inquit, « vidi, nec ideo sine causa
Abbreviated transcription (Latin):
cł digitos suos in ocłos sauati intentans. illũ reducto capite
nuere cerneret: grãs dõ porrectis in celũ manib egit. Eodẽ
nͦ sanauit cecũ quendã lincoliȩ: qͥ multis anins suꝑuixit:
egalis index miraculi .:
ã qͦd mireris. Ulwinꝰ qͥda cognom̃to spillicorn. filiꝰ wlinari
e nutegaresbele. quadã die in silua bruheldȩ ligna cedens. dũ
uitino pꝰ laborẽ soꝑori indulsiss: sanguine ut credo circa octõs
no ad regis curiã ueniens: uestibulũ camere adu̾santib cubi¬
nlarus frust᷑ diu tͥuit. S ꝑstitit imꝑbus pulsator: donec eg
idmodũ rege ipso iuibente admissus ẽ. Audiens quiꝑpe som¬
qm inchil de miracłis auderet: coactꝰ aminib̾s cũ aqua ceco
ens regali palatio multis temꝑorib apud windelforas nã
bicuratꝰ fuerat p̃fuit: sanatoris annios longenitate uitȩ

Expanded text:
a, quod scilicet, digitos suos in oculos sanati intentans, illum reducto capite a, quod scilicet, digitos suos in oculos sanati intentans, illum reducto capite cavere cerneret, gratias Deo porrectis in coelum manibus egit. Eodem modo sanavit caecum quemdam Lincoliae, qui multis annis supervixit, regalis index miraculi. § am quod mireris. Wulfwinus quidam, cognomento Spillecorn, filius Wulmari de Nutegareshale, quadam die in sylva Bruelle ligna caedens, dum diuturno post laborem sopori indulsisset, sanguine, ut credo, circa oculosmo, ad regis curiam veniens, vestibulum camerae, adversantibus cubiculariis, frustra diu trivit; sed perstitit improbus pulsator, donec aegre admodum rege ipso jubente admissus est. Audiens quippe somquam nihil de miraculis auderet, coactus a ministris cum aqua caeco ens, regali palatio multis temporibus apud Windeleshores, nam ibi curatus fuerat, praefuit, sanatoris annos longaevitate vitae
Abbreviated transcription (Latin):
integrã sanitatẽ curialib stipendiis sustentari. Uerũ a¬
te septimauã exactã. ita obductis cicatͥcib uenulta
cutis rediit: ut uichil p̾teriti morbi discerneres. Post
antiũ qͦ geminã ꝓlẽ enixa: sc̃itatis eduardi iniracłm ali¬
.xit. ¶ ultotiens eũ hanc ꝑestẽ in normannia sedasse ferls
qͥ interiꝰ eiꝰ uitã nouerñt. Uude nr̃o tẽpore qͥdã falłã i¬
sumunt oꝑã: qͥ asseueratit istiꝰ modi curationẽ ñ ex sc̃i¬
te. s ex regalis ꝓsapiae hereditate fluxisse:
n curia seuerat salutẽ se recepturũ: si aqͣ ex ablutione ma
ũ regis oculos tangeret. Id ad se delatũ ñ paucis nuntiis ille
iserat: referentes rugato aspectu inisectatꝰ. Peocatorẽ se de̾ oꝑa
Iamq confestĩ ut lotꝰ ẽ aqua: diut᷑ns tenebris exulantib lux
ẽpestiua orbes imnpleinit. Leco fragore plaudentiũ suscitato: rex

Expanded text:
integram sanitatem curialibus stipendiis sustentari; verum aintegram sanitatem curialibus stipendiis sustentari; verum ante septimanam exactam ita obductis cicatricibus venusta cutis rediit, ut nihil praeteriti morbi discerneres; post annum quoque geminam prolem enixa, sanctitatis Edwardi miraculum auxit. Multotiens eum hanc pestem in Normannia sedasse ferunt, qui interius ejus vitam noverunt: unde nostro tempore quidam falsam insumunt operam, qui asseverant istius morbi curationem non ex sanctitate, sed ex regalis prosapiae haereditate fluxisse. in curia severat sanitatem se recepturum si aqua ex ablutione 376 manuum regis oculos tangeretur: id ad se delatum non paucis nuntiis ille riserat, referentes rugato aspectu inspectatus; peccatorem se esse, onamque confestim ut lotus est aqua, diuturnis tenebris exulantibus, lux tempestiva orbes implevit, laeto fragore plaudentium suscitato. Rex
Abbreviated transcription (Latin):
dus Wiltunensis ep̃e: uiderat & anriutiauãt. Nã dũ te¬
pore regis enutonis. celestib apd glestoniã lucubraret q¬
cubiis. subissq illũ cogitatio que frequent̾ augebat. den
gia stirꝑe augloꝵ. pene deleta: hec meditanti sopor irreti
ardũ qͥ tc̃ in normanuia exulabat in regẽ consecre: celibe
cłi: post te puidet rege᷑ ad placitũ sui.
orro ut iã de intracłis dicã: adolescentula uixsa parilitante
nataliũ uirũ habens s fructu conuigii carens: luxurianĩẽ
circa collũ humorib tͣꝑem ualitudinẽ contrarerat: glandulis
ꝓtuberantib horrenda. Iussa somino lauaturã manuirm ross
exqͥrere: curiã ingredit᷑. Rex ipse ꝑ se opꝰ pietatis ad impleu
digitis aqua ꝑunctis collũ ꝑtractat mulieris. Medicã dexti
sanitas feste̾na ꝓsequit᷑. letalis crusta dissoluit᷑: Ata ut ũm¬
b cũ same ꝓfluentib. om̃s ille noxiꝰ tumor resideret.
S qͥa hiatꝰ ulcerũ fedꝰ ⁊ patulus erat: p̃ceꝑit eã usq ad

Expanded text:
Wiltoniensis episcopus; viderat et annuntiaverat. Nam dum, tempore regis Cnutonis, coelestibus apud Glastoniam lucubraret excubiis, subissetque illum cogitatio, quae frequenter angebat, de regia stirpe Anglorum pene deleta; haec meditanti sopor irrepsiwardum, qui tunc in Normannia exulabat, in regem consecrare, coelibe Dei: post te providit regem ad placitum sui.rro ut jam de miraculis dicam: Adolescentula juxta parilitatem natalium virum habens, sed fructu conjugii carens, luxuriantibus circa collum humoribus, turpem valetudinem contraxerat, glandulis protuberantibus horrenda. Jussa somnio lavaturam manuum regis exquirere, curiam ingreditur. Rex ipse per se opus pietatis adimplens, digitis aqua intinctis collum pertractat mulieris; medicam dextram sanitas festina prosequitur, lethalis crusta dissolvitur, ita ut, vermibus cum sanie profluentibus, omnis ille noxius tumor resideret. Sed, quia hiatus ulcerum foedus et patulus erat, praecepit eam usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
gbertus rex cantuarioꝵ filius ercomberti. de qͥb
supͣ diri. habuit coguatos iuuenes uiomio consan¬
guntatis gradu liueã regũ contingentes: ethelre.¬
dũ & egelbirtum. Filios scł erm̃redi ꝑatruu sui. hos
ille inspem regni adolescere metuens. salutiq suȩ timens
eg̃ ⁊ miserabili uictu circa se habitos aliquãdiu. tandẽ
contuitũ suũ eis inuidens. ab aule frequentia remouit.
Morq ꝑ mtinstrũ noĩe thimre qͦd comtruũ sonat. oc¬
culte interẽptos: scrobi ꝓfunde inm̾sit arbitratꝰ ꝑosse
eim cõmoti rudera illa cumultuario cespire̾ cerporib une¬
tar e fodientes fostã ad sꝑeciẽ sepuleͥ dirigiuit: eccłiola siꝑs
difficata Iacuere ibi usq ad tempꝰ regis edgari. Tunc enm
abeato osiuiallo archiepõ yigornensi leuata ⁊ ad oenobina
r amesieꝰ deportata sunt. Ex q̃ die multis se miracłis maniib¬
rnt: siplicũ uotis exorabiles.
lo delectu amici uł inimici multos potentes trucidans

Expanded text:
gbertus rex Cantuariorum, filius Ercomberti, 362 de quibus supra dixi, habuit cognatos juvenes, vicino consanguinitatis gradu lineam regum contingentes, Ethelredum et Egelbirtum, filios scilicet Ermenredi patrui sui. Hos ille in spem regni adolescere metuens, salutique suae timens, aegro et miserabili victu circa se aliquandiu habitos, tandem contuitum suum eis invidens, ab aulae frequentia removit; moxque per ministrum nomine Thunre, quod tonitruum sonat, occulte interemptos, scobi profundae immersit, arbitratus posse cini commoti, rudera illa tumultuario cespite corporibus conjecta effodientes, fossam ad speciem sepulchri dirigunt, ecclesiola super aedificata. Jacuere ibi usque ad tempus regis Edgari; tunc enim a beato Oswaldo archiepiscopo Wigorniensi levata, et ad coenobium Ramesiae deportata sunt: ex qua die multis se miraculis manifestarunt supplicum votis exorabiles. lo delectu amici vel inimici multos potentes trucidavit;
Abbreviated transcription (Latin):
si ñ ẽ fantastica illusio. s uerax usio quã indi: da mͥ facultai
duces. ep̃i. ⁊ abbes non st̃ mnistͥ dĩ s diaboli. tͣclidit ds̃ ha
regnũ pꝰ obitũ tuũ anno uno die uno in manu imimci: ꝑuo¬
gibunt᷑ q demones totã hauc t̾ram. Cũq ego hȩc ie ostensiit
ꝓpło dicerẽ illũ ꝑenitentia facta liberandũ p̃misso exempłom
inuitarũ ꝓmitterẽ: nentrũ aiunt erit: quia nec ipsi pemi¬
bunt. nec ds̃ eis miserebit᷑. E quando inqͣm tantarũ calanita¬
tũ remissio sꝑari pot̾ĩt: Tunc inqͥuut quasi si arbor uiridis
suocidat᷑ in medio ⁊ pars abscisa deportet᷑ a stipite tͥũ uigerũ
spacio: cũ sine qͦlibet amimesõ. suo iterũ conera trunco. eꝑt
i florib ꝑubescere ⁊ fructꝰ excoalescentis suci amore pͥstino:¬

Expanded text:
si non est fantastica illusio, sed verax visio, quam vidi, da mihi facultatem duces, episcopi, et abbates, non sunt ministri Dei, sed diaboli, tradidit Deus hoc regnum post obitum tuum anno uno et dic uno in manu inimici, pervagabunturque daemones totam hanc terram. Cumque ego haec me ostensurum populo dicerem, illumque poenitentia facta liberandum, praemisso exemplo Ninivitarum, promitterem, Neutrum, aiunt, erit; quia nec ipsi poenitebunt, nec Deus eis miserebitur. Et quando, inquam, tantarum calamitatum remissio sperari poterit? Tunc, inquiunt, quasi si arbor viridis succidatur in medio, et pars abscissa deportetur a stipite trium jugerum spatio, cum sine quolibet adminiculo, suo iterum connexa trunco, coeperit et florib
Abbreviated transcription (Latin):
monasterii nr̃i monachꝰ eielmerꝰ noĩe. uiso ehoruseantis astri t̾rore
cingemiscens: uenisti inqͥt uenisti multis mat̾ͥb lugende.
bene imbutꝰ: euo maturꝰ. inimanẽ audaciã pͥma uiuente
conatꝰ. Nã pennas manib ⁊ ꝑedib haud scio qua ninexuerit
arte: ut dedali more uolaret: fabulã ꝓ uero amplexus.
Collectaq e sũmo turris aura: spacio stadii ⁊ plus uolauit
d uenti ⁊ turbinis uiolentia. simul ⁊ temerarii facti
pse ferebat causã ruine: qͦd caudã in ꝑostĩori parte oblitꝰ¬

Expanded text:
nostri monasterii monachus, Eilmerus nomine, viso coruscantis astri terrore nostri monasterii monachus, Eilmerus nomine, viso coruscantis astri terrore conquiniscens, « Venisti, inquit, venisti, multis matribus lugende; bene imbutus, aevo maturus, immanem audaciam prima juventute conatus: nam pennas manibus et pedibus haud scio qua innexuerat arte, ut Daedali more volaret, fabulam pro vero amplexus, collectaque e summo turris aura, spatio stadii et plus volavit; sed venti et turbinis violentia, simul et temerarii facti Ipse ferebat causam ruinae quod caudam in posteriori parte oblit
Abbreviated transcription (Latin):
multas urbes: int̾ quas ⁊ eꝑhesũ. ipsã etiã ierosolimã depopłãti.
suꝑ. xp̃ianos inuaderent. Tunc etiã mortuo manichete constan¬
tinopolitano imꝑatore: diogenes ⁊ michaelius ac bucinatius
⁊ alexius uicissim se de unꝑio ꝑ̾cipitatierñt. Quoꝵ ultimꝰ ad
nr̃a cemꝑora usq durans. ioħem filiũ reliquit heredẽ: astucia
ri frandib qͣm ꝓbitate notior: multa noria in ꝑegnos sacre si¬
dei machinatꝰ Angloꝵ tam̃ fidẽ suspiciens. p̃cipuis famili¬
aritatib suis eos applicabat: amorẽ eoꝵ filio tͣnscribens. His
pius romanoꝵ imꝑator defunctꝰ. suocessorẽ henricũ filiũ
labuit: qͥ multas opp̾ssiones orbi romano fatuitate nequi¬
tiaq sua intulit. Eodem anno henricꝰ rex francoꝵ. miles stre¬
niuus ⁊ bonꝰ: potionis haustu interiit. Non multo post come¬
tes. stella ut ferunt mutationẽ regni portendens: longos .
fãmeos cͥnes ꝑ in ane ducens apparuit. Unde pulere qͥdam

Expanded text:
urbes multas, inter quas et Ephesum, ipsam etiam Jerosolymam, depopulati, super Christianos invaderent. Tunc etiam, mortuo Manichete Constantinopolis imperatore, Diogenes, et Michaelius, ac Bucinacius, et Alexius vicissim se de imperio praecipitarunt; quorum ultimus, ad nostra tempora usque durans, Joannem filium reliquit haeredem, astutia et fraudibus quam probitate notior, multa noxia in peregrinos sacri itineris machinatus; Anglorum tamen fidem suscipiens, praecipuis familiaritatibus suis eos applicabat, amorem eorum filio transcribens. His pius Romanorum imperator, defunctus, successorem Henricum filium habuit, qui multas oppressiones orbi Romano fatuitate nequitiaque sua intulit. Eodem anno Henricus rex Francorum, miles strenuus et bonus, potionis haustu interiit. Non multo post, cometes stella, ut ferunt, mutationes regnorum praetendens, longos et flammeos crines per inane ducens, apparuit: unde pulchre quidam
Abbreviated transcription (Latin):
gentẽ surrecturã: ⁊ regnũ adu̾sus regnũ: t̾re motꝰ ꝑ laci
pestilentiã ⁊ famẽ. tr̾ores de celo ⁊ signa magna: regnoꝵ tl¬
tationes. gentiliuĩ in xꝑiauos bella. itẽ xꝑicolarũ in pagins
uictorias. Talia mirantib inculcans: ꝑ assionẽ .uii. dormet¬
tiũ. ⁊ habitudines corpoꝵ. singłoꝵ. quas nulla docet litera.
ita ꝓuite disseruit: ac si cũ eis cotidiano uictitaret concuba¬
nio. his auditis comes militẽ ep̾e clericũ. abbas monachĩ
ad ueritatẽ t̾ĩboꝵ exculpendã manicheti constantinopolts¬
no imꝑatori misere: adiectis regis sui luteris ⁊ munerib
os ille benigne secũ habitos epõ ephesi destinauit: epła p¬
rit̾ qͣni sacͣm uocant comitante: ut ostenderent᷑ legatis ans¬

Expanded text:
tem surrecturam, et regnum adversus regnum, terrae motus per loca, pestilentiam et famem, terrores de coelo et signa magna, regnorum mutationes, gentilium in Christianos bella, item Christicolarum in paganos victorias. » Talia mirantibus inculcans passionem septem dormientium, et habitudines corporum singulorum, quas nulla docet littera, ita prompte disseruit ac si cum eis quotidiano victitaret contubernio. His auditis, comes militem, episcopus clericum, abbas monachum, ad veritatem verborum exsculpendam, Manicheti Constantinopolitano imperatori misere, adjectis regis sui litteris et muneribus. Eos ille, benigne secum habitos, episcopo Ephesi destinavit, epistola pariter quam sacram vocant comitante, ut ostenderentur legatis
Abbreviated transcription (Latin):
fruoris signa extant hodie: ĩmanitatẽ inulierełẽ.⁊ dĩ
ultionẽ spirantia. Cor puscłm scĩ celebrit̾ colit᷑: nec ullus
fere locꝰ in anglia. maiori ad festũ aduentantiũ uenerat᷑
frequentia. Erigit hoc ⁊ antiqͣ scĩtatis ꝑsuasio: ⁊ miracu¬
lorum crebra eribitio.
Iec uacabunt laude tua paginȩ nr̃ȩ felix ꝑuer wistane
sili uimundi. filii withlasii regis mertioꝵ. ⁊ ethelflee¬
de filiȩ cehulfi: qͥ funit patruus kenelmi .&e inqͣm ñ tace¬
bo: quẽ berfertus cognatꝰ uefarie int̾emit. Noruntq po¬
teri. siͥ has lict̾̃as cognitione dignas durerit. nichil in
festio lamo te mortificaui̾t: nichil in dõ puritate tua
nocentius: qua muitatꝰ int̾iis arbit̾ te honorificauĩt
Sam celo demissa colũꝑna lucifera denseq noctis dirũ¬
peis pallia : ꝑfundę cauee scelus decexit. cariti¬
ps ueqͥtiam arguit. Quappt̾ uenerande reliqͥe leuatȩ.¬
arentũ officio rependime locatȩ sunt: tt̃ tẽporis famoso

Expanded text:
» Cruoris signa exstant hodie, immanitatem mulierculae et Dei ultionem spirantia. Corpusculum sancti celebriter colitur, nec ullus fere locus in Anglia majori ad festum adventantium veneratur frequentia. Exigit hoc et antiquae sanctitatis persuasio, et miraculorum crebra exhibitio. § 212. Nec vacabunt laude tua paginae nostrae, felix puer, Wistane fili Wimundi, filii Wihtlafii regis Merciorum et Ethelfledae filiae Chelwulfi qui fuit patruus Kenelmi: te, inquam, non tacebo, quem Berfertus cognatus nefarie interemit. Norintque posteri, si qui has literas cognitione dignas duxerint, nihil in festus lanio te mortificaverit; nihil in Deo puritate tua innocentius, qua invitatus internus arbiter te honorificaverit: nam coelo demissa colupens pallia, profundae caveae scelus detexit, carnificis nequitiam arguit. » Quapropter venerandae reliquiae levatae parentum obsequio, Rapendune locatae sunt, tunc temporis famoso
Abbreviated transcription (Latin):
cominiscit᷑ dignũ: hunc ꝑat̾ renelfus rer mertie
septenne quendride sororis ficłi educandũ religurt de
uia falło s regnũ p̃sagiens: fraterculũ tollendue ndr
catelliti qui alũpii erat cõmendatut Io insontẽ caua iete¬
cendi animũ quasi uenatũ duoens: unt̾ frutecta obtrins¬
tũ occuluit. & mirũ dictu: qͦd fraus tã celate in anglias
missa: note diuuntꝰ innotuit. Siquidẽ membrana si
altare scĩ pet sitꝑne colũba ferente delapsa: uecio ⁊ ses¬
cralts loci ꝑordinẽ index. Que qͥa elem̃tis anglicas eras
consepta: a romanis ⁊ aliarũ gentiũ hominib qͥ aderae
frustra tẽptata. S salubrit̾ ⁊ in cẽꝑore astitit angliusꝰ
int apłiei epła regib angłis conpatͥotã mrẽm indied
Quappĩ frequenti cetu inmocentis corpꝰ leuatũ.
su parricidalis femina cõmota: e fenestra cenacłi in qͥ stabat
caput extulit. W forte ꝑsaltiũ p̃ manib habens: contimiati¬

Expanded text:
ater Kenulfus rex Merciorum, septennem, Quendridae sororis fidei educandum reliquit; sed illa, falso sibi regnum praesagiens, fraterculum, tollendum e medio, satelliti qui alumnus erat commendavit. Is insontem, causa remiem quasi venatum ducens, inter fruticeta obtruncatum occuluit. « Et mirum dictu, quod fraus tam celate in Anglia commissa Romae divinitus innotuit: siquidem membrana super altare Sancti Petri columba superne ferente delapsa, necis et sepulturae loci per ordinem index fuit. Quae quod elementis Anglicis erat conscripta, a Romanis et aliarum gentium hominibus, qui aderant, frustra legi tentata. Sed salubriter et in tempore astitit Anglus, i epistola regibus Anglis compatriotam martyrem indicaret; quapropter frequenti coetu innocentis corpus levatum su, parricidalis foemina commota, e fenestra coenaculi in quo stabat caput extulit; et, forte psalterium prae manibus habens, continuati
Abbreviated transcription (Latin):
e deess. uec tam̃ suꝑciliũ attolleret: magis dĩ de his
uinificentiã. qͣm uiundialẽ głam m̃te tĩsans. Unũ erat
in scło animum oblectaret suũ: cursus canũ uelocium.
uoꝵ circa saltꝰ latratib solebat letꝰ applaudere: uolatus
oluerũ qͥb uat᷑a ẽ de cognatis auib p̃das agere pd hec
pereitia: continius dieb pꝰ audita mane diuina officia
tendebat. Eetã uir dõ uoluntarie deditꝰ: int̾ regm ne¬
marmis ⁊ religiosis benignꝰ appellando. munificꝰ dando: ⁊ ad
illoꝵ scĩtatẽ monachos sue patrie inuittando. Erat discrete
ꝑceritatis: barba ⁊ capillis cigneus. facie roseus toto lacteue:
membroꝵ habitudine commoda ꝑidoneirs:¬

Expanded text:
suae deesset, nec tamen supercilium attolleret; magis Dei de his suae deesset, nec tamen supercilium attolleret; magis Dei de his munificientiam, quam mundialem gloriam mente versans. Unum erat quo in seculo animum oblectaret suum, cursus canum velocium, quorum circa saltus latratibus solebat laetus applaudere; volatus volucrum, quorum natura est de cognatis avibus praedas agere. Ad haec exercitia continuis diebus, post audita mane divina officia, intendebat. Caetera, vir Deo voluntarie deditus, inter regni nemarinis et religiosis, benignus appellando, munificus dando, et ad illorum sanctitatem monachos suae patriae invitando. Erat discretae proceritatis, barba et capillis cygneus, facie roseus, toto corpore lacteus, membrorum habitudine commoda peridoneus