comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
totum. Suꝑius de fide: hic agit de
caritate. Miilier significat sapienti¬
am diuinã. ferm̃tum caritatem: fa¬
rina corda. tria sata. tria. gen̾a homi
sapientia diuina intra corda trium
generum hominũ caritatẽ recon¬
dit. Totum fermentabie᷑: dũ nume¬
rus electoꝵ infine scłi complebittit.
Auq̃n ferm̃tum significat bonũ: ali¬
q̃n malũ. Bonum. ut in hoc loco.
simile ẽ regnũ celoꝵ ferm̃to. malũ
ut expurgate uetus ferm̃tum. Pos¬
sumꝰ ꝑmulierem istam acciꝑe ani¬
mã. ꝑtria sata tres uirtutes anime
rationem. iram. concupiscentiam:
ꝑfarinam cogitationẽ. ꝑferm̃tum
sic̃ supͣ caritatẽ. Mulier itaq ferm̃¬
tum intrib fatis farine donec fer¬
m̃tet᷑ totum abscondit: dũ quelibet
fidelis anima feruorem caritatis.
incogitatione trium natriralrũ uir¬
tutum. reponit. Totum uͦ ferm̃tat᷑
dũ uirtutum trium cogitatio insa¬
porem. & ferniorem caritatis conu̾tit᷑¬

Expanded text:
tatum . Superius de fide, hic agit de charitate. Mulier, significat sapientiam divinam; fermentum, charitatem; farina, corda; tria sata, tria genera hominsapientia divina intra corda trium generum hominum charitatem recondit; totum autem fermentabitur, dum numerus electorum in fine saeculi complebitur. Aliquando fermentum significat bonum, aliquando malum. Bonum, ut in hoc loco: simile est regnum coelorum fermento; malum, ut expurgate vetus fermenmentum . Possumus per mulierem istam, accipere animam; per tria sata tres virtutes animae, rationem, iram, concupiscentiam; per farinam, cogitationem; per fermentum sicut supra, charitatem. Mulier itaque fermentum in tribus satis farinae, donec totum fermentetur, abscondit, dum quaelibet fidelis anima fervorem charitatis in cogitatione trium naturalium virtutum reponit. Totum ergo fermentatur, dum virtutum trium triplex cogitatio in saporem, et fervorem charitatis convertit
Abbreviated transcription (Latin):
peditum. Cuiꝰ manũ dñs sanauit.
dum ei gr̃am bene oꝑandi donauit.
Quasi enim manũ aridã extendit:
accepit. Alit̾. Homo iste significat
auaros. qui nolentes dare.: uolunt
acciꝑe. Quib dicit᷑ ut extendant. ut
qui furabat᷑ iam ñ furetur: magis
aut̾ laboret oꝑando ut habeat unde

Expanded text:
peditum. Cujus manum Dominus sanavit, dum ei gratiam bene operandi tribuit. Quasi enim manum aridam extendit, accepit. Aliter. Homo iste significat avaros qui, nolentes dare, volunt accipere. Quibus dicitur, ut extendant manum, ut qui furatur, jam non furetur ; magis autem l
Abbreviated transcription (Latin):
u mundꝰ ꝑ iniqͥtatem. Exiit imniũ
ipso fugat᷑. inbaptismate. Exiens ab
homine arida loca reqͥem querens
ꝑambulat. dum ab aliquo ꝑ exortis¬
mũ aut baptisinũ fugatus corda:
quoꝵlibet fidelium amollicie & hu¬
more fluxe cogitationis purgata ad
in habitandũ explorat. S in locis ari¬
dis reqͥem suã minime inuenit.
qͥa cor cuiꝰlibet fideł anime. abono
cogitando. uel loq̃ndo. uel oꝑando.
nunqmͣ quiescit. Tunc dicit. Reuer¬
tar indomũ meã unde exluii. & ue¬

Expanded text:
immundus, per iniquitatem. Exit spiritus ipso fugatur in baptismate. Exiens ab homine, loca arida requiem quaerens perambulat; dum ab aliquo per exorcismum, aut baptismum fugatus, corda quorumlibet fidelium a mollitie et humore fluxae cogitationis purgata, ad inhabitandum explorat; sed in locis aridis requiem sibi minime invenit; quia cor cujuslibet fidelis animae a bono cogitando, loquendo, operando nunquam quiescit. Tunc dixit. Revertar in domum meam unde exivi:
Abbreviated transcription (Latin):
burendũ. triticum aut̃ cong̃gãte
inhorreum meũ. Tempꝰ messis dies
ẽ. resur rectionis: q̃n messores angli
ligabunt fasciculos de malis ad com¬
burendũ: ligantes iminundos cum
immundis. auaros cum auaris: &
sic alios impios cum sui similib.
ut qui socii fuerunt inculꝑa: simul
torqueant᷑ inpena. Triticum aut̃
colligent in horreum. qͥa bonis di¬
stribuent sedes celestiũ mansionũ.¬

Expanded text:
um; triticum autem congregate in horreum meum. Tempus messis est dies resurrectionis, quando messores angeli ligabunt fasciculos de malis ad comburendum, ligantes immundos, cum immundis, avaros cum avaris; et sic impios cum suis similibus, ut qui socii fuerunt in culpa, simul torqueantur in poena. Triticum autem colligent in horreum, quia distribuent bonis beatas mansionu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsata discipuli eiꝰ ceꝑunt p̃gre¬
di & uellere spicas. Discipuli ꝑsata
tͣnseunt. cum p̃lati subditos pia sol¬
licitudine circumspiciunt: & qualit̾
quẽq ad regnũ celoꝵ ꝑtrahant sedu¬
lo ꝑpendunt. Et dum eos adbtati¬
tudinem ꝑdiicere concupiscunt.
quasi salutem eoꝵ estirurt. Spi¬
cas uellunt. cum m̃tes audientiuͣ
ꝑp̃dicationem abamore temꝑaliũ
diuidunt. Spicas fricant cum eos
palea uite uet̾is exspoliant. Grana
mandiicant. cũ ab om̃i suꝑftuitate
& asꝑitate purgatos. unitati sc̃e eccłiȩ
sociant. & eidem incorꝑant. Et hoc
sabbo faciunt. quia at̾cipas actib qͥ¬
ꝑsata ambulant. qui sacra eloquia
inuestigant. In quib esuruint dũ
ineis sententias meliores discere cõ¬
cupiscunt. Spicas colligunt: dum

Expanded text:
per sata: discipuli ejus coeperunt progredi, et vellere spicas . Discipuli per sata transeunt: dum praelati subditos pia sollicitudine circumspiciunt, et qualiter quemque ad regnum coelorum pertrahant, sedulo perpendunt; et dum eos ad beatitudinem trahere concupiscunt, quasi salutem eorum esuriunt: spicas vellunt, cum mentes audientium, per praedicationem ab amore temporalium dividunt. Spicas fricant cum eos paleis vitae veteris exspoliant: grana manducant, dum eos superfluitate, et asperitate purgatos veritati sanctae Ecclesiae sociant, et eidem incorporant. Et hoc Sabbato faciunt: quia a terrenis actibus quPer sata ambulant, quia sacra eloquia investigant. Esuriunt, dum in eis sententias meliores discere concupiscunt. Spicas vellunt, dum
Abbreviated transcription (Latin):
abono oꝑe cessantẽ: scopis mundatã.
idẽ exorcismo & aqua baptismatis
a uicis purgatam. Ornatam. idẽ
simulatis uirtutib palliatam. Tc̃
nequiores se: & ingressi habitant
ibi. Septem sp̃c demonũ significãt.
imũsitatem. qui ꝑ septem pͥnciꝑa
lia uicia iniquos inhabitant. & eos
trahunt indãnationẽ. Immundꝰ
aut̃ sp̃c cum septem neqitiorib se
spiritib domũ suã uacantẽ. scopis
mundatã & ornatã. reu̾tens in ha¬
bitat. cũ diabolus cũ uniũsitate ui¬
cioꝵ animã baptiratam. qͦndã suã.

Expanded text:
a bono opere cessantem; scopis mundatam, id est in exorcismo, et aqua baptismi a vitiis purgatam; ornatam, id est simulatis virtutibus palliatam. Tunc nequiores se, et ingressi habitant ibi. Septem spiritus, daemonum significant universitatem; qui per septem vitia principalia iniquos inhabitant, et eos trahunt ad damnationem. Immundus autem spiritus cum septem nequioribus se spiritibus, domum suam vacantem scopis mundatam, et ornatam revertens inhabitat: dum diabolus cum universitate vitiorum, animam baptizatam quondam suam
Abbreviated transcription (Latin):
Qui bene cum spiritib se nequiorib¬
ingredit᷑. dũ animã ꝑbaptisium
sibi ablatam. ꝑculꝑam recuꝑatam:
neqͥus qm aute baptismũ retenta¬
re & grauiorib sceletib fedare co¬
natur. Et sunt nouissima hominis
illius peiora priorib: quia ꝑ con¬
temptum gr̃e qmͣ dese male uiuen¬
do pellit: det̾iora supplicia meret᷑.¬

Expanded text:
ur bene cum spiritibus nequioribus se; dum animam per baptismum sibi ablatam, et per culpam recuperatam, nequius quam, ante baptismum retentare, et gravioribus sceleribus foedare conatur. Et sunt novissima hominis illius pejora prioribus; quia per contemptum gratiae, quam de se male vivendo pellit, deteriora supplicia meret
Abbreviated transcription (Latin):
ni negociatori querenti bonas
margaritas. Inuenta aut̾ una p̃ci¬
osa margarita. abut & uendidit oĩa
que habuit: & emit eam. Bone mar¬
garite lex & ꝓpħe. Una p̃ciosa. salua¬
toris scientia. Omĩa uͦ uendit & istã
emit: qui sic̃ paulus uet̾ib obser¬
uationib renuntiat. ut xp̃m lucri¬
faciat. Item. Omĩa uendit & p̃ciosã
margaritam emit. qui ꝑ amore ce¬
lestium t̾rena contenuit. De ĩnuun¬

Expanded text:
atori quaerenti bonas margaritas; inventa autem una pretiosa margarita, abiit et vendidit omnia quae habuit, et emit eam . Bonae margaritae, lex et prophetae; una pretiosa, Salvatoris scientia: omnia vero vendit et istam emit, qui, sicut Paulus, veteribus observationibus renuntiat, ut Christum lucrifaciat. Item omnia vendit et pretiosam margaritam emit, qui pro amore coelestium terrena contemnit.
Abbreviated transcription (Latin):
sinapis: qd̃ accipiens homo se¬
minauit inagro suo. & c̃. Homo iste
significat dm̃. ager mundũ: granũ
ẽ ꝑ calorem dilectionis. Istud gͣnum
idẽ fides catholica. fit arbor magna:
& ht̃ stipitem ꝑspem. & ramos exal¬
tionem ꝓcuni. Habitant inramis
eiꝰ uolucres celi. idẽ sci. qui penius
uirtutũ uolant. adp̾mia celestiũ
bonoꝵ. Sic & elestus quisq gͣnum¬
sinapis seminat. inagro suio. dum
p̃dicationem duuinã ꝓpt̾ scandalũ
crucis reꝑbis minimã. recondit in
corde suo. Que crescit in arborẽ mag¬
nam. dũ robur accipit. ꝑ exercitatio¬
nem uirtitis: & ramos ꝑ multipli¬
cationem bom oꝑis. Incuiꝰ ramis
nolucres habitationẽ recte constitu

Expanded text:
apis, quod accipiens homo seminavit in agro suo . Homo iste significat Deum; ager, mundum; granum t propter calorem dilectionis. Istud granum, id est fides catholica fit arbor magna, et habet stipitem per spem et ramos exalproximi; habitant in ramis ejus volucres coeli, scilicet sancti, qui pennis virtutum volant ad praemia coelestium bonorum. Sic et erectus quisqusinapis seminat in agro, dum praedicationem divinam propter scandalum crucis reprobis minimam recondit in corde suo. Quae crescit in arborem magnam, dum robur accipit per exercitationem virtutis, et ramos per multiplicationem boni operis in cujus ramis volucres coeli habitatio
Abbreviated transcription (Latin):
mata. siue peccata. Cum aut̃ dor¬
mirent homines. uente minucꝰ
eiꝰ. suꝑseminauit ⁊ yrania. Dormi
siue torporem p̾latoꝵ. Post mortem
nimirũ apłoꝵ. eñiserunt heretici:
qui diabolo cooꝑante dogmata pra¬
ua sparserunt ꝑagrum mundi.
alios auariciam. & diu̾sa peccator
semina: diu̾sis initiunt: & ex mał
seminib. idẽ malis suggestionib
crescunt segetes. idẽ. mali hom: nes.
Uis inqͥunt serui imus. & collig mꝰ
ea: Q ait. Non. Neforte colligerues
⁊ yrania eradicetis. & triticum. Sp̃u¬
ales uiri uidentes hereticos siue ꝑ¬
u̾sos quosq inagro dñico gͥminasse.
ꝙ creuisse. si scirent apd̾ dm̃i ẽẽ bene¬
placitum uellent eos auferri. de me¬
dio uustoꝵ. eoqd̾ iustis inquib obȩẽ.
uideant᷑. S consulta iudicia diui¬
na an hoc fac̾e debeant: & an hoc d̾s
uelit & an hoc sit officiũ hominum.
nalos auferre det̾ra. anmadu̾tunt
ñ nosse hominẽ inhac uita quales
futuri sint qui mͦ mali sunt: ⁊ quid

Expanded text:
aelibet peccata. Cum autem dormirent homines, venit inimicus et superseminavit zizania. Dormitolorum, sive torporem praelatorum. Post mortem nimirum apostolorum, emerserunt haeretici; qui diabolo cooperante dogma pravum sparserunt per agrum mundi. alios avaritiam, et diversa peccatorum semina diversis injiciunt. Et ex malis seminibus, id est ex malis sugnes, Vis, inquiunt servi, eamus et colligemus ea? Et ait: Non, ne forte colligentes zizania, eradicetis et triticum; spirituales viri videntes haereticos, sive perversos quosque in agro Dominico germinasse et crevisse; si scirent apud Deum esse beneplacitum, vellent eos auferre de medio justorum, eo quod justis in quibusdam obesse videantur. Sed consulta divina justitia, an hoc facere debeant, et an Deus hoc velit, et an hoc sit officium hominum malos auferre de terra; animadvertunt non nosse hominem in hac vita quales futuri sint, qui modo mali sunt, et quid
Abbreviated transcription (Latin):
auit: quos post aduentũ redempto¬
ris grã suꝑna iustificat. & saluat. De
qua turba recte csx. qmͣ dinumera¬
re nemo pot̾at. quia pauci erant.
qui ante aduentũ. xp̃i iustificabant᷑.
ad comꝑationem eoꝵ qui post aduẽ¬
tum eius uistificant᷑. Ante aduen

Expanded text:
avit quos post adventum Redemptoris gratia superna justificat et salvat: de qua turba recte dicitur, quam dinumerare nemo poterat, quia pauci erant qui ante adventum Christi justificabantur ad comparationem eorum, qui post adventum ejus justificantur. Ante ad
Abbreviated transcription (Latin):
demersus: & ꝑierunt ibi hominum
anꝰ furens. ad huc magna crudelita¬
te: misit iterũ aliũ stolum uibens
arari. & ad paiuimentũ illidi totam
ciuitatẽ. Quod audientes homines
illuis ꝓuincie. assũpserunt philippi¬
cum qͥui illic exrilabat: & imꝑatorẽ
creauerunt. Demnde plulippicus con¬
stantinopolim ueniens: uistinanũ
augustum & tyberium filium enis

Expanded text:
demersus, et perierunt ibi hominum demersus, et perierunt ibi hominum tis Justinianus furens adhuc magna crudelitate misit iterum alium stolum, jubens arari, et ad pavimentum illidi totam civitatem. Quod audientes homines illius provinciae assumpserunt Philippicum, qui illic exsulabat, et imperatorem creaverunt. Deinde Philippicus Constantinopolim veniens Justinianum Augustum, et Tiberium filium ejus
Abbreviated transcription (Latin):
uirus fatigatũ. nigulari p̃cepit. S
& gallinicũ patriarcham erutis ocłis
romã destinauit. & pyrrũ alb̾em in
locum eiꝰ ꝓuexit. Innumerabilem
deniq cimũ multitudinẽ int̾fecit.
Statuitq cersonem ubi exiliatus de¬
guerat eũtere: & colligens om̃s naues
quas habere potuit. dromones scił.
trieres. scaphas. clnmeras. & lintres
usq ad chelandria eas destinauit. p̃¬
cipiens om̃ĩs ibi in habitantes int̾fici.
a minore usq ad maximũ. Quo cũ
ꝑuenissent mauritus patritius &
helẏas spatarius. scłm imꝑatoris
ussionem omĩs int̾ficer̃t. exceptis ui¬
fantib. Tuduinũ ciuitatis pͥncipem
cum alus quadraginita pͥncipib ad
imꝑatorẽ misert. & alios septem eiꝰ¬
dem ciuitatis pͥmores. igni in lignes
uerub applicantes assauer̃t. Deinde
iustimanus misit alium stolum ñ¬
se octobri. p̃cipiens ut om̃s pueri.
qui reseruati fuerant. morti tradent᷑.
S ille stolus pene totus inpelago ẽ

Expanded text:
juriis fatigatum, jugulari praecepit. Sed juriis fatigatum, jugulari praecepit. Sed et Gallinicum patriarcham erutis oculis Romam destinavit, et Pyrrhum abbatem in locum ejus prorexit. Innumerabilem denique civium multitudinem interfecit. Statuitque Cersonam ubi exsulans degerat subvertere, et colligens omnes naves quas habere potuit, dromones, scilicet trieres, scaphas, chimaeras, et linthres usque ad Chelandriam eas destinavit, praecipiens omnes ibidem habitantes interfici a minimo usque ad maximum. Quo cum pervenissent Mauritius patricius, et Elias spatarius secundum imperatoris jussionem omnes interfecerent, exceptis infantibus. Tuduinum civitatis principem cum aliis quadraginta principibus ad imperatorem miserunt, et alios septem ejusdem civitatis primores igni in ligneis verubus applicantes assaverunt. Deinde Justinianus misit alium stolum mense Octobri, praecipiens ut omnes pueri, qui reservati fuerant, morti traderentur. Sed ille stolus pene totus in pelago est
Abbreviated transcription (Latin):
bsimarus gͥ qui & tyberiꝰ xx.¬
nomiinat᷑. imꝑauit annis circit̾
septẽ. Iste philippicum filiũ ince¬
phori. inexilium relegauit. qui asse¬
rebat in somnis se uidisse. qd̃ caput
siuĩ obumbraret᷑ ab aquila: eo quod
somniũ huiꝰ modi. ipsum regem fu¬
turum designare uidebat᷑. porro
imꝑante absimaro. uistimanꝰ degẽs
incersona. cepit manifeste ppło qd̃
ẽẽt iterũ suũ recepturus imꝑium
p̃dicare. Quadere loci incole augꝰti.
modi ꝑabant eum quasi regis insi¬
diatorem. int̾ficere. uel comp̃hensũ
ad eum dirigere. S cum hoc iusti¬
manus sensisset fugit: & turchoꝵ ca¬
gano se p̃sentauit. Chaganꝰ autt̃ il¬
lum cum honore suscepit. & tradidit
ei uxorẽ germanã suam. Indeq na¬
iuganit ad therebellum uulgarie
regem. qui & ipse ei auxiliũ tulit. &
ustimanus aut̃ imꝑanit scđo: annis
sex. Qui ut imꝑiũ recepit. om̃s qui
eum ante expulerant int̾fecit: & absi¬
maꝵ incirco deductum. & multis in¬

Expanded text:
bsimarus igitur qui et Tiberiunominatur, imperavit annis circiter septem. Iste Philippicum filium Nicephori in exsilium relegavit, qui asserebat in somnis se vidisse quod caput suum obumbraretur ab aquila, eo quod somnium hujusmodi ipsum regem futurum designare videbatur. Porro imperante Absimaro Justinianus degens in Cersona coepit manifeste populo, quod esset iterum suum accepturus imperium, praedicare. Qua de re loci incolae Augusti opinionem parabant eum quasi regis insidiatorem interficere, vel comprehensum ad eum dirigere. Sed cum hoc idem Justinianus sensisset, fugit; et Turcorum chagano se praesentavit. Chaganus autem illum cum honore suscepit, et tradidit ei uxorem germanam suam. Indeque navigavit ad Terebellum Bulgariae regem, qui et ipse ei auxilium tulit, et Justinianus autem imperavit secundo annis sex. Qui ut imperium recepit, omnes qui eum ante expulerant interfecit; et Absimarum, in circum deductum et multis in
Abbreviated transcription (Latin):
cipe carissime
ater exceptionũ
iunus: qd postu¬
isti. Inuenies mul
a meo. ex multis
ubris collecta in
utilia. Sacroꝵ namq
ati tuȩ sacre seripture lectio
ngredienti necessaria. pretermt¬
umus. Phec aut̃ que scribimus. nec
gamaticos docere. nec sapientes uolumꝰ
erudire: s tue petitioni. tuo desiderio.
cupimus satisfacere. tuũq studium
in melius adiuuare. S et hoc tibi
notum ẽe uolumus. qd̃ de his que tͥ
scrbimus nobis głam ñ damus s dõ.
⁊ scĩs doctorib. ex quoꝵ libris ea sumi¬
mus: licet multa ponamus. que ꝓpͥo
sensu cogitauimus. ꝓpͥis u̾bis dictaui¬
mus. Modum scribendi: talem serua¬
mus. Totam scedule huiꝰ seriem: in
duas partes diuidimus. In pͥma par¬
te. materiã habemus originem artiũ:
situm t̾raꝵ: cursum hystoriarum.
ab initio usq ad nos decurrentium.
In scda parte matĩam habemꝰ. sensus
allegoriarũ ⁊ tropologiarũ: scdm sub¬
iacẽtis lincã hẏstorie dispositarum.

Expanded text:
cipe, charissime frater, Excerptionum munus quod postulasti. Invenies in eo multa ex multis libris collecta, inutilia. Sacrorum namqati tuae sacrae Scripturae lectionem ingredienti necessaria praetermittimus. Per haec autem, quae scribimus, nec grammaticos docere, nec sapientes volumus erudire, sed tuae petitioni, tuo desiderio volumus satisfacere, tuumque studium in melius adjuvare. Sed et hoc tibi notum esse volumus, quod de his, quae tibi scribimus, nobis gloriam non damus, sed Deo, et sanctis doctoribus, ex quorum libris ea sumpsimus, licet multa ponamus, quae proprio sensu cogitavimus, propriis verbis dictavimus. Modum scribendi talem servamus. Totam schedulae hujus seriem in duas partes dividimus. In prima parte materiam habemus originem artium, situm terrarum, cursum historiarum ab initio usque ad nos decurrentium. In secunda parte materiam habemus sensus allegoriarum, et tropologiarum secundum subjacentis lineam historiae dispositarum.
Abbreviated transcription (Latin):
rerum gestarũ que continentur in
nes diu̾sos: singulos de materia sua
editos. Cet̾a que deinceps ponimus
de nouo testamento suminiꝰ. qͣtuorq
libris det̾minamꝰ: sicq totum opus.
Quod uero insingulis capitulis bre¬
uitati studemus. ideo facimus: ne
imꝑfectionem inchoationis tue u̾¬
bis ꝓlixiorib oneremus. Prime aut̃
partis libros ⁊ capitula talit̾ in seq̃n¬

Expanded text:
ontinentur in nes diversos singulos de materia sua editos. Caetera, quae deinceps ponimus, de Novo Testamento sumimus quatuorque libris determinamus. Sicque totum opus Quod vero in singulis capitulis brevitati studemus. Ideo facimus ne imperfectionem inchoationis tuae verbis prolixioribus oneremus. Primae autem partis libros et capitula taliter in sequen
Abbreviated transcription (Latin):
stantinũ magnũ sedes quidẽ imꝑii
apud constantinopolim erat. ꝓ eo
qd̾̃ ipse pussimꝰ & xp̃ianissimiis i¬
ꝑator. pniulegiũ romane sedis
beato petro pͥncipi apłoꝵ eiꝰq uicẽ¬
tenentib imꝑpetuũ relinqͦns. apd̃
eandem urbem sibi sedem imꝑialẽ
statuerat: dignitate tam̃ romani un¬
ꝑatores appellati st̃. usq ad illud tẽ¬
pus quo romanũ imꝑiũ ad reges
franchoꝵ transiatũ ẽ. Postea enim
hi qui apud constantinopolim un¬
ꝑabant. solo impii nomine reten¬
to. grecoꝵ potius mmꝑatores appella¬
ti sunt. Exinde aut̃ series tempoꝵ
ꝑreges francoꝵ supputat᷑. Uerum

Expanded text:
stantinum Magnum sedes quidem imperii stantinum Magnum sedes quidem imperii apud Constantinopolim erat, pro eo quod ipse piissimus et christianissimus imperator privilegium Romanae sedis beato Petro principi apostolorutenentibus in perpetuum relinquens apud eamdem sibi urbem sedem imperialem statuerat; dignitate tamen Romani imperatores appellati sunt usque ad illud tempus quo Romanum imperium ad reges Francorum translatum est. Postea enim ii qui apud Constantinopolim imperabant, solo imperii nomine retento Graecorum potius imperatores appellati sunt. Exinde autem series temporum per reges Francorum supputatur. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
multis amissis. Quadere quidam
pͥncipum contͣ eum indignati. ni¬
cephoꝵ filiũ aui sui constantim
ꝑabant imꝑatorẽ facere. Quod ut
comꝑit constantinꝰ. eide statim
pͥuauit. Aiexiũ quoq patricium ar¬
menioꝵ luminib orbauit. S & uxo¬
rem suã nomine mariã monachã
fieri coegit: & theodotem cubicula¬
riam suam coronauit augustã. In¬
tẽa uͦ liyrene muerib & possessio¬
nib sibi ceꝑit conciliare duces. & pͥn¬
cipes regni. ita ut asins domesticis
angustus scdõ comp̃henderet᷑. Con¬
siliarii namq matris eiꝰ eum ocłis
pͥuauert̃. tam nequit̾ ut statim cru¬
ciatum mors sequeret᷑. sicq sccło un¬
ꝑauit hyrene. uno ferme qͥnqͦnnio.
Sub hoc temꝑe imꝑiũ romanũ ad
regis francoꝵ translatũ ẽ. karolo
magno filio pipini. pͥmo imꝑatore
facto. Inconstantinopoli uͦ regnum
grecoꝵ ꝑmansit: & post hyrenem ni¬
cepliorus imꝑiũ arripuit. Post con¬

Expanded text:
multis amissis. Qua de re quidam multis amissis. Qua de re quidam principum contra eum indignati, Nicephorum filium proavi sui Constantini parabant imperatorem facere. Quod ut comperit Constantinus, eumdem statimprivavit. Alexium quoque, patricium Armeniorum, luminibus orbavit. Sed et uxorem suam, nomine Mariam, monacham fieri coegit, et Theodoram cubiculariam suam coronavit Augustam. Interea vere Irene muneribus et possessionibus coepit sibi consiliare duces, et principes regni, ita ut a suis domesticis Augustus secundo comprehenderetur. Consiliarii namque matris ejus cum oculis privaverunt tam nequiter ut statim cruciatum mors sequeretur. Sicque secundo imperavit Irene, uno fere quinquennio. Sub hoc tempore imperium Romanum ad reges Francorum translatum est, Carolo Magno filio Pippini primo imperatore facto. In Constantinopoli vero regnum Graecorum permansit, et post Irenem Nicephorus imperium arripuit. Post Con
Abbreviated transcription (Latin):
cum matre sua hyreue roma¬
num sortitus imꝑiũ. anno in car¬
uit annis .x. Hic facta pace cum ara¬
bib. ꝑstauratiũ paͥcium de sclaius
triumphauit. Hac p̃terea tempesta¬
te direxit hyrene sacellarium suũ
ad karolum regem francoꝵ qd̾ filiã
suam nuptã traderet imꝑatori con¬
stͣno filio suo: s hoc postiodũ irri¬
tum fecit. Nam anno imꝑii con¬
bolus liuiorem discordie iit̾ ipsam
hyrenem & filiũ eiꝰ imꝑatorẽ. & seꝑsit
eum custodia. imꝑauitq anns qͥnq
Quib expletis. armenioꝵ fretus au¬
xilio filius eius: rursis recepit imꝑi¬
um. Qd̃ ubi resũpsit. mar stauratuũ
patriciũ. & heticium ꝓthospatariũ
matris sue amicos. om̃sq simul spa¬
dones eiꝰ domesticos. mexiliũ misit.
Iꝑsam tam̃ locauit cũ affluentia co¬
piosa. inpalatio eleutherii qd̃ ipsa
edificauerat: & in quo pecumas mul¬
tas absconderat. Postmodũ uͦ mo¬
uit exercitũ suũ adu̾sus bulgares:
s uictus abeis redũt adurbem

Expanded text:
cum matre sua Irene Romanum sortitus imperium anno Incarvit annis decem. Hic facta pace cum Arabibus per Stauratium patritium de Sclavis triumphavit. Hac praeterea tempestate direxit Irene sacellarium suum ad Carolum regem Francorum, ut filiam suam nuptam traderet imperatori Constantino filio suo, sed hoc postmodum irritum fecit. Nam anno imperii Conbolus livorem discordiae inter ipsam Irenem et filium ejus imperatorem, et sepsit eum custodia, imperavitque annis quinque. Quibus expletis, Armeniorum fretus auxilio filius ejus rursus recepit imperium. Quod ubi resumpsit, mox Stauratium patricium, et Heticium protospatarium matris suae amicos, omnesque simul spadones ejus domesticos in exsilium misit. Ipsam tamen locavit cum affluentia copiosa in palatio Eleutherii, quod ipsa aedificaverat, et in quo pecunias multas absconderat. Postmodum vero movit exercitum suum adversus Bulgares; sed victus ab eis rediit ad urbem
Abbreviated transcription (Latin):
quia illos qui ꝓfessione dei mundo
renuntian ⁊ illecebris mundi ser¬
iure ꝓhibuit. Eiecit filios talium
matrum. de cetu transinigrationis
ne forte adulti ꝑfidiam sequerent᷑
earũ. ñ fidem patrum. Oꝑa enm
dentur. si carnalib delectationib
ꝑmixta sint. si originem de conta¬
gio humani fauoris sumpserint.
reꝓbare docuit. nec conuenire his¬
qui mundum ꝑfecte relinquunt
& tota m̃te ad celestia transerint. qui

Expanded text:
quia illos qui professione quia illos qui professione renuntiant, illecebris mundi servire prohibuit. Ejecit filios talium, et matres de coetu transmigrationis, ne forte adulti perfidiam sequerentur earum, non fidem patrum. Opera enim dentur, si carnalibus delectationibus permista sunt, si originem de contagio humani favoris sumpserunt, reprobare docuit, nec illis convenire qui mundum perfecte relinquunt, et tota mente ad coelestia transcendunt. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
maiorib donis sublimauit. & du
& filios transnugrationis abuxori¬
qm scribe & pharisei ꝑtraditiones
suas fedauerant. & uitta litt̾am
t̾m intelligi docebant. ipse sp̃uali
sensu plenam ostendit. & nonum
durit ppłm decaptiuitate babylo¬
nica & in ierłm t̾ramq ꝓmissionis
lib̾atum induxit. quia semel pas¬
sus incruce. mundũ sanguine re¬
demit. & descendens ad inferos.
ne ciuitatis duxit. & gaudia ꝓmis¬
se hereditatis indulsit. & cotidie fi¬
deles a ꝑturbatione mundi cong̾¬
gans. ad consortium ecclie regnũq
ꝑhenne conuocat. Auxit ornatus
tes de utroq ppło in eccłiam ducẽs.
claritate fidei & oꝑis eoꝵ hanc or¬
nare &e glorificare ñ desistit. Consti
tuit duces & pͥncipes om̃i populo
transstumen. qui legem dei nosc̾ent
babyloniũ idest ꝑturbationem scl
fluctuantis. fidei sinceritate transcẽ¬
dit. apłos. euangłistas. pastores po¬
suit & restores. Castigaure filios tnͣs¬
migrationis abuxorib alienigenis

Expanded text:
majoribus donis sublimavit, quod quod filios transmigrationis ab uxorim Scribae et Pharisaei per traditiones foedaverant, vel juxta litteram tantum intelligi docebant. Ipse spirituali sensu plenam ostendit, et Novum duxit populum de captivitate Babylonica, et in Jerusalem terram promissionis liberatum induxit, quia semel passus in cruce mundum sanguine redemit, et descendens ad inferos, ernae civitatis duxit, et ad gaudia promissae haereditatis ejus induxit, et quotidie fideles a perturbatione mundi congregatos ad consortium Ecclesiae regnumque perenne convocat. Auxit ornatus tes de utroque populo in Ecclesiam ducens, claritate fidei et operis eorum hanc ornare et glorificare non desistit. Consttuit duces ac praesides omni populo trans flumen, qui legem Dei nossent aBabylonium, hoc est, perturbationem saeculi fluctuantis fidei sinceritate transcendit, apostolos, evangelistas, pastores posuit, et rectores. Castigavit filios transmigrationis ab uxoribus alienigenis,
Abbreviated transcription (Latin):
na phylistinoꝵ contra ifrł. pugna
demonũ contra eccłiam accipi pot̾.
qui leonem & ursum necauit. dra¬
stea manifeste seuientẽ. ꝓnocanit
suꝑbia humilitatem. diabolus xp̃m.¬

Expanded text:
na Philisthinorum contra Israel, pugna daemonum contra Ecclesiam accipi potest. Qui leonem et ursum necavit, diastea manifeste saevientem. Provocavit superbia humilitatem, diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
& de cognatione tua.¬
& dabo eam tibi. & senum tuo. Abrã
qui nnspretat᷑ pat̾ excelsus. & deinde
dictus ẽ abraham. idest pat̾ multaꝵ
gentiũ: significat. xp̃m. Ipse ẽ pater
Domus aut̃ patris eiꝰ synagoga siue
templum. Qui de om̃ib his exiuit.

Expanded text:
 de cognatione tua, dabo eam tibi, et semini tuo. Abram, qui interpretatur pater excelsus, et deinde dictus est Abraham, id est pater multarum gentium, significat Christum. Ipse est pater Domus autem patris ejus, synagoga, sive templum. Quis de his omnibus exivit,
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ in latitudinem gentiũ uenit.
& fixit ei tab̾naculum. idẽ sc̃am ec¬
clłiam. & edificauit altare ꝑcredenti¬
umi fidem. & suꝑ illud offert cotidie¬
sacrificium. patri. ꝑ bonam fideliũ
suoꝵ actionem. ibiq dilatat᷑ adori¬
entem & occidentẽ. & septenitrionẽ.
& mneridiem. sicut scriptum ẽ. uoca¬
bo aboriente & occidente semen tuũ:
& dicam aquilom da. & austro noli
ꝓhaibere. In om̃ib namq partib
mundi possessio. xp̃i: quia mom̃ib

Expanded text:
enit, et fixit ibi tabernaculum, scilicet sanctam Ecclesiam, et aedificavit altare per praecedentium fidem, et super illud offert sacrificium Patri, bonam fidelium suorum actionem. Ibique dilatatur ad orientem et occidentem, ad septentrionem et meridiem, sicut scriptum est: Vocabo ab oriente et ab occidente semen tuum, et dicam aquiloni, Da, et austro, Noli prohibere . In omnibus namque partibus mundi, possessio Christi
Abbreviated transcription (Latin):
met᷑. ur̾m patrocinũ ut defenset᷑.
diuinũ ꝑur̾am sollicitudinem &
ad ministrationẽ. auxiliũ & donũ.
ut amalo liberet᷑. & in bono iustifi¬
cetur. & conculcatam. Quis concul¬
cauit eam: uniu̾si demones. qui
deflectunt. demonib iter se concul¬
candi. & ꝑtranseundi tribuunt. Se¬
quit᷑. Cuius diripuer̾t̃ flumina ter¬
ram eiꝰ. Que sunt ista flumina t̾ram
male uiuentiũ diripientia. nisi ui¬
cia cum impetu stuentia. & malos
adcorm̃ta trahentia. Que ẽ t̾re direp¬
tio. nisi uirtutis cuiꝰ libet dissipatio
flumina. maloꝵ t̾cam diripiunt.
cum uicia. uirtutes eoꝵ auferunt.
Aufert enim suꝑbia humilitatẽ. ira.
pacem. inuidia caritatem. acidia
spͥualem exultationem. auaricia lar¬

Expanded text:
um patrocinium, ut defendatur; divinum per vestram sollicitudinem et administrationem auxilium et donum, ut a malo liberetur et in bono justificetur. Et conculcatam. Quis conculcavit eam? Universi daemones, qui deflectunt, daemonibus iter se conculcandi et pertranseundi tribuunt. Sequitur: Cujus diripuerunt flumina terram ejus. Quae sunt ista flumina terram male viventium diripientia? Ubi vitia cum impetu sunt fluentia, et malos ad tormenta trahentia. Quae est terrae direptio, nisi virtutis cujuslibet dissipatio? Flumina ergo malorum terram diripiunt, cum vitia virtutes eorum auferunt. Aufert enim superbia humilitatem, ira pacem, invidia charitatem, acedia spiritualem exsultationem, avaritia lar
Abbreviated transcription (Latin):
ditionis ꝑ iusticiam conseriiat. spe¬
ciosits forma ẽẽ comꝓbat᷑. quãdo
nͦ decorem spualis pulchritudinis
insemecipso ꝑculpam fedat. statim
uenit᷑. dissimilis deo. & similis fac¬
tris diabolo. heu qmͣ turpis. qmͣ t̾ri¬
bilis ẽ. ppłs iste. Alii deppło isto st̃
deformiter ingri ꝑcogitationem.
immũdam. alii ceci sunt ꝑignorai¬
tiam. alii carent narib ꝑ uidis¬
cretionem. alii lingua sine labu̾s
ꝑnoxiam taciturnitatem. in aliis
retro uersus ẽ uultus. ꝑ transast
criminis illicitam recordationẽ
& delectationem. mnaliis solus cor¬
ꝑis remansit truncus. capite p̃ci¬
so ꝑmentis alienationem. alii ca¬

Expanded text:
itionis per justitiam conservat, speciosus esse forma comprobatur. Quando vero decorem pulchritudinis in semetipso per culpam foedat, statim venitur, dissimilis Deo, etiam similis factus diabolo. Heu! quam turpis, quam terribilis est populus iste! Alii in populo isto sunt deformiter nigri per cogitationem immundam, alii caeci sunt per ignorantiam, alii carent naribus per indiscretionem, alii lingua vel labiis per noxiam taciturnitatem, in aliis retroversus est vultus per transacti criminis recordationem et delectationem, aliis solus remansit corporis truncus capite praeciso per mentis alienationem, alii
Abbreviated transcription (Latin):
Intemꝑe illo deferetur munus dño
exercituum appło diulso & dilace¬
rato. a ppło t̾ribili postquem ñ ẽ aliꝰ
agente expectante & conculcata. cuuiꝰ
diripuerunt flumina t̾ram eiꝰ. In
illo inquit temꝑe. deferet᷑ minꝰ dño.
inquo temꝑe: Cum uidelicet ieritis
ad ppłm istum. adquẽ mittimini.
& illum a supradictis malis ꝑ ur̃am
p̾dicationem curaueritis. Qd̾ mu¬
nus deferet᷑: Munus gratũ. holo¬
caustum medullatum. uotũ int̾nũ.
&̃ deferetur ad locum nominis dm̃.
Qd̃ si feceritis: bonũ gradũ acqͥretis
Det nob̃ & uob̃ huius rei gr̃am. qͥ¬

Expanded text:
In tempore illo deferetur munus Domino exercituum a populo divulso et dilacerato: a populo terribili post quem non fuit alius; a gente exspectante et conculcata, cujus diripuerunt flumina terram ejus. In illo, inquit, tempore deferetur munus Domino . In quo tempore? Cum videlicet ieritis ad populum istum ad quem mittimini, et illum a supradictis malis per vestram praedicationem curaveritis. Quod munus deferetur? Munus gratum, holocaustum medullatum, votum internum, et deferetur ad locum nominis DominQuod si feceritis, bonum gradum vobis acquiretis. Det vobis et nobis hujus rei gratiam, q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ. sus. lo. in uolu. luti. S & quomͦ
ppłs iste seipso det̾ior uel t̾ribilior ẽx̃
possit. aut ppło malo post nos futuro.
minime uidemꝰ. Nam & ipso pon¬
dus maloꝵ ore ꝓpħico platum ui¬
detur ẽẽ ꝓfusum. quo dꝵ. Ue qui
dicitis malum bonũ
& bonum malũ. ponentes te .lii. &

Expanded text:
 sus lota in volutabro luti . Sed et quomodo populus iste seipso deterior vel terribilior esse possit, aut populo malo post nos futuro minime videmus? Nam et in ipsum pondus malorum, ore prophetico prolatum, videtur esse profusum quo dicitur: Vae qui dicitis malum bonum, et bonum malum, ponent
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qd̾ dicit᷑. post quem ñ ẽ alius: Idẽ.
nullus ante summũ iudicem illo
det̾ior. nullus ꝑculpam turpior.
nullus t̾ribilior. Tres sunt ppłi. Xp̃i¬
anus. uidaicus. gentilis Nuicumq
ni sunt. s ꝑimusticrã diabolo serui¬
unt. uideis siuie paganis st̃ t̾ribilio¬
res. eo qd̾ ꝑ iniquitatẽ st̃ det̾iores.
Quanto namq ꝑgr̾am ad uiti. le¬
uius si uellent possent inuisticia ꝑ¬
manere. tanto grauius offendunt.
dum aculpa nolunt abstine̾. quia
cui plus cõmittit᷑ plus exiget᷑ ab eo.¬
ꝙ quãto gradꝰ altior. tanto casris gra¬
uior. & plus peccauit diabolus. in ce

Expanded text:
od dicitur, post quem non est alius? Id est nullus ante judicem summum illo deterior, nullus per culpam turpior, nullus terribilior. Tres sunt populi: Christianus, Judaicus, gentilis. Qui utcunni sunt, sed per injustitiam diabolo serviunt, Judaeis sive paganis sunt terribiliores, ex quo per iniquitatem sunt deteriores. Quanto namque per gratiam adjuti facilius, si vellent, possent in justitia permanere, tanto gravius offendunt, dum a culpa nolunt abstinere, quia cui plus committitur, plus ab eo exigetur; et quanto gradus altior, tanto casus gravior; et plus peccavit diabol
Abbreviated transcription (Latin):
uide qd̾ xp̃s resurgens exmortuis iã
ñ moritur. mors illi ultra ñ dñabit᷑.
quod enim uiuit. iuuit deo. Mel
depetra. significat gr̾am redempti¬
oms. oleum aut̃ desaxo durissimo
sapit. sic gr̾a redemptionis p̃ om̃ib
que ip̃senti scło possunt haberi.
incordib electoꝵ dulcescit. Et quo¬
modo oleum cunctos liquores ex¬
cellit: sic gła beatitudims que sum¬
mum ẽ bonum. bona cuncta supe¬
rat & excedit. Debemꝰ itaq fr̃s esse
constituti suꝑ excelsam t̾ram. ꝑ
eminentiam uirtutum. comedere
fructus agroꝵ ꝑlectionem scͥptu¬
raꝵ. & ꝑ contemplationẽ creatãꝵ
suggere mel depetra. suscipiendo
gr̃am redemptionis. oleumq de
saxo durissimo. sꝑando głam bea¬
titudinis. ad qm nos ꝑdic̾e dignit᷑.
Qui uiuit & reg̾. Sexmo .xxiii.

Expanded text:
Vide quod Christus resurgens ex mortuis jam Vide quod Christus resurgens ex mortuis jam non moritur, mors illa ultra non dominabitur; quod enim vivit, vivit Deo . Mel de petra significat gratiam redemptionis. Oleum autem de saxo durissimo sapit, sic gratia redemptionis prae omnibus, quae in praesenti saeculo possunt homini in cordibus electorum dulcescit. Et quomodo oleum cunctos liquores excellit, sic gloria beatitudinis, quae summum est bonum, bona cuncta superat et excedit. Debemus itaque, fratres, esse constituti super excelsam petram per eminentiam virtutum, comedere fructus agrorum lectionem Scripturarum, et per contemplationem creaturarum sugere mel de petra, suscipiendo gratiam redemptionis oleumque de saxo durissimo, sperando gloriam beatitudinis. Ad quam nos perducere dignetur qu
Abbreviated transcription (Latin):
chre facta disposuit. nec benignita¬
tem que tam utilia dedit. Nos aut̃
simo. Duo ponit petram & mel. &
iterũ duo saxum & oleum. Petra
scđm traditiones doctoꝵ nr̃oꝵ saxo
ẽ minor. saxoq fragilior. & saxume
petra mauis. petraq duruis. Petra
& saxum. xp̃m significant. s petra
significat. xp̃m. in sinu matris. saxũ
uero significat xp̃m. indext̾a di pas¬
incelo. uis uidere xp̃m petrã par¬
uam: uide eum incunis latitantẽ.
uel insola uidea p̾dicantem. uis ui¬
dere xp̃m saxum magnũ: uide eũ
ad dext̾am patris sublimatũ. ad t̾mi¬
nos t̾re ꝑfidem incordib credentiũ.
dilatatum. hic ẽ lapis dequo scrip¬
tum ẽ. Lapis abscisus demonte si¬
ne manu hominis. factus ẽ mons
magnus. & impleuit t̾ram. Uis ui¬
dere xp̃m petram fragilem: uide¬
eum uagientem esurientem. ficien¬
tem. lasescentem. algentem. lacri¬
mantem. flagellatum. mortificatũ.
uis uidere xp̃m saxum dutissimũ:

Expanded text:
chre facta disponit, nec benignitachre facta disponit, nec benignitatem, quae tam utilia dedit. Nos autemsimo, duo ponit petram et mel, et iterum duo saxum et oleum. Petra secundum traditiones Doctorum nostrorum saxo est minor, saxoque fragilior, et saxum petra majus, petraque durius. Petra et saxum Christum significant. Sed petra significat Christum in sinu matris, saxum vero significat Christum in dextera Dei Pain coelo. Vis videre Christum petram parvam? vide eum in cunis latitantem, vel in sola Judaea praedicantem. Vis videre Christum saxum magnum? vide eum ad dexteram Patris sublimatum, ad terminos terrae per fidem in cordibus credentium dilatatum. Hic est lapis, de quo scriptum est: Lapis abscissus de monte sine manu hominis factus est mons magnus, et implevit terram . Vis videre Christum petram fragilem? vide vagientem, esurientem, sitientem, lassescentem, algentem, lacrymantem, flagellatum, mortificatum. Vis videre Christum saxum durissimum?
Abbreviated transcription (Latin):
time deuotionis. fructum suꝑne
contemplationis. Sunt & alii lib̾ͥ
prebentes. uberes. fructus salutaris.
uni̾sitas namq creature: quasi
qͦddam corpus ẽ bibliothece. S qͣm¬
admodum si laicus bibliothecam
nouam bene compositam. bene scͥp¬
tam. auro diũsisq colorib pictam.
& illuminatam. inueniat. aꝑiat.
inspiciat. litt̾as laudet. aurum co¬
loresq cõmendet. s tam̃ qͥd impsa
sapientie contineat᷑ minime cognos¬
cit. sic homo bestialis tenebris igno¬
rantie cecatus. mundum istum sꝑe¬
cietentis considerans. laudat altitu¬
dinem celi. Iatitudinem t̾re. claritu¬
dinem celestium. luminariũ. uiri¬
ditatem germinum. diu̾sitatem
quoꝵ libet animantium. moles mõ¬
tium. tractus fluminum. s tam̃ qͥd
inipso diuine cogintionis lateat ñ
adu̾tit. uir enim insipiens ñ cognos¬
cet. & stultus ñ intelliget hec. Non
agnoscit inereaturis om̃ipotentiã
creatoris. que tot & tanta denichilo
fecit. nec sapientiam que tam pul¬

Expanded text:
imae devotionis, fructum supernae contemplationis. Sunt et alii libri praebentes uberes, fructus salutares. Universitas namque creaturae quasi quoddam corpus est bibliothecae. Sed quemadmodum si laicus bibliothecam novam bene compositam, bene scriptam, auro diversisque coloribus pictam et illuminatam inveniat, aperiat, inspiciat, et litteras laudet, aurum coloresque commendat, sed tamen quid in ipsa sapientiae contineatur minime cognoscit; sic homo bestialis tenebris ignorantiae caecatus, mundum istum specie tenus considerans, laudat altitudinem coeli, latitudinem terrae, claritatem coelestium luminarium, viriditatem germinum, diversitatem quorumlibet animantium, moles montium, tractus fluminum, sed tamen quid in ipso divinae cognitionis lateat non advertit. Vir enim insipiens non cognoscet, et stultus non intelliget haec . Non agnoscit in creaturis omnipotentiam Creatoris, quae tot et tanta de nihilo fecit, nec sapientiam, quae tam pul
Abbreviated transcription (Latin):
te mansissent usq in hunc diem.
ueruntam̃ dico uob̾ quia t̾re sodo¬
moꝵ remissius erit indie iudici
bili facto. longe adiuina similitu¬
dine quodammꝰ. scd̾m stiã neqͥtiã
remoto. Sic inqmͣ potest exꝑb̾ari
ut dicat᷑ ei. ue tibi pple neqͣm. ppłe
mendax. ppłe apostata. qui male ui¬
uendo filium dei conculcas. qͥ sangͥ¬
nem testam̃ti pollutum ducis. in
quo sc̃ificatus es. & sp̃ui gr̾e contu¬
meliam facis. Melius enim illis e¬
rat ñ cognoscere uiam usticie. qmͣ

Expanded text:
te mansissent usque in hunc diem. Verumtamen dico tibi quia terrae Sidoniorum remissius erit in die judicii bili facto, longe a divina similitudine quodammodo secundum suam nequitiam remoto, sic, inquam, ei potest exprobrari ut dicatur ei: Vae tibi, popule nequam, popule mendax, popule apostata, qui male vivendo Filium Dei conculcas, qui sanguinem testamenti pollutum ducis in quo sanctificatus es, et Spiritui gratiae contumeliam facis! Melius enim erat illis non cognoscere viam justitiae, quam
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑficiem. Siquis autt̃ istoꝵ integͥ¬
tatem & sanitatem adipiscit᷑ men¬
broꝵ. ut iudelicet caput. habeat sa¬
num ꝑ incorruptionem mentis.
capillos candidos ꝑmuncdicrã cogi¬
tationis. faciem rubicundam ꝑfer¬
uorem caritatis. oculos claros ꝑ ful¬
gorem. suꝑne contemplationis. &

Expanded text:
superficiem. Si quis autem istorum integrsuperficiem. Si quis autem istorum integritatem et sanitatem adipiscitur membrorum, ut videlicet caput habeat sanum per incorruptionem mentis, capillos candidos per munditiam cogitationis, faciem rubicundam per fervorem charitatis, oculos claros per fulgorem supernae contemplationis, et
Abbreviated transcription (Latin):
um. eo qd̾ sinc extremitates m̃bro¬
rum. uirtutum & bonoꝵ oꝑm fi¬
gurant te. ꝑfectionem. Ungues qͥa
digitorum sunt munimen: ꝑfec¬
tionis significant soliditaten. Ita¬
q qui ht̃ digitos ꝑ ꝑfectionem un¬
Menbra gͥ hominis ext̾ioris. uir¬
tutes designant hominis int̾ioris
Caput designat mentẽ. capilli co¬
gitationes. oculi contemplationẽ
nares discretionem. aures obedien¬
tiam. os intelligentiam. lingua elo¬
quentram. collum. humeri. dorsũ.
pacientiam. & longanitntatẽ. bra¬
chia. fortitudinem. manꝰ oꝑationẽ
pectus constantiam. cor sapientiã.
mãmille doctrmam. uent̾ memori¬
am. inferiora menbra. quib corpꝰ
mouetur uirtutum & bonoꝵ oꝑni.
ꝑfectionem. & impsa ꝑfectione uelo¬
citatem. digiti pedum & manuũ.
qui sunt extremitates menbroꝵ. bo¬
noꝵ om̃ium designant ꝑfectionẽ
ungule que sunt digitoꝵ munim
ꝑfestionis designant soliditatem.
t̾iora manifestas. ossa. boni oꝑis urt̾¬
num uigorem. cutis. eiusdem oꝑis

Expanded text:
um, eo quod sint extremitates membrorum, virtutum et bonorum operum figurant perfectionem. Ungues, quia digitorum sunt munimen perfectionis significant soliditatem. Itaque qui habet digitos per perfectionem, unMembra igitur hominis exterioris virtutes designant hominis interioris. Caput designat mentem, capilli cogitationes, oculi contemplationem, nares discretionem, aures obedientiam, os intelligentiam, lingua eloquentiam, collum humilitatem, dorsum patientiam et longanimitatem, brachia fortitudinem, manus operationem, pectus constantiam, cor sapientiam, mamillae doctrinam, venter memoriam. Inferiora membra, quibus corpus movetur, virtutum et bonorum operum perfectionem, et in ipsa perfectione velocitatemqui sunt extremitates membrorum, bonorum omnium designant perfectionem. Ungues, qui sunt digitorum munimen, perfectionis designant soliditatem. teriora manifestas. Ossa boni operis internum vigorem, cutis ejusdem operis
Abbreviated transcription (Latin):
aut̾ nesciens eam. ua. paucis. Igit᷑
sicut dñs cruitatib in quib pluri¬
mas uirtutes fecerat. eo qd̃ peniten¬
tiam ñ egissent. ex ꝓbrauit dicens.
ue tibi cororaim ue tibi bethsaida.
quia si intyro & sydone facte essent
uirtutes quȩ facte sunt inuobis

Expanded text:
autem nesciens eam vapulabit paucis . Igitur sicut Dominus civitatibus, in quibus plurimas virtutes fecerat, eo quod poenitentiam non egissent, exprobravit dicens: Vae tibi Corozain! vae tibi Bethsaida! quia si in Tyro et Sidone factae essent virtutes
Abbreviated transcription (Latin):
co. & singulis ordinib generalem o¬
rationem facere. uel festa sequentis
ebdomade mntiare. s mag̾ ppłm
castigatum. demalo erudite. & in¬
bono in formate. penam peccatorib
uenturam. & głam iustis. reseruatã
illi declarate. Ite angłi. ite ueloces.
Quis enim nouit si u̾bum salutis
ppło p̾dicare de dñica indñicam dis¬
tuleritis. quis inqmͣ nouit si tunc
&̾ si uos uiuentes. sanos. ac p̃sentes
ẽẽ contingat. quis scit an aliquis t̾e
aberit qui pͥus p̾sens fuit. & ampliꝰ
consilium animȩ suȩũ audiens.
morte inopinata & subtial p̾uentus.
ñ abliiens culpam rapiat᷑ ad penã :
Nonne ds sanguinẽ huimodi hõĩs.¬
iuste de mani  ͤ ur̃is requiret: Ite gͦ

Expanded text:
rdinibus generalem orationem facere, vel festa sequentis hebdomadae nuntiare, sed magis populum castigate de malo, erudite et informate in bono, poenam peccatoribus venturam, et gloriam justis reservatam illis declarate. Ite, angeli. Ite, veloces. Quis enim si verbum salutis populo praedicare de Dominica in Dominicam distuleritis, quis, inquam, scivit an tunc et si vos viventes sanos ac praesentes esse contingat, quis scit an aliquis tunc aberit qui prius praesens fuit, et amplius consilium animae suae non audiens, morte inopinata et subita praeventus, non abluens culpam rapiatur ad poenam? Nonne Deus juste sanguinem hujusmodi hominis de manibus vestris requiret? Ite ergo,
Abbreviated transcription (Latin):
nantiũ. ꝙ cum impiis nolite sed̾e.
Quia gͥ: Potest & enm aliquis ur̾m
tacitus cogitare. uel manifeste res¬
pondere. dicens. Cu ꝓhibes nos ex¬
emplo psalmiste posito. ad tales &¬
adtales ire. & nonne dñs ad tales
nos dirigit. ubi dicit ite angłi ue
loces adgentem & c̃.¬

Expanded text:
sedere . Quid igitur? Potest etenim aliquis vestrum tacitus cogitare, vel manifestius respondere dicens: Tu prohibes nos, exemplo Psalmistae posito, ad tales ire, et nonne Dominus ad tales nos dirigit ubi dicit: Ite, velocesloces ad gentem c
Abbreviated transcription (Latin):
& ppłs uob̃ cõmissus a bono con¬
nulsus. in malo dilaceratus. diu̾sis
uiciis atq peccatis t̾ribilis inuenia¬
tur factus. Uitam itaq ipsins diliget
attendite. mores confiderate. & pulcͥ¬
tudinem eiꝰ scłm ea quȩ ad int̾iorem
hominem. ñ scd̾m ea quȩ ad ext̾iorẽ
ꝑtinent iudicate. & erubescite & do¬
lete. de ipso qui nob̾ subiectus ẽ ppło
si talem uideritis. qualem hic audi¬
tis. gentem scilicet conuulsam & di¬
laceratam. ppłm t̾ribilem post quẽ
ñ ẽ alius. quia ur̾a forsitan ẽ. culpa
nr̃a negligentia. ur̃a desidia. qd̾ tał
ẽ: eo qd̾ ñ annuntiastis ei peccata sua.¬
& scelera sua. Ite gͥ angłi ueloces. ad
quia ur̃m officium. ite uoloces. ne
mora ur̃a generet ꝑiculuim. ite ad
gentem coniuilsam̃ & dilaçeratam
ad ppłm t̾ribilem post quẽ ñ ẽ alius.
ut ꝑ ur̃am p̾dicationem adipiscat᷑

Expanded text:
et populus vobis commissus a bono conet populus vobis commissus a bono convulsus, in malo dilaceratus, diversis vitiis atque peccatis terribilis inveniatur, fratres. Vitam itaque diligenter attendite, mores considerate, et pulchritudinem ejus, secundum ea quae ad interiorem hominem, non secundum ea quae ad exteriorem pertinent judicate; et erubescite, et dolete de ipso qui vobis est subjectus populo, si talem videritis quem hic auditis, gentem scilicet convulsam et dilaceratam, populum terribilem post quem non est alius, quia vestra forsitan est culpa, vestra negligentia, vestra desidia; qui talis est, eo quod non annuntiastis ei peccata sua, scelera sua. Ite igitur, angeli veloces, ad quia vestrum officium, ite, veloces, ne mora vestra generet periculum. Ite ad gentem convulsam et dilaceratam, ad populum terribilem post quem non est alius, ut per vestram praedicationem a