comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uit. atq in monasteriis circuquaq construotis
uerbũ uitȩ pͣdicaret ammonuit. quatinꝰ corporis
recepto lumine. uisitatiꝰ in circuitu fr̃ib cordis
suũ ꝑacta pͣcticatione reuersus ⁊: ibiq frͣib con¬
uocatis astans in mechio. sacram̃tu᷑ dominiei corꝑis
& sanguinis sũpsit. marq eũ eis mystieos psalmoꝵ
cantꝰ exorsus ⁊. Qui illis psallentib orationi in¬
tentus animã recddidit. Om̃s uͦ fr̃ͣs qui aderant.
eir ore eiꝰ exrisse colũbã uiderunt. Quȩ mar aꝑto
tecto oratorii egressa aspicientib fr̃ib penetrauit
cȩlũ. Quiꝰ icło animã in colube spetiȩ apparuisse
creclendum est. ut omp̃s ł̾s ea hac ipsa spetie osten¬

Expanded text:
vit, atque ut monasteriis circumquaque constructis vit, atque ut monasteriis circumquaque constructis verbum vitae praedicaret admonuit, quatenus corporis recepto lumine, visitatis in circuitu fratribus, corsuum peracta praedicatione reversus est, ibique fratribus convocatis astans in medio, sacramentum dominici corporis et sanguinis sumpsit, moxque cum eis mysticos psalmorum cantus exorsus est. Qui illis psallentibus orationi intentus animam reddidit. Omnes vero fratres qui aderant ex ore ejus exisse columbam viderunt, quae mox, aperto tecto oratorii egressa, aspicientibus fratribus, penetravit coelum. Cujus idcirco animam in columbae specie apparuisse credendum est, ut omnipotens Deus ex hac ipsa specie osten
Abbreviated transcription (Latin):
oculos ꝑ quadraginta annors spatiͣ continue ceci¬
tatis tenebris pͣssit. nullu ei lum̃ uł extreme
uisionis aꝑiens. S quia nemo in uerbere illius
gr̃a se clestituente subsistit. & nͥ iscdem miserieors
pat᷑ qui penã irrogat patientiã pͣstet. mar ꝑ inpa¬
cientiã peccatũ nob̃ ipsa auget correptio peccatoꝵ.
Fitq mͦ miserabili. ut culpa nr̃a unde sperare de¬
buit t̾minũ. inde sumat augmentu᷑. Id cireo nr̃a
in ꝑcussione sua electis filiis nunc misericordit᷑¬
ostendit quia iustus ÷: ut sint quib postea debeat
iuste misereri. Uncte uenerabilẽ sene̾ dũ eateriorib
tenebris pͣmeret. xtͣna nũꝗͣ. luce destituit. Qui
cũ flagello fatigaret᷑ corporis: habebat ꝑ sc̾ĩ sp̃s custo¬
cliã consolationẽ cortlis. Cñ uͦ iam anni quactrage¬
simi fuiss in cecitate. tempts exremptũ ex timplo¬
ei dñs lum̃ recldidit. uicinũ suũ obitũ denuntia¬

Expanded text:
oculos per quadraginta annorum spatium continuae caecioculos per quadraginta annorum spatium continuae caecitatis tenebris pressit, nullum ei lumen vel extremae visionis aperiens. Sed quia nemo in verbere illius gratia se destituente subsistit, et nisi idem misericors Pater qui poenam irrogat patientiam praestet, mox per impatientiam peccatum nobis ipsa auget correptio peccatorum, fitque modo miserabili ut culpa nostra unde sperare debuit terminum, inde sumat augmentum; idcirco nostrae in percussione sua electis filiis nunc misericorditer justus est, ut sint quibus postea debeat juste misereri. Unde venerabilem senem dum exterioribus tenebris premeret, interna nunquam luce destituit. Qui cum flagello fatigaretur corporis, habebat per sancti Spiritus custodiam, consolationem cordis. Cum vero jam anni quadragesimi 388 fuisset in caecitate tempus expletum, ei Dominus lumen reddidit, et vicinum suum obitum denuntia
Abbreviated transcription (Latin):
iudã aũ religiosus atq fidelissimꝰ uir adhuc
mͥ in monasterio posito narrauit. qd̾ aliꝗ
de sicilie partib naiugio romã petentes. ⁊̃ mari
mecdio positi. cuiusdã serui dĩ qui ĩ samnio fuerat
inclusus ad cęlũ ferri animã uidert᷑. Qui des¬
cendentes ad terrã. causamq an ita esset acta
ꝑscrntantes. illo die inuenerunt obisse dĩ famulũ
qͦ hc̃ ad regna cęlestia ascendisse cognouerunt.
d huo in monasterio
meo positus. cuiusdã ualde uenerabilis
uiri relatione cognoui. qͦd dico. Aiebat emi.
quia uenerabilis patͣ nomine spes monasteria
construarit in loco cui uocabulũ cample ÷. qui
serti ferme miliarii int̾iacente spacio a uetusta
nursie urbe disiungit᷑. Hunc omps & misericors
ds ab eterno uerbertꝰ flagellando ꝓterit. ei dispen¬
sationis suȩ macrimã seueritate seruauit & grãm.
Quantũq eũ prius flagellando diligeret. post¬
mocduͣ ꝑfecte sanando monstrauit. Eius nãq

Expanded text:
idam religiosus atque fidelissimus vir adhuc mihi in monasterio posito narravit quod aliqui de Siciliae partibus navigio Romam petentes, in mari medio positi, cujusdam servi Dei qui in Samnio fuerat inclusus, ad coelum ferri animam viderunt. Qui descendentes ad terram, causamque an ita esset acta perscrutantes, illo die invenerunt obiisse Dei famulum, quo eum ad coelestia regna ascendisse cognoverunt. dhuc in monasterio meo positus cujusdam valde venerabilis viri relatione cognovi quod dico. Aiebat enim quia venerabilis Pater nomine Spes, monasterium construxit in loco cui vocabulum Cample est, qui sexti ferme milliarii interjacente spatio a vetusta Nursiae urbe disjungitur. Hunc omnipotens et misericors Deus ab aeterno verbere flagellando protexit, eique dispensationis suae maximam severitatem servavit et gratiam; quantumque eum prius flagellando diligeret, postmodum perfecte sanando monstravit. Ejus namque
Abbreviated transcription (Latin):
Qui dum lecto iacentis assisteret. subito asperit
dis amittos. qui eundem quoq candore̾ uestiũ
uultuũ suoꝵ luce iuncebant. Qui er splendoris
claritate ꝑcussus. quinã illi essent. emissa cepit
intrantes eos aspexit. & agnouit. atq eunde̾
stricdentẽ. uagiente̾q pueru. consolari cepit di¬
cens. Noli tiere. quia ad me sc̾s iuuenalis. &
sc̃s eleutherius martyres uenert᷑. Ille aũ tante
uisionis nouitatẽͫ ferens. cursu concito extra fo-¬
res fugit. atq eos quos uiclerat patri ac medicis
nuntiauit. Qui coneiti descendert̃. s egr̃u quẽ
reliquerant ia defunctũ inuenert᷑. quia illi en̾ secũ

Expanded text:
Qui dum lecto jacentis assisteret, subito aspexit dis amictos, qui eumdem quoque candorem vestium, vultuum suorum luce vincebant. Qua splendoris etiam claritate perculsus, quinam illi essent, emissa coepit intrantes eos aspexit et agnovit, atque eumdem stridentem vagientemque puerum consolari coepit, dicens: Noli timere, fili, quia ad me sanctus Juvenalis et sanctus Eleutherius martyres venerunt. Ille autem tantae visionis novitatem non ferens, cursu concito extra fores fugit, atque eos quos viderat patri ac medicis nuntiavit. Qui concite descenderunt; sed aegrum quem reliquerant jam defunctum invenerunt, quia illi eum sec
Abbreviated transcription (Latin):
rauit aure dinoscere. Quod ille sentiens cui tenuis¬
simꝰ inerat flatꝰ. quantulo adnisu ualuit. ut loqͥ potu¬
iss inferuescente spu collegit uocẽ. atq erupit diceiᷤ.
Recede a me mulier. ad huo igniculꝰ uiuit. paleam
tolle. Illa gͥ recedente. concrescente uirtute corꝑis
cũ magna cepit leticia clamare dicens. Bene ue-¬
niunt dñi mei. bene ueniunt dm mei. Quid ad
tantillũ seruulũ urm̃ estis dignati conuenire:
Uenio. uenio. grãs ago. grãs ago. Quinq hoc itera¬
ta crebro uoce repeteret : quib hoc diceret. noti
sui qui illic cireũsterant. requirebant. Quib ille
admirantto respondit dicens. Nũqͥd conuenisse hic¬
scõs apłos non uidistis: Beatũ petrͣu ⁊ paulã

Expanded text:
ravit aure dignoscere. Quod ille sentiens, cui tenuisravit aure dignoscere. Quod ille sentiens, cui tenuissimus inerat flatus, quantulo adnisu valuit, ut loqui potuisset, infervescente spiritu collegit vocem atque erupit, dicens: Recede a me, mulier, adhuc igniculus vivit, paleam tolle. Illa igitur recedente, crescente virtute corporis, cum magna coepit laetitia clamare, dicens: Bene veniant domini mei; 389 bene veniant domini mei; quid ad tantillum servulum vestrum estis dignati convenire? venio, venio, gratias ago, gratias ago. Cumque hoc iterata crebro voce repeteret, quibus hoc diceret noti sui, qui illum circumsteterant, requirebant. Quibus ille admirando respondit, dicens: Nunquid hic convenisse sanctos apostolos non videtis? beatu
Abbreviated transcription (Latin):
quod uir uenerabilis abbas stephanus. qui ñ.
longe ante hoc bienniu̾ in hac urbe defunctus est.
quẽ ipse & bene nosti. in eadẽ ꝓuineia mirsiȩ con¬
tigisse referebat. Aiebat enim quod illic pb̃r qͥttã
cõmissam sibi cũ magno timore dñi regebat eccłiam.
ut sororẽ diligens. s quasi hostem cauens. ad se
ꝓpius accettere numꝗͣ.sinebat. eamq sibimet a pro¬
pinquare nulla occa sione ꝑmittens. ab ea sibi cõmu¬
nionẽ funclitꝰ familiaritatis absciderat. Habent qͥppe
sciꝰ uiri hoc ꝓpriũ. Nam ut semꝑ ab illicitis longe
sint. a se plerumq ã licita abscictunt. Uude isdẽ
ꝑ illã recusabat. necessaria. Hic gͦ uenerabilis pb̃r
cũ longam uitȩ implesset etatẽ. anno quatragesimo
ortlinationis suȩ in ardescente grauit᷑ febre cotreptus.
ad ecrtrema decluctus :. S cũ eũ pͣsbitera fua con¬
spiceret solutis iam m̃bris quasi morte clistentũ. si q
adhuc ei uitale spiram̃ inesset. narib eiꝰ apposita cu¬

Expanded text:
enerabilis abbas Stephanus, qui non longe ante hoc tempus in hac urbe defunctus est, quem ipse etiam bene nosti, in eadem provincia Nursiae contigisse referebat. Aiebat enim quod illic presbyter quidam commissam sibi cum magno timore Domini regebat Ecclesiamut sororem diligens, sed quasi hostem cavens, ad se propius accedere nunquam sinebat, eamque sibimet propinquare nulla occasione permittens, ab ea sibi communionem funditus familiaritatis absciderat. Habent quippe sancti viri hoc proprium; nam ut semper ab illicitis longe sint, a se plerumque etiam licita abscindunt. Unde idem v ministrari recusabat necessaria. Hic ergo venerabilis presbyter cum longam vitae implesset aetatem, anno quadragesimo ordinationis suae inardescente graviter febre correptus, ad extrema deductus est. Sed cum eum presbytera sua conspiceret solutis jam membris, quasi in morte distentum, si quod adhuc ei vitale spiramen inesset, naribus ejus apposita cu
Abbreviated transcription (Latin):
re cõpellor. qui prius in me infirmantiũ ꝑsonã
suscipiens. de inuisibilib dubitabam. Itaq placen
cuncta quę dicis. S tamen sicut uitã animȩ
in corpore manentis e& motu corporis agnosco.
ita uitã anime post corpus aꝑtis quibuscłã reb
attestantib cognoscere eupio. GRCSORS
ac in re si cor paratũ tuȩ dilectionis ĩuemo
in alligatione minime laboro. Numqͥdnã
sci apłi & martyres cp̃i pͣsentem uitã despicerẽt᷑.
in morte carnis antmas ponerent. nͥ certiorem
animarũ uitam subsequi scirent: Tu uͦ ipse
inquiens. quia uitã animȩ in corpore manentis
er motib corporis agnoscis. & ecce hii qui aĩãs
in morte posuerunt. atq animarũ uitã pꝰ morte
carnis. ẽẽ. crediderunt: cotidianis miraculis cho¬
ruscant. Ad extincta nãq eor corpora uiuen-¬
tes egri ueniunt & sanant᷑. ꝑ uri ueniunt.
&ademonio uerant᷑. Demoniaci ueniunt. & li

Expanded text:
r existimare, qui prius in me infirmantium personas r existimare, qui prius in me infirmantium personas suscipiens, de invisibilibus dubitabam. Itaque placent cuncta quae dicis; sed tamen sicut vitam animae in corpore manentis ex motu corporis agnosco, ita vitam animae post corpus, apertis quibusdam rebus attestantibus, cognoscere cupio. GREGOR. Hac in re si cor paratum tuae dilectionis invenio, in allegatione minime laboro. Nunquidnam sancti apostoli et martyres Christi praesentem vitam despicerent, et in mortem carnis animas ponerent, nisi certiorem animarum vitam subsequi scirent? Tu vero ipse inquies quia vitam animae in corpore manentis ex motibus corporis agnoscis; et ecce hi qui animas in mortem posuerunt, atque animarum vitam postmortem carnis esse crediderunt, quotidianis 384 miraculis coruscant. Ad exstincta namque eorum corpora viventes aegri veniunt, et sanantur; perjuri veniunt, et daemonio vexantur, daem
Abbreviated transcription (Latin):
Namuitolle mente quȩ non uiclet᷑. & incassũ
patet oculus qui uidebat. Subtrahe animam
corpori. remanent ꝓcullubio deuli in corpore
aꝑti. Si gͥ ꝑ se uidebant. cur discedente aĩa
nil uicdent Hinc gͦ collige. quia quoq ipsa
usibilia nͣ. nͥ ꝑ inuisibia uitdent᷑. Ponamus quoq
ante oculos mentis edificare domuͣ. inmensas
moles leuare. pencdere magnas in machinis eo¬
lumpnas. Quis queso te hoc opis oꝑatur. cor¬
pus uisibile quod illas moles manib trahit.
an inuisibilis anima quȩ iuuificat corpus
Golle enimi quod ñ uicdet᷑ in corpore.
mo& inmnobilia remanent cuncta quȩ moueri
uiclebant᷑ uisibilia corpora metallor. Qua ea
re pensandũ est. quia in hoc quoq mundo
uisibili nichil. nͥ ꝑ creaturã inuisibilem disponi
potest. Nam sicut omp̃s cłs aspirando uel im¬
plendo ẽa que ratione subsistunt & uiuificat.
uictus ꝓpe nulla iam esse hec uisibilia ecristima¬

Expanded text:
Nam tolle mentem quae non videtur, et incassum Nam tolle mentem quae non videtur, et incassum patet oculus qui videbat. Subtrahe animam corpori, remanent procul dubio oculi in corpore aperti. Si igitur per se videbant, cur discedente anima nihil vident? Hinc ergo intellige, quia quoque ipsa visibilia non nisi per invisibilia videntur. Ponamus quoque ante oculos mentis domum aedificari, immensas moles levari, pendere magnas in machinis columnas, quis, quaeso te, hoc opus operatur? Corpus visibile quod illas moles manibus trahit, an invisibTolle enim quod non videtur in corpore: et mox immobilia remanent cuncta quae moveri videbantur visibilia corpora metallorum. Qua in re pensandum est, quia in hoc quoque mundo visibili, nihil nisi per creaturam invisibilem disponi potest. Nam sicut omnipotens Deus aspirando vel implendo ea quae ratione subsistunt, ut vivificat victus, prope nulla jam esse haec visibilia compello
Abbreviated transcription (Latin):
clinẽ tendere cui ministrant. & quę inuisibili
seruiunt. ẽẽ. inusibilia non cdubitent᷑. Hec au
quȩ esse creclimus. nͥ sco̾s angłos & sp̃s iustore.¬
Sicut gͦ motũ considerans corporis uitã animȩ
in corpore manentis ꝑpendis ab imo: ita uitã
animȩ ecreuntis a corpore ꝑpencdere debes a sũmo
quia potest inuisibilit᷑ uiuere. ꝗͣ oportet in
obsequio inuisibilis conditoris manere . Petr us¬
ecte totũ dr. s mens refugit credere.
quod corporeis oculis non ualet uideri.
uͭ paulus dicat. est eniͣ GR E SORI¬
fides sperandaru substantia rerũ. argum̃tũ
nꝰ apparentiũ. hoc ueracit᷑ dr crecli. quod ñ ualet¬
iuideri. Nam crecli iam ñ potest. quod iuideri
potest. Ut tam̃ te breuit᷑ reclucã ad te. nullã
uisibilia nͥ ꝑ inusibilia uiclent᷑. Ecce eni cuncta
corporea ocults tui corporis aspicit. nec tam̃
ipse corporeus oculus aliquid corporeũ iuider&.

Expanded text:
dinem tendere cui ministrant, ut quae invisibili dinem tendere cui ministrant, ut quae invisibili serviunt, esse invisibilia non dubitentur. Haec autem quae esse credimus, nSicut ergo motum considerans corporis, vitam animae in corpore manentis perpendis ab imo, ita vitam animae exeuntis a corpore perpendere debes a summo, quia potest invisibiliter vivere, quam oportet in obsequio invisibilis Conditoris manere. PETR. Recte totum dicitur, sed mens refugit credere, quod corporeis oculis non valet videre. Cum Paulus dicat: Est enim fides sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium , hoc veraciter dicvideri. Nam credi jam non potest quod videri potest. Ut tamen te breviter reducam ad te, nulla visibilia nisi per invisibilia videntur. Ecce enim cuncta corporea oculus tui corporis aspicit, nec tamen ipse corporeus oculus aliquid videret corporeum,
Abbreviated transcription (Latin):
uid mirũ petre si egreclientẽ animam
non uidisti. quã ⁊ manentẽ in corpore
non iudes. Numquidnã modo cũ mecũ lõq̃ris
quia uidere in me non uales animã meaͣ. idcirco
me esse eranimẽ credio: Natura quippe animę
inuisibilis ÷ atq ita ex corpore inuisibilit᷑ egredit᷑.
sigut in corpore inuisibilit᷑ manet. PE TRUS
Sed uitã animȩ in corpore mauentis pensare
possum e&x ipsis motib corporis. quia nͥ corpori
anima adesset: eiusdem mẽbra corporis moueri nͣ
quod uidere non possuo. BRERΟRIUS¬
sicut uis animȩ uiuificat & mouet corpꝰ
sic uis cdiuina implet quȩ creauit omia. & alia
inspirando uiuificat. aliis uͦ tribuit ut uiuant.
aliis hoc solumͦ prestat ut sint. Quia ueruͣ
ẽẽ. non clubitas creantẽ & regentẽ. implente̾.
& circũplectentẽ. transcendentẽ ⁊ sustinentẽ
incireui scriptũ atq inuisibilẽ dm̃. ita nͣ dubi¬
tare clebes hunc inuisibilia obsequia habere.
Debent quippe ea quȩ ministrant. ad eiꝰ similitu¬

Expanded text:
animam non vidisti, quam et manentem in corpore non vides? Nunquidnam modo cum mecum loqueris, quia videre in me non vales animam meam, idcirco me esse exanimem credis? Natura quippe animae invisibilis est, atque ita ex corpore invisibiliter egreditur sicut in corpore invisibiliter manet. Petrus: Sed vitam animae in corpore manentis pensare possum ex ipsis motibus corporis: quia nisi corpori anima adesset, ejusdem membra corporis moveri non quod videre non possum. Sicut vis animae vivificat et movet corpus, sic vis divina implet quae creavit omnia. Et alia inspirando vivificat, aliis vero tribuit ut vivant, aliis hoc solummodo praestat ut sint. Quia verum esse non dubitas, creantem, et regentem, implentem, et circumplectentem, transcendentem, et sustinentem, incircumscriptum, atque invisibilem Deum: ita dubitare non debes, hunc invisibilia obsequia habere. Debent quippe ea quae ministrant ad ejus similitu
Abbreviated transcription (Latin):
moriunt᷑. S in utraq tam dispari sententia dea
ueritate diffiniuit. PE TRUS
ibet nescisse quod requisuit. dum me in
tanta subtilitate contigit liscere qd̾ nesciui.
S queso te ut me equanimits  . si ipse quoq aptid
te more ȩccliastes nr̃i infirmantiu in me ꝑsonã
susceꝑo. ut & eisclem infirmantib ꝓdesse ꝓpinqͥs
quasi ꝑ eoꝵs inquisitionẽ possim. GregoRIUS
ur condescendentẽ te infirmitati ꝓrimoꝵ¬
in hac re amplius uenerari debes. in qua morẽ
egregii predicatoris imitaris. PE TRUS¬
uodam fr̃e. moriente pͣsentẽ me fuisse contigit.
ui repente dum loqueret᷑. uitalẽ emisit flatũ.
S quẽ prius mecum loquentẽ uidebã. subito
extinctum uicti. s eius anima utrũ egressa sit

Expanded text:
moriuntur? Sed in utraque tam dispari sententia demoveritate definivit. PETR. Libet nescisse quod requisivi, dum me 380 in tanta subtilitate contigit discere quod nescivi. Sed quaeso te, ut me aequanimiter feras, si ipse quoque apud te more Ecclesiastis nostri, infirmantium in me personam suscepero, ut eisdem infirmantibus prodesse propinquius quasi per eorum inquisitionem posstem te infirmitati proximorin hac re amplius venerari debes, in qua morem egregii praedicatoris imitaris. Quodam fratre moriente praesentem me fuisse contigit. Qui repente dum loqueretur, vitalem emisit flatum; et quem prius mecum loquentem videbam, subito extinctum vidi. Sed ejus anima utrum egressa sit
Abbreviated transcription (Latin):
nec ratio. nec scientia. nec sapientia erit apud
inferos quo tu ꝓperas. Quomͦ gͦ unus interitus
⁊ hominis ⁊ iumenti. & equa utriusq conclitio:
Aut quomͦ nichil habet homo iumentis amplius.
cum iumenta post mortẽ carniis non uiuant.

Expanded text:
erit apud inferos, quo tu properas . Quomodo ergo unus interitus est hominis et jumenti, et aequa utriusque conditio? aut quomodo nihil habet homo jumentis amplius, cum jumenta post mortem carnis non vivunt,
Abbreviated transcription (Latin):
qui natus puer in carcere nutriat᷑ u crescat
Cui si fortasse mater quȩ hunc genuit. solem.
lunã.. stellas. montes. ⁊⁊ tampos. uolantes aues.
currentes equos nominet. ille uͦ qui ÷ ĩ carr̾e̾
natus ⁊ nutritus. nichil aliud qua tenebras
carceris sciat. & hec quiclem esse audiat. s
quia ꝑ ecrꝑimentũ non nouit. uerabit᷑. ẽẽ. dif¬
ficdat. ita n in hac erilii sui cecitate nati
homines. dum esse summa  in unsibilia atidi¬
ret. quatinus ꝑ eum uiuificati crederemus. quȩ
gͦ hunc sp̃m hereditatis nr̃ȩ pignus accepimus:
de uita inuisibilium ñ. dubitamus. Quisqͥs au̾
in hac credulitate adhuo solidus non est. debet
spm scm inuisibiliũ ꝑ ecrꝑimentũ habentib cre¬
dere. Nam stultus est puer si matrͣe ido cle luce
mentiri. quia ipse nil aliud qua tenebras ac carteris

Expanded text:
qui natus, in carcere nutriatur et crescat, qui natus, in carcere nutriatur et crescat, cui si fortasse mater quae genuit eum, solem, lunam, stellas, montes et campos, volantes aves, currentes equos nominet, ille vero qui in carcere natus est et nutritus, nihil aliud quam tenebras carceris sciat, et haec quidem esse audiat, sed quia per experimentum non novit, veraciter esse diffidat, ita in hac exsilii sui caecitate nati homines, dum esse summa et invisibilia audiret, quatenus per eum vivificati crederemus, quae ergo hunc spiritum haereditatis nostrae pignus accepimus, de vita invisibilium non dubitamus. Quisquis autem in hac credulitate adhuc solidus non est, debet sanctum invisibilium experimentum habentibus credere, quia et stultus est puer si matrem ideo aestimet de luce mentiri, quia ipse nihil aliud quam tenebras carceris
Abbreviated transcription (Latin):
os teuam. de paradysi gaudiis
culpa erigente expulsus ⁊÷ primꝰ
humani generis parens. in huius
eatra semet ipsum fusus. iã illa
cȩlestis patriȩ gaudia quȩ prius contemplabat᷑ uide¬
re non potuit. In paracdyso quippe homo asuetie¬
rat uerbis cłi ꝑfrui. beatoꝵ angłoꝵ spiritib cor¬
clis mundicia. & celsitudine uisionis interesse.
Sed postꝗͣ huc cecictit. ab illo quo implebat᷑ m̃tis
lumine recessit. E& cuius uidelicet carne nos in
huiꝰ exilii cecitate nati. audimus quidẽ. ẽẽ. cęlestẽ
patriam. audimus eius eiues angłos di̾. Nucdimꝰ
dubitãt. utrumne sit. quod corporalib oculis nͣ
uiclent. Quȩ nimirũ dubietas. primo parenti
nr̃o. eẽ. ñ potuit. quia ecrolusus a paracłysi gau¬
liis hoc quod amiserat. quod prius uiderat
recolebat. Hii autẽ sentire uel recolere audita
non possunt. quia eoꝵ nullum siout ille. salte
de p̃terito erperimentũ tenent Ac si emͣ preg¬
nans mulier mittat᷑ in carcerem ibiq puerũ parut:

Expanded text:
Postquam de paradisi gaudiis, culpa exigente, expulsus est primus humani generis parens, in hujus extra semetipsum fusus, jam illa elestis patriae gaudia, quae prius contemplabatur, videre non potuit. In paradiso quippe assueverat homo verbis Dei perfrui, beatorum angelorum spiritibus cordis munditia et celssed postquam huc cecidit, ab illo, quo implebatur, mentis lumine recessit. Ex cujus videlicet carne nos in hujus exilii caecitate nati, audimus quidem esse coelestem patriam, audimus ejus cives angelos Dei, audimus dubitant utrumne sit quod corporalibus oculis non vident. Quae nimirum dubietas primo parenti nostro inesse non potuit, quia exclusus a paradisi gaudiis, hoc quod amiserat, quoniam viderat, recolebat. Hi autem sentire vel recolere audita non possunt, quia eorum nullum, sicut ille saltem, de praeterito experimentum tenent. Ac si enim praegnans mulier mittatur in carcerem, ibique puerum pariat:
Abbreviated transcription (Latin):
die te erit tricesimo secutura. His g̾ expletis.
usio apłi assistentis & colloquentis ablata est.
At illa ꝓtinꝰ cuncte congregationis asciuit matrͣe¬
eiq n quicquid uiderit. quidue audierit indicauit.
Tertia autẽ die. cũ ea quȩ̨ iussa fuerat sorore
defuncta ÷. Illa uͦ qũa ipsa poposcerat. die. ẽ.
tͥcesimo subsecuta. Quod factũ minc usq in eodẽ
monasterio manet memorabile. Sieq. hoo a p̾ceclen¬
tib matrib traditũ narrare illic subtilit᷑ solent
iuniores que noͣ funt scimoniales uirgines. ac si
illo in tpͣr huic tam grancli miraculo & ipse ad¬

Expanded text:
die erit trigesimo secutura. His itaque expletis, die erit trigesimo secutura. His itaque expletis, visio apostoli assistentis et colloquentis ei ablata est. At illa protinus cunctae congregationis accivit Matrem, eique quid viderit, quidve audierit, indicavit. Tertio autem die cum ea quae jussa fuerat sorore defuncta est; illa vero quam ipsa poposcerat die est trigesimo subsecuta. Quod factum nunc usque in eodem monasterio manet 393 memorabile, sicque hoc a praecedentibus Matribus traditum narrare illic solent subtiliter juniores quae nunc sunt sanctimoniales virgines, ac si illo in tempore huic tam grandi miraculo et ipsae ad
Abbreviated transcription (Latin):
omĩpis dĩ seruitiũ sese. apud beati petri apłi eccłiã
monasterio tradidit. ibiq multis annis in simpli¬
citate corclis oratiomi dectita larga indigentib elemo¬
cancri ulcere in mamilla ꝑcussa ÷. Nocturno auͣ
tepore. ante lectũ illius luo candelabra lucere
&ͣ corporales tenebras octio habebat. Quę dum
nocte quaclã ex hac eadẽ iaceret infirmitate
fatigata. uidit beatũ petrͣu apłm initͣ utraq
cancdelabra añ suũ lectũ constitisse. Plec ꝑtͣrita
tranut. s er amore sumens aucdaciã. exultauit.
eiq dixit. Quid ÷ ñe ms̃. dimissa st̾ mͥ peccata
mea: Qui ille benignissim ut ÷ uultꝰ ineliato
capite annuit dicens. Dimissa. ueni. S qr qͣndã
sc̃imonialem feminã in eocdẽ monasterio pͣ cet̾is
diligebat. ilico galla subiunait. Rogo. ut soror
benedicta mecuͣ ueniat. Qui ille respondit.
Non. s illa talis ueniat tecñ. Heo uͦ qũa petis.

Expanded text:
omnipotentis Dei servitium sese apud beati Petri apostoli ecclesiam omnipotentis Dei servitium sese apud beati Petri apostoli ecclesiam monasterio tradidit, ibique multis annis simplicitati cordis atque orationi dedita, larga indigentibus eleemocancri ulcere in mamilla percussa est. Nocturno autem tempore ante lectum ejus duo candelabra lucere ritales, sed etiam corporales tenebras odio habebat. Quae dum nocte quadam ex hac eadem jaceret infirmitate fatigata, vidit beatum Petrum apostolum inter utraque candelabra ante suum lectum consistentem; nec perterrita timuit, sed ex amore sumens audaciam exsultavit, eique dixit: Quid est, Domine mi, dimissa sunt mihi peccata mea? Cui ille benignissimi ut est vultus, inclinato capite annuit, dicens: Dimissa; veni. Sed quia quamdam sanctimonialem feminam in eodem monasterio prae caeteris diligebat, illico Galla subjunxit: Rogo ut soror Benedicta mecum veniat. Cui ille respondit: Non, sed illa talis veniat tecum; haec vero quam petis,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonarũ grauium atq fidelium ÷ relatione cõ-¬
ꝑtũ. Gothor namq temporib galla huiꝰ urbis
nobilissima puella simachi. consulis ac patricii
filia. intͣ adolescentiȩ tempora mparito tracdita
in unius anni spatio eiꝰ ÷ morte iucduata.
Quͣa dum feruente mundi copia ad iteranclũ
thalamũ & opes & etas uocaret. elegit magis sp̃u¬
alib nuptis copulari ło. in quib a luctu incipit᷑.
s ab gaudia eterna ꝑuenit᷑ : ꝗͣ carnalib nuptiis
subici. quȩ a leticia sẽꝑ incipiunt. & ad fine̾ eũ
luctu tencdunt. Huic añ cũ ualde ignea consꝑs
corporis inesset. ceꝑunt mecdici dicere. qura nͥ
ad amplerus uiriles rediret. calore numo contͣ
naturã barbã esset habitura. Quod ita quoq
mitatis timuit. quȩ interioris sponsi spetiem ama¬
uit. Nec uerita est si hoc in illa fecdaret᷑. quod
a celesti sponso in ea non amaret᷑. Mar gͦ ut eĩ
coniuna defunctus ÷. abiecto scłari habitu. ad

Expanded text:
sonarum gravium atque fidelium est relatione compertum. Gothorum namque temporibus Galla hujus urbis nobilissima puella Symmachi consulis ac patricii filia, intra adolescentiae tempora marito tradita, in unius anni spatio ejus est morte viduata. Quam dum, fervente mundi copia, ad iterandum thalamum et opes et aetas vocarent, elegit magis spiritalibus nuptiis copulari Deo, in quibus a luctu incipitur, sed ad gaudia aeterna pervenitur, quam carnalibus nuptiis subjici, quae a laetitia semper incipiunt, et ad finem cum luctu tendunt. Huic autem cum valde ignea conspersio corporis inesset, coeperunt medici dicere, quia nisi ad amplexus viriles rediret, calore nimio contra naturam barbas esset habitura, quod ita quoquemitatis timuit, quae interioris sponsi speciem amavit, nec verita est si hoc in illa foedaretur, quod a coelesti sponso in ea non amaretur. Mox ergo ut ejus maritus defunctus est, abjecto saeculari habitu, ad
Abbreviated transcription (Latin):
ad domũ coniuuii. & sicut letari debere iiue¬
nẽ in adolescentia sua quasi ex deliberatione car-¬
naliũ ꝓponit. & tamen postinodũ ꝑ cliffintionẽ
sententiȩ. ad olescentiã ⁊ uoluptatẽ uanã redarguit:
ita &̃i contionator nrͣ uelus ex mente infirmantiũ
humanȩ suspitionis sententiã ꝓponit. dum dicit.
Unus in teritus ÷ hominis ⁊ iumentoꝵ. & equa
utriusq conlicio. Sicut morit᷑ bomo. sie ⁊ illa
moriunt᷑.Similit᷑ spirant omĩa. ⁊⁊ nichil babet
homo iumentis amplius. Qui tamen ex diffinitio¬
ne rationis suã postiodũ sententiã ꝓfert dicens.
Quid hab̾et amplius sapiens stulto. & quid patiꝑ.
nͥ ut ꝑgat illuc ubi ÷ uita. Qui gͥ dixit nichil
habet homo iumentis amplius. ipse rursũ diffi¬
niuit. quia habet aliquio sapiens ñ solũ ampliꝰ
a iumento. s ai ab homine stulto. ut uidelicet
ꝑgat illue ubi ÷ uita. Quib uerbis pͥmũ indi¬

Expanded text:
ad domum convivii; et sicut laetari debere juvead domum convivii; et sicut laetari debere juvenem in adolescentia sua, quasi ex deliberatione carnalium proponit, et tamen postmodum per definitionem sententiae adolescentiam et voluptatem vana esse redarguit; ita etiam concionator noster, velut ex mente infirmantium humanae suspicionis sententiam proponit, dum dicit: Unus interitus est hominis et jumentorum, et aequa utriusque conditio. Sicut moritur homo, sic et illa moriuntur; simhomo jumentis amplius . Qui tamen ex diffinitione rationis suam postmodum sententiam profert, dicens: Quid habet amplius sapiens ab stulto, et quid pauper, nisi ut pergat illuc, ubi est vita? Qui igitur dixit nihil habet homo jumentis amplius, ipse rursum diffinivit, quia habet sapiens aliquid non solum amplius a jumentis, sed etiam ab homine stulto, videlicet ut pergat illuc, ubi vita est. Quibus verbis primum indi
Abbreviated transcription (Latin):
Si enim bonu ÷ manclucare & bibere. melius
fuisse uidebat᷑ ad domũ coniui ꝑgere. quͣa ad
clomũ luctus. Ex qua re ostendit᷑. quia illud
ex infirmantiũ ꝑsona intulit. hoc uͦ ex ratio¬
nis difinitione subiunait. Nam ipsas ꝓtinꝰ
rationis causas edifserit. & de domo luctus que
sit utilitas ostenclit dicens. In illa enĩ finis
cunctors ammonet᷑ hominu. & uiuns cogitat qͥd
futurꝰ sit. Rursũ illic scriptũ est. Letare
iuuenis in adolescentia tua. E paulo post
sublit᷑. Adolescentia ͤ ͥ uoluptas uana sunt.
Qui dũ hoc postmodũ uanũ esse redarguit. qd̾
pͥus ammonuisse uiclebat᷑. patent᷑ indicat. quia
illa quasi ex desiderio carnali uerba intulit.
hec uero ex iudicii ueritate subiunait. Sieu̾t
gͦ delectationẽ prius carnaliũ eapͥmens. curis
postpositis. denuntiat bonũ manducare & bibere.
quod tamen postmodũ ex iuditi ratione repͣhendit.
cũ esse melius dicit. ire ad cdomũ luctus: qu̾a

Expanded text:
Si enim bonum est manducare et bibere, melius Si enim bonum est manducare et bibere, melius fuisse videbatur ad domum convivii pergere quam ad domum luctus. Ex qua re ostenditur quia illud ex infirmantium persona intulit, hoc vero ex rationis definitione subjunxit. Nam ipsas protinus rationis causas edisserit, et de domo luctus quae sit utilitas ostendit, dicens: In illa enim finis cunctorum admonetur hominum, et vivens cogitat quid futurus sit . Rursum illic scriptum est: Laetare, juvenis, in ado. Qui dum hoc postmodum vanum esse redarguit, quod prius admonuisse videbatur, patenter indicat, quia illa quasi ex desiderio carnali verba intulit, haec vero ex judicii veritate subjunxit. Sicut ergo delectationem prius carnalium exprimens, curis postpositis, denuntiat bonum esse manducare et bibere, quod tamen postmodum ex judicii ratione reprehendit, cum esse melius dicit ire ad domum luctus quam
Abbreviated transcription (Latin):
tot in se ꝑsonas cliuersoꝵ suscipit. S contio¬
nator ueraa uelut extensa manu. omͣtũ tu¬
multus seclat. eosq ad unam sententiã reuocat.
euͣ in eiuscłe libri termino ait. Finẽ loquendi
om̃s parit᷑ autliamus. Dm̃ time & mancdata
eius obserua. hoc ⁊ om̃is homo. Si eniͣ in
libro cocdem. ꝑ locutionẽ suaͬ multoꝵ ꝑsonas
non susceꝑat. cur ad audienclũ loquendi finẽ
secñ pariter om̃s admonebat: Qui gͥ in fine
libri dicit parit᷑ aucdiamus. ipse testis est sibi.
quia in se multore ꝑsonas suscipiens. quasi solus
locutus non est. Unde & alia sunt que in libro
eodem ꝑ inquisitionẽ mouent᷑. atq alia que ꝑ
rationẽ satisfaciunt. alia que ex temprati ꝓfert
animi. atq adhuc huius muntli cdelectationib
dediti. alia uͦ in quib ea quȩ̨ rationis sunt
łisserat: atq anunũ a delectatione cõpescat.
ire ad domũ luctus. qua ad domuͣ conuiuii.

Expanded text:
tot in se personas diversorum suscipit. Sed conciotot in se personas diversorum suscipit. Sed concionator verax velut extensa manu omnium tumultus sedat, eosque ad unam sententiam revocat, cum in ejusdem libri termino ait: Finem loquendi omnes pariter audiamus: Deum time, et mandata ejus observa; hoc est enim omnis homo . Si enim in libro eodem per locutionem suam multorum personas non susceperat, cur ad audiendum loquendi finem secum pariter omnes admonebat? Qui igitur in fine libri dicit: Omnes pariter audiamus, ipse sibi testis est quia in se multorum personas suscipiens, quasi solus locutus non est. Unde et alia sunt quae in libro eodem per inquisitionem moventur, atque alia quae per rationem satisfaciunt; alia quae ex tentati profert animo, atque adhuc hujus mundi delectationibus dediti; alia vero in quibus ea quae rationis sunt 377 disserit, ut animum a delectatione compescat. ire ad domum luctus, quam ad domum convivii .
Abbreviated transcription (Latin):
interitus ÷ hominis & iumentoꝵ. & equa utriusq
conlitio:  qui alhue eancdem sententiã suã subti¬
lit̃ erequens adiungit. Sicut morit᷑ homo. sit
& illa moriunt᷑. Similit᷑ spirant om̃ia. & nichil
habet homo iumentis amplius. Quib ad huc u̾bis.
generalem diffmitionẽ subinfert dicens. Cuncꝰta
subiacent uanitati. & om̃ia ꝑgunt ad unum
logi. de tͣra facta sunt. & in terra pariter
uber in quo hec scripta sunt. ꝓpre¬
ȩccłiastes appellatus ⁊. Eecłĩastes autẽ proprie
contionator dr. In contione uͦ sententia ꝓmit᷑
ꝑ qũa tumultuose turbe seditio cõpͥmatur.
S ouͣ multi diuersa sentiunt. ꝑ contionantis
rationẽ ad unã sententiã ꝑducuntur. Hic gͥ
liber id circo contionator łr̃. quia salomon in¬
eo quasi tumultuantis turbe suscipit sensum.
ut quta ꝑ inquifitionẽ licat. que fortasse ꝑ in
terpͣtatione̾ imꝑita mens sentiat. Nam qͦt
sententias quasi ꝑ inquisitionẽ mouet: quasi

Expanded text:
is et jumentorum, et aequa utriusque conditio ? Qui adhuc eamdem suam sententiam subtiliter exsequens, adjungit: Sicut moritur homo, sic et illa moriuntur, similiter spirant omnia, et nihil habet homo jumentis amplius . Quibus adhuc verbis generalem definitionem subinfert dicens: Cuncta subjacent vanitati, et omnia pergunt ad unum locum; de terra facta sunt, et in terram pariteruit, in quo haec scripta sunt, Ecclesiastes appellatus est. Ecclesiastes autem proprie concionator dicitur. In concione vero sententia promitur, per quam tumultuosae turbae seditio comprimitur. Et cum multi diversa sentiant, per concionantis rationem ad unam sententiam perducuntur. Hic igitur liber idcirco concionator eo quasi tumultuantis turbae suscepit sensum, ut ea per inquisitionem dicat, quae fortasse per tentationem imperita mens sentiat. Nam quot sententias quasi per inquisitionem movet, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
spetiosus. altͣ uͦ gregorius dicebat᷑. eius se re¬
gulȩ in scã conuersatione tradidert᷑. Quos
tͣracinensem urbẽ construaerat fecit habitare.
Qui multas quidẽ pecunias in hoc iunclo pos¬
secderant. s cuncta pauꝑib ꝓ animaru᷑ suaruͣ
redemptione largiti sunt. & in eoclẽ monasterio
ꝑmanserunt. Quoꝵ unus scilicet spetiosus. dũ
ꝓ utilitate monasterii iuxta capuanã urbẽ missus
fuisset. cdie quadam fr̃ eiꝰ gregoriꝰ cum fr̃ib ad
mensam sedens. atq conuescens. ꝑ spm subleuatus
aspecrit. uidit spetiosi germani sui animã tam
longe a se posi de corpore ecrire. Quod morr

Expanded text:
Speciosus, alter vero Gregorius dicebatur, ejus se reSpeciosus, alter vero Gregorius dicebatur, ejus se regulae in sancta conversatione tradidTerracinensem urbem construxerat fecit habitare; qui multas quidem pecunias in hoc mundo possederunt, sed cuncta pauperibus pro animarum suarum sunt, et in eodem monasterio permanserunt. Quorum unus, scilicet Speciosus, 385 dum pro utilitate monasterii juxta Capuanam urbem missus fuisset, die quadam frater ejus Gregorius cum fratribus ad mensam sedens atque convescens, per spiritum sublevatus aspexit, et vidit Speciosi germani sui animam tam longe a se positi de corpore exire; quod mox
Abbreviated transcription (Latin):
aulo suꝑius questus es. GrCSΟΝ¬
morients euiusdam egredientẽ te animã
non uidisse. s hoc ipsum ia culpe fuit. quod
corporeis oculis rem iuidere inuisibilem quesisti.
Nã multi nr̃oꝵ mentis oculũ fide pura &
uberi oratione mundantes. egredientes e carne
animas frequent᷑ uidert᷑. Unde mͥ nunc necesse
÷ uel qualit᷑ egredientes animȩ uise st̃: uel
quanta ipse dum egrederent᷑ uiclerint enarra¬
re. quatinꝰ fluctuanti animo quod plena ratio
nͣ ualet. ecrempla suadeant.
Nsccło namq huiꝰ oꝑis libro iam fatus sum.
quod uir uenerabilis benedictus sicut a fide¬
lib eius discipulis agnoui: longe a capuana
urbe positus. germani eiusdẽ urbis ep̃i animã
nocte media in globo igneo ad cȩlum ferri ab
angłis asperit. Qui eandem quoq ascendentẽ
animã intuens. mentis laxato sinu. quasi sub
imo solis raclio cuncꝰtũ in suis oculis muncdum
quia duo nobiles uiri atq erteriorib¬
utȩ studiis eruditi germani fr̃s. quoꝵ unus

Expanded text:
aulo superius questus es, morientis cujusdam egredientem animam te non vidisse; sed hoc ipsum jam culpae fuit, quod corporeis oculis rem videre invisibilem quaesisti. Nam multi nostrorum mentis oculum fide pura et ubere oratione mundantes, egredientes e carne animas frequenter viderunt. Unde nunc mihi necesse est vel qualiter egredientes animae visae sint, vel quanta ipsae dum egrederentur viderint enarrare, quatenus fluctuanti animo, quod plene ratio non valet, exempla suadeant. In secundo namque hujus operis libro jam praefatus sum quod vir venerabilis Benedictus, sicut a fidelibus ejus discipulis agnovi, longe a Capuana urbe positus, Germani ejusdem urbis episcopi animam nocte media in globo igneo ad cangelis aspexit. Qui eamdem quoque ascendentem animam intuens, mentis laxato sinu, quasi sub uno solis radio, cunctum in suis oculis mundum cquia duo nobiles viri atque exterioribus studiis eruditi, germani fratres, quorum unus
Abbreviated transcription (Latin):
quia sine ficler neq infidelis uiuit. Nam
si euntlem infidelem ꝑcunctari uoluero. que pa¬
trem uel quͣa matrem habuerit. ꝓtinꝰ responclet
illum atq illam. Qnͣe si statim requirã. utr̾ii ne
nouerit. quancdo conceptus sit. uł uiderit quando
natuo. nichil hoꝵ seͥ  nosse uł uidisse fatebitur.
& tamen quod non uicdit creclit. Nam illum
patrem. illamq se habuisse matrͣe absq clubitatio¬
minc usq nesciui. quod ⁊ inficdelis haberet fidẽ.
s utma in cdm̃. Quia si utiq haberent.
inficdeles non essent. S hinc in sua ꝑfictia redar-¬
guendi sunt. hinc ad fidei grãm ꝓuocandi : quia¬
si de ipso suo iusibili corpore credunt quod mini¬
me uiderunt. eur inuisibilia non credunt. que
corporalit᷑ uidera ii ñ possunt. Nam quia post
mort̾ẽ carnis uiuat anima patet ratio. s fidĩ am¬
mixta. Tres quippe uitales sp̃s creauit omp̃s ds.

Expanded text:
sine fide neque infidelis vivit. Nam si eumdem infidelem percunctari voluero, quem patrem vel quam matrem habuerit, protinus respondebit, illum atque illam. Quem si statim requiram utrumne noverit quando conceptus sit, vel viderit quando natus, nihil horum se vel nosse, vel vidisse fatebitur, et tamen quod non vidit, credit. Nam illum patrem illamque se habuisse matrem absque dubitationunc usque nescivi quod infidelis haberet fidem. tinam in Deum. Quam si utique haberent, infideles non essent. Sed hinc in sua perfidia redaguendi sunt, hinc ad fidei grasi de ipso suo visibili corpore credunt quod minime viderunt, cur invisibilia non credunt, quae corporaliter videri non possunt? Nam quia post mortem carnis vivat anima, patet ratio, sed fidei admixta. Tres quippe vitales spiritus creavit omnipotens Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
U bi ꝓ eo liberius orationi incubuit. & statim
eum sanũ ad lectũ ꝓprium reclurit. ita ut
nullas ulteruis uoces ederet. neq egrotorũ
que piam aliquo clamore turbaret. Nec iam
egritudinẽ auxit alienam. qui ꝑfecte receꝑat
mentem suã. Ea quo eius uno facto dicticimꝰ.
ut le eo illa om̃ia auclita cretleremus letpus
Iagna uitȩ edificatio ⁊ uidere uiros mira

Expanded text:
ubi pro eo liberius orationi incubuit, et statim ubi pro eo liberius orationi incubuit, et statim eum sanum ad lectum proprium reduxit, ita ut nullas ulterius voces ederet, nec jam aegrotorum quempiam aliquo clamore perturbaret; nec jam aegritudinem auxit alienam, qui perfecte receperat mentem suam. Ex quo ejus uno facto didicimus ut de eo illa omnia audita crederemus. PETR. Magna vitae aed
Abbreviated transcription (Latin):
Q uidere curaui : eumq ad me clecluctũ in ĩfir¬
moꝵ domo paucis lieb manere uolui. ubi si
qua ad esset curationis gr̃a citius ꝓbari potuiss
Ibi aute̾ quicdã intͣ egros alios mente captus ia¬
cebat. que medici greco uocabulo freneticũ
appellant. Qui nocte quaclam euͣ magnas
uoces scilicet ut insans ederet. cunctosq
egros inmensis clamorib ꝑturbaret. ita ut
nulli illic caꝑe somnu᷑ liceret. Fiebat res ual¬
de mirabilis. quia unde unis male. inde om̃s
deterius habebant. S sicut & prius a reueren¬
tissimo uiro florido ep̃o. qui tunc cũ pͣdicto
prbo illic parit᷑ manebat. & post a puero
qui nocte eadem egrotantib seriuiebat subti¬
lit᷑ agnoui. isdem uenerabilis prbt̾ de ꝓprio
stratũ surgens ad lectum frenetici silenter
accessit. & suꝑ eum positis manib orauit.
morq eum melius habente tulit. atq in
suꝑiora domus. secum ad oratoriũ duxrit.

Expanded text:
etiam videre curavi, eumque ad me deductum in infiretiam videre curavi, eumque ad me deductum in infirmorum domo paucis diebus manere volui, ubi, si qua adesset curationis gratia, citius probari potuisset. Ibi autem quidam inter aegros alios mente captus jacebat, quem medici Graeco vocabulo phreneticum appellant. Qui nocte quadam cum magnas voces, scilicet ut insanus, ederet, cunctosque aegros immensis clamoribus perturbaret, ita ut nulli illic capere somnum liceret, fiebat res valde miserabilis, quia unde unus male, inde omnes deterius habebant. Sed sicut et prius a reverentissimo viro Florido episcopo, qui tunc cum praedicto presbytero illic pariter manebat, et post a puero qui nocte eadem aegrotantibus serviebat, subtiliter agnovi, idem venerabilis presbyter de proprio stratu surgens, ad lectum phrenetici silenter accessit, et super eum positis manibus oravit. Moxque illum melius habentem tulit, atque in superiora domus secum ad oratorium duxit,
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ut prius trriguñ suꝑus. & post irriguũ
inferiꝰ cõmemorari debuisset. PE IRUS.
lacet quod clicis. S postquã hunc uenerande
uitȩ eleutheriũ huiꝰ meriti fuisse dicristi.
libet inquirere. si nẽ in mundo. ẽẽ. credendũ
non est. Hic mͥ esse apud se presbiterũ quen-¬
dam amantiũ nomine p̃cipuȩ simplicitatis nar¬
rauit uirũ. quẽ hoc habere uirtutis ꝑhibet.
tt apłors more manũ suꝑ egros ponat. & sa¬
lutem restituat. & qualibet uehemens egritudo
sit. ad tactum illius abscetlat. Qu̾e hoc etiam
habere miraculi adiunarit. quia in quolibet loco
quaius immanissime asꝑitatis serpentẽ repperit.
mor ut eum signo erucis signauerit extinguit.
ita ut uirtute erucis qua uir dĩ digito ediderit.
disruptis iuscerib moriat᷑. Qui si quando ser¬
pens in foramen fugerit. signo crucis os forami¬
nis benedicit. statimq serpens ex foramine
ĩa mortuus trahit᷑. Quẽ tante uirtutis uirũ. ipse

Expanded text:
fuit ut prius irriguum superius, et post irriguum fuit ut prius irriguum superius, et post irriguum inferius commemorari debuisset. PETR. Placet quod dicis. Sed postquam hunc venerandae vitae Eleutherium hujus meriti fuisse dixisti, libet inquirere si nunc in mundo esse credendum non est. Hic mihi esse apud se presbyterum quemdam Amantium nomine praecipuae simplicitatis narravit virum; quem hoc habere virtutis perhibet, ut apostolorum more manum super aegros ponat, et saluti restituat, et quantumlibet vehemens aegritudo sit, ad tactum illius abscedat. Quem hoc etiam habere miraculi adjunxit, quia in quolibet loco quamvis immanissimae asperitatis serpentem repererit, mox ut eum signo crucis signaverit, exstinguit, ita ut virtute crucis quam vir Dei digito ediderit, diruptis visceribus moriatur. Quem si quando serpens in foramine fugerit, signo crucis os foraminis benedicit, statimque ex foramine serpens jam mortuus trahitur. Quem tantae virtutis virum ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Aca quippe suꝑ asinũ sedet. cuͣ tracionalib
carnis suȩ motib anima p̾sidet. Quȩ suspi¬
rans a patre terrã irriguã petit. qr ã creatora
nr̃o eu magno gemitu querenda est lacͥmaꝵ gr̃a.
St̃ nãq nonnulli qͥ ia in domo ꝑceperunt libere
ꝓ iusticia loqui. oppressos tueri ĩcdigentib possessa
tribuere. artlore ficłi habere. s aclhuo grãm lacri¬
maꝵe nͣ habent. Hii nimiru terrã australẽ. &
arentẽ habent. s adhuc irrigua incligent. quia
re regni cęlestis mala &̃ quȩ antea ꝑpetrauerant
deplorent. S quia ut diari duo sunt genera¬
conpuncꝰtionis. dedit ei patͣ suus irrigiuͣ suꝑĩ
& irriguui inferius. Irriguũ quippe sũꝑiꝰ accipit.
anima. cũ sese in lacrimis cȩlestis regni ddesiclerio
affligit. Irriguum uͦ inferius accipit. eũ infer¬
m supplicia flenlo ꝑtimescit. Qt quidẽ pͥus
inferius. ac post irriguũ suꝑus dat᷑. S quia
conpunctio amoris dignitate pͣminet. necesse

Expanded text:
Axa super asinum sedet, cum irrationabilibus carnis suae motibus anima praesidet, quae suspirans a patre terram irriguam petit, quia a Creatore nostro, cum magno gemitu quaerenda est lacrymarum gratia. Sunt namque nonnulli qui jam in dono perceperunt libere pro justitia loqui, oppressos tueri, indigentibus possessa tribuere, ardorem fidei habere, sed adhuc gratiam lacrymarum non habent. Hi nimirum terram Australem et arentem habent, sed adhuc irrigua indigent, quia re regni coelestis mala etiam quae antea perpetraverunt deplorent. Sed quia, ut dixi, duo sunt compunctionis genera, dedit ei pater suus irriguum superius et irriguum inferius. Irriguum quippe superius accipit anima, cum sese in lacrymis coelestis regni desiderio affligit. Irriguum vero inferius accipit, cum inferni supplicia flendo pertimescit. 356 Et quidem prius inferius, ac post irriguum superius datur. Sed quia compunctio amoris dignitate praeeminet, necesse
Abbreviated transcription (Latin):
Unde eoo uoce quoq penitentiũ. ieremyas ait.
Diuisiones aquarum. deduait oculus ms. Rum¬
cipalit᷑ uͦ conpunctionis genera duo sunt.
Quia dlm̃ sitiens anima. prius timore conpun¬
git᷑ : post amore. Prius enim sese in lacͥmio
afficit. quia clum maloꝵ suoꝵ recolit. ꝓ his
ꝑpeti supplicia eterna ꝑtimescit At uͦ cum
longa meroris ancrietudine fuerit formiclo con
sumpta. quęclam iam de pͣsumptione ueniȩ se¬
curitas nascit᷑. & in amore cęlestiu̾ gaudioꝵ
animus inflaminat᷑. Et qui prius flebat ne
duceret᷑ ad supplicium. postiuodũ flere amaris¬
sime incipit. quia differt᷑ a regno. Contẽplat᷑¬
& enim mens qui sunt angłoꝵ chori. quȩ ipsa
nib deest. qua flebat prius cum mala etͣna
metuebat. Sicq fit ut ꝑfecta conpunctio formi¬
clinis. traclat animũ conpunctionis dilectionis.
Quod bene in sacra ueraq figurata narratio
ne describitur. quȩ ait quod ara filia chaleb
seclens suꝑ asinum suspirauit. Qui ait  patͣ

Expanded text:
enitentium Jeremias ait: Divisiones aquarum deduxit oculus meus . Principaliter tamen compunctionum genera duo sunt, quia Deum sitiens anima prius timore compungitur, post amore; prius enim sese in lacrymis afficit, quia dum malorum suorum recolit, pro his perpeti supplicia aeterna pertimescit. At vero cum longjam de praesumptione veniae securitas nascitur, et in amore coelestium gaudiorum animus inflammatur. Et qui prius flebat ne duceretur ad supplicium, postmodum flere amarissime incipit, quia differtur a regno. Contemplatur etenim mens qui sint illi angelorum chori, quae ipsa snibus deest quam flebat prius cum mala aeterna metuebat; sicque fit ut perfecta compunctio formidinis trahat animum ad compunctionem dilectionis. Quod bene in sacra veracique histone describitur quod Axa filia Caleph sedens super asinum suspiravit . Cui dixit pater
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ꝓ benetlictione transmit teret. Quẽ uir
cłi. eum gr̃arum acꝰtione suscepit. s eũ quȩ̨
pȩtis lateret in pane non latuit. Ad horam
uͦ refectionis illius ex uicina silua coruus ue¬
nire consueuerat. & panẽ de manu elꝰ acctꝑe.

Expanded text:
quasi pro benedictione transmitteret. Quem vir quasi pro benedictione transmitteret. Quem vir Dei cum gratiarum actione suscepit, sed eum quae pestis lateret in pane non latuit. Ad horam vero refectionis illius ex vicina silva corvus venire consueverat, et panem de manu ejus a