comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nem offenderint᷑ dm̃: cũ ista
uita transibunt. Nam conte¬
retur muscipula : certi estote
Om̃is dulcedo uitȩ istius p̃sen¬
tis non erit impleta sorte loci
sui. Sed opus .ẽ. non herere
ut quando conteret᷑ muscipula.¬
tunc exultss & dicas mus cipu¬
la contrita .ẽ. & nos eruti sumus
Sedne putes te uirib tuis hoc
posse. ad tende cuius est opus
ut eruaris. Namsi suꝑbieris.
in muscipulã cadis & dic
Ad uitorium nr̃m in nomine dñi
qui fecit cęlum & t̃ram. Psalmus
tractatus . ẽ : & quantũ dñs ad u¬
uare dignatus .ẽ. ut puto expo¬
situs. Crastino etiam die sermo¬
nem deberi caritati ur̃ȩ optime
nostis. ad estote & adiuuate nos
orationib ur̃is. Pollicitationis
enum nr̃e. meminisse debetis Nec
dicerem quid essem tractaturus.
nisi ad iuiuari uolens studio fidei
& orationũ ur̃arum. Meministis
enĩ me ꝓmisisse uobis de hoc trac
enim homines heretici. maxime
manichei reprehendere legem

Expanded text:
nem offenderint Deum, cum ista nem offenderint Deum, cum ista vita transibunt. Nam conteretur muscipula; certi estote: omnis dulcedo vitae istius praesentis non erit, impleta sorte loci sui; sed opus est non haerere, ut quando conterettunc exsultes et dicas, «Muscipula contrita est, et nos eruti sumus.» Sed ne putes hoc viribus tuis te posse, attende cujus est opus ut eruatis nam si superbieris, in muscipulam cadis, et dic, «Adjutorium nostrum in nomine Domini, qui fecit coelum et terram.» 14. Psalmus tractatus est, et quantum Dominus adjuvare dignatus est, ut puto, expositus. Crastino etiam die sermonem deberi Charitati vestrae optime nostis; adestote, et adjuvate nos orationibus vestris. Pollicitationis enim nostrae meminisse debetis; nec dicerem quid essem tractaturus, nisi adjuvari volens studio fidei et orationum vestrarum. Meministis enim me promisisse vobis de hoc tractenim homines haeretici, maxime Manichaei, reprehendere Legem,
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs qui erat in illis fecit strepi¬
tum gehennarum : & erutus ẽ
passer de muscipula uenantiũ.
Anima nr̃a sicut passer eruta
est de muscipula uenantium
& quid: semꝑerit illa musci¬
pula: muscipula erat dulcedo
uitȩ huius. Illi non heserunt
inmuscipula: & occisi sunt
Illis occisis: muscipula fracta
.ẽ. Iam non remansit dulcedo
uitȩ huius. ꝑ quam possent ite¬
rum capi sed illa contrita est
Numquit & passer contritus
.ẽ: Ab sit quia non heserat in
ment ergo qui erutisunt. uoleNt
ad dm̃. Riumphent indõ. quia
eruti sunt. Nm̃ dñs erat in eis
ne amuscipula caperentur
Quare muscipula contrita. ẽ.
&̾ nos eruti sumus Uis scire
quare Ad iutorium nrm
i nomits drui qui pecit celo
& terram. Namsi aduito¬
rium hoc non. eẽt: non quidem
ȩt̃na maner& muscipula. sed
cum captus . eẽt. conterere tur
passer. Nam uita ista transi¬
tura. ẽ & qui dulcedinȩ eius
capti fuerint. & ꝑ hanc dulgedi¬

Expanded text:
Dominus qui erat in illis, fecit strepiDominus qui erat in illis, fecit strepitum gehennarum, et erutus est passer de muscipula venantium: «Anima nostra sicut passer eruta est de muscipula venantium.» Et quid? semper erit illa muscipula? Muscipula erat dulcedo vitae hujus: illi non haeserunt in muscipula, et occisi sunt; illis occisis muscipula fracta est; jam non remansit dulcedo vitae hujus, per quam possint iterum capi, sed illa contrita est: numquid et passer contritus est? Absit; quia non erat in ment ergo, quia eruti sunt; volent ad Deum, triumphent in Deo, quia eruti sunt: quoniam Dominus erat in eis, ne a muscipula caperentur. Quare muscipula contrita est, et nos eruti sumus? Vis scire quare? «Adjutorium nostrum in nomine Domini, qui fecit coelum et terram.» Nam si adjutorium hoc non esset, non quidem aeterna maneret muscipula; sed cum captus esset, contereretur passer. Nam vita ista transitura est; et qui dulcedine ejus capti fuerint, et per hanc dulcedi
Abbreviated transcription (Latin):
huius. ut unus quisq ꝓpt̃ dulce¬
dinẽ uitȩ huius. mittat caput
in nequitiam. & muscipula com¬
primat᷑ : non illi in quib erat dñs.
Illi qui dicunt. nisi quia dñs erat
in nobis: non capit ist in musci¬
pulci Sit inte dñs: & nec tuca¬
pieris inmuscipula. Clama Be¬
nedictus dñs qui non dedit nos
in captionẽ dentib eoꝵ: Anima¬
NRA SIOUT PASSER ERUTA EST
DE Muscipula uenantium
Quia in ipsa anima ds̃ erat. ideo
sicut passer eruta ẽ. anima de
muscipula uenantium. Iuare
sicut passer : quia in cauta ceci¬
derat sicut passer Et poterat
dicere postea : Ignosc& mibi ds̃
O passer instabilis fige potus pe¬
des in p&ra Noliire ad muscipu¬
lam: caperis. consumeris. obtineris
Sit inte dñs. & de maiorib minis
eru& te : de muscipula uenantiũ
Quo modo si uideas auem ueluti
iam cadere in muscipulã. facis
maiorem strepidum & uol& de
muscipula: sic & martyres iam
forte aliqui ipsoꝵ intendebart
collum indulcetiinẽ uitȩ huius

Expanded text:
hujus, ut unusquisque propter dulcedinem hujus vitae mittat caput in nequitiam, et muscipula comprimatur. Non illi in quibus erat Dominus, illi qui dicunt, «Nisi quia Dominus erat in nobis;» non capti sunt in muscipula. Sit in te Dominus, et nec tu capieris in muscipula; clama, «Benedictus Dominus, qui non dedit nos in venationem dentibus eorumra sicut passer eruta est de muscipula venantium.» Quia in ipsa anima Dominus erat, ideo sicut passer eruta est anima de muscipula venantium. Quare sicut passer? Quia incauta ceciderat sicut passer; et poterat dicere postea, Ignoscet mihi Deus. O passer instabilis, fige potius pedes in petra, noli ire ad muscipulam. Caperis, consumeris, obtereris. Sit in te Dominus, et de majoribus minis eruet te, de muscipula venantium. Quomodo si videas avem veluti jam cadere in muscipulam, facis majorem strepitum, ut volet de muscipula: sic et martyres, jam forte aliqui ipsorum intendebant collum in dulcedinem vitae hujus;
Abbreviated transcription (Latin):
Transut samarites & fecit cum illo
miscđiam sicut scitis: Iacebat au¬
tem in uia uulneratus: quia des¬
cendit: Transiens samaritanus non
nos contempsit: curauit nos leuauit
iniumentum in carnesua ꝓduxui
ad stabulum id est ad ecclesiam
Commendauit stabulario id est
apło dedit duos denarios uride
curaretur. caritatem dĩ & carita¬
ceptis: totalex pend& & ꝓ phetę
Dixit autẽ stabulario. Si quidam¬
plius erogaueris. in redeundo red¬
dam tibi Amplius erogauit apłs
quia cum om̃ib apłis permis sum
eẽt ut acciperent tamquã milites
manib: suis laborauit & annonas
suas ꝓuincialib donauit. om̃ia fac¬
ta sunt. Si descendimus. & uulnerati
sumus: ascendamꝰ. cantemus & ꝑficia¬

Expanded text:
«Transiit Samarites, et fecit cum illo «Transiit Samarites, et fecit cum illo misericordiam,» sicut scitis. Jacebat autem in via vulneratus, quia descendit. Transiens Samaritanus non nos contempsit: curavit nos, levavit in jumentum, in carne sua; perduxit ad stabulum, id est ad Ecclesiam; commendavit stabulario, id est Apostolo; dedit duos denarios unde curaretur, charitatem Dei et charitaceptis tota Lex pendet et Prophetae . Dixit autem stabulario: «Si quid amplius erogaveris, in redeundo reddam tibi» . Amplius erogavit Apostolus; quia cum omnibus Apostolis permissum esset ut acciperent tanquam milites manibus suis laboravit, et annonas suas provincialibus donavit . Omnia facta sunt: si descendimus, et vulnerati sumus; ascendamus, cantemus, et proficia
Abbreviated transcription (Latin):
semina sua. quare mittentes se¬
mina sua : quia qui seminant
in lacrimis. in gaudio metent
Inisto psalmo exortatiuos fue.¬
rimus maxime ad faciendam mi¬
scđiam: quia hinc ascenditur
& uidetis quia ille cantat can¬
ticum graduum qui ascendit
Mementote & nolite amare des¬
cendere & non ascendere : sed
de ascensione cogitate. Quia qui
descendebat ab hierłm inhieri¬
co. incidit in latrones non des¬
cender& : & non incider& in latro¬
nes. Iam ergo adam descendit :
incidit in latrones Om̃s enimnos
adam sumus: Sed transiit sacer¬
dos & contempsit. Transiit le¬
uita & contempsit : quia lex sana¬
re non potuit. Transit samarita¬
Ille enum dictum est Nonne uerũ
dicimus. quia samaritanus es & de
monium habes: Ille autẽ non dixit᷑
non sum samaritanus: sed dixit
Ego dȩmonium ñ habeo Samari¬
tes enum : int̃pretatur custos. Si di¬
cere non sum samaritanus : dicer&
non sum custos & quis alius custo¬
dir&: Deinde ponens similitudinẽ

Expanded text:
semina sua.» Quare, «mittentes sesemina sua.» Quare, «mittentes semina sua?» Quia «qui seminant in lacrymis, in gaudio metent.» 15. Isto psalmo exhortati vos fuerimus maxime ad faciendam misericordiam, quia hinc ascenditur; et videtis quia ille cantat canticum graduum, qui ascendit. Mementote; nolite amare descendere et non ascendere, sed de ascensione cogitate: quia qui descendebat ab Jerusalem in Jericho, incidit in latrones. Non descenderet, et non incideret in latrones. Jam ergo Adam descendit, et incidit in latrones: omnes enim nos Adam sumus. Sed transiit sacerdos, et contempsit; transiit Levita, et contempsit; quia Lex sanare non potuit. Transiit Samaritaum est, «Nonne verum dicimus nos, quia Samaritanus es tu, et daemonium habes?» Ille non dixit, Non sunt Samaritanus; sed dixit, «Ego daemonium non habeo» . Samarites enim interpretatur, Custos. Si diceret, Non sum Samaritanus; diceret, Non sum custos. Et quis alius custodiret? Deinde ponens similitudinem:
Abbreviated transcription (Latin):
ri erant. Melius est fr̃s mer
ut nullus sit miser quam ut
tu facias miscđiam. Qui erum
ut faciat miscđiam optat esse
miseros: crudelem hab& miscdiam
Quomodo si medicus ut exercer&
artem suam. optar& esse multos
aegrotos. crudelis medicina. eẽt
Melius est ut om̃s sani sint. quam
ut exerceatur ars medici. Melius
est ergo ut om̃s beati reguent in
illa patria: quam ut sint quibꝰ
impendat᷑ miscđia: Tamen quam¬
dui .ẽ. quib impendat᷑: non deficia¬
mus in ista aerumna mittere se¬
mina. Et si cum flecu seminamus:
tamen cum gaudio metemus
In illa enim resurrectione mor-¬
tuorum recipi& quisq manipu.¬
los suos: id .ẽ. fructum seminis
coronam gaudiorum & exulta¬
tionis: Tunc erit triumphus lae¬
tantium : & ipsi morti in sultantiũ
in qua gemebatur tunc dicent
morti uibi ẽ mors contentiotua :
ubi .ẽ. mors aculeus tuus: sed
quare iam gaudent : quia por¬
tant manipulos suos: quia eun¬
tes ibant & flebant mittentes

Expanded text:
ri erant. Melius est, fratres mei, ri erant. Melius est, fratres mei, ut nullus sit miser, quam ut tu facias misericordiam. Qui enim ut faciat misericordiam optat esse miseros, crudelem habet misericordiam: quomodo si medicus ut exerceret artem suam, optaret esse multos aegrotos, crudelis medicina esset. Melius est ut omnes sani sint; quam ut exerceatur ars medici. Melius est ergo ut omnes beati regnent in illa patria, quam ut sint quibus impendatur misericordia. Tamen quamdiu sunt quibus impendatur, non deficiamus in ista aerumna mittere semina. Etsi cum fletu seminamus, tamen cum gaudio metemus. In illa enim resurrectione mortuorum recipiet quisque manipulos suos, id est fructum seminis, coronam gaudiorum et exsultationis. Tunc erit triumphus laetantium, et ipsi morti insultantium, in qua gemebatur: tunc dicent morti, «Ubi est, mors, contentio tua? Ubi est, mors, aculeus tuus» ? Sed quare jam gaudent? Quia «portant manipulos suos.» Quia «euntes ibant, et flebant, mittentes
Abbreviated transcription (Latin):
accipimus : qui solus .ẽ. diues
Sic se ergo ten& corpus xp̃i.m̃¬
bra socia sic compinguntur & ad¬
unantur in caritate & inuinculo
ei qui non hab&. In eo qđ hab&
diues . ẽ: in eo qđ ille non hab&
pauꝑ est. Sic uos diligite : sic uos
amãte. Nolite ad uossolos ađ¬
tendere: sed ad tendite circa uos
indigentes: Sed quia cũ laborib
& erumnis fint ista: In ista ui¬
ta noli deficere. In lacrimis semi¬
natis : in gaudio metetis. Quid
enĩ fr̃s mei. ipse agricola quan-¬
do ꝓcedit cum aratro & portat
semen non ne aliquando frigi¬
dus est uentus & imber deterr& :
adtendit cȩlum. uid& tristem diem.¬
tremit frigore. & tamen ꝓcedit &
seminat tim& enim ne cum tris¬
teradiem ad tendit & expectat
Paetum. ne tempus transeat &
non inuenicit quod metat. No¬
lite differre frs mei Seminate
in hieme. seminate bona oꝑa &
cum ploratis : quia qui seminaN
inlacrimis in gaudio metent
Mictunt semina sua: bonam
quia inter miseros erant & mise¬

Expanded text:
accipimus, qui solus est dives. accipimus, qui solus est dives. Sic se ergo tenet corpus Christi, membra socia sic compinguntur et adunantur in charitate et in vinculo ei qui non habet: in eo quod habet, dives est; in eo quod ille non habet, pauper est. Sic vos diligite, sic vos amate. Nolite ad vos solos attendere; sed attendite indigentes circa vos. Sed quia cum laboribus et aerumnis fiunt ista in ista vita, nolite deficere. In lacrymis seminatis, in gaudio metetis. Quid enim, fratres mei? Ipse agricola quando procedit cum aratro, et portat semen, nonne aliquando frigidus est ventus, et imber deterret? Attendit coelum, videt triste, tremit frigore, et tamen procedit, et seminat. Timet enim ne cum tristem diem attendit et exspectat diem laetum, tempus transeat, et non inveniat quod metat. Nolite differre, fratres mei; seminate in hieme, seminate bona opera et cum ploratis; quia «qui seminant in lacrymis, in gaudio metent.» Mittunt semina sua, bonam Quia inter miseros erant, et mise
Abbreviated transcription (Latin):
modat uel seni uel ȩgroto. Portat
illum: ille indig&. ille diues est.
Aliquando & diues inuenitꝰ pauꝑ:
& a pauꝑe prestatur illi aliquid
Uenit nescio quis ad flum̃. tanto
delicatior quanto ditior. transire
non potest. Si nud atis membris
tranfin&: frigescer& aegrotabit.
morietur. Accedit pauꝑ exerci.¬
tatiore corpore traicit diuitem.
aelr mosinam facit indiuitem
Ergo nolite eos tantum putare pau¬
peres : qui non habent peccuni am
In quo quisq pauꝑ est ibi illum
uide quia forte in eo diues es in qͦ
ille pauꝑ est. & habes unde ticcom¬
modes. Forte membra tua accom¬
modas: & plus .ẽ. quamsi peccuniã
accommodares. Consilio indiga
tu plenus es consilio. In consilio
ille pauꝑ: tu diues es. Ecce nec
laboras nec aliquid ꝑdis. das con¬
silium. & prȩstitisti aelymosinã
Modo fr̃s mei dum loquimur :
quasi pauperes ad nos estis. Et
quia nobis ds̃ dignatus est dare.
damus inde uobis & om̃s ab illo

Expanded text:
modat vel seni vel aegroto, portat modat vel seni vel aegroto, portat illum: ille indiget, ille dives est. 13. Aliquando et dives invenitur pauper, et a paupere praestatur illi aliquid. Venit nescio quis ad flumen, tanto delicatior quanto ditior; transire non potest: si nudatis membris transiret, frigesceret, aegrotaret, moreretur: accedit pauper exercitatior corpore, trajicit divitem; eleemosynam facit in divitem. Ergo nolite eos tantum putare pauperes, qui non habent pecuniam. In quo quisque pauper est, ibi illum vide; quia forte tu in eo dives es, in quo ille pauper est, et habes unde accommodes. Forte membra tua accommodas, et plus est quam si pecuniam accommodares. Consilio indiget, tu plenus es consilio; in consilio ille pauper, tu dives es. Ecce nec laboras, nec aliquid perdis; das consilium, et praesitisti eleemosynam. Modo, fratres mei, cum loquimur, quasi pauperes ad nos estis; et quia nobis Deus dignatus est dare, damus inde vobis; et omnes ab illo
Abbreviated transcription (Latin):
hab& pax interra hominib bonȩ
uoluntatis : tantum illud timeat.
ne habeat & non faciat. Si erum
hab& & non facit : in tus gelauit.
Pondum soluta sunt peccata eius
sicut torrentes in austro : qui auo¬
luntas frigida .ẽ. Quid ualent
tanta bona quȩ possidemus: Ac¬
cedit uoluntas feruens. iam soluta
calore austri. & si nihil habebat
totum illi cõputatur. Quanta sibi
prestant mendici Intendat cari¬
tas ur̃a : quomodo fiat elẏ mosina
Certe men dicisunt. in quos facis
elemosinam Mendici egent. Ad¬
tenditis forte fr̃s ur̃os: si aliquid
egent tribuitis. Si est in uobis xp̃s:
etiam exteris sedsi illi sunt m̃dici
quiꝑ fessionẽ habent petendi in ae¬
rumna & ipsi habent qđ sibi pres¬
tent inuicem. Non illos deseruit
dr̃. Uride ꝓbentur quia faciuN
elr mosinas : iste non potest ambu¬
lare. Qui potest ambulare : pedes
suos accommodat claudo quiuid&:
oculos suos accõmodat cȩco & qui
uiueniis .ẽ. & sanus: uires suas ac cõ¬

Expanded text:
habet; «Pax in terra hominibus bonae habet; «Pax in terra hominibus bonae voluntatis:» tantum illud timeat, ne habeat et non faciat. Si enim habet et non facit, intus gelavit; nondum soluta sunt peccata ejus sicut torrens in austro, quia voluntas frigida est. Quid valent tanta bona quae possidemus? Accedit voluntas fervens, jam soluta calore austri; etsi nihil habeat, totum illi computatur. Quanta sibi praestant mendici? Intendat Charitas vestra quomodo fiat eleemosyna. Certe mendici sunt in quos facis eleemosynam, mendici egent. Attenditis forte fratres vestros, si aliquo egent; tribuitis, si est in vobis Christus, etiam exteris. Sed si illi sunt mendici, qui professionem habent petendi, in aerumna et ipsi habent quod praestent sibi invicem. Non illos deseruit Deus, unde probentur, quia faciunt eleemosynas. Iste non potest ambulare; qui potest ambulare, pedes suos accommodat claudo; qui videt, oculos suos accommodat caeco; et qui juvenis est et sanus, vires suas accom
Abbreviated transcription (Latin):
tendas unde deder̃  paria inuenies
Quicquid habuit dedit illa: & qđ
habuit dedit ille fac aliquem non
habere uel duos nummos. Est
aliquid uilius qđ seminemus ut
metamus illam messem: est
Calicem aquȩ frigidȩ qui dede¬
rit discipulo : Non perdet
mertedem: Calix aquȩ frigidȩ
non duob nummis. sed gratis cons¬
tat. Tamen aliquando sic gratis
constat : ut habeat illum alius. &
alius non habeat. Si ergo ille qui
illum hab&. d& illi qui non hab&.
tantum dedit. si de plena caritate
dedit quod dedit. tantum dedit
quantum illa in duob minutis. quan-¬
tum ⁊acheus in dimidiorerũ suarũ.
Non enim sine causa ad didit frigi.¬
de : ut pauperem ostender&. Ideo
dixit calicem aquȩ frigidȩ: ne quis
uel inde causaretur quod lignum
non habuerit unde calefacer&
aquam. Calicem aquȩ frigidȩ qui
dederit un ex minimism on ꝑd&
mercedem sucm. Quid si nec hoc
habeat securus sit  Et si nec hoc

Expanded text:
tendas unde dederunt, paria invenies; tendas unde dederunt, paria invenies; quidquid habuit dedit illa, et quod habuit dedit ille. 12. Fac aliquem non habere vel duos nummos: est aliquid vilius quod seminemus, ut metamus illam messem? Est: «Calicem aquae frigidae qui dederit discipulo, non perdet mercedem suam.» Calix aquae frigidae non duobus nummis, sed gratis constat; tamen aliquando sic gratis constat, ut habeat illum alius, et alius non habeat: si ergo ille qui illum habet, dederit illi qui non habet; tantum dedit, si de plena charitate dedit quod dedit, tantum dedit, quantum illa in duobus minutis, quantum Zacchaeus in dimidio rerum suarum. Non enim sine causa addidit, «frigidae,» ut pauperem ostenderet. Ideo dixit, «Calicem aquae frigidae,» ne quis vel inde causaretur quod lignum non habuerit unde calefaceret aquam. «Calicem aquae frigidae qui dederit uni ex minimis, non perdet mercedem suam» . Quid si nec hoc habeat? Securus sit, etsi nec hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ra ur̃a eccła . ẽ: seminate quantum
potestis. Sed parum habes unde fa¬
cias. Habes uoluntatem: quomodo
nihił. eẽt. qđ habes sinon ad essae
bona uoluntas: sic & quia non ha¬
bes noli. eẽ. tristis. si est tibi bona
uoluntas: Quid enum seminas: mi¬
scđiam & quid metis: pacem Num¬
quid autẽ dixer̃ angłi. pax in t̾ra
diuitib hominibsed pax in tra
hominib bonȩ uoluntatis. Inuidua
magna uoluntas: inzacheo caritas
magna. Suscepit dñm hospitio
ruplum redditurum :tit intelligas
ꝓpterea sibi eum tenuisse dimi diũ.
non ut haber& qđ possider& sed ut
haber& unde debita redder&. mag¬
na uoluntas. Multum dedit: multũ
seminauit Ergo uidua illa quae
duo minuta misit parum seminauit:
Hnmotantum : quantum ⁊ acheus
Minores enim facultates ferebat:
sed parem uoluntatem habebat . Mi.¬
sit duo minuta de tanta uoluntate :
de quanta zacheus dimidium pa¬
trimonii sui. Si adtendas quid de¬
deruNT : diuersa inuenies. Si ad¬

Expanded text:
stra Ecclesia est; seminate quantum stra Ecclesia est; seminate quantum potestis. Sed parum habes unde facias. Habes voluntatem? Quomodo nihil esset quod habes, si non adesset bona voluntas; sic et quia non habes, noli esse tristis, si est tibi bona voluntas. Quid enim seminas? Misericordiam. Et quid metes? Pacem. Numquid autem dixerunt Angeli, Pax in terra divitibus hominibus? Sed, «Pax in terra hominibus bonae voluntatis» . In Zacchaeo magna voluntas, in Zacchaeo charitas magna. Suscepit Dominum hospitio,ruplum redditurum ; ut intelligas propterea sibi eum tenuisse dimidium, non ut haberet quod possideret, sed ut haberet unde debita redderet. Magna voluntas; multum dedit, multum seminavit. Ergo vidua illa quae duo minuta misit, parum seminavit? Imo tantum, quantum Zacchaeus. Minores enim facultates ferebat, sed parem voluntatem habebat . Misit duo minuta de tanta voluntate, de quanta Zacchaeus dimidium patrimonii sui. Si attendas quid dederunt, diversa invenies: si at
Abbreviated transcription (Latin):
rerum humanarum flenda in reb. hu¬
manis aduertite. Poterat ridere prius
puer qui nascitur. Quare a fletu i¬
cipit uiuere: ridere non dum nouit
quare plorare iam nouit: quia cępit
ire in istam uitam. Sed si de illis cap.
MINANT IN LACRIMIS IN GAUDIO
METENT In ista uita quȩ plena
.ẽ. lacrimis seminemus. Quid sȩmi¬
nabimus : oꝑabona. oꝑa miscđiae
seminia nr̃a sunt. de quib seminib
ait apłs. Bonum autẽ facienter
non deficiamus. tempore enĩ ꝓprio
metemus in fatigabiles. Itaq dũ
tempus habemus operemurbo¬
num ad om̃s : maxime ad domes¬
ticos fidei. Loquens itaq de ipsis
ȩlemosinis. Quid ait: Hoc autem
dico qui parce seminat. parce
& met&. Er go qui multum
seminat: multũ metet
Qui parte seminat parce & met&¬
& qui nihil seminat: nihil met&
Quare ergo desideratis latos fundos
ubi multa semina seminetis : latior
uobis non .ẽ. ubi seminetis quã xp̃s
qui inse uoluit seminari terra: Ter¬

Expanded text:
rerum humanarum; flenda in rebus hurerum humanarum; flenda in rebus humanis advertite. Poterat ridere prius puer qui nascitur: quare a fletu incipit vivere? Ridere nondum novit; quare plorare jam novit? Quia coepit ire in istam vitam. Sed si de illis captiminant in lacrymis, in gaudio metent.» In ista vita, quae plena est lacrymis, seminemus. Quid seminabimus? Opera bona. Opera misericordiae semina nostra sunt: de quibus seminibus ait Apostolus, «Bonum autem facientes non deficiamus; tempore enim proprio metemus infatigabiles. Itaque dum tempus habemus operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei» . Loquens itaque de ipsis eleemosynis, quid ait? «Hoc autem dico, Qui parce seminat, parce et metet» . Ergo qui multum seminat, multum metet: «qui parce seminat, parce et metet;» et qui nihil seminat, nihil metet. Quare desideratis latos fundos, ubi multa semina seminetis? Latior vobis non est ubi seminetis, quam Christus, qui in se voluit seminari. Terra ve
Abbreviated transcription (Latin):
uertunt᷑ torrentes in austro. sic
conuerte captiuitatem Nram
cum p̃ciper& & moriera & de
oꝑib bonis ait
Sicut glacies
insereno ita
soluen tur
peccata tua. Ergo peccata ligabaNT
nos. Quomodo : quomodo frigusli¬
gat aquam ne currat: & inligati
frigore peccatorũ gelabimus: St aus¬
ter autem calidus uentus ẽ: quando
flat auster : liquescent glacies. &
implentur torrentes: Torrentes au¬
tem dicunt᷑ flumina hiem alia:
Maguo enĩ impetu repentinis aquis
impleta currunt. Gelaueramꝰ ergo
in captiuitate : constringebant nos
peccata nrã Flauit auster sp̃s sc̃s:
dimissa sunt nobis peccata: soluti
sumus a frigore iniquitatis. tamqͣm
glacies insereno: Soluunt᷑ peccata
nr̃a. curramus ad patriam quasi
torrentes in austro. Diu eũ labora¬
uimus & laboramus : & iam facientes
bene Nam ipsa uita humania qͣm
ingressi sumus misera .ẽ. laborib
plena. dolorib periculis aerumnis.
temptationib Nolite seduci gaudio

Expanded text:
vertuntur torrentes in austro, sic vertuntur torrentes in austro, sic converte captivitatem nostram. cum praeciperet et moneret de operibus bonis, ait: «Sicut glacies in sereno, ita solventur peccata tua» . Ergo peccata ligabant nos. Quomodo? Quomodo frigus ligat aquam ne currat. Et illigati frigore peccatorum gelavimus. Auster autem calidus ventus est: quando fiat auster, liquescit glacies, et implentur torrentes. Torrentes autem dicuntur flumina hiemalia; magno enim impetu repentinis aquis impleta currunt. Gelaveramus ergo in captivitate; constringebant nos peccata nostra: flavit auster Spiritus sanctus; dimissa sunt nobis peccata, soluti sumus a frigore iniquitatis; tanquam glacies in sereno, solvuntur peccata nostra. Curramus ad patriam, quasi torrentes in austro. Diu enim laboravimus, et laboramus etiam facientes bene. Nam ipsa vita humana quam ingressi sumus, misera est, laboribus plena, doloribus, periculis, aerumnis, tentationibus. Nolite seduci gaudio
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia ossa mea. Non sidix̃ fossuri
sunt. non dix̃ dinumerabunt. Ñ
dix̃. diuident sibi uestim̃ta mea.
sortem Futura erant : & quasi facta
cantabanit᷑ . Om̃ia enĩ quȩ futura
sunt : dõ iã facta sunt. Hic ergo cũ
dicer&. Cum conuerterit dñs cap¬
tiuitatẽ sion. facti sumus uelut
consolati Tunc repletum ẽ. gau¬
dio os nr̃m & lingua nr̃a exultati¬
one. Qđ ut ostender& se figura
p̃teritifutura cogitare : Ait. Tunc
dicentꝰ int̃ gentes. dicent: iam de
futuro .ẽ magnificauit d̃s facere
nobiscum: facti sumꝰ iocundati. Tunc
cum cantabant᷑ futura erant : &
nunc uident᷑ p̃sentia. Ergo orat
tamquam de futuris quia futura
tanquã p̃terita p̃cinebat: Conuer¬
te dñe captiuitatem nr̃am: Nondũ
erat ergo conuersa captiuitas.
qui a nondũ redemptor aduenerat.
Ergo quando cantati sunt psalmi :
quod orabatur tunc iã factum est
Conuerte dñe captiuitatem Nram
sic̃ torrens in austro. Sicut con¬

Expanded text:
omnia ossa mea» . Non dixit, fossuri omnia ossa mea» . Non dixit, fossuri sunt; non dixit, dinumerabunt; non dixit, divident sibi vestimenta mea; sortem: futura erant, et quasi facta cantabantur. Omnia enim quae futura sunt, Deo jam facta sunt. Hic ergo cum diceret, «Cum converteret Dominus captivitatem Sion, facti sumus sicut consolati; tunc repletum est gaudio os nostrum, et lingua nostra exsultatione;» ut ostenderet se figura praeteriti futura cogitare, ait, «Tunc dicent inter Gentes.» «Dicent,» jam de futuro est. «Magnificavit Dominus facere nobiscum; facti sumus jucundati.» Tunc cum cantabantur, futura erant, et nunc videntur praesentia. Ergo orat tanquam de futuris, qui futura tanquam praeterita praecinebat: «Converte, Domine, captivitatem nostram.» Nondum erat ergo conversa captivitas, quia nondum Redemptor advenerat. Ergo, quando cantati sunt Psalmi, quod orabatur tunc, jam factum est: «Converte, Domine, captivitatem nostram, sicut torrens in austro.» Sicut con
Abbreviated transcription (Latin):
Videte fr̃s si modo sion non illud dicit
int̃ gentes ꝑ totum orbem t̃rarum :
uidẽte si non ad eccłam curritur
In toto orbe terrarũ pretium Nr̃m
accipit᷑. Amen resDondet᷑. dicunt
ergo int̃gentes hiero solimitani cap¬
tiui. hiero solimitani redimtusi pe¬
regrini suspirantes patrię suae.
Quid dicunt: Magnificauit dñs
facere nobiscum: facti sumus iocunda¬
ti Num quid ipsi secũ feter̃ : ipsi
male secum fecer̃: quia sub peccato
se uendider̃. Redemptor uenit : &¬
bene cum illis fecit Magnificauit
dñs facere cũ eis magnĩficauit dñs
facere nobiscum facti sumus iocunda
Quidsit hoc: ad tendat caritas
ũrã. Iam dixerit cũ conuerte¬
ret̃ dñs captiuitatem sion. qua si
de preterito loquebatur . Seđ
sol& fieri: ut de p̃terito loquens
futura prȩnunti& ꝓpheca Nam
quasi de p̃terito loquebat᷑. cũ in
alio psalmo dicen&. foder̃ mapꝰ
meas & pedes meos dinumerauer̃

Expanded text:
Videte, fratres, si modo Sion non illud dicit Videte, fratres, si modo Sion non illud dicit inter Gentes, per totum orbem terrarum; videte si non ad Ecclesiam curritur. In toto orbe terrarum pretium nostrum accipitur; Amen respondetur. Dicunt ergo inter Gentes Jerosolymitani captivi, Jerosolymitani redituri, peregrini, suspirantes patriae suae. Quid dicunt? «Magnificavit Dominus facere nobiscum; facti sumus jucundati.» Numquid ipsi secum fecerunt? Ipsi male secum fecerunt, quia sub peccato se vendiderunt. Redemptor venit, et bene cum illis fecit: et «magnificavit Dominus facere cum eis. Magnificavit Dominus facere nobiscum; facti sumus jucundaQuid sit hoc, attendat Charitas vestra. Jam dixerat, «Cum converteret Dominus captivitatem Sion.» Quasi de praeterito loquebatur: sed solet fieri ut de praeterito loquens, futura praenuntiet Propheta. Nam quasi de praeterito loquebatur, cum in alio psalmo diceret, «Foderunt manus meas et pedes meos, dinumeraverunt
Abbreviated transcription (Latin):
sed auribus: Cuius: non hominis
sed dei. Securus ergo esto: ille audit
qui miseretur &rursus quando nemo
ore tuo noli. eẽ. securus. quia ille te au¬
dit qui damnat: Susanna dudieba¬
t᷑ ab iniustis iudicib tacebat & ora¬
bat. Os eius non audiebat᷑ ab homi¬
nib cor eius clamabat ad dm̃. Num¬
quid quia uox eius de ore corporis
nor ꝓcessit. ꝓpterea exaudiri nori
meruit Ex audita .ẽ. illa. quando
orauit. nemo hominũ sciuit. Ergo
fr̃s: quid habeamus in ore interiore
cogitate: Ibi uidete ne quid mali
dicatis intus : & nihil mali facitis
foris Non potest enrum fieri ab
homine foris: nisi qđ dictũ fuerit
intus Custodi os cordis a malo
& in nocens eris. In nocens erit lin¬
gua corporis tui. in nocentes ma¬
erunt. Aures in nocentes er̃. Om̃ia
menbra tua iustitiȩ militabunt
quia imꝑator iustus tenuit cor
Tuuc dicent inter Gentes mas¬
pificauit dras pacers cũ eis.
MAGHIFICAUIT DÑS FACERE NOBISCOͣ
facti sumus iocutidati.

Expanded text:
sed auribus cujus? Non hominis, sed auribus cujus? Non hominis, sed Dei. Securus ergo esto; ille audit qui miseretur. Et rursus quando nemo ore tuo, noli esse securus, quia ille audit qui damnat. Susanna non audiebatur ab injustis judicibus, tacebat et orabat. Os ejus non audiebatur ab hominibus, cor ejus clamabat ad Deum . Numquid quia vox ejus de ore corporis non processit, propterea exaudiri non meruit? Exaudita est illa; quando oravit, nemo hominum scivit. Ergo, fratres, quid habeamus in ore interiore, cogitate. Ibi videte ne quid mali dicatis intus, et nihil mali facitis foris: non potest enim fieri ab homine foris, nisi quod dictum fuerit intus. Custodi os cordis a malo, et innocens eris: innocens erit lingua corporis tui, innocentes maerunt, aures innocentes erunt; omnia membra tua justitiae militabunt, quia imperator justus tenuit cor. 9. «Tunc dicent inter Gentes, Magnificavit Dominus facere cum eis. Magnificavit Dominus facere nobiscum; facti sumus jucundati.»
Abbreviated transcription (Latin):
gia sua uelit sonare: Num qͥđ
ergo qui ita sil& mundus est
Flus au tem dico uobifrs mei
Ecce adhuc instratu suo iac&.
Nondum surrexit ut furtũ faciat
uigilat & expectat ut homines
dormiant. iam deo clamat. iam
fur .ẽ. lam inmundus .ẽ. iã facinꝰ
de ore interiore ꝓcessit. Quand o
quando uoluptas faciendi de¬
cernitur. Dec reuisti facere : di¬
xisti dixisti : fecisti Si furtum
non feceris. for sitan ille non
meruit ꝑdere. cui disponebas
auferre & ille nihil ꝑdidit:
& tu de furto dampnaberis
Decreuisti occidere hominem:
dixisti. In corde sonuit. de ore
interiore tuo homicidium. Ad¬
huc homo uiuit: & tu homicida
puniris Quissis enum apud dm̃
queritur. num quid nondum ap¬
parueris apud homines: Cer¬
te ergo nouimus & nosse debe¬
mus & tenere. quia .ẽ. os cordis
& lingua cordis. Ipsum os im¬
plecur gaudio : in ipso ore intus
oramus đm̃ quando labia clau-¬
sa sunt & pat& conscientia Si¬
lentium est & clamat pectus:

Expanded text:
gia sua velit sonare: numquid gia sua velit sonare: numquid ergo quia ita silet, mundus est? Plus autem dico, fratres mei. Ecce adhuc in stratu suo jacet, nondum surrexit ut furtum faciat; vigilat, et exspectat ut homines dormiant: jam Deo clamat, jam fur est, jam immundus est, jam facinus de ore interiore processit. Quando Quando voluntas faciendi decernitur. Decrevisti facere; dixisti, fecisti. Si furtum non feceris foris; forsitan ille non meruit perdere, cui disponebas auferre: et ille nihil perdidit, et tu de furto damnaberis. Decrevisti occidere hominem; dixisti in corde, sonuit de ore tuo interiore homicidium: adhuc vivit homo, et tu homicida puniris. Quid sis enim apud Deum, quaeritur, non quid non dum apparueris apud homines. 8. Certe ergo novimus, et nosse debemus, et tenere quia est os cordis, est et lingua cordis. Ipsum os impletur gaudio: in ipso ore intus oramus Deum, quando labia clausa sunt, et patet conscientia. Silentium est, et clamat pectus:
Abbreviated transcription (Latin):
ones malȩ. fornicationes. ho¬
micidia blas phemiȩ. Haec sunt
quȩ coinquinant hominem
Non lotis autem manib man-¬
ducare : non coinquinat homi.¬
nem. Illa ergo fr̃s mei quomodo
exeunt de ore hominis. nisi quia
exeunt de corde sicut ipse dñs
dicit Non erum quando illa
loquim᷑ tunc nos maculant: ne
quis dicat quando loquimur
de ore nr̃o exeunt. quia uerba
& uoces de ore nr̃o exeunt.
& quando mala lo quimur: in¬
mundi efficimur. Quid si ali¬
quis non loquatur & tantum
cogit& mala mundus est
quia de ore ipsius corporis nihil
ꝓcessit : sed de ore cordis ũ ds̃ au¬
diuit. Ecce fr̃s ad tendite quȩ dico
Nomino furtum: modo nominã ui
furtũ Numquid quia nominaui
furtum. contaminauit me furtũ :¬
meo exit. & non me fecit inmundũ
Fur autẽ surgit in nocte. & nihil di.¬
cit ore: & faciendo fit inmundus
Non solum sdicit : sed & p̃mit facinꝰ
toto silentio &usq ad eo uocẽ
suam tim& audiri ut nec uesti¬

Expanded text:
ones malae, fornicationes, hoones malae, fornicationes, homicidia, blasphemiae; haec sunt quae coinquinant hominem: non lotis autem manibus manducare, non coinquinat hominem» . Illa ergo, fratres mei, quomodo exeunt de ore, nisi quia «exeunt de corde,» sicut ipse Dominus dicit? Non enim quando illa loquimur, tunc nos maculant. Ne quis dicat: Quando loquimur, de ore nostro exeunt, quia verba et voces de ore nostro exeunt; et quando mala loquimur, immundi efficimur. Quid si aliquis non loquatur, et tantum cogitet mala, mundus est, quia de ore ipsius corporis nihil processit? Sed de ore cordis jam Deus audivit. Ecce, fratres mei, attendite quae dico. Nomino furtum: modo nominavi furtum; numquid quia nominavi furtum, contaminavit me furtumeo exiit, et non me fecit immundum. Fur autem surgit in nocte, et nihil dicit ore, et faciendo fit immundus. Non solum non dicit, sed et premit facinus toto silentio; et usque adeo vocem suam timet audiri, ut nec vesti
Abbreviated transcription (Latin):
in ipso ore qđ habemus intus
& manducamus & bibimus : sic̃
de isto ore ad refectionẽ corporis.
sic de illo ore ad refectionem cordis
Nam unde beati qui esuriunt & siti¬
unt iustitiam : qm̃ ipsi saturabunt᷑
Si autẽ non facit inmundum nisi
qđ exit de ore & hoc cũ audimus
in eugłio non intelligamus nisi os
corporis: Ab furdum ẽ erum &¬
nimis stultum. ut tunc putemus
non fieri inmundum hominem cũ
manducat. Tunc autẽ putemus
inmundum si uomat. Ait enim
ducas. nonfis inmundus. & quando
uomis efficeris inmundus: quaN¬
do bibis non es inmundus. &
quando spus inmundus es : quani¬
do spuis enim de ore tuo exit
aliquid: & quando bibis ñ os
intrat aliquid Quid uoluit
dicere dñs non quod intrat iN
os sed quod exit inquinat ho-¬
minem. Secutus eodem loco scđm
alium euangłistam : dixit. Quȩ
sunt que ꝓcedunt de ore: ut
in telligas non de ore corporis eũ
dixis se sed ore cordis. Ait enĩ
De corde erum exeunt cogitati¬

Expanded text:
in ipso ore quod habemus intus, in ipso ore quod habemus intus, et manducamus et bibimus: sicut de isto ore ad refectionem corporis, sic et de illo ore ad refectionem cordis. Nam inde, «Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur» . 7. Si autem non facit immundum nisi quod exit de ore, et hoc cum audimus in Evangelio, non intelligimus nisi os corporis; absurdum est et nimis stultum, ut tunc putemus non fieri immundum hominem, cum manducat, tunc autem putemus immundum, si vomat. Ait enim ducas, non fis immundus; et quando vomis, efficeris immundus? Quando bibis, non es immundus; et quando spuis, immundus es? Quando spuis enim, de ore tuo exit aliquid; quando bibis, in os intrat aliquid. Quid voluit dicere Dominus, «Non quod intrat in os, sed quod exit, inquinat?» Secutus eodem loco secundum alium evangelistam dixit quae sunt quae procedunt de ore; ut intelligas non de ore corporis eum dixisse, sed de ore cordis. Ait enim: «De corde enim exeunt cogitati
Abbreviated transcription (Latin):
inmundis autẽ & infidelib nihil
est mundum. sed polluta sunt eoꝵ
& mens & conscientia. Quid uo.¬
luit intelligi: Mundo homiNui
& panis & porcina munda est
Inmundo nec panis nec porcina.
Inmundis autem inquit & infide¬
lib nihil .ẽ. mundum. Quare nihil
est mundum: sed polluta sunt inquit
eorum & mens & conscientia
Quia si in terius qđ est inmundũ
est : foris quod .ẽ. nihil mundũ
eẽ potest. Si ergo illis quib in¬
teriora inmunda sunt. exteriora
munda . eẽ. non possunt : Si uo¬
lueritis ut exteriora munda sint.
interiora mundate. Ibi ẽ erum
os: qđ implebit᷑ tibi gaudio &
quando taces. Quando taces
eni i & gaudes os tuum clamat
ad dm̃: Sed uide unde gaude¬
as. Side scło gaudes: inmundo
gau dio uociferaris ad dm̃
Si uero de redemptione gaudes
quo modo dix̃ psalmus iste Cum
conuerterit duis captiuitatem
sion facti sumus iocundati
Tunc implet᷑ uero gaudio os
tuum. & lingua tua exultatione
mani festum . ẽ quia in speguudes

Expanded text:
is autem et infidelibus, nihil est mundum; sed polluta sunt eorum et mens et conscientia» . Quid voluit intelligi? Mundo homini et panis et porcina munda est, immundo nec panis, nec porcina. «Immundis autem,» inquit, «et infidelibus nihil est mundum.» Quare nihil est mundum? «Sed polluta sunt,» inquit, «eorum et mens et conscientia:» quia si interius quod est, immundum est; foris quod est, nihil mundum esse potest. Si ergo illis quibus interiora immunda sunt, exteriora munda esse non possunt; si volueris ut exteriora munda sint, interiora mundato. Ibi est enim os quod implebitur tibi gaudio, et quando taces: quando enim taces et gaudes, os tuum clamat ad Deum. Sed vide unde gaudeas. Si de saeculo gaudes, immundo gaudio vociferaris ad Deum: si vero de redemptione gaudes, quomodo dixit psalmus iste, «Cum converteret Dominus captivitatem Sion, facti sumus jucundati;» tunc impletur vero gaudio os tuum, et lingua tua exsultatione: manifestum est quia in spe gaudes
Abbreviated transcription (Latin):
est.Eꝓpterea ex altauit caput.
De torrente inquit in uia bibit
ꝓpterea exaltauit caput. Exal¬
tatum .ẽ. enim iam caput pr̃m.
quia de torrente inuia bibit.
passus .ẽ. enim dñs nr̃ Si ergo
iã exaltatum ẽ est caput nr̃m.
quid tim& corpus torrentem:
sine dubio quia caput exaltatum
.ẽ. & corpus dic& postea Tor¬
RENTEM PER TRANSIIT ANI¬
MANRA FORTASSE ꝑ TRANSI¬
IT anima NRA AQUA SINE SUBS¬
tartia Ecce qualem aquam
dicebat. forsitan aqua dimersis¬
s& nos Qualis autem aquã ẽ. sine

Expanded text:
est? «Propterea exaltabit caput» . est? «Propterea exaltabit caput» . «De torrente,» inquit, «in via bibit, propterea exaltabit caput.» Exaltatum est enim jam caput nostrum, quia de torrente in via bibit; passus est enim Dominus noster. Si ergo jam exaltatum est caput nostrum, quid timet corpus torrentem? Sine dubio, quia caput exaltatum est, et corpus dicet postea, «Torrentem pertransiit anima nostra: fortasse pertransiit anima nostra aquam sine substantia.» Ecce qualem aquam dicebat, «Forsitan aqua demersisset nos.» Quales autem aqua est sine
Abbreviated transcription (Latin):
Aqua inquit dimersiss& nos
Sed qualis est ista: torrens est
Fluit cũ impetu: sed transitura
est Torrentes exũ dicunt᷑ flu¬
iii. qui repentinis imbrib cres¬
cunt magnum habent impecũ
Quisquis incurrerit trahitur:
sed in quo dñs non est. In quo
autem dñs. ẽ: transit torrentem
anima ipsius. Ad huc fluit tor¬
rens : sed iã transut anima mar¬
trrum. Ad huc quãdiu scłm hoc
nascendo & moriendo currit: tor¬
rens est. Hinc ꝑ secutiones. de isto
torrente. hinc bibit ille primus
caput nr̃m. de quo dictum est iti
psalmo. de torrente inuia bibit.
De torrente aqua illa. quȩ sig¬
nificat popłm ꝑ secutorem In de
bibit ille qui dixit discipłis. Po.¬
testis bibere calicẽ quem ego
bibiturus sum De torrente in
uia bibit. Quid . ẽ. in uia bibit:
transiens bibit. non hesit In uia
bibit : quia de illo forge dictũ. ẽ.
& inuia peccatoꝵ non stetit. Tran¬
siens bibit. Et quid inde dictum

Expanded text:
. «Aqua,» inquit, «demersisset nos.» . «Aqua,» inquit, «demersisset nos.» 7. Sed qualis est ista aqua? Torrens est, fluit cum impetu, sed transitura est. Torrentes enim dicuntur fluvii qui repentinis imbribus crescunt: magnum habent impetum; quisquis incurrerit trahitur, sed in quo Dominus non est; in quo autem Dominus est, transit torrentem anima ipsius. Adhuc fluit torrens, sed jam transiit anima martyrum. Adhuc quamdiu saeculum hoc nascendo et moriendo currit, torrens est: hinc persecutiones, de isto torrente. Hinc bibit ille primus caput nostrum, de quo dictum est in psalmo: «De torrente in via bibit.» De torrente, aqua illa quae significat populum persecutorem, inde bibit ille qui dixit discipulis: «Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum» ? «De torrente in via bibit.» Quid est, «in via bibit?» Transiens bibit, non haesit. In via bibit; quia de illo forte dictum est, «Et in via peccatorum non stetit» . Transiens bibit. Et quid inde dictum
Abbreviated transcription (Latin):
nifestum .ẽ. quia non uicistitu:
sed uicit ille qui . ẽ. in te Im¬
peratorem talem portas & uince¬
ris. Nonne ille est quẽ por¬
tas. qui dixit. ego uici scłm :
nonne prior moriens uicit di¬
abolum cum semꝑ. eẽt. suꝑ om̃em
creaturam quia uerbũ ds̃ est
apud dm̃ Quare uicit nisi ut
te docer& & cum diabolo dimi¬
care & tam̃ iam doctus es .ni¬
si inte sit ille qui prior tibi ui¬
cit: uinceris. Nisi quia dñr
erat in nobis dum insurgerent
homines suꝑnos forsitan uiuos
ab sorbuis sent nos dum irasce¬
retur furor ipsoꝵ suꝑnos: Iam
irascunt᷑. iam aꝑte sȩuiunt
FORSITAN AQUA DEMERSISS&
Nos. Aquã dicit popłos pec¬
catores & uidebimis qualem
aquã in consequentib Quicũq.
autẽ consensiss& illis: aqua
illũ operuis s&. Moreretur enĩ
morte aegiptioꝵ : non transira
exemplo uraelitarum: Nostis
enim fr̃s. quia ꝑ aquã popłs
israclitarum transiit : & ipsa aqͣ
popłs aegiptioꝵ cooꝑtus est

Expanded text:
nifestum est quia non vicisti tu, nifestum est quia non vicisti tu, sed vicit ille qui est in te. Imperatorem talem portas, et vinceris? Nonne ille est quem portas, qui dixit, «Ego vici saeculum» ? nonne prior moriens vicit diabolum, cum semper esset super omnem creaturam, quia Verbum Deus est apud Deum? Quare vicit, nisi ut te doceret cum diabolo dimicare? Et tamen jam doctus, nisi in te sit ille qui prior tibi vicit, vinceris. «Nisi quia Dominus erat in nobis, dum insurgerent homines super nos, forsitan vivos absorbuissent nos. Dum irasceretur furor ipsorum super nos:» jam irascuntur, jam aperte saeviunt: «forsitan aqua demersisset nos.» Aquam dicit populos peccatores; et videbimus qualem aquam in consequentibus. Quicumque autem consensisset illis, aqua illum operuisset. Moreretur enim morte Aegyptiorum, non transiret exemplo Israelitarum. Nostis enim, fratres, quia per aquam populus Israelitarum transiit, et ipsa aqua populus Aegyptiorum coopertus est
Abbreviated transcription (Latin):
forte tu non poteris. Ad grede¬
ris : deficies. & melius erat non
incipere : quam cepisse & de¬
fecisse. Lingua dolosa ad huc blan¬
ditur. si ꝑseuera ueris uincitur
lingua dolosa & blandiens inci¬
pitꝰ . eẽ aꝑte sȩuiens Et quae
blandiebatur ut seducer& mina¬
tur ut terreat. Sed si dñs est
inte & non relinqueris de corde
tuo xp̃m : Quomodo ꝑ sagittas a¬
cutas & carbones desolatorios ui¬
cisti linguas dolosas id est ꝑ uer¬
ba dĩ quib. trans fixum erat cor
tuum. & ꝑ exempla iustorum qͥ
de mortuis uiuificati sunt: de
peccatorib facti sunt iusti. Quo¬
modo carbones de morte reui¬
uescunt. quomodo ergo illos .ui¬
cisti sagitis & carbonib deso¬
latoriis dolose blandientes. &
blandiendo seducentes: sic istos
uinces iam irascendo comminan¬
tes. quia blandiendo seducere
nequiuerunt. Victi sunt cum
blandirentur : uincantur & cũ
cõminantur Sed uincunt᷑ quomꝰͦ
Nisi quia dñs erat in nobis. Ma¬

Expanded text:
forte tu non poteris. Aggredeforte tu non poteris. Aggrederis; deficies: et melius erat non incipere, quam coepisse et defecisse. Lingua dolosa adhuc blanditur. Si perseveraveris, vincitur lingua dolosa et blandiens, incipit esse aperte saeviens; et quae blandiebatur ut seduceret, minatur ut terreat. Sed si Dominus est in te, et non reliqueris de corde tuo Christum; quomodo per sagittas acutas et carbones desolatorios vicisti linguas dolosas , id est, per verba Dei quibus transfixum erat cor tuum, et per exempla justorum qui de mortuis vivificati sunt, de peccatoribus facti sunt justi, quomodo carbones de morte revivescunt: quomodo ergo illos vicisti sagittis et carbonibus desolatoriis, dolose blandientes et blandiendo seducentes; sic istos vinces jam irascendo comminantes, quia blandiendo seducere nequiverunt. Victi sunt cum blandirentur, vincantur et cum minantur. Sed vincuntur, quomodo, «nisi quia Dominus erat in nobis?» Ma
Abbreviated transcription (Latin):
ab soribentur: ab sora mori¬
untur. Isti autem qui passi
sunt & non consenserunt
tribulationib: exultant &
dicunt. Dicat nunc isrł: dicat
exultans. dicat securus. nisi quia
dñs erat in nobis. Cum insurge¬
rent homines suꝑnos forsitan ui.¬
uos obsorbuis sent nos dum iRas¬
ceRetur FURor Eorum SuẜNos
Nostis fr̃s in aliquo de superiorib.
psalmis in ipso initio canticorum
graduum contra linguam subdo¬
lim petisse auxilium quendam
qui cepit ascendere & dixisse
dñe erue animã meã a labiis in¬
iustis & a lingua dolosa. Primo
enim cum cęperit homo ascendere
& ꝓficere : in ipso exordio ascen¬
sionis linguas dolosas patitur
Blandas ad ꝑniciem: blandas ad
malam suasionem: Quid facis
quare hoc facis Alit̃ enim
uiuere non potes: seruire aliter
dõ non potes. Tu solus es quiuis
hoc esse quod alii non sunt. Et
si inueneris alios qui tecum sunt.
illa blanda & dolosa lingua qͥd
dicit: Ecce illi potuerunt

Expanded text:
absorbentur, absorpti moriabsorbentur, absorpti moriuntur. Isti autem qui passi sunt, et non cesserunt tribulationibus, exsultant et dicunt, «Dicat nunc Israel;» dicat exsultans, dicat securus, «Nisi quia Dominus erat in nobis, cum insurgerent homines super nos, forsitan vivos absorbuissent nos.» 6. «Cum irasceretur furor eorum super nos.» Nostis, fratres, in aliquo de superioribus psalmis, in ipso initio canticorum graduum contra linguam subdolam petisse auxilium quemdam, qui coepit ascendere; et dixisse, «Domine, erue animam meam a labiis injustis, et a lingua dolosa.» Primo enim cum coeperit homo ascendere et proficere, in ipso exordio ascensionis, linguas dolosas patitur, blandas ad perniciem, blandas ad malam suasionem: Quid facis? quare hoc facis? Aliter enim vivi non potest? serviri aliter Deo non potest? Tu solus es qui vis hoc esse quod alii non sunt! Et si inveneris alios qui tecum sunt, illa blanda et dolosa lingua quid dicit? Ecce illi potuerunt;