comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
doi ꝙ ullicꝰ ille qui diffamatꝰ erat apd
dñm suũ. qi̾ dissipasset bona illiꝯ. audi¬
uit ab illo. quid hoc audio de te. redde
pot̾is uillicare. Et geñ.c .xuiii. dommꝰ¬
ait de sadoiitis descendam et iudebo utͫ
clamorẽ qui ueĩt ad int oꝑe compleue

Expanded text:
d villicus ille, qui diffamatus erat apud dominum suum, quasi dissipasset bona ipsius, audivit ab illo: Quid haec audio de te? redde poteris villicare . Et in Genesi, Dominus ait: Descendam et videbo, utrum clamorem qui venit ad me opere compl
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ non solum cum subditus utium enã
maledicis. sed a prouidis et honestis ad eũ¬
deffen̾tibus nec semel tm̃ std sepe. qd̾
cio manifestat ut inuillico. debet coram
ri. ut si re popostet qualitas canonica
sit actor et iudep. sed qi denũciante fama
uel deffente clamore officii sui debitum

Expanded text:
 non solum cum subditus, verum etiam maledicis, sed a providis et honestis, nec semel tantum, sed saepe, quod tio manifestat, debet coram ri, ut, si rei poposcerit qualitas, canonicasit actor et judex, sed, quasi deferente fama, vel denuntiante clamore, officii sui debitum
Abbreviated transcription (Latin):
detractores et infainatoree dicunt᷑ qui ui¬
tam intunt᷑ et bonos mores proximorum
et p̾latorum et corrumpe̾ uel immue Qd̾
faciunt mẽdum ꝯfingendo et publicando
cͥmen aliqd̃ q̃ alium. uel etiã occultum
cͥmen altiꝰ prodendo ei maiifestando fa
cit etiã hoc qñz uerbis sine plaine siue ar¬
qñz etiamscͥptis que appellant᷑ libelli famo¬
si. ut cum aliquis scͥbit quartã in iniuriam
uel infannã alt̾ius et proicit eam occulte
in eccãm uel in plateam uel domũ. ut in
uenta illa et lecta alius infamet᷑. Idem ul¬

Expanded text:
Detractores et infamatores dicuntur, qui vitam et bonos mores proximorum et prelatorum nituntur corrumpere vel minuere quod faciunt interdum fingendo et publicando crimen aliquid contra alium, vel etiam occultum crimen alterius prodendo et manifestando, sive etiam hoc qetiam scriptis que appellantur libelli famosi, ut cum aliquis scribit chartam in iniuriam et infamiam alterius et proiicit eam occulte in ecclesia vel platea vel domo, ut ea inventa et lecta alius infametur. Isti
Abbreviated transcription (Latin):
non eptend᷑ hec ammonicio nnisi ad illos
na amonicio uel una pro om̃ib facta
ex cã ał nõ esset łima. Et ꝙuis non ex¬
pͥmat᷑ causa pp̃ quã fit una pro om̃ib
Si tanrẽ subest illa causa nichoꝰ incur
focariã. tamẽ nõ incuri ͭ sũa p̾dictã
ut credo. quia ꝯstitutio illa nõ incurut¬
uide᷑ loqui nͥ de tenentib cum standalo
formiarias uel alias mulie̾s. cum pent
potius sint restͥngende ꝙͥ extendende
De illis aũt qui tenent mulieres in su¬
spectio lotis et cum standalo. sed tamẽ
nõ pectant tum eis. nec pectare intendĩt
pt̃ dici beigna int̾pletatõe ꝙ nõ madũt
de illis qͥ eas detment in ꝯcubmatu.
Alnis tamẽ iuset᷑ ꝙ ex quo post limã
amonitom cum scandalo tenent mulies¬
nõ. intidiuit i illam smñam post ãmõi¬
tionẽ limã. Et qd̾ dicit duxłnt ietinẽ¬
adusum carnuis. licet em̃ nõ teneant
eas in expensis suis aut tꝙ ꝓpͥo suao
tarins tum scandalo. et post ãmomtom̃

Expanded text:
non extenditur hec admonitio, nisi ad illos od sit trina vel una pro omnibus facta ex causa, alias non esset legitima et quamvis non exprimatur causa propter quam fit una pro omnibus, si tamen subest illa causa, nihilominus incurrfocariam, tamen non incurrit sententiam predictam ut credo, quia constitutio illa non videtur loqui, nisi de tenentibus cum scandalo focarias vel alias mulieres, cum pene potius sine restringende quam extende. De illis autem qui tenent mulieres in suspectis locis et cum scandalo, si tamen non peccant cum eis nec peccare proponunt, potest dici benigna interpretatione quod non de illis qui eam retinent in concubinatu. Aliis tamen videtur quod ex quo post legitimam admonitionem cum scandalo tenent mulienon, incidunt in illam sententiam post admonitionem legitimam. Et quod dixit duxerint retinenad usum carnis, licet enim non teneant eas in expensis suis aut tamquam suas t post admonitionem
Abbreviated transcription (Latin):
in hꝯͥ exꝯͥcatione celebiau̾int a mi̾stra¬
uerint. aut ordines receꝑint ¶ Licet a̾
idem gala multa alia ꝯstituit uel ĩ no¬
uau̾it ad honestatẽ cłicalem spͣtantia
tam cͣc hĩtum ꝙͣ cixta negociatõm. et u¬
suras et alia quid̾ dicems se talia prohi¬
be̾ sub ead̾ distintoe sub qua prohibuit
usufocariarum. non tamẽ cłici qͥ faciũt

Expanded text:
icatione celebraverint aut ministraverint aut ordines receperint. Licet autem idem Guala Gala multa alia constituerit vel innovaverit ad honestatem clericalem spectantia, tam circa habitum, quam circa negotiationem et usuras et alias quedam, dicens se talia prohibere sub eadem districtione sub qua prohibuit usum focariarum, non tamen clerici qui faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
uis ꝯmũe ¶ ed in regno frantie tenet
ꝯstitutio gale. qui fuit legatꝰ in fiantia
que tlis est. Excoramꝰ om̃s sacerdotes
et clicos quoscum. qui post limã ãmom¬
tiõm focarias et alias mulie̾s de quib
mala suspicio posset suboubi ĩ domib

Expanded text:
us commune. Sed in regno Francie tenet constitutio Guale Gale , qui fuit legatus in Francia que talis est: Excommunicamus omnes sacerdotes et clericos quoscumque, qui post legitimam admonitionem focarias vel alias mulieres, de quibus mala suspicio possit oriri, in do
Abbreviated transcription (Latin):
uid si aliquis de hoc absolutus re¬
ueltatus ad uomitum cum ead̾ ꝯcubma. Eꝵ¬
secundꝰ glo ibidem E ad huc durat scandalũ
dit in illam smña donec itm̾ ortum sit hoc
scandalum. quo exorto credo ꝙ non sit ue¬
cessaria alia ãmonicio noua ¶Credo aũt
ꝙ peccent epĩ et infidres p̾lati ad quos
ptinet hꝯͣ ammonitiõm face̾ Infiores
ãm̃ possunt eam face̾ etiam si sint simplices
mittant eam fate̾ Si aũt ex iusta causa di¬
mittant. quia forte iudent multorum stͣ¬
ges late̾ uel aliud simile non peccant. ee

Expanded text:
uid si aliquis de hoc absolutus, revertatur ad vomitum cum eadem concubina. Respondeo: Si adhuc durat scandalum, dit in illam sententiam, donec iterum ortum sit super hoc scandalum, quo exorto non credo quod sit necessario admonitio nova. Credo autem quod peccant episcopi et inferiores prelati, ad quos pertinet huiusmodi admonitionem facere. Inferiores enim possunt eam facere, etiamsi sint simplices mittant eam facere. Si autem ex causa iusta dimittant, quia forte vident ibi multorum stragem iacere vel aliud simile, non peccant. De
Abbreviated transcription (Latin):
cta nõ ꝑmodum simp ͥ ᷤᷤ exortationis et
p̃dicatiõnis quã faciu̾̃t p̾dicantes. sed ꝑ
medum p̾latiõis. et iux̾dcõis. ut sit ma
ad incurrendam penã illiꝰ ꝯstitutõnis
Etlicet ħ ãmomas fiat ad multiturẽ
solos extend᷑ qui pñtes sunt. ad alios
nõ sine teneant᷑ int̾esse synodo siue nõ
licet ab aliis qui interfirerunt audiant

Expanded text:
tionis et predicationis, quam faciunt predicantes, sed per modum prelationis et iurisdictionis, ut sit via ad incurrendam penam illius constitutionis. Et licet hec admonitio fiat ad multitudinem solos extenditur qui presentes sunt, ad alios non, sive teneantur interesse synodo, sive non, licet ab his qui interfuerunt audiant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ ctis sextarus kadi eo pacto ꝓ si mori¬
antur uel det̾iorent᷑ conductor subeat ꝑi
do danno uel comodo rei locate uiguum
de morte. eitñ locatortimens ne ꝯdu¬
cło hꝯͥ pactum apponat fromiter ꝓpõnens
ꝙ si bos sine culpa ꝯductoris ꝑiret de illo
ꝑicło nichil exige̾t ab eod̾ non credo ꝙ
peccaret nisi pp̃ scandalum corum qui igͦ¬
ꝯducte et casus fortuitos ꝓͣtum est de nã
ꝯtractus. std in ꝓpoĩto caũ nõ tnĩ est loca¬
cio et ꝯductio. std societas in ꝑicło et melio

Expanded text:
pro certis sextariis bladi, pacto quod si moriantur vel deteriorentur, conductor subeat meddo damno et commodo rei locate iniquum de morte. Si tamen locator timens, ne condu pactum apponat firmiter proponens, quod si bos sine culpa conductoris periret, de illo periculo nihil exigeret ab eodem, non credo quod peccaret, nisi propter scandalum eorum qui ignoum rei conducte et casus fortuitos, quantum est de natura contractus. Sed in proposito casu non tantum est locatio et conductio, sed soc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpria ad u̾sarii sui uel hõim eius miquid
teneb᷑ que bona fide meulit a aquib co¬
mode abstine̾ non potuit scdm̃ indust᷑am
et ꝯsuetudĩem bona fide pugnantiũ Di
aũt crassandi st amino et maliciose ea
Sͥ datis et homib fuis. usq ad ꝯtͣrentes

Expanded text:
adversarii sui, vel hominum eius; numquid tenebitur, que bona fide intulit, aut a quibus commode abstinere non potuit, secundum industriam et consuetudinem bona fide pugnantium. Si autem grassandi animo et malitiose ea sibi datis et hominibus suis usque ad concurrentes
Abbreviated transcription (Latin):
tis scdm̃ glo. lingua lambat᷑ et tabła
radatur Ci uõ fu̾it tabula et nõ contul¬
cetur locus corrodetur et igni ꝯsumat᷑
et cuns iux̃ altare ꝯdatur et saçerdos
xl diebus peniteat. Si suꝑ altare glo ñ¬
m̃ster stillam. et dieb tͥbus pemteat
Si super sintheum altaris. et ad aliud .s.¬
teat. si usq ad t̾cium xl. dieb peniteat

Expanded text:
terram, lingua lambetur, et tabula radetur. Si non fuerit tabula, ut non conculcetur, locus corradetur, et igne consumetur, et cinis intra altare recondetur, et sacerdos XL diebus poeniteat. Si super altare minister stillam, et III diebus poeniteat. Si super linteum altaris, et ad aliud iteat. Si usque ad tertium. IX diebus poeniteat
Abbreviated transcription (Latin):
ud de illo qui ꝯsuluit alicui ut fe¬
nt̃ cetur Item quid de illo qui dat amico
fenetur. Item quid deeo qui cont̾hit cum¬
deeo quidat usurario mutuã peciũa ad ꝑ¬
ticiꝑatiõm lucͥ usurarum. nũquid in hiĩs
qui inducunt alios ad fenerand̾ alias nõ
feneraturos temꝰ in solidum Si aũt alias
erant feueraturi non ten᷑ nͥ ꝙ̃tum ad eos¬

Expanded text:
d de illo qui consulit alicui ut quid de illo qui dat amico feneretur? Item quid de eo qui contrahit sode eo qui dat usurario mutuam pecuniam ad participationem lucri usurarum? Numquid in his omqui inducunt alios ad fenerandum, alias non feneraturos, tenentur in solidum. Si autem alias erant feneraturi, non tenentur nis
Abbreviated transcription (Latin):
ten᷑ ad restõm etiã cum inthil ad eos ꝑue¬
mit de maleficio. Et hoc ideo quia iapmal
furtum cont᷑uolunͭem dm̃ fit qui patit᷑
dãnũ Bed usura de uolun ͭ ͤ domimi ꝑueĩt
ad cͤditorem. nec inuemio uira dare actõm
debitori antra hꝯͣ inductores ad repeten¬
actionẽ cntꝰ illos quoꝵ ope uul ꝯcilio

Expanded text:
tur ad restitutionem, etiam cum nihil ad eos pervenerit de maleficio. Et hoc ideo, quia rapina vel furtum contra voluntatem domini fit, qui patitur damnum, sed usura de voluntate domini pervenit ad creditorem, nec invenio iura dare actionem debitori contra huiusmodi inductores, ad repetenactionem contra illos, quorum opere vel consilio
Abbreviated transcription (Latin):
caũs ꝙ teneat᷑ ad ⁊estom. Inculpa em̃
fuit cum faint uel sare debuit se insuffi¬
cientem. et tñ iudicare tlẽm causam pre¬
sumpsit. et idem si erat sufficieus quo
ad siñam si uoluiss libros reuolue̾ et stude̾
ses quia fuit negłis et noluit stude am̃
debuit ꝯdanmnare absoluit uel eꝯ ͦ Et¬

Expanded text:
quod teneatur ad restitutionem. In culpa enim fuit, cum scivit vel scire debuit se insufficientem et tamen iudicare talem causam presumpsit et idem si erat sufficiens quo ad scientiam, si voluisset libros revolvere et studere, sed quia fuit negligens et noluit studere quem debuit condemnare absolvit, vel econve
Abbreviated transcription (Latin):
imprudentiam ¶ In pͥmo caũ si timore uel
cupiditate sue odio sine amore. siue aliqua¬
ad om̃e interesse illi qui extali sententia
lesus est insi forte possent induce illum pro
quo tulerunt sinã ad plenariã rescitutom

Expanded text:
o malo sive timore sive cupiditate sive odio sive amore hoc ad omne interesse illi qui ex tali sententia lesus est, nisi forte possent inducere illum pro quo tulerunt sententiam, ad plenariam restitutionem
Abbreviated transcription (Latin):
iud go de illas qui resignant omña bona
quia putant ꝙ pro modico quiltabunt eos
quia totum credunt se amisisse ¶ Tauid r̾
nͥ crede̾nt ꝓ pm̃arius restitur̾t eis pro toto
uel pro parte qnͣ irestitur. cui facienda ẽ
restitutio. nunqui tłes sunt in statu saluã¬
sue fraude faciat raptor quicquid potest
ut damnificatis satiffaciat si nou̾i̾t eos aut
pauꝑib eroget si nõ nouit eos. alias nõ
est absoluendꝰ a pm̃ario. si ꝯstit̾it e demni

Expanded text:
iam de illis qui resignant omnia bona quia putant quod pro modico quitabunt eos quia credunt se totum amisisse? Quid etiam ntiarius restitueret eis pro toto vel pro parte, quando nesciunt cui facienda est restitutio? Numquid tales sunt in statu salvansine fraude raptor faciat quicquid potest, ut damnificatis satisfaciat, si novit eos, aut pauperibus eroget, si non novit; alias non est absolvendus a penitentiario, si constat ei
Abbreviated transcription (Latin):
uid de dominis molendinoꝵ quit᷑¬
ditat᷑ pcũa pistorib ut molant in mo¬
ilcapiunt enĩ ultra fortem in faciendo ut
aliquã eis faciendam. nͥ quatenꝰ estimari
debet lib̾tas molendi iobi uolebant per¬
satis cͥcmstantiis de mĩori et maiori
remotõẽ molendinoꝵ. et facilitate mo¬
lendi et qualitate

Expanded text:
uod domini molendinorum, qui credunt pecuniam pistoribus ut molant in moAccipiunt enim ultra sortem in faciendo, qualiquam eis faciendam, nisi quatenus estimari debet libertas molendi ubi volebant, pensatis etiam circumstantiis de maiori et minori remotione molendinorum et facilitate molendi et qualitate
Abbreviated transcription (Latin):
tradit᷑ Item indonatõe cã mortis obligat᷑
donaus et nõ in legato Item si quis accusat
testam̃tum ut fr̃m amuittit legatum. sed¬
nõ donatõm cã mortis. Alias si exaliqua
causa restindͬ testamentũ et donacio causa
mortis. ħ et qued̾ alia ic̾ distantiã uel ꝯͥen¬
tiam legati uel donatoĩe tã mortis nori sclent

Expanded text:
traditur. Item in donatione causa mortis obligatur donans et non in legato. Item si quis accusat testamentum, amittit legatum, non donationem causa mortis. Alias si ex alia causa rescinditur testamentum et donatio causa mortis. Hec et quedam alia circa distantiam vel conti
Abbreviated transcription (Latin):
q. in. qmĩ multos pctĩs nostͥs exigenti¬
apostolica itaq aucte ab anathetis. glo¬
mus. iudelicet uxores filios. ẜuos ancil¬
cos et ẜuientes. nrecnon et om̃s alios qͥ
non adeo curiales sunt ut eorum ꝯnlio
sceleru ꝑpetrant᷑. et eos qui ignonter ex¬

Expanded text:
Quoniam multos, peccatis nostris exigentiApostolica itaque auctoritate ab anathematis mus, videlicet uxores, filios, servos, ancilcos et servientes, et omnes alios qui non adeo curiales sunt, ut eorum consilio scelera perpetrentur, et eos qui ignoranter ex
Abbreviated transcription (Latin):
ũsitas ciuitatis castͥ seu loci alt̾ius cui̾a
ip̃a ciuitas cast ͫ uel locus interdicti sin̾as
ip̃o facto incurrant. nec ab excoͥcatione
onem obtineant donec exacta plenarie
restitu̾nt. at de tnsgͥssione saciffec̾int

Expanded text:
iversitas Civitatis Castri seu loci alterius cuiuscumque ipsa Civitas Castrum vel locus interdicti sententias ipso facto incurrant. nec ab excommunicationem obtineant, donec exacta plenarie restituerint et de transgressione satisfecerint
Abbreviated transcription (Latin):
excusari pr̃it ꝑuctem. alias nõ maxime
si hoc faciũt indie festo. ut nehicła si et u¬
menta libe̾ hãnt ad quothidiana oꝑa sua
ins uacale abeundo et quadrigando ¶ De
noꝵ et uehicłis suis a iumentis et defer¬

Expanded text:
ecessitatem; alias non maxime si hoc faciant die festo, ut vehicula sua et iumenta, libere habeant ad quotidiana opera iebus festis vacare ab eundo et quadrigando. De inorum in vehiculis suis aut iumentis et de fer
Abbreviated transcription (Latin):
uecturã blado ꝵ dñs suis afferũt eam
dieb feriandis ut reliquis dieb profestis
possunt liberiꝰ ꝯsuetis et ꝓpͥis nacare la¬
borb nõ sunt excusabłes in hoc nͥ forte
morie ꝯmendare. uel smones quos stillo
libroꝵ quos audrerunt corrigeꝰ. locare a̾¬

Expanded text:
vecturam bladorum dominis suis, afferunt ea diebus feriandis, ut reliquis diebus profestis possint liberius consuetis et propriis vacare laboribus, non sunt excusabiles in hoc, nisi forte morie commendare, vel sermones quos stilo librorum quos audiunt corrigere. Locare
Abbreviated transcription (Latin):
que ⁊ he̾tur ll. de penis aut facta prã¬
untur. ut furta cedes aut dicta ut con¬
aut scͥpta. ut falsi et famosi libelli &
i. alios suadendo monuisse scelis. est
instar. Sed hec quatuor gn̾a .s. facta di
u. cã ꝑsona. loco. temꝑe qualitate ꝙͣ¬
titate euentu ¶ Causa ut ibi uerbib

Expanded text:
 titulo de penis: Aut facta puniuntur, ut furta cedesque, aut dicta, ut conaut scripta, ut falsa charta et famosi libelli, aut e alios suadendo juvisse sceleris est instar. § 1. Sed haec quatuor genera consideranda sa, persona, loco, tempore, qualitate, quantitate, eventu. § 2. Causa, ut in verberibus,
Abbreviated transcription (Latin):
auditores ¶Itẽm multitudo non extu¬
sat aliquẽ in delictis. situt net ꝯsuetudo
nrec aliqua diuf̾ntas temporis. ut exͣde¬
a pena temꝑaliter induobus tãibus.s.
tum multitudo est inculpa. uel ciunde¬
linquens habet sonam multinẽ. uide eͥ¬

Expanded text:
is. Item multitudo non excusat aliquem in delictis, sicut nec consuetudo, nec aliqua diuturnitas temporis. Rea pena temporali in duobus casibus, scilicet cum multitudo est in culpa vel cum delinquens habet sociam multi
Abbreviated transcription (Latin):
spectat᷑. et eius qui fecit et eius qui pas¬
ire ausus est ꝙͣ qui ex̾neum. et qui in ma¬
gistratum. ꝙ qui in pͥnatum. In hꝯͥ rei
ꝯsida̾tione etatis quo ratio hẽtur. Locus
facit ut ibidem et furtum et sacͣlegium¬
rem diurnũ a nocturno ¶ Qualitate
quia factum uel att̾tius uel lemꝰ est
ut furta maifesta. Glo. que in qua

Expanded text:
spectatur, eius qui fecit et eius qui pasve ausus est quam qui in extraneum, et qui in magistrum quam qui in privatum. In huius rei consideratione, etatis quoque ratio habeatur. Locus facit, ut idem vel furtum vel sacrem diurnum a nocturno. Qualitate, cum factum vel atrocius vel levius est: ut furta manifesta a nec ma
Abbreviated transcription (Latin):
aut per insidias noceatur eidem. ar legis
ebuatur. sed etiam si apud eos inuentũ
fu̾it subtili auferatur ingemio .G. de
tiu̾a uel rem aliam ut inde faciat e¬
de negotis scłaribz .q. apdomi. Sed quid

Expanded text:
an per insidias noceatur eidem. Ar argumtribuatur, sed etiam si apud eos inventum fuerit, subtili auferatur ingenio. DE FURpecuniam vel alia, ut inde faciat ede ne
Abbreviated transcription (Latin):
quia qliud est manifm̃ .i. cum quo fur
tum. aliud non manifestum. cum quo
furtorum qued̾ remanent in nomine
gnali. qued̾ cadunt in nor̃e uetuli sacͥ le¬
latus. quad dicitur furtum de republica¬
atus quoid d furtum gregis. sic et pla¬
guim quod d̾ furtum homĩs cum quis
liberum holẽm scienter uend ͭ uel eunt
Donat uel accipit uel ꝑmutat ss. adl¬

Expanded text:
aliud est manifestum, cum quo fur tum. Aliud non manifestum, id est cum quo furtorum, quedam remanent in nomine generali, quedam cadunt in nomine spegium, quod dicitur furtum de re publicaatus, quod dicitur furtum gregis. Sic et plagium, quod dicitur furtum hominis, cum quis liberum hominem scienter vendit vel emit, donat vel accipit, vel permutat. Id
Abbreviated transcription (Latin):
iud si clicus in guerra uista uadens
scum dir̃o suo ꝯsequit ᷑ aliquid de illa guer¬
Si datum est ei ab hiis quib liceat rape̾
potest illud retine̾. Si aũt rapuit cum
piendo nõ fecit suam. quia sicut dñs eius
non potuit dare auctem bellandi. ita n ͨ

Expanded text:
id si clericus in guerra iusta, vadens cum domino suo, consequitur aliquid de illa guerSi datum est ei ab his quibus licuit, potest illud retinere. Si autem ipse rapuit, cum piendo non facit suam, quia sicut dominus eius non potuit dare ei auctoritatem bellandi, ita nec
Abbreviated transcription (Latin):
iud de cursorib dñorum quoꝵ usus
possunt curre et ieuinare excusant᷑ si soluãt
Ieueͫ. icum noͣ morant᷑ cum dñis suis in
aliquo loco a̾ cum uadunt modicũ reuinare
debent nͥ forte ĩmineat eis gnͣdis iuatio. quã
ut possint ꝑfice̾ soluũt reui ͫ paucis dieb¬

Expanded text:
 De cursoribus divitum, quorum usus possunt ieiunare, excusantur si solvant ieiunium; cum vero morantur cum dominis suis in aliquo loco aut cum modicum vadunt, ieiunare debent, nisi forte immineat eis grandis viatio, quam ut possint perficere, solvunt ieiunium paucis dieb
Abbreviated transcription (Latin):
tue̾. cum ex efficio suo teneatur iudicare et bñ
udicare. et gͣtis turpiter accepit. et cͥmen
ꝯcussions ꝯmisit. Et idem dico si accepit
pectuĩa ut non iudicaret. cum debe̾t iudicate
uel ut male iudicaret .i. q.i. uibenus ueline

Expanded text:
tuere, quia cum ex officio suo teneretur iudicare et bene iudicare et gratis, turpiter accepit et crimen concussionis commisit. Et idem dico si accepit pecuniam ut non iudicaret, cum deberet iudicare, vel ut non male iudicaret. Guillelmus Redone
Abbreviated transcription (Latin):
quis inofficio ꝯstitutus extorquet aliquid
ꝑ metum a subditis. aut cum nõ uult face̾ id
ad quod tenetur insi pecou̾a sibi data. aut ꝯ
aliquis officialis auxiuidex aut miles ult̾
sibi ꝯstituta dispendia extorquet.. Uñ io

Expanded text:
quis in officio constitutus extorquet aliquid per metum a subditis, aut cum non vult facere ad quod tenetur, nisi data sibi pecunia. Aut cum aliquis officialis aut miles ultra sibi constituta stipendia aliquid extorquet. Unde Ioh
Abbreviated transcription (Latin):
re uel ⁊ intemꝑe treuge iuerũt sed cum
mercib prohibitis nõ credo ꝙ tentantur
ilł ad restitom Sed quia peccauer̃t ħ ꝯ̃¬
in quo deliquerunt ꝙ sit eis inũgend̾ in
pnĩa. ut illud s. pedagium dent in redem¬
ptõn captiuorum. uel in subsidiũ eoꝵ qui
dant in eod̃ subsidio. si ad hoc sunt ꝑdonei

Expanded text:
re vel etiam in tempore treuge, sed cum mercibus prohibitis, non credo quod tenentur illis ad restitutionem. Sed quia peccaverin quo deliquerunt quod sit eis iniungendum in penitentia, ut illud dent in redemptionem captivorum vel in subsidium eorum qudant in eodem subsidio, si ad hoc sunt idonei
Abbreviated transcription (Latin):
ta illoꝵ qui ꝑ ium occupauerũt et tenẽt
ꝯsenserint aut sponte se sbiet̾int hͥstatutis
Secus dice̾m deillis sarracens qui nõ sunt
uiolenti possõres t̾iarum quas tenent hii. d̾
de quibz pͥmo dictum est cum sunt in possõe
statuendi et dnãndi nõ st̾ de fraudandi nec

Expanded text:
et tenent consenserint aut sponte se subiecerint statutis huiusmodi, secus dicerem de illis sarracenis qui non sunt violenti possessores terrarum quas tenent. Hi etiam de quibus primo dictum est, cum sint in possessione statuendi et damnandi, non sunt defraudandi, nec
Abbreviated transcription (Latin):
trum clicipossint oues
pullũ tmre̾. si hc̃ant eas de decimus siuis ł
de succesfõne ꝑentum uel aliunde sibidatas
possunt dũ tamẽ nuillo ꝯͣctu suit sit soci¬
etatis siue locatoĩs uel ꝯdutõnis caueant
a ꝯductionib pactis illicitis Sa etiam
hẽant multa paschua et emant peccora
ut pascant᷑ ibi et hoc faciant ad nrtes¬
sariam sustentatẽm suam et suoꝵ et ali
ad crementum. uel ut aliquid agant in
fraudem nregociationis illicitum est Q¬

Expanded text:
Numquid possunt oves pondeo: si habeant eas de decimis suis vel de successione parentum vel aliunde sibi datas, possunt, dum tamen in illo contractu, sive sit societatis sive locationis et conductionis, caveant a conditionibus et pactis illicitis. Si etiam habeant multa pascua et emant pecora ut pascantur ibi, si hoc faciant ad necessariam sustentationem suam et suorum et alimad crementum, vel ut aliquid agant in fraudem negotiationis, illicitum est
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sunt inhonesta sui na᷑. sed excã ucł
ex temꝑe uel ex ꝑsona uel loco. ut emptio¬
uendicio lotatis conductio et similes. Simł¬
stoꝵ iudicum et similia. Et bͤiutes in hoc
includ᷑ õẽ ex̾cicium artium nrechanicarũ
ut aitis textorie sutorie et similium. que

Expanded text:
non sunt inhonesta sui natura, sed ex causa vel ex tempore vel ex persona vel ex loco ut emptiovenditio, locatio, conductio et similes  iudicium et similia. Et breviter in hoc concluditur omnium exercitia artium mechanicarum, ut artis textorie, sutorie et similium que
Abbreviated transcription (Latin):
rem filio suo in testam̃to. Item legitima
que de fertur a lege stdm̃ quã cummmillꝰ
datus est tutor intestam̃to filio qui pͥmo
loco debe̾t ei succede̾ ab intestato tem᷑
suscipẽ tutelam hgͥ. Item datiua quedat᷑
aiuidice qñ nullo tutore dato in testa ͭ ͦ
et nullꝰ exstantib ꝯsanguiẽis xuireis
recipe̾ possõnes excollendas ad firmã .s.¬

Expanded text:
rem filio suo. Item legitima, que defertur a lege, secundum quam, cum nullus datus est tutor in testamento suo, qui primo loco debet ei succedere ab intestato, tenetur suscipere tutelam huius. Item dativa, que datur a iudice, quando nullo tutore dato in testamento et nullis existentibus consanguineis vel recipere possessiones excolendas ad firmam s
Abbreviated transcription (Latin):
ed quid de quibd̾ dñis qui nichil peĩ¬
tus recipiunt a subditis nͥ tallias questus¬
quia aut ab antiquo sͥ et añcessorib suis
est soluta tallia aut de nouo est impoĩta
et petita . In pͥmo caũ sistitur uel credit᷑
probłiter ꝙ exiusta causa et licita impo¬
sita fu̾it et soluta pt̾ exige̾. Ita tñ ꝙ ip̃e
etiam ꝯpleat siquid exilla causa uel ꝯsti¬

Expanded text:
ed quid de quibusdam, qui nihil penitus recipiunt a subditis, nisi tallias vel questusquod aut ab antiquo sibi et antecessoribus est soluta tallia, aut de novo est imposita sive petita. In primo casu, si scitur vel creditur probabiliter, quod ex iusta causa et licite imposita fuerit et soluta, potest exigere, ita tamen quod et ipse compleat, si quid ex illa causa vel insti
Abbreviated transcription (Latin):
uid de uxore que h begitimos filios
boins qͥbus prouideat filiis quos habet
de alia uxore. ꝑꝵ ẜ. glo. iͥdem ⁊ Si illi filii
hũt actõm cnt᷑ mre proalimentis sibi
p̾standis uel quia te᷑ eos alere eoꝙ mi
mi̾stratõm bonoꝵ et nõ uxor nõ debet
illa ꝯtra prohitõm iuri eos ale̾ nͨ in exͣ¬

Expanded text:
uid de uxore que habet legitimos filios bonis communibus provideat filiis quos habebat ex alia uxore? Respondeo: Si illi filii habent actionem contra matrem pro alimentis sibi prestandis vel quia tenetur eos alere, eo quoadministrationem bonorum et non uxor, non debet illa contra prohibitionem mariti eos alere, nisi in ex
Abbreviated transcription (Latin):
nõnulli qui cultum subtilium p̃ciosarũ¬
q uestiũ non putant esse pccm quodui¬
delicet si culpa si culpa non esset. neqͣ
ꝓ ẜmo dei tam ingilanter expͥme̾t ꝙ
diues qui torquebatur apud inferos
bysso et purpa᷑ indutus fuisset. Nemo
quippeuestimenta p̃cipua et p̃ciosa .s.¬

Expanded text:
nonnulli, qui cultum subtilium pretiosarumque vestium non putant esse peccatum. Quod videlicet si culpa non esset, nequaquam sermo Dei tam vigilanter exprimeret, quod dives, qui torquebatur ad inferos, bysso et purpura indutus fuisset. Nemo quippe vestimenta praecipua nisi
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quid si non illi a quo
datum est competit repeticio quia tur¬
pites dedit sed fisco. nũquid potest fie
aggatur informa iudicii facienda d̃ resti
tutio fisco uel alii. si alii ꝯpetit. unͣ sñ
ter accipientib non est ꝑfiscum uel per
alias pͥuatas ꝑsonas in penã tliter acci¬
pientium non debent᷑ illis. nec illi qui ac

Expanded text:
Quid si non illi a quo datum est competit repetitio eius quod turpiter dedit, sed fisco; numquid potest fieragatur in forma iudicii, facienda est fisco restitutio vel alii, si alii competit, ut quando ter accipientibus per fiscum vel per alias privatas personas in penam taliter accipientium, non debentur illis, nec illi que ac
Abbreviated transcription (Latin):
qualitatẽ negocii pensanda est ꝓut exigͤ
ad p̃ꝑationẽ uel maiorem uel mĩorem
temꝑis tractum. uñ si aliquis nobilis
et occupat ibi cast ͫ uel rapit peccuia¬
uel predam et ducit ad t̾iam ꝓpͥam ẜi
alius nobił hoc audito cum nõ statim¬
ex̾citum lz nõ possit ꝯg̾gare usqz post
unã septimanã aut duas aut etiam plus
predam. et cum nõ possit ad eam recupe¬
randam ꝑtinge̾ quia forte est in loco in¬
expugnabłi recepta Si ceꝑit aliqua de
tours adũsar sui. aut coꝵ qui eum ui¬
uant aut ip̃m prosequentẽ rem suamim¬
pediunt pot̾it deillis retin̾e̾ et indamnni ͭi
sue ꝯsulẽ ꝓtum sua interest Sicut qui
illati a fure de ip̃ius furis rebz quas
fecum ducit aut portat si qua pt̃ apphen¬
de̾ dum prosequitur fiuixientẽ : Et qd̃
quis comedͭ et bibit aut dormt int̾i
aut se ꝑꝑat ad repellend̾ adũsariũ suum
moram exigat ut dictum ast Ted si dissi¬
mlat niuriain aut depoint rem suam

Expanded text:
qualitatem negotii pensanda est, prout exigit ad preparationem, maiorem vel minorem temporis tractum. Unde si aliquis nobilis lis et occupat ibi castrum vel rapit predam et ducit ad terram propriam. Si alius nobilis hoc audito, cum non exercitum, licet non possit congregare usque post unam septimanam aut duas aut etiam plus,predam, cum non possit ad eam recuperandam pertingere, quia forte est in locis inexpugnabilibus recepta, si ceperit aliqua de bonis adversarii sui, aut eorum qui eum iuvant, aut ipsum prosequentem rem suam impediunt, poterit de illis retinere et indemnitati sue consulere quantum sua interest, sicut qui m damni sibi illati a fure, de rebus ipsius furis quas secum ducit aut portat, si quas potest apprehendere dum persequitur fugientem. Nota quis comedit aut bibit aut dormit interim aut se preparat ad expellendum adversarium suum moram exigat, ut dictum est. Si vero dissimulabat iniuriam ac deponit animum rem suam
Abbreviated transcription (Latin):
siora sint futa temꝑe solõnis. ut siquie
det xx libͣs stlingoꝵ in hyeme proalns
totidem in estate soluendis. qñ solet hã¬
moireta requiri a maritoribz. aut xx maz¬
che auri uel argenti. pro aliis totidem
soluendie ad passagiũ cruce sig̃toꝵ. distĩ¬
gue. quia si cͤditor nõ erat ẜnatuuus
illam p̾ciũa usq ad illud tempꝰ sed in¬
t̾mĩ ꝯsumpturꝰ usura est Si aũt erat
ẜuaturrus. ut sic ẜuando usq ad p̃dictum
tempns lucͣretur distingne. quia si credi¬
tor auffert debitori lib̾tatem deliban̾di
se int̾nn et debitum soluendi. usura est
torem honeraret ꝑicło et se exhonerar et¬
Sed si nõ auffert p ͦ conced ͭ q ut reddat
ex mĩa hoc faciat. ut releuet debitoris m̃¬
opiam. Si aũt corrupta intentõe hoc ut
se exhonet a ꝑicło ẜuandi peccat. Non tñ
creds eut ꝯpellendum ad restituendum
lucͫ. licet hoc esset ꝯsulendum ei in pm̃a¬

Expanded text:
siora sint futura tempore solutionis, ut si quis det XX libras sterlingorum in hyeme pro aliis totidem in estate solvendis, quando solet huiusmodi moneta requiri a viatoribus aut XX marchas auri vel argenti pro aliis totidem solvendis ad passagium crucesignatorum, distingue quia si creditor non erat servaturus illam pecuniam usque ad illud tempus, sed interim consumpturus, usura est. Si servaturus, ut sic servando usque ad predictum tempus lucraretur, distingue quia si aufert debitori libertatem liberandi se interim et debitum solvendi, usura est, torem oneraret periculo et se exoneraret. Si non aufex misericrodia hoc faciat, ut relevet debitoris inopiam. Si autem corrupta intentione hoc facit, ut se exoneret a periculo servandi, peccat. Non tamen credo eum compellendum ad restitutionem lucri, licet hoc esset ei consulendum in p
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid inde asportet. uoñ si predones uer̃ant
ammo frangendi eccãm. non tamẽ fran¬
gunt quia inuenunt eam a ꝑtam et nul¬
lum inueniunt resistentem. quia pp̃ timorẽ
hoꝵ om̃s fugerunt custodes non madunt
incanonẽ. licet intrent et aliquid asꝑtent
ꝑan ium inferre si aliqui resistent. Et
credo ꝙ effractor ecce iudicandus est aut ꝑ¬
ain freg̾it aut ferraturam aut hostia &
cardines. aut uectes dum tenent hostia
firmata. aut ip̃m tectum eccͣe ¶Dpe fure¬

Expanded text:
aliquid asportet. Unde si predones veniant animo frangendi ecclesiam et tamen non frangant, quia inveniunt eam apertam et nullum resistentem, quia propter timorem eorum inde effugerint custodes, non incidunt in canonem, licet intrent et aliquid asportent, parati vim inferre si aliqui resisterent. Et credo quod effractor ecclesie iudicandus est, qui vitream aut seraturam aut ostia aut cardines aut vectes, dum tenent ostia firmata aut ipsum tectum ecclesie. Por
Abbreviated transcription (Latin):
go de damins rerum suarum. Oe expen¬
sis autem quas fecu̾nt mouendo ex̾citũ
uel morando ĩ dem satis ꝯsueuerunt pn̾a¬
potius renuittenda ꝙͣ carere comodo pacis
uel inturrẽ belloꝵ ꝑicła. Et cum in hoc
cã iuderint sͥ expedire. possunt a bellando
penes solos pͥntipes est. Ita et aucts desi¬
srendi et arma deponendi. cconcordat hus

Expanded text:
s et rapinis rerum suarum. De expensis autem quas fecerunt veniendo ad exercitum vel morando ibi, satis consueverunt principotius esse remittenda, quam carere commodo pacis et incurrere bellorum pericula. Et cum in hoc causa viderint expedire, possunt a bellando endi bellum penes solos principes est, ita et auctoritas desistendi et arma deponendi. DE S
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ẽ uel sui intuberunt adu̾sario et hoĩb
suis tent᷑. Tenet᷑ etiam et hoĩbus ꝓpͥis
de damins ab adu̾sario illatis. dum iuste
rebellat adu̾sarius nõ. et ipi mala fide
actionẽ. cum muillꝰ ex culpa sua consegͭ

Expanded text:
 vel sui intulerunt adversario et hominibus suis. Tenetur etiam et hominibus propriis, de damnis ab adversario illatis, dum iuste bellat ille adversarius, nisi ipsi mala fide actionem, cum nullus ex culpa sua consequi
Abbreviated transcription (Latin):
nilla facta restitoẽ homib eoꝵ dãm¬
de ꝯsẜu damnificatoꝵ stand̾ est illis.
Alias non credo ꝙ ille qui fuit in eulya
iiuste mouendo uellum per fuam ꝯpõm¬
possit p̾iidicare hom̃ibz suis. qm̃ ipẽ de

Expanded text:
nulla facta restitutione hominibus eorum damnde consensu damnificatorum, standum est illi. Alias non credo quod ille, qui fuit in culpa iniuste movendo bellum, per suam compo
Abbreviated transcription (Latin):
Done aliqui custodientes laborante
iñ extieniis de contilio alicuiꝰ tnͣstulert̾¬
uel u̾terunt ip̃m suꝑ aliud latus ut citiꝰ
tnͣsũsatoe citiꝯ moritur. quia forte p̾¬
alud᷑ ua harelitus. uel rump᷑ apostema
ex muolentia motus et suffocat᷑. sicut cor
ex sanie infliente. uel ex cõsimilib cansis
irus est. Et qui ꝯsuluit et qͥ facit nec¬

Expanded text:
uod aliqui custodientes laborantem in extremis, de consilio alicuius transvertant ipsum super aliud latus, ut citius versione citius moritur, quia forte precluditur via anhelitus vel rumpitur apostema ex violentia motus et sic suffocatur cor ex sanie superinfluente vel ex consimilibus causis, irregularis est qui consulit et qui facit
Abbreviated transcription (Latin):
ab epĩs. Si aũt nõ citius morit᷑ exhac
cã nõ incurritur ir̃ritas. s sufficit pe¬
scdm̃ sortilegiũ uetulaꝵ. sicut qñ faciũt
securim a poni ad caput morientis. uel
aliquid hgͣ aliud friolum fi ut ctius

Expanded text:
acit. Si autem non citius moritur, ex hac causa non incurritur irregularitas, sed sufficit pesecundum sortilegium vetularum, sicut quandoque faciunt securim apponi ad caput morientis vel alii aliud frivolum fieri, ut citius
Abbreviated transcription (Latin):
limentis legatis quepro uolmi ͭ ͦ deffũcti
uel iudicis uel ab uno insolid̾ uel aplurib
pro ꝑtib designatis petunt᷑ .S. de almitu¬
hedum legau̾it creditori heditario ꝯpre¬
hensa animo. tunt em̃i he̾s ille usq ad
ꝓͣtitatem legati homis debiti illius susti

Expanded text:
limentis legatis, que pro voluntate defuncti vel iudicis vel ab uno in solidum vel a pluribus pro partibus designatis petuntuheredum legaverit creditori, hereditaria compensandi animo. Tunc enim heres ille usque ad quantitatem legati onus debiti illius susti
Abbreviated transcription (Latin):
ta uenditionẽ tñ est adhibenda distunctio
quia aut c̾ta pacta fuerunt in ter credito¬
rem et uenditorem frota suꝑ uenditõne
pignoris. et ẽto t̾mio et loco uel certe ꝑso¬
ne uel similimodo facienda aut nulloͦ fa¬
cienda. a nichil suꝑ hoc quenit inter eos
In pͥmo caũ tens᷑ creditor pͥus notifica¬
re debitori et postea pot̾it nende̾ scdm̃
formã conuentam et nõ aliter In scdõ
caũ iudel cum pactum fuit appoĩtum ne
una demĩtiatio. et postea clapso bienni¬

Expanded text:
tamen est adhibenda distinctio, quia aut certa pacta fuerunt inter creditorem et debitorem firmata super venditione pignoris in certo tempore vel loco vel certe persone speciali modo facienda aut nullo modo facienda aut nihil super hoc convenit inter eos. In primo casu debet creditor prius notificare debitori et postea poterit vendere secundum formam conventam et non aliter. In secundo, videlicet cum pactum fuit appositum ne una denunciatio et postea elapso bienni
Abbreviated transcription (Latin):
quia hꝯͥ exptatio p̃tii soluendi h ratõm
mutui. uñ quicquid ult̾ iustum p̾cium
pro hꝯͣ expectatõs exigit᷑ est qiͣ p̃cium
mutui quod ꝑtinet ad rom̃ usure si¬
militer etiam siquis emptor uelit rem
eme̾ iulius ꝙ sit iustum p̾cium eo ꝙpͭ
cu̾am antesoluit ꝙͥ possit en res tradi
est pclm̃ usure. quia etiam ista anticipa¬
tio solutionis p᷑cũe habet rom̃ mutui cꝯ¬

Expanded text:
ii solvendi habet rationem mutui. Unde quicquid ultra iustum pretium pro huius expectatione exigitur est quasi pretium mutui, quod pertinet ad rationem usure. Similiter etiam si quis emptor velit rem emere vilius quam sit iustum pretium, eo quod pecuniam ante solvit quam possit ei tradi, est peccatum usure; quia etiam ista anticipatio solutionis pecunie habet mutui
Abbreviated transcription (Latin):
fructus lucͥface̾. nec est iste qͣctus iuͦ nõis
mutuũ insi ductum sit in pactum. ꝙ gener
beneat᷑ nianti redde̾ pecciua si ille uolu̾it
tepetẽ. In quo cau̾ usura esset si ille uellet
lucͥface fructus

Expanded text:
fructus lucrifacere nec est ille contractus veri nominis mutuum, nisi ductum sit in pactum, quod gener teneatur numeranti reddere pecuniam, si ille voluerit repetere, in quo casu usura esset si vellet lucrifacere fructus
Abbreviated transcription (Latin):
qñ ꝑui p̃cii est bladum uel oleum. ut
ad pascha tetidem sibi gͣniium uel olei
usura esset. quia nõ uisimłr dubitatur
ymo probabłiter creditur ꝙ plus uale¬
bunt ille mensure temꝑe solutoĩs ꝙͥ ua¬

Expanded text:
quando parvi pretii est bladum, vinum et oleum, ut ad pascha totidem sibi grani, vini vel olei usura esset, quia non verisimiliter dubitatur, immo probabiliter creditur, quia plus valebunt ille mensure tempore solutionis, quam va
Abbreviated transcription (Latin):
Dcdõ ubi usure petuntus qĩ interesse Abi
gr̃ã. Si fideussor soluit usuras creditori
potest eas adebitore repete̾ pro quo fideuis¬
serat quia nõ sunt usure ꝓͣtum ad ip̃m fi¬
deuissorem. sed potius interesse .i. non est
lucrum sed uetatio damni. Idem hostido¬

Expanded text:
do ubi usure petuntur cum interesse, verbi gratia si fideiussor solvit usuras creditori, potest eas repetere a debitore pro quo fideiusserat, quia non sunt usure quantum ad ipsum fideiussorem, sed potius interesse, id est non est lucrum, sed vitatio damni. Nota ho
Abbreviated transcription (Latin):
c salubriter. Quartus rotione more. ut
si debeas michi centum ad c̾tum tminũ ꝑ
recipẽ pecciũa sub usuris pp̃ negocia mea
tractanda. tu ten̾i̾s michi solue̾ illas usu¬
ras si solui uel si non solui liba̾ze me ab

Expanded text:
 exigere quandoque ratione more, ut si debebas mihi centum ad certum terminumrecipere pecuniam sub usuris propter negotia mea tractanda, tu teneris mihi restituere illas usuras, si solvi, vel, si non solvi, liberare me ab
Abbreviated transcription (Latin):
lubter ubi sic dicitur Sane geneꝵ ad fructꝰ
possõnum que sunt sibi a socero ꝓnua̾ta do¬
te pugnori oblugate computandos insortem
non credimꝰ ꝯpellendum cum frequẽtes
dotis fructus nõ sufficiant ad m̾m̃ hondi fit

Expanded text:
tius III: Sane generum, ad fructus possessionum, que sibi sunt a socero pro numerata dote pignori obligate, computandos in sortem, non credimus compellendum, cum frequenter dotis fructus non sufficiunt ad matrimonii
Abbreviated transcription (Latin):
uid de illis qui incendunt᷑ eccͣas in
¶Alouisto. mĩquid ten de daunnio dato. h¬
ẜ glo. iͥdem Si nõ sint incastellate. et in¬
sunt in castellate. aut nõ ex ꝓpoĩto inten¬
dantur sed caũ. dum illi iuste pugnantes
prestant oꝑam rei licite. dum incendunt
machinas hostium aut cast ͫ uel iullam

Expanded text:
uid de illis qui incendunt ecclesias in bello iusto; numquid tenentur de damno dato? Respondeo: Si non sunt incastellate et hosunt incastellate, nec tamen ex proposito incendantur, sed casu, dum illi iuste bellantes prestant operam rei licite, dum incendunt machinas hostium aut castrum aut villam,
Abbreviated transcription (Latin):
iud de hiis qui confugiunt ad ecc̃as
minũmentib hostibus et ibi capiunt ᷑ ab
eis. nũquid capientes debent eos dimitte̾
stellauint eccam. aut inde impugnauerint
hostes. In hoc enĩ caũ quia ipĩ molant
enunitem ecc̃e in piegnande. nõ de bent gau¬

Expanded text:
Quid de illis qui confugiunt ad ecclesias imminentibus hostibus et ibi capiuntur ab eis; numquid capientes debent eos dimittere stellaverint ecclesiam aut inde impugnaverint hostes. In hoc enim casu, cum et ipsi violant immunitatem ecclesie impugnando, non debent gau
Abbreviated transcription (Latin):
gratis. Secus si emisset uel ex alia cã
ñ luctiua adeptus esset eam bona fide
ab usurraro si credens eum fore usmrari¬
um. aut credens rem illam non fuisse
emptam de pecciũa usuraria aut ip̃m
usurarium hĩe alias unde posset redde̾

Expanded text:
raria: secus si emisset vel ex alia causa non lucrativa adeptus esset rem bona fide ab usurario, non credens forte eum esse usurarium aut credens rem esse emptam non de pecunia usuraria aut ipsum usurarum habere; alias unde posset reddere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpellatur ad pm̾am quam nõ potest
age̾ insi restituat Si aũt iuirauit etiã
ꝓ nõ denũciaret non tenet in hac parte
iuramentum cum sit illicitum ut pote
contra salutem proxnni. et ꝑ ꝯñs q̃¬
obstante iuxamento potest procede̾ in hũt¬
modum demĩciationis. et ita occurietur

Expanded text:
mpellatur ad penitentiam, quam non potest agere nisi restituat. Si vero iuraverit etiam quod non denunciaret, non tenet in hac parte iuramentum, cum sit illicitum, ut puta contra salutem proximi. Unde non obstante iuramento potest procedere in modum denunciationis et ita occurritur
Abbreviated transcription (Latin):
oire ꝙ usurarius eunt Qui¬
ufuraria et donat remillam alti po¬
stea efficit᷑ non soluendo. q̃ut᷑ ut  ille
qui soluit usuras possit cum effectu rem¬
ip̃am emptam de usuris ab ip̃o possõre
Et ut ͫ in foro pm̾ali ille terreatur
restiture̾. uide᷑ ꝙ non. quia p̃cium etiã
ex re furtiua redactum nõ est furti

Expanded text:
od usurarius emit equusuraria et donat rem illam alteri; postea efficitur non solvendo. Queritur utrum ille qui solvit usuras, possit cum effectu petere rem emptam de usuris ab ipso possessore et utrum ille in foro penitentiali teneatur restituere? Videtur quod non, quia pretium ex re
Abbreviated transcription (Latin):
sit multo des p̃ciosior corpore sub it̾ma¬
tione a nathatis ꝓhibemus me aliquis
medicorum pro corꝑali salute aliqud
egro suadeat. quod in ꝑicłm amine con¬
uertatur

Expanded text:
sit multum preciosior corpore, sub interminatione anathematis prohibemus, ne quis medicorum pro corporali salute aliquid egroto suadeat, quod in periculum anime convertatur
Abbreviated transcription (Latin):
nredicis corꝑm. ut cum eos ad infirmos
uocari ꝯting̾it. ipõs ante omĩa monreãt
et indutant᷑ ut nredicos aduocent aĩarũ
Et postꝙͣ fui̾t infirmo de spũali salute
prouisum ad corꝑał medicine remedium
salubus procedatur. cum causa cessante

Expanded text:
os vocari contigerit, ipsos ante omnia moneant et inducant, ut medicos advocent animarum, ut postquam fuerit infirmo de spirituali salute provisum, ad corporis medicine remedium salubrius procedatur; cum causa cessante
Abbreviated transcription (Latin):
ual familie mee nõ est in tuto. si care¬
am de mea. puta quia pauꝑ sum et indi¬
gto ꝯ fami familia mea. et eromꝑicło
repetitione cessare. cum debeam me plus
et ille qui ab infidelib accipit uiramen¬
tum ꝑ ydela. ut si setueꝰ ab illo. i ã¬
sit in tuto sic status meus et familie mei
et familie mee ĩmuret ꝑicłm. credo ꝙ debe¬
espat gladium in manu furiori ¶ Creca
illum aũt qui abstulit ⁊ es mtas si nõ est
lum debeo cessare a repetitione. cum sũ
ꝑicło possum re illa care̾. i aũt est sol¬
uendo et nõ penitet. non credo ꝙ teneat

Expanded text:
vel familie mee non est in tuto, si careo re mea, puta quia pauper sum et indigebo cum familia mea et ero in periculo are aut a petitione cessare, cum debeam me plus et ille qui ab infideli recipit iuramentum per idola, ut sit securus ab eo. Si autem in tuto sit status meus et familie mee,vel familie mee imminet periculum, credo quod teneesset dare gladium in manu furiosi. Circa illum autem qui abstulit res meas, si non est lum, debeo cessare a repetitione, cum sine periculo possim re illa carere. Si autem est solvendo et non penitet, non credo quod teneor
Abbreviated transcription (Latin):
si quis pciua sibimutuata obliget dem ali¬
quã cuiꝰ usus p̃cio estimari possit. debet
mutuo quod est usurauum. nͥ forte esset
tłis res cuiꝰ usus sine p̾cio soleat ꝯcedit
inter amicos sicut patet delibro a como¬
dato

Expanded text:
si quis pro pecunia sibi mutuata obliget rem aliquam cuius usus pretio estimari potest, debet mutuo, quod est usurarium, nisi forte esset talis res cuius usus sive pretio soleat concedi inter amicos, sicut patet de libro accommodato
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsona subticeꝰ debet nomẽ et c̾cunstantias
psimne pro qua int̾cedit si in exp̃ssions tene¬
atur ꝑicłm et scandalum. Qͥ em̃ offend ͭ
aliquem cum eo ip̃o offensꝰ hãt aliquid
adu̾sus eum. d ire et reconciliari fiatri
diciũ dĩnĩ. Si aut̃ fatifface̾ potest semper
est in mora donee fatiffec̾it aut dilatõm
impetrau̾it. hoc etiã obẜuand̾ esse credo
U̾ aliquis debitor est aliciui ex tractu uel qr̃
qut ũauente uxore sua duxꝭ aliam tam
ip̃e ꝙͣ suꝑinducta sciente impedim̃tum. de
filiis pͥmi m̾mĩi aut aliis ulushe̾dib aut
sufficiat ꝙ ipĩ tm̃ reddant eis ꝙ teneant
se ꝓpagatis cum parum sufficiat eis eo ꝙ
iam pauꝑes fuit. et cdant se totum amisisse¬
R ẜ glo. Hic Ga p̾scͥpserint cum bona fide
tatem cum fructibz mala fide ꝯsumptis
remissum auis hẽdibz. Et hoc qñ patisunt

Expanded text:
persona subiicere non debet nomen et circumstantias persone, pro qua interdicit, si ex expressione timeatur periculum vel scandalum. Qui enim offendit aliquem, cum eo ipso offensus habeat aliquid adversus eum, debet ire et reconciliari fratri dicium divinum. Si autem satisfacere potest, semper est in mora donec satisfecerit aut dilationem impetraverit. Hoc etiam credo observandum, ubi aliquis debitor est alicui ex contractu vel quasi qui vivente uxore sua duxit aliam, tam ipso quam superducta sciente impedimentum, de filiis primi matrimonii, aut aliis veris heredibus, aut sufficiat quod tantum reddant eis, quod teneant se pro pacatis, cum parum sufficiat eis, cum iam pauperes sint et credunt se totum amisisse? Respondeo: si prescripserunt cum bona fide, tatem cum fructibus mala fide consumptis remissum a veris heredibus et hoc dum parati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
et non seui̾tatem ex̾cuit eorum iuuenitatẽ
exꝑimento didiscit eẽ ꝑmiaosam. quoꝵ pul¬
tiam uaga lnĩa ꝑmisit ẽẽ uoluptuosam
unus quippe torum .s. amon sororem suam
stupro corrumpens ab absalone inter epulas

Expanded text:
m exercens, eorum juventutem experimento didicit perniciosam quorum pueritiam vaga licentia permisit esse voluptuosam. Unus quippe eorum sororem suam stupro corrumpens a fratre ejus
Abbreviated transcription (Latin):
sum et inter homẽs uiuo. nec michi ar¬
rogare audeo ꝙ domus mã melior sit ꝙ
archa noe. ubitamen inter octo hominis¬
ums reprobus muentꝰ est. aut melior
sit ꝙͣ domno abrahe. cui dictum est eicean¬
cillam et filium eius aut melior fit ꝙͣ dos

Expanded text:
sum et inter homines vivo, nec michi arrogare audeo ut domus mea melior sit quam archa Noe, ubi tamen inter octo homines reprobus unus inventus est, aut melior sit quam domus Abrahe, ubi dictum est: Eice ancillam et filium eius, aut melior sit quam domus
Abbreviated transcription (Latin):
irrep̾hensiblem esse uinꝰ uxoris uixum¬
sobͥum prudentem pudicum ornatum
hospitalem. doctorem. nõ uinolentum
nõ ꝑcussorem sed modestum. nõ litigio¬
sum non cupidum sue domu bñ dispoĩtũ¬

Expanded text:
irreprehensibilem esse, sobrium, prudentem, pudicum, ornatum, hospitalem, doctorem, non vinolentum, non percussorem, sed modestum, non litigiosum, non cupidum, suae domui bene praepositu