comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicens: Ascendam adphilisteos : Sitreo¬
des eos inmanu mea: Dixit ei dñs As¬
cende : & tradã eos in manu tua. Cumq¬
illi ascendissent in baalphara sim. percussit
eos ibi dauid & dixit. Duusit ds̃ in imicos
meos permanum meã sicut diuiduntur
aquae Ctidcirco : uocatum est nomen
loci illius baalphanasim : Dereliquerunt
ibi deos suos : quos dauid uissit exuri
Alia etiam uice philistum irruerunt: &
diffusi sunt inuallem. Consuluitq rursũ
dauid dm̃ & dixit ei ds̃ Non ascendes
post eos. Recede ab eis : & uenies contar
illos ex aduerso pirorum . Cumq audie¬
ris sonitũ gracdientis in cacumine piro¬
rum : tunc egredieris adbellum. Egres
sus est enim ds̃ ante te : ut percutiat ca¬
strac philistum Fecit ergo dauid sicut
praeceperat ei ds̃ & percussit castraphi¬
listinorum de gabaon usque garerae
Diiulgatum est nomen dauid in uniuer¬
sis regionibus : & dñs dedit pauorem euis
super om̃s gentes Pecit quoque sibi do¬
mos in aiuitate dauid: & aedificauit locũ

Expanded text:
icens si ascendam ad Philistheos si trades eos in manu mea et dixit ei Dominus ascende et tradam eos in manu tua cumqilli ascendissent in Baalpharasim percussit eos ibi David et dixit divisit Deus inimicos meos per manum meam sicuti dividuntur aquae et idcirco vocatum est nomen loci illius Baalpharasim dereliqueruntque ibi deos suos quos David iussit exuri alia etiam vice Philisthim inruerunt et diffusi sunt in valle consuluitque rursum David Deum et dixit ei post eos. Recede ab eis, et venies contra illos ex adverso pirorum. Cumque audieris sonitum gradientis in cacumine pirorum, tunc egrsus est enim Deus ante te ut percutiat castra Philisthim fecit ergo David sicut praeceperat ei Deus et percussit castra Philisthinorum de Gabaon usque Gazera divulgatumque est nomen David in universis regionibus et Dominus dedit pavorem eius super omnes gentes fecit quoque sibi domos in civitate David et aedificavit locum
Abbreviated transcription (Latin):
mni spĩu credere : sed probate sp̃s si ex dõ sint
Qm̃ multi pseudo ꝓpħae: exierunt in mun¬
dũ in hoc cognoscitur sp̃s dĩ Om̃is sp̃s qui con¬
fitetur ilĩm xp̃m in carne uenisse : ex dõ est
&om̃is sp̃s qui soluit ihm: ex dõ non est. Ethic
est antixp̃c de quo audistis qmuenit: & nunc
iã inmundo est: Uos ex dõ estis filioli: & uici¬
stis eũ Im̃ maior est qui in uobis est: quam
qui inmundo. Ipsi demundo sunt ideo de
mundo loquuntur : & mundus eos audit : Nos
ex dõ sumus Qui nouit dm̃ : audit nos. Qui ñ
est exdõ: non audit nos In hoc cognoscimus

Expanded text:
mni spiritui credere, sed probate spiritus si ex Deo sunt: quoniam multi pseudoprophetae exierunt in mundum. In hoc cognoscitur spiritus Dei: omnis spiritus qui confitetur legum Christum in carne uenisse, ex deo est, et omnis spiritus, qui soluit Iesum, ex deo non est: et hoc est antichristi, quod audistis quoniam uenit, et nunc iam in mundo est. uos ex deo estis, filioli, et uicistis eos, quoniam maior qui in nobis est quam qui in mundo. ipsi de mundo sunt: ideo de mundo locuntur, et mundus eos audit. nos ex deo sumus: qui nouit deum, audit nos: qui non est ex deo, non audit nos. in hoc cognoscimus
Abbreviated transcription (Latin):
neat. Si in uobis ꝑmanserit quod abinitio au¬
distis : & uos infilio & patre manebitis. & hec
est repromissio quã ipsẽ pollicitus est nobis : iui¬
tam acternã haec scripsi uobis: dehis qui se¬
ducunt uos. Quos unctionẽ quã accepistis ab¬

Expanded text:
neat si in vobis permanserit quod ab initio auneat si in vobis permanserit quod ab initio audistis et vos in Filio et Patre manebitis et haec est repromissio quam ipse pollicitus est nobis vitam aeternam haec scripsi vobis de eis qui seducunt
Abbreviated transcription (Latin):
non est caritas patris ineo. Im̃ om̃e quod est in
mundo concupiscentia carnis est : & concupis cen¬
tia oculorũ. & superbia uitae. Iuae non est ex
patre : sed exmundo est Etmundus transibit:
& concupiscentia eius. Qui autẽ facit uolunta¬
tẽ dĩ: manet in aeternũ Filioli : nouissima
hora est & sicut audistis quia antix p̃c uenit
nunc antixp̃i multi facti sunt. Vnde scimus:
quia nouissima hora est. Ex nobis exierunt :¬
sed non erant ex nobis Namsi fuissent ex no¬
bis: ꝓmansissent utique nobiscũ. Sedut manife¬
sti sint qm̃ non sunt om̃s ex nobis. Sed uosun¬
ctionẽ habetis ascõ & nostis om̃ia Non scripsi
uobis quasi ignorantibus ueritatẽ sed quasi sci¬
entibus eã : & qm̃ om̃e m̃dacium ex ueritate
non est. Quis est m̃dax nisi is qui negat qm̃
ih̃s non est xp̃c : hic est antix p̃c : qui negat pa¬
trẽ & filium Om̃is qui negat filium : nec pa
trẽ habet. Qui confitetur filiũ : & patrẽ habet
Uos quod audistis abinitio : in uobis perma¬

Expanded text:
t: quoniam omne quod est in mundo, concupiscentia carnis et concupiscentia oculorum est et superbia uitae, quae non est ex patre, sed ex mundo est. et mundus transit et concupiscentia eius, qui autem facit uoluntatem dei, manet in aeternum. Et alio hora est, & sicut auditis quia Antichristus venit: nunc Antichristi multi facti sunt, unde scimus quia novissima hora est; nos auted non erant ex nobis nam si fuissent ex nobis permansissent utique nobiscum sed ut manifesti sint quoniam non sunt omnes ex nobis sed vos unctionem habetis a Sancto et nostis omnia non scripsi vobis quasi ignorantibus veritatem sed quasi scientibus eam et quoniam omne mendacium ex veritate non est quis est mendax nisi is qui negat quoniam Iesus non est Christus hic est antichristus qui negat Patrem et Filium omnis qui negat Filtrem habet qui confitetur Filium et Patrem habet vos quod audistis ab initio in vobis perma
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ibs est xp̃c : ex dõ natus est Et om̃is
qui diligit eũ qui genuit: diligit & cũ qui
natus ẽ exeo in boc cognoscimus qm̃ dili¬
gimus natos dĩ : cũ dm̃ diligamꝰ & manda¬
ta cius faciamus haec est enĩ caritas dĩ : ut
mandata eius custodiamus. Et mandata eius
grauia non sunt : qm̃ om̃e quod natũ est ex

Expanded text:
 et omnis qui diligit eum qui genuit diligit eum qui natus est ex eo. in hoc cognouimus quoniam diligimus natos dei, cum deum diligamus et mandata eius faciamus. haec est enim caritas dei, ut mandata eius custodiamus: et mandata eius grauia non sunt quoniam omne quod natum est ex
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ conseruat eũ & malignus non tangit eũ
Ucimus qm̃ ex dõ sumus: & mundus totus
in maligno positus est. Et scimus qm̃ filius
dĩ uenit : & dedit nobis sensum ut cognosca¬
mus dm̃ uerum. & simus inuero filio eius
hic est uerus ds̃ & uita aeterna filioli : cu¬
stodite uos a simulacris

Expanded text:
i conservat eum et malignus non tangit eum scimus quoniam ex Deo sumus et mundus totus in maligno positus est et scimus quoniam Filius Dei venit et dedit nobis sensum ut cognoscamus verum Deum et simus in vero Filio eius hic est verus Deus et vita aeterna filioli custodite vos a simulacris
Abbreviated transcription (Latin):
at uos Rm̃i : quia unus dies apud dñm sicut
mille anni. & mille anni sicut dies unus
Non tardat dñs promissis : sed patient̃ agit
propteruos. Nolens aliquos perire : sed om̃s
ad poenitentiã reuerti. Adueniet autẽ dies
dñi ut fur. in qua caeli magno impetu transi¬
ent: elementa uero calore soluentur. Cũ hȩc
igitur om̃ia dissoluenda sint : quales oportet
uos esse in scĩs conuersationibus & pietatibus
expectantes & properantes in aduentũ diei
dñi perquã caeli ardentes soluentur: & ede¬
menta ignis ardore tabescent. Nouos ue¬
ro cȩlos & nouã terrã & promissa ipsius ex¬
pectamus : in quibus uistitia babitat. Propt̃
quod Rm̃i haec expectantes satagite imma¬
culati & inuiolati ei inueniri inpace: & dñi
nr̃i longanimitatẽ salutẽ arbi tramini
Sicut & carissimus frater nr̃ paulus scđm

Expanded text:
at vos carissimi quia unus dies apud Dominum sicut at vos carissimi quia unus dies apud Dominum sicut mille anni et mille anni sicut dies unus non tardat Dominus promissi sed patienter agit propter vos nolens aliquos perire sed omnes ad paenitentiam reverti adveniet autem dies Domini ut fur in qua caeli magno impetu transient elementa vero calore solventur cum haec igitur omnia dissolvenda sint quales s in sanctis conversationibus et pietatibus expectantes et properantes in adventum Dei diei per quam caeli ardentes solventur et elementa ignis ardore tabescent novos vero caelos et novam terram et promissa ipsius expectamus in quibus iustitia habitat propter quod carissimi haec expectantes satis agite inmaculati et inviolati ei inveniri in pace et Domini nostri longanimitatem salutem arbitramini sicut et carissimus frater noster Paulu
Abbreviated transcription (Latin):
scõ mandato Contigit enĩ eis: illud ueri prouer¬
bii. Canis reuersus ad suũ uomitũ : & sus lota in
uolutabro luti. Hanc ecce uobis Rmĩ secun¬
dã scribo epłam : in quibus excito urãm in com¬
monitionẽ sincerã mentẽ: Ut memores sitis
eorũ quae praedixi uerborũ : ascis prophetis
& apłorum & praeceptorũ dñi & saluatoris
hoc primũ scientes quod uenient in norussimis
diebus in deceptionẽ illusores : uixta proprias
conupiscentias ambulantes. Dicentes Ubi ẽ.
promissio. aut aduentus cius: Ex quo enĩ pa¬
tres dormierunt: om̃ia sic ꝑseuerant ab initio
creaturae latet enĩ eos hoc uolentes quod cȩ¬
li erant prius & terra de aqua: & per a quã
consistens dĩ uerbo. per quae ille tunc mun¬
dus aqua inundatus periit. Cęli autẽ qui
nunc sunt & terra eodẽ uerbo repositi sunt
igni reseruati in diẽ uidicii : & ꝑditionis im¬
p̃iorum hominũ Unũ uero hoc non late¬

Expanded text:
sancto mandato. contigit enim illis illud ueri prouersancto mandato. contigit enim illis illud ueri prouerbii: canis reuersus ad suum uomitum, et: sus lota in volutabro luti hanc ecce vobis carissimi secundam scribo epistulam in quibus excito vestram in commonitione sinceram mentem ut memores sitis eorum quae praedixi verborum a sanctis prophetisorum praeceptorum Domini et salvatoris hoc primum scientes quod venient in novissimis diebus in deceptione inlusores iuxta proprias concupiscentias ambulantes dicentes ubi est promissio aut adventus eius ex quo enim patres dormierunt omnia sic perseverant ab initio creaturae latet enim eos hoc volentes quod caeli erant prius et terra de aqua et per aquam consistens Dei verbo per quae ille tunc mundus aqua inundatus periit caeli autem qui nunc sunt et terra eodem verbo repositi sunt igni servati in diem iudicii et perditionis impiorum hominum unum vero hoc non late
Abbreviated transcription (Latin):
ledictionis filii : derelinquentes rectãuiam¬
errauerunt. Secuti uiã balaam exbosor:
qui mercedẽ inquitatis amauit. Correptio¬
nẽ uero habuit suae uesaniae. Subiugale
mutũ hominis uoce loquens: prohibuit ꝓ¬
phetae insipientiã. Hii sunt fontes sine a¬
qua & nebulae turbinibus exagitatae : qui¬
bus caligo tenebrarũ reseruatur. Superba
enim uanitatis loquentes: pellicent in de¬
sideriis carnis luxuriae eos qui paululũ ef¬
fugiunt. Qui merrore conuersantur liberta
tem illis promittentes : cum ipsi serui sint cor¬
ruptionis : A quo enĩ quis superatus est:
huius & seruus est: Sienĩ refugientes com¬
quinationes mundi in cognitione dñi nr̃i &
saluatoris ihũ xp̃i his rursus implicati supe¬
rantur : facta sunt cis posteriora deterio¬
ra prioribus Melius enĩ erat eis non cogno¬
scere uiã iustitiae : quã post agnitionemꝰ
retrorsum conuerti abeo quod illis traditũ est

Expanded text:
ledictionis filii, derelinquentes rectaledictionis filii, derelinquentes rectaerrauerunt, secuti uiam Balaam ex Bosor, qui mercedem iniquitatis amauit, correptionem uero habuit sue uesanie, subiugale mutum animal hominis uoce loquens prohibuit phetae insipientiam. Hi sunt fontes sine aqua, et nebulae turbinibus exagitatae, quibus caligo tenebrarum reservatur. Superba enim vanitatis loquentes, pelliciunt in desideriis carnis luxuriae eos, qui paululum effugiunt, qui in errore conversantur: liberttem illis promittentes, cum ipsi serui sint corruptionis: a quo enim quis superatus est, huius et seruus est si enim refugientes coinquinationes mundi in cognitione domini nostri et saluatoris Iesu rantur, facta sunt eorum posteriora pejora prioribus. Melius enim erat eis non cognoscere viam justitiae, quam post cognitionem retrorsum reverti ab eo qu
Abbreviated transcription (Latin):
Aspectu enĩ & auditu iustus erat: habitans
apud eos qui dedie in diẽ animã ustã iniquis
operibus cruciabant. Nouit dñs pios de tẽ¬
ptatione eripere : iniquos uero in diẽ iudicii
cruciandos :eseruare. Magis autẽ cos qui
post carnẽ in concupiscentia immunditiae
ambulant : dominationẽq: contemnunt
Audaces sibi placentes : sectas ñ metuunt¬
facere blas phemantes. U bi angeli forti¬
tudine & uirtute cũ sint maiores : ñ por¬
tant aduersus se exetrabile iudicium. hu
uero uelut in rationabilia pecora naturali
ter incaptionẽ & in ꝑniciem in ins quae i¬
gnorant blas phemantes : incorruptione
sua peribunt ꝑcipientes mercedẽ in iusti¬
tiae Uoluptatẽ existimantes diei: delici¬
as coinquinationis & maculae. Deliciis
affluentes : in conuiuus suis luxuriantes uo¬
biscum Oculos habentes plenos adulterio :¬
& incessabilis delicti. Pellicentes animas insta¬
biles : cor exercitatũ a uaricia habentes: Ala¬

Expanded text:
aspectu enim et auditu iustus erat habitans aspectu enim et auditu iustus erat habitans apud eos qui diem de die animam iustam iniquis operibus cruciabant novit Dominus pios de temptatione eripercruciandos reseruare. magis autem eos qui post carnem in concupiscentia inmunditiae ambulant dominationemque contemnunt. audaces, sibi placentes, sectas non metuunt, blasphemantes, ubi angeli, fortitudine et uirtute cum sint maiores, non portant aduersum se execrabile iudicium. hi uero uelut inrationabilia pecora naturalter in captionem et perniciem, in iis quae ignorant blasphemantes, in corruptione sua peribunt, percipientes mercedem injustitiae, voluptatem existimantes diei delicias, coinquinationes et maculae deliciis affluentes, in conviviis suis luxuriantes vobiscum, oculos habentes plenos adulterii et incessabilis delicti, pellicientes animas instabiles, cor exercitatum in avaritia habentes, ma
Abbreviated transcription (Latin):
quod om̃is prophetia scripturae propria
interp̃tatione non fit. Non enĩ uoluntate
humana allata est aliquando prophetia
nes Puerunt uero & pscudo propħae in¬
populo : sicut & in uobis erunt magistrimen¬
daces . Qui introducent sectas ꝑditionis : &
cũ qui emit eos dñm negant suꝑducentes
sibi celerẽ perditionẽ. Et multi sequentur
eorum luxurias perquos uia ueritatis blas¬
phemabitur : & in auaritia fictis uerbis de
uobis negotiabuntur. Quibus iudiciũ iam
olim non cessat: & ꝑditio eorũ ñ dormitat
Sienim ds̃ angelis peccantibus non pe¬
percit sed ruentibus in ferni decractos intar¬
tarũ tradidit inuidiciũ cruciandos reser¬
uari & originali mundo non pepercit sed
octauũ noẽ uistitiae pracconẽ custodiuit:
Diliuuũ mundo impiorũ inducens & ciuitates
sodomorũ & gomorrȩorũ incinerẽ redigens e¬
uersione damnauit : exemplũ eorũ qui impie
acturi sunt ponens. Et iustũ loth oppressũ
anefandorũ inuista conuersatione eruit.

Expanded text:
quod omnis prophetia Scripturae propria interpretatione non fit. Non enim voluntate humana allata est aliquando prophetia, nes Populo, sic et in uobis erunt Magistri mendaces, qui introducent Sectas perditionis; et eum qui emit eos Dominum negant superducentes sibi celerem perditionem et multi sequentur eorum luxurias per quos via veritatis blasphemabitur et in avaritia fictis verbis de vobis negotiabuntur quibus iudicium iam olim non cessat et perditio eorum non dormitat si enim Deus angelis peccantibus non pepercit sed rudentibus inferni detractos in tartarum tradidit in iudicium cruciatos reservari et originali mundo non pepercit sed octavum Noe iustitiae praeconem custodivit diluvium mundo impiorum inducens et civitates Sodomorum et Gomorraeorum in cinerem redigens eversione damnavit exemplum eorum qui impie acturi sunt ponens et iustum Loth oppressum a nefandorum iniuria conversatione eruit
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis doceat uos: sed sicut unctio eus docet
uos de om̃ibus. Et uerũ est : & non ẽ menda¬
cium. Ꝙ sicut docuit uos: manete in eo Et nunc
filioli: manete in eo. Vt cũ apparuerit habe¬
amus fidutiã & non confundamur ab eo in
aduentu eus. Si scitis qm̃ iustus est: scitote
qm̃ om̃is qui facit iustitiã exipso natus est
Uidece qualẽ caritatẽ dedit nobis pater:

Expanded text:
sed sicut unctio ejus docet vos de omnibus et verum est, et non est mendacium, et sicut docuit vos, manete in eo. Et nunc, filioli, manete in eo, ut cum apparuerit habeamus fiduciam, et non confundamur ab eo in adventu ejus. Si scitis quoniam justus est, scitote quoniam et omnis qui facit justitiam, ex ipso natus est. Videte qualem charitatem d
Abbreviated transcription (Latin):
habere & dauserit uiscera sua abeo : quomo¬
do caritas dĩ manet in eo: Filioli mei : non
diligamus uerbo nec lingua. sed opere & ueri¬
tatẽ In hoc cognoscimus qm̃ ex ueritate sumꝰ:
& inconspectu eius suademus corda nr̃a. Qm̃
si reprehenderit nos cornr̃m. maior est ds̃
corde nr̃o. & nouit om̃ia Rmĩ sicor nr̃m ñ
reprebenderit nos: fidutiã habemus ad dm̃¬

Expanded text:
habere et clauserit uiscera sua ab eo, quomodo caritas dei manet in eo? filioli mei, non diligamus uerbo nec lingua, sed opere et ueritate. in hoc cognoscimus quoniam ex ueritate sumus, et in conspectu eius suademus corda nostra: quoniam, si reprehenderit nos cor, maior est deus corde nostro et nouit omnia. carissimi, si cor non reprehenderit nos
Abbreviated transcription (Latin):
stis abinitio. Mandatũ uetus ẽ uerbũ quod
audistis lterũ mandatũ nouũ scribo uobis
quod est uerũ : & in ipso & in uobis. Iuia tene¬
brae transierunt : & lumen uerũ iã lucet
quidicit se in luce esse & fratrẽ suum odit:
intenebris ẽ usque adhuc. Quidiligit fratrẽ
suũ in lumine ꝑmanet : & scandalũ in conon
est . Qui autẽ odit fratrẽ suũ intenebris ẽ
& intenebris ambulat: & nescit quo eat. qm̃
tenebrae obcȩcciuerunt oculos eius. Scri¬
bo uobis filioli : qm̃ remittuntur uobis pec¬
cata propter nomen eius. Scribo uobis pa¬
tres: qm̃ cognouistis eũ qui ab initio est. Scri¬
bo uobis adolescentes : qm̃ uicistis malignum
Scribo uobis infantes : quia cognouistis patrẽ
Scribo uobis patres : quia cognouistis cũ qui
ab initio est : Scribo uobis iuuenes : qm̃ fortes
estis & uerbũ dĩ in uobis manet. &iuicistis

Expanded text:
 verbum quod audistis. Iterum mandatum novum scribo vobis, quod verum est et in ipso, et in vobis: quia tenebrae transierunt, et verum lumen jam lucet. Qui dicit se in luce esse, et fratrem suum odit, in tenebris est usque adhuc. Qui diligit fratrem suum, in lumine manet, et scandalum in eo non est qui autem odit fratrem suum in tenebris est et in tenebris ambulat et nescit quo eat quoniam tenebrae obcaecaverunt oculos eius scribo vobis filioli quoniam remittuntur vobis peccata propter nomen eius scribo vobis patres quoniam cognovistis eum qui ab initio est scribo vobis adulescentes quoniam vicistis malignum scripsi vobis infantes quoniam cognovistis Patrem scripsi vobis patres quia cognovistis eum qui ab initio scripsi vobis adulescentes quia fortes estis et verbum Dei in vobis
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ facit : & peccatũ ẽ. iniquitas Et scitis quia
ille apparuit ut peccata tolleret : & peccatum¬
in eo non est Om̃is qui in eo manet: non peccat¬
Et om̃is qui peccat: non uidit eũ nec cognouit
eũ Pilioli : nemo uos seducat. Qui facit iustitiã
uistus est: sicut & ille iustus est. Qui facit pecca
tum ex diabolo est : qm̃ abinitio diabolus pec¬
cat. In hoc apparuit filius dĩ: ut dissoluat ope¬
ra diaboli. Om̃is qui natus ẽ ex dõ peccatum
non facit : qm̃ semen ipsius in eo manet: Et non
potest peccare : qm̃ ex dõ natus est. In hoc ma¬
nifesti sunt filii dĩ. & filii diaboli Om̃is qui ñ

Expanded text:
t scimus quoniam ille apparuit, ut peccata tolleret, et peccatumn eo non est. omnis qui in eo manet non peccat: omnis qui peccat non uidit eum, nec cognouit eum. filioli, nemo uos seducat. qui facit iustitiam, iustus est, sicut et ille iutum, ex diabolo est, quoniam ab initio diabolus peccat. in hoc apparuit filius dei, ut dissoluat opera diaboli. omnis qui natus est ex deo peccatum non facit, quoniam semen ipsius in eo manet, et non potest peccare, quoniam ex deo natus est. in hoc manifesti sunt filii dei et filii diaboli. omnis qui
Abbreviated transcription (Latin):
mur. & non facimus ueritatẽ: Si autẽ in luce
ambulamus sicut & ipse est in luce: sotietatẽ
peccatum non habemus ipsi nos seducimus :¬
& ueritas in nobis non est. Si confiteamur
peccata nr̃a. fidelis &iustus est ut remittat
nobis peccata nr̃a : & emundet nos ab om̃i ini¬
quitate. Si dixerimus qm̃ non peccamus m̃¬
dacẽ facimus eũ : & uerbum eius non est in no¬
bis. Filioli mei: haec scribo uobis ut non pec¬
cetis. Sed &siquis peccauert. aduocatũ habe¬

Expanded text:
m non facimus. Si autem in luce ambulamus, sicut et ipse est in luce; societatem peccatum non habemus; ipsi nos seducimus, et veritas in nobis non est. Si confiteamur peccanobis peccata dimittat, et mundet nos ab omni iniquitate. Si dixerimus quia non peccamus, mendacem facimus eum, et verbum ejus non est in nobis. Filioli mei, haec scribo vobis, ut non peccetis: et si quis peccaverit, habe
Abbreviated transcription (Latin):
dñi nr̃i ihũ xp̃i. Quo modo om̃ia nobis diui¬
nae uirtutis suae quae aduitã & pietatẽ dona¬
ta sunt: ꝑ cognitionẽ eius qui uocauit nos
diuinae consortes naturae. fugientes eius
quae inmundo est concupiscentiae corrupti¬
onẽ. U os autẽ curã omnẽ sub inferetes:
ministrate infide ur̃a uirtutẽ. Inuirtute
autẽ : scientiã Inscientia autẽ : abstinentiã¬

Expanded text:
Domini nostri: quomodo omnia nobis divinae virtutis suae, quae ad vitam, et pietatem donata sunt, per cognitionem ejus, qui vocavit nos divinae consortes naturae; fugientes ejus, quae in mundo est, concupiscentiae corruptionem. Vos autem curam omnem subinferentes, ministrate in fide vestra virtutem, in virtute autem
Abbreviated transcription (Latin):
suo. Qui credit infiliũ dĩ : habet testimonium
dĩ inse. qui non credit filio mendacẽ facit
eũ: qm̃ non credit in testimonio quod testifi¬
catus ẽ ds̃ de filio suo &hoc est testimoniũ
qm̃ uitã acternã dedit nobis ds̃ & haec uita
infilio eius est. Quihabet filiũ: habet uitã
qui non habet filiũ dĩ non habet uitã
Naec scribo uobis ut sciatis qm̃ uitã habe¬
tis aeternã : qui creditis in nomine filii dĩ
Et haec est fidutia quã habemus adeũ quia
quod cunque petierimus scđm uoluntatẽ
eus audit nos Et scimus quia audit nos
quicquid petierimus Scimus qm̃ habemus
petitiones : quas postulamus abeo. Qui scit
fratrẽ suũ peccare peccatũ non ad mortẽ
petat & dabit eiuitã peccanti non admor¬
tẽ. Est peccatũ ad mortẽ : non pro illo dico
ut roget quis. Omis iniquitas peccatum .ẽ¬

Expanded text:
 Qui credit in Filium Dei, habet testimonium Dei in se. Qui non credit Filio, mendacem facit eum, quoniam non credit in testimonio quod testificatus est Deus de Filio suo. Et hoc est testimonium, quoniam vitam aeternam dedit nobis Deus. Et haec vita iqui non habet Filium, vitam non habet. Haec scribo vobis: ut sciatis quoniam vitam habetis aeternam, qui creditis in nomine Filii Dei. Et haec est fiducia, quam habemus ad eum: Quia quodcumque petierimus secundum voluntatem ejus, audit nos. Et scimus, quia audit nos quidquid petierimus: scimus quoniam habemus petitiones, quas postulamus ab eo. Qui scit fratrem suum peccare peccatum non ad mortem, petat, et dabitur ei vita peccanti non ad mortem. Est peccatum ad mortem: non pro illo dico, ut roget quis. Omnis iniquitas, peccatum e
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ : pietatẽ In pietate autẽ : Amorẽ frater¬
nitatis in amore fraternitatis : caritatẽ
Haec enim si uobiscum assint & superent:
praesto sunt haec caecus est & manu tẽ¬
ptans : obliuionẽ accipiens purgationis ue¬
itrũ suorũ delictorũ. Qua propter fratres
magis satagite : ut ꝑ bona opera certam
uram uocationẽ &electionẽ faciatis haec
enĩ facientes : non peccabitis aliquando
Sic enĩ abundant̃ minis trabitur uobis in¬
semꝑ commonere dehis : & quidẽ scientes
& confirmatos uos in p̃senti ueritate lus¬
tũ autẽ arbitror: quã diu sum in hoc ta¬
bernaculo suscitare uos in commonitione
quenter habere uos post obitũ meum:
ut horũ memoriã faciatis. Non enĩ in¬
doctas fabulas secuti notã fecimus uobis

Expanded text:
pietate autem amorem fraternitatis, in amore autem fraternitatis charitatem. Haec enim si vobiscum adsint, et superent, praesto sunt haec, caecus est, et manu tentans, oblivionem accipiens purgationis veterum suorum delictorum. Quapropter, fratres, magis satagite, ut per bona opera certam am vocationem et electionem faciatis; haec enim facientes, non peccabitis aliquando. Sic enim abundanter ministrabitur vobis insemper commonere de his, et quidem scientes et confirmatos vos in praesenti veritate. Justum autem arbitror quamdiu sum in hoc tabernaculo, suscitare vos in commonitionemquenter habere vos post obitum meum, ut horum memoriam faciatis. Non enim doctas fabulas secuti, notam fecimus vobis
Abbreviated transcription (Latin):
UOD EUITABINITIO QUOO AV¬
diuimus. quod uidimus oculis nr̃is:
quod perspeximus & manus nr̃ae
contrectauerunt de uerbo uitae.
Quita manifes tata est : &uidimus & testamur
Et annuntiamus uobis uitã aeternã quae erat
apud patrẽ : &apparuit nobis. Quoduidimꝰ
& audiuimus annuntiamus & uobis: ut &
uos sotietatẽ habeatis nobiscũ. & sotietas nr̃a

Expanded text:
uod fuit ab initio, quod audivimus et vidimus oculis nostris, quod perspeximus et manus nostrae palpaverunt de Verbo vitae, et vita manifesta est, et vidimus, et testamur, et annuntiamus vobis vitam aeternam, quae erat apud Patrem, et apparuit nobis; quod vidimus, et audivimus, annuutiamus vobis, ut et vos societatem habeati
Abbreviated transcription (Latin):
& rami eius non dabunt fructum. Dere¬
linquet in maledictũ memoriã illius: &
dedecus illius non delebitur. Et agnoscent
quiderelicti sunt qñm nichil meluis quã
timor dĩ : & nichil dulcius quã respicere
in mandatis dñi. Gloria magna est sequi
dñm : longitudo enim dierũ assumet᷑ ab eo
SAPTENTIAE LAUS

Expanded text:
et rami eius non dabunt fructum dereet rami eius non dabunt fructum derelinquent in maledictum memoriam illius et dedecus illius non delebitur et agnoscent qui derelicti sunt quoniam nihil melius quam timor Dei et nihil dulcius quam respicere in mandatis Domini et gloria magna est sequi Dominum longitudo enim dierum adsumetur ab eo sapientiae laus
Abbreviated transcription (Latin):
ligit qñm om̃ia uidet oculus illius : qñm
expellit ase timorem dĩ huiusmodi homi¬
nis timor & oculi hominum timentes il¬
lum. Et non cognouit qñm oculi dñi mul¬
to plus lucidiores sunt sũper solem : cir¬
cum spicientes omñs uias hominũ. & pro¬
fundum abrssi & hominũ corda in tuen¬
tes in absconditas partes. Dño enim dõ
ante quã crearentur om̃ia sunt agnita.
sic & post perfectum respicit om̃ia hic
in plateis cuuitatis uindicubitur. quasi
pullus equinus fugabitur : & ubi non
sperabit apprehendetur. Et erit dedecus
om̃ibus : eo quod non intellexerit timo¬
rem dñi Sic & mulier om̃is relinquens
uirum suũ : & statuens haereditatẽ ex aliȩ¬
no matrimonio. Primo enim in lege altissi¬
mi in credibilis fuit : & secundo uirum suũ
dereliquit. Tercio in adulterio fornicata ẽ.
& ex alio uiro filios statuit sibi haec in
aecclesia adducetur: & in filios eius respi¬
cietur. Non tracdent filii eius radices:

Expanded text:
ligit quoniam omnia videt oculus illius, quoniam ligit quoniam omnia videt oculus illius, quoniam expellit a se timorem Dei hujusmodi hominis timor, et oculi hominum timentes illum: et non cognovit quoniam oculi Domini multo plus lucidiores sunt super solem, circumspicientes omnes vias hominum, et profundum abyssi, et hominum corda intuentes in absconsas partes Domino enim Deo antequam crearentur omnia sunt agnita sic et post perfectum respicit omnia hic in plateis civitatis vindicabitur quasi pullus equinus fugabitur et ubi non speravit adprehendetur et erit dedecus omnibus quod non intellexerit timorem Dei suirum suum et statuens hereditatem ex alieno matrimonio’. Primo enim in lege altissimi incredibilis fuit, secundo uirum suum dereliquit tertio in adulterio fornicata est et ex alio viro filios statuit sibi haec in ecclesiam adducetur et in filios eius respicietur non tradent filii eius radices
Abbreviated transcription (Latin):
lictis non uolutabunt. Indisciplinos aelo¬
quelȩ non assuescat os tuum : est enĩ in
illa uerbum peccati. Memento patris
& matris tuae : in medio enim magna¬
torum consistis. Neforte obliuiscatur
te ds̃ in conspectu illorum : & assiduitate
tua in fatuatus improperum patiaris
Et maluisses non nasci & diem natiuita¬
tis tuae maledicas. homo assuetus in uer¬
bis improperii: in om̃ib dieb suis non e¬
rudietur. Duo genera abundant in pecca¬
tis : & tercium ad ducit iraem & perditionẽ
Anima calida quasi ignis ardens non ex¬
tinguetur donec aliquid gluctiat. Et ho¬
monequam in ore carnis suae : non desi
net donec incendatignem. homini forni¬
cario om̃is panis dulcis : non fatigabitur
homo qui trrens greditur lectum suũ con¬
temnens in animam suam & dicens. quis
me uidet: Ten ebroce circundant me &
parietes cooperiunt me : & nemo circum
spicit me. quẽ uereor: delictorũ meorũ
non memorabitur altissimus. Et non intel¬

Expanded text:
lictis non volutabunt indisciplinoslictis non volutabunt indisciplinose non adsuesilla uerbum peccati. memento patris et matris tuae: in medio enim magnatorum consistis: ne forte obliuiscatur te deus in conspectu illorum, et adsiduitate tua infatuatus inproperium patiaris et maluisses non nasci et diem natiuitatis tuae maledicas. homo adsuetus in uerbis inproperii in omnibus diebus suis non erudietur. duo genera abundant in peccatis, et tertium adducit iram et perditionem. anima calida quasi ignis ardens non extinguetur, donec aliquid glutiat: et homo nequam in ore canet donec incendat ignem homini fornicario omnis panis dulcis non cessabit homo qui transgreditur lectum suum contemnens in animam suam et dicens quis me videt tenebrae circumdant me et parietes cooperiunt me et spicit me: quem vereor? delictorum meorum non memorabitur Altissimus. Et non intel
Abbreviated transcription (Latin):
Doctrinam oris : audite filii. Qui custo¬
dierit illam non periet labiis suis: nec
scandalitabitur in operib: nouissimis
inuanitate sua apprehenditur pecca¬
tor: & superbus & maledicus scandali¬
tabitur in illo iurationi non assuescat
os tuum: multus enĩ casus in illa Nomi¬
natio uero dĩ non sit assidua in ore tuo:
& nominib: scorum non admiscearis.
qñm non eris immunis ab eis. Sicut
enim seruus interrogatus assidue ali¬
uore non minuitur. sic om̃is uirans &
nominans in toto apeccato non purga¬
bitur Uir multũ uiroens implebitur
iniquitate : & non discedet ad omo illi¬
us plaga. Et si frus tracuerit delictum
illius super ipsum erit : & si dissimula¬
uerit delinquet dupliciter. Et si inuacuũ
iurxuerit non iustificabitur: replebitur
enim retributione domus illius. Est & a¬
lia loquela contraria morti: non inueni¬
atur in haereditate iacob. Et enĩ amise¬
ricordib: om̃ia haec auferentur : & inde¬

Expanded text:
doctrinam oris audite filii et qui custodoctrinam oris audite filii et qui custodierit illam non periet in labiis suis nec scandalizabitur in operibus nequissimis in vanitate sua adprehendetur peccator et superbus et maledicus scandalizabitur in illo iurationi non adsuesos tuum: multus enim casus in illa. nominatio uero. dei non sit adsidua in ore tuo, et nominibus sanctorum non admiscearis: quoniam non eris inmunis ab eis. sicut enim seruus interrogatus adsidue a liuore non minuitur, sic omnis iurans et nominans in toto a peccato non purgabitur. uir multum iurans implebitur iniquitate et non discedet a domo illius plaga. et si frustrauerit, delictum illius super ipsum erit, et si dissimulauerit, deliuraverit non iustificabitur replebitur enim retributione domus illius est et alia loquella contraria morti non inveniatur in hereditate Iacob etenim a misericordibus omnia haec auferentur et in de
Abbreviated transcription (Latin):
altatur : sic & ante sanguinẽ maledicta
& contumeliae & minae. Amicũ saluta¬
re non confundaris: & a facie illius non
me abscondã Et si mala michi euene¬
rint: per illum sustinebo. Om̃is qui audi¬
et : cauebit se abeo. Quis dabit orimeo cu¬
stodiam & supra labia mea signaculum
certũ ut necadam in ipsis & lingua mea
probrationẽ. Quis superponit in cogita¬
tumeo flagella & incorde meo doctrinã
sapientiae ut ignorationib: eorum non
parcat michi : Et non appareant delicta
illorum Ne ad increscant ignorantiae
meae & multiplicentur delicta mea &
peccata mea abundent : & incidam in con¬
spectu aduersariorũ & gaudeat in imicus
m̃s Dñe pater & ds̃ uitae meae. ne dere¬
linquas me in cogitatu illorũ. Extollen¬
tiam oculorũ meorum ne dederis mi¬
chi: & om̃e desideriũ auerte ame
Aufer ame uentris concupiscentias.
& concubitus concupiscentiae ne appre¬
hendant me : & animae in reuerenti
& in frunitae ne tradas me¬
DE DOCTRINA ORIS

Expanded text:
altatur sic et ante sanguinem maledicta et contumeliae et minae amicum salutare non confundaris et a facie illius non me abscondam et si mala mihi evenerint per illum sustineo omnis qui audiet cavebit se ab eo quis dabit ori meo custodiam et supra labia mea sicertum, ut ne cadam ab ipsis, et lingua mea re in illis. Quis superponet in cogitatu meo flagella, et in corde meo doctrinam sapientiae, ut ignorationibus eorum non parcant mihi, et non appareant delicta illorum; ne adincrescant ignorantiae meae, et multiplicentur delicta mea, et peccata mea abundent, et incidam in conspectu adversariorum et gaudeat inimicus meus Domine pater et Deus vitae meae ne derelinquas me in cogitatu illorum extollentiam oculorum meorum ne dederis mihi et omne desiderium averte a me aufer a me ventris concupiscentias et concubitus concupiscentiae ne adprehendant me et animae inreverenti et infrunitae ne tradas me doctrina oris
Abbreviated transcription (Latin):
rũ eius stultitia : & nouissimũ oris illis
error pessimus : Stultus uerba multipli¬
cat Ignorat homo quid ante se fue¬
rit : & quod post futurum est quis illi
poterit indicare : Labor stultorum af¬
fliget eos : qui nesciunt in urbẽ pergere
Uae tibi terra cuius rex est puer: & cuius
principes mane comedunt. Beata t̃ra
cuius rex nobilis est : & cuius principes ues¬
cuntur intempore suo ad reficiendum &
non ad luxuriam inpigritiis humiliabit᷑
contignatio : &in infirmitate manuũ per¬
stillabit domus In risũ faciunt panẽ
ac uinum: ut epulentur bibentes & pecunia e
oboediunt om̃ia In cogitatione tua regi ne
de trochas : & in secreto cubi culi tuinemale¬
dixeris diuiti. Quia aues caeli portabunt
uocẽ tuam : & qui habet pennas annunti¬
abit sententiam Mitte panem tuum su¬
pertraenseuntes aquas : quia post multa tẽ¬
porc inuenies illum. Da partem septem nec¬
non &octo : quia ignoraes quid futurum sit

Expanded text:
rum eius stultitia et novissimum oris illius rum eius stultitia et novissimum oris illius error pessimus stultus verba multiplicat ignorat homo quid ante se fuerit et quod post futurum est quis illi poterit indicare labor stultorum adfliget eos qui nesciunt in urbem pergere vae tibi terra cuius rex est puer et cuius principes mane comedunt beata terra cuius rex nobilis est et cuius principes vescuntur in tempore suo ad reficiendum et non ad luxuriam in pigritiis humiliabitur contignatio et in infirmitate manuum perstillabit domus in risu faciunt panem ac vinum ut epulentur viventes et pecuniae oboedient omnia in cogitatione tua regi ne detrahas et in secreto cubiculi tui ne maledixeris diviti quia avis caeli portabit vocem tuam et qui habet pinnas adnuntiabit sententiam mitte panem tuum super transeuntes aquas quia post multa tempora invenies illum da partem septem necnon et octo quia ignoras quid futurum sit
Abbreviated transcription (Latin):
indextera eius : & cor stulti insinistra illius
Sed & inuia stultus ambulans : cum ipse in¬
sipiens sit om̃s stultos aestimat. Si spiritus
potestatem habentis ascenderit supertẽ
locum tuum ne dimiseris : quia curatio ces¬
sare faciet peccata maxima. Est malum
quod uidi sũb sole : quasi per errorẽ egre¬
diens a facie principis Positum stultum
in dignitate sublimi : & diuites sederede¬
orsũm. Uidi seruos in equis: & principes
ambulantes quasi seruos sũper terram
Qui fodit foueam incidet in eam: & qui
dissipat sepem mordebit eũ coluber. Qui
trans fert lapides affligetur i eis: & qui
scindit ligna uulnerabitur ab eis. Si retun¬
sum fuerit ferrum & hoc non ut prius sed
hebetatum erit : multo labore ex acuetur
& post industriam sequitur sapientiam
Ci mordeat serpens insilentio: nichileo
minus babet qui occulte detrahit. Uer¬
ba oris sapientis gratia: & labia insipi¬
entis praecipitabunt eũ initium uerbo¬

Expanded text:
in dextera ejus, et cor stulti in sinistra illius. in dextera ejus, et cor stulti in sinistra illius. Sed et in via stultus ambulans, cum ipse insipiens sit, omnes stultos aestimat. Si spiritus potestatem habentis ascenderit super te, locum tuum ne dimiseris: quia curatio cessare faciet peccata maxima. Est malum quod vidi sub sole, quasi per errorem egrediens a facie principis: Positum stultum in dignitate sublimi, et divites sedere deorsum. Vidi servos in equis, et principes ambulantes quasi servos super terram. Qui fodit foveam, incidet in eam: et qui dissipat sepem, mordebit eum coluber. Qui transfert lapides, affligetur in eis: et qui scindit ligna, vulnerabitur ab eis. Si retusum fuerit ferrum, et hoc non ut prius, sed hebetatum erit: Multo labore exacuetur, et post industriam sequetur sapientia. Si mordeat serpens in silentio, nihil eo minus habet qui occulte detrahit. Verba oris sapientis gratia: et labia insipientis praecipitabunt eum: Initium verbo
Abbreviated transcription (Latin):
pisces capiuntur hamo & sicut aues comp̃¬
henduntur laqueo : sic capiuntur homines
tempore malo cum eis ex templo sũper¬
uenerit. hanc quoque uidi sub solesa
pientiam : & probaui maximã Ciuitas
parua & pauci in ea uiri. Uenit contra
eam rex magnus & uallauit eam extru¬
xitq munitiones pergirum : & perfecta
est obsidio inuentusq in eauir pauper &
sapiens liberuit urbem persapientiam
suam : & nullus de inceps recordatus ẽ. ho¬
minis illius pauperis. Et dicebam ego : me¬
liorem esse sapientiam fortitudine: Quo¬
modo ergo sapientia pauperis contempta
est & uerba eius non sunt audita: Uerba
sapientium audiuntur in silentio : plus quã
clamor principis interstultos. Melior ẽ
sapientia quam arma bellica: & qui in u¬
no peccauerit. multabona perdet
U uscae morientes perdunt suauitatem
unguenti Preciosior est sapientia & gloria
parua ad tempus : stultitia Corsapientis

Expanded text:
pisces capiuntur hamo, et sicut aves laqueo comprpisces capiuntur hamo, et sicut aves laqueo comprehenduntur: Sic capiuntur homines in tempore malo, cum eis extemplo supervenerit. Hanc quoque sub sole vidi sapientiam, et probavi maximam. Civitas parva, et pauci in ea viri: venit contra eam rex magnus, et vallavit eam: Exstruxitque munitiones per gyrum, et perfecta est obsidio. Inventusque est in ea vir pauper et sapiens, liberavit urbem per sapientiam suam. Et nullus deinceps recordatus est hominis illius pauperis. Et dicebam ego, meliorem esse sapientiam fortitudine. Quomodo ergo sapientia pauperis contempta est, et verba ejus non sunt audita? Verba sapientium audiuntur in silentio, plus quam clamor principis inter stultos. Melior est sapientia, quam arma bellica: et qui in uno peccaverit, multa bona perdet. Cap. X. Muscae morientes perdunt suavitatem unguenti. Pretiosior est sapientia et gloria, parva ad tempus stultitia. Cor sapientis
Abbreviated transcription (Latin):
trax mercedẽ: quia obliuioni tradita est
memoria eorũ: Amor quoque & odium
& inuidia simul perierunt: nec habent
partẽ in hoc sȩculo & in opere quod sub so¬
legeritur Vade ergo & comede in lactitia
panem tuum & bibecũ gaudio uinum tuũ
quia dõ placent operac tua. Om̃i tempore
sint uestimenta tua candida : & oleum de
capite tuo non deficiat. Perfruere uita cũ
uxore quã diligis : cunctis diebus uitae in¬
stabilitatis tuae. Qui dati sunt tibi subsole:
om̃i tempore uanitatis tuae. Haec est enim
pars inuita : & in labore tuo quo laboras
sub sole quod cunque potest manus tua
facere instanter operare. quia nec opus nec
noctio. nec scientia nec sapientia erunt a¬
pud inferos : quo tũ properaes. Uerti me
alio : uidiq sub sole nec uelocium esse cur¬
sum. nec fortium bellum. nec sãpientium
panem nec doctorum diuitias. nec artifi
cum gratiam sed tempus casumq in om̃i¬
bus : Nescit homo finem suum Sed sicut

Expanded text:
tra mercedem: quia oblivioni tradita est tra mercedem: quia oblivioni tradita est memoria eorum. Amor quoque, et odium, et invidiae simul perierunt, nec habent in hoc saeculo, et in opere quod sub sole geritur. Vade ergo, et comede in laetitia panem tuum, et bibe cum gaudio vinum tuum: quia Deo placent opera tua. Omni tempore sint vestimenta tua candida, et oleum de capite tuo non deficiat. Perfruere vita cum uxore, quam diligis, cunctis diebus vitae instabilitatis tuae: qui dati sunt tibi sub sole omni tempore vanitatis tuae, Haec est enim pars in vita, et in labore tuo, quo laboras sub sole. Quodcumque potest manus tua facere, instanter operare: Quia nec opus, nec ratio nec scientia nec sapientia erunt apud inferos quo tu properas verti me alio vidique sub sole nec velocium esse cursum nec fortium bellum nec sapientium panem nec doctorum divitias nec acum gratiam: sed tempus casumque in omnibus. Nescit homo finem suum: sed sicut
Abbreviated transcription (Latin):
operũ dĩ nullam possit inuenire homo ne¬
tionẽ eorum quae fuint subsole & quan¬
toplus laborauerit ad quaerendum : tan¬
tominus inueniet. Etiamsi dixerit sapiens
gerem Sunt iusti atque sapientes : &ope¬
ra eorum in manu dĩ. Et tamen nescit homo
utrum amore an odio dignus sit: sed om̃ia
in futurum seruantur incerta. Eo quod uni¬
uersa a eque eueniant : usto &impio. bono
& malo mundo &immundo immolanti
uictimas : & sacrificia contemnenti. Sicut
bonus : sic & peccator. Ut peruirus : ita &
ille qui uerum deiurat. hoc est pessimũ
inter om̃ia quae subsole fuint : quia eadẽ
cunctis eueniunt. Vnde & corda filiorũ
hominum implentur malitia & contem¬
ptu in uita sua & post haec ad inferos de¬
ducuntur Nemo est qui semperuiuat : &
qui huius rei habeat fidutiam. Melior ẽ
canis uiuus: leone mortuo. Uiuentes enĩ:
sciunt se esse morituros. Mortui uero
nichil nouerunt amplius. nec habent ul¬

Expanded text:
operum Dei nullam possit homo invenire raoperum Dei nullam possit homo invenire rationem, eorum quae fiunt sub sole: Et quanto plus laboraverit ad quaerendum, tanto minus inveniat: Etiamsi dixerit sapiens gerem: Sunt justi atque sapientes, et opera eorum in manu Dei: Et tamen nescit homo, utrum amore an odio dignus sit: sed omnia in futurum servantur incerta: Eo quod universa aeque eveniant justo et impio, bono et malo, mundo et immundo, Immolanti victimas, et sacrificia contemnenti. Sicut bonus, sic et peccator: ut perjurus, ita et ille qui verum dejerat. Hoc est pessimum inter omnia, quae sub sole fiunt, quia eadem cunctis eveniunt. Unde et corda filiorum hominum implentur malitia, et contemptu in vita sua, et post haec ad inferos deducuntur. Nemo est qui semper vivat, et qui hujus rei habeat fiduciam: Melior est canis vivus leone mortuo. Viventes enim sciunt se esse morituros. Mortui vero nihil noverunt amplius, nec habent ul
Abbreviated transcription (Latin):
malos sententia : absque ullo timore filii
hominum perpetrant mala. At tamen pec¬
cator ex eo quod centies facit malum &
per patientiam sustentatur : ego cognoui quod
erit bonum timentib dm̃. qui uerentur faciẽ
eius Non sit bonum impio : nec prolongentur
dies eius. Sed quasĩ umbrx transeant : qui ñ
timent faciem dñi. Est & alia uanitas quae
fit super terrã. Sunt iusa quib: multa
proueniunt quasi opera egerint impiorũ :¬
& sunt impii qui ita securi sunt quasi iusto¬
rum facta habeant. Sed & hocuanissimũ
uidico. laudaui igitur lȩtitiam quod non
esset homini bonum subsole : nisi quod come¬
deret & biberet atque gauderet. Et hoc so¬
lum secum auferret de labore suo : indieb:
uitae quos dedit ei ds̃ sub sole & apposui
cor meum ut scirem sapientiam : & intellige¬
rem diftinctionẽ quae uersatur in terra:
Est homo qui dieb & noctibus somnum o
culis non capit : & intellexi quod omnium

Expanded text:
malos sententia, absque ullo timore filii malos sententia, absque ullo timore filii hominum perpetrant mala. Attamen peccator ex eo quod centies facit malum, et per patientiam sustentatur, Ego cognovi quod erit bonum timentibus Deum, qui verentur faciem ejus. Non sit bonum impio, nec prolongentur dies ejus, sed quasi umbra transeant qui non timent faciem Dei. Est et alia vanitas, quae fit super terram: sunt justi, quibus multa proveniunt, quasi opera egerint impiorum. Et sunt impii, qui ita securi sunt, quasi justorum facta habeant: sed et hoc vanissimum judico. Laudavi igitur laetitiam, quod non esset homini bonum sub sole, Nisi quod comederet, et biberet, atque gauderet: et hoc solum secum auferret de labore suo, in diebus vitae suae quos dedit ei Deus sub sole. Et apposui cor meum, ut scirem sapientiam, et intelligerem distentionem quae versatur in terra: Est homo, qui diebus ac noctibus somnum non capit oculis, Et intellexi, quod omnium
Abbreviated transcription (Latin):
gis obseruo : & praecepta iunmenti dĩ Ne
festines recedere a facie eius : neque perma¬
neas inopere malo. Quia om̃e quod uolue¬
rit faciet : & sermo illius potestate plenus est
Nec dicere ei quisquam potest: qua re ita
facis. Qui cus todit praeceptum : non expe¬
rietur quicquam mali Tempus & responsio¬
nem : corsapientis intelligit om̃i negotio
tempus est & oportunitas & multa hominis
afflictio Quia ignorat praeterita : & uenture
nullo sere potest nuntio. Non est in hominis
ditione prohibere spiritum suum: nec habet
potestatem in die mortis Nec sinitur qui¬
escere in gruente bello : neque saluabit im¬
pietas impium. Omnia haec considereui: &
dedi cormeum incunctis operibus quae fi¬
unt sub sole Interdum dominatur homo
homini : inmalum suum Uidi impios se¬
pultos: qui etiam cum aduiuerent in loco
scõ erant & laudabantur inciuitate : qua¬
si ustorum operum. Sed & hocuanitas. ẽ.
Et enim quia non profertur cito contra

Expanded text:
gis observo, et praecepta juramenti Dei. Ne gis observo, et praecepta juramenti Dei. Ne festines recedere a facie ejus, neque permaneas in opere malo: Quia omne, quod voluerit, faciet: et sermo illius potestate plenus est: nec dicere ei quisquam potest: Quare ita facis? Qui custodit praeceptum, non experietur quidquam mali. Tempus et responsionem cor sapientis intelligit. Omni negotio tempus est, et opportunitas, et multa hominis afflictio: Quia ignorat praeterita, et ventura nullo scire potest nuntio. Non est in hominis potestate prohibere spiritum, nec habet potestatem in die mortis: Nec finitur quiescere ingruente bello, neque salvabit impietas impium. Omnia haec consideravi, et dedi cor meum in cunctis operibus, quae fiunt sub sole. Interdum dominatur homo homini in malum suum. Vidi impios sepultos: qui etiam cum adhuc viverent, in loco sancto erant, et laudabantur in civitate quasi justorum operum: sed et hoc vanitas est. Etenim quia non profertur cito contra