comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia ñ fit nisi ꝑ dilectionẽ. nisi qui facit
delectationẽ habet. ꝓpter qͦd dictũ ẽ
in tua bonitate doce me iustificatio¬
nes tuas. sequens uersus ostendit ubi
Iait. bonũ mͥ lex oris tui: suꝑ milia au¬
ri & argenti. ut ampliꝰ diligat caritas
legẽ deiꝰ. quã diligit cupiditas milia
auri & argenti. Non quicũq hoc dicit.
ĩmo rarus hoc dicit. id.ẽ. qui legem
dei auro & argento p̃ferat. qui potest
ꝓpter legẽ cdi omĩa relinquere. Hȩc lex¬

Expanded text:
ionem, ubi qui facit habet delectationem, propter quod dictum est, «In tua suavitate doce me justificationes tuas;» sequens versus ostendit, ubi ait, «Bona mihi lex oris tui, super millia auri et argenti:» ut amplius diligat charitas legem Dei, quam diligit cupiditas millia auri et argenti. non quicumque hoc dicit, immo rarus hoc dicit, id est: qui legem dei auro atque argento praeferat, qui potest propter legem dei omnia relinquere. sed ne
Abbreviated transcription (Latin):
q tractabis. ne facile capiaris affectu.
si uiȩ latitudine ꝓuocatꝰ in grediaris
iter qͦd ad inferna deducat. Cogita ergo
U bienĩ p̃cedit cogitatio. maturitas
oꝑationis adhibet᷑. Itaq pes iste fidei
uestigiũ ẽ. quẽ meditatione ppensa a
corporalib motib ad testimonia diui¬
na deflectit. Quid gͥ ꝓsit cogitart an¬
te. qͦd pꝰea facturus sis. docet uersiculus
qui sequit᷑. Paratus sũ & ñ sũ rurbatus:
ut custodiã mandata tua. Ubi cogitati¬
one qͥs p̃uenit. qͥd agendũ ẽ semꝑ para¬
tus ẽ ad agendũ. semꝑ fixus & ualidus
ut ñ queat subita aliqua offensione

Expanded text:
ipse tractabis, non considerabis, ne facile capiaris affectu, si uiae latitudine prouocatus ingrediaris iter quod ad inferna deducat? cogita ergo ubi enim praecedit cogitatio, maturitas operationis adhibetur. itaque pes iste fidei uestigium est, quem meditatione perpensa a corporalibus motibus ad testimonia diuina deflexit. Quid igitur prosit cogitare ante, quod postea facturus sis, docet uersiculus qui sequitur: paratus sum e t non sum turbatus, ut custodiam m mandata tua. ubi cogitatione quis praeuenit quod acturus est, semper paratus ad agendum est, semper fixus et ualidus, ut non queat subita aliqua accide
Abbreviated transcription (Latin):
sticis eiꝰ sensib ignẽ ꝓducit. ut in eis u̾¬
bis pꝰ animꝰ sp̃alit̾ ardeat. quȩ pͥus ꝑ
litterã ipse quoq frigidus audiebat.
ppłos agnoscamꝰ. qui etiã in rebeccȩ
ut̾o luctabant᷑. qͣndo ñ ex oꝑib s ex
uocante dictũ ẽ. Maior seruiet mino¬
ri. S contẽptũ se dicit hic minor.
ido factus ẽ maior. quia ignobilia &
concẽptibilia mundi elegit ds̃. ꝙ ea
ramꝰ. & ad ꝓprietatẽ rei gestȩ sepe contin-¬
git. ut talis noctis tẽpore iugilet amor
di: & magno surgente orationis affectu.
ñ expectet᷑ s p̃ueniat᷑ qͦd pꝰ gallicantũ
limꝰ intelligere inmaturũ tempꝰ no¬
ctis huiꝰ. anteꝗͣ uenisset plenitudo tẽ¬
poris . id.ẽ. ipsa maturitas. qͣndo xp̃c
manifestaret᷑ in carne: nec tẽ ȩccłia ta¬
cuit. s p̃ueniens istã maturitatẽ ꝓ¬
pħando clamauit. & in u̾bis d̃ĩ sꝑa-¬
uit potentis facere qͦd ꝓmisit. ut inse¬

Expanded text:
sticis ejus sensibus ignem producit, ut in eis vesticis ejus sensibus ignem producit, ut in eis verbis post animus spiritaliter ardeat, quae prius per litteram ipse quoque frigidus audiebat.populos hic agnoscamus, qui etiam in Rebeccae utero luctabantur; quando «non ex operibus, sed ex vocante dictum est ei, Major serviet minori» . Sed contemptum se dicit hic minor; ideo factus est major: quia ignobilia et contemptibilia mundi elegit Deus, et ea ramus, et ad proprietatem rei gestae; saepe contingit ut tali noctis tempore vigilet amor Dei, et magno urgente orationis affectu, non exspectetur sed praeveniatur quod post galli cantum limus intelligere immaturum tempus noctis hujus, antequam venisset plenitudo temporis, id est, ipsa maturitas, quando Christus manifestaretur in carne ; nec tunc Ecclesia tacuit, sed praeveniens Istam maturitatem, prophetando clamavit, et in verbis Dei speravit potentis facere quod promisit, ut in se
Abbreviated transcription (Latin):
deo tã uehem̃ter & ardent̾. ut eo zelo ta¬
befactũ se diceret. Illi autẽ inimicicias
labat. Non ingratus enĩ grẽ dĩ ꝑ quã
fuerat ex inimico reconciliatꝰ do: etiã
ipse suos diligebat inimicos. & eos ⁊e¬
labat do: dolens & tabescens qͦd eẽnt
u̾ba eiꝰ obliti. Deinde considans ipse
in u̾bis d̃i qua flãma dilectionis ar¬
deret: ignitũ inquit eloquiũ tuũ ue¬
hem̃ter: & seruus tuus dilexit illud.
Merito ⁊elabat insuis inimicis. cõ
patiens quia fuerant obliti u̾ba di. Ad
hoc enĩ eos flagrabat adducere. qͦd ip¬
se flagrantissime diligebat. Cui uer¬
in quo ignis latet: Qui manu quid̾e
frigidꝰ tenet᷑. s ꝑcussus ferro ꝑscin¬
tillas enicat. atq hoc emittit ignẽ
qui pꝰ ardeat. qͦd pͥus manu frigidũ
tenebat. Sic & enĩ sic uerba sacri eloqͥi
quȩ quidẽ ꝑ narrationẽ literȩ fri-¬
gida tenent᷑. s siqͥs hȩc aspirante deo
intento intellectu pulsauerit. de mi¬

Expanded text:
Deo tam vehementer et ardenter, ut eo zelo tabefactum se diceret; illi autem labat. Non ingratus enim gratiae Dei, per quam fuerat ex inimico reconciliatus Deo, etiam ipse suos diligebat inimicos, et eos zelabat Deo, dolens et tabescens quod essent 140. Deinde considerans ipse, in verbis Dei qua flamma dilectionis arderet: «Ignitum,» inquit, «eloquium tuum valde, et servus tuus dilexit illud.» Merito zelabat in suis inimicis cor impoenitens, qui fuerant obliti verborum Dei: ad hoc enim flagrabat eos adducere, quod ipse flagrantissime diligebat. 4. simile dixerim, in quo ignis latet? Qui manu quidem frigidus tenetur, sed, percussus ferro, per scintillas micat, atque hoc emittit ignem qui post ardeat, quod prius manus frigidum tenebat. Sic etenim, sic verba sunt sacri eloquii, quae quidem per narrationem litterae frigida tenentur; sed si quis haec, aspirante Domino, intento intellectu pulsaverit, de my
Abbreviated transcription (Latin):
s. iste ẽ dies quã fecit dñs. exultemꝰ &
lȩcem᷑ in ea. Et sicut in die honeste
ambulemꝰ. Qm̃ omĩa seruiunt tibi.
O mĩa scilicet de quib loquebat᷑. omĩa
quȩ ꝑtinent ad hẽ diẽ seruiunt tibi.
Impii quippe quib dicit᷑. nocti simi
inde respexit unde liberet᷑ hȩc terra.
ut fundata ꝑmaneat. atq subiecit.
Nisi qͦd lex tua meditatio mea ẽ. tẽ
forte ꝑissem in humilitate mea.
Ista ẽ lex fidei. ñ inanis fidei. s quȩ ꝑ
dilectionẽ oꝑatur. Per hanc impetrat᷑
grã. quȩ fortes facit in tribulatione tẽ¬
porali. ne ꝑeant in humilitate morta
li. L egis quippe meditatio facit ut tẽ¬
pora tribulationis. tẽpora quib hu¬
miliam᷑ aliquib adu̾sis. sustinere &
tolerare possimꝰ: ut neq humiliato
nimis. neq deiecto frangam᷑ affectu.
Deniq dñs ñ frangi nos humilita¬
te usq ad desꝑationẽ uult. s usq ad
correptionẽ. Ergo qͣndo in afflictio¬
nis tẽpore sumꝰ.& quatinꝰ aduersis

Expanded text:
est dies quem fecit Dominus, exsultemus et jucundemur in eo ; et sicut in die honeste ambulemus . «Quoniam omnia serviunt tibi. Omnia» scilicet de quibus loquebatur; «omnia» quae pertinent ad hunc diem, «serviunt tibi.» Impii quippe de quibus dicitur, «Nocti similinde respexit unde liberetur haec terra, ut fundata permaneat; atque subjecit, «Nisi quod lex tua meditatio mea est, tunc forsitan perissem in humilitate mea.» Ista lex fidei est; non inanis fidei, sed quae per dilectionem operatur . Per hanc impetratur gratia, quae fortes facit in tribulatione temporali, ne pereant in humilitate morta. legis ergo meditatio facit, ut tempora tribulationis, tempora quibus humiliamur aliquibus aduersis, sustinere et tolerare possimus, ut neque humiliato nimis neque deiecto frangamur affectu. denique dominus non frangi nos humilitate usque ad desperationem uult, sed usque ad correptionem. Unde nis tempore sumus, et quatimur adversis,
Abbreviated transcription (Latin):
Prius ẽ enĩ ut uideat᷑ quã sint utiles
& honestȩ. deinde ut eors desidium con¬
cupiscat᷑. postremo ut ꝓficiente lumi¬
ne atq sanitate. delectet earũ & oꝑatio
quarũ sola ratio delectabat. S quid ẽ¬
in om̃i tẽpore: Scilicet in reb ꝓsꝑis ꝙ
ctari iusticia. Nec ita ẽ tẽpore diligenda¬

Expanded text:
 enim ut videatur quam sint utiles et honestae; deinde, ut earum desiderium concupiscatur; postremo, ut proficiente lumine atque sanitate delectet earum et operatio, quarum sola ratio delectabat. Sed ein omni tempore;» sive scilicet in rebus prosperctare justitia, nec ita est tempore diligenda
Abbreviated transcription (Latin):
na nisi illa quȩ scđ̾m uerbũ csi sunt. ut
qͥs bonors meritoꝵs atq uirtutũ subsidi¬
is gaudeat se ẽẽ munitũ. B onitatẽ et¬
& ꝑfici. Nã utiq qui iã dixerat. bonita¬
tatẽ doce me. nisi ut ei grã dei magis

Expanded text:
a nisi illa. quae secundum uerbum est dei, ut quis bonorum meritorum atque uirtutum subsidiis gaudeat se esse munitum. Hac Dae me. Aug. Qui jam dixerat bonitatatem doce me nisi ut gratia Dei magis
Abbreviated transcription (Latin):
dixit surgebã. quia ñ eũ sic affligebat.
ut duceret. s exercebat ut surgeret. id
ẽ ut ea ipsa tribulatione ad fortiꝰ con
adiungit ipse saluator. Ad ipsũ enĩ
caput ꝓprie qͦd sequit᷑ ꝑtinere arbi¬
tror: particeps ego sũ om̃iũ timentiũ
te: & custodientiũ mandata tua. Sicuti
ẽ in epła quȩ ad hebreos scribit᷑. Qui

Expanded text:
dixit «Surgebam:» quia non eum sic affligebat, dixit «Surgebam:» quia non eum sic affligebat, ut dejiceret; sed exercebat, ut surgeret, id est, ut ea ipsa tribulatione ad fortius conadjungit ipse Salvator. Ad ipsum caput enim proprie quod sequitur pertinere arbitror, «Particeps ego sum omnium timentium te, et custodientium mandata tua.» Sicut est in Epistola quae ad Hebraeos inscr
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo qͦd sunt peccata declinatũ ẽ. s ab
eo qͦd sunt peccatores qͦd in greco euiden¬
ter apparet. Cũ itaq minant᷑ mala qͥ¬
quodã modo funes implicant ueluti ua¬
lidas & robustas restes suas. Trahunt enĩ
implicant corpꝰ. ñ implicant animum:¬
ubi ñ ẽ iste legis dĩ oblitus. quia sermo
dci ñ ẽ alligatus. Media inquit nocte sur¬
gebã ad confitendũ tibi: suꝑ iudicia iu¬
sticiȩ tuȩ. Quia & in hoc ipsũ qͦd funes
peccatoꝵ circũplectunt᷑ iustũ. iudicia
sunt iusticiȩ dĩ. Propt̾ qͦd dicit apłs pe¬
trus. Tempꝰ ẽ ut iudiciũ incipiat a do¬
mo dm̃. Et si iudiciũ inquit a nob̃. qua-¬
lis finis erit eis qui ñ credunt d̃i euange¬
gelio: Et si iustus uix saluus erit impiꝰ¬
de ꝑsecutionib quas patiebat᷑ ȩccłia. cũ
funes peccatoꝵ cirtũ plecterent᷑ eũ. Pro¬
inde mediã noctẽ grauiora tribula-¬
tionis intelligenda existimo. in qua

Expanded text:
ab eo quod sunt peccata declinatum est, sed ab ab eo quod sunt peccata declinatum est, sed ab eo quod sunt peccatores: quod in graeco evidenter apparet. Cum itaque minantur mala, qquodammodo funibus implicant, veluti valida et robusta reste sua. Trahunt enim implicant corpin quo iste legis Dei non est oblitus, quia Sermo Dei non est alligatus . Media nocte surgebam ad confitendum tibi, super judicia justitiae tuae.» Quia et hoc ipsum quod funes peccatorum circumplectuntur justum, judicia sunt justitiae Dei. Propter quod dicit apostolus Petrus, tempus esse «ut judicium jam incipiat a domo Domini. Et si initium,» inquit, «a nobis; qualis finis erit eis qui non credunt dei euangelio? et si iustus uix saluus erit,de persecutionibus quas patiebatur Ecclesia, cum funes peccatorum circumplecterentur eam. Proinde mediam noctem graviora tribulationis intelligenda existimo. In qua
Abbreviated transcription (Latin):
tibi bellũ ẽ. bonũ ẽ ut in tranquilli¬
tate sit animꝰ tuus. & in quadã sereni¬
tate. S gub̃nator ille melior ẽ. qui tẽ¬
pestate nauim gub̾nat. Rege gͥ te
ipsũ quando turbatur animꝰ. mens flu¬
stuat. Laudauerĩ uirtutẽ gub̃natoris
qui nullas ꝓcellas senserit. & cursũ na¬
uigii ditexerit. nulla tẽpestate iactatus.
s illũ laudauerĩ magis qui aduersus
ꝓfundi ima deponit᷑. Ita & ille lau¬
dandus ẽ gub̃nator sui. qui ea quȩ ad¬
uersa sunt. uincit patientia. uirtute
suꝑat. scd̃is ñ extollit᷑. adu̾sis ñ frangit᷑.
cedens ad p̃lia dicas. Paratus sũ & ñ sũ
turbatus: ut custodiã mandata tua.
ẜ unes peccatoꝵ circũ plexi sunt me: &
legẽ tuã ñ sũ oblitus. Funes peccatoꝵs ĩ¬
pedim̃ta sunt in imicoꝵ. siue sp̃aliũ si¬
cut diaboli & angłoꝵ eiꝰ. siue carnaliũ.
in quib filiis infidelitatis diabolus oꝑat᷑.
Non enĩ hoc nom̃ qͦd dictũ ẽ peccators.

Expanded text:
tibi bellum est. bonum est ut in tranquillitate sit animus tuus et in quadam serenitate; sed gubernator ille melior est qui in tempestate nauem gubernat. rege igitur te ipsum, quando turbatur animus, mens fluctuat. laudauerim uirtutem gubernatoris, qui nullas procellas senserit et cursum nauigii direxerit nulla tempestate iactatus? sed illum laudauerim, qui aduersus profundi ima deponitur. ita et ille laudandus est gubernator sui, qui ea quae aduersa sunt uincit patientia, uirtute superat, secundis non extollitur, aduersis non frangitur. rocedens ad proelia dicas: paratus sum et non sum turbatus, ut custodiam mandata tua. funeslegis tuae non sum oblitus. Funes peccatorum» impedimenta sunt inimicorum, sive spiritualium, sicut diaboli et angelorum ejus, sive carnalium, in quibus filiis infidelitatis diabolus operatur . Non enim hoc nomen quod dictum est «peccatorum,»
Abbreviated transcription (Latin):
ne derelinqueret᷑ dicens. Ne derelinquas
huc inꝑfectus. & in magnis ꝑturbati¬
onib positus. se derelinqui ut tẽptetur.
s rogat ne penitus derelinquat᷑. Plerũ¬
q enĩ derelinquit ds̃ quos uult ꝓbare.
Penitus autẽ derelinquit quos deserit.¬
Si dereliquisti me ne głarer in me.no¬
li usꝙ quaꝙ & iustificatus abs te głabor

Expanded text:
ne derelinqueretur, dicens: ne derelinquas huc inperfectus et in magnis perturbationibus positus. ne dersed rogat. ne penitus derelinquatur. plerumque enim derelinquit deus quos uult probari, penitus autem derelinquit quos deserit.si dereliquisti me, ne gloriarer in me, noli usque valde, et justificatus abs te glor
Abbreviated transcription (Latin):
ant gͦ reliquiȩ gentiũ quȩ nondũ in-¬
uocauert̃ nom̃ dni. audiant & que¬
rant ut inueniant tribulationẽ & do¬
sorẽ. & inuocent nom̃ dñi ꝙ saluȩ fi¬
ant. Non hoc eis dicimꝰ ut querant mi¬
seriã quã nondũ habent̾ s ut inueni¬
ant eã quã nescientes habent. Neq hoc
eis optamꝰ ut t̾rena necessaria desint qͥ
hoc plangant quod amissa societate
ruert̃. Agnoscant & lugeant istã mise¬
riã. Faciet eos beatos lugentes. qui eos
semꝑ miseros eẽ noluit. Nã misericors
seret᷑ quia recipit. Flagellat enĩ omnẽ
filiũ quẽ recipit. Nec tam amarũ no¬
bis debet ẽẽ quod flagellat. quã dulce
quod recipit. Quomodo enĩ ñ flagel-¬
lat. custodiens paruulos dñs. qͦs gran¬
des querit heredes: Quis enĩ ẽ filius.¬

Expanded text:
ant reliquiae gentium quae nondum invocant nomen Domini; audiant et quaerant, ut inveniant tribulationem et dolorem, et invocent nomen Domini, et salvae fiant. Non hoc eis dicimus, ut quaerant miseriam quam non habent, sed ut inveniant eam quam nescientes habent: neque hoc eis optamus, ut terrena necessaria desint eishoc plangant, quod amissa satietate ruerunt. Agnoscant et lugeant istam miseriam; faciet eos beatos lugentes, qui eos esse semper miseros noluit. 5. «Misericorsia recipit: flagellat enim omnem filium quem recipit, nec tam mihi amarum debet esse quod flquod recipit. Quomodo enim non flagellat custodiens parvulos Dominus, quos grandes quaerit haeredes? Nec mirum si ips
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑ interp̃tatio. Si quidẽ qui de¬
solati sunt. citiꝰ conficent᷑. Magis enĩ
scdis reb animꝰ extolli solet. Cũ autẽ
urget᷑ adu̾sis. tẽ diuinũ implorat
anus tuȩ fecert̃ me & plas¬
mauert̾̃ me: da mͥ intelle¬
ctũ ut discã mandata tua.
Magno cõmendationis usus ẽ exor¬
dio. ut opus dei eẽ se diceret. quo fa¬
cilius cirta oꝑis sui grãm fauor in¬
clinaret᷑ auctoris. Quando ds̃ ho¬
minẽ fecit ex puluere & animauit
flatu.: ñ ibi cõmemoratũ ẽ qͦd ma¬
nib fecerit. Cur itaq quib dã uisũ fu¬
erit. uerbo dm̃ fecisse cȩt̾a. hominẽ uͦ ue¬
lut aliqͦd p̃cipuũ fecisse manib suis
ñ uideo: nisi forte quia ex puluere
formatũ legit᷑ hominis corpꝰ ñ potu¬
isse fieri nisi manib arbitrant᷑. Adhi.

Expanded text:
uidetur interpretatio, siquidem qui desolati sunt citius confitentur. magis enim secundis rebus animus extolli solet, cum autem urgetur aduersis, tunc diuinum inplorat anus tuae f ecerunt me et Parauerunt me,. da mihi intellectum, ut discam mandata tua. magno commendationis usus exordio est, ut opus dei esse se diceret, quo facilius circa operis sui gratiam fauor inclinaretur auctoris. grandis minem fecit ex pulvere, et animavit flatu, non ibi commemoratum est quod manibus fecerit. Cur itaque quibusdam visum fuerit verbo Deum fecisse caetera, hominem vero velut aliquid praecipuum fecisse manibus suis, non video: nisi fformatum legitur hominis corpus, non potuisse fieri nisi manibus arbitrantur.
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis: quia cantabiles habebat iu¬
sollicitudinũ. Ideoq addidit in loco
sat᷑ in cȩlestib. ꝑ egrinus ẽ in terris.
Peregͥnabant᷑ in hoc mundo hebrei.¬
tres pueri naturã incendii ñ sentien¬
tes cantabiles habebant iustificatio¬
nes dĩ. cũ ymnũ deo de creaturarũ lau-¬
datione cantabant. Deniq qui cantat.
uacuus ẽ & diuersarũ cogitationũ re-¬
sollicitudine. s tanꝗͣ liber ab omnib

Expanded text:
ut aliquis c-antabiles habeat iusollicitudinum. ideoque addidit: in loco rsatur in caelestibus, peregrinus est terris. peregrinabantur in hoc mundo Hebraei, naturam incendii non sentientes; cantabiles habebant iustificationes dei, cum hymnum deo de creaturarum laudatione cantarent. Denique qui cantat uacuus est et diuersarum cogitationum curas resollicitudine, sed tamquam liber ab omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
Et iterũ. Qui parce seminat. parte &
rerũ suarũ. s & uidua duob minittis
& tantũ dẽ ibi uterq possideat. Quid
potentiꝰ quã ut idem regnũ thesauro
diuiti. & calice aquȩ frigidȩ pauperi
ualeat: Sunt autẽ qui ista faciant dũ
terrena conquirt̃. aut hic mercedẽ spe¬
rantes a dño aut hominib placere
cupientes. S generatio rectoꝵ benedicet᷑.
b cõmouent᷑ pedes. & effundunt᷑ gres¬
sus atq labunt᷑. sicut in alio psalmo
canit᷑. dũ zelant in peccatorib pacẽ
peccators uidentes. & putant perire
oꝑa sua. quia ñ eis merces reddit᷑ peri¬
tura. At iste uir qui timet dnm̃. & in
templũ sc̃m dei conu̾satione recti cor¬
dis aptat᷑. nec głam hominũ querit.
nec terrenas diuitias concupiscit. Et
tam̃ gła & diuitiȩ in domo eiꝰ. Dom
atisq tectis cũ timore mortis ȩternȩ.
Huiꝰ enĩ iusticia manet in scłm scłi:¬
& ipsa ẽ eiꝰ gła & ipsa diuitiȩ. Illiꝰ autẽ
purpura & byssus & epulȩ splendidȩ

Expanded text:
it, «qui parce seminat, parce et rerum suarum , sed et vidua duobus minutis , et tantumdem ibi uterque possideat? quid potentius, quam ut idem regnum et thesauris diviti, et calice aquae frigidae pauperi valeat? Sunt autem qui ista faciant, dum terrena conquirunt, aut hic mercedem sperantes a Domino, aut hominibus placere cupientes: sed, «Generatio rectorum benedicetur,» bus commoventur pedes, et effunduntur gressus atque labuntur, sicut in alio psalmo canitur, dum zelant in peccatoribus pacem peccatorum videntes, et putant perire opera sua, quia non eis merces redditur peritura . At iste vir qui timet Dominum, et in templum sanctum Dei conversione recti cordis aptatur, nec gloriam hominum quaerit, nec terrenas divitias concupiscit; et tamen, Gloria et divitiae in domo ejus. Domatisque tectis cum timore mortis aeternae. Hujus enim «justitia manet in saeculum saeculi:» ipsa ejus gloria, ipsae divitiae. Illius autem purpura et byssus et epulae splendidae, et
Abbreviated transcription (Latin):
ex ipso ȩuangłio quod testimoniũ habet
a lege & ꝓpħis. unde etiã in monte inter
captiui homines obliuscunt᷑ dm̃ auidi¬
tatẽ nr̃am tanꝗͣ ieiunio temꝑantiȩ refre¬
nemꝰ. quãdui ꝑfectio decalogi legis tanqͣ
psalteriũ decẽ cordarũ ꝑ quatuor eiusd̃e
mundi partes. id.ẽ. toto orbe p̃dicatur.
ut decẽ quater ducta. quadragenariũ
numerũ signent. Quinquagenario uero
additus quadragenario. laborantib in
hac uita fidelib merces illa ꝑsoluit᷑. quã
& pͥmis & nouissimis pat̾familias p̃parauit
ȩqualẽ. Audiamꝰ itaq psalmũ diuina
laude replentẽ pectus popłi di. Ecce ꝑso-¬
nã in hoc psalmo quandã exultantẽ feli¬
ci exultatione p̃figurat. & scaturientẽ cor¬
de in amore dĩ popłm. scilicet corpꝰ xp̃i
fessio peccators ẽ. s & laus
dei deuotione confessionis exprimitur.

Expanded text:
in ipso Evangelio, quod testimonium habet a lege et prophetis. Unde etiam in monte inter captivi homines obliviscuntur Deum, aviditatem nostram tanquam jejunio temperantiae, refrenemus; quamdiu perfectio Decalogi Legis, tanquam psalterium decem chordarum, per quatuor ejusdem mundi partes, id est, toto orbe praedicatur, ut decem quater ducta quadragenarium numerum signent. Quinquagenario vero additus quadragenario, laborantibus in hac vita fidelibus merces illa persolvitur, quam et primis et novissimis paterfamilias praeparavit aequalem. Audiamus itaque plenum divinalaude pectus populi Dei. Ecce personat in hoc psalmo quemdam exsultantem felici exsultatione, praefigurat et scaturientem corde in amore Dei populum, scilicet corpus Christi,fessio peccatorum est, sed et laus Dei devotione confessionis expromitur.
Abbreviated transcription (Latin):
De torrente inuia bibit: ꝓpt̾ea exalta¬
uit caput. In humano quippe genere
ab ipso mundi exordio torrens mortis
effluxerat. S de hoc torrente dñs in
uia bibit: quia mortẽ in transitu gu-¬
stauit. Atq ideo exaltauit caput. qͥa
hoc qͦd moriendo in sepulchro posure.
resurgendo suꝑ angłos eleuauit. Et
inde antiquũ hoste̾ in ȩternũ ꝑculit.
unde seuire contra se manꝰ ꝑsequentium
temporaliter ꝑmisit.

Expanded text:
De torrente in via bibet, propterea exaltabit caput . In humano quippe genere ab ipso mundi initio torrens mortis effluxerat: sed de hoc torrente Dominus in via bibit, quia mortem in transitu gustavit. Atque ideo exaltavit caput, quia hoc quod moriendo in sepulcro posuit, resurgendo super angelos elevavit; et inde antiquum hostem in aeternum perculit, unde saevire contra se manus persequentium temporaliter permisit.
Abbreviated transcription (Latin):
de quoquã sinistrũ aliqͥd audire. beatusq
ẽ qui ita se cont᷑ hoc uiciũ armauit. ut
apud eũ nemo detrahere audeat. Quod¬
si eẽt hȩc in nob̃ diligentia ne passim ob¬
trectatorib crederemꝰ. iã om̃s detrahere
timerent. ne ñ tã alios quã seipsos uiles
detrahendo facerent. Suꝑbo ocło & insa

Expanded text:
de quoquam sinistrum aliquid audire. beatusque de quoquam sinistrum aliquid audire. beatusque est, qui ita se contra hoc uitium armauit, ut apud eum detrahere nemo audeat. quodsi esset in nobis haec diligentia, ne passim obtrectatoribus crederemus, iam omnes detrahere timerent, ne non tam alios quam se ipsos uiles detrahendo facerent. sed ideo hoc ma
Abbreviated transcription (Latin):
bar. Noli inquit scriptura consenta¬
neus eẽ cũ derogantib adu̾sus ꝓximũ
tuũ. & ñ accipias suꝑ illo peccatũ. &
alibi. Sepi aures tuas spinis: & noli au¬
dire linguã nequã. Unde & alibi id̾e¬
dd̃ diu̾sas innocentiȩ species iusticiȩq
dinumerans. de hac quoq uirtute ñ
tacuit dicendo. Et obꝓbriũ ñ accepit
adu̾sus ꝓximos suos. Propt̾ qͦd ipse ñ
mo. hẽ ꝑsequebar. Est sane hoc uiciũ
quod uł in pͥmis extingui debeat. & ab
his qui se scẽ instituere uolunt. ꝓrsus
excludi. Nichil enĩ tã inquietat ani-¬
mã. nichil ẽ qͦd ita mobilẽ mentẽ ac
leuẽ faciat. quã facile totũ credere. &
obtrectators u̾ba temerario assensu m̃¬
tis sequi. Hinc enĩ crebrȩ dissensiones.
hinc odia iniusta nascunt᷑.id.ẽ. qͦo sepe
de amicissimis etiã inimicos facit. dũ con¬
cordes quid̾e. s credulas animas maliloqui
lingua dissociat. At cont᷑ magna quies a¬
nimi. magnaq ẽ mors grauitas. ñ temere

Expanded text:
. noli, inquit scriptura, consentaneus esse cum derogantibus aduersum proximum tuum; et non accipias super illum peccatum, et alibi: sepi aures tuas spinis et noli audire linguam nequam. unde et beatus Dauid diuersas innocentiae species iustitiaeque dinumerans, de hac quoque uirtute non tacuit dicendo: et obprobrium non accepit aduersus proximos suos, propter quod ipse non unc persequebar. est sane hoc uitium, quod uel in primis extingui debeat et ab his, qui se sancte instituere uolunt, prorsus excludi. nihil enim tam inquietat animam, nihil est, quod ita mobilem mentem ac leuem faciat quam facile totum credere et obtrectatorum uerba temerario assensu mentis sequi. hinc enim crebrae dissensiones, hinc odia iniusta nascuntur. hoc est, quod saepe de amicissimis etiam inimicos facit, dum concordes quidem sed credulas animas maliloqui lingua dissociat. at contra magna quies animi magnaque est morum grauitas non temere
Abbreviated transcription (Latin):
tari supra id qͦd potestis: s facit cũ tẽp¬
tatione etiã exitũ ut possitis sustine¬
re. Hanc spẽ dedit etiã saluator ore
suo qͣndo ait. Hac nocte postulauit
sathanas uexare uos sicut triticum.
& ego rogaui ꝓ te petre. ut ñ deficiat
fides tua. Hanc spẽ dedit. & in oratio¬
ne dñica quã docuit. ubi ãmonuit
ut dicamꝰ ne nos inferas in tẽptatio¬
nẽ. Quodã enĩ modo ꝓmisit se daturũ
sius ꝑiclitantib: qͦd dici uoluit ab
orantib. Ergo siquis uult aduersa
suꝑant᷑ si sit spes quȩ consolet᷑. Nam
& si illa acciderint. tam̃ grauia ñ pos¬
sunt eẽ dicenti. Existimo qͦd ñ sunt
condignȩ passiones huiꝰ tẽporis: ad
Qui enĩ meliora sꝑat. leniorib ñ

Expanded text:
tari super id quod potestis; sed faciet cum tentatione etiam exilum, ut possitis sustinere» . Hanc spem dedit etiam Salvator ore suo, quando ait: «Hac nocte postulavit satanas vexare vos sicut triticum; et ego rogavi pro te, Petre, ne deficiat fides tua» . Hanc spem dedit et in oratione quam docuit, ubi monuit ut dicamus, «Ne nos inferas in tentationem» : quodammodo enim promisit se daturum suis periclitantibus, quod dicit. ergo si quis uult aduersa uperantur, si sit spes quae consoletur. nam etsi illa acciderint, tamen grauia esse non possunt dicenti: existimo enim quod indignae sint passiones huius temporis ad quis enim
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uoluit ꝑ carnẽ in unoloco nasci. in
una gente conu̾sari. in uno loco crucifi¬
de sui noĩs mitteret p̃dicatores ꝑ om̃s
gentes toto orbe terrarũ. faciendo mira¬
cula ꝑ seruos suos. factus ẽ magnꝰ suꝑ¬
rena eẽ ostendisti. Destruxisti om̃s se-¬

Expanded text:
est, voluit per carnem in uno loco nasci, in una gente conversari, in uno loco crucifide sui nominis mitteret praedicatores per omnes Gentes toto orbe terrarum; faciendo miracula per servos suos, factus est «magnurrena esse ostendisti. Destruxisti omne
Abbreviated transcription (Latin):
auditurus ẽ. intra in gaudiũ dñi tui
exultet & dicat.
redidi ꝓpter quod locutus sũ.
id. ẽ. ꝑfecte credidi. Non enĩ
ꝑfecte credunt. qui quod credunt loqͥ
nolunt. Ad ipsã enĩ fidẽ ꝑtinet illud
credere. quod dictũ ẽ. Qui me confessus
fuerit corã hominib. confitebor & ego¬
eũ corã patre meo. Ex hoc enĩ appellatꝰ¬
ẽ fidelis ille seruus. ñ tantũ quia acce¬
pit.s quia impendit atq lucratus ẽ.
Ita & hoc loco ñ ait credidi & locutus
sũ. s ꝓpter hoc dixit se locutũ ẽẽ quia
Passus ẽ enĩ multas tribulationes ꝓpter
uerbũ quod fidelit̾ tenebat. fidelit̾ im¬

Expanded text:
auditurus est, «Intra in gaudium Domini tui;» exsultet, et dicat, «Credidi, propter quod locutus sum:» hoc est, perfecte credidi. Non enim rfecte credunt qui quod credunt loqui nolunt: ad ipsam enim fidem pertinet etiam illud credere quod dictum est, «Qui me confessus fuerit coram hominibus, confitebor eum coram Angelis Dei» . Ex hoc enim est appellatus fidelis ille servus, non tantum quia accepit, sed quia impendit atque lucratus est. Ita et hoc loco non ait, Credidi, et locutus sum; sed propter hoc dicit se locutum esse, quia Passus est enim multas tribulationes, propter verbum quod fideliter tenebat, fideliter im
Abbreviated transcription (Latin):
iscłiam & iudiciũ cantabo
tibi dñe. Nemo sibi ad inpu¬
nitatẽ blandiat᷑ de misciłia
dei. quia ẽ & iudiciũ & ne¬
mo in meliꝰ cõmutatus exhorreat iudi¬
ciũ dĩ. quia p̃cedit miscdia. Homines
enĩ qͣndo iudicant. aliqñ uicti miscđia
faciunt contra iusticiã. aliqñ rigidũ uo
lentes tenere iudiciũ. ꝑdunt miscd̃iam
Ds̃ autẽ nec in bonitate miscdiȩ ꝑdit
iudicii seueritatẽ. nec iudicando cũ se¬
ueritate amittit miscđiȩ bonitatẽ. Eo¬
ce si ꝑ tẽpora distinguamꝰ hȩc duo. in¬

Expanded text:
iam et judicium cantabo tibi, Domine.» Nemo sibi ad impunitatem blandiatur de misericordia Dei; quia est et judicium: et nemo in melius commutatus exhorreat judicium Dei; quia praecedit misericordia. Homines enim quando judicant, aliquando victi misericordia, faciunt lentes tenere judicium, perdunt misericordiam. Deus autem nec in bonitate misericordiae perdit judicii severitatem, nec in judicando cum severitate amittit misericordiae bonitatem. Ecce si temporibus distinguamus haec duo,
Abbreviated transcription (Latin):
in impios. caue ne fiant in te. Ad hoc
enĩ in illos facta sunt ut tu transires
& eos ñ imitareris. & talia ñ patereris.
Cam̃ uide quia flagellũ dñi ẽ suꝑ om¬
nẽ carnẽ. Ne estimes te ñ uideri. qͣndo

Expanded text:
in impios, cave ne fiant in te: ad hoc in impios, cave ne fiant in te: ad hoc enim in illos facta sunt, ut tu transires, et eos non imitareris, et talia non patereris. Tamen vide quia flagellum Domini est super omnem carnem.
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Qui educit uentos de thesauris
sius: occultis causis unde nescis. Quia
enĩ flat uentus sentis: qua causa flat
uł de quo thesauro rationis eductus
sit: nescis. D ebes tam̃ tam̃ do pietatẽ
credendi. quia ñ flaret nisi iussisset
ille qui fecit. nisi ꝓduxisset ille qui
ista. laudamꝰ. miram᷑. benedicimꝰ dm̃.
Etenĩ ista diuina dicta st̃ quȩ amares.
& ñ erant dicta quȩ timeres. Attende
quia & qͣndo irascit᷑. facit qͦd uult.
Percussit pͥmogenita egypti: ab hoĩe
usq ad pecus. Et misit signa & ꝓdi¬
tios. in pharaonẽ &. in oñs seruos eus¬
Parũ ẽ in egypto quid pꝰea quã eductus
ẽ inde ppłs: Qui ꝑcussit gentes multas.
quȩ possidebant terrã: quã uolebat ds̃
dare ppło suo. Et occidit reges fortes. Se¬
on regẽ amorreoꝵ & og rege̾ basan. &
omĩa regna chanaan. Omĩa ista quomͦ
cõmemorat breuit̾ psalmꝰ. sic ea legimus
in aliis dñicis libris. & magna ibi manꝰ
dñi. Quando tu uides quȩ facta sunt

Expanded text:
fecit. «Qui educit ventos de thesauris suis:» occultis causis, unde nescis. Quia enim flat ventus, sentis; qua causa fiat, vel de quo thesauro rationis eductus sit, nescis: debes tamen Deo pietatem credendi, quia non flaret nisi jussisset ille qui fecit, nisi produxisset ille qui ista; laudamus, miramur, benedicimus Deum: Etenim illa divina dicta sunt quae amares, et non erant dicta quae timeres: attende, quia et quando irascitur, facit quod vult. «Percussit primogenita Aegypti, ab homine usque ad pecus. Immisit signa et proditios. «In Pharaone et in omnibus servis ejusParum est in Aegypto; quid posteaquam eductus est inde populus? «Qui percussit gentes multas:» quae possidebant terram quam volebat Deus dare populo suo. «Et occidit reges fortes; Seon regem Amorrhoeorum, et Og regem Basan, et omnia regna Chanaan.» Omnia ista quomodo commemorat breviter Psalmus, sic ea legimus in aliis Libris dominicis, et magna ibi manus Domini. Quando tu vides quae facta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dit plane & nc̃ occidat a coedib seruoꝵ
suors. s a tẽptationib suȩ eccłiȩ. nec cesset
manꝰ eiꝰ in occidendis calib regib. ꝙ talib
ppłis. I nterp̾tat᷑ enĩ seon tẽptatio ocłor.¬
& amorrei amaricantes. ⁊ maricantes re
gẽ habent tẽptationẽ oculoꝵ. Tẽꝑtatio
oculors. ñ ẽ nisi mendaciũ coloꝵ. Habet¬
colorẽ. ueritatẽ ñ habet. Et qͥd mirũ si
a maricantes habent regẽ mendacẽ: Ni
si enĩ mendatiũ s simulatio p̃cedat. ñ
sunt amaricantes in ȩccł̃ia. Inde enĩ ama¬
ricant. quia fingunt. Precedit t̃ptatio
oculoꝵ. amaricatio sequit᷑. & in ipso dia¬
holo p̃cessit. Nã tẽptatio oculors ẽ. quod
tnffigurat se in angłm lucis. Occidat
manus dĩ ꝙ illũ. & illos. illũ ne inducat.
illos ut corrigant᷑. E tenĩ in uno quoq
homine occidit᷑ ille rex. q̃ndo dampnat
simulationẽ. & diligit ueritatẽ. Manꝰ

Expanded text:
dit plane; et nunc occidat a cordibus servorum suorum, et a tentationibus Ecclesiae suae, nec cesset manus ejus in occidendis talibus regibus et talibus populis: interpretatur enim Seon, Tentatio oculorum; Amorrgem habeant tentationem oculorum. Tentatio oculorum non est nisi mendacium: colorem habet, veritatem non habet. Jam quid mirum est si amaricantes talem habeant regem, mendacem regem? Nisi enim mendacium et simulatio praecedat, non sunt amaricantes in Ecclesia; inde enim amaricant, quia fingunt. Praecedit tentatio oculorum, amaricatio sequitur: et in ipso diabolo praecessit; nam tentatio oculorum est quod «transfigurat se velut angelum lucis» . Occidat manus Domini et illum et illos; illum, ne inducat; illos, ut corrigantur. Etenim in unoquoque homine occiditur ille rex, quando damnat simulationem, et diligit verita
Abbreviated transcription (Latin):
Rex in omĩ gente pͥor ẽ. Egrptus afflictio
dicit᷑. pharao dissipatio. Afflictio gͦ regẽ
habet dissipationẽ. quia illi qui affligẽ
eccłiã. dissipati affligt̃. Ut enĩ afflgunt
dissipant᷑. qm̃ rex dicit ppłs sequitur.
Precedit dissipatio. sequit᷑ afflictio Nul

Expanded text:
Rex in omni gente prior est; Aegyptus Afflictio est, Pharao Dissipatio. Afflictio ergo regem habet dissipationem; quia illi qui affligunt Ecclesiam, dissipati affligunt. Ut enim affligant, dissipantur: quoniam rex ducit, populus sequitur; praecedit dissipatio, sequitur afflictio,
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ. uideo autẽ aliã legẽ in m̾bris
meis repugnantẽ legi mentis meȩ.
& captiuũ me ducentẽ in lege pecca¬
ti quȩ ẽ inm̃bris meis. quia ñ solũ
in domo sua. ñ solũ in agro suo. s in car¬
ne sua. ꝙ in sp̃u suo ñ impleuit qͦd uo¬
lebat: clamauit ad dm̃ qui om̃ia quȩ¬
ego homo qͥs me lib̾abit de corpore mor¬
tis huiꝰ: Et ille bonꝰ. ille suauis. tanquã
responderet ei. continuo subiecit. Grã
S dũ ñ potestis confitemini. cũ pote¬
ritis grãs agite. Iacentes clamate. ere¬
cti sũꝑbire nolite. Ille gͦ qui omnia

Expanded text:
in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis:» quia non solum in domo sua, nec solum in agro suo, sed in carne sua vel in spiritu suo non implevit quae volebat, clamavit ad Deum, qui «omnia quaeego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus?» et ille bonus et ille suavis tanquam responderet ei, continuo subjecit, «GratSed dum non potestis, confitemini; cum poteritis, gratias agite: jacentes, clamate; erecti, superbire nolite. Ille ergo «in
Abbreviated transcription (Latin):
stis & scĩs dĩ placuit ds̃. etiã flagellans
eos. qͣndo iniquis om̃ib displicet. pla¬
cuit illis. & sub flagello eiꝰ in erũpnis.
in laborib. in uulnerib. in egestate
constituti. laudauert̃ dm̃. Non eis di¬
splicuit. nec tor quens. hoc ẽ gratis
amare. ñ quasi ꝓposita acceptione
mercedis. quia ipsa merces tua sũma
d̾s ipse erit quẽ gratis diligis: & sic
amare debes ut ipsũ ꝓ mercede desid̾a¬
re ñ desin as. quia solus te satiet. sicut
philippꝰ desid̾abat cũ diceret. D ñe¬
ostende nob̃ patrẽ: & sufficit nobis.
Merito quia hoc de lib̃a uoluntate
ripim᷑ ab illo. nob̃ nũquã displice¬
re debet. quia semꝑ ẽ iustus. Iile gͥ¬

Expanded text:
stis et sanctis Dei placuit Deus, etiam flagellans eos. Quando iniquis omnibus displicet, placuit illis; et sub flagello ejus, in aerumna, in laboribus, in vulneribus, in egestate constituti laudaverunt Deum: non eis displicuit nec torquens. Hoc est gratis amare, non quasi proposita acceptione mercedis; quia ipsa merces tua summa Deus ipse erit, quem gratis diligis: et sic amare debes, ut ipsum pro mercede desiderare non desinas, qui solus te satiet; sicut Philippus desiderabat, cum diceret, «Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis» . Merito, quia hoc de libera voluntateripimur ab illo, nobis nunquam displicere debet, qui semper est justus. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
te ñ cessat. Et omĩa regna chanaan o cei¬
dit dds̃. Chanaan interp̾̃tat᷑ paratus hu¬
militati. humilitas quasi bonũ aliquid
significat. s si sit utilis humilitas. Nã
mala humiliatio pȩnalis ẽ. Sicut dicit᷑.
umpiꝰ. om̃is infidelis exaltat mͦ cor suũ
parata t̃ humilitatiꝰ in diẽ iudicii.Cẽ¬

Expanded text:
entur. «Et omnia regna Chanaan» occidit Deus. Chanaan interpretatur, Paratus humilitati. Humilitas quasi bonum aliquod significat, sed si sit utilis humilitas: nam mala humiliatio poenalis est. impius, omnis infidelis exaltat cor suum; parata est humilitati in diem judicii
Abbreviated transcription (Latin):
tõ orbe terratũ in testimoniũ om̃ib
bes ab extremo terrȩ. nã crescente ȩuã¬
gelio unde erunt p̾dicatores euangłii
in finib terrȩ. nisi ibi educat nubes
ab extremo terrȩ : De ipsis autẽ nubib
qͥd oꝑatur: Fulgura in pluuiã fecit.¬
id.ẽ. minas ad miscdiam flexit. De ter¬
rorib irrigauit. Nã q̃ndo te minatur
choruscatio terruit te: S cũ pęniten¬
do corrigeris. & agnoscis hoc ꝑ miscułiã
fieri. in pluuiã uertit᷑ fulguris terror.
Qui educit uentos de thesauris suis
Fosdẽ puto p̃dicatores & nubes & uen-¬
tos. N ubes ꝓpt̾ carnẽ. uentos ꝓpt̾ sp̃m.
Nubes enĩ uident᷑. uenti sentiunt᷑ & ñ
uident᷑. Deniq qm̃ carnẽ uidemꝰ ẽẽ
de terra: nubes inquit educit ab ex¬
tremo terrȩ. Et exp̃ssit unde educat
nubes. Etenit ad uentos. quia sp̃c hoĩs¬

Expanded text:
to orbe terrarum, in testimonium omnibus bes ab extremo terrae. Nam crescente Evangelio, unde erunt praedicatores Evangelii in finibus terrae, nisi ibi excitet nubes ab extremo terrae? De ipsis autem nubibus quid operatur? «Fulgura in pluviam fecit:» minas ad misericordiam flexit, de terroribus irrigavit. Quomodo de tercoruscatio terruit te? Sed cum poenitendo corrigeris, et agnoscis hoc misericordia fieri, in pluviam vertitur fulguris terror. «Qui educit ventos de thesauris suis.» Eosdem puto praedicatores et nubes et ventos: nubes, propter carnem; ventos propter spiritum. Nubes enim videntur, venti sentiuntur et non videntur. Denique quoniam carnem videmus esse de terra. «Nubes,» inquit, «excitat ab extremo terrae.» Expresserat unde excitet nubes: venit ad ventos, quia spi
Abbreviated transcription (Latin):
ocłos. & aures. & nares. & os. & manꝰ & pe.
des. s nec lucẽ ocłis. nec auditũ aurib.
nec uocẽ ori. nec sensũ narib. nec motũ
es agnouisti. De illis autẽ qui ñ agnoue¬
rt̃ quid dicit᷑: Similes illis fiant qui fa¬
ciunt ea: & om̃s qui confidunt in eis.

Expanded text:
oculos, et aures, et nares, et os, et manus, et pedes; sed nec lucem oculis, nec auditum auribus, nec vocem ori, nec sensum naribus, nec motum es agnovisti. De illis autem qui non agnoverunt, quid dicitur? «Similes illis sint omnes qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in
Abbreviated transcription (Latin):
b diis. Propħa loquebat᷑ qui intraue¬
rat in scũariũ dĩ.: qui audierat forte
in effabilia u̾ba quȩ ñ licet hõĩ loqui.
Qui dixit qͦd posset hominib dici. &
tenuit apud se qͦd ñ posset dici. Ergo &
audiat᷑ ad qͦd ñ possumꝰ. & credat᷑ ad
qͦd ñ possumꝰ. Ad qͦd possumꝰ audia¬

Expanded text:
nus.» Propheta loquebatur, qui intravit in sanctuarium Dei, qui audivit forte ineffabilia verba quae non licet homini loqui ; qui dixit quod posset hominibus dici, et tenuit apud se quod non posset dici. Ergo et audiatur ad quod possumus, et credatur ad quod non possumus. Ad quod possumus audia
Abbreviated transcription (Latin):
Mors enĩ nr̃a carnalis. quasi somnꝰ ẽ.
Cȩpisti sꝑare ex quo resurrexit dñs.
noli deficere sꝑare quousq ex eas ab
hac uita. Nã si ñ usq ad noctẽ sꝑaue¬
ris. delet᷑ totũ qͦd sꝑaueras. Et quare

Expanded text:
mors nostra carnalis, quasi somnus est. Coepisti sperare ex quo resurrexit Dominus, noli deficere sperare quousque exeas ab hac vita. Nam si non usque ad noctem speraveris, deletur totum quod speraveras. Sunt enim
Abbreviated transcription (Latin):
sed dormitant. aliq̃ntũ retraht̃ se ab
amore tẽporaliũ. & rursus reuoluun¬
tur in eũ. quasi dormitantes caput cre¬
bro inclinant. E uigila excute somnũ.
dormitando casurus es. Non uult psal¬
mꝰ ocłis dare sõnũ. nec palpebris dor¬
mitationẽ: eũ qui uult inuenire locũ

Expanded text:
sed dormitant. Aliquantum retrahunt se ab amore temporalium, et rursus revolvuntur in eum; quasi dormitantes, caput crebro inclinant. Evigila, excute somnum; dormitando casurus es. Non vult Psalmus, oculis suis dare somnum, nec palpebris dormitationem, eum qui vult invenire loc
Abbreviated transcription (Latin):
ocłos.Si ñ dederis requiẽ tĩporib tus. ñ
uenit sõnus. Cũ gͦ ceꝑit te aliqͥd tẽpora¬
le delectare ad peccatũ. iã grauant᷑ tibi
timpora. Uis eiugilare. & ñ dormire.
nec dormitare: Noli te credere tali de¬
lectationi. Maiores dolores habebis. quã
suauitates. Et ea cogitatione quasi con¬
fricans frontẽ. excutis sõnũ & paras
locũ dño. donec inuenias locũ dõ iacob.¬

Expanded text:
omnus; si non dederint requiem temporibus suis, non venit somnus. Cum ergo coeperit te aliquid temporale delectare ad peccatum, jam gravantur tibi tempora. Vis evigilare, et non dormire, nec dormitare? Noli te credere tali delectationi; majores dolores habebit quam suavitates. Ista cogitatione quasi confricans frontem, excutis somnum, et paras locum Domino. 10. «Donec inveniam locum Domino
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmogenita egypti. ab hoĩe usq ad pę¬
na ẽ. & nimiũ terribilis plaga. pͥmoge
mitias enĩ habemꝰ ipsã fidẽ. unde inci-¬
pimꝰ. Eccł̃iȩ quippe dictũ ẽ. ꝙ uenies &
ꝑtransies ab inicio fidĩ. Et nemo incipit
bene uiuere. nisi a fide. Rides gͦ nr̃a in
pͥmogenitis nris ẽ. Quando custoditur
fides nr̃a: cȩt̾a subsequi posst̃. Nã qͦd pur¬
gant᷑ hoĩes. cotidie ꝓficiendo in meliꝰ. meliꝰ¬
q uiuendo ipso int̾iori hoĩe renouato de die
in diẽ sic̃ dicit apłs. & si ext̾ior homo nr cor¬

Expanded text:
primogenita Aegypti ab homine usque ad pena est, et nimium terribilis plaga, mors prmitias enim habemus ipsam fidem, unde incipimus. Ecclesiae quippe dictum est, «Venies, et pertransies ab initio fidei» : et nemo incipit bene vivere, nisi a fide. Fides ergo nostra in primogenitis nostris est. Quando custoditur fides nostra, caetera subsequi possunt. Nam quod purgantur homines quotidie proficiendo in melius, meliusque vivendo, ipso interiore homine renovato de die in diem, sicut dicit Apostolus, «Et si exterior noster ho
Abbreviated transcription (Latin):
iusti. & remansert̃ inuisti. Audi dñm
dicentẽ. In iudiciũ ueni in hc̃ mundũ.
ut qui ñ uident uideant. & qͥ uident
cȩci fiant. Excecati sunt suꝑbi. illumi¬
tur plebẽ suã. separando in ipsa plebe
sua bonos a malis. fideles ab infidelib.
apłos a iudeis mendacib. Seruoꝵ au̾¬

Expanded text:
injusti. Audi Dominum dicentem: In judicium veni in hunc mundum, ut qui non vident, videant; et qui vident, caeci fiant . Excaecati enim sunt superbi, illumitur plebem suam, separando in ipsa plebe sua bonos a malis, fideles ab infidelibus, Apostolos a Judaeis mendacibus. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tan: Quia uidelicet magnitudo pe¬
riculi. uix facit credibile. qͦd euasert̃.
Magnã enĩ necẽ ꝑtulert̃: in magnis
discriminib fuert̃. O mĩno sic pressi
sunt. ut pęne uiui consentirent. pę
ne uiui absorberent᷑. Iã gͦ euadentes.
iã securi. s ipsiꝰ ꝑiculi magnitudinẽ

Expanded text:
tas? Quia magnitudo periculi vix facit credibile quod evasit. Magnam necem pertulerunt, in magnis discriminibus fuerunt; omnino sic pressi sunt, ut pene vivi consentirent, ut pene vivi absorberentur: jam ergo evadentes, jam securi, sed ipsius periculi ma
Abbreviated transcription (Latin):
subiungit dicens: laudate serui dñm.
Quid iustius. qͥd digniꝰ. qͥd gratiꝰ: Etenĩ
si ñ laudauerint serui dñm. suꝑbi. in¬
grati. irreligiosi ert̃. & qͥd faciunt non
Neq enĩ seruus ingratꝰ si dñm suum
laudare noluerit. ideo efficit ut seruus
ñ sit. Laudes. ñ laudes. seruus es. S si lau¬
des ꝓpitiabis. si ñ laudes offendis. Ds̃ nec
melior fit si laudaueris: nec deterior
si uituꝑaueris. Tu laudando bonũ me¬
lior eris. uituꝑando det̾ior. Bonus autẽ

Expanded text:
: «Laudate, servi, Dominum.» Quid justius? quid dignius? quid gratius? Etenim si non laudaverint servi Dominum; superbi, ingrati, irreligiosi erunt. Et quid faciunt non Neque enim servus ingratus, si Dominum suum laudare noluerit, ideo efficit ut servus non sit. Laudes, non laudes, servus es: sed si laudes, propitiabis; si non laudes, offendes. melior fit, si laudaveris; nec deterior, si vituperaveris: sed tu laudando bonum, melior eris; vituperando, deterior: bonus autem
Abbreviated transcription (Latin):
benedicturi sunt sine defectu. hic in-¬
cipiunt benedicere dñm: in tribula¬
tionib. in tẽptationib. in molestiis.
int̾ adu̾sitates scłi. int̾ insidias ini¬
mici. int̾ fraudes & impetꝰ diaboli.
Hoc ẽ ecce nẽ benidicite dñm. om̃s ser¬
ui dñi. Qui statis in domo dñi. Quid
ẽ qui statis: Qui ꝑseueratis. Quia di¬
ctũ ẽ de quodã qui archangłs fuit. &
in ueritate ñ stetit. Et dictũ ẽ de ami¬
co sponsi. A micus autẽ sponsi stat &
audit eũ. & gaudio gaudet ꝓpt̾ uocẽ

Expanded text:
benedicturi sunt sine defectu, hic incipiunt benedicere Dominum; hic in tribulationibus, in tentationibus, in molestiis, inter adversitates saeculi, inter insidias inimici, inter fraudes et impetus diaboli. Hoc est, «Ecce nunc benedicite Dominum, omnes servi Domini, qui statis in domo Domini.» Quid est, «qui statis?» Qui perseveratis. Quia dictum est de quodam, qui archangelus fuit, «Et in veritate non stetit» : et dictum est de amico sponsi, «Amicus autem sponsi stat, et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem
Abbreviated transcription (Latin):
S̾ta in caritate. & stas in atriis. In carita¬
te latitudo ẽ. in odio angustia. Audi
apłm. Ira & in dignatio. tribulatio & an¬
gustia. in omnẽ animã hoĩs oꝑantis
malũ. De latitudine autẽ caritatis

Expanded text:
Sta in charitate, et stas in atriis. In charitate latitudo est, in odio angustia. Audi Apostolum: «Ira et indignatio, tribulatio et angustia in omnem animam hominis operantis malum» . De latitudine
Abbreviated transcription (Latin):
ingeneratione & generationẽ. Genera.¬
tio ista. & generatio illa. G eneratio qua
fiddeles efficim̃. & ꝑbaptismũ renascuũ.¬
& generatio qua a mortuis resurgemꝰ. &
angłis coniuncti uiuemꝰ. Ista generatio
gencrationiẽ nom̃ tuũ & memoriale tuũ

Expanded text:
in generationem et generationem». Generatio ista et generatio altera: generatio qua fideles efficimur, et per Baptismum renascimur; generatio qua a mortuis resurgemus, et Angelis conjuncti vivemus in aeternum. genera
Abbreviated transcription (Latin):
piunt᷑ docti. ꝓpt̾ rationalẽ animã qͦd ẽ
ȩccłiã. scismata & hereses faciendo. in qͥb
afflictio ppłi dĩ. Occisa st̃ pͥmogenita eoꝵ
traht̃ pꝰ se turbas in doctas. ipsa st̃ pecora
In hac gͦ afflctione qua ȩccłia afflgitur.
morit᷑ in affligentib fides. moriunt᷑ pͥmo
ds̃ pͥmogenita egypti ab hoĩe usq ad pe¬

Expanded text:
uam doctos, propter rationalem animam, quod est Ecclesiam, schismata et haereses faciendo. Proinde afflictio populo Dei. Occisa sunt primogenita eorum: trahunt post se turbas indoctas; ipsa sunt pecora. In hac ergo afflictione qua Ecclesia affligitur, moritur in affligentibus fides: moriuntur primDeus primogenita Aegyptiorum «ab homine usque ad pe
Abbreviated transcription (Latin):
qui laudare debeant dñm. subiecit &¬
mandatis eiꝰ ꝑseuerant. qui in fidẽ ñ fi¬
cta. & spe fir¬
ma. & caritate since¬
ra seruiunt
deo. & honorant
dant offensionẽ
male uiuendi eis. qui uenire uolunt
& in uia lapides offensionis ñ st̃ Ergo
qui statis in domo dñi. laudate nom̃ dñi.
Orati estote. ne foris erretis. s intꝰ stetis.

Expanded text:
qui laudare debeant Dominum, subjicit et mandatis ejus perseverant, qui in fide non ficta, et spe firma, et charitate sincera serviunt Deo, et honorant dant offensionem male vivendo, eis qui venire volunt, et in via lapides offensionis inveniunt. Ergo, «Qui statis in domo Domini, laudate nomen Domini.» Grati estote; foris eratis, et intus statis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sp̃m sc̃m qui datus ẽ nob̾. ltbi audis
diffusionẽ. intellige latitudinẽ. Libi au¬
dis latitudinẽ. intellige atria dñi. &
habebis uerã benedictionẽ dñi. qͣndo ñ
maledicis inimicis. Et sciendũ quia

Expanded text:
 sanctum, qui datus est nobis» . Ubi audis diffusionem, intellige latitudinem; ubi audis latitudinem, intellige atria Domini; et habebis veram benedictionem Domini, quando non maledicis inimicis. Alloquitur enim
Abbreviated transcription (Latin):
ubiq quȩ uoluit fecit. Ipse tibi det
grãm. ut in te ipso facias qͦd uis. Ni¬
si enĩ ipso adiuuante nec in te facis
ñ faceret in se qͦd uellet. quia iccir¬
co caro concupiscit adu̾sus sp̃m. sp̃c¬

Expanded text:
aecumque voluit, fecit.» Ipse tibi det gratiam, ut in teipso facias quod vis; nisi enim ipso adjuvante, nec in te facis n faceret in se quod vellet, qui ait, «Caro concupiscit adversus sp