comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iãuespera in ẽẽ . ñdicit᷑: qr int̃nȩbeatitu.¬
dinis recͥes. nullo t̃mino coartat᷑: Hinc ẽ.
etiã qđ lege data. dies septimꝰ feriatꝰ
eẽ p̃cipitur : ut ȩ t̃naꝑ illũ reqͥes desig¬
netur : Hinc ÷ qđ in annoꝵ curriculo
septenarius numerus septiss multipli¬
cat᷑. monade addito. ad qͥnqͥgenariũ ducit᷑.
ut ꝑpetuã beatitudinẽ signans. iubeleisa.¬
eratissima reqͥes obseruet᷑ : H inc .ẽ. qđ re¬
surgens dñs & frequent̃ apparens. ultimo
iã c̃uiuio cũseptẽ discipłis comedissede:¬
scribit᷑ : qr hi qͥmillo nunc ꝑfecti sunt.
et̃ naꝑillũ refectione saciant᷑ : Rursũ

Expanded text:
spera inesse non dicitur, quia aeternae beatitudinis requies nullo termino coarctatur. Hinc est etiam quod lege data dies septimus feriatus esse praecipitur , ut aeterna per illum requies designetur. Hinc est quod in annorum curriculo septenarius numerus septies multiplicatus, monade addita, ad quinquagenarium ducitur, ut perpetuam beatitudinem signans jubilaei sacratissima requies observetur . Hinc est quod resurgens Dominus et frequenter apparens , ultimo jam convivio cum septem discipulis comedisse describitur, quia hi qui in illo nunc perfecti sunt, aeterna per illum refectione satiantur.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. dñs qͦq c̃uersus .ẽ. ad penitentiã iob
cũ oraret ꝓamicissuis: uꝑte ostendit᷑.
qr etiã ꝓsemet ipso penitens. tanto cidius
exaudiri meruit. qͣnto deuote ꝓaliis
intercessit: Plus eñꝓse ualere p̃ces
suas efficit qͥhas & aliis inpendit : Libenti¬
us qͥppe sacrificiũ orationis accipit᷑: qđ
in c̃spectu misericordis iudicis. ꝓrximi
dilectione c̃dit̃ Qđ tuinc ueracit̃ qͥsq
cumulat: si hoc etiã ꝓ aduersariis inpen.¬
dat: Hinc ÷ enĩ qđ magistra ueritas dicit
Orate ꝓꝑsequentib & calũniantib uobis:
hincrursũait Cũstabitis ad orandũ.
dimitate si qͥd habetis aduersus aliquẽ :

Expanded text:
 conversus est ad poenitentiam Job, cum oraret pro amicis suis, aperte ostenditur quia etiam pro semetipso poenitens tanto citius exaudiri meruit, quanto devote pro aliis intercessit. Plus enim pro se valere preces suas efficit, qui has et pro aliis impendit. Libentius quippe sacrificium orationis accipitur, quod in conspectu misericordis judicis proximi dilectione conditur. Quod tunc vecumulat, si hoc etiam pro adversariis impendat. Hinc est quod magistra Veritas dicit: Orate pro persequentibus et calumniantibus vos. Hinc rursum ait: Cum stabitis ad orandum, dimittite si quid hab
Abbreviated transcription (Latin):
seruusm̃s iob Corãme ait id ẽ intꝰ uibi
sẽpemultoꝵ uita displicet. quȩ etiã foris
hominib placet : Vnde cautenimis in laude
iustoꝵ coniugũ dictũ ẽ: Erant iustiãbo
ante d̃: Non eñi secura laus. ẽ : iustos
ante homines apparere : Sȩpe enĩhumana
sententia. uelut indõ magnũquẽpiã ap-¬

Expanded text:
s Job. Coram me, ait, id est intus, ubi saepe multorum vita displicet, quae etiam foris hominibus placet. Unde caute nimis in laudem justorum conjugum dictum est: Erant justi ambo ante Deum . Non enim secura laus est, justos ante homines apparere. Saepe enim humana sententia velut in Deo magnum quempiam app
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ side suo aliqͥd ñ habeat minima:
Hã cũhuiꝰmundi successus p̃cipit᷑. cũ locꝰ
superior imperat: isqͥadꝑcipienda
hȩc obȩdit. obȩdientiȩ sibi uirtutẽ
euacuat: si ad hȩc etiã exꝓprio deside¬
rio anhelat: Neq enĩse sub obȩdien.¬
tia dirigit: quia dꝑcipienda huiꝰuitȩ
ꝓspera. libidini ꝓpriȩ abitionis seruit:
Rursũ cũmundi despectꝰ p̃cipit᷑. cũ ꝓbra
adipisci& c̃tumeliȩ iubent᷑: nisihȩc & in-

Expanded text:
si de suo aliquid non habeat, minima. si de suo aliquid non habeat, minima. Nam cum hujus mundi successus praecipitur, cum locus superior imperatur, is qui ad percipienda haec obedit, obedientiae sibi virtutem evacuat si ad haec etiam ex proprio desiderio anhelat. Neque enim se sub obedientia dirigit, qui ad percipienda hujus vitae prospera libidini propriae ambitionis servit. Rursum cum mundi despectus praecipitur, cum probra adipisci et contumeliae juben
Abbreviated transcription (Latin):
mala inparadiso arbor excitit: quã ds̃
homini nec̃tingeret int̃dixit Sedut
ꝑmelius obȩdientiȩ meritũ. homobene
ẽditꝰ cresceret. dignũ fuerat ut hunc
etiã abono ꝓhiberet: Iuatinꝰ tantoue.¬
rius hoc qđ a geret untꝰ eẽt: qͣnto &
abonocessans. auctori suo se subditũ
humilius exhiberet: Sed notandũ
qđ illie dicit᷑. exom̃iligno paradisi
edite : deligno autẽ scientiȩ boni &
mali netetigeritis: Quienĩ ab uno qͦ¬
libet bono subiectos uetat. necesse. ẽ.
ut multa c̃cedat : ne obedientis mens
intereat. si abonis om̃ib penitꝰ repulsa
it iunat : Om̃s autẽ paradisi arbores
ad e sũdñs cessit. cũ abima ꝓhibuit:
ut creaturã suã quãnolebat ex tingui
sed ꝓuehi. tanto facilius ab una restrin.
geret. qͣnto ad cunctas latius relaxaret:
Sedqr ñnũ quã nobis huiꝰ mund iꝓspera.
ñnũquã uero iubent᷑ aduersa: sciendũ
sumopere. ẽ. qđ obȩdientia aliqͣndo
sidesuo aliqͥd habeat. nulla. ẽ. Nliqͣnd o

Expanded text:
mala in paradiso arbor exstitit, quam Deus homini, ne contingeret, interdixit. Sed ut per melius obedientiae meritum homo bene conditus cresceret, dignum fuerat ut hunc etiam a bono prohiberet, quatenus tanto verius hoc quod ageret virtus esset, quanto et a bono cessans, auctori suo se subditum humilius exhiberet. Sed notandum quod illic dicitur: Ex omni ligno paradisi comedite, de ligno autem scientiae boni et mali ne tetigeritis . Qui enim ab uno quolibet bono subjectos vetat, necesse est ut multa concedat, ne obedientis mens funditus intereat, si a bonis omnibus penitus repulsa jejunat. Omnes autem paradisi arbores ad esum Dominus concessit, cum ab una prohibuit, ut creaturam suam, quam nolebat exstingui, sed provehi, tanto fgeret, quanto ad cunctas latius relaxaret. Sed quia nonnunquam nobis hujus mundi prospera, nonnunquam vero jubentur adversa, sciendum summopere est quod obedientia aliquando si de suo aliquid habeat, nulla est; aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
xer̃ : Unde ꝑpsalmstã dñs dicit Susti.
nuiqͥsimul mecũ c̃tristaret᷑. &ñ fuit: c̃so¬
lantẽ mequȩ siui. & ñinueni: Consolantẽ
qͥppe inpassione minime inuenit : qͥexdes¬
pectumortis. etiã ipsos hostes ꝑtulit. ꝓqͥb
admortẽ uenit: fost flagella ergo ꝓpinqͥ
adẽsolationẽ ueniunt : qx inmbrissius
nuncusq dñs patit᷑. sed extremotẽpore
hisrahelite om̃s ad fidẽ cognita heliȩ
p̃dicatione c̃curr̃. atq ad eiꝰ ꝓtectionẽ
quã fugerant redeunt: & tunc illũ exi¬¬
miũ multiplici aggregatione popłoꝵ
c̃uiũ celebratur: tunc post flagella
qͣsi iobsanꝰ ostendit᷑ : qͣndo ẽuersisatq
credentib post passionẽ suã. acresur.¬
rectionẽ dñs incelis in mortalis uiuere¬

Expanded text:
lmistam Dominus dicit: Sustinui qui simul mecum contristaretur, et non fuit; consolantem me quaesivi, et non inveni . Consolantem quippe in passione minime invenit, quia in despectu mortis etiam ipsos hostes pertulit, pro quibus ad mortem venit. Post flagella ergo propinqui ad consolationem veniunt, quia in membris suis nunc quoque Dominus patitur; sed extremo tempore Israelitae omnes ad fidem, cognita Eliae praedicatione, concurrunt, atque ad ejus protectionem quem fugerant redeunt, et tunc illud eximium multiplici aggregatione populorum convivium celebratur. Tunc post flagella quasi Job sanus ostenditur, quando a conversis atque credentibus post passionem suam ac resurrectione
Abbreviated transcription (Latin):
titiã ꝓpriã humiliter cognoscentem
doce QUenĩ int̃ rogaret ipse exdesi¬
derio humilitatis. & dm̃ sibi responde¬
re quȩreret. ex magisterio aspirationis:
uerbis sequentib declarat᷑ : Interro¬
gaturũ qͥppese phibuit. sẽdnil into¬
gando subiungit : Nã sola de seꝰ
humilia sentiens. & quȩ misericor¬
diter ado ꝑcepit ag̃noscens ꝓti¬
nunc autẽ oculusm̃ suidectẽ : his
nimirũ uerbis aꝑte indicat: quia
quanto uisus superior ẽ. auditu.
tanto differt ab eo qđ prius extitit. & hoc¬
qđ post modũ ꝑflagella ꝓfecit: & qr¬

Expanded text:
titiam propriam humiliter cognoscentem titiam propriam humiliter cognoscentem doce. Quia enim interrogaret ipse ex desiderio humilitatis, et Deum sibi respondere quaereret ex magisterio aspirationis, verbis sequentibus declaratur. Interrogaturum quippe se perhibuit, sed nihil interrogando subjungit. Nam sola de se humilia sentiens, et quae misericorditer a Domino perceperit agnoscens, protinunc autem oculus meus videt te. - His nimirum verbis aperte indicat, quia quanto visus superior est auditu, tanto differt ab eo quod prius exstitit, et hoc postmodum per flagella proficit. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
mihi : Audire nr̃m. ẽ : sonio aliun¬
de uenienti. aurẽ alio positam
cõmodare: At ẽtra dõ eui extra
semet ipso surgentia desideria
Nr̃a ꝑcipere Ad dm̃ ergo qui
& tacentũ corda cogtoscit.
loqͥ nrm .ẽ :n uocib gutturis:
id qđ sentimꝰ ꝓdere. sed pmtis
ad illũ desideriis inhiare : & qr ideo
qͥsq int̾rogat ut discere ualeat qđ igno.¬
nib: erudire : Ait ergo beatꝰ iob
Auchi. & ego loquar : Acsi diceret:
Misericordit̃ desideriamea ꝓcipe:
ut dũ hȩc tua pietas ꝓcipiens adiuuat.
ad te multipliciora ẽ surgant: Bona
qͥppe uota. qͦtieseffectũ ꝑcipiunt:
multiplicantur: Unde alias scriptũ. ẽ:
Egoclamaui: qm̃ exaudistime Nonenĩ
ait. qr clamaui exaudistime : sedclama¬
ui. qm̃ exaudistime : Quienĩ loquens
exauditꝰ fuerat: uotisꝑficientib exau¬
ditꝰ clamabat: Int̃rogabotẽ : & respon¬
de mihi.: Ac sidiceret: Nescientẽ me
extuȩ scientiȩ c̃tẽplatione cognosco
Int̾rogantiergo responde : id ẽ. stul¬

Expanded text:
re.---Audire nostrum est sono aliunde venienti aurem alio positam commodare. At contra Deo, cui nil semetipso surgentia desideria nostra percipere. Ad Deum ergo, qui et tacentium corda cognoscit, loqui nostrum est non vocibus gutturis id quod sentimus prodere, sed promptis ad illum desideriis inhiare. Et quia ideo quisque interrogat, ut discere valeat quod ignonibus erudire. Ait ergo beatus Job: Audi, et ego loquar. Ac si diceret: Misericorditer desideria mea percipe, ut dum haec tua pietas percipiens adjuvat, ad te multipliciora consurgant. Bona quippe vota quoties effectum percipiunt, multiplicantur. Unde alias scriptum est: Ego clamavi, quoniam exaudisti me . Non enim ait: Quia clamavi, exaudisti me; sed clamavi, quoniam exaudisti me. Qui enim loquens exauditus fuerat, votis proficientibus exauditus clamabat: Interrogabo te, et responde mihi. Ac si diceret: Nescientem me ex tuae scientiae contemplatione cognosco. Interroganti igitur responde, id est stul
Abbreviated transcription (Latin):
Insipient̃ locutꝰ sũ: & quȩ ultramodũ
excederent scientiã meã Occe tanto se
ãplius redarguit: quanto ãplius ꝓfe¬
cit: & scientiã suã usq modũ exces¬
sisse se credidit: q in uerbis dñi plus.¬

Expanded text:
Insipienter locutus sum, et quae ultra modum Insipienter locutus sum, et quae ultra modum excederent scientiam meam. Ecce tanto se amplius redarguit, quanto amplius proficit, et scientiam suam ultra modum excessisse se credidit, quia in verbis Domi
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑcaput eoꝵ: stabant & submitte¬
bunt alas suas. Quid em̃ ꝑ uolatũani¬
maliũ. nsi euangelistarũ atq doctoꝵ
sublimitas de signatur: Uelqͥd sunt
ale animaliũ. nisi scõꝵ c̃tẽplationes.
eosad cȩlestia sublimantes: Sedcũ
sit uox supra firmam̃tũ. qđ erat suꝑ
caput eoꝵ. stantes submittunt alassuas:
qr cũint̃nã uocẽ suꝑnȩ sapientiȩ audi.¬
unt. qͣsi uolatꝰ suialas deponunt: Eui
delicet ipsã ueritatis altitudinẽ. minꝰ se
c̃tẽplare posse cognoscunt: Ad uocẽ
ergo de supuenientẽ alas deponere .ẽ:
cognita suꝑna potestate. uirtute sꝓpri¬
ashumiliare : & c̃sideratione creatoris.
nihildese aliud quã ab iecta sentre :
Sc̃i itaq uiri dũdiuinitatis sententias
audiunt : quantomagis c̃tẽplando ꝓ.
ficiunt. tanto ãplius despiciendo
qđ sunt. aut nil aut ꝓpenil se. eẽ. cog¬
noscunt : Respondeat ergo diuinis
sermonib beatꝰ iob & sapient̃ ꝓfici¬
ens. stultũ se. eẽ. rep̃hendat dicens

Expanded text:
stabant et submittebant alas suas . Quid enim per volatum animalium, nisi evangelistarum atque doctorum sublimitas designatur? Vel quid sunt alae animalium, nisi sanctorum contemplationes eos ad coelestia sublevantes? Sed cum fit vox supra firmamentum, quod super caput eorum est, stantes submittunt alas suas, quia cum internam vocem supernae sapientiae audiunt, quasi volatus sui alas deponunt, quia videlicet ipsam veritatis altitudinem minus se contemplari posse cognoscunt. Ad vocem ergo desuper venientem alas deponere est cognita superna potentia, virtutes proprias humiliare et consideratione creatoris nil de se aliud quam abjecta sentire. Sancti itaque viri dum divinitatis sententias audiunt, quanto magis contemplando 1145 proficiunt, tanto amplius despiciendo quod sunt, aut nihil, aut prope nihil se esse cognoscunt. Respondeat ergo divinis sermonibus beatus Job, et sapienter proficiens, stultum se esse deprehendat, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
prius impetuducimꝰ : sed tamen
adhuc in expulsione pristiniflatꝰ
imus: Quasi anxietatis nr̃e uentꝰ
cecidit: sed tam̃ eiꝰuis iaseipsa
tran quillior. usq ad stationem
nos littoris inpellit Igit᷑ post¬
quã fideli famulo dñs leuiathati
hostis eiꝰ quãsit & fortis & callidus
ostendit: cũ uire sillius subtiliter

Expanded text:
prius impetu ducimur, sed tamen adhuc ex impulsione pristini flatus imus. Quasi anxietatis nostrae ventus cecidit, sed tamen ejus vis jam seipsa tranquillior usque ad stationem nos littoris impellit. Igitur postquam fideli famulo Dominus Leviathan hostis ejus quam sit et fortis et callidus ostendit, dum vires illius subtiliter
Abbreviated transcription (Latin):
manes qͥppe uires eiꝰ intulit. scioqr
om̃a potes: Contra occultasueroma.¬
chinationes illius. sub iunxit & nus¬
late latet cogitatio: Vnde & mox.¬
eidẽ leuiathat i exꝓbrat dicens : uis¬
est iste qͥcȩlat ẽsiliũ. absq scientia:
Absq scientia enĩ leuiathan cęlat ẽsi-¬
liũ. qr quãuis c̃tra in firmitatẽ nrãm
multis fraudib occultet᷑ : ꝓtectoris
tam̃ nr̃i sc̃a nobis inspiratione detegit᷑
Absq scientia cęlat c̃siliũ: qr licet tẽp¬
tatos lateatꝰ. latere tam̃ ꝓtectorẽ ñ po¬
test tẽptatoꝵ: Igit̾ audita fortitudi¬
ne & calliditate diaboli. audita etiã
reprimit. & nosmisericordit̃ tegit :
q̃s beate iob. ut quȩ de temetipso
Ideo insipient̃ locutꝰ sũ: & quȩ ultra
modũ excederent scientiã meam:
Om̃is humana sapientia quantolibet
a cumine polleat : diuinȩ sapientiȩ
cõparata. insipientia est : Qm̃iueñĩ¬
quȩ dixerat. sapient̃ dixisse secrede¬
ret : siuerba superioris sapientie

Expanded text:
manes quippe vires ejus intulit: Scio quia omnia potes; contra occultas vero machinationes illius subjunxit: Et nulla te latet cogitatio. Unde et mox Leviathan eidem exprobrat, dicensest iste qui celat consilium absque scientia? Absque scientia enim Leviathan celat consilium; quia quamvis contra infirmitatem nostram multis fraudibus occultetur, protectoris tamen nostri sancta nobis inspiratione detegitur. Absque scientia celat consilium, quia licet tentatos lateat, latere tamen protectorem non potest tentatorum. Igitur audita fortitudine et calliditate diaboli, audita etiam reprimit, et nos misericorditer tegit, quaesumus, beate Job, ut qIdeo insipienter locutus sum, et quae ultra modum excederent scientiam meam. - Omnis humana sapientia, quantolibet acumine polleat, divinae sapientiae comparata, insipientia est. Bequae dixerat, sapienter dixisse se crederet, si verba superioris sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
assertione ꝓdidisse : & quãuis dñs ad dia¬
bolũ loquens. bona illius p̃sentia p̃tulit.
ñ autẽ eiꝰ ꝑseuerantiã spondit: sciendũ
tam̃. ẽ. qr neqͦquã eiꝰ iustitiã ꝑmitten do
tẽptarip̃tulisset. sieũ iustũ intẽptatione
ꝑsistere ñ posse p̃uideret : Fermisso itaq
dunitꝰ in eiꝰ tẽptatione diabolo. qͥsqͥseũ
intẽptatione succubuisse ȩstimat: igno.¬
rantiã ꝑmittentis accusat: Apꝓbemigit᷑¬

Expanded text:
assertione perdidisse. Et quamvis Dominus ad diaassertione perdidisse. Et quamvis Dominus ad diabolum loquens, bona illius praesentia praetulit, non autem ejus perseverantiam spopondit, sciendum tamen est quia nequaquam ejus justitiam permittendo tentari praetulisset, si eum justum in tentatione persistere non posse praevideret. Permisso itaque divinitus in ejus tentatione diabolo, quisquis eum in tentatione succubuisse existimat, ignorantiam permittentis accusat. 10. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
la habet adhuc qđ iudicet: quãuis
ĩa excõparatione cȩteroꝵ hominum
habeat qđ laudet: B̾eatꝰ igit᷑ iob
resecariinse ȩstimauit uicia. ñaltẽ meri¬
ta augeri: & ineo rep̃hendit᷑. qđ intentio¬
nẽ fłagelli fuisse aliã suspicat᷑. & tam̃
amicisresistentib. intnuudicii diffinitio¬
nocentiã suȩ oꝑationis adstruxit: qͥdiui.¬
no iudicio etiã ipsis eiꝰdẽ diuini iudicu
defensorib ante fertur: In exordio autẽ
librihuiꝰ cognouimꝰ: qđ deillo satan dño
dixerit: Mitte manũ tuã & tange eum:
& uide siñ infaciem benedicatabi
Ad quã petitionẽ beatꝰ iob. dãpnis. orbi¬
tate. uulnerib: & uerboꝵ scandalis tangi
ꝑmitat᷑: qr uidelicet certꝰ qͥeũ laudaue¬
rat extitit. qđ neqͣquã iuxta assertionẽ
diaboli. sc̃ suir in maledictionisculpa
laberet᷑: Sic̃ ergo &superius diximꝰ. qͥsqͥs
beatũ iob in locutione sua estimat post.
flagella peccassẽ: aꝑte dñm iudicat in sua

Expanded text:
la habet adhuc quod judicet, quamvis la habet adhuc quod judicet, quamvis jam ex comparatione caeterorum hominum habeat quod laudet. Beatus igitur Job resecari in se aestimavit vitia, non autem merita augeri. Et in eo reprehenditur, quod intentionem flagelli fuisse aliam suspicatur, et tamen amicis resistentibus interni judicii definitioiam suae operationis astruxit, qui divino judicio etiam ipsis ejusdem divini judicii defensoribus antefertur. In exordio autem libri hujus agnovimus quia de illo Satan Domino dixerat: Mitte manum tuam, et tange eum, et vide si non in faciem benedicat tibi . Ad quam petitionem beatus Job damnis, orbitate, vulneribus et verborum scandalis tangi permittitur, quia videlicet certus qui eum laudaverat exstitit quod nequaquam juxta assertionem diaboli sanctus vir in maledictionis culpam laberetur. Sicut ergo et superius diximus, quisquis beatum Job in locutione sua aestimat post flagella peccasse, aperte Dominum judicat in sua
Abbreviated transcription (Latin):
Odñe. iudicutui sententia indicat: qͣntũ
aliice tuȩ rectitud iniscecitas nra discor.¬
dat Eccete iudic ebeatũ iob uictorẽ
cognoscimꝰ: quẽ inte peccasse loquendo
credebamꝰ: Te iudice addicti sunt : qͥbea¬
tuiob se merita transcendere ꝓteloquen¬
docredider̃: Nligit᷑ ex diuina sententia
qͥd departib estimemꝰaģ nouimꝰ. nunc
eiꝰdẽ sententiȩ paulo sub tilius uerba
pensemꝰ: uomodo enĩ superius beatꝰ iob
rep̃hendit᷑. suncõparatione eiꝰ rectitudi
tia c̃firmat᷑. qͣantiqͥ hostidicit᷑. uidisti
seruũ meũ ob qđñsit eisimilis suꝑ t̾rã :
S edqͥd ẽ. hoc qđ& laudat᷑ hosti. &inse¬
ipso rep̃hendit᷑: inse autẽ ipsore p̃hendit᷑.
& tam̃ amicis loquentib alfert᷑. nisi
qđ sesuir cunctos meritoꝵ suoꝵ uirtu¬
te transcendit. sed eo ipsõ qͦ homo fuit.
ante dĩ oculos. ẽẽ. sine rep̃hensione ñpo
tuit: In sc̃o qͥppe homine. in hac interĩ
uita cõmorante. diuini examinis regu.¬

Expanded text:
ne, judicii tui sententia indicat quantum a luce tuae rectitudinis caecitas nostra discordat. Ecce te judice beatum Job victorem esse cognoscimus, quem in te peccasse loquendo credebamus. Te judice addicti sunt, qui beati Job se merita transcendere pro te loquendo crediderunt. Quia igitur ex divina sententia quid de partibus aestimemus agnovimus, nunc ejusdem sententiae paulo subtilius verba pensemus. Quomodo enim superius beatus Job reprehenditur, si in comparatione ejus rectitudintia confirmatur, qua antiquo hosti dicitur: Vidisti servum meum Job, quod non sit ei similis super terram . Sed quid est hoc, quod et laudatur hosti, et in seipso reprehenditur: in seipso autem reprehenditur, et tamen amicis loquentibus antefertur, nisi quod sanctus vir cunctos meritorum suorum virtute transcendit; sed eo ipso quod homo fuit, ante Dei oculos sine reprehensione esse non potuit? In sancto quippe homine in hac interim vita commorante, divini examinis regu
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enĩ qͥplantat . ẽ. aliqͥd neq qͥrigat.
sed qui increm̃tũ dat ds̃: Dicat ergo ⁊
Nonne uestim̃ta tua calida sunt. dũ
ꝑflata fuerit terra austro. q̃uia nimi-¬
rũ tunc auditores qͥ iã bene uiuentib
doctorib inherent. calorẽ suꝑniamo.¬
ris accipiuÑ: cũꝑafflatũ scĩsp̃s exci-¬
tant᷑: Acsi apte. beato iob diceret
Incassũ tibi tribuis. siqͦs ꝑte ꝓfecisse
in uirtutib contẽplaris qr hi quos
pte in caluisse ȩstimas. nisi eos scĩ sp̃s
feruor attingeret. frigidi insua in sen¬
sibilitate remanerent: Fost quã uero
hȩc fortiter dix̃: ꝑ arrogantiam leui-¬
ter motꝰ. inrisionis ilico uerba sub¬

Expanded text:
igat, igat, sed qui incrementum dat Deus . Dicatur ergo: Nonne vestimenta tua calida sunt, cum perflata fuerit terra Austro? Quia nimirum tunc auditores qui jam bene viventibus doctoribus inhaerent calorem superni amoris accipiunt, cum per afflatum sancti Spiritus excitantur, ac si aperte beato Job diceret: Incassum tibi tribuis si quos per te profecisse in virtutibus contemplaris, quia hi quos per te incaluisse aestimas, nisi eos Spiritus sancti fervor attingeret, frigidi in sua insensibilitate remanerent. Postquam vero haec fortiter dixit, per arrogantiam leviter motus, irrisionis illico verba sub
Abbreviated transcription (Latin):
descere & feruere c̃spiciunt: ad p̃di¬
canda bona cȩlestis patriȩ ualidius
succendunt᷑ : Qui & siquando ꝓeo qđ
adhuc uitã corruptibilẽ humanȩ infir.¬
mitatis agunt. dequalibet culpa saltẽ
tenuiter in opere. in locutione tẽptan
& ipsi uł inminimis. ẽe. rep̃hensibiles
erubescunt: nequã forte exẽpla tor¬
titudinis p̃beant. eis qͦsꝑp̃dicationis
uocẽ. ad regulã intimȩ rectitudinis
uocant: Dũergo uerbo doctorum
accenduntur auditores.: quasi exui¬
uenti corpore uestim̃ta cale fiuint :
Seddũ exꝓuectu auditoꝵ. etiã uita
docentiũ ꝑficit: quasi excale factis
uestim̃tis. calor ad corpus redit :
Sednequaquã sibi doctores tribuats.
qđ pexhortationẽ suã ad sũma ꝓfi¬
cere auditore suident : qr nisi sc̃ssp̃s
eoꝵ corda repleat. ad aurescorpoꝵ
uox docentiũ incassũ sonat. forma¬
re enĩ uocẽ magistri exterius possuN.
sed hanc in primere interius ñ possunt:¬

Expanded text:
descere et fervescere conspiciunt, ad praedidescere et fervescere conspiciunt, ad praedicanda bona coelestis patriae validius succenduntur. Qui et si quando pro eo quod adhuc vitam corruptibilem humanae infirmitatis agunt de qualibet culpa saltem tenuiter in opere, in locutione, inet ipsi vel in minimis esse reprehensibiles erubescunt, ne qua forte exempla tortitudinis praebeant eis quos praedicationis voce ad regulam intimae rectitudinis vocant. Dum ergo verbo doctorum accenduntur auditores, quasi ex viventi corpore vestimenta calefiunt. Sed dum ex profectu auditorum etiam vita docentium proficit, quasi ex calefactis vestimentis calor ad corpus redit. Sed nequaquam sibi doctores tribuant quod per exhortationem suam ad summa proficere auditores vident, quia nisorda repleat, ad aures corporum vox docentium incassum sonat. Formare enim vocem magistri exterius possunt, sed hanc exprimere interius non possunt
Abbreviated transcription (Latin):
enĩrecte uiuit. atq hoc & alios doce¬
re c̃sueuit : quasi tot uestim̃ta hab&.
quot auditores ei c̃corditer inherent:
ipsa calere ñ possint: sed adiuncta
uiuenti corpori. dũ exalantes m̃bro¬
rũ poros contegunt. emanantẽ ab inti¬
mis calorẽ p̃munt : Quonimirũ calo.¬
re hȩc eadẽ uestim̃ta cale fiunt : sed
cale facta calorẽ quẽ acceperint
retinendo ad corpus reddunt: Iuid
ergo puestim̃ta uiuenti corpori adhe¬
rentia nisi discipłoꝵ uita. magistris
bene uiuentib c̃iuncta signatur : quȩ
quasi ꝓporos calorẽ accͥpit. qr ad amo¬
rẽ dei . & exẽplo actionis & inpulsu exhor¬
tationis ignescit : Quȩ uelut frigus
ꝓpriũ respuit. dũ apristina iniqͥtate
discedit : Calorẽ quẽ accepit retinet :
qr in eo quẽ pp̃dicam̃ta sũpserit feruo¬
re c̃ualescit : Doctores autẽ scĩ. dũ au¬
ditores suos in amore dĩ ꝓficere senti¬
unt ⁊psi ãplius indoctrinȩ uirtute
feruescunt : & quia eos ad sũma in ar.¬

Expanded text:
i recte vivit, atque hoc et alios docere consuevit, quasi tot vestimenta habet, quot auditores ei concorditer inhaerent.ipsa calere non possint, sed adjuncta viventi corpori, dum exhalantes membrorum poros contegunt, emanantem ab intimis calorem premunt, quo nimirum calore haec eadem vestimenta calefiunt, sed calefacta calorem quem acceperint retinendo ad corpus reddunt. Quid ergo per vestimenta viventi corpori adhaerentia nisi discipulorum vita magistris bene viventibus conjuncta signatur? Quae quasi per poros calorem accipit, quia ad amorem Dei et exemplo actionis et impulsu exhortationis ignescit. Quae velut frigus proprium expellit, dum a pristina iniquitate discedit; calorem quem accepit retinet, quia in eo quem praedicando sumpserit fervore convalescit. Doctores autem sancti dum auditores suos in amorem Dei proficere sentiunt, ipsi amplius in doctrinae virtute fervescunt; et quia eos ad summa inar
Abbreviated transcription (Latin):
tiã ꝓtulit: ilico ad ipsum prauitatis
auctorẽ. ꝑquẽ unũ qđq malũ obo.¬
rit᷑ m̃tis oculos deflectit. Ut quia
uno hoc uersu. praui capitis m̃bra
ꝑstrinxerat: etiã hoc ipsũ m̃brorũ
caput subbreuitate describat:
Velcerte qr superius nubiũ dĩ uirtu.¬
tes intulerat: agit nunc. ut contra
bonoꝵ uitã. etiã aduersarii impue¬
nationes innotescat: Nã seqͥt᷑: Ingre¬

Expanded text:
tiam protulit, illico ad ipsum pravitatis tiam protulit, illico ad ipsum pravitatis auctorem, per quem unumquodque malum oboritur, mentis oculos deflectit, ut quia uno hoc versu pravi capitis membra perstrinxerat, etiam hoc ipsum membrorum caput sub brevitate describat. Vel certe quia superius , nubium Dei virtutes intulerat, agit nunc ut contra bonorum vitam etiam adversarii impugnationes innotescat. Nam sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
niunt: & post ad districtionẽ ȩt̃ni
examinispducunt᷑ & hoc est fortas¬
se. qđ ꝓpsalmistã dicit᷑ : Abrssus abrs¬
sũ inuocat: in uoce cataractarũ tua.¬
rũ : Quia dũmiro ordine dispositi.¬
onis occultȩ malũ ñꝑmittit᷑ nesciri
qđ agit᷑: N suose iã iudicio peccator
inconscientia condẽpnat. & post
condẽpnationẽ ꝓpriã. adeterni
iudicis sententiã ꝓperat : Abrsso
ergo abyssũ inuocare .ẽ : de iudicio
catores scĩ redarguant facta pec¬
cantiũ : Auditores autẽ praui con¬
tẽpnant uerba iꝰtoꝵ: defendant
quantũ uoluerint prauitates suas.
atq inpudenter gestas. impudentiꝰ
defendendo multiplicent: certe ipsi
sibi inc̃scientia testessunt. qr excu¬
sabiles ñ sunt : ꝑo enĩ ipso qͦrationa.¬
lẽ creaturã ds̃ hominẽ condidit:
in manu om̃iũ hominũ signat. utno¬
uerint singulꝰ oꝑa sua: Sed quia
heliu deprauitate singuloꝵ senten¬

Expanded text:
niunt, et post ad districtionem aeterni niunt, et post ad districtionem aeterni examinis perducuntur. Et hoc est fortasse quod per Psalmistam dicitur: Abyssus abyssum invocat in voce cataractarum tuarum . Quia dum miro ordine dispositionis occultae malum non permittitur nesciri quod agitur, et suo se jam judicio peccator in conscientia condemnat, et post condemnationem propriam ad aeterni judicis sententiam properat. Abyssum ergo abyssum invocare est de judicio catores sancti, redarguant facta peccantium, auditores autem pravi contemnant verba justorum, defendant quantum voluerint pravitates suas, atque impudenter gestas impudentius defendendo multiplicent: certe ipsi sibi in conscientia testes sunt quia excusabiles non sunt. Eo enim ipso quo rationabilem creaturam Deus hominem condidit, in manu omnium hominum signat, ut noverint singuli opera sua. 876 Sed quia Eliu de pravitate singulorum senten
Abbreviated transcription (Latin):
nesciunt : cur dealiqͥb factis in osten¬
tatione gloriant᷑ : Rursus simala
se agere ignorant : cur in eisdẽ fac¬
tis alienos oculosdeclinant: Ipsi enĩ
sibi testessunt : qr sciunt malũ. eẽ.
qđ agunt . qđ uideri ab aliis uerent᷑:
Sienĩ ueraciter malũ. eẽ. ñcrederent:
nequaquã hoc ab aliis uideri formi¬
darent Unde. bene & ꝑquendam
sapientẽ dicit᷑ : Cũ sit timida neqͥtia:
dattestimoniũ condãpnationi:
Quia dũdefacto suo conscientiam
pulsans cimor redarguit: ipsa sibi
testimoniũ ꝑhibet. dãpnabile. eẽ.
qđ agit . quo contra: ꝑ ioħem dicit᷑:
Sicor nr̃m ñ rep̃henderitnos.: fiduciã
habemꝰ apuddm̃: fugiant ergo iniqͥ
humanos oculos: semet ipsos certe fu.¬
gere ñ possunt : Quia enĩ malũ qđ fa¬
ciunt nouer̃ : habent testẽ conscien¬
tiã. habent iudicẽ rationẽ suam
Inpeccato igit᷑ qđ cõmittunt. prius
contrase iudiciũ su ȩ rationis inue.¬

Expanded text:
nesciunt, cur de aliquibus factis in ostennesciunt, cur de aliquibus factis in ostentatione gloriantur? Rursum si mala se agere ignorant, cur in eisdem factis alienos oculos declinant? Ipsi enim sibi testes sunt, quia sciunt malum esse quod agunt, quod videri ab aliis verentur. Si enim veraciter malum esse non crederent, nequaquam hoc ab aliis videri formidarent. Unde et bene per quemdam sapientem dicitur: Cum sit timida nequitia, dat testimonium condemnationi . Quia dum de facto suo conscientiam pulsans timor redarguit, ipsa sibi testimonium perhibet damnabile esse quod agit. Quo contra per Joannem dicitur: Si cor nostrum non reprehenderit nos, fiduciam habemus apud Deum . Fugiant ergo iniqui humanos oculos, semetipsos certe fugere non possunt. Quia enim malum quod faciunt noverunt, habent testem conscientiam, habent judicem rationem suam. In peccato igitur quod committunt prius contra se judicium suae rationis inve
Abbreviated transcription (Latin):
sua: Mala enĩ quȩ agunt homines :
pensare c̃tẽpnut Sed cũ uirtutẽ
suꝑne districtionis audiunt. prauo.¬
rum operũ hoc qđ dese de primit
pondus agnoscunt: Predicationis
qͥppe uerbis pulsati euigilant : ut
pensent. adquȩ supplicia. antiquȩ
actionis meritũ trahat: Dũergo pm.¬
ber fortitudinis in t̃rã descendit. in
manu unius cuiusq signat᷑. ut sua
oꝑa sciat: qr dũuirtus in cõp̃hensi¬
bilis maiestatis agnoscit᷑ : ab uno qͦq¬
intelligi & aliter potest Creator
nãq: omp̃s. a cunctis in sensibilib
inrationabilib q distinctã rationa.¬
lẽ creaturã. hominẽ condidit:
quatinꝰ qđ egerit. ignorare ñ possit :
Naturȩ enĩ lege scire cõpellimꝰ: seu
prauum. siue rectũ sit qđ oꝑat᷑: Nã
adiudiciũ ꝑactione curuenit. sipo.¬
tuit nescire qđ egit : & ipsiergo
qͥ p̃ceptis dominicis erudiri contẽp¬
nunt : utrũ bona anmala sint quȩ
faciunt. sciunt: Nã sibonase facere

Expanded text:
s.---Mala enim quae agunt homines, pensare contemnunt. Sed cum virtutem supernae districtionis audiunt, pravorum operum hoc quod se deprimit pondus agnoscunt. Praedicationis quippe verbis pulsati evigilant, ut pensent ad quae supplicia sese antiquae actionis meritum trahat. Dum ergo imber fortitudinis in terram descendit, in manu uniuscujusque signatur, ut sua opera sciat, quia dum virtus incomprehensibilis majestatis agnoscitintelligi et aliter potest. Creator namque omnipotens a cunctis insensibilibus irrationabilibusque distinctum rationabilem creaturam hominem condidit, quatenus quod egerit ignorare non possit. Naturae enim lege scire compellitur, seu pravum sive rectum sit quod operatur. Nam ad judicium pro actione cur venit, si potuit nescire quod egit? Et ipsi ergo qui praeceptis dominicis erudiri contemnunt, utrum bona an mala sint quae faciunt sciunt. Nam si bona se facere
Abbreviated transcription (Latin):
minib appetunt. atq om̃e qđ sunt
de iectos se exhibendo contẽpnunt:
sed tam̃ apđse introrsus. quasi exip¬
somerito ostensȩ uilitatis intumes¬
cunt : & tanto magis incorde elatisuN
quanto amplius inspecie elationẽ
p̃munt : uȩ utraq unius elationis
bella. magna. dđ circũ spectione
dep̃hendit : mira uirtute supera.¬
uit Quia enĩ desemet ipso intꝰhu¬
milia sentiens. honorẽ exterius non
quęrit: insinuat dicens. Ludã. & ui¬
lior fiã : Et qua ꝑhoc uilẽ se exte¬
rius p̃buit. neqͣ quã interius intu¬
mescit. ad iungit :÷ Eroq humilis.
in oculis meis : Acsidicat  Qualẽ me
exterius despiciens ex hibeo: talẽ
me & interius attendo: Quid ergo
acturisunt qͦs doctrina eleuat.
sidđ excarne sua uenturũ redẽp¬
torẽ nouerat. eiꝰq gaudia ꝓphe¬
tando nuntiabat: & tam̃ in semet¬
ipso ceruicẽ cordis ualida discre¬
tionis calce de primebat dicens

Expanded text:
minibus appetunt, atque omne quod sunt, minibus appetunt, atque omne quod sunt, dejectos se exhibendo, contemnunt; sed tamen apud se introrsus, quasi ex ipso merito ostensae vilitatis intumescunt, et tanto magis in corde elati sunt, quanto amplius in specie elationem premunt. Quae utraque unius elationis bella, magna David circumspectione deprehendit, mira virtute superavit. Quia enim de semetipso intus humilia sentiens, honorem exterius non quaerit, insinuat, dicens: Ludam et vilior fiam. Et quia per hoc quod vilem se exterius praebuit, nequaquam interius intumescit, adjungit: Eroque humilis in oculis meis; ac si dicat: qualem me exterius despiciens exhibeo, talem me interius attendo. Quid ergo acturi sunt, quos doctrina elevat, si David ex carne sua venturum Redemptorem noverat, ejusque gaudia prophetando nuntiabat, et tamen in semetipso cervicem cordis valida discretionis calce deprimebat, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
daret. quȩ corã hominib gesserat for.¬
tia: Quidde eiꝰ factis. ab aliis sentiat᷑
ignoro: ego dđ plussaltantẽ stupeo.
quã pugnantẽ : Pugnando qͥppe hos¬
tes subdidit : saltando autẽ corã
dño semet ipsũ uicit Quẽ michol
saul filia adhuc extumore regu
generis in sana. cũ humiliatũ despice¬
ret dicens. quãgloriosus fuit hodie
rex isrł. disco operiensse ante ancil.¬
qͣsi nudeqͣ unꝰ descurris: ꝓtinꝰ audi¬
quã patrẽ itiũ Ac paulo post ait:
Et ludã & uilior fiã.plusquã factꝰ sũ :
eroq humilis inoculis meis Acsiaꝑte
dicat Uilescere corã hominib ap.¬
lia sentiunt : qr in honorib positi.
nihil se.eẽ. nisi puluerẽ.fauillãq p¬
pendunt : sed tam̃ corã hominib
uiles apparere refugiunt: & contra
hoc qđ de se interius cogitant. quasi
rigidaꝰ exterius uenꝰtate palliantur:
& sunt non nulli qͥuiles uideri ab ho¬

Expanded text:
daret quae coram hominibus gesserat fordaret quae coram hominibus gesserat fortia. Quid de ejus factis ab aliis sentiatur ignoro; ego David plus saltantem stupeo quam pugnantem. Pugnando quippe hostem subdidit, saltando autem coram Domino semetipsum vicit. Quem Michol, filia Saul, adhuc ex tumore regii generis insana, cum humiliatum despiceret, dicens: Quam gloriosus fuerit hodie rex Israel, discooperiens se ante ancilquasi nudetur unus de scurris ; protinus audiquam patrem tuum . Ac paulo post ait: Et ludam, et vilior fiam plusquam factus sum, eroque humilis in oculis meis. Ac si aperte dicat: Vilescere coram hominibus aplia sentiunt, quia in honoribus positi nihil se esse nisi pulverem, favillamque perpendunt; sed tamen coram hominibus viles apparere refugiunt, et conhoc, quod de se interius cogitant, quasi rigida exterius venustate palliantur. Et sunt nonnulli qui viles videri ab ho
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsibi uident᷑ eẽ. sapientes
Contẽplari enĩ dĩ sapientiã ñ poss̃.
qͥ sibi sapientes uident᷑. qr tanto
abeiꝰ luce longesunt. quanto apud
semet ipsos humiles non sunt: Quia
in eoꝵ m̃tib dũtumor elationis
crescit. arcẽ contẽplationis clau-
dit : & unde se lucere p̃cȩteris exi¬
stimant inde se lumine ueritatis
priuant: Sugit᷑ ueraciter sapien.¬
tes eẽ. atq ip̃sa sapientiã contẽ¬
plari appetimꝰ: stultos nos humili.¬
ter cognoscamꝰ: Relinquamꝰ noxiã
sapientiã : discamꝰ laudabilẽ fatui¬
tatẽ: H inc qͥppe scriptũ. ẽ: Sculta

Expanded text:
e sapientes. Contemplari enim Dei sapientiam non possunt qui sibi sapientes videntur, quia tanto ab ejus luce longe sunt, quanto apud semetipsos humiles non sunt, quia in eorum mentibus dum tumor elationis crescit, aciem contemplationis claudit; et unde se lucere prae caeteris aestimant, inde se lumine veritatis privant. Si igitur veraciter sapientes esse atque ipsam sapientiam contemplari appetimus, stultos nos humiliter cognoscamus. Relinquamus noxiam sapientiam, discamus laudabilem fatuitatem. Hinc quippe scri
Abbreviated transcription (Latin):
b inpenditur : quasi acceptȩ diuitiȩ
ȩgenis fr̃ib larguint᷑ : Quia ergosȩpe
ꝑipsadona quese ꝓcipere exultat.
amanudantis incautꝰ animꝰ elongat:
uigilanti ꝑuisione curandũ. ẽ. ut & pri
subigantur uitia. & post subcircum¬
inspectione donateneant᷑ Nãsi in eis
mens incaute se deserit: ñꝑhȩc adiuta
sub uehit᷑. sed quasiꝓ ante actis labori¬
b remunerata reꝑbat᷑ Unde fit &iã
ut accepta uirtꝰ. dũ musu transitorie
laudis ad sumit᷑: qr uitio militat
uirtꝰ nonsit Quia enĩ origo uirtutis
humilitas ẽ : illa in nobis uirtꝰ uera¬
cit̃ pullulat que in radice ꝓpria.
id .ẽ. inhumilitate pdurat: Aqua
nimirũ si abscinditur arescit : qr
uiuificantẽ se inintimis humorem

Expanded text:
us impenditur, quasi acceptae divitiae us impenditur, quasi acceptae divitiae egenis fratribus largiuntur. Quia ergo saepe per ipsa dona, quae se percipere exsultat, a manu dantis incautus animus elongat, vigilanti provisione curandum est, ut et prius subigantur vitia, et post sub circumspectione dona teneantur. Nam si in eis mens incaute se deserit, non per haec adjuta subvehitur, sed quasi pro anteactis laboribus remunerata reprobatur. Unde fit etiam ut accepta virtus, dum in usu transitoriae laudis assumitur, quia vitio militat, virtus non sit. Quia enim origo virtutis humilitas est, illa in nobis virtus veraciter pullulat, quae in radice propria, id est in humilitate perdurat. A qua nimirum si abscinditur, arescit, quia vivificantem se in intimis humorem
Abbreviated transcription (Latin):
tollat : &ĩa sapientia. eẽ. nequeat.
quȩ & uirtute locutionis fulgeat.
clationis tam̃ uelamine corloquen
sũma: alia bona media: Bona &enĩ
sũma sunt : spes. fides. caritas: Iue
cũ ueraciter habent᷑: inmalo inflec¬
ti ñ possunt: Bona autẽ sunt media:
ꝓphetia. doctrina. curationũ uirtꝰ.
& cȩcera quȩ ita inter utrũq fnt
posita. ut aliquando ꝑhec sola patria
ȩterna. aliquando uero gła terrena
reqͥratur : Medias ergo hasuirtutes
dicimꝰ. quas ad qđ cũq mens appe¬
tit inclinamꝰ: qb ꝑceptis. ita uti animꝰ.
sicut terrenis diuitus potest Perter
renasnãq: diuitias. alii ingłe osten.¬
tatione suꝑbiunt: aluierga ꝓximo¬
rũ indigentiã ministeria pietatis
oꝑantur : Cũ ꝑdoctrinã igit᷑ atq.
ꝓphetiã laus exterior quȩritur.
quasi ꝑcorporales diuitias. terrenȩ
głȩ culmen ambitur: Cũ uero doc-¬
trina atq ꝓphetia lucrandis anima.¬

Expanded text:
tollat, et jam sapientia esse nequeat. tollat, et jam sapientia esse nequeat. Quae etsi virtute locutionis fulgeat, elationis tamen velamine cor loquentsumma, alia bona media. Bona enim summa sunt, fides, spes, charitas. Quae cum veraciter habentur, in malum inflecti non possunt. Bona autem sunt media, prophetia, doctrina, curationum virtus, et caetera , quae ita inter utrumque sunt posita, ut aliquando per haec sola aeterna patria, aliquando vero gloria terrena requiratur. Medias ergo has virtutes dicimus, quas ad quodcunque mens appetit inclinamus. Quibus perceptis ita uti animus sirenas namque divitias, alii in gloriae ostentatione superbiunt, alii erga proximorum indigentiam ministeria pietatis operantur. Cum per doctrinam igitur, atque prophetiam laus exterior quaeritur, quasi per corporales divitias terrenae gloriae culmen ambitur. Cum vero doctrina, atque prophetia lucrandis animab
Abbreviated transcription (Latin):
uiros. eosqͥ ad intelligentiã sunt fortes
appellat: Et notandũ qđ non ait . &
non audebunt contẽplaris apientes:
sedqͥsibi uident᷑. eẽ. sapientes Quib
uidelicet uerbis: peritos qͥdẽ. sedar¬
rogantes insinuat: Heliu ergo dũmul¬
ta fortiter sentit: in locutionis sue
fine se tetigit: Virinãq arrogantes
& docti. cũrecte ñ uiuunt. sed tam̃
recta dicere doctrinȩ inpulsionib
c̃õpellunt᷑. ipsidã pnationis suȩ aliqͦ¬
modo p̃cones funt: qr dũ ea quȩ
agere respuunt. p̃dicantes insinuans:
suis se uocib dãpnatos clamant:
Contraquos. bene ꝑpsalmistã dicit᷑:
Conuersis. in arcũ prauũ : Arcus qͥp.¬
pe puersus: ipsũ aquo intendit᷑ ꝑcu.¬
cit: Indictis autẽ suis arrogantiũ
linguȩ arcui ꝑuerso sunt similes:
qr dũ contra elationẽ uerba faci¬
unt in suis auctorib sagittas figuNs:
Vnde sũma cura ꝓuidendũ. ẽ. ne ac¬
cepta sapientia cũ ignorandiȩ tene¬
bras inluminat. lumen humilitatis

Expanded text:
viros eos qui ad intelligentiam sunt fortes appellat. Et notandum quod non ait: Et non audebunt contemplari sapientes; sed, Qui sibi videntur esse sapientes. Quibus videlicet verbis peritos quidem, sed arrogantes insinuat. Eliu ergo dum multa fortiter sentit, in locutionis suae fine se tetigit. Viri namque arrogantes et docti cum recte non vivunt, sed tamen recta dicere doctrinae impulsionibus compelluntur, ipsi damnationis suae aliquomodo praecones fiunt, quia dum ea quae agere respuunt praedicantes insinuant, suis 888 se vocibus damnatos clamant. Contra quos bene per Psalmistam dicitur: Conversi sunt in arcum perversum . Arcus quippe perversus ipsum a quo intenditur percutit. In dictis autem suis arrogantium linguae arcui perverso sunt similes, quia dum contra elationem verba faciunt in suis auctoribus sagittas figunt. Unde summa cura providendum est ne accepta sapientia, cum ignorantiae tenebras illuminat, lumen humilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
excursus. acarne apłos subtrahit: de eos
a terrȩ suꝑficie in secreta reqͥe. qͣsi
incȩloꝵ cardine abscondit: Sed qͥa
usq ad mortẽ p̃dicare ñ desinunt.
& p̃senti suitȩ spaciũ more nubiũ
cũ uerborũ pluuia excurr̃. ꝗdeoꝵ
ueniet : Quid ꝑ aqͥlonẽ nisi pecca¬
tifrigore c̃stricta gentilitas desig¬
nat᷑ : quã ille subiugo suȩ tiranniꝰ.¬
dis tenuit qͥsuꝑbiens dix̃. sedebo¬

Expanded text:
excursus a carne apostolos subtrahit, et eos excursus a carne apostolos subtrahit, et eos a terrae superficie in secreta requie quasi in coelorum cardine abscondit. Sed quia usque ad mortem praedicare non desinunt, et praesentis vitae spatium more nubium cum verborum pluvia veniet. - Quid per aquilonem, nisi peccati frigore constricta gentilitas designatur? Quam ille sub jugo suae tyrannidis tenuit, qui dixit supe
Abbreviated transcription (Latin):
laudatio: Sic enĩ adõ dicit᷑: acsi
abhis qͥm parte deisunt. id .ẽ. fide¬
lib diceret᷑ : Auro igit᷑ ab aqͥlone
ueniente. adõ formidolosa lauda¬
tio ꝓdiit: qr dũclaritatẽ suȩ fidei
gentilitas obtulit. multitudo hebrȩ¬
oꝵ fideliũ diuina udicia ꝑtimescen¬
do laudauit: Sed qͦ modo ab aqͥlone
aurũ ueniat qͦ modo ab his qͥsubdõ s̃
formidolosa laudatio erũpat. ipsa
nobis historia sacrielo quii osten¬

Expanded text:
laudatio. - Sic enim a Deo dicitur, ac si ab his qui in parte Dei sunt, id est, fidelibus diceretur: Auro igitur ab aquilone veniente, a Deo formidolosa laudatio prodiit, quia, dum claritatem suae fidei gentilitas abstulit, multitudo Hebraeorum fidelium divina judicia pertimescendo laudavit. Sed quomodo ab aquilone aurum veniat, quomodo ab his qui sub Deo sunt, formidolosa laudatio erumpat, ipsa nobis historia sacri eloquii osten
Abbreviated transcription (Latin):
pie.ẽ. gentilitas uocataꝵ & dãpna
suȩ repulsionis timuit. dũluera alie¬
nȩ uocationis uidit: Vnde nos coti
die dũ iniqͦs qͦsq ad inopinatã uitȩ
celsitudinẽ ꝓuehi repente c̃spicimꝰ.
suboccultis dei iudicus tim̃do gaude¬
mꝰ: ne pocculta iudicia qͦsdã ds. qͥdig¬
niputant᷑ deserat. qͥphec ad se eos
qr qͥc qͥd in illo sentimꝰ. exfide .ẽ. non
dũ ex specie: Hoctam̃ qđ iã se inue¬
nisse considerat : ad iungit dicens:
tia: & enarrari ñ potest: Magnꝰ qͥppe.ẽ
fortitudine : qr fortẽ aduersarium
superat: & dedomo illius uasa contu¬
meliȩ auferens. inmiscđiȩ uasa ꝑmu.¬
tat: Magnꝰ iuditio : qr & sihic electos
suos ꝑaduersa de primit. tosquandoq
ingła ȩternȩ ꝓsperitatis extollit:
Magnꝰ iustitia : qr & sihic diutolerat.
dãpnat : Bene autẽ subdit᷑ : & enarra¬
quantominꝰ dici: Sed inelus hunc
ut cũq dicimꝰ: sisub considerationis

Expanded text:
pie est gentilitas vocata; et damna pie est gentilitas vocata; et damna suae repulsionis timuit, dum lucra alienae vocationis vidit. Unde nos quoque quotidie, dum iniquos quosque ad inopinatam vitae celsitudinem provehi repente conspicimus, sub occultis Dei judiciis timendo gaudemus, ne per occulta judicia quosdam Deus qui digni putantur deserat, qui per haec ad se eos quia quidquid in illo sentimus ex fide est, et non ex specie. Hoc tamen quod jam se invenisse considerat adjungit, dicens: tia, et enarrari non potest. Magnus quippe est fortitudine, quia fortem adversarium superat, et de domo illius vasa contumeliae auferens in misericordiae vasa permutat. Magnus judicio, quia etsi hic electos suos per adversa deprimit, eos quandoque in gloria aeternae prosperitatis extollit. Magnus justitia, quia etsi hic diu tolerat, mino damnat. Bene autem subditur: Et enarraquanto minus dici? Sed melius hunc utcunque dicimus, si sub considerationis
Abbreviated transcription (Latin):
Orationes tuȩ . & elemosinȩ tuȩ. ascen-¬
der̃ inmemoriã in c̃spectudei Aurũ
ab aqͥlone uenit : dũ in c̃spectudei ex.
gentib: cũ elemosinis oratio ascendit:
Quod cũ petrus fratrib retulisset. qͦ mo¬
do ułcor nelius angłm. uł ipse dece¬
lo sũmitti ad se linteũ cũbestus. repti
nisi postaquã baptismatis uenit: ꝓtinꝰ
scriptũ ẽ : ł lis auditis : tacuer̃ & glo¬
rificauer dm̃dicentes : Ergo & gentib
ds̃ pęnitentiã aduitã dedit Multi¬
tudo ergo fideliũ formidolosã laudẽ
obtulit: quȩ saluatis gentib asuose
murmure dona cȩlestis grẽ ad miran.¬
do conpressit: Vnde ipse qͦq petrus.
mirat᷑ dicens: Inueritate cõperi: qđ
non. ẽ. ꝑsonarũ acceptor ds: Sedcũ
qiã fidelessunt. formidolosa uenire
laudatio dicit᷑: cũlȩta uenire potius
quã formidolosa debuisset: Sedid¬
circo conuersis gentib ab hebreis. iã
fidelib formidolosa laudatio ꝓdut:
qr nimirũ iuste iudea repulsa. ẽ. dũ

Expanded text:
Orationes tuae et eleemosynae tuae ascenderunt in memoriam in conspectu Dei . Aurum ergo ab Aquilone venit, dum in conspectu Dei ex gentibus cum eleemosynis oratio ascendit. Quod cum Petrus fratribus retulisset , quomodo vel Cornelius angelum, vel ipse de coelo submitti ad se linteum cum bestiis reptinisi post aquam baptismatis venit, protinus scriptum est: His auditis tacuerunt, et glorificaverunt Deum, dicentes: Ergo et gentibus Deus poenitentiam ad vitam dedit . Multitudo ergo fidelium formidolosam Deo laudem obtulit, quae, salvatis gentibus, a suo se murmure, dona coelestis gratiae admirando, compressit. Unde ipse quoque Petrus miratur, dicens: In veritate comperi quod non est personarum acceptor Deus . qui jam fideles sunt formidolosa venire laudatio dicitur, cum laeta venire potius quam formidolosa debuisset? Sed idcirco conversis gentibus, ab Hebraeis jam fidelibus formidolosa laudatio prodiit, quia nimirum juste Judaea repulsa est, dum
Abbreviated transcription (Latin):
ab infimis trahit᷑ : ut post a superiorib:
derant. ne alienȩ infirmitatis ab iecta.
contẽpnant: Quasiergo aquȩ ad t̃ras
deqͥb subleuate sunt redeunt : dũ
adhuc paulus fuerat. cũlegẽ carnalit̃
sapiebat. Sed ductꝰ ad celestia. inni¬
uẽ uersus. ẽ : qr qđ prius infirmũ sapu¬
it. ad soliditatẽ uere intelligentię
cõmutauit : Etam̃ condescendens
frib quasinix ima repetiit: qr & post
uirtutũ culmina quã fuerit indignꝰ
agnoscit dicens Quiprius fuiblasphe
mꝰ & ꝓsecutor & contumelio sus:

Expanded text:
ab infimis trahitur, ut post a superioribus ab infimis trahitur, ut post a superioribus derant, ne alienae infirmitatis abjecta contemnant. Quasi ergo aquae ad terras de quibus sublevatae sunt redeunt, dum cadhuc Paulus fuerat, cum legem carnaliter sapiebat; sed ductus ad coelestia, in nivem versus est; quia quod prius infirmum sapuit ad soliditatem verae intelligentiae commutavit; et tamen condescendens fratribus quasi nix ima repetiit, quia et post virtutum culmina quam fuerit indignus agnoscit, dicens: Qui prius fui blasphemus et persecutor