comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit : Qm nec continentiȩ causa dimitti coniugẽ uolut.
qui soli causa fornicationis excepit : Redeamꝰ igitur ad ipsa
apłi uerba dicentis. His aut̃ qui sunt inconiugio: p̃cipio
non ego sed dñs. uxorẽ aiuiro non disceđe. Quod si discesserit
manere innuptã : & eũ uelut int̾rogemꝰ. & tanquã p̃sentẽ
quo dã mͦ consulamus Cur dixisti apłȩ. qđ si discesserit
manere innuptã : licet ne discedere. annon licet: Si om̃ino ñ
licet. cur p̃cipis descedenti ut maneat innupta: Si aũt licet : pro¬
fecto ẽ aliqua causa qua lice̾t. Hȩc aũt inquisita non inuenit᷑:
nsi quã saluator excepit. id ẽ. causa fornicationis Acꝑ hoc
non p̃cipit apłs mulierẽ si discesserit manere innuptã: nisi quȩ
illa causa discedit auiro. qua sola ei discedere licitũ .ẽ. aiuro
Ubi eñi dr̃ p̃cipio non discedere. qđ si discesserit manere uinupta

Expanded text:
intellegit? quoniam nec continentiae causa dimitti coniugem uoluit, intellegit? quoniam nec continentiae causa dimitti coniugem uoluit, qui solam causam fornicationis excepit. Redeamus igitur ad ipsa apostoli uerba dicentis: his autem, qui sunt in coniugio, praecipio, non ego, sed dominus, uxorem a uiro non discedere; quodsi discesserit, manere innuptam, et eum uelut interrogemus et tamquam praesentem quodam modo consulamus: cur dixisti. apostole, quodsi discesserit, manere innuptam? licetne discedere an non licet? si non licet, cur praecipis discedenti. ut maneat innupta? si autem licet, profecto est aliqua causa, qua liceat. haec autem inquisita non inuenitur, nisi quam solam saluator excepit, id est causa fornicationis. ac per hoc non praecipit apostolus mulierem, si discesserit, manere innuptam, nisi quae illa causa discedit a uiro, qua sola ei discedere licitum est a uiro. ubi enim dicitur: praecipio non discedere; quodsi discesserit, manere innuptam.
Abbreviated transcription (Latin):
mulieri sic dimittere urũ. ut maneat innupta: non uir
habet sed ipsa sui corporis potestatẽ. Quod etiã de iuro in¬
telligitur . Deinde dictũ . ẽ. quicunq dimiserit uxorẽ suã
excepta causa fornicationis. facit eã mechari. quomodo
dictũ intellecturi sumꝰ. nisi ꝓhibitũ. eẽ. homini dimittere
uxorẽ si nulla causa fornicationis ex titerit: & dictũ. ẽ. quare.
ne salicet faciat eã mechari. Utiq idõ. quia etiã si non
ipsa dimiserit. sed dimissa fuerit: erit mechata sinupsero¬
Propt̃ hoc gͦ tã malũ magnũ: non licet homini dimittere
uxorẽ. nisi causa fornicationis. Tunc enĩ non ipse dimitten¬
do facit ad ulterã: sed dimittit ad ulterã. Quid si gͦ dicat
dimicto quidẽ uxorẽ meã sine ulla causa fornicationis
sed continens ꝑ manebo. ideone dicemꝰ eũ impune fecisse qđ
fecit: Quis hoc dicere audebit qui uoluntatẽ dñi hȩc dicentis

Expanded text:
mulieri sic dimittere uirum, ut maneat innupta, non uir mulieri sic dimittere uirum, ut maneat innupta, non uir habet, sed ipsa sui corporis potestatem: quod etiam de uiro intellegitur. deinde cum dictum est: quicumque dimiserit uxorem sexcepta causa fornicationis, facit eam moechari ; quomodo dictum intellecturi sumus, nisi prohibitum esse homini dimittere uxorem, si nulla causa fornicationis exstiterit? Et dictum est quare, ne scilicet faciat eam moechari: utique ideo, quia etiamsi non ipsa dimiserit, sed dimissa fuerit, erit moecha, si nupserpter hoc ergo tam magnum malum non licet homini dimittere uxorem nisi ex causa fornicationis. tunc enim non ipse dimittendo facit adulteram, sed dimittit adulteram. quid? si ergo dicat: dimitto quidem uxorem meam sine ulla causa fornicationis, sed continens permanebo, ideone dicemus eum inpune fecisse quod fecit? quis hoc dicere audebit, qui uoluntatem domini haec dicentis
Abbreviated transcription (Latin):
id qđ existimas. ut aut conuix non discedat a conuige: aut
si discesserit sine coniugio maneat. aut ad pristinũ coniuigiũ
reuertatur. Nulla gͦ existente causa fornicationis. cui libet
coniugi licebit unũ de trib eligere. aut non disceđe a con¬
uige : aut si discesserit sic manere. aut si non sic manserit.
non alterũ quęrere : sed priori se reddere . & ubi. ẽ.: qđ
idẽ apłs. nec ad tẽpus ut uacet᷑ orationi nisi ex consensu uo¬
luit coniuges carnali fraudare inuicẽ debito: Quo modo
salũ̃ erit qđ ait. ꝓpt̾ fornicationes aũt unus quisq uxorẽ
suã habeat. & una queq suũ uirũ habeat. uxori uir debitũ
reddat. similit̃ aũt & uxor uiro. uxor non habet potestatẽ
corporis sui sed uir. similit̃ aũt & uir non habet potestatẽ
corporis sui sed mulier : hoc quomodo uerũ erit. nisi quia
nolente conuige non licet conuigi continere: Nã si licet

Expanded text:
ndum id, quod existimas, ut aut coniux non discedat a coniuge aut, ndum id, quod existimas, ut aut coniux non discedat a coniuge aut, si discesserit, sine coniugio maneat aut ad pristinum coniugium reuertatur. nulla ergo existente causa fornicationis cuilibet coniugi licebit unum de tribus eligere: aut non discedere a coniuge aut, si discesserit, sic manere aut, si non sic manserit, non alterum quaerere, sed priori se reddere. Et ubi est, quod idem apostolus nec ad tempus, ut uacetur orationi, nisi ex consensu uoluit coniuges carnali fraudare inuicem debito? quomodo saluum erit quod ait: propter fornicationes autem unusquisque uxorem suam habeat, et unaquaeque suum uirum habeat. uxori uir debitum reddat, similiter autem et uxor uiro. uxor non habet potestatem corporis sui, sed uir; similiter et uir non habet potestatem corporis sui, sed mulier? hoc quomodo uerum erit, nisi quia nolente coniuge non licet coniugi continere? nam si licet
Abbreviated transcription (Latin):
sed omino discede non debere. Nã utiq p̃cipit᷑ ut si auiro disces¬
serit: innupta ꝑmaneat. Non discedendi aufert̾ licentia: sed
nubendi. Qđ si ita.ẽ: dat̾ gͦ licentia feminis quȩ continent
ẽe uoluerint. nullũ maritoꝵ expectare consensũ: ut qđ dic¬
tũ .ẽ. mulierẽ auiro non disceđe. eis p̃ceptũ. ẽẽ. uideat᷑ quȩ
possunt eligere. non continentiam sed tale diuortium quo
liceat eis in aliorum nuptias conuenire. Proinde quȩ di¬
lexerint nullum desiderare concubitum : licebit eis iuros
suos etiam sine ulla fornicationis causa relinquere. & in nuptas
si continentes ẽẽ. uoluerint etiam uxorib non consequentib
deserent eas & sine ullis nuptiis ꝑmanebunt. Tunc enim eis
ut putas alia conuigia liceret inquirere : si fornicationis
causa diuortiũ nasceret᷑. cũ uero ista causa non .ẽ: suꝑ .ẽ. scđ

Expanded text:
sed omnino discedere non debere. nam utique cui praecipitur, ut, si a uiro discessed omnino discedere non debere. nam utique cui praecipitur, ut, si a uiro discesserit, innupta permaneat, non discedendi aufertur licentia, sed nubendi. quod si ita est, datur ergo licentia feminis, quae continentes esse uoluerint, nullum maritorum exspectare consensum, ut, quod dictum est: mulierem a uiro non discedere, eis praeceptum esse uideatur, quae possunt eligere non continentiam, sed tale diuortium quo liceret eis in aliorum nuptias conuenire. proinde quae dilexerint nullum desiderare concubitum, nullum ferre conubium, licebit eis uiros suos etiam sine ulla fornicationis causa relinquere et innuptas ssi conti- Dentes esse uoluerint, etiam uxoribus non consentientibus deserent eas et sine ullis nuptiis permanebunt. tunc enim eis, ut putas, alia coniugia liceret inquirere, si fornicationis causa diuortium nasceretur. cum uero ista causa non est, superest secu
Abbreviated transcription (Latin):
RIMA QUESTIO EST ERATER OUICTISSIOT
pollenti. harũ quas adme scribens litterarũ
tanqu̾a consulendo tractasti. qđ ait apłs. his
aũt qui sunt in coniugio p̃cipio non ego sed dñs
mulierẽ auiro non discedere. qđ si discesserit
manere innuptã. aut uiro suo reconeiliari.
& uir uxorẽ non dimictat: utrũ ita sit accipi¬
endũ ut eã ꝓhibuisse nubere intelligat᷑. quȩ sine causa
fomucationis discessit auro. id eñi sentis. an sieut ego sensi
in eis libris quos ante plurimos annos de sermone euanglico
seripsi qũe scđm matheũ habuit saluator ununte. illas in¬
nuptas manere p̃ceperit: quȩ auiris sius ea causa recesseruit
que sola ꝑmissa. ẽ id est fornicationis Uidet᷑ eñi tibi tune a
uiro discedentẽ feminã nubere non debere: si nulla uir. forni
catione cõpulsa discesserit. Nec attendis. si nullã uir eiꝰ causã
fornicationis habuerit. non eã discedentẽ manere innuptã.

Expanded text:
rima quaestio est, frater dilectissime Pollenti, earum quas ad me scribens, tanquam consulendo tractasti, quod ait Apostolus, His autem qui sunt in conjugio praecipio, non ego, sed Dominus, mulierem a viro non discedere; qmanere innuptam aut uiro suo reconciliari; et uir uxorem ne dimittat, utrum ita sit accipiendum, ut eam prohibuisse nubere intellegatur, quae sine causa fornicationis discessit a uiro — id enim sentis an, sicut ego sensi in eis libris, quos ante plurimos annos de sermone euangelico scripsi, quem secundum Matthaeum habuit saluator in monte, illas innuptas manere praeceperit, quae a uiris suis ea causa recesserint, quae sola permissa est, id est fornicationis. uidetur enim tibi tunc a uiro discedentem feminam nubcatione compulsa discesserit. Nec attendis, si nullam vir ejus causam fornicationis habuerit, non eam discedentem manere innuptam,
Abbreviated transcription (Latin):
Itrũ aliquãdo cogitationes nrãs uiđe possimꝰ. Queri sol&e qͦmͦ¬
U post resurrectionẽ atq: imnutationẽ corꝑis quȩ scĩs ꝓmittitur
cogitationes nr̃as uidẽ possimꝰ. Coniectura itaq capienda ẽ ex ea
nulti motus animi nr̃i nc̃ agnoscunt᷑ in oculis. ꝓ babile est qđ
lus motus animi latebit. cũ totũ fuerit corpꝰ ethoriũ. in cuiꝰ cõpara¬
tione isti oculi caro sunt:

Expanded text:
stras videre possimus. Quaeri solet quomostras videre possimus. Quaeri solet quomodo post resurrectionem atque immutationem corporis, quae sanctis promittitur, cogitationes nostras videre possimus. Conjectura itaque capienda est ex ea multi motus animi nostri nunc agnoscuntur in oculis, probabile est quod nullus motus animi latebit, eum totum fuerit corpus aethereum, in cujus comparatione isti oculi caro sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
e eo qđ scriptũ ẽ sexaginta sunt reginȩ & octoginta ẽ cubinȩ
Dar̾ adolescentulȩ quarũ ñ .ẽ numerus. Denariꝰ numerus potest
significare uniuer sitatis scienciã. Quȩ si ad interiora &e intelligibi¬
lia reforacur quȩ senario numero significant᷑: fit quasi decies sexies
qđ ẽ sexaginta. Si ad terrena & corruptibilia quȩ occonario numero
significari possc̃ : fiunt decies octies qđ ẽ. octoginta. Reginȩ gͦ sunc
Adolescentulȩ quarũ ñ ẽ numerus: quarũ ñ est de terminata scienti
& diuersis dognatib ꝑiditari posst̃ ut numerus qđ dictũ.ẽ. signi¬
ficae cortã & in dubitatã confirmationẽ scientiȩ¬
tẽpora ȩt̾na. Si onĩ tõpora quomͦ aet̾na  nsi forte ante om̃ia tẽ :¬
pora intelligi uoluic. quia si dixisset ante tẽpora neq ad didisset
cõp̃it extẽpore. An ȩt̾na tẽpora euũ significauit : int̾ qđ &e tempus
hoc distat. quod illud stabile. est tempꝰ aũt mutabile .LxxuU

Expanded text:
e eo quod scriptum est, Sexaginta sunt reginae, octoginta concubinae, et adolescentulae quarum non est numerus . Denarius numerus potest significare universitatis scientiam. Quae si ad interiora et intelligibilia referatur, quae senario numero significantur, fit quasi decies sexies, quod est sexaginta: si ad terrena et corruptibilia, quae octonario numero significari possunt, fiunt decies octies, quod est octoginta. Reginae ergo, sunt . Adolescentulae quarum non est numerus, quarum non est determinata scientia, et diversis dogmatibus periclitari possunt: ut numerus, quod dictum est, significet certam et indubitatam confirmationem scientiatempora aeterna. Si enim tempora quomodo aeterna? nisi forte ante omnia tempora, intelligi voluit. Quia si dixisset, Ante tempora, neque addidisset, coepit ex tempore. An aeterna tempora aevum significavit: inter quod et tempus hoc distat, quod illud stabile est, tempus autem mutabile? CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
anima racionalis int̃cas res quȩ sunt a deo conditȩ om̃ia suꝑat.
a deo ꝓxima ẽ. quando pura ẽ eiq inquantũ caritate coheseliut
intanta abeo lummine il lo intelligibili ꝑfusa quodã modo ae illus¬
trata cernit ñ ꝑ corporeos oculos sed ꝑipsuis siu pͥncipale qđ excellce
id .ẽ. pintelligentiã suã istas rationes quarũ uisione fit beatissi¬
ma. Quas rationos ut diccũ ẽ. siue ideas siue formas. siue species
siue rationes licar uocare &e multis c̃cedit᷑ appellare qđ lib& : sed

Expanded text:
anima rationalis inter eas res quae sunt a Deo conditae, omnia superat; anima rationalis inter eas res quae sunt a Deo conditae, omnia superat; et Deo proxima est, quando pura est; eique in quantum charitate cohaeserit, in tantum ab eo lumine illo intelligibili perfusa quodam modo et illustrata cernit, non per corporeos oculos, sed per ipsius sui principale, quo excellit, id est per intelligentiam suam, istas rationes, quarum visione fit beatissima. Quas rationes, ut dictum est, sive ideas, sive formas, sive species, sive rationes licet vocare, et multis conced
Abbreviated transcription (Latin):
ta. eoq auctore omĩa quȩ uint uiuere atq uniuersalẽ rerũ in co¬
mitatẽ ordinẽq ipsũ quo ea quȩ mutantur suos tẽporales cursi
certo mođamine celebrant sũmi dei legib contineri de gubernari.
Quo constituto atq concesso quis audeat dicere dm̃ irrationabilit̾
om̃ia condidisse. qđ si dici recte & uel credi ñ potest : restat ut om̃ia
ratione sint condita : nec eadẽ ratione homo qua equus h
absurdũ .ẽ. existimare. Singula igͥ ꝓpͥis sunt creata rationib:
has aũ rationes ubi. ẽe arbitrandũ . ẽ. nisi in ipsa mente creatoris.
ñ enĩ extra se qͥoquã positũ in tuebatur. ut scđm id constituere
qđ constituebat. Hã hoc opinari : sacrilegiũ .ẽ. Qđ si hȩ rerũ
rationes ierũ principales appellat ideas placo : ñ solũ st idet sed
ipse uerȩ sunt quia act̾nȩ sunt. & eiꝰmodi acq in comutabiles ma¬
nent Quarũ paricipatione fit ut sit qͥcqͥd .e. quoquomͦ .ẽ. Sed

Expanded text:
 eoque auctore omnia quae vivunt vivere, atque universalem rerum incolumitatem, ordinemque ipsum quo ea quae mutantur, suos temporales cursus certo moderamine celebrant, summi Dei legibus contineri et gubernari? Quo constituto atque concesso, quis audeat dicere Deum irrationabiliter omnia condidisse? Quod si recte dici vel credi non potest, restat ut omnia ratione sint condita. Nec eadem ratione homo, qua equus: hoc enim absurdum est existimare. Singula igitur propriis sunt creata rationibus. Has autem rationes ubi arbitrandum est esse, nisi in ipsa mente Creatoris? Non enim extra se quidquam positum intuebatur, ut secundum id constitueret quod constituebat: nam hoc opinari sacrilegum est. Quod si hae rerum rerum rationes principales appellat ideas Plato: non solum sunt ideae, sed ipsae verae sunt, quia aeternae sunt, et ejusmodi atque incommutabiles manent; quarum participatione fit ut sit quidquid est, quoquomodo est. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
intueri posse nͥ rationalis: ea sui parte qua excellit. id .ẽ. ipsa m̃te
atq: ratione quasi quadã facie uel oculo suo intiore atq intelligi¬
bili. & ea qͥde ipsa rationalis anima ñ om̃is & quelib& : sed quȩ
ipsũ oculũ quo uident᷑ ista sanũ & sincerũ. & sorenũ : &e similẽ his
reb: quas nidere intendit habuerit. Quis añ religiosus & uera
religione imbutus quauis nũdũ hȩc possit intueri. negare tam̃
ideat immo ñ etiã ꝓfiteatur om̃ia quȩ st̃ id ẽ quecũq in suo

Expanded text:
intueri posse, nisi rationalis, ea sui parte qua excellit, id est ipsa mente intueri posse, nisi rationalis, ea sui parte qua excellit, id est ipsa mente atque ratione, quasi quadam facie vel oculo suo interiore atque intelligibili. Et ea quidem ipsa rationalis anima non omnis et quaelibet, sed quae ipsum oculum quo videntur ista, sanum, et sincerum, et serenum, et similem his rebus quas videre intendit, habuerit. Quis autem religiosus et vera religione imbutus, quamvis nondum possit haec intueri, negare tamen audeat, imo non etiam profiteatur, omnia quae sunt, id est, quaec
Abbreviated transcription (Latin):
uideamus quȩ maxime consideranda atq nosoenda ẽ. in potestate conss¬
tuas uocabulis ut qđ uol&r qͥsq appellet rẽ quã cognouerit. Ideas ig
latine possumꝰ uel formas uel species dicere : ut uerbũ euerbo trans¬
ferre uideam᷑. Si aũt rationes eas uocemꝰ ab inc̃pretandi qͥdẽ ꝓpͥetate
discedimꝰ Raciones enĩ grece anor is̃ a xo soi appellantur : ñ ideȩ
Sed tam̃ qͥsqͥs hoc uocabulo uti uoluerit a re ipsa ñ ab horrebit. St̃
: idee pͥncipales quedã formȩ uel rationes rerũ stabilos atq
in cõmutabilos quȩ ipsȩ formatȩ ñ sunt : at ꝑ hoc aet̾nȩ ac sẽꝑ eodẽ mͦ
sese habentes. quȩ diuina intelligentia continont᷑. Et ciũpse neq
oriantur neq: int̾eant : scđm eas tam̃ formari dr̃ ome qđ oriri &e in¬
terire potest : & om̃e qđ oritur &e interit. Anima uͦ negatur eas

Expanded text:
videamus, quae maxime consideranda atque noscenda est, in potestate constvideamus, quae maxime consideranda atque noscenda est, in potestate constitutis vocabulis, ut quod volet quisque, appellet rem quam cognoverit. 2. Ideas igitur latine possumus vel formas vel species dicere, ut verbum e verbo transferre videamur. Si autem rationes eas vocemus, ab interpretandi quidem proprietate discedimus; rationes enim graece λόγοι appellantur, non ideae: sed tamen quisquis hoc vocabulo uti voluerit, a re ipsa non aberrabit. Sunt namque ideae principales formae quaedam, vel rationes rerum stabiles atque incommutabiles, quae ipsae formatae non sunt, ac per hoc aeternae ac semper eodem modo sese habentes, quae in divina intelligentia continentur. Et cum ipsae neque oriantur, neque intereant; secundum eas tamen formari dicitur omne quod oriri et interire potest, et omne quod oritur et interit. Anima vero negatur eas
Abbreviated transcription (Latin):
eideis. Ideas plato pͥmus appellasse laxixp̃m¬
ꝑhibetur. Nontam̃ si hoc nom̃ ante ꝗ ipse institueret ñ erat.
ideo uel res ipsȩ ñ erant. quas ideas uocauit. uel anullo erant
intellecte. Sod alio fortassis atq alio nomine ab aliis atq aliis
nũcupate sunt. Licet enĩ cuiq rei in cognitę quȩ nullũ habeat
usitatũ nom̃: qđ lib& nom̃ imponere nã ñ .ẽ. ueri simile sapi¬
entos aut nullos fuis se ante platonẽ aut istas quas plato ut dic¬
tũ. ẽ ideas uocat quecunq res sint ñ intellexisse. Si qͥdẽ tanta
in ois uis constituitur ut nisi his intellectas sapiens. ee. ne mo
possit. Credibile .ẽ. etiã fuisse p̃ter greciã in aliis gentib sa¬
tes qđ etiã plato ipse ñ solũ ꝑegrinando sapientię ꝑficiende causa
satis testatur sed etiã in libris sus cõmemorat. Hos ergo si qui
fuert̃ ñ existimandũ ẽ ideas ignorasse quauis alio fortasse no
mine uocitauerint. Sed de nomine hactenꝰ dictũ sit : rem

Expanded text:
eis. 1. Ideas Plato primus appellasse perhibetur: non tamen si hoc nomen antequam ipse institueret, non erat, ideo vel res ipsae non erant, quas ideas vocavit, vel a nullo erant intellectae; sed alio fortasse atque alio nomine ab aliis atque aliis nuncupatae sunt. Licet enim cuique rei incognitae, quae nullum habeat usitatum nomen, quodlibet nomen imponere. Nam non est verisimile, sapientes aut nullos fuisse ante Platonem; aut istas quas Plato, ut dictum est, ideas vocat, quaecumque res sint, non intellexisse: siquidem tanta in eis vis constituitur, ut nisi his intellectis sapiens esse nemo possit. Credibile est etiam praeter Graeciam fuisse in aliis gentibus sapientes: quod etiam Plato ipse non solum peregrinando sapientiae perficiendae gratia satis testatus est, sed etiam in libris suis commemorat. Hos ergo, si qui fuerunt, non existimandum est ideas ignorasse, quamvis alio fortasse eas nomine vocaverint. Sed de nomine hactenus dictum sit: rem
Abbreviated transcription (Latin):
cauendũ ẽ. necũ totũ bonũ putaueris : ea quȩ postea mala apparta¬
crint sccurũ & imparacũ te inueniant oc grauius offendant ut
euque temere dilecoras acerbius oderis qđ nefas ẽ : quia etisi
nulla ciꝰ bona p̃cederent & hȩc quȩ post apparuer̃ mala pͥus emi¬
neront. toleranda tam̃ erant: doneo om̃ia cũ illo ageros qͥb talia
nos debent ad posteriora toleranda constringere  Ipsaẽ ergle
sustinemꝰ infirmitatẽ alteriꝰ: etiã quẽ nudũ ꝓpt̃ sua bona diligi¬
mus. Cogitamꝰ enĩ quia ille quẽ diligimꝰ dñs ꝓpt̃ eũ mertuus sit:¬

Expanded text:
cauendum est, ne, cum totum bonum putaueris, ea quae postea mala apparucauendum est, ne, cum totum bonum putaueris, ea quae postea mala apparuerint securum et imparatum te inueniant et grauius offendant, ut eum quem temere dilexeras, acerbius oderis. quod nefas est, quia etiam si nulla eius bona praecederent et haec quae post apparuerant mala prius eminerent, toleranda tamen erant, donec omnia cum illo ageres, quibus talia nos debent ad posteriora toleranda constringere ? Ipsa est ergsustinemus infirmitatem alterius, etiam quem nondum propter sua bona diligimus. cogitamus enim, quia ille quem diligimus, dominus
Abbreviated transcription (Latin):
relinquimꝰ eũ: & ad honorũ eiꝰ quȩ forte occultiora st̃ indaga¬
uult effic̃i imitatores suos ut eiꝰ infirma toleremꝰ : ut ad queda
sana inquorũ delectatione ad quiescamus ꝑ caritatis tolerantiã ꝑdu¬
cam᷑. Ait enĩ. Non ẽ opus sanis medicus sed egrotantib Ideoq si ꝑpt̃¬
xp̃icaritatẽ eũ qui ex om̃i parte fortassis egrotat repellere ab animo
ñ debemꝰ qm̃ sanari potest ꝑ uerbũ dei. quantominꝰ eũ qͥ ꝑ pt̃ nos
uideri potest totus egrotus qͥa quedã eiꝰ saucia in pͥmo ingressu amici¬
ciȩ ñ potuimꝰ sustinere. & qđ ẽ grauiꝰ cũ offensione animi di
homine ausi sumꝰ temerariã p̃iudicii ferre sententiã Non tim̃tes
qđ dictũ ẽ. nolite uidicare neuidicemini. & in qua mensura
mensi fueritis in ea remetietur uob̃. Sepe añ illa quę bona sunt
prius apparent : in qͥb etiã temerariũ boniuolentiȩ iudicium

Expanded text:
relinquimus eum, et ad bonorum ejus, quae forte occultiora sunt, indagarelinquimus eum, et ad bonorum ejus, quae forte occultiora sunt, indagatus, qui nos vult effici imitatores suos, ut ejus infirma toleremus, ut ad quaedam sana, in quorum delectatione acquiescamus, per charitatis tolerantiam perducamur. Ait enim: Non est opus sanis medicusiam eum qui omni ex parte fortassis aegrotat, repellere ab animo non debemus, quoniam sanari potest per Verbum Dei, quanto minus eum qui propterea nobis videri potest totus aegrotus, quia quaedam ejus saucia in primo ingressu amicitiae non potuimus sustinere; et quod est gravius, cum offensione animi de toto homine ausi sumus temerariam praejudicii ferre sententiam, non timentes quod dictum est: Nolite judicare, ne judicemini; et, In qua mensura mensi fueritis, remetietur nobis. saepe autem illa quae bona sunt prius apparent; in quibus etiam temerarium beniuolentiae iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
nere. Hullo mͦ aũ de quoꝗ homine in cognito ferenda sententia ẽ.
& nemo nͥ pamiciciã cognoscit᷑ & ideo amicorũ mala firmiꝰ susti¬
nomꝰ qͥabona eorũ nos delectant & tenent. Nulliꝰ itaq repudianda
est amicicia sose ingerentis ad amiciciã copulandã ñ ut statĩ reci¬
piatur. sed ut recipiendus optet᷑ atq ita tractetur ut recipi possit
Illũ enĩ receptũ in amiciciã possumꝰ dicere : ciu oiñia nr̃a consilia
refundere audeamꝰ. Et si quisq ẽ. qͥ se ñ audec ingerore ad ami¬
ciciã faciendũ cũ aliquo nr̃o toꝑali honore aut dignitate reuocat᷑
doscendendũ ẽ. ad eũ & offerendii illi quadã comitate &e submis¬
sione animi qđ petere ꝑse ipse ñ audet. Sane quauis rariꝰtam̃
li quotiens accidit ut eidẽ quẽ uolumꝰ in amiciciã recipe
nobis in notescant mala ꝗ bona: qͥb offensi ae quodã mͦ reꝑcussi

Expanded text:
neri. Nullo modo autem de quoquam homine incognito ferenda sententia est, neri. Nullo modo autem de quoquam homine incognito ferenda sententia est, et nemo nisi per amicitiam cognoscitur. Et ideo amicorum mala firmius sustinemus, quia bona eorum nos delectant et tenent. Nullius itaque repudianda est amicitia, sese ingerentis ad amicitiam copulandam, non ut statim recipiatur, sed ut recipiendus optetur, atque ita tractetur ut recipi possit; illum enim receptum in amicitiam possumus dicere, cui omnia nostra consilia refundere audeamus: et si quisquam est qui se non audet ingerere ad amicitiam faciendam, cum aliquo nostro temporali honore aut dignitate revocetur; descendendum est ad eum, et offerendum illi quadam comitate et submissione animi, quod petere per se ipse non audet. Sane quamvis rarius, tamen aliquoties accidit ut ejus quem volumus in amicitiam recipere, prius nobis innotescant mala quam bona, quibus offensi et quodam modo repercussi
Abbreviated transcription (Latin):
possunt alicuiꝰ magni exẽpli patrociniũ requirunt. Deinde etiã
illud cogitandũ nullũ ee. hominẽ qui ñ possit hab̾e ali qđ bonii
quod tu nũdũ habes. etiã si lateat: in quo sine dubio possit te. ee.
habore quȩ latent : & fortas se maioris ponderis bona qͥb te su¬
pat nescientẽ. Non enĩ fallit nos. aut adulatione potiꝰ uti apłs
iubet. cũ dicit nͥchil ꝑ contentionẽ neq ꝑinanẽ głam: sed in
humilicate m̃tis alt̃ alterũ existimantes suꝑiore sibi. Non hoc
itaq debemꝰ existimare ut ñ existimemꝰ sed nos existimare fingamꝰ.
sed uere existimemꝰ posse. ẽẽ. aliqͥd occultũ in aliquo unde nob̾ suꝑior
sit etiã sibonũ nr̃m qͦ illo uidem᷑ suꝑiores ẽe. ñ sit occultũ. Istę¬
ogitationes depͥmentes suꝑbiã & uacuentes caritatẽ : faci
onera fr̃na inuicẽ ñ solũ equo animo sed etiã libentissime susti¬

Expanded text:
possunt, alicujus magni exempli patrocinium requirunt. Deinde etiam possunt, alicujus magni exempli patrocinium requirunt. Deinde etiam illud cogitandum, nullum esse hominem qui non possit habere aliquod bonum quod tu nondum habes, etiamsi lateat, in quo sine dubio possit te esse habere quae lateant, et fortassis majoris ponderis bona quibus te superat nescientem. Non enim falli nos, aut adulatione potius uti, Apostolus jubet, cum dicit, Nihil per contentionem neque per inanem gloriam, sed in humilitate itaque debemus existimare, ut non existimemus, sed nos existimare fingamus: sed vere existimemus posse esse aliquid occultum in alio quo unde nobis superior sit, etiamsi bonum nostrum quo illo videmur superiores esse, non sit occultum. cogitationes deprimentes superbiam, et augentes charitatem, 62 faciunt onera fraterna invicem non solum aequo animo, sed etiam libentissime susti
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc dũcaxat ut quẽ ad modũ ille in eo qđ uerbũ caro factũ ẽ. ꝙ
habitauit in nobis & sine peccato cũ. eẽt peccata nrã suscepit. ñ
attendit sua sed nr̃a : ita & nos libent̃ ad eiꝰ imitationẽ inuicẽ
onera nra portemꝰ. huic cogitationi accedit etiã illa cogitatio
quia ille suscopit hominẽ : nos autẽ homines sumꝰ & consiđare
debemꝰ qđ egritudinẽ suie animi siue corporis quã in homine
alio uidemꝰ : etiã nos hab̾e potuimꝰ aut possumꝰ. hoo ergo exhbe¬
amꝰ ei cuiꝰ infirmitatẽ portare uolumꝰ qđ abillo nob̾ euellemꝰ ex hi¬
beri si forte nos in ea cẽmꝰ & ipse ñ eet. Ad hoc ꝑtinae qđ ipse apłs
ait. Om̃ib omĩa factus sũ ti ut om̃s lucrifacere cogitando scilic&
neo uicio eriã se. eẽ. potuisse : unde cupiebat aliũ liberare.
patiendo enĩ potiꝰ id agebat. ñ mentiendo sic̃ qͥdã suspicantur
Et humaxime qͥmendaciis sis de fendendis : quȩ dũ negare ñ

Expanded text:
uerbum caro factum est et habitauit in nobis, et sine peccato cum esset, peccata nostra suscepit, non attendit sua, sed nostra, ita et nos libenter ad eius imitationem inuicem onera nostra portemus. Huic enim cogitationi accedit etiam illa cogitatio, quia ille suscepit hominem, nos autem homines sumus et considerare debemus, quod aegritudinem siue animi siue corporis, quam in homine alio uidemus, etiam nos habere potuimus aut possumus. hoc ergo exhibeamus ei cuius infirmitatem portare uolumus, quod ab illo nobis uellemus exhiberi, si forte nos in ea essemus et ipse non esset. ad hoc pertinet quod ipse apostolus ait: omnibus omnia factus sum, ut omnes lucri facin eo vitio etiam se esse potuisse, unde cupiebat alium liberari. Compatiendo enim potius id agebat, non mentiendo, sicut quidam suspicantur, et hi maxime, qui mendaciis defendendis quae negare non
Abbreviated transcription (Latin):
enda: ut ad auxiliũ non ad equalitatẽ miseriȩ ualeat. Qũe ad¬
modũ se indinat qͥmanũ iacenti porrigit. Non enĩ se ꝑicit ut
anbo iaceant : sed incuruat tam̃ : ut iacentẽ erigat neq ullares
officiosũ laborẽ ad portanda onera alorũ facit libent̾ ĩpendi
nisi cogitemꝰ quanta pronobis ꝑtulerit dns. hinc enĩ admonens ait apłs.
hoc senate inuobis quod & in xp̃o iħ. Quicũ in forma dei eẽt ñ rapinã
arbitratus ẽ. esse se equalẽ deo. sed semet ipsũ exinanunt formã

Expanded text:
enda, ut ad auxilium, non ad aequalitatem miseriae valeat, quemadenda, ut ad auxilium, non ad aequalitatem miseriae valeat, quemadmodum se inclinat, qui manum jacenti porrigit. Non enim se projicit, ut ambo jaceant, sed incurvat tamen, ut jacentem erigat. Neque ulla res officiosum istum laborem ad portanda onera aliorum facit libenter impendi, nisi cum cogitamus quanta pro nobis tulerit Dominus. Hinc enim admonens ait Apostolus: Hoc sentite in vobis quod et in Christo Jesu. Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse
Abbreviated transcription (Latin):
id ꝑtinae cũ diuersa sunt tẽpora portantiũ onera sua: quauis ipsa
diuersa ñ sit infirmitas. In abob: enĩ ab inuicẽ ira portatur
Kd diuersũ autẽ in firmicatis genus aliud exẽplũ uidendũ. ẽ uelu
loquax sed iã ꝑtinax ñ sit: deb& ille huiꝰ loquacitatẽ & iste illiꝰ pti¬
natiã donec illud in illo & hoc isto sanetur caritate portare. Par
quippe infirmitas induob: siuno accidat tẽpore tolerare se inuicẽ
ñ ualent : cũ aduersũ se intenditur. Nã aduersus aliquẽ terciũ &¬
duo irati sibi tonueniunt & se colerant quãꝗ nec tolerare se in incẽ
dicendi sunt. sed potiꝰ se inincẽ consolari. Sicut & tristes de re una
iagis se portant & quasi in conbunt sibi : quã siunus tristis ee
alius gauderet. Si autẽ aduersũ se tristes sunt : ꝓrsus se tolerare
ñ possunt. Et ideo in huiꝰ modi affectionib suscipienda .ẽ. aliquã¬

Expanded text:
id pertinet, cum diuersa sunt onera portantium onera sua, quamuis ipsa id pertinet, cum diuersa sunt onera portantium onera sua, quamuis ipsa non sit infirmitas; in ambobus enim ab inuicem ira portatur. ad diuersum autem infirmitatis genus aliud exemplum uidendum est; ueluti loquax, sed iam pertinax non sit, debet ille huius loquacitatem et iste illius pertinaciam, donec illud in illo et hoc in isto sanetur, caritate portare. par quippe infirmitas in duobus si uno accidat tempore, tolerare se inuicem non ualent, cum aduersum se intenditur. nam aduersus aliquem tertium duo irati sibi conveniunt, et se tolerant, quanquam nec tolerare se invicem dicendi sunt, sed potius se invicem consolari: sicut et tristes de re una magis se portant et quasi incumbunt sibi, quam si unus tristis esset et alius gauderet: si autem adversum se tristes sint, prorsus se tolerare non possunt; et ideo in hujusmodi affectionibus suscipienda est aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
cui caput indinet. uicib dicuntur id agere : ut lassacus sui capitis onen
ille qui p̃cedit post om̃s redeat & ei succedat cuiꝰ ferebat caput cũ ipse
preiret. Ita muicẽ onera sua portantes fretũ transeunt donec ueni¬
t ad terrȩ stabilitatẽ. Istã ceruorũ naturã fortasse intender
salomon cũ ait. Cerius amiciciȩ &e pullus gr̃arũ tuarũ collo quantur
tecũ. Nichileni sic ꝓbat amicũ que ad modũ oneris amci portatio.
Nec tam̃ inuicẽ portaremꝰ onera nr̃a : si unũ tẽpus eet. infirmi¬
atis amborũ qui onera sua fustinent. aut unũ infirmitatis
sed diuersa tẽpora & diuersa genera infirmitatis. faciunt ut onera¬
ura portare inuicẽ ualeamus uerbi gr̃a. irã frĩs tui tunc portabis
cũ tu aduersus. eũ irasceris : ut rursus co tẽpore quote ira p̾occupa¬
erit. ille te lenitate & tranquillitate supportet. Exẽplũ hoc

Expanded text:
cui caput inclinet, vicibus dicuntur id agere, ut lassatus sui capitis onere, cui caput inclinet, vicibus dicuntur id agere, ut lassatus sui capitis onere, ille qui praecedit post omnes redeat, et ei succedat cujus ferebat caput cum ipse praeiret: ita invicem onera sua portantes, fretum transeunt, donec veniant ad terrae stabilitatem. Istam cervorum naturam fortasse intenderat Salomon, cum ait: Cervus amicitiae, et pullus gratiarum tuarum colloquantur tecum. Nihil enim sic probat amicum quemadmodum oneris amici portatio; nec tamen invicem portaremus onera nosrta, si unum tempus esset infirmitatis amborum genus; sed diuersa tempora et diuersa genera infirmitatis faciunt, ut onera nostra inuicem portare ualeamus. uerbi gratia, iram fratris tunc portabis, cum tu aduersus eum non irasceris, ut rursum eo tempore, quo te ira praeoccupauerit,, ille te lenitate et tranquillitate supportet. hoc exemplum ad
Abbreviated transcription (Latin):
bitis legẽ xp̃i. Quia ueteris testam̃ti custodia timorẽ habe¬
bat: ñ potuit aꝑtiꝰ significari noui testam̃ti donũ. ẽe. caritatẽ
quã hoc loco ubi apłs dicit inuicẽ onera ur̃a portate & sic adim¬
plebitis legẽ xp̃i. Hanc enĩ legẽ xp̃i dicere intelligit᷑: qͥa ipse
dñs p̃cepit ut nos inuicẽ diligamꝰ. Tantũ in ea sententia p̃cepti
pondus constituens: ut diceret. In hoc cognoscitur qm̃ discipłi mei
estis siuos inuicẽ diligatis. Huiꝰ aũt dilectionis officiũ. ẽ: inuicẽ
onera ur̃a portare : sed hoc officiũ qđ non .ẽ. sepiternũ ꝑducet sane
nr̃a inuncẽ portemꝰ : ut ad eã uitã quȩ caret oni onere ꝑuenire¬
issimꝰ. Sic̃ enĩ de ceruis ñ nulli taliũ cognitionũ studiosi scrip
cũ fretũ ad insulã transeunt pascuarũ grã: sic se ordina
onera capitũ suorũ quȩ gestant in cornib suꝑ inuicẽ portant
quia necesse .ẽ. unũ. eẽ. qui ceteros p̃cedens ñ ante se habeat¬

Expanded text:
 LXXXIIII. Quia ueteris testamenti custodia timorem habebat, non potuit apertius significari noui testamenti donum esse caritatem quam hoc loco, ubi apostolus dicit: inuicem onera uestra portate, et sic adimplebitis legem Christi. hanc enim legem Christi dicere intellegitur, qua ipse dominus praecipit, ut nos inuicem diligamus, tantum in ea sententia praecepti pondus constituens, ut diceret: in hoc cognoscitur, quoniam discipuli mei estis, si uos inuicem diligatis. huius autem dilectionis officium est: inuicem onera uestra portate. sed hoc officium non est sempiternum; perducet sane ra nostra portemus, ut ad eam uitam, quae caret omni onere, perueniamus. sicut enim de cum fretum ad insulas transeunt pascuarum gratia, sic se ordinant ut onera capitum suorum quae gestant in cornibus superinvicem portenquia necesse est unum esse qui caeteros praecedens non ante se habeat
Abbreviated transcription (Latin):
tecta orat : hoc ẽ qđ in hac uita plenã cognitionẽ habere ñ possumꝰ sic̃
apłs dicit. Nuno uidemꝰ ꝑ speculũ inenigmate : postea aut̃ facie ad faciem
C dixit iħo. Soluite eũ & sinite ire Hoc ẽ. qđ post hano uitã auferũt᷑
om̃ia uelam̃ta : ut facie ad faciẽ uideamꝰ. Quantũ autẽ int̾sit int̃ homi¬
nẽ quẽ dei sapientia gestabat ꝑqu̾e liberati sumus & ceteros hamines
hinc intelligit᷑ : quod latarus : exiens de monum̃to soluitur. Id .ẽ etia
renata anima nisi resolutione corꝑis liba ab om̃i peccato oȩ ignoran¬
teamina ae sudariũ qui peccatũ ñ fecit & nichil ignorauit inmo¬
numento inuenta sunt. Ipse enĩ solus in carne non tantũ monu¬
mento ñ. e obpres sus ut ali qđ peccatũ ineo inueniretur: sed nec
luteis implicatus ut eũ aliquid lateret aut ab itinere recardaret. Lexx ii⁊¬

Expanded text:
oc est quod in hac vita plenam cognitionem habere non possumus, sicut oc est quod in hac vita plenam cognitionem habere non possumus, sicut Apostolus dicit: Nunc videmus per speculum in aenigmate, postea autem facie ad faciem . Et dixit Jesus: Solvite eum et sinite ire. Hoc est, quod post hanc vitam auferuntur omnia velamenta, ut facie ad faciem videamus. Quantum autem intersit inter hominem quem Dei sapientia gestabat, per quem liberati sumus, et caeteros homines, hinc intelligitur, quod Lazarus nisi exiens de monumento non solvitur, id est etiam renata anima, nisi resolutione corporis libera ab omni peccato et ignoranteamina et sudarium qui peccatum non fecit, et nihil ignoravit in monumento inventa sunt. Ipse enim solus in carne, non tantum monumento, non est oppressus, ut aliquod peccatum in eo inveniretur, sed nec linteis implicatus, ut eum aliquid lateret, aut ab itinere retardaret. Multi
Abbreviated transcription (Latin):
significare qͥuenientib ad eođam ex gentib onꝰ circũcisionis imponere
uolebant : contra quos multiplicit̃ scribit apłs. uel eos qͥ in eccła corrupte
uuunt : & offensioni st̃ credere uolentib dicit illimaria. Dñe iã qu¬
dies ẽ. & putet. Ultimũ quattuor elem̃torũ : terra .ẽ. Significat gͦ patorẽ
terrenoris peccatorũ id .ẽ. cupiditatũ carnaliũ. Terra es in qͥt enĩ adȩ¬
dñs cũ peccaret : & in trã ibis. Et sublato lapide exũt de monum̃to inuo¬
luts manib: aẽ pedib & facies ciꝰ tecta erat sudario. Qđ aut̃ exut de monunt
amina significat recedentẽ a carnalib uitiis. Qđ uͦ institis obuolutꝰ hoc .ẽ.
qđ etiã a carnalib recedentes & m̃te seruentes legidei: ad huc tam̃ in
corpore constituti alieni amolestiis carnis. eẽ. ñ possumꝰ : dicente apło.
mte seruio legidei. carne autẽ legi peccati. d aũt facies eiꝰ sudario¬

Expanded text:
significare, qui venientibus ad Ecclesiam ex Gentibus onus circumcisionis imponere significare, qui venientibus ad Ecclesiam ex Gentibus onus circumcisionis imponere volebant; contra quos multipliciter scribit Apostolus : vel eos qui in Ecclesia corrupte vivunt, et offensioni sunt credere volentibm quarta dies est, et putet. Ultimum quatuor elementorum terra est. Significat vero putorem terrenorum peccatorum, id est cupiditatum carnalium. Terra es, inquit Adae Dominus, cum peccasset, et in terram ibis . Et sublato lapide exiit de monumento involutus manibus et pedibus, et facies ejus tecta erat sudario. Quod autem exiit de monumento, animam significat recedentem a carnalibus vitiis. Quod vero institis obvolutus, hoc est, quod etiam a carnalibus recedentes et mente servientes legi Dei, adhuc tamen in corpore constituti alieni a molestiis carnis esse non possumus, dicente Apostolo, Mente servio legi Dei, carne autem legi peccati . Quod autem facies e
Abbreviated transcription (Latin):
latarũ plena fide teneamꝰ : tam̃ in allegoria significare aliqͥd
ñ dubito. Neq cũ res factȩ allegoritant᷑: gestȩ rei fidẽ amit¬
tunt. Sicut duorũ filiorũ abrahȩ allegoriã : panlus exponit duo
buit : ergo & in allegoria: accipiamꝰ lazarũ in monumento
animã terrenis peccatis obrutã. id .ẽ. om̃e humanũ genꝰ quã
non aginta nouẽ in montib: descendisse sedicit. Qđ aut̃ in¬
terrogat dicens ubi eũ posiustis: uocationẽ nr̃ãm quȩ fit in
secreti signũ . ẽ. int̾rogatio dñi quasi nescientis : cũ ipsi nesciamꝰ. Sicut di¬
cit apłs ut cognoscã sic̃ & cognitꝰ sũ uel qđ ignorare se pec catores alio
loco dñs ostendit dicens ñ noui uos qđ significabat lazarus sepultus. qͥa
in disciplina & in p̃ooptis eiꝰ ñ sunt peccata. Huic interrogationi simile est
illud ingenesi. adã ubies: qm̃ peccauerat & se abscondat a facie dei. Quã
ocultationẽ hic sepultura significat : ut peccantis habeat similiti

Expanded text:
plena fide teneamus; tamen et in allegoria significare aliquid non dubito. Neque cum res factae allegorizantur, gestae rei fidem amittunt. Sicut duorum filiorum Abrahae allegoriam Paulus exponit duo buit? Ergo et in allegoria accipiamus Lazarum in monumento, animam terrenis peccatis obrutam, id est, omne humanum genus: quam nonaginta novem in montibus, descendisse se dicit . Quod autem interrogat dicens, Ubi eum posuistis? vocationem nostram quae fit in ujus secreti signum est interrogatio Domini quasi nescientis, cum ipsi nesciamus; sicut dicit Apostolus Ut cognoscam, sicut et cognitus sum . Vel quod ignorare se peccatores alio loco Dominus ostendit dicens, Non novi vos : quod significabat Lazarus sepultus; quia in disciplina et praeceptis ejus non sunt peccata. Huic interrogationi simile est illud in Genesi, Adam ubi es ? Quoniam peccaverat, et se absconderat a facie Dei. Quam occultationem hic sepultura significat: ut peccantis habeat similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ de filuis cõmemorauimꝰ excepto tẽpore qͦ p̃cedunt parentes: Sic
enĩ equalẽ syllabã syllabȩ dicimꝰ ꝗuis alt̾a p̃cedat alt̾a sub sequat᷑.
in tẽpore generasse filiũ ꝑquẽ condidit tẽpora c̃sequens. ẽ. ut non
solũ imago eiꝰ sit qͥa de illo .ẽ & similitudo qͥa imago .ẽ. sed etiã¬

Expanded text:
sicut de filiis commemoravimus, excepto tempore, quo praecedunt parentes; sic sicut de filiis commemoravimus, excepto tempore, quo praecedunt parentes; sic enim aequalem syllabam syllabae dicimus, quamvis altera praecedat, altera subsequatur. in tempore generasse Filium; per quem condidit tempora; consequens est, ut non solum imago ejus sit, quia de illo est, et similitudo, q
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃e qͥppe ouũ om̃i ouo inꝗtũ ouũ. ẽ. simile.ẽ. sed ouũ ꝑdicis
qũanis in quantũ ouũ .ẽ. simile fit ouo galline : nec imago tam̃
generis animantiũ. Sed ubi dr̃ ñ continuo: utiq intelligitur
quia. eẽ. aliꝗdo pocest. Potest ergo .ee. aliqua imago in quasit etã
equalitas: ut inparentib & filiis inueniretur imago & ȩqua¬
litas & similitudo si interuallũ tẽporis defuisset. Nã & de parente
ex pressa ẽ. similitudo filii ut recte imago dicatur & pocest .cx tanta
ut recte etiã dicat᷑ equalitas: nͥ qđ parens tẽpore p̃cessit. Ea quo
intelligitur & equalitatẽ aliquando ñ solũ similitudinẽ hab̾e : sed¬
etiã imaginẽ. Quod in suꝑiore exẽplo manifestũ.ẽ potest etiã al¬
ꝗdo eẽ. similitudo & equalitas quis ñ sit imago ut de ouis parib
diximꝰ. Pocest similitudo & imago quis ñ sit equalitas.: ut inspecu¬
lo ostendimꝰ. potest & similitudo. ee̾ ubi& equalitas & imago sit.

Expanded text:
 quantum ovum est, simile est: sed ovum perdicis quamvis, in quantum est ovum, simile sit ovo gallinae, nec imago tamengeneris animantium. Sed ubi dicitur, non continuo, utique intelligitur quia esse aliquando potest: potest ergo esse aliqua imago in qua sit etiam aequalitas: ut in parentibus et filiis inveniretur imago, et aequalitas, et similitudo, si intervallum temporis defuisset. Nam et de parente expressa est similitudo filii, ut recte imago dicatur, et potest esse tanta, ut recte etiam dicatur aequalitas, nisi quod parens tempore praecedit, ex quo intelligitur et aequalitatem aliquando nmaginem, quod in superiore exemplo manifestatum est. Potest etiam aliquando esse similitudo et aequalitas, quamvis non sit imago, ut de ovis paribus diximus. Potest et similitudo, et imago, quamvis non sit aequalitas, ut in speculo ostendimus. Potest et similitudo, ubi aequalitas, et imago sit,
Abbreviated transcription (Latin):
postalal mer qͥ d ostendit nͥ eis se futurũ altitudons laegurus
qeũ doctore humilitatis antea sequerent᷑ : Iã uͦ qđ eetur id
ad passonẽ lauit pedes discipłis monutq: aꝑtissime ut boc fuse¬
rent condiscipłis atq conserius qđ eis fecisset magister aed ãsiu
quantũ cõm dauit humilitatẽ Cui cõmendande etiã tẽpus illud
elegit q̃ cũ ꝓxime moriturũ cũ magno desidio contuebantus
hoc utiq p̃cipue memoria recenturi qđ magster imitandus
ultimũ de monstrasset At ille hoc fecit illo tẽpr̃ qͦutiq potuus
& aliis antea dieb quib cũ eis fuerat conuersatus. Quandosi fiers
cuiꝰ euangłiũ nemo diligent̃ intuet᷑ qͥ ñ eũ doctorẽ humilitatis
inueniat : tũ maxime urtutis huiꝰ sectatores a conseruatores eos
ẽẽ conuenit qͥ magno aliqͦ bono cȩteris eminent ut magnoperi
curent illud qđ primitꝰ posui. Quanto magnꝰ es tanto humiliate in
omibus. ac corã dõ inuenies gram. Pro inde qͥa ꝑpetua continentia

Expanded text:
postularent, quid ostendit nisi eis se futurum altitudinis largitorem, qui eum doctorem humilitatis antea sequerentur? iam uero quod exiturus ad passionem lauit pedes discipulis monuitque apertissime ut hoc facerent condiscipulis atque conseruis, quod eis fecisset magister et dominus. quantum commendauit humilitatem! cui commendandae etiam tempus illud elegit, quo eum proxime moriturum cum magno desiderio contuebantur, hoc utique praecipue memoria retenturi, quod magister imitandus ultimum demonstrasset. at ille hoc fecit illo tempore, quod utique potuit et aliis antea diebus, quibus cum eis fuerat conuersatus, quando si fierecuius euangelium nemo diligenter intuetur, qui non eum doctorem humilitatis inueniat, tum maxime uirtutis huius sectatores et conseruatores eos esse conuenit, qui magno aliquo bono ceteris eminent, ut magnopere curent illud, quod primitus posui: quanto magnus es, tanto humila te in omnibus, et coram deo inuenies gratiam. proinde quia perpetua continentia
Abbreviated transcription (Latin):
illi gͦ rageste cognitio eiꝰ uocatiõ fuit ut popłm isrbm
scdit᷑ tractans nꝰ eet ingratus. Qđ aũ huio uocationi
optẽpare noluit: exercuit crudelitatẽ in cis qͥb huma¬
uita ssr & miscdia debebat᷑ meruit pęnã ut induraretꝰ
ma usestestantã cecitate m̃tis paceret utetta tantis cãe
manifestis signis dei ñ credec quo posse cĩ supplicio siue
obdurationis siue ultimȩ uisibilis sũmersionis erudiri po¬
płs cuĩ afflictione ille & occultȩ obtũsionis & manifeste

Expanded text:
Illius ergo rei gestae cognitio, vocatiIllius ergo rei gestae cognitio, vocatiditer tractans non esset ingratus. Quod autem huic vocationi obtemperare noluit, sed exercuit crudelitatem in eis quibus humanitas et misericordia debebatur, meruit poenam, ut induraretur illi cor, et tantam caecitatem mentis pateretur, ut tot et tantis tamque manifestis Dei signis non crederet; quo posset ejus supplicio, sive obdurationis, sive ultimae visibilis submersionis, erudiri populus, cujus afflictione ille, et occultae obtusionis, et manifestae
Abbreviated transcription (Latin):
pax hominib bonȩ uoluntatis &e qm̃ nec uelle qͥsꝗ po¬
test nisi ad monitꝰ &e uocatꝰ siue intrinsecus ubi nullus
hominũ uidet siue extrinsecus ꝑsermonẽ sonantẽ aut
aliqua signa uisibilia. efficit᷑ ut etiã ipsũ uelle ds̃ oꝑetꝰ in
nobis. Aud illã enĩ cenã quã dñs dicit in euagłio p̃paratã
nec om̃is qͥ uocati sunt uenire uoluer̃ neq illi qͥ uener ueni¬
re possent nͥ uocarent᷑. Itaq nec illi debent sibi tribue
sed tantũ sibi qm̃ ut uenirent uocati erant in liba uo¬
luntate. Uocatio gͦ ante meritũ uoluntatẽ oꝑatꝰ.
Propt̾ea & si qͥsꝗ sibi tribuit qđ uenit uooatꝰ: ñ sibi po¬
test tribuere qđ uocatꝰ .ẽ. Qui autẽ uocatꝰ ñuenit sicut
ñ hab& meriũ p̃mii ut uocaret᷑ sic inchoat mericũ sup¬
plicui cũ uocatꝰ uenire neglex̃. ita er̃ duo illa: miscđiã
quantũ bonũ consecute fuerint illȩ terrȩ ꝑ aduentũ iosephe

Expanded text:
pax hominibus bonae voluntatis. Et quomodo nec velle quisquam popax hominibus bonae voluntatis. Et quomodo nec velle quisquam potest, nisi admonitus et vocatus, sive intrinsecus, ubi nullus hominum videt, sive extrinsecus per sermonem sonantem, aut per aliqua signa visibilia, efficitur ut etiam ipsum velle Deus operetur in nobis. Ad illam enim coenam, quam Dominus dicit in Evangelio pranec omnes qui vocati sunt venire voluerunt, neque illi qui venerunt, venire possent, nisi vocarentur. Nec illi debent sibi tribuersed tantum sibi: quoniam ut venirent vocati erant in libera poluntate. Vocatio ergo ante meritum voluntatem operatur. Propterea et si quisquam sibi tribuit quod venit vocatus, non sibi potest tribuere quod vocatus est. Qui autem vocatus non venit, sicut non habuit meritum praemii ut vocaretur, sic inchoat meritum supplicii cum vocatus venire neglexerit. Ita erunt duo illa: Misericorquantum boni consecutae fuerint terrae illae per adventum Joseph