comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc dicendũ quia de ieiuniis sermo ẽ.¬
& ꝑ ieiuniũ afflictionẽ atq humiliati.¬
onẽ habet anima. afflictio aut̃ corpo¬
ris. peccatorũ indulgentiã dep̃catur:
docet scriptura diuina ut dimittamus
debitorib nr̃is. ut & pat̃ cęlestis dimit.¬
tat nobis debita nr̃a. Uetus narrat his¬
toria anno remissionis septimo. uł qͥn¬
quagesimo qui uerus ẽ. iubeleus. om̃s
possessiones redire ad dños. ⁊ reddi
serus pristinã libertatẽ : cunctaque
nomina quas uulgo appellant cautioneᷤ
oculũ ꝓoculo dentẽ ꝓdente iubemur¬
eruere: sed uerberanti p̃bere maxillã.
Atq ut sciamꝰ illud qđ supra diximus
om̃s debitores ur̃os repetitis. de credi¬
toribus serib ⁊ de debitoribus: iugit᷑
manifestius. Dimitte eos qui confracti
sunt liberos: hoc ẽ. qui pauꝑtate sunt
fracti quos afflixit inopia. sine liberos
mendicare. & om̃e onus quo deprimun¬
tur rumpe. ꝓ qͦ manifestiꝰ septuaginta

Expanded text:
hoc dicendum, quia de jejuniis sermo esthoc dicendum, quia de jejuniis sermo est, et jejunium afflictionem atque humiliationem habet animae: afflictio autem corporis peccatorum indulgentiam deprecatur. Docet Scriptura divina, ut dimittamus debitoribus nostris, ut et Pater coelestis dimittat nobis debita nostra . Vetus narrat historia, anno remissionis septimo, vel quinquagesimo, qui est verus Jubilaeus, omnes possessiones redire ad dominos, et reddi servis pristinam libertatem, cunctaque nomina, quae vulgo appellant cautiones, oculum pro oculo, dentem pro dente jubemureruere: sed verberanti praebere maxillam! Atque ut sciamus illud quod supra diximus: Omnes debitores vestros repetitis, de creditoribus scribi, de debitoribus jungitur manifestius: Dimitte eos qui confracti sunt liberos, hoc est, qui paupertate sunt fracti, quos afflixit inopia, ne liberos sinas mendicare. Et omne onus quo deprimuntur, rumpe. Pro quo manifestius Septuaginta
Abbreviated transcription (Latin):
Uon tale iei uniũ ego elegi dicit dñs:
dissolue obligationes iuolentarũ cau¬
& om̃em scripturã iniquã conscuide.
Frange esurienti panẽ tuũ: ⁊ paupe.¬
res sine tecto induc in domum tuã.
Suuderis nudũ operi eũ : ⁊ dometi¬
eos seminis tui ne despexeris. Postqͣm
docuit quale ieiuniũ reꝓbet: ostendit
quale libent̃ accipiat. Dissolue inqͥt
colligationes impietatis. solue fascieu¬
los deprimentes: siue ut septuaginta
manifestius transtuler̃. obligationes ui¬
olentarũ cautionũ. Quas nr̃i uerb am¬
sunt. Significat aut̃ cartarũ fasciculo s.
in quib feneratorũ calum niȩ continen¬
tur ⁊ opprimuntur pauperes ęre alie¬
no: quȩ in cunctis urbib seditionis cau
romanus popłs uicinos occupat montes
ste repetit. alio quin tribiutie esset
seditionis assertor: sed ubi iniqua est
cautio. ubi opprimit᷑ pauꝑ calumnia.
ubi fasciculi cautionũ. ⁊ om̃ia iniqͥta¬
tis uincula rumpenda sunt. Uel certe

Expanded text:
on tale ieiunium ego elegi, dicit domin tuae, dissolue obligationes uiolentarum commuet omnem scripturam iniquam conscinde. Frange esurienti panem tuum, et pauperes sine tecto induc in domum tuam. Si videris nudum, operi, et domesticos seminis tui ne despexeris. Postquam docuit quale jejunium reprobet, ostendit quale libenter accipiat. Dissolve, inquit, colligationes impietatis: solve fasciculos deprimentes: sive ut LXX manifestius transtulerunt, obligationes violentarum cautionum, quas nostri, verbi amsunt. Significat autem chartarum fasciculos, in quibus feneratorum calumniae continentur, et opprimuntur pauperes aere alieno, quae in cunctis urbRomanus populus vicinos occupat montes,ste repetit: alioquin Tribunitiae esset seditionis assertor. Sed ubi iniqua est cautio, ubi opprimuntur pauperes calumnia: ibi fasciculi cautionum, et omnia iniquitatis vincula rumpenda sunt. Vel certe
Abbreviated transcription (Latin):
cordib sius abba pat̾. Et ñ ex termi¬
nent facies suas : sed lauent aqua. ⁊
caput ungant oleo. de quo ⁊ iohes eu̾¬
gelista scribit: & uos ungentũ habetis
ascõ. Quo cũ uncti fuerint: ettã ipsi
solã. ⁊humiliationẽ animȩ ꝑ iniuriã¬
corporis: ut instar circuli torqueat cor¬
pus & colla submittat. ac tristis incedat.⁊
iuxta illud qđ inpsalmis dicit᷑. afflic¬
tus sũ uncuruatus usq in finem. tota
die contristatus incedebam: nec ut sac¬
co quis uestiatur ⁊ in cinere dormiat. qđ
de dauid ⁊ achab legimꝰ. sed ut cũ istis
hec faciat quȩ sequunt᷑. Alioquin et
apłs frequent̃ ieiunare se dicit. ⁊ dñs.
cũ sponsus adiscipłis suis fuerit ablatꝰ
docet eos ieiunaturos: ⁊ in psalmis pę¬
nitens loquit᷑. manducaui sic̃ cmerem
panẽ meũ. ⁊ potũ meũ cũ fletu mis

Expanded text:
cordibus suis, Abba pater ; et non extermicordibus suis, Abba pater ; et non exterminent facies suas, sed lavent aqua, et caput ungant oleo. De quo et Joannes Evangelista scribit: Et vos unguentum habetis a sancto : quo cum uncti fuerint, etiam ipsi solam et humiliationem animae per injuriacorporis: ut instar circuli torqueat corpus, et colla submittat, ac tristis incedat. Juxta illud quod in Psalmis dicitur: Afflictus sum, et incurvatus usque ad finem: tota die contristatus incedebam . Nec ut sacco quis vestiatur, et in cinere dormiat, quod de David et de Achab legimus : sed ut cum istis haec faciat quae sequuntur. Alioquin et Apostolus frequenter jejunare se dicit , et Dominus, cum sponsus a discipulis suis fuerit ablatus, docet eos jejunaturos : et in Psalmis poenitens loquitur: Manducavi sicut cinerem panem meum, et po
Abbreviated transcription (Latin):
Icirculũ caput suũ: ⁊ saccũ ⁊ cinerẽ ster¬
Inere : Nunqͥd istud uocabis ieiuniũ. &
diem acceptabilem dño: Septuagin
Quid michi ieiunatis sicut hodie. ut
audiatur in clamore uox ur̃a: Non
Itale ieiuniũ elegi: ⁊die humiliare ani
Imã. Neq si incuruaueris quasi circu¬
lũ collũ tuũ. ⁊ ciliciũ ⁊cinerẽ substra¬
ueris. nec sic uocabis ieiuniũ acceptabi
p̃ceperat. docet quomͦ ieiunandũ sit :
immo antequã doceat qͥd sequatur.
instruit qͥd debeant declinare. Ut
audiatur inqͥt in excelso clamor ur̃: ne
adorationẽ deferatis clamorẽ. orantes
in sinagogis.⁊ angulis platearũ ut ab
hominib udeamini. ⁊ eleuetis uocem
in excelsum : ⁊cũ phariseo qui dñi iu
dicio condẽnatur. ur̃a ieiunia ⁊ opera
p̃dicetis. ꝓpt̃ quȩ dñs phariseorũ rẽp¬
bans orationẽ. docet discipłos quomͦ
orare debeant clauso pectoris sui cubi¬
culo: ut soli loquãt᷑ dõ qui potest si¬
lentiũ cordis audire: ut clament in

Expanded text:
nerem sternere? Numquid istud vocabis jejunium et diem acceptabilem Domino? LXX: Quid mihi jejunatis, sicut hodie ut audiatur in clamore vox vestra? Non tale jejunium elegi, et diem humiliare animam suam. Neque si incurvaveris quasi circulum collum tuum, et cilicium et cinerem substraveris: nec sic vocabitis jejunium acceptabiluod ipse praeceperat, docet quomodo jejunandum sit: immo antequam doceat quid sequantur, instruit quid debeant declinare: Ut audiatur, inquit, in excelso clamor vester. Ne ad orationem deferatis clamorem, orantes in synagogis et angulis platearum, ut ab hominibus videamini , et elevetis vocem in excelsumdicio condemnatur, vestra jejunia et opera praedicetis . Propter quae Dominus Pharisaeorum reprobans orationem, docet discipulos quomodo orare debeant , clauso pectoris sui cubiculo, ut soli loquantur Deo, qui potest silentium cordis audire; ut clament in
Abbreviated transcription (Latin):
in solitudine ieinauit: ut nobis sol¬
lemnes ieiuniorũ dies relinqueret :
sed qđ non ꝓsit uacuũ portare uentrẽ
& alia facẽre quȩ dõ displicent. Atq
ut cȩtera p̃termutã: exterminare fa¬
cies suas. ut appareant hominib ie.¬
uinantes: qͥn p̾sentem głam conse¬
quantur. excluduntur a regnodĩ: qr
receper̃ mercedẽ suã. Unde ⁊ apłs
si etiã corpus suũ tradat martirio ut
ardeat. siue gloriet̾. utrũq enĩ fert᷑
in exemplarib absq dei caritate. quȩ
est in cordis conscientia: frustra se tlicit
sanguinẽ fundere. Nolite ieiunare
⁊si cut usq adhanc diem: ut audiatur in
⁊excelso clamor ur̃. Nunqͥd tale ẽ. ieiui¬

Expanded text:
in solitudine jejunavit, ut nobis soin solitudine jejunavit, ut nobis solemnes jejuniorum dies relinqueret: sed quo non prosit vacuum portare ventrem, et alia facere quae Deo displicent. Atque ut caetera praetermittam, exterminare facies suas, ut appareant hominibus jeconsequentes, excludentur a regno Dei, quia receperunt mercedem suam . Unde et Apostolus, si etiam corpus suum tradat martyrio, ut ardeat, sive glorietur utrumque enim fertur in exemplaribus absque Dei charitate , quae est in cordis conscientia, frustra se dicit sanguinem fundere. Nolite jejunare sicut usque ad hanc diem, ut audiatur in excelso clamor vester. Numquid tale est jeju
Abbreviated transcription (Latin):
humilitas ñ sic affectata sed cordis: nec
głam quęreus hominũ. sed animȩ consei¬
entiã. Ieiunatis inqͥt ⁊ ꝑcutitis pugnis
humilẽ : ⁊ alapis uerberatis. Unde ep̃e
ñ debet eẽ. ꝑcussor. Quomͦ enĩ potest
libidinẽ refrenare. qui nec manũ ualet
anima mea. Unde p̃cipitur ꝑ iohel.
Sc̃ificate ieiuniũ. p̃dicate curationẽ:
ut auitus ieiunemꝰ. ⁊ bonis operibus
curatis peccatis. fiant sc̃a ieiuna. De¬
niq sequit᷑. Egrediatur sponsus de
cubili suo: ⁊ sponsa de chalamo suo:
ut tempore ieiunii uacemꝰ orationi. ne
interior homo nr̃ draconis uescat᷑ car¬
nib qui datus ẽ. in ȩscam popłis ȩthi-¬
opũ. & hȩc dicimꝰ non quo ieiunia re¬
probemꝰ. ꝑ quȩ ⁊ damel uir desiderio¬
rũ futura cognouit. ⁊ niniuitȩ iram
placauer̃ dĩ. ⁊ helias. ac moyses quadra¬
ginta dierũ esurie dĩ familiaritate
saturati sunt : ⁊ ipse dñs totidẽ dieb

Expanded text:
humilitas non sit affectata, sed cordis, nec humilitas non sit affectata, sed cordis, nec gloriam quaerens hominum, sed animae conscientiam. Jejunatis, inquit, et percutitis pugnis humilem, et alapis verberatis . Unde episcopus non debet esse percussor. Quomodo enim potest libidinem refrenare, qui nec manum valet anima mea . Unde praecipitur per Joel: Sanctificate jejunium: praedicate curationem ; ut a vitiis jejunemus, et bonis operibus, curatisque peccatis, fiant sancta jejunia. Denique sequitur: Egrediatur sponsus de cubili suo, et sponsa de thalamo suo; ut tempore jejunii vacemus 688 orationi: ne interior homo noster draconis vescatur carnibus, qui datus est in escam populis Aethiopum. Et haec dicimus, non quo jejunia reprobemus, per quae et Daniel vir desideriorum futura cognovit , et Ninivitae iram placaverunt Dei , et Elias ac Moyses , quadraginta dierum esurie, Dei familiaritate saturati sunt, et ipse Dominus totidem diebus
Abbreviated transcription (Latin):
melius theodotio ⁊ siminachꝰ transtu-¬
lerunt. quos nos in hoc loco secuti sumꝰ:
& om̃s debitores ur̃os repetitis. Ex quo
ostendit ñ esse absq periculo repete¬
re pauꝑem qui in soluendo ñ idoneus
sit. ⁊ pauliũ qͦd pignoris loco tuleris
egenti. ñ reddere debitori: ne clamor
eus ꝑueniat ad dñm. Iui enĩ miseret᷑
pauperis dõ fenerat : & e contrario qui
repetit ñ habentẽ. dõ facit iuolentiã.
Atq ut sciamꝰ hunc sensũ ẽẽ. in p̃senti
loco : etiã in consequentib in hoc eodẽ
capitulo lecturi sumꝰ. Dissolue colli¬
gationes impias. solue fasciculos depͥ¬
mentes: haud dubiũ quin cirografa
significet. Quid enĩ ꝓdest ieiuniis ora
pallere.⁊ ad lites ⁊ iurgia ieiunare :
Dicente scriptura. Qui amat peccata:
gaudet iurgiis. Seruũ aut̃ dñi non
oportet litigare. sed ẽẽ. mansuetũ. &e
imitari eum qui dicit. discite ame qr¬
mansuetus sũ ⁊ humilis corde. Ut

Expanded text:
melius Theodotio et Symmachus transtumelius Theodotio et Symmachus transtulerunt, quos nos in hoc loco secuti sumus, Et omnes debitores vestros repetitis. Ex quo ostendit, non esse absque periculo repetere pauperem qui solvendo non sit, et pallium quod pignoris loco tuleris, algenti non reddere debitori, ne clamor ejus perveniat ad Deum. Qui enim miseretur pauperis, Deo fenerat . Et econtrario qui repetit non habentem, Deo facit violentiam. Atque ut sciamus hunc sensum esse in praesenti loco, etiam in consequentibus in hoc eodem capitulo lecturi sumus: Dissolve colligationes impietatis, solve fasciculos deprimentes. Haud dubium quin chirographa significet: Quid enim prodest jejuniis ora pallere, et ad lites et ad jurgia jejunare, dicente Scriptura, Qui amat peccata, gaudet jurgiis ? Servum autem Domini non oportet litigare, sed esse mansuetum , et imitari eum qui dicit: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde :
Abbreviated transcription (Latin):
tates eius frumentũ mendacii:. Qua
igitur ꝓposuerant questionẽ dõ. seue
cupientes quare ieiunauerint ⁊ hu¬
miliauerint animas suas.⁊ ds̃ ñ res¬
pexerit. obliti ueteris historiȩ. cur ñ
respexerit ad munera cain qui recte
quidẽ offerebat sed ñ recte diuidebad
cũ frẽ: dñi ñ uidens caritatẽ dicen¬
te scriptura. diliges dnm dm̃ tuũ
ex toto corde tuo ⁊ pximũ tuũ sic̃ te¬
ipsũ : ꝓpt̾ea respondit ds̃. qđ ñ ieiu¬
nia repbat: sed opera quȩ in ieiuniis fi¬
unt diceus. In dieb ieiuniorũ urorũ
inueniunt᷑ uoluntates ur̃ȩ : ut non dĩ
sed ur̃as faciatis uoluntates. Quas pau¬
lus scribens ephesiis reꝓbat iuxta pͥn¬
cipẽ potestatis aeris sp̃c̃. qui nc̃ ope¬
ratur in filiis incredulitatis : in quib
⁊ nos om̃s conuersati sumꝰ aliquando
in desideriis carnis nr̃e. facientes uo¬
luntates carnis ⁊ cogitationũ. ÷ eramus
natura filii irȩ: sicut ⁊ cȩteri. Qđq
ctos uobis compungitis siue affligitis.

Expanded text:
ntum mendacii ? Quia igitur proposuerant quaestionem Deo, scire cupientes quare jejunaverint et humiliaverint animas suas, et Deus non respexerit: obliti veteris historiae, cur non respexerit ad munera Cain, qui recte quidem offerebat, sed non recte dividebat cum fratre , Dei non videns charitatem, dicente Scriptura: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et proximum tuum sicut teipsum : propterea respondit Deus, quod non jejunia reprobet, sed opera quae in jejuniis fiunt, dicens: In diebus jejuniorum vestrorum 687 inveniuntur voluntates vestrae, ut non Dei, sed vestras faciatis voluntates, quas Paulus scribens Ephesiis reprobat: Juxta principem potestatis aeris, spiritus qui nunc operatur in filiis incredulitatis, in quibus et nos omnes conversati sumus aliquando, in desideriis carnis nostrae, facientes voluntatem carnis et cogitationum. Et eramus natura filii irae, sicut et caeteri . Quodque ctos vobis compungitis, sive affligitis,
Abbreviated transcription (Latin):
ta mundi ad modicũ contristatus sit
tẽ: ⁊ ꝑcusserit eũ pat̾ qui loquit᷑ ꝑra
chariam. ꝑcutiã pastorẽ ⁊ oues disꝑ.¬
gentur. Qui ⁊ ipse de se in sexagesimo
octauo psalmo dixerit. Im̃ quẽ tuꝑ
cusisti ipsi ꝑsecuti sunt: ⁊ auercerit
as̃ faciem suã ab eo ut formã serui pau¬
lisꝑ acciperet. ⁊ ambulauerit tristis

Expanded text:
ta mta mEt percusserit eum Pater qui loquitur per Zachariam: Percutiam pastorem, et oves dispergentur ; qui et ipse de se in sexagesimo octavo psalmo dixerit: Quoniam quem tu percussisti, ipsi persecuti sunt . Et averterit Deus faciem suam ab eo, ut formam servi paulisper acciperet, ambularet tristis,
Abbreviated transcription (Latin):
utriq in uno sp̃u ad patrẽ. Dans aut̃
pacẽ his qui fuerant longe ⁊ qui ꝓpe.
& qui non habuerant legẽ ⁊ propħas.
&e qui ante susceperant: suscepit eos atq
sanauit. Impn aut̃ siue iniqui fluctua¬
bunt. quasi iare feruens: ⁊ quiescere
nunquã poterunt. Qđ licet de om̃i
impio possit intelligi: tam̃ ꝓprie re¬
fertur ad popłm iudȩorũ. qui consona
uoce clamauit ⁊ ꝑseuerauit in impieta¬
te sua dicens. cͥrucifige crucifige talem:
non habemꝰ regem nisi cȩsarẽ. Sicut gͥ¬
feruens mare qui escere ñ potest. sed re¬
dundant fluctus eius. ⁊ euoluunt ad
litora atq iterũ resorbentur. unse fra¬
eti lutũ efficiunt qđ pedib conculcat᷑:
sic impii ȩternȩ conculcationi subiace¬
bunt. quorũ nullũ est gaudiũ: ⁊ qͥnul¬
la pace requiescunt in eo qđ impii ꝑse.¬
uerant. Quidã hunc locũ specialit̃ suꝑ
saluatore intelligunt: quod ꝓpt̃ pecca¬

Expanded text:
utrique in uno spiritu ad Patrem: dans pacem super utrique in uno spiritu ad Patrem: dans pacem super pacem his qui fuerant longe, et qui prope et qui non habuerant Legem et Prophetas: et qui ante susceperant, suscepit eos atque sanavit. Impii autem sive iniqui, fluctuabunt, quasi mare fervens, et quiescere numquam poterunt. Quod licet de omni impio possit intelligi, tamen proprie refertur ad populum Judaeorum, qui consona voce clamavit, et perseveravit in impietate sua, dicens: Crucifige, crucifige talem. Non habemus regem nisi Caesarem . Sicut igitur mare fervens quiescere non potest, sed redundant fluctus ejus, et revolvuntur ad littora, atque iterum resorbentur, et in se fracti, lutum efficiunt quod pedibus conculcatur: sic impii aeternae conculcationi subjacebunt, quorum nullum est gaudium, et qui nulla pace requiescunt in eo quod impii perseverant. Quidam hunc locum specialiter super Salvatore intelligunt: quod propter pecca
Abbreviated transcription (Latin):
tribui quȩ antea ꝓmiseram. uȩ ẽ aut̃
dm̃ pollicitatio Pacem meã do uobiᷤ:
pacem meã relinquo uobis. & hoc ẽ. qđ
nunc ait pacẽ suꝑ pac̾ẽ: non uni tantũ
genti sed om̃i mundo. his uidelicet qui
erant longe & qui ꝓpe.⁊ idẽ. primũ genti¬
bus. ⁊ postea his qui de isrł credere no¬
luer̃. De quib dicit ⁊ apłs. Uobis qui
dẽ oportebat p̃dicare uerbũ dĩ: sed qr
indignos uos iudicastis salute. ecce con¬
uertinur ad gentes. Qui scribens ad
ephesios. ⁊ de popło circuncisionis. atq
gentiliũ plenissime disputans: intulit.
Nunc aut̃ in xp̃o ihu uosqui aliquan¬
do eratis longe. facti estis ꝓpe: in san¬
guine xp̃i. Ipse ẽ. enĩ pax nr̃a. qui fec̃
utrunq unũ: ⁊ mediũ parietẽ mache¬
riȩ soluens inunicitiã in carne sua. Et
reliqͣ Et it̾m. Et ueniens annuntiauit¬
pacẽ uobis qui longe. ⁊ pacẽ his qͥ pro¬
pe erant: qm̃ ꝑ ipsũ babemꝰ accessum

Expanded text:
tribui quae antea promiseram. Quae est autem tribui quae antea promiseram. Quae est autem Domini pollicitatio? Pacem meam do vobis: Pacem meam relinquo vobis . Et hoc est quod nunc ait: Pacem super pacem; non uni tantum genti, sed omni mundo: his videlicet qui erant longe, et qui prope, id est, primum gentibus, et postea his qui ex Israel credere voluerunt. De quibus dicidem oportebat praedicari verbum Dei; sed quia indignos vos judicastis salute; ecce convertimur ad gentes . Qui scribens ad Ephesios, et de populo Circumcisionis atque Gentilium plenissime disputans, intulit: Nunc autem in Christo Jesu, vos qui aliquando eratis longe, facti estis prope in Sanguine Christi. Ipse est enim pax nostra: qui fecit utraque unum, et medium parietem maceriae, solvens inimicitiam in carne sua, et reliqua ; et iterum: Et veniens, annuntiavitpacem vobis qui longe, et pacem his qui prope erant . Quoniam per ipsum habemus accessum
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ addiderit peccata peccatis.
Et ꝑcussi inquit eũ ad breue ut sana¬
rem: ⁊ abscondi subaudit᷑ faciẽ meã.
ut magis me desideraret et diceret:
ostende faciem tuã ⁊ saluierimꝰ. Indi¬
gnatusq sũ. Quod ille sentiens: tristis
incessit dicens. Tota die tristis ingredi¬
ebar: ⁊ ambulauit merens siue conuer¬
sus in uia cordis sui. ut ñ ad faciem ho¬
minũ. sed in corde ageret penitentiam.
ꝓptea uidens uias conuersionis eius sa¬
naui uulnera quib eũ ante ꝑcusserã
&ereduxi eũ adme quẽ prius eieceram:
& redidi ei consolationẽ uerã. Multȩ
enĩ falsȩ sunt consolationes: quib genus
decipitur humanũ. Siue consolatus sũ
lugentes eius: dicens in euangłio: beati
lugentes: qm̃ ipsi consolabunt᷑. Quodq¬
sequit᷑ creaui fructũ labiorũ: hunc ha¬
bet sensũ. Impleui qđ pollicitus eram
dicens. uiuo ego dicit dñs malo pęniten¬
tiam peccatoris quã mortẽ: siue omnia

Expanded text:
semper addiderit peccata peccatis. semper addiderit peccata peccatis. Et percussi, inquit, eum ad breve, ut sanarem, et abscondi, subauditur, faciem meam, ut magis me desideraret, et diceret: Ostende faciem tuam et salvi erimus . Indignatusque sum; quod ille sentiens, tristis incessit, dicens: Tota die tristis ingrediebar . Et ambulavit moerens, sive conversus in via cordis sui, ut non ad faciem hominum, sed in corde ageret poenitentiam. Propterea videns vias conversionis ejus, sanavi vulnera, quibus eum ante percusseram. Et reduxi eum ad me, quem prius ejeceram, et reddidi ei consolationem veram. Multae enim falsae sunt consolationes, quibus genus decipitur humanum. Sive consolatus sum lugentes ejus, dicens in Evangelio: Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntusequitur: Creavi fructum labiorum, hunc habet sensum, implevi quod pollicitus eram, dicens: Vivo ego, dicit Dominus, malo poenitentiam peccatoris, quam mortem . Sive omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ropt̃ peccatũ ad modicũ quid̾. contri¬
staui eũ : ⁊ ꝑcussi eũ. ⁊ auerti faciem me¬
am ab eo. & contristatus ẽ: ⁊ ambulauit¬
tristis in uiis suis. Uias eius uidi ⁊ sana¬
ui eũ: ⁊ consolatus sũ illũ. ⁊ dedi ei con¬
solationẽ uerã. Pacem his qui longe.
& qui appropinquant dicit dñs: ⁊ sa¬
nabo eos. Iui aut̃ iniqui sunt fluctu:¬
abunt. ⁊ quiescere ñ poter̃. Post ab¬
iectionẽ popłi uideorũ. ⁊ eorũ qui in
saluatorẽ credere noluer̃. pollicitus
fuerat habentib in se fidutiam. t̾ram
perat. Uiam faciente popło reuerten¬
ti: ⁊ om̃ia de medio scandala tollite.
Ac ne incredibile uideret᷑: exponit
potentiã suã. qđ excelsus ⁊ magnus
facile possit penitentib ueniam tri¬
buere: ⁊ iustũ sit ut creator miserea¬
tur creaturȩ suȩ. opt̃ quȩ iungic. qđ
iratus sit ⁊ contristauerit popłm suũ:
id circo se fecisse quia peccauerit. et
iniquitatis auaritiã habuerit. nec una
fuerit iniquitate contemptus: sed

Expanded text:
ropter peccatum modice contristaui eum, et percussi eum et auerti faciem meam ab eo, et contristatus eat et abtristis in viis suis. Vias ejus vidi, et sanavi eum: et consolatus sum illum, et dedi ei consolationem veram, pacem his qui longe, et qui prope sunt, dicit Dominus, et sanabo eos. Qui autem iniqui sunt, fluctuabunt, et quiescere non poterunt. Non jectionem populi Judaeorum et eorum qui in Salvatorem credere noluerunt, pollicitus fuerat habentibus in se fiduciam, terram eperat: Viam facite populo revertenti, et omnia de medio scandala tollite. Ac ne incredibile videretur, exponit potentiam suam, quod excelsus et magnus facile possit poenitentibus veniam tribuere, et justum sit, ut Creator misereatur creaturae suae. Propter quae jungit, quod iratus sit et contristaverit populum suum: idcirco se fecisse quia peccaverit, et iniquitatis avaritiam habuerit, nec una fuerit iniquitate contentus; sed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonare: hic aut̃ quia peccatores erant
quib nutiandũ ẽ. ⁊ morabant᷑ deorsũ
non iubetur ꝓpħa ut ascendat in mon¬
tẽ: sed tantũ ut exaltet sicut tuba uocẽ
suã: ⁊ eis nuntiet bella uentura. Alioqͥn¬
⁊ in die iudicii quando de resurrectio¬
ne mortuorũ ⁊ nouissima tuba dicitur:
scriptũ ẽ. Canet enĩ tuba : ⁊ mortui re¬
surgent incorrupti. Ut quomͦ illi ad
uocẽ tubȩ sunt iudicandi: sic ispł pecca¬
to mortiuis. audiat scelera sua. Simulq
appellat᷑ popłs dĩ: ut discat. qualẽ pa¬
trẽ ꝑdiderit: qui etiã peccatorẽ uocet
popłm suũ. Ne enĩ de die in diem

Expanded text:
s erant, quibus nuntiandum est, et morabantur deorsum, non jubetur Propheta ut ascendat in montem: sed tantum ut exaltet sicut tuba vocem suam, et eis nuntiet bella ventura. Alioquin in die judicii, quando in resurrectione mortuorum et novissima tuba dicitur, scriptum est, Canet enim tuba, et mortui resurgent incorrupti: ut quomodo illi ad vocem tubae sunt judicandi: sic Israel peccato mortuus audiat scelera sua; simulque appellatur populus Dei, ut discat qualem patrem perdiderit, qui etiam peccatorem vocet populum suum. Me etenim de die in diem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ manebunt iniqui contra oculos tuo ᷤ
Quare ieuinauimꝰ inquiunt ⁊ ñ aspe¬
xisti. humiliauimꝰ animã nr̃am et
nescisti. Iniustitiae arguunt dm̃.
quod bona opera ñ respiciat: solamq
uentris esuriem absq opere uirtutũ
ingerunt dõ. Non comedentes eos
cibos quos creauit ds̃ fidelib. ⁊ his
qui cognoscunt ueritatẽ. ut sumant
eos cũ gr̃arum actione: sed illos de
quib scriptum ẽ. in prouerbus. hi
enĩ aliuitur cibis impietatis : ⁊ uno
iniquitatis in ebriantur. Huiꝰcemodi
epulis saturatus pharisȩus. int̾ cȩcera
uerba suꝑbiȩ bis in sabato se ieiuna.¬
re iactabat: qui ñ biberat uinũ de
unea sorec. sed de uinea sodomoꝵ.
cuiꝰ uinũ furor draconũ ẽ. ⁊ furor
aspidum insanabilis. ⁊uua eorũ uua
fellis. Quod ds̃ arguit ꝑpropħam:¬

Expanded text:
unt injusti ante oculos tuos . Quare jejunavimus, inquiunt, et non aspexisti? humiliavimus animas nostras, et nescisti? Injustitiae arguunt Dominum, quod bona opera non respiciat, solamque ventris esuriem, absque opere virtutum ingerunt Deo: non comedentes eos cibos quos creavit Deus fidelibus et his qui cognoscunt veritatem, ut sumant eos cum gratiarum actione: sed illos de quibus scriptum est in Proverbiis: Hi enim aluntur cibis impietatis et vino iniquitatis inebriantur . Hujuscemodi epulis saturatus Pharisaeus, inter caetera verba superbiae, his in sabbato se jejunare jactabat : qui non biberat vinum de vinea Sorec, sed de vinea Sodomorum, cujus vinum furor draconum est, et furor aspidum insanabilis, et uva eorum, uva fellis
Abbreviated transcription (Latin):
nagogas. ⁊ in dĩ lege meditant᷑. scire
cupientes qͥd ab rãham.asa hac. ⁊ia cob.
quid cȩteri scõrum fecerint: ⁊ libros
propħarũ. ac morsi. memorit̃ reuol.¬
uentes. decantant diuina mandata.
Quib rectissime illud aptabit᷑. QuereNT
me mali ⁊ñ inuenient: sic enĩ scriptũ
est. Om̃is qui quęrit inuenit: ideo is¬
& ostenditur illis qͥ non sunt ei incredu-¬
li. Cum gͥ iustitiã iudiciũq reliqueriñ
dĩ. quib nominib xp̃s ostendit᷑ dicen¬
te psalmographo. Ds uidiciũ tuũ regi
da. ⁊ iusticiã tuã filio regis. Xp̃s enim
factus ẽ. nobis redemptio scĩtas ⁊ iustiia
frustra legis iactant scientiã. cũ sẽs non
in notitia scripturarũ sed in operib
glorietur dicens. Uiam mandator ũ
tuorũ cucurri: quando dilatasti cor
⁊meũ. Nogant me iudicia iustitiae:
Tappropinquare dõ uolunt. Quare ieiu¬
I nauimꝰ ⁊ ñ aspexisti. humiliauimus

Expanded text:
nagogas, et Dei legem meditantur, scire cupientes quid Abraham, Isaac et Jacob, quid et caeteri sanctorum fecerint, et libros Prophetarum ac Moysi memoriter revolventes, decantant divina mandata, quibus rectissime illud aptabitur: Quaerent me mali, et non invenient. Sic enim scriptum est: Omnis qui quaerit invenit : t ostenditur illis qui non sunt ei increduli. Cum igitur justitiam judiciumque reliquerint Dei, quibus nominibus Christus ostenditur, dicente psalmographo: Deus, judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis : Christus enim factus est nobis redemptio, sanctitas, et justitia : frustra legis jactant scientiam, cum sanctus non in notitia Scripturarum, sed in operibus glorietur, dicens: Viam mandatorum tuorum cucurri, quando dilatasti cor meum . Rogant me judicia justitiae, et appropinquare Deo volunt. Quare jejunavimus, et non aspexi
Abbreviated transcription (Latin):
sed magis consideret imperantẽ dm̃.
Et quia surdas aures habeant ⁊ audire
uix possint: iuxta sẏminachũ ⁊ aqui¬
lã guitur suũ uertat in bucinã. quae
hebraice dicit᷑ sophar. quã lxepATIN¬
IIN. id ÷ corneam interp̃tati sunt. Et
supra quidẽ ubi apłis dicebat᷑ in mon¬
tẽ excelsũ ascende quȩ euangeliz as
sion. exalta in fortitudine uocem tuã

Expanded text:
sed magis consideret imperantem Dominum. sed magis consideret imperantem Dominum. Et quia surdas aures habeant, et audire vix possint, juxta Symmachum et Aquilam, guttur suum vertat in buccinam, quae Hebraice dicitur SOPHAR  , quam κid est, corneam interpretati sunt. Et supra quidem ubi Apostolis dicebatur, In montem excelsum ascende, qui evangelizas Sion: exalta fortitudin
Abbreviated transcription (Latin):
dabo tibi gentes hereditatẽ tuam: &
possessionẽ tuã t̾minos terrȩ. Pacem
suꝑ pacẽ mundũ reconcilians dõ utrũq
popłm uocaret ad se: ⁊ sanaret᷑ apatre.
Impios aut̃ de quib supra diximꝰ cõpa¬
rat mari qđ nunquã potest quiescere :
sed etiã insumma transquillitate fractis
adlittora uoluitur fluctib. finisq eius
lutũ est ⁊ conculcatio. Clama ne ces¬
ses. quasi tuba exalta uocem tuã. ⁊ anñ¬
cia popło meo scelera eorũ: ⁊ domui ia¬
cob peccata eorũ. lxx Elama in
fortitudine ⁊ ne parcas. quasi tuba ex¬
alta uocẽ tuã. ⁊ annuntia popło meo
peccata eorũ: ⁊ domui iacob iniqͥtatẽ
eorũ. Einito priori capitulo. in qͦ pax
iustis ⁊ nulla requies impiis nuntiat᷑.
p̃cepit ds̃ isaiȩ ꝓpħȩ ut clamet in forti¬
tudine ⁊ instar tubȩ exaltet uocẽ suã:
& peccata ac scelera popłi isrł. dicere
ñ formidet: Nequaquã mortẽ metu¬
ens. nec impiorũ truculenta conuitia:

Expanded text:
em tuam, et possessionem tuam terminos terrae : pacem super pacem, mundum reconcilians Deo, ut utrumque populum vocaret ad se, et sanaretur a Patre. Impios autem, de quibus supra diximus, comparat mari, quod numquam potest quiescere, sed etiam in summa tranquillitate, fractis ad littora volvitur fluctibus, finisque ejus lutum est et conculcatio. Cap. tuam, et annuntia populo meo scelera eorum, et domui Jacob peccata eorum. LXX: Clama in fortitudine, et ne parcas: quasi tuba exalta vocem tuam, et annuntia populo peccata eorum, et domui Jacob iniquitates eorum. Finito priori capitulo, in quo pax justis, et nulla requies impiis nuntiatur, praecipit Deus Isaiae prophetae, ut clamet in fortitudine, et instar tubae exaltet vocem suam, et peccata ac scelera populi Israel dicere non formidet, nequaquam mortem metuens, nec impiorum terricula et convicia;
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ iustũ: ⁊ appropinquare dõ
& ñ cognouisti In dieb enĩ ieiunioꝵ¬
Iur̃orum inueniunt᷑ uoluntates ur̃ae:
ae om̃s subiectos uobis affligitis. Ad iu
Idicia ⁊ uirgia ieiunantes: i ꝑcutitis
pugnis humilẽ. Et alia temeritas iu¬
deorũ: quasi fidutia bonȩ conscientiȩ
udiciũ postulant iustũ. uerbo in nocentis
mea ingressus sũ. & iterũ. Proba me
dñe ⁊ tempta me: ure renes ineos &
cor meũ. Q in alio loco. ludica causã
meã. ⁊ redime me. Et appropinquare
dõ desiderant. cũ hoc ñ in loco sit sed
in affectu: nec mentis otiosȩ sed labo¬
riosi operis. Deniq quid sit apꝓpinqͣ¬
re dõ: instruit scriptura dicens. Quȩ¬
rite dñm. Cum autẽ appropinqͣuerit
uobis: derelinquat impius uias suas.
& uir iniquus cogitationes suas. Ap¬
propinquat enĩ dñs appropinqͣntib
sibi: & his qui iuste quod iustum est
ꝑsecuntur. & possunt dicere. Michi

Expanded text:
iudicium iustum et adpropinquare Deo et non cognouisti? in diebus enim ieiunii inueniuntur uoluntates uestrae. aut enim subiectos udicia et jurgia jejunantes, et percutitis pugnis humilem. Est alia temeritas Judaeorum, quasi fiducia bonae conscientiae, judicium postulant justum, et imitantur erum: Proba me, Domine, et tenta me: 686 ure renes meos et cor meum. Et in alio loco: Judica causam meam, et redime me . Et appropinquare Deo desiderant: cum hoc non in loco sit, sed in affectu, nec mentis otiosae, sed laboriosi operis. Denique quid sit appropinquare Deo, instruit Scriptura, dicens: Quaerite Dominum. Cum autem appropinquaverit vobis, derelinquat impius vias suas, et vir iniquus cogitationes suas. Appropinquat enim Dominus appropinquantibus sibi, et his qui juste quod justum est rsequuntur, et possunt d
Abbreviated transcription (Latin):
consurge ierłm. quȩ bibisti de manu
dñi calicẽ irae eius: usq ad fundum.
Calicem soporis bibisti: ⁊ potasti usque
ad feces. Non est qui sustentet eam. ex om¬
nib filuis quos genuit: & non ẽ. qui app̃¬
hendat manũ eius. ex om̃ib filiis qͦs enu¬
triuit. Ouo sunt quȩ occurrer̃ tib: quis¬
contristabitur suꝑ te. Uastitas. ⁊ contritio.
& fames. ⁊gladius. quis consolabitur te:
Lxx. E xurge exurge eleuare ierłm:
quȩ bibisti de manu dñi calicem furoris
eius. Calicem enĩ runę furoris ebibisti
& euacuasti: ⁊ ñ erat qui consolaretur
te. ex om̃ib filiis tuis quos geniusti. & ñ ÷ qͥ:
app̃hendere: manũ tuã: neq ex om̃ib
filiis tius quos exaltasti. Ouo hȩc contra¬
ria tibi: quis contristabitur tecũ : Ruina
& contritio fames ⁊ gladius. qͥs consolabitur

Expanded text:
consurge Hierusalem quae bibisti de manu Domini calicem irae eius usque ad fundum calicis soporis bibisti et epotasti usque ad feces non est qui sustentet eam ex omnibus filiis quos genuit et non est qui adprehendat manum eius ex omnibus filiis quos enutrivit contristabitur super te? vastitas et contritio, et fames, et gladius: quis consolabitur te? LXX: Exsurge, exsurge, elevare Jerusalem, quae bibisti de manu Domini calicem furoris ejus. Calicem enim ruinae κόνδυ furoris ebibisti et evacuasti: et non erat qui consolaretur te ex omnibus filiis tuis quos genuisti; et non erat qui apprehenderet manum tuam: neque ex omnibus filiis tuis, quos exaltasti. Duo haec contraria tibi: quis contristabitur tecum? ruina et contritio, fames et gladius: quis consolabitur
Abbreviated transcription (Latin):
rauerit dignitatẽ : sed timuerit ho¬
minẽ: ⁊ filiũ hominis qui solũ potefe
corpus occidere. ⁊ immortalẽ se esse
nescierit. nec dixerit cũ ꝓpħa. dñs il¬
luminatio mea. ⁊ saluator m̃s quẽ ti¬
mebo: Dñs ꝓtector uite meę: a qͦ for¬
midabo: & it̾m. Dñs adiutor m̃s ñ ti

Expanded text:
raverit dignitatem; sed timuerit horaverit dignitatem; sed timuerit hominem et filium hominis, qui solum potest corpus occidere, et immortalem se esse nescierit, nec dixerit cum Propheta: Dominus illuminatio mea et salvator meus, quem timebo? Dominus protector vitae meae, a quo trepidab
Abbreviated transcription (Latin):
nouã. ⁊ dicãt ad sion hoc est ad eccłiam.
popłs m̃s es cu. Ergo sion alia non est:
nisi popłs dĩ. Syminachꝰ in eo loco ubi
nos diximꝰ cito ueniet gradiens ad ape¬
riendũ. ⁊ ñ interficiet usq ad in terni¬
cionẽ: ita interp̃tatus ẽ. Cito infernꝰ
apietur: ⁊ ñ morietur in corruptionẽ.
sub auditur. xp̃c : qui in quinto decimo
psalmo loquit᷑. Non derelinques ani¬
mã meã in inferno: nec dabis scm tuũ
uidere corruptionẽ. In eo quoq loco
timꝰ. posui uerba mea in ore tuo. ⁊ in
umbra manus meȩ protexi te ut plantes
cȩlos ⁊ fuudes t̃ram .⁊ dicas ad sion popu¬
lus m̃s es tu: ille sic transtulit. Ponam
uerba mea in ore tuo. ⁊ in umbra manꝰ
meȩ ꝓ̃tegam te. In qua plantaui cęlũ
& fundaui t̾ram : ⁊ ut dicam sion po¬
pulus mñs es tu. luxta lxx. ad omnem
eredentiũ dicit̾ animã. qđ ereata ad
imaginaẽ ⁊ similitudinẽ dĩ suã igno¬

Expanded text:
594 novam, et dicat ad Sion, hoc est, ad Ecclesiam: 594 novam, et dicat ad Sion, hoc est, ad Ecclesiam: Populus meus es tu. Ergo Sion non est alia, nisi populus Dei. Symmachus in eo loco, ubi nos diximus, Cito veniet gradiens ad aperiendum, et non interficiet usque ad internecionem, ita interpretatus est: Cito infernus aperietur, et non morietur in corruptionem, subauditur Christus, qui in quinto decimo psalmo loquitur: Non derelinques animam meam in inferno, nec dabis sanctum tuum videre corruptionem. In eo quoqum. Posui verba mea in ore tuo, et in umbra manus meae protexi te, ut plantes coelos, et fundes terram: et dicas ad Sion: Populus meus es tu, ille sic transtulit: Ponam verba mea in ore tuo, et in umbra manus meae protegam te, in qua plantavi coelum, et fundavi terram, et ut dicam Sion: populus meus es tu. Juxta LXX, ad omnem credentium dicitur animam, quia creata ad imaginem et similitudinem Dei, suam igno
Abbreviated transcription (Latin):
ueniet filius m̃s. gradiens ⁊ conculcans ad¬
uersarios tuos. ut aperiat tibi uiam uicto¬
riȩ siue. ut inferos reseret: qui non interfi¬
ciat usq ad internicionẽ. sed uelit seruare
conuersos. Deniq panis illius. qđ inter¬
p̃tatur euangłio ꝓbante doctrina. nũ¬
quã deficiet: sed semꝑ uolentibus ad
uescendũ patebit. Simulq apostrofã
facit ad filiũ. quẽ cito ꝓmittit ẽẽ. uen¬
turũ. & cuiꝰ panẽ dicitꝰ ẽẽ. ꝑpetuũ: qđ
ipse sit iuxta dispensationẽ carnis assũ¬
ptȩ dñs ds̃ eius. qui conturbari faciat
mare & intumescere fluctus eius. ut
aduersũ seruos suos ꝑsecutorũ inflet᷑
suꝑbia. quȩ iterũ auxiliante dño con¬
quiescat. Dicitq qđ posuerit uerba
sua in ore eius. Quicqͥd enĩ filius loquit᷑.
uerba patris sunt. & in umbra manus
suȩ ꝓtexerit eũ: & id circo ꝓtectus sit
ut plantet cęlos nouos.⁊ fundet t̾ram

Expanded text:
veniet filius meus, gradiens et conculcans adveniet filius meus, gradiens et conculcans adversarios tuos, ut aperiat tibi viam victoriae: sive ut inferos reseret, qui non interficiat usque ad internecionem; sed velit salvare conversos. Denique panis illius, qui interpretatur, Evangelio probante, doctrina, nunquam deficiet, sed semper volentibus ad vescendum patebit. Simulque apostropham facit ad Filium, quem cito promittit esse venturum, et cujus panem dicit esse perpetuum: quod ipse sit juxta dispensationem carnis assumptae Dominus Deus ejus, qui conturbari faciat mare, et intumescere fluctus ejus, ut adversum servos suos persecutorum infletur superbia, quae iterum, auxiliante Domino, conquiescat. Dicitque, quod posuerit verba sua in ore ejus. Quidquid enim Filius loquitur, verba Patris sunt, et in umbra manus suae protexerit eum. Et idcirco protectus sit ut plantet coelos novos, et fundet terram
Abbreviated transcription (Latin):
nequaquã ꝑ ꝓphas sed ipse uos consolabor:
ds̃ miscdiarum ⁊ pat̾ totius consolationis.
Mirorq quomͦ me dicente supra. nolite ti¬
mere opprobriũ hominũ. ⁊ blasphemias eoꝵ
ne metuatis: timueritis ꝑsecutorũ rabiem.
& nescieritis eos eẽ. mortales. qui instar foe¬
ni arescunt repente. ⁊ pereunt. & certe eo
tempore quo illos metuebas: oblitus es dñi
factoris tui. Si enĩ mei semꝑ memoria in tuo
fuisset corde uersata: nunquã timuisses
homines qui incinerẽ dissoluendi sunt. Et
cuiꝰ oblita es dĩ : Qui cęlos incredibili uirtu¬
te suspendit. ⁊ t̾ram stabili mole fundauit:
& tumusti aduersarios tuos non ad breue
qͦd potuerat tibi aliqua ex parte concedi:
sed iugit̃ & tota die ut cũ haberes lum̃ fidei
tenebrȩ te formidinis possiderent: & eius
qui te putabat eẽ. periturũ. Ubi est ergo
nunc ꝑsecutorũ suꝑbia: Ubi potentia secu¬
laris. qua in te ore rapido sȩuiebant: Cito

Expanded text:
nequaquam per Prophetas, sed ipse vos consolabor: nequaquam per Prophetas, sed ipse vos consolabor: Deus misericordiarum, et Pater totius consolationis. Mirorque quomodo, me dicente supra: Nolite timere opprobrium hominum et blasphemias eorum ne metuatis, timueritis persecutorum rabiem, et nescieritis eos esse mortales, qui instar foeni arescunt repente, et pereunt. Et certe eo tempore quo illos metuebas, oblitus es Domini factoris tui. Si enim mei semper memoria in tuo fuisset corde versata, numquam timuisses homines, qui in cinerem dissolvendi sunt. Et cujus oblitus es? Dei qui coelos incredibili virtute suspendit, et terram stabili mole fundavit. Et timuisti adversarios tuos, non ad breve, quod poterat tibi aliqua ex parte concedi; sed jugiter et tota die, ut cum haberes lumen fidei, tenebrae te formidinis possiderent, et ejus qui te putabat esse periturum. Ubi est ergo nunc persecutorum superbia? Ubi potentia saecularis, qua in te ore rabido saeviebant? Cito
Abbreviated transcription (Latin):
t̾̃ram. ⁊ dicas adsion popłs ms es tu.lxx.
go sum ego sum ipse qui consolor te.
Scito quȩ fueris ⁊ timueris ab homine
mortali. ⁊filio hominis qui quasi foenũ
arefacti sunt : ⁊ oblitus es dĩ factoris
tui qui fecit celũ. ⁊ fundauit t̾ram. &:
timebas semꝑ cunctis diebus faciem
facta fueris: non stabit neq ꝑmanebit. ⁊ ñ
occidet in corruptionẽ. ⁊ ñ deficiet panis eiꝰ.
quia ego ds̃ tuus qui conturbo mare. ⁊ sona¬
re facio fluctus eius. Dñs sabaotb nom̃ mͥ:
ponam uerba mea in ore tuo. ⁊ in umbra
manus meȩ ꝓ tegam te. in qua statui cęlũ
& fundaui t̾ram. ⁊ dicosion popłs m̃s estu.
Credentiũ popłs. brachiũ dñi qui ipse est dei
uirtus dĩq sapientia. fuerat dep̃catus. ut con¬
surgeret & sibi p̃beret auxiliũ: & illo pugnan¬
te ꝓscĩs. gaudiũ atq lȩticiã fugato dolore.
& gemitu om̃ia possiderent. Itaq uł brachiũ
dñi. uł dñs ipse respondit. Ego sum ego sũ. &

Expanded text:
terram, et dicas ad Sion: Populus meus es tu. LXX: Ego sum, ego sum ipse qui consolor te. Scito quae fueris et timueris ab homine mortali, et a filio hominis, qui quasi fenum arefacti sunt, et oblitus es Dei factoris tui: qui fecit coelum, et fundavit terram, et timebas semper cunctis diebus faciem facta fueris, non stabit, neque permanebit + et non occidet in corruptionem, et non deficiet panis ejus  quia ego Deus tuus qui conturbo mare, et sonare facio fluctus ejus. Dominus sabaoth nomen mihi. Ponam verba 593 mea in ore tuo, et in umbra manus meae protegam te: in qua statui coelum, et fundavi terram; et dicet Sion, populus meus es tu. Credentium populus brachium Domini, qui ipse est Dei virtus Deique sapientia, fuerat deprecatus, ut consurgeret, et sibi praeberet auxilium, et illo pugnante pro sanctis, gaudium atque laetitiam, fugato dolore et gemitu, possiderent. Itaque vel brachium Domini, vel Dominus ipse respondit: Ego sum, ego sum; et
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur. Quando tradiderint uos. nolite
cogitare quomͦ aut quid loquamini : dab¬
tur enĩ uobis in illa hora quid loquamini.
dicit ad iustũ. Dilata os tuũ ⁊ adimplebo
illud. Et it̾m. Aperi os tuũ uerbo dei :
dñs enĩ dabit uerbũ euangelizantib uir¬
tute multa. Unde ad interiorẽ ieremiȩ
hominẽ. loquit᷑ ds̃ postquã tetigit os eiꝰ
Ecce ego dedi sermones meos in ore tuo.
qui poterat cũ psalmista canere. misit in
ore meo canticũ nouum: hymnũ dõ nr̃o
Quis aut̃ hȩc oꝑatus ẽ. om̃ia nisi ds̃ atq
saluator. qui cęlũ fecit ⁊ t̾ram. cedicit
sion popłs m̃s es tu: Quod ꝓpriȩ ȩccłȩ
conuenit de gentib congregatę. & in
osee credentib pollicetur. Uocabo ñ¬

Expanded text:
loquitur: Quando tradiderint vos, nolite loquitur: Quando tradiderint vos, nolite cogitare, quomodo aut quid loquamini; dabitur enim vobis in illa hora quid lodicit ad justum: Dilata os tuum et implebo illud . Et iterum: Aperi os tuum verbo Dei: Dominus enim dabit verbum evangelizantibus virtute multa. Unde ad interiorem Jeremiae hominem loquitur Deus, postquam tetigit os ejus: Ecce ego dedi sermones meos in ore tuo . Qui poterat cum Psalmista canere: Misit in ore meo canticum novum, hymnum Deo nostro . Quis autem haec operatus est omnia, nisi Dominus atque Salvator, qui coelum fecit et terram, et dicit Sion: Populus meus es tu? Quod propriae Ecclesiae convenit de gentibus congregatae. Et in Osee credentibus pollicetur, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
fenũ arefacti sunt: om̃is enĩ caro fe¬
nũ. & om̃is gła eius quasi flos fęni: ⁊ ter¬
rita audicis potestate oblita es quod
ipse eẽt. ꝓtector tiuis. qui cęlũ fecit &
t̾ram. & om̃ia elem̃ta quȩ cernimus:
uł eos cȩlos qui portant imaꝰ suꝑ cęlesti
& eam t̾ram quȩ sementẽ dni multi¬
plicat. Illud aut̃ qͦd supra dicit᷑. & non
occidit in corruptionẽ. & non deficiet
panis eius: de theodotionis editione.
ex hebraico additum ẽ. Ipse contur¬
bat mare. ⁊ sonares fluctus eius: cui ⁊
in psalmis canitur. Tu dominaris pote¬
statis maris : ⁊ cõmotionẽ fluctuum
eius tu mitigas. In ieremia quoq scrip¬
tũ est. Me non timebitis dicit dñs. &
a facie mea ñ formidabitis. qui posui
arenas t̃minũ mari p̃teptum sempit̃¬
nũ quod ñ p̃teribunt: Turbataq st̃
maria: quando sagena dñi extraxit
piscium multitudinẽ. Et posuit dñs
uerba sua in ore credentis. ⁊ in umbra
manꝰ suȩ protexit eũ : qui ⁊ i euangelio

Expanded text:
enum arefacti sunt. Omnis enim caro foenum, et omnis gloria ejus quasi flos foeni , et territa judicis potestate, oblita es quod ipse esset protector tuus, qui coelum fecit et terram, et omnia elementa quae cernimus; vel eos coelos qui portant imaginem supercoelestis, et eam terram quae sementem Domini multiplicat. Illud autem || quod supra dicitur: Et non occidet in corruptionem, et non deficiet panis ejus, de Theodotionis editione ex Hebraico additum est. Ipse conturbat mare, et sonare facit fluctus ejus cui et in Psalmis canitur: Tu dominaris fortitudini maris et commotionem fluctuum ejus tu mitigas . In Jeremia quoque scriptum est: Me non timebitis, dicit Dominus, et a facie mea non formidabitis, qui posui arenas terminum mari, praeceptum sempiternum quod non praeteribit ? Turbata sunt maria, quando sagena 595 Domini extraxit piscium multitudinem . Et posuit Dominus verba sua in ore credentis, et in umbra manus suae protexit eum. Qui et in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
assumat oꝑa. sicut fuerat antequã
caderet.⁊ quando in die uersabatur
& luce. Tu es enĩ inquit que suꝑ asti
latam ⁊ spatiosam uiã quȩ ducit
ad mortẽ. & dissipasti draconẽ colu¬
brũ tortuosũ: de quo ⁊ in psalmis le¬
gitur. tu constituisti capita dra conũ
in aquis. Mem̃to prioris fortitudinis
tuȩ : qđ scłi huiꝰ calcaueris mare. &
illud feceris ẽẽ. desertũ.: Nuiã reppe¬
reris in mediis fluctib Unde ⁊ apłs
petrus ꝑmare huiꝰ scłi transiuit ad
diĩm. ⁊ qui fide ambulabat. cȩpit in¬¬

Expanded text:
assumat opera, sicut fuerat antequam assumat opera, sicut fuerat antequam caderet: quando in die versabatur et luce. Tu es enim, inquit, quae superasti latam et 592 spatiosam viam quae ducit ad mortem: et dissipasti draconem, colubrum tortuosum: de quo et in Psalmis legitur: Tu contrivisti capita draconum in aquis . Memento prioris fortitudinis tuae, quod saeculi hujus calcaveris mare, et illud feceris esse desertum, et viam repereris in mediis fluctibus. Unde et Apostolus Petrus per mare hujus saeculi transivit ad Dominum, et qui fide ambulabat, coepit in
Abbreviated transcription (Latin):
& eius dep̃catur aduentũ. ⁊ promissũ
implorat auxiliũ dicens. Consurge
consurge: induere fortitudinẽ brachi¬
um dñi. Consurge sicut in dieb anti¬
quis. ⁊ omnẽ tuã exerce fortitudinẽ :
ut qui ꝑmulta scła. scõs tuos de peri-¬
culis liberasti. etiã nos tua fortitudine
nus appellatur. Tu siccasti mare rũ¬
brũ. ut ꝑ aquas uehem̃tissimas & ꝓ
fundum maris. uiã tuus popłs rep¬
periret: & egyptios fugeret ꝑsequen¬
tes. Qui gͥ ista fecisti. nunc quoq re¬
demptos ⁊ liberatos sanguine tuo. re¬
duc in sion & incęlestẽ ierłm: siue
in ecclam. quã tibi tuo sanguine p̃pa¬
rasti. In qua cũ fuerut. gaudebunt
lȩticia sempit̾na: & dicent. Dñe ut
scuto bonȩ uoluntatis tuȩ coronasti
nos. habebunt enĩ gaudiũ ⁊ leticiã:
fugiente dolore &gemitu. Hoc iuxta
hebraicũ: cęterũ iuxta lxx. ierłm
id ÷ peccatrix anima. ꝓuocat᷑ indu¬
at fortitudinẽ brachii sui. ⁊ priora

Expanded text:
et ejus deprecatur adventum, et promissum et ejus deprecatur adventum, et promissum implorat auxilium dicens: Consurge, consurge: induere fortitudine, brachium Domini. Consurge sicut in diebus antiquis, et omnem tuam exerce fortitudinem, ut qui per multa saecula Sanctos tuos de periculis liberasti, etiam nos tua fortitudine nus appellatur . Tu siccasti mare Rubrum, ut per aquas vehementissimas, et profunda maris, viam tuus populus reperiret, et Aegyptios fugeret persequentes. Qui igitur ista fecisti: nunc quoque redemptos et liberatos sanguine tuo, reduc in Sion, et in coelestem Jerusalem, sive in Ecclesiam quam tibi tuo sanguine praeparasti: in qua cum fuerint, gaudebunt laetitia sempiterna, et dicent: Domine, ut scuto bonae voluntatis tuae coronasti nos . Habebunt enim gaudium atque laetitiam, fugiente dolore et gemitu. Hoc juxta Hebraicum. Caeterum juxta LXX Jerusalem, id est, peccatrix anima provocatur ut induat fortitudinem brachii sui, et priora
Abbreviated transcription (Latin):
xurge exurge ierłm: ⁊ induere forti¬
dudinẽ brachii tui. Exurge sic̃ in prin¬
cipio diei: sicut generatio sempit̾na.
Nonne tu es qui excidisti in latitudinẽ.
dissoliusti draconẽ: Nonne tu es qui
desertũ fecisti mare: aquas abyssi mul¬
tas : Que posusti ꝑfundũ maris uiam
transitus: his qui fuerant liberati ⁊ re.¬
dempti. Adño enĩ deducentur ⁊ ueni.¬
ent insion: cũ lȩticia ⁊ exultatione ae¬
terna. In capite enĩ eorũ laus. i lȩticia
app̃hendet eos: fugiet dolor ⁊ gemit᷑.
ullus trium interp̃tũ posuit. Unde
oboelo p̃notandũ ẽ: & sic cũ suꝑiori
sensu sequens capitulũ copulandum.
Dñs credentes in se fuerat cohortatus
dicens. nolite timere opprobriũ homi¬
nũ. & blasphemias eorũ ne metuatis.
salutẽq suã & iustitiã sempit̾nam eis
promiserat in auxiliũ. quȩ non ẽ alia
pret̾ xp̃m brachiũ dñi: de quo supra
dixerat in brachio meo gentes sꝑabunt̃.
unde popłs loquitur ad brachiũ dñi.

Expanded text:
urge ÷ Jerusalem  et induere fortitudine brachii tui. Exsurge sicut in principio diei, sicut generatio sempiterna. Nonne tu es quae excidisti latitudinem, dissolvisti draconem? Nonne tu es quae desertum fecisti mare, aquas abyssi multas: quae posuisti profundum maris viam transitus, his qui fuerant liberati et redempti? A Domino enim reducentur, et venient in Sion cum laetitia et exsultatione aeterna. In capite enim eorum laus et laetitia apprehendet eos. Fugiet dolor et moeror ullus trium Interpretum posuit, unde obelo praenotandum est, et sic cum superiori sensu sequens capitulum copulandum. Dominus credentes in se fuerat cohortatus, dicens: Nolite timere opprobrium hominum, et blasphemias eorum ne metuatis. Salutemque suam et justitiam sempiternam eis promiserat in auxilium, quae non est alia praeter Christum, brachium Domini, de quo supra dixerat: Et in brachium meum gentes sperabunt. Unde populus loquitur ad brachium Domini,