comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nisuntimore serui eritis dño. nisi a lacri¬
termandata eius impleueris. Nisiomnẽ
eius feceris uoluntatem. Nisite ab omni
nem que iniquitatem deposueris. atque¬
clamas uociferas gratis excltas uocem
tuam dicens dñe dñẽ: Testem in oboedien¬
tiae tuae uocas eum dnm nominans. non
timens sicut dnm neque in tremore eisser¬
troibit in regnum cȩlorum. sed quio pera
digna meo nominefacit & conuersationem
dignam meae scĩficationi adimpl&: haec¬

Expanded text:
n timore servieris Domino, nisi alacriter mandata ejus impleveris, nisi omnem ejus feceris voluntatem, nisi ab omni nemque iniquitatem deposuclamas, vociferas gratis, exaltas vocem tuam, dicens: Domine, Domine, testem inobedientiae tuae vocas, eum Dominum nominans, non timens sicut Dominum neque in tremore ei sertroibit in regnum coelorum, sed quia opera digna meo nomine facit, et conversationem dignam meae sanctificationi adimple
Abbreviated transcription (Latin):
paces : Qusd peculo superius spatiosã
et latamuiam nom inauit: hoc nunc
apertius falsos pro ph&as ostendit:
perquos multiin perditionem ab omi¬
nabilem abierunt : Qui primo iniud ȩ
multiapparuerunt : et modo inperfi¬
diatotum repleuerunt mundum: sed
illi prius falsi proph&aefuerunt: ueris¬
simos qued m̃ propheccisusq ad mor tem
persecuti sunt . sicut hieremiam &mi¬
chectm aliosq multos Isticcutem nunc
falsi proph&ce & falsi xp̃iani qui sunt:
ueracesxp̃ianos sinemisericordiaper¬
secuntur et opprimut : Aliquando
sidetur copia &icm gladiis: sineinter¬
missione autem suis preuus moribus et
exemplis: Idcircoomines p̃ueniens dĩs
adhortatus est dicens: Adtendite
a falsi sprophetis: Ad tendite diligen¬
tius : obseruatecautius ut non seduca¬
mini Vt non circum ueniamini : utñ
fallamini. Adtenditeergo: hocest
considerate : quia non sunt ouessed lupi
Inuestimento ouium : quia non suntre¬
ligiosi sed in religiosi : Infigurareligi¬

Expanded text:
a quod paulo superius spatiosam et latam viam nominavit, hoc nunc apertius falsos prophetas ostendit, per quos multi in perditionem abominabilem abierunt. Quia primo in Judaea multi apparuerunt, et modo in perfidia totum repleverunt mundum. Sed illi prius falsi prophetae fuerunt, verissimosque Domini prophetas usque ad mortem persecuti sunt, sicut Jeremiam et Michaeam, aliosque multos. Isti autem nunc falsi prophetae et falsi Christiani qui sunt, veraces Christianos sine misericordia persequuntur, et opprimunt aliquando, si detur copia, etiam gladiis, sine intermissione autem suis pravis moribus et exemplis. Idcirco omnes praeveniens Dominus adhortatus est, dicens: Attendite a falsis prophetis; attendite diligentius, observate cautius, ut non seducamini, ut non circumveniamini, ut non fallamini. Attendite ergo, id est, considerate quia non sunt oves, sed lupi in vestimento ovium; quia non sunt religiosi sed irreligiosi in figura religi
Abbreviated transcription (Latin):
mantur: Quis adspinas & tribulos mittens
manum uel aproximans ibi non delacere¬
tur aut non conscidatur. Aut eandem
manum non cruentatam inueniat: Quis
ergo hereticis manum porrigens. Aut ca¬
pud humilians in conscisus ascõspũ aut in¬
cruentus ab anime uulnere inueniatur:
Qui se iniquorum factis ac cõmodans non ab
eorum in quinationibus peccatiacculeo per¬
for&ur : Tales enim antiquitus et iuda ei
fuerunt . cum deberent uuas ad ferre protu¬
lerunt spinas: Et quidebuerant succuitatẽ
ostendere in amaritudine a sem&ipsis con¬

Expanded text:
nt. Quis ad spinas et tribulos mittens manum, vel approximans, ibi non dilaceretur, aut non conscindatur, aut eamdem manum non cruentatam inveniat? Quis ergo haereticis manum porrigens aut caput humilians, inconscissus a sancto Spiritu, aut incruentus ab animae vulnere inveniatur? Quis se iniquorum factis accommodans, non ab eorum inquinationibus peccati aculeo perforetur? Tales enim antiquitus et Judaei fuerunt: cum deberent uvas afferre, protulerunt spinas; et qui debuerant suavitatem ostendere, in amaritudinem a semetipsis con
Abbreviated transcription (Latin):
precatus est dnm. et precatione scã
uicit magicam leuitatem. Prior
enim ascendit ad dnm oratio. quam
uolatus. Et ante peruenit iustapeci¬
tio quaminiqua praesumptio. Ante
in quam pecrus interrispositus obti¬
nuit quod petebat. quam symonper¬
ueniret in caelestibus quocendebat
Tuncigitur p&rus ueluduictum illũ
de sublimiaere deposuit. et quodã
precipitio insaxo. elidens eiuscru¬
raconfregit. Et hoc in obproprio
factiillius ut qui paulo ante uolare
temptauerat. subito ambular e non pos¬
sit. Et quipennas ad sumpserat plan¬
tas ammitteret . Sed neforte hoc mi¬
rumuideatur quod magus iste praesen¬
te apło peraerem aliquan diu uolita¬
uerit. hoc patientia petrifecit. Per¬
misitenim illum sublimius ascendere
ut altius caderet. Voluit eum in excelso
leuari ad conspectum omniumꝰ utru¬
encem illum de excelso oculiomnium ꝑ¬
uiderent. Haecigitur estiniquitas ela¬
tio. ut in altum seferat. in sublime

Expanded text:
precatus est Dominum, et precatione sancta precatus est Dominum, et precatione sancta vicit magicam levitatem. Prior enim ascendit ad Dominum oratio quam volatus, et ante pervenit justa petitio quam iniqua praesumptio. Ante, inquam, Petrus in terris positus obtinuit quod patebat, quam Simon perveniret ad coelestia quo tendebat. Tunc igitur Petrus velut vinctum illum de sublimi aere deposuit, et quodam praecipitio in saxo elidens ejus crura confregit; et hoc in opprobrium facti illius: ut qui paulo ante volare tentaverat, subito ambulare non posset; et qui pennas assumpserat, plantas amitteret. Sed ne forte hoc mirum videatur, quod magus iste praesente Apostolo per aerem aliquandiu volitaverit, hoc patientia Petri fecit. Permisit enim illum sublimius ascendere, ut altius caderet: voluit eum in excelsum levari ad conspectum omnium, ut ruentem illum de excelso oculi omnium perviderent. Haec igitur est iniquitatis elatio, ut in altum se ferat, in sublime
Abbreviated transcription (Latin):
patum et caput obtinet nationum.
Scilicet utubi caput superstitionis
erat. illicaput quiesceret scĩtatis.
Etubi gentilium principes habita¬
bant. illic ecclesiarum principes mo¬
rirentur. Cuius autem meriti sunt
beatis simi petrus et paulus. hinc pos¬
sumus intellegere. quod cumdñs
orientis regionem propria in lustra¬
uerit passione occidentis plagam
nequidminus esset uicesui apostolo¬
rum sanguine in luminare digna¬
tus est. Et licet illius passionibus suf¬
ficiat adsalutem. Tamen etiam horũ
marterium nobis contulit ad exem
a plĩ sanguinem profuderunt. sed
uidea mus causam quareista perpessi
sunt. Scilicet quod inter ceteramira¬
bilia. etiam magum illum srmonem
orationibussius deaeris uacuo pre¬
cipitu ruina prostrauerunt. Cum
enimidem simons ex pm diceret tã¬
quam filium ad patrem ad sereret
uolando seposse conscendere: atq:
elatus subito magicis artibus uolare
coepisset. Tuncpetrus fixis genibus

Expanded text:
patum et caput obtinet nationum: patum et caput obtinet nationum: scilicet, ut ubi caput superstitionis erat, illic caput quiesceret sanctitatis; et ubi Gentilium principes habitabant, illic Ecclesiarum morerentur principes. Cujus autem meriti sunt beatissimi Petrus et Paulus, hinc possumus intelligere, quod cum Dominus Orientis regionem propria illustraverit passione, Occidentis plagam, ne quid minus esset, vice sui Apostolorum sanguine illuminare dignatus est. Et licet illius passio nobis sufficiat ad salutem, tamen etiam horum martyrium nobis contulit ad exempApostoli sanguinem profuderunt: sed videamus causam quare ista perpessi sunt: scilicet quod inter caetera mirabilia etiam magnum illum Simonem orationibus suis de aeris vacuo praecipiti ruina prostraverint. Cum enim idem Simon se Christum diceret, et tanquam filium ad Patrem assereret volando se posse conscendere, atque elatus subito magicis artibus volare coepisset; tunc Petrus fixis genibus
Abbreviated transcription (Latin):
runt. scientiae iste. Ille potentiȩ
Diuitia s inmorteditatis illedispen¬
sat. scientiae thesauros istelargit᷑
Suntenim scientiae thesauri sicut
scriptumest. In quo sunt omnes thes¬
auri sapientiae et scientiae abscondit
Erho beati petrus et paulus emineNT
interuni uersos a postolos. et peculiari
quadam praerogatiua praecellunt.
Verum interipsos quis cui praepona¬
tur incertum est. Puto enimillos ae¬
quales essemeritis. quia a equales sunt
passiones. Et simili eoffidei deuotione
uixisse . quossi muluidemus ad mar¬
trrii gloriam peruenisse. Non enĩ
sinecaus a factum putem us. quoduno
die uno in loco unius trranni tolera¬
uere sententiam. Vna diepassi sunt.
ut adxpm̃ pariter peruenirent. in
unolo nec alteri romadeesset. sub
unopersecutore uita aequalis cru¬
delita sutrumq constringeret. Dies
ergo promerito. locus progloria.
persecutor decrecus est prouirtute
et intandem locomartyrium pertu¬
lerunt: Inurberoma. quae princi¬

Expanded text:
runt, scientiae iste, ille potentiae; runt, scientiae iste, ille potentiae; divitias immortalitatis ille dispensat, scientiae thesauros iste largitur; sunt enim scientiae thesauri, sicut scriptum est, In quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . Ergo beati Petrus et Paulus eminent inter universos apostolos, et peculiari quadam praerogativa praecellunt. Verum inter ipsos quis cui praeponatur incertum est. Puto enim illos aequales esse meritis, quia aequales sunt passione; et simili eos fidei devotione vixisse, quos simul videmus ad martyrii gloriam pervenisse; non enim sine causa factum putemus, quod una die, uno in loco, unius tyranni toleravere sententiam. Una die passi sunt, ut ad Christum pariter pervenirent: uno in loco, ne alteri Roma deesset: sub uno persecutore, ut aequalis crudelitas utrumque constringeret. Dies ergo pro merito, locus pro gloria, persecutor decretus est pro virtute. Et in quo tandem loco martyrium pertulerunt? In urbe Romana, quae princi
Abbreviated transcription (Latin):
umomnes beati apłi parẽ
gratiam apud dnm̃ scita¬
tis obtineant nescio quota¬
menpacto petrus et paulus uiden¬
tur prȩceteris peculiari quadam
insaluatore fidei uirtute prae¬
cellere. Quod quidem exipsius
dñi iudicio possumus ad probare
Nampetro sicutbonodispensatori
clauem regni caelestis dedit. Pau¬
lotamquam idoneodoctori ma¬
gis terium ecdesiasticae instituti¬
onis in iunxit. Scilicet ut quos is¬
te erudierit ad salutem. ille susci¬
piat ad quietem. Vt quorum corda
paulus patefecerit. doctrina uer¬
borum eorum animabus petrus
aperiat regnacaelorum. Clauem
enim quodammodo. axpo scientiae
et paulus accepit . Clauis enim di¬
cendacest quaad fidem pectorum
dura reserantur. mentium secre¬
ta panduntur. et quicquid intrin¬
secus clausum tenetur. inpalamra¬
tionabili manifestatione produci¬
tur. Clauis inquamest . quaeet
conscientiam ad confessionem pec
catiaperit. et gratiam ad aeterni¬
tatem mysterii salutaris includit.
Ambo igitur claues ad ño percepe¬

Expanded text:
um omnes beati Apostoli parem gratiam apud Dominum sanctitatis obtineant, nescio quo tamen pacto Petrus et Paulus videntur prae caeteris peculiari quadam in Salvatore fidei virtute praecellere. Quod quidem ex ipsius Domini judicio possumus approbare. Nam Petro, sicut bono dispensatori, clavem regni coelestis dedit; Paulo, tanquam idoneo doctori, magisterium ecclesiasticae institutionis injunxit: scilicet ut quos iste erudierit ad salutem, ille suscipiat ad quietem; ut quorum corda Paulus patefecerit doctrina verborum, eorum animabus Petrus aperiat regna coelorum. Clavem enim quodam modo a Christo scientiae et Paulus accepit. Clavis enim dicenda est qua ad fidem pectorum dura corda reserantur, mentium secreta punduntur, et quidquid intrinsecus clausum tenetur, in palam rationabili manifestatione producitur. Clavis, inquam, est quae et conscientcati aperit, et gratiam ad aeternitatem mysterii salutaris 231 includit. Ambo igitur claves a Domino percepe
Abbreviated transcription (Latin):
go arbor que non facit fructum bonum¬
a nontantum fructum sed etbonum
fructum. multequidem arbores fruc¬
tum fuerunt sed malum & inutilem
fructum. sic & multi homines malum in religio¬
sitattis et in fidelitatis & peruer sitatis fructũ
ced fuerunt: Ob hoc clare demonstrauit dñs.
quia omnis arbor qua enon facit fructumbonum
excidetur & inignem mit tetur : Omnis arbor

Expanded text:
 arbor quae non facit fructum, et non tantum fructum, sed et bonum fructum: multae quidem arbores fructum ferunt, sed malum et inutilem fructum; sic et multi homines malum irreligiositatis, et infidelitatis, et perversitatis fructum afferunt. Ob hoc clare demonstravit Dominus quia omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur. Omnis arbor,
Abbreviated transcription (Latin):
uncrespondens petrus dixit.
Eccenos reliquimus omnia et secu¬
tisumuste quidergo erit nobis :
Grandiffidutia: petrus piscatorerat :
diues nonfuerat: Libos manu et arte
quaerebat: et tamen loquitur confiden¬
ter reliquimus omnia. Et quia non
sufficit tantum relinquere : iungit
quodperfectum est: Et secuti sumuste
Fccimus quodiusisti: quidigitur nob
debispraemii: Ihs̃ autem dixitillis
Amendi couobis: quoduos quisecuti¬

Expanded text:
unc respondens Petrus dixit: Ecce nos reliquimus omnia et secuti sumus te, quid ergo erit nobis? Grandis fiducia! Petrus piscator erat, dives non fuerat, cibos manu et arte quaerebat, et tamen loquitur confidenter, reliquimus omnia. Et quia non sufficit tantum relinquere, jungit quod perfectum est, et secuti sumus te, fecimus quod jussisti, quid igitur nobis dabis praemii? Jesus autem dixit illis: Amen dico vobis
Abbreviated transcription (Latin):
a socru : et inimicihomines domesticieiꝰ :
Q uiergo propt̃fidemxp̃i et predicati¬
onem euangelii. omnes affectus contemp¬
serint atq diuitias. et saeculiuoluptates
isticentuplum recipiunt. et uitam aeternã
possidebunt : Ex occasione huiussenten¬
tiae : quidam introducunt milleannos
postresurrectionem : dicentes nobis ⁊ Tunc
centuplum omnium rerum quas dimisimus :¬
et uitam aeternam esse redendam : Non
intellegentes quod sunceteris dignasitre¬
promissio : inuxoribus appareat turpi¬
tudo: utꝰ i quiun am prodño dimiserit :¬
centum recipiat infuturo : Sensus igitur
isteest: quicarnalia pros aluatore dimi¬
serit : spiritalia recipiet . Iquae conpa¬
ratione et merito sui itaerunt : quasi
paruo numero centenarius numerus
tantum domum etunius prouin tiae
iruos agros dimise rat
quasinihil habentes et omnia possi¬

Expanded text:
a socru, et inimici hominis domestici ejus. a socru, et inimici hominis domestici ejus. Qui ergo propter fidem Christi et praedicationem Evangelii omnes affectus contempserint, atque divitias et saeculi voluptates, isti centuplum recipient et vitam aeternam possidebunt. Ex occasione hujus sententiae quidam introducunt mille annos post resurrectionem dicentes, nobis tunc centuplum omnium rerum quas dimisimus et vitam aeternam esse reddendam, non intelligentes quod si in caeteris digna sit repromissio, in uxoribus appareat turpitudo, ut qui unam pro Domino dimiserit centum recipiat in futuro. Sensus igitur iste est: qui carnalia pro Salvatore dimiserit, spiritalia recipiet, quae comparatione et merito sui ita erunt, quasi parvo numero centenarius numerus qui unam tantum domum et unius provinciae s agros dimiserat, quasi nihil habentes et omnia possi
Abbreviated transcription (Latin):
filius hominis insedemaiestatissuae:
sed ebitis super sedes duo decim : iudi¬
cantes duo decim tribus i srł : Non
dixit quireliquistis omnia: hoc enim
et socrates fecit phrlosofus : et multi
diuitias contempserunt: sed
qui. secutiestismȩ .: qd od proprie
aplõrum ÷ atque credentium Inre¬
generatione cum sederit filius hominis
insedemaies catis suae : quando ex mor¬
tuis de corruptione resurgentincor¬
rupti : Sedebitisetuos in solus iudican¬
tium : condempnantes duodecim trib:
israhel: Quia uobis credentibus : illi
crederenoluerunt : Et omnis quireli¬
quit domum : uel fr̃s : autsorores: aut pa¬
trem: aut matrem: autuxorem: aut filios :
aut agros propter nomen meum : centu
plum accipiet: et uitamaeternã posside¬
bit: Multi autem erunt primi nouis¬
simi: et nouissimi primi. Nocusiste cum
illa sententia congruit : inqua saluator
loquitur: Non ueni pacemmittere : sed
gladium : Venienim separarehominẽ
a patresuo: et matrẽ a filia : et nurum

Expanded text:
is suae, sedebitis et vos super sedes duodecim, judicantes duodecim tribus Israel. Non dixit: qui reliquistis omnia, hoc enim et Crates fecit philosophus, et multi alii divitias contempserunt; sed qui secuti estis me: 151 quod proprie apostolorum est atque credentium. In regeneratione, cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae, quando ex mortuis de corruptione resurgent incorrupti, sedebitis et vos in soliis judicantium, condemnantes duodecim tribus Israel: quia vobis credentibus, illi credere noluerunt. Et omnis qui reliquerit domum, vel fratres, aut sorores, aut patrem, aut matrem, aut uxorem, aut filios, autm accipiet et vitam aeternam possidebit. Multi autem erunt primi novissimi et novissimi primi. Locus iste cum illa sententia congruit in qua Salvator loquitur, non veni pacem mittere, sed gladium, veni quippe separare hominem a patre suo et matrem a filia, et nurum
Abbreviated transcription (Latin):
Commendo autemuobis phoebem
sororemmeam. quae est inminis te¬
rio ecclesiae. quaeest cenchris. ut
eamsuscipiatis in dno dignescĩs. et ad¬
sistatis ei in quocumq negotiour̃i

Expanded text:
commendo autem vobis Phoebem sororem nostram quae est in ministerio ecclesiae quae est Cenchris ut eam suscipiatis in Domino digne sanctis et adsistatis ei in quocumque negotio vestri
Abbreviated transcription (Latin):
iudicum sepertinere demonstrat : cũ
dicit : nescitis quia angelosiudi cabim
Deipsis quo que iudicandis in hocnume¬
roduo denario : similis causa est : Non
enim quia dictum est. iudicantes duo¬
decim tribusisrahel: Tribus leui
quae tertia decima est. ab eisiudican¬
danonerit : aut solumillum popu¬
lum non etiam gentes cȩteras iudica¬
bunt : Quo dautemait in regene¬
ratione proculdubio mortuorum¬
in resurrectionem nomine uoluit
regenerationi sintellegi: Sicenĩ
caro nrã regenerabiturꝰ perincor¬
ruptionem : quem ad modum est
anima nr̃a regenerata ꝑ fidem :¬

Expanded text:
judicum se pertinere demonstrat, cum judicum se pertinere demonstrat, cum dicit: Nescitis quia angelos judicabimus? De ipsis quoque judicandis in hoc numero duodenario similis causa est. Non enim quia dictum est, judicantes duodecim tribus Israel, tribus Levi, quae tertia decima est ab eis judicanda non erit, aut solum illum populum, non etiam gentes caeteras judicabunt. Quod autem ait, in regeneratione, procul dubio mortuorum resurrectionem nomine voluit regenerationis intelligi, sic enim caro nostra regenerabitur per incorruptionem, quemadmodum est anima nostra regenerata per fidem
Abbreviated transcription (Latin):
onecum sederitfilius hominis in sede
maiestatissuae : sed ebitis etuos super
sedesduo decim. iudicantes duo decim
tribusisrahel : Hic discimus cum suis
discipulis iudicaturumihm̃ : Vnde
et alibi iudaeis dixit.: Si ego inbeelze¬
bub eicio daemonia d ci.ia filu
sedes sessuro sesse ait : Duo decim solos
homines : cum illo iudicaturos putare
debemus uo denario quippe nume¬
ro : uniuersa quaedam significata est.
iudicantium multitudo : Propter
duas partes numeri septenarii :
quo significatur plerumq uniuersi¬
tas : quaedua epartes id esttria et
quattuor : Alter a peralteram par¬
tem multiplicate : duo decimfaciunt
Namet quattuor ter: ettria quater
duo decimsunt : Et siquaalia huius duo¬
denarii numeri quae ad hoc ualeat:
ratior eperitur .:Alio quin qm̃ in locũ
iud a etraditoris a postolum mathian
legimus ordinatum : Apostolus pau¬
lus quiplus omnibus illis laborauit:
ubi adiudicandum sedeat non habebit:
qui profecto cum aliis scis ad numerũ

Expanded text:
s hominis in sede maiestatis suae, sedebitis et uos super sedes duodecim iudicantes duodecim tribus Israhel. hic discimus cum suis discipulis iudicaturum Iesum. unde et alibi Iudaeis dixit: si ego in Beelzebub eicio daemonia filii uestri sedes sessuros esse ait, duodecim solos homines cum illo iudicaturos putare debemus. duodenario quippe numero uniuersa quaedam significata est iudicantium multitudo propter duas partes numeri septenarii, quo significatur plerumque uniuersitas: quae duae partes, id est tria et quattuor, altera per alteram multiplicatae duodecim faciunt. nam et quattuor ter et tria quater duodecim sunt, et Si qua alia huius duodenarii numeri quae ad hoc ualeat ratio reperitur. alioquin quoniam in locum Iudae traditoris apostolum Matthian legimus ordinatum, apostolus Paulus, qui plus illis omnibus laborauit, ubi ad iudicqui profecto cum aliis sanctis ad numerum
Abbreviated transcription (Latin):
maris profundarimatur. ad altissi¬
mumm aestatis aeternȩ peruenit
archanum. Hiitaque sunt ecclesia¬
rum columne petrus et paulus.
quos et uita scĩssima uenerabilemẜ
duxit ad mortem. et gloriosus occa¬
sus fecit ẽẽ perpetuos. Quos non so¬
lum honoramus ut martrres. sedut
magistros patresq: martirum ue¬
neramur quiecclesi amdi ettades¬
tis predicationis doctrina et pu
sanguinis effusione fundcerunt

Expanded text:
maris profunda rimatur, ad altissimaris profunda rimatur, ad altissimum majestatis aeternae pervenit arcanum. Hi itaque sunt Ecclesiarum columnae: Petrus et Paulus, quos et vita sanctissima venerabilem perduxit ad mortem, et gloriosus occasus fecit esse perpetuos, quos non solum honoramus, ut martyres, sed et ut magistros, patresque martyrum veneramur, qui Ecclesiam Dei et coelestis praedicationis doctrina, et pii sanguinis effusione fundarunt
Abbreviated transcription (Latin):
qui quod ꝑsequi uidebatur ecclesiã
non impietate in religiosi animise¬
uiebat. sed subnube ignorantiae.
nouam nom perspiciens gratiam
amoreantique deuotionis erra¬
bat. Ideo denique ab oculis eius ue¬
teris umbra caligo de terra est. ut
uerumillud lumen quod ecaelesti¬
bus coruscabat. et sibi ad quireret
et omnibus reuelaret. Caecatus in¬
luminatusq: est non alia dispensa¬
tione nisiut clausis carnalibus ocu¬
lis spiritalis ei aspectus ad inspicien¬
dam dĩgloriam formaretur. Ac¬
cepit et fidelissimus petrus hosocu
Ait enim. dñõpercontanti quis eẽ
ab hominibus putaretur. Tues in¬
quid xp̃s filius diuiui. Quis non res¬
ponsionis plenitudinempis catorẽ
protulissemiretur : qui conpendio
breuissime confessionis a peruit.
et quod de patre habebat dñs. et qđ
enim et filius dĩ uiui. utriusq natu¬
rae indiuisum continet sacramen¬
tum. Veresuscipiendum cunctis
et mirabilem piscatorem. quidum

Expanded text:
qui quod persequi videbatur Ecclesiam, qui quod persequi videbatur Ecclesiam, non impietate irreligiosi animi saeviebat, sed sub nube ignorantiae, 228 novam non perspiciens gratiam; amore antiquae devotionis errabat. Ideo denique ab oculis ejus veteris umbrae caligo detersa est, ut verum illud lumen, quod de coelestibus coruscabat, et sibi acquireret, et omnibus revelaret. Caecatus illuminatusque est, non alia dispensatione, nisi ut clausis carnalibus oculis, spiritualis ei aspectus ad inspiciendam Dei gloriam formaretur. Accepit et fidelissimus Petrus hos ocuait enim Domino percunctanti quis esse ab hominibus putaretur: Tu es, inquit, Christus Filius Dei vivi . Quis non responsionis plenitudinem piscatorem protulisse miretur, quam compendio brevissimae confessionis aperuit, et quod de Patre habebat Dominus, et enim et Filius Dei vivi, utriusque naturae indivisum continet sacramentum, vere suscipiendum cunctis; et mirabilem piscatorem, qui dum
Abbreviated transcription (Latin):
eatissimorum a plõrum passio
fr̃s. quorum hodien atalem so¬
Temniter caelebramus. cunctis estho¬
noranda credentibus. Quos proiustiti¬
ae pietatisq plenitudine. saluator
mundihumano generi et patres eẽ
dedit et iudices. Quante autem inte¬
gritatis quante pietatis fuerint.
Hinc uel maxime prouidendum estc
quodillecos ademendationem cor¬
ruptis aeculi . et minis terium suaeuo¬
luntatis elegit quem non fcllebat
electio. Vocauit namq: petrum
opibus pauperibus operepis catorem
qui a conuersatione : populari et
comnione urbium segregatus. uitã
inter fluctibus agebat in nocuam.
et uictum desimplicitate quaerebat.
Quem ta men itadixerim pauperum.
ut competens ei substantia non deeẽt
quem benemerentem dedõ copiosi ma¬
ris diues undac pascebat. Electus
ergo est ad predicationem. salutaris
uerbi. ut mutatauice caelestis myste¬
rio sacramenti. qui capturapiscium
alebatur salute hominum pascere¬
tur. Clorio sissimum etiam paulum
ad fidem nominis sui xp̃s uocat aecȩlo

Expanded text:
eatissimorum apostolorum passio, fratres, quorum hodie natalem solemniter celebramus, cunctis est honoranda credentibus, quos pro justitiae pietatisque plenitudine Salvator mundi humano generi et patres esse dedit et judices. Quantae autem integritatis, quantaeve pietatis fuerint hinc vel maxime pervidendum est, quod ille eos ad emendationem corrupti saeculi, et ministerium suae voluntatis elegit, quem non fallebat electio. Vocavit namque Petrum opibus pauperem, opere piscatorem; qui a conversatione populari, et communione urbium segregatus, vitam inter fluctus agebat innocuam, et victum de simplicitate quaerebat; quem tamen ita dixerim pauperem, ut competens ei substantia non deesset; quem benemerentem de Deo copiosi maris dives unda pascebat. Electus ergo est ad praedicationem salutaris verbi, ut, mutata vice coelestis mysterio sacramenti, qui captura piscium alebatur, salute hominum pasceretur. Gloriosissimum etiam Paulum ad fidem nominis sui Christus vocavit e coelo;
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes. Aliquando quidem suo
exemplo xp̃i a nos fieri imitatores
iubet dicendo Imitatores mei es tote
sicute tegoxp̃i. Aliquando quidem
dese resipiscens ad ipsius nos imita¬
tionem ostendit dicens. Esto teergo
imitatoresdi. sicut filui karissimi.
Iamuero demonstrans. qui anihil¬
ita hancimitationem pariat . quã
siitauiuat aliquis ut bonum eius in
cominune proficiat. at que un uer¬
sis altiora prouideat. Adiuxit
Ambulatem caritate. Ideo cum
dixisset imitatores mei: estote. con¬
tinuo decaritate disseruit. quia
haec precipuȩ uirtus homines dõ ꝓ¬

Expanded text:
re. Aliquando quidem suo exemplo Christi nos fieri imitatores iubet dicendo: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi. Aliquando quidem de se resipiscens ad Deum, ad ipsius nos imitationem hortatur dicens: Estote imitatores Dei, sicut filii carissimi. Iam vero demonstrans, quia nihil hanc imitationem ita pariat, quam si ita vivat aliquis, ut bonum eius in commune proficiat atque universis utiliora praevideat, adiunxit: Ambulate in caritate. Ideo cum dixisset, Imitatores mei estote, continuo de caritate disseruit, quia haec praecipue virtus homines Deo p
Abbreviated transcription (Latin):
tionis acciperent: quamcum eius
se sacramentis ablutos etscificatos
corporiadun atosesse meminissent᷑
Qui proipsis mortegustatacitius ex¬
emplum resurgendi amorte praẽ¬
predi cari in quit in nomine eius pae¬
nitentiam et remissionem peccato¬

Expanded text:
tionis acciperent, quam cum ejus tionis acciperent, quam cum ejus se sacramentis ablutos et sanctificatos, ejus corpori adunatos esse meminissent, qui, pro ipsis morte gustata, citius exemplum resurgendi a morte praertia, et praedicari, inquit, in nomine ejus poenitentiam, et remissionem  A
Abbreviated transcription (Latin):
Quo facto nilultra prisce dubitatis
Nec tamen illis adhuc rationem passi¬
onis acresurrectionis suae reddere
desistit. Namsequitur. Et dixiteis¬
tertio. et predicarein nomine eiuspae¬
nitentiam etremissionempeccatorũ
in omnes gentes. Ideo autem xpmpati
ecresurgere oportebat amortuis. quia
in possi erat mundum saluator: Nisi
ds̃ homo uenir& qui in hominis habitu
apparens. ethomines quacessent diui¬
na instruer& et mortem ut homosus¬
cipiens diuin auirtuter euincer&
Sicq insecredentes et ad contemptum
sub eunde mortis accender&. ec certitu¬
dine speranderesurrecti onis acuitȩ
perpetis animaret. Quo enim apti¬
us exemplo poterant homines ad fidem
participande gloriae et promerende
uitae in mortalis erigi: quam cumip
pem quo efficatius ordine ad colleran¬
da prosua salute aduersaque quae
prouo carentur. Quamcum auctorẽ
etipsamortis subisse sententiam. qua
ratione congruentius spemresurrec¬

Expanded text:
quo facto, nil ultra priscae dubietatis quo facto, nil ultra priscae dubietatis nec tamen  Al., tunc illis adhuc rationem passionis ac resurrectionis suae reddere desistit  Al., destitit. Nam sequitur: Et dixit itertia, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum in omnes gentes. Ideo autem Christum pati et resurgere oportebat a mortuis, quia impossibile erat mundum salvari nisi Deus homo veniret, qui in hominis habitu apparens, et homines quae essent divina instrueret, et mortem ut homo suscipiens divina virtute revinceret, sicque in se credentes, et ad contemptum subeundae mortis accenderet, et certitudine sperandae resurrectionis ac vitae perpetis animaret. Quo enim aptius exemplo poterant homines ad fidem participandae gloriae, et promerendae vitae immortalis erigi, quam cum ippem? Quo efficacius ordine ad toleranda pro sua salute adversa quaeque provocarentur, quam cum auctorem et ipsam mortis subiisse sententiam? Qua ratione congruentius spem resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
fit quod inpsalmocanitur. beatiqui
debitur ds̃ de oruminsion. Vnde et
apostolus illius saeculi archana de
in omnibus. Expleta autem refecti¬
onedñs adhuc exhortationis moni¬
ta. subi unxit dicens. Haec sunt uer¬
ba quaelocutus sum aduoscum ad¬
huc essemuobiscum. Idem cum mos¬
tali adhuc et passibili carne uestri
essemsimilis. qm̃ nec esseest impleri
omnia quaescripta sunt in lege morsi
et proph&is etpsalmis deme. Om¬
nẽ magister ueritatis collit scripi¬
lum simulationis undiq ueritats
iura confirmat. Videtur palpa¬
tur reficitur. sermo exhortati¬
onis persingula praeb&ur etne
solum eius testimonium minus suf¬
ficere putar&ur. etiam mose et
prophetarum auctoritas qui eius in¬
carnationem passionem etresurrec¬
tionem suis praesigna uerint scriptis
admedium producitur. Ne uero ad
intellegenda horum misti cadicta tardi
forteremanerent. sensum quoque illis
quo haec in tellere possent a peruit.

Expanded text:
sit quod in psalmo canitur: Beati quisit quod in psalmo canitur: Beati quidebitur Deus deorum in Sion . Unde et Apostolus illius saeculi arcana scriin omnibus . Expleta autem refectione Dominus adhuc exhortationis monita subjunxit, dicens: Haec sunt verba quae locutus sum ad vos, cum adhuc essem vobiscum. Id est, cum mortali adhuc et passibili carne vestri essem similis. Quoniam necesse est impleri omnia quae scripta sunt in lege Moysi et Prophetis et Psalmis de me. Omnem Magister veritatis tollit scrupulum simulationis, undique veritatis jura confirmat. Videtur, palpatur, reficitur, sermo exhortationis per singula praebetur, et ne solum ejus testimonium minus sufficere putaretur, etiam Moysi et prophetarum auctoritas, qui ejus incarnationem, passionem et resurrectionem suis praesignaverunt scriptis, ad medium producitur. Ne vero ad intelligenda horum mystica dicta, tardi forte remanerent, sensum quoque illis quo haec intelligere possent aperuit:
Abbreviated transcription (Latin):
eodemferuens amore. Dne inquid
ostende nobis patrem. et sufficit nobis.
Simpliciteritaq et piae sentiendũ
est resuscitatum amorte. et in mor¬
tale iam factum corpus di minicum
N ulla quidem necessitatem. attamen
facultatem habuisse uescendi. Ideoq:
ubi oportunitas probandȩ substantiȩ
naturalis exigebant crbisesse refec¬
tum. Quinimirum cibi nullum sagi¬
nȩ adiumentum. ut mortalium cor¬
poribus solent illi prebuerint sed
quomodo inignemissa aqua. itamox
comesti spiritalieius sint uirtute ad¬
sumpti. Sed et nr̃a postre surrectionẽ
corpora cadesti gloria praedita
Credendum est ad quicquid uoluerint
agendum essepotentia. ad peruenien¬
dumubi cumque libueritesse promtissi¬
ma sed quia nullatunc manducandi
necessitas uelutilitas aliunde potest in
culum cibis mortalibus essefruiturũ
ubi filius resurrectionis. non aliudesca
et potus uita et salus. S audium pax.
ecomniabona quam illud nimirum

Expanded text:
eodem fervens amore: Domine, inquit, eodem fervens amore: Domine, inquit, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis . Simpliciter itaque et pie sentiendum est resuscitatum a morte, et immortale jam factum corpus dominicum, nullam quidem necessitatem, attamen facultatem habuisse vescendi; ideoque ubi opportunitas probandae substantiae naturalis exigebat, cibis esse refectum, qui nimirum cibi nullum saginae adjumentum, ut mortalium corporibus solent, illi praebuerint, sed quomodo in ignem missa aqua, ita mox comesti spirituali ejus sint virtute absumpti. Sed et nostra post resurrectionem corpora coelesti gloria praedita, credendum est ad quidquid voluerint agendum esse potentia, ad perveniendum ubicunque libuerit esse promptissima; sed quia tunc nulla manducandi necessitas vel utilitas aliunde potest incculum cibis mortalibus esse fruiturum, ubi filiis resurrectionis non aliud esca et potus quam vita et salus, gaudium, pax, et omnia bona, quam illud nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
praecordia. nouitate cnte poten¬
tiae caperenequeunt. Magisq
mirari praegaudio quodiudebant
quam credere quod docebantur
incipiunt. Uerum dñs nequidineo¬
rum menter esider& ambiguisump¬
tis. etiam ȩpulis comedit coram eis
Vt siui sibus oculorum sisuorum tac¬
tibus noncrederent digitorum uel
alimentorum carnalium percepti¬
one carnemesse quae apparuit ag
norum. Nequis uidelicet ꝓuerilit̃
desipiens a estim& uel mediatoris:
dĩ et dñi nr̃i corpus excitatum a mor¬
tuis sustentaculo eguisse crborũ
uel nr̃a postresurrectionem corpo¬
ra inuita et conuersiones piritali
escisreficienda carnalibus. ubi diui¬
nae contemplacio caritatis. esuri¬
re et sitire. sicut etbonorum cete¬
rorum penuriam pati nullatenus
sinit. Vnde ardentissimus uitaeilli¬
us amator desuacertus deuotione
do spelaetabundus loquitur. Ego
autem cum iustitia apparebo in con¬
speccuituo faciabor dummanifesta¬
bitur gloriatua. Et phylyppus

Expanded text:
praecordia novitatem tantae potenpraecordia novitatem tantae potentiae capere nequeunt, magisque mirari prae gaudio quod videbant, quam credere quod docebantur incipiunt. Verum Dominus ne quid in eorum mente resideret ambigui, sumptis etiam epulis, comedit coram eis, ut si visibus oculorum, si suorum tactibus non crederent digitorum, vel alimentorum carnalium perceptione carnem esse quae apparuit cognorum, ne quis videlicet pueriliter desipiens aestimet vel Mediatoris Dei et Domini nostri corpus excitatum a mortuis, sustentaculo eguisse ciborum, vel nostra post resurrectionem corpora in vita et conversatione spirituali escis reficienda carnalibus, ubi divinae contemplatio claritatis esurire et sitire, sicut et bonorum caeterorum penuriam pati nullatenus sinit. Unde ardentissimus vitae illius amator de sua certus devotione, Deo spe laetabundus loquitur: Ego autem cum justitia apparebo in conspectu tuo, satiabor dum manifestabitur gloria tua . Et Philippus
Abbreviated transcription (Latin):
inquem transfixerunt. Ac se iustis¬
sime damnañdos intellegant. Non
solum hiqui impias intuleremanus.
sed et illi quiuel suscepta eius mysteria
pronihili contempnunt. uel sibi obla¬
ta num quam suscipere curarunt.
uel etiam maioriimpietate in eis
qui eis susceperunt. odiis acpersecu¬
tionibus ex tinguere aut corrũpere
laborant. Nonergo fallitnos fides
resurrectionis xp̃i. non decipitnos
spesresurrectionis nrãe. quiads
pater et dnm suscitauit: et nossusci¬
tabit peruirtutem suam. Et sicut
uiuificabit. et mortalia corpora
ur̃a perinhabitantem spm̃eius in
uobis. Quod delictisspecialiter dictũ
constat. Qm̃ quidemomnes resur¬
gemus. non autemomnes inmutabi¬
mur. Sed soliquinunc sc̃i sp̃s inhabi¬
tationereguntur. tunc in ae ternȩ
ad confirmandamres urrectionis
fidem seipsum uiuum discipulisprȩ¬
buit. uerba exortationis actulit
uestigia passionis. Non solum in¬
tuenda sed et palpanda demons¬
trauit. sed infirma adhuc eorum

Expanded text:
in quem transfixerunt , ac se justisin quem transfixerunt , ac se justissime damnandos intelligant, non solum hi qui ei impias intulere manus, sed et illi qui vel suscepta ejus mysteria pro nihilo contemnunt, vel sibi oblata nunquam suscipere curarunt, vel etiam majore impietate in eos qui susceperant odiis ac persecutionibus exstinguere aut corrumpere laborant. Non ergo fallit  Al. add. nos fides resurrectionis Christi, non decipit nos spes resurrectionis nostrae, quia Deus Pater et Dominum suscitavit, et nos suscitabit per virtutem suam . Et sicut alia corpora vestra per inhabitantem Spiritum ejus in vobis . Quod de electis specialiter dictum constat, quoniam quidem omnes resurgemus, non autem omnes immutabimur, sed soli qui nunc spiritus sancti inhabitatione reguntur, tunc in aeternae vad confirmandam resurrectionis fidem, se ipsum vivum discipulis praebuit, verba exhortationis attulit, vestigia passionis non solum intuenda, sed et palpanda demonstravit. Sed infirma adhuc eorum
Abbreviated transcription (Latin):
sent dinoscere. Nonspm̃sinecorpo¬
re: sed corpusesse spiritalequod
uidebant. Certamq fidem per¬
actere surrectionis eius. Certã
spem futurae omnium hominum
resurrectionismundo predicarent
interpell& pronobis. Ostensis
uulnerum suorum ci catricibus quan¬
tum prohumana salutel abor aue¬
rit. ei perp&uo demonstr&. Miro¬
q: atq: in effabili nobis ordine eũ
quinilum quam potest obliuisci
qui semper misereriparatus est
atur. quorum particeps naturae
doloris et passionis ipsedifilius ef¬
fectussit. pro quibusipse confli¬
gensmortis imperium moriendo
prostrauerit. Tertio ut omnes
electi perpetuabeatitudine suscep¬
ti uidentes indõ ac dño suo signa
passionis. Num quamilligratia sage¬
redesistant. percuius mortem seui¬
uere cognoscunt. sicq fieri uale¬
at quo uocetotius ecclesiaecantat.
propheta in psalmis. Misericor
Ad extremum ut etiamreprobi
iniuditio signaeius dempassionisas¬
piciant. sicut scriptum est. Vi debuNt

Expanded text:
sent dignoscere non spiritum sine corposent dignoscere non spiritum sine corpore, sed corpus esse spirituale quod videbant, certamque fidem peractae resurrectionis ejus, certam spem futurae omnium hominum resurrectionis mundo praedicarent. interpellat pro nobis, ostensis vulnerum suorum cicatricibus, quantum pro humana salute laboraverit, ei perpetuo demonstret, miroque et ineffabili nobis ordine eum qui nil unquam potest oblivisci, qui semper misereri paratus est,atur, quorum particeps naturae, doloris et passionis ipse Dei Filius effectus sit, pro quibus ipse confligens, mortis imperium moriendo prostravit. Tertio, ut omnes electi perpetua beatitudine suscepti, videntes in Deo ac Domino suo signa passionis, nunquam illi gratias agere desistant, per cujus mortem se vivere cognoscunt, sicque fieri valeat quod voce totius Ecclesiae cantat propheta in Psalmis: MisericordAd extremum ut etiam reprobi in judicio signa ejusdem passionis aspiciant, sicut scriptum est: Videbunt
Abbreviated transcription (Latin):
uocat dicens. Quod fuit ab initio
quod audiuimus et uidimus oculis
nr̃is. quod perspeximus et manus
nraẽ temptauerunt de uerbo uitȩ
Solent autem gentiles hoc inlo cosin¬
plicitati fidei nrae deceptionum
meritate confiditis. quia xp̃s quẽ
colitis urã depuluere corpora
possitincorrupta reducere : qui
nec suorum uulnerum quae incrucȩ
suscepit. potuitcicatrices obducese
sed resuscitato ut dicitis suo corpo¬
re amortius signa adhuc mortis in¬
essenoncelauit: Quibus responde¬
mus quia xp̃s cum omnip̃ssit ds̃. et
nra ut promisit corpora. decorrup¬
tione ad incorruptionem. de
morte aduitam. de terraepulue¬
re caelestem suscitauit ad gloriã
et suum quod moriendo exuerat
corpus. quale uoluit reuocauitad
uitam. Quod cum ab olitis passionis
indiciis ostendere discipulis poss&.¬
Certeutique dispensationis gratia
passionis inemaluit inditia reser¬
uare. Primo uidelicet ut discipu¬
li quihaec uidebant manifestepos¬

Expanded text:
vocat dicens: Quod fuit ab initio, vocat dicens: Quod fuit ab initio, quod audivimus et vidimus oculis nostris, quod perspeximus, et manus nostrae tentaverunt de Verbo vitae . Solent autem gentiles hoc in loco simplicitati fidei nostrae deceptionum meritate confiditis quia Christus quem colitis vestra de pulvere corpora possit incorrupta reducere, qui nec suorum vulnerum, quae in cruce suscepit, potuit cicatrices obducere, sed resuscitato, ut dicitis, suo corpore a mortuis, signa adhuc mortis inesse non celavit? Quibus respondemus, quia Christus, cum omnipotens sit Deus, et nostra, ut promisit, corpora de corruptione ad incorruptionem, de morte ad vitam, de terrae pulvere coelestem suscitavit ad gloriam, et suum quod moriendo exuerat corpus quale voluit revocavit ad vitam. Quod cum abolitis passionis indiciis ostendere discipulis posscertae utique dispensationis gratia passionis in eo maluit indicia reservare. Primo, videlicet, ut discipuli, qui haec videbant, manifeste pos
Abbreviated transcription (Latin):
pusesse quoduidebant. sedutip fum
dñi sui corpusesse quod crucifixum
nouerant intellegerepossent : Vnde
beneiohannes dominiceapparitio¬
nis memoriam faciens. latus quoq
suum quodã milite fuerat uulnera¬
tum discipulis eum ostendisseperhi¬
b&. Vt quoplura notissime passio¬
nis ac suscepte mortis indicia cog¬
noscerent eocerciori patrate iamre¬
surrectionis ac derutae mortis fide
gauderent. Qui ut illos peromnia
defide resurrectionis certos redde¬
r&. Notandum oculis intuendum
sed ad tractandum quoq manibus
corpus quodinmortaleillios qn¬
tendebat exhibuit dicens. Palpa¬
teet udetẽ quia sp̃s carnem et ossa
non habet. sicut me uidetis habese.
quatenus gloriam resurrectionis
prȩdicaturi modum quoque nob
resuscitati corporis qualis esset spe¬
randus abque omniualerent amb¬
guitate monstrare. Vndecum mag¬
nafiducia beatus a postolus io hannes¬
auditoressuos ad sequenda fidei et
ueritatis quamdidicit archana pro¬

Expanded text:
pus esse quod videbant, sed ut ipsum pus esse quod videbant, sed ut ipsum Domini sui corpus quod crucifixum noverant intelligere possent. Unde bene Joannes, dominicae apparitionis memoriam faciens, latus quoque suum, quod a milite fuerat vulneratum, discipulis eum ostendisse perhibet, ut quo plura notissimae passionis ac susceptae mortis indicia cognoscerent, eo certiori patratae jam resurrectionis ac dirutae mortis fide gauderent. Qui ut illos per omnia de fide resurrectionis certos redderet, non tantum oculis intuendum, sed attrectandum quoque manibus corpus, quod immortale illis ostendebat, exhibuit dicens: Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere. Quatenus gloriam resurrectionis praedicaturi, modum quoque nobis resuscitati corporis qualis esset sperandus absque omni valerent ambiguitate monstrare. Unde cum magna fiducia beatus Joannes apostolus auditores suos ad sequenda fidei et veritatis, quam didicit, arcana pro
Abbreviated transcription (Latin):
crediderant ait. Et ueniens euange¬
li ⁊ auit pacemuobis quilongesuis¬
tis et pacen his qui prope. Qmper
ipsum habemus accessum. Ambo in
unospũ ad patrem. Apparente
Autem sibid ñõ conturbati et conterri
discipuli existimabant sespm̃ uidere
Agnoscentes quidem dnm̃esse quiap¬
paruit sed putantes quia nonincor¬
derent. Id est quia non corpus ipsius
quod defunctum etsepultum noue¬
rant iamresuscitatum amortecon¬
spicerent sed spm̃ potius qua mre¬
licto corpore inmanus patris com¬
men dauerat praeo culis haberent
Sedhunc eorum errorem simulet
pauorem quod idnouamin coani¬
tamq: uisionem fuerant perculsi
ens turbatiestis et togitationes as¬
cendunt in cordaura : Videtema¬
nus meas et pedes quia ipseego sum
N on autem sinecausa manussuas
potius acpedes quam uultum ea quȩ
nouerant eo suidere acrecognoscese
iubet sed ut uisus clauorum signis qui¬
bus cruci eratadfixus. non solum cor¬

Expanded text:
crediderant, ait: Et veniens evangecrediderant, ait: Et veniens evangelizavit pacem vobis qui longe fuistis, et pacem his qui prope, quoniam per ipsum habemus accessum ambo in uno spiritu ad Patrem . Apparente autem sibi Domino, conturbati et conterriti discipuli, existimabant se spiritum videre. Agnoscentes quidem Dominum esse qui apparuit, sed putantes quia non in coriderunt  Al., viderent, id est, quia non corpus ipsius quod defunctum et sepultum noverant, jam resuscitatum a morte conspicerent, sed spiritum potius quem, relicto corpore, in manus patris commendaverat, prae oculis haberent. Sed hunc eorum errorem simul et pavorem, quo ad novam incognitamque visionem fuerant perculsi,ens, turbati estis, et cogitationes ascendunt in corda vestra? Videte manus meas et pedes, quia ego ipse sum. Non autem sine causa manus suas potius ac pedes, quam vultum quem aeque noverant, eos videre ac recognoscere jubet, sed ut, visis clavorum signis quibus cruci erat affixus, non solum cor
Abbreviated transcription (Latin):
ferentibus nobis : nobiscum esseprae¬
sentem ⁊et tanto utique uerius:
quanto eaquȩ oreproferimus
perfectiora corderetinemus ⁊
Deinde uidendum quod apparens
saluator discipulis: Pacis eisstatim
gaudia mandat : ⁊ dipsum caele¬
brat& inmortalitatis gloriaite¬
rans. quod ad passionem mortisitu¬
rus quasi pignus eisspeciale salutis
Ac uitȩ commendauerat dicens. ⁊¬
Pacem relinquo uobis : pacem me¬
amdo uobis : Cuius gratiam mune¬
ris. eo quoquenato uisi mox pasto¬
ribus angeli predicabant laudantes
dm̃ et dicentes gloria in ex celsisdõ. et
interrapaxhominibus bone uolunta¬
tis Quianimirum totaredemptoris
nr̃i incarne dis pensatio mundi est
reconciliatio. Ad hoc quippe incar¬
natus adhocpassus Ad hoc resus cita¬
tus a mortuis. ut nos quipeccando
iram dĩ incidimus ipsere conciliap¬
do addipacem reducer&. Vnderec¬
te et a proph&a. pater futuris aeculi
princeps pacis nominatur. Etapos¬
tolus de eo scribens his qui ex gentib:

Expanded text:
ferentibus nobis eum esse praeferentibus nobis eum esse praesentem, et tanto utique verius, quanto ea quae ore proferimus perfectiori corde retinemus. Deinde videndum quod apparens Salvator discipulis pacis statim eis gaudia mandat, id ipsum celebrata immortalitatis gloria iterans, quod ad passionem iturus mortis quasi pignus eis speciale salutis accurate commendaverat dicens: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis . Cujus gratiam muneris eo quoque nato visi mox pastoribus angeli praedicabant laudantes Deum, et dicentes: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis , quia nimirum tota Redemptoris nostri in carne dispensatio, mundi est reconciliatio. Ad hoc quippe incarnatus, ad hoc passus, ad hoc est resuscitatus a mortuis, ut nos qui peccando iram Dei incidimus, ipse reconciliando ad Dei pacem reduceret. Unde recte et a propheta Pater futuri saeculi, Princeps pacis, nominatur . Et Apostolus de eo scribens his qui ex gentibus
Abbreviated transcription (Latin):
quintam eius apparitionem : de
Ita incipiens ÷ Dum haec autemlo
dum et diligenter memoriae com¬
mendandum est : quod de seloquen¬
tibus discipulis dñs adstare in me¬
dio : et praesentiam sua euisionis
reuelaredignatus est : Hoc enim est :
quod fidelibuscunctis alibi pro¬
misit dicens : Vbi sunt duo ueltres
congregati in nomine meo: ibisũ
inmedio eorum : Ad confirman¬
dam nam que fide inrae constantiã
quod semper ait praesentia diui¬
nae pietatis: Aiquando etiam
praesentia uoluit corporalis os¬
tendere uisionis : Nam et de nobis
quamuis porro infraapłorum
pedesi acentibus hoc ipsum eius mi¬
sericordia fieri confider edebemus:
Ipsum uidelicet essein medio nostri
quotiens cum que conuenient es in
nomineillius congregamur : No¬
men quippe illius ihs ĩdest salua¬
tor est : &cum dead quisitione per¬
p&uaes alutis locuturi conuenimus :
Constat nimirum quia in nomine
ihũ congregamur ⁊ nec dubitare
fas est dehis quae ipseamat. Con¬

Expanded text:
quintam ejus apparitionem, de qquintam ejus apparitionem, de qita incipiens: Dum haec autem lodum et diligenter memoriae commendandum est, quod de se loquentibus discipulis Dominus astare in medio, et praesentiam suae visionis revelare dignatus est. Hoc est enim quod fidelibus cunctis alibi promisit, dicens: Ubi sunt duo vel tres congregati in nomine meo, ibi sum in medio eorum . Ad confirmandam namque fidei nostrae constantiam, quod semper agit praesentia divinae pietatis, aliquando etiam praesentia voluit corporalis ostendere visionis. Nam et de nobis quamvis porro infra apostolorum pedes jacentibus hoc ipsum ejus misericordia fieri confidere debemus, ipsum, videlicet, esse in medio nostri, quotiescunque convenientes in nomine illius congregamur. Nomen quippe illius Jesus, id est, Salvator est. Et cum de acquisitione perpetuae salutis locuturi convenimus, constat nimirum quia in nomine Jesu congregamur. Nec dubitare fas est de his quae ipse amat con