comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
residua regna & insulas quae ali¬
quando restiterant illis extermi¬
nauerunt & in potestate redege¬
runt cum suis autem amicir &
qui inipsis requiem habebant con¬
seruauerunt amicitiam & obti¬
nuerunt regna quae erant pro¬
xima & quae longe quia qui¬
cumq audiebant nomen eorũ
timebant cos. quib uero auxci
ualde & inomnibus istis nemo
portabat diadema nec indueba¬
tur porpura ut magnificaretur
inea & quia curiam fecerunt sibi
& cotidie consulebant trecentos
uiguiti consilium agentes semper
demultitudine ut quae digna
sunt gerant & committant uni
homini magistratum suum per
singulos annos dominari uniuer¬
sae terrae suae . & omnes oboe¬
diunt uni & non est inuidia ne¬
que zelus inter cos. X XIII.
TELEGITIUDAS EU¬
polemum filium iohannir filu
iacob & iasonem filium eleatari.
& misit eos romam constituere
cum illis amicitiam & societa¬
tem. & ut auferrent ab eis uigum
grecorum. quia uiderunt quod
inseruitutem premerent regnum

Expanded text:
residua regna et insulas quae aliresidua regna et insulas quae aliquando restiterant illis exterminaverunt et in potestatem redegerunt cum amicis autem suis et qui in ipsis requiem habebant conservaverunt amicitiam et obtinuerunt regna quae erant proxima et quae longe quia quicumque audiebant nomen eorum timebant eos quibus vero vellent valde et in omnibus istis nemo portabat diadema nec induebatur purpura ut magnificaretur in ea et quia curiam fecerunt sibi et cotidie consulebant trecentos viginti consilium agentes semper de multitudine ut quae digna sunt gerant et committunt uni homini magistratum suum per singulos annos dominari universae terrae suae et omnes oboediunt uni et non est invidia neque zelus inter eos et elegit Iudas Eupolemum filium Iohannis filii Iacob et Iasonem filium Eleazari et misit eos Romam constituere cum illis amicitiam et societatem et ut auferrent ab eis iugum Graecorum quia viderunt quod in servitutem premerent regnum
Abbreviated transcription (Latin):
longe erant ualde abeis & reges
qui super uenerant illis ab extre¬
mis terrae contriurrunt & percu¬
serunt cos plaga magna caeteri
autem dantes tributum omnib
annis. & philippum & persena
citiorum regem & caeteros qui ad¬
uersus eos arma tulerunt contri¬
uerunt inbello & obtinuerunt
eos. & antiochum magnum re¬
gem asiae qui cis pugnam intu¬
contritum ab eis: & quia coepe¬
runt cum uiuum & statuerunt ci
ut dar& ipse & qui regnauerunt
post eum tributum magnum &
dar& obsides & constitutum. & re¬
gionem medorum &lidos & me¬
dos & deoptimis regionibus eorũ
& acceptas eas ab illis dederunt eu¬
meni regi: & quia qui erant apud
ellodam uoluerunt ire & tollere
cos .&. innotuit sermo his & mise¬
runt ad eos ducem unum & pug¬
naban contra illos & ceciderunt
excis multi & captiuas duxcrunt
uxores eorum &. filior. & diripue¬
runt eos & terram eorum possede¬
runt & destruxerunt muros eo¬
rum & inseruitutem illos rede¬
gerunt usque inhunc diem &

Expanded text:
longe erant valde ab eis et reges longe erant valde ab eis et reges qui supervenerant illis ab extremis terrae contriverunt et percusserunt eos plaga magna ceteri autem dant eis tributum omnibus annis et Philippum et Persen Citiorum regem et ceteros qui adversus eos arma tulerunt contriverunt bello et obtinuerunt eos et Antiochum magnum regem Asiae qui eis pugnam intucontritum ab eis et quia ceperunt eum vivum et statuerunt ei ut daret ipse et qui regnaverint post eum tributum magnum et daret obsides et constitutum et regionem Medorum et Lydos et Medos de optimis regionibus eorum et acceptas eas ab illis dederunt Eumeni regi et quia qui erant apud Elladam voluerunt ire et tollere eos et innotuit sermo his et miserunt ad eos ducem unum et pugnaverunt contra illos et ceciderunt ex eis multi et captivas duxerunt uxores eorum et filios et diripuerunt eos et terram eorum possederunt et destruxerunt muros eorum et in servitutem illos redegerunt usque in hunc diem et
Abbreviated transcription (Latin):
nificationibus. & exicrunt de
mibus castellis uidae incircu
& uentilabant cos cornibur.
onuertebantur iterum adcor.
aciderunt omnes gladio. & non
ndictus ex eis nec unus N ⁊¬
perunt spolia corum & prat¬
& caput nicanoris amputa¬
unt & dextram eius quam &¬
derat superbe. & attulcrunt
& suspenderunt contra hicrusa¬
lem: & lactatus est populus ual¬
de. & egerunt diem illam in lac¬
titia magna. Et constituit
agi omnibur annis dtem istam
tertia decina die mensis adar.
& siluit terra uida dies paucos
uidas nomen romanorum quia
sunt potentes uiribus & adquies¬
cunt ad omnia quae postulantur
abeis. & quicunq accesserunt ad
eos statuerunt cum eis amicitias.
& qui a sunt potentes uiribur¬
t audierunt proelia eorum &uir¬
tutes eorum quas faciunt inga¬
latia quia obtinuerunt eos &
duxerunt subtributum. & quan¬
ta fecerunt in regione spaniae.
& quod in potestate redegerunt
metalla argenti & auri quae illic
sunc & possederunt omnem locũ
consilio suo & patientia. lucos qui

Expanded text:
runt de omnibus castellis Iudae in circuitu et ventilabant eos cornibus et convertebantur iterum ad eos et ceciderunt omnes gladio et non est relictus ex eis nec unus et acceperunt spolia eorum et praedam et caput Nicanoris amputaverunt et dexteram eius quam extenderat superbe et adtulerunt et suspenderunt contra Hierusalem et laetatus est populus valde et egerunt diem illam in laetitia magna et constituit agi omnibus annis diem istam tertiadecima die mensis adar et siluit terra Iuda dies paucos udas nomen Romanorum quia sunt potentes viribus et adquiescunt ad omnia quae postulantur ab eis et quicumque accesserunt ad eos statuerunt cum eis amicitias et quia sunt potentes viribus audierunt proelia eorum et virtutes bonas quas faciunt in Galatia quia obtinuerunt eos et duxerunt sub tributum et quanta fecerunt in regione Hispaniae et quod in potestate redegerunt metalla argenti et auri quae illic sunt et possederunt omnem locum consilio suo et patientia locos qui
Abbreviated transcription (Latin):
quod factum est. Quibus ae
spectis timuerunt ualde apla
simul & iud am &. ex ercitum io
paratumq: id prodium E¬
runt omnes in campum alicngi¬
rum & uidas reuersun est ad pai
castrorum: & acceperunt Auson
tum & argentum & iacintum an
puram marinam & opes magui
& conuersi ymnum canbant ap
nedicebant in caclum quonuns
illa dic. Quicunq autem lie¬
genarum cuascrunt. ueneruns
nunti auerunt lysiat unuicrsaga
acciderant. Quibus audits le
consternatus antmo deficiebat
quod non qualia uoluit taliaca¬
tigerunt inifrahel. & qualia ma¬
dauit rex. XI.
IS EQ UEUTI AXXO
congregauit dectorum uiroruns
sexaginta milia & equitum qung¬

Expanded text:
quod factum est quibus illi quod factum est quibus illi conspectis timuerunt valde aspicientes simul et Iudam et exercitum in campo paratum ad proalienigenarum et Iudas reversus est ad spolia castrorum et acceperunt aurum multum et argentum et hyacinthum et purpuram marinam et opes magnas et conversi hymnum canebant et benedicebant in caelum quoniam illa die quicumque autem alienigenarum evaserunt venerunt et nuntiaverunt Lysiae universa quae acciderant quibus auditis ille consternatus est animo deficiebat quod non qualia voluit talia contigerunt in Israhel et qualia mandavit rex et sequenti anno congregavit electorum virorum sexaginta milia
Abbreviated transcription (Latin):
ter& exercitum istum ante faciem
nostram hodic. & scient omnes gen¬
tes quia est qui redim at & libera.
israhel. Et leuauerunt alieni¬
genac oculos suos & uiderunt cor
uenientes ex aduerso. & exierunt
decastris in prodium : & tuba ce¬
cinerunt hi qui fuerunt cum uida
& congrtssi sunt & contritac sunt
gentes. & fugerunt in campum.
oiussimi autem occiderunt ingla¬
dio. & persecuti sunt cos usque ge¬
seron & usque in campos idumtae
& a roti & iamniat. & cceiderunt ex
illis adtria milia uirorum. Et re¬
uersus est uidas & excrcitus cuis se¬
quens cum. & dixit ad populum.
on concupiscatis spolia qui a bellum
contra nos est & gorgias & exercitur
cius inmonto prope nos: scdstate
contra inimicos nostros & expugna¬
te cos. & post hoc sumetis spolia se¬
curi Et adhuc loquente iuda
haec: Ece apparuit pars quȩdam
prospiciens demonte & uidit gor¬
gias quod infugam conuersi sunt
sui & suceensa sunt castra. fumus
enim qui uidebatur declarabat

Expanded text:
teret exercitum istum ante faciem teret exercitum istum ante faciem nostram hodie et scient omnes gentes quia est qui redimat et liberet Israhel et levaverunt alienigenae oculos suos et viderunt eos venientes ex adverso et exierunt de castris in proelium et tuba cecinerunt hii qui fuerant cum Iuda et congressi sunt et contritae sunt gentes et fugerunt in campum novissimi autem ceciderunt gladio et persecuti sunt eos usque Gesoron et usque in campos Idumeae et Azoti et Iamniae et ceciderunt ex illis ad tria milia virorum et reversus est Iudas et exercitus eius sequens eum et dixit ad populum non concupiscatis spolia quia bellum contra nos est et Gorgias et exercitus eius in monte prope nos sed state contra inimicos nostros et expugnate eos et post hoc sumetis spolia et adhuc loquente Iuda haec apparuit pars quaedam prospiciens de monte et vidit quod in fugam conversi sunt et succensa sunt castra fumus enim qui videbatur declarabat
Abbreviated transcription (Latin):
& mille equiter electos. & mouerunt
castra nocte ut applicarent adcas¬
tra uidcorum & percuterent cos su
bito: & filii qui erant ex arce erant
illis duces. Et audiuit uidas
& surrexit ip̃it & potentes percute¬
re uirtutem exercituum regis quae
erat in ammaum: adhue enim dis¬
persus erat exercitus a castris .&. ue¬
nit gorgias in castra uidae noctu
& neminem inuenit. & qua erehant
cos in montibus qm̃ dixerunt fu¬
giunt hi anobs. Et cum dics
factur ess&. apparuit uidas incam¬
po cum tribus milibus uirorum
tantum. quia tegumenta & gla¬
dios non habebant. Et uiderunt
castra gentium ualidã & lori catos
& equitatus in circuitu eorum & hi
docti in priclio : & ait uidas uirir
qui secum erant. Ne timueritis
multitudinem corum & impctum
eorum ne formidetis: memento¬
te qualiter salui facti sunt patrer
nostri inmari rubro. cum seque¬
retur cos pharao cum exercitu. Et
nunc clamemus in caclum & mi¬
testamenti patrum nr̃orum & con¬

Expanded text:
et mille equites electos et moverunt et mille equites electos et moverunt castra nocte ut adplicarent ad castra Iudaeorum bito et filii qui erant ex arce erant illi duces et audivit Iudas et surrexit ipse et potentes percutere virtutem exercituum regis quae erat in Ammaum adhuc enim dispersus erat exercitus a castris et venit Gorgias in castra Iudae noctu et neminem invenit et quaerebant eos in montibus quoniam dixit fugiunt hii a nobis et cum dies factus esset apparuit Iudas in campo cum tribus milibus virorum tantum quia tegumenta et gladios non habebant et viderunt castra gentium valida et loricatos et equitatus in circuitu eorum et hii docti proelium et ait Iudas viris qui secum erant ne timueritis multitudinem eorum et impetum eorum ne formidetis mementote qualiter salvi facti sunt patres nostri in mari Rubro cum sequeretur eos Pharao cum exercitu et nunc clamemus in caelum et mitestamenti patrum nostrorum et con
Abbreviated transcription (Latin):
sancta tua conculcata sunt & con¬
taminata. & sacerdotes tui in luc¬
tu & humilitate. Et cece nati¬
ones conuenerunt aduersum
nos ut nos disperdant: tu scisquȩ
cogitant innos. Quomodo po¬
terimus subsistereante fatiem
illorum. nisi tu adiuues nos.
t tubis exclam auerunt uoce mag¬
na Et post hoc constituit iuid as
ducer populi tribunos & centuri¬
ones & pente contarcos & decurio¬
nes.t
nes. Et dixit his qui aedifica¬
bant domos & sponsabant uxo¬
res & plantabant uineas. & formi¬
dolosis ut redirent unus quis que
indomum suam scđm legem.
t mouerunt castra. & colloc iue¬
runt ad austrum ammaum
tait uid as Accingimini & esto¬
te filii potentes & estote parati in
mane ut pugnetis aduersus nationes
has quae conuenerunt disperde¬
re nos & sancta nostra: qm̃ meli¬
us est nobis mori in bello. quam
udere in ala gentis nostrae & sanc¬
torum. Sicut autem fuerit uolun¬
tas incaclo sic fiat. Etͥ assump¬
sit gorgias quinq milia uirorum

Expanded text:
sancta tua conculcata sunt et consancta tua conculcata sunt et contaminata sunt et sacerdotes tui in luctu et humilitate et ecce nationes convenerunt adversum nos ut nos disperdant tu scis quae cogitant in nos quomodo poterimus subsistere ante facies illorum nisi tu adiuves nos et tubis exclamaverunt voce magna et post hoc constituit Iudas duces populi tribunos et centuriones et pentecontarcos et decuriones et dixit his qui aedificabant domos et sponsabant uxores et plantabant vineas et formidolosis ut redirent unusquisque in domum suam secundum legem et moverunt castra et conlocaverunt ad austrum Ammaum et ait Iudas accingimini et estote filii potentes et estote parati in mane ut pugnetis adversus nationes has quae convenerunt disperdere nos et sancta nostra quoniam melius est nos mori in bello quam videre mala gentis nostrae et sanctorum sicut autem fuerit voluntas in caelo sic fiat et adsumpsit Gorgias quinque milia virorum
Abbreviated transcription (Latin):
gamus deiectionem populi nostri.
a pugnemus propulo nostro & sanc¬
ts nostris. t congregatus est
conuentus utessent parati in prȩ¬
lium. & ut orarent & peterent mi¬
sericordiam & miserationes. Et
icrus alem non habitabatur. sed erat
sicut desertum : non erat qui ingre¬
deretur nec egrederetur denatis cius.
s scm̃ conculcabatur. & filii alieni¬
genarum erant in arce. ibi erat habi¬
tatio gentium: & ablata est uolup¬
tas abi acob & defecit ibi tibi a & cit¬
hara. Et congregati sunt & ue¬
nerunt inmasephat contra hieru¬
salem qui locus orationis erat. in
sephat ante inisrahel: & icum aue¬
runt illa die & induerunt se cilici
tunt libros legis dequibus scrut ab an¬
tur gentes similitudinem simula¬
crorum suorum. Et attulerunt.
ornamenta sacerdotalia & primi¬
nas & decimas. & suscit auerunt
nazareos qui impleuerunt dies.
& clam auerunt uoce magna ineae¬
lum dicentes. Quid faciemus is¬
tis & quo eos ductinus Et

Expanded text:
gamus deiectionem populi nostri gamus deiectionem populi nostri et pugnemus pro populo nostro et sanctis nostris et congregatus est conventus ut essent parati in proelium et ut orarent et peterent misericordiam et miserationes et Hierusalem non habitabatur sed erat sicut desertum non erat qui ingrederetur et egrederetur de natis eius et sanctum conculcabatur et filii alienigenarum erant in arce ibi erat habitatio gentium et ablata est voluptas ab Iacob et defecit ibi tibia et cithara et congregati sunt et venerunt in Masefat contra Hierusalem quia locus orationis erat in Masefat ante Israhel et ieiunaverunt illa dirunt libros legis, de quibus scrutabantur gentes similitudinem simulacrorum suorum,, ostornamenta sacerdotalia, et primitias et decimas, et suscitaverunt Nazareos, qui impleverunt dies, et clamaverunt voce magna in caelum dicentes quid faciemus istis et quo eos ducemus et
Abbreviated transcription (Latin):
sumpsit partem exercitis residiu.
& exiuit ab antio chi a ciuitate res¬
ni sui.Inno centesimo & quads¬
gesimo & septimo. trans fretauit
eufraten flumen . & per ambula¬
bat superiores regiones. Et ele¬
git lisias ptholomeum filium do¬
rimini & nicanorem & gorgiam
iuros potentes examicis regis. &
misit cum cis quad raginta milia
porum .&. septem milia equitum.
enirent interram uidam. &dis¬
acroit cam secundum uerbum re¬
. a proccrserunt ut irent cumui.¬
Erra uirtute su.a. & uenerunt & ap¬
ucugrunt anmaum interra eãper¬
uirut audierunt mercatorer
gionum nomen corum . & accept¬
uns argentum &. aurum multum
uac & pueros & uenerunt in castra
acciperent filios istahel inseruos.:
additi sunt adeos exercitus syriac
ꝓterrat alienigenarum. Et iu¬
plicata sunt mala. & exercitus ap¬
plcibat adsines eorum. & cognoue¬
gunt uerba regis quae mandauit
populo facere in interitum & con¬
ummꝰ ationem: & dixerunt unus¬
quisq ad proximum suum Eri¬

Expanded text:
sumpsit partem exercitus residui sumpsit partem exercitus residui et exivit ab Antiochia civitate regni sui anno centesimo et quadragesimo et septimo et transfretavit Eufraten flumen et perambulabat superiores regiones et elegit Lysias Ptolomeum filium Dorimini et Nicanorem et Gorgiam viros potentes ex amicis regis et misit cum eis quadraginta milia virorum et septem milia equitum ut venirent in terram Iuda et disperderent eam secundum verbum regis et processerunt ut irent cum universa virtute sua et venerunt et adplicuerunt Ammaum in terra campestri et audierunt mercatores regionum nomen eorum et acceperunt argentum et aurum multum valde et pueros et venerunt in castra ut acciperent filios Israhel in servos et additi sunt ad eos exercitus Syriae et terrae alienigenarum et viplicata sunt mala, et exercitus applicabant ad fines eorum; et cognoverunt verba regis, quae mandavit populo facere in interitum et consummationem et dixerunt unusquisque ad proximum suum eri
Abbreviated transcription (Latin):
quod defecit pecunia dethesaurs
& tributa regionis modica prop
dissensionem & plagam quanst¬
cit interram ut toller& legitims
quac erant aprimis diebus. an
muit nenon haber& & semela
bis insumptus. & don atiua que
dederat ante larga manu . & abis¬
dauerat super reges qui ante eum
fuerant consternatus erat animo
ualde: & cogitaut ire inpersids
ut acciper& tribut.i regionuma
congregare argentum multum
t reliquit lisiam hominem nobi¬
lem degenere regali super negous
regia a flumine eufraten usque al
flumen aegipti. & ut nutrir& ani¬
ochum filium suum donee redire
t tradidit ei dimidium exercitum
& elefantos. & mand auit ei deom¬
nibus quae uolebat & de in habi¬
tantibus uideam & hierusalem:
ut mitter& ad eos exercitum adco¬
terendam & extirpandam uirtu¬
tem israbel & reliqui as hicrus alem
& auferendam memoriam eorum
deloco & ut constituer& habitato¬
res filios alienigenas in omnibus
finibus eorum. & sorte distribue¬
r& terram eorum. Et rex ad¬

Expanded text:
quod defecit pecunia de thesauris quod defecit pecunia de thesauris et tributa regionis modica propter dissensionem et plagam quam fecit in terra ut tolleret legitima quae erant a primis diebus et timuit ne non haberet et semel et bis in sumptus et donativa quae dederat ante larga manu et abundaverat super reges qui ante eum fuerant consternatus erat animo valde et cogitavit ire in Persidem et accipere tributa regionum et congregare argentum multum et reliquit Lysiam hominem nobilem de genere regali super negotia regia a flumine Eufraten usque ad flumen Aegypti et ut nutriret Antiochum filium suum donec rediret et tradidit ei medium exercitum et elefantos et mandavit ei de omnibus quae volebat et de inhabitantibus Iudaeam et Hierusalem ut mitteret ad eos exercitum ad conterendam et extirpandam virtutem Israhel et reliquias Hierusalem et auferendam memoriam de loco et ut constitueret habitatores filios alienigenas in omnibus finibus eorum et sorte distribueret terram eorum et rex ad
Abbreviated transcription (Latin):
est. Ipsi ueniunt ad nos in multitu¬
dine contumaci & superbia ut dis¬
perdant nos & uxores nostras & fili¬
os nostros. & ut spolient nos : nos ue¬
ro pugiiabimus pro animabus nostris
& legibus nris. & ipse dñs conter& eos
ante faciem nram. uos autem ne ti¬
mueritis cos. Vt cessauit autem
loquens: insiliit in eos subito
tcontritus est seron & exercitus cius
in conspectu ipsius. & persequeb antur
eum indescensu bethoron usq in cam¬
pum: & ceciderunt ex eis octingen¬
ti uiri. reliqui autem fugerunt in
terram philistum. Et eecidit ti¬
mor iud ae & fratrum cius & formi¬
do super om̃s gentes in circuitu co¬
rum. & peruenit ad regem nomen
eius : & de proelus uidae narrabant
omnes gentes¬
IAUIDIUITAUTEM
antio chus sermones istos. iratus est
animo: & misit & congregauit ex¬
ercitum uniuersi regni sui casta
fortia ualde . & aperuit erarum
suum & dedit stipendi a exeret
in annum: & mandauit illis uq
sent parati adomnia. Etua

Expanded text:
est ipsi veniunt ad nos in multituest ipsi veniunt ad nos in multitudine contumaci et superba ut disperdant nos et uxores nostras et filios nostros et ut spolient nos nos vero pugnabimus pro animabus nostris et legibus nostris et ipse Dominus conteret eos ante faciem nostram vos autem ne timueritis eos ut cessavit autem loquens insiluit in eos subito et contritus est Seron et exercitus eius in conspectu ipsius et persequebatur eum in descensu Bethoron usque in campum et ceciderunt ex eis octingenti viri reliqui autem fugerunt in terram Philisthim et cecidit timor Iudae ac fratrum eius et formido super omnes gentes in circuitu eorum et pervenit ad regem nomen eius et de proeliis Iudae narrabant omnes gentaudivit autem Antiochus sermones istos iratus est animo et misit et congregavit exercitum universi regni sui castra fortia valde et aperuit aerarium suum et dedit stipendia exercitui in annum et mandavit illis ut essent parati ad omnia et vidit
Abbreviated transcription (Latin):
illis: & percussit & occidit illum.
t ccciderunt uulnerati multi . & re¬
li qui fugerunt: & accepit spolia co¬
rum. & gladium apollonii abstu¬
lit uidas. & erat pugnans in eo om¬
nibus diebus. Et audiuit seron
princeps exercitus sẏnae quod con¬
gauit uidas congregationem & ecclest¬
am fidelium secum. &. ait aciam
mihi nomen. & glorificabor inregno.
t ddebellabo udam & cos qui cum ip¬
sosunt : qui spernebant uerbum regir
t preparauit se .& ascenderunt ciuum
eo castra impiorum fortes auxiliaru.
ut facerent undictam infilios istahel
& appropinquauerunt usque betho¬
ron. & exiuit uidas obuiam illis cum
paucis. Ut uiderunt. autem ex¬
ercitum uenientem sibi obuiam. di¬
xerunt uidae Quomodo pote¬
rimus pauei pugnare ad multitu¬
dinem tantam tam fortem.:E
nos fatigati sumus ieuinio hodiẽ
cludi inmanus paucorum. & non
est differentia in conspectu dĩ cacli
lberare inmultis & inpaucis : quo¬
num non inmultitudine exercitus
uietoria belli. sed de caclo fortitudo.

Expanded text:
it et occidit illum et ceciderunt vulnerati multi et reliqui fugerunt et accepit spolia eorum et gladium Apollonii abstulit Iudas et erat pugnans in eo omnibus diebus et audivit Seron princeps exercitus Syriae quod congregavit Iudas congregationem et ecclesiam fidelium secum et ait faciam mihi nomen et glorificabor in regno et debellabo Iudam et eos qui cum ipso sunt qui spernebant verbum regis et praeparavit se et ascenderunt cum eo castra impiorum fortes auxiliarii ut facerent vindictam in filios Israhel et adpropinquaverunt usque Bethoron et exivit Iudas obviam illi cum paucis ut viderunt autem exercitum venientem sibi obviam dixerunt Iudae quomodo poterimus pauci pugnare ad multitudinem tantam tam fortem et nos fatigati sumus ieiunio hodie ultos in manus paucoin conspectu Dei caeli liberare in multis et in paucis quia non in multitudine exercitus victoria belli sed de caelo fortitudo
Abbreviated transcription (Latin):
traucrunt sacerdotes & strterunt an¬
it faciem altaris & templi. & flentes
dixerunt. u dñe clegisti domum
istam ad inuocandum nomen tu¬
um mea. ut ess& domus orationis &
obsccrationis populo tuo. Lac uin¬
dictam in homine isto & exercitu
euis. & cadant gladio Memen¬
to blasphemiis corum. & ne dede¬
ns eis ut permancant. Et exi¬
it nicanor abhieruralem. & castra
applicuit ad bethoron: & occurrit
illi exercitus syriae. Et uidas
applicuit in adarsa cum tribus
milibus uiris. & orauit iudas &
UI MISSI CRANT
rege sennacherim dñe qui blaspe¬
mauerunt te: exiit angelus & ꝑ¬
cussit excis. eͣͫ. octoginta quinq
nilia. Sic contert exercitum
stum inconspectu nostro hodic.
e sciant caeteri quia male locu¬
us est super s ancta tua. & udica
lum secundum malitiam illiur
commiserunt exercitus prodi¬
m tertia decima die mensis ad ar :
contrita sunt castra nicanoris.
cecidit ipse primus inprelio.
uidit autem exercitus eius qui a
cidit nicanor : proieccrunt
ma sua & fugerunt. & perse¬

Expanded text:
traverunt sacerdotes et steterunt ante faciem altaris et templi et flentes dixerunt tu elegisti domum istam Domine ad invocandum nomen tuum in ea ut esset domus orationis et obsecrationis populo tuo fac vindictam in homine isto et exercitu eius et cadant gladio memento blasphemias eorum et ne dederis eis ut permaneant et exiit Nicanor ab Hierusalem et castra adplicuit ad Bethoron et occurrit illi exercitus Syriae et Iudas adplicuit in Adarsa cum tribus milibus viris et oravit Iudas et ui missi erant a rege Sennacherib Domine qui blasphemaverunt te exiit angelus et percussit ex eis centum octoginta quinque milia sic percute exercitum istum in conspectu nostro hodie et sciant ceteri quia male locutus est super sancta tua et iudica illum secundum malitiam illius et commiserunt exercitus proelium tertiadecima die mensis adar et contrita sunt castra Nicanoris et cecidit ipse primus in proelio ut vidit autem exercitus eius quia cecidit Nicanor proiecerunt arma sua et fugerunt et perse
Abbreviated transcription (Latin):
IIIBURREXIT IUDAS
qui uocabatur machabeus filius ei¬
us proco. & adiuabant cum omnes
fratres ciuis & uniuersi quise comiun¬
xcrant patri cius : & procliabantur
proelium israhel cum laccitia. & dila¬
tauit gloriam populo suo Et in¬
duit se lorica sicut gigas. & succinxit
se arma bellica sua in prelus. & pro¬
tegebat castra gladiosuo. Similis
factus est leoni inoperibus suis . &
sicut cattulus leonis rugiens in uena¬
tione. Et persecutus est iniquos
perscrut. ins eos. & qui conturbabant
populum suum succendit flaminis.
& repulsi sunt inimici pretimore eius.
& omnes operarii iniquitatis contur¬
bati sunt : & directa est salus in ma¬
nu cius. Et exacerbabat reges
multos. & lactificabat ia cob in ope¬
ribus sus . & in sacculum memoria
cius in benedictione. Et peram¬
bulabat ciuitates uidã. & perdidit
impios excis: & auertit iram ab ista¬
hel. & nominatus est usque ad nouis¬
simum terrae. & congregauit pereun¬
gauit apollonius gentes & asamaria
uirtutem multam magnamq ual

Expanded text:
rexit Iudas qui uocabatur Machabaeus filius eius pro eo. et adiuuabant eum omnes fratres eius et uniuersi qui se coniunxerant patri eius; et proeliabatur proelium Israel cum laetitia. et dilatauit gloriam populo suo et induit se loricam sicut gigans et succinxit se arma bellica sua in proeliis et protegebat castra gladio suo similis factus est leoni in operibus suis et sicut catulus leonis rugiens in venatione et persecutus est iniquos perscrutans eos et qui conturbabant populum suum succendit flammis et repulsi sunt inimici prae timore eius et omnes operarii iniquitatis conturbati sunt et directa est salus in manu eius et exacerbabat reges multos et laetificabat Iacob in operibus suis et in saeculum memoria eius in benedictione et perambulavit civitates Iuda et perdidit impios ex eis et avertit iram ab Israhel et nominatus est usque ad novissimum terrae et congregavit pereungavit Apollonius gentes et a Samaria virtutem multam
Abbreviated transcription (Latin):
x. milibus uiris. & ut uderunt en¬
citum fortem: orauit & dixit Hc¬
nedictus es saluator istahel qui con¬
triuisti impetum potentis inmanu
serui tui d auid. & tradidisti casta
alienigenarum inmanus ionathe
filu saul &. armigeri eius. Con¬
clude exercitum istum in manupo¬
puli tui israhel. & confundantur
in exercitii suo & cquitibus. Qu
illis formidinem & tabefac auda¬
ciam uirtutis corum. & commo¬
ueantur contritione sua: Dac
cos gladio diligentium ie. & col¬
laudent te omnes qui nouerunt
nomen tuum inymnis. Et
commiserunt. & ceciderunt de
exercitu lisiac quinq milia uito
Uidens autem lislas suorum
tm & iudcorum audaciam &
od parati sunt aut uiuere aut mo
foraiter: abiit antiochiam & ele
milites ut multiplicatus rur
uenir& iniudeam. Qixit
item uidas & fratres eius. E
contriti sunt inimici nostri. as¬
ndamus nunc mundare scã &
nouart. Et congregatus est
nnis exercitus. & ascenderunt in
ontem syon : & uiderunt saneti

Expanded text:
 milibus viris et viderunt exercitum fortem et oravit et dixit benedictus es salvator Israhel qui contrivisti impetum potentis in manu servi tui David et tradidisti castra alienigenarum in manus Ionathae filii Saul et armigeri eius conclude exercitum istum in manu populi tui Israhel et confundantur in exercitu suo et equitibus da illis formidinem et tabefac audaciam virtutis eorum et commoveantur contritione sua deice eos gladio diligentium te et conlaudent te omnes qui noverunt nomen tuum in hymnis et commiserunt et ceciderunt de exercitu Lysiae quinque milia virorum videns autem Lysias suorum fugam et Iudaeorum audaciam et quod parati sunt aut vivere aut mori fortiter abiit Antiochiam et elegit milites ut multiplicatus rursus veniret in Iudaeam dixit autem Iudas et fratres eius ecce contriti sunt inimici nostri ascendamus nunc mundare sancta et renovare et congregatus est omnis exercitus et ascenderunt in montem Sion et viderunt sa
Abbreviated transcription (Latin):
consolari in uobis per cam quae in¬
uicem est sidem uram atq meam:
plo AUTEM uosI1
ignorare fratres. quia sȩpe propo¬
sui uenire aduos. & prohibitus sum
isque adhuc: ut aliquem fructum
habeam inuobis. sicut & in caeteris
gentibus: Crecis ac barbaris
sapientibus &in.sipientibus debitor
sum: Ita quod in me promptum est
a uobis qui rome estis euangelizare
lonenim crubesco euangelium:
irtus enim dĩ est insalutem omni

Expanded text:
ri in vobis, per eam quae invicem est, fidem vestram atque meam. Nolo autem vos ignorare, fratres: quia saepe proposui venire ad vos et prohibitus sum usque adhuc, ut aliquem fructum habeam et in vobis, sicut et in caeteris gentibus. Graecis ac Barbaris, sapientibus et insipientibus debitor sum: ita quod in me promptum est et vobis, qui Romae estis, evangelizare. Non enim erubesco Evangelium. Virtus enim Dei est in salute
Abbreviated transcription (Latin):
assyris. si intra quinque dies
non uenerit uobis ad iutorium
Et qui estis uos qui temptatis dñm:
on est iste sermo qui miscđiam¬
prouocoe . sed potius qui irim ex¬
cito  & furorem accendat. Po¬
suistis uos tempus miserationis
dnĩ . & in arbitrium uestrum
diem constituistis ei: Sed quia
patiens est dñs in hoc ipso peni¬
teamus: & induł gentiam cius
lacrimis postulemus. Non
enim quasi homo ds̃ sic comini¬
nabitur. neque sicut filius homi¬
nis adiracundiam in flammabi¬
tur: & ideo humiliemus illi ani¬
mas nostras. & inspũ constituti ⁊¬
humiliato seruientes illi dica¬
mus flentes dñõ. ut sccundum
uoluntatem suam sic faciat no¬
biscum miscricordiam suam
ut sicut conturbatum est cor nos
trum insuperbia eorum atacti¬
am denostra humilitate glori¬
emur : quoniam non secuti su¬
mus peccata patrum nostrorum
qui dereliquerunt dm̃ suum&
adorauerunt deos alienos: pro
scelere quo dati sunt ingladium
& infrapinam & in confusionem

Expanded text:
Assyriis, si intra quinque dies Assyriis, si intra quinque dies non venerit vobis adjutorium? Et qui estis vos, qui tentatis Dominum? Non est iste sermo, qui miseriprovocet, sed potius qui iram excitet, et furorem accendat. Posuistis vos tempus miserationis Domini, et in arbitrium vestrum, diem constituistis ei. Sed quia patiens Dominus est, in hoc ipso poeniteamus, et indulgentiam ejus fusis lacrymis postulemus: non enim quasi homo, sic Deus comminabitur, neque sicut filius hominis ad iracundiam inflammabitur. Et ideo humiliemus illi animas nostras, et in spiritu constituti humiliato, servientes illi, dicamus flentes Domino, ut secundum voluntatem suam sic faciat nobiscum misericordiam suam: ut sicut conturbatum est cor ntrum in superbia eorum ita etiam de nostra humilitate gloriemur quoniam non sumus secuti peccata patrum nostrorum qui dereliquerunt Deum suum et adoraverunt deos alienos pro scelere quo dati sunt in gladium et in rapinam et in confusionem
Abbreviated transcription (Latin):
nipulos in campo. & uenit aestus
super caput eius. & mortuus est
in bechulia ciuitate sua. & sepultus
est illic cum patribus suis. Erat
autem uidith relicta eius uidua
iam annis tribus & mensibus sex
& insuperioribus domus suae fe¬
cit sibi sccretum cubiculum. in
quo cum puellis suis clausa mo¬
rabatur & habens superlum bos
suos cilicium ieiun abat omni¬
bus diebus uitae suae praeter sab¬
bata & neomenia & festa domus
istahel. Erat enim eleganti
aspectummis. Cui uir suus
reliquerat diuitias multas & fa¬
miliam copibsam ac possessio¬
nes: armentis boum & gregibus
ouium plenas. Et erathacc in
eo omnibus famosissima quoni¬
am timebat dnm̃ ualde. nec
erat qui loquerctur de illa uer¬
bum malum. Hacc itaquecum
audissꝗ. quoniam orias promi¬
sissa  quod transacto quinto dic
traderet ciuitatem: misit adpres¬
biteros chabri & charmin: & ue¬
nerunt adillam & dixit illis
Quod est hoc uerbum in quo con¬
sensit orias ut tradat ciuitatem

Expanded text:
nipulos in campo et venit aestus nipulos in campo et venit aestus super caput eius et mortuus est in Bethuliam civitatem suam et sepultus est illic cum patribus suis erat autem Iudith relicta eius vidua iam annis tribus et mensibus sex et in superioribus domus suae fecit sibi secretum cubiculum in quo cum puellis suis clausa morabatur et habens super lumbos suos cilicium ieiunabat omnibus diebus vitae suae praeter sabbata et neomenia et festa domus Israhel erat autem eleganti aspectu nimis cui vir suus reliquerat divitias multas et familiam copiosam ac possessiones armentis boum et gregibus ovium plenas et erat haec in eo omnibus famosissima quoniam timebat Dominum valde nec erat qui loqueretur de illa verbum malum haec itaque cum audisset quoniam Ozias promisisset quod tratraderet civitatem: misit ad presbyteros Chabri et Charmi. Et venerunt ad illam, et dixit illis: quod est hoc verbum, in quo censentit Ozias, ut tradat civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
iuste egimus iniquitatem sta¬
mus Iu quia pius es miscn¬
re nostri. auͣt intuo flagellon¬
dica iniquitates nostras. & nos
tradere confitentes te populo
qui ignorat te : ut non dicam
inter gentes ubi est ds̃ corum
Et cum fatigati his clamoribis
& his fletibus lassati siluis seno
exurgens orias infusus lacrin
dirit Aequo animo estotefr¬
tres. & hos quinquit dies expe¬
temus ad ñõ misericordim se¬
sitan enim indignationem su¬
am abscida . & dabit glorum
nomini suo. Si autem tral¬
actis quinque dicbus non ueno
aditorium: faciemus haec uo¬
ba quac locuti estis xiiii
IFACTUM EST CUMnAUOR¬
s& haec uerba uidith uiduaqui
erat filia merari filii ido x filiis
sephat. filu oriac. filii clai filius
nor. filii gedeon. filii raphoins
lii acitob filu melchi ae. filu es
filu nathaniac. filu salathihd
filu symeon filii ruben. & uis
eius fuit manasses qui moruue
est in diebus messis hord eaed
nstibat enim super alligantes ma¬

Expanded text:
iniuste egimus iniquitatem feciniuste egimus iniquitatem fecimus tu quia pius es miserere nostri aut in tuo flagello vindica iniquitates nostras et noli tradere confitentes te populo qui ignorat te ut non dicant inter gentes ubi est Deus eorum et cum fatigati his clamoribus et his fletibus lassati siluissent exsurgens Ozias infusus lacrimis dixit aequo animo estote fratres et hos quinque dies expectemus a Domino misericordiam forsitan enim indignationem suam abscidet et dat gloriam nomini suo si autem transactis quinque diebus non venerit adiutorium faciemus haec verba quae locuti estis et factum est cum audisset haec Iudith vidua quae erat filia Merari filii Idox filii Ioseph filii Oziae filii Elai filii Iamnor filii Gedeon filii Rafoin filii Acitob filii Melchiae filii Enam filii Nathaniae filii Salathihel filii Symeon filii Ruben et vir eius fuit Manasses qui mortuus est in diebus messis hordiariae instabat enim super alligantes ma
Abbreviated transcription (Latin):
nes & paruuli. simul omnes una
uoce dixerunt. Iudicox dr̃ inter
nos & te: quoniam fecisti in mos
mala. nolen loqui pacifice
cum assyrus. & propter hoc uen¬
didit nos ds̃ inmanibus eorum.
& ideo non est qui adiuu& cum
prosternamur ante oculos eo¬
rum insiti & perditione magna
t nunc congregate uniuersos
qui inciuitate sunt : ut sponte
nos tradamus omnes populi olo¬
fernis Melius est enim ut cap¬
tiui benedicamus dnm̃ uiuentes.
quam moriamur & simus obpro¬
brium omni carni: cum uidea¬
mus uxores nostras & infantes
nostros mori ante oculos nostros
Contestamur hodie caelum & ter¬
ram & dm̃ patrum nostroruma
ulciscitur nos secundum pecca
nostra. ut iam tradatis ciuitato
inmanu militiae olofernis. &se
sit noster breuis iiore gladi
quia longior efficitur inaridi¬
it sitis Et cum haec dixissen
factus est fletus & ululatus mi¬
nus inecclesia omnibus. & per
multas horas una uoce clami¬
uerunt addm̃ dicentes
uimus cum patribus nostris.

Expanded text:
nes et parvuli simul omnes una nes et parvuli simul omnes una voce dixerunt iudicet Deus inter nos et te quoniam fecisti in nos mala nolentes loqui pacifice cum Assyriis et propter hoc vendidit nos Deus in manibus eorum et ideo non est qui adiuvet cum prosternamur ante oculos eorum in siti et perditione magna et nunc congregate universos qui in civitate sunt ut sponte nos tradamus omnes populo Holofernis melius est enim ut captivi benedicamus Deum viventes quam moriamur et simus obprobrium omni carni cum videamus uxores nostras et infantes nostros mori ante oculos nostros contestamur hodie caelum et terram et Deum patrum nostrorum qui ulciscitur nos secundum peccata nostra ut iam tradatis civitatem in manu militiae Holofernis et sit finis noster brevis in ore gladii qui longior efficitur in ariditate sitis et cum haec dixissent factus est fletus et ululatus magnus in ecclesia omnibus et per multas horas una voce clamaverunt ad Deum dicentes peccavimus cum patribus nostris
Abbreviated transcription (Latin):
longe amuris fontes. ex quibus
furtim udebantur haurire aquã
ad refocillandum potius quam
ad potandum. Sed filii ammon
& moib accesserunt adolofer¬
nem dicentes. Lili israhel non in
lancca nec insagitta considunt.
sed montes defendunt illos & mu¬
niunt illos colles inprecipitio con¬
stituti. Ut ergo sine congressi¬
one pugnae possis superare cos.
pone custodes fontium ut non
hauriant exeis. & sine gladio inter¬
ficies cos. uel certe fatigati tradent
ciuitatem suam quam putant
ciuitatem montibus positam non
uerba hacc coram oloferne & co¬
ram omnibus satellitibus eius&
constituit pergyrum centenari¬
os per singulos fontes. Cunq
ista custodia per dies uiginti fu¬
issoe expleta. defecerunt cister¬
nae & collectiones aquarum om¬
nibus inhabitantibus bechuli¬
am. ita ut non ess& intra ciuita¬
tem unde satiarentur uel una
die. quoniam ad mensuram da¬
batur populis aqua cottidie
UNC ADORIAM COYgRe XIII¬
gati omnes uiri feminaeq uiue¬

Expanded text:
longe a muris fontes ex quibus longe a muris fontes ex quibus furtim videbantur haurire aquam ad refocilandum potius quam ad potandum sed filii Ammon et Moab accesserunt ad Holofernem dicentes filii Israhel non in lancea nec in sagitta confidunt sed montes defendunt illos et muniunt illos colles in praecipitio constituti ut ergo sine congressione pugnae possis superare eos pone custodes fontium ut non hauriant ex eis et sine gladio interficies eos vel certe fatigati tradent civitatem suam quam putant civitatem montibus positam superari non verba haec coram Holoferne et coram omnibus satellitibus eius et constituit per gyrum centenarios per singulos fontes cumque ista custodia per dies viginti fuisset expleta defecerunt cisternae et collectiones aquarum omnibus inhabitantibus in Bethuliam ita ut non esset intra civitatem unde satiarentur vel una die quoniam ad mensuram dabatur populis aqua cotidie tunc ad Oziam congregati omnes viri feminaeque iuve
Abbreviated transcription (Latin):
& equites uiginti duo milia. pre¬
ter preparationes uirorum illo¬
rum quos occupauerat capti¬
uitas. & ad ducti fuerant de proum¬
tus & urbibus uniuersae iuuentu¬
tis. Omnes pariter parauerunt
se adpugnam contra filios israhel:
& uenerunt per crepidinem mon¬
tis usgi ad apicem qui respicit
dothau. Aloco qui dicitur bel¬
ma. usq adcelmo qui est con¬
tra hesdrelon. Lili autem isra¬
hel ut uiderunt multitudinem
illorum. prostrauerunt se super
terram: mittentes cinerem super
capita sua uniammes orantes. ut
ds̃ is rahel miscricordiam suam
ostender& super populum suum
Tassumentes arma sua bellica.
sederunt perloca quae angusti
itineris tramitem dirigunt in¬
ter montuosa. & erant custodi¬
entes ea tota die & nocte. Porro
olofernͤs dum circuiuit pergy¬
rum. repperit quod fons qui in¬
fluebat a quae ductum illorum.
aparte australi extra ciuitatem di¬
riger&: incidi praecepit aquae duc¬
tum corum Erant tamen non

Expanded text:
et equites viginti duo millia, praeet equites viginti duo millia, praeter praeparationes virorum illorum, quos occupaverat captivitas, et abducti fuerant de provinciis et urbibus universae juventutis. Omnes pse ad pugnam contra filios Israhel et venerunt per crepidinem montis usque ad apicem qui respicit super Dothain a loco qui dicitur Belma usque Chelmo qui est contra Hesdraelon filii autem Israhel ut viderunt multitudinem illorum prostraverunt se super terram mittentes cinerem super capita sua unianimes orantes ut Deus Israhel misericordiam suam ostenderet super populum suum et adsumentes arma sua bellica sederunt per loca quae angusti itineris tramitem dirigunt inter montuosa et erant custodientes ea tota die et nocte porro Holofernis dum circuit per gyrum repperit quod fons qui influebat aquaeductum illorum a parte australi extra civitatem dirigeret incidi praecepit aquaeductum eorum erant tamen non
Abbreviated transcription (Latin):
perbiam illorum . & respice ad
nostram humilitatem & faci¬
em tuorum sanctorum atten¬
de: & ostende quia non derc¬
linquis praesumentes dece. &
presumentes dese & desua uirtu¬
te gloriantes humilias.Linito
itaq fletu . & per totum diem
populorum oratione comple¬
ta: consolati sunt achior dicen
tes Os patrum nostrorum
cuius tu uirtutem predicasti.
ipse tibi hanc dabit uicissitu¬
dinem: ut eorum magis tu in¬
teritum uideas Cum uero
dñs ds̃ noster dederit hanc li¬
bertatem seruis suis. sit & tecum
ds̃ in medio nostri: ut sicut pla¬
cuerit tibi. ita cumtuis omni
finito consilio. suscepit eum
indomum suam & fecit cȩnam
magnam. & uocatis omnibus
presbiteris simul expleto ieiu¬
nio refeccrunt. Postea uero con¬
uocatus omnis populus . & per
totam noctem intra ccclesiam
orauerunt: petentes auxilium
altera die praecepit exercitibus
suis. ut ascenderent contra bechu¬
liam. Erant autem pedites bel¬
latorum centum uiginti milia.

Expanded text:
perbiam illorum et respice ad perbiam illorum et respice ad nostram humilitatem et faciem tuorum sanctorum adtende et ostende quia non derelinquis praesumentes de te et praesumentes de se et de sua virtute gloriantes humilias finito itaque fletu et per totum diem populorum oratione conpleta consolattes: Deus patrum nostrorum, cujus tu virtutem praedicasti, ipse tibi hanc dabit vicissitudinem, ut eorum magis tu interitum videas. Cum vero Dominus Deus noster dederit hanc libertatem servis suis, sit et tecum Deus in medio nostri: ut sicut placuerit tibi, ita cum tuis omnifinito consilio, suscepit eum in domum suam, et fecit ei coenam magnam. Et vocatis omnibus presbyteris, simul expleto jejunio refecerunt. Postea vero convocatus est omnis populus, et per totam noctem intra ecclesiam oraverunt, petentes auxilium nes autem altera die praecepit exercitibus suis, ut ascenderent contra Bethuliam. Erant autem pedites bellatorum centum viginti millia,
Abbreviated transcription (Latin):
orro Filii israhel
descendentes debęthuliauc¬
nerunt adcum Quem solit¬
tes durerunt ad bechuliam:
in medio populi illum stitues¬
tes. percunctati sunt quidsi¬
rum essđ quod illum uincas
assyru reliquissent Indiebul
illis erant illic principes oru
filius micha de tribu symeos
& charmi qui & gothonihel
niedio itaq seniorum an
conspectu omnium. achior dixit
omnia quae locutus ipse fuerat
ab oloferne interrogatus. & qua¬
liter populus olofernis uolius¬
so propter hoc uerbum inter¬
fictre eum. & quem admodum
ipst oloseriis iratus uisserit eum
istihelitis hac decausa tradi: ut
dum uincero filios israhel tunc
etiam ipsum achior diuersis ui¬
beat supplicus interire. propter
hoc quod dixiss& dr̃ cadi defen¬
sor corum est Cunꝙ: uni¬
uersa achior exposuiss& omnis
populus cęcidit infaciem ado¬
rantes dnm̃ & communi lamen¬
tatione & flccu. unanimes pre¬
ces suas dnõ effuderunt dicentes
nẽ ds̃ c eli & terr e intuere su¬

Expanded text:
porro filii Israhel porro filii Israhel descendentes de Bethulia venerunt ad eum quem solventes duxerunt ad Bethuliam atque in medio populi illum statuentes percontati sunt quid rerum esset quod illum vinctum Assyrii reliquissent in diebus illis erant illic principes Ozias filius Micha de tribu Symeon et Carmi qui et Gothonihel in medio itaque seniorum et in conspectu omnium Achior dixit omnia quae locutus ipse fuerat ab Holoferne interrogatus et qualiter populus Holofernis voluisset propter hoc verbum interficere eum quemadmodum ipse Holofernis iratus iusserit eum Israhelitis hac de causa tradi ut dum vinceret filios Israhel tunc etiam ipsum Achior diversis iubeat suppliciis interire propter hoc quod dixisset Deus caeli defensor eorum est cumque universa Achior exposuisset omnis populus cecidit in faciem adorantes Dominum et communi lamentatione et fletu unianimes preces suas Deo effuderunt dicentes Domine Deus caeli et terrae intuere su
Abbreviated transcription (Latin):
donosor dominus sit uniuer¬
s. e terre Iuncq gladius
militi e me e transioe per later
tua. & confixus cades inter uul¬
neratos istahel: & non respira¬
bis ultra donec extermineris
cum illis Porro autem si pro¬
phetiam tuam ueram existimo
non concidat uultus tuus. & pa¬
lor qui faciem tuam obtinuit
abscedat ate. si uerba mea h e
putas impleri non posse. Vt
autem noueris quia simul cum
illis h. ec expericris ecce exhac
hora illorum populo sociabe¬
ris. ut dum dignas mei gladi
Penas exceperint. ipse simul
ultioni subi accas
UNC OLOFERNS PRR CO¬
pit seruis suis ut apprehende¬
rent achior & ducerent cum
inbechuliam. & traderent eiu
in manu filiorum israhel E
accipientes eum serui oloferi
prosecti sunt per cam pestrũ
ed cum appropinquassent il
montana: exicrunt contraes
fundibularii. Illi autem diuo¬
tentes alatere montis. ligaue¬
runt achior ad arborem mi¬
nibus & pedibus. & sic uinctum
de restibus dimiserunt cum
& reuersi sunt ad dominum siue

Expanded text:
donosor dominus sit univerdonosor dominus sit universae terrae tuncque gladius militiae meae transiet per latera tua et confixus cades inter vulneratos Israhel et non respirabis ultra donec extermineris cum illis porro autem si prophetiam tuam veram existimas non concidat vultus tuus et pallor qui faciem tuam obtinuit abscedat a te si verba mea haec putas impleri non posse ut autem noveris quia simul cum illis haec experieris ecce ex hac hora illorum populo sociaberis ut dum dignas mei gladii poenas exceperint ipse simul ultioni subiaceas tunc Holofernis praecepit servis suis ut conprehenderent Achior ut ducerent eum in Bethuliam et traderent eum in manu filiorum Israhel et accipientes eum servi Holofernis profecti sunt per campestria sed cum adpropinquassent ad montana exierunt contra eos fundibalarii illi autem divertentes a latere montis ligaverunt Achior ad arborem manibus et pedibus et sic vinctum de restibus dimiserunt eum et reversi sunt ad dominum suum
Abbreviated transcription (Latin):
sassa loqui achior uerba haec.¬
irati sunt omnes magnatesolo¬
fernis. & cogitabant interfice¬
re eum dicentes ad alterutrum
uis iste est qui filios israhel posse
dicat resistere regi nabuchodo¬
nosor & exercitibus eius. homi¬
nes iermes & sine uirtute. & si¬
ne peritia artis pugnac. Vt er¬
go agnoscat achior quoniam
fallit nos: ascendemus inmonta¬
na. & cum capti fuerint poten¬
tes eorum. tum cum eisdem gla¬
dio transuerberabitur: ut scĩat
omnis gens quoniam nabucho¬
domosor deus terrac est & prȩter
iꝑsum alius non est
ACTUM EST AUTEM CuMn
cessassent loqui: indignatus
olofernis uehe menter dixit
ad achior. Quoniam prophe¬
tasti nobis dicens quod gens is¬
rahel defendatur adõ suo. ut
ostendam tibi quia non est ds̃
nisi nabucho donosor: cum per¬
cusserimus eos omnes sicut ho¬
minem unum. tunc & ipse
cum illis assyriorum gladio
in teribis. & omnis israhel te¬
cum perditione disperia. &
probabis quoniam nabucho¬

Expanded text:
sasset loqui Achior verba sasset loqui Achior verba irati sunt omnes magnates Holofernis et cogitabant interficere eum dicentes ad alterutrum quis iste est qui filios Israhel posse dicat resistere regi Nabuchodonosor et exercitibus eius homines inermes et sine virtute et sine peritia artis pugnae ut ergo agnoscat Achior quoniam fallit nos ascendemus in montana et cum capti fuerint potentes eorum tunc cum eisdem gladio transverberabitur ut sciat omnis gens quoniam Nabuchodonosor deus terrae est et praeter ipsum alius non est factum est autem cum cessassent loqui indignatus Holofernis vehementer dixit ad Achior quoniam prophetasti nobis dicens quod gens Israhel defendatur a Deo suo ut ostendam tibi quia non est deus nisi Nabuchodonosor cum percusserimus eos omnes sicut hominem unum tunc et ipse cum illis Assyriorum gladio interibis et omnis Israhel tecum perditione disperiet et probabis quoniam Nabucho