comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diutius in hac uita subsistat. ut
multis boni oꝑis adutor ex istat:
uel rursum malus longuis differa¬
tur in uita. ut praua adhuc oꝑa
augeat. ex quoꝵ temptatione pur¬
gati uerius uiuant iusti: uel bonꝰ
citius subtrahatur. ne si hic diu
uixerit. eius innocentiam malicia
corrumpat. Sciendum tam̃ ẽ. quia
benignitas dĩ & peccatorib spaci¬
um ad penitentiam largitur. sead
quia accepta tempora non ad
fructum penitentiȩ. ad usum uͦ
iniquitatis uertunt. qđ a diuina
miscdia mereri poterant amittunt:
quãuis omp̃s ds illud tempus u¬
musciuusq ad mortẽ p̾sciat. quo
eius uita fuiatur: nec alio in tẽ¬
pore quisquam mori potuit. ni¬
si ipso quo moritur. Nam si eze¬
chiȩ anni additi ad uitam quin¬
decim memorantur: tempus qui¬
de uite creuit ab illo termino. quo
mori ipse merebatur. Nam diui¬
na dispositio eius tempus tuuc
p̃sciuit: quo huuc postmodum ex
p̃senti uita subtraxit. Cum gͦ ita
sublati sunt ante tempus suum:

Expanded text:
diutius in hac vita subsistat, ut diutius in hac vita subsistat, ut multis boni operis adjutor existat; vel rursum malus longius differatur in vita, ut prava adhuc opera augeat, ex quorum tentatione purgati justi verius vivant, vel bonus citius subtrahatur, ne, si hic diu vixerit, ejus innocentiam malitia corrumpat. Sciendum tamen quia benignitas Dei est peccatoribus spatium poenitentiae largiri; sed quia accepta tempora non ad fructum poenitentiae, ad usum vero iniquitatis vertunt, quod a divina misericordia mereri poterant, amittunt. Quamvis omnipotens Deus illud tempus uniuscujusque ad mortem praesciat quo ejus vita terminatur, nec alio in tempore quisquam mori potuit, nisi ipso quo moritur. Nam si Ezechiae anni additi ad vitam quindecim memorantur, tempus quidem vitae crevit ab illo termino quo mori ipse merebatur. Nam divina dispositio ejus tempus tunc praesciit, quod hunc postmodum ex praesenti vita subtraxit. Cum ergo itsublati sunt ante tempus suum? »
Abbreviated transcription (Latin):
stulto iudicio solos se sapientes eẽ¬
putant. Ex quoꝵ adhuc typo dr̃¬
Numquid semitam scłoꝵ custodire
cupis. quã calcauerunt uiri ii¬
qui: Sicut semita nr̃i redempto
ris humilitas. ita semita seculoꝵ
suꝑbia. Seculoꝵ itaq semitam
uiri iniqui calcant. quia ꝑ huiuᷤ
uite desideria in elatione ꝑambu¬
Pdit᷑. Qui sublati sunt aute tẽpus
suum. & fluuius subuertit fun¬
dam̃tum eoꝵ. Cum tempus uite
a diuina nobis p̾sentia sit ꝓculdu¬
bio pͣfixum. querendũ ualde est.
qua ratione nunc dicit. qđ uuqͥ
ex p̾senti scło aute tempus ꝓpͥum
subtrahantur. Omp̃s enim ds &¬
si plerumq mutat sententiam.
consiliũ numquam. Co gͦ tẽpore
ex hac uita quisꝙ subtrabitur.
quo ex diuina potentia ante tẽ¬
pora p̾scit᷑. Sed sciendum ẽ. qͥa
creans & ordinans nos om̃ps ds̾
iuxta singuloꝵ merita disponit¬
& terminum: ut uel malus ille
breuiter uiuat. ne multis bene
agentib noceat: uel bonus iste

Expanded text:
stulto judicio solos se esse sapientes stulto judicio solos se esse sapientes putant. Ex quorum adhuc typo Nunquid semitam saeculorum custodire cupis, quam calcaverunt viri iniqui? - Sicut semita Redemptoris nostri humilitas, ita semita saeculorum superbia. Saeculorum itaque semitam viri iniqui calcant, quia per hujus vitae desideria in elatione perambuQui sublati sunt ante tempus suum, et fluvius subvertit fundamentum eorum. - Cum tempus vitae a divina nobis praescientia sit procul dubio fixum, quaerendum valde est, qua ratione nunc dicat, quod iniqui ex praesenti saeculo ante tempus proprium subtrahantur. Omnipotens enim Detsi plerumque mutat sententiam, consilium nunquam. Eo ergo tempore ex hac vita quisque subtrahitur, quo ex divina potentia ante tempora praescitur. Sed sciendum quia creans et ordinans nos omnipotens Deus, juxta singulorum merita disponit et terminum: ut vel malus ille breviter vivat, ne multis bene agentibus noceat, vel bonus iste
Abbreviated transcription (Latin):
Quos mauis alios hostes patim̃.
quam malignos sp̃s: qui in nr̃is
nos cogitationib obsident. ut ci¬
uitatẽ ualeant nr̃ȩ mentis irrũ¬
pere. eamq sibi iugo dominii cap¬
tam tenere: Argenti autẽ nomi¬
ne sacra eloquia designari. testa¬
tur psalmista qui ait. Uloquia
dni eloquia casta. argentũ igne
examinatum terre. Et sepe cũ
eloquiis sacris intendimus. ma
lignoꝵ sp̃uum insidias grauius
toleramus: quia menti nr̃e terre
los a luce intimȩ uisionis abscu¬
rent. Qđ minirum psalmista
ꝑtulerat. cum dicebat. Declina¬
te a me maligni. & serutabor
mandata di mei: uidelicet patent̃
insinuans. quia mandata di ꝑscru¬
tari non poterat: cum malignoꝵ
sp̃uum insidias in mente tolerabat.
Qđ etiam in ysaac oꝑe. sub allophi¬
loꝵ prauitate cognoscimus designa¬
ri. qui puteos quos ysaac foderat.
terre congerie replebãt Nos e¬
nu hos niirum puteos fodimꝰ.
cum in scripturȩ sacre abditis sen¬
sib alta penetramus. Quos tam̃

Expanded text:
Quos magis alios hostes patimur quam malignos spiritus, qui in nostris nos cogitationibus obsident, ut civitatem valeant nostrae mentis irrumpere, eamque sub sui jugo dominii captam tenere? Argenti autem nomine sacra eloquia designati testatur Psalmista, qui ait: Eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum terrae . Et saepe cum eloquiis sacris intlignorum spirituum insidias gravius toleramus, quia menti nostrae terlos a luce intimae visionis obscurent . Quod nimium Psalmista pertulerat cum dicebat: Declinate a me, maligni, et scrutabor mandata Dei mei . Videlicet patenter insinuans, quia mandata Dei perscrutari non poterat, cum malignorum spirituum insidias in mente tolerabat. Quod etiam in Isaac opere Allophilorum pravitate cognoscimus designari, qui puteos quos Isaac foderat terrae congerie replebant. Nos enim nimirum puteos fodimus, cum in Scripturae sacrae abditis sensibus alta penetramus. Quos tamen
Abbreviated transcription (Latin):
iniqui erecti sunt: quia in prauis
actionib extollunt᷑. quia ꝑuerse
agunt. & tam̃ ꝓ ꝑuersis actib mi¬
nime feruintur. Peccant. & florent.
peccata augent. & terrena bona mul¬
tiplicant. Sed eoꝵ erectio tunc suc¬
ciditur cum uel a p̾senti uita ad
interitũ. uel a conspectu eterni ui¬
dicis ad eternum gehenne incendi¬
um ꝑtrabunt᷑. Qui & si hic mortu¬
am suã carnem reluquunt. ipsã
quoꝙ in resurrectione recipiunt:
ut cum carne ardeant inqua pec¬
cauerunt. Sicut enim eoꝵ culpa
inmente ẽ & corpore. ita eoꝵ pęna
in amma erit pariter & carne. Qͥa
gͦ nec hoc erit eis a tormento libe¬
rum. qđ hic mortuũ relinquunt:
recte nunc drͣ reliquias eoꝵ deuo¬
rabit ignis. Sequitur. Ad quiesce¬

Expanded text:
in pravis actionibus extolluntur, quia et perverse agunt, et tamen pro perversis actibus minime feriuntur. Peccant et florent peccata augent et terrena bona multiplicant. Sed eorum erectio tunc succiditur, cum vel a praesenti vita ad interitum, vel a conspectu aeterni judicis ad aeternum gehennae incendium pertrahuntur. Qui etsi hic mortuam suam carnem relinquunt, ipsam quoque in resurrectione recipiunt, ut cum carne ardeant, in qua peccaverunt. Sicut enim eorum culpa in mente fuit et corpore, ita eorum poena in anima erit pariter et carne. Quia ergo nec hoc eis erit a tormento liberum, quod hic mortuum relinquunt, recte nunc dicitur: Reliquias eorum devoravit ignis. Sequitur: C
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Numquid timens te argu¬
et tetde uemet tecũ ad iudiciũ: Qͥs
hoc uel desipiens sentiat. qđ dñs ex
qui uerba sua metiri nesciunt. ꝓcul¬
dubio ad ociosa dicta dilabuntur.
In quib si se minune rep̾hendunt:
statĩ ad noxia . & contumeliosa ꝓtinꝰ¬
uerba ꝓsiliuut. Unde eliphar qui
ociosa intulit: ad contumeliosa ꝓti
corde ad uerba uenit ociosa. ab oci¬
osis etiã uerbis ꝑ crimen fallacie
ad contumelias ex arsit. Isti quippe
sunt casus culpe crescentis. ut lingua
cum ñ restringitur. nequaquã ubi
ceciderit iaceat: sed semꝑ ad dete¬
riora descendat. Ca uͦ quȩ subiun¬
cta sunt. quia ualde iuixta hysto¬
riam patent: exponenda ad litte¬
ram non sunt. Sed quia amicos
diximus. ipsũ uͦ significationem
scẽ eccłe gerere: iam nunc eliphar
uerba. quomͦ hereticoꝵ falsitati

Expanded text:
. Nunquid timens te arguet te, et veniet tecum ad judicium? - Quis hoc vel desipiens sentiat, quod Dominuquia verba sua metiri nesciunt, dubio ad otiosa dicta dilabuntur. In quibus si se minime reprehendunt, statim ad noxia et contumeliosa verba prosiliunt. Unde Eliphaz, qui otiosa intulit, ad contumeliosa protcorde ad verba venit otiosa, ab otiosis autem verbis per crimen fallaciae ad contumelias exarsit. Isti quippe sunt casus culpae crescentis, ut lingua cum non restringitur nequaquam ubi ceciderit jaceat, sed semper ad deteriora descendat. Ea vero quae subjuncta sunt, quia valde juxta historiam patent, exponenda ad litteram non sunt. 5. Sed quia amicos diximus , ipsum vero significationem sanctae Ecclesiae gerere, jam nunc Eliphaz verba quo modo haereticorum falsitati
Abbreviated transcription (Latin):
tabernaculo tuo. Aesi aꝑte dicat.
Quisquis ad d̃m post errata reuer¬
titur in cogitatione simul & in o¬
aureos. Quid ꝑ terram. nisi in¬
firmitas actionis: Quid ꝑ duri¬
ciam silicis. nisi fortitudo signa¬
tur: Quid ꝑ torrentes aureos. m¬
si doctriam intime claritatis ac
infirma actione fortitudinẽ robu
sti oꝑis. Dat etiam ꝓ silice torren¬
tes aureos. quia ꝓ robusto oꝑe do¬
ctrmam multiplicat clare p̃dica¬
tionis: ut peccator quisꝙ conuersus.
e ex infirmo fortis existere ualeat.
de in sua fortitudine usꝙ ad ꝓfe¬
renda uerba intimȩ claritatis
exurgat: quatinus in eo & infir¬
mitas actionis. in qua uelut ter¬
ra soluit᷑. bene uiuendi fortitudi¬
ne solidetur : & rursum cũ sensus
ex uita trahitur. ex ipsa fortitudi¬
ne torrentes aurei defluant: quia
in ore bene uiuentium doctrinȩ
claritas inundat. Sequitur.¬

Expanded text:
tabernaculo tuo, ac si patenter dicat: tabernaculo tuo, ac si patenter dicat: Quisquis ad Dtitur, in cogitatione simul et in oaureos. - Quid per terram, nisi infirmitas actionis, quid per duritiam silicis, nisi fortitudo signatur? Quid per torrentes aureos, nisi doctrinam intimae claritatis accinfirma actione fortitudinem tribuit robusti operis. Dat etiam pro silice torrentes aureos, quia pro robusto opere doctrinam multiplicat clarae praedicationis, ut peccator quisque conversus, et ex infirmo fortis existere valeat, et in sua fortitudine usque ad proferenda verba intimae claritatis exsurgat, quatenus in eo et infirmitas actionis, in qua velut solvitur, bene vivendi fortitudine solidetur; et rursus cum sensus ex vita trahitur, ex ipsa fortitudine torrentes aurei defluant, quia in ore bene viventium doctrinae claritas inundat. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
naculo tuo. tidelem popłm here¬
tici a do discessisse existimant. qr
eum suis p̃dicationib resistentẽ
uident. Quem cũ malis p̾sentib
trahere conantur dicentes. Si re¬
ficaberis. Acsi aꝑte dicant. Qa
nr̃is dogmatib resistendo adño
recessisti: iccirco a iusticie edifica¬
tione destructus es. Tabernacu¬
lum uͦ aliquando accipimus ha¬
bitacubam corporis. aliquando
habitaculum cordis. Nam sicut
anima habitamus in corpore. ita
ꝑ cogitationẽ habitamus in mñte.
Iniquitas gͦ in tabernacult m̃tis
ẽ: ꝑuersa intentio in studio cogi¬
tationis. Iniquitas autẽ in taber¬
naculo corporis: ꝑ expletionem
oꝑis actio carnalis. Cliphar itaꝙ
quia amicus beati uiri extitit.
quedam uera sintiens. & tamen
in his quib a rectitudine deuiat.
bereticoꝵ speciem cenens. beatũ¬
iob ex urtutib flagellatũ nesci¬
ens errasse credidit. quẽ ꝑcus¬
sum uidit: erq si reuersus ad
om̃ipotentẽ fuerit pollicet᷑ di¬
cens. longe facies iniquitatẽ a

Expanded text:
nducatur. --Fidelem populum haeretici a Deo discessisse existimant, quia eum suis praedicationibus resistentem vident. Quem cum malis praesentibtrahere conantur, dicentes: Si reficaberis. Ac si aperte dicant: Quia nostris dogmatibus resistendo a Domino recessisti, idcirco a justitiae aedificatione destructus es. Tabernaculum vero aliquando accipimus habitaculum corporis, aliquando vero habitaculum cordis. Nam sicut anima habitamus in corpore, ita per cogitationes habitamus in mente. Iniquitas ergo in tabernaculo mentis, est perversa intentio in studio cogitationis, iniquitas autem in tabernaculo corporis per expletionem operis actio carnalis. Eliphaz itaque quia amicus beati viri exstitit, quaedam vera sentiens, et tamen in his, in quibus a rectitudine deviat, haereticorum speciem tibus flagellatum nesciens 509 errasse credidit, quem percussum vidit, eique, si reversus ad Omnipotentem fuerit, pollicetur dicens: Longe facies iniquitatem a
Abbreviated transcription (Latin):
Ui contra ueritatis uerba in alleᷤ¬
gatione deficiunt. sepe tam nota
replicant: ne tacendo uicti uide¬
antur. Unde eliphar beati iobser¬
monib pressus. ea dicit. quȩ nullꝰ
sapimus: ñ cõparatione. Quid gͦ
mirũ cum illud quasi ꝑ doctrinã
dr̃ qđ sciri potuit etiã si taceret᷑:
Qui adbuc di potentiã quasi de¬
fendendo subiungit. Quid ꝓdest

Expanded text:
ui contra veritatis verba in allegatione deficiunt, saepe etiam nota replicant, ne tacendo victi videantur. Unde Eliphaz, beati Job sermonibus pressus, ea dicit quae nullus sapimus, non comparatione. Quid ergo mirum cum illud quasi per doctrinam dicitur, quod sciri potuit etiamsi taceretur? Qui adhuc Dei potentiam quasi defendendo subjungit: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ueritati : Amici beati iob eum
consolari non poterant. in quo
suis sermonib ueritati contrai¬
bant. Cũq hunc hypocritã uel
impium dicerent: ꝑ hoc qđ ipsi
m̃tientes ꝑpetrabant culpã. au¬
gebant ꝓculdubio pęnã. iusti
uulnerib afflicti. Nam scõꝵ m̃¬
tes quia ueritatẽ diligunt. etiã
culpa fallacie torquet aliene.
Quanto enim graue mendacii esse
crimen aspiciunt. tanto hoc ñ solũ
in se sed etiam in aliis oderunt.

Expanded text:
um. --Amici beati Job eum consolari non poterant, in quo suis sermonibus veritati contraibant. Cumque hunc hypocritam vel impium dicerent, per hoc quod ipsi mentientes perpetrabant culpam, augebant procul dubio poenam justi vulneribus afflicti. Nam sanctorum mentes, quia veritatem diligunt, etiam culpa fallaciae torquet alienae. Quanto enim grave mendacii esse crimen aspiciunt, tanto hoc non solum in se, sed etiam in aliis oderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uel oꝑib ñ demonstrat᷑. Nam cũ serip¬
tũ sit. ex fructib eoꝵ cognoscetis eos
ꝑ hoc qđ foris agit᷑. quicquid intꝰ
latet aꝑitur. Unde recte quoq ꝑ sa¬
lomonẽ dr᷑. Quomͦ in aquis resplen
det uultus ꝑspicientiũ. sic corda ho¬
minis manifesta sunt prudentib.
Proinde beatus iob cũ amicoꝵ collo¬
quentiũ cogitationes nosse se dice¬
ret. aduurxit. & sententias contra
iniquas: ut ex patenti re ostendet.
quia hoc qd in eis latebat inuenisset.
Unde ipsas quoq eoꝵ iniquas sen¬
tentias adiunxit dicens. Dicitis eñ.
Ubi ẽ domus principis. & ubi taber¬
mundo florere appetunt. & sicut
magna mala. sic flagella ꝑtimeset:
in eis quos flagellatos aspiciunt.
culpas ex pęna metiunt᷑. Quos enĩ
ꝑcussos cernunt. dõ displicuisse sus¬
picant᷑. Unde amici beati iob quẽ
ꝑcussum uiderunt. impiũ fuisse
crediderunt: uidelicet estimantes
quia si impius ñ fuisset. eiꝰ taber¬

Expanded text:
vel operibus non demonstratur: nam cum scripvel operibus non demonstratur: nam cum scriptum sit, Ex fructibus eorum cognoscetis eos , per hoc quod foris agitur quidquid intus latet aperitur. Unde recte quoque per Saldent vultus prospicientium, sic corda hominum manifesta sunt prudentibus . Proinde beatus Job, cum amicorum colloquentium cogitationes nosse se diceret, adjunxit: Et sententias contra me iniquas, ut ex patenti re ostenderet quia hoc quod in eis latebat 496 invenisset. Unde ipsas quoque eorum iniquas sententias adjungit, dicens: Dicitis enim: Ubi est domus principis, et ubi tabermundo florere appetunt, et sicut magna mala, sic flagella pertimescunt, in eis quos flagellatos aspiciunt, culpas ex poena metiuntur. Quos enim percussos cernunt, Deo displicuisse suspicantur. Unde amici beati Job, quem percussum viderunt, impium fuisse crediderunt, videlicet aestimantes quia si impius non fuisset, ejus taber
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbientis animũ. cure carnales
p̃munt. In reb enĩ t̾renis pauꝑ
& diues reꝓbus. quãuis ñ pari ꝓ¬
sꝑitate fulciant᷑. pari tam̃ axie¬
tate turbant᷑: quia qđ ille iã cũ
metu habet. iste cũ axietate appe¬
tit: & quia habere ñ ualet. dolet.
& ũmes oꝑient eos: quia & si ñ si¬
mul reb tẽporalib subleuantur.
simul tam̃ in cura rerũ tẽporaliũ
m̃tis corpore sopiunt᷑: simulq eos
ũmes oꝑunt. quia uel istũ ut cõ¬
cupita habeat. uel illũ ne habi¬
ta amittat: carnales cogitationes
habitis reb elatus fuerat. nec a¬
missas cũ anxietate requirebat.
quia nullis exteriorib cogitatio¬
nib morclebat᷑. eũ u̾mes cordis
ñ oꝑuerunt. & quia in tͣrenã cu¬
rã mñtẽ suam ñ deiecerat. neqͣqͣm
in puluere dormiebat. Sequit᷑.
Certe noui cogitationes ur̃as. & sen¬
tentias contra me iniquas. Cum
scriptũ sit. quis scit que st̃ homi¬
minis ignorat᷑ ab altero. cũ u̾bis

Expanded text:
eris animum curae carnales premunt. In rebus enim terrenis pauper et dives reprobus quamvis non pari prosperitate fulciantur, pari tamen anxietate turbantur, quia quod ille jam cum metu habet, iste cum anxietate appetit, et quia habere non valet, dolet. et vermes operient eos, quia etsi non simul rebus temporalibus sublevantur, simul tamen in cura rerum temporalium mentis torpore sopiuntur. Simulque eos vermes operiunt, quia vel istum ut concupita habeat, vel illum, ne habita amittat, carnales cogitationes habitis rebus elatus fuerat, nec amissas cum anxietate requirebat, quia nullis exterioris damni cogitationibus mordebatur, eum vermes cordis non operuerant. Et quia in terrena cura mentem suam non dejecerat, nequaquam in pulvere dormiebat. Sequitur: Certe novi cogitationes vestras, et sententias contra me iniquas. Cum scriptum sit: Quis scit homiminis ignoratur ab altero, cum verbis,
Abbreviated transcription (Latin):
biciunt᷑: Ratio namq expetit. ut
prius qđ minus ẽ: & postea in ag¬
mento plus cẽ diceret᷑. Sed scien¬
dũ ẽ quia in hoc loco plus fuit
inuumtrabiles dixisse. quã om̃s.
Post se enĩ omnẽ homine̾ trahet. qr
in trib annis &e dimidio. om̃s qͦs
in studiis uite carnalis inuenerit.
iugo suȩ dominationis asstringit.
Ante se uͦ unumerabiles traxit. qr
ꝑ quinꝙ milia & adhuc amplius
annoꝵ curricula quauis carnales
om̃s trahere minune potuit: mul¬
to tam̃ plures sunt uitã longo tẽ¬
pore hii quos ante se innumera¬
biles rapit. quã om̃s quos in tam
breui tempore rapiendos inuene¬
rit. Bene gͦ dr̃ post se omnẽ homi¬
nẽ trahet. & ante se innumerabiles:
quia & tcͣ minus tulit cũ om̃s cule¬
rit. & nunc amplius diripit. cũcor¬
qui contra iniquoꝵ principẽ mi¬
re disseruit. quia in hac uita ex¬
tolli ꝑmittit᷑. sed in aduentu dĩi
destruet᷑: de se patenter ostendit.

Expanded text:
bjiciuntur? Ratio namque expetit ut bjiciuntur? Ratio namque expetit ut prius quod minus est, et post in augmento quod majus est diceretur. Sed sciendum quia in hoc loco plus fuit innumerabiles dixisse quam omnes. Post se enim omnem hominem trahit, quia in tribus annis et dimidio omnes quos in studiis vitae carnalis inveneriis damnationis astringit. Ante se vero innumerabiles traxit, quia per quinque millia, et adhuc amplius annorum curricula, quamvis carnales omnes trahere minime potuit; multo tamen plures sunt in tam longo tempore hi, quos ante se innumerabiles rapit, quam omnes quos in tam brevi tempore rapiendos invenerit. Bene ergo dicitur: Post se omnem hominem trahit, et ante se innumerabiles, quia et tunc minus tollit, cum omnes tulerit, et nunc amplius diripit, cum corqui contra iniquorum principem mire disseruit, qui in hac vita extolli permittitur, sed in adventu Domini destruetur, de se patenter ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
Et post se om̃em hominẽ trahit. & an¬
te se innumerabiles. Hoc loco homo
humana sapiens dr̃ sed cũ plus sit̃
om̃s. quã innumerabiles: quęren¬
dũ nobis ẽ. cur ante se innuie¬
rabiles. post se om̃s trahere dicat᷑:
nisi qd antiquus hostis reꝓbũ tc̃
hominẽ ingressus. cunctos quos
carnales inuenerit. sub sue iugũ
conditionis rapit. Qui & nunc pͥ¬
usquã appareat innumerabiles
quide̾. ñ tam̃ om̃s carnales trahit.
quia cotidie a carnali oꝑe ad uitã
multi reuocantur: atq ad statum
gã penitentiam redeunt: & nunc
innumerabiles rapit. cũ falsitatis
sue stupenda hominib signa non
exhibet. Cũ uͦ coram carnalium
oculis miranda eis ꝓdigia fecerit.
post se te᷑ innumerabiles sed om̃s
trahet: quia qui bonis p̾sentib de¬
lectatur. potestati illius sed absq
retractationet subiciunt. Sed sicut
p̾fati sumus quia plus ẽ om̃em ho¬
minẽ qua innumerabiles trahere.
cur prius dr̃. quia omne̾ trahit.
ce post in agm̃to innumerabiles su¬

Expanded text:
Et post se omnem hominem trahet, et ante se innumerabiles. - Hoc humana sapientia dicitur, sed cum plus sint omnes quam innumerabiles, quaerendum nobis est cur ante se innumerabiles, et post se omnes trahere dicatur , nisi quod antiquus hostis reprobum tunc hominem ingressus, cunctos quos carnales invenerit sub suae jugum ditionis rapit. Qui et nunc priusquam appareat innumerabiles quidem, non tamen omnes carnales trahit, quia quotidie a carnali opere ad vitam multi revocantur, atque ad statum gam poenitentiam redeunt; et nunc innumerabsuae stupenda hominibus signa non exhibet; cum vero coram carnalium oculis miranda eis prodigia fecerit, post se tunc non innumerabiles, sed omnes trahit, quia qui bonis praesentibus delectantur, potestati illius se absque retractione subjiciunt. Sed sicut praefati sumus, quia plus est omnem hominem quam innumerabiles trahere, cur prius dicitur quod omnem trahit, et post in augmento innumerabiles su
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ habundantiam necessitas uitat᷑.
Dũ aliquid de inuidia suggerit. fit
dulce qđ dicit: quia ꝑu̾sa mens
dũ aliũ ditescere uiderit. exultat
se ei minorẽ minime. Cũ aliquid
de fallacia ꝑsuadet. fit dulce qđ
suggerit: quia eo ipso qđ fallit ce¬
teros. prudens uidetur sibi. Cum
luxuriam deceptȩ mͣti loquit᷑. fit
dulce qđ suadet: quia in uolupta-¬
te animũ resoluit. Quot gͥͦ uitia
carnaliũ cordib inserit. quasi tot
potus suȩ dulcedinis porrigit. Qͥm
tam̃ ut p̃dixi eius dulcedinẽ ñ ꝑci¬
piunt. nisi qui p̾sentib uoluptati¬
b dediti. ad ꝑpetuũ luctũ trabunt᷑.
Bene gͦ dr̃ dulcis fuit glareis cociti.

Expanded text:
per abundantiam necessitas vitatur. per abundantiam necessitas vitatur. Dum aliquid de invidia suggerit, fit dulce quod dicit, quia perversa mens dum alium deterescere viderit, exsultat se eo minorem minime videri. Cum aliquid de fallacia persuadet, fit dulce quod suggerit, quia eo ipso quo fallit caeteros, prudens videtur sibi. Cum luxuriam deceptae menti loquitur, fit dulce quod suadet, quia in voluptate animum resolvit. Quot ergo vitia carnalium cordibus inserit, quasi tot potus suae dulcedinis eis porrigit. Quam tamen, ut praedixi, ejus dulcedinem non percipiunt, nisi qui, praesentibus voluptatibus dediti, ad perpetuum luctum trahuntur. Bene ergo dicitur: Dulcis fuit glareis Cocyti
Abbreviated transcription (Latin):
bũ homine̾ ingressus. dũ dona ꝑ¬
ũsis tribuit. dũ eos in hoc mundo
honorib extollit. dũ eoꝵ oculis ꝓ¬
digia ostendit. dum fluxe m̃tes
bunc in suis ꝓdigiis admirant᷑ &
sequunt᷑: bene de eo dr̃ Dulcis fuit
glareis cociti. Cũ enĩ hunc electi
despiciunt. cũ mͣtis calce contemp¬
nunt: illi eũ sequentes diligunt. qͥ
uelut ab aqua uoluptatis ad ꝑpe¬
tuũ luctum trahunt᷑: qui ꝑ t̾renã
concupiscentiam more glareȩ coti¬
dianis lapsib ad ima dilabuntur.
Auis namq gustum suȩ dulcedinis
ꝑ suꝑbiam. aliis ꝑ auariciam. aliis
ꝑ inuidiam. aliis ꝑ falsitatẽ. aliis
ꝑ luxuriam porrigit: & ad quan¬
ta uitioꝵ genera ꝑtrabit. quasi
tot sue dulcedinis potus ꝓpinat. Nã
cũ aliquid suꝑbũ in m̃te ꝑsuadet.
fit dulce qđ dicit: quia uideri pla¬
tus cęteris homo ꝑũsus appetit.
Dũ m̃ti auariciam infundere moli¬
t᷑. fit dulce qđ occulte loquitur: qr

Expanded text:
robum hominem ingressus, dum dona probum hominem ingressus, dum dona perversis tribuit, dum eos in hoc mundo honoribus extollit, dum eorum oculis prodigia ostendit, fluxae mentes hunc in suis prodigiis admirantur et sequuntur, bene de eo dicitur: Dulcis fuit glareis Cocyti. Cum enim hunc electi despiciunt, cum mentis calce contemnunt, illi eum sequentes diligunt, qui velut ab aqua voluptatis ad perpetuum luctum trahuntur, qui per terrenam concupiscentiam more glareae quotidianis lapsibus ad ima dilabuntur. Aliis namque gustum suae dulcedinis per superbiam, aliis per avaritiam, aliis per invidiam, aliis per fallaciam, aliis per luxuriam porrigit; et ad quanta vitiorum genera pertrahit, quasi tot suae dulcedinis potus propinat. Nam cum aliquid superbum in mente persuadet, fit dulce quod dicit, quia videri praelatus caeteris homo perversus appetit. Dum menti avaritiam infundere molitur, fit dulce quod occulte loquitur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
fluuiũ apud inferos putauerunt:
uidelicet designantes. qđ hii qui¬
Idigna dolorib oꝑa faciunt: in in¬
farnũ ad luctũ decurrunt. Sed
nos despiciamus umbrã carnalis
sapientie. qui iam de ueritate lu¬
cẽ tenemus: & cognoscamus ꝑ uo¬
cẽ beati uiri cociton luctũ infir¬
mantiũ dici. Seriptũ quippe est.
Uiriliter agite. & confortet cor urm.
Qui eñi in dõ confortari renuunt. ad
luctũ ꝑ animę infirmitatẽ tendunt.
Glareas uͦ. lapillos fluminũ appella¬
re consueiuimus. quos aqua de flu¬
ens tralit. Quid gͦ ꝑ glareas cociti.
msi reꝓbi designant᷑: qui suis uo¬
luptatib dediti. quasi semꝑ a flu¬
mine ad una detrahuntur Qui
enĩ contra uoluptates huius scłi
stare fortiter nolunt. glareȩ cociti
fiunt: quia suis cotidie lapsib ad
luctũ tendunt. ut inet̾nũ post lu¬
geant: qui mͦ se in suis uoluptati¬
b delectabiliter relaxant. Q qͥa
antiquus hostis suũ uas illũ rep¬

Expanded text:
fluvium currere apud inferos putaverunt, fluvium currere apud inferos putaverunt, videlicet designantes quod hi qui digna doloribus opera faciunt, in infernum ad luctum decurrunt. Sed nos despiciamus umbram carnalis sapientiae, qui jam de veritate lucem tenemus et cognoscamus voce beati viri Cocmantium dici. Scriptum quippe est: Viriliter agite, et confortetur cor vestrum . Qui enim in Deo confortari renuunt, ad luctum per animi infirmitatem tendunt. Glareas vero lapillos fluminum appellare, consuevimus, quos aqua defluens trahit. 499 Quid ergo per glareas Cocyti nisi reprobi designantur, qui, suis voluptatibus dediti, quasi semper a flumine ad ima detrahuntur? Qui enim contra voluptates hujus saeculi stare fortiter nolunt, glareae Cocyti fiunt qui suis quotidie lapsibus ad luctum tendunt, ut in aeternum post lugeant, qui modo se in suis voluptatibus delectabiliter relaxant. Et quia antiquus hostis suum vas illum rep
Abbreviated transcription (Latin):
quippe in infernũ iuxta ipsũ st̃:
in quib isde malignus sp̃s iacet
mortiuis. qui iniquitatis eiꝰ gladio
ꝑcussi ceciderunt. Unde scriptũ est.
Qui liberasti dauid seruũ tuũ de gla¬
dio maligno. Recte autẽ dr̃. & in
congerie mortuoꝵ uigilabit. quia
nunc in congregatione peccantiũ
astutiȩ suȩ insidias exerit. Pro eo
autẽ qđ in mundo cͥaritas bonoꝵ ẽ.
& multitudo maloꝵ. recte mortuoꝵ
congeries nominatur: ut ipsa mi¬
quoꝵ multitudo signetur. Lata
enĩ uia ẽ quȩ ducit ad ꝑditionẽ.
& multi sunt qui ingrediunt᷑ ꝑ eam.
Sathane itaq in congerie mortuoꝵ
uigilare e̾: in reꝓboꝵ cordib mali¬
cie sue astutias exercere. De quo
adhuc subdit᷑. Dulcis fuit glareis
cociti. Greca lingua cocitos. luctꝰ
dr̃. Qui tam̃ luctus feminarum
uel quoꝵlibet infirmantiũ solet
intelligi. Sapientes uͦ huius a lu¬
ce ueritatis exclusi. quasi umbras
quasda de ueritatis inquisitione
tenere conati sunt. Unde cociton

Expanded text:
n inferno juxta illum sunt, in quibus idem malignus spiritus mortuus jacet. Qui iniquitatis ejus gladio percussi ceciderunt. Unde scriptum est: Qui liberasti David servum tuum de gladio maligno . Recte autem dicitur: Et in congerie mortuorum vigilabit, quia nunc in congregatione peccantium astutiae suae insidias exerit. Pro eo autem quod in mundo raritas bonorum est, et multitudo malorum, recte mortuorum congeries nominatur, ut ipsa iniquorum multitudo signetur. Lata enim via est quae ducit ad perditionem, et multi sunt qui ingrediuntur per eam . Satanae itaque in congerie mortuorum vigilare est in reproborum cordibus malitiae suae tur: VERS. 33. Dulcis fuit glareis Cocyti. - Graeca lingua Cocytus, luctus dicitur, qui tamen luctus feminarum vel quorumlibet infirmantium solet intelligi. Sapientes hujus saeculi a luce veritatis exclusi, quasi umbras quasdam de veritatis inquisitione tenere conati s
Abbreviated transcription (Latin):
iheremias luctũ cordis sui consi¬
derari deposcens ait. Quos om̃s qͥ
transitis ꝑ uiam. attendite & uide¬
te si ẽ dolor sicut dolor mͣs. Qui
enĩ pͣsentẽ uitã nͣ quasi uiam tran¬
seunt. sed quasi patriam attendunt:
luctũ cordis electoꝵ considerare
nesciunt. Illos gͦ ut dolorẽ suum
considerent exquirit. quos in hoc
mundo contigit anmũ nͣ fixisse.
Hinc ꝑ salomonẽ dr̃. Aꝑi os tuum
muto. & causis om̃iũ filioꝵ qui
ꝑtranseunt. Muti enĩ dicunt᷑. qͥ
p̾dicatoꝵ ũbis contradicendo mi¬
mine resistunt. Qui etiã ꝑtran¬
seuntes sunt: quia intentionẽ
m̃tis in amore uite p̾sentis fige¬
re dedignant᷑. Igit᷑ quia malus
ad diem ꝑditionis seruat᷑. & ad
diem furoris qui ẽ. ducit᷑. hoc ñ
nisi uiator intelligit: qm̃ qui
cor in p̾sentib figit. quȩ iniquũ
sequnt̃ supplicia ñ dep̃hendit.
De quo adhuc subditur. Quis argu

Expanded text:
Jeremias luctum cordis sui consiJeremias luctum cordis sui considerari deposcens, ait: O vos omnes qui transitis per viam, attendite et videte, si est dolor sicut dolor meus . Qui enim pseunt, sed quasi ad patriam tendunt, luctum cordis electorum considerare nesciunt. Illos ergo ut dolorem suum considerent exquirit, quos in hoc mundo contigit 497 animum non fixisse. Hinc per Salomonem dicitur: Aperi os tuum muto, et causis omnium filiorum qui pertranseunt . Muti enim dicuntur qui praedicatorum verbis contradicendo minime resistunt. Qui etiam pertranseuntes sunt, quia intentionem mentis in amore vitae praesentis figere dedignantur. Igitur quia malus ad diem perditionis servatur, et ad diem furoris ducitur, hoc non nisi qui est viator intelligit, quoniam qui cor in praesentibus fixit, quae iniquum sequuntur supplicia non deprehendit. De quo adhuc subditur: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
am sibi eẽ.  ñ patriã attendit. Qͥ
in dilectione p̾sentis scłi cor figere
despicit: qui ũ remanere in transe¬
untib. sed ad ęt̾na ꝑuenire concu¬
piscit. Quia enĩ in hac uita uiator
eẽ ñ appetit. huius uitȩ ꝓsꝑa mini¬
me contempnit: & ea que ipse de¬
siderat. cũ habundare aliis uiderit
sierat: iniqui głam describens di
cebat. Uidi impiũ suꝑexaltatum. &
eleuatũ sicut cedros libani. d qr
cor huic mundo ñ subdidit. hunc
iure despexit dicens. Transiui. &
ecce ñ erat. Esset quippe aliquid
in eiꝰ estimatione impius: si ipse
ab hoc scło ꝑ intentionẽ minime
transsisset. Sed is qui ñ transeunti
magnũ aliquid esse. transeunti a¬
nimo quã nichil esset apparuit:
quia dũ et̾na retributio cogitat᷑.
p̃sens gła quã sit nulla cognoscit᷑.
Hinc moyses cũ suꝑne contẽplationis
głam quereret: dixit. Transiens ui¬
debo uisionẽ. Nisi enĩ gressũ cordis
a scłi amore remouisset: neq̃quam
intelligere suꝑna potuisset. Hinc

Expanded text:
am sibi esse et non patriam attendit, qui in dilectione praetereuntis saeculi cor figere despicit, qui non remanere in transeuntibus, sed ad aeterna pervenire concupiscit. Qui enim in hac vita viator esse non appetit, hujus vitae prospera minime contemnit, et ea quae ipse desiderat, cum abundare aliis viderit,sierat, iniqui gloriam desccebat: Vidi impium superexaltatum et elevatum sicut cedros Libani. Sed quia cor huic mundo non subdidit, hunc jure despexit, dicens: Transivi, et ecce non erat. Esset quippe aliquid in ejus aestimatione impius, si ipse ab hoc saeculo per intentionem minime transisset. Sed is qui non transeunti magnum aliquid esset, transeunti animo quam nihil esset apparuit, quia dum aeterna retributio cogitatur, praesens gloria quam sit nulla cognoscitur. Hinc Moyses, cum supernae contemplationis gloriam quaereret, dixit, Transiens videbo visionem . Nisi enim gressum cordis a saeculi amore removisset, nequaquam intelligere superna potuisset. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
lus ꝓpria uirtute facturus ẽ. de qͦ
scriptũ ẽ: quẽ dñs iħs int̾ficiet spũ
oris sui. & destruet illustratione ad¬
uentus sui: recte dr̃. Quis arguet
coram eo uiam eius : Unde & seqͥt᷑.
Et que fecit quis reddet ei: Quis ni¬
mirũ nsi dñs. qui solus illi ꝑdito
homini que fecit reddet: dũ potesta¬
tẽ eius tã ualidam ꝑ aduentũ suũ
et̾̃na dampnatione contriuerit:
elatus iste princeps maloꝵ in hac
uita quadui est positus. quid agat
audiamus. Sequitur. Ipse ad se¬

Expanded text:
acturus est, de quo scriptum est. Quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, et destruet illustratione adventus sui , recte dicitur: Quis arguet coram eo viam ejus? Unde et sequitur: Et quae fecit, quis reddet illi? Quis nimirum, nisi Dominus? Qui solus illi perdito homini quae fecit reddet, dum potestatem ejus tam validam per adventum suum aeterna damnatione contriverit. Sed elatus iste princeps malorum, in hac vita quandiu est positus, quid agat, audiamus. Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
tuoꝵ uigilabit. Quia sepulcbra
mortuos tegunt. quid aliud ꝑ se¬
pulchra quã reꝓbi designantur.
in quib extincte a uita beatitudi¬
nis anime uelut in sepulcbris la¬
tent: Iniquus gͦ iste ad sepulchra
ducit᷑. quia in prauoꝵ cordib. te¬

Expanded text:
tan vigilat. --Quia sepulcra mortuos tegunt, quid aliud per sepulcra quam reprobi designantur, in quibus exstinctae a vita beatitudinis animae velut in sepulcris latent? Iniquus ergo iste ad sepulcra ducetur, quia in pravorum cordibus re
Abbreviated transcription (Latin):
tur: bene dictũ ẽ coram eo. Mul¬
ti emͣ nunc uias antrxp̃i dnudicã¬
tes corripiunt. sed hoc quasi in
eiꝰ absentia faciunt: dũ illũ argu¬
unt quẽ adhuc specialiter ñ intu¬
ent᷑. Cũ uͦ in illo dampnato homi¬
ne uenerit. quisquis eiꝰ p̃sentie
resistit. coram eo uiam eius argu¬
et: cuius uires & conspicit & con¬
tempnit. Uel certe uiam eiꝰ arguere

Expanded text:
tur, bene dictum est: Coram eo. Multur, bene dictum est: Coram eo. Multi enim nunc vias Antichristi dijudicantes corripiunt, sed hoc quasi in ejus absentia faciunt, dum illum arguunt quem adhuc specialiter non intuentur. Cum vero 498 in illo damnato homine venerit, quisquis ejus praesentiae resistit, coram eo viam ejus arguit, cujus vires et conspicit et contemnit. Vel certe viam ejus arguere
Abbreviated transcription (Latin):
deat. cuius uisũ ferre ꝑtimescet:
S tam̃ eius uiam ñ solũ helias & enoch
qui in eius exꝓbratione ad mediũ
deducunt᷑. sed etiam om̃s electi ar¬
guunt dũ contempnunt: dũ uir¬
tute m̃tis eius malicie resistunt.
S quia hoc ex diuina grã & ñ suis
uirib faciunt. recte ncͣ dr̃: quis
arguet corã eo uiam eius. Quis
eeñ nisi d̾s euius adiutorio electi
ut resistere ualeant fulciuntur:¬
Aliquando enĩ in scriptura sacra cũ
int̾rogando quis ponit᷑. omp̃s de¬
signat᷑. Vnde scriptũ ẽ. Quis sus¬
citabit eum: De quo ꝑ paulum dĩ
Qũẽ ds suscitauit a mortuis. In eo
gͦ qđ scĩ uiri eius iniquitati con¬
tradicunt. ñ ipsi sunt qui uiam
eius arguiuit. sed ille ẽ cuius gr̃a
confortant᷑. & quia p̃sentia eiꝰ qua
in homine uenturus ẽ. multo atro¬
cior in ꝑsecutione erit. quã nunc
cũ minime cernit᷑: quia speciali¬
t᷑ adhuc illo uase suo ꝓprio nͣ gesta¬

Expanded text:
deat, cujus visum ferre pertimescit? deat, cujus visum ferre pertimescit? Sed tamen ejus viam, non solum Elias et Enoch, qui in ejus exprobratione ad medium reducuntur, etiam omnes electi arguunt, dum contemnunt, dum virtute mentis ejus malitiae resistunt. Sed quia hoc ex divina gratia, et non suis viribus faciunt, recte nunc dicitur: Quis arguet coram eo viam ejus? Quis etenim nisi Deus, cujus adjutorio electi ut resistere Aliquando enim in Scriptura sacra cum interrogando Quis ponitur, Omnipotens designatur. Unde scriptum est: Quis suscitabit eum ? De quo per Paulum dicitur: Quem Deus suscitavit a mortuis . In eo ergo quod sancti viri ejus iniquitati contradicunt, non ipsi sunt qui viam ejus arguunt, sed ille est ex cujus gratia confortantur. Et quia praesentia ejus, qua in homine venturus est, multo atrocior in persecutione erit quam nunc, cum minime cernitur, quia specialiter adhuc illo vase suo proprio non gesta
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ conditoris sui quã inet̾num
passurus e. & in hac quoꝙ uita po¬
situs exꝑitur. dũ ꝓsꝑitatẽ quam
amat amittit. & aduersitatẽ qũa
formidat inuenit. Et quauis incre¬
pari de suis prauitatib a iustoꝵ
lingua etiam  in ꝓsꝑis ualeat. sci¬
mus tam̃ qđ cũ facta sua ꝑũsum
quẽq deiciunt: iustoꝵ increpatio
conualescat. Qua autẽ ratione
nẽ dr̃ quis arguet corã eo uiam
eius: dũ etiam iustis tacentib
hoc quoꝙ notuͣ sit: quia totiens
to ad om̃iũ iniquoꝵ caput u̾ba
conũtit. Yidit enĩ qđ in fine mun¬
di sathan hominẽ ingrediens. quẽ
sacra scriptura antixpͣm appellat.¬
tanta elatione extollit᷑. tanta uir¬
tute principat᷑. tantis signis et
ꝓdigiis in sc̾itatis ostensionib se
eleuat: ut argui ab homine eius
facta nͣ ualeant. quia cũ potesta¬
te trores adiungunt᷑: etiã signis
ostensis scĩtatis. & ait. Quis argu¬
et coram eo uiam enis: Quis ui¬
delicet hominẽ illũ increpare au¬

Expanded text:
tionem conditoris sui, quam in aeternum passurus est, et in hac quoque vita positus experitur, dum prosperitatem quam amat amittit, et adversitatem quam formidat invenit. Et quamvis increpari de suis pravitatibus a justorum lingua etiam in prosperis valeat, scimus tamen quod cum facta sua perversum quemque dejiciunt, justorum increpatio convalescat. Qua autem ratione nunc dicitur: Quis arguet coram eo viam ejus? dum etiam, justis tacentibus, hoc quoque notum sit, quia toties to ad omnium iniquorum caput verba convertit. Vidit enim quod in fine mundi Satan hominem ingrediens, quem sacra Scriptura Antitanta elatione extollitur, tanta virtute principatur, tantis signis et prodigiis in sanctitatis ostensione se elevat, ut argui ab homine ejus facta non valeant, quia cum potestate terroris adjunguntur etiam signa ostensae sanctitatis et ait: Quis arguet coram eo viam ejus? Quis videlicet hominum illum increpare au
Abbreviated transcription (Latin):
uina patientia tolerat. quos iam
ad supplicia p̾scia condẽpnat. Per¬
mittit florere. quos adhuc cernit
deteriora ꝑpetrare. Quia enim
uidet ad quã dampnationis foueã
tendant: hoc eis ꝓ niclnlo eẽ ex istimat.
qđ hic ꝑu̾si relinquenda multipli¬
cant. Sed quisquis p̾sentis mundi
głam diligit. magnã eẽ felicitatẽ
deputat hic scđm uotũ florere. qͣn¬
uis cogat᷑ postinodũ supplicia et̾̃na
colerare. Solus gͦ ille conspicit nil
eẽ qđ iniquus floret. qui iã gressũ
cordis ab amore p̾sentis scłi amouit.
Unde recte cũ de subsequenti damp¬
natione impi diceret᷑: p̃mittit᷑. Interro¬
gate quemlibet de uiatorib. & hec¬

Expanded text:
vina patientia tolerat quos jam ad supplicia praescita condemnat, permittit florere quos adhuc cernit deteriora perpetrare. Quia enim videt ad quam damnationis foveam tendant, hoc eis pro nihilo esse existimat, quod hic perversi relinquenda multiplicant. Sed quisquis praesentis vitae gloriam diligit, magnam esse felicitatem deputat hic secundum votum florere, quamvis cogatur postmodum supplicia aeterna tolerare. Solus ergo ille conspicit nil esse quod iniquus floret, qui jam gressum cordis ab amore praesentis saeculi amovit. Unde recte cum de subsequenti damnatione impii diceretur, praemittitur: Interrogate quemlibet de viatoribus, e
Abbreviated transcription (Latin):
ad t̾ram similiter redeunt: Illa
in qua cũ resurrectione carnis
ad finẽ dissimilem ꝑtingit᷑ re¬
tributionis. Quȩ ẽ iniquis salus
aut robur. qui adeptis diuitus
dũ totũ hic eũ celeritate relin¬
quit᷑. & illic retributio que nũꝙͣ
relinqui possit inuenit᷑. Sicut au¬
tẽ huiꝰ iniqui leticia transit ad
pęnã. ita afflicti innocentis pe¬
na transit ad leticiam. Nec diui¬
tiȩ gͦ debent m̃tẽ extollere: nec in¬
opia ꝑturbare. Unde beatus iob
int̾ dãpna rerũ nulla admittit.
ad animũ dampna cogitationũ.
sed ad eos qui se in ꝑcussione des¬
piciunt tedarguendũ: subiungit

Expanded text:
ad terram similiter redeunt?  Vetad terram similiter redeunt?  Vetin qua cum resurrectione carnis ad finem dissimilem pertingitur retributionis. Quae est enim iniquis salus aut robur, qui adeps et divitiae, dum totum hic cum celeritate relinquitur, et illic retributio, quae nunquam relinqui possit, invenitur? Sicut autem hujus iniqui laetitia transit ad poenam, ita afflicti innocentis poena transit ad laetitiam. Nec divitiae ergo debent mentem extollere, nec inopia perturbare. Unde beatus Job inter damna rerum nulla admittit ad animum damna cogitationum, sed ad eos qui se in percussione despiciunt redarguendo subjungit,
Abbreviated transcription (Latin):
ultione ꝓstrauit. Nobiscum gͥ mi̾te
nichil agit. qui & subtiliorẽ nob̾¬
naturã. naturã iuste iudicauit. Di¬
cat ergo. Numquid dm quispiam
docebit scientiam. qui excelsos u¬
dicat: Qui enĩ suꝑ nos mira fa¬
cit. constat ꝓculdubio quia de nob̾
scient̃ om̃ia disponit. His itaq p̾¬
missis. adiungit᷑: ubi humanus
animus in requisitione fatigatur.
.Nam subditur. Iste morit᷑ robustus
. & sanus. diues & felix. Uiscera eiꝰ
plena sunt adipe. & medullis ossa
eiꝰ irrigant᷑. Alius uͦ morit᷑ in ama¬
bus. Ista cũ ita sint: qͥs om̃ipoten¬
tis di secreta discutiat. cur hec
ita esse ꝑmitat: e electis & re¬
ꝓbis uita quide dispar ẽ: carnis
autẽ in morte corruptio dispar
ñ ẽ. Unde subiungit᷑. Et tamen¬
simul in puluere dormient. & ũ¬
mes oꝑient eos. Quid gͦ mirũ si
in ꝓspitate uel adũsitate p̃sentis
seculi dissimiliter ad mom̃tũ cur¬
runt: qui ꝑ corruptionẽ carnis

Expanded text:
ultione prostravit. Nobiscum igitur injuste ultione prostravit. Nobiscum igitur injuste nihil agit, qui et subtiliorem nobis naturam juste judicavit. Dicat ergo: Nunquid Deum quispiam docebit scientiam, qui excelsos judicat? Qui enim super nos mira facit, constat procul dubio quia de nobis scienter omnia disponit. His itaque praemissis adjungitur, ubi humanus animus in requisitione fatigatur. Nam subditur: Iste moritur robustus et sanus, dives et felix; viscera ejus plena sunt adipe, et medullis ossa illius irrigantam. --Ista cum ita sint, quis omnipotentis Dei secreta discutiat cur haec ita esse permittat? Sed electis et reprobis vita quidem dispar est, carnis autem in morte corruptio dispar non est. Unde subjungitur: VEmul in pulvere dormient, et vermes operient eos. Quid ergo mirum, si prosperitate vel adversitate praesentis saeculi dissimiliter ad momentum currunt, qui per corruptionem carnis
Abbreviated transcription (Latin):
di nr̃o questio oritur: cur omp̃s
& misericors ds in tantã cęcita¬
tẽ cadere rationẽ m̃tis humane¬
ꝑmiserit. Ne uͦ quisquã ultra
quã licet occulta dĩ iudicia dis¬
cutere p̾sumat: recte subiungit᷑.
Nũquid dm̃ quispiam docebit sci¬
entiã. qui excelsos iudicat: Cũ
in his quȩ de nobis agunt᷑ ambi¬
gimus. debemus alia quȩ nobis
sunt certa conspicere: & eam que
de nr̃a nobis incertitudine sub¬
repserat cogitationis que relam
placare. Ecce em̃ qđ electos ad
uitã flagella reuocant. & a ma¬
lis actib reꝓbos nec flagella cõ¬
pescunt: omipotentis di udicia
suꝑ nos ualde occulta sunt: ⁊ int̾ta
ñ sunt. D tendamus oculũ m̃tis
ad suꝑiora. & in illis aspicunus qr
de nobis quid iuste conqueri non
habemus. Omp̃s enĩ ds angłorũ
merita discernens. alios in eterna
luce sĩne lapsu ꝑmanere constitu¬
it. alios sponte lapsos ab statu sue
celsitudinis in et̾̃ne dampnationis

Expanded text:
di nostro quaestio oritur, cur omnipotens di nostro quaestio oritur, cur omnipotens et misericors Deus in tantam caecitatem cadere rationem humanrmiserit? Ne vero quisquam ultra quam debet, occulta Dei judicia discutere praesumat, recte subjungitur: Nunquid Deum quisquam docebit scientiam, qui excelsos judicat? Cum in his quae de nobis aguntur, ambigimus, debemus alia quae nobis sunt certa conspicere, et eam quae de nostra nobis incertitudine surrexerat, cogitationis querelam placare. Ecce enim quod electos ad vitam flagella revocant; et a malis actibus reprobos nec flagella compescunt: omnipotentis Dei judicia super nos valde occulta sunt, et injusta non sunt. Sed si tendamus oculum mentis ad superiora, in illis aspicimus, quia de nobis quid juste conqueri non habemus. Omnipotens enim Deus angelorum merita discernens, alios in aeterna luce sine lapsu permanere constituit; alios sponte lapsos a statu suae celsitudinis, in aeternae damnationis
Abbreviated transcription (Latin):
animꝰ ad paululum ꝑturbat. Co¬
gitat quia si hoc egerit uñ offen¬
sã sui conditoris incurrat. in do¬
mo. in filiis. in uita ꝑcutitur : sed
suꝑbia sua ꝓtinus instigatus ob¬
durescit. Et qualibet in domo.
quamlibet in uita ꝑcussionẽ sen¬
tiat. nequaquã curat: dũ mͦ quȩ
cogitauerit expleat. & quousq
uiuit. uoluptates suas ꝑficere ñ
desistit. Ecce enĩ domus eius ꝓ
culpa ꝑcutit̾. sed quid ad eũ ꝑtinet
de domo sua post se: Ccce ꝓ ulti¬
one praui oꝑis ea que eẽ potuit
uitę longitudo breuiat᷑. s quid
ad eũ ꝑtinet. si numerus dierum
cius dimidiet᷑: Et in hoc gͦ se pec¬
cator contra dm̃ erigit. ubi ds
om̃ip̃s eius erectionẽ frangit: et
ne illata ꝑcussione m̃tẽ humiliat.
qu̾ã in deliberatione contra din
obstinatio obdurat. & notandũ
quã grauis culpę reatus sit: &
penã ꝓ culpa m̃ti proponere. &
tam̃ nec torm̃ti metu sub iugo
conditoris ceruicẽ cordis melina

Expanded text:
animus ad paululum perturbatus coanimus ad paululum perturbatus cogitat, quia si hoc egerit hic, unde offensam sui conditoris incurrat, in domo, in filiis, in vita percutitur. Sed superbia sua protinus instigatus obdurescit; et quamlibet in domo, quamlibet in vita percussionem sentiat, nequaquam curat, dummodo quae cogitaverit expleat; et quousque vivit, voluptates suas perficere non desistit. Ecce enim domus ejus pro culpa percutitur; sed quid ad eum pertinet de domo sua post se? Ecce pro ultione pravi operis ea quae esse potuit vitae longitudo breviatur; sed quid ad eum pertinet, Si numerus dierum ejus dimidietur? Et in hoc ergo se peccator contra Deum erigit, ubi Deus omnipotens ejus erectionem frangit; et nec illata percussio mentem humiliat, quam in deliberatione contra Dominum obstinatio obdurat. Et notandum quam gravis culpae reatus sit, et poenam pro culpa menti proponere, et tamen nec tormenti metu sub jugo conditoris cervicem cordis inclina
Abbreviated transcription (Latin):
eni sic debemus acciꝑe. ut iniquꝰ
iste postra qu̾a dampnatus etͣnis
suppliciis fuerit. de domo sua id
ẽ cognatis quos reliquerit mini¬
me cogitabit: cũ ꝑ semet ipsam
ueritas dicat. quia diues qui in
niferno sepultus fuerat. de quinq
fr̃ib quos reliquerat. etiã in sup¬
plicio positus curã gerebat. Om̃is
namq peccator prudens erit in
pena. qui stultus fuerit in cul¬
pa: quia ibi iã dolore constrict.
ad rationẽ oculos aꝑit. quos hic
uoluptati deditus clausit: & pe¬
na torquente exigĩtur ut sapiat.
qui hic excecante se suꝑbia desi¬
piebat. Cui tam̃ sua sapientia
iam tc̃ minune ꝓderit. quia hoc
ubi oꝑari uxta sapientiã debu¬
it: tempus amisit. Pro sũmo hic
namꝙ bono concupiscit germen
generis habere. domũ. familiam.¬
& opib repleri. & diu in hac car¬
nis corruptione uiuere: sed si for¬
tasse aliquid ad eius desideriũ
ueniat. qđ tam̃ obtinere ñ possit.
nisi cũ offensione conditoris: eiꝰ

Expanded text:
enim sic debemus accipere, ut iniquus iste postea quam damnatus aeternis suppliciis fuerit de domo sua, id est de cognatis quos reliquerit, minime cogitavit, cum per semetipsam Veritas dicat quia dives qui in inferno sepultus fuerat, de quinque fratribus quos reliquerat etiam in supplicio positus curam gerebat . Omnis namque peccator prudens erit in poena qui, stultus fuit in culpa , quia ibi jam dolore constrictus ad rationem oculos aperit, quos hic voluptati deditus clausit; et poena torquente exigitur ut sapiat, qui hic excaecante se superbia desipiebat. Cui tamen sua sapientia jam tunc minime proderit, quia hic ubi operari juxta sapientiam debuit, tempus amisit. Pro summo hic namque bono concupiscit germen generis habere, domum familia et opibus replere, et diu in hac carnis corruptione vivere. Sed si fortasse aliquid ad ejus desiderium veniat, quod tamen obtinere non possit nisi cum offensione conditoris ejus