comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nde quia manifestissime patet
baptiz andis in ȩcđa electis. ħ duo
tẽpora idest pascha et pente costen
eẽ legittima dilectionẽ ur̃am
monemꝰ. ut nullus alios dies huic ob¬
seruantiȩ misceat¶ Quia si sunt alia
quoq festa quib multa in honorẽ di
reuerentia debeat᷑. principalis tam̃
et maximi sacram̃ti custodienda no
bẽ mistica etrationabilis exẽplatio
ñ intdicta licentia. quia inbaptismo
tribuendo qu. dibet tẽp̃e periditan¬
tib subuenit᷑. Ita enĩ ambas duas fes¬
tiui tates conexas sibimet atq cogna¬
tas in columiuĩ et pacis securitate de¬
gentiũ. libera uota defermꝰ. ut in mor¬
tis periculo. in obsidionis discremine. in
ꝑsecutionis angustuis. intimore naufra¬
gii nullo tẽpore hocuere salutis singu¬
lare p̃sidiũ cuiquã denegemus

Expanded text:
nde quia manifestissime patet baptizandis in Ecclesia electis haec duo tempora, id est Pascha et Pentecosten, esse legitima, dilectionem vestram monemus ut nullos alios dies huic observantiae misceatis: quia sicut sunt alia quoque festa, quibus multa in honorem Dei reverentia debeatur, principalis tamen et maximi sacramenti custodienda nobis est mysticae rationis exceptio, non interdicta licentia, qua in baptismo tribuendo quolibet tempore periclitantibus subvenitur. 127 Ita enim ad has duas festivitates connexas sibimet atque cognatas incolumium et in pacis securitate degentium vota libera differimus, ut in mortis periculo, in obsidionis discrimine, in persecutionis angustiis, in timore naufragii, nullo tempore hoc verae salutis singulare praesidium cuiquam denegemus
Abbreviated transcription (Latin):
emo contẽpnat. noq transgre¬
diatur bannũ ab epĩs suꝑ posi¬
tũ. Sciat ⁊ aborreat in epła betai
clem̃tis dictũ cc̃se scriptũ. Si nob̾
epĩs inquit nõ hobedierint om̃s.
tã maioris quã inferioris ordinis.
atq reliqui ppłi. tribꝰ ilinguȩ
nõ solũ infamef. s extorres areg
Et audiunt ipsũ dñm in eugłio
dic̃tem Quiuos audit: me audit:
Et qͥ uos sꝑnit : me sꝑnit. Quapp̃¬

Expanded text:
emo contemnat neque transgrediatur bannum ab episcopis superimpositum. Sciat et abhorreat, in epistola 3 beati Clementis dictum contra se scriptum : « Si vobis episcopis non obedierint omnes tam majoris quam inferioris ordinis, atque reliqui populi, tribus et linguae, non solum infames, sed et extorres a regEt audiant ipsum Dominum in Evangelio dicentem: Qui vos audit, me audit, et qui vos spernit, me spernit . Quap
Abbreviated transcription (Latin):
tes : statuimꝰ et ẽfirmamꝰ. ut siqͥs
pꝰ hanc huiꝰ scĩ concilu definicioiẽ
inuentus fuerit corrupisse bannũ

Expanded text:
 statuimus et confirmamus, ut si quis post hanc hujus sancti concilii definitionem inventus fuerit corrupisse ab epis
Abbreviated transcription (Latin):
płificauerat cultum dĩ. et tẽplũ
dñi ȩdificare uoluit. sed propter
multum sanguinem quẽ effude¬
rat ꝓhibitus est: sed ipse college¬
rat expensas. Salomon quoꝙͣ fi¬
liũ eius id ipsum quod ipse face¬
re obtauerat iubente et auxi¬
liante dño ꝑfecit. et tẽplũ cum
altari et reliquiis ad diuinum
cultũ ꝑ agendum consecrauit.

Expanded text:
plificaverit cultum Dei, et templum plificaverit cultum Dei, et templum Domini aedificare voluit, sed propter multum sanguinem, quem effuderat, prohibitus est, et ipse collegerat expensas, Salomonque filius ejus idipsum, quod ipse facere optaverat, jubente et auxiliante Deo, perfecit, et templum cum altari, et reliqua ad divinum cultum paragendum, consecravit,
Abbreviated transcription (Latin):
cRieta sc̃ĩtatis urȩ quȩ ad se¬
dem apłicam misistis super qui¬
bdam consultis. quasi ad cãp. ut inde
acceperȩt̾is responsa un om̃is eccła
totius religionis sumpsit exordiun.
gratanter̃ suscepi et breuit̃ uobis
respondere curaui. De eccłarum
enim consecratione et de missarũ
cȩlebrationib non alicubi quam in
sacratis dño locis absq magna ne¬
cessitate fieri debere. liquet om̃i¬
b quib sunt nota noui et ueteris
testamenti precepta. Iabernacu¬
lum uero morsen dño p̃cipiente fecis¬
se. & sacra secum mensa. et altarieiꝰ
et cercis. uasib et utensilib ad diui¬
nũ cultũ explendum legimus: et
non solum diuinis p̃cib ea sacrasse.
sed etiam scĩ olei unctione dño iu¬
bente ꝑ linisse nouimꝰ. Qualiter
quã sacerdotes sacra unctio¬
ne delibuti. dñoq cũ uestib sacris
sacrati. et leuitȩ tractabant. fere¬
bant. erigebant. et deponebant.
in lege dñi reperitur. Qualiter
ergd dauid regum pissimus am¬

Expanded text:
cripta sanctitatis vestrae, quae ad sedem apostolicam misistis super quibusdam consultis, quasi ad caput, ut inde reciperetis responsa, unde omnis Ecclesia totius religionis sumpsit exordium, gratanter suscepi, et breviter vobis respondere curavi. De ecclesiarum enim consecratione, et de missarum celebrationibus, non alicubi quam in sacratis Domino locis absque magna necessitate fieri debere, liquet omnibus, quibus sunt nota Novi et Veteris Testamenti praecepta. Tabernaculum vero Moysen Domino praecipiente fecisse, et sacrasse cum mensa, et altari ejus, et caeteris vasis et utensilibus, ad divinum cultum explendum legimus; et non solum divinis precibus ea sacrasse, sed etiam sancti olei unctione Domino jubente perlinisse novimus . Qualiter quam sacerdotes sacra unctione delibuti, Dominoque cum vestibus sanctis sacrati, et levitae tractabant, ferebant, erigebant, et deponebant, in lege Domini reperitur. Qualiter ergo David regum piissimus am
Abbreviated transcription (Latin):
ltaria siñ sunt lapidea chrismatiͤ
unguine ñ consetrentꝰ: Ad cele¬
brandã autẽ diuina officia ordinem
que metropolitani tenent: cõpuicia¬
les eorũ obseruare debebt̃. ut monas¬

Expanded text:
ltaria si non sunt lapidea, chrismatis unguine non consecrentur. Ad celebranda autem divina officia ordinem quem metropolitani tenent, comprovinciales eorum et observare debebun
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit sacro conuentui. tus¬
ut testes ad testimoniũ dice¬
dũ p̾cio nõ conducaintur: &u
quiq obtimi ⁊fideliores ind
timonium assumant᷑: ut is
contra quẽ testimoniare ded
Nullã eis in famiam poss
inferre. & ut nullus tesoꝵ¬
nium dicat Nusi ieiund¬

Expanded text:
lacuit sancto conventui, ut testes ad testimonium dicendum pretio non conducantur, et ut quique optimi et fideliores in testimonium assumantur, ut is, contra quem testimoniare debent, nullam eis infamiam possit inferre, et ut nullus testimonium dicat, nisi jejun
Abbreviated transcription (Latin):
Pricula sese decipiunt qui eocistimane
eos tantum homicidas esse qui ma¬
nibus hominem occidunt et non
potius eos per quorum consilium
et fraudem & exortationem
hominer extinguntur. Nam
iudei dñm nequaquam propriis
manibus inter fecerunt. Sicut
scriptum est. Nobis non licet inter¬
ficere quemquam. Sed tamen illi:
dñi moite inputanturꝰ quia ipsi eũ
lingua inter ficere dicentes
Crucifige eum. Unde unus euan¬
gelista dicit. Dnm crucifixum¬
esse hora tercia. Alius sexta
quia uidei crucifixerunt eum
hora tercia lingua. milites hora
UI. manibus. Qui ergo hominem
tradit. ille eum interficie. dño
dicente maius peccatum habae
qui me tradidit tibi. Unde
psalmista. Filii hominũ dentes
etrũ arma & sagitta et lingue
eorum gladius acutus. Subicians
gͦ sepenitentiȩ quorũ consilio san¬
guis funditur siueram miscđiam
ꝓmereri uoluerino:
DEIUI QUI

Expanded text:
riculose decipiunt, qui existimant eos tantum homicidas existere, qui manibus hominem occidunt, & non potius eos, per quorum consilium, & fraudem, & exhortationem homines extinguuntur. Nam Iudaei Dominum nequaquam proprijs manibus interfecerunt, sicut scriptum est: Nobis non licet interficeDomini mors imputatur, quia ipsi eum lingua crucifixerunt dicentes: Crucifige eum . Unde unus 232 evangelista dicit Dominum crucifixum hora tertia , alius sexta ; quia Judaei crucifixerunt eum hora tertia lingua, milites hora sexta manibus. Qui ergo hominem tradit, ille eum interficit, Domino dicente: Majus peccatum habet qui me tradidit tibi . Unde Psalmista: Filii hominum, dentes eorum arma et sagitta, et lingua eorum gladius acutus . Subjiciant ergo se poenitentiae quorum consilio sanguis funditur, si veniam promereri volunt. De his qui
Abbreviated transcription (Latin):
Sitasius euastitanus ep̃s dixit. Credo
placere suggecti onẽ mea santitati
urẽ & displicere uobis. ut qui seruiunt
dõ et ad nexisunt dõ accedant ad
actus & ad ministrationẽ uel pro¬
curationẽ domorum

Expanded text:
icasius Evastitanus Episcopus dixit: Credo placere suggestionem meam sanctitati vestrae, et displicere vobis ut qui serviunt Deo, et annexi sunt clero, accedant ad actus, et administrationem vel procurationem domorum
Abbreviated transcription (Latin):
accił auespera in uesperam cum omni¬
ip̃ cõpeueneratione & obsecratione deereuimꝰ¬
& ab inlicito opere abstinere ut
& mertatũ in eis minime sit nec
placitum ubi aliquis ad mortem
uel ad penam uibicetur nec saera¬
menta iurentur nisi pro pace fa-¬
cienda.¬

Expanded text:
a vespera in vesperam cum omni veneratione et observatione decrevimus ab illicito opere abstinere, et ut mercatus in eis minime fiat, nec placitum, ubi aliquis ad poenam vel ad mortem judicatur, nec sacramentum juretur in eis nisi pro pace facienda.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ꝓt̾ea duob tem̃sib aad mi nistracio¬
ne nussarũ statuimus abstinere . Inqͥb
officio tuo sus pensũ flesconuenit qđ
fecisti. Nã ualde dignũ ẽ ut post ꝗte
ad uite istiꝰ tranquillã rectitu dine lau

Expanded text:
tum, propterea duobus te mensibus ab administratiotum, propterea duobus te mensibus ab administratione missarum statuimus abstinere. In quibus ab officio tuo suspensum flere te convenit quod fecisti. Nam valde 657 dignum est, ut postquam te ad vitae istius tranquillam rectitudine
Abbreviated transcription (Latin):
ribunal udicis et̃ni securus as pici&.
quis quis reatum suum conseius digna
cũ moclo peniteneia placare concr̾bit
habuis se te siquidẽ concubinã manisesta
ueritate cõꝑimus: dequa etiã contrara.
est quibus damnata suspicio. Sed quia
in rebus ambiguis absolutum ñ deb&e
ẽe. udiciũ. ħ tue conscientie eligimꝰ
cõmittẽ dũ: Qua dere si insacro or di¬
ne constitutus eius teꝑmissũ ꝑmixtio¬
ne eẽ recolis maculatũ sacerdocii hono¬
re deposito ad ad ministrandũ nullomͦ
p̃sumas eccłe. sciturus in animo tuoͤ
sihuiꝰ cemodi sceleris concius in qͦ quo es
ordine celans ueritatẽ ꝑmanere uolue¬
ris. Uñ iterũ ad ortamur ut site decep¬
tũ hostis antiqui calliditate cognoscis
cõpetenti eũ dũ lic& penitaentia. festinaes¬
Siuͦ huius reatus tibi consciꝰ ñ es in eo
te ꝰ desse ẽ. quo es ordine ꝑmanere. Prop¬
ter eaꝰ mulierẽ dematriculis contra or
me arbitre mus fuisse defunctã. tam̃
quidordinis tui habere noluisti respec¬

Expanded text:
ribunal judicis aeterni securus aspiciet quisquis, reatus sui conscius, digna eum modo poenitentia placare contendit. Habuisse te siquidem concubinam manifesta veritate comperimus, de qua etiam contraria est quibusdam nata suspicio. Sed, quia in rebus ambiguis absolutum non debet esse judicium, hoc tuae conscientiae elegimus committendum. Qua de re si, in sacro ordine constitutus, ejus te permixtione esse recolis maculatum, sacerdotii honore deposito, ad ministrandum nullo modo praesumas accedere, sciturus in animae tuaesi, hujusmodi sceleris conscius, in eo quordine celans veritatem, permanere volueris. Unde iterum adhortamur, ut si te deceptum hostis antiqui calliditate cognoscis, competenti eum dum licet poenitentia Si vero hujus reatus tibi conscius non es, in eo te necesse est quo es ordine permanere. Praeterea quoniam mulierem de matriculis contra ordme arbitramur fuisse defunctam, tamen quia ordinis tui habere noluisti respec
Abbreviated transcription (Latin):
ssarum sollemnia non ubiq
sed in locis ab ep̃o consecratis. uł
ubi ipse ꝑmiserit cęlebranda ẽẽ cen-
semus. Concedimꝰ etiam ut sicubi quod
nr̃is peccatis exigentib ꝑ plurimũ est
factũ. anordmannis et flauis et ab
ungarris et a malis xp̃ianis seu alio
qualicũq modo ęccłȩ fuerint incen¬
se et conbuste. incapellis cũ tabula
consecrata missas interi cęlebrare
rari queant. Initinere uero positis
si ȩccła de fuerit: ut sub diuo seu intẽp¬
torus. item si tabula altaris consecrata
cȩteraq sacra misteria adid officium
ꝑtinentia affuerint: missarũ sollẽnia
cęlebrare concedimꝰ. aliter om̃ino
interdicimus

Expanded text:
ssarum solemnia non ubicunque sed in locis ab episcopis consecratis, vel ubi ipse permiserit, celebranda esse semus. Concedimus etiam ut sicubi, quod nostris peccatis exigentibus perplurimum est factum, a Nordmannis, et a Slavis, et ab Ungarqualicunque modo ecclesiae fuerint incensae et combustae, in capellis cum tabula consecrata missas interim celebrari rari queant. In itinere vero positis, si ecctoriis. Item, si tabula altaris consecrata caeteraque sacrata mysteria ad id officium pertinentia ibi adfuerint, missarum solemnia celebrare concedimus. Aliter omnino contradicimus
Abbreviated transcription (Latin):
pbrm coniugatũ tanquam
occasione nuptiarũ quod offerre
non debeat. et ab eius oblatione
idõ se abstinet. anathemasit.
cũq missas celebraueriait

Expanded text:
erum conjugatum, tanquam occasione nuptiarum quod offerre non debeat, et ab ejus oblatione ideo se abstinet, anathema sit.cunque missas celebraverint
Abbreviated transcription (Latin):
sollemnia cęlebrare p̃sumat¬
nisi duob p̃sentib sibi. quo respori¬
dentib ipse tertius habeatur.
orate ꝓme. aꝑtissime conuenit.
ut et ipsius respondeatur salutati

Expanded text:
solemnia celebrare praesumati duobus praesentibus, sibique respondentibus, ipse tertius habeatur, Orate pro me; apertissime convenit, ut et ipsius respondeatur salutati
Abbreviated transcription (Latin):
Asa quib sacroscã conficiunt᷑
misteria. calices sunt et patenȩ.
Dequib bonifacius martir et ep̃s
in t̾rogatus siliceret inuasculis lig¬
neis sacram̃ta conficere. Respñ.
calicib. Sepherinus .xui. roma¬
nus ep̃s. patenis uitreis missam
cȩlebrari constituit. Iunc deinde
teria sacra fecit argentea. In hoc
enĩ sicut et in reliquis cultib ma¬
gis et magis ꝑ increm̃tũ tẽporũ
decus succreuit ȩccłarũ. Nrĩs enĩ
dieb qui serui patris familias sumꝰ.
cumulet᷑ et amplificet᷑. statu imꝰ
ut deinceps nullus sacerdos sacrum
misterium corporis et sanguinis
ullomodo conficere p̃sumat. ne.
unde placari debet. inde irascat᷑¬

Expanded text:
asa quibus sacrosancta conficiuntur mysteria, calices sunt et patenae. De quibus Bonifacius martyr et episcopus interrogatus, si liceret in vasculis ligneis sacramenta conficere, respondit: calicibus. Zepherinus XVI, Romanus episcopus, patenis vitreis missas celebrare constituit. Tunc deinde ia ministeria sacra fecit argentea. In hoc enim, sicut et in reliquis cultibus magis et magis per incrementum temporum decus succrevit Ecclesiarum. Nostris enim diebus, qui servi patrisfamilias sumus, cumuletur et amplificetur, statuimus, ut deinceps nullus sacerdos sacrum mysterium corporis et sanguinis ullo modo conficere praesumat, ne, unde placari debet, inde irascat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ halendas simul conueniunt
postꝑactũ diuinũ misterium ec
necessaria collationẽ non quasi
adplenã refectionẽ sed quasi ad
prandiũ ubi ad tabulas sibi resi¬
deant ne ꝑtalia in honesta conui¬
uia se inicẽ grauent quia inde¬
cenr est & honerosd̃. Sepe ctiã
tardo ad ȩccłam redeuntes. maiꝰ.
da pnũ̃ de rephensione ẽquirit᷑
et de grauedine mutua contra¬
hunt. quã lucrũ ibi faciunt.
Nã de huiꝰ modi c̃uentu paulus
counthios rep̃hendit. qui in con¬
uenienter cenã dñicã manducare
c̃ueniebant. Sic & quiadȩnam
dñicã id est ad collationẽ uerbi
sub occasione conueniunt. et
exueritate uentris causa c̃iun¬
gĩtur rep̾hensibiles corã dõ et
ħ ominib: habentur. Et idõper¬
actis om̃ib: qui uoluerit panem
cũ caritate in domo fr̃issui simul
cũ fratrib frangat & singulis
singulos biberẽ faciant maxime
ut ultra uniam uicẽ poculũ
nontingat & sic ad occłas fedeart

Expanded text:
 Kalendas simul conveniunt, post peractum divinum mysterium et necessariam collationem, non quasi ad plenam refectionem, sed quasi ad prandium ibi ad tabulas resideant, ne per talia inhonesta convivia se invicem gravent: quia indecens est et onerosum. Saepe etiam tarde ad ecclesiam redeuntes, majus damnum de reprehensione conquirunt, et de gravedine mutua contrahunt, quam lucrum ibi faciunt. Nam de hujusmodi conventu Paulus Corinthios reprehendit, qui inconvenienter coenam dominicam manducare conveniebant. Sic et qui ad coenam dominicam, id est, ad collationem verbi sub occasione conveniunt, et ex veritate ventris causa conjunguntur, reprehensibiles coram Deo et hominibus habentur: et ideo, peractis omnibus, qui voluerit, panem cum charitate in domo fratris sui simul cum fratribus frangat, et singuli singulos bibere faciant, maxime ut ultra tertiam vicem poculum non contingant, et sic ad ecclesias redeant
Abbreviated transcription (Latin):
NSiaendi sunt p̃terea
laiei ut sciant qd nullatenus alio
loco manu mittere ꝓprios possunt
seruos quos dominicis castris aggre¬
gare decreuerunt nisi in sacro scã
ecclesia ordine supranotato. Quando
eatranei sunt: & quib interdicitur
ne ad seculare uidiciũ ꝓcedant
quando seculari iudicio a uigo ser¬
uitutis absoluuntur: Seo fortasse
dicit aliquis. clericꝰ fieri non per

Expanded text:
nstruendi sunt praeterea laici ut sciant quod nullatenus alio loco manumittere proprios possunt servos, quos dominicis castris aggregari decreverunt, nisi in sacrosancta Ecclesia ordine supranotato. Quomodoextranei sunt? Et quibus interdicitur ne ad saeculare judicium procedant, quomodo saeculari judicio a jugo servitutis absolvuntur? Sed fortasse dic
Abbreviated transcription (Latin):
Queneritis catholicas eas diuinis
p̃cib et oꝑib: absq ulla mora c̃setrate:
quia etnos quando fuimus constan¬
tinopolim ta ꝓreligione catholica
qua et ꝓregis theoderici causa nego¬
tii suadente. atq orante arrunosq
extirpante piissimo atq xp̃ianissi¬
mo iustino orthodoxo imꝑatore quas¬
cunq uł in partib: eorũ eccłas reꝑire
potuimus chatholicas eas dño opẽ
ferente consecra uimus

Expanded text:
eneritis, catholicas eas divinis precibus et operibus absque ulla mora consecrate: quia et nos quando fuimus Constantinopoli, tam pro religione catholica, quam et pro regis Theoderici causa negotii suadente atque hortante Arianosque exstirpante piissimo atque Christianissimo Justino orthodoxo imperatore, quascunque illis in partibus eorum ecclesias reperire potuimus, catholicas eas, Domino opem ferente, consecravimus
Abbreviated transcription (Latin):
hec tamen parua sint ut nemo tã
hebes & barbarus sit qui hoc dis¬
cere & uerbis cõmiihus proñ¬
ciare non possit tam magna ut
qui horum scientiam pleniter
capere potuerit sufficere sĩbi
credatur ad salutẽ ꝑpetuam
Iluo etiam obseruanoum est ut
nullus suscipiat infantem in bab¬
tismo a sacro fonte anteꝗ ioem
siubolum & orationem dominieã
coram presbitero decanta. &
tunc presbiter omnibus patrinis
ad nunci& quos debitores sint
suis filiolis eum ad intelligibilẽ
etatem uener̾at hec eadem
insinuare¬

Expanded text:
haec tam parva sunt, ut nemo tam haec tam parva sunt, ut nemo tam hebes et barbarus sit, qui hoc discere et verbis communibus pronuntiare non possit: tam magna, ut qui horum scientiam pleniter capere potuerit, sufficere sibi credatur ad salutem perpetuam. Illud etiam observandum, ut nullus suscipiat infantem in baptismo a sacro fonte, antequam idem Symbolum et Orationem Dominicam coram presbytero decantet. Et tunc presbyter omnibus patrinis annuntiet quod debitores sint suis filiolis, cum ad intelligibilem aetatem venerint, haec eadem insinuare
Abbreviated transcription (Latin):
presbiter omnib parrochianis
suis simbolum & orationem do¬
minicam aut ipse insinu& aut
alus insinuandum in iungat ut
cum ad confessionem tẽpore qͣ¬
oragesimali ueniunt. hec ab
unoquoq memoriter sibi de¬
cantari faciat. Nec ante sanctã ap.¬
communionem alieui tradat
nisi hec ex corde pronunci¬
are nouerit. Siquioem sine
horum scientia nullus saluus
esse poterit in uno enim fides
& creoulitas xp̃iana continet᷑.
In alio quio orare & petere
a deo debeamus exprimitur. Ereodẽ
Quoo uero sine fide nemoa
possit esse saliuus: dominus
ostendit cum dicit. Qui credide¬
rit & baptizatus fuerit saliuis
erit. Nullus autem credere po¬
test quoo nescit nec audiuit.
ait enim paulus. Quomodo ere¬
ount ei quem non auoiunt:
Nec sola suficit fides in corde.
nisi etiam uerbis enuncietur. Ir̃aco¬
ut ioem a postolus testis est. corde
enim inquit creoitur ad iusticiam
ore autem confessio fit ad salutem.
Nullus autem de stolicitate sensꝰ
uł tenuitate ingenii eausetur quia

Expanded text:
presbyter omnibus parochianis suis Symbolum et Orationem Dominicam aut ipse insinuet, aut insinuanda injungat, ut cum ad confessionem tempore quadragesimali venerint, haec ab unoquoque memoriter sibi decantari faciat. Nec ante sanctam communionem alicui tradat, nisi haec ex corde pronuntiare noverit. Siquidem sine horum scientia nullus salvus esse poterit. In uno enim fides et credulitas Christiana continetur; in alio, quid orare et petere a Deo debemus exprimitur. » Quod vero sine fide nemo possit esse salvus, Dominus ostendit, cum dicit: Qui crediderit, et baptizatus fuerit, salvus erit. Nullus autem credere potest quod nescit, nec audivit; ait enim Paulus: Quomodo credent ei quem non audierunt? Nec sola sufficit fides in corde, nisi etiam verbis enuntietur, ut idem Apostolus testis est: Corde enim, inquit, creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem. Nullus autem de stoliditate sensus, vel tenuitate ingenii causetur: quia
Abbreviated transcription (Latin):
dentur .s pociꝰ indeliciis uiuente
mortuȩ indiuinis oculis contem¬
plantur. ꝑ prouincias discurren¬
feste detegi potuerint: ep̃i auc¬
coritate .⁊ regali potestate inta¬
lib locis residere sub religioso
tenciam fecerint dignã. asseqͣnt᷑
etiam fructuosam Si enĩ ma
lã famã canonice purgtre
cogant᷑. & ut religiosius decet̃o
dicit. Quccũ fornicatȩ fueri¬
Nt: in xp̃o nubere uolunt

Expanded text:
dentur, sed potius in deliciis viventes mortuae in divinis oculis computantur, provincias discurrenfeste detegi potuerint, episcopali auctoritate et regia potestate in talibus locis residere sub testimonio tentiam si fecerint dignam, assequantur etiam fructuosam. Si autem 2lam famam legaliter purgare cogantur, et ut religiosius de caetedicit: Quae cum fornicatae fuerint in Christo, nubere volunt
Abbreviated transcription (Latin):
Quid mirũ petre si egredientẽ
animã ñ uidisti. quã & manentem
in corpore ñ uides: Nũqͥd nã mͦ cum
mecũ loq̃ris quia uide in me ñ uales
animã meã idcirco me exaͣm credis. fa¬
tura qͥppe anime ĩusibilis ẽ atq itã
ea corpore ĩuisibilit̃ egredit᷑ sic̃ ĩ corpore

Expanded text:
Quid mirum, Petre, si egredientem animam non vidisti, quam et manentem in corpore non vides? Nunquidnam modo cum mecum loqueris, quia in me videre non vales animam meam, idcirco me esse exanimem credis? Natura quippe animae invisibilis est, atque ita ex corpore invisibiliter egreditur, sicut in
Abbreviated transcription (Latin):
insacro uirginitatis ꝓposito cons¬
atutȩ barbaricã ꝑtulere uiolen¬
ciam & integrittitẽ amisere pudo¬
ut neq inuiduarũ deiciantur gra
um numero censeantur Quib si
inom̃ib uirginailib. obseruacioni¬
b. ꝑseuerant. & castimoniȩ solidicti¬
tẽ mente custodiunt : sacram̃toꝵ¬
cis noi ÷ negunda cõmunio. Qiua
iniustũ ÷ illcis in eo uł argui ł no¬
turi : qđ nõ uoluntas admisit:
sed uis hostilis rapuit.
SUPER MILITIB. INCLAUSTRO
SUO HOSPRIANTIB. LXX.

Expanded text:
in sacro virginitatis proposito constitutae, barbaricam pertulere violentiam, et integritatem pudout neque in viduarum deium virginum numero censeantur. Quibus, si in omnibus virginalibus observationibus perseverant, et castimoniae soliditatem mente custodiunt, sacramentorum non est neganda communio, quia injustum est illas in eo vel argui vel notari, quod non voluntas admisit, sed vis hostilis eripuit.super militibus in claustro suo hospitantibus.
Abbreviated transcription (Latin):
Pcripsit michi dilectio tua re
iustiniane ep̃o pro egritudine capi¬
tis quam patitur epm̃ p̃cipere
succeli. nefortasse dum epi iura
eadẽ cuitas non habeati quod
absit abhoste depereat. & qͥdẽ
nusquam canones p̃cipiunt. ut
egrotꝰ S suggerendũ est ut si
quis in regimine egrotat dispen¬
sator illi talis requirat᷑. qui
possit eius curam omne agere.
& locu̾ illus in regimine ȩccłaȩ
ipso non deposito conseruarer ut
neq ds̃ om̃ipotens offendatur. neq
ciuitas neglecta eẽ inueniatur.

Expanded text:
cripsit mihi dilectio tua me Justinianae episcopo, pro aegritudine capitis quam patitur episcopum praecipere succedi: ne fortasse, dum episcopi jura eadem civitas non habeat, quod absit! ab hoste depereat. Equidem nusquam canones praecipiunt ut paegrotus. Sed suggerendum est ut, si quis in regimine aegrotat, dispensator illi talis requiratur, qui possit ejus curam omnem agere, et locum illius in regimine Ecclesiae, ipso non deposito, conservare, ut neque Deus omnipotens offendatur, neque civitas neglecta esse inveniatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ac diaconibus qui solent dimitt̃ẽ
loea sua in quibus oroinati sunt
& ad alia loca se transferunt. pla
alium se transferre uoluerint
deponantur.

Expanded text:
 diaconis qui solent dimittere loca sua, in quibus ordinati sunt, et ad alia loca se transferunt, placalium se locum transferri voluerint, deponantur.
Abbreviated transcription (Latin):
tis pͥmitꝰ uentilandȩ sunt : Quibi
sint. cuiꝰ sint. quo mͦ sint. qua¬
hostis consuetudine reꝑtȩ sit it
Haec omĩa cũ equalitaite disca¬
nere debet.

Expanded text:
tis ventilandae sunt. Quibus sint, cujus sint, quomodo sint, quaantiqui hostis consuetudine repertae sint. Haec omnia judex cum aequalitate disnere debet.
Abbreviated transcription (Latin):
oñ duas animas ẽẽ dicimꝰ ĩ uno
homine sicuti qͥdã iacob & alii
sẏroꝵ disputatores scribt̃. ut una
anima sit de qua animet᷑ corpꝰ & ĩ
mixta fit sanguini. & altã ẽ spũał
que racionẽ ministrat. Sed dicimꝰ
unã ẽẽ eãdẽq animã ĩ hoĩe que¬
& corpꝰ sua societate iuuific& &
sem& ipsã sua ratione disponat
habens ĩ se lib̾tatẽ arbitrii ut in
sua sustantia eligat cogitationẽ quã

Expanded text:
on duas animas esse dicimus in uno homine, sicut quidam Jacob, et alii Syrorum disputatores scribunt, ut una anima sit de qua animetur corpus, et immixta sit sanguini, et altera spiritalis, quae rationem ministret: sed dicimus unam eet corpus sua societate vivificet, et semetipsam sua ratione disponat, habens in se libertatem arbitrii, ut in sua substantia eligat cogitationem quam
Abbreviated transcription (Latin):
iautẽ aliquis metropolitanoꝵ
inflatus fuerit. et sine cõꝓuin
ep̃oꝵ. aliascausas agere. nisieas tan¬
tũ quȩ ad ꝓpriã suã ꝑtinent par¬
roechiã. aut eos grauare uoluerit:
ab om̃ib districte corrigat᷑. ne.
talid deinceps p̃sumere audeat.
Si uero incorrigibilis. eisq in obȩ.¬
diens apparuerit: adhanc apłicam
sedem cui om̃ia ep̃oꝵ iudicia ter¬
minare p̃cepta sunt. eius contuma¬
cia referat᷑. ut uindicta de eofiat.
ut cȩteri timorem habeant. Si au¬
tẽ ꝓpt̃ nuniã longiquitatẽ. aut
tẽporis in cõmoditatẽ. uel itineris
asperitatẽ. graue adhanc sedem
eiuis causam deferre fuerit. tunc
ad eius primatẽ eiuscausa defera¬
tur. et penes ipsum huius scẽ sedis
auctoritate iudicetur. Similiter
si aliquis ep̃oꝵ metropolitanũ sus¬
pectũ habuerit. apud primater
diocȩseos. aut apud hanc apłicã sedẽ
audiatur

Expanded text:
autem aliquis metropolitanorum inflatus fuerit, et sine omnium cepiscoporum alias causas agere, nisi eas tantum quae ad propriam suam pertinent parochiam, aut eos gravare voluerit, ab omnibus distritalia deinceps praesumere audeat. Si vero incorrigibilis eisque inobediens apparuerit, ad hanc apostolicam sedem, cui omnium episcoporum judicia terminare praecepta sunt, ejus contumacia referatur, ut vindicta de eo fiat, ut caeteri timorem habeant. Si autem propter nimiam longinquitatem, aut temporis incommoditatem, vel itineris asperitatem grave adejus causam deferre fuerit, tunc ad ejus primatem causa deferatur, et penes ipsum hujus sanctae sedis auctoritate judicetur. Similiter si aliquis episcoporum metropolitanum suspectum habuerit, apud primatem dioeceseos, aut apud hanc apostolicam sedem audiatur
Abbreviated transcription (Latin):
Irorũ tibi dñe
curuantes ienua cordiũ. que sumꝰ
ut bonum quod nob̾ate reꝗritur ex¬
sequam᷑. scilicet ut promta teũ sollicitu¬
dine gradientes discretionis arduȩ
diligentes clareamꝰ studis tibi pla

Expanded text:
rorum tibi, Domine, curvantes genua cordium, quaesumus, ut bonum quod a nobis a te requiritur, exsequamur, scilicet ut prompta tecum sollicitudine gradientes, discretionis arduae icordiam diligentes, clareamus studiis tibi pla
Abbreviated transcription (Latin):
e̾e eas ꝑsonas dicimꝰ: quȩ pro
laliqua culpa notant᷑ infamia.
id ÷ om̃s qui xpĩanȩ legis nor¬
mam abicuint & statut a
eccłastica contẽpnunt. Similit̃
fures. sacrilegos. ⁊ om̃s capitalib
criminib irretitos. sepulchrorũ
quoq iuolatores. ⁊ apostolor ũ
patrũ statuta libenter uiolanteᷤ.
& om̃s qui ad u̾sus patres arman¬
tur. in om̃i mundo infamia
notantur. similit̃ & in cestuosos
homicidas. ꝑ uiros. raptores. ma¬
lesicos. uenesicos. ad ulteros. de
bellissugientes. & qui indigna
sibi petunt loca tenere. aut̃ fa¬
cul tates eccłȩ abstrahunt in¬
iuste. Et qui sr̃s calumpniant᷑.
aut accusant & non probant.
uł qui contͣ in nocentes princi¬
put: animos adiracudiam pro¬
uocant. Iom̃s anathematiçatos
sos̾ & om̃s quos ȩccłastice uł scłi
leges infames ꝓnuntiant. nec
seruos ante legitimã lib̾tatem.
nec. penitentes nec di gamos. nec
eos qui curię deseruunt. uł qui
non sunt integri corpore. aut
sanam non habent mente uł

Expanded text:
e eas personas dicimus, quae pro aliqua culpa notantur infamia, id est omnes qui christianae legis normam abiciunt et statuta ecclesiastica contempnunt. Similiter fures, sacrilegos et omnes capitalibus criminibus iquoque violatores, et Apostolorum patrum statuta libenter violantes, et omnes qui adversus patres armantur, qui in omni mundo infamia notantur. Similiter et incestuosos, homicidas perjuros, raptores , maleficos, veneficos, adulteros, de bellis fugientes, et qui indigna sibi petunt loca tenere, aut facultates Ecclesiae abstrahunt injuste, et qui fratres calumniantur aut accusant, et non probant; vel qui contra innocentes principum animos ad iracundiam provocant; et omnes anathematizatos, sos, et omnes quos ecclesleges infames pronuntiant: nec servos ante legitimam libertatem, nec poenitentes, nec digamos, nec eos qui curiae deserviunt, vel qui non sunt integri corpore, aut sanam non habent mentem vel
Abbreviated transcription (Latin):
eis uuendũ. & p̃dicandũ. neces¬
sariũ duximꝰ. ut ea que ad fidẽ
ꝑtinent. & ubi de extirpandis
uitus. & plantandis uirtutib
scribitur. hoc ab eis crebrole-¬¬
gatur. & bene intellitat᷑ e
in popło p̃dicet᷑.¬

Expanded text:
eis vivendum et praedicandum, necessarium duximus, ut ea quae ad fidem pertinent, et ubi de extirpandis vitiis, et plantandis virtutibus scribitur, hoc ab eis crebro legatur, et bene intelligatur, et in populo praedicet
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ iubendum est ut nenio laicorum
prbos aeccłarum suarum turpi
in honeste negotiacioni implicare
nec secũ se aliorsum contra aucto¬
ritatem presumat ducere quo miste¬
rium sibi commissum cogantur negle-¬
gere. Quod si hȩc int̾dieca p̾ssũpserit.
ex communicentur.

Expanded text:
tem jubendum est ut nemo laicorum presbyteros Ecclesiarum suarum turpi inhonesta negotiatione implicare , nec secum aliorsum contra auctoritatem praesumat ducere, quo ministerium sibi commissum cogantur negligere. Quod si contra interdicta praesumpserit, excommunicetur.
Abbreviated transcription (Latin):
e his uisii ẽ nob̵ conscribi qͥ
sacros ordines habent & an¬
te uł post ordinationẽ conta¬
minatos in capitalib crimini¬
bus se ec̃ ꝓfitentur in qͥbus
mihi uidetur hȩc distantia
ee debe. ut hi qui dep̃hensi uł
capti fuerint publice in ꝓuirlo
futo atq fornicatione & cet̃is
luiꝰ modi criminib. scđm sa croꝵ
canonũ instituta a gradu ꝓpͥo de¬
ponant᷑ quia scandalũ ẽ popło
dĩ tales ꝑsonas suꝑ se positas ha¬
Nepe inde detrahuntur hominẽ¬
a sacrifitio sic̃ quondã filiis he¬
li peccantib fecisse legitur &
rebelles hinc atq cont᷑̾rii existen¬
tes eorũ prauis exẽplis cotidie
peiores fuit. Qui autẽ de p̃di¬
ctis uiris ꝑ occultã confessionẽ¬

Expanded text:
 visum est vobis conscribi, qui sacros ordines habent; vel ante, vel post ordinationem contaminatos in capitalibus criminibus se esse profitentur. In quibus, ut mihi videtur, haec distantia debet esse, ut hi, qui deprehensi, vel capti fuerint publico in perjurio, furto, atque fornicatione, et caeteris hujusmodi criminibus, secundum sacrorum Canonum instituta, a gradu proprio deponantur: quia scandalum est populo Dei, tales personas super se positas ha constat. Nempe inde detrahunt homines sacrificio Dei, sicut quondam filiis Heli peccantibus fecisse leguntur: et, rebelles hinc atque contrarii existentes, eorum pravis exemplis quotidie pejores fiunt. Qui autem de praedictis vitiis per occultum confessione
Abbreviated transcription (Latin):
neglexerit. aut cȩtũ fratrum
antequã conciliũ dissoluat᷑ credide¬
rit dissoluendũ. alienũ se afratru
cõmunione cognoscat. nec eũ recipi
licet. nisi insequenti sy nodo fuerit

Expanded text:
neglexerit, aut coetum 202 fratrum antequam concilium dissolvatur crediderit deserendum, alienatum se a fratrum communione cognoscat, nec eum recipi liceat nisi in sequenti synodo fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
lacita scł cria dñicis diebꝰ. ł ali¬
Iis pcipius festis. seu etiam in his
dieb. inipꝰ legitima ieumia cele¬
brant᷑: scđm canonicã institucio¬
nẽ minime fieri decreiumꝰ. In suꝑ
etiam scc̃i sȩ nodus dec̃nit. ut nulla
uidiciaria potesttis licenciã habeat.
sua auctorittite xp̃ĩanos ad placitũ¬
bb̃ȩ : quatenꝰ ad eundi ecłiam. ora¬
cionib.q. uaccindis. liberus habe¬
atur facultasU

Expanded text:
lacita saecularia dominicis diebus, vel aliis praecipuis festis, seu etiam in his diebus, in quibus legitima jejunia celebrantur, secundum canonicam constitutionem minime  fieri decernimus. Insuper etiam sancta synodus decrevit, ut nulla judiciaria potestas licentiam habeat sua auctoritate Christianos ad placituBaptistae, quatenus adeundi ecclesiam orationibusque vacandi liberius habeatur fac
Abbreviated transcription (Latin):
eĩs pacificare famili ariter minime
poturrint . tc̃ tempore legati moeos
adsinodũ canonice cũ uocatam ñ
infra angusta tempore canice c̃ Frcalio
uocent pͥus eis ꝑscripta significent anos¬
quod eis opponitur ut ad responsio¬
nẽ p̃parati adueniant. Namsi aut
ui aut timore eiecti. aut reb sius
expoliati suerint nẽ canonice
uocari adsynodũ possunt. necres¬
pondereȩ mulis debaent ante ꝗ cano¬
nice restituantur & sua om̃ia
eis legalit̾ reddantur eõ n it a¬

Expanded text:
eis pacificare familiariter minime potuerint, tunc tempore legitimo ad synodum canonice convocatam, non infra angusta tempora canonice convocent, et prius eis per scripta significent quod eis opponitur, ut ad responsionem praeparati adveniant. Nam si, aut vi aut timore, ejecti aut suis rebus exspoliati fuerint, nec canonice vocari ad synodum possunt, nec respondere aemulis debent antequam canonice restituantur, et sua omnia eis legaliter reddantur. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
bͣn habeat aeccłam intrandi illos
proximos &l dies nudis pedibus
incedat. & nullo uritulo utatur.
In laneis uestibus sit absꝗ femora¬
libus. arma nonferat. ⁊nichil
sumat in his xl diebus nisi panẽ
tantum ⁊ salem
Etnullam communionem cum
ceteris xp̃ianis. neq cum alio
penitente habeat in cibo ⁊inpotu
uel olerib seu leguminibus pro ut
uisum fuerit. aliquid pro miscđia
indulgeatur. maxime siquis
coactus ⁊ non sponte omicidium
fecerit.
Et ei omnimodis ex canonica
auctoritate interdicatur. ut
in his diebus cum nulla femina
misceatur. nec ad propriam
uxorem accedat.
nec cum aliquo homine
dormiat.
Iuata aeccłam sit ante cuius
ia iuas peccata sua de fleat dieb
⁊ noctibus & non de loco
ad locum pergat. sed in uno loco
& si forte habuerit insidiatores
tia donec ab ep̃o paxei ab
inimicis concedatur.
Et ñ infirmitate de tentus fuerit.
ita ut non possa digne ponitere.
differatur poenitentia. donec
sanitati restituatur.

Expanded text:
n habeat ecclesiam intrandi illos proximos quadraginta dies, nudis pedibus incedat, et nullo vehiculo utatur. In laneis vestibus sit absque femoralibus, arma non ferat, et nihil sumat in his quadraginta diebus nisi tantum panem et salem, et nullam communionem cum caeteris Christianis neque cum alio poenitente habeat in cibo et potu,vel oleribus, seu leguminibus, prout visum fuerit, aliquid pro misericordia indulgeatur, maxime si quis coactus, et non sponte homicidium fecerit. Et ei omnimodis ex canonica auctoritate interdicatur, ut in his diebus cum nulla femina misceatur, nec ad propriam uxorem accedat, nec cum aliquo homine dormiat. Juxta Ecclesiam sit, ante cujus januas peccata sua defleat, diebus ac noctibus non de loco ad locum pergat, sed in uno loco  diebus sit. Et si forte habuerit insidiatores nitentia, donec ab episcopo pax ei ab inimicis concedatur. Et si infirmitate detentus fuerit, ita ut non possit digne poenitere, differatur poenitentia donec sanitati restituatur.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicauit. et głosum consummauit
mar trrium. Tertia uero sedesapud
antiochiam eiusdem beatissimi pe¬
tri nomine habet᷑. honorabilis. eoqd
illic priusquã romã uenisset habi¬
taluit. et illic primũ nom̃ xp̃ianoꝵ
nouellȩ gentis exortũ ẽ. et quãuis
aliud fundam̃tũ nemopossit pone¬
re p̃ter id quod positũ ẽ. quod est
eadem scã romana ęccła post illas
ueteris uł noui testam̃ti quas regu
ꝓhibet scripturas

Expanded text:
praedicavit, et gloriosum consummavit praedicavit, et gloriosum consummavit martyrium. Tertia vero sedes apud Antiochiam ejusdem beatissimi Petri nomine habetur honorabilis, eo quod illic, priusquam Romam venisset, habitavit, et illic primum nomen Christianorum novellae gentis exortum est. Et quamvis aliud fundamentum nemo possit ponere, praeter id quod positum est, quod estnctam item Romana Ecclesia post illas Veteris et Novi Testamenti quas regulprohibet Scripturas
Abbreviated transcription (Latin):
nullis sy nodicisconstitutis cȩteris
ȩccłuis p̃lata est. sed eugłicaioce
dñi et saluatoris nr̃i primatũ opti¬
nuit. Iues petrus inquiens et super
hanc petram ȩdificabo ȩccłani meã:
et portȩ inferi ñ preualebunt ad¬
uersus eã. et tibi dabo claues regni
cȩlorum. Et quecũꝙ ligaueris suꝑ
t̃rã. erunt ligata et incȩlo. Et que¬
cumq solueris suꝑ t̾rã : erunt solu¬
ta et incȩlo. Cui data ẽ. etiã socie¬
tas beatissimi pauli apłi uaselec¬
tionis. qui non diuersõ sicut heretici
garriunt. sed uno tẽpore uno eodẽq
die gloriosa morte cũ petro inur¬
be rõma sub cesare nerone agoni¬
sans coronatus est. et parit᷑ supra
unuersõ mundo sua p̃sentia atꝙ
uenerando triumpho ꝑ̃tulerunt.
łst ergo prima petri apłi sedesroma¬
na eccła. non habens maculã neq
rugã. nec aliquid huiusmodi. Scda
autẽ sedes apud alexandriã beati
petri nomine amarco eiꝰ discipło et
euangelista consecrata spseq peꝰ¬

Expanded text:
nullis synodicis constitutis ceteris ecclesiis praelata est, sed evangelica voce Domini et salvatoris nostri primatum obtinuit. Tu es Petrus inquiens et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt adversus eam. Et tibi dabo ligaveris super terram, erunt ligata et in coelo. Et quaecunque solveris super terram, erunt soluta et in coelo. Cui data est etiam societas beatissimi Pauli apostoli vasis electionis, qui non diverso, sicut haeretici garriunt, sed uno tempore, uno eodemque die gloriosa morte cum Petro in urbe Roma sub Caesare Nerone agonizans coronatus est, et pariter suprauniverso mundo sua praesentia, atque venerando triumpho praetulerunt. Est ergo prima Petri apostoli sedes Romana Ecclesia non habens maculam, nec rugam, nec aliquid hujusmodi. Secunda autem sedes apud Alexandriam, beati Petri nomine a Marco ejus discipulo et evangelista consecrata est, ipseque a Pe
Abbreviated transcription (Latin):
st aliquis coniugatus qui cum
al terius uxore adulterium
per petrauerit uel uxor cum
alterius uiro
qui concubinam simulhabu¬
erit: ancillam propriam aut aliã
se coniunxerit et aliam incon¬
iugium acceperit.
ri se coniunxerit :¬

Expanded text:
st aliquis conjugatus, qui cum alterius uxore adulterium perpetravit, vel uxor cum alterius viro?qui concubinam simul habuerit ancillam propriam, aut aliamse conjunxerit, et aliam in conjugium acceperit? ri se conjunxerit
Abbreviated transcription (Latin):
Uud etiam quod circa baptizandos
in uniuerso mundo scã ȩccła uniformi-¬
ter agit. non otioso contẽplamͦ intui¬
tu. cũ siue pariuli siue iuuenes adre¬
generationis ueniunt sacram̃tũ. ñ
pruis fontẽ uitȩ adeant quã exor¬
cisinis et exsufflationib dericorum
sp̃s ab eis inmundus ambigit᷑. ut tunc
uere appareat quomͦ princeps huiꝰ

Expanded text:
ud etiam quod circa baptizandos in universo mundo sancta Ecclesia uniformiter agit, non otioso contemplamur intuitu: cum sive parvuli, sive juvenes ad regenerationis veniunt sacramentum, non prius fontem vitae adeant, quam exorcismis et exsufflationibus clericorum spiritus ab eis immundus abigatur, ut tunc vere appareat quomodo princeps hujus
Abbreviated transcription (Latin):
Eps in cuiꝰ paroechici aliquis cor¬
sistens aliquid iniuste fecerit: se
m̃dacionẽ siue cõposicionẽ. et ad
penitenciã : ut dõ et eccłȩ quã le
sit scitis facicit. Si aũ despexerit et
contẽpserit eiꝰ ammonicionẽ. ⁊ salu¬
berrimã inuitaicionẽ feriat illũ
pcistorali uirga: hoc ÷ sentencia
am scitisfaccionẽ. & dignã em̃da¬
cionẽ. Quã ex cõmunicacioiẽ de¬
bet idẽ ep̃s semori illiꝰ notã face
usq ad dignã scitis factionem

Expanded text:
s in cujus parrochia aliquis consistens aliquid depraedatus fuerit, semmendationem sive ad compositionem et ad poenitentiam, ut Deo et ecclesiae satisfaciat quam laesit. Si autem despexerit atque contempserit ejus admonitionem atque saluberrimam invitationem, feriat illum pastorali virga, hoc est sententia am satisfactionem et dignam emendationem. Quam excommunicationem debebit idem episcopus seniori illius notausque ad satisfactionem
Abbreviated transcription (Latin):
utc̃q ad auriũ   & ad occuloꝵ
ꝑtinde in lecebras. unde uigor animi emaliri
posse credatur ut de aliqͥb generib
musicorũ. aliisq ñ nullis rebus om̃s cdĩ
sacerdotes se abstinere debent: qr ꝑauriũ
occulorũq in lecebras. uitioꝵ turba ad
animũ ingredi sol&. Histrionũ quoq
curpiũ. & obscenoꝵ in solentias iocoꝵ
ipsi animo effugere cunctisq sacerdotib
effugenda p̃dicare debent.

Expanded text:
ue ad aurium et ad oculorum pertinent illecebras, unde vigor animi emolliri posse credatur, ut de aliquibus generibus musicorum, aliisque nonnullis rebus, omnes Dei sacerdotes se abstinere debent: quia per aurium oculorumque illecebras vitiorum turba ad animum ingredi solet, histrionum quoque turpium et obscoenorum insolentias jocorum ipsi animo effugere, caeterisque sacerdotibus effugienda praedicare debent.
Abbreviated transcription (Latin):
uocatꝰ euenerit aut c̃ inforo decer¬
tare ceperit ali quis. ñ lic& ante
ꝑactã causam recedere.In ec clasti
necesse suerit. aut se ꝑ grauari
iquis płr aut diaconus. aut ełs
sacram̃tũ p̃bere temptauerit aut
aliquid sus fragiũ pollicerit uł de
hac causa pͥuatis cũ uenticulis factis
delib̾are atq decernere  loci sui¬
dignitate & cõmunione pͥuetur

Expanded text:
ocatus venerit, et in foro decertare coeperit aliquis, non licet ante peractam causam recedere: in ecclesiasnecesse fuerit, aut si se praegravari  aut diaconus, aut clericus,sacramentum praebere tentaverit, aut aliquod certe suffragium polliceri, vel de hac causa privatis conventiculis factis deliberare atque decernere, loci suidignitate vel communione privetur
Abbreviated transcription (Latin):
Rib causis locascoꝵ transinutan¬
da sunt. Primo cum necessitas ꝑse¬
cutoꝵ loca eoꝵ grauauerit. Scđo
cum difficultas locoꝵ fuerit. Tertio
cũ maloꝵ societate grauantuxc¬

Expanded text:
ribus causis loca sanctorum transmutanda sunt. Primo cum necessitas persecutorum loca eorum gravaverit. Secundo cum difficultas locorum fuerit. Tertio cum malorum societate gravantu
Abbreviated transcription (Latin):
feminarũ id constituendũ eẽ
censuimꝰ. ut sͥ dȩccłam raptor cum
rapta confugerit. et feminã ipsã
uiolentiã ꝑtulisse constiterit. sta¬
tim lib̾etur de manu raptoris et
parentib reddat᷑. et raptor mor¬
tis uł poenarũ inpunitate conces¬
sa lib̾ã habeat eundi facultatem:
Siuero parentes mulieris ȩccłasticis
iuris obedire noluerint: ex cõmu¬
nicent᷑.¬

Expanded text:
feminarum id constituendum esse censuimus, ut si ad ecclesiam raptor cum rapta confugerit, et feminam ipsam violentiam pertulisse constiterit, statim liberetur de potestate raptoris, et parentibus reddatur, et raptor mortis, vel poenarum impunitate concessa, liberam habeat eundi facultatem. Si vero parentes mulieris ecclesiasticis viris obedire noluerint, excommunicent
Abbreviated transcription (Latin):
entiles si in infirmitate deside¬
rauerint sibi manũ imponi. si
fuerit ex aliqua parte honesta in¬
ta. placuit eis manũ imponi. et fi¬
ci erixp̃ianos.

Expanded text:
entiles, si in infirmitate desideraverint sibi manum imponi, si fuerint ex aliqua parte honesta vita, placuit eis manum imponi, et fieri Christianos.
Abbreviated transcription (Latin):
It nullus presbiter absq amictul
alba & stola & fanone & casula
ullatenus presumat missã cele¬
brare & hec sacra uestimenta
mundissima sint & in nitido loco
infra ecclesiam collocentur. Nec
unquam presbiter his indutus
extra ecelesiam exeat quia hec
diuina leae prohib&.¬

Expanded text:
t nullus presbyter absque amictu, alba et stola, et fanone, et casula, ullatenus praesumat missam celebrare, et haec sacra vestimenta mundissima sint, et in nitido loco infra ecclesiam collocentur: nec unquam presbyter his indutus extra ecclesiam exeat, quia hoc divina lex prohib
Abbreviated transcription (Latin):
cet᷑ Si autẽ tardat᷑ occisio: ñ come¬
datur. si autẽ cacdauera laceraue¬
rint mortuorũ: macilent᷑. & post.
anni circulũ comedant᷑. Si autẽ
porei occiderint hõẽm:

Expanded text:
cetur. Si autem tardatur occisio, non comedatur. Si autem cadavera laceraverint mortuorum, macerentur, et post anni circulum comedantur. Si autem porci occiderint hominem,
Abbreviated transcription (Latin):
iquis honucidium sponte com¬
miserit & non uiolento resistens. s
iuim faciens in nocentem. & simpli¬
citer gradientẽ in terfecerit usq
Sic tam̃ ut si poenitentiam bene
ꝑegerit in exitu eiꝰ cõmunionis
uiaticum non negetur

Expanded text:
quis homicidium sponte commiserit, et non violento resistens, sed vim faciens, innocentem et simpliciter gradientem interfecerit, usque sic tamen, ut si poenitentiam bene peregerit, in exitu ei communionis viaticum non negetur
Abbreviated transcription (Latin):
ognouimus enĩ penitentiã mouen¬
Itib denegari nec illoꝵ desideruis
anie i qui obatus sui tempore ani¬
mȩ suae cupiunt remedio subueniri.
horremus fateor tante impietatis
aliquẽ reperiri ut dedĩ pietate des¬
peret quasi non passit ad se quouis
tempore concurrenti succurrere
et periclitatẽ subhonere peccatorũ
hominẽ pondere quose ille expedire
desiderat lib̾are. Q hoc rogo ali¬
ud est quã marienti mortẽ addere
animã suã credulitate ne
absolutus. et̃ possit occidere : Cum
dñs ad subueniendũ paratis simus
uitans ad penitentiã sic remitte pt¬
catori In quacunq die peccator cn¬
uersus fuerit peccata eius non puta¬
buntur ei. Et iterum. Nolo mortẽ
peocatoris sed ut conuertatur et
uiuat. Salutẽ ergo homini. ad¬
iit. quisquis mortis tempore
penitentiã desi aritic de negar¬
& declem̃tia dĩ qui eum ad subuen¬
endum morienti sufficere uł
momento posse non creidit. Per¬
didisset latro in crace p̃miũ ad xp̃

Expanded text:
gnovimus enim poenitentiam morientibus denegari, nec illorum desideriis abnui, qui obitus sui tempore hoc animae suae cupiunt remedio subveniri. Horremus fateor tantae impietatis aliquem reperiri, ut de Dei pietate desperet: quasi non possit ad se quovis tempore concurrenti succurrere, et periclitantem sub onere peccatorum hominem perdere, quo se ille expediri desiderat, et liberari. Quid hoc, rogo, aliud est, quam morienti mortem addere, ejusque animam sua crudelitate, ne absoluta esse possit, occidere, cum Deus ad subveniendum paratissimus, invitans ad poenitentiam, sic promittat peccatori, inquiens: Quacunque die conversus fuerit, peccata ejus non reputabuntur ei . Et iterum: Nolo mortem peccatoris, sed tantum convertatur, et vivat . Salutem ergo homini adimit, quisquis mortis tempore poenitentiam denegarit, et desperat de clementia Dei, qui eum ad subveniendum morienti sufficere vel momento posse non credit. Perdidisset latro in cruce praemium, ad Christi