comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ciam Amen dico uobis non
consummabitis ciuitates is¬
rahel donec ueniat filius
hominis
Non est discipulus super ma¬
gistrum : nec seruus sũper
dominum suum: Sufficit di¬
scipulo ut sit sicut magis ter
eus : & seruus sicut dominus eiꝰ
i patrem familias beelre¬
bub uocauerunt: quanto ma¬
gis domesticos eius. Ne er¬
go timueritis eos

Expanded text:
liam. amen dico uobis, non consummabitis ciuitates Israhel, donec ueniat filius hominis. non est discipulus super magistrum, nec seruus super dominum suum. sufficit discipulo, ut sit sicut magister eius, et seruus, sicut dominus eius. si patrem familias Beelzebub uocauerunt, quanto magis domesticos eius? ne ergo timueri
Abbreviated transcription (Latin):
bentes pastorem
unc dicit discipulis suis.
Messis quidem multa: opera¬
rii autem pauci. Rogate er¬
go dñm messis: ut eiciat ope¬
rarios in messem suam
Etconuocatis duodecim disci¬
pulis suis: dedit illis pote¬
statem spirituum immundo¬
rum. ut eicerent eos & cura¬
rent omnem languorem.
& omnem infirmĩtatem
uodecim autem apłorum no¬
mina sunt haec Primus si¬
mon: qui dicitur petrus: & an¬
dreas frater eius: lacobus re¬
bedaci : & iohannes frater eius:
Philippus & bartholomeus
Thomas & matheus publica¬
nus et iacobus alphaei & thad¬
dacus Simon chananaeus: &
udas scariothes qui & tra¬
didit eum.
Hos duodecim misit ił s. prae¬
cipiens eis & dicens. Inuiam
gentium ne abieritis. & in ciui¬
tates samaritanorum ne in

Expanded text:
em tunc dicit discipulis suis messis quidem multa operarii autem pauci rogate ergo dominum messis ut eiciat operarios in messem suam et convocatis duodecim discipulis suis dedit illis potestatem spirituum inmundorum ut eicerent eos et curarent omnem languorem et omnem infirmitatem duodecim autem apostolorum nomina sunt haec primus Simon qui dicitur Petrus et Andreas frater eius Iacobus Zebedaei et Iohannes frater eius Philippus et Bartholomaeus, Thomas, et Matthaeus publicanus, Jacobus Alphaei et Taddaeus, Simon Cananaeus, et Judas Scariothes, qui et tradidit eum. Hos duodecim misit Jesus praecipiens eis et dicens: In vias gentium ne abieritis, et in civitates Samaritano
Abbreviated transcription (Latin):
faenum agri quod hodie est¬
& cras inclibanum mittitur:⁊
ds̃ sic uestit: quanto magis
uos minimae fidei. Nolite
ergo solliciti esse : dicentes¬
quid manducabimus: aut quid łca¬
bibemus : aut quo operiemur
haec enim omĩa gentes inqui¬
runt: Scit enim pater ues¬
ter : quia his om̃ibus indige¬
tis: Quaerite autem primũ
regnum dĩ. & iustitiam eius:
Nolite ergo solliciti esse in
crastinum. Crastinus enim
dies: sollicitus erit sibi ipsi
Sufficit diei malicia sua

Expanded text:
faenum agri, quod hodie estt cras in ignem mittitur, deus sic uestit, quanto magis uos minimergo solliciti esse, dicentesQuid manducabimus, aut quid bibemus, aut quo operiemur? haec enim omnia gentes inquirunt. Scit autem Pater vester quia his omnibus indigetis. Quaerite autem primum regnum Dei et justitiam ejus, Nolite ergo solliciti esse in crastinum: crastinus enim dies sollicitus erit sibi ipsi. Sufficit diei malitia sua
Abbreviated transcription (Latin):
Et cum uenisset iħs in domũ
petri: uidit socrum eius ia¬
centem & febricitantem : Et
tetigit manum eius: & dimi¬
sit eam febris. Et surrexit :¬
& ministrabat eis. Uespere
autem facto. obtulerunt ei
multos daemonia habentes
Et eiciebat spiritus uerbo: &
omñs malehabentes curauit:
ut ad impleretur quod dictũ
est per isaiam prophetam.
dicentem Ipse infirmitates

Expanded text:
Et cum venisset Jesus in domum Petri, vidit socrum ejus jacentem, et febricitantem: et tetigit manum ejus, et dimisit eam febris, et surrexit, et ministrabat eis. Vespere autem facto, obtulerunt ei multos daemonia habentes: et ejiciebat spiritus verbo: et omnes male habentes curavit: ut adimpleretur quod dictum est per Isaiam prophetam, d
Abbreviated transcription (Latin):
etite : & dabitur uobis. Quae¬
rite : & inuenietis Pulsate :¬
& aperietur uobis. Omnis
enim qui petit. accipit: & qui
quaerit inuenit : & pulsanti
uobis homo : quem si petierit
filius suus panem : Nunquid
lapidem porriget ei : Aut si
piscem petierit : nunquid
serpentem porriget ei : Si
ergo uos cum sĩtis mali nostis
bona data dare filuis uestris
quanto magis pater uester
qui incaelis est dabit bona
petentibus se
Omnia ergo quaecunque uul
tis ut faciant uobis homines
& uos facite illis haec est enĩ
lex & prophetae
ntrate per angustam portã:
quia lata porta & spatiosa
uia quae ducit ad perditio¬
nem : & multi sunt : qui intranT
per eam. Quam angusta por¬
ta & arta uia quãẽ ducit ad
uitam : & pauci sunt : qui in¬
ueniunt eam
ttendite a falsis prophetis:
qui ueniunt aduos inuesti

Expanded text:
etite, et dabitur uobis: quaerite, et inuenietis: pulsate, et aperietur uobis. omnia enim qui petit accipit, et qui quaerit inuenit, et pulsanti vobis homo, quem si petierit filius suus panem, nunquid lapidem porriget ei. Aut si piscem petierit, nunquid serpentem porergo uos, cum sitis mali, nostis bona dare filiis uestris, quanto magis pater uester, qui in caelis est, dabit bona petentibus se? omnia etis ut faciant vobis homines, t vos facite illis. Haec est enim lex et prophetae. intrate per angustam portam: quia lata porta et spatiosa uia, quae ducit ad perditionem, et multi sunt qui intrant per eam. quam angusta porta et arta uia, quae ducit ad uitam, et pauci sunt qui inueniunt eam. adtendite a falsis prophetis, qui ueniunt ad uo
Abbreviated transcription (Latin):
tum loqui: sicut edmici. Pu
tant enim : quod in multilo¬
quio suo exaudiantur. Noli¬
te ergo assimilari eis. Scit
nanque pater uester quid
opus sit uobis : ante quam
petatis cum. Sic ergo uos

Expanded text:
tum loqui, sicut ethnici faciunt: putant enim quod in multiloquio suo exaudiantur. Nolite ergo assimilari eis, scit 29 enim Pater vester, quid opus sit vobis, antequam petatis eum. Ethnici enim s
Abbreviated transcription (Latin):
uid autẽ uides festucam in¬
quomodo dicis fratrituo. si¬
ne eiciam festucam de ocu¬
lo tuo. & ecce trabes est in
oculo tuo. Hypocrita eice
primum trabem de oculo
tuo: & tunc uidebis eicere
festucam de oculo fratris tui

Expanded text:
uod interest inter festucam quomodo dicis fratri tuo, sine ejiciam festucam de oculo tuo, et ecce trabes est in oculo tuo? Hypocrita, ejice primum trabem de oculo tuo, et tunc videbis ejicere festucam de oculo fratris tui
Abbreviated transcription (Latin):
us iudici: & uidex tradat te
ministro : & in carcerẽ mitta¬
ris. Amen dico tibi: non exi¬
es inde donec reddas nouis¬
simum quadrantem
Audistis : quia dictum est an¬
tiquis Non moechaberis.
Ego autẽ dico uobis : qñm o¬
mnis qui uiderit mulierem
ad concupiscendum eam : iam
moechatus est eam incorde
suo quod si oculus tuus dex¬
ter scandalizat te : erue eũ
& proice abste. Expedit e

Expanded text:
t te ministro et in carcerem mittaris. amen dico tibi, non exies inde, donec reddas nouissimum quadrantem. audistis, quia dictum est antiquis: non moechaberis. ego autem dico uobis, quia omnis qui uiderit mulierem ad concupiscendum eam iam moechatus est eam in corde suo. quod si oculus tuus dexter scandalizat te, erue eum et proice abs te. ex
Abbreviated transcription (Latin):
cuerit sic homines : minimus
uocabitur in regno caelorũ
qui autem fecerit & docue¬
rit : hic magnus uocabitur
in regno caelorum dico
autem uobis : quia nisi ab¬
undauerit iustitia ur̃a plus
quam scribarum & pharisae¬
orum : non intrabitis in re¬
gnum caelorum. Audistis:
quia dictum est antiquis:
Non occides . qui autẽ occide

Expanded text:
s, minimus uocabitur in regno caelorum: qui autem fecerit et docuerit, hic magnus uocabitur in regno caelorum. dico autem uobis, quoniam nisi abundauerit iustitia uestra plus quam scribarum et Pharisaeorum, non intrabitis in regnum caelorum. audistis, quia dictum est antiquis: non occides, qui autem occ
Abbreviated transcription (Latin):
hel : quod est interpretatum
nobiscum ds̃. Exurgens au¬
tem iosẽph a somno. fecit sicut
praecepit ei angłs dñi Et ac¬
cepit coniugem suam : & non
cognoscebat᷑ eam : donec pepe¬
rit filium suum primogeni
tum : & uocauit nomen eius
iłim. Cum ergo natus es¬
sec iħs in behleem uidae in
diebus herodis regis: eccema
gi ab oriente uenerunt hie¬
rosolimam dicentes Ubi
est qui natus est rex iuda eo¬
rum: Uidimus enim stellã
eius in oriente : et uenimus
adorare eum. Audiens autẽ
herodes rex turbatus est : & o¬
mnis hiera solłma cum illo.
It congregans omnes principes
sacerdotum & scribas populi:
sciscitabatur ab eis. ubi xp̃c
uidae. Sic enim scriptum est.
per propħam. Et tu bethle¬
hem terra iuda : nequaquam
minima es in principibus
uida. Ex te enim exiet dux :
qui reget populũ meũ isrł.
Tunc hero des clam uocatis
magis : diligenter didicit ab
eis tempus stellae. quae ap¬
paruit eis. Et mittens illos
in bethleem : dixit lte & in¬
terrogate diligenter de pu¬

Expanded text:
hel quod est interpretatum Nobiscum Deus exsurgens autem Ioseph a somno fecit sicut praecepit ei angelus Domini et accepit coniugem suam et non cognoscebat eam donec peperit filium suum primogentum; et vocavit nomen ejus Jesum. Cum ergo natus esset Jesus in Bethleem Judae in diebus Herodis regis, et cagi ab oriente uenerunt Hierosolimam dicentes: ubi est, qui natus est rex Iudaeorum? uidimus enim stellam eius in oriente et uenimus adorare eum. audiens autem Herodes rex turbatus est et omnis Hierosolima cum illo. et congregans omnes principes sacerdotum et scribas populi sciscitabatur aIudae. Sic enim scriptum est in propheta: Et tu, Bethleem terra Iuda, nequaquam minima es in principibus Iuda; ex te enim exiet dux, qui reget populum meum Israhel. tunc Herodes clam uocatis magis diligenter inquisiuit ab eis tempus stellae, quae apparuit eis. et mittens illos in Bethleem dixit: ite et interrogate diligenter de pu
Abbreviated transcription (Latin):
datus fueris quia fratertu¬
us habet aliquid aduersum
te. relinque ibi munus tuum
ante altare : & uade prius re¬
conciliare̾ fratri tuo: Et tunc
ueniens: offeres munus tuum

Expanded text:
uia frater tuus habet aliquid adversum te, relinque ibi munus tuum ante altare, et vade prius, reconciliare fratri tuo, et tunc veniens offer munus tuum
Abbreviated transcription (Latin):
cum recessissent : ecce angłs dñi
apparuit in somnis ioseph di¬
dicens. Surge & accipe pue¬
rum & matrem eius & fuge
in aegyptum : & esto ibi us¬
que dum dicam tibi: Futurũ
est enim : ut herodes quaerat
puerum. ad perdendum eũ
qui consurgens accepit puerũ
&matrem eius nocte : & seces¬
sit in aegyptum : & erat ibi us¬
que ad obitum herodis: ut
adimpleretur quod dictum
est adño per propħam. dicen¬
tem. Ex aegypto uocaui fi¬
lium meum. Tunc herodes
uidens qnm illusus esset ama¬
gis : iratus est ualde Et mit¬
tens occidit omnes ꝓueros

Expanded text:
ni, ecce angelus domini apparuit in somnis Ioseph dicens: surge et accipe puerum et matrem eius et fuge in Aegyptum et esto ibi, usque dum dicam tibi; futurum est enim, ut Herodes quaerat puerum ad perdendum eum. qui consurgens accepit puerum et matrem eius nocte et recessit in Aegyptum. et erat ibi usque ad obitum Herodis, ut adimpleretur quod dictum est a domino per prophetam dicentem: ex Aegypto uocaui filium meum. tunc Herodes uidens quoniam inlusus esset a magis iratus est ualde et mittens occi
Abbreviated transcription (Latin):
faciatis coram hominibus: ut
uideamini ab eis. Alio quin
mercedem non habebitis a¬
pud patrem ur̃m : qui in cae¬
lis est. Cum ergo facis ele¬
mosinam noli tuba canere an¬
te te sicut hypocritae faciunt
in synagogis & in uicis. ut ho¬
norificentur ab hominibus
Amen dico uobis: receperunt
mercedem suam. Te autem
faciente elemosinam : nesci¬
at sinistratua quid faciat
dextera tua : ut sit elemos y¬
natua in abscondito. Et pa¬
ter tuus qui uidet in abscon¬
dito: reddet tibi. Et cum o¬
ratis : non eritis sicut hypo

Expanded text:
s coram hominibus, ut uideamini ab eis: alioquin mercedem non habebitis apud patrem uestrum, qui in caelis est. cum ergo facis elemosynam, noli tuba canere ante te, sicut hypocritae faciunt in synagogis et in uicis, ut honorificentur ab hominibus. amen dico uobis, receperunt mercedem suam. te autem faciente elemosynam, ne sciat sinistra tua, quid faciat dextera tua, ut sit elemosyna tua in absconso: et pater tuus, qui uidet in absconso, reddet tibi. et cum oratis, non eritis sicut
Abbreviated transcription (Latin):
olite putare. qnm̃ ueni solue¬
re legem : aut prophas Non
ueni soluere : sed adimplere
Amen quippe dico uobis: do¬
nec troenseat caelum & terra.
iota unum aut unus apex non
praeteribit alege donec o¬
mnia fiant¬

Expanded text:
ni soluere Legem, aut Prophetas, non ueni soluere, sed adimplere. Amen quippe dico uobis donec transeat caelum et terram, iota unum aut unus apex non praeteribit a Lege donec omnia fiant
Abbreviated transcription (Latin):
babel autem genuit abiud
Abiud autem genuit eliachim
Eliachim autem genuit aror
Ator autem genuit sadoc
Sadoc autem genuit achim
Achim autem genuit eliud.
Eliud autem genuit elearar
Flearar autẽ genuit matthan
Marchan autem genuit ia¬
cob lacob autem genuit io¬
sephuirum mariae : de qua
natus est iħs: qui uocatur xp̃c
Imnes ergo generationes ab
abraham usque ad dauid:
generationes quat tuor decim
Et adauid usque ad transmi¬
grationem babylonis: gene¬
rationes quattuor decim
Et a transinigratione baby¬
lonis usque ad xp̃m: gene

Expanded text:
autem genuit Abiud Abiud autem genuit Eliachim Eliachim autem genuit Azor Azor autem genuit Saddoc Saddoc autem genuit Achim Achim autem genuit Eliud Eliud autem genuit Eleazar Eleazar autem genuit Matthan Matthan autem genuit Iacob Iacob autem genuit Ioseph virum Mariae de qua natus est Iesus qui vocatur Christus omnes ergo generationes ab Abraham generationes quattuordecim et a Dauid usque ad transmigrationem Babylonis generationes quattuordecim et a transmigratione Babylonis usque
Abbreviated transcription (Latin):
iohannes traditus esset : se¬
cessit ingalileam
Et relicta cuutate narareth.
uenit & habitauit in caphar¬
naum maritimam infinibus
rabulon & neꝑthalim: ut ad¬
impleretur quod dictum est
per isaiam propħam. Terra
iabulon & terra nepthalim:
uia maris trans iordanenga¬
lileae Gentium: populus qui
sedebat in tenebris : lucem ui¬
dit magnam. Et sedentibus
in regione umbra mortis
lux orta est eis
Ex inde coepit iħs praedica¬
re & dicere Poenitentiã agi¬
te: appropinquabͥit enim re¬
gnum caelorum. Ambulans
autem iuxta mare galileae:
uidit duos fratres. Simonem
qui uocatur petrus. & andre¬
am fratrem eius: mittentes
rete in mare trant enim

Expanded text:
aditus esset secessit in Galilaeam et relicta civitate Nazareth venit et habitavit in Capharnaum maritimam in finibus Zabulon et Nepthalim ut adimpleretur quod dictum est per Esaiam prophetam terra Zabulon et terra Nepthalim via maris trans Iordanen Galilaeae gentium populus qui sedebat in tenebris lucem vidit magnam et sedentibus in regione et umbra mortis lux orta est eis exinde coepit Iesus praedicare et dicere paenitentiam agite adpropinquavit enim regnum caelorum ambulans autem iuxta mare Galilaeae vidit duos fratres Simonem qui vocatur Petrus et Andream fratrem eius mittentes ret
Abbreviated transcription (Latin):
centem. Uox clamantis in
deserto : parate uiam dñi re¬
ctas facite semitas eius¬
psẽ autem iohannes habebat
uestimentum de pilis camelorũ:
& ronam pellitiam circa lum¬
bos suos. Esca autem eius erat.
locustae. & mel siluestre. Tunc
exiebat ad eum hiera solłma.
& omnis uida ea & om̃is regio
circa iordanen : & baptii ab an¬
tur in iordane ab eo. confi

Expanded text:
in deserto parate viam Domini rectas facite semitas eiuspse autem Iohannes habebat vestimentum de pilis camelorum et zonam pelliciam circa lumbos suos esca autem eius erat lucustae et mel silvestre tunc exiebat ad eum Hierosolyma et omnis Iudaea et omnis regio circa Iordanen et baptizabantur in Iordane ab eo con
Abbreviated transcription (Latin):
lterum assumpsit eum diabo¬
lus in montem excelsum ual¬
de: & ostendit ei omia regna
mundi. & głam eorũ: & dixit
illi: haec om̃ia tibi dabo: si
cadens ad oraueris me. Tunc
dicit ei iħs. Uade satana
Scriptum est enim dñm dm̃
tuum ad orabis: & illi soli
seruies
Tunc reliquit eum diabolus:
Et ecce angłi accesserunt.

Expanded text:
assumpsit eum diabolus in montem excelsum valde, et ostendit ei omnia regna mundi, et gloriam eorum, et dixit illi: Haec omnia tibi dabo, si cadens adoraveris me. Tunc dicit ei Jesus: Vade, Satana. Scriptum est enim: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies. Tunc reliquit eum diabolus, et ecce angeli
Abbreviated transcription (Latin):
lgo ate debeo baptirari: et
tu uenis ad me: Respondens
autem iħs: dixit ei. Sine mo¬
do Sic enim decet nos imple¬
re ommem iustitiam. Tunc di¬
misit eum
Saptiratus autem confestim
ascendit de aqua Et ecce a¬
perti sunt ei caeli & uidit
sp̃m dĩ descendentem sicut
columbam : & uenientem su per
se Etecce uox de caelis dicens.
hic est filius m̃s dilectus: in
quo michi complacui.
unc iħs ductus est in deser¬

Expanded text:
et tu venis ad me respondens autem Iesus dixit ei sine modo sic enim decet nos implere omnem iustitiam tunc dimisit eum baptizatus autem confestim ascendit de aqua et ecce aperti sunt ei caeli et vidit Spiritum Dei descendentem sicut columbam venientem super se et ecce vox de caelis dicens hic est Filius meus dilectus in quo mihi conplacui tunc Iesus ductus est in deser
Abbreviated transcription (Latin):
qñm potens est ds̃ de lapidi¬
bus istis sũscitare filios abra¬
hae lam enim securis ad ra¬
dicem arborum posita est
aqua: in poenitentiã : qui au¬
tem postme uenturus est
fortior me est : cuius non
sum dignus calciamenta por¬
tare : ipse uos baptirabit

Expanded text:
lapidibus istis suscitare filios Abrahae. Jam enim securis ad radicem arborum posita est. aqua in poenitentiam: qui autem post me venturus est, fortior me est, cujus non sum dignus calceamenta portar
Abbreviated transcription (Latin):
praebe illi & alteram. Et ei
qui uult tecum iudicio con¬
tendere & tunicam tuam
tollere: dimitte ei & palliũ
t qui cunque te angariaue.¬
rit mille passus : uãde cum
illo alia duo. Qui petit ate:
da ei : & uolenti mutuari ate :¬
ne auertaris . Audistis : quia

Expanded text:
praebe illi et alteram et ei praebe illi et alteram et ei qui vult tecum iudicio contendere et tunicam tuam tollere remitte ei et pallium et quicumque te angariaverit mille passus vade cum illo alia duo qui petit a te da ei et volenti mutuari a te ne
Abbreviated transcription (Latin):
te : abscide eam & proice abs
te Expedit enim tibi : ut pe¬
reat unum membrorum tuo¬
rum : quam totum corpus
tuum eat in gehennam. di¬
ctum est autem. Iui cunque
dimiserit uxorem suam : det
illi libellum repudii. Ego au¬
tem dico uobis: quia omnis
qui dimiserit uxorem suam
excepta fornicationis causa.
facit eam moechari. Et qui
dimissam duxerit: adulterat
Iterum audistis: quia dictum
est antiquis : Non periurabis
Reddes autem dño iuramen¬
ta tua. Ego autem dico uobis:
non iuirare om̃ino : neque per
caelum quia thronus dĩ est:
Neque per terram. quia sca¬
bellum pedum eius est : Neque
per hierusolimam quia cuu¬
tas est magni regis. Neque
per caput tuum uiraris : quia
non potes unum capillum
album facere aut nigrum:
Sit autem sermo uester
Est: est Non: non. Quod au¬
tem his abundantius est : a
malo est. Audistis : quia di¬
ctum est. Oculum pro oculo:
& dentem prodente. Ego au¬
tem dico uobis. non resiste¬
re malo
Sed siquis te percusserit in
dexteram maxillam tuam :¬

Expanded text:
rojice abs te. Expedit enim tibi ut unum pereat membrorum tuorum, quam totum corpus tuum eat in gehennam. Dictum est autem, Quicumque dimiserit uxorem suam, det illi libellum repudii. Ego autem dico uobis, quia omnis qui dimiserit uxorem suam excepta fornicationis causa facit eam moechari: et qui dimissam duxerit adulterat. iterum audistis, quia dictum est antiquis: non periurabis: reddes autem domino iuramenta tua. ego autem dico uobis non iurare omnino, neque per caelum, quia thronus dei est, neque per terram, quia scabellum pedum eius est, neque per Hierosolymam, quia ciuitas est magni regis, neque per caput tuum iuraueris, quia non potes unum capillum album facere aut nigrum. sit autem sermo uester: est est, non non: quod autem his abundantius est, a malo est. audistis, quia dictum est: oculum pro oculo et dentem pro dente. ego autem dico vobis non resistere malo sed si quis te percusserit in dextera maxilla tua
Abbreviated transcription (Latin):
tus & ululatus multus: rachel
plorans filios suos. Et noluit
consolari : quia non sunt
Iefuncto autem herode: ecce
apparuit angłs dñi in somnis
ioseph in aegypto dicens Sur¬
ge & accipe puerum & matrẽ
eius : & uade in terrã isrł. De¬
functi sunt enim : qui quaere¬
bant animam pueri. Iui consur¬
gens accepit puerum & matrẽ
eius : & uenit in terram is rahel
Audiens autem quod arche¬
laus regnaret in uida ea pro
herode patre suo : timuit illo
tre Et ammonitus in somnis:
secessit in partes galileae. Et
ueniens habitauit in ciuita¬
tem quae uocatur narareth:
ut adimpleretur quod dictũ
est per prophetas : qum na

Expanded text:
tus et ululatus multus, Rachel plorans filios suos et noluit consolari quia non sunt. defuncto autem Herode ecce apparuit angelus domini in somnis Ioseph in Aegypto dicens: surge et accipe puerum et matrem eius et uade in terram Israhel; defuncti sunt enim qui quaerebant animam pueri. qui surgens accepit puerum et matrem eius et uenit in terram Israhel. audiens autem, quod Archelaus regnaret in Iudaea pro Herode patre suo, timuit illo ire. et admonitus in somnis secessit in partes Galilaeae. et ueniens habitauit in ciuitate quae dicitur Nazareth, ut adimpleretur quod dictum est per prophetas:
Abbreviated transcription (Latin):
autem: genuit aminadab:
Aminadab autem genuit
naason Naason autem ge¬
nuit salmon Salmon autẽ
genuit boor de rachab
Boor autem genuit obed
ex ruth. Obed autẽ genuit
iesse lessẽ autem genuit da¬
uid regem. Dauid autem
rex genuit salomonem : ex
ea quae fuit uriae. Salo¬
mon autem genuit robo¬
am Roboam autẽ genuit
abiam Abia autẽ genuit
asa Asa autem genuit io¬
saphat. Iosaphatꝰ autẽ ge

Expanded text:
genuit Aminadab Aminadab autem genuit Naasson Naasson autem genuit Salmon Salmon autem genuit Booz de Rachab Booz autem genuit Obed ex Ruth Obed autem genuit Iesse Iesse autem genuit David regem David autem rex genuit Salomonem ex ea quae fuit Uriae Salomon autem genuit Roboam Roboam autem genuit Abiam Abia autem genuit Asa Asa autem genuit Iosaphat
Abbreviated transcription (Latin):
te in imicos ur̃os: bene facite
his qui oderunt uos: & orate
pro persẽquentibus & calum¬
mantibus uos: ut sitis filii
patris ur̃i qui in caelis est :
qui solem suum oriri facit
super bonos & malos. & pluit
super iustos & in iustos.
ienim diligatis eos qui uos
diligunt : quam mercedem
habebitis : Nonne & publi¬
cani hoc faciunt : Et si salu¬
taueritis fratres ur̃os tan

Expanded text:
acite his qui oderunt uos et orate pro persequentibus et calumniantibus uos, ut sitis filii patris uestri, qui in caelis est, qui solem suum oriri facit super malos et bonos, et pluit super iustos et iniustos. si enim diligatis eos qui uos diligunt, quam mercedem habebitis? nonne et publicani hoc faciunt? et si salutaueritis f
Abbreviated transcription (Latin):
& dixerint omne malum ad¬
uersum uos: mentientes: pro¬
pter me. Gaudete & exul¬
tate : qñm merces ur̃a copi¬
osa est in caelis: Sic enim
persecuti sunt prophetas :¬
qui fuerunt ante uos
os estis salterrae: Quod si
sal euanuerit in quo saliet᷑:
Adnichilum ualet ultra : ni¬
si ut mittatur foras & con¬
culcetur ab hominibus.

Expanded text:
rint omne malum aduersum uos mentientes propter me: gaudete et exultate, quoniam merces uestra copiosa est in caelis: sic enim persecuti sunt prophetas qui fuerunt ante uos. uos estis sal terrae: quod si sal euanuerit, in quo salietur? ad nihilum ualet ultra, nisi ut mittatur foras et conculcetur ab h
Abbreviated transcription (Latin):
sunt eum turbae multae de
dit in montem. It cum sedis¬
sec : accesserunt ad eum di¬
scipuli eius.
Et aperiens os suum: docebat

Expanded text:
sunt eum turbae multae de dit in montem; et cum sedisset, accesserunt ad eum discipuli ejus. Et aperie
Abbreviated transcription (Latin):
gnatur inuenies . atque euicino cae¬
terorũ tramitib: inspectis quos nu¬
meros eregione habeant ad notabis
& cũ scieris recurres ad uolumina sin¬
gulorũ : & sine morae reptis numeris
quos ante signaueras reperies & lo¬

Expanded text:
gnatur, invenies: atque e vicino caegnatur, invenies: atque e vicino caeterorum tramitibus inspectis, quos numeros e regione habeant, annotabis. Et cum scieris, recurres ad volumina singulorum, et sine mora repertis numeris, quos ante signaveras, reperies
Abbreviated transcription (Latin):
cio tres, Matheus lucas iõłs inquar¬
to tres. Mad eus marcus iõłs in
quinto : duo Matheus lucas. In sex¬
to duo, Matheus marcus in septi¬
mo : duo Matheus ioħs in octauo :¬
duo Marcus lucas innono : duo
lucas iołs in decimo : propria unus¬
quisque quae ñ habentur in aliis
edider̃. Singulis euangeliis ab uno in¬
cipiens: usque ad finẽ librorũ dispar
numerus in crescit. hic nigro colore
ꝑscriptus subse habet aliũ ex minio
Numerũ discolorẽ : qui ad decẽ us¬
que procedens indicat prior nume¬
rus in quo sit canone requirendus
Cũ igitur aꝑto codice uerbi grã illud
siue illud capitulũ scire uolueris
cuius canonis sit : statim ex subie¬
ctonumero doceberis. & recurres
ad principia in quib: canonũ ẽ dis¬
tincta congeries. Eodẽq statim ca¬
none ex titulo frontis inuento. illum
quẽ quaerebas numerũ eiusdẽ euan¬
gelistae qui & ipsẽ ex inscriptione si¬

Expanded text:
tio tres, Matthaeus, Lucas, Joannes. In quartio tres, Matthaeus, Lucas, Joannes. In quarto tres, Matthaeus, Marcus, Joannes. In quinto duo, Matthaeus, Lucas. In sexto duo, Matthaeus, Marcus. In septimo duo, Matthaeus, Joannes. In octavo duo, Lucas, Marcus. In nono duo, Lucas, Joannes. In decimo propria unusquisque, quae non habentur in aliis, ediderunt. Singulis vero Evangeliis, ab uno incipiens usque ad finem librorum, dispar numerus increscit  Al. accrescit. Hic nigro colore praescriptus, sub se habet alium ex minio numerum discolorem, qui ad decem usque procedens, indicat prior numerus, in quo sit Canone requirendus. Cum igitur aperto codice, verbi gratia, illud sive illud capitulum scire volueris, cujus Canonis sit, statim ex subjecto numero doceberis, et recurrens ad principia, in quibus Canonum est distincta congeries, eodemque statim Canone ex titulo frontis invento, illum quem quaerebas numerum ejusdem Evangelistae, qui et ipse ex inscriptione si
Abbreviated transcription (Latin):
nes quo que quos cusebius caesari¬
ensis ep̃s alexandrinũ secut᷑ꝰ ammoniũ in
decẽ numeros ordinauit. sicut ingreco
habentur ex pressimꝰ. Quod siquis de
curiosis uoluerit nosse quae in euange¬
lus uł eadẽ uł uicina uł sola sint
eorũ distinctione cognoscat Magnꝰ
si quidẽ hic in nr̃is cõdicib: error in o¬
leuit. dũ quod in eadẽ re alius eu¬
angelista plus dixit in alio quia mi¬
nus putauerint addider̃. uł cũ eundẽ
sensũ alius alit̃ ex p̃sserit : ille qui unũ
equattuor primũ legerat ad eius ex¬
emplũ caeteros quoque aestima uerit
em̃dandos. Unde accidit ut apud
nos mixta sint om̃a : & in marco plu¬
roc lucae atque mathei. Rursum
ris reliquorũ quae aliis proprias
inueniant᷑. Cũ itaque canones lege¬
ris qui subiecti s̃ confasionis errore
sublato & similia om̃iũ scies : & singu¬
lis sua quaeque restitues. In canone
primo: concordant quattuor Ma¬
theus marcus lucas ioł̃s. In secundo
tres matheus marcus lucas. In ter¬

Expanded text:
uos Eusebius Caesariensis episcopus Alexandrinum secutus Ammonium, in decem numeros ordinavit, sicut in Graeco habentur, expressimus. Quod si quis de curiosis voluerit nosse, quae in Evangeliis, vel eadem, vel vicina, vel sola sint, eorum distinctione cognoscat. Magnus siquidem hic in nostris codicibus error inolevit, dum quod in eadem re alius Evangelista plus dixit, in alio quia minus putaverint, addiderunt. Vel dum eumdem sensum alius aliter expressit, ille qui unum e quatuor primum legerat, ad ejus exemplum caeteros quoque aestimaverit emendandos. Unde accidit, ut apud nos mixta sint omnia, et in Marco plura Lucae atque Matthaei: rursum ris reliquorum quae aliis propria sunt, inveniantur. Cum itaque Canones legeris, qui subjecti sunt, confusionis errore sublato, et similia omnium scies, et singulis sua quaeque restitues. In Canone primo concordant quatuor, Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes. In secundo tres, Matthaeus, Marcus, Lucas. In ter
Abbreviated transcription (Latin):
litudine numerorũ error in uol¬
uat. qđ sicubi in subnotatione canonũ
distinctorũ in canone quolibet tres
euangelistae bis ter uł quat̃ aut etiã
amplius eundẽ numerũ ꝑ ordinem
habuerint adnotatũ & quartus e
contrario discrepans qđ id qđ tres illi
in eo loco semel dixerint quartus toti¬
ens in corpore uoluminis suiponat qͥo¬
tiens diuersi numeri in eius canone
positi sint contrac procedictorũ nume¬
rorũ continuatas similitudines. Itẽ
si inuno quolibet eorũ aut eciã duo¬
bus idem in canone numerus bis. ter¬
quater aut eo amplius reperiat᷑ in or¬
dine collocatus & dispares inuenian¬
tur in caeteris dubiũ ñ erit quin id
qđ illius illorũue canonis numerus
bis terq repetitũ abhis in uolumine
semel dictũ ẽ. alt̃ alterue eorũ toti
ens uno atque eodẽ sensu loquant᷑
quotiens p̃tulerint innumerorum
ad notatione distantiã & hoc in om̃i¬
um nouẽ canonũ conlatione serua¬
bitur. Cȩterũ in decimo qm̃ propria¬

Expanded text:
litudine numerorum error involvat, quod, sicut in subnotatione canonum distinctorum, in canone quolibet tres evangelistae bis vel ter, vel quater aut etiam amplius eumdem numerum per ordinem habuerunt adnotatum, et quartus e contrario discrepantes, quod id quod tres illi in eo loco semel dixerint, quartus toties in corpore voluminis sui ponat, quoties diversi numeri in ejus canone positi sunt, contra praedictorum numerorum continuatas similitudines. Item si in una quolibet eorum aut etiam duobus, ibidem in canone numerus bis, ter aut eo amplius reperiatur in ordine collocatus, et dispar is inveniatur in caeteris, dubium non erit quod id quod illius illorumve canones numeris bis vel ter repetitis ab his in volumine semel dictum sit; alteri vero eorum toties in uno atque eodem sensu loquantur, quoties praetulerint in numerorum adnotatione distantiam. Hoc et in omnium novem canonum collatione servabitur. Caeterum, in decimo quo
Abbreviated transcription (Latin):
t factum est indiebus illis
uenit iħs anarared galile¬
ae & baptiratus est in ior¬
dane a iohanne: Et statim
ascendens de aqua. uidit
Et uox facta est de caelis.
Tues filius m̃s dilectus in
te complacui.
Et statim sp̃s expulit eum¬
in desertum & erat in deser¬
to quadraginta diebus et
quad raginta noctibus et

Expanded text:
t factum est in diebus illis; venit Jesus a Nazareth Galilaeae: et baptizatus est in Jordane a Joanne. Et statim ascendens de aqua vidit cEt vox facta est de coelis: Tu es filius meus dilectus, in te complacui: et statim spiritus expulit eumin desertum: et erat ibi in deserto quadraginta diebus, et quadraginta n
Abbreviated transcription (Latin):
uoce magna exiit ab eo
It mirati sunt omñs ita ut
conquirerent inter se dicen¬
tes quid nam est hoc quȩ
doctrina haec noua quia
in potestate & spiritibus
immundis imperat & oboe¬
diunt ei : Et processit rumor
eius statim in omnem regi¬
onem galileae
Et protinus egredientes de
synagoga uenerunt indo¬
mum̃ sĩmonis & andreae cũ
ia cobo et iohanne decum¬
bebat autem socrus simo¬
nis febricitans et statim
dicunt ei de illa. Et accedens
eleuauit eam apprehensa
manu eius et continuo di¬
misit eam febris & mini¬
strabat eis. Uespere autẽ
facto cum occidisset sol af

Expanded text:
gna, exiit ab eo. gna, exiit ab eo. Et mirati sunt omnes, ita ut conquirerent inter se dicentes: Quidnam est hoc? quaenam doctrina haec nova? Quia in potestate spiritibus immundis imperat, et obediunt ei. Et processit rumor ejus statim in omnem regionem Galilaeae: Et protinus egredientes de synagoga, venerunt in domum Simonis, et Andreae cum Jacobo et Joanne. Recumbebat autem socrus Simonis febricitans et statim dicunt ei de illa. Et accedens, elevavit eam apprehensa manu ejus, et continuo dimisit eam febris: et ministrabat eis. Vespere autem facto, cum occidis
Abbreviated transcription (Latin):
raedicans euangelium re¬
gni dĩ & dicens qñm imple¬
tum est tempus & appropin¬
quabit regnum dĩ Poenite¬
mini & credite euangelio.
Et praeteriens sẽcus mare
galileae uidit simonem &
andream fratrem euis mit¬
tentes recia in mare. Frant
enim piscatores
Et dixit eis iłis. Uenite post
me & faciamuos fieri pi¬
scatores hominum. Et pro¬
tinus relictis retibus secu¬
ti sũnt eum.
Et progressus inde pusillũ
uidit iacobum rebedaei et
iohannem fratrem eius & i¬
psos in naui componentes
retia Et statim uocauit il¬
los. It relicto patre suo re¬
bedaeo in naui cum merce¬
nariis secuti sunt eum
t ingrediuntur capharna
um Et statim sabbatis in
iuiiiaxuu nam eius. Erat enim docens
eos quasi potestatem ha¬
bens & non sicut scribae
Et erat in synagoga eorum ho¬
mo in sp̃ũ immundo & excla¬
mauit dicens. quid nobis et
tibi iħu nararene: Uenisti
perdere nos. Scio qui sis sc̃s
dĩ It comminatus est ei iħs
dicens. Ommutesce & exi
de homine Et discerpens eũ

Expanded text:
raedicans Evangelium regni Dei, et dicens: Quoniam impletum est tempus, et appropinquavit regnum Dei: poenitemini, et credite Evangelio. Et praeteriens secus mare Galilaeae, vidit Simonem, et Andream fratrem ejus, mittentes retia in mare erant enim piscatores. Et dixit eis Jesus Venite post me. et faciam vos fieri piscatores hominum. Et protinus relictis retibus suis. secuti sunt eum. Et progressus inde pusillum. vidit Jacobum Zebedaei et Johannem fratrem ejus. et ipsos in navi. componentes retia. et statim vocavit illos. Et relicto Patre suo Zebedaeo in navi cum mercenariis secuti sunt eum. Et ingressi sunt + Capum: et statim sabbatis ingina ejus: erat enim docens eos, quasi potestatem habens, et non sicut scribae. 8. Et erat in synagoga eorum homo in spiritu immundo: et exclavamit, dicens: Quid nobis, et tibi, Jesu Nazaraene: venisti perdere nos? scio qui sis, sanctus Dei. Et comminatus est ei Jesus, dicens: Obmutesce, et exi de homine. Et discerpens eum
Abbreviated transcription (Latin):
parabolis omia fiunt ut
deant. & audientes audiant
& non intelligant. nequando
conuertantur & dimittant᷑
eis peccata. Et ait illis. Ne¬
scitis parabolam hanc. et
quomodo omnes parabo¬
las cognoscetis:
Qui seminat uerbum semi¬
nat. hi autem sũnt qui cir¬
cauiam ubi seminatur uer¬
bum Et cum audierint con¬
festim uenit satanas & au¬
fert uerbum quod semina¬
tum est incorde eorum: Et
hi sunt sĩmiliter qui super
petrosa seminantur qui cũ
audierint uerbum statim
cũ gaudio accipiunt illud
et non habent racdicem in
se sed temporales sunt de¬
inde orta tribulatione &
persẽcutione propter uer¬
bum confestim scandaliran¬
tur. Et alii sunt qui inspi¬
nis seminantur. hi sunt qui
uerbum audiunt & erumnae
saeculi & deceptio diuitiarũ
& circa reliqua concupiscen¬
tiae introeuntes suffocant
uerbum & sine fructu effi¬
citur. Ethi sunt qui supra
terram bonam seminati sũnt
qui audiunt uerbum & sus¬
cipiunt et fructificant unũ
ta & unum centum¬

Expanded text:
parabolis omnia fiunt: ut parabolis omnia fiunt: ut deant: et audientes audiant, et non intelligant: ne quando convertantur et dimittantur eis peccata. Et ait illis: Nescitis parabolam hanc, et quomodo omnes parabolas cognoscetis? Qui seminat, verbum seminat. Hi autem sunt, qui circa viam, ubi seminatur verbum, et cum audierint, confestim venit Satanas, et aufert verbum, quod seminatum est in cordibus eorum. Et hi sunt, similiter, qui super petrosa seminantur: qui cum audierint verbum, statim cum gaudio accipiunt illud: et non habent radicem in se, sed temporales sunt: deinde orta tribulatione, et persecutione propter verbum, confestim scandalizantur. Et alii sunt, qui in spinis seminantur. Hi sunt, qui verbum audiunt: et aerumnae saeculi, et deceptio divitiarum, et circa reliqua concupiscentiae introeuntes suffocant verbum: et sine fructu efficitur. Et hi sunt, qui super terram bonam seminati sunt: qui audiunt verbum: et suscipiunt, et fructificant unum um, et unum cent
Abbreviated transcription (Latin):
ad mare & congregata est
ad eum turba multa ita ut
innauem ascendens sederet
in mari et om̃is turba circa
mare super terram erat:
Et docebat illos inparabo¬
lis multa et dicebat illis in
doctrina sua Audite. Ecce
exiit seminans ad seminan
dum. Et dum sẽminat ali¬
ud cecidit circa uiam & ue¬
nerunt uolucres & comede¬
runt illud. Aliud uero ce¬
cidit super petrosa ubi non
habuit terram multam. et
statim exortum est qñm ñ
habebat altitudinem terrae
et quando exortus est sol
ex aestuauit & eo quod non
haberet rocdicem ex aruit
Et aliud cecidit inspinas
& ascenderunt spinue et
suffocauerunt illud & fructũ
non dedit. Et aliud cecidit in
terram bonam & dabat fru¬
ctum ascendentẽ & crescentẽ
& afferebat unum triginta¬
& unum sexagita & unum
centum. Et dicebat. Quiha¬
bet aures audiendi audiat
Et cum esset singularis in ter¬
rogauerunt eum hi qui cum
las. Et dicebat eis. Uobis
datum est scire mysterium
regni dĩ¬
llis autem qui foris sunt in

Expanded text:
ad mare et congregata est ad mare et congregata est ad eum turba multa ita ut in navem ascendens sederet in mari et omnis turba circa mare super terram erat et docebat eos in parabolis multa et dicebat illis in doctrina sua audite ecce exiit seminans ad seseminat aliud cecidit circa viam et venerunt volucres et comederunt illud aliud vero cecidit super petrosa ubi non habuit terram multam et statim exortum est quoniam non habebat altitudinem terrae et quando exortus est sol exaestuavit et eo quod non haberet radicem exaruit et aliud cecidit in spinas et ascenderunt spinae ructum non dedit. Et aliud cecidit in terram bonam: et dabat fructum ascendentem, et crescentem; et afferebat unum triginta, unum sexaginta, et unum centum. Et dicebat: Qui habet aures audiendi, audiat. Et cum esset singularis, interrogaverunt eum hi, qui cum las. Et dicebat eis: Vobis datum est nosse mysterium regni Dis sunt, in
Abbreviated transcription (Latin):
illud Et sĩ domus sũper se¬
met ipsãm dispertiatur ñ
poterit domus illa stare
Et si satanas consurrexerit
insemet ipsum dispertitus
est & non potest stare sed
finem habet Nemo potest
uasa fortis ingressus indomũ
diripere nisi prius fortem
alliget. & tunc domum ei¬
us diripiet
men dico uobis qñm omĩa
dimittentur filiis hominũ
peccata & blasphemiae
quibus blas phemauerint:
Qui autem blas phemauerit
in sp̃m scm̃ non habet remis¬
sionem in aeternum. sed re¬
us erit aeterni delicti qm̃
dicebant sp̃m immundum
habet
t ueniunt mater eius & fr̃s
& foris stantes miserunt
ad eum uocantes eum. It se¬
debat cirea eum turba et
dicunt ei. Ecce mater tua
& fratres tui foris quaerunt
te Et respondens eis ait.
quae est mater mea & fr̃s
mei: Et circunspiciens eos
qui incircuitu eius sed ebant
ait lcce mater mea & fr̃s
mei. qui enim fecerit uolun¬
tatem dĩ hic frater meus
& soror mea & mater est
Et iterum coepit iħs docere

Expanded text:
illud et si domus super seillud et si domus super semet ipsam dispertiatur non poterit domus illa stare et si Satanas consurrexit in semet ipsum dispertitus est et non potest stare sed finem habet nemo potest vasa fortis ingressus in domum diripere nisi prius fortem alliget et tunc domum eius diripiet amen dico vobis quoniam omnia dimittentur filiis hominum peccata et blasphemiae quibus blasphemaverint qui autem blasphemaverit in Spiritum Sanctum non habet remissionem in aeternum sed reus erit aeterni delicti quoniam dicebant spiritum inmundum habet et veniunt mater eius et fratres et foris stantes miserunt ad eum vocantes eum et sedebat circa eum turba et dicunt ei ecce mater tua et fratres tui foris quaerunt te et respondens eis ait quae est mater mea et fratres mei et circumspiciens eos qui in circuitu eius sedebant ait ecce mater mea et fratres mei qui enim fecerit voluntatem Dei hic frater meus et soror mea et mater est et iterum coepit docere
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s immundi cum illum ui¬
debant procidebant ei
Et clamabant dicentes Tues
filius dĩ Et uehementer com¬
minabatur eis ne manife¬
starent illum
Et ascendens in montẽ uocauit
ad se quos uoluit ipse &ue
nerunt ad eum Et fecit ut es¬
sent duodecim cum illo & ut
mitteret eos praedicare. Et
dedit illis potestatem curan¬
di infirmitates & eiciendi
daemonia
petrus & iacobum rebedaei
& iohannem fratrẽ iacobi
et imposuit eis nomina
bo anerges quod est filuto¬
nitrui. & andream & philip¬
pum. & bartholomeum. &
matheum. & thomam. & ia¬
cobum alphaei. & thad deũ.
& simonem chananaeum.
non possẽnt neque panem
manducare. Et cum audis
sent sui exierunt tenere
eum Dicebant enim qnm
in furorem uersus est
Et scribae qui abhierusoli¬
mis descenderant dicebant
qñm beelzebub habet & quia
in principe daemoniorum
eicit daemonia:
t conuocatis eis in parabolis
dicebat illis. quo modo po¬
test satanas satanan eicere :¬
it si regnum in sẽ diuidatur
non potest stare regnum

Expanded text:
s immundi, cum illum videbant, procidebant ei: et clamabant dicentes: Tu es Filius Dei. Et vehementer comminabatur eis, ne manifestarent illumtem vocavit ad se quos voluit ipse, et venerunt ad eum. Et fecit, ut essent duodecim cum illo: et ut mitteret eos praedicare. Et dedit illis potestatem curandi infirmitates, et ejiciendi daemonia.Petrus: et Jacobum Zebedaei, et Joannem fratrem Jacobi, et imposuit eis nomina Boanerges, quod est, Filii tonitrui: et Andream, et Philippum, et Bartholomaeum, et Matthaeum, et Thomam, et Jacobum Alphaei, et Thaddaeum, et Simonem Chananaeum, non possent neque panem mandsent sui exierunt tenere eum dicebant enim quoniam in furorem versus est et scribae qui ab Hierosolymis descenderant dicebant quoniam Beelzebub habet et quia in principe daemonum eicit daemonia et convocatis eis in parabolis dicebat illis quomodo potest Satanas Satanan eicere et si regnum in se dividatur non potest stare regnum
Abbreviated transcription (Latin):
cat dum nescit ille. Ultro e¬
nim terra fructificat. Primũ
herbam deinde spicam de¬
inde plenum frumentũ in
spica. Et cum se produxerit
fructus statim mittet falcẽ
qnm ad est tempus messis.
t dicebat. Cui assimilabimus
regnum dĩ aut cui parabolȩ
comparabimus illud: Sicut
granum sinapis quod cum
seminatum fuerit in terra.
minus est om̃ibus seminibus
quae sunt in terra. Et cum se¬
minatum fuerit ascendet. et
fit mauis omnibus oleribus
& facit ramos magnos ita
ut possint sub umbra eius

Expanded text:
ille . Ultro enim terra fructificat, primum herbam, deinde spicam, deinde plenum frumentum in spicam. Et cum se produxerit fructus, statim mittat falcem, quoniam adest tempus messis. t dicebat: Cui assimilabimus regnum Dei? aut cui parabolae comparabimus illud? Sicut granum sinapis, quod cum seminatum fuerit in terra, minus est omnibus seminibus, quae sunt in terra: et cum seminatum fuerit, ascendit, et fit majus omnibus oleribus, et facit ramos magnos, ita ut possint sub umbra ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ducauit quos non licebat
manducare nisi sacerdoti¬
bus & dedit eis qui cum
eo erant
Et dicebat eis. Sabbatũ pro¬
pter hominem factum est¬
& non homo propter sab
nagogam et erat ibi homo
habens manum aridam
Et obseruabant eum si sab¬
batis curaret ut accusarent
illum. Et ait homuni haben¬
ti manum aridam. Surge in
medium. Et dicit eis. licet sab¬
batis bene facere anmale. a¬
nimam saluam facere an per¬
dere : At illi tacebant. Et cir¬
cum spiciens eos cum ira con¬
tristatus super caecitatem
cordis eorum dicit homini
Extende manum tuam. Et
extendit Et restituta est ma¬
nus illius
Exeuntes autem statim pha
risa ei cum herodianis consi¬
lium faciebant aduersus iħ im
quo modo eum perderent.
Et iħs̃ cum discipulis suis se¬
cessit ad mare
Et multa turba agalilea et
uda ea sẽcuta est eum et ab
hierusolimis & ab idumaea
& transiordanen & qui cir¬
ca tyrum & sidonem multi¬
tudo magna audientes quȩ
faciebat uenerunt ad eum

Expanded text:
ducavit, quos non licebat ducavit, quos non licebat manducare nisi sacerdotibus? et dedit eis, et qui cum eo eranEt dicebat eis: Sabbatum propter hominem factum est, et non homo propter sabbnhabens manum aridam, et observabant eum, si sabbatis curaret, ut accusarent illum. Et ait homini habenti manum aridam: Surge in medium. Et dicit eis: Licet sabbatis benefacere, an male: animam salvam facere, an perdere? At illi tacebant. Et circumspiciens eos in ira, contristatus super caecitate cordis eorum, dicit homini: Extende manum tuam. Et extendit: Et restituta est manus illius. Exeuntes autrisaei cum Herodianis consilium faciebant adversus eum quomodo eum perderent et Iesus cum discipulis suis secessit ad mare et multa turba a Galilaea et Iudaea secuta est eum et ab Hierosolymis et ab Idumea et trans Iordanen et qui circa Tyrum et Sidonem multitudo magna audientes quae faciebat venerunt ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
et ait illis iħs. Nunquid pos¬
sunt filii nuptiarum quam¬
diu sponsus cum illis est ie¬
uinare : quanto tempore ha¬
bent secum sponsum non pos¬
sunt ieunare. Uenient autẽ
dies cum auferetur ab eis spon¬
sus & tunc ieunabunt in il¬
lis diebus. Nemo assumentũ
panni rudis assuit uestimen¬
to ueteri. alioquin aufert
sũpplementum nouum aue¬
tere & maior scissura fit. Et
nemo mittit uinum nouum
in utres ueteres. Alio quindis¬
rumpet uinum utres & uinũ
effundetur & utres peribunT
Sed uinum nouum in utres
nouos mitti debet.
Et factum est iterum cum
sabbatis ambularet persa¬
ta et discipuli eius coeper̃
praegredi & uellere spicas
Pharis aei autem dicebant
ei. Ecce quid faciunt disci¬
puli tui sabbatis quod non
licet. Et ait illis Nunquam
legistis quid fecerit dauid
quando necessi tatem habu¬
it & esuriit ipse & qui cum
eo erant quomodo introut
in domum dĩ sub abiathar
principe sacerdotum et
panes propositionis man¬

Expanded text:
Et ait illis Jesus: Numquid posEt ait illis Jesus: Numquid possunt filii nuptiarum, quamdiu sponsus cum illis est, jejunare? Quanto tempore habent secum sponsum, non possunt jejunare. Venient autem dies cum auferetur ab eis sponsus: et tunc jejunabunt in illis diebus. Nemo assumentum panni rudis assuit vestimento veteri: alioquin aufert supplementum novum a veteri, et majornemo mittit vinum novum in utres veteres: alioquin disrumpet vinum utres, et vinum effundetur, et utres peribunt. Sed vinum novum in utres novos mitti debet. Et factum est iterum cum Dominus sabbatis ambularet per sata, et discipuli ejus coeperunt praegredi, et vellere spicas. Pharisaei autem dicebant ei: Ecce, quid faciunt discipuli tui sabbatis, quod non licet? Et ait illis: Numquam legistis, quid fecerit David, quando necessitatem habuit, et esuriit ipse, et qui cum eo erant: quomodo introivit in domum Dei sub Abiathar principe sacerdotum, et panes propositionis man
Abbreviated transcription (Latin):
tim surrexit ille Et sublato
grabato abiit coram om̃ib
ita ut ammirarentur omñs
& honorificarent dm̃ dicen¬
tes quia nunquã sic uidimꝰ:¬
t egressus est rursus ad ma¬
re omnisq turba ueniebat
ad eum et docebat eos. Et
cum praeteriret uidit leui
alphaei sedentem ad telo¬
neum et ait illi. Sequere
me. Et surgens secutus est eũ
t factum est cum accumbe¬
ret in domo illius multi pu¬
blicani & peccatores simul
discumbebant cum iħu et
discipulis eius. Erant enĩ
multi. qui & sequebantur
eum. Et scribae & pharis aci
uidentes quia manducaret
cum peccatoribus & publica¬
nis dicebant discipulis eius
quare cum publicanis & pec¬
catoribus manducat & bibit
magister uester :¬
Hoc audito iħs ait illis . Non
necessẽ habent sani medicũ
sed qui male habent Non
enim ueni uocare iustos sed
peccatores. Et erant discipłi
iohannis & pharisaei ieuinan¬
tes. et ueniunt & dicunt illi
Cur discipuli iohannis & pha¬
risaeorum ieunant. tui au
tem discipuli non ieiunant.

Expanded text:
tim surrexit ille: et sublato grabato, aita ut mirarentur omnes, et honorificarent Deum, dicentes: Quia nunquam sic vidimet egressus est rursus ad mare omnisque turba veniebat ad eum et docebat eos et cum praeteriret vidit Levin Alphei sedentem ad teloneum et ait illi sequere me et surgens secutus est eum et factum est cum accumberet in domo illius multi publicani et peccatores simul discumbebant cum Iesu et discipulis eius erant enim multi qui et sequebantur eum et scribae et Pharisaei videntes quia manducaret cum peccatoribus et publicanis dicebant discipulis eius quare cum publicanis et peccatoribus manducat et bibit magister vester hoc audito Iesus ait illis non necesse habent sani medicum sed qui male habent non enim veni vocare iustos sed peccatores et erant discipuli Iohannis et Pharisaei ieiunantes et veniunt et dicunt illi cur discipuli Iohannis et Pharisaeorum ietem discipuli non jejunant?