comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te subditoꝵ. rectores nimie tẽpo¬
ralib curis inseruiunt: pleriq
m eccłia eoꝵ exemplo deteras¬
cunt. Qd uerum ualde esse qͥs
abneget. cũ curari a pastorib
terrena quã cęlestia sollicitius
uidet: Sed neq hȩc miusta
sunt sicut suꝑius diximus. si¬
mores p̾sidentium iuxta sub¬
ditorũ merita disponunt᷑. Occul¬
te nanq & sponte ꝑpetratȩ cul¬
pȩ exigunt. ut praua coa pa-¬
storib exempla p̾beant᷑: quati¬
nus tusto iudicio is qui de ui¬
a di suꝑbus exorbitat. in uia
qua gradit᷑. etiam ꝑ ducatum
pastoris offendat. Unde ꝑ ꝓpłiam¬
quoq p̃nuntiantis studio dicit᷑.¬
rent᷑ oculi eoꝵ ne uideant. &
dorsum illoꝵ semꝑ incurua.
Acsi dicat. Qui humane uitę
actionib quasi p̾uidendis iti¬
nerib p̃sunt. ueritatis lucem
non habeant: ut & qui sequun¬
tur subditi miquitatũ suarũ
onerib incuruati. omnẽ statũ
rectitudinis amittant. Quod

Expanded text:
te subditorum rectores nimium tempote subditorum rectores nimium temporalibus curis inserviunt, plerique in Ecclesia eorum exemplo deterescunt. Quod verum valde esse quis abneget, cum curari a pastoribus terrena quam coelestia sollicitius videt? Sed neque haec injusta sunt, si, ut superius diximus, res praesidentium juxta subditorum merita disponuntur. Occulte namque et sponte perpetratae culpae exigunt ut prava et a pastoribus exempla praebeantur, quatenus justo judicio is qui de via Dei superbus exorbitat, in via qua graditur etiam per ducatum pastoris offendat. Unde per pque praenuntiantis studio dicitrentur oculi eorum, ne videant, et dorsum eorum semper incurva . Ac si dicat: Qui humanae vitae actionibus quasi praevidendis itineribus praesunt, veritatis lucem non habeant, ut et qui sequuntur subditi, iniquitatum suarum oneribus incurvati, omnem statum rectitudinis amittant. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
deat : desuꝑ pelles & cilicia. in¬
bres. uentos. & puluerẽ porcant.
Qui gͥ magnis uirtutib in scȩ
suoꝵ uitam despicere non de¬
bent. cum uacare eos reb ex¬
teriorib uident: quia hoc qd
ipsi securi intima penetrant.
ex illoꝵ adiumento est. qui
contra ꝓcellas hinius seculi
exterius laborant. Quã enĩ
candoris sui grãm retineret.
si bẏssum pluuia tangeret:
Aut quid fulgoris atq. clarita¬
tis coccus uel byacinetus osten¬
deret. si hec susceptus puluis fe¬
daret: Sit gͦ desuꝑ textura ci¬
licii fortis ad puluerem. fit in¬
ferius color hyacinctinus ap¬
tus ad decorem. Ornent ȩccłiam
qui solis reb spualib uacant.
tegant ȩccłiam. quos & labor
rerum corporalium ñ grauat.
Nequaquã gͦ contra rectorem
suum exceriora agente̾ mur¬
muret. is qui intra scãm eccłiã
iam sp̃ualiter fulget. Si enim
tu secure interius ut coccus
rutilas. cilicium quo ꝓtegeris
quęrit᷑. quia dũ saitem ꝓ utilita¬

Expanded text:
deat, desuper pelles et cilicia imdeat, desuper pelles et cilicia imbres, ventos et pulverem portant. Qui igitur magnis virtutibus in sanctae suorum vitam despicere non debent, cum vacare eos rebus exterioribus vident; quia hoc quod ipsi securi intima penetrant, ex illorum adjumento est, qui contra procellas hujus saeculi exterius laborant. Quam enim candoris sui gratiam retineret, si byssum pluvia tangeret? aut quid fulgoris atque claritatis coccus, vel hyacinthus ostenderet, si haec susceptus pulvis foedaret? Sit ergo desuper textura cilicii fortis ad pulverem, sit inferius color hyacinthinus aptus ad decorem. Ornent Ecclesiam, qui solis rebus spiritualibus vacant, tegant Ecclesiam quos et labor rerum corporalium non gravat. Nequaquam ergo contra rectorem suum exteriora agentem murmuret is qui intra sanctam Ecclesiam jam spiritualiter fulget. Si enim tu secure interius, ut coccus rutilas, cilicium quo protegeris quaeritur quia dum saltem pro utilita
Abbreviated transcription (Latin):
ne signatur. Ad moysen quip¬
pe diuina uoce p̾cipitur. ut
ad degenda interius scã scõꝵ.
ex bysso. cocco. atq hyacincto.
uela cexantur. Iussumq est.
ut ad ꝓtegendũ tabernacu¬
lum uela cilicina & pelles
extenderet. quȩ nunirũ uel
pluuias. uel uentos. uel pul¬
uerem colerarent. Quid gͦ
ꝑ pelles ⁊ cilicia quib taber
naculum tegitur. nisi grossas
hominum mentes accipimus:
Quȩ aliquando in ȩccłia occul¬
to di iudicio. quãuis durȩ sint
pͣferunt᷑. Quȩ quia seruire cu¬
ris temporalib non timent. o¬
portet ut cemptationũ uentos
& pluuias. de huius mundi con¬
trarietatib portent. Quid uͦ ꝑ
hiacinctum. coccum. byssumq
signatur. nisi scõꝵ uita teneri
sed clara: Que dum caute in
tabernaculo sub cilicis & pelli
b absconditur. sua ei integra
pulcritudo seruatur. Ut enim
in interiora tabernaculi bẏssus
fulgeat. coccus choruscet. hia¬
cinctus ceruleo colore resplen¬

Expanded text:
ne signatur. Ad Moysen quipne signatur. Ad Moysen quippe divina voce praecipitur ut ad tegenda interius sancta sanctorum ex bysso, cocco atque hyacintho vela texantur, jussumque est ut ad protegendum tabernaculum, vela cilicina et pelles extenderet, quae nimirum vel pluvias, vel ventos, vel pulverem tolerarent . Quid ergo per pelles et cilicia, quibus tabernaculum tegitur, nisi grossas hominum mentes accipimus, quae aliquando in Ecclesia, occulto Dei judicio, quamvis durae sint, praeferuntur? Quae quia servire curis temporalibus non timent, oportet ut tentationum ventos et pluvias de hujus mundi contrarietatibus portent. Quid vero per hyacinthum, coccum, byssumque signatur, nisi sanctorum vita tenera, sed clara? Quae dum caute in tabebus absconditur, sua ei integra pulchritudo servatur. Ut enim in interioribus tabernaculi byssus fulgeat, coccus coruscet, hyacinthus caeruleo colore resplen
Abbreviated transcription (Latin):
ris eccedunt. Cuius ꝓfecto dis¬
pensatio inde ab humilib re¬
ctior agnoscit᷑. unde ab ȩlatis
non recta udicat᷑. Quia enĩ
potestas regiminis ministra¬
ri non potest sine studio cu¬
rȩ temporalis. aliquando omp̃s
d̾s mtra dispensatione pieta¬
tis. ut tenere spualiũ mentes
a terrena cura disiunctȩ sint.
onus regiminis duris ac labo¬
riosis cordib inungit. ut tan¬
to illi ab hoc mundo securi¬
us lateant. quanto hȩc in ter¬
renis sollicitudinib libenter
elaborant. In exhibitione quip¬
pe suscepti oneris. ꝓ ipsis quo¬
q utilitatib subditoꝵ: durȩ
uiȩ sunt mundanę seruitutis.
đs quos tenere diligit. eos
sollicite ab externis actionib
abscondit. Nam & plerũq
pater familias ad eũ laborẽ
seruos dirigit. a quo subti¬
les filios suspendit. Et inde
filii sine uexatione decori
sunt: unde serui in puluere
fedant᷑. Qd quam recte in
eccłia diuinitus agitur. ip¬
sa tabernaculi constructio¬

Expanded text:
ris excedunt: cujus profecto disris excedunt: cujus profecto dispensatio inde ab humilibus rectior agnoscitur, unde ab elatis non recta judicatur. Quia enim potestas regiminis ministrari non potest sine studio curae temporalis, aliquando omnipotens Deus mira dispensatione pietatis, ut tenerae spiritalium mentes a terrena cura disjunctae sint, onus regiminis duris ac laboriosis cordibus injungit, ut tanto illae ab hoc mundo securius lateant, quanto haec in terrenis sollicitudinibus libenter elaborant. In exhibitione quippe suscepti oneris pro ipsis quoque utilitatibus subditorum durae viae sunt mundanae servitutis. Deus quo suos tenere diligit, eo illos sollicite ab externis actionibus abscondit. Nam et plerumque paterfamilias ad eum laborem servos dirigit, a quo subtiles filios suspendit; et inde filii sine vexatione decori sunt, unde servi in pulvere foedantur. Quod quam recte in Ecclesia divinitus agitur, ipsa tabernaculi constructio
Abbreviated transcription (Latin):
facta displiceant. quatinus sub¬
ditoꝵ mens a seruanda magistri
reuerentia non recedat. Qđ be
ne noe debriato exprimit᷑. cuiꝰ
nudata uerecundiora. bom filii
auersi ueniendo texerunt. Aũ¬
sari quippe dicimur. qđ reꝓba¬
mus. Quid est gͦ qđ filii uere¬
cundiam patris fuꝑiecto dorsis
pallio auersi uenientes oꝑiunt.
nisi qđ bonis subditis sic p̃po¬
sitorũ suorũ mala displicent.
ut camen hec ab aliis occultent :
Oꝑimentum auersi deferunt.
quia udicantes factum. & ue¬
nerantes magistrum. nolunt ui¬
li qui si parum quid de sp̃uali
conuersatione inchoant. cũ recto¬
res suos temporalia agere & ter¬
rena considerant: mox ordinẽ
suꝑnȩ dispositionis accusant.
Qđ nequaquam bene ad regen¬
dum pielati sunt: ꝑ quos con¬
uersationis infimȩ exempla
monstrant᷑. Sed hii nimirum
dum temperare se a rectorum
suorũ reprehensione negligunt.
culpe suȩ exigentib meritis.
usq ad reprȩhensionẽ condito¬

Expanded text:
facta displiceant, quatenus subfacta displiceant, quatenus subditorum mens a servanda magisterii reverentia non recedat. Quod bene in Noe debriato exprimitur, cujus nudata verecundiora boni filii aversi veniendo texerunt . Aversari quippe dicimur quod reprobamus. Quid est ergo quod filii verecunda patris superjecto dorsis pallio aversi venientes operiunt, nisi quod bonis subditis sic praepositorum suorum mala displicent, ut tamen haec ab aliis occultent? Operimentum aversi deferunt, quia judicantes factum, et venerantes magisterium, nolunt vili qui si parum quid de spiritali conversatione inchoant, cum rectores suos temporalia agere et terrena considerant, mox ordinem supernae dispositionis accusant, quod nequaquam bene ad regendum praelati sint, per quos conversationis infimae exempla monstrantur. Sed hi nimirum dum temperare se a rectorum suorum 809 reprehensione negligunt, culpae suae exigentibus meritis, usque ad reprehensionem condito
Abbreviated transcription (Latin):
rũ actiones iudicant. ⁊ de si ip¬
sos regimen tenere contigerit.
se potuisse agere melius putant.
Unde plerũq fit. ut & rectores
minus prudenter ea quȩ agen¬
da sunt uideant: quia eoꝵ o¬
culos ipsa nebula ȩlationis ob¬
scurat. Et non nunquã is qui
subiectus est. hoc cum p̃lacus
fuerit faciat. qđ dudum fieri
subiectus arguebat: & ꝓ eo qđ
illa quȩ iudicauerat ꝑpetrat.
saltem quia iudicauit erubes¬
cat. Igit᷑ sicut p̾latis curan
dum est. ne eoꝵ corda ȩstimatio¬
ne singularis sapientiȩ locus
suꝑior excollat: ita subiectis ꝓ¬
uidendum est. ne sibi rectorum
facta displiceãt. Si autẽ magi
stroꝵ uita iure reprehenditur.
oportet ut eos subditi etiã cũ
est sollerter intuendum. ne aut
quem uenerari necesse est. imi¬
tari appetas. aut quẽ imitari
despicis. uenerari contempnas.
Subtilis xeni uia tenenda est.
rectitudinis & humilitatis: ut
sic rep̾hensibilia magistrorũ

Expanded text:
rum actiones dijudicant, et si iprum actiones dijudicant, et si ipsos regimen tenere contingeret, se potuisse agere melius putant. Unde plerumque fit ut et rectores minus prudenter ea, quae agenda sunt, videant; quia eorum oculos ipsa nebula elationis obseurat, et nonnunquam is, qui subjectus est, hoc, cum praelatus fuerit, faciat, quod dudum fieri subjectus arguebat. Et pro eo quod illa, quae judicaverat, perpetrat, saltem quia judicavit, erubescat. Igitur, sicut praelatis curandum est ne eorum corda aestimatione singularis sapientiae locus superior extollat, ita subjectis providendum est ne sibi rectorum facta displiceant. Et quonistrorum vita jure reprehenditur, oportet ut eos subditi, etiam cumest solerter intuendum, ne aut quem venerari necesse est, imitari appetas, aut quem imitari despicis, venerari contemnas. Subtilis etenim via tenenda est rectitudinis et humilitatis, ut sic reprehensibilia magistrorum
Abbreviated transcription (Latin):
suggeri. si fortasse ualeat qđ
displicet emendari. Sed curan¬
dum summoꝑe est. ne in suꝑbi¬
am transeat. iusticię mordina¬
ta defensio: ne dum rectitudo
incaute diligit᷑. ipsa magistra
rectitudinis humilitas amit¬
tatur: ne eum sibi p̃esse quisq
despiciat. quem fortasse con¬
tingit. ut in aliqua actione
reprehendat. Contra hunc cu¬
morẽ suꝑbiȩ subditorũ mens
ad custodiam humilitatis edo¬
mat᷑. si infirmitas ꝓpria inces¬
santer attendit᷑. Nam uires nr̃as
ueraciter examinare negligi¬
mus. & quia de nobis fortiora
credimus. iccirco eos qui nob̾
pͣlati sunt districte iudicamus.
Quo eñi nosmetipsos minus ag
noscimus. eo illos quos repͣhende¬
re nitimur. plus uidemus. Com¬
munia hȩc mala sunt quȩ sepe
a subditis in p̾latis. sepe a pre¬
latis in subditis cõmutuntur.
quia & om̃s subditos hii qui p̃¬
sunt. minus quam ipsi sunt sa¬
pientes arbitrant᷑ : & rursum
qui subiecti sunt rectorũ suo¬

Expanded text:
suggeri, si fortasse valeat quod suggeri, si fortasse valeat quod displicet emendari. Sed curandum summopere est ne in superbiam transeat justitiae inordinata defensio, ne dum rectitudo incaute diligitur, ipsa magistra rectitudinis humilitas amittatur; ne eum sibi praeesse quisque despiciat, quem fortasse contingit ut in aliqua actione reprehendat. Contra hunc tumorem superbiae, subditorum mens ad custodiam humilitatis edomatur, si infirmitas propria incessanter attenditur. Nam vires nostras veraciter examinare negligimus; et quia de nobis fortiora credimus, idcirco eos qui nobis praelati sunt districte judicamus. Quo enim nosmetipsos minus agnoscimus, eo illos, quos reprehendere nitimur, plus videmus. Singula haec mala sunt, quae saepe a subditis in praelatos, saepe a praelatis in subditos committuntur; quia et omnes subditos, hi, qui praesunt minus quam ipsi sunt, sapientes arbitrantur; et rursum qui subjecti sunt, rectorum suo
Abbreviated transcription (Latin):
biens. a culpa alienus non fuit.
uindictam culpe etiam ipse sus¬
cepit. Nam ira seuiens. quȩ
corporaliter popłm ꝑculit. recto¬
rem quoꝙ popłi intimo cor¬
dis dolore ꝓstrauit. Certum uͦ
est. qđ ita sibi inuicem & recto¬
um. ut sȩpe exculpa pastorum.
deterior fiat uita plebium: et
sȩpe ex merito plebium. mute¬
tur uita pastorum. Sed quia
rectores habent iudicẽ suũ.
magna cautela subditoꝵ est. non
temere iudicare uitam regentiũ.
Neq enĩ frustra ꝑ semet ipsũ dñs
es nummulariorũ fudit. & catbe¬
dras uendentium columbas eũ¬
tit: nimirum significans. quia
ꝑ magistros quidem uitã iudi¬
cat plebium: sed ꝑ semet ipsũ
facta examinat magistrorũ.
Quãuis etiam subditoꝵ uitia
quȩ a magistris mͦ uel dissimu¬
lant̾ iudicari uel nequeunt.
eius ꝓculdubio iudicio reser¬
uantur. Igit᷑ dum salua fide
res agitur. uirtutis ẽ meritũ
si quicquid prioris est tolera¬
tur. Debet tamen humiliter

Expanded text:
biens, a culpa alienus non fuit, biens, a culpa alienus non fuit, vindictam culpae etiam ipse suscepit; nam ira saeviens, quae corporaliter populum perculit, rectorem quoque populi intimo cordis dolore prostravit. Certum vero est quod ita sibi invicem et rectour, ut sepe ex culpa rectorum deterior fiat vita plebium, et sepe ex merito plebium mutetur vita rectorum. Sed quia rectores habent iudicem Deum, magna cautela subditorum est non temere iudicare vitam regentium.Neque enim frustra per semetipsum Dominus « aes nummulariorum fudit, et cathedras vendentium columbas evertit : » nimirum significans quia per magistros quidem vitam judicat plebium, sed per semetipsum facta examinat magistrorum, quamvis etiam subditorum vitia, quae a magistris modo dissimulantur vel judicari nequeunt, ejus procul dubio judicio reservantur. Igitur dum salva fide res agitur, virtutis est meritum, si quidquid prioris est toleratur. Debet tamen humiliter
Abbreviated transcription (Latin):
electi stibiaceant reꝓbis. Unde
quia dignus tunc fuit. qui tan¬
ta p̃positi asꝑitate p̃meret᷑. Sici
gͦ scd̾m merita subditoꝵ tribu¬
unt᷑ ꝑsone regentium. ut sepe
qui uident᷑ boni. accepto mox
regimine ꝑmutent᷑: sicut scrip¬
tura sacra de eodem saule in¬
tulit. quia cor cum dignitate
mutauit. Unde scriptũ ẽ. Cum
esses paruulus in oculis cuis.
caput te constitu in tribub
isrł. Sic ꝓ qualitatib subditoꝵ.
disponunt᷑ acta regentiũ: ut
sepe ꝓ malo grege. etiã uera
bom delinquat uita pastoris.
Ille enĩ dõ attestante laudatus.
ille suꝑnoꝵ mysterioꝵ consci¬
us dđ ꝓpħa. tumore repentinȩ
ȩlationis inflatus. popłm nume¬
rando peccauit: & camen uin¬
dictã popłs dauid peccante sus¬
cepit. Cur hoc: Quia uidelicet
scdm meritũ plebium. disponun¬
t᷑ corda rectoꝵ. Iustus uͦ iudex
peccantis uicium ex ipsorum
animaduersione corripuit. ex
quoꝵ causa peccauit. Sed qͥa
ipse sua scilicet uoluntate suꝑ¬

Expanded text:
electi subjacent reprobis. Inde quia dignus tunc fuit qui tanta praepositi asperitate premeretur. Sic ergo, sicut merita subditorum, tribuuntur personae regnantium, ut saepe qui videntur boni, accepto mox regimine permutentur, Scriptura sacra de eodem Saule intulit, quia cor cum dignitate mutavit. Unde scriptum est: Cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Isdisponuntur acta regentium, ut saepe pro malo gregis etiam vere boni delinquat vita pastoris. Ille enim Deo attestante laudatus, ille supernorum mysteriorum conscius David propheta, tumore repentinae elationis inflatus, populum numerando peccavit, et tamen vindictam populus, David peccante, suscepit. Cur hoc? Quia videlicet secundum meritum plebium disponuntur corda rectorum. Justus vero judex peccantis vitium ex ipsorum animadversione corripuit, ex quorum causa peccavit. Sed quia ipse, sua scilicet voluntate super
Abbreviated transcription (Latin):
non sunt: Ille nanq principalit̃
hypocrisin sumit. quia cũ sit
dampnatus homo & nequã sp̃s.
dm̃ se esse mentit᷑: sed ꝓculdubio
ex eius nunc corpore ꝓdeunt.¬
qui iniquitates suas sub cegmi¬
ne sacri honoris abscondunt:
ut ꝓfessione uideri appetant.
qđ esse oꝑib recusant. Quia
enĩ scriptum est. om̃is qui fa¬
cit peccatũ seruus est peccati:
quanto nunc liberius ꝑagt᷑
ꝑuersa quȩ uolunt. tanto eiꝰ
seruitio obnixius obligant᷑. Sed
nullus qui talem rectorẽ patit᷑.¬
eum quẽ patit᷑ accuset: quia ni¬
mirũ sui fuit meriti. ꝑuersi re¬
ctoris subiacere ditioni. Culpã
gͦ ꝓprii magis accuset oꝑis. quã
iniusticiam gubernantis. Scrip¬
tum nanq est. Dabo tibi reges
infurore meo. Quid gͦ illos no¬
bis p̾esse despicimus. quorum
suꝑ nos regimina ex dñi furore
suscipimus: Si gͥ irascente dõ
pimus. in illoꝵ actione colligi¬
mus. quid ex nr̃a estimatione

Expanded text:
non sunt? Ille namque principaliter non sunt? Ille namque principaliter hypocrisim sumet, quia cum sit damnatus homo et nequam spiritus, Deum se esse mentitur, sed procul dubio ex ejus nunc corpore qui iniquitates suas sub tegmine sacri honoris abscondunt, ut professione videri appetant, quod esse operibus recusant. Quia enim scriptum est: Omnis qui facit peccatum, servus est peccati, quanto nunc liberius peragunt perversa quae volunt, tanto ejus servitio obnixius obligantur . Sed nulluseum, quem patitur, accuset; quia nimirum sui fuit meriti, perversi rectoris subiacere ditioni. Culpam ergo proprii magis accuset operis quam iniusticiam gubernantis. Scriptum namque est: 'Dabo tibi reges in furore meo'. Quid ergo illos nobis preesse despicimus, quoram super nos regimina ex Dsuscipimus? Si ergo irascente Domipimus, in illorum actione colligimus quid ex nostra actione
Abbreviated transcription (Latin):
lus ait. Pro eo qd̃ caritatẽ ue¬
ritatis non receꝑunt ut salui
Ificrent. ideo mittet illis deus
oꝑationem erroris: ut credant
regnare facit hominẽ hypo¬
critam ꝓpter peccata populi:
potest ipsum om̃ium hypocri¬
tarum caput antixp̃s signari.
Seductor quippe ille tunc scĩ¬
tatem simulat. ut ad ini qui¬
tatem trahat. Sed ꝓpter pec¬
cata popłi regnare ꝑmittit᷑.
quia nimirum tuno ipsi sub
illius regimine p̾ordinant᷑. qͥ
digni eius dominio ante sȩcu¬
la p̾sciunt᷑: qui peccatis subse
quentib exigunt. ut sub illo
iudiciis p̾currentib disponant᷑.
Qđ gͦ tunc antixpͣs suꝑ impios
regnat. non est ex iniusticia iu¬
dicantis: sed ex culpa patientis.
Quãuis pleriq & principatum
illius non uiderunt. & camen
eiꝰ principatui peccatoꝵ suorũ con¬
ditione deseruiunt: quia &s quẽ
dominantẽ sibi minime conspici¬
unt. eum ꝓculdubio ꝑuerse ui¬
uendo uenerant᷑. An non eius
tis speciem appetunt uideri qđ

Expanded text:
tatem veritatis non receperunt, ut salvi fierent, ideo mittet illis Deus operationem erroris, ut credant regnare facit hominem hypocritam propter peccata populi, potest ipsum omnium hypocritarum caput Antichristus designari. Seductor quippe ille tunc sanctitatem simulat, ut ad iniquitatem trahat. Sed propter peccata populi regnare permittitur, quia nimirum tunc ipsi sub illius regimine praeordinantur, qui ejus dominio digni ante saecula praesciuntur, qui pequentibus exigunt, ut sub illo judiciis praecurrentibus disponantur. Quod ergo tunc Antichristus super impios regnat, non est ex injustitia judicis, sed ex culpa patientis; quamvis plerique et principatum illius non viderunt, et tamen ejus principatui peccatorum suorum conditione deserviunt, quia et quem dominantem sibi minime conspiciunt, eum procul dubio perverse vivendo venerantur. An non ejus anctitatis speciem appetunt videri quod
Abbreviated transcription (Latin):
morem pauꝑum desideria gen¬
tium figurant᷑. sicut attestan-¬
te ueritate ꝑ epulantẽ splen¬
dide diuitẽ. iudaicus popłs
designatur: copiam scilicet le¬
gis non ad necessitatẽ salutis.
sed ad pompam elationis assu¬
mens. atq in p̃ceptoꝵ uerbis
non semetipsum ordinate refi¬
ciens. sed iactanter ostendens:
& ꝑ uulneratũ lazarum qui
interpretat᷑ adiutus. forma
popłi gentilis exprimit᷑: quẽ
diuinum adiutorium tanto
magis erigit. quantominus
de suarũ uirium facultate
confidit. Qui pauꝑ & plenus
ulcerib esse describit᷑. quia
gentilitas corde humilis. pec¬
catoꝵ suoꝵ aꝑit confessiones.
Nam sicut in uulnere ab inter¬
nis trahitur uirus in cute.
ita in confessione peccati dũ
in publicum secreta pandun¬
tur. quasi mali humores a
uiscerib intimis foras ꝓrum¬
punt Iuis gͦ peccantib paupe¬
rum clamor auditur. quia
dum iudȩi contra dm̃ suꝑbi¬
unt. ad dm̃ uota gentilium
ꝑuenerunt. Unde & mox hec

Expanded text:
morem pauperum desideria genmorem pauperum desideria gentium figurantur, sicut, attestante Veritate, per epulantem splendide divitem Judaicus populus designatur; copiam scilicet legis non ad necessitatem salutis, sed ad pompam elationis assumens, atque in praeceptorum verbis non semetipsum ordinate reficiens, sed jactanter ostendens; et per vulneratum Lazarum, qui interpretatur adjutus, forma populi gentilis exprimitur, quem divinum adjutorium tanto magis erigit, quanto minus de suarum virium facultate confidit. Qui pauper et plenus vulneribus esse describitur, quia gentilitas corde humilis peccatorum suorum aperuit confessiones. Nam sicut in vulnere ab internis trahitur virus in cute, ita in confessione peccati, dum in publicum secreta panduntur, quasi mali humores a visceribus intimis foras prorumpunt. Illis ergo peccantibus, pauperum clamor auditur, quia dum Judaei contra Deum superbiunt, ad Deum vota gentilium pervenerunt. Unde et mox haec
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiunt. clamant ad dnm̃
munt᷑. Uel certe iccirco dicit᷑
qđ ad dm̃ fecerunt clamorem
pauꝑum ꝑuenire. quia istis
cadentib in eoꝵ loco pauperes
id est spu bumiles subrogant᷑.
Et quia hoc eoꝵ casu factũ est.
ipsi fecisse referunt̃. eo uideli¬
cet locutionis genere. quo pug¬
nare castra dicimus: quia pug¬
nat᷑ ex illis. Uel certe quia cun¬
cta que suꝑius dicta sunt. re¬
ferri etiam ad rectores ȩccłiasti¬
cos possunt: qui relicto p̾di¬
cationis studio. sub occasione
regiminis cerrenis negotiis
inuoluunt᷑: apte subiungitur.
Ut ꝑuenire facerent ad euͣ cla¬
morẽ egeni. & audiret uocem
pauꝑum: quia nimirũ dũ ip¬
si curis secularib occupati.
pͣdicationis officium desert̃.
gregem subditũ in querela¬
rum ꝓrumꝑe clamorẽ com¬
pellunt: ut quasi iure unus¬
quisq subiectus de uita ficti
pastoris immurmuret. Cur
tenet magistri locum. qui nͣ
exercet officium: Quãuis for¬
tasse melius ꝑ cumorẽ poten¬

Expanded text:
superbiunt, clamant ad Deum imuntur. Vel certe idcirco dicitur quod ad Deum fecerunt clamorem pauperum 805 pervenire, quia istis cadentibus, in eorum locum pauperes, id est spiritu humiles subrogantur. Et quia hoc eorum casu factum est, ipsi fecisse referuntur, eo videlicet locutionis genere, quo pugnare castra dicimus, quia pugnatur ex illis. Vel certe quia cuncta quae superius dicta sunt referri etiam ad rectores Ecclesiasticos possunt, qui relicto praedicationis studio, sub occasione regiminis, terrenis negotiis involvuntur, apte subjungitur: Ut pervenire facerent ad eum clamorem egeni, et audiret vocem pauperum; quia nimirum dum ipsi curis saecularibus occupati praedicationis officium deserunt, gregem subditum in querelarum prorumpere clamorem compellunt, ut quasi jure unusquisque subjectus de vita ficti pastoris immurmuret, cur teneat magistri locum, qui non exercet officium. Quamvis fortasse melius per tumorem poten
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ipsoꝵ est regnum celoꝵ. Quia
eñi diuitiȩ uisibiliter potentes o¬
stendunt. apud semet ipsos paupe¬
res sunt: qui ȩlati in sus consei¬
entis non sunt. Cos uͦ impios uo¬
eat. qui aut a ficłi pietate disiun¬
cti sunt: aut in hoc qđ fideliter
credunt. prauis sibi morib con
tudinẽ dampnat: postquã dictũ
est. d̾s potentes non abicit. cum
&& ipse sit potens. recte subiungi¬
tur sed non saluat impios. & iu¬
dicium pauperib tribuit: id ẽ
elatos destruit. humiles uͦ ꝑ u
dicium liberos reddit. Uel certe
iudicium pauperib tribuit. qͥa
hii qui nunc nequiter oppͥmun
sunt partes. electoꝵ scilicet atq
reꝓboꝵ: sed bini ordines eisdem
singulis partib continentur.
Aui nanq iudicantur & pereunt.
alii non iudicantur & pereunt.
Alii iudicantur & regnant. alii non
iudicantur & regnant. Iudicantur
& pereunt. quib dominica incla¬
matione dicit᷑. Esuriui. & non de¬

Expanded text:
m ipsorum est regnum coelorum . Quia enim divitiae visibiliter potentes ostendunt, apud semetipsos pauperes sunt, qui elati in suis conscientiis non sunt. Eos vero impios vocat, qui aut a fidei pietate disjuncti sunt, aut in hoc quod fideliter credunt pravis sibi moribus contudinem damnat, postquam dictum est: Deus potentes non abjicit, cum et ipse sit potens, recte subjungitur: Sed non salvat impios, et judicium pauperibus tribuit. Id est, elatos destruit, humiles vero per judicium liberos reddit. Vel certe judicium pauperibus tribuit, quia hi qui nunc sunt partes, electorum scilicet atque reproborum; sed bini ordines eisdem singulis partibus continentur. Alii namque judicantur et pereunt, alii non judicantur et pereunt; alii judicantur et regnant, alii non judicantur et regnant. Judicantur et pereunt, quibus Dominica inclamatione dicitur: Sitivi, et non de
Abbreviated transcription (Latin):
numirum uerbis exempla hu¬
militatis accipimus. ne teme¬
re discutere suꝑna confilia. de
alioꝵ uocatione. alioꝵ uͦ repul¬
sione pͣsumamus Cum enim
intulisset utrunq. non mox ra¬
tionẽ reddidit. sed sic do placi¬
citum dixit: hoc uidelicet o¬
stendens. quia iniustum esse
non potest. qđ placuit iusto.
Unde & in uinea mercedem
laborantib reddens. cũ quos¬
dam oꝑarios inȩquales opere.
ȩquaret in prȩmio: & cũ plus
in mercede quereret. qui la¬
bori amplius insudasset: ait.
Nonne ex denario conuenisti¬
 mecum: Uolo autẽ os huic
nouissimo dare. sicut & tibi.
Aut non licet mͥ. qđ uolo face¬
re: In cunctis gͦ quȩ exterius
disponunt᷑. aꝑta causa ratio¬
nis est: occulta iusticia uolun¬
tatis. Dicatur itaq. Ipso enim
concedente pacem. quis eͣ qui
condempnet: Ex quo abscon¬
derit uultum suum. quis est

Expanded text:
nimirum verbis exempla hunimirum verbis exempla humilitatis accipimus, ne temere discutere superna consilia de aliorum vocatione, aliorum vero repulsione praesumamus. Cum enim intulisset utrumqtionem reddidit, sed sic Deo placitum dixit. Hoc, videlicet, ostendens, quia injustum esse non potest quod placuit justo. Unde et in vinea mercedem laborantibus reddens, cum quosdam operarios inaequales in opere aequaret in praemio, et plus in mercede quaereret, qui labori amplius insudasset, ait: Nonne ex denario convenisti mecum? Volo autem et huic novissimo dare sicut et tibi; an non licet mihi quod volo facere ? In cunctis ergo quae exterius disponuntur, aperta causa rationis est occultae justitia voluntatis. Dicatur itaque: Ipso enim concedente pacem, quis est qui condemnet? ex quo absconderit vultum suum, q
Abbreviated transcription (Latin):
Ipso enĩ concedente pacem. qͥs
est qui condempnet: Ex quo
absconderit uultum suum. qͥs
est qui contemplet᷑ eum: Nemo
gͦ discutiat. cur stante iudaico
popło. dudum in infidelitate
gentilitas iacuit. & cur ad fidẽ
gentilitate surgente. iudaicũ
popłm infidelitatis culpa ꝓstra¬
uit. Nlemo discutiat cur alius
trahat᷑ ex dono. alius repella¬
t̃ ex merito. Si enĩ gentilita¬
tẽ miraris assumptam. ipso
concedente pacem. quis ẽ qui
condempnet: Si iudȩam obstu¬
pescis ꝑditam. ex quo abscon¬
derit uultum suum. quis est
qui contempletur eum: Itaq¬
I consiliũ sũmȩ &e occulte uirtu¬
tis. satisfactio sit aꝑtȩ rationis:
Unde in ȩuangłio dñs cum de
huius rei causa loqueret᷑: ait.
Confiteor tibi pater dñe cȩli q¬
‸ terre. qui abscondisti hec a sa¬
pientib & prudentib. &e reue¬
lasti ea paruulis. Ita pater.
Qui mox canquam rationem
quadam absconsionis ac reue-¬
lationis adiungens: ait. Quia
sic fuit placitum ante te. Qͥb

Expanded text:
em, quis est qui condemnet? Ex quo absconderit vultum suum, quis est qui contempletur eum? - Nemo ergo discutiat cur stante Judaico populo dudum in infidelitate gentilitas jacuit, cur ad fidem gentilitate surgente Judaicum populum infidelitatis culpa prostravit. Nemo discutiat cur alius trahattur ex merito. Si enim gentilitatem miraris assumptam, Ipso concedente pacem, quis est qui condemnet? Si Judaeam obstupescis perditam, ex quo absconderit vultum suum, quis est qui contempletur eum? Itaque consilium summae et occultae virtutis satisfactio fit apertae rationis. Unde et in Evangelio Dominus, cum de hujus rei causa loqueretur, ait: Confiteor tibi, Pater Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Ita, pater . Atque mox tanquam rationem quamdam absconsionis ac revelationis adjungens, ait: Quia sic fuit placitum ante te. Quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ne quiter concupiscit. Quia
uidelicet uindicta suꝑmi iudi¬
cii ad futura eum supplicia re¬
seruando deseruit. cui me in
malo obuiare contempsit. Hinc
eos scdm desideria cordis eorum.
&e ibunt in uoluptatib suis. Hinc
rursus dicit᷑. Non est uirga dei
suꝑ illos. Hinc etiam de ipso eoꝵ
capite scriptum est. faciet & pro¬
spabitur. Hinc rursus de eodem
dicit᷑. Et dolus in manu eius di¬
rigetur. In manu quippe anti¬
xp̃i dolus dirigitur. quia in hoc
qđ contra bonos ꝓposuerit. imple¬
re temporaliter nulla aduersita¬
te p̃peditur. Hine rursus ꝑ salo
iniquitatib subsequens fauet
effectus: & nulla contrarietas
impedit. qđ mens ꝑuersa conce¬
ꝑit. Nam sepe prauoꝵ hominũ
dum cardant᷑ uota mutantur:
& dum difficultatẽ ꝑfectionis
sentiunt: reatum malȩ actionis
agnoscunt. & quib prius inui¬
tis contradicit᷑. uolentes postmo¬
dum hoc qđ conceꝑant auersant᷑.
Quia gͥ malos cum deserit dñs

Expanded text:
nequiter concupiscit, quia nequiter concupiscit, quia videlicet vindicta superni judicii ad futura eum supplicia reservando deseruit, cui hic in malo obviare contempsit. Hinc eos secundum desideria cordis eorum, et ibunt in voluntatibus suis . Hinc rursum dicitur: Non est virga Dei super illos . Hinc etiam de ipso eorum capite scriptum est: Faciet et prosperabitur . Hinc rursus de eodem dicitur: Et dolus in manu ejus dirigetur . In manu quippe Antichristi dolus dirigitur, quia in hoc quod contra bonos proposuerit implere temporaliter nulla adversitate praepeditur. Hinc rursus per Saliniquitatibus subsequens favet effectus, et nulla contrarietas impedit quod mens perversa conceperit. Nam saepe pravorum hominum dum tardantur vota, mutantur; et dum difficultatem perfectionis sentiunt, reatum malae actionis agnoscunt; et quibus prius invitis contradicitur, volentes postmodum hoc quod conceperant, adversantur. Quia igitur malos cum deserit Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
liter non merentur. Dicatur gͦ.
ibi clamabunt. & non exaudiet:
ꝓpter suꝑbiam malooꝵ. Acsi di¬
ceret. Reatus opprimentium.
audiri uoces ꝓhibet oppressoꝵ.
Neo eripiuntur uisibiliter iusti.
quia saluari iuisibiliter non
merentur in iusti. Unde rursum
ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Cum uiderit
sapientes morientes. simul insi¬
piens & stultus ꝑibunt. Quos
enim uisibiliter mori conspici¬
unt. inuisibiliter uiuere posse
non credunt: atq eo reatũ infi¬
delitatis suȩ cumulant. quo uisa
morte fidelium de ȩternitate des¬
perant. Igit᷑ uiolenti quiq inde
deterius deficiunt. unde contra
uitam innocentium exterius con¬
ualescunt: tantoq illos intima
ueritatis a se foras eicit. quanto
eos contra suos temporaliter qđ
uolunt posse ꝑmittit. Quisquis¬
itaq bonorum uitã ꝑsequitur.
tunc peiori ultione dampnat᷑.
cum nulla ei aduersitate resisti¬
tur. & tunc fortioris ire ꝑiculis
subiacet: cum ꝓsꝑe ꝑagit. quod

Expanded text:
liter non merentur. Dicatur ergo: liter non merentur. Dicatur ergo: Ibi clamabant, et non exaudiet propter superbiam malorum. Ac si diceret: Reatus opprimentium audire voces prohibet oppressorum. Nec eripiuntur visibiliter justi, 827 quia salvari invisibiliter non merentur injusti. Unde rursum per Prophetam dicitur: Cum viderit sapientes morientes, simul insipiens et stultus peribunt . Quos enim visibiliter mori conspiciunt, invisibiliter vivere posse non credunt; atque eo reatum infidelitatis suae cumulant, quo visa morte fidelium de aeternitate desperant. Igitur violenti quique inde deterius deficiunt, unde contra vitam innocentium exterius convalescunt; tantoque illos intima veritas a se foras ejicit, quanto eos contra suos temporaliter quod volunt posse itaque bonorum vitam persequitur, tunc pejore ultione damnatur, cum nulla ei adversitate resistitur; et tunc fortioris irae periculis subjacet, cum prospere peragit quod
Abbreviated transcription (Latin):
uersarioꝵ salutẽ concupiscunt.
ut dum illos omp̃s ds ab immen¬
culo liberat. uirtutẽ suam ipsis
etiam ꝑsecutorib innotescat: atq
inde aduersarios ad eternitatẽ
redimat. unde suos temporalit᷑
tyrum suscipiens. ait. Propter
municos eripe me. Acsi diceret.
Propter me quidem eripi de cem¬
porali ie tribulatione ñ appeto.
sed tamen eripi ꝓpter aduersari¬
os concupiseo: ut dum mea uita
saluari mirabiliter cernitur. ip¬
so miraculoꝵ uisu. inimicorũ
duritia conuertatur. Sicut gͦ
sepe dñs suoꝵ uitam tempora¬
liter ꝓ inuicoꝵ conuersione
eripit. ita sepe suoꝵ uoces ꝓpter
dampnationẽ ꝑsequentium non
exaudit: ut uidelicet inde rea¬
tum suũ cumulent. unde pre
ualuisse se nequiter gaudent.
Nam qui inuisibilia despiciunt.
moueri nonnunquam uisibili¬
b miraculis possunt. Sed iccir¬
co cum iustis plerunq nil mi¬
rum uisibiliter agitur: quia eoꝵ
aduersarii illuminari inuisibi¬

Expanded text:
versariorum salutem concupiscunt, versariorum salutem concupiscunt, ut dum illos omnipotens Deus ab immenculo liberat, virtutem suam ipsis etiam persecutoribus innotescat, atque inde adversarios ad aeternitatem redimat, unde suos temporalitertyrum suscipiens, ait: Propter inimicos meos eripe me. Ac si diceret: Propter me quidem eripi de temporalibus tribulationibus non appeto, sed tamen eripi propter adversarios concupisco, ut dum mea vita salvari mirabiliter cernitur, ipso miraculorum visu inimicorum duritia convertatur. Sicut ergo saepe Dominus suorum vitam temporaliter pro inimicorum conversione eripit, ita saepe suorum voces, propter damnationem persequentium, non exaudit; ut videlicet inde reatum suum valuisse se nequiter gaudent. Nam qui invisibilia despiciunt, moveri nonnunquam visibilibus miraculis possunt. Sed idcirco cum justis plerumque nil mirum visibiliter agitur, quia eorum adversarii illuminari invisibi
Abbreviated transcription (Latin):
tribulatione. ut e contra de gau¬
dio scriptum est: filii seruorũ
tuoꝵ inhabitabunt ibi. Sed ui¬
detur incertũ utrũ dicat ꝓpter
suꝑbiam maloꝵ non exaudiet.
an ꝓpter suꝑbiam malorũ ela¬
mabunt. Intelligi autẽ melius
potest. si non exaudiri potius
ꝓpter maloꝵ suꝑbiam. qu̾ã cla¬
mare referant᷑. Nam qdđ ꝓpter
maloꝵ suꝑbiam clamant. supra¬
iam dictũ est eo uersu quo dicit᷑.
ꝓpter multitudinem iuolentoꝵ
clamabunt. Aliquid gͦ nobis hoc
uersu innuitur. qđ paulo sub¬
tilius attendatur: quia sepe op¬
pressi quidam dum clamauerint
ex se quidem merent᷑ audiri. ses
tamen eoꝵ desideria ꝓpter oppri¬
mentium suꝑbiam differuntur.
Iustus quippe dñs & suos ꝑmittit
temporaliter opprimi. & iuolen¬
torum maliciam nequiter auge¬
ri: ut dum horum uita in pur¬
gatione teritur. illoꝵ nequitia
suꝑnum solatium etiam tempo¬
raliter ꝑcipiant: qđ tamen non
temporaliter implorant. Salua¬
ri enĩ non ꝓpter se. sed ꝓpter ad¬

Expanded text:
tribulatione, ut e contra de gaudio scriptum est: Filii servorum tuorum inhabitabunt ibi . Sed videtur incertum utrum dicat: Propter superbiam malorum non exaudiet; an, propter superbiam malorum clamabunt. Intelligi autem melius potest, si non exaudiri potius propter malorum superbiam, quam clamare referantur. Nam quod propter malorum superbiam clamant, jam supra dictum est, eo versu quo dicitur: Propter multitudinem violentorum clamabunt. Aliquid ergo nobis hoc versu innuitur quod paulo subtilius attendatur, quia saepe oppressi quidam dum clamaverint, ex se quidem merentur audiri, sed tamen eorum desideria propter opprimentium superbiam differuntur. Justus quippe Deus et suos permittit temporaliter opprimi, et violentorum malitiam nequiter augeri, ut dum horum vita in purgatione teritur, illorum nequitisupernum solatium etiam temporaliter percipiant, quod tamen non temporaliter implorant. Salvari enim non propter se, sed propter ad
Abbreviated transcription (Latin):
regem suꝑ se uidȩa regnare no¬
luit. & iccirco exigentib meri¬
tis hẏpocritam accepit: sicut
ipsa quoq ueritas in euange¬
lio dicit. Ego ueni in nomine
patris mei. & non recepistis me:
si alius uenerit in nomine suo.

Expanded text:
regem super se Judaea regnare noluit, et idcirco exigentibus meritis hypocritam accepit, sicut ipsa quoque Veritas in Evangelio dicit: Ego veni in nomine Patris mei, et non accepistis me; si alius vener
Abbreviated transcription (Latin):
tenebris subsequentib inuol¬
uant᷑: ut eo iam lumen iusticie
uidere non possint. quo illud
& quando poterant uidere no¬
luerunt. Inducere autẽ noctẽ
dñs dr̃. non quo ipse tenebras
inferat. sed quo obscura cor¬
da peccantium misericordit᷑
non illustret: ut hoc ipsũ in
nocte cęcasse sit: a cęcitatis te

Expanded text:
tenebris subsequentibus involtenebris subsequentibus involvantur, ut eo jam lumen justitiae videre non possint, quo illud et quando poterant videre noluerunt. Inducere autem noctem Dominus dicitur, non quod ipse tenebras inferat, sed quod obscura corda peccantium misericorditer non illustret, ut hoc ipsum in nocte caecasse sit a caecitatis te
Abbreviated transcription (Latin):
tate suꝑatus adulterii facinus
admisit: dep̾hensus autẽ in ad¬
ulterio. latenter uirũ adultere
ne ad iudiciũ traberet᷑ occidit.
Hoc itaq adulteriũ inter uoraci¬
tatẽ & homicidiũ positũ. de illa
uidelicet nascens. hoc generans
pena uͦ peccati est. quia culpam
uoracitatis auxit. Causa autem
peccati est: quia subsequens etiã
homicidiũ genuit Nnũ gͦ idemq
peccatum est & pęna p̾cedentis.
& causa culpe subsequentis: qͥa
& transacta dum exaggerat dãp
nat. & adhuc subsequentia que
dampnari debeant seminat. Igi¬
t᷑ quia peccatis p̾cedentib cȩca¬
t᷑ oculus cordis. ipsa cęcitas que
peccantis animũ ex ante actȩ
culpe dampnatione confundit.
merito nox uocatur: quia per
hanc ab oculis delinquentis lu¬
men ueritatis abscondit᷑. Bene
itaq dr̃. Nouit enĩ oꝑa eorũ.
& iccirco inducit noctẽ & con¬
terent᷑: quia ut sepe dictũ est.
p̾cedentia nimirum mala fa¬
ctunt. ut ad peccandum iterũ

Expanded text:
tate superatus, adulterii facinus tate superatus, adulterii facinus admisit; deprehensus autem in adulterio, latenter virum adulturae, ne ad judicium traheretur, occidit. Hoc itaque adulterium inter voracitatem et homicidium positum; de illa videlicet nascens, hoc generans; poena vero peccati est, quia culpam voracitatis auxit; causa autem peccati est, quia subsequens etiam homicidium genuit. Unum ergo idemque peccatum est, et poena praecedentis, et causa culpae subseet transacta dum exaggerat damnat, et adhuc subsequentia, quae damnari debeant, seminat. Igitur quia peccatis praecedentibus caecatur oculus cordis, ipsa caecitas quae peccantis animam ex anteactae culpae damnatione confundit, merito nox vocatur, quia per hanc ab oculis delinquentis lumen veritatis absconditur. Bene itaque dicitur: Novit enim opera eorum et idcirco inducit noctem et conterentur, quia, ut saepe dictum est, praecedentia nimirum mala faciunt, ut ad peccandum iterum
Abbreviated transcription (Latin):
dam eis. Quam multa eor
mala narrauit. & tamen ilico
adiungit. In tempore quo lap¬
sus fuerit pes eoꝵ. Ecce atro¬
oissima illoꝵ facinora describun¬
tur. & tamen ad ultionis diem.
adhuc subsequens lapsus aspi-
cit᷑: quo eoꝵ culpe cumulent᷑.
Habent iam quidem unde feri¬
ri mereant᷑. sed sustinet᷑ adhuc
tamen peccatum crescere: ut
peccantes possit atrocior pęna
cruciare. Iam meret᷑ supplicium
peccatum & causa peccati. sed ex¬
spectat᷑ adhuc ut agmentũ sup¬
plicii subroget peccatũ & pęna
peccati. Plerumq uͦ unũ idemq
peccatũ. & peccatum ẽ & pęna pec¬
cati. & causa peccati. Qđ melius
ostendimus. si res ipsas ad me¬
dium deducamus. Effrenata
enĩ uentris ingluuies. in feruo¬
re luxuriȩ plenitudinẽ carnis
instigat. ꝑpetrata autẽ luxuri¬
a. sepe aut ꝑiurio aut homici¬
dio tegitur. ne humanarũ legũ
ultione puniat᷑. Ponamus gͦ an¬
te oculos. qđ quidã uoracitatis
fibi frena laxauit. qua uoraci¬

Expanded text:
dam eis . Quam multa eorum dam eis . Quam multa eorum mala narravit, et tamen illico adjungit: In tempore quo lapsus fuerit pes eorum . Ecce atrocissima illorum facinora describuntur, et tamen ad ultionis diem adhuc sucitur, quo eorum culpae cumulentur? Habent jam quidem unde feriri mereantur; sed sustinetur tamen adhuc peccatum crescere, ut peccantes possit atrocior poena cruciare. Jam meretur supplicium peccatum et causa peccati, sed exspectatur adhuc, ut augmentum supplicii subroget peccatum et poenpeccati. Plerumque vero unum idemque peccatum, et peccatum est, poena peccati, et causa peccati. Quod melius ostendimus, si res ipsas ad medium deducamus. Effrenata enim ventris ingluvies, in fervorem luxuriae plenitudinem carnis instigat; perpetrata autem luxuria saepe aut perjurio aut homicidio legitur; ne humanarum legum ultione puniatur. Ponamus ergo ante oculos quod quidam voracitatis sibi frena laxavit, qua voraci
Abbreviated transcription (Latin):
dño ab eodem psalmista dicit᷑.
Immissiones ꝑ angłos malos. ui¬
am fecit semitȩ irȩ suȩ. Cor qͥp¬
pe dñs priorib meritis aggra¬
uatum. iuste ꝑmittit etiã sub¬
sequentib malignoꝵ spũũ psu¬
asionib falli. Qđ cum digne
in culpa crahitur. reatus eius
in pena cumulat᷑. Unde & irȩ
ꝑhibet᷑. Latior ẽ enĩ uia. quam
semita. Ex semita uͦ irȩ suę ui¬
am facere ẽ. ire causas distri¬
cte iudicando dilatare: ut qͥ
illuminati agere recte nolue¬
runt. iuste cęcati. adhue faci-¬
ant. unde amplius puniri me¬
reant᷑. Hinc ꝑ moysen dicit᷑.
Nondum cõpleta sunt peccata
amorreoꝵ. Hinc ꝑ eundem mo¬
ysen dñs dicit. Ex uinea enim
sodomoꝵ uitis eoꝵ: & ꝓpago
eoꝵ ex gomorrã. Uua eoꝵ uua
fellis. botrus amarissimꝰ in ipsis.
furor draconũ uinum coꝵ. et
furor aspidum insanabilis.
Nonne hec congregata sunt a¬
pud me. & signata in thesau¬
ris meis: In die ultionis red¬

Expanded text:
almista dicitur: almista dicitur: Immissiones per angelos malos viam fecit semitae irae suae . Cor quippe Dominus prioribus meritis aggravatum juste permittit etiam subsequentibus malignorum spirituum persuasionibus falli, quod cum digne in culpa trahitur, reatus ejus in poena cumulatur. Unde et irae perhibetur. Latior enim est via quam semita. Ex semita vero irae suae viam facere est irae causas districte judicando dilatare, ut qui illuminati agere recte noluerunt, juste caecati adhuc faciant, unde amplius puniri mereantur. Hinc per Moysen dicitur: Nondum completa sunt peccata Amorrhaeorum . Hinc per eumdem Moysen Dominus dicit: Ex vinea enim Sodomorum vitis eorum, et propago eorum ex Gomorrha . Uva eorum uva fellis, et botrus amaritudinis in ipsis. Furor draconum vinum eorum, et furor aspidum insanabilis. Nonne haec omnia congregata sunt apud me, et signata in thesauris meis? In die ultionis red
Abbreviated transcription (Latin):
corpora sua in semet ipsis. Quia
enĩ cognoscentes dm̃ peccatum
suꝑbiȩ intelligendo cõmisert᷑:
cecant᷑ etiam ne intelligant qđ
cõmittunt. & qui intelligentiã
suã sequi nolunt in peccato et
causa peccati. & ipsum lumen
intelligentiȩ ꝑdant in peccato
& pena peccati. Prioris gͦ peccati
merito. peccatoꝵ subsequentiũ
fouea tegit᷑. ut qui malũ sciens
ꝑpetrat. deinceps iuste in aliis
pe agitur. ut culpis culpe feri¬
ant᷑: quatinus supplicia fiant
peccantium. ipsa incrementa ui¬
tioꝵ. Nam quia omp̃s ds ad
pęnitentiam tempus indulget.
qđ tamen humana malitia ad
usum suȩ miquitatis intorquet:
nimirum tusto iudicio augeri
culpa ꝑmittit᷑. ut ad ferienoũ
altius quandoq cumuletur:
Hinc enĩ rursum de quibdam¬
‸ paulus apłs dicit. Ut impleant.
ceat adhuc: & qui in sordibus
ẽ. sordescat adhuc. Hinc dd̾¬
dixit. Appone iniquitatẽ suꝑ¬
S iniquitatẽ ipsoꝵ ut ñ intrent¬

Expanded text:
corpora sua in semetipsis . Quia corpora sua in semetipsis . Quia enim cognoscentes Deum peccatum superbiae intelligendo commiserunt, caecantur etiam ne intelligant quod committunt. Et qui intelligentiam suam sequi nolunt in peccato et causa peccati, et ipsum lumen intelligentiae perdunt in peccato et poena peccati. Prioris ergo peccati merito peccatorum subsequentium fovea tegitur, ut qui malum sciens perpetrat, deinceps juste in aliis pe agitur, ut culpae culpis feriantur, quatenus supplicia fiant peccantium ipsa incrementa vitiorum. Nam quia omnipotens Deus ad poenitentiam tempus indulget, quod tamen humana malitia ad usum suae iniquitatis intorquet, 800 nimirum justo Dei judicio augeri culpa permittitur, ut ad feriendum altius quandoque cumuletur. Hinc enim rursum de quibusdam Paulus apostolus dicit: Ut impleant pceat adhuc; et qui in sordibus est, sordescat adhuc . Hinc David ait: Appone iniquitatem super iniquitatem eorum, ut non intrent
Abbreviated transcription (Latin):
non iam peccatũ tantũmͦ. sed pec¬
catũ est & pęna peccati: qͥa tusto
iudicio omp̃s ds cor peccantis
obnubilat. ut p̃cedentis peccati
merito etiam in aliis cadat. Quẽ
enĩ liberare noluit. deserendo ꝑ¬
cussit. Non gͦ immerito pena pec¬
cati dr̃. qđ iuxta desuꝑ irrogata
cecitate. ex p̃cedentis peccati ulti¬
one ꝑpetrat᷑. Qđ uidelicet agitur i¬
dispositione suꝑius ordinata. sed
inferius iniquitate confusa: ut &
p̃cedens culpa sit causa subsequen¬
tis. & rursum culpa subsequens.
sit pena p̾cedentis. Qđ bene in
infidelib & lubricis paulus qͣsi
quoddã semen erroris aspexerat.
cum dicebat. Qui cũ cognouis¬
sent dnm: non sicut dm̃ glorifica¬
uert᷑. aut grãs egerunt: sed eua¬
nuert̃ in cogitationib suis. Sed
quid ex eius erroris semine pul¬
lulauit. ilico adiunxit dicens.
Propter qđ tradidit illos ds in de:¬
sideria cordis eoꝵ in immundi¬
tiam: ut contumeliis afficiant

Expanded text:
non jam peccatum tantummodo, sed pecnon jam peccatum tantummodo, sed peccatum est et poena peccati, quia justo judicio omnipotens Deus cor peccantis obnubilat, ut praecedentis peccati merito etiam in aliis cadat. Quem enim liberare noluit, deserendo percussit. Non ergo immerito poena peccati dicitur, quod justa desuper irrogata caecitate, ex praecedentis peccati ultione perpetratur. Quod videlicet agitur dispositione superius ordinata, sed inferius iniquitate confusa, ut et praecedens culpa sit causa subsequentis, et rursum culpa subsequens sit poena praecedentis. Quod bene in infidelibus et lubricis Paulus quasi quoddam semen erroris aspexerat, cum dicebat: Qui cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt; sed evanuerunt in cogitationibus suis . Sed quod ex hujus erroris semine pullulavit, illico adjungit, dicens: Propter quod tradidit illos Deus in desideria cordis eorum, in immunditiam, ut contumeliis afficiant