comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
contriuit. Misit ante eosuirum in ser omuenundatus ẽ iosepb¬
Humiliauerunt in compedib pedes eis ferrũ pertransi tano¬
mãeius do necueniret uerbum eius: Eciqiũ dñ in flammauit
eum misitrex et soluiteũ princeps popucorum et dimi sit cũ
Consticuit eũ dñin domussuae et princi pemomnis possessionis
suae. Vt erudiret principes eius sicut semetipsũ. et senes eius
prudentiã doceret: Et intrauit i srł in aegrptũ. etia cobaccola
fuit in terracham. Et auxit populũ suũ uehementer et firma¬
uit eũ suꝑ inimicos eius. Conuertitcor eorũ ut odirent populũ
eius ut dolũ facerent in seruos eius. Misit morsenseruũ suũ
a aron que melegit ipsum. Posuit in eis uerba signorũ suorũ
et prodigiorũ interracham. Misit tenebras et obscurauit et
non ex acerbauit sermones suas Conuertit aquas eorũn sangui¬
nem et occidit pisces eorum. Edidit terra coruranas in pene¬

Expanded text:
contriuit. misit ante eos uirum: in seri uennudatus est Iosepcontriuit. misit ante eos uirum: in seri uennudatus est Iosephumiliaverunt in conpedibus pedes eius ferrum pertransiit anima eius donec veniret verbum eius eloquium Domini inflammavit eum misit rex et solvit eum princeps populorum et dimisit eum constituit eum dominum domus suae et principem omnis possessionis suae ut erudiret principes eius sicut semet ipsum et senes eius prudentiam doceret et intravit Israhel in Aegyptum et Iacob accola fuit in terra Cham et auxit populum eius vehementer et firmavit eum super inimicos eius convertit cor eorum ut odirent populum eius ut dolum facerent in servos eius misit Mosen servum suum Aaron quem elegit ipsum posuit in eis verba signorum suorum et prodigiorum in terra Cham misit tenebras et obscuravit et non exacerbavit sermones suos convertit aquas eorum in sanguinem et occidit pisces eorum dedit terra eorum ranas in pene
Abbreviated transcription (Latin):
cate nomeneius ad nuntiate in tergente s ope¬
racius. Cantate eiet psalliteei narrateom¬
iamirabilia eius. laudaminim nomine scoeius
Laecctur corquaerentium dñm qua erite dñm et confir¬
mamini quaerite faciem eios semper. Memen tote mira¬
bilium eius quae fecit prodigia dius etiudicia oris eius.
Semen a braham seruieius filuia cobelectieius⁊ ipsed ñs
ds̃ nt̃ in uniuers u terra iudicia eius. Memor fuit in scłm
testamenti sui uerbi quod in indauitinmille generationes
Quod dis posuit ad abrabam etiuramenti suadisao et¬
stitut illudia cobinpceptũ : etisrł intestamentũ a eternũ
Dicens tibidabo terra chanaan funiculũ hereditati surae
Cum essent numerobreuo plucissimiet in colae cius:
Eepertransieru nt degente in gentẽ : etderegno adoulu
alterum Nonreliqut hominem noerocis et corripuit procis eges
Nolitetangere xpos ineos etin prophetis incis nolte maligna tt
Etuo cauit famem superterram et omne firnamentũ panis

Expanded text:
cate nomen eius adnuntiate inter gentes opera eius cantate ei et psallite ei narrate omnia mirabilia eius laudamini in nomine sancto eius laetetur cor quaerentium Dominum quaerite Dominum et confirmamini quaerite faciem eius semper mementote mirabilium eius quae fecit prodigia eius et iudicia oris eius semen Abraham servi eius filii Iacob electi eius ipse Dominus Deus noster in universa terra iudicia eius memor fuit in saeculum testamenti sui verbi quod mandavit in mille generationes quod disposuit ad Abrapraeceptum: et Israel in testamentum aeternum. Dicent: Tibi dabo terram 53 Chanaan: funiculum haereditatis vestrae. Cum essent numero brevi: paucissimi et incolae ejus. Et pertransierunt de gente in gentem: et de regno ad populum alterum. Non reliquit hominem nocere eis, et corripuit pro eis reges. Nolite tangere christos meos: et in prophetis meis nolite et uocauit famem super terram: et omne firmamentum panis
Abbreviated transcription (Latin):
uiro matriillorũ et eristuuelut filius altissimi
oboediens: et miserebitur tui magis quã mater
SAPIENIIAS

Expanded text:
uiro matri illorum: et eris uelut filius altissimi obaudiens, et miserebitur tui magis quam mater. sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
Noliuerbosus eẽ inmiultitudine pnres brtero¬
ruet noniteres uerbũ intuaoratione : Nonode¬
ris laboriosa operuetrusticationẽ ab altis simo
creatam : Nontereputes in multitudine indiscipli¬
natorum smemento irae qñm nontar dabithu
difserenti: neq fratrem carissimũ a uros prre¬
ueris: &e dlidiscedere amulcere sensata etbona
quã sorticis er intimnorcdĩ : gratia enimuere¬
cundid eillui ssupor aurum:
Nonledis l seruum operantem inueritate nec
mer ceniiarium dante ioa nimã suã ⁊ seruns sen¬
satus sit ribi dilectus quasi aniina rua. notide frau¬
des illũ libertatt: neq inopemi dereliquas
illum: Pecomtibi suit atrendeillis: et sis int
utilia perseuerent apudtȩ̨:De siliis¬
ili tibi fiut eruni illas. et curua illas a pueri¬
tia illorũ filiae tibisunt serua corpus illarũ
et nostendas hilarr̃ sacienitii q̃ ad illas: trade
filiam et graraideopus feciris ethominisensato

Expanded text:
noli uerbosus esse in multitudine presbyteronoli uerbosus esse in multitudine presbyterorum et non iteres verbum in tua oratione non oderis laboriosa opera et rusticationem ab Altissimo creatam non te reputes in multitudine indisciplinatorum memento irae quoniam non tardabit hudifferenti neque fratrem carissimum auro spreveris noli discedere a muliere sensata et bona quam sortitus es in timore Dei gratia enim verecundiae illius super aurum non laedas servum operantem in veritate neque mercennarium dantem animam suam servus sensatus dilectus quasi anima tua non defraudes illum libertate neque inopem derelinquas illum pecora tibi sunt adtende illis et si sunt utilia perseverent apud te filii tibi sunt erudi illos et curva illos a pueritia illorum et non ostendas hilarem faciem tuam ad illas. Trade filiam, et grande opus feceris; et homini sensato
Abbreviated transcription (Latin):
mala in suleis iniustitiae et non metȩs ea in septuplũ :
Noliquaerer eabhomineducatũ neq a regetathe¬
dutm honoris : Nonteiustifices antedm̃qñmas
nitor cordis ipse ẽ: et penes regem noli uelleuderi
sapiens : Noliquaererefieriudex nisi siualeas
uit tutei nrũpereiniquitates. ne forte extimescas
faiem potentis et ponas scandalũ inagilitatetua :
Conpec cesinmultitudine ciuitatis nectemmittas
in populũ feq alliges dupliciapeccatasnec enim in
uncerisimmunis Nolicẽpusillanimis in anima tua :
ex omeree sacereclemosy nã non despicias: tedi¬
ca sinmultitu dinemu nerũmeorũ respicietds̃ et
offerente medõ altissimosus cipi et muneramea:
Non inridecis hominc̃inamaritud ineanima e:
estenĩ quihumiliat et exaltat circũs pectords̃ :¬
Nolia maremendaciũ aduersus fitreintuũ :
neq in amicum similiter facias: Noliuelle mentir
om ne mendaciu : as siduita s enũillius non estbona:

Expanded text:
mala in sulcis injustitiae, et non metes ea in septuplum. mala in sulcis injustitiae, et non metes ea in septuplum. Noli quaerere ab homine ducatum, neque a rege cathedram honoris. Non te justifices ante Deum; quoniam agnitor cordis ipse est: et penes regem noli velle videri sapiens. Noli quaerere fieri judex, nisi si vales virtute irrumpere iniquitates; ne forte extremiscas faciem potentis, et ponas scandalum in agilitate tua. Non pecces in multitudinem civitatis, nec te immittas in populum: neque alliges duplicia peccata; nec enim in uno eris immunis. Noli esse pusillanimis in anima tua. Exorare, et facere eleemosynam non despicias. Ne dicas in multitudine munerum meorum respiciet Deus et offerentem me Deo altissimo suscipiet munera mea non inrideas hominem in amaritudine animae est enim qui humiliat et exaltat circumspector . Noli amare mendacium adversus fratrem tuum, neque in amicum similiomne mendacium: adsiduitas enim illius non bona.
Abbreviated transcription (Latin):
tibi in oblectationen seterunt tibi compedes eus¬
in protectionẽ fortitudinis et basesuirtutis ec tor¬
ques illius in stolã gloriae: Decor enimuita e
ẽ in illacet uincula illius adligatura salutarisysto¬
lam gloria eindues eam et coronã gratulationis
suꝑ pones tibi : F ilisi ad tenderis mibi disces eam:¬
et siac comoda ueris animũtuũ sapienseris esuncli¬
naueris aurẽ tuã excipies doctrinã et sidilexeris
audire sapienseris: Ix multitudinepraes¬
bsterorũ prudentinm sta et sapientu cillorũex
cordeconiungere : ut omnẽ narrationẽdĩpos sis
audire Et pro uerbi a laudis noneffugiantates: x¬
et sunderis sensatũ euigila adillũet gnidusostio¬
rullius exterit pestuus: Cogitatũ habe in p̃cep¬
tis diet in mandatis illius maximeas siduus eseo et
ipsedabit tibicor. et concupiscentia sapientiaedab¬
Moli faceremala et nonteadp̃hendent : Discedo
eb iniquo et deficient mala abste : Non semines

Expanded text:
tibi in oblectationem. et erunt tibi conpedes tibi in oblectationem. et erunt tibi conpedes in protectionem fortitudinis et bases uirtutis et torques illius in stolam gloriae decor enim vitae est in illa et vincula illius netura salutaris stolam gloriae indues eam et coronam gratulationis superpones tibi fili si adtenderis mihi disces et si adcommodaveris animam tuam sapiens eris et si inclinaveris aurem tuam excipies doctrinam et si dilexeris audire sapiens eris in multitudine presbyterorum prudentium sta et sapientiae illorum ex corde coniungere ut omnem narrationem Dei possis audire et proverbia laudis non effugiant te et si videris sensatum evigila ad illum et gradus ostiorum illius exterat pes tuus cogitatum habe in praeceptis Dei et in mandatis illiipse dabit cor tibi, et concupiscentia sapientiae dabNoli facere mala, et non te apprehendent. Discede ab iniquo, et deficient mala abs te. Non semines
Abbreviated transcription (Latin):
ilia iuuentute tua excipedoctrina ẽtusq ad ca¬
nosinuenies sapientiã : quasiis quiarat et seminat
accede ad illa et sustinebonos fructus illius:
Inopere enimipsius exiguũ lab orabis etcitoedes
degenerationib: illius : Quamaspera est nimi¬
um scipientia in doctis hominib: et nonperma¬
nebit milla excorsȩquasi lapidis uirtus proba¬
tioerit in illis. et nondemorabuntur proicere
illã : Sapientia enim doctrinae secundũ nom̃ ẽ
eius et non multis ẽ manifesta : quib autẽ agni¬
ta ẽ permanet usq in conspectumdi
Audifiliet accipeconsiliũ intellectus: et neabici¬
as consiliũ meũ : Iicepedẽtuũ incõnpedes illus
et intorques illiustuum collũs subicelimerũtuui
et porta illã :et neacideris uinculis eius In omni
animotuo accedeadillã et i nomniuir tut etua ser¬
uauia seius : Inuestigaillam et manifestatur tibi:
et continens factus nederelinquas eam: Innouis¬
simis enĩ in uenie syequiem inea : et conuertetur

Expanded text:
ili a iuventute tua excipe doctrinam et usque ad canos invenies sapientiam quasi is qui arat et seminat accede ad illam et sustine bonos fructus illius in opere enim ipsius exiguum laborabis et cito edes de generationibus illius quam aspera est nimium sapientia indoctis hominibus et non permanet in illa excors quasi lapidis virtus probatio erit in illis et non demorabuntur proicere illum sapientia enim doctrinae secundum nomen est eius et non multis est manifesta quibus autem agnita est paudi fili, et accipe consilium intellectus et ne abicias consilium meum. inice pedem tuum in conpedes illius et in torquem eius tuum collum. subice umerum tuum et porta illam et ne acedieris uinculis eius. in omni animo tuo accede ad illam et in omni uirtute tua serua uias eius. inuestiga illam et manifestabitur tibi, et continens factus ne dereliqueris eam: in nouissimis enim inuenies requiem in ea, et conuertetur
Abbreviated transcription (Latin):
tandem aliquarido refloruistis prome sentire si¬
cut et sentiebatis : Occupati autemeratis : non quasi
propter paenuriam dico : Ego enĩ didici inqui¬
bussum sufficiens et̃ : scio et humiliari scio et
abundar euibique et in omnibus insttutus sum:
et satiarȩ etesurire et abundare et penuriam pa¬
ti: Omnia possum in eo quime on fortat : ue¬
rum tamen bene fecistis communicantes tribu¬
lationimeae Scitis autem et uos philippenses
quod in principio cuangelii quando profectus
sum a machedonia nulla mihi ecclesia cõmu¬
nicauit in rationedati et acceptinisi uos soli
quiet thessalonicam semel etbis in usum mibi
misistis : Non quia quaero datum: sed requiro
fructum abundantem in ratione ura: Habeo au¬
temomnia et abundo: replecus sumacceptis
ab epaphrodito que misistis sodorem suauita¬
tis hostiam acceptam placentem dõ
Ss autem meus impleat omne desiderium
urũm secundum diuitias suas ingloria in

Expanded text:
tandem aliquando refloruistis pro me sentire, sitandem aliquando refloruistis pro me sentire, sicut et sentiebatis: occupati autem eratis. Non quasi propter penuriam dico: ego enim didici, in quibus sum, sufficiens esse. Scio et humiliari, scio et abundare ubique et in omnibus institutus sum, et satiari, et esurire, et abundare, et penuriam pati. Omnia possum in eo, qui me confortat. Verumtamen bene fecistis, communicantes tribulationi meae. Scitis autem et vos, Philippenses, quod in principio Evangelii, quando profectus sum a Macedonia, nulla mihi Ecclesia communicavit in ratione dati et accepti, nisi vos soli: quia et Thessalonicam semel et bis in usum mihi misistis. Non quia quaero datum, sed requiro fructum abundantem in ratione vestra. Habeo autem omnia, et abundo: repletus sum, acceptis ab Epaphrodito quae misistis, odorem suavitatis, hostiam acceptam, placentem Deo. us autem meus impleat omne desiderium vestrum, secundum divitias suas, in gloria in
Abbreviated transcription (Latin):
etiam subicere sibiomnia, Itaque fr̃s meicaris siea
micidesiderantis simi gaudium meum atoronamea
sicstate inid ñ ocarissimi euchedia rogo et sin cichen
dep̃cor dipsum sa pereindño : Etam rogo t teger¬
mane compar ã diuua illas qua e mecum laboraue¬
runt incuangelio cumlementeeceteris adiuto¬
ribus meis quorum nomina sunt in libro uitae :¬
audete in dñ osemper ĩ terum dico gaudete
modestia ur̃a nota sit omnib hominibns: dñs¬
propeest: nihil sollicitsitis. sed inomnioratio¬
nec tobsecratione cum gratiarum actione. Petra¬
ones urãe in Notescant a pud dm̃ : tpax dĩ quae
ex superat omnem sensum custodiat corda ur̃a
pudica quaecumque iusta. quaccum quesca
quaecum que amabilia. quaecumque bonaefa
mae si quauirtus. siqualaus disciplinae: Haec
cogitate quaeet didicistis et accepistis et audistis
etuidisti sinme : haec agite eads̃ pacis erit uobcum.
auisus sum autem in dño uebementer : q̃nm̃n

Expanded text:
etiam subicere sibi omnia itaque fratres mei carissimi etiam subicere sibi omnia itaque fratres mei carissimi et desiderantissimi gaudium meum et corona mea sic state in Domino carissimi Euhodiam rogo et Syntychen deprecor id ipsum sapere in Domino etiam rogo et te germane conpar adiuva illas quae mecum laboraverunt in evangelio cum Clemente et ceteris adiutoribus meis quorum nomina sunt in libro vitae gaudete in Domino semper iterum dico gaudete modestia prope est. Nihil solliciti sitis, sed in omni oratione et obsecratione cum gratiarum actione petitiones vestrae innotescant apud Deum. Et pax Dei quae exsuperat omnem sensum, custodiat corda vestra pudica, quaecumque iusta, quaecumque sancta, quaecumque amabilia, quaecumae, si qua virtus, si qua laus disciplinae, haec cogitate. Quae et didicistis, et accepistis, et audistis, et vidistis in me, haec agite: et Deus pacis erit vobiscum. Gavisus sum autem in Domino vehementer, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
fidei ut gratulatio ur̃a ab undetin xp̃o ihũ in me
permeum aduentum iterum aduos : Tantum dig¬
ne cuangelio xp̃i conuersem in i ut siuecum uene¬
roctuidero uos siue absens. audiam de uobis quia sta¬
tis in uno spũ unanimesconlaborantes fidei euan¬
gelii: et innullo terreamini ab aduersariis. quae
ẽ illis causa perditionis. uobis autem salutis: et
hoc adõ quia uobisdatum ẽ proxp̃o. Non solũ
ut in cum credatis. sed ut etiampro illo patiamini
idem certamen habentes qualetui distis inme et
nunc audetis deme. Si quaergo consolatio in
xp̃o si quod solacium caritatis siqua socitas sp̃s
mes idipsum sentientes Nihil percontentionem
neq perinanem gloriam. sed in humilitate superi¬
ores sibi inuicem arbi trantes : non quae sua sunt sin¬
guli considerantes sed etea quae aliorum: Hoc enĩ

Expanded text:
fidei ut gratulatio vestra abundet in Christo Iesu in me fidei ut gratulatio vestra abundet in Christo Iesu in me per meum adventum iterum ad vos tantum digne evangelio Christi conversamini ut sive cum venero et videro vos sive absens audiam de vobis quia stetistis uno spiritu unianimes conlaborantes fide evangelii et in nullo terreamini ab adversariis quae est illis causa perditionis vobis autem salutis et hoc a Deo quia vobis donatum est pro Christo non solum ut in eum credatis sed ut etiam pro illo patiamini eundem certamen habentes qualem et vidistis in me et nunc audistis de me si qua ergo consolatio in Christo si quod solacium caritatis si qua societas spiritus mes, idipsum sentientes. Nihil per contentionem neque per inanem gloriam, sed in humilitate superiores sibi invicem arbitrantes, non quae sua sunt singuli considerantes, sed ea quae aliorum. Hoc enim
Abbreviated transcription (Latin):
quidamautem propter inuidiam et contentio¬
nem : quidamuero et propterbonam uoluntatẽ
xp̃m praedicant : Quidamex caritate scientes
qnm indefensione euangelii positus sum : Qui¬
damautem ex contentionex p̃m annuntiant.
Non sincere existimantes praessuramsesuscita¬
reuinculis meis: Quid en im dumomnimodo siue
peroccasionem siue perueritatem xp̃s annuncie¬
tur: et inhoc gaudeo sed et gaudebo: scio enim
quia hoc mihi proueniet ad salutem per uestram
Nullo confunddo sed in omni fiducia sicut semꝑ
Et nunc magnificabitur xp̃s incorporemeosi¬
ue peruitam siue permortem : Mihienimui uere
xp̃s ẽ et mori lucrum: Quod siuiuere in carne
hic mihi fructus operis ẽ et quid eligam ignoro:
Coartor autemeduobus desiderium habens dis¬
solui ec cum xp̃o eẽ multomagis melius perma¬
nere autem in carneneces sarium ẽ propteruos: et
hocconfidens scioquia manebo et permanie¬
bo omnib uobis ad profectum ur̃m et gaudium

Expanded text:
quidam quidem et propter invidiam et contentioquidam quidem et propter invidiam et contentionem quidam autem et propter bonam voluntatem Christum praedicant quidam ex caritate scientes quoniam in defensionem evangelii positus sum quidam autem ex contentione Christum adnuntiant non sincere existimantes pressuram se suscitare vinculis meis quid enim dum omni modo sive per occasionem sive per veritatem Christus adnuntiatur et in hoc gaudeo sed et gaudebo scio enim quia hoc mihi proveniet in salutem per vestram nullo confundar sed in omni fiducia sicut semper et nunc magnificabitur Christus in corpore meo sive per vitam sive per mortem mihi enim vivere Christus est et mori lucrum quod si vivere in carne hic mihi fructus operis est et quid eligam ignoro coartor autem e duobus desiderium habens dissolvi et cum Christo esse multo magis melius permanere autem in carne magis necessarium est propter vos et hoc confidens scio quia manebo et permanebo omnibus vobis ad profectum vestrum et gaudium
Abbreviated transcription (Latin):
V ratias ago dõ meon nomni memoria uestri¬
semper incunctis orationib: meis proomnib: uobis
cum gaudiode p̃cationem faciens supercommu¬
nicatione urã in euangelio xp̃i ã prima die
usquenunc : confidens hoc ipsum quia qui coepit
in uobis opus bonum perficiet usq indiem xp̃ihũ
eo quod habeam uos incorde et in uinculis meis etin
defensione et confirmatione euangelii. socios
gaudiimeiomnes uos eẽ : Testis enimmihi est ds̃
quomodocupia momnes uos inuiscerib xp̃i ihũ
Ethocoro ut caritas ur̃a magis ac magis abundet
inscientia et omni senscrͣut probetis potiora utsi¬
tis sincere tsineo ffensa indiem xp̃i repleti fruo¬
tu iustitiae perihm̃ xp̃m ingloriam edaudẽ dĩ¬
Ecire autem fr̃s uos uolo quia quaecirca mesunt
nagis ad profectum uenerunt euangelir ĩ taut
uincula mea manifesta fierent in xp̃oinomni
practorio et inceteris omnibus. ut plures efratri¬
bus in d̃o. Confidentes uinculis meis ab un¬
dantius auderent sine timore uerbum dĩ loqui:

Expanded text:
gratias ago Deo meo in omni memoria vestrsemper in cunctis orationibus meis pro omnibus vobis cum gaudio deprecationem faciens super communicatione vestra in evangelio a prima die usque nunc confidens hoc ipsum quia qui coepit in vobis opus bonum perficiet usque in diem Christeo quod habeam in corde vos et in vinculis meis et in defensione et confirmatione evangelii socios gaudii mei omnes vos esse testis enim mihi est Deus quomodo cupiam omnes vos in visceribus Christi Iesu et hoc oro ut caritas vestra magis ac magis abundet in scientia et omni sensu ut probetis potiora ut sitis sinceres et sine offensa in diem Christi repleti fructu iustitiae perscire autem vos volo fratres quia quae circa me sunt magis ad profectum venerunt evangelii ita ut vincula mea manifesta fierent in Christo in omni praetorio et in ceteris omnibus et plures e fratribus in Domino confidentes vinculis meis abundantius audere sine timore verbum Dei loqui
Abbreviated transcription (Latin):
promissione ut bene sittibi et sis longacuus suꝑ
terram : Et patres Nolite a dira cundiam prouo¬
carefiliosuros : sededorate illos indisciplina et
correptionediũi: Serui oboeditedominis car¬
nalibus cum timore et tremore in simplicitate
cordis ur̃i sicut xp̃o: Non ad oculum seruientes
quasi hominib: placentes sedut serui xp̃i. facien¬
tes uoluntatem dĩex animo cum bonauoluntate
seruientes sicut d ño et non hominibus scientes
qnm unusquis que quod cumq feceritbonum hoc
percipiet ad ño siue seruus si ue liber:¬
*. tuos domini eadem facite illis remittentes
minas scientes quia et illorum eut᷑ dñs ẽ in cae¬
lis : et personarum acceptiononẽ apud dm̃:
Sccetero fr̃s confortamini in dño : ctinpoten¬
tiauir tutis eius: Induite uos armaturã dĩ : ut

Expanded text:
promissione, ut bene sit tibi et sis longaeuus super promissione, ut bene sit tibi et sis longaeuus super terram. et patres, nolite ad iracundiam prouocare filios uestros, sed educate eos in disciplina et correptione domini. serui, oboedite dominis carnalibus cum timore et tremore, in simplicitate cordis uestri, sicut Christo: non ad oculum seruientes, quasi hominibus placentes, sed ut serui Christi facientes uoluntatem dei ex animo, cum bona uoluntate seruientes ut domino et, non hominibus, . scientes quoniam unusquisque quodcumque fecerit bonum hoc recipiet a domino, siue seruus, siue liber. et domini, eadem facite illis remittentes minas, scientes. quia et illorum et uester dominus est in caelis et personarum acceptio non est apud eum. de cetero, fratres, confortamini in domino et in potentia uirtutis eius.
Abbreviated transcription (Latin):
poris eius: sedutecclesia subiecta ẽ xp̃o ĩta et
mulieres uiris suis Nomnibus
desiam et scipsum tradidit proea ut illam
sũi ficarit mundans lauacro a quae in uerbo ui¬
tae ut exhiberetipse sibi gloriosam ecclesiam N
habentem maculam aut rugam aut aliquideius¬
mod÷ sed ut sit sc̃a ctinmaculata: Itaet iuiri debeNt
diligertuxores suas ut torpora sua: quis uã uxorẽ
diligitis cipsum diligit: Nemoenimumquam carnẽ
sua modio habuit. sed nutrit et fouectam sicut et
xp̃s ecclesiam : quia membra sumuscorporis eius.
decarnecius et deossibus eius Propter hocrlin¬
quit homo patrem etinatrem suam et adherebit
uxoni suae c̃terunt duo in carneuna: sacramentũ
hoc magnum ẽ : Ego autem dico in xp̃o et in ecdesia:
uerum tamen etuos singuli unusquis que suam
uxorem sicut seipsum diligat : uxor autem time¬
acuirum suum : Filii oboeditẽ parentib urĩs
in dño: hoc enimiustumẽ : Honora patremtuũ
et matremtuam quod ẽ mandatum primum in

Expanded text:
poris ejus: sed ut Ecclesia subjecta est Christo, ita et mulieres viris suis in omnibus clesiam, et seipsum tradidit pro ea, ut illam sanctificaret, mundans lavacro aquae in verbo vitae, ut exhiberet ipse sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam aut aliquid eiusmodi sed ut sit sancta et inmaculata ita et viri debent diligere uxores suas ut corpora sua qui suam uxorem diligit se ipsum diligit nemo enim umquam carnem suam odio habuit sed nutrit et fovet eam sicut et Christus ecclesiam quia membra sumus corporis eius de carne eius et de ossibus eius propter hoc relinquet homo patrem et matrem suam et adherebit uxori suae et erunt duo in carne una sacramentum hoc magnum est ego autem dico in Christo et in uerum tamen et uos singuli, unusquisque suam uxorem sicut se ipsum diligat: uxor autem ut timeat uirum. Filii, oboedite parentibus uestris in domino. hoc enim iustum est. honora patrem tuum et matrem, quod est mandatum primum in
Abbreviated transcription (Latin):
e tinouos seducat in anibus uerbis. propterhec
enimuenitira di in filios diffidentiae : Noli teergo
tenebrae : Nunc autem luxindño: ut filui lucis
ambulate: fructus enimlucis ẽ i n omnibonita¬
tectiustitia etueritate : probantes quid sit bene¬
placitumdo: et iolitetommuni careo peribus in¬
fructuo sis tenebrarum : magis autem redar¬
guite : quacenim in occulto fiunt abipsis turpe
eetdicere: Omnia autem quae arguuntur alu¬
mine manifestantur : Omne enim quod mani¬
festatur lumen ẽ : Propter quod dicit : surge
qui dormis etexsur geamortuis: ea nlumin abit

Expanded text:
 uos decipiat inanibus uerbis: propterea enim uenit ira Dei super filios contumaciae. nolite ergo tenebrae, nunc autem lux in domino: ut filii lucis ambulate - fructus enim lucis est in omni bonitate et iustitia et ueritate — probantes quid sit beneplacitum deo. et nolite communieare operibus infructuosis tenebrarum: magis autem et redarguite. quae enim in occulto fiunt ab ipsis, turpe est et dicere. omnia autem quae arguuntur a lumine manifestantur. omne enim quod manifestatur lumen est. propter quod dicit: surge qui dormis et exurge a mortuis, et inluminabit
Abbreviated transcription (Latin):
tesscutũ fidei in quopossiti somnia tela nequis¬
simignea ex tinguere: Et galeam salutis assumi¬
te et gladium sp̃s quod ẽ uerbũ dĩ : Per omnem
orationem etobsecrationem orantes omnii
tempore in spũ. etinipsouigilantes in omni
instantia et obsecratione prooinnibus scĩs
et prome: ut decurmihi sermo in a pertio¬
neoris mei cum fiducia notum facere mis¬
terium euanigelii proquolegatione fungor
in haccatena᷑ itautin ipso audeam prout oportet
meloqui: U ⁊ autem etuos sciatis quaccircame
sunt quid agã omnia nota uob faciet trehicus caris¬
simus fracer et fidels minister in dnõ: quem misi
aduos in hoc ipsum ut cognoscatis quaccirta nos sut
etconsolitur cordaur̃a: Pax fratribus ettc aritas

Expanded text:
omnia tela nequissimi ignea extinguere. et galeam salutis adsumite et gladium spiritus, quod est uerbum dei, per omnem orationem et obsecrationem orantes omni tempore in spiritu, et in ipso uigilantes in omni instantia et obsecratione pro omnibus sanctis, et pro me, ut detur mihi sermo in apertione oris mei cum fiducia notum facere mysterium euangelii, propter quod legatione fungor in catena, ita utme loqui ut autem et vos sciatis quae circa me sunt quid agam omnia nota vobis faciet Tychicus carissimus frater et fidelis minister in Domino quem misi ad vos in hoc ipsum ut cognoscatis quae circa noset consoletur corda vestra. Pax fratribus, et charitas
Abbreviated transcription (Latin):
mins praeputium ab eaquaedicitur circumcisio
in carne manu facta : quia eratis illo in tempore
sinexpo alienati a conuersationei srł ethospites
tes tamentorum promissionis spemnon haben¬
tes et sinedõ in hocmundo. Nunc autemin xp̃o¬

Expanded text:
s. dicebamini praeputium, ab ea quae dicitur circumcisio s. dicebamini praeputium, ab ea quae dicitur circumcisio in carne, manufacta: quia eratis illo in tempore sine Christo, alienati a conservatione Israel, et hospites testamentorum, promissionis spem non habentes, et sine Deo in hoc mundo. Nunc autem in
Abbreviated transcription (Latin):
quibus aliquando ambulastis secundum sacculum
mundihuius secundum principem potestatis aeris
huius sp̃inquinunc operatur infilios diffidentiae : in
quibus e nos omnes aliquando conuersat sumus in desi¬
deriis carnis nrae facientes uoluntatem carniset cog¬
tationum cteramus natura filii arae sicut ecceteri.
s autem quidiues ẽ in misericordia propternimiã
caritatem suam qua dilexit nos cum essemus inor tui peccatis
conuiui ficauit nos xp̃o cuius gratia estis saluati et con¬
resuscitauit et consedere fecit incaelestibus in xp̃oihũ
ut ostenderit in saeculis superuenientibus abundan¬
tes diuitias gratiae suae in bonitate supernos in xp̃o ihũ
Cratia enimestis saluatiperfidem : et hocnĩ ex uobis:
dĩ enim donumẽ. non exoperibus ut nequis glorie¬
tur: Ipsius enimsumus factura creati in xp̃o ihũ
in operibus bonis quae praeparauit ds̃ ut in illis
ambulemus: Propter quod memores estote

Expanded text:
quibus aliquando ambulastis secundum saeculum quibus aliquando ambulastis secundum saeculum mundi huius secundum principem potestatis aeris huius spiritus qui nunc operatur in filios diffidentiae in quibus et nos omnes aliquando conversati sumus in desideriis carnis nostrae facientes voluntates carnis et cogitationum et eramus natura filii irae sicut et ceteri Deus autem qui dives est in misericordia propter nimcharitatem suam qua dilexit nos, cum essemus mortui peccatis, convivificavit nos in Christo, cujus gratia estis salresuscitavit, et consedere fecit in coelestibus in Christo Jesu: ut ostenderet in saeculis supervenientibus abundantes divitias gratiae suae in bonitate super nos in Christo Jesu. Gratia enim estis salvati per fidem, et hoc non ex vobis, Dei enim donum est, non ex operibus, ut ne quis glorietur. Ipsius enim sumus factura, creati in Christo Jesu in operibus bonis, quae praeparavit Deus, ut in illis ambulemus. Propter quod memores estote,
Abbreviated transcription (Latin):
sitionis in laudem gloriae ipsius. Propterea tego
audiens fidemuram quae ẽ in dño ibu et dilectionem in
omnes scõs : noncessogratia s agens prouobis. memo¬
riam ur̃i faciens in orationibus meis ut ds̃ dñi Nr̃i ihũ
inagnitione eius inluminatosoculos cordis ur̃i : ut scia¬
tis quae sit spes uocationis eius quaediuitiae gloriae
bereditatis eius in sc̃ĩs et quae sit supereminens mag¬
nitudo uirtutis eius in nos. qui credidimus secundum
operationem potentia euir tutis eius quam operatus ẽ
in xp̃o suscitans illum amortuis et constituens ad dex¬
teram suam incaelestibus supra omnem principatũ
et potestatem etuirtutem et dominationem. etomne
Nomen quod nominatur. Non solum in hoc sacculo
sed etin futuro : etomnia subieit subpedibus eius et ipsũ
dedit caput supra omnẽ ecclesiã quae ẽ corpus ipsius
plenitudo eius qui omnia in omnib: adimpletur:
Etuoscumes setis mortui delictis t peccatis ur̃is. in

Expanded text:
sitionis in laudem gloriae ipsius propterea et ego sitionis in laudem gloriae ipsius propterea et ego audiens fidem vestram quae est in Domino Iesu et dilectionem in omnes sanctos non cesso gratias agens pro vobis memoriam vestri faciens in orationibus meis ut Deus Domini nostri in agnitione eius inluminatos oculos cordis vestri ut sciatis quae sit spes vocationis eius quae divitiae gloriae hereditatis eius in sanctis et quae sit supereminens magnitudo virtutis eius in nos qui credidimus secundum operationem potentiae virtutis eius quam operatus est in Christo suscitans illum a mortuis et constituens ad dexteram suam in caelestibus supra omnem principatum et potestatem et virtutem et dominationem et omne nomen quod nominatur non solum in hoc saeculo sed et in futuro et omnia subiecit sub pedibus eius et ipsum dedit caput supra omnia ecclesiae quae est corpus ipsius plenitudo eius qui omnia in omnibus adimpletur et vos cum essetis mortui delictis et peccatis vestris in
Abbreviated transcription (Latin):
caclestibus in xp̃o : sicut elegit nos in ipso antemundi
constitutionem ut essemus sc̃ etinmaculati in conspectu
tatis suae in laudem gloria e gratiae suae . in qua grati¬
ficauit nos indilecto filio suo: in quo habemus redemp¬
tonem persanguinem eius. remissionem peccatorum
secundum diuitias gratiaecius quae super ab undauit
iꝯnabis un omni sapientia et prudentia ̃ ut notũ face¬
ret nobis sacramentum uoluntatis suae secundũ
bonum placitum eius quod proposuit in eo indispen¬
satione plenitudinis temporum instaura reom¬
nia in xp̃o qua e in caelis et qua e in terra sunt in ipso.
inquo etiam sorte uocati sumus praedestinati secur¬
dum propositum eius qui omnia operatur secundũ
consilium uoluntatis suae ut simus in laudem gloria
eius qui antesperauimus in xp̃o. inquoet uoscum au¬
dissetis uerbum ueritatis euangelium salutis urãe. iN
quo a tredentes signatiestis sp̃u promissionis scõ
quiẽ pignus hereditatis nr̃ae in redemptionem adqui¬

Expanded text:
cut elegit nos in ipso ante mundi constitutionem, ut essemus sancti et immaculati in conspectu  voluntatis suae, in laudem gloriae gratiae suae, in qua gratificavit nos in dilecto Filio suo. In quo habemus redemptionem per sanguinem ejus, remissionem peccatorum, secundum divitias gratiae ejus, quae superabundavit in nobis in omni sapientia et prudentia: ut notum faceret nobis sacramentum voluntatis sum placitum eius quod proposuit in eo in dispensationem plenitudinis temporum instaurare omnia in Christo quae in caelis et quae in terra sunt in ipso in quo etiam sorte vocati sumus praedestinati secundum propositum eius qui omnia operatur secundum consilium voluntatis suae ut simus in laudem gloriae eius qui ante speravimus in Christo in quo et vos cum audissetis verbum veritatis evangelium salutis vestrae in quo et credentes signati estis Spiritu promissionis Sancto qui est pignus hereditatis nostrae in redemptionem adqui
Abbreviated transcription (Latin):
dum scirectiam supereminentem scientiae cari¬
tatem xp̃i ut impleamini in omnẽ plenitudinẽ
Fiautem qui potens ẽ omnia facere suꝑ abun¬
danter quam petimus aut intellegimus secundũ uir¬
tutem qua eoperatur in nobis Ipsigloria in edesia etin
xp̃oihu : in omnes generationes sacculi sdrũ a meri
Ibsccro itaq uos ego uinctus indño ut digneam

Expanded text:
iae caritatem Christi ut impleamini in omnem plenitudinem Dei ei autem qui potens est omnia facere superabundanter quam petimus aut intellegimus secundum virtutem quae operatur in nobis ipsi gloria in ecclesia et in Christo Iesu in omnes generationes saeculi saeculorum amen obsecro itaque vos ego vinctu
Abbreviated transcription (Latin):
guinem sed aduersus principes et potestates ad¬
uersus mundi rectores. tenebrarum harum con¬
tra spiritalia nequitiae incaelestibus: Propte¬
rea accipite armaturam dĩut possitis resiste¬
reindiemalo et inomnibus perfecti stare :
stateergo succinctilumbos urõs inueritate¬
et induti lori camiustitiae e calciati pedes iN

Expanded text:
d aduersus principes et potestates, aduersus mundi rectores tenebrarum harum, contra spiritalia nequitiae in caelestibus. propterea accipite armaturam dei, ut possitis resistere in die malo et in omnibus perfecti stare. state ergo succincti lumbos uestros in caritate,. induti lorica iustitiae et cal
Abbreviated transcription (Latin):
les e comparticipes promissionis eius in xp̃oibũ
Percuangelium cuius factus sum minis ter se¬
cunidum donum gratiae dĩ quaedata ẽ mihi se¬
cundum operationem uirtutis eius : mihi omni¬
um scõrumminimodata ẽ gratia hacc ingenti¬
bus cuangelitare inuestigabiles diuitias xp̃i.
et inluminare omnes quae sit dispensatio sacra¬
meniti ab sconditia sacculis indõ qui omniacre¬
auit ut in notescat principib et potestatibus in
caelestibis perecclesiam multi formis sapien¬
uadĩ sec undum praefinitionem sacculorum
fidutiam t accessum in confidentia ꝑfidẽ eius
Propter quod petone deficiatis in tribulationi¬
bus meis prouobis quae est gloria ur̃a :
Iuius reigratia flecto genuamea ad patrem

Expanded text:
les et conparticipes promissionis in Christo Iesu les et conparticipes promissionis in Christo Iesu per evangelium cuius factus sum minister secundum donum gratiae Dei quae data est mihi secundum operationem virtutis eius mihi omnium sanctorum minimo data est gratia haec in gentibus evangelizare ininvestigabiles divitias Christi et inluminare omnes quae sit dispensatio sacramenti absconditi a saeculis in Deo qui omnia creavit ut innotescat principibus et potestatibus in caelestibus per ecclesiam multiformis sapientia Dei secundum praefinitionem saeculorum fiduciam et accessum in confidentia per fidem eius propter quod peto ne deficiatis in tribulationibus meis pro vobis quae est gloria vestra huius rei gratia flecto genua mea ad Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
interficiens in imicitiam in semetipso : etueniens
cuan gelitauit pacem uobis qui longe fuistis. et
pacem bis qui prope : qni mper ipsum habemus acces¬
sum ambo inunospũad patrem
rgo iamuonestis hospites etaduenae sed estis
ciues scõrum adomesticidĩ. super a edificati suꝑ
fundameritum a postolorum et prophetarum ip¬
so summoangularila pidex p̃oibũ inquo omnis
aedificatio constructa crescit in templum scmit
dño : in quoetuos coaedificamini in habitaculum
dĩ in spuscõ  uius rei gratia ego paulus uinc¬
tus xpiihũ prouobis gentibus : si ta menaudis¬
tis dispensationem gratia edi quaed ata ẽ mihi in
uobis : qum secundum reuelationem notum mi¬
hi factum ẽ sacramentum sicut suprascripsi
in breui. prout potestis legentes intellegere
prudentiam meam in mysterio xp̃rquodaliis
generationibus nonẽ agnitum filiis hominũ
icuti nunc reuelatum ẽ scĩs a postolis cius et ꝓ¬
phetis in spũ eẽ gentes coheredes a concorpora¬

Expanded text:
interficiens inimicitias in semetipso. Et veniens evangelizavit pacem vobis, qui longe fuistis, et pacem iis, qui prope. Quoniam per ipsum habemus accessum ambo in uno Spiritu ad Patrem. Ergo jam non estis hospites, et advenae: sed estis cives sanctorum, et domestici Dei: superaedificati super fundamentum apostolorum et prophetarum ipso summo angulari lapide Christo Iesu in quo omnis aedificatio constructa crescit in templum sanctum in Domino in quo et vos coaedificamini in habitaculum Dei in Spiritu huius rei gratia ego Paulus vinctus Christi Iesu pro vobis gentibus si tamen audistis dispensationem gratiae Dei quae data est mihi in vobis quoniam secundum revelationem notum mihi factum est sacramentum sicut supra scripsi in brevi prout potestis legentes intellegere prudentiam meam in mysterio Christi quod aliis generationibus non est agnitum filiis hominum sicuti nunc revelatum est sanctis apostolis eius et prophetis in Spiritu esse gentes coheredes et concorpora
Abbreviated transcription (Latin):
et filiis. Iteq profratrib: et cognatis minor sollicituda im¬
mus uero et primusꝓscitate timoreratem elu sede ceo
quianciuitate eran nonminima sollicitudo babebat :¬
Probis qui congressi erant : Et aiiã omnes sperartm
iudiciũ futurũ Hos tsq ad ecatq: exercitus eetordu
Hestiae equites o portuno in loco conpositi : Considi ran
macchabeus aduentũ multitudinis et ad paratiuariũ
morũ acferocitatẽ bȩstiarũ: Extendens manus i ncaelĩq¬

Expanded text:
ro uxoribus et filiis itemque pro fratribus et cognatis minor sollicitudo maro uxoribus et filiis itemque pro fratribus et cognatis minor sollicitudo maximus vero et primus pro sanctitate timor erat templi sed et eos qui in civitate erant non minima sollicitudo habebat pro his qui congressi erant et cum iam omnes sperarent iudicium futurum hostisque adesset atque exercitus esset ordinatus bestiae equitesque oportuno in loco conpositi considerans Macchabeus adventum multitudinis et adparatum varium armorum ac ferocitatem bestiaru
Abbreviated transcription (Latin):
cationem singulos illorũ armauit. nonclipei
ethastȩmunitione. sed sermonib: optimis ed ortationib.
Ex posito digno fide somnio ꝑ quod uni uersos lactifica¬
uit Erat autembuius modiisus: onianquifuerect
sumus sacerdosuirumbonũ etbenignũ uerecundun
uisu modestum morib: et eloquio decorũ: Etqui
puero in uirtutib exercitatus sit: Manus ꝓtendentẽ
orareꝓ omni populo iudaeorũ : Posthaecapparuis¬
se etaliũ uirũ aetitẽ gloria mirbilẽ : et magnidecoris
babitudines cirta illũ :̃ respondentẽ uero om̃andicisies
Hic t̃ fratrũ amator et populii srł hic ẽ quimultũ
oratppopulo Etuniuersa scaciuitate hieremiaes pro¬
obeteui xtendis se aute hiere miã dexterã et dedisse
sudee la dũ aureũdicentẽ: accipe sem glacdiũmunusido
tus et animi iuiuenũ consortari statuer dimicare etom¬
flit teforutiur utiuur de negotiis iudicarer Coquor

Expanded text:
cationem singulos autem illorum armavit non clypei cationem singulos autem illorum armavit non clypei et hastae munitione sed sermonibus optimis et hortationibus exposito digno fide somnio per quod universos laetificavit erat autem huiusmodi visus Onian qui fuerat summus sacerdos virum bonum et benignum verecundum visu modestum moribus et eloquio decorum et qui a puero in virtutibus exercitatus sit manus protendentem orare pro omni populo Iudaeorum post haec apparuisse et alium virum aetate et gloria mirabilem et magni decoris habitudine circa illum respondentem vero Onian dixisse hic est fratrum amator et populi Israhel hic est qui multum orat pro populo et universa sancta civitate Hieremias propheta Dei extendisse autem Hieremiam dexteram et dedisse Iudae gladium aureum dicentem accipe sanctum gladium munus a Deo tus et animi iuvenum confortari statuerunt dimicare et confligere fortiter ut virtus de negotiis iudicaret eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
tribue diei sci ficitionis et honora eũ quiun iuersa cons¬
picit: ille in felix infelix nterrogart. si ẽ po¬
tens in sacculo quumperauit agidiem sabbatorum:
Etres pondentib: illis ẽ dñs uiuus ipse in caelo potens
quiiussit agis eptimã diẽ : illean: Et ego potens
sum suꝑ terrã qui impero sumi arma. et negotia regis
impleri : Tamen non obtinuit ut consiliũ ꝑficeret:
Etnicanor quidem cumsum ma suꝑbia erectus togita¬
uerat comiune tropbeu st̃ituere deiuda : Macchabe¬
us autẽ confidebat semꝑ cũ ominispe auxiliũ sibiadõ
ad fut ru ethortaebatur suos neformidarentadad¬
uentũ nationum sed inmente haberent adiutoria
sibi sacia decaclo: Et nunc sperarent ab omni potente
ad futura sibi uictoria: Et adlocutus illes delege
et propbetis i admonens etiã cerianunũ quae fecerat
prius prũptio escos constitiut: Etita animis corũ erectis
simul ostendens gentiũ fallatiã etiura mentorũ puari

Expanded text:
tribue diei sanctificationis et honora eum qui universa constribue diei sanctificationis et honora eum qui universa conspicit at ille infelix interrogavit si est potens in saeculo qui imperavit agi diem sabbatorum et respondentibus illis est Dominus vivus ipse in caelo potens qui iussit agi septimam diem at ille ait et ego potens sum super terram qui impero sumi arma et negotia regis impleri tamen non obtinuit ut consilium perficeret et Nicanor quidem cum summa superbia erectus cogitaverat commune tropeum statuere de Iuda Macchabeus autem confidebat semper cum omni spe auxilium sibi a Domino adfuturum et hortabatur suos ne formidarent ad adventum nationum sed in mente haberent adiutoria sibi facta de caelo et nunc sperarent ab Omnipotente adfuturam sibi victoriam et adlocutus illos de lege et prophetis admonens etiam certaminum quae fecerant prius promptiores eos constituit et ita animis eorum erectis simul ostend
Abbreviated transcription (Latin):
toribus Et contraonatales suos indignis in iurus¬
agis sed cumperfestinationem noncerto ictupla¬
gam dedis set et turba e intra ostia in rũperent :¬
recurrens audacter ad murũ p̃cipitauit semetipo¬
sũ uirilit̃ inturbas: Quib: uelo citer locũdantib casui
eius : uenit permediã ceruicẽ: et cũ adhuc spiraret:
accensis animis surrex : Cũ sanguis eius magno flu¬
xude flueretꝰ saucius cursu turba pertran sut: Et scans
suꝑ petram quandã pruptã. Etiam ex sanguis effectis
conplexus intestina sua utrisq manib: proiecit suꝑ
turbas : Inuocans dominatorem uitace acspiritus.
ut haec illi iterum reddere:: atq itauita defunctus ẽ¬
X icanor autẽ ut comperitiudã eẽ in locis samarue
Cogitauit de sabbati cũ omniin peti commitere. Iu¬
daeis uero qui illũ ꝑnecessitate sequebantur dicen¬
tib neita ferocit̃ etbarbare feceris. sed bonorem

Expanded text:
toribus et contra natales suos indignis iniurtoribus et contra natales suos indignis iniuragi sed cum per festinationem non certo ictu plagam dedisset et turbae intra ostia inrumperent recurrens audenter ad murum praecipitavit semet ipsum viriliter in turbas quibus velociter locum dantibus casui eius venit per mediam cervicem et cum adhuc spiraret accensis animis surrexit cum et sanguis eius magno fluxu deflueret saucius cursu turbam pertransiit et stans super petram quandam praeruptam et iam exsanguis effectus conplexus intestina sua utrisque manibus proiecit super turbas invocans Dominatorem vitae ac spiritus ut haec illi iterum redderet atque ita vita defunctus est Nicanor autem ut conperit Iudam esse in locis Samariae cogitavit die sabbati cum omni impetu committere Iudaeis vero qui illum per necessitatem sequebantur dicentibus ne ita ferociter et barbare feceris sed honorem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpugnator eẽt gentis ipsorum : Haecdicentes:
tudñe un iuersitatis. Hullius indiges: uolu¬
isti templum habitationis tuae fieri in nobis:
Et nunc scae scõrum omnium dñe. conserua
inae ternum in poluttm domum istam quae
nupermundata ẽ. Paticcs autem quidam
deseniorib ab hiero solimis delatus. ẽ nicanori
Viramator ciuitatis. et bene audiens q̃ui pro
affectu pater iudcceorum appellabatur:
Hic multis temporib: continentiae propositũ
tenuit iniudais mo: Corpusq et animam trade¬
re contentus . properse uerentia: Uolens
autem nicanor manifesicreodium quod habe¬
bat in iudcceos : misit milites quingentos ut eum
conp̃henderent: putabatenim sullum decepisset¬
se sec ladem maximam iud aeis in laturũ : ł urbis
autem inruere domum eius etianuam Disrũ¬
pere atq: ignemadmouere cupientibus . Cum
iam conp̃henderetur. gladiosepeat: Eligens
In obiliter moripotiusquam subditus fieri peca¬

Expanded text:
propugnator esset gentis ipsorum haec dicentes propugnator esset gentis ipsorum haec dicentes tu Domine qui universitatis nullius indiges voluisti templum habitationis tuae fieri in nobis et nunc sancte sanctorum omnium Domine conserva in aeternum inpollutam domum istam quae nuper mundata est Razias autem quidam de senioribus ab Hierosolymis delatus est Nicanori vir amator civitatis et bene audiens qui pro adfectu pater Iudaeorum appellabatur hic multis temporibus continentiae propositum tenuit in iudaismo corpusque et animam tradere contentus pro perseverantia volens autem Nicanor manifestare odium quod habebat in Iudaeos misit milites quingentos ut eum conprehenderent putabat enim si illum decepisset se cladem maximam Iudaeis inlaturum turbis autem inruere domum eius et ianuam disrumpere atque ignem admovere cupientibus cum iam conprehenderetur gladio se petit eligens nobiliter mori potius quam subditus fieri pecca
Abbreviated transcription (Latin):
quib: cognitis nicanor. consternabatur et
graui terferebat : si ea quȩ conuenerant
rrata faceret nihillccesus a uiro: Sed quia
regi resistere non poterat : oportuni tatem
obseruabat qua p̃ceptum perficeret:
At macchabeus uidens austerius secum age¬
renicanorem et consuetum occursum fero¬
cius exbibentem intelligens non exbono. eẽ
austeritatem istam : Paucis suorum congre¬
gatis occultauit seanicanore: Quod utille
cognouit foruiterse a uiro prȩuentum : Venit
ad maximum et sc̃is simum templum: Et sa¬
cerdotibus solites hostias offerentib iussit
sibi tradiuirum: Quibus cumiura mento
dicentibus nescirese ubies set quiquaereba¬
tur : Extendens manum ad templum iurauit
nisimibi uinctum ludam tradideritis i stud
dĩ fanum inplantiem deducam. Et altare ef¬
fodiam Et templum boc libero patri consecrabo
et his dictis abiit: sacerdotes autem protendentes
manus incaelum. Inuocabant eum qui semper

Expanded text:
quibus cognitis Nicanor consternabatur et quibus cognitis Nicanor consternabatur et graviter ferebat si ea quae convenerant irrita faceret nihil laesus a viro sed quia regi resistere non poterat oportunitatem observabat qua praeceptum perficeret at Macchabeus videns austerius secum agere Nicanorem et consuetum occursum ferocius exhibentem intellegens non ex bono esse austeritatem istam paucis suorum congregatis occultavit se a Nicanore quod ut ille cognovit fortiter se a viro praeventum venit ad maximum et sanctissimum templum et sacerdotibus solitas hostias offerentibus iussit sibi tradi virum quibus cum iuramento dicentibus nescire se ubi esset qui quaerebatur extendens manum ad templum iuravit nisi mihi vinctum Iudam tradideritis istud Dei fanum in planitiem deducam et altare effodiam et templum hoc Libero patri consecrabo et his dictis abiit sacerdotes autem protendentes manus in caelum invocabant eum qui semper