comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i incelo uniri: quatinus sic ꝑipsum quod hic inspetie panis ꝙ uitu
de pͥmo altari sumimus. & inueritate carnis & sanguinis. de sedo
ultra uelum incelo benedictione olim semini abrahe ꝓmissa & gr̃a
mariȩ allata. uirtuti sacramenti ipsius cominunicet idẽ. sumio es
quomodo sicut inp̃fatione cominonemur: sursum cordo sursũ u̾ba:
sursum oꝑa. Prima namq oblatio separat amundo. secł̃a conuirgit
xpisto: terçia unit deo. Prima mortificat. sccła uunficat. tercia dificat.
Inprima actione passio. inscda resurrectio: intercia glorificatio. Uñ o da
Memores beatȩ passionis. nec non & abinferis resurrectionis: s &. in celos¬
sacerdos mactat. & quasi foris in atrio uitam animalem: sed̃s intus &
intemplo sensum rationalem: tercius ultra uelum ꝙ incelo iam ipsam
fidem. Sicut enim suꝑ animalem sensum ratio. &. suꝑ rationẽ fides: ita

Expanded text:
Christi in coelo uniri, quatenus sicut per ipsum quod hoc inspicit, panis et vini Christi in coelo uniri, quatenus sicut per ipsum quod hoc inspicit, panis et vini de primo altari sumimus, et in veritate carnis et sanguinis de secundo ultra velum in coelo benedictione olim semini Abrahae promissa, et gratia Mariae allata, virtuti sacramenti ipsius communicet, id est summo cquomodo sicut in praefatione commonetur, sursum corda, sursum verba, sursum opera. Prima namque oblatio separat a mundo, secunda conjungit Christo, tertia unit Deo. Prima mortificat, secunda vivificat, tertia deificat. In prima actione passio, in secunda resurrectio, in tertia glorificatio. Unde et dicitur: Memores beatae passionis, necnon et ab inferis resurrectionis, etc.  cs quasi foris in atrio vitam animalem, secundus intus et in templo sensum rationalem, tertius ultra velum et in coelo jam ipsam fidem. Sicut enim super animalem sensum ratio, et super rationem fides; ita
Abbreviated transcription (Latin):
batr pcerpus cp̃ mcelis deo unatur. & phumonitate duuntcati conie¬
gatur: mieh il susfiett. Quupe qu scalam sibi erexit: ascendere utiꝑ li¬
agu. Unde ꝙ post hane oblationem accingit se adhuc ad ora tiouiu
dicens. supra quȩ propitio. ꝙ. cet̃a &. quasi ꝑgradus ipsius scale ascendens.
ominemorat munus abel pueri. sacrificium abrahe patriarche. obla
nonem melchisedeth sacerdotis. qui eleganter speciem exp̃ssit inpane
ꝙ uino: sicut abraham ueritatẽ infilio. ꝙ abel innocent e mimus in
agno. Hac itaꝙ oratione fretus: eum fiducia accedit ad actionem t̾eiam
quoniam ad illud summum &. sublime altare inconspectu diune ma¬
estatis ubi suminus & ꝑpetuus sacerdos assistit uultiu pats. nondum
ut uult ualet ascendere: nam ꝙ hoc uisibilis sacerdos dum se infra uisi¬
bile altare inclinat. ꝙ surgens osculatur significat: rogat ꝓmanꝰ angħ
minsibilis uidelicet sui ministri. eo sacrificium suum ꝑferri os corpor

Expanded text:
ti in coelis Deo uniatur et per humanitatem divinitati conjungatur, nil sufficit. Quippe qui scalam sibi erexit, ascendere satagit. Unde et post tantam oblationem accingit se adhuc ad orationem, dicens: Supra quae propitio, etc. Et quasi per gradus ipsius scalae ascendens commemorat munus Abel pueri, sacrtionem Melchisedech sacerdotis, qui elegantem speciem expressit in pane et vino; sicut Abraham veritatem in filio, et Abel innocentiae munus in agno. Hac itaque oratione fretus, cum fiducia accedit ad actionem tertiam. Sed quoniam ad illud summum sublime altare in conspectu divinae majestatis, ubi summus et perpetuus Sacerdos assistit vultui Patris, nondum ut vult, valet ascendere: nam et hoc dum se visibilis sacerdos infra visibile altare inclinat, et surgens osculatur, significat: rogat per manus angeli, invisibilis videlicet sui ministri, eo sacrificium suum perferri, et corpori
Abbreviated transcription (Latin):
suo quami oportuit minus obtemꝑauit: terreno regi subiugata rur¬
sum seruiuit: quia celesti imꝑatori militare pedetemptim contemp¬
upba ceruicositate a xp̃o suo deuiarat. Quam obrem seruierunt dñis
pfanis qui mortẽ euaserunt. uł incaptiuitat̾ẽ eiusdem urbis coloni:
i dominati sunt filiis indigenis gentiles aduenticii. Pollutum ẽ ni¬
nirum scm dĩ templum. &. facta ẽ. aula d̃ĩ gentium conuenarum

Expanded text:
suo quam oportuit minus obtemperavit, terreno Regi subjugata rursuo quam oportuit minus obtemperavit, terreno Regi subjugata rursum servivit, quia coelesti imperatori militare pedetentim contempuae superba cervicositate a Christo suo deviarat; quamobrem servierunt dominis profanis hi qui mortem evaserunt vel captivitatem, ejusdem urbis coloni; et dominati sunt filiis indigenis gentiles adventitii. Pollutum est nimirum sanctum Dei templum; et facta est aula Dei gentium convenarum
Abbreviated transcription (Latin):
lim non ignobilem. nec ignotam ciuitatem regalib hono¬
rificentiis. ininnensum multotiens decoratã. multociens a tyrannis ho¬
stib obsessam. & ad solum usq dirutam. & appropriis filiis incaptiui¬
tatem abductis orbatam. uariasq temporum tumultuationes aute
saluatoris aduentum ppessam: nouerunt qui uł hystoriographoꝵ
libros saltem tenuiter legerunt. uł qui computantium relationi au¬
res audiendi auidas accominodauerunt. Iam uero xp̃m p̾dicantẽ
suꝑ eam flesse. & eius abolitionem denuntiasse nullus ignorat.
msi siquis forte paginam euugłii imprudens & inꝑutsens uecor¬
diter conculcat. Q uod quomodo accid̾it legenti gesta titi & uespa¬
siani indifficulter patebit: quam lectionem ubi eloquentissim
osepbus stilo celebri consecrauit .Ipsam iterum reedificatam. ⁊ xͥanis ĩsig¬
loquuntur edificia. ꝙ quib tota ciuitas circumuallat᷑. prouecta testant᷑
inema. Quȩ ciuitas quoniam inipsius suȩ xp̃ianitatis temporib. xp̃o

Expanded text:
lim, non ignobilem nec ignotam civitatem, regalibus honorificentiis in immensum multoties decoratam, multoties a tyrannis hostibus obsessam, et ad solum usque dirutam, et a propriis filiis in captivitatem abductis orbatam, variasque temporum tumultationes ante Salvatoris adventum perpessam, noverunt qui vel historiographorum libros saltem tenuiter legerunt; vel qui computantium relationi aures audiendi avidas accomodaverunt. Jam vero Christum praedicantem super eam flesse, et ejus abolitionem denuntiasse, nullus ignorat, nisi si quis forte paginam Evangelii imprudens et impudens vecorditer conculcat. Quod quomodo acciderit, legenti gesta Titi et Vespasiani indifficulter patebit: quam lectionem vir eloquentissimus Josephus, stylo celebri consecravit. Ipsam iterum reaedificatam et Christianiloquuntur aedificia, et quibus tota civitas circumvallatur provecta testantur moenia; quae civitas, quoniam in ipsius suae Christianitatis temporibus, Christo
Abbreviated transcription (Latin):
seti quod potui. supple quod non potui. & infide uichil hesitans aue¬
der hd actionem sedam. Sicens. qui pridie quam pateret. ꝑ estans qu
uerba ilbo poteunia & efficientia sicut scriptum ẽ ecce dabit uoci sueuos

Expanded text:
omine, feci quod potui; supple quod non potui; et in fide nihil haesitans acceomine, feci quod potui; supple quod non potui; et in fide nihil haesitans accedit ad actionem secundam, dicens: Qui pridie quam pateretur, etc. , et ad verba illa potentia et efficientia, sicut scriptum est: Dabit voci s
Abbreviated transcription (Latin):
non domini ẜ nr̃i: immo nec nr̃i s diaboli sumus. Ideo uir bone dili
uantate. & sp̃s ambitione fedatur. Ista nimirum sunt capita draconis
siueni ueelte domiriuis escam poplis ethiopum Iste calix demoniorum e
simuil uibere eum ealre doraii non conuenit. Nula enu conoentr¬
sit corpore. iundio st anuna. sp̃i mundissimꝰ. quatinus castiqiiduo¬
mate. d umilitate. aotus mundus non indigeat nisi ut pedes lauet px
uiquid intend inus diut pͥmam oblationem offerimus E cce ques ese
contendimus dum iista intendimus. Ista cogitamus dum iftindi se¬
uerii ftans n aba ae longita: intus quantumi possumus oꝑ. E uetitar
serun amen alnoris opus ẽ consili sotum quod potest in hac actiore
seruis facit se mtoto non satis facit. Non potest amplius aliqus aslor
se erigit. et aoeum qui omna potest se conuerti dicen. tam ao

Expanded text:
non Domini, sed nostri, imo nec nostri, sed diaboli sumus. Ideo, vir bone et pnon Domini, sed nostri, imo nec nostri, sed diaboli sumus. Ideo, vir bone et pvanitate, et spiritus ambitione foedatur. Ista sunt nimirum capita draconis quem dedit Dominus escam populis Aethiopum; iste calix daemoniorum quem simul bibere cum calice Domini non convenit. Nulla enim convents corpore, mundior sit anima, et spiritu mundissimus; quatenus castitate, puritate, humilitate totus mundus non indigeat nisi ut pedes lavet. Ecce in quid intendimus, dum primam oblationem offerimus; ecce quid esse contendimus, dum in ista intendimus, ista cogitamus, dum ista tractamus foris verbo et lingua, intus quantum possumus opere et veritate. Verumtamen altioris opus est consilii. Totum quod potest in hac actione servus facit, sed in toto non satisfacit, non potest amplius aliquid, sed hoc est; itaque oratione se erigit, et ad eum qui omnia potest se convertit, dicens: Quam o
Abbreviated transcription (Latin):
oportet etiam illi p̃parare: idẽ. ꝓillo nr̃m simul ꝙ similiter corpꝰ
q animam ponere. S ic enim ꝑsp̃m consilii ipsi s̃ respondit ꝓpħa.
Quid retͥbuam domino ꝓ omnib quȩ retͥbuit michi÷ Calicem saluta¬
ris accipiam: ꝙ .ii. d.i. Formam uero attende quam subtiliter &. elegau¬
ter ex pressit dicens: fige cultrum inguiture tuo. E ultrum quippe
abstinentiȩ & medie quasi ingutture figimus: dum qui totum uicͥtũ
nr̃m deo obtulimus. de eo post modum parce &. timide quasi de alta¬
no dĩ ad necessitatem suminius. Nam qui altari deseruiunt: ordinauit
dominus de altario uiuere. Alioquin si post oblationem talem iterũ
deliciose ⁊ luxuriose quasi de nr̃o absumimus. totum quod offermiꝰ
auferimus: & de rapina iam peuis uiuinius. Nam sic iam non dño
s nobis uiuimus ꝙ morimur: & siue sic uiuimus siue sic morimͣ. lam

Expanded text:
oportet etiam illi praeparare, id est pro illo nostrum simul et similiter corpus oportet etiam illi praeparare, id est pro illo nostrum simul et similiter corpus et animam ponere. Sic enim per spiritum consilii ipse sibi respondit Propheta: Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? Calicem salutaris, etc. Formam vero attende, quam subtiliter et eleganter expressit, dicens: Fige cultrum in gutture tuo. Cultrum quippe abstinentiae et inediae quasi in gutture figimus, dum qui totum victum nostrum Deo obtulimus, de eo postmodum parce et timide quasi de altari Dei ad necessitatem sumimus. Nam qui altari deserviunt, ordinavit Dominus de altari vivere. Alioquin si post oblationem talem iterum diliciose et luxuriose, quasi de nostro absumimus, totum quod offerimus, auferimus; et de rapina jam pejus vivimus. Nam sic jam non Domino, sed nobis vivimus et morimur; et sive sic vivimus, sive sic morimur, jam
Abbreviated transcription (Latin):
tualib sine quib uita animalis non transigitur. pͥncipalia sunt pa¬
nis q uinum: aꝑte ꝑea omins uictus iite animalis dum offeruntur
offertur. Precipua quippe illius porcio sunt: & totum fig̾ant . Itaq qd
amplius potest seruus qui reconciliari appetit domino suo. quam de
penuria sua totum uictum suum offerre. & sic totam uitam sũa mas¬
tare: Sic gͥ inpͥma actione dum inpane & uino totum uictum suum
offert: totum quod animaliter uiuit occidit. Uitam enim oceidit: qͥ
uctum ei subtrahit. Hinc ẽ. quod asapiente dr̃. Ad mensam magnau
sedisti. diligenter attende quȩ apponunt᷑ tͥ. fige cultrum inguiture
tuo: sciens quoniam talia oportet te p̃parare. Mensa magna est alta¬
re domini. Ille ibi nob̾ apponitur ad refectionem: qui corpus ꝙ. animiã
suam posuit ꝓ nob̾ adredemptionem. Attendendum ẽ. quod talia

Expanded text:
tualibus, sine quibus vita animalis non transigitur, principalia sunt patualibus, sine quibus vita animalis non transigitur, principalia sunt panis et vinum, apte per ea virtus vitae animalis dum offeruntur, offertur. Praecipua quippe illius portio sunt, et totum figurant. Itaque quid amplius potest servus qui reconciliari appetit Domino suo, quam de penuria sua totum victum suum offerre, et sic totam vitam suam mactare? Sic igitur in prima actione, dum in pane et vino totum victum suum offert, totum quod animaliter vivit, occidit; vitam enim occidit qui victum ei subtrahit. Hinc est quod sapienter dicitur: Ad mensam magnam sedisti; diligenter attende quod apponitur tibi. Fige cultrum in gutture tuo, sciens quoniam talia oportet praeparare . Mensa magna est altare Domini; ille nobis apponitur ibi ad refectionem, qui corpus et animam suam posuit pro nobis ad redemptionem. Attendendum est quod talia
Abbreviated transcription (Latin):
hee gestieus prelibauit nimium auida deuotio.  Cunetss ettes
dispoliti que a pͥmam actionem ꝑtinent p̃missis quibd am oa¬
tionib seu postularionib cum incenso arietum sde. Iuffigan pso
ne caro. ed offerendas uisibiles hostias ꝙ de terra terrenas ꝙ hoc
sup abiare ausibile & mat̾ale. materiali oleo uisibiliter. eousecnũ
fuent fors conspieuintur. Uñ & adseruum qui non iuanet inoono
rueternunt ꝑtinere noscuntur. quani obrem &. seruntatis oblaanno
ra siumptus ꝑnat̾am suꝑterram dominis constitueret᷑ ꝑ graui:
ab auctore nature ꝙ. datore gr̃ȩ recedens ꝑculꝑam. infra terram dãp¬
natus ẽ. ꝑ iusticiam: unde cui terra famularet᷑ gratis fertilis ad suaui¬
tatẽ. nunc mułas ⁊ muris obsequiis delinita. lab̾orib & sudorib ꝑlu¬
rimum miseris ac miserandis exculta. uix largitur ad necessitatẽ. siẽ
scriptum ẽ: in sudore uultus tui uesceris pane tuo. Q m̃ ergo inuic¬

Expanded text:
hoc gestiens praelibavit nimium avida devotio. Cunctis igitur rite dispositis, quae ad primam actionem pertinent, praemissis quibusdam orationibus seu postulationibus cum incenso arietum, id est suffragiis carne caro, ad offerendas visibiles hostias, et de terra terrenas; et hoc super altare visibile et materiale, materiali oleo visibiliter consecratum. fiunt foris conspiciuntur: unde et ad servum, qui non manet in domo in aeternum pertinere noscuntur, quamobrem et servitutis oblatio rra sumptus per naturam, super terram dominus esset constitutus per gratiam, ab auctore naturae et datore gratiae recedens per culpam, infra terram damnatus est per justitiam. Unde cui terra famularetur gratis fertilis ad suavitatem, nunc multis et miris obsequiis delinita et pluririmum miseris ac miserandis exculta, vix largitur ad necessitatem, sicut scriptum est: In sudore vultus tui vesceris pane tuo . Quoniam ergo in vic
Abbreviated transcription (Latin):
De. quami sep tor altum offert sp̃s pͥncipalis. sõẽ. contemiplatio on¬
pinctio & enum ꝓuersos corrigit. deuotio correctos dirigit. aisteni¬
cor aute altum p̾mia ecerua ꝯ templatur. Penitentia separat. adib¬
est uossicia coniungit deo: intelligentia uero delectatur in ip̃o. hars
est es inpositio tab̾nachi di non tam cum hominib. quã in hominib.
Cuius mmiago quomodo insacro canone fulgeat. inꝑmptu ẽ. ilbiult¬
iber prius sacrisficium offertur seruitutis. postmodum lib̾tatis tero
libarats. ad lioc enim ꝑdiumna sacramenta aseruitute. diaboli ꝓ fislius
uuis flius loguiur p ardseolo pater ut sicut ego  ti un uau qi. pile

Expanded text:
tiae, quam super cor altum offert spiritus principalis, id est contemplatio. Compunctio enim perversos corrigit, devotio correptos dirigit, contemcor autem altum praemia aeterna contemplatur. Poenitentia separat a diabolo, justitia conjungit Deo, intelligentia vero delectatur in ipso. Haec est compositio tabernaculi Dei, non tam cum hominibus, quam in hominibus, cujus imago quomodo in sacro canone fulgeat, in promptu est, ubi distincte prius sacrificium offertur servitutis, postmodum libertatis, tertio unitatis. Ad hoc enim per divina sacramenta a servitute diaboli per Filium rvis Filius loquitur Patri: Volo, Pater, ut sicut ego et tu unum sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
qua potest gr̃ãm &. uirtutẽ aug̃e. quarta potestas qua potest emin¬
datos gła & beatitudine coronare. ꝑquem hȩc om̃ĩa domine sempo
bona ereas: ecce deus nature. Sc̃ificas: ecce dominus & largitor ueme u
uificas. ecce fons uite & plenitudo uirtutis ꝙ gratie. Benedicis: ecce res
N sexto ordine. ꝑ eum qui uenit insexta etate. & ꝑ uirtutẽ crucis elꝰ
iam plenius omnem ueritatem cognoscimus: & ꝑ eum. deum patren
honoramus & glorificamus. Uñ maiori insumpta fiducra &. audats
ut ad sumiam pacis ꝑtingamus: omnium peticionum sumiam in

Expanded text:
qua potest gratiam et virtutem augere; quarta qua potest emunqua potest gratiam et virtutem augere; quarta qua potest emundatos et gloria et beatitudine coronare. Per quem haec omnia, Domine, semper bona creas, ecce Deus naturae; Sanctificas, ecce largitor veniae. Vivificas, ecce fons vitae et Dominus virtutis gratiae; Benedicis, ecce rex In sexto ordine per eum qui venit in sexta aetate, et per virtutem crucis ejus jam plenius omnem veritatem cognoscimus, et per eumdem Patrem honoramus et glorificamus. Unde majori sumpta fiducia et audacia, ut ad summam pacis pertingamus, omnium petitionum summam in
Abbreviated transcription (Latin):
ordinauit canonem. ut ad uerbum creationis non faciamus signum
erucis. & ad tria sequentia faciamus: sanctificas. uiuificas. benedicis.
& quare: Hec ẽ causa quia humana natura exstatu pͥme conditionis
nec habuit ꝓfectum uirtutis: nec stabilitatem beatitudinis. E x pͥma
quidem conditione pollebat naturali rõne. gaudebat arbitrii liber¬
tatei pse autẽ nec poterat stare. nec proficere sine gr̃a adiutrice. ꝙ
sancte erucis uirtute. Ex se ergo labilis erat ꝙ. caduca: exuirtute aute
sc̃ẽ erucis & gr̃e ad utricis. stabilis efficitur ꝙ beata. Propt̃ea ad pͥmu
uerbum creationis non facimus signum crucis: adtria sequentia facin
Sc̃ificas. scilicet fide ꝙ. remissione peccatorum. uiuificas. sacramentis fãs
&. uirtute bonorum oꝑum: benedicis plenitudine grarum ꝙ consum¬
inatione bonorum.Ideo ergo ter crucem facimus: quia ꝑ euis uͥtutem
e amorem. Hec tria obtinemus: quib suꝑ omia indigemus. ꝑ sonam

Expanded text:
ordinavit Canonem ut ad verbum creationis non faciamus signum crucis, ad tria sequentia faciamus, sanctificas, vivificas, benedicis. Et quare? haec est causa, quia humana natura ex statu primae conditionis nec habuit profectum virtutis, nec stabilitatem beatitudinis. Ex prima quidem creatione pollebat naturali ratione, gaudebat arbitri libertate; per se autem nec poterat stare nec proficere, sine gratia adjutrice et sine crucis virtute. Ex se ergo labilis et caduca; ex virtute autem sanctae crucis et gratiae adjutricis stabilis efficitur et beata. Propterea ad primum verbum creationis non facimus signum crucis, ad tria sequentia facimus. Sanctificas fide et spe et remissione peccatorum, vivificas sacramentis fidei et virtute bonorum operum, benedicis plenitudine gratiarum et consummatione bonorum. Ideo ergo ter crucem facimus, quia per ejus virtutem et amorem haec tria obtinemus, quibus super omnia indigemus. Personam
Abbreviated transcription (Latin):
torium quam altare dr̃. ubi non angłi quandoq &. quibdam &
quicumq apparent: s semꝑ alis expansis .&. ipsum propitiatoniũ obĩl¬
brantib ipsa etiam cherubu manent: cor significat suꝑ nubilia phan¬
tasmatum altum sicut dicitur. accedet homo & cor altum: cuius
conuersatio incęlis ẽ. non solum desidio & spe: sed iugi quantum
homini fas ẽ. contemplatione. Ubi que retro sunt suie bona siue
mala oblitum. in anteriora se extendit. sequens adbrauium suꝑnę
uocationis: in quod desiderat & delectatur cum angłis ꝓspicere.
Primum igitur sacrificium penitentie. quam suꝑ cor contritum

Expanded text:
torium quam altare dicitur, ubi non angeli quandoque, et quibusdam, et torium quam altare dicitur, ubi non angeli quandoque, et quibusdam, et quicunque apparent; sed semper et alis expansis propitiatorium obumbrantibus, ipsum, et cherubim cor significat super nebula phantasmatum, exaltatum; sicut dicitur: Accedet homo ad cor altum , cujus conversatio in coelis est, non solum desiderio et spe, sed jugi, quantum homini fas est, contemplatione, quae retrorsum sunt, sive bona, sive mala, oblitum, in anteriora se semper extendens, sequens ad bravium supernae vocationis, in quod desiderat et delectatur cum angelis prospicere. Primum igitur sacrificium poenitentiae, quam super cor contritum
Abbreviated transcription (Latin):
punctio. excoriat oris confessio. infrusta coneidit duudicatio. com¬
burit autẽ condigna afflictio. E neum quidem ẽ. obscuram uidelicet
ꝓ sonorum: quia collocatur penitens insemetipso mobscuris. dum
auxiatur in ipso sp̃s eius. ꝙ. cor conturbatur. & de ꝓfundis clamet fce¬
titer opus ẽ: ut audiatur uox eius in excelsis. Sic & enim indo suo
transgredi poterit murum qui interculpam & iusticiam diuidit
quoniam sacrificium acceptum dõ sp̃s contribulatus. qui cor contritũ
& humiliatum non despicit. Sed̃m uero altare quod intus & aureũ
est: cor significat ꝑpenitentiam purgatũ. testimonio bone conscientiȩ
rutilans &. clarum: suꝑ quod deuotio offert sacrificium iusticie obla¬
tiones ꝙ. holocausta: dum non adhuc sua cominissa deplorat s iam
in diuinis exultat. non iam decommissione criminum gemit. sed
de collatione uirtutum gr̃a agit. Tercium uero quod melius ꝓpitia¬

Expanded text:
punctio, excoriat oris confessio, in frusta concidit dijudicatio; compunctio, excoriat oris confessio, in frusta concidit dijudicatio; comburit autem condigna afflictio. Aeneum quidem est, obscurum videlicet et sonorum, quia collocatur poenitens in semetipso in obscuris, dum anxiatur in semetipso spiritus ejus, et cor conturbatur, et de profundis fortiter clamet opus est, ut audiatur ejus vox in excelsis. Sic enim in Deo suo transgredi poterit murum, qui inter culpam et justitiam dividit, quoniam sacrificium acceptum Deo spiritus contribulatus, qui cor contritum et humiliatum non despicit; sed in vero altari quod intus et aureum est, cor significat per poenitentiam purgatum, testimonio bonae conscientiae rutilans et clarum. Similiter quod devotio offert sacrificium justitiae, oblationes et holocausta; dum non adhuc sua commissa deplorat; sed jam in divinis exsultat, non jam de commissione criminum gemit, sed de collatione virtutum gratias agit. Tertium vero, quod melius propitia
Abbreviated transcription (Latin):
positum ẽ: ut mnatrio exterius altare habeat eneum. ubi animalia li¬
crificantur: intus autem intab̾uaculo aliud aureum. quod dr altere
incensi. ubi tuniama ponitur ꝙ. thus. ꝙ. cȩtera quȩ concremata odo¬
riferum fumum reddunt. Post quod quasi in intimo ꝙ sup̃mo pol¬
enam sub hoc nisterio nudum cruci affixum ẽ. Inter aliare aureum
ꝙ eneum paries quidem tabernacul inheremo. & murus diuidit in
templo. Nequo peccator ꝑ penitentiam tendens ad iusticiam: sic loqͥt᷑
s indeo meo transgrediar murum. Primum & enim altare cor cont̾ri¬
tum & humiliatum significat inquodum quod iumentum uiximꝰ.
ꝙ. irrationabiles actus ꝑpenitentiam mactamus: quid nisi animalia
diuersorum generum deo sacrificamus: Talia & eni deo anima¬
lia inconuersione peccatoris qui ꝑpeccatum quidem foris ẽ. &. nisi pꝰ
condignam penitentiam non intrat adiustiçiã: mactat cordis con¬

Expanded text:
positum est, ut in atrio altare habeat aeneum, ubi animalia sapositum est, ut in atrio altare habeat aeneum, ubi animalia sacrificantur; intus autem in tabernaculo aliud aureum, quod dicitur altare incensi, ubi thymiama ponitur, et thus, et caetera, quae concremata odoriferum fumum redoleant; post quod quasi in intimo et supremo posetiam sub hoc mysterio nudum cruci affixum est. Inter altare aureum et aeneum paries quidem tabernaculi in eremo, et murus dividit in templo; de quo peccator per poenitentiam tendens ad justitiam, sic loquitur: Et in Deo meo transgrediar murum . Primum enim altare cor contritum et humiliatum significat: in quo dum quod quasi jumentum viximus, et irrationabiles actus per poenitentiam mactamus, quid nisi animalia diversorum generum Deo sacrificamus? Talia etenim animalia in conversione peccatoris, qui per peccatum quidem foris est, et nisi per condignam poenitentiam non intrat ad justitiam, mactat cordis com
Abbreviated transcription (Latin):
plar quod ostensum ẽ moysi in monte: iuxta quod umbrani conde¬
ret futuroꝵ idẽ. tab̾nacłm indeserto. Uidit in alto quod faceret ĩ ino
inmonte didicit quod faceret inplano. Sursum tandem didicit ͥd
doceret deorsum: didicit adeo quod doceret homines. Iuxta hane
formam & apłs loquitur. Ego inquit quod accepi tradidi uob Ib
ne pater attende tibi ipsi. Quanti hodie tradunt: quod nec ado nec
ab apło acceꝑunt. Traditiones hodierne fere om̃s turpi lucro deseru¬
unt. Pena quȩ pro cominisso irrogatur fere omuis peccuniaria ẽ. Ben¬
ficium quod quasi gratis impenditur. fere omne ꝙ. si p̃cium anten
taxit obsequium postea sꝑat. Grauidȩ sunt hodie gratiȩ nr̃e. Sub p̃¬
textu uirginis pregnantem nuptui tradimus. hanc simulationen
nec didicit moyses: nec docuit paulus. Non ẽ. figura de monte. si¬
bernacłm igitur de monte idẽ. tab̾nacłm d̃i cum hominib sic com¬

Expanded text:
plar, quod ostensum est Moysi in monte, juxta quod umbram condeplar, quod ostensum est Moysi in monte, juxta quod umbram conderet futurorum, id est tabernaculum in deserto. Vidit in alto quod faceret in imo, in monte didicit quod faceret in plano, sursum tandem didicit quod doceret deorsum, didicit a Deo, quod doceret homines. Juxta hanc formam et Apostolus loquitur: Ego, inquit, et quod accepi, tradidi vobis . O bone Pater, attende tibi ipsi, quanti hodie tradunt, quod nec a Deo, nec ab Apostolo acceperunt! Traditiones hodiernae fere omnes turpi lucro deserviunt; poena quae pro commisso irrogatur, fere omnis pecuniaria est: beneficium quod quasi gratis impenditur, fere omne et si pretium ante non taxat, obsequium postea sperat. Gravidae sunt hodie gratiae nostrae, sub praetextu virginis praegnantem nuptui tradimus. Hanc simulationem nec docuit Moyses, nec docuit Paulus. Non est haec figura de monte. Tabernaculum igitur de monte, id est tabernaculum Dei cum hominibus, sic com
Abbreviated transcription (Latin):
impio auctoritatis ur̃ẽ adhuc loqui possimus. Sed fortassis non qus
nobis rorent celi desuꝑ. Aut quomodo nubes pluant queritur.s. quo¬
modo apiatur terra ut germinet saluatorem: questio ẽ. Non quomꝰ
prospiciat iusticia decęlo: sed quomodo oriatur ueritas deterra. Non
quomodo intendat innos ds̃: s. quomodo nos intendamus ueun.
Nos itaq ut simpliciter fateamur. singłis capitellis singillatim prur
grã nobis datur intendimus. &. dum ea quasi ub̾a decelo plena per
labia sumimus. inmente lactemus. ex ore infantis &. lactentis ꝑfiei¬
entes laudes quas ualemus. Ueruntamen licet ibi plurima ꝙ duer¬
so modo dicantur &. fiant: nos tamen subtrina actione fere unui¬
sa concludimus. Tres enim distinguntur insacro canone pͥncipales
actiones: quib quasi tria deseruiut altaria. quib quasi trinus aluists
sacrifer. cum quodammodo trib sacrificiis. & est fortasse hoc exem¬

Expanded text:
imperio auctoritatis vestrae adhuc loqui possumus. Sed fortasse non quid imperio auctoritatis vestrae adhuc loqui possumus. Sed fortasse non quid nobis rorem coeli desuper, aut quomodo nubes pluant, quaeritur, sed quomodo aperiatur terra, et germinet Salvatorem; quaestio est, non quomodo prospiciat justitia de coelo, sed quomodo oriatur veritas de terra; non quomodo intendat in nos Deus, sed quomodo intendamus in ipsum. Nos itaque, ut simpliciter fateamur, singulis capitellis sigillatim, prout gratia nobis datur, intendimus; et dum ea quasi ubera de coelo plena per labia sumimus, intente lactemus, ex ore infantis et lactentis perficientes laudes, quas valemus. Unde licet ibi plurima et diverso modo dicantur, et fiant; nos tamen sub trina actione fere universa concludimus. Tres enim distinguuntur in sacro canone principales actiones, quibus quasi tria deserviunt altaria, quibus quasi trinus assistit sacrifex, cum quodammodo tribus sacrificiis. Et est fortasse hoc exem
Abbreviated transcription (Latin):
x implebo illud. Nonnumquam uero luce clarius uisa. &. suꝑ mel &.
farum dulcius gustata. dum ꝑ eadem transimus abscondunt᷑: uxta ilłd.
Quam magna multitudo dulcedinis tue domine. q. a.t. te. sdẽ. ut time¬
ant te. Ipsa enim absconsio tunorem gignit horribilem. horror dolorẽ.
dolor: gemitus. suspiria. &. internos animi conquestus in enarrabiles:
sa ut nichil minus lugeamus amisisse nos uetera. quam gaudeamus¬
inuenisse noua. Sicq utraq uicissitudine. acsi inter utramq molã
confracti. commninuti. ꝑ molit: insimilaginem sacrificii dĩ transimꝰ:
ipsamq utroq genere lacrimarum. idẽ. compunctionis & deuotio¬
nis cominiscentes. &. inclibano cordis contriti & humiliati coquentes.
nometipsos panes propositionis efficimus: quos pͥmo omnium offe¬
ramus. Quoniam serenissime pater nos nobis ipsis minime consta¬
unde ueniat &. quo uadat: q. non potest homo asemetipso ac

Expanded text:
et implebo illud . Nonnunquam vero luce clarius visu, et super mel et et implebo illud . Nonnunquam vero luce clarius visu, et super mel et favum dulcius gustatu, dum per eadem transimus, absconduntur, juxta illud: Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te! Ipsa enim absconsio timorem gignit horribilem, horror dolorem, dolor gemitus, suspiria, et inter nos animi questus inenarrabiles, ita ut niinvenisse nova: sicque utraque vicissitudine, ac si per utramque molam confracti, comminuti, permoliti, in similaginem sacrificii Dei transimus: ipsamque utroque genere lacrymarum, id est compunctionis et devotionis commiscentes, et in clibano cordis contriti et humiliati coquentes, nosmetipsos panes propositionis efficimus, quos primo omnium offeramus. Quoniam ergo, serenissime Pater, nos nobis ipsis minime constaunde veniat, aut quo vadat; et non potest homo a semetipso ac
Abbreviated transcription (Latin):
dictus abbas stelle: salutem. obsequium. obedientiam.
cce quod diu multumq: postulando. impetrare non potuit ur̃a
humilitas: imꝑando cito extorsit auctoritas. Cogit enim nos &
ex õccasione collationis quam utiq penitet nos sic leuiter effudisse. stilo
alligare quomodo insacrum canonem dum sacroscã celebramus: inten¬
dimus. Rem quidem difficilem: &. fortasse in explicabilem. Nicbil huma¬
no corde fugatius: nicbil curiosius. Uñ &. idtam morose inuno tenere
ninuis arduum: &. unum uniformiter sepe intendere mus deuotũ.
infirinitati nr̃e diuina gr̃a: antiqua capła tota sensuum nouitate sepe
ꝑfundit. Qui cum subito effulserint: supra omnem humanũ modum
miramur ubi nunc usq latitarint. unde tam inopinate &. absq studio
emerserint. Ex ipsa uero ammiratione dilatatur cor sicut scriptum est
mirabitur & dilatabitur cor tuum: ꝙ. obipsam dilatationem adimpletͣ
deuotione. dilectione. delectatione: iuxta psalmistam. dilata os tuum:

Expanded text:
ISAAC abbas Stellae, salutem, obsequium, obedientiam. Ecce, quod diu multumque postulando impetrare non potuit vestra humilitas, imperando cito extorsit auctoritas. Cogit enim nos, ex occasione collationis qua utique poenitet nos sic leviter effudisse, stylo alligare, quomodo in sacrum canonem, dum sacrosancta celebramus, intendimus. Rem quidem difficilem, et fortasse inexplicabilem. Nihil humano corde fugacius, nihil curiosius, quare et id tam morose in uno tenere nimis arduum, et in unum uniformiter saepe intendere, sed hoc gratia divina, antiqua capitula, tota sensuum novitate saepe perfundit, qui cmiramur ubi nunc usque latuerint, unde tam inopinate et absque studio emerserint. Ex ipsa vero admiratione et inopina exsultatione dilatatur, cor, sicut scriptum est: Mirabitur et dilatabitur cor tuum . Et ob ipsam dilatationem adimpletur devotione, dilectione, delectatione, juxta illud: Dilata os tuum,
Abbreviated transcription (Latin):
da est: quȩ omuia inquinamenta refugit. Pudica &. ȩterna ẽ: quȩ litem
ꝙ. finem nescit. Tria de dilectione conditoris requiruntur: mens. manꝰ.
&. lingua. Hȩc inhoc ordine communiter oꝑantur. Lingua format uo¬
cem. manus pingit crucem. mens mouet utrumq: q linguam ad
formandam uocem. & manum ad pingendam crucem. Hec igitur tͥa

Expanded text:
da est, quae omnia inquinamenta refugit. Pudica et aeterna est quae litem da est, quae omnia inquinamenta refugit. Pudica et aeterna est quae litem  pacem tendit. Tria de dilectione Creatoris requiruntur: mens, manus et lingua; haec eadem in hoc operantur. Lingua format vocem, manus pingit crucem, mens movet utrumque, id est linguam ad formandum vocem, et manum ad pingendum crucem. Haec igitur tria
Abbreviated transcription (Latin):
inferiori. sicut adam uxori: ꝙ ideo seipsum inferiorem & suꝑioren
ꝑdidit. Sed̃s uero adam. maluit obedire patri quam sinagoge mi¬
tri. &. ideo seipsum recepit. cum amortuis resurrexit: ꝙ patrem se¬
uauit. &. matrem infine recipiet. Cui sinagoge matri compaciea¬
ex sua passione ꝑituram sciebat: affectu pietatis condolebat. Puy
simulata proditorum: qui corde ꝙ. corde loquuntur. Pax inqui¬
natas fornicatorum & ad ulteroꝵ. Pax scelerata rebellium & seistu¬
ticorum: qui uniuersalis ȩccłie auctoritati resistunt ꝙ contradicunt
Uñ samuel. Peccatum ariolandi est repugnare: &. quasi scelus ydolate
sanctarum scripturarum. sed̾am generalium concilioꝵ. terciam¬
ĩmniuer salis eccliȩ consuetudinum: dicens. Omnia que nulla istarũ au¬
ctoritatum roborata sunt: ab eccł̃ia penitus resecanda existimo. Pax autẽ
domini ordinata ẽ: quȩ ordinem diligit. Uera ẽ: que niminẽ fallit. Mun¬

Expanded text:
inferiori, sicut Adam uxori, et ideo seipsum superiorem et inferiorem inferiori, sicut Adam uxori, et ideo seipsum superiorem et inferiorem perdidit. Secundus vero Adam maluit obedire Deo Patri quam Synagogae matri, et ideo seipsum recepit cum a mortuis resurrexit, et Patrem servavit, et matrem in fine recipiet. Cui Synagogae matri compatienynagogam ex sua passione perituram sciebat, affectu pietatis condolebat. Pax simulata est proditorum, qui ore et non corde loquuntur; pax inquinata, fornicatorum et adulterorum; pax scelerata, rebellium et schismaticorum, qui universaliter Ecclesiae auctoritati resistunt et contradicunt. Unde Samuel: Peccatum ariolandi est repugnare, et quasi scelus idololatanctarum Scripturarum; secundam, generalium conciliorum; tertiam, universalis Ecclesiae consuetudinem, dicens: Omnia quae nulla istarum auctoritate roborata sunt, ab Ecclesia penitus resecanda existimo. Pax autem Domini ordinata est, quae ordinem diligit. Vera est, quae neminem fallit. Mun
Abbreviated transcription (Latin):
noscent ie omnes aminimo usq: ad maximum. Propterea omnis ho¬
nor &. gła differtur usq adultimum. Ideo ergo quinq cruces facimus
ut ꝑuirtutem sc̃e crucis ad istam quinq: ꝑtitam cognitionem ueritati
ꝑtingamus. Prima questio. quare scilicet tauta diuersitas inerueib
faciendis ostendatur: inpredictis soluta terminatur. C etere due quebi¬
insexto ordine eum integrum manu tenemus: id: fide integra ꝙ
oꝑe ꝑfecto imitari debemus. ꝙ. sic cruces facimus: idẽ. eiꝰ passionib
commnunicamus. Solutio tercie questionis.r
Nsexta etate dominus ibs ueniens orationem dominicam ordina¬
uit ꝙ. docuit: & ideo insexto ordine conuentius quam inaliis po
eptimus ordo a pace incipit: &. ad pacem tendit. Pax domini
sit semꝑ uob̾cum. ꝙ. cȩtera. Non omnis pax. domim pax.
Est enim pax in ordinata. ẽ. pax simulata. ẽ. pax inquinata: ẽ. par

Expanded text:
noscent me omnes a minimo usque ad maximum . Propterea omnis honoscent me omnes a minimo usque ad maximum . Propterea omnis honor et gloria differtur usque in ultimum. Ideo ergo quinque cruces facimus, ut per virtutem sanctae crucis ad istam quinquepartitam cognitionem veritatis pertingamus. Prima quaestio, quare scilicet tanta diversitas in crucibus faciendis ostenditur, in praedictis soluta terminatur. Caeterae duae quaestioin sexto ordine eum integra manu tenemus, id est fide integra et opere perfecto imitari debemus; et sic cruces facimus, id est ejus passionibus communicamus. Solutio tertiae quaestionis. In sexta aetate Dominus Jesus veniens Orationem Dominicam ordinavit et docuit, et ideo in sexto ordine convenientius quam et aliis ponine Canonis. Septimus ordo a pace incipit et ad pacem tendit. Tria de disit semper vobiscum. Non omnis pax est Domini pax. Est enim pax inordinata, est pax simulata, est pax inquinata, et pax
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ.&. uelatum. Duab uero alis uolabant. id÷ ad noticiam hominum
deferebant: que inmedio adsalutem ꝑtinebant In quinta cruce: intelli¬
ereatio. In eo quod d̾r cum ipso: oꝑatio. In eo quod dr̃ inipso: consũma¬
tio. ꝑ filium eium pater creauit uniuersa: cum filio oꝑatur. ꝙ filius
cum eo: regendo ꝙ. disponendo omnia. Uñ in euugłio. Pater meus
uisq modo oꝑatur: &. ego oꝑor. Deniq in ipso consummabunt᷑ om̃ia
Dost enim consummationem mundi. cum tradid̾it regnum deo &. patͥ
⁊ subiectus erit ei quis suibiecit omna: e cum ꝑfecte cognoscetur
ab omiub ꝑsona sp̃s scĩ ꝑsona & natura: tunc ꝑfilium erit deo pat
omnis honor & gloria. ꝓ ꝑterea quinta crux. quando inunitate sp̃s¬
sẽĩ dr̃. ante calicem de pingitur: idẽ. in oculis omnium manifestatir
ost enim consuminationem. non tantum quomodo filius sit uni

Expanded text:
tum est et velatum. Duabus alis volabant, id est ad notitiam hominum tum est et velatum. Duabus alis volabant, id est ad notitiam hominum deferebant, quae in medio ad salutem hominum pertinebant. In quinta cruce intellipsum intelligitur creatio. In eo quod dicitur cum ipso, operatio. In eo quod dicitur in ipso consummatio. Per Filium enim Pater creavit universa, cum Filio operatur, et Filius cum eo, regendo et disponendo creata. Unde in Evangelio: Pater meus usquemodo operatur: et ego operor . Denique in ipso cem, cum tradiderit regnum Deo Patri et subjectus erit ei qui sibi subjecit omnia , et cum perfecte cognoscetur ab omnibus Spiritus sancti persona et natura, tunc per Filium erit Deo Patri omnis honor et gloria. tus sancti dicitur, ante calicem depingitur, id est in oculis omnium manifestatur. Post mundi enim consummationem, non tantum quomodo Filius sit unum
Abbreviated transcription (Latin):
dine rationabiles oriuntur. Prima uidelicet: quare incrucib faciendis
tanta diuersitas ostendatur. Sed̃a: quare corpus domini integrum in
eisdem crucib faciendis manu teneatur. Tercia: quare in hor ordine po¬
tius quam in aliis oratio dominica contineatum. Notandum etiã quia
alia ꝑ ea quȩ fiunt intelliguntur. alia ꝑea quȩ dicunt᷑. S quȩ diuersitas
incrucib faciendis ostenditur: Prima quidem crux ex utraq parte
ultra calicem ꝓtenditur. sed̃a calici coequatur: tercia infra calicem coar¬
tatur: quarta eadem ẽ. cum pͥma. quinta ante calicem de pingitur. In pͥma
ergo cruce ȩternitas filii intelligit᷑ cum patre. inscd̃a equalitas. intercia
unitas internȩ & eiusdem substantiȩ: inquarta idem modus existendi
utriusq & ante mundi constitutionem .&. post mundi consummationẽ.
Un de seraphyn legitur: quia duab alis uelabant caput. ꝙ duab pedes
stitutionem. uel quid futurum sit post mundi consummationẽ : occul¬

Expanded text:
biles in hoc ordine oriuntur. Prima videlicet quare in crucibus faciendis tanta diversitas ostenditur; secunda, quare corpus Domini integrum in eisdem crucibus faciendis manu teneatur; tertia, quare in hoc ordine potius quam in aliis Oratio Dominica contineatur. Notandum est etiam quod alia per ea quae fiunt intelliguntur, alia per ea quae dicuntur. Sed quae diversitas in crucibus ostenditur? Prima quidem crux ex utraque parte ultra calicem protenditur. Secunda calici coaequatur. Tertia infra calicem coarctatur. Quarta eadem est cum prima. Quinta ante calicem depingitur. In prima ergo cruce aeternitas Filii intelligitur cum Patre, in secunda aequalitas, in tertia unitas internae et ejusdem substantiae, in quarta idem modus existendi utriusque, et ante mundi constitutionem, et post mundi consummationem. Unde de seraphim legitur quod duabus alis velabant caput, et duabus pedestitutionem, vel quid futurum sit post mundi consummationem, occul
Abbreviated transcription (Latin):
passionis: habet suum exterius & suum interius. Exterius pressuram
.4. tribulationem: interius gaudium & consolationem. Uñ dominus
in euugłio. Hec locutus sum uob̾ ut in me pacem habeatis: in mundo
pressuram habebitis. Uñ ysaias. Secretum meũ michi: secretũ meũ¬
michi. E. dauid. Quam magna multitudo dulcedinis tue domine

Expanded text:
passionis, habet suum exterius et suum interius: exterius pressuram passionis, habet suum exterius et suum interius: exterius pressuram et tribulationem; interius, gaudium et consolationem. Unde Dominus in Evangelio: Haec locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis. In mundo pressuram habebitis , unde Isaias: Secretum meum mihi , et David: Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine
Abbreviated transcription (Latin):
E terrore: consummata gła & beatitudine Ideo ergo tres cruces faci¬
mus: ut ꝑuirtutem crucis adistam triplicem pacem ꝑtingamus.
deo etiam semꝑ dicimꝰ: idẽ. inhac uita triplici alis pacem imploram
ulla natura erat redimenda. uel ad pacem reducenda: nisi solius
N septima ȩtate quȩ excipietur ab octaua. pace consuminata. non er̃
quod exterius sit dolendum: sed unde pocius interius gaudendũ. Prop¬
terea cruces non extra s intus incalice fiunt. Solutio quarte qͥstionis
ercia pars dominici corporis quam manu tenemus. cum cruces
facimus: pars illa ẽ. eccłie que ẽ. in exultatione. ꝙ. gaudet cũ xp̃o
ineterna beatitudine. H anc ergo idẽ. scos i anu tenere idẽ. fide q.
oꝑe imitari debenius: ut sic cruces faciamus: idẽ. xp̃i passionib cõ
municemus. Solutio quinte questionis.
alix domini qui laborem significat ꝙ. imitationem dominice

Expanded text:
et terrore, consummata gloria et beatitudine. Ideo ergo tres cruces faciet terrore, consummata gloria et beatitudine. Ideo ergo tres cruces facimus, ut per virtutem crucis ad istam triplicem pacem pertingamus. Ideo etiam semper dicimus, id est in hac triplici vita pacem aliis imploramulla natura redimenda erat vel ad pacem reducenda, nisi solius In septima aetate quae excipietur ab octava pace consummata, non erit unde exterius sit dolendum sed unde potius sit interius gaudendum. Propterea cruces non extra, sed intus in calice fiunt. Solutio quartae quaestionis: Tertia pars Dominici corporis quam manu tenemus cum cruces facimus, pars illa est Ecclesiae quae in exsultatione est et gaudet cum Christo in aeterna beatitudine, hanc ergo, id est sanctos manu tenere, id est fide et opere imitari debemus, ut sic cruces faciamus, id est passionibus Christi communicemus. Solutio quintae quaestionis: Calix Domini qui laborem significat et imitationem Dominicae
Abbreviated transcription (Latin):
uuntur. Prima questio ẽ: quare tres cruces scd̃m consuetudinẽ ȩccłie
fiant: scd̃a quare due scd̃m quandam rationem fid̾i sufficiant: ter¬
cia. quare cruces istȩ non supra uł extra calicem: s tantum intus fi
ant. Quarta ẽ. quare tercia particula dominici corporis manu te¬
neatur. incrucib faciendis. Qunta: quare eadem particula factis
erucib incalicem descendat. Sexta: quare due partes extra calicem
remaneant. Septima: quando dicitur agnus d̃i. cum induob pri¬
mis sit conuenientia. quare intercio sit differentia: dona nobis pacẽ.
resumpto corpore: quod erit in resurrectione. Inpͥma uita pax ẽ. ne¬
cessaria quȩ longe faciat acrimine. Inscd̃a: pax ẽ. uecessaria. quȩ lon¬
ge faciat aterrore. Unde in exequiis mortuoꝵ dicitur. Non penalis
timor excruciet. non reorum ꝓxima cathena constringat: &. Cetera.
ntercia uita pax ẽ. necessaria. quȩ longe faciat abutroq idẽ. crimine

Expanded text:
uare tres cruces secundum consuetudinem Ecclesiae fiant; secunda, quare duae secundum quamdam rationem fidei sufficiant; tertia, quare cruces istae non supra vel extra calicem, sed tantum intus in calice fiant. Quarta est quare tertia particula Dominici corporis manu teneatur in crucibus faciendis. Quinta, quare eadem particula, factis crucibus, in calicem descendat. Sexta, quare duae partes extra calicem remaneant. Septima, quando dicitur Agnus Dei, cum duobus primis sit convenientia, quare in tertio sit differentia dicendo, dona nobis pacem. resumpto corpore: quae erit in resurrectione. In prima vita pax est necessaria, quae longe faciat a crimine. In secunda, pax est necessaria, quae longe faciat a terrore, unde in exsequiis mortuorum dicitur: Non poenalis timor excruciet; non reorum proxima catena constringat, etc. In tertia vita pax est necessaria quae longe faciat ab utroque, id est a crimine
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ.t .l.a . in. Illud secretum gaudii & consolationis ꝙ. illud absconditĩ
dulcedinis: interius calicis. Propt̾ea ergo illa tercia particula dñci
corporis descendit incalicem: quia post laborem. cum xp̃o internam ⁊
& ternam recipiet requiem. Uñ in euugłio. Iam pueri mei mecum
sunt incubili: non possum surg̾e ꝙ. dare tibi. Solutio sexte qͣstionis
ue partes dominici corporis quȩ extra calicem remanent. due¬
sunt partes ȩccłiȩ: una pars in ꝑegͥnatione . ꝙ pars que ẽ. inei¬
pectatione. Quia ergo due iste partes laborib penitentialib subu¬
cent. & ad huc exspectant ꝙ desidant : nec desideratam habent reqͥ
ꝓpterea ille duȩ partes dominiᷤᷤ corporis remanent extra calicem.¬
na sunt tempora. Duo. sunt miscd̃ie: tercium. erit pacis ⁊ unl¬
Iciȩ. Qͥ a ergo intempore ꝑ egͥnationis & intempore exspecttã
summabitur atq iusticia: ꝓpt̾ea quando dr̃ agnus di. induob

Expanded text:
t animam . Illud secretum gaudii et consolationis et illud absconditum dulcedinis, interius est calicis. Propterea ergo illa tertia particula Dominici corporis descendit in calicem, quia post laborem cum Christo in aeternum et aeternam recipiet requiem. Unde in Evangelio: Jam pueri mei mecum sunt in cubili; non possum surgere et dare tibi . Solutio sextae quaestionis: Duae partes Dominici corporis, quae extra calicem remanent, duasunt partes Ecclesiae, pars in peregrinatione, et pars in exspectatione. Quia ergo istae duae partes laboribus poenitentialibus subjacent, et adhuc exspectant et desiderant, nec desideratam habent requiem; propterea illae duae partes Dominici corporis extra calicema sunt tempora; duo sunt misericordiae, tertium erit pacis et justitiae. Quia ergo in tempore peregrinationis et in tempore exspectatiosummabitur atque justitia. Propterea quando dicitur, Agnus Dei, in duobus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ defunctis familiarib. quarto generaliter ꝓ omnib fidelib defunctis
quinto ꝓuobis peccatorib. Generaliter ꝓuiuis omnib: ubi dicimꝰ. Su¬
cuius dona. Pro altaris comparticipib: ubi dicimus. ut quotquot et
hac altaris participatione.q cȩta. ꝓdefunctis familiarib. ubi dicinꝰ

Expanded text:
pro defunctis familiaribus; quarto, generaliter pro omnibus; quinto, pro defunctis familiaribus; quarto, generaliter pro omnibus; quinto, pro nobis peccatoribus. Generaliter pro vivis omnibus ubi dicimcujus dona. Pro altaris comparticipibus, ubi dicimus: Ut quotquot ex hac altaris participatione, etc. Pro defunctis fami
Abbreviated transcription (Latin):
celi. Uñ e. saluatdorem exspectamus dñm nr̃m. & cȩt̾a. Ut cum uenerit
pulsauerit. confestim aꝑiant ei: ecce sacramentum altaris. Inhoc enimn
uere saluator uenit: etiam ꝑp̃sentiam corporis. Pulsat: eum fidem int̾¬
rogat Interrogat ut discernat: interrogat ut ꝓbet ꝙ. repbet. ꝓbet
fidelem. repbet᷑ infidelem. Dominus interrogat ustum ꝙ impium llo
ue fidem interrogabat quando de corpore suo dicebat: innsi mandu
caneritis caruem filii hominis &biberitis eius sanguinẽ: ñ habebis
iutam inuob̾. Nonne interrogando discernebat. discernendo ꝓba¬
bat & repbabat: quando duodecim remanentib. seꝑtuaginta abe¬
runt retro. dicentes durus ẽ hic sermo: Ei uero aꝑimus: cum uenient̃
fide integra &. deuota suscipimꝰ. Ułideo qͥnq cruces facunꝰ.: .v. offeriñ: ⁊ qua
rogamus .&. quinq petimus. Pro quinq rogamus: pͥmo scilicet gere¬
raliter ꝓfidelib uiuis omnib. scd̃o pro altaris cumparticipib: tercio

Expanded text:
li. Unde et Salvatorem exspectamus etc. , ut cum venerit et pulsaverit, confestim aperiamus ei , ecce sacramentum altaris. In hoc enim vere Salvator venit etiam per praesentiam corporis. Pulsat cum fidem interrogat. Interrogat ut discernat. Interrogat ut probet et reprobet: probet fidelem, reprobet infidelem. Dominus enim interrogat justum et impium . Nonne interrogabat fidem quando de corpore et sangucaveritis carnem Filii hominis et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis? Nonne interrogando discernebat, discernendo probabat et reprobabat, quando, duodecim, remanentibus multi abierunt retro, dicentes: Durus est hic sermo . Et vere tum eum venientem fide integra et devota suscipimus. Vel ideo quinque cruces farogamus, et quinque petimus. Pro quinque rogamus: primo generaliter pro fidelibus vivis omnibus; secundo, pro altaris comparticipibus; tertio,