comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
continentiam. diligenti indagine. etiã aq etiã
ꝯsiderantib nobis p̃uia dĩ gr̃ã in notuit: sacre
pagine tractatũ circa res uł signa p̃cipue u̾sa¬
ri. Ut enĩ egregius doctor auõ ait in libro de doc¬
etiam ꝑsigna discunt᷑. ꝓp̾e aut̃ hic res appellant᷑.
sunt: quorum usus : in significando non in iꝰ¬
tificando .i. quib non utimur: nͥ aliquid signi¬
ficandi grã ut aliqͥ sacͣiuenta legalia. alia q̃ nos
solum significant: s ꝯferunt quod intus adiu¬
uet. sicut euanglica sacͣmenta. Ex quo aꝑte in¬
telligitur que ħ appellent᷑ signa. resillȩ iudeli¬
cet: q̃ ad significandum aliqͥd adhibent᷑. õe gͥ
num ÷: quia non adhibetur ad significandũ ali¬
qͥd. Cumq his inteuderit theologorum specu¬
latio studiosa atq modesta: diuinam scͥpturam for¬
mam p̾scͥptam in doctna tenere adu̾tet. De his gͦ
nobis aditum ad res diuinas aliquatenꝰ intellign¬
das dõ duce aꝑire uolentib disserendum ÷:⁊ pͥ

Expanded text:
continentiam, diligenti indagine, etiam atque etiam considerantibus nobis, praevia Dei gratia, innotuit sacrae paginae tractatu circa res, vel signa praecipue versari; ut enim egregius doctor Aug. ait in libro de Docetiam per signa discuntur. Proprie autem hic res appellantur, sunt, quorum omnis usus est in significando, non in justificando; quibus non utimur nisi aliquid significandi gratia, ut aliqua sacramenta legalia. Alia quae non solum significant, sed conferunt quod intus adjuvet, sicut evangelica sacramenta. Ex quo aperte intelligitur quae hic appellentur signa, res illae videlicet quae ad significandum aliquid adhibentur. Omne igitur num est, quia non adhibetur ad significandum aliquid. Cumque his intenderit theogolorum speculatio studiosa atque modesta, divinam Scripturam, formam praescriptam in doctrina tenere advertet. De his ergo nobis aditum ad res divinas aliquatenus intelligendas. Deo duce, aperire volentibus disserendum est: et
Abbreviated transcription (Latin):
mane̾: licet uelate ñ fui̾nt. tñ si nupsi̾nt ali¬
qͦ temꝑe his agenda penitñtia÷ q sponsio
eaium ad nõ tenebat᷑. Si ii. int̾ homines so¬
let bonȩ fidi ꝯtctus nulla rõne dissolui. qͣn¬
to magis ista pollicitatio qͣm cum deo pepi¬
git. solui sine uindicta ñ potĩt. Item. Si uir¬
gines ñdum uelatȩ talit̾ publica peniten¬
tia puniunt᷑. ⁊ acetu fidelium usq ad satis¬
factionẽ excludunt᷑. qͣnto magis uidue qͣ ꝑ fec¬
ueriił. atq ad pͥorem uonutum sunt reu̾se.
a nob̃ ⁊ ab omib fidelib aliminib ecclie. ⁊ a ce

Expanded text:
ermanere, licet velatae non fuerint, tamen si nupserint aliquo tempore, his agenda poenitentia est, quia sponsio earum a Domino tenebatur. Si enim inter homines solet bonae fidei contractus nulla ratione dissolvi, quanto magis ista pollicitatio quam cum Deo pepigerunt, solvi sine vindicta non poterit! Item: Si virgines nondum velatae taliter publica poenitentia puniuntur, et a coetu fidelium usque ad satisant, excluduntur; quanto potius viduae, quae perfecverunt atque ad priorem vomitum sunt reversae, a nobis et ab omnibus fidelibus a liminibus ec
Abbreviated transcription (Latin):
ł minus ꝑfecte aliqͥd scit statim ignorantiã hrẽ¬
nͥcum id ꝙ sciri ñ ignorari debet nescit᷑. Całq ig¬
norantia pena peccĩ÷ cum mens uitio obscura¬
t᷑. ne cognosc̾e ualeat ea ꝙ̃ scire deb̾et
De hominiᷤᷤ
tnͣsiatione in meliorẽ statũ. ⁊ de duob bonis al¬

Expanded text:
et minus perfecte scit, statim ignorat, qcum id quod sciri et non ignorari debet, nescitur: talis ignorantia poena peccati estur, ne cognoscere valeat ea quae scire deberet. 10. De hominis translatione in meliorem statum, et de duobus bonis, al
Abbreviated transcription (Latin):
s ignorantia. infirnutate. industria. ⁊ gͣuuis ẽ
infirmitate peccare qͣm ignorantia. grauiusq
industa qͣm infirmitate. Cua aut̃ uidet᷑ ex ig¬
norantia peccasse. quia sedueta fuit. adam uͦ ex
ꝙ putauit uum eẽ quod diabolus suadebat. ñ tuu
¶Est .ii. ignorantia que exeusat peccantem. ⁊ est
ignorantia tał q̃ non ereusat. Est ignorantia iun¬

Expanded text:
 ignorantia, infirmitate, industria. Et gravius infirmitate peccare quam ignorantia, graviusque industria quam infirmitate. Eva autem videtur ex ignorantia peccasse, quia seducta fuit. Adam vero ex od putavit verum esse quod diaboluEst enim ignorantia, quae excusat peccantem, et ignorantia talis, quae non excusat. Est praet
Abbreviated transcription (Latin):
tutio hiũt p̾ceptum. scda indulgñtiam. Di¬
eimus .n. ab apłõ humano gnuĩ pp̃uitandam for¬
nicationẽ indultum ꝯiugium. Indulgñtia uͦ qr
meliora ñ eligit: remediũ ht̃ ñ p̾mium. aqͣsiquis
declinauĩt: me̾tur exiciale iudiciũ. Ꝙ scdm in¬
dulgñtiam ocedit᷑: uoluntanũ ÷ ñ necessariũ. alio¬
qͥn tnsg̾ssor eẽt qui illud ñ face̾t. Et pͭ sane intelli¬
gi illud sub p̾cepto dictum hoĩb pͥmis añpͦcatũ.¬

Expanded text:
tutio habuit praeceptum, secunda indulgentiam. Didicimus enim ab Apostolo, humano generi propter vitandam fornicationem indultum esse conjugium. Indulgentia vero quia meliora non eligit, remedium habet, non praemium; a quo si quis declinaverit meretur exitiale judicium. Quod secundum indulgentiam conceditur, voluntarium est, non necessarium; alioquin transgressor esset, qui illud non faceret. Et potest sane intelligi illud sub praecepto dictum hominibus primis ante peccatu
Abbreviated transcription (Latin):
÷ illud chaos int̾ bonos ⁊ malos. nͥ hinc iꝰticia iĩ
iniqͥtas. q̃ nullatenꝰ sociari ualent: Adeo ii. scĩ
dĩ iusticiȩ ad dictisunt. ut nulla ꝯpassione
ad repbos tnͣsire ualeant. nulla ꝓeis int̾ scõs
fiat intc̃es sio. Qmͦ gͦ iñ uolunt aliqͥ tͣnsire ad
illos s ñ possunt: Qͥa si iͦticia dĩ admitt̾et: ñ fi¬
eret eis molesta lib̾a̾tio illoꝵ. Ułita dñr uelle ⁊
ñ posse. ñqr uelint ⁊ ñ possint: s qr ⁊ si uelleã
ñ possent eos uiuare. De hita gg̾ait. Siẽ rxꝓbi

Expanded text:
bonos et malos, nisi hinc justitia, inde iniquitas, quae nullatenus sociari valent? Adeo enim sancti Dei justitiae addicti sunt, ut nulla compassione ad reprobos transire valeant, nulla pro eis inter sanctos fiat intercessio. Quomodo ergo inde volunt aliqui transire ad illos, sed non possunt? Quia si Dei justitia admitteret, non fieret eis molesta liberatio eorum. Vel ita dicuntur velle et non posse, non quia velint et non possint, sed quia etsi vellent, non possent
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiã in futo scło de malis siuis. s indulgenti¬
ã in ospͣtudĩ ũ in ueniet. quia ⁊ sierit ĩstimulus
talib N. ita culpabit᷑ iniqͥtas sua. ut nullatenus
ab eis possit uł diligi ł desid̾ari iꝰticia. uoluntas q.
eoꝵ talis erit ut hãt in se semꝑ malignitatis suȩ
supplicium. numqͣm tñ reciꝑe possit bonitatis
ffectum. Quia sicut illi qͥcum xͦ regnabunt
nullas in se male uoluntatis reliqͥas habebunt.
ita illi qͥerunt in supplicio ignis et̃ni cũ diabo¬
et̃nam glam: ita consortib diaboli cumulabit ip¬
sa malignitas pen̾am. qñ ext̃iorib deputati tene¬
b̾s: nullo illustrabunt᷑ int̾iori lumine u̾itatis. Ex
his apparet repbos in inferno sic pęnitentiã ges¬
turos. iiꝑ eam pͣuã uoluntatẽ ñ deserant. ⁊ illa
maligna uoluntas erit eis ad cumulũ penȩ. ꝑ ꝗͥ¬

Expanded text:
poenitentiam in futuro saeculo de malis suis, sed indulgentiam in conspectu Dei non inveniet: quia 517 etsi erit ibi stimulus talibus enim ita culpabitur iniquitas sua, ut nullatenus ab eis possit vel diligi, vel desiderari justitia. Voluntas enim eorum talis erit, ut habeat in se semper malignitatis suae supplicium, nunquam tamen recipere possit bonitatis affectum. Quia sicut illi qui cum Christo regnabunt nullas in se malae voluntatis reliquias habebunt, ita illi qui erunt in supplicio ignis aeterni cum diaboaeternam gloriam, ita consortibus diaboli cumulabit ipsa malignitas poenam, quando exterioribus deputati tenebris, nullo illustrabuntur interiori lumine veritatis . Ex his apparet reprobos in inferno poenitentiam sic gesturos, ut per eam pravam voluntatem non deserant; et illa maligna voluntas erit eis ad cumulum poenae,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ mistĩum. qͥa oĩs c̾atura ñ ante scła s asclĩs ÷.
Aitende lector quia uident᷑ dissentire in hac sen¬
tentia illustres doctores. Iõq ut oĩs repugnai¬
tia de medio tollatur. p̾dicta: haimõnẽ seqͣn¬
tes ita det̾minemꝰ. ut ilł angłis qͥ maioris dig¬
uitatis sunt. ⁊ ꝑ qͦꝵ ministĩum illa ñtiata st̃.
ex parte cognita a scłis fuisse ut pote famili¬
arib ⁊ ñtiis. illis uͦ qͥ minoris dignitatis sũt.
incognita extitisse dicamꝰ usq qͦ impleta sũt.
⁊ ꝑ eccłiam p̾dicata ⁊ tunc ab oĩb angłis ꝑfec¬
te fuer̃ cognita. Constat itaq os angłos in cog
ꝓfecisse. Uñ non incongruent ip̃i dicunt an¬
głoꝵ scĩam ac beatitudinẽ augeri usq ad fu¬
turã ꝯsuminationẽ. qñ in scĩa acbeatitudine
ꝑfectissimi er̃. ut nͨ augeat᷑ ampliꝰ nͨ minuat᷑.

Expanded text:
tum mysterium, quia omnis creatura non ante secula, sed a seculis est. Attende, lector, quia videntur dissentire in hac sententia illustres doctores. Ideoque ut omnis repugnantia de medio tollatur, praedicta verba Haymonem sequentes ita determinemus, ut illis angelis qui majoris dignitatis sunt, et per quorum ministerium illa nuntiata sunt, ex parte cognita a seculis fuisse, utpote familiaribus et nuntiis; illis vero qui minoris dignitatis sunt incognita extitisse dicamus, usquequo impleta sunt et per Ecclesiam praedicta; et tunc ab omnibus angelis perfecte fuerunt cognita. Constat profecisse. Unde non incongruenter ipsi dicunt angelorum scientiam ac beatitudinem augeri usque ad futuram consummationem, quando in scientia ac beatitudine ita perfectissimi erunt, ut nec augeatur amplius nec minuatur.
Abbreviated transcription (Latin):
seascendẽ uñ ip̃ ꝑsuꝑbiam corruerat. in uidit
ei. ⁊ qͥ pͥus ꝑ suꝑbiã fuerat diaboluis .i. deorsũ lap¬
sus ⁊ zelo inuidiȩ factus: sathan .i. adu̾sarus.¬
Uñ ⁊ mulierẽ temptauit. in qua minus ꝗͣ in
uiro rõnẽ uigẽ nouit. eius ii. malicia ad tẽptã¬
dam uͥtutẽ tinuda. humanam nꝰ in ea parte uͥ
debilior uidebat᷑ agg̾ssa ẽ. Ut si forte illic aliqua¬
tenꝰ p̾uale̾t. pꝰmodum fiducialius ad altãm que
robustior fuit pulsandam uł potius subu̾ten¬
dam accedẽt. Primũ gͥ solitariam femunã ex plo¬
rauit. ut in ea pͥmum om̃em suȩ temptationis
quare in aliena forma uenit.

Expanded text:
e, unde ipse per superbiam corruerat, invidit ei; et qui prius per superbiam fuerat diabolus, id est deorsum lapsus, zelo invidiae factus est Satan, id esUnde et mulierem tentavit, in qua minus quam in viro rationem vigere novit. Ejus enim malitia ad tentandam virtutem timida, humanam naturam in ea parte ubi debilior videbatur, aggressa est; ut si forte illic aliquatenus praevaleret, postmodum fiducialius ad alteram quae robustior fuit pulsandam vel potius subvertendam accederet. Primum ergo solitariam feminam exploravit, ut in ea primum omnem suae tentationis Quare in aliena forma venit.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ daipnabilr̃. P reꝑationẽ uͦ ante ꝯfirmationẽ p̃¬
mit᷑ a ꝯcupiscentia s non uincit᷑. ⁊ ht̃ quidẽ infir¬
mitatẽ in malos grãm in bono ut possit peccare
pp̃ lib̾tatem ⁊ infirmitatẽ: possit ñ peccare ad mor̃
se oĩo non peccare. ł ñ posse peccare pp̃ infirmita

Expanded text:
ante confirmationem premitur a concupiscentia, sed non vincitur; et habet quidem infirmitatem in malo, sed gratiam in bono, ut possit peccare propter libertatem et infirmitatem, et possit non peccare ad mortem sse omnino non peccare, vel non posse peccare
Abbreviated transcription (Latin):
cat sine carnali copula ñ posse ꝯtͣhi mat̾moni¬
um. ⁊ int̾ mariam ⁊ ioseph ñ fuisse ꝯiugium.
łñ fuisse ꝑfectum. ꝙ nefas : sentire. Tanto n.
sanctius fuit atq ꝑ fectius. qͣnto a cainali oꝑe
ĩmumꝰ: S suꝑuis posita ea rõne dicta intelli¬
gn̾dum ÷ ñ quin ꝑtineat mulier illa ad mat̾¬
moniũ cum qͦ ñ ÷ ꝑmixtio sexuum. s ñ ꝑtinet
ad matͥmonium ꝙ exp̾ssam ⁊ plenam teneat

Expanded text:
 posse contrahi matrimonium; et inter Mariam et Joseph non fuisse conjugium, vel non fuisse perfectum; quod nefas est sentire. Tanto enim sanctius fuit atque perfectius, quanto a carnali opere immunius. Sed superius posita, ea ratione dicta intelligendum est, non quin pertineat mulier illa ad matrimonium, cum qua non est permixtio sexuum; sed non pertinet ad matrimonium quod expressam et plenam tenet f
Abbreviated transcription (Latin):
nuptias debeo dampnare. nͨ eis ue̾cundiã numo¬
sitatis auferre. nͨ cͣ huãne ue̾cundie sensũ audeo
dice̾. ut quotiens uolu̾nt nubant. nͨ ex meo cord̾
p̃t̃ scͥpture auctoritatẽ qͦtaslibet nuptias dãpna
tñ bigamos a sac̾dotali honore ercludit. S ħ ñ facit
piutio digainie. inmo ꝓsacͣiuenti uirtute. ut sit una
tiis possit p̾b̾e . sensum: S ħ de illo intelligi pͭ
qͥ pͥme urori insidiatus putatur desidio scđe. ł ꝓ

Expanded text:
 eis verecundiam numerositatis auferre; nec contra humanae verecundiae sensum audeo dicere ut quoties voluerint nubant; nec ex meo corde, praeter Scripturae auctoritatem, quotaslibet nuptias damnarelus tamen bigamos a sacerdotali honore excludit; sed hoc non facit pro vitio bigamiae, imo pro sacramenti virtute, ut sit una tiis possit praebere consensum? Sed hoc de illo intelligi potest qui primae uxori insidiatus putatur desiderio secundae
Abbreviated transcription (Latin):
di q̃a natadiuinitatis penitus sunt aliena. cũ
hoꝵ instrumenta nullatenꝰ habẽ queat incor¬
porea et simpler subã. QQuib id respondend̃
arbitror ꝙ huius moĩ actiones ambulatio scil.
⁊ locutio ⁊ hmoĩ adĩ potũtia aliene ñ sunt. s ad
ipãm ꝑtinent. Licet enĩ h moĩ actiones in se dĩ
set ⁊ loquat᷑ et huiusmõi. Nongͦ ꝑistas actioẽs
diuine potentiȩ det̾hit᷑ aliqͥd. ⁊ qͥa et ħ pͥ facẽ¬

Expanded text:
 a natura divinitatis sunt penitus aliena, cum horum instrumenta nullatenus habere queat incorporea et simplex substantia. Quibus id respondendum arbitror, quod hujusmodi actiones, ambulatio scilicet et locutio et hujusmodi, a Dei potentia alienae non sunt, sed ad ipsam pertinent. Licet enim hujusmodi actiones in se Deuslet, et loquatur, et hujusmodi. Non ergo per istas actiones divinae potentiae detrahitur aliquid, quia et hoc pote
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ nolle infelicitatẽ. ita nolle iniqͥtatẽ semꝑ ha¬
bitaẽ s ordo seruandꝰ fuit. qͦds̃ uoluit ostñdere
euident̃ astruit᷑ ꝙ pꝰbeatitudinis ꝯfirmationẽ.
angłis ÷ ⁊ in scĩs qͥ cum dño sunt: tanto utiq lib̾ius
qͣnto apeccõ immunius ⁊ ad bonũ ꝓnius. Quo Ni.

Expanded text:
t nolle infelicitatem, ita nolle iniquitatem semper habitura est. Sed ordo servandus fuit, quo Deus voluit ostendere evidenter astruitur quod post beatitudinis confirmationem is qui cum Domino sunt; et tanto utique liberius, quanto a peccato immunius, et ad bonum pronius. Quo enim
Abbreviated transcription (Latin):
est ut ad illaꝵ ꝑfruitionem ꝑueniat᷑. uñ au¬
o̾ in libͦ xͦ de tͥnitate. fruim᷑ cognitis in quib
ipsis ꝓpt̾ se uoluntas delectata conqͥescit. Uti¬
mur uero eis q̃ ad illud referimus qͦ fruend̾.
Itẽ qͥd int̃ sit int̾ fui ⁊ uti alit̃ quã supra.

Expanded text:
fruitionem perveniatur. Idem Aug. in lib. 10 de Trin., c. 10: Fruimur cognitis in quibus ipsis propter se voluntas delectata conquiescit: utimur vero eis quae ad aliud referimus, quo fruendum est. 3. Item quid intersit inter frui et uti aliter quam supra.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. et pͥetates pͥles designant. ita ⁊̃ sunt et alia
tes denotant. et easdem quas et nomina p̾dic¬
ta. Uñ et relatiue dicuntur.s. genitor. genitus:
inquit ħ significari. cũ dr̃ genitus ꝙ significat᷑
cum dr̃ filius. Iõn. filius quia genitus. et quia
filius utiq genitus. Sicut aut̃ filius ad patͤm
sic genitus ad genitorẽ refertur. ⁊ sic̃ pat̾ ad fi¬
lium. ita genitor ad genitũ. Id̃ in i. ui detͥ. u̾bũ¬
q solus filius accipit᷑. ñ simuł pat̾ et filius. tãꝗͣ
filius solus est imago patͥs. quem admodũ et

Expanded text:
tes personales designant, ita etiam sunt et alia tes denotant, et easdem quas et nomina praedicta: unde et relative dicuntur, scilicet, genitor, genitus, est hoc significari cum dicitur genitus, quod significatur cum dicitur Filius. Ideo enim Filius, quia genitus; et quia Filius, utique genitus. Sicut autem Filius ad Patrem, sic genitus ad genitorem refertur; et sicut Pater ad Filium, ita genitor ad genitum. Idem, in lib. 6 de  solus Filius accipitur, non simul Pater et Filius, tanquam Filius solus est imago Patris, quemadmodum et
Abbreviated transcription (Latin):
dicinus quia sp̃ẽ sc̃s et donũ dr̃ et datum
siue donatum. s datũ siue donatum ex eo tm̃
ñ ex eo ꝙ donetur.s ex ꝓpͥetate qͣm habuit
ab et̾no. Uñ et ab et̃no fuit donum. Sempit̾̃nen.
fuit donun. non quia daret᷑ s quia ꝓcessit apa¬
tre et filio. uñ aug̃ in iiͦi l. de tͥ. Sicut natũ eẽ¬
est apatre. ꝗ natus est ab eo. Nlon est ii. idem filio

Expanded text:
iritus sanctus et donum dicitur, et datum sive donatum; sed datum sive donatum ex eo tantum ntum quod donetur, sed ex proprietate quam habuit ab aeterno, unde et ab aeterno fuit donum. Sempiterne enim donum fuit, non quia daretur, sed quia processit a Patre et Filio. Unde Aug. in lib. 4 de Trin., ait: est a Patre, quod nat
Abbreviated transcription (Latin):
tis dampnatione sunt. nam si nonẽ ista pena
siue uidendo ⁊ ñ ualendo eẽ qualem se eẽ deb̃e ini¬
det. penam istam eẽ quis dubitet: Omĩs .ni. pe¬
na si pena peccĩ est iusta ẽ ⁊ supplicium nõĩatur
si aut̃ iniusta est pena. qm̃ penã eẽ nemo anib¬
git iniusto aliqͦ dnãnte hoĩ imposita ẽ. Porro
qͥa de omĩpotentia ͣ iusticia dubitare dem̃tis

Expanded text:
tis damnatione sunt. Nam si non est ista poena sive videndo et non valendo esse qualem se esse debere videt, poenam istam esse quis dubitet? Omnis autem poena si peccati poena est, justa est, et supplicium nominatur. Si autem injusta est poena, qgit, iniusto aliquo dominante homini imposita est. Porro, quia de omnipotentia Dei et iustitia dubitare dementis
Abbreviated transcription (Latin):
ris eiꝰ. Oĩs aut̃ causa efficiens. maiorẽ eo ꝙ ef¬
ficit᷑. Nicħ aut̃ mauis est uoluntate di. Nongͦ
eius cã q̃renda est. Id̾inl. cont᷑ manicheos. Si
qͥ direrint. Qu̾id placuit deo facere celũ ⁊ t̾r̃ã
respondend̾ est eis qͥ uoluntatẽ dĩ nosse desid̾as.
q̃ sunt ip̃a sit causa. Si eñ ht̃ cãm uoluntas
est aliꝗd quod ante cedat uoluntatem dĩ ꝙ ne¬
sas ẽ cde. Qͥ gͣ dicit qͥre fecit ds̃ celum ⁊ t̾ram:
Respondend̾ ẽ illi qͥa uoluit. Uoluntas enĩ¬

Expanded text:
s autem causa efficiens major est eo, quod efficicitur; nihil autem majus est voluntate Dei: non ergo ejus causa quaerenda est. Idem in libro contra Manichaeos: Si qui dixerint: Quid placuit Deo facere coelum et terram? Respondendum est eis qui voluntatem Dei nosse desiderant, ae sunt ipsa sit causa. Si enim habet causam voluntas, est aliquid quod antecedat voluntatem Dei, quod nefas est credere. Qui ergo dicit, quare fecit Deus coelum et terram? Respondendum est illi q
Abbreviated transcription (Latin):
disigi ⁊ ꝑximꝰ. Ut aut̃ qͥsq se diligat p̾cepto
ñ: opus qͣntũlibet is. hõ excidat auĩtate. tena¬
net illi diloctio sui ⁊ dilectio corpissi. Na ne¬
moumqͣm carnẽ suã odio huit. Nam uiri̾ti
qͥeorpꝰ suum cruciant. ñ corpꝰs corruptiones

Expanded text:
diligi et proximus. Ut autem quisque se diligat, praecepto non est opus. Quantumlibet enim homo excidat a veritate, remanet illi dilectio corporis sui: quia nemo unquam carnem suam odio habuit . Nam viri justi qui corpus suum cruciant, non corpus, sed corruptiones
Abbreviated transcription (Latin):
aut mat᷑m. Sc̃ptum÷ ii Priusquã sciat puer pa¬
tͤm aut mat᷑m: accipiet spolia samariȩ. Sapĩam
N. dĩ. futura ⁊ occulta ñ fallunt. Exꝑs aut̃ ag¬
nitionis infancia. ꝑ humanam utiq impru¬
dentiam ꝙ ad huc ñ didicit ignorat. S ue̾nd̾ ÷
inquã ne si duo̾ pͥncipales sensus aut gemi¬
qͥd cum in eo imaginẽ di crucẽq uena̾m̃ diuidi¬
mus eum: apłs c̾te qͥ de eo dixit qm̃ ⁊ si crucifi¬
xus ex infirmitate nrã: iuuit tñ xͦ ex u̾tute
dĩ: ipẽ dixit qr. ñ diuisus : rͦ. Numqͥd ⁊̃ cũ om̃s¬

Expanded text:
aut matrem? Scriptum est enim: Priusquam sciat puer patrem aut matrem, aenim Dei futura et occulta non fallunt. Expers autem agnitionis infantia, per humanam utique imprudentiam, quod adhuc non didicit, ignorat. Sed verendum est, inquam, ne si duos principales sensus aut gemiid cum in eo imaginem Dei crucemque veneramur, dividimus eum? Apostolus certe qui de eo dixit: Quoniam etsi crucifixus est ex infirmitate, vivit tamen ex virtute Dei , ipse dixit: Quia non divisus
Abbreviated transcription (Latin):
sapiã patͥs. Hec et his similia tamꝗͣ sophysti¬
ca ⁊ aiui̾tate longinqͥ. cunctisq in t̾eologia ꝑi¬
tis patñtia abicimus. responso indigna adu̾tñ¬
tes. Io tñ adicientes. quia una ẽ tm̃ sapĩa pa
genuit. et sapĩa patͥs dr̃ ea qua sapiens est.Di¬
pat̾s: quia sapiã qͦ genita est ead̾ sapĩa: et eaq̃
sapiens est pat̃ siue ea qͥ sapiens ẽ intelligat᷑

Expanded text:
ec et his similia, tanquam sophistica et a veritate longinqua, cunctisque in theologia peritis patentia abjicimus, responso indigna advertentes; id tamen adjicientes, quia una tantum Sapientia genuit, et Sapientia Patris dicitur ea qua sapiens est. DiPatris, quia Sapientia genita est eadem Sapientia, et ea qua sapiens est; sive ea qua sapiens est intelligatur
Abbreviated transcription (Latin):
Qͣmuiᷤ ⁊̃ fetidior atq ĩnundior sit caro ꝓlis ⁊ p̃
mag̃ corrupta ꝙͣ caro parentis. Non iñ ut auint i
exipã mag̃ corrupta anima mag̃ inficituꝵ. sen
ͦ auctore sit illa ꝯcupii

Expanded text:
m si foedior atque immundior sit caro prolis, et ideo magis corrupta quam caro parentis, non tamen inde, ut ex ipsa magis corrupta anima amplius inficiatur. 4. o auctore sit illa concupi
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ ⁊ ip̃a caro in baptõ ab illa feditate pur¬
get᷑ qͣm in conceptiõe ex ꝯcupiscentia libidinosa
ptrar̃. Quib dã uidr̃ ꝙ sic̃ anima areatu purifica¬
uͦ ñ ab illa feditate purgari. Siuͦ remanet illa fe¬
ditas usq ad ꝓc̾ationẽ filiorum q̃ sit iu ꝯcupis¬
centia carnis uidr̃ nͥ carns mag̃ac mag̃ corrũp
⁊ mag̃ corrupta uidr̃ caro ꝓlis qͣm parentis. qͥ¬
de carne pollutione qͣm huĩt a conceptu remane¬
te: trahit᷑ pollutio ⁊ in concupiscentia ꝯcipitur
uñ ⁊ polluit᷑ ⁊ ita exduplici cã ꝯtaminat᷑. Uñ ma
ior uidetur pollucio carnis in ꝑle qͣm fui̾t in pa¬
rente. Adꝙ illi dicunt. quia licet caro plis ex eu¬
ne feda seminet᷑. ⁊ in ꝯcupiscentia ꝯcipiat᷑ ñtui

Expanded text:
utrum et ipsa caro in baptismo ab illa foeditate purgetur quam in conceptione ex concupiscentia libidinosa contraxit. Quibusdam videtur quod sicut anima a reatu purificavero non ab illa foeditate purgari. Si vero remanet illa foeditas usque ad procreationem filiorum, quae fit concupiscentia carnis, videtur natura carnis magis ac magis corrumpi; et magis corrupta videtur caro prolis quam parentis, quia carne pollutionem quam habuit a conceptu retinente, trahitur polluta, et in concupiscentia concipitur, unde et polluitur; et ita ex duplici causa contaminatur. Unde et major videtur pollutio carnis in prole quam fuerit in parente. Ad quod illi dicunt quia licet caro prolis ex carne foeda seminetur, et in concupiscentia seminis conci
Abbreviated transcription (Latin):
dõꝙ dicimꝰ quia sicut ñ ante ꝓcedit a patre qͣm
nͨ de qͦ genitũ est u̾bum: et de quo ꝓcedit pͥncipa¬
o ex quo sensu dixerit. aꝑit subdens. Iõ addidi
s ħ qͦ illi pat̾dedit. ñ iam existenti et nondũ hñ¬
ti . s qͥcquid unigenito u̾bo gignẽdo dedit: sicgͦ eũ

Expanded text:
Ad quod dicimus quia sicut non ante procedit a Patre quam  de quo genitum est Verbum, et de quo procedit principao de quo sensu, dixerit aperit, dicens: Ideo addidi Sed hoc quoque illi Pater dedit, non jam existenti et nondum habenti: sed quidquid unigenito Verbo dedit, gignendo dedit. Sic ergo eum
Abbreviated transcription (Latin):
natura sue ꝯditionis hunc defectum traxi̾t.
turalis. quia quasi ꝑ natura in oleuit in omĩ¬
b diffusus
Ide statib hoĩs qͥd de singłis rͦ accep̃.

Expanded text:
natura suae conditionis hunc defectum traxerit,turalis, quia quasi pro natura inolevit in omnibus diffusus. 2. De statibus hominis, et quid de singulis C
Abbreviated transcription (Latin):
ñ mͦ pp̃ aptitudinẽ s: ⁊ pp̃ necessitatẽ: s nuniqͥd
sibilis extitĩt ante mortem: numqͥd neces sita¬
tẽ patiendi huit: Siu. neces sitas patiend̾ uł
alios suscepisse .s. neces sitatẽ patiendi in anima.
simulaut̃ patiendi ⁊ moriendi in carne. uer̃ hãc
neces sitatẽ ñ hui̾t ex necessitate sue ꝯditionis.
quia ap̾cõ iminunis. s ex solauoluntate accep̃
de nrã infirmitate. ponens tab̾naculũ suũ in

Expanded text:
necessitatem. Sed numquid passibilis extiterit ante mortem, numquid necessitatem patiendi habuit? Si enim necessitas patiendi vel alios suscepisse, scilicet, necessitatem patiendi in anima, simul autem patiendi et moriendi in carne. Verum hanc necessitatem non habuit ex necessitate suae conditionis, quia a peccato immunis, sed ex sola voluntate accipit, de nostra infirmitate ponens tabernaculum suum in
Abbreviated transcription (Latin):
e qua pͥus qͦm tractemꝰ. duo nobis disciti¬
enda occurrunt. pͥmũ qͣre illa mͦ ꝯfusa in¬
torinis dicat᷑. anquia omĩ forma caruit. aupp̃¬
formem ꝗ nullã oio formam habuit quia ñ
aliqͥd corꝑeum tale existẽ pͭ ꝙ nullã hãt formã
s: iõ non absurde informẽ appellari posse di¬
cimꝰ quia in confusione ⁊ ꝑmirtione qͥdam
subsistens ñdum puscram aꝑtamq ⁊ distine¬
tã receꝑat formã. qͣlem mͦ c̾nimus. Facta÷ gͦ¬
illa matĩa in forma cõfusionis añ formã dis¬
positionis. In forma ⁊fusionis p̾us oiã corꝑa¬
lia matĩalr̃ simł ⁊ semel sunt c̾ata. pꝰmodũ
informa dispositionis ui. dieb sunt ordina¬
ta. Ecce absolutũ est ꝙ pͥmo in discussione
ꝓpositum fuit .s. quare illa matĩa dicat᷑ in¬
sormus.

Expanded text:
e qua re priusquam tractemus, duo nobis discutienda occurrunt. Primum, quare illa materia confusa informis dicatur, an quia omni forma caruerit, an pformem, quod nullam omnino formam habuerit, quia non aliquid corporeum tale existere potest quod nullam habeat formam; sed ideo non absurde informem appellari posse dicimus, quia in confusione et permixtione quadam subsistens, nondum pulchram apertamque, et distinctam receperat formam, qualem morma confusionis ante formam dispositionis. In forma confusionis prius omnia corporalia materialiter simul et semel sunt creata; postmodum in forma dispositionis sex diebus sunt ordinata. Ecce absolutum est quod primo in discussione propositum fuit, scilicet, quare illa materia dicatur informis.
Abbreviated transcription (Latin):
pulam. accipi possunt scłarium rerum qͥn-¬
uis licite concessarum tales cupiditates. ut a¬
mitti sine anmi dolore ñ possint. H gͦ edificat
is qͥ eogitat q̃ mundi sunt. qͦmͦ placeat iundo.
qͥcca diuitias suas. qͦdam carnali tenet᷑ affectu.

Expanded text:
pula, accipi possunt secularium rerum, quamvis licite concessarum, tales cupiditates, ut amitti sine animi dolore non possint. Haec ergo aedificat is qui cogitat quae mundi sunt, quomodo placeat mundo; qui circa divitia
Abbreviated transcription (Latin):
ieꝵ. Cum mulier unã earnẽ in aliã diuiserit.
⁊ se fornicatione amarito seꝑaui̾t. ñ debet te¬
nĩ. ne uirum qͦ sub maledicto faciat. dicente sc̃p¬
tura. Qui tenet adultãm: stultꝰ ⁊ ĩpius. Id̾ ad a¬
mand̾ scͥbens p̾sb̾m de quadam que uiro suo iu¬
uente alii nupserat. sic ait. Rem nouam loqͦr

Expanded text:
Imo cum illa unam carnem in aliam diviserit et se fornicatione a marito separaverit, non debet teneri, ne virum quoque sub maledicto faciat, dicente scriptura: Qui tenet adulteram, stultus et impius est. m scribens de quadam, quae viro suo vivente alii nupserat, sic ait, 34, q. 2: R
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam. Aliasqͦ auctoritates inducunt. Ait .N. go̾
luit dñs suꝑ unam ciuitatẽ ⁊ suꝑ altãm ñ pluit.
et eand̾ ciuitatẽ ex parte ꝯpluit.⁊ ex parte au¬
dam reluiquit. cum ille qͥ ꝑrimũ odit ab aliis
uitiis se corrigit. una eademq ciuitas ex par-¬
te ꝯpluit᷑ ⁊ ex parte arida remanet. qr sunt qui¬
dam. qͥ cum quedam uitia resecent. in aliis gͣ¬
obliuiscit᷑ misereri ds̃. scda ꝑ punttionẽ. uͥ ⁊¬
si fides desit. pena satisfacit ⁊ releuat. Rõne
qͦ utunt᷑ dicentes. si is qui unũ peccatũ ꝯfitet᷑.
altero tacito satisfactionẽ a sac̾dote inuinctã
ofess̃. ꝓut̾q ei penitentia imponet᷑. Longe.
ponit. fuit gͦ illa pͦcati ꝯdigna satisfactio.
unde et pͥcm̃ deletum uidet᷑. ¶ His respon¬
nis ueniam s ad oꝑis p̾cati desertionẽ refe¬
rendum ÷. ut iõ pars eiuitatis dicat᷑ ꝯplui.
qr. ab actu et delectatione p̾cĩ cui ante ser¬
iuebat mͦ cessat. ñ ꝙ eius ueniam hãt. uoca¬

Expanded text:
tentiam. Alias quoque auctoritates inducunt. Ait enim Greg.: Pluit Dominus super unam civitatem, et super alteram non pluit; et eamdem civitatem ex parte compluit, et ex parte aridam relinquit. Cum ille qui proximum odit, ab aliis vitiis se corrigit, una eademque civitas ex parte compluitur, et ex parte arida remanet; quia sunt quidam qui cum quaedam vitia resecent, in aliis grmisereri Deus; secunda, per punitionem, ubi etsi fides desit, poena satisfacit et relevat. Ratione quoque utuntur dicentes: Si is qui unum peccatum confitetur, altero tacito, satisfactionem a sacerdote injunctam o utroque ei poenitentia imponetur? Longe ponit. Fuit ergo illa peccati condigna satisfactio, unde et peccatum deletum videtur. 3. Quonis veniam, sed ad operis pravi desertionem referendum est; ut ideo pars civitatis dicatur complui, quia ab actu et delectatione peccati cui ante serviebat modo cessat, non quod ejus veniam habeat. Voca
Abbreviated transcription (Latin):
am ꝓdidimus. aditum demonstrandȩ uitatiᷤᷤ
ꝯplęxi. nͨ ꝑiculo impie ꝓfessionis inserti. tem¬
ꝑato int̾ utrumq moderamine utentes: sicu¬
bi uͦ paꝵ uox nr̃ã insontut: ñ apat̾nis discessit
limitib. Nongͥ debet hlabor cuiꝗͣ. pigro uł
multũ docto uideri suꝑfluus. cum multis pi¬
gͥs multisq indoctis int̾̃ qͦs etiã ⁊ mͥ sit necessa¬
rius. breui uolumine ꝯplicans patrum sen¬
tencias. appositis eorũ testimoniis. ut ñ sit ne¬
cesse qͤrenti librorum numõsitatẽ euoluere.
cui breuitas collecta qͦd querit᷑ offert sñ labo
re. In hoc aut̃ tractatu. ñ solum pium lectorẽ
s etiã liberũ correctorẽ desidero. marime uͥ.
ꝓfunda u̾satur ueritatis questio. qͣ utinã tot ha¬
beret inuentores qͦt habet contͣdictores. ut
aut̃ q̃ queritur facilius occurrat: titulos qͥb
singlõrum libroꝵ capitula distingunt᷑ p̾misi¬

Expanded text:
am prodidimus, aditum demonstrandae veritatis am prodidimus, aditum demonstrandae veritatis complexi, nec periculo impiae professionis incerti, temperato inter utrumque moderamine utentes . Sicubi vero Patrum vox nostra insonuit, non a paternis discessit limitibus. Non igitur debet hic labor cuiquam pigro vel multum docto videri superfluus, cum multis impigris multisque indoctis, inter quos etiam et mihi, sit necessarius; brevi volumine complicans Patrum sententias, appositis eorum testimoniis, ut non sit necesse quaerenti librorum numerositatem evolvere, cui brevitas quod quaeritur offert sine labotorem, sed etiam liberum correctorem desidero, maxime ubi profunda versatur veritatis quaestio, quae utinam tot haberet inventores quot habet contradictores! Ut autem quod quaeritur facilius occurrat, titulos quibus singulorum librorum capitula distinguuntur praemisi
Abbreviated transcription (Latin):
fidĩ defectionẽ seqͥr y pocͥsis mendar. ut sit uł in
u̾bis pietas ꝗͣ amiserit ꝯscĩã. Ipsãq simulatã pie¬
tatẽ omni ũborum m̃datio impiã reddunt. false
doctͥne institutis fidei scitatem corrũꝑe moli¬
entes. auruimq prurigurẽ sub nouello sus
desiderii dogiate aliis ingerentes. qͥ conten¬
tioni studentes. contͣ ueritatẽ sine federe bel¬
lant. Int̾ ueri namq assertionẽ ⁊ placiti defẽ¬
sionẽ ꝑtinax pugna ÷. dũ se ⁊ ueritas tenet.⁊
se uoluntas erroris tuet᷑. Horũ gͥ ⁊ dõ odibilẽ
eccł̃iam euertere. atq ora oppilare ne uirꝰ neqͥ¬
ciȩ in alios effundere qͦant. ⁊ lucernam uerita¬
tis in cande labro exaltare uolentes. in labore
multo ac sudore uolum̃ deo p̾stante ꝯpegimꝰ.
ex testimonus ueritatis in et̾̃num fundatis
in iiii libris distinctum. In qͦ maiorum exem
ceram ꝓfessionẽ iuꝑee doctnę fraudulenti¬

Expanded text:
fidei defectionem sequitur hypocrisis mendax, ut sit in fidei defectionem sequitur hypocrisis mendax, ut sit in verbis pietas, quam amiserit conscientia, ipsamque simulatam pietatem, omni verborum mendacio impiam reddunt; falsae doctrinae institutis fidei sanctitatem corrumpere molientes, auriumque pruriginem, sub novello sui desiderii dogmate aliis ingerentes, qui contentioni studentes, contra veritatem sine foedere bellant. Inter veri namque assertionem et placiti defensionem pertinax pugna est, dum se et veritas tenet, et se voluntas erroris tuetur. Horum igitur et Deo odibilem ecclesiam evertere, atque ora opilare ne virus nequitiae in alios effundere queant, et lucernam veritatis in candelabro exaltare volentes, in labore multo ac sudore, hoc volumen, Deo praestante, compegimus, ex testimoniis veritatis in aeternum fundatis, in quatuor libris distinctum. In quo majorum exempceram professionem, vipereae doctrinae fraudulenti
Abbreviated transcription (Latin):
agitat xͥ caritas. qͣmius non ambigamus oẽm hu¬
inani eloquii sermonem calumpniȩ. atq ꝯtra¬
dictioni eniulorum semꝑ fuisse obnorium. qͥa
dissentientib uoluntatum motib dissentiens
qͦ fit anunorum sensus. ut cum oẽ dictũ ueri
ratioẽ ꝑfectum sit. tñ dum aliud aliis aut ui¬
detur aut complacet. iu̾̃tati ł ñ intellectȩ ut of¬
fendenti impietatis error obnitatur. ac uolunta¬
ciunt. nec doctͥnȩ studium impendunt. s his qͣ
sompniarunt sapientiȩ uerba coaptare nitun¬
tur. ñ ueri s placiti rationẽ sectantes. qͦs iniqua
uoluntas ñ ad intelligentiã iu̾tatis. s ad defen¬
sionẽ placentiũ incitat. ñ desiderantes doceri
ueritatem. s ab ea ad fabulas conu̾tentes audi¬
tũ qͦꝵ ꝑfessio ÷ mag̃ placita qͣm docenda ꝯqͥrere:
uͦ docenda desiderare. s desideratis doctͥnam co¬
aptare. Hñt rationẽ sapientiȩ. in suꝑsticione. qͥa

Expanded text:
agitat Christi charitas. Quamvis non ambigamus omnem huagitat Christi charitas. Quamvis non ambigamus omnem humani eloquii sermonem calumniae atque contradictioni aemulorum semper fuisse obnoxium; quia dissentientibus voluntatum motibus, dissentiens quoque sit animorum sensus: ut cum omne dictum veri ratione perfectum sit, tamen dum aliud aliis aut videtur, aut complacet, veritati vel non intellectae, vel offendenti, et impietatis error obnitatur, ac voluntaciunt, nec doctrinae studium impendunt, sed his quae somniarunt sapientiae verba coaptare nituntur, non veri, sed placiti rationem sectantes, quos iniqua voluntas non ad intelligentiam veritatis, sed ad defensionem placentium incitat; non desiderantes doceri veritatem, sed ab ea ad fabulas convertentes auditum. Quorum professio est magis placita quam docenda conquirere; nec docenda desiderare, sed desideratis doctrinam coaptare; habent rationem sapientiae in superficie. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
Ypientes aliquid de penu¬
ria ac tenuitate nr̃a cum
pasꝑcula in garofilaciũ
dñi mittere. ardua scandẽ:
opus ultra uires nrãs agere
p̾sumpsimus. consummationis fiduciã labo¬
risq mercedem in samaritano statuentes. qͥ ꝓ
latis incuratione semuuiui duob denariis: su¬
ꝑeroganti cuncta reddere ꝓfessus ẽ. Delectat
nos ueritas pollicentis. s t̾ret immensitas labo¬
ris. Desidium hortat᷑ ꝓficiendi: s dehortatur
infirmitas deficiendi. quã uincit zelus domus
dñi. Quo in ardescentes. fidem nr̃am adu̾sus er¬
rores carnalium atq animaliũ hominũ daui¬
ticȩ turris clippeis munire uł potus munitam
ostendere. ac theologicarũ inquisitionũ abdi¬
ta aꝑire. necñ et sacramentorũ eccl̃iasticorũ ꝓ
modico intelligentiȩ nr̃e noticiam tradere stu¬
duimꝰ. ñ ualentes studiosorũ frm̃ uotis uire re¬
sistere. eorum in rͦ laudabilib studiis lingua ac
stilo nos seruire. flagitantiũ. Qͥs bigas in nobis

Expanded text:
pientes aliquid de penuria ac tenuitate nostra cum paupercula in gazophylacium Domini mittere, ardua scandere, opus ultra vires nostras agere praesumpsimus; consummationis fiduciam, laborisque mercedem in Samaritano statuentes, qui, prolatis in curationem semivivi duobus denariis, supereroganti cuncta reddere professus est. Delectat nos veritas pollicentis; sed terret immensitas laboris. Desiderium hortatur proficiendi, sed dehortatur infirmitas deficiendi , quam vincit zelus domus Dei. Quo inardescentes, fidem nostram adversus errores carnalium atque animalium hominum, Davidicae turris clypeis munire, vel potius munitam ostendere, ac theologicarum inquisitionum abdita aperire, necnon et Sacramentorum ecclesiasticorum pro modulo intelligentiae nostrae notitiam tradere studuimus . Non valentes studiosorum fratrum votis jure resistere, eorum in Christo laudabilibus studiis, lingua ac stylo nos servire flagitantium: quas bigas in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
dam uolunt intellig̾e̾ de illis tm̃ filiis. qͥb ꝯpa¬
tͦs scĩ siuit. Dẽaliis uͦ qui anteꝰ pat̾nitatẽ uł post
geniti sunt. ꝯcedunt ꝙ legitime ⁊ licite iungi
possunt. quib uidr̃ꝯ sentire urbanus ita di¬
cens. Suꝑ qͥb ꝯsuluit nos tua dilectio ħ uidr̃
respondendum. ut bapts̃ sit si instante neces¬
sitate femina puerũ in nomine tͥnitatis bap

Expanded text:
unt intelligere tantum de illis filiis quibus compatres facti sunt. De aliis vero qui ante compaternitatem vel post geniti sunt, concedunt quod legitime et licite jungi possunt. Quibus videtur consentire Urbanus II dicens: Super quibus consuluit nos tua dilectio, hoc videtur respondendum: ut Baptismus sit, si instante necessitate femina puerum in nomine Trinitatis bap
Abbreviated transcription (Latin):
corrupit ⁊ gͣuidam reddidit. Dec̾tums ut qͣmuis
pupta ñ potiu̾t eẽ legitimo iuro desponsata tñ
fr̃ĩs fr̃ habe̾ ñ posset. s mechꝰ ⁊ mecha fornicatio
altĩus rapui̾t: publica penitñtia multetur.
⁊ sñ spe ꝯiugii maneat. ⁊ su pã eid̃ cͥmini ꝯsen

Expanded text:
ut quamvis nupta non potuerit esse legitimo viro, desponsatam tamen fratri frater habere non possit; sed moechus et moecha fornicationis alterius rapuerit, publica poenitentia mulctetur, et sine spe conjugii maneat. Et si ipsa eidem cri
Abbreviated transcription (Latin):
pͥħ mͦ accipi. Quiaꝑiystĩum angloꝵ ignea custo¬
dia ibi c̃stituta fuit. Hi. ꝑ celestes potestates inꝑa¬
diso uisibili factum ẽẽ c̾dend̾ ÷. ut ꝑ angłicũ minis¬
tĩum ibi eẽ q̃dam ignea custodia ñ tñ frustra s qͥa ã¬
liqͥd significat de ꝑadiso sp̃uali. Cherubii N. int̃pre¬
ad custodiam ligni inte iõ posita sunt aute ꝑadisũ

Expanded text:
pi, quia per ministerium angelorum ignea custodia ibi constituta fuit. Hoc enim per coelestes potestates in paradiso visibili factum esse credendum est, ut per angelicum ministerium ibi esset quaedam ignea custodia; non tamen frustra, sed quia aliquid significat de paradiso spirituali. Cherubin enim interpread custodiam ligni vitae ideo posita sunt ante paradisum,
Abbreviated transcription (Latin):
ad officium fcã in paradiso. uͥ eẽt thorus ĩma¬
culatus ⁊ nuptiȩ honorabiles. ex qͥb sine ar do¬
dix̃ ds̃ c̾scite ⁊ multiplicamni. ⁊ pꝰ pͤcatum oĩb
ad remedium ꝯcessum: aug̾ testat᷑ dicens. Qd̾ sa¬
nis eẽt officiũ. egͦtis ÷ ad remediũ. Infirmitas enĩ
incontinentie q̃÷ in carne ꝑ peccatum mortua. ne
cadat in riunam flagitiorum. excipit᷑ honestate
nuptiarum. Si ñ p̾cassent pͥmi homines. sine
carnis incentiuo ac feruore libidinis. ipi ⁊ successo¬
res eorum ꝯuenirent. ⁊ sic̃ remunãbile: aliq bo¬

Expanded text:
ad officium facta est in paradiso, ut esset torus immaculatus et nuptiae honorabiles , ex quibus sine ardo 1: Crescite et multiplicamini; et post peccatum, omnibus ad remedium concessum, Aug. testatur dicens, snis est ad officium, aegrotis ad remedium. Infirmitas enim incontinentiae, quae est in carne per peccatum mortua, ne cadat in ruinam flagitiorum, excipitur honestate nuptiarum. Si non peccassent primi homines, sine carnis incentivo ac fervore libidinis ipsi eorumque successores convenirent: Et sicut remunerabile est
Abbreviated transcription (Latin):
exordium sũꝑsint: matͥmonii sac̃mentũ ⁊̃ añ
p̾catum legit᷑ institutum adnõ. ñ tñ ad remedi¬
um s ad officiũ. Refert N scͥptura genesis in a¬
dam misso sopore. atq una de costis eius sũp¬
ta ⁊ exinde muliere formata. uirũ in spũ in¬
telligentẽ ad quẽ usum mulier facta eẽt: pꝰ ex¬

Expanded text:
exordium sumpserint, Matrimonii sacramentum etiam ante peccatum legitur institutum a Domino; non tamen ad remedium, sed ad officium. Refert enim Scriptura, Genes. 2, in Adam misso sopore atque una de costis ejus sumpta, et exinde muliere formata, virum in spiritu intelligentem ad quem usum mulier facta esset, post ex
Abbreviated transcription (Latin):
uictus⁊ ab eo. Ip̃m putant pͥmum hominẽ
tẽptasse ⁊ uicisse. ⁊ scdõ dm̃i. s ab eouictũ eẽ
⁊ iõ ininferno religatum. Alii ã putant.
ex qͦ cecidit. ꝓ peccĩ sui magnitudine illuc
fuisse dim̾sũ.
ꝙ lucifer ñ ht̃ potestatẽ ꝗͣ habe

Expanded text:
Ipsum putant hominem tentasse et vicisse; et secundo Deum, sed ab eo victum esse, et ideo in inferno relegatum. Alii autem putant ex quo cecidit pro peccati sui magnitudine illuc fuisse demersum. 7. Quod Lucifer non habet potestatem quam habe
Abbreviated transcription (Latin):
deris ⁊ dixeris. nicħ de hac re ult̾ius accusabis.
His ii. ũbis aꝑit: qͦmͦ p̾dicta debeant intelligi.
filiũ de sua ñ siue eẽntia .i. de se natura et eẽñtia
genuit filium eiꝰd̾ eẽntiȩ ac naturȩ. ⁊ qͥẽ ead̾ es¬
sentia ac natura. Similr̃ expone illd̾ filius subȩ

Expanded text:
deris et dixeris, nihil de hac re ulterius accusaberis. His enim verbis aperit quomodo praedicta debeant intelligi. a sive essentia, id est de sua natura et essentia genuit Filium ejusdem substantiae ac naturae, et qui est eadem essentia ac natura. Similiter expone illud: Filius substa
Abbreviated transcription (Latin):
qͥle sit nescit. nͨ pͥ nescire quid sit ꝙ se uelle scit.
le. Ille quippe beate uiuit qͥ uiuit ut uult. nͨ ma¬
le aliquid uult. Cum gͥ ex his duob ꝯster beata
uita licet inmalis sit aliqͥs bonus: ñ tñ uͥ fini¬
tis oĩb malis ÷ beatus. Cum uͦ ex hac uita qͥm
his miseriis fidelis ⁊ bonꝰ: ueni̾t ad beatã: tẽ¬
uult. Non .ii. iͥ uolet male uiu̾e̾. aut uolet
amabitur aderit nͨ desidabit᷑ ꝙ ñ aderit. Oẽ ꝙ iͥ

Expanded text:
quale sit nescit, nec potest nescire quid sit, quod se velle scit, le. Ille quippe beate vivit, qui vivit ut vult, nec male aliquid vult. Cum ergo ex his duobus constet beata vita, licet in malis sit aliquis bonus, non tamen nisi finitis omnibus malis est beatus. Cum ergo ex hac vita, qui in his miseriis fidelis vult. Non enim ibi volet male vivere, aut volet amabitur aderit, nec desiderabitur quod non aderit. Et omne
Abbreviated transcription (Latin):
tas locis corꝑalib ꝯtineri cum sunt sine corꝑe.
ñ deerunt qͥ faueant. ⁊ diuitem sitientẽ in lo
am p̾paiasse linguã. ⁊ stillã de lazar digito cu¬
pisse. S meliꝰ: dubitare de occultis. qͣm litigare
de inc̾tis. Diuitẽ in supplicio. pauꝑẽ in refrige¬

Expanded text:
tas locis corporalibus contineri, cum sint sine corpore, non deerunt qui faveant, et divitem sitientem in locorpoream praeparasse linguam, et stillam de Lazari digito cupisse. Sed melius est dubitare de occultis, quam litigare de incertis. Divitem in supplicio, pauperem in refrige
Abbreviated transcription (Latin):
głiramꝰ ꝑꝑ reg̃. Duos gͦ fines nob̾ in manducando
stiturmus. S ista facientes nũqͥd peccauimꝰ: Absit.
Nam et ipẽ sic facẽ suadet. si diligñt eius u̾ba in¬
spiciant᷑. Cum gͦ ait ne duos fines nob̃ stituamꝰ.
fines in diu̾sa tendentes intelligi uoluit.s. qͦꝵ alt̃¬

Expanded text:
gnum Dei. Duos igitur fines nobis in manducando constituimus. Sed ita facientes numquid peccamus? Absit. Nam et ipse sic facere suadet, si diligenter ejus verba inspiciamus. Cum ergo ait, ne duos fines nobis constituamus, fines in diversa tendentes intelligi voluit, scil
Abbreviated transcription (Latin):
unc suꝑ ẽ uide̾ quid sit ip̃m origniale peccm̃.
Q cum ñ sit actuale. non est actus siue motus
utiq peccm̃ est. S actuale ñ est. Non estgͥ actus ł
motus. Qd gͥ est: Originale pecc̃m dr̃ fomes pecẽ.
siue languor nature. siue tirantuᷤ qͥ est inm̃bris
nrĩs. siue lex carnis. Uñ aug̃ in ł. de bap par. Est in¬
nobis ꝯcupiscentia. q̃ ñ est ꝑmictũda reguare.
Sunt et eius desiłi̾a q̃ sunt actuales ꝯcupiscea¬
tiȩ q̃ sunt arma diaboli q̃uenunt ex languore
desidia. Sigͦ uis ẽẽ uictor tirautii. atq inhermẽ
mimicũ inuenire: non obedias ꝯeupiscentiȩ ma¬

Expanded text:
unc superest videre quid sit ipsum originale peccatum; quod cum non sit actuale, non est actus sive motus utique peccatum est; sed actuale non est, non est ergo actus vel motus. Quid ergo originale peccatum dicitur? Fomes pee languor naturae, sive tyrannus qui est in membris nostris, sive lex carnis; unde August., in lib. de Baptinobis concupiscentia, quae non est permittenda regnare. Sunt et ejus desideria, quae sunt actuales concupiscentiae, quae sunt arma diaboli, quae veniunt ex languore desideria. Si ergo vis esse victor tyranni, atque inermem inimicum invenire, non obedias concupiscentiae ma
Abbreviated transcription (Latin):
tismus. Uñ aug̃. Ex qͦ instituta: cͥcuncisio in ꝑo¬
pulo dĩ qͥ erat tunc signaculũ iusticie fidĩ ad pur¬
innouationẽ hominis ex qͦ uistitut᷑:. Item beda.
Idem salutifere curationis auriliũ cͥcũcisio in le¬
ge contͣ originał pͤcĩ uuluus agebat. ꝙ bapt̃s a¬
he pꝰmortem beata requie consolati. suꝑne pacis
ing̾ssum spe felici expectabant. His aꝑte tradit᷑¬
ꝑ cͥcuncisioẽm ex qͦ instituta fuit. renussioẽm pͤ¬
c̃ĩ originalis et actualis pariuilis ⁊ maiorib adõ
p̾stitam. sic̃ nẽ ꝑ baptismũ dat᷑. Ideuiris qͥ fuer̃¬

Expanded text:
ies, etc.: Ex quo instituta est circumcisio in populo Dei, quae erat tunc signaculum justitiae fidei, ad purinnovationem hominis, ex quo institutus est. Item Beda: Idem salutiferae curationis auxilium circumcisio in lege contra originalis peccati vulnus agebat, quod Baptisahae, post mortem, beata requie consolati, supernae pacis ingressum, spe felicer circumcisionem, ex quo instituta fuit, remissionem peccati originalis et actualis parvulis et majoribus a Deo praestitam, sicut nunc per Baptismum datur. 7. De viris qui fuer
Abbreviated transcription (Latin):
ferno dampnatis. ⁊ bonis in cȩlo glorificatis dixit
ꝙ nͨ bonis uoluntas. nͨ mał facultas p̾candi eẽ po¬
tĩt. ⁊ d̾bonis qͥdem ꝯstat. s de mał a quib uolunta¬
re. ĩmo qͦmͦ uer̃ sit eos ñ p̾care cum malã hañt
uoluntatẽ. Quidã autumant illam malã uolũ¬

Expanded text:
ferno damnatis, et bonis in coelo glorificatis, dixit quod nec bonis voluntas, nec malis facultas esse peccandi poterit. Et de bonis quidem constat, sed de malis a quibre; imo, quomodo verum sit eos non peccare, cum malam habeant voluntatem. Quidam autumant illam volun
Abbreviated transcription (Latin):
eisł timorib latius disputat dicens. C ep̃ aliqͥs c̃¬
dẽ diem uidicii. si cep̃ c̃dẽ: cepit ⁊time̾. s qͥ adhuc
timet ñdũ ht̃ fiduciam in die uidicii. ñdũ÷ in
quare timẽt. ĩmo hr̾et quare desidaret. uͥ tͣnseat
iniqͥtas ⁊ ueniat regnum dĩ gͦ timor ñ ÷ incari¬
tate. ẜ inqͥ caritate. T Lonininchoata. In qͥgͦ
ent p̾ꝑauit locum qͣntũ ii. illa cscit ille decscit. ⁊
qͥntũ illa fit int̾ior: timorpellit᷑ foras: maior ca¬
ritas: minortimor. minor caritas: maior timor.
Si aut̃ nullus timor. ñ÷ qͣͥ intͤt caritas. sic̃ uidi¬
mꝰ ꝑ setam intͦducilinũ qñ aliqͥd suit᷑. setapͥus

Expanded text:
 latius disputat August. dicens: Coepit aliquis credere diem judicii; si coepit credere, coepit et timere. Sed quia adhuc timet, nondum habet fiduciam in die judicii; nondum estunde timeret, imo hiniquitas, et veniat regnum Dei. Ergo timor non est in charitate. Sed in qua charitate? Non in inchoata. In qua eei praeparavit locum. Quantum enim illa crescit, ille decrescit; et quantum illa fit interior, timor pellitur foras. Major charitas, minor timor; minor charitas, major timor. Si autem nullus timor, non est qua intret charitas. Sicut videmus per setam introduci linum, quando aliquid suitur; seta
Abbreviated transcription (Latin):
pͣ. s melius est ut subsistñtias ł ypostases intel
cem tenet rõnem. Eãt ii. uͥ sacit intelligen¬
tiam eeñtiȩ. et est uͥ facit intelligñtiam ypostasis.
et est uͥfacit intelligñtiam ꝓpͥetatis.
sauctoritatibꝰ

Expanded text:
 sed melius est ut subsistentias vel hypostases intellcem tenet rationem. Est enim ubi facit intelligentiam essentiae, et est ubi facit intelligentiam hypostasis, et est ubi facit intelligentiam proprietatis. 12. Auctoritatib
Abbreviated transcription (Latin):
diuina eẽntia genuit filiũ qͥa cum filius sit
ouuna eẽntia. iam eẽt filiꝰres aqua generatur.
o ita ead̃ res seipãm generaret. Ita etiã dicimꝰ
qd̾ eeñtia diuina ñ genuit eẽntiam. Cumii. ii
na et summa q̃dam res sit diuina eẽntia: sidi¬
uina eẽntia eẽntiami genuit. ead̾ res seipãm

Expanded text:
divina essentia genuit Filium; quia cum Filius sit divina essentia, esset Filius res a qua generatur et ita eadem res seipsam generaret. Ita etiam dicimus quod essentia divina non genuit essentiam. Cum enim una et summa quaedam res sit divina essentia, si divina essentia essentiam genuit, eadem res seipsam