comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cis nomine. sedctiosus barra¬
bas designat᷑. quia ħ̃ anim¬
al strependo inquietat. ⁊ san
subeunda ouera. domimiis
intelligit᷑. colant ergo cusi
melum. glii .i. maiora cõtem¬
sabbatum insinuantem. ꝑ
iudittum. ⁊ mĩam. ⁊ fidemq̃

Expanded text:
cis nomine seditiosus homo Barabbas designatur, quia hoc animal strependo inquietat, et sansubeunda onera Dominus intelligitur. Colant ergo Judaemelum, id est majora contemSabbatum insinuantem, per judi
Abbreviated transcription (Latin):
siquis calicem mundet. Extĩ¬
us. intus autem relinquat
sordes. cum usus euis sit
interrior. Iucasita. stulte
qui fecit qu̵iieforis est. ⁊.
lia uitia. solum mͦ gram̾ia

Expanded text:
si quis calicem mundet exterius, intus autem relinquat sordes: cum ejus usus sit interior. Lucas ita. Stulte, qui fecit quod deforis est etiam lia vitia solummodo gravia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dimiutauti cus peccata. ⁊ ait illis. Hescͥitoi parabo¬
lani banc: ⁊ quomodo omnes parabolas cognosce¬
tis.: Qui seminat. uerbum seminat. hii autem sunt
Qui cuca uiam ubi senatur uerbum. ⁊ cuaudreẽt.

Expanded text:
 dimittantur eis peccata et ait illis nescitis parabolam hanc et quomodo omnes parabolas cognoscetis qui seminat verbum seminat hii autem sunt qui circa viam ubi seminatur verbum et cum audie
Abbreviated transcription (Latin):
altare .s. aut illa corcularia.
quoꝵ titulo quidam psalmi
p̃notantur.
Ieꝵe. dans liberum arbitrium
oꝑandi. non mutatione loci.&
ubiꝙ deus. ⁊ omtua complet

Expanded text:
altare, aut illa torcularia quorum titulo quidam psalmi praenotantur. s. Dans liberum arbitrium operandi non mutatione loci, quia ubique Deus, et omnia complet
Abbreviated transcription (Latin):
bum. ⁊ respondetẽ michi. ⁊ dicã
nobis inqua potestate hec faciã.
baptismus iohannis decelo erat
an exhominibus. respondete mi¬
chi. at illi cogitabant secum
dicentes. si dixerinnis decelo dicet.
quare ergo non creistis ei sidix̾i¬
mus ex hominibus tinebant po¬
pulum. omnes emm habebant
iohm: quia uere ppħa eẽt. et res¬
pondentes dicunt iħu. Nescimiũ¬

Expanded text:
cam vobis in qua potestate haec faciam. Baptisma Joannis de coelo erat, an ex hominibus? Respondete mihi. At illi cogitabant secum, dicentes: Si dixerimus de coelo, dicet: quare ergo non credidistis ei? Si dixerimus, ex hominibus: timemus populum. Omnes enim habebant Joannem, quia vere propheta esset. Et respondentes dicunt Jesu: Nescimu
Abbreviated transcription (Latin):
Ad responsum ꝓnocat.
ut ex qͥualibet᷑ dccasione
sermonis. locum accus¬
sandi inueniat. ih̾c tñ
non respondit. qr p̃ uidit
quicqͥd responde̾t inca¬
lumpniam u̾ti.

Expanded text:
Ad responsum provocat, ut ex qualibet occasione sermonis locum accusandi inveniat. Jesus autem non respondit, quia praevidit quidquid responderet in calumniam verti.
Abbreviated transcription (Latin):
idem dominus legiᷤ i enͣgłis
Prebe ei. ⁊ al. Nontiñ nonre.¬
ꝑcutias. s siuult alteram feri¬
be: pacieniter feras. hoc de iniu¬
ria corꝑis. Denectͣis autem si
tolli ureli quum n. Quid

Expanded text:
idem Dominus legis et Evangelii. Praebe illi. Non tantum non repercutias, sed si vult alteram ferire, patienter feras: hoc de injuria corporis. De necessariis autem si tolli et reliquum. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
Est. est. non. non.
Sõ bis dicit. ut ꝙ̃
ore dicis: oꝑibus
conꝓbes. quoduer¬
bnsꝰ negas. factis nõ
tuo. S illuis a quo
cogeris iurace .i.
que malum est:¬

Expanded text:
Est, est; non, non. Ideo bis dicit, ut quod ore dicis, operibus probes. Quod verbis negas, factis non tuo sed illius a quo cogeris jurare, id quae malum est
Abbreviated transcription (Latin):
mandatum. ł caro. qͣ
adũbum de uenimus.
ꝙͣ qui credendo tatgit.
ab omni morbo impi¬
etatis sanatur:

Expanded text:
mandatum, vel caro qua ad verbum Dei venimus, quem qui credendo tangit, ab omni morbo impietatis sanatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Siuos manclata dei
contempnitis. ꝓtradi¬
tiombus hominum.
qͣte argntq̃ discipuloᷤ.
qui mandata homi¬
num. dimittunt. ut
scita custodiunt dei:¬

Expanded text:
Si vos mandata Dei contemnitis propter traditiones hominum, quare arguitis discipulos, qui mandata hominum dimittunt, ut scita Dei custodiant? VE
Abbreviated transcription (Latin):
cruꝵ et passio quam qui erubescit:
mininũ est. quicõfitet᷑. mag¬
nus. ẜphariseos notat. qui mã¬
data dei dimiserunt. ꝓsiuł tra¬
ditionib. quenichil ualent:
dum ł minimum ꝙ in lege est
p̃t̃eunt. moꝵ. antem soluit.
qui non implet. s tenet. sic̃
infirmis data sunt: ⁊ qui ñ
intelligit spũ aliter.

Expanded text:
Christi et passio, quam qui erubescit minimus est; qui confitetur magnus. Vel Pharisaeos notat, qui mandata Dei dimiserunt pro suis traditionibus, quae nihil valent, dum vel minimum, quod in lege est, praetereunt. Moraliter autem solvit qui non implet, sed tenet sicut infirmis data sunt. Vel qui non intelligit spiritualiter.
Abbreviated transcription (Latin):
.B. a temꝑe dominice passiome.
inpopulo iudeoꝵ qui latronuim
seditiosum elegerunt. ⁊ xp̃m
salnatirem abiecerunt. nec
bella hostium. nec secditioneᷤ
ciuium cessauerunt. s apłi
nehis aduentib t̾reantur. ⁊
ne ierosolunam iudeamq dese¬
fiderant admonent᷑. quia nõ
statim finił. in qͦaragesinum
enim annum de solacio ꝓuin¬
cie iultimum urbis accempli
excidium ꝓte latum est.

Expanded text:
. A tempore Dominicae passionis in populo Judaeorum qui latronem seditiosum elegerunt, Christum Salvatorem abjecerunt, nec bella hostium nec seditiones civium cessaverunt; sed apostoli ne his adventantibus terreantur, et ne Hierosolymam Judaeamque deserant, admonentur, quia non statim finis. In quadragesimum enim annum desolatio provinciae et ultimum urbis ac templi excidium prolatum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ad litteram suꝑ regnum ⁊ pesti¬
lentia eoꝵ quoꝵ sermo serpit
ut cancer. ⁊ fares audiendi
uerbum dei. ⁊ commotio uni
ceͣ se iuuicemi dimicantes: ec¬
cł̃ie uictoriam faciunt.
ẜ. Quate hec omnra eis inferã¬
tͫ dicit. uidece. ea enim uel
sola.ł maxima causaest ex¬
cidii. qui apost occisionem
domiti. uominis quoq aesi¬
dei p̃cones. simul ⁊ confessores:
impia credulitate uexabant.
Ꝙ ma nouerat dominus corda
discipuloꝵ deꝑditione sue gũ¬
tis ee tustanda hoc mõdo conso¬
latur. ut sciant eimissis iudet᷑
se socios regni celestis excoto
orbe habituros. sicut enim
eccłiastica historia cestatur.
multo aute excidium iudee.
euanglim ꝑ cotum orbem
sunt disꝑsi. ex ceptis ia cobo
⁊ ebecde. ⁊ racobo frẽ domini
głii sangunem fnͣderunt.¬

Expanded text:
contra regnum, et pestilentia eorum, quorum sermo serpit ut cancer , et fames audiendi verbum Dei, et commotio univcontra se invicem dimicantes, Ecclesiae victoriam faciunt.. Quare haec omnia inferantur, dicit Videte, etc. Ea enim vel sola maxima causa est excidii, quia post occisionem Domini, nominis quoque ac fidei praecones similes et confessores impia crudelitate vexabant. Quia noverat Dominus corda discipulorum de perditione suae gentis tristanda, hoc modo consolatur, ut sciant amissis Judaeis se socios regni coelestis ex toto orbe habituros. Sicut enim ecclesiasticae historiae testantur multo ante excidium Judaeae, Evangelium per totum orbem sunt dispersi, exceptis Jacobo Zebedaei, et Jacobo fratre Domini, ngelii sanguinem f
Abbreviated transcription (Latin):
egomitco. piscatoͣres multos.
potst ꝙͣ audierunt petrus. ⁊ au¬
deras ⁊acobus. ⁊ iohannes. se¬
quimini me fatiam uos fieri¬
piscatores ho. contexuerunt
sibi sagenam exueti̾ ⁊ nouo
capiens. quicquid incidit.
bonos ⁊ malos quos adlitus
trahit .i. adsinem mundi. nt
sic erit incõsũmatione scłi:¬

Expanded text:
tto ad vos piscatores multos . Postquam audierunt Petrus et Andreas, Jacobus et Joannes: Sequimini me, faciam vos piscatores hominum: contexuerunt sibi sagenam ex Veteri et Novo capiens quidquid incidit, bonos et malos, quos ad littus trahit, id est, ad finem mundi, ut Sic erit in consummatione saecu
Abbreviated transcription (Latin):
ad aurem post merediem incli¬
uata iaraltice fidei. ad auram
refrigescenste feruore caritatiꝰ.
deambularis autem audiebat᷑:
quia ab homine peccante reces¬
serat. Rõnis gͦ immo diuine
pietatis ordo poscebat: ut eodẽ
temꝑis aritulo quo ade p̃na¬
⁊qua hora pͥus adam peccando
nuiuido mor̾tem intulit. eadẽ
hora. scd̾us adam mortem mo¬
riendo destrueret:¬

Expanded text:
 . Post meridiem, nempe inclinata luce fidei; ad auram vero, refrigescente fervore charitatis. Deambulans autem audiebatur, quia ab homine peccante recesserat. Rationis ergo, imo divinae pietatis ordo poscebat ut eodem temporis articulo quo tunqua hora primus Adam peccando mundo mortem intulit, eadem hora secundus Adam mortem moriendo destrueret
Abbreviated transcription (Latin):
Etiam holentel cõ¬
fitent᷑. quod alio᷑
facit saluuos. ⁊ se
ꝓpͥa dampnant sen
ccedidereunt. hiis
omnes declinatie¬
runt simul inuti¬
les factisunt:
sunt. hic adestnoe
inebͥatus ac nuda¬
cus celo acterra. te¬
nebroso ꝑ alliote¬
cttis. ⁊ abomine
irrisuł. hic stilauit
deligno sanguifus :¬

Expanded text:
Etiam nolentes confitentur quod alios fecit salvos, et se propria damnant sentcrediderunt. Hi omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt . Hic adest Noe inebriatus ac nudatus coelo ac terra ebrioso pallio tectus, et ab homine irrisus hic stillavit de ligno sanguis
Abbreviated transcription (Latin):
uersus carnem ⁊ sau¬
guinem. s aduersus
Iere. Etthadeum.
qui est corculus .i.
cordis cultor. quiser¬
uat cor sinim omni
custodia. Mundicia
diui: forma ostendit᷑ se¬
b.Simon chananeꝰ¬

Expanded text:
versus carnem et sanguinem: sed adversus ias. Et Thaddaeum, qui est, corculum, id est, cordis cultor: qui conservat cor suum omni custodia. Munditia ndum forma ostenditur eEt Simonem Chanan
Abbreviated transcription (Latin):
eꝵ Et bartholomeum
qui est filius suspendẽ¬
is nepluant. Nomen
uero filii dei. ꝑpacemr⁊
dilectionem acquiri¬
tur. beati patifici. qm̃¬

Expanded text:
 Et Bartholomaeum. Qui est filius suspendenbibus meis ne pluant . Nomen vero filii Dei per pacem et dilectionem acquiritur: Beati enim pacifici, q
Abbreviated transcription (Latin):
cuntur diabolus enim in¬
centor est. non auctor: quia
nec interriora. nisi ꝑ habitus
igustus nouit.
ałia dicta ꝓpħatum. decor¬
dis ⁊ corꝑũs ͥ castigatione.
ut hec lamini mundi estote.
pharisei carnaliter de solo
corpore accipiebant ꝙ nañ¬
intrat fines tiri. ⁊ sidouis.
gentilis femiue ꝑfidiam.¬
scribarum argu̾et
Relictił calumpuitorib sige.
quod post resurretionem. re¬
licturus ẽẽt. ꝑfidiam iudeoꝵ
ꝑ p̃ dicationem iturus ad gen

Expanded text:
cuntur. Diabolus enim incentor est non auctor, quia nec interiora nisi per habitus et gestus novit.alia dicta prophetarum, de cordis et corporis castigatione, ut haec: Lavamini, mundi estote . Pharisaei carnaliter de solo corpore accipiebant, intrat fines Tyri et Sidonis, gentilis feminae Scribarum argueret. Relictis calumniatoribus significat quod post resurrectionem relicturus esset perfidiam Judaeorum, per praedicationem iturus ad gen
Abbreviated transcription (Latin):
Nota quia melius ꝑra¬
chel. quam sibechleẽ
plorasse dic̾etur figura
sacramenti inducrtur
quia ꝑeam mominib
scema eccłie cõmendat᷑.
q̃plorat non cm̃ morte
cranslatos ꝙͣ suplitio¬

Expanded text:
Nota quod melius per Rachel quam si per Bethlehem plorasse diceretur figura sacramenti innuitur, quia per eam in omnibus schema Ecclesiae commendatur, quae plorat non tam morte translatos, qu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipitur enim. cõcu¬
puces sapientiam ser¬
ua mandata. ⁊c̃. ⁊ a¬
libi. beatus uix qui ti¬
datis eiisuolet nim᷑
hee concupiscentie bo¬
ne. qui reliqua con¬
cupiscit aberrat.

Expanded text:
Praecipitur enim: Concupisces sapientiam: serva mandata , etc. Et alibi: Beatus vir qui tidatis ejus volet nimis . Hae concupiscentiae bonae: qui reliqua concupiscit, aberrat.
Abbreviated transcription (Latin):
Audita resurrectione. puta¬
uit eum ilico imemor sccłi
ad uentus regnaturum. ⁊ a¬
uiduitate femmea. p̃ sentia
cupit. in memior futuroꝵ:¬

Expanded text:
Audita resurrectione putavit eum illico immemor secundi adventus regnaturum, et aviditate feminea praesentia cupit, immemor futuro
Abbreviated transcription (Latin):
qui ergo amore p̃sẽ
lucernam oꝑit. qr¬
centias p̃ponit.
ic̃. Nolite erubes¬
cete euangłium. qr
ruchil occultum mo.¬

Expanded text:
Qui ergo amore hujus lucernam operit, qcentias carnis icat: Nolite erubescere Evangelium, quia nihil occultum mo
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ lap. Mistice. Recedeute
documo detemplo. omina
legis edificia. ⁊ cõpoĩo mau¬
datoꝵ. ita deftrncta est. ut
nichil possit aiudeis inpleti
diuinitus autem ꝓuisum
est. ut crescente euangłii
grã. cemplumillud cuim
cerrumoniis suis tolletet᷑.
nequis infirmus infide ilł
stantibus uidaismi occꝰisi¬
one haberet :¬

Expanded text:
. Mystice. Recedente Domino de templo omnia legis aedificia et compositio mandatorum ista destructa est, ut nihil possit a Judaeis impleri. Divinitus autem provisum est, ut crescente Evangelii gratia templum illud cum suis caeremoniis tolleretur, ne quis infirmus in fide illis stantibus Judaismi occasionem haberet
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pharisei subuertentes. ut ĩ¬
pietatem subnoniine piecatiᷤ.
inducerent: docuerunt filioᷤᷤ
suoł ut siquis ea queparenti¬
b offerenda sunt deo uoũe
uoluerit qui uerus pater est:¬
non debet. hoc metuentes pa
cibus est. inqnͣtum creatura
est. s demonioꝵ inuocatio:
hoc facit inminidum. uññ
potest̾bibere calicem domini
⁊ calicem demonioꝵ.
Iudei seꝑtem dei iactant. com¬
munes cibos uocant. quibus
omnes homines utuntur. ut
ostrea lepores. ⁊huiusmͦdi
ammalia que ungulam ñ
finidunt. necruminant nec
squamosa mpiscibus sunt.

Expanded text:
e Pharisaeique subvertere, ut impietatem sub nomine pietatis inducerent, docuerunt pessimos filios, ut si quis ea quae parentibus offerenda sunt, Deo vovere voluerit, qui Non debet: Hoc metuentes patcibus est, in quantum Dei creatura est, sed daemoniorum invocatio hoc facit immundum. Unde: Non potestis bibere calicem Domini et calicem daemoniorum . Judaei se partem Dei jactant, communes cibos vocant, quibus omnes homines utuntur, ut ostrea, lepores, et hujusmodi animalia, quae ungulam non findunt, nec ruminant, nec squamosa in piscibus sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Matheus generationen incipit ab ex.¬
ordio ꝓinissionis. ⁊ ĩ uisq ad finẽ¬
ad finem libri hoc agit᷑. nt qui ex
hac generationem eił natus deul.
⁊ homo iutelligat᷑:

Expanded text:
Matthaeus generationem incipit ab exordio promissionis. Et etiam usque in finem libri haec agitur, ut qui ex hac generatione natus est, Deus et homo intelligatur.
Abbreviated transcription (Latin):
de ardore. stridor dencium. de
stigore solet excitan. quiꝰ ibi
trisibunt. ab aqilis nuium
ad calorem nimium. ułsiridor
ꝓdit indignitãtis affeclum.
quod sero penitet. ꝙ de alidͥd
ꝑtinatiter.:¬
Domis petri. circumcisio est.
enis apostolatui cõmissa. so¬
crus est sinagoga. que qͥdõmͦ
mater est eccłie. petro cõmisse.
ħ feb̾citabat. quia inuidie esti
alemusum conuertit. ⁊ta
erecta ininistabat inspũ.:¬

Expanded text:
de ardore, stridor dentium de frigore solet excitari, quia ibi transibunt ab aquis nivium ad calorem nimium. Vel stridor prodit indignantis affectum, quod sero poenitet, quod deliquit pertinaciter.domus Petri, circumcisio est ejus apostolatui commissa; socrus est synagoga, quae quodammodo mater est Ecclesiae Petro commissae: haec febricitat, quia invidiae aestibalem usum convertit; et ita erecta, ministrat in spirit
Abbreviated transcription (Latin):
Secordis munditia. qua deus ui¬
dec᷑. si enim non simplici inteati¬
one. s ꝓhominum lande᷑ non
minum non debet appeti:
s subsequi. ut ex emplo
alios iuuitet:
Actenus deuistitia enͣgłi¬
⁊pha. nunq qnͣ munditiacor-¬
dis ead̾m iustitia. debeat im¬
pleri. quodiuelemosina ser¬
uatur: ⁊oratione. nonenim
monet hic. ł orare. ł elemosinã
facere. s quo augno debe¬
mus facere. agit᷑ enim huc
de mindando corde:¬

Expanded text:
de cordis munditia qua Deus videtur. Si enim non simplici intentione sed pro hominum laude, non minum non debet appeti, sed subsequi, ut exemplo alios invitet. Hactenus de justitia Eorum. Nunc qua munditia cordis eadem justitia debeat impleri: quod in eleemosyna servatur et oratione. Non enim monet hic vel orare vel eleemosynam facere: sed quo animo debemus facere. Agitur enim hic de mundando corde
Abbreviated transcription (Latin):
a toto u partes. ut exponat.
que bona non sun ꝓ homtutim
laude facietida :
Adeo cordis inspectore. falla¬
cie suplicium. dequibus dicit᷑.
R credite ame oꝑarii dolosi.
nomen enim menm habuistis
s oꝑaniea non feristrs :
scia oꝑis dextre. cum uͦꝑsola¬

Expanded text:
A toto in partes, ut exponat quae bona non sint pro hominum laude facienda. A Deo cordis inspectore fallaciae supplicium de quibus dicitur: Recedite a me, operarii dolosi: nomen enim meum habuistis: sed opera mea non fecistis. scia operis dextrae.
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit. s. scd̾m inesfabilem lncem que illumninat omnen hominẽ
uenientem inhimc mundum. scd̾m qmͣlucet intenebris. ⁊ tenebre eam
nonconp̃ henderiuit. illuc nosp̃cessit. uñ nosueniens non iecessit. ⁊ quo
p̃ceclens nos non desenit. Illaenim reuelatio tauqͣm u̾a galilia. cum
fimiles ei erimus. ubi indebitii eum secutiest. ip̃a ⁊̃ eritbeatior trans¬
migratio. existo scło millam ec̃uitatem. si eius p̃cepta sic amplectat᷑n᷑.
ut adenis dexteram aggregari meceamur. tunc̾ enim ibunt inugnẽ
bunt. ⁊ibi eumudebunt quomodo nonuident impii. Tollet᷑
enim impuis. treuideat claritatem dei. ⁊ impii lumen nomude¬
biuit. hec est autem iuquit uita et̾ria. ut cognoscant te uerum

Expanded text:
secundum illam ineffabilem lucem, qua inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum, secundum quam lucet in tenebris, et tenebrae eam non comprehendunt. illuc nos praecessit, unde ad nos ueniens non recessit et quo nos praecedens non deseruit. illa erit reuelatio tamquam uera Galilaea, cum similes ei erimus; ibi eum uidebimus sicuti est. ipsa erit etiam beatior transmigratio ex isto saeculo in illam aeternitatem, si eius praecepta sic amplectamur, ut ad eius dextram segregari mereamur. tunc enim ibunt sinistri abunt et ibi eum uidebunt, quomodo non uident impii. tolletur enim impius, ut non uideat claritatem domini; et impii lumen non uidebunt. haec est autem, inquit, uita aeterna, ut cognoscant te unum
Abbreviated transcription (Latin):
Suplex est affectus inciᷤ
tanoris ⁊ gaudii alter¬
de magnituditie mira¬
euli. alter ex dosidero¬
resurgentis. ⁊ derq ⁊
gradum femineum
iter untntum uicho

Expanded text:
uplex est affectus in eis, timoris et gaudii. Alterde magnitudine miraculi, alter ex desiderresurgentis, et uterque gradum femineum iter virtutum incho
Abbreviated transcription (Latin):
tem qi ex aduerso¬
stabat qͥuia sic cla¬
mans exspirasset
de longe aspicientes.
inter quas erant
G. ostendit᷑ quare centurio miratur.
quianidit eum sic exspirasse .i. sp̃m̃
emissesse. nullus enim habet pote¬
statem emitcendi spm̃ insicõditoꝵ

Expanded text:
 qui ex adversstabat, quia sic clamans exspirasset,de longe aspicientes: inter quas eratc. Ostenditur quare centurio miratur, quia vidit eum sic exspirasse, id est spiritum emisisse. Nullus enim habet potestatem emittendi spiritum, nisi conditor
Abbreviated transcription (Latin):
B. Et ex spuens. sputum ab
intus acapite dominiꝓcedit.
Manus uero domini menbra
corporis ext̾̃ius posita. Exspuen
gͦ moculos ceci. manus suas
imponit utiudeat. quia cect¬
tatem humani genetis. ⁊ ꝑũ
uisibilia diuine piecatis do¬
na. ⁊ꝑostensa foris sacramen¬
ta assumpte hrimanitatis ex¬
dersit¬

Expanded text:
-- Ex exspuens. Sputum ab intus a capite Domini procedit. Manus vero membra corporis exterius posita. Exspuens ergo in oculos caeci, manus suas imponit, ut videat: quia caecitatem humani generis et per invisibilia divinae pietatis dona et per ostensa a foris sacramenta assumpta humanitatis abstersit
Abbreviated transcription (Latin):
nes inquatuor milia. quot
sportas fragmentorum tulistis:
et dicunt ei .uii. Et dicebat eis.
Qno modo nondum intelligi¬
addrcunt ei secum. et rogabant

Expanded text:
nes in quatuor millia; quot sportas fragmentorum tulistis? Et dicunt ei: Septem. Et dicebat eis: Quomodo nondum intelligiadducunt ei caecum, et rogabant
Abbreviated transcription (Latin):
traditioniobus
hominumpost¬
ponere. uel uerbis
predicare. factił in¬
et fermento herodis.
et cogitabant ad al¬
cerutrum dicentes. Qui a p anes
non hm̃s. Quo cognito ibc art
illis. Quid cogitatis qma paneᷤᷤ
nonbabetis:: Nondum cognos¬
citis nel incelligitis: ad bͥue cecũ
habetis cor nestrum: oculos
habentes non udecis. ⁊ aures ha¬
bentes non auditis. nec recorda¬
nim qñ cuinq panes fregi
inquinq  milia. et quot cho

Expanded text:
traditionibus hominum postponere, vel verbo praedicare: factis iet fermento Herodis. Et cogitabant ad alterutrum, dicentes: Quia panes non habemus. Quo cognito, ait illis Jesus: Quid cogitatis, quia panes non habetis? nondum cognoscetis nec intelligitis? adhuc caecatum habetis cor vestrum? oculos habentes non videtis? et aures habentes non auditis? Nec recordamini, quando quinque panes fregi in quinq
Abbreviated transcription (Latin):
or milia. et dimisit
eof statim ascendit
nauim cum discipi¬
lis suis. et uenit in
partes dalmanutha.
Et exierunt pharisei.
et ceprunt conqui¬
rere cum eo. queren¬
tes abillo signum
decelo terptantes eũ.
tingemscens sp̃n
a. quid ge neratio
ista signum queritꝰ
amien dico nobis si

Expanded text:
or millia, et dimisit eos. Et statim ascendens navim cum discipulis suis, venit in partes Dalmanutha, et exierunt pharisaei, et coeperunt conquirere cum eo, quaerentes ab illo signum de coelo, tentantes eum. ingemiscens spiritu, ait: Quid generatio ista signum quaerit? Amen dico vobis,
Abbreviated transcription (Latin):
dstendit᷑ qͣm modicam curam
carnis heñt. intenti domnini
⁊ cecera. accepta occasione do¬
or milia. si enim fer mentum
phariseroꝵ ⁊ herõdis. tradut̃¬
ones ꝑuersas. ⁊ heretica sig¬
nificatͥ dogmata. quare cibi
quibus nutritus est popułs
dei. non ueram doctriniam int¬
tegramq significant:¬

Expanded text:
ostenditur quod modicam curam carnis haberent intenti Domini ogitatis. Accepta occasione, door. Si enim fermentum Pharisaeorum et Herodis traditiones perversas et haeretica significat dogmata, quare cibi quibus nutritus est populus Dei non veram doctrinam integramque significat
Abbreviated transcription (Latin):
isti signam. Et di¬
rimitens eos. ascen¬
dit iterum in narũ.
et abiit trans fretũ.
et obliti sunt pa¬
nem sumere. et ni¬
si unum panem
non babebant secũ

Expanded text:
isti signum. Et dimittens eos ascendit iterum navim, et abiit trans fretum. Et obliti sunt panes sumere: et nisi unum panem non habebant secum
Abbreviated transcription (Latin):
Ier utuideret uise quodante
nonuiderat. Non enim putatꝰ
desꝑans homo desalute omin¬
no posse sednõd faci le illumi¬
natus ꝑspempotest ꝑficere.
Quod sanationem silere ut¬
bec. exemplum est suis ne si
mitanda faciant. fauorem q̃

Expanded text:
it. Ut videret in se quod ante non vidit. Non enim putat desperans homo de salute omnino posse se quod facere illuminatus per spem potest perficere. Quod sanationem silere jubet, exemplum est suis, ne si miranda faciant, favorem q
Abbreviated transcription (Latin):
Dedit eis .s. putabat signa q̃ ui¬
derat nondiuinitus. s magioe
facta.⁊ quam in monte tranfor¬
inatum audierat. timebat ne
tali modo nunc de manibus eoꝵ
lilrretur. ⁊ ideo dabat signum.
uerecundia discipuli cũ ñ eum
palamtradidit. ꝑ secutoribus

Expanded text:
Dedit eis signum. Putabat signa quae viderat non divinitus, sed magice facta: et quem in monte transformatum audierat, timebat ne tali modo nunc de manibus eorum laberetur: et ideo dabat signum. verecundia discipuli, cum non eum palam tradidit persecutionibus,
Abbreviated transcription (Latin):
seorsum autem dis¬
in illa die. cum sero¬
eẽt factum transea¬
mus con tra. Etdi¬
mutcentes turbam as¬
sumunt eum ita ut erat in naui.
⁊ alie naues erant cum illo. et

Expanded text:
seorsum autem disin illa die, cum seet factum: Transeamus contra. Et dimittentes turbam, assumunt eum ita ut erat in navi, et aliae naves erant cum illo. Et
Abbreviated transcription (Latin):
B. Ascendit in
titudine ampli¬
tudine. annosi¬
alta est: qr ad cele¬
stia sustollit. am¬
pla qr cotum mũ¬
dum occupauit.
annosa. qr non
potĩt finiri.

Expanded text:
 Ascendit, titudine, amplitudine, annosiAlta est, quia ad coelestia sustollit; ampla, quia totum mundum occupavit; annosa, quia non poterit finiri.
Abbreviated transcription (Latin):
ent.
Nonsolum demo¬
nes qui inuitiuel
abeo sanati: qui
sponte conficent᷑.
caturi ante passiõẽ
tacere iubentur. ne
diuina maiestate
p̃dicata. passio dit̾¬
ferretur. ⁊ sic salus
mundi.

Expanded text:
ent. Non solum daemones, qui inviti, vel ab eo sanati, qui sponte confitentur:em praedicaturi, ante passionem tacere jubentur, ne divina majestate praedicata passio differretur, et sic salus mundi.
Abbreviated transcription (Latin):
uentu domini uocatisunt.
ad regnum. sine aliqͣ tradi¬
tate. p̃ nenerunt equales his.
qui abitutio mundi ceꝑrunt
õs quiclem. id̾ celum. si stella
diffat astella inclaritate.:
Anouissimis cepit. clum pͥus latro¬

Expanded text:
ventu Domini vocati sunt ad regnum, sine aliqua tarditate perveniunt, aequales his qui ab initio mundi coeperunt, omnes quidem idem coelum, sed stella differt a stella in claritate. A novissimis
Abbreviated transcription (Latin):
humilis magi¬
ster ⁊ pius ⁊mĩtis.
Nec cupididitatis
in modrce duos
arguit. nec decẽ
in dignationis
increpat ⁊ liuoris.
si docet maiorem ẽẽ:
qui minor fĩt. ⁊ do¬
set frustra gͥ aut illi ad maiora sus¬
pirant. authii suꝑilloꝵ desid̾io
dolent. cum ad summitatem uir¬
titum. non potentiã ẜ humilitaᷤ
ducat. suum deniꝙ ꝓponuit exem¬
plum. ut silicta patut pend̾ent:
ad oꝑa erubescant. N am ⁊ filł¬

Expanded text:
Humilis magister, et pius et mitis, nec cupiditatis immodicae duos arguit, nec decem indignationis increpat et livoris, sed docet majorem esse qui minor fuerit, et doit. Frustra igitur, aut illi ad majora suspirant aut hi super desiderio eorum dolent, cum ad summitatem virtutum non potentia sed humilitas ducat. Suis denique proponit exemplum, ut si dicta parvipenderent, ad opera erubesc
Abbreviated transcription (Latin):
ut ostendat᷑
non solumbu¬
matio extrin¬
itino intus
fauore. fundi¬
tus destituen¬
tam ꝑdit in
celis: ⁊ patri¬
am interris.

Expanded text:
ut ostendatur non solum humano extrinivino intus favore funditus destituentam perdidit in coelis et patriam in terris.
Abbreviated transcription (Latin):
est cor ciectio cordis purificatio.
ad hoc enim in templo erant.
ut uel nondantes corporaliter
ꝑsequerent᷑. uel dant̾es spũa¬
siter necarẽt. teraplum ⁊ do¬
mus dei mens est ⁊ conscien¬
tra fidelium. q̃ si in lesione
proxmi ꝑuersas cogitationes
p̃fret. quasi inspelunca latrones
resident. ⁊ simpliciter gradiente
interfitiunt. ⁊ sic mens tam
non domus dei. spelunca est
tatronũ.
ficus. ut ostenderet᷑ gens impia
nonad tempus uel exꝑte corre¬
pienda. externoꝵ incursibuł.
iꝑpenitentiam liberatidam.
sidat sepe factum est. s omni
⁊ ecerna dampnatioe ferienda.
aiter. areł̾acta est aradicibus

Expanded text:
est, cordis fidelium purificatio, Ad hoc enim in templo erant, ut vel non dantes corporaliter persequerentur, vel dantes spiritualiter necarent. Templum et domus Dei mens est et conscientia fidelium, quae in laesione proximi perversas cogitationes profert, quasi in spelunca latrones resident, et simpliciter gradientes interficiunt: et sic mens jam non domus Dei, sed spelunca est latronum. ficus, ut ostenderetur gens impia non ad tempus, vel ex parte corripienda externorum incursibus, et per poenitentiam liberanda, sicut saepe factum est, sed omni et aeterna damnatione ferienda. Aliter. Arefacta est a radicibus
Abbreviated transcription (Latin):
ierosolimam. et cum ambularet
intemplo accendunt ad eum sum¬
mi sacerdotes. et scribe. et semores.
ec dicunt illi. In¬
potestate ⁊ inbere

Expanded text:
Jerosolymam. Et cum ambularent in templo, accedunt ad eum summi sacerdotes, et scribae, et seniores, et dicunt ei: Inpotestate haec
Abbreviated transcription (Latin):
rapit. sed eternaliter cdamp¬
natur. qͥ de suo non dedit.
deum fallere possint. qui homi¬
nes fallebant. s non habent ex¬
cusationem qui conu̾ti a ma¬
lis. ⁊ agere elemosinas nolueĩt.
Unde subdit. quã dui ñ fecistis
Fiistra ergo origenes spon¬
det liberationem post multoᷤ
annos malis hominibus. et
ipsis demonibus.

Expanded text:
rapuit, si aeternaliter damnatur quid de suo non dedit? Deum fallere possint qui homines fallebant. Sed non habent excusationem qui converti a malis et agere eleemosynas noluerunt; unde subdit: Quandiu non fecistisFrustra ergo Origenes spondet liberationem post multos annos malis hominibus et ipsis daemonibus.
Abbreviated transcription (Latin):
fides. aboriente inoccidentem
incatholicis lucet ł fuget. cla¬
ta ⁊ manifesta. Ne ergo creda¬
Eͣscismaticis. nonune orientis
⁊occidatis. totum orbem
signiauit.

Expanded text:
fides ejus ab Oriente in Occidentem in catholicis fulget clara et manifesta. Ne ergo credatur schismaticis. Nomine Orientis et Occidentis totum orbem designat.
Abbreviated transcription (Latin):
Propha. signum est
p̃scĩe dei. quia quod
dicit certum est ad
mine debeat time¬
ri. nullum autem
signum ꝙ de signat.
efficit. s cũi signat
quod ostendit. sic
apħia. non necc̃ita¬
tem eoꝵ facit. q̃
p̃dicit s signum
est p̃scĩe dei

Expanded text:
prophetia, signum est praescientiae Dei, quia quod dicit certum est a Dmine debet timeri. Nullum autem signum quod designat, efficit: sed tantum signat quod ostendit, sic prophetia non necessitatem oerum facit quae praedicit, sed signum est praescienti
Abbreviated transcription (Latin):
Et tauãt. Supiꝰ dictũ est cla¬
uso exisse monimm̾ito. ut imnor¬
tale corpꝰ intelligeres. hic te¬
nentur pdes ut uarm carut̃
complis.⁊ qitanta uisione
tremebant. primũ pellitur
timor. Nolite tu̾e ut mente
placita p̾sint audire q̃ dicant᷑¬

Expanded text:
erunt. Superius dictum est clauso exisse monumento, ut immortale corpus intelligeres: hic tenentur pedes, ut veram carnem comprobes. Et quia tantam visionem tremebant, primum pellitur timor: Nolite timere, ut mente placida possint audire quae dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
citiinum leticia. sepul¬
tus gͦ sexta sabbati
queuocat᷑ ꝑ asceue.
circauespum sequẽ¬
ci nocte. ⁊ die sabbti
cum sequenti nocte.
inmonumentoposi
die ⁊ dnabus nocti¬
bus insepulcro iacuit.
quia lucem sue sim¬
ple mortis. nr̃e du¬
ple mortis tenebris
adu̾ixit. Inmorte
tenebant᷑n unamad
nos suam .i. carnis
mortem attulit. ⁊du¬
as nostrans soluit.
simplam suam duple
nĩe contulit ⁊ duplã
nrãm mort erus abstu

Expanded text:
inum laetitia . Sepultus ergo sexta sabbati quae vocatur parasceve circa ve peram sequenti nocte et die sabbati, cum sequenti nocte in monumento posidie et duabus noctibus in sepulcro jacuit, quia lucem suae simplae mortis nostrae duplae mortis tenebris adjunxit. In morte tenebamur, unde ad nos suam, id est carnis mortem attulit, et duas nostras solvit: simplam suam duplae nostrae contulit, et duplam nostram moriens abstu
Abbreviated transcription (Latin):
agens actiuan uitã.
illic cõtemplatiua se¬
cura ui sione regnat
ymaginem. illiofacie
ad faciem un debimus

Expanded text:
agens activam vitam: illic contemplativa secuta visione regnat. imaginem: illic facie ad faciem videbimus
Abbreviated transcription (Latin):
ab surdum est. est gͦ itiinteti¬
ori templo: altare .i. fides. eu:
te quem lesisti: tenimille
te lesit. nonip̃e s cu hẽs aduer¬
lus eum. tude nec opportet te

Expanded text:
absurdum est. Est ergo in interiori templo altare, id est fides, cui te, quem tu laesisti. Si te laesit, non ipse, sed tu habes adversus eum: nec tunc oportet te
Abbreviated transcription (Latin):
chortat᷑. sicut
dicit᷑. si fiͣ potest
quod ex uobis
b hominib pacẽ
habentes. ⁊ p̃cõ¬
sentiens. exgre¬
co habet᷑ benig¬
cito. nedifferas
inc̃astinum dum
ad huc licet oꝑari:¬

Expanded text:
ortatur, sicut dicitur: Si fieri potest quod ex vobis bus hominibus pacem habentes . Et pro consentiens ex Graeco habetur benigCito, ne differas in crastinum: Dum adhuc licet oper
Abbreviated transcription (Latin):
Uade. Nonpelib. s animo
humili ce ei ꝓsternias incon¬
spectu illits. cui oblaturus
es. ł petendo ueniamsip̃sens
recontiliare ei. ⁊̃ si aduersanꝰ
exciterit. esto boniuolus:
ut fiat amicuł.
hoc exspũ pietatis. quomi¬
tis fit. ⁊ diunum nerbum
pie intelligit. diligen-¬
do obedit. ⁊ adimplendum
cordirigit.:¬

Expanded text:
Vade. Non pedibus, sed animo humiliter ei prosternas in conspectu illius cui oblaturus es. Vel petendo veniam si praesreconciliare ei. Si adversarius exstiterit, esto benevolus, ut fiat amicus.Hoc ex spiritu pietatis quo mitis fit, et divinum verbum pie intelligit, intelligendo obedit, et ad implendum cor erigit.
Abbreviated transcription (Latin):
qr dumfi unt
addita ad ꝑfecti¬
plenius agunt᷑
qͥue p̃missa sunt
Ad inchoationem.
qui non uidet.
mulierem adcon¬
irasatur. nec oc¬
cidit :¬

Expanded text:
 dum fiunt addita ad perfectiplenius aguntur quae praemissa sunt ad inchoationem: quia qui non videt mulierem ad confornicatur: nec occidit
Abbreviated transcription (Latin):
Nonait. refer. qr
quod tecte offect ᷑
imutari non
licet. s relinque
donec placabi¬
luis osferas. non
eium munus
repellit. s cari¬
tatem proximi
quenit. sine qua.
nemo ad carita¬
tem deiꝑnenit.
uñpͥus caritatẽ
proximo exͣ soluat
quimunus suum
deo placere optat᷑ꝰ¬

Expanded text:
Non ait refer: quia quod recte offertur immutari non licet. Sed relinque, donec placabilius offeras: non enim munus repellit, sed charitatem proximi quaerit, sine qua nemo ad charitatem Dei pervenit. Unde: Prius charitatem proximo exsolvat qui munus suum Deo placere optat
Abbreviated transcription (Latin):
Exponit que est ui¬
sticia phariseoꝵ ꝙͣ
qui adimplet. ñ
statim magnus. s
aliquem gradum
conscendit

Expanded text:
Exponit quae est justitia Pharisaeorum, quam qui adimplet non statim magnus, sed aliquem gradum conscendit
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce patientia. Nonenim au¬
dito dolorẽ exarsit mniram.
nec mox ulcisci uoluit. ⁊ nos
ita lesi patient̃ feramus
Uis. unus. ⁊ col. cum spiritua¬
lis homo audit ħ eẽ adiabolo.
qui nichil ualet contra aucto¬
ritatem dei. por̃ ei uoluitas.
sub oriri. ut tales auferat de
mundo. sifacultatem ht̃. s con¬
sulit iustitiam dei. anfacere.
debeat. ⁊ andeus uelit. hoc eẽ
offitium hominum. s ũtas
respondet. non nosse homiẽ
inhacuta qualis fucturuᷤ sit.
qui modo errat. ł quid error eiꝰ¬
forte futuri sunt. ł ne bonis
opportune fĩ. cumiam nonẽ

Expanded text:
Ecce patientia. Non enim audito dolore exarsit in iram, nec mox ulcisci voluit, ita et nos laesi patienter feramusis, imus. Cum spiritualis homo audit hoc esse a diabolo qui nihil valet contra voluntatem Dei, potest ei voluntas suboriri, ut tales auferat de mundo si facultatem habeat. Sed consulit justitiam Dei, an facere debeat, et an Deus velit esse hoc officium hominum. Sed Veritas respondet: Non nosse hominem in hac vita qualis futurus sit qui modo errat, et quid forte futuri sunt: vel ne bonis opportune fieri, cum jam non
Abbreviated transcription (Latin):
B. amen dico uobis. Etun de
futura uita loqueret᷑. iõ neces¬
sarium fuit. ut hoc ꝓtuitt᷑et
dep̃sentiuita. ut rudes adhue
discipuli: hac consolatione
confortarent᷑ sicut deiudaico
popislo dicit᷑. dedit eis regio¬
nem gentium. ⁊labores po¬
puloꝵ posserunt. Ut custo¬

Expanded text:
 Amen dico. Cum de futura vita loqueretur, ideo necessarium fuit ut hoc promitteret de poenitenti vita, ut rudes adhuc discipuli hac consolatione confortarentur, sicut de Judaico populo dicitur: Dedit illis regiones gentium et labores populo
Abbreviated transcription (Latin):
A
parum in est desidis saluta¬
exp̃osione domini discimus.
quia res non semꝑ meadem
sigͥnificationem ponuntur.
nam petra. hicꝓ ducitia terra.
ꝓ leuitate mentis. solꝓferuote
ꝑsecutionis. cum sol alibi in
bono. fulgebunt iustificut
titudine fider. ⁊ terra. ꝓterre¬
rus cogitatiobus

Expanded text:
a parum inest desiderii salutaexpositione Domini discimus, quia res non semper in eadem significatione ponuntur. Nam petra hic pro duritia, terra pro lenitate mentis, sol pro fervore persecutionis. Cum sol alibi in bono: Fulgebunt justi sicut titudine fidei, et terra pro terrenis cogitationibus
Abbreviated transcription (Latin):
D. siqui terditeate mentis non
intelligunt uerbum dei rema¬
nec tñ spes salutis. si forte in¬
telligant. qui autem intellig̃e
nolunt. ⁊ sꝑnunt quod intel¬
ligunt. nullaspes est. Uñ scribe¬
B. ab ierosolimis quod signifi¬
cat eum acimbus suis ẽe ꝑse¬
quendum. usq admortem. le¬
gunus supͣ qr secuta esteum
solimis. stransiordanem. ⁊ cir¬
ca tyrum ⁊ sidonem. q̃ sunt
eiuitates gentium ⁊ scribe et
abietososimis blasphemabãt
qr turba populi iudeoꝵ illum
cumpalmuis ⁊ landibus ꝑduxit
gentiles desiderabant. scribe ⁊¬
phansei ⁊ seniores populi detie¬
ce eius tractabant.

Expanded text:
. Si qui tarditate mentis non intelligunt verbum Dei, remanet tamen spes salutis; si forte intelligant, nulla. Qui autem intelligere nolunt et invertunt quod intelligunt, nulla spes est. Unde, Scribaec. Ab Hierosolymis. Quod significat eum a civibus suis esse persequendum usque ad mortem. Legimus supra quia secuta est eum solymis, et trans Jordanem et circa Tyrum et Sidonem, quae sunt civitates gentilium: et Scribae ab Jerosolymis blasphemabant: quia turba populi Judaeorum illum cum palmis et laudibus perduxit; gentiles desiderabant; Scribae et seniores populi de nece ejus tractabant.
Abbreviated transcription (Latin):
minauit. ꝙ lucas ait. quia
mortiꝓpinquaus lumen euarr¬
głii predicauit uideis. exiens
duos. quia post. resurpectio¬
nem. uideis ⁊ gentibus. de
quibus marcus unum pouit
quia gentibus scrbit.

Expanded text:
minat quod Lucas ait, quia morti propinquans lumen Evangelii praedicavit Judaeis, exiens duos, quia post resurrectionem Judaeis, et gentibus. De quibus Marcus unum ponit, qui gentibus scribit.
Abbreviated transcription (Latin):
petra ⁊ põ. ut quicquid in ets duro
iegis uelamine el ausumerat.
scissum pateret gertibus. ꝯ
sunt: non ante surꝑexerunt. ꝙͣ
dñs resurgeret. ut eĩt primo ge¬
nitus ex multis fratubus.

Expanded text:
petra Christo, ut quidquid in eis duro legis velamine clausum erat, scissum pateret gentibus. VEsunt, non ante surrexerunt, quam Dominus resurgeret, ut esset primogenitus ex multis fratribus.
Abbreviated transcription (Latin):
Mulicres . in .a. ¶l atheus et
lucas dicunt. mariã iagdalenã
alonge stetisss. Ioħs uero iuxta
crutemq tanto interu allo aberat
ut ⁊ iuxta dicebatur. qr p̾sto erai
in conspectu eius. ⁊ longe cõꝑatio¬
ne turde prioris. possumus etiam
dicerẽ. ꝙ ille que etant cũ matre
domui postquam eam cõm̃da¬
uit cdiscipulo. abire ceꝑant iã.
ut a densitate tur be exuerent se.
⁊ cet̾a q̃ facta sunt. longius ir¬
tuerent᷑¬

Expanded text:
Mulieres multae. Matthaeus et Lucas dicunt Mariam Magdalenam a longe stetisse. Joannes vero juxta crucem, quia tanto intervallo aberat, ut juxta diceretur: quia praesto erat in conspectu ejus, et longe comparatione turbae propioris. Possumus etiam dicere quod illae quae erant cum matre Domini postquam eam commendavit discipulo, abire coeperint jam, ut a densitate turbae eruerent se et caetera quae facta sunt longius intuerent
Abbreviated transcription (Latin):
ferte malum auo¬
bis. s sicut inter
loluim. ⁊ triticũ.
quam diuħbaest.
parum distat. ita
tonet dominus.
ne deambigno
eudicemus. quia
dominus in die
iudicii. nonsus¬
piciose s mani¬
feste dampnabit.
alligatio. Ali¬
oquin non tot
scerent:
gelii. dequa ali¬
bi. auferetur a
uobis regnum
dei. ⁊ dabitur

Expanded text:
ferte malum ex vobis . Sed sicut inter lolium et triticum quamdiu herba est, parum distat: ita monet Dominus ne de ambiguo judicemus, quod Dominus in die judicii non suspiciose, sed manifeste damnabit. alligatio, alioquin non tot scerent. gelii, de qua alibi: Auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur
Abbreviated transcription (Latin):
redigant᷑ ut inratione po¬
sideamus ꝓrudentiam.
tribus satis miscet. cre
ad triplicem deum. s¬
adunus deitatis notiti¬
am ꝑ ducit.

Expanded text:
rediguntur, ut in ratione possideamus prudentiam, tribus satis miscet, credad triplicem Deum, sed unius deitatis notitiam perducit,
Abbreviated transcription (Latin):
cipotest: iniustoꝵ iusticia
est. non qr iniqua est ultio
quam lex stacuit: s quia
inciosa est libido ulciscendi.
mag̃qs adiudicemꝑtinet.
hoc inter homines decerñe.
qm bonum hominem sibi
ex petere. hicenimtedełet
malum ꝓmalo. Iudex non.¬

Expanded text:
potest, injustorum justitia est, non quia iniqua est ultio quam lex statuit, sed quia vitiosa est libido ulciscendi, magisque ad judicem pertinet hoc inter homines decernere, quam bonum hominem sibi expetere. Hic enim redderet malum pro malo, judex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓiñ. ꝙ narrauit euͣglista.
ẜ factum est. dominum .s. ta¬
lia locutum fuisse. Ip̃ius au¬
tem domini. natratio. ꝑa¬
bola fuit. de qua nunquam
narrator rerump̃teritaꝵ.
ħ pro nuntiator cm̃ modo
Qiua clumbonum desi¬
derium ad cor intrare non
sinit. quasi aditum uita¬
lis flatus claudit.¬

Expanded text:
 narrauit euangelista etiam factum est, dominum scilicet talia locutum fuisse; ipsius autem domini narratio parabola fuit, de qua numquam narrator rerum praeteritarum, hoc praenuntiator tantummodo et dum bonum desiderium ad cor intrare non sinunt, quasi aditum vitalis flatus claud
Abbreviated transcription (Latin):
Ag̃. Nontimeo inmũ¬
ditiam obsonii. s cu
piditatis:
cibił qui auditoner¬
suꝑstitio obseruatio¬
num elid̃r. cummn
discernendis cib̾reli¬
gio putetur.

Expanded text:
« Non timeo immunditiam obsonii, sed cupiditatis. cibis, qui auditostitio observationum eliditur, cum in discernendis cibis religio putetur.
Abbreviated transcription (Latin):
di potuit. Sigͥc̃. enĩ sacatotiũ
coꝵ ꝓscelerib pontificum esse
ponituis soluendum. s solidi¬
tas acłie. que uestis dei dicit.
usꝙ int̾me secłi indirupta :¬
manebit.

Expanded text:
icat enim sacerdotium eorum pro sceleribus pontificatum esse penitus solvendum: sed soliditas Ecclesiae quae vestis Dei dicitur usque in finem saeculi indirupta manebit.
Abbreviated transcription (Latin):
Fregit ut ostn̾dat
corporis sui fracti¬
onem. ñ sine sua
sponte fore. uene¬
dixit prĩ. qr nat᷑ã
quã assũpsit. cũ
uero ꝓ reu̾entia
tanti sacram̃ti
prius reficimiur.
dñice passionis
sacram̃tis qͣm
coeporauz esas.

Expanded text:
Fregit, ut ostendat corporis sui fractionem non sine sua sponte fore. Benedixit prius, quia naturam quam assumpsit cum vero pro reverentia tanti sacramenti prius reficimur Dominicae passionis sacramentis, quam corporalibus escis.
Abbreviated transcription (Latin):
ramus. Itẽ dominꝰ dixerat. et
ego suscitabo qd̾ de anrmali
templo dicitur. illi inuertunt
bo. ut proprie de templo iuda¬
Sciensut dens quicquid
respondisset corquendun
in calumpnam.¬
Lu dixsti. Marcus ego sum.
quod idem est. ⁊ est similis
contrapilatum.⁊ cayphã.
tis exaltatum ⁊ habentem
nomen. qd̾ ẽ suꝑ om̃e noĩ.

Expanded text:
ramus. Item Dominus dixerat, et ego resuscitabo, quod de animali templo dixerat. illi venerunt, bo, ut proprie de templo Judasciens, ut Deus, quaecunque respondisset, torquendum in calumniamu dixisti. Marcus: Ego sum: quod idem est: Et est similis contra Pilatum et Caipham tis exaltatum et habentem nomen quod est super omne no
Abbreviated transcription (Latin):
tis ⁊ mari dequo dititur. tu
qñ conpescit dicta miquoꝵ¬
regum ut uoluerit qr nonest
ħ omiis ut dirigat gressus suo
tranquillitas magnãpex eccłre

Expanded text:
taceat, de quo dicitur: Tu quando compescit edicta regum iniquorum, ut voluerit: quia non est hominis, ut dirigat gressus suos. Tranquillita
Abbreviated transcription (Latin):
Uelauerant .i. faciem eiꝰ. scd̾
maitum. nonut eoꝵ scelera
non iudeat. s ut a se ipsis. gra¬
tiam cognitionis. enis abs¬
condant. sicut uelum fuit suꝑ
faciem moysi. quodusq ho¬

Expanded text:
elaverunt enim faciem ejus secundum Marcum, non ut eorum scelera non videat, sed ut a seipsis gratiam cognitionis ejus abscondant. Sicut velum fuit super faciem Moysi, quod usque ho
Abbreviated transcription (Latin):
tate᷑ metuũt uecedunt. amno
niti gentibus grãm p̃ dicare.
⁊ ad eas xp̃mtrans fere:
Nominata terra istł: uisumr
est ioseph non alicubi debere¬
talem puerum habitare nisim
ierusalem ubi erat templum.
dit sic fuisse p̃ destinatunt qm̃
narareus uocabitur.¬
A Mareht germen nouellum.
uel flos campi interx̃tit᷑ de ciuiꝰ
radice g̃minissc̃s scõꝵ. ad sig-¬
nificandam eternctatis sue sub¬
stantiam ascendisse legitur.si-¬
cut ergo elegit tempus quona¬
sceretur ⁊ locum: ita ⁊ciuita¬
tem inqua coales ceret. cuiũ¬

Expanded text:
tate, metuunt et recedunt admoniti gratiam gentibus praedicare, et ad eas Christum transferre. Nominata terra Israel visum est Joseph non alicubi talem puerum debere habitare, nisi in Jerusalem ubi erat templum edit sic fuisse praedestinatum, quia Nazareus vocabitur.Nazareth, germen novellum vel flos campi interpretatur, de cujus radice germinis sanctus sanctorum ad significandum aeternitatis suae substantiam ascendisse legitur. Sicut ergo eligit tempus quo nasceretur et locum, ita et civitatem in qua coalesceret: cuju
Abbreviated transcription (Latin):
lium suꝑni asscendit uidicis. rachel:
qui asepulta fuit iuxͣ belleem. ⁊
ex terrenio corporis hospitio matris
nomen accepit. ł quia multi de bẽ¬
iamin uoseph occisisunt. de rachel:
natus est beniamin. ad cuius sor¬
tem non ꝑtinet behtleem. s ad tͥ¬
bum tm̃uuda. s qr cõtue tribus
sunt uida. ⁊ beniamim: infinib
beleem. multi quoꝙ detribuben¬

Expanded text:
lium superni ascendit judicis. Quia sepulta est juxta Bethlehem, et ex terreno corporis hospitio matris nomen accepit. Vel quia multi de Benjamin et Joseph occisi sunt. De Rachel natus est Benjamin, ad cujus sortem non pertinet Bethlehem, sed ad tribum tantum Juda. Sed quia contiguae tribus sunt Juda et Benjamin in finibus Bethlehem, multi quoque de tribu Ben
Abbreviated transcription (Latin):
Rachel .i. eccͤea suos ceneros ag¬
nos plorat ꝑemptos. necẜ uult cõ¬
ĩolari. inp̃senti. quia non sunt.
s omuenspem ⁊ consolationem ad
eternam transritit uitam. uel¬

Expanded text:
Rachel. Id est Ecclesia, suos teneros agnos plorat peremptos: neque vult consolari in praesenti, quia non sunt: sed omnem spem et consolationem ad aeternam transmittit vitam.
Abbreviated transcription (Latin):
panibuł. dequibus non est uo¬
bił dubitandum. cum detam
paucis. tantas fecz abundare
reliquias.
fermentum est ꝑuersa doctrs¬
na. ł q̃ modica. totam massã
corrumpit. unsium saporẽ
trabit.
asuꝑstitiosa doctrina que
more fermenti pauis simulat
se substantiam habere. ꝑ hoc
ta. panes sunt ueta doctrina.

Expanded text:
panibus de quibus non est vobis dubitandum, cum de tam paucis tantas feci abundare reliquias? Fermentum est perversa doctrina, quae vel modica totam massam corrumpit, et in suum saporem trahit.stitiosa doctrina, quae more fermenti veri panis simulat se substantiam habere. Per hota, panes sunt vera doctrina.
Abbreviated transcription (Latin):
celo habuisse ppħiam mͥtestimo¬
nium ꝑhibuit. ⁊ ab illo audi¬
stis in quapotestate hec fatio.
Quõd libet hoꝵ respondeant. ui¬
deant seinlaqueum ruituros.
ciment lapidationem s confeᷤ¬
sionem magis u̾itatis.

Expanded text:
elo habuisse prophetiam, mihi testimonium perhibuit et ab illo audistis in qua potestate haec facio. Quodlibet horum respondeant: vident se in laqueum ruituros, timent lapidationem: sed magis confessionem veritatis.
Abbreviated transcription (Latin):
U̾ el regnum dei docttuna est.
euangłi cui obedire simplitit̃.
⁊ sine ulla retͣcͣtione debemus.
sicut he nonꝰ ccͣ dicit doctorib.:¬
It nocens etit sicut iste. par¬
uulus. qui nonꝑseuerat inira.
lesus non meminit. rudens
mulierem noncupit¬

Expanded text:
. Vel regnum Dei, doctrina est Evangelii, cui obedire simpliciter et sine ulla retractatione debemus, sicut puer non contradicit doctoribInnocens erit sicut iste parvulus, qui non perseverat in ira: Jesus non meminit: visam mulierem non cupit
Abbreviated transcription (Latin):
gatione. a duobus conpellit᷑
ab ancilla. ut ait matħs. et
mareꝰ. ⁊ ab alio ut ait lucas
dicens ⁊ post pusillum ait¬
alius. ⁊ tude illis es. In hocpu¬
sillo exit. ⁊ reu̾sus stans ad fo¬
ħ ẽ. cũ exurgeret ut exret.
his qui circa ignem erant.¬

Expanded text:
gatione a duobus compellitur. Ab ancilla, ut ait Marcus et et ab alio, ut ait Lucas dicens. Et post pusillum alEt tu ex illis es? In hocllo exiit, et reversus stans ad foiret, vel exsurgeret, ut exiret, his qui ad ignem erant