comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ductmn suꝑ omnes fr̾es suos.
Ipsum enim regem facere cogi¬
tabat: quia sapientior fuit cr
potentior suꝑ omnes filios eiꝰ.
& incunctis finib uida & ben¬
iamin. & inuniuersis ciuita
tibus. prebuitt eis escas pluri
mas. & multas petiuit uxores.
num roboam & confortatum:
dereliquit legem dñi. & omnis
isrł cum eo. Anno autem quin¬
to regni roboam: ascendit se¬
sac rex egypti in hierłm. quia
peccauerunt dño. cum mille
aucentis currib &e sexaginta mi¬
libus equitum. Nec crat nume¬
rus uulgi quod uenerat cum
eo ex egypto. lrbies scilicit. &
trogo dithe. & ethiopes. Cepitc
ciuitates municissimas in iuda.
ias autem ꝓpħa ingressus est
ad roboam. & ad principes iu¬
da qui congregati fuerant in
hierłm. fugientes sesac. Dixit.¬
q adeos. Hec dicit dominus.
Uos reliquistis me. & ego reliqui
uos in manu sesac. Gonsternati¬
ꝙ principes isrł & rex: dixeruͣt.
Iustas est dñs Cumq uidissit
Añs quod humiliati essent: fac¬

Expanded text:
ducem super fratres suos: ducem super fratres suos: ipsum enim regem facere cogitabat, quia sapientior fuit, et potentior super omnes filios ejus; Et in cunctis finibus Juda, et Benjamin, et in universitis: praebuitque eis escas plurimas, et multas petivit uxores. num Roboam et confortatum, dereliquit legem Domini, et omnis Israel cum eo. Anno autem quinto regni Roboam, ascendit Sesach rex Aegypti in Jerusalem quia peccaverant Domino cum mille ducentis curribus, et sexaginta millibus equitum: nec erat numerus vulgi quod venerat cum eo ex Aegypto, Libyes scilicet, et Troglodytae, et Aethiopes. Cepitque civitates munitissimas in Juda, ias autem Propheta ingressus est ad Roboam, et principes Juda, qui congregati fuerant in Jerusalem, fugientes Sesac, dixitque ad eos: Haec dicit Dominus: Vos reliquistis me, et ego reliqui vos in manu Sesac: Consternatique principes Israel et rex dixerunt: Justus est Dominus. Cumque vidisset Dominus, quod humiliati essent, fac
Abbreviated transcription (Latin):
& hierłm. eo quod abiecisset
cos hieroboam & posteri ci.
ne sacerdotio domini fungerẽ¬
tur. Qui constituit sibi sacer¬
dotes excelsoꝵ & demonũ. ui¬
tuloꝵꝰ quos fectrat. Sed & de
cunctis tribubus isrł quicum¬
timas dño dõ patrum suoꝵ
&e roborauerunt regnum iu¬
da. & confirmauerunt ro¬
boam filium salomonis per
tres annos. ambuleiuerunt e¬
nim in uiis dauid &e salomo¬
nis annis tantum trib. Dux¬
it autem roboam uxorem ma¬
alath filiam hicrimuth. alii
dauid: abiail quoq filiam he¬
liab: filii esai. quȩ peperit ei
filios. ieus. & somoriam. & zoom.
Post hanc quoq acctpit maa¬
cham. filiam absalon. quȩ pe¬
perit ei. abia. & thai. & tita. ce
salomith. A mauit auitem ro¬
boam mnaacha filiam absalon:
suꝑ omnes uxores suas e con¬
cubinas. Nam uxores decem
ce octo duxerat. concubinas
autem sexaginta. Q genuit
inginti & octo filios. ce sexagin¬
ta filias. Constituit uero inca¬
pite abiam filium maacha:

Expanded text:
et Hierusalem eo quod abiecisset et Hierusalem eo quod abiecisset eos Hieroboam et posteri eius ne sacerdotio Domini fungerentur qui constituit sibi sacerdotes excelsorum et daemonum vitulorumque quos fecerat sed et de cunctis tribubus Israhel quicumtimas Domino Deo patrum suorum et roboraverunt regnum Iuda et confirmaverunt Roboam filium Saltres annos: ambulaverunt enim in viis David et Salomonis, annis tantum tribus. Duxit autem Roboam uxorem Maalath, filiam Jerimuth, filii David: Abiail quoque filiam Eliab filii Isai: quae peperit ei filios, Jeus, et Somoriam, et Zoom. Post hanc quoque accepit Maacha filiam Absalom, quae peperit ei Abia, et Ethai, et Ziza, et Salomith. Amavit autem Roboam Maacha filiam Absalom, super omnes uxores suas, et concubinas: Nam uxores decem et octo duxerat, concubinas autem sexaginta: et genuit viginti octo filios, et sexaginta filias. Constituit vero in capite Abiam filium Maacha,
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc dicit dñs. Non ascendetis.
neq pugnabitis contra fr̃s
ut᷑os. R cuertatur unusquisq
indomũ suam: quia mea hoc
gestum c̃. uoluntate. Qui cũ
audisset sermonẽ dñi: reuersi
sunt. nec ꝑrexerunt contra
hicroboam. Habitauit autem
roboam in hicrłm. & gdificauit
ciuitates muratas in uida.
Ea trurites bcchlcem. atham.
&e thecue. bethsur quoq ceͥ soc¬
co. & odollam. nec non gech &
maresa. & tiph. sed &e ur̃a. &
iachis. & atecha. saraa quoq
ce ahilon. & hebron. quȩ crãt
in iuda & beniamin. ciuitates
munitissimas. Cumq clusis¬
sit eas muris: posuit in eis
principes ciborumq horrea.
hoc est olei &e uini. sed ce sin¬
gulis urbibus fecit armam̃¬
taria scucoꝵ &e bastarum. fir¬
mauitq cas multa diligentia.
& imperauit suꝑ udam et
beniamin.Sacerdotes autem
&e leuite qui erant in uniuer¬
so usrb: uenerunt ad cum de
cunetis sedibus suis. relinqͦn¬
tes suburbana &e possessiones
suas: & transeuntes ad iudam

Expanded text:
Haec dicit Dominus: Non ascendetis, Haec dicit Dominus: Non ascendetis, neque pugnabitis contra fratres vestros: revertatur unusquisque in domum suam, quia mea hoc gestum est voluntate. Qui cum audissent sermonem Domini, reversi sunt, nec perrexerunt contra Jeroboam. Habitavit autem Roboam in Hierusalem et aedificavit civitates muratas in Iuda extruxitque Bethleem et Aetham et Thecue Bethsur quoque et Soccho et Odollam necnon Geth et Maresa et Ziph sed et Aduram et Lachis et Azecha Saraa quoque et Ahilon et Hebron quae erant in Iuda et Beniamin civitates munitissimas cumque clausisset eas muris posuit in eis principes ciborumque horrea hoc est olei et vini sed et in singulis urbibus fecit armamentaria scutorum et hastarum firmavitque eas multa diligentia et imperavit super Iudam et Beniamin sacerdotes autem et Levitae qui erant in universo Israhel venerunt ad eum de cunctis sedibus suis relinquentes suburbana et possessiones suas et transeuntes ad Iudam
Abbreviated transcription (Latin):
pleretur sermo eius quem locuitꝰ
fuerat ꝑmanũ ahiȩ silonicis ad
hieroboam filium nabath. Popu¬
lus aucem uniuersus rege duri¬
ora dicente: sic locutus est ad cum.
Non est nobis pars in dauid. ne¬
q hereditas infilio isai Reuerte¬
te in tabernacula tua istł: tu au¬
tem pasce domũ tuam dauid.
Et abiit isrł intabernacula sua.
duꝑ filios autem istł qui habi¬
tabant inciuitatib iuda: reg¬
nauit roboam. Misitq rex ro¬
boam aduram qui precrat tri¬
butis. & lapidauerunt eum
filii isrł. & mortuus est. P orro
rex roboam currum festinauit
ascendere: & fugit in hierłm
roboam in hierusalem: &e con¬
uocauit uniuersam domũ iuda
&e beniamin. incentum octogin¬
ta milib electoꝵ atq bellantiũ.
ut dimicaret contra isrł. & con¬
uerteret ad se regnum suum
factusq est sermo dñi adseme¬
iam hominẽ dĩ dicens. Loque¬
re ad roboam filium salomonis.
regem iuda. & ad uniuersum
isrł qui est in uida ce beniamin.¬

Expanded text:
pleretur sermo eius quem locutus pleretur sermo eius quem locutus fuerat per manum Ahiae Silonitis ad Hieroboam filium Nabath populus autem universus rege duriora dicente sic locutus est ad eum non est nobis pars in David neque hereditas in filio Isai revertere in tabernacula tua Israhel tu autem pasce domum tuam David et abiit Israhel in tabernacula sua super filios autem Israhel qui habitabant in civitatibus Iuda regnavit Roboam misitque rex Roboam Aduram qui praeerat tributis et lapidaverunt eum filii Israhel et mortuus est porro rex Roboam currum festinavit ascendere et fugit in Hierusalem Roboam in Hierusalem, et convocavit universam domum Juda, et Benjamin in centum octoginta millibus electorum, atque bellantium, ut dimicaret contra Israel, et converteret ad se regnum suum. Factusque est sermo Domini ad Semeiam hominem Dei dicens: Loquere ad Roboam filium Salomonis regem Juda, et ad universum Israel qui est in
Abbreviated transcription (Latin):
triti fuerant. & erant incomita¬
tu alius. Dixitto ad cos. Quid
uobis udetur. quidus iespon¬
dere debeo populo hiud. tu
dixit michi. subleua ingum.
quod imposuit nobis pater tu¬
us: At illi responderunt ut iu¬
uenes & nutriticum eo indelitiis.
& ddixerunt. Sic loqueris popu¬
io qui dixit tibi. pater tuus ag¬
grauauit iugum nr̃m. tu sub¬
ieua. & sic respondebis cis Mi¬
nimus digitus metis. grossior
c̃. iumbis patris inti. Pater
m̃s imposuit uobis iugum gra¬
ue. & ego mauis pondus apponã.
Pater m̃s cicidit uos flagellis. ego
ueto codam scorpionibus. Uenit
ergo hieroboam & uniuersus po¬
pulus ad roboam die tercio: sic̾
precpperat eis. Responditq rex
dura aderelicto consilio senioꝵ: lo¬
cutusq ẽ uxta uiuenum uolun¬
tatem. Pater m̾s graue imposu
it uobis uigum. quod ego grauiꝰ
faciam. Pater m̾s cicidit uos fla¬
gollis. ego ucro cedam scorpionibꝰ.
Et non adquieuit popłi precib.
Erat enim uoluntas dĩ. ut com¬

Expanded text:
triti fuerant et erant in comitatriti fuerant et erant in comitatu illius dixitque ad eos quid vobis videtur vel respondere quid debeo populo huic qui dixit mihi subleva iugum quod inposuit nobis pater tuus at illi responderunt ut iuvenes et nutriti cum eo in deliciis atque dixerunt sic loqueris populo qui dixit tibi pater tuus adgravavit iugum nostrum tu subleva et sic respondebis eis minimus digitus meus grossior est lumbis patris mei pater meus inposuit vobis iugum grave et ego maius pondus adponam pater meus cecidit vos flagellis ego vero caedam scorpionibus venit ergo Hieroboam et universus populus ad Roboam die tertio sicut praeceperat eis responditque rex dura derelicto consilio seniorum locutusque est iuxta iuvenum voluntatem pater meus grave vobis inposuit iugum quod ego gravius faciam pater meus cecidit vos flagellis ego vero caedam scorpionibus et non adquievit populi precibus erat enim voluntatis Dei ut con
Abbreviated transcription (Latin):
cum in ciuitate dauid. Reg¬
nauitq ꝓ eo roboam filius eiꝰ
Profectus est autem roboam
insichem: illtic enim cunctus
isrł conuenerat. ut constituc¬
rent eum regem. Quod cum
audisset hicroboam filius na¬
bath qui crat in egypto. fuge¬
rat quippe illuc ante salomo¬
nem: statim reu̾sus est. Uoca¬
ueruntq cum. & uenit cum
uniu̾so isrł: & locuti sunt ad
roboam dicentes. Pater tuus
durissimõ iugo nos compres¬
sit: tu leuiora impera patre
tuo. qui nobis grauem imposu¬
it scruitutem. Et paululum de
onere subleua ut seruiamus t.
Qui ait. Post tres dies reuerti¬
mtni adme. Cumq abisset po¬
pulus: iniit consilitm cum se¬
nibus. qtri steterant coram pa¬
tre cius salomone. dum ad huc
utueret dicens. Quid datis con¬
silii. ut respondcam popło: Qui
dixcrunt ei. Si placueris popu¬
lo huic. et lenieris eos uerbis
dementibus: seruient tibi ort̾u
temport. At ille teliquit consili¬
um senum. & cum iuutnibtis
tractare cepit qui cum eo nti¬

Expanded text:
eum in civitate David regeum in civitate David regnavitque pro eo Roboam filius eius profectus est autem Roboam in Sychem illuc enim cunctus Israhel convenerat ut constituerenaudisset Jeroboam filius Nabat, qui erat in Aegypto fugerat quippe illuc ante Salomonem, statim reversus est. Vocaveruntque eum, et venit cum universo Israel, et locuti sunt ad Roboam, dicentes: Pater tuus durissimo jugo nos pressit, tu leviora impera patre tuo, qui nobis gravem imposuit servitutem, et paululum de onere subleva, ut serviamus tibi. Qui ait: Post tres dies revertimini ad me. Cumque abiisset populus, iniit consilium cum senibus, qui steterant coram patre ejus Salomone dum adhuc viveret, dicens: Quid datis consilii, ut respondeam populo? Qui dixerunt ei: Si placueris populo huic, et lenieris eos verbis clementibus, servient tibi omni tempore. At ille reliquit consilium senum, et cum juvenibus tractare coepit, qui cum eo nu
Abbreviated transcription (Latin):
entiam. quam dederat ds in
corde eius. Et deferebant ei
munera. uasa argentea. &
aurea. & uestes. & arma. & a¬
romata. equos & mulos. ꝑ sin¬
gulos annos. Habuit quoꝙ sa¬
lomon quadraginta milia e¬
quoꝵ instabulis. & cutruum
qquitumq duodecim milia.
Constituito eos in urbibus qͣ¬
arigarum & ubi erat rex in
hicrłm. Exercuit eciam potes¬
tatem suꝑ cunctos regis: a flu¬
mint cufraten usq ad terram
piam prębuit argenti in hie¬
rusalem: quasi lapidum. &
cedroꝵ tantam multitudinẽ:
uelut sycomoroꝵ quȩ gignun¬
tur incampestribus. A aducc¬
bantur auctm ci equi deegsp¬
to: de cunctisq regionib. Reli¬
qua uero operum salomonis
prioꝵ &e nouissimoꝵ: scripta
sunt in uerbis nathan ꝓpħȩ.
& in libris ahiȩ siloratis. inui¬
sione quoq addo uidentis con¬
tra hieroboam filium nabath.
Regnauit autem salomon in
hierłm suꝑ omnẽ isrł quiadra¬
ginta annis. dormiitq cum
patribus suis. & sepelierunt

Expanded text:
entiam quam dederat Deus in entiam quam dederat Deus in corde eius et deferebant ei munera vasa argentea et aurea et vestes et arma et aromata equos et mulos per singulos annos habuit quoque Salomon quadraginta milia equorum in stabulis et curruum equitumque duodecim milia constituitque eos in urbibus quadrigarum et ubi erat rex in Hierusalem exercuit etiam potestatem super cunctos reges a fluvio Eufraten usque ad terram piam praebuit argenti in Hierusalem quasi lapidum et cedrorum tantam multitudinem velut sycaminorum quae gignuntur in campestribus adducebantur autem ei equi de Aegypto cunctisque regionibus reliqua vero operum Salomonis priorum et novissimorum scripta sunt in verbis Nathan prophetae et in libris Ahiae Silonitis in visione quoque Iaddo videntis contra Hieroboam filium Nabath regnavit autem Salomon in Hierusalem super omnem Israhel quadraginta annis dormivitque cum patribus suis et sepelierunt
Abbreviated transcription (Latin):
quoq scuta aurta trecentoꝵ au¬
reoꝵ quib tegebantur scuta sin¬
gula. Posuitq ca rex marma¬
mentario. quod erat consitum
nemore. fecit quoq rex salomon
solium eburneum grande. &
uistiuit illud auro mundissi¬
mo ser auoce gradus quibus
ascppdebatur ad solium. & sca¬
bellum aureum. & brachiola
duo altrinsecus. & duos leones
stantes iuxta brachiola. Sed
& alios duodicim leunculos.
stantes suꝑ sex gradus ex utraqꝙ
parte. Non fuit tale solum.
in uniuersis regnis. Omnia
quoq uasa coniuuii regis erãt
aurta. & uasa domus saltus li¬
bani ex auto purissimo. Argen¬
tum enim in diebus illis: pro.
nichilo reputabatur. Siqui¬
dem naues regis ibant inthar¬
sis cum seruis hiram semel in
annis tribus: &e deferebant in¬
de aurum &e argentum et ebur
&e simias &e pauos. Magnifi¬
catus est igitur salomon super
omnes reges terrȩ. ꝓdiuitiis &
gła. Om̃sq reges terrarum
desiderabant faciem uidere
salomonis: ut audirent sapi¬

Expanded text:
quoque scuta aurea trecentorum auquoque scuta aurea trecentorum aureorum, quibus legebantur scuta singula: Posuitque ea rex in armamentario, quod erat consitum nemore. Fecit quoque rex solium eburneum grande, et vestivit illud auro mundissimo. Sexque gradus, quibus ascendebatur ad solium, et scabellum aureum, et brachiola duo altrinsecus, et duos leones stantes juxta brachiola; sed et alios duodecim leunculos stantes super sex gradus ex utraque parte: Non fuit tale solium in universis regnis. Omnia quoque vasa convivii regis erant aurea, et vasa domus saltus Libani ex auro purissimo. Argentum enim in diebus illis pro nihilo reputabatur. Siquidem naves regis ibant in Tharsis cum servis Huram, semel in annis tribus: et deferebant inde aurum et argentum, et ebur, et simias, et pavos. Magnificatus est igitomnes reges terrae divitiis et gloria omnesque reges terrarum desiderabant faciem videre Salomonis ut audirent sapi
Abbreviated transcription (Latin):
fuerunt aromata talia. ut hȩc
quȩ dedit regina saba regi salo¬
moni. Sed it scrui hiram cum
seruus salomonis. attulerunt au¬
rum de ophir. & ligna thyna.
& geminas preciosissimas. De qui¬
bus fecit rex. de lignis sciticet thy¬
inis gradus in domo dñi. & indo¬
mo regia. cytharas quoq & psal¬
teria cantoribus. Numquam
uisa sunt in terra iuda lignata¬
lia. Rex autem salomon dedit re¬
ginȩ saba cuncta quȩ uoluit ce
quȩ postulauit: multa plura
quam attulerat ad cum. Quꝑ̧
reuersa: abiit in terram suam
cum seruis suis. Erat autem
pondus auri quod afferebattr
salomori ꝑ annos singulos:
sexcenta sexaginta sextalenta
auri. excepta ea summa. quam
legati diuersarum gentium ce
negociatores asferre consucuerãt.
Omnesci reges arabiȩ &e satrapȩ
terrarum. qui comportabant
aurum & argentum salomoni.
fecit igitur rex salomon ducen¬
tas hastas aureas: de summa sex¬
centoꝵ auitoꝵ. qui in hastis sin¬
gulis ependebantur. tricenta

Expanded text:
fuerunt aromata talia ut haec fuerunt aromata talia ut haec quae dedit regina Saba regi Salomoni. Sed et servi Huram cum servis Salomonis attulerunt aurum de Ophir, et ligna thyina, et gemmas pretiosissimas: de quibus fecit rex, de lignis scilicet thyinis, gradus in domo Domini, et in domo regia, citharas quoque, et psalteria cantoribus: Numquam visa sunt in terra Juda ligna talia. Rex autem Salomon dedit reginae Saba cuncta quae voluit, et quae postulavit, multo plura quam attulerat ad eum: Quae reversa, abiit in terram suam cum servis suis. Erat autem pondus auri, quod afferebatur Salomoni per annos singulos, sexcenta sexaginta sex talenta auri: excepta ea summa, quam legati diversarum gentium, et negotiatores afferre consueverant, omnesque reges Arabiae, et satrapae terrarum, qui comportabant aurum et argentum Salomoni. Fecit igitur rex Salomon ducentas hastas aureas de summa sexcentorum aureorum, qui in hastis singulis expendebantur: Trecenta
Abbreviated transcription (Latin):
edificauerat: nec non & cibaria
mense eius. & habitacula ser¬
uoꝵ. & officia ministroꝵ eius.
& uestimenta eoꝵ pincernas
quoq & uestes eoꝵ &e uictimas
quas immolabat in domo do¬
mini: non erat prȩstuport ul¬
tra in ea sp̃s. Dixitoi ad regem.
Uerus sermo quẽ audicram
interra mea: de uirtutib et
sapientia tua. Non credebam
narrantib donec ipsa uenissem.
& uidissent oculi mei. & ꝓbas¬
sem ux medictatem mͥ sapien¬
tiş tuȩ fuisse narratam: uicisti
famam uirtutib tiuis. Beati
utiri tui. & beati serui tui. hi
qui assistunt coram te in om̃i
tempore. & audiunt sapientiam
tuam.Dit dñs ds̃ tuus benedictꝰ.
qui uoluit te ordinare siꝑ thro¬
num stum regem dñidĩ tui.
Quia diligit ds isrł. & uult ser¬
uare cum in ęt̾num: idcirco po¬
suit te suꝑ cum regim. ut facias
iudicia atq iusticiam. Dedit au¬
tem regicentum uiginti talen¬
ta auri. & aromata multa nimiᷤ.
& geminas preciosissimas. Non

Expanded text:
aedificaverat necnon cibaria aedificaverat necnon cibaria mensae eius et habitacula servorum et officia ministrorum eius et vestimenta eorum pincernas quoque et vestes eorum et victimas quas immolabat in domo Domini non erat prae stupore ultra in ea spiritus dixitque ad regem verus sermo quem audieram in terra mea de virtutibus et sapientia tua non credebam narrantibus donec ipsa venisseet vidissent oculi mei, et probassem, vix medietatem sapientiae tuae mihi fuisse narratam: vicisti famam virtutibus tuis. Beati viri tui, et beati servi tui: hi qui assistunt coram te in omni tempore, et audiunt sapientiam tuam. Sit Dominus Deus tuus benedictus, qui voluit te ordinare super thronum suum, regem Domini Dei tui. Quia diligit Deus Israel, et vult servare eum in aeternum, idcirco posuit te super eum regem, ut facias judicia atque justitiam. Dedit autem regi centum viginti talenta auri, et aromata multa nimis, et gemmas pretiosissimas: Non
Abbreviated transcription (Latin):
pceperat dauid homo di. Nec
preter gressi sunt de mandatis
tegis tam sacerdotes quam iuti¬
te. ex omnibus quȩ p̃ceperat.
Et in custodiis thesauroꝵ om̾̃s
impensas p̃paratas habuit sa¬
lomon: ex eo die quo fundauit
domum dñi usq in diem: qͦ
pfecit eam. Iunc abiit salo.¬
mon in hiesiongaber &e mahi¬
alat adoram maris rubri.
que est in terra edom. Misit
auttem ei hiram ꝑ manus ser¬
rioꝵ suoꝵ naues & nautas gua¬
ros maris: & abierunt cum ser¬
uis salomonis in opliir. Tule.¬
runrtos inde quadringenta .l.
saba cum audisset famã salo¬
monis: uenic ut temptarit
eum in enigmatib in hierłm.
cum magnis opib &e camelis
qui portabant aromata et au¬
ri plurimũ: geminas preciosã.
Cumq uenisset ad salomone᷑ :¬
locuta est ei quecumq erant
in corde suo. Et expostut ei sa¬
lomon omnia quȩ ꝓposuerat.
nec quicquam fuit quod ei ꝑ
spicuum non fecerit. Quod
postquam uidit. sapientiam
scilicet salomonis. ce domũ qua

Expanded text:
praeceperat David homo Dei nec praeceperat David homo Dei nec praetergressi sunt de mandatis regis tam sacerdotes quam Levitae ex omnibus quae praeceperat et in custodiis thesaurorum omnes inpensas praeparatas habuit Salomon ex eo die quo fundavit domum Domini usque in diem quo perfecit eam tunc abiit Salomon in Hesiongaber et in Ahilath ad oram maris Rubri quae est in terra Edom misit autem ei Hiram per manum servorum suorum naves et nautas gnaros maris et abierunt cum servis Salomonis in Ophir tuleruntque inde quadringenta quinna quoque Saba cum audisset famam Salomonis venit ut temptaret eum enigmatibus in Hierusalem cum magnis opibus et camelis qui portabant aromata et auri plurimum gemmasque pretiosas cumque venisset ad Salomonem locuta est ei quaecumque erant in corde suo et exposuit ei Salomon omnia quae proposuerat nec quicquam fuit quod ei non perspicuum fecerit quod postquam vidit sapientiam scilicet Salomonis et domum quam
Abbreviated transcription (Latin):
ri bellatores & duces primi. & pͥn¬
cipes quadrigarum & equitũ
eius. Omnes autem pͥncipis exer¬
citus regis salomonis: fucrunt du¬
centi quinquaginta. qui eru¬
diebant popłm. filiam tiero plia¬
raonis transtulit de ciuitate da¬
uid. in domũ quam edificaue¬
rat ei. Dixit enim tex. Non habi¬
tabit upor mea in domo dauid
tegis isrł: eo quod scĩficata sit.
quia ingressa est in eam arca
añi. Tunc obtulit salomon ho
locausta dño suꝑ altare dñi
quod extruxerat ante porti¬
cum: ut ꝑsingulos dies offerre¬
tar ineo iuxta preciptum mo¬
ysi. insabbatis & in ꝑalendis
a infestis Riebus ter ꝑ annũ.
darum. & in sollemraitate
tabernaculoꝵ Et constituit
uixta dispositio ñẽ dauid pats
sui officia sacerdottim. inmi¬
nsttriis sitis. & leuitas in ordi¬
ne suo: ut laudarent &e minis¬
trarent coram sacerdotib uix¬
ta ritum unausciuusq dici. &
ianitores indiuisionib siuis ꝑ
portam & portam. sic enim

Expanded text:
ri bellatores, et duces primi, et prinri bellatores, et duces primi, et principes quadrigarum et equitum ejus. Omnes autem principes exercitus regis Salomonis fuerunt ducenti quinquaginta, qui erudiebant populum. Filiam vero Pharaonis transtulit de civitate David, in domum quam aedificaverat ei. Dixit enim: Non habitabit uxor mea in domo David regis Israel, eo quod sanctificata sit: quia ingressa est eam arca Domini. Tunc obtulit Salocausta Domino super altare Domini quod extruxerat ante porticum ut per singulos dies offerretur in eo iuxta praeceptum Mosi in sabbatis et in kalendis et in festis diebus ter per annum darum et in sollemnitate tabernaculorum et constituit iuxta dispositionem David patris sui officia sacerdotum in ministeriis suis et Levitas in ordine suo ut laudarent et ministrarent coram sacerdotibus iuxta ritum uniuscuiusque diei et ianitores in divisionibus suis per portam et portam sic enim
Abbreviated transcription (Latin):
pletis autem uiginti annis pos¬
tquam ȩdificauit salomon do¬
niũ dñi & domũ suã. ciuitates
quas dederat hiram salomoni
ȩdificauit. & habitare ibi fecit
filios isrł. A biit quoq in emath
suba &e obtinuit eam: & edifica¬
uit palmirã in deserto. & alias
ciuitates munitissimas pdifica¬
uit inemath: extruxitq ułtho¬
ron superiorẽ. & bethoron inferi¬
orem. cuutates muratas haben¬
tes portas & uectes &e seras. Baalatb
etiam &e omnes urbes firmissimaᷤᷤ
quȩ fuerunt salomonis: cunc¬
tasq urbes quadrigarum ce ur¬
bes equitum. Omnia quetumꝙs
uoluit salomon atq disposuit:
& in uniuersa terra potistatis
sue. Omnẽ popłm qui derlit̃
fuerat de icheis & amorreis & fe¬
rercis & euģis &e iebuscis. qui non
erant de stirpe isrł. de filiis eoꝵ
&e do posterioribus quos non
interfererant filũ isrł: subiuga¬
uit salomon intributarios uscp
indiem hanc. Porro de filiis is¬
rahel non posuit ut seriurent
oꝑibus regis: ipsi enim erant ui¬

Expanded text:
pletis autem viginti annis, postquam aedificavit Salomon domum Domini, et domum suam: civitates, quas dederat Hiram Salomoni, aedificavit, et habitare ibi fecit filios Israel. Abiit quoque in Emat Suba, et obtinuit eam. Et aedificavit Palmiram in deserto, et alias civitates munitissimas aedificavit in Emath. Exstruxitque Bethoron superiorem, et Bethoron inferiorem, civitates muratas habentes portas, et vectes et seras: Balaath etiam et omnes urbes firmissimas, quae fuerunt Salomonis, cunctasque urbes quadrigarum, et urbes equitum: omnia quae voluit Salomon atque disposuit, et in universa terra potestatis suae. Omnem populum, qui derelictus fuerat de Hetthaeis, et Amorrhaeis, et Pherezaeis, et Evaeis, et Jebusaeis, qui non erant de stirpe Israel: de filiis eorum, et de posteris, quos non interfecerant filii Israel, subjugavit Salomon in tributarios, usque in diem hanc. Porro de filiis Israel non posuit, ut servirent operibus regis: ipsi enim erant vi
Abbreviated transcription (Latin):
tuit cantores dñi. ut lauda¬
rent eum inturmis suis. & an¬
tecederent exercitum ac uoce
canere: uertit dñs insidias eo¬
rum insemetipsos. filioꝵ scilicit
ammon & moab ce montis seir
qui egressi fuerant. ut pugna¬
rent contra uidam. & ꝑcussi
sunt. Namq filii ammon et
moab consurrexerunt aduer¬
sum habitatores montis seir:
ut interficerent & delerent eoᷤ.
Cumq hoc opere ꝑpetrassent:
etiam insemetipsos uersi mu¬
tuis concidere uulneribus.
Porro uidas cum uenisset ad
speluncam quȩ respicit soli¬
tudine̾: uidit ꝓcul omne latȩ
regionem plenam cadaueribꝰ:
nec suꝑesse quemqua. qui ne¬
ceͣ potuisset euadere. Uenit qͦ
iosaphat & omnis popłs cum
eo addetrahenda spolia mor¬
tuoꝵ. inueneruntq inter ca¬
dauera uariam suppellectilẽ:
uestes quoq & uasa preciosis¬
sima. & diripuerunt ita ut
omnia portare non possent:
nec per tres dies spolia aufer¬
re ꝓ prȩde magnitudine. Die
autem quarto: congregati sum

Expanded text:
tuit cantores Domini, ut laudatuit cantores Domini, ut laudarent eum in turmis suis, et antecederent exercitum, ac voce canere, vertit Dominus insidias eorum in semetipsos, filiorum scilicet Ammon, et Moab, et montis Seir, qui egressi fuerant, ut pugnarent contra Judam, et percussi sunt. Namque filii Ammon, et Moab, consurrexerunt adversum habitatores montis Seir, ut interficerent et delerent eos: cumque hoc opere perpetranssent, etiam in semetipsos versi, mutuis concidere vulneribus. Porro Juda cum venisset ad speculam, quae respicit ad solitudinem, vidit procul omnem late regionem plenam cadaveribus, nec superesse quemquam, qui necem potuisset evadere. Venit ergo Josaphat, et omnis populus cum eo, ad detrahenda spolia mortuorum: inveneruntque inter cadavera variam supellectilem, vestes quoque, et vasa pretiosissima, et diripuerunt, ita ut omnia portare non possent, nec per tres dies spolia auferre prae praedae magnitudine. Die autem quarto congregati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
turbe. & ait. Attendite omnis
tuda. & qui habitatis in hie¬
rusalem. Et tu rex iosaphat:
hiec dicit dñs uobis. NIoliteti¬
mere. ne paueatis hanc multi¬
tudiñe: non est enim ura pug¬
na sed dĩ. Eras descendetis con¬
tra eos. Ascensuri en in sũt
ꝑ cliuum nomine sis: & inuo¬
nietis ulos insĩmmitate torren¬
tis. qui est contra solitudine
iheruhel. Non eritis uos qui
dimicabitis: sed tantumodo
ueatis: cras egrediemini con¬
tra cos. & dñs erit uobiscum.
Iosaphat ergo &e uida c om̃s
habitatores hicrłm: cecider᷑
ꝓni interram. coram dño. &
adorauerunt eum. Porro le¬
tutȩ de filus caach & de filuis
chore: laudabant dñm am̃
isrł uoce magna in excelsum.
Cumq mane surrexissent: e¬
gressi sunt ꝑ desertum thecuȩ.
Profectusq eis: stans iosaphat
in medio eoꝵ: dixit. Audite me
Ada:. & omnes habitatores
& securi eritis. Credite ꝓphetis
cius. & cuncta euenient ꝓsꝑa.
Deditq consilium popło: & sta¬

Expanded text:
turbae, et ait: Attendite, omnis turbae, et ait: Attendite, omnis Juda, et qui habitatis in Jerusalem, et tu, rex Josaphat: Haec dicit Dominus vobis: Nolite timere, nec paveatis hanc multitudinem: non est enim vestra pugna, sed Dei. Cras descendetis contra eos: ascensuri enim sunt per clivum nomine Sis, et invenietis illos in summitate torrentis, qui est contra solitudinem Jeruel. Non eritis vos qui dimicabitis, sed tantummodo re, nec paveatis: cras egrediemini contra eos, et Dominus erit vobiscum. Josaphat ergo, et Juda, et omnes habitatores Jerusalem, ceciderunt proni in terram coram Domino, et adoraverunt eum. Porro Levitae de filiis Caath, et de filiis Core, laudabant Dominum Deum Israel voce magna, in excelsum. Cumque mane surrexissent, egressi sunt per desertum Thecue: profectisque eis, stans Josaphat in medio eorum, dixit: Audite me, Juda, et omnes habitatores et securi eritis: credite prophetis ejus, et cuncta evenient prospera. Deditque consilium populo, et sta
Abbreviated transcription (Latin):
tilentis. & fames: stabinitis co¬
ram domo hac inconspectu tuo.
inqua inuocatum est nomen
tuum: & clamabimꝰ adte in
tribulationib nr̃is. & exaudi¬
es saluosq facias. Nunc igi¬
tur cece filii amon &e moab
ce amõs seir: ꝑ quos non conces¬
sisti filiis isrł ut transirent.
quando egredibantur de eggy¬
pto. sed declinauerunt ab eis
&e non interfecerunt illos: e¬
contrario agunt & enituntur
eicere nos de possessione qtam
tradidisti nobis. Ds̃ ñr. ergo
non iudicabis eos: In nobis
quidem non tanta est fortitu¬
ao. ut possimus huic multitti¬
dini resistere. quȩ irruit suꝑ
nos. Sed cum ignoremus
quid agere debeamus: hoc
solum habemus residui. ut
ocłos nr̃os dirigamus ad te.
Omnis uero uida stabat cora
an̾o: cum paruulis &e uxori¬
bus & liberis suis. Erat autẽ
biarihel filius ⁊ achariȩ filu
banaie filii hihel filii meatha¬
niȩ leuites de filiis a saph: suꝑ
quẽ factus est sp̃s dñi inmedio

Expanded text:
tilentia, et fames, stabimus cotilentia, et fames, stabimus coram domo hac in conspectu tuo, in qua invocatum est nomen tuum, et clamabimus ad te in tribulationibus nostris, et exaudies, salvosque facies. Nunc igitur ecce filii Ammon, et Moab, et mons Seir, per quos non concessisti Israeli, ut transiret quando egrediebatur de Aegypto, sed declinaverunt ab eis, et non interfecerunt illos. Econtrario agunt et nituntur ejicere nos de possessione, quam tradidisti nobis, Deus noster, ergo non judicabis eos? In nobis quidem non est tanta fortitudo, ut possimus huic multitudini resistere, quae irruit super nos. Sed cum ignoremus quid agere debeamus, hoc solum habemus residui, ut oculos nostros dirigamus ad te. Omnis vero Juda stabat coram Domino, cum parvulis, et uxoribus et liberis suis: Erat autem Jaziel filius Zachariae, filii Banaiae, filii Jeiel, filii Mathaniae, Levites de filiis Asaph, super quem factus est Spiritus Domini in medio
Abbreviated transcription (Latin):
filii ammon: & cum cis de
ammnonitis ad iosaphat: ut
pugnarent contra cum. Ue¬
neruntq nuntil. & indiesꝰ¬
uerunt iosaphat dicentes.
Uenit contra te multitudo
magna de his locis quȩ trãs
mare sunt. & desyria: & eccc
consistunt inasason thamar
quȩ est engaddi. Iosaphat
autẽ timort ꝑterritus: totũ
se contulit ad rogandum do¬
minum: & prȩdicauit ieiuniuͣ
uniuerso uida. Congregatusos¬
est uidas ad predicandum do¬
min̾: sed ce om̃s de urbibus su
is uenerunt ad obsecrandũ cuͣ
Cumq stetisset iosaphat in me¬
mo an̾i ante atrium nouum:
es ds̾ incelo. & dominaris cunc¬
tis regnis gentium. In manu
tua sunt fortitudo & potentia:
nec quisquam tibi potest resis¬
tere. Nonne tu ds nt̃ interfecis¬
ti om̃s habitatores terrȩ huius
coram popło tuo isrł. & dedisti
eam semini abrabam. amici
tiu insempiternum: Habita¬
ueruntq in ea. & extruxtrũt
in illa scuarium nominitu¬
o dicentes. Si irruerint super
nos mala. gladius iudicii. pes¬

Expanded text:
Ammon et cum eis de Ammanitis ad Iosaphat ut pugnarent contra eum veneruntque nuntii et indicaverunt Iosaphat dicentes venit contra te multitudo magna de his locis quae trans mare sunt et de Syria et ecce consistunt in Asasonthamar quae est Engaddi Iosaphat autem timore perterritus totum se contulit ad rogandum Dominum et praedicavit ieiunium universo Iuda congregatusque Iudas ad precandum Dominum sed eis venerunt ad obsecrandum eum. Cumque stetisset Josaphat in meDomini ante atrium novum, es Deus in coelo, et dominaris cunctis regnis gentium. In manu tua est fortitudo et potentia, nec quisquam tibi potest resistere. Nonne tu, Deus noster, interfecisti omnes habitatores terrae hujus coram populo tuo Israel, et dedisti eam semini Abraham amici tui in sempiternum? Habitaveruntque in ea, et exstruxerunt in illa sanctuarium nomini tuo, dicentes: Si irruerint super nos mala, gladius judicii, pes
Abbreviated transcription (Latin):
et texit eos auro. Alȩ cherubin ui¬
ginti cubitis excendebantur: ita
ut una ala haberet cubitos quinq
& tangeret pariettm domus: & al¬
tera quinq cubitos habens. & alã
tangeret alterius cherub. Similit᷑
cherub alterius ala: quinq habe¬
bat cubitos. & tangebat parietem:
&e ala eius altera quinq cubitoꝵ
alam cherub alterius contingebat.
Igitur alş utriusd cherubin expan¬
sȩ crant: & extendebantur ꝑcubi¬
tos uiginti. Ipsi autem stabant e.¬
rectis pedibus. & facies eoꝵ uerse
erant adex ceriorẽ domũ. Fecit qͦ
uelum ex biachinco purpura. coc¬
cino. & uysso: cei̾teruit ei cherubin.
Ante fores etiam templi duas co¬
lumpnas. quȩ uiginti & quinc
cubitos habebant altitudinis.
Porro capita earum quinꝙ cubi¬
toꝵ. nec non &e quasi catenulas
in oraculo: & suꝑ posuit eas ca¬
pitib columpnarum. Malagra¬
nata etiam centum. quȩ catenu¬
us interposuit. Ipsas quoq co¬
lumpnas posuit inuestibulo

Expanded text:
et texit eos auro. Alae cherubim viet texit eos auro. Alae cherubim viginti cubitis extendebantur: ita ut una ala haberet cubitos quinque, et tangeret parietem domus: et altera quinque cubitos habens, alam tangeret alterius cherub. Similiter cherub alterius ala quinque habebat cubitos, et tangebat parietem: et ala ejus altera quinque cubitorum alam cherub alterius contingebat. Igitur alae utriusque cherubim expansae erant, et extendebantur per cubitos viginti: ipsi autem stabant erectis pedibus, et facies eorum versae erant ad exteriorem domum fecit quoque velum ex hyacintho purpura coccino et bysso et intexuit ei cherubin ante fores etiam templi duas columnas quae triginta et quinque cubitos habebant altitudinis porro capita earum quinque cubitorum necnon et quasi catenulas in oraculo et superposuit eas capitibus columnarum malagranata etiam centum quae catenulis interposuit ipsas quoque columnas posuit in vestibulo
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc sunt fundamenta quȩ iecit
calomon. ut ȩdificaret domũ di.
Longitudinis cubitos in mensu¬
ra prima sexaginta. latitudiniˢ
cubitos uiginti. Porticum uero
ante frontem quȩ tendebatur
inlongum uixta mensuram
loͣngitudinis domus. cubitoꝵ
iuginti. Porro altitudo. centum
iuginti cubitoꝵ erat Et deau¬
rauit eam intrinsecus: auro
mundissimo Domũ quoq ma¬
iorem texit tabulis lincis. abi¬
egnis: & laminas auri obrizi
affixit ꝑtotum. Sculpsitq in
ca palmas. & quasi catenulas
se inuicẽ complectentes. Strauit
quoq pauimentum templi p̃¬
ciosissimo marmore. decore mul¬
to. Porro aurum crat ꝓbatissi¬
mum. de cuius laminis texit
domũ. & trabes euis. c postes.
ce parietes. & ostia. & celauit
cherubin inparietib. fecit qͦ
iuginti cubitoꝵ. & laminis au¬
reis texit eam. quasi talentis. s
appenderent. Cenacula quoꝙꝙ
texit auro. fecit etiam indomũ scĩ
sc̃oꝵ cherubin duo oꝑe statuario:

Expanded text:
haec sunt fundamenta, quae jecit haec sunt fundamenta, quae jecit Salomon, ut aedificaret domum Dei longitudinis cubitos in mensura prima sexaginta, latitudinis cubitos viginti. Port cum vero ante frontem, quae tendebatur in longum juxta mensuram latitudinis domus, cubitorum viginti: porro altitudo centum viginti cubitorum erat: et deauravit eam intrinsecus auro mundissimo domum quoque maiorem texit tabulis ligneis abiegnis et lamminas auri obrizi adfixit per totum scalpsitque in ea palmas et quasi catenulas se invicem conplectentes stravit quoque pavimentum templi pretiosissimo marmore decore multo porro aurum erat probatissimum de cuius lamminis texit domum et trabes eius et postes et parietes et ostia et celavit cherubin in parietibus fecit quoque viginti cubitorum: et laminis aureis texit eam, quasi talentis sexcappenderent: coenacula quoque texit auro. Fecit etiam in domo sancti sanctorum cherubim duos, opere statuario:
Abbreviated transcription (Latin):
opere necessarium ẽ. cum artifi¬
cibus tuis. & cum artificibris do¬
mini mei dauid patris tui. Iri¬
ticum gͦ & hordeum & oleum
& uinum quȩ pollicitus isdo¬
mine mi: mite seruis cuis. Nos
autem cedimus ligna de liba¬
no quod necessarium habueris.
ct applicabimus ea ratibus per
mare in ioppe: tuum erit trans¬
ferre ea in hicrłm. Numerauit
igitur salomon omnes uiros ꝓ¬
selitos. qui erant interra isrł:
post dinumerationẽ qua dinu¬
merauit dauid pater eius: ce
inuenti sunt centum quinqua¬
ginta milia. & tria milia sexcen¬
ti. fecitq ex eis sepitiaginta mi¬
lia qui humeris onera portaret.
ce octoginta milia qui lapides
inmontibus cederent. tria uero
milia &e sextentos p̃posicos ope¬
rum popłi. Et cepit salomon e¬
dificare domum dñi in hieru¬
salem: in montem moria: qui
demonstratus fuerat dauid pa¬
tri cuis: in loco quem parauerat
dauid inarea ornan iebusģi.
Cepit autem edificare mense
sccĩo: anno quatto regni sui. Et

Expanded text:
opere necessarium est cum artifiopere necessarium est cum artificibus tuis et cum artificibus domini mei David patris tui triticum ergo et hordeum et oleum et vinum quae pollicitus es domine mi mitte servis tuis nos autem caedemus ligna de Libano quot necessaria habueris et adplicabimus ea ratibus per mare in Ioppe tuum erit transferre ea in Hierusalem numeravit igitur Salomon omnes viros proselytos qui erant in terra Israhel post dinumerationem quam dinumeravit David pater eius et inventi sunt centum quinquaginta milia et tria milia sescenti fecitque ex eis septuaginta milia qui umeris onera portarent et octoginta milia qui lapides in montibus caederent tria milia autem et sescentos praepositos operum populi et coepit Salomon aedificare domum Domini in Hierusalem in monte Moria qui demonstratus fuerat David patri eius in loco quem paraverat David in area Ornan Iebusei coepit autem aedisecundo, anno quarto regni sui. Et
Abbreviated transcription (Latin):
parentur mͥ ligna plurima. Do¬
mus enim quam cupio edifica¬
re. magna est nimis &e inclita. P re¬
terea operariis qui cȩsuri sunt
ligna seruis tuis: dabo incibari¬
a tritici choros uiginti milia: a
hordei choros totidam. olei quo¬
q sata uiginti milia. Dixit au¬
tem hiram rex tyri: per literas
quas miserat salomoni. Quia di¬
lexit dñs populum suum: ideir¬
co te regnare fecit suꝑ eum. Et ad¬
didit dicens. Benedictus dñs ds̃
isrb: qui fecit celum & terram.
Qui dedit dauid regi filium sa¬
pientem et crudicum. & sensatũ
atqi prudentẽ: ut edificaret do¬
mũ dño et palatium sibi. Misi
ergo tibi uirum prudentẽ & sci¬
entissimũ. hiram patrem meum
filium mulieris de filiabus dan:
cuius pater tyrius fuit. Qui no¬
uerit oꝑari in auro &e argento. ere
&& ferro. & marmore ce lignas. In
purpura quoq in hiacintho &
bysso ce coccino: & qui sciat cela¬
re omnẽ scalpturam. &e ad inue¬
nire prudenter quodeumq in

Expanded text:
parentur mihi ligna plurima doparentur mihi ligna plurima domus enim quam cupio aedificare magna est nimis et inclita praeterea operariis qui caesuri sunt ligna servis tuis dabo in cibaria tritici choros viginti milia et hordei choros totidem olei quoque sata viginti milia dixit autem Hiram rex Tyri per litteras quas miserat Salomoni quia dilexit Dominus populum suum idcirco te regnare fecit super eum et addidit dicens benedictus Dominus Deus Israhel qui fecit caelum et terram qui dedit David regi filium sapientem et eruditum et sensatum atque prudentem ut aedificaret domum Domino et palatium sibi misi ergo tibi virum prudentem et scientissimum Hiram patrem meum filium mulieris de filiabus Dan cuius pater Tyrius fuit qui noverit operari in auro et argento et aere et ferro et marmore et lignis in purpura quoque et hyacintho et bysso et coccino et qui sciat celare omnem scalpturam et adinvenire prudenter quodcumque in
Abbreviated transcription (Latin):
illo. & fumigande aromata. &
ad ꝓpositionẽ panum sempiter¬
nam. & holocaustomata mane
&e uespere: sabbatis quoq ce ne¬
omeniis. & sollempnitatib dñi
dĩ nr̃i insempiternum: quȩ
mandata sunt istaheli. Domus
enim quam edificare cupio:
magna est. Magnus est eñi ds̃
nt̃. suꝑ omnes deos. Quis ertgo
pocerit ualere. ut edificet ei dig¬
nam domũ: Si cȩlum ce cęli cȩ¬
loꝵ capere eum non queunt: qͣn¬
tus ego sum. ut possim ei edifica¬
re domũ: Sed ad hoc tantũ: ut
adoleatur incenstim corã illo.
Mitte igitur mͥ uirũ eruditũ.
qui nouerit operari in auro &e
argento. ȩre & ferro: purpura.
coccino. atq hiacintho: & qui
seiat scalpere celatura. cum his
artificibtis quos mecum habeo
intudea & inhierłm. quos pͣpa¬
raui dauid pater meus. Sed &
ligna cedrina mtte mͥ. & arce¬
uthina & pinea delibano. Seio
enim quod seruu tui nouerint
cedere ligna de libano: & crunt
serui meicum serius tuis. ut

Expanded text:
illo, et fumiganda aromata, et illo, et fumiganda aromata, et ad propositionem panum sempiternam, et ad holocautomata mane et vespere, sabbatis quoque, et neomeniis et sollemnitatibus Domini Dei nostri in sempiternum quae mandata sunt Israheli domus autem quam aedificare cupio magna est magnus est enim Deus noster super omnes deos quis ergo poterit praevalere ut aedificet ei dignam domum si caelum et caeli caelorum capere eum non queunt quantus ego sum ut possim ei aedificare domum sed ad hoc tantum ut adoleatur incensum coram illo mitte igitur mihi virum eruditum qui noverit operari in auro et argento aere ferro purpura coccino et hyacintho et qui sciat scalpere celata cum his artificibus quos mecum habeo in Iudaea et in Hierusalem quos praeparavit David pater meus sed et ligna cedrina mitte mihi et arceuthina et pinea de Libano scio enim quod servi tui noverint caedere ligna de Libano et erunt servi mei cum servis tuis ut
Abbreviated transcription (Latin):
Et fecit cos asse murbibus qua¬
drigarum: &e cum rege in hie¬
rusalem. Prębuito rex inhieru¬
a lapides. & cedros quasi sico¬
moros. que nascuntur in cam¬
pestribus multitudine magna
Adducebantur autẽ ei ce equi
de egrpto & decoa a negotiatori¬
bus regis. quti ibant et emebant
precio quadrigam equoꝵ sex¬
cintis argenteis: & equum cen¬
tum ꝯtunquaginta. Dimiliter
de uniuersis regnis cetheoꝵ et
aregib sy rie. emptio celebraba¬
tur. Decreuit autẽ salomon ȩ¬
dificare domũ nomini domi
ni. & palatium sibi: & nume¬
reuit septuaginta milia uiro¬
rum portantium humeris: &
octoginta milia qui cederent
lapides in montibus. p̃positos¬
q coꝵ tria milia sexcentos. Mi¬
sit quoq ad hiram regem. tẏri
diceris. Sicut egisti cum dauid
patre meo. & misisti ei ligna ce¬
arina. ut edificaret sibi domũ
inqua & habitauit: sic fac me¬
cum. ut edificẽ domũ nomini
an̾i dĩ mei: &e consectẽ cam ad
adolendum incensum coram

Expanded text:
et fecit eos esse in urbibus quaet fecit eos esse in urbibus quadrigarum et cum rege in Hierusalem praebuitque rex argentsi lapides et cedros quasi sycomoros quae nascuntur in campestribus multitudine magna adducebantur autem ei et equi de Aegypto et de Coa a negotiatoribus regis qui ibant et coemebant pretio quadrigam equorum sescentis argenteis et equum centum quinquaginta similiter de universis regnis Cettheorum et a regibus Syriae emptio celebrabatur decrevit autem Salomon aedificare domum nomini Domini, et palatium sibi. Et numeravit septuaginta millia virorum portantium humeris, et octoginta millia qui caederent lapides in montibus, praepositosque eorum tria millia sexcentos. Misit quoque ad Huram regem Tyri, dicens: Sicut egisti cum David patre meo, et misisti ei ligna cedrina ut aedificaret sibi domum, in qua et habitavit: sic fac mecum, ut aedificem domum nomini Domini Dei mei, et consecrem eam ad adolendum incensum coram
Abbreviated transcription (Latin):
tiuis. quem pollicitus es dauid
patri meo. Tu enim me fecisti
regem suꝑ popłm tuum. mul¬
tum: qui tam in numerabilis
est quam puluis terrȩ. Da mͥ sa¬
pientiam &e intelligentiam: ut
egrediar coram populo tuo &
ingrediar Quis enĩ potest hũc
populum tuum digne. qui cam
grandis est iudicare: Dixit au¬
tem ds ad salomonẽ. Quia hoc
magis placuit cordi tuo: & non
postulasti cliuitias & substanti¬
qui te oderant: sed nec dies ui¬
tȩ plurimos. petisti autem sapi¬
entiam & scientiam: ut iudica¬
re possis popłm meu̾. suꝑ quͣe
constitui te regem: sapientia
& scientia data sunt tibi. diui¬
tras autẽ & substantiam ce głam
dabo tͥ. ita ut nullus in reggib
nec ante te tite post te fuerit si¬
milis tui. Uenit ergo salomon
ab excelio gabaon in hierłm co¬
ram tabernaculo sꝑderis. & reg¬
nauit suꝑ isrł. Congregauitꝙꝵ¬
sibi currts & equites. & facti st̾
ei mille quadringenti currus.
& duodecim milia equitum.

Expanded text:
tuus quem pollicitus es David tuus quem pollicitus es David patri meo: Tu enim me fecisti regem super populum tuum multum, qui tam innumerabilis est, quam pulvis terrae. Da mihi sapientiam et intelligentiam, ut egrediar coram populo tuo, et ingrediar: Quis enim potest hunc populum tuum digne, qui tam grandis est, judicare? Dixit autem Deus ad Salomonem: Quia hoc magis placuit cordi tuo, et non postulasti divitias, et substantiqui te oderant, sed nec dies vitae plurimos: petisti autem sapientiam et scientiam, ut judicare possis populum meum, super quem constitui te regem: Sapientia et scientia data sunt tibi: Divitias autem, et substantiam, et gloriam dabo tibi; Ita ut nullus in regibus, nec ante te, nec post te fuerit similis tui. Venit ergo Salomon ab Excelso Gabaon in Jerusalem coram tabernaculo foederis, et regnasibi currus et equites et facti sunt ei mille quadringenti currus et duodecim milia equitum
Abbreviated transcription (Latin):
añs crat cum eo. &
magnificauit eum in excelsum.
Precepitq salomon uniuerso
israheli. tribunis & centurioni¬
bus. & ducibus: & iudicibus.
omni isrł. & principibus fami¬
uarum. Et abiit cum uniuer¬
sa multitudine in excelsum ga¬
baon:. ubi erat tabernaculum
fedexis dĩ. quod fecit moy ses
famultis dĩ in solitudine. Ar¬
cam autẽ dĩ adduxerat dauid
de cariathiarim. in locũ qu̾e¬
p̃parauerat ei. et ubi fixerat
illi tabernaculum. hoc ẽ. in
hierłm. Altare quoq ȩneu
quod fabricatus fuerat be¬
seleel filius uri filiiur: ibi erat
coram tabernaculo dñi: quod
&e requisiuit salomon & omnis
ȩccła. Ascenditq salomon ad
altare eneum coram taberna¬
culo federis domini: & obculit
meo mille hostias. Eeet autẽ in
ipsa nocte: apparuit ci d̃s di
cens. P ostula quod uis. ut dẽ
tibi. Dixitqs salomon dõ. Tu fe¬
cisti eum datud patre meo mise¬
ricordiam magnam: & consti¬
tiusti me regem ꝓeo. Nunc igi¬
tur dnẽ ds: impleatur sermo

Expanded text:
s erat cum eo, et magnificavit eum in excelsum. Praecepitque Salomon universo Israeli, tribunis, et centurionibus, et ducibus, et judicibus omnis Israel, et principibus familiarum. Et abiit cum universa multitudine in excelsum Gabaon, ubi erat tabernaculum foederis Dei, quod fecit Moses famulus Dei in solitudine. Arcam autem Dei adduxerat David de Cariath Jarim, in locum quem paraverat ei, et ubi fixerat illi tabernaculum, hoc est, in Jerusalem. Altare quoque aeneum, quod fabricatus fuerat Beseleel filius Uri filii Ur, ibi eracoram tabernaculo Domini quod et requisivit Salomon et omnis ecclesia ascenditque Salomon ad altare aeneum coram tabernaculo foederis Domini et obtulit in eo mille hostias ecce autem in ipsa nocte apparuit ei Deus cens: Postula quod vis, ut dem tibi. Dixitque Salomon Deo: Tu fecisti cum David patre meo misericordiam magnam: et constituisti me regem pro eo. Nunc igitur, Domine Deus, impleatur sermo
Abbreviated transcription (Latin):
ipse edificabit domum nomi¬
nimeo. Compleuit ergo dñs ser¬
monẽ suum quẽ locutus fue¬
rat: et ego surrexi ꝓ daiuid pa¬
tre into. & sedi suꝑ thronum
isrł sicut locutus est dñs. Et e¬
dificaui domũ nomini dñi dĩ
isrb: c posui in ea arcam in qͣ
est pactum dñi. quod pepigit
cum filiis istł. Sietit ergo corã
altaridm̃. & exaduerio uniu̾¬
se multicudinis isrłextendit
manus sias. Siquidem fect¬
rat salomon basim eneam. &r

Expanded text:
ipse aedificabit domum nomiipse aedificabit domum nomini meo. Complevit ergo Dominus sermonem suum, quem locutus fuerat: et ego surrexi pro David patre meo, et sedi super thronum Israel, sicut locutus est Dominus: et aedificavi domum nomini Domini Dei Israel. Et posui in ea arcam, in qua est pactum Domini, quod pepigit cum filiis Israel. Stetit ergo coram altari Domini ex adverso universae multitudinis Israel, et extendit manus suas. Siquidem fecerat Salomon