comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sumpta est. Translate st̃
aũt reliquie ip̃ius mar¬
tyris octauo kalendas ia¬
nuarii. ⁊ tunc in tempore
iugis ⁊ infinita siccitas
erat: sed eadem hora plu¬
ua magna descendit. et
habundantes in ebriata
est terra.¬

Expanded text:
us. Translatae sunt autem reliquiae ipsius Martyris septimo kalendas januarias. Et tunc in tempore jugis et infinita siccitas erat: sed eadem hora pluvia magna descendit, et abundanter inebriata est terra
Abbreviated transcription (Latin):
tim ergo renuntiau ep̃o c̃
esset in lidda que est dyos¬
polis: synodum agẽs. Ipẽ¬
aũt assumpsit secum alios
baste. ⁊ eleutheriũ de ihe¬
richo: ⁊ uenerunt ad locũ.
Qui cum aperuissent dõ¬
ni stephani thecam. statĩ
terremotus factus est. et
magna suauitas ⁊ fraglã¬
tia odoris inde egressa est.¬
ita ut putaremus nos in
amenitate paradysi ẽẽ po¬
sitos. Multitudo namq po¬
puli erat nobiscum. inter
quos plurimi erant ĩfir¬
mi uariis languorib. Et
ip̃a hora mox de odore sua¬
uitatis eius septuaginta
tres anime curate sunt.

Expanded text:
tim ergo renuntiavi episcopo, cum esset in Lidda, quae est Diospolis, synodum agens. Qui assumpsit secum duos baste, et Eleutherium de Jericho, et venerunt ad locum. Qui cum apparuissent domni Stephani thecam, statim terrae motus factus est, et tanta suavitas et fragrantia odoris inde ingressa estit: ut putaremus nos in amaenitate paradisi esse positos. Multitudo namque populi aderat nobiscum, inter quos plurimi erant infirmi variis languoribus: in ipsa hora mox de odore suavitatis ejus septuaginta et tres animae curat
Abbreviated transcription (Latin):
ne deus pater domini no
confusionis in babilone de¬
struxisti: destrue nune ⁊ hẽ
locum ubi dyabolica super¬
stitione per ydolorum cultu¬
ram anime pereunt ppłoꝵ.
gor tonitrui cum terrorib
choruscationũ. ⁊ corruit ma¬
xima pars templi sacrile¬
pauefc̃ĩ fugerunt: dimise¬

Expanded text:
ne Deus pater Domini mei confusionis Babyloniae destruxisti, destrue nunc et hunc locum, ubi diabolica superstitione per idolorum culturam animae pereunt populorum. gore tonitrui cum terroribus coruscationum, corruit maxima pars templi, et milpavefacti fugerunt. Be
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ simplici uiro: eadẽ simłi¬
tudine qua michi apparu¬
it ⁊ dixit ad eum. Hade et
dic luciano presbitero. Na¬
ne laboras in aceruo illo.
modo non ibi sumꝰ: s tunc
ibi positi fuimus cũ lamẽ¬
tarentur nos scđm consue¬
tudinem antiquoꝵ: propt̾
quod ibi aceruus in testĩo¬
num planctus factus est.
Sed quere nos in alia ꝑte¬
agri que est aborea.ĩ loco
qui dicitur lingua syrada¬
batalia. quod interpretat᷑
fortium. Diluculo uero cõ¬
surgens ad ymnos. ymuis¬

Expanded text:
plici viro, eadem similitudine qua mihi apparuit, et dixit ad eum: Vade, dic Luciano presbytero, Vane laboras in acervo illo; modo non ibi sumus, sed tunc ibi positi fuimus, cum lamentarentur nos secundum consuetudinem antiquorum, propter quod ibi acervus in testimonium planctus factus est. Sed quaere nos in alia parte, quae est ad boream, et loco qui dicitur syra lingua Debatalia, quod interpretatur, Virorum fortium. Diluculo vero consurgens ad hymnos, i
Abbreviated transcription (Latin):
nulli a uisceꝵ occulto dolo¬
re liberati. ⁊ multas alias
curationes senserunt ho¬
mines: quas enumerare
longum est. Et osculantes
sanc̾tas reliquias ita clau¬
serunt. Et tunc cũ psalmiᷤ¬
quias sci stephani in sanc¬
tam ecclesiam syon: ubi ⁊

Expanded text:
nulli a viscerum occulto dolore liberati. Et multas alias curationes senserunt homines, quas enumerare longum est. Et osculantes sanctas reliquias iterum clauserunt. Et tunc cum psalmiquias beati Stephani in sanctam Ecclesiam Sion, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
dixi ei. Perambulani agrũ.
⁊ iudi aceruũ minutoꝵ la¬
pidum in medio: ubi arbi¬
tratus sum eos ẽẽ. Et dix̃
ris. sedens custodi locum. ⁊
manda m per diaconum
ut ueniam ad locum. Et

Expanded text:
dixi ei: Deambulavi agrum, et vidi acervum minutorum lapidum in medio, ubi arbitratus sum eos esse. Et dixitris, sedens custodi locum, et manda mihi per diaconum ut veniam ad locum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Dum leuaretur de aqͣ cepit
clamare filia enis. Eoce in qͥt
uideo hominem qui tetigit
oculos meos. ⁊ lumen splen¬
didum circa eum. Tunc bap¬

Expanded text:
ur Nemesius de aqua, coepit clamare filia ejus dicens: Ecce video hominem qui tetigit oculos meos, et lumen splendidum circa eum, a
Abbreviated transcription (Latin):
git eum ex hiis non fera
non auis nõ canis. ¶Ego
gamaliel compatiẽs xpi
ministros. ⁊ festinans hr̃e
per noctem quantos pote¬
ram xpianos. ac persuasi
gamala: quod interpreta¬
to nouo in orientali theca.
mus in alia theca positus
est: qui uenit ad saluato¬
liauerunt. Tunc ego gama¬
liel qiͣ persequutionem pro
xp̃o passum. sustuli eumĩ
defunctum honorifice sepe¬
liui iuxta domnum stepha¬
lis lucianus p̃sbiter dicẽs.
Nbi uos queremus: Qui
gabri id est uiroꝵ dei. Cũq

Expanded text:
eum unus ex his, non fera, non avis, non canis. Ego Gamaliel compatiens Christi ministerio, et festinans haberper noctem quantos noveravi, ac persuasi gamala quod interpretato poni in orientali theca, mus in alia theca positus est, qui venit ad Salvatoliaverunt. Et hunc ego Gamaliel quasi persecutionem pro Christo passum, sustuli eum inae ejus, et defunctum honorifice sepelivi juxta domnum Stephalis Lucianus presbyter dicens: Et ubi vos quaeremus? Qui gabri, id est, Virorum Dei. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
ro illo tantum die s freq̃n¬
ter se ab eis confessus est ui¬
sitari. Petrum etiam ⁊ paulũ
aplos uideri a se sepuis non
negauit. Iam uero demoneᷤ
prout ad eum quisqz ueniss
nominib increpabat. Mercu¬
rium maxime patiebat᷑ in¬
festũ. Iouem brutum atq he¬
be tem esse dicebat. Rẽ mi
nimam dicturus sum: s tã
dicam. Apud nemausiũ ep̃o¬
rum synodus habebatur. ad
quam quidem ire noluerat:
s quid gestum ẽẽt scire cupi¬
ebat. Casu cum eo sulpitius
nauigabat. s procul ut sem¬
per aceteris in remota nauiꝰ
parte residebat: ibi ei angłs
quid gestum esset in syno¬
do nuntiauit. Nos postea tẽ¬
pus habiti consilii sollicite
requirentes. satis comꝑtũ
habuimus ipsum diem̃ fu¬
isse conuentus: et ea ibi ab
epĩs fuisse decreta. q̃ mar¬
tuio angelus nuntiarat.

Expanded text:
ro illo tantum die, sed frequenro illo tantum die, sed frequenter se ab eis confessus est uisitari: Petrum etiam et Paulum Apostolos uideri a se saepius non negauit. iam uero daemones, prout ad eum quisque uenisset, suis nominibus increpabat. Mercurium maxime patiebatur infestum, Iouem brutum adque hebetem esse dicebat. haec nimam dicturus sum, sed tamen dicam. Apud Nemausum episcoporum synodus habebatur, ad quam quidem ire noluerat, sed quid gestum esset scire cupiebat. Casu cum eo iste Sulpicius navigabat; sed procul, ut semper, a caeteris in remota navis parte solus residebat. Ibi ei angelus, quid gestum esset in synodo, nuntiavit. Nos postea tempus habiti concilii sollicite requirentes, satis compertum habuimus, ipsum diem fuisse conventus, et ea ibi ab episcopis fuisse decreta quae Martino angelus nuntiarat.
Abbreviated transcription (Latin):
per aliquot horas cum silẽ¬
tio sedebamus ingenti hor¬
rore ⁊tremore: ac si ante an¬
geli tabernaculum manda¬
tas excubias duceremꝰ. Cũ
quidem clauso cellule sue
hostio nos ibi esse nesciret.
interim colloquentiũ mur¬
mur audiuimus: et mox
horrore quodam cirtũ fun¬
dimur. ac stupentes nec ig¬
norare potuimus nescio qͣd
fusse diuinum. Post duas
fere horas ad nos martinꝰ
sicut apud eum nemo fami¬
liarius loquebatur. cepit
orare ut perquirentib in¬
dicaret. quid illud diuini fu¬
isset horroris: quod fateba¬
mur nos ambo sensisse. uł
cum quib fuiss in cellula
licet ⁊ uix intellectum ser¬
motinantiũ sonũ pro fori¬
b audisse. Tum ille du mł¬
tumq cunctatus. s nichil
erat quod ei sulpitius nõ ex¬
torqueret inuito: dicam in
quit uobis. s nos queso nł¬
li dicatis. Agnes. tecla ⁊ ma¬
ria mecũ fuerunt. Refere¬
bat aũt nobis uultum atq
habitum singulaꝵ. Nec ue¬

Expanded text:
per aliquot horas cum silenper aliquot horas cum silentio sedebamus, ingenti horrore et tremore ac si ante angeli tabernaculum mandatas excubias duceremus, cum quidem clauso cellulae suae ostio nos ibi esse nesciret. Interim colloquentium murmur audimus, et mox horrore quodam circumfundimur ac stupore; nec ignorare potuimus nescio quid fuisse diuinum. post duas fere horas ad nos Martinus Sulpicius, sicut apud eum nemo familiarius loquebatur, coepit orare, ut pie quaerentibus indicaret, quid illud diuini fuisset horroris, quod fatebamur nos ambo sensisse, uel cum quibus fuisset in cellula  nos scilicet et uix intellectum sermocinantium sonum pro foribus audisse. tum ille diu multumque cunctatus - sed nihil erat quod ei Sulpicius non extorqueret inuito: iquit, uobis, sed uos nulli quaeso dicatis: Agnes, Thecla et Maria mecum fuerunt. referebat autem nobis uultum adque habitum singularum. nec ue
Abbreviated transcription (Latin):
rabilis uirgo miserat refr¬
tauit dicens benedictionẽ
illuis a sacerdote minime reᷤ¬
puendam: que ess multis
sacerdotib preferenda. Au¬
diant queso uirgines istud
exemplum. ut fores suas si
eas mali obsidere uoluerĩt:
etiam bonis claudant. Et ne
ad se improbis sit liber acceᷤᷤ¬
sus. non uereantur exclude
etiam sacerdotes. Totꝰ hoc
mundꝰ exautliat. uideri se
a martino uirgo nõ passa
est. Non utiq illa quẽtum¬
q a se reppulit sacerdotem.
s in eius uiri conspectu pu¬
ella nõ uenit: quem uide̾
salus uidentiũ fuit. Quis
aut hoc alius preter mar¬
tinũ sacerdos nõ ad suam
inuiriam retuliss: Herum¬
ego uirtutẽ huius uirgis
predicabo. ut tamen nichil
illis que ad martinũ uidẽ¬
dum ex longinquis regio¬
nib sepe uenerũt: arbiter
derogandum. Siquidẽ hoc
beatum uirũ frequent̃ af¬
fectu etiam angłi frequen¬
tarunt. ¶Quodam die e¬
go gallus ⁊ sulpitius pro
forib illuis excubantes. iã

Expanded text:
rabilis miserat, refurabilis miserat, refutauit, dicens benedictionem illius a sacerdote minime respuendam, quae esset multis sacerdotibus praeferenda. audiant, quaeso, uirgines istud exemplum, ut fores suas, si eas malis obsistere uolunt, etiam bonis claudant, et, ne ad se inprobis sit liber accessus, non uereantur excludere etiam sacerdotes. totus hoc mundus exaudiat\': uideri se a Martino uirgo non passa est. non utique illa quemcumque a se reppulit sacerdotem, sed in eius uiri conspectum puella non uenit, quem uidere salus uidentium autem hoc alius praeter Martinum sacerdos non ad suam injuriam retulisseego ita uirtutem huius uirginis praedicabo, ut tamen nihil illis, quae ad Martinum uidendum ei longinquis regionibus saepe uenerunt, arbitrer derogandum, siquidem hoc beatum uirum frequenter affectu etiam angeli frequentarint. go et iste Sulpicius pro foribus illius excubantes, jam
Abbreviated transcription (Latin):
preter agellum cuiꝰ¬
tinus preteuret. in quo se iã
antequam plures annos
pudica cohibebat: audita
fide eius atq uirtute diuer¬
tit. ut tam illustus mĩti pu¬
ellam religioso officio ep̃c
honoraret. Nos conseq̃ntes
gauisuram illam uirginẽ
putabamus. si quidem hoc
in testimoniũ uirtutis sue
esse habituram: ad qͣm tã¬
ti nominis sacerdos deposi¬
to ꝓpositi ngore uenisset. Ne¬
rum illa fortissimi uincla
ꝓpositi ne martini quidem
contemplatione laxauit.
¶Nir beatus accepta per a¬
liam feminam excusatõ¬
ne laudabili. ab illuis fori¬
b que uidendam se salutã¬
damq non dederat: Letꝰ ab¬
scessit. O uirginem glorio¬
sam. que ne a martĩno qui¬
dem passa est se uideri. Ergo
cum haut longe abilla iul¬
lula nos manere nox ĩmi¬
nens coegisset.xenium be¬
ato uiro eadem illa uirgo
transmisit: fecitq mar̃ti¬
nus quod antea nõ fecãt.
Nullius enim ille unqͣm
xeniũ. nullius munꝰ acce¬
pit. Nichil ex hiis que uene¬

Expanded text:
praeter agelluus praeteriret, in quo se jam ante complures annos pudica cohibebat; audita fide illius atque virtute divertit, ut tam illustris meriti puellam religioso officio episcopus honoraret. Nos consequentes gavisuram illam virginem putabamus; siquin testimonium uirtutis suae esset habitura, ad quam tanti nominis sacerdos deposito propositi rigore uenisset. uerum illa fortissimi uincula propositi ne Martini quidem contemplatione laxauit. ita uir beatus accepta per aliam feminam excusatione laudabili ab illius foribus, quae se uidendam salutandamque non dederat, laetus abscessit. o uirginem gloriosam, quae ne a Martino quidem passa est se uideri! cum haut longe ab illa uillula nos manere nox inminens coegisset, xenium beato uiro eadem illa uirgo transmisit : fecitque Martinus, quod ante non fecerat — nullius enim ille umquam xenium, nullius munus accepit —: nihil ex his, quae uirgo uene
Abbreviated transcription (Latin):
cacri eloquii fratres km̾i
prius seruanda est ueritas
hystorie: ⁊ postmodum re¬
quirenda spiritualis intel¬
ligentia allegorie. Tunc
namq allegorie fructus
sũauiter carpitur: cum pͥ¬
us per hystoriam ueritatis
radice solidatur. S qr nõ¬
nunquam allegoria fide e¬
dificat. ⁊ hystoria mortali¬
tatem: nos qui auctore dõ
iam fidelib loquimur. nõ
ab re credimus si ipsũ lo¬
quendi ordinem postpona¬
mus. qua

Expanded text:
acri eloquii, fratres charissimi, prius servanda est veritas historiae, et postmodum requirenda spiritalis intelligentia allegoriae. Tunc namque allegoriae fructus suaviter carpitur, cum prius per historiam in veritatis radice solidatur. Sed quia nonnunquam allegoria fidem aedificat, et historia moralitatem, nos qui auctore Deo jam fidelibus loquimur, non abs re credimus si ipsum loquendi ordinem postponamus, qua
Abbreviated transcription (Latin):
ster ex ea uera fide genitus
ad celestia: ut pararet ei si¬
cut ipse sus repromisit di¬
scipulis in ethereis locum¬
daiid ꝓpheta olim gratu¬
labundus xp̃o cauit. A sũ¬
mo inquit celo egressio eiꝰ.
⁊ occursus eius usq ad sum¬
mum eius. Ascendit ergo e¬
andem gloriam resumptu-¬
rus. licet non amiserit ꝙͣ
prius habuerat anteqͣm
mundus fieret. Ascendit ⁊
sparauit huic sanctissime
ac gloriosissime uirgini lo¬
cum ĩ mortalitatis. ut cum
eo regnare possit ĩperpetu¬

Expanded text:
ster ex ea vera fide genitus ster ex ea vera fide genitus ad coelestia: ut pararet ei, sicut ipse suis repromisit discipulis, in aethereis David propheta olim gratulabundus Christo canit: A summo, inquit, coelo egressio ejus: et occursus ejus usque ad summum ejus . Ascendit ergo eamdem gloriam resumpturus, licet non amiserit, quam prius habuerat antequam mundus fieret. Ascendit et praeparavit huic sanctissimae et gloriosissimae Virgini locum immortalitatis, ut cum eo regnare posset in perpetu
Abbreviated transcription (Latin):
ad indumentum ⁊ głiam
summi regis diuinitus¬
aptissime dedicata. ut nulli
deinceps ea uti usu femineo
qͣmuis dudum incompara¬
bilis esset uniuersis q̃ sub
celo sunt uirginib. ubi de¬
center posset in se suscipere
diuinitatis ad mixtionem
salua utraq natura: tamẽ
cum gratia repletur. cum
sp̃u sancto perfunditur. cũ
uirtute altissimi obumbra¬
tur: fit preciosior m̾itis. cel¬
sis sublimior fastigiis: pl¬
chrior scĩtate. gloriosior su¬
oꝵ prerogatiuis meritoꝵ:
ita ut nullis usib sit ipsa
eademq mancipanda nisi
diuinis. O sanctissime uir¬
gines ⁊ si imitau oportet tã¬
tam ac talem uirginẽ. tam¬
q preclaram uenerari mlꝰ
tum conuenit ⁊ ultra ange¬
licam quodammodo dig¬
nitatem quantum fas est
cum gaudio laudib dignis¬
sime efferri: que ut diximꝰ
non temere xp̃i ꝑ gratiã
super choros angelorum e¬
xaltata deuotissime hodie
piedicatur. quia peecessit
eam domims ⁊ saluator no¬

Expanded text:
ad indumentum et gloriam ad indumentum et gloriam summi Regis diaptissime dedicata: ut nulli deinceps ea uti usu femineo quamvis dudum incomparabilis esset universis quae sub coelo sunt virginibus, ut decenter posset in se suscipere divinitatis admixtionem, salva utraque natura: tamen cum gratia repletur, cum Spiritu sancto perfunditur, cum virtute Altissimi obumbratur, fit pretiosior meritis, celsis sublimior fastigiis, pulchrior sanctitate, gloriosior suorum praerogativis meritorum: ita ut nullis jam usibus sit ipsa eademque mancipanda nisi divinis. Unde, o sanctissimae virgines, etsi imitari oportet tantam ac talem virginem, tamque praeclaram venerari: multum tamen convenit, et ultra angelicam quodammodo dignitatem, quantum fas est, cum gaudio laudibus eam dignissimis efferre: quae, ut diximus, non temere per Christi gratiam super choros angelorum exaltata, devotissime hodie praedicatur: quia praecessit eam Dominus et Salvator no
Abbreviated transcription (Latin):
totus gratie que in xp̃o ẽ
plenitudo uenit. qͣm qͣm
aliter. Et ideo inquit bene¬
dicta tu inter mulieres id
est plus benedicta qͣm om¬
nes mulieres. Ac per hoc
quicquid maledictionis ĩ¬
fusum est ꝑ euam. totum
abstulit benedictio ma¬
rie: insuper ⁊ grãm refu¬
dit xp̃i ortus. quam nõ ha¬
buit prius omnis mundꝰ.
Igitur quod natura non
habuit. usus nesciuit. igno¬
rauit ratio. mens non ca¬
pit humana: pauet celũ.
stupet terra omnis etiam
celestis miratur: hoc totũ
est quod per gabrielem ma¬
rie diuinitus nuntiatur. et
num fateor. S ⁊ puto qd̃
nemo sit qui presumat. ni¬
si qui quanta sint que pã¬
duntur: penitus ignorat.
Tamen ⁊ si ad hec nemo y¬
doneus inuenitur. uotis oĩ
b cessare non debet quilibz
etiam peccator a laudibiis:
qͣmius explere ñ queat qd̃
sentit. Sermo diuinus cũ
de peccatore ageret in psal¬
mis. sacrificium inqͥt lau¬
dis honorificabit me: ⁊ illic¬
iam ad modum quod fue¬
rat: sed purpura uerissĩa

Expanded text:
totius gratiae, quae in Christo est plenitudo venit, quamquam aliter. Et ideo, inquit, benedicta tu in mulieribus, id est, plus benedicta quam omnes mulieres. Ac per hoc quidquid maledictionis infusum est per Evam, totum abstulit benedictio Mariae. Insuper gratiam refudit Christi ortus, quam non habuit prius omnis mundus. Igitur quod natura non habuit, usus nescivit, ignoravit ratio, mens non capit humana, pavet coelum, stupet terra, creatura omnis etiam coelestis miratur: hoc totum est, quod per Gabrielem Mariae divinitus nuntiatur, et num fateor: sed et puto quod nemo sit qui praesumat, nisi qui quanta sint quae panduntur, penituTamenetsi ad haec nemo idoneus invenitur, votis tamen omnibus cessare non debet quilibet etiam peccator a laudibus, quamvis explere non queat quod sentitur. Unde sermo divinus cum de peccatore ageret in Psalmis: Sacrificium, inquit, laudis honorificabit me, protiam admodum quod fuerat, sed purpura veracissima
Abbreviated transcription (Latin):
it oziam. In hystoria regũ
legimus ochoziam. ioas
amasiam tres reges.quos
hic euungelista pret̾mi¬
sit: ideo quia ꝓposuit enͣn¬
gelista tres tessaresce deca¬
des diuerso statu tempoꝵ
ponere. et qui uolebat nu¬
merum quadraginta duo
ponere consecratum: rectiꝰ
erat ut tres mali reges pre¬
termitterentur qͣm ullus
ex bonis. Et quia ioram
miscuerat se generi pessi¬
mo ihesahelis. accipiens
filiam acab athaliam in
coniugio. ex qua genuit
ochoriam: ideo usq in t̾¬
ciam generationem me¬
moria eius de sancte nati¬
uitatis ordine tollitur. di¬
cente domino in lege: ego
deus ⁊elotes uisitans pec¬
cata patrum in filios us-¬
q in terciam generatõnẽ
eoꝵ qui. oderunt me. In il¬
los utiq peccata patrum
uisitantur. qui peccatis o¬
dio domini pertinaces fu¬
erunt: et in illis inisccłia
efficitur. qui in dilectione
dei permanent. Bonus e¬
nim homo a quo us per¬
transit. dignus est mise¬
ricordia: malus u̾o pena.

Expanded text:
it Oziam. In historia Regum legimus Ochoziam, Joab, Amasiam, tres reges, quos hic evangelista praetermisit. Ideoque proposuit evangelista tres tesserascedecades diverso statui temporum ponere; et qui volebat numerum quadraginta duo ponere consecratum, rectius erat ut tres mali reges praetermitterentur, quam nullus ex bonis. Et quia Joram miscuerat se generi pessimo Jezabelis, accipiens filiam Achab Athaliam in conjugio, ex qua generavit Ochoziam: ideo usque in tertiam generationem memoria ejus de sanctae nativitatis ordine tollitur, dicente Domino in lege: Ego sum Deus zelotis, visitans peccata patrum in filios usque in tertiam generationem eorum, qui oderunt me. In illos utique peccata patrum visitantur, qui peccatis odio Domini pertinaces fuerunt; et in illis misericordia efficitur, qui in dilectione Domini permanent. Bonus enim homo, a quovis pertransit, dignus est misericordia; malus vero poena.
Abbreviated transcription (Latin):
tis expressit. non a seip̾o sed
alio debere occidi. Si quis
Quid est me sequatur. ni¬
si me imitetur: xp̃c enim
pro nobis passus est ait a¬
postolus petrus. relinq̃ns
nobis exemplum: ut sequa¬
mur uestigia eius. Ecce qd̃
dictum est: si quis michi
ministrat. me sequatur.
Quo fructu. qua mercede.
quo premio: Et ubi sum ĩ¬
quit. illic ⁊ minister mens
erit. Gratis ametur. ⁊ ope¬
ris quo ministratur illi
precium sit ẽẽ cum illo. Ubi
enim beneerit sine illo:
terit cum illo: Audi euidẽ¬
tius. Si quis mͥ ministra¬
uerit. honorificabit eum
pater mens. Quo honore
nisi ut sit cum filio eius:¬
Nam quem maiorẽ hono¬
rem accipere poterit adop¬
tatus. quam ut sit ubi uni
cus est: non equalis fẽs di¬
uinitati. s consociatus et̾¬

Expanded text:
tis expressit, non a seipso, sed ab tis expressit, non a seipso, sed ab alio debere occidi, qui Quid est, me sequatur; nisi, me imitetur? Christus enim pro nobis passus est, ait apostolus Petrus, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus . Ecce quod dictum est, Si quis mihi ministrat, me sequatur. Quo fructu? qua mercede? quo praemio? Et ubi sum, inquit, ego, illic et minister meus erit. Gratis ametur, ut operis quo ministratur illi, pretium sit esse cum illo. enim bene erit sine illo? terit cum illo? Audi evidentius: Et si quis mihi ministraverit, honorificabit eum Pater meus. Quo honore, nisi ut sit cum Filio eNam quem majorem honorem accipere poterit adoptatus, quam ut sit ubi est unicus, non aequalis factus divinitati, sed consociatus aete
Abbreviated transcription (Latin):
uestigia. qui amat ĩquit
animam suam: perdet eã.
Quod duob modis intelli¬
gi potest. Qui amat. ꝑdet.
id est si amas perde. Si cupis
uitam tenere in xp̃o. noli
mortem tim̾e pro xp̃o. Itẽ
alio modo qui amat aĩam
re ne perdas. Noli amaize
in hac uita ne perdas in e¬
terna uita. Hoc aũt quod
posterius dixi. magis hr̃e
Sequitur enim. Et qͥ odit
aĩam suam in hoc mundo.
in uitam eternam custod̃
eam. Ergo quod supradi¬
ctum est qui amat. subin¬
telligitur in hoc mundo:
ipse utiq perdet. Qui aũt
odit aĩam utiq in hoc mũ¬
do. in uita eterna ip̃e custo¬
repat ut terpsum uelis in¬
terim̾e. sic intelligendo qd̃¬
debes odisse in hoc mundo
animam tuam. Hec xp̃s
non docuit. ĩmo etiam dya¬
bolo precipitium sugg̾enti:
tuum. petro aũt dixit. sig¬
ni ficans qͣ morte esset cla¬
rificaturꝰ deum. Cum esses
iunior cingebas te: ⁊ ibas
quo uolebas. Cum autẽ se¬
nueris alter te cinget. et fe¬
ret quo tu non uis: ubi sa¬

Expanded text:
ia: Qui amat, inquit, animam suam, perdet eam. Quod duobus modis intelligi potest: Qui amat, perdet, id est, Si amas, perde; si cupis vitam tenere in Christo, noli mortem timere pro Christo. Item alio modo: Qui amat animam re, ne perdas; noli amare in hac vita, ne perdas in aeterna vita. Hoc autem quod posterius dixi, magis habere sequitur enim, Et qui odit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodiet eam. Ergo quod supra dictum est, Qui amat, subintelligitur, in hoc mundo; ipse utique perdet: qui autem odit, utique in hoc mundo; in vitam aeternam ipse custorepat ut teipsum velis interimere, sic intelligendo quodebes odisse in hoc mundo animam tuam. Hinc enim non docuit, imo etiam diabolo praecipitium suggerenti tuum . Petro autem dixit, significans qua morte glorificaturus erat Deum: Cum esses junior, cingebas te, et ibas quo volebas; cum autem senueris, alter te cinget, et feret quo tu non vis . Ubi sa
Abbreviated transcription (Latin):
a principio ip̃i uiderunt:
⁊ muustri fuerunt sermo¬
sententia non solũ lucas ⁊
marcus qui presentem in
carne dominum non uide¬
rant. atq ideo que scrib̾ent
auditu discere habebant:
nati. ⁊ ip̃i in multis que scrĩ¬
berent. abhiis qui infanti¬
am puericiam genealogi¬
am que eius scire ⁊ gestis
interesse potuerunt: audi¬
re opus habebant. Itaq sẽs¬
narratione exordium. fuit
in clieb herodis regis uidee
⁊ acharias. Camq hystori¬
am in plena digestione pri¬

Expanded text:
iderunt, et ministri fuerunt sermosententia non soli Lucas et Marcus, qui praesentem in carne Dominum non viderant, atque ideo quae scriberent auditu discere debebant, nati. Et ipsi enim in multis quae scriberent ab iis qui infantiam, pueritiam, genealogiamque ejus scire et gestis interesse potuerant, audire opus habebant. Qnarratione sumsit exordium. fuit inquit in diebus Herodis regis Iudaeae Zaccharias eamque historiam plena digestione per
Abbreviated transcription (Latin):
sumus. Patientia u̾a est: a¬
liena mala equanimiter ꝑ¬
peti. contra eum quoq qui
mala irrogat: nullo dolore
morderi. Nam qui sic proxi¬
mi mala portat. ut tamen
tacitus doleat ⁊ tempus dig¬
ne retributionis querat:
patientiam non exhibet s
ostendit. Scriptum quippe
est. Caritas patiens est: be¬
nigna est. Patiens namq
est ut aliena mala tolleret.
benigna u̾o ut ip̃os etiam qͦs
portãt amet.Hinc namoiz
per semetipsam u̾itas dicit.
Diligite inimicos ur̃os. bene¬
facite hiis qui oderint uos.
Orate pro persequentib uos:
et calumpniantib uobis.
Hirtus itaq est coram hoĩ¬
b aduersa tolerare. s uirtirꝰ
coram deo diligere: quia hoc
solum deus sacrificiũ accip̃.
quod ante eius cculos in al¬
tari boni operis flamma ca¬
ritatis incendit.

Expanded text:
sumus. Patientia vero est asumus. Patientia vero est aliena mala aequanimiter perpeti, contra eum quoque qui mala irrogat nullo dolore morderi. Nam 1615 qui sic proximi mala portat, ut tamen tacitus doleat, et tempus dignae retributionis quaerat, patientiam non exhibet, sed ostendit. Scriptum quippe est: Charitas patiens est, benigna est . Patiens namque est ut aliena mala toleret, benigna vero est ut ipsos etiam quos portat amet. Hinc namque per semetipsam Veritas dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos, orate pro persequentibus et calumniantibus vos . Virtus itaque est coram hominibus adversarios tolerare, sed virtus coram Deo diligere, quia hoc solum Deus sacrificium accipit, quod ante ejus oculos in altari boni operis flamma charitatis incendit.
Abbreviated transcription (Latin):
electi quia sũmi capi¬
tis membra sunt: caput
quoq suum in passionibꝰ
sequuntur. ut ipsos aduer¬
sarios in sua morte senti¬
ant de quorum uita presy¬
mebant: et tanto eis cres¬
cat merces operis. quanto
eis uirtutis lucrum profi¬
cit ex alieno dampno cari¬
tatis. S quia dura sunt
que predicuntur de afflic¬
tione mortis. protinus cõ¬
solatio subditur de gaudio
resurrectionis: cum dicit᷑.
Capillus de capite ur̃o nõ
peribit. Scimus fratres
quia caro incisa dolet. ca¬
pillus incisus non dolet.
Ait ergo martyrib suis.
Capillus de capite ur̃o nõ
peribit. uidelicet aperte di¬
cens. Cur timetis ne perea
quod in cisum dolet. quan¬
do ⁊ illud in uobis perire ñ
potest quod incisum ñ dol:
Sequitur. In patientia ue¬
stra possidebitis animas ue¬
stras. Iccirco possessio aĩe in
uirtute patientie ponitur
quia radix omniũ custosq
uirtutum patientia est. Per
patientiam uero possidemꝰ
animas nostras. quia dũ
incipimus possidere quod.

Expanded text:
electi quia summi capitis membra sunt, caput quoque suum in passionibus sequuntur, ut ipsos adversarios in sua morte sentiant de quorum vita praesumebant, et tanto eis crescat merces operis, quanto eis virtutis lucrum proficit ex alienae damno charitatis. 4. Sed quia dura sunt quae praedicuntur de afflictione mortis, protinus consolatio subditur de gaudio resurrectionis, cum dicitur: Capillus de capite vestro non peribit. Scimus, fratres, quia caro incisa dolet, capillus incisus non dolet. Ait ergo martyribus suis: Capillus de capite vestro non peribit, videlicet aperte dicens: Cur timetis ne pereat quod incisum dolet, quando et illud in vobis perire non potest quod incisum non dolet? Sequitur: In patientia vestra possidebitis animas vestras. Idcirco possessio animae in virtute patientiae ponitur, quia radix omnium custosque virtutum patientia est. Per patientiam vero possidemus animas nostras, quia dum , hoc ipsum incipimus possidere quod
Abbreviated transcription (Latin):
luit: ut despectis proprii cor¬
poris cruciatib. insanissio
tortori suo truimphatis cũ
ignib letus illuderet. Here
in meclitatione eius insupe¬
rabilis exarsit ignis. qͥ odio
perfidlie ⁊ amore ueritatis
accensus: appositam sibi
extrinsecus flaminã aut
non sensit aut uicit. In ci¬

Expanded text:
luit, ut, despectis proprii corluit, ut, despectis proprii corporis cruciatibus, insanissimo tortori suo, triumphatis ejus ignibus, laetus illuderet: vere in meditatione ejus insuperabilis exarsit ignis, qui odio perfidiae et amore veritatis accensus appositam sibi extrinsecus flammam aut non sensit, aut vicit.
Abbreviated transcription (Latin):
ma torret: hinc celestis ir¬
rigui uitalis unda ꝑfun¬
deret. Transibat per ignẽ
⁊ aqͣm. cum uim furentis
incendii diuini fontis cle¬
mentia temperaret. Arde¬
bat ergo laurentiꝰ. s uince¬
bat ignis ille: de quo ait
saluator. Ignem ueni m¬
tere in terram. quem uo¬
lo ut ardeat. O nouũ mirã¬
iusdemq uiri ⁊ flãmis cor¬
pus urebat. et ardentis fi¬
dei calore mens ignita fer¬
uebat: sicut loquebantur
adinuicem euuͣngelici illi¬
uiri dicentes. Nonne cor
nostrum ardens erat ĩ no¬
bis in uia: Ibi ergo cor
ardet. flammam membra
non sentiunt. Ubi xp̃c ig¬
nis operatur. dyaboli neces¬
se est uincatur incendiũ:
⁊ ubi dei spiritus feruet. fri¬
gida fit flamina mortaliũ.
erudit. non ut nichil ma¬
li patiamur in mundo: sed
sione uincamus. Cetinit
quondam uariis tribula
cauit cor meũ intͣ me: ⁊ in
meditatione mea exardesc
ignis. Hec sententia eti ã
uenerabili laurentio conue
xp̃i magnanimitate cõca¬

Expanded text:
ma torreret, hinc coelestis irma torreret, hinc coelestis irrigui vitalis unda perfunderet. Transibat per ignem et aquam, cum vim furentis incendii divini fontis clementia temperaret. Ardebat ergo Laurentius, sed vincebat ignis ille de quo ait Salvator: Ignem veni mittere in terram, et quam volo, ut ardeat . O novum miranjusdemque viri et flammis corpus urebatur, et ardentis fidei calore mens ignita fervebat; sicut loquebantur ad invicem evangelici viri dicentes: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis in via ? Ubi ergo cor ardet, flammam membra non sentiunt; ubi Christi ignis operatur, diaboli necesse est vincatur incendium: et ubi Dei spiritus fervet, frigida fit flamma mortalium. erudit, non ut nihil mali patiamur in mundo, sed sione vincamus. Cecinit quondam variis tribulatuit cor meum intra me, et in meditatione mea exardescet ignis . Quam sententiam etiam venerabili Laurentio convenChristi magnanimitate conca
Abbreviated transcription (Latin):
tissimus procurauit: ne
scõꝵ substantiam auaris
manib sacrilegus occupa¬
ret ¶Iusticia eius inquit
manet ineternũ. Quomo¬
do non hec ei ineternũ ma¬
nebit iusticia. qͣm ⁊ sco im¬
pleuit opere. ⁊ głiosissimo
martyrio consecrauit: Hoc
iraqz dolore furor gentil̾ ac¬
census. craticulam cõtinuo
parat ignitam: suꝑ qͣm cre¬
mandum laurentiũ ꝑ mẽ¬
bra disscinideret. ut in digna¬
tionis sue flaminas impi¬
is ignib iundicaret. Ardet
tractans: refrigerio consa¬
entie uictricis exultat.
Nec penali flerus incẽdio
est: cuius in pectore insupe¬
rabili scĩ spiritus flãma
feruebat. Num quid cedere
poterat momentane corpo¬
ris ustioni cuuis fides eter¬
num gehenne extingue¬
bat ardorem: Nere incom¬
parabile salutaris huius
fidei sacramentum. quo
ꝑ tormenta beatitudo que¬
ritur. et flammis refrige¬
rium p̃paratur: ut ait pa¬
triarcha dauid uerb̾ mar¬
tẏrum dicens. Transiuimꝰ
eum mortifera mundi flã¬

Expanded text:
tissimus procuravit ne tissimus procuravit ne sanctorum substantiam avaris manibus sacrilegus occuparet. Justitia, inquit, ejus manet in aeternum. Quomodo non haec in aeternum manebit justitia, quod et sancto complevit opere, et gloriosissimo martyrio consecravit? Hoc itaque dolore furor gentilis accensus craticulam continuo parat ignitam, super quam cremandum Laurentium per membra discinderet, ut indignationis suae flammas impiis ignibus vindicaret. 239 Ardet tractans refrigerio conscientiae victricis exsultat, nec poenali flexus incendio est, cujus in pectore insuperabilis S. Spiritus flamma fervebat. At nunquid cedere poterat momentaneae corporis adustioni, cujus fides aeternum gehennae 240 exstinguebat ardorem? parabile salutaris fidei hujus sacramentum, quo per tormenta beatitudo quaeritur, et flammis refrigerium praeparatur, 242 ut ait patriarcha David verbis martyrum dicens: Transivimuseum mortifera mundi flam
Abbreviated transcription (Latin):
lut apud seculum dereli¬
ctus. nam nec te fides uita¬
q tua tali morte p̾uabit.
Nulla te de meo transitu
quo ego gaudeo perturbet
anxietas. quia ⁊ tu habi¬
turus es de tua passione
leticiam. Nere beati laurẽ¬
tii gloria singularis qui
tantum de deo suo consecy¬
tus est gratie: ut ei mar¬
tyr de martyrio ꝓphecaret.
quem pro suoꝵ preroga¬
tiua meritoꝵ ante uicto¬
ria letificauit quam pug¬
na terreret. Ergo ut cõpe¬
rit ore sacerdotis ⁊ marty¬
ris se quoqz omĩmodis as¬
sumendum. congregatis
inopum turbis ecclesia¬
sticum censum religiosa
liberalitate diuisit. Qua
profundũ spirituał uiri
⁊quam celeste consiliũ.
ut ⁊ egenis consuleret:
⁊ multitudine consumen¬
te que dederat. inueniri ñ
posset quod raperet perse¬
quutor. Illam nimirũ se¬
quutus sententiam. disꝑ¬
sit dedit pauperib: iusti¬
tia eius manet meternũ.
Miscłie fuit quod alimoni¬
am pauperib declit. iusti¬
cie autem quod uir prudẽ¬

Expanded text:
lut apud saeculum derelilut apud saeculum derelictus; nam nec te fides, vitaque tua tali morte privabit; nulla te de meo transitu, quo ego gaudeo, perturbet anxietas; quia mox et tu habiturus es de tua passione laetitiam. Vere beati Laurentii gloria singularis, qui tantum de Deo suo consecutus est gratiae, ut ei martyr de martyrio prophetaret, quem pro suorum praerogativa meritorum ante victoria laetificavit, quam pugna terreret. Ergo, ut comperit, ore sacerdotis et martyris, se quoque omnimodis assumendum, congregatis inopum turbis ecclesiasticum censum religiosa liberalitate divisit. Quam profundum spiritalis viri, et quam coeleste consilium, et ut egenis consuleret, et multitudine consumente quae dederat, inveniri non posset, quod raperet persecutor; illam nimirum secutus sententiam: Dispersit, dedit pauperibus: justitia ejus manet in aeternum . Misericordiae fuit, quod alimoniam pauperibus dedit: justitiae autem, quod ut vir pruden
Abbreviated transcription (Latin):
anctum est fres ac
deo placitum. ut na¬
tale bean laurentii preci¬
pua deuotione uen̾emur:
cuins radiantib flãmis
uictrix in hunc quoq di¬
em toto orbe xp̃i chorusca
eccłia. Qui cum in sede głi¬
osissimi patriarche dyaco¬
natus fungeretur officio.
puritate innocentis uite.
fortissime q mortis triũ¬
pho: aplĩco se consortio
copulauit. Nec imm̾ito
eum apłorum suparem
predicamus. cui ⁊ casti¬
tas animi leuiticũ mini¬
sterium dedit ⁊ plenitu¬
do fidei martyrii contu¬
lit dignitatem. ¶Uene¬
rabilis sixtus romane
urbis antistes. cum im¬
pietatem seuientis mũ¬
di per tormenta suꝑaret.
paterna de morte tristis¬
simum: ita illum spiri¬
tu prescientie compellas¬
se narratur. Noli fili me
beatum laurentium nõ
de sacerdotis sin nictoria
habuisse tristiciam. s do¬
luisse quia nõ etiam ip̃e
mundum cum suo pati¬
ter sacerdote uincebat.
Noli inquit fili mestus
esse post triduũ me seq̃ris:
hoc est noli tristis ẽẽ ue¬

Expanded text:
anctum est, fratres, ac Deo placitum, ut natalem beati Laurentii praecipua devotione veneremur, cujus radiantibus flammis victrix in hunc quoque diem toto orbe Christi coruscat Ecclesia; qui cum in sede gloriosissimi patriarchae diaconatus fungeretur officio, puritate innocentis vitae, fortissimaeque mortis triumpho apostolico se consortio copulavit. Nec immerito eum apostolorum supparem praedicamus; cui et castitas animi leviticum ministerium dedit, et plenitudo fidei martyrii contulit dignitatem. Quem venerabilis Xistus Romanae urbis antistes, cum impietatem saevientis mundi per tormenta superarete eum paterna de morte tristissimum, ita illum spiritu praescientiae compellasse narratur: Noli, inquit,beatum Laurentium non de sacerdotis summi victoria habuisse tristitiam, sed doluisse, quia non ipse mundum cum suo pariter sacerdote vincebat. Noli, inquit, fili, moestus esse, post triduum me sequeris: hoc est, noli tristis esse, ve
Abbreviated transcription (Latin):
rabilem piscatorem. qͥ dum
maris profunda rimatur.
ad altissimum maiestatis
eterne peruenit archanũ.
Hii itaq sunt ecclesiarũ
columpne petrus ⁊ paulus.
quos et uita sanctissima ue¬
nerabilem perduxit ad mor¬
tem: et gloriosus occasus
fecit esse perpetuos. Qui¬

Expanded text:
rabilem piscatorem, qui dum rabilem piscatorem, qui dum maris profunda rimatur, ad altissimum majestatis aeternae pervenit arcanum. Hi itaque sunt Ecclesiarum columnae: Petrus et Paulus, quos et vita sanctissima venerabilem perduxit ad mortem, et gloriosus occasus fecit esse perpetuos, qu
Abbreviated transcription (Latin):
clesiam: non ipietate irre¬
ligiosi animi seuiebat. sed
sub nube ignorantie nouã
non perspiciens gratiam. a¬
more antique deuotionis er¬
rabat. Ideo deniq ab oculis
eius ueteris umbre caligo
detersa est: ut uerum illud
lumen quod e celestib choru¬
scabat. et sibi acquireret et
omnib reuelaret. Cecatus il¬
lumuiatusq est non alia diᷤ¬
pensatione. nisi ut clausis
carnalib oculis: spiritalis
ei aspectus ad inspiciendã
dei gloriam formaretur. Ac¬
cepit ⁊ fidelissimus petrus
hos oculos. qui xp̃m domi
diuinitatem suam sub spe¬
tie assumpti hominis occł¬
tantem: filium esse dei ui¬
luminatus inspexit. Ait enĩ
domino percunctanti quis
esse ab hominib putaret᷑.
Tues inquit xp̃c filius dei
uiui. Quis non responsõnis
pleuitudinem piscatorem
protulisse miretur. qua ꝯpẽ¬
dio breuissime confessionis
aperuit et quod a patre ha¬
buit dominus. ⁊ quod de hu
continet sacramentũ. Uere
suscipiendum cunctis ⁊ mi¬

Expanded text:
clesiam, non impietate irreclesiam, non impietate irreligiosi animi saeviebat, sed sub nube ignorantiae, 228 novam non perspiciens gratiam; amore antiquae devotionis errabat. Ideo denique ab oculis ejus veteris umbrae caligo detersa est, ut verum illud lumen, quod de coelestibus coruscabat, et sibi acquireret, et omnibus revelaret. Caecatus illuminatusque est, non alia dispensatione, nisi ut clausis carnalibus oculis, spiritualis ei aspectus ad inspiciendam Dei gloriam formaretur. Accepit et fidelissimus Petrus hos oculos, qui Christum Ddivinitatem suam sub specie assumpti hominis occultantem, Filium esse Dei viluminatus inspexit; ait enim Domino percunctanti quis esse ab hominibus putaretur: Tu es, inquit, Christus Filius Dei vivi . Quis non responsionis plenitudinem piscatorem protulisse miretur, quam compendio brevissimae confessionis aperuit, et quod de Patre habebat Dominus, et quod de humcontinet sacramentum, vere suscipiendum cunctis; et mi
Abbreviated transcription (Latin):
est honoranda credentibus
quos pro iusticie pieratisq
plenitudine saluator mũdi
humano generi ⁊ pr̾es dedit
esse ⁊ iulices. Quante aũt
integritatis quante ue pie¬
tatis Fuerint hinc maxie
peruidendum est: quod ille
eos ad emendationem cor¬
rupti seculi ⁊ ministerium
sue noluntatis elegit. quẽ
non fallebat elecciõ. Hocauit
namq petrum oꝑib pau¬
perem. operib piscatorem:
qui a conuersatione popula¬
ri ⁊ commnunione urbium
segregatus. uitam int̾ flu¬
ctus agebat innocuam: et
uictum de simplicitate que¬
rebat. Quem tamen ita di¬
xerim pauperem. ut cõpe¬
tens ei substantia nõ dees¬
set: quem benemerentem
de deo copiosi maris diues
unda pascebat. Electus er¬
go est ad predicationem sa¬
lutaris uerbi. ut mutata ui¬
ce celestis mysterio sacramẽ¬
ti: qui captura piscium ale¬
batur salute hominum pas¬
ceretur. ¶ Gloriosissimum
itaq paulum ad fidem nõis
sui xp̃c uocauit e celo. qui
quod persequi uideretur ec¬

Expanded text:
est honoranda credentibus, quos pro justitiae pietatisque plenitudine Salvator mundi humano generi et patres esse dedit et judices. Quantae autem integritatis, quantaeve pietatis fuerint hinc vel maxime pervidendum est, quod ille eos ad emendationem corrupti saeculi, et ministerium suae voluntatis elegit, quem non fallebat electio. Vocavit namque Petrum opibus pauperem, opere piscatorem; qui a conversatione populari, et communione urbium segregatus, vitam inter fluctus agebat innocuam, et victum de simplicitate quaerebat; quem tamen ita dixerim pauperem, ut competens ei substantia non deesset; quem benemerentem de Deo copiosi maris dives unda pascebat. Electus ergo est ad praedicationem salutaris verbi, ut, mutata vice coelestis mysterio sacramenti, qui captura piscium alebatur, salute hominum pasceretur. Gloriosissimum etiam Paulum ad fidem nominis sui Christus vocavit e coelo; qui quod persequi videbatur Ec
Abbreviated transcription (Latin):
per uicos ⁊ plateas querã
quem diligit anima mea.
Quesini illum ⁊ non inuẽi.
Inuenerunt me uigiles.
qui custodiunt ciuitatem.
Num quem dilexit anuma
mea iudistis: Paululum
cum pertransissem eos. in¬
ueni quem diligit anima
mea. Tenui eum nec dumnit¬
tam. donec introducam ĩflõ
in domun matris mee: et

Expanded text:
eram quem diligit anima mea: quaesivi illum et non inveni. Invenerunt me vigiles qui custodiunt civitatem. Num quem diligit anima mea vidistis? Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea: tenui illum, nec dimittam donec introducam eum in
Abbreviated transcription (Latin):
rum in spiritu preuiderat
ꝓphetico more quasi iam
factum esse narrabat. Uisi¬
tauit enum nos incarne p
parens dominus. qͣi longiͣ
a se recedentes quos in pec¬
catis positos quer̾e ⁊ iustifi¬
care curauit. Hisitauit qiͣ
medicus egrotos. qui ut in¬
ueteratum suꝑbie nr̃e lan¬
guorem sa naret: nouum
nobis sue humilitatis exẽ¬
plum adhibuit. ¶ Fecit re-¬
demptionem plebis sue. qͥ
nos uenundatos sub pecca¬
to ⁊ antiqui hostis seruitio
addictos: dato sui sangũis
precio liberauit. Hnde benig¬
ne nos hortatur apostolus
dicens. Empti estis precio
magno. glorificate et por¬
tate deum in corpore uestro.
plebis aũt sue dicit. non u¬
tiq quam ueniens plebẽ
suam reperit: s quam uisi¬
tando ⁊ redimendo suam fe
qualem reddiderit: finis

Expanded text:
rum in spiritu praeviderat, rum in spiritu praeviderat, prophetico more quasi jam factum esse narrabat. Visitavit enim nos apparens in carne Dominus, quasi longius a se recedentes, quos in peccatis positos quaerere et justificare curavit. Visitavit quasi medicus aegrotos, qui ut inveteratum superbiae nostrae languorem sanaret, novum nobis suae humilitatis exemplum adhibuit. Fecit redemptionem plebis suae, qui nos venundatos sub peccato, et antiqui hostis servitio addictos, dato sui sanguinis pretio liberavit. Unde benigne nos hortatur Apostolus, dicens: Empti estis pretio magno, glorificate et portate Deum in corpore vestro . Plebis autem suae dicit, non utique quam veniens plebem suam reperit, sed quam visitando et redimendo suam fecqualem reddiderit. Finis
Abbreviated transcription (Latin):
mystice. quia multi destyr¬
pe sacerdotali qui a confes¬
sione xp̃i dutius ora conti¬
nuerant: postinodium per
susceptionem fidei illuis.
sp̃e sancti uirtute replendi.
dono ꝓphetie sublimandi:
⁊ magisterii pastorał officõ
ppłis eeñt preferendi. ¶ Ea¬
dem etiam acceptio spiritꝰ
et ꝓphia ⁊ acharie hoc quoq
conuenienter figurare cre¬
denda est : quia tune instarz
tempus quo fidelib pande¬
retur. omnes legal̾ satͥficii
ritus ⁊ cerimonias spu̾ali
uitus sapientia et ꝓpheti¬
cis exuberare mysteriis: q̃
ne diuinitati testimoniũ
ferrent. iuxta quod ip̾e iu¬
deorum duritiam increpãs
dicit. Si crederetis moysi.
crederetis forsitan et michi.
De me enu ille scripsit.
Quid autem ꝓph̾ans et be¬
nedicens deum ⁊ acharias
dixerit audiamus. Bene¬
dictus dominus d̾s isrł: qr
uisitauit ⁊ fecit redemptio¬
nem plebis sue. In quibus
profecto uerbis notandũ ẽ:¬
quia beatus ⁊acharias qd̃
inchoatum ⁊ proxime futu¬

Expanded text:
mystice quia multi de stirmystice quia multi de stirpe sacerdotali, qui a confessione Christi diutius ora continuerant, postmodum per susceptionem fidei illius Spiritus sancti virtute replendi, dono prophetiae sublimandi, et magisterii pastoralis officio populis essent praeferendi. Quamvis eadem acceptione spiritus et prophetia Zachariae hoc quoque convenienter figurari credendum est, quia tunc instaret tempus quo fidelibus panderetur omnes legalis sacerdotii ritus et caeremonias spirituali intus scientia et propheticis exuberare mysteriis, quanae divinitati testimonium ferrent, juxta quod ipse Judaeorum duritiam increpans, dicit: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi. De me enim ille scripsit . Quid autem prophetans, et benedicens Deum Zacharias dixerit, audiamus. Benedictus Dominus Deus Israel, quia visitavit et fecit redemptionem plebis suae. In quibus profecto verbis notandum quia beatus Zacharias quod inchoatum et proxime futu
Abbreviated transcription (Latin):
super omnes uicinos eoꝵ:
et super omnia muntana
iudee diuulgabantur om¬
ma uerba hec. In tempore
dominice resurrectõnis ubi
misso desuper sp̃u. gloria
nominis eus per aposto¬
los mundo innotuit: timor
continuo saluberrimꝰ non
solum ideorum. qui erãt
uicini uel situ uidelic loci.
uel scientia legis: s extera¬
rum usq ad fĩnes terre gẽ¬
tium corda concussit. ¶Nõ
tantum montana cuncta
indee. uerum etiam om̃ia
mundani regni mundane¬
q sapientie culmina uirty¬
tis eius fama transcendit:
ita ut relicra ubiq cultura
ac uita priori ad percipienda
fidei illius sacramenta con¬
et hec octana die hoc est ptꝰ
salbatum facta est. Et sitit
illa a reatu perpetue mortis
ab soluere solebat. ita ista ꝑ¬
fectam urte immortalitã¬
tis nouitatem ⁊ in auctore
nr̃o exhibuit. ⁊ in nobis spe¬
randam monstrauit. Quod
uero intter hec ⁊ achariaᷤ un¬
pletur spu scõ. ac de redemp¬
tore nr̃o simul et nr̃a redẽp¬
tione ꝓphetat: significat

Expanded text:
cinos eorum, et super omnia montana Judaeae divulgabantur omnia verba haec. Porro in tempore Dominicae resurrectionis, ubi misso desuper Spiritu gloria nominis ejus per apostolos mundo innotuit, timor continuo saluberrimus non solum Judaeorum qui erant vicini vel situ videlicet loci, vel scientia legis, sed et exterarum usque ad fines terrae gentium corda concussit. Nec tantum montana cuncta Judaeae, verum etiam omnia mundani regni mundanaeque sapientiae culmina virtutis ejus fama transcendit, ita ut relicta ubique cultura ac vita priori ad percipienda fidei illius sacramenta conet haec octava die, hoc est post sabbatum, facta est; et sicut illa a reatu perpetuae mortis absolvere solebat, ita ista perfectam vitae immortalis novitatem et in auctore nostro exhibuit, et in nobis sperandam monstravit. Quod vero inter haec Zacharias impletur Spiritu sancto, ac de Redemptore nostro simul et nostra redemptione prophetat, significat
Abbreviated transcription (Latin):
habentes: benedicamus
⁊ nos dominũ in om̃i tem¬
pore. quia usitauit et fe¬
cit redemptionem ꝓlebi
sue. Semper laus eius in
ore nostro uersetur. semper
eius et memoriam retine¬
amus: et inuicem annun
auxilium ut lucem scien¬
tie quam contulit. in nob̃
ipse conseruet.atq ad per¬
fectum usq diem ꝑducat.
Et ut digni simus exaudi¬
ri deprecantes. abiciamus
ip̃i opera tenebrarũ: et in¬
duamus nos arma lucis.
Sic etenim supplicantes
concite que desideramus
accipimus. quia nimirũ
uerba deuote orationis: ad¬
iuuat manus pie opera tõ¬
salutis eterne preconẽ sus¬
cepiius. hunc etiam no¬
stre orationis adiitorem
queramus. Ipsum itaq ĩ¬
tercedendo rogemus impe¬
trare. ut ad eãm cui testimo¬
nium perhibuit: lucem
uitam ⁊ ueritatem: perue¬
nire mereamur ihm xp̃m
dominum nr̃m.¬

Expanded text:
camus et nos Dominum in omni tempore, quia visitavit et fecit redemptionem plebis suae. Semper laus ejus in ore nostro versetur, semper ejus et memoriam retineamus, et in invicem annuntauxilium, ut lucem scientiae quam contulit in nobis ipse conservet, atque ad perfectum usque diem perducat. Et ut digni simus exaudiri precantes, abjiciamus ipsi opera tenebrarum, et induamus nos arma lucis. Sic etenim supplicantes concite quae desideramus accipimus, quia nimirum verba divinae orationis adjuvat manus piae operatiosalutis aeternae praeconem suscepimus, hunc etiam nostrae orationis adjutorem quaeramus; ipsum itaque intercedendo rogemus impetrare, ut ad eum cui testimonium perhibuit, lucem, vitam et veritatem pervenire mereamur Jesum Christum Dominum n