comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
faũ & dabit ÷ peaciones cordis tiui. Unde delectans
in dũonisi qͥa tenes certũ ꝓmissorẽ qͥ se efficit ꝓmit¬
tendo debitorẽ : huiꝰ igit᷑ dep̃cationis ut maneat nob̵¬
cũ soes nra & introducam̃ in id qđ ꝓmisit ds̃. loquit᷑
ticulus hui psalmi: Intirnit̃ ne coraułas. Quidit ne
cornupas q đ ꝓ misisti exhibe.: Sed qͣdo: in finem
Illuc gͦ m̃tis oculus dirigat᷑ infinẽ Om̃ia que in uia oe¬
curror transcunt᷑ ut ꝑueniat᷑ in finẽ : Exultent suꝑbi
de p̃̾senti felicitate. tumeant honorib fulgeant auro.
redundant familus. obseqͥis dicentiũ conft̃ipentur:
p̃timunt ista om̃ia transeunt tanqͣm umbra. Cuo
ant tunc illis ueni& sine fine trifticia qͣndo accepe¬
mnt huoniles qđ icrident suꝑbi. tunc suꝑboꝵ typhus
conuertet᷑ in luctũ TIunc erit illa lux: qͥm in libro sa.

Expanded text:
um habes petitiones cordis tui, unde delectaris in Domino, nisi quia tenes certum promissorem, qui se effecit promittendo debitorem? Hujus igitur deprecationis ut permaneat nobiscum spes nostra, et introducamur in id quod promisit Deus, loquitur titulus hujus psalmi: In finem ne corrumpas. Quid est, ne corrumpas? Quod promisisti, exhibe. Sed quando? In finem. Illuc ergo mentis oculus dirigatur; in finem: omnia quae in via occurrerint, transeantur, ut perveniatur in finem. Exsultent superbi de praesenti fmiliis, obsequiis clientium constipentur: praetereunt ista; transeunt tanquam umbra. Cum ant, tunc illis veniet sine fine tristitia. Quando acceperint humiles quod irrident superbi, tunc superborum typhus convertetur in luctum. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
oriente. neq ab occidente. neq adesertis montiũ : qm̃
ds̃ iud ex ẽ Iniqͥtatũ tucirũ udex : ds̃ ẽ Si ds̃ ẽ ubiq
p̃sens ẽ. Quo te auferes ab oculis dĩ ut in parte asi¬
qua loquaris qđ ille ñ audiat: si ab onente iudicat
ds̃ secede in occidentẽ & dic quicqͥd aduersus dm̃
Si ab occidente. & uade in orientẽ: & ibi loquere.
Si a desertis montiũ iudicat : uade in mediũ popłoꝵ
ubi tibi sub murmures. De nullo iudicat loco qͥubiq
secretꝰ ẽ. ubiq publicꝰ: quẽ nulli lic& ut ẽ cognoscere
& quẽ nemo ꝑmittit᷑ ignorare. Uide qͥd agas . Loque¬

Expanded text:
 desertis montium; quoniam Deus judex est. Iniquitatum tuarum judex Deus est. Si Deus est, ubique praesens est. Quo te auferes ab oculis Dei, ut in parte aliqua loquaris quod ille non audiat? Si ab oriente judicat Deus, secede in occidentem, et dic quidquid vis adversus Deum; si ab occidente, vade in orientem, et ibi loquere; si a desertis montium judicat, vade in medium populorum, ubi tibi submurmures. De nullo loco judicat, qui ubique secretus est, ubique publicus; quem nulli licet ut est cognoscere, et quem nemo
Abbreviated transcription (Latin):
ubi fas ibi pulsa ibi tantũ sa. qͥa stando pulsat᷑
Quid sͦ ẽ hoc: prima questio ista occurrit: uinime¬
ri plenus ẽ mixto. Quomͦ meri simixto ceterum
calix in matiu dcũi cũ dicit eruditis in ȩccła xp̃i
loquor  ñ utiq ueluti forma humana circũ seri¬
ptũ dm̃ debetis uob in corde pingere. ne clausis
tẽplis simulacra ita cordib fabricetis. Calix ergo
iste: aliqͥd significat. Inueniȩmꝰ hoc : in manu autẽ
dñi ẽ in porte state dñi. Manꝰ enĩ dĩ: pocestas dĩ cõ¬
mdataep nã & de hominib plerũq dr̃ In menu¬

Expanded text:
ubi stas, ibi pulsa; ibi tantum sta, quia stando pulsatur. Quid ergo est hoc? Prima quaestio ista occurrit, Vini meri plenus est mixto: quomodo meri, si mixto? Caeterum, Calix in manu Domini, cum dicit, eruditis in Ecclesia Christi loquor, non utique veluti forma humana circumscriptum Deum debetis vobis in corde pingere, ne clausis templis simulacra in cordibus fabricetis. Calix ergo iste aliquid significat. Inveniemus hoc. In manu autem Domini, est in potestate Domini: manus enim Dei potestas Dei commendata est. Nam et de hominibus plerumq
Abbreviated transcription (Latin):
dixit dicite in cordib ur̃is : & in cubilib: uris cõpun¬
gimini quid habesibi punctiones facinaꝵ : habe
illic punctiones confessionũ : libi gͦ loqueris ad¬
uersus dm̃ iniqͥtatẽ : ibi tẽ iudicat. Ñ iudiciũ differt:
sed pęnã lã udicat iã nouit iã uid&. pęna restat:
cũ fuerit p̃sentata habebis & pęnã. Cũ apparue¬
rit facies illiꝰ hominis qͥ hic irrisus ẽ qͥ iudicatus.
qui crucifixus. qͥ sub iudice stetit. cũ apparuerit
iudicans in p̃sentia sua: tunc habebis penã si ñ
te correxeris: Quid gͦ mͦ faciemꝰ : p̃ueniamus
fessione : ueni& mitis quẽ feceras iratũ. Neq a
ab occidente ñ adesertis neontiũ &ucaonres q̃m̃ dhs uedce

Expanded text:
dixit. Dicite in cordibus vestris, et in cubilibus vestris compundixit. Dicite in cordibus vestris, et in cubilibus vestris compungimini . Quot habes ibi punctiones facinorum, tot habe illic compunctiones confessionum. Ubi ergo loqueris adversus Deum iniquitatem, ibi te judicat: non judicium differt, sed poenam. Jam judicat, jam novit, jam videt: poena restat; cum fuerit praesentata, habebis et poenam, cum apparuerit facies illius hominis qui hic irrisus est, qui judicatus, qui crucifixus, qui sub judice stetit; cum apparuerit judicans in praesentia sua, tunc habebis poenam, si te non correxeris. Quid ergo modo faciemus? Praeveniamus fessione: veniet mitis quem feceras iratum. Neque aab occidente, non a desertis montium. Quare? Quoniam De
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rarũ. alia scriptura dic̃ hoc & hoc qͦd contin& om̃ia
scientiã hab& uocis ꝓpt̃ hoc : qͥ loqͥt᷑ iniqua ñ potesc
latere Noli gͦ cogitare dm̃ in locis: ille tecũ ẽ. talis
qualis fueris quid ÷ talis qualis fueris: bonus si
bonꝰ fueris & malus tͥ uidet᷑ si malus fueris Sed
opitulator sibonꝰ fueris: ultor simaluis fueris Ibi
habes udicẽ : in secreto tuo. Uolens facere aliqͥd ma¬
li de publico recipis te in domũ tuã: ubi nemo in imi¬
coꝵ uideat. de locis domꝰ tuȩ ꝓmptis & in faciem
constitutis. remoues te in cubiculo. Times & in cubi¬
culo aliunde consciũ: secedis in cortuũ. ibi medita¬
ris : Ille in corde tuo interior ẽ : quocũq gͦ fueris.
ibi ẽ Te ipsũ quo fugies : nonne quocũq fugeris.
te sequeris : quando aut̃ & te ipso in terior ẽ : ñ est
quo fugias adõ irato nisi addm̃ placatũ Ersus ñ ẽ
quo fugias Uis fugere ab ipso : fuge ad ipsũ Ergo ne
loquamini aduersus dm̃ iniqͥtatẽ: nec illic ubi loqui

Expanded text:
riptura dicit hoc; et hoc quod continet omnia scientiam habet vocis: propter hoc qui loquitur iniqua, non potest latere . Noli ergo cogitare Deum in locis; ille tecum est talis, qualis fueris. Quid est talis, qualis fueris? Bonus, si bonus fueris; et malus tibi videbitur, si malus fueris: sed opitulator si bonus fueris; ultor si malus fueris. Ibi habes judicem in secreto tuo. Volens facere aliquid mali, de publico recipis te in domum tuam, ubi nemo inimicorum videat; de locis domus tuae promptis et in faciem constitutis, removes te in cubiculum; times et in cubiculo aliunde conscium, secedis in cor tuum, ibi meditaris: ille corde tuo interior est. Quocumque ergo fugeris, ibi est. Teipsum quo fugies? Nonne quocumque fugeris, te sequeris? Quando autem et teipso interior est, non est quo fugias a Deo irato, nisi ad Deum placatum: prorsus non est quo fugias. Vis fugere ab ipso? Fuge ad ipsum. Ergo ne loquamini adversus Deum iniquitatem, nec illic ubi loquim
Abbreviated transcription (Latin):
dixi iauqͥs. nolite inique facere: ñ audier̃ Olim
enĩ nob dictũ ẽ ñ audiuimꝰ: lapsi sumꝰ mortales
faca mortales geniti. Deflux̃ t̾ra: audiant uł
m ut surgant ad medicũ qͥuenit ad languidum
Qut̃ noluer̃ audire saini. ut ñ caderent: audi¬
ant iacentes ut surgant: Dixi iniqͥs: nolite iniq
stis uaiqͥ tatẽ ꝑcupiditatẽ: nolite eã defen¬
dere ꝑelatioriem: Confite mini si fecistis
Qui enĩ ñ con fitet᷑ & iniquus ẽ: exaltat cor¬
nu dixi iniquis nolite inique agere: & de¬
linquentib nolite exaltare cornu Exalta¬
bitur in uob cornu xp̃i: si ñ exaltet᷑ in aob̵
iestate ẽ Nolite gͦ efferni: ne loquam ini aduersus
dm̃ iniqͥtatẽ Audite iã uoces multoꝵ : audiat unus¬
qͥsq pungat᷑. Quid solent homines dicere : Uere ñ¬
iudicat ds̃ de reb humanis & ẽ illud iudiciũ dĩ aut
uero curat qͥd agat᷑ in t̾ra : tã multi iniqͥ redundant
felicitatib: in nocentes p̃munt᷑ laborib Sed illi ac-¬

Expanded text:
s: Nolite inique facere. Non audierunt. Olim enim nobis dictum est; non audivimus, lapsi sumus, mortales facti, mortales geniti: defluxit terra. Audiant vel modo, ut surgant, medicum qui venit ad languidum: quem noluerunt audire sani, ut non caderent; audiant jacentes, ut surgant. Dixi iniquis: Nolite inique stis iniquitatem per cupiditatem, nolite eam defendere per elationem: confitemini, si fecistis. Qui enim non confitetur, et iniquus est, exaltat cornu. Dixi iniquis: Nolite inique facere; et delinquentibus: Nolite exaltare cornu vestrum. Exaltabitur in vobis cornu Christi, 6-8. Nolite ergo efferri: ne loquamini adversus Deum iniquitatem. Audite jam voces multorum; audiat unusquisque, et pungatur. Quid solent homines dicere? Vere judicat Deus de rebus humanis? et est illud judicium Dei? aut vero curat quid agatur in terra? Tam multi iniqui redundant felicitatibus; innocentes premuntur laboribus! Sed illi ac
Abbreviated transcription (Latin):
ad confusionẽ ꝑtinebit qđ frangit᷑ tibi cornu : quomꝰ
ad głam ꝑtinebit si exaltabit᷑ tibi cornu. Modo ero
ẽ tibi eligendi : tunc ñ erit Ñ es dicturꝰ. dimitar
& eligã : p̃cesser̃ enĩ uoces. dixi iniqͥs. Si ñ dixi:
para excusationẽ. para defensionẽ. Si aut̃ dixi. pre¬
occupa confessionẽ : ne uenias ad damnationẽ quia
tunc confessio sera erit: & defensio nulla ent¬

Expanded text:
ad confusionem pertinebit quod frangitur tibi cornu; quomodo ad gloriam pertinebit, si exaltatur tibi cornu. Modo ergo est tempus eligendi; tunc non erit. Non es dicturus, Dimittar et eligam: praecesserunt enim voces, Dixi iniquis. Si non dixi, para excusationem, para defensionem: si autem dixi, praeoccupa confessionem, ne venias ad damnationem; quia tunc confessio sera erit, et defensio nulla er
Abbreviated transcription (Latin):
sobrios fuisse : usq adeo ebrii erant : ut suos ñ ag¬
noscerent. Qm̃ ꝓpinqui sui qͥ eos ab sp̃e cȩlestium
p̃mioꝵ t̾renis blandim̃tis auertere molitis : ñ s̃
tũ cor erat : ñ erant ebrii. quoꝵ mens alienata erat
ab hoc scło: bibent inqͥt om̃s peccatores t̾rȩ. Sed
qͥ bibent uinũ : peccatores bibunt : sed ne rema¬
neant peccatores Ut iustificent᷑ ñ ut puniant᷑
cũ corpore suo. in scłm gaudebo: pscillã dõ iacob
ꝓmissione illa futura : de qua dr̃ in finẽ necor¬
peccatoꝵ confringã. & exaltabunt᷑ cornua iusti
hoc ẽ hunc humiliat: & hunc exaltat. Nolunt
sibi frangere cornua peccatores: quȩ sine dubio
frangentur in finẽ Ñ uis ut ille tunc frangat. ⁊¬
tu hodie frange. Audistis enĩ supͣ. nolite contem¬
nere. Dixi iniqͥs nolite agere inique : & delin¬
quentib nolite ex altare cornu. quando Audi¬
sti nolite ex altare cornu. contẽpsisti & exaltasti

Expanded text:
sobrios fuisse? Usque adeo ebrii erant, ut suos non agsobrios fuisse? Usque adeo ebrii erant, ut suos non agnoscerent. Omnes propinqui sui, qui eos a spe coelestium praemiorum terrenis blandimentis avertere moliti sunt, nontum cor erat? Non erant ebrii, quorum mens alienata erat ab hoc saeculo? Bibent, inquit, omnes peccatores terrae. Sed qui bibent vinum? Peccatores bibent, sed ne remaneant peccatores; ut justificentur, non ut puniantur.cum corpore suo; in saeculum gaudebo; psallam Deo Jacob: promissione illa futura in fine, depeccatorum confringam; et exaltabuntur cornua justi. Hoc est, Hunc humiliat, et hunc exaltat. Nolunt sibi frangi cornua peccatores, quae sine dubio frangentur in fine. Non vis ut ille tunc frangat? tu hodie frange. Audisti enim supra; noli contemnere: Dixi iniquis, Nolite inique agere; et delinquentibus, Nolite exaltare cornu. Quando audisti, Nolite exaltare cornu, contempsisti, et exaltasti
Abbreviated transcription (Latin):
Plenus ẽ mixto : id ÷ cũ fece corporaliũ sacram̃torũ
Et qͥa hunc humilat suꝑbũ uidȩũ & hunc exaltat
confitentẽ gentilẽ : inclinauit ex hoc in hunc. id est
a iudaico popło in gentilẽ popłm. Quid inclinauit :
legẽ: Eliquatus ẽ inde spiritalis intellectus. Ue¬
rũ tam̃ fex eiꝰ ñ ẽ ex inanita : qͥa om̃ia sacram̃ta car¬
nalia apud iudȩos remanser̃. Bibent om̃s pecca¬
tores t̾rȩ. Quibibent : om̃s peccatores t̃rȩ qui
peccatores t̾rȩ : iudei erant qͥdem peccatores sed
suꝑbi: gentiles aut̃ erant peccatores sed humiles
Om̃s peccatores bibent : sed uide qui fecem. qͥ uinũ
Et enĩ illi bibendo fecẽ euanuer̃: isti bibendo uinũ
iustificati s̃. Aud eã dicere & inebriatos : & ñ timeo
Atq utinã : om̃s sic in ebriemini. Recordamini. calix
tuus in ebrians quã p̃clarus ẽ : qͥd enĩ putatis fr̃s
mei. om̃s illos qͥ confitendo xp̃m etiã mori uoluer̃

Expanded text:
plenus est mixto, id est cum faece corporalium sacramentorum. plenus est mixto, id est cum faece corporalium sacramentorum. Et quia hunc humiliat, superbum Judaeum, et hunc exaltat, confitentem Gentilem, inclinavit ex hoc in hunc, id est a Judaico populo in Gentilem populum. Quid inclinavit? Legem: eliquatus est inde spiritualis intellectus; Verumtamen faex ejus non est exinanita, quia omnia sacramenta carnalia apud Judaeos remanserunt. Bibent omnes peccatores terrae. Qui bibent? Omnes peccatores terrae. Qui peccatores terrae? Judaei erant quidem peccatores, sed superbi; Gentiles autem erant peccatores, sed humiles: Omnes peccatores bibent; sed vide qui faecem, qui vinum. Etenim illi bibendo faecem, evanuerunt; isti bibendo vinum, justificati sunt: audeam dicere et inebriatos, et non timebo; atque utinam omnes sic inebriemini! Recordamini: Calix tuus inebrians quam praeclarus ! Quid enim? putatis, fratres mei, omnes illos qui confitendo Christum etiam mori voluerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
pondera om̃iũ sententiarũ Nã ibi nouũ testam̃tũ
ab sconditũ latet : tanqͣm infece corporaliũ sacra¬
m̃tor C urcuncisio carnis magni saram̃ti res est
& intelligit᷑ inde circũcisio cordis: Templũ illũ herin
magni sacram̃ti res ẽ & intelligit᷑ ex eo corpꝰ dñi
forra ꝓmis sionis intelligit᷑ regnũ celoꝵ Sacrificiũ¬
uictimarĩ a pecorũ magnũ hab& sacram̃tũ : sed in
omnib: ilis generib sacrificioꝵ. intelligit᷑ unũ illud
rabant hȩc id ÷ illis hȩc figurabant᷑ Accepit popłs
ille lege᷑: accepit mandata iusta & bona: Quid tã
iustũ ñ occides ñ mȩcaberis ñ furaberis ñ falsũ
testimoniũ dices honora patrẽ & mitrẽ ñ concu-¬
pis ces rẽ ꝓximi tui unũ dm̃ ad orabis & illiser¬
uies : om̃ia ista: ad unũ ꝑtinent Illa uͦ carnalia
quasi  reseder᷑ ut retmanerent apud illos
& funderet᷑ inde om̃is spiritalis intellectus. Calix
uero in manu dñi : id ÷ in potestate dñi. Uini meri:

Expanded text:
tiarum. Nam ibi Novum Testamentum absconditum latet, tanquam in faece corporalium sacramentorum. Circumcisio carnis magni sacramenti res est, et intelligitur inde circumcisio cordis. Templum illud Jerusalem magni sacramenti est res, et intelligitur ex eo corpus Domini. Terra promissionis intelligitsacramentum; sed in omnibus illis generibus sacrificiorum intelligitur unum illud rabant haec, id est, illis haec figurabantur. Accepit populus ille Legem; accepit mandata justa et bona. Quid tam justum quam, Non occides, Non moechaberis, Non furaberis, Non falsum testimonium dices. Honora patrem et matrepisces uxorem proximi tui, Unum Deum adorabis, et ipsi soli servies ? Omnia ista ad vinum pertinent. Illa vero carnalia quasi resederunt, ut remanerent apud illos, et effunderetur inde omnis spiritualis intellectus. Calix vero in manu Domini, id est in potestate Domini; vini meri,
Abbreviated transcription (Latin):
fex ñ ẽ exinanita : unde uenerit ad hoc recordamini :
hunc̃ humiliat & hunc exaltat qđ figuratũ ẽ nob̵ ine¬
uanglio ꝑduos homines phariseũ & publicanũ hoc la¬
turs accipientes intelligamꝰ duos popłos iudeoꝵ & gen¬
tiũ ludeoꝵ popłs: phariseus ille Gentiũ popłs pabli¬
canꝰ ille Iudeoꝵ popłs uactabat merita sua. gendiũcon¬
qͣ mñ apłi ex ortabant᷑ gentes ne desꝑarent qđ in magius
peccatis lacuissent & reprimebant iudȩos ne se extol¬
berent quasi ex iuiftificationib legis & ideo se putarea
uscos gentes aut̃ peccatores eẽqa in uidȩis & lexerat
a teplu erat. & sacerdotiũ erat Illi aut̃ om̃s cultores

Expanded text:
esset exinanita? 12. Unde venerit ad hoc, recordamini: Hunc humiliat, et hunc exaltat. Quod figuratum est nobis in Evangelio per duos homines, Pharisaeum et Publicanum, hoc latius accipientes, intelligamus duos populos, Judaeorum, et Gentium: Judaeorum populus, Pharisaeus ille; Gentium populus, Publicanus ille. Judaeorum populus jactabat merita sua; Gentium conquomodo Apostoli exhortabantur Gentes ne desperarent, quod in magnis peccatis jacuissent; et reprimebant Judaeos, ne se extollerent quasi ex justificationibus Legis, et ideo se putarent justos, Gentiles autem peccatores esse, quia Judaeis et Lex erat, et templum erat, et sacerdotium erat . Illi au
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ in uocas inuitas. Uenire aut̃ ñ uult in uocatꝰ sĩ
tu fueris elatꝰ: Elatus si fueris confiteri ñ poteris
Nec ea negas dõ : quȩ nescit. ltaq confessiotua ñ il
uit se malis. in uocans impleuit sebonis: en arrans
cabimꝰ nom̃ tuũ Multa exũ s̃ corda confitentiũ
unũ credentũ. Quare multa sunt conficentiũ unq̃
tebim᷑ tͥ ds̃ confitebim᷑ tͥ & inuocabimꝰ nom̃ tuũ lam
incipit ex ꝑsona capitis sermo. Siue aut̃ caput loqui
pitis: loqͥt᷑ ex ꝑsona corporis Sed qͥd dictũ ẽ er̃
duo in carne una. Sacram̃tũ hoc: magnũ ẽ Egoin

Expanded text:
quem invocas, invitas. Venire autem non vult invocatus, si quem invocas, invitas. Venire autem non vult invocatus, si tu fueris elatus: elatus si fueris, confiteri non poteris; nec ea negas Deo quae nescit. Itaque confessio tua non ivit se malis, invocans implevit se bonis, enarrans cabimus nomen tuum. Multa enim sunt corda confitentium, unum credentium. Quare multa sunt corda confitentium, unum tebimur tibi, Deus; confitebimur tibi, et invocabimus nomen tuum. Jam incipit ex persona capitis sermo. Sive autem caput loquapitis, loquitur ex persona corporis. Sed quid dictum est? Erunt duo in carne una. Sacramentum hoc magnum est; ego,
Abbreviated transcription (Latin):
terũ fiat Rex egypti pharao nostis qđ cũ ibi iã
cẽt ioseph ꝓpt̃ pudicitiȩ amorẽ inclusus in carcere
uidit somniũ pharao notũ om̃ib nob̵: a septẽ macris
consũptas eẽ septẽ boues pingues & rursũ a septem
spicis exilib consũptas eẽ septẽ fecundas Et qͥd ÷
in t̃p̃tatꝰ ioseph : si meministis : ñ duos ista somnia
putetis repetitionẽ in uerb̵ scȩ̃ linguȩ. quasi locaci¬
tatis eẽ appetitũ. Sȩpe ibi repetitio: firmam̃ti ha¬
betuim. Paratũ cor meũ ds̃ in qͥt: paratũ cormeum
alio loco dicit. Sustine dnm. uirilit̃ age : & confor¬
tet᷑ cor cuũ & sustine dnm̃ innumerabila talias¬
ꝑom̃s scripturas : hic sufficit cõm̃dasse nos uob
loquendi genꝰ qđ obseruetis in om̃ib similib modo
ad rẽ aduertite. Confitebim᷑ tͥ inqͥt: & inuocabimus
dixi quare ante inuocationẽ p̃cedit confessio qͥa

Expanded text:
terum fiat. Rex Aegypti Pharao, nostis quod cum ibi jam terum fiat. Rex Aegypti Pharao, nostis quod cum ibi jam esset Joseph propter pudicitiae amorem inclusus in carcere, vidit somnium idem Pharao notum omnibus nobis: a septem macris consumptas esse septem boves pingues; et rursus, a septem spicis exilibus consumptas esse septem fecundas. Et quid est interpretatus Joseph? Si meministis, non duo sunt ista somnia,putetis repetitionem in verbis sanctae linguae, quasi loquacitatis esse appetitum. Saepe ibi repetitio firmamenti habet vim. « Paratum cor meum, Deus, » inquit; « paratum cor meum » . Alio loco dicit: « Sustine Dominum, viriliter age; et confortetur cor tuum, et sustine Dominum » . Innumerabilia taliaras. His sufficit commendasse nos vobis loquendi genus, quod observetis in omnibus similibus: modo ad rem advertite. Confitebimur tibi, inquit, et invocabimus. Dixi quare ante invocationem praecedit confessio: quia
Abbreviated transcription (Latin):
do enĩ mundcis tẽplũ: qͦ ueniat in uocatꝰ: Confitere
& inuoca: auertat faciẽ apeccatis tuis ñ auertat
ace: Auertit faciem ab eo qđ tu fecisti ñ auertat
ab eo qđ ipse fecit. Te enĩ hominẽ ipse fecit: peccata
tua ipse fecisti. Confitere gͦ & inuoca Dic. confitebi¬
murtibi ds̃ confitebimͣ tibi. Ipsa repetitio confirmatio
ẽ: ne te confessũ eẽ pęniteat. Ñ enĩ alicui crudeli con¬
Time confiteri iudici homini neforte confessũ puni¬
at: dõnoli fac confitendo ꝓpiciũ : quẽ negando ñ fa¬
cis nescium Confitebim᷑ tͥ ds̃ confitebim᷑ tͥ & securi
iã in uocabimꝰ nom̃ tuũ. Exbausimꝰ corda nr̃a confessi¬
one: t̃ruisti mundasti. confessio nos humiles facit
Propinqua humilib : qͥ recedis ab excelsis firmam̃¬
tũ aut̃ eẽ sententiȩ in repetitione: multis scriptura¬
psalmis fiat fiat: Ad significationẽ rei sufficen&
unũ fiat: ad significationẽ firmitatis accessit al¬

Expanded text:
plum quo veniat invocatus. Confitere, et invoca. Avertat faciem a peccatis tuis; non avertat a te: avertat faciem ab eo quod tu fecisti; non avertat ab eo quod ipse fecit. Te enim hominem ipse fecit; peccata tua ipse fecisti. Confitere ergo, et invoca; dic: Confitebimur tibi, Deus: confitebimur tibi. 3. Ipsa repetitio, confirmatio est, ne te confessum esse poeniteat. Non enim alicui erudeli conTime confiteri judici homini, ne forte confessum puniat; Deo noli: fac confitendo propitium, quem negando non facis nescium. Confitebimur tibi, Deus; confitebimur, et securi jam invocabimus nomen tuum. Exhausimus corda nostra confessione; terruisti, mundasti. Confessio nos humiles facit, propinqua humilibus, qui recedis ab excelsis. Firmamentum autem esse sententiae in repetitione, multis Scripturapsalmis, Fiat, fiat : ad significationem rei sufficeret unum fiat; ad significationem firmitatis accessit al
Abbreviated transcription (Latin):
dete. Sic & hic. ne loquamini aduersus dm̃ iniqͥta¬
tẽ. Attendite. Multi aut̃ loquunt᷑ istã iniqͥtatem :
sed ñ audent palã. ne blaisphemiȩ exhorreant᷑
ab hominib: piis In corde suaͦ ista rodunt: intus
tali nefario cibo pascunt᷑ delectat eos loqui ad¬
uersus dm̃ Et si ñ erũpunt lingua : corde ñta¬
cent. Unde in alio psalmo dr̃. Dix̃ stultꝰ incor¬
de suo: ñ ẽ ds̃ dix̃ stultus. sed homines timuit:
noluit dicere ubi au dirent homines: & ibi dix̃
ubi audin& ipse de quo dix̃. Propterea & hic in
isto psalmo carissimi attendite : qm̃ hoc qđ dix̃.¬

Expanded text:
de te. Sic et hic. Ne loquamini adversus Deum iniquitade te. Sic et hic. Ne loquamini adversus Deum iniquitatem. Attendite. Multi autem loquuntur istam iniquitatem; sed non audent palam, ne blasphemi exhorreantur ab hominibus piis: in corde suo ista rodunt, intus tali nefario cibo pascuntur; delectat eos loqui adversus Deum, et si non erumpunt lingua, corde non tacent. Unde in alio psalmo dicitur: Dixit stultus in corde suo, Non est Deus . Dixit stultus; sed homines timuit: noluit dicere ubi audirent homines; et ibi dixit, ubi audiret ipse de quo dixit. Propterea et hic in isto psalmo, charissimi
Abbreviated transcription (Latin):
iniquũ facit cuiꝰ iudicio patit᷑. se aut̃ iustũ qͥ iniquus
patit᷑. Rogo uos fr̃s mei equũ ẽ hoc ut ds̃ credatur
inuistus. tu iustus : cũ aut̃ hȩc dicis : loqueris aduer¬
sus dm̃ iniqͥtatẽ. Quid dicit in alio psalmo : hȩc feci¬
sti numeratis quibusdã peccatis: hȩc in qͥt fecisti &
tacui quid ÷ tacui: nũ qͣm tac& p̾cepto : sed interim
tac& supplicio. Quiescit auindicta: ñ ꝓfert indam¬
natũ sententiã. Sed hoc ille dicit. fecit illa & illa.
& ñ uindicauit ds̃ Ecce sanꝰ sũ nichil mali mͥ conti
git. hȩc fecisti & tacui. Suspicatꝰ es iniqͥtatẽ : qđ ero
tibi similis qͥd ÷ qđ ero tibi similis: qr tu iniquus es
& me iniquũ putasti: tanqͣm apꝓbatorẽ facinoꝵ tu¬
oꝵ. ñ aduersatorẽ . ñ ultorẽ It qͥd postea tibi dicit :
arguã te & statuã te ante faciem tuã. Quid ÷ hoc:
quomͦ peccando post terga te ponis. ñ te uides. ñ te
inspicis: ego tẽ pono ante te & faciã tibi suppliciũ

Expanded text:
 qui inique patitur. Rogo vos, fratres mei, aequum est hoc, ut Deus credatur injustus, tu justus? Cum autem haec dicis, loqueris ad versus Deum iniquitatem. 9. Quid dicit in alio psalmo? Haec fecisti: numeratis quibusdam peccatis. Haec, inquit, fecisti, et tacui. Quid est, tacui? Nunquam tacet praecepto, sed interim tacet supplicio; quiescit a vindicta, non profert in damnatum sententiam. Sed hoc ille dicit: Feci illa et illa, et non vindicavit Deus; ecce sanus sum, nihil mali contigit mihi. Haec fecisti, et tacui: suspicatus es iniquitatem, quod ero tibi similis. Quid est, quod ero tibi similis? Quia tu iniquus es, et me iniquum putasti; tanquam approbatorem facinorum tuorum, non adversatorem, non ultorem. Et quid postea tibi dicit? Arguam te, et constituam te ante faciem tuam . Quid est hoc? Quia modo peccando post terga te ponis, non te vides, non te inspicis; ego te ponam ante te, et faciam tibi supplicium
Abbreviated transcription (Latin):
celumnasesꝰ. Resurrexi : oftendi mortẽ ñ eẽ metuen¬
Q ostendi tim̃tib nec ipsũ corpus ꝑire in morientib
sati magnu erat. ad totã in tegrtatẽ cõpagẽ corporis
reuocare ut nullũ om̃ino uestigiũ p̃tenti uulneris
appocntr dit habebat potestatẽ unde illud etiã sine
cuptrer sanare : sed habere uoluit unde nutantes
õ lacenet Audicmꝰ qͥd elcimauerit ꝑ colũnas has
Temsꝰ Audiendi ẽ ꝓpt̃ trorẽ illũ łgo iusticias uidi¬
cabo cũ acccpo tẽpus Ille accepturꝰ ẽ tẽpꝰiustitias
iuidicandi uos iã nunc habetis tẽpus iustitias facien¬
dia utde su n haberetis qͥd facere. sed confirmatis
colunis clamat: Quid clamat : dixi iniqͥs nolite
colque facene : Clamat fr̃s mei certe clamatis de¬
leitat uos audite clamantẽ ꝑ ipsũ obsȩcro treat
uos ista uox Nontã nos ur̃ȩ iftȩ uoces delectarede¬
bent : qͥ nuos ifȩ t̾rere Dixi imqͥs. nolite inique
facere. Sed iã fecer̃ & reis : ⁊ã deflux t̃ra & om̃s

Expanded text:
columnas ejus: resurrexi; ostendi mortem non esse metuendam, ostendi timentibus nec ipsum corpus perire in morientibusstati magnum erat, ad tantam integritatem compagem corporis revocare, ut nullum omnino vestigium praeteriti vulneris appareret? Habebat potestatem unde illud etiam sine cicatrice sanaret; sed habere voluit unde nutantes lamaverit per columnas has. Tempus audiendi est propter terrorem illum: Ego justitias judicabo, cum accepero tempus. Ille accepturus est tempus justitias judicandi; vos jam nunc habetis tempus justitias faciendi. Si taceret, non haberetis quid facere; sed confirmatis columnis clamat. Quid clamat? Dixi iniquis: Nolite inique facere. Clamat, fratres mei; certe clamatis, delectat vos, audite clamantem. Per ipsum obsecro, terreat vos ista vox: non tam nos vestrae istae voces delectare debent, quam vos istae terrere. Dixi iniquis: Nolite inique facere. Sed jam fecerunt, et rei sunt; jam defluxit terra, et omnes
Abbreviated transcription (Latin):
crp aidecegꝰ qd agitis: qͥa si agnoscit nignoscit
Meliꝰ gͦ ignoscit: quã agnoscit qͥd enĩ ipsũ is¬
dici. Audi orantẽ: ut ignoseat Auerte faciemtuã
A peccatis meis qͥd igit᷑ faciessi auertent faciem
suł ate : molestũ e & tim̃dũ: ne deseratte : Rursus

Expanded text:
cit. Videte ergo quid agatis; quia si agnoscit, non ignoscit. cit. Videte ergo quid agatis; quia si agnoscit, non ignoscit. Melius ergo ignoscit, quam agnoscit. Quid est enim ipsum igmadversio. Audi orantem ut ignoscat: Averte faciem tuam a peccatis meis . Quid igitur facies, si averterit faciem suam a te? Moles
Abbreviated transcription (Latin):
quippe quẽ inuocas inteuocas quid ÷eñ inuocare
qus inte ipsin uocare: si inuocat᷑ ate. id÷ si uocat᷑ in
tesaaque accerdit : ad suꝑbũ ñ accedit. Certe altus
e nainut tangit el at om̃ia sublimia ut contingamꝰ
attollimꝰ nos. It si attingere ñ possumꝰ: machina m̃ta
aliqua uł scalas quȩrimꝰ. ut sublimitate sublimia
contingun : contra ds & altus ẽ. & ab humilbus
tangitan : Scriptũ ẽ.: Rope ẽ dñs his qͥ obtriuer cor
Ttura cordis: pietas humilitas qui se conterit
irascit᷑ sibi schabeat iratũ. ut illũ ꝓpiciũ Seha
te stimoniũ Excelsus dñs & humilia respicit: excelsa
aut a donge cognoscit. Excelsus dñs & humilia rȩ¬
spicit ñ asonat extelsos aut̃ alonge cognosent Et
he forte cu dietũ eẽt qͥr humilia respicit suꝑbide
uos &agnoscit uos sed alonge hos facit bertos
qͥb ꝓ pinquat Uos aut̃ inqͣt o suꝑbi o excelsinentes
impunit qa cognoscit: ñ ertis berti qͥa alonge cognos¬

Expanded text:
enim invocare, nisi in teipsum vocare? Si invocatur a te, id est, si vocatur in te, ad quem accedit? Ad superbum non accedit. Certe altus est; non eum attingit elatus. Omnia sublimia ut contingamus, attollimus nos; et si attingere non possumus, machinamenta aliqua vel scalas quaerimus, ut sublimati sublimia contingamus: contra Deus; et altus est, et ab humilibus contingitur. Scriptum est, Prope est Dominus his qui obtriverunt cor : tritura cordis, pietas, humilitas. Qui se conterit, irascitur sibi: se habeat iratum, ut illum habeat propittestimonium: Excelsus Dominus, et humilia respicit; excelsa autem a longe cognoscit . Excelsus Dominus, et humilia respicit, non a longe; excelsa autem a longe cognoscit. Et ne forte cum dictum esset qvos, et cognoscit vos, sed a longe. Hos facit beatos quibus propinquat: vos autem, inquit, o superbi, o excelsi, non eritis impuniti, quia cognoscit; non eritis beati, quia a longe cognos
Abbreviated transcription (Latin):
uae eẽ. Et qͥd eẽnt illȩ colũnȩ nisi ab illo firma¬
rent᷑ : qͥa qͦdã t̃rȩ motu etiã ipse columnȩ nuta¬
uer̃: in passione drũ om̃s apłi des ꝑ auerunte¬

Expanded text:
nae esse . Et quid essent illae columnae, nisi ab illo firmanae esse . Et quid essent illae columnae, nisi ab illo firmarentur? quia quodam terrae motu etiam ipsae columnae nutaverunt; in passione Domini omnes Apostoli desperaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
uidicabo Modo aut̃ qͥd : deflux̃ t̃ra. Si deflux̃ t̾ra
unde deflux̃. nisi peccatis: ideo delicta dicuntur
delin quere ẽ. tanquã delinquo: qđ deflueret᷑ absta.¬
bilitate firmam̃ti uirtutis atq iustitiȩ Cupiditate
enĩ inferioꝵ qͥsq peccat. Sic̃ roborat᷑ caritate suꝑioꝵ:
sic deficit & quasi liquescit cupiditate inferioꝵ:
hunc fluxũ rerũ in peccatis homitũ attendens
donator misericors donator peccatoꝵ. nondũ ex a¬
ctor supplicioꝵ: attendit & ait. Deflux̃ t̾ra: & om̃s
in habitantes in ea. Ipsa itaq t̾ra deflux̃: in habi¬
tantes se Expositio ẽ consequens : ñ ad ditio. Tanqͥm
si diceres : quomꝰ deflux̃ t̃ra: subtracta s̃ fundam̃ ta
& aliqͥd in ea hiatu qͦdã dimersum ẽ: qđ dico t̾rã
om̃s in habitantes in ea : inueni in qͥt t̃rã peccatricẽ
Et qͥd feci : Ego confirmaui colũnas eiꝰ Quas colũ¬
paulus: de coapłis suis qui uidebant᷑ inqͥt colum¬

Expanded text:
 Modo autem quid? Defluxit terra. Si defluxit terra, unde defluxit nisi peccatis? Ideo et delicta dicuntur. Delinquere est, tanquam de liquido quodam defluere a stabilitate firmamenti virtutis atque justitiae. Cupiditate enim inferiorum quisque peccat: sicut roboratur charitate superiorum, sic deficit, et quasi liquescit cupiditate inferiorum. Hunc fluxum rerum in peccatis hominum attendens donator misericors, donator peccatorum, nondum exactor suppliciorum, attendit et ait: Defluxit terra, et omnes inhabitantes in ea. Ipsa utique terra defluxit in habitantibus se. Expositio est consequens, non additio. Tanquam si diceres: Quomodo defluxit terra? subtracta sunt fundamenta, et aliquid in ea hiatu quodam demersum est? Quod dico terram, omnes inhabitantes in ea. Inveni, inquit, terram peccatricem; et quid feci? Ego confirmavi columnas ejus. Quas columapostolus Paulus de coapostolis suis, Qui videbantur, inquit, colum
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt tẽpus ego iustitias iudicabo dono inqͥt pecca
ta nunc confitenti : ñ parcã postea contemnenti
puniunt᷑. Uis ñ timere peccatoꝵ punitorẽ: ama
donatorẽ Noli respuere. noli te extollere. nolidi¬
cere. ñ habeo qđ mͥ donet : audi enĩ qͥd sequit᷑ Cũ
acceꝑo tẽpus: ego iustitias iudicabo Accepit tẽpus
xp̃c accepit tempꝰ filiꝰ dĩ : filiꝰ di ñ accepit tẽpus
sed filiꝰ hominis accepit tẽpus. Idem ipse aut̃ &
filiꝰdĩ ꝑquẽ facti sumus: & filiꝰ hominis ꝑ quem
refecti sumꝰ homo assumpto ipse ñ assumptus¬
homine mutato in melius. nullo modo ipse in deceriꝰ
comita er q destict ec̃ qđ erat sed accepit qđ ñ erat

Expanded text:
inquit, ego justitias judicabo. Dono, inquit, nunc peccata confitenti; non parcam postea contemnenti.puniuntur. Vis non timere peccatorum punitorem? Ama donatorem; noli respuere, noli te extollere, noli dicere, Non habeo quod mihi donet; audi enim quod sequitur: Cum accepero tempus, ego justitias judicabo. Accepit tempus Christus? accepit tempus Filius Dei? Filius Dei non accepit tempus; sed Filius hominis accepit tempus. Idem ipse autem et Filius Dei per quem facti sumus, et Filius hominis per quem refecti sumus. Homine assumpto, ipse non assumptushomine mutato in melius, nullo modo ipse in deterius commutatus, non destitit esse quod erat, sed accepit quod non erat
Abbreviated transcription (Latin):
qđ filĩ di nuniqͥm aecepit potestatẽ iudicandis quia
nunqͥm curuit potestate iudicandi. Scđm qđ filiꝰ ho¬
minis accepͥit tẽpus sic̃ nascendi. & patiendi sic̃ mo¬
nendi & resurgendi & ascendendi: ita ueniendi & ii¬
dierndi dicit de illo ista & corpꝰ eiꝰ: ñ eñ sine illis uidi¬
cabit : Dic̃ qͥppe in euangłio. Sedebitis suꝑ .xii. sedes:

Expanded text:
i; quia nunquam caruit potestate judicandi: secundum quod Filius hominis, accepit tempus sicut nascendi et patiendi, sicut moriendi et resurgendi et ascendendi, ita veniendi et judicandi. Dicit in illo ista et corpus ejus; non enim sine illis judicabit: dicit quippe i
Abbreviated transcription (Latin):
nas & rursus unã copulationẽ coniugu : tanqͣm unus
loquit᷑ apud isaiam & dic̃ Sic̃ sponso alligauit mi
trã : & sic̃ sponsã induit me ornam̃to. Sponsũ sẽ dix̃
ex capite: sponsã ex corpore. Loqͥt᷑ gͦ unꝰ. audiamꝰ eũ :¬
& in eo nos quoq loqͣmͣ: Simꝰ m̃bra eiꝰ: ut hec uox &
nra eẽ possit E narrabo inqͥt om̃ia mirtibila tua
Euangelizat xp̃c se ipsũ: euangelizit se etiã inm̃¬
bris suis iam existentib: ut & alios adducat & ac

Expanded text:
ne conjugii, tanquam unus loquitur apud Isaiam, et dicit: Sicut sponso alligavit mihi mitram, et sicut sponsam induit me ornamento . Sponsum se dixit ex capite, sponsam ex corpore. Loquitur ergo unus; audiamus eum, et in eo nos quoque loquamur: simus membra ejus, ut haec vox et nostra esse possit. Enarrabo, inquit, omnia mirabilia tua. Evangelizat Christus seipsum, evangelizat se etiam in membris suis jam exi
Abbreviated transcription (Latin):
missionẽ: ait tam̃ alio loco habeo alias oues
quȩ ñ s̃ ex hoc ouili: oportet me & ipsas ad¬
ducere. ut sit unꝰ grex & unꝰ pastor. Gentes
significans. qͣs erat adducturꝰ non quidem
ꝑ suã p̃sentiã corporalẽ : ut illud uerũ sit ñ sumis¬
sus nisi ad ouesquȩ perier̃ domꝰ isrł : sed tam̃ ꝑeuu¬

Expanded text:
omissionem; ait tamen alio loco, Habeo alias oves quae non sunt de hoc ovili; oportet me et ipsas adducere, ut sit unus grex et unus pastor : Gentes significans, quas erat adducturus, non quidem per suam praesentiam corporalem, ut illud verum sit, « Non sum missus nisi ad oves quae perier
Abbreviated transcription (Latin):
dñi passione. Deder̃ in ȩscã meã fel: & insitimea
potauer̃ me aceto & alia quȩ in eodẽ psalmo uen¬
tura uelut facta narrant᷑. Nec illud mirandũ ẽ:
qđ dõ ista dicunt᷑ ñ enĩ nescienti indicant᷑ quore¬
uelante p̃sciunt᷑ : sed anima cũ dõ loqͥt᷑ pietatis
affectu quȩ enĩ ñ uid& ds̃ : nã & angłi quȩ hominib
nuntiant : nescientib nuntiant quȩ aut̃ dõ nuntiant
scienti nuntiant : qͣndo illi offer̃ orationes nr̃as & in¬
effabili mͦ de actib suis ȩt̾nã ueritatẽ tanqͣm legẽ
in cõmutabilẽ consulunt & iste gͦ homo dĩ. dicit dõ
qđ discit adõ : tanqͣm discipłs magistro ñ ignoranti
sed iudicanti. Ac si aut apꝓbanti. qđ docuit. aut
qđ ñ docuit rep̃hendenti: maxime quia specie
p̃cantis ꝓpheta eos in se transfigurans quitune
fucuri sent gͥndo ista ueniebant Soleret aut̃ in
oratione dicidõ quȩ uidicans fecert & adiungipe¬
cirtagion i a iusereat᷑ a partat. hoc mꝰ & hio dicunt᷑

Expanded text:
one, Dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto ; et alia quae in eodem psalmo ventura velut facta narrantur. Nec illud mirandum est, quod Deo ista dicuntur. Non enim nescienti indicantur, quo revelante praesciuntur; sed anima cum Deo loquitur pietatis affectu quem novit Deus. Nam et Angeli quae hominibus nuntiant, nescientibus nuntiant; quae autem Deo nuntiant, scienti nuntiant, quando illi offerunt orationes nostras, et ineffabili modo de actibus suis aeternam veritatem, tanquam legem incommutabilem consulunt. Et iste ergo homo Dei dicit Deo quod discat a Deo, tanquam discipulus magistro non ignoranti, sed judicanti; ac sic, aut probanti quod docuit, aut quod non docuit reprehendenti: maxime quia specie cantis Propheta eos in se transfigurat, qui tunc futuri essent quando ista ventura. Solent autem in oratione dici Deo quae vindicans fecerit. et adjungi petitio ut jam misereatur et parcat. Hoc modo et hic dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ctentiũ ꝑfecisti laudẽ: hinc etiã illi post eiꝰ resurre¬
ctionẽ: quoꝵ uno die triamilia & alio quinq milia
baptizati s̃ & in anima una & corunũ caritatis
igne conflati : quorũ nemo dicebat aliqͥd ꝓpriũ.
paulus ignotꝰ. notꝰ aut̃ sȩuitia famosissima : sed no-¬
tior xp̃i miscdissima gr̃a hinc & ipse scđm p̃missã
de se ꝓphetiã lupus rapax mane rapiens & ad
uesꝑam diuidens escas. id ÷ priꝰ rapiens ꝑsecutor
ad mortẽ. postea pascens p̃dicator ad uitã. hinc
erant ex illo popło hereditas dĩ : unde ait & ipse
ne isrł : de tribu beniamin Ñ reppulit ds̃ plebẽ
suã : qͣm p̃sciuit. hȩc plebs quȩ ex illa gente xp̃i
respondit ubi scriptũ ẽ. qm̃ ñ repell& dñs plebẽ
suã. Ubi aut̃ seqͥt᷑ & hereditatẽ suã ñ derelinqu& :¬

Expanded text:
ctentium perfecisti laudem . Hinc etiam illi post ectentium perfecisti laudem . Hinc etiam illi post eonem, quorum die uno tria, et alio quinque millia baptizati sunt , in animam unam et cor unum charitatis igne conflati; quorum nemo dicebat aliquid proprium, Paulus ignotus , notus autem saevitia famosissima, sed notior Christi misericordissima gratia: hinc et ipse secundum praemissam de se prophetiam, Lupus rapax, mane rapiens, et ad vesperum dividens escas , id est, prius rapiens persecutor ad mortem, postea pascens praedicator ad vitam. Hi erant ex illo populo haereditas Dei. Unde et ait ipse mine Israel, de tribu Benjamin. Non repulit Deus plebem suam quam praescivit. » Haec plebs quae ex illa gente Christi respondet, ubi scriptum est, Quoniam non repellet Dominus plebem suam: ibi autem sequitur, Et haereditatem suam n
Abbreviated transcription (Latin):
dñs xp̃c post resurrectionẽ & ascensionẽ suã
p̃dicat᷑ in gentib: ñ mͥ occurrit qͦmͦ dicipo¬
tuerit iam ille populus here ditas dĩ ñtenens
xp̃m. quo reprobato & occiso factus ẽ reprob
qͥ in eã nec post eiꝰ resurrectionẽ credere uo-¬
luit & in sup martyres eius occidit: Ex illo
enĩ popłs isrł quicũq in xp̃o ere dider̃ qͥb:¬
facta ẽ xp̃i psentatio & quodã mͦ ꝓmissi red¬
isrł Ipsi ex illis s̃ filii ꝓmissionis. ipsi de¬
putanitur in semen: ip si ꝑtinent adhere¬
dita tẽ dĩ. hinc s̃ iosepħ hõmo iustus & uirgo
maria quȩ peperit xpm hinꝰ ioħs baptista
amicꝰ sponsi: & parentes eiꝰ tacharias &
sed ñ adhuc infattẽ loquentẽ spũ cogno¬
uer᷑.hinc beati a płi: hinc natha¬
nahel it quo dolus ñ erat hinc alius
ioseph qui expecta bat etiã ipse regnũ dĩ.
hinc tanta illa multitudo quȩ p̾cedebat¬
tio pueroꝵ in qͥb dix̃ impletũ. ex ore infantiũ & la¬

Expanded text:
 post resurrectionem et ascensionem suam praedicaretur in Gentibus; non mihi occurrit quomodo dici potuerit jam ille populus haereditas Dei, non tenens Christum, quo reprobato et occiso factus est reprobus, qui in eum nec post ejus resurrectionem credere voluit, et insuper martyres ejus occidit. Ex illo enim populo Israel quicumque in Christum crediderfacta est Christi praesentatio, et quodammodo promissi redrunt domus Israel , ipsi ex illis sunt filii promissionis, ipsi deputantur in semine , ipsi pertinent ad haereditatem Dei. Hinc sunt Joseph, homo justus, et virgo Maria quae pamicus sponsi, et parentes ejus Zacharias et sed adhuc infantem non loquentem, spiritu cognoverunt : hinc beati Apostoli: hinc Nathanael in quo dolus non erat : hinc alius Joseph qui exspectabat etiam ipse regnum Dei : hinc tanta illa multitudo quae praecedebattio puerorum in quibus dixit impletum, Ex ore infantium et la
Abbreviated transcription (Latin):
ñ intrabit in regnũ cȩloꝵ. Deinde qͥa in isto scło annun-¬
tiat᷑ laus dĩ÷ nã in futuro scło cũ uidebimꝰ eũ sicuti ẽ.
cui deinceps annuntiet᷑ ñ erit Nos gͦ popłs tuus &
oues gregis tui. qͣs ꝑsequendo illi credider̃ illi credi¬
der̃ se posse consũmere confitebim᷑ tͥ in scłm : ꝑ¬
manente utiq ȩccła usq in finẽ qͣm illi delere cõna¬
tis̃ ingeneratione & generatione : annuntiabimꝰ
laudẽ tũ ã quȩ laus ut taceret᷑ : nos finire conatis
Multis aut̃ iã locis scãrũ scripturarũ in sinuauimꝰ
confessionẽ etiã ꝓlaude poni: sicuti ẽ illud hȩc di¬
cetis in confessione : oꝑadnĩ uniuersa. qm̃ bona ual-
de Maximeq illud qđ ait ipse saluator qͥ nullum
confiteor tͥ pat̃ dñe cȩli & t̾rȩ : qͥa abscondisti hȩc¬

Expanded text:
 deinde quia in isto saeculo annuntiatur laus Dei, nam in futuro saeculo cum videbimus eum sicuti est , cui deinceps annuntietur, non erit. Nos ergo, populus tuus, et oves gregis tui, quas persequendo illi crediderunt se posse consumere, confitebimur tibi in saeculum, permanente utique Ecclesia usque in finem, quam illi delere conati sunt: in generationem et generationem annuntiabimus laudem tuam; quae laus ut taceretur, nos finire conati sunt. Multis autem jam locis sanctarum Scripturarum insinuavimus confessionem etiam pro laude poni: sicuti est illud, Haec dicetis in confessione, Opera Domini universa quoniam bona valde ; maximeque illud quod ait ipse Salvator, qui nullum Confiteor tibi, Pater, Domine coeli
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ specie poscentis in hoc psalmo futura in impios uin¬
dicta ꝓphetat᷑ : ut intelligamꝰ scõs homines dĩ suos
inimicos dilexisse. nec cuiquã uoluisse nisi bonũ. qđ ẽ
pietas in hoc scło ȩt̃nitas in futuro in pęnis aut̃ ma¬
lorũ : ñ malis coꝵ sed dĩ bonis iudiciis delectatos
Et ubicũq inscripturis sc̃is legunt᷑ in homines odia
eoꝵ. odia fuisse uitioꝵ: quȩ ipse etiã unꝰ qͥsq hominũ
oderit oportet inse. si diligit se lã uͦ qđ inde dicit¬

Expanded text:
ergo specie poscentis in hoc psalmo futura in impios vinergo specie poscentis in hoc psalmo futura in impios vindicta prophetatur, ut intelligamus sanctos homines Dei suos inimicos dilexisse, nec cuiquam voluisse nisi bonum, quod est pietas in hoc saeculo, aeternitas in futuro: in poenis autem malorum, non malis eorum, sed Dei bonis judiciis fuisse delectatos; et ubicumque in Scripturis sanctis leguntur in homines odia eorum, odia fuisse vitiorum, quae ipse etiam unusquisque hominum oderit oportet in se, si diligit se. 15. ve
Abbreviated transcription (Latin):
serit pęnã & cũ puniri eũ uid&. uindicare se ita gau-¬
d& : ut ñ iustitiã dĩ quẽ ñ diligit. sed illiꝰ quẽ odit
miseria de lectet᷑. Et cũ dõ dimittit iudiciũ : ut plus
noceat ds̃ quẽ ipse nocere poss& ex optat & cũ dat
cibũ inimico esurienti. potũq sitienti: maliciose sa¬
pit qđ scriptũ ẽ hoc enĩ faciens: carbones ignis con¬
geres suꝑ caput eiꝰ Agit enĩ ut ãpliꝰ aggrau& : & ei ex¬
citet indignationẽ dĩ: qͣm carbonib ignis significari
putat : ñ in telligens illũ ignẽ eẽ pęnitentiȩ urentẽ do¬
lorẽ qͦ usq caput erectũ suꝑbia beneficiis inimiciad
humilitatẽ salubrẽ deponit᷑ & in bono illiꝰ huiꝰ malũ
uincit᷑. Vnde apłs uigilant̃ adiunx̃ Noli uinci a malo:
sed uince in bono malũ quomͦ aut̃ potest in bono uincere
malũ in suꝑficie bonꝰ & in occulto malus qͥ opere par¬
cit & corde sȩuit. manumitis. uoluntate crudelis : sic

Expanded text:
serit poenam: et cum puniri eum videt, vindicari se ita gaudet, ut non justitia Dei quem non diligit, sed illius quem odit, miseria delectetur: et cum Deo dimittit judicium, ut plus noceat Deus quam ipse nocere posset exoptat: et cum dat cibum inimico esurienti, potumque sitienti, malitiose sapit quod scriptum est, Hoc enim faciens carbones ignis congeres super caput ejus. Agit enim ut amplius aggravet, et ei excitet indignationem Dei, quam carbonibus ignis significari putat; non intelligens illum ignem esse poenitentiae urentem dolorem, quousque caput erectum superbia, beneficiis inimici ad humilitatem salubrem deponitur, et in bono illius hujus malum vincitur. Unde Apostolus vigilanter adjunxit, Noli vinci a malo, sed vince in bono malum . Quomodo autem potest vincere in bono malum in superficie bonus, et in alto malus; qui opere parcit, et corde saevit; manu mitis, voluntate crudelis? Sic
Abbreviated transcription (Latin):
date locũ irȩ. Scriptũ ẽ enĩ Michi uindictã : ego retribuã
dicit dñs Nec ipse itaq p̃cepit ut nolint uindicari :
sed ut ñ se ipsos uindicantes dent locũ irȩ dĩ qͥ dixit
michi uindictã : & ego retribuã Et dñs in euangłio uiduã
ꝓponit in similitudinẽ quȩ uindicari desiderans iu¬
dicẽ int̃pellabat in itũ : qͥ eã tandẽ aliqͥndo ñ iustitia
ductꝰ sed tedio uictꝰ audiuit hoc aut̃ dñs ꝓposuit : ut
ostenden& multomagis dm̃ uistũ cito facturũ iudicium
electoꝵ suoꝵ qͥ ad illũ clamant die ac nocte. Inde ẽ
& ille sub ara dĩ martyrũ clamor: ut dĩ iudicio uin¬
dicent᷑ Ubi ẽ gͦ illud. diligite in imicos ur̃os. bene facite

Expanded text:
date locum irae; scriptum est enim, Mihi vindictam, et ego retribuam, dicit Dominus » . Nec ipse itaque praecipit ut nolint vindicari, sed ut non se ipsi vindicantes dent locum irae Dei qui dixit, Mihi vindictam, et ego retribuam. Et Dominus in Evangelio viduam proponit in similitudinem, quae vindicari desiderans, judicem interpellabat injustum, qui eam tandem aliquando non justitia ductus, sed taedio victus audivit : hoc autem Dominus proposuit, ut ostenderet multo magis Deum justum cito facturum judicium electorum suorum, qui ad eum clamant die ac nocte. Inde est et ille sub ara Dei martyrum clamor, ut Dei judicio vindicentur. Ubi est ergo illud, « Diligite inimicos vestros, benefa
Abbreviated transcription (Latin):
gaudiũ. sed diuinȩ ã monitionis exemplũ. Si autẽ
in futuro scło ultimo dĩ iudicio uindicat᷑. hoc ei pla-¬
c& qđ dõ. ne bene sit malis: ne pioꝵ p̾mus etiã
impii ꝑfruant᷑ qđ utiq iniustũ ẽ & a regula
ueritatis quã iustus diligit alienũ Cũ enĩ nos ad dili¬
gendos inimicos dñs ortaret᷑ exemplũ ꝓposuit patris
nr̃i qͥ in cęlis ẽ qͥ facit solem suũ oriri suꝑ bonos & ma¬
los & pluit suꝑ iustos & iniustos Nunqd tam̃ ideo uł

Expanded text:
gaudium, sed divinae admonitionis exemplum. Si autem gaudium, sed divinae admonitionis exemplum. Si autem in futuro saeculo, ultimo Dei judicio vindicatur, hoc ei placet quod Deo; ne bene sit malis, ne piorum praemiis etiam impii perfruantur: quod utique injustum est, et a regula veritatis, quam justus diligit, alienum. Cum enim nos ad diligendos inimicos Dominus hortaretur, exemplum proposuit Patris nostri qui in coelis est, qui facit solem suum oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos ; n
Abbreviated transcription (Latin):
dicto & nulli malũ ꝓmalo reddentes : si enĩ malũ ꝓ
malo ñ ẽ cuiqͣm reddendũ : ñ solũ factũ malũ ꝓfacto
malo sed nec uotũ malũ reddendũ ẽ ꝓfacto uł uoto
malo Reddit aut̃ uotũ malũ : qͥ etiã siñ ipse uindi¬
cat. tam̃ ut eiꝰ inimicũ ds̃ puniat. expectat̃ atq optat
qua ꝓpt̃ cũ homo iustꝰ & homo malus de inimicis ue
lint adño uindicari : unde discernunt᷑ nisi qͥa iustus
& magas cupit inimicũ suũ corrigi qͣm puniri : & cum
ñ eũ odit : sed diuina iustitia qͥa dm̃ diligit. Deniq
si in hoc scło in eũ uindicat᷑. uł ꝓ illo etiã lȩtat᷑ sicor¬
rigit᷑ uł certe ꝓ aliis ut eũ tineant imitari : ipse
quoq fit melior ñ supplicio illiꝰ odia sua pascendo
sed errata em̃dando Ac ꝑ hoc de beniuolentia ñ de ma-¬
litia ẽ. qͣndo lȩtat᷑ iustus cũ uiderit uindictã : & manꝰ
suas lauat id ÷ oꝑa mundiora efficit. insan guine
hoc ẽ in exitio peccatoris. sumens inde ñ mali alieni

Expanded text:
Nulli malum pro malo reddentes » ? Si enim malum pro malo non est cuiquam reddendum; non solum factum malum pro facto malo, sed nec votum malum reddendum est pro facto vel voto malo. Reddit autem votum malum, qui etiamsi non ipse vindicat, tamen ut ejus inimicum Deus puniat, expectat atque optat. Quapropter cum et homo justus et homo malus de inimicis suis velint a Domino vindicari, unde discernentur, nisi quia justus et magis cupit inimicum suum corrigi quam puniri; et cum non eusi in hoc saeculo in eum vindicatur, vel pro illo etiam laetatur, si corrigitur; vel certe pro aliis, ut eum timeant imitari. Ipse quoque fit melior, non supplicio illius odia sua pascendo, sed errata emendando. Ac per hoc de benevolentia, non de malitia est quod laetatur justus, cum videt vindictam, et manus suas lavat, id est, opera mundiora efficit in sanguine, hoc est in exitio peccatoris; sumens inde non mali alieni