comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dant᷑: extrinsecus. ut dicimꝰ aliquẽ uestitum
calciatũ.⁊ huiꝰmodi. In quib omnib genĩb
manifestũ ÷ ineare dici habitũ que accidit
uel accedit alicui. ita ũ eã possit ⁊̃ nõ hab̃e.
gͦ in earedicit᷑. quẽ nob̃ ut habeat᷑ uel accid:¬

Expanded text:
extrinsecus, ut cum dicimus aliquem vestitum vel calceatum, et hujusmodi. In quibus omnibus generibus manifestum est in ea re dici habitum, quae accidit vel accedit alicui, ita ut eam possit etiam non habere. ergo in ea re dicit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ manẽ eandẽ sub̾alem differentiã det̾mi¬
namꝰ. ad creabile: mansit creabile. ⁊ qͦd cͥrea¬
bile: increabile. ⁊ mortale. mortale. ⁊ ĩ mor¬
tale: ĩ mortale. ⁊ circũscriptibile circũscrip¬
tibile. ⁊ ĩ circũscriptibile incirtũscriptibile:
⁊ hoc quid̃ refulget miraculis. Deħ ⁊̃ ab̃. in
li. de tͥnit̾. ait. Quẽadm scd̃m deitatẽ una ÷
patͥs filiiq natura: ita ⁊̃ iuxta humant¬

Expanded text:
et manere eamdem substantialem differentiam determinamus. Quod creabile mansit creabile, et quod increabile increabile, et mortale mortale, et immortale immortale, et circumscriptibile circumscriptibile, et incircumscriptibile incircumscriptibile, et hoc quidem refulget miraculis. De hoc etiam Aug., in lib. de Trin., ait: Quemadmodum secundum deitatem una est Patris Filiique natura, ita eti
Abbreviated transcription (Latin):
mine aliquẽ siue ⁊ aliquã sub̃am ibi ex car
ne ⁊ anima ꝯpositã uel factam diffitent᷑. s
sic illa duo.s. animã ⁊ carnẽ ũbi: ꝑsone uel
nature unitã ẽẽ auint. ut non ex illiᷤᷤ duob
uel huis trib aliqua sub̃a uel ꝑsona fieret
siue componeret᷑. S illis duob uelut indu

Expanded text:
minem aliquem vel aliquam substantiam ibi ex anima et carne compositam vel factam diffidunt; sed sic illa duo, scilicet animam et carnem Verbi personae et naturae unitam esse aiunt, ut non ex illis duobus vel his tribus aliqua substantia vel persona fieret sive componeretur, sed illis duobus velut indu
Abbreviated transcription (Latin):
tutis sue. ut hac sapĩa sapiens sit. ꝗͣ genu¬
it. ⁊ hac uirtute potens ꝗͥ gemuti Sed absit
entiã ꝗͣ genuit sapiens ẽ pat᷑. Alioqͥn: non
ipͣla ab ilło. s ille ab ip̃a ẽ. Sienĩ sapĩa ꝗͣ ge¬
nuit cã ẽ illi ut sapiens sit: ⁊̃ ut sit. ip̃a illi
cã ẽ qͦd fieri ñ pͭ. nͥ gignendo eũant faciendo.
s nec genitͥcẽ nec ꝯditͥcẽ pr̃is ullo mͦ qͥsꝗͣ dix̾¬
it sapĩam. Nͥdͥ enĩ ẽ insaniꝰ G̾ pat̾ ip̃a sapi

Expanded text:
tutis suae, ut hac Sapientia sapiens sit quam genuit, et hac Virtute potens quam genuit. Sed absit it sapiens dicitur Pater; alioquin non ipsa ab illo, sed ille ab ipsa est. Si enim Sapientia quam genuit causa est illi ut sapiens sit, etiam ut sit ipsa illi causa est; quod fieri non potest, nisi gignendo eum aut faciendo; sed nec genitricem, nec conditricem Patris ullo modo quisquam dixerit Sapientiam; quid enim est insa
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ pleniter suffulciendã.i. ut ma
⁊ lum quod intendebat libere ꝑsuaderet: ma
lum qͦd mulier timuit: negando remouit. ⁊
ꝓmissionem addidit. ⁊ ut eius ꝑsuasio citiꝰ reti¬
ꝑetur: ꝓmissionem dupplicauit. Unam nãq
ꝯmestionẽ suadens: duo in premio ꝓposuit.
similitudinem dei. scientiãq boni ⁊ mali:¬
S spondens. ubi trib modis hoĩem tempͣtauit.
.s. gula. in ꝑsuasione cibi: cum dixit. In qͦcũ¬
q die comederitis. In ani gła: In ꝓmissione
⁊deitatis. Cum dixit. eritis sicut dii. Auaricia:
in ꝓmissione: scientie. Cum dixit. scientes bo¬
nũ ⁊ malũ. Gula ÷: immoderata cibi auidi¬
tas. uana gła: amor ꝓprie excellentie. Auari¬
cia: immoderata habendi cupiditas. que nõ
supra modũ sublimitas ambitur.
De dupplici temptationis spetie.

Expanded text:
sionem pleniter suffulciendam, id est, ut malum quod intendebat libere persuaderet, et malum quod mulier timuit negando removit, et repromissionem addidit: et ut ejus persuasio citius reciperetur, promissionem duplicavit. Unam nempe comestionem suadens, duo in praemio proposuit similitudinem Dei, scientiamque boni et mali spondens. Ubi tribus modis hominem tentavit, scilicet, gula in persuasione cibi, cum dixit in quacumque die comederitis; inani gloria in promissione deitatis, cum dixit eritis sicut dii; avaritia in promissione scientiae, cum dixit scientes bonum et malum. Gula est immoderata cibi aviditas; vana gloria, amor propriae excellentiae; avaritia, immoderata habendi cupiditas, quae non supra modum sublimitas ambitur. 5. De duplici tentationis specie.
Abbreviated transcription (Latin):
dunt solutos uel ligatos qui non sunt aput
deum:⁊ pena satisfactionis uel excomuni¬
cationis indignos int̾dum ligant uel soluu̾t
⁊ undignos sacram̃tis admittunt: soignoᷤ
admitti arcent. S intelligendum est hoc
in illis: quorum mi̾ta solui uel ligari postu¬
.xlant. Tunc ⁊ sententia sacerdotis uiditio d̾i
⁊ totius celestis curie approbat᷑ ⁊ ꝯfirmatur.
cumita ex discretione ꝓdit. uͥ reorum mĩta
non contradicant. Quoscũq gͦ soluunt uel
ligant adhibentes clauem discretionis reo¬
rum meritis: soluunt᷑ uel ligant᷑ incelis .i.
dit. ⁊ illi foris sunt aput dm. Qui aũ non me¬
ruit sententia eccł̃ie non ledit᷑: nisi ꝯtempnat
uñ orig̾. Exiit quis aueritate. afide. a cari¬
iudicio foras mittit᷑. S si non egit ut mere¬
ret᷑ exire: nichil ledit᷑. Int̾dum it qui foras
mittit᷑ iustus est.⁊ qui foris est intꝰ udet᷑
retineri. Ecce qualis ⁊ quantus ÷ usus apo¬
stolicarum clauium. Iam ostensum ÷ expar¬

Expanded text:
dunt solutos vel ligatos, qui ita non sunt apud Deum; et poena satisfactionis vel excommunicationis interdum indignos ligant vel solvunt; et indignos sacramentis admittunt, et dignos admitti arcent. Sed intelligendum est hoc in illis quorum merita solvi vel ligari postulant. Tunc enim sententia sacerdotis judicio Dei et totius coelestis curiae approbatur et confirmatur, cum ita ex discretione procedit, ut reorum merita non contradicant. Quoscumque ergo solvunt vel ligant, adhibentes clavem discretionis reorum meritis, solvuntur vel ligantur in coelis, id dit; et illi foris sunt apud Deum. Qui autem non meruit, sententia Ecclesiae non laeditur, nisi contemnat. Unde Origjudicio foras mittitur; sed si non egit ut mereretur exire, nihil laeditur. Interdum enim qui foras mittitur, intus est; et qui foras est, intus videtur retineri. Ecce qualis et quantus est usus apostolicarum clavium. Jam ostensum est ex par
Abbreviated transcription (Latin):
icqueri pot̾ utrum illo mandato dile-¬
ctionis proximi totum proximũ .i. a
nimã ⁊ corpus nosq ipsos toros diligere¬
infra nos est .s. corpus. De scdo ⁊ quarto nul¬
la pͣrecepta danda erant. s. ut diligeremus
nos uel corpus nr̃m. Precipit᷑ aũ deusdili¬
gi: ⁊ ꝓximus. ytaũ quisq sediligat: pre¬
⁊ cepto non est opus. Quantumlib enĩ hõ
excidat a uĩtate: remanet illi dilectio sui.¬
⁊ dilectio corꝑis sui. qr nemo unquã car-¬
nem suam odio habuit. Nam uiri iusti qͥ
corpus suum cruciant: non corpꝰ: s corrup¬
T̃tiones eus ⁊ pondus oderunt. Hic uidet᷑
ag̃. tradere quod ex precepto non teneamur
diligere nos ipsos uel corpus nr̃m: qͦd si est:
non eratdandũ. nec speciali precepto opus
erat id tradi. ut quisq se uel corpus suum
diligeret. qr hoc in illo precepto continet᷑.

Expanded text:
quaeri utrum in illo mandato dilectionis proximi totum proximum, id est, animam et corpus, nosque ipsos totos diligereinfra nos est, scilicet, corpus. De secundo et quarto nulla praecepta danda erant, scilicet ut diligeremus nos vel corpus nostrum; praecipitur autem Deus diligi et proximus. Ut autem quisque se diligat, praecepto non est opus. Quantumlibet enim homo excidat a veritate, remanet illi dilectio corporis sui: quia nemo unquam carnem suam odio habuit . Nam viri justi qui corpus suum cruciant, non corpus, sed corruptiones ejus et pondus oderunt. Hic videtur August. tradere quod ex praecepto non teneamur diligere nosmetipsos vel corpus nostrum; quod si est, non erat dandum, nec speciali praecepto opus erat id tradi, ut quisque se vel corpus suum diligeret, quia hoc in illo praecepto continetur:
Abbreviated transcription (Latin):
N ex anima ꝯstat ⁊ corꝑe: Nullũ rerũdili¬
gendarũ genus inhiis duob preceptis
pret̾missum ÷. Cum enĩ precurrat dilectio
dei. eiusq dilectionis modꝰ prescriptꝰ ap¬
pareat. ⁊ sequat᷑ dilectio ꝓximi: de tua
ab st̃e dilectio pret̾missa non ÷. Eccehic
aꝑte dicit in illo precepto non mͦ proximi¬

Expanded text:
ima constat et corpore, nullum rerum diligendarum genus in his duobus praeceptis praetermissum est. Cum enim praecurrat dilectio Dei, ejusque dilectionis modus praescriptus appareat, et sequatur dilectio proximi, de tua abs te dilectio praetermissa non est . Ecce hic aperte dicit in illo praecepto non tantum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑis nr̃i nulla precepta danda esse: ita esse
intelligendũ.s. specialia ⁊ diuisa. qr in illo
uno totũ ꝯtinet᷑. ⁊ qr id qͦd sumꝰ ⁊ quod infra
nos ÷ ad nos t̃m ꝑtinens: nature lege diligi¬
mus que in bestuis ⁊̃ est. Ideoq ⁊ de illo quod
supra nos ⁊ de illo quod iuxtanos ÷: diuisa
precepta sumpsimus. In quorũ altero eius
quod sumꝰ ⁊ illius quod infra nos est: dilec¬
tio ꝯtinetur¬

Expanded text:
stri, nulla praecepta danda, ita esse intelligendum, scilicet specialia et divisa, quia in illo uno totum continetur; et quia id quod sumus, et quod infra nos est, ad nos tamen pertinens, naturae lege diligimus, quae in bestiis etiam est. Ideoque et de illo quod supra nos est, et de illo quod juxta nos est, divisa praecepta sumpsimus. In quorum altero, ejus quod sumus, et illius quod infra nos est dilectio continetur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ breuib leuib p̾etcatis. si ne quib hec uita
non ducitur cotidiana oratio fidelium satis
omnino hecoratio minima: cotidiana peccata
Delet ⁊ illa aquib uita fidelium ⁊̃ scelerate ge¬
quod dicit᷑. qr ⁊ ipsa elemosina est ueniam pe¬
tentib omnino ignoscere. Exhiis aliisq p̾mis¬
.S. sis iam facile est intelligere que ꝓuenialibus
sit exhibenda satisfactio. Sufficit u dnĩcaor̃õ¬
cedat otricio aliquantula. ⁊ addatur ꝯfessio si
assit facultas I de qua ꝯfessione post tractabit᷑.
ꝓ grauiorib uo̾ peccatis hec ⁊̃ in satisfactione
auhibenda sunt. s multo uehementius atq¬
tiam non sufficit mores in meliuis ꝯmutare⁊
a malis factis recedere. nisi ⁊ dehiis que facta
sunt satisfaciat dño ꝑ penitentie uolorem. ꝑ
humilitatis gemitum. ꝑ ꝯtriti cordis sacͥficium:
cooꝑantib elemosinis

Expanded text:
t brevibus levibusque peccatis, sine quibus haec vita non ducitur, quotidiana oratio fidelium satisfomnino haec oratio minima et quotidiana peccata. Delet et illa a quibus vita fidelium etiam scelerate gequod dicitur; quia et ipsa eleemosyna est veniam petentibus omnino ignoscere. Ex his aliisque praemissis jam facile est intelligere quae pro venialibus sit exhibenda satisfactio. Sufficit enim Dominicedat contritio aliquantula, et addatur confessio, si adsit facultas; de qua confessione post tractabitur. Pro gravioribus vero peccatis haec etiam in satisfactione adhibenda sunt, sed multo vehementius atqtiam non sufficit mores in melius commutare, et a malis factis recedere, nisi de his quae facta sunt satisfaciat Domino per poenitentiae dolorem, per humilitatis gemitum, per contriti cordis sacrificium, cooperantibus eleemosynis
Abbreviated transcription (Latin):
redictis uͦ adiciendum ÷ quod
tribus modis agitur penitentia. antebep
e. quas mecum uestra erudicio recognoseit.U¬
na est que nouum hominem parturit. donec
peccatorum. qr nullus sue uoluntatis arbiter
nisi peniteat eum uetĩs uite: nouam inchoa¬
re potest. aqua paruuli sunt ĩmunes cum
baptirant᷑. qr nondum possunt uti libero arb̃.
Quib tñ ad remissionem originalis peccati ꝓ¬
dest eorum fides aquib offerunt᷑. Altera est
actio penitentie postbap̃m. que fit ꝓ illis pec¬
catis que legis decalogus ꝯtinet. Agunt gho
mines penitentiam ance bapt̃m de peccatis
priorib. ita t̾n: ut ⁊̃ baptirent᷑. Sicut petrus
ait. agite penitentiam ⁊ baptiretur unus

Expanded text:
edictis vero adjiciendum est quod tribus modis agitur poenitentia: ante Bape, quas mecum eruditio vestra recognoscit. Una est quae novum hominem parturit, donec peccatorum; quia nullus suae voluntatis arbiter, nisi poeniteat eum veteris vitae, novam inchoare potest; a qua parvuli sunt immunes cum baptizantur, quia nondum possunt uti libero arbitrio, quibus tamen ad remissionem originalis peccati prodest eorum fides a quibus offeruntur. Altera est actio poenitentiae post Baptismum, quae fit pro illis peccatis quae legis Decalogus continet. Agunt ergo homines poenitentiam ante Baptismum de peccatis prioribus, ita tamen ut etiam baptizentur; sicut Petrus a
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam si post bapt̾m ita peccaui̾nt: ut excõ¬
municari ⁊ post reconciliari mereant᷑. Est ̃¬
penitentia bonorum ⁊ humilium fidelium
pene cotidiana. in qua pectoratundimꝰ dicen¬
collecta ꝯtra nos fuerint. ita nos grauabunt
⁊ oppriment: sicut unum aliquod grande pec¬
⁊ catum. Quid u int̾est ad naufragium an uno
Igrandi fluctu nauis oꝑiatur ⁊ obruat᷑. an pau¬
latim subrepens aqua in sentinam ꝑ negligen¬
tium culpam impleat nauem ⁊ submergat:
ło ieuinium ⁊ elemosine ⁊ or̃ones inuigilent.
Inquib cum dicimus dimitte no. de.no. ⁊ c̃:¬

Expanded text:
tentiam. si post baptismum ita peccauerint. ut excommunicari et postea reconciliari mereantur, poenitentia bonorum et humilium fidelium pene quotidiana, in qua pectora tundimus dicencollecta contra nos fuerint, ita nos gravabunt et oppriment, sicut unum aliquod grande peccatum. Quid enim inter est ad naufragium an uno grandi fluctu navis operiatur et obruatur, an paulatim subrepens aqua in sentinam per negligentium culpam impleat navem, et submergatur? Ideo jejunium, et eleemosyna, et orationes invigilent, in quibus cum dicimus: Dimitte nobis debita
Abbreviated transcription (Latin):
nũquam h abere bonam causam.¬
Quienim aliena furatur ut pauꝑib tribu¬
at non ꝓbono ut aiunt: furat᷑. Non enim
bonumꝰ ÷ aliena pauꝑib dare. Qui enim de
rapina sacrificium deo offert ut ait aucto¬
ritas: idem facit acsi filium in conspectu pa¬
tris uictimet. uel sacrificium canis deo of¬
ferat. Abhominabilis nempe deo ÷ impio¬
rum oblatio. Ita ⁊̃ ⁊ hominem ꝑ adult̾ium
a morte liberare: malum esse dicunt. ⁊ si
enim bonum sit hominem a morte libera
Ideoq ab̃m in suꝑioribus dicunt temꝑas¬
se sermonem. cauteᷤ locutũ ubi ait. Eaq̃
stat esse peccata nullo quasi bono fine: nł¬
la uelut bona intentione: facienda. Non
enim simplicit᷑ dixit bono fine ⁊ bona in¬
tentione. s addidit. quasi. ⁊ uelut. qr ta¬
lia non fine bono fuint. ⁊ bona intentio¬
ne. s intentione que uidet᷑ bona. ⁊ fine qͥ
putat᷑ bonus: sed non ÷. Nec ideo excepit
ab̃ ista ut auint quin causas habeant ma¬

Expanded text:
nunquam habere bonam causam.Qui enim aliena furatur ut pauperibus tribuat, non pro bono, ut aiunt, furatur. Non enim bonum est aliena pauperibus erogare. Qui enim de rapina sacrificium Deo offert, idem facit, ut ait auctoritas, Eccl. 34, ac si filium in conspectu patris victimet, vel sacrificium carnis Deo offerat. Abominabilis nempe Deo est impiorum oblatio. Ita etiam et hominem per adulterium a morte liberare, malum esse dicunt. Etsi enim bonum sit hominem a morte liberarIdeoque Aug. in superioribus dicunt temperasse sermonem cauteque locutum, ubi ait ea quae constat esse peccata, nullo quasi bono fine, nulla velut bona intentione facienda. Non enim simpliciter dixit bono fine et bona intentione, sed addidit quasi et velut; quia talia non fiunt bono fine et bona intentione, sed intentione quae videtur bona, et fine qui putatur bonus, sed non est. Nec ideo accepit August. ista, ut aiunt, quin causas habeant ma
Abbreviated transcription (Latin):
licie inquib dã non fimende. ⁊ p̃paratio pe¬
q̃ ne non det̾minande. Et sicut p̃destina¬
tionis effestus est grẽ appositio: ita reꝓba¬
tionis et̾ne qͦdã mn effectus eẽ udet᷑ obdura¬
imꝑtit᷑: nec digni sunt. nec m̾ent᷑ potius
ut non imꝑtiat᷑ ħ digni sunt ħ ment᷑. ut¬

Expanded text:
dam non finiendae, et praeparatio poenae non terminandae. Et sicut praedestinationis effectus est gratiae appositio, ita reprobationis aeternae quodammodo effectus esse videtur obduraimpartitur, nec digni sunt, nec merentur; potius ut non impartiatur, hoc digni sunt, hoc merentur. U
Abbreviated transcription (Latin):
anũ intelligendũ ẽ qͦd ds̃ ita induret qͣsi
tur. zob hoc eos obdurare dr̃: qr non eoꝵ mi¬
seret᷑ non quia impellit nt peccent. Coꝵ aũ
non miseret᷑. quib grãm non eẽ p̃bendã.¬
equitate occultissima.⁊ ab humanis sensibͤ¬
remotissima iudicat. ꝗͣ non aꝑit. s mirat᷑ apłs

Expanded text:
 intelligendum est quod Deus ita induret, quasi tur, et ob hoc eos obdurare dicitur, quia non eorum miseretur, non quia impellit ut peccent, eorum autem non miseretur quibus gratiam non esse praebendam aequitate occultissima et ab humanis sensibremotissima judicat, quam non aperit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
fulgentiꝰ: malis ignẽ et̾nũ. illis utiq quoᷤ
iuste p̃parauit ad luenda supplicia. nec mͥ¬
p̃̾ꝑauit eos ad facienda peccata. Preꝑauit
enĩ d̃s qͦd diuina equitas redd̾et qͦd huma¬
na iniquitas admitt̾et. Non enĩ sicut p̃ꝑa¬
uit scõs ad iusticiã ꝓcipiẽdã: sic p̃̾parauit
iniqͦs ad inusticiam admittẽdã. q p̃para

Expanded text:
Fulgentius, malis ignem aeternum; illis utique, quos juste praeparavit ad luenda supplicia, nec tapraeparavit ad facienda peccata. Praeparavit enim Deus quod divina aequitas redderet, non quod humana iniquitas admitteret. Non enim sicut praeparavit sanctos ad justitiam percipiendam, sic praeparavit iniquos ad justitiam
Abbreviated transcription (Latin):
atus ÷ : alios uelit ẽẽ participes. qͣm uidit ⁊
ꝯmunicare posse.⁊ minui omĩno nõ posse.
Illd gͦ bonũ qͦd ipse erat. ⁊ qͦ beat᷑ erat. solabo¬
nitate. ñ necessitate alii ꝯmunicari uoluit.
qr sũme boni erat ꝓdẽe uelle. ⁊ oĩpotñtissun
nocẽ ñ posse
Qre rõnalis creatura facta sit.

Expanded text:
ipes, quam videt et communicari posse, et minui omnino non posse. Illud ergo bonum quod ipse erat, et quo beatus erat, sola bonitate, non necessitate, aliis communicari voluit, quia summe boni erat prodesse velle, et omnipotentissimi nocere non posse. 4. Quare rationalis creatura facta sit.
Abbreviated transcription (Latin):
in qͦcũ aliis qͦ fuãt deiectus est ĩ istũ cali¬
ginosũ aerẽ cũ õĩb sue pͣuitatis ꝯsortibꝰ. Nã ut io¬
hãnes ait ĩ apocalipsi. draco de celo cadñs secũ tͣx¬
it t̾ciã partẽ stellarũ. qi lucifer ille aliis maior
ñ soluscccidit. s cũ eo alĩ multi qͥ ei ĩ malicia osen¬
serũt. eosq ꝯscadentes huiꝰ caliginosi aeris habi¬
taculũ excepit. ⁊ hoc ad nr̃am ꝓb̃onẽ factũ ÷ ut
sit nob̃ cã ex̃citationis. uñ apłs. Colluctacio ÷ no¬

Expanded text:
s est in istum caliginosum aerem cum omnibus suae pravitatis consortibus. Nam, ut Joannes ait in Apocalypsi: Draco de coelo cadens secum traxit tertiam partem stellarum , quia Lucifer ille aliis major non solus cecidit, sed cum eo alii multi, qui ei in malitia consenserunt, eosque cadentes hujus caliginosi aeris habitaculum excepit, et hoc ad nostram probationem factum est, ut sit nobis causa exercitationis. Unde ait Apost
Abbreviated transcription (Latin):
lestib qr demones qͥ sũt sp̃uales ⁊ neꝗͣ in ħtur¬
bulento aere nob̃ ꝓpinqͦ ed celũ happellat᷑ habi¬
tantꝰ. Uñ t̾diabolus pͥnceps aeris drͣ¬
est eis concessũ habitare in celo uel in terra.

Expanded text:
lestibus ; quia daemones qui sunt spirituales et nequam, in hoc turbulento aere nobis propinquo, qui coelum appellatur, habitant. Unde et diabolus princeps aeris dicenim est eis concessum habitare in coelo, quia
Abbreviated transcription (Latin):
de sp̃u sc̃o ñ sicut filius: insinuat nobis gr̃ã
ipso exordio nature sue quo essecepit u̾bo
dei copusaret᷑ in tantã ꝑsone unitatẽ. ut
idem ess dei filius qui fisius ⁊ hõis. ⁊ filiꝰ
hominiꝰ qui filiꝰ dei .⁊ sic in nature huma¬
ne susceptione fieret quodã mͦ ipsa gr̃a illi
homini naturał qua nullũ possit admittẽ

Expanded text:
de Spiritu sancto non sicut filius, insinuat nobis gratiam de Spiritu sancto non sicut filius, insinuat nobis gratiam  in ipso exordio naturae suae, quo esse coepit, Verbo Dei copularetur in tantam personae unitatem, ut idem esset Dei filius qui filius hominis, et filius hominis qui filius Dei; et sic in naturae humanae susceptione fieret quodammodo ipsa gratia illi homini naturalis, qua nullum possit admittere
Abbreviated transcription (Latin):
lius sp̃s sci ⁊ sit filiꝰ uirginis cũ ⁊ de illo ⁊ de
illa sit natꝰ explicare difficile ÷. ꝓcusdubio
non sic de illo ut de patre. sic aũ de illa ũde
matre natꝰ ÷. Non est aũ xedendũ quicqͥd
de asiqua re nascit᷑: ꝯtinuo eiꝰdem rei filiũ
nuncupandũ. ut enĩ omittã alit̾ de hoĩe
nasci filliũ. alit̾ capillũ. pebiculũ. lumbricũ.
quorũ nich ÷ filiꝰ. ut gͦ hoc omittã q̃m tante
rei deformit̾ ꝯꝑant᷑: certe qui nascunt᷑ ex a¬
qua ⁊ sp̃u scõ: nonaque filios eos rite dixĩt
quispiã. s dicunt᷑ filii dei patris ⁊ matris
eccłie. Sic gͦ de spu sc̃o natus ÷ xp̃s. nec tn fi
filii ꝯseqñs ÷ ut de ilso ⁊̃ natidicant᷑ ẽẽ . ũ illi
qui adoptant᷑. Dicunt᷑ ⁊̃ filii gehenne ñ ex
illa nati: sed ĩ illam preꝑati. Cum itaq de
nec rursus omnis qui dicit᷑ fisus de¬
ꝯ. illo sit natus cuiꝰ dicit᷑ filius: ꝓfecto modus
iste quonatus ÷ xp̃s de maria sicut ⁊ filiꝰ. ⁊

Expanded text:
us sancti, et sit Filius Virginis, cum et de illo et de illa sit natus, explicare difficile est. Procul dubio non sic de illo, ut de Patre; sic autem de illa, ut de matre natus est. Non est autem concedendum quidquid de aliqua re nascitur, continuo ejusdem rei filium nuncupandum. Ut enim omittam aliter de homine nasci filium, aliter capillum, pediculum, lumbricum, quorum nihil est filius; ut ergo haec omittam, quoniam tantae rei deformiter comparantur, certe qui nascuntur ex aqua et Spiritu sancto, non aquae filios eos rite dixerit quispiam, sed plane dicuntur filii Dei Patris, et matris Ecclesiae. Sic ergo de Spiritu sancto natus est Fifilii, consequens est ut de illo etiam nati dicantur esse, ut illi qui adoptantur. Dicuntur etiam filii gehennae non ex illa nati, sed ad illam praeparati. Cum itaque de nec rursus omnis qui dicitur filius, de illo sit natus, cujus dicitur filius; profecto modus iste, quo natus est Christus de Maria sicut filius, et
Abbreviated transcription (Latin):
sponsus tardet. ne discedat. ne offendamꝰ.
Tneeo careamus. Timoriste de amore uenit.
Isse quid̃ seruilis utilis ÷ s non ꝑmanens in
et̾num: ut iste. timordiuinꝰ comẽ ÷ ꝑ õs gͣdus.¬
Et attende qͦd .iiiͬ. hic distingunt᷑ timores.
cũ supradixit beda duos esse. S beda huma¬
nũtimorẽ p̃t̾misit ⁊ nomine seruilis duos
itialem. amicalem uͦ castum dixit. ag̃ qͦq
seruilem ⁊ castum timorẽ aꝑtediscernit.
dumepłẽ ad romanos illum locũ exponit.
Non n accepistis sp̃m seruitutis tc̃m ĩ timo¬
itadicens. Duo timores hic insinuantur.
Unusquiest in ꝑfecta caritate.s. timor ca
quo quãuis deo credat᷑: non t̾nĩ d̾m: ⁊ sibo
agnum fiat: non t̾n bene. Nemo u inuit᷑ be¬
ne facit. ⁊̃ sibonum est quod facit

Expanded text:
sponsus tardet, ne discedat, ne offendamus, sponsus tardet, ne discedat, ne offendamus, ne eo careamus. Timor iste de amore venit. Ille quidem servilis est utilis, sed non permanens in aeternum; et iste timor divinus comes est per omnesquatuor hic distinguntur timores, cum supra Beda duos dixerit esse. Sed Beda humanum timorem praetermisit, et nomine servilis duos itialem. Amicabilem vero, castum dixit. Aug. quoque servilem et castum timorem aperte discernit, dum Epistolae ad Romanos illum locum exponit, c. 8: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timoit. Duo enim timores hic insinuantur, unus qui est in perfecta charitate, scilicet timor casquo quamvis Deo credatur, non tamen in Deum: etsi bonum fiat, tamen non bene. Nemo enim invitus bene facit, etiam si bonum est quod
Abbreviated transcription (Latin):
t qr de timore tractandi nob̃ occurrit
locus. sciendum ÷ uiͦiͦi. esse timores .s.
miuidanũ siue humanũ. seruilẽ. inicialẽ.
castũ uł filialem siue amicalem. Humanꝰ
cula carnis uel ꝑdere bona mundi. ꝓpt̾ ꝙͣ
gradu cũ mundo deserit᷑. quẽ dñs ꝓhibet¬
in euuangłio dicens. Nolite timere eõqui
occid̃t corp̃ ⁊ c̃. Timor aũ seruił est utait¬
aũ. cũ ꝑ timorem gehẽne ꝯtinet se homo
a peccõ. quo p̾sentiam uidicis ⁊ penaᷤᷤ me¬
tuit ⁊ timore facit qͥ cqͥd boni facit. ñ timo¬
re amittendi et̾num bonũ qͦd ñ amat: s
timore paciendi malum quod formidar.
Non tunet ne ꝑdat amplexus pulcħrimi
sponsi. s tunet ne mittat᷑ in gehẽnam.
Bonus ÷ timoriste ⁊ utilis licet insuffici¬
enᷤ. ꝑ quẽ sit paulatim ꝯsuetudo usticie.
⁊ succedit inicialis timor: Qñincipit qͦd
durũ erat amari. ⁊ sic incipit excludi ser¬
uilis timor ã caritate. ⁊ succedit dem̃n ti¬
mor castus sue amicał. quo timemꝰ ne

Expanded text:
t quia de timore tractandi nobis occurrit locus, sciendum est quatuor esse timores, scilicet mundanum sive humanum, servilem, initialem, castum vel filialem sive amicabilem. Humanus cula carnis, vel perdere bona mundi, propter gradu cum mundo deseritur: quem Dominus prohibet, dicens: Nolite timere eos, qui occidunt corpus . um per timorem gehennae continet se homo a peccato, quo praesentiam judicis et poenas metuit, et timore facit quidquid boni facit, non timore amittendi aeternum bonum quod non amat, sed timore patiendi malum quod formidat. Non timet ne perdat amplexus pulcherrimi Sponsi, sed timet ne mittatur in gehennam. Bonus est iste timor et utilis, licet insufficiens; per quem fit paulatim consuetudo justitiae, et succedit initialis timor, quando incipit quod durum erat amari, et sic incipit excludi servilis timor a charitate, succedit deinde timor castus sive amicabilis; quo timemus ne
Abbreviated transcription (Latin):
ra ecclesie. ⁊ uniu̾sis excellentiꝰ caritatis
munus cognoscãs. Que ut oleum no po¬
test premi in imo s suꝑ exilit. Nongͦ eiꝰ
causa uel fundamentũ: fides est. Gr̃eg̃.
tñ suꝑ er echielem dicit. qr nisi prius fideᷤ
teneat᷑: nullatenus ad sp̃ualem amorem
attingit᷑. Non enĩ caritas fidem. s fides
caritatem precedit. qr nemo pot̾ amare
quod non crediderit. sicut nec sꝑare. S¬

Expanded text:
ra Ecclesiae, et universis excellentius charitatis munus cognosces; quae, ut oleum, non potest premi in imo, sed superexilit. Non ergo ejus causa vel fundamentum fides est. Gregorius tamen, super Ezech., dicit quia nisi prius fides teneatur, nullatenus ad spiritualem amorem attingitur. Non enim charitas fidem, sed fides charitatem praecedit, quia nemo potest amare quod non crediderit
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑari. Credit᷑ aũ quod non sꝑatur. Inde ÷
quod in scriptura płmq reꝑit᷑. quod fideᷤ
precedit spem.⁊ spes sequitur fidem. nõ
quod uirtus fidei precedat uirtutẽ spez
tempore uel causa. S qr actus fidei natu¬
ralit̾ precedit actum spei. quod ⁊̃ quidã
concedunt de ipsa uirtute fidei. ut nat᷑a¬
lit precedat spem non temꝑe. Unde ⁊ rec-¬
te ea sola dicit᷑ fundamentum omnium
uirtutũ ⁊ bonorum oꝑum. Non aũ funda¬
mentum est caritatis. qr non ipsa carita

Expanded text:
aliquid quod non speratur. Inde est quod in Scriptura plerumque reperitur quod fides praecedit spem, et spes sequitur fidem; non quod virtus fidei praecedat virtutem spei virtute vel causa, sed quia actus fidei naturaliter praecedit actum spei; quod etiam quidam concedunt de ipsa virtute fidei, ut naturaliter praecedat spem, non tempore. Unde et recte ea sola dicitur fundamentum omnium virtutum et bonorum operum, non autem fundamentum est charitatis, quia non ipsa chari
Abbreviated transcription (Latin):
iuero querit᷑ an hec descriptio speicõ¬
ueniat: sane ꝯcedi potest utrumlib.
Si aũ dicat᷑ ꝯuenire: sunt ⁊ alia plura qͥb
differunt: fides ⁊ spes. s non imꝓbedici
potest soli fidei ꝯuenire non spei. qr fides
sola fundamentũ dicit᷑. non qr fides uirtꝰ
possit ẽe sine spe ⁊ caritate. Uñag̃. fides¬
oꝑans ꝑdilectionem utiq sine spe nõ pot̾¬
esse. nec amor sine spe. nec sine amorespes.
nec utrumq sine fide:⁊ fides sine amore
nichil ꝓdest. Potest tam̃ credi aliquid
quod non sꝑat᷑. Nichil aũ potest sꝑari: qͦd
non credit᷑. Ideoq credere quod ÷ actus
fidei naturalit precedit sꝑare: quod est

Expanded text:
ero quaeritur an haec descriptio spei conveniat, sane concedi potest utrumlibet. Si autem dicatur convenire, sunt et alia plura quibus differunt fides et spes; sed non improbe dici potest soli fidei convenire, non spei, quia fides sola fundamentum dicitur, non quia fides virtus possit esse sine spe et charitate. Undeoperans per dilectionem utique sine spe esse non potest, nec amor sine spe, nec sine amore spes, nec utrumque sine fide; et fides sine amore nihil prodest; potest tamen credi aliquid, quod non speratur; nihil autem potest sperari, quod non creditur. Ideoque credere, quod est actus fidei, natu
Abbreviated transcription (Latin):
otandum quoq ÷ quod fides ꝓprie
sꝑandarum. argum̃tũ non apparentium:
hoc ueracit̾ credi dicit᷑ quod non ualet ui¬
deri. Nam crediiam non pot̾: quod uderi
pot᷑. Thomas aliud uidit. ⁊ aluid credidit.
Lesse: si cͧredit. non sicut corꝑa que uidemꝰ o¬
culis corꝑis: ⁊ ꝑ ipsorum imagines quaᷤᷤ me¬
moriatenemus ⁊̃ absentia cogitamꝰ. nec si¬
cut ea que non uidimꝰ. ⁊ ex hiis que uidimꝰ
cogitõne utcumq formamꝰ. ⁊ memorie cõ¬
mendamꝰ. nec sicut hominẽ. cuiꝰ animam
⁊ si non uidemus: ex nr̃a conicimꝰ. ⁊ ex mo¬
tib corꝑis hominẽ sicut uidendo dĩdicunꝰ
intuemur. ⁊̃ cogitando. non sic uidet᷑ fidẽ
incorde in quo est: ab eo cuiꝰ est. s ẽam tem
certissima scientia. Cumgͥ ideo crede iube¬
am. qr id quod credere iubemͣ uidere non¬

Expanded text:
otandum quoque est quod fides proprie sperandarum, argumentum non apparentium; hoc veraciter dicitur credi, quod non valet videri. Nam credi jam non potest, quod videri potest. Thomas aliud vidit, et aliud credidit; esse, si non credit. Non sicut corpora, quae videmus oculis corporeis, et per ipsorum imagines quas memoria tenemus, etiam absentia cogitamus; nec sicut ea quae non videmus, et ex his quae videmus cogitationem utcumque formamus, et memoriae commendamus; nec sicut hominem, cujus animam, etsi non videmus, ex nostra conjicimus, et ex motibus corporis hominem sicut videndo didicimus, intuemur etiam cogitando; non sic videtur fides in corde in quo est, ab eo cujus est, sed eam tenet certissima scientia. Cum ergo ideo credere jubeamur, quia id quod credere
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. & si ex fidelib infideles fiunt: perit
abeis. Hiis euident̾ tradit᷑ fidem ipsam¬
coĩ in corde hominis ab homine ipso uideri
non corꝑaliter non umaginarie. s intelle¬
ctualit̾. ⁊ ipsam tñ absentium. ⁊ eorũ que
nonuidnͣr esse. iit enĩ ag̾ alibi ait. Credimmꝰ¬
ut cognoscamꝰ. non cognoscimꝰ: ut credamꝰ
Quid ÷ enĩ fides nisicredẽ quod ñ uides:
fides gͦ est: quod non uides credẽ. uĩtas qͦd
credidisti uidere. Unde recte fides ditit᷑.
arg̃m uel conuictio: rerum non apparenti
non apparentia. cum fides non sit nisi de ñ ñ
apparentib
Descriptio fidei.

Expanded text:
num; et si ex fidelibus infideles fiant, perit ab eis. His verbis evidenter traditur fidem ipsam in corde hominis ab ipso homine videri non corporaliter, non imaginarie, sed intellectualiter, et ipsam tamen absentium et eorum quae non videntur, esse. Ut enim August. alibi ait, ut cognoscamus, non cognoscimus ut credamus. Quid enim est fides, nisi credere quod non vides? Fides ergo est quod non vides credere, veritas quod credidisti videre. Unde recte fides dicitur argumentum vel convictio rerum non apparentiur aliqua esse non apparentia, cum fides non sit nisi de non apparentibus. 8. Descriptio fidei.
Abbreviated transcription (Latin):
non fuint. fiunt autem. uult gͥ fieri.¬
tem. Bonum est mala ẽẽ uel fieri. ali¬
õquin summe bonus: non ꝑmitt̾et ea fi
que mala sunt inquantũ mala sunt ñ
sunt bona. tamen ut non solum bona
s etram sint ⁊ mala: bonum est. Nam
nisi eẽt hoc bonum ut ẽẽnt ⁊ mala:¬
nullo modo eẽ sinerent᷑ ab ommpotẽ¬
ti bono. Cui ꝓcul dubio quam facile ẽ
quod uult facere: tam facile est quod
non uult eẽ. non sinere. Hoc nisi creda

Expanded text:
non fiunt: fiunt autem, vult ergo fieri. Item bonum est mala esse vel fieri, alioquin summe bonus non permitteret ea fiequae mala sunt, in quantum mala sunt non sunt bona, tamen ut non solum bona, sed etiam sint et mala, bonum est. Nam nisi enullo modo sineretur ab omnipotente bono, cui procul dubio quam facile est quod vult facere, tam facile est quod non vult esse non sinere. Hoc nisi credam
Abbreviated transcription (Latin):
uic enim dicunt deum nelle ma-¬
la cẽ uel fieri: suam his modis mu¬
nunt intentionem Si enim inquit ma¬
la non ẽẽ uel fieri Nuellet: nullo mo¬
do ẽẽnt uel fierent. quia si uult ea non
t̃ẽ uel fieri. ⁊ non potest id efficere . s. ut
non sint. uel fiant. uoluntati enis ⁊ po¬
tñtie aliquid resistit. ⁊ non est omnipo¬
tens. quia non potest eẽ quod uult. s
imporens est sicut ⁊ nos sumus. qui qͦd
uolumus qͣndoq non ualemus. S qr
omnipotens est ⁊ in nullo impotens: cer¬
tum ẽe non posse fieri mala nel ẽẽ. nisi
eo uolñte. Quomodo enim eo iuito ⁊
nolente. posset ab aliquo malum fieri.

Expanded text:
ui enim dicunt Deum mala velle esse vel fieri, suam his modis muniunt intentionem: Si enim, inquiunt, mala non esse vel non fieri vellet, nullo modo essent vel fierent, quia si vult ea non esse vel non fieri, et non potest id efficere; scilicet, ut non sint vel non fiant, voluntati ejus et potentiae aliquid resistit, et non est omnipotens, quia non potest quod vult; sed impotens est sicuti et nos sumus, qui quod volumus quandoque non possumus. Sed quia omnipotens est et in nullo impotens, certum est non posse fieri mala vel esse nisi eo volente. Quomodo enim invito eo et nolente posset ab al
Abbreviated transcription (Latin):
iuõquerit᷑ inqua forma
ligi fuisse tradita. lic⁊ non sit scriptum. Non
gͦ tunc illam formam xp̃s pͥus tradidit cum
ad euuangłitandum gentib misit. s quam
an̾tradiderat nittens in uideam. pꝰ iterauit:
cum ad gentes misit. Cõmodiꝰ gͦ dicit᷑ instity¬

Expanded text:
o quaeritur in qua forma ligi fuisse tradita, licet non sit scriptum. Non ergo tunc illam formam Christus prius tradidit, cum ad evangelizandum gentibus misit; sed quam ante tradiderat mittens eos in Judaeam, post iteravit cum ad gentes misit. Commodius ergo dicitur institu
Abbreviated transcription (Latin):
angelorum. Nam quot nulsum hominẽ
exceꝑit qui preceꝑit ꝓximum diligere: do¬
minus in parabola semuuiu relicti ostñ.¬
dit. eum dicens proximũ: qui erga illũ
extitit misericors. Deinde subdit. uade
⁊ tu fac similit̾. ut eum ꝓximũ intelli¬
gamus: cui uel exhibendũ÷ officium
plene absoluenda ꝓperantib ad alia. Moue¬
mur enĩ suꝑ uerbisillis inimicos nonexto.¬
ta uirtute non sicut te ip̃m iubet diligere.
s simplicit̾. Sufficit enim qͦd diligimus⁊ ñ
odio habemus. quod non ita accipiendũ ÷
Quasi sufficiat tͥ diligere inimicos ⁊ ñ sicut
te ip̃m: qr om̃s ⁊ amicos ⁊ inimicos sicut
te ip̃m diligere debes. S ad ostñdendũ gra¬
dus diligendi dm ⁊ ꝓꝑximũ ⁊ inimicũ qͥ tñ
cit dicere ut diligamus. ⁊ non odio habea¬
mus. non quin disigere debeamus eos sicut
nos qr ꝓximi sunt: s sufficit si eos minꝰ di¬
ligimus quã alios ꝓximos. Quod: dictio¬
nis genus innuit

Expanded text:
angelorum. Nam quod nullum hominem exceperit qui praecepit proximum diligere, Dominus in parabola semivivi relicti ostendit, eum dicens proximum, qui erga illum extitit misericors. Deinde subdit: Vade, et tu fac similiter. Et eum proximum intelligamus, cui vel exhibendum est officiumplene absolvenda, properantibus ad alia. Movemur enim ex verbis illis, quibus inimicos non ex tota virtute, non sicut teipsum jubet diligere, sed simpliciter. Sufficit enim quod diligamus, et non odio habeamus. Quod non ita accipiendum est, quasi sufficiat tibi diligere inimicum, et non sicut teipsum, quia omnes et amicos et inimicos, sicut teipsum diligere debes. Sed ad ostendendum gradus diligendi Deum et proximum et inimicum, qui tamen id est, sufficit dicere ut diligamus, et non odio habeamus; non quin eos diligere debeamus sicut nos, quia proximi sunt; sed sufficit si eos minus diligimus quam alios proximos, quod locutionis genus innuit.
Abbreviated transcription (Latin):
tria ẽe gn̾a mendaciorũ. Sunt u men¬
dacia quedã ꝓsalute. uł ꝯmodo alicuiꝰ nõ
malicia s benignitate dicta. qualit obste.¬
trices mentite sunt. ⁊ rãab. Est ⁊ aliud m̃¬
dacũ genus quod fit ioco. quod ñ fallit. Scit
Ii cui dicit᷑: causa iotidici. ⁊ hec uuo gn̾a
Imendaciorũ ñ sunt sine culpa. s ñcũ mag¬
temꝑali uita alicuiꝰ. ne ꝓ corꝑe alt̾ius: ani¬
Terciũ uͦ gnꝰ mendacii ÷ qͦd ex malignitate
⁊ dupplicitate ꝓdͤit. cunctis ualde cauen¬
dum. hiis ĩnui uidet᷑ mendatia illa q̃ fuit
ioco uł ꝓsalute alicuiꝰ imꝑfectis ẽẽ ueni¬

Expanded text:
tria esse genera mendaciorum. Sunt enim mendacia quaedam pro salute vel commodo alicujus, non malitia, sed benignitate dicta: qualiter obstetrices mentitae sunt et Raab. Est et aliud mendacii genus quod fit joco, quod non fallit. Scit enim cui dicitur, causa joci dici; et haec duo genera mendaciorum non sunt sine culpa, sed non cum magtemporali vita alicujus, ne pro corpore alterius aniTertium vero genus mendacii est quod ex malignitate et duplicitate procedit, cunctis valde cavendum. His videtur innui mendacia illa quae fiunt joco
Abbreviated transcription (Latin):
mag̾a primo recedit. Quisqͥs uͦ ałiquod ẽe
genus mendatii qͦd pecc̃m ñ sit putauĩt: de¬
cipit se ip̃m turpit̾. cũ bonestum eẽ decepto¬
rem aliorũ arbitret᷑. Omne gͦmendacii gnꝰ¬

Expanded text:
magis a primo recedit. Quisquis vero aliquod genus esse mendacii quod peccatum non sit putaverit, decipit seipsum turpiter, cum honestum esse deceptorem aliorum arbitretur. Omne erg
Abbreviated transcription (Latin):
agͦ tradit dicens. forsitan sicut obstetrices
ñ remunate sunt qr mentite sunt. s qr in
le fuit pecc̃m. non tn nullũ: sic raab lib̾ata
ueniale pecc̃m. S ne putet quisq in cet̾iˢ
peccatis si ꝑꝑlib̾ationem hominis fiant
ita posse. ꝯcedi ueniam. multa it mala de¬
testanda talem secunt᷑ errorẽ. possumꝰ it¬
⁊ furando alicui ꝓdesse. si pauꝑ cui datur
sentit cõmodũ:⁊diues cui tollit᷑ non sentit
nͥ ad hoc ei ꝯsentiat᷑ appareat amando mori¬
tura: ⁊ si uixerit: penitendo purganda.
Nec iõ pecẽm graue negabit᷑ tale adult̾iũ.

Expanded text:
d., c. 22, dicens: Forsitan obstetrices non remuneratae sunt quia mentitae sunt, sed quia infle fuit peccatum, non tamen nullum: sic Raab liberataveniale peccatum. Sed ne putet quisque in caeteris peccatis, si propter liberationem hominum fiant, ita posse concedi veniam, multa enim mala detestanda talem sequuntur errorem. Possumus enim et furando alicui prodesse, si pauper cui datur sentit commodum, et dives cui tollitur non sentit nisi ad hoc ei consentiatur, appareat amando moritura, et si vixerit, poenitendo purganda: nec ideo peccatum negabitur tale adulterium.
Abbreviated transcription (Latin):
notanda sunt. ut appareat qͦd mendaciũ
sit ueniale ⁊ qͦd dampnabile. pͥmũ capita¬
le ÷ mendatium. longe q fugiendũ. quod
fit in doctrina religionis. Ad quod nulla
causa quisquã debet adduci. Sod̃m: quod
tale est ut nulli ꝓsit. s õbsir alicui. Tcium ꝗͦ
ita ꝓdest alt̾i: ut obsit alt̃ Quartũ sola men¬
tiendi fallendiq libidine:. qͦdmirũ men¬
datium ÷ Quintũ quod fit placendi cupidi¬
tate desuauiloquio. Hiis omĩb euitatis: se¬
siqͥs pecuniã alicuiꝰ inuste tollendã sciens
ubi sit nescire se mentiat᷑. Septimũ÷. quod¬
⁊ nulli ob ⁊ ꝓdest alicui. Ut siqͥs nolens ad
mortẽ quesitum hominẽ ꝓdẽ: mentiatur

Expanded text:
pareat quod mendacium sit veniale, et quod damnabile. Primum capitale est mendacium longeque fugiendum, quod fit in doctrina religionis, ad quod nulla causa quisquam debet adduci; secundum, quod tale est ut nulli prosit, sed obsit alicui; tertium, quod ita prodest alteri ut alteri obsit; quartum, sola mentiendi fallendique libidine, quod maximum mendacium est; quintum, quod fit placendi cupiditate de suaviloquio. His omnibus evitatis, seiam pecuniam alicujus injuste tollendam sciens ubi sit, nescire se mentitur. Septimum, quod nulli obest et prodest alicui, velut si nolens hominem ad mortem quaesitum prodere, mentiatur
Abbreviated transcription (Latin):
e̾e̾ntia q̃rit᷑. NIon enĩ inuenit᷑ qͥd illi tres
sint: nͥ ẽentia. Sigͦ q̃stioni reste respondemꝰ.
oportet ut respõdñdo cẽntiã significemus
Alioqͥn: ñ ostñdimꝰ qͥd tres sint. Si uͦ respõ¬
dñtes eẽntiã significamꝰ. ipsã eẽntiã ꝑ no-
mine intelligimꝰ. cũ dr̃ tres ꝑsone.

Expanded text:
entia quaeritur. Non enim invenitur quid illi tres sint nisi essentia. Si ergo quaestioni recte respondemus, oportet ut respondendo essentiam significemus; alioquin non ostendemus quid tres sint. Si vero respondentes, essentiam significamus, ipsam essentiam personae nomine intelligimus cum dicitur, tre
Abbreviated transcription (Latin):
ic oritur questio. Dictũ
est enum in suꝑiorib. ⁊ auctoritatib¬
ꝯ cõmunitum. quod uoluntas dei que iꝑ
ri nonͣ potest. quia illa uoluntate que¬
cunq uoluit fecit incelo ⁊ in terra. cui te¬
ste apło nichis resistit. Queritur gͦ quomͦ
accipiendum sit quod apłs de domino
plures dampnent᷑. uidetur itaq non fie¬
ri. quod dens nult fieri. humana scilicet
uoluntate impediente uoluntatem dei.
Dominus quoq in euangłio impiam ci¬
uitatem compellans: quotiens inquit

Expanded text:
ic oritur quaestio. Dictum est enim in superioribus, et auctoritatibus communitum, quod voluntas Dei, quae iri non potest, quia illa voluntate fecit quaecumque voluit in coelo et in terra, cui, teste Apostolo, nihil resistit. Quaeritur ergo quomodo accipiendum sit quod Apostolus de Domino plures damnentur, videtur utique non fieri quod Deus vult fieri, humana scilicet voluntate impediente voluntatem Dei. Dominus quoque in Evangelio impiam civitatem compellans, Matth. 23: Quot
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃m apłm nichil resistit. si colligere fui
predictis plurimum obuiare uident᷑.
Solutio qͦmͦ intelligendum fit illud. uo¬
luit congregare & noluisti

Expanded text:
m, nihil resistit, si colligere filipraedictis plurimum obviare videntur. 2. Solutio, quomodo intelligendum sit illud: Volui congregare, et noluisti
Abbreviated transcription (Latin):
ic queri solet su ̃ celo esse
empireo fuñt angłi quã statĩ facti sũt. qͦ¬
mͤ uͥ legit᷑ ĩ ysaia: dicit lucifer. Ascendã ĩ celũ. ⁊
exaltabo soliũ meũ. ⁊ ero simił altissimoͦ s iͥ
celũ uocat dei celsitudinẽ cui parificari uole

Expanded text:
ic quaeri solet, si in coelo empyreo fuerunt angeli quam statim facti sunt, quomodo, ut legitur in Isaia 14, dicit Lucifer: Ascendam in coelum, et exaltabo solium meum, et ero similis Altissimo. Sed ibi coelum vocat Dei celsitudinem, cui parificari volebat;
Abbreviated transcription (Latin):
animam: non ad corpus. Corpus it non sentit
uitam sapĩe s anima que illuminat᷑ alumine
et̾no. licet gͥ. xp̃s potentia deitatis uiuificet a¬
nimas: ⁊ suscitet corꝑa. ⁊ iudicet. non ociose t̾n
⁊ pret̾ rõnem ei scł̃m formam dei tribuit᷑ uiuifi¬
catio animarum. ⁊ sod̾m formam serui uidici¬

Expanded text:
animam, non ad corpus. Corpus enim non sentit vitam sapientiae, sed anima quae illuminatur a lumine aeterno. Licet ergo Christus potentia divinitatis vivificet animas, et suscitet corpora, et judicet, non otiose tamen et praeter rationem ei secundum formam Dei tribuitur vivificatio animarum, et secundum formam servi judici
Abbreviated transcription (Latin):
qr in humanitate suscepit: quodest causanr̾e re¬
surrectionis .i. passionem ⁊ resurrectionẽ. Ioei ascri¬
uerbum factum in carne filium hominis fit cr¬
ꝑm resurrectio. Item. Iudicat ⁊ suscitat corpora
non pat̾ s filius scłm dispensationem humani¬
tatis. in qua est minor pr̃e xp̃s. In eoquod ÷ filius
dei est uita: que uiuificat animas. in eo qd filius
hominis: uidex. Eoce scd̃m formã humanitatis
dicit᷑ suscitaturus corꝑa ⁊ iudicaturus. Iudica

Expanded text:
 in humanitate suscepit quod est causa nostrae resurrectionis, id est, passionem et resurrectionem. Ideo ei ascriVerbum factum in carne filium hominis, fit corporum resurrectio. Item: Judicat et sunon Pater, sed Filius secundum dispensationem humanitatis in qua est minor Patre. Christus in eo quod est Filius Dei, est vita, quae vivificat animas; in eo vero quod Filius hominis, est judex. Ecce secundum formam humanitatis dicitur suscitaturus corpora et judicaturus. Nota
Abbreviated transcription (Latin):
ciendũ ÷ tam̃ quedam esse sic pͥeccata
ut sint ⁊̃ pene pecc̃orum. Unde ã suꝑ
illum locum psalmi. luii. Suꝑcecidit ignis
⁊ non uiderunt solem: ait. Ignis suꝑbie. con¬
cupiscentie. ⁊ ire intelligit᷑ Istas penas pau¬
peccata sunt ⁊ pena peccati. Int̾ primũ enĩ
pecc̃m apostasie. ⁊ ultimam penam ignis
eterni: Media que sunt: ⁊ peccata sunt.⁊
pene peccati. Greg̃. qͦ suꝑ erechielem ait.
Contempnenti qui non uult penitere: po¬
nit d̾s offendiculum: ubi . s. grauiꝰ impin¬
gat. Pecc̃m i⁊ quod ꝑ penitentiam ciciꝰ non
deletur. aut peccĩn ÷ ⁊ causa peccati: aut
pecc̃m ⁊ pena petcati. aut pect̾m simul ⁊¬
causa ⁊ pena peccati. Unde moyses. Nondũ¬

Expanded text:
ciendum est tamen quaedam sic esse peccata, ut sint etiam poenae peccatorum. Unde Aug., super illum locum ps. 57: Supercecidit ignis, et non viderunt solem, ait: Ignis superbiae et concupiscentiae et irae intelligitur. Istas poenas paupeccata sunt, et poena peccati. Inter primum enim peccatum apostasiae et ultimam poenam ignis aeterni, media quae sunt, et peccata sunt, et poena peccati. Gregor. quoque super Ezech. ait: Contemnenti qui non vult poenitere ponit Deus offendiculum, ut scilicet gravius impingat. Peccatum enim quod per poenitentiam citius ndeletur, aut peccatum est et causa peccati, aut peccatum est et poena peccati, aut peccatum simul causa et poena peccati. Omne en
Abbreviated transcription (Latin):
anime partibus int̾seruimus. ut ipsiꝰ
anime natura pleniꝰ cognosceret᷑. ⁊ scd̃m quã
sui portionem in ea sit lib̃m arb. intelligat᷑.s.¬
rit᷑. sed non omne ueniale. illud .s. qͦd in solo
motu sensualitatis existit
Qͦd sensualitas
sepe in scriptura alit̾ quã supra accipit᷑. s. ut¬

Expanded text:
animae partibus interseruimus, ut ipsius animae natura plenius cognosceretur, et secundum quam sui portionem in ea sit liberum arbitrium intelligatritur, sed non omne veniale, illud, scilicet, quod in solo motu sensualitatis existit. 11. Quod sensualitas saepe in Scriptura aliter quam supra accipitu
Abbreviated transcription (Latin):
bliuioni. nonqi ꝓficiant ad uitam et̾nam¬
optinendam. s ad tolerabilius extremi ui¬
dicu supplicium sentiendum. sicut de fide ⁊
non habens caritatem que ꝑtinet ad unita¬
tem sp̃s ⁊ uinculum patis. quo eccłia ꝯnecti¬
tur in aliquo scismate ꝯstitutus. nexp̃m ne¬
get patit᷑ tribulationes. famem. ꝑsecutio.
nem. uel flãmas uel bestias. uelipsam crucẽ
timore gehenne: nullo mͦ ista culpanda sunt.
ĩmo ⁊ hic laudanda est patientia. Non tidi¬
cere poterimus melius ei fuisse. ut xp̃m ne¬
gando nichil eorum pateret᷑ que passus est
ꝯfitendo. s estimandum ÷ fortasse tolerabi¬
lius ei futurum iudicium: quam si xp̃m ne.¬
gando nichil eorum pateret᷑. Ut illud qͦd ait

Expanded text:
blivioni, non quia proficiant ad vitam ablivioni, non quia proficiant ad vitam aeternam, sed ad tolerabilius extremi judicii supplicium sentiendum; sicut de fide et non habens caritatem, que pertinet ad unitatem spiritus et vinculum pacis, quo ecclesia connectitur, in aliquo sciscmate constitutus, ne Cristum neget, patitur tribulanem, vel flammas, vel bestias, vel ipsam crucem, timore gehennae, nullo modo ista culpanda sunt, imo et haec laudanda est patientia. Non enim dicere poterimus melius ei fuisse ut Christum negando nihil horum pateretur, quae passus est confitendo; sed aestimandum fortasse tolerabilius ei esse futurum judicium, quam si Christum negando nihil horum pateretur, ut illud quod ait