comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ suã ꝓt̾inus sub infert᷑. & tu sume tibi sar¬
taginẽ fer reã. & pones eam murũ ferreũ int̾ te
& int̃ ciuitatẽ Cuius enim ezechiel ꝓpheta.¬
nisi magistroꝵ speciem ten& cui dr̃. sume
tibi laterem & pones eũ corãte. & describes in
eo ciuitatẽ hierusalem ᷑ Scĩ quippe doctores
sibi laterem sumunt: quando t̾renũ auditorum¬
cor ut doceant app̃hendunt. Iuam scilicet¬
laterem coram se ponunt : quia tota illud mentis
intentione custodiunt. In quo & ciuitatem hier ł m
ubentur describere: quia p̃dicando terrenis cor-
dib curant sum mopere. quȩ sit suꝑnȩ pacis ui.¬
sio demonstrare. Sed quia incassum gła patriȩ
cȩlestis agnoscitur. nisi & quanta hic irruant hos¬
tis callidi temptamenta noscant᷑: apte sub iungit᷑
&ob dinabis ad uersus eam obsidionẽ. & ȩdifi cabis mu.¬
nitionem. Scĩ quippe p̃dicatores obsidionẽ circa
laterem. in quo hierusalem ciuitas descripta . ẽ. ordi¬

Expanded text:
Et tu sume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et inter civitatem . Cujus enim Ezechiel nisi magistrorum speciem tenet? cui dicitur: Sume tibi laterem, et pones eum coram te, et describes in eo civitatem Jerusalem. Doctores quippe sancti sibi laterem sumunt, quando terrenum cor auditorum ut doceant apprehendunt. Quem laterem coram se ponunt, quia tota illud sollicitudinis intentione custodiunt. In quo et civitatem Jerusalem 816 jubentur descrdibus, curant summopere quanta sit supernae pacis visio, demonstrare. Sed quia incassum gloria patriae coelestis agnoscitur, nisi et quanta huic irruant hostis callidi tentamenta noscantur, apte subjungitur: Et ordinabis adversus eam obsidionem, et aedificabis munitiones. Sancti quippe praedicatores obsidionem circa laterem, in quo Jerusalem civitas descripta est, ordi
Abbreviated transcription (Latin):
non debent. uim magni zeli asperitate corrigere
Ne si minus contra culpas accendit᷑ culparum om̃ium
reus. eẽ. teneat᷑. Unde bene ad ezechielem dicitur. Inbietaebud.¬
Sume tibi laterem. & pones eũ coram te: & describes

Expanded text:
non debent, cum magna zeli asperitate corrigere; non debent, cum magna zeli asperitate corrigere; ne si minus contra culpas accenditur, culparum omnium reus ipse teneatur. Unde bene ad Ezechielem dicitur: Sume tibi laterem, et pones e
Abbreviated transcription (Latin):
Ne contra infirmitatem ꝓximi si ad increpationis
uocem feruenti us rapitur: oblitus sui. eẽ. uideat᷑
Unde bene paulus ammon& ditens. Si p̃ occupa.¬
tus fuerit homo in aliquo delicto.¬
spiritales estis instruite huius modi in spũ man¬
suetudinis. Considerans te ipsum: Ne & tu temp¬
teris. Acsi aꝑte dicat. Cum displic& ex aliena
in firmitate quod conspicis: pensa quod es: ut
in crepationis zelo se sp̃s temꝑ&. dum sibi quoq quod
increpat tim&. Non nulla autem sunt uehementer
increpanda : ut cum culpa ab auctore non cognoscit᷑.
quanti sit ponderis ab increpantis ore sentiatur.
Ut cum sibi quis malum qđ ꝑpetrauit leuigat: hoc con¬
tra se grauiter ex corripientis asperitate ꝑ timescat
Debitum quippe rectoris. ẽ: supernȩ patriae głam
ꝑ uocem predicationis ostendere: quanta in huius
uitȩ itinere temptamenta antiqui hostis lateant
aperire. & subditorum mala quȩ tolerari leniter

Expanded text:
ne contra infirmitatem proximi si ad increpationis ne contra infirmitatem proximi si ad increpationis vocem ferventius rapitur, oblitus sui esse videatur. Unde bene Paulus admonet, dicens: Si praeoccupatus fuerit homo in aliquo delictotales estis, instruite hujusmodi in spiritu mansuetudinis, considerans teipsum, ne et tteris . Ac si aperte dicat: Cum displicet ex aliena infirmitate quod conspicis, pensa quod es; ut increpationis zelo se spiritus temperet, dum sibi quoque quod increpat timet. Nonnulla autem sunt vehementer increpanda, 31 ut cum culpa ab auctore non cognoscitur, quanti sit ponderis, ab increpantis ore sentiatur. Et cum sibi quis malum quod perpetravit levigat, hoc contra se graviter ex corripientis asperitate pertimescat. Debitum quippe rectoris est supernae patriae gloriam per vocem praedicationis ostendere, quanta in hujus vitae itinere tentamenta antiqui hostis lateant aperire, et subditorum mala quae tolerari leniter
Abbreviated transcription (Latin):
actione non nulli quasi a terra se erigunt. ambi-¬
riete : quia dum ex teriorum rerum intrinsec us sp̃e-¬
cies attrahuntur: quasi in corde depingitur. quic¬
quid fictis ima ginib deliberando cogitant᷑. Notan.¬
dum itaq est: quia prius foramen inpariete. ac
de inde ostium cernitur: & tunc demum occulta
abhominatio demonstratur. quia nimirũ unius¬
cuiusq peccati prius signa forinsecus. deinde ia-
nua iniquitatis aperte ostenditur. & tunc demũ
omẽ malum quod intus lat& aperitur: Non nulla
autem: sunt leniter arguenda. Nam cum non
malicia sed sola ignorantia uel infirmitate de¬
linquitur: ꝓ fecto necesse. ẽ. ut magno mode.¬
ramine ipsa delicti correptio temperetur
Cuncti quippe quousq in hac mortalicarne sub.¬
sistimus: correptionis nr̃ȩ infirmitatib. subia.¬
cemus Ex se ergo deb& quisq colligere . qualit̃
alienę hunc oporteat imbecillitati misereri

Expanded text:
actione nonnulli jam quasi a terra se erigunt, ambiactione nonnulli jam quasi a terra se erigunt, ambit; quia dum exteriorum rerum intrinsecus species attrahuntur, quasi in corde depingitur quidquid fictis imaginibus deliberando, cogitatur. Notandum itaque est quia prius foramen in pariete, ac deinde ostium cernitur, et tunc demum occulta abominatio demonstratur; quia nimirum uniuscujusque peccati prius signa forinsecus, deinde janua apertae iniquitatis ostenditur, et tunc demum omne malum quod intus latet aperitur Nonnulla autem sunt leniter arguenda: nam cum non malitia, sed sola ignorantia vel infirmitate delinquitur, profecto necesse est ut magno moderamine ipsa delicti correptio temperetur. Cuncti quippe quousque in hac mortali carne subsistimus, corruptionis nostrae infirmitatibus subjacemus. Ex se ergo debet quisque colligere qualiter alienae hunc oporteat imbecillitati misereri,
Abbreviated transcription (Latin):
signantur. In animalib uero iam quidem aliquan-¬
tulum a terra suspensȩ. sed ad huc t̾renȩ merce-¬
dis premia requirentes. Nam reptilia toto cor¬
pore terrȩ inherent. Animalia autẽ magna
parte corporis a terra suspensa sunt: appetitu
tamen gulȩ ad terram semper inclinantur: Rep-¬
tilia itaq sunt intra parietem: quando cogitati-¬
ones uoluuntur inmente. quȩ aterrenis deside-¬
riis num quam leuantur. Animalia quoq sunt
intra parietem: quando & siqua iam iusta. si qua
onesta cogitantur. appetendis tamen lucris tẽ¬
poralib honoribusq de seruiamt. & ꝑ sem&
ipsa quidem iam quasi a terra sus Pensa sunt : sed
adhuc ꝑ ambitum quasi per gulȩ desiderium
sese ad ima sum mittunt. Vnde & bene subdit᷑.
iniuersa idola domus isrł depicta erant¬
ete. Scriptum quippe est. Aua-
ritia quȩ est idolorum seruitus. Recte ergo post
animalia idola describuntur: quia & si onesta

Expanded text:
signantur, in animalibus vero jam quidem aliquansignantur, in animalibus vero jam quidem aliquantulum a terra suspensae, sed adhuc terrenae mercedis praemia requirentes. Nam reptilia toto ex corpore terrae inhaerent, animalia autem magna parte corporis a terra suspensa sunt, appetitu tamen gulae ad terram semper inclinantur. Reptilia itaque sunt intra parietem, quando cogitationes volvuntur in mente, quae a terrenis desideriis nunqintra parietem, cum et si qua jam justa, si qua honesta cogitantur, appetendis tamen lucris temporalibus honoribusque deserviunt; et per seipsa quidem jam quasi a terra suspensa sunt, sed adhuc per ambitum, quasi per gulae desiderium, sese ad ima submittunt. Unde et bene subditur: Et universa idola domus Israel depicta erantiete . Scriptum quippe est: Et ritia, quae est idolorum servitus . Recte ergo post animalia, idola deseribuntur, quia etsi honesta
Abbreviated transcription (Latin):
Ringressus uidi: & ecce om̃is similitudo reptilium.
& animalium ab hominatio. & uniuersa idola domꝰ
israel depicta erant inpariete. Per ezechielem
quippe. p̃positorum persona signatur: Per pa.¬
rietem : duritia sub ditorum. & quid est parietem
fodere. nisi acutis inquisitionib duritiam cordis
aperire: quem cum per fõdiss& : apparuit ostium
Quia cum cordis duritia uel studiosis ꝑcuntationib
uel maturis correptionib scinditur: quasi quȩdã
ianua ostendit᷑. ex qua omia in eum qui corripitur.
cogitationũ interiora uideantur. Unde & bene
illic sequitur. Ingredere & uide ab hominationes
pessimas quas isti faciunt hic. Quasi in greditur
ut ab hominationes aspiciat: qui discussis
quibusdam signis exterius apparentib ita corda sub.¬
ditoꝵ penetrat. ut cuncta ei quȩ inlicite cogitantur
in notescant. Vnde & subdidit. & ingressus uidi.
& ecce om̃is similitudoreptilium & animalium ab ho-¬
minatio. In reptilib : cogitationes om̃ino t̾renae

Expanded text:
e omnis similitudo reptilium, et animalium abominatio, et universa idola domus Israel depicta erant in pariete . Per Ezechielem quippe praepositorum persona signatur, per parietem duritia subditorum. Et quid est parietem fodere, nisi acutis inquisitionibus 30 duritiam cordis aperire? Quem cum fodisset, apparuit ostium; quia cum cordis duritia vel studiosis percunctationibus, vel maturis correptionibus scinditur, quasi quaedam janua ostenditur, ex qua omnia in eo qui corripitur cogitationum interiora videantur. Unde et bene illic sequitur: Ingredere et vide abominationes pessimas, quas isti faciunt hic . Quasi ingreditur ut abominationes aspiciat, qui, discussis quibusdam signis exterius apparentibus, ita corda subditorum penetrat, ut cuncta ei quae illicite cogitantur innotescant. Unde et subdidit: Et ingressus vidi; et ecce omnis similitudo reptilium, et animalium abominatio . In reptilibus cogitationes omnino terrenae
Abbreviated transcription (Latin):
ut aperte corrigatur. Nam secta immature uul¬
nera decerius inferuescunt : & nisi cũ tempore
medicamenta conueniant. constat ꝓcul dubio qđ
medendi officium. amittant. Sed cum tempus
subditis ad correptionem quȩ̨rit᷑: subipso cul pa-¬
rum pondere pacientia presulis exercetur. Vnde
bene ꝑ psal mistam dr̃. Supra dorsum meum fa-¬
brica uerunt peccatores: Indorso quippe:honera
sustinemus: Supra dorsum igitur suum.
fabricasse peccatores quȩrit᷑ : Acsi aperte dicat.
Q uos corrigere nequeo : quasi suꝑ impositum honus
porto. Non nulla autẽ sunt subtilit̾ & occulte ꝑ¬
scrutanda : ut quibusdam signis erumpentib rector
in subdicorum mente om̃e qđ clausum lat& inueniat.
& interueniente correptionis articulo. exminimis
maiora cognoscat. Vnde recte ad ezechielem dr̃
Fili hominis. fode tibi parietem. ubi mox isdem ꝓ¬¬
pheta sub iungit. & cum ꝑ fodissem parietem : ap¬

Expanded text:
ut aperte corrigantur. Nam secta immature vulut aperte corrigantur. Nam secta immature vulnera deterius infervescunt, et nisi cum tempore medicamenta conveniant, constat procul dubio quod medendi officium amittant. Sed cum tempus subditis ad correptionem quaeritur, sub ipso culparum pendere patientia praesulis exercetur. Unde bene per Psalmistam dicitur: Supra dorsum meum fabricaverunt peccatores . In dorso quippe onera sustinemus. Supra dorsum igitur suum fabricasse peccatores queritur, ac si aperte dicat: Quos corrigere nequeo, quasi superimpositum onus porto. Nonnulla autem occulta subtiliter sunt perscrutanda, ut quibusdam signis erumpentibus, rector in subditorum mente omne quod clausum latet, inveniat, et interveniente correptionis articulo, ex minimis majora cognoscat. Unde recte ad Ezechielem dicitur: Fili hominis, fode parietem . Ubi mox idem propheta subjungit: Et cum fodissem parietem, ap
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quia dissimulantur indic anda aliquando.
& a perte cognita mature toleranda. Aliquan¬
do uero sub tiliter & occulta perscrutanda: ali-¬
quando leniter arguenda. aliquando autem
uehementer in crepanda. Non nulla quippe ut
diximus prudenter dis simulanda sunt: sed qu̾ia
dissimulantur indicanda: Ut cum delinquens &
cdeprehendisse se cognoscit: & per pietatem quã
in se tacite tolerari considerat. augere culpas eru¬
bescat. Seq se udice puniat: quem sibi apud se rec¬
toris pacientia clement̃ excusat. Qua scilic& dis:¬
simulatione bene iudȩtm dñs corripit: cũ per
ꝓphetam dicit. Mentita es: & mei non es recor¬
data ueq cogrtasti in corde tuo. quia ego tacens.
& quasi non audiens. & dissimulauit ergo culpas
& in notuit : quia & contra peccantem tacuit. &
hoc ipsum tam̃ quia tacuerit dixit. Non nulla
autem uel aꝑte cognita mature toleranda sunt:
cum uidelic& rerum minime oportunitas congruit.

Expanded text:
sed quia dissimulantur, indicanda; aliquando sed quia dissimulantur, indicanda; aliquando et aperte cognita, mature toleranda, aliquando vero subtiliter et occulta perscrutanda; aliquando leniter arguenda, aliquando autem vehementer increpanda. Nonnulla quippe, ut diximus, prudenter dissimulanda sunt, sed quia dissimulantur, indicanda; ut cum delinquens et deprehendi se cognoscit et perpeti, has quas in se bescat, seque judice puniat quem sibi apud se rectoris patientia clementer excusat. Qua videlicet dissimulatione bene Judaeam Dominus corripiens per Isaiam dicit: Mentita es, et mei non es recordata, neque cogistati in corde tuo, quia ego tacens et quasi non videns. Et dissimulavit ergo culpas et innotuit, quia et contra peccantem tacuit, et hoc ipsum tamen quia tacuerit dixit. Nonnulla autem vel aperte cognita, mature toleranda sunt, cum videlicet rerum minime opportunitas congruit,
Abbreviated transcription (Latin):
cire etiam rector deb&: quod plerumq uitia
uirtutes se esse mentiuntur. Nam sȩp ae
Esub parsimoniȩ nomine: se tenacitas palliat.
Contraquȩ se effusio: sub appellatione largitattis
occultat: Sȩpe in ordinata remissio pietas cre¬
ditur : & effrenata ira spiritalis zeli uirtus ȩsti¬
matur. Sȩpe precipitata actio. uelocitatis effi.¬
catia : atq agendi tarditas. grauitatis consilium
putatur. Unde necesse est ut rector animarum:
uirtutes ac uitia uigilanti cura discernat. Ne
aut cortenatia occup&. & parcum se uideri in
dispensationib exult&. aut cũ effase quid ꝑdit᷑
largum se quasi miserando glorietur. aut re¬
mit tendo qđ ferire debuit. ad aeterna suppli.¬
cia subditos pertrahat: aut immanit̃ feriendo
qđ delinquitur. ipse grauius delinquat. aut
hoc qđ agi recte ac grauit̾ potuit immature
preueniens leuig&. aut bene actionis meritũ
differendo ad deteriora ꝑmutet.
ciendum quoq est: quod aliquando sub iec.¬
torum uitia. prudent̃ dissimu landa suN.

Expanded text:
cire etiam rector debet quod plerumque vitia virtutes se esse mentiuntur. Nam saepe sub parcimoniae nomine se tenacia palliat, contraque se effusio sub appellatione largitatis occultat. Saepe inordinata remissio pietas creditur, et effrenata ira spiritalis zeli virtus aestimatur. Saepe praecipitata actio velocitatis efficacia, atque agendi tarditas 29 gravitatis consilium putatur. Unde necesse est ut rector animarum virtutes ac vitia vigilanti cura discernat, ne aut cor tenacia occupet, et parcum se videri in dispensationibus exsultet; aut cum effuse quid perditur, largum se quasi miserando glorietur; aut remittendo quod ferire debuit, ad aeterna supplicia subditos pertrahat; aut immaniter feriendo quod delinquitur, ipse gravius delinquat; aut hoc quod agi recte ac graviter potuit, immature praeveniens leviget; aut bonae actionis meritum differendo, ad deteriora permutet.quoque est quod aliquando subjectorum vitia prudenter dissimulanda sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
exiit : quȩ hunc unitã priusse in manit̾ p̃mere
conspexit: Am monendi itaq s̃ qͥ faciende pacis
studiis occupant᷑ : ut prauoꝵ m̃tib. prius amore
debeant int̾nȩ pacis in fundere. quatenꝰ eis post.¬
modũ ualeat exterior pax ꝓd esse ut dũ eoꝵ
cor in illius conditione suspendit᷑: nȩquaquã a
ne quicia ex huius ꝑ ceptione rapiat᷑. Dũq suꝑna
ꝓuident: t̃rena nullomodo ad usum suȩ deteriora-¬
tionis inclinent. Cum uero ꝑuersi quiq tales s̃
ut nocere bonis nequeant. etiam si concupis cant:
int̾ hos nimirũ deb& t̾rena pax construi. etiam
prius quã ab eis ualeat suꝑna cognosci. Ut hii sci.¬
lic& quos contra dilectionẽ dĩ malitie suae omn¬
pietatis
ex asperat : saltem ex ꝓximi amore mansues cant.
& quasi e uicino ad melius transeant: ut ad illã quȩ
a se longe . ẽ. pacẽ conditoris ascendant

Expanded text:
exivit, quae hunc unita prius immaniter exivit, quae hunc unita prius immaniter pressit. Admonendi itaque sunt qui faciendae pacis studiis occupantur, ut pravorum mentibus prius amorem debeant internae pacis infundere, quatenus eis postmodum valeat exterior pax prodesse; ut dum eorum cor in illius cognitione suspenditur, nequaquam ad nequitiam ex hujus perceptione rapiatur; dumque supernam provident, terrenam nullo modo ad usum suae deteriorationis inclinent. Cum vero perversi quique tales sunt, ut nocere bonis nequeant, etiamsi concupiscant, inter hos nimirum debet terrena pax construi et priusquam ab eis valeat superna cognosci; ut hi scilicet quos contra dilectionem Dei malitia suae impietatis exasperat, saltem ex proximi amore mansuescant; et quasi e vicino ad melius transeant, ut ad illam quae a se longe est, pacem Conditoris ascendant
Abbreviated transcription (Latin):
rib diuina uoce beato iob dr̃. Menbra carniũ eius
choerentium. Hinc subsquamarũ eius spetie de eiꝰ
satellitib ꝑ hibet᷑. Una uni coniungit᷑: & nec
spiraculũ quidem incedit ꝑ eas. Sequaces quippe
illius quo nulla int̃ se discordiȩ ad uersitate diuisi s̃.
eo inbonoꝵ grauius nece glomerant᷑. QIui ergo
iniquos paci sociat: iniquitatũ uires administrat
quia bonos deterius deprimunt : quos & unianimit̃
psequant᷑. Vnde p̃dicator egregius graui fariseꝵ
saduceorũq ꝑ secutione dep̃hensus : eos int̾ sem&¬
ipsos diuidere studuit. quos contra se unitos gra.¬
uit uidit: Con clamauit dicens. Uiri frs ego fari¬
seus sũ filius pharisȩoꝵ: de spe & resur rectione
ego iudicor Dũq saduçei spem resurrectionẽq
mortuoꝵ eẽ. denegarent: quã pharisȩi iuxta sacri
eloqui i p̃cepta crederent. facta in ꝑ secutoꝵ uni¬
animitate dissensio. ẽ. & diuisa turba illesus paulꝰ

Expanded text:
res, divina ' voce beato Job dicitur: Membra carnium ejus res, divina ' voce beato Job dicitur: Membra carnium ejus cohaerentia sibi . Hinc sub squamarum specie de ejus satellitibus perhibetur: Una uni conjungitur, et ne spiraculum quidem incedit per eas . Sequaces quippe illius quo nulla inter se discordiae adversitate divisi sunt, eo in benorum gravius nece glomerantur. Qui ergo iniquos pace sociat, iniquitati vires adminiquia bonos deterius deprimunt quos et unanimiter persequuntur. Unde et praedicator egregius gravi Pharisaeorum Sadducaeorumque persecutione deprehensus, inter semetipsos dividere studuit quos contra se unitos graviter vidit, cum clamavit, dicens: Viri fratres, ego Pharisaeus sum, filius Pharisaeorum, de spe et resurrecego judicor . Dumque Sadducaei spem resurrectionemque 72 mortuorum esse denegarent, quam Pharisaei juxta sacri eloquii praecepta crederent, facta in persecutorum unanimitate dissensio est, et divisa turba illaesus Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
mera ꝑ agunt : qͥa seminando discordiam. caritatem
quȩ nimirũ uirtutũ om̃iũ . ẽ. mat̾ extingunt. Qui a
autem nihil p̃ciosius. ẽ. dõ uis tute dilectionis: nihil
desiderabilius. ẽ. diabolo extinctione caritatis
Quisquis igit᷑ seminando uirgia dilectionẽ ꝓximorum
per imit: hosti dĩ familiarius seruit. Quia qua ille
amissa cecidit : hanc iste uulneratis cordib subtra
hens. eis it̃ ascensionis abscidit. at contra ammo.¬
nendis pacifici. ne tantȩ actionis pondus leuigent:
ut int̾ quos fundare pacẽ debeant ignoreNt̃
Nam sic̃ multũ noc& si unitas desit bonis: ita ualde
ẽ. noxium sinon desit malis. Si ergo ꝑuersoꝵ neqͥtia
in pace iungit᷑: ꝓfecto eoꝵ malis actib. rubor auget᷑
uia qͦ sibi in malitia congruunt: totos se robustius
bonoꝵ afflictionib in lidunt. Hinc nãq ẽ qđ contra
dampnati illius uatis uidelic& antichristi p̃dicato¬

Expanded text:
mera peragunt, quia seminando discordiam, charitatem, mera peragunt, quia seminando discordiam, charitatem, quae nimirum virtutum omnium mater est, exstinguunt. Quia autem nihil est pretiosius Deo virtute dilectionis, nihil desiderabilius est diQuisquis igitur seminando iurgia dilectionem proximorum perimit, hosti dei familiarius servit, quoniam qua ille amissa cecidit, hanc iste vuhens, eis iter ascensionis abscidit. At contra admonendi sunt pacifici, ne tantae actionis pondus levigent, si inter quos fundare pacem debeant, ignorent. Nam sicut multum nocet si unitas desit bonis, ita valde est noxium si non desit malis. Si ergo perversorum nequitia in pace jungitur, profecto eorum malis actibus robur augetur; quia quo sibi in malitia congruunt, eo se robustius bonorum afflictionibus illidunt. Hinc namque est quod contra damnati illius vasis, videlicet Antichristi praedicato
Abbreviated transcription (Latin):
angłi a conspectu conditoris prius intus auersio
ne cader&m̃tis. foras post modũ usq ad seminanda
iurgia non uenir&. Qui recte describit᷑ qđ an-¬
nuit oculis: digito loquit᷑. tent pede. Interior
nãq: ẽ custodia : quȩ ordinate seruat exterius
m̃bra. Qui ergo statũ m̃tis ꝑdidit: subsequent̃ foras
interius radice subsistat. Audiant uirgioꝵ semi¬
natores: qđ scriptum.ẽ. Beati pacifici: qm̃ filii
dĩ uocabunt᷑. Atq ediuerso colligant. quia si dĩ
filii qͥ confundunt. Om̃s autẽ qͥ ꝑ discordiã separant᷑:
a ueritate dilectionis are fiunt. Iui & si boni oꝑis
fructus in suis actionib ꝓfer̃: ꝓ fecto nullis. quia
non eximitate caritatis oriunt᷑. Hinc ergo ꝑpendans
seminantes iurgia. quã multiplicit̃ peccant: qui a¬
dũ unã nequitiam ꝑp& rant. ab humanis cordib cunc¬
tas simul uirtutes eradicant. In uno enĩ malo. in nu¬

Expanded text:
angeli a conspectu Conditoris prius intus aversione angeli a conspectu Conditoris prius intus aversione mentis caderet, foras postmodum usque ad seminanda jurgia non veniret. Qui recte describitur quod annuit oculis, digito loquitur, terit pede. Interior namque est custodia, quae ordinata servat exterius membra. Qui ergo statum mentis perdidit, subsequenter foras interius radice subsistat. CAPUT XVI. Denatores quod scriptum est: Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur . Atque e diverso colligant, quia si fili sunt filii qui confundunt. Omnes autem qui per discordiam separantur a viriditate dilectionis, arefiunt. Qui etsi boni operis fructus in suis actionibus proferunt, profecto nulli sunt, quia non ex unitate charitatis oriuntur. Hinc ergo perpendant seminantes jurgia, quam multipliciter peccant: qui dum unam nequitiam ptas simul virtutes eradicant. In uno enim malo innu
Abbreviated transcription (Latin):
cõmisceamini cũ illo ut confundat᷑. Atq ilico ad¬
iung̾it. & nolite inimicũ existimare illum: sed cor¬
ripite ut frẽm. Acsi dicer&. Pacẽ cũ eo exteriorem
soluite : sed interiorem circa illũ medullitus
custodite. Ut peccatoris m̃tẽ sic ur̃a discordia
feriat : quatenus pax ã cordib. ur̃ĩs nec ab negata
discedat
lit̃ am monendis seminantes iurgia: atq alit̃
pacifici Ammonendi nãq s̃ qͥ iurgia semin ans
ut cuius sint sequaces agnoscant. De apostata
quippe angło scriptum ẽ. Cũbonȩ messiziza¬
nia fuiss&& in serta Inimicus homo hoc fecit
ecuius etiam m̃bro: ꝑ salomonẽ dr̃ . Homo a pos
tata . uir inutilis. gradit᷑ ore ꝑ uerso : annuit
oculis. terit pede. digito loquitur: prauo corde
machinat᷑ malũ. & in om̃i tempore uirgia seminat
Ecce quẽ seminantẽ uirgia dicere uoluit: prius
a postatã nominauit. Quia nisi more suꝑbientis

Expanded text:
commisceamini cum illo, ut confundatur, atque illico adcommisceamini cum illo, ut confundatur, atque illico adjunxit, et nolite inimicum aestimare illum, sed corripite, ut fratrem ; ac si diceret: pacem cum eo exteriorem solvite, sed incustodite; ut peccantis mentem sic vestra discordia feriat, quatenus pax a cordibus vestris nec abnegata discedatliter admonendi sunt seminantes jurgia, atque aliter pacifici. Admonendi namque sunt qui 71 jurgia seminant, ut cujus sint sequaces agnoscant. De apostata quippe angelo scriptum est, cum bonae messi inserta fuisset zizania: Inimicus homo hoc fecit . De cujus etiam membro, annuit oculis, terit pede; digito loquitur, pravo corde machinatur malum, et omni tempore jurgia seminat . Ecce quem seminantem jurgia dicere voluit, prius apostatam nominavit: quia nisi more superbientis
Abbreviated transcription (Latin):
inpugnabant me gratis: Ecce & loquens inpugna¬¬
bat᷑: & tam̃ in pugnatꝰ erat & pacificus. Quia nec in¬
sanientes cessa bat rep̃hendere: nec rep̃hensos ne.¬
glegebat amare. H inc etiam paulus ait. Si fieri
potest qđ ex uobis. ẽ : cũ om̃ib hominib pacẽ ha-¬
bentes. Hortaturus enĩ discipulos ut pacẽ cũ
om̃ib haberent hominib : p̃misit dicens. Si fieri
potest. atq sub iunx̃ dicens. qđ ex uobis. ẽ. Dif.¬
ficile quippe erat: ut simale acta corriperent.
habere pacẽ cum om̃ib possent. Sed cum tempo.¬
ralis pax in prauoꝵ cordib ex nr̃a in crepatione
confundit᷑ : in uiolata necesse .ẽ. ut in nrõ corde
seruecur. Recte itaq ait. qđ ex uobis. ẽ. Acsini-¬
mirũ dicat. Quia pax exduarum partium consen.¬
su subsistit : si ab eis qͥ corripiunt᷑ expellit᷑. in tegra
tam̃ in ur̃a qui corripitis m̃te teneat᷑. Unde & eos¬
dem rursum discipulos am mon& dicens.U Siquis

Expanded text:
impugnabant me gratis . Ecce et loquens impugnaimpugnabant me gratis . Ecce et loquens impugnabatur; et tamen impugnatus, erat pacificus, quia nec insanientes cessabat reprehendere, nec reprehensos negligebat amare. Hinc etiam Paulus ait: Si fieri potest, quod ex vobis est, cum omnibus hominibus pacem habentes . Hortaturus enim discipulos ut pacem cum omnibus haberent, praemisit, dicens: Si fieri potest, atque subjunxit: Quod ex vobis est. Difficile quippe erat ut si male acta corriperent, habere pacem cum omnibus possent. Sed cum temporalis pax in pravorum cordibus ex nostra increpatione confunditur, inviolata necesse est ut in nostro corde servetur. Recte itaque ait: Quod ex vobis est. Ac si nimirum dicat: Quia pax ex duarum partium consensu subsistit, si ab eis qui corripiuntur expellitur, integra tamen in vestra qui corripitis mente teneatur. Unde idem rursum discipulos admonet, dicens: Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑ nens. coeuntes cũ madianitis ꝑculit: & irã dnĩ iratꝰ
placauit. Hinc ꝑ sem& ipsam ueritas dicit. Nolite
arbitrare quia uenerim pacẽ mit tere in t̾ra. non
ueni pacẽ mittere : sed gladium. Malorũ nãq cũ
in caute amicitiis iuingim᷑ : culpis ligamur. Unde
iosa phat qui tot de ante acta uita p̾conis ad tol¬
lit᷑ : de acab regis amiciciis pȩne periturus in¬
xilium: & his qͥ oderunt dñm amicicia iun geris
& id circo irã quidem dñi merebaris. sed bona oꝑ a
inuenta s̃ inte : eo qđ abstuleris lucos de terra
discrepat. qͦ ꝑ uersoꝵ amiciciis uita nr̃a concordat
Ammonendis pacati. nesi ad correptionis uerba
ꝓsiliant: temporalem pacẽ sibi ꝑ turbare for¬
mident. Rursumq ammonendi s̃: ut eandem
pacẽ & dilectionẽ intrinsecus in tegre teneant
quã ꝑ in uectionẽ uocis sibi extrinsetus turbant. Qđ
Cum his qͥoderant pacẽ eram pacificus: cũ loquebar illis

Expanded text:
spernens, coeuntes cum Madianitis perculit, et iram Domini iratus spernens, coeuntes cum Madianitis perculit, et iram Domini iratus placavit . Hinc per semetipsam Veritas dicit: Nolite arbitrari, quia venerim pacem mittere in terram. Non veni pacem mittere, sed gladium . Malorum namque cum incaute amicitiis jungimur, culpis ligamur. Unde Josaphat, qui tot de anteacta vita praeconiis attollitur, de Achab regis amicitiis pene periturus inxilium et his qui oderunt Dominum amicitia iungeris et idcirco iram quidem Domini merebaris sed bona opera inventa sunt in te eo quod abstuleris lucos de terra discrepat, quo perversorum amicitiis vita nostra concordat. Admonendi sunt pacati, ne si ad correptionis verba prosiliant, temporalem pacem sibi perturbare formident. Rursumque admonendi sunt, ut eamdem pacem dilectione integra intrinsecus teneant, quam per invectionem vocis sibi extrinsecus turbant. Quod Cum his qui oderunt pacem, eram pacificus, cum loquebar illis,
Abbreviated transcription (Latin):
mentius potest. quã uestigia inpuluere impressa
diligere. sed ipsum a quo impressa s̃ non amare:
Hinc dauid dũ totũ se ad sȩdera pacis internȩ cons¬
tringer& : testatur qđ cũ malis concordiam non te.¬
ner& dicens. Nonne qͥ te oderant ds̃ oderam illos.
& suꝑ in imicos tuos tabescebam: ꝑfecto odio oderã
illos: inimici factis mihi Inimicos erũ dĩ ꝑfecto
odio odisse. ẽ : & qđ facti s̃ diligere & qđ facti ñ s̃¬
increpare. Mores prauoꝵ p̃mere : uitȩ ꝓd. eẽ. Pen¬
sandũ .ẽ. igit᷑. quando ab increpatione quiescit᷑: qͣnta
culpa cũ pessimis paxtenet᷑. si ꝓpheta tantus hoc
uelut in hostias dõ obtulit. qđ contra se ꝓdñõ pra¬
uoꝵ inimicitias excitauit. hinc ẽ. qđ leui tribus
ad sumptis gladius ꝑ castroꝵ media transiens. quia
feriendis noluit peccatorib parcere : dõ manꝰ dicta
ẽ. consetrasse: Hinc finees peccatiũciuium grãm

Expanded text:
mentius potest, quam vestigia in pulvere impressa mentius potest, quam vestigia in pulvere impressa diligere, sed ipsum a quo impressa sunt non amare? Hinc David dum totum se ad foedera pacis aeternae constringeret, testatur quod cum malis concordiam non teneret, dicens: Nonne qui te oderant, Det super inimicos tuos tabescebam? Perfecto odio oderam illos, inimici facti sunt mihi . Inimicos etenim Dei perfecto odio odisse, est et quod facti sunt diligere, 70 et quod faciunt increpare; mores parvorum premere, vitae prodesse. Pensandum ergo est, quando ab increpatione quiescitur, quanta culpa cum pessimis pax tenetur, si propheta tantus hoc velut in hostiam Deo obtulit, quod contra se pro Domino pravorum inimicitias excitavit. Hinc est quod tribus Levi assumptis gladiis per castrorum media transiens, quia feriendis noluit peccatoribus parcere, Deo manus dicta est consecrasse . Hinc Phinees peccantium civium gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
molesta quȩtenent. eo minꝰ amabilia fiant quȩ uocanT
& quo delectant p̃sentia: eo non inqͥrant ae terna:
Unde & ꝑ sem& ipsa ueritas loquens. cũ t̾renã pacẽ
a suꝑna distinguer& atq ad uenturã discipulos
ex p̃senti ꝓ uocar& : ait . Pacẽ relinqͦ uobis: pacẽ
meã do uobis. Relinquo scilic& transitoriã: do
mansurã Si ergo in eã cor quȩ relicta. ẽ figit᷑:
num quã ad illã quȩ danda . ẽ. ꝑuenit᷑. Fax igitur
p̃sens ita tenenda. ẽ: ut & diligi debeat & contem ni
Nesi immoderate diligit᷑: diligentis animꝰ in culpa ca-¬
piat᷑. Vnde & ammonendis pacati. nedũ nimis
humanã pacem desiderant: prauos hominum
motus nequaquã redarguant. & consentien do
ꝑ uersis : ab auctoris sui se pace dis uingant
Nedũ humana foras uirgia metu unt: interni federis
dis sensione feriant᷑. quid . ẽ. enim pax transitoria
nisi qđdam uestigium pacis eternȩꝰ quid ergo de¬

Expanded text:
molesta quae tenent, eo minus amabilia fiant quae vocant; molesta quae tenent, eo minus amabilia fiant quae vocant; et quo delectant praesentia, eo non inquirantur aeterna. Unde et per semetipsam Veritas loquens, cum terrenam pacem a superna distingueret, atque ad venturam discipulos ex praesenti provocaret, ait: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis . Relinquo scilicet transitoriam, do mansuram. Si ergo in ea cor quae relicta est figitur, nunquam ad illam quae danda est, pervenitur. Pax igitur praesens ita tenenda est, et ut diligi debeat et contemni; ne si immoderate diligitur, diligentis animus in culpa capiatur. Unde et admonendi sunt pacati, ne dum nimis humanam pacem desiderant, pravos hominum mores nequaquam redarguant; et consentiendo perversis, ab auctne dum humana foris jurgia metuunt, interni foederis discissione feriantur. Quid enim pax transitoria, nisi quoddam vestigium pacis aeternae? Quid ergo esse de
Abbreviated transcription (Latin):
offeres munꝰ tuũ. Ex qua scilic& p̃ceptione. pen¬
sandũ . ẽ. quoꝵ hostia repellit᷑. quã intolerabilis sit¬
culpa monstrat᷑. Nã cũ aliȩ culpȩ cunctabonis se.¬
quentib diluant᷑ : pensemus quanta sint mala
discor diȩ. quȩ nisi extincta fuerint funditꝰ. bonũ
subseqͥ non ꝑmittunt. Am monendis dis cordes.
ut si aures amandatis cȩlestib. declinant: mentis
oculos ad considanda eaquȩ ininfimis uersantur
aperiant. Uideant qđ sȩpe aues unius eiusdemq
animalia bruta pascunt᷑: Quas si sollerter aspicimus :
concordando sibi in rationabilis natura indicat. quan.¬
tũ malũ ꝑ discordiã rationalis natura committat.
quando hȩc rationis intentione ꝑdidit. qđ illa na.
turalit̃ custodit : At contra ammonendis pacati :
nedũ plusquã neces se. ẽ. pacẽ quã possident am ap.
ad ꝑpetuã uenire ñ appetant. Plerũq enĩ grauius
intentionẽ m̃tiũ tranquillitas temptat: ut qͦ ñ sunt

Expanded text:
 28, 24. Ex qua scilicet praeceptione pensandum est quorum hostia repellitur, quam intolerabilis culpa monstratur. Nam cum mala cuncta bonis sequentibus diluantur, pensemus quanta sint mala discordiae, quae nisi exstincta funditus fuerint, bonum subsequi non permittunt. Admonendi sunt discordes, ut si aures a mandatis coelestibus declinant, mentis oculos ad consideranda ea quae in infimis versantur aperiant; quod saepe aves unius ejusdemque animalia bruta pascuntur. Quia si solerter aspicimus, concordando sibi irrationalis natura indicat, quantum malum per discordiam rationalis natura committat, quando haec a rationis intentione perdidit, quod illa motu naturali custodit. At contra admonendi sunt pacati, ne dum plus quam necesse est, pacem quam possident amant, ad perpetuam pervenire non appetant. Plerumque enim gravius intentionem mentium rerum tranquillitas tentat; ut quo non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sed hȩc humilit̾ non locunt᷑ : ut in diuinis sermo¬
nib priusquã se aliis p̃ferant. sem& ipsos reqͥrant
ne insequentes alioꝵ facta sedeserant & cũ recte
cuncta de sacra scriptura sentiunt. hoc solũ ꝑ
illã qđ contra elatos dr̃ non ad tendant . Impb
quippe & imperitus . ẽ. medicꝰ: qͥalienũ medergͥ
appetit. & ipse uulnus qđ patit᷑ nescit. Qui
igit᷑ uerba quȩ ꝓfer̃ humilit̃ non locunt᷑ ꝓfecto
am monendis̃ ut cũ medi camina egris apponunt.
prius uẽra suas infirmitates inspiciant. ne alios
medendo ipsi moriant᷑. Am monere debent.

Expanded text:
ed haec humiliter non loquuntur; ut in divinis sermoed haec humiliter non loquuntur; ut in divinis sermonibus prius quam aliis eos proferant, semetipsos requirant, ne insequentes aliorum facta, se deserant; et cum recte cuncta de sacra Scriptura sentiunt, hoc solum quod per illam contra elatos dicitur, non attendant. Improbus quippe et imperitus est medicus, qui alienum mederi appetit, et ipse volnus quod patitur nescit. Qui igitur verba Dei humiliter non loquuntur, profecto admonendi sunt, ut cum medicamina aegris apponunt, prius virus suae pestis inspiciant, ne alios medendo ipsi moriantur. Admoneri debent
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Dedi eis frum̃tũ. uinũ & oleum. & ar¬
gentũ multiplica uieis: & aurũ qđ fecer̃ baal
rumtũ quippe adño accipimꝰ: quando indictis
obscuriorib subducto tegmine litterȩ. ꝑ me.¬
dullã sp̃s legis in terna sentimꝰ. Uinũ suum
nobis dñs prestat: cũ scripturȩ suȩ alta p̃dicati¬
one nos debriat. Oleum quoq suum nobis tribuit.
cũ p̃ceptis aꝑtiorib uitam nr̃am blanda leuitate
disponit Argentũ multiplicat : cũ nobis luce
ueritatis splendide eloquia subministrat. Auro
quoq nos ditat : quando cor nrm̃ intellectu sũmi
fulgoris in radiat. Quȩ cuncta heretici baͭal
ꝓferunt : quia apud auditoꝵ suoꝵ corda corrup
atq oleo. argento parit̃ & auro sathanȩ sacrificiũ
immolant : quia ad errorem discordiȩ uerbũ pacis
inclinant. Unde ammonendis ut ꝑpendant.
qͥa dũ ꝑuersa mente de p̃ceptis pacis discordiam

Expanded text:
tur, dicens: Dedi eis frumentum, et vinum et oleum, et artur, dicens: Dedi eis frumentum, et vinum et oleum, et argentum multiplicavi eis et aurum, quae fecerunt Baal rumentum quippe a Domino accipimus, quando in dictis obscurioribus subducto tegmine litterae per medullam spiritus legis interna sentimus. Vinum suum Dominus nobis praestat, cum Scripturae suae alta praedicatione nos debriat. Oleum quoque suum nobis tribuit, cum praeceptis apertioribus vitam nostram blanda lenitate disponit. Argentum multiplicat cum nobis luce veritatis plena eloquia subministrat. Auro quoque nos ditat, quando cor nostrum intellectu summi fulgoris irradiat. Quae cuncta haeretici Baal offerunt, quia apud auditorum suorum corda corruptDei, vino atque oleo, argento pariter et auro, Satanae sacrificium immolant, quia ad errorem discordiae verba pacis inclinant. Unde admonendi sunt ut perpendant, quia dum perversa mente de praeceptis pacis discordiam
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ore cunctorum fideliũ de dõquȩ que s̃ uera
cestat᷑. Pregnantes autẽ uocant᷑ animȩ : quȩ in¬
tellectũ uerbi ex diumno amore concipiunt
si ad ꝑ fectũ tempus ueniunt: conceptã intelli¬
gentiam operis ostensione parturiunt. Terminũ
uero suum dilatare. ẽ: opinionis sui᷑ nom̃ ex tendere
Secuer ergo pregnantes gala ad ad dilatandum
tmminũ suũ: Quia nimirũ heretici m̃tes fideliũ
quȩ iã aliqͥd de ueritatis intellectu conceperaN.
ꝑ suersa p̃dicatione p̃munt. & scientiȩ sibi nom̃
ostendunt: Paruulorũ corda iã de uerbi concep¬
tione grauida. erroris gladio scindunt: & quafi
doctrine sibi opinionẽ faciunt Hos ergo cũ
conam᷑ instruere. neꝑ uersa sentiant. am mor¬
neamꝰ prius necesse .ẽ. ne in anẽ głam quȩrant
Sienim radix elationis abscidit᷑: consequentem
rami prauȩ assertionis are fiunt. Ammonen¬
dis etiam ne errores discordiasq generando
inlege dĩ: quȩ id circodata. ẽ. ut sacrificia

Expanded text:
o quaeque sunt vera testatur. Praegnantes autem Galaad vocantur animae, quae intellectum verbi ex divino amore concipiunt, si ad perfectum tempus veniant, conceptam intelligentiam operis ostensione pariturae. Terminum vero suum dilatare est, opinionis suae nomen extendere. Secuerunt ergo praegnantes Galaad ad dilatandum terminum suum: quoniam nimirum haeretici mentes fidelium, quae jam aliquid de veritatis intellectu conceperant, perversa praedicatione perimunt, et scientiae sibi nomen extendunt. Parvulorum corda, jam de verbi conceptione gravida, erroris gladio scindunt, et quasi doctrinae sibi opinionem faciunt. Hos ergo cum conamur instruere, ne perversa sentiant, admoneamus prius necesse est, ne inanem quaerant. Si enim radix elationis abscinditur, consequenter rami pravae assertionis arefiunt. Admonendi sunt etiam, ne erroris discordias generando legem Dei, quae idcirco data est ut sacrificia
Abbreviated transcription (Latin):
nendis qui sacra legis uerba non recte intelligunt:
ut ꝑ pendant quiã saluberrimũ uini poculũ in ue¬
neni sibi poculũ uertunt. & ꝑ medicinale ferrũ:
uulnere mor tali seferiunt : Dum ꝑhoc inse sanaꝑ
imunt: ꝑ qđ salubrit̃ abscidere saucia debuerũ.I.
Ammonendis ut ꝑpendant qđ seriptura sacra
in nocte uitȩ p̃sentis quasi quȩdam nobis lucer¬
na sit posita. Cuius nimirũ uerba dũ non recte
intelligunt : de lumine tenebrescunt. Quos ui¬
delic& ad intellectum prauũ intentio ꝑ uersa
non raper&: nisi prius suꝑbia inflar&e. Dumq
se p̃ceteris sapientes arbitrant᷑: siqua ab aliis
melius fuerint intellecta despiciunt. utq apud
inperitũ uulgus scientiȩ sibi nom̃ extorque ant
student summopere & ab aliis recte intellec.¬
ta destruere. & sua ꝑuersa roborare. Vnde

Expanded text:
nt qui sacrae legis verba non recte intelligunt, ut perpendant, quia saluberrimum vini potum in veneni sibi poculum vertunt, ac per medicinale ferrum vulnere mortali se feriunt, dum per hoc in se sana perimunt, per quod salubriter abscindere sauciata debuerunt. Admonendi sunt, ut perpendant quo Scriptura sacra in nocte vitae praesentis quasi quaedam nobis lucerna sit posita, cujus nimirum verba dum non recte intelligunt, de lumine tenebrescunt. Quos videlicet ad intellectum pravum intentio perversa non raperet, nisi prius superbia inflaret. Dum enim se prae caeteris sapientes arbitrantur, sequi alios ad melius intellecta despiciunt; atque ut apud imperium vulgus scientiaesibi nomen extorqueant, student summopere et ab aliis recte intellecta destruere, et sua perversa roborare. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
inde pacifica. Pudica uidelic&: quia caste intelligit
Pacifica autẽ : quia ꝑ elationẽ se minime a ꝓximorum
societate disiungit. Ammonendis dissidentes:
ut nouerint qͥa tamdiuu nullũ boni oꝑis dõsacrificiũ
immolant: quandiu a ꝓximoꝵ caritate discordant
Scriptũ quippe. ẽ Si offers munꝰ tuũ ad altare. &
ibi recordatꝰ fueris quia fr̃ tuus hab& aliqͥd aduer-¬

Expanded text:
inde pacifica . Pudica videlicet, quia caste intelligit; pacifica autem, quia per elationem se minime a proximorum societate disjungit. Admonendi sunt dissidentes, ut noverint quod tandiu nullum boni operis Deo sacrificium immolant, quandiu a proximorum charitate discordant. Scriptum namque est: Si offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid ad
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ quidem laudat intrmpano. sed non laudat in
choro. Sȩpe uero dũ quosdã maior scientia erigit:
a ceteroꝵ societate disiungit: & quasi qͦ plus sapi¬
unt : eo a concordiȩ uirtute desipiscunt. Hi itaq
audiant. qͥd ꝑ. sem& ipsam ueritas dicat. Habete
sal in uobis: & pacẽ habete int̾ uos. Sal quippe sine
pace non uirtutis. ẽ. donũ : sed dampnationis argum̃tũ
uoeuĩ quisq melius sapit : eo decerius delinquit
& id circo in excusabilit̃ meret᷑ supplicium: quia pru¬
dent̃ si uoluiss& potuit uitare peccatũ. Quib recte

Expanded text:
Deum quidem laudat in tympano, sed non laudat in Deum quidem laudat in tympano, sed non laudat in choro. Saepe vero dum quosdam major scientia erigit, a caeterorum societate disjungit, et quasi quo plus sapiunt, eo a concordiae virtute desipiscunt. Hi itaque audiant quid per semetipsam Veritas dicat: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos . Sal quippe sine pace non virtutis est donum, sed damnationis argumentum. Quo enim quisque melius sapit, eo deterius delinquit; et idcirco inexcusabiliter merebitur supplicium, quia prudenter 69 si voluisset, potuit vitare peccatum. Quibus recte
Abbreviated transcription (Latin):
gaudiũ. Qui ergo seruare pacẽ non curat: ferre fruc¬
cũ sps recusat. Hinc paulus ait. Cũ sit int̾uos zelus
& contentio. nonne carnales estis: Hinc iterũ dicit
acẽ sequimini cũ om̃ib & scĩmoniam sine qͣnemo uide.¬
bit dm̃. Hinc rursũ ammonens ait. Solliciti seruare
igitur uocationis spem nequaquã ꝑtingit᷑ : si non
adeam unita cũ ꝓximis m̃te currat᷑. At sȩpe non¬
nulli quoq quȩdã specialit̃ dona ꝑcipiunt: sed suꝑ.¬
biendo donũ concordiȩ qđ mauis ẽ. amittunt. Ut si
fortasse carnẽ p̃ceteris gulȩ refrenatione qͥs edom&
concordare eis quos superat abstinendo contempnat
Sed qͥ abstinentiã a concordia separat: qͥd ammoneat
pͤalmista ꝑpendat. Ait enĩ. Laudate eũ in trmpanio
& choro. In trmpano nãq sicca & ꝑcussa pellis re¬
sonat. Inchoro autẽ: uoces societate con cordant.
uisquis itaq corpus affligit. sed concordiã deserit:

Expanded text:
gaudium, pax . Qui ergo servare pacem non curat, ferre frucgaudium, pax . Qui ergo servare pacem non curat, ferre fructus spiritus recusat. Hinc Paulus ait: Cum sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis ? Hinc iterum dicit: Pacem sequimini cum omnibus et sanctimoniam, sine qua nemo videbit Deum . Hinc rursus admonet, ergo vocationis spem nequaquam pertingitur, si non ad eam unita cum proximis mente curratur. At saepe nonnulli quo quaedam specialiter dona percipiunt, eo superbiendo donum concordiae quod majus est, amittunt; ut si fortasse carnem prae caeteris gulae refrenatione quis edomat, concordare eis quos superat abstinendo contemnat. Sed qui abstinentiam a concordia separat, quid admoneat Psalmista perpendat; ait enim: Laudate eum in tympano et choro . In tympano namque sicca et percussa pellis resonat, in choro autem voces societate concordant. Quisquis itaque corpus affligit, sed concordiam deserit,
Abbreviated transcription (Latin):
uictimatsin conspectupatris sui. Quid nãq eẽ. in tolera¬
bilius potest. qͣm mors filui: ante oculos patris Hoc
itaq sacrifitium qͣnta ira aspiciat᷑ ostendit᷑. qͥ turbati
patris dolore cõparat᷑ & tam̃ plerũq quanta tribuunt
pensant. qͣnta autẽ rapiunt considerare dissimulant.
qua si mercedẽ numerant. & ꝑpendere culpas recusant:
Audiant itaq qđ scriptũ. ẽ. Qui mercedes congregauit:
quando pecunia mittit᷑ : sed quando ammittit᷑ ñ uidet᷑
uiergo quanta largiunt᷑ asprciunt. sed quanta rapiunt
ñ ꝑ pendunt: in ꝑtuso saculo mercedes mittunt. quia
ꝓ peccato has in pensas suã fidutiam intuentes congeruNT.
sed non intuentes ꝑdunt
lit̾ ammonendis discordes: atq alit ꝑacati
Dis cordes nãq ammonendis: ut certissime sciant
quia quantis lib& uirtutib polleant. spiritales fieri
nullatenꝰ poss̃. si uniri ꝑ concordiã ꝓximis negleguNt
Scriptũ quippe. ẽ. Fructus autẽ sp̃s. ẽ: caritas. p̃ax.

Expanded text:
um in conspectu patris sui. » Quid namque esse intolerabilius potest, quam mors filii ante oculos patris? Hoc itaque sacrificium quanta ira aspiciatur ostenditur, quod orbati patris dolori comparatur, et tamen plerumque quanta tribuunt, pensant, quanta autem rapiunt, considerare dissimulant: quasi mercedem numerant, et perpendere culpas recusant. Audiant itaque quod scriptum est: « Qui mercedes congregavit, quando pecunia mittitur, sed quando amittitur non videtur. Qui ergo quanta largiuntur aspiciunt, sed quanta rapiunt non perpendunt, in pertuso sacculo mercedes mittunt: quia profecto has in spem suae fiduciae intuentes congerunt, sed non intuentes perduntliter admonendi sunt discordes, atque aliter pacati. Discordes namque admonendi sunt ut certissime sciant quia quantislibet virtutibus polleant, spiritales fieri nullatenus possunt, si uniri per concordiam proximis negligunt. Scriptum quippe est: Fructus autem spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
sũ dr̃. Cor contritũ & humiliatũ: ds̃ ñ sꝑnit. Iuisquis
euĩ peccata plangit. nec tam̃ deserit: cor quidem con¬
terit. sed humiliare contempnit. Iuisquis uero peccata
iã deserit. nec tam̃ plangit : iã qͥdem humiliat. sed tam̃
conterere cor recusat. Hinc paulus ait. & hȩc quidem
fuistis sed ab luti estis: sed scĩ ficati estis. Iuia nimirũ
illos em̃datior uita scĩ ficat. qͦs ꝑpęnitentiã abluens
afflictio fletuũ mundat. Hinc paerus cũ quosdã ter
prius se aqua suȩ afflictionis infunderent. & postmo¬
dũ sacram̃tũ babtismatis lauarent. Quia igit᷑ m̃te¬
quł transactas culpas flere neglegunt uiuunt secur.
de uenia qͣndo ipse summꝰ pastor eccłȩ huic etiam
sacram̃to ad dandã pęnitentiã credidit: qđ peccata
principalit̃ extinguit.

Expanded text:
sum dsum denim peccata plangit, nec tamen deserit, cor quidem conterit, sed humiliare contemnit: quisquis vero peccata sua jam deserit, nec tamen plangit, jam quidem humiliat, sed tamen conterere cor recusat. Hinc Paulus ait: Et haec quidem fuistis, sed abluti estis, sed sanctificati estis . Quia nimirum illos emendatior vita sanctificat, quos per poenitentiam abluens afflictio fletuum mundat. Hinc Petrus, cum quosdam terrprius se aqua suae afflictionis infunderent, et postmodum sacramento baptismatis lavarent. Qui igitur transactas culpas flere negligunt, non vivunt securi de venia, quando ipse summus pastor Ecclesiae, huic etiam sacramento addendam poenitentiam credidit, quod peccata principaliter exstinguit.