comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eo se esuriẽs ꝑ uoluptatũ desid̾ia sꝑgat. Hinc ab ei¬
dem rursꝰ salomone scͥbit᷑. In desid̾iis ÷ om̃is oci¬
osus. hinc ip̃a u̾itate p̃dicante. uno quidem exe¬
unte sp̃u mũda domꝰ drc᷑ S multipliciꝰ .i edeunte
dum uacat occupatur. Pler̃q pig̾ dum ncͣcia a¬
gere negligit: q̃dam sibi disficilia opponit. q̃dam
B̾ nicaute formidat. Et dum qͣi ĩuenit qd̾ uelut
iuste metuat. ostendit ꝙ in ocio qͣ nõ iniuste tor¬
pescat. Cui rͤte ꝑ salomonẽ dr᷑. Propt̾ frigꝰ
pig̃ arare noluit. mẽditabit gͦ ⁊ estate. ⁊ non
dabitur ei. Propt̾ frigꝰ qͥppe piger nõ arat
dũ desidie tõrpire ꝯstrictꝰ agere q̃ debet bona
dissimulat. Pr opt̾ frigꝰ piget nõ arat. dum
ꝑua ex adũss mala metuit. ⁊ oꝑari inxoima p̃t̾¬
mittit. Bene aũ dr᷑. Mendicabit estare ⁊ non
dabitur ei. Qͥ eñ nunc in bonis oꝑib nõ exsu¬

Expanded text:
eo se esuriens per voluptatum desideria spargat. Hinc ab eoeo se esuriens per voluptatum desideria spargat. Hinc ab eodem rursus Salomone scribitur: In desideriis est omnis otiosus . Hinc ipsa Veritate praedicante , uno quidem exeunte spiritu munda domus dicitur, sed multiplicius redeunte dum vacat occupatur. Plerumque piger dum necessaria agere negligit, quaedam sibi difficilia opponit, quaedam vero incaute formidat; et dum quasi invenit quod velut juste metuat, ostendit quod in otio quasi non injuste torpescat. Cui recte per Salomonem dicitur: Propter frigus piger arare noluit; mendicabit ergo aestate, et non dabitur ei . Propter frigus quippe piger non arat, dum desidiae torpore constrictus, agere quae debet bona dissimulat. Propter frigus piger non arat, dum parva ex adverso mala metuit, et operari maxima praetermittit. Bene autem dicitur: Mendicabit aestate, et non dabitur ei. Qui enim nunc in bonis operibus non exsu
Abbreviated transcription (Latin):
IC ER admonẽdi sunt pigͥ atq aliter
p̃cipites. Illi nãq suadendi sunt ne agenda
bona dum disferũt amittant. Illi uͦ admo sunt ne dũ
bonoꝵ tempꝰ incaute festinãdo p̃ueniunt. eoꝵ m̾i¬
ta ĩmutent. Digͥs itaq ĩtimandum est ꝙ sepe
dum oportune agere q̃ possumꝰ nolumꝰ. paulo pꝰ
cũ uolumꝰ nõ ualemꝰ. Ip̃a qͥppe mẽtis desidia dum
ꝯ gruo feruore nõ accenditur a bonoꝵ desidio
funditꝰ ꝯualescente furtim torpore mactatur
Unde aꝑte ꝑ salomonẽ dr᷑. Pigredo ĩmittit so¬
porem. Piger .x. rͨte sentiendo qͣi uigilat. ꝙͣ¬
uis nil oꝑando torpescat. s pigredo soporem ĩ
amittit᷑. dũ a bene oꝑandi studio cessatur. Uͥ rte
subiũgitui. ⁊ aĩa dissoluta esuriet. Nã q se ad
suꝑiora strĩgendo ño dirigit. neglettam se in¬
feriꝰ ꝑ desid̾ia expandit. Et dũ studioꝵ sublimiũ
uigore nõ constringit᷑ cupidita infime acumine
sauciat᷑. ut quo se ꝑ disciplinã ligare dissimłate

Expanded text:
iter admonendi sunt pigri, atque aliter praecipites. Illi namque suadendi sunt, ne agenda bona, dum differunt, amittant; isti vero admonendi sunt, ne dum bonorum tempus incaute festinando praeveniunt, eorum merita immutent. Pigris itaque intimandum est quod saepe dum opportune agere quae possumus nolumus, paulo post cum volumus non valemus. Ipsa quippe mentis desidia dum congruo fervore non accenditur, a bonorum desiderio funditus, convalescente furtim torpore mactatur. Unde aperte per Salomonem dicitur: Pigredo immittit soporem . Piger enim recte sentiendo quasi vigilat, quamvis nil operando torpescat; sed pigredo soporem immamittitur, dum a bene operandi studio cessatur. Ubi recte subjungitur: Et anima dissoluta esuriet . Nam quia se ad superiora stringendo non dirigit, neglectam se inferius per desideria expandit; et dum studiorum sublimium vigore non constringitur, cupiditatis infimae fame sauciatur; ut quo se per disciplinam 56 ligare dissimulat,
Abbreviated transcription (Latin):
mutilit̾ segit. Quot em̃ suꝑuaciuis uer bis
a silentii sui censura dissipat᷑: qͣi tot riuis exͣ se
ducitur. Unde ⁊ redire int̾ius ad sui cognitionẽ
nõ sufficit q ꝑ multiloquis̃ sꝑsa a secreto se ĩtime
ꝯsid̾ationis excludit. Totã uͦ se insidiantis hosts
uuln̾ib detegit: quia nulla mimitõe custodie cͥ¬
cumludit. Unde scͥptum est. Sicut urbs patens.
⁊ absq muroꝵ ambitu: ita uir qͥ nõ pͭ in loq̃do
cohib̾e sp̃m suũ. Quia eñi murum silentii nõ

Expanded text:
inutiliter spargit. Quot enim supervacuis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur. Unde et redire interius ad sui cognitionem non sufficit, quia per multiloquium sparsa, a secreto se intimae considerationis excludit. Totam vero se insidiantis hostis vulneribus detegit, quia nulla munitione custodiae circumcludit. Unde scriptum est: Sicut urbs patens et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum . Quia enim murum si
Abbreviated transcription (Latin):
Audiant ĩgnorant p s̃. ad sereedũcli tanto
libentius ae phcatatõis ũba irecipiũt: qͣnto se
transqͥlliꝰ tołatos erubestunt. Menti auten
dabłr̃ tacuit qm digesto uino landabiliter
dixit. Idcͥco eñi malũ qd̾ fet̾at agnosc̾e. potuit.
qr ħ ebiliꝰ ñ ouaud̾iuit tũ uͦ ita iracͥundi ali¬
os impetũt aut detlinari om̃o nõ possuta nõ
aꝑta en ꝑbratõdi s siib qͣdam sunt tantel rẽ¬
uerenties ꝑcendo sexiendi. O melus olten

Expanded text:
ad se reducti tanto liberius exhortationis verba recipiunt, quanto se tranquillius toleratos erubescunt. Menti autem dabiliter tacuit, quam digesto vino laudabiliter dixit . Idcirco enim malum quod fecerat, cognoscere potuit, quia hoc ebrius non audivit. Cum vero ita iracundi alios impetunt, ut declinari omnino non possint, non aperta exprobratione, sed sub quadam sunt cautela reverentiae
Abbreviated transcription (Latin):
recta s au̾sa hasta tranffodit. Ex mutͦne qͥppe ꝑ¬
quut̾e est impetu aꝑte intͤpationis obuiare. A¬
uersa uͦ hasta ꝑsequentem ferire est. farentẽ
transquille ex quibdam tang̾e̾. ⁊ qͣi ꝑcendo suꝑ¬
are. Asahel autẽ ꝓtinus occumbit qr ꝯmote mẽ
sub transquillitate tangunt᷑. ab eo ꝙ se erex̾ant
statim cadunt. Qͥ gͦ a furoris sui impetu sub¬
LRadmo sunt humiles atq alit
elati. Illis insinuandum z. qmͣ sit uera ex¬
cellentia erti sꝑando tenent. Istis uͦ insinuandum

Expanded text:
recta sed aversa hasta transforavit. Ex mucrone quippe precta sed aversa hasta transforavit. Ex mucrone quippe percutere est impetu apertae increpationis obviare. Aversa vero hasta persequentem ferire, est furentem tranquille ex quibusdam tangere, et quasi parcendo superare. Asael autem protinus occumbit, quia commotasub tranquillitate tanguntur, ab eo quod se erexerant, statim cadunt. Qui ergo a fervoris sui impetu subdi sunt humiles, atque aliter elati. Illis insinuandum est quam sit vera excellentia quam sperando tenent; istis vero intimandum
Abbreviated transcription (Latin):
tens. Recede ⁊ noli me seqͥ. ne ꝯpellar te ꝯfod̾e
in t̾ram. Qͥ audire ꝯtẽpsit. ⁊ noluit declinare.
ꝑcussit gͦ eñ abner au̾sa hasta in inguine ⁊ tͣns¬
fodit eum ⁊ mortuus ÷. Guiꝰ .xx. absael typum
tennit. uͥ eoꝵ quos ueheemẽt̾ arripiens furor
taute dectinãdi st̾ qnͣto ⁊ insane rapiunt᷑. Uñ
⁊ abner. qͥ sermone nr̃o patͥs luc̾na drͦ fugit: qr
doctoꝵ lingͣ q̃ suꝑnum dei lumẽ indicat. cũ ꝑ ab
rupta furoris mẽtem cꝰpiam ferri conspicit.
Cumq qͣ irascentem dissimulat u̾boꝵ iacula red¬
dere. qͣi ꝑsequẽtem ꝑsequentem nõ uult ferire
Set cum iracundi nuilla ꝯsid̾atione se mitigãt.
o qi absahel ꝑsequi. ⁊ insanire non cessant. Ne¬
cesse est: ut hii qui furentes repͥmere coñat᷑
neqͣqm᷑ se in surore erigant. s quicqͥd est trans¬
quillitatis ostendant. Qdam uͦ subtilit̾ ꝓferant ĩ
quib ex obliqͦ furentis aĩmũ pũgant. Unde et
abner cum contra ꝑsequentem substitit nõ eũ

Expanded text:
e in terram. Qui audire contempsit, et noluit declinare. Percussit ergo eum Abner aversa hasta in inguine, et transfodit eum, et mortuus est . Cujus enim Asael typum tenuit, nisi eorum, quos vehementer arripiens furor caute declinandi sunt, quanto insane rapiuntur. Unde et Abner, quod patris lucerna dicitur, fugit, quia doctorum lingua, quae supernum Dei lumen indicat, rupta furoris mentem cujuspiam ferri conspicit, cumque contra irascentem dissimulat verborum jacula reddere, quasi persequentem non vult ferire. Sed cum iracundi nulla consideratione se mitigant, quasi Asael persequi et insanire non cessant, necesse est ut hi qui furentes reprimere conantur, nequaquam se in furore erigant, sed quidquid est tranquillitatis, ostendant; quaedam vero subtiliter proferant, in quibus ex obliquo furentis animum purgent. Unde et Abner cum contra persequentem substitit, non eum
Abbreviated transcription (Latin):
Audiant elati qmͣ sint tͣnsitoria q̃ ambunt qmͣ
eterna que ꝑdunt. Audiant himiles ex magis¬
tra uoce ueritatis. Om̃is qͥ se humiliat exalta¬
bitur. Audiant elati. Om̃is qui se exaltat humili¬
bitur. Audiant humiles. głam p̃cedit humilitas. Ai¬
diant elati. Ante ruinam exaltatur spt.Audiant
humiles. Ad quem respiciã nͥ ad humilem ⁊ qͥe¬
tum. ⁊ tremẽtem sermones meos. Audiant elati.
Quid suꝑbis t̾ra ⁊ cinis. Audiant hũiles. Deus
humilia respicit. Audiant elati. Et alta alonge
cognoscit. Audiant humiles. qr filiꝰ hõis nõ ue¬
nt ministrari s mĩstͣre. Audiant elati. Quia

Expanded text:
audiant elati quam sint transitoria quae ambiunt, quam aeterna quae perdunt. Audiant humiles ex magistra voce Veritatis: Omnis qui se humiliat, exaltabitur ; audiant elati: Omnis qui se exaltat, humiliabitur . Audiant humiles: Gloriam praecedit humilitas; audiant elati: Ante ruinam exaltatur spiritus . Audiant humiles: Ad quem respiciam, nisi ad humilem et quietum, et trementem sermones meos ? audiant elati: Quid superbit terra et cinis ? Audiant humiles: Deus humilia respicit; audiant elati: Et alta a longe cognoscit . Audiant 59 humiles, quia Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare ; audiant elati, quia
Abbreviated transcription (Latin):
LERadm᷑o sunt mansueti. atq alit̾
iracundi. Non nũqͣm nãq mansueti cũ p̾sunt.
uicinũ ⁊ qͣi unͣx põitum. torporem desidie patiũ¬
t᷑. Et płm̃q nimia resolutione lenitatis ultra
qmͣ ncc̃e ÷ iugorem districtõnis emolliunt At
gͥ ir acũdi. Cum regiminũ loca ꝑcipiunt qͦ impel¬
diuit. Quos cum furor agit in p̾ceps igno¬
rant qͥtqͥd irati faciũt. ignorant qͥcquid a se
cum uitium uͥtꝰ credit᷑. sine metu culpa tumłat᷑
Sepe gͦ mansueti dissolutõis torpescunt tedio. se¬
pe iracundi rectitudins fallũt᷑ ⁊elo. Illoꝵ itaq
attẽdant. Illi qd̾ hñt discernant. isti qd̾ nõ hñt
amplectantur. skansueti ꝑ sollicitu dinẽ torporẽ
dãpnent. Iracundi ꝑ turbationẽ. Adm̾o̾ sunt̾ m̃a¬
sueti ut hr̃e ⁊̃. eniulationẽ iustitcie stũdeant. Ad¬
mo᷑ sunt iracundi ut emulatõi qmͣ hrc̃e. sẽ estimãt
mansuetudinẽ subiũ gant. Iccͥco ñaq sp̃c sanctꝰ

Expanded text:
endi sunt mansueti, atque aliter iracundi. Nunnunquam enim mansueti cum praesunt, vicinum et quasi juxta positum torporem desidiae patiuntur. Et plerumque nimia resolutione lenitatis, ultra quam necesse est vigorem districtionis emolliunt. At contra iracundi cum regiminum loca percipiunt, quo impelitate confundunt. Quos cum furor agit in praeceps, ignorant quidquid irati faciunt, ignorant quidquid a semcum vitium virtus creditur, sine metu culpa cumulatur. Saepe ergo mansueti dissolutionis torpescunt taedio; saepe iracundi rectitudinis falluntur zelo. Illorum itaque attendant; illi quod non habent discernant, isti quod habent. Amplectantur mansueti sollicitudinem, damnent iracundi perturbationem. Admonendi sunt mansueti, ut habere etiam aemulationem justitiae studeant; admonendi sunt iracundi, ut aemulationi quam se habere existimant, mansuetudinem subjungant. Idcirco namque Spiritus sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
mtit᷑. Hunt freno mõderatiu. Nagnus qͣrpe
suscopte etcłie caloniis ałios palimites ut es¬
tere debleant rigat. Alios cam plus iust ⁊cl
runmittãt. Siõge alia ÷ ira q̃ sub emulatõis spẽ sur¬
ripit. Alia q̃ ꝑ tͦbatum cor ⁊ sinẽ iustitiẽ p̃tex¬

Expanded text:
titur, hunc freno moderatur. Magnus quippe susceptae Ecclesiae colonus, alios palmites ut crescere debeant rigat; alios cum plus justo crescere mittant. Sed longe alia est ira quae sub aemulationis specie subripit, alia quae turbatum cor et sine justitiae praetex
Abbreviated transcription (Latin):
nunc gͣna boni oꝑis sem̃at. n tunc mampuloꝵ
pe in malis corruunt: dũ bona minime disc̾nũt.
ta. qr ita nõ debuerint ag̾e agnoscunt. Quib
sub auditoris sp̃e rͤte ap̃ salomonẽ dr᷑. Gili sine
ꝯsalio nichil facias. Et post fcm̃ nõ peintebis
Et rursum. Palpebre tue p̃cedant gressus tuos.
Palpebre quippe gressus precedunt tum o¬
ꝑationem nram ꝯsilia recta ueniuit. Qͥ enim
negligit ꝯsic̾ando p̃uidere qd̃ facit. gressus ten¬
dit. oculos claudit. ꝑ gendo iter ꝯficit. s p̾uiden¬
do ꝯͥmet ip̃i nõ anteredit. atq idcͥco cicius corruit

Expanded text:
nunc grana boni operis seminat, neque tunc manipulos pe in malis corruunt, dum bona minime discernunt.ta quia ita non debuerunt agere cognoscunt. Quibus sub auditoris specie recte apud Salomonem dicitur: Fili, sine consilio nihil facias, et post factum non poenitebis . Et rursum: Palbebrae tuae precedant gressus tuos . Palpebrae quippe gressus praecedunt, cum operationem nostram consilia recta praeveniunt. Qui enim negligit considerando praevidere quod facit, gressus tendit, oculos claudit, pergendo iter conficit, sed praevidendo sibimetipsi non antecedit, atque idcirco citius corruit,
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit. Qũa tanto ille sine labore suꝑat. qnͣ¬
to ⁊ ip̃a q̃ ĩcitur. ꝯͣ semetip̃am ꝑ młtilo qͥuin
pugnat. P̾ lerũq autem qr ꝑ quosdam gradꝰ
desidiosa mens in lapsum casus impellit᷑: dũ oc
tiosa cauere uerba negligimus ad noctia ꝑ¬
uenimꝰ. ut pͥꝰ loqͥ aliena libeat: ⁊ post modimi
decrationib eoꝵ uitam de quib loqͥmur mor¬
deat. Ad extremũ nͦ usq ad aꝑtas lingͣ ꝯtu¬
melias erumpat. Hinc seminantur stimuli. ori¬
untur ripe accendintur faces odioꝵ. pax ex
laxare. Quo ꝯtra in bonã ꝑte ⁊ iterum
dĩ. Aqua ꝓfunda u̾ba ex ore uiri. Qͥ gͦ dimittit
aquam. caput: iurgioꝵ. qr qui linguam nõ refͤ¬
nat ꝯcordiam dissipat. Uude e diuerso scͥptum÷
Qͥ imponit stulto silẽtium. itas mitigat Quad
aũ multiloqͥo quisq seruiẽs. reclitudinẽ iusticie
tenere netͣqmͣ possit. Testat᷑ ꝓph̾a qͥ ait. Wir lĩ¬
guos nõ diriget᷑ sr̃ t̾ram. Hunic salomõ it̾um dͭ¬

Expanded text:
ostendit. Quam tanto ille sine labore superat, quanto et ipsa quae vincitur, contra semetipsam per multiloquium pugnat. Plerumque autem quia per quosdam gradus desidiosa mens in lapsum casus impellitur, dum 55 otiosa cavere verba negligimus, ad noxia pervenimus; ut prius loqui aliena libeat, postmodum detractionibus eorum vitam de quibus loquitur mordeat, ad extremum vero usque ad apertas lingua contumelias erumpat. Hine seminantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax elaxare. Quo contra in bona etiam parte iterum dicitur: Aqua profunda, verba ex ore viri . Qui ergo dimittit aquam, caput est jurgiorum, quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat. Unde e diverso scriptum est: Qui imponit stulto silentium, iras mitigat . Quod autem multiloquio quisque serviens, rectitudinem justitiae tenere nequaquam possit, testatur Propheta qui ait: Vir linguosus non dirigetur super terram . Hinc quoque
Abbreviated transcription (Latin):
ne metu t̾ritꝰ: dũ se ꝑ abstinẽtiam restͥngere
nitit᷑: manis głe tẽptatõne fatigat᷑. In qͦ nimi¬
rũ unũ uiciũ nlłatenꝰ extinguit᷑  nͥ aliud nutͥ¬
atur. Q̾ gͥ pestis ardẽtius in sequẽda ẽ. nͥ q̃ ꝑi
tem abstinõtie int̾im arrogantia ꝯ̃ uiuetẽ cͤs¬
tinguat. Hinc ÷ ꝗd̾ paulus cum infirmũ au¬
aut de actione recta hũane laudis retͥbutione
gaud̾e ait. Uis nõ tuere pͣtatẽ: Bonũ fat
⁊ hẽbis laudẽ ex illa. Neq eñi id̾o bona agen
⁊ laudẽ p̃dicator egͤguis ei admonẽdo aliqͣd ob¬
tulit. ⁊ ad tulit. Concedẽdo eñi lenia: subrxt
atͥora . ut qr ad deserenda cuncta simul non
assurg̾et dum in quodam suo uitio animus
familiariter relinquit᷑ a quodam suo sine do¬
tudendũ ẽ U̾ p̃dicatori. Ut auditoris sui
animũ ultͣ uires nõ tͣhat᷑. ne ut Ita dicã
dũ płꝰqm ualet tendit᷑. mẽtis corda rumpat᷑. Alta

Expanded text:
nae metu territus, dum se per abstinentiam restringere nae metu territus, dum se per abstinentiam restringere nititur, inanis gloriae tentatione fatigatur: in quo nimirum unum vitium nullatenus extinguitur, nisi aliud nutriattem abstinentiae interim arrogantia contra juvenem crestinguat. Hinc est quod Paulus, cum infirmum auaut de actione recta humanae laudis retributione gaudere, ait: Vis non timere potestatem? bonum fac: et habebis laudem ex illa . Neque enim ideo bona agendt laudem praedicator egregius et admonendo aliquid obtulit et aliquid tulit. Concedendo enim levia, subtraxit acriora; ut quia ad deserenda cuncta simul non assurgeret, dum in quodam suo vitio animus familiariter relinquitur, a quodam suo sine doSciendum vero est praedicatori, ut auditoris sui animum ultra vires non trahat, ne, ut ita dicam, dum plus quam valet tenditur, mentis chorda rumpatur. Alta
Abbreviated transcription (Latin):
qñ sic ꝑ eam. uicio suꝑ existenti succurrit᷑. Ut
⁊̃ supposite ꝯsꝑsioni seruiatur. Cui medicina m̃e¬
tis. una eadem q p̃dicatione apposita moꝵ morbis
diu̾so ordine obiuare nõ ualeat. q̃ tanto sb̾tilior
agitur. qnͣto de inuisibilib tractat.¬
Et qr plerꝙ dũ duoꝵ uicioꝵ languor
irruit. hoc leuiꝰ illd̾ fortasse gͣuiꝰ p̾mit.
ei nimirũ uicio rectiꝰ sub celeritate subuenit ͤ
ꝑ qd̃ festine ad int̾itum tendit᷑. Et si ħ a uitina
crescati tolerandũ p̾dicatori ẽ. ut ꝑ exhorta¬
tionẽ suã artificioso mod̾amĩe unũ patiat᷑ cͤsce.
qͣtinꝰ possit aliud a uicina morte retinere. Quod
cum agit: nõ morbũ exaggate s wln̾ati sui cui
medicam̃tum adhibet. uitam seruat. Ut exqͥ¬
rende salutis ꝯ gruũ tempꝰ iuẽiat. Sepe enim
quis a ciboꝵ ingliuiie minime temꝑans ĩaiamq
pene suꝑantis luxurie stimulis p̃mit᷑. Qͥhꝰ pug¬

Expanded text:
quando sic per eam vitio superexistenti succurritur, ut quando sic per eam vitio superexistenti succurritur, ut etiam suppositae conspersioni serviatur, cur medicina mentis una eademque praedicatione apposita, morum morbis diverso ordine obviare non valeat, quae tanto subtilior agitur, quanto de invisibilibus tractatque dum duorum vitiorum languor irruit, hoc levius, illud fortasse gravius premit; ei nimirum vitio rectius sub celeritate subvenitur, per quod festine ad interitum tenditur. Et si hoc a vicina crescat tolerandum praedicatori est, ut per exhortationem suam artificioso moderamine unum patiatur crescere, quatenus possit aliud a vicina morte retinere. Quod cum agit, non morbum exaggerat, sed vulnerati sui, cui medicamentum adhibet, vitam servat, ut exquirendae salutis congruum tempus inveniat. Saepe enim quis a ciborum se ingluvie minime temperans, jamjamque pene superantis luxuriae stimulis premitur, qui hujus pug
Abbreviated transcription (Latin):
frenet᷑ leticia q̃ ex ꝯsꝑsione ẽ: Ut ñõ crescat
tͥsticia q̃ uenit ex tp̃e. Iste gͣuat᷑ usu ĩmod̾ate
p̃cipitatõnis. ⁊ aliqñ tam̃ ab eo ꝙ festine agen¬
dum est: eũ uis p̃pedit subito nate formidinis.
pellitur p̃cipitatõns. Sic itaq ĩ ilto repͥmat᷑
subito aborta formido. Ut tam̃e ño excrestat
enutͥta diu p̾cipitatio. Sic in illo repͥmat᷑ re¬
pente oborta p̃cipitatio. ut tam̃ nõ ꝯualoscat
impͤssa ex consꝑsione formido. Quid aũ mirũ
tanta discretionis arte se temꝑant. qͥ ñõ corda s
corpora medent᷑: P ler̃q eñi debile corpus oppͥmit
languor ĩmanis. Tui langͣori. scil obuiari adiu¬
istẽtem morbum subtrahat. ut neqͣqmͣ supposita
cors debilitas trescat ne fartasse languor cũ uita
deficiat. ¶anta gͦ adiutoriũ discretione ꝯponit.
ut uno eodẽq tempore. ⁊ languori obuiet: et
debilitati. Si gͥ medicina cors indiuise ad hibita
seruire diuisibilr̃ pͭ. tunt eñi uere medicina ẽ.

Expanded text:
crescat tristitia quae venit ex tempore. Iste gravatur usu immoderatae praecipitationis, et aliquando tamen ab eo quod festine agendum est, eum vis praepedit subito natae formidinis.pellitur praecipitationis. Sic itaque in isto reprimatur subito oborta formido, ut tamen non excrescat enutrita diu praecipitatio. Sic in illo reprimatur repente oborta praecipitatio, ut tamen non convalescat impressa ex conspersione formido. Quid autem mirum tanta discretionis arte se temperant, qui non corda sed corpora medentur? Plerumque enim debile corpus opprimit languor immanis, cui languori 98 scilicet obviari adjuus sic superexistentem morbum subtrahat, ut nequaquam supposita corporis debilitas crescat, ne fortasse languor cum vita deficiat. Tanta ergo adjutorium discretione componit, ut uno eodemque tempore et languori obviet et debilitati. Si igitur medicina corporis indivise adhibita servire divisibiliter potest tunc enim vere medicina est,
Abbreviated transcription (Latin):
te p̃care. Gallus aũ ꝓfundiorib horis noctis altos
ed̾e cant̾os sol. Cum u̾ matutinũ ĩa tempꝰ in ꝓi¬
mo ẽ minutas ac tenues uotes format. Quia ni¬
mirũ qͥ recte p̃dicat obsturis adh cordib aꝑta
cdamat. Nichil de occłtis misteriis indicat. Ut
tunt subtiliora q̃q de celestib audiant. cũ luci¬

Expanded text:
te peccare . Gallus autem 100 profundioribus horis noctis altos te peccare . Gallus autem 100 profundioribus horis noctis altos edere cantus solet; cum vero matutinum jam tempus in proximo est, minutas ac tenues voces format, quia nimirum qui recte praedicat, obscuris adhuc cordibus aperta clamat, nil de occultis mysteriis indicat, ut tunc subtiliora quaeque de coelestibus audiant, cum luci
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ familiam suã. ut det illis in tꝑe tͥtici mensuram.
ꝑ mẽsuram cͥppe tͥtici expͥmit᷑ modꝰ u̾bi. ne cum
Fangusto cordi in capabile aliqͥd tͥbuit᷑ exͣ sundat᷑.
Hinc paulus ait. Non potui uob̾ loqͥ qͣi spũalibus.
dedi nõ escam. Hinc moyses a secreto d̾i exiens. cho¬
ruscantẽ coram ppło faciẽ uelat. qr nimirũ t̾bis cla¬
ritatis intime archana nõ indicat. Hine ꝑ eumm
diuina uoce p̃cipitur. Ut is qͥ cist̾nam fod̾it. si oꝑi¬
re negliglat. corruente in ẽã boue uł asino p̃cium
reddat. qr ad alta sc̃ie fluenta ꝑuẽiens. cũ ħ aput
bruta audientium corda nõ ꝯtegit. pene reus
addicitur. si ꝑ u̾ba eius in scandalum siue mũda si¬
ue ĩmũda mẽs capiatur. Hinc ad beatum iob dtͦ.
Quis dedit gallo intelligentĩi NRedicator etem̃
sanctꝰ dum caligoso hoc cͥamat m tp̃e qͣi gallꝰ
cantat in nocte cum dicit. Hora ẽ iam nos de
sõꝑno surgᷤe. Et rursum. Euigilate iusti: ⁊ noli¬

Expanded text:
iam suam, ut det illis in tempore tritici mensuram ? Per mensuram quippe tritici exprimitur modus verbi, ne cum angusto cordi incapabile aliquid tribuitur, extra fundatur. Hinc Paulus ait: Non potui vobis loqui sicut Dei exiens, coruscantem coram populo faciem velat , quia nimirum turbis claritatis intimae arcana non indicat. Hinc per eum divina voce praecipitur , ut is qui cisternam foderit, si operire neglexerit, corruente in ea bove vel asino, pretium reddat; quia ad alta scientiae fluenta perveniens, cum haec apud bruta audientium corda non contegit, poenae reus addicitur, si per verba ejus in scandalum, sive munda sive immunda mens capiatur. Hinc ad beatum Job dicitur? Quis dedit gallo intelligentiam ? Praedicator etenim sanctus dum caliginoso hoc clamat in tempore, quasi gallus cantat in nocte, cum dicit: Hora est jam nos de somno surgere . Et rursum: Evigilate justi, et noli
Abbreviated transcription (Latin):
Clam̃at am̃ada q̃ od̾unt. Uiũt
postremo aliis. ⁊ s moriuitur. Tt ꝯtra
admonedi funt qui bona occulte faciunti ⁊ tñ
qnibdam factis publite de se mala opmari ꝑ¬
mittunt. ne cimi semet ip̃os attionis recte
uirtute uunfitant in se alios ꝑ gxempla
pͣue estimãtionis occidant. ne minꝰ qmͣ se ꝓ omus
diligant
⁊ tum ip̃i salubrem uini potum sorbeant intẽtis in sui
ꝯsid̾atõe m̃tib pestiferũ ueneni poculum fundant. Hii
nimirũ in uno ꝓximoꝵ uitam minꝰ adiuũãt. in alt̾o
multũ gͣuant. dum student ⁊ rͨta ag̾e occulte. ⁊ qͥbdam¬
pistetiã calcare iam sufficit. edificatõnis fraudem ꝑpetͣt.
si bona t̃ agit occultat. ⁊ qͣi iactato semñe g̾m̃andi ra¬
dices subtͣhit qͥ opꝰ qd̾ imitandũ est nõ ostendit. Hinc
glorisicẽt prẽm ur̃m qui in celis est. uͥ illa cͦ sen¬
tẽtia ꝓmitur. q̃ longe aliud p̃cepisse uidetur di¬
cens. Attẽdite ne iusticiã ur̃ãm faciatis corã hõib

Expanded text:
clamant amanda quae oderunt, vivunt postremo aliis, et sibi moriuntur. At contra admonendi sunt qui bona occulte faciunt, et tamen quibusdam factis publice de se mala opinari permittunt, ne cum bona semetipsos actionis rectae virtute vivificant, in se alios per exemplum pravae aestimationis occidant; ne minus quam se proximos diligant, et cum ipsi salubrem potum vini sorbeant, intentis in sui consideratione mentibus pestiferum veneni poculum fundant. Hi nimirum in uno proximorum vitam minus adjuvant, in altero multum gravant, dum student et recta occulte apiscentiam calcare jam sufficit, aedificationis fraudem perpetrat, si bona quae agit occultat; et quasi jacto semine germinandi radices subtrahit qui opus quod imitandum est non ostendit. Hinc glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Ubi illa quoque sententia promitur, quae longe aliud praecepisse videtur, dicens: Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus,
Abbreviated transcription (Latin):
negligent̾ de se mala oꝑmari ꝑmittunt
ꝑ sem ip̃as quidem nlła imqͣ faciumt s tamẽ
ꝑ eos qui se imitati fu̾int młtipliciꝰ delin¬
qũnt. Hunc ÷ qd̾ paulꝰ inmũda q̃dam sine pol¬
lutione comedentib. s imꝑfcis tẽptatõnis
scandalũ sua hac comestione uł ꝯmessatione¬
mouẽtib dͭ. Uidete ne forte h litentia dr̃a
offendiculim fiat imfirmis. Et Rursum. Et
ꝑibit imfirmus in tua ꝯscĩa fr̃. ꝓpt̾ qũe x¬
Hinc÷ ꝙ moyses tum drẽt nõ malediges sũr¬
do. ꝓtinꝰ adiũxit. nͨ coram ceto pones offer.¬
diculum. Surdo qͥppe maledr̃e e abscenti
as nõ audienti derogare. Corã ceto uͦ offen¬
diculum pon̾e ẽ discretam qͥd̾ rem agere
s tñ ei qui lumẽ discretõnis no ht̃. sc̃anda¬
li occasionẽ p̃bere. Lii tõ¬

Expanded text:
negligenter de se mala opinari permittunt, negligenter de se mala opinari permittunt, per semetipsos quidem nulla iniqua faciant; sed tamen per eos qui se imitati fuerint, multiplicius delinquant. Hinc est quod Paulus immunda quaedam sine pollutione comedentibus, sed imperfectis tentationis scandalum sua hac comestione moventibus dicit: Videte ne forte haec licentia vestra offendiculum fiat infirmis . Et rursus: Et peribit infirmus in tua conscientia frater, pHinc est quod Moyses cum diceret: Non maledices surdo, protinus adjunxit: Nec coram caeco pones offendiculum . Surdo quippe maledicere, est absenti et non audienti derogare: coram caeco vero offendiculum ponere, est discretam quidem rem agere, sed tamen ei qui lumen discretionis non habet, scandali occasionem praebere. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
fat̾e ꝓhib̾et. ilito ad iũxit. Ut̃ uideamini ab eiso
in cesis est. Qualit̾ gͥ uidenda eẽnt uel qͣliter
nõ uidenda ex sũaꝵ fine mõstrauit Etmꝰ oꝑ
antis mẽs opꝰ suũ. ⁊ ꝓpt̾ se uideri nõ q̃rereti et
tñ hoc ꝓpt̾ celestis pr̃is głam nõ celaret. Unde fit
plerimmq. Ut bonũ opꝰ. ⁊ in occubto sit cum fit
publice. Et rursimm in publita ⁊ cum agit᷑ occul¬
te. Qͥ eñ in publico bono⁊ oꝑe nõ suã set su¬
ꝑni pr̃is glãm q̃rit qd̃ fecit abstoditꝰ qr illium
solum testem hũit: cui plac̾e curauit. Et qͥ
in secreto suo bono oꝑe dephendi ac laudari ꝯ¬
cupiscit: ⁊ nullꝰ fortasse uidit qd̃ exhibuit. ⁊ tñ
ħ coram hominib fecit. qr tot testes in bono
oꝑe secum duxit: quot humanas landes in
corde reqͥsiuit. Cum uͦ pͣua estimatio in qͣntũ
sine pc̃co ualet ab intͥuentiũ mẽte nõ regit᷑
Cunctis mala credentib ꝑ exemplum culpa
ꝓpinatur. Unde et plerumiq ꝯtigit. Ut qui

Expanded text:
prohiberet, illico adjunxit: Ut videamini ab eis. in coelis est. Qualiter igitur videnda essent, vel qualiter non videnda, ex sententiantis mens opus suum et propter se videri non quaereret, et tamen hoc propter coelestis Patris gloriam non celaret. Unde fit plerumque ut bonum opus et in occulto sit, cum fit publice; et rursus in publico, cum agitur occulte. Qui enim in publico bono opere non suam, sed superni Patris gloriam quaerit, quod fecit abscondit; quia solum illum testem habuit, cui placere curavit. Et qui in secreto suo bono opere deprehendi ac laudari concupiscit; et nullus fortasse vidit quod exhibuit, et tamen hoc coram hominibus fecit, quia tot testes in bono opere secum duxit, quot humanas laudes in corde requisivit. Cum vero prava aestimatio, in quantum sine peccato valet, ab intuentium mente non tergitur, cunctis mala credentibus per exemplum culpa propinatur. Unde et plerumque contingit, ut qui
Abbreviated transcription (Latin):
diant esd̾ sc̃ptum ẽ. Utinam frigidꝰ ẽẽs aut talidus.
s qr tepidꝰ es nͨͣ frigidꝰ nͨ calidꝰ intipiam te euom̾e
ex ore meo. Calidꝰ quippe ẽ qͥ bona studia ⁊ arripit
⁊ ꝯsũmat. Frigidꝰ uͦ est. qui ꝯsñmanda nͨ inchoat.
Et sid̾ afrigore ꝑ teporẽ transit᷑ ad calorem Ita
a calore ꝑ teporem redit᷑ ad frigꝰ. Quisquis gͦ a¬
misso ĩ fidelitatis frigore uiuit. s neqͣqmͣ tepore suꝑa¬
to trescit. ut ferueat ꝓculdubio calore desꝑato dnũ
noxio in tepore demoratur: agͣ ut srigescat. s sicut
añ teporẽ frigꝰ sub spe est. Ita pꝰ frigꝰ tepor in deẜa¬
tione est. Qͥ eñi adh᷑ in pcc̃is ẽ: cõu̾sionis fidutiã nõ a¬
de pc̃c̃ore subtrahit. Aut calidꝰ gͦ qͥsquis eẽ aut frigi¬
dꝰ q̃ritur: ne tepidꝰ euomatur ut uidelicet aut
nec dum cõuersus adhͨ de se ꝯu̾sionis sp̃e p̾beat: aut
iam ꝯu̾sus in uͥtutib mardestat ne euomat᷑ tepidꝰ. qͥ¬

Expanded text:
us . Utinam frigidus esses aut calidus; sed quia lepidus es, et nec frigidus nec calidus, incipiam te evomere ex ore meo . Calidus quippe est qui bona studia arripit et consummat: frigidus vero est qui consummanda nec inchoat. Et sicut a frigore per teporem transitur ad calorem, ita a calore per teporem reditur ad frigus. Quisquis ergo amisso infidelitatis frigore vivit, sed nequaquam tepore superato excrescit ut ferveat, proculdubio calore desperato, dum noxio in tepore demoratur, agit ut frigescat. Sed sicut ante teporem frigus sub spe est, ita post frigus tepor in desperatione; qui enim adhuc in peccatis est, conversionis fiduciam non ade frigore subtraxit. Aut calidus ergo quisque esse, aut frigidus quaeritur, ne tepidus evomatur: ut videlicet, aut necdum conversus adhuc de se conversionis spem praebeat, aut jam conversus in virtutibus inardescat, ne evomatur tepid
Abbreviated transcription (Latin):
culte agunt . ⁊ bona publite. Ut pẽsent hũana
iudicia qnͣta elocitate euolant. Diuina aũ qͣnta
ĩmobilitate ꝑdurant. Admͦo sunt ut in fine rerum
m̃tis ocłos figant. qr ⁊ hũane laudis attestatio p̃dit.
⁊birtõngm ꝑpetuã ꝯualescit. Sum gͥ occłta mal sc̃a
⁊ sine teste est bonũ qd̾ publite fatiunte ⁊ ño sine e¬
tͥno teste÷ esd̾ latent̾ delinquũt. Culpas itaꝙ su¬
as occłtando hõĩb. ͥtutesq pandẽdo ⁊ unde pxni¬
ri debeant abscodentes detegunt. ⁊ unde reiu¬
nerari pot̾ant detegentes abscondunt. Quosiͤ¬
te sepultra dealbata spetiosa extͥiꝰ. s mortuoꝵ ossi¬
b plena B̾itas uocat. Quia uitioꝵ mala intꝰ
otegunt. htianis uͦ oculis quordam dom̃ostrate

Expanded text:
 bona publice, ut pensent humana judicia quanta velocitate evolant, divina autem quanta immobilitate perdurant. Admonendi sunt ut in fine rerum mentis oculos figant, quia et humanae laudis attestatio praetertributionem perpetuam convalescit. Dum igitur occulta mala sua et sine teste est bonum quod publice faciunt, et non sine aeterno teste est quod latenter delinquunt. Culpas itaque suas occultando hominibus, virtutesque pandendo, et unde puniri debeant abscondentes detegunt, et unde remunerari poterant, detegentes abscondunt. Quos recte sepulcra dealbata speciosa exterius, sed mortuorum ossibus plena Veritas vocat , quia vitiorum mala intus contegunt, humanis vero ocul
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ q̃ fuerant cepta ꝯuellunt. Si em̃ qd̃ uidetur g̾en¬
dum sollicita intentione ñ cͤsciti ⁊̃ qd̃ fu̾at bñ gestũ
detressit In hoc quippe mũdo hũana aĩa qͣi more na¬
uis est ꝯtra ictum flimũs coscẽdentis q̃ uno in loco
neqͣqm stare ꝑmitit᷑. qr ad ima relabit᷑ nͥ ad sũma
conetur. Si gͦ inchogea bona fortis imꝑantis manꝰ
ad ꝑfc̃onẽ nõ sublenat: ip̃a cꝑandi remissio ꝯ id qd̾¬

Expanded text:
ellunt. Si enim quod videtur gerendum sollicita intentione non crescit, etiam quod fuerat bene gestum decrescit. In hoc quippe mundo humana anima quasi more navis est contra ictum fluminis conscendentis: uno in loco nequaquam stare permittitur, quia ad ima relabitur, nisi ad summa conetur. Si ergo inchoata bona fortis operantis manus ad perfectionem non sublevat, ipsa operandi remissio
Abbreviated transcription (Latin):
Sic inqͥetis ponat᷑ modꝰ. Ut tñ ociosis ño fiat ten¬
por sequurus. Sic ab impatientib extinguat᷑
sra ut tam̃e remissĩs ac leuib nõ crescat ne¬
gligẽtia. Sic leues acc̃ẽdant᷑ ad zelum. Ut tñ
iracundis nõ addat᷑ incendium. Sic tenacibus
infundat᷑ tͥbiendi largitas. ut tñ ꝓdigis esfusi¬
anis frena iinime laxentur. Sic ꝓdigis p̾di¬
c̾etur ꝑcitas. Ut tam̃ tenatib. ꝑituraꝵ rerũ
custodia nõ angeatur. Sac intõcmẽtib laudet᷑
ꝯuigiũ. ut tamen iam ꝯtinentes nõ reuotent᷑
ad luxum. Sic ꝯtinẽtib laudet᷑ u̾ͥgmitas tͥoͥrs
Ut tamẽ in ꝯuigib despͭta nõ fiat fecunditas
carnis. Sic p̃dicanda sunt bona: ne ex latere iu¬
beant᷑ ⁊ mala. Sic laudanda sunt bona sũma
ne despiciant᷑ ultima. Sic nittẽda sunt ultima
ne dum credunt᷑ susfic̾e neqͣqͣm tendat᷑ ad sũma.
T quidẽ gͣus p̾dicatori labor est in ꝯmu¬

Expanded text:
Sic inquietis ponatur modus, ut tamen otiosis non fiat torSic inquietis ponatur modus, ut tamen otiosis non fiat torpor securus. Sic ab impatientibus exstinguatur ira, ut tamen remissis ac lenibus non crescat negligentia. Sic lenes accendantur ad zelum, ut tamen iracundis non addatur incendium. Sic tenacibus infundatur tribuendi largitas, ut tamen prodigis effusionis frena minime laxentur. Sic prodigis praedicetur parcitas, ut tamen tenacibus periturarum rerum custodia non augeatur. Sic incontinentibus laudetur conjugium, ut tamen jam ad luxum; sic continentibus laudetur virginitas corporis, ut tamen in conjugibus despecta non fiat fecunditas carnis; sic praedicanda sunt bona, ne ex latere jubeantur et mala; sic laudanda sunt bona summa, ne despiciantur ultima, sic nutrienda sunt ultima, ne dum creduntur sufficere, nequaquam tendatur ad summa. quidem praedicatori labor est, in commu
Abbreviated transcription (Latin):
Et sunt q̃ p̾sul animaꝵ in p̃dicatõnis diu̾stra¬
te custodiat: ut sollicitꝰ congrua singułoꝵ
Wlnerib medicamĩa apponat. S cũ magni sit
studii. Ut exhortandis singulis seruiatur ad singłi
Cun ualde laboriosum sit. Unũqũeq de ꝓpͥis sub
dispensatõne debite ꝯsid̾atonis instruere. Longe ta¬
m̃e est laboriosiꝰ auditores ĩnum̾os ac diu̾sis posses¬
sionib laborantes uno eodemq tp̃e uoce unius
⁊ ꝯmunis exhortatõnis admonere. Ibi quippe tan¬
ta arte uox temꝑanda est. Ut cũ diu̾si sint audi¬
no quidẽ ductu transeat. s more bitipitis gladii.
timores cogitatõnũ carualiũ ex diu̾so lat̾e intidet.
qͣtinꝰ sic suꝑbis p̃dicetur hũilitas. Ut tñ timuidis ñ
augeatur metus. Sic timidis infundat᷑ auctori¬
tas. ut tñ suꝑbis nõ creseat effrenitio. Sic ocio¬
sis at torpentib p̃dicet᷑ sollicitudo boni oꝑis. Ut
tñ inq̾etis ĩmod̾ate litẽtia nõ augeat᷑ actionis

Expanded text:
ec sunt quae praesul animarum in praedicationis diversitate custodiat, ut sollicitus congrua singulorum vulneribus medicamina opponat. Sed cum magni sit studii ut excum valde laboriosum sit unumquemque de propriis sub dispensatione debitae considerationis instruere, longe tamen est laboriosius auditores innumeros ac diversis passionibus laborantes, uno eodemque tempore, voce unius et communis exhortationis admonere. Ibi quippe tanta arte vox temperanda est, ut cum diversa sint audiuno quidem ductu transeat, sed more ancipitis gladii, tumores cogitationum carnalium ex diverso latere incidat, quatenus sic superbis praedicetur humilitas, ut tamen timidis non augeatur metus, sic timidis infundatur auctoritas, ut tamen superbis non crescat effrenatio. Sic otiosis ac torpentibus praedicetur sollicitudo boni operis, ut tamen inquietis immoderatae licentia non augeatur actionis.
Abbreviated transcription (Latin):
do qͦi gͣdiant᷑ ostondat. qr ⁊ gallus iste qũẽ ꝓ expͥ¬
inda boni p̃dicatoris sp̃e in loquut᷑one sua dñs assu

Expanded text:
do quo gradiantur ostendat. Quia et gallus iste, quem pro exprimenda boni praedicatoris specie in locutione sua Dominus assu
Abbreviated transcription (Latin):
pastor eccłie pastores cetos admonet dicens Parati
seinꝑ ad satisfationem om̃i poscenti uos rationem.
de ea q̃ in uobis est spe. ac si aꝑte dicat. Ut ad por¬
qͣłr. doceat demõstremꝰ. Ut eñi longe ante
nos reu̾ende meniorie Gregoriꝰ nazarenꝰ edocuit
nõ una eadẽq cũctis exhortatio ꝯgruit. qr nͨ canctᷤᷤ
alia occidũt. et lem̾ssibilus equos mitigat. catulos in¬
stigat. ⁊ medicam̃tum qd̾ hũc morbũ ĩminuit. alt̾i u
res iũgit. ⁊ panis qͥ uitam fortiũ roborat. ꝑuuloꝵ
necat. Pro qͣlitate gͥ audiẽtiũ formari debet serm
doctoꝵ. Ut ⁊ ad sua singulis ꝯgruat.⁊ tñ a ꝯmuns
edificationis arte nĩqmͣ recedat. Quid eñi intente

Expanded text:
pastor aecclesiae ceteros ammonet, dicens: 'Parati pastor aecclesiae ceteros ammonet, dicens: 'Parati semper ad satisfactionem omni poscenti vos rationem de ea, quae in nobis est, spe', ac si aimus: nunc qualiter doceat, demonstremus. Ut enim longe ante nos reverendae memoriae Gregorius Nazianzenus edocuitNon una eademque cunctis exhortatio congruit, quia nec cunctos alia occidunt, et lenis sibilus equos mitigat, catulos instigat; et medicamentum quod hunc morbum imminuit, ires jungit; et panis qui vitam fortium roborat, parvulorum necat. Pro qualitate igitur audientium formari debet sermo doctorum, ut ad sua singulis congruat, et tamen a communis aedificationis arte nunquam recedat. Igitur quia omne
Abbreviated transcription (Latin):
se ⁊ auditores suos fortẽ mimitionẽ tenẽt ue tunc
ad uindictã destituti sint si nũc fu̾int in correptõe
doctoris ex asꝑat. difficile ualde est ut nõ aliqñ ad
aliqͥd qd̃ dr̃e nõ debet erũpat. Et płmq ꝯtingit ut
dñ culpa subditoꝵ tũ magna inuectione corripitur.
magr̃i lingͣ usq ad exteasꝰ uerba ꝑt̾hat᷑. Cũq in¬
tͤpatio immod̾ate accendit᷑. corda delinquẽtiũ in des¬
ꝑatõe depͥmũtur. Unde nc̃ce ẽ ut exasꝑatꝰ rector
cũ sb̾ditoꝵ mẽtem plus se cmͣ debuit ꝑtussisse ꝯsid̾at

Expanded text:
se et auditores suos fortem munitionem tenent; ne tunc se et auditores suos fortem munitionem tenent; ne tunc ad vindictam destituti sint, si nunc fuerint in correptioneonem se mens doctoris exasperat, difficile valde est ut non aliquando et ad aliquid quod dicere non debet erumpat. Et plerumque contingit ut dum culpa subditorum cum magna invectione corripitur, magistri lingua usque ad excessus verba pertrahatur. Cumque increpatio immoderate accenditur, corda delinquentium in desperatione deprimuntur. Unde necesse est ut exasperatus rector, cum subditorum mentem plus quam d
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͣi in ꝯp̃hẽsibiles insidias p̃dicit.¶ Atq ingiro arie
tes ponit cũ tẽptationũ aculeos in hac uita nos un¬
diq cͥcundantes. ⁊ uͥtutum murũ ꝑforantes inuotes.¬
citi S cuncta hec licet subtilit̾ rector insinuet. ni¬
si ꝯͣ delicta singuloꝵ emulationis spũ ferueat nlłam
nem qͥppe: frixura mẽtis. ꝑ ferrũ uͦ increpationis fir¬
titudo signatur. Qͥd uͦ acͥus doctoris mẽtem qm delꝰ
d̾i frigit et extruciat. Unde panlꝰ hꝰ sartaginis urebi¬
t᷑ frixura cũ dr̃et. Qͥs imfirmat᷑ et egͦ nõ infirmor. Qs
scandalizat᷑ et eͦ nõ uror. Et qr. qͥsquis ⁊ elo d̾i actẽditur
ne dãpnari ex negligentia debeat.forti in ꝑpetuũ tus¬
todia munit᷑. Recte dr᷑. Pones eam murũ ferreum
int̾ te ⁊ cuutatẽ. Sartago enim ferrea: murꝰ ferreꝰ
int̾ ꝓphãm ⁊ ciuitatẽ ponit᷑. qr cũ nũc fortẽ ⁊ ełũ rec¬
tores exhibẽt eundem zelum post modu inter

Expanded text:
i incomprehensibiles insidias praedicit. Atque arietes in gyro ponit, cum tentationum aculeos in hac vita nos undique circumdantes, et virtutum murum perforantes innotescit. Sed cuncta haec licet subtiliter rector insinuet, nisi contra delicta singulorum aemulationis spiritu ferveat, nullam nem quippe frixura mentis, per ferrum vero increpationis fortitudo signatur. Quid vero acrius doctoris mentem, quam zelus Dei frigit et excruciat? Unde Paulus hujus sartaginis urebatur frixura, cum diceret: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror? Et quia quisquis zelo Dei accenditur, ne damnari ex negligentia debeat, forti in perpetuum custodia munitur, recte dicitur: Pones eam murum ferreum inter te et civitatem. Sartago enim ferrea murus ferreus inter prophetam et civitatem ponitur; quia cum nunc fortem zelum rectores exhibent, eumdem zelum postmodum inter
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepta meditet᷑. Ut in eo uim sollicitudinis ⁊erga.
celestem uitã ꝓuide cͥcũsp̃tionis qũa hũane ꝯu̾satõis
usus indesmẽt᷑ dẽstruit. diuine ãmonitõnis Obaxes¬
taurent. et qͥ ad uetustatẽ uite ꝑ sotietaͫ scłarium
citur. ad amorẽ semꝑ spiritalis pr̃ie ꝯpñctionis aspin¬
Cumq indubitant᷑ constet ꝙ ext̾iꝰ occupatõnũ tunu¬
tib im̃pulsu a semet ip̃o corruat. stud̾e intessabultta.
debet᷑. ut ꝑ eruditõnis studiũ resurgati Binc est em̃
ꝙ p̾latum gregi discipulũ paulus amo̾niet dicẽs. Dum
Uenis attẽde lectioni. Hinc dd̾ ait. Qmͦ dilexi legẽ

Expanded text:
editetur; ut in eo vim sollicitudinis et erga coelestem vitam providae circumspectionis, quam humanae conversationis usus indesinenter destruit, divinae admonitionis verba restaurent; et qui ad vetustatem per societatem saecularium ducitur, ad amorem semper spiritalis patriae compunctionis aspircumque indubitanter constet quod externis occupationum tumultibus impulsum a semetipso corruat, studere incessabiliter debet, ut per eruditionis studium resurgat. Hinc est enim quod praelatum gregi discipulum Paulus admonet, dicens: Dum venio attende lectioni . Hinc David ait: Quomodo dilexi legem
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit nõ occidit. Quia cum districtꝰ uidex uenerit.
qͥ se se nob̾ ꝑ nature nr̃e ꝯsortiũ iũxit. ab eo ꝓculdubio
tulpe reatum nõ expetit. quẽ sub eiꝰ uenia. Spes. fides. et

Expanded text:
venerit non occidit; quia cum districtus judex venerit, venerit non occidit; quia cum districtus judex venerit, qui sese nobis per naturae nostrae consortium junxit, ab eo proculdubio culpae reatum non
Abbreviated transcription (Latin):
lerter gͥ se quisq metiat᷑. ne locum regiminis
assu̾e audeat: si adhuc in se uitiũ dãpnabłi
regnat ne is que cͥmẽ depͣm̃at ꝓpͥum int̾tessor
fieri appetat ꝓ culpis alioꝵ
int ⁊ enim suꝑna uoce ad moysen dr᷑. Ioq̃¬
re ⁊ ad aaron. hõ de sem̃e tuo ꝑ familias.
q hũit macłam non ost̾at panes suos d̾o nec

Expanded text:
lerter ergo se quisque metiatur ne locum regiminis assumere audeat, si adhuc in se vitium damnabiliter regnat, ne is quem crimen depravat proprium, intercessor fieri appetat pro culpis aliorum. Hinc etenim superna voce ad Moysen dicitur: Loquere ad Aaron: Homo de semine tuo per familias qui habuerit maculam, non offeret panes Domino De
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ẽ qũe t̾rene sollititud̾is pendꝰ depͥmat ne ũ¬
qmͣ ad suꝑna respiciat. s solis hiis q̃ ĩ ĩfrmis cal¬
cant᷑ intendat. Duu ⁊ si qñ aliqͥd ex bono patrie
celestis audierit. ad ħ nimirũ ꝑu̾se ꝯsuetudinis p̃o¬
d̾e p̾gͣuat᷑. cord̾ faciẽ ñ attollit. qr cogitatõnis sta¬
tum erig̾e ñ ualet. qũe t̾rene sollicitudinis usus¬
turruũ tenet. Ex hoꝵ qͥppe sp̃e psalmista dͭ. Incͦ¬

Expanded text:
mit, ne unquam ad superna respiciat, sed solis his, quae in infimis calcantur intendat, qui et si aliquando aliquid ex bono patriae coelestis audierit, ad hoc nimirum perversae consuetudinis mole praegravatus cordis faciem non attollit, quia cogitationis statum erigere non valet, quem terrenae usus sollicitudinis curvum tenet. Ex horum quippe specie Psalmista dic
Abbreviated transcription (Latin):
sentit. salutis remedia ñ reqͥrit. Paꝰ gͦ ostẽ¬
denda sunt qmͣ sint uana q̃ diligunt. ⁊ tño
demũ uigilant᷑ ĩ timãda qmͣ sint utilia q̃ pͥ¬
t̾mittunt. Prius uideant fugienda c̃i amãt.
⁊ sine disfitultate postmod̾ cognoscunt am̃ada
sẽ q̃ suguint. Melius em̃ inexꝑta recipiunt
si de exꝑtis qͥcquid dispntatõnis andiunti uaci¬
⁊ recognoscut. Tunc gͥ pleno uoto discunt
Sera bona q̃rere. cñ c̾to iudicio dephend̾¬
int falsa se uacue tenuisse. Audiant gͦ ꝙ bo¬
na p̃sentia. ⁊ a delectatõne citiꝰ tnͣsitura sint.¬

Expanded text:
a non requirit. Prius ergo ostendenda sunt, quam sint vana quae diligunt, et tunc demum vigilanter intimanda quam sint utilia quae praetermittunt. Prius videant fugienda quae amant, et sine difficultate postmodum cognoscant amanda esse quae fugiunt. Melius enim inexperta recipiunt, si de expertis quidquid disputationis audiunt, veraciter cognoscunt. Tunc igitur pleno voto discunt vera bona quaerere, cum certo judicio deprehenderint falsa se vacue tenuisse. Audiant ergo quod bona praesentia et a delectatione citius transitura sunt
Abbreviated transcription (Latin):
mltipliciꝰ m̾gitur. Unde scͥptũ ẽ. Necm̃ suñ sicͥ
sodoma p̃dicau̾ unt. nͣ abscõd̾unt. Pccm̃ eñi suũ si sodo¬
ma abscõd̾e̾t. adhͨ sub timore pͤcaret. Set funditꝰ fre¬
ua timoris amiserat: q̃ ad culpam uͭ tenebs reqͥre¬
bat Unde rursum scͥptũ ẽ. ¶Lamor sodomoꝵ ⁊ go¬
morre młtiplicatꝰ ẽ. Pecm̃ qͥppe cũ uote ẽ: culpa ĩ

Expanded text:
icius mergitur. Unde scriptum est: Peccatum suum sicut Sodoma praedicaverunt, nec absconderunt . Peccatum enim suum si Sodoma absconderet, adhuc sub timore peccaret. Sed funditus frena timoris amiserat, quae ad culpam nec tenebras inquirebat. Unde et rursum scriptum est: Clamor Sodomorum et Gomorrhae multiplicat
Abbreviated transcription (Latin):
ne uͥ cestare extͥnsecꝰ existim̃ãt. iͥ intͥnsetꝰ. cadat
Et nix dictͥdi iudicis retͥbutõnẽ elatio minoris
iusticie uia fiat ad foueã gͣuioris culpe. QRem̃
Uane elati ninimi boni cꝰtodiam suis urib tusro¬
diunt iuste delicti cłpis maiorib obruũtur. ⁊ ca¬
d̾endo discunt ñ fuisse ꝓpͥum ꝙ steterunt. ut ma¬
la ĩ mẽsa cor rep̾m̃at. ꝙ bona mĩma epaltant ¶ Admo
sunt ut ꝯside̾nt ꝙ in cłp̃is gͣnorib alto reatu se d
sunt tegunt. Unde fit. Ut cum maiera mala ꝑpe¬
Ent coram d̾o aꝑte iniqͥtatis sint. et ꝑuna bona cꝰ¬
todiunt corã hõib simulate sc̃itatis. Hinc ÷ enim
qd̃ ph̾iseis d̾. Linqñetes culitem. camelum autẽ
glutientes. ac si aꝑte dr̃ẽt᷑. Miniina mala discͥni
tis. maiora deuoratis. Hinc ÷ ꝗd rursum ore u̾¬
it atis incropant᷑ cũ audiunt.Necimatis mẽtã¬
⁊ anetum. ⁊ ciminũ ⁊ relinqͥtis q̃ gͣuiora st̾
legis: Iudiciũ ⁊ miscd̾iam ⁊ fidẽ. Neq eñi ne¬

Expanded text:
ne ubi se stare extrinsecus aestimant, ibi intrinsecus cadant, et juxta districti judicis retributionem elatio minoris justitiae via fiat ad foveam gravioris culpae. Qui enim vane elati, boni minimi custodiam suis viribus t, juste derelicti culpis majoribus obruuntur; et cadendo discunt non fuisse proprium quod steterunt, ut mala immensa cor reprimant, quod minima bona exaltant. Admont quod et in culpis gravioribus alto reatu se obsunt tegunt. Unde fit ut cum majora mala perpetrant coram Deo, apertae iniquitatis sit; et cum parva bona custodiunt coram hominibus, simulatae sanctitatis. Hinc est enim quod Pharisaeis dicitur: Liquantes culicem, camelum autem gtis, majora devoratis. Hinc est quod rursum ore Veritatis increpantur, cum audiunt: Decimatis mentham, anethum, et cyminum; et relinquitis quae graviora sunt legis, judicium et misericordiam et fidem. Neque enim ne
Abbreviated transcription (Latin):
ad p̃dicatõnẽ dr᷑ͦ. Ec̃ce ꝯstituͥe̾ te hodie super
gentes.⁊ suꝑ regna. Ut euellas. ⁊ destruas.
et disꝑdasc ⁊ dissipes ⁊ edifices. et plantes.
recta ñ poss. Nisi a ab auditoꝵ suoꝵ cordib
spinas uani amoris euelłet nimirũ frustra
facͥentr s de eis q̃ fec̾ant increpabat dicẽs. Iħm nata¬
renũ Sirũ aꝓpbatum a do̾ in uob u̾tutib ⁊ ꝓdigiis ⁊ sig

Expanded text:
tui te hodie super gentes et super regna, ut evellas et destruas, et disperdas et dissipes, et aedifices et plantes .recta non posset; nisi ab auditorum suorum cordibus spinas vani amoris evelleret, nimirum frustra facerent, sed de his quae fecerant, increpabat dicens: Jesum Nazarenum virum approbatum a Deo in vob
Abbreviated transcription (Latin):
diͦ. Et in cathedra pestilẽtie nõ sedit. Cathodͭ
quippe udici d̃e: uł p̃sidẽtis solet. In cathedra aũ
pestilentie sedere ẽ. ex iuditio pͣua ꝯmitt̾e tir¬
t̾nere. ⁊ tñ ex delib̾atione ꝑpetrare. Qs̃ .in. per¬
uersi ꝯsilii cathedra seditr qui tanta inqͥtatis e¬
latione atcollitui⁊ ut implere malũ ⁊̃ ꝑ ꝯsiliũ
conet᷑. Et sicͣ ass̃stẽtib tͣbis p̃lati sunt qͥ cathedre
honore fulciũtur. Ita delicta eoꝵ qͥ p̃cipitatõne
corruũti exqͥsita ꝑ studiũ pc̃ca transcendunt. Ad̾¬

Expanded text:
 et in cathedra pestilentiae non sedit . Cathedra quippe judicis esse vel praesidentis solet. In cathedra autem pestilentiae sedere est ex judicio prava committecernere, et tamen ex deliberatione perpetrare. Quasi in perversi consilii cathedra sedet, qui tanta iniquitatis elatione attollitur, ut implere malum etiam per consilium conetur. Et sicut assistentibus turbis praeelati, sunt qui cathedrae honore fulciuntur, ita delicta eorum qui praecipitatione corruunt, exquisita per studium peccata transcendunt. Ad