comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mittamꝰ. Uos autẽ ppłs dei. et ppłs in ad-¬
quisitionẽ electus. ad enarrandas uirtu-¬
tes dñi: suscipite dignã circũcisionẽ u̾bi
dei in aurib ur̃iᷤᷤ. & in labiis. & incorde.
& imp̃pucio carnis ur̃e : & in omnib om¬
nino menbris ur̃is. Circũcise nanq sint
auresur̃e scdm uerbũ dĩ: ut uocẽ ñ recipi¬
ant obtrectantis: ut maledici. & blasphe¬
mi. uerba ñ audiant: ut falsis cͥminatio¬
pilentur et clause sint: ne iudiciũ san¬
guinis audiant: aut impudicis canticis
et teatlib sonis pateant᷑. Nichil obcenũ
recipiant: sed abomni obscena corrup¬
tione au̾se sint. Hec est circumcisio: qua
ȩccłia xp̃i aures suorum circũcidit infan¬
tum. Iste credo sunt aures: qͣs in audito¬
rib suis dñs requirebat dicens. Qui ht̃
aures audiendi: audiat. Nemo enĩ pot̾:
in circũcisis aurib & in mundis. munda
uerba sapientie & u̾itatis audire. Ceniamꝰ
si uultis: & ad labiorũ circumcisionẽ.

Expanded text:
t? Vos autem, o populus Dei, et populus in acquisitionem electus, ad enarrandas virtutes Domini, suscipite dignam circumcisionem verbi Dei in auribus vestris, et in labiis et in corde, et in praeputio carnis vestrae, et in omnibus omnino membris vestris. Circumcisae namque sint aures vestrae secundum verbum Dei, ut vocem non recipiant obtrectantis, ut maledici et blasphemi verba non audiant, vel falsis criminatiopilentur et clausae sint, ne judicium sanguinis audiant, aut impudicis canticis et theatralibus sonis pateant. Nihil obscenum recipiant; sed ab omni scena corruptionis aversae sint. Haec est circumcisio qua Ecclesia Christi aures suorum circumcidit infantum. Istae, credo, sunt aures quas in auditoribus suis Dominus requirebat dicens: Qui habet aures audiendi, audiat . Nemo enim potest incircumcisis auribus et immundis munda verba sapientiae et veritatis audire. Veniamus, si vultis, et ad labiorum circumcisionem.
Abbreviated transcription (Latin):
lus doctor gentium infide & u̾itate. de cͥ¬
cumcisionis myst̾i̾o. xp̃i eccłiam docet.
Videte inquit concisionem: de udeis lo¬
quens. quicͥ concidunt᷑ in carne. Nos enĩ
sumus ait circumcisio. qui sp̃u dõ ser¬
uimꝰ: & ñ in carne fiduciã habemꝰ. Hec
una pauli de circumcisione sententia.
Audi & aliam. Non enim qui inmani¬
festo iudeus est inquit. neq quȩ ma¬
infeste in carne est circumcisio: s qͥ in
occulto iudeus circumcisione cordis
in sp̃u ñ littera. Non tͥ dignius uidet᷑
talis circumcisio. dicenda in scĩs & ami¬
cis dĩ: quã carnis obtruncatio: s sermo¬
nis nouitas: fortasse ñ solũ uideos. sed
etiam aliqͦs frm̃ nr̃orũ de terreat. Im¬
possibilia enim uidet᷑ paulus p̃sum̾e:
qui circumcisionẽ cordis inducit. Qͣmͦ
enim fieri pot̾it ut circumcidat᷑ menbrũ
qͦd int̾ms uisc̾ibus obtectum etiam a coͣ¬
spectibus ipsus hominis latet : Redeam¬

Expanded text:
lus doctor gentium in fide et veritate de circumcisionis mysterio, Christi Ecclesiam docet. Videte, inquit, concisionem, de Judaeis loquens, qui conciduntur in carne. Nos enim sumus, ait, circumcisio, qui spiritu Deo servimus, et non in carne fiduciam habemus . Haec una Pauli de circumcisione sententia. Audi et aliam. Non enim qui in manifesto Judaeus est, inquit, neque quae manifeste in carne est circumcisio, sed qui in occulto Judaeus est, circumcisione cordis in spiritu non littera . Non tibi dignius videtur talis circumcisio dicenda in sanctis et amicis Dei, quam earnis obtruncatio? Sed sermonis novitas fortasse non solum Judaeos, sed etiam aliquos fratrum nostrorum deterreat. Impossibilia enim videtur Paulus praesumere, qui circumcisionem cordis inducit. Quomodo enim fieri potuerit ut circumcidatur membrum quod internis visceribus obtectum, etiam a conspectibus ipsis hominum latet? Vos a
Abbreviated transcription (Latin):
rim gustum. Siqͥs xp̃i odorẽ bonũ capit
& in opib misericordie odorẽ suauitatiᷤ
reqͥrit: huiꝰ circũcisa ẽ odoratio. Qui uͦ
pͥmis unguentis delibutꝰ incedit: iste ĩ¬
cireũcisus odoratu dicendus. ẽ. S & sin¬
gula queq m̃brorũ in offitiis mandatoꝵ
dĩ deseruiant : circũcisa dicenda sunt.
Si uͦ ult p̃scͥptas sibi diuinitus liycuriãt:
leges incircũcisa reputanda sunt. Et ħ¬

Expanded text:
isti odorem bonum capit, et in operibus misericordiae odorem suavitatis requirit, hujus circumcisa est odoratio. Qui vero primis unguentis delibutus incedit, iste incircumcisus odoratu dicendus est. Sed et singula quaeque membrorum si in officiis mandatorum Dei deserviant, circumcisa dicenda sunt. Si vero ultra praescriptas sibi divinitus luxuriantur leges, incircumcisa reputanda sunt. CA
Abbreviated transcription (Latin):
in hos deuenimꝰ locos: requirere uolo:
si omip̃s ds qui celi ac terre dominatũ
tenet uolens testam̃tũ ponere cũ iuro
scõ. in hoc summã tanti negoni colloca-¬
bat: ut p̾putium carnis eiꝰ ac future
exeo sobolis circumcideret᷑. Erit enim
inquit testamentum meũ. suꝑ carnem
tuam. Hoccine erat qd celi ac terre
dñs. ei quẽ ẽcunctis mortalib solũ dele-¬
gerat: et̾ni testam̃ti munere confere-

Expanded text:
in hos devenimus locos, requirere volo, si omnipotens Deus, qui coeli ac terrae dominatum tenet, volens testamentum ponere cum viro sancto, in hoc summam tanti negotii collocabat, ut praeputium carnis ejus, sed et futura ex ipso soboles circumcideretur. Erit enim, inquit, testamentum meum super carnem tuam. Hoc inerat, quod coeli ac terrae Dominus, ei, quem e cunctis mortalibus solum delegerat, aeterni testamenti m
Abbreviated transcription (Latin):
centiã cordis abscidit: sicgͦ uidebit᷑
⁊ duab ibi t̾unicis pontificẽ: hic una
apłos ĩduisse. Sit quidẽ etiã iste sesꝰ
ꝓbabilis. siuidet᷑. Ego tam̃ ñ intra
huꝰ intelligentie angustiã pontifi¬
calia sacram̃ta concludo: amplius
mͥ aliquid exista forma uidet᷑ osten¬
di. Pontifexgͥ ẽ. qui scientiã legiᷤ
tenet: ⁊ uniꝰ cuiꝰq mist̾i intelligẽt
rationes: Et ut breuiter explicem.
tunc ordinabat moyses. qͥa ẽẽt cir-¬
cumcisio spiritalis: seruabat tam̃
& circumcisionẽ carnis: quia incir¬
cumcisus pontifex ẽẽ ñ poterat. Ha-¬
bebat gͦ iste duas tumcas: unã mi¬
nist̾ii carnali ⁊ aliã intelligentie
spũał. Sciebat. qͥa ⁊ sacͥfitia spirita¬
lia offerri debent deo: offerebat
tam̃ nichilominꝰ ⁊ carnalia. Non enĩ
poterat ẽẽ pontifex eorũ qͥ tunc erãt:
nisi hostras immolaret: Ita gͦ con¬
uenient̾ illȩ pontifex duab indutꝰ

Expanded text:
centiam cordis abscindit . Sic ergo videbitur, centiam cordis abscindit . Sic ergo videbitur, et duabus ibi tunicis pontificem, hic una apostolos induisse. Siquidem etiam sensus probabilis sibi videtur, ego tamen non intra hujus intelligentiae angustiam pontificalia sacramenta concludo: amplius mihi aliquid ex ista forma videtur ostendi. Pontifex est, qui scientiam legis tenet, et uniuscujusque mysterii intelligit rationes; ut breviter explicem: tunc ordinabat Moyses, quia esset circumcisio spiritalis; servabat tamen et circumcisionem carnis, quia incircumcisus pontifex esse non poterat. Habebat ergo iste duas tunicas, unam mysterii carnalis, et aliam intelligentiae spiritualis. Sciebat quia et sacrificia spiritalia offerri debent Deo, offerebat tamen nihilominus et carnalia. Non enim poterat esse pontifex, qui tunc erat, nisi hostias immolaret. Ita ergo convenienter ille pontifex duabus indutus
Abbreviated transcription (Latin):
cio cuiꝗͣ neqͥs scrupulus residet. Hoc
moniũ hre bonũ: abhis qui foris st̃:
ego aut̃ ⁊ ampliꝰ aliqͥd uideo in eo qͦd
dicit: quia conuocauit moy ses omnẽ
synagogã. Et puto qͦd conuocare sy¬
sermo decerdotalib sacͣmentiꝰ habet᷑ uigi¬
lent om̃s animi uirtutes. ⁊ intente sit:
Nichil in his sapientie. nichil scientie.
nichil desit industrie: sit ad sit om̃i ͤ
multitudo sensuũ. ad sit omĩs c̃grega¬
uo scãrum cogitacionũ: ut qͥd sit pon¬
tifex. qͥd unctio. qͥd uestimenta eiꝰ cõ¬
ferens intͣ sacͣrium cordis sui possit ad¬
cum zona. Et iterũ uestiuit eum
tunicã talarẽ: uel ut alibilegimꝰ in¬
teriorẽ. Duab ut uideo tumciᷤ:. ꝑ moy sen
sibi inuicem consonarent. Posset
iħe duas tunicas ñ habendas. ñ ẽ cõ¬
trarium : sed ꝑfectius lege᷑ sic̃ ⁊ cũ
lex homicidium uetat. iħe autem
iracundiam resecat: & cum lex ꝓhi¬
bet adulterium. iħc uͦ etiã concupis¬

Expanded text:
io cuiquam, ne quis scrupulus resideret. Hoio cuiquam, ne quis scrupulus resideret. Homonium habere bonum ab his, qui foris sunt. Ego tamen et amplius aliquid video in eo, quod dicit, quia convocavit Moyses omnem synagogam, et puto quod convocare sysermo de sacerdotalibus sacramentis habetur, vigilent omnes animi virtutes, et intentae sint, ut nihil in his sapientiae, nihil scientiae, nihil desit industriae, sed adsit omnis multitudo sensuum, adsit omnis congregatio sanctarum cogitationum, ut quid sit pontifex, quid unctio, quid indumenta ejus conferant, intra sacrarium cordis sui possit adeum zona. Et iterum: Vestivit eum tunicam talarem, vel ut alibi legimus, interiorem. Duabus video tunicis per Moysen isibi invicem consonarent? Posset Jesus duas tunicas non habendas, non est contrarium legi, sed perfectius lege; sicut et cum lex homicidium vetat, Jesus autem etiam iracundiam resecat; et cum lex bet adulterium , Jesus etiam concupis
Abbreviated transcription (Latin):
indicium castitatis uidi. qͦ uel femora
oꝑiri uel constringi renes uideantur.
ac lumbr: ne forte inꝗͣ ñ semꝑ in illis
que tunc erant sacerdotes. has par¬
tes dicat esse constrictas. Aliqͣndo
enim: & de post̾itate gen̾is. ⁊ͦ successu
sobolis indulget᷑. Sed ego in sacerdo

Expanded text:
judicium castitatis videri, quo vel femora judicium castitatis videri, quo vel femora operiri, vel constringi renes videntur ac lumbi, ne forte, inquam, non semper in illis qui tunc erant sacerdotibus has partes dicat esse constrictas. Aliquando enim et de posteritate generis et successu sobolis indulgetur. Sed ego in sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
his que lex diuina de scͥbit. ueluti
in speculo inspicere se debet unus¬
quisq sacerdotum: & gradus meriti
sui inde colligere ᷤ si se uicdit. in his
omnib que supra exposiumꝰ positũ
pontificalib ornamentis: si conscuᷤ
sibi sit. qͦd uel in scientia. uel in acti¬
b uel in doctrina. tant᷑ ac talis sit:
sciat se summũ sacertlociũ ñ solum
nomine sed & m̾itis obtinere. Alio¬
quin inferiorẽ sibi gradum: positum
nou̾it: etiam si pͥmi nomen accsꝑiat.
Non nos sane debet p̃terire. eciã hoc
qͦd potest abstudioso lectore. ꝓferri:
In ȩxodo enim legens uͥ de sacerdota¬
libus mandat᷑ indum̃tis: inuenio oc¬
to eẽ species. que pontifici preparan¬
tur: Hiç uero septẽ tñmꝰ num̾ant᷑.
Requiro gͦ quid sit: qͦd omissum ẽ oc¬
taua species ibi ponitur campestre.
siue ut alibi legimꝰ femoralia linea:
tuerit: Non audeo de sacris sentire
sermonib. Sed uideamꝰ neforte qmͣ
insuꝑiorib diximꝰ hoc genꝰ indum̃ti

Expanded text:
his quae lex divina describit, veluti in speculo inspicere se debet unusquisque sacerdotum, et gradus meriti sui inde colligere, si se videat in his omnibus quae supra exposuimus positum pontificalibus ornamentis, si conscius sibi sit quod vel in scientia, vel in actibus, vel in doctrina, tantus ac talis sit, sciat se summum sacerdotium, non solum nomine sed et meritis obtinere, alioquin inferiorem sibi gradum positum noverit, etiam si primi nomen acceperit. Non nos sane debet praeterire etiam hoc quod potest ab studioso lectore proferri,tavi. In Exodo enim legens ubi de sacerdotalibus mandatur indumentis, invenio octo esse species quae pontifici praeparantur. Hic vero septem tantummodo numerantur. Requiro ergo quid sit quod omissum est. Octava species ibi ponitur campestre, sive, ut alibi legimus, femoralia linea, tuerit? Non audeo haec de sacris sentire sermonibus. Sed videamus ne forte quoniam in superioribus diximus, hoc genus indumenti
Abbreviated transcription (Latin):
s ñdum finit. Et aliꝰ adhuc ornatꝰ:¬
addendus ẽ. Necesse ẽ. ut accipiat:
etiam coronã. ꝓ pt̾ea accłpit pͥmo
cidarim: qͦd ẽ. uel oꝑim̃tum qͦddam
capitis uel ornam̃tũ. Et pꝰ hec suꝑ po¬
nit᷑ eimitra ante faciẽ. idẽ afronte
pontificis. lamina aurea scĩficata: in
qͣ sculptum dr̃ uocabulũ dĩ. Uerũ iste
capitis ornatꝰ uͥ nomen dei impositum
aut intelligi possunt: eminentior tanꝗ
auctoris omnium scientia dei sit. Et
quia ipse capud ẽ omniũ: ideo ⁊ ornatꝰ
iste suꝑ omnia capiti suꝑ ponit᷑. Nichil
enim pꝰ hec adicit᷑: pontificis: cãpiti. Et

Expanded text:
ndum finivit, et alius adhuc addendus ornatus est. Necesse est ut accipiat etiam coronam, propterea accipit primo cydarim, quod est vel operimentum quoddam capitis, vel ornamentum, et post haec superponitur ei mitra ante faciem, id est, a fronte pontificis, lamina aurea sanctificata, in qua sculptum dicitur vocabulum Dei. Verum iste capitis ornatus, ubi nomen Dei impositum aut intelligi possunt, eminentior tanquam auctoris omnium scientia Dei sit, et quia ipse caput est omnium ideo et ornatus iste super omnia capiti superponitur: nihil enim post haec addicitur pontificis capiti. T
Abbreviated transcription (Latin):
uult ẽẽ exomni porte pontificẽ: Cõ¬
strictus sit in uerbo: constrictꝰ sit ĩoꝑe
expeditꝰ ad omnia: nicħ remissum.
nicħ habeat dissolutum. Accinctus
sit animi iurtutib: constrictus sit
a corporalib uiciis: nullũ anime lap¬
sum. nullũ corporis timeat: utͦq cin¬
gulo semꝑ utat᷑: ut sit sc̃s corꝑe &¬

Expanded text:
vult esse ex omni parte pontificem? Convult esse ex omni parte pontificem? Constrictus sit in verbo, constrictus in opere, expeditus ad omnia, nihil remissum, nihil habeat dissolutum, accinctus sit animi virtutibus, constrictus sit a corporalibus vitiis, nullum animae lapsum, nullum corporis timeat: utroque cingulo semper utatur ut sit sanctus cor
Abbreviated transcription (Latin):
aut sabato. que s̃ umbra futuroꝵ.
isti gͦ ut huiꝰmi scłm litterã legis
obseruantias. penitꝰ repudiarent:
nec occuparent discipłos uidaicis
fabuł. ⁊ imponerent eis iugũ. qͦd
neq ipsi. neq patres eorum portare
potuerunt: Merito duas tunicas hr̃e
terior. Nam istã que foris ẽ & que de-¬
suꝑ apparet. legis tunicã. nolunt. Unã
nanq eisiesus. ⁊ ipsam int̾iorem. hab̾e
ꝑmittit. Imponit tam̃ moyses pon¬
tifici. ⁊ hum̾alẽ: qui ẽ hum̾orũ qͥdã.
ex circum ductione uestis ornatꝰ.
Hum̾i autẽ oꝑm tenent: ac laboris in¬
dicia. Uult gͦ pontificẽ. ẽẽ. etiã mo
ꝑib ornatum: nec sufficit sola scien¬
tia: quia quȩͥ fec̾it ⁊ docuerit. hic
magnꝰ uocabit᷑ in regno celorũ. Et
cinxit inquit eum: scłm facturã hu¬
meralis. Lam & suꝑiꝰ dixerat: qͥa c̃ix̃
eum tona suꝑ tunicã. Et qͣmͦ iterũ
cingit᷑: scđm facturã hum̾alis: qͦd ẽ.
istud duplex cingulum: qͦ constrictũ

Expanded text:
aut sabbatorum, quae sunt umbra futurorum . Isti ergo, ut hujusmodi secundum litteram, legis observantiam penitus repudiarent, nec occuparent discipulos Judaicis fabulis, et imponerent eis jugum quod neque ipsi neque patres eorum portare potuerunt, merito duas tunicas haberterior, nam istam quae foris est, et quae desuper apparet, legis tunicam nolunt, unam namque Jesus et ipsam interiorem, habere permittit. Imponit tamen Moyses pontifici humeralem, qui est humerorum quidam ex circumductione vestis ornatus: humeri autem operum tenent ac laboris indicia. Vult ergo pontificem esse etiam in operibus ornatum, nec sufficit sola scientia: Quia qui fecerit et docuerit, hic magnus vocabitur in regno coelorum. Et cinxit, inquit, eum secundum facturam humeralis. Jam et superius dixerat quia cinxit eum zona super tunicam, et modo iterum cingitur secundum facturam humeralis. Quod est istud duplex cingulum, quo constrictum
Abbreviated transcription (Latin):
quã in alio loco nominat idem
paulus eccłiam pͥmitiuoꝵ ascͥp¬
tam incelis: cui nos eueniet soci¬
ari. si scd̾m ordinem incedamus.
.& om̃ia scdm ordinem geramꝰ:¬
S ce si nichil in ordinatũ. nicħ
inqͥetũ. nicħ inhonestũ. inuenia¬
tur in nobis: t̃e sic̃ firmam̃tum.

Expanded text:
quam in alio loco nominat idem quam in alio loco nominat idem Paulus, ecclesia primitivorum ascripta in coelis , cui nos eveniet sociari, si secundum ordinem incedamus, et omnia secundum ordinem geramus; si nihil inordinatum, nihil inquietum, nihil inhonestum inveniatur in nobis; tunc et sicut fir
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰq merita refulgebunt: pote¬
rimꝰ utiq ab inferioribꝰ ad melio¬
ra signa &e fulgentiora transferri: ce
nõ solũ stellarũ głie. s ce solis splen¬
dori ualeat exequari: scđm quod
scriptũ est: quia iusti fulgebunt
in regno dĩ sic̃ sol. Hinc gͦ est quod¬
in inferiorib dicit: scdłm signa sua.
ꝑ domos familiarũ suarum: Quod
dicit ꝑ domos familiarũ suarum.
in greco idem sermo positus ẽ: qͤm
& ibi apłs dicit. ubi ait: huiꝰ rei
gr̃a flecto genua mea adpatrem
dñi mei iħu xp̃i: ex quo om̃is pa¬
ternitas in celis. ⁊ interra noĩat᷑.
tates dicit: ibi familias posuit lati¬
nus interpres. S unus atq idem
sermo: habetur in greco: Iste sunt
gͦ paternitates uł familie. quas
huc legualib describit interris.
scđm quas incedere nos iubet: ut
possimus celestib paternitatib
sociari: Sunt enĩ ut paulus suꝑ¬
ius ꝓnunciauit. siue familie iste
dicende sunt. siue paternitates
in celo: ex quib forte est. & illa

Expanded text:
cujusque merita refulgebunt, poterimus utique ab inferioribus ad meliora signa et fulgentiora transferri, et non solum stellarum gloriae, sed et solis splendori valeat exaequari, secundum quod scin regno Dei . Hinc ergo est quod inferioribus dicitur, secundum signa sua per domos familiarum suarum. Quod dicit per domos familiarum suarum, in Graeco idem sermo positus est, quem et ibi Apostolus dicit, ubi ait: Hujus rei gratia curvo genua mea ad Patremisti, ex quo omnis paternitas in coelo, et in terra nominatur . Paulus dicit, ibi familias posuit Latinus interpres. Sed unus atque idem sermo habetur in Graeco. Istae sunt ergo paternitates vel familiae, quas huc legalibus describit in terris, secundum quas incedere nos monet, ut possimus coelestibus paternitatibus sociari. Sunt autem, ut Paulus superius pronuntiavit, sive familiae istae dicendae sunt, sive paternitates in coelo, ex quibus forte est, et illa
Abbreviated transcription (Latin):
uultibꝰ: ita & diuersa sunt corda
hominũ: S unusqͥsq ut ait moyseᷤ
scdm̃ signa sua incedat: id est neis
cuiꝰ humilia &e despecta st̃ signa.
clarior incedat & altior quã animoꝵ su-¬
oꝵ signa. deposcunt. Et ut adhuc ã-¬

Expanded text:
vultibus, ita et diversa sunt corda vultibus, ita et diversa sunt corda hominum . Sed unusquisque ut ait Moyses secundum signa sua incedat, id est, ne is cujus humilia et despecta sunt signa, elatior incedat et altior quam animorum suorum signa deposcunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ł instatura. ł in cõpositione. ł in habi¬
tu: ꝑ quẽ u̾bi gr̃a paulus. qr paulꝰ
sit designat᷑ : &e petrꝰ qr petrus sit:
&e nõ sit paulus Int̾dũ aut̃ &ẽ ⁊ ñ
uidentib uniꝰcuiꝰq signi diuersitaᷤ
datur: ut ex uoce &e loquela agno¬
sue ꝓpͥetatis signũ. unꝰquisq etiã
sine corporali uisione cognoscit᷑:
hoc mͦ arbitror ẽẽ oẽ in animis si¬
gna diuersa: &e alteriꝰ qͥdẽ animi
motus leuior ẽ. mitis. placidus.
tranquillus. equalis: alt̾ius turbi-¬
dus. elatus. asꝑior. incitatior. pe-¬
tulantior: alius cͥc̃spectus. cautus.
ꝓuidꝰ. sollicitꝰ. impiger: alius de¬
sidiosus remissus. negligens. in cau-¬
tus: & in his aliꝰ plus. aliꝰ minus
Et audeo ꝓnunciare. qͥa fortassis
quanta inspecie uultꝰ in ẽ. diu̾sitaᷤᷤ
hominib. tanta & in animis in-¬
uenit᷑ ẽẽ differentia: sic̃ & sapientiᷤᷤ.¬
simum salomonẽ audio inquodã
loco dicentem Sic̃ diu̾si st̃ uultus

Expanded text:
ura, vel in positione, vel in habitu per quem, verbi gratia, Paulus quia Paulus sit designetur, Petrus quia Petrus sit, et non sit Paulus. Interdum autem etiam non videntibus uniuscujusque signi diversitas datur, ut ex voce et loquela agnosuae proprietatis signum unusquisque etiam sine corporali visione cognoscitur. Hoc modo arbitror esse etiam in animis signa diversa; et alterius quidem animi motus livor est, mitis, placidus, tranquillus, aequalis; alterius turbidus, elatus, asperior, incitatior, petulantior; alius circumspectus, cautus, providus, sollicitus, impiger; alius desidiosus, negligens, incautus. Et in his alius plus, alius minus. Et audeo pronuntiare, quia fortassis quanta speciei vultus inest diversitas hominibus, tanta et in animis invenitur esse differentia: sicut sapientissimum Salomonem memini quodam loco dicentem: Sicut diversi sunt vultus
Abbreviated transcription (Latin):
scat gͥ unusquisq ordinẽ suũ:
& qͥd dignũ sit eo ordine quem
suscepit indelligat: & ita libret
actus suos: ita &ẽ sermonẽ. in¬
cessum quoq ipsum &e habitũ
moderet᷑. ut cũ ordinis sui ꝓfessi¬
one conueniat: ne audiat dici
de se adeo quia ꝓpter uos blas¬
Qͥd aut̃ ẽ quod dicit. ⁊ scd̃m sig¬
na sua: uideamꝰ: E go puto sig̃

Expanded text:
scat unusquisque igitur ordinem suum, et quid dignum sit eo ordine quem suscepit intelligat, et ita liberet actus suos; ita etiam sermonem, incessum quoque ipsum et habitum moderetur ut cum ordinis sui professione conveniat, ne audiat dici ad se a Deo, Quia propter vos Quid autem est quod dicit, et secundum signa, videamus. Ego puto signa
Abbreviated transcription (Latin):
q tĩrm. si de cibo & potu sollici¬
tus sit. ⁊ om̃em curã in rebus
scłarib gerat: unam uͦ aut duaᷤ
horas ex integro die oẽ dõ deputet:
& ad orritionem ueniat in eccłia.
uł intransitu uerbũ dĩ audiat:
p̃cipuã uero curã erga sollicitudi¬
nem scłi iuentris expendat: nõ
implet mandatũ qd dicit. ut hõ
sedm ordinẽ suum incedat: uł qͥ¬

Expanded text:
trum si de cibo et potu sollicitus sit, et omnem curam in rebus saecularibus gerat, unam vero aut duas horas ex integro die etiam Deo deputet, et ad orationem veniat in ecclesiam, vel in transitu verbum Dei audiat, praecipuam vero curam erga sollicitudinem saeculi et ventris expendat: iste non complet mandatum quod dicit ut homo secundum ordinem suum incedat.
Abbreviated transcription (Latin):
licens:. Homo scd̃m ordinẽ suũ. & scdm
signa sua. scđm domos fimiliar̃ suar̃.
castra collocent filii isrł: ex aduerso in
circuitu tabernacłi testimonii consi-
scđm ordinẽ suũ. & scłm signa sua.
incelat in castris: & paulus dic̃. omĩa
honestt & scd̾m ordinem fiant: Q tion
tibi uidet᷑. unus eẽ. sp̃s dei: qui et
in moyse loqͥt᷑ & in paulo: Sccłn
ordinem moy ses incedi mandat
ri meccłia p̃cipit paulus: Et mor¬
ses quid̃ qͥ legi ministrabat. inca¬
stris custodiri ordinẽ iubet: paubꝰ
uero tãꝗͣ euangeliĩ minister: nos
solũ inactib s in ipso habitu ordi¬
mulieres similiter in habitu ordi¬
nato: Unde & ego arbitror. qd ñ
solũ in officiis ⁊ habitu seruari or¬
dinem uolunt: s dãt intelligi.

Expanded text:
ionem, Homo secundum ordinem suum, et secundum signa sua, secundum domos familiarum castra collocent filii Israel ex adverso in circuitu tabernaculi testimonii. Moyses ndum ordinem suum, et secundum signa sua, at in castris; et Paulus dicit: Omnia honeste et secundum ordinem fiant . Et non tibi videtur unus esse Spiritus Dei qui et in Moyse loquitur et in Paulo? Secundum ordinem Moyses incedi mandat ri praecipit Paulus. Et Moyses quidem, qui legi ministrabat, in castris custodiri ordinem jubet; Paulus vero, tanquam Evangelii minister, non solum in actibus, sed et in ipso habitu ordiMulieres similiter in habitu ordinato . Inde ergo arbitror quod non solum in officiis et habitu servari ordinem volunt, sed dant int
Abbreviated transcription (Latin):
emulatione oꝑum bonoꝵ. ab inferiori¬
bus signis ad meliora &e magnificenci¬
ora ueniamus: Si enĩ recte a nob̾ in-¬
tellectũ ẽ. hec om̃ia que in lege scͥpta
sunt. formas ẽẽ futuroꝵ bonoꝵ et
illiꝰ scłi quod ex resurrectione sꝑamꝰ:

Expanded text:
aemulatione bonorum operum ab inferioribus signis ad meliora, et ad magnificentiora veniamus. Si enim recte a nobis intellectum est, haec omnia quae in lege scripta sunt formas esse futurorum bonorum, et illius saeculi quod ex resurrectione speramu
Abbreviated transcription (Latin):
debeat scdm ordinẽ suũ: qͥ edo
p̃cipue qͥdẽ ex operũ fructib in-¬
dicat᷑: nichilominꝰ aũ ce ex magni¬
ficentia sensuũ: Nã sepe accidit.
ut is qͥ humilẽ sensum gerit. et
abiectũ. & qͥ terrena sapit :⁊ excel¬
sum sacerdocii gradũ uł cathe¬
dram doctoris obsideat: &e ille qͥ
sp̃alis est. & aterrena conu̾satiõe
tã liber. ut possit examinare oĩa
& ipse anemine iudicari: uł m-¬
ferioris ministeruĩ ordinẽ ceneat:
ł etiã inplebeia multitudine re-¬
linquatur : S hoc ẽ. &e legis cr eu̾¬

Expanded text:
m ordinem suum. Qui ordo praecipue quidem ex operum fructibus indicatur, nihilominus autem ex magnificentia sensuum. Nam saepe accidit ut is qui humilem sensum gerit et abjectum et qui terrena sapit, excelsum sacerdotii gradum, vel cathedram doctoris obsideat; et ille qui spiritualis est, et a terrena conversatione tam liber, ut possit examinare omnia, et ipse a nemine judicari, vel inferioris ministerii ordinem teneat, vel etiam in plebeia multitudine relinquatur. Sed hoc est et legis et E
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ corporalẽ intelligentiã scͥbarũ & pharise¬
crum fuerant excecati. & reddit eis iisũ.
ut his qͥb aꝑit dñs seͥpturas sp̃ualis in lege
uisus & intellectus appareat. Atq utinã
& nob̾ iniciat dñs iħc manꝰ suas suꝑ ocłos:
ut incipiamꝰ & nos tͣespicere. ñ ea que uiden¬
tur s que ñ uident᷑ : & aꝑiat nobis illoᷤ ocłoᷤ.
qui ñ intuentur presentia s futura : & reue¬
let nobis cord̃ aspectũ qͦ ds̃ uidet᷑ in spũ. ꝑ¬

Expanded text:
 Scribarum et Pharisaeorum fuerunt excaecati, et reddidit ei visum, ut his quibus aperit Dominus Scripturas, spiritalis in lege visus et intellectus appareat. Atque utinam et nobis injiciat Dominus Jesus manus suas super oculos, ut incipiamus et nos respicere, non ea quae videntur, sed quae non videntur: et aperiat nobis illos oculos qui non intuentur praesentia, sed futura: et revelet nobis cordis aspectum, quo Deus videtur in sp
Abbreviated transcription (Latin):
tale ẽ. uirga nucis: iccirco arbitror etiã
iheremiam qͥ erat unus ex sacerdotibus¬
ex anathot. uidisse uirgã nuceã: et
ꝓphasse de ea illa que scripta st̃. uel
de uirga nucea. uł lebete. siue olla suc-¬
censa: quasi ostenderet ꝑhec in uirga nu¬
cea eẽ. uitam. & inlebete succenso esse
mortem: Uita enĩ &e mors ponit᷑ añ faci
nucis : mors aut̃ diabolus. in figura
lebetis succensi: Si gͦ peccaueris: por¬
cionem tuam pones cũ lebete succenso
Si aut̃ iuste egeris: efficiet᷑ porcio tua
in uͥga nucea cũ magno pontifice: Sed
&e incanticis canticoꝵ sponsa dicitur
descendere in ortum nucis: ubi cẽ pari¬
ter cum nucibus sacerdotaliũ quodãmͦ¬

Expanded text:
tale, et virga nucis, idcirco arbitror etiam tale, et virga nucis, idcirco arbitror etiam Jeremiam, qui erat unus ex sacerdotibus Anathoth , vidisse virgam nuceam, et prophetasse de ea illa quae scripta sunt; vel de virga nucea, vel de lebete sive olla succensa, quasi ostenderet per haec in virga nucea vitam esse, et in lebete succenso esse mortem. Vita enim et mors ponitur ante facnucis, mors autem diabolus in figura lebetis succensi. Si ergo peccaveris, portionem tuam pones cum lebete succenso. Si autem juste egeris, efficitur portio tua in virga nucea cum magno pontifice. Sed in Canticis canticorum sponsa descendere dicitur in ortum nucis, ubi etiam pariter cum nucibus sacerdotalium quodam
Abbreviated transcription (Latin):
animali sp̃ale: iam non labore afflic¬
tionis. nec abstinentie castigatione: sed
qualitate sui nulla iam corpori corrup¬
tela dñabit᷑: Sic gͦ & nunc necessaria
abstinentie racio uidetur: & pꝰmodũ
nõ querenda. Tercio uero loco recondi¬
tum in his inuenies & secretũ mist̾ioꝵ
sapientie &e scientie dei sensum: quo nu-¬
triant᷑ & pascant᷑ anime scõꝵ: ñ solũ in
p̃senti uita. s etiã in futura Iste ẽ enim
pontificalis fructus: de quo ꝓmittitur
his qui esuriunt &e siciunt iusticram.
quia saturabunt᷑. Hoc gͦ modo: in õib
scripturis. triplicis huiꝰ sacram̃ti ratio
percurrit: Sic ce sapientia dicit. ut seri¬
bamꝰ ea nobis in corde triplicit̃: ad res-¬
pondendũ inquit uerbũ ueritatis: his
qͥ ꝓposuerint nobis: Sic tres puteõ fo-¬
dit ysaac patriarcha: quoꝵ solus ille
tercius ab eo latitudo uł amplitudo
nominat᷑. Quia aut̃ sacram̃tũ sacerdo¬

Expanded text:
animali spiritale, non jam labore afflicanimali spiritale, non jam labore afflictionis, nec abstinentiae castigatione, sed qualitate sui, nulla jam corpori corruptela dominabitur. Sic ergo et nunc necessaria abstinentiae ratio videtur, et postmodum non quaerenda. Tertio autem loco reconditum in his in venies, et secretum mysteriorum sapientiae et scientiae Dei sensum, quo nutriantur et pascantur animae sanctorum, non solum in praesenti vita, sed etiam in futura. Iste enim est pontificalis fructus, de quo promittitur his qui esuriunt et sitiunt justitiam, quia saturabuntur. Hoc igitur modo, in omnibus Scripturis, triplicis hujus sacramenti ratio percurrit. Sic et sapientia monet, ut describamus ea nobis in corde tripliciter, ad respondendum, inquit, verbum veritatis his qui proposuerint nobis. Sic tres puteos fodit Isaac patriarcha , quorum ille solus tertius ab eo latitudo vel amplitudo nominatur. Qui autem sacramentum sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
credentium popłoꝵ attulit fructus:
Quis autẽ iste est fructus quẽ at¬
tulit: Nuces inquit: Qui fructꝰ pͥmo
indumento amarus est: sequenti
munit᷑ &e tegit᷑: tercio sumentẽ pasc̃
acnutrit: Talis est gͦ in auditorib
Prima littere facies satis amara ẽ: que
circũcisionẽ carnis p̃cipit: que de sacͥ¬
ficiis mandat: & cetera que ꝑ occiden¬
tem littam cdesignant᷑: Hec omĩa: tã¬
qm amarum nucis corticem ꝓice  Scd̾o
in loco admunim̃ta teste ꝑuenies: in qͦ
uł moralis doctrina. uł ratio continen¬
cie designat᷑: Que necessaria qͥdẽ sunt.
ad custodiam eoꝵ que seruant᷑ intͥnsecꝰ:
frangenda tam̃ quandoq sine dubio.¬
&e dissoluenda sunt: Et ut uerbi cau¬
sa dicamus. abstinentra ciboꝵ. ⁊ casti¬
gacio corporis. donec sumus incorpo¬
re isto corruptibili. sine dubio necessa¬
ria est: cũ aut̃ fractũ fuerit ac resolu¬
tum. &e resurrectionis tempore incorrup¬
tibile ex corruptibili redditũ. atq ex

Expanded text:
credentium populorum attulit fructus. Quis autem est iste fructus quem attulit? Nucis, inquit. Qui fructus quidem primo indumento amarus est, sequenti munitur ac tegitur, tertio sumentem pascit ac nutrit. Talis ergo est in auditorio Primo litterae facies satis amara est, quae circumcisionem carnis praecipit, quae de sacrificiis mandat, et caetera, quae per occidentem litteram designantur: haec omnia tanquam amarum nucis corticem, projice. Secundo in loco ad munimenta testae pervenies: in quo vel moralis doctrina vel ratio continentiae designatur, quae necessaria sunt ad custodiam eorum quae servantur intrinsecus, frangenda tamen quandoque, et sine dubio dissolvenda sunt. Ut si verbi causa dicamus, abstinentia ciborum, et castigatio corporis, donec sumus in corpore isto corruptibili et passibili, sine dubio necessaria est. Cum autem confractum fuerit ac resolutum, et resurrectionis tempore incorruptibile ex corruptibili redditum, atque ex
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia ñ tam inuirga aaron qͣm inea
uͥga quȩ exiit de radice iesse & flos
ascendere: Quamuis enim unum sit xp̃s
ꝑ substantiã: singłis tam̃ diuersus efficit᷑
ꝓut indiget is in quo oꝑat᷑ Qui gͦ seg¬
nior ẽ &e negligentior: ꝓdi̾ciplina fit e
xp̃s uirga: & inuirga non ascendere dr̃.
rosus & segnis est. de eo statu inquo ñ
recte consistit: & transeundũ ad alium
statum. tamqmͣ uͥga compulso .i. seueri¬
tate doctrine rigidioris ammonito
Qui uͦ iustus ẽ. quia iustus sic̃ palma
floret: in hoc ascendere dicit᷑ xp̃s: Si qͥs
Qui aut̃ ꝓficit ad iusticiã: ascendit ei
inflorem: Ascendit aut̃ usq quo affe-¬
rat fructus sp̃s: qui sunt caritas.
gaudium . ꝑix. paciencia. & relique

Expanded text:
omnia non tam in virga Aaron, quam in ea omnia non tam in virga Aaron, quam in ea virga quae exiit de radice Jesse; et floascendere. Quamvis enim unum sit Christus per substantiam, singulis tamen diversus efficitur, prout intelligit is in quo operatur. Qui autem segnior est et negligentior pro disciplina, fit ei Christus virga, et in virga non ascendere, sed ui iners et segnis est, de eo statu in quo non recte consistit; et transeundum ad alium statum, tanquam virga compulso, id est, veritate doctrinae rigidioris admonito. Qui vero justus est, quia justus ut palma florebit, in hoc ascendere dicitur Christus. Siqui autem proficit ad justitiam, ascendit ei in flore: ascendit usquequo afferat fructus Spiritus, qui sunt, charitas, gaudium, pax, sapientia, et reliquae
Abbreviated transcription (Latin):
Possumus adhuc etiã sic intellig̾e:
eoꝵ que in uirga germinauerant.
differentias Om̃is qui in xp̃o cre
dit pͥmo morit᷑: ce post hoc rena¬
scit᷑ Et est etiã hec figura: qd uͥga
arida postmodũ germinet. Est gͦ
pͥmũ germ̃: pͥma hominis in xp̃o
confessio: Scdo frondescit: uͥ renatꝰ
ꝑdonum gr̃e. ex sp̃u dei scificatio¬
nem susceꝑit. Inde affert flores
ubi ꝓficere ceperit. & inꝑ suauitate
decorari: ac fraglantiam niscđie et be¬
nignitatis. effundere Ad iltimũ quoꝙ
aliĩ nutriant᷑. Sic gͦ singli qͥq creden-¬
ciȩ in aluł scripturȩ locis. uelut eta¬
tes qtuor designantur: quas ioħs apo¬
stolus in epła sua distinctione mistica
cõphendit Ait enim Scripsi uobis
pueri: & scripsi uobis adolescentes: et
scripsi uobis iuuenes: & scͥpsi uob̃ pa-¬
tres: Inqͥb utiq ñ corporalis etatis sed
animȩ ꝓfectuũ differentias ponit: ut
etiã in hoc sacerdotalis uͥge germine
obseruauimꝰ designari: Habent᷑ gͦ hec

Expanded text:
Possumus adhuc etiam sic intelligere, eorum quae in virga germinaverant diffdit, primo moritur; et post hoc renascitur. Et est etiam in his figura, quod virga arida postmodum germinat. Est ergo primum germen, prima hominis in Christo confessio. Secundo frondescit, ubi renatus donum gratiae ex Spiritus Dei sanctificatione susceperit. Inde affert flores, ubi proficere coeperit, et morum suavitate decorari, ac fragrantiam misericordiae et benignitatis effundere. Ad ultimum quoque alii nutriantur. Sic ergo singuli quique credentiae in aliis Scripturae locis, velut aetates quatuor designantur: quas Joannes apostolus in Epistola sua distinctione mystica comprehendit. Ait enim: Scripsi vobis, pueri, et scripsi vobis, adolescentes, et scripsi vobis, juvenes, et scripsi vobis, patres . In quibus utique non corporalis aetatis, sed animae profectuum differentias ponit, ut etiam in hoc sacerdotalis virgae germina observemus designari. Habentur ergo haec
Abbreviated transcription (Latin):
natum in ignominia. surgat ingła:
&e seminatũ corpus animale. resur¬
gat corpus sp̃ale. Ista quatuor sunt:
que uirga arida corporis nr̃i inre¬
surrectione germinabit. S &e illud
inscđo loco dicemus: qͥa sic̃ inhis ꝓro¬
missionem suam ds̃ in quadruplũ.
dedit. & multo plura & p̃ciosiora lar¬
gitus ẽ. qm ꝓmisit: multomagis in
om̃ib scripture locis ubi aliqua dĩ
ꝓmissio continetur. si quis tam̃ ad eam
ꝑuenire mereat᷑. infuturo multipli-¬
citer p̃parabit᷑ : &e sic uere cõplebit᷑
illud quod apłs dicit: que ocłs ñ
uidit. nec auris audiũ nee incor

Expanded text:
natum in ignominia resurgat in gloria; natum in ignominia resurgat in gloria; et seminatum corpus animale surgat corpus spiritale. Ista sunt quatuor quae virga arida corporis nostri in resurrectione germinabit. Sed et illud secundo in loco dicimus, quia sicut in his promissionem suam Deus in quadruplum dedit, et multo plura et pretiosiora largitus est quam promisit, multo magis in omnibus Scripturae locis, ubi aliqua Dei promissio continetur, si quis tamen ad eam pervenire mereatur, in futuro multipliciter praeparabitur; et sic vere complebitur illud quod Apostolus dicit: Quia oculus non vidit, nec auris au
Abbreviated transcription (Latin):
se habet: Et erit inquit homo quẽcq
elegero: uirga eius germinabit: Hoc est
solũ qd̃ ꝓmisit ds̃: ut uirga eiꝰ quem
elegerit germinet: Ubi uͦ adrem ꝑueni¬
tur. ut quod ꝓmissum ẽ. ostendat᷑ i¬
pletum: ñ unũ illud quod ꝓmissũ fue¬
rat. effectũ dicitur: s uide quanta ad¬
dantur: Ait enim. Et ecce germinauit
uirga aaron indomo leui: Est hoc
unum illud sine dubio quod fuerat re¬
ꝓmissum: s adduntur &e alia Dicitur:
Et ꝓduxit frondes: & ꝓtulit flores: &
germinauit nuces: Cũ gͦ de solo germi¬
ne fuisset promissum: uide quanta
largit᷑ ds̃: ut non solũ germ̃ ꝓduxerit:
ce contemplari debeamus: primo
om̃iũ: resurrectionis ex mortuis sacͤ¬
mentũ. Uirga enĩ arida germinat:
cum corpus extinctum ceꝑit reuiui¬
scere: Que sunt aut̃ quatuor ista qͣ¬
resurgenti corpori prestabunt᷑: yc
seminatum in corruptione. resurgat
in in corruptione: ce seminatũ in in¬
firmitate. surgat inuirtute: ꝙ semi¬

Expanded text:
omittit. Et erit, inquit, homo quemcumque elegero, virga ejus germinabit. Hoc est solum quod promisit Deus, ut virga ejus quem elegerit, germinet. Ubi vero ad rem venitur, ut quod promissum est, ostendatur impletum, non unum illud quod promissum fuerat, effectum dicitur; sed vide quanta adducuntur. Ait enim Scriptura, Ecce germinavit virga Aaron in domo Levi. Hoc est unum illud sine dubio, quod fuerat repromissum. Sed adduntur et alia, et dicitur, Et produxit frondes, et protulit flores, et germinavit nuces . Cum ergo de solo germine fuisset repromissum, vide quanta largitur Deus; ut non solum germen produxerit, et contemplari debeamus? Primo omnium, resurrectionis ex mortuis sacramentum. Virga igitur arida germinat cum corpus exstinctum coeperit reviviscere. Quae sunt autem quatuor ista quae surgenti corpori praestabuntur? Ut seminatum in corruptione resurgat in incorruptione; et seminatum in infirmitate resurgat in virtute; et semi
Abbreviated transcription (Latin):
ut mortuos corpora intelligamus. uiuen-¬
tes aut̃ animas Qdã tam̃ exhis qͥ ãn noᷤ
mortuos eos dixerunt qͥ nimietate sce-¬
lerum impietatis sue mortui intelligũ
stabit etiã infuturo magnꝰ hic pontifex
orum: S ce tunc forte medius uiuorũ
& mortuoꝵ stare dicendus est: cũ statuet
oues qͥdẽ a dextris suis: hedos aũ asi¬
nistris: & dicet his qͥ adextris sunt. Ue-

Expanded text:
ut mortuos corpora intelligamus, vivenut mortuos corpora intelligamus, viventes autem animas. Quidam autem ex his, qui hunc locum mortuos dixerint eos qui nimietate scelerum in peccatis suis mortui intelliguntstabit etiam in futuro magnus hic pontifex rum. Sed et tunc forte medius vivorum et mortuorum stare dicendus est, cum statuet oves quidem a dextris suis, haedos autem ad sinistros
Abbreviated transcription (Latin):
ex pauit. Agnoscebat enĩ figuram
batilli ce ignis ⁊ incensi: ⁊ qualis offe¬
rencda ẽẽt ddõ hostia ab eo qͥ mediꝰ mor¬
tuor uniorq constiterat preuidebat:
ce illos quidẽ tẽ imago p̃figurata sal¬
uauit: ad nos aut̃ salutis ueritas ip̃a
ꝑuenit: Neci enĩ indumenta pontifi¬
cis. purpura ac lana. bissoq conterta.
erubuisset angłs ille uastator: s ista.
que futura erant indum̃ta magni
pontificis intellexit: & his cessit: qͥb
utiq uniuersa creatura inferior erat:
Puto aut̃. quod non solũ pͥmo aduen¬
tu dñi &e saluatoris nr̃i forma ista cõ¬
pleta sit: s eadem fortassis seruabit᷑
in scdo. Ueniet enĩ iterũ filius hõis:
ce cũ uenerit. sine dubio inueniet qͦs¬
cdam qͥdẽ mortuos. quoslã aut̃ uiuen-¬
tes: Quod possumus qͥd̃ & sic intellig̾e:
q ñ nulli adhuc in hoc uite statu quo nc̃
sumus inueniantur. cum multi iã p̃cesse¬
rint mortui: Potest aut̃ & alit̃ accipi:

Expanded text:
expavit. Agnoscebat enim figuram expavit. Agnoscebat enim figuram batilli, et ignis, et incensi, et qualis offerenda esset Deo hostia ab eo qui medius mortuorum vivorumque constiterat, praevidebat. Et illos quidem tunc imago praefigurata salvavit; ad nos autem salutis veritas ipsa pervenit. Neque enim indumenta pontificis purpura ac lana byssoque contexta erubuisset angelus ille vastator; sed iste quae futura erant indumenta magni pontificis intellexit, et his cessit quibus utique universa creatura inferior erat. Puto autem, quod non solum primo adventu Domini et Salvatoris nostri forma ista copleta sit: sed eadem fortasse servabitur et in secundo. Veniet enim iterum Filius hominis; et cum venerit, sine dubio inveniet quosdam quidem mortuos, quosdam autem viventes. Quod possumus quidem et sic intelligere: quia nonnulli adhuc in hoc vitae statu quo nunc sumus inveniantur, cum multi jam praecesserunt mortui. Potest autem et aliter accipi,
Abbreviated transcription (Latin):
cem indutum ueste pontificali
ꝓcedere: &e portantem batillum
atq ignem cũ incenso. tendere ad
eum locum quo ꝑangłm uastan¬
tem mors illata ꝑuenerat: ce stan¬
tem in eo loco in quo mors finem
dedat pͥmis. ⁊ erat uicina postre¬
mis: Intuere stantem pontificẽ. & obiec¬
tione quadã uiuentes amortuis diri¬
mentem: uirtutem uero repropitiati¬
onis eius. & incensi misterium erubuis¬
se angelũ uastatorẽ: & in hoc qddẽ mor-¬
tem finitam. uitam uero reparatã: Si
intellexisti hystorie ordinem. & ocłis
ut ita dicam cernere potiuisti stantẽ
pontificem mediũ inter mortuoᷤ &iui¬
uos: ascende nunc ad uerbi huiꝰ celsi¬
mane. & suꝑ posito igni altaris. anima
sine dubio illa magnifica cũ qua
natus est in carne: adiecto etiã incenso
quod ẽ. sp̃s inmacłatus. medius int̃
eum iam nõ moriat᷑. s uiuat in et̾nũ:
hoc fuit gͦ misteriũ: qͦd postea fu¬
turum. iam tc̃ ille qͥ ppłm uastabat.

Expanded text:
cem indutum esse pontificali, cem indutum esse pontificali, procedere, et portantem batillum atque ignem, cum incenso tendere ad eum locum quo per angelum vastantem mors illata pervenerat, et stantem in eo loco in quo mors finem dederat primis, et erat vicina postremis. Intuere stantem pontificem, et objectione quadam sui, viventes a mortuis dirimentem, virtutem propitiationis ejus, et incensi mysterium crubuisse angelum vastatorem; et in hoc mortem quidem finitam, vitam vero reparatam. Si intellexisti historiae ordinem, et oculis ut ita dicam cernere potuisti stantem pontificem medium inter vivos et mortuos, ascende nunc ad verbi hujus celsimanae, et superposito igni altaris, anima sine dubio illa magnifica cum qua natus est in carne, et adjecto etiam incenso, qui est spiritus immaculatus, medius intereum jam non moriatur, sed vivat in aeternum . Hoc fuit ergo mysterium, quod postea futurum, jam tunc ille qui populum vastabat,
Abbreviated transcription (Latin):
nem. cx induit᷑ nouum ac sed̃m dm̃
creatum: hortat᷑ gͦ moy ses pontificẽ
magnum. ut offerat incensum in
castris: &e ex oret ꝓppło: Iam enum
inquit uastari popłs cepit. In sp̃u
uidebat moy ses quȩ gerebantur:
uidit uirtutem exisse ad castra et
hoc hortatur pontificem assumere
batillum &e ignem de altari impo¬
nere: atq incenso suꝑ iniecto exire:
cestare inter medium mortuorum.
ce uiuoꝵ: ne ultra ꝓcedat uastatio:
uł certe ut ueruis habet se scͥꝑture
sermo. confractio: S pͥmo si indet.
hystoriȩ ipsius imaginẽ descͥbamus
ut cũ rei geste species apparuerit:
tum demũ etiã si qͥdẽ. in loco mi-¬
sticũ requiramus: Intellige gͦ po-
pulũ illum isrł. in castris ꝑ ordi¬
nes tribuũ familiarũq dispositũ:
uͥtutem uero quandã adño mis¬
sam. non sparsim s ex pͥma aliqua
parte cepisse popłm morte uasta¬
re: & ꝓcedentem ꝑ ordinẽ mortis
stragem: Considera pꝰ hec pontifi¬

Expanded text:
nem, et induit novum ac secundum Deum nem, et induit novum ac secundum Deum rtatur ergo Moyses pontificem magnum, ut offerat incensum in castris, et exoret pro populo. Jam enim, inquit, vastari populus coepit. In spiritu videbat Moyses quae gerebanturVidit virtutem exisse ad castra, et hoc hortatur pontificem assumere batillum, ignem de altari imponere, atque incenso super injecto, exire et stare inter medium mortuorum et vivorum, ne ultra procedat vastatio, vel certe, ut verius habet se Scripturae sermo, confractio. Sed primo si videtur, historiae ipsius imaginem describamus, ut cum rei gestae species apparuerit, tunc demum etiam, si quid est in loco mysticum requiramus. Intellige ergo populum Israel in castris per ordinem tribuum familiarumque dispositum; virtutem vero quamdam a Deo missam non sparsim, sed ex prima aliqua parte coepisse populum morte vastare, et procedentem per ordinem, mortis stragem considera. Post haec pontifi
Abbreviated transcription (Latin):
tes in faciem suꝑ t̾ram orant pro
illis: qͥ adint̾ficiendos eos insur-¬
rexerant. Sic gͦ inuenit᷑ & euan-¬
gelii uirtus in lege: & fundam̃to
legis subnixa intelligunt᷑ euãgłm
Nec uetus testam̃tũ nomino ego
legem: si eam sp̃alit̃ intelligã: Ilis
tm̃modo lex uetus efficit᷑ testam̃¬
tũ. qͥ eam carnalit̃ intelligere
uolunt: ce necessario illis uetus
effecta est & senuit: qͥa uires suas
nõ potest obtinere Nobis aut̃ qͥ
limus &e exponimus. semꝑ noua
cũ dicit. filioli mei mandatũ no-¬
in uicem: cũ utiq sciret olim eẽ.
datũ mandatũ dilectionis in le-¬
ge: S qm̃ caritas nũqͣm cadit
nec mandatũ caritatis. aliq̃n uete¬
rascit: hoc qd̾ numqͣm ueterascit.
enĩ obseruantes & custodientes in¬
se caritatis mandatũ. nouos reodit
ĩsp̃u  peccatori aut̃ ce caritatis feda
non seruanti. etiã euangłia ueteras¬
cunt: neq potest ei nouũ testam̃tũ¬
esse qui non deponit ueterem homi¬

Expanded text:
tes in faciem super terram, orant pro tes in faciem super terram, orant pro illis, qui ad interficiendos eos insurrexerunt. Sic ergo et invenitur Evangelii virtus in lege, et fundamento legis subnixa intelliguntur Evangelia. Nec Vetus Testamentum nomino ego legem, si eam spiritaliter intelligam. Illis tantummodo lex Vetus efficitur Testamentum, qui eam carnaliter intelligere volunt. Et necessario illis vetus effecta est et senuit, quia vires suas non potest obtinere. Nobis autem, qligimus et exponimus, semper novcum dicit: Filioli, mandatum noigatis ? cum utique sciret olim datum esse mandatum dilectionis in lege; sed quoniam charitas nunquam cadit, nec mandatum charitatis aliquando veterascit, hoc quod nunquam veterascit, enim observantes et custodientes se, charitatis mandatum novos reddit in spiritu. Peccatori autem et charitatis foedera non servanti, etiam Evangelia veterascunt. Nec potest ei novum esse testamentum, qui non deponit veterem homi
Abbreviated transcription (Latin):
dio sy nagoge: ut interimat᷑ sy nago
ga semel S uideamus quid faciunt
isti: Scĩ sunt. ꝑfecti sunt: & plus ma-¬
gis euangelii discipłi qm legis: & iõ
diligunt etiã inimicos suos: atq or-¬
ant ꝓ ꝑsecutorib suis: Illis enĩ ueni¬
entib ut int̾ficerent eos: isti ꝓcidur
in faciem suam suꝑ t̾ram: Et ait moy¬
ses ad aãron: Assume batillũ. & im¬
potie suꝑ illud ignem ab altari: in.¬
ice illi incensum. & offer uelocit̃ in
castra: & exora ꝓipsis: Exiit ira enĩ
aconspectu dñi: et iam cepit uasta¬
nimus locos: uolo de bonitate dei
ammonere discipłos xp̃i: ne quis
forte ur̃m ab hereticis conturbet᷑.
si quando certam̃ inciderit: iłł di-¬
centib qm ds̃ legis nõ ẽ. bonus.
s iustus: &e moy si lex non bonita¬
tem continet s iusticiam. Uideant
gͦ qui dm̃ parit criminãt᷑ & legẽ:
quomͦ moy ses ipse ce aaron pͥores
fecerunt hoc quod pꝰmodũ euan¬
geliũ docuit: Ecce diligit inimi

Expanded text:
synagogae, ut interimatur synagoga de semel. Sed videamus isti quid faciunt. Sancti sunt, perfecti sunt, et plus magis Evangelii discipuli, quam legis; et ideo diligunt etiam inimicos suos, atque orant pro persecutoribus suis. Illis venientibus ut interficerent eos, isti procidunt in faciem suam super terram. Et ait Moyses ad Aaron: Assume batillum, et impone super illud ignem ab altari, et injice illi incensum, et offer velociter in castra, et exora pro ipsis. Exiit enim ira in conspectu Domini, et jam coepit vastanimus locos, volo de bonitate Dei admonere discipulos Christi, ne quis forte vestrum ab haereticis conturbetur, si quando certamen inciderit, illis dicentibus, quoniam Deus legis non est bonus sed justus; et Moysi lex non bonitatem continet, sed justitiam. Videant ergo qui Deum pariter criminantur et legem, quomodo Moyses ipse et Aaron priores fecerunt hoc, quod postmodum Evangelium docuit. Ecce diligit Moyses