comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gia longa. qͥa radicem longã ht̃ cum
ramis & foliis longiorib. quam⁊ dacꝰ
nitiorem uocant. Nascit᷑ ꝑ mactrias.
Psilios dicta qͦd semen simile pulicis
bãt. uñ⁊ camlatini herbã pulicarem
uocant. Gerabotane iõ ag̾cis hoc nem̃
accepit. qͥb remediis ac liganitis hõis
purificationibus sacerdotum a gentilibꝰ
apta ꝓbaritur. un⁊ eam pontisices sagint̃
appellabant. qͥsi sancimen. Nec⁊ utrbena
pođͦopleriq lanam ex eo lauent. Nascit᷑s
locis cultis. Sꝑlenosclicta qͦd splen anfiult

Expanded text:
chia longa, quia longam radicem habet, cum chia longa, quia longam radicem habet, cum ramis et foliis longioribus, quam etiamnecionem vocant. Nascitur per macerias. 54. Psyllios dicta, quod semen pulicis simile habeat. Unde eam Latini herbam pulicarem vocant. 55. Hierabotane, ideo a Graecis hoc nomen accepit, quod rpurificationibus sacerdotum a gentibus apta probaretur. Unde et eam pontifices sagmen appellabant, quasi sancimen; haec et verbeeo quod plerique lanam ex ea lavent. Nascitur in locis cultis. Splenos dicta quod splenem auferat
Abbreviated transcription (Latin):
sit brcuis ⁊ ꝑterram straca. ⁊ mtnuta.
foliis parussimis. Pconquidã medicus
fuit. a q̃ pconia herba ꝑhibet᷑ inuenta. it
homtrus dic̃. Hans quidã glesidẽ uocãt
qͦd dulcis saporis sit. ł pentorobinã ami¬
m̃o gͣnorum. uł ut alii dactilos a digitoꝵ
similicudine. Nascit᷑ in siluis. Cinoglo¬
qͦd folia asꝑima ad modum lingui bon
bãt. q̃ mirum in modun obs apiencid̃
nutriendan uino infundenda a uet̾ibꝰ
memorat᷑. conuiiis q hilaritatẽ p̃beti
fcrt᷑. ꝓ holere etiam siũmit᷑. Ernoglosos
i. agni lingua q̃ a romanis plantago dtͣ
qͦd planta cius cico adhertat terre hũ
multi ꝓ olere uescunt᷑. Erpillos q̃ apud
nos scrͣpillus uocatur. ꝓ co qͦo radices
ciꝰ longe serpant. Eadẽ et macͥs ammno
la qͦo menstrua moueat. aristologia
dr̃ qͦd mulicrib sitis optima sit. Nam
suꝑsessapꝰ partum matͥtẽ beneficio na¬
pors expͣgat. Nmꝰ herbe gen̾a sũt duo
rotundam radicem hãt. alt̾a aristolo¬

Expanded text:
sit brevis, et per terram strata, et minuta foliis parvissimis. 48. Paeon quidam medicus fuit, a quo Paeonia herba perhibetur inventa, ut Homerus dicit. Hanc quidam glycysiden vocant, quod dulcis saporis sit, vel pentorobon a numero granorum, vel, ut alii, dactylosam a digitorum similitudine. Nascitur in silvis. 49. Bugloquod folia asperrima ad modum linguae bovis habeat. Quae mirum in modum ob sapientiam nutriendam vino infundenda a veteribus memoratur. Convivii quoque hilaritatem praebere fertur: pro olere etiam sumitur. Arnoglossos, id est agni lingua, quae a Romanis plantago dicitur, quod planta eius cito adhaereat terrae. Hanc multi pro olere vescuntur. Herpyllos, quae apud nos serpillus vocatur, pro eo quod radices ipsius longe serpant. Eadem et matris animula, propter quod menstrua moveat. Aristolochia dicitur quod mulieribus fetis optima sit. Nam supersessa post partum, matricem beneficio vaporis expurgat. Hujus herbae genera sunt duo: rotundam radicem habeat; altera aristolo
Abbreviated transcription (Latin):
Ambrosieq come diuinum nertiem
odoeem: aspimuere. Apiago qͦd florehiꝰ
apes marunt appetunt. P orcilacatos¬
matinum ꝗͣ lacini ab effectu betbã sall¬
tarem uocant. folia frinculi similia. at
laris berba substernt᷑ obscorpioniun
tam resellendam. Gladiolus qͦo sit
soliis glacdii similibuftirso cubitali. si¬
oribus pͤpurtis. uerbascum hetba ẽ q̃ a¬

Expanded text:
Ambrosiaeque comae divinum vertice odorem spiravere. Apiago, quod flores eius apes maxime appetunt. Portulaca Rosmarinum, quam Latini ab effectu herbam salutarem vocant: folia fenuculi similia atqularis herba substernitur ob scorpionum vim repellendam. Gladiolus, quod sit foliis gladii similibus, thyrso cubitali, floribus purpureis. Verbascum. Agaricum,
Abbreviated transcription (Latin):
nominatus qd semꝑ ibi aliqͥdoraat᷑.
slam cum alia terra semel inanno
aliquid crect. hortus nunꝗͣ sine fructu
c̃. holus ab holendo dictum. eo qõ pͥ¬
mum homuines olerib alerentur. an¬
tiqͣ fruges ⁊ carnes iderent. Tantum
tium pomis arborum ⁊ holeribus ale¬
bant᷑. sicut animalia herbis. Calix ẽ
generalif herbarum ł olerum mediꝰ
frutex. qui nulgo tirsus dr᷑. qͦd acerra
sursum concendat. gx quo diriatũ
ẽ. ut spetialiter qͦodã genus olerum
caulix diceret᷑. qr cirsus ipius amplꝰ
cit̾is oleribus coalescit .i. crescit. Est
aut̃ generale nom̃. Om̃is enm fru¬

Expanded text:
nominatus quod semper ibi aliquid oriatur. Nam cum alia terra semel in anno aliquid creet, hortus numquam sine fructu est. Olus ab alendo dictum, eo quod primum homines oleribus alerentur, antequam fruges et carnes ederent. Tantum enim pomis arborum et oleribus alebantur, sicut animalia herbis. Caulis est generaliter herbarum vel olerum medius frutex; qui vulgo thyrsus dicitur, quod a terra sursum conscendat; ex quo derivatum est ut specialiter quoddam genus olerum caulis diceretur, quia thyrsus ipsius amplius ceteris oleribus coalescit, id est crescit. Est autem generale nomen; omnis enim fru
Abbreviated transcription (Latin):
lulcis sucꝰ cuis. Aqua cocta a serpentibus
quã latim acridium uocant. herba su¬
l ꝓlena. qui eolligr sub eauata radice
Limiq terrã rotunda cauitate fodunt
a suppositis aut coltis. aut nicis folii c̃
exupitur sucus. aut siccatꝰ aufirtur
uenit aut̃ sxpĩ ꝓbabilis ex mesia asst
Iluius contrius atq falsus exsyria ał
iudea. Baucos foliis feniculi similis. tit¬
so bipalmis. Citocatia uocata qͦd uentpẽ
cito depurgat. ꝙͣ uulgus corrupte citi¬
cotiam nocant. La. iꝑa dicta. qb ht̃
caulam ingentem ꝑterrã dispositã
iͦo uestibus hominum uberat obas¬
ꝑt ritatim sui. slascit᷑ uxta muros
Capillum ueñs uocatumsine qͦd claiso
post alopiciam capillos recrect uł qđ
capillortm fluores chocrect uł qͦd sit
inrgulis ingͥ. leuibus cum splendore
qͣsi capilli. Nascit᷑ in aquis locis. Rin¬
bia dicta qͦd radix eius rubra. uñ⁊ co¬
lorare lanas pbibit᷑. ancusa. cuius ra¬
dir contrita digicos inficit. Est cr̃
colore sanguineo. nñ cẽ pictoribus ad

Expanded text:
bis quam Latini acridium vocant, herba suci plena, quod colligitur sub cavata radice: denique terram rotunda cavitate fodiunt, tum suppositis aut cochleis aut nucis foliis excipitur sucus atque siccatus aufertur. Venit autem saepius probabilius ex Mysia Asiae: huic contraria atque falsa ex Syria vel Iudaea. Daucos, foliis feniculi similis thyrso bipalmis. Citocacia vocata quod ventrem cito depurgat; quam vulgus corrupte citocociam vocant. Lappa dicta quod habeat caulem ingentem per terram dispositam. quod vestibus hominum inhaereat ob asperitatem sui. Nascitur iuxta muros. Capillum Veneris vocatum sive quod elapsos post alopeciam capillos recreat, vel quod capillorum fluores coercet, vel quod sit virgulis nigris lenibus cum splendore quasi capilli. Nascitur in aquosis locis. Rubia dicta quod radix eius sit rubra, unde et colorare lanas perhibetur. Anchusa, cuius radix contrita digitos inficit: est enim colore sanguineo, unde etiam pictoribus ad
Abbreviated transcription (Latin):
tis bibit: et expirauit. Psius. Dicert
sorbitio tollit quem dura cicnte. ħ
dum hominib uenenum sit: capel¬
las esficit pingues. Tfolion ꝙͣ gacci
ꝑsingulas ꝯmotationes. flomos quã
latim herbam lucirnaren uocant.
ab eo qͦd ad licinia faciat. Ladem et
lucubros. qͥd luctm p̃beat umbris
Peretron g̾ce dicta qͥd habeat radiet
incendiosam atq cho acerbantem
Altra malua agrestis siuc cuiscus. s altaa
qͦdm altum surgit. euscus qr glutino¬
sac̃. Origanum qͦd latine colenamc̃p̃¬

Expanded text:
tes bibit et expiravit. Persius4, 2: Dicere, sorbitio tollit quem dira cicutae. Haec dum hominibus venenum sit, capellas efficit pingues. Trifolion, quam Graeci per singulas adunationes. Phlomos, quam Latini herbam lucernarem vocant, ab eo quod ad lychnia facit. Eadem et lucubros, quod lucem praebeat umbris. Pyrethron Graece dicta quod habeat radicem incendiosam atque coacervantem. Althaea malva agrestis, sive malvaviscus; sed althaea, quod in altum surgit, viscus, quia glutinosa est. Origanum, quod Latine colena
Abbreviated transcription (Latin):
nascant᷑. ut ẽ mali punici. qͦx ora scrata
sũt. hñtis in tͥnsccus semina papauenᷤ
similia. Hlec herba & insaua uocatur
qr usus cius ꝑiculosus ẽ. Beniq sibibat᷑
uł edatur. insaniam facit. ł somini i¬
magniem turpidam. blanc uulgus im¬
limindrum dic̃. pꝑ qͦd alicnationem m̃tis
inducit. Sgrifraga uocata. qͥd scm̃ ciꝰ
petras inuesica frangat. atq cõmin¬
uat. Gentiana nom̃ sũpsit. ut medi¬
q memorant. ab inuentore radicibus
aristologie similibus nascitur sub alpibꝰ
atq galatbia asye. Saturcia calida⁊ ꝓpe
ignita. uñ nom̃ illi nominditũ credũt
q̃d ꝑnos facit inuenerem. Satirion dic¬
tã a satiris ppincendium libidinis quã
uulgͥnistinctũ uocant uencrẽ enĩ suscitit.
Idem et orcis. qͦd radix cim modũ testidor
sit: qͦs g̃ci oiciuocant. Iocm ⁊ leporina
pp qͦd caulem mollem cmittat urtica ex
couocata. qͦdtactus eł corpus adurat.

Expanded text:
nascantur, ut est mali Punici, quorum ora serrata nascantur, ut est mali Punici, quorum ora serrata sunt, habentes intrinsecus semina papaveris similia. Haec herba et insana vocatur, quia usus eius periculosus est: denique si bibatur vel edatur, insaniam facit vel somni imaginem turbidam. Hanc vulgus milimindrum dicit, propter quod alienationem mentis inducit. Saxifraga vocata quod semen eius petras in vesica frangat atque conminuat. Gentiana nomen sumpsit, ut medici memorant, ab inventore, radicibus aristolochiae similibus. Nascitur sub Alpibus atque Galatia Asiae. Satureia calida et prope ignita. Unde illi et nomen inditum credunt, quod pronos facit in Venerem. Satyrion dicta a Satyris propter incendium libidinis, quam vulgus stincum vocant; Venerem enim suscitat. Idem et orchis, quod radix eius in modum testiculorum sit, quos Graeci ὄρχεις vocant. Idem et leporina, propter quod caulem mollem emittat. Urtica ex eo vocata quod tactus eius corpus adurat.
Abbreviated transcription (Latin):
uenta hirundinm uidr᷑ erumꝑere
uł qͦd pullis hirundium. si ocdĩ quse¬
rantur. matres ilł ex hacberba iciħ
alatinis solsequia nuncupat᷑. Nam
& sole oriente flores suos apit. ittmse
recludit. cum soloccubcrit. Ip̃a c̾̃m̃ qͣ
latim intubum siluaticum uocãt.
abstergat. Centafilon a num̃o folioꝵ
dicta. uñ ⁊ cãlatim quinq folium uocat
herba adõmunda ut putificatiomi &
templis adhiberi a gentilibꝰ solita cĩt. hi¬
scpius herba pͦgandis pulmionibus ap¬
ta. usiet in uet̾i testam̃to ꝑ hysopi fas¬
ciculum asꝑgebant᷑ agni sangunne qui
mundari uolebant. Nascit᷑ i prafis
hertus sat radicibus. Reubarbarium. scu
reuponticum. illud qͥd trans danubiũ ĩ
solo barbarico. istud qͦd circa pontũ collx
nominatum. Rcuaut dictũ qͦd sit rad¬
it. qͥsi radir barbarica. qͥsi radix põtica
Iusqͥamos a g̾cis dicta alatus herba cali¬
cularis. qͦo caliculi ciꝰ mfigam cantarꝙꝵ

Expanded text:
entu hirundinum videtur erumpere, entu hirundinum videtur erumpere, vel quod pullis hirundinum si oculi auferantur, matres eorum illis ex hac herba mederi a Latinis solsequia nuncupatur. Nam et sole oriente flores suos aperit, idem se reclaudit cum sol occubuerit. Ipsa est quam Latini intubum silvaticum vocant. abstergat. Pentaphyllon a numero foliorum dicta; unde et eam Latini quinquefolium vocant; herba adeo munda ut purificationi et templis adhiberi a gentibus solita esset. Hyssopum herba purgandis pulmonibus apta. Unde et in Veteri Testamento per hyssopi fasciculos aspergebantur agni sanguine, qui mundari volebat. Nascitur in petris haerens saxo radicibus. Reubarbarum sive reuponticum, illud quod trans Danubium in solo barbarico, istud quod circa Pontum colligitur, nominatum. Reu autem dictum quod sit radix, quasi radix barbara, quasi radix Pontica. Hyoscyamos a Graecis dicta, a Latinis herba calicularis, quod caliculi eius in figuram cantarorum
Abbreviated transcription (Latin):
ipud uirgilium cerua uulnerata salt̃
ꝑagrat dictamnos. Tante enim po¬
tatie ẽ. ut ferrum a corpe expellat.
sagittas excuciat uñz eiꝰ pabulo fere
ꝑcusso sagictas a corꝑt inhertntes eici¬
unt. Hanc quidam latmorum poleiũ
martis clicunt. ꝑꝑ belli tela excutiẽda
ue olentia inmagnitudinem mali
catex uino minisso ad bibtudũ dat᷑
itsoporati dolorem ñ sentiant. Nuuᷤ
picies due. femina foliis lactuce si¬
milibus. mala gentrans insimilitudine pri¬
narum. Al asculus foliis bete simnlibus
Capauer berba somuftra. deqͥ uirgili
lento ꝑfusa papau̾a somno. Soporem
mnim languentibus fac̃ suc̃ cĩ. Alia est
agͣstis. & uebement̃ amara. q̃ sumliter
Dicta aut̃ colo quintida qͦd sit fructu
rotundo atq foliis. ut cucumeris usił.
centauro fertur reꝑta. Eadc̃⁊ limnisioᷤ:¬
Eadem adipõs. qr sicientib sicĩ scilat.
Dracontea uocata qͦd hasta ciꝰ uaria sit
imodum colubri. sumlitudincinq
draconis mmurtetur. uł qoͥ cam herbã

Expanded text:
apud Virgilium cerva vulnerata saltus peragrat Dyctaeos: tantae enim potentiae est, ut ferrum a corpore expellat, sagittas excutiat. Unde et ejus pabulo ferae percussae sagittas a corpore inhaerentes ejiciunt. Hanc quidam Latinorum poleium Martis dicunt propter belli tela excutienda. veolentia, in magnitudinem mali tex vino mista ad bibendum datur, ut soporati dolorem non sentiant. Huius species due sunt: femina, foliis lactuce similibus mala generans in similitudine prunorum; masculus, foliis bete similibusPapaver herba somnifera. De qua Virgilius: Lethaeo perfusa papavera somno. Soporem enim languentibus facit. Ejus alia est agrestis, et vehementer amara, quae similiter, Dicta autem colocynthis, quod sit fructu rotundo, atque foliis, ut cucumis usualis. Centauro fertur reperta. Eadem et λιμνήσιEadem ἄδιψος, quia sitientibus sitim sedat. Dracontea vocata, quod hasta eius varia sit in modum colubri, similitudinemque draconis imitetur, vel quod eam herbam
Abbreviated transcription (Latin):
uotatum pꝑ amaritudinem. llascitur ĩ
ꝓbabiltus t̃. qd inponti regione nascitur
ꝑñz ab sintium ponticum nominatos
d̃impatus greie dictꝰ co qͦd cantã mraditẽ
cacabo coagulet. Polipodion herba cuiꝰ
nadix hirta. atq crinita ut ẽ polipus gxiͦ
birmatum ẽ. tpolipodion diccritos¬
b lasciuł nitubris petrarum ttrrissire
Iiquis icuis. Polios agratis a satunsi
imnuntbia. qͥomultis morbis subutuit.
Nascittir in montib⁊ dutis locis. De una.¬

Expanded text:
vocatum propter amaritudinem. Nascitur in probabilius est quod in Ponti regione nascitur; unde et absinthium Ponticum nominatur. Symphytos Graece dictus eo quod tantam in radice caccabo coagulet. Polypodion herba cuius radix hirta atque crinita, ut est polypus; ex quo derivatum est ut polypodion diceretur. Nascitur in teneris petrarum terris, sive quercis vicinis. Polios a Graecis; a Latinis omnimorbia, quod multis morbis subveniat. Nascitur in montibus et duris locis. Sca
Abbreviated transcription (Latin):
sumsit. qͦd comam foliorum ad radis
solis cirtumactam conuertat slã griti
ex qͥ confectum titimallum diccritut
Quins spccies septem diu̾sis in locisnas¬
centes. otrignos q̃ latint herba saluta
machi incendium mitigit. Hec cnĩ¬

Expanded text:
ad radium solis circumacta convertat. Nam Graeci ex quo confectum est ut titimallum diceretur. Huius species septem diversis in locis nascentes. Strychnos, quae Latine herba salutarmachi incendium mitigat. I
Abbreviated transcription (Latin):
te similis nardo. fu nascitur in ponto¬
poliis̃ olcastro simlibꝰ. quiparum ag̃ci
uocatum. qͦd hãt uutucẽ feruentem
Radix ẽ uiuci tͥanguli. foliis porri si¬
milibus. radicib nigris suie contĩguiᷤ
in similitudinem oluiarum. od orissi¬
mis atq acerrimis. Nascit᷑ in paludib
atq uacuis locis. Tradit᷑ etiam alia
species quipari. q̃ inindia nascit᷑. &s
apꝑellatur uingua eoꝵ ⁊ inribcu yriᷤ
illiria a similicudine yris celestis nom̃
accepit. iñ ⁊ alacins arcumen dr̃ qͦd
nlos cius coloris uarietate artum cele
es enis foliis gladioli sumlib. radice ar¬
romatica. od oris boni. aquorum folip̃
iridi similibus radicibus. accrrimmi o
bia fuluum multiforum purpurcũ
cenue. odoris rosci cũ manu fricatir
gustu multum incendit lingua. acq

Expanded text:
te similis nardo. Phu nascitur in Pontote similis nardo. Phu nascitur in Pontofoliis oleastro similibus. Cyperum a Graecis vocatum quod habeat virtutem ferventem. Radix est iunci trianguli, foliis porri similibus, radicibus nigris sive contiguis in similitudinem olivarum, odorissimis atque acerrimis. Nascitur in paludibus atque vacuis locis. Traditur etiam alia species cyperi, quae in India nascitur et appellatur lingua eorum zinziber. Iris Illyrica a similitudine Iris caelestis nomen accepit. Unde et a Latinis arcumen dicitur quod flos eius coloris varietate eundem arcum caeles. Species eius foliis gladioli similis, radice aromatica, odoris boni. Acorum foliis iridis similibus; radicibus acerrimi odorbia, fulvum, multiflorum, purpureum, tenue, odoris rosei cum manu confricatur, gustu multum incendit linguam atque
Abbreviated transcription (Latin):
anidum. gustu incendens. & uirtucisẽ¬
ignet. & mictualis. Crocum dictum
ab opido cilicie. qͦd uocat᷑ coricium qͣ ꝗͣ
multe res nomina sumscrunt a locis
dine parua. porrecte longicudu is.
integrum. & neq infragmenta cõminu¬
tum ispiratione bona. & cum carpit᷑
manus inficiens. & leuit̾ acre. Quod si
cuis modi ñ fuerit. anductustũ. aut in¬
fusum agnoscit᷑ Actulteratur aut̃ ad¬
nurto crocomaginate augendi qͦ põ¬
diris causa spuma argenti contͥta adi¬
citur ⁊ ꝑdit᷑ si puluerulentũ reꝑitur.
atq decoctum ab odore pͥo fuerit lap¬
sum. Crocomagina expressis a roma¬
tibus crocini unguenti atq informaco
sodunine in panuculosit. & iõ sic appesla¬
tur. Asarum nascit᷑ inumbrosis mõ¬
tib. clorib cassie similib̾. in estq flos iurͣ
radicem. purpuriꝰ inqͦ sem̃ continetur
uuarum sumle. radicib plurib atq te¬
nuissimis. obtne redolentib. & ẽ uutu¬

Expanded text:
aridum, gustu incendens. Crocaridum, gustu incendens. Crocgustu incendens. Crocum dictum ab oppido Ciliciae qui vocatur Corycium, quamquam multae res nomina sumpserunt a locis,dine parva, porrectae longitudinis, integrum et neque in fragmenta comminutum, inspiratione bona, et cum carpitur manus inficiens et leviter acre. Quod si eiusmodi non fuerit, aut vetustum aut infusum agnoscitur. Adulteratur autem admixto crocomagmate: augendi quoque ponderis causa spuma argenti contrita adicitur. Ea proditur si pulverulentum reperitur atque decoctum ab odore proprio fuerit lapsum. Crocomagma expressis aromatibus crocini unguenti atque informato sedimine in panusculos fit; et ideo sic appellatum. Asarum nascitur in umbrosis montibus, floribus casiae similibus; inter quae flos iuxta radicem purpureus, in quo semen continetur uvarum simile, radicibus pluribus atque tenuissimis et bene redolentibus, et est virtu
Abbreviated transcription (Latin):
tñ ⁊ quarundam herbarum nomina
cchiologiam inuemes. sã ꝓlocis mu¬
tant᷑ nominb folium dictum. qͦd sine
ulla radice innarins inundie littorib
colligat᷑. qͦd inligno ꝓforato siccant i¬
diatq reponunt. ttit᷑ aut̃ parasi esse
herba gustu nardum referes. Hardus
appellata. quarum alia indica. alia syria¬
alio syriam. T aut̃ indicũ multiforme.
ẜ melius. syriacum leue. fuluum como¬
sum. spica patuum. odorissimũ cyprã
summilans. qͦd si multum inore carcdau̾it.
lngua sicrat. Narducelticũ a regione
galliue nom̃ trarit. Nascit᷑ eiim scpuis
inligutie alpibus. ⁊ insirie frucice paruo
radicib in mampulos collectis ligam̃tiᷤ¬
atq radicule. utiles ꝓbant᷑ usibus nr̃is.
sostum radix ẽ herbe nascentis. uim
dia arabia. & sytia. s melius arabicum
Est enum album o liue. suaue. iocũdi
odoris. Indicum colore atro. & leue ut
strula. Syriacum uͦ pondere gͣui colore
burto. odore acro. suminum cñ albũ. leue.

Expanded text:
et quarumdam herbarum nomina,etymologiam invenies: nam pro locis mutantur etiam nomina. Folium dictum, quod sine ulla radice innatans in Indiae littoribus colligatur, quod lino perforatum siccant Indi, atque reponunt. Fertur autem paraherba gustu nardum referens. Nardus αχυς appellata; quarum alia Indica, alia Syriaalio Syriam. Est autem Indicum multiforme, sed melius Syriacum, leve, fulvum, comosum, spica parvum, odorissimum, cyperum similans. Quod si multum in ore tardaverit, linguam siccat. Nardum Celticum a regione Galliae nomen traxit; nascitur enim saepius in Liguriae Alpibus et in Syria, frutice parvo, radicibus in manipuloatque radiculae utiles probantur usibus nostris. Costum radix herbae est nascentis in India, Arabia et Syria: sed melius Arabicum. Est enim album et leve, suave, iucundi odoris, Indicum colore atro et leve, ut ferula, Syriacum vero pondere grave, colore buxeo, odore acri, summum tamen album, leve,
Abbreviated transcription (Latin):
esca p̃belitur. Edere frigide c̾ce indi¬
cis sunt: scõmꝑhisicos. Nã antisorm
ebrietutis ẽ. siquis ab edera coronitut
mine ueratrũ dicunt. ꝓ eo qo siunt ĩ
motam mentẽ. in sanitatẽ reducit duo
st̃ aut̃ gen̾a album ⁊ ngrum. Ncone
gͣminum usq adeo celebris ẽ: ut nonuaᷤ
herbas aconitas illinc nomineias.
Nani torica uenena eo dicta qͥd exarb¬
oribus tyxcis expͥmunt᷑ maxime apud
cantabriam. Eluforburni dictum qͦd
cius sucus oculorum acuat uisum. eꝰ
instanta t̃. ut duris carnibus suꝑicc¬
tacicus coqui compellat. Nascitur
inmnultis locis. s plurima in mauritana
laser herba nascitur in monte oscobͤxiu̾i
qm̃i⁊ apud cirtnas nascit᷑. Aloen herba
amarissimi sucꝰ. Panaces herba ftagnͣtiᷤ

Expanded text:
e frigidae terrae indices sunt secundum physicos. Nam antipharmacum ebrietatis est, si quis potus hedera coronetur. mine veratrum dicunt, pro eo quod sumptum, motam mentem in sanitatem reducit. Duo sunt autem genera, album et nigrum. 25. Acone graminum usque adeo celebris est, ut noxias herbas aconita illinc nominemus. Nam toxica venena ex eo dicta, quod ex arboribus taxeis exprimantur, maxime apud Cantabriam. 26. Euphorbium dictum, quod ejus succus oculorum acuat visum. Cujus vis tanta est, ut duris carnibus superadjecta citius coqui compellat. Nascitur in multis locis, sed plurima in Mauritania. 27. Laser herba nascitur in monte Oscobagi, ubquoniam et apud Cyrenas nascitur. 28. Aloe herba amarissimi succi.
Abbreviated transcription (Latin):
bre similis. Sansuc quem latini ama¬
racum uoeant. euius nomuns usum
bbi mollis amaracus illũ floribus aspi¬
rans amploctit᷑ umbra. Apta aut̃ hec
herba uuguentis. usi nom̃ traxit ama¬
racus apuero cutusdam regis. qͥ casu
lapsus dã serret unguenta nouum.⁊
gratissimum ex confusione odorẽ c

Expanded text:
brae similis. Sampsuchus, quem Latini amaracum vocant. Cuius nominis usum Aen. 1, 693: Ubi mollis amaracus illum floribus aspirans amplectitur umbra. Apta est autem haec herba unguentis: unde et nomen traxit amaracus a puero cuiusdam regis, qui casu lapsus, dum ferret unguenta, novum et gratissimum ex confusione odorem c
Abbreviated transcription (Latin):
Nasturtium sapor apellauit. qͦd acri¬
monia sui nasum torqueat. fungi qͦd ar¬
ridi ignem acceptum concipiant. foscip̃
ignis ẽ. uñ⁊ esca uulgo dr̃ qͦd sit fomes
inis & nutrimentum. alii dicunt fũ¬
gos uocatos. qͦd sint ex eorum gñe. qui¬
dam nictremptori. usi & defuncti. Iube¬
ram cunor terre ꝓdit. eaq causa illi no¬
biles et rotundi. asparagus. qͦd spinosa
asꝑa sit frutex cius exqua gignitur
Capparis agͥcis nom̃ sumpsisse iuditur
qd hãt in sĩmnitatibus rotunda scmi¬
num capitella. arboracea. ħ ẽ lapsana.
lapistrus. laparica. hec in cibo sumca
stomachũ confor̾at. uenerem reprnit

Expanded text:
Nasturtium sapor appellavit, quod acrimonia sui nasum torqueat. 18. Fungi, quod aridi ignem acceptum concipiant, φῶς enim ignis est, unde et esca vulgo dicitur, quod sit fomes ignis et nutrimentum. Alii dicunt fungos vocatos, quod sint ex eorum genere quidam interemptorii, unde et defuncti. 19. Tubera tumor terrae prodit, eaque causa nobiles et rotundi. Asparagus, quod spinosa et aspera sit frutex eius, ex qua gignitur. Capparis a Graecis nomen sumpsisse videtur, quod habeat in summitatibus rotunda seminum capitula. Armoracia, hoc est lapsana. Lapistrus. Lapathia: haec in cibo sumpta stomachum confortat, Venerem reprimit.
Abbreviated transcription (Latin):
Pcerus cuius duo sũt gña. capitatꝰ ⁊ sectił
occtilis pariuis. capitatus maior. B̾eta ap̃
nos olcris geũ. apud g̾cos lict̾a. Blitum genꝰ
oleris sapons cuamdr. qͥsi uilis beta. Cucu¬
meres qͦd sint einterdum amari qui
dulces nasci ꝑhibent᷑. si lacte mellito coꝵ

Expanded text:
Porrum, cuius duo genera, capitatus et sectilis; sectilis parvus, capitatus maior. Beta apud nos oleris genus; apud Graecos littera. Blitum genus oleris, saporis evanidi, quasi vilis beta. Cucumeres, quod sint interdum amari; qui dulces nasci perhibentur, si lacte mellito eorum
Abbreviated transcription (Latin):
diatorio ludo cont᷑ alterum ꝑug¬
nantem ferebat oculte rete qͦd iaculũ
appellatur. ut ad uersarium euspidem
insistente oꝑiret implicitum q uirsbe
suꝑaret. q̃ armatura pugnabat. nep¬
timo tridentiscausa. De sequitoribꝰ

Expanded text:
diatorio ludo contra alterum pugnantem ferebat occulte rete, quod iaculum appellatur, ut adversarium cuspide insistente operiret, inplicitumque viribus superaret. Quae armatura pugnabat Neptuno tridentis causa. De secutorib
Abbreviated transcription (Latin):
& iugo dicte. Ex quib qdrigas soli. bi¬
gas lune. trigas inferis. seiugas iouis
desultores lucifero. & esꝑso sacrauert̃i
Odrigam iõ soli uingunt. qr ꝑ quatnor
temꝑa annus uertitur. uere. estate.
aucamno. & hieme. Bigas lune qm̃ ge¬
mino cursu cum sole contendit. sue
qr it nocte. ⁊ dic uidr̃. Iungunt enim
unum equm nigrum. alterum can¬
didum. lrigas diis inferis qibis ꝑ cres
etates homines ad seraꝑit .i. ꝑ infau¬
tiam iuuentutem. atq senectam.
Seuiga mgrimus curtꝰ currit ioui
iꝑt̃ qͥd maximum deorum suoꝵ eũ eẽ
credunt. Ioeo aut̃ rotis q̃drigas cur.¬
bere dicunt. sinc qr mundus iste circa¬
li sui celeritate tnͣscurrit. suie ꝓpt̃ so¬
lem qi nocabuli ambitu rotat sic̃ a

Expanded text:
t jugo dictae. Ex quibus quadrigas soli, bigas lunae, et trigas inferis, sejugas Jovi, desultores Lucifero, et Hespero sacraverunt. Quadrigam ideo soli iungunt quia per quattuor tempora annus vertitur: vere, aestate, autumno et hieme. Bigas lunae, quoniam gemino cursu cum sole contendit, sive quia et nocte et die videtur. Iungunt enim unum equum nigrum, alterum candidum. Trigas diis inferis, quia is per tres aetates homines ad se rapit: id est per infantiam, iuventutem atque senectam. Seiuga maximus currus currit Iovi, propter quod maximum deorum suorum eum esse credunt. Ideo autem rotis quadrigas currere dicunt, sive quia mundus iste circuli sui celeritate transcurrit, sive propter solem, quia volubili ambitu rotat; sicut a
Abbreviated transcription (Latin):
irsexum
siginficat ñ conuigium. nͥ ad¬
ccris uir euis. Maritus uͦ sine ad¬
iectione coniugem sonat. Et

Expanded text:
ir sexum significat, non coniugium, nisi adieceris vir eius. Maritus vero etiam sine adiectione coniugem sonat; et
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ lac. labrum uocatum eo qd in eo laua¬
tionem ficri solitum sit infantum. cuiꝰ
diminutiuum labellũ. Ioem ⁊ alueum
qͦd in eo lauationem fieri solitum sit. Pel¬
ues uocate. qͦd pedes ibi lauent᷑. sifon uaᷤ
appellatũ. qͦd aqͣs sufflando fundat. utũt᷑
enim hoc in oriente. Nã uͥ senserint do
num ardere currũt cum siforib ꝑlenis
aq̃. ⁊ extingunt incendia. s ⁊ cameras exp̃¬
ssis adsuꝑiora aqͥs emundant. deuasis olea
Omicadium uas olearium. riis .uii.¬
dcoitia uas olearium eo qͦo fit ex
coeio dictum. Alabastrum uas unguẽ¬
tarium elapide sui gn̾is cognõĩatum. ꝗ
alabastritem uocant. qͥ incorrupta un¬
guenta conseruat. Exxides uascula un¬
guentaria ex buxo fact̾a. siam qd̾ nos bu¬
rum greci pixum uocant. lenticula uaᷤᷤ¬
culũ olearium ex ere aut argento factũ.
alimendo dictum. His enim sacerdotes¬
it reges liniebant᷑. de uasis eoqͥnariis

Expanded text:
gitur lac. Labrum vocatum eo quod in eo labagitur lac. Labrum vocatum eo quod in eo labationem solitum est fieri infantum, cujus diminutivum labellum. Idem et alveum, quod in eo ablutionem fieri solitum sit. Pelves vocatae, quod pedes ibi laventur. 9. Siphon vas appellatum, quod aquas sufflando fundat, utuntur 502 enim hoc Orientales. Nam ubi senserint domum ardere, currunt cum sifonibus plenis aquis et extingunt incendia, sed et camaras expressis ad superiora aquis emundant. De vasis oleariis . Hemicadium, vas olearium. Scortia, vas olearium eo quod sit ex corio dictum. Alabastrum vas unguentarium e lapide sui generis cognominatum, quem alabastriten vocant, qui incorrupta unguenta conservat. Pyxides vascula unguentaria ex buxo facta; nam quod nos buxum, Graeci πύξον vocant. Lenticula vasculum olearium, ex aere aut argento factum, a liniendo dictum: his enim reges et sacerdotes liniebantur. De vasis coquinariis
Abbreviated transcription (Latin):
ex g̾co uocabulo dicte. Hȩ ꝓuehendis ac
recondendis phialis pͥmum fact̾e st̃. uũ
nuncupate. Post ea intisissn iumi tnͣsieit¬
manente g̾co uocabulo: uñ sũpserunt in¬
intium. lagena ⁊ sicula greca noĩa sũt. in¬
flexa ex parte. ut fierẽt iatina. Illi enim
ansa. yoria genus uasis aqͥtilis ꝑdiriuat.¬
onem uocata. ydor enim g̃ci aquã uocãt.
situla qͦo sicientib apta sit adbibendum.
qͣouas g̾ci cadum uocant. Catinsĩ uas fic¬
tile qͦo meliꝰ neutrũ dr᷑ qmmasculuium.
aptum saub. Orca ẽ. anforc species cuuis
minoriuocabulo urceꝰ. diminutino uretol i.
ocifus in qͦ manus lauamus. Seriola ẽ. orca¬
rum ordo directus. ł uas fictile uni. apd̾ fy¬
riam pͥmum excogitatum. sic̃ cilicises acilitia
nuncupate. uñ pͥmum aduecte st̃. bolium¬
grecum ẽ. Cupos ⁊ capas a capiendo .i. acci¬
piendo aqͣs ł uinũ uocatas. uñ ⁊ caupones.
utres ab utero. Mulgariũ tias in qͦ mulgĩt᷑
pecora. idem ⁊ mulcrum ab eo. qd in eomul¬

Expanded text:
ex greco vocabulo dicte, he provehendis et recondendis phialis prius facte sunt, unde et nuncupate, postea in usum vini tansiemanente Graeco vocabulo unde sumpserunt initium. Lagoena et Sicula Graeca nomina sunt, inflexa ex parte ut fierent Latina. Illi enim ria genus vasis aquatilis per derivationem vocata; ὑδωρ enim Graeci aquam dicunt. Situla, quod sitientibus apta sit ad bibendum; quod vas Graeci κάδον vocant. Catinum vas fictile, quod melius neutro dicitur quam masculino; aptum salibus. Orca est amphorae species, cuius minore vocabulo urceus diminutivo urceolus est. Scyphus, in quo manus lavamus. Seriola est orcarum ordo directus vel vas fictile vini apud Syriam primum excogitatum; sicut Cilicises a Cilicia nuncupati, unde et primum advectae sunt. Dolium. Cupos et cupas a capiendo, id est accipiendo, aquas vel vinum vocatas; unde et caupones. Utres ab utero. Mulgarium vas in quo mulguntur pecora: idem et mulctrum, ab eo quod in eo mul
Abbreviated transcription (Latin):
ositura est figura ad distingue¬
ndos sensus ꝑ cola & cõmata. &s
ꝑ ꝑiodos. quȩ dum ordiue suo apponi¬
tur: sensum nobis lectionis ostendit.
Dicte autẽ positure. uł qr punctis positiᷤ
annocant᷑. uł qr ibi nox ꝓ interuallo
distinctionis deponitur. Has greci the¬
sis uocant. latini posituras. Prima posi¬
tura sub distinctio łr. eadem est & com¬
ma. Media distinctio stibsequens est ip¬
sa ẽ. et cola. Ultima distinctio que co¬
tam sententiam concludit ipsa est ꝑyo
mata. quarũ diuersitas punctis diu̾so lo¬
co positis demonstrat᷑. Ubi eñi ininiti
o ꝓnuntiationis. necdũ plena pars sen¬
sũs ẽ: & tũ respirare oportet. ut ptita. si¬
sensus: punctusq ad unam licterã po¬
nitur & uocatur subdistinctio. ab eo qͥ
punctũ subtꝰ io ẽ. adun̾a litt̾am accepit.
Ubi autẽ inseq̃ntib iam sententia sen¬
sum p̃stat. s ad huc aliqͥd suꝑ est. ex sen¬
tentie plenitudine nt puta. si unco &¬

Expanded text:
ositura est figura ad distinguendos sensus per cola et commata et periodos, quae dum ordine suo adponitur, sensum nobis lectionis ostendit. Dictae autem positurae vel quia punctis positis adnotantur, vel quia ibi vox pro intervallo distinctionis deponitur. Has Graeci θέσεις vocant, Latini posituras. Prima positura subdistinctio dicitur; eadem et comma. Media distinctio sequens est; ipsa et cola. Ultima distinctio, quae totam sententiam clκόμμα, quarum diversitas punctis diverso loco positis demonstratur. 3. Ubi enim in initio pronuntiationis necdum plena pars sensus est, et tamen respirare oportet, fit sensus, punctusque ad imam litteram ponitur, et vocatur subdistinctio ab eo quod punctum subtus, id est, ad imam litteram accipit. 4. Ubi autem in sequentibus jam sententia sensum praestat, sed adhuc aliquid superest de sententiae plenitudine, fit co
Abbreviated transcription (Latin):
tinctio. mediamq litterã puncto nota¬
mus. ⁊ mediã distinctionẽ uocamꝰ. qͥ a
punctum ad mediã lict̾am ponimꝰ. Ubi
uero iam ꝑ gradꝰ ꝓntititiando plenam
sententie claustisam facimꝰ ut puta si nĩ¬

Expanded text:
t cola, mediamque litteram puncto notamus; et mediam distinctionem vocamus, quia punctum ad mediam litteram ponimus. Ubi vero iam per gradus pronuntiando plenam sententiae clausulam facimus, fi
Abbreviated transcription (Latin):
punctãq ad caput lictere pomimꝰ: & tio¬
cat᷑ distinctio io ẽ disiunctio: qr integr̃a
seꝑauit sententiã. Hoc qͥd em apud ora¬
tores. Ceterũ apud poetas. tibi inuersu
post duos pedes sillaba remanet cõma ẽ:
qr ibi p̾t seansionem p̃cisio u̾bi facta est.
Ubi tͦ post duos pedes de parte oratio¬
ins nichil suꝑ est: colen ẽ. totꝰ aucẽ uer¬
sus ꝑ iodus est. De notis sententiarũ .xii.

Expanded text:
punctumque ad caput litterae ponimus; et vocatur distinctio, id est disiunctio, quia integram separavit sententiam. Hoc quidem apud oratores. Ceterum apud poetas ubi in versu post duos pedes syllaba remanet, comma est, quia ibi post scansionem praecisio verbi facta est. Ubi vero post duos pedes de parte orationis nihil superest, colon est. Totus autem versus periodus est. De notis sententiarum .
Abbreviated transcription (Latin):
Hunc bottici arpennẽ
dicunt ab arando sciłc.
Actus dupplicatus iugerũ facit. Ab
eo enuim qͦd ẽ iunctum. iugeri nom̃
accepit. Iugerum aut̃ constat lon¬
gitudine pedum.Ie coirum
Actum ꝓuintie bestie tustici agrũ
uocant. Porcam idem betici.xxx.
longitudine definiũt ita
qͦd defossum ẽ. lira. Galli candetũ
appellant in aeris urbanis spacium
centum pedum qͥsi cencecum. In ag̃¬
stib aut̃ pedes centum quinquagi¬
ta quadratorum. iustum cãdetum
uocant. Porro stadił ager bt̃ passus
ocies computata miliarium facut
qͥ constat quinq miliapedib. Cen¬
curia aut̃ ager ẽ ducentoꝵ iugerũ.
qui aꝑud antiquos ã centum iuge¬
rib uocabat᷑ s post ea dupplicata e
nomenq pristinum retuiuit. In nu¬
mero enuim centurie multiplicate sc̃

Expanded text:
Hunc Baetici arapennem dicunt, ab arando scilicet. Actus duplicatus iugerum facit; ab eo quod est iunctum iugeri nomen accepit. Iugerum autem constat longitudine pedum ducentorumActum provincie Betice rustici agrum vocant; porcam idem Betici XXX longitudine definiunt seqquod defossum est, lira. Galli candetum appellant in areis urbanis spatium centum pedum, quasi centetum. In agrestibus autem pedes centum quinquaginta quadratum iustum candetum vocant. Porro stadialis ager habet passus octies conputata, miliarium facit, qui constat quinque milia pedibus. Centuria autem ager est ducentorum iugerum, qui apud antiquos a centum iugeribus vocabatur, sed postea duplicata est nomenque pristinum retinuit. In numero enim centuriae multiplica
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑto hñt. Est aut̃ cireꝰ omne illd̾ spatiũ
qͦd eirciuire equi solent. hunc romani
dictum putant a circuitu e quorum eo
qͦd ibi circum metas eqͥ currant. Sci uͦ a
circe solis filia q̃ patͥ suo hoc genꝰ certam¬
inis instituit asserunt nuncupatum:
ab ea circi appellationẽ argument ant᷑
fuit aut̃ maga od uenefica. & sacerdos de¬
monum incuiꝰ habitu ⁊ oꝑe & magice
artis. & cultus idolatrie recognoscitur.

Expanded text:
aperto habent. Est autem circus omne illud spatium aperto habent. Est autem circus omne illud spatium quod circuire equi solent. Hunc Romani dictum putant a circuitu equorum, eo quod ibi circum metas equi currant. Graeci vero a Circe Solis filia, quae patri suo hoc genus certaminis instituit, adserunt nuncupatum, et ab ea circi appellationem argumentantur. Fuit autem maga et venefica et sacerdos daemonum, in cuius habitu et opera magicae artis et cultus idolatriae recognoscitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Nã res equest̾s antea simplex agebat᷑.
& utiq communis usꝰ reatꝰ ñ erat. s
cum adiudos coactus ẽ nli usus ad
de moniorum cultumi translatus ẽ. Itaq
castori & polluci de putunt᷑. hespecies qͥbi¬
eqͦs a mercurio distributos hystorie do¬
cent. s & neptunius equestris ludi ẽ. qmħ
g̃ci ipon appellant. s & marti & ioui in lu¬
dis equi sunt consecrati. & ipsi qͥdrigitis
p̃sunt. Circenses aut̃ ludi iõ dicti. ł a cireti¬
endo. ł qͦd ibi nc̃ mete st̃ olim gladii pone¬
bantur. qͦs qͣdrige circuibant. Et in die¬
ti circenses ab ensib circa qͦs currebant
Siquidem et inlittore circa ripas flumi¬
num currus agitantes gladios in ordie
in ripe littore ponebant. & erat artis eqͦs
circa ꝑicula corquere. Iñ & cirenses dicti
putantur. qͦsi circum enses
effigies de fastigio edisis emicat. qͦd ñ pu¬
tauetunt subiecto consecrandiun. q̃ in

Expanded text:
Nam res equestris antea simplex agebatur, Nam res equestris antea simplex agebatur, et utique communis usus reatus non erat, sed cum ad ludos coactus est naturalis usus, ad daemoniorum cultum translatus est. 2. Itaque et Castori et Polluci deputantur hae species, quiequos a Mercurio distributos historiae docent; sed et Neptunus equestris ludi est, quem Graeci ἵππιον appellant; sed et Martis et Iovis in ludis equi sunt consecrati, et ipsi quadrigis praesunt. Circenses autem ludi ideo dicti, vel a circumeundo, vel quod, ubi nunc metae sunt, olim gladii ponebantur quos quadrigae circumibant; et inde dicti Circenses, ab ensibus circa quos currebant. Siquidem et in litore circa ripas fluminum currus agitantes, gladios in ordine in ripae litore ponebant, et erat artis equum circa pericula torquere. Inde et Circenses dicti putantur, quasi circum enses.effigies de fastigio aedis emicat, quod non putaverint sub tecto consecrandum quem in
Abbreviated transcription (Latin):
certates in nicuntur. qui gca appellati¬
one acblete uocantus.¬
ocus aut̃ luctacionis palestra ds.
fortis nominatam dicunt scił qͦd mnlicꝰ¬
tando cum medios atripiant fere qͥ¬
tiant. idq apud grecos palin uocatur.
Qdam opinantur artẽ luctandi ur¬
sorum contentione monstratam. Nã¬
q int̾ ceteras feras cos solos & erigi cõg̾¬
ssos. & subsydere celeriter ac reuerti
& mͦ manib teptare inuicẽ mͦ com¬
plexu abigere sese more luctuantium.
qua celebrantur. Si quid̃ & omnem
qͦd incirculis ⁊ qͣsi agoniis .i. sine angło
locis sederent. nuncupatos agonas pu
sit as uirium. cursꝰ celeritas. sa¬
gittandi ꝑicia. standi patientia. ad ci¬
tharam qͦ ł tibias incedendi gestus.
de moubus qͦ de forma. decantandi
modulatione. terrestris qͦ belli. & in
naualis p̃lii. ꝑpetiendorumq supplici
udi circenses sacroꝵ causa deoꝵ.¬
ac gentilium celebrationibus
instituti st̃. Uñ & eos qͥ spectant de¬
monum cultib in seruire uidentur.

Expanded text:
r, qui greca appellatione athlete vocantuocus autem luctationis palestra dicifortis nominatam dicunt, scilicet quod in luctando, cum medios arripiant, fere quatiant; idque apud Grecos pallin vocatur. Quidam opinantur artem luctandi ursorum contentione monstratam. Namque inter ceteras feras, eos solos et erigi congressos et subsidere celeriter ac reverti; et modo manibus tentare invicem, modo complexu abigere sese, more luctantium. qua celebrantur. Agonum autemquod in circulis, et quasi agonis, id est, sine angulo locis, ederentur, nuncupatos agonas putsitas virium, cursus celeritas, sagittandi peritia, standi patientia; ad citharam quoque, vel tibias incedendi gestus; de moribus quoque, de forma, de cantandi modulatione, terrestris quoque belli, et navalis praelii, perpetiendorumque supplicioudi circenses sacrorum causa, ac deorum gentilium celebrationibus instituti sunt. Unde et qui eos spectant daemonum cultibus inservire videntur.
Abbreviated transcription (Latin):
primꝰ. De disciplina & arte. Prima.
isciplina a discendo no¬
men accepit. Unde et
scientia dici pocest. Nã
scire dictum a discere.
quia nemo nr̃m seit: nͥ
qui discit. Auter dicta disciplina. qr dis¬
citur plena. Ars uero dicta ẽ: qd̃ artis
grecis hoc tractum est uocabulum a po
tes aretes: idẽ. a turtute quã scientiã uo¬
canerunt. Inter artem et disciplinã plato
et aristotiles haue differentiã ẽẽ. uoluert.
dicentes artem ẽẽ. uihis que se & aliter
habere possinit: disciplinã uero ẽẽ. quȩ
dehis agit quȩ aliter euenire ũ possunt.
Nam quando ueris disputationib aliqͥd
disseritur disciplina erit: quando uero a¬
liquid ueri sumle atq opinabile tracta¬
tur nom̃ artis habebit.
De septẽ lb̾alib

Expanded text:
PRIMUM. De disciplina et arte. 1. Disciplina a discendo nomen accepit; unde et scientia dici potest. Nam scire dictum a discere, quia nemo nostrum scit, nisi qui discit. Aliter dicta disciplina, quia discitur plen dicunt a Graecis hoc tractum esse uocabulum, apo tes aretes, id est a uirtute, quam diserti ucaverunt. Inter artem et disciplinam Plato et Aristoteles hanc differentiam esse voluerunt, dicentes artem esse in his quae se et aliter habere possunt; disciplina vero est, quae de his agit quae aliter evenire non possunt. Nam quando veris disputationibus aliquid disseritur, disciplina erit: quando aliquid verisimile atque opinabile tractatur, nomen artis habebit. De septem liberalib
Abbreviated transcription (Latin):
ens numerus est qui continetur in nu¬
mero suꝑpartienti. cum aliquibus par¬
tibus suis duabus aut trib aut plurib
ut uerbigr̃a tres continentur a quinq
cum aliis duabus partibus suis. qͥnq
Subsuꝑparticularis numerus ẽ minor
qui continetur in fortiori numero cũ
alia una parte sua. aut media aut terria
aut quarta aut quinta: ut uerbigr̃a
ad quinq et ceteri. Multiplex suꝑ parti¬
cularis numerus est. qui dum compa¬
ratus ad inferiorem sibi numerum fu¬
erit. continet in se totum inferiorẽ nu¬
merum multipliciter cum aliqua par¬
te eius. ut uerbigr̃a quinꝙ: ad tres dũ
compariti fuerint. continent in se qua

Expanded text:
ens numerus est qui continetur in numero superpartienti cum aliquibus partibus suis duabus, aut tribus, aut pluribus, ut, verbi gratia, 3 continentur a 5 cum aliis duabus partibus suis; 4 Subsuperparticularis numerus est minor, qui continetur in fortiori numero cum alia una parte sua, aut media, aut tertia, aut quarta, aut quinta; ut verbi gratia ad V, et ceteri. Multiplex superparticularis numerus est, qui, dum conparatus ad inferiorem sibi numerum fuerit, continet in se totum inferiorem numerum multipliciter cum aliqua parte eius; ut verbi gratia V ad II dum conparati fueri
Abbreviated transcription (Latin):
ta etiã sẏnodi in qua fuit arrius examiniꝰ
ar̃i igne et si ñ purificatꝰ. inuenit᷑ tam̃ de¬
coctus: queso ut ur̃o instinctu a filio ur̃o
dño rege nobis dirigant᷑ cito. Nam ⁊ nr̃a
eiꝰ sic flagitauit głam suggestio: qr multũ
inconcilio ꝓuuestiganda opꝰ est ueritate
De cetero creatoris altissimi pietatẽ efflagito:
ut coronam beatitudinis ur̃e ꝓuitegritate
fidei et statu ȩccłiȩ suȩ longo tẽpore p̃cipi¬
at conseruari. meq inter oblatrantia pre¬
sentis mundi uaria et innumerabilia discͥ¬
mina munitũ reodat tue int̾cessionis gr̃a
ac reconditũ ingremio memorie tue. tutũ
ab omi tempestate peccati oratu ur̃o efficiat
tͥnitas sacratissima. Et manu sua. E go
seruus dñ braulio: ysicdoro. In dño fru
omino meo ⁊ d̃i ser¬
uo braulioni ep̃o:
ysidorus.
Om̃i desiderio desi¬
deraui nẽ uidere fa¬
ciem tuã: et utinam
aliqͣndo impleret ds̃
uotum meũ anteꝗͣ

Expanded text:
ta etiam synodi in qua Sintharius examinis ta etiam synodi in qua Sintharius examinis vestri igni etsi non purificatus, invenitur tamen decoctus quaeso, ut vestro instinctu a filio vestro Domino rege nobis dirigantur cito. Nam et nostra ejus sic flagitavit gloriam suggestio, quia multum in concilio pro investiganda opus est veritate. De caetero Creatoris altissimi pietatem efflagito, ut coronam beatitudinis vestrae pro integritate fidei et statu Ecclesiae suae longo tempore praecipiat conservare, meque inter oblatrantia praesentis mundi varia et innumerabilia discrimina munitum reddat tuae intercessionis gratia, ac reconditum in gremium memoriae tuae, tutum ab omni tempestate peccati oratu vestro efficiat Trinitas sacratissima: Et manu sua: Ego servus Domini Braulio Isidoro: in Domino frumino meo et Dei servo Braulioni episcopo, Isidorus. Omni desiderio desideravi nunc videre faciem tuam, et utinam aliquando impleret Deus votum meum, antequam
Abbreviated transcription (Latin):
incursu. Nunc autẽ & si mille necessita¬
tib. mille curis attritꝰ. post longum mi¬
serie tempꝰ ueluti abimꝓbi soporis ut ita
dixerim grauedine suscitatꝰ. istuis mee
suggestionis affatibꝰ dependẽ p̾sumo salu¬
tu obsequiũ: & cordis ⁊ corꝑis humilitate
ꝓstratꝰ. in precaus excellentissimã tue beati¬
tudinis potestatẽ. ut neculiarẽ famulum
qu̾e pio illo sacre dignationis intuitu sẽꝑ
ui dolore discrutior. qͦd emenso tempore tã
tum. sed sꝑo in illũ qui non obliuiscit᷑ mise¬
reri nec repellit infine. qr exaudiet p̾cem
pauꝑis: & ur̃o me miserũ representabit as¬
pectin. Suggero sane & omĩmoda suppli¬
catione deposco. ut libros ethimologiarũ
quos iam fauente dño audiuimꝰ consũma¬
tos ꝓmissionis ur̃e memores seruo ur̃o diri¬
gere iubeatis. quia ut mͥ sum conscius mag¬
ua ibi exparte serui tin postulatione suda¬
tii et idõ primũ inme existe munificꝰ. sic
in scõꝵ extib et felix habearis & pͥmus. Ges¬

Expanded text:
incursu. Nunc autem et si mille necessitatibus, mille curis attritus, post longum miseriae tempus, veluti ab improbi soporis, ut ita dixerim, gravedine suscitatus, istius meae suggestionis affatibus dependere praesumo salutis obsequium, et cordis et corporis humilitate prostratus, imprecans excellentissimam tuae beatitudinis potestatem, ut peculiarem famulum, quem pio illo sacrae dignationis intuitu semper vit gravi dolore discrucior, quod emenso tempore tam tum: sed spero in illum qui non obliviscitur misereri, nec repellit in finem, quia exaudiet precem pauperis, et vestro me miserum repraesentabit aspectui. Suggero sane et omnimoda supplicatione deposco, ut librum Etymologiarum, quem jam, favente Domino, audivimus consummatum, promissionis vestrae memores servo vestro dirigere jubeatis: quia, ut mihi sum conscius, magna ibi ex parte servi tui postulatione sudasti. Et ideo in me primum existe munificus, sic in sanctorum coetibus et felix habearis et primus. Ges
Abbreviated transcription (Latin):
tem et resurrectionem xp̃i in memoriã
reuocemus: sed etiam oetera que circa
eum attestantut ad sacramentor sig¬
nificationem inspiciamus. Propter mi¬
cium enim noue uite. et propter nouũ
hominem quem iubemur induere. &
exuere ueterem. expurgantes uetus
fermentum ut simus noua consꝑsio.
ter hanc gͦ uite noutatem. primus
mensis nouorum in anuui mensibus
celebrationi paschali mystice attbut᷑.¬

Expanded text:
tem et resurrectionem Christi in memoriam tem et resurrectionem Christi in memoriam revocemus, sed etiam cetera, quae circa eum adtestantur, ad sacramentorum significationem inspiciamus. Propter initium enim novae vitae et propter novum hominem, quem iubemur induere et exuere veterem, expurgantes vetus fermentum, ut simus nova consparsio, ter hanc ergo vitae novitatem primus mensis novorum in mensibus anni celebrationi paschali mystice adtribut