comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
molitꝰ est ad huc suꝑbiens ꝑsecutionẽ electis enus
cõmouere qͥ sunt pedes eiꝰ. qͥa ꝑ ipsos ambulat
in terra dñs. qui suꝑ omnia regna in celo.
unc dix̃ ei angłs dñi Exentera hune
rauit dñs piscẽ. cũ nequiciã diabolilatiꝰ scis
aꝑuit. & quasi archana insidiariĩ eiꝰ eiuscera¬
uit. Reposuit sibi cor eiꝰ: quia calliditatẽ eꝰ
libris sc̃ĩs indi uoluit de qua scriptũ est Ser¬
pens autẽ callidior erat cunctis animantib
terrȩ. De qͦ corde dicit & paulus. Non enim¬
ignoramꝰ cogitationes eiꝰ Reposuit & fel. quia

Expanded text:
molitus est adhuc superbiens persecutionem electis ejus molitus est adhuc superbiens persecutionem electis ejus commovere, qui sunt pedes ejus; quia per ipsos ambulat in terra Dominus qui super omnia regnat in coelo. Tunc dixit ei angelus Domini, Exentera hunc avit Dominus piscem, cum nequitiam diaboli latius sanctis aperuit, et quasi arcana insidiarum ejus evisceravit. Reposuit sibi cor ejus, quia calliditatem ejus libris sanctis involvit; de qua scriptum est, Serpens autem erat callidior cunctis animantibus terrae . De quo corde dixit et Paulus: Non ignoramus cogi
Abbreviated transcription (Latin):
Ipprehende branciã piscis: &̃ trahe
eũ adte. Apprehendit dñs diabo¬
lũ & eũ qui se in morte capere
uoluit moriendo cepit & uicit. Appre¬
hendit autẽ branciã eiꝰ. ut caput neqͥs¬
simũ a corpore decepto potentię suę
dextera separaret. Id ÷ nequiciam
hostis antiqui ab eoꝵ qͦs sibi male con¬
iunxerat. & quasi unũ corpus secũ fece¬
rat corde auferret. & hos eccłȩ suȩ cor¬
pori pius redẽptor insereret. Branciã
qͥppe habet piscis inconfinio capitis
& corporis sui. Sic̃ autẽ dñs nr̃ caput
& membra eiꝰ st̃. App̃hendit gͦ dñs bran¬
ciã piscis immanissimi. & trax̃ eum
ad se ꝓlecitq insiccũ : qͥa potentiã dia¬
boli cõminuens traduxit palã confiden¬
ter eruitq depotestate te nebrarũ
quos filios lucis esse presciuit.
đ cũ fecisset inqͥt: palpitare coe¬
pit insiccũ ante pedes eiꝰ. Cũ dñs ne¬
Qquiciã maligni hostis suꝑans
ꝓferret inlucẽ. atq om̃ib redderet manifestã.

Expanded text:
pprehende branchiam piscis, et trahe eum ad te. Apprehendit Dominus diabolum, et eum qui se in morte capere voluit, moriendo cepit et vicit. Apprehendit autem branchiam ejus, ut caput nequissimum a corpore decepto, potentiae suae dextera separaret, id est, nequitiam hostis antiqui ab eorum quos sibi male conjunxerat, et quasi unum corpus secum fecerat, corde auferret, et hos ecclesiae suae corpori pius Redemptor insereret. Branchiam quippe habet piscis in confinio capitis et corporis sui. Sicut autem Dominus noster caput nus branchiam piscis immanissimi, et traxit eum ad se, projecitque in siccum, quia potentiam diaboli comminuens, traduxit palam confidenter, eruitque de potestate tenebrarum, quos filios lucis esse praescivit. Quod cum fecisset, palpitare coepit in sicco ante pedes ejus. Cum Dominus nequitiam maligni hostis superans proferret in lucem, atque omnibus redderet manifestam,
Abbreviated transcription (Latin):
ac putida sui deceptoris residere. qua adsocieta¬
tẽ saluatoris referri. Assauit carnes eiꝰ. in eis qͦs
carnales inuenit. s igne sui amoris spũales ac
fortes reddidit. Deniq sp̃s sc̃s in apłos inignis

Expanded text:
ac putida sui deceptoris residere, quam in societaac putida sui deceptoris residere, quam in societatem Salvatoris reverti. Assavit carnes ejus in eis quos carnales invenit, sed igne sui amoris spirituales ac fortes reddidit. Denique Spiritus sanctus in apos
Abbreviated transcription (Latin):
seuiret ꝓpt᷑ cautelȩ studiũ scribi & conseruar
uoluit. lecur qͦq reposuit : qͥa maturitatem
consilioꝵ eiꝰ malignã ad uersus nos in notescer
nob̃ ꝑ doctores ueritatis dignatꝰ est. ferunt en
qͥa calore acuirtute iecoris occulta: cibi ero¬
quant᷑ comesti : ad digestionẽ ꝑueniant. Cũi
ea quȩ agere disponimꝰ sedula cogitatione quo
ordine sint ꝑagenda exquirimꝰ. qͣsi acceptos insto¬
macho cibos ardore iecoris ex coquimu.
unt enĩ necessaria hec inqͥt ad medicam̃ta uti¬
liter. Astutia. malia. doli hostis antiqͥ nobis
agnita ꝓficiunt ad medelã: qͥa qͣnto ea certi¬
us exploramꝰ tanto cautius delinamus
ssauit tobias carnes piscis & secũ culerunt¬
Qui eqͥd expisce sibi assũpsert᷑. eos signisi¬
cat qui de mẽbris diaboli in xp̃i membra trans¬
ferunt᷑. id ÷ de infidelitate conuertunt᷑ ad fidẽ.
Quicqͥd uͦ dimisert᷑ eos econtra demonstrat. qui
audito dĩ uerbo malunt inter m̃ebra mortua

Expanded text:
 scribi et conservari voluit. Jecur quoque reposuit, quia maturitatem consiliorum ejus malignam adversum nos innotescere nobis per doctores veritatis dignatus est. Ferunt enim quia calore ac virtute jecoris occulta cibi excoquantur comesti, et ad digestionem perveniant. Cum vero ea quae agere disponimus, sedula cogitatione quo ordine sint peragenda exquirimus, quasi acceptos in stomacho cibos ardore jecoris excoquimus. Sunt enim haec necessaria ad medicamenta utiliter. Astutia et malitia diaboli hostis antiqui nobis agnita proficiunt ad medelam; quia quanto ea certius exploramus, tanto cautius declinamus. Assavit Tobias carnes piscis, etc. QuidquQuidquid ex pisce sibi assumpserunt, eos significat qui de membris diaboli in Christi membra transferuntur, id est, de infidelitate convertuntur ad fidem. Quidquid vero dimiserunt, eos econtra demonstrat, qui, audito Dei verbo, malunt inter membra mortua
Abbreviated transcription (Latin):
Et cȩtera. Ingressi st̃ ad raguhelẽ qͥ eos
suscepit cũ gaudio. Adit dñs popłmnatio¬
nũ ꝑdoctores sui uerbi. qͥ libent᷑ suscepit eos
inplurimis locis. ut apłoꝵ actus testant᷑.
etitꝰ filiã raguhel pͥmo expauit. sciens
qͥd ꝓuenisset illis septẽ uiris. s docen¬
te angło qͥa immundi eã habere ñ
possent tobias autẽ qͥ dm̃ aimebat posset:
mox dare consensit. Audiens uerbũ fidei
popłs gentiũ. atq ab apłis admonitꝰ ut de sua
ñ sine certa exploratione potuit nouȩ fidei
iura legẽq susciꝑe. sciens qͦd multos tẽpori¬
b priscis habuit doctores. qui os quasi septe¬
nario numero cõprehensi. huiꝰ solum uitȩ
gaudia nouerant de ȩternis nil certũ dice¬
bant. ideoq illos absq spe uitȩ immortalis
ȩternȩ mortis rapuisset in ceritꝰ. Sed docen¬
te intrinsecꝰ ipsa ueritate quȩ foris ꝑprȩddi¬
catorũ ora sonabat : tandẽ intellexit quia

Expanded text:
et caetera . Ingressi sunt ad Raguelem, qui eos et caetera . Ingressi sunt ad Raguelem, qui eos suscepit cum gaudio. Adiit Dominus populum nationum per doctores sui verbi, qui libenter accepit in plurimis locis, ut apostolorum Actus testantur. Petitus filiam Raguel primo expavit, sciens quid provenisset illis septem viris; sed docente angelo, quia immundi eam habere non possent, Tobias autem, qui Deum timebat, posset, mox dare consensit. Audiens verbum fidei populus gentium, atque ab apostolis admonitus, ut de sua non sine certa exploratione potuit novae fidei jura legemque suscipere; sciens quod multis temporibus priscis habuit doctores, qui omnes quasi septenario numero comprehensi, hujus solum vitae gaudia noverant, de aeternis nihil certum dicebant, ideoque illos absque spe vitae immortalis, aeternae mortis rapuisset interitus. Sed docente intrinsecus ipsa veritate, quae foris per doctorum ora sonabat, tandem intellexit quia
Abbreviated transcription (Latin):
collegit ad fidẽ. qͥ sufficerent ad exẽplũ uiuendi
uł ad ministeriũ p̃dicandi. quousq etiã ingen¬
tib eccłȩ fundamenta locaret Suggerit
angłs tobie ut ingressus domũ rãguhel filiã
es sarã petat sibi uxorẽ. Raguhel indicat popłm
gentium. quẽ dñs ꝑprędicatores suos uisitare
dignatiis ẽ. ut de eiꝰ stirpe sibi sponsã assumeret.
id÷ ipsã gentilitatẽ sibi ȩccłam faceret. Congru¬
it & sarȩ nomen ȩccłȩ. ꝓpt̃̾ sarã coniugẽ abrahȩ
patriarchȩ quȩ genuit isaac filiũ repmissionis.
id ẽ liberũ ȩccłȩ popłm. Nom̃ quoq raguhel
qͥ inter pretat᷑ pastꝰ eiꝰ ds̃. siue anuicus eiꝰ deus:
illũ designat popłm. qͥuicta diaboli fraude
se sui dnĩ consortio nectit. qͥdicere nouit. dñs
pascit me & nichil mͥ deerit. & audire meret᷑.
iã non dicã uos seruos. sed amicos meos
ibi inqͥt debet᷑ om̃is substantia eiꝰ. Et pat̃
ad filiũ. Postula a me & dabo tͥ gs hereditatẽ

Expanded text:
collegit ad fidem, qui sufficerent, ad exemplum vivendi, vel ad ministerium praedicandi, quousque etiam in gentibus Ecclesiae fundamenta locaret. Suggerit angelus Tobiae, ut ingressus domum Raguel, filiam ejus Saram petat sibi uxorem. Raguel indicat populum gentium, quem Dominus per praedicatores suos visitare dignatus est; ut de ejus stirpe sibi sponsam assumeret, id est, ipsam gentilitatem sibi Ecclesiam faceret. Congruit et Sarae nomen Ecclesiae, propter Saram conjugem Abraham patriarchae, quae genuit Isaac filium promissionis, id est, liberum Ecclesiae populum. Nomen quoque Raguel, qui interpretatur pastus ejus Deus, sive amicus Deus; illum designat populum, qui, victa diaboli fraude, se suosque Domini consortio nectit qui dicere novit: Dominus pascit me, et nihil mihi deerit . Et audire meretur: Jam non dicam vos servos, sed amicos meos . Tibi debetur omnis substantia ejus. Et Pater ad Filium: Postula a me, et dabo tibi gentes
Abbreviated transcription (Latin):
signa misticarũ. Quid enĩ obstaret intu
ut doctrinã dñi accipiant. oĩa fiunt in par¬
bolis. & uerba scilicet & facta saluatoris qui
neq in his quȩ oꝑabat᷑ uirtutib neq inhis
quȩ prȩdicabat archanis. eũ ẽẽ dm̃ cognoser
ualent. ideoq ad remissionẽ peccator qie
ꝑ gr̃am fidei ipsius optinenda ÷ ñ merent᷑

Expanded text:
isse perducere. Quid enim obstaret intueus Domini, ut accipiant de doctrina ejus, in paraboneque in his quae operabatur virtutibus, neque in eis quae praedicabat arcanis, eum cognoscere Deum valent. Ideoque ad remissionem peccatorum quae per gratiam fidei ipsius obtinenda est, non merentur
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo. Quasi diceret. Uobis qͥdẽ reuelanda sur
misteria regni: scilicet abdita scripturars̃
uobis reseranda st̃: qͥa uos ea diligitis. culis
Qui ht̃ subaudi ficlẽ uel amorẽ diumi uerbi
dabit᷑ ei habundant᷑ sensus intelligendi siliuͦ¬

Expanded text:
 etc. Quasi dicat: Vobis quidem revelanda sunt mysteria regni Dei, scilicet abdita Scripturarum vobis reseranda sunt, quia ea diligitis, et illQui habet, subaudis fidem vel amorem divini verbi, dabitur ei abundanter sensus intelligendi. Il
Abbreviated transcription (Latin):
sternunt in uia: significant eos qͥcor¬
pora sua ꝑ abstinentiã domant. ut it̃¬
ei ad mentẽ parent: uel exempla bona
seqͣcib prȩbeant. Ali autẽ cedebant
in uia. Ramos uel frondes cedunt. qui
uerba ce sententias bonas de libris pa¬
uocatꝰ qui sẽꝑ fugerat nisi modo cum
ascencdit passurus. Quodideo factũ ẽ.

Expanded text:
erunt in via, significant eos qui corpora sua per abstinentiam domant, ut ei iter ad mentem praeparent, vel exempla bona sequentibus praebeant. Alii autem caedebant us. Ramos vel frondes caedunt, qui verba et sententias bonas de libris Pavocatus, quod semper fugerat, nisi modo cum ascendit passurus. Quod ideo factum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ingressus pͥmo templũ adut. form̃ara¬
gionis quã sequam᷑ nobis demonstraut.: it
quocũq imꝰ. domũ orationis si ibi ÷ prinũ
adeamꝰ: &e porationẽ deo cõmendati sic al
agenda negocia securiꝰ accedamꝰ.  nocali

Expanded text:
essus, primo templum adiit, formam religionis quam sequamur, nobis demonstravit, ut quocunque venerimus domum orationis, si ibi est, primum adeamus, et per orationem Deo commendati, sic ad agenda negotia securius accedamus. Intravi
Abbreviated transcription (Latin):
secũ: ex cogitauert᷑ sacertdotes qͦ modo p̃dã
de popło dñi facerent. ut animalia scilicet¬
& cȩtera quȩ offerenda erant uenderent:
quã harius possent. & oblata rursus ha-¬
berent: & qͦd consumere ñpossent. iterũ
uendent. Ꝙ qͥa fortassis aliqui ẽent. qui
paratos ñ haberent numos unde emerent.
constituert᷑ etiã nũmularios suos qͥ nũmos
accõmodarent. Ꝙ qͥa lex uetat accipere
usurã: pilla accõmodãtione leuia munũ¬
scula. p̾oma scilicet. uuas & legumina reci¬
gͥ negociationẽ dñs in tẽplo cernens. do¬
Tore latrocini seu ardore sp̃s concitatus
unde psalmista. zelꝰ domꝰ tuȩ comedit
me: eiecit eos. Ciecerat ia alia uice: qͦd solꝰ
ioħs ait. Sed de ultima eiectione dicunt alii :
qͣndo facto flagello de funiculis õs eietit.

Expanded text:
c. Excogitaverant sacerdotes quomodo praedam de populo facerent, ut animalia et caetera, quae offerenda erant, venderent quam carius possent, et oblata rursus haberent, et quod consumere non possent, iterum venderent. Et quia fortasse aliqui essent, qui paratos non haberent nummos unde emerent, constituerunt etiam nummularios suos qui nummos accommodarent. Et quia lex vetat accipere usuram, pro illa accommodatione levia munuscula, poma scilicet et uvas, et legumina acciigitur negotiationem Dominus in templo cernens, dolore latrocinii, seu ardore spiritus concitatur. Unde Psalmista: Zelus domus tuae comedit me , et ejecit eos. Ejecerat jam alia vice, quod solus Joannes dicit, sed de ultima ejectione dicunt alii, quando facto flagello de funiculis, omnes ejecit.
Abbreviated transcription (Latin):
constant᷑ insinuent: qͥa dñs ad etlificandã
eccłiã suã talib opus habet. Quãis enĩ seuus
sit ꝑsecutor ñ potest tn obsistere saluaci¬
oni eors qͦs nouit dñs qui st̃ eiꝰ. Ioħs Dñs his¬

Expanded text:
constanter insinuent quia Dominus ad aedificandam constanter insinuent quia Dominus ad aedificandam Ecclesiam suam talibus opus habet. Quamvis enim saevus sit persecutor, non tamen potest obsistere salvationi eorum quos novit Dominus qui sunt e
Abbreviated transcription (Latin):
Asina quȩ subiugalis fuit & domita:
significat nationũ: qui pullus ab alio ȩum¬
gelista alligatꝰ fuisse dr ytert eñi popłs
funib peccatoꝵ erat constrictꝰ &e solutioni
incligebat. Ille enĩ lege quã acceꝑat male
utendo iste uͦ peccauerat nunquã accipendo
eugłiste qͥ gentib scripserunt: pullum
solũmodo adductũ dño memorant. Math
uͦ qui hȩbreus ex hebreis. hȩbreo sermons
cripsit eugł̃m: etiã asinȩ facit mentionẽ.
Prouiia utriq dispensatione ut quor salu¬
tẽ sribendo quesiert᷑: hos saluandos a dño
mistice docerent ẽẽ p̃figuratos Ꝙ noca
stabat ligat᷑ ñ in uia fidei s in diu̾sis errorib.¬
dnqͥs uobis aliqͥd dixerit. id ÷ si quis obędi¬
entiã eor deneare uoluerit: dicite quia
qͥa dñs simplicit᷑ omniũ rerũ dñs. cui debet
om̃is creatura seruire: his opus ht̃ ut serui¬
ant ei. Precipit᷑ apłis & doctorib aliis. ut si
qd aduersitatis obsticerit: si quis peccatores

Expanded text:
Asina, quae subjugalis fuit et domita,significat nationum, qui pullus ab alio evangelista alligatus fuisse dicitur. Uterque enim populus funibus peccatorum erat constrictus, et solutione indigebat. Ille enim legem quam acceperat, utendo male; iste vero peccaverat, nunquam accipiendo. evangelistae, qui gentibus scripserunt, pullum solummodo adductum Domino memorant. Matthaeus vero, qui hebraeus ex Hebraeis, Hebraeo sermone scripsit Evangelium, etiam asinae facit mentionem, provida utique dispensatione, ut quorum salutem scribendo quaesierunt, hos salvandos a Domino mystice docerent esse praefiguratos. Et nota ium stabat ligatus: non in una via fidei, sed in diversis erroribquis vobis aliquid dixerit, etc. Id est si quis obedientiam eorum negare voluerit, dicite quia uia Dominus simpliciter omnium rerum Dominus, cui debet omnis creatura servire, his opus habet, ut serviant ei. Praecipitur apostolis et doctoribus aliis, ut si quid adversitatis obstiterit, si quis peccatores
Abbreviated transcription (Latin):
in iudea remansit. De animali etiã illo¬
ñ hoc qͦd uidebat᷑ erat necessariũ xp̃o: sed
ilud qd intelligebat᷑ id ÷ ñ caro s ratio
deoq caro remissa. ẽ. ratio autẽ retenta ẽ.
Quod ait & confestĩ dimittet eos: qͥa ñ dixit
ad diabolũ qui priꝰ tenebat eos sed in
arbitrio suo adiuuato gr̃ȩ dono.¬

Expanded text:
lo, non quod videbatur, erat necessarium Christo, sed illud quod intelligebatur, id est non caro, sed ratio. Ideoque caro remissa est, ratio autem retenta est. Quod ait: et confestim dimittet eos, nota quod non dixit ad diabolum, quia prius tenebat eos, sed in arbitrio suo adjuto dono
Abbreviated transcription (Latin):
Ainor uͦ curbã non pocuit uestes suꝑ
asinã ponere. s inuia qͥa sc̃i martires
ponere: ubi uidint eos in bello martiru
p̃cessisse. Itẽ alit᷑ loħs. uestim̃ta st̃ legis
mandata carnalia: quȩ axp̃ianis fuerant
in uia. id ÷ in xp̃o conculcanda. Ꝙuide¬

Expanded text:
Minor vero turba non potuit vestes super asinam ponere, sed in via, quia sancti martyres ere, ubi viderint eos in bello martyrii praecessisse. Aliter: Vestimenta sunt legis mandata carnalia, quae Christianis fuerant in
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi diceret. Udete ñ carnali aspectu. sed
sp̃uiali intellectu oꝑa uirtutu eiꝰ aspicite.
Ne dicatis ñ habemus regẽ nͥ cesarẽ qͥa re¬
uera iste rex tuus ⁊̃. & uenit tibi sicridis.
cont᷑ te siñ credis. Ꝙ uenit mansuetus:¬
iugalis. lohs Ui cognoscere mansuetu¬
diriẽ uenientis: Consida speciẽ aduentꝰ
esꝰ Non selet in curru aureo purpura
fulgensnec ascendit feruidũ equũ dis¬
corde amatorẽ & litis s sedet super¬
asina tnqͣllitatis & pacis amica. Non
ht in circuitu suo splendentes gladios:
s uenit mansuetꝰ ñ ut ꝑ potentiam
timeat᷑: sed ut ꝓpt᷑ mansuetudinem

Expanded text:
quasi dicat: Videte non carnali aspectu, sed spirituali intellectu, opera virtutum ejus aspicite. Nec dicatis: Non habemus regem nisi Caesarem , quia revera iste est rex tuus, et venit tibi, si credis; contra te, si non credis. Mansuetus,uae. Vis cognoscere mansuetudinem venientis, considera speciem adventus ejus . Non sedet in curru aureo pretiosa purpura fulgens, nec ascendit super fervidum equum discordiae amatorem et litis, asinam tranquillitatis et pacis amicam. Non habet in circuitu suo splendentes gladios, sed venit mansuetus; non ut per potentiam timeatur, sed ut propter mansuetudinem
Abbreviated transcription (Latin):
duos misit discipł os. ut significaret in
utrunq popłm circũcisionis scilicet & p̃rici¬
oꝑatione ꝑfectos eẽ moneret: seuduos nut¬
ꝓpt̾ sacramentũ geminȩ dileccionis
Quidã dict̃ hos fuisse petrũ & philippus q̃
primi gentiles ad xp̃m ad duxerunt
Philippꝰ samariã quã asinã interp̃cant᷑.
petrus uͦ corneliũ quasi samariȩ pulu.¬

Expanded text:
 misit discipulos, ut significaret in utrumque populum, circumcisionis videlicet et praeeratione perfectos esse moneret. Seu duos, propter sacramenta dilectionisQuidam dicunt hos duos Petrum et Philippum, qui primum gentiles ad Christum adduxerunt, Philippus Samariam quam asinam interpretantur, Petrus Cornelium quasi Samariae pul
Abbreviated transcription (Latin):
opressione uniri. Iniabi alltẽ mente
illi soli possibile: qͥcreauit. Qui natura subest
in corporeus capabilis ÷ suȩ facture ꝯani s
ꝑdigia & sanitates etiã peccatores in nomine dñ
facere ab ipso dõ discimꝰ. & cũ alios hac plurdõ¬
ne iuuent sibi ꝑãbitionẽ humane qłe posntio
qͥa gloriant᷑ indato falso id ÷ ñ meritis debto
Sigiis & ꝓdigus clarũ posse
fieri xp̾ĩanũ. non tam̃ scm̃ si intẽpatis elsos
morib agat. Tẽperatis autẽ & placitis mori¬
&̾ dĩ hominẽ fieri recte credimꝰ.

Expanded text:
ppressione uniri. Illabi autem menti illi soli possibile est, qui creavit: qui natura subsistens incorporeus capabilis est suae facturae. Signa et prodigia et sanitates etiam peccatores in nomine Domini facere ab ipso Deo didicimus: et cum alios hac praesumptione juvent, sibi per ambitionem humanae gloriae nocent: qui gloriantur iSignis et prodigiis ciarum posse fieri Christianum, non tamen sanctum, si intemperatis et asperis moribus agat: temperatis autem et placidis moriDei hominem fieri, recte credim
Abbreviated transcription (Latin):
imisit gͦ cobiã raguhel ad parentes su¬
os. tradens ei sara cum multa pecu¬
nia. Remittunt infine doctores ȩccłȩ¬
suos. deinde secuta est uxor eius

Expanded text:
imisit ergo Tobiam Raguel ad parentes suos, tradens ei Saram cum multa substantia. Remittunt in fine doctores Ecclesejus; deinde secuta est uxor ejus
Abbreviated transcription (Latin):
tione aliqua. uł iusto. in iustoue tumore supatꝰ
truncauerit. Neq illũ qͥusuras accepisse con¬
uincit᷑ aut inscena lusisse dinoscit᷑. Nleq euꝰ
qͥ publica penitentia mortalia crimina deflet
Neq illã qͥ aliquando infuria uersus insaniuit.
uł afflictione diaboli uexatꝰ est Nec eũ qͥ ꝑ
ãbitionẽ ad immitationẽ sy monis magi
pecuniã offert.
cor&ꝰ corpora & precipue beatoꝵ mar¬
trrũ reliqͥas ac si xp̃i menbras inceris¬
simȩ honoranda: & basilicas eoꝵ nomi:¬
nib appellatas uł loca eoꝵ diuino cultui
mancipata: affectu pussimo & deuotione
fide lissima adeundas. Siqͥs contra hac

Expanded text:
e aliqua, vel justo injustove timore superatus truncaverit; neque illum qui usuras accepisse convincitur aut in scena lusisse noscitur; neque eum qui publica poenitentia mortalia deflet; nec illum qui aliquando in furiam versus insanivit, vel afflatione diaboli vexatus est; neque eum qui per ambitionem ad imitationem Simonis magi pecuniam offert. Sanctorum corpora, et praecipue beatorum martyrum reliquias ac si Christi membra, sincerissime honoranda, et basilicas eorum nominibus appellatas, velut loca divino cultui mancipata, affectu piissimo et devotione fidelissima adeundas. Si quis contra hanc
Abbreviated transcription (Latin):
ucttꝰ ã pugnã Nã naturã corporis integri¬
cate pugnã castimoniȩ pacȩ X xIII.
Ionĩ s incibo cũ grãrũ actione sumere qͥcqͥd
Ssedendũ p̃cepit. Abstinere autẽ ab aliquib
ñ quasi amalis: s quasi ñ necessariis non ÷ ma¬
lũ Moderari uͦ carntũ usu ꝓnecessitate & cẽpo¬
Nlas dicere nuptias. uł fornicationi cõparan¬
dere malos uł mali causas concreare ꝑcipientib¬

Expanded text:
 Nam naturam corporis integritate, pugnam castimoniae pace. Bonum est in cibo cum gratiarum actione sumere quidquid Deus edendum praecepit; abstinere autem aliquibus, non quasi a malis, sed quasi non necessariis, non est malum. Moderari vero carnium usum pro necessitate et tempoMalas dicere nuptias, vel fornicationi comparandere malos, vel malitias causare percipientib
Abbreviated transcription (Latin):
Selioꝵ ÷ continentia: s non sibi sufficit ad
beatitudinẽ n psolo amore pudicitiȩ reti¬
net᷑ sed & si cũ hoc affectu. causa uacandi
anõ eligt᷑ Alioqͥn diuortiũ magis coniugii uide
sse qm appeticio castitatis x .x.xii.

Expanded text:
Melior est continentia, sed non sibi sufficit ad beatitudinem, si pro solo amore pudicitiae retinetur, sed si et cum affectu causa vacandi Domino eligatur; alioquin divortium magis conjugii videtur esse quam appetitio castitatis. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
Nołi uͦqͥ in illa qua creati st̃ beatitudi¬
ne ꝑseuerant: ñ natura possident
bonũ. ut non mutarent᷑ cũ ceteris
s arbitrii seruantes ponã uoli ntatẽ &
bonũ conditionis &e fidẽ suo dñõ seruaui¬

Expanded text:
o, qui in illa, qua creati sunt, beatitudine perseverant, non natura possident bonum ut non mutarentur cum caeteris, sed arbitrii servantes bonam voluntatem, bonum conditionis et fidem scilicet serva
Abbreviated transcription (Latin):
isrł in ierłm & in thesaurũ domꝰ dĩ. qͣndo
eos qͦs nobis suꝑna dispositio commisit :
cales instituendo ac docendo exhibemꝰ
qͥ irreprehensibiles inueniant᷑ & apti
thesauro aulȩ cȩlestis. hoc est sedib int̾nȩ
pacis aclucis. & hoc ñ iudicio quorũlibet
hominũ qͥ facile possint falli. s examine
beatorũ apłoꝵ coeterorũq sublimiũ
uirorũ. qui cũ dño sunt de nr̃is actib
iudicaturi. Hi & enĩ merito principes
sacerdotũ acleuitarũ. & duces familia¬
rũ isrł: hoc ÷ uirorũ siue animarum
dm̃ uidentiũ sunt intelligendi. De qͥb
psalmista dñõ: constitues inqͥt eos prin¬
cipes suꝑ omnẽ terrã. Et de qͥb salo¬
mon in eccłȩ laudib. nobilis inquit
in portis uir eꝰ : quando sederit cũ sena¬
torib terrȩ. In portis autem: indis¬
crimine dicit nouissimi examinis

Expanded text:
salem, et in thesaurum domus Domini, quando eos quos nobis superna dispositio commisit, tales instruendo ac docendo exhibemus, qui irreprehensibiles inveniantur, et apti thesauro aulae coelestis, hoc est sedibus internae pacis ac lucis; et hoc non judicio quorumlibet hominum qui facile possint falli, sed examine beatorum apostolorum, caeterorumque sublimium virorum, qui cum Domino sunt de nostris actibus judicaturi. Hi etenim merito principes sacerdotum ac Levitarum, et duces familiarum Israel, hoc est virorum sive animarum Deum videntium sunt intelligendi. De quibus Psalmista Domino: Constitues, inquit, eos principes super omnem terram . Et de quibus Salomon in Ecclesiae laudibus: Nobilis, inquit, in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . In portis autem, in discrimine dicit novissimi examinis
Abbreviated transcription (Latin):
ecłe ꝑtingere desiderant. Per sacerdotũ ȩque
officiũ debent reconeiliari scẽ ȩccłe poeniten¬
do qͥ ab eius societate peccando recesserant:
& inserutiũ diaboli quasi incaptiuitatẽ ba¬
lylonii regis in peccatis ꝑseuerando decide¬
rant. Et bene duodecim sunt sacerdotes qͥb
hec cura delegata est: ꝓpt̃ duodecim scili¬
ct apłos ꝑ quorũ doctrinã ȩccła & ꝑorbẽ
primo fundata est: & usq ad finẽ seculi ꝑ
successores eoꝵ edificari non desinit. Quib¬
apte conuenit hoc qđ eisdẽ sacerdotib
dix̃ etras. Vos scĩ dñi & uasa sca. &¬

Expanded text:
e pertingere desiderant. Per sacerdotum aeque officium debent reconciliari sanctae Ecclesiae poenitendo, qui ab ejus societate peccando recesserant, et in servitium diaboli, in captivitatem Babylonii regis in peccatis perseverando deciderant. Et bene duodecim sunt sacerdotes, quibus haec cura delegata est, propter duodecim apostolos, per quorum doctrinam Ecclesia et per orbem primo fundata est, et usque ad finem saeculi per successores eorum aedificari non desinit. Quibus convenit hoc quod eisdem sacerdotibus dixit Ezras: Vos sancti Domini, et vasa sa
Abbreviated transcription (Latin):
seruos nominat. De qͥb notandũ qͥd multum
libera inpace quãuis inter exteros inuebant
quistatim ad imꝑium siue ad p̃ces ernt
tantã exercitus copiã destinare ualebans
N ã lucentos quinquaginta &c octo uros elebos
iilla expeditione fuisse sequens eoꝵ cathalo¬
ns ostendit: quib adiunctis erras inexerei¬
Q sio mulle septingentorũ ꝓpe uirorum sum¬
mam habuisse peperitꝰ. Et predicaui ibi

Expanded text:
servos nominat. De quibus notandum, quod multum servos nominat. De quibus notandum, quod multum libera in pace, quamvis inter exteros vivebant, qui statim ad imperium sive ad preces Ezrae, tantam exercitus copiam destinare valebant. Nam ducentos quinquaginta et octo viros electos in illa expeditione fuisse, sequens eorum catalogus ostendit; quibus adjunctus Ezras, in exercitu suo mille septingentorum prope virorum summam habuisse reperitur. Et praedicavi ibi
Abbreviated transcription (Latin):
re caspiũ ut scribit orosius: subaquilonis
plaga ab occeano orit᷑. Ctiiꝰ utraq circa octa¬
nũ uttora &e loca deserta incultaq habentꝰ.
Inde meridiẽ uersus ꝑlongas angustias te¬
dic : donec ꝑmagna spacia dilatatũ. caucasi
montis radicib terminet᷑. Habet aboriente
usq: adoceanũ hyrcanoꝵ & scytarũ gen¬
tes plurimas ꝓpter terrarũ in foecundã
diffusionẽ late oberrantes Aboccidente g̃s
habet multas sed generalit᷑ regio plurima
albania ulterior submari & monte caspio
ammonũ nun pat᷑. Vbi notandũ quod
cu hystorici caspiũ scribant: ex ras loca casphie
nominet. Hebreinanq .p. litterã ñ habenta
ꝓhoc innominib grecis siue barbaris .F. litit¬
ra uturit᷑ ut fecrus. fulatꝰ. Ego & in casphie
loca filui isrł ꝑcaptiuitatẽ assyriorũ uł chal¬
deorũ ꝑ uenisse ꝓbant᷑. dũ illo miteto exras
adad ducendos sibi ministros domꝰ dĩ. leuitis
uidlicet & nathinneos. qͥs iostꝑhus sacros

Expanded text:
re Caspium, ut scribit Orosius, sub aquilonis plaga ab oceano oritur, cujus utraque circa oceanum littora et loca deserta incultaque habentur. Inde meridiem versus per longas augustias tenditur, donec per magna spatia dilatatum, Caucasi montis radicibus terminetur. Habet ab oriente usque oceanum Hircanorum et Scytharum gentes plurimas, propter terrarum infecundam diffusionem late oberrantes. Ab occidente gentes habet plurimas. Sed generaliter regio multo Albania ulterior sub mari et monte Caspio, Amazonum nuncupatur. Ubi notandum, quod cum historici Caspium scribant, Ezras hoc loco Casphiae nominet. Hebraei namque P litteram non habentes, pro hoc in nominibus Graecis sive barbaris Ph littera utuntur, ut Phetrus, Philatus. Ergo et in Casphiae loca filii Israel per captivitatem Assyriorum vel Chaldaeorum pervenisse probantur, dum illo mittit Ezras, ad adducendos sibi ministros domus Domini, Levitas videlicet et Nathinneos, quos Josephus sacros
Abbreviated transcription (Latin):
ti ꝑ spm̃ scm̃ indie redemptionis. Ad qm
suscipiendã etiã suos auditores instituant :
ut qͥ iã dño oblatist̃ ꝑrudimenta fidei. etiã
ꝑeoꝵ qͥ infide prȩcessert᷑ exẽpla ac monita
magis magisq confirment᷑: ac suꝑnȩ ciui¬
tatis introitu digni efficiant᷑. Quib ui¬
gilandũ est ꝑ oiã &̾ curandũ. ne quã de
creditis sibi animab uasis uidelicet dñi
pereat: s in cegro eos numero ad scẽ ciuitatis
edita ꝑducant᷑. Uigilate inqͥt & eusto¬

Expanded text:
tum sanctum, in die redemptionis, ad quam suscipiendam etiam suos auditores instituant; ut qui jam Domino oblati sunt per rudimenta fidei, etiam per eorum qui in fide praecesserunt exempla ac monita magis magisque confirmentur, ac supernae civitatis introitu digni efficiantur. Quibus vigilandum est per omnia, et curandum, ne aliqua de creditis sibi animabus, vasis videlicet Domini, pereat, sed integro eas numero ad sanctae civitatis adyta perducant. Vigilate
Abbreviated transcription (Latin):
eli decurrat. in quorũ confinio exras eosqͥsecũ
ascenderent congregauerit. Iosephus autẽ ꝓhoc
nomine ponit eu fraten. Unde potest ahainia
ñ in congrue riuus aliqͥs fluminis eufratis
intuugi E It mansimꝰ ibi trib dieb quȩ¬

Expanded text:
eum decurrat, in quorum confinio Ezras eos qui eum decurrat, in quorum confinio Ezras eos qui ascenderunt secum congregaverit. Josephus autem pro hoc nomine ponit Euphratem. Unde potest Ahava non incongrue rivus aliquis fluminis Euphratis intelligi. Et mansimus ibi tribus diebu
Abbreviated transcription (Latin):
fine genealogiȩ. Diligent᷑ principes qui
secũ de baby sone ascendert̃ enumerat
&e genealogiã eor explicat. Numerum
it tacite insinuet qͥa nomina eorũ qui
de confusione mundi huiꝰ ascendunt:
in libro uitȩ agni continent᷑ ascripta.
Sed & doctores quiq principes uidelicet
familiarũ populi dĩ. quantũ animarũ
numerũ dño ad quisiere: tantũ aug¬
iuxta illã euangłii parabolã: ubi dicen¬
te bono seruo &e prudente. dñe ecce mna
tua decẽ mnas ad quisiuit: respondit
idẽ dñs dicens. & tuesto suꝑ decẽ ciuita¬
tes: Idr ex eoꝵ quos dociusti uita gło¬
sior in cęlesti regno apparȩ
ongregaui autẽ eos ad fluuiũ qui
decurrit ad ahauua. N om̃ huniꝰ loci
nusquã alibi me legisse memini Cũ
uͦ insequentib scriptũ sit. & prȩdicaui
ib ieitiniũ iuxta flicnũ ahauua. cẽ post
aliquanta. ꝓ mouimꝰ gͦ a flumine ahaitua duode
cimo die mensis primi: uidet᷑ ueri simile qđ &
ahauua fuuuius sit. & alter aliqͥs flumus in

Expanded text:
finem genealogiae diligenter principes qui secum de Babylone ascenderunt, enumerat, et genealogiam ipsorum explicat. Numerum ut ita insinuet, quia nomina eorum qui de confusione mundi hujus ascendunt, in libro vitae Agni continentur ascripta. Sed et doctores quique, principes videlicet familiarum populi Dei, quantum animarum numerum Domino acquisiere, in tantum augjuxta illam Evangelii parabolam, ubi, dicente servo bono et prudente: Domine, ecce mna tua decem mnas acquisivit , respondit eidem dominus, dicens: Et tu esto super decem civitates; id est, ex eorum quos docuisti vita, gloriosior in coelesti regno appare. Congregavi autem eos ad fluvium qui decurrit ad Ahava. Nomen hoc loci nusquam alibi me legisse memini. Cum vero in sequentibus scriptum est, Et praedicavi ibi jejunium juxta fluvium Ahava; et post aliquantacimo die mensis primi; videtur verisimile, quod et Ahava fluvius sit, et alter aliquis fluvius in
Abbreviated transcription (Latin):
untinentiã atq orationes cũ fide quȩrimꝰ non
impetremꝰ. Sed diligentius intuendũ quod
iruniuĩ premittit᷑: & sic oratio subsecuta docet᷑.
rino nanq ait. & prȩdicaui ieiuniũ ut affli¬
corem̃ corã dño: ac deinde subiungit. & pete¬
& euenit nobis ꝓspere. O portet nanq omnimo¬
dis ut quieunq ad deprecandã miscđ̾iam dñi
ingreait᷑ primo continentius uiuendo dignũ
s qui ex andiat᷑ prebeat. atq ita dnm̃ rogans
ĩ dubitet ꝓsꝑe sibi euentura quȩ postulat.

Expanded text:
continentiam atque orationes cum fide quaerimus, non impetremus. Sed diligentius intuendum, quod jejunium praemittitur, et sic oratio subsecuta docetur. Primo namque ait, Et praedicavi jejunium, ut affligeremur coram Domino. Ac deinde subjungit: Et peteet evenit nobis prospere. Oportet namque omnimode, ut quicunque ad deprecandam misericordiam Domini ingrediatur, primo continentius vivendo, dignum se qui exaudiatur praebeat; atque ita Dominum rogans, non dubitet prospere sibi eventura
Abbreviated transcription (Latin):
qualia fullo suꝑ terrã ñ potest candda
facere. qͥa nemo ÷ qͥ sine contagio aliciꝰ
peccati uiuere possit suꝑ terrã. Sed qͦd
fullo id ÷ doctor animarũ. siue aliquis
mundator fui corporis eximius sup
terrã ñ potest: dñs in cęlo faciet᷑
mundans eccłam id ÷ uestem suam
ab om̃i inquinam̃to carnis ac sp̃s Set̃r

Expanded text:
da facere, quia nemo est qui sine contagione alicujus peccati vivere possit super terram. Sed quod fullo, id est doctor animarum, sive aliquis mundator sui corporis eximius super terram non potest, Dominus in coelo faciet, mundans Ecclesiam, id est vestem suam, ab omni inquinamento hujus carnis ac spirit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑstare cognouerit. ipse intuitũ cordis eoꝵ
a prȩsentis uitȩ delectatione claudens. ad
contẽplationẽ ꝑpetuȩ lucis atcollit. Ipse
illos post huius uitę terminum adcelestia
ꝑducit. Ipsiꝰ est enĩ hȩreditas. de qua ei
tu hȩreditabis in omnibus gentibus
It completis intimore dni annis
plurimis. cũ gaudio sepelier̃ eum
Aom̃s cognati eius. Sepultura cobiȩ
finẽ totius mundi designat. qͣndo dñs

Expanded text:
perstare cognoverit. Ipse intuitum cordis eorum a praesentis vitae delectatione claudens, ad contemplationem perpetuae lucis attollit. Ipse illos post hujus vitae terminum ad coelestia perducit. Ipsius est haereditas, de qua ei tu haereditabis in omnibus gentibus . Et completis in timore Domini annis plurimis cum gaudio, sepelierunt eum omnes cognati ejus. Sepultura Tobiae, fidem totius mundi designat, q
Abbreviated transcription (Latin):
accipitur insinuant. Post septem gͦ dies illu¬
minati tobiȩ ingredit᷑ uxor filii eiꝰ. qͥa postqͥm
sit unũ ouile & unꝰ pastor: sitq una do¬
mus xp̃i. uno angulari lapide firmata.
ngressa sunt & pecora. & cameli. & pecuma
multa uxoris. Multȩ fideliũ ꝑsonȩ mul¬
te uirtutes eccłȩ cunc inpopłm hebreoꝵ
congregant᷑. Sed & illa pecunia quam
suscepat a gabelo: scientia quoq scriptura¬
rũ quas aliquando gentib cõmodabant.
tunc eisdẽ reddetur.Uenert᷑ consobri¬
ni cobiȩ congratulanted ei de om̃ib bonis
quẽ illi fecit dñs. & ꝑseptẽ dies epulati ft̃
cũ eo. Hoc est qđ incantico moyses dicn.
epulant᷑ simul. quia indonis spũ alib
& uirtutibus gaudent
editurus ad cȩlũ angłs aꝑtius illis
quis sit ipse & quare uenerit quoda
Areuersurꝰ ad dm̃ ex ponit Et dñs
eidentexopło cunc ꝑficiendȩ latius suȩ co¬
gitationis munera patefecit. ad aꝑiens & osten¬

Expanded text:
accipitur, insinuant. Post septem ergo dies, illuaccipitur, insinuant. Post septem ergo dies, illuminato Tobia, ingreditur uxor filii ejus, quia postquam sit unum ovile et unus pastor, sitque una domus Christi uno angulari lapide firmata. Ingressa sunt et pecora et cameli, et pecunia multa uxoris. Multae fidelium personae, multae virtutes Ecclesiae tunc in populum Judaeorum congregantur. Sed et illa pecunia, quam receperat a Gabelo. Scientia quoque Scripturarum, quas aliquando gentibus commodabant, tunc eidem redditur. Venerunt consobrini Tobiae, congratulantes ei de omnibus bonis quae illi fecit Dominus, et per septem dies epulati sunt cum eo. Hoc est quod in cantico Moyses dixit: epulantur simul; quia in donis spiritualibus et virtutibus gaudent. Rediturus ad coelum angelus, apertius illis quis sit ipse, et quare venerit, quodque sit reversurus ad Deum, exponit. Et Dominus eidem populo tunc proficienti latius suae cognitionis munera patefacit, aperiens et osten
Abbreviated transcription (Latin):
membranti numerat᷑ oui. Per ouum
quippe spes designat᷑. qͥa ud elicet non¬
dum uiuum est. nondũ animal est:
s sꝑatꝰ auolucre hoc qđ posuerat quando
uiuat. ꝓcedat. currat. uolet. Et apłs alt.
tes. fides scilicet spes & caritas exprimuntir.
Habet gͦ popłs iudeoꝵ adhuc uelam̃ ante facẽ
cordis ut non intelligat grãm xp̃i. habet albii¬
ginẽ. qͥa sibimet candidꝰ &̃ iustus prȩ om̃ibus
uidetur. S habet eandẽ albuginẽ quasi meni¬
branũ oui: qͥa cȩcitatẽ sustinet mentis sub spe
stultissima & suꝑuacua nascituri in carne
xp̃i atq eos lib̾aturi. eisq regnũ magnũ da¬
turi ꝑ orbẽ. Sed qͥbuscunq eoꝵ ablata fue¬
rit erroris caligo: agnoscent qͥa xp̃siã uent
congruit qđ seqͥt᷑: quia uisu recepto głificabit
me & tu saluasti me: & ecce uideo to¬
biã filiũ meũ. Ingressa est etiã post
septẽ dies sara uxor filii eiꝰ. Septem¬
dies. lucẽ gre spũalis quȩ septiformis

Expanded text:
membrana erat ovi, per ova membrana erat ovi, per ova quippe spes designatur; quia videlicet nondum vivum est, nondum animans est, sed separatur a volucre, quae hoc posuerat, quando vivat, procedat, currat, volet. Et Apostolus tes, fides scilicet, spes, et charitas exprimuntur. Habet ergo populus Judaeorum adhuc velamen ante faciem cordis, ut non intelligat gratiam Christi. Habet albuginem, quia sibimet candidus et justus prae omnibus videtur. Sed habet eamdem albuginem quasi membranam ovi; quia caecitatem sustinet mentis, sub spe stultissima et supervacua nascituri in carne Christi, atque eos liberaturi eisque regnum magnum daturi per orbem. Sed quibuscunque eorum ablata fuerit erroris caligo, agnoscent quia Christus jamcongruit quod sequitur: Quia, visu recepto, glorificabat me et tu sanasti me et ecce video Tobiam filium meum ingressa est etiam post septem dies Sarra uxor filii eius dies lucem gratiae spiritualis, qui septiformis
Abbreviated transcription (Latin):
liuit oculos patri suo. Et dñs creden¬
tib reuelat aꝑtius. quanta est malicia
draconis antiqui. qͥ illĩ inpassione
quondã deuorare gestiebat: s ꝑhoc ipse
potuis occisus sua mẽbra d÷ eos quos
antea tenebat amisit. Coepit exocu¬
lis tobiȩ quasi membranũ oui albu¬
go egredi postquã liti st̃ de felle piscis.
& uisũ recepit. Ec udeoꝵ popłs poste
amarissimã nequissimi hostis maliciã
cognouerit: amissã recipiet lucẽ. Albu¬
goquȩ obsederat eiꝰ oculos stulticiam
sibimet placendi designat. habentem
zelũ dĩ. s ñ scd̃m scientiã. Et sicꝰ iterũ
iusticiȩ dei non sunt subiecti Pupilla
enĩ nigra uidet: alba tenebrescit. Et
qͥ sapientes sibi uident᷑ dicentes nunqͥd
&̾ nos cęci sumꝰ: in his ueritas ñ est.
Qui autẽ suȩ fragilitatis & ignorantiȩ
consci dicere nort᷑. ds̾ m̃s illumina
tenebras meas: hi lucẽ uitȩ sunt frui¬
turi in dno Bene autẽ albugo quasi

Expanded text:
linivit oculos patris sui. Et Dominus credenlinivit oculos patris sui. Et Dominus credentibus revelat apertius, quanta est malitia draconis antiqui, qui illum in passione quondam devorare gestiebat; sed per hoc ipse potius occisus, sua membra, id est, eos quos antea tenebat, amisit. Coepit ex oculis Tobiae quasi membrana ovi albugo egredi, postquam liniti sunt de felle piscis, et visum recepit. Et Judaeorum populus, postquam amarissimam nequissimi hostis malitiam cognoverit, amissam recipiet lucem. Albugo, quae obsederat ejus oculos, stultitiam sibimet placendi designat. Habent enim zelum Dei, sed non secundum scientiam . Et sicut iterum justitiae Dei non sunt subjecti . Pupilla enim nigra videt, alba tenebrescit. Et qui sibi sapientes videntur, dicentes: Nunquid et nos caeci sumus ? in his veritas non est. Qui autem suae fragilitatis et ignorantiae conscii dicere norunt, Deus meus, illumina tenebras meas ; hi luce vitae sunt fruituri in Domino. Bene autem albugo quasi
Abbreviated transcription (Latin):
doctores de effectu sui oꝑis. ciĩ iudeã
ꝑsuũ ministeriũ ad nõ recolligendã
intelligunt. gaudent de pręmn per
mio cunctis el ectis cominuni cordã
eorũ qͥb prȩdicant exhilarant. dũ
exurgens cecus pat̾ eiꝰ coepit offen¬
dens pedib currere. Audito a doc¬
tore uerbo salutis exurgit popłs hebreo¬
rũ de longo ꝑfidiȩ suȩ errore ueternoq
currit amore ad dnm̃. quã uis offendens
gressib oꝑum: donec plenȩ fidei & oꝑatio¬
nis bonȩ lucẽ reciꝑiat regeneratꝰ in xp̃o
& instructus. Et data manu puero:
occurrit obuiam filio suo. Dat manũ pue¬
ro cȩcus. ut in offenso pede opis dño occur¬
rat : qͥ & si ipse necdũ uiã fidei plene
intelligit. ei tam̃ qui lum̃ ueritatis bene
cognouit: ac seni prebere qua ad nm pue¬
niat satagit. Et suscipiens osculatꝰ est
eũ cũ uxore sũa. flentes prę̧ gaudio
unc sumens tobias de felle piscis.

Expanded text:
doctores de affectu sui operis, cum Judaeam doctores de affectu sui operis, cum Judaeam per suum ministerium a Domino recolligendam intelligunt. Gaudent de praemii permio cunctis electis communi, corda eorum, quibus praedicant, exhilarant, dum exsurgens caecus pater ejus coepit offendens pedibus currere. Audito a doctoribus verbo salutis, exsurrexit populus Hebraeorum de longo perfidiae suae veterno, currit amore ad Dominum; quamvis offendens gressibus operum, donec plenitudo fidei et operationis bonae, lucem recipiat regeneratus in Christo, et instructus. Et data manu puero, occurrit obviam filio suo. Dat manum puero caecus, ut inoffenso pede operis Domino occurrat; qui etsi ipse necdum viam fidei plene intelligit, ei tamen qui lumen veritatis bene cognovit, assensum praebere, qua ad Dominum perveniat, satagit. Et suscipiens osculatus est eum cum uxore sua, flentesque prae gaudio. Sunc sumens Tobias de felle piscis,
Abbreviated transcription (Latin):
rit canis qͥ simul fuerat in uia. &
quasi nunciꝰ ad ueniens. blandim̃to
suȩ caudę gaudebat. N on contẽnenda :¬
figura huiꝰ canis : qͥuiator & comes an¬
głi est. Doctores gͦ sic̃ supra docuimus
exprimit ȩccłe qͥ sepe confligendo cum
hereticis. lupos graues a pastoris sũmi
fugant ouili. Quib bene congruit. qđ
canib naturale est beneficus repen¬
dere grãm: & sollicitas ex cubias pro
dominoꝵ salute pretendere. ꝑrȩcu¬
currit gͦ canis: qͥa primo salutẽ prȩdi¬
cat doctor. deinde dñs illuminator
corda mundat. Q pulchre dixit
quasi nunciꝰ adueniens: qͥa nimirũ
doctor quisq fidelis nuncius est ue¬
ritatis Pulchre blandimento suȩ cau¬
dȩ gaudebat canis. Cauda quippe quȩ
finis est corporis finẽ bonȩ opationis.
id ÷ ꝑfectionẽ uel certe mercedem quȩ
sine fine tribuit᷑ insinuat. ħ landim̃to
gͦ caudȩ gaudebat canis. cũ cecta dñoꝵ
quib diu aberat reuiserat. Gaudent

Expanded text:
rit canis, qui simul fuerat in via: Et quasi nuntius adveniens, blandimento suae caudae gaudebat. Et consurgens figura canis hujus, qui viator et comes angeli est. Doctores ergo, sicut et supra docuimus, exprimit Ecclesiae, qui saepe confligendo cum haereticis, lupos graves a Pastoris summi fugant ovili. Quibus bene congruit, quod canibus naturale est, beneficis rependere gratiam, et sollicitas excubias pro dominorum salute praetendere. Praecurrit ergo canis; quia prius salutem praedicat domui, deinde Dominus illuminator corda mundi. Et pulchre dicit quasi nuntius adveniens, quia nimirum doctor quisque fidelis nuntius est veritatis; pulchre, blandimento suae caudae gaudebat: cauda quippe, quae finis est corporis, finem bonae operationis, id est perfectionem, vel certe mercedem, quae sine fine tribuitur, insinuat. Blandimento ergo caudae gaudebat canis, cum tecta dominorum, quibus diu aberat, reviseret. Gaudent
Abbreviated transcription (Latin):
redemit in requiẽ intrat ȩternã. congra¬
tulantib angłis de societate hominũ
redemptorũ. & singulos quosq mẽbra
uidelicet sui conditoris ꝑdiuersas sup¬
nȩ patriȩ mansiones ꝓmeritorũ diuer¬
sitate collocantib. Et om̃is generatio
dicit. Generatio rectorũ benedicetuꝵ
Quȩ est autẽ uita melior. quȩ est sanctior
conuersatio. quã ingła sui conditoris ꝑ¬
petuo ꝑ manere: Ita ut accepti essent
tam do quam cunctis habitatoribus
Perducti ad patriã cel estẽ homine
accepti erunt dõ cuiꝰ grã sunt redemp¬
ti accepti erunt & angłis quorum
numerũ cõplebunt. quib in ꝑpetuũ
fraterna societate copulandi sunt.
Hi sunt & enĩ habitatores terrȩ illius.
de qua dñs dicit. Beati mites quoniã
ipsi possidebunt terram. Quam ui¬

Expanded text:
rat aeternam, congratulantibus angelis de societate hominum redemptorum, et singulos quosque, membra videlicet sui Conditoris, per diversas supernae patriae mansiones, pro meritorum diversitate collocantibus Et omnis generatio dicit: Generatio rectorum benedicetur . Quae est autem vita melior, quae sanctior conversatio, quam in gloria sui Conditoris perpetuo manere? Ita ut accepti essent tam Deo, quam cunctis habitatoribus terrae. Perducti ad patriam coelestem homines, accepti erunt Deo, cujus gratia sunt redempti accepti erunt et angelis, quorum numerum complebunt, quibus in perpetuum fraterna sunt societate copulandi. Hi sunt etenim habitatores terrae illius, de qua Dominus dicit: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram ; quam vi
Abbreviated transcription (Latin):
Ut demones uł impn homines pnst
torm̃ta qͦsi supplit̾us expurgati. ut illimo
głicã quã creati sunt redeant dignitateru
isti iustoꝵ societati donent᷑ eo qđ hoc qui¬
nȩ conueniat p̃etati. ec qͥd exrationabilibi.
pereat creaturis: sed qͦlibet m siluoaruis
Nos credamꝰ ipsi iudici om̃iũ & retributori uist
qͥdix̃ ibunt impii insupplitiũ et̾nũ. usti

Expanded text:
ut daemones vel impii homines post tormenta, quasi suppliciis expurgati, vel illi in angelicam, qua creati sunt, redeant dignitatem, vel isti justorum societate donentur, eo quod hoc divinae conveniat pietati ne quid ex rationalibus pereat creaturis, sed quolibet modo salvetur. Sed nos credamus ipsi judici omnium et retributori justo, qui dixit: Ibunt impii in suppli
Abbreviated transcription (Latin):
mondanda ft̃ Aa ila sclera muora ponsufficunt
arieliant ed emosinȩ. uit ea mundent. Aliud ẽ ubi
pudis uta aliud eͥ ubi coleres utã. Ilã utã dac
itsi mocchus eras noli eẽ. moechus. Si fornca¬
s. enoe moli forncari. Si homicida: noli. ẽt̃ ho¬
picisas suibas adniathematicũ. & ad ceteras
mses sacrilegas iã desine. A rbitraris hec nisi

Expanded text:
mundanda sunt. Ad illa majora scelera non sufficiunt quotidianae eleemosynae, ut ea mundent. Aliud est ubi mutes vitam, aliud est ubi toleres vitam. Illa mutanda est: si moechus eras, noli esse moechus: si fornicator eras, noli fornicari: si homicida, noli esse homicida: si ibas ad mathematicum et ad caeteras pestes sacrilegas, jam desine. Arbitraris haec, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
possit ꝓpeccatis. uel ingłam ȩternam
manere ꝓmeritis
Mqĩ hominũ. erit resurrectio¬
Dꝰ i om̃iũ erit: gͦ om̃s moriuntur.
Ut mors inadã data om̃ib filiis eꝰ
dominet᷑. & maneat illud p̾uilegiũ in dño.
Qđ de eo spec̾ialit᷑ dicit᷑. non dabis scm̃
tuũ uidere corruptionẽ. Hanc ratio¬
nẽ: maxime patrũ turba tradente susce¬
pimꝰ. Uerũ qa sunt & alii ȩque catholici
& eruditi uiri: qͥ credunt anima incorpo¬
re manente. immutandos ad incorrup¬
tionẽ &̾ immortalitatẽ eos qͥ in aduen¬
tu dniꝰ uiut inueniendist᷑. Et hoc eis
nant : non morte qͦlibet qͥs ad qͥescat
mͦ non ÷ hereticꝰ. nͥ excontentione here¬
ticꝰ fiat. Sufficit em̃ in eccła. lege car¬

Expanded text:
possit pro peccatis, vel in gloria aeterna possit pro peccatis, vel in gloria aeterna manere pro meritisenim hominum erit resurrectio. Si omnium erit, ergo omnes moriuntur, ut mors ab Adam ducta omnibus filiis ejus dominetur; et maneat illud privilegium in Domino, quod de eo specialiter dicitur. Non dabis sanctum tuum videre corruptionem . Hanc rationem maxima Patrum turba tradente suscepimus. Verum quia sunt et alii aeque catholici et eruditi viri qui credunt, anima in corpore manente, immutandos ad incorruptionem et immortalitatem eos qui in adventu Domini vivi inveniendi sunt, et hoc eis nant, non morte: quolibet quis acquiescat modo, non est haereticus, nisi ex contentione haereticus fiat. Sufficit enim in Ecc