comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sultantib cessisse uideret᷑. & uictꝰ op¬
ꝓbria tolerare ñ potuisse uideret᷑.
Magis mansit incruce illis insultantib
fixus nutantib Idõ enĩ & caput agita¬
bant. qͥa uero capiti ñ hȩrebant. Docuit
nos plane ille patientiã: Nã qđ . ẽ. for¬
tius fecit. qͥ noluit facere qđ iudei ꝓ¬
uocabant. Multo. ẽ. enĩ potentius de
sepulchro surgere: quã decruce descen¬
dere. Qm̃ ñ gaudebit inimicus ins̃ sup
glorificatꝰ ẽ. xp̃c. uident mͦ in nomi¬
ne ipsius conuerti genꝰ humanũ. modo
insultent. modo caput agitent. unmo
iã caput figant. Aut si agitant caput.
stupendo & mirando agĩtant. Modo
enĩ dicunt. Nunqͥd forte ille.ẽ. quẽ
dixer̃ moyses & ꝓpħȩ : De illo enĩ di¬
xerunt. sic̃ ouis ad immolandũ ductꝰ
.ẽ. & sic̃ agnꝰ corã tondente se sine uoce.
sic ñ apuit os suũ. Uulnerib eiꝰ sana¬
ti sumꝰ. Uidemꝰ enĩ qͥa crucifixus iste

Expanded text:
sultantibus cessisse videretur, et victus opsultantibus cessisse videretur, et victus opprobria tolerare non potuisse crederetur: magis mansit in cruce illis insultantibus, fixus illis nutantibus. Ideo enim et caput agitabant, quia vero capiti non inhaerebant. Docuit nos plane ille patientiam. Nam quod est fortius fecit, qui noluit facere quod Judaei provocabant. Multo est enim potentius de sepulcro surgere, quam de cruce descendere. Quoniam non gaudebit inimicus meus super glorificatus est Christus. Vident modo in nomine ipsius converti genus humanum, modo insultent, modo caput agitent: imo jam caput figant; aut si agitant caput, stupendo et mirando agitent. Modo enim dicunt: Numquid forte ille est quem dixerunt Moyses et Prophetae? De illo enim dixerunt: Sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente se sine voce, sic non aperuit os suum: vulneribus ejus sanati sumus . Videmus enim, quia crucifixus iste
Abbreviated transcription (Latin):
illis. Neforte sane fr̃s minꝰ potentẽ fi-¬
liũ quã patrẽ putetis. exeo qͥa dix̃ su-¬
scita me. qđ ipse suscitare ñ possit. Hoc
aut̃ suscitauit qđ mori poterat. id. ẽ.
caro mortua. ẽ. caro suscitata. ẽ. Netam̃
putetis qͥa ds̃ pat̾ xp̃i potuit suscitare
carnẽ suã suscitare: audite ex euangłio.
Soluite tẽplũ hoc. & intriduo suscita¬
bo illud. Hoc aut̃ euangłista ne etiã
inde dubitaremꝰ. dicebat inqͥt de tẽ¬
plo corporis sui. & suscita me & red¬
qm̃ ñ gaudebit inimicus ms̃ suꝑ me.
Quia gauisi st̃ iudei. quando uiderunt
xp̃m crucifixũ. implesse arbitrati st̃
uoluntatẽ nocendi. effectũ fructũ seui¬
tiȩ suȩ. uider̃ xp̃m in cruce pendentẽ.
agitauer̃ caput. Si filius dĩ. ẽ. descen¬
dat de cruce. Non descendebat qͥ pote¬
rat. Non impotentiã demonstrabat. sed
patientiã docebat: Si enĩ hec illis di¬
centib de cruce descenderet: quasi in¬

Expanded text:
illis. Ne forte sane, fratres, minus potentem Fiillis. Ne forte sane, fratres, minus potentem Filium, quam Patrem putetis, ex eo quia dixit, Suscita me, quod ipse se suscitare non possit. Hoc enim suscitavit quod mori poterat: id est, caro mortua est, caro suscitata est. Ne tamen putetis, quia Deus Pater Christi potuit suscitare carnem suam suscitare: audite ex Evangelio, Solvite templum hoc, et in triduo suscitabo illud. Hoc autem Evangelista, ne etiam inde dubitaremus. dicebat, inquit, de templo corporis sui , et resuscita me, et red super me. Quia gavisi sunt Judaei, quando viderunt Christum crucifixum; implesse se arbitrati sunt voluntatem nocendi: effectum fructum saevitiae suae viderunt Christum in cruce pendentem; agitaverunt caput, Si Filius Dei est, descendat de cruce . Non descendebat qui poterat: non potentiam demonstrabat, sed patientiam docebat. Si enim haec illis dicentibus de cruce descenderet, quasi in
Abbreviated transcription (Latin):
iudei ne pderent locũ. illo occiso ꝑdi
ad monitionẽ. nondũ ad dãnationẽ.
Ci uitas illa in qua fremuit popłs. tanꝗ
leo rapiens & rugiens. exclamans cruci¬
fige crucifige. eradicatis inde iudeis
xp̃ianos habet. a iudeo nullo inhabita¬
tur. Plantata. ẽ. ibi ȩccła xp̃i unde era¬
dicatȩ st̃ spinȩ synagoge Proinde uere
ignis eoꝵ. ex arsit sicut ignis inspinis
Dñs aut̃ tanꝗ ligniũ uiride erat. Hoc
ipse ait qͣndo plangebant quȩdã mu-¬
lieres ueluti moriturũ xp̃m. Nolite
flere suꝑ me. sed suꝑ uos ipsas flete. &
suꝑ filios urõs. Ex hoc pͣdicens. suscita
me & reddã illis. Si eiũ inuiridi ligno
hȩc faciunt. in arido qͥd fiet: Quan¬
doposset uiride lignũ consumi abigne
spinarũ: Exarser̃ enĩ uelut ignis in
spinis. Ignis spinas consumit: & cuicun¬
q uiridi ligno adhibet᷑ difficile accen¬
dit Humor enĩ ligni resistit flãmȩ
lentȩ & marcidȩ. tanĩ idoneȩ ad consu¬
m̃das spinas. Et suscitame & reddã

Expanded text:
udaei, ne perderent locum : illo occiso perdadmonitionem, nondum ad damnationem. Civitas enim illa in qua fremuit populus, tanquam leo rapiens et rugiens, exclamans, Crucifige, crucifige , eradicatis inde Judaeis, Christianos habet, a Judaeo nullo inhabitatur. Plantata est ibi Ecclesia Christi, unde eradicatae sunt spinae Synagogae. Proinde vere ignis eorum exarsit, sicut in spinis : Dominus autem tanquam lignum viride erat. Hoc ipse ait, quando plangebant quaedam mulieres veluti moriturum Christum, Nolite flere super me, sed super vos ipsas flete, et super filios vestros: ex hoc praedicens, Suscita me, et reddam illis. Si enim in viridi ligno haec faciunt, in arido quid fiet ? Quando possit viride lignum consumi ab igne spinarum? Exarserunt enim velut ignis in spinis. Ignis spinas consumit, et cuicumque viridi ligno adhibetur, difficile accenditur, humor enim ligni resistit flammae lentae et marcidae, tamen idoneae ad consumendas spinas. Et suscita me, et reddam
Abbreviated transcription (Latin):
dñe miserere mei. sana animã meã quĩ
peccaui tͥ Infactis meis. in peccatis meis.
ñ accuso fortunã. ñ dico hoc mͥ fecit
fatũ. ñ dico adulterũ me fecit uenꝰ. &
latronẽ me fecit mars. & auarũ me
fecit saturnꝰ. Ego dixi dnẽ miserere mei.
sana animã meã qͥa peccaui tͥ Nunqͥd
hoc xp̃c. nunqͥd hoc caput illud nr̃m sine
peccato Nunqͥd ille qͥea quȩ ñ rapuit
exoluebat: Nunqͥđ ille solus in mortuis
qͥa uox mẽbroꝵ ipsius uox ipsius. qͥa &
uox capitis nr̃i uox nr̃a. In illo enĩ eramꝰ
qͣndo dix̃. tristis. ẽ. anima mea usq ad
mortẽ. Nonenĩ timebat mori. qͥuenerat
mori. aut recusabat mori. qͥ potestatẽ
tẽ habebat iterũ sum̃di eã. Sed loque¬
bant᷑ mẽbra in capite. & loquebat᷑ caput
capite hic uersus. ẽ: consequent̃ dicit᷑.
uerba delictoꝵ meoꝵ. Quoꝵ delictoꝵ
in illo. nisi qͥa uetꝰ homo nr̃ simul cruci¬
fixus. ẽ. cũ illo. ut euacuaret᷑ corpus

Expanded text:
Domine, miserere mei; sana animam meam, quoniam Domine, miserere mei; sana animam meam, quoniam peccavi tibi. In factis meis, in peccatis meis non accuso fortunam, non dico, Hoc mihi fecit fatum; non dico, Adulterum me fecit Venus, et latronem me fecit Mars, et avarum me fecit Saturnus. Ego dixi: Domine miserere mei, sana animam meam, quoniam peccavi tibi. Numquid hoc Christus? numquid hoc caput illud nostrum sine peccato? numquid ille qui ea quae non rapuit exsolvebat ? numquid ille solus in mortuis quia vox membrorum ipsius vox ipsius; quia et vox capitis nostri vox nostra. In illo enim eramus, quando dixit: Tristis est anima mea usque ad mortem . Non enim timebat mori, qui venerat mori; aut recusabat mori, qui potestatematem habebat iterum sumendi eam : sed loquebantur membra in capite, et loquebatur caput capite hic versus est, consequenter dicitur: Verba delictorum meorum . Quorum delictorum in illo, nisi quia vetus homo noster simul crucifixus est cum illo, ut evacuaretur corpus
Abbreviated transcription (Latin):
pati: conuertat se & dicat qđ sequit᷑
Ego dixi dnẽ miserere mei. sana animã
meã qm̃ peccaui tͥ. O dnẽ intribulatio¬
nib me exerce Flagellandũ iudicas
omnẽ filiũ recepturus. qͥ nec unico pep¬
citi. Ille quidẽ sine peccato flagellatꝰ. ẽ.
ego aut̃ dico miserere mei. sana animã
meã qm̃ peccaui tͥ. Si sectꝰ ẽ. qͥ putredi¬
nẽ ñ habebat. si medicina ipsa nr̃a ignẽ
medicinalẽ ñ respuit. impatient̾ ferre
debemꝰ urentẽ medicũ & secantẽ. id est
omĩb nos tribulationib exercentẽ. &
apeccato sanantẽ: Plane cõmittamꝰ nos
medici manui. Non enĩ erit ut sanũ ꝓ
putri secet. nouit qđ inspicit. Nouit ui¬
tiũ qͥa ipse fecit naturã. Quid ipse con¬
didit. qͥd de nr̃a cupiditate accessit. di¬
scernit. Scit se sano homini pͣceptũ de¬
disse. ne languorẽ incurreret. dixisse
in paradyso Hoc manduca & hoc noli.
N on audiuit sanꝰ medici p̾ceptũ ut ñ cade¬
ret. audiat uł egrotꝰ ut surgat. Egodixi

Expanded text:
at quod sequitur: Ego dixi: Domine, miserere mei; sana animam meam, quoniam peccavi tibi. O Domine, in tribulationibus me exerce: flagellandum judicas omnem filium quem recepturus es, qui nec Unico pepercisti. Ille quidem sine peccato flagellatus est: ego autem dico, Miserere mei, sana animam meam, quoniam peccavi tibi. Si secatus est qui putredinem non habebat, si medicina ipsa nostra ignem medicinalem non respuit; impatienter ferre debemus urentem medicum et secantem, id est, omnibus tribulationibus nos exercentem, et a peccato sanantem? Plane committamus nos medici manui; non enim errat, ut sanum pro putri secet: novit quod inspicit, novit vitium, quia ipse fecit naturam; quid ipse condidit, quid de nostra cupiditate accessit, discernit. Scit se sano homini praeceptum dedisse, ne languorem incurreret; dixisse in paradiso: Hoc manduca, et hoc noli . Non audivit sanus medici praeceptum, ut non caderet; audiat vel aegrotus, ut surgat. Ego dixi:
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ sine causa cain ille maior fr̃ qͥ oc-¬
cidit minorẽ frẽm accepit signũ ne oc¬
cideretꝰ id ẽ ut maneat ipse popłs.
cationesq ex his reb quȩ accider. qua¬
si futurę essent nos conscripsisse. ꝓfe¬
rimꝰ codices iudeoꝵ. Nempe iudei ini¬
mici nr̃i st̃. de cartis inimici. conuin¬
cit᷑ aduersarius. Omĩa gͦ dñs distribu¬
it. omĩa ꝓsalute nr̃a ordinauit. Prę¬
dix̃ ante annos. impleuit hoc tẽpore.¬
Et quȩ nondũ impleuit: ĩpleturus.ẽ.
ta tenemꝰ redditorẽ: ut credamꝰ debito¬
rẽ. Quia & illa quȩ ñdũ dedit dabit:
si ea quȩ ñdũ dederat dedit. Siqͥs ꝓba¬
reuult ubi sint scripta. legat moẏsen
& ꝓpħas Si aliqͥs ꝑstrepit inimicus
& dicit. uos uob̾ ꝓphetiã finxistis. ꝓfe¬
rant᷑ codices iudeoꝵ. qͥa maior seruiet
minori: Ibi legant ista p̾dicta. quȩ mͦ
uidemꝰ impleta. & dicamꝰ om̃s. Bene¬

Expanded text:
non sine causa. Cain ille frater major, qui occidit minorem fratrem, accepit signum ne occideretur, id est, ut maneat ipse populus . ctiones, et ex his rebus quae acciderunt, quasi futurae essent, nos conscripsisse, proferimus codices Judaeorum. Nempe Judaei inimici nostri sunt, de chartis inimici convincitur adversarius. Omnia ergo Dominus distribuit, omnia pro salute nostra ordinavit. Praedixit ante nos, implevit hoc temporenondum implevit, impleturus est. Itaque tenemus redditorem, ut credamus debitorem: quia et illa quae nondum dedit, dabit; sicut ea quae nondum dederat, dedit. Si quis probare vult ubi sint scripta, legat Moysen et Prophetas. Si aliquis perstrepit inimicus, et dicit, Vos vobis prophetias finxistis; proferantur codices Judaeorum, quia major serviet minori. Ibi legant ista praedicta, quae modo videmus impleta, et dicamus omnes: Bene
Abbreviated transcription (Latin):
figurauit dñs Quando enĩ uidebant
iucdã multi qͥ credider̃ in xp̃m ambu¬
lare int̾ duodecĩ discipłos. spabant
tib. qͦmͦ in illis. ẽ. esurientib & sici¬
entib: qͦmͦ dix̃ esuriui. sic dix̃ spaui.
Proinde sic hic illi dicamꝰ. Dnẽ quando
spasti. qͦmͦ illi dictũ. c̃. dnẽ qͣndo esu¬
risti. Quomͦ uob̃ ibi dix̃. cũ uni ex mi¬
nimis meis fecistis. mͥ fecistis. sic potest
dicere. cũ unꝰ ex minimis meis spauit:
ego sꝑaui. Inquẽ sꝑaui: homo pacis
meȩ inquẽ sꝑaui. qui edebat panes me¬
os. Quomͦ ip̃sũ ostendit. in passione.
nte ut traderet eũ: osculũ illidedit.
forma serui. hoc exforma inopis & pau¬
ꝑis. Beatꝰ enĩ qͥ intelligit suꝑ egenũ
& paupem. Miserere mei & resuscita
me. Q reddã illis Uidete qͣndo di

Expanded text:
t Judam multi qui crediderant in Christum, ambulare inter duodecim discipulos, sperabant tibus, quomodo in illis est esurientibus et sitientibus; quomodo dixit Esurivi, sic dixit Speravi. Proinde si sic illi dicamus, Domine, quando sperasti? quomodo illi dictum est, Domine, quando esuristi? Quomodo nobis ibi dixit, Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis ; sic potest dicere: Cum unus ex minimis meis speravit, ego speravi. In quem speravi? Homo pacis meae, in quem speravi, qui edebat panes meos. Quomodo ipsum ostendit in passione, nit ut traderet eum, osculum illi dedit ,forma servi, hoc ex forma inopis et pauperis. Beatus enim qui intelligit super egenum et pauperem. Miserere mei, et resuscita me, et reddam ill
Abbreviated transcription (Latin):
innocentiã suscepisti. Uere in nocen¬
tiã integritatẽ sine peccato. redditionẽ
sine debito. flagellũ sine merito Propt̃
innocentiã meã suscepisti me & confir¬
masti me inconspectu tuo inȩt̃nũ. Con¬
firmasti me uiȩt̃nũ. infirmasti ad tẽ¬
pus. Confirmasti in conspectutuo. in¬
firmasti in conspectu hominũ. Quid gͦ
noris filii. ds̃ minoris popłi. Nemodicat
De iudeis hocdix̃. ñ sũ ego isrł. Magis
iudei ñ st̃ isrł. Maior enĩ filius. ipse. ẽ.¬

Expanded text:
innocentiam meam suscepisti. Vere innocentiam: integritatem sine peccato, redditionem sine debito, flagellum sine merito. Propter innocentiam meam suscepisti me, et confirmasti me in conspectu tuo in aeternum. Confirmasti me in aeternum, infirmasti ad tempus: confirmasti in conspectu tuo, infirmasti in conspectu hominum. Quid ergo? noris filii, Deus minoris populi. Nemo dicat: De Judaeis hoc dixit, non sum ego Israel. Magis Judaei non sunt Israel. Major enim filius, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
egenũ & pauꝑem. indie mala lib̾abit
eũ dñs. Ueniet enĩ dies mala uelis no¬
aderit maladies. si ñ intellȩxeris suꝑ
egenũ & pauꝑem. Qđ enĩ mͦ ñ uis cre¬
dere. manifestũ erit infine. Sed ñ fu¬
gies cũ fuerit manifestũ. qͥa ñ credis
cũ est occultũ. Inuitaris qđ ñ uides ut¬
credas: ne cũ uideris erubescas. Intel
Intellige in eo occultas diuitias. quẽ pau¬
ꝑem uides. In eo st̃ enĩ om̃s thesauri sapi¬
entiȩ & scientiȩ absconditi. Hic enĩ te in
die mala liberabit. ex eo qđ ds̃. ẽ. Ex eo
autẽ qđͣ homo. ẽ. & illud qđ in illo huma¬
nũ erat resuscitabit inte. & in melius con¬
uertet. in cȩlũ leuabit. Ille aut̃ qͥ ds̃. ẽ.
qͥ unã ꝑsonã habere in homine & cũ ho¬
mine uoluit: nec decrescere nec cresce¬
re pocuit. nec mori nec resurgere. Mor¬
tuus. ẽ ꝓ infirmitate hominis. cȩterũ

Expanded text:
 in die mala liberabit eum Dominus. Veniet enim dies mala: velis noaderit, mala dies, si non intellexeris super egenum et pauperem. Quod enim modo non vis credere, manifestum erit in fine. Sed non fugies, cum fuerit manifestum, quia non credis cum est occultum. Invitaris ut quod non vides credas, ne cum videris erubescas. Intell Christum; intellige in eo occultas divitias, quem pauperem vides. In eo sunt enim omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . Hinc enim te in die mala liberabit, ex eo quod Deus est: ex eo autem quod homo est, et illud quod in illo humanum erat resuscitavit, et in melius convertit, in coelum levavit. Ille autem qui Deus est, qui unam personam habere in homine et cum homine voluit, nec decrescere nec crescere potuit, nec mori nec resurgere. Mortuus est ex infirmitate hominis, caeterum
Abbreviated transcription (Latin):
momĩti hominẽ. qͥ ñ potuit a se mortẽ
depellere. Ubi in nomine eiꝰ uidit curre¬
re genꝰ humanũ. uidit qͥa in nomine cru-¬
cifixi tẽplã euertunt᷑. idola frangunt᷑.
sacrificia extingunt᷑. Quicqͥd adhec
admiratione stupentib. & laudantib
iã coli: aduersus uitupationẽ xp̃i induit
se laudib xp̃i. & coep̾it afide alio mͦ de¬
terrere. Magna lȩx ẽ xp̃iana. potens
illa lex diuina. ineffabilis. Sed qͥs illã¬
implet: Impletꝰ hoc in nomine salua.¬
toris nr̃i. Conculcate leonẽ & draconẽ
Apte rep̃hendendo fremebat leo. astute
laudando. insidiat᷑ draco. Ueniant ad
fidẽ qͥ dubitabant. ñ dicant qͥs hoc
implet Si de uirib suis pͣsumunt.
ñ implebunt. Prȩsum̃do credant. pꝰ¬

Expanded text:
momenti hominem, qui non potuit a se mortem momenti hominem, qui non potuit a se mortem depellere. Ubi in nomine ejus vidit currere genus humanum, vidit quia in nomine crucifixi templa subvertuntur, idola franguntur, sacrificia exstinguuntur; et haec admiratione stupentibus, et claudentibus jam cor adversus vituperationem Christi; induit se laudibus Christi, et coepit a fide alio modo deterrere. Magna lex est Christiana, potens illa lex, divina, ineffabilis: sed quis illam implet? In nomine Salvatoris nostri conculcate leonem et draconem . Aperte reprehendendo fremebat leo, astute laudando insidiatur draco. Veniant ad fidem qui dubitabant: non dicant, Quis hoc implet? Si de viribus suis praesumunt, non implebunt. Praesumendo de
Abbreviated transcription (Latin):
conseruet᷑ dñs eũ. & uiuificet eũ. intelli¬
gentẽ suꝑ egenũ & pauꝑem. Insuꝑ quãuis
inet̾nũ uiuificet: beatũ faciat eũ in t̾ra.
& ñ tradat eũ in manꝰ inimici eiꝰ Inimicꝰ
ille diabolus. ẽ. Nemo attendat inimicũ
suũ hominẽ. qͣndo audit uerba ista. Iã
forte de uicino suo cogitabat. de illo qͥ
cũ illo litẽ in foro habebat. de illo qͥ illi
uult auferre possessionẽ: qͥ illũ uult
p̃mere. ut illi uendat domũ suã. Nolite
ista cogitare. sed illũ inimicũ cogitate.
de qͦ dicit ipse dñs. inimicꝰ homo hoc fecit.
Ipse.ẽ. enĩ qͥ suggerit ut ꝓpt̾ rest̾renas co¬
lat᷑ qͥa ñ pote st euertere nom̃ xp̃ianũ
Inimicus iste uidet se uictũ fama & lau¬
dib xp̃i. uidet in eo qđ occidit martẏres
xpi illos coronatos. & se triũphatũ &
coepit ñ posse hoc ꝑsuadere hominib
nat᷑ deciꝑe. Ante qͥd dicebat: Quẽ coli¬
tis: Iud eũ mortuũ. crucifixũ. nullius

Expanded text:
Conservet eum Dominus et vivificet eum, intelligentem super egenum et pauperem. Insuper quamvis in aeternum vivificet, beatum faciat eum in terra. 4. Et non tradat eum in manus inimici ejus. Inimicus ille diabolus est. Nemo attendat inimicum suum hominem, quando audit verba ista. Jam forte de vicino suo cogitabat, de illo qui cum illo litem in foro habebat, de illo qui illi vult auferre possessionem, qui illum vult premere ut vendat illi domum suam. Nolite ista cogitare; sed illum inimicum cogitate, de quo dicit Dominus, Inimicus homo hoc fecit . Ipse est enim qui suggerit ut propter res terrenas colatur; quia non potest evertere nomen christianum inimicus iste: vidit enim se victum fama et laudibus Christi, vidit in eo quod occidit martyres Christi, illos coronatos, et se triumphatum; et coepit non posse hoc persuadere hominibusnatur decipere. Antea quid dicebat? Quem colitis? Judaeum mortuum, crucifixum, nullius
Abbreviated transcription (Latin):
pendendũ ad retributionẽ. uł pͣmia uel
poenȩ: inuenimꝰ hominẽ. bonũ dixisse
cuidã. & tale bonũ quale nos optaniꝰ. & tamĩ
maledicus appellat᷑. Quando acȩco illo
qͦndã iã illuminato & corpore & corde
conuincebant᷑ iudei. uidentes corpore.

Expanded text:
pendendum ad retributionem vel praemii vel pendendum ad retributionem vel praemii vel poenae, invenimus homines bonum dixisse cuidam, et tale bonum quale nos optamus, et tamen maledicos appellatos. Quando a caeco illo quondam, jam illuminato et corpore et corde, convi
Abbreviated transcription (Latin):
ante quã ad litꝰ uenires recia dirupisti:
melius mecũ inidipsũ. quã aduersus mẽ
Inidipsũ uno consilio. una conspiratione.
Xp̃c gͦ loquit᷑ eis Consentitis aduers me.
consentite mͥ. Qđ aduersus me. quare
ñ mecũ: Idipsũ si sẽꝑ haberetis: ñ uos
in scismata diuideretis. Apłs enĩ dicit.
Obsecro uos fr̃s. ut idipsũ dicatis om̃s:
& ñ sint in uob̾ scismata. In id ipsũ aduer¬
sus me susurrabant om̃s inimici mei. ad¬
uersus me cogitabant mala mͥ. Sibi poti¬
us. qͥa congregauer̃ iniqͥtatẽ sibi. sed idõ
mͥ quia ex animo suo pendendi st̃. Nonenĩ
qͥa nichil facere potuer̃: nichil facere
uoluer̃. Nã & diabolus xp̃m extinguere
concupiuit. & iuda xp̃m occidere uolu¬
it. Occiso aut̃ xp̃o & resurgente. nos ui¬
uificati sumꝰ. diabolo tam̃ & iudę mer¬
ces malȩ uoluntatis reddit᷑ non nr̃e sa¬
lutis. Nã ut noueritis ex animoquenq

Expanded text:
antequam ad littus venires, retia disrupisti? antequam ad littus venires, retia disrupisti? melius mecum in idipsum? Quid est, adversum me in idipsum? Uno consilio, una conspiratione. Christus ergo loquitur eis: Consentitis adversum me, consentite mihi: quid adversum me? quare non mecum? Idipsum si semper haberetis, non vos in schismata divideretis. Apostolus enim dicit: Obsecro vos, fratres, ut idipsum dicatis omnes, et non sint in vobis schismata . In idipsum adversus me susurrabant omnes inimici mei: adversum me cogitabant mala mihi. Sibi potius, quia congregaverunt iniquitatem sibi: sed ideo mihi, quia ex animo suo pendendi sunt. Non enim quia nihil facere potuerunt, nihil facere voluerunt. Nam et diabolus Christum exstinguere concupivit, et Judas Christum occidere voluit; occiso autem Christo et resurgente, nos vivificati sumus: diabolo tamen et Judae merces malae voluntatis redditur, non nostrae salutis. Nam ut noveritis ex animo quemque
Abbreviated transcription (Latin):
ueniant accusationẽ qͥd ait: Congre¬
gauer̃ iniqͥtatẽ sibi. Parantes enĩ calũ¬
nias iniici. quasi magni sibi uident᷑.
qͥa habent qđ accusent. Sibi congrega¬
uer̃ iniqͥtatẽ. sibi inqͥt ñ mͥ. Quomͣ iu¬
das sibi ñ xp̃o: sic & simulatores ȩccłȩ
sibi ñ nob̾. Quia de illis & alibi dr̃. &
m̃tita. ẽ. iniqͥtas sibi. Congregauer̃
iniqͥtatẽ sibi. & qͥa intrauĩt ut uide¬
ret: egrediebat᷑ foras. & loquebat᷑.
Ille qͥ intrauit ut uideret. egrediebat᷑
foras. & loquebat᷑. Utinã intꝰ esset. &
uera loqueret᷑. ñ exiret foras. ubi falsa
loquit᷑. Traditor.ẽ. & ꝑsecutor. ẽ: egres¬
sus foras loquit᷑. Sed ad mẽbra xp̃i ꝑ
tines. ueni introi ad caput. tolera ⁊ ita¬
nia si tricicũ es. tolera paleã si frum̃tũ
es tolera pisces malos infra retia si piscis
bonꝰ es. Quare ante tẽpus uentilatio¬
nis auolasti: Quare ante tẽpus messis
etiã frum̃ta tecũ eradicasti: Quare

Expanded text:
veniant accusationem, quid ait? Congreveniant accusationem, quid ait? Congregaverunt iniquitatem sibi. Parantes enim calumnias inimici, quasi magni sibi videntur, quia habent quod accusent. Sibi congregaverunt iniquitatem. Sibi, inquit, non mihi. Quomodo Judas sibi, non Christo, sic et simulatores Ecclesiae sibi, non nobis: quia de illis et alibi dicitur: Et mentita est iniquitas sibi . Congregaverunt iniquitatem sibi. Et quia intraverunt ut viderent, Egrediebantur foras, et loquebantur. Ille qui intravit ut videret, egrediebatur foras et loquebatur. Utinam intus esset, et vera loqueretur! non exiret foras ubi falsa loquitur. Traditor et persecutor est, egressus foras loquitur. Si ad membra Christi pertines, veni intro, haere capiti. Tolera zizania si triticum es; tolera paleam, si frumentum es ; tolera pisces malos intra retia, si piscis bonus es. Quare ante tempus ventilationis avolasti? Quare ante tempus messis etiam frumenta eradicasti
Abbreviated transcription (Latin):
Inimici mei dixer̃ mala mͥ. Quando mo¬
hinc coepimꝰ. & ut alia dicamꝰ ñ opus ẽ.
iterare. qđ tã recenti sermone impressũ
passũ . ẽ. caput. patiuntꝰ & mẽbra. Nunqͥd
enĩ seruus maior .ẽ. dño suo. aut discipłs
suꝑ magistrũ: Si me inqͥt ꝑsecuti st̃: &
uos ꝑsequent᷑ Si patrẽ familias beelte¬
bub uocauer̃: qͣnto magis domesticos eiꝰ :
bature
raret. ñ ut haberet qđ crederet:
sed ut inueniret qđ ꝓderet. Ecce ingredi¬
ebat᷑ ille ut uideret. & hoc exemplũ in
capite nr̃o ꝓpositũ. ẽ. Quid illa mẽbra
post assũptionẽ capitis nr̃i: Nonne di
ut uiderent. Sunt enĩ hypocritȩ simu¬
latores mali. ad iungentes se ficta ca¬
ritate. captantes om̃s motꝰ. omĩa uerba
scõꝵ. inomĩb laqueos inqͥrentes. & qͥd
illis fit: Nidete qđ seqͥt᷑. Uana locutũ
.ẽ. cor eoꝵ. Id.ẽ. loquunt᷑ quasi ficta di¬
lectione. uanũ ẽ. qđ loquunt᷑: uerũ
ñ . ẽ. solidũ ñ ẽ. Et qͥa captant unde in¬

Expanded text:
Inimici mei dixerunt mala mihi: Quando mohinc coepimus; et ut alia dicamus, non opus est iterare, quod tam recenti sermone impressum passum est caput, patiuntur et membra. Numquid enim servus est major Domino suo, aut discipulus super magistrum? Si me, inquit, persecuti sunt, et vos persequentur. Si patrem familias Beelzebub vocaverbatur raret: non ut haberet quod crederet, sed ut inveniret quod proderet. Ecce ingrediebatur ille ut videret, et hoc exemplum in capite nostro propositum est. Quid illa membra post assumptionem capitis nostri? Nonne dicut viderent, sunt enim hypocritae, simulatores mali adjungentes se ficta charitate, captantes omnes motus, omnia verba sanctorum, in omnibus laqueos inquirentes. Et quid illis fit? Videte quid sequitur: Vana locutum est cor eorum: id est, loquuntur quasi ficta dilectione; vanum est quod loquuntur, verum non est, solidum non est. Et quia captant unde in
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd & uos uultis discipłi ipsius. ẽẽ: & illi
inqͥt euangłiũ maledixer᷑ ei dicentes.
Tusis discipłseiꝰ. Hoc nob̃ om̃ib eueniat.
qđ illi maledicendo dixer̃. Maledictio
ista appellata. ẽ: ex mali uolo errore
dicentiũ. ñ exaliqͦ malo uerbo. Quo ani¬
mo dixerint. ñ qđ dixer̃ attendit qͥ eos
maledixisse narrauit. Aduersus me co¬
gitabant malamͥ. & quȩ mala xp̃o:
Quȩ mala martyrib. Om̃ĩa in bonũ uer-
sus me. Quale uerbũ iniquũ: Ipsũ
dormit ñ adiciet ut resurgat: Quan¬
do uos exultastis occidisse: ille dormi¬
uit. Dicit enĩ & in alio psalmo. Ego dor¬
miui. Illi sepelier̃. & occidere uoluer̃:
ego dormiui. Nã si uoluissẽ nec dor-¬
misse. Ego dormiui. qͥa potestatẽ ha-¬
beo ponendi animã meã. & potestatẽ
habeo iterũ sum̃di eã. Et dormiui

Expanded text:
lli, inquit Evangelium, maledixerunt ei dicentes: Tu sis discipulus ejus . Hoc nobis omnibus eveniat, quod illi maledicendo dixerunt. Maledictio ista appellata est ex malevolo errore dicentium, non ex aliquo malo verborum: quo animo dixerint, non quid dixerint attendit, qui eos maledixisse narravit. Adversum me cogitabant mala mihi. Et quae mala Christo, quae mala martyribus? Omnia in bonum vertisus me. Quale verbum iniquum? Ipsum dormit non adjiciet ut resurgat? Quando vos exsultastis occidisse eum, ille dormivit: dicit enim et in alio psalmo, Ego dormivi. Illi saevierunt, et occidere voluerunt: Ego dormivi. Nam si noluissem, nec dormissem. Ego dormivi: quia potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam
Abbreviated transcription (Latin):
innocentes in his. sed tam̃ds̃ uolens nos
amorẽ ñ habere nisi uitȩ ȩt̃nȩ. & istis
uelut innocentib delectationib miscet
amaritudines. ut & in his patiam᷑ tribu¬
lationib & uniuersũ stratũ nr̃m uertit
ininfirmitate nr̃a. Uniuersũ stratũ eiꝰ
uertisti in infirmitate eiꝰ. Nongͦ conque¬
aliquas tribulationes. Docet᷑ amare
meliora ꝑ amaritudinẽ inferioꝵ ne
uiator tendens ad patriã. stabulũ amet
ꝓ modo suo. Uniuersũ stratũ eiꝰ uertisti
in infirmitate eiꝰ. Sed quare ista: Quia
flagellat omnẽ filiũ quẽ recipit. Qua¬
re ista: Quia peccanti homini dictũ. ẽ.
in labore uultꝰ tui edes panẽ tuũ. Ergo
qͥa istas correptiones inquib uniuersũ

Expanded text:
innocentes in his. Sed tamen Deus volens nos innocentes in his. Sed tamen Deus volens nos amorem non habere nisi vitae aeternae, et istis velut innocentibus delectationibus miscet amaritudines; ut et in his patiamur tribulationes, et universum stratum nostrum vertit in infirmitate nostra. Universum stratum ejus vertisti in infirmitate ejus. Non ergo conqueet, patitur aliquas tribulationes. Docetur amare meliora per amaritudinem inferiorum: ne viator tendens ad patriam, stabulum amet pro domo sua. Universum stratum ejus vertisti in infirmitate ejus. flagellat omnem filium quem recipit . Quare ista? Quia peccanti homini dictum est: In labore vultus tui edes panem tuum . Ergo quia correptiones istas, in quibus univers
Abbreviated transcription (Latin):
Omis anima infirma in hac uita. quęrit
sibi aliqͥd t̾renũ. ubi requiescat. Qm̃
intentionẽ laboris & m̃tis extentȩ indm̃
difficile potest ꝑpetuo rolerare: aliqͥd
sibi int̾ra conquirit ubi requiescat. &
qͥdã mͦ pausatione quadã recũbat. uelu¬
ti st̃. que diligunt & in nocentes. Neq enĩ
de cupiditatib malor nunc loquendũ
ẽ: qͥa multi ad quiescunt inthes auris.
multi adquiescunt in circo. inamphite¬
atro. multi adquiescunt in alea. multi¬
ad quiescunt in luxuria popinarũ. mul¬
ti in libidine adulteriors. multi in ui¬
nolentus rapinarũ. multi indolo & in¬
sidus fraudiũ. ad quiescunt inhis om̃ib
homines. Quid .ẽ. ad quiescunt: Dele¬
ctant᷑ illic. Sed remoueamꝰ hȩc omĩa.
ad innocentẽ hominẽ ueniamꝰ. Ad qui¬
escit in domo sua. in familia sua. in cõn¬
iuge. in filus. inpauꝑtate. in pͣdiolo suo.
innouella manib suis consita. in ȩdificio
aliqͦ suo studio fabricato. Ad quiescunt

Expanded text:
Omnis anima infirma in hac vita quaerit sibi aliquid terrenum ubi requiescat; quoniam intentionem laboris et mentis extentae in Deum difficile potest perpetuo tolerare: aliquid sibi in terra conquirit ubi requiescat et quodammodo pausatione quadam recumbat, veluti sunt ista quae diligunt et innocentes. Neque enim de cupiditatibus malorum nunc loquendum est, quia multi acquiescunt in theatris, multi acquiescunt in circo, in amphitheatro, multi acquiescunt in alea; multi in luxuria popinarum, multi in libidine adulteriorum, multi in violentiis rapinarum, multi in dolo et insidiis fraudium: acquiescunt in his omnibus homines. Quid est, acquiescunt? Delectantur illic. Sed removeamus haec omnia, ad innocentem hominem veniamus: acquiescit in domo sua, in familia sua, in conjuge, in filiis, in paupertate, in praediolo suo, in novella manibus suis consita, in aedificio aliquo suo studio fabricato: acquiescunt
Abbreviated transcription (Latin):
tinotheũ ꝓmissionẽ habens uitȩ pͣsen¬
as & futurȩ. ne putarent illi qͥ intelli¬
gunt suꝑegenũ & pauꝑem. recipiendos
quidẽ se esse in celũ. sed neglegi int̾ra.
& ñ sparent nisi qđ futurũ ẽ in ȩt̾nũ.
qđ aut̃ ad pͣsens. ẽ. putarent dm̃ ñ cura¬
re in scĩs & fidelib suis: atubi dix̃ qđ
maxime expectare debemꝰ. dñs conseruet
eũ & uiuificet eũ respex̾ ad istã uitã. &¬
beatũ in qͥt faciat eũ int̾ra. Frige gͦ ocu¬
los in hȩc ꝓmissa xp̃iana fide. ñ te de¬
serit ds̃ in t̾ra. & aliqͥd ꝓmittit incelo.
Mulzti enĩ mali xp̃iani. inspectores ephe¬
meridarũ. & inquisitores atq obserua¬
tores temporũ & dierũ. cũ coepint ibi
obiurgari a nob̾. uł aquib dã bonis me¬
lioribq xp̃ianis. quare ista faciant.
respondent. Hȩc ꝓpt̃ tẽpus hoc necessa¬
nã. Propt̃ea urxp̃o credidimꝰ. ut det

Expanded text:
issionem habens vitae praesentis et futurae ; ne putarent illi qui intelligunt super egenum et pauperem, recipiendos quidem se esse in coelum, sed negligi in terra; et non sperarent nisi quod futurum est in aeternum, quod autem ad praesens est, putarent Deum non curare in sanctis et fidelibus suis; ubi dixit quod maxime exspectare debemus, Dominus conservet eum, et vivificet eubeatum, inquit, faciat eum in terra. Erige ergo oculos in haec promissa christiana fide: non te deserit Deus in terra, et aliquid promittit in coelo. Multi enim mali christiani inspectores ephemeridarum, et inquisitores atque observatores temporum et dierum, cum coeperint ibi objurgari a nobis, vel a quibusdam bonis melioribusque christianis, quare ista faciant, respondent: Haec propter tempus hoc necessarnam; propterea in Christum credidimus, ut det
Abbreviated transcription (Latin):
multȩ st̃ miserationes tuȩ. Attendis
contẽptores ut corrigas. attendis nesci¬
entes ut doceas. attendis confitentes
ut ignoscas. Fecit hoc nesciens. & quid¬
ait Fecerat aliqua & multa mala
fecerat. Miscđiam inqͥt consecutꝰ sũ:
qͥa ignorans feci in incredulitate. Iste
dauid ñ posset dicere. ignorans feci.
Nonenĩ ignorabat quantũ maliesset
contrectatio coniugis alienȩ. aut quan¬
tũ mali. eẽt. int̾fectio mariti nescien¬
tis. & nec saltẽ irascentis. Consequant᷑
entes: consequant᷑. ñ qualẽ libet miscđiã.
me ab in iusticia mea. Quid ẽ. magis
magisq laua: Multũ inquinatũ. Ma¬
gis magisq laua peccata scientis. qͥ abli¬
isti pec̾cata ignorantis. Nec sic desꝑanc
de misccđia tua. Et a delicto meo miu¬
dame. Quo merito: Medicus . ẽ. o de
mercedẽ. Ds̃ . ẽ. offer sacrificiũ Q
Propła bene optat homini. intelligenti
suꝑ egenũ & pauꝑem. Ipsa optatio ꝓmis¬
uo c̃: securi expectent qui hoc agunt

Expanded text:
multae sunt miserationes tuae. Attendis contemptores ut corrigas, attendis nescientes ut doceas, attendis confitentes ut ignoscas. Fecit hoc nesciens? Quidam fecerat aliqua, et multa mala fecerat; Misericordiam, inquit, consecutus sum, quia ignorans feci in incredulitate . Iste David non posset dicere, Ignorans feci. Non enim ignorabat quantum mali esset contrectatio conjugis alienae, et quantum malum esset interfectio mariti nescientis, et nec saltem irascentis. Consequunturentes, consequuntur non qualemlibet misericordiam, me ab injustitia mea. Quid est, Magis magisque lava? Multum inquinatum. Magis magisque lava peccata scientis, qui abluisti peccata ignorantis. Nec sic desperandum de misericordia tua. Et a delicto meo munda me. Quo merito? Medicus est, offer mercedem: Deus est, offer sacrificium. QPropheta bene optat homini intelligenti super egenum et pauperem. Ista optatio promissio est; securi exspectent qui hoc agunt.
Abbreviated transcription (Latin):
eccatũ cũ desꝑatione: certa mors. Ne
mogͦ dicat sĩ iã aliqͥd mali feci iam
dãnandus sũ: ds̃ malis talib ñ igno¬
scit. Cur ñ addo peccata peccatĩs:
ruar scło in uoluptate lasciua. incu-¬
piditate nefaria. iã ꝑdita spe repa¬
rationis. uł hoc habeam qđ uideo:
si ñ possũ habere qđ credo. Iste enĩ
psalmꝰ sic̃ cautos facit eos qui ñ ceci
tentiã ꝓ peccato tuo desꝑando salutẽ
tuã: audi dauid agente. Ad te nathan
ꝓpła ñ. ẽ missus. ĩpse dauid ad te
missus. ẽ Audi eũ clamantẽ. & si mul
clama. Audi gem̃tẽ & congemisce.
Audi flentẽ. & lacrimas iunge. Audi cor¬
rectũ. & condelectare. Si tibi ñ po¬
tuit in t̾cludi peccatũ: spes ueniȩ ñ
int̾ claudat᷑ Missus . ẽ. ad istũ uirũ
nathan ꝓpħa. Attende regni suꝑbiã.
Non respuit uerba p̃cipientis. ñ dixit.
Audes mͥ loqui regi: Rex sullimis ꝓ¬
phetã audiuit. p̃lebs eiꝰ humilis xp̃m

Expanded text:
Peccatum cum desperatione, certa mors. Nemo Peccatum cum desperatione, certa mors. Nemo ergo dicat, Si jam aliquid mali feci, jam damnandus sum: Deus malis talibus non ignoscit, cur non addo peccata peccatis? Fruar hoc saeculo in voluptate, in lascivia, in cupiditate nefaria: jam perdita spe reparationis, vel hoc habeam quod video, si non possum habere quod credo. Iste ergo psalmus, sicut cautos facit eos qui non cecitentiam pro peccato tuo desperando salutem tuam, audi David gementem. Ad te Nathan propheta non est missus, ipse David ad te missus est. Audi eum clamantem, et simul clama; audi gementem, et congemisce; audi flentem, et lacrymas junge; audi correctum, et condelectare. Si tibi non potuit intercludi peccatum, spes veniae non intercludatur. Missus est ad istum virum Nathan propheta: attende regis humilitatem. Non respuit verba praecipientis, non dixit, Audes mihi loqui regi? Rex sublimis Prophetam audivit; plebs ejus humilis Christum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ꝑsecutorẽ suũ saulẽ pateret᷑. Quan¬
do dauid sc̃s saul inimicũ patiebat᷑.
quando illius ꝑsecutionib agitabat᷑
quando ꝑdiuersa fugiebat: ne in ma¬
nus eiꝰ incideret: ñ cõncupiuit alie¬
nã. ñ ad ulterata uxore occidit uirũ.
Erat in infirmitate tribulationis suȩ
tanto in dim̃ intentior: quanto mise¬
rior
uidebat᷑. Utile quiddã . ẽ. tribulatio.
utile medici ferram̃tũ: quã diaboli tẽ¬
ptam̃tũ. Factꝰ .ẽ. securus deuictis hosti¬
b. pressura caruit. tumor excreuit.
U alet gͦ hoc exemplũ ad id: ut timeamꝰ
felicitatẽ. Tribulationẽ inqͥt & dolo¬
rẽ inueni. & nom̃ dñi inuocaui. Sed
factũ. ẽ Dixerĩ eis hȩc qui ñ cõmiser̃.
ut uigilent custodire integritatẽ su¬
am. & cũ attendunt magnũm cecidis¬
se paruitimeant. Si uͦ aliqͥs iã lapsus
hȩc audit & aliqͥd mali inconscientia
tenens uerba psalmi huiꝰ aduertit.
attendat quidẽ uulneris magnitudi¬
nẽ. sed ñ despet medici maiestatem.

Expanded text:
teretur. Quando David sanctus Saülem inimicum patiebatur, quando illius persecutionibus agitabatur, quando per diversa fugiebat ne in manus ejus incideret , non concupivit alienam, non adulterata uxore occidit virum. Erat in infirmitate tribulationis suae tanto in Deum intentior, quanto miserior videbatur. Utile quiddam est tribulatio; utile medici ferramentum, quam diaboli tentamentum. Factus est securus devictis hostibus, pressura caruit, tumor excrevit. Valet ergo hoc exemplum ad id, ut timeamus felicitatem. Tribulationem, inquit, et dolorem inveni, et nomen Domini invocavi . 5. Sed factum est: dixerim haec eis qui non commiserunt, ut vigilent custodire integritatem suam, et cum attendunt magnum cecidisse, parvi timeant. Si vero aliquis jam lapsus haec audit, et aliquid in conscientia mali tenens; verba psalmi hujus advertat: attendat quidem vulneris magnitudinem, sed non desperet medici majestatem.
Abbreviated transcription (Latin):
magnã misccłiam tuã. Subueni grandi
uiisneri. scđm magnã medicinã tuã.
Graue. ẽ qđ habeo. sed ad omĩpotentẽ con¬
fugio. De meotã łȩtali uulnere desꝑa-¬
rẽm: nisi tantũ medicũ reperirem.
Miserere mei ds scđm magnã miscłiã¬

Expanded text:
magnam misericordiam tuam. Subveni gravi vulneri secundum magnam medicinam tuam. Grave est quod habeo, sed ad Omnipotentem confugio. De meo tam lethali vulnere desperarem, nisi tantum medicum reperirem. Miserere mei, Deus, secundum magnam miseri
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlo. pauꝑ int̾ra. Diues ds̃. pauꝑ homo.
Hoc te gͦ curbat. qđ hominẽ uides. qđ
carnẽ intueris. qđ mortẽ respicis. qđ
crucẽ irrides: Hoc te turbat: Intelli¬
ge supegenũ & pauꝑem. Quid ẽ. hoc:
ntelligẽ qͥa ubi tͥ exposita .ẽ. infirmitas.
qͥa tusic eras. Sed tam̃ pauꝑtas ipsius
diuitiȩ nr̃ȩ st̃: qͦmͦ infirmitas ipsius
fortitudo nrã. ẽ. qͦmͦ stultũ ipsius sapi¬
entia nrã. ẽ. qͦmͦ mortalitas ipsius. im¬
mortalitas nr̃a.ẽ. Qui sit pauꝑ attende.
ñ eũ ex alioꝵs pauꝑtate conicias. Imple¬
re uenit pauꝑes. qͥ pauꝑ effectꝰ. ẽ ꝓpt̃ea¬

Expanded text:
 pauper homo. Hoc te ergo turbat, quod hominem vides, quod carnem intueris, quod mortem respicis, quod crucem irrides? hoc te turbat? Intellige super egenum et pauperem. Quid est hoc? Intellige, quia ubi tibi exposita est infirmitas, per, quia jam tu sic eras. Sed tamen paupertas ipsius, divitiae nostrae sunt: quomodo infirmitas ipsius fortitudo nostra est; quomodo stultum ipsius sapientia nostra est; quomodo mortalitas ipsius, immortalitas nostra est . Quid sit pauper, attende: non cum ex aliorum paupertate metiaris. Implere venit paupe
Abbreviated transcription (Latin):
& moriente xp̃o. moriturũ erat uerbũꝰ
Utiq uerbũ dĩ multũ amplius. ẽ. quã ani¬
ma hominis: qͥa anima hominis facta .ẽ.
adõ. Et si facta . ẽ. adõ ꝑuerbũ facta . ẽ.
qͥa omĩa ꝑ ipsũ facta st̃. Ergo nec morit᷑
uerbũ. cũ ñ moriat᷑ anima facta ꝑ uerbũ
Sed qͦmͦ recte dicimꝰ mortuus . ẽ. homo. &¬
si caro ipsius sola moriat᷑: sic recte di¬
moriat᷑. Mortuus unde: Quia egenꝰ
& pauꝑ. Nonte ꝑstringat mors ĩpsius.
& auertat te a contuenda diuinitate.
Beatꝰ qͥ intelligit suꝑ egenũ & pauꝑem.
Respice & pauꝑes egentes. esurientes: siti¬
entes. ꝑ egrinantes. nudos. egrotos. in
carcere constitutos intellige & suꝑ talẽ
pauꝑem. Quia & si suꝑ talẽm intelligis.
suꝑ illũ intelligis qui dix̃. esuriui. si¬
tĩii. nudus. pegrinꝰ. eger. incarcere fui.
Ita in die maligna eruet te dñs. Et uide

Expanded text:
at Verbum? Utique Verbum Dei multo amplius est quam anima hominis: quia anima hominis facta est a Deo; et si facta est a Deo, per Verbum facta est: quia omnia per ipsum facta sunt . Ergo nec moritur Verbum, cum non moriatur anima facta per Verbum. Sed quomodo recte dicimus, Mortuus est homo, etsi anima ipsius non moriatur; sic recte dimoriatur. Mortuus unde? Quia egenus et pauper. Non te perstringat mors ipsius, et avertat te a contuenda divinitate. Beatus qui intelligit super egenum et pauperem. Respice et pauperes, egentes, esurientes et sitientes, peregrinantes, nudos, aegrotos, in carcere constitutos; intellige et super talem pauperem, quia et si super talem intelligis, super illum intelligis qui dixit, Esurivi, sitivi, nudus, peregrinus, aeger, in carcere fui . Ita in die maligna eruet te Dominus. 3. ve
Abbreviated transcription (Latin):
hunc uiderent iudei de quib ipse dñs
similitudinẽ posuit. qͥa dixer̃ hic. ẽ.
hȩres. uenite occidamꝰ eũ. & nr̃a erit
hȩreditas. dixer̃ apud semet ipsos. idẽ
int̾ se. unde pontificis illius caiphȩ
uox. ẽ. Uidetis quã multa turba eũ
sequit᷑. & scłm post illũ abiit Si
dimiserimꝰ eũ uiuere: uenient Roma¬
ni & tollent nob̾ locũ & gentẽ Expe¬

Expanded text:
ibus ipse Dominus similitudinem posuit, quia dixerunt, Hic est haeres; venite occidamus eum, et nostra erit haereditas , dixerunt apud semetipsos, id est inter se, unde pontificis illius Caiphae vox est: Videtis quod turba multa eum sequitur, et saeculum post illum abiit: si dimiserimus eum vivere, venient Romani, et tollent nobis et locum et gentem. Expe
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ sibi. Q enĩ hom̃o pacis meȩ in
quẽ sꝑaui. qͥ ed ebat panes meos am¬
pliauit suꝑ me calcaneũ. Frex̃ sup
me pedẽ. concul care me uoluit᷑.
Quis ẽ. iste homo pacis ipsius: Iudas. Et
Nonne illũ ab initio nouerat. Nonne
ante quã nasceret᷑ futurũ sciebat :
Non ne omĩb discipłis suis dixerat. ego
uos duodecĩ elegi. & unꝰ ex uob̃ diã¬
bolus. ẽ: Quoni gͦ in illũ sꝑauit.
nisi qͥa in mẽbris ipsẽ. ẽ: & qđ multi

Expanded text:
o pacis meae, in quem speravi, qui edebat panes meos, ampliavit super me calcaneum. Erexit super me pedem: conculcare me voluit. Quis est iste homo pacis ipsius? Judas. Et Nonne illum ab initio noverat? nonne antequam nasceretur futurum sciebat? nonne omnibus discipulis suis dixerat, Ego vos duodecim elegi, et unus ex vobis diabolus est ? Quomodo ergo in illum speravit, nisi quia in memb
Abbreviated transcription (Latin):
nos. audiunt phanaticos suos dicentes.
Aliqͣndo xp̃iani ñ erunt. & idola illa coli
habent. quẽ ad modũ antea colebant᷑
plicata . ẽ. magis eccła. crescit ꝑom̃s gentes
nom̃ xp̃i Quĩ de morte sua & de resurre¬
ctione sua pͣdixit. qͥ de mortib marty¬
rũ suoꝵ & de corona pͣdix̃ ipse de ec cła
sua futura p̾dix̃. Si uerũ bis dix̃. t̾cio
m̃titꝰ. ẽ Uanũ ẽ. gͦ qđ creditis contͣ
illũ. melius. ẽ. ut credatis in illũ. ut
inqͥt᷑ pauꝑtate uos ditaremini. Nunc
autẽ qͥa pauꝑ factꝰ.ẽ. contẽnit᷑ & dicit᷑
Homo erat. Quid erat: Mortuus ẽ. crucifi¬
xus ẽ. Hominẽ colitis in hominẽ spẽ habe¬
tis. mortuũ ad oratis. Falleris. intellige
suꝑ egenũ & pauꝑem. ut in illius pauꝑta¬
te diues efficiaris. Quid ẽ. intellige suꝑ
egenũ te pauꝑem Ut ipsũ xp̃m ẽgenũ
& pauꝑem accipias dicentẽ in alio p̃salmo.
Ego aut̃ egenꝰ & paup sũ. dñs curã habet

Expanded text:
nos, audiunt fanaticos suos dicentes, nos, audiunt fanaticos suos dicentes, Aliquando Christiani non erunt, et idola illa coli habent, quemadmodum antea colebanturplicata est magis Ecclesia, crescit per omnes gentes nomen Christi. Qui de morte sua et de resurrectione sua praedixit, qui de mortibus Martyrum suorum et de corona praedixit, ipse et de Ecclesia sua futura praedixit: si verum dixit bis, tertio mentitus est? Vanum est ergo quod creditis contra illum; melius est ut credatis in illum, ut inquit, paupertate vos ditaremini . Nunc autem quia pauper factus est, contemnitur, et dicitur: Homo erat. Quid erat? Mortuus est, crucifixus est; hominem colitis, in hominem spem habetis, mortuum adoratis. Falleris. Intellige super egenum et pauperem, ut illius paupertate dives efficiaris. Quid est, Intellige super egenum et pauperem? Ut ipsum Christum egenum et pauperem accipias, dicentem in alio psalmo: Ego autem egenus et pauper sum, Dominus curam habet
Abbreviated transcription (Latin):
płm post illũ ire. dixer̃. Quando mo¬
riet᷑ & pibit nom̃ eiꝰ ꝰ Id . ẽ. cũ occide¬
rimꝰ eũ. iã nom̃ eiꝰ ñ erit int̾ra. nec se¬
ducet aliqͦs mortuus sed ipsa eiꝰ int̃¬
fectione intelligent homines qͥa ho¬
minẽ sequebantur. qͥa ñ erat in eo
spes salutis. & deserent nom̃ eiꝰ & ñ erit
ẽ. nom̃ eiꝰ. Mort̾uus. ẽ. sed granũ fuit. qͦ
mortificato. seges continuo exurgeret.
multomagis multoq numerosius credere
in illũ. & coeper̃ mẽbraeiꝰ audire. qđ ca-¬
ñ hoc sibi dicebant delere nom̃ xp̃i de t̾ra.
ut moreret᷑ iterũ xp̃c. ñ in capite sed in
corpore suo. Occisi st̃ & martyres. ad mul-¬
tiplicandã eccłam ualuit sc̃s sanguis ef¬
fusus. Seminationi accessit & mors mar.¬
trrũ. p̃ciosa in c̃spectu dnĩ mors scõꝵ eiꝰ.
Multiplicati st̃ magis magisq xp̃iani &
ñ. ẽ. impletũ qđ dixer̃. inimicimͥ qͣndo
morietꝰ & ꝑibit nom̃ eiꝰ : Ad huc & modo
dr̃. Sedent pagani & cõputant sibi an¬

Expanded text:
 dixerunt, Quando morietur, et peribit nomen ejus: id est, cum occiderimus eum, jam nomen ejus non erit in terra, nec seducet aliquos mortuus; sed ipsa ejus interfectione intelligent homines, quia hominem sequebantur, quia non erat in eo spes salutis; et deserent nomen ejus, et non erit. est nomen ejus: mortuus est: sed granum fuit, quo mortificato seges continuo exsurgeret .o, coeperunt multo magis multoque numerosius credere in illum; et coeperunt membra ejus audire quod canon hoc sibi dicebant, delere nomen Christi de terra. Ut moreretur iterum Christus non in capite, sed in corpore suo, occisi sunt et martyres. Ad multiplicandam Ecclesiam valuit sanctus sanguis effusus, seminationi accessit et mors martyrum. Pretiosa in conspectu Domini mors justorum ejus . Multiplicati sunt magis magisque Christiani, et non est impletum quod dixerunt inimici, Quando morietur, et peribit nomen ejus. Adhuc et modo dicitur. Sedent Pagani, et computant sibi an
Abbreviated transcription (Latin):
& adã dormiuit. qͣndo de latere eiꝰ
eua facta.ẽ. Adã infigura ixpĩ eua
infigura eccłȩ. unde appellata. ẽ. mat̃
uiuoꝵ. Quando fabricata. ẽ. euaꝰ
Dũ dormniret adã. Quando mo¬
de latere xp̃i sacram̃ta ȩccłȩ ꝓflu¬
xerunt: Cũ dormiret incruce. Hun-¬
qͥd qͥdormit. ñ adiciet ut resurgat:¬

Expanded text:
e latere ejus Eva facta est . Adam in figura Christi, Eva in figura Ecclesiae: unde est appellata mater vivorum. Quando fabricata est Eva? Dum dormiret Adam. Quando de latere Christi sacramenta Ecclesiae profluxerunt? Cum dormiret in cruce. Numquid qui dormit non adjiciet ut resurgat
Abbreviated transcription (Latin):
toris martẏrũ. qui ñ sibi pe
ꝑcit militib imꝑans pugna. sed prior
pͥugnauit. prior᷑ uicit. ut pugnantes
exẽplo suo hortaret᷑ & maiestate sua
adiuuaret. & ꝓmissione coronaret: au¬
diamꝰ aliqͥd in isto psalmo. qđ ꝑtineat
ad eiꝰ passionẽ. Cõm̃damꝰ aut̃ sepius.
caput & corpus in unitate in tegritatis
consistere. nec separari ab inuicẽ tanꝗ
dentes cantauimꝰ: quanquã de medio
psalmo sit. hinc tam̃ sermonis ducamꝰ
exordiũ. Inimici mei dixer̃ mala mͥ.
quando moriet᷑ & ꝑibit nom̃ eiꝰ: ꝑso¬

Expanded text:
toris martyrum, qui sibi non pepercit militibus imperans pugnam, sed prior pugnavit, prior vicit, ut pugnantes exemplo suo hortaretur, et majestate sua adjuvaret, et promissione coronaret, audiamus aliquid in isto psalmo, quod pertineat ad ejus passionem. Commendamus autem saepius, caput et corpus in unitate integritatis consistere, nec separari ab invicem; tanquam dentes cantavimus, quanquam de medio Psalmo sit, hinc tamen sermonis ducamus exordium. Inimici mei dixerunt mala mihi: Quando morietur, et peribit nomen ejus. Per
Abbreviated transcription (Latin):
neq ꝓficit. nec habet qͦ ꝓficiat ꝑfectꝰ.
nec habet unde deficiat ȩt̃nꝰ. Dixi dnõ
Non in manib hominũ. sed in manib
tuis. Quȩ st̃ istȩ sortes: Quȩre sortes.
audito nomine sortiũ ñ debemꝰ sorti¬
logos quęrere. Sors enĩ ñ aliqͥd mali
.ẽ: sed res est indubitatione humana.
diuinã indicans uoluntatẽ. Nã & sor¬
tes miser̃ apłi. Quando iudas tradito
in locũ suũ: coepit quęri quis in eiꝰ
locũ ordinaret᷑. Electi st̃ duo iudicio
humano. & electꝰ de duob unꝰ: iudicio

Expanded text:
neque proficit; nec habet quo proficiat perfectus, neque proficit; nec habet quo proficiat perfectus, nec habet unde deficiat aeternus. Dixi Domnon in manibus hominum, sed in manibus tuis. Quae sunt istae sortes? quare sortes? Audito nomine sortium, non debemus sortilegos quaerere. Sors enim non aliquid mali est: sed res est in dubitatione humana divinam indicans voluntatem. Nam et sortes miserunt Apostoli, quando Judas tradito in locum suum: coepit quaeri quis in locum ejus ordinaretur, electi sunt duo judicio humano, et electus de duo