comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re. Ab altitudine diei. hoc ẽ. a suꝑbia tẽ¬
porali. Quando enĩ conculcant: alti surs.
humiles st̃ qͥ conculcant᷑. alti st̾ qͥ conctl¬
cant. S nolitimere altitudinẽ concul¬
alti sc̃. Et enĩ ad tempus alti sc̃. Finito
tempore altitudinis suȩ. timebunt. E go
uͦ inte sꝑabo dñe. Non ait. ego uͭ ñ timebo.
s multi qͥ debellant me timebunt. Cum
uenerit ille dies uidicui: tunc lam̃tabunt
se om̃s trib t̾rȩ. Cũ apparuerit signũ fi¬
lii hominis incȩlo: tunc securi erunt õs
scĩ. Illud enĩ ueniet qđ sꝑabant. qđ desi¬
derabant. qđ ueniret orabant. Illis aut̃
penitendi locus nullus remanebit. qa eo
tẽpore quo fructuosa posset. eẽ. peniten¬
tia: cor obdurauert̃ aduersus monentẽ
deũ. Nunqͥd & murũ erigent. aduersus
iudicantẽ: Pietatẽ sane huiꝰ agnosce: &
si ineiꝰ corpore es. imitare. Cũ dixisset. mu¬
iti qͥ debellabant me timebunt: ñ reddi¬

Expanded text:
re: Ab altitudine diei, hoc est, a superbia temre: Ab altitudine diei, hoc est, a superbia temporali. Quando enim conculcant, alti sunt: humiles sunt qui conculcantur, alti sunt qui conculcant. Sed noli timere altitudinem conculalti sunt. Et enim ad tempus alti sunt, finito tempore altitudinis suae timebunt. Ego vero in te sperabo, Domine. Non ait, Ego vero non timebo; sed, Multi qui debellant me, timebunt. Cum venerit ille dies judicii, tunc lamentabuntur se omnes tribus terrae . Cum apparuerit signum Filii hominis in coelo, tunc securi erunt omnes sancti. Illud enim veniet quod sperabant, quod desiderabant, quod ut veniret orabant: illis autem poenitendi locus nullus remanebit, quia eo tempore quo fructuosa posset esse poenitentia, cor obduraverunt adversus monentem Dominum. Numquid et murum erigent adversus judicantem Deum? Pietatem sane hujus agnosce, et, si in eo corpore es, imitare. Cum dixisset, Multi qui debellant me, timebunt; non addi
Abbreviated transcription (Latin):
tribulationes apud patres nr̃os. apud nos
ñ sunt. Si putas te ñ habere tribulatio
in xp̃o pie uiuere. Cũ autẽ ceꝑis in xp̃o
pie utuere: ingressus es torcular. prȩꝑa
te ad pressuras. s noli. eẽ.aridus. ne de pres
ipsi inimici mei. Totadie iam dictum est.
Ab altitudine dici. Qͥa sibi uult ab altitudi¬
ne diei Forte altũ est ad intellectũ. Nec
mirũ qͥa altitudo diei ẽ. Forte enĩ illi ꝓp¬
terea longe facti st̃ a scĩs. qͥ non potueruas
crucifixerunt. inqe errauerunt. Quare
gͦ tenebras passi st̃. ut longe fierent a
scis: Qͥa in alto lucebat dies. malto la¬
tentẽ non cognouerunt. Si enĩ cognouisses.
nunquã dñm głȩ crucifixissent. Hac gͦ al¬
titudine diei reꝑcussi. & longe facti ascĩs
facti st̃ inimici qͥ tribulant: ut conculcens
tanquã uuã intorculari. E st & aliꝰ intel¬
lectꝰ. ab altitudine diei. Conculcauert̃
me inunici mei totadie. hoc ẽ. toto tẽpo¬

Expanded text:
tribulationes apud patres nostros, apud nos tribulationes apud patres nostros, apud nos non sunt. Si putas te non habere tribulationin Christo pie vivere. Cum autem coeperis in Christo pie vivere, ingressus es torcular; praepara te ad pressuras; sed noli esse aridus, ne de pressipsi inimici mei. Tota die: jam dictum est. Ab altitudine diei. Quid sibi hoc vult, Ab altitudine diei? Forte altum est ad intellectum. Nec mirum, quia altitudo diei est. Forte enim illi propterea longe facti sunt a sanctis, quia non potuerunt crucifixerunt, in die erraverunt. Quare autem tenebras passi sunt, ut longe fierent a sanctis? Quia in alto lucebat dies, in alto latentem non cognoverunt: si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Hac ergo altitudine diei repercussi, et longe facti a sanctis, facti sunt inimici qui tribulent et conculcent tanquam uvam in torculari. Est et alius intellectus: Ab altitudine diei conculcaverunt me inimici mei tota die, hoc est, toto tempo
Abbreviated transcription (Latin):
tadie bellans tribulauit me. Omĩs qͥ longe
factus ẽ. a scĩs. s x ipse diabolus quare hic
ñ intelligat᷑: Anforte qͥa dictus ẽ. homo:
Ergo errat ȩuangłiũ qͥa dixit. inimicus ho¬
mo hoc fecit:S quadã figura potest ꝙ ille
dici homo. ñ tam̃ ẽẽ. homo. Siue gͦ ipsum
incueretur qͥ dicebat hȩc. siue popłm. & unũ¬
quenq longe factũ a scĩs. ꝑquales diabolus
tribulat popłm dei. inherentẽ scĩs. in heren¬
tẽ scõ. inherentẽ regi. a cuius regis titulo in¬
dignati illi. tanquã reꝑcussi longe stͥ facti:
me homo. Nec deficiat in ista conculcati¬
one. sciens quẽ inuocet. & qͦ exemplo fortis
¶ũ ille botrus in passione expressus ẽ: mana¬
uit illud unde calix in ebrians quã prȩcla¬
rus. Dicat gͦ & corpus eiꝰ. intuens caput suũ.
Miserere mei dñe. qm̃ conculcatut me homo.
tota die bellans tribulauit me. Cotadie.
toto tempore. Nemo sibi dicat. fuerunt

Expanded text:
ta die bellans tribulavit me omnis qui longe ta die bellans tribulavit me omnis qui longe factus est a sanctis. Sed et ipse diabolus quare hic non intelligatur? An forte quia non dictus est homo? Ergo errat Evangelium, quia dixit: Inimicus homo hoc fecit Sed sub quadam figura potest et ille dici homo, non tamen esse homo. Sive ergo ipsum intueretur qui dicebat haec, sive populum et unumquemque longe factum a sanctis, per quales diabolus tribulat populum Dei inhaerentem sanctis, inhaerentem sancto, inhaerentem regi, ad cujus regis titulum indignati illi tanquam repercussi, longe sunt facti; me homo: nec deficiat in ista conculcatione, sciens quem invocet, et quo exemplo fortis us est Christus. Cum ille botrus passione expressus est, manavit illud unde calix inebrians quam praeclarus est ! Dicat ergo et corpus ejus, intuens caput suum: Miserere mei, Domine, quoniam conculcavit me homo: tota die bellans tribulavit me. Tota die, toto tempore. Nemo sibi dicat: Fuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
psalmũ istũ. agnoscant hic se. Dicant qđ
hic dicit᷑. qͥ patiunt᷑ qđ hic dr̃. Certe qͥ non
patit᷑ non dicat. Non astringo aduocem:
quẽ uideo extra passionẽ. S uide. ne cum¬
uult. eẽ. longe apassione. longe fiat a scĩs.
Cogitet gͦ unusqͥsq de inimico suo sixꝑianꝰ
est. Mundus ipse. inimicus ẽ. Priuatas gͦ mi¬
micitias nemo cogitet. auditurus uerba
psalmi buiꝰ. Sciamꝰ qͥa non ẽ nobis collucta¬
tio aduersus carnẽ & sanguinẽ: s aduersuᷤ
pͥncipes & potestates. & spũalia neqͥtiȩ. idẽ.
aduersus diabolũ &. angłos eiꝰ. Quia &e qͣn¬
do patimͣ homines importunos: ille instigat.
ille inflaminat. ille tanquã uasa sua mouet.
Attendamꝰ gͦ duos hostes: quẽ uidemꝰ. & quẽ ñ
uidemꝰ. Hominẽ uidemꝰ. diabolũ non uidemꝰ.
hominẽ diligamꝰ. diabolũ caueamꝰ. Pro homi¬
mo. Noli timere. qͥa conculcat te homo.
uinũ habeto. uua factus es ut calceris. Mise¬
rere mei dnẽ qm̃ conculcauit me homo. Lo¬

Expanded text:
psalmum istum, agnoscant hic se, dicant quod hic dicitur, qui patiuntur quod hic dicitur. Certe qui non patitur, non dicat: Non astringo ad vocem, quem videoextrapassionem.Sedvideatne,cumvultesse longe a passione, longe fiat a sanctis. Cogitet ergo unusquisque de inimico suo; si christianus est, mundus ipsi inimicus est. Privatas ergo inimicitias nemo cogitet, auditurus verba psalmi hujus: sciamus quia non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, ss et potestates, et spiritualia nequitiae , id est adversus diabolum et angelos ejus; quia et quando patimur homines importunos, ille instigat, ille inflammat, ille tanquam vasa sua movet. Attendamus ergo duos hostes; quem videmus, et quem non videmus: hominem videmus, diabolum non videmus; hominem diligamus, diabolum caveamus; pro homimo. Noli timere, quia conculcavit te homo; vinum habeto, uva factus es ut calceris. Miserere mei, Domine, quoniam conculcavit me homo: to
Abbreviated transcription (Latin):
nouellȩ constabilite. filiȩ eoꝵ ornatȩ. sicut
similitudo templi. felicitatẽ describit prȩ¬
id sentis scłi. in qua errantes homines. & eã pro
magno habentes. felicitatẽ uerã sempi̾nã¬
q ñ querunt. Inde gͦ isti filii alieni. ñ filii

Expanded text:
novellae constabilitae, filiae eorum ornatae ut similitudo templi. Felicitatem describit praesentis saeculi, in qua errantes homines et eam pro magno habentes, felicitatem veram sempiternamque non quaerunt. Inde ergo isti filii alieni, non filii
Abbreviated transcription (Latin):
sapis quȩ dei st̃: s quȩ st̃ hominis. paulo
ante quȩ dei. qͥa ñ tͥ reuelauit caro & san¬
guis. s pater nĩs qͥ ẽ incelis. Quando indõ
laudabat sermonẽ. ñ sathauas. s petrus
a petra uocatꝰ ẽ. Quando autẽ a se & ex hu¬
mana infirmitate amore hominis car¬
ipsiꝰ & ceteroꝵ: sathanas dictꝰ ẽ. Quare:
t̾renũ dare consiliũ. Absit dñẽ. ñ fiet
istuad. Dicis absit. & dicis dñe. Utiq sidñs
ẽ. potestate facit. Si magister ẽ: nouit qͥd
faciat. nouit qͥd doceat. Tu autẽ uis du¬
cere ducẽ. docere magistrũ iubere dño.
optare deo. Multũ prȩcedis. s retro con¬
uerteris. Nunqͥd ñ & istis inimicis hoc
ꝓderat: Conuertent᷑ inimici mei retror¬
sũ s non remaneant retrorsũ Iaeo conuertã¬
tur retrorsũ ne prȩcedant. s ut sequantur.
ñut remaneant. Conuertent᷑ inunici mei
ritrorsũ. In quacunq die inuocauero te.
ecce sciui qm̃ ds̃ iñs estii. Magna scientia.

Expanded text:
. Paulo ante quae Dei: quia non revelavit tibi caro et sanguis, sed Pater meus qui in coelis est. Quando in Deo laudabat sermonem, non satanas, sed Petrus a petra: quando autem a se, et ex humana infirmitate, amore hominis caripsius et caeterorum, satanas dictus est. Quare? terrenum dare consilium. Absit, Domine, non fiet istud. Dicis, Absit; et dicis, Domine: utique si Dominus est, potestate facit; si magister est, novit quid faciat, novit quid doceat. Tu autem vis ducere ducem, docere magistrum, jubere Domino, optare Deo: multum praecedis, redi retro. Numquid non et istis inimicis hoc proderat? Convertantur inimici mei retrorsum: sed non remaneant retrorsum. Ideo convertantur retrorsum, ne praecedant; sed ut sequantur, non ut remaneant. Convertantur inimici mei retrorsum. 16. In quacumque die invocavero te, ecce scivi quoniam Deus meus es tu. Magna scientia!
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ confessionẽ uerã. piã. plenã fiduci¬
e. qͥ dixit. tues xp̃c filius dei uiui. Conti¬
nuo autẽ uͥ cȩpit dñs loqui de passione
sua. timuit ille ne ꝑiret moriendo. cum
ipsi nos ꝑiremꝰ ñ ille moreret᷑ ftait. Ab¬
sit dñe. ñ fiet istud. Et dñs illi qͥ paulo
ante p̃dixerat beatꝰ es. & suꝑ hanc petrã
ȩdificabo ȩccłiam meã: redi inqͥt retro¬

Expanded text:
 plenam fiduciae, quia dixit, Tu es Christus Filius Dei vivi. Continuo autem ubi coepit loqui Dominus de passione sua, timuit ille ne periret moriendo, cum ipsi nos periremus nisi ille moreretur; et ait, Absit, Domine, non fiet istud. Et Dominus illi, cui paulo ante dixerat, Beatus es, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, Redi, inq
Abbreviated transcription (Latin):
tes nos ad scãm scripturã. inuenimꝰ qͥdẽ
scm̃ dauid illũ regẽ isrł ex quo etiam
nomen accepit psalteriũ dauid. ꝑsecutorem
nouerunt. qͥ scripturas uł attigerunt uł au¬
dier̃. Habuit gͦ ꝑsecutorẽ saulẽ rex dauid.
Et cũ ẽẽt ille mittissimꝰ. ille ferocissimꝰ. ille
lenis. ille inui dus. ille paciens. ille crudeł.
ille beneficus. ille ingratꝰ: ꝑtulit eũ tanta
lenitate. ut cũ eũ accepisset in manꝰ. non
illũ attigisset. ñ lesisset. Accepit enĩ adnõ
deo inpotestatẽ ut si uellet occideret saulẽ
ipse dauid. et e legit magis parcere quã
occidere. Ille autẽ nec talibeneficio uictus
ẽ. ut desineret ꝑsequi. Inuenimꝰ gͦ illo tẽ¬
pore quando saul dauid ꝑsequebat᷑. re¬
gẽ futurũ & prȩdestinatũ rex iam reꝓba

Expanded text:
tes nos ad sanctam Scripturam, invenimus quidem tes nos ad sanctam Scripturam, invenimus quidem sanctum David illum regem Israel, ex quo etiam nomen accepit Psalterium Davidicum, persecutorem ras vel attigerunt vel audierunt. Habuit ergo persecutorem Saülem rex David: et cum esset ille mitissimus, ille ferocissimus; ille lenis, ille invidus; ille patiens, ille crudelis; ille beneficus, ille ingratus; pertulit eum tanta lenitate, ut cum eum accepisset in manus, non illum attigisset, non laesisset. Accepit enim a Domino Deo potestatem, ut si vellet, occideret Saülem ipse David; et elegit parcere quam occidere. Ille autem nec tali beneficio victus est, ut desineret persequi. Invenimus ergo illo tempore, quando Saül David persequebatur, regem futurum et praedestinatum re
Abbreviated transcription (Latin):
psalmꝰ uide quẽ titalũ habeat. In finem.
ꝑdere ẽ: consũmare ꝑficere. finitũ enim
qͥcqͥd dicimꝰ. a fine dicimꝰ. S aliter dicimꝰ.
finitꝰ est panis. alit̃ dicimꝰ finita ẽ. tunica.
Finitus ẽ panis: qͥ manducabat᷑. finita ẽ. tu¬
nica. quȩ texebat᷑. Panis gͦ finitꝰ est: ut con¬
mur. in illo ꝑficitͣoe. abillo ꝑficim᷑. g hȩc
adillũ ꝑueneris. ultra ñ queris: finis cuus
ẽ. Quomͦ enĩ finis uiȩ tuȩ locus ẽ. quoten¬
dis. quo cũ ꝑueneris iam manebis:. sic finis
studii tui. ꝓpositi tui. conatꝰ tui. intentio¬
nis tuȩ. ille ẽ. adquẽ tendis. adquẽ tũ ꝑ¬
ueneris ultra ñ desiderabis. qͥa melius ni¬
chil habebis. Ipse gͦ & exemplũ nob̃ uiuẽ¬
di ꝓposuit in hac uita. & p̃miũ uiuendi
dabit infutura uita. Infinẽ ne corrum¬
pas ipsi dauid intituli inscriptione. cũ
fugeret afaciȩ saul inspeluncã. Referen¬

Expanded text:
psalmus, vide quem titulum habeat: In finem. psalmus, vide quem titulum habeat: In finem. perdere est: consummare, perficere. Finitum enim quidquid dicimus, a fine dicimus. Sed aliter dicimus, Finitus est panis; aliter dicimus, Finita est tunica: finitus est panis qui manducabatur, finita est tunica quae texebatur: panis ergo finitus est ut conmur, in illo perficimur, et ab illo perficimur; et haec ad illum perveneris, ultra non quaeris; finis tuus est. Quomodo enim finis viae tuae locus est quo tendis; quo cum perveneris, jam manebis: sic finis studii tui, propositi tui, conatus tui, intentionis tuae, ille est ad quem tendis; ad quem cum perveneris, ultra non desiderabis, quia melius nihil habebis. Ipse ergo et exemplum nobis vivendi proposuit in hac vita, et praemium vivendi dabit in futura vita. 3. In finem, ne corrumpas ipsi David in tituli inscriptionem, cum fugeret a facie Saül in speluncam. Referen
Abbreviated transcription (Latin):
corpus. qͦd bene uos nosse ñ dubito: caput
ẽ. ipse saluator nr̃ passus sub pontio pila¬
to. qͥ nunc postea quã resurrexit amortu¬
is. sedet addexterã patris. Corpus autẽ eiꝰ
ẽ. ȩccłia. ñ ista aut illa: s toto orbe diffusa.
Nec ea quȩ nunc ẽ in hominib. qͥ prȩsentẽ
uitã agunt: s adeã ꝑtinentib etiã his qͥ
fuerunt ante nos. & his qͥ futuri st̃ post
nos. usq infinẽ scłi. Lota enĩ eccłia constats
ex omib fidelib. qͥa fideles om̃s menbra
st̃ xp̃i: habet illud caput positũ incelis.
audimꝰ uoces capitis. ut audiamꝰ & uoces
corꝑis. Noluit enĩ loqui seꝑatim: qͥa nolu¬
it. eẽ. seꝑatꝰ dicens. ecce ego uobiscũ sũ: usq
ad consũmationẽ scłi. Si nobiscũ. ẽ loquit᷑
innob̃. loqͥt᷑ de nobis. loquit᷑ ꝑnos: qͥa et
nos loquim᷑ iillo. & ideo uerũ loquim᷑.
qͥa in illo loquim᷑. Nam qͣndo in nob̾ & ex
nobis loqui uoluerimꝰ: in mendatio rema

Expanded text:
corpus, quod bene vos nosse non dubito: caput est ipse Salvator noster, passus sub Pontio Pilato, qui nunc postea quam resurrexit a mortuis, sedet ad dexteram Patris: corpus autem ejus est Ecclesia; non ista, aut illa, sed toto orbe diffusa; nec ea quae nunc est in hominibus qui praesentem vitam agunt, sed ad eam pertinentibus etiam his qui fuerunt ante nos, et his qui futuri sunt post nos usque in finem saeculi. Tota enim Ecclesia constans ex omnibus fidelibus, quia fideles omnes membra sunt Christi, habet illud caput positum in coelis audiamus voces capitis, ut audiamus et voces corporis. Noluit enim loqui separatim, quia noluit esse separatus, dicens: Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi . Si nobiscum est, loquitur in nobis, loquitur de nobis, loquitur per nos; quia et nos loquimur in illo: et ideo verum loquimur quia in illo loquimur. Nam quando in nobis et ex nobis loqui voluerimus, in mendacio reman
Abbreviated transcription (Latin):
sedemꝰ scđm spem: ille hic nobiscũ ẽ. scd̾m
caritatẽ. Hȩc cõpago tanquã uniꝰ homi¬
nis. facit duos in carne una. sponsũ &spon¬
sam. Unde & ipse dñs dicit. Igit᷑ iam ñ duo.
s una caro. Quomͦ hic tenet᷑ ingeth: Cene¬
tur incorculari corpus eiꝰ idẽ. ȩccłia eius.
Quid ẽ. intorculari: In pręssuris. S intorculari.
fructuosa pressura ẽ. Uua inuite. pressurã
ñ sentit. Integra uidet᷑. s nichil inde manat.
Mutit᷑ in torcular. calcat᷑. premit᷑. In iuriaui¬
det᷑ fieri uuȩ. s ista in uiria sterilis non est.
Immo si nulla iniuria accederet: sterilitas

Expanded text:
sedemus secundum spem, et ille hic nobiscum est secundum sedemus secundum spem, et ille hic nobiscum est secundum charitatem. Haec compago tanquam unius hominis facit duos in carne una, sponsum et sponsam. Unde et ipse Dominus dicit: Igitur jam non duo, sed una caro . Quomodo ergo hic tenetur in Geth? Tenetur in torculari corpus ejus, id est Ecclesia ejus . Quid est, in torculari? In pressuris. Sed in torculari fructuosa pressura est. Uva in vite pressuram non sentit, integra videtur, sed nihil inde manat: mittitur in torcular, calcatur, premitur; injuria videtur fieri uvae, sed ista injuria sterilis non est; imo si nulla injuria accederet, sterilis
Abbreviated transcription (Latin):
ena: Non dictũ ẽ. uitis mea. qͥa si mea dul¬
cis. si amara ñ mea.si ñ mea utiq aliena:
Tenuerunt gͦ illũ allophili ingeth. Est qͥ¬
dẽ fr̾s qͥa inuenimꝰ dauid ipsũ filiũ iesse re¬
gẽ isrł. ꝑegrinatũ. eẽ. apud allophilos cũ
quereret᷑ a saule. & fuit inista ciuitate
apuil regẽ ciuitatis huiꝰ. s ibi retentũ. eẽ.
s tenent ad huic allophili ingech. Gech
diximꝰ. qđ ciuitas sit. Interrogata autẽ
int̾prȩtatio huiꝰ nominis. indicat torcular.
le natus ex uirginȩ. crucifixus. qͥ iam nob̃
exemplũ resurrectionis nr̃ȩ in resurrectio¬
ne suȩ carnis ostendit. qͥ sedet ad dexterã
patris. & ꝓ nob int̾pellat: est & hic. s incor¬
pore suo qđ ẽ. ȩccłia. Corpus coniunctũ ẽ.
capiti suo. Caput ꝓcorpore suo clamat.
saule. saule. qͥd me ꝑsequeris. &. corpus in
resuscitauit.&. simul sedere fecit incȩlestibꝰ.
Et nos ibi sedemꝰ. & ipse hic laborat. Nosibi

Expanded text:
ena Non dictum est, Vitis mea: quia si mea, dulena Non dictum est, Vitis mea: quia si mea, dulcis; si amara, non mea; si non mea, utique aliena. Tenuerunt ergo eum Allophyli in Geth. dem, fratres, David ipsum filium Jesse, regem Israel, peregrinatum esse apud Allophylos, cum quaereretur a Saüle ; et fuit in ista civitate et apud regem civitatis hujus: sed ibi retentum esse nsed et tenent adhuc Allophyli in Geth. Geth diximus quod civitas sit. Interrogata autem interpretatio hujus nominis, indicat Torcular. le natus ex virgine crucifixus, qui jam nobis exemplum resurrectionis nostrae in resurrectione suae carnis os est et hic, sed in corpore suo quod est Ecclesia. Corpus conjunctum est capiti suo, caput pro corpore clamat: Saule, Saule, quid me persequeris ? Et corpus in resuscitavit, et simul sedere fecit in coelestibus . Et nos ibi sedemus, et ipse hic laborat: nos ibi
Abbreviated transcription (Latin):
accepit. Cũ gͦ nesciamꝰ qͥd petamꝰ tanquã
ñ habentes. & tinde grãs agamꝰ tanquã ac
cipientes: opus ẽ. semꝑ temptationib et
tribclationib erudiri mnisto scło. S tribu¬
lari ñ possumꝰ. ñ ab eis qͥ longe fiunt ascis.
Longiquitatẽ istam fr̃s intelligite cordis
c̃ẽ. ñ corporis Fit enĩ plerunꝙ ut qͥ corpore
te. ex eo qͥdiligit mundũ cũ tu diligas deũ.
longe sit ate. Quid gͦ sibi uult qđ adipsũ
titulũ adhuc ꝑtinet. qͥa tenuer̃ eũ allo¬
phili ingeth: Geth ciuitas quedã erat
allopbiloꝵ idẽ. alienigenarũ utiq popłi lon¬
ge a scĩs. Ex eo enĩ qͥa alienigene:. ñ utiq pro¬
pinquant scĩs. s longe st̃ a scĩs. Om̃s qͥ recu¬
sant xp̃m regẽ: alienigene fiunt. Quare
alienigenȩ fiunt: Quia & illa uitis. quanius
abillo plantata. amara facta. qͥd audiuit:
Quare conuersa es inamaritudinẽ uitis ali¬

Expanded text:
accepit . Cum ergo nesciamus quid petamus tanquam accepit . Cum ergo nesciamus quid petamus tanquam non habentes, et unde  semper tentationibus et tribulationibus erudiri in isto saeculo; sed tribulari non possumus, nisi ab eis qui longe fiunt a sanctis. Longinquitatem istam, fratres, intelligite cordis esse, non corporis. Fit enim plerumque ut qui corpore te, ex eo quia diligit mundum, cum tu diligas Deum, longe sit a te. 3. Quid ergo sibi vult, quod ad ipsum titulum adhuc pertinet, quia tenuerunt eum Allophyli in Geth? Geth civitas quaedam erat Allophylorum, id est alienigenarum, utique populi longe a sanctis. Ex eo enim quod alienigenae, non utique appropinquant sanctis, sed longe sunt a sanctis. Omnes qui recusant Christum regem alienigenae fiunt. Quare alienigenae fiunt? Quia et illa vitis quamvis ab illo plantata, amara facta quid audivit? Quare conversa es in amaritudinem, vitis ali
Abbreviated transcription (Latin):
Et mͦ intilti xꝑm regẽ iam incȩlo sedentem
& ubiq regnantẽ hab̾e nolunt. & ipsi sunt
qͥ tribulant nos. Contra tales iste psalmus
confirmat nos. Necesse ẽ enĩ ut tales patia¬
mur usq infinẽ. quos ñ paterem᷑. nͥ nobis
expediret. Omĩs cni temptatio ꝓbatio ẽ. et
omis ꝓbationis effectꝰ habet fructũ suum.
Qa homo plerunq etiã sibi ipsi ignotus. qͥd
ferat. qͥd ue ñferat ignorat. & aliqͣndo prȩ¬
siunit se ferre qđ non potest. & aliqͣndo des¬
perat se posse ferre qđ potest. Accidit tẽp¬
catio qͣsi int̾rogatio. & inuenit᷑ homo a se¬
ipso. qͥa latebat se ipsũ. s artificẽ non late¬
bat. Proinde petrus presũpsit nescio qͥd
petrus ignorabat. s dñs nouerat. Pespon¬
dit minꝰ idoneũ qͥ fabricarat. qͥ etiã fabri¬
cato a se iures idoneas daturus erat. Qͥ
nondũ dederat sciebat. ille qͥ nondũ acceꝑat
nesciebat. Accessit tẽptado. negauit. fleuit.

Expanded text:
Et modo multi Christum regem in coelo sedentem Et modo multi Christum regem in coelo sedentem et ubique regnantem habere nolunt: et ipsi sunt qui tribulant nos. Contra tales iste psalmus confirmat nos. Necesse est enim ut tales patiamur usque in finem: quos non pateremur, nisi nobis expediret. Omnis enim tentatio probatio est, et omnis probationis effectus habet fructum suum. Quia homo plerumque etiam sibi ipsi ignotus est: quid ferat, quidve non ferat, ignorat; et aliquando praesumit se ferre quod non potest, et aliquando desperat se posse ferre quod potest: accedit tentatio quasi interrogatio, et invenitur homo a seipso; quia latebat et seipsum, sed artificem non latebat. Proinde Petrus praesumpsit nescio quid es suas Petrus ignorabat, sed Dominus noverat. Respondit minus idoneum qui fabricaverat, qui etiam fabricato a se vires idoneas daturus erat, quid nondum dederat, sciebat; ille qui nondum acceperat, nesciebat: accessit tentatio; negavit, flevit,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃magnoscunt. & habere concupiscunt.
Longe fiant a scĩs. qͥ contradicentes titulo.
respuer̃ regẽ deũ. & elegerunt regẽ homi¬
nẽ. Oͥmis gͦ popłs humano regno delecta¬
tus. respuens in se regnare deũ. qͦ regnan¬
te ita qͥsq subiectꝰ ẽ. ut regnet ir ipse cupi¬
ditatib suis. omis gͦ popłs talis. longe fit
ascĩs. Nolite itaq fr̃s insolis iudeis hoc
aduertere. Data st̃ qͥdẽ in illis qͣsi pͥmitiua
exempla: ut in illo popło eluceret. qđ omĩs
homo caueret. Apte illi xp̃m regẽ recusa¬
uerunt. & regẽ cesarẽ delegerunt. Est qͥ¬
dẽ & cesar rex. homo hominib adhuma¬
na: s alius ẽ. rex addiuina. Alius aduitã
tẽporalẽ. alius ẽ. adȩcernã. Nlius rex t̾re¬
nus aliꝰ est rex celestis. Rex trenꝰ sub rege
celesti. rex celestis suꝑ omĩa. Nong ili
qͥa dixerunt se habere cesarẽ regem peccaue¬
runt: s qͥa regẽ. xꝑm habere noluerunt.

Expanded text:
Christum agnoscunt et habere concupiscunt: Christum agnoscunt et habere concupiscunt: longe fiant a sanctis qui contradicentes titulo respuerunt regem Deum, et elegerunt regem hominem. Omnis ergo populus humano regno delectatus, respuens in se regnare Dominum, quo regnante ita quisque subjectus est, ut regnet et ipse cupiditatibus suis, omnis ergo populus talis longe est a sanctis. Nolite itaque, fratres, in solis Judaeis hoc advertere. Data sunt quidem in illis quasi primitiva exempla, ut in illo populo eluceret quod omnis homo caveret. Aperte illi regem Christum recusaverunt, et regem Caesarem elegerunt. Est quidem et Caesar rex homo hominibus ad humana, sed alius rex est ad divina; alius rex ad vitam temporalem, alius ad aeternam; alius rex terrenus, alius rex coelestis: rex terrenus sub rege coelesti, rex coelestis super omnia. Non ergo illi quia dixerunt se habere Caesarem regem, peccaverunt; sed quia regem Christum habere noluerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tituli inscriptione: Ipse titulus ostendat nob̾
popłm istũ S criptꝰ ẽ. enĩ qͥdã titulus indñica
passione: qͣndo dñs crucifixus ẽ. Erat ibi titu¬
lus scriptꝰ. hebraicȩ. grecȩ. & latine. rex itideoꝵ.
Trib linguis tanquã trib testib titulus ap¬
ꝓbat᷑. qͥa in ore duoꝵ aut triũ testiũ. stabit
om̃e uerbũ. Istũ titulũ cũ legissent iudei.
indignati st̃. & dixerunt ad pilatũ. Noli seri¬
bere rex itideoꝵ: s qͥa ipse se dixit regẽ esse
udeoꝵ. Ipsũ dixisse scribe dixer̃. ñ hoc ẽẽ.
qđ dixit. S qͥauerũ est in alio psalmo. in
tituli inscriptione ne corrumpas: respon¬
dit pilatus. Qđ scripsi scͥpsi. Tanquã dics̃.
Non corrũpo ueritatẽ. & si uos diligitis falsi¬
tatẽ. Quia gͦ in maledicto isto indignati st̃
iudei dicentes. nos ñ habemꝰ regẽ nͥ solũ ce¬
sarẽ: de tituli offensione longe factist̃ a scĩs.
Propinquent scĩs & agglutinent᷑ sco. qͥ regẽ

Expanded text:
endat nobis populum istum. Scriptus est enim quidam titulus in dominica passione, quando Dominus crucifixus est: erat ibi titulus inscriptus, hebraice, graece, et latine, Rex Judaeorum; tribus linguis tanquam tribus testibus titulus approbatus, quia in ore duorum vel trium testium stabit omne verbum . Istum titut dixerunt ad Pilatum: Noli scribere, Rex Judaeorum; sed quia ipse dixit se regem esse Judaeorum. Ipsum dixisse scribe, dixerunt; non hoc esse quod dixit. Sed quia verum est in alio psalmo, In tituli inscriptionem ne corrumpas , respondit Pilatus, Quod scripsi, scripsi: tanquam dicens, Non corrumpo veritatem, etsi vos diligitis falsitatem. Quia ergo in maledicto isto indignati sunt Judaei, dicentes, Nos non habemus regem nisi solum Caesarem , de tituli offensione longe facti sunt a sanctis. Propinquent sanctis, et agglutinentur sancto qui regem
Abbreviated transcription (Latin):
guȩ eoꝵ. Si autẽ in idipsũ aduersũ me
susurrabant om̃s ait inimici mei: ꝑdant
id ipsũ in malo. diuidant᷑ linguȩ eoꝵ. ñ
sibi consentiant. s mergat dñs & diui¬
se extulerunt. Diuide. Quare: Qͥa in ma¬
lũ conspirauerunt. Turrẽ illã recorda¬
re suꝑboꝵ factã. post diluuiũ. Qͥa dixe¬
runt suꝑbi: Neꝑeamꝰ diluuio. faciamus
altã turrẽ. Suꝑbia se munitos arbitra¬
bant᷑. eẽ. Extruxerunt altã turrẽ. & dĩs
diuisit linguas eoꝵ. Tunc se ceꝑunt nͣ
intelligere. hinc facta ẽ. origo lingua¬
rũ multarũ. ante enĩ lingua una erat.
S una lingua concordib ꝓderat. una
lingua humilib ꝓderat. At ubi illa
collectio inconspiratione suꝑbie pͣcipita¬
ta ẽ: peꝑcit illis ds̃ ut diuideret linguas
eoꝵ. ne sese intelligendo ꝑuitiosã faceres̃
unitatẽ. Per suꝑbos homines diuisȩ sunt
linguȩ. ꝑhumiles apłos congregatȩ sunt

Expanded text:
guae illorum. Si autem in idipsum adversum me guae illorum. Si autem in idipsum adversum me susurrabant, ait, omnes inimici mei , perdant idipsum in malo; dividantur linguae eorum, non sibi consentiant. Submerge, Domine, et divise extulerunt. Divide, quare? Quia in malum conspiraverunt. Turrem illam recordare superborum factam post diluvium: quid dixerunt superbi? Ne pereamus diluvio, faciamus altam turrem . Superbia se munitos esse arbitrabantur, exstruxerunt altam turrem; et Dominus divisit linguas ipsorum. Tunc se coeperunt non intelligere: hinc facta est origo linguarum multarum. Antea enim una lingua erat; sed una lingua concordibus proderat, una ibus humilibus proderat. At ubi illa collectio inter conspirationem superbiae praecipitata est, pepercit illis Deus, ut divideret linguas eorum, ne sese intelligendo, perniciosam facerent unitatem. Per superbos homines divisae sunt linguae. Per humiles Apostolos congr
Abbreviated transcription (Latin):
dem aliqͣndo uisũ ẽ. illis. qͥa inter illos
dormit uentoꝵ imꝑator & creator.
Merito gͦ forte turbatur cortuũ. qͥa ex¬
cidit tͥ. in quẽ credideris. Intolerabilit᷑
Tc̃ enĩ inte dormit xp̃c. si uerũ illũ filiũ
dĩ abnegasti esse. si oblitus fueris
passionis xp̃i. Tunc inte uigilat xp̃c. si
no corde intuitus fueris qͥd ille fuerit pas¬
sus. nonne ȩquo antino & tii tolerabis:
Et fortasse gaudens. qͥa inuentus es. inali¬
qua similitudine passionũ regis tui.
Cum gͦ ista cogitans. consolari & gaudere
cȩꝑis: ille surrexit. ille uentis imꝑauit
ideo facta ẽ. tranquillitas. Ex pectabam
eũ qͥ me saluũ faceret. apusillo animo
linguas eoꝵ. Attendit tribulantes se. et
adumbrantes se: & optauit hoc ñ de ira.
Ers̃ qͥ se male extulerunt. expedit eis ut
sũ mergant᷑. Qui male conspirauerunt:
expedit eis ut linguȩ eoꝵ diuidantur.
Aadbonũ consentiant. & concordent lin-¬

Expanded text:
dem aliquando visum est illis quia inter illos dem aliquando visum est illis quia inter illos dormiebat ventorum imperator et creator; Merito ergo forte turbatur cor tuum, quia excidit tibi in quem credideris: intolerabiliter Tunc in te dormit Christus, si verum illum filium Dei abnegas esse, si oblitus es passionis illius. Tunc in te vigilat Christus, si no corde intuitus fueris quid ille fuerit passus, nonne aequo animo et tu tolerabis? et fortasse gaudens, quia inventus es in aliqua similitudine passionum regis tui. Cum ergo ista cogitans consolari et gaudere coeperis, ille surrexit, ille ventis imperavit: ideo facta est tranquillitas. Exspectabam eum qui me salvum faceret a puslinguas eorum. Attendit tribulantes se et adumbrantes se, et optavit hoc, non de ira, fratres. Qui se male extulerunt, expedit eis ut submergantur: qui male conspiraverunt, expedit eis ut linguae eorum dividantur: ad bonum consentiant, et concordent lin
Abbreviated transcription (Latin):
tia. s ñ solus incaritate. Intus consolaba¬
tur conscientia. s formsecus tribulatio¬
nes ñ relinquebant. Itaq inse quietus
exaliis pendens. cũ conturbaret᷑ ad huc.
qͥ ait: Expectabã eũ qͥ me saluũ faceret.
a pusillo animo & tempestate. Mare ẽ:
tempestas ẽ: nichil tͥ restat. nͥ exclamare
dñe pereo. Porrigat manũ ille. qͥ fluctꝰ
calcat intrepidus. Sulleuet trepidatio¬
nẽ tuã. firmet inse securitatẽ tuã. allo¬
quat᷑ te intꝰ. & dicat tͥ. Me attende. qͥd
ꝑtulerim. Fratrẽ malũ forte pateris. aut
inimicũ forisecus pateris. quos nͣ passus
sũ: Fremebant formsecus iudei. intrin¬
secus discipłs tradebat. Seuiet gͦ tempes¬
tas. s illȩ saluos facit apusillo animo
& tempestate. Forte nauis tua ideo tur¬
bat᷑. qͥa ille inte dormit. Seuiebat ma¬
re. turbabat nauiculã. in qua discipłi
nauigabant. xp̃c autẽ dormiebat. Tan¬

Expanded text:
tia, sed non solus in charitate; intus consolabatia, sed non solus in charitate; intus consolabatur conscientia, sed forinsecus tribulationes non relinquebant. Itaque in se quietus, ex aliis pendens, cum conturbaretur adhuc, quid ait? Exspectabam eum qui me salvum faceret a pusillanimitate et tempestate. Mare est, tempestas est: nihil tibi restat nisi exclamare, Domine, pereo . Porrigat manum ille qui fluctus calcat intrepidus, sublevet trepidationem tuam, firmet in se securitatem tuam, alloquatur te intus, et dicat tibi: Me attende, quid pertulerim: fratrem malum forte pateris, aut inimicum forinsecus pateris; quos non passus sum? Fremebant forinsecus Judaei, intrinsecus discipulus tradebat. Saevit ergo tempestas, sed ille salvos facit a pusillanimitate et tempestate. Forte navis tua ideo turbatur, quia ille in te dormit. Saeviebat mare, turbabatur navicula in qua discipuli navigabant, Christus autem dormiebat: tan
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi reqͥeturus : E cce elongaui fugiens. et
mansi in deserto. Inquo deserto. Ubicũq
fueris. congregabunt sẽ ceteri. Desertũ
tecũ petent: affectabunt uitã tuã. ture¬
pellere ñ potes societatẽ fratrũ. miscent᷑
tͥ etiã mali. adhuc tͥ exercitatio debet᷑.
Ecce elongaui fugiens. & mansi in deserto.
In qͦ deserto: s forte inconscientia. qͦ muil¬
lus hominũ intrat. uͥ nemo tecũ ẽ: uͥ tu
& ds̃ ẽ Nam si in deserto inaliquo loco¬
es. qͥd facies de congregantib se: Non
eni agenere humano seꝑatus ẽẽ. pote¬
ris. quã diu in hominib uiuis. Attende
potius consolatorem illũ dñm. regẽ. imꝑa¬
torẽ & creatorẽ nrm̃. creatũ. ee. etiã inter
nos: attende qͥa .xii. sitis miscuit uñuquẽ
mansi indeserto. Forte iste ut dixi. fuge¬
rat ad conscientiã suã. ibi aliqͣntulũ de¬
sertũ inuenerat. uͥ reqͥesceret. S illa dile¬
ctio. conturbat eũ. Solus erat inconscien¬

Expanded text:
ubi requieturus? Ecce elongavi fugiens, et ubi requieturus? Ecce elongavi fugiens, et mansi in deserto. In quo deserto? Ubicumque fueris, congregabunt se caeteri, desertum tecum petent, affectabunt vitam tuam, tu repellere non potes societatem fratrum: miscentur tibi etiam mali; adhuc tibi exercitatio debetur. Ecce elongavi fugiens, et mansi in deserto. In quo deserto? Si forte in conscientia, quo nullus hominum intrat, ubi nemo tecum est, ubi tu et Deus es. Nam si in deserto, in aliquo loco, quid facies de congregantibus se? Non enim a genere humano separatus esse poteris, quamdiu in hominibus vivis. Attende potius consolatorem illum Dominum et regem, imperatorem et creatorem nostrum, creatum etiam inter nos: attende quia duodecim suis miscuit unum quemmansi in deserto. Forte iste, ut dixi, fugerit ad conscientiam suam, ibi aliquantum desertum invenerit ubi requiesceret. Sed illa dilectio conturbat eum: solus erat in conscien
Abbreviated transcription (Latin):
singillatim: Cenet eos caritas. ut cũ mul¬
tis maneant: & deipsis multi existunt qui
exerceant. qͥa in om̃i congregatione mul¬
titudinis. necesse ẽ inueniant᷑ mali. Ds̃ erũ
qͥ nouit exercendos nos: miscet nob & non
ꝑseueraturos. aut certe ita simulatos ut
nec inchoauerint. in qͦ ꝑseuerare deb̾ent.
N ouit enĩ necessariũ nobis ẽẽ: ut feramus
ialos. & ꝓficiat qđ boni sumꝰ. Diligamꝰ
mimicos. corripiamꝰ. castigemꝰ. ex cõmu¬
hoc iracundia. & turbaret ocłmtuum:
ñ inqͥt ut inimicũ eũ existimetis. s corri¬
pite ut fratrẽ. ut erubescat. A quo indix̃
separationẽ. non prȩciait dilectionẽ. Uiuit
ille ocłs. uiuit uita tua. Et enĩ amissa di¬
lectio. mors tua ẽ. Ille hanc amittere ci¬
muit qͥ dixit. metꝰ mortis cecidit suꝑnie.
Itaq ne amittã dilectionis uitã qͥs dabte
mͥ pennas sicut columbȩ. & uolabo & reqͥ¬
escam: Quo iturus es: Quo uolaturus:

Expanded text:
singillatim? Tenet eos charitas, ut cum mulsingillatim? Tenet eos charitas, ut cum multis maneant: et de ipsis multis existunt qui exerceant. Quia in omni congregatione multitudinis necesse est ut inveniantur mali. Deus enim qui novit exercendos nos, miscet nobis et non perseveraturos, aut certe ita simulatos, ut nec inchoaverint in quo perseverare deberent. Novit enim necessarium esse nobis ut feramus malos, et proficiat quod boni sumus; diligamus inimicos, corripiamus, castigemus, excommuhoc iracundia, et turbaret oculum tuum, Non, inquit, ut inimicum eum existimetis, sed corripite ut fratrem, ut erubescat . A quo indixit separationem, non praecidit dilectionem. Vivit ille oculus, vivit vita tua. Etenim amissa dilectio, mors tua. Hanc ille amittere timuit qui dixit: Metus mortis cecidit super me. Itaque ne amittam dilectionis vitam, quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam? Quo iturus es? quo volaturus?
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o. Uis ꝓbare uerũ esse qđ dictũ est:
Incipe pie uiuere in xp̃o. Qd ẽ piȩ uiuere in
xꝑo: Ut ꝑtineat ad uiscera tua qđ ait apłs.
Qͥs infirmat᷑ & ego ñ infirmor: Qͥs scandali¬
ratur & ego ñ uror: Alioꝵ infirmitates. ali¬
oꝵ scandala. ꝑsecutiones illi fuerunt. Nun¬
qͥd gͦ desunt hoc tempore: Plures abundañ
illis qͥ eacurant. Et plerunq de longinquo
uidet᷑ homo & dr̃. bene ẽ illi. Et ille qͥd dic̃:
Aut sua gustat. & aliena ñ potest. aut apud
se qđ̃ gustet ñ habet. & alteri gustanti im¬
mo deuoranti ñ cõpatit᷑. Incipiat gͦ piȩ ui¬
uere in xp̃o. & ꝓbet qđ dicit᷑. Incipit deside¬
rare pennas. elongare. fiigere. manere inde¬
serto. Unde enĩ putatis fr̾s seruis dei imple¬
ta. ẽẽ. deserta: Si bene illis. ẽẽt. ut essent in¬
ter homines recederent abhominib: Et
tam̃ qͥd faciunt & ipsi : Ecce elongant fu¬
gientes. manent indeserto.S nunqͥd

Expanded text:
in Christo. Vis probare verum esse quod dictum est? in Christo. Vis probare verum esse quod dictum est? Incipe pie vivere in Christo. Quid est, pie vivere in Christo? Ut pertineat ad viscera tua quod ait Apostolus: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror Aliorum infirmitates, aliorum scandala, persecutiones illi fuerunt. Numquid ergo desunt hoc tempore? Plures abundant illis qui eas curant. Et plerumque de longinquo videtur homo, et dicitur, Bene est illi. Et ille qui dicit, aut sua gustat, et aliena non potest; aut apud se quod gustet non habet, et alteri gustanti, imo devoranti non compatitur. Incipiat ergo pie vivere in Christo, et probet quod dicitur: incipit desiderare pennas, elongare, fugere, et manere in deserto. 9. Unde enim putatis, fratres, servis Dei impleta esse deserta? Si bene illis esset inter homines, recederent ab hominibus? Et tamen quid faciunt et ipsi? Ecce elongant fugientes, manent in deserto: sed numquid
Abbreviated transcription (Latin):
do ꝓeis forsitamꝑdero. Dicunt ista homi¬
nes. s plerunq ita ligant᷑. ut uolare non
possint. Forte enĩ non ligant᷑ uisco. s li¬
gantur officio. Si autẽ ligant᷑ cura & officio.
& deserere ñ possunt: dicant. Optabam dis¬
solui & eẽ. cũ xp̃o. multo en im magis opti¬
mũ manere incarne necessariũ ꝓpter uos.
Columba religata affectu ñ cupiditate. uo¬
lare ñ poterat ꝓpter implendũ officiũ. non
ꝓpter paruũ meritũ. Iam̃ desideriũ incor¬
de necesse ẽ. ut sit. Nec patit᷑ hoc desideri¬
um. nͥ qͥ ceꝑit ambulare angustã illam
uiã: ut nouerit qͥa ñ desunt ȩccłiȩ ꝑsecu¬
ciones etiã in hoc tempore. qͣndo tranquil¬
litas uidet᷑ ȩccłiȩ. abhis qͥdẽ ꝑsecutionib
qͣs martires nr̃i passi st̃. Non autẽ desunt
ꝑsecutiones. qͥa uerũ ẽ illud. Om̃s qͥ uoluis
pie uiuere inxꝑo. ꝑ secutionẽ patiuntur.
Non pateris ꝑsecutionẽ: non uis pie uiuere

Expanded text:
do pro eis forsitan prodero, Dicunt ista homido pro eis forsitan prodero, Dicunt ista homines, sed plerumque ita ligantur ut volare non possint. Forte enim non ligantur visco, sed ligantur officio. Si autem ligantur cura et officio, et deserere non possunt, dicant: Optabam dissolvi, et esse cum Christo, multo enim magis optimum; manere in carne necessarium propter vos . Columba religata affectu, non cupiditate, volare non poterat propter implendum officium, non propter parvum meritum. Tamen desiderium in corde necesse est ut sit: nec patitur hoc desiderium, nisi qui coeperit ambulare angustam illam viam ; ut noverit quia non desunt Ecclesiae persecutiones, etiam in hoc tempore quando tranquillitas videtur Ecclesiae ab his quidem persecuton autem desunt persecutiones, quia verum est illud: Omnes qui volunt pie vivere in Christo, persecutionem patientur . Non pateris persecutionem: non vis pie vivere
Abbreviated transcription (Latin):
Quote seꝑabis. ut ñ ista paciaris: S adesto.
loquere. exhortare. blandire. minare.
corripe. Feci omĩa. Quicqͥd uiriũ habui
impendi expressi: nichil me uideo ꝓfeciᷤ¬
se. Omis oꝑa insumpta ẽ: dolor remansit.
Q uomͦ gͦ requiescet cor meũ a talib. nͥ ut
dicã. qͥs dabit mͥ pennas sic̃ columbȩ. ñ
tam̃ sicut caro: Colũba a molestiis querit
auolationẽ: s ñ amittit dilectionẽ. Colũ¬
ba enĩ insigno dilectionis ponit᷑ &. in ea
gemitus amat᷑. Nichil tam amicũ gemi¬
tib quã columba. Die noctuq gemit:
tanquã hic posita. uͥ gemendũ ẽ. Qͥagͦ diẽ
iste dilector: Conuitia hominũ. ferre ñ
possũ. Stridunt. rabiȩ ferunt᷑. accendũ¬
tur iracundia. in ira adumbrabant me.
ꝓdesse illis ñ possũ. Utinã requiescã ali-¬
cubi abeis seꝑatus corꝑe. ñ amore: ne in
me conturbet᷑ ipsa dilectio. Uerbis meis
& collocutione mea ꝓdesse ñ possũ. oran¬

Expanded text:
quo te separabis, ut ista non patiaris? Sed adesto, quo te separabis, ut ista non patiaris? Sed adesto, loquere, exhortare, blandire, minare, corripe. Feci omnia, quidquid virium habui impendi et expressi, nihil me video profecisse; omnis opera insumpta est, dolor remansit. Quomodo ergo requiescet cor meum a talibus, nisi ut dicam, Quis dabit mihi pennas? sicut columbae tamen, non sicut corvo. Columba a molestiis quaerit avolationem, sed non amittit dilectionem. Columba enim pro signo dilectionis ponitur, et in ea gemitus amatur. Nihil tam amicum gemitibus quam columba: die noctuque gemit, tanquam hic posita ubi gemendum est. Quid ergo dicit iste dilector? Convicia hominum ferre non possum, stridunt, rabie feruntur, accenduntur iracundia, in ira adumbrant me; prodesse illis non possum: utinam requiescam alicubi ab eis separatus corpore, non amore; ne in me conturbetur ipsa dilectio: verbis meis et collocutione mea prodesse non possum, oran
Abbreviated transcription (Latin):
Uidet se sine pennis anpotius ligatis pen¬
nas suas. Non enĩ habebat eas tanquam
suas: qͥb uolare ñ poterat. Ligatȩ pennȩ
onus faciunt. Qͥs in qͥt dabit mͥ pennas
sic̃ columbȩ. & uolabo & reqͥescã: Reqͥes¬
cet. ubi: Duos dixi sensus hic eẽ. At sicut
magis optimũ. Et enĩ ipse quãuis fortis.
quãtiis magnꝰ. quantis corde robustissimꝰ
quanuis in xp̃o miles inuictus. in exercita¬
tione sua qͣntũ legimꝰ. conturbatꝰ ẽ & ait.
De cetero nemo mͥ molestus sit. Tanquã dice¬
ret de illo psalmo. Tediũ tenuit me apec¬
catorib. derelinquentib legẽ tuã. Conat᷑
gͦ homo plerunq corrigere homines dis
tortos. prauos. ꝑtinentes qͥdẽ ad curã suã
s in qͥb deficiat oĩ humana ĩtusttia & uigilã¬
tia. Corrigere ñ potest: pati necesse ẽ. Et qͥ
corrigi ñ potest: tius ẽ. aut consorcio ge¬
neris humani aut plerunq ȩccłiastica
cõmunione. Intus ẽ. Qͥd facies: Quoibis:

Expanded text:
Videt se sine pennis, an potius ligatis pennas suas. Non enim habebat eas tanquam suas, quibus volare non poterat. Ligatae pennae onus faciunt. Quis, inquit, dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam? Requiescet, ubi? Duos dixi sensus hic esse: aut sicut magis optimum. Etenim et ipse quamvis fortis, quamvis magnus, quamvis corde robustissimus, quamvis in Christo miles invictus, in exercitatione sua, quantum legimus, conturbatus est, et ait: De caetero nemo mihi molestus sit . Tanquam diceret de illo psalmo: Taedium detinuit me a peccatoribus derelinquentibus legem tuam . Conatur ergo homo plerumque corrigere homitinentes quidem ad curam suam, sed in quibus deficiat omnis humana industria et vigilantia: corrigere non potest, pati necesse est. Et qui corrigi non potest tuus est, aut consortio generis humani, aut plerumque ecclesiastica communione; intus est, quid facies? quo ibis?
Abbreviated transcription (Latin):
diligis ininicũ. Et enĩ mimicus ille ho¬
mo caro & sanguis. qđ uidet inte appecit.
Alius autẽ inimicus occultus harũ tene¬
brarũ rector. quas tu pateris incarne
& sanguine: alterũ occultũ tuũ pecit.
Thesauros tuos interiores deprȩdari. et
uastare molit᷑. Quos in imicos gͦ consti¬
tuȩ tͥ ante ocłos tuos. unũ aꝑtũ. alterũ
occultũ. Aꝑtũ hominẽ. occultũ diabolũ.

Expanded text:
diligis inimicum. Etenim inimicus ille hodiligis inimicum. Etenim inimicus ille homo, caro et sanguis, quod videt in te appetit. Alius autem inimicus occultus, rector harum tenebrarum quas tu pateris in carne et sanguine, alterum occultum tuum petit, thesauros tuos interiores depraedari et vastare molitur. Duos ergo inimicos constitue tibi ante oculos; unum apertum, et alterum occultum: apertum, hominem; o
Abbreviated transcription (Latin):
sũ auoce inimici. & a tribulatione pecca¬
toris. Qm̃ declinauerunt in me iniqui¬
tates. & in ira adumbrabant nie. Audis¬
tis uentus &. fluctus. Ianquã huimilia¬
to insultabant. & ille orabat. Undiq illi
strepitu insultationis seuiebant. at ille
int̾ inuocabat. quẽ nonuidebant. Cum
aliqͥd tale patit᷑ xꝑianꝰ non debet facile
uł odire eũ aquo patit᷑. & uelle uentum
uincere. s conuertere se adorationẽ: ne
amittat dilectionẽ. Neq enĩ timendũ ẽ:
ne aliqͥd faciat homo inimicus. Qdenim
facturus ẽ: Multa mala dicturus oppro¬
bria iaculaturus. inconuiciis seuiturus.
ces urã magna ẽ. incęlis. Ille in t̾ra gemi¬
nat conuitia. tu in cęlo lucra. S seuiat
amplius. possit & aliqͥd ampliꝰ. Qͥd te secu¬
rius. cui dictũ ẽ. nolite timere eos qͥ corpꝰ
occidunt. animã autẽ non possunt oc¬
cidere: Qͥd ẽ. gͦ timendũ. qͣndo pateris
immicũ: Ne conturbet᷑ in te dilectio. qͣ

Expanded text:
sum a voce inimici, et a tribulatione peccasum a voce inimici, et a tribulatione peccatoris: qtatem, et in ira adumbrabant me. Audistis fluctus et ventos: tanquam humiliato insultabant, et ille orabat; undique illi strepitu insultationis saeviebant, at ille intus invocabat quem non videbant. 6. Cum aliquid tale patitur christianus, non debet facile velut odio ire in eum a quo patitur, et velle ventum vincere; sed convertere se ad orationem, ne amittat dilectionem. Neque enim timendum est ne aliquid faciat homo inimicus. Quid enim facturus est? Multa mala dicturus, opprobria jaculaturus, in conviciis saeviturus: ces vestra magna est in coelis . Ille in terra geminat convicia, tu in coelo lucra. Sed saeviat amplius, possit et aliquid amplius: quid te securius, cui dictum est, Nolite timere eos qui corpus occidunt. animam autem non possunt occidere ? Quid est ergo timendum quando pateris inimicum? Ne conturbetur tibi dilectio qua
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ diligit inimicos. Xp̃e in mari ambula¬
bat intrepidus. de cuiꝰ omnino auferri
corde ñ poterat inimici dilectio. qͥ pen-¬
dens incruce dicebat. Pater ignosce illis:
qͥa nesciunt qͥd faciunt. Et petrus uolu¬
it ambulare. Et ille tanquã caput. pe¬
ambulare. & ambulabat gra iubentis
ñ uirib suis. S cũ uideret uentũ ualidũ
timuit. & mergi ceꝑat: conturbatꝰ in ex¬
ercitatione sua. A quo uento ualido:
Nuoce inunici. & a tribulatione peccatoris.
Ergo qͦmͦ ille clamauit influctib: Inẽ.
ꝑeo. salua me. Talis & huiꝰ uox prȩcessit.
E xaudi ds̃ deprecationẽ meã .&. ne despe-¬
xeris precẽ meã. intende mͥ & exatidime.
Quare: Qͥd enĩ pateris: Qͥa gemis: Contri¬
status sũ in exercitatione mea. Exerceri
me int̾ malos posuisti. s nimis exurre¬
xerunt suꝑ uires meas. Tranquilla ꝑtur¬
batũ. manũ extende mergenti. Contrista¬
tus sũ in exercitatione mea. & conturbatꝰ

Expanded text:
qui diligit inimicos. Christus in mari ambulaqui diligit inimicos. Christus in mari ambulabat intrepidus, cujus omnino de corde auferri non poterat inimici dilectio: qui pendens in cruce dicebat, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Et Petrus voluit ambulare. Ille tanquam caput, Peambulare, et ambulabat gratia jubentis, non viribus suis. Sed cum videret ventum validum, timuit; et mergi jam coeperat, conturbatus in exercitatione sua. A quo vento valido? A voce inimici, et a tribulatione peccatoris. Ergo quomodo ille clamavit in fluctibus, Domine, pereo, salva me ; talis et hujus vox praecessit, Exaudi, Deus, deprecationem meam, et ne despexeris precem meam: intende mihi, et exaudi me. Quare? quid enim pateris? quid gemis? Contristatus sum in exercitatione mea. Exerceri me quidem inter malos posuisti, sed nimis exsurrexerunt supra vires meas: tranquilla perturbatum, manum extende mergenti. Contristatus sum in exercitatione mea, et conturbatus