comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rit usq infinẽ. hic saluus erit: Moerito
& hic miscđiam & ueritatẽ eiꝰ. qͥs reqͥret
ei. Qd ẽ ei: Sufficeret qͥs requiret. Quare
ueritatẽ. & ñ faciunt miscđiam & ue¬
ritatẽ. s prȩdicando illa. nortint illa.
Nonenĩ prȩdicarent illa. nͥ nossent illa.
S qͥ deũ amat &. xp̃m. in predicando mi¬
scđiam & ueritatẽ ipsiꝰ: ipse illã reqͥrn
ei ñ sibi. idẽ. non ut ipse habeat ex hac
prȩdicatione cõmoda temporalia. s ut ꝓsit
menbris ipsius. idẽ. fidelib eiꝰ cũ ueritate
i inistrando qđ nouit. ut qͥd uiuit iam

Expanded text:
em, hic salvus erit . Merito et hic misericordiam et veritatem ejus quis requiret ei? Quid est, ei? Sufficeret, quis requiret: quare, veritatem, et non faciunt misericordiam et veritatem? Sed praedicando illam, norunt illam: non enim praedicarent illam, nisi nossent illam. Sed qui Deum amat et Christum, in praedicando misericordiam et veritatem ipsius, ipse illam requiret ei, non sibi: id est, non ut ipse habeat ex hac praedicatione commoda temporalia, sed ut prosit membris ipsius, id est fidelibus ejus, cum veritate ministrando quod novit; ut qui vivit
Abbreviated transcription (Latin):
nuptiȩ recumbentiũ. serui enĩmissi ut p̃¬
ceptũ erat. inuitauert̃᷑ bonos & malos: in-
gressus ẽ. rex inspic̾e̾ recumbentes. & inue-¬
nit hominẽ ñ habentẽ uestẽ nuptialem.
& ait illi qđ nostis. Amice. unde huc ueni-¬
sti. ñ habens uestẽ nuptialẽ ꝰ At ille obinu¬
tuit. & iussit eiligari manꝰ & pedes. et pro¬
icieũ intenebras exteriores. Leuatꝰ ẽ de
coniuuio. & missus ẽ. inpenas. nescio qͥs
homo in cã magna tͣba recumbentiũ. S
tam̃ dñs uolens ostend̾e unũ illũ hominẽ.
unũ corpꝰ eẽ. qđ constat ex multis: at ubi

Expanded text:
uptiae recumbentium; servi enim missi, ut praeceptum erat, invitaverunt et bonos et malos; et ingressus est rex inspicere recumbentes, et invenit hominem non habentem vestem nuptialem, et ait illi quod nostis: Amice, unde huc venisti, non habens vestem nuptialem? At ille obmutuit. Et jussit ei ligari manus et pedes, et projici eum in tenebras exteriores. Levatus est de convivio, et missus est in poenas nescio quis homo in tam magna turba recumbentium. Sed tamen Dominus volens ostendere unum illum hominem, unum cor
Abbreviated transcription (Latin):
fronte uenenũ. inseiuentibꝰ & indignanti.
ꝓpt̾ea & hic cogitationi eoꝵ dedit. Honorẽ
inquit meũ cogitauerunt reppellere. Non
enĩ audent uerb̃ ꝓferre: qđ cogitant. Opte¬
mus illis bene: etiã si optent mala. Iudica
illos ds̃. decidant a cogitationibꝰ sius. Qͥdͥ
enĩ illis meliꝰ. qͥd utiliꝰ. qͣm ut inde cadant
ubi male stant: ut possint ipsi correcti di¬
cere. statiusti pedes meos sup᷑ petͣmꝰ uerun¬
tamen cogitauert᷑ honorẽ meũ repellere.
Om̃s contͣ unũ. anunꝰ contͣ om̃s. an om̃s con¬
tra om̃s. anunꝰ cont᷑ unũꝰ Interĩ cũ dicit.
apponitis suꝑ hominẽ. tanqͣm suꝑ imũ. Et
cũ dic̃ int̾ficite om̃s: qͣsi om̃s cont᷑ unũ. Sed
uno. Quid aut̃ illi diuersi errores. inimici
xp̃i om̃s tantũ dicendi sunt: Nunne & unꝰ
Plane audeo & imũ dic̾e. qͥa una ciuitas. &
una ciuitas. unꝰ popłs & uniis popłs. rexaem

Expanded text:
in saevientibus et indignantibus. Propterea et hic cogitationes eorum dicit, Honorem, inquit, meum cogitaverunt repellere. Non enim audent verbis proferre quod cogitant. Optemus illis bona, etiamsi optant mala. Judica illos, Deus; decidant a cogitationibus suis . Quid enim illis melius, quid utilius, quam ut inde cadant ubi male stant? ut possint ipsi correcti dicere, Statuisti pedes meos supra petram . 6. Verumtamen cogitaverunt honorem meum repellere. Omnes contra unum, an unus contra omnes; an omnes contra omnes, an unus contra unum? Interim cum dicit, Apponitis super hominem; tanquam super unum: et cum dicit, Interficite omnes; quasi omnes contra unum: sed uno. Quid autem illi diversi errores inimici Christi, omnes tantum dicendi sunt? nonne et unus? Plane audeo et unum dicere: quia una civitas et una civitas, unus populus et unus populus, rex et
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ syon dicet bomo. & bomo factꝰ ẽ. in ea.
& ipse fundauit eã altissimꝰ. Ipse gͦ rex
eiꝰ qͥ eã fundauit altissimus. ipse in ea
homo factꝰ ẽ. humillimꝰ. Ipse gͦ ante ad¬
uentũ in carnationis stiȩ p̃misit qͥdam
m̃bra sua. post quȩ p̃nuntiantia se uenturũ.
uenit & ipse conexus eis. Referat similitu¬
dinem nascentis illiꝰ. qͥa manus ante caput
ꝓcedens. & cũ capite ẽ. & sub capite. De xp̃o
enĩ dictũ ẽ. cũ laudaret᷑ excellentia popłi
pͥmi: & dolerent᷑ fracti rami nat᷑ales. Wũ
adoptio inqͥd̃ & testam̃ta legis constitutio.

Expanded text:
t homo; et homo factus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus . Ille ergo rex ejus, qui eam fundavit Altissimus; ipse in ea homo factus est humillimus. Ipse ergo ante adventum incarnationis suae praemisit quaedam mbra sua, post quae praenuntiantia se venturum venit et ipse, connexus eis. Refer ad similitudinem nascentis illius; quia manus ante caput procedens, et cum capite est, et sub capite. De Christo enim dictum est, cum laudaretur excellentia populi primi, et dolerentur fracti rami naturales : Quorum adoptio, inquit, et testamenta et Legis constitutio;
Abbreviated transcription (Latin):
inã inuidis qͥ eũ transilisse doluerant:
respondet. Nonne deo subiciet᷑ anima
mea: Qͥd ẽ qđ m ueluti transilienti quȩ¬
ritis laqueos: Infultatione deicere me
uultis. aut seductione deciꝑe. Nunqͥd
ita memini supͣ qđ sum ut oblitꝰ simn sub
quo sũ:Nonne deo subiciet᷑ anima ma:
Quantũcunq accedã. qͣntũcunq ascen¬
dã. qͣntũ cunq transiliã: sub deo ero.¬
ñ contra deũ. Securus enĩ transcendo
cetera. qͣndo ille me subse tenet. qͥ est
suꝑ omĩa. Nonne deo subiciet᷑ anima
mea: Ab ipso enĩ salutare meũ. Et enim
ipse ẽ. ds meus. & salutaris meus. suscep¬
tor m̃s ñ motiebor amplius. Scio qui
supͣ me ẽ: scio qͥs prȩtendat miscđiam
suã scientib se. scio sub cuiꝰ alarũ teg¬
mine sperẽ. ñ mouebor amplius. Agi¬
tis qͥdẽ uos. ait quibusdã transiliens
eos ipsos quib dicit. agitis quidẽ uos
ut mouear: s ñ ueniat mͥ pes suꝑbiȩ.

Expanded text:
inam invidis qui eum transilivisse doluerant, inam invidis qui eum transilivisse doluerant, respondit, Nonne Deo subjicietur anima mea? Quid est quod mihi veluti transilienti quaeritis laqueos? Insultatione dejicere me vultis, aut seductione decipere. Numquid ita memini supra quod sum, ut oblitus sim sub quo sum? Nonne Deo subjecta erit anima mea? Quantumcunque accedam, quantumcunque ascendam, quantumcunque transiliam, sub Deo ero, non contra Deum. Securus ero transcendendo caetera, quando ille me sub se tenet, qui est super ommea? Ab ipso enim salutare meum. Etenim ipse est Deus meus et salutaris meus, susceptor meus, non movebor amplius. Scio quis supra me sit, scio quis praetendat misericordiam suam scientibus se, scio sub cujus alarum tegmine sperem: non movebor amplius. Agitis quidem vos, ait quibusdam, transiliens eos ipsos quibus dicit: agitis quidem vos ut movear, sed non veniat mihi pes superbiae.
Abbreviated transcription (Latin):
mo que mͦ cantauimꝰ. Titulus eiꝰ est
infinẽ ꝓ idithun psalmꝰ ipsi dauid.
Iam uob̃ insinuatũ eẽ. qͥd sit idichiin
recolo. Ex int̾prȩtatione enĩ hebreȩ
linguȩ. ut adnos ꝑuenit. latinȩ dicit᷑
idithun transiliens eos. Kanfilit gͦ
iste qͥ cantat. qͦsdã qͦs desuꝑ despicit.
Uideamꝰ gͦ quo usq transilierit. & quos
transilierit. & uͥ qtiã uis qͦsdã transi¬
lierit positꝰ sit. de qͦ sp̃uali quodã et
securo loco in tueat᷑ ima. ñ ita respi-¬
ciens ut cadat. s ut motieat qͥ tran¬
siluit pigros ut sequant᷑ & laudeũ¬
locũ. quo transiliendo ꝑuenit. Ita enĩiste
transiliens suꝑ aliqđd ẽ. ut sub aliqͦ sit.
Unde pͥus nob̃ in sinuare uoluit. sub qͦ
nito positus ait. onne deo subiei¬
et᷑ anima mea: Audierat enĩ qͥ se exal¬
tat humiliabit᷑ & qͥ se humiliat exalta¬
bit᷑. Et trepidus ne tͣnsiliendo suꝑbiret.
ñ elatus ex his quȩ infra essent s humił
ex eo qͥ supͣ eẽc. tanquã minantib eiru¬

Expanded text:
avimus. Titulus ejus est, In finem, pro Idithun, Psalmus ipsi David. Jam vobis insinuatum esse quid sit Idithun, recolo. Ex interpretatione enim hebraeae linguae ut ad nos pervenit, latine dicitur Idithun Transiliens eos. Transilit ergo iste qui cantat quosdam, quos desuper despicit. Videamus quousque transilierit, et quos transilierit, et ubi quamvis quosdam transilierit positus sit: de quo spirituali quodam et securo loco intueatur ima; non ita respiciens ut cadat, sed ut moveat qui transilivit pigros ut sequantur, et laudelocum quo transiliendo pervenit. Ita enim iste transiliens super aliquid est, ut sub aliquo sit: unde prius nobis insinuare voluit sub quo nito positus ait, Nonne Deo subjicietur anima mea? Audierat enim, Qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur : et trepidus ne transiliendo superbiret, non elatus ex his quae infra essent, sed humilis ex eo qui supra esset; tanquam minantibus ei ru
Abbreviated transcription (Latin):
nunqͥd suꝑ dm̃ qͥ tuet᷑ hominẽ o Interficite
om̃s. Qd tantũ spatiũ corporis in uno ho¬
mine. ubi possit int̾fici ab om̃ib ͦ S debe¬
mus intelligere ꝑsonã nostrã. ꝑsonã eccłȩ
nr̃ȩ. & ꝑsonã corporis xp̃i. Unꝰ enĩ homo cũ
& m̃bra corꝑis. duo incarne una. & in uoce
una. & in passione una. et cũ tͣnsierit ini¬
quitas: in reqͥe una. Passiones itaq xp̃i
ones xp̃i in solo xp̃o. immo in solo capite:
unde dic̃ qdđ cdã m̃brum eiꝰ paulus apł̃s
ut suppleam quȩ desunt p̾ssurarũ xp̃i. incar¬
ne mea Si gͦ inm̃bris xp̃i es qͥcunq homo.
qͥsqͥs hec audis qͥsqͥs hȩc nẽ ñ audis s tam̃ au¬
dis. si inm̃bris xp̃i es. qͥcqͥd pateris ab eis qͥ
ñ sunt inm̃bris xp̃i: deerat passionib xp̃i.
Iđo acidit᷑ qͥa deerat. m̃suram implens. ñ si ꝑ¬
fundens. Tantũ pateris. qͣntũ ex passionib
tius inferendum erat uniuersȩ passioni

Expanded text:
numquid super Deum qui tuetur hominem? 4. Interficite numquid super Deum qui tuetur hominem? 4. Interficite omnes. Quod tantum spatium corporis in uno homine, ubi possit interfici ab omnibus? Sed debemus intelligere personam nostram, personam Ecclesiae nostrae, personam corporiset membra corporis, duo in carne una , et in voce una, et in passione una; et cum transierit iniquitas, in requie una. Passiones itaque Chriones Christi in solo Christo, imo in solo capite; unde dicit quoddam membrum ejus Paulus apostolus, Ut suppleam quae desunt pressurarum Christi in carne mea ? Si ergo in membris Christi es, quicumque homo, quisquis haec audis, qis Christi es, quidquid pateris ab eis qui non sunt in membris Christi, deerat passionibus Christi. Ideo additur, quia deerat, mensuram implens, non superfundens. Tantum pateris, quantum ex passionibus tuis inferendum erat universae passioni
Abbreviated transcription (Latin):
amplius. Ad illud aut̃ qđ ibi dictũ ẽ: non
uemat mͥ pes suꝑbiȩ. respondet hie. nonne
aõ subdita erit anma mea. Ergo de suꝑiore
loco munitꝰ & tutus. cui factꝰ ẽ. dñs refugi¬
um. cui ẽ ipse in locũ munitũ: respicit
ad cos qͦs tͣnsiliuit. & despiciens eos. loqͥt᷑
tanqͣm de curri excelsa. Nã & hoc dictũ
c̃ deeo. turris fortitudinis a facie inimici.
Attendit gͦ eos & dic̃. Qͦusq apponitis suꝑ
sequendo: apponitis suꝑ hominẽ honera.
A pponitis suꝑ hominẽ qͣntũ pot̾ ferre homo.
s ut ferat homo sub illo ẽ. qͥ fec̾ hominem.
Quo usq apponitis suꝑ hominẽ᷑ Si ad ho¬
minẽ attenditis: int̾ficite om̃s. Eece ap¬
ponite. seuite. int̾ficite om̃s. Tanqͣm pari¬
eti inclinato & maceriȩ depulsȩ. Instate.
impellite. qͣsi deiecturi. Ꝙubi ẽ non mo¬
uebor ampliꝰ  S qͣre ñ mouebor ampliꝰ:
Qͥa ipse ẽ. ds̃ salutaris m̃s. susceptor nĩs. Ergo
homines potestis apponere onera suꝑ hommẽ.

Expanded text:
ibi dictum est, Non veniat mihi pes superbiae, respondet hic, Nonne Deo subjecta erit anima mea? 3. Ergo de superiore loco munitus et tutus, cui factus est Dominus refugium, cui est ipse Deus in locum munitum, respicit ad eos quos transilivit, et despiciens eos loquitur, tanquam de turri excelsa; nam et hoc dictum est de eo, Turris fortitudinis a facie inimici : attendit ergo ad eos, et dicit, Quousque apponitis super nsidiando, persequendo, apponitis super hominem onera; apponitis super hominem quantum potest ferre homo: sed ut ferat homo, sub illo est qui fecit hominem. Quousque apponitis super hominem? Si ad hominem attenditis, Interficite omnes. Ecce apponite, saevite, interficite omnes. Tanquam parieti inclinato et maceriae impulsae: instate, impellite, quasi dejecturi. Et ubi est, Non movebor amplius? Sed quare, Non movebor amplius? Quia ipse est Deus salutaris meus, susceptor meus. Ergo homines potestis apponere onera super hominem:
Abbreviated transcription (Latin):
necesse ẽ dicas. ut sit unde cogites qđ̃
ñ potest dici. Dies suꝑ dies regis adicies.
annos eiꝰ usq indiẽ generatio nis age¬
nerationis. Generationis huiꝰ. cgens¬
rationis futurȩ. Generationis huiꝰquȩ cõ¬
parat᷑ lunȩ. ꝓpter qđ luna nascit᷑. crescit.
ꝑficit᷑. senescit. & occidit. Sic st̃ generatio¬
nes istȩ mortales. Et generationis qua re¬
generam resurgendo. & ꝑ manebimꝰ inȩ¬
ternũ cũ deo. qͣndo iam ñ sicut luna s¬
sicut ait dñs. tunc iusti fulgebunt sicut
sol. inregno patris sui. Luna enĩ figura¬
te inscripturis ꝓmutabilitate huius
mortalitatis ponit᷑. Ideo ab iericho descẽ¬
debat ille abierłm. qͥ incurrit in latro¬
nes. Qa iericho ciuitas. uerbũ ẽ. hebreũ.
int̾prȩtat᷑ latinȩ luna. Descendebat ergo
tanquã abiminortalitate ad mortalitatẽ.
Et merito inttinere uulneratꝰ a latronib.
& semiuiuus relictꝰ ẽ. ille adam: ex quo ẽ.

Expanded text:
 dicas, ut sit unde cogites quod  dicas, ut sit unde cogites quod non potest dici. Dies super dies regis adjicies annos ejus, usque in diem generationis et generationis. Generationis hujus et generationis futurae: generationis hujus quae comparatur lunae, propter quod luna nascitur, crescit, perficitur, senescit et occidit; sic sunt generationes istae mortales: et generationis qua regeneramur resurgendo, et permanebimus in aeternum cum Deo, quando jam non sicut luna, sed quod ait Dominus, Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui . Luna enim figurate in Scripturis pro mutabilitate hujus mortalitatis ponitur. Ideo ad Jericho descendebat ille ab Jerusalem qui incurrit in latrones: quia Jericho civitas verbum est hebraeum, et interpretatur latnie Luna. Descendebat ergo tanquam ab immortalitate ad mortalitatem: et merito in itinere vulneratus a latronibus et semivivus relictus est ille Adam, ex quo est
Abbreviated transcription (Latin):
cies. hic ẽ. gͦ rex. cuiꝰ menbra sumus.
li dies. suꝑ dies. Non solũ istos dies in
isto tempore cũ fine: s dies suꝑ istos
dies sine fine. habitabo inqͥt indomo
dñi. in longitudinẽ dierũ. Quare in
longitudinẽ dierũ. nͥ qͥa mͦ breuitas est
dierũ: Omĩs enĩ res quȩ finẽ habet.
breuis ẽ. S regis huiꝰ dies suꝑ dies. ut
ñ solũ dieb istis transeuntib regnet
in dieb illis qͥ ñ habent finẽ. Ibi unus
dies ẽ .&. multi dies st̃ qͥa multi sc̃. Uixi
iam in longitudinẽ dierũ. qͥa unꝰ dies
sic intelligit᷑. filius m̃s estu. ego hodie
genuite. Unũ diẽ dixit: hodie.s iste
dies ñ ponit᷑ in medio int̾ hesternum
& crastinũ. Nec initiũ eiꝰ finis ẽ. hest̾¬
mi. nec finis eiꝰ initiũ crastini. Nã & an
nidicti st̃. łu autẽ idẽ ipse es: &. anni
tui ñ deficient. Quomͦ anni: sic dies.
sic unꝰ dies. Quicqͥd uis. dicis de ȩtͥnita¬
te. Ideo qͥcqͥd uis dicis: qͥa qͥcqͥd dixeris

Expanded text:
s. Hic est ergo rex cujus membra sumus. li dies super dies; non solum istos dies in isto tempore cum fine, sed dies super istos dies sine fine. Habitabo, inquit, in domo Domini, in longitudinem dierum . Quare, in longitudinem dierum, nisi quia modo brevitas est dierum? Omnis enim res quae finem habet, brevis est: sed regis hujus dies super dies, ut non diebus solum istis transeuntibus regnet in diebus illis qui non habent finem. Ibi unus dies est, et multi dies sunt. Quia multi dies sunt, dixi jam, In longitudinem dierum: quia unus dies, sic intelligitur, Filius meus es tu, ego hodie genui te . Unum diem dixit hodie: sed iste dies non ponitur in medio inter hesternum et crastinum, nec initium ejus finis est hesterni, nec finis ejus initium crastini. Nam et anni Dei dicti sunt: Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient . Quomodo anni, sic dies, sic unus dies, Quidquid vis dicis de aeternitate. Ideo quidquid vis dicis, quia quidquid dixeris,
Abbreviated transcription (Latin):
pite regnũ. qđ uob̃ ꝑatum ẽ. ab initio
scłi. Rex ciuitatis suę. uictor suꝑ om̃ia.
Ilł aut̃ ad sinistrã constitutis. canꝙͣ ciui¬
tati iniquoꝵ: ite inquit in ignẽ ȩt̾nũ.
Nunqͥd separat ab eis regẽᷤ Addidit enĩ.
qͥ ꝑatus ẽ. diabolo & angłis eiꝰ. Intendite
frs. intendite rogo uos. Delectat enĩ me
pauca adhiic loqͥ uob̃. de ciuitate hac
dulci. Głosissima enĩ de ce dicta sunt ciui
& uere una patria. sola patria. Pret̃ illã
qͥequid nob̾ ẽ ꝑegrinatio ẽ. Dicam gͦ qđ
agnoscatis. qđ approbetis. Cõmemorabo
qđ nostis. ñ docebo qͦd ignoratis. Non pͥus
qͣd spũale. Ido euntas illa maior ȩtate.
qua pͥor natus ẽ. caii. & postea abel
S & in his maior seruiet minori. Illa

Expanded text:
 ab initio mundi. Rex civitatis suae, victor super omnia. Illis autem ad sinistram constitutis tanquam civitati iniquorum: Ite, inquit, in ignem aeternum. Numquid separat ab eis regem? Non: addidit enim, qui paratus est diabolo et angelis ejus. 7. Intendite, fratres, intendite, rogo vos. Delectat enim me pauca adhuc loqui vobis de civitate hac dulci. Gloriosissima enim de te dicta sunt, civia patria, et vere una patria, sola patria: praeter illam quidquid nobis est, peregrinatio est. Dicam ergo quod agnoscatis, quod approbetis: commemorabo quod nostis; non docebo quod ignoratis. Non priusquod spirituale . Ideo civitas illa major aetate, quia prior natus est Cain, et postea Abel : sed in his majo
Abbreviated transcription (Latin):
eleciano diuinoꝵ elo¬
quioꝵ. & dulcedo incel¬
ligendi uerbi dei adiu¬
uante ipso qͥdat suaui¬
tatẽ. ut t̾ra nr̃a det fruc¬
tum suũ: & nos ad loquendũ & uos
adaudiendũ exhortat᷑. Uideo uos si¬
ne fastidio audire. & gaudeo palato
cordis urĩ. a quo id qđ salubre ẽ. non
respuit᷑. s cũ auiditate ꝑcipit᷑. & uti¬
liter continet᷑. loquam᷑ gͦ uobis &

Expanded text:
o divinorum eloquiorum, et dulcedo intelligendi verbi Dei, adjuvante ipso qui dat suavitatem, ut terra nostra det fructum suum , et nos ad loquendum, et vos ad audiendum exhortatur. Video vos sine fastidio audire, et gaudeo palato cordis vestri, a quo id quod salubre est non respuitur, sed cum aviditate percipitur, et utiliter continetur. L
Abbreviated transcription (Latin):
& habet regem diabolum. Om̃s aut̃ qͥ ea qͤ sur¬
sũ sunt sapiunt. qͥ celestia meditant᷑. qͥ cum
sollicitudine in scło uiuunt ne dm̃ offen¬
dant. qui cauent peccare. qͦs peccantes ñ
pudet confiteri. humiles. mites. sci. iusti .pii.
pit a cain: hȩc ababel. Hȩc duo corpora
sub duob regib agentia ad singulas ci-¬
uitates ꝑtinentia. aduersant᷑ sͥ usq in fi¬
nẽ scłi. doneo fiat excõmixtione seꝑatio.¬

Expanded text:
 ea quae sursum sunt sapiunt, qui coelestia meditantur, qui cum sollicitudine in saeculo vivunt ne Deum offendant, qui cavent peccare, quos peccantes non pudet confiteri, humiles, mites, sancti, justi, pii, pit a Cain; haec ab Abel. Haec duo corpora sub duobus regibus agentia, ad singulas civitates pertinentia, adversantur sibi usque in finem saeculi, donec fiat ex commixtione separatio,
Abbreviated transcription (Latin):
nomini dei: ne psallas ad tempus. Uis
inscłm scłi psallere: Uis in ȩternũ psal¬
lere: Redde ei uota tua de die indiẽ.
Qͥd ẽ. redde uota tua de die indiem:
De die isto inillũ diẽ. Perseuera redde¬
re uota inisto die. donec uenias ad
illũ diẽ. Hoc ẽ. qͥ ꝑseuerauerit usq
infinẽ. hic saluus erit. Explicit¬

Expanded text:
nomini Dei, ne psallas ad tempus. Vis in saeculum saeculi psallere? vis in aeternum psallere? Redde ei vota tua de die in diem. Quid est, redde ei vota tua de die in diem? De die isto in illum diem. Persevera reddere vota in isto die, donec venias ad illum diem: hoc est, Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. I
Abbreviated transcription (Latin):
as̃. s bonitatẽ suã: ut peccata nob̾ omĩa
dimitteret. & uitã ȩternã ꝓmitteret. ue¬
ritas autẽ qͥa ñ fallit reddere qdđ ꝓmisit.
Agnoscamꝰ hic eas nos: & faciamꝰ. Ut q̃ mͦ no¬
bis as̃ ex hibuit miscđ̃iam suã & uerita¬
tẽ suã miscdiam dimittendo peccata
nrã. ueritatẽ exhibendo ꝓmissa sua: sic & nos
faciamꝰ hic miscdiam & ueritatẽ. Miscłiã
circa infirmos. circa egentes. circa inimicos
etiã nr̃os. ueritatẽ ñ peccando. nec adici¬
endo peccatũ suꝑ peccatũ. Qm̃ qͥ multũ
sibi pollicet᷑ de miscd̃ia dei. subrepit ina¬
nimũ ipsiꝰ ut faciat in rustũ deũ ut putor
qͥa si ꝑmanserit peccator. & noluerit rece¬
dere ab iniqͥtatib suis: ueniet ille & ibi
eũ positurus ẽ. uͥ ponit seruos suos qͥ ei
obtemꝑant. Et iustũ erit. ut ibi te ponat

Expanded text:
 bonitatem suam, ut peccata nobis omnia dimitteret, et vitam aeternam promitteret: veritas autem, quia non fallit reddere quae promisit. Agnoscamus hic eam, et nos faciamus: ut quomodo nobis Deus exhibuit misericordiam suam et veritatem suam; misericordiam dimittendo peccata nostra, veritatem exhibendo promissa sua: sic et nos faciamus hic misericordiam et veritatem; misericordiam circa infirmos, circa egentes, circa inimicos etiam nostros; veritatem non peccando, nec adjiciendo peccatum super peccatum. Quoniam qui multum sibi pollicetur de misericordia Dei, subrepit in animum ipsius ut faciat injustum Deum, et putet quia si permanserit peccator, et noluerit recedere ab iniquitatibus suis, veniet ille, et ibi eum positurus est ubi ponit servos suos qui ei obtemperant. E
Abbreviated transcription (Latin):
sare orando. quã diu tempus ẽ. temp¬
tationũ. Dedisti hereditatẽ timentib
nomen tuũ. Perseueremꝰ gͦ in cimore
nominis dei. ȩternꝰ pater ñ nos fallit.
laborant filii. ut suscipiant parentũ
suoꝵ hereditatẽ. qͥb mortuis. successu¬
ri st̃. nos ñ laboramꝰ acciꝑe hereditatẽ
abillo patre.cui ñ morienti succeda¬
mus. s cũ illo in ipsa hereditate in ec̾¬
nu uiuamꝰ: Dedisti hereditatẽ timen

Expanded text:
sare orando, quamdiu tempus est tentationum. Dedisti haereditatem timentibus nomen tuum. Perseveremus ergo in timore nominis Dei: aeternus Pater non nos fallit. Laborant filii, ut suscipiant parentum suorum haereditatem, quibus mortuis successuri sunt? nos non laboramus accipere haereditatem ab illo Patre, cui non morienti succedamus, sed cum illo in ipsa haereditate in aeternum vivamus! Dedisti haereditatem time
Abbreviated transcription (Latin):
in occidentẽ. Et ut noueritis sic. ẽẽ. uo¬
cẽ nr̃am. loquit᷑ hic quasi tinus ho¬
mo. Nonẽ autẽ unꝰ homo s tanquã
unus ainitas loquit᷑. Inxp̃o autẽ nos om̃s
unus homo. qͥa huiꝰ unius hominis caput
ẽ. in cȩlo. & menbra adhuc laborant in
t̾ra.Et qͥa laborant. uidete qͥddicant.

Expanded text:
itis sic esse vocem nostram, loquitur hic quasi unus homo: non est autem unus homo, sed tanquam unus unitas loquitur. In Christo autem nos omnes unus homo; quia hujus unius hominis caput est in coelo, et membra adhuc laborant in terra: et quia laborant, videte quid dicat.
Abbreviated transcription (Latin):
dics. Qui autẽ ꝑseuerauerit usq infinẽ:
hic saluus erit. S unde ꝑseuerabis: Quȩ
uires tuȩ inter tanta scandala. inter tan¬
tas temptationes. inter tantas pugnas:
Quib uirib uincis hostẽ quẽ non uides:
Nunqͥd tuis: Ergo qr usq inscła erit inqͥ¬
linus iste hic. quȩ illi spes ẽ. ut duret:
Cooperiar inuelam̃to alarũ tuarũ. Ecce
quare securisumꝰ inter tantas tempta¬
tiones. donec ueniat finis scłi. & suscipi¬
ant nos scła ȩterna: qͥa cooperimͣ inue¬
lam̃to alarũ ipsius. Estus ẽ scłi: s mag¬
na umbra ẽ subalis dei. Cooꝑiar inue¬

Expanded text:
dicens: Qui autem perseveraverit usque in finem, dicens: Qui autem perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Sed unde perseverabis? Quae vires tuae inter tanta scandala, inter tantas tentationes, inter tantas pugnas? quibus viribus vincis hostem quem non vides? numquid tuis? Ergo quia usque in saecula erit inquilinus iste hic, quae illi spes est ut duret? Cooperiar in velamento alarum tuarum. Ecce quare securi sumus inter tantas tentationes, donec veniat finis saeculi, et suscipiant nos saecula aeterna: quia cooperimur in velamento alarum ipsius. Aestus est saeculi, sed magna umbra est sub alis Dei: Cooperiar in ve
Abbreviated transcription (Latin):
tationib: donec ueniat huiꝰ scłi finis.
& nos ab ista tẽporaliͥ ȩterna illa habita¬
tio suscipiat. ad quã nos deducit qͥ factꝰ
ẽ spes nra. Inqͥlinus ero in tabernacto
tuo usq in scła. Si diueris inqͥlinus
qͣsi hoc illidiceremꝰ. laboraturus gͦ es
interra. inter tantas temptationes. Nam
si paucoꝵ dierũ hic esset ȩccłia: cito finirẽ¬
tur tẽptatoris insidiȩ. Bene paucoꝵ dierũ
uelles ẽẽ. temptationes.S qͦmͦ colligeret na¬
tos om̃s. nͥ diu hic. ẽẽt. nͥ usq infinẽ ꝓtende¬
ret᷑: Noli inuidere ceteris post futuris no¬
li qͥa iam transisti. pontẽ miscđiȩ uelle prȩ.¬
cidere. Sit hic usq in scła. Et qͥd de tempta¬
tionib quȩ necesse ẽ. ut habundent. qͣn¬
tomagis ueniunt scandala: Et enĩ ipse
ait. Qm̃ abundauit iniquitas. refriges¬
cet caritas multoꝵ. S illa ȩccłia. quȩ cla¬
mat afinib t̾rȩ: in his ẽ. de quib sequit᷑

Expanded text:
tationibus, donec veniat hujus saeculi finis, tationibus, donec veniat hujus saeculi finis, et nos ab ista temporali aeterna illa habitatio suscipiat, ad quam nos deducet qui factus est spes nostra. Inquilinus ero in tabernaculo tuo usque in saecula. Si diu eris inquilinus, quasi hoc illi diceremus, laboraturus ergo es in terra inter tantas tentationes: nam si paucorum dierum hic esset Ecclesia, cito finirentur tentatoris insidiae. Bene; paucorum dierum velles esse tentationes: sed quomodo colligeret natos omnes, nisi diu hic esset, nisi usque in finem protenderetur? Noli invidere caeteris post futuris; noli, quia jam transisti, pontem misericordiae velle praecidere: sit hic usque in saecula. Et quid de tentationibus, quae necesse est ut abundent quanto magis veniunt scandala? Etenim ipse ait: Quoniam abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum. Sed illa Ecclesia quae clamat a
Abbreviated transcription (Latin):
simꝰ. Inquilini enĩ hic sumꝰ: babitatores
in cęlo erimꝰ. Ibi es inqͥlinus: unde audi¬
turus es uocẽ dnĩ dei. migra. Nã de domo
illa ȩt̾na incęlis: nemo te iubebit migra¬
re. hic gͦ inqͥlinus. unde etiã aicit᷑ in alio
psalmo. Inquilinꝰ ego sũ apud te & ꝑegri¬
nus. sic̃ oms patres mei. Hic gͦ inqͥlini
sumꝰ. ibi nob̃ ans̃ mansiones dabit ȩt̾nas.
Multȩ inqͥt mansiones st̾:apud patrẽ meũ.
Mlansiones illas ñ tanquã inquilinis dabit:
s tanquã ciuib in ȩternũ mansitris. hic
tam̃ fr̃s qͥa ñ modico tempore futura
erat ȩccłia in hac t̾ra. s hic erit ȩccłia us¬
q infinẽ scłi. ideo dixit. inqͥlinus ero in
tabernacło tuo usq inscła. Seuiat qͣn¬
tũlibet inimicus. obpugnet me. infidi¬
as mͥ prȩparet. scandalis crebrescat. faci¬
at angi cor meũ: inquilinꝰ ero intaber¬
nacło tuo usq inscła. Non uincit᷑ eccłia.
ñ eradicabit᷑. nec cedit qͥbuslibet temp¬

Expanded text:
t transimus: inquilini enim hic sumus, habitatores in coelo erimus. Ibi es inquilinus, unde auditurus es vocem Domini Dei tui: Migra. Nam de domo illa aeterna in coelis nemo te jubebit migrare. Hic ergo inquilinus. Unde etiam dicitur in alio psalmo: Inquilinus ego sum apud te, et peregrinus, sicut omnes patres mei . Hic ergo inquilini sumus; ibi Dominus nobis mansiones dabit aeternas: Multae, inquit, mansiones sunt apud Patrem meum . Mansiones illas non tanquam inquilinis dabit, sed tanquam civibus in aeternum mansuris. Hic tamen, fratres, quia non modico tempore futura erat Ecclesia in hac terra, sed hic erit Ecclesia usque in finem saeculi: ideo hic dixit, Inquilinus ero in tabernaculo tuo usque in saecula. Saeviat quantumlibet inimicus, oppugnet me, insidias mihi praeparet, scandalis crebrescat, et faciat angi cor meum: inquilinus ero in tabernaculo tuo usque in saecula. Non vincetur Ecclesia, non eradicabitur, nec cedet quibuslibet ten
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑ fcce inqua firmitate. te uoluit sta¬
bilire. Merito ñ uacat uox nra s exau¬
dit᷑. In magna enĩ spe positi sumus.In
petra exalcasti me. Deduxisti me qͥa fac¬
tus es spes mea. Ille si nrã spes factus ñ
ẽet: ñ nos deduceret. Deducit tanquã
ctux: & in seducit tanquã uia .& ad se
ꝑauicit tanquã patria. Deducit gͦ nos.
Unde: Qana factus ẽ spes nr̃ã
Unde factus est spes nr̃a: Eece fie quo¬
mͦ audistis. qͥa temptatus ẽ. qͥa passus est.
qͥa resurrexit: factus ẽ. spes nr̃a. Qͥdenĩ
nob̾ dicimꝰ. qͣndo hȩc legimꝰ: Nonenĩ ꝑ¬
dit nos as̃. ꝓpter qͦs filiũ suũ misit temp

Expanded text:
batur. Ecce in qua firmitate te voluit stabilire. Merito non vacat vox nostra, sed exauditur: in magna enim spe positi sumus; In petra exaltasti me. 4. Deduxisti me, quia factus es spes mea. Ille si nostra spes factus non esset, non nos deduceret. Deducit tanquam dux, et in se ducit tanquam via, et ad se perducit tanquam patria. Deducit ergo nos. Unde? Quia factus est spes nostra. Unde factus est spes nostra? Ecce sic quomodo audistis quia tentatus est, quia passus est, quia resurrexit, factus est spes nostra. Quid enim nobis dicimus quando haec legimus? Non enim perdet nos Deus, propter quos Filium suu
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ st̾ ista tela: uerba dei. fides tua. spes. ipsa
tua oꝑa bona. Nondico. sic esto inista tur¬
re ut uaces ibi. & sufficiat tͥ qͥa ñ ad te hos¬
tis tela ꝑueniunt. Age ibi aliquid: ñ ces¬
sent manꝰ. Oꝑa tua bona. gladii st̃ inter¬
ficientes iniicũ. Inquilinꝰ ero intaber¬

Expanded text:
Quae sunt ista tela? Verba Dei, fides tua, spes ipsa Quae sunt ista tela? Verba Dei, fides tua, spes ipsa tua, opera bona. Non dico: Sic esto in ista turre, ut vaces ibi, et sufficiat tibi quia non ad te hostis tela sent manus. Opera tua bona, gladii sunt interficientes inimicum. Tali ergo
Abbreviated transcription (Latin):
iaculabor. Ipse enĩ xp̃c ẽ. turris. Ipse
nobis factꝰ ẽ. turris a facie inimiei: qͥ
ẽ & petra. suꝑ quã ȩdificata ẽ. eccłia.
Caue ne feriaris a diabolo. fuge ad tur¬
rẽ. Nunquã te ad illã turrẽ diaboli¬
ca iacula secutura st̃: ibi stabis mu¬
nitus &. fixus. Quomͦ autẽ fugies aatͣ¬
rem: Ne forte qͥsq intemptatione po¬
situs corporalit̾ querat turrẽ istã. et
cũ eã non inuenerit: fatiget᷑ aut defi¬
ciat intemptatione. Ante te ẽ. turris.
Recordare. xp̃m. & intra inturrẽ. Quo¬
mͦ recordaris xp̃m. ut intres inturrẽ:
Quicqͥd pateris. cogita qͥa pͥor passus ẽ.
& cogita qͦ fine passus ẽ. ut moreret᷑
& resurgeret. Lalẽ & tu finẽ sꝑa. qͣlis
m illo prȩcessit: & intrasti inturrem
ñ consentiendo inimico. Si enĩ consen¬
seris inimico: tunc adce ꝑuienit. ob¬
pugnantis iaculũ inimici. Cu pociꝰ
millũ iaculare cela qͥb feriat᷑. quib uincat᷑.

Expanded text:
jaculabor. Ipse enim Christus est turris; ipse jaculabor. Ipse enim Christus est turris; ipse nobis factus est turris a facie inimici, qui est et petra super quam aedificata est Ecclesia. Caves ne feriaris a diabolo? Fuge ad turrem: nunquam te ad illam turrem diabolica jacula secutura sunt; ibi stabis munitus et fixus. Quomodo autem fugies ad turrem? Ne forte quisque in tentatione positus corporaliter quaerat turrem istam; et cum eam non invenerit, fatigetur, aut deficiat in tentatione. Ante te est turris: recordare Christum, et intra in turrem. Quomodo recordaris Christum, ut intres in turrem? Quidquid pateris, cogita quia prior passus est, et cogita quo fine passus est, ut moreretur et resurgeret. Talem et tu finem spera qualis in illo praecessit, et intrasti in turrem non consentiendo inimico. Si enim consenseris inimico, tunc ad te pervenit oppugnantis jaculum. Tu potius in illum jaculare tela, quibus feriatur, quibus vincatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ fpes nrã. qͥ dedit nobis sp̃m sc̃m.
Etambulamꝰ mͦ ad spẽ. Non enĩ ambl¬
laremꝰ. nͥ sꝑaremꝰ. Qͥd ait ipse apłs. l
enĩ uidet qͥs. qͥd sꝑat: Si autẽ qđ nol
uidemꝰ sꝑamꝰ: ꝑ patientiã expectamꝰ.
Et item. Spe enĩ salui factiestis. Deal¬
xisti me qͥa factus es spes mea. turris.
fortitudinis a facie inimici. Angitur
cor meũ inqͥt ista unitas afinib terrȩ.
& laboro inter temptationes & scandala.
Inuident pagani: qͥa uicti sunt. Infidiã¬
tur heretici: pallio uelati nominis xp̃i¬
ani. Intus inpsa eccłia: uim patit᷑ fru¬
mentũ a palea. Inter hȩc omĩa. cũ an¬
git᷑ cor meũ: clamabo a finib t̾rȩ.S ũ
me deserit ipse qͥ me exaltauit suꝑ pe¬
trã. ut educat me usq ad se. Qitia & si
laboro. diabolo ꝑtot loca & tempora.
& occasiones. insidiante aduersũ me:
hic ẽ. mͥ turris fortitudinis. Quo cũ con¬
fugero ñ solũ uitabo tela inimici: sed
etiã mn illũ quẽ uoluero securus ipse

Expanded text:
spes nostra, qui dedit nobis Spiritum sanctum: et ambulamus modo ad spem; non enim ambularemus, nisi speraremus. Quid ait ipse Apostolenim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus. Et item: Spe enim salvi facti sumus . 5. Deduxisti me, quia factus es spes mea: turris fortitudinis a facie inimici. Angitur cor meum, inquit ista unitas a finibus terrae, et laboro inter tentationes et scandala: invident Pagani, quia victi sunt; insidiantur haeretici pallio velati nominis christiani; intus in ipsa Ecclesia vim patitur frumentum a palea: inter haec omnia cum angitur cor meum, clamabo a finibus terrae. Sed non me deserit ipse qui me exaltavit super petram, ut deducat me usque ad se: quia etsi laboro, diabolo per tot loca et tempora et occasiones insidiante adversus me, hic est mihi turris fortitudinis; quo cum confugero, non solum vitabo tela inimici, sed etiam in illum quae voluero securus ipse
Abbreviated transcription (Latin):
de orationi meę. Quis dicit: Quasi unus.
mat. afinib t̾rȩ: Non clamat afinib
t̾rȩ nͥ hereditas illa de qua dictũ ẽ. ipsi
filio. Postula ame & dabo tͥ gentes here¬
ditatẽ tuiã. & possessionẽ tuã terminos
t̾rȩ. Hec gͦ xp̃i possessio. hȩc xp̃i hereditas.
hoc xp̃i corpus. hȩc una xp̃i eccłia. hȩc
unitas quȩ nos sumꝰ. clamat a finib
t̾rȩ. Qͥd autẽ clamat: Qđ supra dixi.
Exaudi ds̃ deprecationẽ meã. intende
orationi meȩ. Afinib t̾rȩ adte clamaui.

Expanded text:
de orationi meae. Quis dicit? Quasi unus. mat a finibus terrae? Non clamat a finibus terrae, nisi haereditas illa, de qua dictum est ipsi Filio: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Haec ergo Christi possessio, haec Christi haereditas, hoc Christi corpus, haec una Christi Ecclesia, haec unitas quae nos sumus, clamat a finibus terrae. Quid autem clamat? Quod supra dixi, Exaudi, Deus, deprecationem meam, intende orationi meae: a finibus terrae ad te clamavi.
Abbreviated transcription (Latin):
factꝰ est. spes nr̃a. In illo uides & laborẽ
titũ &mercedẽ tuã. laborẽ in passione.
mercedẽ in resurrectione. Sic gͦ factus ẽ¬
sumꝰ nota nobis ẽ: quã sꝑamꝰ ignota no¬
bis ẽ. Tolera inqua es: & habebis quã ñ¬
dũ habes. Quomͦ toleras: Ut ñ uincans
a temptatore. laborib suis. temptatio¬
uit tͥ uitã in qua es: resurrectione sua.
demonstrauit uitã in qua eris. Nos eñ
ñ noueramꝰ. nͥ nasci hominẽ. & mori. Pe¬
surgere hominẽ. & uiuere in ȩternum:
ñ noueramꝰ. Suscepit qđ noueras. & demes¬
trauit qđ ñ noueras. Ideo gͦ factus ẽ spes

Expanded text:
factus est spes nostra. In illo vides laborem tuum et mercedem tuam. Laborem in passione, mercedem in resurrectione. Habemus sumus, nota nobis est; quam speramus, ignota nobis est. Tolera in qua es, et habebis quam nondum habes. Quomodo toleras? Ut non vincaris a tentatore. Laboribus suis, tentatiot tibi vitam Christus in qua es; resurrectione sua demonstravit tibi vitam in qua eris. Nos enim non noveramus nisi nasci hominem et mori; resurgere hominem et vivere in aeternum non noveramus: suscepit quod noveras, et demonstravit quod non noveras. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ temptaret᷑. tͥ temptando iuncendi
magisteriũ ñ prȩberet. Itaq ñ mirũ si
int̾ temptationes positꝰ iste: clamat a
finib t̾rȩ. S quare ñ uincit᷑. In petra ex¬
altasti me. Iam gͦ hic agnoscimꝰ. qͥs cla¬
mat a finib t̾rȩ. Recolamꝰ ȩuangłium.
suꝑ hanc petrã ȩdificabo ȩccłiam meã.
Ergo ille clamat a finib t̾rȩ. quẽ uoluit

Expanded text:
non tentaretur, tibi tentando vincendi non tentaretur, tibi tentando vincendi magisterium non praeberet. Itaque non mirum, si inter tentationes positus iste clamat a finibus terrae. Sed quare non vincitur? In petra exaltasti me. Jam ergo hic agnoscimus quis clamet a finibus terrae. Recolamus Evangelium: Super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃ ꝑtemptationẽ nr̃am fit̾. nec sibi qͥsq
innotescit nͥ temptatꝰ. Nec potest corona¬
ri nͥ uicerit. nec potest uincere nͥ certa¬
uerit. nec potest certare. nͥ inimicũ & tẽp¬
tationes habuerit. Angit᷑ gͦ iste a finib
t̾rȩ clamans. s tam̃ non relinqͥt᷑. Qm̃ nos
ipsos qđ ẽ. corpus suũ uoluit prefigura¬
re & in illo corpore suo.inquo iam & mor¬
tuus ẽ. & resurrexit. & in celũ ascendit
ut qͦ caput prȩcessit. illuc se menbra
secutura confidant. E rgo nos cransfigu¬
rauit inse quando uoluit temptari a satha
na Modo legebat᷑ in ȩuangłio. qͥa dñs ib̃e¬
xp̃ẽ in heremo temptabat᷑ adiabolo. stor¬
sus xp̃c temptabat᷑ a diabolo. inxp̃o enĩ
tu temptabaris. qͥa xp̃c de te sibi habebat
carnẽ. de se tͥ salutẽ. De te sibi mortẽ: de se
tͥ uitã. De te sibi contumelias. de se tͥ hono¬
res. Ergo de te sibi temptationẽ. de se tͥ uic¬
toriã. Si in illo nos temptati sumꝰ imillo

Expanded text:
r tentationem nostram fit, nec sibi quisque innotescit nisi tentatus, nec potest coronari nisi vicerit, nec potest vincere nisi certaverit, nec potest certare nisi inimicum et tentationes habuerit. Angitur ergo iste a finibus terrae clamans, sed tamen non relinquitur. Quoniam nos ipsos, quod est corpus suum, voluit praefigurare et in illo corpore suo, in quo jam et mortuus est, et resurrexit, et in coelum ascendit; ut quo caput praecessit, illuc se membra secutura confidant. Ergo nos transfiguravit in se, quando voluit tentari a satana . Modo legebatur in Evangelio quia Domieremo tentabatur a diabolo. Prorsus Christus tentabatur a diabolo. In Christo enim tu tentabaris, quia Christus de te sibi habebat carnem, de se tibi salutem; de te sibi mortem, de se tibi vitam; de te sibi contumelias, de se tibi honores; ergo de te sibi tentationem, de se tibi victoriam. Si in illo nos tentati sumus, in illo
Abbreviated transcription (Latin):
caritate psalmũ istũ susce¬
pimus. Breuis ẽ: aderit dñs
ut sufficienter ex eo & breui¬
ter loquam᷑. qͣntũ adiuuerit ipse qͥ nos
iubet loqui. Sic ero uolentib officiosus.
tit ñ sim tardis molestus. nec paucis mul¬
tus. nec octupatis onerosus. Titulus eiꝰ
non nos tenet. Est enĩ. in finẽ. inymnis
ipsi dauid. Inymnis. utiq in laudibus.
adiusticiã om̃i credenti. Hȩc ipsi dauid.
Non aliũ quã ipsũ acciꝑe debemus. qͥ ue¬
nit ex semine dauid. ut ẽet homo inter
homines. & ȩquales angłis faceret ho¬
mines uocẽ autẽ misto psalmo. si in
menbris eiꝰ & incorpore sumꝰ. sicut illo
exhortante prȩsumere audemꝰ. nrãm
debemꝰ agnoscere. ñ alicuiꝰ extranei.
Nrãm autẽ ñ sic dixi. qͣsi eoꝵ tantũ qui
inprȩsentia sumꝰ mͦ. s nr̃am qͥ sumus¬

Expanded text:
aritate psalmum istum suscepimus. Brevis est; aderit Dominus ut sufficienter ex eo, et breviter loquamur. Quantum adjuverit ipse qui nos jubet loqui, sic ero volentibus officiosus, ut non sim tardis molestus, nec paucis multus, nec occupatis onerosus. Titulus ejus non nos tenet. Est enim, In finem, in hymnis, ipsi David. In hymnis, utique in laudibus. ad justitiam omni credenti . Et ipsi David, non alium quam ipsum accipere debemus, qui venit ex semine David, ut esset homo inter homines, et aequales Angelis faceret homines. Vocem autem in isto psalmo, si in membris ejus et in corpore sumus, sicut illo exhortante praesumere audemus, nostram debemus agnoscere, non alicujus extranei. Nostram autem non sic dixi, quasi eorum tantum qui in pr
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo et ad terrã quã libet cũ te incliuias atep
posterurs. ñ qͣsi terram ĩ tueairis. s illũ sciu
cuiꝰ pedũ scabellũ ẽ qͦd asdoras. Propt ip̾m
em adqrtis. Ido ⁊ hic subiecit. Adorate scabel
re adoras scabellũ pedũ ciꝰ. Et tũ fdoras illu¬

Expanded text:
e inclinas atque prosternis, non quasi terram intuearis, sed illum sanctum, cujus pedum scabellum est quod adoras; propter ipsum enim adoras. Ideo et hic subjecit: Adorate scabellre adoras scabellum pedum ejus? etc. » I
Abbreviated transcription (Latin):
fectione iaceamus: et sit in nobis qͦd
dictum est qui apponit scientiã. apponit
doloreni. Ecte abuudet in te caritas:⁊
plus dolebis pectantem. Quanto in te
maior cautas ẽ: tanto amplius te tor¬
q̃bit quem toleras. Non torquebit tan¬
qmͣ irascentem illi: s tanqm̃ dolentem
pro illo. Tide paulum apostollim: quid
panatur. Bidit quis qͥd paciebatur.
Preter illa inquit que extrinsetus sũt.
Dixit enini multa que paciebatur.
et cepit dicere in teriora. preter illa que
extu secus erant que patiebatur a malis
persecutorib xpristi: in cursus in me co¬
tidianus solicitudo ominum ecclesia¬
rumi. Et uide qualis sollicitudo. quani
paterna quam materna. Uidete quo¬
modo cedebatur . ut uidicaretur in
omnes affectiones eius. Dicemus af
fectiones cius: ni quas iundicabat
deus. Quis in firmatur in quit ⁊ ego
non nnifirmor. Quis scaudalizaturr:
tas: tanto maiores plage de pectatis a¬
lieius Alctiperat quidẽ ille et stimulunt

Expanded text:
fectione jaceamus; et fit in nobis quod fectione jaceamus; et fit in nobis quod dictum est: «Qui apponit scientiam, apponit dolorem» . Ecce abundet in te charitas, plus dolebis peccantem. Quanto in te major charitas est, tanto amplius te torquebit quem toleras: non torquebit tanquam irascentem illi, sed tanquam dolentem pro illo. 13. Vide Paulum apostolum, quid patiebatur; vide quis quid patiebatur: «Praeter illa,» inquit, «quae extrinsecus sunt» dixit enim multa quae patiebatur, et coepit dicere interiora, praeter illa quae extrinsecus erant, quae patiebatur a malis persecutoribus Christi, «incursus in me quotidianus, sollicitudo omnium Ecclesiarum.» Et vide qualis sollicitudo, quam paterna, quam materna; videte quomodo caedebatur, ut vindicaretur in omnes affectiones ejus: dicemus et affectiones ejus, in quas vindicabat Denon infirmor? Quis scandalizatur, tas, tanto majores plagae de peccatis alienis. Acceperat quidem ille et stimulum
Abbreviated transcription (Latin):
malos. Uelle habes quasi separa¬
re a te malos: et separere ab ectle¬
lia omnes males. Eespondebit ti bi dĩi
sentencia. Siite utraq cressere usq ad
messem: ne forte cum nultis eradicare zi¬
zania. eradicetis simul⁊ trititum. Ex
sententia dũi neccesse erit partere zizaniis:
ex condicione serui necesse eut nuere in¬
ter zizania. Separare ea non potes: tole¬
rare tibi necesse ẽ. Pide quantas plagas.
incorde patiaris: qui corꝑe in tegro inter
malos uersaris. Probabitis quitunq pro¬
feceritis: probabitis qui iam profecistis
Toleranda gͦ sunt ista: et forte hoc per¬
tiuet ad illud seriuis qui nouit uolunta¬
tem dñi sui et non facit digna plagis
uapulabit multis. In nulais eim qͦu¬
tum nobis in notescit uoluntas dei. et¬
iam reatus noster in uotescit nobis: ⁊
quanto ille nobis in notescit. tanto plꝰ
iuius infletus et lacrimas. Pidemus
enini quam sit iustum quod de nobis
exigit deus. in quanta ad huc imper¬

Expanded text:
malos. Velle habes quasi separamalos. Velle habes quasi separare a te malos, et separare ab Ecclesia omnes malos; respondebit tibi Domini sententia: «Sinite utraque crescere usque ad messem, ne forte cum vultis eradicare zizania, eradicetis simul et triticum» . Ex sententia Domini necesse erit parcere zizaniis, ex conditione servi necesse erit vivere inter zizania: separare ea non potes, tolerare tibi necesse est. Vide quantas plagas in corde patiaris, qui corpore integro inter malos versaris. Probabitis quicumque profeceritis, probatis qui jam profecistis. Toleranda sunt ergo ista; et forte hoc pertinet ad illud: «Servus qui novit voluntatem domini sui, et non» «facit digna, plagis vapulabit multis» . In multis enim quantum nobis innotescit voluntas Dei, etiam reatus noster innotescit nobis; et quanto ille nobis innotescit, tanto plus imus in fletus et lacrymas. Videmus enim quam sit justum quod de nobis exigat Deus, in quanta adhuc imper
Abbreviated transcription (Latin):
successerunt ei in lacerdono. Flius e¬
ius: postea sacerdonũ ad ministra¬
uit. Quomͦ et in istum uinditauit:
Hanuel et ip̃e sc̃s seuex mortuus est
relutis filiis successorib sius. Quid
ẽ quod in illis uindicatũ est quero.
⁊ scd̃m homines non iuemio: scd̃m
autem quod scio pati seruos dei.
cotidic in illos iundicabatur. Legi¬
te et udete uindutas: et qui profiti¬
tis. ferte uindictas. Condie paciebã¬
tur populos contradicentes. cotidie
patiebantur inique nuientes: et ĩ.¬
ter eos uiuere cogebantur. quorum
uitam cotidie reprehendebant. Hec
erat uindicta: nonduni proficit cui
parua est. Tantum enim te torquet
in iusticia aliena: quantum reces¬
seus atua. Tum emm fuers fru¬
mentum id ẽ herba bona de semme
bono filius regni: cum ceperis fruc¬
tum dare. tunc tibi apparebunt
zizania. Cui enim creuisset her¬
ba et fructum fecisset: tunc appa¬
ruerunt ziz ania. Cum ceperuit
a parere zizama uidebis te in ter

Expanded text:
successerunt ei in sacerdotio; filius esuccesserunt ei in sacerdotio; filius ejus postea sacerdotium administravit : quomodo et in istum vindicavit? Samuel et ipse sanctus senex mortuus est, relictis filiis successoribus suis . Quid est quod in illos vindicatum est quaero, et secundum homines non invenio: secundum autem quod scio pati servos Dei, quotidie in illos vindicabatur. Legite, et videte vindictas, et qui proficitis ferte vindictas. Quotidie patiebantur populos contradicentes, quotidie patiebantur inique viventes; et inter illos vivere cogebantur, quorum vitam quotidie reprehendebant. Haec erat vindicta. Nondum proficit, cui parva est. Tantum te enim torquet injustitia aliena, quantum recesseris a tua. Cum enim fueris frumentum, id est herba bona de semine bono, filius regni, cum coeperis fructum dare, tunc tibi apparebunt zizania: «cum» enim «crevisset herba, et fructum fecisset, tunc apparuerunt zizania.» Cum coeperint apparere zizania, videbis te inter
Abbreviated transcription (Latin):
dictã suam: ut dixeret. non intrãbis
interram promissionis. Quo intra¬
turus erat populus. Quandam fign¬
ran quorumdam gerebat moyses. Nã
qui ini regnum celorum in trauit: ma¬
gna illi pena erat ad terram illam nõ
uenire. que ad tempus erat promissa
ut umbrami ꝯstẽderet et transiret: Nõ¬
ne multi ꝑfidi in trauerũt in illaui
terram: Nonne milla terra uiuẽtes.
milta mala feceruit ⁊ deum offen¬
derunt: Nonne et idolatriã sicuti
lunt milla terra: Nagnum erat
non dedisse isto in terran moysi. Sz
moyses uoluit gestare figurani coꝵ.
qui sub lege crant: quia ꝑ moysem
data ẽ lex. Et ostẽdit eos qui sub lege
esse uellent. et sub gratia uollent¬
esse: non intraturos interrã promis¬
siomis. Ergo illud quod dictum erat
moysi figura erat nõ pena. Beni
mors que pena; Non intrare in ter¬
rã illam que pena: quo intrauerunt
in digni; De a arou autem quod dic¬
tum est mortuus ẽ ⁊ ip̃e senex: fili sui

Expanded text:
dictam suam, ut diceret, «Non intrabis dictam suam, ut diceret, «Non intrabis in terram promissionis» , quo intraturus erat populus? Quamdam figuram quorumdam gerebat Moyses. Nam qui in regnum coelorum intravit, magna illi poena erat ad terram illam non venire, quae ad tempus erat promissa, ut umbram ostenderet et transiret? Nonne multi perfidi intrarunt in illam terram? nonne in illa terra viventes multa mala fecerunt, et Deum offenderunt? nonne et idololatriam secuti sunt in ipsa terra? Magnum erat non dedisse terram istam Moysi? Sed Moysen voluit gestare figuram eorum qui sub Lege erant, quia per Moysen data est Lex: et ostendit eos qui sub Lege esse vellent, et sub gratia esse nollent, non intraturos in terram promissionis. Ergo illud quod dictum est Moysi, figura erat, non poena. Seni mors quae poena? Non intrare in illam terram quae poena, quo intraverunt indigni? De Aaron autem quid dictum est? Mortuus est et ipse senex, filii sui