comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in uirtutib nr̃is. Da nob auxiliũ detribulatione & uana
salus hominis łant nc̃ qͥsalutt̃ ñ habent. &optent salutẽ
tẽ ꝑalẽ suis: quȩẽ uana uecustas : Da nob auxilium:
indedã unde putabaris deserere. in de subueni: Dan ob̾
auxiliũ detribulatione : & uana salus hominis : indõ¬
faciemꝰ uirtutẽ : & ipse adnihilũ deducet inimico snrõs
Non faciemꝰ uirtutẽ ingladio. ñ inẽquis ñ in loricis ñn
scutis ñ in potentatus exercitꝰ ñ foris est : Sedubi sintꝰ
ubi latemꝰ : Ibi intꝰ indõ faciemꝰ uirtutẽ & qua siabiccti
& quasi c̃culcati. quasinulliꝰ mom̃ti homines erimꝰ
sed ipsea dnihilũ deducet in imicos nr̃õ s Deniq fac¬
tũ ẽ hoc deinimicis nris: Conculcatist̃ martires pati¬
ebriosi calicib ꝑ sequunt᷑. quoscuc furiosi lapidib

Expanded text:
in virtutibus nostris, Da nobis auxilium de tribulatione; et vana salus hominis. Eant nunc qui salem non habent, et optent salutem temporalem suis, quae est vana vetustas. Da nobis auxilium: inde da unde putabaris deserere, inde subveni. Da nobis auxilium de tribulatione; et vana salus hominis. faciemus virtutem, et ipse ad nihilum deducet inimicos nostros. Non faciemus virtutem in gladio, non in equis, non in loricis, non in scutis, non in potentatu exercitus; non foris. Sed ubi? Intus, ubi latemus. Ubi intus? In Deo faciemus virtutem: et quasi abjecti, et quasi conculcati, quasi nullius momenti homines erimus, sed ipse ad nihilum deducet inimicos nostros. Denique factum est hoc de inimicis nostris. Conculcati sunt martyres: patiebriosi calicibus persequuntur, quos tunc furiosi lapidibus
Abbreviated transcription (Latin):
Nonaliũ quã psũ acciꝑedebemꝰ qͥuenit ex seminedauid:
ut ãt̃. homo int̃ homines aequales angłis faceret ho¬
mines : locẽ autẽ in isto psalmo siun m̃brisciꝰ & incor¬
pore sumꝰ. si c̃illo exhortante p̃sumere audemꝰ
nr̃am hic debemꝰ agnoscere ñ alicuiꝰ ñ extranei : Nrã mautẽ
ñ sic dixi quasi corũ tantũ qͥ in p̃sencia sum modo. sed nrãm¬

Expanded text:
enit ex semine David, ut esset homo inter homines, et aequales Angelis faceret homines. Vocem autem in isto psalmo, si in membris ejus et in corpore sumus, sicut illo exhortante praesumere audemus, nostram debemus agnoscere, non alicujus extranei. Nostram autem non sic dixi, quasi eorum tantum q
Abbreviated transcription (Latin):
In hoc ergo psalmo uł pociꝰ in huiꝰ psalmi ticulo. dicun¬
t̃ quȩdã uictorio sad auid. qđ fortit̃ fecerit. debellando
qͦ sdã in imicos & eostributarios faciendo qͣndo post
mortẽ sciulis ꝑsecutorissii. illi regnũ accepit. manifes¬
tũ inisł : Nã & ante quã ꝑsetutionẽ pateret᷑ r exerat:
sed dõ tantũ noterat: Post ea ergo iã manifestatoregno
&e uident̃ atq eminent̃ accepto : debellauit eos qͥin
Infinẽ ꝓhis qͥinmutabunt᷑ intituli in scriptionem
ipsi dauid indoctrinã : cũ succendit mesopotimiã

Expanded text:
In hoc ergo psalmo, vel potius in hujus psalmi titulo, dicuntur quaedam victoriosa David, quod fortiter fecerit debellando quosdam inimicos, et eos tributarios faciendo; quando post mortem Saülis persecutoris sui, regnum illius accepit manifestum in Israel. Nam et antequam persecutionem pateretur, rex erat, sed Deo tantum notus erat. Postea ergo jam manifesto regno, et evidenter atque eminenter accepto debellavit eos qui in In finem, pro his qui immutabuntur in tituli inscriptionem ipsi David in doctrinam, cum succendit Mesopotamiam
Abbreviated transcription (Latin):
ubidictũ ẽ. &circũi bt̃ ciuitatẽ : Circũstantiȩ enĩ ciuitais:
gentiũ circũfusioẽ: Quģcrcũ fusio gentiũ in medio
habebat unã gentẽ uidȩorũ. colencẽ unũ dm̃.: çȩtera
circũ fusio gentiũ idolis supplicibat. demonisser uebat.
& misticȩ uocata ẽ ciuitas circũstantiȩ: qr undiq¬

Expanded text:
unt civitatem. Circumstantiae enim civitas, Gentium circumfusio est; quae circumfusio Gentium in medio habebat unam gentem Judaeorum, colentem unum Deum: caetera circumfusio Gentium idolis supplicabat, daemonibus serviebat. Et mystice vocata est civitas circumstanti
Abbreviated transcription (Latin):
meso potamiã siriȩ &siriã sobal. ioab. edomi factas
ista : & quẽ ad modũ facta st̃ ita ibi conscriptast ata le
inpsalmorũ titulis recedere aliqͣntũ ab ex pressione
rerũ gestarũ &aliqͥd dicere qđ in historia ñ inueniat᷑.
& hinc paiꝰam monere. ñ ꝓpt̃ rerũ cognoscenda sres
gestas eẽ. hui modititulos scriptos sed ppt̃ futura
p̃figuranda sic̃ diccũ ÷ qđ corã abi melech mutauit
uultũ suũ & dimisit eũ & abiit. cũ indicet scriptura
regnorũ. hoceũ ñsecisse corã ab imelech sed corã achis
rege : i ta & in hoctitulo inuenimꝰ aliqͥd. quo cõmonea¬
mꝰ ad aliqͥd: Nãq in illa narritio ne bellorũ fortiũq
cũ aliqd succendisse ñ legimꝰ: Hic aut̃ maxime hoc
ista discutere: &opacitatẽ umbrarũ in lucẽ uerbi reuocare:
In finẽ qͥd sit ñ ostis Finiscm̃ legis xpc̃ẽ : Eos qͥimmutant̃¬

Expanded text:
Mesopotamiam Syriae, et Syriam Sobal, Joab, Edom . Facta sunt ista, et quemadmodum facta sunt ita ibi conscripta sunt, itain Psalmorum titulis recedere aliquantulum ab expressione rerum gestarum, et aliquid dicere quod in historia non invenitur, et hinc potius admonere, non propter cognoscendas res gestas esse hujusmodi titulos inscriptos, sed propter futura praefiguranda; sicut dictum est quod coram Abimelech mutavit vultum suum, et dimisit eum, et abiit , cum indicet scriptura Regnorum hoc eum non fecisse coram Abimelech, sed coram Achis rege : ita et in hoc titulo invenimus aliquid, quo commoneamur ad aliquid. Namque in illa narratione bellorum eum aliquid succendisse non legimus. Hic autem maxime hoc ista discutere, et opacitatem umbrarum in lucem verbi revocare. 2. In finem, quid sit nostis: Finis enim Legis C
Abbreviated transcription (Latin):
rexm̃s. Et ex co qr iuuda rexm̃si moab qͥd factus est : õlla sper
mȩ. nõ sũptionis meȩ : Vide intribulationib ollã spei:
pacientiã oꝑat᷑: pacientia autẽ ꝓbation ẽ ꝓbatiospẽm:
Sitribulatio patientiã. pacientia plutionẽ : ꝓbatiospẽ
olla ẽ tribulatio quȩo ꝑat᷑ spem̃ merico moabolla

Expanded text:
rex meus. Et ex eo quia Juda rex meus, Moab quid factus est? Olla spei rex meus. Et ex eo quia Juda rex meus, Moab quid factus est? Olla spei meae, non consumptionis meae. Vide in tribulationibus ollam spei; patientiam operatur, patientia autem probationem, probatio spem. Si tribulatio patientiam, patientia probationem, probatio spem, olla est autem tribulatio quae operatur spem; merito Moab ol
Abbreviated transcription (Latin):
Unde apartib diaboli qͥdix̃ ponã sedẽmeã ada qͥlonẽ: tri¬
bulationes ergomaximȩ ñ oriunt᷑ aduersus eccłam:
nisi abeis qͥlege maleutuncur: Quidergo : defeccura ẽ.
hocei. nonncait illi. qm̃ abundauit imqͥtas. refrigescet
caritas multorũ õllabulliente carita srefrigescit:
Quare ñ poti ocaritas & tuctriollã feruescis : anignoris
tibi cẽ. dictũ cũ deilla habundantia scandilorũ rextiuis
loqueret᷑ qͥꝑ seueriuerit usq in finẽ hic saluuscrio :
ꝑseueratergoum finẽ c̃traollã scanda lorũ: ardetolliini¬
qͥtatis. sed inaior ẽ flã ma caritatis: Noliuinci ꝑseuera
usq infinẽ : Quid tmes moabitas oꝑa mala corũ qͥ lege
malcutuntur: q̃uid enĩ siuidarextuus qͥ p̃cessit. non ne
tales ꝑtulit : nescis uidȩosmale utendo lege xp̃m̃ocei¬
disse : ergosꝑa : & qua p̃cesit rextuus sequere : Dic. iuda

Expanded text:
. Unde nisi a partibus diaboli qui dixit: Ponam sedem meam ad aquilonem ? Tri. Unde nisi a partibus diaboli qui dixit: Ponam sedem meam ad aquilonem ? Tribulationes ergo maximae non oriuntur adversum Ecclesiam, nisi ab eis qui lege male utuntur. Quid ergo? Defectura est hoc ei? Nonne ait illi: Quoniam abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum ? Olla bulliente charitas refrigescit. Quare non potius, o charitas, et tu contra ollam fervescis? An ignoras tibi esse dictum, cum de illa abundantia scandalorum rex tuus loqueretur: Qui perseveraverit usque inorum. Ardet olla iniquitatis, sed major est flamma charitatis. Noli vinci; persevera usque in finem. Quid times Moabitas, opera mala eorum qui lege male utuntur? Quid enim, Juda rex tuus qui praecessit, nonne tales pertulit? Nescis Judaeos male utendo lege, Christum occidisse? Ergo spera, et qua praecessit rex tuus sequere. Dic, Juda
Abbreviated transcription (Latin):
granũ : sed quousq transeat : Cũ transieric scqͥ fruca¬
ficatio : iudirexñs łrgo qriuda rexm̃s mcabolla s pa
meȩ : Moab intelligitur ingentib Nata: eñistigens
depeccato nataẽ istaigens defiliab: loch quȩcũpatre
in ebriato c̃cubuer maleutenttspatre : Melius erac
ut steriles remanerent quã sic matres fierent : Erait
autẽ illa figura quȩdã corũ. quimaleutunt᷑ lege
Nolit attendere qr lex in latina lingua femininigene¬
ris c̃ingreca masculiniest : Sed siue feminii set
goneris in loquendo siue misculim. non pseribit
ueritatil ocutio lexenĩ magis masculinã habit uim:
bona ẽ lex siqui s ea legiti me utatur: Ille autẽ filiȩ loch:
lege maleutitar: Proinde ille maleutentes patre. hoc ẽ.
maleutentes lege generauer̃ moabitas ꝑquossigni¬
ficantar oꝑamala: indetribulato etdȩ. inde olla ebulliens:
Dchicolla quodã loco ꝓpheiȩ dicit᷑ : Olla succensi a luqͥ lone

Expanded text:
usque transeat; cum transierit, sequetur fructificatio. Juda rex meus. Ergo quia Juda rex meus: Moab olla spei meae. Moab intelligitur in Gentibus. Nata est enim ista gens de peccato, nata est ista gens de filiabus Lot quae cum patre inebriato concubuerunt, male utentes patre . Melius erat ut steriles remanerent, quam sic matres fierent. Erat autem illa figura quaedam eorum qui male utuntur lege. Nolite enim attendere quia lex in latina lingua feminini generis est; in graeca masculini est: sed sive sit feminini generis in loquendo, sive masculini, non praescribit veritati locutio. Lex enim magis masculinam vim habet, Bona est lex , si quis ea legitime utatur. Illae autem filiae Loth male lege utitur. Proinde illae male utemale utentes lege, generaverunt Moabitas; per quos significantur opera mala. Inde tribulatio Ecclesiae, inde olla ebulliens. De hac olla quodam loco prophetiae dicitur: Olla succensa ab aquilone
Abbreviated transcription (Latin):
luna : Descendebat enrgo : tanquã ab inmortalitate ad
mortalitatẽ : & merito in itinere uulneratꝰ a la tronib:
a semiuiuus relictus ÷ ille adam: ex quo ẽ. tocũ genꝰ hu¬
manũ: Ergo dies suꝑ dies regis adicies annosciꝰ uisq:
indicm generaitionis & gencritionis : Generationis :¬

Expanded text:
Luna. Descendebat ergo tanquam ab immortalitate ad Luna. Descendebat ergo tanquam ab immortalitate ad mortalitatem: et merito in itinere vulneratus a latronibus et semivivus relictus est ille Adam, ex quo est totum genus humanum. Ergo dies super dies regis adjicies annos ejus, usque in diem generationis, generationis mortalis
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃ hodie : sedistedies ñ ponit᷑ in medio int̃ hesternũ
& crastinũ : nec initiũ eiꝰ finis est hesterni. nec finis
eiꝰ ÷ initiũ crastini : Nã & annidict st̃ : tautẽ idẽ ipsees
& annitui ñ deficient : Quomꝰ anni sicdies : sic unꝰdies:
quicqduis dicis deet̃nitatt: Ideo qͥcqͥduis dicimꝰ
seẽ dicas: ut sit unde cogites. qđ ñ potes dici Dessu ꝑ
diesregis adicies annosiꝰ:÷ usq indicm generationis
& generationis : Generitionis huiꝰ: & generitionis
futurȩ : Generationis huiꝰ quȩ cõparit᷑ lunȩ ꝓpt̃
qđ luna nascitur. crescit ꝑficit̃ senescit. & occidit:
Sic sunt genenitiones istȩ mortales. & generatio
quando iam ñ sicut luna. scd qđ ait dñs. tunc iusti fulge¬
bõ sic̃ sol in regno patrissui : Luna enĩ figurata in scripta¬
ris ꝓ mutabilitat huiꝰ mortalitatis ponit᷑ : Idco adhie¬
richo descendebat ille abhierłm qͥincurrit in latrones

Expanded text:
dixit hodie: sed iste dies non ponitur in medio inter hesternum dixit hodie: sed iste dies non ponitur in medio inter hesternum et crastinum, nec initium ejus finis est hesterni, nec finis ejus initium crastini. Nam et anni Dei dicti sunt: Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient . Quomodo anni, sic dies, sic unus dies, Quidquid vis dicis de aeternitate. Ideo quidquid vis dicis, aliquid dicas, ut sit unde cogites quod non potest dici. Dies super dies regis adjicies annos ejus, usque in diem generationis et generationis. Generationis hujus et generationis futurae: generationis hujus quae comparatur lunae, propter quod luna nascitur, crescit, perficitur, senescit et occidit; sic sunt generationes istae mortales: et generationis quando jam non sicut luna, sed quod ait Dominus, Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui . Luna enim figurate in Scripturis pro mutabilitate hujus mortalitatis ponitur. Ideo ad Jericho descendebat ille ab Jerusalem qui incurrit in latrones:
Abbreviated transcription (Latin):
orationẽ meã : Quã a quacȩpit: Exctudids̃ dep̃catio¬
nc̃ meã in tende orationimeȩ : a finib t̃rȩadieclamaui:
Hoc ad tecla maui a finib: terrȩ. ĩdeo cooperiar mue¬
lam̃to alarũ tuarũ ql exaudisti de p̃cationẽm eã :
Ammonemꝰ ergo fr̃s. ñcessare orando: quandiu tẽpusẽ
tẽptationũ: Dedisti hereditatẽ : tim̃tib: nom̃tuũ : Porse¬
ueremꝰ ergo intimore nominis dĩ : et̃ nꝰ pat ñ nosfallio:
laborant filii. ut suscipiant parentĩ suorũ hereditatẽ
qͥb mortuis successuri st : Nos non laboramꝰ acciꝑe
hereditatẽ ab illo patre. cuiñ morienti succedamꝰ.
inisto tẽpore cũ fine sed dies suꝑistos dies sinefine: ha¬
bitabo in qͥt indomodm̃: in longitudinẽ dierũ : Quare
in longitud inẽ dierũ. nisi quiamꝰ breuitas c̃. dicrũ :
om̃isenĩ res quȩ finẽ habet : breuis est : Sed regis huiꝰ
intelligit̃ : filiꝰ ms estu ego hodie genuite : Unũ diem

Expanded text:
 Quam? A qua coepit: Exaudi, Deus, deprecationem meam, intende orationi meae: a finibus terrae ad te clamavi. Hoc ad te clamavi a finibus terrae. Ideo cooperiar in velamento alarum tuarum, quia exaudisti deprecationem meam. Admonemur ergo, fratres, non cessare orando, quamdiu tempus est tentationum. Dedisti haereditatem timentibus nomen tuum. Perseveremus ergo in timore nominis Dei: aeternus Pater non nos fallit. Laborant filii, ut suscipiant parentum suorum haereditatem, quibus mortuis successuri sunt? nos non laboramus accipere haereditatem ab illo Patre, cui non morienti succedamus, in isto tempore cum fine, sed dies super istos dies sine fine. Habitabo, inquit, in domo Domini, in longitudinem dierum . Quare, in longitudinem dierum, nisi quia modo brevitas est dierum? Omnis enim res quae finem habet, brevis est: sed regis hujusintelligitur, Filius meus es tu, ego hodie genui te . Unum diem
Abbreviated transcription (Latin):
salem: Habete in qͥt inuob salẽ &epacẽ habete in t̃uos : Ergo
m̃s ÷ galaad sed gala ad id ÷ aceruus testimoni in magna
tribulatione cuidenter factus est : Iuncignominiosa ģcła
erat in hominib: tuncobpbriũ illiuiduȩ obnectabat᷑ qix p̃i
erait quia signũ crucis in fronte portabut: Nondũcrit ho¬
nor crimerattunc : uandoergo non honor sedcrim̃ erat
tune factus ẽ aceruus testimonii & ꝑaceruũ cestmonii

Expanded text:
salem: Habete, inquit, in vobis salem, et pacem habete inter vos . Ergo, Meus est Galaad: sed Galaad, id est acervus testimonii, in magna tribulatione evidenter factus est. Tunc ignominiosa Ecclesia erat in hominibus, tunc opprobrium illi viduae objectabatur, quia Christi erat, quia signum crucis in fronte portabat: nondum erat honor; crimen erat tunc. Quando ergo non honor, sed crimen erat, tunc factus est acervus testimonii; et per acervum testimonii
Abbreviated transcription (Latin):
ẽnã semꝑeraudiri: Iuiseni santatẽ ñ petat cũ ggrotat :
&t am̃ forte adhuc egrotire illiutaile est: socest fieriuthino
ñ exauduris : ñtam̃ exaudiris ad uoluntatẽ ut excudiaris
adutilitatẽ : Actiero cũ illud petis ut dectibi uitã et̃ nãds̃
utdetibi regnũ cȩlorũ ds̃ utdetibi a ddexterã filusui
stare cũ uenerit iudicareterrĩ : securus esto accipies:
si modo ñ accipis : Nonenĩ ãuenittẽ putaccipias : Exau
locut est sihabes iliquẽ grauẽ amicũ &sapiente qͥ modo
diceres: ille locutus ẽ faciat necesse ẽ qđ locutus est:
Uirgriuis est ñ leuitate utitiñ facile desententia demouit̃:
Q d pmisi fixũ ẽ : Sed im̃ homo ẽ qͥaliquanda qđ pmit¬

Expanded text:
cum aegrotat? Et tamen forte adhuc aegrotare ei utile est. Potest fieri ut hinc non exaudiaris: non tamen exaudiris ad voluntatem, ut exaudiaris ad utilitatem. At vero cum illud petis, ut det tibi vitam aeternam Deus, ut det tibi regnum coelorum Deus, ut det tibi ad dexteram Filii sui stare, cum venerit judicare terram; securus esto; accipies, si modo non accipis: non enim jam venit tempus ut accipias. Exaudilocutus est? Si haberes aliquem gravem amicum et sapientem, quomodo diceres? Ille locutus est haec, fiat necesse est quod locutus est: vir gravis est, non levitate utitur, non facile de sententia dimovetur, quod promisit fixum est. Sed tamen homo est, qui aliquando quod promis
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃: Consequent̃ istoxuenient qr lȩtabor & diuidã sichi¬
mã & c̃uallẽ tab̵ naculorũ dimetiar: Sichima. humer
inc̃p̃tantur : Scdimhistoriã uero ia cobrediens alabun
soctro suo cũo m̃ib suis abscondit idola in sichima quahi¬
bibat desiria: ubidu peregrinat tandẽ aliquando
in deueniebut: Tab nacula aitẽ fect ib ppt̃ouessius &¬

Expanded text:
Deus, consequenter ista eveniunt: Laetabor, et dividam Sichimam, et convallem tabernaculorum dimetiar. Sichima Humeri interpretantur. Secundum historiam vero, Jacob rediens a Laban socero suo cum omnibus suis, abscondit idola in Sichima quae habebat de Syria, ubi diu peregrinatus, tandem aliquando inde veniebat . Tabernacula autem fecit ibi pro
Abbreviated transcription (Latin):
ab sc̃ditai si dolagentes significat : diuidogontes Iud÷
diuido nonenĩom̃iũ est fides Iuid ÷ dundo: ã lucredent
alii ñcredent: Sed tam̃ ñ timeant qͥcredunt intillos
qͥnoncredunt : Piuisi sunt eñ nunc fide postea diui¬
dentur iniuditio: Oues add exterĩ hedi ad s̃nistrã:
ł ccc inuenimꝰ quẽ a dimodũ eccła diuidat sichimã Iuomꝰ
diuuidit humeros : scđm nominis int̃p̃tacionẽ diuidunt᷑
humeri: utalios grauent peccatasua aliitollant sar¬
cinc̃ xp̃i. Humero semi pios quȩrebat cũ dicont iugũ
pondus habet : xpĩ autẽ sarcina pennas habet : ham
pigri ñ ad tendant̃ illi qͥeã ferro nolunt: Ferant illã
qͥuolunt &e inuenient quã sit leuis. quã suauis quã
iocunde quãrapiens incelũ & iterr crigins Diundã

Expanded text:
tur, Gentes significat. Divido Gentes. Quid est, divido? Non enim omnium est fides . Quid est divido? Alii credent, alii non credent: sed tamen non timeant qui credunt, inter illos qui non credunt. Divisi sunt enim nunc fide; postea dividentur in judicio, oves ad dexteram, haedi ad sinistram . Ecce invenimus quemadmodum Ecclesia dividat Sichimam. Quomodo dividit humeros, secundum nominis interpretationem? Dividuntur humeri, ut alios gravent peccata sua, alii tollant sarcinam Christi. Humeros enim pios quaerebat, cum diceret: Jugum pondus habet; Christi sarcina pennas habet. Nam pigri: non attendantur illi qui eam ferre nolunt; ferant illam qui volunt, et invenient quam sit levis, quam suavis, quam jucunda, quam rapiens in coelum et a terr
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ incipiat adomodi : Ecexortansinarares adcolerantiã
cũşiuret mundus cũstrages a ꝑsecucorib fierent. cũlonge
latq sangcuis funderet̃ fideliũ. cũin catenis cũ incarcrib:
in corm̃tis multa dura xp̃am paterentur ñ ein hi sergo
duris defcerent alloqͥur paerus Tempus est ut iudiciũ
incipiat adomodĩ : &simitiũ a nob̵ qualis finiserit eis
tor &impiꝰubi parebunt q̃dergo fucurũ ẽ. in uidicio :
arcusẽ extentꝰ: ad huc in cõminationeẽ ñdũ in p̃senta¬
tione : & iuidete quid fit in arcu : Nonne sagata im priora
emitendaẽ : neruis tam̃ si retrotendicur : in contrario
quã illa mitenda ẽ: Etquanto pluseritexten sio eiꝰr etror¬
sũ tanco maiore impetuilla currit in priora: Iuidẽ qđ
dixi quanco magis differt̃ iudiciũ : tan comaiore im¬
petu uenturũc̃ Irgo &edetẽ poralibitnbula cionibus¬

Expanded text:
cium incipiat a domo Dei. Et exhortans martyres ad tolercium incipiat a domo Dei. Et exhortans martyres ad tolerecutoribus fierent, cum longe lateque sanguis fidelium funderetur, cum in catenis, in carceribus, in tormentis, multa dura Christiani paterentur; ne in his ergo duris deficerent, eos alloquitur Petrus: Tempus est ut judicium incipiat a domo Dei; et si initium a nobis, qualis finis eritor et impius ubi parebunt ? Quid ergo futurum est in judicio? Arcus est extentus; adhuc in comminatione est, nondum in praesentatione. Et videte quid sit in arcu. Nonne sagitta in priora mittenda est? Nervus tamen retro tenditur in contrarium qua illa mittenda est; et quanto plus ierit ejus extensio retrorsum, tanto majore impetu illa currit in priora. Quid est quod dixi? Quanto magis differtur judicium, tanto majore impetu venturum est. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Agar penitentiã apꝓpinquabit regnũcȩlorũ. Cõ¬
mouistiterrã a conturbasticã : sana contritioneseiꝰ
qm̃ mota est : Nondigna sanari: simota ñ est. Sed
loqueris p̃dicas minaris dm̃ uenturũ iuditiũ ñtices
stimulatur. pectiscundit lacrimas fundit sana
lucctis qͥ tenebrȩ fuer : seqͥtur qđ alibi scriptũ est:
Filiaccedens ad seruitutẽ dĩ sta iniustica & timore
& p̃para animã tuã ad it̃ptationẽ : Prior labor
uc displił astibi ut peccata expugnes ut muteris
in melius : Seđs labor ꝓeo qđ mutatus esserre
ꝑscuerare usq in finẽ : Dc his ergo cũloqueret᷑
has significans. qͥd subiungit : osten distiple¬
bi cuȩ dura: lam plebituȩ. iã factȩ cributariȩ
potastinosuin ostimulationis : Quid ẽ sti mula ciomi se
non ꝑemptionis : Nonenĩerat ꝑemptio ꝑdens : sed medicina
Pertribulationes in qͥt tẽporales : significastitius fugere
abira ignis ȩcerni : Dicit em̃a płs p&erus: Tempu suc iuoi¬

Expanded text:
enitentiam; appropinquavit enim regnum coelorum ? Commovisti terram, et conturbasti eam. Sana contritiones ejus, quoniam mota est. Non digna est sanari, si mota non est: sed loqueris, praedicas, minaris de Deo, venturum judicium non taces, stimulatur, pectus tundit, lacrymas fundit: Sanaluce eis qui tenebrae fuerunt, sequitur quod alibi scriptum est: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentationem . Prior labor ut displiceas tibi, ut peccata expugnes, ut muteris in melius: secundus labor, pro eo quod mutatus es, ferre perseverare usque in finem. De his ergo cum loqueretur, has significans, quid subjungit? Ostendisti plebi tuae dura: jam plebi tuae, factae tributariae potasti nos vino stimulationis. Quid est, stimulationis? Non peremptionis. Non enim erat peremptio perdens, sed medicina Per tribulationes, inquit, temporales, significasti tuis fugere ab ira ignis sempiterni. Dicit enim apostolus Petrus: Tempus est ut judi
Abbreviated transcription (Latin):
rib uincis hoscẽ quẽ ñ uides : aũqͥd aus ergo qiusq
in sđ aerit inqͥlinꝰ stehic quȩ illi spes. ẽ. ut durit : coo¬
periar inuela m̃to alarũ tuarũ : Eccequare securi sumꝰ
in t̃tantas tẽptatones: donecueniat finisscłi. & susci¬
piat nos inscła ȩt̃na. qr co oꝑim̃ inuelam̃to a larũ ip¬
sius : Aescus ẽ. scđi sed magna ũbra ẽ subalisdĩ: Coo

Expanded text:
ribus vincis hostem quem non vides? numquid tuis? Ergo quia usque in saecula erit inquilinus iste hic, quae illi spes est ut duret? Cooperiar in velamento alarum tuarum. Ecce quare securi sumus inter tantas tentationes, donec veniat finis saeculi, et suscipiant nos saecula aeterna: quia cooperimur in velamento alarum ipsius. Aestus est saeculi, sed m
Abbreviated transcription (Latin):
illo igne & c̃uertitioab: lo ab: int̃p̃tat᷑ inimicꝰ Con¬
uersus ÷ inmicꝰ qđ uis intellige: Sic̃ uersus in fugã :
edom : terrenꝰ. Debuit ꝑcuti terreniste: Vt qͥdeñĩ ui¬
ueret t̃renꝰ qͥcȩlestis debet uiuere int̃fecta : ergo uita
t̃rena : uiuat cȩlestis : Sic̃ eñ portauimꝰ imaginem
t̃reni: portemꝰ & i maginẽ ciꝰ qͥ dacȩlo ẽ : Vide illũ in t̃fici:

Expanded text:
illo igne. Et convertit Joab. Joab interpretatur Inimicus. Conillo igne. Et convertit Joab. Joab interpretatur Inimicus. Conversus est inimicus: quod vis intellige. Si conversus in fugam, Edom Terrenus. Debuit percuti terrenus iste. Utquid enim viveret terrenus, qui coelestis debet vivere? Interfecta est ergo vita terrena; vivat coelestis. Sicut enim portavimus imaginem terreni, porte
Abbreviated transcription (Latin):
sa lubrit̃ atq uciliter ñ quomͦ missurus ẽ mundũ inignẽ
sed q̃mͦ ignẽ in mundũ Eñ ergo uenitignẽ mittere in
mundũ quȩ ramꝰ iã quid sit meso pocamia quȩ succen¬
sac̃. qͥd siria sobal: Intp̃tationes ergo nominũ in troge¬
mꝰ scđm hebreorũ eloqũ : quo primũ hȩc scriptura locu¬
taẽ : Moso potamiã dicunt int̃p̃tari. ẽleuatã uoca¬
tionẽ : lã totus mundus uocatione eleuatus est: Siria:
int̃p̃tacus sublimis : Sed illa quȩ erat sublimis incensa ÷
& humiliata. ut quẽ ad modĩ humiliatac̃ quȩ critexaltata
sic exaltitur quȩ fuerat humiliaca: Sobal. inc̃p̃catur
uana uetuscas: Grã s xp̃o : qͥeã succendit : Iuando uetera
uirgulta succendunt᷑. uireta succedunt : &a lacriꝰ
&uberiꝰ &uridius noua nascuncur. cũ caignis inue¬
tustorũ succensione p̃cesierit : Non ergo tim eatur
ignis xp̃i fenũ c̃sumic : Om̃isenĩcarosenũ : &om̃is
claritas hominis sic̃ flosfeni: Succenditergo ista

Expanded text:
urus est mundum in ignem. Sed quomodo ignem in mundum? Quoniam ergo venit ignem mittere in mundum, quaeramus jam quid sit Mesopotamia quae succensa est, quid sit Syria Sobal. Interpretationes ergo nominum interrogemus secundum hebraeum eloquium, quo primum haec Scriptura locuta est. Mesopotamiam dicunt interpretari Elevatam vocationem. Jam totus mundus vocatione elevatus est. Syria interpretatur Sublimis. Sed illa quae erat sublimis, incensa est et humiliata: et quemadmodum humiliata est quae fuerat exaltata, sic exaltetur quae fuerat humiliata. Sobal interpretatur Vana vetustas. Gratias Christo qui eam succendit. Quando vetera virgulta succenduntur, vireta succedunt; et alacrius et uberius et viridius nova nascuntur, cum ea ignis in vetustorum succensione praecesserit. Non ergo timeatur ignis Christi; fenum, consumit. Omnis enim caro fenum, et omnis claritas hominis sicut flos feni . Succendit ergo ista
Abbreviated transcription (Latin):
qͥndo includebant᷑ in carcere qͣndo ludibrio habendi
ꝓducebant̃ qͣͥndo bestiis subrigebunt᷑. qͣndo ꝑcutiebant᷑
ferro quandoigne cremabant᷑ : Nonne c̃ cẽpnebunt᷑
tanꝗ deserti tanꝗ sine adiutore: quomͦꝰ ds intõꝑabat᷑¬
qͥmͦ intus c̃solabat᷑ qͦmͦ cis dulcẽ faciebat spẽ uteȩt̃nȩ
qͦmꝰ ñ de serebat corda corũ. ubi homo habitabat in si len¬
tio benesibonꝰ malesimalus : Nuq̃ dergo qr ñ egredie¬
batur in uirtutib corũ. id eo deserebat:. nonnemagis n
egrediendo inuirtutib corũ. deduxit eccłam usqum¬

Expanded text:
quando includebantur in carcere, quando ludibrio habendi quando includebantur in carcere, quando ludibrio habendi producebantur, quando bestiis subrigebantur quando percutiebantur ferro, quando igne cremabantur, nonne contemnebantur tanquam deserti, tanquam sine adjutore? Quomodo Deus operabat intus consolabatur? quomodo eis dulcem faciebat spem vitae aeternae? quomodo non deserebat corda eorum, ubi homo habitabat in silentio, bene si bonus, male si malus? Numquid ergo quia non egrediebatur in virtutibus eorum, ideo deserebat? Nonne magis non egrediendo in virtutibus eorum, deduxit Ecclesiam usqu
Abbreviated transcription (Latin):
ñs̃ qd emenolunt ꝓficere quis deducet meusq inidu¬
meã nonnetuds̃ qͥ reppulistinos & noncgredieris dĩ
inuirtutib nr̃is Non ne tunos deduces qͥreppulistinos :¬
sed quare reppulistinos: qr destruxistinos : Quaredes
ces qͥreppulisti. quiñ egredieris ds̃ inurtutibinris. tu
deduces : Quid iẽ ñegredieris inuircutibinr̃i si: sȩuiturus ẽ.
mundus cculcaturus ÷ nosmundus futurus ẽ aceruus
testimonii. effusomartirũ sanguine. & diccuri sunt
pagani sȩuientes : Vbiẽ dĩcorũ tunc ñe gredieris dĩ
in uirtutibinrĩs: Non contracosappareb̵. ñõstendes po¬
tentiã tiã qͣle ostendistiindauid inmorse iniħunaue
quando corũ fortitudini gentescesser̃ & strige factamag¬
naq redditauastitate. in t̾rã quã pmisisti plebẽtuã inou¬
xisti: hoccuncñ ficies: Honegredicris ds̃in uirtuab
nr̃is : sed intoꝑaberis : Quid ÷ ñ egredieris: non appa¬
reb Certenĩqͣndo catenatimartires ducebantur

Expanded text:
 Quis deducet me usque in Idumaeam? Nonne tu, Deus, qui repulisti nos? et non egredieris, Deus, in virtutibus nostris. Nonne tu nos deduces qui nos repulisti? Sed quare repulisti nos? Quia destruxisti nos. Quare desces qui repulisti, qui non egredieris Deus in virtutibus nostris, tu deduces. Quid est, non egredieris in virtutibus nostris? Saeviturus est mundus, conculcaturus est nos mundus, futurus est acervus testimonii effuso martyrum sanguine, et dicturi sunt Pagani saevientes: Ubi est Deus eorum ? Tunc non egredieris, Deus, in virtutibus nostris: non contra eos apparebis; non ostendes potentiam tuam, qualem ostendisti in David, in Moyse, in Jesu Nave, quando eorum fortitudini Gentes cesserunt, et strage facta, magnaque reddita vastitate, in terram quam promisisti, plebem tuam induxisti. Hoc tunc non facies; non egredieris, Deus, in virtutibus nostris, sed intus operaberis. Quid est, non egredieris? Non apparebis. Certe enim quando catenati martyres ducebantur,
Abbreviated transcription (Latin):
ItVLus huiꝰ psalmi aliquantũ ꝓlixus ẽ sed non
ttrreat qr psalmꝰ brcuis. ẽ: Tanquã ergo aliqͣn¬
tulũ ꝓlixiorẽ psalmũ audierimꝰ. sic intendamꝰ qm̃ m
na alienisas apore istarũ licterarũ aqͥb mundus ali¬
enꝰest : Non quasi rudi a uob. ista semꝑcẽ. debent:
Sienĩ ea quȩ sopissimȩ audistis. cũ iocunditate more
cogitationis ruminatis. nec obliuione tanꝗ inuen¬
tro sepelistis: eadẽ ipsa recordatio urã & inemoria.
multũ nos poteritadiuuare. nemultũ loqͣm̃ ad e¬
nodinda quasi rudib: eaquȩ iã uos nosse nouimꝰ: Certe
illud meminimꝰ sepeuosaudisse quȩdicimꝰ : Vixẽ.
ut in psilmis inuenia s uoces : nisi xp̃i&eccłȩ. autxp̃ĩ¬
tantũ auitantũ ȩccłȩ. qđutiq exparte & nossumꝰ:
Acꝑ hoc quando uoces nrã sagnoscimꝰ sine affacu
agnosere ñpossumꝰ & tantõmagis delactamur
quanto in hisdem noscẽ sentimꝰ : Dauid rexinꝰ homo
fait: sed ñ unũ hominẽ figuratuit. Iuando scilicet figo¬

Expanded text:
xus est; sed non nos terreat, quia Psalmus brevis est. Tanquam ergo aliquantulum prolixiorem Psalmum audierimus, sic intendamus: quonia Dei, nec alienis a sapore istarum Litterarum a quibus mundus alienus est, non quasi rudia vobis ista semper esse debent. Si enim ea quae saepissime audistis cum jucunditate in ore cogitationis ruminastis, nec oblivione tanquam in ventre sepelistis; eadem ipsa recordatio vestra, et memoria multum nos poterit adjuvare, ne multum loquamur ad enodanda quasi rudibus ea quae jam vos nosse novimus. Certe illud meminimus saepe vos audisse quod dicimus: vix est ut in Psalmis invenias voces, nisi Christi et Ecclesite et nos sumus. Ac per hoc quando voces nostras agnoscimus, sine affectu agnoscere non possumus: et tanto magis delectamur, quando indidem nos esse sentimus. David rex unus homo fuit, sed non unum hominem figuravit: quando scilicet figu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃salmũiscũ suscepimꝰ:. Breuis c̃ aderit dñ sue sufficient̃
exco &a breuit loquam̃ : quantũ adiuuerit ipse qͥ nosiubet
loqͥ: Sic ero uolentib officiosus: ut sumnta rdis molesc.
nec paucis mulcus necoccupatisonerosus: Titulus eiꝰ
non noscenet: estenĩ in finẽ in hr̃imnis: ÷ psidauid ÷
in hymnis uoq: in laudib: infinẽ utiq in xp̃m: imis

Expanded text:
ut sufficienter ex eo, et breviter loquamur. Quantum adjuverit ipse qui nos jubet loqui, sic ero volentibus officiosus, ut non sim tardis molestus, nec paucis multus, nec occupatis onerosus. Titulus ejus non nos tenet. Est enim, In finem, in hymnis, ipsi David. In hymnis, utique in laudibus. In finem, utique in Chris
Abbreviated transcription (Latin):
tantur in huiꝰ tituli in scriptionẽ : Mutantur autẽ sic̃
seqͥt̃ indo ctrina : Cũ enĩ dixisset phis qͥimmutabuntur
intituli in scriptionẽ : ad didit ipsidauid indoctrina Id est
regnũ mcũ non ÷ dehoc mundo : Ergo in eiꝰ doctrinam
transcamꝰ: siuolumꝰ in conscriptionẽ atuli cõmutari:
Non nob̵ sedipsidcunid: ut qͥuiuunt ĩã nonsibiuuant. seder
qͥ pro ipsis mortuus est &resurrexit : Quan do ergo nos

Expanded text:
autem, sicut sequitur, in doctrinam. Cum enim dixisset, Pro his qui immutabuntur in tituli inscriptionem; addidit, ipsi David in doctrinam: id est, Regnum meum non est de hoc mundo . Ergo in ejus doctrinam transeamus, si volumus in conscriptionem tituli commutari, non nobis, sed ipsi David; ut qui vivunt, jam non sibi vivant, sed ei qui pro ipsis mortuus est et resurrexit . Quan
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfraudib ꝑiuria ꝓpt̃ timores sortilegos. mathe¬
maticos c̃sulunt: Om̃sistiidumei terren: & tam̃
om̃ sistiadorant x pm̃. sub calciam̃to ipsius sunt:
lãusq inidumeã . extendit calciam̃ tũ suũ: Michi
allophili subditisc̃ : Allo philiqͥd s̃ : alienigene
ñꝑtinentes ad genꝰieũ : subditist̃ : uã multiadorant

Expanded text:
pro fraudibus perjuria; propter timores, sortilegos, mathematicos consulunt: omnes isti Idumaei, terreni; et tamen omnes isti adorant Christum, sub calceamento ipsius sunt; jam usque in Idumaeam extendit calceamentum suum. Mihi Allophyli subditi sunt. Allophyli, qui sunt? Alienigenae, non pertinentes ad genus meum. Subditi sunt, quia multi adorant
Abbreviated transcription (Latin):
decta ÷ eđa mortisicata a terrenauita: Quare inualle
salinarũ ũ allis humilitosẽ : Salinȩ saport̃ significant:
Multiem̃ humiliantur : seduanȩ & facuȩ inuanauetus¬
tate humiliant᷑ : Patitur tribulationẽ ꝓpetunia :
patitur tribulationẽ phonore temporali paticur
uos estis salterrȩ : &es al sin facuatũ suerit adnihil ui
lebit aliud nisiut foraspiciacur : Bonũ ÷ ergo sapi¬
entor humiliari : Eccenunc. non ne humiliant᷑ here¬
tici: non neleges c̃iraillos datȩ st̃. etiã ab hominib:
onẽ patiunt᷑ sed sinc sapore ꝓfatuitate ꝓuanitate :
lamenĩ sal: in fatua t̃sunt : Ideꝯpiecti s uñ fonas¬

Expanded text:
lesia, mortificata a terrena vita. Quare, in valle Salinarum? Vallis humilitas est: salinae saporem significant. Multi enim humiliantur, sed vane et fatue: in vana vetustate humiliantur. Patitur quis tribulationem pro pecunia, patitur tribulationem pro honore temporali, patitur Vos estis sal terrae; et, Si sal infatuatum fuerit, ad nihilum vaiebit aliud, nisi ut foras projiciatur ? Bonum est ergo sapienter humiliari. Ecce nunc nonne humiliantur haeretici? Nonne leges contra illos datae sunt etiam ab hominibus, ionem patiuntur, sed sine sapore; pro fatuitate, pro vanitate. Jam enim sal infatuatum est: ide
Abbreviated transcription (Latin):
nouis Iuasi pecus factussũ adte : & ego sẽꝑ
tecũ : multũ inter est. inter istũ &alios.
Iste qͣsi pecus factus est desiderando t̃rena:
quando redactus admhilũ non cogno¬
uit ȩt̃na. Sed non recessit adõ suo: quia
non illa desiderauit adȩmonib: adia¬
bolo. Hoc enĩiã uob̵ cõm̃daui. Vox est
sinagogȩ: idest illius popłi qͥ nonser uiuit
idolis : fecus qͥdẽ faccussũ adõ meo t̃rena
desiderans : sed nũ quã recessi abipsodõmeo

Expanded text:
novi? Quasi pecus factus sum ad te; et ego semper tecum. Multum interest inter istum et alios. Iste quasi pecus factus est desiderando terrena, quando redactus ad nihilum non cognovit aeterna: sed non recessit a Deo suo, quia non illa desideravit a daemonibus, a diabolo. Hoc enim jam vobis commendavi: vox est Synagogae, id est, illius populi qui non servivit idolis. Pecus quidem factus sum, a Deo meo terrena desiderans; sed nunquam recessi ab ipso Deo meo
Abbreviated transcription (Latin):
eũ ad monerit ds̃ querere : cũ ista tẽporalia
subtraheret seruis suis. & donaret ea
inimicissuis blasphemis impiis. Ad mo¬
nitus intellexit. qr p̃om̃ibus quȩdat ds̃ &
bonis & malis & aliquando aufert & bonis
& malis : p̃om̃ib: seruat aliqͥd bonis. Quid
est seruat aliqͥdbonis : qͥd illis seruat : se¬
ipsũ Iãquantũ arbitror curretur in psal¬
mo: intellatus est in nomine dñ .i. Audi
recordantẽ & pęnitentẽ qͥ errauerat : pu¬
tando dm̃ nonbonũ : qͥdat bona terrena
malis & iufert illa a seruissius : Intellexit
enĩ qͥd ds̃ seruaret seruissuis &r ecogitans
seque castigans: erupit hocmodo Quiam
bonꝰ ds̃isrł sed qͥbus rectis corde. Peruer¬
sis qͥd: ꝑuersus indetur: sic & in alio psalmo
dicit᷑ Cũs cõ sc̃seris & cũ uiro innocente
in nocens eris. & cũ ꝑuerso ꝑuersuseris.
Quid est ꝑuersuseris cũ ꝑuerso: ꝑuersite
los puros sanos. uegetos fortes habet. tran¬

Expanded text:
eum admoneret Deus quaerere, cum ista temporalia eum admoneret Deus quaerere, cum ista temporalia subtraheret servis suis, et donaret ea inimicis suis, blasphemis, impiis: admonitus intellexit quia prae omnibus quae dat Deus, et bonis, et malis, et aliquando aufert, et bonis, et malis, prae omnibus servat aliquid bonis. Quid est, servat aliquid bonis? quid illis servat? Seipsum. Jam quantum arbitror, curritur in Psalmo; intellectus est in nomine Domini. Audi recordantem et poenitentem qui erraverat, putando Deum non bonum qui dat bona terrena malis, et aufert illa a servis suis. Intellexit enim quid Deus servaret servis suis; et recogitans, seque castigans erupit hoc modo. 7. Quam bonus Deus Israel! Sed quibus? Rectis corde. Perversis quid? Perversus videtur. Sic et in alio psalmo dicit: Cum sancto sanctus eris, et cum viro innocente innocens eris, et cum perverso perversus eris . Quid est, perversus eris cum perverso? Perversum te los puros, sanos, vegetos fortes habenti, tran
Abbreviated transcription (Latin):
ĩa aꝑte p̃dicat᷑ felicitas noui destam̃ti
Quid em̃ dixit illa tunc sinagoga: qͥd dix̃
ille popłs : nos seruimꝰ dõ : & corripimur.
flagellam᷑. subducunt᷑ ea quȩdiligimꝰ:
& quȩ ꝓmagno adõ acceperamꝰ. Illi autẽ
scelerati homines: neqͥssimi suꝑbi blasphe¬
mni inqeti : abundant his om̃ib rebus
ꝓpt̃ quas nosdõ seruimꝰ. Puto sine causa
seruiturdõ: Hic sensus est psalmi : defi¬
cienti popłi & nutantis. Dũ considerat
bona terrena ꝓpterquȩ ser uiebat dõ a¬
bunda re his qͥ nonseruirent dõ. nutat & pro¬
pe labitur: & cũ himnis illis deficit: quia
bant. Quomͦ eni laudarent dm̃ qͥbus qͣsi
ꝑuersus uidebat̃ . dansimpiis tantã felici¬
tatẽ & auferens ea a seruientibus sibi: non
illis bonꝰ uidebat᷑ ds̃ Et qͥbus ds̃ bonꝰ non
uidebat᷑. nonutiq ab eis laudabat᷑. Aqͥbus
autẽ ds̃ non laudabat᷑ : de sicer e in illis
hrmni sost eauͦ popł siste intellexit qͥd

Expanded text:
jam aperte praedicatur felicitas Novi Testamenti! jam aperte praedicatur felicitas Novi Testamenti! Quid enim dixit illa tunc Synagoga? quid dixit ille populus? Nos servimus Deo, et corripimur, flagellamur; subducuntur nobis ea quae diligimus, et quae pro magno a Deo acceperamus; illi autem scelerati homines nequissimi, superbi, blasphemi, inquieti, abundant omnibus rebus, propter quas nos Deo servimus: puto sine causa servitur Deo. Hic sensus est Psalmi, deficientis populi et nutantis: dum considerat bona terrena propter quae serviebat Deo, abundare his qui non servirent Deo, nutat, et prope labitur: et cum hymnis illis deficit, quia bant. Quomodo enim laudarent Deum, quibus quasi perversus videbatur, dans impiis tantam felicitatem, et auferens eam a servientibus sibi? Non illis bonus videbatur Deus: et quibus Deus bonus non videbatur, non utique ab eis laudabatur; a quibus autem Deus non laudabatur, defecerunt in illis hymni. Postea vero populus iste intellexit quid
Abbreviated transcription (Latin):
scđm carnẽ attenderent: illa sina goga quȩ
erat inbonis ꝓtẽpore bonis ñ spiritalibus:
quales ibi erant ꝓphȩcȩ quales pauci intel¬
lectores regni cȩlestis ȩt̃ni: ergo illa sina goga
anĩ aduertit quȩ acceperit adõ & quȩ ꝓmi¬
sẽrit̃ ds̃ popło illi Abund antiã rerũ t̃rena¬
rũ. patriã. pacẽ felicitatẽ t̃renã. Sed in his
om̃ib figurȩ erant : Et non intelligens qͥd
ibi lateret in rebus figuraitis. putans hoc
ꝓmagno dare dm̃. nec hab̃e melius qđ da¬
re possit diligentibusse & seruientibus sibi :
adtendit & uidit qͦsdã peccatores impios.
blas phemos seruos demonũ . filios diaboli.
uiuentes magna neqͥtia & suꝑbia: abundare
rebus talibus. terrens tẽporalibus: ꝓqua¬
libus ipsa dõ seruiebat: & nataest cogita¬
tio pessima incorde. quȩ faceret nutare
pedes. & ppe labi adĩuia: Etecce ista cͥo¬
gitatio inpopło erat ueteris testam̃ti
Vtinã non sit in carnalibus fr̃ibus nr̃is cũ

Expanded text:
t, id est, illa Synagoga quae erat in bonis, pro tempore bonis , non spiritualibus, quales erant ibi Prophetae, quales pauci intellectores regni coelestis, aeterni; ergo illa Synagoga animadvertit quae acceperit a Deo, et quae promiserit Deus populo illi, abundantiam rerum terrenarum, patriam, pacem, felicitatem terrenam: sed in his omnibus figurae erant; et non intelligens quid ibi lateret in rebus figuratis, putavit hoc pro magno dare Deum, nec habere melius quod dare posset diligentibus se et servientibus sibi. Attendit, et vidit quosdam peccatores, impios, blasphemos, servos daemonum, filios diaboli, viventes in magna nequitia et superbia, abundare rebus talibus terrenis, temporalibus, pro qualibus rebus ipsa Deo serviebat: et nata est cogitatio pessima in corde, quae faceret nutare pedes, et prope labi a Dei via. Et ecce ista cogitatio in populo erat Veteris Testamenti: utinam non sit in carnalibus fratribus nostris, cum
Abbreviated transcription (Latin):
& firmam̃to inflagello eorũ In laboribus
hominũ non s̃ : & cũ hominibus non flagella¬
buntur . Iã intellexiinqͥd quare illi habent
pacẽ & florent in t̾ra : qr morti eorũ non est
declinatio: id est qr certa mors & ȩt̃na eos
manet. quȩ need eclinat ab eis. nec ipsi decli¬
nare abea possunt: q non est declinatio

Expanded text:
irmamentum in flagello eorum. In laboribus hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur. Jam intellexi, inquit, quare illi habent pacem, et florent in terra; quia morti eorum non est declinatio, id est, quia certa mors et aeterna eos manet, quae nec declinat ab eis, nec ipsi ab ea declinare possunt. Quia non est declinatio
Abbreviated transcription (Latin):
siꝓpt̃ talia pauꝑes non agnoscatis: sigene¬
ris humani conditionẽ cõmunẽ ꝓpt̃ ex¬
cellentẽ uanitatẽ obliuis camini. Tunc
enĩds̃ necesse est retribuat in nouissimo:
& inciuitatẽ suã imaginẽ taliũ ad nigilũ
redigat. Quiautẽ diues est: hoc modosit

Expanded text:
propter talia pauperes non agnoscatis, si genepropter talia pauperes non agnoscatis, si generis humani conditionem communem propter excellentem vanitatem obliviscamini. Tunc enim Deus necesse est retribuat in novissima, et in civitate sua imaginem talium ad nihilum redigat. Qui autem dives est, hoc modo sit
Abbreviated transcription (Latin):
Veluti sõniũ exsurgentis. Sic deficer̃
qͦmͦ sõniũ eugilantis . Quȩritur igit᷑ :
anon est. Nihil in manibus nihil in lecto
Pauꝑdormierat : diues in sonis factus
fuerat. Sinon euigilasset : diues cẽt
Euigilauit. inuenit erũnã quã dimiserat
dormiens. Et istimuenient miseriam :¬
quã sibi conparauerã Cũ cuigila uerit
dehac uita: transit illud qđ qͣsi in sõno tene¬
laudes cunei. clientũ . dñ eait inciuita te
tua imaginẽ eorũ adnihilũ rediges: itaq
fr̃s mei libere loquens dehoc loco. uelun¬
de libet: qr qͣndo uob̵ miscem᷑ magisuos
ferimꝰ quã docemꝰ. in nomin exp̃i& intimo¬
re eiꝰ. exhortor uosut qͥcũq: ista non ha¬
betis. noncupiatis. Quicũq habetis non
in eis p̃sumatis. Eccedixi uobis. Nondico
dã nabimini qr habetis: sed dã nabimini
sidetalibus p̃sumatis. Sidecalibus infle¬
mini : sippt̃ talia magniuobis uideamini :

Expanded text:
Veluti somnium exsurgentis: sic defecerunt, Veluti somnium exsurgentis: sic defecerunt, quomodo somnium evigilantis. Quaeritur igitur, et non est: nihil in manibus, nihil in lecto. Pauper dormierat, dives in somnis factus fuerat; si non evigilasset, dives esset: evigilavit, invenit aerumnam quam dimiserat dormiens. Et isti invenient miseriam quam sibi comparaverant: cum evigilaverint de hac vita, transit illud quod quasi in somno tenelaudes, cunei clientium? Domine, ait, in civitate tua imaginem illorum ad nihilum rediges. Itaque, fratres mei, libere loquens de hoc loco, vel unde licet; quia quando vobis miscemur, magis vos ferimus quam docemus: in nomine Christi et in timore ejus exhortor vos, ut quicumque ista non habetis, non cupiatis; quicumque habetis, non in eis praesumatis. Ecce dixi vobis: non dico, Damnamini, quia habetis; sed, damnamini, si de talibus praesumatis, si de talibus inflemini, si propter talia magni vobis videamini, si
Abbreviated transcription (Latin):
cui tollit uestẽ passus est fraudem: aniste
quitanto dãno ꝑcutitur : sip̃ciosior est
uestis quã fides: maiori dãno ille afficitur
Si autẽ in conparabilit̃ fides excedit toiĩ
mundũ: ille uidebitur dãnũ uestis ꝑpeti
huic autẽ dicit᷑: qͥd pdest homini sitotum
mundũ lucret᷑ animȩ autẽ suȩ dãnum
patiatur. Ergo qͥd illis contingit: ꝓpt̃
dolositatẽ posuisti eis. deiecistieos dum
extollerentur. Nondixit deiecisti eosqr
eos: sed in eo ipso qđ elati sunt deietti sunt.
Sic enĩ efferri. iã cadere est. Deiecisticos
in nouissima. Defecer̃ Verȩ qͦmͦ stimꝰ. qui
dũ extollitur deficit: De fecer̃ : uomdicit defecer̃ q̃ͥͦi.
qͥ intelligunt in nouissimna. Defecer̃. perier̃
ꝓpt̃ iniqͥtatẽ suã : uelut sõniũ exsurgentis.
Quomͦ defecer̃ : quomͦ deficit soniũ exsur¬
gentis: fac hominẽ in sonis uidẽ seinuenisse
thesauros: diues est seddonec euigilet.

Expanded text:
cui tulit vestem passus est fraudem, an iste cui tulit vestem passus est fraudem, an iste qui tanto damno percutitur? Si pretiosior est vestis quam fides, majore damno ille afficitur: si autem incomparabiliter fides excedit totum mundum, ille videbitur damnum vestis perpeti; huic autem dicitur, Quid prodest homini, si totum mundum lucretur; animae autem suae damnum patiatur ? Ergo quid illis contigit? Propter dolositatem posuisti eis: dejecisti eos dum extollerentur. Non dixit, Dejecisti eos, quia isti illos; sed in eo ipso quod elati sunt, dejecti sunt. Sic enim efferri, jam cadere est: Dejecisti eosin novissima. Defecerunt: vere quomodo fumus, qui dum extollitur, deficit, defecerunt. Quomodo dicit, defecerunt? Quomodo qui intelligit in novissima. Defecerunt: perierunt propter iniquitatem suQuomodo defecerunt? Quomodo deficit somnium exsurgentis. Fac hominem in somnis videre se invenisse thesauros: dives est, sed donec evigilet.
Abbreviated transcription (Latin):
qđ peccantes & scelera facientes felicitatem
habent in hac terra. piiuero & dõ seruientes
intẽptationib: plerũq & in laboribus fati¬
gentur : magna difficultas est hoc scire :
sed donec intro eã inscũ ariũ dĩ. Iuidc p̃stat¬
ario dĩ intendo oculũ infinẽ : p̃sentia trans¬
gredior. totũ qđ uocat᷑̃ humanũ genus.
Om̃is ista massa mortalitatis uentura ẽ ad exa¬
men: uentura est adlibrã. Append&itur
ibi oꝑa hominũ cuncta. Modo nobis in¬
uoluit : sed dõ cognita sunt merita singu
anteme labor est. Unde intellegã inno
innouissima: intrẽ in scũ ariũdĩ. Ibiergo
intellexit. undemͦ isti felices. Uerũ tam̃
Quid esthoc: qr fraudulenti sunt: fraudem
paciuntur : fraudem uolunt facere generi
humano inom̃ibus nequiti is suis : fraudẽ
& ipsi patiunt᷑ . ut terrenabona eligant:
ciunt fraudem : fraudem patiuntur.
Qđiam dudũ dixi fr̃s. quale corhabet.
quiut lucretur uestẽ. ꝑdit fidemrille

Expanded text:
quod peccantes et scelera facientes felicitatem quod peccantes et scelera facientes felicitatem habent in hac terra; pii vero et Deo servientes in tentationibus plerumque et in laboribus fatigantur: magna difficultas est hoc scire; sed donec introeam in sanctuarium Dei. In sario Dei intendo oculum in finem; praesentia transgredior. Totum hoc quod vocatur humanum genus, omnis ista massa mortalitatis ventura est ad examen, ventura est ad libram; appendentur ibi opera hominum. Cuncta modo nubes involvit; sed Deo cognita sunt merita singuld non a me; nam ante me labor est. Unde intelligam in novissima? Intrem in sanctuarium Dei. Ibi ergo intellexit, et unde modo isti felices. 24. vers. Quid est hoc, quia fraudulenti sunt, fraudem patiuntur? Fraudem volunt facere generi humano in omnibus nequitiis suis; fraudem et ipsi patiuntur, ut terrena bona eligant, ciunt, fraudem patiuntur. Quod jamdudum dixi, fratres; quale cor habet, qui ut lucretur vestem, perdit fidem? Ille