comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ra repellere. S certus de sua eius q conturẽ¬
cia: secum hñc ꝑ usit hĩtare. Et qua re ac¬
tum ẽ. ut anti nus hostis apud eius am¬
mũ aditum temptationis exqurecet. Nã
cepit sp̃ẽ ens oculis mentis illius impri¬
mere. ut illectus nephanda cogitaret. Gx¬
dam uero die quidam uidens ex campanĩe
ꝑtibus romam ueniens capue iter carpe¬
bat. Qui ad fandanũ clum̃ ꝑueniens cum
dieu iam adnesꝑascere cerneret et quo de¬
dia e poss mĩme teppiret uxta appolli¬
is templũ funit. Ibiq se ad manendũ cõ¬
tulit. Qm ip̃m io⁊ illius sacrilegnm ꝑtu¬
mescens amius fid crucis m̃ime hr̃et signo
tanen crucis se munire cͤauit. Nocte ante̾
media ip̃o silitudinis panore turbatus ꝑm¬
gil iacetat. et repente conspiciens moit
malignoꝵ sp̃mĩ turbam quas in obsequĩ
ciuustam potescatis preire. eum uero am
cetis p̾erat in eius gnio loci consedisse. Oa
cepit singuloꝵ sp̃nũ obseqũtium sibi cansas

Expanded text:
ra repellere, sed certus de sua ejusque continentia, secum hanc permisit habitare. Ex qua re actum est ut antiquus hostis apud ejus animum aditum tentationis exquireret. Nam coepit speciem illius oculis mentis ejus imprimere, ut illectus nefanda cogitaret. Quadam vero die Judaeus quidam ex Campaniae partibus Romam veniens, Appiae carpebat iter: qui ad Fundanum clivum perveniens, cum jam diem vesperascere cerneret, et quo declinare posset minime reperiret, juxta Apollinis templum fuit, ibique se ad manendum contulit. Qui ipsum loci illius sacrilegium pertimescens, quamvis fidem crucis minime haberet, signo tamen se crucis munire curavit. Nocte autem media, ipso solitudinis pavore turbatus, pervigil jacebat, et repente conspiciens vidit malignorum spirituum turbam quasi in obsequium cujusdam potestatis praeire, eum vero qui caeteris praeerat, in ejusdem gremio loci consedisse: qui coepit singulorum spirituum obsequentium sibi causas
Abbreviated transcription (Latin):
motu excussum mare tnͣs gressis limitib occu¬
pauit at ita colapsis ferme omnib inciis
opinias olim t̾ras salsis paludib suꝑtexit.
deratam secedentib sanctis solitudinem p̾bẽt.
In quibus tres senes .i. cheremon. uesteros.
et ioseph: anachorite antiquissimi consiste¬
excisset eccessiss ita dorsum enis temꝑis fu̾at
netustate et dr̃onũ ingitate curuatum: ut
quasi in p̾menam redactus infantiam sũ¬
missis ac ꝓtentis fratenis manib ꝓgrede̾¬
tur. Huius igitur et nultũ mirabilem et ĩ¬
cessum pariter intuentes cum sermonẽ sup¬
liciter postemus: grauiter ille suspirans.
quid uobis ait possum conferre doctrine. an
inbecillitas senectitis ut rigorem pastimĩ
relacauit. ita loquendi quoq adeurt sidu¬
ciam. Quẽad̾m enim docere p̾sumam ꝙ me¬
Ob quam rem nullum innioꝵ michi ĩ hanc
usq etatem cohĩtare ꝑmisi ne ecemplo meo
alterius discrictio laxaretur. mĩqui enĩ erit
efficax iustituentis auctas insi eam affec

Expanded text:
motu excussum mare transgressis limitibus occupavit, atque ita collapsis ferme omnibus vicis, opimas olim terras salsis paludibus supertexit, deratam secedentibus sanctis solitudinem praebent, in quibus tres senes, id est Chaeremon, Nesteros et Ioseph, anachoretae antiquissimi consisteexcessisset, ita dorsum eius temporis fuerat uetustate atque orationum iagitate curuatum, ut quasi in primaeuam redactus infantiam submissis ac protentis terra tenus manibus progrederetur. huius igitur et uultum mirabilem et incessum pariter intuentes siquidem rotestaremur, grauiter ille suspirans: quid uobis, ait, possum conferre doctrinae, cui inbecillitas senectutis ut rigorem pristinum relaxauit, ita loquendi quoque ademit fiduciam? quemadOb quam rem nullum juniorem mihi in hanc usque aetatem cohabitare permisi, ne exemplo meo alterius districtio laxaretur. Numquam enim erit efficax instituentis auctoritas, nisi eam effectu
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ se fama diffuderat. si ñ emulandi saltẽ
a gnoscendistudio ĩmẜe. Igitur ad opidum
egypti cui chenuesus nomen ẽ: emeria naui¬
gatione ꝑuenimus. Cuius accole ita uł mari
uł idagnis salsis uidiq arculuũtur: ut solis
quia terra deest negiationib de diti oꝑes at
sb̃am nanali cõmertio parent. ita et ut edi¬
ficiis cum uoluit extruendis terra ñ suppe¬
tat uisi de longinquo nenngus apportetur.
ubi cum aduementib nobis fauens deside
prescitiss aduentũ qui raptus de anathori¬
taꝵ cetu. et ep̃c panephisi oppido datus tan¬
ta discrittione diii euo suo ꝓpositum solitu¬
dinis cuscodiuit ut nchil de pretͣrte humili¬
tatis tenore laxau̾it acut de adiecto sibi ho¬

Expanded text:
uersa diffuderat, si non aemulandi, saltim agnoscendi studio inuisere. igitur ad oppidum Aegypti, cui Thennesus nomen est, emensa nauigatione peruenimus. cuius accolae ita uel mari uel stagnis salsis undique ciroumlunntur, ut solis, quia terra deest, negotiationibus dediti opes atque substantiam nauali conmercio parent, ita ut aedificiis cum uoluerint extruendis terra non suppetat, nisi de longinquo nauigiis adportetur. Vbi cum aduenientibus nobis fauens desiderpraestitisset aduentum, qui raptus de anachoretarum coetu et episcopus Panephysi oppido datus tanta districtione omni aeuo suo propositum solitudinis custodiuit, ut nihil de praeteritae humilitatis tenore laxauerit aut de adiecto sibi ho
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ horaꝵ mementa ad exitum ꝓpinquarem
qui inedici molestiam greco eloquio sincopĩ
nocant. et usi me freqñter fres cibo refice
paschalis suꝑuenit dies. Et cum sabbo sacͣ
ieuuiant ego ienmare ñ potuissem. cepi plꝰ
merore qmͣ infirmitate deficere. S tristis

Expanded text:
 horarum momenta ad exitum propinquarem quam medici molestiam Graeco eloquio syncopin vocant, et nisi me frequenter fratres cibo reficerpaschalis supervenit dies. Et cum sacratissimo jejunant, ego jejunare non possem, coepi plus moer
Abbreviated transcription (Latin):
nissione pontificis mei inconstãtmpolitane
urbis palatio Rnsis eccasticis deseruirem:
illuc ad me nen̾abilis mnaxumanꝰ carcta¬
te erigente cum frĩb uenit. Qui cum ad
monastium meũ romam rediret. ĩ mari
adriatico minia tempestate deprehensus ĩ¬
estimabili ordine et ĩusitato miraculo et¬
ga se sunctos q qui cum eo aderant oĩpo¬
tentis dei et iram cognouit et gr̃am. Nã
cum in eoꝵ morte uentoꝵ mimetatib eleua¬
ti fluctus seuirent. exuam clam sunt ꝑdi¬
tiartor abscisa ẽ. uela ĩundis ꝓiecta totũ¬
q uas uanis quassatũ niiniis auctib: ab
om̃i fuerat cõpage sua dissolutum. Runisq
itaq patentib intrauit mare: al usq ad su¬
piores tabulas impleuit nauem ita ut nõ
tam uanis inter undas qm unde iam intͣ
nanem ẽe inderentur. Tunc in eadem uam
residentes nõ iana mortins iciria. s ex ip̃a
enis presentia et insione turbati om̃s sibimet
pacem ded̾mił: corpus et sanguinẽ redẽp¬

Expanded text:
ssione pontificis mei in Constantinopolitanae urbis palatio responsis ecclesiasticis deservirem, illuc ad me idem venerabilis Maximianus charitate exigente cum fratribus venit. Qui cum ad monasterium meum Romam rediret, in mari Adriatico nimia tempestate deprehensus, inaestimabili ordine atque inusitato miraculo erga se cunctosque qui cum eo aderant, omnipotentis Dei et iram cognovit, et gratiam. Nam cum in eorum morte ventorum nimietatibus elevati fluctus saevirent, ex navi clavi a est, vela in undis projecta, totumque vas navis quassatum nimiis fluctibus, ab omni fuerat sua compage dissolutum. Rimis itaque patentibus intravit mare, atque usque ad superiores tabulas implevit navem, ita ut non tam navis intra undas quam undae jam intra navem esse viderentur. Tunc in eadem navi residentes non jam ex morte vicina, sed ex ipsa ejus praesentia ac visione turbati omnes, sibimet pacem dederunt, corpus et sanguinem Redemp
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiores tabilas aquis plena ꝓprium iter¬
pageus enatauit. Nono autem die: quo¬
tronensis cascri portum deducta ẽ. ubi cum
as si illis egredientib ꝓ pondere sblenatõ¬
ne caruiss¬

Expanded text:
superiores tabulas aquis plena, iter proprium peragens, enatavit. Nono autem die ad Chotronensis castri portum deducta est. Ex qua ac si illis egredientibus pro pondere sublevatione caruiss
Abbreviated transcription (Latin):
ut oratorium ingressi sumus. a me huimi¬
liter postulatus sese cum lacrimis ĩ orom
dedit. et post paululum: completa or̃one
exiit. et ad nocem bñdictionis illius nr¬
tutem tantam ñs stomachus acceꝑit: ut
michi funditus a memoria tolsetur cibus
egritudo. Et cepimirari quis eẽm. quis fu¬
erim quia et cum ad ãmi redibat ĩfirmitas.
nichil ex hiis in me que meminam recos¬
nosceram. Cumq in dispõne monasterii
occupata meus eẽt: obliniscebar funditus
egritudims mee. Si uero ut p̾dixi rediret
egritudo ad menoriam: cum tam fortem
me eẽ sentirem mirabar si ñ comedissem.
Qm ad uesꝑum ueniens tante me sortu¬
dims iueni: ut si uohussem ienimũ uso
in diem alterimm tnͣsserre potuissem. Sic q

Expanded text:
ut oratorium ingressi sumus, a me humiliter postulatus, sese cum lacrymis in orationem dedit, et post paululum completa oratione exiit. Sed ad vocem benedictionis illius, virtutem tantam meus stomachus accepit, ut mihi funditus a memoria tolleretur cibus et aegritudo. Coepi mirari quis essem, quis fuerim, quia et cum ad animum redibat infirmitas, nihil in me ex his quae memineram recognoscebam. Cumque in dispositione monasterii occupata mens esset, obliviscebar funditus aegritudinis meae. Si vero, ut praedixi, rediret aegritudo ad memoriam, cum tam fortem me esse sentirem, mirabar si non comedissem. Qui ad vesperam veniens, tantae me fortitudinis inveni, ut si voluissem, jejunium usque ad diem alterum transfer
Abbreviated transcription (Latin):
aqua. Mulier quoq inanullas hẽbat et femi¬
neum nultũ cesaries augustus q plixas. et
usq ad horam nonaui. omnis ppłs mirata¬
cius angustus in hostili terra positus cũ mili¬
tes suos ferro et rapuus abscnere compelleret
nec tamen eis consueta scipendia largiretur
eos aicciꝑet. Quib sepe dictus focas obandi¬
ens regalem purpurami sumpsit. Or audiens
manricius animo dissolutus rebus adu̾sam
se fuentibus cesfit. et in quͣdam siluam mari
contiguam fugit. In qua cum iyxor

Expanded text:
 mulier, et mamillas habebat, et femineum vultum, caesariesque prolixas, et usque ad horam nonam omnis populus mirabatius Augustus, in hostili terra positus, cum milites suos ferro et rapinis abstinere compelleret, nec tamen eis consueta stipendia largiretur, eos acciperet. Quibus saepe nominatus Phocas obediens, regalem purpuram sumpsit. Quod audiens Mauritius animo dissolutus, rebus adversum se fluctuantibus cessit, et in quamdam silvam mari contiguam fugit; in qua cum uxor
Abbreviated transcription (Latin):
dep̾caretur exarudiri merint. Quadam itaq noc¬
te diun in stratu qui esceret uidit ꝑ sompinnũ
añ se eneam astare saluatoris effigiem. Que
ad eum dicens. Date mauricium. Et tenen¬
tes enm quidam indici ministri. exhibuem̃t
ei. Tunc ait ad eum saluatoris ymago ubi nis
reddam tibi mala que merusti. hͥ aut ĩ futurõ
seculo. Et ille. O amator hoĩm dñe hic potius
quam in illo. Qunc iussit diuina uox tradi eñ
et constanciam eius uxorem et omnẽ eoꝵ cog¬
nationem foce militi. Eꝑgefactus uero iisit
ad accersiendũ philippicum geneꝵ siũ. Cu sͥ
assistenti dixit mauricins. Scis int̾ agmia
nr̃a aliquem militer nomine fotam. Cui ille.
scio unũ. Et iꝑator. Cuus ẽ qualitatis. Ce
ait. Imuenis tumdus et temarius. Tunc re¬

Expanded text:
iri. Quadam itaque nocte cum in stratu suo quiesceret, vidit per somnum ante aeneam se astare Salvatoris effigiem, quae ad eum dicens: Date Mauritium, et tenentes quidam judiciarii ministri exhibuerunt ei. Tunc ait ad eum Salvatoris imago: Ubi vis reddam tibi mala quae meruisti? hic an in futuro saeculo? Et ille: O amator hominum, Domine, hic potius quam in illo. Tunc jussit divina vox tradi illum, et Constantiam ejus uxorem, et omnem eorum cognationem Phocae militi. Expergefactus vero misit ad accersendum Philippicum generum suum. Cui sibi assistenti dixit Mauritius: Scis inter agmina nostra aliquem militem, nomine Phocam? Cui ille: Scio unum. Et imperator: Cujus est qualitatis? Qui ait: Juvenis, tumens, et temerarius. Tunc re
Abbreviated transcription (Latin):
pie inuere uolentes ꝑati ncc̃e ẽ. tandem defi¬
deno potiti aistercium deuenerunt locum .s. tũc
horroris et uaste solitudinis. S milites xp̃i
loci asꝑitatem ab arcto ꝓposito ꝙ iam aĩo cõ¬
cepant ñ dissidere iudicantes ut uere sibi di¬
uinitus pꝑatum tam gratum l e locum
qui carui ꝓpositum.

Expanded text:
pie vivere volentes pati necesse est, tandem desipie vivere volentes pati necesse est, tandem desiderio potiti, Cistercium devenerunt, locum tunc scilicet horroris et vaste solitudinis. Sed milites Christi, loci asperitatem ab arto proposito, quod jam animo conceperant, non dissidere judicantes, ut vere sibi divinitus preparatum, tam gratum habuere locum quam carum propositum.
Abbreviated transcription (Latin):
uensi suũ noscitur ẽẽ cenobium noĩe molisti¬
nꝰ fama celebrimũ. religione conspicuũ. ħ
a sui ecordio magnus sub brem tempe. dĩna
clementia sue gr̃e muñb illustrauit. uiris
illustribus nobibtaut nec muriꝰ amplũ pos¬
sessionib qũ daꝵ mitutib reddidit. ceteꝵq e
sapientes. alcius intlłigentes eleg̾unt potiꝰ
studiis celestib occupari qm̃ terrenis impli-¬
cari negociis. unde et mox uͥtutum amato
teq inu̾etur: minꝰ tamen ꝓ sui desidenoat
ꝓposito ip̃am quani ꝓfessi fuerant regulani
obseruari. locuntur alterutrũ qd singłos mo¬
uet. ꝑiter q inter se tractant quałr illũ u̾si¬
culum adimpleant. Reddam tibi uota mea
que discuye̾unt labia mea. quid plura .xx. ⁊
unus monachi una cum pr̃e ip̃ius monasc̾i
beate inidelicet meniorie rob̃to egressi cõi con¬
silio. cõmum ꝑficere intuntur assensu ꝙ unio
sp̃u conceꝑunt. Igitur post multos labores.
ac minias difficultates quas omnes ĩ xp̃o

Expanded text:
nensi situm noscitur esse cenobium nomine Molismus, fama celeberrimum, religione conspicuum. Hoc a sui exordio magnis sub brevi tempore divina clementia sue gratie muneribus illustravit, viris illustribus nobilitavit, nec minus amplum possessionibus, quam clarum virtutibus reddidit. Ceterum qusapientes altius intelligentes, elegerunt potius studiis celestibus occupari, quam terrenis implicari negotiis. Unde et mox virtutum amatorteque viveretur, minus tamen pro sui desiderio atque proposito ipsam, quam professi fuerant, regulam observari, locuntur alterutrum, quod singulos movet, pariterque inter se tractant, qualiter illum versiculum adimpleant, Reddam tibi vota mea, quae distinxerunt labia mea. Quid plura? Unus et viginti monachi, una cum patre ipsius monasterii, beate videlicet memorie Roberto, egressi, communi consilio, communi perficere nituntur assensu, quod uno spiritu conceperunt. Igitur post multos labores ac nimias difficultates, quas omnes in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
uentos in ealium deportari fecit. et codires eoꝵ
incendit. ¶ Hic tractatus et ympnos compo¬
suit. Hic inter retera sacramentoꝵ p̾fatio¬
nes et orones canto et lunato sermone fe¬
nos. in modũ sancti ambrosii et sacramen¬
toꝵ p̾faciones et multa alia. sedit amus
sub satisfactione libelli purgatum mesenũ
ep̃m reuocauit. quem ecce sue restituit. Se¬

Expanded text:
ventos in exilium deportari fecit, et codices eorum incendit. Hic tractatus et ymnos composuit; hic inter cetera sacramentorum prefationes et orationes cauto et limato sermone fenos in modum sancti Ambrosii et sacramentorum prefationes et multa alia, sedit annis sub satisfactione libelli purgatum Mesenum Episcopum revocavit, et suae Ecclesiae restituit.
Abbreviated transcription (Latin):
.uiii. annos cecus fuerat et alius ditissumꝰ¬
us alterus noĩe qui iam sex amnuis lecto decu¬
buerat. et preter ħ aircu uentris laborabat
hic tribus clicis qui ad eutu reliquias detu¬
lerant tres anulos aureos optulit. et accꝰ¬
rens ante feretrum tres cyphos argenteos
et multã peciñam et alia ornamenta obtu¬
lit que cum in platea delata ñ milli uiderẽt
et dicerent enni ꝑauca obtulisse secund̃ mul¬
titudinem diuiciaꝵ suaꝵ. Nam ferebatur
plusqm̃ tria .mͣ. libraꝵ ariglice monete ĩthe¬
sauris hr̃e. Rendit se ad presens nolle am¬
plius dare donec omnes usuras quas a de¬
bitorib suis acceꝑat redceret sicut deo ꝓmi¬
sertt. unde ꝓtiaũs ꝑ totam urbem fecit la¬
mare precones ut quitũq ei usuras dederat
ueriret. et sua acciꝑet preter hunt alii .xii.¬
di et mitti.

Expanded text:
8 annos caecus fuerat; et alius ditissim8 annos caecus fuerat; et alius ditissimus, Valterus nomine, qui jam sex annis lecto decubuerat, et praeter hoc fluxu ventris laborabat. Hic tribus clericis, qui ad eum reliquias detulerant, tres annulos aureos obtulit, et accurrens ante feretrum, tres scyphos argenteos, et multam pecuniam, et alia ornamenta obtulit. Quae cum in platea delata nonnulli viderent, et dicerent eum pauca obtulisse, secundum multitudinem divitiarum suarum, nam ferebatur plusquam tria millia librarum Angliae monetae in thesauris habere, respondit, se ad praesens nolle amplius dare, donec omnes usuras, quas a debitoribus suis acceperat, redderet, sicut Deo promiserat. Unde protinus per totam urbem fecit clamare praecones, ut quicunque ei usuras dederat, veniret, et sua reciperet. Praeter hunc alii di
Abbreviated transcription (Latin):
trum cantuariam. Ibi lauduenses
dudum ꝓuidendo et audiendo magrõ ansel
ep̃i manserat. Ibiq randulphi filios can¬
cellarii regis angloꝵ docuerat. Ibi ergo ma
trona quedam ditissima iam ꝑ .uiii. dies do¬
lore ꝑiendi fuerat cruciata. O cum mari¬
tum sirũ misisset ad laudunenses queren¬
dolore loquelam penitus et memoriam ami¬
serat ꝓtimis ex ip̃d salore fidei ali qnͣtulũ robo¬
rata uementi presbr̃o ꝑcc̃a sua sideliter confes¬
sa ẽ. subiungens eadem nocte sibi in insu ꝙ̃¬
dam spetõsissimã dñam de francia nemen¬
tem aꝓpuisse. et ut pcc̃a sua ueraciter confi¬
t̾etur precepisse. sicq eam sanandam ꝓmi¬
sisse. Igitur scatim postqmͣ reliquiaꝵ bicerat
ꝑtu edito sanata ẽ. Que muera et orna¬
tuenta multa bẽ marie oꝑtulit. Nemo a a¬
tem ibi sanari potuit nisi de ip̃o ep̃atu. et
ñ pcc̃a sua prius confessus si tamen etatis
y donee eẽt. ⁊lpud wyntoniam sanatus est
quidam niles pincerna regis qui iam. per

Expanded text:
t Cantuariam. Ibi Laudunenses dudum pro videndo et audiendo magistro Anselmpiscopi manserat; ibique filios Raudulphi cancellarii regis Anglorum docuerat. Ibi erat quaedam matrona ditissima, jam per 8 dies dolore patiendi cruciata. Quae cum maritum suum misisset ad Laudunenses, quaerendolore loquelam penitus et memoriam amiserat, protinus ex ipso calore fidei aliquantulum roborata, venienti presbytero peccata sua fideliter confessa est, subjungens, eadem nocte sibi in visu quamdam speciosissimam dominam de Francia venientem apparuisse, et ut peccata sua veraciter confiteretur praecepisse; sicque eam sanandam promisisse. Igitur statim postquam aquam reliquiarum biberat, partu edito sanata est, quae munera et ornamenta multa beatae Mariae obtulit. Nemo autem ibi sanari potuit, nisi de ipso episcopatu, et nisi peccata sua confessus; si tamen idoneae aetatis esset. Apud Wintoniam sanatus est quidam miles, pincerna regis, qui jam per
Abbreviated transcription (Latin):
e wisigothoꝵ ꝑ ytaliam de ba¬
chatus. mandat honorio imꝑatori ut
aut secum bello congrediatm: aut gothi m
regno suo locum ad hĩtandum largiatur. No¬
nornis gallias furori gentiũ undiq exposi¬
tõt amos lacerau̾ant relmantes tanore go¬
thoꝵ: cum alanis et suenis hyspanas occu¬
parunt ibiq fere .xxc. sumis hĩtau̾nt. Alari¬
cus fc̃o federe cumi honorio cum ad gallias
sibi detas tenderet. scilico ip̃o semcto die pasche
ex mpinso suꝑ eo nunt et primo impetume¬
to postea a gͣothis turpiter unicitur. Hone¬
rius coginto scilliconem ẽẽ tantoꝵ maior ẽẽ¬
tantoꝵ maloꝵ incentorem et inte sue insidia¬
torem. eumi cum filio eius encherico eccidit
Asaricus rupto federe ytaliam repetit: ip̃am
roniam capit in ea loca multa incendit: ml¬
tos alfugit᷑. ⁊ sangune tamen et cede tem¬
pat. et ad sanctoꝵ limina confugientibti
bulget Aersia die sponte iomam egreditim.
ad liciliam naigare contendens naufra giũ

Expanded text:
 Wisigothorum per Italiam debachatus, mandat Honorio imperatori, ut aut secum bello congrediatur, aut Gothis in regno suo locum ad habitandum largiatur. Honorius Gallias furori gentium undique expositot annos laceraverant, relinquentes timore Gothorum, cum Alanis et Suevis Hispanias occupant. Ibique fere 30 annis habitaverunt. Alaricus facto foedere cum Honorio, cum ad Gallias sibi datas tenderet, Stilico ipso sancto die paschae ex improviso super eum irruit; et primo impetu victor, postea a Gothis turpiter vincitur. Honorius cognito Stiliconem esse tantorum malorum incentorem et vitae suae insidiatorem, eum cum filio ejus Euchario occidit. Alaricus rupto foedere Italiam repetit, ipsam Romam capit, in ea multa loca incendit, multos affligit, a sanguine tamen et caede temperat, et ad sanctorum limina confugientibus indulget ; tertia die sponte Roma egreditur, ad Siciliam navigare contendens naufragium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ italat̾e. Ant obscurũ eẽ ꝯgnoscat ᷑ ut ĩ dubiũ
uenire posfit utrũ nam deus sit an ałr forte ne¬
lit. Si ñ de labiis cuscodientib scĩam. et ex ore
angeli dm̃ ex̾cituũ ctũ reddatur. el quo denq di¬
uina potius ꝯsilia reqͥrentur ꝙͣ ab illocui credi¬

Expanded text:
 aut obscurum esse cognoscitur, ut in dubium venire possit, utrumnam Deus sic, an aliter forte velit, si non de labiis custodientibus scientiam, et ex ore angeli Domini exercituum certum reddatur. A quo denique divina potius consilia requirentur, quam ab illo cui credi
Abbreviated transcription (Latin):
deo. faud secus oĩo accipiend̾ ẽ ꝙͣ si p̾cipiat dĩ.
ouid enĩ infest utrũ ꝑ se an ꝑ suos mĩstios sũ
hoĩes sñ angłos hoĩb m̃otescat suũ bñplacitũ
teud. s hoies ĩ quis: facile falli ĩ dei uolĩtate
de reb dubiis ꝑcipienda et p̃cipienda false pos¬
sunt. S eĩ quid h refert tui qͥ conscius ñ es.
pͥstim cũ teneas de scͥpturis. qr labia sacerdo¬

Expanded text:
 si praecipiat Deus. Quid enim interest, utrum per se, an per suos ministros, sive homines, sive Angelos, hominibus innotescat suum placitum Deus? Sed homines, inquis, facile falli in Dei voluntate de rebus dubiis percipienda, et in praecipienda fallere possunt. Sed enim quid hoc refert tua, cui conscius non es? praesertim cum teneas de Scripturis, quia Labia sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
gelio sub noĩb trabis et festuce gͣnes leues¬
que disc̾nit ĩ obedĩe culpas. Nam ip̃a dispu¬
tante ĩmo diffimente gradatĩ nobis distingͥ¬
tur q̃ cui reatin pena debeat᷑. dũ alũ iudicio.
dina detur ĩ siis p̾ceptis auͣctas. ulłm iõ iam
moͣcho leue aut uemale poc̃tu ĩueniri posse e

Expanded text:
gelio sub nominibus trabis et festucae , graves levesque discernit inobedientiae culpas? Nonne ipsa disputante, imo definiente, gradatim nobis distinguitur, quae cuique reatui poena debeatur, dum alium judicio, divina detur in suis praeceptis auctoritas, nullum ideo jam monacho leve aut veniale peccatum inveniri poss
Abbreviated transcription (Latin):
ut hundaret delictũ. u̾i dicitis. cefia ħ culpa
ñ ẽ date legis aut dantis legẽ. s ĩ ꝓuide ꝓfitẽ¬
tis et ĩpie p̾uaricantis. Mandatũ qͥdẽ scm̃⁊ iustũ
iaceres fun dam̃ta ꝙͣ sedens ꝯputares. Si hres
sũptꝰ ad ꝑficiend̃. Nũc ã quid restat: nͥ ut a¬
aũ correptꝰ obedias semorib. aut ꝯfusus
audias ab illusorib hͥ hõ cepit edificare ⁊ ñ
potuit ꝯsũmare. S forsan dicitis. gͦ ne ita ꝑ¬
fcũs quispiã ĩenitur tui ñ uł mĩmũ aliꝙͥ ĩt¬
dũ surripiat᷑. De tam młtis acmmitis q̃ pas

Expanded text:
ut abundaret delictum, verum dicitis. Caeterum hoc culpa non est datae legis, aut dantis legem, sed improvide profitentis, et impie praevaricantis. Mandatum quidem sanctum et justum: jaceres fundamentum, quam sedens computares, si haberes sumptus ad perficiendum. Nunc autem quid restat, nisi ut aut correctus obedias senioribus, aut confusus audias ab illusoribus: Hic homo coepit aedificare, et non potuit consummare . 24. Sed forsan dicitis: Ergone ita perfectus quispiam invenitur, cui non vel minimum aliquid interdum subripiatur de tam multis ac mi
Abbreviated transcription (Latin):
latint nec uinꝙͣ libent obedire. nͥ cũ audire ꝯ¬
tigit ꝙ forte libu̾it. aut cũ ñ ałr lic̃e seu expedi
obedĩa sñ mora. disputare ꝓscõ. ħ ẽ ĩ actu cordis.
ũ ĩ audituauris obedire. I stns moĩ gͦ carna¬
lẽ aĩam. ñ modo pmi s ⁊̃ oppͥmi ponde p̾sũpte¬

Expanded text:
uerit; nec unquam libenter obedire, nisi cum audire contigerit quod forte libuerit, aut quod non aliter licere seu expedirObedientia sine mora. » Disputare profecto hoc est in astu cordis, non in auditu auris obedire. Istiusmodi ergo carnalem animam non modo premi, sed etiam opprimi pondere praesumpt
Abbreviated transcription (Latin):
fines egreditur cum multitudĩe infiuita
rerũ oĩmi affluenter instructa. De frifia et
dacia naues .i. federate ꝑiter eandem ꝑegͥ¬
natõm acripiunt. De flandria quoq .xxxuii.
rates ami aꝑꝑatu grandi secute sunt. S et
de francia et de campana ꝑgunt ierłm il¬
lustres uixi. titulis qr milicie głiosi. Cũq¬

Expanded text:
fines egreditur cum infinita multitudine rerum omnium affluenter instructa, de Frisia et Dacia naves venerant et pariter eandem peregrinacionem arripiunt. De Flandria quoque XXXVII rates cum grandi apparatu secute sunt. Sed et de Francia et Campania tendunt in Jerusalem viri tytulis milicie gloriosi
Abbreviated transcription (Latin):
in manus eoꝵ pcc̃i principem tradidi. Cu
guineaꝵ turpitudine reuelanda. Non gͥ
om̃ia que fuerant prioris. ẜe quoq causa
fuere captinitatis. Nicunt etiam ꝙ tem¬
plo stante multi erant hoĩes bone ite qui
ꝓpłe debu̾ant eẽ si tempus fuisset ꝓpħie. eqł¬
bant noua miracula .u̾.gͣͫ. dicunt de iohan¬
cum in cathedra sederet ad legendum li¬
bros suos deus ad oscendendã meritoꝵ eiꝰ
uirtutem omnes aues suꝑ eumuolitantes
concremari. et in terraui tuere fecent.
ꝑuin quid satis de ip̃o sufficit mũdo. De¬

Expanded text:
in manus eorum peccati principem tradiderit cui guinearum turpitudine revelanda. Non ergo omnia ea quae fuerant prioris, secundae quoque causa fuerunt captivitatis. Dicunt etiam quod, templo existente, multi erant homines bonae vitae, qui prophetae debuerant esse, si tempus fuisset prophetiae. Mulbant nova miracula, veluti dicunt Joancum in cathedra sua ad legendum libros suos sederet, Deus ad ostendendam meritorum ejus virtutem, omnes aves super eum volitantes, concremari et in terram ruere fecit. parum quid satis de ipso sufficit mundo.
Abbreviated transcription (Latin):
utrum ue sit qd̾ corꝑatibus oculis ñ uident.
Que niirũ dubiẽtas primo parenti uro eẽ
ñ potuit. quia exdusus a ꝑadysi gaudiis
antem sentire uł recolere audita ñ possinti
qui eoꝵ nullũ sicut ille saltem de p̾terita ex¬
ꝑmientũ tenent. Ac si enm p̾gnans mulier
mittatur in carcerem ubiq pneꝵ pariat qui
natus in carcere mitriatur et crescat. Oin
si fortasse mater que hunc geniit. solem.
liã. scellas. montes. et camupos. nolan¬
tes aues. currentes equos nommet: ille u̾o
qui ẽ in carcere. natus et mitritus nichil ali¬
ud qm tenebras carceris sciat. et ħ quide
ẽẽ audiat. s quia ꝑ exꝑimentũ ñ nouit uera¬
citer eẽ diffidat. ita ii hac exib sm cecitate
nati homines dum ẽẽ sũma at ĩnisibilia
audiunt diffidunt an uera sintr quia sola
runt. unide fcm̃ ẽ ut ip̃e ũnsibilium et insibi
quatuus ꝑ enm iuisicati crederemus que ad
quot ergo hunc sp̃m hreditatis nr̃e ꝑignus
accepiums. de inta iͥisibiliũ ñ dubitars.

Expanded text:
utrum ne sit quod corporalibus oculis non vident. Quae nimirum dubietas primo parenti nostro esse non potuit: quia exclusus a paradisi gaudiis, autem sentire vel recolere audita non possunt: quia eorum nullum sicut ille saltem de praeterito experimentum tenent. Ac si enim praegnans mulier mittatur in carcerem, ibique puerum pariat, qui natus puer in carcere nutriatur et crescat, cui si fortasse mater quae eum genuit, solem, lunam, stellas, montes et campos, volantes aves, currentes equos nominet, ille vero qui est in carcere natus et nutritus, nihil aliud quam tenebras carceris sciat, et haec quidem esse audiat, sed quia ea per experimentum non novit, veraciter esse diffidat, ita in hac exilii sui caecitate nati homines, dum esse summa et invisibilia audiunt, diffidunt an vera sint: quia sola runt. Unde factum est ut iquatenus per eum vivificati crederemus, quae hquot ergo hunc spiritum haereditatis nostrae pignus accepimus, de vita invisibilium non dubitamus.
Abbreviated transcription (Latin):
qui et audoenus intra blagensem saltum¬
cenobun constriit: qd̾ resbatis dicitur. Iu
quo scm̃ agilum primũ abbatem p̾fecit. Sca¬
urea clarit. quam eligius monasteriom
urgniũ a se ꝑisius constructo p̾fecit. ha¬

Expanded text:
enobium intra Briegensem saltum construxit, quod Resbacis dicitur; in quo sanctum Agilum primum abbatem prefecit. urea claruit, quam Eligius monasterio virginum a se Parisius constructo prefecit. Sa
Abbreviated transcription (Latin):
qñ ũtm faciebat ad ppłm scotica lingua.
si deeir interpres. Ip̃e rex ofwsaldus montꝰ
uestegia interp̾tis officio fim gebatur. Sy¬
gibens. florebant in francia ħ tempore tres
frẽs .do. rado. dado. qui et audoemis ẽ dictꝰ.
Quliam erga deuin deuotõnem oscend̾i int
sinuli singula cenobia fundendo. Ex quib
daifuit referendarius regis dagoberti. Refe¬
rereus auter dicebatur. ad queni publi¬
ce duscuptiones refererebantur. ut ꝑ eum
aulo seu sigillo regis confirmarentur. Hos
¶l ammarat eligius aurifex iam dudum
llaula regis lotharii carus. Qui etiam ex
ibi sauctus ret ine remacdus ab a cquitama¬

Expanded text:
um faciebat ad populum Scotica lingua, si deerat interpres, ipse rex Oswaldus indutus veste regia, interpretis officio fungebatur.  Florebant in Francia hoc tempore tres fratres, Ado, Rado, Dado, qui et Audoenus dictus est; qui suam erga Deum devotionem ostenderunt singuli singula cenobia fundando. Ex quibus Dado fuit referendarius Dagoberti regis. Referendarius autem dicebatur, ad quem publicae conscriptiones referebantur, ut per eum anulo seu sigillo regis confirmarentur. Hos ad hoc animavit Eligius aurifex, jam dudum in aula regis Lotharii clarus, qui etiam ex ubi sanctus Remaclus ab Aquita
Abbreviated transcription (Latin):
gentib frĩb quid facit illa ridicula iõstru
mie. qͥd fer leones. Cͥ monstruosi centhauri.
pugnãtes. qͥd uenatores tubitinãtes indeas
illinic ĩ pisce caput qͣdrupedis. Ibiq bestia pre¬
fert eqũ capͣm trahens diuidio retro diundiam.
hĩt cormitũ. ał eqũ gestat post̾ius tam młta de¬

Expanded text:
gentibus fratribus quid facit illa ridicula monstruomiae? quid feri leones? quid monstruosi centauri? pugnantes? quid venatores tubicinantes? Videas illinc in pisce caput quadrupedis. Ibi bestia praefert equum, capram trahens retro dimidiam; 540 hic cornutum animal equum gestat post
Abbreviated transcription (Latin):
uoce leuauit. O deus miũse potestatis et sũ¬
me menescatis quem regnia lotildis uxor e¬
mea sonfitetur. et adorat concede michi hodie
de muracis meis uictoriam. Nam ex hac die
phum et ego tibi seruicium ꝓmuitto sempiter
maum. et nictoria cessit regĩ et franas. Pot¬

Expanded text:
uoce ad caelum leuauit: «O Deus unicae potestatis et summae maiestatis quem regina Hlothild colit, confitetur et adorat, concede mihi hodie de inimicis meis uictoriam; nam ex hac die phum praesta et ego Tibi seruitium promitto sempiternmanni. Victoria cessit regi et Francis.
Abbreviated transcription (Latin):
rus es lustras orbes. fora cͥtuns ꝑ turris mĩdi¬
nas. domos santaris negociatoꝵ. cũctã entis
singłoꝵ suppelsectilẽ. ĩ gentes explicas tumu¬
los pannoꝵ. attrectas digitis. admones ocłis.
soł opponis radiis qͥcqͥd grossũ. qͥcqd pallid̾ or¬
currerit respins. si qͥd ã sui intore ac puritate
placnt: illud mox qnͣtolib p̾cio satagis retiũe.¬
Rogo ergo te ex corde facis. an simpłr: cũ deĩ¬
q ꝗͣ regulã ñ ꝙ uilius occurrerit. s studiosis¬
sime q̃ris. qd̃ qr rarius ĩuenitur. Ideo p̾ciosius
enuitit᷑. Ignorans facis h an ex ĩdustria. Ex cor¬
dis thesauro sũ dubio p̾̃cedit qͥcqͥd foris aꝑꝑet
uicioꝵ. uanũ cor uarcitatis notã ing̾it corpori
et ext̾ior suꝑ fluctas int̾ioris uanitatis indiciũ
ẽ. Mollia ĩdum̃ta aĩ mosliciem ĩdicant. Non
tanto curaretur corꝑis sultus nͥ pͥus necgłctafuiss¬

Expanded text:
rus lustras urbes, fora circuis, percurris nundinas, domos scrutaris negotiatorum, cunctam evertis singulorum supellectilem, ingentes explicas cumulos pannorum, attrectas digitis, admoves oculis, solis apponis radio; quidquid grossum, quidquid pallidum occurrerit, respuis; si quid autem sui puritate ac nitore placuerit, illud mox quantolibet pretio satagis tibi retinere: rogo te, ex corde facis haec, an simplici vilius occurrerit, sed studiosissime quaeris, quod quia rarius invenitur, pretiosius emitur; ignorans facis haec, an ex industria? Ex cordis thesauro sine dubio procedit, quidquid 538 foris apparet vitiorum. Vanum cor vanitatis notam ingerit corpori; et exterior superfluitas interior is vanitatis indicium est. Mollia indumenta animi mollitiem indicant. Non tanto curaretur corporis cultus, nisi prius neglecta fuiss
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ñ ꝓfectus. ponãt g ͦ ppositi inetam obediẽ
sbiectoꝵ. ex notis labioꝵ suoꝵ et ñ suoꝵ desi¬
derior. monẽtes eos ñ cogentes ad celsio¬
ra ꝯtescendẽtes eis cum ncc̃e fu̾it ad remissi¬
ora ñ cadentes cũ ip̃is

Expanded text:
 profectus. Ponant ergo praepositi metam obedientiae subjectorum ex votis labiorum ipsorum, non suorum desideriorum: monentes eos, non cogentes ad celsiora; condescendentes eis, cum necesse fuerit, ad remissiora; non cadentes cum eis
Abbreviated transcription (Latin):
In ẜo se. et ubise dedit me mͥ reddidit. Datꝰ
ergo et redditus me ꝓ me debeo et bis debeo.
Nam et si me miles rephend̾e possem. quid
modo a nobis deus amari m̾u̾it. qui ut pau¬
cis ꝙ dictũ ẽ cepetam. p̾or ip̃e dilexit nos tã¬
tus et tm̃ et gͣtis tantilos et tales. Deniq¬

Expanded text:
in secundo, se: et ubi se dedit, me mihi reddidit. Datus in secundo, se: et ubi se dedit, me mihi reddidit. Datus ergo, et redditus, me pro me debeo, et bis debeo. Nam etiam si me millies rependere possem, quid modo a nobis Deus amari meruerit; qui ut paucis quod dictum est repetam prior ipse dilexit nos, tantus, et tantum, et gratis tantillos, et tales. En q
Abbreviated transcription (Latin):
indebita miẜatio. tam gͣturta. Ita et sic ꝓbata
diłctio tam ĩopinata dignatio. dã ĩuicta mã¬
faciant diligent ꝯsiderata. nͥ ut ꝯsideratitis
aĩm ab otr̃u peritus p̃uo uendicatũ amore ad
se mirabiłr rapiant uehenĩter afficiant. faci¬
sponsa currit alacuter. amat ardenter et paꝵ
sͥ aruare sic arata indetur cum se totã in
amore ꝑstruyxit. Nec ĩm̾ito. Quid eĩ magnũ
tarto et tantirecõpensatur amori. Si pulius
exiguus totũ se ad redamand̾ collegiit quem
illa ininirũ maiestas ĩ amore p̾ueniens tota
in opus salutis eius intensa ꝯspicitur. sic eĩ
deus dilexit mũdũ ut fi. su .n.d. Deniq si to¬
tum me debeo ꝓ me fcõ. quid addam iam. ꝓ¬
rescõ ꝓ refecto et ꝓfcs̃ ħ modo. Non eĩtam fa¬
cile refectus qmͣ factus. siquidẽ de oĩ ꝙ ftm̃ ẽ.¬
młta. et gessit ⁊ mira. et ꝓtulit dina. Nec tm̃
dura: s ⁊̃ indigna. Ood ergo retribuã dño ꝓ
om̃ib que retri. mͥ. In pͥmo oꝑe me mͥ dedit᷑.

Expanded text:
indebita miseratio, tam gratuita et sic probata dilectio, tam inopinata dignatio, tam invicta manfaciant diligenter considerata, nisi ut considerantis animum, ab omni penitus pravo vindicatum amore, ad se mirabiliter rapiant, vehementer afficiant, faciet parum sibi amare sic amata videtur, etiam cum se totam in amore perstrinxerit. Nec immerito. Quid magnum enim tanto et tanti repensatur amori, si pulvis exiguus totum se ad redamandum collegerit, quem illa nimirum Majestas in amore praeveniens, tota in opus salutis ejus intenta conspicitur? Denique sic Deus dilexit mundum ut Unigenitum me debeo pro me facto, quid addam jam et pro refecto et refecto hoc modo? Nec enim tam facile refectus, quam factus: siquidem non solum multa, et gessit mira, et pertulit dura; nec tantum dura, sed et indigna. Quid ergo retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? In primo opere me mihi dedit;
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscens ꝑgami inquit et iustas in facie
suscipio contirelias. Tunc ad sacra liuin ⁊¬
plicare cepit ut eius en uincula solueret¬
contra eccascicas sactiones nec mnique bam¬
na igredi sacra contendo. S te soluere mea¬
dm̃ ꝓ me exores lementiam et ue michi lau
aꝑuit. Tunc antistes. Qm̃ inquit pñiam ostẽ¬
disci post tantas iniquitates. Quib medi¬
rasti. adħ imꝑator tuũ inquit opus ẽ et do¬
cere etiam medicamina temꝑare meũ ẽ obͥa¬
ta suscipe. Tiis saactus ambrosus. Etrã cu¬
que decreta furoris euacuet. Scribe ĩiie¬

Expanded text:
cognoscens: Pergo, inquit, et justas in facie cognoscens: Pergo, inquit, et justas in facie suscipio contumelias. Cumque ad sacra limina pplicabat ut ejus vincula resolveretadversus ecclesiasticas sanctiones, nec inique ingredi limina sacra contendo, sed te solvere vinpro me exorare clementiam, nec mihaperuit. Tunc antistes: Quam, inquit, poenitentiam ostendisti post tantas iniquitates? Quibus medirasti? At imperator: Tuum, inquit, opus est et docere, et medicamina temperare; meum vero oblata suscipere. Tunc sanctus Ambrosius: Quoniam fuquae decreta furoris evacuet, ut tri
Abbreviated transcription (Latin):
tatem meam quia seruus quidem et mendicã¬
tib aꝑta sunt templa sunt dei et ꝓorium dm̃¬
locum ingredientes licenter exorant michi u̾o
ingressus ad eum ñ ẽ. s insuꝑ etiam celi sũt
clansi. Et h dicens ñba singula fingultib rr¬
rumpebat. Tunc rufimis. Qurro inquit si tibi¬
suadebis aimbrosio. Nom enim decretum illiꝰ
tiam ut legem possit preuaricare diumã. S¬
cum rufinus uerbis płimis uteretur et ꝓmit¬
telet ambrosium ẽẽ fectendum imꝑator emin¬
ꝑgere cum festinatione precepit. Ip̃e etiam
spe tata post paululum ẽ sequtus credens iu¬
fim ꝓmissionib. Porro nir mirandus atubro¬
ccerũ sequtus es orufie. Terccte inidelicet ne¬
cis anctor existens et nũc pudorem ex fronte
detergens ñ erubescis. nec metuis contͣ ma
iestatem letrare diumã. Cumq ruftirus sup¬
turum: suꝑno ⁊elo attensus ambrosius art.
di sacia linna ꝓhibeto. Si uero impiũ ĩ tõ¬
rarudem ntauerit: necem libenter susci

Expanded text:
tatem meam: quia servis quidem et mendicantibus aperta sunt templa Dei, et proprium Dominum ingredientes licenter exorant, mihi vero ingressus ad eum non est. Insuper etiam coeli sunt mihi clausi. Haec dicens, verba singula singultibus interrumpebat. Tunc Rufinus: suadebis Ambrosio; novi enim decretum illiustiam, ut legem possit praevaricare divinam. Cumque Rufinus verbis plurimis uteretur, et promitteret Ambrosium esse flectendum, imperator eum pergere cum festinatione praecepit. Ipse vero spe data post paululum est sefini promissionibus. Porro vir mirandus Ambrocanum imitatus es, o Rufine, tantae videlicet necis auctor existens, et pudorem ex fronte detergens, nec erubescis, nec metuis, contra imaginem latrare divinam. Cumque Rufinus suptudi limina prohibebo; si vero imperium in tyrannidem mutavit, necem ego libenter suscip
Abbreviated transcription (Latin):
lissims hnc etism traditionem ammo gratã¬
tiꝰ suscipiens remandanit dicens. Nonanda¬
cie caaua tã intra cantellos mansi. S incon
srantin opolitana urte hoic consuetudinẽ ẽe
Daliergo tanitaqs et presul et imꝑator uirtu¬

Expanded text:
iam hanc traditionem animo gratanti suscipiens, remandavit: Non audaciae causa intra cancellos mansi, sed in Constantinopolitana urbe hanc consuetudinem esseTali ergo tantaque et presul et imperator virtu
Abbreviated transcription (Latin):
mam ad nõ impetrare poscebat. u̾m cũ tera¬
rat surgens cum laciiis ẽ ingressus. Cumo
obtulisset sicut soltus erat intra cancellos sse¬
tit. Rursus autem ambrosius ñ quienit. S
diffrã locoꝵ edocrat. Et primo quidem reqm¬
sunt: quidꝰ reamsunt: quid ibidem eipectaret.
Impatore dicente sustinere se sacroꝵ ꝑceptõm
nnsterioꝵ ꝑ archidiaconem remandauit eiarͥ¬

Expanded text:
am impetrare poscebat. Cumque temrre, surgens cum lacrymis est ingressus. Cum vero obtulisset, sicuti solitus erat, intra cancellos stetit. Rursus autem Ambrosius non quievit, sed differentiam locorum edocuit. Et primo quidem requisivit quid ibidem exspectaret. Imperatore dicente sustinere se sacrorum perceptionem mysteriorum, per archidiaconum remandavi
Abbreviated transcription (Latin):
plateis. uł uicis plures tortores et crudeli¬
ores scatint. in quibus legatis moris ẽ as¬
cendendo ad palacium et descendendo tnͣsire ad
ꝯppbrium uitelicet ip̃ius rei publice. et nri
iam deficientis temporis fetem. ¶ unc ig¬
et quetam uxor cimiftam celarite regis noĩe
dagi liam temporib geyserici multociens.
iam confessor exstiterat. matrona nobilis
ac deluata flagellis et fuscib oio debilita exi¬
lio arito et iuuro teligatur. ubi mslus ho¬
minũ forte consolationis grã ueniendi hr̃et
accessum relinqus cum gaudio domũ mari
dicitur ut inuitõri heremo tñslata frueret᷑
siuesset solatio socioꝵ. Illa uero ingens sibi
ad ẽe gaudium. uibi nuillus humanus eẽt
constituto. et umũsus clerus ecte cartaguris
cede mediaq maceratus fere. quingenti uł
amplius inter quos qmͣ płimi erant lectores
int̾antuli gaudentes in dño. ꝓcul exilo crude¬
li tradnntur.

Expanded text:
plateis uel uicis pluriores tortores et crudeliplateis uel uicis pluriores tortores et crudeliores statuit, in quibus legatis moris est ascendendo ad palatium et descendendo transire: ad obprobrium uidelicet ipsius rei publicae et in nostri iam deficientis temporis faecem. V, et quaedam uxor cujusdam cellaritae regis nomine Dagila, quae temporibus Geiserici multoties jam confessor exstiterat, matrona nobilis ac delicata, flagellis et fustibus omnino debilitata, exsilio arido et invio relegatur, ubi nullus hominum forte consolationis gratia veniendi haberet accessum, relinquens cum gaudio domum, maritdicitur, ut in mitiorem eremum translata, frueretur, si vellet, solatio sociorum. Illa vero ingens sibi adesse credens gaudium, ubi nullus humanus esset constituto et uniuersus clerus ecclesiae Carthaginis, caede mediaque maceratus, fere quingenti uel amplius, inter quos quam plurimi erant lectores infantuli. gaudentes in domino procul exilio crudeli traduntur.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt cartagine siuitatur scriptor sigillatim
astruere enam sine ornatu sermonis nec ip̃a
nomina tormentoꝵ poterat dicere. Oie res
hodie quoq pdsita in ꝓmptu demonsirat ali¬
os sñ manib alios ime oculis alios absq pe¬
osq indeas mano suspendio scapuł enulsis.
caput᷑ ꝙ qd emine soletat in medio scapulcs
fusse dem̃sum dum nigit in aitis edibus
suspendio crutiantes ipulsione maniuũ fu¬
nib agitatis ꝑuacuũ aerem at illuc faci¬
ebant uagari pendentes. Qui ñ mĩam di¬
ruptis funib de illa altitudine suspensiois
ictu ualido corruentes plimiuu artem cereb̾
cum oculis amiserunt. alii confractis ossib
sp̃m contumo reddideriit. ali post paulu¬
lum exalaunt. ⁊ qui l fabulosum putat
auũ ⁊ enons legatum infroget. cuius pre¬
sentia p̾cipue gesta sunt. illa .s. causa. quia
uenens cartaginem sese ꝓ defensione ectar
catholicaꝵ uenisse iactabat. Et ut illi osten¬
deret tyrarmus se neminẽ formidare illis̃

Expanded text:
sunt Carthagine si nitatur scriptor singillatim astruere etiam sine ornatu sermonis, nec ipsa nomina tormentorum poterit edicere. Quae res hodieque posita in promptu demonstrat. Alios sine manibus, alios sine oculis, alios absque peosque uideas nimio suspendio palis euulsis oapat, quod eminere solebat, in medio scapularum fuisse demersum, dam iugiter in altis aedibus suspendio cruciantes impulsione manuum funibus agitatis per uacuum aerem hac atque illuc faciebant uagari pendentem. Qui nonnumquam diruptis funibus de illa altitudine suspensionis ictu ualido conruentes, plurimi arcem cerebri cum oculis amiserunt, alii confractis ossibus spiritum continuo reddideruiit, alii post paululum exalauerunt. Sed qui hoc fabulosum putat, Uranium Zenonis legatum interroget, cuius praesentia praecipue gesta sunt, illa scilicet causa, quia ueniens Carthaginem sese pro defensione ecclesiarum catholicarum uenisse iactabat. Et ut illi ostenderet tyrannus neminem formidare, in illis
Abbreviated transcription (Latin):
ta sangñs qui de agone sudat usq ad terrã
nr̃am decurrat. et aꝑiat t̾ra os suũ et bibat
illũ et damet ad te. et tecũ ad pr̃em ineliꝰ
qiͣ media hora. qnͣto minꝰ in t̾ra una hora.
ingilabimꝰ tecum. quociens et quociens re
dis ad nos et ĩuenis nos dormientes. Et mĩc
benigne suscitas nos. et iteꝵ abis ẜo et ttio
eum emndẽ sermonẽ dicens. statĩ a̾ ut recesẜis
iteꝵ sompnꝰ occupat nos. nec uigilare possu¬
mꝰ nͥ qmͣ diu nobiscũ es et suscitas nos. em¬
gila tadẽ eigila mẜabilis aĩa. et si nõ a¬
more saltem tunore. Cogita saltẽ cruciatũ
ꝙ̃ iani passura es ĩ morte. Certe nulla crux
ũ attendis. uide quomõ te mors crucifigiti
corpus rigescit crura distendũtur. marais
et brachia decidunit. pectus hanelat. cernx
lan guescit. labia spumãt. oculi scupescurit.
facies exidat uultus horrescit. et uelut desta
pallescit. Ista crux manet te. Nescio utrũ in
lectulo molli an ĩ cruce rigida suamꝰ moria¬

Expanded text:
ta sanguinis qui de agone tuo sudat, usque ad terram nostram decurrat, et aperiat terra os suum, et bibat illam, et clamet ad te, et tecum ad Patrem, melius m, nisi quasi media hora. Quanto minus una hora vigilabimus tecum; quotiens et quotiens, Domine, venis ad nos, et invenis nos dormientes, et tamen benigne suscitas nos, et iterum abis secundo et tertio eumdem sermonem dicens. Statim autem ut recesseris, iterum somnus occupat nos, nec vigilare possumus, nisi quandiu nobiscum es, et suscitas nos. gila tandem, miserabilis anima, si non amore, saltem timore. Cogita saltem cruciatum, quem jam passura es in morte. Certe nulla crux non attendis. Vide quomodo te mors crucifigit. Corpus rigescit, crura distenduntur, manus et brachia decidunt, pectus anhelat, cervix languescit, labia spumant, oculi stupescunt, facies exsudat, vultus horrescit, et velut testa pallescit: ista crux manet te. Nescio utrum in lectulo molli, an in cruce rigida suavius moria
Abbreviated transcription (Latin):
cepit ille pulsare socium ut exsurgeret. Et
cum l semel et secundo feciss dicens. surge
hodie tins latorib epulenuir. et ille penitus
famũ flens et petens ut enis socium suscitaret.
at illa consolatus ẽ ne ferret grauter gram
ter qd̾ euen̾at. ñ tamen defunctũ demio sus¬
citant. K enm credo. ꝓinde gestum. ut nõ
dei ministri facile deludantur. Si gib

Expanded text:
coepit ille pulsare socium, ut resurgeret. Et coepit ille pulsare socium, ut resurgeret. Et cum hoc semel et secundo fecisset, dihodie tuis laboribus epulemur, et ille penitus it ad Epiphanium flens et petens ut ejus socium suscitaret. At ille consolatus est, ne ferret graviter quod evenerat, non tamen defunctum denuo suscitavit. Hoc enim credo proinde gestum, ut non Dei ministri facile deludantur. Quib
Abbreviated transcription (Latin):
tempore epysfamus ꝙẏprioꝵ ep̃c. ad cunis se
tib erogasset et multis quoq ꝯfferentib ei pe¬
cumas manu largissima dispensaret. Con¬
tigit ut pecumas peciiis deficientib etho¬
nomꝰ ecc̃e murimraret. Quo frõ: assistens
quidam in domo qua manebat ethononius
sacculũ multaꝵ pecumaꝵ dedit et ita disꝑuit.
ut nec qui dedit. nec etiam qui misit agnos¬
ceretur. O ft̾m omines diuinũ eẽ indicane¬
runt. Aliud quoq eurslibet referre miraculũ.
Quidam pauꝑes studentes epyfamũ arte de¬
ludere ut aliquid ei daret. dum iter ageret e
unus eoꝵ supimũ se ꝑsirauit in t̾ra. ult̾ sra¬
bat quasi mortuũ deflens nec hñs uude eum
sepelire potuiss. quyfamus autem suꝑue¬
mens orainit ut sõ quete dormirẽt et sepul¬
ture nccĩa p̾buit. simulq consolatus ẽ fien¬
tem. dicens. Quiesce fili a lacrimis. Non
enim fietu resuscitari poterit. ẽ enim ĩ euita¬
bile ꝙ euenit. Cimiq discessisset epyfanus.

Expanded text:
d cujus sepsustinentibus 352 erogasset, et multis quoque offerentibus ei pecunias manu largissima dispensaret, contigit ut pecuniis deficientibus oeconomus Ecclesiae murmuraret. Quo facto, assistens quidam in domo in qua manebat oeconomus, sacculum multarum pecuniarum dedit, et ita disparuit, ut nec qui dedit, nec qui misit agnosceretur. Quod factum omnes divinum esse judicaverunt. Aliud quoque ejus libet referre miraculum. Quidam pauperes volentes Epiphanium arte deludere, ut eis aliquid daret, dum iter ageret, unus eorum supinum se prostravit in terra, alter stabat quasi mortuum deflens, nec habens unde eum sepelire potuisset. Epiphanius autem superveniens, oravit ut sub quiete dormiret, et sepulturae necessaria praebuit, simulque consolatus est flentem, dicens: Quiesce, fili, a lacrymis; non enim fletu resuscitari poterit. Est enim inevitabile quod evenit. Cumque discessisset Epiphanius,