comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gisilum. qui tunc indei rebus magnificꝰ atq insignis
habebatur. Cumq ab eo & ab eius archidiacono sc̃is¬
simo uidelicet sulpicio. qui postea ep̃s claruit cdem̃tis¬
sime fuisset susceptus. om̃i ei humanitate ex hibita. cel¬
ȩmȩ iutȩ. cilicio tecꝰtus & cinere. ieiuniis attritus.
atq in ȩdia ordeacio tantũ contentus pane. atq aqua
ꝓpaululũ. corpus sum sustentauit potius quã aluit.
Sicq ibidem tribus ferme militans lustris. auino & sicera
omnino astinuit.
Nis ita gestis. cȩlesti terũ inflãmatus desiderio. iti¬
cidit ei cogitatio ut ad limma beatissimoꝵ apłoꝵ petri
& pauli ꝓperare deber&. Ad sumptoq secũ uno
tantũ modo comite. squalida atq deuia lustrans loca.
tandem romã ꝑuenit. Ibiq scõ satiatus desiderio. prȩ¬
dulcia in liminibus apłoe figens oscula. Diebus
ecclesiarũ deicir cuibat loca. Nocte uero ad scipetri
reuertebatur ecclesiam.

Expanded text:
gisilum, qui tunc in Dei rebus magnificus atque insignis gisilum, qui tunc in Dei rebus magnificus atque insignis habebatur. Cumque ab eo vel ab eius archidiacono, sanctissimo videlicet Sulpicio, postea vero episcopum, clementissime fuisset susceptus, omnique ei humanitatis exhibita, celnae vitae cilicio tectus et cinere, ieiuniis attritus atque inedia, ordeaceo tantum contemptus pane atque aquae perpaululum, corpus suum sustentavit potius quam aluit, sicque ibidem tribus ferme militans lustris, a sicera et vino omnino abstinuit. His ita gestis, caelesti iterum inflammatus desiderio, incidit ei cogitatio, ut ad limina beatissimorum apostolorum Petri et Pauli properare deberet. Adsumptoque secum uno tantummodo comite, squalida atque devia lustrans loca, tandem Romam pervenit, ibique sancto satiatus desiderio, praedulcia in liminibus apostolorum figens oscula, diebus ecclesiarum Dei circuibat loca, nocte vero ad sancti Petri revertebatur ecclesiam.
Abbreviated transcription (Latin):
paterna priuaretur hereditatẽ. respondisse fercur
Nibil mihi pater tam propriũ uide cur quã ut
xp̃i ad sumã seruitium. qui est pars & hereditas mea¬
Depaternis enĩ substantiis nihil acdipisci cupio solũ¬
modo ut xp̃o militem permitte.
ieq in eodem ꝑmanens desiderio. relicto solo
parenaibusq turonos ad sepulchrũ scissimi peuit
martini. Ibiq prostratꝰ & profusis inoratione
uberruine lacrimis. ex toto cordis peait affectu.
quetenus uir sc̃s oratione sua apud deũ obtinere
mereretur ut nuĩquã cum dns adsolum ꝓpriũ rtineare
ꝑmitteret. sed omnẽ uitȩ suȩ cursũ inperegrinatione
expander&. Cumq aboratione surrexisset statim
comã capitissui abscidit. Adeptus que clericatus ho¬
norem. ominem gratiam transcendebat inclero.
Post hȩc uero ab abbate ipsius loci. & a fratrib benedic¬
tione per cepta. ciuitatẽ bit turicas ad scm̃ petn̾̃t austri¬

Expanded text:
paterna privaretur hereditate, respondisse fertur: paterna privaretur hereditate, respondisse fertur: 'Nihil enim mihi, pater, tam proprium videtur, quam ut Christi adsumam servitiumpaternis enim substantiis nihil adipisci cupio; solummodo, ut Christo militem, permitte'. 4. Sicque in eodem permanens desiderio, relicto solo parentibusque, Turonis ad sepulchrum sanctissimi petiit Martini, ibique prostratus, profusis in oratione uberrime lacrimis, ex toto cordis petiit affectu, quatenus vir sanctus oratione sua apud Dominum obtinere mereretur, ut numquam eum Dominus ad solum proprium remeare permitteret, sed omni vitae suae cursum in peregrinatione expenderetur. Cumque ab oratione surrexisset, statim comam capitis sui abscidens adeptusque clericatus honorem, omnem gratiam transcendebat in clero. 5. Post haec vero, ab abbate ipsius loci vel a fratribus benedictione percepta, civitate Bituricas ad sanctum petiit Austri
Abbreviated transcription (Latin):
meadem uisus .ẽ. insula. Quo uiso ꝑ territus
puer sic̃ ipsa patiebatur aetas. quid ager& igno¬
rabat. Tum subito suꝑna respectus gratia. ad
orationũ confugit auxilia. Statimq solo prostratꝰ
cum aliquantis per orationi in cubiuss&. signum
erucis contra in manem obposuit anguẽ. potentiq
uirtute uerboꝵ. ut acllatebras quantotius redine
imperat. Qudicto obȩdiens. atq ad signũ uindi
fugiens rapidoq cursu ad latebras remeaus. in
eadem insula ulterius nusquam comparuit. Sic¬
que eandem insulã ꝑ orationem beati uiri amandi.
om̃p̃s dĩ ab imminenti liberauit periculo. Hoe
iitium signoꝵ euis ad nos mult fama uoli tate
sermonibus iretre. ut quantotius demonasterio
egredereur. & rursus secularẽ ad sumer& habitũ
Cumq his atq huius cemodi persuasionibus an¬
num illius conaretur euertere. obtestansnisicitaus
ad sensum dar&. ut demonasterio egrederetur. iã¬

Expanded text:
in eadem visus est insula. Quo viso perterritus in eadem visus est insula. Quo viso perterritus puer, sicut ipsa paciebatur aetas, quid ageret, ignorabat, cum subito superna respectus gratia ad orationum confugit auxilia. Statimque solo prostratus, cum aliquantisper orationi incubuisset, signum crucis contra inmanem opposuit anguem potentique virtute verborum, ut ad latebras quantotius rediret, imperat. Qui dicto oboediens atque ad signum viri Dei fugiens rapidoque cursu ad latebras remeans, in eadem insula ulterius nusquam conparuit. Sicque eandem insulam per orationem beati viri Amandi omnipotens Deus ab inminenti liberavit periculo. Hoc inicium signorum eius apud nos multorum fama volitantesermonibus inretire, ut quantotius de monasterio egrederetur et rursus saecularem adsumeret habitum. Cumque his atque huiuscemodi persuasionibus animum pueri conaretur evertere, addensque, nisi citius adsensum daret, ut de monasterio egrederetur,
Abbreviated transcription (Latin):
ATQUE CONFESSORIS. Xp̃I¬
MANDUS IS TuR scĩssimus. at que rele¬
giosissimus. aquitaniae partibus haud
procul amaris ocenilitore. exxp̃ianis
atque inclitis parentibus editus puer ẽ.
Pater eius serenus nomine. genetrix
uero. amantia uocabatur.
Sed cum iam adolescentiã transiens
in robdr migraret uirile. & in modicis desiderus in
ap̃ flagraret amore patriã parentes relinquens
ogiam in sulam quȩ alitore ocȩami maris quadraguta
distat milibus felici n̾auigans cut su. tandem portum
mon asterii peduit. ibiq afratribus spiritalibus cum
magno receptus ẽ gaudio. Et quia sacras ab infantia
didicerat lt teras. ex hoc maiori desiderio succensus.
amplius cotidie in dei rebus crescebat.
Suadam igitur die dũ ei afratribus imꝑatum
fuisset ut obȩdientiȩ causam ꝑ insulã deambu¬
laret. fit ei repente obiuam mirae magnitudinis
serpens. sie isdem uir dei narrare consue uerat
ita ingens atq immanis. qualis nec post nec antea

Expanded text:
T CONFESSORIS. 1. Amandus igitur sanctissimus adque religiosissimus Aquitaniae partibus aut procul a maris Oceani litore ex christianis atque inclitis parentibus aeditus puer est. Pater eius Serenus nomine, genetrix vero Amantia vocabatur. Sed cum iam adulescentiam transiens, in robur migraret virile et inmodicis desideriis in Christi flagraret amore, patriam parentesque relinquens, Ogiam insulam, quae a litore Oceani maris quadraginta distat milibus, felici navigans cursu, tandem portum monasterii petiit, ibique a fratribus spiritalibus cum magno receptus est gaudio. Et quia sacras ab infantia didicerat litteras, ex hoc maiori desiderio succensus, amplius cotidie in Dei rebus crescebat. 2. Quadam igitur die, dum ei a fratribus imperatum fuisset, ut oboedientiae causa per insulam deambularet, fit ei repente obviam mirae magnitudinis serpens, sicut hisdem vir Dei narrare consueverat, ita ingens atque inmanis, qualis nec post nec antea
Abbreviated transcription (Latin):
seruum dei cucurrerunt amandũ. rogantes ut dim
cep̃caretur quatinus eos porationẽ ipsius de iminineq
liberaret ꝑiculo Uir namq dñ amandus blancde
eos consolatus confidere uissit. & ut dedĩ miserico¬
edia fiduciã haberent sideliter ad moniuit. Naute uero
nimio fesilabore. huc illucq in naui iacebant sopore
depreni. Ipsextiã sc̃s in puppinauis residens quies cebit
Tum ei exinpro uisu sc̃s appariut peris transiens

Expanded text:
gantes, ut Dominum deprecaretur, quatenus eos per orationem ipsius de inminenti liberaret periculo. Sed vir Domini Amandus blande eos consolatus fidere iussit, et ut de Domini misericordia fiduciam haberent, fideliter admonuit. Nautae vero nimio fessi labore, huc illucque in navi iacebant, sopore depressi; ipse etiam sanctus in puppim navis residens quiescebat. 12. Tum ei ex inproviso sanctus apparuit Pe
Abbreviated transcription (Latin):
numerum. Dum abeato amando benediceretur. am̃
dulce quod nec dum corporis usu didicerat. ꝓtanti
pedagogi merito declarando clara uoce post sacrȩ
finem orationis ꝓnuntiuit. Vt uero prȩlictȩ locuti¬
onis nr̃ȩ ad sertio deterso dubietatis nubilo confir¬
metur. prȩfatam epistolã eiusdem papae ad beatũ
amandum directam huic nr̃o sermoni sub iungere

Expanded text:
numerum, dum a beato Amando benediceretur, 'Amen' numerum, dum a beato Amando benediceretur, 'Amen' dulce, quod necdum corporis usu didicerat, pro tanti pedagogi merito declarando clara voce post sacrae finem orationis pronuntiavit. Ut vero praedictae locutionis nostrae adsertio, deterso dubietatis nubilo, confirmetur, praefatam epistolam eiusdem papae ad beatum Amandum directam huic nostro sermoni subiungere
Abbreviated transcription (Latin):
erga ipsum benignã dilectionẽ satis abundeq monstraut
acne ad flictionũ angorib coartatus apio mentis suȩ
ꝓposito recederet ad monuit. & sermonib insuꝑ exhor¬
tatoriis ad tollerantiam tribulationum. quibus a con¬
trarus diuinȩ religioni prȩsbiteris seu diaconibus alisq
sacerdotalis officui ministris grauabatur animare
studuit. Pro quoꝵ postea auguescentibus in deterius
scelatoꝵ actuũ incorrigibilibus excessibus. sicut librũ
uitȩ eius legentibus liquet. ȩtã cathedram episcopu
sibi commissi deseruit. pulueremq pedum suorum
suꝑ contenitores suȩ prȩdicationis. iuxta euangelicũ
dñi prȩceptum intestimonium illis excutiens ad loca
alia demigrauit. Prȩterea eaã iam dictus apostolicus
eiꝰdem patriscurȩ. sigebertum dagoberti filium regem
uidelicet francoꝵ cõmendare studuit. qui olim ad¬
huc in fans nec dum quadragenariũ dierũ excedens

Expanded text:
erga ipsum benignam dilectionem satis abundeque monstravit, erga ipsum benignam dilectionem satis abundeque monstravit, ac ne adflictionum angoribus coartatus a pio mentis suae proposito recederet, admonuit et sermonibus insuper exhortatoriis ad tolerantiam tribulationum, quibus a contrariis divinae religioni presbiteris seu diaconibus aliisque sacerdotalis officii ministris gravabatur, animare studuit. Pro quorum postea augescentibus in deterius sceleratorum actuum incorrigibilibus excessibus, sicut librum vitae eius legentibus liquet, etiam cathedram episcopii sibi commissi deseruit, pulveremque pedum suorum super contemtores suae praedicationis iuxta euangelicum Domini praeceptum in testimonium illis excutiens, ad loca alia demigravit. Praeterea etiam iamdictus apostolicus eiusdem patris curae Sigebertum, Dagoberti filium, regem videlicet Francorum, commendare studuit, qui olim adhuc infans, necdum adhuc quadragenarium dierum excedens
Abbreviated transcription (Latin):
pat̃nis definitionibus contra ire. atq nouitatis cõ¬
mentũ contra inmaculatã fidem conati sunt in nectere.
Quippe qm̃ ipsam excludere ꝓperantes. hereticorũ
cdogmatũ contra catholicam dei ecclesiam confusionẽ
concinnauerunt. anathematis ultionẽ ꝑculsi sunt.
Prȩ terea martinus papa beatissimus faciens exem¬
plaria p̃dicta uoluminis sinodalis. ꝑ om̃s tractus
orientis & occidentis direxit: eaque ꝑmanus orto doxoꝵ
fidelium disseminauit. Cuius ȩtiam ex emplar in papi¬
reis scedis editum. patri nr̃o sibi dilecꝰtissimo pontifici
direx̃. amando. quatenus ipsius industriosa sollicitu¬
dine. eiusclem sacro sç̃ȩ & intemeratȩ fidei pro mulga¬
tiones galliarũ ecclesiis uulgarentur. Inhuius in suꝑ
fine uoluminis quod uno quidem corpore sed quinq
incisionbus libroꝵ diuisum est saepedictus martinꝰ
dei trans misit amando: ꝑquam decreta sinodalia. suãq

Expanded text:
paternis definitionibus contraire atque novitatis compaternis definitionibus contraire atque novitatis commentum contra inmaculatam fidem conati sunt innectere; quippe quoniam ipsam excludere properantes, hereticorum dogmatum contra catholicam Dei ecclesiam confusionem concinnaverunt, anathematis ultione perculsi sunt. Praeterea Martinus papa beatissimus faciens exemplaria praedicti voluminis synodalis, per omnes tractus Orientis et Occidentis direxit eaque per manus ortodoxorum fidelium disseminavit. Cuius etiam exemplar in papireis scedis editum patri nostro, sibi dilectissimo pontifici direxit Amando, quatenus ipsius industriosa sollicitudine eiusdem sacrosanctae et intemeratae fidei promulgationes Galliarum ecclesiis vulgarentur. In huius insuper fine voluminis, quod uno quidem corpore, sed quinque incisionibus librorum divisum est, saepedictus MartinusDei transmisit Amando, per quam decreta synodalia suamque
Abbreviated transcription (Latin):
sed induab naturis. ds̃ & homo naturaliter esse. Quan
columnam orto doxȩ fidei scã synodus calche donensis
statuit uniuersoꝵq chorus patrum catholicoꝵ confirmaus
In defructionem itaq supra scriptȩ hereseos atq expu¬
gationẽ suꝑbiȩ contra scientiã dei se eleuantis. seu & con¬
firmationem dogmatum duunorũ supra nominatus
martinus pietatis ad uocatus. sic̃ ingestis pontificalibus
letur. misit & congregauit inurbe roma epos centum
& quinq & fecit sinodũ secundũ instituta patrum
orto doxorũ iuxta episcopium lateranense. residen¬
tibus ep̃is. pres biteris. ad stantib diaconib ac clero
umuerso. & condemnauerunt cirũ alexandrinum
ep̃m. & sergium constantino politanũ ep̃m. pirrum
ȩaam successorem eius. paulum quoq eiuselem
urbis patriarcham. qui inflati suꝑbiȩ sp̃u. aduersus
recta sc̃ȩ dĩ ecclesiȩ dogmata audacter prȩsũpser̃

Expanded text:
sed in duabus naturis Deus et homo naturaliter esse. Quam sed in duabus naturis Deus et homo naturaliter esse. Quam columnam ortodoxae fidei sancta synodus Calchedonensis statuit, universorumque chorus patrum catholicorum confirmavit. In destructionem itaque suprascriptae hereseos atque expugnationem superbiae contra scientiam Dei se elevantis seu et confirmationem dogmatum divinorum supranominatus Martinus pietatis advocatus, sicut in gestis pontificalibus legitur, misit et congregavit in urbe Roma episcopos centum et quinque et fecit synodum secundum instituta patrum ortodoxorum iuxta episcopium Lateranense, residentibus episcopis, presbiteris, adstantibus diaconibus ac clero universo. Et condemnaverunt Cirum Alexandrinum episcopum et Sergium Constantinopolitanum episcopum, Pirrum etiam successorem eius, Paulum quoque eiusdem urbis patriarcham, qui inflati superbiae spiritu ad versus recta sanctae Dei ecclesiae dogmata audacter praesumpserunt
Abbreviated transcription (Latin):
gregem dominicum sibi creditũ. ad uersus lupos acpre¬
datores ecclesiȩ hereticos. Cirũ alexandrinũ ep̃m
sergium constantino politanũ ep̃m. pirrum. paulums
patri archam successores ipsius. concurrentes sibi uicissn
in hoc certamen: unam operationẽ in xp̃o d ño dõ nr̃o
diuinitatis & humanitatis ꝓfiteri audentes. cum orto¬
doxa fides ecclesiȩ catholicȩ pio sensu confiteatur. duas
in xp̃o conuenienter naturas & operationes. Operatur
enĩ utraq forma diuina atq humana inuna saluates
nr̃i ꝑsona cũ alterius cominunione quod propriumet
Uerbo quidem operante quod uerbi est. Carne auten
exsequente quod carnis est & unũ horum coruscat mia¬
culis aliud autẽ succumbit in iuriis. Ut sit propriȩa
diuinȩ naturȩ. xp̃i. diuinitus eum uelle & operari
diuina. ꝓpriȩtas uero humanȩ naturȩ. humana uelle
&o ꝑari humane. Ut ad probetir inuna quidem ꝑsona

Expanded text:
gregem dominicum sibi creditum adversus lupos ac praegregem dominicum sibi creditum adversus lupos ac praedatores ecclesiae hereticos Cirum Alexandrin um episcopum, Sergium Constantinopolitanum episcopum, Pyrrum Paulumque patriarcham, successores ipsius, concurrentes sibi vicissim in hoc certamen, unam operationem in Christo domino Deo nostro divinitatis et humanitatis profiteri audentes, cum ortodoxa fides ecclesiae catholicae pio sensu confiteatur duas in Christo convenienter naturas et operationes. Operatur enim utraque forma divina atque humana in una salvatoris nostri persona cum alterius communione quod proprium est, verbo quidem operante quod verbi est, carne autem exsequente quod carnis est; et unum horum coruscat miraculis, aliud autem succumbit iniuriis, ut sit proprietas divinae naturae Christi, divinitus eum velle et operari divina; proprietas vero humanae naturae, humana velle et operari humane, ut adprobetur in una quidem persona,
Abbreviated transcription (Latin):
quem locum cũ ad iacentibus sibi appendiciis illic¬
hildericus rex & hymnechildis regina uisi sunt con¬
donasse. cunt᷑a hȩc abipso dei uiro aedificata fuisse
pene omnib notũ est. In quib locis fratrib uel mo¬
nachis subrgulari norma constitutis suꝑ positis que
abbatib & omnib bene ordinatis. ad postremũ ełone
cȩnobio ȩclificato. ipse ibidem cum suis usq ad scĩssimi
obtus diem. Xp̃o feliciter militauit. Ergo & apud mar¬
tinũ scĩssimũ acbeatissimũ papam sc̃ẽ At que apostolice
sedis urbis romȩ qui septuagesimus quintus post petrũ
apostolũ. romanã rexit ecclesiam. plurimã familiari¬
tatis acreuerentiȩ gratiã obtinuit. Cui ętiam prȩfatus
a postolicus inter cȩtera tantȩ dilectioni digna exenia
direxit uolumen sinodalium decretoꝵ quȩ ipse edidit
ut pote pastor uigi lanti ssimus. custodiens cum
sũma sollicitudine in nocte huius sȩculi ugilias supa

Expanded text:
quem locum cum adiacentibus sibi appendiciis illi Cquem locum cum adiacentibus sibi appendiciis illi Childericus rex et Hymnechildis regina visi sunt condonasse: cuncta haec ab ipso Dei viro aedificata fuisse pene omnibus notum est. In quibus locis fratribus vel monachis sub regulari norma constitutis superpositisque abbatibus et omnibus bene ordinatis, ad postremum Elnone coenobio aedificato, ipse ibidem cum suis usque ad sanctissimi obitus diem Christo feliciter militavit. Ergo et apud Martinum sanctissimum ac beatissimum papam sanctae atque apostolicae sedis urbis Romae, qui septuagesimus quintus post Petrum apostolum Romanam rexit ecclesiam, plurimam familiaritatis ac reverentiae gratiam obtinuit. Cui etiam praefatus apostolicus inter cetera tantae dilectioni digna exenia direxit volumen sinodalium decretorum, quae ipse edidit, utpote pastor vigilantissimus, custodiens cum summa sollicitudine in nocte huius saeculi vigilias supra
Abbreviated transcription (Latin):
ðureletio Quie adbita est ligello
AILONE COONACHO ETSACERDOTE
cȩNosii ipsius
Re lato libello deurrtutibus sc̃i amandiȩdi¬
to sciendum est quantus uir idem & ciuius ho¬
noris apud homines habitus et licet ipse decinare
honores mundi semꝑ desideraret. Nam reges Rgi¬
ne pluresq in lustres uin ei uenerationis gratiam
plurium impendere studuerunt. & defacultatibus suis
uiud̃ adhuc illũ incorpore maemanentem. non
modice ditauerunt. Uillas quoq & prȩdia ac
ꝓprias hereditates cognocentes eum seruum esse dm̃.
fidelissima deuotione ei se conferre gaudebant. ubi
ipse uir dñi amandus sagacissima industria. fidelibus
uiris & xp̃o sincere desiderantib militare. monasteria
construendo studiosissime elaborabat. Nam monasteriũ
quod dicitur blandinũ incastro gandauositũ. Aliudq
quod uocatur marcianas. Nec non & illud cu ipse sc̃s
uir lotosa nomen inposuit. seu rotnace quod est p̃fato
pene contiguũ. cellulamq: quȩ non cupatur barisiacus.

Expanded text:
UPPLETIO, QUAE ADDITA EST LIBELLO A MILONE MONACHO ET SACERDOTE COENOBII IPSIUS. Praelato libello de virtutibus sancti Amandi edito, sciendum est, quantus vir idem et cuius honoris apud homines habitus est, licet ipse declinare honores mundi semper desideraret. Nam reges et reginae pluresque inlustres viri ei venerationis gratiam plurimum impendere studuerunt et de facultatibus suis vivo adhuc illum in corpore manentem non modice ditaverunt; villas quoque et praedia ac proprias hereditates, cognoscentes eum servum esse Domini, fidelissima devotione ei se conferre gaudebant. Ubi ipse vir Domini Amandus sagacissima industria fidelibus viris et Christo sincere desiderantibus militare monasteria construendo studiosissime elaborabat. Nam monasterium quod dicitur Blandinium, in castro Gandavo situm, aliudque quod vocatur Martianas necnon et illud cui ipse sanctus vir Lotosa nomen inposuit, seu Rotnace, quod est praefato pene contiguum, cellulamque quae noncupatur Barisiacus,
Abbreviated transcription (Latin):
debatm silia longe ab ocani ut estmat᷑
estumilib distantib sex aptissima pbens
latibula ferarum: Et quia secreciora ereli
contem platonis subtilitatẽ subtibitatẽ ramari
uolentib giatissima eẽ. solent remociora here¬
miloca: inibi olim in habitasse cõperimus
monachos ubi &iam usq nunc duae extanT
decełae priscorum manu construtȩ Nam
ipsimonachi ibidem dño seruientes. dispen¬
satione cuncta regentis dĩ sufenta bantur :
Nam ut illis sine quo humana non potest
exigiuita deerat uictus: fumo signifero
discurrente. altaq caeli petente. honerabat
asellum dapibus. dilec tione uera farcitis.
sicq duce inusibili p̃uio ꝑloca ibat
iuiaac redibat. ferens dñiiussa illisq
necessaria. Sed quia hic locus nutudĩ
futuro parabatur miraculo : sciq sui
archangeli uenerationi. mare quodlon¬
ge distabat paulatim ad surgens omnẽ
siluȩ magnitudinem uirtute cõplanauit¬
sua. & inarenȩ suae formam cunc tam

Expanded text:
claudebatur longe ab Oceani ut aestimatur claudebatur longe ab Oceani ut aestimatur aestu millibus distans sex, altissima praebens latibula ferarum. Et quia secretiora coeli per contemplationem subtilitatis rimari volentibus gratissima esse solent remotiora eremi loca, inibi olim inhabitasse comperimus monachos, ubi etiam usque nunc duae exstant ecclesiae priscorum manu constructae. Nam ipsi monachi ibidem Domino servientes dispensatione cuncta regentis Dei sustentabantur, Nam ut illis sine quo humana non potest exigi vita, deerat victus, fumo signifero discurrente altaque coeli petente, onerabat asellum dapibus dilectione vera farcitis: sicque duce invisibili praevio, per loca ibat invia, ac redibat ferens Domini jussa illisque necessaria. Sed quia hic locus Dei nutu futuro parabatur miraculo sanctique sui archangeli venerationi, mare quod longe distabat paulatim assurgens, omnem silvae magnitudinem sua virtute complanavit, et in arenae suae formam cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
SIC ICIΠR locus tumba uocitatur ab in¬
colis : quumnmorẽ tumuli quasi ab are¬
nis emergens. in altũ inspacio ducgi¬
torũ cubitoꝵ porrigitur. Oceano undiq
cinctus locus angustũ ad mirabilis insulu
p̃b& spatiũ int̃ hostia situs: ubi immergues
ue nimium spatium. Longiadine uero
ac latiuidine aradice quã ꝓmin& : Non
multũ distat ut conicitur abeo opere. quosal¬
uatũ immo seruatũ est : humani generis
sem pagũ dirimit abritannia. Nulla ibi
exerceri ual& accio mundalis: his solis cor÷¬
gruus extat locus. quixp̃m sedulo uenerari
disponuñ & hossuscipit . quos ad &hȩra
ardens uirtutũ amor euehit. Copia tan¬
tũ pisciũ ibidem reppent᷑ : quae plerũq
fluminũ marisq in fusione congeritr
spetiosa quaedã immo spatiosa curris uo¬
decur. Sed& mare reces su suo deuotis po¬
pulis bysindie desideratũ it̃ p̃b&i beati
patesitib limina archangeli michoene
Nuprimũ locus sicut aueracib cognoscere
potuimus narratorib.: Opaessima tbnut

Expanded text:
ic igitur locus Tumba vocitatur ab incolis, ideo quod in morem tumuli quasi ab arenis emergens in altum, in spatio ducentorum cubitorum porrigitur, Oceano undique mari cinctus locus, angustum admirabilis insulae praebet spatium inter ostia situs, ubi immergunt ve nimium spatium. Longitudine vero ac latitudine a radice qua prominet non multum distat ut conjicitur ab eo opere quo salvatum, imo servatum est humani generis sem pagum dirimit a Britannia. Nulla ibi exerceri valet actio mundalis; his solis congruus exstat locus, qui Christum sedule venerari disponunt: et hos suscipit, quos ad aethera ardens virtutum amor evehit. Copia tanta piscium ibidem reperitur, quae plerumque fluminum marisque infusione congeritur. spatiosa quaedam, imo speciosa turris videtur. Sed et mare recessu suo devotis populis bis inde desideratum iter praebet beati petentibus limina archangeli Michaelis, qui primum locus, sicut a veracibus cognoscere potuimus narratoribus, opacissima silva
Abbreviated transcription (Latin):
trie ornam̃ta: Quouultutẽ conspiciã dne. uł quib:¬
uerbis mecorãtius conspecłib excusabo : Nec enĩ¬
quicquã potero abscondere antete : qͥsecreta con
sideras Ue michi peccatori: quia scõ altarituo indignꝰ
assistens nullos uꝑcta uoluntatẽ tuã m̃tis ornatus
exhibui: Sed tudnẽ miserator & misericors. qͥ creasti
cũncta denichilo qͥ mequoq inmeritũ formasti et
statuisti dignetibi seruire: nemerepellas a cȩlesti
crnatus. ante conspectũ trem̃de maiestatis tuȩ:

Expanded text:
trie ornamenta. verbis me coram tuis conspectibus excusabo, nec enim potero abscondi ante te, qui secreta cordis consideras. Vae mihi peccatori, qui sancto altari tuo indignus assistens, nullum apud voluntatem tuam mentis ornatum exhibui: sed tu Domine miserator, et misericors, qui creasti cuncta ex nihilo, qui me quoque immeritum formasti. et statuisti digne tibi servire, non me repellas a coelesti  ante conspectum tremendae Majestatis
Abbreviated transcription (Latin):
acaeni sordentis contagio: cęleste ꝓmeritis in ui¬
tarent᷑ adregnũ: Ponebant etiã & p̃cessoꝵ exẽpla
ante oculos suos : atq om̃i potentẽ dnm̃ ꝓ eorũ
affectib collaudabant : quoꝵ ut dixi mꝰ exẽpla
seqͥ meditabant᷑ Unde &e nos in p̃conio deuoti
dõ famuli uenantii abbatis effarinitentes. diui¬
nitati potius donasua referimꝰ  & dexterã eius
manifestũ est effecisse. qđ scõs constitit oꝑasse:
dep̃cantes. ut aperiat osmuti : ad publicanda
opera antistitissui Quia sicut nos. eẽ. recog¬
noscimꝰ scientia tenues : Ita nouimꝰ conscientia
peccatores

Expanded text:
a caeni sordentis contagio, caeleste pro meritis invia caeni sordentis contagio, caeleste pro meritis invitarentur ad regnum. Ponebant etiam et praecessorum exempla ante oculos suos atque omnipotentem Dominum pro eorum affectibus conlaudabant, quorum, ut diximus, exempla sequi meditabantur. Unde et nos in praeconio devoti Deo famuli Venanti abbatis effari nitentes, Divinitati potius dona sua referimus, quia dextera eius manifestum est effecisse quod sanctis constitit operasse, deprecantes, ut aperiat os muti ad publicanda opera antestitis sui; quia, sicut esse nos recognoecimus scientia tenues, ita novimus conscientia peccatores
Abbreviated transcription (Latin):
olitaRiumatq aiitieux don yareccie¬
siis populisq terrigenis cę̧lestis potentia p̃stat.
cũ largit᷑ iugit̃ sȩculo non modo ueniam
Quod unicũ cernit᷑ : dũ amaiestate diuina tribuit᷑.
Multiplex : qr cunctis qui expetere uoluerint. afflu¬
ent̃ indulgetur: Iuxta illud petite & accipiets
etrł: Vnde uigilant̃ incessanterq debet inuesti¬
gare mens humana scõꝵ uitã: ut hoc ꝓuocata
studio accensa exemplo. ad ea semꝑ extendatꝰ quȩ
dĩ nouit. ẽẽ. acceptabilia : ut ab ipso uel mereatur
erui. uel possit audiri: Haec autẽ ab eius maiestate
querebant scĩ ꝑcipere : poscentes iugit̃ ut ipse insi¬
nuaret corde. ipse ꝑficer& in opere. ipse loqueret᷑
in ore : quo facilius purgata mens cogitatione
eloquio. actione: cogitaret scã. loqueret᷑ iustt̃.
operaret᷑ honesta: Unde factũ est : ut dũ in his
quȩ diuinitati sunt placita famularent᷑. obtine¬
rent remitti sibi debitũ peccati Fruerentur

Expanded text:
Solitarium atque multiplex donum eclesiis populisque terriginis caelestis potentia praestat, cum largitur iugiter saeculo non modo peccatoquod unicum cernitur, dum a magestate divina tribuitur multiplex, quia cunctis qui expetere voluerint affluenter indulgetur iuxta illud: Petite et accipietis, et reliqua. Unde vigilanter incessanterque debet investigare mens humana sanctorum vitam, ut hoc provocata studio, accensa exemplo, ad ea semper extendatur quae Deo novit esse acceptabilia, ut ab ipso vel mereatur erui vel possit audiri. Haec autem ab eius maiestate quaerebant sancti percipere, poscentes iugiter, ut ipse insinuaret cordi, ipse perficeret in opere, ipse loqueretur in ore; quo facilius purgata mens cogitatione, eloquio, actione, cogitaret sancta, loqueretur iusta, operaretur honesta. Unde factum est, ut, dum in his quae Divinitati sunt placita famulabantur, obtenerent, remitti sibi peccati debitum, eruerentur
Abbreviated transcription (Latin):
diligent̃ agnoscite. & głam iam̃
incęlũ oculos contuentes: unusquisq
ꝓut potuerit & eum imitare dñs de¬
derit animas p̃ parate. et ut nob &
uobis felix  & beatus patrocinetur. et
adiuuet : m̃ te deuota in desinent᷑
orate: Igitur scĩs simꝰ Melanius obitũ
tionemq petens eos benedi x̃ . et uer¬
hisdiuinis instruens eos indie quap̃¬
dixerat ꝑ acto felicit̾ cursu migrauit
adxpm̃ in oratorio quȩ placio uocatus
ꝗ ipsemanib: ꝓpriis construxit.
Deatus aut̃ albinis. atq uictor. & sc̃s

Expanded text:
cite, et gloriam iam  oculis contuentes, unusquisque, prout potuerit, et eum imitari Dominus dederit, animas praeparate et, ut nobis et vobis felix iste et beatus patrocinetur et adiuvet, mente devota indesinenter orate. 7. Igitur sanctissimus Melanins obitum tionemque petens, eos benedixit et verbis divinis instruens eos, in die qua praedixerat, peracto feliciter cursu, migravit ad Christum in oratorio suo quod Platio vocatur, quem ipse manibus propriis construxit. Beatus autem Albinus atq
Abbreviated transcription (Latin):
factus omĩs popłs clamabat dicens
Sufficit: Nunc credimꝰ cuncti dõ omipo¬
ENIR EUSEBIUS REX CRUOELIS
simus ueniens deUENΟNΙCA ciuitate
cum suo exercitu : ꝑtendit usq ad
cambliciaco uilla ubicastrũ sitũ. ẽ.
qui uocatur Marciacus. suꝑ riuulum
die multos oculos hominũ ȩrui ussit.
& manus abscidi In ipsãnocte egro
tare cȩpit uariis languorib:: itaut eiꝰ
medici deuita eiꝰ desꝑarent: Similit̃
aut̃ & filia ipsius aspasia nomine. p̃
triciuũ arrepta adęmonio : cȩpit uo¬
luptare spumans: Audiensitaq
eusebius dux famãheati Melami
qualit̾ dnm̃ diligeret: cũ magna
diligentia uissit illũ uenire adse.
& in loco qui uocatur nrima uilla

Expanded text:
factus omnis populus, clamabat dicens: 'Sufficit; nunc credimus cuncti Deo ientes eusimus veniens de Venonica civitate cum suo exercitu, pertendit usque ad Cambliciacum villam, ubi castrum situm est qui vocatur Marciacus super rivulum  multos oculos hominum erui iussit et manus abtare coepit variis languoribus, ita ut medici de vita eius desperarent. Similiter autem et filia ipsius Aspasia nomine post triduum arrepta a daemonio, coepit volutare spumans. Audiens itaque Eusebius dux famam beati Melanii, qualiter Dominum diligeret, cum magna diligentia iussit illum venire ad se et in loco qui
Abbreviated transcription (Latin):
mon ꝑ os. puellȩ clamare et dicere
Qid m̃e ꝑsequeris uir dĩ melani: iã
dealia me eiecisti. & nc̃ meiterũ uis
eicere : Tuncait ei uir beatus: Exi
abea cruenta bestia: et uadein abis¬
sum ubi habitatio hominũnẽ: Statĩ
autẽ sana effectaẽ puella & uenit
ad patrẽ suũ gaudens. dep̃cabatq
ei ut ipsã uilłã cambliciaco beato
aielanio c̃firmasset Ipseuꝰ rexstatĩ
ei concessit ꝑ anulũ suũ uidentib
obtimatib euis adiscipłos suosalen¬
dos. Licentiã itaq accepta a rege.
sc̃s antistes: a sua sede reuertitur.
Redoñis ciuitate. Aliarũ ergo
si quidẽ magnorũmiraculorũ uel
uirtutũ hic ad notare distulimus.
nein fastidiũ ueniant legentib Sed
obrecordationẽ memorati pontificis¬
potentidõ quidat seruis suis uirtu

Expanded text:
puellae clamare et dicere: 'Quid me persequeris, vir Dei Melani? Iam de alia me eiecisti et nunc me hinc iterum vis eicere?' Tunc ait ei vir beatus: 'Exi ab ea, cruenta bestia, et vade in abyssum, ubi habitatio hominum non est'. Statim autem sana effecta est puella et venit ad patrem suum gaudens, deprecabaturque eum, ut ipsam villam Cambliciacum beato Melanio confirmaret. Ipse vero rex statim ei concessit optimatibus suis, ad discipulos suos alendos. Licentia itaque accepta a rege, sanctus antistes ad suam sedem revertitur Redonis civitate. 6. Alia ergo siquidem magnorum miraculorum vel virtutum hic annotare distulimus, ne in fastidium veniant legentibus; sed ob recordationem memorati pontificispotentis Dei, qui dat servis suis 1. su
Abbreviated transcription (Latin):
łacto aut̃ die posuer̃ corpus eiꝰ innauim.
& nauigando ꝑuicenomã cũ magno
apparatu & psallentiũ choro diri¬
gunt usq ad redonensẽ urbẽ ꝗ felicit
gub̃nauit Audientes aut̃ hoc .xii.
iuncti qui tenebantur incarcerẽ. qđ
sc̃s melanius ꝑ illuc nauigaret : ut eis
miserereturꝰ orare ceperunt Statim
aut̃ impsahora diuisa ẽ turris induas¬

Expanded text:
Facto autem die, posuerunt eum in navim et navigando per Vicenoniam cum magno apparatu et psallentium choro dirigunt usque ad Redonensem urbem, quam feliciter gubernavit. Audientes autem hoc XII vincti, qui tenebantur in carcerem, quod sanctus Melanins per illuc navigaret, ut eis misereretur, orare coeperunt. Statim autem in ipsa hora divisa est turris qua
Abbreviated transcription (Latin):
NUSAUT̃ DE
uenecensi pago cuius filius habe¬
bat spm̃ inmundũ: Rogabat be¬
uir dĩ filiũ meũ : quia male adȩ¬
monio uexatur. Demonuꝰ sciens
se inꝓximo eici: duxit puerũ in se¬
creta cubiculi & suffocauit eũ la¬
queo extorquens animã eius Deniq
pat̾ pueri cũ inuenisset illũ mor¬
tuũ fleuit multũ: Tunc dix̃ ami¬
enim quod poterit resuscitare uirdi¬

Expanded text:
nus autem e civibus, cuius filius habebat spiritum inmundum, rogabat bevir Dei, filium meum, quia male a daemonio vexatur'. Daemon vero, sciens futurum se eici, seduxit puerum in secretum cubiculum et suffocavit eum, laqueo extorquens animam eius. Denique pater pueri, cum invenisset illum mortuum, flevit multum et ait amienim, quod poterit resuscitare
Abbreviated transcription (Latin):
uꝰ beatus me lanius deoratoriosuo
quidicitur Placio. quem manibus
ꝓpriis fabricauit adiam dictũ regẽ
hospitio receptus ẽ: cũ suis dericis a
quorelã discipulis: Ipsgliꝰ dux altã
die fuit confessus ꝓpria delicta ad
scm̃ dĩ antistitẽ: & qualit̃ ei infirmi¬
tas corporis accidis set en arra uit. &
filiã eius similit̾ aspasiã nomine:
ir. aut̃ dñi plenus grã dĩ & uirtute.
dedit ei pęnitentĩã ꝓ conimissa sce¬
Lera : & dixit ei: Infirmitas hȩc
ñ ẽ ad mortẽ Unxit aut̃ eũ desũoscõ
oleo tresuices cũ trina inuocatione.

Expanded text:
 Melanius. lanius de oratorio suo qui dicitur Platio, quem manibus propriis fabricavit, ad iam dictum regem, hospitio receptus est cum suis clericis et quibusdam discipulis. Ipse vero dux altera die fuit confessus propria delicta ad sanctum Dei antistitem, et qualiter ei infirmitas corporis accidisset, enarravit, et filiae eius similiter Aspasiae nomine. Vir autem Domini plenus gratia Dei et virtute dedit ei paenitentiam pro commisso scelere et dixit ei: 'Infirmitas haec non est ad mortem'. Unxit autem eum de suo sancto oleo tres vices cum trina invocatione
Abbreviated transcription (Latin):
uliani conuix quartanȩ febris accensu labo¬
rans : ut sepulchrũ beatiuiri attigit. conprȩsso
ardore accremore corporali : sanata discessit:
Simili sorte & baudemundi uxor : abhac febre
laborabat Sed ubi ad lectũ scĩuiri ꝓstrate fude
orationẽ: mox incolumitati restitute conua¬
luit: Multa qͥdẽ & alia de eo dudiuimꝰ sed
sufficere hȩc ad credulitatẽ catholicoꝵ quȩ scripta
aud ꝓcul uero ab asilica seĩ ueNMT iO
imartini. ipse uenantius abbas reqeuescit.
grans. tuuigit̃ se in ȩt̃nũ uiuere uirtuatib ꝓpr¬
is manifestate: Nã si quiscipos frigoniticos ins¬
ceirrens. nocte una adaiꝰ tumulũ dep̃nans uigi¬
lauerit : mox conpresso accensu. adipiscitur
medicinã: Nã int̾ reliqͣ quȩ ibidẽ gesta uł
tano typo corre ptã: sanatã aspeximꝰ: Iusep
t̃no tẽpore. ab hoc detenta conitagio. neq cibũ
fuiss&. nułid mtali sentiens sanata discesset Honunis

Expanded text:
Juliani conjux quartanae febris accensu laboJuliani conjux quartanae febris accensu laborans, ut sepulcrum beati viri attigit, compresso ardore ac tremore corporali, sanata discessit. Simili sorte et Baudimundi uxor ab hac febre laborabat: sed ubi ad lectulum sancti viri prostrata fudit orationem, mox incolumitati restituta convaluit. Multa quidem et alia de eo audivimus, sed sufficere haec ad credulitatem Catholicorum quae scripta aud procul vero a basilica beati Martini, Venantius abbas requiescit ,grans, jugiter se in aeternum vivere virtutibus propriis manifestat. Nam si quis typos frigoriticos incurrens nocte una ad ejus tumulum deprecans vigilaverit, mox, compresso accessu, adipiscitur medicinam. Nam inter reliqua quae ibidem gesta vel tano typo correptam, sanatam aspeximus. Quae diuturno tempore ab hoc detenta contagio, neque cibum, fuisset, nihil mali sentiens, sanata. discessit. Hujus
Abbreviated transcription (Latin):
signũ crucis opponens. illis euanescentib absq
metu oratoriũ est ingressus: Alia nocte regressꝰ
aboratorio : inuenit cellã suã plenã dȩ monibus:
Dixitq eis Unde uenistis : roma aiunt hester
no egressi: hodie adhunc locũ accessimus
Iuibus ille: Abscedite ait detestabiles : & no¬
lite accedere ad locũ. in quo nomendnĩ inuocat᷑
Hȩc eodicente : sicut fumus euanuerunt:
is & talib uirtutũ magnarũ priuilegiis pol¬¬
lens impleto uitę̧ p̃sentis curriculo. uitam
ꝑcepturus ȩternã emicuit scło Cuiꝰ beatũ
sepulchrũ : miraculoꝵ illustriũ effecłu. ple¬
rumq reddit᷑ gloriosum:
Das carpionis serui ipsius monasterii m̃tem:
iniquus dȩmon obsederat: Qui ꝑtriũ annoꝵ
curriculũ inerguminꝰ factus: ad sepulchrũ
beati uiri debacans: tandẽ eiꝰ est ut credĩmus
oratione eiecto dȩmone expurgatus: Multos
de inceps mente integra: uiuens an̾nos:

Expanded text:
signum crucis opponens, illis evanescentibus absque signum crucis opponens, illis evanescentibus absque metu oratorium est ingressus, Alia nocte, regressus ab oratorio, invenit cellulam suam plenam daemoniis, dixitque eis: Unde venitis? A Roma, aiunt, hesterna die egressi, ad hunc locum accessimus. Quibus ille: Abscedite, inquit, detestabiles, et nolite accedere ad locum in quo nomen Domini invocatur. Haec eo dicente 1231 sicut fumus evanuerunt. IV. His et talibus virtutum magnarum gratia pollens, impleto vitae praesentis curriculo, vitam percepturus aeternam emicuit saeculo, cujus beatum sepulcrum miraculorum illustrium effectu plerumque redditur gloriosum. Mascarpionis servi ipsius monasterii mentem iniquus daemon obsederat, qui per trium annorum curricula energumenus factus, ad sepulcrum beati viri debacchans, tandem ejus est, ut credimus, oratione ejecto daemone expurgatus, multos deinceps mente integra vivens annos.
Abbreviated transcription (Latin):
lectulũ suũ requiescere fecit Quo paululũ
dͥescente : post unius hore curriculũ surger
iub&: Qui consurgens sanꝰ : matrisuȩ sci est
manib restitutus: Faretri cuiꝰ dã seriuis
infensus dñosuo : Buiꝰ sacerdocis oratoriũ ex per¬
tiuit Sedille elatus suꝑbia : absente beato
Sedmox afebre correptus : sp̃m exalauit uiII.¬
uartanarũ tercianarũ uel reliquarũ ac¬
cinẽtus febriũ: oratione facte: sepius mitigauit:
Menenũ malȩ pustulȩ : inposito salutori sigo
restrnxit Obsessos dȩ monib : inuocato trini¬
tatif nomine emundauit Nam & abipsis
dȩmonib sȩpius inpulsatus. ẽ : sed uictor incer¬
tamine perstitit Nã surgente eo quadã nocte
destratu suo. ad reddendũ officiũ: uidit duos
arietes magnos. suisforib ad sistentes: quasi
prestolantes aduentũ eiꝰ Quouiso: furibundi
ad eũ cũ impetu ualido dirigunt᷑: At ille

Expanded text:
lectulum suum requiescere fecit. Quo paululum lectulum suum requiescere fecit. Quo paululum quiescente, post unius horae curriculum surgere jubet. Qui consurgens, sanus matri suae Sancti est manibus restitutus. Faretri cujusdam servus, infensus domino suo, hujus Sacerdotis oratorium expetivit: sed ille elatus superbia, absente beato Sed mox a febre correptus spiritum exhalavit. Quartanarum, tertianarumve, vel reliquarum accessus febrium oratione facta saepius mitigavit. Venenum malae pusulae, imposito salutari signo, restinxit, obsessos daemonibus, invocato Trinitatis nomine, emundavit. Nam et ab ipsis daemonibus saepius impulsatus est, sed victor in certamine perstitit. Nam surgente eo quadam nocte de stratu suo ad reddendum officium, vidit duos arietes magnos suis foribus assistentes, quasi praestolantes adventum ejus: quo viso furibundi ad eum cum impetu valido dirigunt. At ille
Abbreviated transcription (Latin):
debasilicis quas orationis grã adierat repedar&:
& inbasilica admissas dñicȩ orationis uerba
ndecan̾tarent᷑: cũ illi dixisseñ liba nos amalo
audiuit etumulo cuiꝰdã uocẽ dicenten
similit̃. li a nos amalo: Quod non sinẽ ꝑfec¬
tionis merito censet᷑: ut hȩc meruiss& audi
re: Sed & ad passiui p̾rbi t̃mulũ ueniens.
& qualitatẽ eiꝰ meriti: & quantitatẽ refyi¬
gerii . ipso docente cognouit: Et licet hȩci
magnasint : ad illã tamen sanitatũ grãm
quã ꝑ eũ dñs infirmis ꝓtulit. libet ac cedere :
Non enĩ ambigit᷑. qđ ꝑ eũ sicut supra diximꝰ
operata sit dexteradi : cui ista quȩ memora¬
Querulus enĩ quidã paulus nomine. crurũ
poplitũq grauidolore uexatꝰ. scm̃ ad it.
Prostratusq genib eiꝰ : exorare cępit. ut eiꝰ
medicinã oratione sua adnĩ miã obtineat
imꝑtiri: Qui ꝓtinꝰ oratione facta. cũ oleo
benedicto : palpata membra infirmi. super

Expanded text:
de basilicis, quas orationis gratia adierat, repedaret, de basilicis, quas orationis gratia adierat, repedaret, et in basilica ad missas Dominicae orationis verba decantarentur, cum illi dixerunt: Libera nos a malo, audivit e tumulo cujusdam vocem dicentem similiter: Libera nos a malo, quod non sine perfectionis merito censetur, ut haec meruisset audire. Sed et ad Passivi presbyteri tumulum veniens, et qualitatem ejus meriti, et quantitatem refrigerii, ipso docente cognovit. III. Et licet haec magna sint, ad illam tamen sanitatum gratiam, quam per eum Dominus infirmis protulit, libet accedere. Non enim ambigitur quod per eum, sicut supra diximus, operata sit dextera Dei, cui ista quae memoraPuerulus enim quidam, Paulus nomine, crurum poplitumque gravi dolore vexatus, Sanctum adiit, prostratusque genibus ejus, exorare coepit, ut ei mediimpertiri. Qui protinus oratione facta, cum oleo benedicto palpata membra infirmi, eum super
Abbreviated transcription (Latin):
inceps fr̃ib retulit Nec enĩ est dubiũ hȩc
fideli famulo dñm demonstrasse : cui etiam
dignatus .ẽ. archanoꝵ secreta cęlestiũ reue¬
lare : Namidẽ tuirses dũ debasilicis sc̃oꝵ die
dominica expleta oratione reuertere tur: suꝑ
bacillũ sustentatus. in medio beati confessoris atrio
erectis aurib oculisq ad cȩlũ diutissime at ten¬
tis: stecit immobilis De inde motus aloco: cȩpit
dare gemitus. ac suspiria longa ꝓducere: Int̃¬
rogatusq a suis quid hoc. eẽt. aut si a liquid
diuinũ fuiss& intuitꝰ enarrar&: respondit:
Vȩ nobis inertib & pigris: Ecce iã incęlo missarũ
sollẽpnt ex pediunt᷑ & nos segnes nec inchoare
coepimꝰ huiꝰ mysterii sacram̃tũ. Uere inquit
dico uobis. qđ ego audiui uoces angłoꝵ incęlis.
inmonasterio missarũ sollẽpnia uissit expleri:
ed nec illud p̃teribã qđ quadã uice
Adũ iuxta consuetudinẽ ut supra diximus

Expanded text:
inceps fratribus retulit, nec enim est dubium, haec inceps fratribus retulit, nec enim est dubium, haec fideli famulo Dominum demonstrasse, cui etiam dignatus est arcanorum secreta caelestium revelare. Nam idem dum de basilicis sanctorum die dominica, expleta oratione, reverteretur, super bacellum sustentatus, in medio beati confessoris atrio, erectis auribus oculisque ad caelum diutisstme adtentis, stetit inmobilis. Deinde motus a loco, coepit dare gemitus ac suspiria longa producere. Interrogatusque a suis, quid hoc esset, aut, si aliquid divinum fuisset intuitus, enarraret, respondit: 'Vae nobis inertibus et pigris! Ecce iam in caelo missarum solemnia expediuntur, et nos eignes nec inchoare coepimus huius misterii sacramentum. Vere', inquid, 'dico vobis, quod ego audivi voces angelorum in caelis in monasterio missarum solemnia coepit explere. Sed nec illud praeteribo, quod quadam vice dum juxta consuetudinem, ut supra diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
euectus asserit᷑ ut ab om̃ib tanquã parens
ꝓximꝰ sũmo studio coleret᷑. Vnde factum ẽ.
ut decedente abbate iã dicti monasterii: ipse
in loco abbatis eligentib fr̃ib: substitueretur
Deniq quadã diedominica ad missarũ sollẽp¬
nia clebranda inuitat᷑ Dixitq. fr̃ĩbus Iã enĩ
oculimei caligine obtegunt᷑: nec possũ libellũ
aspicere. Presbo enĩhȩc alteri agenda man¬
date: Dicente igit᷑ prb̃o : ipse ꝓxiiꝰ asticit
Uentũq est ut scm̃ munꝰ iuxta morẽ catholicũ.
signocrucis suꝑ posito benediceret᷑ At ille intu¬
itus: uidit quasi ad fenestrã abside scalã postã.
& quasi descendentẽ ꝑ eã uirũ senẽ. clericali
honore uenerabilẽ: atq oblatũ altario sacrifi¬
ciũ. dextera extensa benedicentẽ: Hȩc enĩ age¬
bant᷑ in basilica scĩ martini: Quodnullus¬
alius uidere meruit : nisteantũ Reliquidꝰ
cur nonuiderint : ignoramꝰ: Ipse tamende¬

Expanded text:
evectus asseritur, ut ab omnibus tanquam parens proximus summo studio coleretur. Unde factum est, ut, decedente abbate, jam 1229 dicit monasterii, ipse in loco abbatis eligentibus fratribus substitueretur. II. Denique quadam die Dominica ad missarum celebranda solemnia invitatur, dixitque fratribus: Jam enim oculi mei caligine obteguntur, nec possum libellum aspicere. Presbytero igitur haec alteri agenda mandate. Dicente igitur presbytero, ipse proximus astitit, ventumque est, ut sanctum munus iuxta morem catholicum, signo crucis superposito, benediceretur. At ille intuitus, vidit quasi ad fenestram absidae scalam positam et quasi descendentem per eam virum senem, clericati honore venerabilem atque oblatum altario sacrificium dextera extensa benedicentem. Haec enim agebantur in basilica sancti Martini, quod nullus videre meruit nisi ipse tantum; reliqui vero cur non viderint, ignoramus. Ipse tamen de
Abbreviated transcription (Latin):
UMSCÕRUM PATRUM
priscorum ueneranda
memoria in omĩ potentis
dĩ laude uenerabiliter
ẽ. colenda. et eorum honorabilis
uita ad exemplũfidelium fidelit̾
est ꝓferenda. quia indiuinis uo¬
luminib reus asscribitur : quiñ
studuerit dare gratis quod et¬
ipse gratis accepit Quic quid
enimꝰ a eccle ꝓficit. et auditores
imbuit: eosq ad exemplum ꝓ¬
uocat bonum: non est sil endũ
Sed potius p̃ dicandum: UN
de ꝑsalmista ait lustitiam
tuã non abscondi in cordem eo:¬

Expanded text:
sanctorum patrum priscorum veneranda memoria in omnipotentis Dei laudem venerabiliter est colenda, et eorum honorabilis vita ad exemplum fidelium fideliter est proferenda, quam reus in divinis voluminibus ascribitur, qui non studuerit dare gratis, quod ipse gratis accepit? Quicquid enim aecclesiae proficit et auditores imbuit eosque ad exemplum provocat bonum, non est silendum, sed potius praedicandum. Unde ait psalmista: Iusticiam tuam non abscondi in corde meo
Abbreviated transcription (Latin):
egina placidia deposito imperii suꝑcilio. occur¬
rit pauperi. reqrit infirmũ : tribuens quicqͥd
ab ea beneficii postulat: Peculiarit̃ sane potut
qđ illa inuita concessit : ut gleba corporis sui panȩ
Tempus om̃e choris psallentib tenebat᷑ : Septimo
in cõmodidie ad cȩlos anima felex &beata trans¬
fercur : XX Hȩrȩditas de inceps relicta diui¬
dit̾: partẽ p̃sũpsit imꝑiũ : partẽ uindicant sac̃¬
dotes & qđ fieri deopib solet nascit᷑ decigiu¬
tate contentio:dũ deiẽ. qđ capiant: Solius
benedictionis hȩres: capsulã cũ scĩs regina suscepit
Cucullã cũ interiore cilicio. petrus ep̃s usurpauit:
Sex uͦ antistites. ut aliquid monim̃ti ex successione
sc̃ĩtatis acciperent: disrũ pere qđ suꝑfuerat malu¬
er̃: Unus palliũ : cingulũ alt̃ accepit : duo tu¬
nicã : duo sagulũ diuiser

Expanded text:
egina, deposito imperii supercilio, occurrit pauperi, requirit infirmum, tribuens, quicquid ab ea beneficii postulat. Peculiariter sane petiit, quod illa invita concessit, ut gleba corporis sui patriaTempus omne choris psallentibus tenebatur. Septimo incommodi die ad caelos anima fidelis et beata transfertur. 43. Hereditas deinceps relicta dividitur; partem praesumit imperium, partem vindicant sacerdotes, et quod fieri de opibus solet, nascitur de exiguitate contentio, dum deest, quod capiant, – solius benedictionis heredes! Capsulam cum sanctis. regina suscepit; cucullam cum interiore cilicio Petrus episcopus usurpavit. Sex vero antestites, ut aliquid monumenti ex successione sanctitatis acciperent, disrumpere quod superfuerat maluerunt: unus pallium, cingulum alter accepit; duo tunicam, duo sagulum diviser