comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rens nec in quoꝗͣ excedens loco eloq̃ntie eiꝰ fluenta ñ ꝑderẽ. easdẽq
res eodem sermone tͣnsferrem. Qd̃ utrum necne consecutꝰ sim. uir̃o
indicio derelinquo. Quã sciatis in quatuor partes esse diuisam. In
pͥmo credentes hortati ad dñicum pascha celebrandum. in scdõ
& t̾cio loco apollinarem & origenem itgulat: in quarto id est ex-¬
tremo hereticos ad penitentiam cohortat᷑. Siquid autẽ hic mi¬
nus aduersum orygenem dictum est & in p̃teriti auni epłã con¬
tinet᷑: & hȩc quam modo uertimus breuitati studens dicere plti¬
ra non debuit. Porro contra apollinarem succincta fides & pu.¬
ra ꝑfessio. ñ caret subtilitate dialetica: quȩ adu̾sarium suum ex¬
torto de manibus eiꝰ pugione confodit. Orate igituꝵ dñm ut
quod in greco placet in latino ñ displiceat: & quod totus oriens
mirat᷑ & p̃dicat leto sinu roma suscipiat p̃dicationemq cathedre

Expanded text:
rens nec in quoquam excedens loco eloquentiae eius fluenta non perderem easdemque rens nec in quoquam excedens loco eloquentiae eius fluenta non perderem easdemque res eodem sermone transferrem — quod utrum necne consecutus sim, uestro iudicio derelinquo -; quam sciatis in quattuor partes esse diuisam: et in prooemio credentes hortatur ad dominicum pascha celebrandum, in secundo et tertio loco Apollinarem et Origenem iugulat, in quarto, id est extremo, hereticos ad paenitentiam cohortatur. si quid autem hic minus aduersum Origenem dictum est, et in praeteriti anni epistula continetur et haec, quam modo uertimus, breuitati studens dicere plura non debuit. porro contra Apollinarem succincta fides et pura professio non caret subtilitate dialectica, quae aduersarium suum extorto de manibus eius pugione confodit. Orate igitur dominum, ut, quod in Graeco placet, in Latino non displiceat et, quod totus oriens miratur et praedicat, laeto sinu Roma suscipiat praedicationemque cathedrae
Abbreviated transcription (Latin):
os impietate fecioum ñ habebitis. si cicatͥcem potueritis in ñra
aure monstrare : Quid uitiat ur̃am ꝑfidiam uel ꝓdest pellis ethyo¬
pica & pardi uarietas. si in nr̃o corpore neuus apparuerto: Un
papa theophylus tota origenem arguit libertate heretycum
esse. nec dicta defendunt s fingunt ab hereticis ininutata mul¬
torumq dicunt libros similiten deprauiatos: tit illum non sua
fide s aliorum tucant᷑ erroubus. llerum hec adu̾sum hereti¬
cos dicta sint. qui in iusto contͣ nos odio seuientes. m̃te fatentar
archantm. & uenena peci toris in remediabili dolore testant᷑.¬
llos xp̃um senat̾ lamina. accipite & grecam & latinam et iam
hoc anno epłãm. ne rursum hereticimentiant᷑ a nob̃ pleraq uel ad¬
dita uel mutata in qua laborasse me fateor. ut uerborũ elegantiam
pari int̾pretationis uenustate seruarem: & intͣ definitas lineaᷤᷤ cur¬

Expanded text:
os inpietate fetidum non habebitis, si cicatricem potueritis in nostra os inpietate fetidum non habebitis, si cicatricem potueritis in nostra aure monstrare? quid iuuat uestram perfidiam uel prodest pellis Aethiopica et pardi uarietas, si in nostro corpore naeuus apparuerit ? en papa Theophilus tota Origenem arguit libertate hereticum esse: nec dicta defendunt aut fingunt ab hereticis inmutata multorumque dicunt libros similiter deprauatos, ut illum non sua fide, sed aliorum tueantur erroribus. uerum haec aduersum hereticos dicta sint, qui iniusto contra nos odio saeuientes mente fatentur arcanum et uenena pectoris inremediabili dolore testantstiani senatus lumina, accipite et Graecam et Latinam etiam hoc anno epistulam — ne rursum heretici mentiantur a nobis pleraque uel addita uel mutata —, in qua laborasse me fateor, ut uerborum elegantiam pari interpretationis uenustate seruarem et intra definitas lineas cur
Abbreviated transcription (Latin):
belli rabiem pax repentina cõmittat. Soli sunt huiꝰ bereses secta¬
tores qui cũ eccłãsticis non ualent federari: quia quod sermone co¬
guntuꝵ dicere m̃te condẽpnant. & si quando aꝑta blasphenia
publicis aurib fuerit reuelata. & uiderint contra se audientiũ¬
uoces circũfremere. tc̃ simplicitate simulata dicunt audisse se pͥ¬
mum. q̃ magistrum dicere haut scierint. Cumq eorum scͥpta
teneant̾un: uoce negant qd̃ litteris confitent᷑. Quid necesse est
obsidere ꝓpontigẽm. mutare loca. diu̾sas lustrare regiones: & cla¬
rissimũ pontificeni xp̃i enusq disciplãs mbido de discẽrꝑe:Si
uera loqͥmini: pͥstinum erroris ardorem. ardore fidei comutate.
Quid maledicorum pannos hinc inde consuitis. & eorũ carpitis
uitã quorum fidĩ resistere ñ ualetis: Num iccirco uos ñ estis
heretici. s nos qurdem assertione ur̃a crediderint peccatores. o

Expanded text:
belli rabiem pax repentina conmutat: soli sunt huius hereseos sectabelli rabiem pax repentina conmutat: soli sunt huius hereseos sectatores, qui cum ecclesiasticis non ualent foederari, quia, quod sermone coguntur dicere, mente condemnant. et si quando aperta blasphemia publicis auribus fuerit reuelata et uiderint contra se audientiam circum fremere, tunc simplicitate simulata dicunt audisse se primum, quae magistrum dicere haud nescierint. cumque eorum scripta teneantur, uoce negant quod litteris confitentur. quid necesse est obsidere Propontiaem, mutare loca, diuersas lustrare regiones et clarissimum pontificem Christi eiusque discipulos rabido ore discerpere ? si uera loquimini, pristinum erroris ardorem ardore fidei conmutate. quid maledictorum pannos hinc inde consuitis et eorum carpitis uitam, quorum fidei resistere non ualetis ? num idcirco uos non estis heretici, si nos quidam adsertione uestra crediderint peccatores, et
Abbreviated transcription (Latin):
ex amore dei: nomen inuenit. Ubi nc̃ ẽ coluber tortuosus. aͥl
uenenatissima iuꝑa:. pͥma hominis facies utero cõmissa luporum :
ubi heresis que sibilabat in mundo. & me & papam theophylam sta
iactabat erroris:. latratuq impudentissimorum canum ad induendos
simplices nr̃m mentiebatuꝵ assensum : Oppressa est eiꝰ auctoritate
& eloquentia: & in morem demonicorũ sp̃uum de t̾ra loquit᷑. Hescit
enim eũ qͥ desursum ueniens ea loqͥti quȩ sursum sunt. Atq
utinam serpentina generatio aut simpliciter nr̃a fateat᷑ aut con¬
stanter defendat sua: ut scire ualeamus qͥ amandi sunt qui cauendi
Nunc autẽ nouum penitentie gentis oderunt noc quasi hostes. qͦꝵ
fidem publice negare ñ audent. Rogo qͥs ẽ iste dolor qui nec tem¬
pore nec ratione curatim: Inter micantes gladios. iacentia corpoꝵa.
ritios sanguinis ꝑfluentes. iunguntur sepe hostiles dextere. &

Expanded text:
 euangelium, qui ex amore dei nomen inuenit. ubi nunc est coluber tortuosus ?  euangelium, qui ex amore dei nomen inuenit. ubi nunc est coluber tortuosus ? uenenatissima uipera, prima hominis facies utero commissa luporum? ubi heresis, quae sibilabat in mundo et me et papam Theophilum sui iactabat erroris latratuque inpudentissimorum canum ad inducendos simplices nostrum mentiebatur adsensum ? oppressa est eius auctoritate et eloquentia et in morem daemonicorum spirituum de terra loquitur. nescit enim eum, qui desursum ueniens ea loquitur, quae sursum sunt. Atque utinam serpentina generatio aut simpliciter nostra fateatur aut constanter defendat sua, ut scire ualeamus, qui nobis amandi sint, qui cauendi! nunc autem - nouum paenitentiae genus - oderunt nos quasi hostes, quorum fidem publice negare non audent. rogo, qui est iste dolor, qui nec tempore nec ratione curatur ? inter micantes gladios, iacentia corpora, riuos sanguinis profluentes iunguntur saepe hostiles dexterae et
Abbreviated transcription (Latin):
securꝰ ẽ. Nemo ut beatꝰ cypͥanꝰ ait satistutus ꝑiculo ꝓximꝰ. Exem¬
nr̃a marcella tribuito & mem̃to mei. obsecrans ut dñs nr̃ ihe tp̃s
conterat sathanan sub pedibus nr̃is uelociter. Eyplicit epła ad
mareella. Item epła ad paminachium & marcellam.
ursum orientalib uos locupleto mertib
o alexandrynas opes pͥmo ronam uere
transinitto. Ds̃ ab austro ueniet & sc̃s de
monte pharan. umbra condensa. llnde os
sponsa letat᷑ in cantico canticoꝵ dicens.
In umbra eiꝰ concupiui & sedi. & fructus¬
q̃ eiꝰ dulcis in faucibus meis. Ulero nẽ com¬
pletim uaticinit̃ ysaie predicantis. in die illa erit altare dm̃ in
medio t̾re egypti. Ubi abundauit peccatum: suꝑ habundauit
gratia. Qui paruulum xp̃m fouerant. ad ultum fidei cale¬
re defendunt. ut qui ꝑ illos herodis effugerat manꝰ effugiat
hereticũ blasphemantẽ: quẽ demetrius alexandri urbe reppu¬

Expanded text:
securus est. nemo, ut beatus Cyprianus ait, satis tutus periculo proximus. exemsecurus est. nemo, ut beatus Cyprianus ait, satis tutus periculo proximus. exemra Marcella, tribuito et memento mei obsecrans, ut dominus Iesus conterat satanan sub pedibus nostris uelociter. XXXI. ADres. XCVII. AD PAMMACHIUM ET MARCELLAM. Rursum orientalibus uos locupleto mercibus et Alexandrinas opes primo Romam uere transmitto. deus ab Austro ueniet et sanctus de monte Faran umbra condensa; unde et sponsa laetatur in Cantico canticorum dicens: in umbra eius concupiui et sedi; et fructus eius dulcis in faucibus meis. uere nunc conpletur Esaiae uaticinium praedicantis: in die illa erit altare domini in medio terrae Aegypti, ut, ubi abundauit peccatum, superabundaret gratia. qui paruulum Christum fouerant, adultum fidei calore defendunt, ut, qui per illos Herodis effugerat manus, effugiat hereticum blasphemantem. quem Demetrius Alexandri urbe pepu
Abbreviated transcription (Latin):
quid hoc sacratius sacram̃to : Quid hac sacram̃ti uoluptate iocun¬
dius: Qui cibi. q̃ mella sunt dultiora quam dei scire prudentiam
& mabdita eius intrare & sensum creatoris inspicere. & sermones
spiritali : Habeant sibi cet̾i suas opes gemina bibant serico niteãt:¬
plauisti popłi delectentur. & ꝑ uarias uoluptates diuitias suas uince¬
re nequeant. Nr̃e diuitiȩ sunt in lege dñi meditari die ac nocte.
pulsare ianuam ñ patentẽ panes tͥnitatis accipe: & scłi fluctꝰ dño
ꝑ reunte calcare. Saluta slesyllam & eustochiuo tẏrunculas nr̃as.
Saltita felycianã uere carnis & sp̃c uirginitate felicem. Saluta reli¬
ꝗum castitatis choꝵ. & domesticam tuam eccłãm: cui omnia etiã
que tuta sunt timeo. ne dorimente patre familias inimicus hõ
tizama suꝑseminet. Quamtis enim dicere audeant ego ciuitas
firma ciuitas que ñ obpugnat᷑ nullus hostili exercitu obsidente

Expanded text:
quid hoc sacratius sacramento? quid hac voluptate jucunquid hoc sacratius sacramento? quid hac voluptate jucundius? Qui cibi, quae mella sunt dulciora, quam Dei scire prudentiam, et in abdita ejus intrare, et sensum Creatoris inspicere, et sermonesspiritali? Habeant sibi caeteri, si velint, suas opes, gemplausu populi delectentur et per uarias uoluptates diuitias suas uincere nequeant: nostrae deliciae sint in lege domini meditari die ac nocte, pulsare ianuam non patentem, panes trinitatis accipere et saeculi fluctus domino praeeunte calcare. Saluta Blesillam et Eustophium, tirunculas nostras; saluta Felicianen, uere carnis et spiritus uirginitate felicem; saluta reliquum castitatis chorum et domesticam tuam ecclesiam, cui omnia, etiam quae tuta sunt, timeo, ne dormiente patre familias inimicus homo zizania superseminet. quamuis enim dicere audeant: ego ciuitas firma, ciuitas, quae obpugnatur, -nullus hostili exercitu obsidente
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ sciamus uniuersa quȩ scͥpta sunt. tamen ex parte cognoscimꝰ
& exparte ꝓpbetamus. Et nc̃ ꝑ speculam uidemꝰ in enygmate :
cum autẽ meruerimus esse cum xp̃o & similes angłic fucrimus
manus discipline. sine cordis. Mantis intelliguntim in oꝑe. cor &
disciplina int̾pretant᷑ in sensu: quia nicbil facere possumꝰ nisi que
pͥus facienda sunt scirimtis. Quinta conerio est. meni. Nan. samerh.
ex ipsis. sempit̾num. adiutorium. Hoc explanatione non indiget:
s ommi luce manisestitis est ex scͥpturis et̾na subsidia ministrari. Sex¬
ta conȩtio habet aii. fe. sade. fons sine oculus. oris. iusticie: sebm il¬
lud quod in t̾cio numero exposimus. Septima conexpo est que p
extrema. quo & in ipso quoq septenario numero sit mysticus in¬
tellectus: cof. res. sen. thati. uocatio. capitis. dentium. signa. p
dentes articulata uox ꝓmitu. & his signis ad caput omnium qui ẽ

Expanded text:
nc sciamus universa quae scripta sunt, tamen ex parte cognoscimus, nc sciamus universa quae scripta sunt, tamen ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus: et nunc per speculum videmus in aenigmate. Cum autem meruerimus esse cum Christo. et similes Angelis fuerimus, manus, disciplinae, sive cordis. Manus intelliguntur in opere. cor et disciplina interpretantur prius facienda sint scierimus. Quinta connexio est mem, nun, samech; ex ipsis, sempiternum, adjutorium. Hoc explanatione non indiget, sed omni luce manifestius est, Scripturis aeterna subsidia ministrari. Sexta connexio habet ain, phe, zadic, fons, sive oculus, oris, justitiae, secundum illud quod in tertio numero exposuimus. Septima connexio est quae et extrema, quod et in ipso quoque septenario numero sit mysticus intellectus, koph, res, sin, thau, vocatio, capitis, dentium, signa: pdentes articulata vox promitur, et in his signis ad caput omnium, qui es
Abbreviated transcription (Latin):
scientiam secretorum. Ulerum iam complendum est quod petisti:
ut sensum u̾iiusctuꝰq elm̃ti int̾pretatio ad nexa significet. Aleph
nꝰ. lamech discipline siue cordis. mem ex ipsis. nun sempit̾num. sa-¬
mech adiutorium. ayn fons siue oculus. fe . os ab ore ñ ab osse dic¬
tum intellige. ne litterarum ambigaitate fallaris. Sade iusticie.
cof uocatio. res capitis. sen dentiũ. thati signa. Post int̾pretationẽ
elem̃toꝵ. intelligentiȩ ordo dicendus est. Aleph. beth. gimel. delech.
pͥma conexio est. doctrina. domus. plenitudo. tabularũ. Aquo
udelicet doctrina ecclẽ que domꝰ dei est in librorum reꝑiattꝵ
plenitudine diuinorum. Scdã conexio est. be. uaui.zai. eth. ista¬
& hec uita. Que enim ala potest esse uita sine scientia scͥptura¬
rum: ꝑ quam etiam ipse xp̃s agnoscit᷑ qui est uita credentium :
Tercia conȩtio habet. thet. ioth. bonũ pͥncipiũ. Quia quamuis

Expanded text:
scientiam secretorum. Verum jam complendum est quod petisti, scientiam secretorum. Verum jam complendum est quod petisti, ut sensum uniuscujusque elementi interpretatio annexa significet. 5. Alenus. Lamed, disciplinae sive cordis. Mem, ex ipsis. Nun, sempiternum. Samech, adjutorium. Ain, fons sive oculus. Phe, os, ab ore, non ab osse dictum intellige, ne litterarum ambiguitate fallaris. Sade, justitia. Coph, vocatio. Res, capitis. Sen, dentium. Thau, signa. 6. Post interpretationem elementorum intelligentiae ordo dicendus est Aleph, Beth, Gemel, Deleth, prima connexio est, doctrina, domus, plenitudo, tabularum; quod videlicet doctrina Ecclesiae, quae domus Dei est, in librorum reperiatur plenitudine diuinorum. Secunda conexio est \'et haec uita\'. quae enim alia potest esse uita sine scientia scripturarum, per quas etiam ipse Christus agnoscitur, qui est uita credentium? Tertia conexio habet \'bonum principium\', quia, quamuis
Abbreviated transcription (Latin):
s falsa eorum opinio est. Habes & in lamentationibus hieremie
quatuor alphabeta. e quibus duo pͥma quasi saffico metro scͥpta
sunt: quia tres uersiculos qui sibi conexi sunt. & ab una tantũ
littera incipiunt heroici coma concludit. Terciũ alfabetũ trime¬
tro scͥptum est. & ternis litteris. s idem t̾ni uersus incipiunt:.
Quartt̃ alfabetum simile ẽ pͥmo & scdo. Prouerbia quoq salo¬
monis extremum claudit alfabetum quod tetrametro iambico sup¬
putatur. ab eo loco in quo ait mulierem fortem quis inueniet.
Quomodo autẽ in his nr̃is litteris non potest quis ad legenda uer-¬
ba extendaq ꝓcedere. nisi pͥts ab elem̃tis ceꝑit: ita & in scͥpturis
diuinis non ualemus ea quȩ maiora sunt nosse. nisi ab ipsis ethicȩ¬
mandatis habrierimus ȩxordium:. scdm̃ illud quod ꝓpbeta dicit. A
mandatis tuis intellexi. quod uidelicet post oꝑa cẽperit habere

Expanded text:
sed falsa eorum opinio est. habes et in Lamentationibus Hieremiae sed falsa eorum opinio est. habes et in Lamentationibus Hieremiae quattuor alfabeta, e quibus duo prima quasi Saffico metro scripta sunt, quia tres uersiculos, qui sibi conexi sunt et ab una tantum littera incipiunt, heroici comma concludit; tertium uero alfabetum trimetro scriptum est et a ternis litteris, sed eisdem, terni uersus inciQuartum Alphabetum simile est primo, et secundo. Proverbia quoque Salomonis extremum claudit Alphabetum, quod tetrametro iambico supputatur, ab eo loco, in quo ait: Mulierem fortem quis inveniet . 4. Quomodo autem in his nostris litteris non potest quis ad legenda verba, texendaque procedere, nisi prius ab elementis coeperit: ita et in Scripturis divinis non valemus ea quae majora sunt nosse, nisi Ethicae habuerimus exordium, secundum illud quod Propheta dicit: « A mandatis tuis intellexi ; quod videlicet post opera coeperit habere
Abbreviated transcription (Latin):
intelligiquȩ sequerentur. Ioentidem flagitastr: ut tibi int̾pre
quia ꝓpter barbariem lingue memoria labitur. Omne quod dyxi¬
mtis desideras cõmentariolum fieri: ut si in aliquo forte. titubane¬
ris oblinonem lectio consoletim. Ac pͥtisquam de singulis disserã.
scire debes quatuor psalmos scclm ordinem hebreorum inciꝑe eletñ.
torum: tͥccsimũ sextum. centesinum decimum. & centesimum octa¬
dragesimum quartum. Uerum debes scire in pͥoribus psalmis sin¬
gulis litteris singulos uersiculos qui crimetro iambico uersu con¬
stant esse subuexos: inferiores uero tretrametro iambico cͥostare.
scilicet sic̃ de uterononiĩ canticum Aptum esb. In centesimo octar¬
uo decimo psalmo singulas litteras octoni uersus secuntu. Incea
tesimo quadragesimo quarto singulis litteris. singuli uersus ge¬
mine deputantuꝵ. Sunt qui & alios putent hoc ordine incipere

Expanded text:
intellegi, quae sequerentur. identidem flagitasti, ut tibi interpreintellegi, quae sequerentur. identidem flagitasti, ut tibi interprem, quia propter barbariem linguae memoria elabitur omne, quod diximus, desideras commentariolum fieri, ut, si in aliquo forte titubaris, obliuionem lectio consoletur. Ac priusquam de singulis disseram, scirtorum, tricesimum sextum, centesimum undecimum, et centesimum octadragesimum quartum. Debesque verum scire in prioribus psalmis singulis litteris singulos versiculos, qui trimetro iambico versu constant esse subnexos, inferiores vero tetrametro iambico constare, sicuti et Deuteronomii canticum scriptum est. In centesimo quoque octavo decimo psalmo sitesimo quadragesimo quarto singulis litteris singuli uersus deputantur. sunt, qui et alios putent hoc ordine incipere,
Abbreviated transcription (Latin):
udius terdus cum centesimum octauum deci¬
mum palmum tibi insinuare conareꝵ. & dice¬
rem omnem moralem. locam in eo esse cõpben¬
sum: & quomodo phylosophi solent dispuitationes suas in phyficam.
echycam. logicamq partiri: ita & eloquia diuina aut de natura
disputare ut in genesy & in ecclãste. aut de moribus. ut in ꝑuer⁊¬
biĩs & in omnibuis sparsim libris. aut de logica ꝓ qua ur̃i theologi.
lec yce sint. Studiosissime ꝑ quisiti quid sibi uelint heb̾reẽ littere.
que psalmo quem legebamus tudebantur inserte. Respondi scd̃m
ordinem litterarum eum esse compositum: quod uidelicet ex pͥma
littera que apud eos uocatur asph octo uersus inciperent. rursus
exequenti beth totidem uersus exordium sumpserint. ac postea
ex ginel idem numerus compleretar. atq ita usq ad tau. que
apud eos extrema littera est psalmum esse conscͥptum: & ex sin¬
gulis quibusq elementis scdm int̾pretationem eorum debere

Expanded text:
udius tertius, cum centesimum et octauodecimum psalmum tibi insinuare conarer et dicerem omnem moralem locum in eo esse conprehensum et, quomodo philosophi solerent disputationes suas in physicam et ethicam logicamque partiri, ita et eloquia. diuina aut de natura disputare, ut in Genesi et Ecclesiaste, aut de moribus, ut in Prouerbiis et in omnibus sparsim libris, aut de logica, pro qua nostri θεολοlecticae sunt —, studiosissime perquisisti, quid sibi uelint Hebraeae litterae, quae psalmo, quem legebamus, uidebantur insertae. Respondi secundum ordinem litterarum eum esse conpositum, quo uidelicet ex prima littera, quae apud eos uocatur aleph, octo uersus inciperent, rursus ex sequenti beth totidem uersus exordium sumerent ac postea ex gimel idem numerus conpleretur atque ita usque ad tau, quae apud eos extrema littera est, psalmum esse conscriptum et in singulis quibusque elementis secundum interpretationem eorum debere
Abbreviated transcription (Latin):
aristippꝰ stibulci ñ aderunt. feta scrosa ñ grumniet: & nos tela parit̃
ferrumq haut debile dextra spargimus. & nr̃o sequit᷑ de uulnere
sanguis. Porro si ñ uult scͥbere. & tantum maledictis agendũ putat:
audiat tot interiacentibus t̾ris. fluctibus popłis. saltim & hoc cla¬
moris mei. Non dãpno nuptias. ñ dampno coniagiũ: & ut certiuis
sententiã meã teneat. uolo om̃s qui ꝓpter nocturnos forsitan metꝰ
soli cubitare ñ possunt. uxores ducere. Explic̃ epła ad donuuonem.¬

Expanded text:
Aristippus, subulci non aderunt, feta scrofa non grunniet. et nos tela, pater, Aristippus, subulci non aderunt, feta scrofa non grunniet. et nos tela, pater, ferrumque haud debile dextra spargimus, et nostro sequitur de uulnere sanguis. porro, si non uult scribere et tantum maledictis agendum putat, audiat tot interiacentibus terris, fluctibus, populis saltim echo clamoris mei: cnon damno nuptias, non damno coniugium\'. et ut certius sententiam meam teneat, uolo omnes, qui propter nocturnos forsitan metus soli cubitare non possunt, uxores ducere. , LI. EPISTULA E
Abbreviated transcription (Latin):
potentiȩ non parcit s cedit. inmo quos ñ honorat s metate.
Uoluit scilicet homo ꝑitissimus ut ueteranꝰ miles uno rota¬
tu gladis utrumq ꝑcutere: & ostendere popłie quod qͥcqͥs
uellet hoc scͥptura sentiret. Dignetu igitur nobis sermonem
suum mittere: & ñ rep̃hendendo s docendo garrulitatem nr̃am cor¬
rigere. Tunc intelliget aliam uim fori esse. aliam triclinĩ. ñ eque
interfusa & inter chalatos puellarum & inter eruditos uiros
de ditune legis dogmatibus disputari. Nunc libere & impuident̾
iactat in uulgus & ꝑstrepit. Dampnauit nuptias. & int̾ uteros tu¬
mentes. infantum uagitus & lectulos maritorũ qͥd apls̃ dixerit ta¬
cet: ut me solum in imudiam uocet. Cum autem ad libros uen̾it¬
& pedem pedi contulerit: & uel ꝓposuerit aliqͥd de scͥpturis uel
atidierit ꝓponentẽ. tc̃ sudabit. tc̃ herebit. Pcul epycurus. longe

Expanded text:
potentiae non parcit, sed cedit, immo, quos non honorat, sed metuit. potentiae non parcit, sed cedit, immo, quos non honorat, sed metuit. uoluit scilicet homo peritissimus ut ueteranus miles uno rotatu gladii utrumque percutere et ostendere populis, quod, quidquid ipse uellet, hoc scriptura sentiret. dignetur igitur nobis sermonem suum mittere et non reprehendendo, sed docendo garrulitatem nostram corrigere. tunc intelleget aliam uim fori esse, aliam triclinii; non aeque inter fusa et calathos puellarum et inter eruditos uiros de diuinae legis dogmatibus disputari. nunc libere et inpudenter iactat in uulgus et perstrepit: \'damnauit nuptias\' et inter uteros tumentes, infantum uagitus et lectulos maritorum, quid apostolus dixerit, tacet, utmesolum in inuidiam uocet; cum autem ad libros uenerit et pedem pedi contulerit et uel proposuerit aliquid de scripturis uel audierit proponentem, tunc sudabit, tunc haerebit. procul Epicurus, longe
Abbreviated transcription (Latin):
ratorum semꝑ ad lites. Moueat manum. figat stilum. ꝯmoueat
sẽ. & quicqͥd potest scͥptis ostendat. Detnob̾ occasionem respondẽ
tem lesus infigere. Et nos didicimus litteras. & nos sepe manũ
ferule sabtraximus. De nob̾ quoq dici potest. fenum habet in
cornu. longe fuge. S magis uolumꝰ esse discipłi eius qui ait. Dor¬
sum meum posui ad flagella. & faciem meam ñ auerti a confu¬
sione sputoꝵ: qui cum malediceretur non remaledirit. & post
alapas crucem flagella. blasphemias nouissime ꝓ crucifigentibꝰ¬
se dep̃catuis est dicens. Pater ignosce eis: quid enim faciunt nes.¬
ciunt. Et ego ignosco errori fratris: intelligo quia diaboli arte
deceptus sit. Inter mulierculis sciolus sͥ & eloquens uidebatuꝵ.
Posiequã romã mea opuscula ꝑuenerunt quasi emulum en¬
horruit. & de me quoq captauit głãm: ut nullus esset in
terris qͥ ñ eius eloquentie displiceret. exceꝑtis his quortim

Expanded text:
ratorum semper ad lites. moueat manum, figat stilum, commoueat ratorum semper ad lites. moueat manum, figat stilum, commoueat se et, quidquid potest, scriptis ostendat. det nobis occasionem respondendm laesus infigere; et nos didicimus litterulas. et nos saepe manum ferulae subtraximus, de nobis quoque dici potest: faenum habet in cornu, longe fuge. sed magis uolumus esse discipuli eius, qui ait: dorsum meum posui ad flagella et faciem meam non auerti a confusione sputorum, qui, cum malediceretur, non remaledixit et post alapas, crucem, flagella, blasphemias nouissime pro crucifigentibus deprecatus est dicens: pater, ignosce eis; quid enim faciunt, nesciunt. et ego ignosco errori fratris; intellego, quia. diaboli arte deceptus sit. inter mulierculas sciolus sibi et eloquens uidebatur; postquam Romam mea opuscula peruenerunt, quasi aemulum exhorruit et de me quoque captauit gloriam, ut nullus esset in terris, qui non eius eloquentiae displiceret, exceptis his, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
considerat quid s quantum dicat: & in tantam opimonem uenit
eloquentie. ut soleant dicta eiꝰ cirratorum esse dictata. Quotiens
me iste in circulis stomachari fecit & adduxit ad coleram: quo¬
tiens conspuit. & consputus abscessit: S hec uulgaria sunt: & a
quolibet de sectatorib meis possunt fieri. Ad libros uoco: ad
memoriam in posteros transmittendam. Loquam̃ scͥptis. ut de
nob̾ tacitus lector iudicet: ut quomͦ ego discipłoꝵ gregem dtico.
sic ex huiꝰ nomine gnathonici uel formionici uocent᷑. Non est grã¬
de mi domiion garrire ꝑ angulos & medicoꝵ tabernas: ac de mã-¬
do ferre sententiam. hic benedixit. ille male. iste scͥpturas nonit:
ille delirat. iste loquax. ille infandissimꝰ est. Ut de omnib iudicet
cuiꝰ hoc iudicio meruit: Contra quemlibet passim intriuiis
strepere & congerere maledicta ñ crimina. scurrarũ est: & pa¬

Expanded text:
considerat, quid, sed, quantum dicat; et in tantam opinionem uenit considerat, quid, sed, quantum dicat; et in tantam opinionem uenit eloquentiae, ut soleant dicta eius cirratorum esse dictata. quotiens me iste in circulis stomachari fecit et adduxit ad j coleram, quotiens conspuit et consputus abscessit! sed haec uulgaria sunt et a quolibet de sectatoribus meis possunt fieri: j ad libros prouoco, ad memoriam in posteros transmittendam. loquamur scriptis, ut de nobis tacitus lector iudicet, ut, quomodo ego discipulorum gregem ducto, sic et ex huius-nomine Gnathonici uel Formionici uocentur\'. Non est grande, mi Domnion, garrire per angulos et medicorum tabernas ac de mundo ferre sententias: \'hic bene dixit, ille male; iste scripturas nouit, ille delirat; iste loquax, ille infantissimus est\'. ut de omnibus iudicet, cuius hoc iudicio meruit? contra quemlibet passim in triuiis strepere et congerere maledicta, non crimina, scurrarum est et pa
Abbreviated transcription (Latin):
suia: sedebit solus & tacebit. quia tulit suꝑ se itigũ. Aut si certe in
om̃s scͥptores censonam accepit uirgulam. & ictirco se eruditum
putat quia iouimanum solts intelligit: est qͥppe ꝓuerbium. bal¬
Quod me dampnant ep̃i. ñ ẽ ratio s ꝯspiratio. Nolo michi ille¬
uel ille respondeat. quoꝵ me auctoritas oppͥmere potest: doc̾e
ñ potest. Scribat contra me uir cuiꝰ & ego linguam intelligo:
quẽ cum uicero om̃s homines simul uicerim. Ego eũ bene no-
ti exꝑto credite quantꝰ in clipeum assurgat: quo turbine tor¬
queit hastam. foitis est & in disputando nodosus & tenax: &¬
qui obliquo & acuminato pugnet capite. Sepe de nocte tisq ad
uesꝑam contra nos in plateis clamauimus: habet litteris & ad le¬
tharũ robur. & ualde corpulentus est. Lidetur michi occulte
mei dogmatis esse sectator. Preterea numquam erubescit. nec

Expanded text:
sua. sedebit solus et tacebit, quia tulit super se iugum. aut si certe in sua. sedebit solus et tacebit, quia tulit super se iugum. aut si certe in omnes scriptores censoriam accepit uirgulam et idcirco se eruditum putat, quia Iouinianum solus intellegit — est quippe prouerbium bal\'quod me damnuel ille respondeat, quorum me auctoritas opprimere potest. docere non potest. scribat contra me uir, cuius et ego linguam intellego; quem cum uicero, omnes homines simul uicerim. ego eum bene noui — experto credite, quantus in clipeum adsurgat, quo turbine torqueat hastam —: fortis est et in disputando. nodosus et tenax qui obliquo et acuminato pugnet capite. saepe de nocte usque ad uesperam contra nos in plateis clamauimus; habet latera et athletarum robur et belle corpulentus est. uidetur mihi occulte mei dogmatis esse sectator. praeterea numquam erubescit nec
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i contentione torquere uerborum. atq inter hȩc fratri suo detͣ¬
here. Utiq si errare me arbitͣtus est. in multis enim offendimus
õs & siqͥs in uerbo ñ peccat hic ꝑfectꝰ ẽ ui: debuit uel arguere uł
int̾rogare ꝑ litteras. quod uir eruditus & nobilis fecit paxmachiꝰ
longiore disserui quo unum quodq sensu dixerim. Imitatus saltim
tuam fuisset ueretundiam. qui ea loca quȩ scandalum qͥbusdam fa-¬
cere uidebant᷑ excerpta de uolumine ꝑ ordinem digesssti. poscens ut
uel emendarem uel exponerem: & ñ tante me putasti dem̃tie ut
in uno atq eodem libro & ꝑ nuptiis & contra nuptias scͥberem.
Partat sibi. parcat mͥ. parcat nomini xp̃iano:. monachum se c̾e̾ non
loquendo & discursando s tacendo nouerit. Legat hieremiam
dicentem. Bonum est uiro cum portauerit iugum ab ad olescentia

Expanded text:
Christi contentione torquere uerborum atque inter haec fratri suo detrChristi contentione torquere uerborum atque inter haec fratri suo detrahere! utique, si errare me arbitratus est — in multis enim offendimus omnes et, si quis in uerbo non peccat, hic perfectus est uir —, debuit uel arguere uel interrogare per litteras, quod uir eruditus et nobilis fecit Pammachius, longiore disserui, quo unumquidque sensu dixerim. imitatus saltim tuam fuisset uerecundiam, qui ea loca, quae scandalum quibusdam facere uidebantur, excerpta de uolumine per ordinem digessisti poscens, ut uel emendarem uel exponerem, et non tantae me putasset dementiae, ut in uno atque eodem libro et pro nuptiis et contra nuptias scriberem! Parcat sibi, parcat mihi, parcat nomini Christiano; monachum se esse non loquendo et discursando, sed tacendo et sedendo nouerit; legat Hieremiam dicentem: bonum est uiro. cum portauerit iugum ab adulescentia
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Andio p̃terea eũ libent̾ uirginum & uiduaram cellalas cirtaue:
& adducto suꝑcilio de sacris inter eas litteris phylosophari. Quid in¬
secreto. quid in cubiculo. muliertulas docet: Ut hoc sciant esse uir¬
gines quod maritatas. ut florem etatis non negligant. ut comedant
& bibant. ut balneas adeant. mundicias appetant: unguenta ñ sper-¬
nant. an magis pudicitiam & ieiunia & elumen corporis: utiq illa p̃ci¬
pit q̃ plena uirtutis sunt. fateatu gͦ publice qd̃ domi loquit᷑: aut si &
domi eadem docet quȩ publice a puellarum consortio seꝑandus est. O-¬
ror autẽ ñ erubescere iuuenem & monachum ut sͥ uidetuꝵ disertũ.
cuiꝰ decore ueneres fluunt. qui tante in sermocinando elegantie sit
ut cõmyco sale ac lepore consꝑstis sit. lustrare nobilium domos here¬
re salutationibꝰ matronarum: religionẽ nr̃am pugnam facere. & fidẽ

Expanded text:
sit. audio praeterea eum libenter uirginum et uiduarum cellulas circumire sit. audio praeterea eum libenter uirginum et uiduarum cellulas circumire et adducto susecreto, quid in cubiculo mulierculas docet? Ut hoc sciant esse virgines, quod maritatae al. maritae ; ut florem aetatis non negligant, ut comedant et bibant, et balneas adeant, munditias appetant, unguenta non spernant? an magis pudicitiam, et jejunia, et illuviem corporis? Utique illa praecipit quae plena virtutis sunt. Fateatur ego publice quod domi loquitur. Aut si et domi eadem docet quae et publice, a puellarum consortio separandus est. Miror autem non erubescere juvenem, et Monachum, ut sibi videtur, disertum cujus de ore veneres fluunt; qui tantae in sermocinando elegantiae est, ut Comico sale ac lepore consre salutationibus matronarum, religionem nostram pugnam facere et fidem
Abbreviated transcription (Latin):
ratro erute: qd hic forum negligens se ad ecclãm transtulit. Quiss
nolente fuisset innoxius. quem criminosum ñ huiꝰ seruasset oratio
cum cepisset in digitos partire cauisam. & sillogismorum stiorum re¬
ta tendera en blasi aplosisiet pedem. int endisset oculos. ragasset
frontẽ. iactasset mantim uerba a eaasseai henebras ilico ante ocalos¬
offudisset iudicibus. Nec mirum si me & absentem. & iam diti
asq usu latine lingue semi greculum barbarumq homo latinissi¬
mus & facundissimus suiperet: cum p̃sentem iouinianum. iht bone
qualem & quantum uirum. cuitis nemo scͥpta intelligeret. qua s
tantum caneret & musis: eloquentie sue mole oppresserit. Queso
ne castitatẽ habitu pollicens uerbis destruat: ne uirgo uel continens
ipse enim uiderit. quid esse se iactet maritos uirginibas comparit.
&o frustra adu̾sus hominem dissertissimum tanto tẽpore digliduł

Expanded text:
rathro erutae, quod hic forum neglegens se ad ecclesiam transtulit. quis hoc rathro erutae, quod hic forum neglegens se ad ecclesiam transtulit. quis hoc nolente fuisset innoxius? quem criminosum non huius seruasset oratio, cum coepisset in digitos partiri causam et syllogismorum suorum retia tendere? nam si adplosisset pedem, intendisset oculos, rugasset frontem, iactasset manum, uerba tornasset, tenebras ilico ante ocoffudisset al. effudisset  judicibus. Nec mirum si me et absentem jamdiu, et absque usu Latinae linguae, semigraeculum, barbarumqmus et facundissimus superet, cum praesentem Iouinianum — Iesu bone, qualem et quantum uirum, cuius nemo scripta intellegeret, qui sibi tantum caneret et Musis! — eloquentiae suae mole oppresserit. Quaesone castitatem habitu pollicens uerbis destruat, ne uirgo uel continens — ipse enim uiderit, quid esse se iactet — maritos uirgiriibus conparet et frustra aduersus hominem disertissimum tanto tempore digladiatus
Abbreviated transcription (Latin):
ta nostra calida argumentatione dissoluere. St ultus ego qui me pu¬
tauerim hȩc absq phylosophis scire non posse. qui melioiem stili partẽ
eam legerim que deleret quam descberet. frustra ergo alexandri uer-
ti cõmentarios. nec quisquã me doctus magisteꝵ per si cͥ uaa ati:¬
l̃ i ni. introduxit ad logicam. Et ut huimana contempnam. sine cati¬
sa gregorium nazanzenum & didimum in scͥpturis sanctis cathecy¬
stas habui. Nichil michi ꝓfuit hebreorum eruditio & ab adolescen¬
tra usq ad hanc etatem cotidiana in lege ꝓphetis. euangeliis. apłisq
meditatio. Inuentus est homo absq p̃ceptore ꝑfectus fue aaato¬
tis aristotilem. prudentia platonem. eruditione aristarcum. mtlti¬
tudine librorum calcenterum dyilimum scientia scͥpturartim
omnes sui temporis uincat tractatores. Deniq dicitur materiam
tem hoc est & ꝑ iasticia &o contra iusticiam disputare. Liberatus ẽ
mundus de periculo. & hereditare uel centum uirales cause de ba-¬

Expanded text:
ta nostra callida argumentatione dissolvere. Stultus ego qui me putaverim haec absque Philosophis scire non posse; qui meliorem stili partem eam legerim, quae deleret, quam quae scriberet. Frustra ti Commentarios: nequidquam me doctus magister per εἰσαγωγήν Porphyrii introduxit ad Logicam: et, ut humana contemnam, sine causa Gregorium Nazianzenum et Didymum in Scripturis sanctis catechistas habui: nihil mihi profuit Hebraeorum eruditio, et ab adolescentia usque ad hanc aetatem quotidiana in Lege, Prophetis, Evangeliis, Apostolisque meditatio. 2. Inventus est homo absque praeceptore perfectus πνευμαtis Aristotelem, prudentia Platonem, eruditione Aristarchum, multitudine librorum Chalcenterum, Didymum scientia Scripturarum, omnesque sui temporis vincat Tractatores. Denique dicitur materiam tem, hoc est et pro iustitia et contra iustitiam, disputare. liberatus est mundus de periculo et hereditariae uel centumuirales causae de ba
Abbreviated transcription (Latin):
ultum in utraq parte crebro fama
mentit᷑: o tam de bonis mala quam
de malis bona falsorum ora concelebrãt.
unde & ego gaudeo qͥdem suꝑ testi-¬
monio erga me scĩtatis tue: & amore
sc̃i presbiteri eusebii. Nec dubito
quin me publice p̃dicetis. s tacitũ
ur̃e prudentie iudicium ꝑtimesco. Itaq obsecro. ut magis
memineritis mei. & dignum ur̃a laude faciatis. Quod primꝰ
ad offitium ꝓuocasti. & mͥ scdẽ in rescribendo partes date st̃:
non tienit de᷑ incuria in amicos. s de ignorãţia. Si enĩ scissẽ. p̃oca¬
s passẽ sermonẽ tuũ.

Expanded text:
ultum in utramque partem crebro fama mentitur, et tam de bonis mala, quam de malis bona, falso rumore concelebrat. Unde et ego gaudeo quidem super testimonio erga me sanctitatis tuae, et amore sancti Presbyteri Eusebii: nec dubito quin me publice praedicetis, sed tacitum vestrae prudentiae judicium pertimesco. Itaque obsecro, ut magis memineritis mei, et dignum vestra laude faciatis. Quod primus ad officium provocasti, et mihi secundae in rescribendo partes datae sunt, non venit de incuria in amicos, sed de ignorantia; si enim scissem, praeoccupassem sermonem tuum.
Abbreviated transcription (Latin):
tione. Si autẽ ñ iis ista sententia addiici. cõmunem totiꝰ orbis q̃¬
ramis ruinam: & post casum eiꝰ consequent̾ deus erigens p̃dicet᷑.
Quictmq est in orbe isto: aute erectionem cecidit. Si autẽ cęci¬
dit: consequenter erigendus fuit. Nemo qͥppe sine casu subleua.¬
tur. Si autẽ erectus est: iudeamus que ruina p̃cesserte. Om̃s
corruimus ꝑ peccatum in orbem t̾rarum: & dñs qui erigit
allisos: eleuanit nos iacentes. In adam om̃s morinim. atq ita
corruit orbis t̾rarum: & indiget erectione ut in xp̃o om̃s uunifi¬
cemur. Igitu duplicem intellectum de orbe tradidimus.
llnum qtiom̃ singale anime aut habitare sint aut deserte:¬

Expanded text:
tione. Si autem non vis ista sententia adduci, communem totius orbis qutione. Si autem non vis ista sententia adduci, communem totius orbis quaeramus ruinam, ut post casum eis consequenter Deus erigens praedicetur. Quicunque est in orbe isto ante erectionem cecidit, si autem cecidit, consequenter erigendus fuit. Nemo quippe sine casu sublevatur: si autem erectus est, videamus quae ruina praecesserit. Omnes corruimus per peccatum in orbem terrarum, et Dominus qui erigit elisos , elevavit nos jacentes. In Adam omnes morimur, atque ita corruit orbis terrarum, et indiget erectionis, ut in Christo omnes vivificemur. Igitur duplicem intellectum de orbe tradidimus: unum quomodo singulae animae aut habitatae sint aut desert
Abbreviated transcription (Latin):
si non habet filitm dicentem ego pat̾ meus ueniemꝰ ad eum & mã¬
sionem apud cum faciemus. si non habet sp̃m sc̃m anima. deserta
est. Habitata autẽ est: quando plena ẽ deo. quando habet xp̃m &c
sp̃m sanctum. Ulerum hȩc differenter & uarie in scͥpturis dicunt᷑:
diximꝰ: quod habitata id est orbis t̾rarum in sapientia dei fabrica¬
ta sit. Sapientia quippe auxiliabit᷑ iusto. suꝑ decem potestatem
habenti ciuitates. Sapientiam autẽ & disciplinam qui abicit infe¬
lix est & uana spes euis: & labores eiis insensati. & mutilia oꝑa eius.
ait sapientia. que tytulo inscribitun salomonis. Iccirco quanto pos¬
sumus labore. intamur ut habitata nr̃a sapientia dei erigatur.
Cccidit qͥppe & de sublimi corruit: uenientib nob̃ in locum istum
miseriarum. Cecidit habitata nr̃a postquam peccauimus. inique
fecimus. inuiste egimus: impie gessimis. & pꝰ rtimam indiget erec¬

Expanded text:
si non habet Filium dicentem: « Ego et Pater meus veniemus ad eum, et mansi non habet Filium dicentem: « Ego et Pater meus veniemus ad eum, et mansionem apud eum faciemus ; » si non habet Spiritum sanctum, anima deserta est: habitata autem est quando plena est Deo, quando habet Cm sanctum. Verum haec differenter et varie in Scripturis dicuntur diximus, quod habitatus est orbis terrarum in sapientia fabricantis eum. Sapientia quippe auxiliabitur justo super decem potestatem habenti civitates . Sapientiam autem et disciplinam qui abjicit, infelix est, et vana spes ejus: et labores ejus iait sapientia quae titulo inscribitur Salomonis. Idcirco quantum possumus labore nitamur, ut habitata nostra a sapientia Dei erigatur: cecidit quippe et de sublimi corruit; venientibus nobis in locum istum miseriarum; cecidit habitata nostra, postquam peccavimus, inique fecimus, injuste egimus, impie gessimus, et post ruinam indiget erec
Abbreviated transcription (Latin):
dentiam: unicinq carum ꝓpͥa oꝑa distribatt.
fortittidini terram. sapientie aibem t̾rartim:
prudentie celum. Audi qͥppe seͥptuure ordi¬
nem. Dñs qͥ fecit t̾ram in fortitiine scia. &
erexit orbem in sapientia sua: & in stia pru¬
dentia extendit celum. Et nos gͥ in nr̃a t̾ra dia tum est qͥppe ad
adam t̾ra es: necessariam habentis fortitudinem dei. qtia absq ea¬
impossibile nob̃ est id est ȩxequi quod carm reptignat. Cum autẽ
mortificata fuerint menbra stuꝑ t̾ram: tc̃ parent sp̃o uoluntati.
Siquidem uixta apłm sp̃u gesta carnis mortificant᷑. Dñs ergo fecit ter.¬
id quod in iob scͥptum ẽ. uixta emendatissima tamen exemplaria.
quomodo statuerit eam suꝑ nidnlum: inuenies fortitudine dei in
medietate mundi t̾re libram sustineri. Uleniam gͦ & ad orbem t̾arũ
qͥ grece u y R yͣ renirc .ri. nuncupatuꝵ. id est inhabitata. Scio ami
mam inhabitatam: scio desertam. Si enim ñ habet deum patrem.

Expanded text:
dentiam, unicuique earum propria opera distribuit: dentiam, unicuique earum propria opera distribuit: fortitudini terram, sapientiae orbem terrarum, prudentiae coelum. Audi quippe Scripturae ordinem: Dominus qui fecit terram in fortitudine sua, et erexit orbem in sapientia sua et in sua prudentia extendit coelum. Et nos igitur in nostra terra dictum est quippe ad Adam: Timpossibile nobis est id exsequi, quod carni repugnat. Cum autem mortificata fuerint membra super terram, tunc parent spiritus voluntati. Siquidem juxta Aposid quod in Job scriptum est , juxta emendatissima tamen exemplaria, quomodo statuerit eam super nihilum, invenies fortitudinem Dei in medietate mundi terrae libram sustinere. Veniam vero et ad orbem terrarum qui graece οἰκουμένη nuncupatur, id est, inhabitata. Scio animam meam inhabitatam, scio animam desertam. Si enim non habet Deum Patrem,
Abbreviated transcription (Latin):
potest animus fatigari. Sapienter debet dolere qui dolet. ne ꝑdat
sine cauisa quod dolet. Nunc autem contra lactam sumenda sunt.¬
armatit spes nr̃a possit habere uictorram. Principaliter quod tio
luit dñs suscipere gratalemtir: deinde quia hoc nobis in nrtndo cõ¬
mune est. Additur nob̃ pectiliare nr̃m: quod ad requeem deduica:¬
mur. Sequitur consuminatio omnium gaudiorum. quod in resur¬
rectione inuicem nob̾ dño reformante reddimtr: quod apłs paulas
temini:. sicut & ceteri qui spem non habent. Si enim credinus quia
iħc mortuuis est & resurrȩxit: ita & ds̃ eos qui dormicrant in xp̃o
adducet cum illo. Hec tibi benedicte ꝓ caritate cõmtni transinsi:
cct̾um scio te ualere alios consulari. Tunc te orbitdis noꝵ iueniet
penetrabilem: si alios contra illam non cesses armare. Erplicit epła
ros quodammodo untutes dei aqlimens
ꝓpbota. fortitudinem. sapientian. atq ptai¬

Expanded text:
potest animus fatigari. Sapienter debet dolere qui dolet: ne perdat potest animus fatigari. Sapienter debet dolere qui dolet: ne perdat sine causa quod dolet. Nunc autem contra luctarma, ut spes nostra possit habere uictoriam. principaliter quod Dominus uoluit suscipere gratulemur. deinde quia hoc omnibus in mundo commune, additur priuatum peculiare nostrum quod ad requiem deuocamur. sequitur consummatio omnium gaudiorum, quod in resurrectione inuicem nobis Domino reformante reddemur, quod apostolus on habent. Si enim credimus quia Christus mortuus est, et resurrexit: ita et Deus eos qui dormierunt in Christo, adducet cum illo . Haec tibi, benedicte, pro charitate communi transmisi. Caeterum scio te valere, alios consolari. Tunc orbitas non inveniet penetrabilem, si alios contra illam non cesses armare  Al. ares quodammodo virtutes assumens propheta fortitudinem, sapientiam, atque pru
Abbreviated transcription (Latin):
dem sp̃m: aliĩ fides in eodem sp̃u. Edurit ergo nubes ab extremo¬
t̾rȩ. fulgura in pluuiam fecit: & edaxit uentos de thesauris
sus. Et nos uxta miscłiam dei ad hos thesauros occursuros
putamis. Et quia plures stnt thesauri. forte uixta ordinem
resurgentium erit & reqͥes in thesatris dei. Quod autẽ dico istius¬
modi est. Resurrectio mortuorum in quibusdam ordinibus futura
est. Ait qͥppe aplr. Ulnusquisq autẽ resurget in suo ordine: et ñ ut
libet miscentu ordines resurgentium. Alius ordo erit in illo & in
illo thesauro dei: alius ordo in alio o in alio thesauro dei. Iti autem
omnes thesauri unum habent thesaurum: in quo sunt tbesauri
sapientie & scientie absconditi. Et quomodo possideo pretiosissi-¬
nram margaritam ꝑ plures alias margaritas: sic uenio ad thesau¬
rum tbesaurorum. & dñm dñorum. & regem regum. cum dignus
fuero spiritibus in dei thesauris comorintibus. Eduxit enim uen-¬

Expanded text:
dem spiritum: alii fides in eodem spdem spiritum: alii fides in eodem spterrae, fulgura in pluviam fecit: et eduxit ventos de thesauris suis, et nos juxta misericordiam Dei ad hos thesauros occursuros putamus. Et quia plures sunt thesauri: forte juxta ordinem resurgentium erit et requies in thesauris Dei. Quod autem dico, istiusmodi est: resurrectio mortuorum in quibusdam ordinibus futura est. Ait quippe Apostolus: Unusquisque autem resurget in suo ordine , et non ut libet miscentur ordines resurgentium. Alius ordo erit in illo et in illo thesauro Dei: alius ordo in alio et in alio thesauro Dei. Isti autem omnes thesauri unum habent thesaurum, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi. Et quomodo possideo unam pretiosissimam margaritam per plures alias margaritas: sic venio ad thesaurum thesaurorum, et Dominum dominorum, et regem regum, cum dignus fuero spiritibus in Dei thesauro commorantibus. Eduxit enim ven
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ ueniamus: paulus & syluanus due nubes in tinum conue-¬
nerunt. & ecce totum mundum eplẽ eoꝵ fulgor illuminat. Fulgupa
in plutuam fecit: & eduxit uentos de thesauris suis. Ergo ne hiiuẽ¬
ti qui suꝑ t̾ras ꝑflant & in thesauris dei sunt: & non horum nat᷑a
manifesta est quomͦ & qua ratione subsistant : S sunt quidam nẽ.¬
torum thesatiri. Thesauri sp̃uum: sp̃c sapientiȩ. sp̃c consibĩ o uir
tutis. sp̃c scientiȩ. & pietatis. sp̃c timons dei fortitudinis. dilectiõis
& karitatis. Potes & ipse de scripturis hosuentos congregare. &
istorum sp̃uum inuenire thesatros. Ulbi sunt isti thesatiri lltiq¬
in eo. in quo sunt thesauri sapientie & scientiȩ absconditi. In xp̃o se¬
dem habent. Inde oriuntuꝵ hiĩ sp̃c. ut alius sapiens sit. alius fideł.
alius eruditus. & alitis quodcumq donorum dei possideat. Aliĩ
enim ꝑ sp̃m dati sermo sapientiȩ. alii sermo scientie iuxta cũ¬

Expanded text:
mentum veniamus: Paulus et Silvanus duae nubes in unum convementum veniamus: Paulus et Silvanus duae nubes in unum convenerunt, et ecce totum mundum Epistolae eorum fulgor illuminat. Fulgura, et pluviam fecit, et eduxit ventos de thesauris suis . Ergone hi venti, qui super terram perflant, in thesauris Dei sunt, et non horum natura manifesta est, quomodo et qua ratione subsistant? Sed sunt quidam ventorum thesauri, thesauri spirituum, spiritus sapientiae et intellectus, tutis, spiritus scientiae et pietatis, spiritus timoris Dei, fortitudinis, et dilectionis et charitatis. Potes et ipse de Scripturis hos ventos congregare, et istorum spirituum invenire thesauros. Uin eo in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . In Christo sedem habent: inde oriuntur hi spiritus, ut alius sapiens sit, alius fidelis, alius eruditus, et alius quodcumque donorum Dei possideat. Alii enim per spiritum datur sermo sapientiae: alii sermo scientiae juxta eum