comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
potiora metalł. onũb claritate fulgere.
uitri uero nõ est ut extrinsecus uisũ puta
intrinsecus ꝑspicuitate pluceat. In alio
metallo quicquid intrĩsetus ꝯtinetur. ab¬
sconditur.ĩ uitro uero quilz liquor qualis
ꝯtinetur int̾uis. talis exterius demonstrat᷑.
at ut ita dixerim om̃is liquor ĩ uttreo ua¬
scło clausus patet Quid ergo aliud ĩ auro
ĩuicem claritate fulgent. et puritate trãs¬
lucent qͣm Iohões in apocꝰ xriͦ cͦ. ꝯspererat
mũdo. Quia euĩ sc̃i oñs sĩma in ea b̾itudĩs
claritate fulgebũt instructa auro d̾r. et qr
patet. et cũ uniꝰcͦq uultus attend̾r sił et
silẽ esse memoratur. Ibi quippe uniꝰcuiꝰq
mentem ab alteruis oculis membroꝵ corpu¬
lentia non abicondit Sed patebit miꝰ corͣlib
erit ꝑspicabilis alt̾i sicut nc̃ esse potest ꝯspi¬
itulamen auitis d̾r hoc intulamen m̃is.

Expanded text:
potiori metallis omnibus claritate fulgere. Vitri vero naturae est ut, extrinsecus visum, pura intrinsecus perspicuitate perluceat. In alio metallo quidquid intrinsecus continetur, absconditur: in vitro vero quilibet liquor qualis continetur interius, talis exterius demonstratur, atque ut ita dixerim, omnis liquor in vitreo vasculo clausus patet. Quid ergo aliud in auro invicem, et claritate fulgent, et puritate translucent, quam Joannes in Apocalypsi conspexerat, mundo . Quia enim sancti omnes summa in ea beatitudinis claritate fulgebunt, instructa auro dicitur. 78patet, et cum uniutro mundo simile esse memoratur, Ibi quippe uniuscujusque mentem ab alterius oculis membrorum corpulentia non abscondet, sed patebit animus, pateberit conspicabilis alteri, sicut nunc esse non potest conspiitu
Abbreviated transcription (Latin):
et uerbũ Llud qd̾ in principis et at deis. pud
d mt siciet ip̃e testatur Eructauit cor meũ u̾bĩ
bon ã beatũ Iohannem. q̃ uocimi per quam ad
nos uerbũ su tĩ proferret assũpsit. qd qͥdẽ uł ĩ
d. uia sede ita d nos descendit ut insimi idest.
in profundo p̃rr pectoris ꝑmaueret trena nisita¬
¶puꝑam greci appellant qr iti icorã ru in a ꝯẽdat
et fetenti ppscalur tumo. aini ⁊ sprss
tristis extensis galeata semper i lepal.is et
hu ano ste ore ꝯinoraus. et nr̾ puit unde

Expanded text:
et Verbum illud quod in principio erat Deus apud Deum , sicut ipse testatur, Eructavit cor meum verbum bonum , beatum Joannem, quasi vocem per quam ad nos verbum suum proferret, assumpsit. Quod quidem verbum de illa sede ita ad nos descendit, ut in sinu, id est, in profundo Paterni pectoris UPUPAM Greci appellant quia stercora humana comedat et fetenti pascatur fimo, avis spurcissima, cristis extensis galeata, semper in sepulcris et humano stercore commorans; et est upupa que
Abbreviated transcription (Latin):
per hostiũ sed aliũde. Quid erũ prodest uana
iactantiũ de uñ uiuendo inflatio. dũ ad finẽ
ad hoc enĩ debet iuncuiq prodesse bñ uiuere.¬
et tũc detur ei semper niuere. Nam si alicui
nõ datur semper bñ uiuere. quid prodest ei
bñ uiuere. ãd tempus igitur uec bñunuere
dicendi st̾. qui finem bñuiuendi uel cecitate
nesciũt uel inflatione ꝯtempnũt. nõ est aut̃
cuiq spes uera et certa semper uiuẽdi. nõ agno¬
scat uitam que est xp̃c et per ianuani intret

Expanded text:
ratur ad ovile. Quid enim prodest vana jactantium de bene vivendo inflatio, dum ad finem Ad hoc enim debet unicuique prodesse bene vivere, ut detur illi semper bene vivere. Nam si cui non datur semper bene vivere, quid prodest ei bene vivere? Ad tempus igitur nec bene vivere dicendi sunt, qui finem bene vivendi vel caecitate nesciunt, vel inflatione contemnunt. Non est autem cuiquam spes vera et certa semper bene vivendi, nisi agnoscat vitam, quae est Christus, et per januam intret
Abbreviated transcription (Latin):
celum qr igneũ est unde urais ca cũ. idest
celestis et urauiꝰ ma. mũ. in es seusu et
hec urãiiame. quedã musa lestis que.
ꝯponitur cũ scopin ꝙ est intere uel specular
et d̾r hic uranuscopus ꝑi pult̾ quidã pisciõ

Expanded text:
celum, quia igneum est, unde uranicus -a -um, idest celestis, et uranius -a -um in eodem sensu; et hec Urania -e, quedam musa quasi celestis, que componitur cum scopin, quod est intendere vel speculari, et dicitur hic uranosco
Abbreviated transcription (Latin):
terign̾is est actus uoluntatis ꝙͣ actus me¬
moruel intelligentie. hic enĩ actus est ad
aliqd adipiscendũ uel nõ admittendum
qui pt̃ esse demalis quin sit malus. uelle
enĩ rla malũ est. sed intellige̾ uel memo¬
rareala malũ nõ est ꝙͣuis eoꝵ quedam
eciã s actus malos esse interdũ nõ ĩprobe.
assert. memorat enĩ ĩterdũ quis mala
ut fat et querit intlłre uerũ ut ĩciat im

Expanded text:
terius generis est actus ille voluntatis, quam actus memoriae vel intellectus. Hic enim actus est ad aliquid adipiscendum vel non admittendum, qui non potest esse ex malis, quin sit malus. Velle enim mala malum est, sed intelligere vel memorare mala malum non est. Quamvis eorum quidam etiam hos actus malos esse interdum non improbe asserant. Memorat enim interdum quis malum ut faciat, et quaerit intelligere verum ut sciat im
Abbreviated transcription (Latin):
scissione sigͣtur. dũ enĩ in ditasꝑtes unda dĩd̾r
electio ppͦ. ad terram promissionis Item ostendr̾
qr dum maloꝵ unitas scinditur bone m̃tes
ad hoc ꝙ appetint producũtur. Si m aiorũ
uintas noxia non fuisset nequaꝙͣ diutna ꝓ¬
uidentia supbientiũ linguas in tanta diu̾si¬
imũ et est uuitas ꝯstitutĩa cũ multa mẽbra
unũ corpus uel multe partes unũ qd̾ꝯq totũ
ꝯstituũt Est eciam ꝯiugatiua q̃ fit ut duo
iam nõ duo sint sed una caro et est natura qua
aia et caro unꝰ nascitur homo. Est unitas potesta¬
tiua qua homo uirtutis nõ instabilis nõ dissiłis
sed imus seruet semꝑ intitur ĩueniri Est ꝯsen

Expanded text:
. Dum enim in duas partes unda dividitur, ab electo populo ad terram repromissionis tenditur: quia dum malorum unitas scinditur, bonae mentes ad hoc, quod appetunt, perducuntur. Si malorum nitas noxia non fuisset, nequaquam divina providentia superbientium linguas in tanta diversiunum. Est et unitas constitutiva, cum multa membra unum corpus, vel multae partes unumquodcumque totum constituunt. Est et conjugativa, qua fit ut duo jam non duo sint, sed una caro. Et est nativa, qua anima et caro unus nascitur homo. Est unitas potestativa, qua homo virtutis non instabilis, non dissimilis, sed unus sibimet semper nititur inveniri. Est
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾a nõ habuisset. unde fit ut uni huic alteri
uero olei habundantiã tribuat. hanc multi¬
tudinem pecudum illam uero ubertatem ha¬
bundare faciat frugũ. ut cũ ua desunt ꝙ ista
nõ habet. et ista reddit ꝙ illa nõ detulit perꝯioem
regiones t̾rarũ ita st̾ mentes sc̃oꝵ q̃ dũ uicissim
sibi ꝯferũt qd̾ acceperũt .q. frctus suos regiones
regionib impendũt. ut ĩ una om̃s caritate

Expanded text:
altera non habuisset. Unde fit ut huic vini, alii altera non habuisset. Unde fit ut huic vini, alii vero olei abundantiam tribuat; hanc multitudine pecudum, illam vero ubertate abundare faciat frugum, ut cum illa defert quod ista non habet, et ista reddit quod illa non detulit, per commregiones terrarum, ita sunt mentes sanctorum, quae dum vicissim sibi conferunt quod acceperunt, quasi fructus suos regiones regionibus impendunt ut in una omnes charitate
Abbreviated transcription (Latin):
ualet qr ññꝙͣ ĩ iurtutib proficere conamur
et quedã dona ꝑcipinꝰ a quibusdã uero repulsi.
ut ex hoc homo qd̾ app̾hende̾ conatur nõ ualet.
in illis se nõ eleuet ã ualet uude qͦ ille egregiꝰ.
predicator qui raptus usq ad t̾aũ celũ fuerat
reuelatoẽm transquillus at intentatus uole
toleranda ut modi sui mensuras aspiciens dũ
securitatem ꝯp̾hendere conaretur et non posset.
ne ꝑelationem extra se iret et per hũilitatem
cogeretur int̾ suos semꝑ t̾minos redire. Item¬
omĩa ne ĩ suꝑbia elatus cadat. sed huic datur
qd̾ tibi non datur. et tibi datur ꝙ illi denegatur
ut dũ iste ꝯsiderat bonũ qd̾ habes. et ip̃e nõ h te
sibi incogitacõe p̾ferat et rursũ du tu hr̃e illũ
ꝯspicis qd̾ ip̃e nõ habes. te iui in tua cogitatione.
postponis et fit qd̾ scriptũ est Supiores sibi ĩuicẽ
ꝙ facit in regionib t̾rarum. poterat nãq uin¬
cuiq regioni fructus om̃s tribuere. sed si unaq̃z

Expanded text:
uam in virtutibus proficere conamur, et quaedam dona percipimus, a quibusdam vero repulsi iut ex hoc homo quod apprehendere conatur, et non valet, in illis se non elevet, quae valet. Unde ille quoque egregius praedicator, qui raptus usque ad tertium coelum fuerat, revelationem tranquillus et intentatus volebtoleranda, ut modi sui mensuras aspiciens, dum securitatem comprehendere conaretur et non posset, ne per elationem extra se iret, per humilitatem cogeretur intra suos semper terminos redire. omnia, ne in superbiam elatus cadat, sed huic datur quod tibi non datur, et tibi datur quod illi denegatur, ut dum iste considerat bonum quod habes, et ipse non habet, te sibi in cogitatione praeferat. Et rursum, dum tu habere iilum conspicis, quod ipse non habes, te illi in tua cogitatione postponas, et fiat quod scriptum est: « Superiores sibi invicem  facit in regionibus terrarum. Poterat namque unicuilibet regioni fructus omnes tribuere; sed si una qua
Abbreviated transcription (Latin):
cis qr uniu̾sitatem nũoꝵ ponderũ sua unitate
iĩciat idest complectatur constat esse ex
dragiis. octo.idest scrupulis xxiiiͦ: ꝙ et prom̃
legitiimũ dus habetur qr mĩs scrupuloꝵ
eius horai diei noctisq metitur. uel qr librã
efficit d. ꝯdecies ꝯputata. et indedr᷑ hec uncia

Expanded text:
niversitatem minorum ponderum sua unitate vinciat, idest complectatur: constat autem dragmis VIII, idest scrupulis XXIIII, quod proinde legitimum pondus habetur, quia numerus scrupulorum eius horas diei noctisque metitur vel quia libram efficit duodecies computata. Et inde dicitur hec uncia
Abbreviated transcription (Latin):
¶nda abeo is. hec. unda de. et est unda suꝑior
ꝑs aque. suꝑior liquor qui semꝑ in motu ẽ
sed aqua est statiua et sine motu equalis¬
sed aqua ĩ quodã motu et agitatõe q. ab¬
eundo et redeundo. Unda uocata q. eunda
sum. ⁊dest plenus et frequens undis. et
comparatur unde hec undositas tatis.
Item ab unda. Undo das. ꝙ nõ est ĩ usu.
Sed ab eo ꝯposita abundo das. erundo das¬

Expanded text:
 ab eo hec unda -e, et est unda superior pars aque, superior liquor qui semper in motu est, sed aqua est stativa et sine motu equalissed aqua in quodam motu et agitatione, quasi ab eundo unda vocata, quasi eunda, -um, idest plenus et frequens undis et comparatur; et inde hec undositas -tis. Item ab unda undo -as quod non est in usu, sed componitur abundo -as, unde a
Abbreviated transcription (Latin):
nũq. enuis et Inde unicꝰ ca cum singularis
solus. unus ex muttis dr. sed unicus solus ẽ
Item unus nu̾atur. Unicus uero ĩtra nit̃m
finitur. Item unus ad num ꝑtiuet. solus uero
de multis intelligitur. et ab unus uni ad¬

Expanded text:
quasi enus; et inde unicus -a -um, singularis, solus: unus ex multis dicitur, sed unicus solus est; itaque unus numeratur, unicus vero intra numerum finitur, item unus ad numerum pertinet, solus vero de multis intelligitur. Item ab unus hec u
Abbreviated transcription (Latin):
est in frequẽti usu. uiscera nõ tm̃ intestina uocaꝰ.
sed q̃cũq st̾ sub corio et latentia uisco ꝙ est ĩter
cutem et carnem Item iusc̾a dũr uitalia idest
circũfusa cordis loca q. uiscora qr ibi uita idest
aĩa ꝯtineatur. Item iuscera capita n̾uoꝵ ex sã¬
guĩe et nerius copulata Item lacerti et mures
qr sit in singulis mẽbris cordis loco st̃ ubi cor in
media totius corpis parte et applsantur a
uoĩe siłiũ aĩalium subterra delitescẽtiũ It̃
et thori qr illic uiscera torta uideantur¬

Expanded text:
is: viscera non tantum intestina dicimus, sed quecumque sub corio sunt et latent, a visco quod est inter cutem et carnem; item viscera dicuntur vitalia, idest circumfusa cordis loca, quasi viscora, quia ibi vita, idest anima, contineatur; item viscera capita nervorum ex sanguine et nervis copulata. Item lacerti et mures, quia sic in singulis membris cordis loco sunt, ut cor in media totius corporis parte, et appellantur a nomine similium animalium sub terra delitescentium, idem et tori, quia illic viscera torta videantur
Abbreviated transcription (Latin):
sapiebam ut ꝑuulus. cũ aut̃ ft̃ssũ uir. eua¬
cuam q̃ erant ꝑuili. uir eciam discernit
sexum. ut cũ di̾ dubiũ est. an iste sit uir. an
femina. Uir eciam poniturpro uutuoso. et
uir dr̾ pro marito sed cũ adiũcto. ut uir meꝰ¬

Expanded text:
sapiebam ut parvulus, cum autem factus sum vir evacuavi que erant parvuli’; vir etiam discernit sexum, ut cum dicitur ‘dubium est an iste sit vir an femina’; vir etiam ponitur pro virtuoso; et vir dicitur pro marito, sed cum adiuncto, ut ‘vir
Abbreviated transcription (Latin):
edificiũ ut ad gaudia secreta ꝑtingat. tres solũ ͦ
unam ad orientem aliam ad acquilonem
terciam ad meridiem. Porta quippe ĩ oriente
est fides qr per ipãm lux oritur et nasctur
ĩmente porta ad acquilonem spes. qr iuiꝰ¬
quisq ĩ pctĩs poĩtus si de uemia despauerit
funditus perit unde necesse est ut qui per
quia ui amoris ardet. in meridiana eteni
ꝑte soi in alto ducitur. qr per caritatem lu¬
men fidei in dei et proximi dilectione suble¬
uatur: trib igitur portis ad int̾us atriũ
tenditur qr per fidem spem at caritatem
ad gaudia secreta puenitur. Uirtutes autẽ

Expanded text:
aedificium, ut ad secreta gaudia pertingat, tres solummodo aritatem: unam ad orientem, aliam ad aquilonem, tertiam ad meridiem. Porta quippe in oriente est fides: quia per ipsam lux vera nascitur in mente. Porta ad aquilonem spes: quia unusquisque in peccatis positus, si de venia desperaverit, funditus perit: unde necesse est ut qui per quia igne amoris ardet. In meridiana etenim parte sol in altum ducitur, quia per charitatem lumen fidei in Dei et proximi dilectione sublevatur. Tribus igitur portis ad interius atrium tenditur, quia per fidem, spem, atque charitatem ad gaudia secreta pervenitur. Alia quoque
Abbreviated transcription (Latin):
Iita a uĩcio cis. dr̾ hec uita te infila qua caput
sacordotis ligatur. Item uita est que crunb
ĩnectitur qua fluautes religantur capilli.
Item uita est qua corona uĩcitur Item uita
dr̾ qr ea pectus m̃atur instar uitis ligantis
unde uitula dimꝰ uitatus uito. et d scribiuita

Expanded text:
Item a vincio hec vita -e, infula qua caput sacerdotis ligatur, item vita est que crinibus innectitur, qua fluentes religantur capilli, item vita est qua corona vincitur, item vita dicitur quia ea pectus vincitur ad instar vitis ligantis; unde hec vitula
Abbreviated transcription (Latin):
uthiuia dr̃ adolescentula uero uel puelã
qr nõ oĩs uirgo abscondita est nec ab hõim
idest iuirgo secreta et intima pentũ diligencia
custodita aut certe ostendatur. ubi ħ uerbo
appeslentur et nupte ad imperitiã ꝯfitebor.¬

Expanded text:
tur, adolescentula autem vel puella, quia non omnis virgo abscondita est, nec ab homid est, virgo secreta, et nimia parentum diligentia custodita. Aut certe ostendant mihi ubi hoc verbo appellentur et nuptae, et imperitiam confitebor.
Abbreviated transcription (Latin):
Iirgino a uirgo dr̃ uirgino nas caste uiuere
in uirgiuitate degere more uirgiis se hr̃e.
Item uirginare est fricare et facere hiꝰ que
possũt fieri salua uirginitate et ꝯponitur
deuirgnio nas uirginitatem aufferre et
ab incorruptione q. nirago ar ignorat pas¬
sionem femineam et q. uirfit et utrũ agat
et representet et est eth̾ia. uel uirgo d̾r ã¬
iureo res. quia uiret etate et flore uirgĩtatis

Expanded text:
virginal’. Et virgino -as, caste vivere, in virginitate degere, more virginis se habere; item virginare est fricare et facere huiusmodi que possunt fieri salva virginitate; et componitur devirgino -as, virginitatem auferre; ab incorruptione, quasi virago, quia ignorat passionem femineam et quasi vir sit et virum agat, idest representet, et est ethimologia; vel virgo dicitur a vireo, quia viret etate et flore virginitatis;
Abbreviated transcription (Latin):
multi st̾ enĩ qui scdm quãdã uite huiꝰ ꝯsuetu¬
dinem dñr boni hoĩes ĩnocentes et quasi ob¬
sernantes ca q̃ in lege p̾cepta st̃. deferentes. honorẽ
parentib suis. non mechantes. nõ hoĩcidiũ
ppetrantes non furtũ facientes. nõ falsũ ad¬
uersus quẽꝙͣ testimõim perhibentes et cetera¬

Expanded text:
unt pagani, qui secundum quamdam vitae hujus consuetudinem dicuntur boni homines, innocentes et quasi observantes ea quae in lege praecepta sunt, deferentes honorem parentibus suis, non moechantes, non homicidium perpetrantes, non furtum facientes, non falsum adversus quemquam testimonium perhibentes,
Abbreviated transcription (Latin):
peregrinũ uel sensus et d̾r hic ulires ris. quasi
olonxenos idest totus in sensu uel totus sc̃satus.
uel quasi peregrinus. om̃i iste designat sapiẽtẽ.
qui in yemũdo ꝯuersatur tãꝙͣ p egri is.
non enĩ hic habenius mauẽter⁊ ãtatem sed fu

Expanded text:
peregrinus vel sensus, et dicitur hic Ulixes -is, quasi olon xenos, idest totus in sensu vel totus sensatus, vel quasi peregrinus omnium. Iste designat sapientem qui in hoc mundo conversatur tamquam peregrinus: ‘non enim hic habemus manent
Abbreviated transcription (Latin):
uenter eius ad partus ĩgenu̾it. catuli uero ex¬
pectantes maturã nature solutõem. corrosis esꝰ
iaterib ui erũpũistũ mr̃is int̾itu fertur añꝙͣ
masculus ore mserto uꝑe semen expuat. Iua
autem ex uolũtate libidĩs in rabiem uersa
caput masaili ore receptũ p̾cidat. Item fir ut
parens uterq pereat. masculus dũ cohit feĩa
dum ꝑturit ꝙ fertur sine nulua esse sicut
masculus sine uirga ax ͥ ᷤ eciã in libro de admi

Expanded text:
venter eius ad partum ingemuerit, catuli non expectantes maturam nature solutionem, corrosis eius lateribus, vi erumpunt cum matris interitu; fertur autem quod masculus ore inserto vipere semen expuat, illa autem, ex voluptate libidinis in rabiem versa, caput maris ore receptum precidat: ita fit ut parens uterque pereat, masculus dum coit, femina dum parturit, que fertur esse sine vulva, sicut masculus sine virga. Ex vipera fi
Abbreviated transcription (Latin):
Iindico cas caui care idest ulcisci sed differũt
quia uĩdicat aliquis cũ apericulo liberat
ulascitur cũ ille mata passus est uel iciscor
ĩiuriam fcãm m̃dico ne fiat Item iñdico
illum qui ĩuiriam sustimut. ulałcor iltũ

Expanded text:
VINDICO -as, idest ulcisci, sed differunt, quia vindicat aliquis cum a periculo liberat, ulciscitur cum ille iam mala passus est, ut ‘ulciscor iniuriam factam’, ‘vindico ne fiat’, item ‘vindico illum qui iniuriam sustinuit’, ‘ulciscor illum
Abbreviated transcription (Latin):
Iirga a uireo res dr̾ hec uirga ge. sũmitates
ramoꝵ et ar boꝵ qr uirides st̃ uel quia ium
habent arguendi ꝙ si lenis est. uirga est. si no¬
dosa uel aculcata scorpio recte dr. qr acuto
nuluere in corpus infigitur. et dr uirga qr¬

Expanded text:
Item a vireo hec virga -e: virge sunt summitates ramorum et arborum, quia virides sunt vel quia vim habeant arguendi; que si levis fuerit virga est, si nodosa vel aculeata scorpio recte dicitur, quia arcuato vulnere in corpus infigitur; vel dici
Abbreviated transcription (Latin):
est pena ꝙͣ culpa. ne ꝑua putaretur culpa
sicũ illa fimretur. et pena ac per hoc ad de¬
monstracoẽm debite miserie. uel ad emen¬
dacoẽm labius uite. uel ad exceratacoẽm
necessarie penitencie temporaliter hoiẽm
detinet pena quã iam addampnatoẽm sem¬
piternam reum nõ retmet culpa. Uide in¬

Expanded text:
enim poena quam culpa, ne parva putaretur culpa, si cum illa finiretur et poena. Ac per hoc vel ad demonstrationem debitae miseriae, vel ad emendationem labilis vitae, vel ad exercitationem necessariae patientiae, temporaliter hominem detinet poena, etiam quem jam ad damnationem sempiternam reum non detinet culpa. Bene i
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ ꝙͦ iamtoes. qui in ueteri testamẽto electi st̃
ad custodian templi. ut non ingrederetur illuc
ĩmũdus̃. Deti autem hostiarii ꝙ presint hostus
templi. Ipĩ eñ tenentes claues. oĩa intus extia¬
q custodiũt. ⁊tz inter bonos et malos habentes
unde et eis cũ edmãtut. claues eccłe dantur ab
pro reb que claub istis recondũtur. hoc ostiũ
dñs i sua ꝑsora suscepit. quãdo flageslo de fum¬

Expanded text:
t Ysidorus, in Veteri testamento electi sunt ad custodiam templi, ut non ingrederetur in illud immundus. Dicti autem hostiarii, eoquod presint hostiis templi. Ipsi enim tenentes clavem omnia intus extraque custodiunt, atque inter bonos et malos habentes Unde et eis, cum ordinantur, claves Ecclesiae dantur ab pro rebus quae clavibus istis recluduntur. Hoc officium Dominus in sua persona suscepit, quando, flagello de fu
Abbreviated transcription (Latin):
ã debet por obedienciã bonũ q agitur int̾miti ueqq
enĩ mala in ꝑadyso arbor extitit quã d̾s̃ lpiẽm
continge̾ interdirit sed ut melius olrdientie
mi̾tũ homo bñ ꝯditus cresceret dignũ fuerat. ut
hũc eciam a bono prohiberet qtͣs tauto uerius
scd̾q. ageret uirtus esset. ꝙͣto et abono cessans auc̃¬
tori suo subditũ hu̾ilius erhiberet. Sed uotãdũ¬
ꝙ illic d̾r. ex onũ ligno ꝑadisi comcde. de ligno
a̾ sc̃ĩe bom et mali ne tetigers. Qui euĩ ab uno
quolz bouo subiectos necat. necesse est ut nuilta
ꝯcedat. ue obedientis mens fiuiditus intereat.
si ab omũibz bonis opib penitus repulsa ieunat.
om̃s a̾ ꝑadisi arbores ad esum dñs cessit cũ ab
uua prohibuit. ut creaturã suã quã nolebat ex¬
tingui sed prouchi tãto facilius ab uno restringẽt

Expanded text:
bonum, quod agitur, intermitti. Neque enim in paradiso arbor mala exstitit, quam Deus homini ne contingeret interdixit; sed ut melius per obedientiae meritum homo bene conditus cresceret, dignum fuerat, ut hunc etiam a bono prohiberet, quatenus tanto verius hoc, quod ageret, virtus esset, quanto et a bono cessans auctori suo se subditum humilius exhiberet. C. C. Apuquod illic dicitur: Ex omni ligno paradisi edite, de ligno autem scientiae boni et mali ne tetigeritis . Qui enim ab uno quolibet bono subjectos vetat, necesse est ut multa concedat, ne obedientis mens funditus intereat, si a bonis omnibus penitus repulsa jejunet. Omnes autem paradisi arbores ad esum Dominus concessit, cum ab una prohibuit, ut creaturam suam, quam nolebat exstingui, sed provehi, tanto facilius ab una restringeret,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ꝙ sub iũgitur osamia idest salus ĩ excelsis.
pspicue ostend̾r ꝙ aduentus xp̃i non tantũ
hõim salus sed totius mũdi fit. terrena iũgens
celestib ut om̃e geni ei flactatur. celestiũ
terr estriũ et infernoꝵ. Est autem ut dicit

Expanded text:
hoc quod adjungitur, Hosanna, id est salus in excelsis, perspicue ostenditur, quod adventus Christi non tantum hominum salus, sed totius mundi sit, terrena jungens coelestibus, omne genu ei flectatur caelestium, terrestrium, et infern
Abbreviated transcription (Latin):
ut missum int̾ suspectos herbarum. uel fungoꝵ
cibos quicquid in eis uirulentũ est erudet rapiat.
potuit ꝯtra nature uira. dei filiuni generare.
diũci corpis fuit. Nux enĩ trinã habet in suo
corpe unionem. coriũ. testam. nucleum. In
caro. ii testa ossa in uucleo interior aĩa.
comparatur

Expanded text:
ut missa inter suspectos herbarum vel fungorum cibos, quidquid in eis virulentum est, exsudet, rapiat pDominici corporis fuit; nux enim trinam habet in suo corpore substantiae unionem, corium, testam et nucleum. In corio, caro; in testa, ossa; in nucleo, interior anima comparatur
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ta ordinũ qualitas actionũ. Quis enĩ ꝯsidera¬
tis ip̃is rerũ ymaginib uesciat ꝙ in natura
gẽmarũ car buncłs prefertur iacincto. sedtam̃
cerulei coloris iacinctus prefertur parlenti car¬
bñcuile. quia et ali quos ordo nature substra¬
hit species decoris adiũgit. Et hũc ꝙ̃ natuia¬
lis ordo pretulerat. coloris qualitas fedat.
Sic ergo in humano genere et quidã in meliori
ordine deteriores fiunt et quidã ĩ deteriori me¬
liores qui a et isti in sortem extremi habitus bene
iuiuendo transcendũt. et illus supioris loci mitũ
niorib nõ exequendo. diminuũt. Unde bisprsa

Expanded text:
merita ordinum, qualitas actionum. Quis enim consideratis ipsis rerum imaginibus, nesciat quod in natura gemmarum carbunculus praeferatur hyacintho? Sed tamen caerulei coloris hyacinthus praefertur pallenti carbunculo; quia et illi quod naturae ordo subtrahit, species decoris adjungit; et hunc quem naturalis ordo praetulerat, coloris qualitas foedat. Sic ergo in humano genere et quidam in meliori ordine deteriores sunt, et quidam in deteriori meliores, quia et isti sortem extremi habitus bene vivendo transcendunt, et illi superioris loci meritum moribus non exsequendo diminuunt. CA
Abbreviated transcription (Latin):
ab imperando. sed rex solum ꝙ a regendo
nascitur peꝑit ex se aliud uerbũ regno.
uñ recte ctiꝰ tissime adu̾biũ. et hec rectitudo.
uel ualde nel ad aliquem regere. corrigo.
diu̾sam ꝑteni rogere. erigo gis exino sursũ

Expanded text:
ab imperando. ergo rex solum, quod a regendo nascitur, peperit ex sese aliud uerbum regno.unde recte -ius -me adverbium et hec rectitudo vel valde vel ad aliquem regere; unde Terediversam partem regere; erigo -is, ex imo sursum
Abbreviated transcription (Latin):
uel retro d̾r hie et hec et hoc recens. tis. idest uouꝰ.
sed recens nascitur nonũ fit et ꝯꝑatur. unde
recenter ciꝰ tissime adu̾biũ et. hͦ recentia cie.
et recento tas: ad recentiã reducere et est actim
Item a recens recentulꝰ tula tulũ. aliꝙͣtulũ
receus. et componitur precens ꝙͣ receus idest

Expanded text:
a reci hic et hec et hoc recens -tis, idest novus, sed recens nascitur, novum fit; et comparatur; unde recenter -ius -me adverbium et hec recentia -e et recento -as, ad recentiam ducere, et est activum. Item a recens recentulus -a -um, aliquantulum recens; et componitur pe
Abbreviated transcription (Latin):
Negnia a regogis dr hec regula le norma ui¬
uendi. quia rectam uiam uiuendi p̾beat.
uel qr ad recte uiuẽdũ regat et declinare nõ
ꝑmictat uel qr qd̾ prauũ est et distortum
corrigat et ad rectitudinem ducat Regula
est que rem que est breuiter enarrat Regła
et impedimẽtũ nõ habeat Unde hic et hec¬
hec regularitas. tatis. et ꝯponitur nris et

Expanded text:
esia regitur; et regula -e, norma vivendi, quia rectam viam vivendi prebeat, vel quia ad recte vivendum regat et declinare non permittat, vel quia quod pravum est et distortum corrigat et ad rectitudinem reducat. Regula est que rem que est breviter enarrat. Regulet impedimentum non habeat. Unde regularitas;
Abbreviated transcription (Latin):
rõie dicitur qd̾ utitur rõne. ut homo angĩs
et hoc rõnale. lis. dicebatur pãms ĩ pectore
sacerdotis quadratus in quo lapides erant ĩserti
rationabilitas et per ꝯpoẽm irrationale. irra¬
tionalitas irrationabilitas. irrõnabłis le.

Expanded text:
nale dicitur quod utitur ratione, ut homo, angeluEt hoc rationale -lis dicebatur pannus in pectore sacerdotis quadratus, in quo lapides erant inserti.rationabilitas; et per compositionem irrationalit
Abbreviated transcription (Latin):
cusas. ꝯponitur recuso sas̃ refutare prupendẽ.
nolle.q. frequenter cadere ut fiat re idest retro
q. postponatur et produat cu.¬
tũ a re et cutitꝰ ꝯponitur recutitus
enĩ auteriori pelle. iurilis membri Uude ꝑsiꝰ¬

Expanded text:
componitur recuso -as, idest refutare, parvi pendere, nolle, quasi frequenter cudere ut fiat re-, idest retro, quia postponatur. Et ab tus, quod componitur recutitus enim anteriori pelle virilis membri, unde Ma
Abbreviated transcription (Latin):
um.Reconsus sa sum
uerbum deponens. et ꝯstruiturcũ accĩuo et
genitiuo. tñ indifferenter qr recordor lc̾cem
idest firmo uel recito uel uario uel de ea mẽ-¬
tionem facio Sed recordor lc̃ois idest memorit

Expanded text:
-um, reconsus -a -um verbum deponens, et construitur cum accusativo et genitivo, tamen differenter: ‘recordor lectionem’, idest firmo vel recito vel narro vel de ea mentionem facio; ‘recordor lectionis’, idest memor
Abbreviated transcription (Latin):
Neci idest iterum uel retro.
Secidnuuis. recedo ꝯponttur cũ iuiuus. et dr reci¬
diuꝰ uanũ. idest renouatus post casum reꝑatꝰ
qd̾ nõ potest esse nisi casus precesserit uel mors.
unde recidiua arboꝵ st̃ q̃ aliis sectis repullulãt
eadem dũr recidiua qr redeũt ad id qd̾ fuerũt.
q. denuio uina. et est a recidiiis. reciduio nas¬

Expanded text:
 idest iterum vel retro cadens; recido componitur cum vivus et dicitur recidivus -a -um, idest renovatus, post casum reparatus, quod non potest esse nisi precesserit casus vel mors, unde recidiva arborum sunt que aliis sectis repullulant; eadem dicuntur rediviva, quia redeunt ad id quod fuerunt, quasi denuo viva; et a recidivus recidivo
Abbreviated transcription (Latin):
st̾ naues que rarauie dñr nũc uero ratis q̃l
nauis abusione d̾r. Nam ratis ꝓpͥe d̾r cõnerio¬
nauiũ uel strues lignoꝵ et trabiũ nel ĩcastra¬
tura nauiũ. uel ratis est illa ꝑs uauis que
est iuter cariam et proram et puppimi dc̃a
quia radit aquam uel quia sit rata et furma
sed per smodochen quel nauis d̾r qũ ratis qr
radit aquã uł qr rata sit et firma. et firmiter
curzat Unde hec raticula le. dimꝰ et corr̾ ra¬

Expanded text:
naves que ratarie dicuntur; nunc vero ratis quelibet navis abusive dicitur. Nam ratis proprie dicitur connexio vel strues lignorum et trabium vel incastratura navium; vel ratis est illa pars navis que est inter carinam et proram vel puppim, dicta quia radat aquam vel quia rata sit et firma, sed per sinodocen quelibet navis dicitur ratis, quia radat aquam vel quia rata sit et firma et firmiter currat. Unde hec raticula -e diminutivum
Abbreviated transcription (Latin):
non omp̃c deus de hus omibz meliorem
cerneret. om̃s hos sub tuo reginũc ñ dedisset
eiusq mentem mor erigit. uiles atz ĩutiles
eos qui subiecti st̾ oftendit. ita ut nullũ iã
q. dignũ respiciat cui equaminiter loquat᷑
unde et mor mentis transquillitas in iram
uertitur. qr dum cunctos despicit. dum sẽsũ
uitamq omi sine moderatione reprebendit.
tanto urrefrenatius se ad iracũdiam dilatat
ꝙͣto eos qui sibi ꝯmissi st̾. esse sibiuet ĩdignos
rectoris sui proterue obiuant. et ẽ amndeni uocis
superbiam libertatem notant. sic quippe elatio
se quasi pro rectitudine libertatis obncit sicut
se timor pro humilitate supponit. Namsicut
impacientiam elationis et tñ loqui se credũt
per libertatem rectitudiuis. Dide in corripio¬

Expanded text:
nipotens Deus te his omnibus meliorem cerneret, omnes hos sub tuo regimine non dedisset, ejusque mox mentem erigit. Viles atque inutiles eos, qui subjecti sunt, ostendit, ita ut nullum jam quasi dignum respiciat, cui aequanimiter loquatur, unde et mox mentis tranquillitas in iram vertitur. Quia dum cunctos despicit, dum sensum vitamque omnium sine moderatione reprehendit, tanto irrefrenatius se in iracundiam dilatat, quanto eos qui sibi commissi sunt esse sibimet indignos rectoris sui dictis proterve objiciunt, et eamdem vocis superbiam libertatem vocant. Sic quippe elatio se quasi pro rectitudine libertatis objicit, sicut saepe se et timor pro humilitate supponit. Nam sicutimpatientiam elationis, et tamen loqui se credunt per libertatem rectitudinis. Aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
reguũ obtinere et componitur corregno.
gnas. idest simul regnare Regno et eius ꝯpoĩ.
st̃ neutra et absoluta ꝙͣuis qũq ponatur
transitiue. ut iste regnat hanc t̾ram idest
regendo obtinet uel possidet unde eciamt
ĩuenitur ĩ tercia ꝑsona passiuoꝵ scd̾m ug̾.

Expanded text:
regnum obtinere, et componitur conregno -as, idest simul regnare. Regno et eius composita sunt neutra et absoluta, quamvis quandoque ponantur transitive, ut ‘regnat hanc terram’, idest regnando obtinet vel possidet, unde etiam inveniuntur in tertia persona passivorum.
Abbreviated transcription (Latin):
fero fors retuli relatuni referre idest recitare
ferre Item referre i dest distair. et scd̾m hoc sepe
tenetur impsonasr ut refert an facias hoc uł
illud Item refert idest prodest nel ꝑtinet ad
officiũ uel ad utilitatem alicuiꝰ et scd̾m hoc
semꝑ est imꝑsonale ut ferre semꝑ. et ꝯstruit᷑
cũ gtõ cuuisi caualis exceptis gtĩs p̾napaliũ
pronoĩm cũ quib nõ ꝯstruitur cã ꝯcidentie.
sed pro illis ꝯstruitur cũ aulatiuis fẽminis
suor possessĩoꝵ ut refert socratis uel mea ul
tua uel sua uel illius. ⁊ dest prodest socrati us
mͥ uel tibi uel sibi uel illi. uel ꝑtinet ad officiũ¬

Expanded text:
fero -fers -tuli -latum, idest recitare, ferre tenetur impersonaliter, ut ‘refert an facias hoc an illud’; item refert idest prodest vel pertinet ad officium vel utilitatem alicuius, et secundum hoc semper est impersonale vel fere cuiuslibet causalis exceptis genitivis principalium pronominum cum quibus non construitur causa concidentie, sed pro illis construitur cum ablativis femininis suorum possessivorum, ut ‘refert Socratis’ vel ‘mea’ vel ‘tua’ vel ‘sua’ vel ‘illius’, idest prodest Socrati vel michi vel tibi vel sibi vel illi
Abbreviated transcription (Latin):
redimiclin li mouile uel corona uel zona per
quã mitram capite femiuarũ alligatur. uel
redimiculũ est succictoriũ uel urachiale qd̾
perceruicem descendit a lat̾ib colli dĩsum utra¬
ꝵq alarum sinꝰ ambit et hinc iude suecĩgit
ut ꝯstinigens latitudinem uestis ad corpus
ꝯtrahat uĩgendo componat. hoc uulgꝰ brachile

Expanded text:
redimiculum, monile vel corona, vel vitta qua mitra in capite feminarum alligatur; vel redimiculum est succinctorium vel brachile quod per cervicem descendens et a lateribus colli divisum utrarumque alarum sinus ambit et hinc inde subcingit ut constringens latitudinem vestis ad corpus contrahat et coniungendo componat. Hoc vulgus brachile
Abbreviated transcription (Latin):
scola ad scolam disputantes et inqui rentes
quid meluis sue sentencie possent acquirẽ uel
tentoriũ uel cortina et dr hoc peripetasina. tis.¬
idest uelũ uel tentoriũ uel cortina uel potius
quel adiectio eis in cirautu fc̃a. unde ꝓpͥe peri¬
petasma d̾r superior pars in cortinis que depicta

Expanded text:
scola ad scolam disputantes et inquirentes quid melius sue sententie possent adiungere. tentorium vel cortina, et dicitur hoc peripatasma -tis, velum vel tentorium vel cortina vel potius quelibet adiectio eis in circuitu, unde proprie peripatasma dicitur superior pars in cortinis que depicta
Abbreviated transcription (Latin):
uocem in ꝓphetis et apłis nos detrina nego¬
tiatõe qua dñn negauimꝰ nosse uoce ãcilłaꝵ
exterriti extitamur ad amarissimos fletus
fuit uel sit. ecc̃e. et nõ ioħos. dixi in apłs
importunꝰ in petendo unde et meretrices petulcas
uocamus. et petulcus luxuriosus quia sepe
importune petere. et ꝓpͥe coitum luxuriari
lascuue aĩm dare. Inde petulans. lantis. gn̾is¬
om̃is luxuriosus. lascius. importune petens
plus petens. Unde et procax dr̃ quia petulãtia
et procacitas uicina sibi quadam mentis
iũgñtur insania ut plus uelit petulans
temeritate lasciuus ludo et comꝑatur. cior

Expanded text:
voce in prophetis, et apostolis nos de terna abnegatione, qua Deum negavimus nosse, voce ancillarum exterriti, excitamur ad amarissimos post las importunus in petendo, unde et meretrices petulcas vocamus, et petulcus luxuriosus qui sepe importune petere, et proprie coitum, luxuriari, lascivie animum dare; inde petulans, luxuriosus, lascivus, importune petens, plus petens, unde et procax dicitur, quia petulantia et procacitas vicina sibi quadam mentis iunguntur insania ut plus velint; petulans temeritate, lascivus ludo; et comparatur -or
Abbreviated transcription (Latin):
apiũ. et d̾r hoc petroseliũ i. qr fit sile̾
apio et nascitur in petris et montib p̾mp¬
tis q nos petrapiũ dr̃e possiiꝰ. selũ ẽĩ
grece apiũ dr et est genus apii aliuid genꝰ
est yposelinũ rerciũ oleoselinũ. et ꝓd̾li¬
et firmuis fuit in fide. uel petrus des est
a petra idest a xp̃o super quem fũdata est

Expanded text:
apium, et dicitur hoc petroselinum, quia sit simile apio, et nascitur in petris in montibus preruptis; quod nos petrapium dicere possumus – selinum enim grece apium dicitur –, et est genus apii. Aliud genus est yposelinon, tertium oleoselinon. Itet firmus fuit in fide, vel Petrus dictus est a petra, idest a Christo, super quam fundata est
Abbreviated transcription (Latin):
filius solis q. tonuis ardens. ip̃e enĩ pͥmo uoca¬
batur eridanis qui cũ male regeret currũ
pris fulmine a ione extinctus est et ꝯbustus
a qua combustione dictus est pheton postea
et quia tũc cecidit in padum Inde postea dẽs
est padus. eridamis. ab illo in eo submerso
unde phetonteus. a .ñ. et ħ phetontides. de.
filius uel nepos illius unde ħ̾ phetontis dis
filia uel neptis ꝓprie. et p̃ppͥe soror illius sed̾ ug̾.

Expanded text:
filius Solis, quasi totus ardens. Ipse enim primo vocabatur Eridanus, qui, cum male regeret currum patris, fulmine a Iove extinctus est et combustus; a qua combustione dictus est postea Pheton, et, quia tunc cecidit in Padum, inde Padus postea dictus est Eridanus ab illo in eo submerso. Unde phetonteus -a -um et hic Phetontides -de, filius vel nepos illius, unde hec Phetontis -tidis, filia vel neptis proprie,
Abbreviated transcription (Latin):
iger. a piget dr piger gra grum. tardus
lentus qr semꝑ eũ pigeat. et dr piger qͣsi
pedib eger. Est euĩ tardus ad incedendũ.
sed hoc nomen tranffertur ad aĩalia et ad
pigre grius gerrime adu̾biũ. et hec pigri¬
cia cie. et hee pigritudo diuis. et est pigri¬
cia et pigntudo uigilautis torpor dormitãtis
et pigreo gres esse uel fieri pigrũ. unde pi¬
gresco sas inchoatiuũ. piger ꝯponitur ꝓpig̾¬

Expanded text:
iget me tui’; unde piger -a -um, tardus, lentus, quia semper eum pigeat, et dicitur piger quasi pedibus eger, est enim tardus ad incedendum, sed hoc nomen transfertur ad alia et ad pigre -ius -me adverbium et hec pigritia et hec pigritudo -nis, et est pigritia vel pigritudo vigilantis, torpor dormitantis; et pigreo -es, esse vel fieri pigrum, unde pigresco -is inchoativum, et componitur repi
Abbreviated transcription (Latin):
ut dicit august̾. semicubitales qui tercio
anno per fecte etatis st̃. septimo senescunt
et dicũtur pugnare cũ grurib et armati
statura cubitali quos greci a cubito pignieos
est ui cunꝰ occeanus

Expanded text:
i semicubitales sunt, qui tertio anno perfecte etatis sunt, septimo senescunt, et dicuntur pugnare cum gruibus et armati statura cubitalis, quos Graeci a cubito pygmaeos est vicinus oceanus
Abbreviated transcription (Latin):
et pictornis ria riũ. et hec pictura. cture .i.
ymago expͥmens spẽm alicuiꝰ iei et dr̾ pictura
q. fictura sicut pnige̾ q. fingere. Est enĩ yma¬
go ficta non ueritas. et hine picturatus
ta. tum. idest pictura uariatus. et picturo
ras. idest picturam facere uel pictur a uari

Expanded text:
 pictorius -a -um et hec pictura -e, ymago exprimens speciem alicuius rei; et dicitur pictura quasi fictura, sicut pingere quasi fingere, est enim ymago ficta, non veritas; et hinc picturatus -a -um, idest pictura variatus, et picturo -as, idest picturam facere vel pictura vari
Abbreviated transcription (Latin):
et pestuosus sa sum. ambo pro peste plenus.
Unde pestuose et hec pestuositas.
marmorea instar tessore quadrata unde pa¬
uimenta temploꝵ et domoꝵ et palatiorũ.
quondã sternebantur iosephꝰ in uiiiͦ. sternit¬
aurũ paui m̃tũ templi petał aureis Item
petalum est lamina aurea in fronte uel ĩ¬
pectore pontificis. que il lud nomen dei ĩeffa¬
bile teti agrama ton iiiiͣ. lris hebraice habeat

Expanded text:
et pestuosus -a -um, ambo pro peste plenus, unde pestuose -ius -me et hec pestuositas. marmorea ad instar tessere quadrata unde pavimenta templorum et domorum et palatiorum quondam sternebatur; Iosephus in VIII Cassiautem pavimentum templi petalis aureis’; et petalum est lamina aurea in fronte vel pectore pontificis, que illud nostri Dei ineffabile tetragramaton IIII litteris hebrayce habebat
Abbreviated transcription (Latin):
amor. nel indiciũ in signũ amoris uel cõte¬
deratio uel ꝯfirmatio amoris. unde pignero
datur ut postea recolligatur. unde quidã.
ertrahere. uel inpignere recipere. oppignero
ras. idest contra uel ꝓpt̾ aliquid pignerare.
uel subarrare nel ꝯfirmare. repignero ras.¬
unde pigneratius cia ciũ. et pigneraticus
ca cũ. ꝙ propignere ponitur uel accipitur

Expanded text:
amor vel indicium vel signum amoris vel confederatio et confirmatio amoris, unde pignoro r ut postea recolligatur; unde quidam are vel in pignere recipere; oppignero -as, contra vel propter aliquid pignerare vel subarrare vel confirmare, unde Terende pigneraticius -a -um et pigneraticus -a -um, quod pro pignere ponitur vel accipitur
Abbreviated transcription (Latin):
cior. tissimꝰ. Uñ pestilente. cius.me. ad u̾b̾.
ipĩus morbi. pestilencia uero est id qd̾ ex se
efficit. unde et d̾r pestilentia scd̾ quosdam
q. pastulentia qr sicut incendiũ pascat dũ
descendit per totum corpus scd̾m hug̾. et corr̾

Expanded text:
enter -ius -me adverbia um nomen illius morbi, pestilentia vero est id quod ex se efficit, et inde dicitur pestilentia secundum quosdam quasi pastulentia, quia sicut incendium depascat dum descendit per
Abbreviated transcription (Latin):
eruicarauce ꝯponitur ꝯ per et d̾r hic et hec
et hoc ꝓnicax cacis. idest in ppbus prot̾iis
importimꝰ et ꝯponitur a ꝑ et uice qr uicem
suam obtinere uult qr puertit uices rerũ
et uirib et cadens q. ꝑ suas uires cadens. uł
ꝯponitur a per et uicia quã autiqui uicto
ꝓposito suo ad uictoriã ꝑseuerat. Et ꝯꝑat᷑.¬

Expanded text:
tur hic et hec et hoc pervicax -cis, idest improbus, protervus, importunus: et componitur a per et vice, quia vicem suam obtinere vult vel quia pervertit vices rerum, et viribus et cadens, quasi per suas vires cadens; vel componitur a per et vicia, quam antiqui victor qui in proposito suo ad victoriam perseverat, et
Abbreviated transcription (Latin):
Decaurus peto ꝯponitur cũ aurã et dr̾ hic pe¬
taurus ri. quidã ludꝰ qñ hoĩes a capetib unt¬
tũtur in auras et dr̾ petanrus q. petens auras
uel dĩ pet aurus .q. petens taurus In affrica eĩ¬
st̃ quidã tauri ita edocti ꝙ cũ cornib emittũt
hoĩes in auram et ilesũ int̾ cornua recipiunt
et diũ petauri.q. petentes tauri. uel petaurus
ꝯponitur a petogreco ꝙ est uolare. et aura qr
cũ homo uitali ludo emittitur uidetur per
am̃i iactata petauro.¬

Expanded text:
em peto componitur cum aura et dicitur hic petaurus, quidam ludus, quando homines a tapetibus mittuntur in auras, et dicitur petaurus quasi petens auras; vel petaurus dicitur petens taurus: in Affrica sunt quidam tauri ita edocti quod cum cornibus emittunt hominem in auram et illesum inter cornua recipiunt, et dicuntur petauri quasi petentes tauri; vel petaurus componitur a peto greco, quod est volare, et aura, quia cum homo in tali ludo ita emittitur videtur per animum iactata petauro
Abbreviated transcription (Latin):
Dictauis indeclinabile fe. gu̾is ꝙ antiqui
dicebant hoc pictauiũ. quedam ciuitas
pictauia.regio adiacens et hinc silr hic¬
et hꝰ pictauiensis et ħ se. et si ĩueniatur picta¬
uiensis gentile fit hoc per sincopam. et scias

Expanded text:
ICTAVIS, indeclinabile, quod antiqui dicebant hoc Pictavium, quedam civitas, Pictavia, regio adiacens, et hinc similiter pictaviensis -e, et si inveniatur pictavensis
Abbreviated transcription (Latin):
ergo behemot iste ita in explicabłib nodis
ligatur et plerũq mens indubio adducta.
unde se aculpa iititur.inde in culpa artius
astriugatur rectedicitur nerui testiculoꝵ
mĩora et maxĩa pct̃a ꝯftringitur. si oĩuo
nullus sine pct̾o euadendi aditus patet mi¬
nora semꝑ eligantur. qr et qui muroꝵ ãbi¬
tu undiq ne fugiat clauditur ibi se in fu¬
gam p̾cipitat ubi breuior nuiꝰ ĩuenitur

Expanded text:
ergo behemoth iste ita inexplicabilibus nodis ligat, ut plerumque mens in dubio adducta unde se a culpa solvere nititur inde in culpa arctius adstringatur, recte dicitur: Nervi testiculorum minora et maxima peccata constringitur, si omnino nullus sine peccato evandendi aditus patet, minora semper eligantur, quia et qui murorum undique ambitu ne fugiat clauditur, ibi se in fugam praecipitat ubi brevior murus invenitur
Abbreviated transcription (Latin):
qñ uox ip̃a. qñ modus significandi et qñ
dignitatem habet pre ceteris et ħ ab histrione
qui diu̾sas ꝑson as repñtando diu̾sos solet accipe
oruatus et scd̾m diguitatem ꝑsone quã h̾ebat
representaie et hinc tractũ est utpsona dicat᷑
i ecẽa. Nam scdm diuersos gradus dignitatis
persone distingũtur in ecc̃a et hinc tiactũ ẽ
ut in gramatica una ꝑsona dicatur prima.
alia scd̾a. alia tercia ꝙ sit racione dignitatis

Expanded text:
que vox ipsa, quandoque modus significandi et quanddignitatem habet pre ceteris, et hoc ab ystrione, qui diversas personas representando diversos solet assumere ornatus, secundum dignitatem persone quam habet representare. Et hinc tractum est ut persona dicatur in ecclesia, nam secundum diversos gradus dignitatis persone distinguuntur in ecclesia; et hinc tractum est ut in grammatica una persona dicatur prima, alia secunda, alia tertia, quod fit ratione dignitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
ficiens esset. uel alter suꝑflueret. qr si aliquid
deesset uni ꝙ hr̾et alter nõ esset ibi sũma ꝑfectio.
Si uero uni nich̾ deesset ꝙ hret. alter cũ in uno ẽẽt
oĩa alt̾ suꝑflueret. Intelligit ergo mens rõnalis¬
unũ deũ om̃i auctorem. et uidet qr absq sapiẽcia
nõ sit q. res fatua et ideo intelligit eum habere sa¬
pientiam que ab ip̃o genita est. Et quia sapiãui
suã diligit. intelligit eciam ibi esse amorem N am

Expanded text:
ficiens esset, vel alter superflueret; quia si aliquid deesset uni quod haberet alter, non esset ibi summa perfectio. Si vero nihil uni deesset quod haberet, alter cum in uno essent omnia, alter superflueret. Intellexit ergo unum esse Deum omnium auctorem, et vidit quia absque sapientia non sit, quasi res fatua; et ideo intellexit eum habere sapientiam, quae ab ipso genita est: et quia sapientiam suam diligit, intellexit etiam ibi esse amorem. 23.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ est curuus uel semus ꝙ est imꝑfc̃s uel
seco cas ꝯponitur ħ peripsima.tis. idest pur¬
gamentũ qd̾ encitur detritico qũuẽtilat᷑.
uel purgamentũ pomorũ et rasura etlimata
cuiꝰq rei. que curũarca res seruatur et di

Expanded text:
est curvus, vel semus, quod est imperfectus, vel seco, componitur hoc perisima -tis, purgamentum quod eicitur de tritico quando ventilatur, vel purgamentum pomorum et rasura et limatura cuiusque rei, quia circumcirca res sematur et di
Abbreviated transcription (Latin):
nescire mentiri. Uir uerax dr qui labi per mẽ¬
daciũ dedignatur. nõ ꝙ si mentiri uelit nesciat.
sed ꝙ falsa loqui ueritatis amore ꝯtempuat.
quid ergo ad sathan. Unde uenis dr̃e. nisi uias
illius q in coguitas reprobare ueritatis ergo
lumen tenebras quas reprobat ignorat. et
sathane itinera. qr indicans dampnat. dignũ
est ut. quasi nesciens requirat. hinc est ꝙ ade
peccanti conditoris uoce d̾r. Ubi es. neq emin
diuina ratio uel potentia nesciebat post culpã
seruus ad q̃ latibula fugerat. Sed quia ĩ cłpa
uidit sapsũ iam sub pcto uelud ab oculis ue¬
ritatis absconditũ qr tenebras erroris euis nõ
approbat q. ubi sit pct̾or ignorat eũq uocat
et requirit dicens Adam ubi es per hoc ꝙ noĩat
signũ dat qr ad pnĩam reuocat per hoc ꝙ re

Expanded text:
nescire mentiri vir verax dicitur qui labi per mendacium dedignatur; non quo si mentiri velit, nesciat, sed quo falsa loqui veritatis amore contemnat. Quid est ergo ad Satan dicere, Unde venis, nisi vias illius quasi incognitas reprobare? Veritatis igitur lumen tenebras, quas reprobat, ignorat; et Satanae itinera, quia judicans damnat, dignum est ut quasi nesciens requirat. Hinc est quod Adae peccanti conditoris voce dicitur, Adam ubi es? Neque enim divina potentia nesciebat, post culpam servus ad quae latibula fugerat; sed quia vidit in culpa lapsum, jam sub peccato velut ab oculis veritatis absconditum, quia tenebras erroris eapprobat, quasi ubi sit peccator, ignorat. Eumque et vocat et requirit, dicens: Adam, ubi es? Per hoc quod vocat, signum dat quod ad poenitentiam revocat. Per hoc ve