comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
conficeri non erubuit: hinc uulnus icute
fuit. Incutis quippe uulnere uirus a
uiscerib trahitur: & foras erumpit. Qͥd
est ergo peccatorimi confessio: nisi que¬
dam unlnerum ruptio: Quia peccati
uirus salribrit̾ apperitur: in confessione.
quod pestifere lacebat in mente.¬
Factum est̾ du̾m tolleret donniuuis lielo¬
mabat dicens patermi paterii curtus¬

Expanded text:
fiteri non erubuit, huic vulnus in cute fuit. In cutis quippe vulnere virus a visceribus trahitur, et foras erumpit. Quid est ergo peccatorum confessio, nisi quaedam vulnerum ruptio? quia peccati virus salubriter aperitur in confessione, quod pestifere latebat in mente.Factum est dum tolleret Dominus Elmabat dicens: Pater mi, Pater mi, currus
Abbreviated transcription (Latin):
lunera & enini cutis: in suꝑf  ii¬
ciem trahunt huinorẽ pueredinis.
Et confitendo peccata. quid aliud ag¬
mus: nisi malur quod in nobis latebut
apimis: S iataras ualneratus. cupie¬
bat saturari denricis quȩ cadebaut de
mensa diuitis. & uenio iui dabat. quia
gentilem quemiq ad cogintionẽ iegio
ad iretere. suꝑbus ille ips despiciebat:
qui dum doctrinam legis. non a cara¬
tatem habuit si adelationẽ: quasi de
acceptis opib tumuit. Et quia ei uer¬
ba defluebant descientia. quasi iaio cade¬
bant de mensa

Expanded text:
lnera etenim cutis in superficiem trahunt humorem putredinis. Et confitendo peccata quid aliud agimus, nisi malum quod in nobis latebat aperimus? Sed Lazarus vulneratus cupiebat saturari de micis quae cadebant de mensa divitis, et nemo illi dabat, quia gentilem quemque ad cognitionem legis admittere superbus ille populus despiciebat. Qui dum doctrinam legis non ad charitatem habuit, sed ad elationem, quasi de acceptis opibus tumuit. Et quia ei verba defluebant de scientia quasi micae cadebant de mensa.
Abbreviated transcription (Latin):
eum ad domum dĩ in sylo. Puer autẽ: erat
adhuc infantulus. Et nnmolauerunt ui¬
tulum: & obtulerunt puerum hely. ẜcait
anua. Obsecromidũe. iuit anima tua dñe.
ego sum illa nilier quȩ stea corã te hic: orans
dnm̃ propuero isto. Oraui. & dedit michi
Añs petitionẽ meam: quam postulaui eum.
Iecireo & ego comimodau eum dũo: cunctis
dicb quib fucrit accominodatus dño. Et

Expanded text:
eum ad domum Domini in Silo puer autem erat adhuc infantulus et immolaverunt vitulum et obtulerunt puerum Heli et ait obsecro mi domine vivit anima tua domine ego sum illa mulier quae steti coram te hic orans Dominum pro puero isto oravi et dedit Dominus mihi petitionem meam quam postulavi eum idcirco et ego commodavi eum Domino cunctis diebus quibus fuerit accommodatus Domino et
Abbreviated transcription (Latin):
uer autem samurl. pͥma¬
miuistrabat coram hely: & ser¬
mo dñi erat preciosus. Indie¬
bus illis: non erat uisio manife¬
sta. Bactum ẽ ergo indic quadã.
hely iacebat in loco suo. & oculi euis caligaue
ebat in templo dũi: ubi erat arcdia dñi.Wouĩ.¬
t uocauit dñs samuel. Qui res¬
pondens ait. Ecce ego. Et cucurrit

Expanded text:
uer autem Samuel ministrabat coram Heli, et sermo Domini erat pretiosus; in diebus illis non erat visio manifesta. Factum est autem in die quadam, Heli jacebat in loco suo, et oculebat in templo Domini, ubi erat arca Dei. Et vocavit Dominus Samuel. Qui respondens, ait: Ecce ego, » et reliqua
Abbreviated transcription (Latin):
da ẽ ueritas hystorie: & postinodnm requi¬
renda spũalis incelligentia allegorie. T̃ c̃
nanq allegorie fructus suauit̾ carpitur:
cum prius ꝑ hystoriam ueritatis radice so¬
lidatur. Sed quia non nnuquam allegoria
fidem edificat. & hystoria moralitatẽ: nos
qui auctore co iam fidelib loquim᷑. ũ ab
re credimus. si ipsien loquendi ordinem
post ponamuis:⁊ quatunis qui fidem iam fir¬
mam tenetis. prius de allegoria aliquid bre¬
uit̾ audire debeatis: & quod uobis de mora¬
litate hystorie uatde ẽ necessarium. hoc
merpontionis nr̃e ordine seruetur extre¬
num : quia plerumq solent melus recoli.

Expanded text:
da est veritas historiae, et postmodum requirenda spiritalis intelligentia allegoriae. Tunc namque allegoriae fructus suaviter carpitur, cum prius per historiam in veritatis radice solidatur. Sed quia nonnunquam allegoria fidem aedificat, et historia moralitatem, nos qui auctore Deo jam fidelibus loquimur, non abs re credimus si ipsum loquendi ordinem postponamus, quatenus qui fidem jam firmam tenetis prius de allegoria aliquid breviter audire debeatis; et quod vobis de moralitate historiae valde est necessarium, hoc in expositionis nostrae ordine servetur extremum, quia ea plerum
Abbreviated transcription (Latin):
na corporis tui: est oculus tuus. Corpus
quippe dicit oꝑa: quȩ palã cunctis apparent.
Oculum uͦ. ipsam nientis intentionem quę¬
oꝑat᷑: & de cuius merito. eadem oꝑalucis
antenebrarum sint oꝑa discermutitur.⁊ sic̃
ipse confͤequent̾ exposuit dicens. Si ocultis
tiuis fuerit simplex: totum corpꝰ cuura bui

Expanded text:
na corporis tui est oculus tuus. Corpus na corporis tui est oculus tuus. Corpus quippe dicit opera quae palam cunctis apparent, oculus vero ipsam mentis intentionem operatur, et de cujus merito eadem opera, lucis an tenebrarum sint opera, discernuntur, sicut ipse consequenter exposuit, dicens: Si oculus tuus fuerit simplex, totum corpus tuum lu
Abbreviated transcription (Latin):
e se ipso dñs hec loquitur: de cas.¬
ostendems & si supra dixerit. nullum
generationi nequam nisi signum ione dandũ.
nequaquam tamen lucis suę claritatẽ fidelib
occultandam. Ipse quippe lucernã accendit:
qui testam humanȩ nature. flamina suę ditii¬
nitatis impleuit. Quam ꝓfecto lucernam
nec credentio abscondere. nec modio subpo¬
nere. hoc est sub mensura legis includere: uel
in aea unius uides gentis terunnos uolu it
ed supra candelabrum inquit: ut qui iu¬
greduntur lumen uideant. Candela.¬
brumi eccłiam dicit. cui lucernã suꝑ posuit:
quia nr̃is infrontib fidem suę in carnationis
affirit⁊ ut qui eccłiam fidelit̾ ingredi uolue¬
rint: lumen ueritatis palam queant intueri.
Qua sententia uideoꝵ quoq ꝓceres condemp¬
nat: qui signa querentes extertus: aꝑtam
lucis ianuam noluerunt intrare credendo.
tantum modo. sed & cogitationes. & ip¬
sas etiam cordis intentiones: mundare & ca¬
stigare inemiuerint. Nam sequitur. Luoer¬

Expanded text:
De seipso Dominus haec loquitur ostendens, etsi supra dixerit nullum generationi nequam, nisi signum Jonae dandum, nequaquam tamen lucis suae claritatem fidelibus occultandam. Ipse quippe lucernam accendit, qui testam humanae naturae flamma suae divinitatis implevit: quam profecto lucernam nec credentibus abscondere, nec modio supponere, hoc est, sub mensura legis includere, vel intra unius Judaeae gentis terminos voluit ed supra candelabrum, inquit, ut qui ingrediuntur, lumen videant. Candelabrum Ecclesiam dicit, cui lucernam superposuit, quia nostris in frontibus fidem suae incarnationis affixit, ut qui Ecclesiam fideliter ingredi voluerint, lumen veritatis palam queant intueri. Qua sententia Judaeorum quoque proceres condemnat, qui signa quaerentes exterius, apertam lucis januam noluerint intrare credendo. tantummodo, sed et cogitationes et ipsas etiam cordis intentiones mundare et castigare meminerint; nam sequitur: Lucer
Abbreviated transcription (Latin):
ecit ergo noc omnia quę
mandauerat ei ds. Erat qr sex cen¬
torum annorum: quando dilitun aquę
imindauerunt suꝑ t̾ram. Et ingressus
ẽ noe & filii eius. uror eius & urores fi¬
liorum eius cum eo. in archam: ꝓꝑter
aquas diluiuii. De ammantib quoq
inundis & immundis. deuolucribus.
& cromni quod mouetur suꝑ terram:
duo & duo ingressa funt ad noe in ar
dñs noc. Cumq transissent septẽ dies:
aque dilinui inundauerunt suꝑ t̾ram.
Anno sexcentesimo uite noç. mense scđo.
septimo decimo dic mensis. rupti sunt
omnes fontes abyssi magne. & cathara¬
cde celi aꝑte sunt: & facta ẽ pliuua suꝑ
terram: quadragnita dieb & quadragi
dirit ad̾ eumͥ toi ie filium tuum quem di

Expanded text:
ecit ergo Noe omnia quae mandaverat ei Dominus eratque sescentorum annorum quando diluvii aquae inundaverunt super terram et ingressus est Noe et filii eius uxor eius et uxores filiorum eius cum eo in arcam propter aquas diluvii de animantibus quoque mundis et inmundis et de volucribus et ex omni quod movetur super terram duo et duo ingressa sunt ad Noe in arDeus Noe. Cumque transissent septem dies, aquae diluvii inundaverunt super terram. Anno sexcentesimo vitae Noe, mense secundo, septimo decimo die mensis, rupti sunt omnes fontes abyssi magnae, et cataractae coeli apertae sunt, et facta est pluvia super terram quadraginta diebus dixit ad eum: Tolle filium tuum, quem di
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq cepissent homi¬
nes multiplicari suꝑ
terram. & filias ꝓcreas¬
sent: uidentes filii dri
filias honumum quod essent pulchre: accepe¬
runt uxores sibi ex omnib quas elegerant.
Dixit q dłs. Non ꝑmanebit sp̃e m̃s in homine
inȩternum: quia caro est. Erunt q dies illi¬
iis: ceutuni uiginiti annoꝵ. Gygantes autẽ
erant suꝑ terram: indieb illis.¬

Expanded text:
pissent homines multiplicari super terram et filias procreassent videntes filii Dei filias eorum quod essent pulchrae acceperunt uxores sibi ex omnibus quas elegerant dixitque Deus non permanebit spiritus meus in homine in aeternum quia caro est eruntque dies illius centum viginti annorum gigantes autem erant super terram in diebus illis
Abbreviated transcription (Latin):
filias hominiun. illeq genuerunt:
isti sunt potentes a scło. uiri famosi. Uideus
autem d̃s quod multa malitia hominum
esset interra. & cuncta cogitatio cordis in¬
tenta esset ad malum omni tempore: pe¬
nituit eum quod hominẽ fecisset in terra:¬
cordis. intrinsecus. delebo inquit hominẽ¬

Expanded text:
 illaeque genuerunt, isti sunt potentes a saeculo viri famosi. Videns autem Deus quod multa malitia hominum esset in terra, et cuncta cogitatio cordis intenta esset ad malum omni tempore, poenituit eum quod hominem fecisset in terracordis intrinsecus: Delebo, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
rat ei ds. Dirit q dñs ad eum. Ingre¬
dere tu & omnis domus tua ui archam:
te eium uidi tustum coram me ingenera¬
tione hac. Ex omnib aminantib mun¬
dis tolles septena & septena: masculum
& femiuam. De aminantib uero non
inundis duo & duo: masculum & feri¬
nam. Sed & de uolatilib celi minudis¬
septena & septena: mascului & fem¬
& feminam: ut saluetur semen suꝑ faciem
unuerse terrę. Adhuc enim & post di¬
es septem. ego pluam suꝑ terram. quadra¬
guita dieb & quadraginta noctib : &
delebo omnem substantiam quam feci
de fu perficie terrę.¬

Expanded text:
 VII. Dixitque Dominus ad eum: Ingredere tu, et omnis domus tua in arcam, te enim vidi justum coram me in generatione hac. Ex omnibus animantibus mundis tolle septena septena masculum et feminam de animantibus vero non mundis duo duo masculum et feminam sed et de volatilibus caeli septena septena masculum et feminam ut salvetur semen super faciem universae terrae adhuc enim et post dies septem ego pluam super terram quadraginta diebus et quadraginta noctibus et delebo omnem substantiam quam feci de superficie terr
Abbreviated transcription (Latin):
de accepta hac uerbi pecuma usurat
etam alia studeatis intelligere quȩ ñ audistis.
quatuits alia exaliis colligentes. etiam illa dis¬
catis er uobis met ipsis agere: quę nec dum ex
predicatoris ore didicistis. Pigrum nͦ seruum
qua sententia feriat: audiamus. Tollite abeo
talentuum: & date ei qui habet decem talenta.¬
ut cum malo seruo inium talentum
tollitur: ei potius qui duo. quam qui qͥnq
talenta acceperat daretur: Inli eium daripotiꝰ
debuit qui minus: qua ei qui plus habuit.
Sed sicut superius diximus ꝑ quruq talenta.
quinq uidelicet sensus. id est exceriorum
scientia designatur: Pduo autem: intellec¬
tus & oꝑatio exprimitur: Pius ergo habuit
ministrationeni meruit: ab intellectu inter¬
norum adhuc uacuus fuit. Ununi ergo ta¬
lentum quo incellectum signisicari diximꝰ:
illi dari debuit. qui bene exteriora quȩ ac¬
ceperat ministrauit.

Expanded text:
de accepta hac verbi pecunia usuras etiam alia studeatis intelligere quae non auditis, quatenus alia ex aliis colligentes, etiam illa discatis ex vobismetipsis agere quae necdum ex praedicatoris ore didicistis. Pigrum vero servum qua sententia feriat audiamus: Tollite ab eo talentum, et date ei qui habet decem talenta.ut cum malo servo unum talentum tollitur, ei potius qui duo quam qui quinque talenta acceperat daretur. Illi enim 1466 dari debuit qui minus quam qui plus habuit. Sed, sicut superius diximus, per quinque talenta, quinque videlicet sensus, id est exteriorum scientia designatur, per duo autem intellectus et operatio exprimitur. Plus ergo habuit ministrationem meruit, ab intellectu interiorum adhuc vacuus fuit. Unum ergo talentum, quod intellectum significare diximus, illi dari debuit qui bene exteriora quae acceperat ministravit.
Abbreviated transcription (Latin):
dum cor sincerum sola fides sufficit cm
ergo sacramentum uenetemur cecuii et
antiquum documentũ nouo cedat ricui
prestet. fides supplementum sensuũ defe:¬
ctui Genitori genitoq laus et iubila¬
tio salus honor uirtus quoq sit et betie¬
dictio ꝓcedenti ab uttoq compar sit lau

Expanded text:
dum cor syncerum Sola fides sufficit. Tantum ergo Sacramentum Veneremur cernui: Et antiquum documentum Novo cedat ritui: Praestet fides supplementum Sensuum defectui. Genitori, Genitoque, Laus et jubilatio, Salus, honor, virtus quoque, Sit et benedictio: Procedenti ab utroque Compar
Abbreviated transcription (Latin):
ex petorduis sonent pretoniã recedant u̾etera
nb̾uã sin̾t omiua coida uoces et oꝑem̃. ocłis
recolitur cena nouissima qua xp̃s creditur
agnum et azima dedisse fracrib iuxta legi¬
tima priscis indulta patrib Post agnũ
typicum expletis epulis corpus dominicũ
dacur discipulis sic totum omnib quod
totum singulis eius fatemur manibus.
edit fragilib corporis fertulum dedit
et tristib sangumis po culum dicens
accipite quod trado uasculum om̃s ex eo
bibite. Sic sacrificium istud instituit cu¬
ius officium committi uoluit solis pres¬
biteris quib sic congruit ut sumant et
dent cet̾is. anis angelicus fit panis
hominũ dat panis celitus figuris ter¬
num o res mirabilis manducat dñm pau¬
ꝑ seruus et humilis Te summa deitas
iumna que poscimus sicut nos insitas sicut
ce colimus ꝑ tuas semitas duc nos quo tẽ¬
dimus ad luitem qmͣ m rutum salu¬

Expanded text:
ecedant vetera, nova sint omnia, Corda, voces, et opera. Noctis recolitur coena novissima, Qua Christus creditur agnum et azyma Dedisse fratribus, juxta legitima Priscis indulta patribus. Post agnum typicum, expletis epulis, Corpus Dominicum datum discipulis, 4 Sic totum omnibus, quod totum singulis, Ejus fatemur manibus. Dedit ex frugibus corporis ferculum, Dedit ex vitibus sanguinis poculum, Dicens, Accipite quod trado vasculum, Omnes ex eo bibite. Sic sacrificium istud instituit, Cujus officium committi voluit Solis Presbyteris, quibus sic congruit, Ut sumant, et dent caeteris. Panis Angelicus fit panis hominum, Dat panis coelitus figuris terminum: O res mirabilis! manducat Dominum Pauper, servus, et humilis. Te Trina Deitas, unaque poscimus, Sic nos tu visitas, sicut te colimus: Per tuas semitas duc nos quo tendimus, Ad lucem, quam tu ha
Abbreviated transcription (Latin):
t insum ẽ aliud signum riat.
incelo: & eccc draco magnus rufuis. ha¬
bens capita septẽ. & cornua decem. & inca¬
pitib suis septem diadeniata: & cauda eiꝰ
traliebat terciam parteni stellarum celi: &
misit eas interram. Et draco stetit ante mu¬
lierem quę erat paritura: ut cum peperis¬
set filium euis deuoraret. Qpeperit filium
masculum: qui recturus erit omnes gentes
inuirga ferrea.
t rapcus ẽ faius euis addm̃ & ad tronũ
euis. & mulier fugit insolitudineni. ub.¬

Expanded text:
gnum in caelo et ecce draco magnus rufus habens capita septem et cornua decem et in capitibus suis septem diademata et cauda eius trahebat tertiam partem stellarum caeli et misit eas in terram et draco stetit ante mulierem quae erat paritura ut cum peperisset filium eius devoraret et peperit filium masculum qui recturus erit omnes gentes in virga ferrea et raptus est filius eius ad Deum et ad thronum eius et mulier fugit in solitudine
Abbreviated transcription (Latin):
uidi similis erat pardo. & pedes eius sicut¬
pedes ursi: & os eius sicut os leonis.
t dedit illi draco uirtutem suam. & po¬
testatem magnam: & uum de capitibi
erus quasi occisum inmortẽ: Erplaga mortis
eius curata ẽ & amiuirata ẽ itni uersa terra.
post bestiam: & ad oraucrunt draconem.
quia dedit pocestatem bestiȩ: & adoraue¬
runt bestiam dicentes. Qiis siuilis bestie:
& quis pocerit puguare cum ea: Q datũ

Expanded text:
vidi similis erat pardo et pedes eius sicutvidi similis erat pardo et pedes eius sicut ursi et os eius sicut os leonis et dedit illi draco virtutem suam et potestatem magnam et unum de capitibus suis quasi occisum in mortem et plaga mortis eius curata est et admirata est universa terra post bestiam et adoraverunt draconem quia dedit potestatem bestiae et adoraverunt bestiam dicentes quis similis bestiae et quis poterit pugnare cum
Abbreviated transcription (Latin):
cem. Propt̾ea letanum celi: & quqͣhabita¬
tis meis Us t̾rȩ & mati. quia descendit dia¬
bolui ad uos haliens iram magnam: sciens
quod modicum tempus habet. Et post quͣi
uidit draco quod ꝓiectus ẽ int̾ram: ꝑ secutꝰ
ẽ muhereni quę peperit masculum.
t date sunt mulieri due ale aquilę
magnę. ut uolaret indesertum locũ
suum: ubi alit᷑ ꝑ tempꝰ & tempora & di¬
midium temporis a facie serpentis. Et un¬
sit serpens crore suo post nuilierem tanqͣm
aquam flumen: ut eam faceret trabi a ffu¬
mine. Et adiuuit t̾ra mulierem: & aperu¬
it terra os sirum. & absorbuit fium n quod
misit draco de ore suo.
t iratus ẽ draco in mulierem: & ab ut
facere p̾lium. cum reliquis de senuue
enis. qui custodiunt mandata dĩ. & habent
telumonium iłiu. Fe stetit suꝑ arcnan ura¬
ris. Et iudi de mari bestiam ascendentem:
habentẽ capita septen. & cornua decem. Et
suꝑ corntia eiꝰ dec̃diademata. & suꝑ capita
ciris nomina blasplienue. Q bestia quam

Expanded text:
li, et qui habitatis in eis. Vae terrae et mari, quia descendit diabolus ad vos, habens iram magnam, sciens quod modicum tempus habet. Et postquam vidit draco quod projectus esset in terram, persecutus est mulierem quae peperit masculum, et datae sunt mulieri alae duae aquilae magnae, ut volaret in desertum in locum suum; ubi alitur per tempus et tempora, et dimidium temporis, a facie serpentis. Et misit serpens ex ore suo post mulierem aquam tamquam flumen, ut eam faceret trahi a flumine. Et adjuvit terra mulierem, et aperuit terra os suum, et absorbuit flumen quod misit draco de ore suo: et iratus est draco in mulierem, et abiit facere praelium cum reliquis de semine ejus qui custodiunt mandata Dei et habent testimonium Iesu et stetit super harenam maris et vidi de mare bestiam ascendentem habentem capita septem et cornua decem et super cornua eius decem diademata et super capita eius nomina blasphemiae et bestiam quam
Abbreviated transcription (Latin):
enuim a mortuis tercia die: & apparuit
eis inniultis argumentis ꝑ dies quadra¬
gnita. Quare autem modicum eẽt. ut
non uiderent eum. & iterum modicum
ut uiderent eum: annectit causam di¬
ceus. quia uado ad patrẽ. R Hoc c̃ hierłm.¬
esi aꝑit dicat. Ido̾ post mo¬
dicum a ur̃is aspectib in momi¬
menti claustris aliscondor. & iterum
post modicum destructo mortis imꝑio.
uobis uituendis appareo: quia tempus
est ut expleta dispensatione assumpte
mortalitatis: cum resurrectionis triũ¬
pho iam reuertar ad patre̾. Potest &
auter intelligi quod ait. modicum & iã
non indebitis me: Miterum modicum

Expanded text:
enim a mortuis die tertia, et apparuit enim a mortuis die tertia, et apparuit eis in multis argumentis per dies quadraginta. Quare autem modicum esset et non viderent eum, et iterum modicum et viderent, annectit causam, dicens: Quia vado ad Patrem. Ac si aperte dicat: Ideo post modicum a vestris aspectibus in monumenti claustris abscondor, et iterum post modicum, destructo mortis imperio, vobis intuendus appareo, quia tempus est ut, expleta dispensatione assumptae mortalitatis cum resurrectionis triumpho, jam revertar ad Patrem. Potest et aliter intelligi quod ait: Modicum et jam non videbitis me, et iterum modicum
Abbreviated transcription (Latin):
debenius: sedulaq intentione ꝑsistere.
quatinus ad hȩc contingere mercamur:
Quid est enuim quod merito lecuis audi¬
atur: quam ꝑuenire posse ad gaudiuni
quod nunquam possit auferri: Notau¬
dum autem. quod tota lectionis huius
enuangelice series illis couenit: qui
ram presentes audierunt adno. Pars
antem illius. etiam nobis. qui post passi¬
ouem & resurrectionem dominicam
ad fidem ueninnis: apcissime congruit.
qui eius discipulatin p̃dicantis in carne
adheserunt: & post tristitiam passiouis.
iisa restirrectione & ascensione eius. le¬
tificari ieruerui. Naui quia hȩe illa
qua tradebatur nocte locutus ẽ: modi¬
cuin erat. id ẽ eiusdem noctis & diei se¬
quentis tempis: usq ad horani qua il¬
lum non uidere inciperent. Platoe tue¬
entus enim nocte illa a uide¬
is. & in crastirum crucifirus. cum
sero factum ẽẽt depositus est decruce. &
intra septa sepuldiri ab humanis seclu¬
sus obtutib: & iterum modicum erat.
usq dum alum uiderent. Resurixrit

Expanded text:
debemus, sedulaque intentione persistere, quatenus ad haec contingere mereamur. Quid est enim quod merito laetius audiatur quam perveniri posse ad gaudium quod nunquam possit auferri? Notandum autem quod tota lectionis hujus evangelicae series illis convenit qui eam praesentes audierunt a Domino: pars autem illius etiam nobis, qui post passionem et resurrectionem dominicam ad fidem venimus, aptissime congruit. jus discipulatui praedicantis in carne adhaesere, et post tristitiam passionis visa resurrectione et ascensione ejus laetificari meruerunt. Nam quia haec illa qua tradebatur nocte locutus est, modicum erat, id est, ejusdem noctis et diei sequentis tempus, usque ad horam qua illum non videre inciperent. Tentus enim nocte illa a Judaeis, et in crastinum crucifixus, cum sero factum esset depositus est de cruce, et intra septa sepulcri ab humanis seclusus obtutibus. Et iterum modicum erat, usque dum illum viderent; resurrexit
Abbreviated transcription (Latin):
erat incireuitu sedis: similis uisioni sinarag¬
dine. Q incircuitu sedis: seduia ugniti
t supra thronos uiginti & quatuor sem¬
ores sedentes. circum amicti uestimentis
awbis. & incapitib eorum corone auree. Ec
de chirouo ꝓcedunt fulgura & uoces & tomi¬
trua: & septem lampades ardentes ante thro¬

Expanded text:
itu sedis similis visionis smaragdine. Et in circuitu sedis sedilia viginti t supra thronos viginti quatuor seniores sedentes circumamicti vestimentis albis: et in capitibus eorum corone auree. Et de throno procedunt fulgura et voces et tonitrua et septem 250 lampades ante thro
Abbreviated transcription (Latin):
derunt infacies suas. & ad oraueriuit
dm̃ dicentes. Gratia aginitis tͥ dñ ds̃ om¬
ipotens qui es & qui eras: qui accepisti
uirtutem tuam magnam & regnasti. & ira¬
te sunt gentes: & aduenit ira tua & tempꝰ
mortuorum. iudicare & reddere mercedẽ
men tuum pusillis & magnis: & ercer¬
minandi eos qui corruperunt terram.
taꝑtum ẽ templum
dĩi iii celo. & uisa ẽ archa testamenti eiꝰ
intemplo eius: & facta sunt suigͥa & uoces

Expanded text:
derunt in facies suas et adoraverunt Deum dicentes gratias agimus tibi Domine Deus omnipotens qui es et qui eras quia accepisti virtutem tuam magnam et regnasti et iratae sunt gentes et advenit ira tua et tempus mortuorum iudicari et reddere mercedem men tuum pusillis et magnis et exterminandi eos qui corruperunt terram et apertum est templum Dei in caelo et visa est arca testamenti eius in templo
Abbreviated transcription (Latin):
& fides scõrum. Et uidi aliam: bestiani as¬
cendentem de cerra. & habebat cornua
duo similia agni: & loquebatur dracosic̃¬
& pocestatem prioris bestiş omnem faci¬
ebat in conspectueius. Et fecit terram &
inhabitautes mea adorare bestiam p̾mam:
cuius curata ẽ plaga mortis.  piam.¬
t fecit signa magna. ut etiam ignem
faceret de celo descendere uiterrã
in conspecti hominum: & seducere habi¬
tantes terram ꝓpt̾ signa quȩ data sut
illi facere inconspectũ bestie: Dicens habi¬
tantib interra. ut faciant unaginẽ bestiȩ.
que liabet plagam gladii. & uirit. Et da¬
tum e ili ut daret imagiui spm̃ bestie: ut
& loquatur imago bestie. & faciat ut qui¬
cuniq non ad orauerint imagniẽ bestie.
occidantur.
t faciet ouines pusillos. & magnos.
possit emere. aut uendere: uisi qui na
merum nomins eius. Hic sapientia ẽ.
Qui liabet intellectum: computet mime¬
rum bestię. Numerus enini hominis c¬

Expanded text:
am bestiam ascendentem de terra; et habebat cornua duo similia agni, et loquebatur sicut draco. Et potestatem prioris bestiae omnem faciebat in conspectu ejus; et fecit terram et inhabitantes in ea adorare bestiam primam, cujus curata est plaga mortis. Et fecit signa magna, ut etiam ignem faceret de coelo descendere in terram in conspectu hominum. Et seduxit habitantes in terra, propter signa quae data sunt illi facere in conspectu bestiae, dicens habitantibus in terra ut faciant imaginem bestiae quae habet plagam gladii, et vixit. Et datum est illi ut daret spiritum imagini bestiae, et ut loquatur imago bestiae; et faciat ut quicumque non adoraverint imaginem bestiae occidantur. Et faciet omnes pusillos, et magnos,possit emere aut vemerum nominis ejus. Hic sapientia est. Qui habet intellectum, computet numerum bestiae: numerus enim hominis
Abbreviated transcription (Latin):
TIIi quod aꝑusset agnus u¬
num deseptem signaculis: & audi¬
ui unum de quatuor ainnialib. dicentẽ
bat suꝑ illum habebat arcum. & data ẽ
ei corona: & eriuit uincens ut uinceret.
Et cum aꝑuisset sigillum scđi: audiui
secundum animal dicens. Uen & iide.
Et criuit alius equus riifus. & qui sedebat
suꝑ illum datum ẽ ei ur suiteret pacem
datus ẽ ili gladius magnus.⁊ Resurrexł bitre.¬

Expanded text:
t cum aperuisset agnus unum de septem sigillis, vidi et audivi unum de quatuor animalibus dicens, rcum, et data est ei corona, et exivit vincens, ut vinceret. Et cum aperuisset sigillum secundum, audivi secundum animal, dicens: Veni, et vide. Et exivit alius equus rufus: et qui sedebat super illum, datum est ei, ut sumeret pacem datus est ei gladius magnus. Et cum ape
Abbreviated transcription (Latin):
Sumq iar i iutantum effloru¬
iset. ut int moriasticam disciplina.
magis messe anmo celestio quam terre¬
nis crederetu & esset: commicaitur ei que¬
dam obedientia: ut in ouinib probetur
ille nouus cę nobita. Cominenditur
ei cura horti excole idi catisa scruicet.
obedientie fructum exinde referendi.
& ut quidimi asseruit uissu regali: quas
scilicet hac obedientia iniuriatus. flec¬
teretui. anuno ad palatium regredi. Quͣi
obedientiam monachice & libent᷑ susce¬
pit: & susceptam. proposse & nosse deuo¬
te suppleitit. Excolebat÷ ortum: &c
mauia requirebat in horto tesurgent em

Expanded text:
umque jam in tantum effloruisset ut intra monasticam disciplinam magis inesse animo coelestibus quam terrenis crederetur et esset, committitur ei quaedam obedientia, ut in omnibus probetur ille novus coenobita. Commendatur ei cura horti excolendi, causa scilicet obedientiae fructum exinde referendi, et ut quidam asserunt jussu regali, quasi scilicet hac obedientia injuriatus flecteretur animo ad palatium regredi. Quam obedientiam monachice et libenter suscepit, et susceptam pro posse et nosse, devote supplevit. Excolebat hortum, et cum Maria requirebat in horto resurgentem
Abbreviated transcription (Latin):
cĩ quoq sp̃e gr̃a. omina sibi facie¬
bat docibilia: omnia penitus pos¬
sibilia. Quicquid sibi imꝑabatur.: ica
parebat. ac si diuinitus imperaretur.
Nulli scd̾s erathumilitate. & licet no¬
ritius. cunctis tamen prior religione.
Erga priores. digna acclius ueneratione:
erga inuiores. paterna affect̾us dilectio¬
ue̾. Sic q omnib omina factus: paulo
post om̃s precedit uirtutibͥ qui paulo
ante omuium erat pedissequus. Postquͣ
conuersic nera morum. actu atq habi¬
tu professus quem querebat monachũ:
uictorem in cenobio se fecit mouoniachũ.
Dextera quippe dĩ confortatus: pugnabat
contra nequitie spr̾ialia in celestib.¬

Expanded text:
i quoque Spiritus gratia omnia sibi faciebat docibilia, omnia penitus possibilia. Quidquid imperabatur, ita parebat ac si divinitus imperaretur. Nulli secundus erat humilitate, et, licet novitius, cunctis tamen prior religione. Erga priores digna acclinis veneratione, erga juniores paterna affectus dilectione. Sicque omnibus omnia factus, paulo post omnes praecedit virtutibus qui paulo ante omnium era pedissequus. Postquam conversionem morum actu atque habitu professus, quem quaerebat monachum, victorem in coenobio se fecit monomachum, dextera quippe Dei confortatus, pugnabat contra nequitiae spiritualia in coelestib
Abbreviated transcription (Latin):
ie resperiunt: quasi suas ex eo nequitias ob¬
tecluri. ac pro iusto defensuri: libentis¬
sime solent amplecti. Id̾oq multo arden¬
tuus legnut. quod facta est contentio in¬
ter discipulos xp̃i. quis eorum inderet᷑
esse inaior: quam quod multitudinis

Expanded text:
e reperiunt, quasi suas ex eo nequitias obtecturi, aut pro justo defensuri, libentissime solent amplecti. Ideoque multo ardentius legunt quod facta est contentio inter discipulos Christi quis eorum videretur esse major, quam quod multitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
mim. a presentis scłi fauctii
trahitur: ne met̾nȩ mortis
ꝓfuindo mergatur: Quę
exomni genere piscium congregat. quia
ad peccatorum ueniam. sapientes & fatu¬
os. liberos. & sernos. diuites. & pauꝑes.
fortes & infirmos uocat. Tude & ꝑ psalim

Expanded text:
m a praesentis saeculi fluctibus trahitur, ne in aeternae mortis profundo mergatur. Quae ex omni genere piscium congregat, quod ad peccatorum veniam sapientes, et fatuos, liberos et servos, divites et pauperes, fortes et infirmos vocat. Unde per Psalm
Abbreviated transcription (Latin):
dicas. siue uastatorib dicas. ⁊n ani in diũ¬
sis codicib diuerse scͥptum. idem signifi¬
cat. Uidete. Uastatores carbones dicinnt᷑.
qui uastando & desolando ad desolationẽ
facile ꝑdiicunt.
ui sunt isti carbones: Intelligat ca
ciuntr. & trausfigunt corda. Sed cum
trausfira fuerinit corda sagittis uerbi dnũ:
amor excitatur. non interitus comꝑat᷑.
Nouit dũs sagittare ad amorem. Q ne¬
mo pulcrius sagictat ad amorem. quã
qui uerbo sagittat: inuno sagatat cor

Expanded text:
as, sive «vastatoribus» dicas nam in diversis codicibus diverse scriptum est, idem significat. Videte: vastatores carbones dicuntur, quia vastando et desolando ad desolationem facile perducunt. Qui sunt isti carbones? Intelligat Chaciuntur, et transfigunt corda: sed cum transfixa fuerint corda sagittis verbi Dei, amor excitatur, non interitus comparatur. Novit Dominus sagittare ad amorem; et nemo pulchrius sagittat ad amorem, quam qui verbo sagittat; imo sagittat cor
Abbreviated transcription (Latin):
ud tu .i dabitur aut quid apponctui:
interirgauit exercens. Nam ipse di¬
cturus est. quod interrogat. Respondit
enimi. subiciens sibi inter roganti. Sagitte
pocentis acnte: cum carbonib desolato

Expanded text:
d tibi dabitur, aut quid apponetur tibi?» Interrogavit exercens; nam ipse dicturus est quod interrogat. Respondit enim, subjiciens sibi interroganti, «Sagittae potentis acutae, cum carbonibus desolato
Abbreviated transcription (Latin):
stitatem. Precinctos habeat lumbos. ut
Aliquid alientia nec rapiat nec furetur:
ardentem habeat lucernani. ut de suo
unscditer iperetur. Prgcictos habeat
liunbos imuorem ñ opprimat: arden
tem habeat lucernam: utt oporesso
uelamen iuste dumtaxat defensionis iui¬
Recictos habeat lumbos. ut haben
tum. Precinctos habeat lumbos. ut non
erpoliet uestitum: ardentem habeat lucer¬
nam. ut uestiat nudum. Precinctos ha¬
beat lumbos. ut domum nulluis in na¬
dat: ardeutẽ habeat lucernam. ut peregͥ

Expanded text:
stitatem: praecinctos habeat lumbos, ut stitatem: praecinctos habeat lumbos, ut aliquid alienum nec rapiat, nec furetur; ardentem habeat lucernam, ut de suo misericorditer operetur: praecinctos habeat lumbos, ut minorem non opprimat; ardeam, ut oppresso velamine justitiae justae defensionis auxctos habeat lumbos, ut habentcinctos habeat lumbos, ut non spoliet vestitum; ardentem habeat lucernam, 551 ut vestiat nudum: praecinctos habeat lumbos, ut domum nullius invadat; ardentem habeat lucernam, ut pereg
Abbreviated transcription (Latin):
agere ꝑuerse: Quid est suit lucer¬
ne ardendis:ͥ niui discite bene facere.:
Urecinginitur igitur fidelium lumbi:
dum concupiscentia mala compriuutur:
dum iniqua cogiatio choibetur. umli¬
bidini resistit animus: dum lascunie de¬
negatur effectus: dum caleatur luturia:
dum auaritia contempnit᷑ & rapina. dũ
ꝓxum lesio deuitatur: dum suꝑbia uinci¬
tur. dum iniudia superatur. Anurit eũ.¬
rdent uero lucerue fĩdelium.
dum recte fidei regulam seruant: dũ
insinu matris ecdie longanimit̾ ꝑseuerant:
dum te rena contempnunt. & celestia con¬
curpiscunt: dum solliciti pacemi custodiunt.
dum se uiuicem prire diligunt: dum nui¬
tuo se houore p̃uemunt: dum mansuetu¬
dine cordis & humilitate ꝓficiunt: dum
miscđic oꝑa libenter atq hylarit̾ faciunt:
duni q in oꝑib bonis. non hominib sed
deo placere contendunt. Inueni daird.¬
mnis ergo xp̃ianus. precuictos ha¬
beat lumbos. ut fugiat libidinem:
ardentẽ habeat lucernam. ut custodiat ca¬

Expanded text:
agere perverse? Quid est, Sint lucernae ardentes, nisi, Discite benefacere? 11. Praecinguntur igitur fidelium lumbi, dum concupiscentia mala comprimitur, dum iniqua cogitatio cohibetur, dum libidini resistit animus, dum lasciviae denegatur affectus, dum calcatur luxuria, dum avaritia contemnitur et rapina, dum proximi laesio devitatur, dum superbia vincitur, dum invidia superatur. Ardent vero lucernae fidelium, dum rectae fidei regulam servant, dum in sinu matris Ecclesiae longanimiter perseverant, dum terrena contemnunt et coelestia concupiscunt, dum solliciti pacem custodiunt, dum se invicem pure diligunt, dum mutuo se honore praeveniunt, dum mansuetudine cordis et humilitate proficiunt, dum misericordiae opera libenter atque hilariter faciunt, dumque in operibus bonis non hominibus, sed Deo placere contendunt. 12. Omnis ergo Christianus praecinctos habeat lumbos, ut fugiat libidinem; ardentem habeat lucernam, ut custodiat ca
Abbreviated transcription (Latin):
agna & mita sententia. quemadinodum
sit amor hominis manimam suam tit
pereat: odium ne ꝑeat. Si male amatieris:
tunc odisti. Si bene oderis: tunc amasti. Beli¬
ces qui oderunt custodiendo: ne ꝑdant aman¬
do. Seduide ne tibi stibrepat ut ce ipsum ue¬
lis interimere: sic intelligendo quos debes o

Expanded text:
Magna et mira sententia, quemadmodum sit hominis in animam suam amor ut pereat, odium ne pereat! Si male amaveris, tunc odisti: si bene oderis, tunc amasti. Felices qui oderunt custodiendo, ne perdant amando. Sed vide ne tibi subrepat ut teipsum velis interimere, sic intelligendo quod debes o
Abbreviated transcription (Latin):
premisit iustum: ut quem uides pecca¬
ta delinquentium diu patient̃ ferre. sci¬
as hinc quandoq etiam districte iudica¬
re. Hine ꝑ quendam sapientẽ ar̾. Altissi¬
nnis enim est patiens redoitor. Patiens enĩ
redditor aicitur: quia peccata hon uin
& patitur & redoit. Nam quos diu ut con¬
uertantur tolerat: non conuersos auriui
citetur. Nam dicitui. Hoc autem scitote.
quia si sciret pater fautlias. qualiora fur

Expanded text:
praemisit justum, ut quem vides peccata delinquentium diu patienter ferre, scias hunc etiam quandoque districte judicare. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Altissimus enim est patiens redditor Eccli, V, 4. Patiens enim redditor dicitur, quia peccata hominum et patitur et reddit. Nam quos diu, ut convertantur, tolerat, non conversos durius citetur. Nam dicitur: Hoc autem scitote, quia si sciret paterfamilias qua hora fur
Abbreviated transcription (Latin):
ferebantur. multomagis nr̃ãm orationis do¬
num. ubi carnis ipsitis ac sanguinis sacra¬
menta celebrantur. uifitare gaudebit. Si
ꝑambulare non desperit porticum. iiqua
rex quodam mortalis ac terremis. quamuis
potentissinius ac sapientissimus. ad orandum
stare solebat: quanto miagis penetralia cordi

Expanded text:
ferebatur, multo magis nostram orationis domum, ubi carnis ipsius ac sanguinis sacramenta celebrantur, visitare gaudebit. Si perambulare non despexit porticum, in qua rex quondam mortalis ac terrenus, quamvis potentissimus ac sapientissimus ad orandum stare solebat, quanto magis penetralia cordi
Abbreviated transcription (Latin):
querebat: qui ꝑ spm̃ nusqͣm deerat.
comus itaq ui illum credidit. quem uͣ
putauit posse salutem dare: nisi p̃sens
eẽt & corpore. Si cnim ꝑfecte credidiss:
diffisus est: qui honorem uirtucis¬
nori dedit. maiestati: sed presentie corpo¬
rali. Et salutem itaq filio petut. ꝙ tam̃
ini fide dubitauit: quia eum ad quem
uenerat. & potentem ad curandum ere¬
dicdit: & tam̾ morienti filio ee̾ ab sentem̃
quia non desit ubi inuicatur idicat. So¬
lo uissu salutem red. lidit: qui uolunta¬
te ommna c reauit.
Iua mie hoc nobis ẽ sollerter uituendli:
cimus: centurio ad dnm uenit dicens. Dñe.
puer meus iacet paraliticus indomo: & ma¬
le torquetur. Cui abis̾mi ꝓtinus responde¬
tur: ego ueniam & cuirabo eum. Quid est¬
hoc quod regulus rogat. ut ad eius filium
ueniat. & tam̃ corporalit̾ ire recusat: ad ser¬
num uͦ centurionis non inuitatur. & tam̃¬
se ire corporaliter pollicetur: S̾ oli cui¬

Expanded text:
quaerebat, qui per spiritum nusquam deerat. Minus itaque in illo credidit, quem non putavit posse salutem dare, nisi praesens esset et corpore. Si enim perfecte credidisset, diffisus est, quia honorem non dedit majestati, sed praesentiae corporali: et salutem itaque filio petiit, et tamen in fide dubitavit, quia eum ad quem venerat et potentem ad curandum credidit, et tamen morienti filio esse absentem pquia non desit ubi invitatur, indicat: solo jussu salutem reddidit, qui voluntate omnia creavit. Qua in re hoc est nobis solerter intuendum, cimus, centurio ad Dominum venit dicens: Domine, puer meus jacet paralyticus in domo, et male torquetur. Cui a Jesu protinus respondetur: Ego veniam, et curabo eum . Quid est quod regulus rogat ut ad ejus filium veniat, et tamen corporaliter ire recusat; ad servum vero centurionis non invitatur, et tamen se corporaliter ire pollicetur? Reguli
Abbreviated transcription (Latin):
nonam apud antiqͦs cotidie pranditun fic-¬
ret: ipsum quoq prandrum cena uocabat᷑.
Sepe autem iam dixisse me meini: quod
plerumq insco eunangło. regnum celoꝵ pre¬
senis ęccłia nominatur: Congregatio quippe
iustorum: regnum celoꝵ dicitur Quia cum¬
ait. anina iusti sedes sapientiȩ. paulus etiã
dicit. apm cli uirtutem & d̾i sapientiam:
liquido colligere debenus. quia si d̾s ẽ sa¬
pientia. anima autẽ iusti sedes ẽ sapientiȩ:
dum celum dt sedes dĩ: celtim ergo ẽ anima
scõr: quia dum eorum corda. interca nichil
ergo. Simile ẽ regaum cclorum homini regi:
qui fecit nuptias filio suo. Iam intelligit cari¬
tas ur̃a: quis ẽ rer regis filii pat̾. Ille est mati¬
rum. cui psalinista ait. D̃ iudictum tuum
regi da: & tusticiani tuã filio regis. Qui fecit
nuptias filio ĩuo. CTunc einm ds pat̾ dõ filio
nuptias sicit. quando hunc ĩutero tirginis
humnar: nature conuiirit: gͦndo dm̃ aute
scła. ficri uoluit hominem infine scłorun.¬

Expanded text:
nonam apud antiquos quotidie prandium fieret, ipsum quoque prandium coena vocabatur. 2. Saepe autem jam me dixisse memini quod plerumque in sancto Evangelio regnum coelorum praesens Ecclesia nominatur. Congregatio quippe justorum regnum coelorum dicitur. Quia ait: Anima justi sedes est sapientiae ; Paulus etiam dicit: Christum Dei virtutem et Dei sapientiam ; liquido colligere debemus quia si Deus sapientia, anima autem justi sedes sapientiae, dum coelum dicitur sedes Dei, coelum ergo est animalesia justorum. Quia dum eorum corda in terra nihil . Dicatur ergo: Simile est regnum coelorum homini regi, qui fecit nuptias filio suo. Quis est rs est iste rex, regis filii pater: ille nimirum cui Psalmista ait: Deus judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis . Qui fecit nuptias filio suo. Tunc enim Deus pater Deo Filio suo nuptias fecit, quando hunc in utero Virginis humanae naturae conjunxit, quando Deum ante saecula fieri voluit hominem in fine saecu
Abbreviated transcription (Latin):
ator rerum orbis dñs. postea qmͥi se ꝓpt̾
ne. cepit habere humanam patriam: oe¬
pit ciuitatis uidaice esse ciuis. paren¬
⁊ s. ab ero copit. parentum ominum
ipse parens. nt inuitaret amor at¬
traheret caritas: uinciret affectio. sua¬
deret humauitas: quos fugarat domina¬
tio. metus disꝑserat⁊ & fecerat uis pote¬
statis excorres.

Expanded text:
ator rerum, orbis Dominus, posteaquam se propter ator rerum, orbis Dominus, posteaquam se propter ne, coepit habere humanam patriam, coepit civitatis Judaicae esse civis: parentes habere coepit, parentum omnium ipse parens, ut invitaret amor, attraheret charitas, vinceret affectio, suaderet humanitas, quos fugarat dominatio, metus disperserat, fecerat vis potestatis extorres.
Abbreviated transcription (Latin):
quia medieris qui non fert infirmitates.
curare nescit: & qui non fuerit cum in¬
firmo infirmatus: infirmo non potest
conferre saintatem.
pc̃ ergo si insins mansisset uirtutib:
cominune cum hominib nichil
haberet. Et nisi implesset carnis ordinẽ:
carius in illo esset ociosa susceptio. Susti¬
mut ergo has uecessitates: uit homo uerꝰ
humanis necessitatib ꝓbaretui: Ascen¬
dit innauiculam. Xp̃c eccł̾ie uaruemi.¬
scħ fluctum suꝑ migraturus ascendit:
ut credentes inse. ad celestem batriam
tranquilla nauigatione ꝑdiat: & mu¬
incipes ciuitatis suę faciat: quos huma¬
nitatis suȩ fecit esse consortes.
on gͦ xp̃c indiget naui. s nauis in¬
diget axp̃o: quia sine celesti guber
natore. nauis eccliȩ ꝑ minidantumn pelagꝰ.
int̾ talia & tanta discrimina. ad celestem
portum ñ ualet ꝑuenire. Hȩc dir anus
lem: uerũ ipstus hystorie ordinẽ ꝓsequa¬
mur: Ascendit inquit innauitul ĩ: tratis¬
fretauit. & uenit inciuitatẽ suaui. Cre¬

Expanded text:
quia medicus qui non fert infirmitates, curare nescit, et qui non fuerit cum infirmo infirmatus, infirmo non potest conferre sanitatem. Christus ergo si in suis mansisset virtutibus, commune cum hominibus nihil haberet; et nisi implesset carnis ordinem, carnis in illo esset otiosa susceptio. Sustinuit ergo has necessitates, ut homo verus humanis necessitatibus probaretur. Ascendit in naviculam.  fluctus semper mitigaturus ascendit, ut credentes in se ad coelestem patriam tranquilla navigatione perducat; et municipes civitatis suae faciat, quos humanitatis suae fecit esse consortes. Non ergo Christus indiget navi, sed navis indiget Christo, quia sine cnatore navis Ecclesiae per mundanum pelagus, per tanta et talia discrimina, ad coelestem portum non valet pervenire. Haec diximus, lem: verum nunc ipsius historiae ordinem prosequamur. Ascendit, inquit, in naviculam et transfretavit, et venit in civitatem suam. Cre
Abbreviated transcription (Latin):
ectio sc̃i eunangłii quam modo fr̃s
audistis: erpositione non indiget. S ne
lianc taciti p̃terisse uideamur: exhortan¬
do potius quan exponendo in ea aliquid
loquamur: Hoc autẽ uobis solum modo
de expositione uideo ẽẽ requirendum:
cur is qui ad salutem petendam uene¬
rat. audiuit: nisi signa & prodigia nide¬
ritis. non creditis. Qui enu salutem que

Expanded text:
ectio sancti Evangelii, quam modo, fratres, audistis, expositione non indiget. Sed ne hanc taciti praeterisse videamur, exhortando potius quam exponendo in ea aliquid loquamur. Hoc autem nobis solummodo de expositione video esse requirendum, cur is qui ad salutem filio petendam venerat audivit: Nisi signa et prodigia videritis, non creditis? Qui enim s
Abbreviated transcription (Latin):
in lege: Magistrum uocat: cuius
non uult esse discipulus. Simplicissimuis
interrogator. & malignissimus nisidiator.
de magno mandato interrogat: qui nec
minimum obseruat. Ille enni debet de¬
ut interrogationis cius fictam conscienti¬
am. statim pͥmo responso ꝑcuteret diceus.
cũm dicimus: quantum ad dignita¬
tem mandatorum. non quantum adutili¬
datorum una ẽ: & omina mandata nuum¬

Expanded text:
nfusus. Magistrum vocat, cujus non vult esse discipulus. Simplicissimus interrogator, et malignissimus insidiator, de magno mandato interrogat, qui nec minimum observat. Ille enim debet inut interrogationis ejus fictam conscientiam statim primo responso percuteret dicens. tum dicimus, quantum ad dignitatem mandatorum, non quantum ad utilidatorum una est, et omnia mandata
Abbreviated transcription (Latin):
kmi. uolo subbrerutate trauscurrere.
ut infine ciuis. ualeam ad loquendum largius
uacare. Sed querendum prius est. an hec apud
matħm ipsa sit lectio: quȩ apud lucam. sub
appellatione cene describitur. Et quidemi
siuit non uulla. quȩ sibi dissona eeͣ uidentur:
quia hic prandium. illic cena memoratur.
ic qui ad nuptias indignis uestib
intrauit repulsus est. illic nullus intras¬
se dicitur. qui repulsus ẽc̃ ꝑlubeatur. Quarex
re recte colligitur. quod & hic ꝑ nuptias p̃sens
eccłia. & illic ꝑ cenam. eteruum & ultimum
conuuuium designatur: quia & hane non nul¬
li exituri intrant: & ad illud quisquis semel
intrauerit. ulterus non exibit. Et si quis
forte contendat. hanc eandẽ eͥeͥ lectionem: ego
meluis puto salua fide alieno intellectucedere.
qmͥ contentionib deseruire. qmͣ & intelligi
forsitan congrne potest. quia de proiecto eo qͥ
cum iptiali ueste non uenerat: quod lucas
ticuit. matheus dixit.
uod uero ꝑillum cena. ꝑ hunc auceui¬

Expanded text:
m, sub brevitate transcurrere, ut in fine ejus valeam ad loquendum largius vacare. Sed quaerendum prius est an haec apud Matthaeum ipsa sit lectio quae apud Lucam sub appellatione coenae describitur . Et quidem sunt nonnulla quae sibi dissona esse videntur, quia hic prandium, illic coena memoratur; hic qui ad nuptias non dignis vestibus intravit repulsus est, illic nullus qui intrasse dicitur repulsus esse perhibetur. Qua ex re recte colligitur quod et hic per nuptias praesens Ecclesia, et illic per coenam aeternum et ultimum convivium designatur, quia et hanc nonnulli exituri intrant, et ad illud quisquis semel intraverit ulterius non exibit. At si quis forte contendat hanc eamdem esse lectionem, ego melius puto, salva fide, alieno intellectui cedere, quam contentionibus deservire, quoniam et intelligiforsitan potest quia de projecto eo qui cum nuptiali veste non venerat quod Lucas tacuit Matthaeus dixit. Quod vero per illum coena, per hunc aute
Abbreviated transcription (Latin):
XICII. & foce augustorum. Int senatoria stii¬
pe ꝓgenitus. tam nobilissimam quani etiam¬
religiosissimam genealogiam duxit: ita ut
quartus felir sedis apostolice pontifer. uir
magne in xp̃i eccłia reuerentie. qui basilicã
scõrum cosme & daunei martyrum. uia
sacta iurta templum Romuli. sicut actenꝰ
ceruitur uenustissime fabricauit. eius at¬
tantis fuerit.⁊ & beata uirgo tharsiuia. quȩ
n itnra. promissiornuis celestis qudiuit ar̃¬
moniam. & isim. xp̃m ad se recspiendum
uidere meruit amita nichuomuiuis enus

Expanded text:
icii, et Phocae Augustorum. Iste, senatoria stiprogenitus, tam nobilissimam quam etiareligiosissimam genealogiam duxit, ita ut quartus Felix sedis apostolicae pontifex, vir magnae in Christi Ecclesia reverentiae, qui basilicam sanctorum Cosmae et Damiani martyrum via sacra juxta templum Romuli, sicut hactenus cernitur, venustissime fabricavit, ejus atavus fuerit, et beata virgo Tharsilla, quae moritura promissionis coelestis audivit harmoniam, et Jesum Christum ad se recipiendam vider
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ infirmam derceram fecit. Hinc pre¬
mortue painis: prius se uiuartepor ii fu¬
dit. Item sequenti die: ut abco signaretur
se obtuli. Quo facto. oꝑunt uene sues
excursus agnoscere. Tercia uero die. ubi
suꝑ eam sigilluni crucis iꝑtessit: statim
se arentium digitorum fila ltauerunt.
Et recepto inmisterio: initier in xp̃i uo
mine rediuiua dextera se signauit.

Expanded text:
super infirmam dexteram fecit. Hinc praesuper infirmam dexteram fecit. Hinc praemortuae palmae prius se vivax tepor infudit, item sequenti die in ipso loco ut ab eo signaretur se obtulit. 27 Quo facto, coeperunt venae suos excursus agnoscere, tertia vero die ubi super eam sigillum crucis inpressit statim se arentium digitorum fila laxaverunt et recepto ministerio mulier in Christi nomine rediviva dextera se signavit.