comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hennardꝰ qui simplicitatis et innocentie filius
onem luminis temporalis et qucciuid sibi adu̾sitatis
ticensis archid̃ nobilis parentibus ab infantia nobiłr
sło. ab ip̃o hunardo abbate iam tota corporis ualitu¬
dine destitudo et oculorum lumine pͥuato ħito fr̃m ꝯsi¬
lio ĩ locum abb̃is licet multum renitens ẽ subrogat᷑
Erat autẽ incessu grauis uoce sublimis ore facinidus
uultu angłicus ĩ omni motu uł actu corporis honestꝰ
Erat fide firmus. sꝑe c̃tus gemina caritare refectus. sa¬
pĩa clarꝰ fortitudine robustus. Erat ei honestas ĩ aftõ¬
ne sobrietas ĩ ꝯsuetudine. humilitas ĩ ꝑsꝑitate pa¬
tiã ĩ adu̾sitate. Mansuetus erat affabilis. suꝑbis t̾ri¬
bilis parcus cum debuis diffusus ut decuit. Non diu̾¬
sus ĩ habitu ñ ꝯfusus ĩ astu ꝙͣtum ad iominẽ unus
semꝑ et idem. Deuotus imitator scorum et intentus
auditor eorum. Ita plac̾e studuit hominibus ut deo
ñ displiceret Quam pspitue autem huiꝰ eusq discipu¬

Expanded text:
ardus fuit simplicitatis & innocentiæ filius.onem luminis temporalis, & quicquid sibi aduersitatisticensis Archidiaconus nobilibus parentibus ab infantia nobilitseculo, ab ipso Heymardo Abbate iam tota corporis valetudine destituto, & oculorum lumine priuato, habito fratrum consilio, in locum Abbatis, licet multum renitens est subrogatus. Erat autem in incessu grauis, voce sublimis, ore facundus, vultu Angelicus, in omni motu vel actu corporis honestus. Erat fide firmus, spe certus, gemina charitate refertus, sapientia clarus, fortitudine robustus. Erat ei honestas in actione, sobrietas in consuetudine, humilitas in prosperitate, patientia in aduersitate. Mansuetis erat affabilis, superbis terribilis, parcus cum debuit, diffusus vt decuit. Non diuersus in habitu, non confusus in actu, quantum ad hominem vnus semper & idem. Deuotus imitator Sanctorum, & intentus auditor eorum. Ita placere studuit hominibus, vt Deo non displiceret. Quam perspicue autem huius, eiusque discipu
Abbreviated transcription (Latin):
um illam ꝓiciens omnes uno ictu ꝓst̾neret. Cunq
aduemenĩ iam ambos cuneos concordes inuenisset mo¬
lem quã actułat ĩ mare ꝓiecit. Cuiꝰ magnitudine aqͣ
maris t̾mnios suos excedens dnas ciuitates sui effusio¬
ne subu̾̃tit et ipse sunt quas iongo tempore post pha¬
rao rex egipti filios is rł edificarẽ p̾cepit. Nõne queso
de tribu sua iam auadũgenti existebant. Nunc gͦ nu
it eoium multitudinem existere: ut et filus iacob
monte tante magnitudinis molem uł quom̾ ĩ capite fa¬
ti pond̾isgestare potu̾it lapidem ut tam magnã ꝓst̾u̾e

Expanded text:
um projiciens, omnes uno prosterneret ictu. Cumque adveniens jam ambos cuneos concordes invenisset, molem quam attulerat in mare projicit, cujus magnitudine aqua maris terminos suos excedens, duas civitates sui effusione subvertit, et ipsae sunt quas longo tempore post Pharao rex Aegypti filios Israel aedificare praecepit. Nonne, quaesode tribu sua jam quadringenti existebant. Nunc igiturit eorum esse multitudinem, ut et filiis Jacob,monte tam mirae magnitudinis molem, vel quomodo in capite tanti ponderis gestare potuisset lapidem, ut tam magnam prosternere
Abbreviated transcription (Latin):
H auc compositionem acceptantlam esse et utilem
cristianitati: rex ⁊ francigene comes cestrie cum ca¬
gatus autem cum patriarcha et archiep̃is episcopis
templariis hospitalariis ac omnibus ytalie capita¬
neis mnultisq aliis prudentib uiris efficatit᷑ huic
tractatui se opposuit rationalit̾ ostendens ante om¬
nia damuetam fore capiendam

Expanded text:
Hanc composicionem acceptandam esse et utilem Christianitati rex et Francigene, comes Zestrie cum cagatus autem cum patriarcha, archiepiscopis, Templariis, Hospitalariis et omnibus Italic capitaneis multisque aliis prudentibus viris efficaciter huic tractatui se opposuit, racionabiliter ostendens ante omnia Damiatam fore capiendam
Abbreviated transcription (Latin):
ctoria salhadini cum auitace sancta ⁊ omnibus
captiuis qui per regnum babilonie ⁊ damasci ui¬
ui reperiri possent. sumptus ⁊̃ ad reparandos muros
iherłm redderet insuper regnum iherosolimorum to¬
taliter restitueret preter craccum ⁊ montem rega¬
lem pro quibus retmentdis tributis obtulit cuiam¬
dui treuga duraret. Sunt autem hec duo in ara¬

Expanded text:
cteria Saladini, cum civitate sancta et omnibus cteria Saladini, cum civitate sancta et omnibus captivis, qui per regnum Babilonis et Damasci vivi reperiri possent, sumptus eciam ad reparandos muros Ierusalem redderet, in super totum regnum Ierosolimitanum restitueret preter Cracum et Montem – regalem, pro quibus retinendis tributum obtulit, quamdiu treuga duraret. Que duo castra in Ara
Abbreviated transcription (Latin):
molles glebas in quib crescit nisi superius circa par¬
tes babilonis artificiose conseruet᷑ in annos. Et sicut
diem uauis ꝓmissionib ipsos a deditione dchortatus
decepit miseros. Postremo portas suas obstruxert
intrinsecus ne aliciuis ueniens ad nos de suis nunci¬
aret quam lies afflictionis possideret cos. Si qui
uero per posticum uł de muris per funes euadere po¬
tuerunt. inflati ⁊ famelici ciuium suorum angusti¬
am euidenter ꝓbabant. Illis etiam qui fous in exer¬
citu saracenorum nos obsiderunt copia pabuli et
panis cepit decrescere. Nilus si quidem qui post
festum sancti iohannis baptiste usq ad exaltafo¬
nem sancte crucis solet excrescere ⁊ egipti plamtiẽ
irrigare. Hoc anno more suo uon ascendit ad signũ
partem terre siccam reliquit que nec arari nec semi¬
nari poterat suo tempore. Unde soldanus caristiã
tunens ⁊ famem in amorem retinende damiete ta¬
lit: ut crucem sanctam que olim capta fuit in ui¬

Expanded text:
molles glebas, in quibus crescit, nisi superius circa partes Babilonis artificiose conservetur in annos. Et sicut diem vanis promissionibus ipsos a deditione hortatus, decepit miseros. Postremo portas obstruxerunt intrinsecus, ne aliquis de suis ad nos veniens nunctiaret, quod dies afflictionis possiderent eos. Si qui vero per postitium vel de muris evadere potuerunt, inflati et famelici civium suorum angustiam probabant evidenter. Illis eciam qui foris in exercitu Sarracenorum fideles obsederant, copia panis et pabuli cepit decrescere. Nilus siquidem, qui post festum Iohannis baptiste usque in exaltacionem sancte crucis solet excrescere, Egipti magnam irrigare, hoc anno more suo non ascendit ad signum partem terre siccam reliquit, que nec arari nec seminari poterat suo tempore. Unde soldanus caristiam timens vel famem, eciam amore retinende Damilit, ut crucem sanctam, que olim capta fuit in vi
Abbreviated transcription (Latin):
qui longobardorum qͦquo mͦ ei resstere uolebant potẽ¬
t̾ eos ꝓterebat. In reconciliatione autem que facta est ĩ¬
ter imꝑatorem ⁊ papam nam ip̃i papam cum ep̃is
⁊ carclinalib ceperat die pasche henrico ĩ imꝑatorẽ
coronato. Post lectum euuangłm tradilit ei papa añ
altare beatorum apłorum petri ⁊ paulli ĩ ocłis omniũ
principum priuilegium de inuestitura ep̃atuum.
tiam ⁊ symoniam electis ⁊ inuestituram uirge ⁊ anuli
ꝯferat. Post inuestituram uͦ canonice consecrationẽ acci¬
piaut ab ep̃ ad quem ꝑtinu̾it. Confirmatio ꝑacis int̾
apsicum ⁊ imperatorem clum ĩ celebratione misse tra
gine passum pro nobis ĩ cruce sicut sc̃a ⁊ apłica tenet eccͣ
damus tibi in confirin atione uere patis int̾ me et te¬

Expanded text:
qui Longobardorum quoquomodo ei resistere volebant, potenqui Longobardorum quoquomodo ei resistere volebant, potenRomam tendebat. In reconciliacione autem, que facta est inter imperatorem et papam nam ipsum papam cum episcopis et cardinalibus ceperat, die pasche ipso Henrico in imperatorem coronato post lectum ewangelium tradidit ei papa ante altare beatorum apostolorum Petri et Pauli in oculis omnium principum privilegium de investitura episcopatuciam et symoniam electis et investituram virge et anuli conferat, post investituram vero canonice consecracionem accipiat ab episcopo, ad quem pertinuerit. Confirmacio pacis inter apostolicum et imperatorem, dum in cgine, passum pro nobis in cruce, sicut sancta et apostolica tenet Ecclesia, damus tibi in confirmationem verae pacis inter me, et te
Abbreviated transcription (Latin):
N mense iumo cometes apparuit ratlios dirigens ad
austrum. multis comcientibus hoc signo portendi fu¬
turam regis henrici expeditõnem u̾sus italiam. Igitur
rex henricus romam uadit pp̃ sedandam discordiam
aueerat int̾ regnum ⁊ sacerdotium qiue cepit a papa gͤ¬
gorio .uiͦ. qui ⁊ hyldebrannus ⁊ exagitata a successorib
euis uictore ⁊ urbano ⁊ p̾ omnib a paschali magno scan
quia karolo magno qui primus de regibus francorum
imꝑauit romanis. Iamq .ꝑ. ccc. ⁊ co amplius annos
abbatias ꝑ uirgam ⁊ anulum. hoc esse suum ius al¬
legabat. Contra hano maiorum autoritatem censebãt
pape synodali uiclicio nec posse nec deb̾e dari ꝑ uirgam
uec ꝑ anulum ep̃atum aut aliquam eccłiasticam dig¬
iutatem uł inuestituram a laicali manu ⁊ quicũq
ita ep̃atum aut aliqiuam eccłiasticam dignitatem uł
inuestituram a laicali manu accipiebant excõicabant᷑
Propt̃ hauc p̾cipue causam rex romam tendebat et si

Expanded text:
n mense Junio cometes apparuit radios dirigens ad austrum multis conicientibus hoc signo portenti futuram regis Henrici IV. expedicionem versus Italiam. Igitur rex Henricus Romam vadit propter sedandam discordiam, que erat inter regnum et sacerdocium, que cepit a papa Gregorio VII., qui et Hildebrandus, et exagitata a successoribus suis Victore et Urbano et pre omnibus a Paschali, et magno scanqui a Karolo Magno, qui primus de regibus Francorum imperavit Romanis, iamque per CCC et eo amplius annos abbacias per virgam et anulum: hoc esse suum allegabat ius. Contra hanc maiorum auctoritatem censebat papa synodali iudicio nec posse nec debere dari per virgam vel per anulum episcopatum aut aliquam ecclesiasticam dignitatem vel investituram a laicali manu. Et quicunque ita episcopatum aut aliam ecclesiastinvestituram accipiebant, excommunicabantur. Propter hanc praecipue causam rex Romam tendebat, et si
Abbreviated transcription (Latin):
negsigunt: ꝑ młtq etiã que nõ apretunt iniquitatum
arqͥs ext̃rus s semet ip̃m dͥ ip̃i subiecit. quando eum patiẽ¬
tia intra se frenari compellit. audiant etiã qd̾ electis suis
ueritos dicit In pacientia ur̃a possidebitis animas ur̃as.
Sic enuim concliti mirabłiter sumꝰ ut ratio animã. ⁊ aĩa
possideat corpꝰ ius uͦ anime a corporis possessione tepelli¬
tur. si nõ prius anima a ratõe possidet᷑. pacientes uͦ adino¬

Expanded text:
negligunt, per multa etiam quae non appetunt, iniquitatum ratur, et semetipsum sibimetipsi subjicit, quando eum patientia intra se frenare compellit. Audiant impatientes quod electis suis Veritas dicit: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Sic enim conditi mirabiliter sumus, ut ratio animam, et anima possideat corpus. Jus vero animae a corporis possessione repellitur, si non prius anima a ratione possidetur. Custodem i
Abbreviated transcription (Latin):
ne reglaris ardentissimus amator ⁊ fidelissmusiai¬
ei nunciatum eẽt a suo celłario nichil haberi ⁊̃ monabis
unde uł uno die illa fratrum paucitas sustentari pssbis
spondit. sternite nobis eluos asmos. Qui aum star fils¬
sent fecit secum ascend̾e conu̾sum unum ⁊ iussit ai nti
ciuodam uico panem manducaret ostiatim ad opis t l
et ip̃e similit ⁊̃ alio uico faceret. Et postꝙͣ sic facisae al
unum locum auem ei designau̾at conuenirent. factusid̃
ita ⁊ in loco p̾clicto sibi iam redeuntes ob iuabant. euis
ce abbas uudet sacculum ailsi multo plemore ẜlmile
⁊ subridendo ait. Ubi mentlicastis: ut uides uoisi qallo¬

Expanded text:
que regularis ardentissimus amator, fidelissimus emei nuntiatum esset a suo cellerario, nihil haberi in monasterio, unde vel uno die illa fratrum paucitas sustentari posset, respondit: Sternite nobis duos asinos. Qui cum strati fuissent, fecit secum ascendere conversum suum, et jussit ei, ut in quodam vico panem mendicaret ostiatim ad opus fratrum, et ipse similiter in alio faceret; et postquam sic fecissent, ad unum locum, quem ei designaverat, convenirent. Factum est ita; et in loco praedicto sibi jam redeuntes obviabant; cum ecce abbas videt sacculum conversi multo pleniorem quam suum, et subridendo ait: « Ubi mendicastis? Ut video vos
Abbreviated transcription (Latin):
uos optimne nostis sacculum meum fere solui torin ll̃
quatt ibi aliauid acrepistis Nesciebatis ad p̾sbites.
qui nomiate ibi ordinatus ẽ et aiuiequid accipit le
sErapina est. uiuuit doraus ꝙ de omni qd̃ delit
pobsuuthil omnino austabimus. Absit enim ut pec¬
aun illuis comedamus et nobis incorporemus. Conuo¬
ati pastoribus ouium aui ñ longe erant totum con¬
lisaetilum ĩ sinus eorsim euacuauit. Se hugone¬

Expanded text:
os optime nostis, sacculum meum fere solus implevit Quare ibi aliquid accepistis? Nesciebatis, quod presbyter ille Simoniace ibi ordinatus est, et quidquid accipit lepra et rapina est? Vivit Dominus, quod de omni quod dedit vobis, nihil omnino gustabimus. Absit enim, ut peccatum illius comedamus, et nobis incorporemus! » Convocatisque pastoribus ovium, qui non longe erant, totum conversi sacculum in sinus eorum evacuavit.
Abbreviated transcription (Latin):
ani ⁊ Iuliani. Et p̾cipue b̾i martini thuronis. Bagob̾to re¬
ge impensas p̾bente. Nec nõ ⁊ tumbam scĩ brictõnis ⁊ aliã
ubi corpꝰ b̾i martini duclum iacuerat. ⁊ mansoleũ sancui dẏo

Expanded text:
ani et Juliani, et praecipue beati Martini Turonis: Dagoberto reani et Juliani, et praecipue beati Martini Turonis: Dagoberto rege impensas praebente; necnon et tumbam sancti Brictionis, et aliam ubi corpus beati Martini dudum jacuerat; et mausoleum sancti Dio
Abbreviated transcription (Latin):
quoq inuenit scõs martyres germanos crispinũ ⁊ crispini¬
anũ quos ex qͣdam crigta prolatos mirifice composuit. S ⁊
in beluacensi municipio b̾m martyrem lucianũ qͦndam col¬
legam scĩ qͥntini inuentũ: similit̾ tnͣstuit atq composuit.
Apud ꝑisius cecum ituminauit in ponte. Rursus apd̾ ꝑisiꝰ
custos sc̃e columbs nuntiauit ei eccłiam suam om̃i ornatu
suo nocte a furib fuisse spoliatam. Tũc eligius ꝑgens ad ora¬
torium sc̃e columbe: ait. Audi sc̃a colũba q̃ dico. Nouit re¬
demptor meus: nͥ cito ornam̃ta huiꝰmodi tab̾naołi futurata
relip̾is: spinis alsatis faciam ianuam ita obserari: ut nũ¬
qͣm tͥ in hoc loco uen̾atio p̾beatur ab hodie. Quo dicto dliscessit:
seqñti cdie custos maturius surgens: inuenit omĩa uela usq
ad minimã palam sicut pͥus fu̾ant restituta. Hec sunt aũt
sepulchra q̃ auix argento ⁊ gẽmis fabrioauit. Germani. seue¬
rini piatonis. qͥntini luciani. Gẽnouephe. Colũbe. Mlaximi¬

Expanded text:
quoque invenit sanctos martyres germanos Crispinum et Crispinianum: quos ex quadam crypta prolatos mirifice composuit. Sed et in Belvacensi municipio beatum martyrem Lucianum, quondam collegam sancti Quintini, inventum similiter transtulit atque composuit. Apud Parisius caecum illuminavit in ponte. Rursus apud Parisius custos Sanctae Columbae nuntiavit ei, ecclesiam suam omni ornatu suo nocte a furibus fuisse spoliatam. Tunc Eligius pergens ad oratorium Sanctae Columbae, ait: Audi, sancta Columba, quae dico. Novit Redemptor meus, nisi cito ornamenta tabernaculi hujus furata reduxeris, spinis allatis faciam januam hanc ita obserari ut nunquam tibi in hoc loco veneratio praebeatur ab hodie. Quo dicto discessit. Sequenti die custos maturius surgens invenit omnia vela, usque ad minimam pallam, sicut prius fuerant, restituta. Praetsepulcra, quae auro et argento et gemmis fabricavit: Germani, Severini, Piatonis, Antici, Luciani, Genovefae, Columbae, Maximi
Abbreviated transcription (Latin):
tota die iacentia rogatus a suis epĩs iux uesꝑe st¬
quib hec supplicia suffic̾e pot̾ant ad ec̾nam m̾tu̾
D̾ ideo istud silere nequiuimꝰ: ut impietas iags
⁊ in sius minime silerenir. Qui ñ solũ ep̃m sumti

Expanded text:
quae tota die iacentia rogatus a suis episcopis uix uespere sequae tota die iacentia rogatus a suis episcopis uix uespere sequibus haec supplicia proficere poterant ad aeternam mercedem, ent. Sed ideo istud silere nequiuimus ut impietatem regis etiam in suis minime sileremus, qui non solum epi
Abbreviated transcription (Latin):
maiorẽ noĩe godagis filiũ um uxore absq solano b¬
ui aut ancille crudeli exilio delegauit. frem nth
doricum post occisionẽ uxoris ⁊ filii nudũ ⁊ delt¬
tum similit̾ exulauit. Post cuiꝰ mortẽ filium qͥ u¬
erat infantulũ duasq filias eius adultas imps¬
tas asinis longius affligendo proiecit. S ⁊ comite
qͣm płimos ⁊ nobiles gentis sue obiectõnib falsis n¬
sectans ob hoc qd̃ g̾niano fauerẽt: alios incendlit al¬
os uigulauit glaclio. imitator existẽs geiseriin
tris qui sui fr̃is uycorem ligato pond̾e lapilũ i ai¬
gasa fluuiũ circense fecilosum iactando dei̾sit
dau̾at: quos ille ĩmemor fidei ⁊ sacram̃ti molatt
diu̾sis penis ⁊ incendio trucidauit. Nam eldiat
ueteranũ cum dedecore capite truncauit. eiꝰq iparaẽ
cum alio noĩe thenarica in meclio ciuitatis inaũm
Quaꝵ corporci ꝑ uicos ⁊ plateas tħi mandauit:

Expanded text:
ium, nomine Godagis, cum uxore absque solacio sium, nomine Godagis, cum uxore absque solacio seruuli ant ancillae crudeli exilio delegauit, fratrem uero Theodericum post occisionem uxoris et filii nudum atque destitutum similiter exulauit; post cuius mortem filium qui supererat infantulum duasque filias eius adultas inpositas asinis longius affligendo proiecit. Sed et comites quam plurimos et nobiles gentis suae obiectionibus falsis insectans, ob hoc quod germano fauerent, alios incendit, alios iugulauit, imitator existens Geiserici patris, qui sui fratris uxori ligato pondere lapidum in Ansaga fluuium Cirtensem famosum iactando demersitdauerat, quos ille inmemor fidei et sacra-menti uiolator diuersis poenis et incendiis trucidauit. Nam Heldicaueteranum, cum dedecore capite detruncauit, eiusque uxorem cum alia, nomine Teucharia, in medio ciuitatis incendit. Quarum corpora per uicus et plateas trahi mandauit,
Abbreviated transcription (Latin):
siderans post obitũ suũ filiis qd̾ nõ contigit
statuere. Thecdori cum frẽm filiosq eiuitꝰ geraui¬
nis q frĩs nicħ̾ominꝰ filios crudelit̾ cepit insemo
rũ nullũ dimitt̾et. nͥ enim mors desid̾ĩ sui Ml¬
tem anferret. Primo soiens uxorẽ thodorici fs ue
tam credo ne forte maritũ aut maiorẽ filiũ q pid
⁊ sapiẽs uidebatur cõsiliis acriorib adlũsus trami
armasset: crimine imposito gladio eam ncai
iubet. Post occiditur ⁊ ille filiꝰ magnꝰ litt̾is infftui
cui scd̾m constitutõi gẽserici eo qd̾ maior om̃ibie¬
regnũ uit̾ nepotes poturimũ debebat᷑. Accendis
huc. crudelius aliqͥd ꝑpetͣre. Aftante uulgo in uoi
ciuitate peo gͣdib ꝑlatee noue. ep̃m sue religisns
noĩe iocũdum quẽ prĩarcham uocitabant pcepr
centlio concremari ob hoc qd̾ in domo theodoriti
ni regis acceptissimꝰ habebat᷑ cuiꝰ forte suffragion
morata domus rognũ pot̾at obtin̾e. Cũo ⁊ gentins¬

Expanded text:
siderans post obitum suum filiis, quod non contigit, regnum statuere, Theodericum fratrem filiosque eius Gentunisque fratris nihilominus filios crudeliter coepit insequi. Quorum nullum dimitteret, nisi ei mors desiderii sui uolumtatem auferret. Primo sciens uxorem Theoderici fratris astutam, credo ne forte maritum aut maiorem filium, qui prudens et sapiens uidebatur, consiliis acrioribus aduersus tyrannum armasset, crimine adposito gladio eam intercipi iubet. Post occiditur et ille filius magnis litteris institutus, cui secundum constitutionem Geiserici, eo quod maior omnibregnum inter nepotes potissimum debebatur. Accenditur adhuc crudelius aliquid perpetrare. Adstante uulgo in media ciuitate pro gradibus plateae nonae episcopum suae religionis, nomine Iucundum, quem patriarcham uocitabant, praecepit incendio concremari, ob hoc quod in domo Theoderici germani regis acceptissimus habebatur; cuius forte suffragio memorata domus regnum poterat optinere. In
Abbreviated transcription (Latin):
oncilum a pͣ eugenio celebratur. In quo concilio
ublit confuicauit beatus b̾nardus magistrum gilleb¬
in coenomento porretam clisputando cum eo singłarit
uqum sui temporis singłaris athleta. Hic gillebtus
aabhicfauorum ep̃c ĩ sacris littis plurimum exeratat᷑
billimora se scrutat᷑ ad insipientiam sibi Si quidẽ
prelat absconclitos ⁊ furtiuas ꝓpiasbat aquas
aile auid saperet ĩmo qiuantum desiprret ꝑsonis
iais fatebatur Timebat enim ꝙ apud senonas
maluel arclum ei clixisse fuerunt. Nunc tua res
upries cumi preximus aidet. Nouissime tamen¬
am fdelium suꝑ hoc inualesceret scand alu
uast iunirmur uocatus ad medium ẽ ⁊libium t̃¬

Expanded text:
concilium a papa Eugenio celebratur. In quo concilio publice confutavit beatus Bernardus magistrum Gislebertum, cognomento Porratam; disputando cum eo singulariter, tanquam sui temporis singularis athleta. Hic Gislebertus erat Pictavorum episcopus, in sacris litteris plurimum exercitatus: sed sublimiora se scrutatus ad insipieproponebat absconditos, furtivas propinabat aquas, nec facile quid saperet, imo quantum desiperet, personis authenticis fatebatur. Timebat enim quod apud Senonas Petrum ei dixisse ferunt: Tunc tua res agitur, paries cum proximus ardet. cum jam fidelium super hoc invalesceret scandalum, cresceret murmur, vocatus ad medium est, et librum t
Abbreviated transcription (Latin):
sus gͣcuitis ardent. dep̾henli pectoris sui malius
timẽt. semꝑ amari nũqͣm certi. amici cliabsun
genda leti utrobiq ꝑu̾si. Inter amicos cliscrdus e¬
mici in obsequio hostes in animo. contiuẽtes ĩla
ubi pot̾unt fieri boni qui st̃ in bono mali ant qͣs¬
malis bene usuri sũt qui male bonis uti nõ delm̃¬
tatõnes uarias animi languẽtis affectio ꝑtin¬
di honoris auida simul ⁊ nescia morbo exceslar
iuanis afflata. caua morbida. turbulenta ansu
leuiũ clña. male fundatis om̃ib blanda repirein¬
tib fumeci: capiendis secluctoria. captis inustas¬

Expanded text:
iis gratuitis ardent, deprehendi pectoris sui malitiam timent, semper amari, nunquam certi; amici diaboli, genda laeti, utrobique perversi. Inter amicos discordamici in obsequio, hostes in animo; continentes in verbo, sti poterunt fieri boni, qui sunt in bono mali, aut quando bene malis usuri sunt, qui male bonis uti non deslectationes varias animi languentis affectio, potiendi honoris avida simul et nescia, morbo excellentiae inanis afflata, cava, morbida, turbulenta, animorum levium domina, male fundatis omnibus blanda, repugnantibus fumea, capiendis seductoria, captis invicta
Abbreviated transcription (Latin):
memoria. Sed qualis: feda flagitiis. horrida facinorib. Hec¬
contra facien tuam. Dominꝰ locutus est cui omẽ adu̾sum ⁊̃ sibi
aduersari netesse est ut sit sera querela. O custos homimĩ quare
arguitur ase ipso. Non est sane iam tunc quod aut uitatem dis¬
simulet ratio. aut rationis iutuitum anima decliuet abrupta
clusis ꝙ in morte sensib ꝓ quos utiꝙ curiosiꝰ exue. ⁊ a se ire
solebat ui eam que p̾cerit muncli huiꝰ figuram. uides turpib
uichil deesse ad confusionen. cum ꝓducentur ii spectaculum
orpositi torrenti huic directe eqͥtatis. ⁊ huic lumini pro palate

Expanded text:
memoria. Sed qualis? Foeda flagitiis, horrida facinoribus, vcontra faciem tuam . Dominus locutus est, cui omne adversum et sibi adversari necesse est, ut sit sera querela: O custos hominum, quarearguetur et a se ipso. Non est sane jam tunc quod aut veritatem dissimulet ratio, aut rationis intuitum anima declinet, membrisclusisque in morte sensibus, per quos utique curiosius exire, et a se ire solebat in eam, quae praeterit, mundi istius figuram? Vides turpibus nihil deesse ad confusionem, cum producentur spectaculum i sunt, utique oppositi torrenti huic directae aequitatis, et huic lumini propalatae
Abbreviated transcription (Latin):
est ergo deus: Q uod ad uniu̾sum spectat. finis. quod ad delecta¬
mem. salus quod ad se ipse nouit. Qlit deus sit penci ꝑũ¬
uid est deus: Nou minꝰ ꝑu̾sorum pena quamsor. Lxxx
rectio inconu̾tibilis. atq iudec linabilis. quippe actingens ubi
cui illisa om̃is prauitas conturbetur necresse est. ut oppositis¬

Expanded text:
ergo est Deus? Quod ad universum spectat, finis? quod ad electionem, salus: quod ad se, ipse novit. Quid est Deus? Volurectio inconvertibilis atque indeclinabilis, quippe attingens ubique: cui illisa omnis pravitas conturbetur necesse est. Quidni i
Abbreviated transcription (Latin):
iuis uescitur homo. ⁊ est potestatiua. nia hemo utitis¬
uon instabilis. nõ dissimilis. s unus sibimet semꝑ uititur in¬
ueniri. ⁊ est consentanea cum ꝑcaritatem multorum hominũ
est cor unum ⁊ auiina uua. Et est uotiua cum homo uotis oĩ¬
bus deo adherens unus spuitus est. Et est diguatiua qria linꝰ¬

Expanded text:
nus nascitur homo. Est unitas potestativa, qua homo virnon instabilis, non dissimilis, sed unus sibimet semper nititur inveniri. Est consentanea, cum per charitatem multorum hominum est cor unum, et anima una. Est et votiva, cum anima votis omnibus adhaerens Deo, unus spiritus est. Et est dignativa un
Abbreviated transcription (Latin):
facalo ad̾ iam datur: libet ex clamare. Domine clilexi decorẽ
Apit ⁊ reduct̾is affectibus ecunctis locis quib captiui te¬
ũim tinendo que non oportet. amaudo que nõ docet. dolen
brn. gaudendo uaniꝰ. cum hiis ieat tota uolũtate ⁊ lib̾¬
nolatũ. Pulset inpetu spiritꝰ. ⁊ in pinguedine grẽ illaba
sonne cũ ceperit circuire illas ilucidas mansiones. et

Expanded text:
am datur, libet exclamare: Domine, dilexi decorem at anima, et reductis affectibus, e cunctis locis, quibus captivi tenentur, timendo quae non oportet, amando quae non decet, dolendo vane, gaudendo vanius, cum his ineat tota libertate volatum, pulset impetu spiritus, et in pinguedine gratiae illabatur? Nonne cum coeperit circuire lucidas mansiones, et
Abbreviated transcription (Latin):
Hequenti xl cum adhuc pars oꝑis maxima suꝑesset
⁊ petuma paulatim decresceret. Electi sunt ex cano
uicum alis pluribus sc̃orum reliciuiis. Int̾ quas emi¬
lus fnma ⁊ dignitate unum philat̾ium ĩ auo sie scͥꝑ¬
iuu lecitur. Spongia crux dñi cum syndone confaciałi
aisaurat atꝙ tiui genitrix ⁊ ungo capilli. Cum hiis reli¬
uuis ꝑsec sunt ĩ angliam que tunc temporis magna

Expanded text:
esima, cum adhuc pars operis maxima superesset, et pecunia paulatim deficeret, electi sunt ex canonae cum aliis pluribus sanctorum reliquiis, inter quas eminebat forma et dignitate unum phylacterium, in quo sic scriptum legitur: Spongia, crux Domini, cum sindone, cum faciali. Me sacrat, atque tui, Genitrix, et virgo, capilli. Cum his reliquiis profecti sunt in Angliam, quae tunc temporis magna
Abbreviated transcription (Latin):
aresi atͥrime debellant. Euerardo gladiis ꝑempto gis¬
lto aufe recni unclis subm̾so cet̾orum uix aliquis fũgit
auu. aut trucidaretur aut capxierur. Hoc nuncio infide¬
les mȩis corde franguntur et ludouicus ab alsacia disce¬
dit ⁊ rex er fideles cius cum ip̃o gratulantur. Eodem ãne¬
ademarꝰ duniacensis abbas substitr̃t sͥ abbate maio¬
lun dn ille. Hoc aunio guisłs filius rollonis dux uor¬
mannorum dolo ĩ franciai occisus est ab alzone cognom̃to
tuio. ciauii ad cuius cingłm inuenta ẽ sere familiaris
sonii ĩ quo inuenta st̃ indumenta monachalia que
lempor int̾ bella meditabatur se gestaturum apd̾ gine¬
gium quem locum a tempore hastingi desertum ip̃e fru¬
ncoss sentibus purgau̾at et ad hunc statum qui mͦ est
uexat. Nuiꝰ filius fuit richardus Aohni de eodera sii

Expanded text:
aggressi, acerrime debellant. Everardo, gladiis perempto, Gisaggressi, acerrime debellant. Everardo, gladiis perempto, Gisleberto autem Rheni undis submerso, caeterorum vix aliquis fugit, qui non aut trucidaretur aut caperetur. Hoc nuntio infideles regis corde franguntur, et Ludowicus ab Alsatia discedit, et rex et fideles ejus cum ipso gratantur. Uxorem Ademarus Cluniacensis abbas substituit sibi abbatem Majolum. GUILLELMUS. Hoc anno Guillelmus Rollonis filius dux Normanniae, dolo in Francia occisus est ab Alsone, cognomento Curto. Clavis ad ejus cingulum inventa est ferae familiaris scrinii, in quo inventa sunt indumenta monachilia, quae semper inter bella meditabatur se gestaturum apud Gimegium; quem locum a tempore Hastingi desertum ipse fruticosis sentibus purgaverat, et ad hunc statum qui modo est evexerat. Hujus filius fuit Richardus. 944. SIGEBERTUS
Abbreviated transcription (Latin):
iꝑatoris obsessum. capiunt. eumq pellicia si u
reutes ei regnum magis competere illi ĩ patris aib¬
nate q̃ othoni ante irenum nato. uno ales¬
rehuum qͣ imꝑatorem bellum parantes mii o nls¬
a tous oftenclĩat. et multi cum pauas cene iesisl
qisa intim imꝑatore i alio rehru lutore ante clauos do¬
cioi lanas sue infixos ĩ oratõne ꝑstrato. uicti frea deder̃t
ar ulensione filius int̾ puncipos de uarietate legisutm
oeuaid arnis suꝑsitibus fili filiorum post patres defunsto
ctoua hnis aui censebant fiatrum filios deb̾e tum pa¬
atam oppidum alsatie ꝙd ludoiuicus rex ꝑ milites eue¬
clł et e illeb̾ti tenebat ĩ qua obsiclione sua sufrede rici
matuitiui cp̃i qui animo iamiã ab imꝑatore de fecerat
mlti ab mꝑatore defeçerunt eaꝙ re aliis t̾ritis solus
p intritus manet. Int̾im fideles regis udo udelicet et cori
Cu suꝑ hermanni sueuorum dutis euerardum gisle¬
quni ꝑdando regns secure intentos iuxta rehuũ ĩ opinate

Expanded text:
Othonis obsessum capiunt, eumque fallacia sua ab rentes ei regnum magis competere nato in patris regno, quam Othoni ante regnum nato. Stepra imperatorem bellum parantes, milites imperatoris offendunt, et multi cum paucis congressione facta, interim imperatore in alio Rheni litore ante clavos Domini lanceae suae infixos in ordissensione inter principes de varietate legis, utrum deberent avis superstitibus filii filiorum post patres defunctosvictoria his, qui censebant fratrum filios debere cum pasagam oppidum Alsatiae, quod Ludowicus rex per milites Everardi et Gisleberti tenebat. In qua obsidione suasu Friderici Moguntini episcopi, qui animo jam ab imperatore defecerat, multi ab imperatore defecerunt; eaque re aliis territis, solus rex interritus manet. Interim fideles regis, Udo videlicet et Conradus, frater Herimanni Suevorum ducis, Everardum et Gislebertum predando regno secure intentos, juxta Rhenum inopinato
Abbreviated transcription (Latin):
misera illa imposita mox ab ocłis intuentium cumtiti si
suclig̾us babemb̾gensis ep̃c qui et clemens romant iefls
cluꝰ. p̾sidet et ab eo rex henricuis in imꝑatorem bñtliatus
uirantibus romanis se sine eius consensu numquã papar¬
electuros. Deod̾ico metensium ep̃o defuncto sugrdit al¬
gligentiam et incuriam effusi sanguinis clñ contrra¬
ta fuerat. ĩ nouam rcedifi cata benedicitur. p̾sent noꝑ¬
auadratura circuli de quai re aristotiles ait. Ciili aual¬
tura siei icibile scĩa ciuidem nondum ẽ illuduͦ lable¬
romam tendet. audiuit uoces anglorum cantantuan.
dominis ego cogito cogitatõnes patis et ñ affluttomi.
res offendisset eum fotum dliligenter i leto iuo olanl
Quem cum reserato ostio ñ inuenisset ĩ pauperem sids¬

Expanded text:
misera illa imposita, mox ab oculis intuentium cum toto somisera illa imposita, mox ab oculis intuentium cum toto soSuidgerus Babenbergensis episcopus, qui et Clemens, Romane ecclesie CXLVI. presedit, et ab eo rex Heinricus in imperatorem benedictus est, iurantibus Romanis se sine eius consensu eiusque electuros. Deoderico Metensium episcopo defuncto succedit Adalneglegentiam et incuriam effusi sanguinis Domini concremata fuerat, in novam reaedificata, benedicitur presenquadratura circuli, de qua re Aristoteles ait: Circuli quadratura, si est scibile, scientia quidem nondum est, illud veRomam pergeret, audivit voces angelorum cantantium: Dicit Dominus: Ego cogito cogitationes pacis, et non afflictionis. fores offendisset, fotum diligenter in lecto suo collocavit: quae cum reserato ostio non invenisset, in paupere s
Abbreviated transcription (Latin):
uare tormenta. Nam de auina sniãm dampnatõnil iui
reuocabitis. Corpui gͦ meum insuite ĩ corio ceruias
cludite ĩ lapideo sarcophago. et oꝑcłm ferro ⁊ plius
astringite et lapidem ip̃m tribus magis cathonil an¬
date. Sitribus noctibus ita secure iacuero. quarca elens
ꝑat ⁊ nichil ualuit. Primis enim duabus noctibus aume
ri cłicorum psalmos canerent cura corpus singuli dems
ostium ecdie ĩmani obite claulum leui negocio contius¬
tos. duas extremas cathenas diruꝑunt. Metlia au ri¬
suis elaborata erat. illibata durauit. Tercia nocte
galli cautum strepitu aduenientium hostium omue mi¬
nast̾ium uiĩum ẽ a fundamentis mou̾i. Unus autem ci
respondente nequeo ꝓ uinculis. solu̾is inquit. ⁊ malo muo
¶tatimq cathenam que cetõrum ferotiam illuserat ml¬
lo conamine ut stuꝑam dirupit. Oꝑculum q tumbe as
depulit et apprehensam manu palam omnibus ab atl

Expanded text:
lleviare tormenta. Nam de anima sententiam damnationis non lleviare tormenta. Nam de anima sententiam damnationis non revocabitis. Corpus ergo meum insuite in corio cervino, et includite in lapideo sarcophago, et operculum ferro et plumbo constringite, et lapidem ipsum tribus magnis catenis circumdate. Si tribus noctibus ita secure jacuero, quarta die int praeceperat, et nil valuit. Primis enim duabus noctibus cum chori clericorum psalmos canerent circa corpus, singuli daemones ostium ecclesiae immani obice clausum leni negotio confringentes duas extremas catenas diruperunt, media quae operosius elaborata, illibata durante. Tertia nocte circa galli cantum strepitu advenientium hostium omne monasterium visum est a fundamentis moveri. Unus autem caeteris respondente: « Nequeo pro vinculis, solveris, inquit, et malo tuo. » Statimque catenam quae caeterorum ferociam eluserat, nullo conatu ille ut stupam dirupit, operculumque tumbae pede depulit, et apprehensam manu palam omnibus ab eccl
Abbreviated transcription (Latin):
odem tempore mulier apud bertheleiam anglie uil¬
lam auguratrix ⁊ malefica cum auadam die con¬
uiuaretur. councula quam nabebat ĩ delicũs uocalius
solito nescio auid cornicata est. Quo auelito. dñe cultellꝰ
de manu excidit simul et uultus expalluit et ingemis¬
cens dutissime ait. Hodie ad ultimum sultum perue¬
nit aratrum meum. Hoclie aucliam ⁊ accipiam grãde
ĩcõmodum. Adhuc ea loauente uenit ad eam nuntuis
dicens. Mortuus ẽ filius tuus ⁊ tota familia subita ruia
int̾iit. Quo auclito continuo dolore saucia decubuit uo¬
cari p̾cepit suꝑstites lib̾os monachum et monacham. Qͥ¬
bus singultiendo ait. Ego miscrabili ciuodam fato meo
demonicis artibus semꝑ inseruiui. Ego uiciorum omniũ
sentina ⁊ illecebrarum magistra fui. et sꝑabam tantũ ĩ
ieligioneura a me ip̃a despaul. Nunc e qu̾ia sao me demo¬
nes hituram exactores ĩ pena quos habui suasores in
culpa rogo uos ꝑ mat̾na iuscera ut mea tempteti⁊ M¬

Expanded text:
odem tempore mulier apud Bertheleriam Angliae villam auguratrix et malefica, cum quadam die comminaretur cornicula quam habebat in deliciis, vocalius solito nescio quid comminata est. Quo audito, dominae cultellus de manu excidit, simul et vultus expalluit, et ingemiscens diutissime ait: « Hodie ad ultimum sulcum pervenit aratrum meum; hodie audiam et accipiam grande incommodum. » Adhuc ea loquente venit nuntius ad eam, dicens: « Mortuus est filius tuus, et tota familia subita ruina interiit. » Quo audito continuo dolore saucia decubuit; vocarique fecit superstites liberos, monachum et monacham, quibus singultiendo, ait: « Ego miserabili quodam fato meo daemoniacis artibus semper inservii. Ego vitiorum omnium sentina, el illecebrarum magistra fui, et sperabam tamen in religione vestra, a me ipsa desperavi. Nunc ergo quia scio me dhabituram exactores in poena, quos habui suasores in culpa; rogo vos per materna viscera, ut mea tentetis a
Abbreviated transcription (Latin):
affecit. ip̃m quoq dunstanum ĩ flandriam expulit
ĩ habitatum a monachis stabulum cłicorum fecit
Cunc beati adelmi corpus tot annis abelitum adicis
de tra leuatum et iuscrinio locatum ẽ. Cui declit
rex p̾dium amplissimũ. In cet̾a uͦ cenobia uimis ĩ¬
humanus fuit qui ꝓpt̾ etatis lubritum et ꝓpt̾ pelicis
consiliũ. regnauit annis uͦui Sygibertus. Aun
a lapis mine magni tu cdinis tomtru et tempestate
turbulenta de celo iactus ingens miraculum iudẽ¬
tibus p̾buit. Templa pleris q ĩ locis ualida tempe¬
state concusa sunt utriuscy ordinis sac̃dotes ictu flu¬
minis int̾ierunt et plura horrenda dictu portenta
t̾ret et auiciis cohercet notis crucisĩ ueste płimorum
a parentibus quoruidani aũ uestibus quasi lepͣ
sordentib.¬

Expanded text:
affecit. Ipsum Dunstanum in Flandriam expulit. aginta annis inhabitatum a monachis, stabulum clericorum fecit. Tunc corpus beati Adelmi tot annis abditum a clericis de terra levatum, et in scrinio locatum est: cui dedit rex praedium amplissimum; in caetera vero coenobia nimis inhumanus fuit, tum propter aetatis lubricum, tum propter pellicis consilium.a lapis mirae magnitudinis tonitru et tempestate turbulenta de coelo jactus ingens miraculum videntibus praebuit; templa plerisque in locis valida tempestate concussa sunt; utriusque ordinis sacerdotes ictu fulminis interierunt, et plura horrenda dictu portenta terret et a vitiis coercet, notis crucis in veste plurimorum apparentibus, quorundam autem vestibus quasi lepra sordentib
Abbreviated transcription (Latin):
tuo wigfrido coloniensium archiep̃atum suscepit
iui. głosus brno fã othonis imꝑatoris. Qui qͣt
quantus ne fu̾it apd̾ deum et homines lector edis¬
cat ĩ uita ip̃ius quam rogerus lucilent̾ scͥpsit. Hiꝰ
studio translata sunt a roma coloniam corpora sco¬
rum. elisii. patrocli. ꝑuuati grogorii. cum baculo

Expanded text:
tuo Wicfrido Coloniensium archiepiscopatum suscepit vir gloriosus Bruno, frater Ottonis imperatoris; qui quantus qualisve fuerit apud Deum et homines, lector ediscat in vita ipsius, quam Rogerus luculenter descripsit. Hujus studio translata sunt a Roma Coloniam corpora sanctorum Elifii, Patrocli, Privati, Gregorii, cum baculo
Abbreviated transcription (Latin):
łr auid possim dare ñ habeo. S memet ipsum tolle. et¬
me seruum iuiris tui eẽ ꝓfit̾e. atq ut filium tuum re¬
cipias. Mcenice illius ĩ seruitium trade. Q illa ex ore
tanti uĩri audiens irrisionem credidit potius quam cõ¬
passionem. At ille ut erat uir elociuentissimus attr ad¬
prime ĩ ext̾ioribus quoq studiis exulitus. dubitanti
se obtrilit: ac puus petũt ut ei filium suum donare de¬
muem ꝓ eo uicarium p̃beo. Solum modo pietatem ĩ
me exhite: m̃ꝙ filium uncum redde. Cumq ĩlle uenͣti
uuitus hominem ꝯspexiss: auam arten noss ĩqsuit
seu uu d̃ paulmus rendit dicens. An nosl tesuiide

Expanded text:
 quod possim dare non habeo, sed memetipsum tolle, servum me juris tui esse profitere, atque ut filium tuum recipias, me vice illius in servitium trade. Quod illa ex ore tanti viri audiens, irrisionem potius credidit quam compassionem. At ille, ut erat vir eloquentissimus, atque apprime exterioribus quoque studiis eruditus, dubitanti se obtulit, ac prius petiit ut ei filium donare deminem pro eo vicarium praebeo, solummodo pietatem in me exhibe, mihique unicum filium redde. Cumque ille venusti vultus hominem conspexisset, quam artem nosset inquisivit. Cui vir Dei Paulinus respondit, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
relicta ħemi lib̾tate ⁊ illa ꝓfessione sublimi aua eum p̃ ce¬
t̾is eiusdem uite iuiris fama celebrau̾at. ce nobii uigum subi¬
re maluiss Ille uelut imꝑem se anachorite discipłme ⁊ su¬
blimitate tante ꝑfectõnis indiguũ. ad incioꝵ s colas se reũti
riticam disciplinam qmͣ me desuisse miramini ñ solum nõ
respuo uec refuto s tota pocius uen̾atõne complector atq sus¬
picio ĩ qua post tringinta annos quos ĩ cenobii congrega

Expanded text:
relicta eremi libertate, et illa professione sublimi qua eum prae caeteris ejusdem vitae viris fama celebraverat, subire jugum coenobii maluisset. Ille velut imparem se anachoreticae disciplinae, et sublimitate tantae perfectionis indignum, ad juniorum scholas revertisse reticam disciplinam, quam me deseruisse miramini, non solum non respuo nec refuto, sed tota potius veneratione complector atque suscipio. In qua post triginta annos, quos in coenobii congrega
Abbreviated transcription (Latin):
damirx xͥauissimo rege galicie ĩ bello suꝑatus est. In yta¬
la cometa nure magnitudinis apparuit p̾tendens fa¬
ueuq. secita est. Rex otho corpus innocentii mͣrtyris
urbeu magataburch trausfert. Anno sequenti otho¬
lpator tatani locharingiã sibi subiugauit resistente
Abi sols metensium ep̃o adelb̾one fiẽ ducis fred̾iti. Sste¬
phanuset ꝯstantinus udentes post patris sui depulsio¬
um estantiniumn filiu leonis upatoris ab omnib sibi
onisilto dec̃tarent dato signs a uiris ꝯstantin amibo fra¬
uil solio deturbautur et tonsis capitib ad idem mona.¬
latio abusiuis imꝑatoribis ip̃e ꝯstantinus et roma¬
nus filius eius ex filia romcini imꝑatoris imꝑante
ĩ urbe meresburch a fratre obsessius piectis armis ad pedes
udiuit. orodo rex edredꝰ obdormiuit ĩ domino.

Expanded text:
e in bello superatus est. In Italia cometa mirae magnitudinis apparuit, portendens famem quae secuta est. 945. Rex Otho corpus Innocentii martyris in urbe Magataburch transfert; qui tator totam Lotharingiam sibi subjugavit, resistente sibi solo Mettensium episcopo Adalberone, fratre ducis Frederici. Stephanus et Constantinus, videntes, post patris sui depulsionem, Constantinum filium Leonis imperatoris ab omnibus sibi consulto decertarent, dato signo a viris Constantini, ambo fratres solio deturbantur, et tonsis capitibus ad idem monalatio abusivis imperatoribus, ipse Constantinus et Romanus filius ejus ex filia Romani imperatoris imperant in urbe Metelburch a fratre obsessus, projectis armis ad pedes udierit: Modo rex Edredus obdormivit in Domino.
Abbreviated transcription (Latin):
pidibus p̾ciosis poitas ex margaritis plateas ex au¬
ro leg̾it quis sani sensus hec uixta lit̾am accipere
uelit. Unde statim ad spiritalem intelligentiam
recurrit ⁊ quid ibi misticum continetur excuurit
Multa tñ ⁊ qiue de tormentis malorim scripta
lius occurrit que ĩ sola ymaginatione consistit.
Nam illa qiue cum intelligentia ꝑmiscetur quanto
subtilioi tanto difficilius inuenitur. unde ẽ qd̃ dan
prior neptalim uͦ post̾i̾or nascitur. Se officio dan.

Expanded text:
pidibus pretiosis, portas ex margaritis, plateas ex auro legerit, quis sani sensus homo haec juxta litteram accipere velit? Unde statim ad spiritualem intelligentiam recurrit, et quid ibi mysticum contineatur, inquiritMulta tamen, et quae de tormentis malorum scripta lius occurrit, quae in sola imaginatione consistit. Nam illa, quae cum sola intelligentia permiscetur, quanto subtilior, tanto difficilius invenitur. Unde est quod Dan p
Abbreviated transcription (Latin):
ram domũ ñꝙͣ uidimus. auream tñ domum ymagi¬
nari possumus si uolumus. hoc itaq bestia fac̾e non
pitest. Soli rationali creature hoc possibile ẽ. Hiũmodi
ymaginatione sepe utunur cum q̃ sint future uite bo¬
boua mala. Item hic sicut nec sola sic nec sũma
mllenimus. ibi ⁊ sũma s inꝑmixta bona uł mala
esse ñ dubitamus. Quociens igitur ex multis bonis
uł malis aue ĩ hac uita sensus corpore exꝑitur qͣ le
uł auantum esse possit illud future uite sũmũ
bonum siue malum colligitur ⁊ ex houm ymagi¬
natione ciuedam futiroium ymago figuratur.
Caus utiq ymaginatio fiationalis esse faccie comũ

Expanded text:
tem domum nunquam vidimus. Auream tamen domum imaginari possumus si volumus. Hoc utique bestia facere non potest, soli rationabili creaturae possibile. Hujusmodi imaginatione saepe utimur, cum quae sint futurae vitae bobonorum. Item hic sicut nec sola, sic nec summa invenimus. Ibi, et summa et impermista bona, et mala esse non dubitamus. Quoties igitur ex multis bonis, vel malis quae in hac vita sensus corporeus experitur, quale, vel quantum esse possit illud futurae vitae summum bonum sive malum colligitur, et ex horum imaginatione, quaedam futurorum imago figuratur, talis utique imaginatio rationalis es
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuisioilisi rerum spẽm ad iniusibiliũ coeniti¬
onem ascend̾e nitimur. In illa est ymagiiano
ñ sine ratõne. In ista intelligontia ñ abso ymagi¬
natõe. Isti st̃ duo filii bale qͦꝵ p̾mogenitꝰ dan dr. pꝰt̾ior
neptalĩ nõiat᷑. Ad da itaq sp̃alit̾ ꝑtinet ꝯsid̾atõ fut᷑oꝵ¬

Expanded text:
visibilium rerum speciem ad invisibilium cognitionem ascendere nitimur. In illa est imaginatio non sine ratione, in ista intelligentia non absque imaginatione. Isti sunt duo filii Balae, quorum primogenitus Dan dicitur, posterior Nephtalim nominatur. Ad Dan itaque specialiter pertinet consideratio fu
Abbreviated transcription (Latin):
sitait nos et ñ ip̃i nos. Quo dicto repertussus imꝑator. et
pheticum uirum estimans inuitum fecit eum ep̃m.
uiꝰ hoc factum fuit. Erat ĩ indnast̾i̾o sc̃ĩmonialium
ad om̃s amatores suos intendebat. quorum unus cli¬
ues ebgenerosus cam abduxit ⁊ loco uiste ꝯiugis habu¬
it. Mandat ep̃s ut mulier monastĩo restituatur. et fit
tͥum ab sente pontisice repetitur excõicatur raptor ita
ut nullus duium cum eo coniuuari aut collo qui au¬
deret. Tunc excõicatiũ ĩ p̃lia iuris sui abiit. Ueniẽte
autẽ ep̃o ad exitum uite conuenerunt comꝑatͥote orã¬
tes ꝑro exrõicato. Quibus ille respondit. Simiser ille
maledictam illam mulierem deseruerit ut absolutus
si auten ꝑstit̾it sequente anno hac eadem die ⁊ eadem
ratus. uidebitis autem me qñ lignum ad sextam in so¬
nuist. sp̃m efflare sic omnia impleta sunt. utroꝙ sic
moriente. Anno enu seciuente codemdie ⁊ eadem ho¬

Expanded text:
fecit nos, et non ipsi nos. Quo dicto repercussus imperator, et fecit nos, et non ipsi nos. Quo dicto repercussus imperator, et propheticum virum aestimans, invitum eum fecit episcopum. Hujus hic factor fuit. Erone amatores suos incendebat: quorum unus dives et generosus eam abduxit, et loco justae conjugis habuit. Mandat episcopus, ut mulier monasterio restituatur, et fit. Iterum, absente pontifice, repetitur; excommunicatur raptor, ita ut nullus civium cum eo convivari aut colloqui auderet. Tunc excommunicatus in praedia ruris sui abiit. Veniente autem episcopo ad exitum vitae, convenerunt compatriotae, orantes pro excommunicato. Quibus ille respondit: « Si miser ille maledictam illam mulierem deseruerit, sit absolutus; si autem perstiterit, sequente anno hac eadem die et eadem  paratus. Videbitis autem me, quando signum ad sextam insonuerit, spiritum efflare. » Sic omnia impleta sunt, utroque sic moriente. Anno enim sequente eodem die et ho
Abbreviated transcription (Latin):
nno xix henriciis imꝑator colome natale dl
mortuus magnis cepit clarere uirtutib. Perctras
ẽ agrupina ab agrippa genero augusti. fosden
nuiano auiibi ĩ inꝗium allectus. colonias auiui se¬
manorun eo deduxit colonia. In hac fuit quidã
ip̃s clariis religione s turpis corpore. Qui fastus est
er̃e hoc modo. Imꝑator adñica quinqͣ gesimt ueliatũ
ꝑhem solus ad aream siluie teuenit. coalitibis hac et
asat disꝑsis. ibi hebat eccłiam pbr ille agrestis deformis
ualde ⁊ quasi poitentum nature. Imꝑator se militem
montit᷑ suppłr missam rogat. Ille ꝯfestim se parat. Imꝑ¬
ator int̾im cogitabat quare ds a quo formosa cuncta
ꝓcedunt. tam deformẽ hominẽ ꝯfic̾e sua sacram̃ta sine¬
ret. uentum ẽ ad illum u̾ium trastꝰ. Scitote qm̃ dñs iꝑ¬
se ẽ d̾s. In qͥb u̾b cum discordaret puer pb̃ri. sacerdos
cõcitatiori uoce respondit quau imꝑatori cogitanti. Ip̃e

Expanded text:
 25. Heinricus imperator Coloniae natalem Domini to post mortuus, magnis coepit clarere virtutibus. Pilegrimus est Agrippina ab Agrippa genero Augusti: postea a Trajano, qui ibi in imperium allectus, colonias civium Romanorum eo deduxit, Colonia. In hac fuit quidam episcopus, clarus religione, sed turpis corpore, qui factus est episcopus hoc modo: imperator Dominica Quinquagesimae venatum pergens, solus ad aream silvae devenit, comitibus hac et illac dispersis: ibi habebat ecclesiam presbyter ille agrestis, deformis valde, et quasi portentum naturae. Imperator se militem mentitus suppliciter missam rogat. Ille confestim se parat. Imperator interim cogitabat, quare Deus, a quo formosa cuncta procedunt, tam deformem hominem conficere sacramenta sua sineret. Ventum est ad illum versum tractatus: Scitote quonse est Deus . In quibus verbis cum discordaret puer presbyteri, sacerdos concitatiori voce respondit, quasi imperatori cogitanti: Ipse