comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in eiꝰ eẽ uideanit᷑ ecđa: Unde poterat istaregala & sic
appellari: ut diceret᷑ de ꝑmixta eccła: Iuȩregula in¬
tellectorẽ uigilantẽ reqͥrit qͣndo scriptura cũ ad alios
loqͣt᷑. tanquã ad eosipsos ad qͦs loquebat᷑ uidet᷑ loqui.
uł deipsiscũ dealus ĩãloqͣtar tanquã unũsit utrorũq
sacram̃torũ: Ad hoc ꝑtinet in canticis canticorum¬
Fuscasũ & spetiosa ut tab̾naculacedar : ut pellessalomonis.
Nonenĩ ait. fusca fui uttab̃nacula cedar. & speciosasũ
unitatẽ intrauna retia pisciũ bonorũ & malorum.
Tabracula emĩcedar adhismahelẽ ꝑtinent : qͥnẽrit
heres cũ filio libere . Itaq: cũ debona parted s̃ dicat.
calcabt̃. & faciã illis tenebras in lucẽ. & pͣua in directũ
Hȩe uerba faciã : & ñ derelinquã eos: Mox dealia parte
quȩ mala ꝑmixtaẽ dicit ĩ psiautẽ conũsisretro
er̃: Ipseẽ qͥppe ille seruus cõmemoratꝰ in euangłio :
cuniꝰ dñ scũ uenerit diuidet cũ & partt̃ eiꝰcũ ypo¬

Expanded text:
 esse ecclesia. unde poterat ista regula et sic appellari, ut dice retur: "de permixta ecclesia". quae regula intellectorem uigilantem requirit, quando scriptura, cum ad alios iam loquatur, tamquam ad eos ipsos ad quos loquebatur uidetur loqui, uel de ipsis, cum de aliis iam loquatur, tamquam unum sit utrorum. que Sacramentorum. Ad hoc pertinet in Canticis canticorumFusca sum et speciosa ut tabernacula Cedar, ut pelles Salomonis . Non enim ait, Fusca fui ut tabernacula Cedar, et speciosa sum oralem unitatem intra una retia piscium bonorum et malorum . Tabernacula enim Cedar ad Ismaelem pertinent, qui non erit haeres cum filio liberae . Itaque cum de bona parte Deus dicat, calcabunt, et faciam illis tenebras in lucem et praua in directum. haec uerba faciam et non derelinquam eos, mox de alia parte, quae mala permixta est, dicit: ipsi autem conuersi sunt retro, erunt: ipse est quippe ille seruus commemoratus in euangelio, cuius dominus, cum uenerit, diuidet eum et partem eius cum hypo
Abbreviated transcription (Latin):
magna quȩ stio quã regula quȩ soluendis quȩ fa¬
onib ad hibenda ẽ : Hȩcẽ quã ñ in telligentes¬
pelagiani uł condider̃ suã heresĩ uł auxer̃ : labo¬
rauit in ea disserenda tichonius bene. sed ñplene:
Disputans enĩ defide &oꝑib: oꝑa nob dix̃ adõ dari
merito fidei. ipsã uͦ fidẽ sic eẽ a nob̵ ut nob ñsitadõ.
Necattendit apłm dicentẽ. pax frĩb & carita scũ fide.

Expanded text:
stio quam regula, quae soluendis quaestionibus adhibenda est. haec est, quam non intellegentesPelagiani uel condiderunt suam haeresem uel auxerunt. laborauit in ea disserenda Tyconius bene, sed non plene. disputans enim de fide et operibus opera nobis dixit a deo dari merito fidei, ipsam uero fidem sic esse a nobis, ut nobis non sit a deo, nec attendit apostolum dicentem: pax fratribus et caritas cum fide
Abbreviated transcription (Latin):
illũ intelligimus nulla inter posita creatura. ẽ: Quare ipsã quoq
ueritatẽ nulla exparte dissimilẽ in ipso & cũ ipso ueneremur: quȩ¬
forma. ẽ. omniũ quȩ abuno facta sunt & ad unũ nituntur Vnde
appar& sp̃italib animis ꝑhanc formã. eẽ. facta om̃ĩa: Quȩ
sola impl& quod appetunt om̃ia Quȩ tamen omma neq fie¬
rent apatre ꝑfiliũ. neq siuis finib salua. ẽẽnt: nisi ds̃ sũmȩ bonus
ess&. qui & nulli naturȩ quȩ ab ipso bona. eẽ. poss&. inuidit.
& boño ipso alia quantũ u iłent alia quantũ possent ut maneren

Expanded text:
illum intelligimus, nulla interposita creatura est. Quare ipsam quoque illum intelligimus, nulla interposita creatura est. Quare ipsam quoque Veritatem nulla ex parte dissimilem in ipso, et cum ipso veneremur, quad unum nituntur. Unde apparet spiritualibus animis, per hanc formam esse facta omnia, quae sola implet quod appetunt omnia. Quae tamen omnia neque fierent a Patre per Filium, neque suis finibus salva essent, nisi Deus summe bonus esset: qui et nulli naturae, quae ab ipso bona esse posset, invidit; et in bono ipso alia quantum vellent, alia quantum possent, ut maneren
Abbreviated transcription (Latin):
Quis qͥs diligit angłoꝵ hunc dm̃ certꝰ sũ quod etã me dili¬
git. Quisqͥs in illo man& et potest humanas p̾ces sentire
in illo me exaudit: Quisqͥs ipsũ hab& bomi suũ impso me
aduinat. Nec mihi eius participatione potest in uidere dicas
ergo mihi adoratores aut adulatores partiũ mundi: Qũe non
optimũ sibi concili& qui hoc colit unũ quod om̃is optimus diligit
& cunus cognitione gaud&. & ad quod pͥncipiũ recurrendo
sit optimus : Qus qͥs uͦ angłs excessus suos diligit & ueritati
ẽe subditus non uilt & pͥuato suo lȩtari cupiens & acõmuni
om̃iũ bonoꝵ & uera beatitudine lapsus. ẽ. cuidantur om̃s mali
subiungendi & p̃mendi. Nullus autẽ bonus nisi exercendus
inpotestatẽ datur. nullo dubitante non. ẽ. colendus. Cuiuis
lȩcitia .ẽ. nr̃a miseria. & cuius dãnũ .ẽ. nr̃a reuersio. Relig&
ergo nos religio uni omnipotenti dõ: quia inter m̃tẽ nr̃am qua
illũ intelligimus patrẽ. & ueritatẽ . id. ẽ. lucẽ interiorẽ ꝑ quã

Expanded text:
um diligit hunc Deum, certus sum quod etiam me diligit. Quisquis in illo manet, et potest humanas preces sentire, in illo me exaudit. Quisquis ipsum habet bonum suum, in ipso me adjuvat, nec mihi ejus participationem potest invidere. Dicant ergo mihi adoratores, aut adulatores partium mundi, quem non optimum sibi concillet, qui hoc unum colit, quod omnis optimus diligit, et cujus cognitione gaudet, et ad quod principium recurrendo fit optimus. Quisquis vero angelus excessus suos diligit, et veritati esse subditus non vult, et privato suo laetari cupiens a communi omnium bono et vera beatitudine lapsus est, cui omnes mali subjugandi et premendi, nullus autem bonus nisi exercendus in potestatem datur; nullo dubitante non est colendus; cujus laetitia est nostra miseria et cujus damnum est nostra reversio. 113. Religet ergo nos religio uni omnipotenti Deo; quia inter mentem nostram qua illum intelligimus Patrem, et veritatem, id est lucem interiorem per quam
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ dixi. om̃s fere homines inhif quȩ loquen¬
do arguunt facere ñqͥescunt. Sed cũ faciant¬
alii optim se. deformit̃. frigide. alii acute. orna¬
te. uehem̃t̃ illũ ad hoc opꝰ unde agimꝰ iã opor¬
r tet accedere. qͥ potest disputare uł dicere
sapient̃. etiã sinpotest eloquent̃. ut ꝓsit au¬

Expanded text:
quae dixi, omnes fere homines in iis quae loquenquae dixi, omnes fere homines in iis quae loquendo agunt, facere non quiescunt. Sed cum alii faciant obtuse, deformiter, frigide, alii acute, ornate, vehementer illum ad hoc opus unde agimus, iam oportet accedere, qui potest disputare vel dicere sapienter, etiamsi non potest eloquenter, ut prosit au
Abbreviated transcription (Latin):
deb& igit᷑ diumarũ scripturarũ tractator &
doctor defensor rectȩ fidei ac debellator
erroris. & bona docere &mala dedocere. atq
in hoc oꝑe sermonis conciliare auersos. remis¬
sos erigere. nescientib qđ agit᷑ qͥd expectare
debeant intimare. Ubi aũt beni uolcos in¬
tentos. dociles. aut inuenerit. aut ipse fecerit :
cetera ꝑagenda s̃ sic̃ causa postulat. Si docen¬
di s̃ qͥ audunt. narratione faciendũ . ẽ. sitam̃
indigeat ut res deqͣ agit᷑ innotescat. Ut aũt
quȩ dubia s̃ certa fiant : docum̃tis adhibitis ra¬
Itionandũ. ẽ. Siuͦ qͥ audiunt mouendis̃ potius
quã docendi. ut ineo qđ iã sciunt agendo ñ
torpeant. &reb assensũ quas. ueras eẽ fatent᷑ ac¬
cõmodent. maiorib dicendi uirib opꝰ. ẽ. ibi
obsecrationes & increpationes. concitationes
&coertiones. & qͣcũq alia ualest ad cõmouen¬
dos animos s̃ necessaria. Ethȩc qͥdẽ cuncta

Expanded text:
Debet igitur divinarum Scripturarum tractator et Debet igitur divinarum Scripturarum tractator et doctor, defensor rectae fidei, ac debellator erroris, et bona docere, et mala dedocere: atque in hoc opere sermonis conciliare aversos, remissos erigere, nescientibus quid agatur, quid expectare debeant intimare. Ubi autem benevolos, intentos, dociles aut invenerit aut ipse fecerit, caetera peragenda sunt, sicut causa postulat. Si docendi sunt, qui audiunt, narratione faciendum est: si tamen indigeat, ut res de qua agitur, innotescat. Ut autem quae dubia sunt, certa fiant, documentis adhibitis ratiocinandum est: si vero quia audiunt, monendi sunt potius quam docendi, ut in eo quodiam sciant, agendo non torpeant, et rebusas. sensum, quas veras esse fatentur, accommodent, maioribus dicendi viribus opus est. Ibi obsecrationes et increpationes, concitationes et coercitiones, et quaecunque alia valent ad commovendos animos, sunt necessaria. Et haec quidem cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe illa qͥa eloquentes s: ñ adhibent ut sint
eloquentes. Iui ꝓpt̾ cũ exinfantib loquen¬
tes ñ fiant: msi locutiones discendo loquen¬
tĩ Cur eloquentes fieri ñ poss. nulla eloquen¬
di arte tradita. sed elocutionis eloquentiũ
legendo & audiendo. & qͣntũ asseqͥ c̃ceditur
imitando: qͥd qđ ita fieri ipsis qͦq experimus
exemplis. Nã sine p̃ceptis rechoricis nouimꝰ
plurimos eloquentiores plurimis qͥ illa didi¬
cer̃: sine lectis uͦ & auditis eloquentiũ dispu¬
tationib ułdictionib neminẽ. Nã neq ipsa¬
arte grammatica qua discit᷑ locutionis integri¬
tas indigerent pueri. sieis in t̃ homines qͥmte¬
gre loquerent᷑ crecere darei it᷑ & uiuere: nes¬
cientes qͥppe ulla nomina uitioꝵ. qͥcqͥd uitio su
cuiꝰquã ore loquentis audirent. sana sua con¬
suetudine rep̃henderent &cauerent sic̃ rusti¬
cos urbam rep̃hendunt. etiã qͥlitteras nesciunt

Expanded text:
quippe illa, quia eloquentes sunt; non adhibent, ut sint quippe illa, quia eloquentes sunt; non adhibent, ut sint eloquentes. 5. Quapropter, cum ex infantibus loquentes non fiant, nisi locutiones discendo loquentium; cur eloquentes fieri non possint, nulla eloquendi arte tradita, sed elocutiones eloquentium legendo et audiendo, et quantum assequi conceditur, imitando? Quid, quod ita fieri ipsis quoque experimur exemplis? Nam sine praeceptis rhetoricis novimus plurimos eloquentiores plurimis qui illa didicerunt; sine lectis vero et auditis eloquentium disputationibus vel dictionibus, neminem. Nam neque ipsaarte grammatica, qua discitur locutionis integritas, indigerent pueri, si eis inter homines, qui integre loquerentur, crescere daretur et vivere. Nescientes quippe ulla nomina vitiorum, quidquid vitiosum cujusquam ore loquentis audirent, sana sua consuetudine reprehenderent et caverent; sicut rusticos urbani reprehendunt, etiam qui litteras nesciunt
Abbreviated transcription (Latin):
me exercitatione. siue sc̃ribendi. siue die¬
tandi. Postremo etiã dicendi. quȩ scđm
pietatis ac fidei regulã sentit. Siaũt tale
desit ingeniũ. nec illa rethorica p̾cepta ca¬
piunt᷑. nec si magno labore inculcata qͣntula¬
cũq exparte capiunt᷑ aliqͥd ꝓͥ s. qͣndoqͥdẽ
etiã ipsi qͥea didicer̃ &copiose ornateq di¬
cunt n on om̃s ut scđm ipsã dicant possunt
ea cogitare cũdicunt. Siñ dehis disputant.
rmo uͦ uexllos eoꝵ eẽ ex istimo. qͥutrũq pos¬
sint & dicere bene. & adhoc faciendũ p̃cep¬
ta illa dicendi cogitare cũ dicunt. Cauendũ
ẽ. enĩ ne refugiant examimo quȩ dicenda s̃ :
dũ attendit᷑ ut arte dicant᷑: & tam̃ in sermo¬
nib atq dictionib eloquentiũ impleta repe¬
runt᷑ p̃cepta eloquentiȩ. deqͥb illi ut eloque¬
rent᷑. uł cũlo quȩrent᷑ ñ cogitauer̃: siue illa di¬
dicissent. siue ne attigissent qͥdẽ. Implent

Expanded text:
me exercitatione sive scribendi, sive dicme exercitatione sive scribendi, sive dictandi, postremo etiam dicendi, quae secundum pietatis ac fidei regulam sentit. Si autem tale desit ingenium, nec illa rhetorica praecepta capiuntur; nec, si magno labore inculcata quantulacumque ex parte capiantur, aliquid prosunt. Quandoquidem etiam ipsi qui ea didicerunt, et copiose ornateque dicunt, non omnes ut secundum ipsa dicant, possunt ea cogitare cum dicunt, si non de his disputant: imo vero vix ullos eorum esse existimo, qui utrumque possint, et dicere bene, et ad hoc faciendum praecepta illa dicendi cogitare cum dicunt. Cavendum est enim ne fugiant ex animo quae dicenda sunt, dum attenditur ut arte dicantur. Et tamen in sermonibus atque dictionibus eloquentium, impleta reperiuntur praecepta eloquentiae, de quibus illi ut eloquerentur, vel cum eloquerentur, non cogitaverunt, sive illa didicissent, sive ne attigissent quidem. Implent
Abbreviated transcription (Latin):
Nã &ipsos romanȩ pͥncipes eloquentiȩ ñ pi¬
guit dicere qđ hanc artẽ nisi qͥs cito possit
nũquã om̃ino possit ꝑdiscere. Iđutrũ ue
tirdiorib tandẽ aliquando ꝑdisci ñ ea
tanti pendimꝰ ut eis discendis iã maturas
uł etiã graues hominũ ȩtates uelimꝰ impe¬
ndi. Satis ut ad olescentuloꝵ ista sit cura.
nec ipsoꝵ om̃iũ qͦs utilitati ȩcclesiasticȩ cupimꝰ
erudiri. sed eoꝵ qͦs nundũ magis urgens &
huic rei sine dubio p̃ponenda necessitas oc¬
cupauit. Im̃ si acutũ & feruens adsit inge¬
niũ: faciliꝰ adher& eloquentia legentib &
audientib eloquentes. quã eloquentiȩ p̃cep¬
ta sectantib. Nec des̃ ȩcclesiasticȩ litterȩ
etiã p̃t̃ canonẽ mauctoritatis arce salubrit̃
collocatũ. qͦs legendo homo capax. & sid
non agat. sed tantũ mͦ reb quȩ sibi dicunt᷑.¬
dũ mhis uersat᷑ induit᷑ accedente uł maxi¬

Expanded text:
Nam et ipsos Romanae principes eloquentiae non piNam et ipsos Romanae principes eloquentiae non piguit dicere quod hanc artem nisi quis cito possit, nunquam omnino possit perdiscere  Cicero, detardioribus tandem aliquando perdisci, nos ea tanti pendimus, ut eis discendis jam maturas vel etiam graves hominum aetates velimus impendi. Satis est ut adolescentulorum ista sit cura; nec ipsorum omnium quos utilitati ecclesiasticae cupimus erudiri, sed eorum quos nondum magis urgens, et huic rei sine dubio praeponenda necessitas occupavit. Quoniam si acutum et fervens adsit ingenium, facilius adhaeret eloquentia legentibus et audientibus eloquentes, quam eloquentiae praecepta sectantibus. Nec desunt ecclesiasticae litterae, etiam praeter canonem in auctoritatis arce salubriter collocatum, quas legendo homo capax, etsi id non agat, sed tantummodo rebus quae ibi dicuntdum in his versatur, imbuitur; accedente vel maxi
Abbreviated transcription (Latin):
breuit̃ aꝑte. ueri similit̃. & isti uera sic narrent
ut audire te deat. intelligere ñpateat. credere
pos tremo ñlibeat. Illi fallacib argum̃tis ue¬
ritatẽ oppugn ent: asserant falsitatẽ. Isti nec
uera defendere. nec falsa ualeant refutare.
illi ammos audientiũ inerrorẽ mouentes
impellentesq dicendo t̾reant. contristent.
exhilarent. ex ortent᷑ ardent̃. Isti ꝓueritate
lenti frigidiq dormitent: qͥs ita desipiat.
ut hoc sapiat: cũ gͦ posita sit inmedio facultas
eloqͥi quȩ ad ꝑsuadenda seu pͣua seu recta ua¬
l& plurimũ. Cur ñbonoꝵ studio cõparat᷑ ut
militet ueritati. sieã mali adoptinendas ꝑuer¬
sas uanasq causas inus iniqͥtatis &erroris usur¬
atq p̃cepta. qͥb cũ accidit in uerb plurimis
tia nominat᷑. extra istas litteras nrãs sẽ posito
adhoc congruo tẽporis spatio apta &conue¬
menti ȩtate dicenda s̃ eis qͥhoc celerit̃ poss.

Expanded text:
breviter, aperte, verisimiliter; et isti vera sic narrent, breviter, aperte, verisimiliter; et isti vera sic narrent, ut audire taedeat, intelligere non pateat, credere postremo non libeat? illi fallacibus argumentis veritatem oppugnent, asserant falsitatem; isti nec vera defendere, nec falsa valeant refutare? illi animos audientium in errorem moventes impellentesque dicendo terreant, contristent, exhilarent, exhortentur ardenter; isti pro veritate, lenti frigidique dormitent? Quis ita desipiat, ut hoc sapiat? Cum ergo sit in medio posita facultas eloquii, quae ad persuadenda seu prava seu recta valet plurimum; cur non bonorum studio comparatur, ut militet veritati, si eam mali ad obtinendas perversas vanasque causas in usus iniquitatis et erroris usuratque praecepta, quibus cum accedit in verbis plurimis tia nominatur, extra istas litteras nostras, seposito ad hoc congruo temporis spatio, apta et convenienti aetate discenda sunt eis qui hoc celeriter possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
intellecta sunt. deinuemiendo prius. depro¬
ferendo post ea disseremus. Quia gͦ deinuemendo
multa iamdiximus. &tria dehac una parte uolu
pauca dicemus. ut si fieri potuerit. uno libro
cuncta claudamu s. totumq hoc opus qua¬
tuor uoluminibus terminetur: Primo
itaque expectationem legentium qui for¬
te meputant rethorica daturum esse
precepta quȩ inscolis sołarib & didici
et docui:
Ista p̃locutione ꝓhibeo. atq ut ame ñ expecten¬
tur ãmoneo. Non qđ nihil habeant ut ilitatis:
sed siqͥd habemt seorsũ discendũ. ẽ. sicui forta¬
sis bono uiro etiã hȩc uacat discere. Honaũt
ame uł in hoc oꝑe. uł maliqͦ alio reqͥrendũ¬
Nã cũ ꝑartẽ rethoricã &uera suadeant᷑ & falsã.
qͥs audeat dicere aduersus m̃datiũ indefenso¬
rib suis mermẽ debere consistere ueritatẽ.
ut uidelic& illi qͥres falsas ꝑsuadere conant᷑ no¬
uerint auditorẽ uł beniuolũ. uł intentũ. uł do¬
cilẽ ꝓmio facere: istiaũt ñ nouerint. illi falsa

Expanded text:
intellecta sunt. De inveniendo prius, de proferendo postea disseremus. Quia ergo de inveniendo multa jam diximus, et tria de hac una parte volumpauca dicemus; ut, si fieri potuerit, uno libro cuncta claudamus, totumque hoc opus quatuor voluminibus terminetur. 2. Primo itaque exspectationem legentium, qui forte me putant rhetorica daturum esse praecepta quae in scholis saecularibus et didici et docui, ista praelocutione cohibeo, atque ut a me non exspectentur, admoneo; non quod nihil habeant utilitatis; sed quod, si quid habent, seorsum discendum est, si cui fortassis bono viro etiam haec vacat discere, non autem a me vel in hoc opere, vel in aliquo alio requirenduNam cum per artem rhetoricam et vera suadeantur et falsa, quis audeat dicere, adversus mendacium in defensoribus suis inermem debere consistere veritatem, ut videlicet illi qui res falsas persuadere conantur, noverint auditorem vel benevolum, vel intentum, vel docilem prooemio facere; isti autem non noverint? illi falsa
Abbreviated transcription (Latin):
q diuinos decet: hac illi locuti s nec ipsos
dec&e alia: nec alios ipsa. Ipsis enĩ congruit.
Alios aũt. quanto uidet᷑ humilior tanto
altiꝰ ñuentositate. sed soliditate trans¬
cendit. Ubi uͦ ñ eos intelligo. minꝰ qͥdem
mͥ apparet eorũ eloquentia. Sed eã ñ du¬
bito. eẽ. talẽ qͣlis. ẽ. ubi intelligo. Ipsa qͦq
obscuritas diumoꝵ salubriũqͣ. dictoꝵ. ta¬
li eloquentiȩ miscenda fuerat. in qua ꝓfi¬
cere nr̃ itellectus non solũ inuentione.
uerũ etiã exercititione deberet. Possem
qͥdẽ siuacaret. om̃s uirtutes & ornam̃ta
eloquentiȩ deqͥb inflant᷑ isti qͥlinguã

Expanded text:
que divinos, decet; hac illi locuti sunt, nec ipsosque divinos, decet; hac illi locuti sunt, nec ipsosdecet alia, nec alios ipsa. ipsis enim congruit: alios autem, quanto videtur humilior, tanto altius non ventositate, sed soliditate transcendit. Ubi vero non eos intelligo, minus quidem mihi apparet eorum eloquentia: sed eam tamen non dubito esse talem, qualis est, ubi intelligo. Ipsa quoque obscuritas divinorum salubriumque dictorum tali eloquentiae miscenda fuerat, in qua proficere noster intellectus, non solum inventione, verum etiam exercitatione deberet. Possem quidem, si vacarer, omnes virtutes et ornamenta eloquentiae, de quibus inflantur isti, qui linguam
Abbreviated transcription (Latin):
cedo Sed salubri suauitate uł suaui salubri¬
tate quid melius : quanto enĩ magis illic
appetit᷑ suauitas: tanto facilius salubritas
ꝓd .ẽ. Sunt ergo eccłastici uiri qui diui¬
na eloquia ñ solũ sapient̃. sed eloquenter
etiã tractauer̃. qͥb legendis magis ñ suffi¬
cit tẽpus. quã de ẽẽ. ipsi studentib &
uacantib possunt. hic aliqͥs forsitan
quęrit. utrũ auctores nr̃i quor scrip¬
ta diuinitꝰ inspirata canonẽ no b salu¬
berrima auctoritate fecer̃. sapientes
tantũ mͦ an eloquentes etiã nim cupa¬
ndi s̃ quȩ quidẽ questio apud meipsũ
&apud eos qͥ mecũ qđ dico sentiunt.
facillime soluit᷑. Hã ubi eos intelligo:
ñ solũ nihil eis sapientiꝰ. uerũ etiam
nihil eloquentiꝰ mihi uideri potest
& audeo dicere. Om̃s qͥrecte intelli¬
gunt qđ illi loquunt᷑. simul intellige¬
re ñ eos alit̃ loqͥ debuisse. Sic̃. ẽ. enĩ quȩdã

Expanded text:
cedo. Sed salubri suavitate, vel suavi salubricedo. Sed salubri suavitate, vel suavi salubritate quid melius? Quanto enim magis illic appetitur suavitas, tanto fprodest. Sunt ergo Ecclesiastici viri, qui divina eloquia non solum sapienter, sed eloquenter etiam tractaverunt: quibus legendis magis non sufficit tempus, quam deesse ipsi studentibus et vacantibus possunt. Hic aliquis forsitan quaerit utrum auctores nostri, quorum scripta divinitus inspirata canonem nobis saluberrima auctoritate fecerunt, sapientes tantummodo, an eloquentes etiam nuncupandi sint. Quae quidem quaestio apud meipsum, et apud eos qui mecum quod dico sentiunt, facillime solvitur. Nam ubi eos intelligo, non solum nihil eis sapientius, verum etiam nihil eloquentius mihi videri potest. Et audeo dicere, omnes qui recte intelligunt quod illi loquuntur, simul intelligere non eos aliter loqui d
Abbreviated transcription (Latin):
tanto eũ oportae inistis eẽ ditiorẽ. ut qđ
dixerit suis uerbis: ꝓb& exillis. Etqͥ ꝓpriis
uerb minor erat : magnoꝵ testimonio qͦ¬
dãmͦ crescat. Probando enĩ delectat: qui
minꝰ potest delectare dicendo Porro
qui ñ solum sapient̃. uerũ etiã eloquent̃
uult dicere qm̃ ꝓfecto plus ꝓderit si
utrũq potuerit : ad legendos uł audien¬
dos exercitatione imitandos eloquen¬
tesfum mitto libentius. quã magistris
artis rethoricȩ uacare p̃cipio: sitam̃ hu
qui legunt᷑ &audiunt᷑ ñsolũ eloquenter
sed etiã sapient̾ dixissẽ. uł dicere ueraci
p̃dicatione laudant᷑: Iuil: enĩ eloquen¬
ter dicunt suauit̃: qͥ u̾sapient̃: salubri¬
ter audiunt᷑. Propt̃ qđ ñ ait scriptu¬
ra. multitudo eloquentũ. sed multi¬
tudo sapientiũ. sanitas. ẽ. orb tr̃arũ.
Sicut aũt sȩpe sum̃da sunt & amara
salubria: ita semꝑ uitanda . ẽ. ꝑniciosa dul¬

Expanded text:
tanto eum oportet in istis esse ditiorem; ut quod tanto eum oportet in istis esse ditiorem; ut quod dixerit suis verbis, probet ex illis; et qui propriis verbis minor erat, magnorum testimonio quodammodo crescat. Probando enim delectat, qui minus potest delectare dicendo. Porro qui non solum sapienter, verum etiam eloquenter vult dicere, quoniam profecto plus proderit, si utrumque potuerit; ad legendos vel audiendos et exercitatione imitandos eloquentes eum mitto libentius, quam magistris artis rhetoricae vacare praecipio: si tamen ii qui leguntur et audiuntur, non solum eloquenter, sed etiam sapienter dixisse vel dicere veraci praedicatione laudantur. Qui enim eloquenter dicunt, suaviter; qui sapienter, salubriter audiuntur. Propter quod non ait Scriptura, Multitudo eloquentium; sed, Multitudo sapientium sanitas est orbis terrarum . Sicut autem saepe sumenda sunt et amara salubria, ita semper vitanda est perniciosa dul
Abbreviated transcription (Latin):
illiqͥ p̃cepta eloquentiȩ tradider̃. ineisdem
libris inqͥb id eger̃ ueritate instigante coac¬
tis̃ confiteri uerã hoc. ẽ. suꝑnã quȩ apatre
luminũ descendit sapientiã nescientes. quanto
magis nos ñ aliud sentire debemꝰ qͥhuniꝰ sapi¬
entiȩ filii & mimistri sumꝰ. Sapient̃ aut̃ dicit.
homo tanto magis uł minꝰ quanto inscrip¬
turis scĩs magis minus ue ꝓfacit. Nondico
in eis multũ legendis memoriȩq mandandis.
sed bene intelligendis &diligent᷑s earũ sen¬
sib indagandis. Sunt enĩ qui eas legunt:
& negligunt. Legunt ut teneant: negligu-¬
nt nein telligant. Iuib longe sine dubio
p̃ferendi s̃ : qͥ uerba edꝵminꝰ tenent. & cor
earũ sui cordis oculis uident. Sed i trisq
ille melior qͥ &cũ uol& eas dicet. &sic̃ opor¬
t& intelligit. Huic ergo qͥs apient̾ deb&dii.¬
cere. etiã qđ cũñ potest eloquent̃ : uerba
scripturarũ tenere maxime necessariũ
est Iuanto enĩ se pauꝑiorẽ cernit insus ÷

Expanded text:
illi qui praecepta eloquentiae tradiderunt, in eisdem libris in quibus id egerunt, veritate instigante coacti sunt confiteri, veram, hoc est, supernam quae a Patre luminum descendit, sapientiam nescientes; quanto magis nos non aliud sentire debemus, qui hujus sapientiae filii et ministri sumus? Sapienter autem dicit homo tanto magis vel minus, quanto in Scripturis sanctis magis minusve profecit. Non dico in eis multum legendis memoriaeque mandandis, sed bene intelligendis, et diligenter earum sensibus indagandis. Sunt enim qui eas legunt, et negligunt; legunt ut teneant, negligunt ne intelligant. Quibus longe sine dubio praeferendi sunt qui verba earum minus tenent, et cor earum sui cordis oculis vident. Sed utrisqille melior, qui et cum volet eas dicit, et sicut oportet intelligit. Huic ergo qui sapienter debet dicere, etiam quod non potest eloquenter, verba Scripturarum tenere maxime necessarium est. Quanto enim se pauperiorem cernit in suis,
Abbreviated transcription (Latin):
torũ litteris sacris. qͦs nob̾ erudiendis. &
ab hoc scło prauo mbeatũ scłm trans fe¬
rendis ꝓuidentia diuma ꝓuidit. Sed
ñ ipsa me plusquã dici potest in illa elo¬
quentia delectant quȩ s̃ his uiris cũ ora¬
torib gentiliũ poetis ue cõmunia. Illud
magis ad miror & stupeo: qđ ita nr̃a elo¬
quentia ita usis ꝑ alterã quandã eloquen¬
tiã suã. ut nec de eã eis. nec emmneret in
eis: qͥa eã nec imꝓbari abillis. nec osten¬
tiri oportebat. quoꝵ alterũ fieret suntaret᷑.
alterũ putiri poss& si facile agnosceretur
& in qͥb forte locis agnoscit᷑ ad octis. tales
res dicunt᷑. ut uerba qͥb dicunt᷑ ñ adi¬
cente adhibita. sed ipsis reb uelut sp̃o¬
nte subumcta uideant᷑ quasi sapientiã
dedomo sua id ẽ. pectore sapientis ꝓce¬
dere intelligas. & tanquã inseparabi lem
famulã etiã ñ uocatã sequi eloquenti ã¬

Expanded text:
 quos nobis erudiendis, et ab hoc saeculo pravo in beatum saeculum transferendis, providentia divina providit. Sed non ipsa me plus quam dici potest in illa eloquentia delectant, quae sunt his viris cum oratoribus Gentilium poetisve communia: illud magis admiror et stupeo, quod ista nostra eloquentia ita usi sunt per alteram quamdam eloquentiam suam, ut nec deesset eis, nec emineret in eis: quia eam nec improbari ab illis, nec ostentari oportebat; quorum alterum fieret, si vitaretur; alterum putari posset, si facile agnosceretur. Et in quibus forte locis agnoscitur a doctis, tales res dicuntur, ut verba quibus dicuntur, non a dicente adhibita, sed ipsis rebus velut sponte subjuncta videantur: quasi sapientiam de domo sua, id est, pectore sapientis procedere intelligas, et tanquam inseparabilem famulam etiam non vocatam sequi eloquentia
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdatꝰ .ẽ nob̵: Hoc siqͥs ut ita dixerim
imꝑite ꝑitꝰ artis eloquentię p̃cepta apłm
secutũ fuisse contendat: non ne axp̃i¬
anis doctis in doctisq ridebit᷑ : &tam̃
scalã dicere noluerint. Cũ uerba ułsen¬
sa conectunt᷑ alterũ exaltero. sic̃ hic
extribulatione patientiã. expatien¬
tia ꝓbationẽ. exꝓbittione spem. cone¬
xã uidemꝰ. Agnoscit᷑ & aliud decus. qm̃
post aliqua: ꝓnuntiationis uoce sin¬
gula finita quȩ nr̃i mbra &ecesa. greci

Expanded text:
datus est nobis ? Hic si quis, ut ita dixerim, imperite peritus, artis eloquentiae praecepta Apostolum secutum fuisse contendat, nonne a Christianis doctis indoctisque ridebitur? Et tamen scalam dicere noluerunt, cum verba vel sensa connectuntur alterum ex altero; sicut hic, ex tribulatione patientiam, ex patientia probationem, ex probatione spem connexam videmus. Agnoscitur et aliud decus, quoniam post aliqua pronuntiationis voce singula finita, quae nostri membra et caesa, Graeci
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepta eloquentiȩ secutũ fuisse ñ dicimꝰ.
ita qđ eiꝰ sapientiã secuta sit eloquenta
ñnegamꝰ. Scribens ad corinthios in
scđa epła redarguit quosdã qͥerant
ex iudeis pseudo apłi eiq detrahebant.
&qm̃ seipsũ p̃dica recõpellit᷑. hanc sibi
uelut insĩpientiã tribuens. quã sãpient̃
dicit quãq eloquent̃. Sed comes sapi¬
entiȩ. dux eloquentiȩ. illã sequens. istam
p̃cedens: & sequentẽ ñrespuens. Iterũ dico
inqͥt. neqͥs me existim& insĩpientẽ eẽ. ali¬
oqum uelut insĩpientẽ suscipite me: ut
& ego modicũ qͥd glorier. Iđ loquor. non
loquor scđm dm̃. sed qͣsi instultitia in hac
substantia głȩ qm̃ qͥdẽ multi gloriant᷑ scđm
carnẽ. & ego głabor. Libent̃ enĩ sustinetis
insipientes: cũ sitis sapientes. Toleratis enĩ

Expanded text:
cepta eloquentiae secutum fuisse non dicimus, ita quod ejus sapientiam secuta sit eloquentia, non negamus. 12. Scribens ad Corinthios, in secunda Epistola redarguit quosdam, qui erant ex Judaeis pseudoapostoli, eique detrahebant: et quoniam seipsum praedicare compellitur, hanc sibi velut insipientiam tribuens, quam sapienter dicit, quamque eloquenter? sed comes sapientiae, dux eloquentiae; illam sequens, istam praecedens et sequentem non respuens. Iterum dico, inquit, ne quis me existimet insipientem esse; alioquin velut insipientem accipite me, ut et ego modicum quid glorier, quod loquor, non loquor secundum Deum, sed quasi in insipientia, in hac substantia gloriae. Quoniam multi gloriantur secundum carnem: et ego gloriabor. Libenter enim suffertis insipientes: cum sitis ipsi sapientes. Sustinetis e
Abbreviated transcription (Latin):
tia. tanto magis cauendꝰ. ẽ: quanto magis ab e
o mhis quȩ audire mutile . ẽ. delectatur au¬
ditor & eũ qm̃ diserte dicere audit. etiã uere
tẽ rethoricã docendo docendã putar̃. falsi
sunt enĩ sapientiã sine eloquentia parũ ꝓd¬

Expanded text:
nto magis cavendus est, quanto magis ab eo in his quae audire inutile est, delectatur auditor, et eum quem diserte dicere audit, etiam vere tem rhetoricam docendam putaverunt. Fassi sunt enim sapientiam sine eloquentia parum
Abbreviated transcription (Latin):
in qͥb ponit᷑ aqua significare intelligit᷑ : Sic & alieres
ñ singulȩ sedima quȩq: carũ ñ solũ duo aliqua diuersi
sedetiã ñ nũ quã multa significat ꝓloco sententiȩ
sic̃ positi reperit᷑: Ubi autẽ a ꝑtiꝰ pomint᷑ ibi dis¬
cendũ ẽ qͦmͦ in locis intelligt᷑ obscuris : Neq
em̃ meliꝰ potest intelligi qđ dictũ ẽ .dõ app̃¬
hende arma & scutũ & exurge in adiutoriũ

Expanded text:
n quibus ponitur, aqua significare intellegitur. sic et aliae res, non singulae, sed unaquaeque earum non solum duo aliqua diuersa sed etiam nonnumquam multa significat pro loco sententiae, sicut posita reperitur. - Vbi autem apertius ponuntur, ibi discendum est, quomodo in locis intellegantur obscuris. neque enim melius potest intellegi quod dictum est deo: apprehende arma et scutum et exsurge in adiutorium
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ : donec adregnũ caritatis int̃p̃tatio ꝑducatur:
Si p̃ceptiua locutio ẽ. aut flagitiũ aut facinꝰ uetams
aut utilitatẽ autbeneficientiã iubens ñ ẽ figirata
Siautẽ flagitiũ aut ficinꝰ uidit᷑ iubere. autut litatt̃ & be¬
neficientiã uetare figurata ẽ : nͥ manducauerias inqt
carnẽ filii hominis & sanguinẽ biberius. ñ habebitis
uitã in uob facinꝰ ułflagitiũ indet̃ iubere: figuraẽgͦ p̃ci
piens passionidñicẽ cõmunicandũ & suauit̃ atq: ualicer
ritondendũ in emoria qđ ꝓnob caro eiꝰ crucifixa
atq a uulneratasit : Ait scriptia : Siesurierit inimi¬
cꝰtuus. ciba illũ sistat potũ da illi. hicnullo dubitante
beneficientiã p̃cipit: Sed qđ seqͥt. hocenĩ faciens
carbone signis congeris suꝑcapt̃ ciꝰ. maliuolentiȩ¬

Expanded text:
gitur, donec ad regnum caritatis interpretatio perducatur, gitur, donec ad regnum caritatis interpretatio perducatur, Si praeceptiua locutio est aut flagitium aut facinus uetans aut utilitatem aut beneficientiam iubens, non est figurata. si autem flagitium aut facinus uidetur iubere aut utilitatem et beneficientiam uetare, figurata est. nisi manducaueritis, inquit, carnem filii hominis et sanguinem biberitis, non habebitis uitam in uobe communicandum, et suaviter atque utiliter recondendum in memoria quod pro nobis caro ejus crucifixa et vulnerata sit. Ait Scriptura: Si esurierit inimicus tuus, ciba illum; si sitit, potum da illi. Hic nullo dubitante beneficentiam praecipit: sed quod sequitur, Hoc enim faciens carbones ignis congeres super caput ejus ; malevolenti
Abbreviated transcription (Latin):
uidi : Qua uarieate innumeribliũ c̃si casdinos
cõmoti qͥdã dormitamte s ut itadicã qͥnaqulto sõno
stultiaȩ sopiebant᷑. nec in sapienti ȩ lucẽ poterant
eingilare. putauer̃ nullã eẽ iustraã ꝑseipsi. sed unaciuq
genti c̃suetudinẽ suã itã uider Quȩcũ sit diuersa
om̃ib: gentib debeitautẽ in cõmutabilismnanere
nullomꝰ posseulla eoꝵ gentili diuersitate uariari:
quesententia cũ refertur ad dilectonẽ dĩ. om̃iã flagitia
moriunt᷑: Cũadꝓximi. om̃ia facinora. nemoenim
uult corrũpi habitaculũ suũ. nergodebet corrũ¬
pere habitaculũ dĩ. seipsũ scilicet. & nemo uult sibi
a qͦquã noceri ne ipseigit᷑ cinquã nocuerit:
Siceuersa tirannide cupiditatis caritas regnatits¬
simis legib dilectionis dĩ ꝓpt̃ dm̃ sui &̧ prcimi ꝓpt̃¬
dm̃: Seruabit̃ gͦ in locutionib figuratis regula huiꝰ
modi ut tãdiuuerset᷑ diligenti c̃siđatione qđ le¬

Expanded text:
Varietate innumerabilium consuetudinum commoti quidam dormientes, ut ita dicam, qui neque alto somno stultitiae sopiebantur nec in sapientiae luce poterant euigilare, putauerunt nullam esse iustitiam per se ipsam, sed unicuique genti consuetudinem suam iustam uideri. quae cum sit diuersa omnibus gentibus, debeat autem incommutabilis manere nullo modo posse ulla eorum gentili diuersitate uariari. quae sententia cum refertur ad dilectionem dei, omnia flagitia moriuntur, cum ad proximi, omnia facinora. nemo enim uult corrumpi habitaculum suum: non ergo debet corrumpere habitaculum dei, se ipsum scilicet. et nemo uult sibi a quoquam noceri: nec ipse igitur cuiquam nocuerit. Sic euersa tyrannide cupiditatis caritas regnat iustissimis legibus dilectionis dei propter deum, sui et proximi p Seruabitur ergo in locutionibus figuratis regula huius modi, ut tamdiu uersetur diligenti consideratione quod le
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ad ꝑcontationẽ multa responderi poss̃
adint̃rogationẽ uͦ. aut non aut etiã: Pronun¬
tiabitur ergo ita. ut post ꝑ contationẽ qua
dicimꝰ qͥs accusabit aduersus electos dĩ. illud
qđ seqͥt̃ sono int̃rogantis enuntietur. ds̃ qͥuistifi¬
cat ut tacue respondeat᷑ non: &itẽ ꝑcontemur.

Expanded text:
quod ad percontationem multa responderi possunt, quod ad percontationem multa responderi possunt, ad interrogationem uero aut "non" aut "etiam". pronuntiabitur ergo ita, ut post percontationem, qua dicimus: quis accusabit aduersus electos dei? illud quod sequitur sono interrogantis enuntietur: deus, qui iustificat? ut tacite respondeatur: "non" et item percontemur:
Abbreviated transcription (Latin):
& sp̃s scđm illã sententiã. ut sit scã & corpore
& sp̃u. anmudemꝰ nos ab om̃i in qͥnatione
carnis. ut aliussit sensus. & sp̃s ꝑficientes scĩ fica¬
tionẽ intimore dñi capitenos: Tales igit᷑ dis¬
tinctionũ abigintates in potestate legentiss:¬
eadẽ obseruanda sunt & in ãbiguis ꝓnuntiatio¬
nib: Nã & ipse nisi lectoris nimia uicientur
incuria. aut regulis fidei corriguntur : autp̃ce¬
dentis uł consequentis contegione sermonis.
aut sineutrũ horũ adhibet᷑ ad correctionem
nhilominꝰ dubie remanebunt. ut qͦlibet mͦ
lector ꝓnuntiauerit . ñ sit inculpa: Hisienim
fides reuocet quacredimꝰ dm̃ non accusaturũ
aduersus electos suos. & xp̃mnon condẽnaturũ
electossuos. Potest illud sic ꝓnuntiari Quis
accusabit aduersus electos dĩ: ut hac in t̃roga¬
tione quasi responsio consequat᷑. dsqͥuistificat.¬
ꝑcontatio seqͣtur in t̃rogatio: Int̃ ꝑ contationẽ
autẽ & int̾rogationẽ hoc ueteres int̃ eẽ. dixer̃:

Expanded text:
 secundum illam sententiam, ut sit corpore et spiritu, an mundemus nos ab omni inquinatione carnis, ut alius sit sensus. Et spiritus perficientes sanctificationem in timore Domini, capite nos. Tales igitur distinctionum ambiguitates, in potestate legentiseadem observanda sunt et in ambiguis pronuntiationibus. Nam et ipse, nisi lectoris nimia vitientur incuria, aut regulis fidei corriguntur, aut praecedentis vel consequentis connexione sermonis. Aut si neutrum eorum adhibetur ad correctionem, nihilominus dubiae remanebunt, ut quolibet modo lector pronuntiaverit, non sit in culpa. Nisi enim fides revocet, qua credimus Deum non accusaturum adversus electos suos, nec Christum condemnaturum electos suos, potest illud sic pronuntiari. Quis accusabit adversus electos Dei, ut hanc interrogationem quasi responsio consequatur, « Deus quipercontatio, sequatur interrogatio. inter percontationem autem et interrogationem hoc ueteres interesse dixerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
modici. ñ ẽ. ab sconditũ ate ossũm eũ: quã ut ideo
eẽtminꝰ aꝑtũ. qr magis latinũ ẽ Sed aliqͣndo
dubius sillabȩ sonꝰ. etiã uicino uerbo ad eandem
sententiã ꝑtinente chiudicat᷑: sicẽ. illud apłi. q̃ p̃¬
sidebunt Si tantũ mͦ dixisset q̃ p̃dico uob̃. neq
sub iunxisset. sic̃ p̃dixi : ñ nisi ad codicẽ p̃cedentis
linguȩ recurrendũ eẽt. ut cognosceremꝰ utrũ
in eo qđ dix̃ p̃dico ꝓducenda ancorripienda eẽt
sillaba media : Nunc autẽ manifestũ ẽ ꝓducendã
eẽ. Hon enĩ ait. sic̃p̃dicaui uob̾: sed siẽ p̃dixiuob̃.
Nonsolũ autẽ iste. sed etiã illȩ ãbiguitates quȩ ñ
addistinctionẽ uł ad ꝓnuntiationẽ ꝑtinent.
similit̃ considerandȩ sunt. qualis illa ẽ ad thes¬
salonicenses. Propterea consolatisumꝰ fr̃s inuob
Dubiũ ẽ enĩ utrũ ofr̃s an hos fr̃s n eutrũ autẽ horũẽ

Expanded text:
mo dici: non est absconditum a te ossum meum, quam ideo mo dici: non est absconditum a te ossum meum, quam ideo esset minus apertum, quia magis latinum est. sed aliquando dubius syllabae sonus etiam uicino uerbo ad eandem sententiam pertinente diiudicatur; sicuti est illud apsidebunt. si tantummodo dixisset: quae praedico uobis, neque subiunxisset: sicut praedixi, non nisi ad codicem praecedentis linguae recurrendum esset, ut cognosceremus, utrum in eo quod dixit: praedico producenda an corripienda esset syllaba media. nunc autem manifestum est producendam esse. non enim ait: sicut praedicaui, sed: sicut praedixi. Non solum autem istae sed etiam illae ambiguitates, quae non ad distinctionem uel ad pronuntiationem pertinent, similiter considerandae sunt. qualis illa est ad Thessalonicenses: propterea consolati sumus fratres in uobis. dubium enim, utrum "o fratres" an "hos fratres". neutrum autem horum eat
Abbreviated transcription (Latin):
teradĩ qͥ & int̃pellat ꝓ nob̵: ut ubiq taciti res¬
responsio subiciat᷑ qr gentes quȩ ñ sectabant᷑
iustitiã app̃hender̃ iustitiã. textus consequens
ñ coherebit: qualibet autẽ uoce ꝓnundiet᷑ illud
qđ nathani hel dix̃ anatareth potest aliqd
boni eẽ fiue affirmantis ut illud solũ ad int̃ro¬
gationẽ ꝑtineat qđ ait anatarith. siue totũ
nat᷑: ut̃ q autẽ sensus fidem ñ impedit Est eaã
ãbiguitas in sono dubio sillabarũ & hȩcutiq
ad pnuntiationẽ ꝑtonens : Nã qđ scriptũ est
non est absconditũ ate osmeũ qđ facisti in ibs¬
condito: ñelucet legenti utrũ correpta littera
ospnuntiet anpducta : Sie nĩ corripiat abco¬
qđ sunt ossa. siautẽ ꝓducat. ab eo qđ sunt ora intel¬
ligit᷑ numerus singularis. Sed talia linguȩ p̃ce¬
dentis inspectione diuidicant᷑ : Nã ingreto ñstoma
suitudo uulgaris utilior ẽ. significandisreb quã
integritas litterata: Mallẽ qͥppe cũ barbaris¬

Expanded text:
tera dei et qui interpellat pro nobis? ut ubique tacite resresponsio subiciatur: quia gentes, quae non sectabantur iustitiam, apprehenderunt iustitiam, textus consequens non cohaerebit. qualibet autem uoce pronuntietur illud quod Natauahel dixit: a Nazareth potest aliquid boni esse, sine affirmantis, ut illud solum ad interrogationem pertineat, quod ait: a Nazareth, sine totum natur: uterque autem sensus fidem non impedit. 7. Est etiam ambiguitas in sono dubio syllabarum, et haec utique ad pronuntiationem pertinens. Nam quod scriptum est, Non est absconditum a te os meum, quod fecisti in abscondito , non elucet legenti utrum correpta littera osquod sunt ossa, si autem producat, ab eo quod sunt ora intellegitur numerus singularis. sed talia linguae praecedentis inspectione diiudicantur; nam in graeco non axsuetudo uulgaris utilior est significandis rebus quam integritas litterata. mallem quippe cum barbaris
Abbreviated transcription (Latin):
nro s tanquã ineruditos & elocutionisignaro sueluet
docti disertiq contẽnunt. sialiqͥdeistale al intales
dicendũ fuisset. alit seuoluissent dicere. qͥtam̃eoꝵ
in sanire uoluissent : quidenĩẽ. qđ istoe loqͥo aures
sobriȩ plus desiderent : prim xipsa in uectio qͣsi sopi
cis sensib ut eiugilarent. quo fremitu illis a est
U ȩnob̵ qͥopulenti esti sinsion. & confiditis in monte sama

Expanded text:
nostros, tanquam ineruditos et locutionis ignaros, velut docti disertique contemnunt, si aliquid eis tale vel in tales dicendum fuisset, aliter se voluissent dicere, qui tamen eorum insanire noluissent? Quid enim est, quod isto eloquio aures sobritis sensibus ut evigilarent, quo fremitu illisa est? Vae qui opulenti estis in Sion, et confiditis in monte Sama
Abbreviated transcription (Latin):
trim̃brẽ circuitũ bret̃ illa quȩ extrinsecus s̃ incur¬
sus inme quotidianꝰ sollicitudo om̃iũ ecđarum.
& huic duombra: ꝑ contatione subiungit. Quis
infirmat᷑ & ego ñ infirmor : quisscandalitatur
& egoñuror: postremo totꝰ iste quasi anhelans. locꝰ
bim̃bri circuitu t̃minat᷑. Sigłario poret : in his

Expanded text:
trinsecus sunt, incursus in me quotidianus, sollicitudo omnium Ecclesiarum. Et huic duo membra percontatione subjungit, Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror? Postremo totus iste quasi anhelans locus, bimembri circuitu terminatur, Si gloriari oportet, in iis
Abbreviated transcription (Latin):
nuncurtria: Teruirgiscȩsussũ. semel lapidatus
sũ. ternaufragiũ feci. Seqͥt m̃brũ. Nocte & die
in ꝓfundo maris fui. Deinde quatuor decĩcesa
decentissimo impetu ꝓfluunt. & initinerib
sepe. pericuł fluminũ. pericuł latronũ. pericuł

Expanded text:
ria: Ter virgis caesus sum, semel lapidatus sum, ter naufragium feci. Sequitur membrum: Nocte ac die in profundo maris fui. Deinde quatuordecim caesa decentissimo impetu profluunt: In itineribus saepe, periculis fluminum, periculis latronum, periculis
Abbreviated transcription (Latin):
uideo &deeloquentia ꝓphearũ. ubi ꝑtrophologiã
multa obtegunt᷑ quȩ quantomigis translatis uerbis
uidentur operiri. tanto magis cũ fuerint aꝑta dul¬
cescunt. Sed hoc loco talealiqͥd cõmem orire debeo.
dicta sint. & exillius ꝓphete libro potissimũ hoc faciã :
qͥse pastorẽ uł arm̃tariũ fuissedicit acq. diuinicus
obhocalit̃ uident᷑ ñ nulla dixisse. ut ad spiritalẽ
sensũ scrutandũ magis ad moneret᷑ leccoris inten¬
tio Unde enã obscuriora ñ nulla qr magis tropicas
eoꝵ. sed sic̃ ex hebreo in latinũ eloqͥũ presbitero
& frat̃ne id eo neglegentissimos caritatis. rusticus
uł exrustico iste ꝓpħa exclamauit dicens : Vȩqͥopu¬
lenti estis insion. & confiditi sinmontẽ samariȩ
optimates capita popłoꝵ in gredi entespõpatice

Expanded text:
ideo et de eloquentia Prophetarum, ubi per tropologiam multa obteguntur. Quae quanto magis translatis verbis videntur operiri, tanto magis cum fuerint aperta dulcescunt. Sed hoc loco tale aliquid commemorare debeo, dicta sint. Et ex illius prophetae libro potissimum hoc faciam, qui se pastorem vel armentarium fuisse dicit, atque inde divinitus ob hoc aliter videntur nonnulla dixisse, ut ad spiritualem sensum scrutandum magis admoneretur lectoris intentio; unde etiam obscuriora nonnulla, quia magis tropica, sunt eorum: sed sicut ex hebraeo in latinum eloquium, presbytero et fraternae ideo negligentissimos charitatis, rusticus vel ex rustico iste propheta exclamavit, dicens: Vae qui opulenti estis in Sion, et confiditis in monte Samariae, optimates cap
Abbreviated transcription (Latin):
Acdeinde qͦmͦ periclitatꝰ fuerit & qͦmͦ euaserit.
breuissime narrat. Longũ ẽ cetra ꝑseqͥ uł in aliis
scarũ scripturarũ locisistamonstrare. Iđsi etã
figuras locutionis quȩ illa arte tradunt᷑ in hissaltẽ
nonne facilius graues homines menimiũ quã qͥsquã
stadiosorũ sibi sufficientẽ putaret : hȩc om̃ia qͣndo¬
magna iactatione uenduntur. Iũ iactionẽ etiã ego
redolere uereor dũista sic dissero: Sed maledocas homi¬
nib: respondendũ fuit : qͥnrosauctores contẽnendos
putant Nonquia ñ habent . sed quia ñ õstentant quã
nmis istidiligunt eloquentiã. Sed forte qͥsputat tanquã
eloquentẽ nrm̃ elegisse me apłm paulũ. Uidetur enĩ
ubiait. & sũ peritꝰ sermone. sed ñ scientia. qͣsi concedendo
obtrectatorib: sic locutꝰ. ñ tanquã iduerũ agnoscereo
confitendo: Siautẽ hxisset imꝑitꝰ qͥdem sermone :
sed ñ scientia : nullomͦ aliud posset intelligi. Scientiã

Expanded text:
Ac deinde quomodo periclitatus fuerit, et quomodo evaserit, brevissime narrat. Longum est caetera persequi, vel in aliis sanctarum Scripturarum locis ista monstrare. Quid si etiam figuras locutionis, quae illa arte traduntur iis saltem, uissem? Nonne facilus graves homines me nimium quam quisquam studiosorum sibi sufficientem putarent? Haec omnia quonimagna iactatione venduntur: quam iactationem etiam ego redolere vereor, dunibus respondendum fuit, qui nostros auctores contemnendos putant, non quia non habent, sed quia non ostentant, quam nimis isti diligunt, eloquentiam. 15. Sed forte quis putat, tanquam eloquentem nostrum elegisse me apostolum Paulum. Videtur enim ubi ait, Etsi imperitus sermone, sed non scientia , quasi concedendo obtrectatoribus sic locutus, non tanquam id verum agnosceret, confitendo. Si autem dixisset, Imperitus quidem sermone, sed non scientia, nullo modo aliud posset intelligi. Scientiam
Abbreviated transcription (Latin):
ñ poss: plura uͦ posĩ. Ergo ille pͥmꝰ ẽ. Iterũ
dico. Neqͥs me existimet insipientẽ. ẽẽ.
Seqͥt᷑ aliꝰ trim̃bris. Alioqͥn. uelut insĩpien¬
te suscipite me. ut &ego modicũ qͥd glo¬
rier. Tertiꝰ qͥ seqͥt᷑ m̃bra hab& quatuor.
đ loquor. ñ lo qͦr scđm dm̃. sed qͣsi instul¬
titia in hac substantia głȩ. Iuartꝰ duo

Expanded text:
lura vero possunt: ergo ille primus est, Iterum dico, ne quis me existimet insipientem esse. Sequitur alius trimembris, Alioquin velut insipientem suscipite me, ut et ego modicum quid glorier. Tertius qui sequitur membra habet quatuor, Quod loquor, non loquor secundum Deum, sed quasi in stultitia, in hac substa
Abbreviated transcription (Latin):
ti simꝰ. Addit᷑ trim̃bris circuitꝰ. In qͦ aut̃
qͥs audet. minsipientia dico. audeo &ego
inciã singulis qͥbusq cesis int̃rogando positis singula
Quarto autẽ cȩ so. simili int̾rogatione posito ñ alteriꝰ
cȩsi. sed m̃brio ꝓpositionẽ respondet. Ministri
sequentia remota decentissime introgacione
funduntur In laborib: plurimũ incarceribus
abundancius inplagis supͣmodũ inmortib sepius
Deinde int̃ponitur breuis circuitꝰ. qm̃ fuspensa
ꝓnuntiatione distinguendũ ẽ. Auideis qͥnqͥes
ut hocstcinũ ñfbrũ cuiconatit᷑ alterũ quadra

Expanded text:
ris circuitus, In quo autem quis audet in insipientia dico, audeo et ego. Hinc jam singulis quibusque caesis interrogando positis, singula Quarto autem caeso simili interrogatione posito, non alterius caesi, sed membri oppositione respondet, Ministri  quatuor sequentia, remota decentissime interrogatione funduntur, In laboribus plurimum, in carceribus abundantius, in plagis supra modum, in mortibus saepius. Deinde interponitur brevis circuitus, quoniam suspensa pronuntiatione distinguendum est, A Judaeis quinquies, ut hoc
Abbreviated transcription (Latin):
N unquã discrepat utile ab decore
Plus est sollicitus magis beatus
Mortem optare malũ: timere peuis
Faxis ut libeat: quod est necesse
Multis terribilis : caueto multos
Si fortuna iuuat: nichil laboris
Sinon adiuuat: hoc minus laboris
SOLON.ATHENIENSIS

Expanded text:
Numquam discrepat utile ab decoro. plus est sollicitus magis beatus. mortem optare malum, timere peius. fac sis, ut libeat, quod est necesse. multis terribilis caveto multos. si fortuna iuvat, nihil laboris: si non adiuvat, hoc minus laboris. SOLON ATHENIENSIS