comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
d .ii. Se diõ gnaĩ mortificandum
⁊ multiplicandum. Ad quam passi
deb omĩs fideł arama. Granũ.
de quo spͣuał seges debet surgͥe
Cñ sint multa grana seminami
niilli se cõparat nisi frum̃to. Unͣ

Expanded text:
 Ubi se dicit granum mortificandum et multiplicandum, ad quam passiodebet fidelis anima. Granum, de quo spiritualis seges debet surgere. Cum sint multa grana seminum, nulli se comparat nisi frumento, unde
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓoussi fitt. It̾m scribit interra
debat oitiꝰ exituros quam pła
inttrrogaturo s. Pocet aut̃ nos
siõ ⁊ ant̃ correstionẽ alterius.
na ⁊ post nos ipsos humilit᷑ ĩ¬
uestigare. ne ide ł aliud si¬
mile in nob sit

Expanded text:
o iterum scripsit in terra evidebat citius exituros, quam plura interrogaturos. Docet autem nos sicut et ante correctionem alterius, ita et post nos ipsos humiliter investigare, ne idem vel aliud simile in nobis sit
Abbreviated transcription (Latin):
custos legis: ⁊ lator logis scribeus.
temere uidicare. Sprͥus digito
discretionis nos ipsos intus dis
roã puniatis. Sienĩ lex uib pu¬
nire reos ñ tñ asimilit̾ puniẽdis
łece plena iusticia ut iustꝰ ma

Expanded text:
scribens temere judicare, sed prius digito discretionis, nos ipsos intus discream puniatis. Sic enim jubet lex puniri reos; non tamen a similibus puniendos. Ecce plena justitia, ut justus ma
Abbreviated transcription (Latin):
Repulsis temptatoribꝰ. sanata
culpa mulioris. aꝑtius subd̾.
quid possit ex diinitate: no¬
quis ambigat deco homine
an possit peccata dimit᷑o. Ego
sum l.in. quȩ nubȩ ued carius
tegitur.⁊ sic tolorarida bomi¬
nibus efficitur. uñ ⁊ pecceta
possũ dimittere. ⁊ ctiã omnẽ¬
Putant ñ credenaũ er quasi
solus deso testatur ob lini ꝓmas¬
sorum lucernarũ. ⁊ ipsius ioħis
ostendit.

Expanded text:
Repulsis tentatoribus, sanata culpa mulieris, apertius subdit quid possit ex Divinitate, ne ambigant de eo homine an possit peccata dimittere. Ego sum lux mundi. Quae nube carnis tegitur, et sic toleranda hominibus efficitur, unde et peccata possum dimittere et etiam hominePutant non credendum ei. Quasi: Solus de se testatur obliti praemissarum lucernarum, et ipsius Joannis ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
dicto ⁊ de minoritate huma¬
nitatis. inqua scł moritur.
resurg suscitat corꝑa ⁊ iudi¬
cat. suppoñ de tostimoniis su¬
is quȩ non indigq hab̾re ab
pat̃ dedit ⁊ ab ipso patresbĩ

Expanded text:
dicto etiam de minoritate humanitatis, in qua scilicet moritur, resurgit, suscitat corpora et judicat: supponit de testimoniis suis quae non indiget habere ab Pater dedit et ab ipso P
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce iã det̾minat quis sit pat᷑ eox
cuiꝰ filũ s̃. ñ nascendo ut manichei
đnt . s imitanolo. Uñ ⁊ iudeis dr̃.¬
Pat̃ tuus amorreus:. mat̾ tua
cether n: mat tua

Expanded text:
Ecce jam determinat quis sit pater eorum, cujus filii sunt non nascendo, ut Manichaei dicunt, sed imitando; unde et Judaeis dter tuus Amorrhaeus est, mater tua Ceth
Abbreviated transcription (Latin):
lasccte oues ÷ creden.¬
tes nedesiciant õforta¬
ror t̃rena subsidia si
necesse ẽ subditis ꝓui¬
dere. ex empla iurtu¬
tũ p̃berr. aduersariis
absistẽ. peccantes cor¬
rige

Expanded text:
Pascere oves est credentes ne deficiant confortare, terrena subsidia, si necesse est, subditis providere, exempla virtutum praebere, adversariis obsistere, peccantes corrige
Abbreviated transcription (Latin):
Exaqna uisibili sacram̃to. ⁊
sp̃u inuisibili intellecta. ut ⁊¬
simbolum baptismi uisibilit᷑
accipiat: ⁊ spĩnalẽ intellectum
ipsius simbuli ꝑcipiat ł exaqͣ
iusibili ⁊ spiritu sancto

Expanded text:
Ex aqua visibili sacramento, et spiritu, invisibili intellectu, ut symbolum baptismi visibiliter accipiat, et spiritualem intellectum ipsius symboli perficiat. Vel ex aqua visibili et Spiritu sancto
Abbreviated transcription (Latin):
& repente tremotu facta ꝯcussꝰ carc̃is fundam̃tis:
⁊ ianue sponte aꝑte et om̃iũ uincła sũt aꝑta. Unde
oportet his horis psallendi orandiq freqͥeͥnciã nos
in scĩs hr̃ officiis: finẽq nr̃m uł si aduenerit sub tali actu
expectare securuis. Est autẽ qͥdã genus hereticoꝵ suꝑfluaᷤᷤ

Expanded text:
 repente terrae motu facto, et concussis carceris fundamentis, et januae sponte apertae, et omnium vincula sunt soluta . Unde oportet his horis psallendi orandique frequentiam nos in sanctis habere officiis, finemque nostrum, vel si advenerit, sub tali actu exspectare securi. Est autem quoddam genus haereticorum superfluas
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dictꝰ doctor similit̃ fieri. ⁊ de his qͥ ꝓuecta etate moꝵi¬
untur: astrux̃ dic̃s. His qͦ qͥ hinc prouecta etate. uł ĩ de¬
crepita discesserit ea etate resurget in q̃ iuuenis fuit. de¬
etatum differẽcia ibi fut᷑a sit.: sic ibi erit. ut impedim̃to aut
dederoꝵ sinȩ fine regnantibꝰ nõ sit Itemq sub ning̃ Qđ de

Expanded text:
dictus doctor similiter fieri et de his qui provecta aetate moriuntur astruxit, dicens: « Is quoque qui hinc provecta aetate, vel etiam decrepita, decesserit, ea aetate resurget in qua juvenis fuit, deaetatum differentia ibi futura sit, sic erit ibi, ut impedimento aut dedecori sine fine regnantibus non sit. » Itemq
Abbreviated transcription (Latin):
que moneo. Nulla ĩa ĩminidicia polluarĩ: nulla libidine
macułis. Ab om̃i te cariũ coruptela suspend̾: ab omi carnis cor¬
ruptela te ex trahe. Tuxria ultra inte non ualescat. libido ult¬
Domnibꝰ peccatiꝰ. fornicatio maior ẽ. Põrnicatio: uniusa ante cedit¬
maculari. Melius est animam effund̾e ꝗͣ eam pincontinenciam ꝑ¬
de. Continencia hominem pͥmum dõ reddit. continencia hominẽ

Expanded text:
quae moneo; nulla jam immunditia polluaris, nulla libidine maculeris, ab omni te carnis corruptela suspende, ab omni carnis corruptione te subtrahe. Luxuria in te ultra non invalescat. Libido ultomnibus peccatis fornicatio major est. maculari, melius est animam effundere quam eam per incontinentiam perdere. Continentia hominem Deo proximum reddit, continentia hominem
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ dđ ꝓpħa dicñs. In matutinis dñe meditabor ĩte:
quia fuisti aduitor meus Q alibi. P reuenerunt ocłi m̃i
adte dilucło ut meditarer eloqr tua. Cassianus aut̃ dic̃.
Matutine solẽpnitatis officiũ nouo adhuc tp̃r institutũ:
humane salutis exuͥgine nasci dignatus ẽ: sicq ex illo
ꝑ uniu̾sũ mundũ eusdẽ celebrationis in ualuit ꝯsuetudo.
Diluculo autẽ ꝓinde oratur. ut resurrectio ͥ celebretur
Matutina aut̃ luce radiante dñs ⁊ saluator ab inferis re-
surreoe : qñ cep̃ oriri fidelibus lux que mori  nt xp̃o

Expanded text:
abor in te, quia fuisti adjutor meus : et alibi: Praevenerunt oculi mei ad te diluculo, ut meditarer eloquia tua . Cassianus autem dicit , matutinae solemnitatis officium, novo adhuc tempore institutum, salutis ex Virgine nasci dignatus est: sicque ex illo per universum mundum ejusdem celebrationis invaluit consuetudo. Diluculo autem proinde oratur, quod resurrectio Christi celebretur. Matutina autem lucsurrexit, quando cepit oriri fidelibus lux, ‹que› moriente
Abbreviated transcription (Latin):
posse pena corporał ignis affligi  Si spẽ hominũ ⁊̃ ipsi
ꝓfecto in corꝵꝑei ⁊ nunc potuer̃ ĩ cdudi corꝑalibꝰ m̃briꝰ ⁊
tũc potuer̃ corporeum suoꝵ uicłis in solubiliter alli¬
illa q̃ etiã stagnũ ignis ⁊ sulphuris dicta ÷
corporeus ignis erit. ⁊ cruciabit corpora
damptoꝵ au̾t ⁊ hominũ & demonũ set soli¬
da hominũ aeria demonũ. aut tantũ hominũ
corpora cũ sp̃itibꝰ Pemones aũ sp̃c sine corporib
erentes sumendo penã nõ inꝑciendo uitã corpo¬
ralibꝰ ignibꝰ. Unꝰ quisq utͥsq ignis erit: sicut
ueritas dix̃¬

Expanded text:
posse poena corporalis ignis affligi, si spiritus hominum etiam ipsi profecto incorporei, et nunc potuerunt includi corporalibus membris, et tunc poterunt corporum suorum vinculis insolubiliter alliilla, quae etiam stagnum ignis et sulphuris dicta est, corporeus ignis erit, et cruciabit corpora damnatorum, aut hominum, aut daemonum; sed solida hominum, aeria daemonum: aut tantum hominum corpora cum spiritibus, daemones autem spiritus sine corporibus haerentes sumendo poenam, non inpertiendo uitam corporalibua ignibus. Unus quippe utrisque ignis erit, sicut Veritas dix
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpositi studiũ sit exortũ : breuit̃ intimabo. Quantũ
enĩ aduetus testam̃tũ ꝑtinet : helias. ⁊ hieremias. et daniel
ginis filius ⁊ uirginis sponsus. Inde agmina uroꝵ. et puel¬
laꝵ scãꝵ. inde sectatores. et sectatͥces ad ꝑpetuã continenciã
tibili incorruptionẽ ꝑpetuã retinentes: qͥbuscedit om̃is
fecunditas carnis. om̃is pudicicia conuigał. Nã cũ ipsa
ĩ ipsa carne: ꝗđ tota ȩccłia custodit infide : S tñ sic laudat᷑¬
atq ieuiniis nulla cordis correctioni.s magis ostentationi
quã em̃dationi seruientibus:¬

Expanded text:
positi studium sit exortum, breviter intimabo. Quantum enim ad Vetus Testamentum attinet, Elias, Jeremias et Daniel ginis filius, et virginum sponsus. Inde agmina virorum et puellarum sanctarum, inde sectatores et sectatrices perpetuae continentiae tibili incorruptionem perpetuam retinentes, quibus cedit omnis fecundiin ipsa carne, quod tota custodit in fide? Sed tamen sic atque jejuniis nulla cordis correctione, sed magis ostentationi quam emendationi servientibus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cognicioni eł nichil occultũ e. Omia seeretauis uirtutis ei
in tumptto nuilla occulta sibi latẽ patitur. nullis obicibus ut
penetret impedit᷑: Ipẽ cogitaciones nouit : ipc̃ corpbpica
poe ⁊ semet ipsum effugͥe: Et site nõ dãnat puplica fa.¬
ma: cõ dẽpnat ꝓpͥa cõsciencia. Nulla pena gͣiior cosciecia

Expanded text:
est. Cognitioni ejus nihil occultum est, omnia secreta vis virtutis ejus irrumpit, nulla occulta sibi latere patitur, nullis obicibus, ut penetret impeditur. Ipse cogitationes novit, ipse cor inspicit; emo potest etiam semetipsum effugere, et si te non damnat publica fama, condemnat propria conscientia: nulla poena gravior conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
qui afficiat contumeliis. tu sile. tutace. tu dissimula. tu cõtẽ¬
ne tu no loqͣri: tu nexcerae silentium. In uiriatũ no respõdas.¬
cõfirus. spinĩ coronatꝰ. cruci dãnatũ : semꝑ cõticuit. Magna
est uirtũ. sinõ ledas. aqͦ lesus es. Magna ẽ fotitudo si ⁊̃ lesus
renatitĩ. magna est gła sicui potiusti noc̾e parcas. Quã do
faciunt. Quicqͥd tͥ cõtigit aͥu̾sum ꝓtuo pecc̃o euenit tibi.¬
inteđis. Cum ergo derogatur tͥ tua ora: cũ maledicit᷑ tibi
tu bñdic. Maledicẽti bñdiccioniẽ oppone: irascetẽ paciencia
dehni blandim̃to iracũdiam furentiꝰ dissolue. Uince neqͥi¬
am lenitate. iuince maliciã bonitate. In iico pacis omm mo-¬
destia placa: mala alioꝵ tuo bono exuꝑa. Tranqͥlla m̃te. illatas

Expanded text:
quamvis afficiat contumeliis; tu sile, tu tace, tu dissimula, tu contemne, tu non loquaris, tu tene silentium, injuriam non respondeasconfixus, spinis coronatus, cruci damnatus, semper conticuit. Magna est virtus, si non laedas, a quo laesus es; magna est fortitudo, si etiam laesus remittas; magna est gloria, si cui potuisti nocere parcas. Quando efaciunt. Quidquid tibi contigit adversum, pro tuo peccato existiintenderis; cum ergo derogatur tibi, tu ora; cum maledicitur tibi, tu benedic maledicenti, benedictionem oppone, irascentem patientia delinire, blandimento iracundiam furentis dissolve. Vince nequitiam lenitate, vince bonitate malitiam, inimicos pacis omni modestia placa, mala aliorum tuo bono supera, tranquilla mente illatas
Abbreviated transcription (Latin):
plaga nec mois te terebit: si bñ uixeris. Cosiliũ aut̃ i
opꝰ tuĩ semꝑ ad cdim cõu̾te: ĩ om̃i oꝑe tuo dĩ auxilium
posce oia diumne gre. diuino dono ascribe. Hichil m̾itĩ tius
attbuas. iutute tua nichil p̃sumas: in audacia tua nihil po¬
nas. U is aũ uͥtutes tuas augere: &dẽ noli. Occulta uͥtutes
tuas pelacioẽ: ab scõde bona facta ꝓ arogantia. Fuge uidi
qdđ ce meriusti: qđ mani festando potes amitte tacendo
custodi. Uicia uͦ cordis tiu reuela: p̃uas cogitacioes ilico ma¬
nifesta. Pecem tũ enĩ ꝑditum scito curat᷑: crim au tacẽdo
ampliati: scilecio eusꝑa culpa erescit. Sepe uiciuĩ sipatet

Expanded text:
i bene et pie vixeris. 62. Consilium autem et opus tuum semper ad Dominum converte. In omni opere tuo Dei auxilium posce. Omnia divinae gratiae, divino dono ascribe; nihil meritis tuis attribuas, in virtute tua nihil praesumas, in audacia nihil ponas; vis autem virtutes tuas augeri? prodere noli; occulta virtutes pro elatione, absconde bona facta pro arrogantia, fuge videri quod esse meruisti; quod manifestando potes amittere, tacendo custodi; vitia vero cordis tui revela; pravas cogitationes illico manifesta; peccatum enim proditum cito curatur, crimen autem tacendo ampliatur, silentio culpa crescit: s
Abbreviated transcription (Latin):
credendus ẽ: ut imortalitatis ac mortis admodũ
capax nec sic inmortał fuerat ut ⁊̃ si peccaret mori
nõ posset: nec ita mortał ut si noluisset peccare. morti
succubet. Arbitrii qͦ hb̾tate donatus ẽ. ut iure aut
bsẽe̾t qui noluisset peccare cũ poss : aut miser qͥ po
alicuiꝰ custodia uł discercioe p̃cepti: inparadiso p̃ceptũ
costitutus accepit: ut qui posse nõ mori et mori po¬
sse hbuit innatura aut exsequtioe p̃cepti tał ꝓbatꝰ obedi¬
ens sic feret imortał: ut mori ult nõ posset. aut puarica¬

Expanded text:
creatus est, ut immortalitatis et mortis admodum capax, nec sic immortalis fieret, ut etiamsi peccaret, mori non posset; nec ita mortalis, ut si noluisset peccare, morti succumberet. Arbitrii quoque libertate donatus est, ut jure aut beatus esset qui noluisset peccare cum posset, aut miser, qui calicujus custodia vel desertione praecepti, in paradiso praeceptum constitutus accepit, ut qui posse non mori, et posse mori habuit in natura, aut exsecutione praecepti vitalis probatus obediens, sic fieret immortalis, ut mori ultra non posset; aut praevarica
Abbreviated transcription (Latin):
ECONIURATIS lex nat̾e: a scło ẽ. Ds eni fecit
adã. ⁊ dedit ei ad uitoriũ euã: cum ꝓcreatiõe sub¬
secuta sentencia dicens. Crescite ꝙ multiplicamini: et
replete tr̃am. D factꝰa eadẽ mulier pͥus solacio. ꝗͣ ꝯuigio
fuit : donec deparadiso in obediencia eiceret. qͦs int᷑ para¬
disum obediencia tenuisset. Hic pꝰ beatȩ sedis excessũ
mulieris suȩ pulsũ agnoscebat: libro geneseo dicente.
cognouit adã mulierẽ suã: ⁊ cõceꝑit. et peꝑit filiũ
Cũ gͦ adiectũ laborẽ nupcie p̃cesserunt. &e tͥbulos spinãq
passuri p̃uio̾ ad iere conuentꝰ: secuta in ꝑcᷝ ͤationib tedia.
Unde pariturȩ tale p̃cessit edictũ: indolore inquid. et
merore. paries filios tuo. Quos utiq creatos diu̾si ut c̾¬
nimus casus luctusq subripuerint. Onde ⁊ apłs p̃di-¬

Expanded text:
conjugatis lex naturae a saeculo est. Deus enim fecit Adam, et dedit ei adjutorem Hevam cum procreationis subsecuta sententia, dicens: Crescite, et multiplicamini, et replete terram . Sed facta eadem mulier prius solatio quam conjugio fuit, donec a paradiso inobedientia ejiceret quos intra paradisum obedientia tenuisset, ac post beatae sedis excessus mulierem suam pulsus agnosceret, libro Geneseos edocente: Et cognovit Adam mulierem suam, et concepit, et peperit filium . 2. Ergo adjectum laborem nuppassuri praevios adjecere conventus; secuta in procreationibus taedia; unde et pariturae tale praecessit edictum: In dolore, inquit, et moerore paries filios ; quos utique sic creatos diversi ut cernimus casus luctusque subriperent. Unde et Apos
Abbreviated transcription (Latin):
illo ẽ. hoste astutior. Illius quidẽ hostis adtepꝰ dimicat.
tuus uero hostis ꝗͣ diu inhuiusuite stadũ consistes
ecũ dimicando nõdesinit . Illuis arma laboriosũ
⁊ gͣue ẽ. ad portandũ: tua uͦ arma uolentibꝰ se ferre
suaue ac leue ẽ. Ille cũ suꝑau̾it hostẽ indomũ⁊ ugiꝰ¬

Expanded text:
hoste illius est astutior. Illius quidem hostis ad tempus dimicat; tuus vero hostis, quandiu in stadio vitae hujus consistis, tecum pugnare non cessat. Illius arma laboriosa et gravia sunt ad portandum; tua vero arma volentibus portare suavia ac levia sunt. Ille cum superaverit
Abbreviated transcription (Latin):
creauit te d̾s. ut possis discernere int̾ bonũ malũq. ut
q̃sunt obtima diligas: ⁊ inutilia respuas. Om̃ia eocaminẽ.¬
et que sunt bona tene: & ab om̃i sp̃e mala abstine te.

Expanded text:
creavit te Deus, ut possis discernere inter bonum et malum, ut creavit te Deus, ut possis discernere inter bonum et malum, ut quae sint optima eligas, et inutilia respuas, omnia examines, quae sint bona teneas, ab omni specie mala abstineas.
Abbreviated transcription (Latin):
a fluctibus. Homo pacificus securã possidet m̃tẽ: inud̃
aut̃ inꝑturbatione ẽ. sẽꝑ. Qui sectatur pacẽ tutus est
undiq ac munitꝰ : nã in uidusut lupꝰ rapax in sanit
in iant̃. Pacificus ita est ut uinea honusta. habundanᷤᷤ
fructu copioso: inuidi aut̃ opus in egencia ac mise¬
ria detinetur. Eqͣntũ pacificus gau̾dens in dña de-¬
lectatur: tantũ inuidus tabescens ad nichilũ redigit᷑.
Ex habundancia leticie pacificus hõ dinoscit᷑: ex
uultu marcido ⁊ furore pleno inuidus demonstrat᷑.
m̃tis illuminat: ita inuidia occulta cordis excecat.
Pax enĩ effugat ⁊ ꝑturbat om̃em discordiã: inui¬
dia aut̃ iracundiam cumulat. Absplendore paciᷤ
effugatur om̃is caligo: ⁊ ube obsedit inuidia obscuritas¬
ẽ. ibi et exctĩores tenebre. Sectare gͦ fili desidabile nom̃
pacis. ut fructus possis acqͥrere : et execrare inuidiam
One maloꝵ fructibus replearis. Rationabile nãq am̃al

Expanded text:
a fluctibus maris. Homo pacificus securam possidet mentem: invidus autem in perturbatione est semper; qui autem sectatur pacem, tutus est semper undique ac munitus. Nam invidus ut lupus rapax insanit inaniter. Pacificus est ut vinea honesta abundans fructu copioso; invidi autem opus indigentia ac miseria detinetur: et quantum pacificus gaudens in Domino delectatur, tantum invidus tabescens ad nihilum redigitur. Ex abundantia laetitiae pacificus homo dignoscitur; ex vultu marcido et furore pleno invidus demonstratur.mentis illuminat, ita invidia occulta cordis obcaecat. Pax enim effugat et perturbat omnem discordiam, invidia autem iracundiam cumulat. A splendore autem pacis effugatur omnis caligo; et ubi obsederit invidia, ibi obscuritas et exteriores tenebrae. Sectare ergo, fili, desiderabile nomen pacis, ut fructus pacis possis acquirere; et exsecrare invidiam, ne malorum fructibus replearis. Rationabile namque animal
Abbreviated transcription (Latin):
auaricia declina cortuũ: ut non condẽpñis sic̃ ad ult̾ bẽ do¬
loꝵ cultor. Noli amare mamona: ne offendas eũ cui am̃bra
amittas celeste  Multi cupientes alien̾a: etiã asius pͥuati st̃.
Aliene sunt anobis: &ẽ huus scłi facultates. Nra aut possessio:
regnum celorum est. Noli gͦ appetẽ aliena: ne atuis siseat᷑ne.
Cotidianum uictum suffic̾e tibi esto contentꝰ: quicqͥd suꝑfluũ

Expanded text:
avaritia declina cor tuum, ut non condemneris sicut adulter et idolorum cultor. Noli amare mammona, ne offendas eum cui membra amittas coelestes. Multi cupientes aliena, et suis privati sunt. Alienatae sunt a nobis saeculi hujus facultates, nostra autem possessio regnum coelorum est. Noli appetere aliena, ne a tuis fias extraneus. Quotidianum victum sufficere tibi contentus esto: quidquid superfluum
Abbreviated transcription (Latin):
dilig̃. ꝓoximũ filiusdĩ uocabit᷑: qui aut̃ econt᷑rio
intͣnqͥllitate ẽ. cor eius. fr̾uero odiens: tepestate madcima
circumdatus ẽ. Uir benignus etiam si patiatur inuiriã
liam arbitratin. Qui laritate plenus est. serenissimo
iuiltu ꝓcedit ꝯuir aut̃ plenis odio ambulat iracundꝰ.
Ti autem fili benignitate stude inuita tua: ꝓoximum

Expanded text:
utem e contrario in tranquillitate est cor ejus; fratrem vero odiens tempestate maxima circumdatus est. Vir benignus etiamsi patitur injuriam, liam arbitratur. Qui charitate plenus est, serenissimo vultu procedit: vir autem odio plenus ambulat iracundus. Tu autem, fili, benignitati stude in vita tua, et proximum
Abbreviated transcription (Latin):
nanttis amplectit᷑. Sapiensiur comptam muliere respuit.
stult᷑ aut᷑ concupiscit eã miserabilit̃ ⁊ suꝑplantabit᷑. Hias
pruciens ab im prudentȩ femina au̾tit ocłos suos. ludcurios
ant᷑ intuens eam soluit᷑ ut cera a facie ignis. Tuaut caue
om̃ibus modis spes ꝑniciosas acfalsas. Detur patur enĩ¬

Expanded text:
namentis amplectitur. Sapiens vir comptam mulierem respuit, stultus vero concupiscens eam miserabiliter supplantabitur. Vir prudens ab imprudente femina avertit oculos suos, luxuriosus autem vir intuens eam solvetur ut cera a facie ignis. Tu autem cave omnibus modis species perniciosas ac falsas pulchri
Abbreviated transcription (Latin):
nos. Non moueasciuꝗͣ scandalũ inuita cua.: et nõ qd tibi utile
est.s illi facito. Id enim tͥ accid̾e nonius. neo illi cupiaseue¬
illus gaudiũ tuũ dicito. ⁊ si aliquid patit᷑ adu̾sũ ⁊ patere ei.
et illius tristiciã tuã deputa. Om̃ẽ maliciã tuã exxpelle ab
am̃a tua.et. odioꝵ flamine nõ ꝯ buret̃ cor tuũ. Contͣ in¬
potentẽ aut subiectũ tͥ noli iracundia cõmoueri: s tãq̃ ꝓpͥũ
tuas. Dolosus enim inr pacifica eooore ꝓfert u̾ba: ⁊ in ab¬
dito m̃tis subplantare ꝓoxineũ meditat᷑. In bis gͦ oꝑibus:
Tuautẽ om̃ẽ simulatione longe facito ate: ⁊ necupias
supplantare ꝓdcimum tuũ. nec morde aut laniare m̃brũ
ut hõ fu̾is iratus. ultra solis ꝯoccasũ ñ ꝓducas iracundiã
tuã: s reconciliare ad pacẽ: ⁊ depͥme om̃em furorẽ. Q ui¬

Expanded text:
nos. Non moveas cuiquam scandalum in vita; et non quod tibi utile est, sed illi, facito. Quod tibi accidere non vis, nec ei cupias eveillius gaudium tuum ducito; et si aliquid patiatur adversum, compatere ei, et illius tristitiam tuam deputa: omnem malitiam expelle ab anima tua, et odiorum flammae non comburent cor tuum. Contra impotentem aut subjectum tibi noli iracundia commoveri; sed tanquam tuus ei. Dolosus enim vir pacifica verba profert ex ore, et in abdito mentis supplantare proximum suum meditatur. In his ergo operibusTu autem omnem simulationem longe fac a te, et ne cupias supplantare proximum tuum, neque mordere aut laniare membrum atus fueris, ultra solis terminum non producas iracundiam tuam; sed et reconciliare ad pacem, et deprime omnem furorem
Abbreviated transcription (Latin):
auseulta. Cupio enuim te instruere que sit spalimer
licia: et qͥbus modis debeas regi tuo militare. Inter¬
dissime gͦ audiãt sensus tuus. ⁊ animã tuã nullo p̃guẽ
somno: s. adiuigilandũ eaccita eã. et ad studiũ intelli¬
nõ sũt ex me: s ꝓlata exxdiuinis fontibus. Neq en
nouã doctͥnã instruo te: s eã ꝗͣ didici a patͥbus meis
Nes enĩ si imiseris incortuũ inpace dirigent᷑ itinera¬

Expanded text:
te instruere quae sit spiritualis militia, et quibus modis regi tuo militare debeas. Intensissime ergo audiat sensus tuus, et animam tuam nullus praegravet somnus; sed ad vigilandum excita eam, et ad studium intellista sunt ex me, sed prolata ex divinis fontibus. Neque enim nova doctrina instruam te, sed ea quam didici a patribus meis. Hanc enim si immiseris in cor tuum, in
Abbreviated transcription (Latin):
a ceña pedes discipłoꝵ lauit. ꝓpt̾ humilitatis formã eomẽ¬
dandã ꝗͣ docendã uen̾at: sic̃ ipse ꝯ seq̃nt̃ exxposuit. Q đ
etiã decebat potissim̃.: ut facto doc̾et qͥ obseruare disciplos
p̃mon̾et. Hinc ÷ qͥ eodẽ die altaria tepliq parietes et ꝑa-¬
uim̃ta lauantur: uasaq purificantur que sunt dño ꝯse¬

Expanded text:
pter humilitatis formam commendandam, ad quam docendam venerat, sicut et ipse consequenter exposuit. Quod etiam decebat potissimum, ut facto doceret quod observare discipulos praemoneret. 2. Hinc est quod eodem die altaria templique parietes et pavimenta lavantur, vasaque purificantur, quae sunt Domino conse
Abbreviated transcription (Latin):
ta cognosce: S lib iste nixta qd sc̃s aug̃ ait p̃destinationẽ
sig̾fic̾at eoꝵꝰ : quibꝰ ẽtua dona tribuit᷑ donabit᷑. Neq em̃i
nescit eos ds̃.⁊ in ħ libro legit ut sciat. s potiꝰ ipsa eiꝰ p̃se¬
ncia de ilł q̃ falli nõ pot lib̾er ẽ uite ĩꝗͦ fũt scripti id ÷

Expanded text:
stinationem significat eorum quibus aeterna vita donabitur. Neque enim nescit Deus eos, et in hoc libro legit, ut sciat; sed ipsa ejus praescientia de illis, quae falli non potest, liber est vitae, in quo sunt scripti, id e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ eriorẽ gentilitatis instituit ȩccłia. Ianus enim
qͣuadã pͥnceps paganoꝵ fuit: aquo nom̃ m̃sis i anuarii
nuncupatur. Quẽ ĩꝑiti homines uł uti dm̃ colentes. in re-¬
ligione honoris posteris tradiderunt: diemq ipsũ. scenis
transferebant᷑. Alii femineo gestu de mutati: iurilẽ
uultũ effeminabant. Non nulli &ẽ de fantastica ad huc
cõsuetudine quibꝰdã ipso die obseruationũ auguruis

Expanded text:
pter errorem gentilitatis instituit Ecclesia. Janus enim quidam princeps paganorum fuit, a quo nomen mensis Januarii nuncupatur, quem imperiti homines veluti Deum colentes, in religione honoris posteris tradiderunt, diemque ipsum scenis tranformantur: alii, femineo gestu demutati, virilem vultum effeminant. Nonnulli etiam de fanatica adhuc consuetudine quibusdam ipso die observationum auguriis
Abbreviated transcription (Latin):
domini dẽt᷑. it ꝓ eo q ipse dñs sors eoꝵ sit: sic̃ de eis sc̃ͥp¬
tũ ẽ. loq̃nte dño. Ego ħedicas eoꝵ. Unde oportet ut
qui dm̃ hereditate possident: absq ullo ĩpedim̃to scłi

Expanded text:
eo quod ipse Dominus sors eorum sit, sicut de eis scriptum est, loquente Domino: Ego haereditas eorum. Unde oportet ut qui Deum haereditate possident absque ullo impedimento saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ orbem. atq in ꝓcinctu positis ne
securitate torpeant dicit. Om̃s qui
in suis pͥncipibus iam religiosa iãq
fidelis ÷ de sunt pie uiuentibus moc¬
sonuit. ut om̃s pie uiuentes ꝑ secutionẽ paciantur: an
intelligi. Et quid sunt multi intͣ sinũ matͥs ȩccłiȩ ꝯstituti.
qui pie uiuentes ĩ ͦ contumeliis afficiunt: obꝓbriis. in¬
cũ sint quidã religiosi: quibꝰ nemo pͣuoꝵ audeat infaciẽ
um enĩ contͣ humilitatẽ suꝑbra. contͣ timorẽ in anis gła.¬

Expanded text:
e, atque in procinctu fidei positis, ne securitate torpeant dicit: « Omnes qin suis principibus jam religiosa, jamque fidelis est. Desunt pie viventibus sonuit, ut omnes pie viventes persecutionem patiantur? an intelligi. Et quidem sunt multi intra sinum matris Ecclesqui pie viventes in Christo, contumeliis assumuntur, opprobriis, incum sint quidam religiosi, quibus nemo pravorum audeat in faciem Dum enim contra humilitatem superbia, contra Dei timorem inanis g
Abbreviated transcription (Latin):
ueniedte. meti ecuci¬
endi s̃ : uidentes tali sẽter̾ia impiũ ẽẽ punitũ. Quo
t̾rore purgandi st̃: qr siqͥd eis excorporẽ dhuc pecc̃ re-¬
manserit. metu ipso qͦ dibłm damnari espicuit̃ purga¬
bntur. hĩc qait iob.. Cum sublatꝰ fuerit timebt̃ angłi. ⁊ ex
triti purgabunt᷑ : angłos uidelic scõs qͦsq atq electos uolẽs

Expanded text:
eniente, metu concutiendi sunt, videntes tali sententia impium esse punitum. Quo terrore purgandi sunt, quia si quid eis ex corpore adhuc peccati remanserit, metu ipso quo diabolum damnari conspicient, purgabuntur. Hinc est quod ait Job: Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, et territi purgabuntur : angelos videlicet sanctos quosque atque electos volens
Abbreviated transcription (Latin):
me ꝑ secuti sunt: ⁊uos ꝑseq̃nt᷑. S qͣnta sunt in comparatiõe
passionũ illius que patimur.: Ille enim obprobria irrisiones. cõ¬
timelias. alapas. sputa. flagella. spineã coronã. crucẽq sustini̾it.
Et nos miseri ad nrãm confusionẽ uno sermone fatigamur. uno
u̾bo deicim᷑: ⁊ quid agimius de eo q̃ dr̃ si nõ cõpatimur nõ cõ reg¬
nabimus: Qua ꝓpt̾ recundendi sunt ire stimuli: ⁊ eus metuẽ¬
da dãpnatio. Unde scpͥtũ legimus. Qui irascit᷑ fri suo reuserit
iudicio. Qui autẽ dix̾it frĩ suo racha : reus erit concilio. Qui uͦ¬

Expanded text:
 sunt, et vos persequentur . Sed quanta sunt in comparatione passionum illius quae patimur? ille enim opprobria, irrisiones, contumelias, alapas, sputa, flagella, spineam coronam, crucemque sustinuit; et nos miseri ad nostram confusionem uno sermone fatigamur, uno verbo dejicimur. 30. Et quid agimus de eo quod dicitur: Si non compatimur, nec conregnabimus ? Quapropter retundendi sunt irae stimuli, et ejus metuenda damnatio; unde scriptum legimus: Qui irascitur fratri suo reus erit judicio; qui autem dixerit fratri suo: Racha, reus erit concilio; qui
Abbreviated transcription (Latin):
cial it enitas cdiuidi. nec ꝑ sonalit debeat om̃ino confundi. Pat̃em
qͥ consiti ngenitũ.: filiũ gentũ. Spm̃ autẽ scm̃ nec genitum.
nec ingenitum: s expatre ⁊ filio ꝓcedentẽ. Filiũ apatre
te creau̾at. sponte lapsũ miscd̾it᷑ repararet. Quẽ ueracit̾ crucifixũ.
⁊ t̾cia die resurreocisse. et cũ eadẽ ipsa carne głificata ascendisse in
Selum inqua et ad iudiciũ uiuoꝵ ꝙ mortuoꝵ expectat᷑ uenturus.
quia nec geminauit utriꝰq substanciȩ unigͣritus ꝑsonam. nec amfundit¬
geminã unitas ꝑsone substanciã. Alt̾um quippe neutrum exclu-¬
dit. quia utrũq unus intemerato uire seruauit. qͥ noui ⁊ uetis testa-¬
m̃ti salubri cõm̃dat᷑ auct̾oritate : illa ꝓpł̾iã. ista ꝑhistoriã ueracit᷑

Expanded text:
tialiter Trinitas dividi, nec personaliter debeat omnino confundi. Patrem quoque confiteri ingenitum, Filium genitum, Spiritum autem sanctum nec genitum nec ingenitum, sed ex Patre et Filio procedentem; Filium a Patre te creaverat, sponte lapsum misericorditer repararet. Quem veraciter crucifixum, et tertia die resurrexisse et cum eadem ipsa carne glorificata ascendisse in coelum, in qua et judicium vivorum ac mortuorum exspectatur, venturus. quia nec geminavit utriusque substantiae integritas personam, nec geminam unitate personae substantiam. Altero quippe neutrum exclusit, quia utrumque unus intemerato jure servavit. Quod Novi et Veteris Testamenti salubris commendetur auctoritas; illa quippe per
Abbreviated transcription (Latin):
sino adet̾nã bitudinẽ cõ sequandã q̃ nõ iudecur eui
militat spes .s. ꝓpt̾ hanc u isibilẽ uitãsine t̾mino po¬
ssidendam : uderet᷑. uelle. ĩ xp̃o renasci. atq necfu¬
deles ẽẽt in qͥbꝰ nulla eet̃ ĩusibiliuĩ fides. ⁊ adbona
ũusibilia ꝓmerenda tepidi redderẽt᷑: uite huiꝰ

Expanded text:
si non ad aeternam beatitudinem consequendam, quae non videtur, cui militat spes, sed propter hanc visibilem vitam sine termino possidendam, viderentur velle in Christo renasci: atque ita nec fideles essent, in quibus nulla esset invisibilium fides, et ad bona invisibilia promerenda tepidi redderentur vitae huju
Abbreviated transcription (Latin):
DI Me qͦ tibi saturitatẽ paniᷤ. parsimonia tuũ
corpꝰ castiga: ieuiniis ⁊ abstinentie inseruire. Pallida
ora gere: aridumi porta corpꝰ. Uiuri. isiti: abstinentie exaresce.
Nõ pote̾ tẽptacionẽ uinc̾e: nͥ ieuiniis erudiari. Escis enĩ libido
crescit: ciboꝵ saturitas carnis luxuria iuscitat. edatitatis
uicio crescit carius temptatio: saturitati semꝑ libido ad¬
iuncta ẽ. At cõtra libido ieiuinio restringit᷑. ie uinio luxuria
superat᷑ : sequstrata saturitate : nõ dñatur luxuria. Absti¬
nencia enĩ carnẽ suꝑat: abstinencia luxuriã frenat. libidi¬
nis impetum abstinencia frangit. libidim uirtutum ab¬
stinencia fiangit. Siti ⁊ fame carni lururia int̾ime. famo

Expanded text:
dime quoque tibi saturitatem panis, parcimonia tuum corpus castiga, jejuniis et abstinentiae inservi, pallida ora gere, aridum porta corpus. Esuri et siti, abstine et aresce; non potes tentationes vincere, nisi jejuniis erudiaris. Escis enim libido crescit, ciborum saturitas carnis luxuriam suscitat, edacitatis vitio crescit carnis tentatio, saturitati libido semper adjuncta est, et contra 500 jejunio libido restringitur, jejunio luxuria superatur, sequestrata saturitate, non dominatur luxuria. 15. Abstinentia enim carnem superat, abstinentia luxuriam frenat, libidinis impetum abstinentia frangit, libidinis virtutem abstinentia solvit; sitis et fames carnis luxuriam interimunt, fam
Abbreviated transcription (Latin):
Qidñi eẽ. uͥq credis. cur unũ singłarit̾ locum quo tã¬
Dta mala ꝑpetrant᷑ custodis. ⁊ nõ potius ad alia trã
est. quẽ fug̾e appetis: quia ⁊ impso ds̃ est. At inqͥs:
Ieliorẽ in quiro: meliorẽ muenio. S respondeo. Nũqͥd
meliorẽ. aut &̃ talẽ inuenis. qͣlẽ diabolũ ⁊ hominem
ꝑdidisse cognoscis: Memor esto itaq qr pͥmus angł̃s
de cȩlo ruit. ⁊ pͥmus homo deparadiso expulsus: ad erũ-¬
nã huuis scłi ꝑuenit. Attende quia loth exercitio
maloꝵ ꝓbatꝰ. int̾ sodomitas sc̃s fuit: in monte uero.
securitate torpens debriatus cũ filiabis peccauit. Qđ
uidelicet uagationis tediũ ad huc alt̾am speciẽ reddit
dũ quosdã ẽtiã immo loco ꝑseu̾antes aspãlibꝰ retͣhens

Expanded text:
Si Deum esse ubique credis, cur unum singulariter locum, quo tanta mala perpetrantur, custodis, et non potius ad alia transest, quem fugere appetis: quia et in ipso Deus est. Verum, inquies, meliorem inquiro, meliorem invenio. Sed rmeliorem aut etiam talem invenies, qualem diabolum et hominem perdidisse cognoscis? memor esto itaque quia primus angelus de coelo ruit, et primus homo de paradiso expulsus ad aerumnam hujus saeculi pervenit . Attende quia Lot exercitio malorum probatus inter Sodomitas 215 sanctus fuit, in monte vero securitate torpens inebriatus cum filiabus peccavit ; quod videlicet vagationis taedium adhuc alteram speciem reddit, dum quosdam etiam in uno loco perseverantes a spiritualibus retrahens
Abbreviated transcription (Latin):
occupare: cont᷑ dicta apłi ꝑpetͣns. qͥ ait. N emo militãs
dõ implicat se negociis scłaribus: ut ei placeat cui se ꝓbaũ.
Et rursum. Sine int̾missiõe orate: in om̃ibꝰ gr̃as agite.
Desperatio dicit

Expanded text:
i agens, qui ait: Nemo militans Deo, implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat, cui se probavit , et rursum: Sine intermissione orate, in omnibus gratias agite Desperatio dicit
Abbreviated transcription (Latin):
UBdiaconi qui apud g̾ros ippodiacones uocitantur:
in esdre inueniunt᷑. A ppellant᷑q ibi nathinnei: id÷
in humilitate domino seruientes. EX eoꝵ ordine fuit ille
nathanael. qui in eu̾głio ioħis diuina ꝓditione commonitꝰ:
saluatorẽ m̾uit confit̾i. Quiq oẽ ad pͥmũ diuinitatis ĩ diciũ
fidelis enituit: ꝓtestante domino ac dicente. ecc̃ uir isrłita.
inquo dolus non ẽ. Deniq isti oblatiõ es intẽplo domini suscipiũt
appłis: isti obediunt officiis leuitar. Isti qͦ uasa corporis
abuꝯcoribꝰ sint et ab om̃i carnali inmundicia lib̃i: iuxxta
quod illis ꝓpħa docente iubetur. Mundamini qui fertis
uasa domini. hi gͥ cum ordinant᷑ sicut sac̾dotes ⁊ leuitȩ
manus impositionẽ nõ suscipiunt s patenã tantũ et calice

Expanded text:
ubdiaconi, qui apud Graecos hypodiaconi vocantur, in Esdra inveniuntur, appellanturque ibi Nathinaei, id est, in humilitate Domino servientes . Ex eorum ordine fuit ille Nathanael, qui in evangelio Joannis divina proditione commonitus, Salvatorem meruit confiteri. Quique etiam ad primum divinitatifidelis enituit, protestante Domino ac dicente: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est . Denique isti oblationes in templo Domini suscipiunt a populis. Isti obediunt officiis levitarum, isti quoque vasa corporis ab uxoribus sint, et ab omni carnali immunditia liberi, juxta quod illis, propheta dicente, jubetur: Mundamini. 430 qui fertis vasa Domini . Hi igitur, cum ordinantur, sicut sacerdotes et Levitae, manus impositionem non suscipiunt, sed patenam tantum, e
Abbreviated transcription (Latin):
fums uesftgiu nõ inuenio. Ubiq me infelcitos iaca eseqtiena
oni seruisa. mnẽ calanitas mea nõ doserit. U biciiq fugequi mala
mia me insequunt᷑. U bicũq me c̃ũto: maloꝵ mor ae ũbral
comitat᷑ Uelut ũbrã copporis: sic mala m̃ai fuge nc̃ poslur
Ego ille hõ ignoti nominis. hõ obscure opinionis. ho infimi
gñis: cognicus ꝑme tantũ. cognitus tantũ mͥ. Nulli ũ ꝗͣ
malũ feci. nulli calũpniatus sum. nulli adu̾sus extiti. nul¬
li molestiã intuli: nulli inqͥetus fui. Sine ulla querela apg
homines uxĩ Uitã meã ledẽ om̃s nitunt᷑. os cont me frendent
cita. in sanunt: conserta manu mine ꝑicła ingerunt. ad ecci¬
ciuĩ me ptͣhunt. ad ꝑicłm me ad ducunt: ad discͥmens uocat
nieã salutẽ. Nullus mͥ ꝓtectiõ ẽ p̃bet. nullus mͥ deffesioneꝰ
adhibet. nullus ad miniłm tͥbuit: nullus malis mis siulccut-¬
quut fontisse me ꝑ sequunt᷑. Incuent᷑ me q̃si infelicẽ: nescio

Expanded text:
me infelicitas mea persequitur, domi forisque mea calamitas me non deserit. 6. Ubicunque fugio, mala mea me insequuntur; ubicunque me convertero, malorum meorum me umbra comitatur; velut umbram corporis, sic mala mea fugere non possum. Ego ille homo ignoti nominis, homo obscurae opinionis, homo infimi generis, cognitus per me tantum, cognitus tantum mihi; nulli unquam malum feci, nulli calumniatus sum, nulli adversus exstiti; nulli molestiam intuli, nulli inquietus fui, sine ulla querela apud homines vixi; vitam meam omnes laedere nituntur, omnes contra me frendent atque insaniunt, conserta manu in me pericula ingerunt, ad exitium me pertrahunt, ad periculum me adducunt, ad discrimen vocant meam salutem. 7. Nullus mihi protectionem praebet, nullus defensionem adhibet, nullus adminiculum tribuit, nullus malis meis succurraut fortasse me persequuntur, intuentur me quasi infelicem, et nescio
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ amissis. SIͥ. uiris qͦs habuerat. ħine ipsa tͣnsset cũ qreret᷑
ab eo inresurectiõe cui eoꝵ potissimũ rederet᷑ respõdit:. Qđ
in resimrectioẽ nec femine nubant : nec uiri uxores accipiãt.
Ex qͥbꝰ sacratissimis ub̾. aꝑtissime patet. q ibi nõ sexsꝰ s c̃cubit
desit. nec carm̃ sit natura mutãda. s eiꝰ cõcupicẽtia fimen-¬
du.
millo dolore corupit᷑. Ubi aũ infelix mori nõ sinit̾᷑ aut ũ
ita dicã mors ipsa nõ morit᷑ ⁊ ubi dolor ꝑpetuus nõ ĩt̃imit
s affligit: ⁊ ipsa coruptio nõ finit᷑. ħ in scis scͥpturis mors

Expanded text:
 viris quos habuerat, hinc quoque ipsa transisset, cum quaereretur ab eo in resurrectione cui eorum potissimum redderetur, respondit: Quod in resurrectione nec feminae nubant, nec viri uxores accipiant . Ex quibus sacratissimis verbis apertissime patet quod ibi non sexus, sed concubitus desit; nec carnis sit natura mutanda, sed ejus concupiscentia finienda.nullo dolore corrumpitur. Ubi autem infelix mori non sinitur, et ut ita dicam mors ipsa non moritur; et ubi dolor perpetuus non interimit, sed affligit ipsa corruptio et non finitur; haec in Scripturis s
Abbreviated transcription (Latin):
et p̃liatores femina eqͥs amisisse dicunt᷑. E enua ageni
dicte : eoqd inutõ cohereant. ⁊ cognata sut ocłis Unde
ennius atq genua cõpͥmit arta gona. Tibie autẽ
dictȩ sunt : quasi tube. Plante uero a planicie nun¬
cupate. quia non rotunde. ut inqͥdrupedibus ne stare
nõ possit homo: s plane atq longiores formate sunt.
ut stabile corpus effic̾e̾nt. Calces aut̃ acallo pe¬
dum sic nonimate. Pedũ digiti decorẽ ⁊ usum
ferunt. Nam currere nõ possumus nͥ digitis in humũ
p̃ssis soloq nitentibis impetũ saltũq capiamis.
Reliqͣ ossa corporis nł ut columne quedam quibꝰ caro

Expanded text:
et praeliatores feminibus equos amisisse dicuntur. Genua a genis et praeliatores feminibus equos amisisse dicuntur. Genua a genis dicta, eo quod in utero cohaereant et cognata sint oculis. Vnde Ennius "atque genua conprimit arta gena". Tibiae dictae sunt quasi tubae. Plantae uero a planitie nuncupatae, quia non rotundae, ut in quadrupedibus, ne stare non possit homo, sed planae atque longiores formatae sunt, ut stabile corpus efficerent. Calces autem a callo pedum sic nominatae. Pedum digiti et decorem et usum ferunt. Nam currere non possunt, nisi digitis in humum pressis soloque nitentibus impetum saltumque capiamus. Reliqua ossa corporis uelut columnae quaedam qu
Abbreviated transcription (Latin):
ntestinoꝵ autẽ iõiccireo longis anfractibꝰ incͥeuloꝵ ordi¬
nata sunt modo: ut susceptos ciboᷤᷤ paulatim egerant. et
ex ipsis ea q̃ intͥnsecus sunt humorẽ sensim suscipiant.
defluat ac recurat: ⁊ in enarrabili modo ciboꝵ succo uni¬
ũsũ corpus quasi elatẽ. uicinas ualles irrigando ad ĩpleãt.
ono aliuus. uent᷑. et utus. ħ int̾ se differunt. Uenter ẽ.
enĩ qui asparet eatrinsecus: ꝑtineq ad pectꝰ ⁊ ad ingͥ¬
nen ꝰ Aluus intior pars quȩ cibũ recipit: et purgari
solet. Uterũ sole mulieres habent: in qͦ concipiunt.
Confundunt: tam̃ ħ auctores: ⁊ utum ꝓ utriusq seceus
uentre ponunt. S enitalia autẽ sicut nom̃ ipsum doc&:
agignendo dicta. Natuiũ caro cõglobata sedendi officio
facta ẽ. ne p̾mente corporis mole ossibus cedet. Femina st̃
femoꝵ partos: qͥbꝰ ineqͥtando tgis eoͦꝵ ad heremus. Uñ

Expanded text:
Intestinarum autem ratio: idcirco longis anfractibus in circulorum ordiIntestinarum autem ratio: idcirco longis anfractibus in circulorum ordinatae sunt modo, ut susceptos cibos paulatim egerant, et ex ipsis ea quae intrinsecus sunt, humorem sensim suscipiant. defluat ac recurrat, et inenarrabili modo ciborum suco uniuersum corpus quasi e latere, ualles uicinas inrigando adimpleat. Porro aluus, uenter et uterus differunt. Venter est enim qui apparet extrinsecus, pertinetque a pectore ad inguinem. Aluus interior pars, qua cibum recipit et purgari solet. Vterum solae mulieres habent in quo concipiunt. Confundunt tamen hoc auctores et uterum pro utriusque sexus uentre ponunt. Genitalia autem, sicut nomen ipsud docet, a gignendo dicta. Natium caro conglobata sedendi officio facta est, ne, premente corporis mole, ossibus cederet. Feminae sunt femorum partes, quibus in equitando tergis equorum adhaeremus. Vnde
Abbreviated transcription (Latin):
minis ad osendos fetuf datȩ. maribus ad solũ decus: ne ĩ forme
pectus cẽ uidetur. Neque enim decebat onfeminitus alibo
pe qut animal intelligens exc corde almoria sumet. Sorro
umbilicus ÷ nota i pssa que mediũ uentrẽ desigrat: adbo
iecous uiscem quasi ex conturbato sangune uidenti scer
coneret an sieeeta eos autẽ qui defisicis disputant uolup¬
citesueneris concupiscenciȩ consisti dicunt᷑ iriec ore c Af¬
feceumos neacundie infelle: pauoris in corde in splene letice
su puln ombus duiero aerem contiñe: quia a corde ꝑuenas
quas arcemas uocant᷑ diffunditur ut paulatm in spuran¬
diar sptranidiq traftu totum amimet corpus. In iecore
ignis habet sedem qui uelut subuolare ostenditufu
quodã nõ solum adocłos: s cetõs sensus tenues fistule de¬
dueant᷑: S̾iquidẽ ineo officiũ ẽ. uoluntatis s decoctionis
ciboꝵ amplexu. ⁊ cale facto suo insangiuine mutadoꝵ

Expanded text:
feminis ad alendum fetum datae, maribus ad solum decus, ne informe feminis ad alendum fetum datae, maribus ad solum decus, ne informe pectus esse videretur. Neque enim decebat in feminis alibi esse, quam ut animal intelligens ex corde alimoniam sumeret. 66. Porro umbilicus est nota impressa quae medium ventrem designat. Ad hoc iecoris uiscera quasi ex conturbato sanguine uidentur esse concreta, iuxta eos autem qui de fisicis disputant. Voluptates ueneriae concupiscentiae consisti dicunt in iecore, affectum autem iracundiae in felle; pauoris in corde; in splene laetitiae. In pulmonibus uero aerem contineri, qui a corde per uenas quas arterias uocant diffunditur, ut paulatim inspirandi respirandique tractu totum animet corpus. In iecore ignis habet sedem, qui uelut subuolare ostenditur quaedam non solum ad oculos, sed ad ceteros sensus tenues fistulae deducuntur. Siquidem in eo officium uolunt esse decoctionis ciborum amplexu et calefacto suo et in sanguine mutandorum.
Abbreviated transcription (Latin):
cato slemeniꝰ tegiiit. auces sunt anguste fistule. qͣsi foces
ꝑ quas uocalis spẽ abintimo pectore ecciliens. sonuĩ uocisenit¬
et iMMandibuse maxillaꝵ partes sunt: quibꝰ mandimus.
Dictaꝰ autẽ maxcilla ꝑ dminutionẽ: sic̃ paxillas. apalo. Cols¬
lum ad instar coline uocatũ: ẽ. rigidũ. ⁊ rocundã ⁊ Manus¬
sicut ⁊ arbor dispansis irmis. Itẽ sient contetis digicisi piignꝰ.
intcerospolleat id ẽ. naleat. S cđs indexe et saluraris uocatur:
quia es fteole osfendimus. ⁊ salutaimus. T erenas. meluis. Quart̾
qaisi cnsfe qeo trnu conisiĩ amedicis colligit᷑. Qunttus auricu¬
laris. qeo aurẽ scilpimus. s orit peccꝰ hominis ab aspectu uoca¬
r inmutis enĩ am̃antibus ad tr̃am opp̃sũ ẽ. atq ab aspecd
nemotum. Hominis autẽ pectus: patens ⁊ rectum. Plenũ enui
mamȩ. Mane tłmores pectoris: leuit̾ exxurgentes. He fen

Expanded text:
tatem dentium tegunt. Fauces sunt angustae fistulae, quasi foces, tatem dentium tegunt. Fauces sunt angustae fistulae, quasi foces, per quas uocalis spiritus ab intimo pectore exiliens sonum uocis emittit. Mandibulae maxillarum partes sunt quibus mandimus. Dicta autem maxilla per diminutionem, sicut paxillus a palo. Collum ad instar columnae uocatum. Est enim rigidum et rotundum. Duae ssicut et arbor dispansis ramis. Item sicut contractis digitis, pugnusinter ceteros polleat, id est ualeat. Secundus index et salutaris uocatur, quia eo fere ostendimus et salutamus. Tertius ms, quod eo tritum collyrium a medicis colligitur. Quintus auricularis, quod eo aurem scalpimus. 64. Porro pectus hominis ab aspectu vocatum. In mutis enim animantibus ad terram oppressum est, atque ab aspectu remotum; hominis autem aspectui patens et erectum. Plenum enim Mammae autem tumores pectoris leviter exsurgentes: haec sunt
Abbreviated transcription (Latin):
abom̃i parte contra umentes ictus. ocłos efficit cutos. hlapes
dicter qo ꝑ eas ar. ł sp̃s manare nõ desinit. In histã suit officia.
U num ducendi sp̃s. altũ capiendi odoris: teũ ppargaonta sr¬
cerebri defluentis. Osdictũ qͣsi corporis hostium. euiꝰ sper¬
ciesirduobus constat officns: sum̃di uictus. ⁊ loquẽdi liga
Labia a labendo: nominata. Qđ autẽ suꝑiius ẽ. labiũ diest᷑
qđ inferiuis labrum. Lingue nom̃: aliquando cibo impositũ.
palat pa cdencium. t eo pssoe labitiz. Pentes dicti: quasi cibos
diudentes. Si quidẽ escã incidunt ⁊ cõminiunt: atq oportu¬
nus stomacho t̃dunt. hoꝵ pͥores qui cibũ p̃cidunt : au̾si
dentes dicunt᷑. Qolares intimi: qui cibos suggunt. Canimu
qui uicesino etatis anno exxistunt. E ingiuie: agignend es deni-¬
cib is nommatt : que magua pusetudinẽ ori cõferunt. dũ nidi¬

Expanded text:
ab omni parte contra imminentes ictus, oculos efficit tutos. 57. Nares ab omni parte contra imminentes ictus, oculos efficit tutos. 57. Nares dictae, quod per eas aer, vel spiritus nare non desinit. In his enim tria sunt officia: unum ducendi spiritus, alterum capiendi odoris, tertium purgamenta cerebri defluendi. Os dictum est, quasi corporis ostium. Cujus species in duobus constat officiis: sumendi victum, et loquendi lingua. 58. Labia a lambendo nominata. Quod autem superius est labium dicimus; quod inferius, labrum. Linguae nomen a ligando cibo impositum. palati ac dentium, uel conpressione labiorum. Dentes dicti quasi cibos diuidentes. Siquidem escam incidunt et comminuunt atque oportunius stomacho tradunt. Horum priores, qui cibum praecidunt, aduersi dentes dicuntur; molares intimi, qui subigunt; canini, qui uicesimo aetatis anno existunt. Gingiuae a gignendis dentibus nominatae, quae magnam pulchritudinem oris conferunt, dum nudi
Abbreviated transcription (Latin):
eẽnt abiniuria eos apex sumꝰ cilioꝵ tegmiinibꝰ ocłit. Unde
⁊ ocłos eẽ dictos quibus adhibite sunt palpebre. Palpebre
apalpitando dicte. quia concurrentes adiuicẽ ocłoꝵ obtutũ
reficunit : pilis in ordinẽ ad stantibus ad eoꝵ munitionẽ. Suꝑ.¬
cilia qͦ pilis breuibus ad ornata sunt qͣsi quibusdã aggerib
ocłis p̃bentes custodiã: nequid suꝑne incidat. Auriũ inditũ
ẽ. nomen: a uocibus audiendis. ꝑ immutationẽ enĩ litẽ. aures
uł ut audes sunt nominate. ꝑ hasenĩ sonũ uocẽq qͣsi ꝑ cocleã
descendẽ : ꝗ erectius in circulũ orbẽq mouentur. Gene age-¬
nibus dicte. Deniq complicatũ in utõ gigni formariq ho-¬
minẽ ita ut genua sursũ sint quibꝰ ocłi forment᷑: ut caui ac
recordati fiant. Idõq ⁊ qui alicuiꝰ lacͥmas elic̾e cupiunt genua
tangunt: ac ea dep̾cant᷑ que mnutõ formau̾int oclo sirte
nut iernt. Ipse genaꝵ tumor instar collũ leuit̃ excungens¬

Expanded text:
ent ab iniuria, eos Opifex summus ciliorum tegminibus occulit. Vnde et oculos esse dictos, quibus adhibitae sunt palpebrae a palpitando dictae, quia concurrentes inuicem oculorum obtutum reficiunt, pilis in ordinem adstantibus ad eorum munitionem. Supercilia quoque pilis breuibus adornata sunt, quasi quibusdam aggeribus oculis praebentes custodiam, ne quid superne incidat. Aurium inditum est nomen a uocibus auriendis. Per inmutationem enim litterae aures uelut audes sunt nominatae. Per has enim sonum uocemque quasi per cocleam descendere, quod aer ictus in circulum orbemque moueatur. Genae a genibus dictae. Denique conplicatum in utero gigni formarique hominem, ita ut genua sursum sint, quibus oculi formentur, ut caui ac reconditi fiant. Ideoque et qui alicuius lacrimas elicere cupiunt genua tangunt ac per ea deprecantur, quod in utero formauerint oculos atque nutrierint. Ipse gena