comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mundus ñ recipiet sanitatẽ. Ea qͦ anim.¬
aduertimꝰ quamuis grande sit peccatũ
si quispiã conuertat᷑ eũ posse sanari.
Simulq ce hoc intelligendũ. qđ ꝓmagni¬
tudine sceleris etiã poenitentia indigni
uidicati sunt. ipso dño dicente ad ierłm.
Quotiens uolui congregare filios tuos

Expanded text:
mundus non recipiet sanitatem. Ex quo animmundus non recipiet sanitatem. Ex quo animadvertimus, quamvis grave sit peccatum, si quis convertasimulque et hoc intelligendum, quod per magnitudinem sceleris, etiam poenitentia indigni judicati sunt, ipso Domino dicente ad Jerusalem: « Quoties volui congregare filios tuos
Abbreviated transcription (Latin):
litas dĩ sed miscđia. unam ꝑire gentem
ut om̃s saluȩ fiant. udeoꝵ partẽ ñ uide.
ut omĩs mundus aspiciat. Unde &e ipse
dñs in euangelio. sacramentũ cȩci a nati¬
uitate qui receꝑãt oculos uertit adtro¬
pologiam & dicit. in udiciũ ego ueni
in hunc mundum ut uidentes ñ uideant.
&e audientes ñ audiant. Et in alio loco
suneon loquitur. Ecce hic positus est in
ruinam. & in resurrectionẽ multoꝵ. Illis
itaq non uidentib: nos uidemꝰ. Illis ca¬
dentib : nos resurgimꝰ. Qđ intelligens
ꝓpħa: quodã modo aliis uerbis dicit.
O dñe precipis mͥ loqui popło udeorum¬
ut audiant & non intelligant salua.¬
torẽ. & uideant eum & ñ c̃ognoscant.
Si uis implere iussionẽ tuam. &e totum
saluari mundum. qđ & ego fieri desi¬
dero: tu exceca cor popłi huius. & au¬
res aggraua. & oculos claude. ne intel.¬
ligant᷑. ne audiant. ne uideant. Si enĩ
ilłi uiderint: & conuersi fuerint. & in.¬
tellexerint. & sanati fuerint: totus

Expanded text:
litas Dei, sed misericordia, unam perire gentem, ut omnes salvae fiant: Judaeorum partem non videre, ut omnis mundus aspiciat. Unde et ipse Dominus in Evangelio, sacramentum caeci a nativitate, qui receperat oculos, vertit ad tropologiam et dicit: « In judicium ego veni in hunc mundum, ut videntes non videant, et videntes caeci fiant . » Et in alio loco Simeon loquitur: « Ecce positus est hic in ruinam et in resurrectionem multorum . Illis itaque non videntibus, nos videmus: illis cadentibus, nos resurgimus. Quod intelligens Propheta quodammodo aliis verbis dicit: O Domine, praecipis mihi loqui populo Judaeorumut audiant, et non intelligant Salvatorem, et videant eum, et non cognoscant. Si vis impleri jussionem tuam, et totum salvari mundum, quod et ego fieri desidero, tu excaeca cor populi hujus et aures aggrava, et oculos claude, ne intelligant, ne audiant, ne videant. Si enim illi viderint, et conversi fuerint, et intellexerint, et sanati fuerint, totus
Abbreviated transcription (Latin):
bim manifestare. qui in lingua nr̃a inter¬
p̃tantur scientiȩ multitudo. Unde & dũs
in aurigȩ modum suꝑ cherubim aꝑte
sedere ostenditur. Seraphim aut̃ pręter
hunc locum in scripturis canonicis alibi
legisse me nescio. qui stare dicunt᷑ suꝑ
templum uł in circũitu dñi. Ergo errant
qui solent inp̃cib dicere. qui sedes suꝑ
cherubim & seraphim: qđ scriptura non
docuit. Seraphim aut̃ int̾p̃tant᷑ empyre.¬
stay. quod nos dicere possumꝰ incendentes
siue comburentes. iuxta illud qđ alibi legi¬
mus. qui facit angelos suos sp̃s. & ministros
suos ignẽ urentẽ. Unde & paulus apłs

Expanded text:
qui in nostra lingua interpretantur scientiae multitudo. Unde et Dominus in aurigae modum super Cherubim aperte sedere ostenditur. Seraphim autem praeter hunc locum, in Scripturis Canonicis alibi legisse me nescio, qui stare dicuntur super Templum, vel in circuitu Domini. Ergo errant qui solent in precibus dicere: Qui sedes super Cherubim et Seraphim, quod Scriptura non docuit. Seraphim autem interpretantur ἐμπρησταὶ, quod nos dicere possumus incendentes, sive comburentes, juxta illud quod alibi legimus: Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem urentem . Unde et Paulus Apos
Abbreviated transcription (Latin):
Mortuo gͦ ozia sub quo dicta sunt uniuoi
quȩ supra exposuimus: successit filius eꝰ
ioathan qui regnauit annis sedecim &
fecit rectum in conspectu dñi. & portan
tẽpli edificauit excelsam. Quo imꝑanti.
uidit isaias dñm sedentẽ suꝑsolium ers

Expanded text:
Mortuo ergo Ozia, sub quo dicta sunt universa, Mortuo ergo Ozia, sub quo dicta sunt universa, quae supra exposuimus, successit filius ejus Joatham, qui regnavit annis sedecim, et fecit rectum in conpectu Domini, et portam templi aedificavit excelsam. Quo imperante, vidit Isaias sedentem Dominum s
Abbreviated transcription (Latin):
Ntficit michi
uoluminum
magnitudo
quȩ in expla¬
natione isaiȩ
ubi aliquid
p̃tmittere dam.¬
num est intelli.¬
gentiȩ. Quam¬
obrem in singu¬
lis libris qui tan¬
tum numerum ordinemq significant.
breues prȩfatiunculas posuiꝰ. Teq uirgo
xp̃i eustochium p̃cor. ut in expositione
te. & duo seraphim stantia in circũitu eiꝰ
plena est omĩs terra gła eiꝰ. & cõmotũ
liminare templiq atq concussum.
& domus udaica tenebris erroris
immunda labia habere se dicens. & labi
in medio populi blasphemantis. qui con
impietatis uoce clamabant. crucifige. ii¬
cifige talem. & non habemus rege nisieqs¬
rẽ. unusq de seraphim missus adisaian
qui forcipe de altari carbone comphens
ꝓpħȩ purgaret labia. & popłs remanent
immundus. Tercius gͦ inisaiã liber. lic
habet exordium. Anno quo mor¬
tuus est re& ozias: uidi dñm sedentẽ sup
solium excelsũ & eleuatum. Sub quattun
id est sub ozia &e ioathan. achaz &e erehi

Expanded text:
ficit mihi voluminum magnitudo, quae in explanatione Isaiae ubi aliquid praetermittere, damnum est intelligentiae. Quamobrem in singulis libris, qui tantum numerum ordinemque significant, breves praefatiunculas posui. Teque, virgo Christi Eustochium, precor, ut in expositione te; et duo Seraphim stantia in circuitu ejus plena est omnis terra gloria ejus; et commotum liminare templi atque concussum, et domus Judaica tenebris erroris ae Propheta immunda labia habere se dicens, et habitare in medio populi blasphemantis, qui consona impietatis voce clamabant: Crucifige, crucifige talem; et, Non habemus regem, nisi Caesarem . Unumque de Seraphim missum ad Isaiam, qui forcipe de altari carbone comprehenso, prophetae purgaret labia, et populus remaneret immundus. Tertius ergo in Isaiam liber hoc habet exordium. Anno quo mortuus est rex Ozias, vidi Dominum sedentem super solium excelsum et elevatum. Sub quatuor id est sub Ozia, Joatham; Achaz et Ezechia.
Abbreviated transcription (Latin):
ans implebat templũ cuiꝰ cȩlum thronꝰ est.
& tra scabellũ pedum eiꝰ. & de quo in alio
loco legimꝰ. dñs in templo scõ suo. dñs incȩlo
sedes eiꝰ: sed ea quȩ subpedib eiꝰ erant imn
plebant templum. Quis sit aut̃ iste dñs
qui uidet᷑: in euangelista iohanne. & in
apłor actis pleniꝰ discimꝰ. Quor iohannes
ait. Hȩc dixit isaias quando uidit głam
ei & locut᷑ est de eo. haud dubiũ quin xp̃m
significet. Rursum paulus inactib apłoꝵ
ubi romȩ loquitur adiudeos. bene inquit

Expanded text:
Dominus implebat Templum, cujus coelum thronos est, Dominus implebat Templum, cujus coelum thronos est, et terra scabellum pedum ejus; et de quo in alio loco legimus: Dominus in Templo sancto suo, Dominus in coelo sedes ejus ; sed ea quae sub pedibus ejus erant, 90 implebant Templum . Quis sit autem iste Dominus qui videtur, in evangelista Joanne, et in Apostolorum Actis plenius discimus. Quorum Joannes ait: Haec dixit Isaias, quando vidit gloriam ejus, et locutus est de eo , haud dubium quin Christum significet. Rursum Paulus in Actis Apostolorum, ubi Romae loquitur ad Judaeos: Bene, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
tissimũ gregoriũ nazanzenũ tunc eiusdẽ
urbis ep̃m. scãrũ scripturarũ studus eruat
scio me breuẽ dictasse subitũq tractatim
ut exꝑimentũ caꝑem in genioli mei. &
amicis iubentib oboedirẽ. Ad illũ itaqu
libellũ mitto lectorẽ. oroq ut breui hu
temporis expositione contentus sit. Oril
quia sibi illicitũ sacerdotium uindicabit
lepra fuisse ꝑcussum: sacra narrat hy sto¬
ria. Quo mortuo : dñs uidetur intemplo
qd ille polluerat. Ex quo animaduertin
regnante in nobis lepso rege nos dñm
suã maiestate regnan̾tẽ uidere ñ posse.
nec scȩ̃ trinitatis nosse mysteria. Unde in
exodo postquã mortuus est phario qui
oppͥmebat isrł luto &e paleis & later
populus clamabat. addnm: qui illo uiuente
edimare non poterant. Et et echihel mortuo
falcia filio banaiȩ pessimo principe. cadit
in faciem suam: & uoce excelsa clamabat
uidum. Pulchreq iuxta hebraicũ ñ ipse

Expanded text:
imum Gregorium Nazianzenum, tunc ejusdem urbis episcopum, sanctarum Scripturarum studiis erudirer, scio me brevem dictasse subitumque tractatum, ut ex experimentum caperem ingenioli mei, et amicis jubentibus obedirem. Ad illum itaque libellum mitto lectorem, oroque ut brevi hujus temporis expositione contentus sit. Oziam, quia sibi illicitum sacerdotium vindicabat, lepra fuisse percussum, sacra narrat historia; quo mortuo, Dominus videtur in Templo, quod ille polluerat . Ex quo animadvertimus, regnante in nobis leproso rege, nos Dominum in sua majestate regnantem videre non posse, nec sanctae Trinitatis nosse mysteria. Unde et in Exodo postquam mortuus est Pharao, qui opprimebat Israel luto et paleis, et lateribus, populus clamavit ad Dominum, qui, illo vivente, clamare non poterat. Et Ezechiel, mortuo Phaltia filio Bananiae pessimo principe, cadit in faciem suam, et voce excelsa clamat ad Dominum. Pulchreque juxta Hebraicum, non ipse
Abbreviated transcription (Latin):
lerunt in circũitu eiꝰ. ut non suꝑ templum
stare seraphim. sed in circũitu dñi describant᷑
Rursum ubi nos diximꝰ. qđ unus de seraphim
uelaret faciem & pedes eiꝰ ꝑ quod intelli¬
gitur dĩ. in hebreo scriptũ habet phanau
& reglau qđ potest int̾p̃tari &e eiꝰ &e suam.¬

Expanded text:
lerunt in circuitu ejus, ut non super Templum stare Seraphim, sed in circuitu Domini describantur. Rursum ubi nos diximus, quod unus de Seraphim velaret faciem et pedes ejus, per quod intelligitur, Dei: in Hebraeo scriptum habetur PHANAU et REGLAU  , quod potest int
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u qm̃ ipsors est regnum celoꝵ. heati
mites. qm̃ ipsi pos sidebunt terrã. Siquidẽ
omĩs creatura nunc subiecta est uanitati
inspe ꝓpt̃ eum qui subiecit eã. Liberabitus
enĩ a seruitute corruptionis ingłam filiou
dĩ qui fient de hominib filii eiꝰ. & stabunt
in conspecti eiꝰ semꝑ. & nom̃ eõri iugiter
ꝑmanebra ut nequaquã illis gens sucedat
alia qđ factũ est de uideis. sed maneant
in ȩt̃num. Et epit inquit mensis ex mense.
&e sabbatũ exsabbato. ut de carnalib¬
sabbatis mensibq fiant sp̃ualia sabbati
dedicata. qui sabbatismus dĩ popło resi¬
uat᷑ & mensis sp̃ualis quando luna apin¬
cto usq ad punctũ complebit᷑ &e suo curnt¬

Expanded text:
m ipsorum est regnum coelorum. Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram . Siquidem omnis creatura nunc subjecta est vanitati in spe, propter eum qui subjecit eam . Liberabuntur autem a servitute corruptionis in gloria filiorum Dei, qui fient de hominibus filii ejus, et stabunt in conspectu illius semper, et nomen eorum jugiter permanebit, ut nequaquam illis gens succedat alia, quod factum est in Judaeis; sed maneant in aeternum. Et erit, inquit, mensis ex mense, et sabbatum ex sabbato: ut de carnalibusdelicata. Qui sabbatismus Dei populo reservatur, et mensis spiritalis, quando a puncto usque ad punctum luna complebitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ uerbo int̾ptantes. Qͦd si accipiat᷑. capa¬
docas significat. quoꝵ metropolis matae
quȩ postẽa a cesare augusto cesarea nomen
accepit. Qui nescio qͥd uolentes. etiã ingenes
filiũ ultimũ aram idest siroꝵ damasciqui
appellat᷑ mẽs interp̃tati sunt mosoch ꝓsͦ
nos rectius menas trans ferimꝰ. Tubal autꝰ
siue thobel aut italia interp̃tatur. anc
hiberia hoc est hispania abhibero flumin
Unde ce hodie hispaniarũ regio appellat
celtiberia. De quib pulchre lucanus. Gal¬
loꝵ celte miscentes nom̃ inberis. quos nos
possumꝰ gallos hispanos dicere. Greci aut̃
mare ionium. Et hoc considerandum. ql
maxime orientales de iafeth posuere na¬
tiones uno filioꝵ noe. licet in tharsis e
futh sem quoq & cham idest indie &
africȩ nominũ fuerit recordat᷑. ut totun
orbe ostenderet. Uenit gͦ dñs ut oꝑa ce co
gitationes congreget singuloꝵ. Ex qͦ discim.

Expanded text:
pro verbo interpretantes. Quod si accipiatur, Cappapro verbo interpretantes. Quod si accipiatur, Cappadocas significat: quorum metropolis Mazaca, quae postea a Caesare Augusto, Caesarea nomen accepit. Qui nescio quid volentes, etiam in Genesi ultimum filium Aram, id est, Syrorum Damasci, qui appellatur Mes, interpretati sunt μοσὸχ: pro quo nos rectius Moeonas transferimus. Thubal autem sive Thobel, aut Italia interpretatur, aut Iberia, hoc est, Hispania, ab Ibero flumine, unde et hodie Hispaniarum regio appellatur Celtiberia. De quibus pulchre Lucanus : Gallorum Celtae miscentes nomen Iberis: quos nos possumus Gallohispanos dicere. Graeci autenes, et mare Jonium. Et hoc considerandum, quod maxime Orientales de Japhet posuerit nationes, uno filiorum Noe: licet in Tharsis et Phud, Sem quoque et Cham id est, Indiae et Africae nominum fuerit recordatus, ut totum orbem ostenderegitationes congreget singulorum. Ex quo discimus
Abbreviated transcription (Latin):
tã suꝑ eos signũ. & emittã ex eis qui salua.¬
ti fuerint ingentes. in tharsis &e futh. & luth.
oe mosoch. &e in thobel. & ingreciã. & in
insulas longe quȩ ñ audier̃ nom̃ meũ.
neq uider̃ głam meam. Priusquã expo.¬
nã quid significet enumeratio gentium
plurimarũ : breuit̃ de int̾ p̃tationis uarie¬
tate dicendum est. Tharsis. lingua hebrea
mare appellatur. Et ut aiuint regio indiȩ
est: licet iosephus littera cõmutata thar¬
sũ putet nuncupari ꝓ tharsis urbe cili¬
ciȩ ad quam ionas de ioppe fugiens ire
cupiebat. Futh aut̃ siue ful. libies omĩsq
africa usq ad mare mauritaniȩ. in qua
eum regio futensis appellat᷑. Luth aut̃
lidos uocant. quoꝵ coloni etrusci qui nẽ
thusci appellant᷑. quondã mittendarũ
sagitarũ peritissimi. & nunc dicunt᷑
tendentes sagittã. ꝓ quo in hebraico le¬
tigitur moiche esech qđ absq septuagen.¬
ta om̃s similit̾ transtulerunt tendentes
arcum. & septuaginta posuere mosoch nom̃

Expanded text:
qui salvati fuerint ad gentes, in Tharsis et Phud, et Lud et Mosoch et Thobel, et in Graeciam, et in insulas longe, qui non audierunt nomen meum, neque viderunt gloriam meam. Priusquam exponam quid significet enumeratio gentium plurimarum, breviter de interpretationis varietate dicendum est. Tharsis lingua Hebraea, mare appellatur; et ut aiunt Indiae regio: licet Josephus, littera commutata, Tarsum putet nuncupari pro Tharsis, urbem Ciliciae, ad quam Jonas de Joppe fugiens, ire cupiebat . Phud autem, sive Phul, Libyes, omnisque Africa usque ad mare Mauritaniae, in qua eum regio Phutensis appellatur. Lud autem Lydos vocant, quorum coloni Hetrusci, qui nunc Thusci appellantur, quondam mittendarum sagittarum peritissimi, et nunc dicuntur tendentes sagittam. Pro quo in Hebraico legitur MOSCHE CESETH   quod absque Septuaginta, omnes similiter transtulerunt, tendentes arcum: Et Septuaginta posuerunt μοσὸχ, nomen
Abbreviated transcription (Latin):
tasti modiee fidei Inis quioq uart uu
accipiendus est quod & uermiis qui taor
succenditur. quamdiu habeat mater an
qua uorax flamia paseatur. Siosta lau
homo dormiente patre familias iuuisoris¬
nauit: hȩc ignis eruret. hec uorahtn
cendium. & omĩa scõli oculis eort sippuo

Expanded text:
tasti, modicae fidei ? Ignis quoque juxta id accipiendus, quod et vermis, qui tamdiu succenditur, quamdiu habet materiam, qua vorax flamma pascatur. Si quis igihomo, dormiente patrefamilias, superseminavit, et haec ignis exuret, haec vorabit incendium . Et omnium Sanctorum oculis, eor
Abbreviated transcription (Latin):
scis. & prȩcipue de apłis sentiendũ est. quori
angeli udent᷑ faciem patris. iux̃ta illud¬
quod seriptum est. Circundat angelus dñi
in circũitu tim̃tiũ eũ. Et iacob dese soqͥtur.
Ingelus qui liberauit me. Isti sunt qui ascen¬
dunt & descendunt suꝑ filium hominis.
Qui ueloces sunt infide equis uehuntur. qui
multiplices sunt in grã quadrigis. qui con¬
solatione indigent tectis. lecticis. & ũbra¬
culis. ut audire mereantur. ꝑdiẽ sol non
uret te. neq luna ꝑ noctẽ. Mulos aut̃ inscri¬
pturis scĩs dupliciter accipimꝰ. uel insterili¬
tate & continentia. qualibꝰ sedit dauid &
pcificus. uel in malã partẽ de quib dr̃
nolite fieri sic̃ equus & mulus quib ñ est
intellectus. quib pͣ̃positus erat doech.
portate. Porro lampenȩ intelligenda
dnũi illuminatȩ. quib dicipotest. Uos estis
lua mundi. Hic aut̃ omĩs apparatus illo
ꝓficit. ut ingrediamur scãm ciuitatẽ dĩ

Expanded text:
sanctis, et praecipue de Apostolis sentiendum est? 823 quorum sanctis, et praecipue de Apostolis sentiendum est? 823 quorum Angeliquod scriptum est? Circumdat Angelus Domini in circuitu timentium eum . Et Jacob de se loquitur: Angelus qui liberavit me. Isti sunt qui ascendunt et descendunt super filium hominis. Qui veloces sunt in fide, equis vehuntur: qui multiplices in gratia, quadrigis: qui consolatione indigent, tectis lecticis et umbraculis, ut audire mereantur: Per diem sol non uret te, neque luna per noctem . Mulos autem in Scripturis sanctis dupliciter accipimus: vel in sterilitate et continentia, qualibus sedit David et pacificus; vel in mala parte, de quibus dicitur: Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus ; quibus praepositus erat Doec . portate . Porro lampenae, Domini illuminatae, quibus dici potest: Vos estis lux mundi . Hic autem omnis apparatus illo proficit, ut ingrediamur sanctam civitatem Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
qui ascendit de edom̃. fulua uestim̃ta eiꝰ de
losra: Et sequebatur eũ uariori colors equi.
uel in martirio rubri. uel sturnini inuola¬
as uel uarii in uirtutib. candidi in uirgi¬
niate. E quo sedebat albo. quando post resur¬
restionẽ unmortale & incorruptũ corpus
assũpsit. & quicunq sequebant᷑ eũ candi¬
as utebant᷑ eqͥs: incorruptis uidelicet &e¬
inmortalib corporib. Longũ est si uelimꝰ
iunq explanare testimonium. Hoc solũ
dicamꝰ. qđ diuersa uehieula quib homines
ad dicuntur ad fidẽ euangelii: sunt uel
siari qui de hominib in angłos ꝓfecer̃t.¬
angelos: multȩ scripturȩ docent. ẽ quib
illua est. Nolite contemnere unũ de mnini.¬
mis istis quia angeli eor uident cotidie faciẽ
patris qui est incȩlis. Et puella Rodȩ pe-¬
trim apłm nunciante : alii angłm ipsiꝰ
isse credebant. Si aut̃ hoc de minimis dr̃
& de uno homine.quanto magis de omĩb:

Expanded text:
qui ascendit de Edom, fulva vestimenta ejus de qui ascendit de Edom, fulva vestimenta ejus de Bosra . Et sequebantur eum variorum colorum equi, vel in martyrio rubri, vel sturnini in volatu, vel varii in virtutibus, vel candidi in virginitate. Equo autem sedebat albo, quando post resurrectionem immortale et incorruptum corpus assumpsit. Et quicumque eum sequebantur, candidis utebantur equis, incorruptis videlicet immortalibusque corporibus. Longum est, si velimus, utrumque explanare testimonium: hoc solum dicam, quod diversa vehicula, quibus homines adducuntur ad fidem, Angeli sint, vel sancti viri qui de hominibus in Angelos profecerunt.Angelos, multae Scripturae docent, e quibus illud est: Nolite contemnere unum de minimis istis: quia Angeli eorum vident quotidie faciem Patris, qui est in coelis . Et puella Rode Petrum apostolum nuntiante, alii Angelum ipsius esse credebant . Sin autem hoc de minimis dicitur, et de uno homine, quanto magis de omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
Et dixi inqͥt. Qui sunt isti dñe: Et ait ad me
angelus qui loquebatur in me. Ego ostendã
tibi qui sunt isti. Et respondit uir qͥerat
in medio montiã. & ait adme. Isti sunt
qͦs misit dñs ut ꝑambulent terrã. lohes
quoq hȩc in apocalipsi se uidisse testatar.
Uidi celũ aꝑtũ. & ecce equus alb. Et qui sede¬
bat suꝑeũ: uocabat᷑ fidelis & uerꝰ ⁊ ius¬
cia iudicans &e bellator. Oculi aut̃ eius
sicut flamina ignis. & suꝑ caput eiꝰ diadͥ¬
mata plurima. habens nom̃ scriptĩ qu
nemo nouit nisi ipse. Et amictus erat
ueste aspsa fanguine. & uocabat᷑ noñi
uerbum dĩ. Et exercitus incȩlo sequdliat
ineqͥs  albis uestitus albo bisso atgiix
dissi mo. Et de ore eiꝰ egrediebat᷑ gla¬
diꝰ acutꝰ. ut in ipso ꝑcuteret ꝗtras
EQrufo sedebat ans atq saluitr
humanum cõpus assumens. cui dr̃. Quare de-¬
ibata sunt uestimenta tua: Et quis est iste

Expanded text:
et dixi, inquit, Quid sunt isti, Domine? Et ait ad me et dixi, inquit, Quid sunt isti, Domine? Et ait ad me Angelus qui loquebabatur in me: Ego ostendam tibi quid sint isti. Et respondit vir qui stabat in medio montium, et ait ad me: Isti sunt quos misit Dominus ut perambulent terram . Joannes quoque in Apocalypsi haec se vidisse testatur: Vidi coelum apertum, et ecce equus albus: et qui sedebat super eum vocabatur fidelis et verus, et justitia judicans, et bellator. Oculi autem ejus quasi flamma ignis: et super caput ejus diademata plurima: habens nomen scriptum, quod nemo novit nisi ipse; et amictus erat veste aspersa sanguine: et vocabatur nomen ejus Verbum Dei: et exercitus in coelo sequebatur eum in equis albis, vestitus bysso albo atque mundissimo, et de ore ejus egrediebatur gladius acutus, ut in ipso percuteret gentes . Equo rufo sedebat Dominus atque Salvator, humanum corpus assumens, cui dicitur: Quare rubra sunt vestimenta tua? Et: Quis est iste
Abbreviated transcription (Latin):
eam cunctis gentib & adducent fr̃s
popłi iudaici. quoꝵ reliquiȩ saluȩ fa¬
cte sunt munꝰ dño de unuiersis gen¬
tib. uel ipsos qui idolatriȩ errore con¬
tepto ueri di noticia sunt secuti uel
secuti sum̾: aquila septuaginta or crelt¬
tion mulos transtuler̃. Et ubi posuera
septuaginta cũ umbraculis quȩ nss aor¬
mitoria int̃ptari possumꝰ uel basteuois:
alii uoce cõnsona transtuler̃ forios. qirius
p̃tatus est: aqui la crenasta posuit quos
& ipsum lecti cas ꝙtas pellib signifieat.
Hoc de uarietate trans lationũ dictũsit s qͥs
carrucas. & diuersi generis uehicula : angduis
possumus inte lligere ministeria. de qui
tatio tua salus. His equis. currib & quadri¬
gis. helias̃ raptus ad celum est. & heliseus cir.¬
cundari se atq seruari nescienti puero de.¬
monstrauit. O zacharias uidit in noste¬
& ecce uir ascendens suꝑ equũ rufũ. & sti
bat in medio duoꝵ um̾brosors montium.
&e post ͣ equi rufi &e sturnini. uaru &e albi.

Expanded text:
adducent fratres populi Judaici, quorum reliquiae salvae factae sunt, munus Domino de universis gentibus: vel ipsos qui idololatriae errore contempto, veri Dei notitiam sunt secuti, vel secuti sumus, Aquila, Septuaginta et Theodotio, mulos, transtulerunt. Et ubi posuere Septuaginta, cum umbraculis, quae nos dormitoria interpretari possumus, vel basternas, alii voce consona transtulerunt φορεῖα quae nos interpretatus est, Aquila, σκεπαστὰ posuit, quod et ipsum lecticas opertas pellibus significat. Hoc de varcarrucas, et diversi generis vehicula, Angelica possumus intelligere ministeria, de quibequitatio tua salus . His equis, curribus et quadrigis Elias raptus ad coelum est, et Eliseus circumdari se atque servari, nescienti puero demonstravit . Et Zacharias vidit in nocte: Ecce vir ascendens super equum rufum: et iste stabat in medio duet post eum equi rufi, et sturnini, et varii, et albi,
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ nunc stringenda est anagoge.
Tharsis interp̃tatur exploratio gaudii.
ut consideremꝰ ñ ea quȩ inp̃senti sunt
sed quȩ infuturo. & audire mereamur.
Quia in paucis fideles fiustis: ingrediemi¬
& glorioso: ut laudemꝰ dm̃ dicentes.
Impletũ ÷ gaudio os nr̃m & lingua nr̃a
exultatione. Qđq sequit᷑ futh int̃p̃tatur.
oris exclusio. ut omnẽ excludentes blas.¬
phemiam ea loqͥuam̃ quȩ bona sunt¬
atq dicamus. Os meum annunciabit iusti¬
ciam tuã dñe. tota die salutare tuũ. Et rur.¬
sũ. Non abscondun corde meo ueritatẽ tuã.
& salutare tuũ dixxi. Luthq in lingua nr̃a
utilitas dr̃. & mosoch extensio. & tubel
siue tobel ductus ad luctum. uł conuersus.
aut uniuersa. Quȩ omĩa uocationi gentiũ
congruunt. ut uilitatẽ sequant᷑ ꝑ confes¬
sionẽ animȩ suȩ. & pͣtitor obliti ad futura
extendant᷑. lugeantq antiqua peccata
&e trahantur ad luctũ atq tristiciã quȩ

Expanded text:
diximus . Nunc stringenda est anagoge. diximus . Nunc stringenda est anagoge. Tharsis interpretatur, exploratio gaudii: ut consideremus non ea quae in praesenti sunt, sed quae in futuro; et audire mereamur: Quia in paucis fuistis fideles, ingrediemiet glorioso ; ut laudemus Deum dicentes: Impletum est gaudio os nostrum, et lingua nostra exultatione . Quodque sequitur, Phud interpretatur, oris exclusio: ut omnem excludentes blasphemiam, ea loquamur quae bona suntatque dicamus: Os meum annuntiabit justitiam tuam, Domine: tota die salutare tuum . Et rursum: Non abscondi in corde meo veritatem tuam, et salutare tuum dixi . Lud quoque in lingua nostra, utilitas vertitur, et Mosoch, extensio, et Thubal, sive Thobel, ductus ad luctum, vel conversus, aut universa: quae omnia vocationi gentium congruunt, ut utilitatem sequantur per confessionem animae suae, et praeteritorum obliti, ad futura extendantur. Lugeantque antiqua peccata, et trahantur ad luctum atque tristitiam, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃ȩ. & in zacharia. Timeat omĩs caro a
facie dni. Et in psalmis. Ad te omĩs caro
Onł̃s gentes quas fecesti uenient & addra¬
bunt in conspectu tuo. & glorificabunt
nom̃ tuũ dñe. Mensis ex mense. & sabba¬
tum ea sabbato. in quib ueniet omĩs caro
ut adoret dm̃: ridicule int̾p̃tant᷑ lilia¬
stai quos nos dicere possumꝰ miliarios. ut̃
qui inuicino sunt omĩ sabbato
kalendarũ orbe completo. Qui ualde
ꝓcul. ꝑ annos singulos hoc est dieb paschȩ
siue tabernaculoꝵ: uiata illud quod in
tacharia dr̃. Ascendent ab anno inannũ
ut adorent dñm regẽ eox ercituũ. & cele-

Expanded text:
rae . Et in Zacharia: Timeat omnis caro a facie Domini . Et in Psalmis: Ad te omnis caro nt et adorabunt in conspectu tuo, et glorificabunt nomen tuum, Domine . Mensem ex mense, et sabbatum ex sabbato, in quibus veniet omnis caro, ut adoret Deum, ridicule interpretantur χιλιασταὶ, quos nos dicere possumus Milliarios: ut qui in vicino sunt, omni sabbato kalendarum orbe completo, qui valde procul, per annos singulos, hoc est, diebus Paschae sive Tabernaculorum, juxta illud quod in Zacharia dicitur: Ascendens ab anno in annum, ut adoren
Abbreviated transcription (Latin):
isrł & auriga eiꝰ. Hȩc aut̃ unłuersa nar¬
rant᷑. ñ quo ds̃ aut currus habeat. aut
qua drigas. aut equor uelocitate portet᷑
de quo alibi scriptũ ÷. qui ambulat suꝑ
pennas uentoꝵ : sed quomodo insoliose¬
dere dr̃ quͥ ando assumit habitũ iudicant
si quando aduindictã uenit ut debellit
aduersarios suos : in habitu uictorisa
triumphantis ostenditur. De furorecre¬
bro dixumꝰ dñi. quod sic accipi debeat
quomodo obliuio eiꝰ ce poenitentia. &
contristatio. & affectꝰ cęt̃i. qui dĩ non
conueniunt maiestati. Et in hoc gͥ
igne & furore. & in his currib. &e in
flamina ignis uidicabitur omĩs caro.
siue ipse dñs cum creaturis suis. ut i
potentia sed iudicii ueritate iuideatus
ferre sententiam. uxta illud qđ & in
michea ꝓlidius. & in quinquagesim

Expanded text:
Israel et auriga ejus . Haec autem universa narIsrael et auriga ejus . Haec autem universa narrantur, non quo Deus aut currus habeat, aut quadrigas, aut equorum velocitate portetur; de quo alibi scriptum est: Qui ambulat super pennas ventorum ; sed quomodo in solio sedere dicitur, quando assumit habitum judicantis; sic quando ad vindictam venit, ut debellet adversarios suos, in habitu victoris et triumphantis ostenditur. De furore Domini crebro diximus, quod sic accipi debeat quomodo oblivio ejus, et poenitentia, et contristatio, et affectus caeteri, qui Dei non conveniunt majestati. Et in hoc igitur igne et furore, in his curribus et in flamma ignis judicabitur omnis caro, sive ipse Dominus cum creaturis suis, ut non potentia, sed 814 judicii veritate videatur ferre sententiam juxta illud quod in Micha
Abbreviated transcription (Latin):
bit sic̃ ignis iniquitas. & sicut gram̃
aridum consumet᷑ igne. & omĩa ti¬
tania quȩ inimicus homo suꝑseminaut
dormiente patre familias. De quoaui
epła ia cobi scribitur. Paruus ignis. quin
grandẽ succendit materiã. Et in ꝓueei
inmultis lignis uiget ignis. quanquamn
eo quod ꝓuerbiũ est aliud possit intellia
omiumq credentiũ. quando lingusla¬
rus loquebant᷑. & om̃s erroris fuglunt
tenebras. & illuminabant corda eor
recipiebant sermonẽ dñi. Qđ aut̃ seqͥtur
quasi tempestas currus eiꝰ siue quadrige.
psalmor disseremꝰ exemplis: inquibꝰ
itu eiꝰ tẽpestas ualida. Et alibi. Curꝰ dĩ
decẽ milib multiples. milia lȩtantum
His currib & equis heliseus erat circundat᷑.
quos puer eiꝰ uidere non poterat. Undeat
Dñe. aꝑi oculos pueri huius: & uideat.
quadrigas & equos ꝑcircũitũ. Hoc curru
igneo & helias raptus incęlum est: quando
clamabat heliseus. pat̾ mi pat̾ mi. currꝰ

Expanded text:
bit sicut ignis iniquitas, et sicut gramen aridum consumetur igni , et omnia zizania, quae inimicus homo superseminavit, dormiente patrefamilias . De quo et in Epistola Jacobi scribitur: Parvus ignis quam grandem succendit materiam ! Et in Proverbiis: In multis lignis viget ignis . Quamquam in eo quod Proverbium est, aliud possit intelligi . omniumque credentium, quando linguis variis loquebantur, et omnes erroris fugabat tenebras, et illuminabat corda eorum, qui recipiebant sermonem Domini . Quod autem sequitur: Quasi tempestas currus, sive quadrigae ejus, Psalmorum edisseremus exemplis, in quibuitu ejus tempestas valida . Et alibi: Currus Dei decem millibus multiplex millia laetantium . His curribus et equis Elisaeus erat circumdatus, quos puer ejus videre non poterat. Unde ait: Domine, aperi oculos pueri hujus ut videat. quadrigas, et equos per circuitum . Hoc curru igneo et Elias raptus ad coelum est, quando clamabat Elisaeus: Pater mi, Pater mi, currus
Abbreviated transcription (Latin):
est gladius m̃i in cęlo. ad terꝑĩq descen¬
det. Uenient aut̃ om̃s ut uideant głam
dĩ & ponet ineis signum. qđ &e inete¬
chielis principio sub thau littȩ he¬
braicȩ int̾p̃tatione monstratđr. quo
signo qui fuerit impressus: manꝰ
ꝑcutientis effugiet. Hoc & postes domor.
in ȩgipto signabantur. quando ꝑeunte ȩgi¬
pto. solus isrł mansit illesus. De hoc signo
qͦd ac az rex uida nolebat acciꝑe: isaias
ꝓpħa testatur. Proptea dabit dñs signũ.¬

Expanded text:
est gladius meus in coelo, ad terramque descenest gladius meus in coelo, ad terramque descendet . Venient autem omnes, ut videant gloriam Dei: et ponet in eis signum, quod in Ezechielis principio sub THAU litterae Hebraicae interpretatione monstratur . Quo signo qui fuerit impressus, manus percutientis effugiet. Hoc et postes domorum in Aegypto signabantur, quando pereunte Aegypto, solus Israel mansit illaesus . De hoc signo quod Achaz rex Juda nolebat accipere, Isaias propheta testatur: Propterea dabit Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
urbũ. Hoc erat in principio apud dm̃.
Dequo idem iohes scribit. Ipse aut̃ iesus non
necesse. ut aliquis testimoniũ daret ei
Gui & illud congruit. Sciens aut̃ iesus cogi¬
tationes eoꝵ. Et in alio loco. Sciens aut̃ iħc
maliciã eoꝵ. Ac ne aliqua dubitatio here¬
ticis calumniã facientib de uerbo dĩ qđ
nouerit omĩa : in epła quȩ ad hebreos scri¬
bitur. ꝓlia ius dr̃. Uiuens est enĩ dĩ sermo¬
& euidens : & acutꝰ suꝑ omnẽ gladium
bicipitẽ. & diuidens usq ad partitionem
amimȩ &e sp̃s. artuũ quoq & medullarũ
& iudex cogitationũ & sensuũ cordis. nul¬
laq est creatura inuisibilis in conspectu
eiꝰ. Omĩa aut̃ nuda & aꝑta oculis illiꝰ. deqͦ
nobis ser̾mo est. Postquã alit̃ cogitationes
munum fuerint congregatȩ accusantes
nos uel defendentes: tunc om̃s gentes
&e linguȩ cum rogitationib suis pariter
adducent᷑ in medium. Linguas aut̃ iux

Expanded text:
Verbum: hoc erat in principio apud Deum . Verbum: hoc erat in principio apud Deum . De quo idem Joannes scribit: Ipse autem Jesus non necesse, ut aliquis testimonium daret ei omine . Cui et illud congruit: Sciens autem Jesus cogitationes eorum . Et in alio loco: Sciens autem Jesus malitiam eorum . Ac ne aliqua sit dubitatio, haereticis calumniam facientibus de Verbo Dei, quod noverit omnia, in Epistola quae ad Hebraeos scribitur, prolixius dDei et evidens et acutus super omnem gladium bicipitem, et dividens usque ad partitionem animae et spiritus, artuum quoque et medullarum, et judex cogitationum et sensuum cordis. Nullaque est creatura invisibilis in conspectu ejus. Omnia autem nuda et aperta sunt oculis illius, de quo nobis sermo est . Postquam autem omnes cogitationes in unum fuerint congregatae, accusantes nos vel defendentes: tunc omnes gentes et linguae cum cogitationibus suis pariter adducentur in medium. Linguas autem jux
Abbreviated transcription (Latin):
iudicabit dñs abscondita hominũ. ut
cogitationes nr̃ȩ om̃s uno tempore congie¬
gat᷑ȩ iustũ iudicẽ ꝓbent. dũ aut accusat᷑
nos nr̃a conscientia. aut satis facit ꝓdelicto
utrũ plura sint. peccata. an oꝑabona. &
utrũ uetera an noua. utrũ deleta poeni¬
tentia. an nouis scelerib instaurata. qͣnds
dic̃ dñs uias eoꝵ dedin capita eoꝵ. & cogi¬
tationes eoꝵ. reddam eis. Qui finx̃ singil¬
latim corda eoꝵ. & intelligit omĩa oꝑa eor
De quib & in alio loco legimꝰ. Tu cognoscis
corda hominum solus. Nemo enĩ sait quȩ
sunt in homine. nisi sp̃s hominis qui est in eo.
nde & ꝑ ieremiam loquitur ds̃. Ego ds̃ ap¬
propinquans. & ñ de longe dic̃ dñs. Nunqͥd
abscondet se in abscondito homo. & ego
n quo considerandũ quod non dixerit
pat uixta hereticoꝵ. blasphemias ne filiũ
uderetur eMcludere. sed ds̃ quod patri
slioq cominune est. In principio enĩ erat
urbũ. & uerbũ erat apud dm̃. & ds̃ erat

Expanded text:
abscondita hominum : ut cogitationes nostrae omnes uno tempore congregatae justum judicem probent, dum aut accusat nos nostra conscientia, aut satisfacit pro delicto; utrum plura sint peccata, an bona opera, et utrum vetera an nova: utrum deleta poenitentia, an novis sceleribus instaurata, quando dicit Dominus: Vias eorum dedi in capita eorum, et cogitationes eorum reddam eis . Qui finxit sigillatim corda eorum, et intelligit omnia opera eorum . De quibus et in alio loco legimus: Tu cognoscis corda hominum solus . Nemo enim scit quae sunt in homine, nisi spiritus hominis qui est in eo . Unde et per Jeremiam loquitur Deus: Ego Deus appropinquans, et non de longe, dicit Dominus: nunquid abscondit se in absconditis homo, et ego In quo considerandum quod non dixerit, Pater, juxta haereticorum blasphemias, ne Filium videretur excludere, sed Deus, quod Patri Filioque commune est: In principio enim erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat
Abbreviated transcription (Latin):
stas currus eius. Qu̾ȩ debemꝰ intelligere
angelicas potestates. quando uenturꝰ est
dñs ingła patris sui cũ angelis sius iudi¬
care uiuos &e mortuos. ñ qđ dñs ignis sit
sed quo sustinentib poenas ignis esse uideat᷑.
membra habere dr̃. cum hȩc sp̃s & ignis
non habeant: Ignis gͦ consumens appel¬
latur ds̃. ut quicqͥd in nobis uitior est.
foenum. ligna. stipulãq consumat. &¬
spinas idest sollicitudines scłi huiꝰ quas
ꝓ bono semine t̾ra attulit in foecunda
de qua adhebreos dr̃. Quȩ aut̃ affert spi¬
nas & tribulos reꝓba est & maledicto
ꝓrima. cuiꝰ finis consũptio ÷. De hoc igne.¬

Expanded text:
stas currus ejus. Quas debemus intelligere stas currus ejus. Quas debemus intelligere Angelicas potestates, quando venturus est Dominus in gloria Patris cum Angelis suis, judicare vivos et mortuos: non quo Dominus ignis sit, sed quo sustinentibus poenas, esse ignis videatur. membra habere dicitur, cum haec spiritus ignisque non habeant? Ignis ergo consumens appellatur Deus, ut quidquid in nobis vitiorum est, fenum, ligna, stipulamque consumat, et spinas, id est, sollicitudines saeculi hujus, quas pro bono semine terra attulit infecunda, de qua ad Hebraeos dicitur: Quae autem affert spinas et tribulos, reproba est, et maledicto proxima: cujus finis consumptio
Abbreviated transcription (Latin):
nunciatũ est de eo uidebunt. & qui ñ audi¬
erunt intelligent. & iterũ. Apparui iis
qui me ñ interrogabant. inuentus sum i is
qui me ñ quȩrebant. Dixi. ecce assũ iis
.qui non inuocabant nom̃ meũ. Insulas
aut̃ significari uel totius orbis gentes.
uel eccłias in toto orbe disꝑsas: crebro
diximꝰ. Et annunciabunt głam¬

Expanded text:
udierunt, intelligent . Et iterum: Apparui his qui me non interrogabant: inventus sum ab his qui me non quaerebant . Dixi: Ecce adsum, his qui non invocabant nomen meum. Insulas autem significari, vel totius orbis gentes, vel Ecclesias in toto orbe dispersas crebro diximus. Et annuntiabunt g
Abbreviated transcription (Latin):
poꝑa currat ad pͣmium. Genua aut̃ &e sinꝰ
quid signi ficent &e supra breuit̃ exposui.
x nunc abraham exemplum docere nos
poterit. in cuitis sinu latarus requiescit. &
abraham. ce isaac. ce iacob. Guomodo
sicui mat̾ blandiat᷑. ita ego consolabor

Expanded text:
per opera currat ad praemium. Genua autem et sinus per opera currat ad praemium. Genua autem et sinus quid significent, et supra breviter exposui, et nunc Abraham exemplum docere nos poterit, in cujus sinu Lazarus requiescit, etAbraham, Isaac et Jacob. Quomodo si cui mater blandiatur, ita ego consolabor
Abbreviated transcription (Latin):
troitur ad głam dĩ: tunc dñs declinabit suꝑ
eã fluuiũ pacis de quo erebo diximꝰ. Flunen
dĩ repletũ est aquis. &. fluminis impet̾ ha¬
ficat ciuitatẽ dĩ: ut pace omĩa possidente
& nationũ cessantib bellis de qͥb scriptura
dic̃. dissipa gentes quȩ bella uolunt. tor¬
rens doctrinarũ dĩ riget arua credentium
Tunc filii eiꝰ siue paruuli ut septuaginta
transtuler̃ in humeris portabuntur. & sin
genua consolationẽ accipient. in humers
de quib in pͥori ꝓphetia dictũ est. & quos
iacob ira p̃cat᷑ filio suo issachar. qͥ supposuit
humerũ suũ adlaborandũ. & uocat᷑ ÷ uir
agricola. Sudore enĩ ac labore nimio
ad ubertatẽ fructuũ ꝑuenimꝰ. Unde &
adsion ꝑ ieremiam dr̃. Da cor tuum in hu¬
meros tuos. ut a mandatis intelligat dñm.
imitans eũ de quo scriptũ est. iesus cepit
facere &e docere. ut non ociosa sit fides. sed

Expanded text:
ervenitur ad gloriam Dei: tunc Dominus declinabit super ervenitur ad gloriam Dei: tunc Dominus declinabit super eam fluvium pacis, de quo crebro diximus: Flumen Dei repletum est aquis . Et: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei ; ut pace omnia possidente, et nationum cessantibus bellis, de quibus Scriptura dicit: Dissipa gentes quae bella volunt , torrens doctrinarum Dei irriget arva credentium. Tunc filii ejus, sive parvuli ut LXX transtulerunt in humeris portabuntur, et super genua consolationem accipient. In humeris, de quibus et in priori prophetia dictum est, et quos Jacob imprecatur filio suo Issachar: Quia supposuit humerum suum ad laborandum , et vocatus est vir agricola. Sudore enim et labore nimio ad ubertatem fructuum pervenimus. Unde et ad Sion per Jeremiam dicitur: Da cor tuum in humeros tuos , ut a mandatis intelligat Dominum, imitans eum, de quo scriptum est: Jesus coepit facere et docere , ut non 810 otiosa sit fides, sed
Abbreviated transcription (Latin):
solum a romanis sed a cunctis gudo
israelem esse uastatum. introitꝰ au
portis duodecim margaritȩ. & plateȩ
ciuitatis aurũ mundũ sic̃ uitrũ ꝑspicius
Istas margaritas ꝓhibet dñs mitti antĩ
porcos. quas negotiator bonꝰ cũ in ꝓphetis
inuenerit &e apłis. ꝑgit ad unũ p̃ciosisinis
margaritũ. ñ pͥores abiciens: sed ꝑillas qie¬
rens p̃ciosius. Quia hȩc dic̃ dñs. Pcat
ego declinabo suꝑ eãm quasi fluuiũ pacis
&e quasi torrente inundantẽ głam gentui
Squam iugetis. Abubere potabimini & sup
genua blandient᷑ uobis. Latr. Quia hec
Idicit dñs. Ecce ego declinabo adeos quasi flu¬
Suius pacis & quasi torrens inundans głam
gentium. Paruuli eoꝵ in humeris porta¬
buntur. & suꝑ genua consolabuntur.
statũ. postquã filii & habitatores eiꝰ uberib
fuerint consolati. & de lactis abundantia
ad delitias ꝑuenerint ueritatis. ꝑquas u¬

Expanded text:
solum a Romanis, sed a cunctis gentibus solum a Romanis, sed a cunctis gentibus Israelem esse vastatum. Introitus auportis erant duodecim margaritae, et plateae civitatis auro mundo sicut vitrum perspicuum . Istas margaritas prohibet Dominus mitti ante porcos , quas negotiator bonus cum in 809 Prophetis invenerit et Apostolis, pergit ad unum pretiosissimum margaritum, non priores abjiciens, sed per illas quaerens pretiosius . Quia haec dicit Dominus: Ecce ego declino super eam quasi fluvium pacis, et quasi torrentem inundantem gloriam gentium, quam sugetis: ab ubere portabimini, et super genua blandientur vobis. LXX: Quia haec dicit Dominus: Ecce ego declinabo ad eos quasi fluvius pacis, et quasi torrens inundans gloriam gentium. Parvuli eorum in humeris portabuntur, et super genua consolabuntur. statum, postquam filii et habitatores ejus uberibus fuerint consolati, et lactis abundantia ad delicias pervenerint veritatis, per quas p
Abbreviated transcription (Latin):
tia. in educationẽ eiꝰ gentis & pariuui¬
lori. qui simul nati fuerant. ut p̃beret
eis duo ubera nequaquã ut priꝰ in egipto
fracta &e iacentia. sed irtegra & uirgi¬
nali decore stantia ueteris ac noui in¬
strum̃ti. ad p̃bendũ rationale lac de
quib sponsus ad eã loquit᷑. bona ubera
tuꝑa suꝑ uinum. Isti erant de quib
specialit̃ dicebat᷑. beati lugentes. qm̃
ipsi consolabunt᷑. Et hoc notandũ. qđ qͥ
paruuli sunt consolationis indigent
bacte. & adhuc in mortali uersantur
loco. Qui uͦ post lac consolationis ad soli
tion multitudinẽ int̃p̃tati sunt Hoc
diximꝰ. ut psalmi septuagesimi noni
uerbum panderemꝰ ambiguũ. in quo
scriptum est uast auit eam aper de flia
& singularis ferus depastus ea. Prodaui
ubi in nr̃is &e grecis codicib legitꝰ uoun
caspios idest singularis ferus: in hebeuo
scriptum est.tit saddai quod aqulas
omĩmodȩ regionis. ut significant non

Expanded text:
tia in educationem ejus gentis et parvutia in educationem ejus gentis et parvulorum, qui simul nati fuerant, ut praeberet eis duo ubera, nequaquam ut prius in Aegypto, fracta et jacentia, sed integra et virginali decore stantia, veteris ac novi Instrumenti, ad praebendum rationale lac. De quibus sponsus ad eam loquitur: Bona ubera tua super vinum . Isti erant, de quibus specialiter dicebant: Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur . Et hoc notandum, quod qui parvuli sunt, consolationis indigent lacte, et adhuc in mortali versantur loco. Qui vero post lac consolationis ad solidtio, multitudinem interpretati sunt. Hoc diximus, ut psalmi septuagesimi noni verbum panderemus ambiguum, in quo scriptum est: Vastavit eam aper de silva, et singularis ferus depastus est eam ubi in nostris et Graecis codicibus legitur μόνιος ἄγριος id est: singularis ferus, in Hebraico scriptum est ZIZ SADAI  : quod Aquila omnimodum regionis, ut significaret non
Abbreviated transcription (Latin):
Gladius aut̃ quo omĩs caro est iudicanda
ille accipiendus de quo & prius diximus.
& nunc dicemꝰ ex parte. Nisi conuersi fueri¬
tis. gladiũ suũ uibrabit. Hunc gladium
punitorẽ carnis peccatricis omiũq uitior
in manu pharaonis israelitȩ datũ quęrunt᷑.
dicuntq moisi & aaron. Uideat uos dñs &
iudicet. quia ab om inabilẽ fecistis odorem
nr̃m coram pharaone. ut daretur gladius in
manꝰ eiꝰ. ce int̾ficeret nos. Q de hoc gladio.
namos scriptum est. Gladio interibunt
appellat᷑. Quo gladio uulnerabunt᷑ siue
int̾ ficient᷑ qui dĩ non fecerint uoluntatẽ.
&e omisso lumine ueritatis tenebris se er.¬
roris inuoluerint. De quib scriptũ est in
ieremia. Si mutauerit ȩthiops pellẽ suã.
Et insophonia. Et uos ethiopes uulnerati
siue int̃fecti gladio meo eritis. Omĩs loci
istius continentia quo sensu accipienda
sit. apłs ꝓlixius disputat. scribens ad ro¬
manos. luxta duriciã aut̃ tuã & impoe.¬

Expanded text:
. Gladius autem quo omnis caro est judicanda, ille accipiendus est, de quo et prius diximus, et nunc dicemus ex parte: Nisi conversi fueritis, gladium suum vibrabit . Hunc gladium punitorem carnis peccatricis omniumque vitiorin manus Pharaonis datum queruntur; dicuntque Moysi et Aaron: Videat Deus vos et judicet: quia abominabilem fecistis odorem nostrum coram Pharaone: ut daretur gladius in manu ejus, et interficeret nos . De hoc gladio et in Amos scriptum est: Gladio interibunt appellatur, quo gladio vulnerabuntur sive interficientur, qui Dei non fecerint voluntatem; et omisso lumine veritatis, tenebris se erroris involverint. De quibus scriptum est in Jeremia: Si mutabit Aethiops pellem suam . Et in Sophonia: Et vos Aethiopes vulnerati, sive interfecti gladio meo eritis . Omnem loci istius continentiam, quo sensu accipienda sit, Apostolus prolixius edisserit, scribens ad Romanos: Juxta duritiam autem tuam et impoe
Abbreviated transcription (Latin):
ȩtamini cum ierłm. & exultate in ea
om̃s qui diligitis eã. Gaudete cũ ea gau
dio uniuersi qui lugetis suꝑ eã. ut sugatis
&e repleamini ab ubere consolationis eiꝰ ut
mulgeatis & delitus affluatis ab om̃imoda

Expanded text:
Laetamini cum Jerusalem, et exultate in ea Laetamini cum Jerusalem, et exultate in ea omnes qui diligitis eam. Gaudete cum edio universi, qui lugetis super eam, ut surgatis et repleamini ab ubere consolationis ejus, ut mulgeatis, et deliciis affluatis ab omnimoda
Abbreviated transcription (Latin):
aurẽ ñ audiet qui finx̃ oculũ. nonne con¬
siderat: Qđ scilicet qͥ om̃s homines crea¬
uit: nichilominꝰ possit de uniuersis gen-¬
tib unã parit̃ in se credentiũ ȩccłiam facere.
Deniq inuicesimo octauo psalmo ubi nos
legimꝰ. uoa diĩ concutientis desertũ: in
hebreo scriptum est. uoa dñi parere faciat
&e ꝑficiant᷑ cerui aꝑtis saltib atq contritis.
Porro iuata septuaginta hic sensus est
qđ uno tẽpore ad pͣdicationẽ euangelioꝵ
una gens totius orbis oriat᷑. Per multos
ꝓpħas sepe ꝓmisi. & non meministi ꝓmis¬
sionis mee o urbs quȩ clamoris esplena.
o templũ qđ a dño derelictũ est. o popłe
cui reddidi uicissitudinẽ suã. Nonne ego in¬
quit feci parientẽ & sterilẽ : Quȩ prius
de qua inpsalmo scribitur. qui habitare
facit sterilẽ indomo. matrẽ filior lȩtantẽ.
Uel certe ordo rerũ conuersus est. Pariens
facta est sterilis. & quondã sterilis peꝑit
plurimos. quia dni ista sententia est.

Expanded text:
n audiet, et qui finxit oculum, non considerat ; quod scilicet qui omnes homines creavit ex nihilo, possit de universis gentibus unam partem in se credentium Ecclesiam facere. Denique in vicesimo octavo psalmo, ubi nos legimus: Vox Domini concutientis desertum , in Hebraeo scriptum est: Vox Domini parere facienset perficiantur cervi apertis saltibus atque contritis. Porro juxta LXX hic sensus est, quod uno tempore ad praedicationem Evangeliorum, una gens totius orbis oriatur. Per multos prophetas saepe promisi, et non meministi promissionis meae, o urbs quae clamoribus es plena: o Templum quod a Domino derelictum est: o popule, cui reddidi vicissitudinem suam. Nonne ego, inquit, feci parturientem et sterilem; quae prius De qua in psalmo scribitur: Qui habitare faciat sterilem in domo, matrem filiorum laetantem . Vel certe rerum ordo conversus est: Pariens facta est sterilis, et quondam sterilis peperit plurimos, quia Domini ista sententia est.
Abbreviated transcription (Latin):
sic int̾p̃tant᷑. ut negotiatores in mille
annis esse desistant quia omĩa nascant᷑
in oynĩb locis. qđ scilicoe nec nos indigeamꝰ
folio. amomo. & pipere. nec indi a nobis
puleiũ desiderent. Et egredientur.
& uidebunt cadauera. iuror qͥ p̃uarica.¬
ti sunt in me. Uermis eoꝵ ñ morietur.¬

Expanded text:
sic interpretantur, ut negotiatores in mille annis esse desistant, quia omnia nascantur in omnibus locis, quo scilicet nec nos indigeamus folio amomo, et pipere, nec Indi a nobis pulegium desiderent. Et egredientur, et videbunt cadavera virorum qui praevaricati sunt in me. Vermis eo
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ dĩ. ut peteretis baraban latronẽ uob̾
homicidii & seditionis auctorẽ. & adhuc
audetis dicere. quare noserrare fecisti
a uia tua: Si enĩ qui me nesciebant in¬
uener̃ me. & qui me ñ in uocabant susce.¬
ꝑunt me: quib uos digni estis cruciatib
qui missũ aduos atq dicentẽ. nisi ñ ueni
adoues ꝑditas domus isrł susciꝑe noliustis.
sed insuꝑ affixistis cruci: Considerandũ
quid significet quod ait. & quȩ nolebam
elegistis. aut quȩ sit uoluntas filii dĩ qui
loquit᷑ in euangelio. ñ omĩs qui dic̃ m

Expanded text:
Filium Dei, ut peteretis vobis Barabbam latronem, Filium Dei, ut peteretis vobis Barabbam latronem, homicidii et seditionis auctorem; et adhuc audetis dicere: Quare nos errare fecisti a via tua ? Si enim qui me nesciebant invenerunt me, et qui me non invocabant, susceperunt me, quibus vos digni estis cruciatibus, qui missum ad vos atque dicentem: Non veni nisi ad oves perditas domus Israel , suscipere noluistis, sed insuper affixistis cruci? Considerandum quid significet quod ait: Et quae nolebam elegistis; aut quae sit voluntas Filii Dei, qui loquitur in Evangelio: Non omnis qui dicit m