comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc .ẽ. sũmi dei potestatẽ infimis potestatib ad quedã uisibilia faci¬
enda miracula. In illis enĩ ds̃ ipse imꝑat cuiꝰ tẽplũ sunt : & quẽ con¬
t̃pta sua pͥuata potestate ardentissime diligunt. Imagicis autẽ
petrationib ad in lecebrã deceptionis ut sibi subiugent eos qnib talia
concedunt : p̃stant effectũ p̃cib & mysteriis eorũ pͥuato illo iure lar¬
gientes qđ sibi licet largiri. honorantib se sibiq seruientib & quedã¬
secũ in sacram̃tis suis pacta seruantib & quando uident᷑ impetrare
magi: ꝑ sublimiorũ nomina inferiores terrent. & ñ nulla ui sibilia
que ꝑpt̃ infirmitatẽ carnis magna uident᷑ hominib: nualentib
aeterna contueri quȩ ꝑ se ipsũ prestat dilectorib: sius uerus ds̃ mirantib:
exhibent. haeo auc̃ ꝑmittit ds̃ iuste omĩa moderans ut ꝓcupiditatib: &

Expanded text:
hoc est summi dei potestatem, imperent infimis potestatibus ad quaedam uisibilia facihoc est summi dei potestatem, imperent infimis potestatibus ad quaedam uisibilia facienda miracula. in illis enim deus ipse imperat, cuius- templum sunt et quem contemta sua priuata potestate ardentissime diligunt; in magicis autem imperationibus ad inlecebram deceptionis, ut sibi subiugent eos quibus talia concedunt, praestant effectum precibus et mysteriis eorum, priuato illo iure largientes qsecum in sacramentis suis pacta servantibus. Et quando videntur imperare magi, per sublimiorum nomina inferiores terrent; et nonnulla visibilia, quae propter infirmitatem carnis magna videntur hominibus non valentibus aeterna contueri, quae per seipsum praestat dilectoribus suis verus Deus, mirantibus exhibent. Haec autem permittit Deus juste omnia moderans, ut pro cupiditatibus et
Abbreviated transcription (Latin):
uult eẽ ꝓdeo suã potiꝰ in se uel in alios quã illiꝰ in om̃s diligens potestatẽ.
scriure cogitur. Quanto igͥ etiã anima humana deserto deo suis ho¬
norib uel potestate fuerit delectata : tanto magis subdit talib
potestatib quȩ pͥuato suo gaudent. & honorari ab hominib sic̃ dii cu¬
piunt. Quib: diuina lege sepe c̃cedit᷑ : ut eos quos sibi scđm corũ me¬
pita subui gauerint: pͥnato illo uire etiã miraculorũ aliqͥd p̃stent̾ in
his reb exhib endorũ: qͥb st̃ infimo sed cam̃ ordinatissimo potestatũ
gradu p̃positȩ. Sed ubi diuina tãꝗ publica lex iubet: uincit utiq pr¬
uatã licentiã. Quãq & ipsa priuata licentia : nͥ uniuersalis diuine
potestatis ꝑmissionẽ : nulla eẽt. Ideoq fit ut scĩ dei serui ꝗdo eos
oc donũ habere utile ẽ: scđm publicã. & quodã mͦ imꝑialẽ legi

Expanded text:
uult esse pro deo, suam potius in se uel in alios quam illius uel in omnes diligens potestatem, uult esse pro deo, suam potius in se uel in alios quam illius uel in omnes diligens potestatem, servire cogitur. Quanto igitur etiam anima humana deserto Deo suis honoribus vel potestate fuerit delectata, tanto magis subditur talibus potestatibus, quae privato suo gaudent, et honorari ab hominibus sicut dii cupiunt: quibus divina lege saepe conceditur, ut eos quos sibi secundum merita subjugaverint, privato illo jure etiam miraculorum aliquid praestent, in his rebus egradu praepositae. sed ubi diuiua tamquam publica lex iubet, uincit utique priuatam licentiam, quamquam et ipsa priuata licentia nisi uniuersalis diuinae potestatis permissione nulla esset. ideoque fit, ut sancti dei serui, quando eos hoc donum habere utile est, secundum publicam et quodam modo imperialem legem,
Abbreviated transcription (Latin):
lus dei. Om̃is anima parti priuatĩ cuiusdã sui potestatee
rit: partĩ uniuersitatis łegib sicut publicis cohercet᷑ & regitus
Quna ergo una queq resuisibilis in hoc mundo habet potestatẽ anglica sibi
p̃posita sicut aliquib locis diuina scriptura testatur : de ea re cu p̃posita
est alit᷑ quasi priuato iure agit. alit̃ tãꝗ þublice agoro cogit᷑. Potentio
.e᷑ enĩ parte uniuersicas. Qm̃ illud qđ ibi priuati agit. tantũ agere
sinitur. qũatũ lex uniuersitatis sinit. sed una queq anima tanto ẽ. pie¬
tate purgatior: quanto pͥuato suo minꝰ delectata lege uniuersitatis
intuet᷑: eiq deuote ac libent᷑ obtẽꝑat. Est enĩ lex uniuersitatis diui¬
na sapientia. quanto aũt ãpliꝰ pͥnato suo gandet &e neglecto deo qui
om̃ib animis utilit̃ ac salubrit̾ p̃sidet ipsa sibi uel aliis quib potuerit

Expanded text:
ulus Dei ? 1. Omnis anima partim privati cujusdam juris sui potestatem ulus Dei ? 1. Omnis anima partim privati cujusdam juris sui potestatem gerit, partim universitatis legibus sicut publicis coercetur et regitur. Quia ergo unaquaeque res visibilis in hoc praepositam, sicut aliquot locis diuina scriptura testatur, de ea re, cui praeposita est, quasi priuato iure agit, aliter tamquam publice agere cogitur. potentior est enim. parte uniuersitas, quoniam et illud quod ibi priuatim agit tantum agere sinitur, quantum lex uniuersitatis sinit. sed unaquaeque anima tanto est pietate purgatior, quanto priuato suo minus delectata legem uniuersitatis intuetur eique deuote ac libenter obtemperat. est enim lex uniuersitatis diuina sapientia. quanto autem amplius priuato suo gaudet et neglecto deo, qui omnibus animis utiliter ac salubriter praesidet, ipsa sibi uel aliis quibus potuerit
Abbreviated transcription (Latin):
remꝰ xp̃m qͥ de maria uirgine natꝰ ẽ. postea dicit. Om̃s enĩ uos unũ
estis in xp̃o iħu. Si aũt uos xp̃i ergo abrahe sem̃ estis. Et ad corin¬
hos cũ de caritate diceret de m̃bris corꝑis similitudinẽ ducer
sic̃ enĩ corpꝰ unũ ẽ in qͥt & m̃bra habet multa. om̃ia aut̃ m̃bra¬
corꝑis oũ sint multa unũ .ẽ. corpꝰ: ita & xp̃s. Non dixit ita &e
intelligat᷑ quib: dictũ ẽ uos estis corpus xp̃i & mbra. Nonergo
absurde sic intelligimꝰ tuno & ipse filiꝰ subiectus erit eiꝗͥ illi sub¬
iecit omũa : ut filiũ ñ solũ caput acccłe sed om̃s cũ eo sc̃os intell
ganiꝰ qui sunt unũ in cep̃o. unũ sem̃ abrahe Subiectũ autẽ sodn
contẽplacionẽ sẽpiterne ueritatis ad optinendã beatitudinẽ:
nullo motu animi nulla parte corꝑis resistente. ut milla uita
nemine amante ꝓpͥã potestatẽ : sitds̃ omia in om̃ib: Laex
uare magi pharaonis fecer quedã mira cula sic̃ moy ses fam¬

Expanded text:
remus Christum, qui de Maria virgine est natus, postea dicit, Omnes enim vos unum estis in Christo Jesu. Si autem vos Christi, ergo Abrahae semen estis . Et ad Corinthios cum de charitate diceret, de membris corporis similitudinem ducens: Sicut enim corpus unum est, inqcorporis cum sint multa, unum est corpus; ita et Christus. Non dixit, ita etintelligatur, quibus dictum est, Vos estis corpus Christi et membra . Non ergo absurde sic intelligimus. Tunc et ipse Filius subjectus erit ei qui illi subjecit omnia; ut Filium non solum caput Ecc semen Abrahae: subjectum autem secundum contemplationem sempiternae veritatis, ad obtinendam beatitudinem, nullo motu animi, nulla parte corporis resistente; ut in illa vita nemine amante propriam potestatem, sit Deus omnia in omnibus. LXuare magi Pharaonis fecerunt quaedam miracula sicut Moyses fam
Abbreviated transcription (Latin):
tibe hominib: iubet̃ diuintꝰ. id ẽ ut his signis adhibitis huĩ mod uscos¬
cados uoluntati bomunũ ñ optẽpent. Nc aute mali bonis sepes toalipo tes
ceant. potestatẽ in eos accipiunt ad maiort bonorũ utilisee pptilt ero¬
suis sequi uoluntatẽ dei sui ne ordinacioni dei resistendo ad quirat sibi grauiꝰ
uidicur. Qđ enĩ ipse dñs agens hominẽ. pontio pilato dixit: hoc cȩ iob
dabolo posset dicere. Non haberes mme potestatẽ nͥ data tibi eet. desu
Hons euoluntas cuiꝰ malitiȩ potestas in bonos dat᷑ sed eꝰ uoluncas aqͦ
heo potestas datur deba eẽ nobis carissima qm̃ tribalatio pacientaũ¬

Expanded text:
tibus hominibus iubetur diuinitus, id est ut his signis adhibitis huius modi potestibus hominibus iubetur diuinitus, id est ut his signis adhibitis huius modi potestates uoluntati hominum non obtemperent. Yt autem mali bonis saepe temporaliter noceant, potestatem in eos accipiunt ad maiorem bonorum utilitatem prosuis, sequi voluntatem Domini sui, ne ordinationi Dei resistendo acquirat sibi gravius judicium. Quod enim ipse Dominus agens hominem, Pontio Pilato dixit, hoc et Job diabolo posset dicere: Non haberes in me potestatem, nisi data tibi esset desus voluntas cujus malitiae potestas in bonos datur, sed ejus voluntas a quo haec potestas datur, debet nobis esse charissima. Quoniam tribu
Abbreviated transcription (Latin):
lentissimi ĩꝑatoris ualent ex quib: fuit ille de quo discipłi dño nũtia¬
uerunt qđ in nomine eiꝰ eiceret demonia : quanis cũ eis ñ sequeretur
Cũ aut̃ ñcedunt his signis huiꝰ modi potestates ds̃ ipse ꝓhibet occultis mo¬
dis cũ id iustũ atq utile iudicat. Nã nullo modo ulli sp̃s audont haec signa
cõtẽpnere . Contremiscunt enĩ hȩc ubi cũq: illa cõspexcrint sed nescientib
hominib aliud iub et᷑ diuinitꝰ uel ad confundendos malos cũ eos oportet
confundi sic̃ de sceuȩ filiis in actib: apłorũ legimꝰ qͥb: Ait imnupotus
sp̃s ibm scio ae paulũ noui uos aut̃ qui estis: uel ad monendos bonos ut ꝑ¬
ficiant in fide atq ista ñ iactant̃ sedutilit̃ possint uel ad discernenda
dona m̃brorũ aeccłae : sicut apłs dicit. Nũqͥd om̃s iurtutes ÷ Nũqđ omi do
dona habent curationũ Propt̃ hasgͦ causas plerũq ut dictũ ciꝰ nescion¬

Expanded text:
iscipuli domino nuntiauerunt, quod in nomine eius eiceret daemonia, quamuis cum eis non sequeretur. cum autem non cedunt his signis huius modi potestates, deus ipse prohibet occultis modis, cum id iustum atque utile iudicat. nam nullo modo ulli spiritus audent haec signa contemnere; contremescunt enim haec, ubicumque illa conspexerint. sed nescientibus hominibus aliud iubetur diuinitus uel ad confundendos malos, cum eos oportet confundi, sicut de Sceuae filiis in Actibus apostolorum legimus, quibus ait immundus spiritus: Iesum scio et Paulum noui; uos autem qui estis? uel admonendos bonos, ut proficiant in fide, atque ista non iactanter, sed utiliter possint; uel ad discernenda dona membrorum ecclesiae, sicut apostolus dicit: numquid omnes uirtutes? numquid omnes dona habent curationum? propter has ergo causas plerumque, ut dictum est, nescien
Abbreviated transcription (Latin):
cens eos qui sibi nc̃ credunt : ñ ipse amittit. sed uterq se unũ ad fruendũ
contẽplantib: p̃bae. tã duu aut̃ opus . ẽ ut in hominib: ñdũ ualentib: aequa¬

Expanded text:
cens eos qui sibi nunc credunt, non ipse amittit, sed uterque se unum ad fruendum cens eos qui sibi nunc credunt, non ipse amittit, sed uterque se unum ad fruendum contemplantibus praebet. Tamdiu autem opus est ut in hominibus nondum valentib
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ tradet regnũ deo & patri. cũ euacuauerit om̃em principatũ
& potestatẽ & uirtutẽ. Unde euacuabit nisi humilitate &e p¬
entia &e infirmitate: quis enĩ principatus ñ euacuet᷑ cũ filiis dei
regnat in credentib quia eũ pͥncipes scłi iudicar̾. Quę potestas
ñ euacuetur cũ ille ꝑquẽ facta sunt om̃ia ꝑꝑt̾ea regnat increde¬
tib quia ita subiectus .ẽ. potestatib ut diceret homini ñ habes
in me potestatẽ nisi data tibi. e̾e̾t desuꝑ. quȩ uirtus ñ euacuetꝰ
cũ ipse ꝑ quẽ cęli solidati sunt ideo regnat in credentib qui a
usq ad crucẽ mortẽq infirmatus . ẽ. Hoc autẽ modo filiꝰ ꝓpͥe reg¬
nat infide credentiũ. Non enĩ pat̾ dici aut credi potest uel in car¬
natus uel iudicatus. uel crucifirus. Per speciẽ aũt qua ȩqualis ẽ
patri : cũ patre regnat in cõtẽplantib ueritate. Quos antẽ tradet
regnũ deo & patri a fide in carnationis suȩ ad speciẽ deitatis ꝓdu¬

Expanded text:
at. Tradet regnum Patri, cum evacuerit omnem principatum et potestatem et virtutem. Unde evacuabit, nisi humilitate et patientia et infirmitate? Quis enim principatus non evacuatur, cum Filius Deii judicaverunt? Quae potestas non evacuetur, cum ipse per quem facta sunt omnia, propterea regnat in credentibus, quia ita subjectus est potestatibus, ut diceret homini, Non haberes in me potestatem, nisi data tibi esset desuper ? Quae virtus non evacuetur, cum ipse per quem coeli solidati sunt, ideo regnat in credentibus, quia usque ad crucem mortemque infirmatus est? Hoc autem modo Filius proprie regnat in fide credentium. Non enim Pater dici aut credi potest vel incarnatus, vel judicatus, vel crucifixus. Per speciem autem, qua aequalis est Patri, cum Patre regnat in contemplantibus veritatem. Quod autem tradet regnum Deo et Patri, a fide incarnationis suae ad speciem deitatis perdu
Abbreviated transcription (Latin):
catione positũ hio dicant regnare : ñ sub ea qua positũ ẽ. regnũ de qͦ
cũ tradiderit regnũ deo & patri ut illud sic appellauerit reg
quo uniuersã ds̃ creaturã regit : hoc aũt sic appellauerit regnare
ut intelligatur tãꝗ aduersus hostẽ exercitũ ducere uel de fendere
ciuitatẽ ut ideo dixerit oportet eũ regnare doneo ponat om̃s inim
cos sub pedib: sius: quia talis regni quale habent pͥncipes armatoꝵ
nulla erit causa hoste ita subiecto ut rebellare ñ possit. Nã ntiq
dictũ .ẽ. in eugłio & regni eiꝰ ñ erit finis. sođm qđ regnat inȩt̃nũ.
scđm qđ aduersus diabolũ sub eo militat᷑ tã dui erit utiq ista milici

Expanded text:
catione positum hic dicant regnare, catione positum hic dicant regnare, Cum tradiderit regnum Deo et Patri: ut illud sic appellaverit, regnum, quo universam creaturam Deus regit; hoc autem sic appellaverit, regnare, ut intelligatur tanquam adversus hostem exercitum ducere, vel defendere civitatem: ut ideo dixerit, Oportet eum regnare, donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis; quia talis regni, quale habent principes armatorum, nulla erit causa, hoste ita subjecto ut rebellare non possit. Nam utique dictum est in Evangelio, Et regni ejus non erit finis, secundum quod regnat in aeternum: s
Abbreviated transcription (Latin):
plenitudo diuinitatis. Cũ aũt eiꝰ om̃ia subiecta fuerint : tunc & ipse
filiꝰ subiectꝰ erit ei qui illi subiecit om̃ia. Non quasimͦ ñita sit sed
tunc manifestũ erit scđm locutionẽ suꝑiꝰ tractatũ ut sit ds̃ om̃i
in om̃ib ipse est finis quẽ supra cõmemorauit. cũ totũ pͥmo
breuit̃ uellet concludere : deinde quasi menbratĩ explicare & ex¬
ponere. Loquebat᷑ enĩ de resurrectione : ubiait iniciũ xp̃c.
Neinde hi qui sunt xp̃i inp̃sentia ciꝰ Deinde finis ipse scilic& finis. ẽ:
sit ds̃ om̃ia inom̃ib Alit̾ enĩ dr̃ finis qui ꝑtinae ad cõsũmationẽ al
qui ꝑtinet ad cõsuptionẽ. Aliter enĩ tunica finitꝰ᷑ texendo : alit̾ cib come¬
dendo. Ds̃ aut̃ omña in om̃ib dr̃ ut nemo eorũ qͥ ei coherent ament ad¬
uersus cũ suã ꝓpͥã uoluntatẽ : manifestũq: sit om̃ib: qđ idẽ apłs alio
loco dicit. Quid aũt qđ ñ accepisti. Sunt itẽ qui sic intelligant hunc locũ

Expanded text:
tis. Cum autem ei omnia subjecta fuerint, tunc et ipse Filius subjectus erit ei, qui illi subjecit omnia: non quasi modo non ita sit, sed tunc manifestum erit, secundum locutionem superius tractatam. Ut sit Deus omnia in omnibus. Ipse est finis quem supra commemoravit, cum totum primo breviter vellet concludere, deinde quasi membratim explicare et exponere. Loquebatur enim de resurrectione, ubi ait: Initium Christus, deinde ii qui sunt Christi in praesentia ejus, deinde finis. Ipse scilicet finis est, ut sit Deus omnia in omnibus. Aliter enim dicitur finis qui pertinet ad consummationem, aliter qui pertinet ad consumptionem. Aliter enim tunica finitur texendo, aliter cibus comedendo. Deus autem omnia in omnibus dicitur, ut nemo eorum, qui ei cohaerent, amet adversus eum suam propriam voluntatem: manifestumque sit omnibus, quod idem Apos habes, quod non accepisti? Sunt item qui sic intelligant hunc locum:
Abbreviated transcription (Latin):
ueritates. Imitabant᷑ illi facere pascha dũ insimilitudinib exerce¬
rent᷑: solis discipłis xp̃i uerũ pascha facturis. Non hi qͥ pecudũ ꝑ¬
tractant corq iecurq sed quorũ emundat prudens p̃cordia uirtꝰ.
excludens positã subt̾ labẽ uiciorũ remigio poter̃ cęlũ penitrare scđo¬

Expanded text:
veritates. Imitabantur illi facere pascha, dum in similitudinibus exerceveritates. Imitabantur illi facere pascha, dum in similitudinibus exercerentur, solis discipulis Christi verum pascha facturis. Non ii qui pecudum pertractant corque jecurque, Sed quorum emundat prudens praecordia virtus, Excludens positam subter labem vitiorum, Remigio poterunt coelum penetrare s
Abbreviated transcription (Latin):
enaȩ renittit eorũ tantũ quȩ manifesta sunt ꝓuirib epulator inuentus.
Nã & qđ stantes edunt forma .ẽ. ne quis cadat aut neqͥs in eugłio ad neces¬
sitatẽ psternat : sed uigentis animi robore contra ꝑ secutionũ prelia
inutus id ẽ. sublimis & erectus assistat. Nã quod succinctis lubis.
euãgłice signũ continenti. eẽ. dũ locus seminũ coercetur & constringitꝰ
eugłio cuncta sunt fixa. firmissima ueritate solidata. stantes etiã.
feruentes enĩ fide ꝑbant᷑: tepidi & negligentes. respuunt᷑ &e euomuntur
sumit᷑. Cũ pigridis & enĩ hoc pascha iudeorũ dãnationẽ a cerb¬
mas amaritu dines cessit. Honꝰ nͥcircũcisis datur : purgatis enĩ solis &
lanacro indulgentiȩ cęlestis expiatis: ꝑcipiendi xp̃i corporis sacrati
cibi facultas porrigit᷑. Ita quȩ figurata in israhelitis fuerant : in¬
obis corroborata sunt. Et que in illis imagines : in nob ipsȩ sunt

Expanded text:
entiae remittit, eorum tantum quae manifesta sunt, pro viribus epulator intentus. Nam et quod stantes edunt, forma est, ne quis cadat, aut ne quis se in Evangelio ad necessitatem prosternat; sed vigentis animi robore contra persecutionum praelia invictus, id est, sublimis et erectus assistat. Nam quod succinctis lumbis, evangelicae signum est continentiae, dum locus seminum coercetur et constringitur: is in Evangelio cuncta sunt fixa, firmissima veritate solidata. Festinantes etiam: ferventes enim fide probantur, tepidi et negligentes respuuntur et evomuntur.sumitur. Cum picridiis: etenim hoc pascha in Judaeorum damnationem acerbissimas amaritudines cessit. Non nisi circumcisis dabatur : purgatis enim solis et lavacro indulgentiae coelestis expiatis percipiendi Christi corporis sacrati cibi facultas porrigitur. Ita quae figurata in Israelitis fuerant, in nobis corroborata sunt; et quae illis imagines, in nobis ipsae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sione tractantur. Inuenimꝰ itaq uentũ ee. adhunc locũ ut supra
diceret. Nunc aut̃ xp̃o surrexit a mortius : pͥmitiȩ dorientiũ
Agebat enĩ de resurrectione mortuorũ qđ in dño scđm susceptionẽ¬

Expanded text:
sione tractantur. Invenimus itaque ita ventum esse ad hunc locum, ut supra sione tractantur. Invenimus itaque ita ventum esse ad hunc locum, ut supra diceret, Nunc autem Christus surrexit a mortuis, primitiae dormientium. Agebat enim de resurrectione mortuorum, quod in D
Abbreviated transcription (Latin):
substantiȩ sed ad propͥetatẽ ꝑtinent ꝑ sonarũ. Inquib illi equalitatẽ cũ di¬
cunt. eẽ. ñ posse. qm ad hȩc penitranda grossiores mentes adhibent ponde
auctoritatis urgendi st̃. Si enĩ ñ posset in his intelligi aequalitas eius ꝑ
genitoris : nullo modo apłs contentiosorũ homnũ ora concludens ipsũ
etiã uerbũ poner& dicens. ñ rapinã arbitracus .ẽ eẽ equalis deo. Cũ
go ea quȩ ad distinctionẽ patris &e filii scripta sunt partĩ ꝑpt̃ ꝑsona
propͥetates partĩ ꝑpt̃ susceptionẽ hominis ita scripta sunt dũ tam̃ diui¬
nȩ substantiȩ patris & filii dĩtas & unitas & equalitas maneat: recte
queritur in hoc loco utrũ scđm ꝑsonarũ ꝓpͥetates : an scđm hominis sus¬
ceptionẽ apłs dixerit tuno &e ipse filiꝰ subiectus erit ei : qͥ illi subico
om̃ia. Solet circũstantia seriptȩ illuminare sententiã : cũ ea quae
circa scripturã sunt p̃sentẽ questionẽ contĩgentia diligenti discus¬

Expanded text:
ertinent personarum: in quibus illi aequalitatem cum dicunt esse non posse, quoniam ad haec penetranda crassiores mentes adhibent, pondere auctoritatis urgendi sunt. Si enim in his non posset intelligi aequalitas ejus peet genitoris; nullo modo Apostolus contentiosorum hominum ora concludens ipsum etiam verbum poneret, dicens: Non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. 2. Cum ergo ea quae ad distinctionem Patris et Filii scripta sunt, partim propter personarum proprietates, partim propter suceptionem hominis, ita scripta sint; dum tamen divinae substantiae Patris et Filii deitas et unitas et aequalitas maneat: recte quaeritur in hoc loco, utrum secundum personarum proprietates, an secundum hominis susceptionem Apostolus dixerit, Tunc et ipse Filius subjectus erit ei qui illi subjecit omnia. Solet circumstantia Scripturae illuminare sententiam, cum ea quae circa scripta sunt, praesentem quaestionem contingentia, diligenti discus
Abbreviated transcription (Latin):
apłs: nͥ iłm aep̃m & hunc crucifixũ. Qua p̃dicatione tã dni o pus. ẽ:
donec ponant᷑ om̃s inimici sub pedib eiꝰ id.ẽ. ipsi humilitati eiꝰ quã pe¬
dũ nomine significari arbitrorcedat atq subdat᷑ om̃is suꝑbia scłaris.
sic̃ ex maxima parte iã factũ .ẽ. & cotidie fieriuidemꝰ. sed quo fine
ta fiunt. ut tradat regnũ deo & patri id ẽ. ut nutritos fide in cari¬
tionis suȩ. ꝑducat ad speciem qua equalis. ẽ. patri. Iñ enĩ eis qui crech¬
der̃ loquebatur cũ diceret si manseritis in uerbo meo uere discipłi mei
eritis & cognoscetis ueritatẽ . o ueritas liberabit uos. Regnũ enĩ tra

Expanded text:
Jesum Christum, et hunc crucifixum . Qua praedicatione tamdiu opus est, donec ponantur omnes inimici sub pedibus ejus: id est, ipsi humilitati ejus, quam pedum nomine significari arbitror, cedat atque subdatur omnis superbia saecularis; sicut ex maxima parte jam factum est, et quotidie fieri videmus. Sed quo fine ista fiunt? Ut tradat regnum Deo et Patri, id est ut nutritos fide incarnationis suae, perducat ad speciem qua aequalis est Patri. Jam enim eis qui crediderant, loquebatur, cum diceret: Si manseritis in verbo meo, vere discipuli mei estis; et cognoscetis veritatem, et veritas liberabit vos . Reg
Abbreviated transcription (Latin):
dei est : cã sine fine quã sine mitio & sine int̾missione . ẽ. regnũ
eiꝰ. Scdmid aũt qđ uerbũ caro factũ. ẽ : cȩpit regnare in credentib ꝑ fidẽ
in carnationis suȩ unde ẽ. etũ illud dñs regnauit aligno. Hinc aut eua¬
cuabit onĩem principatũ & om̃em pocestatẽ & nirtutẽ : dũ ñ ꝑclarita¬
tẽ eiꝰ. sed phumilitatẽ salui fiunt credendo in eũ. hoc .ẽ. abscondicũ

Expanded text:
am sine initio et sine intermissione est regnum ejus. Secundum id autem quod Verbum caro factum est , coepit regnare in credentibus per fidem incarnationis suae. Unde est etiam illud: Dominus regnavit a ligno . Hinc autem evacuavit omnem principatum et omnem potestatem et virtutem, dum non per claritatem ejus, sed per humil
Abbreviated transcription (Latin):
rint tunc & ipse filiꝰ subiectus erit ei qͥ illi subiecit om̃ia : ut sit ds̃
om̃ia in om̃ib Non enĩ posset eis error ab ariri palliatꝰ nomine xp̃i¬
ano : nͥ de scripturis nͥ intellectis dicunt enĩ. Si equalis ẽ. quomͦ
subiectus erit : qđ utiq simile .ẽ. illi eugłicȩ questioni si equalis
.ẽ. & qͦmͦ maior ẽ. pat̃ Ipse enĩ dñs ait : qm̃pat̃ maior me ẽ. Pegula
aut̃ catholioe fidei sic se habet : at cũ aliqua in scripturis dicunt᷑ de
filio qđ sit minor patre scđm susceptionẽ hominis intelligantur
ũ uͦ ea dicunt᷑ quib: demonstratꝰ ȩqualis. scđm id qđ ds e

Expanded text:
nt, tunc et ipse Filius subjectus erit ei qui illi subjecit omnia, ut sit Deus omnia in omnibus. Non enim posset eis error oboriri palliatus nomine christiano, nisi de Scripturis non intellectis. Dicunt enim, Si aequalis est, quomodo subjectus erit ei? Quod utique simile est illi evangelicae quaestioni, Si aequalis est, quomodo major est Pater? Ipse enim Dominus ait, Quoniam Pater major me est . Regula autem catholicae fidei sic se habet, ut cum aliqua in Scripturis dicuntur de Filio, quod sit minor Patre, secundum susceptionem hominis intelligantur: cum vero ea dicuntur quibus demonstratur aequalis, secundum id q
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ manifestando utiq regnuĩ pacris: ut om̃ib notũ sit nullũ
principũ & potestatũ siue cȩlestuĩ siue terrestriũ ꝑse habuisse alio¬
quid principatus & potestatis : sed abillo ex quo sunt om̃ia ñ solũ ut
sint uerũ etiã ut ordinata sint. In illa enĩ manifestatione nulli spe
aliqua remanebit in quoꝗ pͥncipe. aut in quoꝗ homine. qđ etiã nõ
prophice canitꝰ. Bonũ .ẽ sꝑare in dño quã sꝑare in homine. Ponũ
est spare in dño quã sꝑare in pͥncipib ut ista meditationee
aninta iã in regnũ patris assurgat : nec cuiꝰ ꝗ potestate pret
illũ magni faciens nec suã sibi ipsa ꝑniciosissime blandiens
Tradet gͦ regnũ deo & patri : cũ ꝑillũ ꝑspeciẽ cognoscetur qã¬
ter. Regnũ enĩ eiꝰ sunt: inqͥb nc̃ regnat ꝑfidẽ Alit̾ enĩ dĩ

Expanded text:
tem, manifestando utique regnum Patris, ut omnibus notum sit, nullum tem, manifestando utique regnum Patris, ut omnibus notum sit, nullum principum et potestatum, sive coelestium, sive terrestrium, per se habuisse aliquid principatus et potestatis, sed ab illo ex quo sunt omnia, non solum ut sint, verum etiam ut ordinata sint. In illa enim manifestatione nulli spes aliqua remanebit in quoquam principe, aut in quoquam homine. Quod etiam nunc prophetice canitur: Bonum est sperare in Domino, quam sperare in homine; bonum est sperare in Domino, quam sperare in principibus : ut ista meditatione anima jam in regnum Patris assurgat, nec cujusquam potestatem praeter illum magni faciens, nec sua sibi ipsi perniciosissime blandiens. Tradet ergo regnum Deo et Patri, cum per illum per speciem cognoscetur Pater. Regnum enim ejus sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ dictũ sed alia in hoc capitulo cuiꝰ totũ dextũ cõmemor aui solent
habere questionẽ. Primo quod dictũ ẽ cũ tradiderit regnũ deo
&e patri : quasi nẽ ñ teneat regnũ pat̾. Deinde qđ dictũ ẽ. oportet
enĩ illũ regnare : donec ponat inimicos suos sub pedib suis. quasi postea
ñ sit regnaturus. Et ad hoc ualeat qđ supradictũ ẽ : deinde finis qđ
qđ dictũ ẽ. cũ aũt ei om̃na subiecta fuerint tuno & ipse filiꝰ sub¬
iectus erit ei qui illi subiecit om̃ia. sic uolunt intelligi: quasi nc̃
aut aliqͥd filio ñ sic subiectũ: aut patri ñ sit ipse subiectus.
Genere ig locutionis soluit᷑ questio. Sic enĩ plerũq scriptura
Ergo scificotur scm̃ eẽ in notescat. Ita quoq cũ tradiderit reg¬
nũ deo &e patri : id ẽ. cũ patrẽ regnare monstrauerit ut ꝑspe¬
ciem mani festationẽq clarescat qđ nc̃ a fidelib credit᷑ & ab
in fidelib ñ putatꝰ. Euacuabit aũt om̃em pͥncipatũ &e pocesta¬

Expanded text:
nis dictum. 3. Sed alia in hoc capitulo, cujus totum textum commemoravi, solent habere quaestionem: primo quod dictum est, Cum tradiderit regnum Deo et Patri; quasi nunc non teneat regnum Pater. Deinde quod dictum est, Oportet enim illum regnare, donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis; quasi postea non sit regnaturus, et ad hoc valeat quod supra dictum est, Deinde finis. Quod quod dictum est, Cum autem ei omnia subjecta fuerint, tunc et ipse Filius subjectus erit ei qui illiaut aliquid Filio non sit subjectum, aut Patri non sit ipse subjectus. Genere igitur locutionis solvitur quaestio: sic enim plerumque Scripturaest sanctum esse innotescat; ita quoque, Cum tradiderit regnum Deo et Patri, id est, cum Patrem regnare monstraverit, ut per speciem manifestationemque clarescat, quod nunc a fidelibus creditur et ab infidelibus non putatur. Evacuabit autem omnem principatum et potesta
Abbreviated transcription (Latin):
÷ ⁊ ñ rapinã arbitracus .ẽ. eẽ. se equalẽ deo : & somet ipsũ ex¬
niuit formã serui accipiens. Sed qm̃ multa etiã scđm ꝓpͥetatẽ
ꝑsonȩ ex cepto qđ attinet ad suscoptionẽ hominis de illo ita dicũ¬
tur ut patrẽ ñ aliud ꝗ patrẽ & filiũ ñ alud ꝗ filiũ intelligi oportea
putant heretici in his quȩ ita dicunitur atq intelliguntꝰ equalitatẽ
.eẽ ñ posse. Scriptũ ẽ enĩ. Om̃ia ꝑ ipsu facta sunt utiq ꝑfiliũ

Expanded text:
 Non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo, sed semetipsum exinanivit formam servi accipiens . Sed quoniam multa etiam secundum proprietatem personae, excepto quod attinet ad susceptionem hominis, de illo ita dicuntur, ut Patrem non aliud quam Patrem, et Filium non aliud quam Filium intelligi oporteat, putant haeretici in iis quae ita dicuntur atque intelliguntur, aequalitatem esse non posse. Scriptum est enim, Omnia per ipsum facta sunt , utique per Filium,
Abbreviated transcription (Latin):
eli sabeth & racarias uir eiꝰ ut ꝓpħaret. & anna. & simeon .e De qͥb
om̃ib scriptũ. ẽ. quod impleti spũ scõ. illa quȩ in eugłio legimꝰ dixe
pet᷑ ꝑtinet ad gubernationẽ ꝓuidentię qua om̃s diunȩ actiones lo
neat᷑. nec migret locis. nec tendatur uarietur ue tẽporib Quomͦ
ut bapaiearetur uenit ad ioħem & tam̃ postea quã baptizacus . ẽ. descende

Expanded text:
et Zacharias vir ejus ut prophetarent, et Anna, et Simeon, de quibus omnibus scriptum est quod impleti Spiritu sancto, illa quae in Evangelio legimus dixerliter Deus operetur, pertinet ad gubernationem providentiae, qua omnes divinae actiones locneatur nec migret locis, nec tendatur varieturve temporibus. Quomout baptizaretur venit ad Joannem, et tamen posteaquam baptizatus est, descende
Abbreviated transcription (Latin):
monstrauit dicens am̃dico tibi : hodie mecũ eris in paradiso. Quomͦꝰ
ergo in effabili potestate dñantis dei atq iusticia deputatũ .ẽ. etiã
aptisinũ credenti latroni & ꝓaccepto habitum in animo liber
quod incorpore crucifixo accipi ñ poterat : sic etiã sp̃s sc̃s latent̃
dabat᷑ ante dñi clarificationẽ. Post manifestationẽ aũ diuinita¬
tis ciꝰ manifestiꝰ datus ẽ. Et hoc dictũ .ẽ. sp̃s aũ nũdũ erat datus.
ł. ẽ. nũdũ sic apparuerat ut om̃s eũ datũ. ee. faterent᷑. Sic̃ etiã a
nũdũ erat clarificatꝰ int̾ homines. sed tam̃ clarificatio eiꝰ ȩt̾na nĩꝗ
.ẽẽ. destitit sic̃ &e aduentꝰ eiꝰ : ea ipsa dr̃ de monstratio in carne mortali.
Iã illuc uenit ubi erat : qͥa in sua ꝓpͥa uenit & in hoc mũdo erat &e n¬
dus ꝑeũ factus ẽ. Sic̃ gͦ dñi aduentꝰ intelligit᷑ demonstratio corporał¬

Expanded text:
monstravit dicens, Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso. Quomodo ergo ineffabili potestate dominantis Dei atque justitia deputatum est etiam Baptisma credenti latroni, et pro accepto habitum in animo libero, quod in corpore crucifixo accipi non poterat sic etiam Spiritus sanctus latenter dabatur ante Domini clarificationem; post manifestationem autem divinitatis ejus manifestius datus est. Et hoc dictum est, Spiritus autem nondum erat datus: id est, nondum sic apparuerat, ut omnes eum datum esse faterentur. Sicut etiam Dominus nondum erat clarificatus inter homines, sed tamen clarificatio ejus aeterna nunquam esse destitit. Sicut et adventus ejus ea ipsa dicitur demonstratio in carne mortali. Nam illuc venit, ubi erat: quia in sua propria venit; et, in hoc mundo erat, et mundus per ipsum factus est . Sicut ergo Domini adventus intell
Abbreviated transcription (Latin):
reb ñ possunt intelligi. nͥ ab his qͥ mundo sunt corde qđ fit p̃coptis
seruatis quȩ de bene uiuendo accipiuntur .Lxxuii¬
quorũ imagines carnalẽ popłm celebrare oportebat. ut p̃figuratio
noui popłi seruitute ueteris fieret. Quoꝵ duoꝵ popłoꝵ differentiã etiã
in uno quoq: nr̃m licae aduertere cũ quisq: ab ut̃o matris ueterẽ homi
nẽ necesse .ẽ. agat donec ueniat adiuuenilẽ aetatẽ ubi iã ñ necesse¬
est carnalit̾ saꝑe: sed pocest ad spualia uoluntate conuerti & in¬
trinsecus regenerari. Qđ gͦ inuno homine recte educato ordine na¬
turȩ disciplina quȩ contingit : hoo ꝓportione in uniuerso genere hu¬
mano fieri ꝑdiuinã ꝓuidentiã ꝑ agiquȩ pulcherrimũ ẽ.lxxuiii¬

Expanded text:
gi, nisi ab his qui mundo sunt corde; quod fit praeceptis servatis, quae de bene vivendo accipiuntur. XLIX. Qquorum imagines carnalem populum celebrare oportebat, ut praefiguratio novi populi servitute veteris fieret. Quorum duorum populorum differentiam etiam in unoquoque nostrum licet advertere, cum quisque ab utero matris velem aetatem, ubi jam non est necesse carnaliter sapere, sed potest ad spiritalia voluntate converti et intrinsecus regenerari: quod ergo in uno homine recte educato ordine naturae disciplinaque contingit, hoc proportione in universo genere humano fieri per divinam providentiam, peragique pulcherrimum e
Abbreviated transcription (Latin):
factus. ẽ. cũ diues ẽẽt. Beati mites Imitamini eũ qͥ dixit. Discite
ame. qm̃ mitis sũ & humilis corde. Beati lugentes Imitamini
eũ qͥ fleuit suꝑ ierłm . Beati qͥ esuriuint & sitiunt iustitiã. Imita¬
mini eũ qͥ dix̃. Ms̃ cib est : ut faciã uoluntatẽ qͥ me misit. Beati
misericordes Imitamini eũ qͥ uulnerato alatronib & inuia
iacenti semi uiuo desꝑatoq sub uenit. Beati misemudicosas

Expanded text:
factus est, cum diues esset. beati mites, imitamini eum, qui dixit: discite factus est, cum diues esset. beati mites, imitamini eum, qui dixit: discite a me, quoniam mitis sum et humilis corde. beati lugentes, imitamini eum, qui fleuit super Hierusalem. beati qui esuriunt et sitiunt iustitiam, imitamini eum, qui dixit: meus cibus est ut faciam uoluntatem eius qui misit me. beati misericordes, imitamini eum, qui uulnerato a latronibus et in uia iacenti semiuiuo desperatoque subuenit. beati mundico
Abbreviated transcription (Latin):
ñ st eadẽ ñ uurginũ qua uis xp̃i Nã st̃ aliis alia: sed nullistalia
Ite. in hȩc seqͥmini agnũ: quia & agni caro utiq iurgo. Hoc in
&e natus Merito eũ seqͥ mini uirginitate cordis & carnis qͦ unq
ierit. Quid ẽ. eũ sequi: nͥ imitari: Quia xp̃c ꝓ nob passus est¬
gia eius hunc in eo qͥsq sequit᷑: inquo tmitet̃ ulion inqͣ nt
ille filius die. uñ ꝑ que fucta sunt om̃ia ⁊ sed inqͥuantũ
filius hominũ quȩ oportebat. in se p̃buit amitanda. &
multa in illo ad imitandũ om̃ib ꝓ ponunt. iurginuitas
dũt non om̃ibus. Non eñi habent ꝗͥd faciant ut uirgines sint:
inqͥb iã factũ . ẽ ut uirgines non sint. Seqͣnt̾ itaq agnũ cȩteri fi¬
deles qui uirginitatẽ corporis amiser̃ : ñ quocunq ille ierit: sed
quousq ipsi potueruit. Posst̃ aũt̃ ubique : p̃t᷑ cũ indecore uirgini¬
tatis incedit. Beati pauꝑes spũ. Imitamini eũ qͥ ꝓpt̃ uos pauꝑ

Expanded text:
non sunt eadem non uirginum, quamuis Christi; nam sunt aliis alia, sed nullis talia. ite in haec, sequimini agnum, quia et agni caro utique uirgo. hoc enet natus. merito eum sequimini uirginitate cordis et carnis, quocumque ierit. quid est enim sequi nisi imitari? quia Christus peius. hunc in eo quisque sequitur, in quo imitatur: non in quantum ille filius dei est unus, per quem facta sunt omnia, sed in quantum filius hominis, quia oportebat, in se praebuit imitanda. et multa in illo ad imitandum omnibus proponuntur, uirginitas carnis non omnibus; non enim habent quid faciant, ut uirgines sint, in quibus iam factum est, ut uirgines non sint. Sequantur itaque agnum ceteri fideles, qui uirginitatem corporis amiserunt, non quocumque ille ierit, sed quousque ipsi potuerint. possunt autem ubique, praeter cum in decore uirginitatis incedit. beati pauperes spiritu, imitamini eum, qui propter uos pauper
Abbreviated transcription (Latin):
upudentissime ac dementissime ꝑ uicaces aꝑtũ atq in con¬
cussuualeret: eoꝵq beluinũ impetũ ab ouili suo in expugna¬
bili munitione repelleret. Cũ eñ dixisset de spadonib dalo
eis uidomomea &e in muro meo locũ nominatũ melierẽ mulito
in his uerbis tẽporale sꝑandũ continuo subiecit Nom̃ et̾nũ dabo
Quid serenitati ueritatis nebulas tuȩ ꝑ uersitatis offundis Quid
intanta scripturarũ luce tenebras unde insi dietis inqͥris: Qud
tẽporale tantumꝰ ucilitatẽ ꝓmittis etui entibi scis: Nom̃ ȩtnũ dabo
si forte hic ipsũ et̃nũ ꝓduturno conaris acciꝑe: addo acetmulo
inculeo Nleruꝙ̃. de erit Quid queris aplius. & uid dicis amplus
Aec̃nũ hoc nom̃ quicqͥd illud .ẽ. spadonib: dĩ. qđ utiq głam
qͣndã ꝓpͥam excellentẽq significat. ñ erit cõmune cũ multis:

Expanded text:
ssime ac dementissime peruicaces apertum atque inconcussum ualeret eorumque beluinum inpetum ab ouili suo inexpugnabili munitione repelleret. cum enim dixisset de spadonibus: dabo eis in domo mea et in muro meo locum nominatum, meliorem multo in his uerbis temporale sperandum, continuo subiecit: nomen aeternum dabo quid serenitati ueritatis nebulas tuae peruersitatis offundis? quid in tanta scripturarum luce tenebras unde insidieris inquiris? quid temporalem tantummodo utilitatem promittis continentibus sanctis? nomen asi forte hic ipsum aeternum pro diuturno conaris accipere, addo, accumulo, inculco: n e.c umquam deerit. quid quaeris amplius? quid dicis amplius? aeternum hoc nomen, quidquid illud est, spadonibus dei, quod utique gloriam quandam propriam excellentemque sig
Abbreviated transcription (Latin):
bat & eructabat mirabilia suꝑ cȩlestia. uerbũ dm̃. Ipse uos uidit
duo decies duodena milia sc̃oꝵ citharedoꝵ: illibate uirginis
in corpore : inuiolatȩ ueritatis incorde. & qͥa sequimini agnũ
quocunq ierit: scripsit ille de uobis. Quo ire putamꝰ hunc agnũ
saltus & prata : Ubi credo st̃ gramina gaudia: ñ gaudia scli
huiꝰ uana. in sanie m̃daces nec gaudia qͣlia in ipso regno di

Expanded text:
bat, & eructabat mirabilia super cœlestia, Verbum Deum. Ipse vos vidit bat, & eructabat mirabilia super cœlestia, Verbum Deum. Ipse vos vidit duodecies duodena millia sanctorum citharœdorum, illibatæ virginitatis in corpore, inuiolatæ veritatis in corde. Et quia sequimini Agnum quocunque ierit, scripsit ille de vobis. Quo ire putamus hunc Agnumsaltus & prata? Vbi credo sunt graminea gaudia, non gaudia huius seculi vana, & insaniæ mendaces: nec gaudia, qualia in ipso regno Dei
Abbreviated transcription (Latin):
uita ȩt̃na distincte fulgebt̃. lumina meritoꝵ: multȩ mam¬
siones sund lip̃đ patrẽ. Ac ꝑ hoc in denario qͥdẽ r̃im pari uiuit
alius alio ꝓlixius: uimultis ac̃t mansionib honorat᷑ alius alio.
clarius Pergite itaq sci dĩ. pueri ac puellȩ : ⁊ mares ao feminȩ¬
celibes & innupte: ꝑgite ꝑ seuerant̃ infinẽ. Laudate dñi¬
dulciꝰ quẽ cogitatis uberiꝰ. Sperate feliciꝰ: cui seruitis instantius
Amate ardentiꝰ : eui placetis aitentiꝰ lũbis accinctis & luc̃ius ar¬
dentib ex pectate dũm qͣndo ueniat anuptiis. Uos afferetis ad nu¬
tias agni canticũ nouũ. qđ cantabitis in eytharis ur̃is: hoc ẽ in¬
cantate dño canticũ nouũ cantate dño uniũsa t̾ra: s tale quale
nemo poterit dicere nͥ uos. Sic eñi uos uidit in apocalypsi quidã
p̃ceteris dilectus agno : qͥ discũbere suꝑ pectus eiꝰ solitꝰ erat : & bibe¬

Expanded text:
uita aeterna distincte fulgebunt lumina meritorum, multae manuita aeterna distincte fulgebunt lumina meritorum, multae mansiones sunt apud patrem. ac per hoc in denario quidem non impari non uiuet alius alio prolixius; in multis autem mansionibus honoratur alius alio clariuscælibes & innuptæ, pergite perseueranter in finem, laudate Domidulcius, quem cogitatis vberius. Sperate felicius, camate ardentius, cui placetis adtentius; lumbis accinctis et lucernis ardentibus expectate dominum, quando ueniat a nuptiis. uos adferetis ad nuptias agni canticum nouum, quod cantabitis in citharis uestris. ncantate domino canticum nouum, cantate domino uniuersa terra, sed tale, quale nemo poterit dicere nisi uos. sic enim uos uidit in Apocpræ cæteris dilectus Agno, qui discumbere super pectus eius solitus erat: & bibe
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑati sunt: Quid utiq nͥ aliquid significat qđ om̃s cõmunit̃
habebt̃. sicuti .ẽ. ipsa uita ȩt̾na ipsũ regnũ cȩloꝵ ubi erunt
om̃s qͦs ds̃ p̃destinauit. uocauit. iustificauit glorificauit
Oportet eñĩ corruptibile hoc induere in corruptionem:
& mortale hoc induere in mortalitatẽ. hic. ẽ. ille denarius.
resurrectio mortuoꝵ. Hȩc st̃ merita odiuersa scõrũ. Si eñi
cȩlũ significa ret᷑ illo denario: nonne in celo. eẽ. om̃ib est
ñ ne cũ recte ualemꝰ om̃ib: mebris cõmunis ẽ. sanitas de si
usq in mortẽ ꝑ maneat. parit̃ & ȩqualit̃ om̃ib in est.
& tam̃ posuit ds̃ mẽbra singulũ qđq eoꝵ in corpore ꝓ ũt
uoluit : ut nec totũ sit oculus. nec totũ auditus. nec totum
oloratꝰ : nec quicqͥd aliu habet suã ꝓpͥetatẽ quã uis ȩqua¬
lit̃ habeat. cũ om̃ib sanitatẽ. Ita qͥa ipsa uita ęt̃na. parit̃ erit
om̃b sc̃ĩs. equalis denariꝰ om̃ib attributꝰ est. Qua uͦ in ipsa

Expanded text:
 aliquid significat, quod omnes communiter habebunt, sicuti est ipsa uita aeterna, ipsum regnum caelorum, ubi erunt omnes, quos deus praedestinauit, uocauit, iustificauit. glorificauit? oportet enim corruptibile hoc induere incorruptionem et mortale hoc induere inmortalitatem. hic est resurrectio mortuorum: haec sunt merita diversa sanctorum. Si enim coelum significaretur illo denario, nonne in coelo esse omnibus est nonne cum recte valemus, omnibus membris communis est sanitas, et ipsa si usque ad mortem permaneat, pariter et aequaliter omnibus inest? Et tamen posuit Deus membra, singulum quodque eorum in corpore prout voluit , ut nec totum sit oculus, nec totum auditus, nec totum odoratus; et quidquid est aliud, habet suam proprietatem, quamvis aequaliter habeat cum omnibus sanitatem. ita quia ipsa uita aeterna pariter erit omnibus sanctis, aequalis denarius omnibus adtributus est; quia uero in ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
incorpoꝵ sad in ipsa concupiscentiȩ radice castrantes. cȩlestẽ
& angłi cã uuta intrena mortalitate meditãtes. coniugato
affirmans hoc uite p̃senti. ee. utileñ future. Quid aliud istis
restat nͥ ut ipsũ regnu cęloꝵ adhanc tẽporalẽ iutã iiqͣ uuuc
sumꝰ asserant ꝑtinere : cur eñi ñ & in hanc insaniã ꝓgrediacur
cȩca p̃suptio: Et qͥd hac assertione furiosiꝰ: Nã &si regnũ celoꝵ
aliqͣndo ȩcołia etiã quȩ hoc tẽpore.ẽ. appellat̾. ad hac utiq sic
appellatur qͥa futurȩ uitȩ sẽpit̾neq colligit᷑. Quã iusgͦ ꝓmissionẽ

Expanded text:
estem et angelicam vitam in terrena mortalitate meditantes, conjugatorum affirmans hoc vitae praesenti esse utile, non futurae? Quid aliud istis restat, nisi ut ipsum regnum coelorum ad hanc temporalem vitam, in qua nunc sumus, asserant pertinere? Cur enim non et in hanc insaniam progrediatur caeca praesumptio? Et quid hac assertione furiosius? Nam etsi regnum coelorum aliquando Ecclesia etiam quae hoc tempore est, appellatur; ad hoc utique sic app
Abbreviated transcription (Latin):
tenet uire pietatis lã spe fȩcunditatis amussa ꝓpt̃ qũa fuee aueb¬
pula tu  ei bona nuptialia laudet innuptiis qui lauilore iuulp
nuptias carnus qũt pudenda concupiscentia nom lẽ eiuentiens hopũ¬
mantas castleranda N on eñ ẽ. exnaturali conubio ueniens borũ
sedex antiquo percato accidens malũ Propt̃ hanc̃g fas ut etiã de
ustis &de segitimis auptiis filioꝵ dĩ non filii dĩ sed filii sđi. genie¬
rent᷑ quia & hii qui generant siiã generati sunt non exboe sente¬
rant qđ filii di sunt sed exquo adhuc filii scli. Dñca quippe senten¬
tia ẽ. Tilii scłi huiꝰ generant: & generant᷑ Ex quo taꝙ suniu
adhuc filii sđi huius exterior homo ar̃ corrũpit᷑: ex hocoe biosur
filii sli generant nec filii di nisi regenerent᷑ fuuit sed exquo sum̃
filii uĩ uiterior renouat᷑ de diȩ indiẽ: quã us & ipse exterion ꝓ

Expanded text:
tenet iure pietatis iam spe fecunditatis amissa, propter quam fuerat cotenet iure pietatis iam spe fecunditatis amissa, propter quam fuerat copulatum. haec bona nuptialia laudet in nuptiis, qui laudare uult nuptias. carnis autem concupiscentia non est nuptiis inputanda, sed toleranda. non enim est ex naturali conubio ueniens bonum, sed ex antiquo peccato accidens malum. Propter hanc ergo fit, ut etiam de iustis et legitimis nuptiis filiorum dei non filii dei, sed filii saeculi generentur, quia et hi qui generant, si iam regenerati sunt, non ex hoc generant quod filii dei sunt, sed ex quo adhuc filii saeculi. dominica quippe sententia est: filii saeculi huius generant et generantur. ex quo.itaque sumus adhuc filii saeculi huius, exterior homo noster corrumpitur, ex hoc et huius saeculi filii generantur nec filii dei nisi regenerentur fiunt; sed ex quo sumus filii dei, interior renouatur de die in diem, quamuis et ipse exterior per
Abbreviated transcription (Latin):
igt uiniones nubere. hoc & de marib: dici potest uolo uinio¬
res uxores ducere: ut ad utrũq sexũ ꝑtineat filios ꝓcrtare
patres o matres familias ẽẽ nullã occasionẽ dare ad uersario
maledicti gr̃a uinuptiis tam̃ bona nuptialia diligantti
ples sides sacram̃tũ : sed ꝓles ut ñ nascat᷑ tantũ ueru etiã
uu renoscat᷑ Nascit᷑ nãq ad penã tusi renascat᷑ ad uita łides
dut non qualẽ habent int̃ se etiã in fideles t elantes carn&
Quis eñ ur qũa libet impius uult adultes. urort saut quȩ
mulier qũe libet uult ad ulterũ iurũ. Hoc in conubuo panũ
naturale ẽ. quidẽ carnale tam̃: sed mens xp̃iani conuigis ad ulteriũ
conuigi debet timere n sibi. & a xp̃o sꝑare fidi p̃ mui qua euiltbonu
conuig. sueramitũ iu qł nec separati oe ad ulterati amittiuu coniuger
conuoydĩt casteq custodiant. Solũ ẽ eũi qđ etiã sterile conuigiuro

Expanded text:
igitur iuniores nubere, hoc et de maribus dici potest: uolo iunioigitur iuniores nubere, hoc et de maribus dici potest: uolo iuniores uxores ducere, ut ad utrumque sexum pertineat filios procreare, patres et matres familias esse, nullam occasionem dare aduersario maledicti gratia\'. In  fides, sacramentum. sed proles, non ut nascatur tantum uerum etiam ut renascatur; nascitur namque ad poenam, nisi renascatur ad uitam. fides autem, non qualem habent inter se etiam infideles zelantes carnem; quis enim uir quamlibet inpius uult adulteram uxorem? aut quae mulier quamlibet inpia uult adulterum uirum? hoc in conubio bonum naturale est quidem, carnale tamen. sed membrum Christi coniugis adulterium coniugi debet timere, non sibi et a Christo sperare fidei praemium, quam exhibet coniugi. sacramentum uero, quod nec separati et adulterati amittunt, coniuges concorditer casteque custodiant. solum est enim quod etiam sterile coniugium
Abbreviated transcription (Latin):
necesse . ẽ. incorpore mortis huiꝰ ut sit non seruiat᷑ sed ipsa potiꝰ
non nisi ad ꝓpangandã ꝓlẽ . feriuire cogat᷑ : aut quia hoc tẽpus
qđ iã. eẽ. diximꝰ continendi ab amplexu non habet huiꝰ officii
necessitatẽ ad iacente undiq in om̃ib gentib tanta fertilitate
gignendoꝵ spũalit̃ filioꝵ illud potus excellentis continentiȩ
bonũ qui potest capere capiat. qͥ uero id capere non potest. si ac¬
cepit uxorẽ non peccat & femina si se ñ continet nubat eligat᷑.
bonũ ẽ. homini mulierẽ non tangere Uerũ quia non om̃s ca¬
piunt uerbũ hoc. sed quib datũ ẽ restat ut ꝓpt̃ fornicationes
unus quisq uxorẽ suã habeat & una queq uirũ suũ habeat ÷¬
ae sic ufirmitas in continentiȩ ne cadat in runã flagitioꝵ
Ex cipiat᷑ honestate nuptiarũ. Qđ eñ aut apłs de femuus uolo

Expanded text:
necesse est in corpore mortis huius ut sit, non ei seruiatur, sed ipsa potius necesse est in corpore mortis huius ut sit, non ei seruiatur, sed ipsa potius nonnisi ad propagandam prolem seruire cogatur. aut quia hoc tempus, quod iam esse diximus, continendi ab amplexu non habet huius officii necessitatem adiacente undique in omnibus gentibus tanta fertilitate gignendorum spiritaliter filiorum, illud potius excellentis continentiae bonum qui potest capere, capiat; qui uero id capere non potest, et si acceperit uxorem, non peccat, et femina, si se non continet, nubat. bonum est enim homini mulierem non tangere. uerum quia non omnes capiunt uerbum hoc, sed quibus datum est, restat, ut propter fornicationes unusquisque suam uxorem habeat et unaquaeque uirum suum habeat ac sic infirmitas incontinentiae, ne cadat in ruinam flagitiorum, excipiatur honestate nuptiarum. quod enim ait apostolus de feminis: uolo