comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spargit. Quot enim suꝑuacuis uerbis a silentii sui
censura dissipatur: quasi tot riuis extra se ducitur
UInde & redire interius ad sui cognitionẽ non sufficit
quia ꝑmultiloquiũ sparsa. a secreto se intimȩ con¬
siderationis excludit. Totam uͦ se insidiantis hosts
uulnerib detegit. quia nulla munitione custodis
circuncludit. Unde scriptũ est. Sicut urbs patens
& absq murorũ ambitu. ita uir qui non potest in
loquendo cohibere sp̃m suũ. Quia enim murũ silen¬
tii non habet : patet inimici iaculis ciuitas mentis
Et cum se ꝑ uerba extra semet ipsam eicit: aptam s
aduersario ostendit. Quam tanto ille sine labore
suꝑat: quanto & ipsa quȩ uincitur. contra semet ipsã
ꝑ multiloquiũ pugnat. Plerunq autẽ quia ꝑ quos¬
dam gradus desidiosa mens in lapsũ casus impel¬
litur : dum ociosa cauere uerba neglegimus. ad
noxia ꝑuenimus. Ut prius loqui aliena libeat.

Expanded text:
spargit. Quot enim supervacuis verbis a silentii sui spargit. Quot enim supervacuis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur. Unde et redire interius ad sui cognitionem non sufficit, quia per multiloquium sparsa, a secreto se intimae considerationis excludit. Totam vero se insidiantis hostis vulneribus detegit, quia nulla munitione custodiae circumcludit. Unde scriptum est: Sicut urbs patens et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum . Quia enim murum silentii non habet, patet inimici jaculis civitas mentis; et cum se per verba extra semetipsam ejicit, apertam se adversario ostendit. Quam tanto ille sine labore superat, quanto et ipsa quae vincitur, contra semetipsam per multiloquium pugnat. Plerumque autem quia per quosdam gradus desidiosa mens in lapsum casus impellitur, dum 55 otiosa cavere verba negligimus, ad noxia pervenimus; ut prius loqui aliena libeat,
Abbreviated transcription (Latin):
curro roluerurit. Lingua itaq discrece freranda
uino nsolubiliter obligancda. Scriptĩ nanqrest
S apiens tacebit usq ad tẽpus. Ut nimirũ cum oppor¬
tunem considerat: post posita censura silentii loquen¬
doquȩ congruunt: inusum se utilitatis impendat
trursũ scriptũ est Tempus tacendi. & tempus lo¬
quendu. Duscrete quippe uicissitudinũ pensanda st̃
tempora: ne aut cũ restringi lingua dehet. ꝑ uerba
inutiliter defluat: aut cũ loqui utilit̾ potest. semet¬
rans ait. Pone dñe custodiam ori meo: & hostium
circunstantiȩ labis meis. Non enim poni ori suo pa-¬
rietem sed hostiũ petiit: qđ uidelicet aꝑitur & clau¬
ditur. Unde & nobis caute discendũ est quatinus os
discretũ & congruo tempore uox aꝑiat: & rursũ
congruo taciturnitas claudat.
ut uigilant᷑ aspiciant. a quanto rectitudinis
supiora colligitur. quia illud repetit unde descen¬
dit: & relaxata deperit. quia sẽ ꝑ infima inutilitoi

Expanded text:
curare noluerunt. Lingua itaque discrete frenanda curare noluerunt. Lingua itaque discrete frenanda est, non insolubiliter obliganda. Scriptum namque est: Sapiens tacebit usque ad tempus , ut nimirum cum opportunum considerat, postposita censura silentii, loquendo quae congruunt, in usum se utilitatis impendat. Et rursum scriptum est: Tempus tacendi, et tempus loquendi . Discrete quippe vicissitudinum pensanda sunt tempora, ne aut cum rinutiliter defluat, aut cum loqui utiliter potest, semetrans ait: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis meis . Non enim poni ori suo parietem, sed ostium petit, quod videlicet aperitur et clauditur. Unde et nobis caute dicendum est, quatenus os discretum et congruo tempore vox aperiat, et rursum congruo taciturnitas claudat.ut vigilanter aspiciant a quanto rectitudinis superiora colligitur, quia illud repetit unde descendit; et relaxata deperit, quia se per infima inutiliter
Abbreviated transcription (Latin):
consueuit inuenitur. Plerunq autẽ nimis taciti
cũ nonnulla in iusta patiuntur : eo in acriorem
dolorem ꝓdeunt. quo eal sustinent non loquunt᷑
Nam si illatas molestias tranquille lingua diceret
a conscientia dolor emanaret. Wlnera enĩ clausa
plus cruciant. Nam cũ putredo quȩ interius feruet
eicitur : ad salutem dolor aꝑitur. Scire gͥ debent
qui plusquã expedit tacent᷑: ne int̾ molesta quȩ
tolerant. dum linguam tenent. uim doloris ex ag¬
gerent. Admonendi enĩ sunt. ut si ꝓximos sicut se
diligunt: minime illis taceant. unde cos iuste re-¬
pchendunt. Uocis enĩ metlicanune. utaoruno saluti
picunitait: dum & ab ilo qui infert a etlo piora
opelestrui & abhoc qui sustinet: doloris feruor uuil¬
pores apto temipatur. Quieri prermorũ mala sesor¬
aus  edam in silentio linguã premiau rarisi con
pectis auine ib i usum medicaminis subtrabuun
tes mortis auctores fiunt: quo uir us qc̃ poterane

Expanded text:
consuevit invenitur. Plerumque autconsuevit invenitur. Plerumque autcum nonnulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae sustinent non loquuntur. Nam si illatas ma conscientia dolor emanaret. Vulnera enim clausa plus cruciant. Nam cum putredo quae interius fervet ejicitur, ad salutem dolor aperitur. Scire igitur debent, qui plus quam expedit tacent, ne inter molesta quae tolerant, dum linguam tenent, vim doloris exaggerent. Admonendi sunt enim ut si proximos sicut se diligunt, minime illis taceant unde eos juste reprehendunt. Vocis enim medicamine utrorumque saluti concurritur, dum et ab illo qui infert actio prava compescitur, et ab hoc qui sustinet doloris fervor vulnere aperto temperatur. Qui enim proximorum mala respiciunt, et tamen in silentio linguam pribus usum medicaminis subtrahunt, et eo mortis auctores fiunt, quo virus quod poterant
Abbreviated transcription (Latin):
despicit. Cumq os corporis claudit: quantum se¬
uitiis supbiendo apiat non agnoscit. linguã & eni
premit: mentẽ eleuat. Et cum suam nequiciam ini¬
nime considerat: tanto apud se cunctos liberius qun¬
to & secretius accusat. Admonendi st̃ gͥ nimis tactti
ut scire sollicite studeant. non solũ quales foris osto¬
dere: sed etiã quales se debeant intus exhibere t
plus ex cogitationib occultũ iudiciũ: quam ex ser¬
monib reprehensionẽ metuant ꝓximorũ. Scripũ
nanq ẽ. Filimi attende sapientiã meam. & prudii¬
tiȩ meȩ inclina aurem tuam: ut custodias cogita¬
tiones. Nil quippe in nobis. ẽ. corde fugacius. Qq
a nobis totiens recedit. quotiens ꝑ prauas cogita¬
tiones defluit. Hinc & enĩ psalmista ait. Cor mus
dereliquit me. Hinc ad semet ipsũ rediens dicit
nuenit seruus tuus cor suũ ut oraret tẽ. Cum gͦ
cogitatio ꝑ custodiã restringitur: cor qđ fugere

Expanded text:
despicit. Cumque os corporis claudit, quantum sedespicit. Cumque os corporis claudit, quantum sevitiis superbiendo aperiat non agnoscit. Linguam etenim premit, mentem elevat; et cum suam nequitiam minime considerat, tanto apud se cunctos liberius, quanto et secretius accusat. Admonendi sunt igitur nimis taciti, ut scire sollicite studeant, non solum quales foris ostendere, sed etiam quales se debeant intus exhibere, ut plus ex cogitationibus occultum judicium quam ex sermonibus reprehensionem metuant proximorum. Scriptum namque est: Fili mi, attende sapientiam meam, et prudentiae meae inclina aurem tuam, ut custodias cogitationes . Nil quippe in nobis est corde fugacius, quod a nobis toties recedit, quoties per pravas cogitationes defluit. Hinc etenim Psalmista ait: Cor meum dereliquit me . Hinc ad semetipsum rediens, ait: Invenit servus tuus cor suum ut oraret te . Cum ergo cogitatio per custodiam 54 restringitur, cor quod fugere
Abbreviated transcription (Latin):
corsumptȩ. Sciendũ uͦ est quia nonnunquã cum int̾
Nagellorũ duriciam remanent incorrecti: dulei
sunt aclmonitione mulcendi. Quos eni cruciamta
non corrigunt: nonnunquã ab iniquis actib lenia
blandim̃ta compescunt: Quia & plerunq egros
quos fortis pigentorũ potio curare non ualuit.
ad salutẽ pristinã tepens aqua reuocauit. Et non¬
nulla uulnera quȩ curari incisione nequeunt: Fo¬
meritis olei sanantur. Et durus adamas incisionem
ferri non recipit: sed lęni hyrcorũ sanguine mollescit.
multiloquio uacantes. Insinuari nanq nimis taci-¬
tis debet: quia dum quȩdã uitia incaute fugiunt.
occulte deteriorib implicantur. Nam sepe linguam
quia immoderatius frenant: in corde grauius multilo¬
quium tolerant. Ut eo plus cogitationes in mente fer¬
ueant: quo eas uiolenta custodia indiscreti silenti ĩ
to se esse securius estimant. quia foris a reprehensorib

Expanded text:
consumptae . Sciendum vero est, quod nonnunquam cum inter consumptae . Sciendum vero est, quod nonnunquam cum inter flagellorum duritiam remanent incorrecti, dulci sunt admonitione mulcendi. Quos enim cruciamenta non corrigunt, nonnunquam ab iniquis actionibus lenia blandimenta compescunt; quia et plerumque aegros, quos fortis pigmentorum potio curare non valuit, ad salutem pristinam tepens aqua revocavit; et nonnulla vulnera quae curari incisione nequeunt, fomentis olei sanantur. Et durus adamas incisionem ferri minime recipit, sed leni hircorum sanguine mollescit. multiloquio vacantes. Insinuari namque nimis tacitis debet, quia dum quaedam vitia incaute fugiunt, occulte deterioribus implicantur. Nam saepe linguam quia immoderatius frenant, in corde gravius multiloquium tolerant; ut eo plus cogitationes in mente ferveant, quo illas violenta custodia indiscretto se esse securius aestimant, quia foris a reprehensoribus
Abbreviated transcription (Latin):
tionis: ines uersus ẽ. in medio fornacis. Stagnũ uer
cũ ex arte componitur : argenti speciem mentiur
Qui gͦ simulationis uitio non caret in tribulationer.
stagnũ factus. ẽ. infornace. Ferro autẽ utitur: qui
uitę ꝓoximi insidiatur. Ferrũ itaq ẽ in fornace. qui
nocendi maliciã non amittit in tribulatione. flum¬
bum quoq cȩteris metallis. ẽ grauius. Infornace gͦ
plumbũ inuenitur : qui sic peccati sui pondere pre¬
mitur. ut etiã in tribulatione positus. ecernis desi¬
deriis non eleuetur. Hinc rursũ scriptũ est. Multo
labore sudatũ ẽ: & non exiuit de ea nimia rubigo
eius aeq ꝑ ignem. Ignem quippe nobis tribulatio¬
ois aimouet : ut in nos rubiginem uitiorũ purget
S edntt ꝑ ignem rubiginẽ amitimus: quando & init̾
flagella uitio non caremuis. Hinc ꝓpħa iterũ dicit
E iustra conflauit conflator maliciȩ eorũ non sunt

Expanded text:
tionis, in aes versus est in medio fornacis; stannum vero tionis, in aes versus est in medio fornacis; stannum vero cum ex arte componitur, argenti speciem mentitur. Qui ergo simulationis vitio non caret in tribulatione, stannum factus est in fornace. Ferro autem utitur, qui vitae proximi insidiatur. Ferrum itaque in fornace est qui nocendi malitiam non amittit in tribulatione. Plumbum quoque caeteris metallis est gravius. In fornace ergo plumbum invenitur, qui sic peccati sui pondere premitur, ut etiam in tribulatione positus, a terrenis desideriis non levetur. Hinc rursum scriptum est: « Multo labore sudatum est, et non exivit de eo nimia rubigo ejus neque per ignem; » ignem quippe nobis tribulationis admovet, ut in nobis rubiginem vitiorum purget, sed nec per ignem rubiginem amittimus, quando et inter flagella vitio non caremus. Hinc propheta dicit: « Frustra conflavit conflator, malitiae eorum non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
pere dusciplinã. Hinc. ẽ. qđ dñs dicit. Interfeci & ꝑdi¬
cti popłmistum: & tam̃ a uiis suis non st̃ reuersi:
Hinc rursus ait. Popłs non ẽ. reuersus ad ꝑcutientẽ se
Hinc uoce flagellantiũ ꝓpħa conqueritur dicens
Curiuimus babilonẽ: & non ẽ sarata. Babilon quippe
curatur. nec tam̃ ad sanitatem rediicitur: qualNqo
mens in praua actione confusa. uerba correctionis
audie.: Flagella correptionis ꝑcipit: & tam̃ ad reoi
salutis itinera redire contemnit. Hinc captiuo israbe¬
litico popło nec tam̃ ab iniquitate conuerso dñs e¬
probrit dicens. Uersa est mͥ domus isrł inscoriam
om̃s isti es. & stagnũ. ferrũ & plumbũ in medio for¬
nacis. Acsi apte dicat. Purgare cos ꝑ ignem tribila
sed in fornace mͥ in ȩs. stagnũ. ferrũ & plumbin
uersi sunt: quia non ad uirtutẽ sed ad uitia etiu
in tribulatione ꝓruperunt. Es quippe cũ ꝓcutiturs
amplius metallis cȩteris sonitũ reddit. Quĩ gͥ i
ꝑsecutione positus. erumpit ad sonitũ murmuri¬

Expanded text:
disciplinam . Hinc est quod Dominus dicit: Interfeci et perdidi populum istum, et tamen a viis suis non sunt reversi . Hinc rursus ait: Populus non est reversus ad percutientem se Hinc voce flagellantium propheta conqueritur dicens: Curavimus Babylonem, et non est sanata : Babylon quippe curatur, nec tamen ad sanitatem reducitur, quando mens in prava actione confusa verba correptionis audit, flagella correctionis percipit, et tamen ad recta salutis itinera redire contemnit. Hinc captivo Israelitico populo, nec tamen ab iniquitate converso Dominus ep. 37. « Versa est mihi domus Israel in scoriam. Omnes isti aes, et stagnum, et ferrum, et plumbum in medio fornacis . Ac si aperte dicat: Purgare eos per ignem tribulesivi; sed in fornace mihi in aes, stagnum, ferrum, et plumbum versi sunt, quia non ad virtutem, sed ad vitia etiam in tribulatione proruperunt. Aes quippe dum percutitur, amplius metallis caeteris sonitum reddit. Qui igitur in percussione positus erumpit ad sonitum murmura
Abbreviated transcription (Latin):
faciat.  losi aꝑte ueritas dicat. Quid ꝓdesto lomi¬
auaricia corrigitur: si in uerbis ad momentis. qua
fugitiua sit presens uita monstretur. Si eorũ ad me¬
dium memoria deducatur: qui & ditari in hoc mun¬
cdo diu conati sunt. & tam̃ in adeptis diuitiis diu
manere nequiuerunt. Quib festina mors repente
& simul abstulit: quicquid eorũ nequicia nec simul
nec repente congregauit. Qui hic rapta reliquert.
sedd secum ad iudicium causas rapinȩ detulerunt
Horũ itaq exempla audiant: quos in uerbis suis ꝓcul
dubio e iposi condemante Ut cũ post uerba adcor
leunt: untar seitẽ quos iudicant enubres anico

Expanded text:
faciat ? Ac si aperte Veritas dicat: Quid prodest homiavaritia corrigitur, si in verbis admonentis quam fugitiva sit praesens vita, monstretur: si eorum ad medium memoria deducatur, qui et ditari in hoc mundo diu conati sunt, et tamen in adeptis divitiis diu manere nequiverunt, quibus festina mors repente et simul abstulit quidquid eorum nequitia nec simul nec repente congregavit; qui non solum hic rapta reliquerunt, sed secum ad judicium causas rapinae detulerunt. Horum itaque exempla audiant, quos in verbis suis procul dubio et ipsi condemnant; ut cum post verba ad cor redeunt, imitari saltem quos
Abbreviated transcription (Latin):
culpa peccator accesserit uidetur. Pedes ericii conspi¬
ciuntur: quia quib uestigiis nequicia sit ꝑpetrata
cognoscitur. Et tam̃ adductis repente excusationib.
impura mens introrsus pedes colligit. quia cuncta
iniquitatis suȩ uestigia absconditꝰ Caput subtrahit:
quia miris defensionib nec inchoasse malũ se aliqͥd
ostndit. Et quasi spcra in mani cenenus ren sanet. quia

Expanded text:
culpam peccator accesserit videtur. Pedes ericii conspiculpam peccator accesserit videtur. Pedes ericii conspiciuntur, quia quibus vestigiis nequitia sit perpetrata cognoscitur, et tamen adductis repente excusationibus impura mens introrsus pedes colligit, quia cuncta iniquitatis suae vestigia abscondit. Caput subtrahit, quia miris defensionibus nec inchoasse se malum aliquod ostendit. Et quasi sphaera in manu tenentis remanet, quia
Abbreviated transcription (Latin):
refugiunt. se se sub fallaciȩ uelamine abscondunt. uui
qđ peccant qđq iam aꝑte cernitur. excusare moliuste
ta ut sepe is qui eorũ culpas corriꝑe studet. aspse tal¬
sitatis nebulis seductus. pene amisisse sẽ uideat qđ ae
eis certũ tenebat. Unde recte sub iudeȩ specie. ꝑ ꝓpham
contra peccantẽ animam seq excusantẽ dicitur. Ibi
habuit foueã ericius. Ericii quippe nomine. impu¬
re mentis seseq callide defendentis duplicitas desi¬
gnatur. Quia uidelicet ericius cũ apprehenditur
cius & caput cernitur. & pedes uidentur. & corpus ome
conspicitur. Sed mox ut apprehensus fuerit: semet¬
ipsum in speram colligit. pedes introrsus trahit. capit
abscondit. & intra tenentis manus totũ simul amit¬
titur: qđ totum simul ante uidebatur. Sic nimirii
impurȩ mentes sunt: cũ in suis excessib cõprehendun¬
tur. Uaput enĩ ericii cernitur: quia quo initio ad

Expanded text:
refugiunt, sese sub fallaciae velamine abscondunt, et hoc refugiunt, sese sub fallaciae velamine abscondunt, et hoc quod peccant, quodque jam aperte cernitur, excusare moliuntur; ita ut saepe is qui eorum culpas corripere studet, aspersae falsitatis nebulis seductus, pene amisisse se videat quod de eis jam certum tenebat. Unde recte sub Judaeae specie per prophetam contra peccantem animam excusantemque se, dicitur: Ibi habuit foveam ericius . Ericii quippe nomine impurae mentis seseque callide defendentis duplicitas designatur; quia videlicet ericius cum apprehenditur, ejus et 48 caput cernitur, et pedes videntur, et corpus omne conspicitur; sed mox ut apprehensus fuerit, semetipsum in sphaeram colligit, pedes introrsus subtrahit, caput abscondit, et intra tenentis manus totum simul amittitur, quod totum simul ante videbatur. Sic nimirum, sic impurae mentes sunt, cum in suis excessibus comprehenduntur. Caput enim ericii cernitur, quia quo initio ad
Abbreviated transcription (Latin):
sume corsibi erbe  serpentis astittiã colurbe sim¬
polirtas sonpere. Qudtinus nec secusti eꝑsuloit ã
nout alleant eet abintellectus studio en simpbier¬
nou corpetant Ac contra admonendi sunt umipuri
some ion ptetaos defensiores querurte. seaeꝑ peauieles
susp tuomib: actantur. Nil autẽ est ad defendenctũ
puritaco butiũs. nil aci dicendũ ueritate facilius
Nam dum falaciam suam tutri conatut: duro cor
labo t fa ciaatur Hinc nanq scriptũ est: Labor labi¬
orum ipsorũ opiet eos. Qui enĩ nunc implet tunc o¬
perit: quia cũius nunc animũ ꝑblandam inquietu¬
direm exerit. tunc ꝑ asperam retributionẽ premit
Hinc ranq pieremia dicitur. Docuerunt linguã suã
loqui mendaciũ. ut inique agerent laborauerunt
Aesi apte diceretur. Quia amici esse ueritatis sine labo¬
i poterant: ut peccent laborant. Dumq uiuere sim¬
pliciter renuunt: laborib exigunt ut morianturi
Nam plerunq inculpa deprehensi dũ quales sint agnosci

Expanded text:
tis astutiam columbae simplicitas temperare, quatenus nec seducti per prudentiam calleant, nec ab intellectus studio ex simplicitate torpescant. At contra admonendi sunt impuri, semper improbas defensiones quaerunt, semper pavidis suspicionibus agitantur. Nil autem est ad defendendum puritate tutius, nil ad dicendum veritate facilius. Nam dum fallaciam suam tueri cogitur, duro cor labore fatigatur. Hinc namque scriptum est: Labor labiorum ipsorum operiet eos . Qui enim nunc implet, tunc operit, quia cujus nunc animum per blandam inquietudinem exerit, tunc per asperam retributionem premit. Hinc per Jeremiam dicitur: Docuerunt linguam suam loqui mendacium, ut inique agerent laboraverunt . Ac si aperte diceretur: Qui amici esse veritatis sine labore poterant, ut peccent laborant; cumque vivere simpliciter renuunt, laboribus exigunt ut moriantur. Nam plerumque in culpa deprehensi, dum quales sint cognosci
Abbreviated transcription (Latin):
naii.t contra admonendi sunt¬
qui adhuc aliena rape contendunt: ut sollicite au¬
diant quid ueniens in iudicium dñs dicat. Ait nanq
Esuriui enim: & non dedistis mͥ manducare. Sitiui.
& non dedistis mͥbibere. Hospes fui: & non collegistis

Expanded text:
At contra admonendi suntqui adhuc et aliena rapere contendunt, ut sollicite audiant quid veniens in judicium Dominus dicat. Ait namque: Esurivi, et non dedistis mihi manducare; sitivi, et non dedistis mihi bibere; hospes eram, et non
Abbreviated transcription (Latin):
H inc iohel ait. Scĩficate ieiunium. Iciuniũ quapre
scificare. ẽ adiunctis bonis aliis. dignã do abstinen¬
tiam carnis ostendere Ad monendi ft̃ abstinentes.
quia tunc placentẽ dõ abstinentiã offerunt: cum
ea quȩ sibi de alimentis subtrahunt. indigentib
largiuntur. Sollerter nanq audiendũ est: qđ p¬
ꝓpħam dñs redarguit dicens. Cum ieiunaretis &
plangeretis in quinto & inseptimo mense phos septu¬
aginta annos. nunquid iei uniũ ieiurastis mͥ: Et cũ
cõmeditis & bibitis. nunquid non uobismet ipsis comẽ¬
airis a uobismet ipsis bibitis: Nomeriã do ed sibi
auons elus a que ucatri adltempus sibotealnt. põm
mopd cebuit. sed uentri post melũ efferendla sa¬
conit sabnt aut illos appetitus ge dameuis sntet
docut an istos affucta caro ex elatione supplariet
andat ult Exore ueritatis Attendite aute uodbns
ntormr g alertur corcla ur̃a incrapula & ebrietate.¬

Expanded text:
ate jejunium. Jejunium quippe sanctificare, est adjunctis aliis bonis diguam Deo abstinentiam earnis ostendere. Admonendi sunt abstinentes, ut noverint quia tunc placentem Deo abstinentiam offerunt, 63 cum ea quae sibi de alimentis subtrahunt, indigentibus largiuntur. Solerter namque audiendum est, qminus redarguit, dicens: Cum jejunaretis, et plangeretis in quinto, et in septimo mense per hos septuaginta annos, nunquid jejunium jejunastis mihi? Et cum comeditis et bibitis, nunquid non vobis comeditis et vobis metipsis bibitis ? Non enim Deo, sed sibiat, si ea quae ventri ad tempus subtrahit, non egenis tribuit, sed ventri postmodum offerenda custodit. Itaque ne aut illos appetitus gulae a mentis statu dejiciat, aut istos afflicta caro ex elatione supplantet, audiant illi ex ore Veritatis: Attendite autem vobis, ne forte graventur corda vestra in crapula
Abbreviated transcription (Latin):
siat N demonendi sunt etiã qui iam sua miscditei bar¬
guntur iot sollicite custodire studeant ne cum comn¬
ua pecata elemohynis redimunt. adhuc redimen¬
dalomratant Ne uenalem dĩ iusticiam estimene.
si ciumeurant ꝙꝓ peccatis nummos tribuere arbit oen¬
fiaue posie inuilte peccare: Plus ẽ nanq anima quã
esa a corpus plus quã uestimentũ Qui gͦ escam atꝙ
uestimentũ paupib largitur. sed tam̃ animȩ uł cor

Expanded text:
it. Admonendi sunt etiam qui jam sua misericorditer largiuntur, ut sollicite custodire studeant, ne cum commissa peccata eleemosynis redimunt, adhuc redimenda committant; ne venalem Dei justitiam aestiment, si cum curant pro peccatis nummos tribuere, arbitrentur se posse inulte peccare. Plus est namque anima quam esca, et corpus quam vestimentum . Qui ergo escam aut vestimentum pauperibus largit
Abbreviated transcription (Latin):
spem reducat. Districtȩ itaq contra illos diuinȩ sen¬
tentiȩ ꝓferendȩ sunt: ut ad cognitionẽ sui: conside¬
rata eterna animaduersione reuocentur. Audiant
enim in se impletũ esse qđ scriptũ est. Si contuderis
stultũ in pila quasi tisanas feriente desuꝑ pilo:
non auferetur ab eo stulticia cius. Contra hos ꝓpħa¬

Expanded text:
spem reducat. Districte itaque contra illos divinae senspem reducat. Districte itaque contra illos divinae sententiae proferendae sunt, ut ad cognitionem sui considerata aeterna animadversione revocentur. Audiant enim in se impletum esse quod scriptum est: Si confuderis stultum in pila, quasi ptisanas ferienti desuper pilo, non auferetur ab eo stultitia ejus Pro
Abbreviated transcription (Latin):
iterũ dicit. Uui sp̃s dñi. ibi libertas. Di gͦ adliuca
prua astione formidata poena ꝓhibet: ꝓfesto formi¬
auantis animuĩ. nulla sp̃s libertas tenet Nam si poerã
sonenetueret: culpam ꝓculdubio ꝑpetraret. Ignorat
ntiq ens gram libertatis quam ligce seru nos doenos¬
iꝰ^ ona eni ꝓ semet ipsis aranda sunt: & non poenis
compellentib exequenda: Nam qui ꝓpterea bona F¬
cet qua tormentorũ mala metuit: uult nonesse qđ
meturit ut audenter illicita cõmitat. Inde luce
clarius constat: qđ coram dõ innocentia amittitur.
ante cuius oculos desiderio peccat us
⁊ contra ii quos ab iniquitatib nec flagella compe¬
scunt. tanto acriori inuectione feriendi sunt.
quanto maiori insensibilitate duruerunt. Plerunq
enĩ sine declignatione dedignandi sunt: sine desꝑa¬
tione despandi. Ita duntaxat. ut & ostensa despatio
formidinem incutiat: & subiuncta admonitio ad

Expanded text:
iterum dicit: Ubi spiritus Domini, ibi libertas . Si ergo adhuc a iterum dicit: Ubi spiritus Domini, ibi libertas . Si ergo adhuc a prava actione formidata poena prohibet, profecto formidantis animum nulla spiritus libertas tenet. Nam si poenam non metueret, culpam proculdubio perpetraret. Ignorat itaque mens gratiam libertatis, quam ligat servitus timoris. Bona enim pro semetipsis amanda sunt, et non poenis compellentibus exsequenda. Nam qui propterea bona facit, quia tormentorum mala metuit, vult non esse quod metuat, ut audenter illicita committat. Unde luce clarius constat quod coram Deo innocentia amittitur, ante cujus oculos desiderio peccatur. At contra hi, quos ab iniquitatibus nec flagella compescunt, tanto acriori invectione feriendi sunt, quanto majori insensibilitate duruerunt. Plerumque enim sine dedignatione dedignandi sunt, sine desperatione desperandi; ita duntaxat, ut et ostensa desperatio formidinem incutiat, et subjuncta admonitio ad
Abbreviated transcription (Latin):
sua ingratus existat. si ipse hinc sine flagello
non exiit. qui hic siNe peccato uixit:¬
LITER admonendi sunt qui flagella metuunt
& ꝓpterea in nocenter uiuunt: atq aliter ad¬
monendi sunt qui sic in iniquitate duruert̃. ut
neq ꝑflagella corrigantur. Dicendũ nanq est fla
gella timentib. ut & bona temporalia nequaquam
ꝓ magno desiderent. quȩ adesse etiam prauis uident.
& mala prȩsentia nequaquã uelut intolerabilia fu¬
giant: quib hic plerunq etiã bonos affici non igno¬
rant. Admonendi sunt. ut si malis ueracit᷑ carere
desiderant: ȩterna supplicia ꝑhorrescant. Neq in
hoc suppliciorũ timore remaneant: sed ad gr̃am¬
amoris. etiã nutrimento caritatis excrescant: Scri¬
ptum quippe. ẽ. Perfecta caritas foras mittit timo¬
rem. Et rursũ scriptum ẽ. Non accepistis sp̃m ser¬
uitutis iterum in timore : sed sp̃m adoptionis fili¬
orum. in quo clamamus. abba pat̃. Vnde idẽ doctor

Expanded text:
sua ingratus existat, si ipse hinc sine flagello sua ingratus existat, si ipse hinc sine flagello non exiit, qui hic sine peccato vixitliter admonendi sunt qui flagella metuunt, et propterea innocenter vivunt; aliter qui sic in iniquitate duraverunt, ut neque per flagella corrigantur. Dicendum namque est his gella timentibus, ut et bona temporalia nequaquam pro magno desiderent, quae adesse etiam pravis vident; et mala praesentia nequaquam velut intolerabilia fugiant, quibus hic plerumque etiam bonos affici non ignorant. Admonendi sunt ut si malis veraciter carere desiderant, aeterna supplicia perhorrescant, neque in hoc suppliciorum timore remaneant, sed ad amoris gratiam nutrimento charitatis excrescant. Scriptum quippe est: Perfecta charitas foras mittit timorem . Et rursum scriptum est: Non accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus: Abba pater . Unde idem doctor
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ abiis quos creauerat ꝑtulit mala considerent. qđ
tot obiecta conuitiorũ probra sustinuit. qđ de ma¬
nu antiqui hostis captiuorũ cotidie animas rapiens.
insultantiũ alapas accepit. qđ aqua nos salutis dilu¬
ens. a ꝑfidorum sputis faciem non abscondit. quod
aduocatione sua nos ab ȩternis suppliciis liberans
tacitus flagella tolerauit. qđ int̾ angłorũ choros
pennes nobis honores tribuens colaphos ꝑtulit. qđ
a peccatorũ nos punctionib saluans. spinis caput
supponere non recusauit: qđ ȩterna nos dulcedine
debrians in siti sua fellis amaritudinẽ accepit. qđ
qui ꝓ nobis patrem quãuis diuinitate esset ȩqualis
adorauit: sub irrisione adoratus tacuit: qđ uitam
mortius prȩparans usq ad mortẽ ipse uita ꝑuenit
Cur itaq asꝑum creditur ut a dõ homo toleret fla¬
gella ꝓmalis. si tanta ds̃ ab hominib ꝑtulit mala
ꝓbonis: Aut quis sana intelligentia de ꝑcussione

Expanded text:
noster ab his quos creaverat, pertulit mala, considerent; quod noster ab his quos creaverat, pertulit mala, considerent; quod tot abjecta conviciorum probra sustinuit; quod de manu antiqui hostis captivorum animas quotidie rapiens, insultantium alapas accepit; quod aqua salutis nos diluens, a perfidorum sputis faciem non abscondit; quod advocatione sua nos ab aeternis suppliciis liberans, tacitus flagella toleravit; quod inter angelorum choros perennes nobis honores tribuens, colaphos pertulit; quod a peccatorum nos punctionibus salvans, spinis caput supponere non recusavit, quod aeterna nos dulcedine inebrians in siti sua fellis amaritudinem accepit; quod qui pro nobis Patrem, quamvis divinitate esset aequalis, adoravit, sub irrisione adoratus tacuit; quod vitam mortuis praeparans, usque ad mortem ipse vita pervenit. Cur itaque asperum creditur, ut a Deo homo toleret flagella pro malis, si tanta Deus ab hominibus pertulit mala pro bonis? Aut quis sana intelligentia de percussione
Abbreviated transcription (Latin):
ptnstando excoquit curas. Quia eni uenter mens qp̃.
ei srtentia docitur qua scriptũ est Lucerna dñi spi¬
clum hominis. quȩ inuestigat om̃ia secreta uen¬
tris lesi diceret. Diuini afflatus illuminatio cum in
mentẽ hominis uenerit: eã sibimet ipsi illumes ans
osterndit. Quȩ ante sp̃s sc̃ĩ aduentũ cogitationes pra¬
oss a por tare poterat: & pensare nesciebat liuor gͦ
uulneris abstergit mala & plagȩ in secretioribus
uentris: quia cum exterius ꝑcutimur. ad peceatoꝵᷤ
nrorum memoriam taciti afflic̾tiq reuocam᷑: atq
ante oculos nr̃os cuncta quȩ a nobis sunt male gesta
reducimus & ꝑ hoc qđ foris patimur: magis intus
qđ fecimus dolemus. Unde fit ut inter aꝑta uul¬
nera corporis. amplius nos abluat plaga secreta uen¬
tris quia sarat nequicias praui oꝑis. occultũ uulnus
doloris. Admonendi sunt egri. quatinus patientiȩ
uirtitẽ seruent: ut incessant̾ quanta redemptor

Expanded text:
petractando excoquit curas. Quia enim venter mens dicitur, petractando excoquit curas. Quia enim venter mens dicitur, ea sententia docetur qua scriptum est: Lucerna Domini spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta ventris Ac si diceret: Divini afflatus illuminatio, cum in mentem hominis venerit, eam sibimetipsi illuminans ostendit, quae ante Spiritus sancti adventum cogitationes pravas et portare poterat, et pensare nesciebat. Livor ergo vulneris abstergit mala, et plagae in secretioribus ventris; quia cum exterius percutimur, ad peccatorum nostrorum memoriam taciti afflictique revocamur, atque ante oculos nostros cuncta quae a nobis sunt male gesta reducimus, et per hoc quod foris patimur, magis intus quod fecimus dolemus. Unde fit ut inter aperta vulnera corporis amplius nos abluat plaga secreta ventris, quia sanat nequitias pravi operis occultum vulnus doloris. Admonendi sunt aegri quatenus patientiae virtutem servent, ut incessanter quanta Redemptor
Abbreviated transcription (Latin):
at in notescat. Vnde & bene ꝑpecrum dicti rr
Correptionẽ habuit uesaniȩ suȩ subiugale muti
qđ in hominis uoce loquens ꝓhibuit ꝓpħȩ inip¬
entiam Insanus quippe homo a subiugali muto ar¬
ripitur: quando elata mens: humilitatis bonim
qđ tenere debeat. ab afflicta carne memoratur
S ed huius correctionis donũ iccircobalaam non obti¬
nuit: quia ad maledicendũ ꝑgens. uocẽ non ment̃
mutauit. Admonendi sunt egri. ut considerent
quanti sit muneris molestia corporalis: quȩ & admis¬
sa peccata diluit. & ea quȩ admitti poterant compe¬
scit : quȩ sumpta ab exteriorib plagis concussȩ m̃ti
poenitentiȩ uulnera infligit. Unde scriptũ est.
Li uor uulneris abstergit mala. & plaga in secretiorib
uentris. Mala enim liuor uulneris abstergit: quia
flagellorũ dolor. uł cogitatas uł ꝑpetratas nequicias
aluit Solet uͦ uentris appellatione mens plerumꝙ¬
alapi. Quia sicut uenter consumit escis. ita mensi

Expanded text:
r: Correptionem habuit suae vesaniae subjugale mutum, quod in hominis voce loquens prohibuit prophetae insipientiam . Insanus quippe homo a subjugali muto corripitur, quando elata mens humilitatis bonum quod tenere debeat ab afflicta carne memoratur. Sed hujus correptionis donum idcirco Balaam non obtinuit, quia ad maledicendum pergens, vocem, non mentem mutavit. Admonendi sunt aegri ut considerent quanti sit muneris molestia corporalis, quae et admissa peccata diluit, et ea quae admitti poterant compescit; quae sumpta ab exterioribus plagis, concussae menti poenitentiae vulnera infligit. Unde scriptum est: Livor vulneris abstergit mala, et plagae in secretioribus ventris . Mala enim livor vulneris abstergit, quia flagellorum dolor vel cogitatas, vel perpetratas nequitias diluit. Solet vero ventris appellatione mens accipi; quia sicut venter consumit escas, ita mens
Abbreviated transcription (Latin):
srio sulentiũ . Videlicet indicans. quia mentis iu¬
sticu de solatur: quando ab immoderata locutione
non paretur. Hinc iacobus dicit. Siquis pitat se reli¬
guosum esse non refrenans linguam siram sed seducens
cor suum: huius uana ẽ religio. Hinc rursus at¬

Expanded text:
justitiae silentium , videlicet indicans quia mentis justitia desolatur, quando ab immoderata locutione non parcitur. Hinc Jacobus dicit: Si quis putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana e
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc rursũ scriptũ est. Filimi noli neglegere disciplinã
dñi. neq fatigeris cum ab eo argueris. Quem enim di¬
ligit dñs castĩgat. flagellat autẽ omnem filiũ quẽ
tapit hiice psalmista ait Laliades ten bouilat i omnes

Expanded text:
Hinc rursum scriptum est: Fili mi, noli negligere disciplinam Hinc rursum scriptum est: Fili mi, noli negligere disciplinam Domini, neque fatigeris cum ab eo argueris. Quem enim diligit Dominus castigat, flagellat autem omnem filium quem recipit . Hinc Psalmista
Abbreviated transcription (Latin):
extraneorũ habitacula id . ẽ. immundorũ sp̃uum fa¬
cta multiplicat: nimirũ uł luxuriando uł si iꝓbien¬
do agens. ut etiam se addito ꝑditorũ numerus creset
Dene autẽ subditur. & gemas in nouissimis quando eon¬
sumpseris carnes & corpus tuum. Plerunq enim accepi
salus carnis. ꝑuitia expenditur: sed cum repente sul¬
trahitur. cum molestiis caro atteritur. cum iam egreai
anima urgetur : diumale habita: quasi ad bene ui¬
uendum silus amissa requiritur. Et tunc gemunt
homines qđ dõ seruire noluerint: quando damina sis¬
neglegentiȩ: recuꝑare seruiendo nequaqua possunt
Und̾e alias dicitur. Cum occideret eos quȩrebant eum
⁊ contra admonendi sunt egri: ut eo sẽ dĩ filios
esse sentiant quo illos disciplinȩ flagella castigam
Nisi enim correctis hȩreditatem dare disponeret. erudi¬
re eos ꝑmolestias non curaret. Hinc nanq ad iohem p

Expanded text:
extraneorum habitacula, id est immundorum spirituum faextraneorum habitacula, id est immundorum spirituum facta multiplicat; nimirum vel luxuriando, vel superbiendo agens, ut etiam se addito perditorum numerus crescat. Bene autem subditur: Et gemas in novissimis, quando consumpseris carnes et corpus tuum. Plerumque enim accepta 50 salus carnis per vitia expenditur; sed cum repente subtrahitur, cum molestiis caro atteritur, cum jam egredi anima urgetur, diu male habita quasi ad bene vivendum salus amissa requiritur. Et tunc gemunt homines quod Deo servire noluerunt, quando damna negligentiae suae recuperare serviendo nequaquam possunt. Unde alias dicitur: Cum occideret eos, tunc requirebant eum . At contra admonendi sunt aegri, ut eo se filios Dei sentiant, quo illos disciplinae flagella castigant. Nisi enim correctis haereditatem dare disponeret, erudire eos per molestias non curaret. Hinc namque ad Joannem
Abbreviated transcription (Latin):
bers sunt. nsi maligni sp̃sͥ qui a celestis sunt patriȩ
sorte separati: Quis uͦ honor nr̃ est nisi qđ etiam
insutepcor porib conditi. ad conditoris tam̃ nr̃i
sumus imaginem & similitudinẽ creati: Uel quis
alius crudelis. ẽ. nisi ille apostata angłs. qui & semet¬
ipsum poena mortis suꝑbiendo ꝑculit. & inferre mor¬
tem humano generi etiam ꝑditus non peꝑcit: hono¬
rem itaq suum alienis dat: qui ad dĩ uraginem ac
similitudinẽ conditus. uitȩ suȩ tempora malignorũ
sp̃uum uoluntatib administrat. Annos etiam̃ suos¬
crudeli tradit: qui ad uoluntatẽ malȩ dominantis
aduersirii: accepta uiuendi spacia expendit. Vbi
bene subditur. Neforte impleantur extranei uirib
tiisl & labores tui sint indomo aliena. Quisquis ens
ꝑacceptam ualitudinẽ corporis. ꝑ tribitam sibi sapi¬
entiã mentis. non exercendis uirtutib sed ꝑpetrandis
uitiis elaborat: nequaquã uirib: suis domũ suam sel

Expanded text:
ieni sunt, nisi maligni spiritus, qui a coelestis sunt patriae sorte separati? Quis vero honor noster est, nisi quia etiam in luteis corporibus conditi, ad conditoris tamen nostri sumus imaginem et similitudinem creati? Vel quis alius crudelis est, nisi ille apostata angelus, qui et semetipsum poena mortis superbiendo perculit, et inferre mortem humano generi etiam perditus non pepercit? Honorem itaque suum alienis dat, qui ad Dei imaginem ac similitudinem conditus, vitae suae tempora malignorum spirituum voluntatibus administrat. Annos etiam suoscrudeli tradit, qui ad voluntatem male dominantis adversarii, accepta vivendi spatia expendit. Ubi bene subditur: Ne forte impleantur extranei viribus tuis, et labores tui sint in domo aliena. Quisquis enim per acceptam valetudinem corporis, per tributam sibi sapientiam, mentis non exercendis virtutibus, sed perpetrandis vitiis elaborat, nequaquam suis viribus suam domum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
rent quanta salus cordis sit molestia corporalis: quȩ
ad cognitionẽ suimentẽ reuocat. & quã plerunq salus
abicit. infirmitatis memoria reformat. Ut animus
qui extra se inelatione ducitur: cui sit conditioni
sublitus. ex pcussa quam sustinet carne memor

Expanded text:
stia corporalis, quae ad cognitionem sui mentem revocat, et quam plerumque salus abjicit, infirmitatis memoria reformat, ut animus, qui extra se in elatione ducitur cui sit conditioni subditus ex percussa quam sustinet carne memor
Abbreviated transcription (Latin):
laudent: & agere recusent. Grauius quippe extrema
ultione feriendi sunt: quib placuit qđ imitari nolu¬
erunt: Admonendi sunt inuidi. ut ꝑpendant quantȩ
cęcitatis sunt: qui alieno ꝓfectu deficiunt. aliena ȩxul-¬
tatione contabescunt. Quantȩ infelicitatis sunt: qui
melioratione ꝓximi deteriores fiunt. Dumq augñta
alienȩ ꝓsperitatis aspiciunt: apud semet ipsos anxie
afflicti. cordis sui peste moriuntur. Quid istis infe¬
licius: quos dum conspecta felicitas afficit. poena
nequiores reddit: Aliorũ uero bona quȩ habere non
osunt. si diligrent. suca fatrer⁊ lc amens sẽ

Expanded text:
laudent, et agere recusent. Gravius quippe extrema laudent, et agere recusent. Gravius quippe extrema ultione feriendi sunt, quibus placuit quod imitari noluerunt. Admonendi sunt invidi, ut perpendant quantae caecitatis sunt, qui alieno provectu deficiunt, aliena exsultatione contabescunt. Quantae infelicitatis sunt, qui melioratione proximi deteriores fiunt; dumque augmenta alienae prosperitatis aspiciunt, apud semetipsos anxie afflicti, cordis sui peste moriuntur. Quid istis infelicius, quos dum conspecta felicitas afficit, poena nequiores reddit? Aliorum vero bona quae habere non sunt, si diligerent, sua facerent. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
pręsentis uitȩ stadio ad certamen alienũ deuoti fau¬
tores. sed pigri spectatores assistant: eo post certamen
sine brauo remaneant: quo nunc in certamine non
laborant. Et tunc eorũ palmas afflicti respiciant:
in quorũ nunc laborib ociosi ꝑdurant. Ualde quip¬
pe peccamus: si aliena bene gesta non diligimus.
Sed nil mercedis agimus: si ea quȩ diligimus. in quan¬
tum possumus non imitamur. Dicendũ itaq est
beniuolis. quia si imitari bona minimȩ festinant
quȩ laudantes approbant: sic eis uirtutũ sc̃ĩtas. sicut
stultis spectatorib ludicrarũ artium uanitas placet
lli nanq aurigarũ ac hẏstrionum gesta laudib effert̃.
nec tam̃ esse desiderant. quales illos conspiciunt esse
quos laudant. Mirantur eos placita egisse: sed tam̃
similiter deuitant placere. Dicendũ est beniuolis.
ut cum ꝓrrimorũ facta conspiciunt: ad suum cor
redeant. & de alienis actib ñ prȩsumant. Ne bona

Expanded text:
praesentis vitae stadio ad certamen alienum devoti faupraesentis vitae stadio ad certamen alienum devoti fautores, sed pigri spectatores assistant, eo post certamen sine bravio remaneant, quo nunc in certamine non laborant; et tunc eorum palmas afflicti respiciant, in quorum nunc laboribus otiosi per durant. Valde quippe peccamus, si aliena bene gesta non diligimus. Sed nil mercedis agimus, si ea quae diligimus, in quantum possumus non imitamur. Dicendum itaque est benevolis, quia si imitari bona minime festinant quae laudantes approbant, sic eis virtutum sanctitas sicut stultis spectatoribus ludicrarum artium vanitas placet. Illi namque aurigarum et histrionum gesta favoribus efferunt, nec tamen tales esse desiderant, quales illos conspiciunt esse quos laudant. Mirantur eos placita egisse, sed tamen devitant similiter placere. Dicendum est 46 benevolis ut cum proximorum facta conspiciunt, ad suum cor redeant, et de alienis actibus non praesumant; ne bona
Abbreviated transcription (Latin):
uietoriam captiuus erubescat. Seq non reddlidisse
corttimelias dolent: & deteriora rependere si occasio
prebeatur quȩrat. Quib gͦ isti sunt similes. nisi
nis qui ꝑfortitudinem in campo uictores sunt. sed
ꝑ neglegentiam post modũ intra urbis claustra ca¬
puntur : Quib sunt similes. nisi iis quos irruens
grauis languor a uita non subtrahit. sed leniter
ueniens rediuiua febris occidit: Commonendi st̃
igitur patientes ut cor post uictoriã muniant. ut
hostem publico bello suꝑatum insidiari mȩniis men.¬
tis intendant. ut languorem plus repetentẽ time¬
ant. ne hostis callidus eo indeceptione post modum
maiori exultatione gaudeat: quo illa dudum
contra se rigida colla uictorum calcat
di Admonendi sunt nanq beniuoli ut sic alie¬
nis bonis congaudeant: quatinus habere & ꝓpria
concupiscant. Sic ꝓrimorũ facta diligendo lau-¬
dent: ut ea etiã imitando multiplicent. Ne si in hoc¬

Expanded text:
victoriam captivus erubescat, seque non reddidisse victoriam captivus erubescat, seque non reddidisse contumelias doleat, et deteriora rependere, si occasio praebeatur, quaerat. Quibus ergo isti sunt similes, nisi his qui per fortitudinem in campo victores sunt, sed per negligentiam postmodum intra urbis claustra capiuntur? Quibus sunt similes, nisi iis quos irruens gravis languor a vita non subtrahit, sed leniter veniens recidiva febris occidit? Admonendi sunt igitur patientes, ut cor post victoriam muniant, ut hostem publico bello superatum insidiari moeniis mentis intendant; ut languorem plus reserpentem timeant, ne hostis callidus eo in deceptione postmodum majori exsultatione gaudeat, quo illa dudum contra se rigida colla victorum calcat.di. Admonendi namque sunt benevoli, ut sic alienis bonis congaudeant, quatenos habere propria concupiscant. Sic proximorum facta diligendo laudent, ut ea etiam imitando multiplicent, ne si in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
melias prior inferat: alterum ꝓuocans. ut contume¬
lias lȩsus reddat. Sed plerunq dũ huius iã uictor ẽ.
qui in iuriã ꝑsuasus irrogat: ab illo uincitur. qui
illatam sibi ȩquanimit̃ portat. Unius gͦ uictor quẽ
commouendo subiugauit. tota contra alterũ uirtu¬
te se erigit. eumq obsistentẽ fortiter & uincentem
dolet. Quem quia commouere in ipsa contumelia¬
rum iaculatione non potuit: ab aꝑto certamine in¬
terim quiescens. & secreta suggestione cogitationem
licessens. aptum deceptionis tempus inqurte. Quia
iim pibico bello ꝑdidit: ad crercendas oceulte in¬
saias er ardescit. Quietis nanq iam tempore adua
ctoris animũ redit: & uel rerũ damna uł iniuria¬
rum iatula ad memoriam reducit: eunctaq quȩ
ubi illata siunt uehement ex aggerans intolerabilia
ostendit. Tantoq mentẽ merore conturbat. ut
oserunq uir patiens illa se ęquanimit᷑ tolerasse post

Expanded text:
melias prior inferat, alterum provocans ut contumemelias prior inferat, alterum provocans ut contumelias laesus reddat. Sed plerumque dum hujus jam victor est qui injuriam persuasus irrogat, ab illo vincitur qui illatam sibi aequanimiter portat. Unius ergo victor quem commovendo subjugavit, tota contra alterum virtute se erigit, eumque obsistentem fortiter et vincentem dolet; quem quia commovere in ipsa contumeliarum jaculatione non potuit, ab aperto certamine interim quiescens, et secreta suggestione cogitationem lacescens, aptum deceptionis tempus inquirit. Quia enim publico bello perdidit, ad exercendas occulte insidias exardescit. Quietis namque tempore jam ad victoris animum redit, et vel rerum damna, aut injuriarum jacula ad memoriam reducit, cunctaque quae sibi illata sunt, vehementer exaggerans, intolerabilia ostendit; tantoque mentem moerore conturbat, ut plerumque vir patiens illa se aequanimiter tolerasse post
Abbreviated transcription (Latin):
de oculo fr̃ĩs tui Acsi dicatur menti iniquȩ interius
dolenti & scãm se exterius ꝑ patientiã demonstran¬
te Prius a te molem maliciȩ excute : & turc alias
de impatientiȩ leuitate reprehende. Ne duĩ nobio
studes simulationẽ uincere : peius tͥ sit aliena praui
tolerare. Euenire etiã plerunq patientib solet urt eo
quidem tempore quo uł aduersa patiuntur uł con¬
tumelias audiunt. nullo dolore pulsentur. Et sc
patientiã exhibeant: ut custodire etiã cordis inno¬
centiam non omittant. Sed cum post paululũ hȩc ipsa
quȩ ꝑtulerint ad memoriã reuocant: igne se dolo¬
ris inflammant. Argum̃ta ultionis inquirunt. &
mansuetudinẽ quam tolerantes habuerunt: retra¬
Ctantes in maliciã uertunt. Quib citius a prȩdican¬
te succurritur: siquȩ ẽ. huius ꝑmutationis causa
pandatur. Callidus nanq aduersarius bellũ contra
duos mouet. Unũ uidelicet inflammans. ut contu¬

Expanded text:
de oculo fratris tui. Ac si de oculo fratris tui. Ac si dolenti, et sanctam se exterius per patientiam demonstranti: Prius a te molem malitiae excute, et tunc alios de impatientiae levitate reprehende, ne dum non studes simulationem vincere, pejus tibi sit aliena prava tolerare. Evenire etiam plerumque patientibus solet ut eo quidem tempore quo vel adversa patiuntur, vel contumelias audiunt, nullo dolore pulsentur, et sic patientiam exhibeant, ut custodire etiam cordis innocentiam non omittant; sed cum post paululum haec ipsa quae pertulerint, ad memoriam revocant, igne se doloris inflammant, argumenta ultionis inquirunt, et mansuetudinem quam tolerantes habuerunt, retractantes in malitiam vertunt. Quibus citius a praedicante succurritur, si quae sit 45 hujus permutationis causa pandatur. Callidus namque adversarius bellum contra duos movet, unum videlicet inflammans ut contu
Abbreviated transcription (Latin):
ribus intiorũ mater malicia dominatir. Et mcas¬
su foris dequicia ex ramis inciditur: si surreptura
multiplicnus intus in radice seruatur. Unde & ꝑ
semet ipsam ueritas dicit. Diligite inimicos uĩos.
bene faertesis quioderunt uos: & orate ꝓꝑsequentib
enelumn rartib uobis. Vitus itaq ẽ. corã hominib
aduersarios tolerare. sed uirtus coramdõ diligere
Quia hoc solũ ds̃ sacrificium accipit: qđ ante eiꝰ oculos
in altari boni oꝑis. caritatis flamia incendit. hinc
est qđ rursũ quibusdã patientib nec tam̃ diligentib
dicte. Quid autẽ uides festiicam in oculo frĩs tui.
& trabem in oculo tuo non uides: Perturbatio quip¬
pe impatientiȩ festuca. ẽ: malicia uͦ in corde. trabes
in oculo. Illã nanq aura temptationis agitat. hanc
autẽ consũmata nequicia pene immobilit̃ portat.
Recte uͦ illic subiungitur. Hẏpocrita. eice primum
trabem de oculo tuo: & tunc uidebis cicere festucã

Expanded text:
ribus vitiorum mater malitia dominatur; et incasribus vitiorum mater malitia dominatur; et incassum foras nequitia ex ramis inciditur, si surrectura multiplicius intus in radice servatur. Unde et per semetipsam Veritas dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderuntet calumniantibus vos . Virtus itaque est coram hominibus, adversarios tolerare; sed virtus coram Deo, diligere; quia hoc solum Deus sacrificium accipit, quod ante ejus oculos in altari boni operis flamma charitatis incendit. Hinc est quod rursum quibusdam patientibus, nec tamen diligentibus dicit: Quid autem vides festucam in oculo et trabem in oculo tuo non vides ? Perturbatio quippe impatientiae festuca est; malitia vero in corde, trabes in oculo. Illam namque aura tentationis agitat, hanc autem consummatio nequitiae pene immobiliter portat. Recte vero illic subjungitur: Hypocrita, ejice primum trabem de oculo tuo, et tunc videbis ejicere festucam