comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si itret quis alii faciet sͥ domum uł librum uł alias
operas. et alius iuret ei ꝙ redder sibi m̃cedem. Uł qnͣdo
duo socii utirant de cõicandis ad inuicem om̃ib lucris.
si aĩto iuirant suꝑ aliquo dando faciendo uł nõ facien¬
do aclinuicẽ ut dem̃ est. S ał uirant aliqͥd se scũrõ.¬
mensurã. Uł cum uirant duo socii bonoꝵ ꝙ nõ ne¬
gociabunt᷑ tali uel tali uel tali negociatõe. uł qd̾ nõ
ibunt ad istas nundinas uł acl illas. Si aũ iuram̃¬
tum respicit ad comod̾ ł in comod̾ alienũ ilisting̾.
qr si respicit et spectat acd comod̾ alienũ obseruatõ ui¬
rañti: nõ possũt sibi remitt̾e. ut si urent mechanici ali¬
uł sic purgata. uł fullones pannoꝵ ꝙ nõ trahent te¬
las uenales ultͣ certũ mod̾. uł ꝙ nõ texent pannos
de filis formatis ad rotam. Si aut obseruatõ iuram̃¬
ti dampnosa sit aliis: nõ est obligatorium. Ut siuirẽt

Expanded text:
si iuret quis quod faciet sibi domum vel librum vel alias si iuret quis quod faciet sibi domum vel librum vel alias operas et alius iuret ei quod reddet sibi mercedem vel quando duo socii iurant de communicandis adinvicem omnibus lucris. Si autem non iurant super aliquo dando, faciendo vel non faciendo adinvicem, ut dmensuram, vel cum iurant duo socii bonorum, quod non negotiabuntur tali vel tali negotiatione, aut quod non ibunt ad istas nundinas vel ad illas. Si autem iuramentum respicit ad commodum vel incommodum alienum, distingue quia si respicit et spectat ad commodum alienum observatio iuramenti, non possunt sibi remittere, ut si iurent mechanici alivel sic purgata, vel fullones pannorum quod non trahent venales telas ultra certum modum vel quod non texent pannos de filis formatis ad rotam. Si autem observatio iuramenti damnosa sit aliis, non est obligatorium, ut si iurant
Abbreviated transcription (Latin):
se aliquid fcũros. sr. sic̃
cultum cli. aut religionẽ nel pietatem ꝑtinet iura¬
iñtum: nõ possunt remitt̾e. ut si duo iurent qd̾ ibt̃
ult᷑ mare militare d̾o. aut ꝙ ĩ grabt̃ religionẽ aut
ꝗd̾ dicent duo uł tͥa psalt̾ia ꝓ inuicẽ aut si pistores.
Paliqui mecanici iurent ꝙ. de suo lucro certã portio¬
go quin possint remitt̾e tͥ ꝙ simł nõ uadant s non
possunt remitit̾e sibi quin uadant ⁊ .q. duo iurata
respicit temporale commodũ: disting̾. qr si ẽet iura¬
mento ten̾et᷑ fac̃e qd̾ iurant nõ possunt sibi remit¬
tere qr pp̃ salitẽ animaꝵ uidr sic iuratũ ut si car¬
nifices iurart ꝙ nõ uendent carnes infectas uel cor¬
ruptas ꝓ sanis. aut mercatores qd̾ nõ sophisticabũt
tenent᷑ seruare ꝙ iurt᷑. nisi qr uirat᷑ disting̾. qi si
obseruantia uiram̃ti spectat im̃ ad comod̾ uł inco¬
niod̾ ilirantium et iurent de dampno faciendo ł
nõ faciendo aliquo ałti ab ałt̃o posũt s remit̾ent

Expanded text:
se aliquid facturos vel non cultum dei aut religionem vel pietatem pertinet iuramentum, non possunt remittere, ut si duo iurent quod ibunt ultra mare militari deo aut quod intrabunt religionem aut quod dicent duo vel tria psalteria pro invicem. Aut si pistores vel aliqui mechanici iurent quod de lucro suo certam portio quin possint remittere sibi quod simul non vadant, sed non possunt remittere sibi quin vadant. Nam quasi duo iurata uramentum respicit temporale commodum, distingue quia si absque iuramento tenebantur facere quod iurant, non possunt sibi remittere, quia propter salutem animarum videtur sic iuratum, ut si carnifices iurant quod non vendent carnes infectas vel corruptas pro sanis: aut mercatores quod non sophisticabunt  iuratur, nisi quia iuratur, distingue, quia si observantia iuramenti spectat tantum ad commodum vel incommodum iurantium et iurent de dando, faciendo vel non faciendo aliquo alteri ab altero, possunt sibi remittere. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
hiꝰ uiram̃ta nõ sint obligatoria. qr illicit᷑ ẽ ꝙ urat᷑. cũ
peccatũ sit circũ scripro iuram̃to talia fac̾e uel serua¬
re corrupta intentõe tam p̃p reuerentiã sacram̃ti et
scandalum alioꝵ nõ expecdit qd̾ remittant sͥ hi iura
tentia imponẽda est de tem̾ario iuram̃to¬

Expanded text:
iuramenta non sunt obligatoria, quia illicitum est quod iuratur, cum peccatum sit, circumscripto iuramento, talia facere vel servare corrupta intentione, tamen propter reverentiam sacramenti et scandalum aliorum, non expedit quod remittant sibi huiusmodi iuramtentia imponenda est de temerario iuramento
Abbreviated transcription (Latin):
ram̃to ꝓmissorio excuset a periurio. U̾gͣ
harauit debitor se solutur᷑ in certot̾mino.
ipeuitus no potest solu̾e. ad ħ dicas qd̾ sitẽ
qñ uirabat credebat se posse nõ redd̾e. uel cre¬
debat ꝙ posset. ẜ fatue qi nõ habebat cãm cce¬
dendi tunc in utroq cãi peierabat. qr in
primo caũ deerat u̾itas in cõscĩa. In ẜo. iudi
cium .s.e.s. tͥa. Siuͦ credebat ab initio se pos¬
se redd̾e et ꝓbabłr: nõ peierabat qnͣtum in ħ
et post ea fec̃ posse suum. In utroq caũ sinõ
re debito: s cau fuit amissa pecunia in uia.

Expanded text:
ramento promissorio excuset a periurio. Verbi gratia: iuravit debitor se soluturum in certo termino, impeditus non potest solvere. Ad hoc dicas, quod si tunc quando iurabat credebat se non posse reddere vel credebat quod posset, sed fatue, quia non habebat causam credendi, tunc in utroque casu peierabat, quia in primo casu deerat veritas in conscientia, in secundo iudicium. Si vero credebat ab initio se posse reddere et probabiliter, non peierabat quantum ad hoc, si postea fecit posse suum: in utroque ergo casu re debito; sed casu fuit amissa pecunia in via.
Abbreviated transcription (Latin):
De officialibus uero. exe¬
cutoribus. et cet̾is subditis. credo saluo me
si pro certo sciunt.¬
secus si dubitant.
re innocentem. ⁊ si p̾cipia¬
tur ei a suꝑiori uidice. nõ¬
tam a delegato ad man¬

Expanded text:
De officialibus vero exetoribus et ceteris subditis, credo salvo melsi pro certo sciusecus si dubitant, re innocentem, etiam si precipiatur ei a superiori iudice. Ntam a delegato ad man
Abbreviated transcription (Latin):
illum locum. orclinauit in me caritatem. Ait .n.
multoꝵ caritas in ordinata est. ꝙ ĩ pͦ est. ponũt
trium uel quartum. Primo d̾̃s̃ diligendus est.
Scd̾o̾ parentes. inde filii. Post domestici. qui si bo¬
ni sunt: malis filiis sũt p̾ponendi. s ħ auct̃as

Expanded text:
icorum: Ordinavit in me charitatem, ait: Multorum charitas inordinata est; quod in primo est, ponunt tertium vel quartum, Primo Deus diligendus est, secundo parentes, inde, filii, post domestici; qui si boni sunt, malis filiis praeponendi sunt. S
Abbreviated transcription (Latin):
ut si quis sciens pecuniam alicuius inuiˢ¬
cire se m̃tiat᷑. Septim̃ ꝙ. nulli obest et pro¬
tum. Octauũ est ꝙ et nulli obest. et adħ
ꝓdest. ut ab immũdicia cõrli aliq̃ tueatur.
ut si uolenti corrumpere uirginẽ: m̃tiat᷑
eam ẽẽ cõiugatam. In hiis autem tanto
¶Aprimo recełit. ꝯͣ uid̾r

Expanded text:
ut si quis piam, pecuniam alicujus injuscire se mentiatur. Septimum, quod et nulli obest et pro. Octavum est quod et nulli obest et ad hoc prodest, ut ab immunditia corporali aliquem tueatur, ut si volenti corrumpere virginem, mentiatur quis eam esse coniugatam. In his autem tanto primo recedit. Gui
Abbreviated transcription (Latin):
nam legalem: d inscribere .i. libellum acc̾atoĩs
facere ⁊ ad penã talionis se obligare: S si corã
ecc̃astico uidice uult eam accusare ad thori sepa¬
rationẽ te ei dare libellum accusationis s nõ d
se obligare ad pe¬
nam talionis qm̃
ceret sũ nõ hr̃et
mixta uit̾ cuulẽ ⁊ criminalem qmͣ¬
uis in p̾sentia principaliũ persona¬
rum securius ꝓcedat᷑. ¶Lue¬

Expanded text:
nam legalem debet inscribere, id est libellum accusationis facere, et ad penam talionis se obligare. Sed si coram ecclesiastico iudice vult eam accusare ad thori separationem, tenetur ei dare libellum accusationis, sed non debet se obligare ad pm talionis, beretmista inter civilem et criminalem, quvis in praesentia principalium personrum securius procedatu
Abbreviated transcription (Latin):
uel in honesta. uel per¬
nes iurare: nõ credo in
qmͣ ꝙ peccet mortłr. Ri¬
baldos aũt et illos qui
passim et assidue iurãt per membra dñi: non au¬
deo a peccato mortali excusare

Expanded text:
el inhonesta vel pernes iurare non credo, d peccet mortaliter. Ribaldos autem et illos qui passim et assidue iurant per membra domini, non audeo a peccato mortali excusare
Abbreviated transcription (Latin):
potestate iudicis.
in uidicio sac̃dotiᷤ.
nͥl sit reseruans sui.
ut om̃ia eo iubente paratus sit fac̾e ꝓ recipienda ui¬
ta anime: quecũq faceret pro euitanda corporis mor¬
te. ⁊ hoc cum desiderio: quia uitam recuperat infi-¬

Expanded text:
potestate judicis, in judicio sa cerdotis, bi reservans sui, ut omnia eo jubente paratus sit facere pro recipienda vita animae, quaecumque faceret pro vitanda corporis morte; et hoc cum desiderio, quia
Abbreviated transcription (Latin):
iira dico symoniam ⁊̃ committ̾e magistrum qui festum de iure uel
consuetudine colend nõ uult concedere scolarib colendum. ñ pecunia
sibi clata. uel eꝯͦ. diem non colendum concedit colendum pro pecu¬
nia. S ncquid ab aliis scolarib qui nec sunt pauperes nec de eadem ecc̃a
pot̾ exigere salarium uł nũquid magr᷑ in scolis parisius. uł bonoñ pot̃
¶Scientia donũ cłi est. quia
dat᷑ a deo ad illuminandũ
utlłm ex quo sequit᷑ affec¬
tus accensio. ⁊ ẽ ꝑfectõ aĩe
płus ualens qmͣ totꝰ mũduᷤ.
Sic̃ ⁊ ip̃a anima. unde est ĩ¬
ip̃ãm cognitionem u̾itatis
aut sciãm. s penã et laborẽ
ei competent᷑ et honeste pot̾ licite exigere moderette. ał nicħ d exigere. S¬

Expanded text:
r. Dico simoniam etiam committere magistrum, qui festum de iure vel consuetudine colendum, non vult concedere scholaribus colendum, nisi pecunia sibi data, vel econverso, diem non colendum concedit colendum pro pecunia. Sed nunquid ab aliis scholaribus qui non sunt pauperes, nec de ecclesia, potest exigere scientia donum dei est, quia datur a deo ad illuminandum intellectum, ex quo sequitur affectus accensio et est perfectio anime plus valens quam totus mundus, sicut et ipsa anima, unde est imipsam cognitionem veritatis aut scientiam, sed pennam et laborem ei competenter, honeste potest et licite exigere, moderate tamen. Aliter
Abbreviated transcription (Latin):
ueniam concedens apls concubitum attendit con¬
iugatorum. u est in continẽtie malũ. Incontinẽ¬
tie malum est qd̵ uir cognoscit uxorem ⁊̃ ultͣ nõci¬
tatem procreandi filios. s et ibi est nuptiarum bo¬
num. et ita nõ pp̃ illud malumm culpabile est hoc
bonũ. s illud malum fit ueniale pp̃bonum nup¬
nõ affectu nõ regnat in eo impetus uoluptatis. fi
p̾ceps fertur ad coitum. nichil felius qmͣ ama¬
re uxorem qua
si adulteram.

Expanded text:
ue concedens Apostolus, concubitum attendit conjugatorum, ubi est incontinentiae malum. Incontinentiae malum est, quod vir cognoscit uxorem etiam ultra necessitatem procreandi liberos, sed et ibi est nuptiarum bonum; imo vero non propter illud malum culpabile est hoc bonum, sed illud malum fit veniale propter bonum nupnon affectu; non regnat in eo impetus voluptatis, nec praeceps fertur ad coitum. Nihil est foedius quam uxorem amare quasi adulteram.
Abbreviated transcription (Latin):
secꝰ est de coacto. nam ille recipit execittoẽm.
tõnalit̾ coacto: nam absolte coactꝰ nõ recipi¬
res ita sentiunt Io. ⁊ alii płiq. cũ quib ego.
h. tñ intelligit totũ de ordinatis ab hereticis.
quidã tñ dñt qd̾ si nõ possum probare per
testes eũ symoniacũ debeo recipere ordines
ab eo sim̃ p̾cipit. lic sciam eũ symoniacũ.
S ño possum exequi sine dispensatõe. dñt qͥ¬
dam ꝑlone. alii cuuislibet superioris q̃ in se¬
creto erit petenda ne ep̃c infamet᷑. ħ de sy a¬
moniaco in ordine. Setꝰ de alio scd̃m distin¬
litate nõ dr ab illo recipere ordinẽ. S depone

Expanded text:
Secus est de coacto, nam ille recepit executionem tionaliter coacto. Nam absolute coactus non reciperes de eius effectu, Io. et alii plerique cum quibus ego. N. tamen intelligit totum de ordinatis ab hereticis. Quidam tamen dicunt, quod si non possum probare per testes eum simoniacum, debeo recipere ordines ab eo, si mihi precipit, licet sciam eum simoniacum; sed non possum exequi sine dispensatione, dicunt quidam pape, alii cuiuslibet superioris, que in secreto erit petenda, ne episcopus infametur. Hoc de simoniaco in ordine, secus de alio secundum distinlitate non debet ab illo recipere ordinem, sed
Abbreviated transcription (Latin):
pͥbenclis ha modo qd liceat eis qmͣdiu uix̾int illos here ꝓ pbendis et quod sic
ad mttant᷑ acd canonicatum quidã ⁊̃ retinent potestatẽ conferendi illam p¬
bendam alis ꝑsone. Si cõtingat eos cedere uł adecedere nũquid ẽ symonia. Sẽ
qui pͥbñdam institurr ĩ aliqͣ ecc̃a de cõsensu ep̃i in ip̃a constitutõe de cõsensu
eiuis ⁊ frm̃ si ibi sunt aliq̃ pot̃ retiñe ius pr̃onat᷑ uł inperpetuũ uł ad tem¬
pus de assignatoẽ aũ reclditiũ ꝓ p̾benda ⁊ oꝑtinenda ca nonita dic sccłm¬

Expanded text:
rebendis, hoc modo quod liceat eis quamdiu vixerint illos habere pro prebendis et sic admittantur ad canonicatum? Quidam etiam retinent potestatem conferendi illam prebendam alii persone, si contingat eos cedere vel decedere, nunquid est symonia? Respondeo: qui prebendam instituit in aliqua ecclesia de consensu episcopi, in ipsa constitutione de consensu eius et fratrum, si ibi sunt aliqui, potest retinere ius patronatus vel in perpetuum vel ad tempus. De assignatione autem reddituum pro prebenda et obtinenda canonica, dic sec
Abbreviated transcription (Latin):
principalit̾. ut per bona temporalia que
offert sp̃ualia ualeat adipisci. et clici qui
eum ĩ frẽm admtitunt nõ eeñt eum nͥ
comoda tẽporalia reciperẽt admissuri. nũ¬
clicem qui scrutator est cordiũ. ⁊ cogni¬
tor secretorũ. culpabiles iudicantur. uñ¬

Expanded text:
ducatur ut per temporalia bona, quae offert, spiritualia valeat adipisci, et clerici qui eum in fratrem admittunt, non essent eum, nisi commoda temporalia perciperent, admissuri, dicem, qui scrutator est cordium et cognitor secretorum, culpabiles judicantur.
Abbreviated transcription (Latin):
scit aliquis ep̃m suũ symoniacũ uult ordi¬
nari petit ab eo linam
recipiendi ordines aba¬
Io nõ uult dare ĩmo pͥci¬
pit quod recipiat orcli¬
nes ab eo. quid faciet:
dico quod nõ d recipe
ab eo si scit eum symo¬
niac̃ in ordine. cũ .n. il¬
le nõ hãt exẽcutoẽm ñ
posset isti dare .i.q .i. re¬
cari qm̃ recipiat ordi¬
¶Quid si ignorabat eum
dic qd̾ qnͣtumcũq sit
occultũ ⁊ ille ignoretur.
non recipit executoẽm.

Expanded text:
scit aliquis episcopum suum simoniacum, vult ordinari, petit ab eo licentiam recipiendi ordines ab alio, non vult dare, immo precipit quod recipiat ordines ab eo, quid faciet? Dico quod non debet recipere ab eo, si scit eum simoniacum in ordine, cum enim ille non habeat executionem, non posset isti dare et cari, quam recipiat ordiQuid si ignorabat eum Dic quod quantumcunque sit occultum et iste ignoret, non recipit execu
Abbreviated transcription (Latin):
tandam deuotionẽ. ⁊ id̾o po-¬
nunt singulis annis certã
qͣntitatem ex qua refician¬
tur ⁊ prouideant pauperi¬
bus. bonũ ẽ. dũ modo inten¬
tiones sint mũde.⁊ principa¬
lit̾ inło site. absit .n. ut ea
q̃ p̃p bonum ⁊ licitũ facimꝰ

Expanded text:
tandum devotionem et ideo ponunt singulis annis certam quantitatem ex qua reficiantur et provideant pauperibus, bonum est, dummodo intentione sint munde et principaliter in deo fixe. Absit enim, ut ea que propter bonum
Abbreviated transcription (Latin):
nerante
frat̾nitatis pot̾ ingͤ¬
dienti ex pͥmi honꝰ.
certe summe soluẽ¬
de singlis annis. S
bñficia ecc̃astica nõ
sunt instititta pro¬
pter faciendas ca¬
pas sericas. uł pro¬
curationes soluẽdai.

Expanded text:
nie fraternitatis potest ingrediendi exprimi onus certe summe solvende singulis annis. Sed beneficia ecclesiastica non sunt instituta propter faciendas cappas sericas vel procurationes solvendas.
Abbreviated transcription (Latin):
expͥmere nõia et qnͣtitatem obla¬
toꝵ. c̾do ⁊̃ quod si hiꝰ recipiendus
dicat. uł aliquis pro eo. dabo sin¬
gulis annis pro expensis meis.
ẽ illicitum qñ nõ sufficit monas

Expanded text:
exprimere nomina et quantitatem oblatorum. Credo etiam quod si huiusmodi recipiendus dicat, vel aliquis pro eo, dabo singulis annis pro expensis meis C est illicitum, quando non sufficit monas
Abbreviated transcription (Latin):
um ẽ qũ aliquis eligendus dat hĩ ꝑsone ad ne impediat electionẽ
de ip̃o facientiam. Si aũ manifestum eẽt quod ille impediens nł¬
lum iꝰ hr̃et in electione. ⁊ post electõnem fcãm se oppon̾et nec̃fir¬
maret᷑ uł insfitueret᷑ electus allegans id solum ꝙ eiꝰ assensu fuit
electus. poss tc̃ redim̾e uexatõnem suã. sic̃ magr̃ ħ innuit. S ⁊¬
si attre electionem as de quo cõstaret nlłnthr̃e in electione ĩm
petliret electionẽ faciendam. simpͣ .i. ne fieret aliqͣ electõ posset
capłm reclimere uexatoem suam. Si as̃i impetliret nõ ne oĩo fie¬
ret electõ. S ne de Nto fieret electõ uł de illo forte capłm tũc nich̾
poss dare impedif di sic̃ nec ille cꝰ electõ impediretur. ¶ Qosi¬

Expanded text:
um est quando aliquis eligendus dat huiusmodi persone aliquid, ne impediat electionem de ipso faciendam. Si autem manifestum esset quod ille impediens nullum ius haberet in electione et post electionem factam se opponeret ne confirmaretur instaretque electus, allegans id solum quod eius assensu fuit electus, posset tunc redimere vexationem suam, sicut magister hic innuit. Sed etsi ante electionem aliquis, de quo constaret nullum habere in electione ius, impediret electionem faciendam simpliciter, id est ne fieret aliqua electio, posset capitulum redimere vexationem suam. Si autem impediret, nonne omnino fieret electio. Sed ne de isto fieret electio vel de illo, forte capitulum tunc nihil posset dare impedienti, sicut nec ille cuius electio impediretur.
Abbreviated transcription (Latin):
acto. ego credo ꝙ nec igno¬
rans nec coactus recipit
executõnem. ĩ hoc tñ est
disfr̃a qd̾ facilius dispen¬
sat᷑ cũ coacto qmͣ cum ig

Expanded text:
acto, ego credo, quod nec ignorans, nec coactus recipit executionem. In hoc tamen est differentia, quod facilius dispensatur cum coacto, quam cum ig
Abbreviated transcription (Latin):
cerdos sũ indiget sũ nõ: pot̾ ei date pe¬
criniã insũptus ip̃ius sac̾dotis. tso in mu
uas mellis si data fi̾rint ꝓpħe mag̾̃ in
sũptus ꝓpħe qmͣ in mun̾a ꝓpħie repu¬
sac̾dos recipit pecuniam pro officiando
eccãm ad tp̃c li ꝓ notat cam sñ qua ño.
su cãm adminicłatiuã nõ appreciatõ¬
nem ip̃ius sacͣmenti uł officii qđ im¬
pendit uł laboris quo laborat in ip̃o
nec locari sic̃ nec ip̃m offmn. qi qͥsquis¬

Expanded text:
cerdos, sive indigeat sive non, potest ei dari pecunia in sumptus ipsius sacerdotis, non in munvas mellis, si data fuerint prophete, magis in sumptus prophete quam in munera prophetie repusacerdos recipit pecuniam pro officiando eclesiam ad tempus, ly pro notat causam sine qua non sive causam adminiculativam, non appretiationem ipsius sacramenti vel officii, quod impendit, vel laboris, quo laborat in ipso nec locari potest, sicut nec ipsum officium. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bũ. potiꝰ possũt uocari uel
uicarii uł subtliarii. ¶Cã¬
om̃i caũ d cantare gratis qr
sũ det᷑ ei pecunia pro sũptibꝰ
sũ dent᷑ ei sũptꝰ in domo illiꝰ
ꝙ̃. iuuat ĩ officiando ecc̃am
ad firmam de qua reddit
certam pensionẽ ⁊ resiclu
ũ ꝓuentuũ retinet pro
sũptib ex pacto gͣtis cñ im¬

Expanded text:
Potius possunt vocari vel vicarii vel subvicarii. omni casu debet cantare gratis, quia sive detur ei pecunia pro sumptibus, sive dentur ei sumptus in domo illius quem iuvat in officiando ecclesiam ad firmam, de qua reddit certam pensionem et residuum proventuum retinet pro sumptibus ex pacto, gratis tamen im
Abbreviated transcription (Latin):
dant sac̾dotib citib uł pauperibũ
ꝓ faciendo annuali uł tricennario uł
anniu̾sario uł celebranda missa de
cis ꝓ dd̾is psalt̾iis in exequiis mortuoꝵ
uł qui dant elemosinas pauꝑib ut

Expanded text:
 sacerdotibus divitibus vel pauperibus pro faciendo annuali vel tricenario vel anniversario vel pro celebranda missa de cis pro dicendis psalteriis in exequiis mortuorum, vel qui dant eleemosynas pauperibus ut
Abbreviated transcription (Latin):
fcm̃ ẽ per hec u̾ba uł equipollentia
quod nulli fiat ꝓcessio nisi reliq̃rit¬
conuentui .x. nõ ualet statutum ꝙ
remouet offm̃ pietatis uidelic qd ñ¬
uͦ. ¶ Quid de ꝯfr̃nitatib q̃ ita cõsti. a¬
tute sũt quod nullus recipiatur
nͥ ꝓmittat. uł etiã iuret se datur̃
annuatim .x. dic qł̃ sifu̾it pp̃ cãm
honestam ut puta pro alendis pau¬
perib redim̃dis captiuis uł siłibus
nõ est symonia. nec sunt reprobande

Expanded text:
factum est per hec verba, vel equipollentia, quod nulli fiat processio, nisi reliquerit X non valet statutum, quia removet officium pietatis. Guillelmus Redone Quid de confraternitatibus, que ita constitute sunt, quod nullus recipiatur, nisi promittat vel etiam iuret se daturum annuatim X? Dic quod si fuerit propter causam honestam, utputa pro alendis pauperibus, pro redimendis captivis vel similibus, non est simonia nec sunt reprobande.
Abbreviated transcription (Latin):
itrũ silr tõe consuetudinis possint aliqͣ
exigi pro intronizandis ep̃is uł abbatibus
uł quibuscũq personis ecc̃asticis ĩ itestien¬
dis. It pro danda absołone. It̃ pro uire deci¬
marum. ¶ It pro iusticia ecc̾astica seruã¬
da qr in om̃ib hiis recipere pecuniã uł e¬
quipollens symonia est. nõ obstante con¬

Expanded text:
ie Ratione consuetudinis possuntne aliqua exigi pro intronizandis episcopis vel abbatibus vel quibuscumque personis ecclesiasticis investiendis? Item pro danda absolutione? Item pro iure decimarum? Item pro iustitia ecclesiastica servanda? In omnibus his recipere pecuniam vel equipollens simonia est, non obstante con
Abbreviated transcription (Latin):
cõsueuer̃t ĩ stitui ut a cõfrĩbus den¬
tur pecunie in usus pauperum ⁊¬
gio aliciti ꝓ gen̾anda deuotõe ⁊ dilectione in ip̃o collegio. ut
ipa deuotione exauliat᷑ in petitõe qua petit qd̵ fr̃es int̾sint
exequiis mortui. uł extreme unctõi: morientis. ⁊ illi ħ faciãt
ex dilectõe uł deuotione ĩ eis talit̾ gen̾ata. aut pro deuotio¬

Expanded text:
consueverunt institui, ut a fratribus dentur pecunie in usus pauperum gio alicui progeneranda devotione et dilectione in ipso collegio, ut ex illa devotione exaudiatur in sua petitione, qua petit quod fratres intersint exequiis mortui vel extreme unctioni morientis et illi hoc faciant ex dilectione vel devotione eis taliter generata, aut pro devotio
Abbreviated transcription (Latin):
clitores. De seruientibus aũ usurarioꝵ credo ꝙ poᷤ¬
suitt accipere m̾cedem suã de rebus hiꝰ si seruiant
eis in licitis et honestis aut noclis. quia ittilita̾ qmͣ
sat᷑ cum m̾cede ꝙͣ daut seruientibus illis. nec poᷤ¬
sunt dici pauperiores pp̃ m̃cedẽ datam. cul loro m̾¬
cetlis hãnt commod̾ operaꝵ. Si aũ in in honestis
aut illicitis: nõ credo ꝙ debeant recipere m̾cedem
usurarioꝵ et aliis mertẽnariis eorumdem.

Expanded text:
itores. De servientibus autem usurariorum, credo quod possunt accipere mercedem suam de rebus huiusmodi, si serviant eis in licitis et honestis aut necessariis, quia utilitas satur cum mercede quam dant servientibus illis, nec possunt dici pauperiores propter mercedem datam, cum loco mercedis habeant commodum operarum. Si autem in inhonestis aut illicitis, non credo quod debeant recipere mercedem usurariorum et de aliis mercenariis eorundem.
Abbreviated transcription (Latin):
suras Ro ꝙ tenent᷑ ad restitutoẽm ⁊̃ si n̾l ad eoꝰ nõ ꝑ¬
uen̾it. Quid de regibus et principibus qui a iudeiꝰ
multa recipiunt. cũ tñ sciant eos nͥl hr̃e nisi de u¬
sura. ⁊ quod bona que possident nõ suffic̾ent ad res¬
titutoem usurarũ. Ro. tenent᷑ ad restitutoem tałr
ꝑceptoꝵ. si ex cã lucratĩa ꝑ ceperunt. Si autẽ non ex

Expanded text:
uod tenentur ad restitutionem, etiam si nihil ad eos inde pervenerit. Quid de regibus et principibus, qui a Iudeis multa recipiunt, cum tamen sciant eos nihil habere nisi de usura et quod bona que possident non sufficerent ad restitutionem? Respondeo: tenentur ad restitutionem taliter perceptorum, si ex c
Abbreviated transcription (Latin):
negligit facere ius¬
ticiam de subditis
suis. tunc .n. potest iudex ecc̃asticus compelle
gas de caĩs sangũis. quia ille penitus sunt
casus ẽ quia clici monachi. ⁊ alie eccͣstice ꝑso

Expanded text:
negligit facere iutitiam de subditis suis, tunc enim potest iudex ecclesiasticus compellere gas de causis sanguinis, quia ille penitus sunt casus est, quia clerici monachi et alie ec
Abbreviated transcription (Latin):
pascha celebramus. ueꝵ etiam per singu¬
las ebdomadas ipsius diei ymaginem fre¬
agendum ẽ nͥ deo uacandũ. Nulla operatõ
mis et canticis sp̃ualib dies illa tnͣffigurat᷑.¬

Expanded text:
Pascha celebramus, verum etiam per singulas hebdomadarum dies, ipsius diei imaginem freagendum est, nisi Deo vacandum. Nulla operatio mis, et canticis spiritualibus dies illa transigatu
Abbreviated transcription (Latin):
clauditur: ibi
se in fugam p̾cipitat uͥ breuior num̃us ing̾it᷑.
Dicas gͦ ꝙ u̾itate inspecta: nichil est ꝓplexi¬
tas nec pot̾ aliquis ẽẽ pplexus int̾ duo mala.
idẽ nc̃citate as¬
trictus ad ali ¶ero

Expanded text:
clauditur, ibi se in fugam precipitat, ubi brevior murus ingeritur. Dicas ergo quod veritate inspecta nihil est perplexitas, nec potest aliquis esse perplexus inter duo mala, id est necessitate astrictus ad aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
nesto tñ. Idẽ lico si
ita mixta sunt ꝙ¬
nõ possunt disc̃ni.
uel licet possint dis¬
cerni: maritus ini¬
quitate plenus s̃
permittit eam co¬
med̾e nisi de rebus¬
raptis. Quid ergo
faciet si nͥl inuenit
nũquid morietur
fame: nõ s sub est
ei triplex auxiliũ
unum si potest ha¬
bere de dote uł sp̃o¬
salitõ scđm ut de¬
nũtiet talibus

Expanded text:
nitentie Idem dico si ita mixta, quod non possunt discerni, vel licet possint discerni, maritus iniquitate plenus non permittit eam comedere nisi de raptis. Guillefaciet si nihil invenit; numquid morietur fame? Non, sed subest ei triplex auxilium. Unum si potest habere de dote vel sponsalitio. Secundum ut denunciet talibus
Abbreviated transcription (Latin):
uł ał laboiant ad opus eo¬
rum. uł quadrigando. ł
alio modo nũquid p̾cãt.
cis dieb uł p̾cipuis et
maiorib sollempnitati¬

Expanded text:
alias laborant ad opus eorum, vel quadrigando vel alio modo; nunquid peccant? nicis diebus vel precipuis et maioribus solemnitati
Abbreviated transcription (Latin):
ab om̃i. Officiales aut̃ indistincte si dolo indu .Ro.¬
xerunt aliq̃. iudicem ad male iudicandum:
assessoris male iudicauit: erit excusatus.
uidex si simplex erat. ⁊ hũit bonam conscĩã.
nec suit inculpa eligendo talem assessorem.
qr bonus et sufficiens ꝯͥt̾ credebatur. In maio¬
ri enim culpa fuit hic assessor qmͣ uidex. qͥ a¬
assessor p̾cipue eligͦ᷑ pp̃ scientiã. s nõ sic in udi¬
ce. Multi .n. illitt̾ati et simplices hñt iur̾dc̃o¬
nem ⁊ iuste. ⁊ ideo p̾cise teneb᷑. assessor ei qͥ
quicũq sint hñt certos redditus sibi assig᷑¬
tos. non licet eis aliquid a litigantibus. uł
etiã aliis subditis extorquere. ut supra dic¬
tum ẽ de iudice ordinario. s si nõ hñt cer
ut sagi. siue missi

Expanded text:
aforte Officiales autem distincte, si dolo induxerunt iudicem ad male iudicandum, assessoris male iudicaverit, erit excusatus iudex, si simplex erat et habuit bonam conscientiam, nec fuit in culpa eligendo talem assessorem, quia bonus et sufficiens communiter credebatur. In maiori enim culpa fuit hic assessor, qui precipue eligitur propter scientiam, sed non sic in iudice. Multi enim illiterati et simplices habent iurisdictionem et iuste, et ideo precise tenebitur assessor ei qui quicumque sint, habent certos redditus sibi assignatos. Non licet eis aliquid a litigantibus vel etiam aliis subditis extorquere, ut supra dictum est de iudice ordinario. Sed si non habent certut sagi sive missi
Abbreviated transcription (Latin):
Isti facilius ea que hoc modo acquisierunt tã¬
qmͣ sua pauperib largiuntur. qmͣ eis a qui¬
bus recepta sunt tanqmͣ aliena restituan
in uid̾io anime qͣtuor sunt principalit̾ at
non sit herecicus. uel excõicatus. uel paganꝰ.¬

Expanded text:
 facilius, que hoc modo acquisierunt tanquam sua pauperibus largiuntur, quam eis, a quibus accepta sunt, tanquam aliena restituanin iudicio anime quatuor sunt principaliter conon sit hereticus vel excommunicatus vel pagan
Abbreviated transcription (Latin):
consumptis .n. durante
uste et ex iusto bel¬
lo habuisse: licite p¬
emere nec tenet᷑¬
nesciebat ẽẽ de ius-¬
to bello s credebat
probabilit̾ nam oẽs uicini sui uel maior
pars. uel adminus sapientes ita credebant
prout sͥ emptor uidebat᷑ ip̃e non tenet᷑ du¬
rante sͥ hac bona fide. S si post ea sciat rẽ
ẽẽ de rapina: d restituere. et si uidicialiter

Expanded text:
e iuste et iusto belo habuisse, licite pemere nec tenenesciebat esse de iusto bello, sed credebat probabiliter, nam omnes vicini sui vel maior pars vel ad minus sapientes ita credebant, prout sibi emptori videbatur, ipse non tenetur, durante sibi hac bona fide. Sed si postea sciat rem esse de rapina, debet restituere. Guillelmus
Abbreviated transcription (Latin):
iapiunt᷑ ini ec̃cis. aũ de loiis el̃icorum aut ec̃mũ¬
que sunt in t̾ra illius contͣ quem uiste geritur
duellum nunquid qui rapiunt ea tenent᷑ꝰ ad rest̾.¬
so. credo qd sic. nͥ auctoritate plati ecc̃astici h̃ fa ciat
&uiad de illis qui cõfugiunt ad ecc̃as inminenti¬
bus hostibus et ĩ rapuuit᷑ ab eis. nĩquid capienteᷤ
debent eos climitt̾e liberos. Rro credo qd̾̃ sic. nisi
in castellau̾int ecc̃am aũ inde impugnau̾int
hostes. In hoc eñ cãu cum et ip̃i uiolant emuni¬
tatem ecc̃e impugndo: nõ debent gandere emuni¬
tate ecc̃e. Id̾ credo sireponant ĩ uitualia sua de
.s. qd si rapiantur ab aclũsariis iuste bellantibus
de illis qui incendunt ecc̃as in bello uisto. nũqͥd
tenent᷑ de dampno dato: Ro. si non sunt in castel¬
late et ħ fiat ex ꝓposito. tenent᷑. Si at sunt incastel¬
li riste beslantes p̃stant operam rei licite dͥum in¬
cendant machinani hostium aut castrum uł iullã

Expanded text:
rapiuntur in ecclesiis aut de bonis clericorum aut ecclesque sunt in terra illius contra quem iuste geritur bellum; numquid qui rapiunt ea tenentur ad restitutionem? Credo quod sic, nisi auctoritate prelati ecclesiastici hoc fiat. Quid de illis qui confugiunt ad ecclesias imminentibus hostibus et ibi capiuntur ab eis; numquid capientes debent eos dimittere liberos? Credo quod sic, nisi incastellaverint ecclesiam aut inde impugnaverint hostes. In hoc enim casu, cum et ipsi violant immunitatem ecclesie impugnando, non debent gaudere immunitate ecclesie. Idem credo, si reponant ibi victualia sua, de, scilicet quod si rapiantur ab adversariis iuste bellantibus,de illis qui incendunt ecclesias in bello iusto; numquid tenentur de damno dato? Respondeo: Si non sunt incastellate et hoc fiet ex proposito, tenentur. Si autem sunt incastelli iuste bellantes prestant operam rei licite, dum incendunt machinas hostium aut castrum aut villam,
Abbreviated transcription (Latin):
per se uel per alium. uł ⁊ u̾ ꝓiecit libellum
famosum. nͭ non ĩ aliis locis ubi intelligat
illum contͣ quem ħ acta sunt infamat̾ ꝙ¬
casione sui dicti uel fc̃. uł signi publice sͥ.
recognoscat errorẽ
suum et culpam.¬

Expanded text:
per alium, vel etiam ubi proiecit libellum famosum, nec non et in aliis locis ubi intelligit illum contra quem hec acta sunt infamatum occasione sui dicti vel facti vel signi, publice similiter recognoscat errorem suum et culpam
Abbreviated transcription (Latin):
raria. ⁊ donat rem
illam alt̾i. postea ef¬
ficitur nõ soluendo. qͦr utrum illȩ qui sol¬
uit usuras possit cum esfcũ pet̾e rem emp¬
tam de usuris ab ip̃o possessore. ⁊ utr ille in
foro penitentiali teneatur restitũe. Uidr ꝙ¬
nõ. quia pͥcium ex re furtuia redactũ. nõ
res empta de pecunia usuraria: nõ est uitõ
usure subiecta. It̃. quia ẜ regulam uicia

Expanded text:
raria et donat rem illam alteri; postea efficitur non solvendo. Queritur utrum ille qui solvit usuras, possit cum effectu petere rem emptam de usuris ab ipso possessore et utrum ille in foro penitentiali teneatur restituere? Vidnon, quia pretium ex re furtiva redactum, non res empta de pecunia usuraria, non est vitio usure subiecta. Item quia secundum regulam, vitia
Abbreviated transcription (Latin):
tuit usuras exigi rõe int̾esse. uł rõe bone mo¬
re sunt. ⁊̃ approbande. si sane intelligant᷑ ut
si sunt publici usuraris: ip̃o iure sunt excõ
A iudice: quia pot̾ ꝙ̾l usurariũ agere ad
restituendas usuras si ncce fu̾it. ⁊ per maio.¬
si usurarius repetat ab alio usuras. replłit᷑
per exceptionem donec ip̃e restitu̾it usuras
quas ab aliis male accepit. uel saltem fecerit
complłiuit᷑ heredes usurarioꝵ siue sint filis
penitentiali indubitant̾ tenentur tam usu¬
rarii qmͣ heredes ad solidam restitutoẽm õi¬
um usuraꝵ quas illicite acceperunt. uel sal
titũe si peruenint ad ping̾orem fortunam. ⁊
semꝑ pro posse nitantur ad h. sossunt ⁊̃ tales
restitue. et sic erunt in statu saluandoꝵ ał ñ.

Expanded text:
tunt usuras exigi ratione interesse vel ratione more, bone sunt et approbande, si sane intelligantur, ut si sint publici usurarii, ipso iure sunt excommA iudice, quia potest quemlibet usurarium cogere ad restituendas usuras, si necesse fuerit etiam per maiosi usurarius repetat ab illo usuras, repellitur per exceptionem, donec ipse restituerit usuras quas ab aliis male acceperit vel saltem fecerit compelluntur heredes usurariorum, sive sint filii penitentiali indubitanter tenentur, tam usurarii quam heredes, ad solidam restitutionem omnium usurarum, quas illicite acceperunt vel saltetituere, si pervenerint ad pinguiorem fortunam et semper pro posse nitantur. Ad hoc possunt etiam tales restituere et sic erunt in statu salvandorum; alit
Abbreviated transcription (Latin):
qr ã est manitm .i. cum quo fur dephendit᷑
priusqmͣ ueniat ad locum destinatum. aliud
ł u ui Item furtorum quedam remanent
in nõie gen̾ali. qͥdam cadiuit in noĩe sp̃eciali.
ueluti sacrileium ꝙ dicitꝰ furtum. sacre rei

Expanded text:
aliud est manifestum, cum quo fur deprehenditur priusquam veniat ad locum destinatum. Aliud  Item furtorum, quedam remanent in nomine generali, quedam cadunt in nomine speciali, veluti sacrilegium, quod dicitur furtum de re
Abbreviated transcription (Latin):
iudei cum sint serui non.
possident ut proprias. set
ut petulium. et tñ possunt
eis priuari per dños suos
ad libitum nͥ cũ conu̾tan¬
tur ad fidem. qr tr̃anon de¬
benti et hoc in fauorem fi¬
dei. nͥ enshẽant per usurã.
ĩ quo caũ debent eas resti¬
tuere. aut p̾cium earum.
si de usura fu̾int cõparate
illis a quib eas hũer̃t si.

Expanded text:
Iudei, cum sint servi, non possident uti proprias, sed ut peculium, et ideo possunt eis privari per dominos suos ad libitum, nisi cum convertuntur ad fidem, quia tunc non debent et hoc in favorem fidei, nisi eas habeant per usuram, in quo casu debent eas restituere aut pretium earum, si de usura fuerint comparate, illis, a quibus eas habuerunt, si
Abbreviated transcription (Latin):
t̾. ⁊ ma .l. manicheos Si aũ sit emptus cdũ erat paganiis. aũ cã seruicii. au mercimonii. ⁊ in pͦ
can si uiat xp̃ianus fieri lib̾ efficit᷑ sñ p̾cio.d. liiii. fr̃nitatem. In scd̃o u̾o casu sunfra tres menses
xposuit eum uenalem. post ea sifieri uult xp̃ianus liberatur sine p̾cio. qr p̾sumitur qd̾ ad
seriuendum eum emerit. Si ã exposuit eum uenalem infra tres menses. ⁊ iste uult fi xp̃ianus
ra illud spacium. uł etiam post. dũ tñ nõ steterit ꝑ cdñm qͦ minus uendiderit eũ infra illud
imprimeret. tunc ⁊̃ pp̃ iniiriam ꝓpri corporis sine p̾cio liberatur .d. liuii. nlła. Quod dc̃m est de

Expanded text:
e. Si autem sit emptus dum erat paganus, aut causa servitii aut mecimonii: primo casu, si vult christianus fieri, liber efficitur sine pretio; in secundo vero casu, si intra tres menses non exposuerit eum venalem, postea, si fieri vult christianus, liberatur sine pretio, quia presumitur quod ad serviendum eum emerit. Si autem exposuerit eum venalem infra tres menses et iste vult fieri christianus infra illud spatium vel etiam post, dum tamen non steterit per dominum quominus vendiderit eum infra illud imprimeret: tunc enim propter iniuriam proprii corporis sine pretio liberatur. Idem per omnia dicimus de
Abbreviated transcription (Latin):
qui legem mosaicama adlrãm tenent. Se circumcidendo et alia le¬
priuilegium optinebat .s. ut de ea sola tribu crearet᷑ rex. Siẽ ex tͥ¬
bu leui sac̾dotes. prius autem dicebant᷑ hebrei ab heber. cuius fami¬
lia cultum tenuit unius dei. cet̾is ydolat̾a fedatis. ¶. Sarraceni
dñr qui nec nouũ nec uetus recipiunt .t. qui nõ se ab agar ancilli
abrahe de qua eorum fuit origo. agarenos uocari uolunt. S potiꝰ
a sara eius uxore et libera se sarracenos appellauer̃t. Sunt tñ int̾ sarra¬
cenos quidam qui receperunt quinq libros moysi. S ꝓphas res¬

Expanded text:
qui legem mosaicam ad literam tenent, se circuncidendo et alia leprivilegium obtinebat, scilicet ut de ea sola tribu crearetur rex, sicut ex tribu Levi sacerdotes. Prius autem dicebantur Hebrei ab Heber, cuius familia cultum tenuit unius dei, ceteris idolatria fedatis. Statuidicuntur qui nec novum nec vetus recipiunt testamentum; qui non se ab Agar ancilla Abrahe, de qua eorum fuit origo, agarenos vocari volunt, sed potius a Sara eius uxore et libera, se sarracenos appellaverunt. Sunt tamen inter sarracenos quidam qui receperunt V libros Moysi, sed prophetas res
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ pio. srꝰ. nec acd fidem nec
ad religionem credo aliq̃ tra¬
hendum ẽẽ per mun̾a danda
p̃p fidem recipiendam. uł ing̃s¬
sum religionis ex pacto. S si
quis infidelis uelle baptizari
nisitim̾ et pauꝑtatem int̾
xp̃ianos uł siquis desiderãs
intrare religionem si eẽt so¬
littꝰ a debitis. aũ si studuiss
ꝑaliquos annos ut capatior
eẽt acł intelligenda q̃ lege¬
rent᷑ in religione ab aliquo
sciente eius ꝓpõitum recipe¬
ret pecuniam uł redditus¬
liberaretur a debitis. aut
reciperet expensas in scolis.¬
dũ tñ non pro p̾cio rei spũa¬
lis s adminiculũ tollendi

Expanded text:
 Porro nec ad fidem nec ad religionem credo aliquem trahendum esse per munera danda propter fidem recipiendam vel ingressum religionis ex pacto. Sed si quis infidelis vellet baptizari, nisi timeret paupertatem inter christianos, vel si quis desideraret intrare religionem, si esset solutus a debitis, aut si studuisset per aliquot annos, ut capacior esset ad intelligenda que legerentur in religione, et ab aliquo sciente eius propositum reciperet pecuniam vel redditusliberaretur a debitis, aut ut reciperet expendas in scholis,dum tamen non pro pretio rei spiritualis, sed ut adminiculum to
Abbreviated transcription (Latin):
cũ balneant ꝑuulos iudeo¬
lic alios clanculos bapti¬
qd̾ si in articulo mortis ꝑ¬
uuloꝵ hoc fieret ñec pecra¬
rent q̃ hoc fac̾ent al̾ non lz
et hoc ne aperiat᷑ uia ad in¬
uiriam sacͣmenti per rett̃¬
ationem. Si forte cõtingat
hiꝰ baptizatos cõt̾ti ad fidẽ
in acdulta etate. It̾ ne hi fi
regen̾ati relinqnͣtur expõi¬
ti faucib lupoꝵ sp̃ualium

Expanded text:
cum balneant parvulos Iudeoillos clanculo baptiquod si in articulo mortis parvulorum hoc fieret, non peccarent qui hoc facerent, alias non licet et hoc ne aperiatur via ad iniuriam sacramenti per reiterationem, si forte contingat huiusmodi baptizatos converti ad fidem in adulta etate. Item, ne huiuregenerati relinquantur expositi faucibus luporum temporalium
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ad hoc introcducuntur. lo¬
qunt᷑ de solis cli̾cis. S magr̃
uidet᷑ extendere acl om̃s. c̾do
tñ qd sũ sit cłicus. su laicus
si daret uel legaret aliquid
talibus et maxime consan¬
guineis nõ ad clitandum.
s ad sucturrendũ ext̾me
uł mułtũ arcte necessitati
nõ eẽt puniendus.

Expanded text:
ntur, loquuntur de solis clericis. Sed magister videtur extendere ad omnes. Credo tamen, quod sive sit clericus sive laicus, si daret vel legaret aliud talibus et maxime consanguineis, non ad ditandum, sed ad succurrendum extreme vel multum arcte necessitati, non esset puniendus.
Abbreviated transcription (Latin):
uitandi eeñt. in talibus
correctionem. magr̃ tñ ĩ¬
telligit qd̾ uitandi sunt
quo ad secreta ficłi q̃ añ
pͥmã ⁊ sccdam correctio ñe
possunt eis ꝓpalari ad cõ¬

Expanded text:
vitandi essent in talibus, correctionem. Magister tamen intelligit quod vitandi sunt quoad secreta fidei, que ante primam et secundam correctionem possint eis propalari ad con
Abbreviated transcription (Latin):
ductos operari: nõ excusant᷑. S si nolunt laborare ꝑͣ
pnͣdium laborando ꝙ nõ oporteat eos soluere ieiuni¬
um. eredo .i. in talib nẽatem egcusare. qi dit ggͣ de¬

Expanded text:
ductos operari, non excusantur; sed si volunt laborare perductos operari, non excusantur; sed si volunt laborare per, partim post prandium laborando, ita quod non oporteat eos solvere ieiunium. Credo enim in aliis necessitatem excusare quia d
Abbreviated transcription (Latin):
t. hoĩes reputabant᷑ ỹdonei
ad bellandum. nec añ bnͣc
etatem credo aliꝙ̃. ẽẽ compellendum: adhĩ ie iunia. Nec
statim post qi quidã sũt in xxiꝰ. anno ł xxiiᵒ. debiliores
qmͣ alii in xuiiiͦ. uñ in talib ad arbitrium bõi uiri re¬
currendũ est. ¶ Quid de laborantib in uineis. fullo¬
niis. min̾iis metalloꝵ. et cet̾is talib ubi opus est in mag¬
no labore. nũꝙͥ tenent᷑ ad hiꝰ ieiunia: Rͦ Si a dõ pauꝑes
sunt ꝙ ꝑ seipõs or colere uineas ꝓpͥas. et a d̾o debiles stͥ
ꝙ nõ possunt laborare nͥ frangant ieiuniũ. aut si oꝵ
eos locare operas suas ut ꝓuideant sibi ⁊ familie sue.
qi forte non inuenirent qui cõduce̾t operas suas nisi
frange̾nt ieiuniũ. nec aliunde sibi ꝓuidere possunt.
aut si serui sunt aut rustici qui debent operas suas¬
dominis siuis: nõ c̾do ꝙ peccent mortłr soluendo ieiu¬
niũ hĩ. Si aũt sunt diuites qui possunt per alios ⁊¬

Expanded text:
to homines reputabantur idonei ad bellandum, nec ante hanc etatem credo esse aliquem compellendum ad huiusmodi ieunia, nec statim post quia quidam sunt in XXI anno vel XXII debiliores quam alii XVIII. Unde in talibus ad arbitrium boni viri recurrendum est. Quid de laborantibus in vineis, fulloniis aut mineris metallorum et ceteris talibus, ubi opus est magno labore; nunquid tenentur ad huiusmodi ieiunia? Respondeo: suod per seipsos oportet colere vineas proprias et adeo debiles sunt, quod non possint laborare nisi frangant ieiunium aut si oportet eos locare operas suas, ut provideant sibi et familie sue, qui forte non invenirent qui conducerent operas suas, nisi frangerent ieiunium, nec aliunde sibi providere possunt, aut si servi sunt aut rustici, qui debent operas dominis suis, non credo quod peccent mortaliter solvendo ieiunium huiusmodi. Si autem sunt divites, qui possunt per alios con
Abbreviated transcription (Latin):
tu init̾o uel de puero ad ubera s soel possun ħ ⁊̃
tenent᷑ solu̾e ieiunium. ꝓ qnͣta aũt infirmitate aut
debilitate solui possit ieiuriũ ab infirmis et debi
sit clispensatõ suꝑ solutõe ieurnii. dic qi si ꝯstatr om̃i¬
fit et illis quib soluend̾ est ieuiniũ et aliis utrum
sub sit cã ucc̃ia petenda est clispensatõ ab epo loci si cõ¬
mede possint hr̃i copia eius. aut nõ timeit᷑ de ꝑicło¬

Expanded text:
tu in utero vel de puero ad ubera non solum possunt, sed tenentur solvere ieiunium. Pro quanta autem infirmitate aut debilitate solvi possit ieiunium ab infirmis et debilsit dispensatio super solutione ieiunii, dic: si constat omnisit et illis a quibus solvendum est ieiunium et aliis, utrum subsit causa necessaria, petenda est dispensatio ab episcopo loci, si commode possit haberi copia eius, aut non timeat
Abbreviated transcription (Latin):
Si aũt aliquis agg̾iliat᷑ uiatoẽm cotra formã pre¬
cursorib cdiuit᷑ quoꝵ usus est nc̃cius. Credo qd̵ si
no possuat curre ⁊ ieuincire excusant᷑ si soluart
teninisi. sum uo morant᷑ cum cdñs suis in alio leco
aut cum modicum uadant: ieuinare debent ni
forte immineat eis gnͣdis uiatio qmͣ nõ possint
ꝑfice: soluũt ieiunium paucis cliẽb ante. De ser¬
uientib nobiliũ qui hñt seruire acd m̃sas eoꝵ diu¬
horam comedencli ex toto uł plibant modic̃ ue de¬
ficiant in seruiendo. et ħ faciunt iam positis men¬
sis uł ꝑum ante. ita ꝙ cõtinuationi temporis totũ
debeat reputrari una m̃sa: nõ credo ꝙ peccent. sic̃

Expanded text:
Si autem aliquis aggrediatur viationem contra formam precursoribus divitum, quorum usus est necessarius, credo quod si non possunt ieiunare, excusantur si solvant ieiunium; cum vero morantur cum dominis suis in aliquo loco aut cum modicum vadunt, ieiunare debent, nisi forte immineat eis grandis viatio, quam ut possint perficere, solvunt ieiunium paucis diebus ante. vientibus nobilium, qui non possunt servire ad mensas eorum diuhoram comedendi ex toto vel prelibant modicum, ne deficiant in serviendo, et hoc faciunt iam positis mensis vel parum ante, ita quod continuatione temporis tota debeat reputari una mensa, non credo quod peccent, s
Abbreviated transcription (Latin):
qͣs singuli in suis ep̃atib cũ ppͦ collaudaue¬
runt. qui uicinis tm̃ circumornantibus
indñde sunt non gen̾alit̾ om̃ib. Hoc tñ ul¬
timũ intellige de scĩs canonizatis aucte ⁊
per se aliq̃. scm̃ ca¬

Expanded text:
scopi in suis episcopatibus cum populo collaudaverunt, que vicinis ibi tantum commorantibus indicende sunt, non generaliter omnibus. Hoc tamen ultimum intellige de sanctis canonizatis auctoritper se aliquem sa
Abbreviated transcription (Latin):
tlucare. ¶ De peregrinis autem et uiatorib dic ꝙ
si tenent᷑ peregrinari quia compellsitur exulare s̾
ire in exercitiũ. ł ad p̾ceptum ecc̃e ire ult᷑ mare.
tempore passagi imminẽte. excusant᷑ a ieiuinio
si nõ possunt comode ieiunare. Si ac̃it nõ tenent᷑
piunt. peccant it̾ aggretliendo temporil ieiunio

Expanded text:
mendicare. De peregrinis autem et viatoribus, dic quod si tenentur peregrinari, quia compelluntur exulare vel ire in exercitum vel ad preceptum ecclesie ire ultra mare, tempore passagii imminente, excusantur a ieiunio, si non possunt commode ieiunare. Si autem non tenentur piunt, peccant iter aggrediendo temporibus ieiunio
Abbreviated transcription (Latin):
tit n. S illi soli qͥ ht̃ orcdinem ec̃casticũ. uł ei qui h̃t auctoritatem sola uolun¬
a clericis talia ꝓcipiendi. sic̃ sunt quidem regular̾es et templa tas. qiledam¬
rii et similes.

Expanded text:
tit ei, sed illi soli qui habet ordinem ecclesiasticum, vel ei qui habet auctoritatem a clericis talia percipiendi, sicut sunt quidam regulares et templarii et similes.
Abbreviated transcription (Latin):
de cõitatib quarumdã ciuitatum que dãt
pecuniam adusuram. Maxime ĩ lũbarclia.
nũ quid om̃s ciues sunt usurarii. pp̃ hoc. ⁊
per consequens in statu dãpnandoꝵ: s̾o .sͦ.¬
torttate fit ł osensu. ¶ucr̃e bel cosenli. Quid

Expanded text:
de communitatibus quarundam civitatum que dant pecuniam ad usuram, maxime in Lombardia; numquid omnes cives sunt usurarii propter hoc et per consequens in statu damnandorum? Resptoritate fit vel consensu. Guillel
Abbreviated transcription (Latin):
si iurauit qd̾ solueret usuras et nõ pet̾et:
Dico quod non repetet directe ꝓpt̾ uim iu¬
ram̃ti. s indirecte bene repetet .s. denunti¬
ando ecc̃e crimen illuis ut compellatur ad
penitentiã qmͣ nõ potest ag̃e nisi restituat.
Si u̾o iurauit ⁊̃ qd̃ non denũtiaret: nõ ten
ĩ hac parte uiram̃tum cum sit illicitum.

Expanded text:
si iuravit quod solveret usuras et non peteret? Dico quod non repeteret directe propter vim iuramenti, sed indirecte bene repetet, scilicet denunciando ecclesie crimen illius, ut compellatur ad penitentiam, quam non potest agere nisi restituat. Si vero iuraverit etiam quod non denunciaret, non tenet in ha
Abbreviated transcription (Latin):
to. Ego credo sine preuidicio qd̾ ex quo quis inducit de¬
um testem alicrũꝰ reilictte faciende quicqͥd intendat
uti exceptõe sine peccato. timeo tam̃ scanda¬
lum. et malum exemplum apd̃ alios qui
nesciunt occultam intentionem suam. Pro¬
cedat ergo sic et nõ peccabit. petat ab ep̃o uͭ
cogat illum ab solu̾e istum a uram̃to. exͣ .e.¬
soluat et post ea repetat. qi licet iurauit sol¬
qd̾ solu̾et et nõ repet̾et. tunc denũtiet ecc̃e
ad penitentiam inqͣ

Expanded text:
o. Ego credo sine preiudicio, qud ex quo quis inducit deum testem alicuius rei licite faciende, quicquid intendat, uti exceptione sine peccato. Timeo tamen scandalum et malum exemplum apud alios, qui nesciunt occultam intentionem suam. Procedat ergo sic et non peccabit. Petat ab episcopo ut cogat illum absolvere istum a iuramento.solvat et postea repetat quia licet iuraverit solquod solveret et non repeteret, tunc denunciet ecclesie ad penitentiam, in
Abbreviated transcription (Latin):
tus collig̾e in dieb
dñcis. uel aliis fes¬
tis ꝓpt̾ periculum
hostium qui in ali¬
is diebus caperent
ul occiderent eos.
possit ecc̃a indulg̾e
illis qui iustũ hñt
bellum. et qui tã¬
ta nc̃citate artan

Expanded text:
tus colligere in diebus dominicis vel aliis festis, propter periculum hostium, qui in aliis diebus caperent vel occiderent eos? possit ecclesia indulgere illis, qui iustum habent bellum et qui tanta necessitate arctan