comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
talenta Scio quosdimꝰi stum quidebebat
decemmilidm talentorum diabolum
inter preteri : cuius uxorem etfilios ue¬
nundatos perseuerante illo in malitia¬
insipientiam et malas cogitationes in¬
telligiuolunt : Sicute nimustisaxorr
dicitur sapientia : sicuxor iniusti etpee¬
catoris appellaristultitiam Sed quo¬
modo ei dimittat dñs decemmilia calen¬
modet illon obis serussuis centũ denari¬
os non dimiserit : nec ecclesi astieinter¬
pretitionis est : nec a prudentibussue¬
ris recipiende: Sic et patermeus ee¬
lestis facietuobis si non remiseritisunus¬
quisq fratrisuo decordibusuris for¬
midolosa sententia : siuxta nrãmenen¬
tem sententia di flectitur atq muta¬
tur  Si parua fratribus ñ dimittimus
magna nobis ado non dimitentur
quidootestunus quisq dicere. nihilha¬
be i tracum ipsenoet: Habetdm̃ iu¬
dicem: nonmihicura est q̃uiduelitagere:
ego ignouiei ⁊ confirmat sententiam
suam : & omnẽ simulationens ficte pacis
euerut diceus : Si n on remiseritis unus

Expanded text:
tum. Scio quosdam istum qui debebat decem millia talenta, diabolum interpretari, cujus uxorem et filios venundandos perseverante illo in malitiinsipientiam et malas cogitationes intelligi volunt. Sicut enim justi uxor, dicitur sapientia: sic uxorem 144 injusti et peccatoris, appellari stultitiam. Sed quomodo ei dimittat dominus decem millia talenta; et ille nobis conservis suis centum denarios non dimiserit, nec Ecclesiasticae interpretationis est, nec a prudentibus viris recipiendae. Sic et Pater meus coelestis faciet vobis, si non remiserit unusquisque fratri suo de cordibus vestris. Formidolosa sententia, si juxta nostram mentem sententia Dei flectitur atque mutatur. Si parva fratribus non dimittimus, magna nobis a Deo non dimittentur. Et quia potest unusquisque dicere: nihil habeo contra eum, ipse novit: habet Deum judicem, non mihi curae est, quid velit agere, ego ignovi ei; confirmat sententiam suam, et omnem simulationem fictae pacis evertit, dicens: Si non remiseritis unus
Abbreviated transcription (Latin):
debitum non dimisit: Et hocest iussus exigi
quodeifuerat iamdimissum : Ex quibus uide¬
licet dictis constat : quiasi hoc quod innosde¬
linquimur ex cordenon dimitimus etillud
rursus a nobis nonexigitur : qđ nobis iamperpȩ¬
nitentiam dimissum fuisse gaudebamus: Igit
dumꝑindultitemporis spacium licet i Dum
iudex sustinet: dum conuersionem nr̃am
his quicul pas examinat expeccat : Conflemus
in lacrimis duritiammentis: formemus in
proximis gratiam benignitatis : et fidenter
dico quia s alutcrihostia postmor temiroꝵin¬
digebimus : si antemortẽ dõ hostia ipsi fueri

Expanded text:
debitum non dimisit, et hoc est iussus exigi, debitum non dimisit, et hoc est iussus exigi, quod ei fuerat iam dimissum. Ex quibus videlicet dictis constat, quia, si hoc, quod in nos delinquitur, ex corde non dimittimus, et illud rursus exigimur, quod nobis iam per paenitentiam dimissum / fuisse gaudebamus. Igitur dum per indultum temporis spacium licet, dum iudex sustinet, dum conversionem nostram is, qui culpas examinat, expectat, conflemus in lacrimis duritiam mentis, formemus in proximis gratiam benignitatis. Et fidenter dico, quia salutari hostia post mortem non indigebimus, si ante mortem deo hostia ipsi fueri
Abbreviated transcription (Latin):
del actisuiueniam postulat : quipri¬
us hocquodinillo delinquiturrelaxat:
Munus enimnon accipitur : nisi ante
discordia ab animopellatur: Dicente
ueritate: Si offersmunustuum ad
altare e trecordatus fueris quia hab&
aliquid aduersuste fratertuus : re¬
linqueibi munustuum ante altare &
uadeprius reconciliar fratrituo: &
tuncueniens offersmupustuũ. Qua
in repensandumẽ cumomnis culpamu¬
nere soluatur : quam grauis estculpa
discordia: proqua nec munus accipit᷑
Debemus iteq ad proximum quã uis
longepositum: Longeqi disiunctum
mentȩ ireeianimum subderẽ. humilitate
illum acbeniuolentia placare : Scilicet
conditornr̃ dum tedeplacitum nrae mentis
aspexerit: apeccatonos soluit : qui a munus
prõculpa sumit: Veritatis autemuoce attes¬
tante didicimus : quia seruus quid ecemmilia
talenta debebat cumpaenitentiam ageret :
ab solutionem debiti adño accepit ⁊ sed quia
conseruosuo centum sibi denarios debenti

Expanded text:
delicti veniam postulat, qui prius hoc quod in ipso delinquitur relaxat. Munus enim non accipitur, nisi ante discordia ab animo pellatur, dicente Veritate: Si offers munus tuum ad altare, et recordatus fueris, quia habet aliquid adversum te frater tuus, relinque ibi munus tuum ante altare; et vade prius reconciliare fratri tuo et tunc veniens / offeres munus tuum. Qua in re pensandum est, cum omnis culpa munere solvatur, quam gravis est culpa discordię, pro qua nec munus accipitur. Debemus itaque adproximum, quamvis longe positum longeque disiunctum, mente ire eique animum subdere, humilitate illum ac benivolentia placare. Et scilicet conditor noster, dum tale placitum nostrae mentis aspexerit, a peccato nos solvet, quia munus pro culpa sumet. Veritatis autem voce attestante didicimus, quia servus, qui decem milia talenta debebat, cum paenitentiam ageret, absolutionem debiti a domino accepit. Sed quia conservo suo centum sibi denarios debenti
Abbreviated transcription (Latin):
rum homini qui seminauit bonum se¬
men in agrosuo. et reliqua¬
liamparabolam proposuit
illis dicens. Si mile factum ẽ
regnum caelorum hominiqͥ
seminauit bonum semen in agro suo.
Cum autem dormirent homines ue
Haec secundaparcbola est cumint̃¬
pretatione sua non statimposita. sed in¬
teriectis aliis parabolis edisserta. hic enĩ
proponitur. et postea dimissis turbis ueni¬
turdomum. Et accedunt ad eum discipu¬
lieius rogantes. dissere nobis parabolam
i zaniorum agri. et reliqua. Nonergo
debemus praȩꝓpere intellegendi desidei
anteeius notitiam quaererequam ad nõdisse
ratur : Tunc dimissisturbis uenitindomũ
et accesserunt ad eum discipuli eius dicentes
Dissere nobis parabolam zi⁊cniorum
agri dimitat turba sihs et domumre¬
uercitur ut accedantadeum discipuli et
secreto interrogent quaepopulus nec me¬
rebatur audire nec poterat. Dissere

Expanded text:
 eo qui seminat bonum semen in agro suo, et de zizaAliam parabolam proposuit illis dicens: Simile factum est regnum coelorum homini qui seminavit bonum semen in agro suo. Cum autemHaec secunda parabola est cum interpretatione sua non statim posita, sed interjectis aliis parabolis edisserta. Hic enim proponitur, et postea dimissis turbis venitur domum et accedunt ad eum discipuli ejus rogantes: Dissere nobis parabolam zizaniorum agri, et reliqua. Non ergo debemus praepropero intelligendi desiderio ante ejus notitiam quaerere, quam a Domino disse Tunc dimissis turbis venit in domum, et accesserunt ad eum discipuli ejus dicentes. Edissere nobis parabolam zizaniorum agri. Dimittit turbas Jesus, et domum revertitur, et accedunt ad eum discipuli, et secreto interrogant, quae populus nec merebatur audire, nec poterat. Mystice
Abbreviated transcription (Latin):
deo adsimilatũ ẽ regnũ caelorum ho¬
mini regi qui uoluitrationem ponere
cum seruissuis: familiare ẽ syris et ma¬
ximepalestinis. ad omnẽ sermonẽ suum
parabolamiungere: ut quod ꝑ simplex
preceptum teneri ab audtoribus non po¬
test : persimilitudinem exeplaque teneat᷑
Precepit itaq petrosub conparatione
regis et domini et seriui : quid ebitor decẽ
milium talentorum : ad nõ rogans ueniã
impetrauerat : ut ipsequoq dimittatcon¬
seruissuis minora peccantibus : Sienim
illerex et dñs seruo debitori decemmiliũ
talentorum tam faciledimisit : quanto
magis serui conseruissuis. debent mino¬
ra demittere : Quod ut manifestius fiat
dicamus sub exemplo ISi quis nr̃m com¬
miserit adulterium. homicidium sacri¬
legium: inqiora crimina decemmilium
talentorum rogantibus dimitantur:
si et ipsedimittat minora peccantibus :
Si aute mobfactem contumeliam simus
in placabiles et proptera marius uerbũ
iaperpetes habeamus : Nonne nobis uide¬

Expanded text:
assimilatum est regnum coelorum homini regi, qui voluit rationem ponere cum servis suis. Familiare est Syris et maxime Palaestinis ad omnem sermonem suum parabolas jungere: ut quod per simplex praeceptum teneri ab auditoribus non potest, per similitudinem exemplaque teneatur. Praecepit itaque Petro sub comparatione regis et domini, et servi, qui debitor decem millium 143 talentorum, a domino rogans, veniam impetraverat; ut ipse quoque dimittat conservis suis minora peccantibus. Si enim ille rex et dominus servo debitori decem millia talentorum tam facile dimisit, quanto magis servi conservis suis debent minora dimittere? Quod ut manifestius fiat, dicamus sub exemplo: Si quis nostrum commiserit adulterium, homicidium, sacrilegium, majora crimina decem millium talentorum, rogantibus dimittuntur, si et ipsi dimittant minora peccantibus. Sin autem ob factam contumeliam simul implacabiles, et propter amarum verbum perpetes habeamus discordias: nonne nobis vide
Abbreviated transcription (Latin):
quia uenit a finibus terrȩ audiresapi¬
entiam salomonis et ecceplus quam
salo monhic. N ecummun di principe
damnemur. resistamus illi fortes fide
et fugiet a nobis. Lo quamur ueritatem
in cordenrõ. nec faciamus dolum in lin¬
guanr̃a. ut sp̃s ueritatis magismagisq
diffundendo caritatem in cordibus nr̃is.
doceatnos in agnitionem omnis uerita¬
tis. Huius sp̃s gratiam in cunctis actibus
Dicamus singulidnõ. dicamus omnes.
Sp̃stuus bonus deducet meinuiam rec¬
tam. Sic quesit. ut quiapłis superuqui¬
ens ea quae uentura erant ad nunti¬
auit. Nr̃is quoquementibus uenturae
uitae gaudia patefaciat. Nosad haec
inquirenda benignus incendat.
cooperante ipso quihunc et polliceri
suis fidelibus et dare consueuit.¬

Expanded text:
quia venit a finibus terrae audire sapiquia venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis, et ecce plus quam Salomon hic . Ne cum mundi principe damnemur, resistamus illi fortes in fide, et fugiet a nobis. Loquamur veritatem in corde nostro, nec faciamus dolum in lingua nostra, ut Spiritus veritatis magis magisque diffundendo charitatem in cordibus nostris, ducat nos ad agnitionem omnis veritatis. Hujus Spiritus gratiam in cunctis actibus dicamus singuli Domino, dicamus omnes: Spiritus tuus bonus deducet me in terram rectam. Sicque fit ut qui Apostolus superveniens ea quae ventura erant annuntiavit, nostris quoque mentibus venturae vitae gaudia patefaciat, nos ad haec inquirenda benignus incendat, cooperante ipso qui hunc et polliceri suis fidelibus, et dare consuevit
Abbreviated transcription (Latin):
poss&. et sic demum tanti hospitis in¬
gressum quaerebat. Corinquid mundũ
ribus meis. Prius quippe cormundum
in secreari. Ac de indespm̃rectum in
uis ceribus praecabatur in nouari. Quia
utique scieb atspm̃rectum in cordepol¬
luto sedem habere non posse. Retinea¬
mussedulo corde quia sp̃s idem argu¬
it mundum depeccato et deiustitia et
deiudicio. Caueamus neima quaerendo
ad mundum ꝑtineamus qui a mundus transibit
& concupiscentia eius Quae sursum sunt quae¬
ramus quae sursum sunt sapiamus ubixp̃s est
indexteradisedens. Conuersacionem nr̃am
cum a pło habeamus in celis. et nede pecca¬
to incredulitatis arguamur. Exerceamus
operando qđ credimus fidesenim sineope¬
ribus ocios a est. Ne& conparacioneiusto¬
rum quos imitari noluerimus acrius iudi¬
cemur. Solertianimomemoremus quod
de contemptoribus suae gratiae dñs ait.¬
Regina austrisurget iniuditio cumge¬
neratio neista. et condem nabit eam

Expanded text:
posset, et sic demum tanti hospitis inposset, et sic demum tanti hospitis ingressum quaerebat. Cor mundum, inquinova in visceribus meis . Prius quippe cor mundum in se creari, ac deinde spiritum rectum in suis visceribus precabatur innovari, quia utique sciebat spiritum rectum in corde polluto sedem habere non posse. Retineamus sedulo corde quia idem Spiritus arguit mundum de peccato, et de justitia, et de judicio. Caveamus ne ima quaerendo ad mundum pertineamus, quia mundus transibit, et concupiscentia ejus. Quae sursum sunt quaeramus, quae sursum sunt sapiamus, ubi Christus est in dextera Dei sedens. Conversationem nostram cum Apostolo habeamus in coelis, et ne de peccato incredulitatis arguamur, exerceamus operando quod credimus, fides enim sine operibus otiosa est. Ne ex comparatione justorum, quos imitari noluerimus, acrius judicemur, solerti animo memoremus quod de contemptoribus suae gratiae DRegina Austri surget in judicio cum generatione ista, et condemnabit eam
Abbreviated transcription (Latin):
in terra degens incesserit. Quienim di¬
citse in xp̃omanere. debet sicut illeam¬
bulauit et ipseambulare. Certeipse
peragones passionum ad coronasper¬
uenit gloriae. Meri to ergo intimatur
et nobis. quia permultas tribulationes¬
nos oportet intrare in regnum dĩ. Vnde
et apłsp&rus. obsessisferuore tempta¬
tionum quibus dam fratribus consolans
agebat. Nolite pauere. quas i noui ali¬
quid contingat. sed communi cantes
xp̃ipassionibus gaudete ut et in reuela¬
tione gloriaceius gaudeatis exultantes
Reuocemus admentem. quia gratiam
sp̃s discipulis. et semissurum esse promi¬
sit et misit. Et curemus omni uigilan¬
tia necogitationibus in lecebrosis con¬
mus indiem redemptionis. sicut enim
scriptum est sp̃s sc̃s disciplinae effugi¬
& fictum. et aufer& se cogitationib
quae sunt sine intellectu. Vnde etpro¬
uide psalmista cum huius sp̃s accipien¬
di desiderio flagraret. prius cordis
mundi hospicium in quo hunc recipese

Expanded text:
in terra degens incesserit. Qui enim diin terra degens incesserit. Qui enim dicit se in Christo manere, debet sicut ipse ambulavit et ipse ambulare. Certe ipse per agones passionum ad coronam pervenit gloriae; merito ergo intimatur et nobis quia per multas tribulationes oportet nos intrare in regnum Dei. Unde et apostolus Petrus, obsessus fervore tentationum, quibusdam fratribus consolans aiebat: Nolite pavere, quasi novi aliquid contingat, sed communicantes Christi passionibus gaudete, ut et in revelatione gloriae ejus gaudeatis exsultantes . Revocemus ad mentem quia gratiam Spiritus discipulis et se missurum esse promisit, et misit; et curemus omni vigilantia ne cogitationibus illecebrosis conmus in diem redemptionis. Sic enim scriptum est: Spiritus sanctus disciplinae effugiet fictum, et auferet se a cogitationibus, quae sunt sine intellectu : unde provide Psalmista, cum hujus spiritus accendi desiderio flagraret, prius cordis mundi hospitium, in quo hunc recipere
Abbreviated transcription (Latin):
pater habendo N eque enim sp̃s sc̃s
decreatura quae patriest subi ecta
et filio erat accepturus. quod ait
demeo accipiet. sed utiq: depatre
dequo procedit sp̃s. dequonatusest
etfilius. sed quiadon ante dño lecti
onem scĩ euangelii patrum uestigia
sequentes. exponendo transcurri¬
mus. Restat uram̃ fraternitatem
Rm̃i mecum pariter ammonere
uteius memoriam sollicita semperin¬
tentione seruemus eius suauitatem. et
deuoto pectore scrutemur. et casto
saepiusoreruminemus. Quid enim pro¬
dest adaudiendum dĩ uerbum conue¬
nire. et expl&o auditu ad inaniamox
et saecularia collo quia uelacta con¬
uerti. Reco la musergo iuxta quodea¬
dem ammonetdectio. quia dñs noster
expletapassionerediit ad patrem a quo
missus est nec patrem cum ad nosuenir&.
nec nos reserens cum redir&. Illuc eius
uestigia totomentis nisusectemur. et
ut illo peruenire illius regniianuam
mereamurintrare. Perpendamus
magnopere quibus actionum gressib:

Expanded text:
Pater habendo. Neque enim Spiritus sanctus Pater habendo. Neque enim Spiritus sanctus de creatura quae Patri est subjecta et Filio, erat accepturus quod ait: De meo accipiet, sed utique de Patre, de quo procedit Spiritus, de quo natus est Filiuonem sancti Evangelii, Patrum vestigia sequentes, exponendo transcurrimus, restat vestram fraternitatem, charissimi, mecum pariter admonere, ut ejus memoriam sollicita semper intentione servemus, ejus suavitatem et devoto pectore scrutemur, et casto saepius ore ruminemus. Quid enim prodest ad audiendum Dei verbum convenire, et expleto auditu ad inania mox et saecularia colloquia vel acta converti? Recolamus ergo juxta quod eadem admonet lectio, quia Dominus noster, expleta passione, rediit ad Patrem a quo missus est, nec Patrem, cum ad nos veniret, nec nos deserens, cum rediret. Illuc ejus vestigia toto mentis nisu sectemur, et ut illo pervenire, et illius regni januam mereamur intrare, perpendamus magnopere quibus actionum gressibus
Abbreviated transcription (Latin):
dicarent. A quo tempr̃ passiones
clarificauitx pm cumim pletigra¬
tia spiritali doctores scĩ totet tanta
miracula in nominexp̃i fecerunt:
quibus orbem totum ad fidem xp̃i
conuerterent: Tot actanta proxp̃i
nomine passionum certamina per¬
culerunt. donecipsa etiam super¬
borum colla persecutorum suauissi
moxp̃i iugo submitterent. Sp̃scla
ne addiligendam eiusiussionem ac¬
cendit. cumillum patriin diuinita¬
te a equalem esse credendum. fide¬
lium cordibus intimat. Quia demeo
inquid accipiet. et adnuntiabituo¬
bis. Depatreaccipit spm̃ scm̃. unde
accipitfilius. quiam hactrinitate
depatrenatus est filaes. Depatre
procedit sp̃ssc̃s: Qui autem denullo
natussit. denullo procedat. pater
estsolus. Omnia quaecumq: habet
patermea sunt. propterea dixi.
Qui a demeo accipiet et adnuntia¬
bit uobis. Dehisdixit quaead ipsam
patris diuinitatem pertinent. inqui¬
bus illiest aequalis omnia quaehab&

Expanded text:
dicarent, a quo tempore passionis dicarent, a quo tempore passionis clarificavit Christum, cum impleti gratia spirituali doctores sancti tot et tanta miracula in nomine Christi fecerunt, quibus orbem totum ad fidem Christi converterent, tot ac tanta pro Christi nomine passionum certamina pertulerunt, donec ipsa etiam superborum colla persecutorum suavissimo Christi jugo submitterent. Spiritusne ad diligendam ejus visionem accendit, cum illum Patri in divinitate aequalem esse credendum fidelium cordibus intimat. Quia de meo, inquit, accipiet, et annuntiabit vobis. De Patre accipit Spiritus sanctus, unde accepit Filius, quia in hac Trinitate de Patre natus est Filius, de Patre procedit Spiritus sanctus; qui autem de nullo natus sit, de nullo procedat, Pateest solus; omnia quaecunque habet pater, mea sunt, propterea dixit: Quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis; de his dixit, quae ad ipsam Patris divinitatem pertinent, inbus illi est aequalis omnia quae habet
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiabit uobis. Constat innumeros
fidelium perdonum s cĩsp̃s praenosse
ac praedixisseuentura. Sed quia st
nonnulli qui sp̃s gratiapleni infirmos
curant. mortuossuscitant. daemo¬
nibus imperant multis uirtutibus
coruscant. Ipsi angelicam in terris
uitamgerunt. Nec tamen quaesibi
sintuentura sp̃s eiusdem reuelatio¬
ne cognoscunt. Potest hic dñi sermo
etiamsi caccipi. quia sp̃sadueniens
quaeuentura sunt nobis ad nuntiet
Cum gaudia nobis patria ecaelestis
ad memoriam reducit. cum festa
illa supernaeciuitatis perdonum
nobis suae aspirationis in notescit
Ventura nobis adnuntiat. Cum nos
adelectatione praesentium abstra¬
hens promissiincaclis regnideside¬
riis inflammant. Ille me clarifica¬
bit quia demeo accipiet. et adnun¬
tiabit uobis. Sp̃s clarificauitxpñꝰ
quia pereum tanta caritas in cordo¬
bus discipulorum accensa est. ut
abiectotimore carnali. effectur
resurrectionis eius constantes pre¬

Expanded text:
nuntiabit vobis. Constat innumeros nuntiabit vobis. Constat innumeros fidelium per donum sancti Spiritus praenosse ac praedixisse ventura. Sed quia sunt nonnulli qui, Spiritus gratia pleni, infirmos curant, mortuos suscitant, daemonibus imperant, multis virtutibus coruscant, ipsi angelicam in terris vitam gerunt, nec tamen quae sibi sint ventura Spiritus ejusdem revelatione cognoscunt. Potest hic Domini sermo etiam sic accipi, quia Spiritus adveniens quae ventura sunt nobis annuntiat, cum gaudia nobis patriae coelestis ad memoriam reducit, cum festa illa supernae civitatis per donum nobis suae aspirationis innotescit. Ventura nobis annuntiat, cum nos a delectatione praesentium abstrahens, promissi in coelis regni desideriis inflammat. Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis. Spiritus clarificavit Christum, quia per eum tanta charitas in cordibus discipulorum accensa est, ut, abjecto timore carnali, effectum resurrectionis ejus constantes prae
Abbreviated transcription (Latin):
quod ait despũ. docebituos i nomnem ueri¬
tatem. Quasidiceret diffundet in ur̃is
cordibus ueritatem. cuius magis terio in¬
tus edocti. proficiatis deuirtute in uirtu¬
tem. Digniq: efficiaminiperuenir eadu
tam in quauobis aeternaclaritas summe
ueritatis etuere sublimitatis. id est con¬
templatio ur̃ĩ conditoris a pareat. Non
enimloqu&ura semetipso. sed quaecũq
audiet loqu&ur. Non loquitur sp̃s a se¬
m&ipso id est sine patris et filii com¬
munione Neque enim diuisus a c̃seper¬
titus est sp̃s. sed quaecumq audiet lo¬
quetur. Audiet uidelicet perunitatẽ
substantiae et proprie tatem scientiȩ
Non loquetura se mecipso. quia non
est a semetipso. Pater quippesolus
Ab ipso autemaudiet sp̃s sc̃s a quo pro¬
cedit. Quia enimnon est a sem &ipso.
sed ab illo aquo procedit. Aquo illi
est essentia. ab illo utiq: et scientia
Abilloigitur audientia quod nihil
est aliud quamscientia. Quod uero
adiunxit: et quaeuentura sunt ad¬

Expanded text:
quod ait de Spiritu: Docebit vos omnem veriquod ait de Spiritu: Docebit vos omnem veritatem, quasi diceret: Diffundet in cordibus vestris charitatem, cujus magisterio intus edocti proficiatis de virtute in virtutem, dignique efficiamini pervenire ad vitam, in qua vobis aeterna claritas summae veritatis et verae sublimitatis, id est, contemplatio vestri Conditoris appareat. Non enim loquetur a semetipso, sed quaecunque audiet loquetur. Non loquitur Spiritus a setipso, id est, sine Patris et Filii communione, neque enim divisus ac a se partitus est Spiritus, sed quaecunque audiet loquetur; audiet videlicet per unitatem substantiae, et proprietatem scientiae. Non loquitur a semetipso, quia non est a semetipso. Pater quippe solus, Ab ipso autem audiet Spiritus, a quo procedit, quia non est a seipso, sed ab illo a quo procedit. A quo illi est essentia, ab illo utique et scientia. Ab illo igitur audientia, quod nihil est aliud quam scientia. Quod vero adjunxit: Et quae futura sunt an
Abbreviated transcription (Latin):
rigendam hominum prauorum nequitiã
poenam superbientium commemorat
angelorum dicens. Angelos uero quiñ
seruauerunt suum principatum sed reli¬
querunt suum domicilium in iudicium
magnidiei uinculis aecernis sub caligine
reseruauit. Sequitur. Ad huc multa
habeo uobis dicere sed non potestisporta¬
remodo. Cum autem uenerit illes p̃s ueri¬
tatis docebituos in omnem ueritatem.
tis quam carnalis eatenus potuere conse¬
cuti sunt maiori desiderto certandi. pro
ueritate succensi sunt. Non tamenputan¬
dum est inhacuitaquempiam omnemue¬
ritatem posse conpraehendere. Cum
haec fide inrãe merces in aliasit uit a pro¬
missa ipsaueritatedicente. Haec est
autem uita aeterna. ut cognoscantesolũ
meo. uere discipulimeieritis et cognos¬
cetis ueritatem. Vndeetapłs qui ad ter¬
tium caelumraptus. audiuit archana
uerba quae non licebat hominiloqui.
Expartein quid cognoscimus. & expar¬
te proph&amus. Intellegen dum̃ est ergo

Expanded text:
rigendam hominum pravorum nequitiam rigendam hominum pravorum nequitiam poenam superbientium commemorat angelorum dicens: Angelos vero, qui non servaverunt suum principatum, sed reliquerunt suum domicilium, in judicium magni diei vinculis aeternis sub caligine reservavit. Sequitur: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo. Cum autem venerit ille Spiritus veritatis, docebit vos omnem veritatem. tis quam carnales eatenus potuere consecuti sunt, majori desiderio certandi pro veritate succensi sunt. Non tamen putandum est in hac vita quempiam omnem veritatem posse comprehendere, cum haec fidei nostrae merces in alia sit vita promissa, ipsa veritate dicente: Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te solmeo, vere discipuli mei eritis, et cognoscetis veritatem . Unde et Apostolus, qui ad tertium coelum raptus audivit arcana verba quae non licebat homini loqui: Ex parte, inquit, cognoscimus, et ex parte prophetamus . Intelligendum est ergo
Abbreviated transcription (Latin):
tione poterant ullaratione separari
Hocestenim quodait. quia ad patrẽ
uado etiam nonuidebitisme. Nonui¬
debitisme postquam ascendero qua¬
lem nunc uideresoletis carne mor¬
tali et corruptibili circumdatum : sed
inmaiescate adiudicium uenientem
Etperacto iudicio inmaiore gloria
sc̃is apparentem. Sequicur. Seiudi¬
cio autem quia princepsmundi huius
iudicatus est Principem mundi dia¬
bolum dicit quia principatur eis.
qui or dineper uerso mundum potius
quam mundi conditorem diligunt.
quia iudi catus est adño quiait. Vide¬
bam satanan sicut fulgor decaelo ca¬
dentem. Iudicatus estabeo cum etipse
daemonia eicer&. et discipulis dar&
pocestatem calcandi superomnem uir¬
tutem inimici. Arguituritaquemup¬
dus deiudicio. quodiabolus est iudica¬
tus quando homines neđi uoluntate
resistere praesumant. exemplodam¬
nati propter su perbiamterrentur.
archangeli. Arguit mundum sp̃ssc̃s
deiudicio. quo princepsmundiiudicatus

Expanded text:
tione poterant ulla ratione separari; tione poterant ulla ratione separari; hoc est enim quod ait: Quia ad Patrem vado, et jam non videbitis me. Non videbitis me postquam ascendero, qualem nunc videre soletis, carne mortali et corruptibili circumdatum, sed in majestate ad judicium venientem, et peracto judicio in majore gloria sanctis apparentem. Sequitur: De judicio autem, quia princeps mundi hujus judicatus est. Principem mundi diabolum dicit, quia principatur eis qui ordine perverso mundum potius quam mundi Conditorem diligunt. Qui judicatus est a Domino, qui ait: Videbam Satanam sicut fulgur de coelo cadentem . Judicatus est ab eo, cum et ipse daemonia ejiceret, et discipulis daret potestatem calcandi super omnem virtutem inimici. Arguitur itaque mundus de judicio, quo diabolus est judicatus, quando homines ne Dei voluntati resistere praesumant, exemplo damnati propter superbiam terrentur archangeli. Arguit mundum Spiritus sanctus de judicio, quo princeps mundi judicatus
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i erat. qua dñm quem uerum
hominem cernebant. uerum quoq
dĩfilium essecrediderunt: Et quẽ
sibi corporaliter ab latum nouerant
certo semperamorecolebant:
Iustitia ceterorum fidelium. idest
eorum quidnm incarnenon uide¬
runt. Haec est : quod eum quem cor¬
porali intuitunum quam uiderunt.a
Om̃ ethominem uerum cordecre¬
dunt ac̃ diligunt : Dequa profecto
iustitia fidei arguuntur infideles
curipsi uidelicet: cumsimiliter uerbũ
uit a eaudirent. noluerunt rederead
iustitiam. Mequeenim nequitia malo¬
rum ex sua solum tortitudine . uerum
etiam ex conpa paratione rectorũ
quam sit damnanda mons tratur: Hinc
et enim scriptumest ⁊ Probata autẽ
uirtus corripitinsipientes. Arguit
ergomundum sp̃s sc̃s depeccatosuo
quia non crediderit in xpm̃ NArguit
et deiustitia credentium : quia exem¬
plum eorum sequinoluerit. qui hunc
ad patrem ascendisse nequeultra
corporaliter interris conuersaturũ
esse sciebant. Nec tamen ab eius dilec¬

Expanded text:
 erat, quod Dominum, quem verum hominem cernebant, verum quoque Dei Filium esse crediderunt; et quem sibi corporaliter ablatum noverant, certo semper amore colebant. Justitia caeterorum fidelium, id est, eorum qui Dominum in carne non viderunt, haec est, quod eum quem corporali intuitu nunquam viderunt, Deum et hominem verum corde credunt ac diligunt. De qua profecto justitia fidei arguuntur infideles, cur ipsi, videlicet, cum similiter verbum vitae audierint, noluerunt credere ad justitiam. Neque enim nequitia malorum ex sua solum fortitudine, verum etiam ex comparatione rectorum, quam sit damnanda monstratur. Hinc etenim scriptum est: Probata autem virtus corripit insipientes . Arguit ergo mundum Spiritus sanctus de peccato suo, quia non crediderit in Christum; arguit et de justitia credentium, quia exemplum eorum sequi noluerint, qui hunc ad Patrem ascendisse, neque ultra corporaliter in terris conversaturum esse, sciebant, nec tamen ab ejus dilec
Abbreviated transcription (Latin):
Ethomo est: et quis cognoscłt eum : qui
fecitcaenam magnam: quia satietatẽ
nobis dulcedinis interne praeparauit ⁊
Quiuocauit multos sed pauciueniunt
quia nonnumquam ipsi quiei perfidem
subiecti sunt : aeterno eius conuiuio ma¬
leuiuendo contradicunt : Misit autem
seruum suum horacȩne dicere inuita¬
tis ut uenirent: Quid horecenȩ nisi
finis estmundi: in quonimirum nossumus
sicut̃iamdudum paulus testatur

Expanded text:
Et homo est, et quis cognovit eum? Qui Et homo est, et quis cognovit eum? Qui fecit coenam magnam, quia satietatem nobis dulcedinis internae praeparavit. Qui vocavit multos, sed pauci veniunt, quia nonnunquam ipsi qui ei per fidem subjecti sunt, aeterno ejus convivio male vivendo contradicunt. Sequitur: Misit autem servum suum hora coenae dicere invitatis ut venirent. Quid hora coenae, nisi finis est mundi? In quo nimirum nos sumus, sicut jam dudum Paulus testatur
Abbreviated transcription (Latin):
cedinem amareualeatis. Has autem
homodelicias tuncamisit : cum inpara¬
drso peccauit. Extra exiit̃os acrbo
ae ternȩ dulcedinis clausit : Vnde nos
quoque nati in huiusperegrination is
erumna huc fastidiosi iamuenimus
nescimus quid desidera debeamus :
Tantoq seapplius fastidiinrĩ morbus
ex aggerat : quanto magis ab hesu illius
dulcedinis animus elongat: et eoiam
internas delicias non appetit : quo eas
comedere diulongeq desueuit : Fas¬
tidio ergo nr̃o tabescimus. et longa in¬
aediȩ peste fatigamur : Et quiagusta¬
reintus nolumus paratam dulcedinem :
amamus foris miseri famem nram ÷
Sed supernanospietas nec deserentes
sedeserit : contempta senim illas delici¬
as ad memoriaenrae oculos reuocat.
easq: nobis proponitꝰ in promissionetor¬
porem excutit : atque ad fastidium nr̃m
repellere debea mus inuitat : Aitnãq
Homo quidam fecitcaenam magnam
et uocauit multos. Quis istehomo est.
nisuilledequo ꝑ prophetam dicitur

Expanded text:
cedinem amare valeatis. Has autem cedinem amare valeatis. Has autem homo delicias tunc amisit, cum in paradiso peccavit ; extra exiit, cum os a cibo aeternae dulcedinis clausit. Unde nos quoque nati in hujus peregrinationis aerumna, huc fastidiosi jam venimus, 1619 nec scimus quid desiderare debeamus; tantoque se amplius fastidii nostri morbus exaggerat, quanto magis ab esu illius dulcedinis animus elongat; et eo jam internas delicias non appetit, quo eas comedere diu longeque desuevit. Fastidio ergo nostro tabescimus, et longa inediae peste fatigamur. Et quia gustare intus nolumus paratam dulcedinem, amamus foris miseri famem nostram. Sed superna nos pietas nec deserentes se deserit. 2. Contemptas enim illas delicias ad memoriae nostrae oculos revocat, easque nobis proponit; in promissione torporem excutit, atque ut fastidium nostrum repellere debeamus invitat. Ait namque: Homo quidum fecit caenam magnam, et vocavit multos. Quis est iste homo, nisi ille de quo per Prophetam dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
tias corporis et cordissolet :⁊
Quod corporales deliciae cumnon
habentur graue inse desiderium ac¬
cendunt : Cum uero habite eduntur
comedentem protinus in fastidium ꝑ
sacietatemuertunt : At contraspiri¬
tccles delitiae cum non habentur in
fastidio sunt : Cum uero habentur inde¬
siderio : Tantoq a comedente amplius
esuriuntur : quanto et abesuriente
amplius comeduntur : In illis appeti¬
tus placet. experientia displicet: In
istis appetitus uilis est : ẽt experientia
magis placet : In illis appetitus satu¬
ritatem : saturitas appetitum parit :¬
Augentenim spiritales delitiae de¬
siderium inmente dumsatiant: quia
quanto magis earum saporpercipitur :
eo amplius cognoscitur quod auidius
ametur : Et idcir conon habitȩ a mari
non possunt : quia earum sapor ignora
dicent Gusta te etuidete qm̃ suauis
est dñs : Acsia pertedicat : suauitatẽ
eius non cognoscitis : si ha neminimeqs
gustastis sed erbumuitae ex pala¬
to cordis tangite : ut probantes eius dul¬

Expanded text:
cias corporis et cordis solet, quod corporales deliciae cum non habentur grave in se desiderium accendunt, cum vero habitae eduntur comedentem protinus in fastidium per satietatem vertunt. At contra spiritales deliciae cum non habentur in fastidio sunt, cum vero habentur in desiderio; tantoque a comedente amplius esuriuntur, quanto et ab esuriente amplius comeduntur. In illis appetitus placet, experientia displicet: in istis appetitus vilis est, et experientia magis placet. In illis appetitus saturitatem, saturitas Augent enim spiritales deliciae desiderium in mente, dum satiant, quia quanto magis earum sapor percipitur, eo amplius cognoscitur quod avidius ametur. Et idcirco non habitae amari non possunt, quia earum sapor ignoratdicens: Gustate, et videte quoniam suavis est Dominus . Ac si aperte dicat: Suavitatem ejus non cognoscitis, si hanc minime gustatis. Sed cibum vitae ex palato cordis tangite, ut probantes ejus dul
Abbreviated transcription (Latin):
nes exhibeamus: quatenus ad percipi¬
endam sp̃ssc̃ĩ gratiam quammundus non
potestaccipere digni existere ualea¬
mus Diligamus xp̃m eius quemandata
quaehabemus incipiendo seruemus ꝑse¬
uerando. Fit enimiusta mercede ut
illum diligendo diligi amplius merea¬
mura patre. sed etipse maiorẽ di¬
lectionis suae nobis gratiam praesta¬
re dignetur in futurum. Dateni
nunc diligendo nos. ut credentes spe¬
remus in eum. Tunc autem ut uide¬
amus eum facie ad faciem manifes¬
tat quescipsum nobis hocẽ inclari¬
tate quam habuit prius quam mun¬
dus esset apud patrem. Cum quoui¬
uit et regnat ds̃ in unitate sp̃s sc̃i
peromnia scła sȩculorum. a men

Expanded text:
nes exhibeamus, quatenus ad percipines exhibeamus, quatenus ad percipiendam Spiritus sancti gratiam, quam mundus non potest accipere, digni existere valeamus. Diligamus Christum, ejusque mandata quae habemus incipiendo, servemus perseverando. Fit enim justa mercede, ut illum diligendo diligi amplius mereamur a Patre, sed et ipse majorem dilectionis suae gratiam praestare dignabitur in futurum. Dat enim nunc diligendo nos, ut credentes speremus in eum: tunc autem ut videamus eum facie ad faciem; manifestabitque seipsum nobis, hoc est in claritate quam habuit priusquam mundus esset apud Patrem, cum quo vivit et regnat Deus in unitate Spiritus sancti, per omnia saecula saeculorum. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
a sedesideria funditus extirpare.
Concupiscencis renunciare saccularibus
In latis proxp̃o contumelus et persecuti¬
onibus gaudere. Et cum a pło dicere posse
rum delectationibus. et opulentia se
requiescere posse confidit fallitur
et enim et creberrimis eius demmun¬
diperturbationibus et ipsofinẽ an¬
uincitur quia super arenã fundamen¬
tum sude quietis posuerit At qui cum¬
quȩ sco afflati sp̃u suauissimum illud
domini cae dilectionis iugum suꝑsẽ
leuauerint: atque exemplo illius
mites esse ethumiles corde didicerint
Nonnulla etiamin praesenti futurae
quietis imagine fruuntur. duma con¬
turbatione hominum saecularium tota
mente secreti uultum sui conditoris
semperreminisci gaudent atque adper¬
fectam eius contemplationem pertin¬
geressciunt: Dicentessibi cum a pło
iohanne. Scimus quiacum apparuerit
similes cierimus uidebimus enim sicuti
est. Ad cuius premium uisionis si per¬
memores amundinos inlecebris in mu¬

Expanded text:
a se desideria funditus exstirpare, a se desideria funditus exstirpare, concupiscentiis renuntiare saecularibus, illatis pro Christo contumeliis et persecutionibus gaudere, et cum Apostolo dicere posse:um delectationibus et opulentia se requiescere posse confidit, fallitur, etenim et creberrimis ejusdem mundi perturbationibus, et ipso fine convincitur quia super arenam fundamentum suae quietis posuerit. At quicunque sancto afflati Spiritu, suavissimum illud Dominicae dilectionis jugum super se levaverint, atque exemplo illius mites esse et humiles corde didicerint, nonnulla etiam in praesenti futurae quietis imagine fruuntur, dum a conturbatione hominum saecularium tota mente secreti, vultum sui conditoris semper reminisci gaudent, atque ad perfectam ejus contemplationem pertingere sitiunt, dicentes sibi cum apostolo Joanne: Scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, videbimus enim eum sicuti est . Ad cujus praemium visionis si permemores, a mundi nos illecebris immu
Abbreviated transcription (Latin):
Quiadum cordaquaeimplet appetitu
in uisibilium inflammat. eadembona
inuisibilia quam sint prȩclara. quam
cerrenis omnibus praeferenda. manifes¬
tat. Vndebene eiusdem sp̃s gratia
septi formis a prophetadescribitur
Quia nimirum et percius in spirationem
adrequiem peruenitur et ineius plena
perceptione acuisione requiosuera
possidetur. Porroipsedies uelannus
quinquagesimus quiseptem septi manis
super est. et maior epraeceteris erat sol¬
lemnitate uenerabilis: Tempus futurae
resurrectionis indicat. inquaillare¬
quies quanunc animȩ fruuncur elecco¬
rum. corporum quoque receptorum
gloria cumulabitur. Vbi sollicitius
ec in praesenti maximamiustis quietã
tribuit. cum eorummentes caelestis
gne caritatis accendit. Dicitnamq
Ethaecest uera. immo haec eftsola
inhacuita requies animarum diuina
dilectione repleri. spesupernȩ
retributionis prospera mundi simul
et aduersa contempnere. terrena

Expanded text:
quia dum ipse corda quae implet appetitu quia dum ipse corda quae implet appetitu invisibilium inflammat, eadem bona invisibilia quam sint praeclara, quam terrenis omnibus praeferenda, manifestat. Unde bene ejusdem Spiritus gratia septiformis a propheta describitur, quia nimirum et per ejus inspirationem ad requiem pervenitur, et in ejus plena perceptione ac visione requies vera possidetur. Porro ipse dies vel annus quinquagesimus, qui septem septimanis superest, et majore prae caeteris erat solemnitate venerabilis, tempus futurae resurrectionis indicat, in quo illa requies qua nunc animae fruuntur electorum, corporum quoque receptorum gloria cumulabitur. Ubi sollicitius et in praesenti maximam justis quietem tribuit, cum eorum mentes coelesti igne charitas accendit. Dicit namque . Et haec est vera, imo haec est sola in hac vita requies animarum, divina dilectione repleri, spe supernae retributionis prospera mundi simul et adversa contemnere, terrena
Abbreviated transcription (Latin):
quod in eonumerus quinquagenarius
significationi internequietis aptatur.
quua ex septem septimanis et monade
perficitur Sex quippediebus in lege
populus operafi septima quiescere:
s ex annisarare et metere. septimo
cussusest cessare. Quia et dñs sex diebus
mundiornatum perfecerit. septimo
ab operesuo cessauerit. Quibus omnib:
mystice ammonemur. quod hi quun
hoc sacculo. quod sexactatibus constat
bonis operibus prodno instant in sabbato
futuro idestinrequiem adno indu¬
cuntur aeternam. Quod autem septe
dies uel anni. septies ducuntur multi¬
plicem eius demrequiei abundantiã
designant. Inqua praemium illud
sublime datur electis. dequo a postolus
ait. Quod oculus nonuidit nec auris
audiuit nec in corhominis ascendit.
quae praeparauit ds̃ diligentibus se.
Cuius praemii cognitionem. quia in cor
hominis idesthumana adhucsapientis
a scendere non posse testatur. A perit
subsequenter undehaec diligentibus
dmpossit ostendi. Nobis auteminquit

Expanded text:
quod ideo numerus quinquagenarius quod ideo numerus quinquagenarius significationi internae quietis aptatur, quia ex septem septimanis et monade perficitur. Sex quippe diebus in lege populus operari, septima quiescere; sex annis arare et metere, septimo jussus est cessare, quia et Dominus sex diebus mundi ornatum perfecerit, septimo ab opere suo cessaverit. Quibus omnibus mystice admonemur quod hi qui in hoc saeculo, quod sex aetatibus constat, bonis opfuturo, id est, in requiem a Domino inducuntur aeternam. Quod autem septem dies vel anni septies ducuntur, multiplicem ejusdem requiei abundantiam designant, in qua primum illud sublime datur electis, de quo Apostolus ait: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Cujus praemii cognitionem quia in cor hominis, id est, humana adhuc sapientis, ascendere non posse testatur, aperit subsequenter unde hoc diligentibus Deum possit ostendi: Nobis autem, inqui
Abbreviated transcription (Latin):
quicum quediuinȩ legis iussa iuuante
sp̃s gratia perficiunt. adueram pro¬
fectorequiem tendunt. Quia enim
quinquagesimus annus in lege iobeleus
id est dimittens siuemutatus appellari
iussus est : in quopopulus ab omniope¬
ratione quiesceret. omnium debita
laxerentur. serui liberi redirent
Annusipse maioribus sollemnis ac
laudibus diuinis eminentior ceteris
existeret. Merito perhuncnumerũ
illa sum mȩ pacis tranquillitas in di¬
catur. quando ficut a postolus ait
Canente nouissima tuba mortiure¬
surgent et nos in mutabimur ingloriã
ubi cessantibus huius saecil: laborib
et erumnis. dimissis omnium culparu
debitis in soladiuinȩ uisionis conten¬
platione cunctus elactorum populas
in aeternum gaudebit. Impleto illode
ceptorum calestium et sp̃ssc̃ĩ donum
pertingicur. Recte edegemdeca log
et cius dem sp̃s gratiam in eo dierumnu¬
mero quirequiem designaret dari
decebat N eque hoc pretercundum

Expanded text:
quicunque divinae legis jussa juvante quicunque divinae legis jussa juvante Spiritus gratia perficiunt, ad veram profecto requiem tendunt. Ideo enim quinquagesimus annus in lege Jubilaeus, id est, dimittens sive mutatus appellari jussus est, in quo populus ab omni operatione quieceret, omnium debita laxarentur, servi liberi redirent, annus ipse majoribus solemniis ac laudibus divinis eminentior caeteris existeret, merito per hunc numerum illa summae pacis tranquillitas indicatur, quando, sicut Apostolus ait: Canente novissima tuba mortui resurgent, et nos immutabimur in gloriam ; ubi cessantibus hujus saeculi laboribus et aerumnis, dimissis omnium culparum debitis, in sola divinae visionis contemplatione cunctus electorum populus in aeternum gaudebit, impleto illo deceptorum coelestium ac Spiritus sancti donum pertingitur, recte et legem decalogi, et ejusdem Spiritus gratiam in eo dierum numero qui requiem designaret, dari decebat. Neque hoc praetereundum
Abbreviated transcription (Latin):
ris facti memoria in nouetur: sed
innouamrenatorum sobolem. noua
paraditi a patre missocȩlebr&ur
Nouum in ea sacrificium dño ipsiquoq
a postoli. mox acceptodonosp̃s obtu¬
lerunt cum euangelizantes his qui
conuenerant. plurimos conuerterent
ti primitias ad commuuionem do¬
minici alccris abtulerunt. Bene
autem duo primitiarum panes. de
nouis frugibus iubebantur offerri
Quianimirum ecclesia deutroque po¬
pulo iudȩ orum scilicet e gentilium
colligit. quo sinnouam suo redempto¬
ri familiam consecret. Interhaec
uero sollerter intuendum est. quod
non sine magno mssterio quin quagena¬
rius numerus indatione uel gratiae
uellegis obseruatus est : Nam qtunqua¬
gesima diepaschae. et illa in monte po¬
pulodata. et haec. discipulis incena¬
culo missa est. Sed hocnimirum numer
perpetuitas futurae quietis ostenditur
In quorecte uellegis decalogusman¬
datur. uel spsscĩ gratiadatur homi¬
nibus. Vt a perte monstrarecur qua

Expanded text:
ris facti memoria innovetur, sed et ris facti memoria innovetur, sed et in novam renatorum sobolem, nova Paracleti a Patre missio celebretur. Novum in ea sacrificium Domino ipsi quoque apostoli, mox accepto dono Spiritus obtulerunt, cum evangelizantes his qui convenerant, plurimos converterunt ti primitias ad communionem Dominici altaris obtulerunt. Bene autem duo panes primitiarum de novis frugibus jubebantur offerri, quia nimirum Ecclesia de utroque populo, Judaeorum scilicet et gentium colligit, quos in novam sui Redemptoris familiam consecret. Inter haec vero solerter intuendum est quod non sine magno mysterio quinquagenarius numerus in datione vel legis vel gratiae observatus est. Nam quinquagesima die Paschae, et illa in monte populo data, et haec discipulis in coenaculo missa est. Sed hoc nimirum numero perpetuitas futurae quietis ostenditur, in quo recte datur, vel Spiritus sancti gratia datur hominibus: ut aperte monstretur quia
Abbreviated transcription (Latin):
cutus est dñs et audiemus et faciemus.
Hic accepta in lustratione sp̃s nascentis
ecclosiae coetus. omniumnationum
lingius dimagnalia loquebatur
Certeutiq discretionis gratia. quia
legis obseruatio unitancum gentuudeȩ
datasit. Verbum uero euangelii: cunc¬
tis perorbem gentibus predicandum
cunctorum lingius discipulorum
xpi ane fidei essent preconia dicenda.
impleta prophecia quaedicit. A solis
ortu us queadoccasum. lauda te nom̃
dñi Excelsussuper omnes gentes dñs.
sedethoc quod inuenerationem ac¬
ceptelegis omnibus annis sacrificium
nouumdño diepente costesofferri
iussum est. Innr̃aquoque fesciuitate
spiritaliter agi. ex accepte gratiae
temporenum quam desut. Nouum
quispeinea sacrificium offertecde¬
sia. cum sabbato incipientis scaepente¬
costes. Nouum adoptionis populum
perbaptis madnõ consecrat. Ritu
uero decentesimo sicut et supramonui¬
mus. ut non solum populis xp̃ĩanis. uete¬

Expanded text:
cutus est Dominus, et audiemus et faciemus . cutus est Dominus, et audiemus et faciemus . Hic accepta illustratione spiritus nascentis Ecclesiae, coetus omnium nationum linguis Dei magnalia loquebatur, certe utique discretionis gratia: quia legis observatio uni tantum genti Judaeae data sit, verbum vero Evangelii cunctis per orbem gentibus praedicandum, cunctorum linguis populorum Christianae fidei essent praeconia dicenda, impleta prophetia quae dicit: A solis ortu usque ad occasum laudabile nomen Domini, excelsus super omnes gentes Dominus . Sed et hoc quod in venerationem acceptae legis omnibus annis sacrificium novum Domino Dei Pentecostes offerri jussum est, in nostra quoque festivitate spiritualiter agi ex acceptae gratiae tempore nunquam desiit. Novum quippe in ea sacrificium offert Ecclesia, cum sabbato incipientis sanctae Pentecostes, novum adoptionis populum per baptisma Domino consecrat ritu vere decentissimo, sicut et supra monuimus, ut non solum populis Christianis vete
Abbreviated transcription (Latin):
in ipsum eius uerticem. ubiinigne et
caliginediuina maiestas praefulgebat
ascendit. Qui animirum. altiora et in¬
tima legis arcana perfectiores solum
capere et seruarenouerunt. Nopulus
uero carnalis littere superficie conten¬
tus quasi ex terius et infrapositus uerbi
caelestis ad stecbat auditui : At nunc
data latius gratia sc̃ĩ sp̃s. ad intellegen¬
da sublimus simul et inplenda perfectius
scĩ euangelii dictafidelium corda suble¬
uantur. Ibunterflammas ignium et
micantia fulgora fragor quoque
conitruorum et clangor sonabat
bucinȩ. Hic cumignearum uisione
linguarum sonitus pariter decȩlo
tam quam sp̃s uehementis aduenit.
Sed cum in utraq datione et legis uide¬
licet et gratiae foris audiretur sonitus.
hictamen ampliori miraculo cum audi¬
tu sonitus ad futiurtus donicelestis.
quȩ intus sine sonitudi scipulorum
cordadoceret. Ibi auditis legalibus
edictis. respondicomnis populus una
uoce dicens Omnia uerba quaelo¬

Expanded text:
in ipsum ejus verticem, ubi in igne et in ipsum ejus verticem, ubi in igne et caligine divina majestas praefulgebat, ascendit; quia, nimirum, altiora et intima legis arcana perfectiores solum capere et servare noverunt: populus vero carnalis litterae superficie contentus, quasi exterius et infra positus verbi coelestis astabant auditui; at nunc data latius gratia sancti Spiritus, ad intelligenda sublimius simul et implenda perfectius sancti Evangelii dicta fidelium corda sublevantur. Ibi inter flammas ignium et micantia fulgura, fragor quoque tonitruorum, et clangor sonabat buccinae, hic cum ignearum visione linguarum sonitus pariter de coelo tanquam spiritus vehementis advenit. Sed cum in utraque datione, et legis videlicet et gratiae, foris audiretur sonitus, hic tamen ampliori miraculo cum auditu sonitus adfuit virtus doni coelestis, quae intus sine sonitu discipulorum corda doceret. Ibi, auditis legalibus edictis, respondet omnis populus una voce, dicentes: Omnia verba quae lo