comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
on attendas his in omĩ consilio. Cũ uito scõ asida¬
us esto. quẽ cliq cognoueris obseruantẽ cumarẽ
cdi: cuiꝰ anima est secd̃m animã tuã. Qui cũq tituba¬
uerit intenebris non condolebit tͥ: & cor boni con¬
silii statue tecũ. non est enĩ tibi aliud plus illo:

Expanded text:
on adtendas his in omni consilio cum viro sancto adsiduus esto quemcumque cognoveris observantem timorem Dei cuius anima est secundum animam tuam quicumque titubaverit in tenebris non condolebit tibi et cor boni consilii statue non est enim tibi aliud pluris illo
Abbreviated transcription (Latin):
s tuus dñe sermo. qͥ sauat omĩa.P Tu eñ ute
& mortis habes potestatẽ: & deducis ad porad
mortis & reducis. Homo aut occidit quidẽ
ꝑmalitiã animã suam: & cũ exierit sp̃s ñ reuer¬
tet᷑. nec reuocabit animã quȩ recepta est. sed a¬
am manũ effugere impossibile est.¶Negantes
enĩ nosse te impii. ꝑfortitudinẽ bracdii tui fu¬
gellati st̃: nouis aquis. & granainib & pluuiss ꝑs
cutionẽ passi sunt: & ꝑignẽ consũmati. Quode.
inĩ mrabile erat inaqua quȩ om̃ia extinguit:
plus iguis ualebat. Uindex est enĩ orbis iustori
Quodã enĩ tempore mansuetabatur ignis. nec õ¬
burerent᷑ quȩ ad impios missa erant animalix
s ut ipsi uidentes scirent qmͣ dĩ iudicio pici¬
unt᷑ ꝑsecutionẽ. Et quodã tẽpore inaqua supͣ
uir tutẽ ignis exardebat: ut iniq tͣrȩ nationẽ
ex tͣminaret. Pł quib angłoꝵ esca nutristirꝰ.¬
płm tuũ: & paratũ panẽ de celo presttasti ilissi

Expanded text:
ne sermo qui sanat omnia tu enim vitae et mortis habes potestatem et deducis ad portas mortis et reducis homo autem occidit quidem per malitiam animam suam et cum exibit spiritus non revertetur nec revocabit animam quae recepta est sed tuam manum effugere inpossibile est negantes enim nosse te impii per fortitudinem brachii tui flagellati sunt novis aquis et grandinibus et plu ignem consummati quod enim mirabile erat in aqua quae omnia extinguit plus ignis valebat vindex est enim orbis iustorum quodam enim tempore mansuetabatur ignis ne conburerentur quae ad impios missa erant animalia sed ut ipsi videntes scirent quoniam Dei iudicio patiuntur persecutionem et quodam tempore in aqua super virtutem ignis ardebat ut iniquae terrae nationem exterminaret pro quibus angelorum esca nutristi populum tuum et paratum panem e caelo
Abbreviated transcription (Latin):
tuȩ deseruiebant. ad uoluntatẽ coꝵ. qui ate deside¬
rati st̃: ut scirent filii tui qͦs dilexisti dñe. qm ñ.
naciuitatis fructus pascunt homines. sed sermo
tuus hos qui inte crediderint conseruat. Quod
enĩ ab ignr non poterat exterminari. statun ab
exiguo radio solis calefactũ tabescebat: ut notũ
omnib esset. qm oportet pręuenire solẽ ad be¬
nedictionẽ tuã. & ad orientẽ lucis te adorare:
Ingrati enĩ fides tanquã hibernacis glacies tabes¬
cit: & disꝑiet tanquã aqua suꝑ uacua.IMagna
enĩ st̃ idicia tua dñe. &  enarrabilia uerba tua.
propt᷑ hoc indisciplinatȩ aminȩ errauerunt. Dũ
enĩ ꝑsuasũ habent iiqui posse dominari nationi
sc̃ȩ. uinculis tenebrarũ: & longe noctis cõpediti.
inclusi subiectis fugitiui: ꝑpetuȩ ꝓuidentię pla¬
cuert̃. Et dũ putant se latere iobscuris peccatis.
tenebroso obliuionis uelamento disꝑsi sunt: paue¬
ntes hor rendȩ. & cũ admiratione ꝑturbati. Ile

Expanded text:
te desiderati sunt ut scirent filii tui quos dilexisti Domine quoniam non nativitatis fructus pascunt homines sed sermo tuus hos qui in te crediderint conservat quod enim ab igni non poterat exterminari statim ab exiguo radio solis calefactum tabescebat ut notum omnibus esset quoniam oportet praevenire solem ad benedictionem tuam et ad orientem lucis tibi adorare ingrati enim fides tamquam hibernalis glacies tabescit et disperiet tamquam aqua supervacua magna enim sunt iudicia tua et inenarrabilia verba tua propter hoc indisciplinatae animae erraverunt dum enim persuasum habent iniqui posse dominari nationi sanctae vinculis tenebrarum et longae noctis conpediti inclusi sub tectis fugitivi perpetuaecuerunt, et dum putant se latere in obscuris peccatis, tenebroso oblivionis velamento dispersi sunt, paventes horrende et cum admiratione nimia pe
Abbreviated transcription (Latin):
na mala pacẽ appellant. Nut etĩ filios suos
saerificantes. aut obscura sacrificia facientes. aut
nisania plenas uigilias habentes: neq uitam
neq nuptias mundas iam custodiunt. sed alus
aliũ ꝑinuidiã occidit. aut ad ulterans contr istat. &
omĩa comixta st̃. Sangius. oricidiũ. furtũ & fic¬
tio curruptio. infidelitas. turbatio & ꝑ uitiũ.

Expanded text:
ppellant aut enim filios suos sacrificantes aut obscura sacrificia facientes aut insaniae plenas vigilias habentes neque vitam neque nuptias mundas iam custodiunt sed alius alium per invidiam occidit aut adulterans contristat et omnia commixta sunt sanguis homicidium furtum et fictio corruptio infidelitas turbati
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ & necessariũ put.iui. & ipse aliquã addere
diligentiã & laborẽ int̾ pretandi istũ librũ &
multa uigilia attuli doctrmã inspatio tempo¬
ris. ad illa quȩ ad finẽ ducunt librũ dare. & il¬
lis. qui uolunt animũ intendere. & discere quẽ¬
ad modũ oporteat instituere mores: qui scđ̃m le

Expanded text:
bonum et necessarium putavi et ipse aliquam addere bonum et necessarium putavi et ipse aliquam addere diligentiam et laborem interpretandi istum librum; et multa vigilia adtuli doctrinam in spatio temporis, ad illa quae ad finem ducunt librum dare, et illis qui volunt animum intendere et discere quemadmo
Abbreviated transcription (Latin):
dit addiligentiam lec̾tionis legis & pplurĩi. &
alioꝵ libroꝵ qui nobis apirentib nr̃is traditi
sunt: uoluit & ipse scribere aliquid borũ que
ad docꝰtrinã & sapientiã ꝑtinent. ut desiderantes
discerent. et illoꝵ periti facti magis magisq at¬
tendant animo. & confirment᷑ ad legitimã uitã.
Hortor itaq uos uenͥre cũ bemuolentia. & attentio¬
ne & studio lectionẽ facere: & uemã habere in
illis in quib uidebimꝰ seguentes ĩmagniẽ sapien¬
tiȩ. deficere nuerborũ cõpositione. Ham defici¬
unt uerba hebraica: quando translata fuerint
ad alterã linguã. Non solũ autẽ hec. s & ipsa lex
& propħe: & cȩtera quȩq librorũ ñ paruã habe¬
nt differentiã. quaudo int̾ se dicuntꝰ. Nam in
octauo & tricesimo anno temporib ptolo inei
euergetis regis. postquã ꝑuẽm ine gyptũ. & eum
multũ temiporis ibi fecissem: in ue̾u libros relie¬
tͥos ñ paruȩ neq contempnendȩ doctriuȩ. ltaq

Expanded text:
tiam lectionis Legis et Prophetarum et aliorum librorum qui nobis a parentibus nostris traditi sunt, volui et ipse scribere aliquid horum quae ad doctrinam et sapientiam pertinent, ut desiderantes discere et illorum periti facti magis magisque adtendant animo et confirmentur ad legitimam vitam. 3 hortor itaque venire vos cum benevolentia et adtentiore studio lectionem facere, et veniam habere in illis in quibus videmur sequentes imaginem sapientiae et deficere in verborum conpositione. nam deficiunt verba hebraica quando translata fuerint ad alteram linguam; non solum autem haec, sed et ipsa Lex et Prophetae ceteraque librorum non parvam habent differentiam quando inter se dicuntur. 4 nam in octavo et tricesimo anno temporibus Ptolomei Euergetis regis, postquam perveni in Aegyptum et cum multum temporis ibi fecissem, inveni libros relictos non parvae neque contemnendae doctrinae. 5 itaque
Abbreviated transcription (Latin):
est. Et ꝓsanitate quidẽ infir mũ deprecat᷑.
& ꝓuita mortuũ rogat: & in aduito riumm
mutilẽ inuocat. Et ꝓ itinere petit ab hoc dͥ
ambulare nͣ. potest: & de ad qu̾rendo & de
operando. & de omniũ rerũ euentu petit
abeo qui mominb est in utilis. Iterũ aliẽ
nauigare cogitans. & ꝑferos fuictus incpi¬
ens icer facere: ligno portante se. fragilius
lignũ inuocat. Illud enĩ cupiditas ad qͥrendi
ex cogitauit: & artifex sapientia fabricant
sua. Ina aut᷑ pater gubernat ꝓudentia
qm̃ dedisti &. inmari uiã. & intͣ fluctus sod¬
tam firmissimã. ostendens qmͣ potens es ꝓ¬

Expanded text:
ate quidem infirmum deprecatur et pro vita mortuum rogat et in adiutorium inutilem invocat et pro itinere petit ab hoc qui ambulare non potest et de adquirendo et de operando et de omnium rerum eventu petit ab eo qui in omnibus est inutilis iterum alius navigare cogitans et per feros fluctus incipiens iter facere ligno portante se fragilius lignum invocat illud enim cupiditas adquirendi excogitavit et artifex sapientia fabricavit sua tua autem pater gubernat providentia quoniam dedisti et in mari viam et inter fluctus semitam firmissimam ostendens quoniam potes e
Abbreviated transcription (Latin):
is coopnt. tenebris. unusquisq bostii fui tra¬
tsicut inorgano qualitatis sonus immita.
tebant᷑: & qnȩcũq erant natantia interra
insibant. Ignis inaqua ualebat supra fiã uir¬
tẽ & aqua extinguentis nature uini obliuis¬
bat᷑. Fãmȩ e contrario corr uptibiliũ ammali

Expanded text:
sent tenebris unusquisque ostii sui tratuntur sicut in organo qualitatis sonus inmutatur vertebantur; et quaecunque erant natantia, in terram transibant. Ignis in aqua valebat supra suam virtutem, et aqua exstinguentis naturae obliviscebatur. Flammae e contrari
Abbreviated transcription (Latin):
atus est. is fuxxit illos. Nemo enĩ sibi similẽ ho¬
no. poterit dm̃ fingere. Cũ sit enĩ mortalis:
mortuũ fiugit manib miqͥs. Melior est enim
ipse quos colit: qr ipse qͥdẽ uꝑxit cuͦ esset mot¬
talis. illi autͣ nũquã.S & animalia miserrima
colunt: insensate enĩ cõparata. bis aliis sunt dete¬
riora. S nec aspectu aliqͥs ex his animalibus bo¬
na potest conspicere: effugit aut̃ dĩ laudem &
beuedic̾tionẽ eiꝰ. Propt᷑ hoc ꝑhis similia passist᷑
digne tormenta: & ꝑmultitudinẽ bestiarum
ex tͣminati sunt. Pro quib tormentis bene
disposuisti popłm tuũ: quib dedisti concupis¬
centiã delectamenti sui. nouu̾ sapore̾. escam
parans eis ortigõnetrã. ut illi quidẽ concupis
centes ȩscam. ꝓpterea quȩ illis ostensa & missa
st̃. etiã dnecessaria concupiscentia auerterent᷑:
Hi aut̃ mbreui inopes facti: nouã gustauerunt
escam Aporcebut enĩ illis qͥdẽ sine excusa¬

Expanded text:
 sibi similem homo poterit deum fingere cum sit enim mortalis mortuum fingit manibus iniquis melior est enim ipse his quos colit quia ipse quidem vixit cum esset mortalis illi autem numquam sed et animalia miserrima colunt insensate enim conparata his aliis sunt deteriora sed nec aspectu aliquis ex his animalibus bona potest conspicere effugit autem Dei laudem et benedictionem eius propter hoc per his similia passi sunt digne tormenta et per multitudinem bestiarum exterminati sunt pro quibus tormentis bene disposuisti populum tuum quibus dedisti concupiscentiam delectamenti sui novum saporem escam parans eis ortygomecentes escam: propterea que illis ostensa: et missa sunt: etiam a necessaria concupiscentia averterentur. Hi autem in brevi inopes facti: novam gustaverunt escam. Oportebat enim illis quidem sine excusa
Abbreviated transcription (Latin):
& liberato. intraductioniꝰ illoꝵ multitudiniẽ fi.¬
noꝵ. abstulisti. & parit᷑ illos ꝑdidisti in aqua ua.¬
lida. Iila eni noex ante cognita est a parentibus
nr̃is. ut uere scientes quib iuramentis credide¬
runt. animequioros essent. Suscepta est autẽ
dñe semꝑ apopło tuo saintas quidẽ iustoꝵ: in¬
iustoꝵ aut̃ ex terminatio. Sic ut enĩ lesisti ad¬
uersarios nros: sic nos prouocans magnificasti:
Absconse eni sacrificabant insti pueri bonaꝵ: &
iusticiȩ legẽ inconcordia disposuert̃. Similiter
bona & mala ꝑcepturos iustos: patrias omnium

Expanded text:
onem illorum multitudinem filiorum abstulisti et pariter illos perdidisti in aquam validam illa nox ante cognita est a parentibus nostris ut vere scientes quibus iuramentis crediderunt animaequiores essent suscm a populo tuo sanitas quidem justorum, injustorum autem autem exterminatio. Sicut enim laesisti adversarios, sic nos provocans magnificasti. Absconse enim sacrificabant justi pueri bonorum, et justitiae legem in concordiam disposuerunt; similiter bona et mala
Abbreviated transcription (Latin):
inspirauit illi animã quȩ operat᷑. & qui insuffla
nr̃am & conuersationẽ uitȩ cõpositam adlucrũ:
& oportere undecũq etiã ex malo adquirere. Hic
enĩ suꝑ om̃s scit se delinquere: qui ex t̾rȩ mate¬
ria fragilia uasi & sculptilia fingit. Otñs em̃ in¬
sipientes & infelices. supramodũ ammȩ suꝑbi
sẽ: imici popłi tui. & imperantes illi. Qm̃ oĩa
idola nationũ estimauert᷑ do̾s. quib neq oculoꝵ
uisus est aduidendũ: neq nares ad ꝑcipiendum

Expanded text:
inspinspnostram et conuersationem uitę compositam ad lucrum et oportere undecunque etiam enim super omnes scit se delinquere qui ex terrae materia fragilia vasa et sculptilia fingit omnes enim insipientes et infelices supra modum animae superbi sunt inimici populi tui et imperantes illi quoniam omnia idola nationum aestimaverunt deos quibus neque oculorum visus est ad videndum neque nares ad percipiendum
Abbreviated transcription (Latin):
rȩ labor. sine fructu. effi gies sculpta ꝑuariꝰs
colores.cuiꝰ aspectus insensato dat concupiscen¬
ciã. & diligit mortue imaginis effigie̾ sine
anima. Maloꝵ amatores digni qui spẽ inta¬
libus habeant: & qͥ faciunt illos. & qui dili¬
gunt. & qui colunt. S & figulus molle̾ t̾rã
premens. laboriosȩ fingit ad usus nr̃os unũ¬
qđq uas: & de eodẽ luto fingit quȩ munda
st᷑ inusũ uasa. similit̾ & quę his sunt contra¬
ria. Horu̾ aut̃ uasorũ qui sit usus: iudex
est figulus. Etcil labore uano dm̃ fingit. de eo
dẽ luto ille qͥ paulo ante de t̾ra facꝰtus fuerat:
& post pusillũ se ducit unde acceptꝰ est: re¬
pecitus debitũ ammȩ quã hubebat. S est illi cura.
ñ. quia laboratus est. nec qm̃ breius illi uita est:
sed concertat᷑ aurificibus. ꝓ argentariis. sed &era-
Cinis est cor eiꝰ & t̾ra suꝑ uacua spes illiꝰ. & lito ui¬
lior uita illiꝰ: qm̃ ignorauit qui se fuixit. & qui

Expanded text:
u effigies sculpta per varios colores cuius aspectus insensato dat concupiscentiam et diligit mortuae imaginis effigiem sine anima malorum amatores digni qui spem in talibus habent et qui faciunt illos et qui diligunt et qui colunt sed et figulus mollem terram premens laboriose fingit ad usus nostros unumquodque vas et de eodem luto fingit quae munda sunt in usum vasa similiter et quae his sunt contraria horum autem vasorum qui sit usus iudex est figulus et cum labore vanum deum de eodem fingit luto ille qui paulo ante de terra factus fuerat et post pusillum se ducit unde acceptus est repetitus debitum animae quem habebat sed est illi cura non quia laboraturus est nec quoniam brevis illi vita est sed concertatur aurificibus et argentariis sed et aeracinis est cor eius et terra supervacua spes illius et luto vilior vita illius quoniam ignoravit qui se finxit et qui
Abbreviated transcription (Latin):
cꝰtus semiiuuus. ꝓpt̾ quã moriebat᷑ causã de mon¬
strabat. Uisiones em̃ quȩ illos turbauerunt:
he ꝓmnonebant nc inscis quare mala pacieban¬
tur perirent. Petigit aut̃ tunc. & iustos tem¬
rratio mortis: & cõmotio ineremo facta est mu¬
ltrudinis. s non diu ꝑmansit. ira tua. M roꝑans
enuĩ łisine que rela: ꝓpugnauit ꝓferens seruitu
tis suȩ scutũ orationẽ. Et ꝑ incensũ de precati.¬
onẽ allegans restrit irȩ. & fiunẽ imposuit
necessitati: ostendens qm̃ tuus est famulus.ui¬
cit aut̃ turbas. ñ anuirtute corporis nec ar
cit. iuramenta parentũ & testamentũ cͦo me¬

Expanded text:
ausam demonstrabat visiones enim quae illos turbaverunt haec praemonebant ne inscii quare mala patiebantur perirent tetigit autem tunc et iustos temptatio mortis et commotio in heremo facta est multitudinis sed non diu permansit ira properans enim homo sine querella propugnavit proferens sersuae scutum, orationem et per incensum deprecationem allegans, restitit irae, et finem imposuit necessitati, ostendens quoniam tuus est famulus. Vicit autem turbas, non in virtute corporis, nec arabat subjecit, juramenta parentum, et testamentum comme
Abbreviated transcription (Latin):
totius saporis suauitatẽ. Substanciã em̃ tui.¬
& dulce dinẽ tuã: quã infilios habes ostendelas.
et seruens unius cuiꝰq uoluntati. ad quod qul
uolebat conuertabat᷑. Nx aut̃ & glacies susfioe¬
bant uim ignis. & nͣ tabescelunt: ut scirent
qm̃ fructus inimicoꝵ ex terminabat ignis ar¬
deus inganque & pliuia choruscans. Hor ad̾
iterũ ut mitr irent᷑ insti: igiis etiã suȩ uirtutis ob¬
litꝰ est ICreatura enĩ tͥ factori deser uiens. excan

Expanded text:
substantia enim tua dulcedinem tuam quam in filios habes ostendebat et serviens uniuscuiusque voluntati ad quod quis volebat convertebatur nix autem et glacies sustinebant vim ignis et non tabescebant ut scirent quoniam fructus inimicorum exterminabat ignis ardens in grandine et pluvia coruscans hoc autem iterum ut nutrirentur iusti etiam suae virtutis oblitus est creatura enim tibi factori
Abbreviated transcription (Latin):
tuit intͣ seruos suos sacra & sacrificia. De inde
interueniente tẽpore. comialescente imqua
consuetudine: hic error tanquã lex eustoditꝰ¬
est. Et tyrannoꝵ imperio colebant ᷑ figm̃ta.¬
& hos quos palam honorare nͣ. poterant homi¬
nes ꝓpt᷑ qđ longe essent: elonginqu ofigura
illoꝵ. alata eudentẽ unagine̾ regis quã hono¬
rare uolebant fecerunt. ut illũ qui abierat
tanquã presentẽ colerent sua sollicitudine:
Prouerit aut̃ ad horũ cultura: & hos qui igno¬
rabant artificis ex innia diligentia. Iue ens
uolens placere illi qui se assiłpsit: elaborauit
arte sua. ut similtaudine̾ in meli fi guraret
deceptio. qmͣ aut asfectiomi aut tegib de¬
seruiente s nncomunicabile nomen lapidi¬

Expanded text:
tuit inter seruos sacra et sacrificia. Deinde, tuit inter seruos sacra et sacrificia. Deinde, interueniente tempore, ualescente iniqua consuetudine, hic error tanquam lex custoditest et tyrannorum imperio colebantur figmenta hos quos in palam honorare non poterant homines propter quod longe essent e longinquo figura illorum adlata evidentem imaginem regis quem honorare volebant fecerunt ut illum qui aberat tamquam Provexit autem ad horum culturam, et hos, qui ignorabant, artificis eximia diligentia. Ille enim volens placere illi qui se assumpsit, elaboravit arte sua, ut similitudinem in melius figuraret. deceptio: quoniam aut affectui, aut regibus deserviente
Abbreviated transcription (Latin):
erat gubernata. Denedic̾tũ est enĩ lignũ: ꝑ qđ
fit insticia. Prmanꝰ aut qđ fit idolũ maledictũ
ost & ipsũ. & qͥ fecit illud: quia ille quidẽ ꝯatꝰ
est. illud autͣ cũ esset fragile. as cognominatꝰ
est. Similit᷑ aut᷑ odio st̃ do̾ impius & impietas eiꝰ.
Et cuĩ qđ factũ ost: cũ illo qui fecit tormenta
paciet᷑. Popt᷑ hoc & in idolis nationũ non erit
respectus: qm̃ creaturȩ dĩ inodiũ facta sunt.
& intemptationẽ animis hominu̾: & inus¬
cipulã pedib insipientiũ. Initiu̾ enĩ fornca¬
tionis est. ex quisitio idoloꝵ: & adiuuentio
illoꝵ corruptio uitȩ est. Neq enĩ erant ab
initio: neq eruit inꝑpetuũ. Suꝑ uacuitas
enĩ hominũ hoc ad inuenit morbe̾ terrarũ:
& ideo breuis illoꝵ. finis inuentus est. Acerbo
onĩ luctu dolens pat᷑: cito sibi filii rapti fecit
imagine̾. Et illũ qui tunc quasi homo mortuus
fuerat. nunc tanquã dm̃ colere cępit: & consti

Expanded text:
um est enim lignum per quod fit iustitia per manus autem quod fit maledictum et ipsum et qui fecit illud quia ille quidem operatus est illud autem cum esset fragile Deus cognominatus est similiter autem odio sunt Deo impius et impietas eius etenim quod factum est cum illo qui fecit tormenta patietur propter hoc et idolis nationum non erit respectus quoniam creaturae Dei in odium factae sunt et in temptationem animis hominum et in muscipulum pedibus insipientium initium enim fornicationis est exquisitio idolorum et adinventio illorum corruptio vitae est neque erant ab initio neque erunt in perpetuum supervacuitas enim hominum venit in orbem terrarum et ideo brevis illorum finis inventus est acerbo enim luctu dolens pater cito sibi filii rapti faciens imaginem illum qui tunc homo mortuus f
Abbreviated transcription (Latin):
ni. & potenciã aduersus eos qui eũ de priebant:
Et mendaces ostendit qui maculauert᷑ illu̾: & dedit
illi claritatẽ ȩt̾nã. Hec popłm iustũ & semen
sine quęrela: bberauit anationib quȩ illũ com¬
primebant. Intrauit manimã serui dñi. & te¬
tit contra reges harendos mnportentis & insis¬
nis: & reddidit iustis mercedẽ laboꝵ suoꝵ. Et̃
deduxit illos muia mirabili: & fuit illis in
uelamento diei. & in luce stellarũ nocte. Tran¬
stulit illos mare rubrũ: & transuexit ꝑ aquã

Expanded text:
nt et mendaces ostendit qui maculaverunt ipsum et dedit illi claritatem aeternam haec populum iustum et semen sine querella liberavit a nationibus quae illum conprimebant intravit in animam servi Domini et stetit contra reges horrendos in portentis et signis et reddidit iustis mercedem laborum suorum et deduxit illos in via mirabili et fuit illis in velamento diei et in luce stellarum nocte transtulit illos m
Abbreviated transcription (Latin):
dine premisissent illos: consequebant᷑ illos pi¬
nitenciȩ actus. Ad huc enĩ intͣ manus habai¬
tes luctꝰ. & deplorantes ad monumenta mor¬
tuoꝵ: aliã sibi assũpser unt cogitationẽ me¬
entiȩ. Et quos rogantes ꝓiecert᷑. hos tanquõ
fugitiuos ꝑsequebant᷑ Ducebat ensi illos adhun
finẽ digna necessitas. & horũ quȩ acciderant
cõmemorationẽ amittebant. ut quȩ deeran
tormentis. repleret punitio: & popłs quidem
tuus mirabilit᷑ transiret. illi aut̃ nouã mortẽ
untio sigurabat᷑. deseruiens euis preceptis: nt
pueri tui custodirent᷑ illesi. Nam nubes casta
eoꝵ obumbrabat. & eraqua quȩ ante erat
terra aricla appariut sat apmari rubro uia

Expanded text:
 consequebantur illos poenitentia acti. Adhuc enim inter manus habentes luctum, et deplorantes ad monumenta mortuorum, aliam sibi assumpserunt cogitationem inscientiae; et quos rogantes projecerant hos tanquam fugitivos persequebantur; ducebat enim illos ad hunc finem digna necessitas; et horum quae acciderant commemorationem amittebant, ut quae deerant tormentis, repleret punitio; et populus quidem tuus mirabiliter transiret, illi autem novam mortem initio refigurabatur, deserviens tuis praeceptis, ut pueri tui custodirentur illaesi. Nam nubes castra eorum obumbrabat, et ex aqua, quae ante erat, terra arida apparuit, et in mari Rubro via
Abbreviated transcription (Latin):
miinũ. aurũ & argentũ. artis inuentionem.
&. similitudines animaltũ: aut lapidem u¬
utilem. opus manus antiq. Aut siquis arti¬
fex faber de silua lignũ rectũ secauerit. & hil
doctȩ eradat omnẽ cortice̾. & arte sua usus
diligenter fabricet uas utile in conu̾sationẽ
uitȩ. Reliquias aut̃ eiꝰ oꝑis ad preparationem
escȩ abutat᷑. & reliquũ horũ quod ad nullos u¬
sus facit. lignũ curitũ & uerticibus plenl̃. sci¬
lpat diligent᷑ ꝑuacuitatẽ suã & ꝑscientiam
artis suȩ figuret illud. & assimulet illud mu¬
gini houis. aut alicui ex animalib illud cõpa¬
ret: ꝑ limens rubrica. & rubicundũ faciens
fuco colorẽ illius. & omne̾ maculã quȩ mil.¬
lo est ꝑliniens. & faciat ei dignã habitatio¬
nẽ. inpariete ponens illud & confirians
ferro ne forte cadat ꝓspiciens illi. sciens qnͣ
nõ potest se ad iuuare.Imago enĩ est & opul
est illi ad iutoriũ: & de substantia sua & fi.¬

Expanded text:
inum aurum et argentum artis inventionem militudines animalium aut lapidem inutilem opus manus antiquae aut si quis artifex faber de silva lignum rectum secaverit et huius docte eradat omnem corticem et arte sua usus diligenter fabricet vas utile in conversatione vitae reliquias autem eius operis ad praeparationem escae abutatur et reliquum horum quod ad nullos usus facit lignum curvum et verticibus plenum sculpat diligenter per vacuitatem suam et per scientiam artis suae figuret illud et adsimilet illud imagini hominis aut alicui ex animalibus illud conparet perliniens lubrica et rubicundum faciens fuco colorem illius et omnem maculam quae in illo est perliniens et faciat ei dignam habitationem in pariete ponens illud confirmans ferro ne forte cadat prospiciens illi sciens quoniam non potest se adiuvare imago enim est et opus est illi adiutorio et de substantia sua et fi
Abbreviated transcription (Latin):
nalunt᷑. ꝑhec qͦs putabant do̾s: in ipsis cũ
ox tͣminarentꝰ. uidentes illũ quẽ olim nega¬
uant se nosse. dm̃ uerũ cognouert᷑. Ntopt᷑
quod & finis conde̾ptiationis illoꝵ ueniet:
U ani sunt aut̃ om̃s homines. inquib ñ fub est
scientia dĩ: & de his quȩ uicdent᷑ bona non
potuert᷑ intelligere eũ qui est. neq oꝑib
attendentes agnouert quis esset artifex
Sed aut ignẽ. aut sp̃m. aut citatũ aerẽ. aut
gyr ũ stellaru. aut nimia aquã.aut solem.
aut lunã. rectores orbis terrarũ deos pu
tauert᷑. Quoꝵ si specie delectati dõs putiue.¬
rͥt: scunt quanto dñator eoꝵ speciosior est:
Speciei enĩ generator : hec omĩa constituit:
Aut siuirtutẽ & opera eoꝵ mirati sunt: in¬
telligant ab ipsis qmͣ qui hec constituit for¬
tior est illis. Amagnitudine emĩ spetiei &
creaturȩ: cognoscibilit᷑ poterit horũ cre¬
ator uideri. Sed tamen ad huc inhis minor
est querela. Et hi enĩ fortassis erant dm̃

Expanded text:
um exterminarentur videntes illum quem olim negabant se nosse Deum verum agnoverunt propter quod et finis condemnationis illis veniet vani sunt autem omnes homines quibus non subest scientia Dei et de his quae videntur bona non potuerunt intellegere eum qui est neque operibus adtendentes agnoverunt quis esset artifex sed aut ignem aut spiritum aut citatum aerem aut gyrum stellarum aut nimiam aquam aut solem et lunam rectoretaverunt quorum si specie delectati deos putaverunt sciant quanto dominator eorum speciosior est speciei enim generator haec omnia constituit aut si virtutem et opera eorum mirati sunt intellegant ab ipsis quoniam qui haec constituit fortior est illis a magnitudine enim speciei et creaturae cognoscibiliter poterit horum creator videri sed tamen adhuc in his minor est querella et hii enim fortassis errant Deum
Abbreviated transcription (Latin):
corripis. & de qͥb peccant ad monens alloq̃ris:
ut relicta malicia eꝵ credant inte dñe. Et
illos enĩ antiquos inhabitatores sc̃ȩ tuȩ terrȩ
odiens. qm̃ odibilia tͥ opera faciebant ꝑmedi¬
camina & sacrificia iniusta: filioꝵ suoꝵ neca

Expanded text:
corripis, et eos qui peccant admonens adloqueris, ut derelicta mal ilia credant in te, domine. et illos enim antiquos inhabitatores terrae tuae odiens, quoniam odibilia tibi opera faciebant per medicamina et sacramenta iniust
Abbreviated transcription (Latin):
aute lucani quȩ descendit int̾ram .¶ Sed mise¬
reris onsiũ. qmͣ omĩa potes: & dissimulas pec¬
cata hominũ ꝓpt̾ penitenciã. Diligis em̃ omĩa
quȩ st̃. & nncluil odisti horũ quȩ fecisti nec
eni o̾diens aliquid constitiusti Q uomͦ autͣ pos¬
sot aliquid ꝑmanere. nisi tu uoluissese Aut qd̾
are uocatũ non esset cõseruaret᷑: Arcis autͣ

Expanded text:
antelucani. quae descendit in terram; sed misereris omnium, quoniam omnia potes et dissimulas peccata hominum propter paenitentiam. diligis enim omnia, quae sunt, et nihil odisti horum, quae fecisti; nec enim odio habens aliquid constituisses. quomodo ergo posset aliquid permanere, nisi tu uoluisses, aut quod a te uocatum non esset, conseruaretur? parcis autem
Abbreviated transcription (Latin):
nt ꝑ quę peceat qͥs. ꝑ hec & torquętꝰ. Non enĩ
inpossibilis erat omp̾s manus tua. quȩ creauit
oͥbem terrarũ ex materia inuisa: immittere
illis multitudine̾ ursoꝵ. aut audaces leones.
aut noui generis ira plenas & ignotas bestias:
aut uaporẽ igneũ spirantẽ. aut odore̾ fumi¬
ꝓferentes: aut horrendas ab oculis. sĩntillas emit.¬
tentes. Quarũ non solũ lesura poterat illos
exterminare: sed & aspecꝰtus ꝑ timorẽ occide¬

Expanded text:
torquetur. Non enim impossibilis erat omnipotens manus tua, quae creavit orbem terrarum ex materia invisa, immittere illis multitudinem ursorum, aut audaces leones, aut novi generis ira plenas ignotas bestias, aut vaporem ignium spirantes, aut fumi odorem proferentes, aut horrendas ab oculis scintillas emittentes: quarum non solum laesura poterat illos exterminare, sed et aspectus per timorem occide
Abbreviated transcription (Latin):
Unde & illis qui inuita sua insensate & in iuste uixe¬
runt: ꝑ hec quȩ coluert᷑ dedisti sũma tor men¬
ta. Et enĩ merroris uia diutius errauer ut:
deos estim antes hȩc quȩ manimalib sunt suꝑ¬
uacua. infantũ insatoꝵ more uiuentes. Prop¬
ter hoc tanquã pueris insensatis: iudiciu̾

Expanded text:
Unde et illis qui in vita sua insensate et injuste vixerunt, per haec quae coluerunt dedisti summa tormenta, etenim in erroris via diutius erraverunt, deos aestimantes haec quae in animalibus sunt supervacua, infantum insensatorum more viventes, propter hoc tanquam pueris insensatis judicium
Abbreviated transcription (Latin):
ex t̾minabant᷑. Non inꝑpetuũ ꝑmansit ira tua.
s ad correptionẽ iubreui turluꝰ sunt: signũ ha¬
bentes salutis. ad comemorationẽ inandati le¬
gis tuȩ. Qui enĩ conuersus est ñ ꝑ hoc quod iude¬
bat sanabat᷑: s ꝑte omniu̾ saluatorẽ. Et in lioc
aut̃ ostendisti iucis nrͣis: quia tues qui li¬
beras ab onini malo. Illos enĩ locustarũ & musca¬
rũ occidert᷑ morsus. & non est inuenta sinitas
animȩ illoꝵ: quia digni erant ab huiꝰmodi ex

Expanded text:
exterminabantur. Non in perpetuum permansit ira tua: sed ad correctionem in brevi turbati sunt. Signum habentes salutis ad commemorationem mandati legis tue. Qui enim conversus est: non per hoc quod videbat sanabatur sed per te omnium salvatorem et in hoc autem ostendisti inimicis nostris quia tu es qui liberas ab omni malo illos enim lucustarum et muscarum occiderunt morsus et non est inventa sanitas animae illorum quia digni era
Abbreviated transcription (Latin):
aut uaticinant᷑ falsa. aut inuunt iniuste: aut
ꝑ uirant cito. Dũ enĩ confidunt in idolis quȩ st̃
sine anima: male iurantes se noceri ñ sperat᷑:
Utraq gͦ illis euenient digne. qm̃ male sense¬
runt de dõ: attendentes idolis. & inuste iura¬
uerunt indolo contẽpnentes iusticiã. Non
eiũ urantiũ est uirtus. sed peccautiũ pena:
Eꝑ ambulat semen iniustoꝵ. preuaricatione
Tu aut̃ dñe as ntͣ. suauis. & mitis es & paciens:¬
& in miscđia disponens omĩa. Et enĩ si pocaue.¬
rimꝰ tiu sumꝰ. scientes magnitudinẽ tuã: et
si nͣ peccauerimꝰ. scinius qmͣ apud te sumus cõ

Expanded text:
aut uaticinantur falsa, aut uiuunt iniuste, aut periurant cito. dum enim consine anima male iurantes renoceri se non sperant utraque ergo illis evenient digne quoniam male senserunt de Deo adtendentes idolis et iniuste iuraverunt in dolo contemnentes iustitiam non enim iurantium est virtus sed peccantium poena perambulat semper in iniustorum praevaricationem tu autem Deus noster suavis et verus es omnia. Etenim si peccaverimus tui sumus, scientes magnitudinem tuam. Et si non peccaverimus, scimus quoniam apud te sumus comp
Abbreviated transcription (Latin):
custodiuit: & eduxit illũ adelicto suo. & dedit
illi uirtutẽ continendi oꝑsia. Ab hac cñ reces¬
siset in iustus inra fua: ꝑ nra homicidii frater¬
nitatis deperiit. Iropt᷑ quẽ cũ aqua deleret trã:
iterũ sanauit sapientia ꝑ contẽptibile lignũ uis¬
tũ gubernans. Hȩc & inconsensu neqͥtiȩ. cum
se nationes contulissent. sciuit iustũ. & serua¬
uit sine quę rela dño: & infiliis misericor¬
impiis ł iuorauit fugientẽ. descendente igne
inpentapolim: cuiꝰ intestiioniũ nequitiȩ fu¬
migabunda constat deserta t᷑ra. &. incerto
tempore fructus habentes arbores. & incre¬
dibilis aminȩ menioria stans figinentũ salis
Sapientiã enĩ pretereuntes non tantũ in hoc
lapsi st̃ ut ignorarent bona: sed & insipientiȩ
suȩ reꝰ iquert᷑ hominib memoriã. ut inhis qͣ
peccauert᷑: nec latere potuissent. Sapientia au¬
tem hos qͥ se obseruant: adolorib liberabit:
Hec aut̃ ꝓfugũ irȩ fratris. iustũ de duxit ꝑ uias

Expanded text:
o suo et dedit illi virtutem continendi omnia ab hac ut recessit iniustus in ira sua per iram homicidii fraternitatis deperiit propter quem cum aqua deleret terram iterum sanavit sapientia per contemptibile lignum iustum gubernans haec et in consensu nequise nationes contulissent, scivit justum et servavit sine querela Deo, et in filiis misericorimpiis liberavit, fugientem descendentem ignem in Pentapolim, cujus in testimonium nequitiae fumigabunda constat deserta terra, et incerto tempore fructus habentes arbores, et incredibilis animae stans memoria figmentum salis. Sapientiam enim praetereuntes non tantum in hoc lapsi sunt, ut ignorarent bona, sed insipientiae suae reliquerunt hominibus memoriam ut in his quae peccaverunt nec latere potuissent sapientia autem hos qui se observant a doloribus liberavit haec profugum irae fratris iustum deduxit per vias
Abbreviated transcription (Latin):
ter ñ. possũ esse continens. nͥ as det. Et hoc
ipsũ erat sapientie: scire cuius esser hoc
donũ. Adii dñm & deprecatꝰ sum illum:
& dixi ex totis prediis meis. Y Ds parentũ
meoꝵ a dise miscłie tue. qͥ fecisti omnia
uerbo tuo. & sapientia tua constituisti ho¬
mine̾: ut dñaret᷑ creaturȩ quȩ ate fac¬
ta est. ut disponat orbem terrarũ ineqͥ¬

Expanded text:
ter non possum esse continens nisi Deus det et hoc ipsum erat sapientiae scire cuius esset hoc donum adii Dominum et deprecatus sum illum et dixi ex totis praecordiis meis Deus parentum et Domine misericordiae tuae qui fecisti ouerbo tuo, et sapientia constituisti hominem, ut dominetur creaturae quae a te facta est, ut disponat orbem terrarum in
Abbreviated transcription (Latin):
exaltares. & aduersarios illoꝵ necares. Cũ eñ
temptati sunt equidem cũ misccłia disc iplinã
accipientes: sciert᷑ quẽ ad modũ cũ ira uidicati
impii.tormenta paterent᷑. Hos quidẽ tanquã
pat᷑ monens ꝓbasti: illos autͣ tanquã durus rer
int̾rogans condempnasti. Absences enĩ & pre¬
sentes: similit᷑ torquebant᷑. Dupplex enĩ illos.
acepat tedii: & gemitꝰ cuͣ memoria p̃tertaꝵ.¬

Expanded text:
altares, et adversarios illorum necares. Cum enim tentati sunt, et quidem cum misericordia disciplinam accipientes, scierunt quemadmodum cum ira judicati impii tormenta paterentur. Hos quidem tanquam pater monens probasti: illos autem tanquam durus rex interrogans condemnasti. Absentes enim et praesentes similiter torquebantur. Duplex enim illos acceperat taedium, et gemitus cum memoria pra
Abbreviated transcription (Latin):
uita hominib. Et multitudinẽ scientiȩ de¬
siderat qͥs: scit preterita. & de futuris esti¬
mat. Scit uersucias sermonũ. & dissolutio¬
nes argumentoꝵ: signa. & monstra scit an¬
te quã fiant. &. euentꝰ tempoꝵ & seculoꝵ
Proposui ergo hanc assumere mͥ ad coniuuen¬
dũ: sciens qmͣ cõmunicabit mecũ de bonis.
& erit allocutio cogitationis & tedĩ mei
Habeo ꝓptͣ hanc claritatẽ ad turbas: & hono

Expanded text:
em scientiae desiderat quis scit praeterita et de futuris aestimat scit versutias sermonum et dissolutiones argumentorum signa et monstra scit antequam fiant et eventus temporum et saeculorum proposui ergo hanc adducere mihi ad convivendum sciens quoniam communicabit mecum de bonis et erit adlocutio cogitationis et taedii mei habebo propter hanc claritatem ad turbas et hono
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ȩ: ubiq relinquamus signa leticiȩ. qm̃ hec
est pars nr̃a. & hec est sor s. Opprimamꝰ pauꝑẽ
iustũ: & nͣ parcamus uiduȩ. nec ueterani re¬
uereamur canos multi temporis. Sit autͣ for¬
titudo nrn lex iusticiȩ: qđ infirmũ est enĩ in.¬
utile inuenit᷑. Circu̾ueniamꝰ gͦ iustũ: qmͣ iutilis

Expanded text:
nostra ubique relinquamus signa laetitiae quoniam haec est pars nostra et haec est sors opprimamus pauperem iustum et non parcamus viduae nec veterani revereamur canos multi temporis sit autem fortitudo nostra lex iniustitiae quod infirmum est enim inutile invenitur c
Abbreviated transcription (Latin):
lert᷑ spolia impioꝵ: & decantauert᷑ dñe nomͣ
scm̃ tuũ. Et uictricẽ manũ tuã laudauerunt
parit᷑: qmͣ sapientia a paruit os mutoꝵ. & lin¬
guas infantiũ fecit disertas. Direxit opera il
casas. Ste tert᷑ contra hostos: & de immicis se n¬
ndicauert᷑. Sitiert᷑ & inliocauert̃ tẽ: & data illi
de petra altissima aqua. & reqͥes sitis de lapide

Expanded text:
 decantaverunt Domine nomen sanctum tuum et victricem manum tuam laudaverunt pariter quoniam sapientia aperuit os mutorum et linguas infantium fecit dissertas direxit opera illcasas steterunt contra hostes et de inimicis se vindicaverunt sitierunt et invocaverunt te et data est illis de petra
Abbreviated transcription (Latin):
ponã popłos. & nationes erunt in subiectȩ:
timebunt me audientes reges horrenddi In
multitudine uidebor bonus: & mbello fortis¬
Intraus indomũ mea̾ conqͥescam cuͣ illa: non
enĩ habet amaritudine̾ conuersatio illius.
nec tediũ coniunctus ipsuis. sed letitiam et
gaudiũ. Hȩc cogitans apud me. & cõmemora¬
ns incorde meo: qm̃ inmortalitas est incogi¬
tatione sapientiȩ. & inamicitia illĩ delecta¬
tio bona. & inoper lb manuũ illꝰ honestas
sine defectione. & incertamine loquele ius

Expanded text:
ponam populos, et nationes mihi erunt subjectae. Timebunt me audientes reges horrendi, in multitudine videbor bonus, et in bello fortisescam cum illa non enim habet amaritudinem conversatio illius nec taedium convictus ipsius sed laetitiam et gaudium haec cogitans apud me et commemorans in corde meo quoniam inmortalitas est in cogitatione sapientiae et in amicitia illius delectatio bona et in operibus manuum illius honestas sine d
Abbreviated transcription (Latin):
mortalis homo similis om̃ibꝰ ex genere t̾re¬
no illiꝰ qͥ prior fictꝰ est: & inuentre mnatris
figuratꝰ sũ caro. Dece̾ iensiũ tempore coa¬
gulatꝰ sũ insangume ex semine hominis: de¬
lectamento somnii conuenientis. Et ego natꝰ
accepi cõmunẽ aerẽ. & insumliter factam
decidi terrã: & primã uocẽ simileni om̃ibꝰ

Expanded text:
 ex genere terreno illius, qui prior factus est, et in ventre matris figuratus sum caro decem mensium tempore, coagulatus sum in sanguine ex semine hominis et delectamento somni conveniente, et ego natus accepi communem aerem, et in similiter factam decidi terram, et primam vocem similem omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
sua teget eos. & bnichio suo defendet illos. Ne¬
cipient armaturã ⁊ eli illiꝰ: & armabit crea¬
turã adultionẽ inmicoꝵ. Induet protorace
iusticiã: & accipiet ꝓgalea iudiciũ certum
Sumet scutũ mex pugnabile equitatẽ: acuet au¬
tĩdirã irã in lanceã. & pugnabit et̃ illo orbis
terrartͣ contra insensatos. Ibunt directe e

Expanded text:
chio suo defendet illos accipiet armaturam zelus illius et armabit creaturam ad ultionem inimicorum induet pro torace iustitiam et accipiet pro galea iudicium certum sumet scutum inexpugnabilem aequitatem acuet autem duram iram in lanceam et pugnabit cum illo orbis terra
Abbreviated transcription (Latin):
siet: ex iguo enĩ concedit᷑ misdia. Iotentes
aut᷑: potent᷑ tormenta pacient᷑. Non enim¬
subtrahet ꝑsonam cuiꝰquã. dñs. nec reuerebit᷑
magnitudinẽ cuiꝰquã ds̃. qm pusillũ & mag¬
nñ ipse fecit. & equalit᷑ cura est illi de omnib:
Fortiorib aut̃: fortior instat crutiatio. fduos
gͦ reges sunt li sermones mei: ut discatis
sapientiã. & ñ excidatis. Qui eiñ custodierut
iusticiã iuste: iustificabunt᷑. & qͥ didicerint
iusta. inuenient quid respondeant. Conctpiscite
gͦ sermones meos: diligite illos. & habebitis dis

Expanded text:
conceditur misericordia, potentes autem \' potenter tormenta patiuntur. non subtransiet personam cuiusquam dominus nec reuerebitur magnitudinem cuiusquam, quoniam et pusillum et magnum ipse fecit, et aequaliter cura est illi de omnibus, fortioribus autem fortior instat cruciatio. ad uos ergo reges sunt hi sermones mei ut discatis sapientiam et non excidatis qui enim custodierint iusta iuste iustificabuntur et qui didicerint ista invenient quid respondeant concupiscite ergo sermones meos di
Abbreviated transcription (Latin):
ne qͥssima. Dabit᷑ em̃ illi fidei donũ electũ: & sors
intemplo dm̃ acceptissima. Bonoꝵ enł laborũ
gloriosus est fructus. & quȩ nͣconcidat radix sa¬
pientiȩ.¶ Filii autͣ adulteroꝵ in consũmatione
erunt. & ab inqͣ thoro semen ex terminabit᷑. Et
siqͥdẽ longe uitȩ erunt. in nichilũ cõ putabunt᷑.
& sine honore erit nouissima senectꝰ illoꝵ. Et
si celerius defiuicti fuerint. non habebunt sp̃e:
nec nidie agnitionis allocutionẽ. Nationis enĩ
est casta generatio cũ claritate. Immortalitas est
eñ inmemoria illiꝰ: qm̃ & apud dm̃ nota est et
apud homines. Cũ presens est imitant᷑ illã. & de¬
siderant ea̾ cũ seduxerit: & inꝑpetuũ coronata
triuͣphat. incoinqͥnatoꝵ certaminu̾ premiuᷤ un¬
cens. Multigena aut̃ impioꝵ multitudo nͣ erit
ntilis. & spuria uitulamina non dabunt radices
altas: nec stabile firmanientũ. collo cabunt. Et ss
in ramis intempore germinaueruit. infir mi¬

Expanded text:
ei donum electum et sors in templo Domini acceptissima bonorum enim laborum gloriosus est fructus et quae non concidat radix sapientiae filii autem adulterorum inconsummati erunt et ab iniquo toro semen exterminabitur et si quidem longae vitae erunt in nihilum conputabuntur et sine honore erit novissima senectus illorum et si celerius defuncti fuerint non habebunt spem nec in die agnitionis adlocutionem nationis enim est generatio cum claritate inmortalitas est enim in memoria illius quoniam et apud Deum nota est et apud homines cum praesens est imitantur illam et desiderant eam cum se duxerit et in perpetuum coronata triumphat incoinquinatorum certaminum praemium vincens multigena autem impiorum multitudo non erit utilis et spuria vitulamina non dabunt radices as nec stabile firmamentum conlocabunt et si in ramis in tempore germinaverint infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
Aut quid diuiciarũ iactantia contulit nobis:
Transiert̾ om̃ĩa illa tanquã umbra: & tanquã
nuncius prȩcurrens. & tanquã nauis quȩ per
transit fluctuantem aquã. Cuiꝰ cũ preterierit
ñ est uestigiũ inuenire: neq semitã carine
illiꝰ influctib fut auis quȩ transuolat in aere.
nullu̾ inuenit᷑ argumentũ itineris illiꝰ. sed tan¬
tũ sonatꝰ alarũ uerberant̃ leuẽ uentũ. & scindẽs
ꝑumi itineris aerem. Cõmotis alis transuolauit:
& post hoc nullũ signũ inuenit᷑ itineris illuis
Aut tanquã sagiita emissa in locũ destinatũ. di¬
uisus aer continuo inse reclusus est ut ignoret᷑
transitꝰ illiꝰ. Sic & nos nati: continuo desiumꝰ
esse. Et uirtutis quidẽ signũ nullũ ualuimus¬
ostendere: inmalignitate aut̃ nr̃a consũmati
sumꝰ. Talia dixert᷑ minferno hi qui peccauer᷑:
qm̃ spes impi tanquã lamigo est quȩ auento
collit᷑. & canquã spuma gracilis. quȩ apcella

Expanded text:
aut quid divitiarum iactantia contulit nobis? Transierunt omnia illa tamquam umbra et tamquam nuntius precurrens et tamquam navis, quae transit fluctuantem aquam, cuius, cum preterierit, non est vestigium invenire neque semitam carinae illius in fluctibus, aut avis, quae transvolat in aere, nullum invenitur argumentum itineris illius ettum sonitus alarum verberans levem ventum, et scindens per vim itineris aerem: commotis alis transvolavit et post hoc nullum signum invenitur itineris illius; aut tanquam sagitta emissa in locum destinatum: divisus aer continuo in se reclusus est, ut ignoretur transitus illius: sic et nos nati continuo desivimus esse, et virtutis quidem nullum ostendere. In malignitate autem nostra consumpti sumus. Talia dixerunt in inferno hi qui peccaverunt, quoniam spes impii tamquam lanugo est que a vento tollitur, et tamquam spuma gracilis que a procella
Abbreviated transcription (Latin):
Quis mͥ det te fratrẽ meu̾. suc̾gentẽ ubera matris
meȩ. ut inueniã te foris & de osculer te. & iam
me nemo despiciat: Apprehendã te & ducam
indomũ matris meȩ: & in cubiculũ genitricis
mee. In me cdocebis: a dabo tͥ poculũ ex inno con

Expanded text:
Quis mihi det te fratrem meum sugentem ubera matris meae, ut inveniam te solum foris et deosculer te, et jam me nemo despiciat? Apprehendam te et ducam in domum matris meae, et in cubiculum genitricis meae. Ibi me docebis, et dabo tibi po
Abbreviated transcription (Latin):
dificare templũ in monte sco tuo & mneuuta¬
te habitationis tuȩ: arã similitudinẽ taber¬
uaculi sc̃s tui. quod preparasti ab initio. Eift
tecũ sapientia quȩ nouit oꝑa tua. quȩ &
affuit tunc csi orbem terrarl̃ faceres: & scie
bat quid placitũ esset oculis tuis. & qͥd cdirec¬
tũ inpreceptis tuis. Mite illã de sc̃is ce¬
lis tuis: & mute illam a sede maguitulinis
ttȩ ut mecũ sit & mecũ labor&. & sciã qͥdac¬
ceptũ sit apud te. Scit eñ illa omĩa & intelli¬
gio. & deducet me iioperib meis sobriȩ:¬
& custodiet me insua potentia. Et erunt
accepta oꝑa mea : & disponã popłm tuũ
nistȩ. & erodignꝰ sediũ patris mei. Quis enĩ
hominũ poterit scire consiliũ cbiͣ : flut qͥs
poterit cogitare quid uel:: dñs: Cogitationes em̃
mortaliũ timidȩ: & incerte ꝓuidentiȩ nr̃e. Cor

Expanded text:
 in monte sancto tuo, et in civitate habitationis tuae altare, similitudinem tabernaculi sancti tui, quod praeparasti ab initio; et tecum sapientia tua, quae novit opera tua, quae et affuit tunc cum orbem terrarum faceres, et sciebat quid placitum esset oculis tuis et quid directum in praeceptis tuis mitte illam de sanctis caelis tuis et mitte illam a sede magnitudinis tuae ut mecum sit et mecum laboret et sciam quid acceptum sit apud te scit enim illa omnia et intellegit et deducet me in operibus meis sobrie et custodiet me in sua potentia et erunt accepta opera mea et disponam populum tuum iuste et ero dignus sedium patris mei quis enim hominum poterit scire consilium Dei aut quis poterit cogitare quid velit Dominus cogitationes enim mortalium timidae et in
Abbreviated transcription (Latin):
de illa sensus est consũmatꝰ: & qui uigilauerit
ꝓptͣ illã.cito erit securiis: qm̃ diguos sẽ ipsa
circuit quęrens. & nuiis ostendit se illis hy-¬
larit᷑. &. iom̃i. ꝓuidentia occurrit illis. Inti¬
ũ enĩ illiꝰ. uerissima est disciplinȩ concupiscentu

Expanded text:
de illa sensus est consummatus, et qui uigilauerit pro illa, cito erit securus. quoniam dignos se ipsa circuit quaerens et in uiis ostendit se illis hilariter et in omni prouidentia occurrit illis. initium enim illius uerissima est disc
Abbreviated transcription (Latin):
u̾nicus. multiplex. subtilis. mobilis. disertus.
incomquinatꝰ. certꝰ. suauis. amans bonũ. & ua¬
tus. qͥ nichil uetat bene fieri. Humanus.
benignꝰ. stabilis. certꝰ securus. Omnẽ habens
uirtutẽ. omĩa ꝓspiciens: & qͥ capiat om̃s sp̃s
intelligibiles. mundus subtilis. Omnib enĩ¬

Expanded text:
unicus, multiplex, subtilis, mobilis, disertus, incoinquinatus, certus, suavis, amans bonum, qui nihil vetat bene fieri, humanus, benignus, stabilis, certus, securus, omnem habens virtutem, omnia prospiciens, et qui capiat omnes spiritus, intelligibilis, mundus, subtilis. Siqui
Abbreviated transcription (Latin):
gis quã fortis. Audite gͦ reges & intelligite:
discite iudices finũ t̾re. Prebete aures nos qͥ
continetis multitudine s. & placetis uobis in
turbis nationũ: qm̃ data est a dño potestas uob.
& uirtꝰ ab altissimo: qui int̾rogabit opera
ministri regni illiꝰ. ñ recte iudicastis. neq
custodistis legem insticiȩ: neq scđm uolunta¬
tẽ dĩ ambulastis. Horrende & cito apparebit

Expanded text:
intellegite, discite, iudices finium terrae, praebete aures. uos, qui continetis multitudinem et placetisuobis in turbis nationum; quoniam data est a domino potestas uobis et uirtus ab altissimo, qui interrogabit opera ministri : eius, non recte iudicastis neque custodistis legem neque secundum uoluntatem dei a
Abbreviated transcription (Latin):
di. qͥ fabricator est omniu̾. Maue semina sem̃
tuũ. & uesꝑȩ necesset manꝰ tua: qr nescis qͥd
mane oriat᷑. hoc an illud. Et si utrũq simul:
meliꝰ erit. Dulce lumen. & delectabile est ocu¬
lis: uidere solem. Si annis multis nixerit hͦ.
& in his omiib letꝰ fuerit: meimnissẽ debet
te nebrosi tẽporis. &. dierũ multoꝵ qͥ cũ uene

Expanded text:
abricator est omnium. Mane semina semen tuum, et vespere ne cesset manus tua: Quia nescis quid magis oriatur, hoc an illud, et si utrumque simul, melius erit. Dulce lumen, et delectabile est oculis videre solem. Si annis multis vixerit homo, et in his omnibus laetatus fuerit: Meminisse debet tenebrosi temporis, et dierum m
Abbreviated transcription (Latin):
ũ. Uidi impios sepultos: qͥ etiã dũ ad uiuerent
in loco sco̾ erant. & laudabant᷑ inciuuitate quasi
iustoꝵ operũ. sed et hoc uanitas est. Et enim
qr ñ ꝓfert᷑ cito contra malos sententia: absq ul¬
lo timore filii hominũ ꝑpetrant mala. At tam̃
ex eo qd peccator centies facit malũ. & ꝑpatien¬
tiã sustentat᷑: ego cognoui qđ erit bonũ tunen¬
tibus dm̃. qͥuerent᷑ faciem eiꝰ. Non sit bonu̾ imn

Expanded text:
am cum adviverent in loco sancto erant et laudabantur in civitate quasi iustorum operum sed et hoc vanitas est etenim quia non profertur cito contra malos sententia absque ullo timore filii hominum perpetrant mala attamen ex eo quod peccator centies facit malum et per patientiam sustentatur ego cognovi quod erit bonum timentibus Deum qui verentur faciem