comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uoce diceret. Extra locũ suũ confla¬
tionis mͥ ignis adhibitꝰ. torm̃tome
cruciat mundatione ñ purgat. Hunc
om̃s scẽ pacis amatores sũ mõ studio
locũ quȩr̃. hunc quȩrentes inueniunt̃.
hunc inuenientes tenent. scientes re
catholice matris sinu: Quando. nͥ
ante uenturi exitꝰ diem. qͥa ece nc
tẽpus acceptabile. ecce nunc dies
lutis. & quȩ rite dñm dũ inuenri

Expanded text:
voce diceret: Extra locum suum conflavoce diceret: Extra locum suum conflationis mihi ignis adhibitus, tormento me cruciat, mundatione non purgat. Hunc omnes sanctae pacis amatores summo studio locum quaerunt, hunc quaerentes inveniunt, hunc invenientes tenent: scientes, pecatholicae matris sinu? Quando, nisi ante venturi exitus diem? Quia, Ecce nunc tempus acceptabile: ecce nunc dies salutis . Et: Quaerite
Abbreviated transcription (Latin):
am nichil mͥ ꝓdest. Alii qͥppe praua¬
de dõ sentiunt. alii recta de auctore
tenent: sed unitatẽ cũ fr̃ib ñ tenent
lli errore fidei: isti uͦ scismatis ꝑpe¬
tratione diuisi ft̃. Unde & in ipsa
pͥma parte decalogi. utrarũq par¬
tiũ culpȩ repͥmunt᷑: cũ diuina uo¬
ce dicit᷑. Diliges dñm dm̃ tiũ ex
toto corde tuõ. & ex tota anima tu a
& ex tota uirtute tua. Atq mox sub¬
dit᷑. Diliges ꝓximũ tuũ sic̃ te ipsũ.
Quienĩ de dõ ꝑuersa sentit: liquet
ꝓfecto qͥa dm̃ ñ diligit. Qui uͦ de
dõ recta sentiens. a scȩ̃ ȩccłȩ unita¬
te diuisus. ẽ: constat qͥa ꝓximũ ñ
amat. quẽ habere sociũ recusat
Quis qͥs gͦ ab hac unitate matris eccłȩ.
siue ꝑheresim de dõ ꝑuersa sentien¬
do siue errore scismatis: ꝓximũ
ñ diligendo diuidit᷑: caritatis huiꝰ
meũ ut ardeat. caritatẽ aut̃ ñ ha¬
beam: nichil mͥ ꝓdest. Ac si apta

Expanded text:
am, nihil mam, nihil mde Deo sentiunt, alii recta de auctore tenent, sed unitatem cum fratribus non tenent. Illi errore fidei, isti vero schismatis perpetratione divisi sunt. Unde et in ipsa prima parte Decalogi utrarumque partium culpae reprimuntur, cum divina voce dicitur: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua , atque mox subditur: Diliges proximum tuum sicut teipsum . Qui enim de Deo perversa sentit, liquet profecto quia Deum non diligit. Qui vero de Deo recta sentiens a sanctae Ecclesiae unitate divisus est, constat quia proximum non amat, quem habere socium rQuisquis ergo ab unitate matris ecclesiae, sive per heresim de Deo male sentiendo, seu errore scismatis, proximum non diligendo dividitur, karitatis huius meum ut ardeat, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest. Ac si aperta
Abbreviated transcription (Latin):
uoce dr̃. Auro locus. ẽ. in qͦ conflat᷑
Hunc gͦ conflationis locũ quȩrite. hanc
fornacẽ qua aurũ apte purgari ualeat
inuenite. Una .ẽ. eccła. inqua qͥsquis
conflari ualuerit. abomĩ eciã poterit
peccatoꝵ sorde purgari. Siquid ꝓdõ¬
amaritudinis. siqũid tribulationis
extrahanc positi sustinetis: incendi tan-
tũ modo potestis. ñ purgari. Dicat ie¬
remias. dicat quomͦ conflationis urẽ
ignis om̃i uirtute sit uacuus. Frustra
conflauit conflator. maliciȩ enĩ eoꝵ
ñ st̃ consũptȩ. Ecce ignis exterius con-¬
flans: & durȩ passionis ad mouet poe¬
nã. & tam̃ erroris ñ excoquit culpã
Et torm̃ta crudeliũdat poenaruĩ. &
bonoꝵ ñ facit increm̃ta meritorũ.
Huiꝰ etiã conflationis ignis qͥ extra ca¬
tholicã tolerat᷑ eccłam. quã nullius
omino uirtutis sit: paulus apłs in¬
sinuet dicens. Si tradidero corpus
meũ ut ardeat. caritatẽ aut̃ ñ lube¬

Expanded text:
voce dicitur: Auro locus est in quo conflatur. voce dicitur: Auro locus est in quo conflatur. Hunc ergo conflationis locum qufornacem qua aurum apte purgari valeat invenite. Una est Ecclesia, in qua quisquis conflari voluerit, ab omni etiam poterit peccatoamaritudinis, si quid tribulationis extra hanc positi sustinetis, incendi potestis tantummodo, non purgari. Dicat Jeremias, dicat quomodo conflationis vestrae ignis omni virtute sit vacuus: Frustra conflavit conflator, malitiae enim eorum non sunt consumptae . Ecce ignis exterius conflans, et durae passionis admovet poenam, 574 et tamen erroris non excoquit culpam, et tormenta crudelium dat poenarum, et bonorum non facit incrementa meritorum. Hujus etiam conflationis ignis qui extra catholicam toleratur Ecclesiam, quam nullius omnino virtutis sit, Paulus Apostolus insinuat, dicens: Si tradidero corpus meum ut ardeat, charitatem autem non habe
Abbreviated transcription (Latin):
locus .ẽ. in qͦ conflat᷑ Acsi aꝑte dicat.
Uera fideliũ sapientia. cui uniuersalis
eccła locus. ẽ. tribulationẽ uob̃ ꝑse¬
quentib patit᷑: sed acunctis pecc̾atoꝵ
sordib ꝑsecutionis urȩ̃ igne purgat᷑.
Unde scriptũ. ẽ. In igne ꝓbat᷑ aurũ &
argentũ. homines uͦ receptabiles in
caminohumiliationis. Quo in loco
potest hoc qͦq conuenient̾ intelligi.
ut de sua heretici stulta passione inde¬
tiunt᷑. se seq eisdẽ passionib eiꝰ fieri
marty res sꝑant. Quib scĩ uiri uoce
nunc dicit᷑. Auro locus . ẽ. in qͦ conflat᷑
Na iuxtahoc qđ iã & ante nos dictũ. ẽ:
quisqͥs extraunitatẽ ȩccłȩ patit᷑. poe¬
nas pati potest. martyr fieri ñ potest.
qͥa auro locus. ẽ. in qͦ conflat᷑. Quid itaq
adhȩc heretici dicitis: Conflari ꝑ
afflictionẽ carnis. uł etiã ꝑmartyriũ
uultis: sed locũ in qͦ debeat᷑is conflari
nescitis Audite. quid scĩ p̃dicatoris

Expanded text:
locus est in quo conflatur. » Ac si aperte dicat: Vera fidelium sapientia, cui universalis Ecclesiae locus est, tribulationem vobis persequentibus patitur, sed a cunctis peccatorum sordibus persecutionis vestrae igne purgabitur. Unde scriptum est: « In igne probatur aurum et argentum; homines vero receptabiles in camino humiliationis . » Quo in loco potest hoc quoque convenienter intelligi, ut de sua haeretici stulta passione videtiuntur, seseque ejusdem passionis ejus fieri martyres sperant, quibus sancti viri voce nunc dicitur: « Auro locus est in quo conflatur. Nam juxta hoc quod jam et ante nos dictum est , quisquis extra unitatem Ecclesiae patitur, poenas pati potest, martyr fieri non potest, quia auro locus est in quo conflatur. Quid itaque ad haec, haeretici, dicitis? Conflari per afflictionem carnis, vel etiam per martyrium vultis, sed locum in quo debeatis conflari nescitis. Audite quid sancti praedicatoris
Abbreviated transcription (Latin):
sa & eminentia. nec cõmemorabunt᷑
cõparatione eiꝰ. Trahit᷑ enĩ sapientia
de occultis. Ad extremũ uͦ ut ipsos
qͦq in ȩccła hereticos increparet: qͥ
a gentilitatis errore uenientes: fidẽ
q̃uã ꝑcipiunt. ꝑ suꝑbiã scindunt:
addidit. Non ad equabit᷑ ei topariũ
de ȩthiopia. Acsi patent᷑ insinuet di¬
cens li qui ex peccati nigredine ad
conuersionẽ ueniunt: ẽquari dõ ho¬
mini ñ posst̃. quãuis multis uirtutũ
colorib resplendere uideant᷑. Quoꝵ

Expanded text:
sa et eminentia, nec commemorabuntur in sa et eminentia, nec commemorabuntur in comparatione ejus. Trahitur enim sapientia de occultis. Ad extremum vero ut ipsos quoque in Ecclesia haereticos increparet, qui a gentilitatis errore venientes, fidem quam percipiunt, per superbiam scindunt. addidit: Non adaequabitur ei topazium de Aethiopia. Ac si patenter insinuet, dicens: Hi qui ex peccati nigredine ad conversionem veniunt, aequari Deo homini non possunt, quamvis multis colorum virtutibus resplendere vid
Abbreviated transcription (Latin):
dictu ẽ. uidimꝰ eũ & ñ erat aspectus.
tatẽ¬
Ipse ante scła de patre si ne matre:
auctor oꝑis. ipse opus auctoris. ma¬
nens unꝰ ex utraq & in utraq natura.
nec in naturarũ copulatione confusꝰ.
nec naturarũ distinctione geminatꝰ
nob̾ est qđ sc̃s uir ut longe distare
abhac sapientia angłos demonstraret:
dix̃. Non dabit᷑ aurũ obrizũ ꝓ ea.
Qui ut antiqͦs etiã patres sacri eloqui i
tractatores. inferiores oftenderet: ad¬
iunxit. Nec appendet᷑ argentũ in
cõmutatione eiꝰ Ut phẏlosophorũ
qͦq sapientiã huic monstraret lon¬
ge subesse: intulit. Non confert᷑tin¬
ctis indiȩ colorib atq subiunxit. Nec la¬
pidi sardonico p̃ciosissimo. uł saphi¬
ro. Ut in illa qͦq suꝑna ciuitate.
tẽ demonstraret: addidit: Non ad¬
ȩquabit᷑ ei aurũ uł uitrũ. Ut ꝓpħas
qͦq ei subesse ostenderet: adiunxit
Nec cõmutabunt᷑ ꝓea uasa auri. excel¬

Expanded text:
dictum est: Vidimus eum, et non erat aspectus, dictum est: Vidimus eum, et non erat aspectus, tateipse ante saecula de Patre sine matre, auctor operis, ipse opus auctoris; manens unus ex utraque et in utraque natura. Nec naturarum copulatione confusus, nec naturarum distinctione geminatusnobis est quod sanctus vir, ut longe distare ab hac sapientia angelos demonstraret, dicit: Non dabitur aurum obryzum pro ea. Qui ut antiquos etiam Patres sacri eloquii tractatores inferiores ostenderet, adjunxit: Nec appendetur argentum in commutatione ejus. Ut philosophorum quoque sapientiam huic monstraret longe subesse, intulit: Non conferetur tinctis Indiae coloribus. Atque subjunxit: Nec lapidi sardonycho pretiosissimo, vel sapphiro. Ut in illa quoque superna civitate iti demonstraret, addidit: Non adaequabitur ei aurum vel vitrum. Ut prophetas quoque ei subesse ostenderet, adjunxit: Nec commutabuntur pro ea vasa auri excel
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ. natos homines grãm adoptionis
ꝑciꝑe. aliud unũ singularit᷑ ꝑdiui¬
nit̾atis potentiã dm̃ ẽxipso cõnceptu
ꝓdisse. Nec ȩquari potest gła unige¬
niti habita ꝑnaturã. aliis accepta
reticus desipit. alter in humanitate.
alter indĩtate. ẽ Non purus homo
conceptꝰ atq editꝰ. post ꝑmeritũ ut
ds̃ esset accepit: sed nunciante angło
& adueniente spũ. mox ut uerbũm
in utero mox intra uterũ uerbũ caro
esse in fine scłoꝵ. Ut ꝑ ineffabile sa¬
cram̃tũ. conceptu sc̃o & partu in uio¬
labili. scdm ueritatẽ utriusq na
& mnat̃. Sic qͥp̃pe ei ab helisabeth
dr̃. Unde hoc mͥ. ut ueniat mat̾ dnĩ
mei ad me: Et ipsa uirgo concipi¬
aliud ex patre. aliud ex uirgine.
ñtamꝰ alius ex patre. alius ex̃ uirgi¬
ne. Sed ipse. ẽ. ȩternꝰ ex patre: ipse
tẽporalis ex matre. Ipse qͥ fecit: ipse
qͥ factꝰ .ẽ. Ipse speciosus forma p̃ fili¬
is hominũ ꝑdiuinitatẽ. & ipse de qͦ

Expanded text:
enim natos homines gratiam adoptionis accipere, aliud unum singulariter per divinitatis potentiam Deum ex ipso conceptu prodiisse. Nec aequari potest gloria Unigeniti habita per naturam, aliis accepta reticus desipit, alter in humanitate, alter in deitate est; non purus homo conceptus et editus, post, per meritum, ut Deus esset accepit, sed nuntiante angelo et adveniente Spiritu, mox Verbum in utero, mox intra uterum Verbum caro, esse in fine saeculorum; ut per ineffabile sacramentum conceptu sancto et partu inviolabili secundum veritatem utriusque net mater. Sic quippe ei ab Helisabeth dicitur: Unde hoc mihi, ut veniat mater domini mei ad me? Et ipsa virgo concipialiud ex patre, aliud ex virgine, non tamen alius ex patre, alius ex virgine, sed ipse est aeternus ex patre, ipse temporalis ex matre; ipse, qui fecit, ipse, qui factus est; ipse speciosus forma prae filiis hominum per divinitatem et ipse, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
N on aut̃ hoc sapientiȩ p̃ciũ & esse dicit᷑
& nesciri: s iccirco nesciri. qͥa de est
Eoscilicet loquendi genere qͦ in angu¬
stiis qͥsq dep̃hensus. cũ remedium
subuentionis ñ inuenit: fateri folet.
qͥa quid faciat nescit. Huiꝰ gͦ p̃ciũ
nanq p̃ciũ damꝰ: ut eiꝰ uice. rẽ quã
appetimꝰ possidere debeamꝰ. Quid aut̃
nos dectimꝰ. ut hanc sapientiã quȩ xp̃c

Expanded text:
non autem hoc sapientiae pretium et esse dicitur non autem hoc sapientiae pretium et esse dicitur et nesciri, sed idcirco nesciri quia deest, eo scilicet loquendi genere, quo in angustiis quisque depressus cum remedium subventionis non invenit, fateri solet, quia quid faciat nescit. Hujus ergo sapinamque pretium damus, ut ejus vice rem quam appetimus possidere debeamus. Quid autem non dedimus, ut hanc sapientiam, quae C
Abbreviated transcription (Latin):
ut ñ creatã. s creantẽ sapientiã re¬
quiramꝰ. Nã nisi in uerbis istis alle¬
goriarũ secreta rimem᷑: ea utiq quȩ
sequunt᷑ omino st̃ digna despectu. si
ex sola hystorica narratione pensent᷑
Paulo post nanq dicit Non adȩquabit᷑ ei
aurũ uł uitrũ. Et cũ sic̃ nouimꝰ uitrũ¬
longe atq dissimilit̾ auro sit uiluis.
cur post auri nom̃: metalli utiq p̃ci¬
osi ꝓ imm̃sa laude uitrũ qͦq dixit
sapientiȩ ñ ȩquari: Ipsa gͦ litterȩ
difficultate cõpellim̃ꝰ ut ad sententias
horũ uerboꝵ mysticas uigilemꝰ Uir
itaq sc̃s quã sapientiã contẽplat᷑.
nisi eã de qua paulus apłs dicit.¬
xp̃m dlĩ uirtutẽ & dĩ sapientiã de
qua ꝑsalomonẽ scriptũ. ẽ. sapientia
edificauit sibi domũ. & de qua psal¬
mista ait. omĩa insapientia fecisti:
Huiꝰ nimirũ sapientiȩ homo p̾ciũ nescit.
qͥa nil dignũ estimatione illiꝰ inuenit:

Expanded text:
ut non creatam sed creantem sapientiam reut non creatam sed creantem sapientiam requiramus. Nam nisi in verbis istis allegoriarum secreta rimemur, ea utique quae sequuntur omnino sunt digna despectu, si ex sola historica narratione pensentur. Paulo post namque dicit: Non adaequabitur ei aurum vel vitrum. Et culonge atque dissimiliter auro sit vilius; cur post auri nomen, metalli utique pretiosi, pro immensa laude, vitrum quoque dixit sapientiae non aequari? Ipsa ergo litterae dificultate compellimur, ut ad sententias horum verborum mysticas vigilemus. Vir itaque sanctus, quam sapientiam contemplatur, nisi eam de qua Paulus apost Dei sapientiam? » De qua per Salomonem dicitur: « Sapientia aedificavit sibi domum ; » et de qua Psalmista ait: « Omnia in sapientia fecisti . » Hujus nimirum sapientiae homo pretium nescit, quia nihil dignum aestimatione illius invenit;
Abbreviated transcription (Latin):
posuit. & duo subdidit respondendo.
Id id nanꝙq qđ suꝑius dix̃ sapientia
uͦ ubi inuenit᷑. & quis. ẽ. locus intel¬
ligentiȩ: isto uersu respondit Abys¬
sus dicit. ñ est in mẽ: & mare loqͥt᷑.
ñ est mecũ Ad id uͦ qđ dixerat.
nescit homo p̾ciũ eiꝰ nec inuenit᷑
ut̾ra suauit̃ uiuentiũ: inferiorẽ
uersũ reddidit dicens. Non dabit᷑
aurũ obrizũ ꝓea nec appendet᷑
argentũ incõmutatione eiꝰ. Ad u¬
traq gͦ respondit. sed augendo qđ
obiecerat ñ soluendo. Cũ sapientiȩ
nanq locũ quęreret. ac deinde infe¬
rius responderet. abyssus dicit. ñ
ẽ inme: ñ ubi esset. s ubi ñ esset in¬
dicauit. Rursus cũ ab homine eiꝰ pre¬
ciũ diceret ignorari. atq ad hoc in¬
ferius redderet. ñ dabit᷑ aurũ ob¬
qͥd ĩ esset ostendit: Cunctis aut̃ li¬
quet. qđ neq humana sapientia.
uł teneri loco. uł emi diuiti is potest
Seduir sc̃s mysticis sensib plenꝰ. ad
alia nos intelligenda transmittit.

Expanded text:
do. Ad id namque quod superius dixit: Sapientia vero ubi invenitur, et quis est locus intelligentiae? Isto versu respondit: Abyssus dicit: Non est in me, et mare loquitur: Non est mecum. Ad id vero quod dixerat: Nescit homo pretium ejus, nec invenitur in terra suaviter viventium, inferiorem versum reddidit, dicens: Non dabitur aurum obryzum pro ea, nec appendetur argentum in commutatione ejus. Ad utraque ergo respondit, sed augendo quod objecerat, non solvendo. Cum sapientiae namque locum quaereret, ac deinde inferius responderet: Abyssus dicit: Non est in me, non ubi esset, sed ubi non esset indicavit. Rursus cum ab homine ejus pretium diceret ignorari, atque ad hoc inferius redderet: Non dabitur aurum obquid non esset ostendit. Cunctis autem liquet quod neque haec humana sapientia vel teneri loco, vel emi divitiis potest. Sed vir sanctus, mysticis sensibus plenus, ad alia nos intelligenda transmittit,
Abbreviated transcription (Latin):
sũ a uili. quasi os meũ eris. Uilis qͥp
ei anima humana. Qui gͦ auili p̃ci¬
osũ separat. quasi os dm̃ uocat᷑. qͥa
ꝑ eũ ds̃ uerba sua exerit. qͥ ab amore
psentis scłi. loquendo quȩ potest.n
humanã animã euellit. Et qͥa testa

Expanded text:
eris. Vilis est e anima humana. Qui ergo a vili pretiosum separat, quasi os Domini vocatur, quia per eum Deus verba sua exerit, qui ab amore praesentis saeculi, loquendo quae potest humanam animam evellit. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ locutionis dicit. Si inueni gram
in conspectu tuo: ostende mͥ temẽt ipsũ
manifeste. ut uideã te. Certe enĩ si ds̃
ñerat cũ qͦ loquebat᷑: ostende mͥ dm̃
diceret. & non. ostende temet ipsũ. Si
aut̃ ds̃ erat. cũ qͦ facie ad faciẽ loque¬
bat᷑ cur se petebat indere quẽ idebat:
S ed ex hac eius petitione colligit᷑. qͥa eũ
sitiebat ꝑincircũ scriptȩ naturȩ suȩ ela.¬
ritatẽ cernere. quẽ iã coeꝑat ꝑ quasdã
imagines uidere. Ut sic suꝑna essentia
m̃tis eiꝰ oculis adesset: quatinꝰ ei ad ȩt̾̃ni¬
tatis uisionẽ. nulla imago creata tẽpo¬

Expanded text:
suae locutionis dicit: Si inveni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi temetipsum manifeste, ut videam te . Certe enim, si Deus non erat cum quo loquebatur, Ostende mihi Deum diceret, et non, Ostende temetipsum. Si autem et Deus erat, cum quo facie ad faciem loquebatur, cur se petebat videre quem videbat? Sed ex hac ejus petitione colligitur quia eum sitiebat per incircumscriptae naturae suae claritatem cernereimagines videre, ut sic superna essentia mentis ejus oculis adesset, quatenus ei ad aeternitatis visionem, nulla imago creata tempo
Abbreviated transcription (Latin):
penicudo gentiũ intraret. & sicom¬
nis isrł saluus fieret: ait Aechiopia
dea credat. saluandã se offert omi¬
potenti cdõ peccatis nigra gentilitas.
⁊opatiũ uł preciosus lapis.ẽ. Et qͥa
artca lingua pan. om̃e dicit᷑ ꝓeo qđ
oni colore resplendet. topariũ qͣsi
topanziũ uocat᷑. Dũ uͦ indĩ conuer¬
sagentilitas credidit: ex ea multi ita
sunt iui dono sp̃s locupletati. ut qͣ si
multis colorib sic multis uirtutib
luceant. Sed ne acceptis qͥsq uirtu¬
tib extollat᷑: a scõ uiro nunc dicit᷑.
N on adequabit᷑ ei topariũ de ȩchiopia.
Aesi apte cdiceret᷑ Nullus scõꝵ. qui
buslibet uirtutib plenꝰ existat. tam̃¬
ex nigredine mundi collectꝰ equari
patest ei de quo dictũ . ẽ. Qđ nascet ex te
ipsa naturȩ corruptibilis conditione
constringim̃. ut cũ ꝓpħa dicamus
Ecce enĩ in iniqͥtatib conceptꝰ sũ & in
peccatis concepit me mat̾ mȩa: Ille
quasi qđdã topariũ de ȩchiopia ȩqua¬

Expanded text:
intraret, et sic omnis Israel salvus fieret , dicit: Aethiopia daea credat, salvandam se offert omnipotenti Domino, peccatis nigra gentilitas. Topazium vero pretiosus lapis est; et quia Graeca lingua πᾶν omne dicitur, pro eo quod omni colore resplendet topazium, quasi topandium vocatur. Dum vero in Deum conversa gentilitas credidit, ex ea multi ita sunt dono Spiritus locupletati, ut quasi multis coloribus, sic multis virtutibus luceant. Sed ne acceptis quisque virtutibus extollatur, a sancto viro nunc dicitur non adaequabitur ei topazium de Aethiopia. Abuslibet virtutibus plenus existat, tamen nigredine mundi collectus, aequari non potest ei de quo dictum est: « Quod nascetur ex te ipsa naturae corruptibilis conditione constringimur, ut cum Propheta dicamus: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea . Ille quasi quoddam topazium de Aethiopia aequa
Abbreviated transcription (Latin):
mur. sucẽ uidemꝰ. quomͦ in accessibi
lsat phibet᷑ Qua in re pensandũ
ẽ qd in accessibilẽ dixit: s homini
Homini: sed humana sapienti Scri¬
ptura qͥppe sacra: om̃s carnaliũ secta¬
tores humanitatis nomine notare
consueuit. Vnde idẽ apłs quib dã
discordantib dicit. Cũ sit int̾ uos ze.¬
lus &e contentio. nonne carnales estis.
a scdłm hominẽ ambulatis: Quib
paulopost subiecit. Honne homines
estis: Et unde alias ꝓtulit testimo.¬

Expanded text:
videmus, quomodo inaccessibilis esse perhibetur? Qua in re pensandum est quod inaccessibilem dixit omni homini, sed humana sapienti. Scriptura quippe sacra omnes carnalium sectatores humanitatis nomine notare solet. Unde idem Apostolus quibusdam discordantibus dicit: Cum enim sint inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ? Quibus paulo post subjecit: Nonne et homines estis? et unde alias testimo
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ Nec cõmutabunt᷑ ꝓ ea uasa auri ex¬
celsa & eminentia. Quia electi quiq
sc̃os uitã & uenerant᷑ ex sullimitate:
& tam̃ ii suscipiunt aderrorẽ. Quos
subdit᷑ Nec cõmemorabunt᷑ in cõpara

Expanded text:
 Non commutabuntur pro ea vasa auri excelsa et eminentia, quia electi quique sanctorum vitam venerantur ex sublimitate, et tamen non suscipiunt ad errorem. Quos subditur: Non commemorabuntur, supra
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa desideriũ saciecas comitat᷑: & sati¬
ant᷑ sine fastidio. qͥa ipsa satietas ex
adidetio semꝑ aecendit᷑. Si c qͦꝙ &e nos
aimꝰ. quindo ae ipsũ fondẽ uite ue¬
sainti uecesitas longe a satierãte fa¬
fisui da e fitientes satiabim̃ & sa¬
maĩ laberis uri. utt poit mortaltatis
mi cenebras acces sa eiꝰ luce gaudeamꝰ.
anino qđ paulus dic̃. Qui lucẽ habicat
amirssibile quẽ uidit nullus homi¬
ma sea net uidere potest. Ecce rursu
audo qđ pͥsalmista ait Accedite ad
eũ & illumiiamini. Quomꝰ gͦ acce¬
acias illiuminam̃. si ipsã lũcẽ qua
aluniuari possimꝰ ñ uidemꝰ: Si uͦ

Expanded text:
quia desiderium satietas comitatur; et satiquia desiderium satietas comitatur; et satiantur sine fastidio, quia ipsa satietas ex desiderio semper accenditur. Sic quoque et nos erimus quando ad ipsum fontem vitae vea siti necessitas, longe a satietate fastidium, quia et sitientes satiabimur, et sam laboris nostri, ut post mortalitatis hujus tenebras accessa ejus luce gaudeamus.animo quod Paulus dicit: Qui lucem habitat inaccessibilem, quem vidit nullus hominum, sed nec videre potest. Ecce rursum audio quod Psalmista ait: Accedite ad eum, et illuminamini . Quomodo igitur accedendo illuminamur, si ipsam lucem qua illuminari possumus n
Abbreviated transcription (Latin):
faciẽ patris mei. qͥ incȩlis. ẽ Nunqͥdgͦ
aliud ueritas. aliud pͣdicator insonat
ueritatis: Sedsi sibi sententia utraq
confert᷑: qͥa sibi nequaꝗ discordet aquo¬
scit᷑. Dm̃ quippe angłi. & uident. &ͦ
uidere desiderant: & intueri sitiunt.
ut effectu sui desideri i minime ꝑfru¬
ant᷑ : desideriũ sine fructu anxie¬
tatẽ habet. & auxietas poenã. Beati
uͦ angłi. ab omi poena anxietatis
longẽ st̃: qͥa nunquã simul poena
& beatitudo conueniunt. Rursũ cũ
eos dicimꝰ dĩ uisione satiari. qͥa &
psalmista ait. satiabor duĩ manifesta¬
bit᷑ głatua: considerandũ nobis. ẽ.
qm̃ satiecatẽ solet fastidiũ subsequi.
Ut gͦ recte sibi utraq conueniant: di¬
cãt ueritas qͥa semꝑ uident. dicat p̾¬
dicator egregius qͥuia sẽꝑ uidere de¬
siderant. Ne enĩ sit in desiderio an¬
xietas: desiderantes satiant᷑ Ne aut̃
sit in satietate fastidiũ: satiati desi¬
derant. Et desiderant gͥ sine labore.

Expanded text:
atris mei qui in coelis est . Nunquid ergo aliud veritas, aliud praedicator insonat veritatis? Sed si sententia utraque confertur, quia sibi nequaquam discordet agnoscitur. Deum 602 quippe angeli et vident, et videre desiderant; et sitiunt iut effectu sui desiderii minime perfruantur, desiderium sine fructu anxietatem habet, et anxietas poenam. Beati vero angeli ab omni poena anxietatis longe sunt, quia nunquam simul poena et beatitudo conveniunt. Rursum cum eos dicimus Dei visione satiari, quia et Psalmista ait: Satiabor dum manifestabitur gloria tua , considerandum nobis est quoniam satietatem solet fastidium subsequi. Ut ergo recte sibi utraque conveniant, dicat veritas: Quia semper vident; dicat praedicator egregius: Quia semper videre desiderant. Ne enim sit in desiderio anxietas, desiderantes satiantur; ne autem sit in satietate fastidium, satiati desiderant. Et desiderant igitur sine labore,
Abbreviated transcription (Latin):
ueniret: recte subiungitur. Nonda
bit᷑ aurũ obritũ ꝓ eã Quid nanau
Qui recte & aurũ uocant᷑ & obrici
Aurũ qͥa fulgent clarttate iusticie
obrizũ qͥa nullũ habuer̃ unquã cn¬
tagiũ culpȩ. Homines uͦ iusti quã¬
diũ in hac carne corruptibili mort¬
lit̃ uiuunt: aurũ quidẽ esse post̃.
orupit᷑ aggrauat animã &e depͥmnit

Expanded text:
veniret, recte subjungitur: Nunquid veniret, recte subjungitur: Nunquid dabitur aurum obrizum pro ea? Quid namque Qui recte aurum vocantur, et obrizum: aurum, quia fulgent claritate justitiae; obrizum, quia nullum habuerunt unquam contagium culpae. Homines vero justi quandiu in hac carne corruptibili mortaliter vivunt, aurum quidem esse possunt, corrumpitur aggravat a
Abbreviated transcription (Latin):
im positas gemunt. Et quãuis ilais u
meliorẽ intentionẽ fugiant : tan
subditã iĩtẽ portant. Quas quidse su¬
mope si liceat uitare festinant: seltes¬
tes occultas dispensationes dĩ cenet
qd̃ fugiunt exercent qđ uitant sit
eni ad cor suĩ. & ibi consulunt. quo
uelit occulta uoluntasdĩ Sesc  INi¬
dicos debere esse sũmis ordinatims
cognoscentes: humiliant ceruice os¬
dĩs. iugo diuinȩ dispensationis. Qs¬
quis uͦ talis. c̃: qui libet tumultꝰ ur¬
sent᷑ ex trinsecus. nunquã ad eł unti.
officio. Et hac sapientia ñ iã curbu¬
lenta atq confusa sed tranqͥlla coni
repleantur. Bene gͦ de ea dr̃. qͥal abhis¬
sus dicit ñ ẽ in mẽ: & mare loquitꝰ
n ẽ mecũ. Aesi aꝑte diceret᷑ Ptur¬
batȩ m̃tes scłariũ. eo ipso clamart
qm̃ a uera sapientia longe diuise t̃
quo quiete ñ st̃. Quia uͦ hȩc sapie¬
tia dĩ manens cũ patre ante scła.
manifestatione uisionis ꝑsemet ipĩ

Expanded text:
impositas gemunt, et quamvis illas per impositas gemunt, et quamvis illas per meliorem intentionem fugiant, tamen per subditam mentem portant, quas quidem summopere, si liceat, vitare festinant; sed timentes occultas dispensationes Dei, tenent quod fugiunt, exercent quod vitant. Intrant enim ad cor suum, et ibi consulunt quid velit occulta voluntas Dei; seseque subditos debere esse summis ordinationibus cognoscentes, humiliant cervicem cordis jugo divinae dispensationis. Quisquis vero talis est, quilibet tumultus versentur extrinsecus, nunquam ad ejus inteus teneatur officio; et hac sapientia non jam turbulenta atqua confusa, sed tranquilla corda repleantur. Bene ergo de ea dicitur quia Abyssus dicit: Non est in me, et mare loquitur: Non est mecum. Ac si aperte diceretbatae mentes saecularium eo ipso clamant, quoniam a vera sapientia longe divisae sunt, quo quietae non sunt. Quia vero haec Dei Sapientia, manens cum Patre ante saecula, manifestatione visionis per semetipsam
Abbreviated transcription (Latin):
U t si forte oc culta dĩ ordinatione. ali¬
qͥd eis apͣpetentib de huiꝰ scłi curis
imponitur: cedant dõ quẽ diligunt.
Et preamore ciꝰ intrinsecus sola illius
desiderent uisionẽ: p̃ timore u eiꝰ.
impositã sibi excrinsecus humilit᷑
exhibeant actionẽ. Ut & uacare dõ
appetant ex gr̃a dilectionis. & rursũ
curas suꝑ impositas ex conditione ex¬
pleant seruitutis. Cũq occupatio¬
nes excrinsecus ꝑstrepunt: intrinse¬
cus in amore pacatissima quies tenet᷑
Atꝙ occupationũ tumultꝰ exterius p¬
strepentes. dispensat incerius presł¬
dens iuidex ratio: ce tranqͥllo modera¬
mine. ea quȩ circa se minꝰ st̃ tranqͥlla
disponit. Sic̃ enĩ uigor m̃tis: frenan¬
dis pest motib carnis: sic sepe sup¬
impositos tumultꝰ occupationis bene
regit amor quietis. Quia exterio¬
rescurȩ si ꝑuerso amore ñ appetunt᷑:¬
ñ confuso sed ordinato animo mnissa¬
riqueunt. Scĩ xenĩ uiri nequag es
appecunt: sed occulto ordine sili si¬

Expanded text:
occupari ut si forte occulta Dei ordinatione aliquid eis non appetentibus de hujus saeculi curis imponitur, cedant Deo quem diligunt, et prae amore ejus intrinsecus solam illius desiderent visionem; prae timore vero ejus impositam sibi extrinsecus humiliter expleant actionem, ut et vacare Deo appetant ex gratia dilectionis, et rursum curas superimpositas ex conditione expleant servitutis. Cumque occupationes extrinsecus perstrepunt, intrinsecus in amore pacatissima quies tenetur; atque occupationum tumultus exterius perstrepentes dispensat interius praesidens judex ratio, et tranquillo moderamine ea quae circa se minus sunt tranquilla disponit. Sicut enim vigor mentis frenandis praeest motibus carnis, sic saepe superimpositos tumultus occupationis bene regit amor quietis, quia exteriores curae si perverso amore non appetuntnon confuso sed ordinato animo ministrari queunt. Sancti enim viri nequaquam eas appetunt, sed occulto ordine sibi super
Abbreviated transcription (Latin):
deri appetit nitore sermonis: sed
integritate ueritatis. Inmandatis
gͥ suis. dĩ sapientia ñ confert᷑ tin¬
ctis indiȩ colorib: qͥa diĩ fucata elo¬
quentiȩ ornam̃ta ñ habet. quasi ue¬
stis sine cinctura placet. Quã fuca¬
tionẽ tincturȩ paulus despexerat
cũ dicebat. Quȩ & loquim᷑ ñ indo¬
ctis humanȩ sapientiȩ uerbis: seci
indoctrina sp̃s. Malebat qͥ ppe hanc
sapientiã sola puritate ueritatis
ostendere. ñ aut̃ eloquii tinctione
nico p̃ciosissimo uł saphiro Sardo¬

Expanded text:
deri appetit nitore sermonis, sed deri appetit nitore sermonis, sed integritate veritatis. In mandatis igitur suis Dei sapientia non confertur tinctis Indiae coloribus, quia dum fucata eloquentiae ornamenta non habet, quasi vestis sine tinctura placet. Quam fucationem tincturae bene Paulus despexerat, cum dicebat: Quae et loquimur non in doctis humanae saplentiae verbis, sed in doctrina spiritus . Malebsapientiam sola puritate veritatis ostendere, non autem eloquii tinctione nico pretiosissimo vel sapphiro. - S
Abbreviated transcription (Latin):
culpã obscura generat᷑: Tincti aute
colores sunt indiȩ: huiꝰ mundi sapien¬
tes. qͥ quãuis ꝑ infidelitatẽ. & plerun¬
q ꝑ actionẽ foedi sint : ante humanos
tam̃. oculos suꝑducte honesta colore
fucant᷑: Sed coȩt̃na dĩ sapientia. tin¬
ctis indiȩ colorib ñ confert̃: qͥa quis¬
quis hanc ueracit᷑ intelligit. abiis
hominib qͦs mundus sapientes coluit
quã longe distet agnoscit Ipsaq eiꝰ
mandatoꝵ uerbã abhu iꝰ mundi sapi¬
entib differ̃. quidũ intendunt elo¬
quentiȩ. eoꝵ dicta quasi pulchra ap¬
parent specie & fucatione tincturȩ
Et cũ rerũ uirtute careant: aliud se
esse quã ft̃. uerboꝵ cõpositionib
quasi suꝑductis colorib m̃tiunt᷑
At contra doctrina sapientiȩ. & p̃dica¬
tione pulchra. ẽ. & pura ueritate con¬
spicua. Nec aliud se ꝑfallaciã p̃ten¬
dit extrinsecus: & aliud seruat inte¬
rius. Neq indictis suis pulchra ui¬

Expanded text:
culpam obscura generatur? Tincti autem culpam obscura generatur? Tincti autem colores sunt Indiae, hujus mundi sapientes, qui quamvis per infidelitatem et plerumque per actionem foedi sunt, ante humanos tamen oculos superductae honestatis colore fucantur. Sed coaeterna Dei sapientia tinctis Indiae coloribus non confertur, quia quisquis hanc veraciter intelligit, ab his hominibus quos mundus sapientes coluit quam longe distet agnoscit. Ipsaque ejus mandatorum verba ab hujus mundi sapientibus differunt, qui dum intendunt eloquentiae, eorum dicta quasi pulchra apparent specie, et fucatione tincturae; et cum virtute rerum careant, aliud se esse quam sunt verborum compositionibus, quasi superductis coloribus, mentiuntur. At contra, doctrina sapientiae et praedicatione pulchra est, et pura veritate conspicua; nec aliud se per fallaciam praetendit exterius, et aliud reservat interius; neque in dictis suis pulchra vi
Abbreviated transcription (Latin):
fine scłoꝵ ꝑsemet ipsã ueniret ad
grandẽ hunc & nimiȩ infirmitatis
egrotũ. id. ẽ. ꝑ tocũ mundũ iaceus
Languidũ genꝰ humanũ. Ut transmis¬
sis prius prȩdicatorib quasi quib dã
uisitatorib. tanto postmodũ maior
ueniret potentia medici. qͣnto magis
morbus creuisset egroti. Quia uͦ nullꝰ
uice eiꝰ ad saluandos nos mittit᷑: dicat᷑
recte. Nec appendet᷑ argentũ incõ¬
mutatione esꝰ. Qñ uitã iustoꝵ p̃di¬
cantiũ. quantalibet scĩtatis luce
polleat: aduentũ nob̾ suꝑnȩ sapien
tie ꝑsuã p̾sentiã ñ cõmu̾tat. Sed
fuerẽ multi gentiliũ. qͥ muncti huiꝰ
saquentiũ disciplinis dediti ea quȩ st̃
int homines honesta seruarent. & sal¬
uandos seruata honestate se credere
nec iã mediatorẽ dĩ & hominũ quere¬
rent cũ quasi sufficientẽ sibi phyloso¬
phorũ doctrina tenerent Inquors
mundus accipit᷑ in qͦͥ uita hominiĩ p

Expanded text:
fine saeculorum per semetipsam veniret ad fine saeculorum per semetipsam veniret ad grandem hunc et nimiae infirmitatis aegrotum, id est per totum mundum jacens languidum genus humanum, ut transmissis prius praedicatoribus, quasi quibusdam visitatoribus, tanto postmodum major veniret potentia medici, quanto magis morbus crevisset aegroti. Quia vero nullus vice ejus ad salvandos nos mittitur, dicatur recte: Nec appendetur argentum in commutatione ejus, quoniam vita justorum praedicantium quantalibet sanctitatis luce poile suam praesentiam non commutat. Sed fuere multi gentilium qui, mundi hujus sapientum disciplinis dediti, ea quae sunt inter homines honesta servarent, et salvandos servata honestate se crederent, nec jam mediatorem Dei et hominum quaererent, cum quasi sufficientem sibi philosophorum doctrinmundus accipitur, in quo vita hominum per
Abbreviated transcription (Latin):
congrue subinfert᷑. Nec appendet᷑
tũ in cõmutatione eiꝰ. Qui a enĩ argen¬
to sepe eloquia diuina signantur.
posst̃ argenti uocabulo etiã eiꝰdẽ eloqͥi
scriptores intelligi. quoꝵ uita int̾ tur¬
bas hominũ resplenduit luce uirtutũ
Sed qͥa lex peccata indicare potuit ñ
auferre: ñ qͥsquã ueterũ patrũ ñ
legis lator moyses: humani generis
redẽpcor extitit. Argentũ gͦ in cõ¬
mutatione huiꝰ sapientiȩ ñ appendit᷑.
qͥa quilibet scĩ essȩ potuer̃ in cõpara¬
tione uniggeniti filii nullius meriti
fuisse pensant᷑. Qui nisi huiꝰ sapien¬
tiȩ seruos se esse cognoscerent: scĩ nul¬
latenꝰ fuissent. Ad hoc qͥppe illi missi
st̃. ut in cordib hominũ iuã huic
sapientiȩ p̃dicando p̃parent. neq ut
ꝓea sed ꝑeã subiectos popłos regerent
Quia eni certũ erat. qđ ꝑaccessũ tẽpo¬
rũ deficientis scłi languores excresce¬
rent: actũ. ẽ. ut ȩt̾na dĩ sapientia in

Expanded text:
congrue subinfertur. Non appendetur argentum in commutatione ejus. Quia ergo argento saepe divina eloquia signantur, possunt argenti voscriptores intelligi, quorum vita inter turbas hominum resplenduit luce virtutum. Sed quia lex peccata indicare potuit, non auferre, non quisquam veterum patrum, non legislator Moyses humani generis redemptor exstitit. Argentum ergo in commutatione hujus sapientiae non appenditur, quia quilibet sancti esse potuerunt, in comparatione unigeniti Filii Dei nullius meriti fuisse pensantur, qui nisi hujus sapientiae servos se esse cognoscerent, sancti nullatenus fuissent. Ad hoc quippe illi missi sunt, ut in cordibus hominum viam huic sapientiae praedicando praepararent, neque ut pro ea, sed per eam subjectos populos regerent. Quia enim certum erat quod per accessum temporum deficientis saeculi languores excrescerent, actum est ut aeterna Dei sapientia in
Abbreviated transcription (Latin):
trinsecus solennit̾ minstrasse: An ꝑ¬
ceptione huiꝰ sapientiȩ iosepli pͥuatũ
di cimꝰ. qͥ famis tẽpore cotius ȩgypti
curas suscipiens. n solũ egẏptiũs alim̃ta
ꝓbirt seduitã qͦq ex terorũ adueni¬
entiũ. ministerii sui arte seruauit:
An abhac sapientia daniel alienꝰ eratie.
qͥ achal deoꝵ rege inbabil onia pͥnceps
magistratuũ effẽctꝰ. tanto maiorib
curis occupatꝰ. ẽ qͣnto & sullimiors
plerunq eciã bonos ñ c̃reno studio
t̾renis curis implicari: patent᷑ agno¬
scimꝰ dͥa sic ñnunquã ciues ierłm an¬
garias soluunt babiloniȩ. sic̃ sepe
ciues babiloniȩ impendunt angarias

Expanded text:
olemniter ministrasse? An perceptione hujus Sapientiae Joseph privatum dicimus, qui famis tempore totius Aegypti curas suscipiens, non solum Aegyptiis alimenta praebuit, sed vitam quoque exterorum advenientium ministerii sui arte servavit ? An ab hac sapientia Daniel alienus exstitit, qui a Chaldaeorum rege in Babylonia princeps magistratuum effectus, tanto majoribus curis occupatus est, quanto et sublimiori plerumque etiam bonos non terreno studio terrenis curis implicari, patenter agnoscimus quia sic nonnunquam cives Jerusalem angarias solvunt Babyloniae, sicut saepe cives Babyloniae impendunt angarias
Abbreviated transcription (Latin):
muscarũ multitudine ꝑcussa Popłs
minq qu i dñ sequit᷑. accipit sibbatũ
Ui ÷ equie m̃tis ut nullo in hac ui¬
ca desiderioꝵ carnaliũ appetitu fati¬
getur. A egyptꝰ uͦ quȩ huius mundi
specit tenẽt: muscis ꝑcutit᷑. Musca
eni nimis insolens & inquietũ ani¬
mal est. In qua qͥd aliud quã inso¬
lentes cure desiderioꝵ carnaliũ der¬
sigiant᷑. unde alias dr̃ muscȩ mori¬
entes pdunt suauitatẽ unguenti. qͥa

Expanded text:
muscarum multitudine percussa. Populus namque, qui Deum sequitur, accepit Sabbatum, id est requiem mentis, ut nullo in hac vita desideriorum carnalium appetitu fatigetur. Aegyptus vero, quae hujus mundi speciem tenet, muscis percutitur. Musca enim nimis insolens et inquietum animal est. In qua quid aliud quam insolentes curae desideriorum carnalium designantur? Unde alias dicitur: Muscae morien
Abbreviated transcription (Latin):
Et nos quidẽ iuste. nã digna factisx
cipimus. hic uͦ nichil mali gessit sle
qͥ talis uenit ad crucẽ ex culpa. ect
qualis a cruce recedit ex grã. Considis
ul qut̃ miracula uiderant diuuina uir¬
nuui saciente. Sel ii qͥ saluari hominẽ
priisuirib astriuunt : çande confessi
oelominis abipsius ẽẽ. uircute lioi¬
mons suspicant᷑ Qđ si ita cet. indĩ
Muit psalmista ñ diceret. Confessio &
magnificentia opus eiꝰ Abeo itaq acci¬
pinꝰ recta confiteri. a quo nob & ma¬
gua dat᷑ oꝑari. Quia gͦ nichil boni
opis decimꝰ. qͦ hanc sapĩentiã accipe
operemi dicat᷑ recte. Nescit homo p̃
tanto altius subhuiꝰ sapientiȩ intelle¬
Qi se despicit. qͣnto eiꝰde sapientiȩ
uerus int̾na cognoseit. Ut indignũ sẽ

Expanded text:
te, nam digna factis recipimus: hic vero nihil mali gessit . Ille qui talis ad crucem venit ex culpa, ecce qualis a cruce recedit ex gratia. Confiteeum quem miracula viderant divina virtute facientem. Sed hi qui salvari hominem propriis viribus astonem hominis ab ipsius esse virtute hominis suspicantur; quod si ita esset, in Dei laude Psalmista non diceret : Confessio et magnificentia opus ejus. Ab eo itaque accepimus recta confiteri a quo nobis et magna datur operari. Quia ergo nil boni operis dedimus quo hanc sapientiam percipere mereremur, dicatur recte: Nescit homo pre utitur, tanto altius sub hujus sapientiae intellectu se despicit, quanto ejusdem sapientiae verius interna cognoscit, ut indignum se
Abbreviated transcription (Latin):
ołos ad illũ latronẽ reducere qͥdt
fauce ascendit crucẽ. de cruce nua¬
chysũ Intueam᷑ qualis add patibuliu
nerit. a patibulo qualis abscessit e¬
nit reus frat̾no sanguine uenitenet
sed interna grã . ẽ. incruce mutatꝰ
eo a poenis liberũ nisicor & lingul
remanserat In spirante do totũ ilis
tulit qđ in se liberũ inuenit. it i¬
ta hoc qđ scriptũ.ẽ. corde credentꝰ
ad iusticiã ore aut̃ confiteret᷑ ad si¬
lutẽ. In corde aut̃ fideliũ. tres sums
manere uirtutes testat᷑ apłs dicens
Iunc aut manent. fides. spes. carites
Quas cunctas subita repletꝰ grã. & ur
pit latro: & seruauit in c̾ruce hiuꝰ
nanq habuit. qͥ regñaturũ dm̃ci¬
didit. quẽ secũ parit̃ morientẽ ut

Expanded text:
oculos ad illum latronem reducere qui de oculos ad illum latronem reducere qui de fauce ascendit crucem, de cruce paradisum. Intueamur qualis ad patibulum venit, et a patibulo qualis abscessit. Venit reus fraterno sanguine, venit cruentus, sed interna gratia est in cruce mutatus. eo a poenis liberum nisi cor et lingua remanserant; inspirante Deo, totum illi obtulit, quod in se liberum invenit, ut juxta hoc quod scriptum est, corde crederet ad justitiam, ore confiteretur ad salutemanere virtutes testatur Apostolus, dicens: Nunc autem manent fides, spes, charitas, quas cunctas subita repletus gratia, et accepit latro, et servavit in cruce. Fidem namque habuit, qui regnaturum Deum credidit, quem se
Abbreviated transcription (Latin):
etur. Hinc desemet ipso iterũ lõquit᷑
dicens. Grã dĩ sũ. id qđ sũ Excuius
nimirũ aspiratione grẽ. qͥa uirtutũ
oꝑa ꝓtinꝰ in corde generant᷑. ut ex li¬
bero qͦꝙ arbitrio subsequat᷑ actio.
cui post hanc uitã retributio et̾na
respondeat: ilico adiecit. Et gra eiꝰ in
sanos se suis uirib exultant. suisꝙ
p̃cedentib meritis: redẽptos se esse
gloriant᷑. Quoꝵ ꝓfecto assercio in¬
uenit᷑ sibimet ipsiꝰ contraria : qͥa dũ
& in nocentes se asserunt & redẽptos.
hoc ipsũ in se redẽptionis nom̃ eua¬
cuant. Omis nanq qͥ redimit᷑. ex
aliqͣ ꝓcul dubio captiuitate liberat᷑.
Unde gͦ quilibet iste redẽptꝰ.ẽ. si pͥus
ñ fuit sub culpa captiuus: Liquet
itaq qͥa multũ desipit. qͥsqͥs hȩc sa¬
Hominis qͥppe meritũ: suꝑna gã ie
Atq & indiguã m̃te ueniens ds. diqu
abi exhibet ueniendo: & facit lseit
ritũ qđ remuneret. qͥ hoc solis ien¬
ret qđ puniret. Libet int̾ hec mus

Expanded text:
quitur, dicens: Gratia Dei sum id quod sum . Ex cujus nimirum aspiratione gratiae, quia virtutum opera protinus in corde generantur, ut ex libero quoque arbitrio subsequatur actio, cui post hanc vitam retributio aeterna respondeat, illico adjecit: Et gratia ejus in sanos se suis viribus exsultant, suisque praecedentibus meritis redemptos se esse gloriantur. Quorum profecto assertio invenitur sibimetipsis contraria, quia dum et innocentes se asserunt, et redemptos, hoc ipsum in se redemptionis nomen evacuant. Omnis namque qui redimitur, ex aliqua procul dubio captivitate liberatur. Unde ergo quilibet iste redemptus est, si prius non fuit sub culpa captivus? Liquet itaque quia multum desipit quisquis haec saHominis quippe meritum superna gratia tem veniens Deus dignam sibi exhibet veniendo, et facit in ea meritum quod remuneret; qui hoc solum invenerat quod puniret. Libet inter haec mentis
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemꝰ ꝑsecutor & contumeliosus.
sed miscdĩã consecutꝰ sũ. qͥa ignorans
oꝑis dedimꝰ quo acciꝑe eandẽ sapien¬
tiã mererem᷑.: huiu̾s itaq sapientiȩ
homo p̃ciũ nescit: qͥa quisqͥs abrutis
animalib rationis intellectu discre¬
tus. ẽ.: qm̃ suis meritis ñ sit saluatꝰ
intelligit. nichił se dedisse boni opis
ut ad fidẽ ueniret agnoscit. Qũasi
enĩ ad ꝑcipiendã sapientiã p̃ciũ da¬
re.ẽ. cognoscendũ dm̃: actionis suȩ
mercedẽ p̃uenire. Non esse huiꝰ sapi¬

Expanded text:
persecutor, et contumeliosus; sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans operis dedimus quo accipere eamdem Sapientiam mereremur? Hujus itaque Sapientiae homo pretium nescit, quia quisquis a brutis animalibus rationis intellectu discretus est, quoniam suis meritis non sit salvatus, intelligit; nihil se dedisse boni operis, ut ad finem veniret, agnoscit. Quasi enim ad percipiendam sapientiam pretium dare est, ad cognoscendum Deum actionis suae mercede
Abbreviated transcription (Latin):
nquebat᷑ dnis ad moysen facie ad faciẽ.
Nc loqui solet adamicũ suũ Uidit idẽ
iob dim. qͥ dicit. Auditu auris audiui
te nunc autẽ oculus nis uidet te. Uidit
isaias dñm: qͥ ait. Anno qͦmortuius. ẽ.
rexorias: uidi dñm sedentẽ suꝑ soliũ
excelsũ & eleuatũ. Uidit micheas

Expanded text:
quebatur Dominus ad Moysen facie ad faciem, sicut loqui solet homo ad amicum suum . Vidit etiam Job Dominum, qui dicit: Auditu auris audivi te; nunc autem oculus meus videt te . Vidit Isaias Dominum, qui ait: Anno quo mortuus est rex Ozias, vidi Dominum sedentem super solium excelsum et elevatum . Vid
Abbreviated transcription (Latin):
solus incõmutabilit᷑ ꝑmanet Nã om̃e
est. ꝑmanere enĩ instatu suo ñ potest
Atq aliqͦ modo ad ñesse itur: dũ ab eo
qđ fuerat. sẽꝑ ad aliud ꝑ mom̃ta tẽ¬
porũ ducit᷑. Ut gͦ in participatione
illius essentiȩ aliqͥd simꝰ: cognoscamꝰ

Expanded text:
olus incommutabiliter permanet. Omne est. Permanere enim in statu suo non potest. Atque aliquomodo ad non esse itur, dum ab eo quod fuerat ad aliud per momenta temporum ducitur. Ut ergo in participatione illius essent
Abbreviated transcription (Latin):
beret: subdidit. Qui abstulit iudiciũ
meũ. & ad amaritudinẽ addux̃ ani¬
mã meã. Ista enĩ quȩ patit᷑: ñ casu se
N ec tẽptatori suo: amaritudinis suȩ
potestatẽ tribuit: sed auctori. Scit¬
nanq qͥa diabolus licet afflictionẽ
ustoꝵ semꝑ appetat. tam̃ si ab aucto¬
renro potestatẽ ñ acceꝑit ad tepta¬
tionis articulũ nullatenꝰ conualescit
nde & om̃is uoluntas diaboli in iusta
iniuste appetit. sed eos qͥ tẽptandi
lus irruebat in saul. Ubi iuste quȩ¬
rit᷑. si dñi. cur malus. si malus cur dnĩ¬
p̃dicat᷑ Sed duob uerbis cõprehensa
e & potestas iusta indiabolo. & uo¬
luntas in iusta. Nã & ipse dicit᷑ sp̃s¬

Expanded text:
beret, subdidit: Qui abstulit judicium beret, subdidit: Qui abstulit judicium meum, et ad amaritudinem adduxit animam meam. Ista etenim quae patitur, non casu se ne tentatori suo amaritudinis suae potestatem tribuit, sed auctori. Snamque quia diabolus licet afflitionem justorum semper appetat, tamen si ab auctore nostro potestatem non accipit, ad tentationis articulum nullatenus convescit. Unde et omnis voluntas iniuste appetit, sed eos qui temptandi lus irruebat in Saul . Ubi juste quaeritur: si Domini, cur malus? si malus, cur Domini? Sed duobus verbis comprehensa est et Dei potestas justa, et diaboli voluntas injusta. Na
Abbreviated transcription (Latin):
ia afflictȩ significat. in quib aꝑta
infideliũ ꝑuicacia p̃mit᷑. & ꝑsecu¬
tionis a maritudine ꝑturbatũr. Du¬
uersariis solet. ut uidelicet ꝑsecu¬
tionẽ aut uerbis patiat᷑ aut gladus.
S cã uͦ eccła sũmoꝑe habere sapien¬
tia & patientiã stlidet. Sedexercet᷑
eiꝰ sapientia: cũ tẽptat᷑ uerbis. Exer¬
cetur eiꝰ patientia: cũ tẽptat᷑ gladiis
Nunc uͦ de ea ꝑsecutione loqͥt᷑: inqua
ñ gladus. sed falsis assertionib laces¬
situr. Multos aut̃ nouimꝰ qͥ cũ in hac
uita aliqua aduersa patiunt᷑. dm̃ ẽẽ¬
ñ eredunt. Nonnulli dm̃ esse estimant:
sedres huimanas minime curare. De
tia in excelso: & rursũ. Et dixer̃.
ñ uidebit dñs. nec intelliget ds̃ iacob
Uir gͦ iste scẽ eccłȩ typũ gẽstans. in
ipsa afflctionis suȩ amaritudine
constitutꝰ. contra utrosq respondit.
Nã quia essentiã uita habet. mors ñ
habet: ut dm̃ esse fateret᷑. ait Uiuit
ds̃. Ut uͦ eũ res humanas curare ꝑhi¬

Expanded text:
ra afflictae significat, in quibus aperta infidelium pervicacia premitur, et persecutionis amaritudine perturbatur. Duversariis solet, ut videlicet persecutionem aut verbis patiatur, aut gladiis. Sancta vero Ecclesia summopere habere sapientiam et patientiam studet. Sed exercetur ejus sapientia cum tentatur verbis, exercetur ejus patientia cum tentatur gladiis. Nunc vero de ea persecutione loquitur, in qua non gladiis, sed falsis assertionibus lacessitur. Multos autem novimus qui cum in hac vita aliqua adversa patiuntur, Deum esse credunt. Nonnulli vero Deum esse aestimant, sed res humanas minime curare. De elso ? Et rursus: Et dixerunt, non videbit Dominus, nec intelliget Deus Jacob . Vir ergo iste sanctae Ecclesiae typum gestans in ipsa afflictionis suae amaritudine constitutus, contra utrosque respondit. Nam quia essentiam vita habet, mors non habet, ut Deum esse fateretur, ait: Vivit Deus. Ut vero eum res humanas curare perhi
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ uirtutẽ clarescerent. qͣsi aureȩ
in illa glebȩ iacuer̃. Glebas hȩc tra
habuit᷑ in ꝓpħis. glebas in doctorib.
glebas in patrib anti qͥs qͥ magna sẽ
infusione grẽ in ꝓfessionis & oꝑis unani.¬
mitate tenuer̃. Dicat gͦ & glehe illiꝰ
aurũ. Quia inea mułtitudõ spũ aliũ
tanto maiori uirtute claruit. qͣnto se
in dm̃ ac ꝓximũ maiori unanimitate
postmodũ tenebris obscuratũ. Cuius
ꝓ fecto nigredi nẽ. ieremias ꝓpłia intu¬
ens: deplorat dicens. Quomͦꝰ obscura¬
tũ .ẽ. aurũ. mutatꝰ . ẽ. color optimꝰ:
Aurũ nanq obscuratũ. ẽ: qͥa ineis an¬
tiquus ille fidei atq innocentiȩ splen¬
dor irruente ꝑfidia. maliciȩ se no¬
cte fuscauit. Quia gͥ qͥd fuit audi¬
uimꝰ. locꝰ scilicet saphiri lapides eiꝰ
& glebe illiꝰ aurũ: iã nunc dilectꝰ¬

Expanded text:
vitae virtute clarescerent, quasi aureae vitae virtute clarescerent, quasi aureae in illa glebae jacuerunt. Glebas haec terra habuit in prophetis, glebas in doctoribus, glebas in Patribus antiquis, qui magna se infusione gratiae in professionis et operis unanimitate tenuerunt. Dicat ergo: Et glebae illius aurum, quia in ea multitudo spiritalium tanto majori virtute claruit, quanto se in Deum ac proximum majori unanimitate postmodum tenebris obscuratum. Cujus profecto nigredinem Jeremias propheta intuens deplorat, dicens: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus ? Aurum namque obscuratum est, quia in eis antiquus ille fidei atque innocentiae splendor, irruente perfidia, malitiae se nocte fuscavit. Quia igitur quid fuit audivimus: Locus scilicet sapphiri lapides ejus, et glebae illius aurum, nunc