comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fuerio uiuo. Uude adͥ. Contͣ feliciaũ. Absit ũ f
sic senserit mortem ut quõ in se e̾i luta. uitãm
ꝑdidcrit. Si eñi hoc ita ac̃t. uitxfons aruisseo.
Sensit gͥ mortem ꝑticipatõne. hũani affectus
quem sponte susceꝑat. non uature sue ꝑdidit
potenciã. ꝑ quam cuncta uiuificat. sicut in se¬
in ucero uirgnus cũ nascendo formauit. Mor¬
cuus ÷ gͦ non disoedũte uita. sicut passus ⁊ non
ñ dascessisse a mortuo.⁊ ꝗ sponte tradidit spm̃

Expanded text:
fuerit unio. Unde Aug. contra Felicianum: Absit ut Christus sic senserit mortem, ut quantum in se est, vita vitam perdiderit! si enim hoc ita esset, vitae fons aruisset. Sensit ergo mortem participatione humani affectus, quem sponte susceperat; non naturae suae perdidit potentiam, per quam cuncta vivificat. Sic in sein utero virginis connascendo formavit. Mortuus est ergo non discedente vita, sicut passus est non non discessisse a mortuo; et quod sponte tradidit spiritum,
Abbreviated transcription (Latin):
Ai uero qr᷑. an hec descͥptõ sꝑti oueniat.¬
ꝯ. sant ꝯcodi p̾ utr̃lib. Si autem dicat᷑
suenire. sunt ⁊ alia pł quib differunt. fides
uutꝰ possit eẽ. sine spe ⁊ caritate. Uĩ ađ. fide
opans ꝑ dilectonem utiq sine spe: non p̃ tẽ. a
amor sine spe. uec spes sine amore. nec utr̃q
credi aliquid. qd non sꝑatur. tuchis autem spa¬
ti pͥ qd̾ non credib᷑. Id̾oq credere ꝗ est actus fi¬
dei. nacurłr pre cedit sꝑare. ꝙ ÷ actus spei. qu
nisi aliquis credatur pon pͥ sꝑani. credr᷑ autẽ qd̾¬

Expanded text:
c descriptio spei conveniat, sane concedi potest utrumlibet. Si autem dicatur convenire, sunt et alia plura quibus differunt fides evirtus possit esse sine spe et charitate. Undeoperans per dilectionem utique sine spe esse non potest, nec amor sine spe, nec sine amore spes, nec utrumque  tamen credi aliquid, quod non speratur; nihil autem p quod non creditur. Ideoque credere, quod est actus fidei, naturaliter praecedit sperare, quod est actus spei; quia nisi aliquid credatur, non potest sperari. Creditur e
Abbreviated transcription (Latin):
ucuto fidei. au de fide mentis ibi agitur. Si
cun ꝑsone: Si uero de fid̾i affectu. quo uͦi
curꝰ ꝑuulus spondet᷑. cum creuerit: Sicut
⁊ om̃iub pompis diaboli spondet᷑ abre¬
nuntiare. Quod si uon seruauerit: factus ad¬
ultus tenebitur ip̃e. uł sponsar. Sane dici p̾.¬
ibi sponderi ꝓ ꝑuulo. quod ad maiorem eta¬
cem si ueuerit. ⁊ pomipis diaboli renuitiabit.¬
⁊ sanam fidem teuebit. cuiꝰ tunc sueram̃¬
tum recipis. hac auceni sponsione ꝑuulus
ꝓ quo sit. ceuebit᷑. uou sponsor. si tũ uo cau¬
tio impleatur: qũt ui se est: ꝙ oꝑã deoerit:
qr exigitur apactͥino diligens circa cum dos. d̾.q. pͥma gͥ.¬
tissimaui emisistis caucionẽ. qͣ renũtiare põ ininos¬
cui additui. croecismꝰ. ante baptismum
cñi fit cathecismꝰ ⁊ crorcismꝰ. postꝰ cathe¬
cismuni: seqrͣ ⁊ exarcismus. ut ab eo qui
iam fide uistructus ÷ : aduersaria uirtꝰ
pellat᷑. Exorcismꝰ de gixco in latinum. dr̃

Expanded text:
mento fidei, an de fide mentis ibi agitur? Si personae? Si vero de fidei affectu, quomodo turus parvulus spondetur cum creverit, sicut et omnibus pompis diaboli spondetur abrenuntiare, quod si non servaverit factus adultus, tenebitur ipse, vel sponsor? Sane etiam dici poibi sponderi pro parvulo, qui ad majorem aetatem, si venerit, et pompis diaboli renuntiabit, et sanam fidem tenebit, cujus tunc sacramentum recipit. Hac autem sponsione parvulus pro quo fit, tenebitur, non sponsor, si tamen ut cautio impleatur, quantum in se est, operam dederit, quia exigitur a patrino, ut sit diligens circa eum ptissimam emisistis cautionem, qua renuntiare pomcui additur exorcismus. Ante Baptismum enim fit catechismus et exorcismus, post catechismum sequitur exorcismus, ut ab eo qui jam fide instructus est, adversaria virtus pellatur. Exorcismus de Graeco dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
in fronte. ul forte. qr. mauis uirtutum ag¬
mentum p̃stat licet baptismꝰ ad irinissionẽ¬
plus ualeit. Quiq uidrͣ innuere rabanus
dicens in unct̾one baptismi spm sc̃m̃: descen¬
dere ad habitatõuem dõ osecrndam. In
hac uero: eidem septiforiem grãm. cum
om̃i plenicudine sancticatis ⁊ urturis ueni¬
re i hominẽ. hocꝰ sacianentu tm̃ aieuins.¬
⁊ꝰ ieuinis crdi debet. sicut ⁊ baptisiaꝰ. nisi
aliter cogat uecessitas. slec debetꝰ iterri siẽ
nec baptismꝰ. uł ordo. Nulli em̃ sacramento
facienda ẽ in iuuia. quod ficri putat᷑. qñ ũ
iterandum : iteratur. S ntõ aliqua uł nul¬
la iterari possuit: questio est. llam de lap¬
tismo ⁊ ordiue. quos non debeãt iterari: aꝑ¬
dam osecratone datur. illud quidem cun
tri facienda est : iu uiria. Quod in dubitan¬
ter etiam: de ofirmatõne teneudum est
de aliis uero utr iterari ualeant: uł debe.¬

Expanded text:
in fronte; vel forte quia majus augmentum virtutum praestat, licet Baptismus, plus ad remissionem valeat. Quod videtur innuere Rabanus dicens, in unctione Baptismi Spiritum sanctum descendere ad habitationem Deo consecrandam. In hac vero, ejusdem septiformem gratiam, cum omni plenitudine sanctitatis et virtutis venire in hominem. Hoc sacramentum tantu jejunis tradi debet, sicut et Baptismus, nisi aliter cogat necessitas. Nec debet iterari, sicut nec Baptismus, vel Ordo. Nulli enim sacramento facienda est injuria; quod fieri putatur, quando non iterandum iteratur. Sed utrum aliqua vel nulla iterari possint, quaestio est. Nam de Baptismo et Ordine quod non debeant iterari, apdam consecratione datur, illud quidem cum tri facienda est injuria; quod indubitanter etiam de Confirmatione tenendum est. De aliis vero utrum iterari valeant vel debe
Abbreviated transcription (Latin):
profiteri debent.⁊ expoñe quid petere uene¬
ruit ad eccłiam. Uñ ꝙ a baptitando qrͣ. Qiuid
uenisti ad eocłiam petere: Qui si ad ultus ẽ.
pro se respondet fidem .i. sacramentũ fioei
⁊ decerinam. lta etid̃ ꝑ singula interrogatus.
respondes se trodere in patrem ⁊ filium. ⁊ c̃.
ꝑ uidi alio profitente baptitant᷑. qui ad huc¬
loqui uel credere uesciunt. sicut etiã ꝓ egris
mucis uł sutois. alius pro fitet᷑ dum bapti¬
tantur. si ⁊ de penitentib agendum est
at. non itid̾ ualet. sicutͦ lictum ÷. Etatem¬
habco. pro se loquas. Si uero qrͣ. ex quo sen¬
su pro paruulo dicatur cͣiedo. uł fidem peto.
dm̃s. de sacramento sioci id cẽ intlłigñs ũ.¬
quod respondetur petere. cum de fertur ad
cccłiam. & habere. cum baptitatur. ut. sic
sensus. eum dicitur fidem peto .i. sacram̃¬
tum fidci. presto suni reciꝑe. Credo. igesti
sacramentum fidei suscipio. quod est. ħ
ꝑuulus presto ÷ saꝗcramentũ fioci acciꝑe

Expanded text:
eri debent et exponere ad quod petendum venerint ad ecclesiam. Unde etiam a baptizando quaeritur: Quid venisti ad ecclesiam petere? Qui, si adultus est, pro se respondet: Fidem, id est, sacramentum fidei et doctrinam. Ita etiam per singula interrogatus, respondet se credere in Patrem, et Filium, et S., c. 24: Parvuli alio profitente baptizantur, qui adhucloqui vel credere nesciunt: sicut etiam pro aegris, mutis, vel surdis alius profitetur dum baptizantur, sic et de poenitentibus agendum est. at, non itidem valet, sicut dictum est. Aetatemhabet, pro se loquatur. Si vero quaeritur ex quo sensu pro parvulo dicatur: Credo, vel: Fidem peto, imus de sacramento fidei id esse intelligquod respondetur petere cum defertur ad ecclesiam, et habere fidem cum baptizatur; ut sit sensus cum dicitur: Fidem peto, id est, sacramentum fidei praesto sum recipere: Credo, id est, sacramentum fidei suscipio; quod est: Hic parvulus praesto est sacramentum fidei accipe
Abbreviated transcription (Latin):
peslatur ab eis diaboli potestas. ne iam
otendat cos subuertere. ne baptisms̃ con¬
sequant᷑. Non gͦ in ui fantib. creatura dĩ
exsufflat᷑. uł croreitat᷑. sed diabolus ut re
addendum ẽ. de cuius uirtute que¬

Expanded text:
pellatur potestas diaboli, ne jam contendat eos subvertere, ne Baptismum consequantur. Non ergo ab infantibus creatura Dei efflatur vel exorcizatur, sed diabolus ut recaddendum est; de cujus virtute quae
Abbreviated transcription (Latin):
apłis. legitur ꝑactum. uec ab aliis quam
qui locum eoꝵ teuent. ꝑfici potest aut
deb⁊. Nam si ałi p̃sũptum nũt. irritum
ihabet᷑. ⁊ uacuũ uec iuter egłastica repu¬
tabit᷑ sacuamenta. Lic̾etꝰ aatem psbiteris.
baptitatos taugere in pectore. s non cͥs¬
mate signare in fronte. Uibtus uero h
sacramenci. ẽ donacõ sp̃o sc̃l. ad robur.q
in bapõ datus ẽ. ad remissigneni. Sude

Expanded text:
apostolis legitur peractum, nec ab aliis quam ab illis qui locum eorum tenent, perfici potest aut debet. Nam si aliter praesumptum fuerit, irritum habetur et vacuum, nec inter ecclesiastica reputabitur sacramenta. Licet autem presbyteris baptizatos tangere in pectore, sed non chrismate signare in fronte. Virtus autem sacramenti est donatio Spiritus sancti ad robur, qui in Baptismo datus est ad remissi
Abbreviated transcription (Latin):
nuni scelus ÷. Exͫ his aꝑte colligit᷑. qd̾ qui¬
ctiam ab hcreticis baptizati sunt. scrirato carac¬
tere xp̃i. rebaptizandi non sumt. s cm̃ manus
in posic̃one : resciliandi. ut. sp̃m scm̃ accipiant.
q in signun iletestatõnis hereticoꝵ. Sunt cñ
non nulli doctoꝵ. ut. cipͥanꝰ ꝙ alui quidam qui di¬
cere uident᷑ ab hereticis non posse tradi baptĩt
eos ẽẽ rebaptizaneos. cum uenunt. ad occłĩam.
qui ab illis dña baptitati. S hoc de allis uerum
÷. qui ertui forniaui eccłie. baptizare presuniũt.
sipłuaũ tnꝰ ibi iloẜ aueritate deuiasse. qui ait
ipse in muudus ÷ ⁊ apud quem sp̃s .s̃. non est.
cum dñs dicat in lege. Quecumq tetigerit in mũ¬
dus: in munda crunt. Quis potest dare quod ip̃e
non habes hoc uero ex iguorantia eum ditisse.
as in nuit diceus. Martueit gloriosum cipłua¬
cestaretur. tanta eus. merita usq ad tͥumphũ
martirii secuta sunt. ut ⁊ caritatis qua excelle¬

Expanded text:
te colligitur, quetiam ab haereticis baptizati sunt servato charactere Christi, rebaptizandi non sunt; sed tantum impositione manus reconciliandi, ut Spiritum sanctum accipiant, et in signum detestationis haereticorum. Sunt tamen nonnulli doctorum, ut Cyprianus et alii quidam, qui dicere videntur ab haereticis non posse tradi baptismum, et eos esse rebaptizandos cum veniunt ad Ecclesiam, qui ab illis dicuntur baptizati. Sed hoc de illis verum est, qui extra formam Ecclesiae baptizare praesumunt. Cyprianus tamen ibi a veritate deviasse videtur, qui ait ipse immundus est, et apud quem Spiritus sanctus non est? cum Dominus dicat in lege: Quaecumque tetigerit immundus, immunda erunt; quis potest dare quod ipse non habet? Hoc vero ex ignorantia eum dixisse smo ita dicens: Martyrem gloriosissimum Cypriatestaretur, tanta ejus merita usque ad triumphum martyrii consecuta sunt, ut et charitatis qua excelle
Abbreviated transcription (Latin):
est. ꝙ licet. ter. in mergat᷑ p̃p misteriũ tͥnitatis.
tñ. unꝰ baptistuꝰ reputat᷑. Illud etiam ignorandiun
non est. quod in materno utero. nullus baptiza¬
cari non possunt. qr qui natus ad huc scdm
quam natus sit. Si uero oppont᷑ de iercͣnua.
cio ibi accipit᷑ interior. emundato. in inipiculis
duuue potencie oẽ habendum. ut ab aio. ambi¬
gue suꝑ lioc loquens. Si usq adeo in quit. iu
illo pño acceleuitꝰ ÷ usus rõnis ⁊ uoluntatis. ut
intra materna uiscera. iam possi agnoscere cre¬
dere. ꝗ in aliis ꝑuulis expectat᷑ etas. ut possio:
in muracuł ÷ habendum diuino potencie. non ad
humane trabend̾ exemplũ nature. Nlam qñ uo:
luit deus. etiam in ment̃ socutat  eͣ. loelii dẽ p᷑¬
remia legit᷑. pͥusquã erues de utero scificauite. ĩ axeti

Expanded text:
ter immergatur propter mysterium Trinitatis, tamen unum baptisma reputatur. Illud etiam ignorandum non est, quod in materno utero nullus baptizazari non possunt, quia qui natus adhuc secundquam natus sit. Si vero opponitur de Jeremia et us, si sanctificatio ibi accipitur interior emundatio, in miraculis divinae potentiae esse habendum, ut Aug. ait, ambigue super hoc loquens. Si usque adeo, inquit, in illo puero acceleratus est usus rationis et voluntatis, ut intra materna viscera jam posset agnoscere et credere, quod in aliis parvulis expectat aetas ut possint, in miraculis habendum esse divinae potentiae, non ad humanae trahendum exemplum naturae. Nam quando voluit Deus, etiam jumentum locutum est. Idem: De Jeremia legitur: Priusquam exires de ventre, sanctificavi te; illa t
Abbreviated transcription (Latin):
detur quod eolatum eẽ nescit᷑ quc non ibi¬
temertas interuenit presũptõnis ubi est oili¬
gena pietatis. De illo qui pro ludo ĩ mergnur.
oles etiam queri de illo qui iocauͤs sicut
gitur. utr̃ baptizatꝰ sit. hoc autei  agͣ.

Expanded text:
d collatum esse nescitur. quia non temeritas intervenit praesumptionis, ubi est diligentia pietatis. 5. De illo qui pro ludo immergitur. Solet etiam quaeri de illo qui jocans, sicut gitur, utrum baptizatus sit. Hoc autem
Abbreviated transcription (Latin):
dum cẽ censerem. Uidet tͥũ sapicutib ñ fuisse
bupã ut cum aliqͥ in balneũ uł in flum̃ iñgun¬
tur in nomine cruutatis. non cũ ⁊ baptismus.
qbͫ nou  in telicione baptitandi illud gentur.
slam ii hoc ⁊ in aliis sacramentis sicut forma
⁊ sernanda. ita ⁊ in cencio illud celebranor ÷
hũda. Allud ẽtiam᷑ non cͦe moueat. quos qͥdã
nitatem. Non enĩ pp̃ea illi non regenerantur.
qr nec ab illis hac intencione offerunt᷑. Agͦno¬
pasche uł pentecostes haptismi sacramentum
celebretur. Qui uero necessitate mortis uel

Expanded text:
dum esse censerem. Videtur tamen sapientibus non fuisse baptisma, ut cum aliqui in balneum vel in flumen merguntur in nomine Trinitatis, non est tamen baptismus, quia non intentione baptizandi illud geritur. Nam in hoc et in aliis sacramentis sicut forma est servanda, ita et intentio illud celebrandi est habenda. Illud etiam non te moveat, quod quidam nitatem; non enim propterea illi non regenerantur, quia nec ab illis hac intentione offeruntur. Paschae vel Pentecostes Baptismi sacramentum celebretur. Qui vero necessitate mortis vel
Abbreviated transcription (Latin):
uuc quib liceat baptizare addamus.
De hoc ysidorus ast. Constat baptis¬
eiꝰq nunisteriđ̃: uec ip̃is diaconib implere
est lictu. absq ep̃o uł p̾sbitero. nisi lus pro¬
cul absentib. ⁊ultima lauguoris cogat ne¬
cessitas. quod ⁊ laicis fidelibꝰ ꝑmittit᷑. Er cõ¬
Aio curcli iginensi quinto.
Tei mulies quainuis sc̃i. baptitare non p̾¬
sumat. uisi uecessitate cogeute. de ilł uero qͥ
ab hereticis baptizaut᷑ utõ rebptizandi suit.

Expanded text:
unc quibus liceat baptizare addamus. De hoc Isidorus ait, lib. de Offic. 2: Constat Baptise ministerium nec ipsis diaconibus implere est licitum absque episcopo vel presbytero, nisi procul absentibus, ultima languoris cogat necessitas; quod etiam laicis fidelibus permittitur. Ex concilio Carthaginensi quinto. Item: Mulier, quamvis sancta, baptizare non praesumat, nisi necessitate cogente. De illis vero qui ab haer
Abbreviated transcription (Latin):
cõmittere non uelit. noc satisface̾ negłi¬
gat. uere penitet. Nec ideo non ẽ uera pe.¬
uitencia. qr forte pꝰ. non de ꝓpositio s ei¬
su uł in firmitate peocabit. sne autem᷑ irri¬
sor. ÷. ⁊ non penitens. qui sic cõmissa plan¬
fleuit. lauatur ad tempus. s non ÷ mu̾d̾¬
.I. illa mundicia non ÷ ei sufficiens ad sa¬
lutem. quia ÷ momentanea non ꝑseueiũs.
fruct̾u illiꝰ penitencie quem sequens culpa¬
non inquiniat. Illiꝰ eñi. fruct.ẽ. uitatõ ge¬
benne. ⁊ ad eptio glorie. Mortificatur etũ
illa penitencia.⁊ alia ante actͥa bona per
sequens peccat̾m. ut non sortiantur mer¬
cedem quam merucrunis cum fierent.
ꝙͥ quam haberent. si peccatum non suece¬
dereo . S ⁊ si de poocato succedenti penitũ¬
cia agatur: q penitencia que precessit.
⁊ alia ante acta bona reuiuiseunt. s illi

Expanded text:
committere non velit, nec satisfacere neglicommittere non velit, nec satisfacere negligit, vere poenitet. Nec ideo non est vera poenitentia, quia forte post non de proposito, sed casu, vel infirmitate, peccabit. Ille autem irrisor est et non poenitens, qui sic commissa plaflevit, lavatur ad tempus, sed mund illa munditia non est ei sufficiens ad salutem, quia est momentanea, non perseverans. fructu illius poenitentiae quam sequens culpa inquinat. Illius enim fructus est vitatio gehennae, et adeptio gloriae. Mortificantur enim illa poenitentia et alia anteacta bona per sequens peccatum, ut non sortiantur mercedem, quam meruerunt cum fierent, et quam haberent si peccatum non succederet. Sed et si de peccato succedenti poenitentia agatur, et poenitentia quae praecessit, et alia a
Abbreviated transcription (Latin):
penitere c̃. ante acca de flere.⁊.f. non coui¬
mutere recte sic accipi possunt. Ut non ad
.liuersa tempora . s ad idem referant. uo .s.
nuitat uoluntate. uł oꝑe. flenda. Quod in¬
nuit᷑ ex uerbis consequentib. Nam qui sis
Alia de plorat. ⁊cͥ. hiuic ang̃ ait. Tauendu̾
÷ nequis eristiqiet in fanda illa crimina.
qualia qui agt̃. regnũ dĩ nou possidebt̾.
cotidie ꝑpettanda q elemosiiiis cotidie reoi¬
menda. In meliꝰ ÷ enĩ uita mutanda. q ꝑe
lemosinas de peccatis preteritis. ⁊ ꝓpiti audꝰ
est deus. non ad hoc eiuendꝰ. quodãm iͦi. ut.
ea semꝑ liceat in pune cõmutere. Nenumi
eñi. dedit. laruñtũ percandi. ⁊ si in miserã¬
.lo deleat cõmissa pecrata: si non satisfuc¬
tio congrua negligant᷑. ltͣtui p̾iuis p̃p. Ni¬
chil predest honuni iaunare ⁊ mrare. ⁊ alia
religionis oꝑa agere. nisi miens ab inqui-¬
cate reuoactur. Qni gͦ amalis sic mentẽ
reuocat. ut cõmissa plangat. ⁊ plangenda

Expanded text:
enitere est anteacta deflere, et flenda non committere; recte sic accipi possunt, ut non ad diversa tempora, sed ad idem referantur: ut scmittat voluntate vel opere flenda, quod innuitur ex verbis consequentibus, nam qui sic alia deplorat, etc. Hinc Aug. ait: Cavendum est ne quis existimet nefanda illa crimina qualia qui agunt, regnum Dei non possidebunt quotidie perpetranda, et eleemosynis redimenda. In melius est enim vita mutanda et per eleemosynas de peccatis praeteritis propitiandus est Deus, non ad hoc emendus quodammodo, ut ea semper liceat impune committere. Nemini enim dedit laxamentum peccandi, etsi miserando deleat commissa peccata, si non satisfactio congrua negligatur. Item Pius papa: Nihil prodest homini jejunare et orare, et alia religionis opera agere, nisi mens ab iniquitate revocetur. Qui ergo a malis sic mentem revocat, ut commissa plangat, et plangenda
Abbreviated transcription (Latin):
pͥhat̃᷑ nicħ prosunt lamenta ͥic̃. ⁊ ilud. Nicħ ual¬
nalet᷑ aͥd salutem ł ad ueniam in finem. Pͥ¬
cedens lamentum. quia nichil relinquitur ad
uite munditrã. quia aut peccata dimissa re¬
deunt. ut quibdam placet cum replieantur. ł
si non redeunt eis tñ deletis pp̃ ingratitu diueni
ita reus ⁊ in mundus coustituit᷑ cum ad huc ĩ ex¬
podiendis unplicatur. ac si iam deleta reareito
Smilit̾ nich ualit ad salutem obtinendam᷑ uite
de clarao ipsa dilactionis uirtus. penitere eñ est.
penam teuere. ut semꝑ puniat. in se ulciscendo¬
quod cõmisit peccando. Ille peuam tenco. qui
misisse. Quid restat nobis uisi dolere in uita :¬
uͥ eñi dolor fuut᷑. deficio ⁊ penutencia. Si uero pe¬
tutentia finit᷑. quid reliaquit᷑ de uenia: Tamdiu
gaude̾t ⁊ speret ac gũi. quam diu sustentatur a
penitencra. dicio en dñs. Uade.⁊ ampłi uoli poc¬
care. non dirio. ne peoces s ne uoluntas peccandi

Expanded text:
amenta, etc.; et illud, nihil valvalet ad salutem vel ad veniam in fine praecedens lamentum, quia nihil relinquitur de vitae munditia: quia aut peccata dimissa redeunt, ut quibusdam placet, cum replicantur; vel si non redeunt, eis tamen deletis propter ingratitudinem ita reus et immundus constituitur, cum adhuc in expiandis implicatur, ac si jam deleta redirent.Similiter nihil valet ad salutem obtinendam, vel adeclarat ipsa dictionis virtus. Poenitere enim est poenam tenere, ut semquod commisit peccando. Ille poenam tenet qui isse. Sed quid restat nobis nisi dolere in omni Ubi enim dolor finitur, deficit et poenitentia. Si vero poenitentia finitur, quid relinquitur de venia? Tamdiu gaudeat et speret de gratia, quamdiu sustentatur a poenitentia. Dicit enim Dominus: Vade et amplius noli peccare; non dixit, ne pecces, sed nec voluntas peccandi
Abbreviated transcription (Latin):
propͥe scĩe nom̃ optineat. Neq uero quioquis
sciti ab honine pͦ in reb hũmis. uͥ płimum
suꝑuacue uanitatis. ⁊ notie curiositatis est:
huic scĩe tribuo. s ilłd tm̃ quo fides salub̾ti¬
ma que ad uenim beatituoinẽ ducit: gig¬
niͣ. nutͥt᷑. defendio᷑: roborat᷑. qua sct̃a non
pollent fideles płui. quanuits posleauo ip̃a
fide płimũ. alid̃ ⁊ eñi. scire tiũ mͦ quid homo
cridẽ debeat. p̃p̃ ad ipistendã uitã beatã. Aliud

Expanded text:
Neque vero quidquid sciri ab homine potest in rebus humanis, ubi plurimum supervacuae vanitatis et noxiae curiositatis est, huic scientiae tribuo; sed illud tantum quo fides saluberrima quae ad veram beatitudinem ducit, gignitur, nutritur, defenditur, roboratur; qua scientia non pollent fideles plurimi, quamvis polleant ipsa fide plurimum. Aliud est enim scire tantummodo quid homo credere debeat propter adipiscendam vitam beatam; aliud
Abbreviated transcription (Latin):
miqluiꝰ ÷ qnam cã fornicatõnis diutt̾e
urorem si ⁊ ip̃e ꝯuincitur fornicari. Oec᷑
nult. ab icere uroremn. pͥor debi eẽ a for.¬
nicatione purgatꝰ. Qd sigulit̾ etiam de
femina dixerim. Idem. Iudignaut fua
sinules ad ulteris feminis penas. cũ tãto
gͣuiꝰ eos puturi oportuerit. quͣto magis
ad ulter ad ulteram dimutere non ua¬
les. ⁊ econuerso. Qd̾ possunt. recdciliari. qͥ cã forn

Expanded text:
iquius est quam causa fornicationis dimittere uxorem, si et ipse convincitur fornicari. Occurvult abjicere uxorem, prior debet esse fornicatione purgatus, quod similiter et de femina dixerim. Idem, in lib. 2, de similes adulteris femigravius puniri oportuit eos, quanto magis adulter adulteram dimittere non valet, et e converso. 3. Quod possunt reconciliari qui
Abbreviated transcription (Latin):
Qui dormierit. cum duab sorpeib. ⁊ una
ex illis ante sũit uxor. neutͣn ex ip̃is
lubeit. nec ip̃i ãd ulteri. nũꝗͣ in oonui¬
gio copulent᷑. Item. Nlo pe urori libi¬
licet rodere debitum. quam sibi recd̾id̾
illicitam: cognoscende᷑ esꝰ sororem. nec
etiam pꝰ mortem uroris : licet e uł
ult̾e. cõpulari in ꝯuiguiui. litm  hurias
ppͣ. Connubiusti cum soeore uroris cue.
nubat ᷑ in dũo cui uult. Lu uero ⁊ ad¬
ultera. sine spe ꝯuigu maneatis. ⁊ dũ¬
prehendt̃. nec ille. noc illa. aliam uxorem
accipiet. uł aliũ uirum. quam du ãbo
uiuunt. Si uero ad ultera mortua fu̾it:
uir cĩ si uͣlt nubat. ad ultera uero ñꝙͣ
⁊ si mortiuis fu̾it uir eiꝰ. s om̃ib dieb

Expanded text:
qui dormierit cum duabus sororibus et una ex illis antea fuerit uxor, neutram ex ipsis habeat, nec ipsi adulteri unquam in coniugio copulentur. Item ex decreto sibi reddere debitum, quam sibi reddidit illicitam, sororem ejus cognoscendo. Nec post mortem uxoris licet ei vel adulterae copulari in conjugium. Item Zacharias pe: Concubuisti cum sorore uxoris tue? nubat in domino cui velit. Tu autem et adultera sine spe coniugii permanebitis et quprehendunt, nec ille, nec illa aliam uxorem accipiat, vel alium virum, quamdiu ambo vivunt. Si vero adultera mortua fuerit, vir ejus, si vult, nubat; adultera vero nunquam, etsi mortuus fuerit vir ejus; sed omnibus diebus
Abbreviated transcription (Latin):
excepta forncationis causa. ⁊ si aimussa
fuit ĩn tuptã. Quioquid niris p̃cipitur.
ħ consoquent̃ redundat. ad feminas. Non
eñi ad ult̾a uror. dimittñda ÷. ⁊ uir
techus teucudus. Item. apud nosu qd̾
non licet femitus. eque non licet. uris.
⁊ cadꝰ scruitus pari conditione ceusetur.
Exͫ his ostñditur. ꝗ mulier pͭ suꝑ forni¬
catione uirus ꝯuenire. ut uir milie

Expanded text:
ornicationis; et si dimissa fuerit, manere innuptam. Quidquid viris praecipitur, hoc consequenter redundat ad feminas. Non enim adultera uxor dimittenda est, et vir moechus tenendus. Item: Apud nos quod non licet feminis, aeque non licet viris; et eadem servitus pari conditione censetur. Ex his ostenditur, quod mulier potest super fornicatione virum convenire, ut vir mulie
Abbreviated transcription (Latin):
ulterium in utroq seru pari. ratione.
ꝯdempnas. s iros suos mulieres. al
facile ide ad ult̾io accus aut. unt autẽ
liberiꝰ urores suas ad ulteras ap̾ sac̃dotes
deferre ꝯsueuert̃. ⁊ ideo mulierib. ꝓdi¬
to carum crimine. ꝯmunio negatur. ui¬
roꝵs autem latente ꝯnussio. non facile
uebitur. si eiꝰ flagitium letegatur. ald̾¬

Expanded text:
ulterium in utroque sexu pari ratione condemnat; sed viros suos mulieres non facile de adulterio accusant, viri autem liberius uxores suas adulteras apud sacerdotes deferre consueverant et ideo mulieribus, prodito eorum crimine, venia denegatur. Virorum autem latente commisso non facile tique submovebitur, si eius flagitium detegatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uicti ꝯcupiscentia utuntur in uicem.
ultra necessitatem liberos ꝓcreandi.
dr̃ coitus defendi acͥmine. Unde in sũ
ꝯ iugem non affectu. non regnat. in
eo impetus uoluptatis. nec preceps fer¬
tur ad coitum. Nlichil ÷ fedius. quam
uxorem amare. quasi. ad ulteram. Qͥ
dñt se causa humaui gũis uxoribus
iungi. imitentur saltem pecudes . ꝙ
filios. nec amatores se uxorib exhibe¬
ant. s maritos. ldem. in  matsnoui
o. lib̾oꝵ. õꝑa concessa sunt. Uolupta¬
tes autem que de mereltum amplexib
caꝑuint᷑. in uxore dampnate. S ĩ dulgñtia

Expanded text:
victi concupiscentia utuntur invicem ultra necessitatem liberos procreandi, etur coitus defendi a crimine. Unde in sentconjugem, non affectu; non regnat in eo impetus voluptatis, nec praeceps fertur ad coitum. Nihil est foedius quam uxorem amare quasi adulteram. Qui dicunt se causa humani generis uxoribus jungi, imitentur saltem pecudes, et filios, nec amatores se uxoribus exhibeant, sed maritos. Idem: In matrimonio opera liberorum concessa sunt, voluptates autem quae de meretricum amplexibus capiuntur, in uxore sunt damnatae. 7. De indulgentia
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis. Qd̃ adeo uerum ÷. ut ⁊̃ qd̾ non
filioꝵ ꝓcreandoꝵ. s in sirnutatis. ⁊ in
contincͥntie ouisa expetit. uł ille d̾ matͥ¬
mionuo. uł illa. non sibi alterutrum ne¬
gent. ut ꝑ hoc inꝗdant. in dampnabi¬
les coiruptelas. Redere eñ. debitum
oiuigale. nulliꝰ ÷ criminis. exigere aũ:
ultra gu̾andi adessitatem : culpe ÷. ue¬
uero. uł mecbari. puni¬

Expanded text:
non filiorum procreandorum, sed infirmitatis et continentiae causa expedit, vel ille de matrimonio, vel illa, non sibi alterutrum negent, ne per hoc incidant in damnabiles corruptelas. Reddere enim debitum conjugale nullius est criminis; exigere autem ultra generandi necessitatem, culpae est vevero vel moechari, puni
Abbreviated transcription (Latin):
tempus. ut uadent dratiõta: nisi ei co¬
seusu uoluit. comugem carnali ip iui
uiro eẽ. ut nulla eiꝰ uota que abstinẽ¬
tie uouerit ⁊ reod̾at᷑ ab oi. nisi auctor.
fuit uir ꝑmictendo. llam cum ad

Expanded text:
tempus, ut vacent orationi, nisi ex consensu voluit conjugem carnali invicemviro esse, ut nulla ejus vota quae abstinentiae causa voverit, reddantur ab ea, nisi auctor fuerit vir
Abbreviated transcription (Latin):
non ardore aliquo uage succensꝰ libidi¬
nis. Non petulatitis forme captꝰ decore.
s studio quereude p̾teritatis. ⁊ ppagande
sobolis. ad huc pꝰ diluiuu. raritas erat hu¬
mani gu̾is. eius etiam religionis. dcuq¬

Expanded text:
non ardore aliquo vage succensus libidinis, non petulantis forme captus decore,  studio querende posteritatis et propagande sobolis. Adhuc post diluvium raritas erat humani generis; erat etiam religionis, ne q
Abbreviated transcription (Latin):
in obedicntia ꝑ stitissent. Post eoꝵ uero co¬
pulam ⁊ filui. ⁊ filie coꝵ. matͥmonio con¬
iencti. sunt. s uinis uni ciĩ. Ideo autẽ.
st̃s sororib. tanc sunt copulati. quia non er̃at
alic nulieres. uł uiri. quibi. ade filu ⁊ filie
ungerentur. prunꝰ om̃ium laneth. legitur

Expanded text:
in obedientia perstitissent. Post eorum vero copulam filii et filiae eorum matrimonio conjuncti sunt, sed unus uni tantum. Ideo autem fratres sororibus tunc sunt copulati. quia non erant aliae mulieres vel viri, quibus Adae filii vel filiae jungerentur. Primus omnium Lamech duas legitur
Abbreviated transcription (Latin):
Sio misceri femuus. iuire nuptiaꝵ. offi¬
tiosum fuit scĩs uiris. non libidinosum
lectatione carnali. que cũ modificata.
refrenante temꝑantia. in usum nat᷑alem
redacta. libido et non p̾. Quos autem in
sustentando uitaui. illicitꝰ ÷ cibꝰ. ħ est. ĩ
quereuda ꝑle. fornicariꝰ uł illicitꝰ ꝯcubit᷑¬

Expanded text:
sic misceri feminis jure nuptiarum, officiosum fuit sanctis viris non libidinosum.lectatione carnali; quae tamen modificata, et refrenante temperantia in usum naturalem redacta, libido esse non potest. Quod autem in sustentando vitam illicitus est cibus, hoc est in quaerenda prole fornicarius vel illicitus concubit
Abbreviated transcription (Latin):
tib doctͥnami suam. ꝯdelectabant᷑. Non aui¬
ditate ꝯsequende laudis s caritate seminan¬
Cum ad hue salutis nr̃e inisterium uelare¬
tut. iusti officio ꝓpagandi. nuptias ꝯtraliebant.
non uicti libidine. s ducti pietate. qui multo
facilius contincre possent ꝙ ueslent. Utebant᷑
quas castiꝰ habebas quam nc̃. uuam quilibi
istoꝵ in quibi uidemꝰ. ꝗ scd̾m ueniam ꝯcedio¬

Expanded text:
tibus doctrinam suam condelectabantur non auiditate consequendae laudis, sed caritate seminancum adhuc salutis nostrae mysterium velaretur, justi officio propagandi nuptias contrahebant, non victi libidine, sed ducti pietate; qui multo facilius continere possent et vellent. Utebantur quas castius habebat, quam nunc unam quilibet isto
Abbreviated transcription (Latin):
fecisse ꝑhibetur. p̾ ei uero. cum iam pene os
homines falsis dũs scruirent paucis incultu
dĩ ꝑmanetitib. ꝯsultum ÷ adeo płes in mat̾¬
monium copulare sibi. ne illis paucis defici¬
entib. cultꝰ ⁊ noticia dei deficeret. Unde ab ra¬
am. uineute urore. ad ancillam ultͣrauis. ⁊
ex ca filios genuit. laceb etiam liberis ꝗ
aucillis. se copulsuit ¶ filie loth. pix ̃ lo
use sunt. dĩiꝰ cui cetetis in ydolata relictis.
dñs delegisset. recte multaꝵ fecunditate mu¬
cessione sanguinis. erat successio religionis.
Unde etiam in sege.Naledicta erat sterilis.
que non reluquebat scineu suꝑ terram. hĩc
etiam sacerdotib oiugia de creta sunt. qr cũ
successione familie. successio ÷ officu. Nou
gͥ abraam. uł iacob deliquit. quia pret uro¬
emplo. preter ꝯiugalem. debitum. focun¬
ditatem. in aliꝙͣ licet alicui querere. cum
fuit peccm̃n. ꝗ płibus femuus utebantur. ueq
contra naturum ħ faciebant. cum non lacuu¬

Expanded text:
s homines falsis diis servirent, paucis in cultu Dei permanentibus, consultum est a Deo plures in matrimonio copulare sibi, ne illis paucis deficientibus, cultus et notitia Dei deficeret. Unde Abraham vivente uxore ad ancillam intravit, et ex ea genuit. Jacob etiam liberis et ancillis se copulavit; et filiae Loth patre ebrio usae sunt. Cum enim caeteris in idololatria relictis, sibi Dominus elegisset, rite multarum fecunditate muia in successione sanguinis erat successio religionis. Unde etiam in lege maledicta erat sterilis, quae non relinquebat semen super terram. Hinc etiam sacerdotibus conjugia decreta sunt, quia in successione familiae successio est officii. Non ergo Abraham vel Jacob deliquit, quia praeter uxolorum exemplo, preter coniugale debitum, fecunditatem in aliqua licet alicui querere, cum fuit peccatum, quod pluribus feminis utebantur; nec contra naturam hoc faciebant, cum non lasciv
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ non ꝑtinet. ad se. ignosci facnuit pp̃ se.
Non emi iste concubitus quo seruit᷑ concu.¬
piscentie. agrt ut impleatur fetus. quem
postulant nupcie. Om̾uio gͦ ingñe suo.
nuptie bone sunt. qr fidem chori ser¬
uant. ⁊ ꝓlis suscipiende cã. uttq sexum¬

Expanded text:
quod non pertinet ad se, ignosci faciunt propter se. quod non pertinet ad se, ignosci faciunt propter se. Non enim iste concubitus, quo servitur concupiscentiae, agitur ut impleatur foetus quem postulant nuptiae. Omnino ergo in genere suo nuptiae bonae sunt, quia fidem thori servant, et prolis suscipiendae causa ut
Abbreviated transcription (Latin):
tinentie. Idemͣ. Concubitum qui non fit
causa prolis. nuptie non cogunt fieri s
impetrant ignosci. si tũ. non ita sit nimiꝰ.
ut impediat tempora. que oroui debent᷑
nec in mutetur in eum usum. qui contͣ
naturam . Concubitus eĩ necessatius.
outsa gu̾andi in culpabilis. ⁊ solus ipse
nuptialis ⁊. Ille: qui ultra necessitatem
ꝓgreditut. non roni. s libiditu obseqͥtur
⁊i bunc non exigere. s reod̾e ꝯiugi. ne
forncetur. ad ꝯiugem ꝑtineo. Si uero
ãbo tali ocupiscentie subiguntur. rem
faciunt que non ⁊. nuptiaꝵ. Cuiꝰ deleͥcli
non sunt nuptie hortatrices. s depreca¬
trices. decus quidem siugale ⁊ casticatis.
ꝓcreandi. ⁊ reddendi carnał debiti fides.
serit. Cum g culpabił nou sit gn̾andi intũ¬
ginis uoluntate. s libidinus uoluptate. q̃
tñ uoluptas. non p̃p nuptias cadio culꝑam
s pp̾ nuptias accipit ueniam. In snodeito
⁊ hinc laudabiles sunt nuptie. qr etiã illud

Expanded text:
jugali, c. 10: Concubitum qui non fit causa prolis, nuptiae non cogunt fieri, sed impetrant ignosci; si tamen non ita sit nimius, ut impediat tempora quae orationi debentur, nec immutetur in eum usum qui est contra naturam. Concubitus enim necessarius causa generandi inculpabilis, et solus ille nuptialis est. Ille vero qui ultra necessitatem progreditur, non rationi, sed libidini obsequitur; et hunc non exigere, sed reddere conjugi ne fornicetur, ad conjugem pertinet. Si vero ambo tali concupiscentiae subiguntur, rem faciunt quae non est nuptiarum; cujus delicti non sunt nuptiae hortatrices, sed deprecatrices. Decus quidem conjugale est castitas; procreandi et reddendi carnalis debiti fides, serit. Cum ergo culpabilis non sit generandi intenationis voluntate, sed libidinis voluptate? quae tamen voluptas non propter nuptias cadit in culpam, sed propter nuptias accipit veniam. Immoderata eet hinc laudabiles sunt nuptiae, quia etiam illud
Abbreviated transcription (Latin):
uissum dedit. ut cum prius uĩri ei o̾s¬
cesserit. pꝰea si plubuerit contempnat᷑.
Exͫ his appareo. ꝗ uir uł mulier conti
ui ꝯseusu. Nec alter alteri debitum
negare debet. Si uero quilib⁊ eoꝵ.
alcm a suo uire ab soluis. ad prec̃itã
seruitutem. numꝗ reuocare potent.¬
iudr᷑. ꝗ mulier non discedens a domo
uiri. que uiro ꝑnuttente otinentiam
ualeat. ⁊ħ pp̃ dignitatem uiri. qui ẽ
cãpud snulteris. S melius hoc in elłi¬
gitur. in tali oasu ubi uir concedit
mulieri uouere otinentiam. ⁊ aute
uocum ꝓhib⁊ impleie: Si uero habitũ
mutauerit. non potest reuocari scd̃m
alud Qui urorem suam uelare pro¬
miserit. aliam non accipiat s siłr
conuertatur. Quib temꝑib cessins ⁊ acciu.
t licet debitum poscendi sit
semꝑ soluend̾ nou liceo tũ quo¬

Expanded text:
 hoc jussum dedit, ut cum prius vir ei concesserit, postea si prohibuerit contemnatur. Ex his apparet quod vir vel mulier continmmuni consensu, nec alter alteri debitum negare debet. Si vero quilibet eorum alterum a suo jure absolverit, ad praeteritam servitutem numquid revocare potevidetur quod mulier non discedens a domo viri, quae viro permittente continentiam ter dignitatem viri, qui est caput mulieris. Sed melius intelligitur in tali casu, ubi vir concedit mulieri vovere continentiam, et ante votum prohibet implere. Si vero habitum mutaverit, non potest revocari, secundum illud: Qui uxorem suam velare permiserit, aliam non accipiat, sed similiter convertatur. 3. Quibus temporibus cessandum sit a coitu. Et licet debitum poscenti semper sit solvendum, non licet tamen qua
Abbreviated transcription (Latin):
cuntum eciam est quia cum in
alus om̃ib. uir presto mulicri. ut
orput cotꝑi. Est ͥ eiłi suir caput mulietis. in
uiotin subici inquicus. uit debicum reddt
uxori. similit̾ ⁊ uꝑor. curo. qr mulier non
noc uir ad aliam mulierem: potestatem¬
bt̃ sui corꝑis. Nlec uir ad continendum. al¬
niec muliet potestatem babet. sine mu¬
tuo conscusu. s alt̾ altetł potestatem
bt̾ corꝑis. ut poscenti. alceri non liceat
alteri negure debitum. In hec en̾i pa-¬
res suno. quia necͥ uito. nec mulieri
corpus suum licco alii tradere s sibi
iuicem debitores sunt: in bat causa.
ue peccandi debetur occ̃o. ꝑ ꝙ non dxi¬
cñi. sibi coniugati. non solum ip̃iꝰ sex̃
sui ꝯmiscendi fidem. lib̾oꝵ ꝓcreandoꝵ

Expanded text:
t etiam quia, cum in omnibus aliis vir praesit mulieri ut caput corpori est enim vir caput mulieris I vicem subjici, dicens: Vir debitum reddat uxori: similiter et uxor viro; quia mulier non nec vir ad aliam mulierem potestatem sui corporis habet; nec vir ad continendum, nec mulier potestatem habet sine mutuo consensu, sed alter alterius potestatem habet corporis, ut poscenti alteri non liceat alteri negare debitum. In hoc enim pares sunt, quia nec viro, nec mulieri corpus suum licet alii tradere; sed sibi invicem debitores sunt in hac causa, ne peccandi detur occasio. Per quodergo sibi coniugati non solum ipsius sexus sui conmiscendi fidem liberorum procreandorum
Abbreviated transcription (Latin):
non uult. Nunquid ꝑ contincatiara¬
tuami. illa deberto ficri fremcaria. Si
alũ nupserit te uiuo. ad ultera etit.
Non uͥlt tali lucro deus. tale dampnũ
ꝯpeusani. Redd̾e debitum ⁊ si non exi
ꝙr cu noluisses. debitum reodere coge¬
retur. ⁊ illi deus inputaret continentiã
suc non si s cue ceocret. in firmitati.
ne in ad ulteriũ caderes. Quisquis g̃
cumi paciens in sirmitati uxois. reds̾.
non exigit. debitum. aut si pp̃ ꝓͥam ui
samitatem ducit uxore̾. plangͥeus potiꝰ
qr sint uxore nou potiad quã gaudeus
quia duris. securꝰ expectat diemi uo¬
p̃. qua te ad id qd̾ uoiusti. non modo
non hortareniur. s etiam phiberemus
implere. si forte tua ꝯuis hoc tecum
suscipe. amii uł caruis ui firmitate
recusaret. Nam uouenda̾ talia ñ sunt
a ꝯiugatis. nisi ex consensu ⁊ uolunta

Expanded text:
non vult. Nunquid per continentiatuam illa debet fieri fornicaria? Si alii nupserit, te vivente, adultera erit. Non vult tali lucro Deus tale damnum compensari. Redde debitum: et si non exiget et tu noluisses, debitum tibi reddere cogeretur et illi deus inputaret continentiam, si non suae sed tuae cedens infirmitati, ne in adulterii compatiens infirmitati uxori reddit, non exigit debitum; aut si propter propriam infirmitatem ducit uxorem, plangens potius quia sine uxore esse non potuit, quam gaudens quia duxit, securus expectat diem not, qua te ad id, quod vovisti, non solum non hortaremur, verum etiam prohiberemus implere, si forte tua conjux hoc tecum suscipere animi seu carnis infirmitate recusaret. Nam et vovenda talia non sunt a conjugatis, nisi ex consensu et volunta
Abbreviated transcription (Latin):
Crescite ⁊ mulciplicamitu. cum iam siue
carnali ꝯcupiscentie. non p̾sunt ꝯmisoeti.
uo requiescñdo pꝰ laborem. ecudo pꝰ esu¬
riem. nec tũ talis delectͥacio peccm̾ ÷. tusi
sio in moderata. Sic ⁊ delectatio que ÷ in
coitu coniugali cui assunt illatru bona. q̃
peccato defenditur. Uidr̃ tñ baatus rs. Alit¬
debet. quamuis diuerse homunutu natio¬
nes. de hac re diuersa sentiant. ⁊ aliã custo¬
dire uideant᷑. Nomanoꝵ. tñ. semꝑ ab auci¬
quiorib usus suit. pꝰ ãmntionemi ꝓͥe ꝯui

Expanded text:
multiplicamini, cum jam sine carnali concupiscentia non possint commisceri. ut requiescendo post laborem, edendo post esuriem; nec tamen talis delectatio est peccatum, nisi sit immoderata. Sic et delectatio quae fit in coitu conjugali, cui adsunt illa tria bona, a peccato defenditur. Videtur tamen beatus Gregoriudebet. Quamvis diversae hominum nationes de hac re diversa sentiant, et alia custodire videantur; Romanorum tamen semper ab antiquioribus usus fuit, post admixtionem propri
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ in forme puerꝑiur aiãm non ht̃̾.
ldeoq mulctatur pecunia: non reodit᷑
auuna pro animna. s iam formato cor¬
ꝑi anima datur. Nlon in canceptu cor¬
boris nascitur. cum. semine. erurata.
siam si cum semine dt̾riuaturi aĩa
existit. ⁊ de aminit ⁊ multe. anime. co¬
tidie percunt. cum seraen fluxłi nom

Expanded text:
d informe puerperium non habet ideoque mulctatur pecunia, non redditur anima pro anima. Sed jam formato corpori anima datur, non in conceptu corporis nascitur cum semine derivata. Nam si cum semine et anima existit de anima, tunc et multae animae quotidie per
Abbreviated transcription (Latin):
oausa ꝓlis. ꝯuges ꝯueniuno.Isic excusat᷑
coitus. ut culpam non hat.  Qũ uero de¬
ficiente bono prolis. fide tũ seruata oue¬
iuunt. causa in continentie. non sie excu-¬
satur. ut noti hãt culpam. s ueniale ÷.

Expanded text:
causa prolis conjuges conveniunt, sic excusatur coitus, ut culpam non habeat. Quando vero deficiente bono prolis, fide tamen servata, conveniunt causa incontinentiae, non sic excusatur ut non habeat culpam, sed venialem.
Abbreviated transcription (Latin):
ob ec̃ p̃. s potiꝰ fidelis ꝓdest infideli ut
causa ꝓlis tĩ ꝯuenuunt uł qui exign̾tibus
debitum᷑ redð̾unt. defendio a peccato sc̾itas
ꝯiuigũ bonũq nuptiale. Si eñi. absq pec¬
cato non posset ficri ꝯcubitus ꝯuigalis. ũ¬

Expanded text:
otest, sed potius fidelis prodest infideli, utcausa prolis tantum conveniunt, vel qui exigentibus debitum reddunt, defendit a peccato sanctitas conjugii, bonumque nuptiale. Si enim absque peccato non posset fieri concubitus
Abbreviated transcription (Latin):
Cin et̃i ꝓrestatur uenia. nisi culpe⁊ ꝑs
etiam quidam psobate uolunt. nuptias
gentia alia ꝯcessionis. alia ꝑmissionis.
egeras apło de iupptũs. ⁊ de carnali
coitu.⁊ ad uit̾q reculit illud. hoc autẽ
dico scd̃m in dulgũtiam. In dulgentur
generandi. ob in continentiam in dul¬
getur scd̃m ꝑmissionem. quia ibi aliqͣ
culpa ⁊. s louis. Ideoq non iubetur.
nec ꝯceditur. s ꝑ mittitur. quia non ÷¬
ait. rortt siqͥuis sicet᷑. si ueniam cõ¬
cessit apłs. Ergo pecc̃m sunt nuptie
Cui eñi. nisi peccato. uenia oceditur :
plane ꝗ ifirmitati ꝑmisio. scd̾m ue¬
niam audeo dr̃e peccm̃ ẽẽ. Ueniã nãq
ꝯcedens apłs. concubitum aitendis oo¬
iugatoꝵ. plsi ÷ in continentie malum.

Expanded text:
Cui enim praestatur venia, nisi culpae? Per hoc etiam quidam probare volunt nuptias gentia alia est concessionis, alia permissionis. Egerat Apostolus de nuptiis, et de carnali coitu; et ad utrumque retulit illud: Hoc autem dico secundum indulgentiam. Indulgentur ssitatem generandi ob incontinentiam, indulgetur secundum permissionem, quia ibi est aliqua culpa, sed levis. Ideoque non jubetur, nec conceditur, sost.: Forte aliquis dicet: Si veniam concessit Apostolus; ergo peccatum sunt nuptiae. Cui enim venia, nisi peccato conceditur? Plane quod infirmitati permisit secundum veniam, audeo dicere peccatum esse, veniam namque concedens Apostolus, concubitum attendit conjugatorum, ubi est incontinentiae
Abbreviated transcription (Latin):
cꝑꝑ.i uii humilitate año seruientes. ad
subdiaconum ꝑtinet. calicem patenam.
Ad altare tͥ. deferre. ⁊ leuitis trad̾e. eisq
nitustiãre. Uroeolum quoq. ⁊ aquã ma¬
nile. ⁊ manutergium tenere ep̃o. ⁊ pͥbis.
aquama p̾rebere. his. let  coutiuelitie inpo¬
nitur. quia altari ꝓpinquantes. uasa corꝑis
⁊ sauguitus tp̃i poctant. Unde illud imple
x. ie debent. Mundamini qui fertis uasa do¬
nuui. Ad hos cciam ꝑtines tũ de oblatio¬
niłe ponete in altari. qut̃ suffic̃e possit po

Expanded text:
 in humilitate servientes. Ad subdiaconum pertinet calicem et patenam ad altare Christi deferre, et levitis tradere, eisque ministrare. Urceolum quoque et aquamanile et manutergium tenere episcopo et preaquam praebere. His lex continentiae imponitur, quia altari propinquantes, vasa corporis et sanguinis Christi portant. Unde illud Isai. 62 implere debent: Mundamini qui fertis vasa Domini. Ad hos etiam pertinet tantum de oblationibus ponere altari, quantum suffice
Abbreviated transcription (Latin):
exercismos memorit̾ retinere. mauꝰq sr̃
merguminos ⁊ aathecuminos in exorci-
malignũ expellere de corde suo quem ex¬
peslit de corꝑe alieno. ne medicina quã
alii fucio. sibi non ꝓnuisio. ⁊ dicat᷑ ci Me¬
diceͣ fͤurace ip̃m. hiicum cidinant. accipi¬
uno de matui ꝙ̃i libtut exorcismorum.
⁊ dł eis. accipite. ⁊ habetote potestatẽ iti¬
ponendi manus suꝑ merguminos. uel

Expanded text:
exorcismos memoriter retinere, manusque super energumenos et catechumenos in exorcizamalignum expellere de corde suo, quem expellit de corpore alieno; ne medicina quam alii facit, sibi non prosit, et dicatur ei: Medice, cura te ipsum, Isti cum ordinantur, accipiunt de manu episcopi librum exorcismorum, et dicitur eis: Accipite et habete potestatem imponendi manus super ener/guminos et
Abbreviated transcription (Latin):
rounis gra sp̃c .s. cum ad eccłiasticos or¬
dines accedunt: in ip̃a sp̃ualis gradus pro¬
motione ampliorem gr̃am ꝑciꝑe credunt᷑.
Quales assum̃di sutit ad eler.¬
eligendi siuit cdici qui digne possut p¬
sacerdoti. paucos habere ministros. qui
possit digne opus d̃i erercere. quam
muacos in utiles. qui ordinatio ͥ honus
grane in ducant ¶ Tales enĩ dooet eẽ mi¬
iustros r. qui septiforini gn̾a spc s̃. sino¬

Expanded text:
us sancti, cum ad ecclesiasticos ordines accedunt, in ipsa spiritualis gradus promotione ampliorem gratiam percipere creduntur. 2. Quales assumendi sunt ad clerueligendi sunt clerici, qui digne possint dscopo paucos habere ministros qui possint digne opus Dei exercere, quam multos inutiles, qui ordinatori grave onus inducant. Tales enim decet esse ministros Christi, qui septiformi gratia Spi
Abbreviated transcription (Latin):
hoc doccus spu̾alit̾ debere aꝑire aures
p̃cordioꝵ hominũ ad intfłigãd̾. ⁊ ora:
eido a salomone iudr᷑ acsocuoisse. qui quẽ¬
lam mod̃ grorcitandi in uenis. Quo demo¬
nes . id iutati. erobsessis corꝑib pelebantur
luic offõ inqucipati: etorciste uocati sunt.

Expanded text:
os spiritualiter debere aperire aures praecordiorum hominum ad intelligendum, et ora aordo a Salomone videtur descendisse, qui quemdam modum exorcizandi invenit, quo daemones adjurati ex obsessis corporibus pellebantur. Huic off
Abbreviated transcription (Latin):
ecundus esb gnidꝰ e lectorib¬
lectoꝵ. lectores alegendo. sicuo psal¬
miste apsaltius oanendis uocati sugo. Illi
eñi. predicant populis quid sequant᷑. lsti can¬
cant ut gocitent ad conpunctionẽ aiõs a ndi¬
entium. Liceo quidã lectores. ita inssenit̾¬
ꝓnuitient ut qͥuosdam ad luctum. lumen¬
tationẽq compellaut. Idem coam pro¬
uuntiatores uocant᷑. ꝙtporro annuntiant.¬

Expanded text:
ecundus est gradus lectorum. Lectores a legendo, sicut psalmistae a psalmis canendis, vocati sunt. Illi enim praedicant populis quid sequantur; isti cantant, et excitant ad compunctionem animos audientium, licet quidam lectores ita misepronuntient, ut quosdam ad luctum lamtationemque compellant. Iidem etiam et pronuntiatores vocantur, quod porro annuntiant.
Abbreviated transcription (Latin):
s diarius lector ⁊c̾. hostiarii idem ⁊ ianitores
diam templi. ut non in gredetur in iłłd in¬
mundus. dicti autem hostiarii. eo ꝗ pessuio
hostũs templi. lp̃i eñi tenentes clauem. oĩa
in cus extraq custodiunt. atq iter bonos
⁊ malos. habentes iudicium. dignos recipiũt.
in dignos respuunt. Uñ ⁊̃ eis oordinautur.
cdaues eccłie dantur ab ep̃o. ⁊ dr᷑ eis. Sic agr

Expanded text:
stiariis. Ostiarii iidem et janitores  custodiam templi, ut non ingrederetur in illud immundus. Dicti autem ostiarii, eo quod praesint ostiis templi. Ipsi enim tenentes clavem, omnia intus et extra custodiunt, atque inter bonos et malos habentes judicium, dignos recipiunt, indignos respuunt. Unde et eis, cum ordinantur, claves Ecclesiae dantur ab episcopo, et dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
debant & capillos in igne sacͥficii ponebant.
huic usus uioleuit. ut qui diuinis cultibus
mancipantur. quasi natarei .i. saucti. gͥne
suꝑ caput cuum ꝙ barbam. In actib etrã
apłoꝵ. priscillam ꝙ aquilam hoc fecisse le-¬
exgimus. paulus quoq. & alii quidam dis¬
cipuli xp̃i. hocͥ fecerunt. Recte g in quib¬
lib⁊ gradib con stituti. clerici uocintur. qͥt̾
noia. ꝙ ratioues noium. ysidorus exponens

Expanded text:
debant, et capillos in igne sacrificii ponebant. debant, et capillos in igne sacrificii ponebant. Hinc usus inolevit, ut qui divinis cultibus mancipantur, quasi Nazarei, id est, sancti, crine super caput tuum et barbam. In Actibus etiam apostolorum, Priscillam et Aquilam hoc fecisse legimus. Paulus quoque et alii quidam discipuli Christi hoc fecerunt. Recte ergo in quibuslibet gradibus constituti, clerici vocantur, quorum nomina et rationes nominum Isidorus exponens