comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ec dicit dñs. Deserta erit om̃is
terra: sed camen consũmatio¬
nem ñ faciam Lugebit terra. ꝙ me¬
rebunt celiderꝑ: eo qd̃ locucus sũ.
Cogitaui & ñ penicuiome: nec auer¬
sus sum ab eo. Auoce equitis muten¬
tis sagitam. fugit om̃is ciuitas: in¬
gressi sunt ardua. & ascenderunt
riipes. Uniuersȩ urbes derelictȩ st̃:
& ñ habitat in eis homo. Tuautẽ
uastata qͥd facies: Cum uestieris te
coccino. c um ornata fueris monili
aureo. & puixeris stibio oculos tuos:
frustra componeris: sontempserunt
te amatores tui: animã tuã querent.
Uocem enim quasi parturientis au-¬
diui: angustias ut puerperȩ. Llox fi¬
liȩ syon inter morientes: expanden-¬
tesq manus suas. Nemichi: quia de-¬
fecit anuna mea ꝓpt̾ interfectos. Cir-¬
cuite uias iherłm & aspicite. ꝙ consi¬
derate. & querite in placeis eiꝰ. an in-¬
ueniatis uirũ facientẽ iudiciũ.  que

Expanded text:
ec dicit Dominus: Deserta erit omnis terra, sed tamen consummationem non faciam. Lugebit terra, et moerebunt coeli desuper: eo quod locutus sum, cogitavi, et non poenituit me, nec aversus sum ab eo. A voce equitis et mittentis sagittam, fugit omnis civitas: ingressa sunt ardua, et ascenderunt rupes: universae urbes derelictae sunt, et non habitat in eis homo. Tu autem vastata quid facies? cum vestieris te coccino, cum ornata fueris annulo aureo, et pinxeris stibio oculos tuos, frustra componeris: contempserunt te amatores tui, animam tuam quaerunt. Vocem enim quasi parturientis audivi, 135 angustias ut puerperae: vox filiae Sion inter morientis, expandentisque manus suas: vae mihi, quia defecit anima mea propter interfectos . Circuite vias Hierusalem, et aspicite, et considerate, et quaerite in plateis ejus, an inveniatis virum facie
Abbreviated transcription (Latin):
latura de dono qd conseruã acce¬
pisse didicerat: ñ ut uerbum angłi
mulieris actestatione probaret. s
ut mulieri ꝓuecte ętatis uugo in¬
uencula ministeriũ sedula impen¬
deret. Ut autẽ auclunt salutatio¬
nem marie elitabeth: exultauit

Expanded text:
latura de dono, quod conservam accelatura de dono, quod conservam accepisse didicerat: non ut verbum angeli mulieris attestatione probaret, sed ut mulieri provectae aetatis virgo juvencula ministerium sedula impenderet. Ut autem salutationem Mariae Elizabeth audivit
Abbreviated transcription (Latin):
u diicit. nequaquã se de cdonis ce¬
estib quasi a se hȩc essent extulit:
ꝑd ut magis magisq donis esset
pta diuinis. in custodia humilita¬
s gressum mentis fixit. ita eugłi¬
aanti sibi archangło respondens. ec
ulicatẽ. hominib quoq curauit
thibere: & qd̾ maioris est lͥitutis
hoc etiam minorib. Quis enun
nesciat uirginem deo consecratai:
muliere deo dedita gradum habe¬
re potiorem: Quis dubitet matrẽ
regis ȩterni: iure matri militis esse¬
preferendam: Attamen ipsa me
conscendit. gestansq in utero deũ.
seruorũ dei habitacula petiit. ac
querit alloquia. Et apce post uisi¬
onem angłi in montana subiit: quȩ
gustata suauitate suꝑniorũ ciuium.
humilitatis se gressib ad uirtutum
alta transtulit. Intrat gͦ domũ za¬
chariȩ atq elirabeth. quam seruũ
ac precursorem dñi parituram no¬
uerat salutat. non quasi dubia de
oraculo qd̃ acceꝑat. s ut congratu¬

Expanded text:
tu didicit, nequaquam se de donis coetu didicit, nequaquam se de donis coelestibus quasi a se haec essent extulit: sed ut magis magisque donis esset apta divinis, in custodia humilitatis gressum mentis fixit, ita evangelizanti sibi archangelo respondens: Eccmilitatem, hominibus quoque curavit exhihere, et quod majoris est virtutis, hoc etiam minoribus. Quis enim nesciat virginem Deo consecratam, muliere Deo dedita gradum habere potiorem? Quis dubitet matrem regis aeterni jure matri militis praeferendam? Attamen ipsa, meconscendit, gestansque in utero Deum servorum Dei habitacula petit, ac requirit alloquia. Et apte post visionem angeli in montana subiit, quae, gustata suavitate supernorum civium, humilitatis gressibus ad virtutum alta se transtulit. Intrat ergo domum Zachariae atque Elizabeth, quam servum ac praecursorem Domini parituram noverat, salutat, non quasi dubia de oraculo quod acceperat, sed ut congratu
Abbreviated transcription (Latin):
dia predicat: & salutaria semper
imitandȩ humilitatis remedia
commendat. Nam quia peste sĩꝑ¬
biȩ accacttim gentis hui aanũ pesi¬
erat: decebat ut medicamentũ hu¬
militatis quo sanaretur pͥma mox
incipientis salutis tempora preten¬
clerent. Ee quia ꝑ temeritatem se¬
Aucte mulieris. mors in mundũ
ntroierat: congruum fuit ut in
e deuocȩ humilitatis inuicem ac
bietatis preuenirent obsequiis.
rior gͦ nõbis beata dei genicrix.
ad sublimitatem patriȩ cȩlestis iter
stendit humilitatis: ñ minus reli¬
ionis quã castitatis exemplo ue¬
lerabilis. Siquidem gła uirginei
e intemerati corꝑis. qualis sit uica
siꝑnę ciuitatis ad quã suspiramꝰ
nsinuat: ubi neq nubent neq nu¬
entur. s sunt sicut angłi dei in cȩ¬
s. ac uirtute mentis eximia qͣ ad hanc
tingere debeamꝰ indicat. Namq
eut precedente scĩ eugłii lectione
ognouimꝰ. postquã angłica uisione
allocutione meruit sublimari.
ostquã se celesti onustandam par¬

Expanded text:
dia praedicat, et salutaria semper imitandae humilitatis remedia commendat. Nam quia peste superbiae attactum genus humanum perierat, decebat ut medicamentum humilitatis quo sanaretur, prima mox incipientis salutis tempora praetenderent. Et quia per temeritatem seductae mulieris mors in mundum introierat, congruum fuit  Al.,se devotae humilitatis invicem ac pietatis praevenirent obsequiis. Prior ergo nobis beata Dei genitrix ad sublimitatem patriae coelestis iter ostendit humilitatis, non minus religionis, quam castitatis exemplo venerabilis. Siquidem gloria virginei et intemerati corporis qualis sit vita supernae civitatis, ad quam suspiramus, insinuat, ubi neque nubent neque nubentur, sed sunt sicut angeli Dei in coelis, ac virtutem mentis eximiam, qua ad hanc pertingere debeamus, indicat. Namque sicut praecedente sancti Evangelii lectione cognovimus, postquam angelica visione et allocutione meruit sublimari, postquam se coelesti onustandam par
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudo ur̃a. & noluistis. & dixi¬
stis. Nequaquã: s ad equos fugiemꝰ.
I deo fugietis. E suꝑ ueloces ascen¬
ciemus. Ideo ueloces erunt qͥ ꝑse¬
quentur uos. Mille homines a fa¬
cie terroris unius. & a facie terroris
quinq fugietis. donec relinqua¬
mini quasi malus nauis in uerticȩ.
montis: & quasi signũ suꝑ collem.
Propt̃ ea expectat dñs ut misere at᷑
ur̃i. & ideo exaltabitur parcens uo¬
bis. quia d̃s iudicii dñs: beatiom̃s

Expanded text:
tis et dixistis nequaquam sed ad equos fugiemus ideo fugietis et super veloces ascendemus ideo veloces erunt qui persequentur vos mille homines a facie terroris unius et a facie terroris quinque fugietis donec relinquamini quasi malus navis in vertice montis et quasi signum super collem propterea expectat Dominus ut misereatur vestri et ideo exaltabitur parcens vobis quia Deus iudicii Dominus be
Abbreviated transcription (Latin):
auolare a te ultra doctorem tuũ.
Rerunt oculi tui uidentes p̃cepto¬
rem tuum: & aures tuȩ audientes
uerbũ post tergum monentis. Hȩc
uia: ambulate in ea. Neq ad dexte¬
ram. neq ad sinistram. E contami¬
nabis laminas sculptilium argenti
tui. & uestimentũ conflatilis auri
tui: os disꝑges ea sicut ĩmundiciã

Expanded text:
doctorem tuum. Et erunt oculi tui videntes preceptorem tuum: et aures tue audient verbum post tergum monentis. Hec via ambulate in ea neque ad dexteram neque ad sinistram, et contaminabis lamminas sculptilium argenti tui: et vestimentum conflatilis auri tui et disperges ea sicut inmunditiam
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Loquere filiis istł. Homo
qui fuerit ĩmandus suꝑ ania
siue inuia ꝓcul ingente ur̃a faas
phase dño: mense scd̃o quarta deci
illud. Non relinquent ex eo qͥppiã
usq mane: & os cius ñ confringtat.
Omnẽ ritum phase obseruabunt.
Siquis autẽ & mundus est & in iti¬
nere ñ fuit. & tamen ñ fecit phase.
exterminabitur anima illiuis de
populis suis: quia sacrificiũ dño
si obtiulit temꝑe suo. Peccatũ suũ
ipso poitabit. Peregrinꝰ quoq ꝙ ad
se dñi uixta cerimonias & iustifica¬
tiones enis. Preceptũ idem erit apud
autẽ suꝑ tentorium. Erat quasi spe¬
cies ignis usq mane. Sic fiebat iu¬
giter. ꝑ dicmi oꝑiebat illud nubes:
ꝑ noctem quasi species ignis.
gẽbat: tunc prosigiscebant᷑ faii iqł.
sra inctabantur. Ad imꝑiũ añi
ꝑsiciscebantum  ad imꝑiũ illius
fegebant tab̾naculum. s amctis qi¬

Expanded text:
iliis Israel: Homo qui fuerit immundus super anima, sive in via procul in gente vestra, faciat Phase Domino mense secundo, quarta decimillud: non relinquent ex eo quidpiam usque mane, et os ejus non confringent, omnem ritum Phase observabunt. Si quis autem et mundus est, et in itinere non fuit, et tamen non fecit Phase, exterminabitur anima illa de populis suis, quia sacrificium Domino non obtulit tempore suo: peccatum suum ipse portabit. Peregrinus quoque et se Domino juxta caeremonias et justificationes ejus. Praeceptum idem erit apud autem super tentorium erat quasi species ignis usque mane. Sic fiebat jugiter: per diem operiebat illud nubes, et per noctem quasi species ignis. gebat, tunc proficiscebantur filii Isrstrametabantur. Ad imperium Domini proficiscebantur, et ad imperium illius figebant tabernaculum h. c
Abbreviated transcription (Latin):
dieb fuisset inꝑbesisuꝑ. lab̃naculum.
Ad imꝑium aneorgebant tencoria:
⁊ ad imꝑtran dinfdcponebant. Si fu¬
isset nub̾es auesꝑe usq ad mane. &
statu dilliculo tab̾naculũ dereli¬
quissete proficiscebant᷑. E si post di¬
em & nocstui rece ssissctt clissipabant
tentoria. Sibiduo aut uno mense
uel longiori temꝑe fuisset suꝑ taber¬
naculum: manebant filii isrł in eo¬

Expanded text:
diebus fuisset nubes super tabernaculum ad imperium Domini erigebant tentoria et ad imperium illius deponebant si fuisset nubes a vespere usque mane et statim diluculo tabernaculum reliquisset proficiscebantur et si post diem et noctem recessisset dissipabant tentoria si biduo aut uno mense vel longiori tempore fuisset super tabernaculum manebant filii Israhel in eo
Abbreviated transcription (Latin):
undato gͥ a cementariis templo
dñi. steterunt sacerdotes in ordi¬
ne suo cum tubis. & leuite filii asaph
in cymbalis: ut laudarent dñm ꝑ ma¬
nus dauid regis isrł̃. Ex. concinebant
in hẏmius & confessione dc̃o. q̃m bosit:

Expanded text:
undato igitur a caementariis templo Domini, steterunt sacerdotes in ornatu suo cum tubis, et Levitae filii Asaph in cymbalis, ut laudarent Deum per manus David regis Israel. Et concinnebant in hymnis et confessione Domino:
Abbreviated transcription (Latin):
esset templũ dñi. Plurumni etiam de si¬
cerdotib & leuitis. & principes patrũ.¬
& seniores qui uiderant templũ prius
quã fundatũ esset: & hoc templũ in
oculis eorũ. flebant uoce magna. Et
multi uociferantes in leticia leuabant
uocem: nec poterat qͥsquã agnoscere
uocem clamoris letantiũ. & uocem fle-¬
tus popłi. Cõmixtus enim populus
uociferabatur clamore magno: & uox
tiuitatis edificarent templũ dño deo
isrł: & accedentes ad ⁊orobabel & ad

Expanded text:
de sacerdotibus et Levitis, et principes patrum, seniores, qui viderant templum prius, cum fundatum esset hoc templum in oculis eorum, flebant voce magna: et multi vociferantes in laetitia, elevabant vocem. Nec poterat quisquam agnoscere vocem clamoris laetantium, et vocem fletus populi: commixtim enim populus vociferabatur clamore magno, et vox tivitatis aedificarent templum Domino Deo Israel; et accedentes ad Zorobabel et ad
Abbreviated transcription (Latin):
dñs contra isrł: tradidit eosinmanꝰ
diripientiũ. Qui cepẽrunt eos & uen¬
diderunt hostib qui habitabant
ꝑ girum: nec potuerunt resistere ad¬
uersarhẜsius. Sed quocũq ꝑgere
uoluissent manus dñi erat suꝑ cos:
sicut locutus est q uirauit eis & uehe

Expanded text:
Israel, tradidit eos in manus diripientium, qui ceperunt eos et vendiderunt hostibus qui habitabant per gyrum; nec potuerunt resistere adversariis suis, sed quocunque pergere voluissent, manus Domini erat super eos, sicut locutus est, et juravit eis; et vehe
Abbreviated transcription (Latin):
tia eorũ: & consilium prauorum
dissipat. ꝑ diem incurrent tenebras:
.&. quasi in nocte sic palpabunt in meri¬
die. Porro saluum faciet a gladio oris
corum: & de manu iuolenti pauꝑem.
Rerit egenospes: iniquitas autẽ con¬
trahet ossiium. Beatus homo qui cor¬
ripitur a dio. Increpationem gͦ dñi ne
reꝓbes: quia ipse uulnerat & medetur.
ꝑcutit & manus eus sanabunt. In sex
tribulationib liberabit te: & in septima
ñ tangẽt te malum. In faine eruet ce
de morte: & in bello de matiu gladii.

Expanded text:
avorum dissipat per diem incurrent tenebras et quasi in nocte sic palpabunt in meridie porro salvum faciet a gladio oris eorum et de manu violenti pauperem et erit egeno spes iniquitas autem contrahet os suum beatus homo qui corripitur a Domino increpationem ergo Domini ne reprobes quia ipse vulnerat et medetur percutit et manus eius sanabunt in sex tribulationibus liberabit te et in septima non tanget te malum in fame eruet te de morte et in bello de manu gladii
Abbreviated transcription (Latin):
aures habentib. siqͥs habet aureᷤᷤ
audiendi audiat dicit. aures
ꝓculdubio cordis reqͥrit.
urate ergo: ut accept᷑ ⁊e.i.
sermo in cordis aure remaneat.
Curate ne semen iuxta uiam ca¬
clat. ne malignus sp̃s ueniat:
a memoria uerbũ tollat. Curãt
ne petrosa terra semen accipuat.
libet quod audiunt. boni oꝑis
inicia proponunt: sed mox ut
fatigari aduersitatib ceꝑint.in.¬
choata derelinquunt. Petrosa gͥ
terra humorem ñ habuit: quȩ hoc
quod germinauerat ad fructũ
cum uerbũ contra auaritiã and¬
unt. eandem auaritiam detestat
rerum om̃uĩ contemptũ laudat
sed mox ut uiderit animꝰ qͥd ci¬
cupiscat. obliuiscitur qd̾̃ laudd¬
bat. Multi cũ uerbũ contra lia¬
riam audiunt. pollutionescatꝰ¬
nis ñ solum ꝑpetrare ñ appenus
sed etiã ꝑpetratas erubescun. ꝰ
mox ut carnis species eorĩ ocils
apparet. sic mens ad desideriua
rpitur. acsi adhric ab cauicgi
si ⁊ contra hȩc eadem desideris

Expanded text:
aures habentibus Si quis habet aures aures habentibus Si quis habet aures audiendi audiat dicit, aures procul dubio cordis requirit. urate ergo ut acceptus sermo in cordis aure remaneat. Curate ne semen juxta viam cadat, ne malignus spiritus veniat, et a memoria verbum tollat. Curate ne petrosa terra semen excipiat, libet quod audiunt, boni operis initia proponunt; sed mox ut fatigari adversitatibus coeperint, inchoata derelinquunt. Petrosa ergo terra humorem non habuit, quae hoc quod germinaverat ad fructum cum verbum contra avaritiam audiunt, eamdem avaritiam detestantur, rerum omnium contemptum laudant; sed mox ut viderit animus quod concupiscat, obliviscitur quod laudabat. Multi cum verbum contra luxuriam audiunt, pollutiones carnis non solum perpetrare non appetunt, sed etiam perpetratas erubescunt; sed mox ut carnis species eorum oculis apparet, sic mens ad desideria rapitur, ac si adhuc ab ea nihil sit contra haec eadem desideria
Abbreviated transcription (Latin):
olȩ autem diuit.: uerȩ sunt.
quȩ nos diuites urtutibus
te. Si culmen ucri honoris que¬
ritis: ad celeste regnũ tendite.
Sigłam dignitatũ diligitis: in
illa suꝑna angłorũ curia ascri¬
bi festinate. Uerba dei quȩ aure
ꝑcipitis: mente retinete. Cibus
enim mentis: est sermo dei. U qua¬
si acceptus cibus stomacho languen¬
te reicitur: quando auditꝰ sermo
in uentre memoriȩ non tenetur.
Sed si quis alimenta ñ retinet:
huiꝰ ꝓfecto uita desꝑatur. E ternȩ
ergo mortis ꝑiculi in formidate.
si cibum quidem sc̃ȩ exhortatiõis
accipitis. si uerba uitȩ. id est ali¬
menta iusticiȩ in memoria n ce¬
netis. Ecce transit om̃e qͥd agitis:
& ad extremum udiciũ sine ul¬
la momenti interpositione. coci¬
die uolentes nolentes q proꝑatis.
Cur gͦ amatur. qͦd relinquitur :
Cur illud negligitur. quo ꝑueni¬
tur: Mem̃toce quod dicit᷑: si qͥs
Det aures audiendi audiat.
Om̃is enim qui illic aderant. au¬
res corꝑis habebant: sed qͥ cunctis

Expanded text:
olae autem divitiae verae sunt quae nos divites virtutibus te. Si culmen veri honoris quaeritis, ad coeleste regnum tendite. Si gloriam dignitatum diligitis, in illa superna angelorum curia ascribi festinate. 2. Verba Domini, quae aure percipitis, mente retinete. Cibus enim mentis est sermo Dei. Et quasi acceptus cibus stomacho languente rejicitur, quando auditus sermo in ventre memoriae non tenetur. Sed quisquis alimenta non retinet, hujus profecto vita desperatur. Aeternae igitur mortis periculum formidate, si cibum quidem sanctae exhortationis accipitis, sed verba vitae, id est alimenta justitiae, in memoria non tenetis. Ecce transit omne quod agitis, et ad extremum judicium sine ulla momenti interpositione quotidie volentes nolentesque properatis. Cur ergo amatur quod relinquitur? Cur illud negligitur quo pervenitur? Mementote quod dicitur: Si quis habet aures audiendi audiat. Omnes enim qui illic aderant aures corporis habebant. Sed qui cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
rum egypti um ꝑcutienẽ he
de hebreis fr̃ib suis. Cumq circũ¬
spexisset huc atq illic. & nullum
adesse uidisset: ꝑcussum egyptiũ
abscondit sabulo. & egressus die
altero: conspexit duos hebitos ri¬
xances. Dixit q ei qui faciebat in¬
uuiriam. Quare ꝑcutis ꝓx̾imum
tuũ: Qui respondit. Quis te con
disti heri egyptium: Timuit mo¬
ysesa ait. Quomͦ palam factũ est
uerbum istud: Audiuitq pharao
sermonem hunc: & querebat occi-¬
dere moysen. Qui fugiens de con¬
specti eius. moratus est in terra ma-¬
dian: & sedit iuxta puteũ. Erant
autẽ sacerdoti madian septem filiȩ:

Expanded text:
rum Aegyptium percutientem quemdam de Hebraeis fratribus suis. Cumque circumspexisset huc atque illuc, et nullum adesse vidisset, percussum Aegyptium abscondit sabulo. Et egressus die altero conspexit duos Hebraeos rixantes; dixitque ei qui faciebant injuriam: Quare percutis proximum tuum? Qui rest occidisti Egyptium? Timuit Moyses et ait. Quo palam factum est verbum istud? Audiensque Pharao sermonem hunc: querebat occidere Moysen. Qui fugiens de conspectu ejus: moratus est in terra Madian: et sedit juxta puteum. Erant autem Sa
Abbreviated transcription (Latin):
tia quã filios panre in dolore
cpta est. c̃muni. qua cũ iu¬
comorti addicta est. Altera. qua
serpenti assensit: alccia. qua
manco ꝑsuasit. De consensu enĩ.
mortis sentenciã incidit: de ꝑsu¬
isir indolore filios paitre meruit.
hand gͥ sencent am ꝙ qui ñ no¬
e dum patitur discit. & qͥ nes-¬
et dum expungitur sencit: & qͥ¬

Expanded text:
pria, qua filios parere in dolore praecepta est; communi, qua cum viro morti addicta est. Altera qua serpenti assensit, altera qua marito persuasit. De consensu enim in mortis sententiam incidit, de persuasu in dolore filios parere meruit. Hanc igitur sententiam, et qui non novit, dum patitur discit; et qui nescit, dum expungitur sentit; et q
Abbreviated transcription (Latin):
ammonitione. Quam enĩ ꝑse
mecipsam ueritas exposuit: hanc
discucere humana fragilitas ñ
presumit. Sed est qͦd sollicite in
hac ipsa expositione dñica pen¬
sare debcamus: quia si nos uobis
semen uerbum. agrum mmindũ.
uolucres demonia. spinas diusti¬
as. significare diceremꝰ: ad creden¬
dum nobis mens forsican ur̃a
dubitaret. Unde idem dñs ꝑ se¬
metipsum dignatus ẽ exponere
qͦd dicebat: ut sciatis rerum sig¬
nifieationes querere. in his etiam
quȩ ꝑ semetipsum uoluit expla-¬
nare. Exponendo gͦ quod aicit.

Expanded text:
admonitione. Quam enim per semetipsam Veritas exposuit, hanc discutere humana fragilitas non praesumit. Sed est quod sollicite in hac ipsa expositione dominica pensare debeatis, quia si nos vobis semen verbum, agrum mundum, volucres daemonia, spinas divitias significare diceremus, ad credendum nobis mens forsitan vestra dubitaret. Unde et idem Dominus per semetipsum dignatus est exponere quod dicebat, ut sciatis rerum significationes quaerere in iis etiam quae per semetipsum noluit explanare. Exponendo ergo quod dixi
Abbreviated transcription (Latin):
ractus longa molestia sto¬
machus: dui me caritati
positione prohibuit. Uox namq
ipsa: a clamoris uirtute succum¬
bit. E quia a multis audiri non
ualeo. loqui faceor inter multos
erubesco: sed hanc in me uerecun¬
diam & ipse reprehendo. Quidenĩ:
Numqͥd si multis prodesse nequeo:
nec paucis curabo: E si ex messe
portare manipulos multos ñ possũ:
numqͥd nam debeo ad aream uacu-¬
us redire: Quamius enim qͣntos
debeo ferre ñ ualeo: certe uel paucos.
certe uel duos. certe uel unũ feram.
Habet namq ipsa infirmitatis inten¬
tio mercedis suȩ certitudinem: qͥa
suꝑtus arbiter nr̃ & si pondus con¬
siderat in retributione. tamen iures
pensat in pondere. Lectio sc̃i euangłii
quam mͦ fr̃s audistis. ualde in suꝑsi¬
cie histoca est aꝑta: sed euis nobis

Expanded text:
a stomachus diu me charitati positione loqui prohibuit. Vox namque ipsa a clamoris virtute succumbit; et quia a multis audiri non valeo, loqui, fateor, inter multos erubesco. Sed hanc in me verecundiam et ipse reprehendo. Quid enim? Nunquid si multis prodesse nequeo, nec paucis curabo? Et si ex messe portare manipulos multos non possum, nunquidnam debeo ad aream vacuus redire? Quamvis enim quantos debeo ferre non valeo, certe vel paucos, certe vel duos, certe vel unum feram. Habet namque ipsa infirmitatis intentio mercedis suae certitudinem, quia supernus arbiter noster, etsi pondus considerat in retributione, tamen vires pensat in pondere. 2. Lectio sancti Evangelii quam modo, fratres, audistis valde in superficie historica est aperta, sed ejus nobi
Abbreviated transcription (Latin):
demptoris nr̃i oꝑa. quȩ ex semetip¬
sis comprehendi nequaquã possunt
ex alia euis oꝑatione pensanda st̃:
ut rebus mirabilibus fidem prebe¬
ant facta mirabiliora. Illud emu¬
corpus dñi intrauit ad discipulos
ianius clausis: qͦd uidelicet ad hu¬
manos oculos ꝑ natiuitacem suam
clauso exiit utero uirginis. Qma
ergo mirum si clausis ianuis pot
resurrectionem suam in ecernum
iam uicturus intrauit: qui moti

Expanded text:
demptoris nostri opera quae ex semetipsis comprehendi nequaquam possunt, ex alia ejus operatione pensanda sunt, ut rebus mirabilibus fidem praebeant facta mirabiliora. Illud ecorpus Domini intravit ad discipulos, januis clausis, quod videlicet ad humanos oculos per nativitatem suam clauso exiit utero virginis. Deinde addit: Quid ergo mirum si clausis januis post resurrectionem suam in aeternum jam victurus intravit, qui mori
Abbreviated transcription (Latin):
inumicis paciscommunis est mace¬
ria dimicandi: protinus ad ioħis
eungłm curritur. ioħis in pugna
patrocinium queritur. & sic max
cuncta litigiosi certaminis uirgia
conquiescunt. Quid gͥ necessariũ
in doctrinis: qͦd iohannis uolumina
sacrosc̾a non teneant: Q in uirtu.¬
tib quid in meritis: quo beatissimꝰ.
incomparabiliter ũ excellat: Apłs
siquidem in epłis. eungłista in eun¬
głio: propħa u apocalypsi. Propħa
inquam. & non qualiscũq s mirabi.¬
lis: atq ad similitudinem alteruis
ioħis plusquã propħa. Nam quia
propħȩ officium ẽ futura predicere.
ñ presentia demonstrare: beatꝰ ioħs
baptista iccuto ceteris propħis emi¬
nuit. quia dñm digito quẽ propłia¬
bat ostendit.

Expanded text:
inimicis communis est materia dimicandi, protinus ad Joannis Evangelium curritur, Joannis in pugna patrocinium quaeritur, et sic mox cuncta litigiosi certaminis jurgia conquiescunt. Quid igitur necessarium in doctrinis, quod Joannis volumina sacrosancta non teneant? Quid in virtutibus, quid in meritis quo beatissimus incomparabiliter non excellat? Apostolus siquidem in Epistolis, evangelista in Evangelio, propheta in Apocalypsi. Propheta, inquam, et non qualiscunque, sed mirabilis atque ad similitudinem alterius Joannis, plusquam propheta. Nam quia prophetae officium est futura praedicere, non praesentia demonstrare, beatus Joannes Baptista idcirco caeteris prophetis enituit, quia Dominum digito, quem prophetabat, ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
bigail autẽ uxori nabal. nunci¬
auit unus de pueris suis. dicens.
Ecce misit dauid nuncios de deserto.
est eos. Homines isti boni satis fuerunt
nobis. & ñ molesti: nec quicquã aliqͣt¬
do periit om̃i temꝑe quo sumꝰ con¬
uersati cum eis in deserto. Pro muro
erant nobis tam in nocte quã indie:
om̃ib dieb quib pauimꝰ apud cos
greges. Quamobrem considera & rec¬
gita quid facias: qm̃ completa est ma¬
litia aduersus uirũ tuũ. & aduersis
domũ cuam. E ipse filius est belial
ita ut nemo ei possit loqui. Le.ii.

Expanded text:
bigail autem uxori Nabal nuntiavit unus de pueris, dicens: Ecce misit David nuntios de deserto, est eos. Homines isti, bonobis et non molesti nec quicquam aliquando periit omni tempore quo sumus conversati cum eis in deserto pro muro erant nobis tam in nocte quam in die omnibus diebus quibus pavimus apud eos greges quam ob rem considera et recogita quid facias quoniam conpleta est malitia adversum virum tuum et adversus domum tuam et ipse filius est Belial ita ut nemo ei possit loqui festi
Abbreviated transcription (Latin):
nterroga generationem Te scda.¬
pristinasit: & diligenter inuestiga
patrum mem oriam. Hesterni qͥppe
sumus. & igiioramus: q̃m sicut um¬
bra dies nr̃i sunt suꝑ terram. S ipsi
docebunt loquentur tibi: & de cor¬
de suo proferent eloquia. Ntunqͥd
uirescere potest scirpus absq humore:
aut cresĩt carectu sine aqua: Cum
nu: ant̾e om̃s herbas arescit. Sic uie
omniũ qui obliuiscunt᷑ deum: &
spes hypocrite ꝑibit. Non ei placebit
uccordia sua: & sicut tela arancarũ
nnicetur suꝑ domũ suam: & ñ sta

Expanded text:
nterroga generationem pristinam, et diligenter investiga patrum msumus, et ignoramus quoniam sicut umbra dies nostri sunt super terram. Et ipsi docebunt te: loquentur tibi, et de corde suo proferent eloquia. Numquid virere potest scirpus absque humore? aut crescere biblus sine aqua; Cum nu, ante omnes herbas arescit: Sic viae omnium qui obliviscuntur Deum, et spes hypocritae peribit: Non ei placebit vecordia sua, et sicut tela aranearum nnitetu
Abbreviated transcription (Latin):
berabis popłm eius. de manu inumicor.
euis: qui in circuitu sunt. Ee.iiͦi.¬
t hoc tibi signum: quia unxit
te d̃is in principem. Cum abie¬
ris hodie ame. inuenies duos uiros uix
ta sepulchrum rachel in finib ben¬
iamin meridie: salientes magnas
foueas. clicent q tibi. Inuentȩ sunt
asinȩ ad quas ieras ꝑquirendas: ꝙ in¬
termissis pater tuus asinis. sollicitus
est pro uobis. & dicit. Quid faciam
de filio meo: Cum q abieris inde ꝙ
ultra transieris. & ueneris ad quercũ
tabor: inuenient te tres uiri ascen¬
dences ad deum in bethel. unus por¬
tans tres hedos. & alius tres tortas pa¬
nis: & alius portans lagenam uini.
Cum q te salutauerint: labunt tͥ
duos panes. & accipies de manueoꝵ
Post hec uenies in collem qdñi: ubi ẽ

Expanded text:
berabis populum ejus de manibus inimicorum berabis populum ejus de manibus inimicorum ejus, qui in circuitu sunt. t hoc tibi signum, quia unxit te Deus in principem. Cum abieris ta sepulcrum Rachel, in finibus Benjamin in meridie salientes magnas a, dicentque tibi: Inventae sunt asinae, ad quas ieras perquirendas, et intermissis pater tuus asinis, sollicitus est pro vobis, et dicit: Quid faciam de filio meo? Cumque abieris inde, et ultra transieris, et veneris ad quercum Thabor, invenient te tibi tres viri ascendentes ad Deum in Beth El, unus portans tres haedos, et alius tres tortas panis, et alius portans lagenam vini. Cumque te salutaverint, dabunt tibi duos panes, et accipies de manu eorum. Post haec venies in colle
Abbreviated transcription (Latin):
Quare ergo locutus es m sermonem
ssumens itaq samuhel saulegi
& puerum eius. int̾roduxit
Erant enun quasi triginta uirĩ. Dixit¬
q samuhel coco. Da partem quã dedi
tibi: & precepi ut reponeres seorsum
apud te. Leuauit autẽ cocus armum.
ce posuit ante saul. Dixitq. samuhel.
Ecre qͦd remansit pone ante te q co¬
mede. quia de industria seruatũ est
tibi. quando popłm uocaui. Ex come¬
dit saul cum samuhele: indie illa.
W descenderunt de excelso in oppidũ.
& locutus est cum saule in solario.
ꝙ ialidilucesceret: uocauit sa¬
muhel saulem in solarium dicens.
Surge ut dimittam te. E surrexit sa¬
ul: egressiq sunt ambo. ipse uidelicet¬
& samuhel. Cum q descenderent in
extremam partem ciuitatis: samuhel
dixit ad saul. Dic puero tit antecedat
nos ꝙ transeat: tu autem sustine pau-¬
lisꝑ. ut indicem tibi uerbum dñi.
olei. & effudit suꝑ caput eiꝰ: ꝙ deoscu¬
latus eum ait. Ecce unxit ce dñs suꝑ
hereditatem suam in pͥncipem. Ee. li¬

Expanded text:
quare ergo locutus es mihi sermonem sumens itaque Samuhel Saulem et puerum eius introduxiErant enim quasi triginta viri. Dixitque Samuel coco: Da partem, quam dedi tibi, et praecepi, ut reponeres seorsum apud te. Levavit autem cocus armum, et posuit ante Saul. Dixitque Samuel: Ecce quod remansit, pone ante te, et comede: quia de industria servatum est tibi, quando populum vocavi. Et comedit Saul cum Samuele in die illa. Et descenderunt de excelso in oppidum, et locutus est cum Saule in solario.t iam dilucesceret vocavit Samuhel Saul in solarium dicens surge ut dimittam te et surrexit Saul egressique sunt ambo ipse videlicet et Samuhel cumque descendextrema parte civitatis, Samuel dixit ad Saul: Dic puero ut antecedat nos, et transeat: tu autem subsiste paulisper, ut indicem tibi verbum Dei. olei, et effudit super caput ejus, et deosculatus est eum, et ait: Ecce, unxit te Dominus super haereditatem suam in principem, et li
Abbreviated transcription (Latin):
taq cum auertisset saul humerũ suũ
ut abiret a samuhele: ĩmutauit ei ds̃
cor aluid. & uenerunt om̃ia signa
hȩc in die illa. Uenerunt q ad pre¬
dictum collem. & ecce cuneus propħa¬
rum obuius ei: & insiluit suꝑ eum
sp̃c dñi. & propħauit in medio eoꝵ.
llidentes autẽ om̃s qui nouerant eũ

Expanded text:
taque cum avertisset umerum suum ut abiret a Samuhele inmutavit ei Deus cor aliud et venerunt omnia signa haec in die illa veneruntque ad praedictum collem et ecce cuneus prophetarum obvius ei et insilivit super eum spiritus Dei et prophetavit in medio eorum viden
Abbreviated transcription (Latin):
qui solus saluauit uos de unus
malis & tribulationibꝰ ur̃is: & sic¬
stis. Nequaquã: s regem consticue
suꝑnos. Qunc ergo state coram dñs
It applicuit samuhel om̃s cri¬
bus isrł. & cecidit sors suꝑ cri¬
bum beniamin. Ee applicuit irbis
beniamin & cognationes eiꝰ & ca¬
dit cognatio metri. & ꝑuenitusi
ad saul filium cis. Quesierunt uꝑ
eum: & non est inuentus. S cosllł¬
luerunt post hec dñm: utrumtol
uenturus esset illiic. Responhiq
dñs. Ecce absconditus est ꝯonal
Cucurrerunt itaq & tulerunt eum
inde. Stetit q in medio popłi: ꝙ alti¬
or fuit uniuerso populo. ab hume¬
ro & sursum. Ee ait samuhel adom¬
nem popłm. Certe uidetis quem elege¬
rit dñs: qm̃ non sit similis illi in om̃i
populo. & clamauit cunctus popłs
Docutus est autẽ samuhel ad
popłm legem regni. & scripsit in li¬
bro: & reposuit coram dño. E dimi¬
sit samuhel omnẽ popłm: singulos
in clomum suã. Sed & saul abiit in
domũ suã ingabaa. W abiit cũ eo

Expanded text:
it vos de universis malis et tribulationibus vestris et dixistis nequaquam sed regem constitue super nos nunc ergo state coram Domino t adplicuit Samuhel omnes tribus Israhel et cecidit sors tribus Beniamin et adplicuit tribum Beniamin et cognationes eius et cecidit cognatio Metri et pervenit usque ad Saul filium Cis quaesierunt ergo eum et non est inventus et consuluerunt post haec Dominum utrumnam venturus esset illuc responditque Dominus ecce absconditus est domi cucurrerunt itaque et tulerunt eum inde stetitque in medio populi et altior fuit universo populo ab umero et sursum et ait Samuhel ad omnem populum certe videtis quem elegit Dominus quoniam non sit similis ei in omni populo et clamavit cunctus populus ocutus est autem Samuhel ad populum legem regni et scripsit in libro et reposuit coram Domino et dimisit Samuhel omnem populum singulos in domum suam domum suam in Gabaa, et abiit cum eo
Abbreviated transcription (Latin):
muhel. E ait saul ad patruũ suũ
Indicauit nobis: quia inuentȩ esscut
asinȩ. De sermone autẽ regni ñ inqͥi¬
cauit ei: quem locutus ei fuerat sa¬
muhel. E conuocauit samuhel po¬
pulum ad dñm in maspha:. ꝙ ait
ad filios isrł. Hȩc dicit dñs ds̃ iscł.
Ego eduxi isrł de etypto. & eruiua¬

Expanded text:
ul ad patruum suum indicavit nobis quia inventae essent asinae de sermone autem regni non indicavit ei quem locutus illi fuerat Samuhel et convocavit Samuhel populum ad Dominum in Maspha et ait ad filios Israhel haec dicit Dominus Deus Israhel ego eduxi Israhel de Aegypto et erui
Abbreviated transcription (Latin):
bat suꝑiores regiones. Te tercia.¬
It elegit lysias ptolomeum fi¬
lium dorunim. & nicanorem.
et scorgiam uiros potẽtes er̃ amicis
regis ⁊ misit cũ eis quadragnita
milia uirorũ. & septem milia equi¬
tum. ut uenirent in terram uida:
& disꝑderent eam scdm uerbũ regis.
& ꝓcesserunt ut irent cũ unũsa uir¬
tute sua: & uenerunt & applicauer̃t
ammaum. in terra campestri. Et
audierunt mercatores regionũ nom̃
eorũ. & acceperunt argentũ & aurũ
multũ ualde. & pueros: & uener̃t in
castra. ut acciperent filios isrł in seruõ
& additi sunt ad eos ȩxercitus syriȩ:¬
& terre alienigenarũ. & iudit uidas
& fr̃s eius quia multiplicata st̃ mala.
& exerticus applicabat ad fines eorũ:
& cognouerunt uerba regis quȩ man¬
dauit popło facere in interitum & con¬
sũmationem. Ee dixerunt unusqͥsq
ad ꝓximum suũ. Erigamus deiecti¬
onem popłi nr̃i: & pugnemꝰ pro popło

Expanded text:
bat superiores regiones et elegit Lysias Ptolomeum filium Dorimini et Nicanorem et Gorgiam viros potentes ex amicis regis et misit cum eis quadraginta milia virorum et septem milia equitum ut venirent in terram Iuda et disperderent eam secundum verbum regis et processerunt ut irent cum universa virtute sua et venerunt et adplicuerunt Ammaum in terra campestri et audierunt mercatores regionum nomen eorum et acceperunt argentum et aurum multum valde et pueros et venerunt in castra ut acciperent filios Israhel in servos et additi sunt ad eos exercitus Syriae et terrae alienigenarum et vidit Iudas et fratres eius quia multiplicata sunt mala et exercitus adplicabat ad fines eorum et cognoverunt verba regis quae mandavit populo facere in interitum et consummationem et dixerunt unusquisque ad proximum suum erigamus deiectionem populi nostri et pugnemus pro pop
Abbreviated transcription (Latin):
hit fr̃i. aut qui iudicat fr̃em suum:
detrahit legi. & iudicat legem. Si au¬
tem iudicas legem: non es factor legis
sed uidex. Unus est enim legis lator
& uidex: qui potest ꝑdere & liberare.
Tu autẽ quis es qui iudicas ꝓximum¬
tuum: Ecce nunc qui dicitis. hodie
aut crastino ibimus in illam ciuita¬
tem. & faciemus qͥdem ibi annũ. eti
mercabimur. & lucrum faciemꝰ: qui
ignoratis quid erit in crastinũ. Quȩ
dicum apparens. Deinceps extermi¬
nabitur. pro eo ut dicatis si dñs uo¬
luerit & uixerimus: faciemus hoc.
aut illud. Nunc autẽ exultatis in
suꝑbiis ur̃is. Om̃is exultatio talis.

Expanded text:
hit fratri, aut qui judicat fratrem suum, detrahit legi, et judicat legem. Si autem judicas legem, non es factor legis, sed judex. Unus est legislator et judex, qui potest perdere, et liberare. Tu autem quis es, qui judicas proximum? Ecce nunc qui dicitis: Hodie, aut crastino ibimus in illam civitatem, et faciemus ibi quidem annum, et mercabimur, et lucrum faciemus: qui ignoratis quid erit in crastino. Quae dicum parens, et deinceps exterminabitur. Pro eo ut dicatis: Si Dominus voluerit; et: Si vixerimus, faciemus hoc, aut illud. Nunc autem exsultatis in superbiis ves
Abbreviated transcription (Latin):
quem cũ ñ uideritis diligitis In mẽ
dences autẽ exultatis letitia inenar¬
rabili & głificata: reportantes finem
fidei ur̃ȩ. salutem animarũ ur̃arum.
De qua salute exquisierunt atq scru¬
tati sunt propħȩ. qui de futura in

Expanded text:
Quem cum non videritis: diligitis: in quem edentes autem exultatis leticia inenarrabili et glorificata: reportantes finem fidei vestre salutem animarum vestrarum. De qua salute exquisierunt atque scrutati sunt prophete: qui de futura in
Abbreviated transcription (Latin):
ad uesꝑam. Quia om̃ia hȩc ĩmun¬
cda sunt in uob̃. Hȩc quoq inter
polluca reputabunt᷑. dehis quȩ mo¬
uentur in terra. Mustela & mus.
& corcodrillus: singula upeta genꝰ
suum. Migale. & cameleon. & stelio.
& lacesta. & talpa: om̃ia hȩc ĩmunꝰ¬
da sunt. Qui tetigerit morticina
eorũ: ĩmundus erit usq ad uesꝑam.
Ꝙ suꝑ quod ceciderit qͥcquã de
morticinis eorũ: polluetur tam
uas ligneum & uestim̃tũ. quã pelles
& cilicia. E in quocũq fit opus tin¬
guent᷑ aqua & polluta erunt usq
aed uespam: ⁊ sic postea mundabunt᷑.¬
ad moysen dicens. Loquere adom¬
nem cetum filiorũ isrł: & dices ad
eos. Sc̃i estote: quia ego sc̃s sum dñs
łs uester. Unusquisq matrẽ & pa¬
trem suũ timeat. Sabbata mea cu¬
stodite: ego dñs ds ũr. Nolite conuer¬
ti acdidola. nec deos conflatiles faci-¬
ĩmolata comedetis eam: & die alte¬
ro. Quicqͥd aucẽ residuũ fuerit: in
diem terciũ igne comburetis. Si qͥs

Expanded text:
quia omnia haec inmunda sunt vobis hoc quoque inter polluta reputabitur de his quae moventur in terra mustela et mus et corcodillus singula iuxta genus suum migale et cameleon et stelio ac lacerta et talpa omnia haec inmunda sunt qui tetigerit morticina eorum inmundus erit usque ad vesperum et super quod ceciderit quicquam de morticinis eorum polluetur tam vas ligneum et vestimentum quam pelles et cilicia et in quocumque fit opus tinguentur aqua et polluta erunt usque ad vesperum et sic postea mundabuntd Mosen dicens loquere ad omnem coetum filiorum Israhel et dices ad eos sancti estote quia ego sanctus sum Dominus Deus vester unusquisque matrem et patrem suum timeat sabbata mea custodite ego Dominus Deus vester nolite converti ad idola nec deos conflatiles faciimmolata, comedetis eam, et die altero. Quidquid autem residuum fuerit, in diem tertium, igne comburetis. Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
& uerba mea ñ impleuit oꝑe. Contri¬
statusq est samuhel: & clamauit acd
dñm toca nocte. Cumq de nocte surre¬
ꝯxisset samu hel ut iret ad saul mane:
nuntiatum est samuheli eo qͦd uenis¬
set saul in carmelũ. & erexisset ibi for¬
tucem triumphalem. & reuersus tran¬
sisset. descendisset q in galgala. Uenit
ergo samuhel ad saul. & saul offere¬

Expanded text:
mplevit contristatusque est Samuhel et clamavit ad Dominum tota nocte cumque de nocte surrexisset Samuhel ut iret ad Saul mane nuntiatum est Samuheli eo quod venisset Saul in Carmelum et erexisset sibi fornicem triumphalem et reversus transisset descendissetque in Galgala venit ergo Samuhel ad Saul e
Abbreviated transcription (Latin):
onne opus meum uos estis t¬
dño: & si aliis non sums apde
Mea defensio ad eos qui me inter¬
gant hȩc est. Nunqͥd ũ habemũ
pocestacem manducandi & biba¬
di: Nunquid ñ habemꝰ pocestas

Expanded text:
onne opus meum uos estis idomino? si aliis non sum apostolus, omino. mea defensio ad eos, qui me interrogant, haec est. numquid non habemus potestatem manducandi et bibendi? numquid non habemus lice
Abbreviated transcription (Latin):
conscientia usq nunc idoli
quasi idolotitum manducant: et
conscientia ipsorũ cum sit infirma
polluitur. Esca autẽ nos ñ cõmen¬
dat deo. Neq enim si ñ mantuca¬
uerimus deficie:nus: neq si mandi¬
cauerimus habundabimꝰ. Uidete
aucẽ. ne forte hec licentia ur̃a: offen
diculum fiat infirmis. Si enum qͥs
uiderit eum qui habet scientiam in
idolio recumbentem: nonne consci¬
entia eius cum sit infirma. edifica¬
bitur ad manucandũ idolocita:.¬
Ꝙ peribit infirmus in tua scientia

Expanded text:
conscientia usque nunc idoli, quasi idolothytum manducant; et conscientia ipsorum cum sit infirma, polluitur. Esca autem nos non commendat Deo. Neque enim si non manducaverimus, deficiemus; neque si manducaverimus, abundabimus. Videte autem ne diculum fiat infirmibus. si enim quis uiderit eum, qui habet scientiam, in idolio . recumbentem, nonne conscientia eius, cum sit infirma, aedificabitur ad manducandum idolothyta et peribit, qui infirmus est, in tua
Abbreviated transcription (Latin):
facit. Igitur & qui matrimonio
iungit uirginem suã bene facit:
& qui ñ iungit melius facit. Sabb̃o.¬
ulier alligata łe pͥma.
est legi: quanco temꝑe uir
eius uiuit. Qa si dormierit uir
eius. liberata est a lege: cui uult nu¬
bat tantũ in dño. Beatior autem
erit: sisic ꝑmanserit scđm meum
consilium. Puto autem. q̃d & ego
sp̃m ddei habeo. De his autẽ quȩ ido¬
lis sacrificant᷑: scimus quia om̃s
scientiam habemꝰ. Scientia autem¬
inflat: caritas uero edificat. Siqͥs
autem se existimat scire aliquid:
noncum cognouit quem admodũ
oporteat eum scire. Siquis autem
ailigit deum: hic cognitus est ab
illo. De escis autem quȩ idolis imo¬
iantur scimꝰ quia nichil ẽ idolum
in mundo: & qͦd nullus ds̃ nisi unꝰ
Nam & si sunt qui dicant᷑ dii siue

Expanded text:
rimonio jungit virginem suam, bene facit; et qui non jungit melius facit. Mulier alligata est legi, quanto tempore vir ejus vivit: quod si dormierit vir ejus, liberata est a lege; cui autem vult nubat, tantum in Domino. Beatior autem erit, si sic permanserit secundum meum consilium. Puto autem quod et ego Spiritum Dei habeam. Si quis autem. sacrificantur, scimus quia omnes scientiam habemus. Scientia inflat, charitas vero aedificat. Si quis autem se existimat scire aliquid, nondum cognovit quemadmodum oporteat eum scire. Si quis autem diligit Deum, hic cognitus est ab eo. De escis autem, quae idolis immolantur, scimus quia nihil est idolum in mundo, et quod nullus est Deus, nisi unus. Nam etsi su
Abbreviated transcription (Latin):
est. cogitat ea quȩ sunt mundi: qͣm
placeat uiro. Porro hoc ad utilitatẽ
ur̃am dico. ñ ut laqueum uobis in¬
iciam. sed ad id qͦd honestum est:¬
& quod facultatem prebeat sine im¬
pedimento dño obseruandi. Si qͥs
autem turpem se uideri ex istiat
suꝑ uirgine sila. quȩ sit suꝑadulca.
& ita oportet fieri: qd̾ uult faciat.
ñ peccat si nubat. Nam qui statuit¬

Expanded text:
est, cogitat quae sunt mundi, quomodo placeat uiro. porro hoc ad utilitatem uestram dico: non ut laqueum uobis iniciam, sed ad id quod honestum est et quod facultatem praebeat sine inpedimento dominum obseruandi. si quis autem turpem se uideri existimat super uirginem suam, quod sit superadulta, et ita oportet fieri, quod uult faciat: non peccat
Abbreviated transcription (Latin):
phas: Aut solus ego & barnabasa
habenꝰ potestatem hõc oꝑandiꝰ.
militat suis stipendiis unquan
Qͥs plantauit uineam: & de se
eius ñ edit: Quis pascit gregnes
de lacte gregis non manducat
An lex hoc non icit: Scripcias

Expanded text:
phas? aut solus ego et Barnabas non habemus potestatem hoc operandi? Quis militat suis stipendiis unquam? quis plantat vineam, et de fructu ejus non edit? quis pascit gregem, et de lacte gregis non manducat? an et Lex haec non dicit? Scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est testimonium conscientiȩ
nr̃ȩ. qͦd insimplicitate dei & sunice¬
ritate. & non in sapientia carnali:
sed in gr̃a dei conuersati sumꝰ in hoc
mundo habundantius autẽ ad uoᷤ.
Non enim alia scribimꝰ uobis: quã¬

Expanded text:
c est, testimonium conscientiae nostrae, quod in simplicitate cordis et sinceritate Dei, et non in sapientia carnali, sed in gratia Dei, conversati sumus in hoc mundo; abundantius autem ad vos. Non enim alia scribimus vobis
Abbreviated transcription (Latin):
dauid qui fuit seruus saul regis isrł.
& est apud me multis diebꝰ uel annis:
a ñ inueni in eo qͥcquã ex die qua
transfugit ad me. usq ad diẽ hanc.
ratisunt autẽ aduersus eũ łc .ii.¬
principes philistiim: & dixer̃t ei.
Deuertatur uir ꝙ sedeat in locosuo
in quo consticiusti eum. & ñ descendat
nobiscũ in prelium: ne fiat nob̾ aduer¬
saruis cum preliari ceꝑimꝰ. Quomͦ
enim aliter placare poterit dñm suũ:
nisi in capitibꝰ nr̃is: Honne iste ẽ da¬
uid. cui cantabant in choro dicentes:
ꝑcussit saul in milib suis. & dauid
in decem milib suis: Uocauit gͦ achis
dauid. & ait ei. Uiuit dñs quia rectus
es tu. & bonus in conspectu meo. & exi

Expanded text:
David, qui fuit servus Saul regis Israel, David, qui fuit servus Saul regis Israel, et est apud me multis diebus, et annis, et non inveni in eo quicquam, ex die qua transfugit ad me, usque 299 ad diem hanc? Irati sunt autem adversus cum principes Philisthim et dixerunt ei revertatur vir et sedeat in loco suo in quo constituisti eum et non descendat nobiscum in proelium ne fiat nobis adversarius cum proeliari coeperimus quomodo enim aliter placare poterit dominum suum nisi in capitibus nostris nonne iste est David cui cantabant in choro dicentes percussit Saul in milibus suis et David in decem milibus suis vocavit ergo Achis David et ait ei vivit Dominus quia rectus es tu et bonus in conspectu m
Abbreviated transcription (Latin):
t ait samuel. Quid le .iiͦi.¬
interrogas me cũ dñs recesserit
ate & transierit ad emulum tuũ:
faciet enim dñs tͥ sicuc loquutꝰ ẽ in
manu mea. & scindet regnũ de ma-¬
nu tua. & dabit illud ꝓximo tuo
dauid. quia ñ obedisti uoci dñi:
neꝙ fecisti iram furoris eiꝰ in amalech.
ccuro qd̾ pateris fecit tibi dñs hodie:
a dabit dñs etiam isrł tecũ in manꝰ
philistum. Cras autẽ tu ce filii tui:
mecum ericis. Sed & castra isrł. tra¬
det dñs in manus philistuim. Statim.¬
ꝙ saul cecidit porrectus in terrã: exti
bur ñ erat in eo: quia ñ comederat
panem tota die illa. Fr̃a. iiͥi. Ee. iͥ.¬
mina in afech: s & isrł castra¬
metatus est suꝑ fontem qui erat in
ierrael. E satrapȩ quidẽ philistiim
incedebant in centuriis & milibus.
Dauid autẽ & iuri euis: erant in no¬
uissimo aginine cũ achis. Dixer̃t q¬
pͥncipes philistum ad achis. Quid̃ s̾
uolunt hebrei isti:  ait achis ad pͥn¬
cipes philistinorũ. Num ignoratis

Expanded text:
t ait Samuhel quid interrogas me cum Dominus recesserit a te et transierit ad aemulum tuum faciet enim Dominus tibi sicut locutus est in manu mea et scindet regnum de manu tua et dabit illud proximo tuo David quia non oboedisti voci Domini neque fecisti iram furoris eius in Amalech idcirco quod pateris fecit tibi Dominus hodie et dabit Dominus etiam Israhel tecum in manu Philisthim cras autem tu et filii tui mecum eritis sed et castra Israhel tradet Dominus in manu Philisthim statimque Saul cecidit porrectus in tebur non erat in eo, quia non comederat panem tota die illa h. illa, et mina in Afec sed et Israhel castrametatus est super fontem qui erat in Iezrahel et satrapae quidem Philisthim incedebant in centuriis et milibus David autem et viri eius erant in novissimo agmine cum Achis dixerprincipes Philisthiim ad Achis: Quid sibi volunt Hebraei isti? Et ait Achis ad principes Philisthiim: Num ignoratis
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ mͥ seruus sempiternꝰ. Factum ẽ aut̃
in dieb illis: congregauerunt phili¬
stum agmina sua. ut prepararent᷑ ad
bellum contra isrł̃. Dixit q achis ad
dauid. Sciens nunc scito quia mecũ
egredieris in castris: tu & uri tui.
Dixit q. dauid ad achis. Nunc scies quȩ
facturus est seruus tuus. Le .ui.¬

Expanded text:
 servus sempiternus factum est autem in diebus illis congregaverunt Philisthim agmina sua ut praepararentur ad bellum contra Israhel dixitque Achis ad David sciens nunc scito quoniam mecum egredieris in castris tu et viri tui dixitque David ad Achis nunc scies quae facturus est servus tuus et ai