comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dam. O qualẽ de ore diaboli p̃dam tulit.
qñ ipsũ raptorẽ saulũ conu̾tendo rapuit:
quando ad huc spirans minarũ. acceptis
epłis ꝑgebat damascũ. Et dũ ꝑsequendo fi¬
deles. congregaret plebem diabolo: cognoscen¬
uo fidem. ip̃e aggregatꝰ est xp̃o. Tocies exini¬
qui dentib eccła p̃dam tulit: quoties ex erro¬
ris morsu. animai p̃dicando diripuit. Qis
nãꝙ iniquus ueruis dici potest: qͣm diabo¬
lus: Cuiꝰ molas cont̾imus: quoties disse¬
rendo contra eiꝰ insidias. occulta illiꝰ machi¬
namenta monstramꝰ. Ac de eiꝰ dentib p̃dã
tollimꝰ: quia mentẽ qͣm iam ad peccatũ fran¬
ꝑdentes uero. aꝑta iã culpe ꝑpetratio de¬
monstrat᷑. De quib nimirum molis ac den¬
tib: ꝑ psalmistã scͥptũ est. Deus uͦ conte¬
ret dentes coꝵ inore ipsoꝵ: molas leonũ con¬

Expanded text:
O qualem de ore diaboli praedam tulit, quando ipsum raptorem Saulum convertendo rapuit quando adhuc spirans minarum, acceptis epistolis, pergebat Damascum, et dum persequendo fideles congregaret praedam diabolo, cognoscendo fidem ipse aggregatus est Christo ! Toties ex iniqui dentibus Ecclesia praedam tulit, quoties ex erroris morsu animam praedicando diripuit. Quis namque iniquus verius dici potest, quam diabolus? Cujus molas conterimus, quoties disserendo contra ejus insidias occulta illius machinamenta 629 monstramus; ac si de ejus dentibus praedam tollimus, quia mentem quam jam ad peccatum franper dentes vero aperta jam culpae perpetratio demonstratur. De quibus nimirum molis ac dentibus per Psalmistam scriptum est: Deus vero conteret dentes
Abbreviated transcription (Latin):
quando ꝓ dispensandis reb minimis quasi
minoratꝰ inflectitur: quando illud u̾bum
ꝑ qd̾ constat omĩa cieata. ut ꝓdesset homi¬
nib. assũpta humanitate. uoluit. paulomi¬
nus abangłis minorari. Quid gͦ mirum si
homo ꝓpt hominẽ attrahit : dũ creator ho¬
minũ ⁊ angłoꝵ. formam hominis ꝓpt̾ homi¬
nẽ suscepit: Nec tam̃ minorat᷑ sensus cũ
sic attrahit᷑: qͥa tanto subtilius suꝑiora pe¬
netrat: quanto humiliꝰ ꝓ amore conditoris
nec inferiora contẽpnit. Quid indignum
nobis uel difficile est. si supra infraq ani¬
mũ ducimꝰ: qui eadem manu corꝑis laua-¬
notñdum uideo. ne ad ꝓferendã sententiam
umꝙͣ p̃cipites ẽẽ debeamꝰ: ne tem̾e indiscus¬
sa uidicemus: ne quelibet mala audita nos
moueant: ne passim dicta sine ꝓbatione creda¬
mus. Qd̃ ꝓfecto ꝑpetrare ꝑtimescimꝰ: si aucto¬
ris nr̃i subtiliꝰ facta pensemꝰ. Ip̃e quippe ut

Expanded text:
quando dispensandis rebus minimis quasi quando dispensandis rebus minimis quasi minoratus inflectitur, quando illud Verbum per quod constant omnia creata, ut prodesset hominibus, assumpta humanitate, voluit paulominus ab angelis minorari. Quid ergo mirum si homo se propter hominem attrahit, dum creator hominum et angelorum formam hominis propter hominem suscepit? Nec tamen minoratur sensus cum sic attrahitur, quia tanto subtilius superiora penetrat, quanto humilius pro amore conditoris nec inferiora contemnit. Quid indignum nobis vel difficile est, si supra infraque animum ducimus, qui eadem manu corporis lavanotandum video ne ad proferendam sententiam unquam praecipites esse debeamus, ne temere indiscussa judicemus, ne quaelibet mala audita nos moveant, ne passim dicta sine probatione credamus. Quod profecto perpetrare pertimescimus, si auctoris nostri subtilius facta pensemus, ipse quippe ut
Abbreviated transcription (Latin):
eccłe m̃bra debent.⁊ offitio eẽ distincta. &
carttate coniuincta: ut summi utri eoꝵ ui¬
am ꝓuideant. qui int̾renis negotiis uacañ
quatinꝰ uelut ad lum̃ ocłoꝵ pes ambulet :
ce rursum quicqͥd t̾renis negotiis implicati
agunt. hoc ad maioꝵ utilitatẽ ieferant: ut
pes cuiꝰ uia ꝓspicit᷑. ñ sibi tantũmͦ. s etiam
ocłis gradiatur. Dum itaq sͥ inuicem alt̾na
administratione conueniunt: intro modo
agit᷑. ut quia electi quiq uicissim sibimet
impendendo qd̾ ualent faciunt: eoꝵ fiant
oꝑa. etiam que fac̾e̾ ipsi ñ possunt. S int̾¬
hec sciendũ est. qͥa cũ ꝓximoꝵ causis ext̾iori¬
b qui apte deseruiant desunt: debent hi qͦ
qui sp̃alib donis pleni sunt. eoꝵ infirmita¬
ti condescende: t̾renisq illoꝵ necessitatibus
in quantũ decent̃ ualent. cartratis condescen¬
sione seruire. Nec tedere animũ debet. si sensꝰ
eiꝰ contẽplationi sp̃alium semꝑ intentus. ali¬

Expanded text:
e membra debent et officio esse distincta, et charitate conjuncta, ut summi viri eorum viam provideant, qui in terrenis negotiis vacant, quatenus velut ad lumen oculorum pes ambulet, et rursum quidquid terrenis negotiis implicati agunt, hoc ad majorum utilitatem referant, ut pes cujus via prospicitur, non sibi tantummodo, sed etiam oculis gradiatur. Dum itaque sibi invicem alterna administratione conveniunt, miro modo agitur, ut quia electi quique vicissim sibimet impendendo quod valent faciunt, eorum fiant opera etiam quae facere ipsi non possunt. 45. Nec sciendum est quia cum proximorum causis exterioribus qui apte deserviant desunt, debent hi quoque qui spiritalibus donis pleni sunt eorum infirmitati condescendere terrenisque illorum necessitatibus, in quantum decenter valeant, charitatis condescensione servire. Nec taedere animum debet, si sensus ejus contemplationi spiritalium semper intentus ali
Abbreviated transcription (Latin):
Que scilicet u̾ba etiã ꝑuocẽ eccłe ad int̾preta¬
tionẽ typicam possumꝰ ñ inconuenient̃ re
ferre. Ip̃a quippe ꝑelectos suos. cũ mala car¬
nalium uidicat. hoc qd̾ nescit inuestigat:
qͥa mala q̃ nescit oꝑando. inuestigat ꝑ ui
uitiũ corrigendo. Sc̃ã itaq eccła cũ inuistoꝵ
fu̾it ad tempꝰ imꝓbitate cõpressa: reminis¬
cit᷑ dicens. Causam qͣm nesciebam: diligen¬
cissime inuestigabã. Ac si aꝑte dicat. Mala
que melectis meis agendo ñ noueram: mini¬
quis hominib districte uidicando plectebã.
Et quia nunc uirtute p̃dicationis sue dia¬
bolũ cont̾it: atq de eiꝰ ore uniusciuiꝰq quẽ sus¬
cepit animã rapit: sequit᷑ dicens. Cont̾e

Expanded text:
Quae scilicet verba etiam per vocem Ecclesiae ad interpretaQuae scilicet verba etiam per vocem Ecclesiae ad interpretatioferre. Ipsa quippe electos suos, cum mala carnalium judicat, hoc quod nescit investigat, quia mala quae nescit operando, investigat per icium corrigendo. Sancta itaque Ecclesia cum injustorum fuerit ad tempus improbitate compressa, reminiscitur dicens: Causam quam nesciebam diligentissime investigabam. Ac si aperte dicat: Mala quae in electis meis agendo non noveram, in iniquis hominibus districte judicando plectebam. Et quia nunc virtute praedicationis suae diabolum conterit, atque ex ejus ore uniuscujusque quem susc
Abbreviated transcription (Latin):
dam ⁊ uidebo utrum clamorẽ qui uenit ad
me oꝑe cõpleui̾nt: an ñ est ita. ut sciam. Ot̃¬
potens itaq dñs ⁊ omĩa sciens. cur ante ꝓba¬
tionẽ quasi dubitat. nͥ ut grauitatis nobis
exemplũ ꝓponat : ne mala hominũ añ p̃su¬
mamꝰ cred̾e quã ꝓbare: Et ecce ꝑ angłos ad
cognoscenda mala descendit: moxq faci no¬
rosos ꝑcutit: atq ille patiens. ille mitis. ille
de quo scriptũ est. tu aut̃ dñe uirtutũ cum
cranquillitata&e iudicas: ille de quo rursũ
scͥptum ẽ. dñs patiens ẽ redditor intanto cri¬
mine inuolutos inueniens quasi patienti¬
difficultate credidit cũ audiuit÷ ꝯtam̃ sine
tarditate ꝑcussit. cũ uerum cognoscendo
iepperit: ut nobis uidelicet daret exemplũ.
qd̾ maiora crimina ⁊ tarde credenda sunt cũ
audiunt᷑: ⁊ citius punienda sunt. cũ uera¬
cit̾ agnoscunt᷑. Huiꝰ gͦ diligentie beatꝰ iob
sollicitudinẽ gerens: ait. Et causam qͣm
nesciebam: diligentissime inuestigabam:

Expanded text:
dam et videbo utrum clamorem qui venit ad me, opere compleverint, an non est ita, ut sciam. Omnipotens itaque Dominus et omnia sciens, cur ante probationem quasi dubitat, nisi ut gravitatis nobis exemplum proponat, ne mala hominum ante praesumamus credere quam probare? Et ecce per angelos ad cognoscenda mala descendit, moxque facinorosos percutit, atque ille patiens, ille mitis, ille de quo scriptum est: Tu autem, Domine, cum tranquillitate judicas , ille de quo rursum scriptum est: Dominus patiens est redditor , in tanto crimine involutos inveniens, quasi patientidifficultate credidit cum audivit, et tamen sine tarditate percussit cum verum cognoscendo reperit, ut nobis videlicet daret exemplum, quod majora crimina et tarde credenda sunt cum audiuntur, et citius punienda sunt cum veraciter agnoscuntur. Hujus ergo diligentiae beatus Job sollicitudinem gerens, ait: Et causam quam nesciebam, diligentissime investigabam.
Abbreviated transcription (Latin):
habens ocłos claudꝰ fuit: qͥa legem quidẽ
sciendo tenuit: s in ea gressũ recti oꝑis
ñ tetendit. Si enĩ gentilis ppłs cecus mini¬
me fuisset: ꝓpħa ñ dice̾t. Popłs qui sedebat
intenebris : lucẽ uidit magnã. Rursũ si
isrłiticus ppłs abono oꝑe minime clau
dicasset: nequaꝗͣ uoce dñi psalmista di¬
xisset. filii alient mentiti sunt mͥ: filii ali¬
eni inuet̾auerunt ⁊ daudicauerunt a se¬
mitis sius. Qui nimirũ popłs. claudus
idcuco nõiat᷑: qͥa sanũ gressũ inoꝑatioẽ
ñ habuit. Quippe qui in utroq pede uti
noluit: dũ unum testamentũ recipit. ali¬
ud sꝑnit. Quẽ cũ ad se uenientẽ scã eccła sus¬
cipit: quia ei iam uetus tenenti. etiã nouũ
testamentũ inserit: ad dirigendos gressus
illus. qͣsi alterũ pedem uingit. Qui fide
eram pauꝑum: quia uidelicet humiles
qui pauꝑes sp̃u dicti sunt. ex eiꝰ p̃dicatiõ ẽ

Expanded text:
habens oculos, claudus fuit, quia legem quidem habens oculos, claudus fuit, quia legem quidem sciendo tenuit, sed in ea gressum recti operis non tetendit. Si enim gentilis populus caecus minime fuisset, propheta non diceret: Populus qui sedebat in tenebris, vidit lucem magnam . Rursum si Israeliticus pdicasset, nequaquam voce Domini Psalmista dixisset: Filii alieni mentiti sunt mihi, filii alieni inveterati sunt, et claudicaverunt a semitis suis . Qui nimirum populus claudus idcirco nominatur, qui sanum gressum in operatione non habuit, quippe qui utroque pede uti noluit, dum unum Testamentum recepit, aliud sprevit. Quem cum ad se venientem sancta Ecclesia suscipit, quia ei jam Vetus tenenti, etiam Novum Testamentum inserit, ad dirigendos gressus illius, quasi alterum pedem jungit. Qui fideleram pauperum, 626 quia videlicet humiles, qui pauperes spiritu dicti sunt, ex ejus praedicatione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ psalmistam dr. Dñs illuminatio mea: ⁊
salus mea. Quia enĩ ⁊ scientiã dñs ⁊ uir¬
tutẽ p̃bet: ꝯ contra ignorantiã. illuminatõ:
⁊ contͣ infirmitatẽ salus uocat᷑. Hinc etiã
de iniquis dr. fiant uie illoꝵ tenebre ⁊ lu¬
bricũ: ut scilicet ꝑtenebras quo ire ñ uide¬
ant. Qui ⁊ si recta uid̾int: ineis tamen ꝑ-
lubricũ stare ñ possint. Iste itaq ꝑlubricũ
int̾ bona clauidicat: ille ꝑtenebras que bo¬
na sequant᷑ ignorat. Sca itaq eccła extͤmis
tribulationib dep̃hensa. antiquoꝵ reminis¬
cit̃ tempoꝵ qñ ⁊ docendo illuminare ꝯsuerte¬
& adiuuando firmare: ⁊ p̃cedentis mẽ¬
bris sui ore loq̃r dicens. O cłs fui ceco:¬
colligit. uidaicũ scilicet atq gentilem:
recte etiã potest ceco gentilis: claudo aut̃
udaicus ppłs designari. Gentilis qͥppe
qͣsi oculos ñ habuit: qͥa ñ accepta lege. ñ
uidit quo ire debuisset. At contra uidateꝰ

Expanded text:
per Psalmistam dicitur: Dominus illuminatio mea et per Psalmistam dicitur: Dominus illuminatio mea et salus mea. Quia enim et scientiam Dominus et virtutem praebet, et contra ignorantiam illuminatio, et contra infirmitatem salde iniquis dicitur: Fiant viae illorum tenebrae, et lubricum , ut scilicet per tenebras quo ire debent non videant, qui etsi recta viderent, in eis tamen per lubricum stare non possent. Isti itaque per lubricum inter bona claudicant, illi per tenebras quae bona sequantur ignorant. Sancta itaque Ecclesia extremis tribulationibus deprehensa, antiquorum reminiscitur temporum, quando et docendo illuminare consueveet adjuvando firmare, et praecedentis membri sui ore loquitur, dicens: Oculus fui caecocolligit, Judaicum scilicet atque gentilem, recte etiam potest cJudaicus populus designari. Gentilis quippe quasi oculos non habuit, quia non accepta lege non vidit quo ire debuisset. At contra Judaicus
Abbreviated transcription (Latin):
ac de inde subiungit᷑. ocłs fui ceco. ⁊ pes clau¬
do: qͥa tunc ẽ apud dm̃ oblatio uere rectitudi¬
nis ÷ cũ de radice iusticie ꝓdeunt rami pieta¬
tis. S quia in ipso miscd̃ie oꝑe plus solet
apud int̾num iudicẽ antmꝰ pensari quam
factũ: notandũ qd̾ ceci ocłm fuisse se asse¬
rit. pedem claudi. Hec ⁊ enĩ dicens. ꝓfecto
indicat. qͥ a illi ꝑsemetipsũ manũ p̃buerat:¬
⁊ hunc portando sustinebat. Ex qua re colli¬
git᷑: suꝑ egenos ac debiles quantũ miscdie
illiꝰ iuscera fundebant᷑. Uñ ⁊ subditur.
ramus: ipsa ẽ ocłs ceco. qͥa u̾bum lucet. Ip-¬
sapes claudo: qͥa ꝑ adiutortũ continet. Ce¬
cos eñi p̃dicando illuminat: claudos uͦ opi¬
tulando sustentat. Cecus quippe ẽ: qui ad¬
huc quo ꝑgat ñ uidet. Claudus aut̃ e: qui
ñ potest ire quo uidet. Crebro namq pecca¬
tũ aut ignorantia. aut infirmitate ꝓpetrat᷑:
ut uł nesciat homo qͥd uelle debeait. uł non
om̃e qd̾ uoluerit possit. Quo contra recte

Expanded text:
fui caeco, et pes claudo. Quia tunc est apud Deum oblatio verae rectitudinis, cum de radice justitiae prodeunt rami pietatis. Sed quia in ipso misericordiae opere plus solet apud internum judicem animus pensari quam factum, notandum quod caeco oculum fuisse se asserit, pedem claudo. Haec etenim dicens, profecto indicat quia et illi per semetipsum manum praebuerat, et hunc portando sustinebat. Ex qua re colligitur, super egenos ac debiles quantum misericordiae illius viscera fundebantur. Unde et subditur: ramus, ipsa est oculus caeco, quia per verbum lucet, ipsa pes claudo, quia per adjutorium continet. Caecos enim praedicando illuminat, claudos vero opitulando sustentat. Caecus quippe est qui adhuc quo pergat non videt; claudus autem est, qui non potest ire quo videt. Crebro namque peccatum aut ignorantia aut infirmitate perpetratur, ut vel nesciat homo quid velle debeat, vel non omne quod volue
Abbreviated transcription (Latin):
tuis int̾na penetraret. Sicq fit. ut ⁊ sumini
uri magis ad sp̃alia dona ꝓficiant. dum
coꝵ mentẽ res infime ñ conculcant: ce
rursũ. uiri ineccła ultimi sine bono oꝑe ñ
uiuant: dũ in reb ext̾iorib inueniunt re¬
cta que agant. Scã quippe eccła sic consistit
unitate fideliũ: sicut corpꝰ nr̃m unitũ est
cõpage membroꝵ. Alia namq sunt m̃bra
incorꝑe. que intuende luci deseruiunt: alia
que atactu t̾re minime disiungunt᷑. Ocłs
quippe luci intendit᷑: ⁊ ne cecari ualeat a
priluere custodit᷑. Pes uͦ tunc suũ offitium
recte ꝑagit: cũ suscipiendũ t̾re puluerem

Expanded text:
tius interna penetraret. Sicque fit ut summi tius interna penetraret. Sicque fit ut summi viri magis ad spiritalia dona proficiant, dum eorum mentes res infimae non conculcant; et rursum viri in Ecclesia ultimi sine bono opere non vivant, dum in rebus exterioribus inveniunt recta quae agant. Sancta quippe Ecclesia sic consistit unitate fidelium, sicut corpus nostrum unitum est compage membrorum. Alia namque sunt membra in corpore quae intuendae luci deserviunt, alia quae a terrae tactu minime disjunguntur. Oculus quippe luci intenditur, et ne caecari valeat, a pulvere custoditur. Pes vero tunc suum officium recte peragit, cum suscipie
Abbreviated transcription (Latin):
iudicandũ. Ac si aꝑte dicat. Qui mino¬
ris m̾iti sunt in eccła. ⁊ nullis magnors
uonoꝵ uirtutib pollent: ipsi det̾renis ne¬
gotiis iudicent: quatinꝰ ꝑ quos magna
nequeunt bona minora suppleant᷑. Quos
uocat. cũ dicit. Sic ñ est sapiens quisqͣm
int̾ uos: qui possit iudicare int̾ fratrem
suũ. Qua exre quid colligit᷑. nͥ ut hi t̾renas
causas examinent. qͥ ext̾ioꝵ rerum sapien¬
tiam ꝑceꝑunt: Qui aũ sp̃alib donis
ditati sunt. ꝓfecto t̾renis ñ debent nego¬
tiis implicari : ut dũ non cogunt᷑ infi̾ora
bona dispon̾e: exerti ualeant bonis. suꝑiorib
deseruire. S curandũ magnoꝑe est: ut hi
qui donis sp̃alib emicant. nequaqͣm ꝓximoꝵ¬
infirmantiũ negotia funditꝰ deserant: s
hec ⁊ aliis quib dignum ẽ tractanda cõ¬
mittant. Uñ moyses quoq ad ppłm uiros
ꝓse septuaguita consticuit: ut quanto se
ab ext̾iorib causis abscond̾e̾t : tanto arden¬

Expanded text:
ant. Ac si apertius dicat: Qui minoris meriti sunt in Ecclesia, et nullis magnorum donorum virtutibus pollent, ipsi de terrenis negotiis judicent, quatenus per quos magna nequeunt, bona minora suppleantur quia vocat, cum dicit: Sic non est sapiens inter vos quisquam, qui possit judicare 627 inter fratrem suum ? Qua ex re quid colligitur, nisi ut hi terrenas causas examinent, qui exteriorum rerum sapientiam perceperunt? Qui autem spiritalibus donis ditati sunt, profecto terrenis non debent negotiis ibona disponere, valeant bonis superioribus deservire. Sed curandum magnopere est ut hi qui donis spiinfirmantium negotia funditus deserant, sed haec aliis quibus dignum est tractanda committant. Unde Moyses quoque ac populum viros pro se septuaginta constituit, ut quanto se ab exterioribus causis absconderet, tanto arden
Abbreviated transcription (Latin):
u̾saris michi. Longe ab hac sententia uetus
tͣnslatio dissonat: quia qd̾ in hac de deo d̃r:
hoc tnilla de adu̾sariis ac ꝑsequutorib me¬
morat᷑. S tam̃ quia hec noua tͣnslatio exhe¬
breo nobis arabicoꝙ eloquio cuncta ueriꝰ
tͣnsfudilse ꝑhibet᷑: credendum ẽ quicquid
inea dicit᷑: et oportet ut u̾ba illius nr̃a expo

Expanded text:
ssumus.---Longe ab hac sententia vetus translatio dissonat, quia quod in hac de Deo dicitur, hoc in illa de adversariis ac persecutoribus memoratur. Sed tamen quia haec nova translatio ex Hebraeo nobis Arabicoque eloquio cuncta verius transfudisse perhibetur, credendum est quidquid in ea dicitur, et oportet ut verba
Abbreviated transcription (Latin):
as uoluit: ⁊ tam̃ abhis qui illuminati st̃.
qͣsi inuitus indicat᷑ : nͥ qd̾ serus suis se se¬
quentib exemplum dedit. ut ip̃i quidem
iuitutes suas occultari desid̾ent: ⁊ tam̃ ut
alii eoꝵ exemplo ꝓfitiant ꝓdant᷑ inuiti. Et
facta quidẽ sua occultando se ipsos custodi¬
ant: s dũ ꝓdunt᷑ inuiti. bona ad ꝓximos
suos exempla transincitant. Occultentur gͦ
studio. necessitate publicent᷑: ⁊ eoꝵ occulta¬
tio sit custodia ꝓp̾a: eoꝵ publicatio. sit uti¬
litas aliena. Rursum quia scͥptum ẽ. neq
accendunt lucernã. ⁊ ponunt eã submodio
s suꝑ candelabrũ. ut lueant om̃ĩb qui ini

Expanded text:
as voluit, et tamen ab his qui illuminati sunt as voluit, et tamen ab his qui illuminati sunt quasi invitus indicatur, nisi quod servis suis se sequentibus exemplum dedit, ut ipsi quidem virtutes suas occultari desiderent, et tamen, ut alii eorum exemplo proficiant, prodantur inviti, et facta quidem sua occultando seipsos custodiant, sed dum produntur inviti, bona ad proximos suos exempla transmittant. Occultentur ergo studio, necessitate publicentur; et eorum occultatio sit custodia propria, eorumque publicatio sit utilitas aliena. Rursum quia scriptum est: Neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui
Abbreviated transcription (Latin):
libertatẽ. Que eñi recta que sentit. publi¬
ca uoce p̃dicat. qͣsi in platea cathedram se¬
det: cũ nullum de sua p̃dicatione metuit:
nullius p̃ssa tortorib. se subsilentio abscon¬
dit. Annon inpublico ad docendũ p̃sidet:
qͣm simul ⁊ sentiendi u̾itas. ⁊ docendi pote¬
stas fulcit: S cũ ad poitam ꝓced̾et ⁊ in
platea cathedram sederet: quid aleuibus
quidue agrauib ageret᷑. adiungit dicens.
occultare: ne contigat eos lapsũ elatioĩs
incurrere. Uñ ꝑsemet ipsam u̾itas dicit.
atcendite ne uisticiã ur̃am faciatis coram
hominib: ut udeamini ab eis. Hinc ẽ etiã
qd̾ duos cecos uixta uiã sedentes illuminas:
p̃cepit dicens. Uidete ne quis sciat. De qͥb
ilico scͥptum ẽ: qͥa illi ab euntes diffama¬
uerunt eũ ꝑtotam t̾ram illam. S queren¬
dũ nobis ẽ. quid sit hoc. qd̾ ip̃e omĩpotens
cui hoc ẽ uelle qd̾ posse. ⁊ taceri uutites su¬

Expanded text:
libertatem. Quae enim recta quae sentit publilibertatem. Quae enim recta quae sentit publica voce praedicat, quasi in platea cathedram sedet, cum nullum de sua praedicatione metuit, nullius pressa terroribus, se sub silentio abscondit. An non in publico ad docendum praesidet, quam simul et sentiendi veritas, et docendi potestas fulcit? Sed cum ad portam procederet, et in platea cathedram sederet, quid a levibus, quidve a gravibus ageretur, adjungit dicens: occultare, ne contingat eos lapsum elationis incurrere. Unde per semetipsam Veritas dicit: Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis . Hinc est etiam quod duos caecos juxta viam sedentes illuminans, praecepit dicens: Videte ne quis sciat . De quibus illico scriptum est quia illi abeuntes diffamaverunt eum per totam terram illam. Sed quaerendum nobis est quid sit hoc quod ipse Omnipotens, cui hoc est velle quod posse, et taceri virtutes su
Abbreviated transcription (Latin):
ut semores inporta consist̾ent. causas in¬
trocuntiũ uidicarent: quatinꝰ tanto eẽt
pacificus urbis popłs: quanto ad hanc dis¬
cordes ingredi ñ liceret. S nos sacram hysto¬
riam uenerantes: Hec egisse beatũ iob ꝓ cul¬
tu iusticie certum tenemus: ato adinda¬
ganda allegorie mist̾ia ducimur. Quid gͦ
altas me de portis mortis: ut annuntiem
om̃s laudationes tuas inpoitis filie syon.
Porte quippe mortis sunt actiones pra¬
ue: que adint̾itum trahunt. Quia aut̃
syon specłatio dicit᷑ ⁊ portas syon. actiones
bonas accipimꝰ: ꝑ quas suꝑnã patriam
ingredim᷑. ut regis nr̃i głam contẽplem᷑.
Quid uͦ ꝑ cathedram nͥ magist̾ii auctoritaᷤ
designat᷑ : Greca aut̃ uoce platea ꝓlati
tudine dr. Nunc gͦ scã eccła ad ctuitatis
portam ꝓcedit: quia ut aditum celestis
regni ꝑcipiat. in scĩs se actionib exerit.:
Cui inplatea parat᷑ cathedra: quia inmagne
auctoritatis latitudine sui magistii exhibet

Expanded text:
ut seniores in porta consisterent, et causas introeuntium judicarent, quatenus tanto esset pacificus urbis populus, quanto ad hanc discordes ingredi non liceret. Sed nos sacram historiam venerantes, haec egisse beatum Job pro cultu justitiae certum tenemus, atque ad indaganda allegoriae mysteria ducimur. Quid ergo altas me de portis mortis, ut annuntiem omnes laudationes tuas in portis filiae Sion . Portae quippe mortis sunt actiones pravae, quae ad interitum trahunt. Quia autem Sion speculatio dicitur, portas Sion, actiones bonas accipimus, per quas supernam patriam ingredimur, ut Regis nostri gloriam contemplemur. Quid vero per cathedram, nisi magisterii auctoritas designatur? Graecatur. Nunc ergo sancta Ecclesia ad civitatis portam procedit, quia ut aditum coelestis regni percipiat, in sanctis se actionibus exerit. Cui in platea paratur cathedra, quia in magnae auctoritatis latitudine sui magisterii exhibet
Abbreviated transcription (Latin):
ut collatꝰ in ꝓximis ruuus miscdie. de usti¬
face̾ stud̾ent: sibi ip̃is prius debuerant
iuste uiuendo misereri. Uñ scriptum est.
Miserere anime tue: placens do. Qui gͦ
misereri uult ꝓximo: a se trahat. necesse ẽ.
originẽ miserendt. Scͥptũ namq ẽ. Diliges
ꝓximũ tuũ sicut te ipsũ. Quomͦ gͦ alteri
miserendo pius ẽ. qui ad huc inuste ui¬
uendo fit impiꝰ sibimetipsi: Uñ ꝑ quendã
sapientẽ drͣ. Qui sͥ nequã est. cuibonus
erit: Ad exhibendam quippe miscd̾iam ut
indigentib plene ext̾ius ualeat impendi.
duo sibi necessaria congruunt: idẽ homo¬
ge in cõꝑ abiliter̃

Expanded text:
ut collatus in proximos rivus misericordiae de justiut collatus in proximos rivus misericordiae de justiricordiam facere student, sibi ipsis prius debuerant juste vivendo misereri. Unde scriptum est: Miserere animae tuae placens Deo . Qui ergo misereri vult proximo, a se trahat necesse est originem miserendi. Scriptum namque est: Diliges proximum tuum sicut teipsum . Quomodo ergo alteri miserendo pius est, qui adhuc injuste vivendo fit impius sibimetipsi? Unde per quemdam sapientem dicitur: Qui sibi nequam est, cui bonus erit ? Ad exhibendam quippe misericordiam ut indigentibus plene exterius valeat impendi, duo sibi necessaria congruunt, id est homoge incomparabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
riis qͥd sublimitatis Innotescit
Innotescit
contra adusarios qͥd haberet ex intinere:¬
innotescit discipłis. qualis apud se maneat
narrare que faciunt: ñ elatiom seruiunt.
s utilitati. Uñ beatus iob amicis sius se in¬
iuste increpantib. atq iccirco nescientib
bona sua loquendo aꝑit: ut minirũ disce¬
rent ñ cont̃ eius uitam increpantes erigi:
s hanc tacentes imitari. Quãuis ut supra
iam diximꝰ. hunc ad memoriam facta sita
reducere: inuecta abincrepantib desꝑa¬
tio cõpellebat. Nam int̾ tot dolores uil¬
neris ⁊ u̾ba desꝑationis cũ bona que fecit
narrat: quasi collapsũ u̾bis ⁊ u̾berib. ad
spem animũ reformat. Dicat gͦ bona que
fecit: ut ñ cogat᷑ int̾ tot mala de se desꝑare
que audit. ¶culus fui ceco: ⁊ pesclaudo.
Cum scĩs oꝑis exempla pensamꝰ: intuen¬
dũ nobis prus est. quã rectus narrandi
sunt. qui seit pͥus seruare que uista sunt:

Expanded text:
riis quid sublimitatis. riis quid sublimitatis. Innotescit contra adversarios quid habent ex munerinnotescit discipulis qualis apud se maneat narrare quae faciunt, non elationi serviunt, sed utilitati. Unde beatus Job amicis suis se injuste increpantibus, atque idcirco nescientibus bona sua, loquendo aperit, ut nimirum discerent non contra ejus vitam increpantes erigi, sed hanc tacentes imitari, quamvis, ut supra jam diximus, hunc ad memoriam facta sua reducere, invecta ab increpantibus desperatio compellebat. Nam inter tot dolores vulneris et verba desperationis, cum bona quae fecit narrat, quasi collapsum verbis et verberibus ad spem animum reformat. Dicat ergo bona quae fecit, ut non cogatur inter tot mala de se desperare quae audit. Oculus fui caeco, et pes claudo.Cum sancti operis exempla pensamus, intuendum nobis prius est, quam rectus narrandi sunt, qui scit prius servare quae justa,
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ eẽt uenerandus ostendit dicens.
Inquo quis audet: ininsipientia dico.au¬
deo ⁊ ego. hebrei sunt: ꝯego. Iscłite sunt:
nego. Semen habrahe sunt: nego. Ministͥ
xp̃i sunt: ⁊ ego. Ut minꝰ sapiens dico:
plus ego. Quib etiã subuingit. qd̾ ei qͦ
tercii celi secreta patuerint: qd̾ raptꝰ etiam
ꝑadisi archaua penetrauit. Ecce honorem
fugiens. seruũ se discipłoꝵ p̃dicat: ecce
honorẽ ꝓutilitate audientiũ querens. fai¬
sis apłis uite sue m̾tta suꝑponit. Egit qͥp¬
pe doctor egregius. ut dũ ipse qualis esset
agnoscit᷑:⁊ uita ⁊ lingua male p̃dicantiũ.
ciꝰ comꝑatione uilesceret. Illos uidelicet cõ¬
mendaret: si se eẽ absconderet. Cũq se non
ostenderet: errori locum dedisset. Miro gͥ
modo. ⁊ humilitatis exhibet grãm. ⁊ uti¬
litritis querit incrementa: ut ⁊ seruum
se discipłis p̃dicet: ⁊ adu̾sartis potiorem
uemonstret. O stendit discipłis qͥd humi¬
litatis acceꝑit: ostendit ad u̾sa¬

Expanded text:
quantum esset venerandus ostendit, dicens: In quo quis audet, in insipientia dico, audeo et ego. Hebraei sunt, et ego. Israelitae sunt, ego. Semen Abrahae sunt, et ego. Ministri Christi sunt, et ego. Ut minus sapiens dico, plus ego . Quibus etiam subjungit quod ei quoque tertii coeli secreta patuerint, quod raptus etiam paradisi arcana penetrarit. Ecce honorem fugiens servum se discipulorum praedicat. Ecce honorem pro utilitate audientium quaerens falsis apostolis vitae suae merita superponit. Egit quippe doctor egregius ut dum ipse qualis esset agnoscitur, et vita et lingua male praedicantium, ejus comparatione vilesceret. Illos videlicet commendaret, si se absconderet; cumque se non ostenderet, errori locum dedisset. Miro igitur modo et humilitatis exhibet gratiam, et utilitatis quaerit incrementa, ut et servum se discipulorum praedicet, et adversariis potiorem demonstret. Ostendit discipulis quid humilitatis acceperit, ostendit adversa
Abbreviated transcription (Latin):
u̾tit in affectũ nature : ut eos quasi fili
fuerat imtitata: patrẽ se pauꝑum fuis¬
se cõmemorat. Ubi etiã subdit. Et causã
quã nesciebã diligentissime inuestigabã.
Inquib uidelicet u̾bis pensanda st̃ omĩa
quã distincte narrant᷑: qd̾ nulla ab eo
m̃ces p̃termutit᷑. Iustus quippe ẽ in actio¬
nib suis÷ puis ininfirmitatib ꝓximoꝵ:
strenuus in negotus pauꝑum. Qui enĩ
et̾ne retributionis bona cogitat: necẽe ẽ.
ut ad omnẽ se causã sequture m̾cedis ex¬
cendat. Hinc enĩ ꝑ salomonẽ dr. Qui dm̃
timet: nichil negligit. Hinc paulus ait.
Ad om̃e opꝰ bonũ parati. Q int̾ hec scien¬
dum ẽ: quia aliquando in actionib nr̃is
minora nr̃a p̾termittenda sunt. ꝓutilitate
maioꝵ. Nam quis ignoret ẽẽ boni oꝑis m̾i¬
tũ mortuũ sepelire: Et tam̃ cuidã qui ad
sepeliendũ patrẽ se dimitti poposcerat: di¬
ctum ẽ. Sine ut mortui sepeliant mor:¬
tuos suos: tu aut̃ uade annuntia regnũ

Expanded text:
s quasi filiofuerat imitata, patrem se pauperum fuisse commemorat; ubi etiam subdidit: Et causam quam nesciebam diligentissime investigabam . In quibus videlicet verbis pensanda sunt omnia quam distincte narrentur, quod nulla ab eo merces praetermittitur. Justus quippe est in actionibus suis, pius in infirmitatibus proximorum, strenuus in negotiis pauperum. Qui enim aeternae retributionis bona cogitat, necesse est ut ad omnem se causam secuturae mercedis extendat. Hinc enim per Salomonem dicitur: Qui Deum timet, nihil negligit . Hinc etiam Paulus ait: Ad omne opus bonum parati . Sed inter haec sciendum est quia aliquando in actionibus nostris minora bona praetermittenda sunt pro utilitate majorum. Nam quis ignoret esse boni operis meritum, mortuum sepelire? et tamen cuidam qui ad sepeliendum patrem se dimitti poposcerat dictum est: Sine ut mortui sepeliant mortuos suos, tu autem vade et annuntia regnum
Abbreviated transcription (Latin):
noramꝰ. Cum uͦ post flagella. uite correptio
sequit᷑: etiam ipsa consilii urtꝰ aꝑitur.
Pharetra gͥ clausa ẽ: consiliũ occultũ. S
aꝑta pharetra affligim᷑: quando ꝑid qd̾
post flagellũ sequitur. quo consilio flagel¬
lamur uidemꝰ. Cum peccata dñs uidet. ce
tam̃ manũ adiundictam ñ cõmouet: qͣsi
caulam pharetiã tenet.s. feriendo indicat
Dieb aut̃ ꝑsequitionis ultime. qͥa mlti
qͥ pereunt. ⁊ pauci sunt qui saluant᷑: iccir¬
co uir sc̃s passionis sue tẽpore. ⁊ pauca de
bonis. et multa de ꝑu̾sis loquit᷑. Uñ ⁊ mox
adeoꝵ ꝑsonam qui corruunt. u̾ba cou̾tit.
Sicq sua insinuat: ut cadentib possint.
congruere que narrat. Nam sequitur

Expanded text:
noramus? Cum vero post flagella vitae correctio noramus? Cum vero post flagella vitae correctio sequitur, etiam ipsa consilii virtus aperitur. Pharetra igitur clausa est consilium occultum, sed aperta pharetra affligimur, quando per id quod post flagellum sequitur, quo consilio flagellamur videmus, cum peccata Dominus videt, et tamen manum ad vindictam non commovet: quasi clausam pharetultimae, quia multi sunt qui pereunt, et pauci qui salvantur; idcirco vir sanctus passionis suae tempore et pauca de bonis, et multa de perversis loquitur. Unde et mox ad eorum personam qui corruunt, verba convertit; sicque sua insinuat, ut cadentibus possint congruere quae narrat. Nam sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
iniqui: ñ passib gressuum : s qualitati¬
b moꝵ. Longe fugiunt. ñ loco s m̾ito: dr̃
crescente suꝑbia. aꝑta eã exꝓbratione
tẽpnunt. faciem namq eiꝰ conspuere est:
ñ tantũ in absente bonis detrahere: sed
unumquẽq uistũ. etiã in p̾sentia confuta¬
re. Quos tunc praui dũ aꝑte irridendo
despiciunt: ineoꝵ contumeliis fluxa u̾ba
de adu̾sis deici. nec de ꝓsꝑis głari. Nouit
cont̃ ꝓsꝑa ment̾ẽ suam indeiectione st̾nere:
nouit contra adu̾sa. animũ ad spem suꝑ¬
ra culminis exaltare. Scit bona sua m̃ie
beat: ⁊ ad u̾sarioꝵ mala illo ꝑmittente pa¬
ciat᷑. Uñ ⁊ mox de dño subiungit dicens.
haretram eñi suã aꝑuit: ⁊ afflixit me.
Qͥd ꝑpharetram dĩ ÷ nͥ occultũ consiliũ
uesignatur: Sagitam uͦ de pharetra dñs
cicit: q̃n de occulto consilio aꝑtam sententiã
emittit. Quia eñi flagellatur quisq cog¬
noscunꝰ: s qua ex causa flagellũ ueniat ig¬

Expanded text:
iniqui non passibus gresuum, sed qualitatibus morum; longe fugiunt non loco, sed merito; dum, crescente superbia, aperta eam exprobratione contemnunt. Faciem namque ejus conspuere est non tantum in absentia bonis detrahere, sed unumquemque justum etiam in praesentia confutare. Quos tunc pravi dum aperte irridendo despiciunt, in eorum contumeliis fluxa verba de adversis dejici, nec de prosperis gloriari; novit contra prospera mentem suam in dejectione sternere, novit contra adversa animum ad spem superni culminis exaltare; scit bona sua miserbeat, et mala illo permittente patiatur. Unde et mox de Domino subjungit, dicens: haretram enim suam aperuit, et afflixit me . » Quid per pharetram Dei, nisi occultum consilium designatur. Sagittam vero de pharetra Dominus ejicit, quando de occulto judicii consilio apertam sententiam emittit. Quod enim flagellatur quisque, cognoscimus, sed ex qua causa flagellum veniat ig
Abbreviated transcription (Latin):
peluit᷑: uigum cont̾itur. quo libertatis nr̃e
colla p̃mebant᷑. De hoc rursum oleo scͥptũ
ẽ. Uinea facta ẽ dilecto meo: incornu filio
olei. filius quippe olei. fidelis ppłs dr̃: qui
ad fidem d̃i int̾na scĩ sp̃c unctione gen̾at᷑.
Multis gͦ tunc sca eccła tribulationibus
dep̃ssa. dona sp̃c ⁊ mira que nunc habet p̃di¬
cam̃ta ad memoriã reuocet: ⁊ suũ silenti¬
um deploret dicens.Petra fundebat mͥ
ruos olei. Quib u̾bis: congrue subicił.¬

Expanded text:
pellitur, jugum conteritur, quo libertatis nostrae pellitur, jugum conteritur, quo libertatis nostrae colla premebantur. De hoc rursus oleo scriptum est: Vinea facta est dilecto meo in cornu filio olei . Filius quippe olei, fidelis populus dicitur, qui ad fidem Dei interna sancti Spiritus unctione generatur. Multis ergo tunc sancta Ecclesia tribulationibus depressa, dona Spiritus, et mira quae nunc habet praedicamenta, ad memoriam revocet, et suum silentium deploret, dicens: Petra fundebat mihi rivos olei. Quibus verbis congrue subjici
Abbreviated transcription (Latin):
beatũ iob. idẽ ꝑos m̃bri sui loquit᷑ quanta
siunt que temꝑẽ extiemo paciet᷑: eũ tñ sactoꝵ¬
suoꝵ reminiscit̃. cum ꝑ eam uidelicet uerbi
pinguedine. oꝑantiũ uita lauarent᷑. Que
ipsam qͦ p̃dicatoꝵ suoꝵ uigilantiã plenuis
exsequens. subdit. Et petra fundebat
usum sc̃e eccłe olet riuos fundit: quia in
ea loquens dñs. p̃dicamenta unctionis
intime emanat. De hac petra olei riuus
exut: liber matħi. Liber marci. liber luce.
liber ioħ̃is. Indiu̾sis huiꝰ mundi partibus
qͦt p̾̃dicamenta edidit: tot petra hec ꝑora
de petra hac. olei ruus fundit᷑: quoties
sc̃o spũ unguendis mentib auditoꝵ. ea q̃
in libris uet̾ib de xp̃o dicta sunt explanat¬
tur. Et riui uocant᷑ olei: qͥa decurrunt
Dequa nimirũ pinguedine psalmista ait.
Sicut adipe ꝯpinguedine repleat᷑ anima
cet iugum a facie olei. Iugum qͥppe afacte
olei cõputrescit: qͥa. dum scĩ sp̃c gr̃a un
ram᷑. Dũꝙ maligni sp̃c dñatio suꝑba re¬

Expanded text:
ta sint quae tempore extremo patietur, cum transactorum reminiscitur, cum per eam videlicet verbi pinguedinem operantium vita lavaretur. Quae ipsam quoque praedicatorum suorum vigilantiam plenius exsequens, subdit: CAPUT XV. IBID. Et petra fundebat versum sanctae Ecclesiae olei rivos fundit, quia in ea loquens Dominus praedicamenta unctionis intimae emanat. De hac petra olei rivus exiit, liber Matthaei, liber Marci, liber Lucae, et liber Joannis. In diversis hujus mundi partibus quod praedicamenta edidit, tot petra haec per de petra hac olei rivus funditur, quoties a sancto Spiritu ungendis mentibus auditorum ea quae in libris veteribus de Christo dicta sunt explanantur. Et rivi vocantur olei, 617 quDe qua nimirum pinguedine Psalmista ait: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima cit jugum a facie olei . Jugum quippe a facie olei computrescit, quia dum sancti Spiritus ramur: dumque maligni spiritus dominatio superba re
Abbreviated transcription (Latin):
scã correptio ad cognitionẽ sui reuocat: ut
uidelicet in prauis desid̾iis positi. quoꝵ
sint filii atcendant. Non eñi eoꝵ filii sunt¬
quoꝵ loca tenent: s quoꝵ oꝑa ex̾cent. Di¬
catur gͥ recte: filii stultoꝵ ⁊ ignobilium.
parentes. Sicut eñi pleriq int̾ra sunt.
acognitione hominũ. abiectione iulcta¬
tis sue quasi quad̃a suꝑductione uelami¬
nis abscondunt᷑: ita ñ nulli sunt ineccła.
qui dum abiectioni se p̃uoꝵ oꝑum sub¬
duit. diuino conspectui noti ñ sunt. Qͥb
⁊ quandoq dicendũ est. Amen dico uobis
nescio uos. Esse gͦ int̾ra. ⁊ apparere ẽ: in
fide recta ꝑurtutẽ oꝑis nobilitatẽ m̃tis
ostend̾e. Esse uͦ int̾ra.  penitꝰ ñ apparere ẽ:
in eccła quidem fide consist̾e ⁊ s nichil dig¬
nũ sid̾i inoꝑe demonstrare. Hi itaq int̾
scãm eccłam diuinitatis ocłis ꝯuidentur

Expanded text:
sancta correptio ad cognitionem sui revocat, ut, sancta correptio ad cognitionem sui revocat, ut, videlicet, in pravis desideriis positi, quorum sint filii attendant. Non enim eorum sunt filii quorum loca tenent, sed quorum opera exercent. Dicatur igitur recte: Filii stultorum et ignobilium. enim plerique in terra sunt, et a cognitione hominum abjectione vilitatis suae quasi quadam superductione velaminis absconduntur, ita sunt nonnulli in Ecclesia qui dum se abjectioni pravorum operum subdunt, divino conspectui noti non sunt. Quibus et quandoque dicendum est: Amen dico vobis, nescio vos . Esse ergo in terra et apparere, 657 est in fide recta per virtutem operis nobilitatem mentis ostendere. Esse vero in terra et penitus non apparere, et in Ecclesia quidem fide consistere, sed nil dignum fidei in opere demonstrare. Hi itaque intra sanctam Ecclesiam divinitatis oculis et videntur
Abbreviated transcription (Latin):
sopiunt᷑. Quo eñi id ad quod conditi suil
ñintelligunt: eo etiam cognationẽ accep
te ꝑimaginẽ generositatis ꝑdunt. Stulti
sunt gͦ. ⁊ ignobiles: quos ab et̾ne heredita¬
tis consortio repellit seruitꝰ mentis. Scͥptũ
quippe ẽ. Omĩs qui facit peccatũ: scruuꝰ
ẽpeccati. Et uoce egregii p̃dicatoris dicit᷑.
Sapientia huiꝰ mundi: stulticia ẽ apud
dm̃. Qui gͦ dum t̾rena saꝑent. abintima
generositate repulsi sunt: stulti simul ⁊
ignobiles fuerunt. Quoꝵ dum pleriq
actus unitant᷑: filii stultoꝵ ⁊ ignobili¬
um ftunt. Dumq eos sensib ac morib
sequunt᷑ ÷ ⁊ stulti sunt. quia ueram sa¬
pientiã ñ intelligunt: et ignobiles. qͥa
nulla sp̃c libertate renouant᷑. S hi qͣm¬
ius uiquoꝵ actus ex̃ceant: plerũq tam̃
in hac uita occupant loca iustoꝵ: atq eoꝵ
se filios estimant: quoꝵ ꝑ honoris concupis¬
cenuam. officia ext̾ius administrant. Qos

Expanded text:
sopiuntur: qui sopiuntur: qui non intelligunt, eo etiam cognationem acceptae per imaginem generositatis perdunt. Stulti sunt ergo et ignobiles, quos ab aeternae haereditatis consortio repellit servitus mentis. Scriptum quippe est: Omnis qui facit peccatum, servus est peccati . Et voce egregii praedicatoris dicitur: Sapientia hujus mundi, stultitia est apud Deum . Qui ergo dum terrena saperent ab intima generositate repulsi sunt, stulti simul et ignobiles fuerunt. Quorum dum plerique actus imitantur, filii stultorum et ignobilium fiunt; dumque eos sensibus ac moribus sequuntur, et stulti sunt, quia veram sapientiam non intelligunt, et ignobiles, quia nulla spiritus libertate renovantur. Sed hi quamvis iniquorum actus exerceant, plerumque tamen in hac vita occupant loca justorum, atque eorum se filios aestimant quorum per honoris concupiscentiam officia exterius administrant. Quos
Abbreviated transcription (Latin):
duo decim trib isrł. Ecce relinquentes tem¬
poralia: głam potestatis et̃ne mercati sunt.
Quid itaq in hoc mundo stultiꝰ quã mun¬
dõ deserere: ⁊ quid inet̾nitate nobilius. ꝙͣ
cũ dõ uidices uenire: Hoꝵ scilicet iudicũ
nobilitas. salomone attestante memorat᷑:
cũ hoc qd̾ iam p̃fatus sum dicit᷑. Nobilis
inpoitis uir eiꝰ: quando sederit eũ senato¬
rib t̾re. Ualde quippe nobiles consid̾at:
quos senatores uocat. Hanc in se nobilita¬
tẽ paulus aspex̾at: cũ cognationi condi¬
toris. ꝑ sp̃m unctus. dicebat. Genus gͥ cũ
simꝰ dĩ: ñ debemꝰ estimare auro. aut argen¬
to. aut lapidi cultẽ artis. ⁊ cogitatioi hõis. di
optiue recreati. Tanto gͦ ad hanc nobi¬
litatẽ quisq erigit᷑: quanto ꝑacceptam
unaginẽ ad similitudinẽ illius eximntra¬
tione renouat᷑. At contͣ sunt stulti ⁊ ig¬
nobiles. qui dum suꝑnã sapientiam. se¬
metipsos sequentes fugiunt: in sua ig¬
norantia quasi inabiecta ꝓlis uilitate

Expanded text:
d amicos meos . Ecce relinquentes temporalia, gloriam potestatis aeternae meruerunt. 3. Quid itaque in hoc mundo stultius quam sua deserere? Et quid in aeternitate nobilius quam cum Deo judices venire? Horum scilicet judicum nobilitas Salomone attestante memoratur, cum hoc quod jam praefatus sum dicitur: Nobilis in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . Valde quippe nobiles considerat, quos senatores vocat. Hanc in se nobilitatem Paulus aspexerat, cum cognationi conditoris per spiritum junctus dicebat: Genus ergo cum simus Dei, non debemus aestimare auro, vel argento aut lapidi sculpturae artis, et cogitationi hooptive recreati. Tanto ergo ad hanc nobilitatem quisque erigitur, quanto per acceptam imaginem ad similitudinem illius ex imitatione renovatur. At contra sunt stulti et ignobiles, qui supernam sapientiam semetipsos sequentes fugiunt, in sua ignorantia, quasi in abjectae prolis vilitate
Abbreviated transcription (Latin):
tur: qͥa ñnulli etiam nunc xp̃iant ẽẽ non
appetunt. s uid̾i. his uidelicet ds in purꝰ¬
blico est: ñ insecreto. S scã eccła dm̃ in
secreto habere desid̾at: que illos uere fide¬
les respicit: quos ad uitã fid̾i. corde pleno
ꝑmanere cognoscit. Que uixta ext̾iorem
quoq uigoris sui rectitudinẽ dicit. Qñ
erat omp̃c mecũ: ⁊ incurcuitu meo pue¬
ri mei. Pueri scilicet uocant᷑: qui celesti¬
b mandatis in seruiunt. Uñ ꝑ ꝓpħam¬
dñs dicit. Ecce ego ⁊ pueri mei: quos mͥ
dedit ds̃. Et rursus in euangłio. Pueri:
nũquid pulmentariũ habetis: Nunc
gͦ incurcuitu eiꝰ sunt pueri: quia incun¬
ctis fere gentib reꝑuint᷑. qͥ celestia man¬
data custodiunt. sp̃alis discipline regu¬
lis obsequnt᷑. Qui ꝓfecto tunc ad obse¬
quiũ pueri deerunt: qñ pͣui qui reꝑti

Expanded text:
ani esse non appetunt, sed videri. His videlicet Deus in publico est, non in secreto. Sed sancta Ecclesia Deum in secreto habere desiderat, quia illos vere fideles respicit, quos ad fidei vitam corde pleno permanere cognoscit. Quae juxta exteriorem quoque vigoris sui rectitudinem dicit: Quando erat Omnipotens mecum, et in circuitu meo pueri mei. Pueri scilicet vocantur, qui coelestibus mandatis inserviunt. Unde pdicit: « Ecce ego et pueri quos mihi dedit Deus . » Et rursus in Evangelio: « Pueri, nunquid pulmentarium habetis? » Nunc ergo in circuitu ejus sunt pueri, quia in cunctis fere gentibus reperiuntur, qui coelestia mandata custodiunt, et spiritalis disciplinae regulis obsequuntur. Qui profecto tunc ad obsequium pueri deerant, quando pravi qui reperti
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc gͦ cum indieb illis eccła quasi qͦdã
senio debilitata. ꝑp̃dicationẽ filios parere
ĩ ualet: reminiseit᷑ fecunditatis antique
dicens. Sicut fui indieb ad olescentie
mee. Quamuis pꝰeosdem dies quib depͥmi¬
cui: iam tam̃ circa ipsum finem tempoꝵ.
grandi p̃dicationis uirtute roboret᷑. Nam
susceptis ad plenũ gentib omnẽ isrłiticũ
ppłm qui tuine uiuentꝰ fũit. infidi sinum
trahit. Scriptũ quippe ẽ. Donec plenitu¬
do gentiũ introiret: ⁊ sic om̃is isrł saliuiꝰ
fieret. S ante illa tẽ pora erunt dies. in
quib ab adu̾sariis paululũ uidebit᷑ opp̃ssa:
cũ ⁊ hoꝵ dicrũ reminiscit᷑ dicens. Stcut
fuc in dieb ad olescentie mee: quado secreto¬
tabernacłi nͥ habitationẽ mentis accipimꝰ:
Quia ꝑ om̃e qd̾ cogitando agimꝰ: inconsilio
cordis nr̃i habitamꝰ. Quisqͥs aut̃ mandata
dĩ tacitꝰ cogitat secͤto ds illi intabernacło

Expanded text:
Tunc ergo, cum in diebus illis Ecclesia, quasi quodam Tunc ergo, cum in diebus illis Ecclesia, quasi quodam senio debilitata, per praedicationem filios parere non valet, reminiscitur foecunditatis antiquae dicens: Sicut fui in diebus adolescentiae meae. Quamvis post eosdem dies quibus deprimitur, jam tamen circa ipsum finem temporum grandi praedicationis virtute roboretur. Nam susceptis ad plenum gentibus, omnem Israeliticum populum, qui tunc inventus fuerit, in fidei sinum trahit. Scriptum quippe est: Donec plenitudo gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret . Sed ante illa tempora erunt dies in quibus ab adversariis paululum videbitur oppressa, cum et horum dierum reminiscitur, dicens: Sicut fui in diebus adolescentiae meae, quatabernaculum, non habitationem mentis accipimus? quia per omne quod cogitando agimus, in consilio nostri cordis habitamus. Quisquis autem mandata Dei tacitus cogitat, secreto Deus illi in tabernaculo
Abbreviated transcription (Latin):
put meũ. Ac si aꝑte dicat. Caritatis pin¬
cerna suꝑ caput eccłe splendet: quia sacͣ
eloquia tenebras nr̃e mentis trradiant: ut
in hoc caliginoso uite p̃sentis loco. dum
u̾boꝵ d̾i lucem ꝑcipimꝰ. que sint agenda ui¬
ñ cognoscit innocte: ponit tam̃ gressus bo¬
ni oꝑis. durecta lumine suꝑne loquutio nis.
uniusciuꝰq hominis: sic scẽ eccłe ettis des¬
cribit᷑. Paruula quippe tunc erat cum a
natiuitate recens. uerbum uite p̃dicare non
poterat. Hinc eñi de illa dr. Soror nr̃a par¬
uula ẽ: ⁊ubera ñ habet. Quia nimirum
scã eccł̃a pͥusquã ꝓficeret ꝑ incrementa uir¬
tutis: infirmis quibq auditorib p̃bere ñ
rit: conu̾tendo parit. De hac eiꝰ etate dño
dr᷑. Adolescentule dilexerunt te. Unuise
quippe eccłe que unam catholicã faciunt.
adolescentule uocant᷑. ñ iam uetuste ꝑcul¬
pam. s nouelle ꝑgr̃am. Non senio stertles:
s etate m̃tis ad sp̃alem congrue fecunditatẽ.

Expanded text:
 Ac si aperte dicat: Charitatis pincerna super caput Ecclesiae splendet, quia sacra eloquia tenebras mentis nostrae irradiant, ut in hoc caliginoso vitae praesentis loco dum verborum Dei lucem percipimus, quae sint agenda vinon cognoscit in nocte, tamen ponit gressus boni operis, directa lumine supernae locutionis. uniuscujusque hominis, sic sanctae Ecclesiae aetas describitur: parvula quippe tunc erat, cum a nativitate recens verbum vitae praedicare non poterat. Hinc enim de illa dicitur, Soror nostra parvula est, et ubera non habet, quia nimirum a Ecclesia priusquam proficeret per incrementa virtutis, infirmis quibusque auditoribus praebere non rit, convertendo parit. De hac ejus aetate Domino dicitur: Adolescentulae dilexerunt te . Universae quippe Ecclesiae, quae unam catholicam faciunt, adolescentulae vocantur, non jam vetustae per culpam, sed novellae per gratiam; non senio steriles, sed aetate mentis ad spiritalem congruae fecunditatem.
Abbreviated transcription (Latin):
ultima. extremi sc̃e eccłe designent᷑ dies: q̃n
ꝑsequtione crescente. aꝑtas hereticoꝵ uoces
tolerare cõpellit᷑: cum motus cordis sui qͦs
nunc intra cogitationũ sinus contegunt.
tunc in uoce manifestati erroris aꝑunt.
sum clausus tenet᷑: quia diabolica malitia
ineoꝵ subdolis cordib occultatur. S sicut
illic dictum ẽ. educit᷑ draco de puteo abyssi
qͥa qd̾ modo p̃timore tegitur. tunc contra
eccłam publice de iniquoꝵ cordib omne ser¬
pentinũ uirus aꝑit᷑. Nunc aut̃ abscondit
se subblandiente lingua. seuiens conscien¬
tia: ⁊ malitia calliditatis. quasi quadã
se tegit abysso simulationis. Nunc dñs
sicut psalmiste uoce dicit᷑: congregat sic̃
inutre aquas maris. Ut̃ quippe ẽ: carna¬
lis cogitatio. Aque gͦ maris in utre congͦ¬
gate sunt: cũ amaritudo ꝑu̾se mentis ñ
exũpit ext̾ius. in uocẽ pͣue libertatis. Ueni¬
et ꝓfecto tempꝰ. quando cont̃ hane puersi

Expanded text:
ultima extremi sanctae Ecclesiae designentur dies, quando, ultima extremi sanctae Ecclesiae designentur dies, quando, persecutione crescente, apertas haereticorum voces tolerare compellitur, cum motus cordis sui, quos nunc intra cogitationum sinus contegunt, tunc in voce manifestati erroris aperiunt. so clausus tenetur, quia diabolica malitia in eorum subdolis cordibus occultatur. Sed sicut illic dictum est, educetur draco de puteo abyssi, quia quod modo prae timore tegitur, tunc contra Ecclesiam publice de iniquorum cordibus omne serpentinum virus aperitur. Nunc enim abscondit se sub blandiente lingua, saeviens conscientia, et malitia calliditatis, quasi quadam se tegit abysso simulationis; nunc Dominus, sicut Psalmistae voce dicitur, Congregat sicut in utre aquas maris . Uter quippe carnalis est cogitatio. Aquae ergo maris in utre congregatae sunt, cum amaritudo perversae mentis non erumpit exterius in vocem pravae libertatis. Veniet profec