comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
maui. Quando gͦ dicebat seqͦr ad palmã
suꝑnȩ uocationis. qͥa iã pecleseiꝰ in petra
directi erant. iã uiã bonã abulabant:
habebat unde grãs ageret. Habebat qđ
peteret. grãs agens de acceptis. petens
debita. De quib acceptis: De indulgen¬
tia peccatoꝵ. de illuminatione fidẽi.
de robore spei. de flãmacaritatis. Un¬
de aut̃ ad huc dñm debitorẽ tenebat:
De cȩtero inqͥt suꝑ. ẽ. mͥ corona iusticiȩ
Adhuc gͦ mͥ aliquid debet᷑. Quid debet᷑
Corona iusticiȩ. quã reddet mͥ dñs iN
illa die iustꝰ iudex. Primobenignꝰ pat̃
ut erueret delacu miseriȩ. ut donaret
peccata. liberaret de lutolimi. postea
iustꝰ iudex reddens bene ãbulanti qđ
ꝓmisit. cui pͥmo ut bene ãbularet do¬
nauit Reddet gͦ iustꝰ iudex. Sed qͥb:
erit. Immisit in os meũ canticũ nouũ.
Qđ canticũ nouũ: Ymnũ dõ nr̃o Dice¬
has forte ymnos diis alienis. Diis alie¬
nis ueteres ymnos. qͥa uetꝰ hõ dicebat

Expanded text:
mavi. Quando ergo dicebat, Sequor ad palmam supernae vocationis, quia jam pedes ejus in petra directi erant, jam viam bonam ambulabat: habeat unde gratias ageret, habebat quod peteret, gratias agens de acceptis, petens debita. De quibus acceptis? De indulgentia peccatorum, de illuminatione fidei, de robore spei, de flamma charitatis. Unde autem adhuc Dominum debitorem tenebat? De caetero, inquit, superest mihi corona justitiae. Adhuc ergo mihi aliquid debetur. Quid debetur? Corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex . Primo benignus pater, ut erueret de lacu miseriae, ut donaret peccata, ut liberaret de luto limi: postea justus judex, reddens bene ambulanti quod promisit, cui primo ut bene ambularet donavit. Reddet ergo justus judex: sed quibus? Et immisit in os meum canticum novum. Quod canticum novum? Hymnum Deo nostro. Dicebas forte hymnos diis alienis, veteres hymnos; quia vetus homo dicebat,
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit in ꝓfundũ malorũ contẽnit:
Cui enĩ paruũ. ẽ. esse peccatorẽ. nisi etiã
ñ sit peccatoꝵ suoꝵ confessor sed defen¬
sor. altius in ꝓfundo.ẽ. Ille aut̃ qͥde ꝓ.¬
fundo exclamauit. iã ab imo ꝓfundi.
caput᷑ exclamaret leuauit. Auditꝰ.ẽ.
eductꝰ .ẽ. de lacumiseriȩ. & de luto luni:
ã habet fidẽ. quã ñ habebat. habet spẽ
sine qua erat. In xp̃o ambulat. qͥ india¬
holoerrabat. Ideo enĩ posuit inquit suꝑ
petrã pedes meos. & direxit gressus meos
pedib suis. qͥd dicebat: Non qͥa iã acce¬
ñ arbitror app̃hendise. Quid tͥ ergo

Expanded text:
venerit in profundum malorum, contemnit . venerit in profundum malorum, contemnit . Cui enim parum est esse peccatorem, nisi etiam non sit peccatorum suorum confessor, sed defensor, altius in profundo est. Ille autem qui de profundo exclamavit, jam ab imo profundi caput ut clamaret levavit: auditus est, eductus est de lacu miseriae, et de luto limi. Jam habet fidem, quam non habebat; habet spem, sine qua erat; in Christo ambulat, qui in diabolo errabat. Ideo enim, Posuit, inquit, supra petram pedes meos, et direxit gressus meos.pedibus suis, quid dicebat? Non quia jam accen arbitror me apprehendisse. Quid ergo
Abbreviated transcription (Latin):
qđ attendit. & ex audiuit dep̃cationẽ
meã: & quid tͥ prestitit & qͥd tͥ fecit:
Eduxit me delacu miseriȩ. & de lutolimi.
 Et statuit supra petrã pedes meos. & direx̃
gressus meos. & immisit inos meũ canti¬
cũ nouũ. ymnũ dõ nr̃o. Magna hona
prestitit. & ad huc debicor est. Sed qͥ hȩc
reddita iã tenet. de cȩteris credat. qui
credere debuit. & antequã aliqͥd sume
riȩ. Quis . ẽ. lacus miseriȩ: Profundi¬
tas iniqͥtatis. ex carnalib concupiscen¬
tiis Hoc ẽ enĩ & de lutolimi. unde te
eduxit: de ꝓfundo qͦdã. Unde in alio
psalmo clamabas. de ꝓfundis clamaui
ad te dñe. Et qͥ iã de ꝓfundo clamant.
ñ penitꝰ in ꝓfundo st̃. clamor ipse iam
leuat. Sunt alii ꝓfũdius in ꝓfundo. qͥ
nec sentiunt se. eẽ. in ꝓfundo. Tales sc̃
suphi contẽptores. ñ pri dep̃catores. ñ
lacrimosi clamatores. sed tales quales
alio loco scriptura de signat. Peccator cũ

Expanded text:
Quid attendit? Et exaudivit deprecationem Quid attendit? Et exaudivit deprecationem meam. 3. Et quid tibi praestitit? quid tibi fecit? Et eduxiteos, et direxit gressus meos. Et immisit in os meum canticum novum, hymnum Deo nostro. Magna bona praestitit, et adhuc debitor est: sed qui haec reddita jam tenet, de caeteris credat, qui credere debuit et antequam aliquid sumerriae. Quis est lacus miseriae? Profunditas iniquitatis, ex carnalibus concupiscentiis. Hoc est enim, et de luto limi. Unde te eduxit? De profundo quodam. Unde in alio psalmo clamabas: De profundis clamavi ad te, Domine . Et qui jam de profundo clamant, non penitus in profundo sunt: clamor ipse jam levat. Sunt alii profundius in profundo, qui nec sentiunt se esse in profundo. Tales sunt superbi contemptores, non pii deprecatores, non lacrymosi clamatores: sed tales, quales alio loco Scriptura designat: Peccator cum
Abbreviated transcription (Latin):
etiã si nichil adhuc exhiberet. Ecce ita
doneus ꝓmissor. ẽ. fidelis redditor. tu
tantũ estopius exactor. Et si paruulus.
& si infirmꝰ exige miscdiam. Non uides
ꝑbreues agnos. capitib pusare ubera
mnatrũ ut lacte satientur: Sustinens
inqͥt sustinui dñm. Et qͥd ille: An auer-¬
tit se a te: Ansustinentẽ contẽpsit: An
forte ñ uidit: Non plane ista. Sed qͥd:
Q attendit mͥ. & exaudiuit dep̾cationem
meã. Attendit: & exaudiuit. Ecce ñ fru¬
stra sustinuiͭ suꝑte oculi eiꝰ. ad te aures
eiꝰ. Oculi enĩ dñi suꝑ iustos. & aureseius
in p̾ceseoꝵ. Quid gͦ cũ male faceres. cũ
eũ blasphemares. ñ uidebat. ñ audie¬
bat & ubi . ẽ. qđ in ipso psalmo dictũ
.ẽ. uultꝰ autẽ dñi suꝑfacientes mala:
nondũ attendebat tͥ Proinde iste qui
sustinens sustinuit dñm. paruũ ei fuit
dicere attendit me. attendit mͥ inqͥt
d ẽ. consolando attendit. ut mͥ ꝓdesset

Expanded text:
etiamsi nihil adhuc exhiberet. Ecce jam etiamsi nihil adhuc exhiberet. Ecce jam idoneus promissor est, fidelis redditor; tu tantum esto pius exactor, etsi parvulus, etsi infirmus, exige misericordiam. Non vides teneros agnos capitibus pulsare ubera matrum, ut lacte satientur? Sustinens, inquit, sustinui Dominum. Et quid ille? An avertit se a te, an sustinentem contempsit, an forte non vidit? Non plane ita. Sed quid? Et attendit mihi, et exaudivit deprecationem meam. Attendit, et exaudivit. Ecce non frustra sustinuisti: super te oculi ejus, ad te aures ejus. Oculi enim Domini super justos, et aures ejus in preces eorum. Quid ergo, cum male faceres, cum eum blasphemares, non videbat? non audiebat? Et ubi est quod in ipso psalmo dictum est, Vultus autem Domini super facientes mala? non attendebat tibi. Proinde iste qui sustinens sustinuit Dominum, parum ei fuit dicere, Attendit me: Attendit mihi, inquit, id est, consolando attendit, ut mihi prodesset.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eos qͥ foris st̃ dolet. his qͥ intꝰ st̃ timet
pangustias multi formes & incessabiles
tẽptationes. quib abundat hȩc uita. qͥd
facturi sumꝰ: Ex abundantia enĩ iniqui¬
tatis. fit quidã tepor caritatis. qm̃ ab un¬
dauit iniqͥtas. refrigescit caritas mul¬
torũ. Et qͥd sumꝰ facturi nisi qđ seqͥt᷑.¬
si tam̃ ipso adiuuante possimꝰ: Qui
pseuerauerit usq infinẽ hic saluus erit
Ergo dicamus quod hic psalmus.
usTINeNs sustinui dñm. Sustinens
sustinui. ñ quẽ libet hominẽ ꝓmisso¬
rem qͥ possit & fallere & falli. ñ quẽ li¬
bet hominẽ consolatorẽ. qͥ potest tristi¬
cia sua ante tabescere quã me reficere
Consolet᷑ me fr̃ homo cũ cristis. ẽ. mecũ.
simul gemamꝰ. simul fleamꝰ. simul ore¬
mus. simul sustineamꝰ. Quẽ nisi dñm qͥ
ꝓmissa ñ aufert sed differt: Exhibebit
ꝓfecto ex hibebit. qͥa multa ex hibuit. &
nichil de dĩ ueritate formidare deberẽ.

Expanded text:
cum eos qui foris sunt dolet, his qui intus sunt timet, cum eos qui foris sunt dolet, his qui intus sunt timet, per angustias multiformes et incessabiles tentationes, quibus abundat haec vita, quid facturi sumus? Ex abundantia enim iniquitatis fit quidam torpor charitatis: quoniam abundavit iniquitas, refrigescit charitas multorum. Et quid sumus facturi, nisi quod seqsi tamen ipso adjuvante possimus: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus eritErgo dicamus quod iste psalmus: Sustinens sustinui Dominum. Sustinens sustinui, non quemlibet hominem promissorem, qui possit fallere et falli; non quemlibet hominem consolatorem, qui potest tristitia sua ante tabescere, quam me reficere. Consoletur me frater homo cum tristis est mecum; simul gemamus, simul fleamus, simul oremus, simul sustineamus; quem, nisi Dominum qui promissa non aufert, sed differt? Exhibebit profecto, exhibebit; quia multa jam exhibuit: et nihil de Dei veritate formidare deberemus,
Abbreviated transcription (Latin):
poenã habeat. Quid enĩ habet: Habet
baptismũ Ille tanquã caracter infixus . ẽ.
ornat militẽ conuincit desertorẽ. Quid
enĩ facis: Xp̃m imponis suꝑ xp̃m. Si sim¬
plexesses. xp̃m ñ duplicares. Deinde quȩ-¬
so te. oblitꝰ es qđ lapis ẽ. xp̃c. & lapidẽ
quẽ reꝓbauer̃ ȩdificantes hic factꝰ ẽ. in
caputꝰ anguli: Si gͦ lapis. ẽ: xp̃c. & xp̃m
audisti in euangłio. qͥa lapis suꝑlapidẽ
ñ stabit: Tantũ aut ualet iunctura
caritatis. ut quãuis multi lapides uiui
instructurã tẽpli dĩ conueniant. unꝰ
lapis ex omib fiat. Iu aut̃ discidistite
Ab ȩdificio reuocas. ad ruinãuocas. Ꝙ abun¬
dant hȩ insidiȩ. & ñ quiescunt. & uidemꝰ.
& toleramꝰ. & qͣntũ possumꝰ repͥmere
conam᷑ disputando. conuinciendo. conue.¬
niendo. t̃rendo. tam̃ om̃s diligendo.
Et cũ hec nob̾ agentib ꝑseuerant in malo
& cor nr̃m de frat̾nis mortib contabescit.

Expanded text:
poenam habeat. Quod enim habet, habet. poenam habeat. Quod enim habet, habet. Baptismus ille tanquam character infixus est: ornabat militem, convincit desertorem. Quid enim facis? Christum imponis super Christum. Si simplex esses, Christum non duplicares. Deinde, quaeso te, oblitus es quod lapis est Christus, et Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli audivisti in Evangelio, quia lapis super lapidem non stabit ? Tantum autem valet junctura charitatis, ut quamvis multi lapides vivi in structura templi Dei conveniant, unus lapis ex omnibus fiat. Tu autem discidisti te; ab aedificatione revocas, ad ruinam vocas; et abundant hae insidiae, et non quiescunt: et videmus, et toleramus, et quantum possumus reprimere conamur, disputando, convincendo, conveniendo, terrendo, tamen in omnibus diligendo. Et cum haec nobis agentibus perseverant in malo, et cor nostrum de fraternis mortibus contabescit,
Abbreviated transcription (Latin):
lũ: Tapsib serpens. leni tactu surrepens.
astuto sibilo immurmurans. & ñ dicit
nega xp̃m. nã eũ coronatis martyrib
qͥs audiret: sed dicit esto xp̃ianꝰ & ille
miserabili uoce pcussus. si nondũ uene¬
no penetratꝰ. ẽ: respondet plane. xp̃ianꝰ sũ.
Si aut̃ mouet᷑. & dente draconis adustꝰ ẽ:
respondet. quare mͥ dicis esto xp̃ianꝰ:
Fremitꝰ leonis alonge audit᷑. longe cauet᷑.
Applicat se lubricus draco. occultis
baptizare ñ audet. Cũ aut̃ audierit qđ¬
quod
ñ sit: dat illi tanquã ñ habeat. ut quasi
ipse sit extra culpã. qͥa scđ̾m uocẽ eiꝰ facit.
Ubi quęro abste heretice. curte extra culpã
putes. Quid hac uoce audio. qͥa ñ tu negas
sed ille negat: Si habet culpã qͥ negat᷑.
qͥd qͥ docet negare eũ qͥ negat: Ita̾ne uͦ
tu extra culpã es. qͥ facis docendo xp̃ianꝰ.
qđ faciebat minando paganꝰ: & qͥd agis.
Nunqͥd tollis qđ habet: Quia negauit
qđ habet: Non facit ut ñ habeat: sed ut

Expanded text:
ltis lapsibus serpens, leni tractu subrepens, astuto sibilo immurmurans, et non dicit, Nega Christum. Nam eum coronatis martyribus quis audiret? Sed dicit, Esto christianus. Et ille mirabili voce percussus, si nondum veneno penetratus est, respondet, Plane christianus sum. Si autem movetur, et dente draconis captus est, respondet, Quare mihi dicis, Esto christianus? fremitus leonis a longe auditur, a longe cavetur. Applicat se lubricus draco, occultis baptizare non audet: cum autem audierit quod non sit, dat illi tanquam quod non habebat; ut quasi ipse sit extra culpam, quia secundum vocem ejus facit. Ubi quaero abs te, haeretice, cur te extra culpam putas? Quid hac voce audio? quia non tu negas, sed ille negat? Si habet culpam qui negat, quid qui docet negare eum qui negat? Itane vero tu extra culpam es, quia facis docendo christianus, quod faciebat minando paganus? Et quid agis? Numquid tollis quod habet, quia negavit quod habet? Non facis ut non habeat, sed ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
dere. & ñ possũ p̃multitudine pec ca¬
torũ meoꝵ. Parũ. ẽ. ne cor meũ se
rep̃hendat. Nemoenĩ sẽ se cõp̃hendit.
nemode se pͣsumat. Nunqͥd cõp̃hendit
corde suo cor suũ petrus qͥdix̃. tecũ¬
ero usq ad mortẽ : Incorde erat prȩ¬
sũptio falsa. incorde latebat timor
uerus & ñ erat idoneũ ad cõp̃henden
dũ Cor egrotũ latebat. sed medico
patebut. Qđ de illo latebat ꝓnunci¬
atũ. ẽ. hoc impletũ.ẽ. Nouerat in illo
ds. qđ in se ipse ñ nouerat. Quia cor eiꝰ
dereliquerat eũ cor eiꝰ latebat cor eiꝰ.
& cor meũ dereliqͥt me. Quid gͦ.¬
: Quid clamamꝰ: Quid dicimꝰ : Naceat tͥ
dnẽ erue me. Tanquã diceret. Siuis
potes me mundare. Flaceat tͥ erue me
mẽbra poenitentiȩ. mẽbra in dolorib
posita. mẽbra sub ferram̃tis medici cla¬
mantia. sed sꝑantia. Dñe ad ad iuuandũ

Expanded text:
possum, prae multitudine peccatorum meorum: parum est, nec cor meum se comprehendit. Nemo enim se comprehendit, nemo de se praesumat. Numquid comprehendit corde suo cor suum Petrus, qui dixit, Tecum usque ad mortem ero ? In corde erat praesumptio falsa, in corde latebat timor verus: et non erat idoneum cor ad comprehendendum cor. Cor aegrotum latebat, sed medico patebat. Quod de illo pronuntiatum est, hoc impletum est. Noverat in illo Deus quod in se ipse non noverat; quia cor ejus dereliquerat eum, cor ejus latebat cor ejus. Et cor meum dereliquit me. Quid ergo? quid clamamus? quid dicimus? Placeat tibi, Domine, eruere me: tanquam diceret, Si vis, potes me mundare . Placeat tibi eruere me, Membra poenitentia, membra in doloribus posita, membra sub ferramentis medici clamantia, sed sperantia. Domine, in adjuvandum
Abbreviated transcription (Latin):
Excelsus. ẽ. enĩ dñs. & humilia respicit.
Sed ñ se putent latere qͥ suꝑbi st̃ excel¬
saenĩ alonge cognoscit. Cognoscebat
alonge iactantẽ se phariseũ. subuenie¬
bat de ꝓximo confitenti publicano.
actabat ille merita sua. & tegebat uul¬
nera sua. Non iactabat ille merita. sed
offerebat uulnera. Ad medicũ uene¬
rat. sciebat sẽ languidũ. sciebat sanan¬
dũ. Oculos ad celum leuare ñ audebat.
pectꝰ ꝑcutiebat. Sibi ñ parcebat. ut
ille parceret. Se agnoscebat. ut ille
ignoscȩret. Se puniebat. ut ille libera¬
ret. Iales hic uoces st̃: audiamꝰ easpie.
& amemꝰ pie. Corde. lingua. om̃ib
medullis nr̃is. hȩc dicamꝰ. nemo sẽ iustũ
putet. Uiuit qͥ loquit᷑. uiuit & utinã

Expanded text:
Excelsus est enim Dominus, et humilia respicit. Excelsus est enim Dominus, et humilia respicit. Sed non se putent latere qui superbi sunt: excelsa enim a longe cognoscit . Cognoscebat a longe jactantem se Pharisaeum, subveniebat de proximo confitenti Publicano . Jactabat ille merita sua, et tegebat vulnera sua: non jactabat ille merita, sed offerebat vulnera. Ad medicum venerat, sciebat se languidum, sciebat se sanandum: oculos ad coelum levare non audebat, pectus percutiebat: sibi non parcebat, ut ille parceret; se agnoscebat, ut ille ignosceret; se puniebat, ut ille liberaret. Tales hic voces sunt; audiamus eas pie, et amemus pie: corde, lingua, omnibus medullis nostris haec dicamus. Nemo se justum putet: vivit qui loquitur; vivit, et utinam
Abbreviated transcription (Latin):
de mẽbra saucia. attende delictores
& peccatores. & noli remouere miscłias
tuas. Miscdia tua & ueritas tua semꝑ
susceper̃ me. Non auderẽ conuerti. nisi
securus de remissione. Nondurarẽ ꝑse¬
uerare. nisi securus de ꝓmissione. Mi¬
scdia tua & ueritas tua. sẽꝑ susceper̃ me.
Attendo qͥa bonꝰ es. attendo quia iustꝰ es
Amobonũ tumeo iustũ. Amor. timor. ꝑdu¬
cunt me: qͥa miscdia tua & ueritas tua¬
susceper̃ me. Quare ipsa suscipiunt. &
Quis numerat peccata: Quis numerat
iniqͥtates alienas & ꝓprias. ͦ Sub quo
cumulo gemebat qͥ dicebat. Ab occul¬
tis meis munda me dnẽ. & ab alienis
parce seruo tuo. Paruaerant nr̃a. im¬
ponunt᷑ aliena. Timeomͥ. timeo bono
frĩ. tolero malũ frẽm. Q subisto cumu¬
lo qͥd erimꝰ sicesset misc dia dĩꝰ Tu
autẽ dnẽ ne elonginquaueris: ꝓpe
esto. Cui ꝓpe. ẽ. dñs: Iis qͥ obtriuer̃
cor. Longe a suꝑbis. ꝓpe ad humiles.

Expanded text:
de membra saucia, attende delictores de membra saucia, attende delictores et peccatores, et noli removere misericordias tuas. Misericordia tua et veritas tua semper susceperunt me. Non auderem converti, nisi securus de remissione: non durarem perseverare, nisi securus de promissione. Misericordia tua et veritas tua semper susceperunt me. Attendo quia bonus es, attendo quia justus es: amo bonum, timeo justum. Amor et timor perducunt me: quia, miserisusceperunt me. Quare ipsa suscipiunt, et ab  numerus. Quis numerat peccata? quis numerat iniquitates alienas et proprias? Sub quo cumulo gemebat qui dicebat: Ab occultis meis munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo . Parva erant nostra, imponuntur aliena: timeo mihi, timeo bono fratri, tolero malum fratrem; et sub isto cumulo quid erimus, si cesset misericordia Dei? Tu autem, Domine, ne elonginquaveris: prope esto. Cui prope est Dominus? His qui obtriverunt cor . Longe a superbis, prope ad humiles.
Abbreviated transcription (Latin):
gentib salutare tuũ. Ueritatẽ tuã &
salutare tuũ dixi. Non celaui miscłiã
tuã & ueritatẽ tuã a congregatione
multa. Ibi sumꝰ. in hoc corp̃orẽ numeram᷑.
tẽ dñi. Uis audire miscđiã dni: Rece¬
de apeccatis. donabit peccata. Uis au¬
dire ueritatẽ dni: Tene iusticiã. coro¬
nabit᷑ iusticia. Modo enĩ miscđia tͥ
om̃ia. Male uixisti usq in hodiernũ
misccđiã ñ celabis. Si hȩc . ẽ. miscłia
quȩ ueritas: Congregabunt᷑ ante eũ
omĩs gentes. & diuidet eos sic̃ pastor
diuidit oues abhedis. Ques ponet ad
dexterã. hedos ad sinistrã. Ouib quid:
Uenite benedicti patris mei. pcipite regnũ
qđ uob̾ paratũ . e. Hedisquid: Ite in ignẽ
ȩt̾nũ Ibi poenitentiȩ locus ñ.ẽ. Quiã
miscđiã dĩ contẽpsisti: ueritatẽ sen¬
ties. Si aut̃ ñ contẽpsisti miscđiã: ue¬
mẽbra saucia. Quia miscdiã tuã & uerita¬
tẽ tuã ñ celaui. a congregatione multa
abȩccta unitatis orbis t̾rarũ: atten¬

Expanded text:
re tuum. Veritatem tuam et salutare tuum dixi. 19. Non celavi misericordiam tuam et veritatem tuam a congregatione multa. Ibi simus, in hoc corpore numeremur tem Domini. Vis audire misericordiam Domini? Recede a peccatis, donabit peccata. Vis audire veritatem Domini? Tene justitiam, coronabitur justitia. Modo enim misericordiomnia: male vixisti usque in hodiernum misericordiam non celabis. Si haec est misericordia: quae veritas? Congregabuntur ante eum omnes gentes, et dividet eas sicut pastor dividit oves ab hoedis; oves ponet ad dextVenite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est. Hoedis quid? Ite in ignem aeternum . Ibi poenitentiae locus non est. Quia misericordiam Dei contempsisti, veritatem senties: si autem non contempsisti misericordiam, vemembra saucia. Quia misericordiam tuam et veritatem tuam non celavi a congregatione multa, ab Ecclesia unitatis orbis terrarum: atten
Abbreviated transcription (Latin):
ut cognoscamꝰ int̾ra uiã tuã: & secutꝰ¬
ẽ. in om̃ib gentib salutare tuũ. Quasi
diceret᷑ ei. Quȩ. ẽ. uia quã cupis agnosce¬
re: homines ad uiã ueniunt nunquid
uia uenit ad homines: Uia nr̃a uenit
ad homines. inuenit errantes. uocauit ad
errabitis. Egosũ uia. & ueritas & uita
Ne diceres. Ubi .ẽ. uia dĩ: Ad quã regionẽ
ibo: Quẽ montẽ ascendam: Quõs cã¬
pos inquirã: Uiã dĩ queris. salutare dĩ¬

Expanded text:
iam tuam, et secutust: In omnibus gentibus salutare tuum . Quasi diceretur ei, Quae est via quam cupis agnoscere? Homines ad viam veniunt, numquid via venit ad homines? Via nostra venit ad homines, invenit errantes, vocavit ad errabitis: Ego sum via, et veritas, et vita . Ne diceres, Ubi est via Dei? ad quam regionem ibo? quem montem ascendam? quos campos inquiram? Viam Dei inquiris
Abbreviated transcription (Latin):
sua cũ carnẽ corrũpit: sic diabolus lȩ¬
tat᷑ qͣndo m̃tẽ corrũpit. Sic̃ aut̃ patrib
nr̃is aduersus leonẽ opus erat patientia:
sic nob̾ aduersus draconẽ uigilantia.
ꝑsecutiotam̃ siue a leone siue adracone.
nunquã cessat ȩccłȩ. & magis metuendus
.ẽ. cũ fallit quã cũ seuit. Illo tẽpore co-¬
gebat xpĩanos negare xp̃m. isto autẽ
tẽpore docet xp̃ianos negare. xp̃m. Tunc
cogebat. nunc docet. Iunc gͦ ingerebat
uiolentias. nunc insidias. Uidebat᷑ cunc
fremens. nunc lubricus oberrans diffi¬
cile uidet᷑. Quomͦ aut̃ tunc cogebat

Expanded text:
sua cum carnem corrumpit, sic diabolus laetatur quando mentem corrumpit. Sicut autem patribus nostris adversus leonem opus erat patientia, sic nobis adversus draconem vigilantia. Persecutio tamen sive a leone, sive a dracone, nunquam cessat Ecclesiae: et magis metuendus est eum fallit, quam cum saevit. Illo tempore cogebat Christianos negare Christum; isto autem tempore docet Christianos negare Christum: tunc cogebat, nunc docet. Tunc ergo ingerebat violentias, nunc insidias: videbatur tunc fremens, lubricus nunc et oberrans difficile videtur. Quomodo autem tunc cogebat
Abbreviated transcription (Latin):
nunciaui iusticiã tuã in ȩccła magna.
Alloquit᷑ mẽbra sua. hortat᷑ qđ fecit ut
faciant. Annunciauit. annunciemꝰ.
passus. ẽ. cõpatiam᷑. glorificatꝰ. ẽ. con¬
glorificabim᷑. Annunciaui iusticiã

Expanded text:
nuntiavi justitiam tuam in Ecclesia magna. Alloquitur membra sua, hortatur quod fecit, ut faciant. Annuntiavit, annuntiemus; passus est, compatiamur; glorificatus est, conglorificabimur. Annuntiavi justiti
Abbreviated transcription (Latin):
Hic ambula. hoc calca. Spectare uis. esto
spectaculũ. ñ deficias. Uide pͣcedentẽ
& dicentẽ. Spectaculũ facti sumꝰ huic
mundo. & angłis & hominib. Calca ma
re. ne mergaris mari. Non ibis. ñ calca¬
bis. nisi ille iusserit. qͥ prior in mari
ambulauit: Sic enĩ ait petrus: Si tues:
iube me uenire ad te suꝑ aquã. Et qͥa
ipse erat. audiuit petentẽ. t̾ruit desi¬
derantẽ. uocauit ambulantẽ. erȩxit
mergentẽ. Hȩc mirabilia fecit dñs: ipsa
intuere. Oculus spectantis fidessit &¬
factu talia. Quia & si uenti turbaue¬
rint. & si fluctꝰ infremuerit. & te hu¬
mana fragilitas ad aliquã dubitatio¬
nẽ tuȩ salutis adduxerit. habes clamo¬
rem. dicis. dnẽ ꝑeo. Honsinit ille pire.
qͥ iussit te ambulare. Quia enĩ iam in
petra ãbulas. nec in mari times:. Si sine
petra fueris. & in mari mergeris. qͥa
intali petra ãbulandũ.ẽ. quȩ in mari
ñ mersa. ẽ. Uide mirabilia dĩ. Annun¬

Expanded text:
hic ambula, hoc calca. Spectare vis, esto hic ambula, hoc calca. Spectare vis, esto spectaculum. Ne deficias, vide praecedentem et dicentem: Spectaculum facti sumus huic mundo, et Angelis, et hominie mergaris in mari. Non ibis, non calcabis, nisi ille jusserit qui prior in mari ambulavit. Sic enim ait Petrus: Si tu es, jube me venire ad te super aquas. Et quia ipse erat, audivit petentem, tribuit desideranti, vocavit ambulantem, erexit mergentem . Haec mirabilia fecit Dominus, ipsa intuere; oculus spectantis fides sit. Et fac tu talia; quia etsi venti turbaverint, etsi fluctus infremuerint, et te humana fragilitas ad aliquam dubitationem tuae salutis adduxerit, habes clamare; dicis, Domine, pereo. Non sinit ille perire, qui jussit te ambulare. Quia enim jam in petra ambulas, nec in mare times: si sine petra fueris, in mare mergeris, quia in tali petra ambulandum est, quae in mari non mersa est. 10. Vide mirabilia Dei. Annun
Abbreviated transcription (Latin):
regat ignauiã. regar iniusticiã. regat
imprudentiã. motꝰ istos qͥ nimiũ lapsi
hȩc uitia faciunt regat & subdat sibi.
dabit Clamabat ut auriga ueste cooꝑi¬
ret᷑. immortalitate uestiet᷑. Hec mune¬
ra. hȩc spectacula dedit ds̃ Clamat de
cȩlo. Specto uos. luctamini. adiuuabo.
uincite. coronabo. Multa fecistitud ñe
onẽ. Didicit enĩ homo magnostudio in
fune ambulare & pendenste suspendit
illũ Attende editorẽ maloꝵ speculato¬
rũ. Didicit iste infune ãbulare. nunqͥd
fecit in mariãbulare: Obliuiscere chea¬
trũ tuũ. actende petrũ nr̃m ñ fune¬
ambulantẽ sed ut ita dicã maria ã hu¬
lantẽ. Ambula & tii. ñ in illis aquis.
ubi petrus aliqͥd significans ãbulauit.
sed in aliis qͥa hoc scłm mare. ẽ Habet
amaritudinẽ noxiã. habet fluctꝰ tribu¬
lationũ. tẽpestates tẽptationũ. Habet
homines. uelut pisces. de suo malogau¬
dentes. & tanquã se inuicẽ deuorantes.

Expanded text:
regat ignaviam, regat injustitiam, regat regat ignaviam, regat injustitiam, regat imprudentiam, motus istos qui nimium lapsi haec vitia faciunt, regat et subdat sibi, dabitur: clamabat ut auriga veste cooperiretur, immortalitate vestietur. Haec munera, haec spectacula edit Deus. Clamat de coelo: Specto vos; luctamini, adjuvabo; vincite, coronabo. Multa fecisti tu, Domonem. Didicit enim homo magno studio in fune ambulare, et pendens te suspendit. Illum attende editorem majorum spectaculorum. Didicit iste in fune ambulare, numquid fecit in mari ambulare? Obliviscere theatrum tuum, attende Petrum nostrum, non funambulum, sed, ut ita dicam, mariambulum. Ambula et tu non in illis aquis, ubi Petrus aliquid significans ambulavit, sed in aliis; quia hoc saeculum mare est. Habet amaritudinem noxiam, habet fluctus tribulationum, tempestates tentationum; habet homines velut pisces de suo malo gaudentes, et tanquam se invicem devorantes;
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ occupauerit timor ille iusticiȩ̨ fidei
& uolens coepit ambulare angustã uiã
Dicturus. ẽ. nob. ãbulare ñ darabo. si
nichil spectabo. Quid gͦ faciemꝰ fr̃s:
Dimissuri eũ sumꝰ sine spectaculo: Mo¬
riet᷑ ñ subsistet. ñ nos sequet᷑. Quid
gͦ faciemꝰ: Nemꝰ ꝓspectaculis. specta¬
cula. & quȩ spectacula daturi sumꝰ
xp̃iano homini. quẽ uolumꝰ ab illis
spectaculis reuocare: Grãs ago dño
dõ nr̃o sequenti uersu psalmi ostendit
nob̾. quȩ spectatorib spectare uolen¬
tib spectacula pͣbere. & ostendere de¬
heamꝰ. Ecce auersus fuerit a circo. &
theatro. ab amphyteatro. quęrat qđ
spectet. ꝓrsus quȩrat. ñ eũ relinquimꝰ
nũ intuebat᷑: intendat miracula dĩ
Multa fecit dñs mirabilia sua hȩc respiciat:
Quare illi uiluer̃. Aurigã laudat re¬
gentẽ quattuor eqͦs. & sine labe atq of¬
fensione currentes. Forte talia miracu¬
la spũalia ñ fecit dñs. Regat luxuriã.

Expanded text:
ustitiae fidei, et volens coeperit ambulare angustam viam; dicturus est nobis: Ambulare non durabo, si nihil spectabo. Quid ergo facimus, fratres? Dimissuri eum sumus sine spectaculo? Morietur, non subsistet, non nos sequetur. Quid ergo facimus? Demus pro spectaculis spectacula. Et quae spectacula daturi sumus christiano homini, quem volumus ab illis spectaculis revocare? Gratias ago Domino Deo nostro: sequenti versu Psalmi ostendit nobis, quae spectatoribus spectare volentibus spectacula praebere et ostendere debeamus. Ecce aversus fuerit a circo, a theatro, ab amphitheatro, quaerat quod spectet, prorsus quaerat; non eum relinquimus num intuebatur, intendat mirabilia Dei. Multa fecit Dominus mirabilia sua; haec respiciat. Quare illi viluerunt? Aurigam laudat regentem quatuor equos, et sine labe atque offensione currentes: forte talia miracula spiritualia non fecit Dominus? Regat luxuriam,
Abbreviated transcription (Latin):
bant. prȩstiter̃ eis & quantã potuerũnt
correptionẽ. & quantã uoluer̃ dilectio¬
nẽ. & sparsus.ẽ. sanguis iustꝰ. & illo
sanguine tanquã seminatione ꝑtotũ
mundũ facta seges surrex̃ ecclȩ̃. Con¬
sequens aut̃ tẽpus. ẽ scandaloꝵs. & simu¬
lationis. & tẽptationũ ꝑ eos qͥ dicunt.

Expanded text:
ntam potuerunt correptionem, et quantam valuerunt dilectionem: et sparsus est sanguis justus, et illo sanguine, tanquam seminatione per totum mundum facta, seges surrexit Ecclesiae. Consequens autem tempus est scandalorum et simulationis et tentationum, per eos qui dic
Abbreviated transcription (Latin):
amico animo rep̃hendentes. & a ꝓposi¬
to reuocare uolentes. sed etiã inimici
mei. Ipsi infirmati st̃ & ceciderunt.
Dũ gͦ id agunt studio defendendi sen-¬
tentiã suã. infirmi facti st̃ ad creden¬
da meliora. & uerbũ salutis ꝑ qđ̃ facio
qđ eis displicet odisse coeperunt. Si
tradicentiũ conspirans multitudo
consistat: ñ timebit cor meũ. ut in eoꝵ
partes trans fugiã. Si exurgat in me
bellũ. in hancego sperabo. Si exur¬
gat in me ꝑsecutio scłi huius. in hanc
quã cogito petitionẽ. figã spẽ meã¬

Expanded text:
amico animo reprehendentes, et a proposiamico animo reprehendentes, et a proposito revocare volentes, sed etiam inimici mei. Ipsi infirmati sunt, et ceciderunt: dum ergo id agunt studio defendendi sententiam suam, infirmi facti sunt ad credenda meliora; et verbum salutis, per quod facio quod eis displicet, odisse coeperunt. 3. tradicentium conspirans multitudo consistat, non timebit cor meum, ut in eorum partes transfugiam. Si insurgat in me bellum, in hac ego sperabo: si exsurgat in me persecutio hujus saeculi, in hac, quam cogito petitionem, figam spem meam
Abbreviated transcription (Latin):
impediunt saluti ut nichil eis ꝓsit. ñ
quidẽ qđ iã honist̃: sed qđ mediocrit̃
mali. Quomͦ enĩ nichil ꝓdest aꝑire ocu¬
los. si sit quisq intenebris: ita nichil ꝓd. ẽ
esse in luce. si clausi st̃ oculi. Ita & paganꝰ
qͥdem ut de illis potius loquam᷑. uelut
bene uiuens patentib oculis. ẽ. intene¬
dĩ. sed clausit oculos. Male uiuendo
enĩ uidere ñ uult eũ. in cuiꝰ nomine tan¬
quã cȩcus. ẽ. in lumine constitutus.
PSi dauid. prius quã liniret᷑ ħypo¬
xp̃iani loquit᷑. cũ accedit ad fidem.
Ns illuminatio mea. & salutaris
ms. quẽ timebo: Dñs mͥ & notici¬
am sui. & salutẽ dabit. qͥs me auferet
ei: Dñs ꝓtector uitȩ meȩ. a qͦ trepidaboꝰ
Dñs repellet om̃s impetꝰ. & insidias ho¬
stis mei. a nullo trepidabo. Dũ apꝓpi
tanti me in melius. ut maledico dente
ñ me consumant. sed potius carnalia
desideria mea. Qui tribulant me ini¬
mici mei. Non solũ qͥ me tribulant

Expanded text:
impediuntur a salute: ut nihil eis prosit, non impediuntur a salute: ut nihil eis prosit, non quidem quod jam boni sunt, sed quod mediocriter mali. Quomodo enim nihil prodest aperire oculos, si sit quisque in tenebris: ita nihil prodest esse in luce, si clausi sunt oculi. Ita et paganus quidem ut de illis potius loquamur velut bene viventibus patentibus oculis est in teneDei, sed clausis oculis. Male vivendo enim videre non vult eum, in cujus nomine tanquam caecus est in lumine constitutus, Ipsi Davidfidem. Dominus illuminatio mea et salutaris meus, quem timebo? Dominus mihi et notitiam sui et salutem dabit, quis me auferet ei? Dominus protector vitae meae, a quo trepidabo? Dominus repellet omnes impetus et insidias hostis mei, a nullo trepidabo. 2. vers. tanti me in melius; ut maledico dente non me consumant, sed potius carnalia desideria mea. Qui tribulant me inimici mei: non solum qui me tribulant
Abbreviated transcription (Latin):
pes ms stecit in rectitudine. Quare aut̃
in rectitudine: Quia supius dixerat.
& in dño spans ñ mouebor. Quid gͦ con¬
cludit: In eccłiis benedicã te dñẽ. Id
est ineccłiis ñ mebenedicã. quasicertꝰ
de hominib. sed te benedicã in opib meis.
Hoc. ẽ enĩ benedicere dñm in eccłesiis fr̃s.
sic uiuere ut ꝑmores cuiꝰq benedicat᷑
dñs. Nã qͥ benedicit dñm lingua. & fac¬
ctis maledicit: ñ in eccłiis benedicit
dño. Lingua ꝓpe om̃s benedicunt. sed
ñ om̃s factis. Quidã uoce benedicunt.
quidã morib. Inquorũ autẽ manib: in
uenit᷑ qđ dicunt. faciunt blasphemari
dm̃. ut illi qͥ nondũ intrant in eccłam
quã uis ament peccata sua & ideo no-¬
lint esse xp̃iani: tam̃ excusent se ꝑ
malos. & blandiant᷑ sibi seducentes se¬
ipsos. & dicant. Quid mͥ ꝑsuades ut
xp̃ianꝰ sim Ego fraudẽ a xpĩano pas-¬
sus sũ. & nunquã feci Falsũ mͥ iurauit

Expanded text:
pes meus stetit in rectitudine. Quare autem pes meus stetit in rectitudine. Quare autem in rectitudine? Quia superius dixerat: Et in Domino sperans non movebor. 14. Quid ergo concludit? In Ecclesiis benedicam te, Domine. Id est, in Ecclesiis non me benedicam, quasi certus de hominibus, sed te benedicam in operibus meis. Hoc est enim benedicere Deum in Ecclesiis, fratres, sic vivere ut per mores cujusque benNam qui benedicit Dominum lingua, et factis maledicit, non in Ecclesiis benedicit Dominum. Lingua prope omnes benedicunt, sed non omnes factis. Quidam voce benedicunt, quidam moribus. In quorum autem moribus non invenitur quod aiunt, faciunt blasphemari Deum, ut illi qui nondum intrant Ecclesiam, quamvis ament peccata sua, et ideo nolint esse christiani, tamen excusent se per malos, ut blandiantur sibi, seducentes seipsos, et dicant: Quid mihi persuades ut Christianus sim? Ego fraudem a christiano passus sum, et nunquam feci; falsum mihi juravi
Abbreviated transcription (Latin):
solui ñ possit. si gͦ effringi ñ potest.
iã ñ uult in tuerĩse & cȩcos oculos diri¬
git in iudicẽ. detrahit quantũ potest
Placere illi uoluit inqͥt. diuiti fauit.
aut aliqͥd ab illo accepit. aut timuit
illũ offendere. Accusat. quasi accepta
sint munera. Si aut̃ pauphabuerit.
contra diuitẽ: & ꝓ paupẽ fuerit iudi-¬
catũ : dicit itẽ diues. Accepit munera
Quȩ munera a paupe: Uidit inqͥt pau¬
pem. & nẽ reprehenderet᷑ qđ contra
paupem faceret: oppressit iusticiã.
& ꝓtulit contra ueritatẽ sententiã.
Cũ gͦ necesse sit ut hoc dicat᷑: uidete
ñ posse dici ab iis qͥ munera ñ accipiunt
nisi corã oculis dĩ qui solus uidet quis
accipiat. & qͥs ñ accipiat. Ego autẽ in
in nocentia mea ãbulaui. redime me dñe¬
& miserere mei. pes ms stetit in recti¬
tudine. Concussus sũ quidẽ undiq
scandalis & tẽptationib rep̃henden¬
tiũ iudiciũ humanȩ temeritatis. sed

Expanded text:
solvi non possit; si ergo effringi non potest, solvi non possit; si ergo effringi non potest, jam non vult intueri se, et caecos oculos dirigit in judicem, detrahit quantum potest. Placere illi, inquit, voluit, diviti favit, aut aliquid ab illo accepit, aut timuit illum offendere. Accusat quasi accepta sint munera. Si autem pauper habuerit contra divitem, et pro paupere fuerit judicatum; dicit item dives, Accepit munera. Quae munera a paupere? Vidit, inquit, pauperem, et ne reprehenderetur quod contra pauperem fecerit, oppressit justitiam, et protulit contra veritatem sententiam. Cum ergo necesse sit ut hoc dicatur, videte non posse dici ab his qui munera non accipiunt, nisi coram oculis Dei, qui solus videt quis accipiat, et quis non accipiat: Ego autem in innocentia mea ambulavi, redime me, et miserere mei: pes meus stetit in rectitudine. Concussus sum quidem undique scandalis et tentationibus reprehendentium judicium humana temeritate: sed
Abbreviated transcription (Latin):
dicit causã. Nã si iniquã putaret
causã fuã: iudicẽ ñ quereret. Et
ille se putat iustã causã habere &
ille. Ueniunt ad iudicẽ ante quã
ꝓferat᷑ sententia. ambo dicunt.
Amplectim᷑ iudiciũ tuũ. quicqͥd iu¬
dicaueris absit ut respuã. Quid &
sim. Ambo amant iudicẽ. ante quã
iudicet. Cũ enĩ dicta fuerit sententia:
contra unũ erit. & neut̃ eoꝵ scit con¬
tra quẽ futura. ẽ. Ille gͦ utrisq si place-¬
re uoluerit: accipit munꝰ laudẽ ho¬
minũ. Sed accepto munere isto. uidete
qđ munꝰ amittat. Accipit qđ sonat
sit. Tenet inania. dimictit solida. Si
autẽ dõ innitat᷑. ꝓlaturus. ẽ. sententiã
contra unũ: c̃siderante dõ sub quo iu¬
dice illã ꝓfert. Ille autẽ contraquẽ
ꝓlata fuerit. & suã effringi ñ potest.
qͥa tenet᷑ iure forte ñ eccłastico sed
principũ scłi. qͥ tantũ detuler̃ eccłȩ
ut qͥcquid in ea iudicatũ fuerit. dis¬

Expanded text:
dicit causam; nam si iniquam putaret dicit causam; nam si iniquam putaret causam suam, judicem non quaereret. Et ille se putat justam causam habere, et ille. Veniunt ad judicem. Antequam proferatur sententia, ambo dicunt: Amplectimur judicium tuum; quidquid judicaveris, absit ut respuamus. Quid sim. Ambo amant judicem antequam judicet. Cum autem dicta fuerit sententia, contra unum erit; et neuter eorum scit contra quem futura est. Ille ergo si utrisque placere voluerit, accipit munus laudem hominum. Sed accepto munere isto, videte quod munus amittat. Accipit quod sonasit. Tenet inania, dimittit solida. Si autem Deum intueatur, prolaturus est sententiam contra unum, considerato Deo, sub quo judice illam profert. Ille autem contra quem prolata fuerit, et si jam effringi non potest, quia tenetur jure forte non ecclesiastico, sed principum saeculi, qui tantum detulerunt Ecclesiae, ut quidquid in ea judicatum fuerit, dis
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ accĩpiunt᷑ ab ȩccła. Qđ dico petrus
accepit. dñs accepit. Loculos habuit.
ea quȩ mitcebant᷑ iudas auferebat.
S ed quid ẽ. acciꝑe munera ꝓpt̾ mu¬
nera laudare hominẽ. adulari homi.¬
ni. palpare blandiendo. iudicare
contra ueritatẽ ꝓpt̾ munera: ꝙ pt̃
accipit. & munꝰ quo nichil inanius.
atuit enĩ illi manꝰ ad accipiendũ
iudiciũ linguȩ alienȩ. & ꝑdidit iu.¬
diciũ c̃scientiȩ suȩ. Ergo inquorũ¬
manib iniqͥtates st̃. dextera eoo re-¬
pleta ẽ munerib. uidecis fr̃s. qͥa corã
dõ st̃. Ꝙ in quorũ manib ñ st̃ iniqͥ¬
tates. nec dextera eoꝵ repleta est
munerib: utiq corã dõ. Et ñ posst̃
nisi dõ dicere tu scis. ñ possunt nisi
illi dicere. ne cõꝑdas cũ impis
animãmeã. & cũ uiris sanguinũ uitã meã.
qͥ solus potest uidere. qui ñ accipi¬
unt munera. Uerbi causa. contingit
ut duo homines habeant causã a-¬
pud seruũ dĩ. nemo nisi suã iustã

Expanded text:
 accipiuntur ab Ecclesia. Quod dico, Petrus accepit, Dominus accepit, loculos habuit, ea quae mittebantur Judas auferebat. Sed quid est accipere munera? Propter munera laudare hominem, adulari homini, palpare blandiendo, judicare contra veritatem propter munera. Propter accipit, et munus quo nihil inanius. Patuit enim illi manus ad accipiendum judicium linguae alienae, et perdidit judicium conscientiae sudextera eorum repleta est muneribus. Videtis, fratres, quia coram Deo sunt, et in quorum manibus non sunt iniquitates, nec dextera eorum repleta est muneribus, utique coram Deo, et non possunt nisi Deo dicere, Tu scis: non possunt nisi illi dicere: Ne comperdas cum impiis animam meam, et cum viris sanguinum vitam meam; qui solus potest videre, quia non accipiunt munera. Verbi causa, contingit ut duo homines habeant causam apud servum Dei; nemo nisi suam justam
Abbreviated transcription (Latin):
altare dnĩ. ut audias uocẽ laudis. Hoc¬
enarre uniuersa mirabilia tua. Quid ẽ.
audiã uocẽ laudis: Ut intelligã inqͥt.
Hoc ẽ enĩ audire corã dõ. ñ qͦmͣ sonos
istos quos multi: audiunt. & multi
ñ audiunt. Quã multi ad nos audien¬
tes st̃. & ad dm̃ surdi st̃. Quã multi
habentes aures. ñ habent illas aures
at Ergo qͥd ẽ. audire uocẽ laudis.
mali . ẽ. de peccatis tuũ. ẽ. quicqͥd boni
in iustificationib dĩ est. Ita audi uocẽ
es. ne laudando te bonũ. sis malus.
minareris. & c̃uersione tua factꝰ es
luminosus. Factꝰ es illustratꝰ conuersio¬
ne. Sed quo: Nunqͥd ad te:Si ad te
conuersus posses illuminari. nunquã
posses tenebrari. qͥa tecũ sempesses.
Quare illuminatꝰ es: Quia conuertis
te alicubi qđ tu ñ eras. Quid. ẽ. illud
qđ ñ eras: Ds̃ lum̃. ẽ. Non enĩ tu lum̃

Expanded text:
altare Domini, ut audias vocem laudis. altare Domini, ut audias vocem laudis. enarrem universa mirabilia tua. Quid est, Ut audiam vocem laudis? Ut intelligam, inquit. Hoc est enim audire coram Deo, non quomodo sonos istos, quos multi audiunt, et multi non audiunt. Quam multi ad nos audientes sunt, et ad Deum surdi sunt! Quam multi habentes aures, non habent illas aures at ! Ergo quid est audire vocem laudis? mali est de peccatis, tuum est; quidquid boni in justificationibus, Dei est. Ita audi vocem es: nam laudando te bonum, fis malus; minareris, et conversione tua factus es luminosus, factus illustratus conversione. Sed quo? numquid ad te? Si ad te conversus posses illuminari, nunquam posses tenebrari, quia tecum semper esses. Quare illuminatus es? Quia convertisti te ad aliud quod tu non eras. Quid est aliud quod tu non eras? Deus lumen est. Non eni
Abbreviated transcription (Latin):
habui c̃gregationẽ malignoꝵ. Uide¬
tis qͥa intus. ẽ: & cũ impiis ñ sedebo
Lauabo mninnocentib manꝰ meas Non
aqua ista uisibili lauas manꝰ. quando
pie cogitas de oꝑib tuis. & innocens es
corã oculis :Quia ẽ. & altare coram
oculis dĩ. quo ingressus . ẽ sacerdos. qͥ
ꝓ nob se ipsũ obtulit. est cęleste alta¬
re & ñ amplectit᷑ illud altare. nisi
qͥlauat manꝰ in innocentib Nã mul¬
ti altare hoc tangunt indigni. & to¬
lerat ds̃ pati iniuriã ad tẽpus sacra-¬
rietes isti. sic erit ierłm cęlestis: Non
quomͦ reciꝑis cũ mal is intra parietes
istos eccłȩ ita recipieris cũ malis in
sinũ abrahȩ. Non gͦ timeas. laua manꝰ.
Et circundabo altare dñi. Ubi offers
uota dño. ubi p̃ces fundis. ubi consci¬
entia tua pura . ẽ ubi dicis dõ qui sis.
& si a liquid. ẽ. inte forte qđ displiceat
dõ. curat ille cui confiteris. Lauagͦ
in innocentib manꝰ tuas. & circunda

Expanded text:
habui congregationem malignorum. Videhabui congregationem malignorum. Videtis quia intus est. Et cum impiis non sedeboLavabo in innocentibus manus meas: non aqua ista visibili. Lavas manus, quando pie cogitas de operibus tuis, et innocenter coram oculis Dei: quia est et altare coram oculis Dei, quo ingressus est sacerdos, qui pro nobis se primus obtulit. Est coeleste altare, et non amplectitur illud altare, nisi qui lavat manus in innocentibus. Nam multi altare hoc tangunt indigni, et tolerat Deus pati injuriam ad tempus sacrammodo sunt parietes isti, sic erit Jerusalem coelestis? Non quomodo reciperis cum malis intra parietes istos ecclesiae, ita recipieris cum malis in sinum Abrahae: non ergo timeas, lava manus. Et circumdabo altare Domini: ubi offers vota Domino, ubi preces fundis, ubi conscientia tua pura est, ubi dicis Deo qui sis; et si aliquid est in te forte quod displiceat Deo, curat ille cui confiteris. Lava ergo in innocentibus manus tuas, et circumda
Abbreviated transcription (Latin):
in alcero. Non sedi inqͥt cũ concilio
uanitatis. Quid. ẽ. ñ sedi: Intendat
scĩtas urã. Quomͦ uidet ds̃. dicit ñ
sedi
Aliquando ñ es in concilio. & ibi sedes:¬
grã inteatro ñ sedes. sed cogitas teatri¬
ca. contra quȩ dictũ ẽ. ure renes meos.
ibi sedes corde. quãuis ibi ñ sis corpore.
Contingat autẽ ut tenearis ab aliqͦ &
ibi colligeris. aut ad aliqđ officiũ piũ
faciat tẽ ibi sedere. Quomͦ potest hoc
euenire: Contingit & officiũ pietatis.
ut seruo dĩ sit necessitas in amphiteatro
esse. Liberare uolebat nescio quẽ gladi¬
atorem. fieri posset ut sederet & expecta¬
ret donec ille exiret. quẽ liberare cu¬
piebat. Ecce ñ sedit in c̃cilio uanitatis
quãuis ille corpore sedere uideretur.
Quid ẽ. sedere: Consentire cũ hns qui
ibi sedent. Qđ si p̾sens ñ feceris: ñ ibi
sedisti. Si absens feceris. sedisti ibi. Et
cũ iniqua gerentib ñ introibo. Odio

Expanded text:
 5. Non sedi, inquit, cum concilio  5. Non sedi, inquit, cum concilio vanitatis. Hoc quid est, Non sedi, intendat Sanctitas Vestra. Quomodo videt Deus, dicit non sedi. Aliquando non es in concilio, et ibi sedestro non sedes, sed cogitas theatrica, contra quae dictum est, Ure renes meos: ibi sedes corde, quamvis non sis ibi corpore. Contingat autem ut tenearis ab aliquo, et ibi colligeris, aut aliquod officium pium faciat te ibi sedere. Quomodo potest hoc evenire? Contingit ex officio pietatis ut servo Dei sit necessitas in amphitheatro esse; liberare volebat nescio quem gladiatorem, fieri posset ut sederet, et exspectaret donec ille exiret quem liberare cupiebat. Ecce non sedit in concilio vanitatis, quamvis illic corpore sedere videretur. Quid est sedere? Consentire cum his qui ibi sedent: quod si praesens non feceris, non ibi sedisti: si absens feceris, sedisti ibi. Et cum iniqua gerentibus non introibo. Odio
Abbreviated transcription (Latin):
bonas. sed quas diabolo docente sectatꝰ
ẽ. Et qͥa spes mea inhoc erat: titubante
homine titubabit spesmea. & cadente
homine. cadet spesmea. Quia uͦ in dño
& tẽpta me. ure renes meos & cormeũ.
Quid ẽ. ure renes meos & cormeũ: Ure
delectationes meas. ure cogitationes
meas. Cor ꝓcogitationib. renes ꝓ dele¬
ctationib posuit. Ne aliqͥd mali cagi¬
tem. ne aliquid mali me delectet. Un¬
de autẽ ures renes meos: Igne uerbi
tui. Unde ures cormeũ: Calore sp̃s
tui. De quo calore alibi dr̃. Et ñ. e qͥ se
abscondat a calore eiꝰ. Et de qͦ igne dñs
dicit. Ignẽ ueni mittere in mundũ.¬
Ergo sequit᷑. Qm̃ miscđia tua ante ocu¬
los meos. ẽ & cõplacui inueritate tua.
Hoc ẽ. ñ homini cõplacui. sed intꝰ placui
tͥ ubi ti uides. & ñ timeo si displiceã
ubi homines uident sic̃ ait apłs. Opus
autẽ suũ ꝓbet unꝰquisq. & tunc in
semet ipso tantũ habebit głam & ñ¬

Expanded text:
bonas, sed quas diabolo docente sectatus bonas, sed quas diabolo docente sectatus est; et quia spes mea in homine erit, titubante homine titubabit spes mea, et cadente homine cadet spes mea: quia vero in Domino et tenta me; ure renes meos et cor meum. Quid est, ure renes meos et cor meum? Ure delectationes meas, ure cogitationes meas cor pro cogitationibus, renes pro delectationibus posuit ne aliquid mali cogitem, ne aliquid mali me delectet. Unde autem ures renes meos? Igne verbi tui. Unde ures cor meum? Calore spiritus tui. De quo calore alibi dicitur: Et non est qui se abscondat a calore ejus : et de quo igne Dominus dicit: Ignem veni mittere in r, Quoniam misericordia tua ante oculos meos est, et complacui in veritate tua: hoc est, non in homine complacui, sed intus complacui tibi, ubi tu vides; et non timeo si displiceam ubi homines vident, sicut ait Apostolus, Opus autem suum probet unusquisque, et tunc in semetipso tantu
Abbreviated transcription (Latin):
in ignẽ ȩt̃nũ. Iudica me dnẽ. Quare:
Qm̃ ego in innocentia mea ambulaui.
& in dño spans ñ mouebor. Quid.ẽ. in
dño sꝑans Ille enĩ titubabat int̾
malos: qui ñ in dño sꝑat. Hinc factũ
.ẽ. ut scismata fierent: Trepidauer̃
int̾ malos. cũ ipsi peiores. e̾e̾nt: &
quasi nollent esse boni int̾ malos. O
si frum̃ta essent. usq ad tẽpus uentila¬
tionis paleã in area tolerarent:. Sed qͥa
palea erant: flauit uentꝰ ante ipsã uen¬
tilationẽ. & rapuit de area paleã. &
ꝓiecit in spinas. Et palea inde quidẽ
ꝓiecta ẽ. Sed nunqͥd qđ remansit fru¬
m̃tũ solũ. ẽ. Non uolat ante uentila¬
tionẽ nisi palea. remanet autẽ & frum̃¬
tũ & palea. Uentilabit᷑ uͦ palea: cũ
uenerit tẽpus uentilationis. Hoc dix̃
iste. in innocentia mea ambulaui. &
indnõ sꝑans ñ mouebor. Si enĩ sꝑauero
in homine: uisurus sũ fortasse ipsũ ho¬
minẽ aliqͣndo male uiuentẽ. nec eas uias
tenentẽ quas uł discit uł docet in eccła

Expanded text:
mine. Quare? Quoniam ego in innocentia mea ambulavi, et in Domino sperans non movebor. Quid est, in Domino sperans? Ille enim titubat inter malos, qui non in Domino sperat; hinc factum est ut schismata fierent. Trepidaverunt inter malos, cum ipsi pejores essent, et quasi nollent esse boni inter malos. O si frumenta essent, usque ad tempus ventilationis paleam in area tolerarent. Sed quia palea erant, flavit ventus ante ipsam ventilationem, et rapuit de area paleam, et projecit in spinas. Et palea quidem inde projecta est: sed numquid quod remansit frumentum solum est? Non volat ante ventilationem nisi palea, remanet autem et frumentum et palea; ventilabitur vero palea cum venerit tempus ventilationis. Hoc dixit iste: In innocentia mea ambulavi, et in Domino sperans non movebor. Si enim speravero in homine, visurus sum fortasse ipsum hominem aliquando male viventem, nec eas vias tenentem, quas vel didicit vel docet in Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
mis. si ego qͦq linguas morientiũ contẽ
credo uidere bona dnĩ int̾ra uiuentiũ.
ubi nullus. ẽ. falsitati locus. Sustine
erit: Arduũ ẽ mortali. tardũ. ẽ aman¬
ti. sed audio ñ fallacẽ uocẽ dicentis.
Sustine dñm tolera ustionẽ renum
uirilit᷑ & ustionẽ cordis fortit̃. ñ tͥ
negatũ putes qđ nondũ accipis. ne
desꝑatione deficias: uide qͥa dictũ. ẽ. su¬

Expanded text:
e credo videre bona Domini in terra viventium, ubi nullus est falsitati locus. 14. vererit? Arduum est mortali, tardum est amanti: sed audi non fallacem vocem dicentis: Sustine Dominum. Tolera ustionem renum viriliter, et ustionem cordis fortiter: non tibi negatum putes, quod nondum accipis. Ne desperatione deficias, vide quia dictum est: Su