comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
no sco patri maçeionio prer litiro sedulius inxpo
saiutem Prius quam me ue nerabilis pater operis nri dȩ curso
uolumine ienseas & rsti foran se ueritatis obiui es ut¬
perit simis formidandu parua tiro lintre cucurre rim
huius apudt. faco causas eu muruem u cumnũe psdora
fuisse ꝓbaueris sed deũotum in pectoris tui portũ blanda
eranquillitate recipias quẽ ꝙ ubernante dolȩtaberis
nulla ꝑcilisse naufragia Cum. secularibus igit studus oe¬
cupatus uim in pacientis ingenu qđ diuinitatis in me
pro uidentia generauet non utlitatianimȩ sedina niuite
dependerem et litterͣ sollertia disciplino lusib in fru¬
ctu isi operis non auicori seruiret tande miscricorsrer
conditor dimentus fabrica sui iutis as pecit & st uitos
inme mandane sapientu diu uis haberisensus indi lut
a. fatũ priden iȩ mortalis in geniũ celesti sale c̃diuc
Va it cordis oculos inor calugo des rutis¬

Expanded text:
O PATRI MACEDONIO PRESBVTERO SEDVLIVS IN CHRISTO BALVTEM. Prius quam me, uenerabilis pater, operis nostri decurso uolumine censeas et rite forsan seueritatis obiurges, utperitissimis formidandum parua tiro lintre cucurrerim: huius apud te facti causas expurgem, ut cum me non fuisse probaueris sed deuotum, in pectoris tui portum blanda tranquillitate recipias, quem gubernante Deo laetaberis nulla pertulisse naufragia. cum saecularibus igitur studiis occupatus uim inpatientis ingenii, quod diuinitatis in me prouidentia generauit, non utilitati animae sed inani uitae dependerem, et litterariae sollertia disciplinae lusibus infructuosi operis, non auctori seruiret: tandem misericors Deus, rerum conditor, clementius fabricam sui iuris aspexit et stultos in me mundanae sapientiae diutius haberi sensus indoluit ac fatuum prudentiae mortalis ingenium caelesti sale condiuit. moxque ut cordis oculos interior caligo deserui
Abbreviated transcription (Latin):
Semper ut una minens dertat s formaꝑ iii
⁊ ec est uera fides hanc sprȩiu uibere suuatem
Arrius infela. quicuru peraua e tum
loctero nisas uer for delapsus inatram
Corruca titri nitios pete ima profun.d

Expanded text:
Semper ut una manens deitatis forma perennis Haec est uera fides; hanc spreuit habere salutem Arrius infelix, qui curua per auia rectum Flectere nisus iter, foueam dilapsus in atram Conruit et tetri mersus petit ima profundi:
Abbreviated transcription (Latin):
umina sura :nennt uerip as arte uo. le.¬
anspteorun cultons esse deorum¬
Plura referre puat. scoq in armine longumi
el lampnare nefas nȩ mollia sentbus uram
ilua pur puri neu per uiolaria campi
arduus & spinis surgat palurus acutis.
am satis humanis erroribus addita monstra
Risimus aut tales potius de fleuimus actus
Nunc cceptam uiuat ireuiam. montemq peralt
Nitintes firmare gradus properemus in urbeni
Libertatis opemradians ubi regia fuluis¬
micat aulatolis ubidantur digna petenti
Querentispescesta manet claustrisq re motis

Expanded text:
umina sicca rigant uerique hac arte uantatorum cultores esse deorumPlura referre pudet, sanctoque in carmine longum Vel damnare nefas, ne mollia sentibus uram Lilia, purpurei neu per uiolaria campi Carduus et spinis surgat paliurus acutis. Iam satis humanis erroribus addita monstra Risimus aut potius tales defleuimus actus. Nunc coeptam iuuat ire uiam montemque per altum Nitentes firmare gradus; properemus in urbem, Libertatis opem, radians ubi regia fuluismicat aula tholis, ubi dantur digna petenti, Quaerentem spes certa manet, claustrisque remotis
Abbreviated transcription (Latin):
a s henuet uiẽna un genicor minorim
L&x cur nalis hibit qm̃ pater ipse purentis
÷ ilius ante fua mo a qui fͣi lis est nunc
Asforee esse pater sic perqe nus omne ne pͥetam
noua progeries a auinumeram .r. auet un
Ui dns uerbum urtus sa piertia xpi.

Expanded text:
s inter natum genitore minorem Lex carnalis habet, quoniam pater ipse parentis Filius ante fuit, mox et qui filius est nunc Adforet esse pater: sic per genus omne nepotum It noua progenies et aui numerantur auorum. At Dominus, uerbum, uirtus, sapientia,
Abbreviated transcription (Latin):
arcitus cuiii uocre  nec simper ubi ÷ est
ecli men fut ille inanens nerͦigifie mdi
Cumgeminum sin sole dieminoa orbs habera
Sie lune quoq uota ferant quamerescere cerna
Ac minuostellisq litant. que lot fugantur
icliie nedit illelarem seli ingere sacris
Non auien inumnica sius nelito propinaui
Aut rogui &iguis dͥesicet fornor undas.
A ut calidis tenues moriantur fontibus ignes
Arboreis aliuis ponit ridicibus aras
Lignor ligna rogas surdis clamure uutris.
A mit s res ponsopis quȩ iura domorom
H ac ritione regunt sice sa se curibus ac.s
A rdua pendentis sustent no eu rum

Expanded text:
artitur cum nocte vices, nec semper ubique est, Nec lumen fuit ille manens in origine mundi, Cum geminum sine sole diem novus orbis haberet. Sic lunae quoque vota ferunt, quam crescere cernunt, Ac minui, stellisque litant, quae luce fugantur. Hic laticem colit, ille larem, sed jungere sacris Non audent inimica suis, ne lite propinqua Aut rogus exiguas desiccet fortior undas, Aut validis tenues moriantur fontibus ignes. Arboreis alius ponit radicibus aras,Lignee, ligna rogas, surdis clamare videris, A mutis responsa petis, quae jura domorum Hac ratione regunt, si caesa securibus actis Ardua pendentis sustentent culm
Abbreviated transcription (Latin):
Vbicorodudix ique: iu more trinsilir. Hor t᷑ no¬
teus. nuncnunc in surgite reinis: Nisi fort hunc uersu
it a scandendũ putam. Vt sit horca spondeus urmna
pondeus situs nunc spondeus coniunctis soilice uocalib
qđ drptongon uocant Vndebene donatꝰ cu deliquentib
luteris loqueret᷑ dix̃ speculit de hac et s. lit cera sucio
cuiusdã potestaris .e. quȩ in inetris pleruq uic soncin is
amittir .C. aut mod quar syllabe comunis. Cũ poi
pede que uibit una srliaoa breuis rem anserii deuerbo¬
que uł in uocale desinens excipiat᷑ ac sonante uerbi
sequentis. uł incsonantẽ desineni recipiapsũ urgili
uocali E. eninatura breuis in hoc Eui on leuo cu¬
iuga ferri suaue e. e longa ꝑmissa poetico in loc
Frondea fic erat cuius in robore nullu qđ gonus
sime usurpandu eit. Vnae a in recentiorib poetis

Expanded text:
duxit, liquentium more transiliit: Hortatur Mnestheus: Nunc nunc insurgite remis. Nisi forte hunc versum ita scandendum putamus, ut sit Horta spondeus, tur Mne spondeus, stheus nunc spondeus, conjunctis scilicet vocalibus, quod diphthongum vocant. Unde bene Donatus, cum de liquentibus litteris loqueretur, dixit specialiter de h et s littera: Suae cujusdam potestatis est, quae in metris plerumque vim consonantis amittit. Est enim modus quartus syllabae communis, cum post pedem quemlibet una syllaquae uel in uocalem desinens excipiatur a consonante uerbi sequentis uel in consonantem desinens excipiatur a littera uocali. est enim natura breuis in hoc: cuius onus leue pasch. 1,290 . est longa permissu poetico in hoc: frondea ficus erat, cuius in robore nullum Seduliussime usurpandum est. unde et in recentioribus poetis
Abbreviated transcription (Latin):
ulti uerbimios syllabã ꝓducer quȩ inbreue
ierit uocale Vt sedulius starechoro aplacidis
cȩlestia psallrt uerbis & fortunat᷑ Vocib: ilt nis diuira
poeniata psallunt. Falsoq diffinic pompeius sin posi
liquescere nisiipsa ante cedit ut. ponitr sr es sibi quisq
Hanc ufrgilius & in medio uerbo ilteri csonintipposi a

Expanded text:
i prioris syllabam producere, quae in brevem desierat: ut Sedulius, Stare choro et placidis coelestia psallere verbis. Et Fortunatus: Vocibus alternis divina poemata psallunt. Falsoque definivit Pompeius s non posse liquescere, nisi ipsa antecedat, ut: Ponite spes sibi quisque suas. Hanc Virgilius et in medio verbo alteri consonanti pra
Abbreviated transcription (Latin):
At uꝑalio isus acrlinar
coi rit prinousyllaba corripit. ite ceres
ries paries abies nominacuo & uocatiuo
Os mono sylliba siora significit ꝓducit: siossa breuiat᷑
que tum ossyllaba cu indissillabis ł intris sil abis ueno¬
ri a media sylliba genitiua ꝓduoro natura ꝑmansert.
culonga erit iut nepos nepotis Si uero correpti furt
breuiat᷑ ut copos compotis. Vs. cuni genitiuo eriscen¬
et longa pi anserit : lucit: ut uirtus uirtutis
teuus ceuurisi÷ rcepto uro quod ingenitiuo -dis
tminat᷑ ut palus piludis. Vnđ e. hrtee sterilisquae

Expanded text:
 alios casus declinari coeperit, primam syllabam corripit; item Ceres, aries, paries, abies, nominativo et vocativo Os monosyllaba, si ora significat, producitur; si ossa, breviatur. Quae tamen os syllaba cum in dissyllabis vel in trisyllabis venerit, et media syllaba genitivi producta natura permansit, nc longbreuiatur, ut compos compotis. us, cum in genetiuo crescente longa permanserit, producitur, ut uirtus uirtutis, tellus telluris, excepto uno palus, quod in genetiuo dis terminatur, palus paludis: unde est haec, ster
Abbreviated transcription (Latin):
estr ur clan adem specres ut cuncta cruente
tis imago foret. spinis circũdedit amplum
N exa corona caput. qm̃ spincta be ugnus
Omnia nostrorũ susce perat ille malorum:
Imnplet arundomanũ sceptrũ qđ mobile t̾re
Inualidũ fragile est uacuu leue mexq alie nos
Deponens habitus propriũ suscepit a mictu:
Scilicet humane posturus tegmina carnis
Et sũpturus item: niliã ut mutabile ferret
Quodunũ cum felle datũ tristẽq saporẽ
Suscipiens tetigtt labus & abore remouit
Quppe nece paruo de gustaturus amaram
Tẽ pore quam reduci ctepnere carne pararet:
Hotinos inpͥatuli sus pensi is culmine ligni¬
Rellig one pia mutans dis. riminis irã
Pax crucis ipse fuit uic sntaq robora mebris
Illurrans prominis pͥoeni uestut honare
S up̃plie ard det sign magis eo¬

Expanded text:
estitur chlamydem, species ut cuncta cruentae Mortis imago foret; spinis circumdedit amplum Nexa corona caput, quoniam spineta benignus Omnia nostrorum susceperat ille malorum; Implet arundo manum, sceptrum quia mobile terrae,. Inualidum, fragile est, uacuum, leue. moxque alienos Deponens habitus, proprium suscepit amictum, Scilicet humanae positurus tegmina carnis Et sumpturus item, nil iam ut mutabile ferret Quod uinum cum felle datum tristemque saporem Suscipiens tetigit labiis et ab ore remouit, Quippe necem paruo degustaturus amaram Tempore, quam reduci contemnere carne pararet. otinus in patuli suspensus culmine lignione pia mutans discriminis iram, Pax crucis ipse fuit, uiolentaque robora membris Inlustrans propriis poenam uestiuit honore, Suppliciumque dedit signum magis e
Abbreviated transcription (Latin):
Q uat tuor inde plagas qua drati colligit orbis
Splendidus austoris de uestice fulget eous:
Occiduo sacre lambuntur sidere plaNlȩ
Acton dex tratenet mediũ leua erigit axem
Cunctaq de mẽbris uiuit nat᷑ura creaNis
Etcruce comͣplexũ xp̃s regit undiq mundum
Scribitur & titulus hic est rex iudaeorum.
Quonihul aditate uacet. namcȩlitus actum
Hochebrea refert hoc greca latinaq lingua¬
I oc docet una fides unũ ter dicere regem:
Huius in exuiuis sors mittitur. ut sacra uestis
Intemerata manens axposcisma ue taret
uin eciam insontis latere exutroq cruentos
Consticui it utros merit᷑a licet omnibus unũ
Non faciat similis quauis sententia na que
Inter carnifices sco penidente latroness letro
ipifi poena trium sedilspar causa duorum:¬

Expanded text:
Quattuor inde plagas quadrati colligit orbis. Splendidus auctoris de vertice fulget Eous. Occiduo sacrae lambuntur sidere plantae. Arcton dextra tenet, medium lCunctaque de membris uiuit natura creantis, Et cruce conplexum Christus regit undique mundum. Scribitur et titulus: Hic est rex Iudaeorum, Quo nihil a deitate uacet; nam caelitus actumHoc Hebraea refert, hoc Graeca, Latinaque lingua. Hoc docet una fides, unum ter dicere regem. Hujus in exuviis sors mittitur, ut sacra vestis. Intemerata manens, a Christo uin etiam insontis latere ex utroque cruentos Constituere viros, meritum licet omnibus unum Non faciat similis quamvis sententia; namque 335 Inter carnifices sancto pendente latrones, Par est poena trium, sed dispar causa duorum
Abbreviated transcription (Latin):
Amborum merita precelso examine penians¬
U sius enum quẽ uta ferox nec morte reliquiad
In dnm̃ scelerata mouens conuitia dictis
a ordebat proprus & tãquam se ciger hircus
Ore uene noso uitem lacerabat amoenam :¬
Alter adorato per uerba precantia xp̃o
S aucia deiectũs flectebat lumina tantum¬
Lumina nam geminas arcebant uulnera palmas¬
Quem dñs ceu pastor ouem desesta ꝑarua¬
Colligit errantẽ secũq ab ducere gaudet
In campos paradise tuos ubi flore ꝑhenni

Expanded text:
Amborum merita praecelso examine pensans. Vnus enim, quem uita ferox nec morte reliquit, In Dominum scelerata mouens conuicia dictis Mordebat propriis et tamquam setiger hircus Ore uenenoso uitem lacerabat amoenam:Alter adorato per uerba precantia Christo Saucia deiectus flectebat lumina, tantuLumina, nam geminas arcebant uulnera palmasminus ceu pastor ouem deserta per aColligit errantem secumque abducere gaudet. In campos, paradise, tuos, ubi flore perenni
Abbreviated transcription (Latin):
Ausã redeptorem nodatis faucibus angens
Iufe licemanima la queo suspendit in alto.
euior ira quiden tante procruimine culpe¬
Cunctorum cui nalla foret par p̃oena malorũ.
Ixitus hic mostis tamen & sublime cadauer
stendit populis quanto de culmne lapsus¬
Pridem dis cipulus quinunc reus alta relinquens
Sulera t̃ arthareũ descendit adusq ꝓfandũ.
T unc uir a postolicus nunc uilis a postat᷑a factus
edis patiens cũ pres idis ance tribunal
tarit ut adiugulã ductus mitissimus agnus:
Nl ininiuca cohors in sontis sanguine dignũ¬
Repperiens rege qđ sc rr dixerit ee
Obicat: & uerum mendã ꝓerimine dicta:¬

Expanded text:
Ausa redemptorem, nodatis faucibus angens Infelicem animam laqueo suspendit ab alto. Lenior ira quidem tanto pro crimine culpCunctorum cui nulla foret par poena malorum. Exitus hic mortis tamen et sublime cadauer Ostendit populis, quanto de culmine lapsusPridem discipulus qui nunc reus, alta relinquens Sidera tartareum discenderit usque profundum; Tunc uir apostolicus, nunc uilis apostata factus. At Dominus patiens cum praesidis ante tribunal Staret, ut ad iugulum ductus mitissimus agnus, Nil inimica cohors insontis sanguine dignuRepperiens, regem quod se rex dixerit esse Obicit et uerum mendax pro crimine duc
Abbreviated transcription (Latin):
Imperiumq ne get lucos quȩ sẽ ꝑ ama uit¬
Idola dilexit : simili nãmore fur eries¬
Tunc coluere baal: nunc elegere barabbam
Dampnatoq pio conseruatoq prote ruo
Mut auit per utramqͣ sententiã iustam¬
Auctos mortis erat iussus quisumere lucem
A uctor lucis erat iussus qui sumere mostem
Quid dubitatis ad huc : ensectus terga fla gellis¬
Subditus ob pprius pͥoenas ampleititur omnes
Nediq nus sent it enece uella troperiret
Icufalxꝰ torua patrũ segetẽ cẽlura ne potum.
H eufacinus pilate tuum. qua gesseris ano
Crimina iudicio uigili simente piotares
Non solas lauisse manus sed cor pore toto
Debueras sacrum uenię sperare lauacrumi.¬
Corripis in sontem: sistis sub̵ p̃side regem.
Pre ponis humana do. qua moste tẽneris
Quidnm̃ numerosa cruci ꝑuulnera sigis
Cumq datus seuis ad poenã ses abiret
Militibus uilem rubri sub tegmine cocci

Expanded text:
Imperiumque neget, lucos quae semper amauitIdola dilexit; simili nam more fureTunc coluere Baal, nunc elegere Barabban. Damnatoque pio conseruatoque proteruo Mutauit per utrumque uiam sententia iustaAuctor mortis erat iussus qui sumere lucem, Auctor lucis erat iussus qui sumere mortem.Quid dubitatis adhuc? en sectus terga flagellisSubditus obprobriis, poenas amplectitur omnes, Ne dignus sentire necem uel latro periret. Heu falx torua patrum, segitem caesura nepotum, Heu facinus, Pilate, tuum! quot gesseris uno Crimina iudicio, uigili si mente notares, Non solas lauisse manus, sed corpore toto Debueras sacrum ueniae sperare lauacrum.Corripis insontem, sistis sub praeside regem, Praeponis humana Deo; qua morte teneris, Quod Dominum numerosa cruci per uulnera figis? Cumque datus saeuis ad poenam Sanctus abiret Militibus, uilem rubri sub tegmine cocci
Abbreviated transcription (Latin):
ses custo dire culpa defosse petunie moncarerem inuidi squ¬
esese non abluit qui alteri c̃ ferre denegat qđ cũ¬
e derit nona mictit. Inter diuersas tamen amxe

Expanded text:
s custodire, culpa defossae pecuniae non carerem. Invidiae sique sese non abluit, qui alteri conferre denegat, quederit, non amittit. Inter diversas tamen anx
Abbreviated transcription (Latin):
m lis arripiens sed honus ⁊pi quod liue nimis est hu¬
mili pnus de uotione coplatens culpa me sulicet arbitra
lissem ueriat. dͥin. rarẽ cum t diuina ri uerent asseri
et humana pos sit honeste tractari: Angebar rur sus¬
alia a nimi preclla turbati : & aegros enhiditus illamiri
sepe ratio cõn guerͥae qͥu a me nouerin uel ⁊ua pacer
ꝓfecisse doctrina quamquam ipsi cuncta monstraites
aliquem credatis ignuiculũ inme posse lucere: Sedeos¬
por cordis obtusi : tanquã silicis uena scint illam tenuem
uix emittit: It id ipsum parui fomitis nutrum̃t um

Expanded text:
molis arripiens, sed onus Christi, quod leue nimis est, humili pronus deuotione conplectens, culpa me scilicet arbitratlissem, ueritati denegarem: cum et diuina reuerenter adseri et humana possint honeste tractari. angebar alia rursus animi procella turbati et aegros anhelitus illa mihi saepe ratio conmouebat, qua me noueram uel tua, pater lustrat, quiddam profecisse doctrina. quamquam ipsi cuncta monstrantes aliquem credatis igniculum in me posse lucere: sed torpor cordis obtunsi tamquam silicis uena scintillam tenuem uix emittit, et id ipsum parui fomitis nutrimentum
Abbreviated transcription (Latin):
libent in ꝑͣtias Nonsemꝑ aquila suꝑ nubes eleuata ꝑuolitat
sed etiam remissiorib aliquando pennis descendit adt̃ra
cpe belliger miles armis quib ad suctus est dimite dele¬
ctatur et ludere At forsitan ut ab hoc te molestia ꝑlegen
di carminis in occultis abducas talib me blandȩora¬
tionis uocibus alloqueris Cur inquiens afͦ fabilis a nuce quẽ
gra purȩ dilectionis amplector dũ me p̃fusius niteris
uenerari pceteris & fid  pposid sedulitate sctꝰtaris.
alios a qua neglectos offendis quicũ sint doc trina
n impares & una mecũ soleant religio
tate coniungime potissimũ acsolũ eligas. uel se

Expanded text:
libenter impertias. Non semper aquila super nubes elevata pervolitat; sed etiam remissioribus aliquando pennis descendit ad terram. Saepe belliger miles armis, quibus 141 assuetus est dimictatur et ludere. An forsitan, ut ab hac te molestia perlegendi carminis in occultis abducas, talibus me blandationis uocibus adloqueris: cur, inquiens, adfabilis amice, quem gratia purae dilectionis amplector, dum me profusius niteris uenerari prae ceteris et fidi propositi sedulitate sectaris: alios tamquam neglectos offendas, qui dum sint doctrina con inpares et una mecum soleant religiosae fidei societate coniungi, me potissimum ac solum eligas uel se
Abbreviated transcription (Latin):
et dense tenebris oꝑta quar diuiui sacra gens
ageb it lux erat orbi. quae modo in coro species
ꝓbacur. Orbecuscepia pars fidei ł uigrat xpo¬
reliquos enebris obruit error. sic meoquas¬
fe ret actus. hora cunc ooisetbogrĩs secundet
doneo optatã patriam ueatur laetus idurb
DEUIEIRO TE TRAAE TRO CATVETICO XUIII¬
ecrum dactilicũ urtrameru. catalerticu
constat exspondeo dactilo catalecto dac lo

Expanded text:
et densae tenebris operta, qua dei uiui sacra gens agebat, lux erat orbi, . quae modo in toto species batur orbe, cum sanctae pia pars fidei fulgeat Chreliquos tenebris obruat error: sic meo, quaferet actus hora, Cuncta Niceta Dominus secundet, Donec optatam patriam vehatur Laetus ad urbem. 19. De metro tetrametro catalectico. Metrum dactylicum tetrametrum catalecticum constat ex spondeo, dactylo, catalecto, dactylo,
Abbreviated transcription (Latin):
Ipie est principium Namsicat dar us habet ur¬
In ginitore manens ge nitoi quoq clarus ĩn ipso¬
Permanet et rerum capui it ds unus ubiq
N onquia qui sammus pater est a filuis huic en¬
Sed quia quodsummus pater est &e filius hoc eit
S ic au ipsedocens. ego in patte & par er inmeent
Aursus egoatq pater unum sumus. arrius unum
Debet icite: sumusq iabellus esse fatendum
sefidem terram ast huc non amplectitur uñam

Expanded text:
Ipse est principium: nam sicut clarus habeturIn genitore manens, genitor quoque clarus in Permanet, et rerum caput est Deus unus ubique. Non quia qui summus Pater est, et Sed quia quod summus Pater est, et Filius hoc est. Sic ait ipse docens: Ego in Patre, et Pater in me est. 191 Rursus: Ego, atque Pater, unum sumus. Arrius UNUM Debet scire, SUMUSque Sabellius esse fatendum. Iste fidem ternam, ast hic non amplectitur unam
Abbreviated transcription (Latin):
Impugnant sua dicta uiri quibi achia nudos
Ostendunt certa humeris. niltradete docti
Sediamum certare cãti prudentia quor um
Stulta iacet quia uana dõ est sapientia mundi
Hiclo quicur nimis ille tacet hic ambulat hic nu
Alter amat fletus. alter crispare ca chinn ar
Diuersisq modis par enti uesãnĩa canccis
Interea dumtite uiam sermone le uanius
S oes ꝙ fidesq meum comitantur in ardua gressu
Blandius ad summam tandem per uenimus arcem:
decreatione mundimnulta
drait. Dicebat enimmunda
a itomis conslaro. Iacet alo¬
nimis. sicut petagorici qui
quinqueniuodo ebant & pr
qr in quenmumsilor. des
peripatedius seri ereu¬

Expanded text:
ucere sectas Inpugnant sua dicta uiri, qui brachia nudis Ostendunt exerta umeris, nil tradere docti Sed tantum certare cati, prudentia quorum Stulta iacet, quia uana Deo est sapientia mundi. Hic loquitur nimis, ille tacet; hic ambulat, hic stat; Alter amat fletus, alter crispare cachinnum: Diuersisque modis par est uesania cunctis. Interea dum rite uiam sermone leuamus Spesque fidesque meum comitantur in ardua gressum, Blandius ad summam tandem peruenimus arcem. de creatione mundi multa dixit. Dicebat enim mundum ex atomis constare. Tacet nimis alter sicut Pythagorici, qui quinquennio discebant, per quinquennium silentes Peripateticus, stat
Abbreviated transcription (Latin):
s
inacaoe non siinte de nidimagine. sa
iibus humanis manicas ribuere fig u u¬
oꝰ phar seoru cuuis dim principis intrat
Cla rificare domu non esca samere cantum
lquam ⁊une facdi cuenerat ille preia
Fu lomic peripicda distertus uenti e tumnebar
lenus uius rauidac catera ius pendera auus

Expanded text:
s dabant non sponte Dei, sed imagine falsa Visibus humanis magicas tribuere figurast Pharisaeorum cujusdam principis intrat Clarificare domum, non escam sumere tantum, Ad quam tunc facili convenerat ille precatu. Hic homo perspicuo distentus ventre tumebat Plenus aquae, gravidamque cutem suspenderat alvus
Abbreviated transcription (Latin):
dan incumulato cermne messem
I Niguis dñs sineroe lan uere colonis
Discipulosq alios quorũmens coriara
Puraq simplicitas numero meritoq res ulrens
Aurea libra fut uelintͣ agnos precipit inter
S angͥninens proprare lupos aderite dicens
ũra potestatis nulli metuatis ut hostem
ipereasꝓ minas & scorpionu adq nimi ca
Omiia uirtiris sensiierate pͥdea:¬
Ncillo mes familis ferita hersa nocebt

Expanded text:
dantem cumulato germine messem Exiguis Dominus sineret languere colonis, Discipulosque alios, quorum mens conscia Puraque simplicitas numero meritoque refulgens Aurea libra fuit, uelut agnos praecipit inter. Sanguineos properare lupos \'adsumite\' dicens lura potestatis, nullum metuatis ut hostem; Vipereasque minas et scorpion atque inimicae Omnia uirtutis sensu calcate fideNulla meis famulis
Abbreviated transcription (Latin):
ubiaceat cobis quantuꝗd nomin uestra
Seribat inȩtet noceiestis littera ubro.¬
us st quippe dĩ uit am pre ponere ̃ac as
Nammerito cessante bono miracula nilson.
Qui faciunt plerũ ⁊ mali quious arbit orbis
N escio uos dic turus erit discedite cunca
A rufices scederu reb qui semꝑ inuiquis¬
Diuinuni fimulastis opts sict pore morsi
Car minib quidã cianis me phit finoris

Expanded text:
Subiaceat uobis, quantum quod nomina uestra Scribat in aeterno caelestis littera libro\us est quippe Dei uitam praeponere factis. Nam merito cessante bono miracula nil sunt, Quae faciunt plerumque mali, quibus arbiter orbis \'Nescio uos\' dicturus erit, \'discedite cuncti Artifices scelerum, rebus qui semper iniquiDiuinum simulastis opus\'. sic tempore Moysi Carminibus quidam uanae Memphitis in oris
Abbreviated transcription (French):
De monico cuncata globo. sedsqua meus anguis
I inperioso sacrĩ fagiens miracila uerbi
orde tuo de puisus abit uolucresq ꝑauras
nchaos infe: ne lapsus penetrale gehenne
Se pre iñ gens giros soptera ueluar ia ⁊ rixeit

Expanded text:
emonico cuneata globo; sed squameus anguis Imperiosa sacri fugiens miracula verbi, Corde tuo depulsus abit, volucresque per auras In chaos infernae lapsus penetrale gehennae, Septem ingens gyros, septena volumina traxit
Abbreviated transcription (Latin):
Aaboret partes arcti uertunter ⁊ angui
P ost hes erto phi lax pariterq corora genas
Prolapsus lra aus cephous & asice pia
A unga i per sus del toton ⁊ an dro mede atrũ.
Pega sus & del phin telum q aquila anguatenensq
Signfer inde est sub bis fex hunc sicdera coplent
Huc aries taurꝰ genimcancer urgo leo
Uibra sior pius tr chitenens ccipri cord uriti
Qui tene ⁊ pisces possiut in partibus austri.

Expanded text:
Ad Boreae partes Arctoi uertuntur et Anguis, Post has Arctophylax pariterque Corona, genuque Prolapsus, Lyra, Auis, Cepheus et Cassiopea, Auriga et Perseus, Deltoton et Andromedae astrum, Pegasus et Delphin Telumque, Aquila Anguitenensque. Signifer inde subest, bis sex et sidera complent Hunc: Aries Taurus Gemini Cancer Leo Virgo Libra Scorpius Arcitenens Capricornus et urnam Qui tenet, et Pisces. post sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ une qđ siplicitate rustica caret . qufticetuide cora¬
satis urbanitate e. ex politu: ut utina abscidant᷑ qͥuos
ctbant. Notandũ sane qđ allegoria aliquando factis
fuisse nasciturũ. Aliquando stictis sinul et uerb
una eadeq res allegoriaȩ signbt̃ stictis quide et
aspectu et unxit eũ samuhel in medo fratrum
mediatore dĩ et hominu decoru quide sapiera
et uirtute. sed sui fuisse sanguinis effusione roi
eundemq: unctu ido patre oleo laeticite pesor
historicare uiquando typica aliquando tropolezica
ide morale ratioma uiquando in igo gen hoce sensu
ad iuperiore᷑ ducente figurate denuntiat. Cerlita¬
ramnaq hiscoriã figuracur eufaccura primbri

Expanded text:
dictum simplicitate rustica caret, et satis faceta urbanitate expolitum est, ut: Utinam abscindantur qui vos conturbant. Notandum sane quod allegoria aliquando factis,fuisse nasciturum. Aliquando factis simul et verbis una eademque res allegorice significatur: factis quidem, ut aspectu, et unxit eum Samuhel in medio fratrummediatorem dei et hominum decorum quidem sapientia et uirtute, sed sui fuisse sanguinis effusione roseum, eundemque unctum a deo patre oleo laetitiae prae chistoricam rem, aliquando typicam, aliquando tropologicam, id est, moralem rationem, aliquando anagogen, hoc est, sensum ad superiora ducentem figurate denuntiat. per historiam namque historia figuratur, cum factura prim
Abbreviated transcription (Latin):
L ine cirias po ter sidonia q arua pecenteñ¬
Anuia ÷ onace utio quam̃ sps atroe¬
U euabit stimulis mulier cͥa nanea rogaliut
Secanibus conͤessi patem quimore sagaci
Semper odorate recubarl adlimina mense¬

Expanded text:
Sidoniaque arva petenAnxia pro natae vitio, quam spirVexabat stimulis, mulier Chananaea rogabat, Se canibus confessa parem, qui more sagaci Semper odoratae recubant ad limina mens
Abbreviated transcription (Latin):
L abentẽ dnĩ. nil tanto in gurgie pas siyn
ui portus fuit illa manus: pelariq̃ uiator
ibera per uitreos nouit uestgia campos¬
Ge nesar inde solidño ueniente coloni
In firmos traere suos. ut fimbria saltem

Expanded text:
Labentem Domini, nil tanto in gurgite passum: 263 Cui portus fuit illa manus, pelagique viator ibera per uitreos mouit uestigia camposGenesar inde soli Domino ueniente coloni Infirmos traxere suos,
Abbreviated transcription (Latin):
Qđꝙ magis stupcar co finos ablata repleruNł
ł ragmina bissenos. populisq uorantibus aucta
Que reddit acunctis non est dita copia mensis¬
amq senes centem gelidi sub cȩrula ponti
Oceano rapiente diem cum pallor adessec¬

Expanded text:
que magis stupeas, cophinos ablata replerunt Fragmina bissenos, populisque vorantibus aucta, Quae redit a cunctis, non est data copia mensis senescentem calidi sub caerula ponti Oceano rapiente diem, cum pallor adesse
Abbreviated transcription (Latin):
Disce fuisse da pes epalas nutriut edenido
U ulgus & adtͦrite creuerunt morsibus esce¬
Relliquiasq suas sportarum culmina septem
E paait sugitiua fames ubi fraz mine sumpto
Cidit habundantem modico desemine messem¬
et tamen humano quãuis in corpore xpin¬
N artis abhocuisu mortalia m̃e bra gerentem¬
Clam fuit eẽ dm. quia non absconditurumquam
Irbs in monte sedens modio nec subditur ardens

Expanded text:
Disce fuisse dapes, epulas nutrivit edendo Vulgus, et attritae creverunt morsibus esRelliquiasque suas, sportarum culmina septemExpauit fugitiua fames, ubi fragmine sumpto Vidit abundantem modico de semine messemec tamen humano quamuis in corpore Christum, Matris ab occasu mortalia membra gerenteClam fuit esse Deum, quia non absconditur umquam Vrbs in monte sedens, modio nec subditur ardens
Abbreviated transcription (Latin):
nde me ans fenit᷑ um cerhit considere cecum
Q uimale pregnantis di lapsus uentre parentis
In luce sie luce ruit: tunc sangumis ille
Conditor humanimundiq orientis origo¬
Imperfecta diu proprii non passus haber
Membra operis natale lutu ꝑ daustra gͦenarum
N ec uisum tamen ante capͥt. quã uoce iubentis
Accepta dni siloam uenisset adundam¬
Et consanguinei fotus medi camine limi¬
Pura oculõs fouisset aqua moꝵ ergo gemelle
Uultibus effulgent acies: tandeq merentur
Ignotumspectare diem: cognoscite cuncti¬
Mistica quid doceant animos miracula nros:
Ce casumus proles misete de foetibus eu¬
Portantes longo natał errore tenebras
Sed dignante do mortale sumere formam
Tegmi : humani facta est ȩ¬
Tegmi: humani facta est ex urgine nobis
Terra salutdris: quȩ fontib ab luta sacris
Clara re nascẽntis resetat spiramina lucis

Expanded text:
ecum, Qui male praegnantis dilapsus uentre parentis ine luce ruit. tunc sanguinis ille Conditor humani mundique orientis origoerfecta diu proprii non passus haberi Membra operis, natale lutum per claustra genarum Nec uisum tamen ante capit, quam uoce iubentis Accepta Domini Siloam uenisset ad undamnsanguinei tutus medicamine limPura oculos fouisset aqua. mox ergo gemellae Vultibus effulgent acies tandemque merentur Ignotum spectare diem. cognoscite cunctMystica quid doceant animos miracula nostros. Caeca sumus proles miserae de fetibuPortantes longo natas errore tenebras. Sed dignante Deo mortalem sumere formam Tegminis humani, facta est eTegminis humani, facta est ex uirgine nobis, Terra salutaris, quae fontibus abluta sacris Clara renascentis reserat spiramina lucis
Abbreviated transcription (Latin):
Quipanis tradendus erat nã corporis atq
Sanguinis ille sui post quã duo muera s anst
A tqͦ cibum potũ ꝙ dedit. quoͣ per pete nũquam
surient sitientq anime sine labe fide les¬
rotinus inudam sedes ubiliuot habebat
Sp̃s intrauit te terrimus: armaq sumens
ndnm̃ set uile dedet consus gore bellum
E actus grande nefas parua merade: neq illi
Culpadatur pretio sedinherent crimina faclo

Expanded text:
Qui panis tradendus erat: nam corporis, atque Qui panis tradendus erat: nam corporis, atque Sanguinis ille sui postquam duo munera sanxit, Atque cibum, potumque dedit, quo perpete numquam Esuriant, sitiantque animae sine labe fidelesin Judam, sedes ubi livor habebat, Spiritus intravit teterrimus, armaque sumens In Dominum, servile dedit consurgere bellum, Pactus grande nefas quauis mercede: neque illi Culpa datur pretio, sed inhaerent crimina facto
Abbreviated transcription (Latin):
Celo ad sertore ac nec sic ag̃ noscere pm
Gens uoluit iudea dm̃. pars esse ferebat
Hoc tonirum parsangłi cã crepiusse loquela
Ogens ceta oculis ogens durissima corde
Numꝰ tonitrus potuit: ⁊ pm̃ scũ angłs ullus
Auctorem generare suũ : qui nomine patris
Audito res ponsadaret sedabore tonantis¬
Natũ ag noscentis populus quo crederet adst anis
Voꝵ emissa suo respondit consona uerbo¬
nnãa tunc sacre celebrãns pm iera cȩ ne¬
asc hules  im̃re dipes. liumileq ministrum
S e faciens & grͣatã scus exẽpla relinquens¬
Linte olo accinetus tantum indinauit honorem
Discipulis ut᷑ sponte sius lauans uesligia cunctis
Nec iudam exciperet : que proditionis inuquȩ¬
Nouerat auetorem sed niltibi gloria se ue
Traditer illa dabat pedibus consistere mundis
Quis ensu pollutus eras ue lut omne se pulcrum¬
I feriora gerens albe uelamina forme
Sor dibus interius foedoq cadauero plenum:
Nec dnm̃ latuere doli scelerisq futuri
Pro didit auibore: panem cuitradidit ipse

Expanded text:
elo adsertore? ac nec sic agnoscere Christum Gens uoluit Iudaea Deum; pars esse ferebat Hoc tonitruum, pars angelicam crepuisse loquellam. O gens caeca oculis, o gens durissima corde! Num tonitruus potuit Christum, seu angelus ullus Auctorem generasse suum, qui nomine Patris Audito responsa daret? sed ab ore TonantNatum agnoscentis, populus quo crederet adstans, Vox emissa suo respondit consona uerbonnua tunc sacrae celebrans per munePaschales ex more dapeSe faciens, et grata suis exempla relinquensLinteolo accinctus tantum inclinavit honorem, Discipulis ut sponte lavans vestigia cunctis, Nec Judam exciperet, quem proditionis iniquNoverat auctorem. Sed nil tibi gloria, saeve 314 Traditor, illa dabat pedibus consistere mundis, Qui sensu pollutus eras, velut omne sepulcrumxteriora gerens albae velamina formae, Sordibus interius, foedoque cadavere plenum. num latuere doli, scelerisque Prodidit auctorem, panem cui tradidit ipse,
Abbreviated transcription (Latin):
halet pepigo & pa ÷ is
sum & est polis semus
sigruificans. Pacsco
pueem facio & pmitto
sicut iN hoc loco la¬
ascor etiam adipiscor. ut
urgilius M. ortem pro
laude pauiser id a dipis ca
diat ur quia de iarios
omif ie regis

Expanded text:
habet, pepigi et pactus sum et est polissemus significans. Paciscor pacem facio et promitto sicut in hoc loco. Paciscor adipiscor, ut Virgilius mortem pro laude pascisci adipisci. dicitur, quia denarius nomine regis
Abbreviated transcription (Latin):
N on aliam sed pror sus eam. qua munerẽ plenã¬
Lucis ab infernis releuans ad sidera uer
teluansq pllam pacer istat mne met in hora
Saluifua sed in hanc ideo uenitamen horam¬
Clarifica dixit nomentuum magnaq celo

Expanded text:
Non aliam, sed rursus eam, quam munere plenaLucis, ab infernis relevans, ad sidera duxit. Exclamansque palam; Pater, ista memet ab hora Salvifica: sed in hanc ideo veni tamen horamClarifica, dixit, nomen tuum; magnaque coelo
Abbreviated transcription (Latin):
Tantundem sceleris terdena nomi mata sumens
Argenti paruo cȩ catus munere gessa
Quantum cuncta simul terrarũ regnamarisq¬
Diuitias omnemq uagis cunubibus e chram
Si caperet gesturus eiat: neq enim bona mundi
Sufficerent. magni fuso prosanguine xp̃i:
Qui pater est mundi qui fecerat hunc quoꝗ nasci
Aꝙ atinã sterilidinatus matre neqiissei¬
Natalem sentire diem nec luminis huius
Hausisset placidas flabris uitalib auras
Aet notor pore latens: miseroq fuis set
Sors melior nescire datam quã ꝑdere uitam
A ac male fusas humo confeston munera luces
Perderet ũt puluis quẽ uentus ꝓicit ingens
A facie tre rapidisq uolatibus actus
Sp argitur inuacuas nebulis obscurior umbras:¬

Expanded text:
Tantundem sceleris ter dena nomismata sumens Argenti paruo caecatus munere gessit, Quantum cuncta simul terrarum regna marisqDiuitias omnemque uagis cum nubibus aethram Si caperet, gesturus erat: neque enim bona mundi Sufficerent magni fuso pro sanguine Christi, Qui pater est mundi, qui fecerat hunc quoque nasci. Atque utinam sterili damnatus uentre nequissNatalem sentire diem, nec luminis huius Hausisset placidas flabris uitalibus auras Aeterno torpore latens, miseroque fuisset Sors melior nescire datam quam perdere uitam: Aut male fusus humo confestim munera lucis Perderet ut puluis, quem uentus proicit ingens A facie terrae rapidisque uolatibus actus Spargitur in uacuas nebulis obscurior umbras
Abbreviated transcription (Latin):
Cam moueas oriorã p̃remis melliq ue ne num¬
Inseris & blanda dñm scbimagine prodis
Auaid sociumsi mulas & amica fraude salutas¬
Numqua.: aut̃ pax coniurat i ienses
A ut trucalenta pio lupus oscula porrigit agno.
raditus er ouiris scs operator iniqũ
Inse petrine qͣuã pius apietate uacaret

Expanded text:
Cum moueas, ori ora premis mellique uenInseris et blanda Dominum sub imagine prodis? Quid socium simulas et amica fraude salutasnt pax coniurat in enses, Aut truculenta pio lupus oscula porrigit agno. Traditus ergo uiris operator sanctus iniquis Ense Petri, ne qua pius a pietate uacaret
Abbreviated transcription (Latin):
reponant Horũ itaq mores urepudiidis estimo sed pinsita
consuetudine uel natura tmccandos utquis q magis ingo
nio uoluplarius ad quirat urdo Nec diffir qua occisione

Expanded text:
reponant. horum itaque mores non repudiandos aestimo sed pro insita consuetudine uel natura tractandos, ut quisque suo nio uoluntarius adquiratur Deo. nec differt qua quis o
Abbreviated transcription (Latin):
maluerunt. Nã et uocale breue que .q. et .ii. et
uocali qualibet. exciperet : uoluer ee cõmunem
Vt lucretius. Quce calidum fatiunt aquae tactũ
syllabas deputauer : Vt uirgilius. Aestusq pliuuas¬
que et agentes frig ora uentosel sitibi lamauetolo
cure primum aspera silua. Lappȩ que tribuliq
decernunt Idem uocale infine uerbi breuem
quae excipit᷑ alittera.⁊. int cmunes spillabas¬
deputauit. Vt euriq zepheriq conat domus
Auieade libertate sin aliphi utebatur siqͥ de
et .m. ubi uoluit infine uerbi positã a suꝑ uenien¬
ramianerr ꝑmisit. Vt sit pecori .÷. pio: quanta¬
Vt insulae ionio in magno quȩ cuncta poetas
posteriores ut dixi aiscinctius obseruare repperies.
PEMETRO EALEUTIO:
crum quia demetro heroico que uidebant
tractauimꝰ libet et alioru genera metroru ea du¬
tax at quȩ magisũ sui haberi repperim paru ꝑ com

Expanded text:
maluerunt. nam et uocalem breuem, quae q et u et uocali qualibet exciperetur, uoluerunt esse communem, ut Lucretius: quae calidum faciunt aquae tactum syllabas deputarunt, ut Virgilius: aestusque pluuque et agentes frigora uentos Vergilius georg. curae, primum aspera silua / lappaeque tribulique decernunt. idem uocalem in fine uerbi correptam, quae excipitur a littera z, inter communes syllabadeputauit, ut euriqeadem libertate synalipha utebatur, siquidem et m, ubi uoluit, in fine uerbi positam a superuenienremanere permisit, ut: sit pecori, apibus quantt insulae Ionio in magno Vergilius Aen. poetas, ut dixi, distinctius obseruare reperies. metro falleucio uerum quia de metro heroico quae uidebantur tractauimus, libet et aliorum genera metrorutaxat quae magis usui haberi reperimus, parumper com
Abbreviated transcription (Latin):
indigeat. ci ndu ÷ uit qđ .x. lictera duplex
uerbi non poriit ꝓducere fine prioris uerbi qđ
inbreue desierat uocue ut pontib: instratis c̃dux
nifallor Cn inmedio uerbo c̃sonanti alteri fuerit
primor dio fuerit ilii subiecte c̃sonanti ut gneus
gnarus ꝓfecto ultima syllaba uerbi prioris
Sumbreuẽ defierit uocale. breue hane ut fuerat
remanere ꝑmittit. Neq ullc̃ pducendi habet
potestate ꝓspero este quidit. Nec tam hostoto
ita ut .l. et .r. qul comniunes syllabas facere solent
liquas &ia exeplis ipse plurinicũ dis cernere

Expanded text:
indigeat. Sciendum est autem quod x littera duplex uerbi, non potest producere finem prioris uerbi quod in breuem desierat uocalem, ut: pontibus instratis conduxni fallor, cum in medio uerbo consonanti alteri fuerit primordio uerbi fuerit alii subiecta consonanti, ut Gneus, gnarus, profecto ultimam syllabam uerbi prioris, si in breuem desierit uocalem, breuem hanc, ut fuerat, remanere permittit, neque ullam producendi habet potestatem, Prospero teste, qui ait: nec tamen hos toto ita ut l et r, quae communes syllabas facere solent.sint, quas etiam exemplis ipse plurimum discernere
Abbreviated transcription (Latin):
in gicaubelis ulae Dramaem latine fabula dicitur
quo generae scriptae quote moeri ped in quo uiaducit
rcͥpernt Exegomaticon eł enarratiuu i quo poeta ipseloqat
sie ulius it positiono ꝑ sono ut sehol treslori georgicitetꝰ¬
et primi pars quarti lae iucretii carmina & hissimilia
quo genere apud nos scriptsis parabole salomonis. et eedes ialtes¬
quie issia lingua sic et psal eriu metro constat cũ ostfigrũ

Expanded text:
et fabulae drama enim Latine fabula dicitur. quo genere scripta est: quo te, Moeri, pedes? an, quo uia ducit,r. Exegematicon est, vel enarrativum, in quo poeta ipse loquitur sine ullius interpositione personae, ut sunt tres libri Georgiciet prima pars quarti; item Lucretii carmina, et his similia. Quo genere apud nos scriptae sunt Parabolae Salomonis et Ecclesiastesin sua lingua, sicut et Psalterium, metro cons
Abbreviated transcription (Latin):
lingua melius qͣ scriptasc᷑ edita requirit᷑. habemꝰ tam̃
nos et intranslatione unde demiꝰ exemplũ. dictũ est ĩpsalmo
illiͦs secundũ similitudine serpentissic aspidis surde¬
et postrema uersus si uae sententiȩ similesillab as finiunt᷑
Vt ecclesi astes melius ei uidere qđ cupias quã desiderare
qđ nescias et gerũ melius ẽ a sapiente corripi quam
stultorũ adblatione decipi hac figura et poetae. et
oratores sepe utunt᷑ poetȩ hoc modo ꝑuia diuisi patuer
cerula ponti. Dratores uero ita beatus ob: do soli si quȩ
cognitꝰ intranquillitate ad nrãm noticiĩ ꝑducendus
tactus est uerbere ut odorẽ suariĩ uiriũ tanto latius
papa gregorius sepissime usus fuisse reppegot : Ec huius¬
modi orationes eẽ reor quas lueronimꝰ c̃oinas retroru

Expanded text:
lingua qua scriptura est edita requiritur. habemus tamen nos et in translatione unde demus exemplum. dictum est in psalmo: illis secundum similitudinem serpentis, sicut aspidis surdet postrema uersus siue sententiae simili syllaba finiuntur, ut ecclesiastes: melius est uidere quod cupias, quam desiderare um cap. VII: Melius est a sapiente corripi, quam stultorum adulatione decipi. Hac figura poetae et oratores saepe utuntur. Poetae hoc modo: Pervia divisi potuerunt caerula ponti. Oratores vero ita: Beatus Job, Deo soli sibique cognitus in tranquitactus est uerbere, ut odorem suarum uirium tanto latius papa Gregorius saepissime usus fuisse reperitur. et huiusmodi orationes esse reor, quas Hieronimus concinnas rethoru
Abbreviated transcription (Latin):
olet aliquoties in scripturis ordo uerborum causa¬
decoris alit qua uulgirs ui adicendi hauet figurac
muenuris louiod grãmatici gret ꝗ scema uo eantiho s babitu
ł formã ł figurã recte nominamus quia ꝑhoc quod amodo
uestitur et ornatur oratio. Solet ueru tropica lo ciitio
pe pperiri quae fit tranlata dictione aꝓpria significatione
ad non ꝓpria similitudine neccessitatis aut ornat gatia
Ecqͥdẽ loriant᷑ geci taliu sefiguraru siue croperu fuusse
repertores. Sđut cognos ccis dilet cissime fili. Cognos cant
om̃s quihaet legere uoluerint quia sca scriptura ceteris
lumlitate qi a aduita ducit i&na. sđe antiqͥ tice ctipsa
p̃minet positione dicendi. Pacuit milbi collectis de ips
exeplis ostendereiquia nihil huius modi scematu siue rropors
ualene p̃tendere saec ularis aeloquentiae magistri quo dcn
cpalesis ẽpircuxis Para nomasia. Scesiso nomaton Pam¬
nomoeon. Omo eutheleuton Omo coptoton. Polopcoton

Expanded text:
olet aliquoties in scripturis ordo uerborum causdecoris aliter quam uulgaris uia dicendi habet figuratus inueniri. quod grammatici Graece schema uocant, nos habitum uel formam uel figuram recte nominamus, quia per hoc quodam modo uestitur et ornatur oratio. solet iterum tropica locutio reperiri, quae fit translata dictione a propria significatione ad non propriam similitudinem necessitatis aut ornatus gratia. et quidem gloriantur Graeci talium se figurarum siue troporum repertores. sed ut cognoscas, dilectissime fili, cognoscant omnes qui haec legere uoluerint quia sancta scriptura ceteris uel utilitate, quia ad uitam ducit aeternam, sed et antiquitate et ipsa praeeminet positione dicendi, placuit mihi collectis de ipsa exemplis ostendere quia nihil huiusmodi schematum siue troporum ualent praetendere saecularis eloquentiae magistri, quod noepanalempsis, epizeuxis, paronomasia, schesis onomaton, paromoeon, omoeoteleuton, omoeoptoton, polyptoton,
Abbreviated transcription (Latin):
asq eccl esiasticis inbucre stuciui Iti et in metriaer aute
que diunis none in coginta libris tesolert in seruerem
Cui etiani defguris ÷ modis locutionũ que agrecis scemata
ł tropidicuntur pasequs sini cari libellu non in gruum duxi¬
iq dilettionem sedulus exoro ut lettioni opera impenlas
uarti:axime luter iru inquib: nos ui ĩ haberi credim

Expanded text:
sque ecclesiasticis imbuere studui, ita etiam metrica arte, quae divinis non est incognita libris, te solerter instruerem: cui etiam de figuris vel modis locutionum quae a Graecis schemata vel tropi dicuntur, parvum subjicere libellum non incongruum duxie dilectionem sedulus exoro ut lectioni operam impendas, illarum maxime litterarum in quibus nos vitam habere credim
Abbreviated transcription (Latin):
Reges ꝓherode principes pilato positos iplinteliexer
inultima parte p̃cerlentis uersus et in principiosi quentis
Vt stantes erant pedes nri inatrustuis hierusalem
medereliqr fontẽ aquiuȩ et foder̃ sibicist nas. cist nas
dissipatas q c̃ tinere ñ ualent aquas Ana fora õ. relatio

Expanded text:
ro Herode, principes pro Pilato positos apostoli intelultima parte praecedentis uersus et prima sequentis, ut: stantes erant pedes nostri in atriis tuis, Hierusalemme dereliquerunt fontem aquae uiuae, et foderunt sibi cisternas, cisternas dissipatas, quae continere non ualent aquas Vulga
Abbreviated transcription (Latin):
ł pi⁊ euxis e. eide uerbi in edem uersu sine aliqua dilatione
ẽgeminatio. Vt csolamini csolamini populusms dicit d suit
Et iteru eleuare cleuare c̃surge hierusale & iterũ uiuens
nom̃. Paro nomasia est denominatio dr̃ quoties dictio
pene similis ponit᷑ in significatione diuersa uttita
opirios uidetr c̃cisionẽ . Noseni sum circũcisio qͥspu
do seruim. qua isaias ꝓpli&a figura digancissime insua
linqua confecit ubi. ut. Expectauiut fricoret iudiiu
tera. Sic uerborũ similitudine teperauit ut ꝓmesphat
diceret mesaphaa et ꝓsadaca. poneres sRaca. Scesis¬
onomacone multitudo nominũ c̃iunc coru diuerso
sono unã rem legnificantiu. Et ue genai. percatrici
populo griui iniquitate somimi nequa fili scleratis. et inpsalmo

Expanded text:
pizeuxis est eiusdem uerbi in eodem uersu sine aliqua dilatione geminatio, ut: consolamini, consolamini, populus meus, dicit deus et iterum: eleuare, eleuare, consurge Hierusalem Vulgata Is. 51,nomen. Paronomasia denominatio dicitur, quoties dictio pene similis ponitur in significatione diversa, mutata operarios, videte concisionem; nos autem sumus circumcisio, qui spiritu Deo servimus. Quam Isaias propheta calingua confecit, ubi ait: expectaui ut faceret iudicium tera, sic uerborum similitudinem temperauit, ut pro diceret mesaphaa et pro sadaca poneret suaca. schesonomaton est multitudo nominum coniunctorum diuerso sono unam rem significantium, ut: uae genti peccatrici, populo graui iniquitate, semini nequam, filiis sceleratis
Abbreviated transcription (Latin):
Laudat: & egregie tribuit sua uota rapmȩ
entumerat ad mestilugentia culmina tecti¬
Deflentemq domum. moriens ubi iurgo iacebat¬
xtremum sortitadiem trepidusq tumultus
funciepeas mon bundnso iulaion&s Limus nauente geleo

Expanded text:
egiae tribuit sua uota rapinae. Ventum erat ad maesti lugentia culmina tectDeflentemque domum, moriens ubi uirgo iacebaxtremum sortita diem, trepidusque tumultus Funere
Abbreviated transcription (Latin):
lactuupt ultimũ. T rocheu uero loco tantu ultinio
uł ut quida diffirnunt. sponarii ultimo loco sepet in
omnib. pt quintu. Trocheu uero nusꝗ qr et siultima
breius eit natura tunspondeu facit aduotun
poetaru quia ut ꝓdixim ultim iuersus omnissrli¬
o in iifforun accipiunt. Alioqum legitinum
mer.xi .iiii. teporii uersus examer n habebit
quȩ coc illũ : sui pterciano habere decebat qđ habet
ub apleninmumas huius exemplu. Culmina
nulta polos ridianti lumine copient. hoc metra

Expanded text:
aeter ultimum, trocheum uero loco tantum ultimo; aeter ultimum, trocheum uero loco tantum ultimo; uel, ut quidam definiunt, spondeum ultimo loco semper et omnibus praeter quintum, trocheum uero nusquam, quia, etsi ultima breuis est natura, tamen spondeum facit ad uotum poetarum, qui, ut praediximus, ultimam uersus omnis sylerenter accipiunt. alioquin legitimum numerum XXIIII temporum uersus exameter non habebit, quia tot illum pro sui perfectione habere decebat, quot habet libra plena semiuncias. huius exemplum: culmina. multa po.los radi.anti. lumine. complent Vena