comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in die illo. Misitq gedeon nuntios
in omnẽ montẽ ephrau dicens. Des¬
cendice in occursum madiau: & oc¬
cupate aquas. usq bethbera atq ior¬
danen. Clamauitq om̃is ephraun:
& preoccupauit aquas usq bethbera.¬
Apprenensosq duos uiros mactian
oreb& reb. interfecit. Orebin petra
oreb: ⁊ eb uero in torculari ⁊eb. st
ꝑ secuti sunt madian. capita oreb&
tehportantes ad gedeon: trans flu¬
enta iordanis. Dixeruntq ad eum
uiri ephraim. Qͥd est hoc quod facere
uoliusti: ut ñ nos uocares cũ ad pug¬
nam ꝑgeres contra madian: Iurgan¬
tes forticer: & prope ium inferentes.
Qulz ile responcdit. Qa cuumi
tale facere potui. quale uos fecistis:
Nonne melior est racemꝰ ephraun
uindemiis abiezer: in manꝰ ur̃as tra¬
didit dñs pͥncipes madian. oreb &
reb. Quid tale facere potui: quale
uos fecistis: Quod cũ locutꝰ esset:
requieuit sp̃c eorum quo tumebaq̃
concra eum. Cumq uenisset gede¬
on ad iordanem. transiuit eũ cum

Expanded text:
dian. Misitque Gedeon nuntios in omnem montem Ephraim, dicens; Descendite in occursum Madian, et occupate aquas usque Beth-Bara atque Jordanem. Clamavitque omnis Ephraim, et praeoccupavit aquas usqapprehensosque duos viros Madian Oreb, et Zeb interfecit, Oreb in Petra Oreb, Zeb vero in torculari Zeb, et persecuti sunt Madian, capita Oreb et Zeb portantes ad Gedeon transfluenta Iordanis dixeruntque ad eum viri Ephraim quid est hoc quod facere voluisti ut non nos vocares cum ad pugnam pergeres contra Madian iurgantes fortiter et prope vim inferentes quibus ille respondit quid enim tale facere potui quale vos fecistis nonne melior est racemus Ephraim vindemiis Abiezer in manus vestras tradidit Dominus principes Madian Oreb et Zeb quid tale facere potui quale vos fecistis quod cum locutus esset requievit spiritus eorum quo tumebant contra eum cumque venisset Gedeon ad Iordanem transivit eum cum
Abbreviated transcription (Latin):
set rex ad se: dixit ei. Tune essiba:
R ille respondit. Ego sum seruus
tuus. & ait rex. Num suꝑest ali¬
quis de domo saul. ut faciam cum
eo misccłiam dei : Dixit q siba re¬
gi. Suꝑest filius ionathan: debi¬
lis pedib. Ubi est inquit: & siba
ail regem. Ecce ait in domo est ma¬
chir filii amihel: de lodabar.
de domo machir filii amihel de lo
uid. corruit in faciem suam: & ad¬
orauit. Dixitq dauicd. Mifibosech.
Qui respondit. Adsum seruus tu¬
us. E aitͣ dauid. Ne timeas: quia
ionathan patrem tuũ. & restituam
tibi om̃s agros saulpatris tui: & tu
comedes panem in mensa mea semꝑ
Qui adorans eũ dixit. Quis egosũ
seruus tuus: qm̃ respexisti suꝑ canem
mortuũ similem mei: Le.ii.¬
ocauit itaq rex sibam puerum

Expanded text:
set rex ad se dixit ei tune es Siba set rex ad se dixit ei tune es Siba et ille respondit ego sum servus tuus et ait rex num superest aliquis de domo Saul ut faciam cum eo misericordiam Dei dixitque Siba regi superest filius Ionathan debilis pedibus ubi inquit est et Siba ad regem ecce ait in domo est Machir filii Amihel in Lodabar de dod David, corruit in faciem suam, et adoravit. Dixitque David: Miphiboseth? Qui respondit: Adsum servus tuus: Et ait ei David: Ne timeas, quia opter Jonathan patrem tuum, et restituam tibi omnes acomedes panem in mensa mea semper qui adorans eum dixit quis ego sum servus tuus quoniam respexisti super canem mortuum similem mei vocavit itaque rex Sibam puerum
Abbreviated transcription (Latin):
adadezer: & in manu eius erant uasa
argentea. & uasa aurea. & uasa erea.
Quȩ & ipsa scificauit rex dauid dño
cũ argento & auro. quȩ sc̃ificauerat
de uniũsis gentib quas subegerat
de siria & moab: & filiis amon. & ph¬
listum. & amalech. & de manubiis
reuerteretur capta siria in ualle
salinarum. cesis duodecim milibus:
Ee posuit in idumea custodes: statuitq¬
R regnauit dauid suꝑ omnẽ israhel.
faciebat quoq dauid iudiciũ & iusti¬
ciam: omni popło suo. Ioab aucẽ filiꝰ
saruiȩ: erat suꝑ exercitũ. Porro iosa¬
phath filius ailud: erat a cõmentariis.
E sadoch filius ahicob. ꝙ ab imelech
filius abiathar sacerdotes: & saraias
scriba. Banaias autẽ filius ioiade:
super cerethi et telethi
ilii autẽ dauid. sacerdotes erant.
E dixit dauid. Putas ne est
aliquis qui remanserit de domo sa¬
ul. ut faciam cum eo miscd̾iam ꝓpt̃
ionachan: Erat autẽ de domo saul
seruus: nomine siba. Quẽ cũ uocas.¬

Expanded text:
Adadezer et in manu eius erant vasa Adadezer et in manu eius erant vasa argentea et vasa aurea et vasa aerea quae et ipsa sanctificavit rex David Domino cum argento et aurde universis gentibus quas subegerat, de Syria, et Moab, et filiis Ammon, et Philisthim, et Amalec, et de manubiis omen, cum reverteretur capta Syria in valle Salinarum, caesis decem et octo millibus:ur posuit in Idumaea custodes, et regnavit David super omnem Israhel faciebat quoque David iudicium et iustitiam omni populo suo Ioab autem filius Sarviae erat super exercitum porro Iosaphat filius Ahilud erat a commentariis et Sadoc filius Achitob et Ahimelech filius Abiathar sacerdotes et Saraias scriba Banaias autem filius Ioiada super Cherethi et Felethi filii autem David sacerdotes erant et dixit David putasne est aliquis qui remanserit de domo Saul ut faciam cum eo misericordiam propter Ionathan erat autem de domo Saul servus nomine Siba quem cum vocas
Abbreviated transcription (Latin):
dauid philistiim. & humilia¬
uit eos. E tulit datud frenũ tributi
de manu philistuim: & ꝑcussit moab
ꝙ mensus est eos funiculo coequans
terrȩ. Mensus ẽ aut̃ duoꝰ funiculos.
unum ad occidendũ. & unũ ad iuui¬
sicandũ. Factusq ẽ moab dauid ser¬
uiens sub tributo. E ꝑcussit dauid
adadezer filium roob regem soba:
quando ꝓfectus est ut cdñaretur suꝑ
flumen eufraten. Ꝙ captis dauid ex
parte eius mille septingentis equitib.
& uiginci milibꝰ peditũ: subnerua¬
uit om̃s iugales curruũ. Dereliqͥt
autem ex eis centũ currus. Uenit au¬
tem syria damasci: ut presidium fer¬
ret adadezer regi soba. E ꝑcussit
dauid de siria iuginti duo milia ui¬
in siria damasci. Factaꝙ ẽ siria dauid
ucdiuit autẽ thou rex emath
qͦd ꝑcussisset dauid omne ro¬
bur adadezer. & misit chou ioram
filium suũ ad regem dauid. ut salu¬
taret eum congratulans & gr̃as age¬
ret eo qͦd expugnasset adadezer:&
ꝑcussisset eum. Hostis quippe erat thou

Expanded text:
d Philisthim et humiliavit eos et tulit David frenum tributi de manu Philisthim et percussit Moab et mensus est eos funiculo coaequans terrae mensus est autem duos funiculos unum ad occidendum et unum ad vivificandum factusque est Moab David serviens sub tributo et percussit David Adadezer filium Roob regem Soba quando profectus est ut dominaretur super flumen Eufraten et captis David ex parte eius mille septingentis equitibus et viginti milibus peditum subnervavit omnes iugales curruum dereliquit autem ex eis centum currus venit quoque Syria Damasci ut praesidium ferret Adadezer regi Soba et percussit David de Syria viginti duo milia viin Syria Damasci factaque est Syria David udivit autem Thou rex Emath quod percussisset David omne robur Adadezer et misit Thou Ioram filium suum ad regem David ut salutaret eum congratulans et gratias ageret eo quod expugnasset Adadezer et percussisset eum hostis quippe erat Thou
Abbreviated transcription (Latin):
piam. & dixerunt. Testis. De ait sa¬
muhel ad popłm. Dñs qui fecit moy
sen & aaron: & eduxit patres nr̃osi
de terra egypti. Nunc gͦ state. ut ii¬
dicio contendam aduersum uos coram
cit uobiscũ. & cum patribꝰ ur̃is: quob
ingressus est iacob in egxꝓtũ. & clama¬
uerunt patres ur̃i ad d:im̃. & misit¬
ur̃os de egypto: & collocauit eosinloc
hoc. Qui obliti sunt dñi dei sui. &
tradidit eos in manu sisarȩ magisti
militiȩ asor. & in manu philistinorũ:
& in manu regis moab. & pugnauert
aduersum eos. Fr̃a .il. Ie pͥma.

Expanded text:
ppiam et dixerunt testis et ait Sappiam et dixerunt testis et ait Samuhel ad populum Dominus qui fecitsem et Aaron: et eduxit patres nostros de terra Egypti. Nunc ergo state: ut judicio contendam adversum vos coram cit vobiscum et cum patribus vestris. Quorum ingressus est Jacob in Egyptum: et clamaverunt patres vestri ex Egypto: et conlocavit eos in loco hoc. Qui obliti sunt Domini Dei sui: et tradidit eos in manu Sisare magistri milicie Asor: et in manu Philistinorum: et in manu Regis Moab: et pugnaverunt adversum eos.
Abbreviated transcription (Latin):
samuhel ad popłm. Uenite
& eamus in galgala: & in nouemꝰ
ibi regnum. E ꝑrexit om̃is popłs in
galgala: & fecerunt ibi regem saul
coram dño in galgala. & ĩmolaue-¬
runt ibi uictimas pacificas coram
dño: & letatus est ibi saul & cuncti
ad uniuersũ istł. Ecce audiui nocẽ
ur̃am iuxta om̃ia quȩ locuti estis ad
me. & consticui suꝑ uos regem: & nc̃
rex graditur ante uos. Ego autẽ se¬
nui & incanui: porro filii mei uob̾cũ
sunt. Itaꝙ conuersatus coram uobis
ab adolescentia mea usq addiem
hanc. ecce presto sum. loquimini de
bouem cuiꝰquã tulerim anasinum.
si quempiam calumpniatus sum. si
oppressi aliquẽ. si de manu cuiꝰquã
munꝰ accepi: & contempnam illud
hodie restituamq uobis. Ec.Uͭi.¬
It cdixerunt. Non es calumpnia¬
tus nos neq oppressisti: neq
tulisti de manu alicuiꝰ quippiam.
Dixitq ad eos. T̃ estis est dñs aduer¬
sum uos. & testis xp̃c eius in die hac:
quia ñ inueneritis in manu mea qͥo¬

Expanded text:
l ad populum: Venite, et eamus in Galgala, et innovemus ibi regnum. Et perrexit omnis populus in Galgala, et fecerunt ibi regem Saul coram Domino in Galgala, et immolaverunt ibi victimas pacificas coram Domino. Et laetatus est ibi Saul, et cuncti um Israel. Ecce audivi vocem vestram: juxta omnia que locuti estis ad me: et constitui super vos Regem. Et nunc Rex gradietur ante vos: ego autem senui et canui. Porro filii mei vobiscum sunt: itaque conversatus coram vobis ab adolescentia mea usque ad diem hanc. Ecce presto sum. Loquimini de bovem cujusquam tulerim: an‹si› quempiam calumpniatus sum, si oppressi aliquem, si de manu cuiusquam ‹munus› accepi et contempnam illud hodie restituamque vobis et dixerunt non es calumniatus nos neque oppressisti neque tulisti de manu alicuius quippiam dixitque ad eos testis Dominus adversus vos et testis christus eius in die hac quia non inveneritis in manu mea qui
Abbreviated transcription (Latin):
t insiluit sp̃c dñi in saul cũ au¬
disset uerba hȩc: & iratus est
furor eius nimis. E assumens utrũq
bouem concidit in frusta: misit q
in om̃s terminos isrł ꝑ manus nun¬
tiorum dicens. Quicũq ñ exierit
secutus q fuerit saul&e samuhelem:
sic fiet bos eius. Inuasit ergo timor¬
runt q filiorũ isrł trecenta milia:
urorũ autẽ uda triginta milia.
Ee dixerunt nuntiis qui uenerant.
Sic dicetis uiris qui sunt in iabes ga¬
laad. Cras erit uobis salus cũ incalu¬
nuntii: & annuntiauer̃t uiris
iabes. Qui letati sunt. & dixerunt.
Mane exibimꝰ ad uos: & facietis nob̃
om̃e qͦd placuerit uobis. E factũ est
cũ uenisset dies crastinus. constituit
saul popłm in tres partes. E ingres¬
sus est media castra in uigilia mau¬
tina: & ꝑcussit ãmon usq dum inca

Expanded text:
in Saul, cum audisset verba haec, et iratus est furor ejus nimis. Assumens utrumque bovem, concidit in frusta, misitque in omnes terminos Israel per manum nuntiorum, dicens: Quicumque non exierit, secutusque fuerit Saulem, et Samuelem, sic fiet bobus ejus. Invasit ergo popruntque filii Israel trecenta millia: virorum autem Juda triginta millia. Et diSic dicetis viris qui sunt in Iabes Galaad: Cras enim erit nobis salus, cum incalununtii, annuntiaverunt viris Jabes: qui laetati sunt; atque dixerunt: Mane exibimus ad vos: et facietis nobis omne, quod placuerit vobis. Et factum est, cum venisset dies crastina, constituit Saul populum in tres partes: et ingressus est media castra in vigilia matutina, et percussit Ammon usque dum inc
Abbreviated transcription (Latin):
naas. Habeto nos federatos: & seriuiemꝰ¬
naas ammonites. In hoc feriam
uobiscũ fedus. ut eruam om̃iũ ur̃m
&ulos dextros: ponam q uos opprobri¬
um in uniuerso isrł. E dixerunt aa
eum seniores iabes. Concede nob̃ sep¬
tem dies. ut mittamꝰ nuntios ad uni¬
uer sos terminos isrł: ꝙ si ñ fuerit qui
defendat nos. egrediemur ad te. Ue¬
letunt eigo nuntii in gabaach sauli.
& locuti sunt uerba hec audiente po¬
pulo: & leuauit om̃is popłs uocem su¬
am & fleuit. Ee ecce saul ueniebat

Expanded text:
Naas: Habeto nos foederatos, et serviemuNaas Ammonites: In hoc feriam vobiscum foedus, ut eruam omnium vestrorum oculos dextros, ponamque vos obprobrium in universo Israel. Et dixerunt ad eum seniores Jabes: Concede nobis septem dies, ut mittamus nuntios ad universos terminos Israel: et si non fuerit qui defendat nos, egrediemur ad te. Venerunt autem nuntii in Gabaa ad Saul: t locuti sunt verba, audiente populo: et levavit omnis populus vocem suam et flevit.
Abbreviated transcription (Latin):
scendit autem saul ad samuhe.¬
lem: in medio portȩ & alt. Inli¬
a oro michi: ubi est domus uidentis.
E respondit samuhel sauli dicens
go sum uidens. Ascende ante mein
ꝑxcelsum. ut comeclatis mecũ hodie
⁊ dimittam te mane. & om̃ia quȩ st̃
pl coide tuo indicabo tibi: & de asinis
quas ꝑdidisti nudiustercuis ne solli¬
otuf sis: quia inuentȩ sunt. W uꝰ
trunt obtima queꝙ isrł. Nomie t
t omui domui patris cui: Respon

Expanded text:
cessit autem Saul ad Samuelem in medio portae, et ait: Indica, oro, mihi, ubi est domus Videntis. Et respondit Samuel dicens: 270 Ego sum Videns: ascende ad me in excelsum, ut comedas mecum hodie, et dimittam te mane: et omnia quae sunt in corde tuo, indicabo tibi. Et de asinis, quas perdidisti nudiustertius, ne solicitus sis, quia inventae sunt. Et cujus erunt optima quaeque Israel? nonne tibi, et omni domui pat
Abbreviated transcription (Latin):
lic pecuniam dicens. Date & michi
hanc pocestatem. ux cuicumq impo¬
suero manus: accipiat sp̃m sc̃m. Peirꝰ
uero dixit ad eum. Pecunia tua tecũ
sit in ꝑditionem: quia donũ dei exi¬
stimasti pecunia possidere. Non et
tibi pars. neq sors in sermone isto.
Cor autẽ tuũ non est rectũ coramdeo.
Penicentiã itaq age ab hac nequi¬
tia tua: & roga deum si forte remutat
tibi hec cogitatio cordis cui. In salle
enim a maritudinis. & obligatione
iniquitatis uideo te esse. Respondeis
autẽ symon dixit. Precamini uos
pro me ad dñm: ut nichil ueniat suꝑ
me horũ quȩ dixistis. At illi qͥdem
testificati & locuti uerbũ dñi. adie

Expanded text:
eis pecuniam dicens: Date mihi hanc potestatem ut cuicunque imposuero manus, accipiat Spiritum sanctum. Petrus autem dixit ad eum: Pecunia tua tecum sit in perditionem: quoniam donum Dei existimasti pecunia possideri. Non est tibi pars neque sors in sermone isto. Cor enim tuum non est rectum coram Deo. Penitentiam itaque age de hac malicia tua et roga Deum, si forte remittatur tibi haec cogitatio cordis tui. In felle enim amaritudinis et obligatione iniquitatis autem Simon, dixit: Precamini vos pro me ad Dominum, ut nihil veniat super me horum quae dixistis. Et illi quidem testificati et locuti verbum Domi
Abbreviated transcription (Latin):
quib humanȩ admirationis
fatigatur intentio. ita contemplatto¬
nem mentis nr̃ȩ & oblectat & suꝑat.
sicut passio saluatoris: de cuiꝰ om̃ipo¬
tencia quȩ ei cũ patre unius & equa¬
lis essentiȩ est. quotiens ut possumus
cõgitamus. mirabilior nobis fit in deo
humilitas quam potestas: E diffici-¬
lius capitur maiestatis diuinȩ exina-¬
nitio: quã seruilis formȩ sũma ꝓue¬
ctio. Sed mulcũ nos ad intellectum
iuuat. qͦd licet aliud sit creator. ali¬
ul creatura. aliud deitas inuiolabi¬
lisali.  ud caro passibilis. in unã
tamcuꝑsonam concurrit propͥetas
utriusq substantiȩ: ut siue infirmi¬
tatib siue in uirtutib eiusdem sit
gula dilectissimi. quã in ipso exor¬

Expanded text:
quibus humanae admirationis quibus humanae admirationis fatigatur intentio, ita contemplationem mentis nostrae et oblectat et superat, sicut passio Salvatoris? De cujus omnipotentia, quae ei cum Patre unius et aequalis essentiae est, quoties, ut possumus, cogitamus, mirabilior nobis fit in Deo humilitas quam potestas; et difficilius capitur divinae majestatis exinanitio, quam servilis formae in summa provectio. Sed multum nos ad intellectum juvat, quod licet aliud sit Creator, aliud creatura, aliud Deitas inviolabilis, aliud caro passibilis; in unam tamen personam concurrat proprietas utriusque substantiae, ut sive in infirmitatibus, sive in virtutibus, ejusdem sit gula, dilectissimi, quam in ipso exor
Abbreviated transcription (Latin):
esiderata nobis dilectissimi.
& uniuerso optabilis mundo.
a dest festiuitas dñicȩ passionis. quȩ
nos inter exulcationes sp̃ualiũ gaudi¬
orum silere ñ patitur. quia & si diffi¬
cile est de eadem re sepus digne
apteq disserere. non ẽ tamen liberũ
sacerdoti in tanto diuinȩ miscłiȩ sa¬
cram ento. fidelis popłi aurib subtra¬
here sermonis officiũ: cum ipsa ma-¬
teria ex eo qͦd esi ineffabilis. fanditri-¬
buat facultatẽ. nec possit deficere qͦd
dicatur. de qua nunquã potest satiscẽ
qͦd dicitur. Succumbat gͦ humana
infirmicas głȩ dei: & in explicandis
inueniat. Laboremꝰ sensu. hereamus
ingenio: deficiamꝰ eloquio. Bonũ est
ut nobis parum sit: quod etiã recte
de dñi maiestate sentimꝰ. Dicente enĩ
propħa. querite dñm & confirmami-¬
ni.querite faciem cius semꝑ: nemini
presumendũ est. qͦd totum qd qu uerit
inuenerit. ne desinat propinquare.
qui cessarit accellert. Le .iͥi.¬
uid autẽ inter om̃ia oꝑa dei in

Expanded text:
esiderata nobis, dilectissimi, et universo optabilis mundo adest festivitas Dominicae passionis, quae nos inter exsultationes spiritualium gaudiorum silere non patitur: quia etsi difficile est de eadem re saepius digne apteque disserere, non est tamen liberum sacerdoti, in tanto divinae misericordiae sacramento fidelis populi auribus subtrahere sermonis officium, cum ipsa materia, ex eo quod est ineffabilis, fandi tribuat facultatem; nec possit deficere quod dicatur, de qua numquam potest satis esse quod dicitur. Succumbat ergo humana infirmitas gloriae Dei, et in explicandis inveniat. Laboremus sensu, haereamus ingenio, deficiamus eloquio: bonum est ut nobis parum sit quod etiam recte de Domini majestate sentimus: Dicente enim propheta: Quaerite Dominum et confirmamini, quaerite faciem ejus semper , nemini praesumendum est quod totum quod quaerit invenerit, ne desinat propinquare qui cessarit accedere. Quid autem inter omnia opera Dei, in
Abbreviated transcription (Latin):
& obedierunt ei filii isrł. fecerunt q
sicut precepit dñs moysi. Dãx iiͥi.¬
tͦ factum est ut post mor¬
tem moysi serui dñi: lo¬
queretur dñs ad iosue
filium nun miistrũ moysi. & dice¬
ret ei. Moyses seruus meus mortuus
est. surge & transi iordanem istũ: tu

Expanded text:
et oboedierunt ei filii Israhel feceruntque et oboedierunt ei filii Israhel feceruntque sicut praecepit Dominus Mosi et t factum est, ut post mortem Moysi servi Domini loqueretur Dominus ad Josue filium Nun ministrum Moysi, et diceret ei: Moyses servus meus mortuus est. Surge, et transi Jordanem istum, tu
Abbreviated transcription (Latin):
scendit gͦ moyses de campestrib
moab suꝑ montem nebo: in uer¬
ticem fasga. contra iericho. Ostendit¬
dan. & uniuersum neptalim. terrãq
effraim. & manasse. & omnẽ terrã
usq ad mare nouissimũ. & australem
partem. & latitudinem campi ieri¬
cho cuutatis palmarũ: usq segor.
Dixitq dñs ad eum. Hȩc est terra
pro qua uiraui abraham ysaac &
iacob dicens: semini tuo. labo eam.
Uidisti eam oculis tuis: & ñ transi¬
bis ad illam. Mortuis est ibi moꝵ¬
ses seruus dñi. in terra moab. iuben¬
te dño: & sepelunt eum in ualle ce.¬
re moab contra phogor. E ñ cogno
uit homo sepulchrũ eius. usq in pre¬
sentem diem. Moyses centũ uginti
annorũ erat quando mortuus est:
non caligauit oculus eiꝰ. nec dences
illius moti sunt. Fleueruntq eum
filii isrł in campestrib moab trigin¬
ta dieb: & completi sunt dies luctus
plangentiũ moysen. Iosue uero filiꝰ
nun repletus ẽ sp̃u sapientiȩ. quia
moyses posuit suꝑ cum maniussuas:

Expanded text:
it, Moyses de campestribus Moab super verticem Nebo, in verticem Fasga contra Jericho, ostenditDan, et universam Nephtalim, terramque Ephraim et Manasse et omnem terram usque ad mare Novissimum et australem partem et latitudinem campi Hiericho civitatis Palmarum usque Segor dixitque Dominus ad eum haec est terra pro qua iuravi Abraham Isaac et Iacob dicens semini tuo dabo eam vidisti eam oculis tuis et non transibis ad illam mortuusque est ibi Moses servus Domini in terra Moab iubente Domino et sepelivit eum in valle terrae Mvit homo sepulcrum ejus usque in praesentem diem. Moyses centum et viginti annorum erat quando mortuus est: non caligavit oculus ejus, nec dentes illius moti sunt fleveruntque eum filii Israhel in campestribus Moab triginta diebus et conpleti sunt dies planctus lugentium Mosen Iosue vero filius Nun repletus est spiritu sapientiae quia Moses posuit super eum manus suas
Abbreviated transcription (Latin):
eclina pauꝑi aurem tuã sine¬
& responde pacifice in mansuetudine.
Libera eum qui iniuriam patitur
de manu suꝑbi: & ñ acide feras in ani¬
ma tua. In iudicando estopupillis¬
misericors ut pater. & pro uiro matri
illorum: & eris uelut filius altissimi
obediens. & miserebitur tui magis
quã mater. Sapientia filiissus uitã
inspirat. & suscipit exquirentes se:q
preibit in uia iusticiȩ. Ee qui illam di¬
ligit. diligit uitam: & qui uigilaue¬
rint ad illam. complectebunt᷑ placo¬
rem eiꝰ. Qui tenuerint illam uitam
hereditabunt: & quo introibit bene¬
obsequentes erunt scos: & eos
qui diligunt eam diligit ds̃. Qui au
dit illam iudic̾at. gentes: & qui intuet᷑
illam ꝑmanebit confidens. Si credide¬
rit ei hereditabit illam. & erunt in con-¬
firmationem creature illorũ: qm̃ in
temptatione ambulat cũ eo. & in pri-¬
mis elegit eum. Timorem ꝙ metum
& approbationem inducet suꝑ illum.
& cruciabit illum in tribulatione do¬

Expanded text:
eclina pauperi aurem tuam eet responde illi pacifica in mansuetudine. libera eum qui iniuriam patitur de manu superbi, et non acide feras in anima tua. in iudicando esto misericors pupillis ut pater et pro uiro matri illorum: et eris uelut filius altissimi obaudiens, et miserebitur tui magis quam mater. sapientia filiis suis uitam inspirauit, et suscipit exquirentes se et praeibit in uia iustitiae. et qui illam diligit, diligit uitam: et qui uigilauerint ad illam, conplectebuntrem eius qui tenuerint illam vitam hereditabunt et quo introibit beneobsequentes erunt Sancto et eos qui diligunt illam diligit Deus dit illam, iudicat gentes: et qui intuetur illam, permanebit confidens. si crediderit ei, hereditabit illam et erunt in confirmatione creaturae illorum. quoniam in temptatione ambulat cum eo et in primis eligit eum. timorem et metum et probationem inducet super illum et cruciabit illum in tribulatione do
Abbreviated transcription (Latin):
bis enim est reꝓmissio & filiis ur̃is:
& om̃ib qui longe sunt quoscunq
aduocauerit dñs ds̃ nr̃. Aliisetiã
plurimis uerbis testificatus est: ꝙ
ex hortabatur eos dicens. Saluami¬
ni a generatione ista praua. Quigͥ
receperunt sermonem eius. baptita

Expanded text:
bis enim est repromissio, et filiis vestris, et omnibus qui longe sunt, quoscunque advocaverit Dominus Deus noster. Aliis etiam pluribus verbis testificatus est, et exhortabatur eos, dicens: Salvamini a generatione ista prava. Qui ergo receperunt sermo
Abbreviated transcription (Latin):
audiuimꝰ. Amen amen dico uobis.
qui ñ intrat ꝑ ostium in ouile biuũ
sed ascendit aliunde: ille fur estꝙ
latro. Dixerunt enim se cecos ñ esse.
Uidere autẽ tunc possent: si oues xp̃i
pabant lũmen: qui furebant
contra cdiem: ꝓpter illorũ ergo ua¬
nam & suꝑbam & insanabilem arro¬
gantiam. dñs iħc ista contexuit: in
quib nos salubriter si aduertamus
admonuit. Multi enim sunt paga¬
ni qui scđ̃m quancdã uitȩ huiꝰ consue¬
tudinem dicuntur boni homines.
boni uiri. bonȩ feminȩ. innocentes.
& quasi obseruantes ea quȩ in lege
precepta sunt. deferentes honorem

Expanded text:
. Amen, amen dico vobis, qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est et latro. Dixerunt enim se caecos non esse: videre autem tunc possent, si oves Chrispabant lumen qui furebant contra diem? Propter illorum ergo vanam et superbam et insanabilem arrogantiam Dominus Jesus ista contexuit: in quibus salubriter nos, si advertamus, admonuit. Multi enim sunt qui secundum quamdam vitae hujus consuetudinem dicuntur boni homines, boni viri, bonae feminae, innocentes, et quasi observantes ea quae in lege praecepta sunt; deferente
Abbreviated transcription (Latin):
e illuminato illo qui nacus
est cecus: sermo ad uideos dñi
exortus est. Huic itaq lectioni ho¬
diernam esse concexcam: scire debu¬
it & cõmoneri caritas ur̃a. Cũ enim
dĩis dixisset. in iudicium enim ego
in hunc mundum ueni. ut qui ñ

Expanded text:
e illuminato illo qui natus est caecus, sermo ad Judaeos Domini exortus est. Huic itaque lectioni hodiernam esse contextam, scire debuit et commoneri Charitas vestra. Cum enim Dominus dixisset, In judicium ego veni in hunc mundum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ ꝑhibentes. & cetera quȩ¬
in lege mandata sunt uelut obser¬
uantes: xp̃iani ñ sunt. & plerũq
se iactant quomͦ pharisei. numnqͥd
& nos ceci sumus: Quia uero ista
om̃ia qui faciunt. & nesciunt ad quẽ
finem referant. inaniter faciunt:

Expanded text:
hibentes, et caetera quae lege mandata sunt velut observantes, christiani non sunt: et plerumque se jactant quomodo isti, Numquid et nos caeci sumus? Quia vero ista omnia quae faciunt, et nesciunt ad quem finem referant, inaniter faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
iumentis amplius. Cuncta subia¬
cent uanitati: & om̃ia ꝑgunt ad u¬
num locũ. De terra facta sunt: & in
terram pariter reuertentur. Tc.il.
uis nouit si sp̃s filiorũ adam
ascendat sursum: & si sp̃s ui
mentorum descendat deorsum: E
deprehendi nichil eẽ meluis. quã
letari hominem in oꝑe suo: & hanc
esse partem illius. Quis enim addu-¬
cet: ut post se futura cognoscat: Uet¬
ti me ad alia. & iudi calumpnias c
sub sole geruntur. & lacrimas inno¬
centum. & consolatorem neminem
nec posse resistere eorum iuolentis.
cunctori auxilio destitutos. E lau¬
daui magis mortuos quã aiuenteis:
& feliciorem utroq iudicaui qͥ ncctũ
natus est. nec uidit mala quȩ subso¬
le fiunt. Rursus contemplatus oñs
labores hominũ & industrias: ani¬
maduerti patere inuidie ꝓximi. S
in hoc gͦ uanitas: & cura suꝑflua cst.

Expanded text:
iumento amplius cuncta subiaiumento amplius cuncta subiacent vanitati et omnia pergunt ad unum locum de terra facta sunt et in terram pariter reveuis novit si spiritus filiorum Adam ascendat sursum et si spiritus iumentorum descendat deorsum? Et deprehendi nichil esse melius quam letari hominem in opere suo, et hanc esse partem illius. Quis enim eum adducet ut post se futura cognoscat? ti me ad alia et vidi calumnias quae sub sole geruntur et lacrimas innocentum et consolatorem neminem nec posse resistere eorum violentiae cunctorum auxilio destitutos et laudavi magis mortuos quam viventes et feliciorem utroque iudicavi qui necdum natus est nec vidit mala quae sub sole fiunt rursum contemplatus omnes labores hominum et industrias animadverti patere invidiae proximi et in hoc ergo vanitas et cura superflua est
Abbreviated transcription (Latin):
& munctũ tradidit dispositioni eo¬
run: ut ñ inueniat homo opus. qͦd
oꝑatus est ds̃ ab initio usq ad finem.
Ee cognoui qͦd ñ ẽẽt melius. nisi leta¬
ri: & facere bene in uita sua. O m̃is
homo qui comedit & bibit. & uidet
bonũ de labore suo: hoc donũ dei est.
Didici qͦd om̃ia cꝑa quȩ fecit ds̃: ꝑ se¬
uerent in ꝑpetuũ. Non possumꝰ his
qͥcquã addere nec auferre: quȩ fecit
ds̃ ut timeatur. Quod factũ est ip¬
sum ꝑmanet: quȩ futura sunt iam
fuerunt. & ds̃ instaurat qͦd abiit.
idisubisole in loco Te .ii.¬
iudicii impietatem: & in loco
iustic̾iȩ iniquitatem. E dixi in cor¬
de meo. Iustum & impiũ iudicabit
dñs: o& tempus omni rei tunc erit.
Dixi in corde meo de flliis hominũ.
ut probaret eos dñs: & ostenderet ẽẽ¬
similes bestiis. Iccuro unus ꝑiceritus
est hominis & iumentorũ: & equa
utriusq condicio. Sicut moritur
hõmo sic illa moriuntur: similiter
spirant om̃ia & nichil habet hotio

Expanded text:
i eorum, ut non inveniat homo opus, quod operatus est Deus ab initio usque ad finem. Et cognovi quod non esset melius nisi laeteri, et facere bene in vita sua. Omnis enim homo, qui comedit et bibit, et videt bonum de labore suo, hoc donum Dei est. Didici quod omnia opera, quae fecit Deus, perseverent in perpetuum non possumus eis quicquam addere nec auferre quae fecit Deus ut timeatur quod factum est ipsum permanet quae futura sunt iam fuerunt et Deus instaurat quod abiit vidi sub sole in loco iudicii impietatem et in loco iustitiae iniquitatem et dixi in corde meo iustum et impium iudicabit Deus et tempus omni rei tunc erit dixi in corde meo de filiis hominum ut probaret eos Deus et ostenderet similes esse bestiis idcirco unus interitus est hominis et iumentorum et aequa utriusque condicio sicut moritur homo sic et illa moriuntur similiter spirant omnia et nihil habet homo
Abbreviated transcription (Latin):
It constituit demetrius apolloni¬
um qui preerat celȩ syriȩ: ꝙ cõn¬
gregauit exercitũ magnũ. E accessit
ad iamniam. &. misit ad iouatham¬
o sũmũ sacerdotem diceis. Tu solus
resistis nobis: Ego autẽ factussum
inderisum & in obꝓbriũ: propt̃ea qͥa
tu potestatem exerces in montibꝰ. llurc
gͦ si confidis in uirtutib tuis descende
ad nos in campũ. & comparemꝰ illie in¬
uicem: quia mecũ est urtus bellorum.
Interroga & disce quis sim ego & ceteri
qui auxilio sunt mͥ. qui ꝙ. dicunt qͥa
ñ potest stare pes uester ante faciem nr̃am:
quia bis infugam conutersi sunt patres
tui in terra sua. Eatino quotͦ poteris
non est lapis. neq saxͥunneq locus fu¬
giendi: Utaudunt autẽ ionathas ser¬
mones apollonii: motus est animo. Ee

Expanded text:
t constituit Demetrius Apollonium qui praeerat Coelesyriae et congregavit exercitum magnum et accessit ad Iamniam et misit ad Ionathan summum sacerdotem dicens tu solus resistis nobis ego autem factus sum in derisum et in obprobrium propterea quia tu potestatem exerces in montibus nunc ergo si confidis in virtutibus tuis descende ad nos in campum et conparemus illic invicem quia mecum est virtus bellorum interroga et disce qui sim ego et ceteri qui auxilio sunt mihi qui et dicunt quia non potest stare pes vester ante faciem nostram quia bis in fugam conversi sunt patres tui in terra sua et nunc quomodo poteris non est lapis neque saxum neque locus fugiendi ut audivit autem Ionathas sermones Apollonii motus est animo e
Abbreviated transcription (Latin):
t iuissit rex expoliari ionathan
uestimentis suis: & indui eum
purpura. E ita fecerunt. Et colloca¬
uit eum rex sedere secum. Dixit q rex
principib. Exite cum eo in mediũ
ciuitatis. & predicate ut nemointer¬
pellat aduersus eum de ullo negotio:
nec quisquã ei molestus sit de ulla
ratione. E factum est ut uiderunt
qui interpellabant głam eius quȩ pre¬
dicabatur. & oꝑtum eum purpura:
fugerunt om̃s. E magnificauit eũ
rex & scripsit eum initer pͥmos amicos
& posuit eum ducem & participem
pͥncipatus. & reuersus est ionathas

Expanded text:
t iussit expoliari Ionathan vestimentis suis et induit eum purpura et ita fecerunt et conlocavit eum rex sedere secum dixitque principibus exite cum eo in medio civitatis et praedicate ut nemo interpellet adversus eum de ullo negotio nec quisquam ei molestus sit de ulla ratione et factum est ut viderunt qui interpellabant gloriam eius quae praedicabatur et opertum eum purpura fugerunt omnes et magnificavit eum rex et scripsit eum inter primos amicos et posuit eum ducem et participem principatus et reversus est Ionathan
Abbreviated transcription (Latin):
espondens autẽ sophar naa¬
mathites dixit. Numqͥd qui
multa loquit᷑ ñ audiet: clut uir uer¬
bosus iustificabitur. Tibi soli tace¬
bunt homines: & cum ceteros irrise¬
ris. a nullo confutaberis. Dixisti enĩ
sum in conspectu tuo. Atq rtinã ds̃
loqueretur tecũ. & aꝑiretl. ha sua
tibi: ut ostenderet tibi secreta sapien¬
tiȩ. & qd multiplex esset lexxꝰ. & iel¬
ligeres quod mulit minora exigaris
adeo. quam meretur iniquitas tia
Forsitan uestigia dei comp̃hendes.
& iisq ad ꝑfectum oñupotentemre¬
ꝑies. Excelsior celo est. & qd facies:
Profundior inferno: & unde cogno¬
sces Longior terra mensura etuł.
i suhuerterit om̃ia uel in unũ
coartauerit: quis contradict
ei: Ipse enim nouit hominũ uani¬
tacem: & uidens iniquitatem nonne
considerat: Uir uanus insuꝑbian
erigitur: & tanquã pullum ona¬
gri se liberum natum pirat. Tu
autẽ firmasti cor tuĩi: & expanciti
ad eũ manus tuas. Si iniquicas̃
que est in manu tua abstuler isa te

Expanded text:
utem Sophar Naamathites, dixit: Numquid qui multa loquitur, non exaudiet, aut vir verbosus justificabitur? Tibi soli tacebunt homines? et cum caeteros irriseris, a nullo confutaberis? Dixisti enim: sum in conspectu tuo. Atque utinam Deus loqueretur tecum, et aperiret labia sua tibi, ut ostenderet tibi secreta sapientiae, et quod multiplex esset lex ejus! Et intelligeres quod multo minora exigaris a Deo, quam mereretur iniquitas tua. Forsitan vestigia Dei comprehendes, et usque ad perfectum omnipotentem reperies? Excelsior est coelo, et quid facies? Profundior inferno, et unde cognosces? Longior terra mensura ejus, i subverterit omnia, vel in unum coarctaverit, quis contradicet ei? Ipse enim novit hominum vanitatem, et videns iniquitatem, nonne considerat? Vir vanus in superbiam erigitur, et tamquam pullum onagri se liberum natum putat. Tu autem firmasti cor tuum, et expandisti ad Deum manus tuas. Si iniquitatem, quae est in manu tua, abstuleris a te,
Abbreviated transcription (Latin):
ta apul cogitationes diuitũ: para¬
ta ad tempus statucum. Habundañ
tab̾nacula predonũ. x audacter pro¬
uocant deum: cũ ipse dederit om̃ia
in manibꝰ eorũ. Nimirũ interroga
iumenta & docebunt te: & uolacilia
ali. & indicabunt tibi. Loquere t̾rȩ
e respondebit tibi: & narrabunt ꝑi¬
sces maris. Quis ignorat qͦd om̃ia he
manus dñi fecerit: In cuiꝰ manu a

Expanded text:
ud cogitationes divitum parata ad tempus statutum abundant tabernacula praedonum et audacter provocant Deum cum ipse dederit omnia in manibus eorum nimirum interroga iumenta et docebunt te et volatilia caeli et indicabunt tibi loquere terrae et respondebit tibi et narrabunt pisces maris quis ignorat quod omnia haec manus Domini fec
Abbreviated transcription (Latin):
lucem: & errare eos faciet quasi ebuos
audiuit auris mea: & incellexi singła.
Scđ̾m scientiam ur̃am. & ego noui:
nec inferior ur̃i sum. S. tam̃ ad om̃i¬
potentem loquar. & disputare cũ deo
cupio: prius uos ostendens fabricato¬
res mendatii. & cultores ꝑuersorũ dog¬
matum. Atq utinã iceretis: ut puta¬
remini esse sapientes. Lectio tercia

Expanded text:
luce, et errare eos faciet quasi ebrios. luce, et errare eos faciet quasi ebrios. mea, et intellexi singula. Secundum scientiam vestram, et ego novi: nec inferior vestri sum. Sed tamen ad Omnipotentem loquar, et disputare cum Deo cupio: prius vos ostendens fabricatores mendacii, et cultores perversorum dogmatum. Atque utinam taceretis, ut putaremini esse sapientes. Audite
Abbreviated transcription (Latin):
pantiq̃uis est apientia. & in multo
timꝑe prudei cia: apud ipsũ est sapi¬
entia & forticudo. Ipse habet consili¬
unr: & incelligentiam. Si destruxe¬
ri nemo est qui edificet: & si inch¬
serit ho minem. nullus ẽ qͥ aꝑiat.
Si contini ritaquas: dm̃nia siccabunt᷑.
Si emiserit ea sa subuertent ierram.
Apud ipsuur ẽ fortitudo &. sapientia.
Ipse nouit de ecipientem: & cum qui
decipitur. Abducit consiliarios in
stultũ finem: & iudices in stuporem.
Balteum regum dissoluit: & precin¬
git fune renes eorũ. Ducet sacerdotes
inglorios. & optimades supplantat:
cõmutans labia ueracium. & uoctri¬
nam senũ auferens. Effundit despecti¬
onem suꝑ pͥncipes: & eos q̃ui oppressi fu¬
ui reuelat ꝓfunda de tenebris:
& ꝓducit in lucem umbram mor¬
tis. Qui multiplicat gentes & ꝑdit eas:
& subuersas in incegrum restituit. Qui
ĩmutat cor pͥncipũ popli terix̧: ꝙ deci¬
piet eos ut frustra incedant ꝑ iniuum.
P alpabunt quasi in tenebris & ñ in

Expanded text:
antiquis est sapientia et in multo tempore prudentia apud ipsum est sapientia et fortitudo ipse habet consilium et intellegentiam si destruxerit nemo est qui aedificet et si incluserit hominem nullus est qui aperiat si continuerit aquas omnia siccabuntur et si emiserit eas subvertent terram apud ipsum est fortitudo et sapientia ipse novit et decipientem et eum qui decipitur adducit consiliarios in stultum finem et iudices in stuporem balteum regum dissolvit et praecingit fune renes eorum ducit sacerdotes inglorios et optimates subplantat commutans labium veracium et doctrinam senum auferens effundit despectionem super principes et eos qui oppressi fuui revelat profunda de tenebris, et producit in lucem umbram mortis. Qui multiplicat gentes, et perdit eas, et subversas in integrum restituit. Qui immutat cor principum populi terrae, et decipit eos, ut frustra incedant per invium. Palpabunt quasi in tenebris, et non in
Abbreviated transcription (Latin):
ta erat. Sed alius euangłista incu¬
ens animũ uideorũ. quia uolebant
se ĩmunes uideri a morte cdñi: nar¬
rando eos ostendit reos. dicens dñm
hora tercia crucifixum. Consideran¬
tes autẽ omnẽ circũstantiã lectionis.
quanta agi potuerint cũ apud pi¬
latum accusaretur ut crucifigeret᷑.
inuenimus horã terciã esse potuisse.
quando illi clamauer̃t crucifige
crucifige. Ergo uerius illi tunc occi¬
de I luando clamauer̃t. a ppa¬
ritor s potestatis hora sexta crucifi¬
xerint: preuaricares legis hora ter¬
cia ciamauerunt. Quod illi manib
hora serta: ħ oc illi lingua hora ter¬
cia. Rei magis isti qui clamando
seiuebant: quã illi qui obtempe.¬
rando a dministrabant. Ip̃sũ est to¬
tum acumen uideorũ: hoc est qͦa
ꝓmagno quesierunt. occidamꝰ ꝙ ñ
occidamus. Sic occidamus: ut ñ ipsi
occidisse iudicemur. Te . UiI.¬

Expanded text:
ta erat. Sed alius evangelista intuta erat. Sed alius evangelista intuens animum Judaeorum, quia volebant se immunes videri a morte Domini, narrando eos ostendit reos, dicens Dominum hora tertia crucifixum. Considerantes autem omnem circumstantiam lectionis, quanta agi potuerint, cum apud Pilatum Dominus accusaretur, ut crucifigeretur; invenimus horam tertiam esse potuisse, quando illi clamaverunt, Crucifige, crucifige. Ergo verius illi tunc occiderunt, quando clamaverunt. Apparitores potestatis hora sexta crucifixerunt; praevaricatores Legis hora tertia clamaverunt: quod illi manibus hora sexta, hoc illi lingua hora tertia. Rei magis isti qui clamando saeviebant, quam illi qui obtemperando administrabant. Ipsum est totum acumen Judaeorum; hoc est quod pro magno quaesierunt: Occidamus, et non occidamus; sic occidamus, ut non ipsi occidisse judicemur. Exacu
Abbreviated transcription (Latin):
on ꝑsequendo deum fla Le.u¬
gellauit: s illorũ furori satis¬
facere uolens. ut uel sic iam mitescetĩ
& desinerent uelle occidere. cũ flagl¬
latum uiderent. fecit & hoc. At ub
ꝑ seuerauerunt: nostis illũ lauisse
manus. & dixisse qͥd̃ ipse ñ fecisset.
mundũ se esse amorte illius. fecit
tamen. Sedsi reus quia fecit uelua¬
uitus: illi innocentes qui coegerum
ut faceret: Nullo modo. Sed isled¬
xit in eum sencentiam. & uissit cum
crucifigi: & quasi ipse occidit. aus
o iuidei occidistis. Unde occidistis:
Gladio linguȩ. Aciustis enĩ lingͥs
ur̃as. E quando ꝑcussistis: nisigͥia
clamastis crucifige crucifige. Ap̃¬
ea. ñ est enim precermutendũ qui
uenit in mentẽ. ne forte aliquẽ ꝑ¬
bet lectio diui orũ librorũ. Ee
cuangłista dicit hora sexta cruci-¬
fixum dñm. & quidã hora tercia.
Nisi intelligamꝰ. ꝑcurbamur. łe.uͥi.
ꝯcipiente hora sexta: dicitur pilatꝰ
sedisse protribunali. E reuera qͦn¬
do leuatus est dñs in ligno: hora sex¬

Expanded text:
on persequendo Dominum flagellavit, sed eorum furori satisfacere volens, ut vel sic jam mitescerent, et desinerent velle occidere, cum flagellatum viderent : fecit et hoc. At ubi perseveraverunt, nostis illum lavisse manus, et dixisse quod ipse non fecisset, mundum se esse a morte illius : fecit tamen. Sed si reus quia fecit vel invitus; illi innocentes qui coegerunt ut faceret? Nullo modo. Sed ille dixit in eum sententiam, et jussit eum crucifigi, et quasi ipse occidit; et vos, o Judaei, occidistis. Unde occidistis? Gladio linguae: acuistis enim linguas vestras. Et quando percussistis, nisi quando clamastis, Crucifige, crucifige n est praetermittendum, quia venit in mentem, ne forte aliquem perturbet lectio divinorum Librorum: quidam evangelista dicit hora sexta crucifixum Dominum , et quidam hora tertia : nisi intelligamus, perturbamur. Et jam incipiente sexta hora dicitur Pilatus sedisse pro tribunali; et revera quando levatus est Dominus in ligno, hora sex
Abbreviated transcription (Latin):
getis ut uos doceamini quȩ sunt ele¬
menta exordii sermonũ dei: & facti
estis quib lacte opus sit. ñ solido ci¬
bo. Om̃is enim qui lactis est particeps:
expers est sermonis iusticiȩ. Paruu¬
ius enim est. ꝑfector.i.n autẽ est soli¬
dus cibus. eorũ qui ꝓ consuetuctine
exercicatos habent sensus: ad discre¬
tionem boni ac mali. Quappt̃ inter¬
mittentes inchoationis xp̃i sermonẽ:
ad ꝑfectiora feramur. Non rursum
lacientes fundamentũ penitentiȩ ab
oꝑib mortus. & fidei ad deum bap

Expanded text:
e sint elementa exordii sermonum Dei et facti estis quibus lacte opus sit non solido cibo omnis enim qui lactis est particeps expers est sermonis iustitiae parvulus enim est perfectorum autem est solidus cibus eorum qui pro consuetudine exercitatos habent sensus ad discretionem boni ac mali quapropter intermittentes inchoationis Christi sermonem ad perfectionem feramur non rursum iacientes fundamentum paenitentiae ab operibus mortuis et fidei ad Deum bap
Abbreviated transcription (Latin):
uiolatȩ pena competens tribuatur.
uius fidei ab abraham Te.u̾.¬
lucamus exordium. Quicũ
in occidua constitutus etate. filium
a deo ꝓmissum se crederet accepturũ:
& fidei precium in filio conspexit.¬
& in stellarũ numerũ suam sobolem
redundantem. fide eadem comprra
tatur: & imriensa ei multitudo pro¬
mutitur. Solatium unius heredis
conqueritur: & innumerabilis sobo¬
les destinatur. Nescis in qͥt dũs nescis
abraham: quid destinatũ sit tibi.
Sed iccirco nescis: quia quid merea¬
ris ñ respicis. Tantũ enun de me
tua meruit fides. tantũ tua obseqͥa
ualuerunt: ut & quid desideres no¬
uerim. & facere qͦd mereris de creue¬
rim. Nainq tͥ nascetur filius. cuiꝰ
semen diffundetur in milia: ut si
militudini syderum coequetur.
& harenȩ ĩmensitatib comparet᷑.
Credo inquit abraham dñe. credo
quia potes: facturũ teconfido qͦd
spondes. Nec enim confectam sene¬
ctutem marcescentis mneȩ etatis consi-¬
dero. aut sarȩ coniugis sterilem effe¬

Expanded text:
iolatae poena competens tribuatur. Hujus fidei ab Abraham ducamus exordium, qui cum in excidua constitutus aetate, filium a Deo promissum se crederet accepturum, et fidei pretium in filio conspexit, et in stellarum suam sobolem numerum redundantem fide comparavit tatur, et immensa ei multitudo promittitur. Solatium unius haeredis conquiritur, et innumerabilis soboles destinatur. Nescis, inquit Dominus, nescis Abraham quid destinatum sit tibi, sed idcirco nescis quia quod merearis non respicis. Tantum enim de me tua meruit fides, tantum tua obsequia valuerunt, ut et quid desideres norim, et facere quod mereris decreverim. Namque tibi nascetur filius, cujus semen diffundetur in millia, ut et similitudini siderum coaequetur, et arenae immensitatibus comparetur. Credo, inquit Abraham, Domine, credo quia potes, facturum te confido quod spondes. Nec enim confectam senectutem marcescentis meae aetatis considero, aut Sarae conjugis sterilem effe
Abbreviated transcription (Latin):
deambulantis in paraclyso al au¬
ram post meridiem: abscondit
seacdam & uxor eius a facie dñi
dci. in medio ligni paradysi. Uo¬
cauitq dñs ds̃ adam: & dixit ei.
Ubies: Qui ait. Uocem tuã au di¬
iu inparadẏso & timui. eo quod
nudus essem: & abscondi me. Cui
dixit ds̃. Quis enim indicauit tͥ
quod nudus esses: nisi qͦd ex lig¬
no de quo preceꝑam tibi ne come¬
derq̃ comedisti: Dixitq adam.
Mulier quam dedisti sociam mͥ:
dedit mͥ de ligno & comedi. Se
dixit adñs ds̃ ad mulserem. Qua-¬
re hoc fecisti: Quȩ respondit.

Expanded text:
deambulantis in paradiso ad auram post meridiem abscondit se Adam et uxor eius a facie Domini Dei in medio ligni paradisi vocavitque Dominus Deus Adam et dixit ei ubi es qui ait vocem tuam audivi in paradiso et timui eo quod nudus essem et abscondi me cui dixit quis enim indicavit tibi quod nudus esses nisi quod ex ligno de quo tibi praeceperam ne comederes comedisti dixitque Adam mulier quam dedisti sociam mihi dedit mihi de ligno et comedi et dixit Dominus Deus ad mulierem quare hoc fecisti quae respondit
Abbreviated transcription (Latin):
escendit olofernis de montibꝰ
cum equitib in uirtute mag¬
na: & optinuit omnẽ ciuitatem. &
omuẽ inhabitantem terrã De uni¬
uersis autẽ urbib assumpsit sibi au¬
xiliarios: uiros fortes & electos ad bel¬
ium. Tantus q metus ꝓuinciis illis in¬
cubuit: ut uniuersarsi urbiũ habi¬
tatores. principes & honorati simul
cum popłis. exirent in obiuam ueni¬
enti: excipientes eũ cũ coronis a lam¬
padib diicentes choros in tibiis et
timpanis. Nec ista tam̃ facientes. ꝑ¬
rocitatem eius pectoris mitigare
potuerunt. Nam &e culitates corũ
destruxit: & lucos eorum excidit.
Preceꝑat enĩ illi nabugodonosorrex.
ut om̃s deos terrȩ exterminaret: ui¬
delicet ut ipse solus diceretur d̃s ab
his nationib. quȩ potuissent olofer¬
nis potentia subiugari. Ee scd̃a.

Expanded text:
scendit de montibus cum equitibus in virtute magna et obtinuit omnem civitatem et omnem inhabitantem terram de universis autem urbibus adsumpsit sibi auxiliarios viros fortes et electos ad bellum tantusque metus provinciis illius incubuit ut universarum urbium habitatores principes et honorati simul cum populis exirent in obviam venienti excipientes eum cum coronis et lampadibus ducentes choros in tibiis et tympanis nec ista tamen facientes ferocitatem eius pectoris mitigare potuerunt nam et civitates eorum destruxit et lucos eorum excidit praeceperat enim illi Nabuchodonosor rex ut omnes deos terrae exterminaret videlicet ut ipse solus diceretur deus ab his nationibus quae potuissent Holofernis potentia subiugari pertra
Abbreviated transcription (Latin):
armatus posset incedere. Non enumn
habebat consuetudinem. Dixit q
dauiđd ad saul. Non possum sic in¬
cedere: quia nec usum habeo. Ee de¬
posuit ea. E tulit baculũ suũ quẽ
semꝑhabebat in manib. De elegit
sibi quinq limpidissimos lapides
de torrente. & misit eos in peram
pastoralem quã habebat secum. &
fundam manu tulit: o processit ad¬
uersum philisteum. łe .ii.¬
bat autem philisteus incedens: ꝙap.¬
propinquans aduersus dauid. ꝙ
armiger eius ante eum. Cumq in.¬
ꝑ spexisset philisteus & uidisset dauiet
despexit eum. Erat enim adolescens
rufus: & pulcher aspectu. E dixit
philisteus ad dauid. Numqͥd canis
sum ego: qͦd tu uenis ad me cũ bacu

Expanded text:
s posset incedere, non enim habebat consuetudinem. Dixitque David ad Saul: Non possum sic incedere, quia nec usum habeo. Et deposuit ea, et tulit baculum suum, quem semper habebat in manibus, et elegit sibi quinque limpidissimos lapides de torrente, et misit eos in peram pastoralem, quam habebat secum, et fundam manu tulit, et processit adversum Philisthaeum. Ibat autem Philisthaeus incedens, et appropinquans adversum David, et armiger ejus ante eum. Cumque inspexisset Philisthaeus, et vidisset David, despexit eum. Erat enim adolescens, rufus, et pulcher aspectu. Et dixit Philisthaeus ad David: Numquid ego canis sum, quod tu venis ad
Abbreviated transcription (Latin):
in diissuis. Dixit q ad dauid. Ueni
ad me: & dabo carnes tuas uolatilibꝰ̃
celi. & bestiis terrȩ. Dixit aucẽ dauid
ad philisteum. Tuuenis adme cum
gladio & hasta & clipeo: ego autẽ ue¬
nio ad te in nomine dñi exercituum
dei agminũ isrł. quib ex ꝓbrasti lo¬
in manumea. & ꝑcutiam te. a
auferam caput tuũ ate. & dabo cala¬
uera castrorum philistiim hodie uo¬
lacilib celi. & bestiis terie: ut scias
ꝯm̃is terra quia est dñs ds̃ in iscł.
& nouerit uniuersa eccł̃a hȩc. quia
ñ in gladio nec in hasta saluat dũs.¬

Expanded text:
ixitque ad David veni ad me et dabo carnes tuas volatilibus caeli et bestiis terrae dixit autem David ad Philistheum tu venis ad me cum gladio et hasta et clypeo ego autem venio ad te in nomine Domini exercituum Dei agminum Israhel quibus exprobrasti hoin manu mea et percutiam te et auferam caput tuum a te et dabo cadaver castrorum Philisthim hodie volatilibus caeli et bestiis terrae ut sciat omnis terra quia est Deus in Israhel et noverit universa ecclesia haec quia non in gladio nec in hasta salvat Dom