comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ita uelit acciꝑe qͦd dictũ ÷ uidebit omĩs carb
salutare dĩ Quanto c̃gruentiꝰ dr̃ caio c̃cu¬
piscere. qͣndo anima non solũ carni ani¬
malem uitam p̃bet: uerum etiam scđm
ipsam carnale aliqͥd c̃cupiscit. Iđ in po-¬
testate ñ. ẽ ne c̃cupiscat quandiu in est
peccatũ in m̃bris. id.ẽ. iuolenta quȩdã
carnis illecebra in corpore mortis huiꝰ.
ueniens de uindicta illius peccati unde
ꝓpaginem ducimꝰ scđm quam om̃s ante
gram filii st̃ irȩ : contra qđ peccatum mi¬
litant sub gr̃a confatuti ñ ut ñ sit iN
eoꝵ corpore qͣndiu ita mortale ÷ ut
et mortuum uire dicatur : sed ut non
regnet. Non autem regnet cũ deside¬
riis eius. id ẽ his quȩ scđm cornem
contra sp̃m c̃cupiscuntur ñ oboeditur.
llis enda ÷ etiam ipsa dilectio
qͣ diligitur qd diligi oportet :
sic̃ odio habenda ÷ dilectio qua di-¬
ligitur qđ diligi ñ oportet. O dio quip¬
pe habemꝰ c̃cũpiscentiam nũem qͦ cciib

Expanded text:
elit accipere, quod dictum est: uidebit omnis caro salutare dei: quanto congruentius dicitur caro concupiscere, quando anima non solum carni animalem uitam praebet, uerum etiam secundum ipsam carnem aliquid concupiscit, quod in potestate non est, ne concupiscat, quamdiu inest peccatum in membris, id est uiolenta quaedam carnis inlecebra in corpore mortis huius, ueniens de uindicta illius peccati, unde propaginem ducimus, secundum quam omnes ante gratiam filii sunt irae. contra quod peccatum militant sub gratia constituti, non ut non sit in eorum corpore, quamdiu ita mortale est, ut et mortuum iure dicatur, sed ut non regnet. non autem regnat, cum desideriis eius, id est his, quae secundum carnem contra spiritum concupiscuntur, non oboeditur.ligenda sit etiam ipsa dilectio qua diligitur quod diligi oportet; sicut odio habenda est dilectio qua diligitur quod diligi non oportet? Odio quippe habemus concupiscentiam nostram qua caro
Abbreviated transcription (Latin):
architectum magistri. Vt sapiens inqͥ
architectus funiðam̃tũ posui Audiamus
gͦ istũ architectũ quaedam noua contru¬
entem: quȩdam uetera deicientem. Sp̃u
inquit ambulate. Noua ÷ ista constructio.
Et c̃cupiscentiasxarnis ne ꝑfeceritis. Ve¬
terum. ẽ ista destructio. Caro enim c̃cupis¬

Expanded text:
architectum magistri: Ut sapiens, inquit, architectus fundamentum posui. Audiamus ergo istum architectum, quaedam nova construentem, quaedam vetera dejicientem. Spiritu, inquit, ambulate, nova est ista constructio: et concupiscentias carnis ne perfeceritis, veterum est ista destructio. Caro enim, inqui
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ sp̃ũ. Meo an dĩ: Audi qđ seqͥt᷑ et intel¬
lige Sublata . ẽ quȩstio sequentibus uerb̵
Cũ enim dixisset si autem spũ facta carnis
mortificaueritis uiuetis: continuo ad-¬
didit. Quotqͦt enim spũ dĩ agunt᷑ hi fi¬
lii st̃ dei.¬

Expanded text:
 meo, an Dei? Audi quod sequitur, et intellige. Sublata est quaestio sequentibus verbis. Cum enim dixisset, Si autem spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis; continuo addidit, Quotquot enim Spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei
Abbreviated transcription (Latin):
in lib̾tatem uocatꝰ sũ. Seruus eram s redẽptꝰ
sũ. & ipsa redemptione lib effectus sum.
faciam qđ uolo. Nemo meꝓhibeat auo¬
luntate mea si liber sum. Sed si ista uo-¬
luntate pecccitũ facis: seruus es peccati.
Noli gͦ lib̾tate abuti ad lab̾e peccandũ.
sed utere ad ñ peccandũ. Frit enĩ uolun¬
tas tua lib̾a: si fuerit pia. Fris liber: si
fueris seruus. Lib̃ peeccit seruus iustitiȩ :
dicente apło. Cũ serui essetis pecccti : libi
eratis iustitiȩ. Nc̃ aut̃ lib̾ati apeccato.

Expanded text:
in libertatem vocatus sum: servus eram, sed redemptus sum, et ipsa redemptione liber effectus sum, faciam quod volo; nemo me prohibeat a voluntate mea, si liber sum. Sed si ista voluntate peccatum facis, servus es peccati. Noli ergo libertate abuti ad libere peccandum, sed utere ad non peccandum. Erit enim voluntas tua libera, si fuerit pia. Eris liber, si fueris servus; liber peccati, servus justitiae: dicente Apostolo, Cum servi essetis peccati, liberi eratis justiti
Abbreviated transcription (Latin):
conemur: id agamus. Qđsi inuicem
Imordetis et comeditis: uidete ne ab in¬
Nuicem consumamint.
uid. ẽ mordetis & comeditis in¬
uicem litigatis inuicem : de¬
trabitis inuieem: opprobria obici¬
tis iNuicem.
uid aut̃ uult falsus testis : nisi¬
noçere mordendo: et c̃sumere
AoPolbmm̃tiendo Deniq ammonens homi¬
nes dĩ apłs ne se falsis criminibus appe¬
tant. st mordetis inquit et comeditis inuicẽ
uidete ne ab inuicem c̃sumamini Dico aut̃¬

Expanded text:
utem mordetis et comeditis invicem; videte ne ab invicem consumamini . Quid est, mordetis et comeditis invicem? Litigatis cum invicem, detrahitis invicem, opprobria objicitis invicem.uid autem vult falsus testis, nisinocere mordendo, et consumere entiendo? Denique admonens homines Dei Apostolus, ne se falsis criminationibus appetant: Si mordetis, inquit, et comeditis invicem, videte ne ab invicem consumamini . CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possidebt̃. Hȩc ꝓfecto apłica falsa sen¬
tentia. ẽ si tales post qͣntalibet tẽpora
regni dĩ possessione num qͣm er̃ : ȩt̃ no
sũpplicio tenebunt᷑ : qm ñ ẽ medius
locus ubi ñ sit in supplicio. qͥ illo non
fuerit constitutꝰ in regno. Qm̃ qui¬
talia agu&s : regnum dĩ ñ possidebt̃
on qui aduersus talia confli¬
gunt : sed qui talia agunt Cũ
enim confligis: aliud opus . ẽ cum
uincis : aliud opus ẽ Cũ pacem et
geritur aliqd lucrũ : delectat. hab&
fraudem : sed magnũ. ẽ lucrũ. Delectat:
ñ consentis. Pugnam uide. Ad huc sua¬¬
detur: ad huc̃ instatur: ad huc de¬
liberatur. Ergo qui pugnat: ꝑiclitat᷑
Uidimꝰ pugnam : coetera uideamꝰ. Con¬
tẽpsit iustitiam ut fraudem faceret:
uictꝰ ẽ Contẽpsit lucrum ut iustitiae ser¬
uiret: uicit. In his trib uictũ doleo:
pugnanti metuo: uictori gaudeo
Sed etiam ille qͥ uicit: nũqd omnino egit
in se ut ꝓrsus eũ pecunia ñ attempret:

Expanded text:
non possidebunt. Haec profecto apostolica falsa sententia est, si tales post quantalibet tempora regni Dei possessione numquam erunt, aeterno supplicio tenebuntur; quoniam non est medius locus, ubi non sit in supplicio, qui illo non fuerit constitutus in regno. Qutalia agunt, regnum Dei non possidebunt» . Non qui adversus talia confligunt, sed qui talia agunt. Cum enim confligis, aliud est opus; cum vincis, aliud opus est; cum pacem et geritur aliquod lucrum, delectat; habet fraudem, sed magnum est lucrum; delectat, non consentis: pugnam vide, adhuc suadetur, adhuc instatur, adhuc deliberatur ergo qui pugnat, periclitatur. Vidimus pugnam, caetera videamus. Contempsit justitiam, ut fraudem faceret; victus est: contempsit lucrum, ut justitiae serviret; vicit. In his tribus, victum doleo, pugnanti metuo, victori congaudeo. Sed etiam ille qui vicit, numquid omnino egit in se, ut prorsus eum pecunia non attentet,
Abbreviated transcription (Latin):
xͦ fr̃s mei inspiciat se: intus abse Pandat se ꝓ¬
bet se in omnib factis suis. bonis oꝑib suis quȩ
faciat cũ caritate. non expectans retributio¬
nem temporalem. sed ꝓmissum dĩ. faciem dĩ.
N enim qcqͥd tibi ds̃ ꝓmitat. ualet aliquid¬

Expanded text:
ergo, fratres mei, inspiciat se intus, appendat se, probet se in omnibus factis suis, bonis operibus suis, quae faciat cum charitate, non exspectans retributionem temporalem, sed promissum Dei, faciem Dei. Non enim quidquid tibi Deus promittit, valet aliqui
Abbreviated transcription (Latin):
bellum ꝓposuit : qualem pugnam. qualem
rixam. Intus intrate ipsum̃ caro coricu¬
piscit adũsus sp̃m. Si ñ c̃cupiscit et sp̃s ad¬
uersus carnem : facis adulteriũ. di autẽ
sp̃s ẽcupiscit adũsus carnem: luctam uideo :
iuctum ñ uideo. Pugna ẽ: c̃cupiscit caro
adũsus sp̃m. Delectat adulterium. Fateor
qr delectat: sed sp̃s c̃cupiscit adũsus carnẽ
Delectat et castitas. Ergo uincat sp̃s carnẽ:
aut certe ñ uincatur a carne. Adulteriũ
tenebrcis quęrit: castitas lucem desiđat
Quomodo uis in notescere : sic uiue ⁊¬
Sed delectat adulteriũ. Contra dicatur:
resistatur : repugnatur. N enim ñ habes:
unde pugnes. Ds tuus. ẽ in te Sp̃s bonus
datus. ẽ. tibi: et tam̃ ꝑmittit᷑ ipsa caro
c̃cupiscere adũsus sp̃m. suggestionib pͣius¬

Expanded text:
osuit, qualem pugnam, qualem rixam, intus, intra te ipsum. Caro concupiscit adversus spiritum. Si non concupiscit et spiritus adversus carnem, fac adulterium. Si autem spiritus concupiscit adversus carnem, luctam video, victum non video, pugna est. Concupiscit caro adversus spiritum: delectat adulterium. Fateor quia delectat. Sed spiritus concupiscit adversus carnem: delectat et castitas. Ergo vincat spiritus carnem: aut certe non vincatur a carne. Adulterium tenebras quaerit, castitas lucem desiderat. Quomodo vis innotescere, sic viveSed delectat adulterium. Contradicatur, resistatur, repugnetur. Non enim non habes unde pugnes. Deus tuus est in te, Spiritus bonus datus est tibi. Et tamen permittitur ipsa caro concupiscere adversus sp
Abbreviated transcription (Latin):
one fides xp̃iani : sine dilectione fides
dęmonis Qui autem ñ credunt peiores suN
quam damones: et tardiores quam demones. Nes¬
cio quis non uult crede inxp̃m. Ad huc nec dae¬
mones imitatur. Iam credit in xp̃m: sed odit i¬
xpͣal. Hab& confessionem fidei intimore poene:
ñ in amore corone Nam & illi puniri time¬
bant. Adde huic fidei dilectionem: ut fiat
fides qualem dic̃ apłs paulus. fides que ꝑdi
lectionem oꝑat᷑. Inuenisti xp̃iane̾m: inuenisti
ciuem ierłm. inuenisti ciuem angłoꝵ. inue¬
nisti inuia suspirantem ꝑegrinum : ad uinge

Expanded text:
one fides christiani, sine dilectione fides daemonis: qui autem non credunt, pejores sunt quam daemones, et tardiores quam daemones. Nescio quis non vult credere in Christum; adhuc nec daemones imitatur. Jam credit in Christum, sed odit Christum; habet confessionem fidei in timore poenae, non in amore coronae: nam et illi puniri timebant. Adde huic fidei dilectionem, ut fiat fides qualem dicit Apostolus Paulus, Fides quae per dilectionem operatur : invenisti christianum, invenisti civem Jerusalem, invenisti civem Angelorum, inven
Abbreviated transcription (Latin):
illi dñs scđm oꝑa sua. Nã illud tanqͣm
stomacatus & indignatus etiam male
optasse uidetur ap̃ts: utinam & absci¬
dantur qui uos conturbant: Qđ utiq
si c̃sideres ꝑsonam scribentis : magis eũ
elegantissimo ambiguo bene optasse
intelligis. St̃ enim spãdones qͥ se ipsos abs
libertatem uocati eftis fr̃s: tantũ ne lib̾¬
tatem in occasionem carnis detis: sed ꝑ¬
caritatem seruite inuicem.¬
lietur ille cuius curat salutem.

Expanded text:
inus secundum opera sua. nam illud tamquam stomachatus et indignatus etiam male optasse uidetur apostolus: utinam et abscidantur, qui uos conturbant! quod utique, si consideres personam scribentis, magis eum elegantissimo ambiguo bene optasse intelleges. sunt enim spadones, qui se ipsos absibertatem vocati estis, fratres; tantum ne libtatem in occasionem carnis detis, sed pharitatem servite invicemretur ille, cujus curat salutem.
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ra quidẽ totum mare. qͥd ẽ. totũ caelum.
qͥd st̃ omnia sỹdera. qͥd sol qͥd luna. qͥd exer¬
citus angłoꝵ: Omnium istorum creatorem
sitio ipsum esurio. ipsũ sitio. ipsi dico. qm̃
apđ te. ẽ fons uitȩ. qͥ mͥ dic̃. Eso sum ẜanis uitȩ.¬
qui descendi de cęlo. Esuriat et sitiat. ꝑegri¬
natio mea : ut satietur p̃sentia mea: Arrideat
mundus multis reb pulchris. fortibus.
uariis. Pulchrior.ẽ ille qui fecit. Fortior
et clarior ille qui fecit. Suauior ẽ. ille
qͥfecit. Satiabor cum manifestabitur głatua
Tautem habitet sp̃s sc̃s. nonne
ubi uult spirat : & caritas dĩ sine
Neq circũcisio ẽ aliquid neq p̃putiũ:
sed fides quae ꝑdilectionẽ oꝑat᷑. Ista quippe¬
fides ẽ. xẽianoꝵ : ñ demonioꝵ Nã et dae¬
mones credunt: & contremiscunt. Sed ñ¬
quid et diligunt: Nam si non crederen
nisi de suꝑ gr̃atuito munere nobis do¬
naretur : Non ipse dicene. Nemo potest
uenire ad me: nisi pat̾ qui misit me¬
traxerit eum.

Expanded text:
um mare? Quid est totum coelum? Quid sunt omnia sidera? Quid sol? Quid luna? Quid exercitus Angelorum? Omnium istorum Creatorem sitio: ipsum esurio, ipsum sitio, ipsi dico, Quoniam apud te est fons vitae . Qui mihi dicit: Ego sum panis qui de coelo descendi . Esuriat et sitiat peregrinatio mea, ut satietur praesentia mea. Arridet mundus multis rebus, pulchris, fortibus, variis: pulchrior est ille qui fecit, fortior et clarior ille qui fecit, suavior ille est qui fecit. Satiabor, cum manifestabitur gloria autem habitet spiritus sanctus, nonne. ubi uult. spirat et caritas dei, sine Neque circumcisio est aliquid neque praeputium sed fides, quae per dilectionem ofides est Christianorum, non daemoniorum: nam et daemones credunt et contremiscunt ; sed numquid et diligunt? Nam si non crederentnisi desuper gratuito munere nobis daretur. non ipse diceret: Nemo potest uenire ad me. nisi pater, qui misit metraxerit eum.
Abbreviated transcription (Latin):
abstinentiȩ celebramꝰ cũ bene uiuimus.
cũ ab iniqͥtatib et ab illicitis uolupta¬
tib abstinemꝰ. Sed qr hȩc abstinentia
sine mercede ñ erit: expectamꝰ beatam
illam spem et reuelationem głȩ magni dĩ

Expanded text:
 cum bene vivimus, cum ab iniquitatibus et illicitis voluptatibus abstinemus. Sed quia haec abstinentia sine mercede non erit, exspectamus beatam illam spem, et revelationem gloriae magni Dei
Abbreviated transcription (Latin):
cimꝰ nos s scđm suam miscđiam saluos nos
fec̃ ꝑ lauachrum regenerationis et reno¬
ius non intelligat in lauachro rege¬
nerationis spem nob̵ datam salũ¬
enĩ tis future. non iam salutem ipsam quȩ
promittit᷑ : Et tam̃ qr certa spes ẽ tanqͣm
iam data e&̃ eadeni salus. Saluos nos inqͥt
fecit. Alio qͥppe loco dilucidissime dic̃
Nos in nob̾ ipsis ingemiscimus ad optionẽ
expectantes redemptionem corporis nr̃i.
Spe enim salui facti sumꝰ. Spes aut̃ quȩ ui

Expanded text:
uam misericordiam saluos nos fecit per lauacrum regenerationis. qtem non intellegat in lauacro regenerationis spem nobis datam salutis futurae, non iam salutem ipsam, quae promittitur? et tamen quia certa spes est, tamquam iam data esset eadem salus, saluos nos, inquit, fecit. alio quippe loco dilucidissime dicit: nos in nobis ipsis ingemescimus adoptionem exspectantes, redemtionem corporis nostri. spe en
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝑfectũ ieiuniũ. ut abnegantes impie¬
tatem et scłares cupiditates. tẽꝑant̃ et iuste¬
et pie uiuamꝰ in hoc scło. Huic ieiunio
quam mercedem addidit apłs: Seqͥtur
& dicit. Expectantes beatam illam spem et
manifestationem głȩ beati dĩ et saluatoris

Expanded text:
erfectum jejunium, ut abnegantes impietates et saeculares cupiditates, temperanter et juste vivamus in hoc saeculo. Huic jejunio quam mercedem addit Apostolus, sequitur et dicit: Exspectantes illam beatam spem et manifestationem gloriae beati Dei et Salva
Abbreviated transcription (Latin):
q̃c̃q Rm̃a. q̃ c̃q bone famȩ si qͣ uirtꝰ si qͣa
lcus disciplinȩ: hȩc cogitate q̃ didicistis.
et accepistis. et uidistis: et audistis in me
Cernis quẽ ad modũ int̾ multa quae ex hor¬
tando commonuit: ñ neglex̃ ponere q̃c̃q
bonȩ famȩ duobq uerbis cñcta concluse¬
rit ubi ait. si qͣuirtꝰ si qͣlaus. Aduirtutẽ
aut̃ ꝑtinent quȩ antea memorauit: bona
fama . uͦ. ad lcudem. Puto qđ ñ ad laudem
hominũ ꝓmagno suadebat apłs dicens mͥ¬

Expanded text:
si qua virtus, si qua laus, haec cogitate, quae et didicistis, et accepistis, et audistis, et vidistis in me . Cernis quemadmodum inter multa quae exhortando commonuit, non neglexerit ponere, quaecumque bonae famae; duobusque verbis cuncta concluserit, ubi ait, si qua virtus, si qua laus. Ad virtutem namque pertinent quae antea memoravit bona; fama vero, ad laudem. Puto quod non laudem hominum pro magno sumebat Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
ex fide uistitiam a dõ Quare suã
dicit ustitiam quȩ ẽ. ex lege. eãq
iustitiam ꝓbat non aut̃ suam sed ex
dõ iustitiam quȩ ÷ ex fide nũ quid
lex ñ ẽ ex dõ: Quis nisi infidelis hoc
dixerit: Sed ex lege dicit iustitiam
suam: in ꝗͣ homo putat sufficere
sibi legem ad facienda diuina man¬
data. confidens inuirtute sua. Cx
fide aut̃ iustitiam idõ dicit eẽ. ex dõ:
qr ds̃ unicuiq partitur m̃suram fidei
et ad fidem ꝑtinet cređe qđ innobis
ds̃ oꝑetur et uelle: sic̃ oꝑabatur in illa
purpuraria ciuus aꝑuerat ds̃ m̃tem ut
intendet ea quȩ apciulo dicebantur
ac ꝑih oc nec ipsi iudȩi qui credider̃
in xp̃m in quib et paulus fuit: ex lege
heredes omnino dicendi st̃. sed potius
exꝓmissione ldo enim dictum. ẽ in
isaac uocabit᷑ tibi sem̃: qr non qui fi

Expanded text:
ex fide, justitiam ex Deo ? Quare suam dicit justitiam, quae ex lege est, eamque justitiam reprobat; non autem suam, sed ex Deo justitiam, quae est ex fide? Numquid lex non est ex Deo? Quis nisi infidelis hoc dixerit? Sed ex lege dicit justitiam suam, in qua homo putat sufficere sibi legem ad facienda divina mandata, confidens in virtute sua. Ex fide autem justitiam, ideo dicit esse ex Deo, quia Deus unicuique partitur mensuram fidei : et ad fidem pertinet credere quod in nobis Deus operetur et velle ; sicut operabatur in illa purpuraria, cujus aperuerat sensum, ut intenderet in ea quae a Paulo dicebantur . Ac per hoc, nec ipsi Judaei qui crediderunt in Christum, in quibus et Paulus fuit, ex lege haeredes omnino dicendi sunt, sed potius ex promissione. Ideo enim dictum est, In Isaac vocabitur tibi semen, quia non qui fi
Abbreviated transcription (Latin):
nos habe coeper̃. Dix̃ aut̃ dñs inc̃. Uidete : ne
contempnatis unum depusillis istis. Dico enim uob̃
qͥ incȩlis. ẽ Sic̃ gͦ illi uident: ita et nos uisuri sumꝰ.
in enigmate : t nc̃ aut̃ facie ad faciem. Pmiũ itaq fidĩ
sicuti ẽ E acies aut̃ dĩ manifestatio eiꝰ intelligenda
PAx ista p̃cellit omnem intellectum. sed
Nos aut̃ qͣntuscumq sit in nob̵ intellectus hu¬
manꝰ ex parte scimꝰ : et uidemꝰ nc̃ ꝑspeculũ in
enigmate Cum uͦ ȩqͣles angłis di fuerimꝰ : tñc̃ quẽ¬
Ad modũ ipsi ui debimꝰ facie ad faciem. Tantãq pacẽ
habebimꝰ apđ eos : qͣntam & ipsi erga nos qr
tantũ eos dilecturi sumꝰ. qͣntũ ab eis diligim᷑.
Itaq pax eoꝵ nota nob̾ erit. qr et nr̃a tanta
actalis erit : nec p̃cellet tñc intellectũ nr̃m.
intellectum sine dubitatione p̃cellit. de ipso
qͥppe beata ÷ rationał cyeat᷑a quaec̃q beata ẽ
ñ ipse de illa Utide seđm hoc meliꝰ acci-¬

Expanded text:
nos habere coeperunt. dixit autem dominus Iesus: uidete, ne contemnatis unum de pusillis istis. dico enim nobis, qui in caelis est. sicut ergo illi uident, ita et nos uisuri sumus; in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. praemium itaque fidei sicuti est. facies autem dei manifestatio eius intellegenda Pax ista praecellit omnem intellectum: sed Nos autem, quantuscumque sit in nobis intellectus humanus, ex parte scimus, et videmus nunc per speculum in aenigmate: cum vero aequales Angelis Dei fuerimus ; tunc quemadmodum et ipsi, videbimus facie ad faciem ; tantamque pacem habebimus erga eos, quantam et ipsi erga nos; quia tantum eos dilecturi sumus, quantum ab eis diligimur. Itaque pax eorum nota nobis erit, quia et nostra talis ac tanta erit, nec praeorum intellectum sine dubitatione praecellit; de ipso quippe beata est rationabilis creatura, quaecunque beata est; non ipse de illa. Unde secundum hoc melius acci
Abbreviated transcription (Latin):
ẜse apłsdatũ ñ quȩrebat fructuosas tam̃
ouessuas eẽ cupiebat ñsteriles sine lactis
tib̾tate. Itaq cũ eẽ qͦdam tpr in magna indigeołia
uinetꝰ inc̃fessione ueritatis : missũ ẽ illi a fribus
unde necessitati et indigentiȩ eiꝰ ministraretur.
Resp̃dit aut̃ illis. grc̃is agens et dic̃. Bene fecistis com¬
municare necessitatib meis. Ego enĩ didici iN
qͥb sũ sufficiens eẽ Scio et abundare : noui et
penuriam pati. Om̃a aut̃ possũ in eo qͥ me c̃fortat.
Uerũ tam̃ uos bene fecistis usib meis mittere Sed
ut ostendẽt in eo qđ illi bene fecer̃ qͥd ipse quȩ¬
rere. ne int̃ illos ẽ& qͥse isos pascunt ñ oues: non
tam suae gaudet subuentũ ẽẽ. necessitati. qͣm
illoꝵ gratulat᷑ foecunditati. Quid gͦ ibi quȩrebate
qͥr explear : sed ne uos in anes remaneatis.

Expanded text:
s datum non quaerebat. Fructuosas tamen s datum non quaerebat. Fructuosas tamen oves suas esse cupiebat, non steriles, sine lactis abertate. Itaque cum esset quodam tempore in magna indigentia, vinctus in confessione veritatis, missum est illi a fratribus, unde necessitati et indigentiae ejus ministraretur. Respondit autem illis gratias agens, et dixit: Benefecistis communicantes necessitatibus meis: ego enim didici in quibus sum sufficiens esse. Scio et abundare, novi et penuriam pati. Omnia possum in eo qui me confortat. Verum tamen vos benefecistis, usibus mittere meis . Sed ut ostenderet in eo quod illi benefecerunt, quid ipse quaereret, ne inter illos esset, qui se ipsos pascunt, non oves: non tam suae gaudet subventum esse necessitati, quam illorum gratulatur fecunditati. Quid ergo ibi quaerebat Non ut ego, inquit, explear, sed ne vos inanes remaneatis.
Abbreviated transcription (Latin):
etiam tał cibi egestate corrumpr. Idõq đ cũ hões
dis necessaria st̃ sacrem̃ta initioꝵ & magnalia
aliqͦ usu p̃sentis uitȩ adiuuandos pueros tuos.
cũ id qͣr faciendũ sit̃ & qͦ ꝑtineat ignorent:
nec illi istos pascuN. nec isti ab illis pascuntur:
qr nec illi hȩc sc̃ã & recta uoluntate oꝑantur.
nec ift eoꝵ datis ubi fructũ ñ dũ uident le¬
tant᷑. Inde qͥppe animꝰ pascit᷑ : unde letatur.
Accieite psalmũ: & date trmpanũ. Accipite
in ratione dati et accepti. Iuid ẽ in ratione
dati & accepti: nisi qđ in alio loco aꝑte ex¬
posuit. si nos uob sp̃itualia seminauimꝰ. magnũ
panũ qͥ decorio fit ad carnem ꝑtinet Psalmꝰ
gͦ sp̃ituał ẽ trmpanũ carnale. Ergo plebs dĩ
c̃ggatio dĩ: accipite p̾almum. & date trmpanũ:
Accipite sp̃itualia : et date carnalia. Si auidi¬
estis inspitualib accipiendis: deuoti estote
in carnalib erogandis

Expanded text:
etiam talis cibi egestate corrumpi. Ideoque dicam, quodetiam talis cibi egestate corrumpi. Ideoque dicam, quoddis necessaria sunt sacramenta initiorum et magnalia aliquo usu praesentis uitae adiuuandos pueros tuos, cum id quare faciendum sit et quo pertineat ignorent, nec illi istos pascunt nec isti ab illis pascuntur, quia nec illi haec sancta et recta uoluntate operantur nec isti eorum datis, ubi fructum nondum uident, laetantur. inde quippe animus pascitur, unde laetatur.Accipite psalmum, et date tympanum.» Et «accipite,» «in ratione dati et accepti» . Quid est, «in ratione dati et accepti,» nisi quod alio loco aperte exposuit: «Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum panum quod de corio fit, ad carnem pertinet. Psalmus ergo spiritualis est, tympanum carnale. Ergo plebs Dei, congregatio Dei, «accipite psalmum, et date tympanum:» accipite spiritualia, et date carnalia. estis in spiritualibus accipiendis, devoti estote in carnalibus erogandis
Abbreviated transcription (Latin):
idicit a te d̃m̃s int̾ datũ et fructũ discernere. Da¬
tũ ẽ. res ipsa qͣm dat qͥ imꝑtit᷑ hȩc necessaria. ue¬
luti ẽ. nummus. cib. potꝰ uestim̃tũ. tectũ. ad iutorũ
FRuctꝰ aut̃ bona oꝑa. &iecta uoluntas datoris ẽ Ñ
enim ait magist̃ bonꝰ qͥ susceꝑit ꝓpħã tantũ. sed¬
iustũ. sed addidit in nõe iusti Ita qͥppe ille mer¬
cedem ꝓpħae: iste mercedem iusti accipiet. Nec so¬
lum ait qͥcalicẽ aquȩ frigide potũ dedit uni ex
minimis meis : sed ad didit tantũ in nõe discipłi.
& sic adiurx̃. Am̃ dico uob̵: ñ ꝑdet mercedem suã
Datũ ẽ susciꝑe ꝓpħcim. susciꝑe iustũ. porrigere ca¬
licẽ aq frigide dis cipło. fruetꝰ aut̃ ẽ in nõe ꝓpħȩ
in nõe iusti. in nõe discipłi hͦc facere fructu pas¬
cit᷑ elias auidua scieNe qđ hominem dĩ pascen&
& ꝓpt̃ hͦc pascere. ꝑ coriu aut̃ dato pascebat᷑.
nec interior elias sed ext̃ĩor pascebat᷑ : qͥ posset

Expanded text:
idici a te, deus meus, inter datum et fructum discernere. datum est res ipsa, quam dat, qui inpertitur haec necessaria, ueluti est nummus, cibus, potus, uestimentum, tectum, adiutorium. fructus autem bona et recta uoluntas datoris est. non enim ait magister bonus: qui susceperit prophetam iustum, sed addidit: in nomine iusti; ita quippe ille mercedem prophetae, iste mercedem iusti accipiet. nec solum ait: qui calicem aquae frigidae potum dederit uni ex minimis meis, sed addidit: tantum in nomine discipuli, et sic adiunxit: amen dico uobis, non perdet mercedem suam. datum est suscipere prophetam, suscipere iustum, porrigere calicem aquae frigidae discipulo; fructus autem in nomine prophetae, in nomine iusti, in nomine discipuli hoc facere. fructu pascitur Helias a uidua sciente, quod hominem dei pasceret et propter hoc pasceret; per cornum autem dato pascebatur. nec interior Helias, sed pascebatur, qui posset
Abbreviated transcription (Latin):
quae ꝑ xpafroditũ miseran. Sed tam̃ unde
gaudeat uideo. Unde aut̃ gaudet inde pa¬
scitur : qr inueritate loq̾ens. gauisus sum
inquit magnifice in dño: quia tandem
aliꝗdo reppululastis saꝑe ꝓme. in qͦ sapie¬
batis. Tedium aut̃ habuistis. Ifa gͦ diut᷑no
tedio meruerant: et qͣsi ex aruerant ab
isto fructu boni oꝑis. et gaudet eis qr rep¬
pululcir̃ ñ sibi÷ qr eꝰ indigentiȩ subuener̃.
łgo enĩ didici in qͥb sũ sufficiens eẽ Scio & hu¬
miliari. scio & abundare ubiq et in om̃ib
Nestitutꝰ sum. & satiari. & esurire. et aburida se
&̾ penuriam pati. Omma possũ in eo qͥme confor
Nde gͦ gaudes olaule magne : Unde gau¬
hinc pascit᷑ qr illi bene fecer̃ : non qr eiꝰ angustia
relaxata ẽ qͥ dicit tͥ intribulaitione dilatasti
mͥ. qr & abundare & penuriam pati nouit ide
qͥ c̃fortas eum

Expanded text:
quae per Epafroditum miserant; sed tamen unde quae per Epafroditum miserant; sed tamen unde gaudeat, uideo. unde autem gaudet, inde pascitur, quia in ueritate loquens: gauisus sum, inquit, magnifice in domino, quia tandem aliquando repullulastis sapere pro me, in quo sapiebatis; taedium autem habuistis. isti ergo diuturno taedio marcueristo fructu boni operis: et gaudet eis quia repullularunt, non sibi quia ejus indigentiae subvenerunt. go enim didici, in quibus sum sufficiens: scio & humiliari, scio & abundare. Vbique & in omnibus institutus sum, & satiari & et pe- ■ nuriam pati: omnia possum in eo, qui me confortat. Vnde ergo gaudes, 0 Paule magne? unde gauhinc pascitur, quia illi bene fecerunt, non quia eius angustia relaxata est, qui dicit tibi: in tribulatione dilatasti mihi, quia et abundare et penuriam pati nouit in te, qui confortas eum.
Abbreviated transcription (Latin):
icebamꝰ enĩ eos t̾rȩ fructib sienificari. &
in allegoria figurtiri oꝑa miscdiȩ quae huiꝰ utȩ
necessitatib exhibent᷑ ex t̃ra fruca fera: Talis
t̃ra erat pius onesiforus. cuius domui dedifai
mi scđiam: qr frequeNit̃ paulum tuũ re¬
frigerauit: & ecitenam euis ñ erubuit. Hoc
fecer et fr̃s. et talifruge frueti ficauer̃:
qͥ qđ ei deerat suppleuer̃ ex macedonia
Quomͦ aut̃ dolet qͥedam ligna quȩ fructũ ei
debitũ ñ deder̃ ubi ait. in pͥma mea defensi¬
one nemo mͥ affuit: sed om̃s me deliquer̃ ÷
ñ illis imputet᷑. Ista enim debent᷑ eis qͥ minis¬
trant doctrinã rationalem ꝑ intelligentias
his escis: qui lattẽntur eis. Nec illi lȩtantur
eis: qͦrũ ds̃ uent̃.ẽ. Neq enim et in illis qͦi
p̃bent ista. ea quȩ dant fructꝰ ẽ: sed qͦ animo
dant. Itaq ille qͥdo seruiebat ñ suo uentri:
uideo plane unde gaudeat. uideo et congra¬
tulor ei ualde. Acceꝑat enĩ aphylippensib

Expanded text:
icebamus enim eis terrae fructibus significari et in allegoria figurari opera misericordiae, quae huius uitae necessitatibus exhibentur ex terra fructifera. talis terra erat pius Onesiforus, cuius domui dedisti misericordiam, quia frequenter Paulum tuum refrigerauit et catenam eius non erubuit. hoc fecerunt et fratres et tali fruge fructificauerunt, qui quod ei deerat suppleuerunt ex Macedonia. quomodo autem dolet quaedam ligna, quae- fructum ei debitum non dederunt, ubi ait: in prima mea defensione nemo mihi affuit, - sed omnes me dereliquerunt: non illis inputetur. ista enim debentur eis, qui ministrant doctrinam rationalem per intellegentias his escis qui laetantur eis, nec illi laetantur eis, quorum deus uenter. neque enim et in illis, qui praebent ista, ea, quae dant, fructus est, sed quo animo dant. itaque ille, qui deo seruiebat, non suo uentri, uideo plane, unde gaudeat, uideo et congratulor ei ualde. acceperat enim a Filippensibus
Abbreviated transcription (Latin):
et laudis. unũ ꝓpt̃ se ipsũ sapientissime re¬
tinebat: alterum ꝓpt̃ alios miscđissime ꝓ¬
uidebat. Sed q̃m qͣntalibet humana cau¬
tela suspitiones maliuolentissimas ñ potest
ommi exparte uitare. ubi ꝓ existimatiorie
nr̃a qͥcqd recte possumꝰ fecerimꝰ si aliqͥ de
nob uł male fingendo uł male credendo fa¬
mam nr̃am decolorare conantur: ad¬
sit c̃scientiae solatium planeq etiam
gaudiũ qđ merces nr̃a magna ÷ iN
celis. Etiam cũ dicunit hões mala mul¬
ta de nob̾. piȩ iusteq uiuentib. ⁊
Illa enĩ merces tanꝗ stipendiũ ẽ. militantiũ
ꝑ arma iustitiȩ ñ solũ dextera : uerũ etiam¬

Expanded text:
et laudis, unum propter se ipsum sapientissime retinebat, alterum propter alios misericordissime prouidebat. sed quoniam quantalibet humana cautela suspiciones maleuolentissimas non potest omni ex parte uitare, ubi pro existimatione nostra quidquid recte possumus fecerimus, si aliqui de nobis uel mala fingendo uel male credendo famam nostram decolorare conantur, adsit conscientiae solacium planeque etiam gaudium, quod merces nostra magna est in caelis, etiam cum dicunt homines mala multa de nobis, pie tamen iusteque uiuentibus. illa enim merces tamquam stipendium est militantium per arma iustitiae n
Abbreviated transcription (Latin):
Incarne aut̃ ambulantes in qͥt: ñ scđm carnem
militamꝰ. Iã desidio ib sumꝰ : iã spem in illã t̾rã
qͣsi anchoram p̃misimꝰ: ne isto mari turbato
naufragemus. Quem ad modũ gͦ denaui qͥe
in ancħoris. ẽ. recte dicimꝰ qđ iãm int̾ra sit
ad huc enim fluctuat sed int̾ra qͦdam mͦ e¬
ducta ẽ c̃tra uentos & c̃tra tempestates : sic
c̃tra temptationes huius ꝑ egrinationis ñȩ.
spes nr̃a fundata in illa ciuitate israbeli: fec̃
nos ñ abripi in saxa.
luerit amicꝰ eẽ. huiꝰ mundi sic̃ script᷑a dic̃ : inu¬
micꝰ dĩ reputabit᷑. Sic̃ aut̃ ñ potest homo duob
& in dño. Multum int̃se hȩc duo gaudia dif¬
ferun : st̃q omnino c̃tueria. Iuando gaudet᷑
in scło: ñ gaudet᷑ in dño suando gaudet᷑ in

Expanded text:
In carne enim ambulantes, inquit, non secundum carnem militamus . Jam desiderio ibi sumus, jam spem in illam terram, quasi anchoram praemisimus, ne in isto mari turbati naufragemus. Quemadmodum ergo de navi quae in anchoris est, recte dicimus quod jam in terra sit; adhuc enim fluctuat, sed in terra quodammodo educta est contra ventos, et contra tempestates: sic contra tentationes hujus peregrinationis nostrae, spes nostra fundata in illa civitate Jerusalem facit nos luerit amicus esse hujus mundi, sicut Scriptura dicit, inimicus Dei reputabitur . Sicut autem non potest homo duobus eculo, et in Domino. Multum inter se haec duo gaudia differunt, suntque omnino contraria. Quando gaudetur in saeculo, non gaudetur in Domino: quando gaudetur in
Abbreviated transcription (Latin):
Ad huc ad bona oꝑa eos redisse nẽ gaudet
& reppululasse letat᷑. tanꝗ reuiuiscente fertili¬
tate agri Nũ qͥđ ꝓpt̃ usus suos qr dix̃ usib: meos
misistis: Nũ quid ꝓpt̃ ea gaudet: Ñ ꝓpt̃ ea. Hlocꝰ
unde scimꝰ : Cm̃ ipse seqͥtur dicens. Non qr quȩib
sdatum. sed reqͥro fructũ abundantem in rationem

Expanded text:
ad haec bona opera eos redisse nunc gaudet et repullulasse laetatur tamquam reuiuescente fertilitate agri. Numquid propter usus suos, quia dixit: usibus meis misistis, numquid propterea gaudet? non propterea. et hoc unde scimus? quoniam ipse sequitur dicens: non quia quaero datu
Abbreviated transcription (Latin):
Scõꝵ cũ satio cauta etiã deb& eẽ ne forte
cũ mala uita ñ sit ꝑ lasciuam mala sit fama
ꝑ negligentiam. Nec audiendi st̃ siue uiri scĩ
siue feminȩ. qͥ qͣndo rep̃hensa in aliqͦ negligen¬
tia sua ꝑ qͣm fit ut in malam ueniant suspicio¬
nem unde suam uitam longe ab ẽẽ sciunt. di¬
cunt sibi coram dõ sufficere conscientiam. Existi
animas alioꝵ siue blasphemantiũ uiam dĩ¬
quib scđm suam suspitionem qͣsi turpis
quȩ casta ẽ displicet eis uita scõꝵ : uł etiã
cum excusatione imitantium ñ qđ uideł
sed qđ putant. Ro inde qsqͥs a criminib flagi¬
tioꝵ atq facinoꝵ uitam suã custodit sibi :¬
bene fac̃ : Iuisquis aut̃ etiam famam: & in alios
misericors ẽ. Nob̵ enim necessaria ẽ uita nr̃a.
aliis fama nr̃a. Et utiq etiam qđ aliis minis¬
tramꝰ miscđit̃ ad salutem : ad nr̃am qq re¬
dundat utilitatẽ. Vnde ñ frustra apłs Pro¬
uidemꝰ in qͥt bona ñ solum coram dõ: uerum

Expanded text:
conuersatio cauta etiam debet esse, ne forte, cum mala uita non sit per lasciuiam, mala sit fama per neglegentiam. nec audiendi sunt siue uiri sancti siue feminae, quando reprehensa in aliquo neglegentia sua, per quam fit, ut in malam ueniant suspicionem, unde suam uitam longe abecunt sibi coram Deo sufficere conscientiam, existimanimas alioquibus secundum suam suspicionem quasi turpis quae casta est displicet uita sanctorum, uel etiam cum excusatione imitantium non quod uident, sed quod putant. proinde quisquis a criminibus flagitiorum atque facinorum uitam suam custodit, sibi bene facit; quisquis autem etiam famam, et in alios misericors est. nobis enim necessaria est uita nostra, aliis fama uestra. et utique etiam quod aliis ministramus misericorditer ad salutem, ad nostram quoque redundat utilitatem. unde non frustra apostolus, prouidemus, inquit, bona non solum coram deo, uerum
Abbreviated transcription (Latin):
minis. Audi apłm dicentem. Exuentes
uos ueterem hominem. induentes No¬
uum. Et quomodo inquis exuo uete¬
rem hominem Imitare astuttam
serpentis. Quid enim facit serpens ut
exuat se ueterem tunicam: Coartat
se ꝑforam̃ angustum. Et ubi inquis in¬
uenio hoc foram̃ angustum: Audi.
Arcta & angusta uia ẽ: qua̧ ducit ad uitã¬

Expanded text:
minis. Audi Apostolum dicentem, Exuentes minis. Audi Apostolum dicentem, Exuentes vos veterem hominem, et induentes novum . Et quomodo exuo, inquis, veterem hominem? Imitare astutiam serpentis. Quid enim facit serpens, ut exuat se veterem tunicam? Coarctat se per foramen angustum. Et ubi, inquis, invenio hoc foramen angustum? Audi: Arcta et angusta est via quae ducit ad vita
Abbreviated transcription (Latin):
mus: miserabiliores sumus omnib hõĩb
Obliuiscere xͦ p̃tita quib male uixisti.
contemnẽ p̃sentia quib temporaliter
uiuis: ne te alligando p̃sentia ñ ꝑmit̾¬
tant ꝑuenire ad futura. Si enim p̃sens
uita delectat: aurem int̾ra postusti Si
tus p̃t̃itis etiam r&eyo latentib delecta¬
ris : aurem de cauda obturasti. Debes gͦ
ire in lucem. exire de tenebris. audita
uoce medicam̃ti medicati a sapiene.
ut iam in luce ambulans & exultatꝰ
ñ opturauit aurem de cauda: Cũ dic̃
obsurduit. merito audiens. merito p̃di¬
cans. merito exultat lingͣ eius p̃dicass
ueritatem in luce nouã. deposita tu¬
nica uetere. Et ad hoc enim ualet as¬
tutia serpentis : ad quam nos imitan¬
dam dñs ortatur. At enim. Astuti sicut
serpentes quid ÷ astuti sic̃ serpentes :
Offer omnia m̃bra tua ꝑcutienti: dum¬
modo caput in te serues. Caput uiri
xp̃c. Sed grauat quasi pondus corcu
iusdam: & quasi senecta ueteris ho-¬

Expanded text:
mus, miserabiliores sumus omnibus hominibus . Obliviscere ergo praeterita, quibus male vixisti; contemne praesentia, quibus temporaliter vivis, ne te alligando, praesentia non permittant pervenire ad futura. Si enim praesens vita te delectat, aurem in terra posuisti: si tuis praeteritis etiam retro labentibus delectaris, aurem de cauda obturasti. Debes ergo ire in lucem, exire de tenebris, audita voce medicamenti medicati a sapiente; ut jam in luce ambulans, et exsultanon obturavit aurem de cauda; cum dicitobsurduit: merito audiens, merito praedicans, merito exsultat lingua ejus, praedicans veritatem in luce nova, deposita vetere tunica. Et ad hoc enim valet astutia serpentis, ad quam nos imitandam Dominus exhortatur. Ait enim: Estote astuti sicut serpentes . Quid est, astuti sicut serpentes? Offer omnia membra tua percutienti, dummodo caput integrum serves. Caput viri, Christus . Sed gravat quasi pondus corii cujusdam et quasi senecta veteris ho
Abbreviated transcription (Latin):
Anñtiasit᷑ dño generrtio uenturti. Qđñ sic
accipiendũ ẽ tanꝗ nescient aliqͥd anñtiet᷑: ut
sciat: sed sic̃ anñtiant angłi ñ solũ nob beneficia
dĩ. uerũ etiam illi p̃ces nr̃es. Nam scriptũ ẽ. ubi
habet rationał creat᷑a obtemꝑans dõ tẽporales
causas ad ȩt̾nam ueritatem referre. siue pe¬
tendo qͥd erga se fiat siue consulendo qͥd faciat
qͥ pus ñtis affectus ẽ ut ipsa c̃struat᷑ ñ ut dĩ
rationał creature. qđ ñ sibi ipsa sit bonum
qͦ beata fiat: sed illud in cõmutabile cuiꝰ parti¬
cipatione etiam sapiens efficitur. Et eax dei

Expanded text:
ntiabitur domino generatio uentura. quod non sic accipiendum est, tamquam nescienti aliquid adnuntietur, ut sciat, sed sicut adnuntiant angeli non solum nobis beneficia dei uerum etiam illi preces nostras. nam scriptum est, ubihabet rationalis creatura obtemperans deo temporales causas ad aeternam ueritatem referre siue petendo, quid erga se fiat, siue consulendo, quid faciat, qui pius mentis affectus est, ut ipsa construatur, non ut deus rationalis creaturae, quod non sibi ipsa sit bonum quo beata fiat; sed illud incommutabile, cujus participatione etiam sapiens efficitur. Hoc i
Abbreviated transcription (Latin):
necessitates nr̃as docemꝰ eũ. Nouit enĩ ait ũbũ eiꝰ.
pat̃ ur̃. qͥd uob̃ necessariũ sit. priꝰ ꝗ petatis ab eo.
Nec ista ex aliqͦ tp̃r cognouit ut nosset : sed fut᷑a
om̃a tẽporalia atq eis etiam qͥd et ꝗdo ab illo
petituri fueramꝰ. & qͦs de quib reb uł exaudi¬
turus uł ñ exciuditurus e& sine in itio ante
p̃sciuit. Unũ sas aut̃ creaturtis suas & sp̃ituales
et corꝑales. ñ qr s̃ idõ nouit: sedidõ s̃ qr nouit.
N enĩ nesciuit q̃ fuerat creaturꝰ. Qr gͦ sciuit creauit:¬
ñ qr ereauit sciuit. Nec alit̃ ea sciuit creata qͣm cre¬
anda : ñ enim eiꝰ sapientiȩ aliqͥd accessit ex eis:
sed illis existentib sic̃ oportebat & qͣndo oporte¬
bat: ille mansit ut erat. Ita scriptũ ẽ & in libro
eccłastico. Anteꝗ erearent᷑ om̃a nota st̃ ei. Sic et
rent᷑ & pꝰꝗ c̃sũmata st̃ sic ei nota s̃. Longe ÷ gͥ huic

Expanded text:
cessitates nostras docemus eum. Novit enim, ait Verbum ejus, Pater vester quid vobis necessarium sit, priusquam petatis ab eo . Nec ista ex aliquo tempore cognovit, ut nosset: sed futura omnia temporalia, atque in eis etiam quid et quando ab illo petituri fueramus, et quos et de quibus rebus vel exauditurus vel non exauditurus esset, sine initio ante praescivit. Universas autem creaturas suas, et spirituales et corporales, non quia sunt ideo novit; sed ideo sunt quia novit. Non enim nescivit quae fuerat creaturus. Quia ergo scivitn quia creavit, scivit. Nec aliter ea scivit creata, quam creanda: non enim ejus sapientiae aliquid accessit ex eis; sed illis existentibus sicut oportebat, et quando oportebat, illa mansit ut erat. Ita et scriptum est in libro Ecclesiastico: Antequam crearentur, omnia nota sunt illi; sic et re
Abbreviated transcription (Latin):
Luxurient᷑ homines. fornicent᷑. inspecta cuł
nugent᷑. ebriositate in gurgitent᷑ tͣpitudine
fedent᷑ nichil mali patiant᷑: et uidete scłi
gaudiũ. Ista mala quȩ cõmemoraui ñ cas¬
tiget fames. ñ bellitimor. ñ aliqͥs timor.
ñ aliqͥs morb ñ aliquȩ adũsitates. sed sins
omnia in rerbm abundantia. in pace car¬
nis. in securitate male m̃tis: et uide scłi
gaudium. Sed ñ cogitat ds̃ sic̃ homo
Alia ẽ. dĩ cogitatio. alia hominis. Magnȩ
miscdiae. ẽ neqͥtiam impunitam ñ relinqͥͤere¬

Expanded text:
Luxurientur homines, fornicentur, in spectaculis nugentur, ebriositate ingurgitentur, turpitudine foedentur, nihil mali patiantur: et videte saeculi gaudium. Ista mala quae commemoravi, non castiget fames, non belli timor, non aliquis timor, non aliquis morbus, non aliquae adversitates; sed sint omnia in rerum abundantia, in pace carnis, in securitate malae mentis: ecce videte saeculi gaudium. Sed non cogitat Deus sicut homo: alia est Dei cogitatio, alia hominis. Magnae misericordiae est, neq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnobunicꝰ: ne remaner& un ꝰ. Noluit ẽẽ unꝰ
qͥ mortuus ẽ. unꝰ. Multos enĩ filios di fec̃ unicꝰ
filius. E mit sibi fr̃s sanguine suo: ꝓbauit rȩꝓ¬
batꝰ. redemit uenditꝰ. honorauit in uriatus
uiuificauit occisus. Dubitas qđ dabit tͥ bona
sua : qͥ ñ dedignatꝰ ẽ susciꝑe mala tua : Ergo fr̃s
fueritis dñs in prcimo ÷: nichil sollicia fue¬

Expanded text:
icus, ne remaneret unus. Noluit esse unus, qui mortuus est unus. Multos enim filios Dei fecit unicus Filius Dei. Emit sibi fratres sanguine suo, probavit reprobatus, redemit venditus, honoravit injuriatus, vivificavit occisus. Dubitas quod dabit tibi bona sua, qui non dedignatus est suscipere mala tua? Ergo, fratrfueritis, Dominus in proximo est, nihil solliciti fue
Abbreviated transcription (Latin):
mnia quippe bona oꝑa amant in
luce c̃stituti ñ ꝓpt̃ humanã głam : sed
ut uideant ait dñs bona oꝑa ur̃a. & głificerit
patrẽ ur̃m qͥ in cȩł.ẽ Et idõ ñ sufficit apło
monere ut mansuetudinẽ seruaremꝰ : sed ut eã¬
etiam nota omĩb faceremꝰ. Mansuetudo inqt
ur̃a : nota sit om̃ib: hõib: Et alio loco Mansu¬
clem̃t̃ peꝑcit. p̃clarissima lenitas emineret:
:nsi potestas parit̃ apparer&e. DÑs ꝓpe est¬

Expanded text:
mnia quippe bona opera amant in luce constitui non propter humanam gloriam, sed ut uideant, ait dominus, bona opera uestra et glorificent patrem uestrum, qui in caelis est. et ideo non sufficit apostolo monere, ut etiam notam omnibus faceremus: Mansuetudo, inquit, uestra nota sit omnibus hominibus, et alio loco: Mansuclementer pepercit, praeclarissima lenitas emineret, nisi potestas pariter appareret. non te e
Abbreviated transcription (Latin):
Sic qͦmꝰ hic sũ ꝗdiu hic sũ. qͣmdiu in hoc
scło sũ. ꝗ diu carnem mortalem porto. ꝗdiu
int̃ scandala suspiib. ꝗdiu timeo ne cadam
qͥsto ꝗ diu mͥ incerta st̃ et mala mea & bona
mea : uniũsauanitas omnis homo uiuens.
Omnis inqͣm. & herens et transiliens. et ipse
idithun. aduniũsam uanitatem ad buc ꝑti¬
nent: qr om̃a uanitas et uanitas uanitantiũ. qͥȩ
abundantia homini i om̃i labore suo qͦi
pse laborat sub sole. Nũꝗd et idithun ad¬
huc sub sole ẽ habet aliqͥd sub sole: ha¬
bet aliqd ultra solem. Sub sole habet uigi¬
lare dormire manducare bibe esurirt
sitire. uigere. fatigari. puerescere. iuuenescer.
senescere incerta habe quȩ optat & timex
bȩc om̃a. Subsole habet etiã ipsi idithun:
etiã ipsi transiliens eos. Vnde gͦ transiliess:

Expanded text:
sic quomodo hic sum, quamdiu hic sum, quamdiu in hoc saeculo sum, quamdiu carnem mortalem porto, quamdamdiu inter scandala suspiro, quamdiu timeo ne cadam qui sto, quamdiu mihi incerta sunt et mala mea et bona mea, universa vanitas omnis homo vivens. Omnis, inquam, et haerens et transiliens, et ipse Idithun ad universam vanitatem adhuc pertinet: quia omnia vanitas, et vanitas vanitantium: quae abuipse laborat sub sole ? Numquid et Idithun sub sole adhuc est? Habet aliquid sub sole, habet aliquid ultra solem. Sub sole habet evigilare, dormire, manducare, bibere, esurire, sitire, vigere, fatigari, puerascere, juvenescere, senescere, incerta habere quae optat et timet: haec omnia sub sole habet et ipse Idithun, etiam ipse transiliens eos. Unde ergo transiliens? Ex
Abbreviated transcription (Latin):
subsole ñ ẽ. N ẽ uisibił fides. ñ. ẽ uisibił
spes. ñ uisibił caritas. N ẽ. uisibił benigni¬
tas. ñ ẽ. uisibił posgemo timor ille castus
ꝑmanens in scłm scłi. In his omnib dulce¬
dinem habens c̃solationemq idithun. et
et in his quae ad huc subsole hab& ge¬
mit et ista contemnit & dolet. & in illã
Ardescit & ea desidat.¬

Expanded text:
ilis fides, non est visibilis spes, non est visibilis charitas, non est visibilis benignitas, non est visibilis postremo timor ille castus permanens in saeculum saeculi . In his omnibus dulcedinem habens consolationemque Idithun, et est, ex his quae adhuc habet sub sole, gemit; et ista contemnit et dolet, in illa inardescit quae desiderat.
Abbreviated transcription (Latin):
summumq p̃ceptum. Cur gͦ ñ p̃cipetur
homini ista ꝑfectio. quã uis eam in hac uita
nemo habeat: N enim recte curritur : siqͦ
curr endum ÷ nesciatur. Quomodo autẽ
sciretur. si Nullis p̃ceptis ostendetur :

Expanded text:
summum praeceptum. Cur ergo non praecipitur summum praeceptum. Cur ergo non praecipitur homini ista perfectio, quamvis eam in hac vita nemo habeat? Non enim recte curritur, si quo currendum est nesciatur. Quomodo autem sciretur, si nullis praeceptis ostenderetur?
Abbreviated transcription (Latin):
sutie currimꝰ: hoc sapiamus qͦd nondum
ꝑfecti sumꝰ: ut illic ꝑficiam᷑ quo ꝑ¬
fecte ad huc currimus: ut cum uenerit
qđ ꝑfectum. ẽ. qđ ex parte . ẽ. destruatur
id est non iam ex parte sit sed extoto:
qr fidei & spei iam res ipsa non qua
credatur et sꝑetur: sed quȩ uideatur
teneaturq succedet. Karitas autem
quae in his tribus maior ẽ ñ auferatur.
sed augetur et impleatur contemplata
qđ credebat. et qđ sꝑabat in depta. In qͣ
plenitudine caritatis p̃ceptũ illud im¬
plebitur. diliges dñm dm̃ tuum ex toto
corde tuo. et ex tota anima tua : & ex
tota m̃te tua. Nã cũ ẽ ad huc aliquid
carnalis concupiscentiȩ qđ uł continendo
frenetur : non omni modo ex tota anima
diligit᷑ ds̃ Ñ enĩ cob sine anima c̃cupis¬
cit quam uis ccb c̃cupiscere dicatur.
qr carnalit̃ anima concupiscit. Inc̃
erit uistus sine ullo omnino peccato:
legi m̃tis eiꝰ.: sed ꝓrsus toto corde. tota

Expanded text:
ecte currimus, hoc sapiamus, quod nondum ecte currimus, hoc sapiamus, quod nondum perfecti sumus, ut illic perficiamur, quo perfecte adhuc currimus, ut cum uenerit quod perfectum est, quod ex parte est destruatur, id est non iam ex parte sit, sed ex toto, quia fidei et spei iam res ipsa, non quae credatur et speretur, sed quae uideatur teneaturque, succedet, caritas autem, quae in his tribus maior est, non auferatur, sed augeatur et impleatur contemplata quod credebat et quod sperabat indepta. in qua plenitudine caritatis praeceptum illud implebitur: diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua et ex tota mente tua. nam cum est adhuc aliquid carnalis concupiscentiae, quod uel continendo frenetur, non omni modo ex tota anima diligitur deus. non enim caro sine anima concupiscit, quamuis caro concupiscere dicatur, quia carnaliter anima concupiscit. tunc erit iustus sine ullo omnino peccato, legi mentis. Tunc prorsus toto corde, tota
Abbreviated transcription (Latin):
cum uiđimus facie ad faciem. Hoc gͦ
sapiamus ut nouerimus tutiorem eẽ. af-¬
fectum uera querendi: quam in cognita ꝓ-
cognitis p̃sumendi Sic gͦ quęramus tanꝗ
inuenturi : et sic inueniamus tanꝗ quȩsituri
Cum enim consummauerit homo: d̃o in ei¬
pit. De credendis nulla infidelitate dubitemꝰ:
de intelligenidis nulla temeritate affir¬
memus In illis auctoritas tenenda ẽ : in
his ueritas ex quirerida
ustitia scđm quam iustus ex fide uiuit.
aliquib iustis ꝓ huius uitȩ capacitate
ꝑfecta dicatur: parua tam̃ ẽ. ad illam
magnam quam coepit ȩqualitas an¬
głorum. Quam qui nondum habebat
et ꝓpt̃ illam quae iam in erat ꝑfectum
et ꝓpt̃ istam quȩ ad huc deerat imꝑfect¬
tum se eẽ. dicebat. Sed plane minor
ista iustitia fac̃ meritum: maior illa
p̃mium. Unde qͥ istam non sequitur :
illam non assequitur.
uotquor gͦ ꝑfecti sumꝰ. hoc sapi¬
amus. idẽ quot quot ꝑfecti¬

Expanded text:
cum videbimus facie ad faciem . Hoc ergo cum videbimus facie ad faciem . Hoc ergo sapiamus, ut noverimus tutiorem esse affectum vera quaerendi, quam incognita pro cognitis praesumendi. Sic ergo quaeramus tanquam inventuri: et sic inveniamus, tanquam quaesituri. Cum enim consummaverit homo, tunc incipit . De credendis nulla infidelitate dubitemus, de intelligendis nulla temeritate affirmemus: in illis auctoritas tenenda est, in his veritas exquirendasecundum quam iustus ex fide uiuit, aliquibus iustis pro huius uitae capacitate perfecta dicitur, parua tamen est ad illam magnam, quam capit aequalitas angelorum. quam qui nondum habebat, et propter illam quae iam inerat perfectum et propter istam quae adhuc deerat inperfectum se esse dicebat. sed plane minor ista iustitia facit meritum, maior illa fit praemium. unde qui istam non sequitur, illam non adsequitur.uotquot ergo perfecti, hoc sapiamus; id est: quotquot perf