comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uana gustu suauis est  &utactu salubris. Denique non nallipot
longas febrium flammas : hanc austa caleris confestim refrigerio
potiuntur salutis. In numeris quoque & aliis modis ibi & crobri
miracula comprobantur : Maxime tamen eiusdem dirnatalis.
cum& deprouincus circum positis plus solito confluat turba currat
& angelice uitutes maior quodammodo credatur adesse frequentia
Vt quod spiricaliter dixit apłs & corporalicer agi uidetur. Quia
angeli sunt adminis tratorii ips inminis terium missi propter eos qui
heredi tatem capiunt salutis. in xp̃o ihũ dño nr̃o. qui regnat in scła scłoꝵ¬

Expanded text:
nam et gustu suavis est et tactu salubris. Denique nonnulli post nam et gustu suavis est et tactu salubris. Denique nonnulli post longas febrium flammas, hanc haustam stillam, celeri confestim refrigerio potiuntur salutis. Innumeris quoque et aliis modis ibi crebro samiracula comprobantur: maxime tamen ejusdem die natalis ejus, cum et de provinciis circumpositis plus solito conflua turba occurrat, et angelicae virtutis major quodammodo credatur adesse frequentia, ut quod spiritaliter dixerunt apostoli et corporaliter agi videatur, quod angeli sunt administratorii spiritus in ministerium missi, propter eos qui haereditatem capiunt salutis . In Christo
Abbreviated transcription (Latin):
sit adtingi Credo docente archangrlo dni nonornatum lapi¬
dum sed eordis querere &diligere puritatem Vertex uero
montis extrinsecus partim cornea silua tegitur : partim uirenti
planitia dilatatur: Mis sarum itaque calebratione completa¬
in agno ad toniti gaudio quique redierunt in sua Ep̃o autẽ dele¬
gato ministrorum cantorum sacerdotumq: officio &mansione
consructa : uibidem cotidiȩ psalmorum missarumq cup sum
congruo praecepit ordine calebrari. Nullus autẽ huc noc turno
ist tempore ausus ingredi: sed aurora trans acta. matutinos
bidem cantant hrmnos Exipso autẽ saxo quo sacree contegitur I¬
edes ad a quilonem altaris dulcs animium lucida gut tatim
aqua dilabitur. quam in cole stillam uocant᷑: Obhoc & uitreũ
uas eiudem receptu praeparatum : Argentea pandit catena
sus pensum. Muris que est populo cocmunicato : singulos ad huc
uasculum ascendere ꝑgradus donumq calestis degustare liquoris

Expanded text:
sit attingi, credo docente archangelo, Deum non ornatum lapisit attingi, credo docente archangelo, Deum non ornatum lapidum, sed cordis quaerere et diligere puritatem. Vertex vero montis extrinsecus partim cornea sylva tegitur, partim virenti planitie dilatatur. Missarum itaque celebratione completa, magno attoniti gaudio quique redierunt in sua. Episcopus autem delegato ministrorum, cantorum, sacerdotumque officio, et mansione constructa, omnem ibidem quotidie psalmorum, hymnorum, missarumque cursum congruo praecepit ordine celebrari. Nullus autem huc nocturno est tempore ausus ingredi, sed aurora transacta matutinos ibi decantavit hymnos. Ex ipso autem saxo quo sacra tegitur edes ad aquilonem altaris, dulcis et nimium lucida guttatim aqua dilabitur, quam incolae stillam vocant. Ab hoc et vitreum vas, ejusdem receptui praeparatum, argentea pendet catena suspensum, morisque est populo communiter singulos ad hoc vasculum ascendere per gradus, dominique coelestis degustare liquorem:
Abbreviated transcription (Latin):
intrate: me adstante patrono p̃cibus locum frequentar̃ e¬
Et te quidem ibicras missas caelebrante : populus iuxta morem
communico: Meum autẽ erit ostendere : quo modo perme¬
& locum consecrauerim illum. Adueniunt mane cumoblatio¬
nibus & magna instantia : praecum intrant regiam australẽ
Stecce longa porticus in aquilonem porrecta : atque illam
adtingens posterulam extra quam uestigia marmore diximus
in praessa sed prius quam huc peruenias. appar& ad orientem
basilica pergrandisqua prgradus ascenditur. haec cum ipsa
porticusuo: quingentes fere homines capere uidebantur : Ate¬
ra uenerandum rubroque contectum: palliolo propemedium
pari &is meridianis ostendens. Erat autẽ ipsadomus angulosa
non inmorem operis parietibus erectis. sed instar spelunce prae¬
ruptis asepius eminentibus asperata scopolis. Culmine quoq
diuerse aetitudinis. quod hic uertice tangi alibi manu uiapos¬

Expanded text:
intrate, et me assistente patrono, pintrate, et me assistente patrono, pet te quidem cras ibi missam celebrante, populus juxta morem communicet: meum autem erit ostendere quomodo per memetipsum locum consecraverim ipsum. Adveniunt mane cum oblationibus, et magna instantia precum intrant portam australem. Et ecce longa porticus in aquilonem porrecta, atque illam attingens posterulam januam extra quam vestigia marmore diximus impressa. Sed priusquam huc pervenias, apparet ad orientem basilica praegrandis, qua per gradus ascenditur. Haec cum ipsa porticu sua quingentos fere homines capere videbatur, altare venerandum, rubroque contectum palliolo, prope medium parietis meridiem ostendens. Erat autem ipsa domus angulosa, non in more operis humani parietibus erectis, sed instar speluncae praeruptis et saepius eminentibus asperata scopulis, culmine quoque diversae altitudinis, quod hic vertice tangi, alibi manu vix pos
Abbreviated transcription (Latin):
agendumsit pernuntios sciscitabatur: quitunc fore inmonte
fere quinquage simomilurio a romana urhe distante quem in co
scisiluestri cognomine uocant : eoquod & ipse ibi quendam ex sula¬
uerit & profidei ꝑserutione delituerit in seracte monte ⁊ alio s
mandata remittit si hominis est illam dedicare ecclesiam
hoc maxime die quouictoria cdatarst fieri oport& Siauti
alias scõ prouisori placuerit eodem praecipue die illius in hoc uo¬
luntas esł querenda : Hocergo & tempore imminente agamꝰ
Ambrosi anum cumciuibus nr̃is ieiunium scãm trinitatẽ roganti
ut munera que persummnum suaciedis ministrum conferre digi¬
tus est ad certum usquefinem perducat Factumque est : ut sug¬
gesierat antistes Nocte uero constituti ieiunii suprema.¬
ar changelus dni miiha hel epo sepontino peruisionem appa¬
rens non est inquid uobis opus: hant quam edificaui dedicare¬
ecclesiam Ipse enim qui condidi &iam dedicaui. Vos tantum

Expanded text:
ageagefere quinquagesimo miliario a Romana urbe distante degebat, quem incolae sancti Silvestri cognomine vocant, eo quod et ipse ibi quondam exulaverat et pro fidei persecutione delituerat in Zirapti monte, taliaque mandata remittit: 'Si hominis est illam dedicare basylicam, hoc maxime die quo victoria data est fieri oportet; sin autem alias provisori placuerit, eodem precipue die illius in hoc voluntas est quaerenda. Hoc ergo et tempore inminente agamus ambo triduanum cum civibus nostris ieiunium, sanctam Trinitatem rogantes, ut munera, quae per summum suae sedis ministrum conferre dignatus est, ad certum usque finem perducat'. Factumque est ut suggesserat antistes. Nocte vero instituti ieiunii supprema angelus Domini Michael episcopo Sepontino per visionem apparens: 'Non est vobis', inquit, 'opus hanc quam ego edificaecclesiam. Ipse enim qui condidi, etiam dedicavi. Vos tantum
Abbreviated transcription (Latin):
suae urbis moribundi sub intrant Qui dutẽ euasere periculum: con¬
perto quod angelus dĩ in adiutorium uenis s& xp̃ianis. Nam & sexcentos
ferme suorũ flumine uidebant interemptos. Regi regum xp̃o conti¬
nuo colla submittentes. armis indu untur fidei. Cumque domum reuer
uident mane iuxta i anuam septem trionalem quam praedixi instar
posterule pusille quasi hominis uestigia marmori arcius in praessa:
agnoscunt quẽ beatum michabelem hoc presentiae suae signo uoluis se
monstrare. Vbi postea culmen ad positum & altare in positum : ipsa
ecclesia obsignata uestigiorũ appodonia est uocata: Multa dubi¬
tucio inter sepontinos quid deloco agerent: & intrare uel dedicuare
illic debeant ecclesiam. Vnde consolatione sacta : adorientẽ loci
illius peati p&ri apłorũ principis nomine condunt ecclesiam & dedirant
statuunt Tandem antistes reperto consilio romanum ep̃m quid dehis

Expanded text:
suae urbis moribundi subintrant. Qui autem evasere periculum, comsuae urbis moribundi subintrant. Qui autem evasere periculum, comperto quod angelus Dei in adjutorium venerit Christianis, nam et sexcentos ferme suorum fulmine videbant interemptos, Regi regum Christo continuo colla submivident mane juxta januam septentrionalem, quam praedixi, instar posteriora pusilla quasi hominis vestigia, marmore arctius impressa, agnoscuntque beatum Michaelem hoc praesentiae suae signum voluisse monstrare, ubi postea culmen appositum, et altare impositum, ipsaque ecclesia ob signa vestigiorum. Oppidania est vocata. Multa dubitatio erat inter Sepontinos quid de loco agerent, et si intrare vel dedicare illic ecclesiam debeant. Unde collatione facta, ad orientem loci illius beati Petri apostolorum principis nomine condunt ecclesiam et dedicant, statuunt. Tandem antistes, salubri reperto consilio, Romanum episcopum quid de his
Abbreviated transcription (Latin):
intrare ausi proforibus quotidie oratione uacabant It terhaec
neapolite pcigani ad huc : tibus oberrantes: seponti nos & beneuent
Qui antis titis suimomitis edocts triduo petunt indutias : ut tridua¬
no ieiunio licer& qua si fidele patrociniũ scĩ michaelis implorare
praesidium. Quotẽpore pagani ludis scenicis falsorũ inuitant
auxilia deorũ. Ecce autẽ nocte ipsa quaebelli praeceder& diem:
Let ergo mane & deangelica certiuictoria : demonia redacti spũ obiuant
xp̃iani paganis atq: in primobelli parati garganus in mense tremore
concutitur. fulgora crebra uolant: & caligo tenebrosa totum montis
cicum obduxit. Impl&a proph&ia quae d ñm laudans. Qui facit ange¬
los suos ips & minis tros suos flãmã ignis Eiugiunt pagani partim
ferro hostium partim igñi focris inpulsi sagittis. a ne apolitis sequen¬
tibus atque extrema quaeque cedentibus aduersarii moenia tandem

Expanded text:
intrare ausi, prae foribus quotidie orationi vacabant. Inter haec intrare ausi, prae foribus quotidie orationi vacabant. Inter haec Neapolitani paganis adhuc ritibus aberrantes, Sepontinos et BeneventaQui antistitis sui monitis edocti, tridui petunt inducias, ut triduano jejunio liceret quasi fidele patrocinium sancti Michaelis implorare et praesidium. Quo tempore, pagani ludis scenicis falsorum invitant auxilia deorum. Ecce autem nocte ipsa quae belli antecedebat diem, Laeti ergo facti, et de angelica certi victoria, Domini coacti spiritu obviant Christiani paganis. Atque in primo belli apparatu Garganus immenso tremore concutitur, fulgura crebra volant, et caligo tenebrosa totum montis cacumen obduxit, impleta prophetia quae Dominum laudans ait: Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos flammam ignis . Fugiunt pagani, partim ferro hostium, partim igniferis impulsi sagittis, ad Neapolim usque sequentibus, atque extrema quaeque caedentibus adversariis, moenia tandem
Abbreviated transcription (Latin):
contigit taurũ arinti gregis consortia spernentẽ singulariter¬
incedere solitũ & ad exeremũ relunte pecore domũ non est¬
quarq requiens: murnit tandem inuertice montis. foribi cuius¬
dam adsistere speluear Iraq ꝑmotus cursoli uagus inconeri¬
arrepto areu app&it illũ sagitta toxicata. Quae uelut uenti
Namine retou cim aquo iactata ese reuersa ꝑcussit Turbati
ciues as tupe sacti. qualiter res fuerit effecta non enĩ accedere
proprius audeliane: consulunt ep̃m quid facta opus sit
homines latebat ado querendũ : mys¬
teriũ uidelic& homine suocielo ꝑcussũ sciatis buc meagestum uo¬
lumtate Egoem̃isum michabel archangelus qui in comspectudñ
semꝑ adiisto Locumq hunc interris in coleri tuq seruare Iituens
ibi ianuas cernentes : quarũ australis quaȩ & maior erat aliquod
gradibus in hoc ta sam uergantibus adiri poterat: sed nec ultra crstã

Expanded text:
contigit taurum arcontigit taurum arincedere solitum, et ad extremum redeunte pecore domum non quaeque requirens invenit tandem in vertice montis foribus cujusdam assistere speluncae, arrepto arcu appetiit illum sagitta toxicata. Quae veluti venti flamine retorta, eum a quo jacta est, mox reversa percussit. Turbati cives et stupefacti qualiter res fuerit effecta, non enim accedere propius audebant, consulunt episcopum, quid facto opus sit. homines latebat, a Deo quaerendo mysterium, causam videlicet hominis suo telo percussi. Sciatis hoc mea gestum voluntate. Ego enim sum Michael archangelus, qui in conspectu Domini semper assisto, locumque hunc in terris incolere, tutumque servare instituens, ppe januas ibi cernentes, quarum australis, quae et major erat, aliquot gradibus in occasum vergentibus, adiri poterat, sed nec ultra cryptam
Abbreviated transcription (Latin):
EMRIam BΕΑtΙ Michahelis aRchereli toro oꝑbe ut uorantã.
PIPSIVS ETOBER CONDITA ETCONSECRATI UOAESE
docnoustaat ecclesia: Quae nor metallo ulcoRe, Sed eRiui¬
PLERIO COMENDATA SICNORUM
UILI FACTASCE¬
mate: sed celesti praedicta uirtute: Vt¬
pote quã fragilitatis
huma ne memor archangelus decaloueniens : ad promerendam
ibi mortalibus suꝑnorũ societate ꝓpria uł sua manu condere est dignat᷑
ertice siquidem montis excelsi positã : decorporr ei dem saxeo spelunca
instar. praeca uata ostendit. Est autẽ locus incãpaniae finibus
ubiincersinũ adriaticũ & montẽ garganũ. Ciuitar sepontus posita
mine sup̃mo beati archangeli quam p̃factussu gestat eccłam. hanc
morta lib hocmodo cognitã : libellus in eadem excła positus indicat
Erat in ea ciuitate praediues quid a nomine garganus : qui&exe ue¬
tusuo: monti uocabulũ indidit. Huius dũpercora quorundũ infi¬
nita multitudine pollebat passim ꝑdru ȩximontis latera pascerent᷑

Expanded text:
emoriam beati Michaelis archangeli toto orbe venerandam, ipsius et opere condita, et consecrata nomine demonstrat ecclesia, quae non metallorum fulgore et privilegio commendata est signorum. Vilifacta schemate, sed coelesti praedita virtute, utpote quam fragilitatis humanae memor archangelus e coelo veniens, ad promerendam ibi mortalibus supernorum societatem, propria manu condere dignatus est. Vertice siquidem montis excelsi posita, de corpore ejusdem saxi speluncae instar praecavata ostenditur. Est autem locus in Apuliae finibus, ubi inter sinum Adriaticum et montem Garganum civitas Sepontus posita mine supremo beati archangeli, quam praefatus sum, gestat ecclesiam. Hanc mortalibus hoc modo cognitam, libellus in eadem ecclesia positus indicat. Erat in ea civitate vir praedives quidam Garganus nomine, qui ex eventu suo monti vocabulum indidit. Hujus dum pecora, quorum infinita multitudine pollebat, passim per devexi montis latera pascerentur,
Abbreviated transcription (Latin):
non deflect& popłs ifte mamus de alticudine cȩli
donec reddas manuscriptũ Et coruertensse
hora multũ extensas habentem anus incaelũ eice
manuscripta pueri ꝑacrem delata: & ab om̃ibus
uis a uenit & imposita est manib: memorabilis
nri patris pastoris. Suscipiens autẽ eã & gras
agensdõ ⁊ auisus factus est unqo & corã omĩ popu¬
lodixit ad puerũ Cogno slit tirulas has frat̃.
Et disrũ pensmani fer iptã sc̃s basilius ꝑdux it eũ
ad ecđam dignũ fecit scõministerio. & cõmuni
misteriorũ & munerũ xp̃i. Et faciens susceptionẽ
magnã refrigerauit omnẽ popłm Et docens pu¬
erũ ac instruens seudans ei regulã decentẽ.red¬
didit eũ mulieri eius. in desipaenc̃ glorific anẽ & laudan

Expanded text:
Non deflectet populus iste manus de altitudine coeli, donec reddas manuscriptum. Et convertens sehoram multam extensas habente manus in coelum, ecce manuscripta pueri per aerem delata, et ab omnibus visa venit: et imposita est manibus memorabilis nostri patris et pastoris. Suscipiens autem eam, et gratias agens Deo, gavisus factus est valde, et coram omni populo dixit ad puerum: Cognoscis litterulas has, fraterEt disrumpens manuscriptum sanctus Basilius, perduxit eum ad ecclesiam; et dignum fecit sancto ministerio, et csteriorum et munerum Christi. Et faciens susceptionem magnam, refrigeravit omnem populum, et ducens puerum ac instruens, seu dans ei regulam decentem, reddidit eum mulieri ejus intacibili ore glorificantem et laudan
Abbreviated transcription (Latin):
cũ om̃i multitudine populi. accepit sc̃s puerũ. & tepens
dexterã manũ eius. ducebat illũ in scam dĩ eccłamcum
psalmis & hymnis Et eccediabolus om̃tum fascinans
intristẽ uitã cũ om̃i ꝑnetiosa uirtute aduenit: & in¬
uisibilit̃ app̃hendens puerũ conabatur raperi cum
demanuscĩ Et coepit lamare puer Scaẽ dĩ adiuua me
Et tanta in ꝓbus instantia aggressus est: ut & iã memo¬
rabilẽ uirũ cõpeller&. trahens puerũ Conuersus
ergo scs ad diabolũ dixit imꝓbissime & animarum
corruptor ꝓat̃ tenebrarũ & ꝑditionis. non sufficit
tibi tua ꝑditio. quãte & eos qui subre s̃. affecisti. nisi e¬
tiam & dĩmei tẽptes plasma : Diabolus autẽ dixit
adeũ. Prȩ iudicas mebasili itaut plurimi ex nobis
siudicasine Non abiiego adeum: sed ipseuenit

Expanded text:
cum omni multitudine populi accepit sanctus puerum, et tenens cum omni multitudine populi accepit sanctus puerum, et tenens dexteram manum ejus, ducebat illum in sanctam Dei ecclesiam cum psalmis et hymnis. Et ecce diabolus omnium fascinans in tristem vitam, cum omni perniciosa virtute advenit, et invisibiliter apprehendens puerum, conabatur rapere eum de manu sancti. Et coepit clamare puer: Sancte Dei, adjuva me. Et tanta improbus instantia aggressus est, ut etiam memorabilem virum compelleret, trahens puerum. Conversus ergo sanctus ad diabolum, dixit: Improbissime, et animarum corruptor, pater tenebrarum et perditionis, non sufficit tibi tua perditio, qua te et eos qui sub te sunt affecisti, nisi etiam et Dei mei tentes plasma? Diabolus autem dixit ad eum: Praejudicas me, Basili. Ita ut plurimi ex nobis praejudicas me, non abii ego ad eum, sed ipse venit
Abbreviated transcription (Latin):
& puideo eos Et iterũ dans ei aescã & orans claudensq
ostiũ. abiit: Et quadragesimo die rediit. & diciter
Quomodo habes frt̃ respondens dicit adeũ Bene habeo
scaẽ dĩ Uidienĩ te hodie inuisupugnantẽ ꝓme : &uin¬
centẽ diabolũ Moxergo scs secundũ consuetudinẽ
faciens orationẽ: edux̃eum & ad duxit indormitoriũ
suum Mane autẽ facto uocauit sacrũ clerũ exmonas¬
teriis & omnẽ xp̃o amabilẽ popłm & dixcis Fibioli mei
dilectissumi om̃s gras agatis dño Ecce enĩouẽ ꝑditã
deb& pistorbonus inhumeris reportare : & afferre
eccłae Qua rpt̃. debitũ est & nos uigiliã facere pocte
ac postulare eius benignitatẽ . ut p̾uincat corruptor
animarũ &iã in hoc facto Et alacrit̃ popło coagge¬
rato: ꝑ omnẽ noctẽ postulauer̃ dm̃ cũbono pastore.
cũ lacrimis clamantes peoKrrrielerson Et matura

Expanded text:
sed non video eos. Et iterum dans ei escam et orans, claudensque sed non video eos. Et iterum dans ei escam et orans, claudensque ostium abiit. Et quadragesimo die rediit, et dicit ei: Quo modo 661 habes, frater? Respondens dicit ad eum: Bene habeo, sancte Dei. Vidi enim te hodie in visu pugnantem pro me, et vincentem diabolum. Mox ergo sanctus secundum consuetudinem faciens orationem, eduxit eum, et adduxit in dormitorium suum. Mane autem facto vocavit sacrum clerum, et monasteria, et omnem Christo amabilem populum, et dixit eis: Filioli mei dilectissimi, omnes gratias agatis Domino. Ecce enim ovem perditam debet pastor bonus in humeris reportare et offerre Ecclesiae. Quapropter debitum est et nos vigiliam facere nocte, ac postulare ejus benignitatem, ut non vincat corruptor animarum etiam in hoc facto. Et alacriter populo coaggerato, per omnem noctem postulaverunt Deum cum bono pastore, cum lacrymis clamantes pro eo: Kyrie, eleison. Et mature
Abbreviated transcription (Latin):
diabolo dicit ei Nonsit tibi curae Benignus est ds̃ pr̃t.
& recipi&te paenitentẽ . Compatitur enĩ malitus pr̃is
nos Dicit ad puerũ scs Credissaluari quiait Credo
dñe adiuua incredulitatẽ meam: Et continuo ad p̃hen¬
dens manũ eius. faciensq: signũ in ipso & orans. reclusit
cũ inunolocon terioris sacriperioli Et dans erregu¬
lã conlaborabat ei ꝑtrisdies Post quos. uisitauit eum.
& dicitei quomodo habes fili dicit adeũ. Inmagna
sũ drũ defectione Scaẽ dĩ nonferolamores eorum.
& t̃roris aciaculationes. seul apidationes eorũ Te¬
nenies manu scriptã meã. causantur medicentes Tu
uenistiadnos pon nos ate Et dicit eiscs Nolitimere
fili. tantũ crede. Et dans ei modicã ȩscã: faciensq suꝑ
paucos dies. uisitauit eũ & dicit. Quomodo habes fili:
dicit ei Pat̃ scãe alonge clamores eorũ audio & mipas.

Expanded text:
us sum diabolo. Dicit ei: Non sit tibi curae, benignus est Deus noster, us sum diabolo. Dicit ei: Non sit tibi curae, benignus est Deus noster, et recipiet te poenitentem; compatitur enim malitiis nostris. nos. Dicit ad puerum sanctus: Credis salvari? Qui ait: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam. Et continuo apprehendens manum ejus, faciensque Christi signum in ipso et orans, reclusit eum in uno loco interioris sacri periboli. Et dans ei regulam, collaborabat ei per tres dies. Post quos visitavit eum, et dicit ei: Quomodo habes, fili? Dicit ad eum: In magna sum, domine, defectione, sancte Dei, non fero clamores eorum et terrores, ac jaculationes seu lapidationes eorum. Tenentes manuscriptam meam, causantur me dicentes: Tu venisti ad nos, non nos ad te. Et dicit ei sanctus: Noli timere, fili tantum crede; et dans ei modicam escam, faciensque supepaucos dies visitavit eum, et dicit: Quomodo habes, fili? Dicit ei: Pater sancte, a longe clamores eorum audio et minas,
Abbreviated transcription (Latin):
uissatis mibi facere. & misere animȩ meae: crastina ego
& tuuna nimit̃ eamus ad ecłam. & corã me participa
in contaminatorũ misteriorũ. & sic satis factaero Tunc
coactus. dix̃ ei sententiã capituli : Continuo ergo depõ¬
nens illa muliebrẽ infirmitatẽ . & consiliumbonũ consi¬
lians illi. cucurrit ad pastorẽ & discipulũ xpĩba silium.
aduersus impietatẽ clamans Miserere mihi. misere¬
re scaẽ di miserere mihi discipulednũ. quae cũdae moni¬
b: causa aegi Miserere mihi miserere. propriumpatre
nobaudientȩ Et doc& eirerũ gestarũ ordinẽ Sc̃s autẽ
dĩ uocans puerũ . sciscitatus est ab eo siista in hunc modũ
sehabeNt . Qui ad scmcũlacrimis ait. Etiã scãe dĩsiegosi¬
luero. opera meaclamabunt. Etenarrauit & iã ei ipse
a principio usq: infine. consequentẽ diaboli malã ope¬
rationẽ Tunc dicit eiscs Visreuertiad dnm̃ dm̃nrm:¬

Expanded text:
vis satis mihi facere et miserae animae meae, crastina ego vis satis mihi facere et miserae animae meae, crastina ego et tu unanimiter eamus ad ecclesiam, et coram me participa incontaminatorum mysteriorum, et sic satisfacta ero. Tunc coactus dixit ei sententiam capituli. Continuo ergo deponens illa muliebrem infirmitatem, et consilium bonum consilians illi, currit ad pastorem et discipulum Christi Basilium, adversus impietatem clamans: Miserere mihi miserae, sancte Dei, miserere mihi, discipule Domini, quae cum daemonibus causam egi; miserere mihi miserae proprium patrem non obaudienti. Et docet ei rerum gestarum ordinem. Sanctus autem Dei vocans puerum, sciscitatus est ab eo si ista in hunc modum se habent. Qui ad sanctum cum lacrymis ait: Etiam, sancte Dei, si ego siluero, opera mea clamabunt, et enarrat ei etiam ipse a principio usque ad finem consequentem diaboli malam operationem. Tunc dicit ei
Abbreviated transcription (Latin):
filia uere misera. Multũ epĩ planges poenitens in no¬
uissimo quando nihil habes ꝓficert. Ini quo ergo con¬
iugio facto & diabolica facinorositate cõpleta. ac mo¬
dico transeunte tẽpore. disignatus est a quibuslam
puer non introire in ccłam. neq apꝓpinquare inmor¬
talib & uiuificis misteriis: Et dicunt miserȩ coniagiei
nus fidei& alienus: Tenebrarũ ergo & dolosae plagie
repleta prosternit sȩ inhumũ & coepit discer pere
se ipsã ungulis. & ꝑ cutere pietus acclamare : Nemo
non oboediens parentib saluas fuitumquã Quis ad¬
nuntiabit patrimeo meam confusionẽ  Heumichi
miserȩ . inquantã ꝓfunditatẽ ꝑitionis descendi: Cur
natasũ. aut pata. continuo rapta fĩ fui: Ista ergo lam̃¬
tari eã discens erratissimusuir eius. accu currit adeã.
contendens nhabemita uerrate. Illa aute in consolatio¬
nẽ ueniente suadibilib: eius sermonibus. dix̃ ad eũ Si

Expanded text:
filia vere misera; multum enim planges poenitens in nofilia vere misera; multum enim planges poenitens in novissimo quando nihil habes proficere. Iniquo ergo conjugio facto, et diabolica facinorositate completa, ac modico transeunte tempore, designatus est a quibusdam puer non introire in ecclesiam, neque appropinquare immortalibus et vivificis mysteriis. Et dicunt miserae 660 conjugnus fidei et alienus? Tenebrarum ergo et dolorosae plagae repleta, prosternit se in humum, et coepit discerpere seipsam ungulis, et percutere pectus ac clamare: Nemo non obediens parentibus salvus fuit unquam. Quis annuntiabit patri meo meam confusionem? Heu mihi miserae, in quantam profunditatem perditionis descendi! Cur nata sum, et nata continuo rapta non fui? Ista ergo lamentari eam discens erratissimus vir ejus, accucurrit ad eam contendens non haberi ita veritatem. Illa autem in consolationem veniente suadibilibus ejus sermonibus, dixit ad eum: Si
Abbreviated transcription (Latin):
uolebã Nubere sponso xp̃o. & angelorũ cohabitatri¬
cẽ constieuere. & inpsalmis & himnis. & canticis si¬
ritalib: canere dõfestinabam . & ꝑte saluari spe¬
rabam tuautẽ in amorẽ lasciut a&atis insinisti:
Sine mẽ sicut uolo desponsare tedõ neducas se nectu¬
tẽ meã cũ tribulatione ad inferos. neq nobilitatẽ
parentũ tuorũ confusione operias Illa autẽ ad ni¬
hilũ reputans quae a patre dicebantur. instabat
clamans Pat̃mi aut fac desideriũ meũ. aut pͥmodicũ
inorientẽ in debisme Pat̃ ergo in magna defectione
factus ac inmensur ab ili tristitia: absortus & ami¬
corũ consiliiscredulus. hortantium ei. deferre uolũ¬
tatẽ eius. aut se ipsũ exponere. concredens pat̃: prece¬
pit fieridesi derium puellae. ne exitiali setrader &
morti Et ad dux̃ quaesitũ puerũ: ad ꝓpriam filiamꝰ.
dansq: eis omñ substantiã suã dix̃ filiae suae . Vade

Expanded text:
volebam nubere sponso Christo, et angelorum cohabitatrivolebam nubere sponso Christo, et angelorum cohabitatricem constituere, et in psalmis, et hymnis, et canticis spiritalibus canere Deo festinabam, et per te salvari sperabam, tu autem in amorem lascivietatis insanisti? Sine me, sicut volo, desponsare te Deo, non ducas senectutem meam cum tribulatione ad inferos, neque nobilitatem parentum tuorum confusione operias. Illa autem, ad nihilum reputans quae a patre dicebantur, instabat clamans: Pater mi, aut fac desiderium meum, aut post modicum morientem videbis me. Pater ergo in magna defectione factus, ac immensurabilitate tristitiae absorptus, et amicorum consiliis credulus, hortantium ei deferre voluntatem ejus, aut seipsam exponere, concredens pater praecepit fieri desiderium puellae, ne exitiali se traderet morti. Et adduxit quaesitum puerum ad propriam filiam, dansque eis omnem substantiam suam dixit filiae suae: Vale,
Abbreviated transcription (Latin):
tismatis abrenuntiationẽ uoluntariã & quae in me
est inscła uoluntariã ꝓfessionẽ . & quia. mecũsis indie
iudicii condelectans mihi in p̃paratis ae ternistorm̃¬
tis & egostatim desideriũ tuũ adimplebo Quidis posu¬
it ꝓpria manu scriptũ sicut quaesitus fuitꝰ. Statĩ autẽ
animarũ corrurtor draco tortuosus misit qui sunt
suꝑfornicationẽ daemones & inflã mauer̃ ꝓuellã
in amorẽ iuuenis Quae. ꝓiciensse int̾ram: coepit cla¬
mare ad patrẽ: Miserere michi miserere pater:
pat̃nũ amorẽ. & coniungeme pueroquẽ amo Siau¬
te hoc nuis facere : uidebisme post modicũ morien¬
tẽ amara morte. & sermonẽ labis ꝓme indie iudi¬
cudõ Pater autẽ cũlacrimis dicebat Heumihi pec¬
catori. quid contigit miserȩ meae filiae : quis meum
thesaurũ furatus est: quismeã inquinauit filiam
quis dulce lum̃ oculoꝵ meoꝵ extinxit: Ego caclestiti

Expanded text:
tismatis abrenuntiationem voluntariam, et quae in me tismatis abrenuntiationem voluntariam, et quae in me est in saecula voluntariam professionem, et quia mecum sis in die judicii condelectans mihi in praeparatis aeternis tormentis, et ego statim desiderium tuum adimpleo. Qui disposuit propria manu scriptum sicut quaesitus fuit. Statim autem animarum corruptor draco tortuosus misit qui sunt super fornicationem daemones, et inflammaverunt puellam in amorem juvenis, quae prospiciens in terram coepit clamare ad patrem: Miserere mihi, miserere, pater, paternum amorem, et conjunge me puero quem amo. Si autem hoc non vis facere, videbis me post modicum morientem amara morte, et sermonem dabis pro me in die judicii Deo. Pater autem cum lacrymis dicebat: Heu mihi peccatori, quid convenit miserae meae filiae? quis meum thesaurum furatus est? quis meam iniquavit filiam? quis dulce lumen oculorum meorum exstinxit? Ego coelesti te
Abbreviated transcription (Latin):
defert litteras. cupiditate inpuella exarsũ. & postulo
uactionĩ istã consequi. ud& in istoglorier. & cũmulta
lta castã inaere. & ad frabuN tabi quidebent dlice
ehialolo Quialacrit̃ faciens. iactauit miserã uocẽ.
noocuis cliaboliaux iliũ. Et continuo adstiter̃ ei prin¬
cioisprestatis tenebrarũ. spiritalia nequitiae. Et
ad phendenteserrantẽ cũgaudiomagno. duxer̃ eum
ubierat diabolus. & ostender̃ ei ipsũ sedentẽ inse de
alta & incircuitueius malignitatis sp̃s ftantes Et sus¬
cipiens missas amaleficolitteras. dix ad miserũ. Cre¬
dis inme : quiait Credo Etabnegas xp̃mtuũ. Quires¬
pondit Ab nego Dicit eidiabolus Per fidiestis uos xp̃iapi
& quando quidĩ opus me hab&is. uenitis ad me Quando¬
qundẽ consequimiri desiderium urm. negatis me. & acce
ditis ad xpmurm. qui est benignus & clementissimus.
:& suscipit uos Sed fac mihi manũ scriptã xp̃itui. & bap¬

Expanded text:
defert litteras, cupiditate in puellam exarsum, et postulo eum actionem istam consequi, ut et in isto glorier, et cum multa exalte chartam in aere, et astabunt tibi qui debent ducere te diabolo. Qui alacriter hoc faciens, jactavit miseram vocem invocans diaboli auxilium. Et continuo astiterunt 659 ei principes potestatis tenebrarum spiritalia nequitiae, et apprehendentes errantem cum gaudio magno, duxerunt eum ubi erat diabolus, et ostenderunt ei ipsum sedentem in sede alta, et in circuitu ejus malignitatis spiritus stantes, et suscipiens missas a malefico litteras dixit ad miserum: Credis in me? Qui ait: Credo. Et: Negas Christum tuum? Qui respondit: Nego. Dicit ei diabolus: Perfidi estis vos Christiani, et quando quidem opus me habetis, venitis ad me; quandoquidem consequimini desiderium vestrum, negatis me, et acceditis ad Christum vestrum, qui est benignus ac clementissimus, et suscipit vos. Sed fac mihi manuscriptam Christi tui et bap
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq imitem̃ eũ dicentẽ alibi: Cũ enĩ t̃tio introgatꝰ ad ño. Symon
amasme Respondit t̃tio Dñe tuscis quia diligote. Aitdñs Pas¬
ce ouesmeas & hoc t̃tio qđ quidẽ dictũ ad conpensationẽ prioris
ꝓficit erroris. Qui enĩ dño t̃tio negauerit : tertio confitet᷑. & quo¬
tiens culpã delinquendo contraxerat. totiens gratiã diligendo
conquir& : Vid& eergo quantũ flexus ꝓfuerit p&ro antequã fle

Expanded text:
Denique imitemur eum alibi dicentem: cum enim tertio interrogaretur a Domino: Simon, amas me? Respondit tertio: Domine, tu scis, quia diligo te: ait Dominus: Pasce oves meas . Et hoc tertio: quod quidem dictum ad compensationem prioris fecit erroris; qui enim Dominum tertio negaverat, tertio confitetur; et quoties culpam delinquendo contraxerat, toties gratiam diligendo conquirit. Videte ergo, quantum fletus profuerit Petro: antequam fle
Abbreviated transcription (Latin):
derent aueritate. Namluccis non solum ab apostolo paulo
didicisse eucingelium quicum dño incarne non fuerat sed ec
ac&eris apłis : Quod ipse quoq: in principio uoluminis sui
declartit dicens. Et sicut tradider̃ nobis quia principio
uiderunt. & minis trifuerunt sermones: Igitur euange¬
lium sicut audierat. scripsit: Aliud quoque uolumen egre¬
gium quotitulo a postolorũ actuum p̃notatur. Cuius sto¬
ria usque biennium rome commorantis. pauli peruenit
dest usq ad quartũ decimum neronis annũ ex quo intelle¬
gimus in eadem urbe. librum. eẽ. compositum. & sicut ipse¬

Expanded text:
re volumine, et Lucam non solum ab apostolo Paulo didicisse Evangelium, qui cum Daeteris apostolus. Quod et ipse quoque in principio voluminis sui declarat, dicens: Sicut tradiderunt nobis, qui a principio ipsi viderunt, et ministri fuerunt sermonis. Igitur Evangelium sicut audierat scripsit, Acta verogium, quod titulo apostolicorum Actuum praenotatur. Cujus historia usque biennium Romae commorantem pervenit Paulum, id est, usque ad quartum Neronis annum. Ex quo intelligimus in eadem urbe librum ejus esse conscriptum. Igitur P
Abbreviated transcription (Latin):
uum sefieri dep̃cat᷑ : quẽ ad p̃hensa manu saluator liberat &
obiurgat dicens. Modicefidei. quare dubi tasti : Hoc ẽ
quurtã parui fideies : ut quis credendũ mare. ambulare
corꝑas ñ idꝑseuerando transieris. Scriptũ .ẽ. enĩ. Qui ꝑse¬
uerauitusq insinẽ. hic saluus erit Seddũ cuntta res. & du¬
bitas item qđ ingressus fueras ꝑdidisti Cur inquã tam
modice fideies ut ñ ea fide quauenire corperas. ꝑuenires.
Intellige ergo quia inmare credulitas reportabat. ꝑfidia
re possimus Siclamantib manũ suã saluator eaxtenderit :
Nos ergo clamare ad dnm ñ cessamꝰ: ille auxiliũ solitum

Expanded text:
vum se fieri deprecatur; quem apprehensum manu Salvator liberat, et vum se fieri deprecatur; quem apprehensum manu Salvator liberat, et objurgat, dicens: Modicae fidei, quare dubistati? Hoc est, cur tam modicae fidei es, ut qui credendo mare ambulare coeperas, non id perseverando transires? Scriptum est enim: Qui perseveraverit usque in finem hic salvus erit . Sed dum cunctaris et dubitas, iter quod ingressus fueras perdidisti. Cur, inquam, tam modicae fidei es, ut non ea fide, qua venire coeperas, perveniens? Intellige ergo quia in mari credulitas te portabat, perfidia ri possumus, si clamantibus manum suam 172 Salvator extenderit. Nos ergo clamare ad Dominum non cessemus: ille auxilium solitum
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑaquas p&rus & subpedib: eiꝰ. mollis unda ñc̃edit. Leginꝰ
inuetere testam̃to Filios isrł ꝑ mare rubrũ siccis i tineribus
ambulas se : & adsecuritatẽ gradientium. Neclaberet᷑ unda
insoliditatẽ quadã iam eã fuissemutatam: Quando hic meluis:
ubi ambulante p&ro. necmutat᷑ unda. nec delabit᷑. nec solidit᷑
taret᷑ ꝑmare populo isrł mneatũ suũ natura ꝑdiderat. Hic
portat in aquas p&rus cursũsuũ fluenta ñ ꝑdant. Temerarius
ergo uiator apłs. noui itineris uiã: Capit modo curuati gur¬
gitis mole ascendit: modo subsedentes: sinus unda descendit :
&int̃ marinos fluctus ascensus. illi itineris discensusq ñde ẽ:
Sedubi turbat᷑ uentꝰ exagitatꝰ. ꝓcellis : incipit timere qđ ere¬
didit Statum eigurgis subtraahit᷑ unda subducit᷑ moxeũ
deficiente fide defici& sernta. Tunc exclamans dñmihm̃. sal¬

Expanded text:
er aquas Petrus, et sub pedibus ejus mollis unda non cedit. Legimus er aquas Petrus, et sub pedibus ejus mollis unda non cedit. Legimus in Veteri Testamento filios Israel per mare Rubrum siccis itineribus ambulasse, et ad securitatem gradientium, ne laberetur unda, in soliditatem quamdam eam fuisse mutatam. Quanto hoc melius, ubi, ambulante Petro, nec mutatur unda, nec labitur, nec solidatur taretur per mare populus Israel, meatum suum natura perdiderat: hic portatur in aquis Petrus, cursum suum fluenta non perdunt. Temerarius ergo viator apostolus, novi itineris viam carpit, modo curvati gurgitis molem ascendit, modo subsidentis sinus, unda descendit, et inter marinos fluctus ascensus illi itineris, descensusque non deest. Sed ubi turbatus ventis, exagitatus procellis, incipit timere quod credidit, statim ei gurges subtrahitur, unda subducitur; mox defatiscente fide, fatescit semita; tunc exclamans, Dominum Jesum sal
Abbreviated transcription (Latin):
tale sequenti pera. para aut erat xp̃s Recte comsortiũ meret
nominis quiconsortiũ met᷑ &oꝑis In eadem eñi dornũ p&rus
da periculis suis crescit: hic nãq: inmare dũsuꝑundis temert¬
rius uiator ingredit᷑ nutat in incessu. sed eũ ualescit affectu
Periditat᷑ copore : sed deuotionis ñ labit᷑. Mergit᷑ pedib sed
xpĩ dextora sustentat᷑. Sustinebat enĩ fides quatunda merge¬
biatu: ꝑquẽ flut tuũ ꝓtella turbabit᷑ Saluatoris delectatio con¬
franadũt Anobulauit enĩ inmari p&rus magis dilectiorem
quã adibus. Noneni uidebat ubi pedũ uestigiũ figer&& : uide¬
boni aut ubi pedũ figer & uestigiũ caritatis. In nauieni positus
labente sequas ñ fluenta currentia : Eedũ xp̃m respicit. non
respieit elemitũ. Credit fidem : &iam int̃undas solidũ in uenire
uestigiũ actec. Licce fluctibi mare uentis pelagus cont̃betur
ñtam t̃bartur pari semita quaeducit adldñm: nbulat igit᷑

Expanded text:
te eos petra; petra autem erat Christus . Recte consortium meretur nominis, qui consortium meretur et operis; in eadem enim domo Petrus det, periculis suis crescit. Sic namque in mari, dum super undas temerarius viator ingreditur, nutat incessu, sed convalescit affectu; periclitatur corpore, sed devotione non labitur; mergitur pedibus, sed Christi dextera sustentatur; sustentat fides, quem unda mergebat; et quem fluctuum procella turbabat, Salvatoris dilectio confirmabat. Ambulavit enim in mari Petrus magis dilectione quam pedibus; non enim videbat ubi pedum vestigium poneret; videbat autem ubi figeret vestigium caritatis. In mari enim positus labentes aquas, non fluenta currentia; et dum Christum respicit, non respicit elementum. Credit fide etiam inter undas solidum invenire vestigium: jactatur licet fluctibus mare, ventis pelagus, confirmetur non tamen turbatur Petri semita, quae ducit ad Dominum. Ambulat igitur
Abbreviated transcription (Latin):
omne gretia omneq barbarica in atgypto tamen maiorem copia
quiq̃ ex om̃ib locis uelut aduberes patriae glebam festinus oc¬
in quo secedentes: honisa &ccista uite misteria caebrantes:
nihil illuc prorsus qđ adcibum potũq ꝑtinet tractantes. Vel ad¬
reliqua humani corporis minis teria sedlegis tantũ libros ad
uolumina ꝓph&carũ hymnos quoq indm̃ caetaeraq: hissimilia.
iugib coalescant. Ab hortu autẽ dieiusq: ad uesperũ. omnȩ eius
primo in anima collocant. Etita demon. reliquas suꝑhanc
ꝑgunt edificare uirtutes. Cibum potũq nullus eorum capit
ante solis occasum Vt uidelic& tẽpus. lucis. cumphilosophiae.
studiis. Curam uero corporis. cũ nocte sociantur. Nonnulli aut̃.
&iam post triduũ. in cõmunicatione ueniunt cibi. Quos cili
tiae & in profundiore intellegentiae. sacrorũ uoluminum con¬
uersantur : Tam quã copiosis dcipibus inhiantes implere neque¬
unt & contuendo acrius inflãmantur. Sexto demondiȩ nonta

Expanded text:
omnem Graeciam, omnemque Barbariam. In Aegypto tamen major est copiquisque ex omnibus locis, velut ad uberis patriae glebam, festinus acin quod secedentes honesta et casta vitae mysteria celebrant. Nihil illuc prorsus quod ad cibum potumque pertinet inferentes, vel reliqua humani corporis ministeria, sed legis tantum libros, et volumina prophetarum, hymnos quoque in Deum, caeteraque his similia. ue vitam studiis jugibus coalescant. Ab ortu autem diei usque ad vesperam omne eis primo in anima collocant; et ita demum reliquas super hanc pergunt aedificare virtutes. Cibum potumque nullus eorum capit ante solis occasum; videlicet tempus lucis cum philosophiae studiis, curam vero corporis cum nocte sociantes. Nonnulli autem etiam post triduum in communionem veniunt cibi, quos scilitiae, et in profundiore intelligentia sacrorum voluminum conversantur, tanquam copiosis dapibus inhiantes, expleri nequeunt, et contuendo acrius inflammantur, ita ut nec qua
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ cum illo fratrem cuilcius in euangelio est. peromnes
eccłas. Quicumiam scripta. essent eucingelia ꝑmatheum
quidem in iudea. ꝓmarcum autẽ initalia. scõ instigante spũ
in achaiae partib: hic scripsit euangeliũ significans &ciam
ipse in principio ante alia esse descripta: Cui ex tra eaque
ordo euangelice dispositionis ex poscit. Ea maxime neces¬
sitas laboris fuit ut primũ grecis fidelib: omni prophetatio

Expanded text:
inquit, cum illo fratrem, cujus laus in Evangelio est per omnes ancto. Qui cum jam scripta essent Evangelia: per Matthaeum quidem in Judaea: per Marcum autem in Italia: sancto instigante Spiritu, in Achaiae partibus hoc scripsit Evangelium: significans etiam ipse in principio, ante suum alia esse descripta. Cui extra ea quae ordo Evangelicae dispositionis exposcit, ea maxime necessitas laboris fui
Abbreviated transcription (Latin):
Arem fidelior eñ factꝰ .ẽ. postea quã fidẽ. seꝑdidisse deflu̾it adq
ideo maiorẽ gratiã repperie quã amisit : Tam quã bonis &iam
pascor tuendũ gregẽ accepit. ut qui sibi ante firmꝰ fuerat: fuerit
obtimꝰ firmam̃tũ Et qui ipse introgationis tẽptationẽ nud aue¬
rat. cetos fidei stablitate fundar&. Deniq ꝓsoliditate deuo¬
tionis eccłarũ peera dicit᷑ Sicuc aidns Tursperus ⁊ suphan

Expanded text:
ominum meliorem. Fidelior enim factus est posteaquam fidem se perdidisse deflevit; atque ideo majorem gratiam reperit quam amisit. Tanquam bonus enim pastor tuendum gregem accepit: ut qui sibi antea infirmus fuerat, fieret nibus firmamentum; et qui interrogationis tentatione nutaverat, caeteros fidei stabilitate fundaret. Denique pro soliditate devotionis Ecclesiarum petra dicitur, sicut ait Dominus: Tu es
Abbreviated transcription (Latin):
Quia sermo inpcando forte fallit : lacrima om̃i no ñ fallit. Sermo
eni int̃dũ ñ cotũ ꝓfrrt negotiũ. lacrime semꝑ totũ ꝓdunt affectũ¬
Etideo p&rus iam ñ utit᷑ ser mone quõ fefellerat : quõ peccauerat
quo sidẽ a miserat : Nec ꝑ diei ñ cred&t᷑ ad confitendũ quõ usus fue¬
rit parus: necacito ueni epostulatio ꝑ inpudentia plus offen¬
dera quã impetrar& Sol& enĩ citius merero indulgentiam:
quiuer& cundus de p̃cat᷑. In om̃i igit᷑ culpa anteflendũ est : sic p̃can

Expanded text:
quia sermo in precando fortasse fallit, lacrymae omnino non fallunt. Sermo enim interdum non totum profert negotium, lacrymae semper produnt affectuet ideo Petrus jam non utitur sermone, quo fefellerat, quo peccaverat, quo fidem amiserat, ne per id et non credatur ad confitendum, quo usus fuerit Petrus; ne tam cito veniae postulatio per impudentiam plus offenderet quam impetraret; solet enim citius mereri indulgentiam, 168 qui verecundius deprecatur. In omni igitur culpa ante flendum est, sic precan
Abbreviated transcription (Latin):
fulgora extiter̃ nimia ita ut trifariae tẽplũ ipsum scinder& asũ¬
motẽpli fastigio usq inultimũ fundam̃tũ Illi aut̃ magi Zaroes &¬
arfaxar ic tucorus cationis adusti in carbone uersi sunt. Postm̃ses
cũ ingenti honore. ad suã transtulit ciuitatẽ. Inqua extruxit
basilicã. in octo gonoelico. octo anguloꝵ octogenũ pedũ. Ita
ut occies. octogenũpedũ numerus numeraret᷑. ꝓgirum
Inaltũ altẽ pedem centũ uiginti. onia ex quadratis. marmo¬
rib: & symniaticis extrux camerã uero. Lamines aureis. ad finx̃
Inmedio aut̃ octogoo sargũ fagũ exargento puro instituit
Perquatuor aut̃ annos fabricã in cessantur exercuit: Et con¬

Expanded text:
fulgura exstiterunt nimia, ita ut trifarie scinderetur templum a summo tecti fastigio usque in ultimum fundamentum. Zaroes autem et Arfaxat ictu fulminis adusti et in carbonem conversi cum ingenti honore ad suam civitatem transtulit, in qua exstruxit basilicam in octogono cyclo octo angulorum octogenum pedum; ita ut octies octogenum pedum numerus numeraretur per gyrum, in altum autem pedum centum viginti. Omnia ex quadratis marmoribus et synmaticis exstruxit, cameras vero laminis aureis affixit. In medio autem octogono sarcophagum ex argento puro instituit. Per quatuor annos fabricam incessanter exercuit, et con
Abbreviated transcription (Latin):
ad lacrimis uelutlatentienĩ &cȩlantise. adiuinitate. adae dicit᷑
parus. Quia scriptũ ẽ: Oculid ñ suꝑiustos & aures eiꝰ in p̃ces edrũ
Ergo p&rus prũpit ad lacrimis mhiluoce p̃cat᷑ Inuenio enĩ qđ fle¬
uerit nihil inuenio qđ dixerit. Lacrimis eilego : satis factionem
ñlego Recte plane p&rus fleuit. & tacuit quia qđ defleri sol&¬
non sol& exeusari Et qđ defendi ñ potest: ablui porest. Lẽuat enĩ
lacrimas delictũ : qđ uocepudor .ẽ. confiteri Lacrime ergo uere¬

Expanded text:
ad lacrymas; veluti latenti enim, et celanti se a Divinitate Adae diciturad lacrymas; veluti latenti enim, et celanti se a Divinitate Adae dicitur, quia scriptum est: Oculi Domini super justos, et aures ejus in preces eorum . Ergo Petrus prorupit ad lacrymas, nihil voce precatus. Invenio enim quod fleverit: non invenio quid dixerit; lacrymas ejus lego, satisfactionem non lego. Recte plane Petrus flevit et tacuit, quia qnon solet excusari, et quod defendi non potest, ablui potest. Lavant enim lacrymae delictum quod voce pudor est confiteri; lacrymae vero vere
Abbreviated transcription (Latin):
iximꝰ fr̃s qđ ad similitudinẽ Euae p&rũ hostiaria mulier
quoq deceꝑit: & sicut adã femina circũ scripsit. ita & apłm
femina circũ uenerit. usitatꝰ enĩ ad decipiendũ sexus ẽ
fraudis suae uasculũ in hostiariã diabolũ recognoscit :
Fideles uiros. ñ nisi ꝑmulierẽ obpugnare consueuit : Ibiadam
ꝑeuã suꝑat. hie p&rũ uincit ꝑhostiariã: fuit enĩ sic̃ legimus
inparadyso dilitiarũ diabolus. nec defuit sic̃ intelligimꝰ in p̃to¬
rio iudȩoꝵ. Ibi inminebat satanas serpens : hic iudas coluber
purguebat : Estergo eadem similitudo deceptionis in p&ro
que in adã fuit : qmeadem ẽ & similitudo mandati: Accepit enĩ
diens ut̃q mandctũ parimodo delinquunt Qus tauit ille qđ ñ li¬
cebat. loquit iste qđ ñ dec&. Et tã fatilior negatio p&ri: quã adae
reus factꝰ nođerubuit P&rus conscius dic̃ correctus ingerauit.
Ille tãquã dep̃hensus festinat ad latebrã : hic tã quã em̃datus ꝓrũpit

Expanded text:
iximus, fratres, quod ad similitudinem Evae, Petrum ostiaria mulier quoque deceperit: et sicut Adam femina circumscripserit, ita et apostolum femina circumvenerit. Usitatus enim ad decipiendum sexus est: fraudis suae vasculum in ostiaria diabolus recognoscit, quia fideles viros nonnisi per mulierem oppugnare consuevit. Ibi Adam per Evam fugat ; hic Petrum vincit per ostiariam; fuit enim, sicut legimus, in paradiso deliciarum diabolus; nec defuit, sicut intelligimus in praetorio Judaeorum. Ibi immine bat Satanas serpens: hic Judas coluber perurgebat. Est ergo eadem similitudo deceptionis in Petro quae in Adam fuit, quoniam eadem est et similitudo mandati. Accepit enim diens uterque praeceptum, pari modo delinquunt; gustat ille quod non licet, loquitur iste quod non decet; et tamen facilior negatio Petri, quam Adae reus facti nudus erubuit, Petrus conscius dicti, correptus ingemuit; ille tanquam deprehensus festinat ad latebras, hic tanquam emendatus prorumpit
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s quantũ possumꝰ laboremus. Vt& qđ su ꝑbi a torm̃to elatũ quered¬
diderat humilitatẽ & mncinsuetudinem cõplanetur . Quod iniqͥtas
ꝑducat ad potricim Vnde nobis diceretur. et in ambulabo &xin¬
abi tabo cumeis: & ero illorũ ds̃. Si in isto scło ambula uerit
&regnat inscła scłorum A mer

Expanded text:
fratres, quantum possumus, laboremus, ut quod superbia tumidum elatumque redfratres, quantum possumus, laboremus, ut quod superbia tumidum elatumque reddiderat, humilitate et mansuetudine complanetur; quod iniquitas perducat ad patriam: ut de nobis dicere dignetur, Et inambulabo et inhabitabo in eis, et ero illorum Deus . Si in isto saeculo ambulaverit regnat i