comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mus Hosautẽ figentes spem in aeternis.
neque glãm nram quȩ rentes: In nomine¬
lium cupiditate obligatis̃ : timentes par
cere ho nea romanis ꝑderent locum
& inruentes in lapide moffensionis et
petram scandali. de specec̃ider̃ cȩlẽsti
quib: cȩcitas ex parte isrł facta est ig¬
norantib dĩ iusticiã. et suam uolen¬
tes constituere: Nos autẽ sur reximꝰ
et erectisumꝰ: Nos uero ut popłs gen¬
tium intraret. de lapidib excitatifilu
abraam : qui non sectabamur iustitiã
ad p̃hendimꝰ eam: Etresurreximus :÷
necuirib: nr̃is. sed ꝑfidem iustificatieret¬
saluũ fac regẽ : ut ipse quinobis pręlian¬
diexem plum passione monstrauit. of¬
ferat etiam sacrificia nr̃a sacerdos exci¬
tatus amortuis. et incȩlo constitutus
Et exaudinos in die qua in uocauerimus
te : Eũiam ꝓnobis teofferente : ex au¬
dinos indie qua inuocauer imꝰte. EXPII
NFINEM ESALMIUS SaUId. Titulus notꝰ¬

Expanded text:
mus. Nos autem spem figentes in aeternis, mus. Nos autem spem figentes in aeternis, neque gloriam nostram qulium cucere Domino, ne a Romanis perderent locum : et irruentes in lapidem offensionis et petram scandali , de spe caelesti ceciderunt, quibus caecitas in Israel ex parte facta est , ignorantibus Dei justitiam, et suam volentibus constituere. Nos autem surreximus et erecti sumus. Nos vero ut populus gentium intraret, de lapidibus excitati filii Abraham , qui non sectabamur justitiam, apprehendimus eam: et resurreximus, nec viribus nostris, sed per fidem justificati erecsalvum fac regem. Ut ipse qui nobis praeliandi exemplum passione sua monstraverit, offerat etiam sacrificia nostra sacerdos excitatus a moEt exaudi nos in die qua invocaverimus te: quo jam pro nobis offerente, exaudi nos in die qua invocaverimus te. n finem, Psalmus
Abbreviated transcription (Latin):
fessio nominis tui nonsolum ñ ꝑdet:
non solum petitiones quas habuisti int̃ ra:
sedetiam quib: incȩlo inter pellas ꝓno¬
bis: N unc cognoui q̃m̃ saluũ fecit dñs
xp̃m suum Nunc michi ꝑ prophetiam
de monstratum ẽ : qm̃re suscitabit dñs
xp̃m suum Et exaudiet illum decȩlo
scõ suo. Et exaudiet illũ non deterra
tantum ubise peciit clarificari: uerũ
etiam decȩlo ubiiam addex teram patris
inter pellans ꝓnobis. diffudit inde sp̃m
salus dextere eius : Potentatus nr̃i sunt
stilus fauoris eiꝰ. cũ etiam detribulatio
ne dat aux ilium : ut quando infirma¬
mur tunc potentessimus Namuanas ałꝰ
hominum : quȩ non dexterȩ. sed sinistrȩ
eius ẽ . Hac enĩ extolluntur in magnã
suꝑbiam : quicumq peccantes tempora¬
liter salu factis̃ : Hi incurrib & hi
ralium bonorũ trahuntur : & hi suꝑbis
p̃feruntur honorib: atq inhis exultaN:¬
Nos autẽ in nomine dñi dĩ nr̃ ĩ inuocabi¬

Expanded text:
fessio tui nominis non solum non perdet, fessio tui nominis non solum non perdet, non solum petitiones quas habuisti in terra, sed etiam quibus in coelo interpellas pro nobis. Nunc cognovi quoniam salvum fecit Dominus Christum suum; nunc mihi per prophetiam demonstratum est, quoniam resuscitabit Dominus Christum suum. Exaudiet illum de coelo sancto suo: exaudiet illum, non de terra tantum, ubi se petiit clarificari ; verum etiam de coelo, ubi jam ad dexteram Patris interpellans pro nobis , diffudit inde Spirisalus dexterae ejus: potentatus nostri sunt salus favoris ejus, cum etiam de tribulane dat auxilium, ut quando infirmamur, tunc potentes simus . Nam vana salus hominum, quae non dexterae, sed sinistrae ejus est. Hac enim tolluntur in magnam superbiam, quicunque peccantes temporaliter salvi facti sunt. 8. Hi in curribus, et hi ralium bonorum trahuntur, et hi superbi efferuntur, honoribus, atqNos autem in nomine Domini Dei nostri invocabi
Abbreviated transcription (Latin):
Figurã ostendit quȩ uentura sunt canens
te nom̃ deiiacob Ad te enĩ ꝑtinet po¬
catũ corpus: a eccłam despeculatione
tutam : quȩ expectat donec uenias a
tui Memores nos faciat om̃ium iniu¬
riar ũ tuarum & contume liarum:
quas ꝓnobis ꝑtulisti Et holo caustũ
tuum pigue fiat : Et crucem quatotꝰ
cortuum Tribuat tibi dñs non scdm̃
cor eorum qui puta uer̃ ꝑse quendo¬
te posse deleri : sed scđm̃ cortuum
quiscisti quidhurilitatis haberet
passio tua: Et omne consilium tuum
compleat: Et cõpleat omne consiliũ
tuum. non solum quod animã posuis¬
ti pro amicis tuis. ut mortificatum
granum copiosius resurgeret : sed etiã
quod cȩcitas ex parte inis rł facta ẽ.
ut plenitudo gentium intraret. & sic
om̃is isrł saluus fieret: Exultabimꝰ
insalutar ituo: Exultabimus: quod tibi
mors nichil nocebit Ita enĩ eã nec nob
nocere posse monstrabis : Et innomi¬
ne dñi dĩ nr ĩ magnificabimur: Et con¬

Expanded text:
figura optandi quae ventura sunt canens. te nomen Dei Jacob: ad te enim pertinet pocatum corpus, Ecclesiam, de speculatione tutam, quae exspectat quando venias a tui: memores nos faciat omnium injuriarum tuarum et contumeliarum, quas pro nobis pertulisti. Et holocaustum tuum pingue fiat: et crucem, qua totus cor tuum: tribuat tibi Dominus, non secundum cor eorum qui putaverte posse deleri, sed secundum cortuum, qui scisti quid utilitatipassio tua. Et omne consilium tuum compleat: et compleat omne consilium tuum, non solum quo animam tuam posuisti pro amicis tuis , ut mortificatum granum copiosius resurgeret ; sed etiam quo caecitas ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret, et sic omnis Israel salin salutari tuo: exsultabimus quod tibi mors nihil nocebit; ita enim nec nobis eam nocere posse monstrabis. Et in nomine Dei nostri magnificabimur: et con
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uitium. ꝓpter hoc magnum suꝑ¬
biȩ peccatum : ds̃ humilis uenit
Iꝯaec causa. hoc peccatũ magnũ. iste
ingens morb: animarũ. omĩ poten¬
tem me dicũ decȩlo dedux̃. Uisq
ad formã seruihumilia uit : contu¬
melus egit. lignosuspendit : Ad
salutẽ tantȩ me dicinȩ : curetur hic
tumor: Iam tandem erubescat homo
eẽ suꝑb ꝓpter quẽ factus ẽ. humi¬
lis dĩ : Ita in quit mundabor adelic¬
to magno : quia ds̃ suꝑbis resistit.
ut cõnplaceant eloquia oris mei :¬
& meditatio cor dis mei in cons pec¬
tu tuo semꝑ. Nam si abhoc magno
de licto non mundor : in conspectu¬
filiorum hominũ placebunt eloquia
mea. non incons pectutuo Suꝑba an¬
ma inconspectu uult placere hominũ:
humilis anima mocculto ubi ds̃ uidet
uult placere : it siplacuerit hominib
debono oꝑe. illis gratuletur quibus pla¬
cet bonũ opꝰ: non sibi cui sufficere debet.
hȩc est : testimonium conscientiȩ nr̃ȩ :

Expanded text:
hoc vitium, propter hoc magnum suphoc vitium, propter hoc magnum superbiae peccatum, Deus humilis venit: haec causa, hoc peccatum magnum, iste ingens morbus animarum, omnipotentem medicum de coelo deduxit, usque ad formam servi humiliavit, contumeliis egit, ligno suspendit; ut per salutem tantae medicinae curetur hic tumor. Jam tandem erubescat homo esse superbus, propter quem factus est humilis Deus. Ita, inquit, mundabor a delicto magno, quiut complaceant eloquia oris mei, et meditatio cordis mei in conspectu tuo semper: nam si ab hoc magno delicto non mundabor, in conspectu hominum placebunt eloquia mea, non in conspectu tuo. Superba anima in conspectu hominum vult placere: humilis anima in occulto, ubi Deus videt, vult placere; ut si placuerit hominibus de bono opere, illis gratuletur quibus placet bonum opus, non sibi cui sufficere debet onium conscientiae nostrae .
Abbreviated transcription (Latin):
atque causa om̃i um delictorum
Scriptũ ẽ. enĩ : initium om̃is peccati
suꝑbia: Et ne quasi leue aliquid con¬
te p̃nas: mnitium inquit suꝑ biȩ bomĩs
a postatare adõ: Non leue malũ est
hoc uitium fr̃s mei Huic uitio ihis
ꝑsonis quas uidetis amplas: displicet
humilitas xp̃iana: Propter hoc ui¬
tium dedignantur colla sub dere
iugo xp̃i. obligati artius iugo pecca¬
ti Nonenĩ seruire non eis contin¬
get Nãnolunt seruire : sed eis ex¬
pedit seruire: Holendo seruire
nichil aliud agunt. quã ut bono dño
non seruiant: non ut omino non ser¬
uiant : Quinoluerit seruire cari¬
tati: neces se est ut seruiat inquita
facta a postasia adõ. & eunte anima
inte nebras. male utendo libero ar¬
bitrio: pec catis etiam cȩteris conse¬
cutis ut & substantiam suam dissipa¬
ret cũ meretricib uiuens ꝓdige.
& ꝑ egestatẽ fieret pastor por coꝵ.
quierat socius angłorũ ĩP ropter

Expanded text:
atque causa omnium delictorum; atque causa omnium delictorum; scriptum est enim: Initium peccati omnis superbia. Et ne quasi leve aliquid contemnas, Initium, inquit, superbiae hominis apostatare a Deo . Non leve malum est hoc vitium, fratres mei: huic vitio in his personis, quas videtis amplas, displicet humilitas christiana. Propter hoc vitium dedignantur colla subdere jugo Christi, obligati arctius jugo peccati. Non enim servire non eis continget: nam nolunt servire, sed eis expedit servire. Nolendo servire nihil aliud agunt, quam ut bono Domino non serviant; non ut omnino non serviant: quia qui noluerit servire charitati, necesse est ut serviat iniquitatfacta est apostasia a Deo, eunte anima in tenebras, et male utente libero arbitrio, peccatis etiam caeteris consecutis: ut et substantiam suam dissiparet cum meretricibus vivens prodige, et per egestatem fieret pastor porcorum , qui erat socius Angelorum. Propter
Abbreviated transcription (Latin):
fuerinte dominata occulta mea. & de¬
licta mea : tunc imaculatus ero Ioc
non suis uirib: audet : sed dñm de p̃cat᷑
ut impleat. cuidicitur malio psalmo:
itineramea dirige scdm̃ uerbũ tuum:
& ñ dominetur mei omis iniustitia:
Te dñs bonũ seruũ fecit : tu tibi incor¬
de tuo malũ dominũ creasti: Merito sub¬
deris inquitati. merito subderis dño.
quẽ tu tibi ipse fecisti: q̃uia ei quite fe¬
cit subditus eẽ noluisti Sed sime im qͥt
non fuerint dominata : tunc inmacu¬
latus ero. &e mundabor adelicto
maximo: Putamus quo delicto quod
illud ẽ delictum magnũ : For te aliud
sit quã dictur us sum : non tam̃ cę̧labo
quod sentio: Delictũ magnũ : arbitror
eẽ suꝑ biam : Haec fortasse & aliter sig¬
nificatum est meo quod ait: & munda¬
bor adelicto magno.  uȩritis quã mag¬
nũ sit hoc delictũ quod deiecit angłm:
quod exangło fecit diabolum. eique
iȩter num inter clusit regnũ cȩlo¬
rum magnũ hoc delictũ ẽ : & caput

Expanded text:
occulta mea et delicta aliena. Tunc immaculatus ero: hoc non suis viribus audet, sed Dominum deprecatur ut impleat, cui dicitur in psalmo: Itinera mea dirige secundum verbum tuum, et non dominetur mihi omnis iniquitas . te Dominus bonum servum fecit; tu tibi in corde tuo malum dominum creasti. Merito subderis iniquitati, merito subderis domino quem tu tibi ipsi fecisti; quia ei qui te fecit subditus esse noluisti. 15. Sed si mei, inquit, non fuerint dominata, tunc immaculatus ero; et mundabor a delicto magno: quo putamus delicto? quod illud est delictum magnum? Forte aliud sit quam dicturus sum, non tamen celabo quod sentio. Delictum magnum arbitror esse superbiam. Hoc fortasse et aliter significatum est in eo quod ait, Et mundabor a delicto magno. Quaeritis quam magnum sit hoc delictum, quod dejecit Angelum, quod ex Angelo fecit diabolum, eique in aeternum interclusit regnum coelorum? Magnum hoc delictum est, et caput
Abbreviated transcription (Latin):
EpRecati dñcõut ab occul¬
tis nrĩs emundet nos. et
ab alienis parcat seruis
suis quid hoc sit intelli¬
gere debemus: ut humanaratione
non quasi duium more cantae mus:
Namet mer uli. et psitaci. &cor ui.
& picȩ & huius modi uolucres. sȩpe
ab hominib: docentur. sonare quod
nesciunt: Scienter aut̃ cantare. nau¬
tare. homini diuina uoluntate con¬
cessumest: Et quã multimali & lu-¬
xuriosi siccantant digna aurib sins
& cordib: nouimus. & dolemꝰ: Eo enĩ
peiores sunt : quo non possunt igno¬
rare quod cantant Sciunt enĩ se
cantare flagitia : & tamen cantant
rintturpiores: Nos aut̃ qui in aeccła
diuina eloquia cantare didicimus: simul
mus : sertno etiam cor de nosse ac uide¬
re debemus Rogauit enĩ dnmunusqͥsq¬

Expanded text:
eprecati Dominum, ut ab occultis nostris mundet nos, et ab alienis parcat servis suis, quid hoc sit intelligere debemus, ut humana ratione, non quasi avium voce cantemus. Nam et meruli et psittaci et corvi et picae et hujusmodi volucres, saepe ab hominibus docentur sonare quod nesciunt. Scienter autem cantare, naturae hominis divina voluntate concessum est. Et quam multi mali et luxuriosi sic cantant digna auribus suis et cordibus, novimus et dolemus. Eo enim pejores sunt, quo non possunt ignorare quod cantant. Sciunt enim se cantare flagitia, et tamen cantant to fuerint turpiores. Nos autem qui in Ecclesia divina eloquia cantare didicimus, simul mus, sereno etiam corde nosse ac videre debemus. Rogavit enim Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ eiꝰ dedistiei De siderauit man¬
ducare pascha: & ponere cũ uellet
atq: iterum cũ sumere animamsuã :
& de distiei: Et uoluntate labiorũ
eius non fraudastieum: Pacem inquit
relinquo uobis: & factumest Qm̃
cedinis ¶m̃ prius auserat bene dictio¬
nẽ dulce dinistuȩ: fel peccatorũ nr̃orũ
non noçuit ei : ł osuistim capite eiꝰcoro¬
nam de lapide p̃tioso : In principio ser¬
monis eius accedentes ambier̃ eũ lapi¬
dicens Pater clarifica filiũ tuum:
quȩ haberet aeccła: et deinceps aet̃
glã eius insalute : quaeum resuscitasti:
Elãm et magnũ decoremmpones
suꝑ eum : Se adhuc glãm et magnũde¬
coremaddes ei : cũ incȩlocollocabisad
eidabis inscłm scłi : Laetificabis eum
ingaudio cũ uultutuo : sec undum homi

Expanded text:
animae ejus dedisti ei: desideravit manducare Pascha , et ponere cum vellet, atque iterum cum vellet sumere animam suam ; et dedisti ei. Et voluntate labiorum ejus non privasti eum. Pacem meam, inquit, relinquo vobis : et factum est. 4. cedinis: quoniam prius hauserat benedictionem dulcedinis tuae, fel peccatorum nostrorum non nocuit ei. Posuisti in capite ejus coronam de lapide pretioso: in principio sermonis ejus accedentes ambierunt eum lapidicens, Pater, clarifica Filium quae haberet Ecclesia, et deinceps aetergloria ejus in salute, qua eum resuscitasti. Gloriam et magnum decorem impones super eum: sed adhuc gloriam et magnum decorem addes ei, cum in coelo collocabis ad, quam ei dabis in saeculum saeculi: Laetificabis eum gaudio cum vultu tuo: secundum homi
Abbreviated transcription (Latin):
atq hominib Vrerenes meos&cor meũ
Adbibe medicinale purgatorium
quasi ignẽ delectationib & cogitatio¬
nib meis Qm̃ misericor diatua ante
oculos meos est Qm̃ ne illo igne con¬
sumar non merita mea sed miscđia tua
quame ad talem uitã ꝑduxisti: ante
oculos meos. ẽ: & cõ placui iueritate
tua. Et quia displicuit michimeum
m̃datium : cõplacuit autẽ ueritas. pla¬
test rerũ transeuntium ꝑ functione
beatisint Et cũ iniqua gerentibus non
introibo: Et quia ipsa ẽst causa omĩum
iniquitatum : ideo cũ iniqua gerentib
abs conditã conscientiam non habeo.
Odio habui congregationẽ malignorũ.
St aut̃ ueniatur ad ipsum consilium
uanitatis : congregationes malignorũ
fiunt quos odio habui. Et cũ impiis non
sedebo: Et ideo cũ tali consilio cũ impi¬
is non sedebo. id ẽ. placitũ non colloca
meas Md unda faciam inter in nocen
ut discam que madmodum te laudẽ

Expanded text:
atque hominibus. Ure renes meos et cor meum: atque hominibus. Ure renes meos et cor meum: adhibe medicinale purgatorium, quasi ignem, delectationibus et cogitationibus meis, Quoniam misericordia tua ante oculos meos est: quoniam ne illo igne consumar, non merita mea, sed misericordia tua, qua me ad talem vitam perduxisti, ante oculos meos est. Et complacui in veritate tua: et quia displicuit mihi meum mendacium, complacuit autem veritas tua, platest, rerum transeuntium, perfruitione beati sint. Et cum iniqua gerentibus non introibo: et quia ipsa causa est omnium iniquitatum, ideo cum iniqua gerentibus absconditam conscientiam non habebo.Odio habui congregationem malignorum: ut autem veniatur ad ipsum concilium vanitatis, congregationes malignorum fiunt, quas odio habui. Et cum impiis non sedebo: et ideo cum tali concilio, cum impiis non sedebo, id est, placitum non collocabmeas: munda faciam inter innocenteut discam quemadmodum te laudem.
Abbreviated transcription (Latin):
tutis & ignorantiȩ meȩ ante quã cre¬
foris : sed etiam inipsa intꝰ aeccłȩ cõmu¬
mone nonde sunt: Etodio iniquo oder̃
tationẽ eorum : et erueme aꝑplexita¬
te quamichi miscentur: N on confun
te insurgunt aduersũ me : qm̃ non m me
tanquã mali : sed consensione cordis
In ipsa innocentia & rectitudine adhe¬
rent michi. qm̃ non de feci ut imita rer
malos. sed sustinuite. expectans uenti¬
lationem ultimȩ messistuȩ Redime
ds̃ is rael exomĩb tribulationib eius
Redime ds̃ popłmtuum quẽ p̃parasti
ad uisionẽ tuam. ex om̃ib: tribulatio¬
nib eius : ñ tantũ quas foris. sed etiam
post misericor diam quanatu michi p̃ro¬
gastim nocentiȩ meȩ habeo aliquod
meritũ cunis uã custodiui. Et indño
sperans ñ mouebor Nec tam̃ etiam
Probame dñe & tẽptame : Nequid
tamen occultorũ meorumlateat me :¬
Probame dñe & tẽptame : notũ me fa¬
ciens non tibi quẽ nichillatet. sed michi

Expanded text:
tutis et ignorantiae meae antequam cretutis et ignorantiae meae antequam creforis, sed etiam in ipsa intus Ecclesiae communione non desunt. Et odio iniquo oderunt tationem eorum; et erue me a perplexitate, qua mihi miscentur. Non confundate insurgunt adversum me; quoniam non in me, tantum, sicut mali, sed consensione cordis in ipsa innocentia et rectitudine adhaerent mihi; quoniam non defeci, ut imitarer malos; sed sustinui te, exspectans ventilationem ultimae messis tuaes: redime, Deus, populum tuum, quem praeparasti ad visionem tuam, ex tribulationibus ejus, non tantum quas foris, sed etiam post misericordiam quam tu mihi praerogasti, innocentiae meae habeo aliquod meritum, cujus viam custodivi. Et in Domino sperans non movebor: nec tamen etiam Proba me, Domine, et tenta me: ne quid tamen occultorum meorum me lateat, proba me, Domine, et tenta me; notum me faciens, non tibi quem nihil latet, sed mihi
Abbreviated transcription (Latin):
hereditabit ter ram Et opus eius he¬
reditatẽ solidam instauraticorporis
sed firmamentũ ẽ. dñs timentib eum.
& nom̃ dñi quodglor ificatũ ẽ. ꝑ orbẽ
terrarum firmat timentes eum:
Gt testamentũ illius ut manifestet᷑
illis Et facit ut testamentũ ipsius
manifestetur illis: quia hereditas
periculosa & terrena. dũ terram
non in tueor : qm̃ ille quẽ intueor.
euellet delaqueo pedes meos Respi¬
et pauꝑsumego. Qm̃ unicus sum popu
lus unicȩ aeccłȩ tuȩ seruans humili¬
tatem quã nulla scismata uel here
cordis mei abundante iniquita te
& refrigescente caritate multi¬
plicatȩ sunt: Denecessitatibus.
meiseripeme : Vm̃ haec tolerare
michinecesse ẽ : ut ꝑ seuerans usq
infinem saluus sim: De neces sitatib
abonitate abrũpo. Et labor ommeũ:
quoindisciplinatos michi cõmixtos
suffero. Etremitte omĩa peccata
mea: Et his sacrifitiis ꝓpiciatus remit:¬
te peccata mea : nom illa tantum iuuen¬

Expanded text:
ebit terram: et opus ejus haereditatem solidam instaurati corporissed firmamentum est Dominus timentium eum. Et nomen Domini quod glorificatum est per orbem terrarum, firmat timentes eum. Et testamentum ipsius ut manifestetur illis: et facit ut testamentum ipsius manifestetur illis, quia haereditas pericula terrena, dum terram non intueor; quoniam ille quem intueor, evellet de laqueo pedes meos. 16. etlus, unicae Ecclesiae tuae servans humilitatem, quam nulla schismata vel haeresnt: tribulationes cordis mei abundante iniquitate et refrigescente charitate multiplicatae sunt. De necessitatibus meis educ me: quoniam haec tolerare mihi necesse est, ut perseverans usque in finem salvus sim , de necessitatibus ab unitate abrumpo; et laborem meum, quo indisciplinatos mihi commixtos suffero. Et remitte omnia peccata mea: et his sacrificiis propitiatus remitte peccata mea, non illa tantum juven
Abbreviated transcription (Latin):
Inquorum manibus iniquitatessuNt:
Meitaq me ꝑdas cũmpiis & cũ uiris
sanguinum : quorũ oꝑa miqua sunt
Dextera corum repleta e st mune¬
ribus Et quod eis adoptinendam
salute maeter nã datumẽ. ad accipi¬
enda huius scłi munera conuerter̃.
existimantes que stum eẽ pietatẽ:
nis. tantum meum precium sangui¬
nis dñimei : ut in periculis hunis
uitȩ. miscđia tua non deserat me
tio mea: non reces sit aiustitia In
aeccłiis benedicãte he Nonoccul¬
ꝓximi dilectionẽ : Expuicri urac¬

Expanded text:
In quorum manibus iniquitates sunt: ne itaque me perdas cum impiis et cum viris sanguinum, quorum opera iniqua sunt. Dextera eorum repleta est muneribus: et quod eis ad obtinendam salutem aeternam datum est, ad accipienda hujus saeculi munera converterunt, existimantes quaestum esse pietatem s tantum meum pretium sanguinis Domini mei: ut in pvitae, misericordia tua non deserat me. tio mea non recessit a justitia tua. In Ecclesiis benedicam te, Domine: non occulproximi dilectionem. ENARRA
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatem qua in cor ruptus ẽ. quoꝵ¬
rmnũ prebuit donando pec cata. alteꝵ
merita iudicando : & idõ uniuersȩ
uiȩ dñi Duo aduentus filuidei. inus
miserantis. alter iudicantis: Per ue¬
nit ergo adeum tenens uias eius qui
nullis meritissuis liberatũ se uidens
de ponit suꝑbiam. & deincepscauet
ex aminantis seueritatẽ. quicle m̃tiã
sub uenientis ex ꝑtus. ẽ. Requirentib
testamentũ eius & testimonia eius
Intelligunt enimdnm misericordẽ
primo aduentu. & scđo iudicẽ : qui
mites & mansueti requirunt testa¬
mentũ eius. cũ sanguine suo nos in nouã
uitã redemit. & in ꝓphetis atq euan¬
gelistis testimonia eius Propter nom̃¬
tinum dñe ꝓpitiaberis peccato meo.
multũ est enĩ: Non solũ peccata mea
donasti. quȩ ante quã crederẽ amisi:
sed et peccato meo quod multũ est.
quia & inuia nonde est offensio. sacri¬
ficio contribulati sp̃s ꝓpiciaberis.

Expanded text:
veritatem qua incorruptus est? Quorveritatem qua incorruptus est? Quorum unum praebuit donando peccata, alterum merita judicando. Et ideo universae viae Domini, duo adventus Filii Dei, unus miserantis, alter judicantis. Pervenit ergo ad eum tenens vias ejus, qui nullis meritis suis se liberatum videns, deponit superbiam, et deinceps cavet examinantis severitatem, qui clementiam subvenientis expertus est. Requirentibus testamentum ejus et testimonia ejus: intelligunt enim Dominum misericordem primo adventu, et secundo judicem, qui mites et mansueti requirunt testamentum ejus, cum sanguine suo nos in novam vitam redemit; et in Prophetis atque Evangelistis testimonia ejus. 11. tuum, Domine, propitiaberis peccato meo; multum est enim: non solum peccata mea donasti, quae antequam crederem admisi; sed et peccato meo, quod multum est, quia et in via non deest offensio, sacrificio contribulati spiritus propitiaberis.
Abbreviated transcription (Latin):
nitatiquidem sed in spe sub iecisti : & tot
tantisq: creaturȩ tuȩ consolationibus ñ de
dentis audatiȩ meȩ. & ignorantiȩ meȩ.
ne adumdictã reser. ues: sed tanquã ex¬
cidant tibi: Scđm misericor diam tuã
memor esto meids̃: Memor estoquidẽ
mei : non scđm irã quaego dignus sum.
Propter bonitatẽ tuamdnẽ: Nonpropt̃
meritũ meum sed propter bonitatem
ita miseratus ẽ : ut om̃ia priora donaret:
Sed etiã rectus ẽ. dñs: qui post miscđiam
uocationis & ueniȩ quȩ habet grãmsine
meritis digna ultimo iuditio merita re
eosiniuditio : quisecuntur uoluntatem
ens. nec eire sistendo p̃ponunt suam
Docebit mansuetos uias suas Docebit
uias suas : non eos quip̃currere uolunt
quasi seipsos melius regere possint.
sed eos quinonrapiunt cer uicẽ. neque
recalcitrant cũ eis iugũlene mponitur
scđia & ueritas Q uasaut̃ uias docebit
eos. nisi miscđiam qua placabilis. et

Expanded text:
nitati quidem, sed in spe subjecisti, et tot tnitati quidem, sed in spe subjecisti, et tot tantisque creaturae tuae consolationibus non dedentis audaciae meae et ignorantiae meae ne ad vindictam reserves, sed tanquam excidant tibi. Secundum misericordiam tuam memor esto mei, Deus: memor esto quidem mei, non secundum iram qua ego dignus sum, Propter bonitatem tuam, Domine: non propter meritum meum, sed propter bonitatem ita miseratus est, ut omnia priora donarit; sed etiam rectus est Dominus, qui post misericordiam vocationis et veniae, quae habet gratiam sine meritis, digna ultimo judicio merita reqin judicio eos qui sequuntur voluntatem ejus, nec ei resistendo praeponunt suam. Docebit mansuetos vias suas: docebit vias suas, non eos qui praecurrere volunt, quasi seipsos melius regere possint; sed eos qui non erigunt cervicem, neque recalcitrant, cum eis jugum lene imponitur ia et veritas. Quas autem vias docebit eos, nisi misericordiam qua placabilis, et
Abbreviated transcription (Latin):
animam meam leuaui De sideriospi¬
ritali : quo carnalib: desideriis concul¬
cabatur interra. D r̃ ms inte confido
nonerubescam Dr̃ mĩ ex eo quodin
me confidebam. per ductus usque ad
istam infirmitatẽ carnis & qui deser¬
to deo. sicut ds̃ esse uolui: aminutis si¬
mabestiola mortẽ timens. de suꝑbia
mea irrisus erubui: Iaergo inte con
qui ser pentinis atq occultis sugges¬
tiomibus insidiantes. & suggerentes
euge euge. ad haec deiecerunt Et¬
enim uniuer si quite expectant. non
facientes adadeuirendaq transe ur:
Uias tuas dñe notas fac michi: et semitas
tuas doceme: Q uȩ non latȩ sunt nec mul¬
titudinẽ ad interitũ ducunt: sed angustas
& paucis notas semitas tuas edoceme: D
ꝑme ipsum non noui : nisimendatium.
ginquam regionẽ peregrinatus ꝑme ipsũ
redirepos sum : nisioccur ras erranti:¬
oblitum & homines putant: Et quia miscđiȩ
tuȩ a scłosunt: Et hoc reminiscere : quia
illis fuisti. quietiam peccantẽ hominem ua¬

Expanded text:
animam meam: desiderio spirituali, quae carnalibus desideriis conculcabatur in terra. Deus meus, in te confido, non erubescam: Deus meus, ex eo quod in me confidebam, perductus sum usque ad istam infirmitatem carnis; et qui deserto Deo sicut Deus esse volui, a minutissima bestiola mortem timens, de superbia mea irrisus erubui; jam ergo in te conqui serpentinis atque occultis suggestionibus insidiantes, et suggerentes Euge, Euge, ad haec dejecerunt. Etenim universi qui te exspectant non ntes, ad acquirenda quae transeunt. Vias tuas, Domine, notas fac mihi, et semitas tuas edoce me: quae non latae sunt, nec multitudinem ad interitum ducunt ; sed angustas et paucis notas semitas tuas edoce me. 5meipsum non novi, nisi mendacium. ginquam regionem peregrinatus , per meipsum redire possum, nisi occurras errantioblitum te homines putant. Et quia misericordiae tuae a saeculo sunt: et hoc reminiscere, quia millis fuisti, qui etiam peccantem hominem va
Abbreviated transcription (Latin):
quid eiꝰ iã p̃terit. & aliquid
tat quia nondũ ẽ Quid michi uł de
cuicomit tã hoc uerbum ut dicam
ũbilit teras ñ ꝑuenias. nisi prima
finita fuerit. t̃tia ñ sonabit. nisicũ
& scđa transierit Quid michi de
bac ina sillaba dabis. & tenes dies.
qui unã sillabã non tenes. mom̃tis
trans uolantibus cuncta rapiant᷑
Torrens rerũ fuit: De quo torren¬
te ille ininabibit ꝓnobis : quia iã
exalta uit caput Istiergo dies non
sunt. ante ab eunt pęne quã ueniuNł.
Qcũ uenerint : stare nom possunt:

Expanded text:
quid ejus jam praeteriit, et aliquid quid ejus jam praeteriit, et aliquid tat, quia nondum est. Quid mihi de cui committam hoc verbum ut dicam,verbi litteram non pervenis, nisi prima finita fuerit; tertia non sonabit, nisi cum et secunda transierit. Quid mihi de hac una syllaba dabis? Et tenes dies, qui unam syllabam non tenes? Momentis transvolantibus cuncta rapiuntur, torrens rerum fluit; de quo torrente ille in via bibit pro nobis, qui jam exaltavit caput . Isti ergo dies non sunt: ante abeunt pene, quam veniant; et cum venerint, stare non possunt:
Abbreviated transcription (Latin):
cideret michi quidix̃ E gosum qui
sum Est ergo aliquis numerꝰ dierũ.
Clere ẽ. & sine fine ẽ In his autem
diebus dicã aliquid eẽ.site neo de.
quo die me int̃rogas utrũ sit Ut
uel int̃ roges icͦ tene undeme in¬
t̃ rogas Genes diẽ istũ Sitenu¬
istibaes ternũ : tenes & bodiernũ:
Dedhaest̃nũ in quis non teneo : qr
iã non ẽ Istũ aut̃ teneo in quo sum.
& qui mecũ est Itane deisto exce¬
dit tibi iã quantũ aluce prima tran¬
sierit : non ẽ is tadies: A prima
hora dieicepit Daprimã horã eiꝰ¬
da & secundã eiꝰ quia forte & illa
trans uolauit. tercia michi quid
dabo tibi: forte enĩ in ipsa nunc
sumꝰ. Certe ergo sunt istidies Et
sit̃ cia dies : & sit̃tiam dabis. ñ diẽ
sed horã dabis: Ulerũ tam̃ nechoc
tibi quidẽ c̾cedo. simecũ ista ut cũq
trans tulisti Damuł borã t̃tiam.
damichi ipsam inquies Sienĩ ali¬

Expanded text:
ciderit mihi qui dixit, Ego sum qui ciderit mihi qui dixit, Ego sum qui sum . Est ergo aliquis numerus dierum? Vere est, et sine fine est. In his autem diebus dicam aliquid esse, si teneo de quo die me interrogas utrum sit: ut vel interroges me, tene unde me interrogas. Tenes diem istum? Si tenuisti hesternum, tenes et hodiernum. Sed hesternum, inquis, non teneo, quia jam non est: istum autem teneo in quo sum, et qui mecum est. Itane de isto excidit tibi jam quantum a prima luce transierit? Nonne iste dies a prima hora coepit? Da mihi primam horam e secundam ejus; quia forte et ipsa transvolavit. Tertiam, inquis, dabo tibi: forte enim in ipsa nunc sumus. Certe ergo sunt isti dies, et est tertia dies: et si tertiam dabis, non diem, sed horam dabis. Verumtamen ne hoc quidem tibi concedo, si mecum ista utcumque transilistipsam mihi da in qua es. Si enim ali
Abbreviated transcription (Latin):
nos. Negotiũ enĩ hoc intus ẽ nullis
uerbis ostendi potest Sed qui hoc
agit: credat eẽ & inalio Nonsolũ
sẽputet accepisse quod dĩ est Dicat
fine meũ: Et numerũ dierũ meorũ
qui ẽ: Numerũ dierũ quȩro. quiẽ.
Sipossum dicere si possum intellige¬
re numerũ sine numero. quomodo
possunt dicianni sine annis Elbienim
anni : utiq quasi numerus: Sed tam̃
tuipse idẽ es: & anni tui non de ficient:
Sedqui est: Qui ẽ. ergo iste nume¬
rus in quo tues non ẽ : plane si ad ten¬
dã. bene non ẽ Siheream. quasi est
Sitransiliã : non ẽ. Siab istis me ex¬
cutiã suꝑna cõtẽpler: si transeuntia
manentibus cõparẽ : uideo quoduerũ
sit Quid aut̃ magis uideatur eẽ. quã
sic dicturus sit eẽ istos dies meos
Hosinquã dies eẽ dicturus sum : & tã
magnũ hoc uerũ huiccur sui rerum
labentiũ temere dabo: Itaergo
ipse deficiens pȩne non sum. ut ex¬

Expanded text:
nos. Negotium enim hoc intus est, nullis nos. Negotium enim hoc intus est, nullis verbis ostendi potest. Sed qui hoc agit, credat esse et in alio: non solum se putet accepisse quod Dei est. Dicat finem meum. 7. Et numerum dierum meorum qui est. Numerum dierum quaero qui est. Sic possum dicere, sic possum intelligere numerum sine numero, quomodo possunt dici anni sine annis. Ubi enim anni, utique quasi numerus; sed tamen, Tu idem ipse es, et anni tui non deficient . sed qui est. Quid ergo? Iste numerus in quo tu es, non est? Plane, si attendam bene, non est: si haeream, quasi est; si transiliam, non est: si ab istis me excutiens superna contempler, si transeuntia manentibus comparem, video quid verum sit: quid autem magis videatur esse, quam sit? Dicturusne sum esse istos dies meos? Hos, inquam, dies esse dicturus sum; et tam magnum hoc verbum, huic cursui rerum labentium temere dabo? Ita ergo ipse deficiens pene non sum, ut ex
Abbreviated transcription (Latin):
amo: neminẽ timeo Bonũ desideri¬
ũ. sc̃m desiderium Quiĩa hochabetis
c̃gaudete nobis. et orate ut ꝑseue¬
rant̃ habeamꝰ. ne int̃ scandala defi¬
ciamꝰ. Plã & nos ꝓ uobis hoc idem
oramꝰ: Non enĩ nos digni qui prouob.
& uos indigni qui ꝓnobis oretis. Au¬
ditoribus suis quib: p̃dicabat ũbum
dĩ secõmendabat apłs Orate ergo
ꝓnobis fr̃s : ut quod uidendũ est
bene uideamꝰ. et quod dicendũ est.
benedicamus : Cȩterũ hoc desideri¬
ũ noui quia in paucis ẽ : nec me opti me
intelligunt: nisigustauerint unde
loquor: loquimur tam̃ omibus & ha¬
rent: non habentib ut pigritia excu¬
tiant. ima transilient. ad dulcedinẽ
legis dominicȩ ueniant. non in delec¬
tationibus iniquorũ ꝑmaneant: Mar¬
rant enĩ multa multi: & laudant
multa multi Iniqua iniqui: & reue¬
ra & illa in quababent delectationẽ:
sed nonita ut lex tua: Discant ergo
nobis cũ quicredunt haec dicere et

Expanded text:
amo, neminem hic timeo. Bonum desideriamo, neminem hic timeo. Bonum desiderium, sanctum desiderium. Qui jam hoc habetis, congaudete nobis; et orate ut perseveranter habeamus, ne inter scandala deficiamus. Nam et nos pro vobis hoc idem rogamus. Non enim et nos digni qui pro vobis oremus, et vos indigni qui pro nobis oretis. Auditoribus suis quibus praedicabat verbum Dei, se commendabat Apostolus . Orate ergo pro nobis, fratres, ut et quod videndum est bene videamus, et quod dicendum est bene dicamus. Caeterum hoc desiderium, novi, in paucis est: nec me optime intelligunt, nisi qui gustaverint unde loquor. Loquimur tamen omnibus, et harent; non habentibus, ut pigritiam excutiant, ima transiliant, ad dulcedinem legis dominicae veniant, non in delectationibus iniquorum remaneant. Narrant enim multa multi, et laudant multa multi, iniqua iniqui. Et revera et illa iniqua habent delectationem, sed non sicut lex tua, Domine . Dicant ergo nobiscum qui credunt haec dicere et
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ. illud unum Dñe ostende nobis
patrẽ & sufficit nobis Ulnũ autem
quȩ & una dicitur in alio psalmo Unã
petua dño hanc requirã. Quȩ retro¬
oblitus: in eaquȩ sunt ante extentꝰ.
Ulna petua dño hanc requirã. ut in ha¬
bitẽ indomo dñi ꝑ om̃s dies uitȩ meȩ
Propter quid ut contẽpler delec¬
tationẽ dñi Ibi enĩ gaudebo desocio:¬
ñtimebo deaduersario Ibi enĩ con¬
tẽ plator erit amicꝰ : ñ calũpniator
inimicꝰ Hoc desiderauit iste idithun
no tũ sibi fiericũ hic eẽt : ut sciret quid
sibi deeẽt Et nontantũ gauderet
sed desiderio raperet᷑ ad suꝑna. usq
quo ille quiquȩ dã transilierat. om̃ia
transiliret: Et ab indatione quadã
gut tarũ dominicarũ descriptura¬
rũ nube uenientiũ ueniret. sicut cer¬
uus ad fontẽ uitȩ & in illolumine uide
r& lum̃. Et abs conderet᷑ inuultu dĩ
a conturbatione hominũ ubi uider&¬
et bene ẽ. ultranil uolo Om̃s bic

Expanded text:
hoc est illud unum: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis . Unum autem, quae et una dicitur in alio psalmo: Unam petii a Domino, hanc requiram, utnt extentus, Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini per omnes dies vitae meae. Propter quid? Ut contempler delectationem Domini . Ibi enim gaudebo de socio, non timebo de adversario: ibi enim contemplator mecum erit amicus, non calumniator inimicus. Hoc desideravit iste Idithun, notum fieri sibi cum hic esset, ut sciret quid sibi deesset; et non tam gauderet sed desiderio raperetur in superna; usque quo ille qui quaedam transilierat, omnia transiliret, et ab irroratione quadam guttarum dominicarum de Scripturarum nube venientium, veniret sicut cervus ad  et absconderetur in vultu Dei a conturbatione hominum : ubi diceret, Bene est, ultra nihil volo, omnes hic
Abbreviated transcription (Latin):
inueniret᷑ quando calũpmiaretur :
Beatus quinarrat uerbũ auri audi¬
enti . non auri peccatoris ad stantis
aduersum se Tales enĩ multi circũ¬
stabant & circũ fremebant. quando
ille uelut ouis ad immolandũ ductꝰ
ẽ. & sicut agnꝰ carã tondente se sine
uoce. sic ñ aperuit os suum Quid
enĩ dicat turgidis. turbidis. calũpnio¬
eos. quando ipsis libent᷑ audientibus
discere cupientib: ueritatis cybo in hi
uobis dicere : sed non potestis modo
portare illa: Et apłs Nonpotui uobis
loqui quasi spiritalibus. sed quasicar

Expanded text:
inveniretur, quando calumniaretur? inveniretur, quando calumniaretur? Beatus qui narrat verbum auri audienti , non auri peccatoris astantis adversum se. Tales enim multi circumstabant et circumfremebant, quando ille velut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente sine voce, sic non aperuit os suum . Quid enim dicas turgidis, turbidis, calumnioeos: quando ipsis libenter audientibus, discere cupientibus, veritatis cibo inhianvobis dicere, sed non potestis illa portare modo ? Et Apostolus, Non potui vobis loqui quasi
Abbreviated transcription (Latin):
diã uias meas ut non delinquã in lin¬
guamea Quãuis transilierim delec¬
tationes terrenas. quãuis me noni
capiant tẽporaliũ rerũ uolatici
meliora consurgã : in ipsis tamen
melioribus sufficit michi delectatio
intelligentiȩ corã dõ Quid michiopꝰ
ẽ. captando loqui. & dare locũ calũp¬
niantibus. Dixiergo cus todiam
uias meas. ut non delinquã in lin¬
gua mea: ł osui orimeo custodiam:
euare hoc : propt̃ pios. propter
studiosos. propt̃ fideles et scõs: ab¬
sit: Illisic audiunt ut quod probaNT
laudent Quod in probant : inte mul
ta quȩ laudant ueniã dent potius.
quã calũpmã parent: Prepter qͦs
ergo uias custo dire tuas. ut ñ delin¬
quas in linguatua. & ponis orituocus¬
todiã : audi Dũ consistat inquit
satis faciã carnali desp̃ĩtalibus loqͦr
foris uidenti &audienti. intꝰ surdo
& cȩco. Animalis enĩ homo ñ ꝑci¬
pit quȩ sunt sp̃s dĩ Nisi aut̃ animał

Expanded text:
diam vias meas, ut non delinquam in lindiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea. Quamvis transilierim delectationes terrenas, quamvis non me capiant temporalium rerum volatici iam, et ad meliora consurgam; in ipsis tamen melioribus sufficit mihi delectatio intelligentiae coram Deo: quid mihi opus est captanda loqui, et dare aditum calumniantibus? Dixi ergo, Custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea. Posui ori meo custodiam. Hoc quare? Propter pios, propter studiosos, propter fideles et sanctos? Absit. Illi sic audiunt, ut quod probant laudent: quod autem improbant inter multa forte quae laudant, veniam dent potius quam calumniam parent. Propter quos ergo vis custodire vias tuas, ut non delinquas in lingua tua, et ponis ori tuo custodiam? Audi: Dum consistit adversum me satisfaciam? Carnali de spiritualibus loquor, foris videnti et audienti, intus surdo et caeco. Animalis enim homo non percipit quae sunt Spiritus Dei . Nisi autem animalis
Abbreviated transcription (Latin):
examina. consule interiorem ueri¬
tatẽ & sic ꝓfer ad exteriorẽ au¬
ditorẽ. Quis ista plerũq in ꝑtur¬
batione rerũ in occupatione ani¬
marũ dũ ipsa infirmitas animȩ
quod ad grauat corpꝰ qđ corrũpi¬
tur. & audire uult & dicere: Au¬
dire intus  & dicere foris Foris¬
aliquando ꝑturbata studio dicen¬
di defecit indigontia cognoscen¬
di Et in his dicit aliquid: quod for¬
remediũ melius silentiũ Ista enĩ
peccata propria quodã tota pecca¬
tor: Suꝑbus quis quã & in uidus
audit loquentẽ transilientem:
Captat uerba : ꝓponit laqueos
Difficile ẽ ut non inueniat aliqͥd
ia dictũ ut dicinon debuuis s&. nec
audiendo ignoscit Sedcalũpniatꝰ
in uidendo. contrabos iste idithun
transiliens eos Quõsilere dele¬
gerat:
unde ista cantauit: Dixicus todiam
uias meas. ut non de linquã in lingua
mea Quandiu capior ac alĩpnqᷤ osis.
aut captor. aut si non captor: cusco¬

Expanded text:
examina, consule interiorem veriexamina, consule interiorem veritatem, et sic profer ad exteriorem auditorem. Quaeris ista plerumque in perturbatione rerum, in occupatione animorum, dum ipsa infirmitas animae, quam aggravat corpus quod corrumpitur, et audire vult et dicere, audire intus, dicere foris, aliquando perturbata studio dicendi, deficit indiligentia agnoscendi: et in his dicit aliquid quod forremedium melius est silentium. Stat enim peccator, propria quadam nota peccator, superbus quisquam et invidus; audit loquentem transilientem, captat verba, proponit laqueos; difficile est ut non inveniat aliquid non ita dictum, ut dici debuisset: nec audiendo ignoscit, sed calumniatur invidendo. Contra hos iste Idithun transiliens eos silere delegerat; unde ita cantavit: Dixi, Custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea. Quamdiu capior a calumniosis, aut captor, et si non capior, Custo
Abbreviated transcription (Latin):
Ixiccisuodiam erias
qneas ut non de linqͣm
inlingua mea. Cre¬
das quod legendo dis¬
serendo predicando
monendo obiurgando ortando con
uersaretur inopere : Cũ exercere
nis homo agens inter homines. quã¬
uis iã transiliens eos qui non de lectan¬
tur his. quia difficile est ut quis que
labiis non labatur & peccet Et qui
mit tenda dixerit & lapsa erant
ab ore quȩ uollet reuocare nec
possit: Non enĩ lingua frus tra inu¬
do ẽ : nisi quia facile labitur: Clidens
ergo quã cẽt difficile ut necessita¬
tẽ loquendi haberet homo & in lo¬
quendo ñ aliquid diceret quod di
cere nollet. & te dio affectus ex
his peccatis. & uitare talia: Puta¬
tur hanc difficilitatẽ transiliens
Nonne ndicet qui non ẽ. transilieis
transiliet. experiatur qđ loquor:
tun enĩ erit testis & filius uerita¬
erat non loqui. ne aliquod diceret
qđ locutũ ẽ peniteret hoc indica
prima eiꝰ uerba D ixicus todiam
uias meas ut non delinquã in lingua
mea Perpende quod dicturus es

Expanded text:
ixi, Custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea. Credas quod legendo, disserendo, praedicando, monendo, objurgando, hortando, cum versaretur in opere, cum exerceretnis, homo agens inter homines, quamvis jam transiliens eos qui non delectantur his quia difficile est ut quisque lingua non labatur et peccet, et qui nitenda dixerat, et lapsa erant ab ore quae vellet revocare, nec posset. Non enim lingua frustra in udo est, nisi quia facile labitur. Videns ergo quam esset difficile, ut necessitatem loquendi haberet homo, et in loquendo non aliquid diceret, quod se dixisse nollet; et taedio affectus ex his peccatis, quaesivit evitare talia. Patitur hanc difficultatem transiliens. Non me judicet, qui nondum est transiliens: transiliat, et experiatur quod loquor; tunc enim erit et testis et filius veritaerat non loqui, ne aliquid diceret quod locutum se esse poeniteret. Hoc indicant prima verba ejus, Dixi, Custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua me
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseuerant inmalo. & cor nr̃m defra¬
ternis cedib c̃tabescit. cũ eis qui fo¬
ris sunt dolet. his quimtꝰ sunt timet
ꝑangustias multifor mes. & incessabi¬
les tẽptationes quibus abundat
baec uita : Quid facturi sumus : ex
abundantia enĩ iniquitas fit quidã
torpor caritatis: Qm̃ ab indauit ini¬
quitas : refrige scet caritas multorũ

Expanded text:
perseverant in malo, et cor nostrum de fraperseverant in malo, et cor nostrum de fraternis mortibus contabescit, cum eos qui foris sunt dolet, his qui intus sunt timet, per angustias multiformes et incessabiles tentationes, quibus abundat haec vita, quid facturi sumus? Ex abundantia enim iniquitatis fit quidam torpor charitatis: quoniam abundavit iniquitas, refrigescit charit
Abbreviated transcription (Latin):
itane uero tuextraculpã es: quia
facis dicendo xp̃ianos qđ faciebat
minando paga nꝰ: Et quidagis
nũ quid tolłis quihabet. quia nega¬
uit q uodhabet non facis ut non
habeat. sed ut pȩnã habeat Q uid
enĩ habet: habet baptismũ ille
tanquã caract infixus ẽ Ornabat
plex esses xp̃m ñ duplicares Dein¬
de quȩ sote oblitꝰ esses qđ lapis ẽ xp̃c
et lapidẽ quẽ reprobauer̃ aedifican¬
tes : hic fac tꝰ ẽ. in caput anguli Sier
in euangłio. quia lapis suꝑ lapidem
ñ stabit Tantũ aut̃ ualet iunctura
caritatis : ut quã ius multilapides
uiui instructura tẽplidĩ conueniant
Vlnus lapis exomibus fiat Tuautẽ
discedisti. te abȩdificatione reuocas
A druinã uocas : & abundant insi¬
diȩ & non quies cant. & uidemꝰ & to¬
leramꝰ et quantũ possumꝰ reprimere
conam᷑ Disputando. c̃uiciendo. c̃ ueni¬
endo terrendo Tam̃ enĩ in omibus
diligendo Et cũ haec nobis a gentibus

Expanded text:
Itane vero tu extra culpam es, quia Itane vero tu extra culpam es, quia facis docendo christianus, quod faciebat minando paganus? Et quid agis? Numquid tollis quod habet, quia negavit quod habet? Non facis ut non habeat, sed ut ad poenam habeat. Quod enim habet, habet. Baptismus ille tanquam character infixus est: ornabat plex esses, Christum non duplicares. Deinde, quaeso te, oblitus es quod lapis est Christus, et Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli ? Si ergin Evangelio, quia lapis super lapidem non stabit ? Tantum autem valet junctura charitatis, ut quamvis multi lapides vivi in structura templi Dei conveniant, unus lapis ex omnibus fiat. Tu autem discidisti te; ab aedificatione revocas, ad ruinam vocas; et abundant hae insidiae, et non quiescunt: et videmus, et toleramus, et quantum possumus reprimere conamur, disputando, convincendo, conveniendo, terrendo, tamen in omnibus diligendo. Et cum haec nobis agentibus
Abbreviated transcription (Latin):
homini xp̃iano catholico ueniesto
xp̃ianus : Ad hoc dicitur esto : ut di¬
ge audit᷑ : longe cauetur : Ad pli¬
cat se lubricꝰ draco. ocuiltis lapsibus ser¬
pens leni tactu subi repens: Astuto sibilo inmur¬
murans: & non dicit nogare xp̃m Nam eum
coronatis martyrib quis audir& : sed dicit
esto xp̃ianus: Et ille mirabili uoce ꝑcussus.
si nondum uenenũ penitratus. ẽ: respondet
esta xp̃ianus: Iuid eñi non sum xp̃ianus :¬
anum si non sum: ueni Sed cum interroga¬
ri ceperis ab cpiscopo quid sis noli dicere
possis. eẽ Cum eñi audierit confessionem
xp̃iani fidelis: rebaptitari non audet. Cũ
autẽ audierit quid nonsit : dat illi
aquã qđ non habe bat. ut quasi ipse
st extraculpã. quia scđm uocem
eiꝰ facit Elbi quero abste heretice.
curte extraculpã putes: quid hac
uoce audio quiatu ñ negas. sed ille
negat. sihabet culpã quinegat : quid¬
est quidocet negare eũ quinegat:

Expanded text:
hominibus christiano catholico? Veni, esto hominibus christiano catholico? Veni, esto christianus. Ad hoc dicitur, Esto, ut dige auditur, a longe cavetur. Applicat se lubricus draco, occultis lapsibus serpens, leni tractu subrepens, astuto sibilo immurmurans, et non dicit, Nega Christum. Nam eum coronatis martyribus quis audiret? Sed dicit, Esto christianus. Et ille mirabili voce percussus, si nondum veneno penetratus est, respondet,Esto christianus? quid enim, non sum christianus? Eanum, si non sum. Veni. Sed cum interrogari coeperis ab episcopo quis sis, noli dicere,possis esse. Cum enim audierit confessionem christiani fidelis, rebaptizare non audet: cum autem audierit quod non sit, dat illi tanquam quod non habebat; ut quasi ipse sit extra culpam, quia secundum vocem ejus facit. Ubi quaero abs te, haeretice, cur te extra culpam putas? Quid hac voce audio? quia non tu negas, sed ille negat? Si habet culpam qui negat, quid qui docet negare eum qui negat?
Abbreviated transcription (Latin):
tes corrũ pant᷑ a castitate quȩ est
in xpo ihu Serpens ergo iste adult̃
antiquus uirginitatẽ corrũpendã
ñ carnis. sed cor dis inquirit: Sicut
aut̃ ad ult̃ homo lȩtat᷑ innequitia sua
cũ carnẽ corrũpit: sic diabolus le¬
tatur cũmentẽ corrũpit: Sicut
aut̃ patribus nr̃is aduersus leonẽ
opꝰ erat patientia : sic nob̵ aduersus
draconẽ uigilantia. Per secutio ta m̃
siue aleone siue adracone nũ quã
ces satꝰ aeccła. Et magis metuendus
ẽ. cũ fallit : quã cũseuit. Illo tẽpore
gerebat uiolentias : nunc insidias.
Elidebat᷑ tunc fremens lubricus.¬
& nunc oberrans difficile uidetur:
Quomodo aut̃ tunc cogebat xpĩa¬
nos negare xp̃m : aꝑtũ est: At tra¬
hebantur enĩ ut negarent xp̃m:¬
et confitentes xp̃m coronabantur:
Nunc aut̃ docet negare xp̃m : et idõ
fallit quia quidocetur negare xpm̃
quasi non sibi uidetur recedere axp̃o
Modo enĩ quid dicitur ab hereticis

Expanded text:
tes corrumpantur a castitate quae est tes corrumpantur a castitate quae est in Christo Jesu . Serpens ergo iste adulter antiquus, virginitatem corrumpendam, non carnis, sed cordis inquirit. Sicut autem adulter homo laetatur in nequitia sua, cum carnem corrumpit; sic et diabolus laetatur quando mentem corrumpit. Sicut autem patribus nostris adversus leonem opus erat patientia, sic nobis adversus draconem vigilantia. Persecutio tamen sive a leone, sive a dracone, nunquam cessat Ecclesiae: et magis metuendus est eum fallit, quam cum saevit. Illo tempore ingerebat violentias, nunc insidias: videbatur tunc fremens, lubricus nunc et oberrans difficile videtur. Quomodo autem tunc cogebat Christianos negare Christum, apertum est. Attrahebantur enim ut negarent Chriset confitentes Christum coronabantur. Nunc autem docet negare Christum; et ideo fallit, quia qui docetur negare Christum, quasi non sibi videtur recedere a Christo. Modo enim quid dicitur ab haereticis