comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut leo inquit ruigiens circuit: que¬
rens quẽ deuoret. Quis autẽ ñ incur¬
reret in dentes leonis huiꝰ: nisi uicis¬
sec leo de tribu iuda: Contra leonẽ
leo: contra lupum agnꝰ ẽ.

Expanded text:
Sicut leo rugiens circuit, quaerens quem devoret . Quis non incurreret in dentes leonis hujus, nisi vicisset Leo de tribu Juda? Contra leonem leo, contra lupum agnus.
Abbreviated transcription (Latin):
resurrexit & ascendit in cęlum: & im¬
pletum ẽ qđ audistis. cũ apocalipsis
legeret᷑. Nicit leo de tribu iuda. Ipse
leo dictus ẽ: ipse agnus occisus ẽ. Leo
ꝓpt̃ fortitudinẽ: agnꝰ ꝓpt̃ innocenti¬
am. Leo quia inuictꝰ: agnꝰ quia man¬
suetus. Et iste agnꝰ occisus. morte sua
quẽ deuoret. Dicit᷑ enim & diabolus
leo: feritate ñ uirtiite. Apłs quippe¬
ait petrus uigilare nos oportere adu̾¬
sus temptationes: quia adu̾sariꝰ nr̃¬

Expanded text:
resurrexit et ascendit in coelum; et impletum est quod audistis, cum Apocalypsis legeretur, Vicit Leo de tribu Juda . Ipse leo dictus est, qui agnus occisus est: leo propter fortitudinem, agnus propter innocentiam: leo quia invictus, agnus quia mansuetus. Et ipse Agnus occisus morte sua quem devoret. Dictus est enim diabolus leo, feritate, non virtute. Apostolus quippe Petrus ait: Vigilare vos oportet adversus tentationes, quia adversari
Abbreviated transcription (Latin):
illum priꝰ pependisse in ligno: nunc
nr̃m tunc dedit cum penderet in li¬
gno: nunc colligit quos redemit cũ
sedet in cęlo. Cum enim om̃s college¬
rit. quos utiq ꝑ tempora colligit: in
feste ueniet: ñ quẽadmodum pͥmo
oportebat uenire. ut ꝓpt̃ nos iudi¬
caretur: manifestus ueniet ñ ut iã
atur. Si gͦ prius manifestus ueniret

Expanded text:
istum prius pendentem in ligno, nunc nostrum dedit, cum penderet in ligno: colligit quod emit: cum sedet in coelo. Cum enim omnes collegerit, quos utique per tempora colliget, in festus veniet : non qoportebat eum venire, ut judicaretur: manifestus autem t. Si enim prius manifestus venisset,
Abbreviated transcription (Latin):
hodie ascendendo completa ẽ. Re¬
surrectionis diẽ ipsiꝰ pasche dii cele¬
brauimꝰ : ascensionis uͦ diẽ hodie ce¬
lebramus. festus nob̃ dies ut̃q illu-¬
xit. Ideo enim resurrexit. xp̃e: ut no¬
bis exemplum resurrectionis osten-¬
deret: & ideo ascendit in cęlis: ut

Expanded text:
t ascendendo completa est. Resurrectionem ipsius Paschae Dominico celebravimus: ascensionem hodie celebramus. Festus nobis dies uterque. Ideo enim resurrexit, ut nobis exemplum resurrectionis ostenderet: et ideo ascendit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
um uenerit sp̃s paraclitus: ille
destimonium ꝑhibebit de me:
ut eos faciat in me crede ñ uidentes.
Et uos inquit testimonium ꝑhibe¬
bitis: quia ab mitio mecũ estis. Perhi-
enim ab initio mecum estis: potestis
p̃dicare qđ nostis. Quod ut mͦ ñ facia¬
tis: illiꝰ sp̃s plenitudo ñdum adest uo¬
bis. Ille destimonium ꝑhibebit de me:
& uos ꝑhibebitis. Dabit enim uob fi¬
duciã testimonium ꝑhibendi. caritaᷤᷤ
diffusa in cordib ur̃is ꝑ spm̃ sc̃m qui¬
dabit᷑ uobis: quȩ utiq petro adhuc
defuit. quando mulieris ancille in¬
terrogatione ꝑterritus. ñ potuit ue¬
rum testimonium ꝑhibere: s contͣ
suã pollicitationẽ timore magno cõ¬

Expanded text:
m venerit Spiritus Paracletus, ille testimonium perhibebit de me, ut eos faciat in me credere non videntes. Et vos, inquit, testimonium perhibebitis, quia ab initio mecum estis. Perhibeenim ab initio mepraedicare quod nostis: quod ut modo non faciatis, illius Spiritus plenitudo nondum adest vobis. Ille ergo testimonium perhibebit de me, et vos perhibebitis: dabit enim vobis fiduciam testimonium perhibendi charitas Dei diffusa in cordibus vestrisdabitur vobis . Quae utique Petro adhuc defuit, quando mulieris ancillae interrogatione perterritus, non potuit verum testimonium perhibere, sed contra sua
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. reliquisse de dñm dm̃ tuum:
& non ẽẽ timorẽ eiꝰ apud te dicit dñs
ds̃ exercituum. A scło confregisti u¬
gum meum: rupisti uincła mea: &
dixisti. Non seruiã. In om̃i enim col¬
le sublimi. et sub omi ligno frondo¬
so: tu ꝓsternebaris meretrix. Ego au¬
tẽ plantaui de uineã electã: omne

Expanded text:
isse te Dominum Deum tuum, et non esse timorem ejus apud te, dicit Dominus Deus exercituum. A saeculo confregisti jugum meum, rupisti vincula mea, et dixisti: Non serviam. In omni enim colle sublimi, et sub omni ligno frondoso tu prosternebaris meretrix. Ego autem plantavi te vineam electam, omne
Abbreviated transcription (Latin):
dñs: & cum filiis ur̃is disceptabo.
Transite ad insulas cechim & uidete:
& in cedar mittite: & considate uehe¬
m̃ter: & uidete si factum ẽ huiꝰce mo¬
di: si mutauit gens deos suos: & cer¬
te ipsi ñ sunt dii. Popłs uͦ m̃s: muta¬
uit głam suam in idolum: Obstupei-¬
cite celi suꝑ hoc: & porte eiꝰ desolami¬
ni uehem̃ter dicit dñs. Duo enim ma-¬
la: fecit popłs m̃s. Me dereliquerunt
fontẽ aque uiuȩ: & fodunt sibi cister¬
nas dissipatas: quȩ continere ñ ualeq̃

Expanded text:
disceptabo. Transite ad insulas Cethim, et videte: et in Cedar mittite, et considerate vehementer: et videte si factum est hujuscemodi. Si mutavit gens deos suos, et certe ipsi non sunt dii: populus vero meus mutavit gloriam suam in idolum. Obstupescite coeli super hoc, et portae ejus desolamini vehementer, dicit Dominus. Duo enim mala fecit populus meus: Me dereliquerunt fontem aquae vivae, et foderunt sibi cisternas dissipatas, quae cont
Abbreviated transcription (Latin):
runt uocẽ suã. Posuerunt tr̃am eius
in solitudinẽ: ciuitates eiꝰ exustȩ sunt.
& ñ ẽ qui inhabitet in eis. Filii quoq
mempheos & taphnes: constupraue¬
runt te usq ad u̾ticem. Nũquid ñ
istud factum ẽ tibi. quia dereliquisti
dñm dm̃ tuum. eo tempore. quo du¬
cebam te ꝑuiã. Et nunc quid tͥ uis
in uia egipti. ut bibas aquã turbidã:
Et quid tͥ cum uia assyrioꝵ. ut bibas
aquã fluminis: Arguet te malicia

Expanded text:
us in solitudinem: civitates ejus exustae sunt, et non est qui habitet in eis. Filii quoque Mempheos et Taphnes constupraverunt te usque ad verticem. Numquid non istud factum est tibi, quia dereliquisti Dominum Deum tuum eo tempore, quo ducebat te per viam? Et nunc quid tibi vis in via Aegypti, ut bibas aquam turbidam? et quid tibi cum via Assiriorum, ut bibas aquam flumini
Abbreviated transcription (Latin):
na pastoꝵ. Certe quo uilior ad pru¬
dentiam: eo p̃ciosior ad fidẽ. Non sa¬
pientes s simplices qui fucare audita
nescirent. dñs sui p̃cones elegit: non
rethores s piscatores ad euangłizandũ
destinauit. Deniq & in ueteri testa¬
m̃to: p̃cipuos quosq suȩ dispensatio¬
nis nuncios. pastores ordinauit. Pro¬
thomartir abel qui innociuã pasto¬
ralis officii conu̾sationẽ ꝓprio san¬
guine dicauit: cuiꝰq in figurã dnĩcȩ
passionis sanguis clamat de terra:
quasi doctissimꝰ ac pͥmus opilionum
pͥmicias gregum suoꝵ dño deuotus
offerebat. Abrahã pat̃ fidei. qui exul¬
tauit ut uideret diẽ xp̃i. & uidit et
gauisus ẽ: ñ auri metalla quib suo
cultui ornam̃ta conquireret: s aqua¬
rum fontes quib pecora potaret. in
terrȩ uenis fodiendo quesisse descri-¬
bitur.

Expanded text:
na pastorum. Certe quo vilior ad pruna pastorum. Certe quo vilior ad prudentiam, eo pretiosior ad fidem. Non sapientes sed simplices, qui fucare audita nescirent, Dominus sui praecones elegit; non rhetores, sed piscatores ad evangelizandum destinavit. Denique et in Veteri Testamento, praecipuos quosque suae dispensationis nuntios pastores ordinavit. Protomartyr Abel qui innocuam pastoralis officii conversationem proprio sanguine dicavit, cujusque in figuram dominicae passionis sanguis clamat de terra, quasi doctissimus ac primus opilionum primitias gregum suorum Domino devotus offerebat. Abraham pater fidei, qui exsultavit ut videret diem Christi, et vidit, et gavisus est, non auri metalla quibus sui cultui ornamenta conquireret, sed aquarum fontes quibus pecora potaret, in terrae venis fodiendo, quaesisse describitur.
Abbreviated transcription (Latin):
milẽ mediatoris dĩ & hominum ho¬
minis iu xp̃i aduentum. scripturȩ
sacrȩ paginis insertũ: quasi in p̃sepio
positum infantẽ xp̃m pͥma uisione
reꝑiunt. De quo uidelicet scãrum scri¬
pturarum p̃sepio: eximium illud am-¬
mal & sacroscĩs hostiis aptissimum
pascebat᷑: qđ exultando ꝓclamat. Do¬
minus pascit me & nichil mͥ deerit:
in loco pascuȩ ibi me collocauit. Et
paulo post. Parasti in conspectu meo
m̃sam: adu̾sus eos qui tribulant me.
cognouerunt de u̾bo qđ dictum
erat illis de puero hoc: quia nimirũ
iusti ẽ ordinis. ut cognita. amata. &
honore digno celebrata u̾bi incarna¬
tione: ad ip̃sam quandoq u̾bi głam
contuendam. capacioris longo exer¬
citio m̃tis acumine ꝑtingatur. Et
om̃s qui audierant mirati sunt: &
de his quȩ dicta erant a pastorib ad
ipsos. A pastorib. popłs ad dĩ reue-¬
rentiã cogit᷑. Non mediocre fidei tibi
hoc iudeatur exemplum: ñ uilis ꝑso¬

Expanded text:
milem Mediatoris Dei et hominum, homilem Mediatoris Dei et hominum, hominis Jesu Christi adventum Scripturae sacrae paginis insertum, quasi in praesepio positum infantem, Christum prima visione reperiunt. De quo videlicet sanctarum Scripturarum praesepio eximium illud animal et sacrosanctis hostiis aptissimum pascebatur, quod exsultando proclamabat: Dominus pascit me, et nihil mihi deerit, in loco pascuae ibi me collocavit . Et paulo post: Parasti in conspectu meo mensam adversus eos qui tribulant me . cognoverunt de verbo quod dictum erat illis de puero hoc, quia nimirum justi est ordinis ut cognita, amata, et honore digno celebrata, Verbi incarnatione, ad ipsum quandoque Verbi gloriam contuendam capacioris longo exercitio mentis acumine pertingatur. Et omnes qui audierunt mirati sunt, et de his quae dicta erant a pastoribus ad ipsos. A pastoribus populus ad Dei reverentiam cogitur. Non mediocre fidei tibi hoc videatur exemplum, non vilis perso
Abbreviated transcription (Latin):
nerunt Mariam & ioseph. & in¬
fantẽ positum in p̃sepio. Uidentes au¬
tẽ: cognouerunt de u̾bo qđ dictum
erat illis de puero hoc. festinant pa¬
stores: xp̃i quẽ cognouere tota m̃tis
intentione. uidere aduentũ desidant.
Neq enim cum desidia. xp̃i ẽ queren¬
da p̃sentia. Et ideo forte ñnulli que¬
rentes inuenire ñ merent᷑: quia desi¬
diose xp̃m requirunt. Ideo pastores
isti sine mora inuenerunt: quia ad
illum fide ñ ficta currebant: ad quẽ
festinant̃ ire ẽ. ñ pedum gressus ac¬
celerare: s in fide semꝑ ac uirtute ꝓ¬
ficere. Inuenerunt inquit mariam
& ioseph: & infantẽ positum in p̃se-¬
pio.S & dominici gregis pastores. quo
crebriꝰ ac suauiꝰ int̾ huiꝰ uite tenebras
cȩlesti attolluntur oracło: eo frequen
reficit: quasi portas bethleem contem¬
plando subeunt: nilq in hac aliud
qͣm iuirginalẽ catholicȩ eccłiȩ pulchri¬
tudinẽ quasi mariam: uirilẽ spũali-¬
um doctoꝵ cȩtum quasi ioseph: &e hu-¬

Expanded text:
Joseph et infantem positum in praesepio. Videntes autem cognoverunt de Verbo quod dictum erat illis de puero hoc. Festinant pastores Christi quem cognovere, tota mentis intentione videre adventum desiderant. Neque enim cum desidia Christi est quaerenda praesentia. Et ideo forte nonnulli quaerentes invenire non merentur, quia desidiose Christum requirunt. Ideo pastores isti sine mora invenerunt, quia ad illum fide non ficta currebant, ad quem festinanter ire est non pedum gressus accelerare, sed in fide semper ac virtute proficere. Invenerunt, inquit, Mariam et Joseph, et infantem positum in praesepio. Sed et dominici gregis pastores quo crebrius ac suavius inter hujus vitae tenebras coelesti attolluntur oraculo, eo ferventreficit, quasi portas Bethleem contemplando subeunt, nihilque in hac aliud quam virginalem catholicae Ecclesiae pulchritudinem, quasi Mariam, virilem spiritalium doctorum coetum, quasi Joseph, et hu
Abbreviated transcription (Latin):
amalech: & pugnabis contra eos usq
ad int̾nicionẽ eoꝵ. Quare gͦ ñ audi¬
sti uocẽ dñi: sed u̾sus es ad p̃dam &
fecisti malum in ocłis dñi: Et ait sa¬
ul ad samuhelẽ. Inmo audiui uo-¬
cẽ dni: & ambulaui in uia qua mi¬
sit me dñs: & adduxi agag regẽ ama¬
popłs de p̃da oues & boues pͥmitias
eoꝵ quȩ cęsa sunt: ut immolet dño
dõ suo in galgalis.

Expanded text:
Amalech et pugnabis contra eos usque Amalech et pugnabis contra eos usque ad internicionem eorum quare ergo non audisti vocem Domini sed versus ad praedam es et fecisti malum in oculis Domini et ait Saul ad Samuhelem immo audivi vocem Domini et ambulavi in via per quam misit me Dpopulus de praeda oves et boves, primitias eorum quae caesa sunt, ut immolet Domino Deo suo in Galgalis.
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes & diuinos: dicentes.
Quid faciemꝰ de archa dĩ: Indicate
nobis quomodo remittemꝰ eã in lo¬
cum suum. Qui dixerunt. Si remit¬
tatis archam dĩ isrł: nolite dimitte¬
re eam uacuã: & qđ debetis reddite
ei ꝓ peccato. & tunt curabimini: &
scietis quare ñ recedat manꝰ eiꝰ a uob̃.
Qui dixerunt. Quid est qđ ꝓ deli¬
cco reddere debeamus ei: Responde¬
runtq illi. Iuxta numerum ꝓuinci¬
arum philistinoꝵ quinq anos au¬
reos facietis. & quinq mures aureos.
quia plaga una fuit om̃ib uobis &
satrapis ur̃is. facietisq similitudinẽ

Expanded text:
sacerdotes et divinos, dicentes: Quid faciemus de arca Dei? Indicate nobis quomodo remittemus eam in locum suum? Qui dixerunt: Si remittitis arcam Dei Israel, nolite dimittere eam vacuam, sed quod debetis reddite ei pro peccato, et tunc scietis quare non recedat manus ejus a vobis. Qui dixerunt: Quid est quod pro delicto reddere debeamus ei? Responderuntque eis: Juxta numerum provinciarum Philisthiim quinque anos aureos facietis, et quinque mures aureos, quia plaga una fuit omnibus vobis et satrapis vestris. Facietisque similitudines
Abbreviated transcription (Latin):
apppinquante pascha. ieiunium
quadragesimale ipse legitimi tem¬
poris recursus indicat: cohortatio
tam̃ etiã nr̃i sermonis adhibenda
ẽ: quȩ auxiliante dño nec inucilis
sit pigris: nec onerosa deuotis. Nã
cum omnẽ obseruantiã nr̃am ratio
istoꝵ dierum poscat augeri: nemo
est ut confido de uob̃. qui se ad opꝰ
horum ñ gaudeat incitari. Natura
enim nr̃a adhuc manente mortali-¬
tate mutabilis: etiã si ad summa
quȩq uirtutum studia ꝓuehatur:
semꝑ tam̃ sicut potest hab̃e quo re¬
cedat: ita potest hab̃e quo crescat.
Et hec ẽ ꝑfectoꝵ uera iusticia: ut nũ-¬
qͣm se p̃sumant ẽẽ ꝑfectos: ne ab iti-¬
neris ñdum finiti intentione cessan¬
tes. ibi incidant deficiendi ꝑicłm:
ubi ꝓficiendi deposuerint appetitũ.
uia nemo nr̃m dilectissi

Expanded text:
itate paschali jejunium quadragesimale ipse legitimi temporis recursus indicat, cohortatio tamen etiam nostri sermonis adhibenda est, quae, auxiliante Domino, nec inutilis sit pigris, nec onerosa devotis. Nam cum omnem observantiam nostram ratio istorum dierum poscat augeri, nemo est ut confido de vobis, qui se ad opus bonum non gaudeat incitari. Natura enim nostra, manente adhuc mortalitate, mutabilis, etiamsi ad summa quaeque virtutum studia provehatur, semper tamen sicut potest habere quo recidat, ita potest habere quo crescat. ET HAEC EST perfectorum vera justitia, ut numquam praesumant se esse perfectos, ne ab itineris nondum finiti intentione cessantes, ibi incidant deficiendi periculum, ubi proficiendi deposuerint appetitum. Quia ergo nemo nostrum, dilectissi
Abbreviated transcription (Latin):
uomͦ sufficient̃ aut digne loqui
poterit quis de quo: Homo dedõz
mortał de immortali uisibilis de in¬
uisibili: mutabilis de incommutabi¬
li: opus de opifice: de creatore creat᷑a :
de factore factura÷ paruus de imm̃so:
temporalis de ȩt̃no: humilis de altis-¬
simo: plasmatꝰ elimo. de illo qui oĩa
creauit ex nichilo: Cuiꝰ ẽ menarrabi¬
lis omĩpotentia qua nos gratuita boni¬
tate fecit: nec minus tam̃ in enarrabi¬
lis gr̃a. qua nos omĩpotentissima mi¬
seratione saluauit: qui &e opus crea¬
tricis omĩpotentiȩ gratis fecit: & opꝰ
gr̃ȩ saluatricis omĩpotent̃ impleuit :
illic habens potestatẽ condendi & re-¬
gendi creaturã suã: hic habens pote-¬
nob̃. Omĩpotentiã uͦ nunc dicimꝰ: qua
u̾bum qđ in pͥncipio erat. & apud
dm̃ erat. & ds̃ erat. fecit ome qđ̃ non
erat. Grãm uͦ: qua u̾bum caro factũ
uenit querere & saluum facere qd
ꝑierat. Onũpotentiã qua fecit omnẽ
diẽ: grãm qua certo die concipi. &

Expanded text:
o sufficienter aut digne loqui poterit quis? De quo? Homo de Deo, mortalis de immortali, visibilis de invisibili, mutabilis de incommutabili, opus de opifice, de creatore creatura, de factore factura, parvulus de immenso, temporalis de aeterno, humilis de altissimo, plasmatus e limo de illo qui omnia creavit ex nihilo. Cujus est inenarrabilis omnipotentia, qua nos gratuita bonitate fecit; nec minus tamen inenarrabilis gratia, qua nos omnipotentissima miseratione salvavit. Qui et opus creatricis omnipotentiae gratis fecit, et opus gratiae salvatricis omnipotenter implevit: illic habens potestatem condendi et regendi creaturam suam, hic habens potem. Omnipotentiam vero hanc dicimus, qua Verbum, quod in principio erat, et apud Deum erat, et Deus erat, fecit omne quod non erat; gratiam vero, qua Verbum caro factum venit quaerere et salvum facere quod perierat; omnipotentiam, qua fecit omnem diem; gratiam, qua certo die concipi et
Abbreviated transcription (Latin):
tribulationẽ usq ad animȩ exitũ.
Similit̃ et contra delicias & diuitias
& honores t̾renos. animi fortitudo
tenenda ẽ: ut neq excollaris o hõ:
neq in suꝑbiam erigaris: ñ despi-¬
cias immicos: neq humiles sꝑnas:
neq obliuiscaris dñm: neq dere-¬
linquas creatorẽ: nec existas ingra-¬
tus. Si gͦ in necessitate & in ꝑicłis
fortitudo necessaria ẽ. ut uiriliter
cum fide toleres uniu̾sa: multoma¬
gis contra delicias ut dictum ẽ. et
luxuriã fortitudo necessaria ẽ. ne
in muscipłam incidas diaboli

Expanded text:
tribulationem usque ad animae exitum. tribulationem usque ad animae exitum. Similiter et contra delicias, et divitias, et honores terrenos, animi fortitudo tenenda est, ut neque extollaris, o homo, neque in superbiam erigaris, non despicias inimicos, neque humiles spernas neque obliviscaris Dominum, neque derelinquas Creatorem, nec existas ingratus. Si ergo in necessitate et in periculis fortitudo necessaria est, ut viriliter cum fide toleres universa, multo magis contra delicias, ut dictum est, et luxurias fortitudo necessaria est, ne in muscipulam incidas diaboli
Abbreviated transcription (Latin):
turbulent̃ suscitarent eum. c.xi
ueraces dĩ discipłi: dñm salua¬
torẽ uob̾cum habetis. & ꝑicłm time¬
tis: Nita uob̾cum ẽ. & de morte solli¬
citi estis: Maris turborẽ trem̃tes. crea¬
torẽ eius p̃sentẽ ita suscitatis: quasi ñ
possit dormiente corpore. fluctꝰ seda¬
re uł mitigare: S quid respondent
dilectissimmi discipłi: Paruuli inqui¬
unt sumus: adhuc infirmi & ñdum
robusti. ideoq timemꝰ: ideoq trepi¬
damus. Necdum uidimꝰ crucẽ: nec¬
dum nos confirmauit passio dñi &
audientes a dñõ increpationẽ pusil¬
lȩ fidei supportamus⁊ toleram᷑ liben¬
ter: uoluntarieq sustinemus. Unde
conturbati estis pusillȩ fidei: Cur
ñ habetis fortitudinẽ: Cur ñ confi¬
dentiã & fiduciã apud uos tenetis:
Et si mors irrueret: ñne eã debuisse-¬
tis constantissime sustinere: Ad om¬
ne enim quicquid euenerit fortitu-¬
do necessaria ẽ: ad ome ꝑicłm uel

Expanded text:
turbulenter suscitarent eum, dicenturbulenter suscitarent eum, dicenveraces Dei discipuli, Dominum salvatorem vobiscum habetis, et periculum timetis. Vita vobiscum est, et de morte solliciti estis. Maris turbinem timentes, creatorem ejus praesentem ita suscitatis, quasi non possit dormiente corpore fluctus sedare vel mitigare. Sed quid respondent hi dilectissimi discipuli? Parvuli, inquiunt, sumus, adhuc infirmi, et nondum robusti, ideoque timemus, ideoque trepidamus, necdum vidimus crucem, necdum nos confirmavit passio Domini et audivimus a Domino increpationem pusillae fidei. Supportamus et toleramus libenter, voluntarie sustinemus. Unde conturbati estis, pusillae fidei? Cur non habetis fortitudinem? Cur non confidentiam et fiduciam apud vos tenetis? Et si mors erueret, nonne eam debuistis constantissime sustinere? Ad omne enim quidquid evenerit, fortitudo necessaria est, ad omne periculum vel
Abbreviated transcription (Latin):
tat: ipse dormire dicit᷑. Dormiebat
quidẽ corpore: s uigilabat deitate.
Dormiebat corpore: s conturbabat
mare. Erigebatq fluctꝰ &e apłos con-¬
turbabat: suã ostensurꝰ potentiã .xi.¬
ormiebat gͥ dñs corpore. sicuti
ad puteum de itinere lassus uł fati¬
gatus sedebat: demonstrans quia
corruptibile induerat. Ipse corpore
dormiebat: deitate uͦ mare concita
bat: & iterum deplacabat. Dormie¬
bat itaq corpore ut apłos suscitaret.
& eiuigilare faceret. p̃cipue autẽ om̃s
nos ne unquã animo dormiamus.
neue intellectu aut prudentia: s
uigilare in om̃i dempore & iubilare
dño: & salutẽ ab eo postulare stude¬
amus. Nã ipse qui dormiebat corpo¬
re: illud u̾bum scm̃ dicit. Ego dormio:
& cor meum uigilat. Ad quẽ acce¬
dentes discipłi suscitabant eũ: dicen¬
tes. Dnẽ salua nos: ꝑimus. Tanto fue¬
runt metu conterriti. & pene ammo
alienati. ut irriierent in eum. & non
modeste aut lemt̃ suggererent : sed

Expanded text:
tat, ipse dormire dicitur. Dormiebat tat, ipse dormire dicitur. Dormiebat quidem corpore, sed vigilabat deitate; dormiebat corpore, sed conturbabat mare, erigebatque fluctus, et apostolos conterrebat suam ostensurus potentiam; dormiebat corpore, sicuti et ad puteum de itinere lassus vel fatigatus sedebat, demonstrans quia corruptibile induerat. Ipso corpore dormiebat, deitate vero concitabat mare, et iterum complacabat; dormiebat itaque corpore, ut apostolos suscitaret et evigilare faceret, praecipue autem nos omnes ne unquam animo dormiamus, neve intellectu aut prudentia, sed vigilare in omni tempore et jubilare Domino, et salutem ab eo postulare studeamus. Nam ipse qui dormiebat corpore, illud verbum sanctum dicit: Ego dormio, et cor meum vigilat ; ad quem accedentes discipuli, suscitaverunt eum, dicentes: Domine, salva nos, perimus. Tanto fuerunt metu conterriti, et pene animo alienati, ut irruerent in eum, et non modeste aut leniter suggererent, sed
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc excellentiora oꝑa demonstra-¬
ret: quatinus t̾rȩ marisq dñm se eẽ
cunctis ostendet. Ingressus gͦ naui-¬
culã. fecit turbari mare: commo¬
uit uentos: concitauit fluctꝰ. Cur
hoc: Ideo ut discipłos mitteret in
timorẽ: & suum auxilium postula¬
rent: suãq potentiã rogantib ma
ñ ex se oborta ẽ. s potestati paruit
imꝑantis: eius qui educit uentos de
thesauris suis: qui t̃minum mari
harenã constituit. Dixit enim ei. Usq
huc uenies: & ñ suꝑgredieris: s in
demor ipso confringent᷑ fluctus tui.
Huiꝰ gͦ iussione & p̃cepto. orta ẽ tem¬
pestas in mari: ꝓpt̃ occasiones suꝑiꝰ
memoratas. facta ẽ tempestas ma¬
gna & ñ pusilla: ut magnũ opus &
timor discipłos conturbabat: ut plꝰ
magis desidarent ad libandum se
mirabilia saluatoris. Dñs uͦ dormie¬
bat. O res mirabilis & stupenda. Isqͥ
nunqͣm obdormiuit dormit: isqui
celum & t̾ram gub̃nat dormiuit. is
qui nunquã dormiuit neq dormi¬

Expanded text:
onstraret, quatenus terrae marisque Dominum se esse cunctis ostenderet. Ingressus ergo naviculam, fecit turbari mare, commovit ventos, concitavit fluctus. Cur hoc? Ideo ut discipulos suos mitteret in timorem, et suum auxilium postularent, suamque potentiam rogantibus man ex se oborta est, sed potestati paruit imperantis ejus, qui educit ventos de thesauris suis , qui terminum mari arenam constituit; dixit enim ei: Usque huc venies, et non supergredieris, sed in temetipso confringentur fluctus tui . Hujus ergo jussione et praecepto orta est tempestas in mari propter occasiones superius monstratas: facta est tempestas magna, et non pusilla, ut magnum opus, et timor discipulos conturbabat, ut plus magis desiderarent ad liberandum se per mirabilia Salvatoris. Dominus vero dormiebat. O res mirabilis et stupenda! is qui nunquam obdormit, dormit; is qui coelum et terram gubernat, dormit; is qui nunquam dormit neque dormi
Abbreviated transcription (Latin):
les s firmi & stabiles in fide: mansu¬
eti oepii: sꝑnentes mundũ ñ dupli¬
ci corde s simplici. Hi gͦ secuti st̃ eũ.
ñ tantum gressib eum sequentes:
s magis scĩtate comitantes: & iusti¬
ciã eius consectantes. Et ecce tempe-¬
stas magna facta ẽ in mari: ita ut
nauicła oꝑiret᷑ fluctib. Cũ en m
multa magna & miranda ostendis

Expanded text:
iles in fide, mansueti et pii, spernentes mundum, non duplici corde, sed simplici. Hi ergo secuti sunt eum, non tantum gressus ejus sequentes, sed magis sanctitatem comitantes, et justitiam ejus consectantes. Et ecce tempestas magna facta est in mari, ita ut navicula operiretur fluctibus. Cum enim multa magna et miranda ost
Abbreviated transcription (Latin):
icut in sollemnitate paschali re-¬
surrectio nob̃ fuit causa letandi:
ita ascensio eiꝰ in celum. p̃sentium
nob ẽ materia gaudioꝵ: recolentib
illum diẽ & rite uenerantib. quo
natura nr̃e humilitatis in xp̃o supͣ
omnẽ celi militiã: supͣ om̃s ordines
angłoꝵ. & ultra cunctarum altitu¬
dinẽ potestatum. ad dĩ patris ẽ ꝓ¬
uecta consessum. Quo ordine diui-
noꝵ oꝑum nos fundati: nos ȩdifica¬
di sumꝰ: ut mirabilior fieret grã dĩ
cum remotis a conspectu hominũ.
quȩ merito reuerentiã sui sentieban¬
tur indicere: fides ñ diffideret: spes
ñ fluctuaret: caritas ñ teperet. Ec .iii.
agnarum hic uigor est iñtiũ:
& ualde fidelium ẽ hoc lum̃
animoꝵ: incunctant̃ crede ea quȩ
corporeo ñ uident᷑ intiuitu: & ibi fige¬
re desidium. quo ñ queas ferre con-¬
spectum. Hȩc autẽ pietas unde in no¬
stris cordib nasceretur. aut quomo¬
do quisquã iustificaret᷑ ꝑ fidẽ. si in
his tantum salus nr̃a consisteret: q̃

Expanded text:
 in solemnitate paschali resurrectio Domini fuit nobis causa laetandi, ita ascensio ejus in coelos praesentium nobis est materia gaudiorum, recolentibus illum diem et rite venerantibus, quotatis in Christo super omnem coeli militiam, supra omnes ordines angelorum, et ultra omnium altitudinem potestatum ad Dei Patris est provecta consessum. Quo ordine operum divinorum nos fundati, nos aedificati sumus: ut mirabilior fieret gratia Dei, cum remotis a conspectu hominum, quae merito reverentiam sui sentiebantur indicere, fides non diffideret, spes non fluctuaret, charitas non tepesceret. Magnarum enim hic vigor est mentium, et valde fidelium hoc lumen est animarum, incunctanter credere quae corporeo non videntur intuitu, et ibi figere desiderium, quo nequeas inferre conspectum. Haec autem pietas unde in nostris cordibus nasceretur, aut quomodo quisquam justificaretur per fidem, si in iis tantum salus nostra consisteret, quae
Abbreviated transcription (Latin):
rat a meridie in bethel: usq ad
locum quo pͥus fixerat tab̃nacłm in¬
ter bethel & hay. in loco altaris qđ
fecerat p̾us: & inuocauit ibi nom̃
dñi. S & loth qui erat cum abram.
fuerunt greges ouium et arm̃ta. &
tab̾nacła: nec poterat eos caꝑe terra
ut habitarent simul. Erat quippe
substantia eoꝵ multa: & ñ quibai
habitare cominunit̃. Unde &e facta:¬
rixa int̃ pastores gregum abram &
loth. Co autẽ tempore chananeus
& pherezeus habitabant in tra illa.
Dixit autẽ abram ad loth. Ne que-¬
so sit urgium int̃ me & te. & int̾ pa¬
stores meos & pastores tuos: fr̃s enĩ
sumus. Ecce uniu̾sa t̾ra corã te est:
recede a me obsecro. Si ad sinistram
ieris: ego dexterã tenebo. Si tu dex¬
teram elegeris: ego ad sinistrã ꝑgã.

Expanded text:
rat a meridie in Bethel usque ad locum ubi prius fixerat tabernaculum inter Bethel et Ai in loco altaris quod fecerat prius et invocavit ibi nomen Domini sed et Loth qui erat cum Abram fuerunt greges ovium et armenta et tabernacula nec poterat eos capere terra ut habitarent simul erat quippe substantia eorum multa et non quibant habitare communiter unde et factarixa inter pastores gregum Abram et Lot. Eo autem tempore Chananaeus et Pherezaeus habitabant in terra illa. Dixit ergo Abram ad Lot: Ne, quaeso, sit jurgium inter me et te, et inter pastores meos et pastores tuos:sumus. Ecce universa terra coram te est; recede a me, obsecro. Si ad sinistram ieris, ego dexteram tenebo; si tu dexteram elegeris, ego ad sinistram pergam.
Abbreviated transcription (Latin):
oħs baptista & p̃cursor dñi salua¬
toris. quẽ dui uenturum popłis u̾bo
p̃dicauerat: ipsum iã uenientẽ ad se
sicut ex lectione scĩ euangłii frs km̃
modo cum legeret᷑ audistis. mox di¬
gito demonstrauit dicens. Ecce agnꝰ
dĩ: ecce qui tollit peccata mundi. Ec¬
ce agnꝰ dĩ: ecce in nocens & ab om̃i pec.¬
catõ immunis: ut pote qui os quidẽ
de ossib adam. & carnẽ de carne adã.
s nullam de carne peccatrice trax̃
maculã culpȩ. Ecce qui tollit pecca¬
ta mundi. Ecce qui iustus int̃ pecca¬
tores: mitis int̃ impios: hoc ẽ quasi
agnꝰ int̾ lupos apparens: etiã pecca¬
tores & impios iustificandi habet po
testatẽ. Quomͦ autẽ peccata mundi
tollat: quo ordine iustificet impios :
apłs petrus ostendit: qui ait. Non
corruptibilib argento uł auro re¬
dempti estis de uana ur̃a conu̾satio¬
ne pat̾ne traditionis. s p̃cioso san¬

Expanded text:
s Baptista, et praecursor Domini Salvatoris, quem diu venturum populis verbo praedicaverat, ipsum jam venientem ad se, sicut ex lectione sancti Evangelii, fratres, modo cum legeretur, audistis, mox digito demonstravit, dicens: Ecce agnus Dei! Ecce qui tollit peccata mundi! Ecce agnus Dei! Ecce innocens et ab omni peccato immunis! utpote qui os quidem de ossis Adam et carnem de carne Adam, sed nullam de carne peccatrice traxit maculam culpae. Ecce qui tollit peccata mundi! Ecce qui iustus inter peccatores, mitis inter impios, id est quasi agnus inter lupos, apparens, etiam peccatores testatem. XXI. Quomodo autem peccatum mundi tollat, quo ordine justificet impios, apostolus Petrus ostendit, qui ait: Non corruptibilibus argento vel auro redempti estis de vana vestra conversatione paternae traditionis, sed p
Abbreviated transcription (Latin):
q patri ꝓ nob̃ in hostiam odorẽq sua¬
uitatis mysterium sue passionis obla¬
to agno in creaturã panis uiniq tͣns-¬
ferret: sac̾dos factus in ęt̃num scđm¬
ordinẽ mnelchisedech. Sequit᷑ ioħs: te¬
stimonium ꝑhibens de dño. Hic est
me natus ẽ in mundo: post me p̃di¬
care incipiet mundo. Qui ante me
factꝰ ẽ: qui me potentia maiestatis
tantum qͣntum preconẽ uidex: qͣn-¬
tum sol luciferum licet post appareas
andecellit. Quia pͥor me erat: quia
in pͥncipio erat u̾bum: & u̾bum erat
apud dm̃: & ds̃ erat u̾bum.

Expanded text:
sque Patri pro nobis in hostiam odoremque suasque Patri pro nobis in hostiam odoremque suavitatis, mysterium suae passionis, ablato agno, in creaturam panis vinique transferret, sacordinem Melchisedech. Sequitur: Joannes testimonium perhibens de Dme natus est in mundo, post me praedicare incipiet mundo; qui ante me factus est, qui me potentia majestatis tantum, quantum praeconem judex, quantum sol Luciferum, licet post apparens, antecellit. Quia prior me erat, quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum.
Abbreviated transcription (Latin):
a peccatis nr̃is in sanguine suo. Le .x.¬
on solum iñs lauit nos a pecca¬
tis nr̃is in sanguine suo. qͣndo
sanguinẽ suum dedit in cruce ꝓ no¬
bis: uł quando quisq nr̃m mysterio
sacroscẽ passionis illiꝰ baptismi aquis
ablut̾ ẽ: uerũ etiam cotidic tollit pec¬
cata mundi: lauatq nos a peccatis
nris cotidianis in sanguine suo: cũ
eiꝰdẽ beatȩ passionis ad altare memo¬
ria replicatur: cum panis & umi
creatura in sacram̃tum carnis & san¬
guinis eiꝰ in effabili sp̃s scĩficatione tͣns¬
fertur. Sicq corpꝰ & sanguis ipsiꝰ. ñ in¬
fidelium manib ad ꝑniciẽ suã fun¬
ditur & occiditur: s fidelium ore su¬
am sumitur in salutẽ. Lc .xi.¬
uiꝰ recte figurã agnꝰ in lege pas-¬
chalis ostendit: qui semel popu¬
lum de egiptia seruitute lib̃ans. in me¬
moriã eiusdẽ lib̾ationis ꝑ om̃s annos
immolatione sua popłm eundẽ scĩfi¬
care solebat: donec ueniret ipse cui ta¬
lis hostia testimonium dabat: oblatꝰ¬

Expanded text:
in sanguine suo. Non solum autem lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo, quando sanguinem suum dedit in cruce pro nobis, vel quando quisque nostrum in mysterium sacrosanctae passionis illius baptismi aquis ablutus est, verum etiam cotidiae tollit peccata mundi lavatque nos a peccatis nostris cotidianis in sanguine suo, cum eiusdem beatae passionis ad altare memoria replicatur, cum panis et vini creatura in sacramentum carnis et sanguinis eius ineffabili Spiritus sanctificatione transfertur. Sicque corpus et sanguis illius non infidelium manibus ad pernitiem suam funditur et occiditur, sed fidelium ore suam sumitur in salutem. Cuius recte figuram agnus in lege pascalis ostendit, qui semel populum de Aegyptia servitute liberans, in memoriam eiusdem liberationis per omnes annos immolatione sua populum eunclem sanctificare solebat, donec veniret ipse, cui talis hostia testimonium dabat, oblatu
Abbreviated transcription (Latin):
egreditur dissipat: quia & in ingressu¬
& in egressu eius. spetular integrum ꝑse¬
uerat. Specular gͦ ñ rumpit radiꝰ solis:⁊
integritatẽ uirginis. ingressus aut egres¬
nũqͥdsus uolare poterat deitatis: S quid ul¬
ñ uult audire iudȩus aut manicheus:
ut ille ꝓficiat in fide redemptꝰ. & ille de-¬
ficiat induratus. Uirga illa unde ageba¬
mus aaron. uirgo Maria fuit: que nob̃
xp̃m uerũ sacerdotẽ concepit & peꝑit.
De quo dauid cecinit dicens. Lu es sacer

Expanded text:
egreditur dissipat, quia in ingressuegreditur dissipat, quia in ingressu et egressu ejus specular integrum perseverat. Specular ergo non rumpit radius solis; integritatem Virginis ingressus aut regressus vitiare poterat Deitatis? Sed quid ulnon vult audire Judaeus aut Manichaeus; ut hic proficiat in fide redemptus, ille aut ille deficiat induratus. Virga illa, unde agebamus, Aaron virgo Maria fuit, quae nobis Christum verum sacerdotem concepit et peperit, de quo modo David cecinit, Tu es
Abbreviated transcription (Latin):
ces. Delectat hoc mysteriũ cum carita¬
re: ubi maxima interuenit figura sa¬
cram̃ti. Uirga enim ꝓtulit qđ ante non
habuit: non radicata plantatiõe: nec
defossa sarculo: ñ animata susco: nec
qđ nec semine suggeri potuit nec radi¬
ce. Uirga uͦ potuit contra naturã nuces
adducere: uirgo ñ potuit contra nat᷑e
iura dĩ filium generare: Dicat gͥ mͥ u
deus incredulus qͦmͦ arida uirga floru
rit explicare: nec ego uirginis partum.
Neniat ad eccłiam: exponat᷑ ei: ut co
Hirgo ꝑegit tempora pariendi: uirga
autẽ ñ habuit tempora germinandi.
autẽ alia die qđ natura ñ habuit ger¬
minauit. Uirginẽ dicit iudȩus parere
signum ostendit. ut asina loqueretur:
manicheus: aliud sacram̃tum. Solis ra-¬
dius specular penetrat: & soliditatẽ eiꝰ
insensibili subtilitate ꝑtrahicit: & tał
uidet᷑ intrinsecꝰ. qualis extrinsecꝰ. Ita fr̃s¬
mei nec cum ingredit᷑ uiolat: nec cum

Expanded text:
ces . Delectat hoc mysterium cum Charitaces . Delectat hoc mysterium cum Charitare, ubi maxime figura intervenit sacramenti. Virga ecce protulit quod ante non habuit, non radicata plantatione, non defossa sarculo, non animata succo, non virga quod nec semine suggeri potuit, nec radice. Virga ergo potuit contra naturam nuces educere: virgo non potuit contra naturae jura Dei Filium generare? Dicat igitur mihi Judaeus incredulus, quemadmodum arida virga floruit rgae explicare, nec virginis partum. Veniat ad ecclesiam, exponatur illi; ut s. Virgo peregit tempora pariendi: virga autem autem alia die, quod natura non habuit, germinavit. Sed Virginem dicis parere contra naturam, ut asina loqueretur , Manichaeus aliud sacramentum. Solis radius specular penetrat, et soliditatem ejus insensibili subtilitate pertrajicit; et talis videtur intrinsecus, qualis et extrinsecus. Itaque, fratres, nec cum ingreditur violatur, nec cum
Abbreviated transcription (Latin):
maiestate. Si celum et t̃ram implet pa
respice: ut musicum melos sonis dulci¬
b reddat. Tria parit̃ adeẽ uident᷑: ars.
manꝰ. & corda: & tam̃ unꝰ sonꝰ auditur.
Ars dictat: manꝰ tangit: corda resonat.
Tria parit̃ oꝑantur: s sola corda resonat
qđ auditur. Nec ars nec manꝰ sonum red¬
dunt: s ea cum corda parit oꝑantur:
Sic nec pat̾ nec sp̃s sc̃s susceꝑunt carnẽ.
& tam̃ cum filio parit̃ oꝑantur. Sonũ
sola corda excutit: carne solus xp̃c susce¬
pit. Oꝑatio in trib constat: s qͦm᷑ ꝑtinet
ad solam cordã som redditio: sic ꝑtinet
ad solum xp̃m carnis humane suscep¬
tio. Econtra iudeus. Contͣ naturã inqͥt
uirgo maria parere ñ potuit. Et dete-¬
standus manicheus. Si caro erat. uirgo
ẽẽ ñ potuit: si uirgo peꝑit. fantasma
fuit. Utrisq respondendum ẽ. Profero
de historia uet̾is testam̃ti necessarium
exemplum contra iudeũ: qd sonuit
ꝓduxisse flores & frondes: & peꝑisse nu¬

Expanded text:
majestate. Si coelum et terram implet Patrespice. Ut musicum melos sonis dulcibus reddat, tria pariter adesse videntur, ars, manus et chorda: et tamen unus sonus auditur; ars dictat, manus tangit, resonat chorda. Tria pariter operantur; sed sola chorda personat quod auditur: nec ars nec mandunt, sed ea cum chorda pariter operantur. Sic nec Pater, nec Spiritus sanctus suscipiunt carnem, et tamen cum Filio pariter operantur. Sonum sola chorda excutit, carnem solus Christus accepit. Operatio in tribus constat; sed quomodo pertinet ad solam chordam soni retinctio, sic pertinet ad solum Christum carnis humanae susceptio. E contra Judaeus: Contra naturam, inquit, parere virgo Maria non potuit. Et detestandus Manichesse non potuit; si virgo peperit, phantasma fuit. Utrisque respondendum est. Profero de historia Veteris Testamenti necessarium exemplum contra Judaeum, quod modo sonuit subito produxisse flores et frondes, et peperisse nu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓduxit: imago dñici corporis fuit. Nux
ergo trinã habet in suo corpore unio
caro: in testa ossa: in nucleo interior
amima comparat᷑. In corio nucis. carnẽ
significat saluatoris: que habuit in se
asꝑitatẽ uł amaritudinẽ passionis. In
nucleo. interiorẽ declarat dulcedinem
deitatis: quȩ tribuit pastum. & lumi-¬
nis subministrat officiũ. In testa lignũ
interserens crucis: qđ ñ discreuit id qd̾
foris & intus fuit: s quȩ trena & cęle-¬
stia fuerant. mediatoris ligni int̃posi¬
tionẽ sociauit: dicente apło. qm̃ ipse¬

Expanded text:
produxit, imago Dominici corporis fuit. Nux enim trinam habet in suo corpore substcaro, in testa ossa, in nucleo interior anima comparatur. In corio nucis carnem significat Salvatoris, quae habuit in se asperitatem vel amaritudinem passionis. In nucleo interiorem declarat dulcedinem deitatis, quae tribuit pastum, et luminis subministrat officium. In testa, lignum interserens crucis, quod non discrevit id quod foris et intus fuit, sed quae terrena et coelestia fuerunt mediatoris ligni interpositione sociavit, dicente beato Ap
Abbreviated transcription (Latin):
ñ queant separari: suscipit splendor
illuminationẽ ñ feruorẽ: suscipit ca¬
lor feruorẽ ñ illuminationẽ Aliud si¬
mul. aliud singularit̃ agunt: & tam̃
ab inuicẽ ñ separant᷑. Sic et filiꝰ suscepit
carnẽ. & ñ deseruit patrẽ: nec se diui¬
eo patris aut sp̃s scĩ recessit aliqͣndooi¬
uinitas. Cum gͦ una su dcitasdi una
uinitas: impleuit quic¬

Expanded text:
non queant separari, suscipit splendor non queant separari, suscipit splendor illuminationem, non fervorem; suscipit calor fervorem, non illuminationem. Aliud simul, aliud singulares agunt; et tamen ab invicem non separantur. Sic et Filius suscepit carnem; et non deseruit Patrem, nec se divieo Patris aut Spiritus sancti recessit aliquando divinitas. Cum ergo una sit deitas, una sit divinitas, implevit qui
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ ñ ẽ numerus. Optime nostis ista fr̃s
u̾eritatẽ. Audite tam̃ breuit̃: qđ ad-
iuuante dño ꝓposui explanandum.
Ds unus ẽ pat̾. ds̃ iinus ẽ filius: ds̃ unꝰ
S dicit mͥ hereticus. Ergo si unum st̃:
om̃s sunt incarnati. Non. ad solũ xp̃m
ꝑtinet caro. Nempe aliud ẽ anima. ali
ud ratio: & tam̃ in anima ẽ ratio. et u¬
na ẽ anima: s aliud anima agit. aliud
ratio. Anima uiuit: ratio sapit: & ad
animã ꝑtinet uita: & ad rationẽ ꝑti¬
net sapientia. Et cũ unum sint. anima
sola suscipit uitã: & ratio sola suscipit
sapientiã. Et tam̃ nec anima sine ra¬
tione: nec ratio ẽ sine anima. Sic & pa¬
ter && filius licet unum sint. & ds̃ unus
sit: ad xp̃m tantũ solum ꝑtinet caro: si¬
cut ad solam rationẽ ꝑtinet sapientia:
licet ñ recedãt ab anima. Ecce aliud.
In sole calor & splendor in uno radio
sunt: s calor exsiccat: splendor illu¬
minat. Aliud suscipit calor. aliud splen¬
dor: & licet calor & splendor abinuicẽ

Expanded text:
ejus non est numerus . Optime nostis ista, fratveritatem; audite tamen breviter quod, adjuvante Domino, proposui explanandum. Deus unus est Pater, Deus unus est Filius, Deus unus Sed dicit mihi haereticus: Ergo si unum sunt, omnes sunt incarnati. Non. Ad solum Christum pertinet caro. Nempe aliud est anima, aliud est ratio: et tamen in anima est ratio, et una est anima. Sed aliud anima agit, aliud ratio: anima vivit, ratio sapit; et ad animam pertinet vita, et ad rationem pertinet sapientia. Et cum unum sint, anima sola suscipit vitam, ratio sola suscipit sapientiam: et tamen nec anima sine ratione, nec ratio sine anima. Sic et Pater et Filius, licet unum sint et unus Deus sit, ad Christum solum pertinet caro: sicut ad solam rationem pertinet sapientia, licet non recedat ab anima. Ecce iterum aliud. In sole calor et splendor in uno radio sunt: sed calor exsiccat, splendor illuminat; aliud suscipit calor, aliud splendor. Et licet calor et splendor ab invicem
Abbreviated transcription (Latin):
Quicũq autẽ totã legẽ seruauerit:
offendat autẽ in uno: factus ẽ omĩ
um reus. Qui autẽ dixit ñ mechabis.
dixit et ñ occides. Qd si ñ mechab̾is:
occidas autẽ: factus es transgressor
legis. Sic loquimini & sic facite: sicut
ꝑ legẽ lib̾tatis incipientes iudicari.

Expanded text:
 totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est reus omnium. Qui autem dixit, Non moechaberis, dixit et, Non occides. Quod si non moechaberis, occidas autem, factus es transgressor legis. Sic loquimini et sic facite, sic ut per legem libertatis incipientes ju
Abbreviated transcription (Latin):
uĩu xp̃i głȩ. Etenim si intrauerit. in
conuentu ur̃o uir aureũ anulum
habens. in ueste candida÷ introierit
autẽ & pauꝑ in sordido habitu: et
intendatis in eum qui inditꝰ ẽ ue-¬
ste p̃clara. & dixeritis tu sede hic bene:
pauꝑi autẽ dicatis. tu sta illic aut se¬
de sub scabello pedum meoꝵ: ñne
iudicatis apud uosmet ipsos. & facti

Expanded text:
i gloriae etenim si introierit in conventu vestro vir aureum anulum habens in veste candida introierit autem et pauper in sordido habitu et intendatis in eum qui indutus est veste praeclara et dixeritis tu sede hic bene pauperi autem dicatis tu sta illic aut sede sub scabillo pedum meorum nonne iudicatis ap
Abbreviated transcription (Latin):
& prudentẽ eloquii mystici. Et dabo
pueros principes eoꝵ: & effeminati do¬
minabunt᷑ eis. Et irruet popłs uir ad
uirũ: unꝰquisq ad ꝓximũ suũ. Tumul¬
tuabitur puer contra senẽ: & ignobilis
contra nobilẽ. App̃hendet enĩ uir frẽm
suum: domesticum patris sui. Uestimen¬
tum tibi ẽ: pͥnceps esto nr̃. Ruina autẽ
hȩc: sub manu tua. Respondebit in die
illa dicens. Non sum medicꝰ. & in domo
mea ñ ẽ panis neq uestim̃tum: nolite
constituere pͥncipẽ popłi. Ruit enĩ ierłm
&r iudas concidit: quia lingua eoꝵ et ad¬
inuentiones eoꝵ contra dñm. ut ꝓuoca¬
rent ocłos maiestatis eiꝰ. Agnitio uultus

Expanded text:
et prudentem eloquii mystici. Et dabo pueros principes eorum, et effeminati dominabuntur eis. Et irruet populus, vir ad virum, unusquisque ad proximum suum: tumultuabitur puer contra senem, et ignobilis contra nobilem. Apprehendet enim vir fratrem suum domesticum patris sui: Vestimentum tibi est, princeps esto noster, ruina autem haec sub manu tua. Respondebit in die illa dicens non sum medicus et in domo mea non est panis neque vestimentum nolite constituere me principem populi ruit enim Hierusalem et Iudas concidit quia lingua eorum et adinventiones eorum contra Dominum ut provocarent oculos maiestatis eius agnitio
Abbreviated transcription (Latin):
tatus ẽ eos ad ꝑferendas ꝑsecutiones
impioꝵ. quos mundi nomine nuncu¬
pauit. Ex quo tam̃ mundo etiã ipsos
discipłos elegisse se dixit: ut scirent se
grã dĩ eẽ qđ sunt: suis autẽ uiciis fu¬
isse qd̃ fuerant. Deinde ꝑsecutores &
suos &e ipsoꝵ iudȩos euident̃ exp̃ssit:
ut omĩno appareret etiã ipsos mun-¬
di damnabilis appellatione conclu-¬
sos qui ꝑsequuntur scõs. Lc .x¬

Expanded text:
secutiones impiorum, quos mundi nomine nuncupavit: ex quo tamen mundo etiam ipsos discipulos se elegisse dixit, ut scirent se Dei gratia esse quod sunt, suis autem vitiis fuisse quod fuerunt. Deinde persecutores et suos et ipsorum Judaeos evidenter expressit, ut omnino appareret etiam ipsos mundi damnabilis appellatione conclusos, qui persequitur sanctos. C
Abbreviated transcription (Latin):
onuenerunt: ut multitudine
uincerent. quẽ ratione suꝑare non
poterant. Aueritate nudos se esse
ꝓfessi sunt: qui multitudine se ar-¬
mauerunt. Dicebant enim apud
se. Unꝰ loquat᷑ ꝓ om̃ib: & om̃s loqͣ¬
mur ꝑ unum: ut siquidẽ uicerit:
om̃s uideam᷑ uictores. Si autẽ ui-¬
ctus fuerit: uł solus uideat᷑ confu¬

Expanded text:
Convenerunt ut multitudine vincerent, quem ratione superare non poterant. A veritate nudos se esse professi sunt, qui multitudine se armaverant. Dicebant enim apud se: Unus loquatur pro omnibus, et omnes loquamur per unum, ut si quidem vicerit, omnes videamur victores; si autem victus fuerit, vel solus videatur confu
Abbreviated transcription (Latin):
iscatores autẽ descendant: &
lauabant retia. Piscatores ec
clesiȩ sunt doctores: qui nos rete fi¬
dei comp̃hensos. & de ꝓfundo ad
lum̃ eleuatos: quasi pisces litori. sic
trȩ uiuentium aduehunt. Quasi
enim quȩdã retia piscantium sunt
complexȩ p̃dicantium dictiones:
quȩ eos quos cȩꝑint in fide ñ amit¬
tant. Unde &e retia quasi retinentia.
sunt uocata. S hȩc retia mͦ laxant᷑
in capturã: modo lota plicantur:
quia ñ om̃ẽ tempus ẽ habile doctri¬
nȩ: s nunc exerenda ẽ lingua docto¬
ris: nunc siumet cura gerenda. As¬
cendens autẽ in unã nauim q̃ erat
symonis: rogauit eum a t̾ra reduce
re pusillum. Et sedens docebat de
nauicła turbas. Nauis symonis ẽ.
eccłia pͥmitiua: de qua paulus ait.
Qui enim oꝑatus ẽ petro in aposto¬
latum circũcisionis: oꝑatus ẽ & mͥ in¬
ter gentes. Bene una dicta: qͥa mul¬
titudinis credentium erat corunũ
& anima una. De qua docebat tur-¬
bas: quia de auctoritate eccłiȩ docet

Expanded text:
iscatores autem descenderant, et lavabant retia. Piscatores sunt ecclesiae doctores, qui nos rete fidei comprehensos, et de profundo ad lumen elatos, quasi pisces littori, sic terrae viventium advehunt. Quasi enim quaedam retia piscantium sunt complexae praedicantium dictiones, quae eos quos ceperint, in fide non amittant. Unde et retia, quasi retinentia sunt vocata, sed haec retia modo laxantur in capturam, modo lota plicantur, quia non omne tempus est habile doctrinae, sed nunc exerenda lingua doctoris, nunc suimet cura gerenda. Ascendens autem in unam navem, quae erat Simonis, rogre pusillum. Et sedens, docebat de navicula turbas. Navis Simonis est Ecclesia primitiva, de qua Paulus ait: Qui enim operatus est Petro in apostolatum circumcisionis, operatus est et mihi inter gentes . Bene una dicta, quia multitudinis credentium erat cor unum et anima una . De qua docebat turbas, quia de auctoritate Ecclesiae docet