comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ergo noninstruitur : quandomens er
trinã hominum loquimur quand&
et ipsecondicor non ad eru dicionẽ
hominis loqutur : se eidem homi¬
niperunctionem sp̃s non loquatur
Certe cain prius quam fratricidium operẽ
perpetras set audiuit ꝓec casti quies¬
ce Sed quia culpis suis exigentibus
uoce est am monitus  onunctione sp̃s
audire di uerba potuit : sed serua recon¬
tempsit : Requirendum uero nobisc.
quur de codem spũdicatur : suggeret
uobis omnia : Cum suggerere essesoleat
minoris: sed quia suggeret  aliquando
dicimus subministrare : in uisibilis sp̃s
s. ÷ gerere dicitur: non quod nobis sci¬
entiam abimo inferat: sed ab occulto:
Pacem meam relinquo uobis pacem
meam douobis : Hic relinquo illicdo
Sequentibus relinquo: peruenientibus
contemplationẽ tantȩ fesciuitatis ani¬
mum trans feramus: Sed quia cum
lectione cuangelica: uobis est etiam
actuum a postolorum lectio recita¬
ta ẽxea ergo aliquid in usum nr̃ae

Expanded text:
ergo non instruitur, quando mens per ergo non instruitur, quando mens per trina hominum loquimur, quando et ipse conditor non ad eruditionem hominis loquitur, si eidem homini per unctionem Spiritus non loquatur? Certe Cain, priusquam fratricidium opere perpetraret, audivit: Peccasti quiesce . Sed quia, culpis suis exigentibus, voce est admonitus, non unctione Spiritus, audire verba Dei potuit, sed servare contempsit. Requirendum vero nobis est cur de eodem Spiritu dicatur: Suggeret vobis omnia, cum suggerere soleat esse minoris. Sed quia suggerere aliquando dicimus subministrare, invisibilis Spiritus suggerere dicitur, non quod nobis scientiam ab imo inferat, sed ab occulto. Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis. Hic relinquo, illic do. Sequentibus relinquo, pervenientibus contemplationem tantae festivitatis animum transferamus. Sed quia cum lectione evangelica vobis est etiam Actuum apostolorum lectio recitata , ex ea ergo aliquid in usum nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
tur quiminor non est : sed ipse sp̃s
postulat quia ad postulandum eos quos
repleuerit in flammat ⁊Consolator
autemisdem sp̃s uocatur : quia de
peccati perpetratione merentibus
dumspem ueniȩ preparatiabafflic¬
tione triscitiȩ mentem leuat: De
quorecte promittitur : Ipseuos doce¬
bit omnia : quianisi is dem sp̃s cordiad¬
sic audientis : ociosus est sermodoctoris :
Nemoergo docenti homini tribuat qđ
exoredocentis intellegit :Quia nisi
intussit quid oct᷑: doctoris lingua exi¬
terius inuacuuum laborat : Ecceunã
lequentis uocem. omnes pariter audi¬
tis nectam en pariter sensum auditȩ
uocis percꝓpitis : Cumergo uox dispar
non sit quur incordibus ur̃is dispar est
uocis intellegentia : nisiquia perboc quod
uox loquentis communiter ammonet:
Est magister imerior quideuocis in¬
tellegencia quos dam specialiter do¬
cet : De hacunctione sp̃s rursum
periohannem dicitur: sicut unctio
eius docet uos de omnibus peruocem

Expanded text:
tur qui minor non est? Sed ipse Spiritus tur qui minor non est? Sed ipse Spiritus postulat, quia ad postulandum eos quos repleverit inflammat. Consolator autem idem Spiritus vocatur, quia de peccati perpetratione moerentibus, dum spem veniae praeparat, ab afflictione tristitiae mentem levat. De quo recte promittitur: Ipse vos docebit omnia. Quia nisi idem Spiritus cordi adsit audientis, 1577 otiosus est sermo doctoris. Nemo ergo docenti homini tribuat quod ex ore docentis intelligit, quia nisi intus sit qui doceat, doctoris lingua exterius in vacuum laborat. Ecce unam loquentis vocem omnes pariter auditis, nec tamen pariter sensum auditae vocis percipitis. Cum ergo vox dispar non sit, cur in cordibus vestris dispar est vocis intelligentia, nisi quia per hoc quod vox loquentis communiter admonet, est magister interior qui de vocis intelligentia quosdam specialiter docet? De hac unctione Spiritus rursus per Joannem dicitur: Sicut unctio ejus docet vos de omnibus . Per vocem
Abbreviated transcription (Latin):
censurus caelum promittit dicens
Ecceego uobiscumsum cmnibus die¬
bus usque ad consummationem saeculi ÷
Sed uerbum in carnatum: et manet
et recedit : Recedit corpore : ma¬
net diuinitate:: Apud eos ergo
tuncmansisse seperhibet: quia
quiin ui sibili semper potestate prae
erat: corporaliiam uistone recede¬
bat ÷ Paraditus autem sp̃ssc̃s quem¬
mitcetpater in nomine meo: illeuos
docebit omnia. et suggeret uobi som¬
nia quaecum que dixero uobis:
Nostis plurimi fr̃smei : quod greca
locutione paraclstus: latina ad¬
uocatus dicitur  consolator : Qui
idcirco aduocatus dicitur : qui a pro
error edelinquentium apudiusti¬
tiam patris interuenit ⁊ qui unius
subscantiae cumpatre et filio ex¬
orare prodelinquentibus per̃hibe¬
tur : Quia eos quo srepleuerit. ex o¬
rantes facit : Vnde et paulus dicit :
Ipseenim sp̃s postulat pronobis gemi¬
tibus in enarrabilibus : Minor uero
est qui postolat : quam qui poscolatur:
Quomodo ergo sp̃s postula re dici¬

Expanded text:
censurus coelum promittit, dicens: censurus coelum promittit, dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi ? Sed Verbum incarnatum et manet et recedit: recedit corpore, manet divinitate. Apud eos ergo tunc se mansisse perhibet, quia qui invisibili semper potestate praesens erat, corporali jam visione recedebat. 3. Paraclitus autem Spiritus mittet Pater in nomine meo, ille vos docebit omnia, et suggeret vobis omnia quaecunque dixero vobis. Nostis plurimi, fratres mei, quod Graeca locutione paraclitus Latina advocatus dicitur, vel consolator. Qui idcirco advocatus dicitur, quia pro errore delinquentium apud justitiam Patris intervenit. Qui unius substantiae cum Patre et Filio, exorare pro delinquentibus perhibetur, quia eos quos repleverit, exorantes facit. Unde et Paulus dicit: Ipse enim Spiritus postulat pro nobis, gemitibus inenarrabilibus . Minor vero est qui postulat quam qui postulatur; quomodo ergo Spiritus postulare dici
Abbreviated transcription (Latin):
nem facit .⁊ quia sic eum diuinitatis
amore penetrat : ut ab hocamore:
cemptationis tempore non recedat :
Illeergouere amat : cuius uidelicet
mentem. delectatio praua ex con¬
sensu non superat .: Nam tantoquis¬
que a superno amore disiungitur.
quanto in ferius delectatur : Vnde
et adhuc subditur: ⁊ qui non diligre
me: sermones meos non seruat:
sus redite : sidm̃ uere amatis exquiri¬
te : N ec tamensibi aliquis credat.
quicquid sibianimus. sin eo peris ad¬
cestatione responderit : dedilectio¬
ne conditoris : lingua mens et uita
requirstur mnumꝰ quam estdiamor
otiosusi Operatur et enim magna
si est isiuero operarire nuit: amor
non est : Et sermonem quđ maudistis:
non est meus: sed eius quimisi cmepa¬
quitur unigenitus filius. uerbum
patris est : et quia ascipso ñ loquitur.
filius ñ on est filii sed pacris : quia ipse
filius uerbum est patris. Haec locu¬
tussum uobis: apuduos manens :
Quando non maneret apud eos: quias¬

Expanded text:
nem facit, quia sic eum divinitatis nem facit, quia sic eum divinitatis amor penetrat, ut ab hoc amore tentationis tempore non recedat. Ille ergo vere amat, cujus videlicet mentem delectatio prava ex consensu non superat. Nam tanto quisque a superno amore disjungitur, quanto inferius delectatur. Unde et adhuc subditur: Qui non diligit me, sermones meos non servat. sus redite; si Deum vere amatis, exquirite; nec tamen sibi aliquis credat, quidquid sibi animus sine operis attestatione responderit. De dilectione conditoris, lingua, meus, et vita requiratur. Nunquam est Dei amor otiosus. Operatur etenim magna, si est; si vero operari renuit, amor non est. Et sermonem quem audistis non est meus, sed ejus qui misit me Paquitur unigenitus Filius Verbum Patris est, et ideo sermo quem loquitur Filius non est Filii, sed Patris, quia ipse Filius Verbum est Patris. Haec locutus sum vobis apud vos manens. Quando non maneret apud eos, qui as
Abbreviated transcription (Latin):
licita desideria diffluit : profecto
dm̃ non amat: quia ei in sua uo lupt¬
te contradicit : Et pater meusdili¬
git cum : et ad eum ueniemus et mansi¬
onemapud eum faciemus : pensate
frs lm̃i quanta sitista sollemnitas
habere in cordis hospicio aduentunoꝰ:
Certe sidomumuram quis quam
diues ac praepõtensamicus intra¬
ret: omnifestinantia domustota
mundaretur : nequidforcasse esset:
quodoculos amici in trantis offen¬
deret: Terg atergo sordes praui
operis : quidõ praeparat domum
mentis : Seduidete : quidueritas di¬
cat : Veniemus : et mansionemapud
eum faciemus : Inquorundam et¬
gum cordauenit. et mansionem non
facit: quia percompunctionem
quidem̃ dĩ respeccum percipiunt.
sed temptationis tempore hoc ipsũ
quod compuncti fuerant obliuis¬
cuntur : Sic que adperpetranda
peccata redeunt : acsi haec minime
planxissent : Quier godm̃ ueredili¬
git. quia eius mandata custodit.
in eius corde dñs etuenit: et mansio¬

Expanded text:
licita desideria diffluit, profecto licita desideria diffluit, profecto Deum non amat, quia ei in sua voluntate contradicit. 1576 2. Et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus et mansionem apud eum faciemus. Pensate, fratres charissimi, quanta sit ista solemnitas, habere in cordis hospitio adventum Certe si domum vestram quisquam dives ac praepotens amicus intraret, omni festinantia domus tota mundaretur, ne quid fortasse esset quod oculos amici intrantis offenderet. Tergat ergo sordes pravi operis, qui Deo praeparat domum mentis. Sed videte quid Veritas dicat: Veniemus, et mansionem apud eum faciemus. In quorumdam etenim corda venit, et mansionem non facit, quia per compunctionem quidem Dei respectum percipiunt, sed tentationis tempore hoc ipsum quod compuncti fuerant obliviscuntur; sicque ad perpetranda peccata redeunt, ac si haec minime planxissent. Qui ergo Deum vere diligit, qui ejus mandata custodit, in ejus corde Dominus et venit et mansio
Abbreviated transcription (Latin):
balectionis subbreuitate trans¬
currere : ut post diutius liceat: con¬
templatione tantȩsollemnitatis im¬
morari ⁊ hodienamque sp̃ssc̃s repen¬
tino sonitu superdiscipulosuenit : men¬
tes que carnalium in suia morẽ permu¬
tauit : Et foris apparentibus linguis
igneis incusfacta sunt corda flam¬
mantia: quiadum dm̃ in ignis uisione
suscipiunt: peramorem suauiter arse¬
profecto iam habet quem amat
N equeenim quis quam possẽdm̃ dilige¬
re : si eum quem diligit non haberet :
Sed ecceunus quis que urm requiri¬
tur andiligatdm : totafiducia ee se¬
curamente respondet: diligo : In ipso
autem lectionis exordio : audistis
quꝓdueritas dixit : Si quis diligitme
sermonem meum seruabit : Pro¬
batio ergodilectionis: exhibitio eft
operis : Hinc inepistolasua is dem
iohannes dicit: Quidicit quia diligo
dm̃ et mandataeius noncus todit : men¬
dax est : Vercenim diligimus siad
mandataeius a nr̃is nos uoluptatibus
coartamus : Nam quiad hucperis¬

Expanded text:
ba lectionis sub brevitate transcurrere, ut post diutius liceat in contemplatione tantae solemnitatis immorari. Hodie namque Spiritus sanctus repentino sonitu super discipulos venit , mentesque carnalium in sui amorem permutavit, et foris apparentibus linguis igneis, intus facta sunt corda flammantia, quia dum Deum in ignis visione suscipiunt, per amorem suaviter arseprofecto jam habet quem amat. Neque enim quisquam posset Deum diligere, si 1575 eum quem diligit non haberet. Sed ecce, si unusquisque vestrum requiratur an diligat Deum, tota fiducia et secura mente respondet, Diligo. In ipso autem lectionis exordio audistis quid Veritas dicat: Si quis diligit me, sermonem meum servabit. Probatio ergo dilectionis, exhibitio est operis. Hinc in Epistola sua idem Joannes dicit: Qui dicit, Dilige Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . Vere etenim Deum diligimus, si ad mandata ejus nos a nostris voluptatibus coarctamus. Nam qui adhuc per il
Abbreviated transcription (Latin):
Sed uur prius interra post¬
modum ecalo : Nisi quod patenter
datur intellegi: Qua iuxta iohannis
uocem: Quifra tremsuum nondiligit
quem uidet : dm̃ quem non uidet
quo modo potest diligere : Diligamus
ergo proximum fr̃s : Amemus eum
qui iux tanos est : utperuenir eualeamis
ad amoremillius qui supernos est :⁊
Meditetur mens in proxima quodex¬
hibeatdõ : ut perfectemereaturetlo
gaudere & proximo ⁊ Tuncadillã
supernȩ frȩquentiae laetitiam per¬
uenimus dequanunc scĩ sp̃spignus
accipimus: Adistum finem toto a¬
more tendamus inquo sine fine
lactabimur : Ibi supernorũ
ciuiumȩ societas sca: ibi sollemnitas
certa: ibi requies secura: ibi pax
uera: quae nobis iam non relin¬
quitur. sed datur : per dñm nr̃m

Expanded text:
Sed cur prius in terra, postSed cur prius in terra, postmodum e coelo, nisi quod patenter datur intelligi quia, juxta Joannis vocem, Qui fratrem suum non diligit quem videt, Deum quem non videt, quomodo potest diligere? Diligamus ergo proximum, fratres, amemus eum qui juxta nos est, ut pervenire valeamus ad amorem illius qui super nos est. Meditetur mens in proximo quod exhibeat Deo; ut perfecte mereatur in Deo gaudere cum proximo. Tunc ad illam supernae frequentiae laetitiam perveniemus, de qua nunc sancti Spiritus pignus accepimus. Ad istum finem toto amore tendamus, in quo sine fine laetabimur. Ibi supernorum civium societas sancta; ibi solemnitas certa; ibi requies secura; ibi pax vera, quae nobis jam non relinquitur, sed datur per Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
reꝰ qui a tensi in eius radiis oculi:
reuerberantur : sed solgͥinlustra¬
cos montes aspicimus Et quiaiam sit
solortus eiusuidemus : qui aergo so¬
lemiustitiae inseipso uidere non
possumus: in lustatos montes dari¬
tate illius uideamus : scosui delicet
apostolos qͣui uirtutibus emicant᷑. mi¬
raculis coruscant᷑ quos natisolis cla¬
ritas ꝑfudit : Et cum in seipso sitin¬
uisibilis. pereos nobis quasi perinlus¬
cratos mantes. seiusibilem praebuit:
Virtus enim diuinitatis insequasi
sol incaelo ẽ uirti s diuinitatis in ho¬
minibus. solinterra: Sole mergo
iustitiae intucamur in terra: quem
uidere non possumus incaelo : Vtdũ
noffenso pedeo peris. perhunc in
terra gradimur: ad intuendm il¬
lum quoque. oculos et incaclum
leciemus Sed in offenso pede iter
nostrum in terra agitur : sids̃ ac
sermone iam diximus: isdem sp̃s
secundo legitur discipulis datus:
prius adno in terra degente post¬
modũ adñocaelo prȩ̨sidente :

Expanded text:
re, quia tensi in ejus radiis oculi re, quia tensi in ejus radiis oculi reverberantur; sed sole illustratos montes aspicimus, et quia jam sol ortus est videmus. Quia ergo solem justitiae in seipso videre non possumus, illustratos montes claritate illius videamus, sanctos videlicet apostolos, qui virtutibus emicant, miraculis coruscant, quos nati solis claritas perfudit, et cum in seipso sit invisibilis, per eos nobis quasi per illustratos montes se visibilem praebuit. Virtus enim divinitatis in se quasi sol in coelo est; virtus divinitatis in hominibus, sol in terra. Solem ergo justitiae intueamur in terra, quem videre non possumus in coelo, ut dum inoffenso pede operis per hunc in terra gradimur, ad intuendum illum quandoque oculos in coelum levemus. Sed inoffenso pede iter nostrum in terra agitur, si Deus ac sermone jam diximus , idem Spiritus secundo legitur discipulis datus, prius a Domino in terra degente, postmodum a Domino coelo praesidente.
Abbreviated transcription (Latin):
remanere carnales inmortenolu
amemus : sed quia caro spm̃nescit.
dicatfortasse carnali cogitatione
apud se aliquis : quomodo diligere
ualeo quemignoro : Haec et nos
concedimus: quia mens uisibilibus
intenta : uiderenescit in uisibilem:
Nulla enim nisi uisibilia cogitat.
eaq et cũ ñ hab& : eorum imagines
introrsus trahit : Dum que inima¬
ginibus corporeis iacet : surgere
ad incorporea non ualet : Vnde
fit : ut tanto deterius creatorem
nesciat: quanto in cogitatione sua
familiarius corpoream creaturã
portat : S ed cum dm̃ uiderenon
possumus : habemus aliquid quod
agamus : Vndeiterfiat : quo ad
eum nrae intellegentiae oculds
ueniat ⁊ Certequeminse uidere
nullo modo ualemus : hunc inser¬
uisscus uidereiam possumus :
Quos dummira conspicimus agere:
certum nobissit in eorum mentib:
dm̃ habitare : Inre autem incor¬
porca . arebus corporalibus
usum trahamus: Nemo etenim
nrm̃orientem claresolem : inspera
illius intendendo ualet conspice¬

Expanded text:
remanere carnales in morte nolumremanere carnales in morte nolumamemus; sdicat fortasse carnali cogitatione apud se aliquis: Quomodo diligere valeo quem ignoro? Hoc et nos concedimus, quia mens, visibilibus intenta, videre nescit invisibilem. Nulla enim nisi visibilia cogitat, eaque et cum non agit, eorum imagines introrsus trahit; dumque in imaginibus corporeis jacet, surgere ad incorporea non valet. Unde fit ut tanto deterius Creatorem nesciat, quanto in cogitatione sua familiarius corpoream creaturam portat. Sed cum Deum videre non possumus, habemus aliquid quod agamus, unde iter fiat quo ad eum nostrae intelligentiae oculus veniat. Certe quem in se videre nullo modo valemus, hunc in servis suis videre jam possumus. Quos dum mira conspicimus agere, certum nobis fit in eorum mentibus Deum habitare. In re autem incorporea a rebus corporalibus usum trahamus. Nemo etenim nostrum orientem clare solem, in sphaeram illius intendendo, valet conspice
Abbreviated transcription (Latin):
nouerant : a pertex pm̃loqui prae¬
sumebant: Venit sp̃s. et in ore eos
perdiuersi tatem linguarum docuit:
Inmente autem ex auctoritate robo¬
rauit: coeperunt et in aliena. xp̃m e
Vloqui : qui deillo prius etinsua lingua
loquimetuebant: In flammatum
et enim cordespexit tormenta cor¬
poris. quȩ ante metuebat ⁊uicitꝰuim
carnalis formidinis. preamore con¬
ditoris: Et qui prius suis aduersarus
subcumbebat formidine: eis iam pre¬
era t auctoritate : Quiergo intan¬
tȩ eos celsitudinis culmenerexit: quid
aliud dixerim : nisi quod mentes terre¬
norum hominum caclum fecit: P en
unigeniti filii : qualissit hodicrna
solemnitas deaduentu sp̃s sc̃i :
Sicutenimilla: ita quoq: et haec¬
esthonorabilis : In illa quippe
ds̃ insepermanens semet ipsum
creauit hominem: In istauero ⁊¬
homines uenientem de supersus¬
ceperunt dm̃: In illa ds̃natur ali¬
ter factus eschomo: In ista homines
facti sunt peradoptionem dii : Siergo

Expanded text:
noverant aperte Christum loqui praenoverant aperte Christum loqui praesumebant. Venit Spiritus, et in ore eos per diversitatem linguarum docuit, in mente autem ex auctoritate roboravit . Coeperunt et in aliena Christum eloqui, qui de illo prius et in sua lingua loqui metuebant. Inflammatum etenim cor despexit tormenta corporis, quae ante metuebat; vicit vim carnalis formidinis prae amore conditoris. Et qui prius suis adversariis succumbebant formidine, eis jam praeerant auctoritate. Qui ergo in tantae eos celsitudinis culmen erexit, quid aliud dixerim, nisi quod mentes terrenorum hominum coelos fecit? Pensaunigeniti Filii Dei qualis sit hodierna solemnitas de adventu Spiritus sancti. Sicut enim illa, ita quoqest honorabilis. In illa, quippe Deus in se permanens semetipsum creavit hominem. In ista vero homines venientem desuper susceperunt Deum; in illa Deus naturaliter factus est homo, in ista vero homines facti sunt per adoptionem dii. Si ergo
Abbreviated transcription (Latin):
or: et sc̃siste sp̃s qualis sit artifex
considera reuolo : sedmipsa mea con¬
sideratione defitio: Impletnamq
eytharae dumpuerum : et psalmis¬
tã facit: Implec pastorem armen¬
tarium sic homoros uellicantem:
et prophecam facit : Implec absti¬
nentem puerum : et iudicem senum
facit. Implet piscatorem : et pre¬
dicatorem facit. : Impletperse¬
cutorem : et doctorem gentium facit :
Impletpublicanum : et euangelistam
facit : O qualis est arufexiste sp̃s:
pulla ad discendum mora itt eo : in
omne quod uoluerit mox tetigerit
mentem: docet: solum que cetigisse :¬
docuisse est : N amhumanum animũ
subitout in lustrat: immutat: Ab ne¬
gat hunc repente quoderat: ex hi¬
bet repente quod non erat : Pense¬
mus scõs praedicatoresnrõs: quales
hodierna dierepperit : quales fecit . ⁊¬
certe quiinuno conclaut proiu¬
dȩorum metu residebant: Natiui¬
tatis suae singuli linguã nouerant
et tamen necȩaipsalingua quam

Expanded text:
or, et sanctus iste Spiritus qualis sit artifex or, et sanctus iste Spiritus qualis sit artifex considerare volo, sed in ipsa mea consideratione deficio. Implet namque citharoedum puerum, et psalmistam facit . Implet pastorem armentarium sycomoros vellicantem, et prophetam facit . Implet abstinentem puerum, et judicem senum facit . Implet piscatorem, et praedicatorem facit . Implet persecutorem, et doctorem gentium facit Act. IX, 1, seq.. Implet publicanum, et evangelistam facit . O qualis est artifex iste Spiritus! Nulla ad discendum mora agitur in omne quod voluerit. Mox ut tetigerit mentem, docet, solumque tetigisse docuisse est. Nam humanum animum subito ut illustrat immutat; abnegat hunc repente quod erat, exhibet repente quod non erat. 9. Pensemus sanctos praedicatores nostros quales hodierna die reperit, quales fecit. Certe qui in uno conclavi pro Judaeorum metu residebant, nativitatis suae singuli linguam noverant, et tamen nec ea ipsa lingua quam
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s fuerit ancillã hostiaria requisita
dicat: V naenim mulieris uoce percus¬
sus: dummoritimuit : uitã negauit
seniorum : cesis denunciatur. a posto¬
lis ncin nomine ihũloqui debeant
Petrus magna auctoritate res¬
pondit : Oboedire oportetdõ : ma¬
gis quam hominibus: Etrursussi
iustum est in conspectudĩ. uos poti¬
us audire quam dm̃ iudicate: Non
enim possumus qua euidimus. et au
diuimus. non loqui At illiquidem
ibant gaudentes a conspectu conci¬
li : qm̃ dignihabiti sunt pronomine
ihũ contumelias pati : Eccegaudec
pecrus in uerberibus. qui ante in uer¬
bis timebat : Et quiprius ancillȩ
uocem requi situs timuit : post ad uen¬
tum scĩ sp̃s uires principum cęsus pre¬
mit:L. ibet oculos fidei in uirtutęo¬
pificis huius attollere sparsim pa¬
tres testamenti noui ac ueteris con¬
siderare : Ecce apertis cisdemocu¬
lis fidei dauid: amos. danihelem:
petrum: paulum : matheum : intue¬

Expanded text:
Spiritus fuerit, ancilla ostiaria requisita Spiritus fuerit, ancilla ostiaria requisita dicat. Una enim mulieris voce perculsus, dum mori timuit, vitam negaviseniorum, caesis denuntiatur apostolis ne in nomine Jesu loqui debeant: Petrus magna auctoritate respondit: Obedire oportet Deo magis quam hominibus . Et rursus: Si justum est in conspectu Dei vos potius audire quam Deum, judicate. Non enim possumus quae vidqui . Et illi quidem ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumelias pati . Ecce gaudet Petrus in verberibus, qui ante in verbis timebat. Et qui prius ancillae voce requisitus timuit, post adventum sancti Spiritus vires principum caesus premit. Libet oculos fidei in virtutem opificis hujus attollere, atque sparsim Patres testamenti novi ac veteris considerare. Ecce, apertis eisdem oculis fidei, David, Amos, Danielem, Petrum, Paulum, Matthaeum intue
Abbreviated transcription (Latin):
sanitatum in uno spũ. Aluo peratio
uirtutum. Alu prophetia. Alu discre¬
tio spirituum. Alu genera linguarum
Alii interpretatio sermonum. Haec
autem omnia operatur unus atque
idemsp̃s diuidens. singulis prout uult
Quõ dergo sunt bona predicantium
totsunt ornamenta caclorum: Hinc
rursum scriptum e st̃. Verbo dñi cac¬
uirtus eorum̃. Verbumenim dñi : fili¬
usese patris sed eosdem caelos uidelicet
scõs a postolos ut cota simultrinitas os¬
tendatur operata . repente desci sp̃s
diuinitate adiungitur Et sp̃uoris eius
omnis uirtus eorum: Cȩlorumigitur
uirtus despũ sumpta est. quia mundi
huius potestatibus contraire non p̃¬
sumerent : Nisi cos sc̃ĩ sp̃s fortitudo soli¬
das set Quales nam quȩ doctores sc̃ȩ
ecclesiae anteaduentum huius sp̃s
fuerint scimus : Et postaduentum
illius cuius fortitudinis sint facti
conspicimus : Certeiste ipse pastor
eccleside : ad cuius sacratis simum
corpus sedemus quant& debilitãs
quantȩ que formidinis ante aduentũ

Expanded text:
peratio virtutum, alii prophetia, alii discretio spirituum, alii genera linguarum, alii interpretatio sermonum. Haec autem omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . Quot ergo sunt bona praedicantium, tot sunt ornamenta coelorum. Hinc rursus scriptum est: Verbo Domini coet . Verbum enim Domini, Filius est Patris. Sed eosdem coelos, videlicet sanctos apostolos, ut tota simul sancta Trinitas ostendatur operata, repente de sancti Spiritus divinitate adjungitur: Et spiritu oris ejus omnis virtus eorum . Coelorum ergo virtus de spiritu sumpta est, quia mundi hujus potestatibus contraire non praesumerent, nisi eos sancti Spiritus fortitudo solidasset. Quales namque doctores sanctae Ecclesiae ante adventum hujus Spiritus fuerint scimus, et post adventum illius cujus fortitudinis facti sint conspicimus. 8. Certe iste ipse pastor Ecclesiae, ad cujus sacratissimum corpus sedemus, quantae debilitatis, quantaeque formidinis ante adventum
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. ac perinde medelam populis pacemq triumphet uiuu̾sis.
Conferat cunctis pro delictoꝵ induigentia. etiam generale presidi¬
um. qui speciale solennitatis sue hodie mundo prestitit oruamẽ¬
tum. cui est honor et gloria laus ⁊ imperiũ. in secła secłoꝵ amen.¬

Expanded text:
tatis ac perinde medellam populis pacemque tribuat universis, tatis ac perinde medellam populis pacemque tribuat universis, conferat etiam pro delectorum indulgentia cunctis generale praesidium qui speciale sollemnitatis suae mundo praestitit ornamentum, cui est honor et gloria. laus et Imperium per cuncta saecula sae
Abbreviated transcription (Latin):
debilitas miserandai contraxerat. usibus restitutis uirtus medica
indiscrete soluebat. Crebrius etiam oculoꝵ capitis lumini pur¬
gatis tenebris. presidium contemplationis indułsit. et rediuiue
uocis ĩpendia. desertis habitaculis restaurauit. Multa quoq
et inurmera uirtutum suarũ insignia. que diebus singulis ex
more concrescunt. relatio nr̃a preteriit. ut nec lateret silentio mag¬
nitudo speris. nec dici consumeret spacium tanta prolixitas dic¬
tionis. Huius igitur piam incuestatem. fulis indesmenter pre¬
successibus ularet uel in externis gentibus iusco dominandi
iure precul xtensam pro sua pietate longeuet. et dementissimo si¬
giberto quondam regi sempiternam requien prestare dignetur.¬
quatinus qui templi cius spacia deuotus exteridens ad excelsa fus¬
tigia tegniina. sumptuoso decore prodicit. codem intercedente. ser¬
uato culmine regii diadematis. protendantur sceptra regie potes

Expanded text:
debilitas miseranda contraxerat, usibus restitutis, virtus medica debilitas miseranda contraxerat, usibus restitutis, virtus medica indiscrete solvebat. Crebrius etiam oculorum captis lumine, purgatis tenebris, praesidium contemplationis indulsit, et redivivae lucis compendia desertis habitaculis restauravit. Multa quoque et innumera virtutum suarum insignia, quae diebus singulis ex more concrescunt, relatio nostra praeteriit, ut nec lateret silentio magnitudo operis, nec diei consumeret spatium tanta prolixitas dictionis. 13. Hujus ergo piam Majestatem fusis indesinenter presuccessibus dilatatam, et in externis gentibus justo dominandi jure procul extensam, pro sua pietate longaevet, et clementissimi Sigiberti quondam regis animae sempiternam requiem praestare dignetur, qui templi ejus spatia devotus extendens, ad excelsa fastigii tegmina sumptuoso decore perduxit, quatenus eodem intercedente, servato culmine regii diadematis, protendantur sceptra regiae pot
Abbreviated transcription (Latin):
tumuli urna exornata surrexit. prolixum est enarrare.
quantis se uirtutibus. quantisq pro debiliũ clamor attollat
emundatione tropheis. A quo quidquid fusis precibus expeti¬
tur. incunctanter effectibus obtinetur. Hiius igitur temple
proforibus. paraliticus quidam est depositus. et eiectus. quem
onniũ membroꝵ debilitas. diuerso uire discreta dampnaue¬
rat. pristme incolumitatis meruit augmenta suscipere. et salu¬
tis gloriam obtinere. ut singulis iugor artubus redditus. cõ¬
festim suffragante remedio aftaret illesus. Et cuius prius
cõmunis usum sermonis. adnexa palato lingua confuderat
uirtutem sancti antistitis. resoluta oris compage laudabat.
qua ferrti ponderis retinacula. gressibus negatis astrinxerant. ad
templi oraculum summmus antistes ueniendi prestitit facultatem
et rebustam metalli naturam exsuperans. uasta compedum ĩ¬
cula confregit. Multos igitur promiscui sexus. quos membroꝵ

Expanded text:
tumuli urna exornata surrexit, prolixum est enarrare tumuli urna exornata surrexit, prolixum est enarrare quantis se virtutibus quantisque pro debilium clamor attollat emundatione tropaeis; a quo quidquid fusis precibus expetitur, incunctanter effectibus obtinetur. Hujus igitur templi pro foribus paralyticus quidam depositus et ejectus, quem omnium membrorum debilitas diverso jure discreta damnaverat, pristinae incolumitatis meruit augmenta suscipere, et salutis gloriam obtinere, ut singulis vigor artubus redditus confestim, suffragante remedio, astaret illaesus, et cujus prius communis usum sermonis adnexa palato lingua confuderat, virtutem sancti antistitis resoluta oris compage laudabat. rio, quos iniqua ferri ponderis retentacula gressibus negatis astrinxerant, ad templi oraculum summus antistes veniendi praestitit facultatem; et robustam metalli naturam exsuperans, vasta compedum vincla confregit. Multos igitur promiscui sexus, quos membrorum
Abbreviated transcription (Latin):
mento. celi prorsus aperti sunt. et ante sancti corpusculũ fere
per tres horas. diuina luminaria cunctis iudentibus astiterũt.
moxq i terra grande fluxit diliuiuũ. ita ut plueret multũ cali¬
ua aqua de nubilo. Cuius corporis solenne pignus. precellen¬
tissimi clotharii principis francoꝵ. uel deuotione. uel tempore.
suessionensiũ urbs. tanti mineris premio ditata promeruit.
S cũ omniũ populoꝵ fides. solenii ambitione gratissimo fe¬
retro gratissims fradenda sepulture membra conueheret. ⁊ una¬
nimitate uel amore gestandi onus leue sentirent. tunc obiuã
sanctũ habuit dampnatis auriũ dudum auditibus. surdus
quidam occurrens. et preciosi uelaminis peplum osculans.
psallentiũ ilico stupens melos auduit. et fraudati sensus usu
recipere mundatus fide promeruit. Lectio duodecima¬
ostq igitur deuocione fideliũ maximo honore prefulti eiꝰ¬

Expanded text:
mento coeli prorsus aperti sunt et ante sancti corpusculum fere mento coeli prorsus aperti sunt et ante sancti corpusculum fere per tres horas divina luminaria cunctis videntibus astiterunt; moxque in terra grande fluxit diluvium, ita ut plueret multum calida aqua de nubilo. 10. Cujus corporis solemne pignus, praecellentissimi Clotarii principis Francorum vel devotione vel tempore, Suessionensium urbs, tanti muneris praemio ditata, promeruit. Sed cum omnium populorum fides solemni ambitione, gravissimo feretro, tradenda sepulturae membra conveheret, et unanimitate vel amore gestandi onus leve sentiret, tunc obviam sanctum habuit, damnatis aurium dudum aditibus, surdus quidam occurrens; et pretiosi velaminis peplum osculans, psallentium illico stupens melos audivit, et fraudati sensus usum recipere mundatus fide promeruit. 11. Postquam igitur, devotione fidelium maximo decore praefulta eju
Abbreviated transcription (Latin):
et hoc inter nuranda signa pretereat. Quidam tosio nomur
demoius grauiter oppressus infestatione. curari meruit expre¬
so iiri dei signaculo. S cũ iam multimodis uirtutum fulgerit stu¬
diis. famaq cius per diuersa orbis spacia. gratia crescente precelleret.
defuncto uiromandensiũ urbis pontifice. in eius locum consecratur
episcopus. Uobi conuersatione celesti ter quinis annoꝵ curriculis. sc̃i¬
monia ipsius officii saccrdo: uit preciosus. et nnsi q percussor cor¬
poris defuit. nam martirii enfessor impleuit. Sustinint igitur
dyabolo preliante calumpniam. s peruenit uictor meritis ad coro¬
nam. Tunc pontifex beatissimus membroꝵ compage protenta. lon¬
gtutate deftisuis. ipritum irquiem dipetatus anisit. et onugra
ccli achlcta trumphalis ascendit.Tu autem dorri peatto l
nter reliquos etiam asseutrante ut iudit Walchario presbiterio. quã¬
do sanctus medardus accepit corporis trausitum. iplius hore mo¬

Expanded text:
ua miranda signa praetereat. Quidam, Tosio nomine, ua miranda signa praetereat. Quidam, Tosio nomine, daemonis graviter oppressus infestatione, curari meruit expresso viri Dei signaculo. 9. Sed cum jam multimodis virtutum fulgeret studiis, famaque ejus per diversa orbis spatia gratia crescente praecelleret, defuncto Viromandensium urbis pontifice, in ejus locum consecratur episcopus. Ubi conversatione coelesti ter quinis annorum circulis in sanctimonia ipsius officii sacerdos exstitit pretiosus; et nisi quod percussor corporis defuit, martyrium confessor implevit. Sustinuit jugiter diabolo praeliante calumniam, sed pervenit victor meritis ad coronam. Tunc pontifex beatissimus, membrorum compage, protenta longaevitate defessus, spiritum requiem deprecatus emisit, et convexa oeli athleta triumphalis ascendit. Inter relnter reliquos, etiam asseverante ut vidit Willacario presbytero, quando sanctus Medardus accepit corporis transitum, ipsius horae mo
Abbreviated transcription (Latin):
sauctus igitur athicta xp̃i absq reatu proprio. pro delicto
confunditur alieno. atq idco mercedem reo pro culpa tribu¬
it. ne mani ambitione tristior remaneret. Quadam ince precelsus
clotarius rex. in procuictu francoꝵ mouens exercitum. cũ transisset
fluuiũ. cuius est somma uocabulum. omma que inueniebant lo¬
ca predautes et pecora. peruementes inter castellum quod fertur no¬
uiomagum et ysara fluuiũ. quidquid fuit uehiculoꝵ carra uel susi¬
mas trabentiũ pedes affligentes de loco nullatenus mouerunt per
triduum. ad iuillam saucti medardi que silentiacũ dicitur. occurre¬
runt iuiro sauctissimo. Et data oratioue discarricantes que tulerãt.
laxati pergunt itinera. Nec illud omittendum est. quod per uuracu¬
lum factum est. Cum porcarii sui in glande porcos deducerent. ⁊ ab
miquis hominibus furto subducti fuissent. diuiua mox uirtute soli
de longa regione nullo homine sequente. ad sanctũ uirũ reducti sunt.¬

Expanded text:
Sanctus igitur athleta Christi, absque reatu proprio, pro delicto confunditur alieno; atque ideo mercedem reo pro culpa tribuit, ne inani ambitione tristior remearet. 7. Quadam vice praecelsus Clotarius rex in procinctu, Francorum movens exercitum, cum transisset fluvium, cujus est Sumina vocabulum, omnia quae inveniebant loca praedantes et pecora, pervenientes inter castellum quod fertur Noviomagum, et Isaram fluvium, quidquid fuit vehiculorum, carra, vel summas trahentium, pedes affigentes, de loco nullatenus moverunt per triduum. Ad villam sancti Menardi, quae Sellentiacum dicitur, occurrunt viro sanctissimo; et data oratione discaricantes quae tulerant, laxati pergunt itinera. 8. Nec illud omittendum est, quod per miraculum factum est. Cum porcarii sui in glandem porcos deducerent, et ab iniquis hominibus furto subducti fuissent, divina mox virtute soli, de longa regione, nullo homine sequente, ad sanctum virum reducti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tationũ se apud deũ esse cũ xp̃o mansuros. Quia et si alius alio
fortior. alius alio sapientior. alius alio iustior. alius alio sanctior
in domo patris mei mansiones multe sunt. Nullus eoꝵ aliena¬
bitur ab illa domo. ubi mansionẽ pro suo quisq accepturus est
bent singuli. cõmune sit omnibus. Sic enĩ quisq etiam ipse ha¬
bet cum amat in altero quod ipse nõ habet. Non erit itaq aliqua
inuidia imparis claritatis. qm̃ regnabit ĩ omĩb unitas caritatis

Expanded text:
tationum se apud Deum cum Christo esse mansuros: quia et si alius alio tationum se apud Deum cum Christo esse mansuros: quia et si alius alio fortior, alius alio sapientior, alius alio justior, alius alio sanctior, in domo Patris mei multae mansiones sunt. Nullus eorum alienabitur ab illa dbent singuli, commune sit omnibus. Sic enim quisque etiam ipse habet, cum amat in altero quod ipse non habet. Non erit itaque aliqua invidia imparis claritatis, quoniam regnabit in omnibus unitas charitatis
Abbreviated transcription (Latin):
rigenda est nobis fratres ad deũ maior intentio. ut uerba
sancti enuangelii que modo in nr̃is auribus sonuerunt.
etiam mente capere utcumq possimus. Ait enĩ dñs ihesus xp̃s
Non turbetur cor uestrũ. creditis in deũ et in me credite. Ne mortẽ
tanqͣ homines timerent. et ideo turbarentur. consolatur eos etiã
deũ se esse contestans. creditis inquit in deum. et in me credite. Con¬
sequens est enim. ut si in deum creditis. et in me credere debeatis.
multe sunt. nisi quia sibi metuebant: Unde audire me¬
euerunt. non turbetur cor ur̃m. Quis eiũ coꝵ non metueret.
cum petro dictum esset fidentiori atq promptiori. non cantabit gal¬
lus donec me ter neges: Tanq ergo essent ab illo perituri merito tu¬
babantur. S cũ audiunt. in domo patris mei mansiones multe sũt
si quominus dixissem nobis. quia uado parare uobis locum. a per¬
turbatione recrearentur. certi ac fidentes etiam post pericula temp¬

Expanded text:
rigenda est nobis, fratres, ad Deum major intentio, ut verba sancti Evangelii, quae modo in nostris auribus sonuerunt, etiam mente capere utcumque possimus. Ait enim Dominus Jesus: Non turbetur cor vestrum. Credite in Deum, et in me credite. Ne mortem tanquam homines timerent, et ideo turbarentur, consolatur eos, etiam se Deum esse contestans. Credite, inquit, in Deum, et in me credite. Consequens est enim ut si in Deum creditis, et in me credere debeatis: multae sunt? nisi quia et sibi metuebant: unde audire debuerunt: Non turbetur cor vestrum. Quis enim eorum non metueret, cum Petro dictum esset, fidentiori atque promptiori: Non cantabit gallus, donec ter me neges? Tanquam ergo essent ab illo perituri, merito turbabantur. Sed cum audiunt: In domo Patris mei mansiones multae sunt, Si quominus dixissem vobis quia vado parare vobis locum, a perturbatione recreantur, certi ac fidentes etiam post pericula ten
Abbreviated transcription (Latin):
Elegit predestinando ante nundi constitutionem. elegit uocando an¬
te mundi consũmati onem. Sic et mansiones preparauit et prepa¬
rat. nec alias. s quas preparauit has preparat. qui fecit que futura
sunt. quas preparauit predestinando. preparat operando.
iud putamus esse domũ dei. nisi templum deiꝰ De autem¬
dei sit. interrogetur apostolus et respondeat. Templum dei
sanctũ est̾. quod estis uos. Nec est etiam regnũ dei. quod filius tra¬
diturus est patri. unde dicit idem apostolus. Inicium xp̃s. demde
qui sunt xp̃i in presentia eius. deinde finis. cum tradiderit regnum

Expanded text:
elegit praedestinando ante mundi constitutionem, elegit vocando anelegit praedestinando ante mundi constitutionem, elegit vocando ante mundi consummationem. Sic et mansiones praeparavit et praeparat; nec alias, sed quas praeparavit, has praeparat, qui fecit quae futura sunt: quas praeparavit praedestinando, praeparat operando. id putamus esse domum Dei, nisi templum Dei? Quod autem sit, interrogetur Apostolus, et respondeat: Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos . Hoc est etiam regnum Dei, quod Filius traditurus est Patri: unde dicit idem apostolus, Initium Christus, deinde qui sunt Christi in praesentia ejus: deinde finis, cum tradide
Abbreviated transcription (Latin):
uenio. et accipiam uos ad meipsum. ut ubi sum ego et uos
rat locum. si iam nulte mansiones sunt: Si quominus dixisset
uado parare. ut si adhuc parandus est. cur nõ merito dixisset uado
parare: An ipse mansioues et sunt et parande sunt: Si quominꝰ¬
essent. dixisset uado parare: Et tamen quia ita sunt ut parande sĩt.
nõ eas uadit parare sicut sunt. S si abierit et parauerit sicut fu¬
ture sunt. iterũ ueniens accipiet eos ad seipsum. ut ubi est ipse. sũ
et ipsi. Quomodo ergo mansiones in domo patris nõ alie sz ipse. ⁊
sine dubio iam sunt sicut parande nõ sunt. et nondũ sunt sicut parãde sũt:
si ipse nõ fecit. neq futura sunt. si iyse nõ fecerit. Fecit ergo ea pre¬
destiuando. facturus ãt operandi. Sicut discipulos quando ele¬
gerit satis indicat enuãgelium. tunc utiq quando eos uocauit. et
tamen ait apostolus. elegit nos ante constitutionẽ mundi. predesti
nando utiq nõ uocando. Quos autẽ predestinauit. illos ⁊ uocauit.

Expanded text:
piam vos ad meipsum, ut ubi ego sum, et vos rat locum, si tam multae mansiones sunt? Si quominus dixisset, Vado parare; aut si adhuc parandus est, cur non merito dixisset, Vado parare? An istae mansioenim essent, dixisset, Vado parare. Et tamen quia ita sunt ut parandae sint, non eas vadit parare sicut sunt: sed si abierit et paraverit sicut futurae sunt, iterum veniens accipiet suos ad seipsum, ut ubi est ipse, sint etiam ipsi. Quomodo ergo mansiones in dosine dubio jam sunt sicut parandae non sunt? Quomodo putamus, nisi si ipse non fecit, neque futura sunt si ipse non fecerit. Fecit ergo ea praedestinando, facturus est operando: sicut discipulos quando elegerit, satis indicat Evangelium , tunc utique quando eos vocavit; et tamen ait Apostolus: Elegit nos ante constitutionem mundi , praednando utique, non vocando. Quos autem praedestinavit, illos et vocavit :
Abbreviated transcription (Latin):
lemosinarũ ctiam uirtuti ante omnia et super omnia insu¬
dabat. nec pro ullo seculari impedimento. quemq omittebat
quin omni mane ipse per se turbe pauperum inseruiret. ac dñico ex¬
emplo. eoꝵ uestigia abluendo. uictum sufficienter tribueret. Deuotio¬
ne contriti cordis. et compunctione lacrimosoꝵ gemituũ mundabat
mirabiliter. adeo ut nichil secrete orationis. nullũ diuini officii sa
crificium. superno uultui presentaret. quin continuo lacrimarum
flumine. faciem et pectus rrrigaret. Tali se holocausto conspectui diu¬
ne maiestatis mactabat assidue. sciens certissime sacrificium deo
spiritum contribulatum fore.
auctoribus nõ modo cquiparari poterat. mimo in mellica dulcedi¬
ne. nõnullos eoꝵ precellebat. Nam componens responsoria in uene¬
ratione uenerandi martiris ciriaci. almiq hyldulphi treueroꝵ ar¬

Expanded text:
Eleemosynarum virtuti ante omnia et super omnia insuEleemosynarum virtuti ante omnia et super omnia insudabat, nec pro ullo saeculari impedimento quemquam diem omittebat quin omni mane ipse per se pauperum turbae deserviret, ac Dominico exemplo eorum vestigia abluendo victum sufficientem tribueret. Devotione contriti cordis et compunctione lacrymosorum gemituum inundabat mirabiliter adeo ut nihil sacrae orationis, nullum divini sacrificium officii superno vultui praesentaret quin continuo lacrymarum flumine faciem et pectus irrigaret. Tali se holocausto in conspectu divinae majestatis mactabat assidue, sciens certissime « sacrificium gratum Deo spiritum contribulatum » fore. auctoribus non modo aequiparari poterat, imo in mellifica dulcedine nonnullos eorum praecellebat. Nam componens responsoria in veneratione gloriosi martyris Cyriaci, sanctique Hidulfi Trevirorum ar
Abbreviated transcription (Latin):
iulii. anno scilicet ab humanato dei uerbo. millesimo secundo. in¬
dictione quintadecima. ubi in hanc lucem fusus est. mirabile dic
larum stigmatibus. Cuius rei nouitate mater permota. et ex prio¬
ud iullonis poluicitatione cetios cstita prete sũ conlietidiĩ
a nulla nisi a scipsa pertulit eum suftentari lactis alimonia. Lectio .iii.
dido corporis decore. quẽ illi super cunctos ipsius temporis contulit om¬
nipotentis munificentia. ut quidquid agebat. cunctoꝵ animis com¬
placeret. quidquid dicebat. omniũ corda intimo affectu delectaret. Cum
serpentina astutia tantũ in eo pollebat columbina simplicitas. ut
ab huius seculi prudentibus uiris. omniũ uideretur superioi in pru¬
dentia. et a diuina sapientibus mire coleretur. pro pure mentis ino¬
centia. Tanta caritatis habundabat largitate. ut pene cuncta tribuẽs
indiscrete. in alioꝵ opulentia ipsũ multociens contingeret indigere

Expanded text:
Julii, anno videlicet ab humanato Dei Verbo millesimo secundo, inJulii, anno videlicet ab humanato Dei Verbo millesimo secundo, indictione quinta decima, ubi in hanc lucem fusus est, mirabile dictlarum stigmatibus. Cujus rei novitate mater permota, et ex prioris visionis pollicitatione certior effecta, praeter suam consuetudinem a nulla nisi a seipsa pertulit eum sustentari lactis alimonia. Quem congruo dido corporis decore, quem illi super cunctos illius temporis contulit Omnipotentis munificentia, quidquid agebat cunctorum animis complaceret, quidquid dicebat, omnium corda intimo amoris effectu delectaret. Cum serpentina astutia tantum pollebat in eo columbina simplicitas, ut ab hujus saeculi prudentibus omnium videretur superior in prudentia, et a divina sapientibus mire coleretur pro purae mentis innocentia. Tanta largitatis abundabat charitate, ut pene cuncta distribuens indiscrete in aliorum opulentia, ipsum multoties contingeret indigere.
Abbreviated transcription (Latin):
et imperatoribus gestarunt infulas. Procreatus est autem ĩ dulcis
elisacii finibus. patre hugone. matre uero heylisbide. quoꝵ religiosita
multoꝵ ora consueuit ad laudem dei aperire. Hii deniq ambo tan
tam tamq honestam exhibebant cunctis conuersationem. ut etiam
ecclesiastice persone. et diuersis gradibus fiicte. ab episcopis usq ad
laicos. quiddam sibi mtabile in eis deprehenderent.
t autem modo de multiplici eoꝵ erga deũ uigilantia tacea¬
mus. utrum reddidissent rerum suarũ decimacionẽ. sub u¬
dicio aque frigide perscrutabantur. per quos dũ decreuisset onmi¬
potens ecclesie sue presulem destinare. genitrici grauide qualem
quantãq prolem in utero gestaret. dignatus est premonstrare.
lam quadam nocte uir in religioso habitu per uisũ ei apparuit.
et quia masculam sobolem magnãq ante deũ futurã concepiss
edocuit. atq brunonẽ nominari iussit. Qui undecimo kalendas

Expanded text:
et imperatoribus gestaverunt infulas. Procreatus est autem in dulcis et imperatoribus gestaverunt infulas. Procreatus est autem in dulcis Elisatii finibus, patre Hugone, matre vero Heilewide, quorum religiositas multorum ora consuevit ad laudem Dei aperire. Et pater tam tamque honestam exhibebant cunctis conversationem, ut etiam ecclesiasticae personae et diversis gradibus functae, ab episcopis usque ad laicos, quiddam imitabile sibi in eis deprehenderent. am, ut modo de multiplici eorum erga Deum vigilantia taceamus, utrum integre reddidissent rerum suarum docimationem, sub judicio aquae frigidae perscrutabantur. Per quos dum decrevisset omnipotens Deus Ecclesiae suae praesulem destinare, genitrici gravidae qualem quantamque prolem in utero gestaret, dignatus est praemonstrare. Nam quadam nocte vir in religioso habitu per visum eidem apparuit, et quia masculam sobolem magnamque ante Deum futuram concepisset edocuit, atque Brunonem nominari jussit. Qui undecimo Kalendas
Abbreviated transcription (Latin):
causis perorauit. ut eligeretur a uiro illustri probo tunc prefecto preto¬
rii ad consiliũ tribuendũ. Post hec ꝙ consularitatis suscepit insignia.
ut regeret liguriam enuliamq prouincias. uenit mediolanũ.l .uiii.
cr idem tempus mortuo auxentio arriane perfidie episcopo. qui
sedaande seditionis. ne populus ciuitatis in periculum sui conuerterettur.
perrexit ad ecclesiant. Ibiq cum alloqueretur plebem. subito uox fertur
infantis sonuisse in populo. ambrosiũ episcopum. Itaq qui antea tur
bulentissime discidebant. quia et arriani sibi. et catholici sibi spiscopum
cupiebant. superatis alterutris ordinariis. repente in hunc unũ mira¬
bili et incredibili concordia consenserunt. S ledrus pipe⁊ cofes ee
retinuit generosam. quatinus ab ipsis attauis ⁊ supra
quicumq ad nr̃am potuerunt decurrere noticiam. aut
regni sui retentarunt habenas. aut proximas regibus

Expanded text:
causas peroravit; ut eligeretur a viro illustri Probo, tunc praefecto praetocausas peroravit; ut eligeretur a viro illustri Probo, tunc praefecto praetorii, ad consilium tribuendum. Post haec consularitatis suscepit insignia, ut regeret Liguriam, Aemiliamque provincias, venitque Mediolanum. 6. Per idem tempus, mortuo Auxentio Arianae perfidiae episcopo qui ndae seditionis, ne populus civitatis in periculum sui verteretur, perrexit ad Ecclesiam: ibique cum alloqueretur plebem, subito vox fertur infantis in populo sonuisse Ambrosium epbulentissime dissidebant, quia et Ariani sibi et Catholici sibi episcopum cupiebant, superatis alterutris, ordinari, repente in hunc unum mirabili et incredibili concordia consenserunt. 7. Quo ille cognito, retinuit generosam, quatenus ab ipsis atavis, et supra, quicunque ad nostram potuerunt pervenire notitiam, aut regni seu imperii retentaverunt habenas, aut proximas regibus