comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fragm̃tis subsellioꝵ plebem
fugauit: Grachus ꝑ graduᷤ
qͥ s̾ suꝑcalpurnii fornice de¬
tracto aoictu fugiens. ictꝰ
fragm̃to subselliĩ corruit:
Lursusq assurgens. alio ictu
clauȩ cerebro ĩpactȩ. exani.¬
matus ẽ Ducenti p̾tẽa in ea
sedicione int̾fecti. eoꝵq cor¬
pora in tiberĩ ꝓiecta s̃ lpsiꝰ
quoq grachi inhumatũ ca¬
dauer extabuit:
Qta p̃t̾ea in sicilia belli ser¬
uilis contagio. multas late
infecit ꝓuincias: Hã ⁊ min¬
qͣginta serui incrucẽ acti.
uoꝵ a qͥnto metello ⁊ gneio
seruilio scipione oppssa s̃ In
metallĩ qͦq atheniensiũ. i¬
dẽ tumultꝰ seruiliᷤᷤ ab hera¬
clito p̃tore discussꝰ ẽ Apd̃
delon etiã serui nouo moty
intumescenteᷤᷤ. oppidanis p̃-¬
uenientib oppssi s̃. absq il¬
lo pͥmo siciliensiᷤᷤ mali fomi¬
te. a qͦ iste uelut scuitille
emicantes chu̾se. hȩc incendia
seminar̃ In sicilia enĩ p ost
fuluiũ consulẽ piso consul

Expanded text:
fragmentis subselliorum plebem fugauit. Gracchus per gradus, qui sunt super Calpurnium fornicem , detracto amiculo fugiens ictus fragmento subsellii conruit rursusque adsurgens alio iota clauae cerebro inpactae exanimatus est. ducenti praeterea in ea seditione interfecti eorumque corpora in Tiberim proiecta sunt; ipsius quoque Gracchi inhumatum cadauer extabuit. orta praeterea in Sicilia. belli seruilis contagio multas late infecit prouincias. nam et Minserui in crucem acti Metello et Cn. Seruilio Caepione oppressa sunt; in metallis quoque Atheniensium idem tumultus seruilis ab Heraclito praetore discussus est; apud Delon etiam serui nouo motu intumescentes oppidanis praeuenientibus pressi sunt, absque illo primo Siciliensis mali fomite, a quo istae uelut scintillae emicantes, diuersa haec incendia seminarunt. in Sicilia enim post Fnluium consulem Piso consul
Abbreviated transcription (Latin):
ortꝰ. dũ subdere studet: pene
deleuit: Liciã ⁊ urbes eiꝰ. ob¬
sessas oppressasq cȩpit: P rȩtẽa
Tauri qͦq montis latera in cyli¬
ciã u̾gentia ꝑcrutatꝰ. hisauroᷤ
bello fractos in deditionẽ re¬
degit. Primꝰ romanoꝵ ꝑ tau¬
rũ duxit exercitũ. ac limi¬
tẽ itineriᷤ fecit Triennio em̃¬
nom̃ assũpfit: Cosconiꝰ ꝓcon¬
sul sortitus illiricũ. ꝓtrita
subactaq dalmatia. salonas
urbẽ florentissimã post bien¬
nũ tandẽ expugnauit ⁊ ce

Expanded text:
ortus, dum subdere studet, pene ortus, dum subdere studet, pene delevit. Lyciam et urbes ejus obsessas oppressasque cepit. Praeterea Tauri quoque montis latera in Ciliciam vergentia perscrutatus, Isauros bello fractos in deditionem redegit. Primus Romanorum per Taurum duxit exercitum, ac limitem itineris fecit. Triennio emenomen assumpsit. Cosconius proconsul sortitus Illyricum, protrita subactaque Dalmatia, Salonas, urbem florentissimam, post biennium tandem expugnavit et ce
Abbreviated transcription (Latin):
ges rei publicȩ dederit. nullũ
unꝗͣ tyramnoꝵ ab initio usq
in hodiernũ diẽ. uł de se edi¬
tũ misit. uł se extrinsecus
incurrentẽ. uiuũ potentẽ ue
dimisit. Intẽa macedonicũ
bellũ claudiꝰ sortitus ẽ. contͣ¬
uarias gentes q̃ rhodopeis
horrida quȩ in captiuoᷤ age¬
lo humanoꝵ capitũ ossib. cru¬
entis capillatiꝰq adhuc. ac ꝑ
int̾iores cau̾nas male effosso
cerebro oblitis. auide ac sine
horrore tanquã ueris poculiᷤ
utebant᷑. Quaꝵ cruentissi¬
mi atq immanissimi cordis¬
ci erãt Has itaq ut dixci clay¬
diꝰ pellere macedoniȩ finib
bello attẽptauit. magnisq se
maloꝵ molib obiecit: Unde
cũ animo egeret. curis circũse¬
ptꝰ. morbo insuꝑ correptꝰ. inte
riit. huiꝰ successor scribonuiᷤᷤ.
attẽptataꝵ suꝑiore bellogen.¬
tiũ iĩ declinans. in dardaniã
P ubliꝰ uͦ seruilius ex consule ꝙy¬
liã ⁊ pãphiliã crudelissime ad¬

Expanded text:
ges reipublicae dederit, nullum ges reipublicae dederit, nullum umquam tyrannorum ab initio usque in hodiernum diem uel de se editum misit uel in se extrinsecus incurrentem uiuum potentemue dimisit. Interea Macedonicum bellum Claudius sortitus uarias gentes, horrida quae in captivos aget, humanorum capitum ossibus, cruentis capillatisque adhuc, ac per interiores cavernas male effosso cerebro oblitis, avide ac sine horrore tanquam veris poculis utebantur: quarum cruentissimi atque immanissimi Scordici erant. Has itaque, ut dixi, Claudius pellere Macedoniae finibus bello attentavit, magnisque se malorum molibus objecit: unde cum, animo aeger et curis circumseptus, morbo insuper correptus esset, interiit. Hujus successor Scribonius attentatarum superiori bello gentium declinans vim, in Dardaniam Publius vero Servilius exconsul Ciliciam et Pamphyliam crudelissime ad
Abbreviated transcription (Latin):
demũ anno belli inchoati. hiᷤᷤ¬
dẽ qͥb ⁊ uiriatꝰ suoꝵ doliᷤᷤ in¬
t̃fectus. finẽ bello fecit : roma¬
msq uictoriã sine gła dedit.
quãuis ꝑpennã postea pars
exercitꝰ eiuᷤᷤ secuta sit: Qui
a põpeio uictꝰ. cũ uniu̾so exer¬
citu suo int̃fectꝰ ẽ Ciitatib
uͦ cunctiᷤᷤ ultro ac sine mora
ꝑdeditionẽ receptiᷤᷤ. duȩ tan¬
tũ restiter. hoc ẽ oxoma ⁊ ca¬
lagiirris Quaꝵ. oxomã põ¬
peius eu̾tit : calagurrĩ afraniꝰ
iugi obsidiõe c̃fectã. atq ad
infames escas miseranda ino¬
pia coactã. ultima cȩde incen¬
dioq deleuit: Percussores ser¬
torii. ne repetendũ qͥdẽ p̃mix
a romaniᷤᷤ eẽ duxcer̃ Quippe.
qͥ meminis. sent: antea uiria¬
ti ꝑcussorib denegatũ & ꝗͣ¬
ius nullo tc̃ ymio patraueris
romanã securitatẽ. tam̃ fortiᷤᷤ
fide ac uirib sẽꝑ hispania.
cũ optimoᷤᷤ inuictissimosq re¬

Expanded text:
demum anno belli inchoati isdemum anno belli inchoati isdem quibus et Viriatus suorum dolis interfectus finem bello fecit Romanisque uictoriam sine gloria dedit; quamuis Perpennam postea pars exercitus eius secuta sit: qui a Pompeio uictus cum uniuerso exercitu suo interfectus est. ciuitatibus nero cunctis ultro ac sine mora per deditionem receptis, duae tantum restiterunt, hoc est Vxama et Calagurris: quarum Vxamam Pompeius euertit, Calagurrim Afranius iugi obsidione confectam atque. ad infames escas miseranda inopia coactam ultima caede incendioque deleuit. percussores Sertorii praemium ne petendum quidem a Romanis esse duxerunt, quippe qui meminissent antea Viriati percussoribus denegatum. Et quamnis nullo tunc praemio patrauerint Romanam securitatem, tamen fortis fide ac uiribus semper Hispania cum optimos inuictissimos re
Abbreviated transcription (Latin):
uictũ fuisse głatꝰ ẽ. quẽ mag¬
na p̃ditũ fiducia. ad hoc bel.¬
lũ ñ ꝓconsule s ꝓconsulib ro¬
ma miserat: Fuisse tc̃ põpeio
triginta milia peditũ.mille
eqͥtes : galla scribit: Sertoriũ
aut̃ sexaginta milia pedituoi.
octomiliaᷤ equitũ habuisse c̃o¬
memorat. Postea uͦ hirtuleiꝰ cũ
metello congressꝰ. apd̾ italicam
beticẽ urbẽ. iuginti milia pe¬
ditũ ꝑdidit. uictusq lusitani¬
ã cũ p auciᷤᷤ refiigit: Põpeiꝰ. bel¬
gidã nobilẽ celtiberiȩ urbẽ cȩ¬
pit: Sertoriꝰ deinde cũ põpe¬
io congressꝰ. decẽ milia mili¬
tũ eiꝰ int̾fecit: Ex alio cornu
uincente põpeio. tantũdẽ pe¬
ne ipse ꝑdidit Multait᷑ eoᷤ
p̃terea prȩlia gesta s̃ Memiꝰ
questor põpeii. idẽq uir soro¬
ris eiꝰ: occisus ẽ Hirtulei fr̃s
int̾fecti ꝑpenna qͥ sese serto¬
rio iunxerat. cõminutꝰ est:
Postremo ipse sertoriꝰ. decimo

Expanded text:
uictum fuisse gloriatus est, quem maguictum fuisse gloriatus est, quem magna praeditum fiducia ad hoc bellum non pro consule sed pro consulibus Roma misisset. fuisse tnnc Pompeio triginta milia peditum, mille equites Galba scribit, Sertorium autem sexaginta milia peditum, octo milia equitum habuisse commemorat. postea nero Hirtuleius cum Metello congressus apud Italicam Baeticae urbem uiginti milia militum perdidit uictusque in Lusitaniam cum paucis refugit. Pompeius Belgidam, nobilem Celtiberiae urbem, cepit. Sertorius deinde cum Pompeio congressus decem milia militum eius interfecit; ex alio cornu uincente Pompeio tantundem paene ipse perdidit. multa inter eos praeterea proelia gesta sunt. Memmius, quaestor Pompei idemque uir sororis eius, occisus est. Hirtulei fratres interfecti. Perpenna, qui se Sertorio iunxerat, comminutus est. postremo ipse Sertorius decimo
Abbreviated transcription (Latin):
ces missi: metellꝰ ⁊ domitianꝰ.
Quoꝵ. domitianꝰ ab hirtuleio
sertorii duce cũ exercitu oppssꝰ
ẽ Manliꝰ ꝓconsul e gallia in
hispaniã cũ trib legionib ⁊ mil¬
le quingentiᷤᷤ eqͥtib transgres¬
sus. iniquã cũ hirtuleio pug¬
nã c̃seruit: A qͦ castris copiis.¬
q nudatꝰ. in oppidũ hilerdã
pene solꝰ refugit: Metellꝰ mul¬
tiᷤᷤ p̃liis fatigatꝰ. ꝑ deuia ober¬
rans. hostẽ mora fatigabat.
donec põpeii castriᷤᷤ consociare¬
ret᷑ Põpeiꝰ contracto apud ua¬
lentiã exercitu. lauronẽ ciui¬
tatẽ quã tẽ sertoriꝰ oppugna¬
bat. frustra conatꝰ defendere.
uictꝰ aufugit: Sertoriꝰ suꝑa¬
to fugatoq põpeio. lauronẽ
captam cruentissime deppła¬
tꝰ est: Reliquũ agm̃ lauronen.¬
siũ qđ cedib suꝑfuerat. mi¬
serabili in lusitaniã captiui¬
tate transdux̃ Põpeiũ aut̃
hoc ẽ illũ romanoꝵ ducẽ a se

Expanded text:
ces missi, Metellus et Domitius: ces missi, Metellus et Domitius: quorum Domitius ab Hirtuleio, Sertorii duce, cum exercitu oppressus est. Manilius, proconsule Galliae in Hispaniam 356 cum tribus legionibus et mille quingentis equitibus transgressus, iniquam cum Hirtuleio pugnam conseruit: a quo castris copiisque nudatus, in oppidum Herdam pene solus refugit. Metellus, multis praeliis fatigatus, per devia oberrans, hostem mora fatigabat, donec Pompeii castris consociaretur. Pompeius contracto apud Pallantiam exercitu, Lauronem civitatem, quam tunc Sertorius oppugnabat, frustra conatus defendere, victus aufugit. Sertorius superato fugatoque Pompeio, Lauronem captam cruentissime depopulatus est: reliquum agmen Lauronensium, quod caedibus superfuerat, miserabili in Lusitaniam captivitate transduxit. Pompeium autem, hoc est ilIum Romanorum ducem, a se
Abbreviated transcription (Latin):
bihũ reliqͥaꝵ deditioe seruata
Lest
Ubi tẽ scipio lepidi filius. caꝑ¬
tꝰ atq occisꝰ ẽ Brutꝰ in cisal¬
pinã galliã fugiens. ꝑsequen¬
te põpeio apud regũr interfec¬
tus est: Ita hoc bellũ quile.
tȩdio sillanȩ crudelitatiᷤᷤ. ut i¬
gniᷤ in stipula. eadẽ celeritate
qͥ arsit euanuit:¬
Nno ab urbe condita sex¬
sonantib undiq belloꝵ frago¬
rib. qͦꝵ unũ in hispania erat.
aluid in pãphilia. in macedo¬
nia t̾ciũ. quartũ indalmatia.
exangus adhuc atq exhau-¬
sta intestina ꝑniciȩ tanquã fe¬
brib romana res publica. ꝓpul¬
sare armiᷤᷤ occidentiᷤᷤ septentri¬
oniᷤq fortissimas gentes coge¬
bat᷑: Sertoriꝰ siqͥdẽ. uir dolo
atq audatia potens. cũ parti¬
ũ marianaꝵ fuisset. sillã fu¬
giens. ex africa dilapsus. in
hispania bellicosissimaᷤᷤ gt̃s
in arma excitauit. Aduersꝰ
hc̃ ut breuit definã. duodu¬

Expanded text:
bilium reliquiarum deditione servata bilium reliquiarum deditione servata est. Ibi tunc Scipio, Lepidi filius, captus atque occisus est. Brutus in Cisalpinam Galliam fugiens, persequente Pompeio, apud Regium interfectus est. Ita hoc bellum civile,taedio Syllanae crudelitatis, ut ignis in stipula, eadem celeritate, qua exarsit evanuitab Urbe condita Dnantibus undique bellorum fragoribus, quorum unum in Hispania erat, aliud in Pamphylia, in Macedonia tertium, quartum in Dalmatia, exsanguis adhuc atque exhausta intestina pernicie tamquam febribus Romana respublica, propulsare armis Occidentis Septentrionisque fortissimas gentes cogebatur. Sertorius siquidem, vir dolo atque audacia potens, cum partium Marianarum fuisset, Sullam fugiens, ex Africa dilapsus in Hispanias, bellicosissimas gentes in arma excitavit. Adversus hunc, ut breviter definiam, duo du
Abbreviated transcription (Latin):
rit: Quis uno bello centũ. T.
explicare longũ ẽ. optimoꝵ at¬
q illustriũ uiroꝵ multitudinẽ
trucidari in pace cognouerit:
Postremo qͥs illas infame ᷤ int̾fici¬
endoꝵ tabulaᷤᷤ timuerit. legerit.
senserit. ac ñ potiꝰ oĩb notũ sit.
una cunctoᷤ pace cõpositos. atq
eãdẽ salute securoᷤᷤ. uictos uicto¬
resq. parit᷑ cõmuni exyltasse
lȩticia. ut etiã in tantiᷤᷤ. totis.to.
tiꝰ imꝑii romani ꝓuinciis. urbi¬
b ac ppłis. uix paucoᷤᷤ aliquando
extitisse. qͦs iusta ultio inuito
etiã uictore dãnaret : Et ut
uera u̾ba ñ onerẽ. ñ tłmere dixe¬
rĩ tantã uł in bello saltĩ ex tin¬
ctã mͦ fuisse gregarioꝵ militũ
manũ. qͥnta t̾c cȩsa ẽ in pace no.
lepidꝰ marianȩ partis asser
surgens. rechuinoᷤᷤ belloꝵ. eiui¬
noꝵ iã ipsa paucitate miseroꝵ.
⁊ ad hue illo furore insanien¬
obsidione oppugnata. atq ex¬
cruciata fame. ultia misera¬

Expanded text:
rit? Quis uno bello centum quinrit? Quis uno bello centum quinexplicare longum est, optimorum atque inlustrium uirorum multitudinem trucidari in pace cognorit? postremo quis illas infames interficiendorum tabulas timuerit legerit senserit? ac non potius omnibus notum sit, una cunctos pace compositos atque eadem salute securos uictos uictoresque pariter communi exultasse laetitia, at etiam in tantis totius imperii Romani prouinciis urbibus ac populis uix paucos aliquando extitisse, quos iusta ultio inuito etiam uictore damnarit? et, ut uerbis uerba non onerem, non temere dixerim, tantam uel in bello saltim extinctam modo fuisse gregariorum militum manum quanta tunc caesa est in pace nobilium. Lepidas, Marianae partisurgens, redivivos bellorum civinorum, jam ipsa paucitate miserorum, et adhuc illo furore insanienobsidione oppugnata atque excruciata fame ultima, misera
Abbreviated transcription (Latin):
ppłis ⁊ instructi. hȩc bella qͥntũ ex¬
tiuᷤᷤ ꝓxima. tantũ longuqua
quilib. qͥd nͥ socialia iure uoci¬
tent᷑. cũ ipsi romani ne sertorii
qͥdẽ aut ꝑpennȩ. aut crixi. aut
spart᷑aci bella quilia uspiã no¬
minauerint: In tali gͦ uł defe¬
ctu uł ꝑduellione socioꝵ. minore nc̃
utiq inuidia laboraret. si fortaᷤᷤ¬
sis exifteret. uł gͣuiᷤ pugna: uł
cruenta uictoria. Uerũtam̃ cũ
in hiᷤᷤ tpr̃ib om̃a ptꝰ necessitatiᷤᷤ
afferant. ⁊ minꝰ pudoriᷤᷤ. hoc est
causa. pugna. uictoria. uł ꝓ ex¬
tinguenda insolentia tyranno¬
R. uł ꝓ cohibendo socioꝵ defec¬
tu. uł ꝓ murendo ultionis exẽ¬
plo.cui tandẽ dubiũ ẽ. qͣnto nc̃
mitiꝰ. qͣntoq clem̃tiꝰ. excitata ut
dicũt bella quilia ingerunt᷑. ios¬
mo repͥmunt᷑. potiꝰ quã gerugͣ:
Quiᷤᷤ enĩ unũ quile bellũ ꝑ decẽ
an noᷤ his tpr̃ib agitatũ audie¬

Expanded text:
populis et instructi: haec bella, quantum expopulis et instructi: haec bella, quantum externis proxima tantum longinqua cinilibus, quid nisi socialia iure uocitentur, cum ipsi Romani ne Sertorii quidem aut Perpennae aut Crixi aut Spartaci bella ciuilia uspiam nominarint? in tali ergo uel defectu uel perduellione sociorum minore nunc utique inuidia laboraret, si fortassis exsisteret uel grauis pugna uel cruenta uictoria. uerumtamen cum in hisce temporibus omnia plus necessitatis adferant et minus pudoris, hoc est causa pugna uictoria, uel pro extinguenda insolentia tyrannorum uel pro cohibendo sociorum defectu uel pro inurendo ultionis exemplo: cui tandem dubium est, quanto nunc mitius quantoque clementius excitata, ut dicunt, bella ciuilia geruntur, immo reprimuntur potius quam geruntur? quia enim unum ciuile bellum per decannos his temporibus agitatum audie
Abbreviated transcription (Latin):
absq innumeriᷤᷤ totiꝰ italiȩ po¬
płis. qͥ passĩ sine considãtione
deleti s̃ Quoᷤ neget quisquã
si ualet. qͥn eodẽ dãno suoui¬
cerit roma. qͦ amisit italia. ꝓh
pudor Hũquidnã ⁊ hinc cõ¬
paratione ambigua egent tp̃ra:
I mmo uł maxume inquiunt:
Nã quid tã apte.quã belliᷤᷤ eui¬
lib bella cuilia cõꝑant᷑: An
forte dr̃. etiã in his tp̃rib bel¬
la quilia ñ fuisse: Qͥd a nob̾ res¬
pondebit᷑ : Iustiꝰ qͥdẽ socia¬
lia uocari oportere. s nob ꝓ¬
ficere si quilia nominentur.
in his tanto pluᷤᷤ uindicat re-¬
uentia xp̃iane religioniᷤᷤ. quan¬
to minꝰ p̃sũpserit potestaᷤᷤ ira¬
ta uictori Nã cũ plerũq ior¬
ꝓbi tyranni temere inuadenteᷤ
rẽ publicã. usurpatoq regio sta¬
tu. romani ĩꝑii corpꝰ abruꝑint.
atq ex eobella uł ꝑ se iniusta ĩ¬
portairint. uł in se iusta cõmoue¬
rint. britanniᷤᷤ galliq ⁊ creati

Expanded text:
Italiae populis, qui passim sine consideratione deleti sunt, quos neget quisquam, si ualet, quin eodem damno suo uicerit Roma quo amisit Italia., Pro pudor! num quidnam et hic conparatione ambigua egent tempora? immo uel maxime, inquiunt: nam quid tam apte quam bellis ciuilibus bella ciuilia conparantur? an forte dicetur, etiam in his temporibus bella ciuilia non fuisse? quibus a nobis respondebitur, iustius quidem socialia uocari oportere, sed nobficere, si ciuilia nominentur. in his tanto plus uindioat reuerentia Christianae religionis quanto minus praesumpserit potestas irata uictoris. nam cum plerumque improbi tyranni temere inuadentes rempublicam usurpatoque regio statu Romani imperii corpus abruperint atque ex eo bella uel per se iniusta inportarint uel in se iusta commouerint, Britannis Gallisque et creati
Abbreviated transcription (Latin):
acerrime pugnantem plio op¬
pssit: Lentuluᷤᷤ a sparthaco
suꝑatꝰ aufugit: Post etiam
collatis frustra ambo consules
copiis. accepta graui clade fu¬
ger̃. Dehinc gaiũ cassiũ ꝓcon¬
sulẽ. idẽ sparthacus oppssum
bello int̾fecit: Itaq ex t̾rita
ciuitate. ñ minore ꝓpe modũ
metu. quã sub hannibale cir¬
ca portas frem̃te treꝑidaue¬
rat. senatꝰ crassũ cũ legionib
consulũ. nouoq supplem̃to mi¬
litũ misit Is max ut fugiti¬
uoꝵ pugnã iniit. sex milia eoꝵ
int̾fecit. ñgentoᷤᷤ uͦ ceꝑit Inde
pͥus quã ipsũ sparthacũ ad ca¬
put sillarii fluminiᷤᷤ castra me¬
tantẽ bello aggrederet᷑. gallo ᷤ
auxciliatorẽ eius germanosq su¬
ꝑauit: E qͥb tͥginti milia homi¬
nũ cũ ipsis ducib occidit: No¬
ussime ipsũ sparthacũ dispo¬
sita acie congressũ. ma¬
ximasq cũ eo fugitiuoꝵ
copias. ꝑculit: Nã seragintami¬
lia eoꝵ cȩsa.ui. milia capta refe.¬

Expanded text:
acerrime pugnantem proelio opacerrime pugnantem proelio oppressit, Lentulus a Spartaco superatus aufugit. post etiam conlatis frustra ambo consules copiis, accepta graui clade, fugerunt. dehinc C. Cassium proconsulem idem Spartacus oppressum bello interfecit. itaque exterrita Ciuitate non minore propemodum metu, quam sub Hannibale circa portas fremente trepidauerat, senatus Crassum cum legionibus consulum nouoque supplemen to militum misit. is mox ut fugitiuorum pugnam interfecit, nongentos vero cepit. Inde priusquam ipsum Spartagum, ad caput Silari fluminis castrametantem, bello aggrederetur, Gallos auxiliatores ejus Germanosque superavit, e quibus triginta tria millia hominum cum ipsis ducibuissime ipsum Spartacum disposita acie congressum maximasque cum eo fugitiuorum copias perculit. nam sexaginta milia eorum caesa, sex milia capta refe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quatuor capuȩ: a ludo gneis
lentuli diffuger̃. Qui continuo.
ducib crixo ⁊ inomao gallis.
⁊ sparthaco trachȩ. ui suuiuor
montẽ occupauer̃ Unde erũpen¬
tes. claudii ptoris qͥ eo obsidio¬
ne cinxerat castra expugna¬
uer̃ Ipsoq in fugã acto. cun¬
cta inp̃dam u̾tert᷑. Inde ꝑ con¬
sentiã ⁊ metapontũ circũdu¬
cti. ingentia breui agmina
colleger̃ Nã crixo decẽ mili¬
ũ multitudo. sparthaco aũt¬
tẽ triplex numerꝰ fuisse refer¬
t᷑. Inomaus enĩ. iã in suꝑiore
bello fuerat occisuᷤ: Itaq cũ ee¬
dib. incendiis. rapinis. stu¬
prisq oĩa miscerent. in exeqͥis.
captiue matrone quȩ se dolo¬
re uiolati pudoriᷤᷤ necauerat.
munus gladiatoriũ ex
quadringentiᷤᷤ captiuis
scilicet quod spectandi fuerãt
spectaturi. ut pote lanistȩ gla.¬
diatoꝵ potiꝰ quã militũ pͥnei.¬
pes. edider̃. Deuide. consuleᷤ
geliꝰ ⁊ lentulꝰ adu̾suᷤᷤ eos cũ e¬
xercitu missi Quoꝵ. gelius crixum

Expanded text:
quattuor Capuae a lude Cn. Lentuli diffugerunt : qui continuo ducibus Crixo et Oenomao Gallis et Spartaco Thrace Vesuuium montem occupauerunt; unde erumpentes Clodii praetoris, qui eos obsidione cinxerat, castra expugnarunt, ipsoque in fugam acto cuncta in praedam auerterunt. inde per Consentiam et Metapontum circumducti, ingentia breui agmina collegerunt. nam Crixo decem milium multitudo, Spartaco autem triplex tunc numerus fuisse refertur. Oenomaus enim iam in superiore bello fuerat occisus. itaque cum caedibus incendiis rapinis stuprisque omnia miscerent, in exsequiis captiuae matronae, quae se dolore uiolati pudoris necauerat, munus gladiatorium ex quadringentis captiuis scilicet qui spectandi fuerant spectaturi, utpote lanistae gladiatorum potius quam militum principes, ediderunt. deinde consnles Gellius et Lentulus aduersum eos cum exercitu missi, quorum Gellius Crixum
Abbreviated transcription (Latin):
sidio eẽt acceptꝰ ẽ ꝙ qͥdem t̃c
insinũ ipsiꝰ ciuitatiᷤᷤ. eu̾saꝵ
omĩũ urbiũ nudatarũq ter¬
raꝵ abrasȩ undiq opes congre¬
gabant᷑. cũ ipsa roma t᷑pi addi.¬
cente inopia. p̃cipuaᷤᷤ sui parteᷤᷤ
auctionabat᷑. Quã obrẽ consi¬
d̾et tc̃ tpr̃a sua. cũ quasi ine¬
xplebilis uent cuncta consu¬
mens ⁊ sẽꝑ esuriens. cunctiᷤᷤ ur¬
bib quas miseraᷤᷤ faciebat. ipsa
miserior nichil relinquens ni¬
cħ̾ habebat. ⁊ stimulo dome¬
stice famiᷤᷤ. ad continuationẽ
bellicȩ inqͥetudiniᷤᷤ instrueba.¬
t᷑. hisdẽ tpr̃ib rex sõthimus
cũ magniᷤᷤ thracũ auxiliis gre¬
ciã ingressꝰ. cunctoᷤ macedoniȩ
fines deppłatꝰ ẽ Tandẽq a ga

Expanded text:
sidio esset, acceptus est. equidem tunc sidio esset, acceptus est. equidem tunc inomnium urbium, nudatarumque terrarum abrasae undique opes congerebantur, cum ipsa Roma turpi adigente inopia, praecipuas suis partes auctionabatur. Quamobrem consideret tunc tempera sua, cum quasi inexplebilis venter, cuncta consumens et semper esuriens, cunctis urbibus, quas miseras faciebat, ipsa miserior, nihil relinquens, nihil habebat, et stimulo domesticae famis ad continuationem bellicae inquietudinis trudebatur. Iisdem temporibus rex Sothimus cum magnis Thracum auxiliis Graeciam ingressus, cunctos Macedoniae fines depopulatus est: tandemque a
Abbreviated transcription (Latin):
picio legato põpeii ꝑsequente.
uastati s Põpoduis ⁊ obsidiꝰ
italici ĩꝑatores. ab eodẽ sulpi¬
cio apud flumtheanũ horribi.¬
li p̃lio opp̃ssi ⁊ occisi s̃ Põpeiꝰ es¬
culũ ingressꝰ. p̃fectoᷤᷤ. centurio¬
nes. cunctoᷤq principes eoꝵ uir¬
giᷤ cecidit. securiq ꝑcussit. ser¬
uoᷤᷤ p̃dãq omnẽ subactã uendi¬
dit. Reliqͦs. lib̾os qͥdẽ: s nu¬
doᷤ ⁊ egenteᷤᷤ abire p̃cȩpit. &
cũ de hac p̃da opitulationẽ
aliꝗͣ in usũ stipendii publici
senatꝰ fore sꝑaret. nichil ta¬
m̃ĩ põpeiꝰ ex ea egenti ȩrario
c̃tulit Hãq eodẽ tpr cũ pe¬
nitꝰ exhaustũ eẽt erariũ. &
sa. loca publica quȩ incircuitu
capitolii pontificib augurib de¬
cẽ uiriᷤᷤ ⁊ flaminib in possessio¬
nẽ tradita erant. cogente ino¬
pia uendita s̃. ⁊ sufficiens pe¬
cuniȩ modiꝰ qͥ ad tẽpꝰ inopiȩ sub¬

Expanded text:
picio legato Pompei persequente picio legato Pompei persequente uastati sunt. Popaedius et Obsidius, Italici imperatores, ab eodem Sulpicio apud flumen Teanum horribili proelio oppressi et occisi sunt. Pompeius Asculum ingressus praefectos centuriones cunctosque principes eorum uirgis cecidit securique percussit, seruos praedamque omnem sub hasta uendidit, reliquos liberos quidem sed nudos et egentes abire praecepit; et cum de hac praeda opitulationem aliquam in usum stipendii publici senatus fore speraret, nihil tamen Pompeius ex ea egenti aerario contulit. namque eodem tempore cum penitus exhaustum esset aerarium et ad sa, loca publica quae in circuitu Capitolii pontificibus auguribus decemuiris et flaminibus in possessionem tradita erant, cogente inopia uendita sunt et sufficiens pecuniae modus, qui ad tempus inopiae sub
Abbreviated transcription (Latin):
postumiꝰ albinꝰ uir consulariᷤ.
tc̃ lucii sillȩ legatꝰ. intolera¬
bili suꝑbia om̃iũ in se militũ
odiũ excitasset. lapihb oc¬
cisus ẽ: Silla consul eiuilem
cruorẽ ñ nͥ hostili sanguine
expiari posse testatꝰ ẽ. Cuiꝰ rei con¬
scientia ꝑmotͦ exercitꝰ. ita pugnã
adorsus ẽ. ut sͥ unꝰ qͥsq ꝑeundũ ui.¬
d̾et. nͥ uicisset. Decẽ ⁊ octo milia¬
sãnitũ. illo p̾lio cȩsa s̃ Iuuen¬
tiũ qͦq italicũ ducẽ. ⁊ mag¬
nũ ipstꝰ ppłm ꝑsecutꝰ: occidit.
Porciꝰ cato consul. Marianaᷤᷤ copiaᷤ
habens. cũ aliqͥnta strenue geᷤᷤ¬
sisset. głatus ẽ gaiũ mariũ ñ
maiora fecisse & obhoc cũ ad
lacũ focinũ contͣ marsoᷤᷤ bel¬
lũ gereret. a filio gaii marii
in tumultu belli quasi ab in¬
certo auctore ꝓstratꝰ ẽ. Gaios
gabinꝰ legatus. in expugna.¬
tione hostiliũ castroꝵ int᷑fec¬
tꝰ ẽ Mauricini uestiniq sul¬

Expanded text:
Postumius Albinus uir consularis, Postumius Albinus uir consularis, tunc L. Sullae legatus, intolerabili superbia omnium in se militum odia suscitasset, lapidibus occisus est. Sulla consul ciuilem cruorem non nisi hostili sanguine expiari posse testatus est: cuius rei conscientia permotus exercitus ita pugnam adortus est, ut sibi unusquisque pereundum uideret nisi uicisset. decem Samnitium illo proelio caesa sunt; Iuuentium quoque, Italicum ducem, et magnum ipsius populum persecutus occidit. Porcius Cato consul Marianas copias habens cum aliquanta strenue gessisset, gloriatus est, C. Marium non maiora fecisse, et ob hoc, cum ad lacum Fucinum contra Marsos bellum gereret, a filio C. Marii in tumultu belli quasi ab incerto auctore prostratus est. C. Gabinius legatus in expugnatione hostilium castrorum interfectus est. Marrucini Vestinique Sul
Abbreviated transcription (Latin):
ea oȩde ꝓfugi. iugũ montiᷤᷤ co¬
acto in unu agmine forte
conscencłant: U bi oppssi exa¬
nimatiq niuib. miserabili
morte riguer̃ Nãq ita ut at¬
toniti timore hostix steterañ.
alii stirpib uł saxis reclines.
alii armiᷤᷤ suiᷤᷤ innitentib. pa¬
tentib cuncti oculiᷤᷤ. dentibq
nudatiᷤᷤ. uiuentiũ in modũ ui¬
sebant᷑. nec ullũ erat. ꝓcul in¬
tuentib mortiᷤ indicix. nͥ diu¬
t᷑na ĩmobilitas. quã nullo mͦ
humane uite uegetatio dix
ꝑpeti potest. E adẽ die. picen¬
tes c̃gressi ⁊ uicti s̃. Quoꝵ
dux uidaciliꝰ. c̃uocatiᷤᷤ pͥncipi¬
b suiᷤᷤ. post magnificas epulaᷤᷤ
largaq pocła. cunctoᷤᷤ ad exxẽ¬
plũ sui ꝓuocans. hausto uene¬
no absũptꝰ ẽ. cũctis factũ eiꝰ
laudantib. s nemine subse¬
Aquentem at¬
Nno ab urbe condita. sex¬
cũ ad obsidendos ꝑ põpeiũ es¬
culoᷤᷤ romanꝰ isset exercitus &

Expanded text:
ea caede profugi iugum montis coea caede profugi iugum montis coacto in unum agmine forte conscenderant, ubi oppressi exanimatique niuibus miserabili morte riguerunt. namque ita, ut attoniti timore hostium steterant, alii stirpibus uel saxis reclines, alii armis suis innitentes, patentibus cuncti oculis dentibusque nudatis uiuentium in modum uisebantur; nec ullum erat procul intuentibus mortis indicium nisi diuturna immobilitas, quam nullo modo humanae uitae uegetatio diu perpeti potest. eadem die Picentes congressi et uicti sunt, quorum dux Vidacilius conuocatis principibus suis post magnificas epulas largaque pocula cunctos ad exemplum sui prouocans hausto ueneno absumptus est, cunctis factum eius laudantibus sed nemine subsequente. Anno ab Yrbe condita D ad obsidendos Pompeios Romanus isset exercitus et
Abbreviated transcription (Latin):
exorto sociali bello sũpserat.
hac spe arridente deposuit.
atq antiquũ toge decorẽ recy¬
ꝑauit. Mariꝰ deinde sex milia
marsoꝵ cȩcidit. septẽ. milia
.iiii. cohortib eserniã missus.
uͥ artissima obsidione romani
ciueᷤᷤ ⁊ milites p̃mebant᷑. ma¬
ximo bello ⁊ płima cȩde hosti¬
ũ urbẽ sociosq seruauit. Gne¬
ius põpeiꝰ. picentes gͣui pͣlio fu¬
dit: Qua uictoria. senatꝰ la¬
ticlauia ⁊ cęt̾a dignitatis insi¬
gnia recepit. cũ togas tantũ.
tor etruscos. plutius legatus
u̾bros. płimo sangͥne inpenso.
⁊ difficillimo labore uicer̃
neio põpeio ⁊ lucio porcio cato¬
ne c̃sulib. põpeiꝰ diu obsedit
escalũ ciuitatẽ Hec tam̃ expus¬
gnauisset. nͥ ppłm incãpũ ꝓrũ¬
pentẽ gͣuissuma oppssione uici¬
sset. Decẽ ⁊ octo milia marsoꝵ
in ea pugna cũ frauco imꝑato
re cȩsa s̃. capta tria milia. Qua¬
tuor milia aut̃ italici uiri ex

Expanded text:
exorto sociali bello sumpserat, exorto sociali bello sumpserat, hac spe arridente deposuit, atque antiquum togae decorem recuperavit. Marius deinde sex millia Marsorum cecidit, septem millia quatuor cohortibus Eserinam missus, ubi arctissima obsidione Romani cives et milites premebantur, maximo bello et plurima caede hostium urbem sociosque servavit. Gneius Pompeius Picentes gravi praelio fudit, qua victoria senatus laticlavia et caetera dignitatis insignia recepit, cum togas tantummotor Etruscos, etc. Plotius legatus, Umbros plurimo sanguine impenso et difficillimo labore vicerunt. Gneio Pompeio, L. Porcio Catone consulibus, Pompeius diu obsedit Asculum ciuitatem; nec tamen expugnauisset, nisi populum in campum prorumpentem grauissima oppressione uicisset. decem et octo milia Marsorum in ea pugna cum Franco imperatore suo caesa sunt, capta tria milia. quattuor milia autem Italici uiri ex
Abbreviated transcription (Latin):
tẏronẽ. dolo id eũ agere ratys.
contẽpsit: seseq in insidiaᷤᷤ mar¬
soꝵ ⁊ uniu̾sũ agm̃ exercitus
suiꝰ. miecit: incautꝰ Ubi ⁊ ip¬
se consul occisꝰ. ⁊ multi nobi¬
les int̾fecti. ⁊ octo milia roma¬
noꝵ militũ cȩsa s̃ Arma⁊
cor pora int̃fectoꝵ inconspec¬
tu marii legati. tolenus flu¬
uiꝰ ꝑtulit. atq in testimoni.¬
ũ cladiᷤᷤ euexit Mariꝰ raptis
ẽtinuo copiis. uictores ins ꝑa¬
tꝰ oppssit. octo milia ⁊ ipse
marsoꝵ int̾fecit. Cepio aũt
a uestinis ⁊ marsiᷤᷤ deductus
in insidiaᷤᷤ. cũ omĩ exerciti
trucidatꝰ ẽ Luciꝰ uero uliꝰ cȩ¬
sar postquã apud eserniã ui¬
ctꝰ aufugerat. c̃ tractis undi¬
q copiis. adu̾sũ sãnitaᷤᷤ ⁊ luca¬
nos dimicans. multa hostis
milia int̾fecit: Cũq ab exer¬
r citu imꝑator appe llatͦ ẽẽt.
romãq nuncios deuictoria
misisset. senatꝰ saga hoste
hoc ẽ uestẽ mer̃oris quaor

Expanded text:
tironem, dolo id agere ratus, tironem, dolo id agere ratus, contempsit seseque in insidias Marsorum et uniuersum agmen exercitus sui incautus iniecit, ubi et ipse consul occisus et multi nobiles interfecti et octo milia Romanorum militum caesa sunt. arma et corpora interfectorum in conspectum Marii legati Tolenus fluuius pertulit atque in testimonium cladis euexit. Marius raptis continuo copiis uictores insperatus oppressit, octo miMarsorum interfecit. Cepio autem, a Vestinis et Marsis deductus in insidias, cum exercitu trucidatus est. Lucius vero Julius Caesar, post quam apud Eserniam victus aufugerat, contractis undique copiis adversus Samnites et Lucanos dimicans, multa hostium millia interfecit. Cumque ab, exercitu imperator appellatus esset, Romamque nuntios de victoria misisset, senatus sagam, hoc est vestem moeroris, quam
Abbreviated transcription (Latin):
manoᷤ indicta cȩde i ugular̃.
Continuo atrocissimã ꝑ niciem.
infamosissima p̾cessere ꝓdi¬
gia Nãq om̃iũ generũ ani¬
malia q̃ manꝰ hominũ blan¬
de ꝑpeti atq int̾ homine ᷤui¬
uere solita erant. relictiꝰ sta¬
buliᷤᷤ pasciusq cũ balatu. hin¬
nitu. mugituq miserabili.
ad siluãs montesq fugert̃:
Canesqͦ quoꝵ natura est ex¬
tra homines ẽẽ ñ posse. lacri¬
mosiᷤᷤ ululatib uagi. lupoꝵ
ritu oberrar̃. Igitur gneius
põpeiꝰ p̃tor cũ picentib ius¬
su senatꝰ bellũ gessit. ⁊ ui¬
ctꝰ ẽ Postquã sibi sãniteᷤ pa
pix mutiluo imꝑatorẽ pre¬
fecerant Marsi aũt agam̃¬
nonẽ archipiratã p̃optaue¬
rant. Iuliꝰ cesar samnitiuo
pugna uhctꝰ. cȩso fugit excer¬
citu. Rutilius consul mariũ
ꝓpinquũ suũ legatũ s legit :
Quẽ assidue submonente᷑. morã
bello utilẽ fore: ⁊ paulisꝑ in
castriᷤᷤ exerceri militẽ oportere

Expanded text:
manos indicta caede iugularunt. manos indicta caede iugularunt. continuo atrocissimam perniciem infamissima praecessere prodigia. namque omnium generum animalia, quae manus hominum blande perpeti atque inter homines uiuere solita erant, relictis stabulis pascuisque cum balatu hinnitu mugituque miserabili ad siluas montesque fugerunt. canes quoque, quorum naturae est extra homines esse non posse, lacrimosis ululatibus uagi luporum ritu oberrarunt. igitur Cn. Pompeius praetor cum Pioentibus iussu senatus bellum gessit et uictus est, postquam sibpium Mutilium imperatorem praefecerant, Marsi autem Agamemnonem archipiratam praeoptaverant, Julius Caesar, Samnitum pugna victus, caeso fugit exercitu. Rutilius consul Marium propinquum suum legatum sibi legit, quem assidue submoventem moram bello utilem fore, et paulisper in castris exerceri militem oportere
Abbreviated transcription (Latin):
ximo cȩli fragore enueuit:
Apud aretinos cuͦ panes ꝑ conui¬
uia frangerent᷑. cruor e mediis
panib. quasi e uulnerib cor¬
poꝵ fluxit: Prȩtea ꝑ septem
continuos dies grando lapiclõ
ĩmixtis etiã testaꝵ fragm̃tis.
trã latissime u̾bauit. In sãni¬
tib uastissimo hiatu t̃re flaon¬
ma ꝓrupit. ⁊ usq in celũ e.¬
xtendi uisa ẽ Complures
p̃t̾e̾a in itinere uidereromani.
globũ coloris aurei cȩlo ad trã
deuolui. maiorẽq factũ rur¬
sus a t̃ra in sublim e adorien¬
tẽ solẽ ferri. ac magnitudine
sua ipsũ solẽ obtexisse Dru.¬
sus tantiᷤ maliᷤᷤ an xiuis. domi
suȩ incerto quidẽ auctore in¬
terfectus ẽ:¬
uit᷑ picentes. uestini. marsi.
peligni. marrucini. samniteᷤᷤ.
lucani. cũ adhuc occultã de¬
fectionẽ meditarent᷑. garũ ser¬
uiũ p̃torẽ. legatũ ad se missỹ.
apud esculũ occider̃: Statĩq
clausa ciuitate. om̃s ciues ro¬

Expanded text:
ximo coeli fragore emicuit. ximo coeli fragore emicuit. Apud Arretinos cum panes per convivia frangerentur, cruor e mediis panibus, quasi e vulneribus corporum fluxit. Praeterea per septem continuos dies grando lapidum, immixtis etiam testarum fragmentis, terram latissime verberavit. In Samnitibus vastissimo hiatu terrae, flamma prorupit et usque in caelum extendi uisa est. conplures praeterea in itinere uidere Romani globum coloris aurei caelo ad terram deuolui maioremque factum rursus a terra in sublime ad orientem solem ferri ac magnitusua ipsum solem obtexisse. Drusus tantis malis anxius, domi suae, incerto quidem auctore, interfectus esgitur Picentes, Vestini, Marsi, Peligni, Marrucini, Samnites, Lncani, cum adhuc occultam defectionem meditarentur, C. Seruium praetorem, legatum ad se missum, apud Asculum occiderunt statimque clausa ciuitate omnes ciues Ro
Abbreviated transcription (Latin):
nocentiȩ constantia usus est.
ut die sͥ ab accusatorib dicta.
usq ad cognitionẽ neq capil¬
lũ barbã ue ꝓmiserit. neq sor¬
dida ueste humili ue habitu
suffragatores c̃ciliarit. inimi¬
cos ꝑmulserit. iudiceᷤᷤ tẽꝑarit.
orationẽ qͦq a p̃tore c̃cessã ni¬
chilo submissiorẽ quã animũ
habuerit Cũ euidenti oppu¬
gnaret᷑ calũnia. ⁊ opinione bo¬
noꝵ omĩũ iure absoluendus
putaret᷑. ꝑiurio iudicũ ẽdem¬
natꝰ ẽ Qui smirnã cõmigrais.
litteraꝵ studiis intentꝰ con¬
¶ senuit.
ANno ab urbe conclita sex
cio philippo ẽsulib. intestiniᷤᷤ
causis sociale bellũ totã cõmo¬
uit italiã: Siqͥdẽ luiius dru¬
sus tribunꝰ pleb̾. latinos om̃s
spe lib̾tatis illectos. cũ placitũ
explere ñ posset.in arma con¬
u̾tit: Eo accessit. ut mestã
urbem ꝓdigia dira t̾rerent.
Nã sub ortu soliᷤᷤ glob ignis a
regione septentrionis cũ ma¬

Expanded text:
nocentiae constantia usus est, nocentiae constantia usus est, ut die sibi ab accusatoribus dicta, usque ad cognitionem neque capillum barbamue promiserit neque sordida ueste humiliue habitu suffragatores conciliarit, inimicos permulserit, indices temperarit, orationem quoque a praetore concessam nihilo summissiorem quam animum habuerit. cum euidenti oppugnaretur calumnia et opinione bonorum omnium iure absoluendus putaretur, peiurio iudioum condemnatus est. qui Zmyrnam conmigrans litterarum studiis intentus consenuit. Anncio Philippo consulibus, intestinis causis sociale bellum tota commovit Italia, siquidem Livius Drusus, tribunus plebis, Latinos omnes spe libertatis illectos, cum placita explere non posset, in arma excitavit. Eo accessit, ut moestam Urbem prodigia dira terrerent. Nam sub ortu solis globus ignis a regione septentrionis cum ma
Abbreviated transcription (Latin):
ducebat᷑ incidit. Bellũ deinde
in aditu capitolii. horridũ sa¬
tis actũ ẽ O ulti circa saufeĩ
⁊ sat᷑ninũ cȩsi Sat᷑ninꝰ palam
clamitas. mariũ auctorem ẽẽ
om̃iy molitionũ suaꝵ c̃testat᷑¬
ẽ Cũ aũt̃ ipse sat᷑ninꝰ ⁊ saufe¬
ius ⁊ labienus cogente mario
in curiã c̃fugissent. ꝑ eqͥtes
romanos effractiᷤ forib occisi s̃¬
Gaius glaucia extractꝰ e domo
nꝰ pleb̾. bona omĩũ publican.¬
dã decreuit. Geneius dolobel¬
la. sat᷑nini fr̃. ꝑ forũ holitori¬
ũ fugiens. cũ lucio gigante
intfectꝰẽ Itaq auctorib tan¬
te sedicionis occisiᷤᷤ. quies ꝑi.¬
culo fuit: Tuc̃ cato atq põ¬
peiꝰ rogationẽ de reditu me¬
telli numidici totiꝰ urbiᷤᷤ gau¬
dio ꝓmulgar̃. Quȩ ne ꝑfice.¬
retur. marii consulis ⁊ furii
tribuni plebiᷤᷤ factionib int̃¬
cessũ ẽ Rutilius quoq uir
integerrimꝰ. adeo fidi̾ atq in¬

Expanded text:
deducebatur, incidit. bellum deinde deducebatur, incidit. bellum deinde in aditu Capitolii horridum satis actum est, multi circa Saufeium et Saturninum caesi. Saturninus palam clamitans, Marium auctorem esse omnium molitionum suarum, contestatest. Cum autem ipse Saturninus, et Saufejus, et Labienus, cogente Mario in curiam confugissent, per equites Romanos effractis foribus occisi sunt. C. Glaucia extractus de domo us pleb. bona omnium publicanda decrevit. Cn. Dolobella Saturnini frater per forum olitorium fugiens cum L. Geganio interfectus est. Itaque auctoribus tantae seditionis occisis quies populo fuit. tunc Cato atque Pompeius rogationem de reditu Metelli Numidici totius Vrbis gaudio promulgarunt: quae ne perficeretur, Marii consulis et Furii tribuni plebi factionibus intercessum est. Butilius quoque air integerrimus adeo fidei atque in
Abbreviated transcription (Latin):
Die dicta. a suppositiᷤ eiꝰdẽ facti¬
onis iudicib. ꝑ scelus in nocers
metellꝰ dãnatus. in exiliũ cũ
totiꝰurbis dolore discessit: Idẽ
saturninus. mẽmiũ uirũ acrẽ
⁊ integrũ fieri c̾sulẽ timens.
orta subito sedicione fugientẽ.¬
ꝑ publiũ metir̃ satellitem in¬
formi stipite cõminutũ int̾.¬
fecit: Frem̃te ꝓ tantiᷤ rei pu¬
blice malis senatu ppłoq roma¬
no. mariꝰ consul accommodato
ad tẽpꝰ ingenio. consensui bono¬
ꝵ ses e ĩmiscuit. cõmotãq ple¬
bẽ lem oratione sedauit. Sa¬
t᷑ninꝰ infamib ausis contionẽ
domi habuit. ibiq ab aliiᷤ rex.
ab aliis imꝑator est appellat᷑.
Mariꝰ manipulatĩ plebe descri.¬
pta. alterũ consulẽ cũ p̃sidiis
in colle disposuit. ipse portaᷤᷤ
cõmuniuit. In foro p̃lũ com¬
missũ ẽ Saturninꝰ a marianiᷤᷤ
foro pulsus. in capitoliũ confu¬
git: Mariꝰ fistulas quib eo aqͣ

Expanded text:
Die dicta, suppositis eisdeDie dicta, suppositis eisdeonis iudicibus per scelus innocens Metellus damnatus in exilium cum totius Vrbis dolore discessit. idem Saturninus Memmium, uirum acrem et integrum, fieri consulem timens, orta subito seditione fugientem per P. Mettium satellitem informi stipite conminutum interfecit. fremente pro tantis reipublicae malis senatu populoque Romano, Marius consul accommodato ad tempus ingenio consensui bonorum sese inmiscuit commotamque plebem leni oratione sedauit. Saturninus infamibus ausis contionem domi suae habuit ibique ab aliis rex, ab aliis imperator est appellatus. Marius manipulatim plebe descripta alterum consulem cum praesidiis in colle disposuit, ipse portas communiuit. in foro proelium commissum est; Saturninus a Marianis foro pulsus in Capitolium confugit; Marius fistulas, quibus eo aqua
Abbreviated transcription (Latin):
latu eiꝰdẽ gaii marii ita labefa¬
ctatꝰ ẽ. ut pene usq ad extre¬
mũ intestina clade concidit:
Cuoluere ac ꝑcurrere mͥ discor¬
diaꝵ ãbages. ⁊ in extricabiles
sedicionũ causas. incõmodũ si¬
mul ac longũ uidet᷑ Sane bre¬
uit᷑ strinxisse sufficiat. qr pͥmꝰ
luciꝰ apuleiꝰ sat᷑ninꝰ excitati tu¬
multus auctor extiterit. qͥn¬
to metello numidico uiro sa¬
ne pͥmario acerrimꝰ inimicꝰ.
qui eũ censorẽ creatũ. ꝓtrac¬
tũ domo. atq in capitolix ẽ¬
fugientẽ.armata multitudi.¬
ne obsedit: Unde eqͥtũ roma¬
noꝵ indignatiõe deiectꝰ ẽ. płi¬
ma ante capitoliu cȩde facta
Anumiũ deinde cõpetitorẽ sur̃.
sat᷑ninꝰ ⁊ glaucia fraude gaii
marii c̃susiᷤᷤ occider̃ Subseq̃n¬
te annomariꝰ sexto consul ⁊ glar¬
cia p̾tor ⁊ sat᷑ninꝰ tribunꝰ pleb̾.¬
conspirauer̃: metellũ numidi.¬
cũ in exiliũ qͥcũq ui agere:

Expanded text:
latu eiusdem C. Marii ita labefalatu eiusdem C. Marii ita labefactatus est, ut paene usque ad extremum intestina clade conciderit. euoluere ac percurrere mihi discordiarum ambages et inextricabiles seditionum causas incommodum simul ac longum uidetur; sane breuiter strinxisse sufficiat, quia primus L. Apuleius Saturninus excitati tumultus auctor exstiterit, Q. Metello Numidico uiro sane primario acerrimus inimicus, qui eum censorem creatum protractum domo atque in Capitolium confugientem armata multitudine obsedit, unde equitum Romanorum indignatione deiectus est, plurima ante Capitolium caede facta. A. Nunium deinde, conpetitorem suum, Saturninus et Glaucia fraude C. Marii consulis occiderunt. subsequente anno Marius sexto consul et Glaucia praetor et Saturninus tribunconspiraverunt Metellum Numidicum in exsilium quacumque vi agere.
Abbreviated transcription (Latin):
Lugius ⁊ boiorix reges. in a¬
cie cecider̃ Claudicus ⁊ ceso.¬
rix. capti s̃: Itꝗ in his duob
mera mulieꝵ multitudine.
quȩ suo̾q se paruulos femi.¬
neo furore. uii aũt uirili neca.¬
uer̃: Igit᷑ talẽ marui triũ phr̃
romanãq uictoriã. incredi¬
bile facinus ⁊ nũquã antea
romanis cognitũ. romȩ su¬
bito ꝑpetratũ. u̾sa in horrorẽ
ac merorẽ tota urbe fuscauit
Publiꝰ siqͥdẽ malleolꝰ. seruiᷤᷤ an¬
nit sutib matrẽ suã int̃fecit.
Dãnatꝰ parricidũ. insitusq in
culleolũ. in mare ꝓiect᷑ꝰ e. Ion¬
pleuer̃q romani ⁊ facinus ⁊
pęnã.unde ⁊ solon athenien.¬
Sis decernere ñ ausus fuerat.
dũ fieri posse ñ credit. at ro¬
mani qͥ se ortos a romulo scirẽt.
etiã hoc fieri posse intelli¬
gentes. suppliciũ singulare
sanxerunt.
post cĩbricũ ⁊ theutonicuo
bellũ ⁊ qͥntũ marii c̃sulatũ.
quo status romani imꝑii iure
conseruatꝰ iudica tꝰ. sexto c̃su¬

Expanded text:
Lugius et Boiorix reges in acie ceciderunt. Claodicus et Cesorix capti sunt. Ita in his duobus mera mulierum multitudine, quae se suosque parvulos femineo furore, vi autem virili necaverunt. Igitur talem Marii triumphum Romanamque victoriam incredibile facinus, et numquam antea Romanis cognitum, Romae subito perpetratum, versa in horrorem ac moerorem tota Urbe, fuscavit. Poblicius siquidem Malleolus, servis adnitentibus, matrem suam interfecit. Damnatus parricidii, insculeum, in mare projectus est. Impleveruntque Romani et facinus, et poenam: unde et Solon Atheniensis decernere non ausus fuerat, dum fieri posse non credidit: et Romani, qui se ortos a Romulo scirent, etiam hoc fieri posse intelligentes, supplicium singulare sanxerunt. post Cimbricum et Teutonicum bellum et quintum Marii consulatum, quo status imperii Romani iure conseruatus iudicatur, sexto consu
Abbreviated transcription (Latin):
lio ⁊ apio claudio consulib.
fine conclusa s̃ duo bella fu¬
nestissima. sociale italicũ.⁊
quile sillanũ. Hȩc ꝑ annos
.x.tracta. plus quã centũ.L.¬
milia romanoꝵ consũpser̃:
Tantũq lectissimoꝵ uiroꝵ uer¬
nacłoꝵq militũ roma hoc ci¬
uili bello ꝑdidit. qͣntũ in ea
suꝑiore tp̃r cũ se iã adu̾sũ a¬
lexandrũ magnũ circũspice¬
ret. indiscretis ȩtatib censꝰ
inuenit Prȩtẽa iuiroᷤᷤ consula.¬

Expanded text:
lio et Appio Claudio consulibus lio et Appio Claudio consulibus fine conclusa sunt duo bella funestissima, sociale Italicum et ciuile Sullanum. haec per annos decern tracta plus quam centumilia Romanorum consumpserunt; tantumque leetissimorum uirorum uernaculorumque militum Roma hoc ciuili bello perdidit, quantum in ea superiore tempore, cum se iam aduersum Alexandrum Magnum circumspiceret, in discretis aetatibus census inuenit; praeterea uiros consula
Abbreviated transcription (Latin):
t̃fecto. ipse leuit uulneratꝰ.
ceruic̃e seruosuo p̾buit :
Carrinatẽ p̾torẽ. silla iugula¬
uit: Inde p̾neste ꝓfectus.
om̃s marianȩ militiȩ pͥncipeᷤ.
hoc ẽ legatos. questores. p̃fec¬
toᷤ. ⁊ tribunoᷤ. iussit occidi:
Põpeiꝰ carbonẽ a cossura insula
in egyptũ fugere conantẽ. in
sicilia ad se retractũ. cõplureᷤᷤ¬
q cũ eosocioᷤ eiꝰ occidit: Silla
dictator creatꝰ ẽ. ut dñatioĩs
⁊ crudelitatiᷤᷤ libido. honesti
p̃cipuiq nominiᷤ reu̾entia.
⁊ armaret᷑ ⁊ uelaret᷑ Põpeiꝰ.
in africã transgressꝰ. eruptio¬
ne circa uticã facta.X. ⁊ octo
milia hominũ int̾fecit Qͦ
bello domiti dux marianus.
dũ int pͥmos pugnat ocei¬
sus ẽ Idẽq pompeiꝰ hiertã
numidiȩ regẽ ꝑsecutꝰ. fugi¬
entẽ ab ogode bochi regis
copiis fecit. Quẽ continuo
billã reu̾sũ. tradito sͥ oppido
interfecit
Reatiᷤ itaq publio serui¬

Expanded text:
terfecto, ipse leuiter uulneratus terfecto, ipse leuiter uulneratus coruices seruo suo praebuit. Carrinatem praetorem Sulla iugulauit. inde Praeneste profectus omnes Marianae militiae principes, hoc est legatos quaestores praefectos et tribunoPompeius Carbonem a Cossura insula in Aegyptum fugere conantem, in Siciliam ad se retractum, et complures cum eo socios ejus occidit. Sulla dictator creatus est, ut dominationis et crudelitatis libido, honesti praecipuique nominis reverentia et armaretur et velaretur. Pompeius in Africam transgressus, eruptione circa Uticam facta, decem et octo millia hominum interfecit. Quo bello Domitius, dux Marianus, dum inter primores repugnat, occisus est. Idemque Pompeius Hiertam, Numidiae regem, persecutus, fugientem, a Bogudecopiis fecit: quem continuo Bullam reuersum tradito sibi oppido interfecit. Creatis itaque P. Serui
Abbreviated transcription (Latin):
pente nom̃ offendit. dũ se: tre¬
pidꝰ ad oꝑto capite foro sub¬
trait. int̾fectꝰ est S ne in
ipsiᷤᷤ qͥdẽ tabulis. fides ae finiᷤᷤ
maloꝵ uidebatur: Nãq alioᷤᷤ
quos ꝓscripserant iugula bãt
Alioᷤ aut̃ postquã iugulauerass
ꝓcribebant: Hec ipsiꝰ mortis
erat uia simplex aut una c̃¬
siqͥdẽ de caprili casa extractũ.
uinciri silla iussit: ductũq tranᷤ
tiberĩ ad lutatoriũ sepulchrũ ef¬
fossiᷤᷤ ocłis. m̃brisq minutatĩ de.¬
sectiᷤ. uł etiã fractiᷤᷤ: trucidari.
P ost hunc publiꝰ. letoriꝰ senator.
⁊ belnuleiꝰ tres uiri Occiso
marcomario. caput p̾neste
missũ. Quouiso. gaiꝰ mariꝰ
ultima desꝑatione correptꝰ.
uͥ a lucrecio obsidebat᷑. ne in
manꝰ incideret inimicoꝵ.
cũ telesino mutua morte con¬
currit: Dũq uiolentiꝰ ipse
in occurrentẽ manꝰ ad egit.
eirca suũ uulnꝰ manũ ꝑcu¬
tientiᷤ hebetauit: Ita eo in¬

Expanded text:
pente nomen offendit, dum se trepente nomen offendit, dum se trepidus adoperto capite. foro subtrahit, interfectus est. sed ne in ipsis quidem tabulis fides ac finis malorum uidebatur. namque alios quos proscripserant iugulabant, alios autem postquam iugulauerant proscribebant. nec ipsius mortis erat nia simplex aut una csiquidem de caprili casa extractum vinciri Sylla jussit, ductumque trans Tiberim ad Lutaciorum sepulcrum, effossis oculis membrisque minutatim desectis uel etiam fractis trucidari. post hunc P. Laetorius senator et Venuleius triumuir occisi. M. Marii caput Praeneste missum: quo uiso C. Marius ultima. desperatione correptus, ubi a Lucretio obsidebatur, ne in manus incideret inimicorum, cum Telesino mutua morte concurrit. dumque uiolentius ipse in concurrentem manus adigit, circa suum uulnus manum percutientis hebetauit. ita eo in
Abbreviated transcription (Latin):
Duodecĩ milia. sese dediderunt:
Reliquã multitudinẽ in fugã
u̾sam. insatiabiliᷤᷤ uictoꝵ quiũ
ira c̃cussit: Silla mox ut urbẽ¬
uictor intrauit. quatuor milia
hominũ qͥ sese ꝑ legatos dedi¬
derant. contra fas c̃traq fidẽ
datã. inermes securosq in¬
cã innocentes. s etiam ipsiꝰ
sillanȩ partiᷤ occisi s̃ Q uos
quẽq uł ira uł pda sollicita¬
bat. agitabant᷑ Igit᷑ cũctis
iã qd singłi timebant aꝑte
lȩ dix̃ Cũ qͥb tandẽ uicturi
sumͦ. si in bello armatoᷤᷤ. in pa¬
ce inermis occidimꝰ: Tunc
silla auetore lucio fursidio
pmipilare. pͥmꝰ in fam̃e illã
tabulã ꝓscriptionis indiã.
Prima ꝓscriptio octoginta
hominũ fuit. in quib .iiͦiͬi.
consules erant: Carbo. mariꝰ.
norbanꝰ. ⁊ scipio. ⁊ int eoᷤᷤ ser¬
toriꝰ. tẽ maxime ꝑtimescen¬
duᷤ. Itẽ alia cũ quingentis
nominib ꝓpͦsita ẽ. Q uã cũ
lollius quippe securꝰ nicħ sͥ
conscius legeret. ubi suũ re¬

Expanded text:
 sese dedidere, reliquam multitudinem in fugam versam insatiabilis victorum civium ira consumpsit. Sylla mox, ut Urbevictor intravit, tria millia hominum, qui se per legatos dediderant, contra fas et fidem datam, inermes securosque incam innocentes, sed etiam ipsius Sullanae partis occisi sunt, quos quemque uel ira uel praeda sollicitabat, agitabantur. igitur cunctis iam quod singuli timebant aperte lae dixit: cum quibus tandem uicturi sumus, si in bello armatos, in pace inermes occidimus? tunc Bulla auctore L. Fursidio primipilari primus infamem illam tabulam proscriptionis induxit. prima proscriptio octoginta hominum fuit, in quibus quattuor consulares erant Carbo Marius Norbanus et Scipio et inter eos Sertorius tunc maxime pertimescendus. item alia oum quingentis nominibus proposita est, quam cum Lollius, quippe securus nihilque sibi conscius. legeret, ubi suum re