comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut discant potentiam eiꝰ ꝑmiseriã: cuius
clem̃tiã ꝑbeneficia sentire noluerunt.
ransi trã tuã quasi flum̃ filia maris.
ñ est cingulum ultra tibi. Sicut inqͥt
fluuius siue ut in hebraico significantis
habetur riuulus. hoc enim dr̃ ior. faeli
transitur pede : ita & tu t̾rã tuã incapi¬
uitate ducta transibis o filia maris uel
quia insula es uel quia supra de te scripti
est. dixit mare. fortitudo maris. Non par¬
turiui & non peꝑi. Qđq infert. non est
cingulum ultra tibi: quem sensum haber
aptius simmachus docet. Non poteris ultua
resistere. idest non habebis uires. nec accu¬
Stos ad pugnandum lumbos: ut possis ad.¬
uersariis contraire. Ganum suamerte¬
dit suꝑ mare. conturbauit regna. Quis
extendit manũ: Haud dubiũ exipsa
sermonis continentia quin ds̃. de quo supͣ
dixit. Dñs ex ercituum cogitauit hoc it
detraheret suꝑbiã omĩs głȩ. Extendit

Expanded text:
ut discant potentiam ejus per miseriam, cujus ut discant potentiam ejus per miseriam, cujus clementiam per beneficia sentire noluerant. Transi terram tuam quasi flumen, filia maris: non est cingulum ultra tibi. Sicut, inquit, fluvius, sive ut in Hebraico significantius habet, rivulus, hoc enim dicitur IOR , facile transitur pede: ita et tu terram tuam, in captivitatem ducta, transibis, o filia maris, vel quia insula es, vel quia supra de te scriptum est: Dixit mare fortitudo maris, non parturivi, et non peperi. Quodque infert, non est cingulum ultra tibi, quem sensum habeat, apertius Symmachus docet, non poteris ultra resistere, id est, non habebis vires, nec accinctos ad pugnandum lumbos tuos, ut possis adversariis contraire. Manum suam extendit super mare, conturbavit regna. Quis extendit manum? haud dubium ex ipsa sermonis continentia quin Deus, de quo supra dixit: Dominus exercituum cogitavit hoc, ut detraheret superbiam omnis gloriae. Extendit
Abbreviated transcription (Latin):
opib auroq ac genmis. ac serico ac pur.¬
pura nitens regina sit cunctis gentib
estimata. Cuius negotiatores pͥn¬
cipes. institores eius incliti t̃rȩ. Miram̃
legatum pirri quondã dixisse de urbe
romana. Uide ciuitatẽ regum. Ecce
multũ ante illa tẽpora negoti atores
&e institores tyri. principes &e incliti
describuntur. ut ꝑhoc ostendat᷑ opulen¬
tiȩ magnitudo. cum negotiator tẏri
alterius urbis esse rex possit.
Sñs exercituum cogitauit hoc ut de¬
traheret suꝑbiam omĩs głȩ. &e ad igno.¬
miniam deduceret uniuersos inclitos
terrȩ. Qui supra int̾rogantis modo dixe¬
rat. quis cogitauit hoc supra tyrũ qͦndã
coronatam: nunc ipse respondet. Non
fatoꝵ ut stultiputant sic fila deducta
sunt. non fortunȩ cucurrit rota. sed dĩ
uidicio ce ipsius uoluntate ꝑfectum est
qui suꝑbis resistit & humilib dat grãm.¬
& cõmonet arrogantes conditionis suȩ.

Expanded text:
opibus, auroque et gemmis et serico ac puropibus, auroque et gemmis et serico ac purpura nitens, regina sit in cunctis gentibus aestimata. Cujus negotiatores principes, institores ejus inclyti terrae. Miramur legatum Pyrrhi quondam dixisse de urbe Romana, Vidi civitatem regum. Ecce multo ante illa tempora negotiatores et institores Tyri, principes et inclyti describuntur: ut per haec ostendatur opulentiae magnitudo, cum negotiator Tyri alterius verbis esse rex possit. Dominus exercituum cogitavit hoc, ut detraheret superbiam omnis gloriae: et ad ignominiam deduceret universos inclytos terrae. Quia supra interrogantis more dixerat: Quis cogitavit hoc super Tyrum quondam coronatam? Nunc ipse respondit: non fatorum, ut stulti putant, sic fila deducta sunt: non fortunae cucurrit rota, sed Dei judicio et ipsius voluntate perfectum est, qui superbis resistit, et humilibus dat graet commonet arrogantes conditionis suae,
Abbreviated transcription (Latin):
rus assirioꝵ. obsessos tyrios postquam
nullam spem euadendi uiderunt:
conscensis nauib fugisse cartaginem.
seu ad alias ionii egeiq maris insulas.
Unde ce inetechiel dicitur. Merces non
est reddita ei neq exercitui eius de ty¬
ro. eoquod om̃s urbis opes translatȩ sint.
rit. N unquid non hȩc ura est quȩ
gloriabatur a dieb pristinis in antiqui¬
tate sua: Arguit suꝑbiȩ tyrum quod
in conditione suȩ antiquitatis sit głata.
& non respexerit ad dm̃. sed nomĩna
patrum recolens. se ȩt̾̃nam putauerit.
Iucent eam pedes sui longe ad pere.¬
grinandũ. Eos dicit qui in urbe reman.¬
serant. Captiui ducti sunt in babilonẽ.
Quis cogitauit hoc suꝑ tyrum quon¬
dam coronatam: Rursum lege ezechiel:
& quantȩ głȩ tyrus fuerit. ex pͥncipis
eiꝰ lamentatione cognosces. Coronatam
uocat. qđ sicut rex int̾ plurimã homi¬
num multitudinẽ ornatũ dia demate
gerit caput: ita tyrus fulgens &e excelsa

Expanded text:
riis Assyriorum, obsessos Tyrios postquam riis Assyriorum, obsessos Tyrios postquam nullam spem evadendi videbant, conscensis navibus fugisse Carthaginem, seu ad alias Ionii Aegaeique maris insulas. Unde et in Ezechiel dicitur: Merces non est reddita ei, neque exercitui ejus de Tyro ; eo quod omnes urbis opes translatae sint rint. Numquid non haec vestra est, quae gloriabatur a diebus pristinis in antiquitate sua? Arguit superbiae Tyrum, quod in conditionis suae antiquitate sit gloriata, et non respexit ad Deum: sed nomina patrum recolens, se aeternam putaverit. Ducent eam pedes sui longe ad peregrinandum. Eos dicit, qui in urbe remanserant, et captivi ducti sunt in Babylonem. Quis cogitavit hoc super Tyrum quondam coronatam? Rursum lege Ezechiel , et quantae gloriae Tyrus fuerit, ex principis ejus lamentatione cognosces. Coronatam vocat eam, quod sicut rex inter plurimam hominum multitudinem ornatum diademate erigit caput: ita Tyrus fulgens et excelsa
Abbreviated transcription (Latin):
enutriui iuuenes. nec ad incrementũ ꝑdu-¬
xi uirgines. Dixi supra coloniã si donior
esse tyrum. Audi gͥ mat̾ cuncta simul
contra filiam tuam maria conclamantia
& quodã modo uocem emittentia. atq ꝑ
naturã loqui non ualentia. Frustra diui¬
tias comparaui. sine causa de toto orbe
tyro opes contuli. Illa diues. illa luxuri¬
osa &e popłor quondã gaudens multi¬
tudine in qua nascebatur turba morta¬
lium. caterua pueroꝵ. uiuentutis exa¬
mina. cuius plateę uirginum & infanti¬
ũ. ac iuuenum. & pulchrarũ lusib puel
larũ ꝑstrepebant: nunc ad solitudinem
solenne est. Cum auditũ fuerit
in egẏpto : dolebunt cum audierint de
tyro. Hoc ꝑspicuũ ẽ. qđ egyptii postqͣm
audierunt potentissimã & uicinã gentẽ
longa obsidione deletã: sciant etiã sibi
interitum ꝓpinquare. Transite maria.
ululate qui habitatis in insula. Et rur.¬
sum ꝓmare tharsis septuaginta carta¬
ginem transtulerunt. Legimꝰ in histo¬

Expanded text:
enutrivi juvenes, nec ad incrementum perduxi virgines. Dixi supra coloniam Sidoniorum esse Tyrum. Audi igitur, mater, cuncta simul contra filiam tuam maria clamantia, et quodammodo vocem emittentia, quae per naturam loqui non valent: frustra divitias comportavi: sine causa de toto orbe in Tyrum opes contuli: illa dives, illa luxuriosa, et populorum quondam gaudens multitudine, in qua nascebatur turba mortalium, caterva puerorum, juventutis examina, cujus plateae virginum, et infantium, ac juvenum, et puellarum lusibus perstrepebant: nunc ad solitudinem us mutis solemne est. Cum auditum fuerit in Aegypto; dolebunt cum audierint de Tyro. Hoc perspicuum est, quod Aegyptii postquam audierint potentissimam, et vicinam gentem, longa obsidione deletam, sciant etiam sibi interitum propinquare. Transite Maria, ululate qui habitatis in insula. Rursum pro mari et Tharsis LXX Carthaginem transtulerunt. Legimus in histo
Abbreviated transcription (Latin):
uirũ aduersus ꝓximũ suũ. & filiam
contra matrẽ suã. & nurum contraso.¬
crũ suam. & inimici hominis domesti.¬
ci eiꝰ. Et rursum in alio loco. Erunt di¬
uisi duo intres: & tres in duo. Pat̾ con¬
tra filiũ. & mat̾ contra filiã suã. nurus
contra socrũ suã. Et dirũpet᷑ sp̃s
ȩgypti in uiscerib eius. & consiliũ eius
precipitabo. Et int̾rogabunt simula¬

Expanded text:
suum, et filiam contra matrem suam, et nurum contra socrum suam, et inimici hominis domestici ejus . Et rursum in alio loco: Erunt divisi duo in tres, et tres in duo: pater contra filium, et mater contra filiam, et nurus contra socrum . Et disrumpetur spiritus Aegypti in visceribus ejus, et consilium ejus praecipitabo: et inter
Abbreviated transcription (Latin):
panib occurrite fugienti. & quasi erpsi¬
na dnĩ imꝑatiuo modo legimus: ibe¬
breo sic legi posse affirmant̃. Qui habe¬
in terram austri cum panib occurres
fugienti. ut cum ds̃ eis dixerit occur¬
tes sitienti ferte aquam: illi inimican

Expanded text:
panibus occurrite fugienti: et quasi ex persopanibus occurrite fugienti: et quasi ex persona Domini imperativo modo legimus, in Hebraeo sic legi posse affirmant: Qui habitant terram Austri, cum panibus occurrerunt fugienti; ut cum Deus eis dixerit, occurrentes sitienti ferte aquam, illi inimica mente
Abbreviated transcription (Latin):
aquas. Tantus enim feruor est solis. ut
nisi subueneritis: in solitudine ꝑeant.
Et non solũ aquã. sed & panes ferte fugi¬
entib: ut quos confecit obsidio. ur̃a
clementia releuet. Simulq reddit
causas. quare hȩc imperet fieri dicens.
Fugerunt babilonium gladium. fugrin
arcus elamitarum. fuger̾ imminens pi¬
lium. Nec despiciatis iniseros. cito uenit
&e urã captiuitas. Quomodo enĩ ueloa
mercennarii annus est & omnẽ labort
breuẽ putat. dum ad desideratã meni
ꝑueniat: sic uniuersa gła filioꝵ ceda
auferetur a uobis. & sag̾itȩ ur̃e contt¬
rentur. & paruus remanebit numeru
pugnatoꝵ. Quidam uolunt ex eoqͥd
dr̃ adhuc in uno anno &e auferet᷑ onĩs
gła cedar. non babiloniam captiuitat̃
prȩdicari de qua & ieremias loquitur
sed assirioꝵ. qui post unum annum uabt.¬
tionis iudaicȩ sarracenos latissime psent
sunt. Illum prȩt̾ea locum in quo nos tra¬
stulimꝰ. qui habitatis terram austri cun

Expanded text:
aquas: tantus enim fervor est solis, ut aquas: tantus enim fervor est solis, ut nisi subveneritis, in solitudine pereant: et non solum aquas, sed etiam panem ferte fugientibus, ut quos confecit obsidio, vestra clementia relevet. Simulque reddit causam quare haec imperet fieri, dicens: fugerunt Babylonium gladium, fugerunt arcus Elamitarum, fugerunt imminens praelium. Nec despiciatis miseros: cito veniet et vestra captivitas. Quomodo enim velox mercenarii annus est, et omnem laborem brevem putat, dum ad desideratam mercedem perveniat: sic universa gloria filiorum Cedar auferetur a vobis, et sagittae vestrae conterentur, et parvus remanebit numerus pugnatorum. Quidam volunt ex eo quod dicitur, adhuc in uno anno, et auferetur omnis gloria Cedar, non Babyloniam captivitatem praedicari, de qua et Jeremias loquitur, sed Assyriorum, qui post unum annum vastationis Judaicae, Saracenos latissime persecuti sunt. Illum praeterea locum, in quo nos transtulimus: Qui habitatis terram Austri, cum
Abbreviated transcription (Latin):
omis gła cedar: & imminuto sagittarior
numero qua maxime pollent arte pu-¬
gnandi: cȩteri qui fugerint remanebunt.
Quia intelleximus qd sit cȩdar. quȩ ara¬
bia. & quȩ asor: uideamus isaias ꝓpha
quiddicat. In saltu aduesꝑam dormie.¬
tis. in semitis dodanim. Uerbũ arab ut
sepe iam diximus. & uesꝑ. & arabia. &
Et ꝓeo quod nos iuata septuaginta tran¬
stulimus dormietis: potest int̾ ptari
morabimini siue habitatis. hoc est aulis¬
thesethe quod hebraice dr̃ thalinu.
Dodanim quoq. in ꝓpinquos uertitur ce
cognatos. Itaq predicitur nunc iudeis
qui obsidionẽ babiloniam effugere potu¬
erint. & de totius ꝓuintię uastitate ad
herenum transire uicinam: qđ habitatu.¬
risint in solitudine arabiȩ. initinere qͦd
ducit ad fratres. Rursumq adismahe¬
litas sermo conuertitur. & eos admiscđiã
cohortatur. Currite. & lassis fr̃ib ac
piclitantib ardore sitis obuiam ferte

Expanded text:
omnis gloria Cedar: et imminuto sagittariorum omnis gloria Cedar: et imminuto sagittariorum numero, quia maxime pollent arte pugnandi: caeteri qui fugerint, remanebunt. Quia intelleximus quae sit Cedar, et quae Arabia, quaeque Asor, videamus Isaias propheta quid dicat: In saltu ad vesperam dormietis, in semitis Dodanim. Verbum ARAB , ut saepe jam diximus, et vesper, et Arabia, et Et pro eo quod nos juxta LXX transtulimus, 219 dormietis, potest interpretari, morabimini, sive habitabitis, hoc est αὐλιθήσεσθε, quod Hebraice dicitur THALINU  . DODANIM   quoque in propinquos vertitur et cognatos. Itaque praedicitur nunc Judaeis, qui obsidionem Babyloniam effugere potuerint, et de totius provinciae vastitate ad eremum transire vicinam, quod habitaturi sint in solitudine Arabiae in itinere quod ducit ad fratres. Rursumque ad Ismaelitas sermo convertitur, et eos ad misericordiam cohortatur: currite, et lassis fratribus ac periclitantibus ardore sitis, obvii ferte
Abbreviated transcription (Latin):
in direptionem. & multitudo ium̃toꝵ
in prȩdam. Et disꝑgam eos in omnem
uentum. qui sunt atconsi in coma. & ex
omi confinio eor adducam interitum
suꝑ eos ait dñs. Eritq asor habitaculũ
draconum. deserta in ȩt̃nũ. Non mane.¬
bit ibi uir: ned incolet eam filius ho¬
minis. Totum ꝓpħȩ destimoniũ de ie.¬
remia posui. ut quȩ sit cedar indubi¬
tanter intelligas. Et considera. quomͦ
isma elitarum hoc̃sarracenoꝵ ꝓ prie
gentem descripserit. qui habitant inten
toriis. qui quas nax compulerit sedes
tenent. quib armenta sunt & pecora
sed insolitudinc habitant. Et hi gͦ a babi¬
lonus deleti sunt: eoqd asor cuutatem
quȩ metropolis gentis illius in heremo
fuit usq ad solum subuerterint. Et tam
cum camelor &e ouium greges capti sunt
non omĩs gentis illius significatur inte.¬
ritus eo quod dromedariis camelis centũ
& amplius milia uno die ꝑuastã solitu.¬
dine fugere soleant. Auferetur inquit

Expanded text:
in direptionem, et multitudo jumentorum in direptionem, et multitudo jumentorum in praedam. Et dispergam eos in omnem ventum qui sunt attonsi in comam: et ex omni confinio eorum adducam interitum super eos, ait Dominus: eritque Asor habitaculum draconum deserta in sempiternum; non manebit ibi vir, nec incolet eam filius hominis . Totum prophetiae testimonium de Jeremia posui, ut quae sit Cedar, indubitanter intelligas. Et considera quomodo Ismaelitarum, hoc est, Saracenorum proprie gentem descritoriis, qui ubicumque nox compulerit sedes tenent, quibus armenta sunt et pecora sed in solitudinloniis deleti sunt, eo quod Asor civitatem, quae metropolis gentis illius in eremo fuit, usque ad solum subverterint: et tamen cum camelorum et ovium greges capti sunt non omnis gentis illius significatur interitus, eo quod dromedariis camelis centum et amplius millia uno die per vastam solitudinem fugere soleant, Auferetur, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
geneseos docet. ex ismael cedar & aga-¬
renos qui ꝑuerso nomine sarraceni uo.¬
cantur esse generatos. Hi ꝑtotã habitant
solitudinem. De quib puto & poetam
dicere. lateq uagantes barchei
& supra dictum uolum̃. contra faciem
omnium fr̃m suor habitabit: eoqđ latis¬
sima heremus ab india ad mauritaniã
usq tendatur. & ad antiquũ oceanum.
Qđ puto ieremiȩ titulum sonare adcedar
&e ad regna asor quȩ ꝑcussit nabucho¬
donosorꝰ rex babilonis. Statimq sequit᷑
Hȩc dicit dñs. Surgite. & ascendite ad
cedar: & uastate filios orientis. Taberna.¬
cula eoꝵ & greges eor capient. pelles
eoꝵ. &e omĩa uasa. & camelos tollent sibi
Et iterum. Iniuit enĩ contra uos nabucho¬
donosor rex babilonis consilium. &e co¬
gitauit aduersus uos cogitationes. Surgite
ce ascendite ad gentẽ quietã. & confident̃
habitantẽ ait dñs. Non hostia. non uectes
eis. Soli habitant. & erunt cameli eors

Expanded text:
Geneseos docet ex Ismael Cedar et AgaGeneseos docet ex Ismael Cedar et Agarenos, qui perverso nomine Saraceni vocantur, esse generatos. Hi per totam habitant solitudinem, de quibus puto et poetam dicere, Lateque vagantes Barchaei. Et juxta supradictum volumen « contra faciem omnium fratrum suorum habitabit. » eo quod latissima eremus ab India ad Mauritaniam usque tendatur et Atlanticum oceanum. Quod puto Jeremiae titulum sonare ad Cedar et ad regna Asor, quae percussit Nabuchodonosor rex Babylonis ; statimque sequitur: Haec dicit Dominus, surgite et ascendite ad Cedar, et vastate filios Orientis: tabernacula eorum, et greges eorum capient, pelles eorum et omnia vasa, et camelos tollent sibi : et iterum: Inivit enim contra vos Nabuchodonosor rex Babylonis consilium, cogitavit adversus vos cogitationes. Surgite et ascendite ad gentem quietam, et confidenter habitantem, ait Dominus: non ostia, non vectes eis: soli habitant. Et erunt cameli eorum
Abbreviated transcription (Latin):
nomine romanos existimant demonstra¬
I Duma aut̃ : interp̃tatur silentium.
Onus in arabia. Insaltu aduesꝑam dor.¬
muetis: insemitis dodanim. Occurrentes
sitienti ferte aquam. Qui habitatis t̾ram
austri. cum panib occurrite fugienti.
lsice enĩ gladior fugerunt. a facie gla¬
dumminentis a facie arcus ertenti. a
sue grauis proelii. Quia hȩc dic̃ dñs
Iad me Adhuc in anno uno quasi in anno
mercennarii. & auferetur omĩs gła cedar:
S&e reliquiȩ numeri sagittarior fortium
de filiis ced ar imminuent᷑. Dñs enĩ ds̃
isrł locutus est. Quȩrenti mͥ &e du cum
deliberatione tractanti quȩ esset arabia
ad quam ꝓpheticus sermo dirigit᷑. utrũ
moabitȩ. an ammonitȩ. & idumei cun¬
ctȩq aliȩ regiones quȩ nunc arabia
nuncupant᷑: occasionẽ tribuit in hac
eadem uisione quod sequit᷑. auferetur
omĩs gła cedar & reliquiȩ numeri sagit.¬
tarioꝵ fortium de filiis cedar imminuen.¬

Expanded text:
nomine Romanos existimant demonstranomine Romanos existimant demonstrari: Duma autem interpretatur silentium. ONUS IN ARABIA. In saltu ad vesperam dormietis, in semitis Dodanim. Occurrentes sitienti ferte aquam, qui habitatis terram Austri, cum panibus occurrite fugienti. facie enim gladiorum fugerunt a facie gladii inminentis a facie arcus extenti a facie gravis proelii quoniam haec dicit Dominus ad me adhuc in uno anno quasi in anno mercennarii et auferetur omnis gloria Cedar et reliquiae numeri sagittariorum fortium de filiis Cedar imminuentur: Dominus enim Deus Israel locutus est. Quaerenti mihi et diu cum deliberatione tractanti quae esset Arabia, ad quam propheticus sermo dirigitur, utrum Moabitae, an Ammonitae, et Idumaei, cunctaeque aliae regiones, quae nunc Arabia nuncupantur, occasionem tribuit in hac eadem Visione quod sequitur: Auferetur omnis gloria Cedar, et reliquiae numeri sagittariorum fortium de filiis Cedar imminuen
Abbreviated transcription (Latin):
urrat gͦ nunc dñs. Qui obsidetur inseir
& abhõstib cingit᷑: meũ implorat auxi.¬
lum &e dic̃. O custos isrł qui popłm tuũ
tueris custodia sempiterna. & quasi in no.¬
ste illis dormientib uigilas ne hostis
irrumpat. quare & nos qui de eiꝰ germine
sumus ñ simili clementia ꝓtegis : Quib
ego custos uigilq respondeo. de quoscri¬
ptum est. ñ dormitabit neq dormiet qͥ
custodit isrł. Uenit mane popło meo. &
nor genti idumeor. Illis prȩbebo lumen.
ios intenebris derelinquã. Uel certe ita.
Uent lux nocte transacta. Si meũ inuoca¬
tis auxilium. & estis de stirpe seruimei
abralam: nolite me tantum in necessita-¬
tib quȩ rere. sed toto ad me animo con¬
uertimini. Uenite. & suscipiã poenitentes.
Hoc uirta historiam dictũ sit. Ceterũ ꝓpt̃
or ꝓduma Romam legunt. uolentes ꝓ.¬
phetiam contra regnũ romanũ dirigi
friuola ꝑsuasione. qua semꝑ inidumeȩ

Expanded text:
Narrat ergo nunc Dominus: qui obsidetur in Seir, Narrat ergo nunc Dominus: qui obsidetur in Seir, et ab hostibus cingitur, meum implorat auxilium, et dicit: o custos Israel, qui populum tuum tueris custodia sempiterna, et quasi in nocte, illis dormientibus, vigilas, ne hostis irrumpat; quare et nos qui de ejus semine sumus, non simili clementia protegis? Quibus ego custos vigilque respondeo, de quo scriptum est: Non dormitabit neque obdormiet qui custodit Israel . Venit mane populo meo, et nox genti Idumaeorum; illis praebebo lucem, vos in tenebris derelinquam. Vel certe ita: venit lux nocte transacta; si meum invocatis auxilium, et estis de stirpe servi mei Abraham, nolite me tantum in necessitatibus quaerere, sed toto ad me animo convertimini. Venite, et suscipiam poenitentes. Hoc juxta historiam dictum sit: caeterum proppro Duma, Romam legunt, volentes prophetiam contra regnum Romanum dirigi, frivola persuasione, qua semper in Idumaeae
Abbreviated transcription (Latin):
quippe. int̾p̃tat᷑ hispidus ce pilosus qd
esau fuit. In abdia ꝓpħa pleniꝰ suꝑ hane
gentẽ a nobis disputatũ est: in qͦ necesse
fuit ueterẽ historiã reuoluere. & eteili¬
elis ieremiȩq easdẽ in testimoniũ tra¬
here uisiones & maxime ꝓphetiam
contra montẽ seir. Et illud de psalmis
In idumeam extendã calciamentũ mei
Et alibi. Tabernacula idumeor & isma
ce suꝑ quattuor non auersabor eun
eoquod ꝑsecutus sit in gladio frẽmsuũ.
& uiolauerit miscdiam suam. siue sicut
smmachus transtul it uiscerasua. quod
aduersus cognatos popłos ausus sit dimi¬
are & hostili odio dissidere. Fuit autẽ
montib seir. Hanc ut metropolim uxta
ramem suꝑior uisionũ. abassiriis siue
Anabuchodonosor exxpugnatã esse cre.¬
amus memoremq pristini generis qđ
de abraham &e isa ac sit stirpe generata
implorasse auxilium dĩ. & necessitate
cogente illius clementiam flagitasse.

Expanded text:
quippe interpretatur hispidus et pilosus, quod quippe interpretatur hispidus et pilosus, quod Esau fuit. In Abdia propheta plenius super hac gente a nobis disputatum est: in quo necesse fuit veterem historiam revolvere, et Ezechielis Jeremiaeque easdem in testimonium trahere Visiones, et maxime prophetiam contra montem Seir . Et illud de Psalmis: In Idumaeam extendam calceamentum meum. Et alibi: Tabernacula Idumaeorum et Iet super quatuor non aversabor eum, eo quod persecutus sit in gladio fratrem suum, et violaverit misericordiam suam , sive, ut Symmachus transtulit, viscera sua, quod adversus cognatos populos ausus sit dimicare, et hostili hodio dissidere. Fuit autem montibus Seir. Hanc ut metropolim, juxta ordinem superiorum Visionum, ab Assyriis, sive a Nabuchodonosor expugnatam esse credimus, memoremque pristini generis, quod de Abraham et Isaac sit stirpe generata, implorasse auxilium Dei, et necessitate cogente, illius clementiam flagitasse.
Abbreviated transcription (Latin):
uerba illius resonarunt. Quidam putat
sed male hoc ñ ad ierłm sed ad babilon
dici. de qua &e supra dixerat. babilondi.¬
lecta mea posita es mͥ inmiraculũ. & ũ.
sensũ. Quȩ contriuisti me eris ce ipsa con¬
trita. ñ meo sermone sed dñi potestat.
qui tibi hȩc uentura pͣnunciat. Quid sibi
aut̃ uoluerint in hoc loco septuaginta
interp̃tes. qui ꝓleone qui hebraicẽ ared
dr̃ uriam transtulerunt: ñ satis intel¬
ligo. prȩsertim cum supra dictus sacens
brias qui uocatur in testimoniũ alii
litteris scriptꝰ sit. Onus duma¬
.
Ad me clamat ex seir. Custos qui de no-¬
cte. custos qui de nocte. Dixit custos.
Uenit mane & nox. Si quęritis quęrit
conuertimini & uenite. Pro duma septia
ginta idumeam ponunt. Est aut̃ dumnĩ
nͦ tota idumeȩ ꝓuintia. sed quȩdã eire.
gio quȩ austrum uergit. & aburbe pali.¬
stina quȩ hodie dr̃ eleutheropolis uigut
distat milib. iuxta quã sunt montes
seir: sumpto ab auctore nomine. Seir

Expanded text:
meum illius verba resonarunt. Quidam putant, sed male, hoc non ad Jerusalem, sed ad Babylonem dici, de qua et supra Babylon dilecta mea posita est mihi in miraculum; et esse sensum: quae contrivisti me, eris et ipsa contrita, non meo sermone, sed Domini potestate, quae tibi haec ventura praenuntiat. Quid sibi autem voluerint in hoc loco LXX interpretes, ut pro leone, qui Hebraice dicitur ARIA , uriam transtulerint, non satis intelligo, praesertim cum supradictus sacerdos Urias, qui vocatur in testimonium, aliis litteris scriptus sit. Onus Duma. Ad me clamat ex Seir: custos, quid de nocte? custos, quid de nocte? Et dixit custos, venit mane et nox: si quaeritis, quaerite, convertimini, venite. Pro Duma, LXX Idumaeam ponunt. Est autem Duma non tota Idumaea provincia, sed quaedam ejus regio quae ad Austrum vergit, et ab urbe Palaestinae, quae hodie dicitur Eleutheropolis, viginti distat millibus: juxta quam sunt montes Seir, sumpto ab auctore nomine; Seir
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ. in romano imꝑio. unũ facta sunt
omia. Doctus lector ueteres reuoluat histo¬
nas. & ab euphraten usq ad tigrim omnẽ
inmedio regionẽ assirioꝵ fuisse cognoscat
Engo quos uet̾eres assirios: nunc nos uocamꝰ
sirios a parte totum appellantes. Qd aut̃
dum quod romanȩ legiones siro instructȩ
milite ȩgyptũ custodiant. aut qđ utriusq
iontis int̾ sẽ cõmercia sint & abundantiã
grpti sirȩ suscipiant ciuitates: sic̃ ẽ con¬
tario palestinȩ &e phenicis bonis egẏptus
irrigatur. Quidam nr̃oꝵ male hȩt ad
mille annos referunt. & more uidaico
iconsumationẽ mundi futura ꝓnunci¬
ant quando anti xp̃c de assiriis ueniens
egyptũ ethiopiãq possederit. In die
illa erit isrł t̃cius in egyptus & assirio
benedictio in medio t̾rȩ. cui benedix it
dns exerctuum dicens. Benedictus popłs¬

Expanded text:
tionem: in Romano autem imperio unum facta sunt tionem: in Romano autem imperio unum facta sunt omnia. Doctus lector veteres revolvat historias, et ab Euphrate usque ad Tigrim, omnem in medio regionem Assyriorum fuisse cognoscat. Ergo quos veteres Assyrios, nunc nos vocamus Syros, a parte totum appellantes. Quod autdum, quod Romanae legiones Syro instructae milite Aegyptum custodiant, aut quod utriusque gentis inter se commercia sint, et abundantiam Aegypti Syriae suscipiant civitates, sicut econtrario Palaestinae et Phoenicis bonis Aegyptus irrigetur. Quidam nostrorum male haec ad mille annos referunt, et more Judaico in consummatione mundi futura pronuntiant, quando Antichristus de Assyriis veniens, Aegyptum Aethiopiamque possederit. In die illa erit Israel tertius Aegyptio et Assyrio, benedictio in medio terrae, cui benedixit Dominus exerc
Abbreviated transcription (Latin):
uent. Respondeant uidei. Lege p̃ceptũ:
ut altare ñ fiat nisi in loco uno quẽ elege¬
rit dñs ds̃. & hostiȩ tantum a sacerdotib
leuitici generis immolent᷑. & ecce
isaias aꝑte docet qđ egẏptii cognoscant
anm &e colant eum. &e hostias &t munita
offerant. & uota uoueant atq ꝑsoluant.
S ittptui sacerdotium habent: implet᷑ &
milis pausi testimonium dicentis. Trans.¬
lato sacerdotio: necesse est ut legis transla¬
tiosiat. Et ꝑcutiet dñs ȩgyptũ plaga:
asinabit eam. Ꝙ conuertentur ad dnm̃
e platabitur eis. & sanabit eos. Quẽ enĩ
ailigit dñs corripit. castigat aut̃ omnẽ
filum quẽ recipit. Persecutio aut̃ non ad
necationẽ credentium. sed ad ꝓbationem
ptinet & coronam.ndie illa erit
ua de egypto in assirios. & intrabit assi¬
nus inegyptũ. & ȩgyptus in assirios. &
sruient᷑ egyptii assur. Ante aduentum
ipi. unaquaq gens suum habebat regẽ.
& de alia ad aliam nullus ire poterat na¬

Expanded text:
lvent. Respondeant Judaei: Lege praeceptum est, lvent. Respondeant Judaei: Lege praeceptum est, ut altare non fiat nisi in loco uno quem elegerit Dominus Deus, et hostiae tantum a Sacerdotibus Levitici generis immolentur . Ecce Isaias aperte docet quod Aegyptii cognoscant Dominum, et colant eum, et hostias, et munera offerant, et vota voveant atque persolvant. Si Aegyptii sacerdotium habent, impletur et in illis Pauli testimonium dicentis: Translato sacerdotio, necesse est ut legis translatio fiat . Et percutiet Dominus Aegyptum plaga, et sanabit eam: et convertentur ad Dominum, et placabitur eis, et sanabit eos. Quem enim diligit Dominus, corripit, castigat autem omnem filium quem recipit. Persecutio non ad negationem credentium, sed ad probationem pertinet, et coronam. In illa die erit via de rius Aegyptum, et Aegyptus in Assyrios, et servient Aegyptii Assur. Ante adventum Christi unaquaeque gens suum habebat regem, et de alia ad aliam nullus ire poterat na
Abbreviated transcription (Latin):
&e nr̃i de xp̃i aduentũ intelligiuolunt.
Sed illi uota sua differunt in futurũ nos
quasi iam transacta retinemus. Diẽ aut
ꝓtempore accipe. Quanquã subonia ios¬
ephus hȩc facta contendat. qui ꝓfugis
inegyptum cum turba plurima iuden
edificauit templum &e altare. & ꝓpheui
xp̃i cassare conatus est. Ita aut̃ unum
altare dr̃. quomodo una fides. unũ bapti¬
ma. & una eccłia. Et titulus iuxta t̾m¬
supra uixta tropolicã intelligentiã t̾u
uida egẏpto formidabilis suie soleni
uetꝰ intelligitur testam̃tũ : sic &e titulis
in t̾minũ ȩgypti. euangelioꝵ historia
demonstratur. Deniq iungit. Et erit
ptus contra egyptios. & pugnante uiro
contra fremsuum. & ciuitate contra cut¬
tẽ dimicante. cum ꝑsecutionis tempus in¬
lingua nr̃a sonat. Et cognoscet᷑ dñs ab
egyptiis & cognoscent eum. siue ꝑsecuto¬
res qui fuerint suꝑati. siue credentes pi¬
senti auxilio liberati. & colent eũ in hostid
& munerib. uotaq uouebunt dño & sa¬

Expanded text:
e Christi adventu intelligi volunt; sed illi vota sua differunt in futurum, nos quasi jam transacta retinemus. Diem autem pro tempore accipe: quamquam sub Onia Josephus haec facta contendat, qui profugus in Aegyptum, cum turba plurima Judaeorum aedificavit templum, et altare, et prophetiritate conatus est. Ita autem unum altare dicitur, quomodo una fides, et unum baptisma, et una Ecclesia. Et titulus juxta termsupra juxta Tropologicam intelligentiam terra Juda Aegypto formidabilis, sive solemnis, vetus intelligitur Testamentum: sic et titulus in terminis Aegypti, Evangeliorum historia demonstratur. Denique jungit: Et erit ptiis contra Aegyptios, et pugnante viro contra fratrem suum, et civitate contra civitatem dimicante: cum persecutionis tempus inlingua nostra sonat. Et cognoscetur Dominus ab Aegyptiis, et cognoscent eum, sive persecutores qui fuerint superati, sive credentes praesenti auxilio liberati. Et colent eum in hostiis et muneribus, votaque vovebunt Domino et so
Abbreviated transcription (Latin):
gelicam disciplinam capiebant honel
inꝑditionem. & stulta sapientia tent.¬
bant retia &e sagenas quib ꝑditos inta¬
rent confusi sunt. & nullus aut raris
in egypti terra ultra capiatur. Hocoꝑ
uidemus expletũ. in qua ȩccłarũ ti¬
phea consurgunt. & in ania ȩgypti
idola corruerunt. Stulti princu
taphneos. sapientes consiliarii pharao
dederunt consilium insipiens. Quomeds
dicetis pharaoni filius sapientiui ege hils
regum antiquorum: Ubi sunt nunc sapi.¬
nii dtulti facti sunt principes taphneos.
emnartuerunt principes mempheos: dece¬
uint egyptum. angulũ popłoꝵ eiꝰ. Taph¬
nem metropolim fuisse egypti. & psalmi¬
sta declarat. qđ ibi moyses multa signa
sent. quȩ in exodo describunt᷑. Posuit in

Expanded text:
Apostolicam disciplinam capiebant homines Apostolicam disciplinam capiebant homines in perditionem, et stulta sapientia texebant retia et sagenas, quibus perditos irretirent, confusi sunt, et nullus aut rarus in Aegypti terra sit talis piscator. Hoc opere videmus expletum, quod Ecclesiarum tropaea consurgunt, et in omni Aegypto idola corruerunThaneos, sapientes consiliarii Pharaoni dederunt consilium insipiens. Quomodo dicetis Pharaoni: Filius sapientium ego, filius regum antiquorum? Ubi sunt nunc sapiincipes Taneos, emarcuerunt principes Mempheos: deceperunt Aegyptum angulum populorum ejus. Tanim metropolim fuisse Aegypti, et Psalmista declarat, quod ibi Moyses multa signa fecerit, quae in Exodo describuntur: Posuit in
Abbreviated transcription (Latin):
qđ supra legimus. desertum faciet dñs ni¬
re egypti. & rursum. ummnitcet dũs mun
suam suꝑ fluuium egypti uiolentũ. ꝙ.
ꝑcutiet eum in septe uallib. ita ut ptei¬
seat eum quis calciato pede: quoscilie
omĩs error egyptiarum aquarũ. & ari
acciꝑe ñ mare magnum significari s
lacum mareoteneum. qđ scriptura as
congregationes. Apellet maria. Posuir
& yꝑbolice dicta intelligi. Qđq sequit̃
nudabitur alueus riui a fonte suo. de.¬
scribit qđ & riuus &e fons arescant simul
Et merebunt piscatores. & lugebunt iñ
mittentes in flumen hamũ. & ex pances
rete suꝑ faciem aquȩ marcescent. Con¬
dentur qui oꝑabantur linũ. plectento
& texentes subtilia. Et erunt irriguat
flaccentia. om̃s qui faciebant lacunas il
capiendos pisces. Et hoc duplicit̾ accpe
qđ uastata egypto & cuncta ꝓuintia
ariditate siccata mereant piscatores. &e
lugeant qui influmen mittebant hanĩ
&e qui oꝑabantur retia ac sagenas. & te
ꝑuersi generis piscatores qui contrac

Expanded text:
tum faciet Dominus mare Aegypti. Et rursum: Immittet Dominus manum suam super fluvium Aegypti violentum, et percutiet eum in septem vallibus, ita ut pertranseat eum quis calceato pede: quod scilicet omnis error Aegyptiarum aquarum, et artaccipere, non mare magnum significari, sed lacum Mareotiden, eo quod Scriptura omnes congregationes aquarum appellet maria. Possunt et hyperbolice dicta intelligi. Quodque sequitur: Nudabitur alveus rivi a fonte suo, describit quod rivus et fons arescant simul. Et moerebunt piscatores, et lugebunt omnes mittenrete super faciem aquae marcescent confundentur qui operabantur linum pectentes et texentes subtilia: et erunt irrigua ejus flaccentia: omnes qui faciebant lacunas ad capiendos pisces. Et hoc dupliciter accipe, quod vastata Aegypto, et cuncta provincia ariditate siccata, moereant piscatores, et lugeant qui in flumen mittebant hamum, et qui operabantur retia ac sagenas, et temnes perversi generis piscatores, qui contra
Abbreviated transcription (Latin):
Iñs mandauit aduersum chana an. u
contereret fortes eiꝰ. Ostendit qđ sit mu
suꝑ quod extendit dñs manum suam dis
ras. maximeq euangelium. ubi sirophe¬
nissa interpellans ꝓ̃filia egreditur de
terra chanaan. & dicitur mulier chana¬
nea. Simulq quia dixerat. extendit
manumsuam: ne oꝑantẽ membris &
officio corporali crederes dm̃. adiecit
mandauit. ut dĩ fecisse iussisse sit.
Et dixit. Non adicies ultra ut glorios
calumniã sustinens. uirgo filia sidonis.
Incethim consur gens trans freta. ibi qͥq¬
here suꝑbiam omĩs głe. qui mandauit
aduersum chanaan ut contereret foras
eius: ipse dicit. Nequa quam ultra gloni¬
beris. &e in tua confides potentia ouirꝙ
filia sidonis. idest colonia sydonior.
Fugies quidem nauib ad insulas occidiri
seu in ciprum. &e cȩteras macedoniȩ ge¬
ciȩq t̾ras. sed ce ibi aduersante dõras
inuenire non poteris Alioquin. ouius
uagus atq in orbe peregrinus & incer.¬
tarum sedium: semꝑ in angustia & iugi¬

Expanded text:
nus mandavit adversus Chanaan, ut contereret fortes ejus. Ostendit quod sit mare, super quod extenderit Dominus manum suam, dicras, maximeque Evangelium , ubi Syrophoenissa interpellans pro filia, egreditur de terra Chanaan, quae dicitur mulier Chananaea. Simulque quia dixerat: Extendit manum suam, ne operantem membris, et officio corporali crederes Dominum, adjecit, mandavit, ut Dei fecisse, jussisse sit. Ecalumniam sustinens virgo filia Sidonis: in Cethim consurgens transfreta, ibi qhere superbiam omnis gloriae, qui mandavit adversus Chanaan, ut contereret fortes ejus, ipse dicit, Nequaquam ultra gloriaberis, et in tua confides potentia. O virgo filia Sidonis, id est, colonia Sidoniorum, fugies quidem navibus ad insulas Occidentis, seu in Cyprum, et caeteras Macedoniae Graeciaeque terras, sed et ibi, adversante Deo, requiem invenire non poteris. Alioquin, omnis vagus atque in orbe peregrinus, et incertarum sedium, semper in angustia, jugi
Abbreviated transcription (Latin):
ptiuitatẽ nunciet. Alii estimant de Roma.¬
na captiuitate p̃dici. quando & iudeoꝵ
captus est popłs. & damascus cui imꝑabat
aretha similem sustinuit seruitutẽ. ut
cuncta quȩ suꝑ ea scripta sunt ad xp̃i
tempus & ad apłoꝵ mysteria transfe.¬
rant. Et erit. In die illa attenua.¬
bitur gła iacob: & pingues carnes eiꝰ
marcescent. Quando inquit damascus
capta fuerit & ciuitas esse desierit. &¬
talis eam gła coronauerit qualis corona¬
uit isrł. idest decem trib: tunc omne
presidium & pinguissimȩ carnes & re.¬
fugium emarcescẽt iacob. Nequaquã enĩ
habebit quib iunctis uastet ierłm.
Legimus supra. qđ ascenderit Rasin rex
siriȩ & facee filius Romeliȩ rex isrł in
ierłm ad proeliandũ contra eã. nuncia.¬
tũq sit domui dauid. Requieuit siria
suꝑ ephraim. De quib ꝓpħa loquitur
ad ahat. Noli timere & cor tuum ne
formidet a duab caudis titionum

Expanded text:
ptivitatem nuntiat. Alii aestimant de Romaptivitatem nuntiat. Alii aestimant de Romana captivitate praedici, quoniam et Judaeorum captus est populus; et Damascus cui imperabat Areta, similem sustinuit servitutem: ut cuncta quae super eam scripta sunt, ad Christi tempus, et ad Apostolorum mysteria transferantur. Et erit in die illa, attenuabitur gloria Jacob, et pingues carnes ejus marcescent. Quando, inquit, Damascus capta fuerit, et civitas esse desierit, et talis eam gloria coronaverit, qualis coronavit Israel, id est, decem tribus: tunc omne praesidium, et pinguissimae carnes, et refugium emarcescet Jacob: nequaquam enim habebit, quibus junctis vastet Jerusalem. Legimus supra quod ascenderit Rasin rex Syriae et Phacee Filius Romeliae, rex Israel, in Jerusalem, ad praeliandum contra eam: nuntiatumque sit domui David: Requievit Syria super Ephraim, de quibus Propheta loquitur ad Achaz: Noli timere, et cor tuum ne formidet a duabus caudis titionum
Abbreviated transcription (Latin):
habebunt auxilium. Et regnũ ad inde
apochini subauditur cessabit. Quando
autemdicit cessare regnum & quiescere.
non ppetuam significãt uastitatẽ. sed au¬
or inysens potentiam ꝑ quã in omĩ siria
nt regnabat. Ꝙ reliquiȩ syriȩ sicut
Aece trib assirio populante deletȩ sunt
comis gła earum in captiuitatẽ ducta
est sic pauci qui in damasco resederint
ignominiã. Hoc aut̃ totum fiet. quia dñs
locutꝰ est. cuius uerba irrita esse ñpos¬
sunt. Quidam hanc ꝓphetiam eande̾ pu.¬
tant esse quam in ieremia legimꝰ. Dissolu¬
taest damascus. uersa infugam. tremor
apprehendit eam. angustia &e dolores
tenuerunt eam quasi parturientẽ. Et ite¬
rum. Succendam ignem in muro dama.¬
sci & deuorabit moenia benadab. Sed
sciendum est. qđ abieremia babilonia
captiuitas damascenȩ urbis describitur.
dest paucor quos assirioꝵ rex relique.¬
rat in ea. isaias aut̃ uicinã abassiriis ca¬

Expanded text:
habebunt auxilium. Et regnum a Damaschabebunt auxilium. Et regnum a Damasco; ἀπὸ κοινοῦ subauditur, cessabit. Quando autem dicit cessare regnum et quiescere, non perpetuam significat vastitatem, sed aufert in praesens potentiam, per quam in omni Syria ante regnabat. Et reliquiae Syriae decem tribus Assyrio populante deletae sunt, et omnis gloria earum in captivitatem ducta est: sic pauci, qui in Damasco resederint,ignominia. Hoc autem totum fiet, quia Dominus locutus est, cujus verba irrita esse non possunt. Quidam hanc prophetiam eamdem putant esse, quam in Jeremia legimus: Dissoluta est Damascus, versa est in fugam, tremor apprehendit eam, angustia et dolores tenuerunt eam quasi parturientem . Et iterum: Succendam ignem in muro Damasci, et devorabit moenia Benadab. Sed sciendum quod ab Jeremia Babylonia captivitas Damascenae urbis describitur, id est, paucorum quos Assyriorum rex reliquerat in ea. Isaias autem vicinam ab Assyriis ca
Abbreviated transcription (Latin):
narrat hẏstoriã: etiam ipsis uastitat¬
ab assirus ꝓͣpinquare significat. dicen
rege assirioꝵ. Coepi arabiã. &e damasa
& samariam. Sicut enĩ & illas coepi. d
uniuersa regna: capiam & tẽ. Inrequi
uolumine legimꝰ. Ascendit rex assirior
damascũ & cõepit eã. & transtulit inq¬
renen: Rasin quoq int̾fecit qui erat res
damasci. quȩ omĩa etechia ierosolinis
regnante ꝑpessa est. Ecce inquit dandi
desinet esse ciuitas. Iam uicina captunt
est: iam assirius suum mouit exerciu
Et erit sicutꝰ apidum in ruina. ut tant¬
modo pareant in ea. & pristinȩ potent
uestigia in ruinarũ magnitudine deno¬
strentur. Derelictȩ ciuitates aroer gros
er̃. Aroer miricȩ interp̃tat᷑. quȩ ꝓprie
arbor in solitudine &e salsa huno nasti
&e ꝑhoc uastitas demonstratur. Requiese
enim erit solitudo. ut nec insidiator tiñ.¬
dus sit. Et cessabit adiutoriũ ab ephran
N equaquam decem trib in illa contra uial

Expanded text:
narrat hnarrat hab Assyriis appropinquare significat, dicente rege Assyriorum: Cepi Arabiam et Damascum et Samariam. Sicut enim illas cepi, et universa regna capiam. Item in Regum volumine legimus: Ascendit rex Assyriorum Damascum, et cepit eam et transtulit in Cyrenen. Rasin quoque interfecit, qui erat rex Damasci: quae omnia, Ezechia Hierosolymis regnante, perpessa est. Ecce, inquit, Damascus desinet esse civitas; jam vicina captivitas est: jam Assyrius suum movit exercitum. Et erit sicut acervus lapidum in ruinam, ut tantummodo parietinae ac pristinae potentiae vestigia in ruinarum magnitudine demonstrentur. Derelictae civitates Aroer gregibus erunt. Aroer, myrice interpretatur, quae proprie arbor, in solitudine et salsa humo nascitur, et per hoc vastitas demonstratur. Requiesceenim erit solitudo, ut nec insidiator timendus sit. Et cessabit adjutorium ab Ephraim: nequaquam decem tribus in illa contra Judam
Abbreviated transcription (Latin):
tres annos & moab assirio ueniente de¬
lebitur. & uix pauci relinquent᷑ in t̾ra
qui subrutas habitent ciuitates. &
desertos agros exerceant. Potest &
de babilonia captiuitate prȩdici. qdpss
captam ierłm & transitum annoꝵ di
moab a chaldeis uastanda sit. siue qđ in
trium annoꝵ spacio nulla eis dandast
requies. ca i Gnus damasci. Ecce dan¬
scus desinet esset ciuitas. & erit sic̃ ac
uus lapidum in ruina. Derelictȩ cuind
aroer gregib erunt. & requiescent ibi
&e non erit qui exterreat. Et cessabit as¬
iutorium abephraim. & regnũ a damas
&e reliquiȩ syriȩ sicut gła filioꝵ isrł eĩ¬
dicit dñs exercituum. Post babilonen
&e philisteos & moab: ad damascũ idet
aram sermo conuertitur. quȩ & ipsa rꝗ¬
lis quondam ciuitas fuit. & in onĩ sini
tenuit principatum. Necdum florebit
antiochia. & laodicia. & apamia. quis
urbes post alexandrum & macedonun
imꝑium auctas esse cognouimꝰ. Quiag

Expanded text:
tres annos et Moab, Assyrio veniente, detres annos et Moab, Assyrio veniente, delebitur, et vix pauci relinquentur in terra, qui subrutas habitent civitates, et desertos agros exerceant. Potest et de Babylonica captivitate praedici, quod post captam Jerusalem, et transitum annorum trium, Moab a Chaldaeis vastanda sit, sive quod in trium annorum spatio nulla eis danda sit requies. Cap. XVII Onus Damasci: Ecce Damascuervus lapidum in ruina. Derelictae civitates Aroer gregibus erunt, et requiescent ibi, et non erit qui exterreat. Et cessabit adjutorium ab Ephraim, et regnum a Damasco: Et reliquiae Syriae sicut gloria filiorum Israedicit Dominus exercituum. Post Babylonem et Philisthaeos et Moab, ad Damascum, id est, Aram sermo convertitur, quae et ipsa regalis quondam civitas fuit, et in omni Syria tenuit principatum: necdum florebant Antiochia et Laodicia et Apamia, quas urbes, post Alexandrum et Macedonum imperium, auctas esse cognovimus. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
bra ueneraberis. & nec in illis repperies
auxilium: quib uastas tecũ cõmunis
adueniet.Hoc uerbum qđ locutꝰ ÷
dñs ad moab extunc. Ex quo putas tẽpore:
Uidelicet ex quo creatꝰ est moab. Et dñs
ait. Moabitȩ & ammanitȩ non intrabunt
in ȩccłiam dĩ. Siue tunc ꝓantiquo tẽpore
intelligamus qđ olim diuina sententia
ista decreta sint: non quo pͣscientia dĩ cau¬
sam seueritatis attulerit. sed qđ futura
It baunc locutus est dñs dicens. Intrib
annis quasi anni mercennarii auferet᷑
gła moab suꝑomĩ popło multo. & relin¬
quetur paruus & modicus. nequaquam
multus. Prophetia ista ut supra diximꝰ.
mortuo achat contra moabitas dirigit᷑
regnante etechia. sub quo decẽ tribus
a sennacherib rege assirior in captiui¬
tatẽ ductȩ sunt. Itaq sic̃ mercennari
solis expec̾tat occubitum. & dieb ac
noctib finẽ oꝑis pręstolatur ut statu.¬
tam mercedem accipiat: sic & post

Expanded text:
bra veneraberis, nec in illis reperies bra veneraberis, nec in illis reperies auxilium, quibus vastitas tecum communis adveniet. Hoc verbum quod locutus est Dominus ad Moab ex tunc. Ex quo putas tempore? Videlicet ex eo, quo creatus est Moab. Et Dominus ait: Moabitae et Ammonitae non intrabunt in Ecclesiam Dei . Sive ex tunc pro antiquo tempore intelligista decreta sint; non quod praescientia Dei causam vastitatis attulerit, sed quod futura et nunc locutus est Dominus dicens in tribus annis quasi anni mercennarii auferetur gloria Moab super omni populo multo et relinquetur parvus et modicus nequaqmultus. Prophetia ista, ut supra diximus, mortuo Achaz contra Moabitas dirigitur, regnante Ezechia, sub quo decem tribus a Sennacherib rege Assyriorum in captivitatem ductae sunt. Itaque sicut mercenarius solis exspectat occubitum, et diebus ac noctibus finem operis praestolatur, ut statutam mercedem accipiat: sic et post
Abbreviated transcription (Latin):
urbib auferaendã. Et inuineis non
exultabit neq iubilabit. Subauditur
prior uindemiator. idest colonꝰ moabiti.¬
dis ꝓuintiȩ. Deniq statim subicit.
inum in torculari ñ calcabit. qͥ calcare
consueuerat. Uocem calcantium abstuli.¬
Nequaquã inuindemia lętus ui demiator
cȩleuma cantabit. sed hostilis ubiq uasti¬
tas & uictor orietur clamor. Suꝑhoc
uent̃ m̃s admoab.quasi cythara
sonabit. & uiscera mea ad murũ cocti
lateris. Ne quis putaret planctũ ꝓpħȩ
ex ultationis indicium. ꝑ quã inimicos
popłi israelis gauderet esse captiuos.
ex affectu &e eximo cordis dolore poten¬
tissimã quondam urbẽ subrutã lugere
se dicit. Et erit. Cum apparuerit
qđ laborauit moab suꝑ excelsis suis:
ingredietur ad scã sua ut obsecret. & ñ
ualebit. Ultima miseria est. nec iis quos
semꝑuenerata est habere subsidium.
Deserta inquit uirib tuis & cunctis ꝓpu¬
gnatorib int̾fectis. ꝑges ad idola. delu¬

Expanded text:
urbibus auferendam. Et in vineis non urbibus auferendam. Et in vineis non exsultabit, neque jubilabit. Subauditur prior vindemiator, id est, colonus Moabitidis provinciae. Denique statim subjecit: inum in torculari non calcabit, quod calcare consueverat: vocem calcantium abstuliNequaquam in vindemia laetus vindemiator celeuma cantabit, sed ubique hostilis vastitas, et victorum orietur clamor. Super hoc venter meus ad Moab quasi cithara sonabit, et viscera mea ad murum cocti lateris. Ne quis putaret planctum Prophetae exsultationis indictum, per quam inimicos populi Israel gauderet esse captivos, ex affectu, et ex intimo cordis dolore, et potentissimam quondam urbem subrutam lugere se dicit. Et erit, cum apparuerit  laboravit Moab super excelsis suis, ingredietur ad sancta sua, ut obsecret, et non valebit. Ultima miseria est, nec in his, quos semper venerata est, habere subsidium. Deserta, inquit, viribus tuis, et cunctis propugnatoribus interfectis, perges ad idola, delu
Abbreviated transcription (Latin):
fugitiuos eius intelligẽ. Et transitum
maris: captiuitatẽ in babilonẽ. de qua
postea lecturi sumus. Suꝑhoc plo¬
rabo infletu iater. uineam sabama. In¬
ebriabo te lacrima mea esebon & eleale.
Uox ꝑlangentis ꝓpħȩ. & magnitudinem
uastitatis lacrimarum magnitudine
contestantis flentisq uineã iater. & saba¬
ma ce esebon & eleale. urbes quondam
ualidissimas assirio potente succisas.
m̃ suꝑ uindemiam tuã & suꝑ messem
tuã uoar calcantiũ irruit. Calcatores uua¬
rum & uindemiȩ lȩtitiã congregantis.
hostium exercitus intellige. & qđ in ipso
lȩtitiȩ tempore captiuitatis tẽpus adue.¬
nerit. Et auferet᷑ lȩticia &e exultatio
de carmelo. Idioma scripturarũ est. qđ
semꝑ carmelum montẽ optimũ atq ne-¬
morosũ qui ptolomaidi imminet. & in
quo orauit helias: fertilitati & abundan¬
tiȩ comparet. Ac ꝑ hoc significat omnem
lȩticiã &e fertilitatem de uberrimis qͦndã

Expanded text:
fugitivosque ejus intellige: et transitum fugitivosque ejus intellige: et transitum maris captivitatem in Babylonem, de qua postea lecturi sumus, Onus  vinea Sabama: inebriabo te lacryma mea, Esebon et Eleale. Vox plangentis Prophetae, et magnitudinem vastitatis lacrymarum magnitudine contestantis, flentisque vineam Jazer, et Sabama, et Esebon, et Eleale, urbes quondam validissimas, Assyrio putante succisas. Quoniam super vindemiam tuam, et super messem tuam vox calcantium irruit. Calcatores uvarum et vindemiae laetitiam congregantes, hostium exercitus intellige, et quod in ipso laetitiae tempore captivitatis tempus advenerit. Et auferetur laetitia, et exsultatio de Carmelo. Idioma Scripturarum est, quod semper Carmelum montem opimum, atque nemorosum, qui Ptolemaidi imminet, et in quo oravit Elias, fertilitati et abundantiae comparet, ac per hoc significat omnem laetitiam, et fertilitatem de uberrimis quondam