comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
priscoꝵ simile. qd̃ ꝑ succedentiũ relatio¬
nẽ a memoria nondũ obliuio abstulit:
& a religiosis uiris qui cȩlestis amore pa¬
triȩ bethleem fuere huc ẽ delatũ. huic
cõpendioso subdendo necto sermone.
uadã nãq die aduesꝑascente cũ bea-¬
tus iheronimꝰ una cũ fr̃ib ut monachis
cans quarto suspenso pede ingens leo cȩ¬
uiso ꝑterriti: nonnulli in fugã sunt ut ẽ
fragilitatis humanȩ conu̾si. S c̃s uero ihe¬
ronimꝰ ueluti aduentantis hospitis intre
pidus leonis aduentui obuiauit. Qui
uidelicet dũ sibi parit̾ ꝓpinquassent. &
quia loqui leo ut suȩ naturȩ ẽ minime
poterat: ut cũq ualuit p̃dicto patri le¬
sam quã habebat pedis optulit plantã.
Uocatis tc̃ fr̃ib: p̃cepit ut diligent̾ le¬
sũ abluerent pedẽ. inquirentes cur ita
claudicans iret. Quod dũ factũ studiose
co. Om̃i ergo beluinȩ feritatis deposita
rabie: cȩpit inter eos ultro citroq qua¬
si domesticũ tranquille animal parit̾q

Expanded text:
relationem memoriae nondum oblivio abstulit, et a religiosis viris, qui coelestis patriae amore Bethleem fuere, huc est delatum, huic compendioso necto sermoni. Quadam namque die advesperascente, cum beatus Hieronymus una cum fratribus, ut monachis cans, quarto suspensus pede, ingens leo coeo fratres perterriti nonnulli in fugam sunt, ut est metus fragilitatis humanae, conversi. Sanctus vero Hieronymus, veluti adventanti obvius, veluti adventanti obviavit. Qui videlicet dum sibi pariter propinquassent, et quia loqui leo, ut suae naturae est, minime poterat, utcumque valuit, praedicto patri, laesi quem habebat pedis obtulit plantam: vocatis tunc fratribus, praecepit ut diligenter laesum abluerent pedem, inquirentes cur ita leo claudicans iret. Quod dum factum studiose . Omni ergo belluinae feritatis deposita rabie, coepit inter eos ultro citroque quasi domesticum et tranquillum animal pariter
Abbreviated transcription (Latin):
q auro textis indui: dixert̃ ei. Quanto
studio ornaris in corpore. ut filiũ consu
ris. regẽ ĩmortalẽ filiũ d̃i adipisci poteras
sponsũ. Qui etiã te ipsã ȩternã faceret:
& nunquã tibi neq ornam̃tis tuis. neq¬
tuis gaudiis finẽ ꝑmitteret aut termi¬
nũ euenire. Respondit eis domitilla. &¬
dixit. Quȩ potest eẽ melior caritas quã
habere uirũ: susciꝑe filios. ꝑ quos poste¬
ritas dulcissima possit ꝓpagari. & tã ge¬
neris dignitatẽ. quã memoeiã non delere:
Cui nereus respondit. Melior ẽ uirginitas:
quȩ quando de matris tuȩ utero existi. te¬
cũ nata. tecũ lactata. tecũ semꝑ fuit a car¬
nis corruptione aliena: quȩ ẽ ꝙ d̾o amabi¬
lis. eiꝰq angłis cara. Quã ꝓfecto quelibet
ꝑdiderit uirgo: huiꝰ reatũ ꝑ pęnitentiã

Expanded text:
que auro textis indui, dixerunt ei: Quanto que auro textis indui, dixerunt ei: Quanto studio ornaris in corpore, ut filium consulris, regem immortalem Dei filium adipisci poteras sponsum. Qui etiam teipsam aeternam faceret, et nunquam tibi, neque ornamentis tuis, neque gaudiis finem permitteret, aut terminum evenire. Respondit ei Domitilla, et ait: Quae potest esse melior charitas, quam habere virum, suscipere filios, per quos posteritas dulcissima possit propagari, et tam generis dignitas, quam memoria nominis non deleri? Cui Nereus respondit: melior est virginitas, quae quando de matris tuae utero existi, tecum nata, tecum lactata, tecum semper fuit a carnis corruptione aliena, quae est Deo amabilis, ejusque angelis chara: quam profecto cum quaelibet perdiderit
Abbreviated transcription (Latin):
fuisset: stabilis ꝑstitit fidi firmitate.
Nã certissimȩ ignorantiȩ inuidiȩ ue
morbo languentes desipiunt. qui eum
deuiasse a catholicȩ ȩccłiȩ idest beati pe¬
tri fide. uł hereticũ fuisse arbitrantur.
Quod paulȩ mandauerat. caue queso.
rendos lubricos atq incautos. & quia ds̃
iustus sit iudex: subdens iste dixerit do¬
ctor. Audent̾ loquor cũ om̃ĩa possit ds̃.
suscitare uirginẽ ñ potest pꝰ runã. Ua-¬
let quidẽ liberare de pęna: s ñ ualet co
ronare corruptã. Hoc ꝓculdubio iste di¬
cendo. ñ onũpotentiã abstulit do: s iu¬
stũ iudicẽ manifestans asseruit. Nã ni
mitiani neptẽ. admonitionis legimꝰ uerba.
S & ipsa u̾ba qua decausa sint ꝓlata:
audire gratiꝰ puto. Hȩc om̃ino uirgo.
nereũ & achilleũ eunuchos cubicularios
habuit: quos beatissimꝰ petrus apłs lucra¬
tus fuerat xp̃o. Isti dũ uiderent dñam
suã gẽmis ornari. & purpureis uestib at¬

Expanded text:
fuisset loco, stabilis perstitit fidei firmitate. fuisset loco, stabilis perstitit fidei firmitate. Nam certissime ignorantiae invidiaeque morbo languentes desipiunt, qui eum deviasse a Catholicae Ecclesiae, id est, beati Petri fide, vel haereticum fuisse arbitrantur: quod Eustochio mandaverit: Cave, quaeso, rendos lubricos atque incautos, quia Deus justus sit judex: subdens ista, dixerit doctor, Audenter loquor, cum omnia possit Deus: suscitare virginem non potest post ruinam. Valet quidem liberarrmare corruptam. Hoc procul dubio ita dicendo, non omnipotentiam abstulit Deo, sed justum judicem manifestans asseruit. Nam, nisi mitiani admonitionis legimus verba. Sed et ipsa verba qua de causa sint illi prolata, audire gratum puto. Haec omnino virgo Nereum et Achilleum eunuchos cubicularios habuit: quos beatissimus Apostolus Petrus lucratus fuerat Christo. Isti dum viderent dominam suam gemmis ornari, et purpureis vestibus, at
Abbreviated transcription (Latin):
uirginitatẽ p̃dicans. mͦ matrimonia ca-¬
sta defendens. mͦ uirtutũ certamina gło¬
sa collaudans. mͦ lapsus in clericis atq
monachis prauitatis accusans. S tam̃
ubicũq se locus attulit: gentiliũ exem¬
pla dulcissima uarietate ꝑmiscuit.
S ñ erat hoc suȩ uoluntatis. s ut ita
dicã grauissimȩ necessitatis: ut ꝓbaret
ea quȩ a scĩs ꝓpħis ante scła p̾dicta sunt.
tã grecoꝵ quã latinoꝵ & allarũ gentiũ
litteris contineri: uere totũ explicans. to¬
tũ exornans. & ꝑ diu̾sa dispositionũ ge-¬
nera disertus semꝑ & equalis incedens.
Canta nãq utriusq linguȩ peritia funge¬
bat᷑: ut quoscũq libros eolicos in manib
acciꝑet. latine sine offensione transcur¬
reret: iterũꝙ latinos attico sermone re¬
legeret: ut crederes hoc ẽẽ conscriptum.
qd os eiꝰ in offensa uelocitate fundebat.
Uere dixerĩ catholicã hoĩs istiꝰ scientiã.

Expanded text:
virginitatem praedicans, modo matrimonia cavirginitatem praedicans, modo matrimonia casta defendens, modo virtutum certamina gloriosa collaudans, modo lapsus in clericis, monachos pravitatis accusans. Sed tamen ubicumque locus se attulit, gentilium exempla dulcissima veritate permiscuit. Sed non erat hoc suae voluntatis, sed ut ita dicam gravissimae necessitatis: ut probaret ea quae a sanctis prophetis ante saecula praedicta sunt, tam Graecorum quam Latinorum, et aliarum gentium litteris contineri: vere totum explicans, totum exornans, et per diversa disputationis genera, disertus semper et aequalis incedens. Tanta namque utriusque linguae peritia fungebatur, ut quoscumque libros Aeolicos in manibus acciperet, Latine sine offensione transcurreret: iterumque Latinos attico sermone relegeret, ut crederes hic esse scriptum, quod os ejus inoffensa velocitate fundebauere dixerim, catholica hominis scientia,
Abbreviated transcription (Latin):
necesse fuit. usq ad quartũ decimũ annũ
theodosii pͥncipis quȩ scripserĩ breuit̾ an-¬
notare. Innumeris p̃terea iste libris apłoꝵ
lẽ catholicȩ turrĩ ȩccłiȩ contra ꝑfidoꝵ ia¬
cula consũmauit. Om̃s ueteris testam̃ti
libros: ex hebreoꝵ scilicet codicib in lati-¬
stilo locutũ. & iob iustũ arabico. in roma
nã linguã utrũq auctorẽ ꝑfecta interp̃¬
tatione mutauit. Matheũ nichilominus.
ex hebreo fecit eẽ romanũ. Eplam quide
suã ad paulinũ ex senatore prb̃rm nuri¬
ficã destinauit: docens quẽadmodũ scͥp¬
turas diuinas adhibita cura ꝑlegeret.
Ubibreuit̾ uirtutẽ uniꝰcuiꝰq libri ue¬
teris & noui testam̃ti mirabilit̾ indica¬
uit: mirabilit̾ planus. honeste doctus.
ac dulcis. parata copia sermonũ ad quã
tens sine aliqua dilatione responsũ. Modo
humilib suauit̾ blandit᷑. modo suꝑboꝵ
colla confregit: mͦ derogatorib suis ui¬
cem necessaria mordacitate restituens. mͦ

Expanded text:
necesse fuit usque ad quartum decimum annum Theodosii principis, quae scripserim, breviter annotare. Innumeris praeterea iste libris, Apostlem Catholicae turrim Ecclesiae, contra perfidorum jacula consummavit. Omnes Veteris Testamenti libros, ex Hebraeostilo locutum et Iob iustum nam linguam utrumque auctorem perfecta interpretatione mutavit. Matthaeum nihilominus ex Hebraeo fecit esse Romanum: Epistolam quidem suam ad Paulinum ex senatore presbyterum mirificam destinavit: docens quemadmodum Scripturas divinas adhibita cura perlegeret: ubi breviter virtutem uniuscujusque libri, veteris et novi Testamenti mirabiliter indicavit: mirabiliter planus, honeste doctus, ac dulcis, parata copia sermonum ad quamctens sine aliqua dilatione responsum. Modo humilibus suaviter blanditur, modo superborum colla confringit: modo derogatoribus suis vicem necessaria mordacitate restituens, modo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ martyriratꝰ: in sarcophago nouo si¬
mul condiens sepeliuit. Hȩc ideo licet
ñ fuerat in tantũ necesse loqui. addimꝰ
prudentissimȩ domitillȩ dixerant. uirgi¬
nitate ꝑdita de reatu posse ꝑ pęnitentiã
ueniã consequi: nequaꝗͣ tam̃ ualeret fi¬
eri uirgo. sicut fuerat pͥus. Hoc sc̃s ihe¬
Per quendã nãq sapientẽ dicit᷑ deo. Cu
autẽ dñe dñator uirtutis cũ tranquilli¬
tate iudicas. & cũ magna reuerentia dis

Expanded text:
est martyrizatus, in sarcophago novo siest martyrizatus, in sarcophago novo simul condens sepelivit. Haec ideo licet non fuerat hic tantum necesse loqui, addidimus prudentissimae virgini Domitillae dixerat, virginitatem perditam de reatu posse per poenitentiam veniam consequi: nequaquam tamen valeret fieri virgo, sicut fuerat prius. Hoc sanctus HiePer quendam namque sapientem dicitur deo: "Tu autem dominator uirtutis, cum tranquillitate iudicas et cum m
Abbreviated transcription (Latin):
suũ. uł integritatẽ. seu ad suã głam ꝑ
penitentiȩ lacrimas recuꝑari ac renoua-¬
ri potest: sola uirginitas si semel perierit.
ad pristinȩ integritatis stabilitatẽ ꝑtin¬
gere minime ualet.Cũq nereus & achil-¬
leus hȩc laudando uirginitatẽ. & alia ꝓfe¬
rendo dicerent plurima. quib ȩterna
mereret᷑ actib uita: domitilla uirgo pru-¬
dentissima dixit. Utinã ad me olim ista
dei scientia ꝑuenisset: & nũquã ego susci¬
quia uobis ds̃ aꝑuit os ad lucrandũ ani¬
mã meã: quicqͥd me facere uultis. accele¬
rate quantotiꝰ. Quid multa: A sc̃õ papa
clem̃te consecrata. aureliano sponso con¬
tẽpto. ob hoc in pontiana insula exiliata:
inde terra cinã adducta nolens ydolis
sacrificare. cũ eufrosina & theodora spon-¬
sab sulpicii & seruiliant aluxurio fre
aureliani igne crematȩ. palmã suscepe-¬
runt martẏrii. Quas sc̃s cȩsariꝰ diaconꝰ
qui etiã postea & ipse a p̃dicto luxurio

Expanded text:
um, vel integritatem, seu ad suam gloriam per poenitentiae lacrymas recuperari et revocari potest. Sola virginitas, si semel perierit, ad pristinae integritatis stabilitatem pertingere minime valet. Cumque Nereus et Achilleus haec, laudando virginitatem, et alia proferendo, dissererent plurima, quibus aeternam mereretur actibus vitam, Domitilla prudentissima virgo dixit: Utinam ad me olim ista Dei sententia pervenisset, et nunquam ego quia vobis Deus aperuit os ad lucrandum animam meam, quicquid me facere vultis, accelerate quantocius. Quid multa? A sancto Clemente Papa consecrata, Aureliano sponso contempto, ob hoc in Pontiana exulata est insula. Inde Tarracinam adducta, nolensque Idolis sacrificare, cum Eufrosina et Theodora sponsis Sulpitii et Serviliani, a Luxurio fratre Aureliani igne crematae, palmam suscepere martyrii, quas S. Caesarius diaconus, qui etiam postea et ipse a praedicto Luxurio
Abbreviated transcription (Latin):
niu̾sa cognoscit. Solidi de latebris ꝓfe¬
runt᷑: clamor popłaris attollit᷑. & una
germani meritũ. & diuinitatis poten¬
tia p̃dicat᷑. Eodẽq miraculo & deceptꝰ
pecuniã. & obsessus recepit sospitatem.
Plures quidẽ iã ante curauerat: s semꝑ
noticiã secreti obũbratione supp̃ssit.
Hoc uͦ factũ id̾o memiorabile. qͥa publicũ¬
¶ fuit.

Expanded text:
niversa cognoscit. Solidi de latebris profeniversa cognoscit. Solidi de latebris proferuntur, clamor popularis adtollitur, et uno ore Germani meritum et divinitatis potentia praedicatur, eodemque miraculo et deceptus pecuniam et obsessus recepit sospitatem. Plures quidem iam ante curaverat, sed semper notitiam secreti obumbratione subpressit. Hoc vero factum ideo memorabile, quia publicum fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
Fortuitu is qui furti auctor fuerat p̾̃senta¬
tur. Quẽ cũ districta examinatione dis¬
cuteret. dicens fieri ñ posse. ut admissũ fa¬
cinus lateret: inimico ꝑ quẽ fieri praua
consueuerant. imꝑat ut ueri fidẽ celerit̾
fateat᷑. S nequã sp̃c crimen ac malitiã
quã cõmiserant denegauit. Tũ uͦ pia cõ-¬
motio sacerdotis ꝓduci inficiantẽ p̃cepit
in popłm. Nec mora missã celebraturus
egredit᷑. Premissaq in plebẽ salutatione.
sollẽpnioratione tota corporis strage ꝓ¬
sternit᷑. Statĩq infelix inimici & captiuus
parit̾ & minister in sublime suspendit᷑ :
eccłia eiꝰ clamore cõplet᷑. plebs uniu̾sa
turbat᷑. Et quasi flãmis circundatꝰ. cũ uo¬
ce maxima nom̃ inuocat sac̾dotis: crim̃
qd̾ cõmiserat confitet᷑. Tandẽq uir bea-¬
tissimꝰ ex oratione consurgens. accedit ad
podiũ. euocat estuantẽ. omĩa discutit. u¬

Expanded text:
Fortuitu is qui furti auctor fuerat praesentaFortuitu is qui furti auctor fuerat praesentatur. Quem cum districta examinatione discuteret, dicens, fieri non posse, ut admissum facinus lateret, inimico, per quem fieri prava consueverant, imperat, ut veri fidem celeriter fateatur. Sed nequam spiritus crimen a malitia, quod commiserat, denegavit. Tum vero pia commotio sacerdotis produci infitiantem praecepit in populo. Nec mora, missam celebraturus egreditur, praemissaque in plebem salutatione sollemni, in oratione tota corporis strage prosternitur. Statimque infelix inimici et captivus pariter et minister in sublime suspenditur , ecclesia eius clamore conpletur, plebs universa turbatur, et quasi flammis circumdatus, cum voce maxima nomen invocat sacerdotis, crimen quod commiserat confitetur. Tandemque vir beatissimus, ex oratione consurgens, accedit ad pogium; evocat aestuantem, omnia discutit, u
Abbreviated transcription (Latin):
rat illo tẽpore uir bonis morib
ianuariꝰ noĩe. Qui cũ pͥnceps p̃¬
sidali militaret officio: exactos a ꝓuin¬
cialib solidos ad iudicẽ deferebat. Is
sacculũ ꝑdidit quẽ ferebat. Nulloq
de circũstantib intuente: casu is reppe¬
rit. qui uexari inimica infestatione
consueuerat. Tandẽq in se reu̾sus: dãpnũ ui¬
ator agnouit. Implet questib ciuitatẽ: &
a beatissimo sacerdote ñ alit̾ quã si ipsi tra¬
didisset pecuniã requirebat. Quã ille in
di noĩe reformandã. quasi uerus debitor
reꝓmisit. Ea tũ dies sabbati fuit: qua ꝑ
totã urbẽ sollicita indagatione ꝑcucurrit.
Et cũ nichil indicii fuisset inuentũ: pꝰ
triduũ is qui solidos requirebat. lacͥmans
genua sacerdotis amplectit᷑: contestans ap-¬
petiturũ se supp̾mȩ mortis occasũ. nisi pe
cunia fuisset inuenta. Indicit ep̃c patien¬
tiã : pollicet᷑ securitatẽ. Nec multũ pꝰ pͥ
usquã ꝓderet᷑ amissũ. exhiberi secrete ad

Expanded text:
 illo tempore vir bonis moribus Ianuarius nomine; qui cum princeps praesidalis militaret officii, exactos a provincialibus solidos ad iudicem deferebat. Is sacculum perdidit, quem ferebat, nulloque de circumstantibus intuente, casu is repperit, qui vexari inimica infestatione consueverat. Tandemque in se reversus, damnum viator agnovit; inplet questibus civitatem et a beatissimo sacerdote non aliter, quam si ipsi tradidisset, pecuniam requirebat. Quam ille in Dei nomine reformandam quasi verus debitor repromisit. Ea tum dies sabbati fuit, qua per totam urbem sollicita indagatione percurrit. Et cum nihil indicii fuisset inventum, post pridie is qui solidos requirebat lacrimans genua sacerdotis amplectitur, contestans, adpetiturum se supremae mortis occasum, nisi pecunia publica fuisset inventa. Indicit episcopus patientiam, pollicetur securitatem nec multum post, priusquam prodiretur ad missam, exhiberi secrete ad
Abbreviated transcription (Latin):
Respondit demon. Amicus di ẽ omĩpotentis:
autẽ demon dixit. Capilli nigri capitis &
crispi. caro candida. oclĩ grandes. nares ȩqua¬
les & directȩ: aures cooꝑte crine capitis. barba
stitur colobio albo. clauato purpura: indui¬
tur pallio albo. ꝑ singłos angulos gẽmas pur
pureas singłas habet. Uiginti & sex anni st̃
quo nunꝗͣ sordidant᷑ uestim̃ta eiꝰ: nunꝗͣ ue¬
genib ꝑ diẽ: centies ꝑ noctẽ orat dm̃. V ox
eiꝰ quasi tuba uehemens ẽ. Ambulant cũ eo
angłi d̃i. qui ñ eũ ꝑmitunt fatigari. ñ esu

Expanded text:
pondit: « Amicus est Dei omnipotentis, dit: « Capilli nigri capitis et crispi, caro candida, oculi grandes, nares aequales et directae, aures coopertae crine capitis, barba stitur colobio albo clavato purpura, induitur pallio albo, per singulos angulos singulas gemmas purpureas habens. Viginti sex anni sunt ex quo nunquam sordidantur vestimenta ejus, neque vegenibus per diem, centies per noctem orat Deum. Vox ejus quasi tuba vehemens est. Ambulant cum eo angeli D
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpla nr̃a sibi uendicat: & deos nr̃os confre¬
git. Et cũ hȩc flentes referrent: ecce alia¬
rũ ciuitatũ pontifices eadẽ cȩꝑunt flentes
le uiros armatos cũ pontificib. ut ubicũq
inuenirent apłm. uinctũ illũ ꝑducerent

Expanded text:
templa nostra sibi vindicat et deos nostros confringit. » Cum haec flentes referrent, ecce et aliarum civitatum pontifices eadem flentes retulerule viros armatos cum pontificibus ut ubi invenirent apostolum, vinctum sibi perducerent
Abbreviated transcription (Latin):
Ad beatũ quoq augustinũ ep̃m secũ qͥ¬
dem animo in eccłia catholica cooꝑantẽ
corpore autẽ in affrica scribentẽ: sic
int̾ cȩtera scripsit. Nr̃a habuimꝰ tẽpora
& currimꝰ quantũ potuimꝰ: nc̃ te cur¬
rente & longa spacia transmittente. no¬
bis debet᷑ ocium. Igit᷑ iheronimꝰ quam
xp̃o deo adolescens uouerat. hanc ꝑfe¬
ctam eidẽ iã corpore optulit uitã suã:
cautã. placibilẽ. unicã in heremo pęni¬
tentiã bechleemiticã. Libris pret̾ea siuis

Expanded text:
Ad Beatum quoque Augustinum Episcopum secum quiAd Beatum quoque Augustinum Episcopum secum quidem animo in Ecclesia Catholica cooperantem, corpore autem in Africa scribentem, sic in caetera scripsit: Nostra habuimus tempora, cucurrimus quantum potuimus: nunc te currente et longo spatia transmittente, nobis debetur otium. Igitur Hieronymus, quam Christo Deo adolescens voverat, hanc perfectam eidem jam corpore senex obtulit vitam suam, castam, placibilem, unicam in eremo poenitentiam Bethleemitica
Abbreviated transcription (Latin):
dantia fultus. dictis suis scõ sp̃u dedicatis.
contraq pelagiũ. & adu̾sus iouinianũ.
euidentissima uolumina catholicaq cor¬
rectione roborata. magno scripta acumi¬
ne laxauit. Ad iuris quoq consultꝰ sin¬
gularẽ tonantẽq edidit librũ. plerũq
heremitarũ patrũq uitas in signiũ. ue¬
racissimo eloquio texuit hystoriis. De
mansionib quoq isrłitici popłi: scripsit
librũ unũ. Nãq defrugi & luxurioso fi¬
lio. elegant̾ exposuit. Euangłii hystoriã
ita consolatoruis dissertionib declarauit.
ut unua fore arbitret᷑. Plurib quippe
ait qui me dicunt hoc opus inflãma-¬
tũ inuidiȩ fa cib scribere. breuit̾ res¬
pondebo. nunquã me hereticis peꝑcisse:
s omĩ egisse studio. ut hostes eccłiȩ. mei
quoq hostes fierent. Pergunt itai ad
usitandũ consolandũq iheronimũ dũ
in labore ẽẽt identid̾e catholici seniores.

Expanded text:
dantia fultus, dictis suis Sancto Spiritui dedicatis, dantia fultus, dictis suis Sancto Spiritui dedicatis, contraque Pelagium, et adversus Jovinianum evidentissima volumina, Catholicaque correptione roborata, magnoque scripta acumine laxavit: juris quoque consultus singularem tonantemque edidit librum. Plerasque Eremitarum Patrum vitas insignium veracissimo eloquio texuit historiae. De Mansionibus quoque Israelitici populi scripsit librum unum; Namque de frugi et luxurioso filio eleganter exposuit Evangelii historiam, ita consolatoriis dissertionibus declaravit, ut unicam fore arbitretur. Plurimis quippe, ait, qui me dicunt hoc opus inflammatum invidiae facibus scribere, breviter respondeo, nunquam me haereticis pepercisse; sed omni egisse studio, ut hostes Ecclesiae, mei quoque hostes fierent. Pergunt itaque ad visitandum, consolandumque Hieronymum, dum in labore esset identidem Catholici seniores.
Abbreviated transcription (Latin):
annũ. in ordinẽ digessit: om̃sq qui de
scripturis scĩs memoriȩ aliqͥd tradidert̃.
breuit̾ exposuit. Ulerũ hȩc contͣ celsum
porphiriũ & iulianũ augustũ rabidos
ad u̾sus xp̃m canes. & contra sectatores
ȩccłiȩ. uł eoꝵ qui putant ȩccłiã nullos
philosophos & eloquentes habuisse docto¬
res. magno sudauit ingenio ut sciant qͦn-¬
ti & quales uiri eã fundauerint. extrure¬
rint. ad ornauerint. & desinent fide nr̃am
rusticȩ simplicitatis arguere. suãq potius
imꝑitiam recognoscere. Innumeris pret̾ra
qd̾ sentit. Ego solus sũ: qui cunctoꝵ gła
mordear. Tanta deniq lassitudine fatiga¬
tus ẽ: ut etiã in stratu suo iacens funiculo
trabe suspenso. supinisq manib app̃henso
erigeret᷑. ut scilicet officiũ monasterii ꝓ¬
ut poterat exhiberet: transeuntes in squa¬
lore corporis uocisq tenuitate dies plu-¬
rimi. Dehinc iheronimꝰ in libroꝵ abun-¬

Expanded text:
annum, in ordinem digessit, omnesque qui de annum, in ordinem digessit, omnesque qui de Scripturis sanctis memoriae aliquid tradiderunt, breviter exposuit. Verum et contra Celsum, Porphyrium, et Julianum Augustum, rabidos adversus Christum canes, et contra insectatores Ecclesiae, vel eos qui putant Ecclesiam nullos Philosophos et eloquentes habuisse doctores, magno suda vit ingenio: ut sciant quanti et quales viri eam fundaverint, exstruxerint, adornaverint: et desinant fidem nostram rusticae simplicitatis arguere, suamque potius imperitiam recognoscere. Innumeris praeterequod sentit: ego solus sum qui cunctorum gloria mordear. Tanta denique lassitudine fatigatus est, ut etiam in stratu suo jacens, funiculo trabe suspenso, supinisque manibus apprehenso erigeretur; ut scilicet officium Monasterii prout poterat exhiberet, transeuntes in squalore corporis, vocisque tenuitate dies plurimi. Dehinc Hieronymus librorum abun
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ ad uerbũ exposuit. eũq breuit̾
disseruit: & enchiridion appellauit.
Duos libros salomonis explanans: canti¬
ca uero canticoꝵ ex origenis interp̾tatio¬
ne. sicut & de sp̃u scõ exdidimi uidentis
in latinã transtulit linguã. Mathei nichil¬
ominꝰ ȩuangłiũ ex hebreo fecit ẽẽ roma¬
nũ: quodq cõpendiosa potiꝰ quã fastidio¬
sa explanatione studiosis lectorib inter¬
p̃tatus ẽ. Sedecĩ nãq ꝓpħarũ uolumina
uł uaticinia. a nullo quandoq romanoꝵ
uł meminisse uł scribere inchoasse reꝑ¬
tũ disseruit solus: septuaginta quatuor¬
libris editis cõmentatꝰ ẽ. Plerasq p̃terea
pauli epłas: & ioħis reuelationẽ disseru¬
it. Int̾ has itaq numerosas oꝑis sui pagi¬
nas. suis uniu̾sas p̾fationib p̾notatas.
quinq & centũ triginta uiroꝵ illustriũ
eccłiasticos scriptores a passione xp̃i usq
ad quartũ decimũ theodosii imꝑatoris

Expanded text:
verbum ad verbum exposuit, eumque breviter verbum ad verbum exposuit, eumque breviter disseruit et enchiridionem appellavit. Duos libros Salomonis explanavit: Cantica vero Canticorum ex Origenis interpretatione: sicut et de Spiritu Sancto Didymi videntis librum in Latinam transtulit linguam. Matthaei nihilominus Evangelium ex Hebraeo fecit esse Romanum; quodque compendiosa potius quam fastidiosa explanatione studiosis lectoribus interpretatus est. Sexdecim quoque Prophetarum volumina seu vaticinia a nullo quandoque Romanorum vel meminisse vel scribere inchoasse reperta, disseruit quatuor et septuaginta libris editos Commentatus est. Plerasque praeterea Pauli Epistolas, et Joannis revelationem disseruit. Inter has itaque numerosas operis sui paginas, suis universas praefationibus praenotatas, quinque et centum triginta Virorum Illustrium Ecclesiasticos scriptores a passione Christi usque ad quartum decimum Theodosii Imperatoris
Abbreviated transcription (Latin):
derit. & si uituꝑatores mei saltẽ fugientẽ
me & clausũ ꝑsequi desierint. Ad deser¬
ta dem̃ loca atq olĩ ob agendã inibi pęni¬
tentiã ꝓperare cupierat. ita lȩtus accin¬
ctusq accessit: ut uolasse eũ magis quã
cõmeasse crederis. Quomꝰ uero ꝑ quadri
inter eos cepi rursus discipłs eẽ caldaicus: ꝙ
ut uerius fatear. usq in presentẽ diẽ magis
possũ sermonẽ caldaicũ legere & intellige¬
re: quã sonare. Ep̃i itaq grã iheronimꝰ¬
fidẽ adeptus. licterisq grecis ac latinis atq
hebraiciᷤᷤ doctus. cuncta hebreoꝵ uolumi¬
na quȩ canonicȩ continent᷑. ex ueteri te¬
stamento uera editione in latinã linguã
uertit: eaq omĩa cõmentatꝰ ẽ. Danibe¬
lẽ quoq caldaico sermone locutũ: roma¬
no stilo descripsit. Psalteriũ uidelicet qd̃
a soffronio postulatꝰ. iheronimꝰ ex hebreo
canonice latina modulatione canendũ.

Expanded text:
derit, et si vituperatores mei saltem fugientem derit, et si vituperatores mei saltem fugientem me et clausum persequi desierint. Ad deserta deinde loca, ad quae olim ad agendam inibi poenitentiam properare cupierat, ita laetus accinctusque accessit, ut volasse eum magis quam remeasse crederes. Quomodo vero per quadriraeos, coepi rursus discipulus esse Chaldaicus. Et ut verius fatear, usque in praesentem diem magis possum sermonem Chaldaicum legere, et intelligere, quam sonare. Int est. Litteris namque Graecis ac Latinis atque Hebraicis doctus, cuncta Hebraeorum volumina quae in canone continentur, ex Veteri Testamento, vera editione in latinam linguam vertit, eaque omnia commentatus est. Danielem quoque Chaldaico sermone locutum Romano stylo descripsit. Psalterium videlicet quod a Soffronio postulatus Hieronymus ex Hebraeo Canone Latina modulatione canendum,
Abbreviated transcription (Latin):
mana eccł̃ia petri instituta regimine. om̃i
hebraicã quoq habeat ueritatẽ. & grecoꝵ
quoꝵdã leuitas quȩ sibi romanos ãse om̃s
scripturas diuinitꝰ inspiratas accepisse
plaudebat. eos habere qd ñ habet recog¬
noscat. Igit᷑ iheronimꝰ roma egressus.
ad orientẽ tendens. ꝓfectus ẽ ad gregoriũ
nazanzenũ constantinopolitanȩ urbis
ep̃m: ubi ita ꝓficere studuit. ut sc̃arũ
scripturarũ studiis erudiret᷑. supplex do¬
cibilisq discipłs adiit p̃ceptorẽ. eũq con¬
stantinopolitana urbe obseruabat. Hoc
discipulatu iheronimꝰ ꝑacto. in syriã per¬
rexit: & dũ in possessione euagrii prb̃ri
moraret᷑. malchũ monachũ. & aliqͣndo
captiuũ repperit: ꝑcunctatꝰi eũ om̃ẽ eiꝰ
captiuitatis accepit historiã: quã postea
edidit scriptã. & romanis fidelib misit.
Hȩc in huiꝰ hystoriȩ ꝓlogo int̾serens. scri¬
bere inquit disposui si tam̃ ds̃ uitã de¬

Expanded text:
mana Ecclesia, Petri instituta regimine, omniumana Ecclesia, Petri instituta regimine, omniuHebraicam quoque habeat veritatem; et Graecorum quorumdam levitas, quae sibi Romanos a se omnes Scripturas divinitus inspiratas accepisse plaudebat, eos habere quod non habet, recognoscat. Igitur Hieronymus Roma egressus, ad orientem tendens, profectus est ad Gregorium Nazianzenum, Constantinopolitanae urbis Episcopum: ubi ita proficere studuit, ut sanctarum Scripturarum studiis erudiretur: et supplex, docilisque discipulus, adiit praeceptorem: eumque in Constantinopolitana urbe observabat. Hoc discipulatu Hieronymus peracto, in Syriam perrexit; et dum in possessione Evagrii presbyteri moraretur, Malchucaptivum reperit, percunctatusque eum, omnem ejus captivitatis accepit historiam, quam postea edidit scriptam et Romanis fidelibus misit, haec in ejus historiae prologo interserens. Scribere, inquit, disposui, si tamen Deus vitam de
Abbreviated transcription (Latin):
cerẽ ex dolore. Nec uero sopor ille inanis¬
fuit. aut uana sõma quib sepe deludim᷑.
teste ẽ tribunal ante qd iacui. iudiciũ te
ste qd̾ timui: ita mͥ nunquã contingat.
talẽ incidere questionẽ: liuentes habuis¬
se me scapulas. plagas sensisse ꝑ somniũ.
& tanto de hinc studio diuina legisse. qͣn¬
to mortalia antea ñ legerã. Interra ihe
ronimꝰ romanȩ ȩccłiȩ prb̃r. os damasi sa-¬
cerdotis sacrȩ bibliothecȩ scrutator. diui-¬
noꝵ dissertor uoluminũ. dũ ꝑ trienniũ
continuũ carus acceptꝰq a popłarib tur¬
nus ẽẽ sũmo sacerdotio decernit᷑. quidã
ex clericoꝵ monachoꝵq ordinib ꝓ petu-¬
lantia ꝓq ingluuiȩ discursantes. ad effu
uert̃. Uerũ enĩ uirũ hc̃ ego felicẽ dixerĩ.
huiꝰ fugȩ euentũ corrigentis xp̃i iudicio
dispensatũ. quã prauoꝵ hominũ ꝑsecuti¬
one paratũ fore existimo: scilicet ut ro¬

Expanded text:
cerent ex dolore. nec uero sopor ille fucerent ex dolore. nec uero sopor ille fuerat aut uaua somnia, quibus saepe deludimur. teste est tribunal, ante quod iacui, iudicium teste est, quod timui — ita mihi numquam contingat talem incidere quaestionem! —, liuentes habuisse me scapulas, plagas sensisse post somnum et tanto dehinc studio diuina legisse, quanto mronymus Romanae Ecclesiae Presbyter, os Damasi Sacerdotis, sacrae Bibliothecae scrutator, divinorum dissertor voluminum, dum per triennium continuum carus acceptusque popularibunus esse summo sacerdotio decernitur, quidam ex Clericorum Monachorum ordinibus pro petulantia proque ingluvie discursantes, ad effugverunt. Verum enim vero hunc ego felicem dixerim, hujus fugae eventum corrigentis, Christi judicio dispensatum, quem pravorum hominum persecutionibus paratum fore existimo: scilicet ut Ro
Abbreviated transcription (Latin):
es. ñ xp̃ianus: ubi thesaurus tuus ẽ. ibi &
cor tuũ. llico obinutui: q int̾ uerbera.
nã cędi me iusserat conscientiȩ magis ig¬
ne torquebar: illũ mecũ uersiculũ repu¬
tans. in inferno autẽ quis conficebit᷑ tibi:
Clamare tam̃ cȩpi. & heiulans dicere:
miserere mei dñe miserere mei. Hȩc uox
int̾ flagella resonabat. Tand̾e ad p̾siden-¬
tis genua ꝓuoluti qui astiterant: preca¬
bant᷑ ut ueniã tribueret adolescentiȩ. &
errori locũ pęnitentiȩ cõmodaret: exactu¬
rus deinde cruciatũ. si gentiliũ litterarũ
libros alligando legissẽ. Ego qui tanto
constrictus articulo uellẽ etiã maiora pro¬
mittere: deierare cȩpi. & nom̃ eiꝰ obtestans
dicere. Dñe: si unquã habuero codices
scłares. si legero. te negaui. In hec sacram̃¬
ti u̾ba dimissus: reu̾tor ad suꝑos. Miran¬
tib cunctis ocłos aꝑio tanto lacrimarũ
ymbre ꝑfusos: ut etiã incredulis fidẽ fa-¬

Expanded text:
es, non Christianus; ubi thesaurus tuus, ibi et es, non Christianus; ubi thesaurus tuus, ibi et cor tuum\'. ilico obmutui et inter uerbera — nam caedi me iusserat — conscientiae magis igne torquebar illum mecum uersiculum reputans: in inferno autem quis confitebitur tibi? clamare tamen coepi et heiulans dicere: miserere mei, domine, mise. rere mei. haec uox inter flagella resonabat. tandem ad praesidentis genua prouoluti, qui adstiterant, precabantur, ut ueniam tribueret adulescentiae, ut errori locum paenitentiae commodaret exacturus deinde cruciatum, si gentilium litterarum libros aliquando legissem. ego, qui tanto constrictus articulo uellem etiam maiora promittere, deiurare coepi et nomen eius obtestans dicere: Momine, si umquam habuero codices saeculares, si legero, te negaui\'. in haec sacramenti uerba dimissus reuertor ad superos et mirantibus cunctis oculos aperio tanto lacrimarum imbre perfusos, ut etiam incredulis fidem fa
Abbreviated transcription (Latin):
rib eruebat. plato sumebat᷑ in manib.
Si quando in memet ipsũ reu̾sus ꝓpħas
legere cepissẽ. sermo horrebat incultus:
& quia lum̃ cȩcis oculis ñ uidebã. non
oculoꝵ culpã putabã. s solis. Dũ me
itaq antiquus serpens illuderet: in¬
media ferme quadragesima medullis in¬
fusa febris corpꝰ meũ inuasit exhaustũ:
& sine ulla requie qd̃ dictu quoq incre¬
dibile sit. sic infelicia m̃bra depasta sunt:
ut ossib uix hererent. Interĩ parabant᷑
exequiȩ: & uitalis animi calor toto friges¬
cente iã corpore in solo tantũ tepenti pe
ctusculo palpitabat. Cũ subito raptꝰ in
sp̃u. ad tribunal iudicis ꝑtrahor: ibi tan¬
tũ luminis. & tantũ erat ex circũstanti¬
um claritate fulgoris: ut ꝓiectus in terrã.
sursũ aspicere ñ auderẽ. Interrogatꝰ con¬
ditionẽ: xp̃ianũ me ẽẽ respondi. Et ille
qui p̃sidebat: mentiris ait. Ciceronius

Expanded text:
ribus eruebat Plautus, Plato sumebatur in manibus. ribus eruebat Plautus, Plato sumebatur in manibus. Si quando in memetipsum reversus, Prophetas legere coepissem, sermo horrebat incultus; et quia lumen caecis oculis non videbam, non oculorum culpam putabam, sed solis. Dum me itaque antiquus serpens illuderet, imedia ferme Quadragesima medullis infusa febris corpus meum invasit exhaustum; et sine ulla requie quod dictu quoque incredibile sit sic infelicia membra depasta sunt, ut ossibus vix haererent. Interim parabantur exequiae, et vitalis animi calor, toto frigescente jam corctusculo palpitabat, cum subito raptus in spiritu ad tribunal iudicis pertrahor, ubi tantum luminis et tantum erat ex circumstantium claritate fulgoris, ut proiectus in terra sursum aspicere non auderem. Interrogatus conditionem Christianum me esse respondi. Et ille qui residebat: \'mentiris\', ait, \'Ciceronianus
Abbreviated transcription (Latin):
adeptus ẽ: ꝓbatissimoꝵ quoq monachoꝵ
habitũ facto imitatꝰ ẽ. Cupiditatẽ siqui¬
d̾e animȩ iugi sinceritate calcans: uolup¬
tatẽq corporis ꝑhenni frangens ieiunio:
suo docuit instituto. Quodã gͥ tẽpore dũ
ex more idem iheronimꝰ diuina ad legen¬
dũ sibi pandit uolumina: & mortalẽ bi¬
bliothecȩ suȩ auctorẽ tulliũ recordatur.
mox cęlitus natales quandoq reuolueret
libros: salutifero castigatꝰ ẽ uerbere. Ita
enĩ ipse de se ad eustochiũ uirginẽ scri¬
bens asserit. Cũ ante annos plurimos do¬
mo. parentib. sorore. cognatis. & qd̃ his
difficiliꝰ ẽ. consuetudine lautioris cibi ꝓp¬
ter celoꝵ me regna castrassẽ. & iherosoli¬
mã militaturus ꝑgerẽ: bibliotheca quã
romȩ cũ sũmo studio ac labore confece¬
rã carere ñ poterã. Itaq miser ego le¬
cturus tulliũ. ieiunabã post noctium
crebras uigilias: pꝰ lacrimas quas mͥ pre¬
teritoꝵ recordatio peccatoꝵ. ex imis iusce-¬

Expanded text:
adeptus est, probatissimorum quoque Monachorum habitum factumque imitatus est. Cupiditatem siquidem animae jugi sinceritate calcans voluptatemque corporis perenni frangens jejunio, suo docuit instituto. Quodam igitur tempore, dum ex more idem Hieronymus, divina ad legendum pandit volumina, et mortalem bibliothecae suae auctorem Tullium recordatur. Mox coelitus, ne tales quandoque revolveret libros, salutifero castigatus est verbere. Ita enim ipse de se ad Eustochium virginem scribens asserit: Cum ante annos plurimos domo, parentibus, sorore, cognatis, et quod his difficilius est  consuetudine lautioris cibi propter coelorum me regna castrassem, et Jerosolymam militaturus pergerem, bibliotheca, quam Romae cum summo studio ac labore confeceram, carere non poteram. Ita miser ego lecturus Tullium jejunabam: post noctium crebras vigilias, post lacrymas, quas mihi praeteritorum recordatio peccatorum ex imis visce
Abbreviated transcription (Latin):
uersas species torm̃toꝵ. nec conturbet ig¬
nis iste. neq flãma ꝑterreat. Et dũ finis¬
domũ tuã soror mea: & refice aliqͥd. Et dũ
surtgens autẽ natalia a pedib uiri sui: cir
dep̃cabat᷑ eos dicens. Rogo uos serui xp̃i.
confortate ouẽ xp̃i. docete eũ consilia pati¬
entiȩ. dicite illi quȩ sunt illa p̃mia. quȩ
donant᷑ his qui ꝑmanent in fide. Ipsũ enĩ¬

Expanded text:
s species| tormentorum. nec te conturbet ignis iste neque| flamma perterreat. Et dum finisdomum tuam . et reficere| aliquid. Et dum surgens autem natalia a pedibus uiri| sui . cideprę| cabatur eos dicens. Rogo uos serui dei . confortate ouem| christi . docete eum consilia pacienciae . dicite eum quę sunt| illa pręmia quę donantur his qui
Abbreviated transcription (Latin):
gaudio repleta ẽ: & surgens mutauit stolã
suã scissã. & currens uelocit᷑ abiit ad carcerẽ
rissimã ꝑsecutionẽ & impietatẽ. Et dũ in
gressa fuisset in carcerẽ: ꝓcidens ad pedes ui¬
tias. quas tibi ñ dimisert̃ parentes tui: qm̃¬
in tẽpore necessitatis: quib egent hii qui
peres sunt. qͣndo ñ ẽ uencendi tempꝰ. nec
modꝰ accipiendi. qͣndo ñ poterit aliquẽ ali

Expanded text:
. gaudio repleta est . et surgens mutauit| stolam suam . et currens uelociter habiit ad car| cirerissimam persecutionem. Et dum in| gressa fuisset in carcirem . procidens ad pedes uicias quas tibi non demiserunt parentis tuiin tempore neces| sitatis . quibus tunc aegenti qui tribuunt . quando non erit fenerandi| tempus . nec mutuo accipiendi .
Abbreviated transcription (Latin):
cubiculo. & salutauit om̃s fr̃s & sorores. di¬
cens ut orarent ꝓ ea. Illic enĩ congregata erat¬
multitudo fideliũ. qui & rogabant eã ut
modicũ requiesceret. Ualde enĩ fatigata¬
erat in naui. Et cũ requiesceret. statĩ appa
ruit ei beatissimꝰ adrianꝰ ꝑ sõniũ dicens.
Bene uenisti in pace ancilla xp̃i. & filia
martyrũ. ueni ad nos in requiẽ tuã. ueni &¬
defunctã. Exurgentes uͦ orauert̃: & accipi¬
entes eã posuert̃ iuxta corpora sc̃õꝵ. Et dũ

Expanded text:
cubiculum . sa| lutauit omnes fratres uel sorores dicens . ut orarent| pro ea ibi enim erat congregata multitudo fidelium qui| et rogabant eam . ut modicum requiesceret. Valde enim| erat fatigata de naue. Et cum requieuisset. Appa| ruit ei beatus hadrianus . per somnium dicens. Bene| uenisti . in pace ancilla christi et filia martyrum. Veni| ad nos in requiem tuam . ueni pdefunctam . et exsurgentes orauerunt .| et accipientes eam posuerunt iuxta co
Abbreviated transcription (Latin):
dñe nĩs. ut ꝑmaneas in hac uocatione qua
uocatꝰ es: ne pulchritudo tua intuitũ tuũ
impediat. nec affines. nec parentes. nec diui¬
tiȩ. nec possessiones. nec pueri. nec puellȩ.
nec aliqͥd aliud terrenũ. O mĩa autẽ hec
transeunt. omĩaq illa corrũpunt. Nẽ solũ¬
mͦ repone ante ocłos tuos quȩ sunt ȩterna:

Expanded text:
domine| meus ut permaneas in uocatione qua uocatus es.| nec pulchritudo tua intuitum tuum impediat.| nec adfines. nec parentes. nec diuiciae. nec posses| siones. nec pueri. nec puellae. nec aliud aliquid| terrenum. Omnia autem hec transeunt. Omnia con| rumpuntur. Illa solomodo pone ante oculos tuos .| quae sunt aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
se egit in conspectu factoris sui. Et conu̾sa:
dicit ad eũ. O sine d̃o p̃ om̃ib hoĩb. quis
tuisti: Quis te separauit a scĩs. aut qͥs te
seduxit. ut recederes a conuentu pacis uel
repausationis: Dic mͥ quare in fugã uer¬
sus es. antequã fieret pugna: Quare ꝓie¬
cisti arma tua. antequã uderes pugnantẽ
tibi hostẽ: Quomͦ uulneratꝰ es. necdũ emis¬
sa saguta: Et ego muirabar si ex gente sine
hostia munda do consecraret᷑: Nec enĩ pote¬
rat ex luto ĩmundissimo. & de medio eoꝵs
qui amatores b̃t ettuisionis sanguinũ mũ¬

Expanded text:
se egit in conspectu Factoris sui. Et conversa dicit in eum: O sine Deo prae omnibus hominibus, quis i perficere; quis te separavit a sanctis, aut quis te seduxit, ut recederes a conventu pacis vel repausationis? Dic mihi, quare in fugam conversus es antequam fieret pugna? quare projecisti arma, antequam videres hostem tibi hostem quemadmodum| uulneratus es . nec dum emissa sagitta . et ego+| mirabar . si ex gente sine hostia munda deo| consecraretur . nec enim poterat ex loco inmundis| simo . et de medio eorum qui amatores sunt effusio
Abbreviated transcription (Latin):
Si acquiescitis m dñi mei. ꝑgã in domũ
meã & adducã ancillã ur̃am sororẽ meã:
ut p̃sens sit passioni nr̃ȩ. Spopondi enĩ ei
ra his qui erant custodes. & ꝑrexit. dans fi
dũ ꝑgeret: uidit eũ quidã de ciub illiꝰ
auit nataliȩ coniugi eiꝰ dicens. Absolutꝰ ẽ
adrianꝰ. & ecce uenit ꝑ uiã. Iã enĩ in ꝓxi¬
mũ reliqui eũ. Audiens autẽ hȩc illa: ñ
credidit dicens. Et quis poterit eũ absol¬
uere a uinculis illis: Non mͥ contingat ut
absoluant eũ: neqͣndo separet᷑ a scĩs illis.
suspicata ẽ qd fugisset martyriũ: & contri¬
stata ẽ ualde. & flebat amarissime. Et cũ

Expanded text:
Si adquiescetis mihi pergam in domum meam .| et adducam ancillam uestram sororem meam . ut prae| sens sit passioni nostrae. Spopondi enim ei ra his qui erant custodes . et ali| quos ex dum per| geret . uidit eum quidam de ciuibus auit . nataliae coniugi ipsius dicens. Ab| solutus est hadrianus. Et ecce uenit per uiam . iam| in proximo reliqui eum. Audiens autem illam non| crededit . dicens. et quis potuit eum absoluer\e/ de uinculis| illis. non mihi contingat ut absoluant illum. ne| quando separetur a sanctis illis. suspicata est| quod fugisset martyrium . et contristata est| ualde. et flebat a
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpussimi. Ideo confortate eũ de illis beatissi¬
mis monitis. ut factori credens. ad ĩpleat ago¬
nẽ. Et dũ hec dixisset. ꝓcidens ad pedes eoꝵ
adorauit uincula eoꝵ quib circũdati erant:
s iterũ reu̾sa ẽ ad adrianũ. Erat enĩ in
interiori custodia: extensus in ligno. Et dix̃
ad eũ. V ide dñe m̃s. ne aspicias pulchri-¬
tudinẽ corporis tui: nec ad decorẽ iuuen
tutis tuȩ. Hȩc om̃ia esca uermiũ sunt: nec
seducat te aurũ uł argentũ. aut indum̃ta
p̃ciosa. aut possessiones. uł reliquoꝵs ĩ plica¬
tio. Non enĩ adert̃ cuiquã in illa hora
iudicii. qm̃ omĩa ista hic remanebt̃. Nec¬

Expanded text:
istus. Ideo confortate eum| de illis beatissimis monitis . ut futura credens . adim| pleat agonem. Et dum haec dixisset procedet ad| pedes eorum . et adorauit uincula quibus circum| dati erant. Et iterum ingressa est ad adrianum .| erat enim in interiore custodia extensus in ligno| Et dixit ad eum. Vide domine meus . ne aspicias ad| pulchritudinem corporis tui. ne ad decorem iuuen| tutis tuae. Haec omnia aescae uermium sunt.| Nec seducat te aurum . aut argentum . aut indu| menta praeciosa. Aut possessiones uel reliquorum| inplicatio. Non enim aderunt cuiquam in hora iudi| cii . quoniam omnia ista hic remanent. E
Abbreviated transcription (Latin):
remansit in domũ suã. habens secũ manũ
beatissimi martẏris adriani. & inuoluit
in purpurã. infundens in mirra posuit eã
in grabbato ad caput suũ: nullo sciente.
Post aliquot dies cognoscens quidã tribu¬
natalia: ueniens ad palatiũ rogabat regẽ.
eã honestas feminas. ut ei loquerent᷑ de con¬
iugio. B eata uͦ natalia audiens hȩc u̾ba: ita
respondit. Et ego audiens hȩc: gauisa sũ ual
de. Quis mͥ poterat p̾stare hoc ut coniun¬
gerer taliuiro: S hoc peto. ut detis m tri¬
existimabã inquiri. Hȩc autẽ dicebat. uo¬
lens fugere & abire ubi erant corpora scõꝵ
quȩ missȩ fuerant a tribuno. Ipsa uͦ post
egressionẽ illarũ abiit in reclinatoriũ suũ.¬
ubi erat manus martẏris adriani. & ꝓcidens
iuxta es his qui tribulato sunt corde. res¬
pice me ancillã tuã. & ne ꝑmittas macu
ani serui tui. Miserere mei dñe. miserere
mei. & ne obliuiscaris uinculoꝵ eiꝰ. quȩ su¬
stinuit ꝓpt̾ nomen tuũ. Misericoes es dñe.¬

Expanded text:
reman| sit in domum suam . habens secum manum beatissimi mar| tyres hadriani . inuoluit in purpura . et infundens mero| posuit eam in grabatto ad caput suum . nullo sciente .| Post dies autem agnoscens quidam tribunatalia . ueniens ad palatium.| Rogabat regem .eam honestas feminas . ut ei loquerentur de coniugio| Beata uero natalia audiens haec uerba . ita respon| dit. et ego audiens haec multum gauisa sum quis enim| poterat mihi praestare hoc ut coniungerer tali uero.| Sed hoc peto ut detis mihi triestimabam me inquiri.| Haec autem dicebat uolens fugere et abire ubi erant| corpora sanquae missae fuerant a tribuno. Ipsa uero post egres| sionem illarum . abiit ad reclinatorium ubi erat ma| nus martyris hadriani . et procidens iuxta es his qui tribulato sunt cor| de . respice in ancillam tuam. et ne permittas maculani serui tui. Mise| rire domine . miserire mei . et ne obliuiscaris uinculorum| eius . quae sustinuit propter nomen tuum. et dum oras| set de
Abbreviated transcription (Latin):
sisset adu̾sus martyres xp̃i. s ait. Legatur
celeriꝰ relatio. quã transmisit dilectissimus¬
Rogauit enĩ nos. ut nomen eiꝰ cũ eis qui
coridẽpnati st̃ scriberemꝰ. Audiens hȩc rex
iratus ẽ ualde: & iussit eũ celeriꝰ ad se addici.
Qui cũ uenisset: dixit ad eũ rex. Insanis
adriane: Nunqͥd & tu uis uitã male ꝑdere:
Adrianꝰ dixit. Non insanio rex s ex multa
insania ad sanã mentẽ conu̾tor. Maximianꝰ¬
rex dixit. Quid multũ loqueris: Pete tibi

Expanded text:
psisset aduersus marthyres christi . et| ait legite celerius relacionem quam transmi| sit dilectissimusRogauit enim nos| ut nomen eius cum his qui damnati sunt scriberemus. Audiens haec rex . iratus est ualde| et iussit eum ad se celerius perduci. Qui cum| uenisset dixit ad eum rex Insanis adriani num| quid et tu uis uitam tuam male perdere. Hadri| anus dixit. Non insanio rex . sed ex multa insania| ad sanam mentem reuertor. Rex dixit quid multum| loqueres pete tibi
Abbreviated transcription (Latin):
orasset: ex multo timore atq tristicia sopo¬
rata ẽ. Et ecce unꝰ ex sc̃ĩs illis martyrib asti¬
ti sumꝰ om̃iũ laboꝵ tuoꝵ quos exhibuisti
biscũ corã xp̃o dñs m̃s adrianꝰ. Et dixit
ei. Etiã & ante nos apparuit ei. S exurge
ascende nauiculã. & nauigans ueni iuxta¬
nos. ubi sunt corpora nr̃a. ibi enĩ uisitabit

Expanded text:
oras| set de multo maerore uel tristicia . soporata est. Et ec| ce unus ex sanctis illis martyribus . adstiti sumus labores tuos quos| exhibuisti biscum christo dominus meus hadrianus. et dixit ad| eam etiam et ante nos apparuit ei Sed exsurgens| ascende in nauicula . et nauigans ueni iuxtaos ubi| sunt corpora nostra. Ibi enim uisitauit
Abbreviated transcription (Latin):
scĩs martyrib: constituens diẽ in qua ipsũ
s sc̃s marty res audiret. Unus uͭ ex seruis adri¬
ani currens cũ festinatione ad domũ: nunti¬
auit coniugi eiꝰ noĩe nataliȩ dicens. Dñs
mĩs ferro uinctus ductus ẽ in carcerẽ. At il¬
la audiens hȩc surrexit & scidit stolã suã. &
In qua enĩ culpa inuentꝰ ẽ. ut clauderet᷑ in
carcere dñs m̃s: Respondens puer dixit ad
cã. Quosdã uidi torqueri. ꝓpt̾ nomen eiꝰ qui¬
ficarent. nec omĩno obȩdirent p̃ceptis regis:
t̃ & ipse dixit ad exceptores. Scribite & me
cũ istis: libentissime enĩ cũ eis moriar. Res¬

Expanded text:
is martiribus . constituens diem in qua| ipsum et sanctus martyres audiret. Vnus uero ex| seruis hadriani currens cum festinacione ad| domum . nunciauit coniugi eius nataliae di| cens. Dominus meus ferro uinctus perductus est| ad carcerem . ad illa audiens haec . surrexit et sci| dit stolam suam et In qua culpa inuentus est. Vt| clauderetur in carcerem dominus meus. Res| pondens puer dixit ad eam quosdam uidit tor| quiri pficarent diis. Nec omni| no oboedientibus praeceptis regis . tunc et ipse| dixit ad exceptores . scribite et me cum uiris istis .| libentissime enim cum eis moriar. E
Abbreviated transcription (Latin):
mentis conterã illos. Non enĩ soliꝰ gladii dig¬
ni sunt isti. necesse ẽ enĩ ut horũ exemplo.
omĩs patria corrigat᷑. Adrianus uͦ nomine
qui erat prior officui. uidens eoꝵ constantiã &
unanimitatẽ adu̾sus torm̃ta: dixit ad mar
patimini. dicite inͥ ueritatẽ. Quȩ ẽ remu

Expanded text:
entis adfli| gam illos. Non enim solius gladii poena digni sunt| Necesse est enim ut horum exemplum . omnes patria| corrigatur. Hadrianus uero nomine qui erat prior| officii . uidens eorum constanciam et magnanimi| tatem aduersus tanta tormenta. Dixit ad mar|patimini . dicite mihi in ueritate . quae est remu|
Abbreviated transcription (Latin):
ferabant uoce excelsa. ut om̃s aduenirent
ad offerendas hostias & uictimas diis sius
Qui autẽ contẽpsissent: torm̃tis affugerent᷑.
Si quis uͭ repperiret᷑ xp̃ianus: igne consume¬
ret᷑. Constituert̃ autẽ & quosdã. qui sua sol

Expanded text:
feraban\t/ . uoce excelsa . ut| omnes aduenirent ad offerendas hostias et uicti| mas diis suis. Qui autem contem\p/sissent . tormentis| adfligerentur. Si quis uero reppereritur christianus .| igne consumeretur. Constituerunt autem quosdam| qui sua soll
Abbreviated transcription (Latin):
quassent currui eiꝰ: dixit ad eos. Unde estis:
De his locis an de alia regione: At illi dyxe
fidẽ galilei sumꝰ. Rex uͦ dixit ad eos. Non
audistis qualis pęna posita sit. adu̾sus cos
qui huiꝰ religionis sunt: At illi responde¬
etiã qui oꝑatur in filios infidelitatis: quoꝵ¬
magnos. torm̃tis amarissimis consumã cor¬
pora urã. Et dixit militib. Extendant᷑

Expanded text:
s tuos. Tunc dixit| ad eos rex . unde estis de his locis . an de alia regione| At illi respofidem uero galileae sumus. At ille| dixit . Non audistis qualis poena proposita sit ad| uersos eos qui huius relegiones sunt. At illi respondean qui opera| tur in filiis infedilitatis. magnos tormentis amarissimiis consumam corpora| uestra. Et dixit ad principes . extendantur .|