comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sionim peccatoꝵ. Cunctis legentibus
liquet. quia iobannes baptismũ pem¬
tentiȩ non solum prȩdicauit: uerũ
etiam quibusdam dedit. sed tamen
baptismũ suũ in remissionem peccatoꝵ
dare non potuit. Remissio etenum
peccatoꝵ. in solo nobis baptismate xp̃i
tribuitur. Notandũ itaq quod
dicitur. pͣdicans baptismũ peniten¬
tiȩ in remissione̾ peccatoꝵ: qmͣ bap¬
tismũ quod peccata solueret. quia
dare non poterat p̃dicabat. ut sicut
incarnatũ uerbũ patris p̾currebat
uerbo pͣdicationis: ita baptismu̾
pęnitentiȩ quo peccata soluuntur
pͣcurreret suo baptismate. quo
peccata solui non possunt. ut quia
eius sermo pͣcurrebat presentiam
redepͣtoris: ipsum quoq. eiꝰ baptis¬
ma pͣcedendo fieret umbra ueritatiꝰ
Sequitur. Sicut scriptũ est in libro
sermonũ isaie ꝓphete. uox claman¬
tis in deserto. parate uiam dñi. re¬
ctas facite semitas eiꝰ. Idem uero
iohannes baptista requisitus quis
esset: respondit. Ego uox claman¬

Expanded text:
Cunctis legentibus liquet, quia Joannes baptismum poenitentiae non solum praedicavit, verum etiam quibusdam dedit, sed tamen baptismum suum in remissionem peccatorum dare non potuit. Remissio etenim peccatorum in solo nobis baptismo Christi tribuitur. Notandum itaque quod dicitur: Praedicans baptismum paenitentiae in remissionem peccatorum, quoniam baptismum quod peccata solveret, quia dare non poterat, praedicabat: ut sicut incarnatum Verbum Patris praecurrebat verbo praedicationis, ita baptismum poenitentiae, quo peccata solvuntur, praecurreret suo baptismate, quo peccata solvi non possunt; ut quia ejus sermo praecurrebat praesentiam Redemptoris, ipsum quoque ejus baptisma praecedendo fieret umbra veritatis. Sequitur: 3. Sicut scriptum est in libro sermonum Isaiae prophetae: Vox clamantis in deserto, Parate viam Domini, rectas facite semitas ejus . Idem vero Joannes Baptista requisitus quis esset, respondit, dicens: Ego vox claman
Abbreviated transcription (Latin):
tamen doloribus. & idolis sacrifica¬
uerunt: uiui absorti sunt. Illi ab¬
sorti: quia mortui. Illi autem qui
absorti: mortui. Non enim absorai
uiuere potuerunt: quãuis uiui ab¬
sorberentur. Ergo orat uox mar¬
tyrum: a timore inimici erue
aninu meã. Non ut non me occi¬
dat inmicus: sed ut non timeam
occidentem inimicum. Hoc orat
in psalmo implere seruus: quod
modo iubebat in euangło dñs.
Quid modo iubebat añs: Nolite ti¬
mere eos qui corpus occidunt. ani¬
mã autẽ non possunt occidere: sed
eũ timete qui habet potestatem &
animã & corpus occidere. in gehen¬
nam ignis. Et repetiuit. ita dico
uobis: eum timete. Qui sunt qui
corpus occidunt : Inimici. Quid
iubebat dñs: Netimerentur. Oret᷑
ergo ut prestet qđ iubet. atimore
umcierue animã meã. Erue a
timore inimici. & subde timori
tuo. Non timeam eũ qui corpus
occidit : sed timeam eũ qui habet
potestatem & corpus & animam
occidere ingehennã ignis. Non

Expanded text:
tamen doloribus, et idolis sacrificatamen doloribus, et idolis sacrificaverunt, vivi absorpti sunt. Illi absorpti sunt, quia mortui; illi autem quia absorpti, mortui. Non enim absorpti vivere potuerunt, quamvis vivi absorberentur. Ergo hoc orat vox martyrum, A timore inimici erue animam meam: non ut me non occidat inimicus, sed ut non timeam occidentem inimicum. Hoc orat in Psalmo impleri servus, quod modo jubebat in Evangelio Dominus. Quid modo jubebat Dominus? Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere; sed eum potius timete qui habet potestatem, et animam, et corpus occidere in gehenna ignis . Et repetivit: Ita dico vobis; eum timete . Qui sunt qui corpus occidunt? Inimici. Quid jubebat Dominus? Ne timerentur. Oretur ergo ut praestet quod jubet. A timore inimici erue animam meam. Erue me a timore inimici, et subde timori tuo. Non timeam eum qui corpus occidit; sed timeam eum qui habet potestatem et corpus, et animam occidere in gehenna ignis. Non
Abbreviated transcription (Latin):
xaudi ds̃ orationem meã. lc̃. iiii¬
dum tribulor. a timore ininuei
erue animã meã. Seuierunt inimici
in marty res. Quid orabat ista uox
corporis xp̃i : Hoc orabat. ut erue¬
rentur ab inimicis: & non eos possent
occidere iniici. Ergo exauditi non
sunt. quia occisi sunt: Et deseruit as̃
contritos corde seruos suos. & speran¬
tes inse despexit: Absit. Quis enim
inuocauit dñm. & derelictus est:
Quis sperauit in eum. & desertus est
abeo: Exaudiebantur ergo & occi¬
debantur: & tamen ab inimicis erue¬
bantur. Alu timentes consentiebant
& uiuebant : & tamen ipsi ab inimiciᷤ
absorbebantur. Occisi eruebantur :¬
& uiuentes ab. sorbebantur. Inde
est & illa uox / gratulationis:
forsitan ui. uos ab sorbuissent
nos. Multi absorti & uiui ab sorti.
multi mortui absorti. Qui putauer̃
inanem esse fidem xp̃ianam: mortiti
absorti sunt. Qui autẽ scientes ueri¬
tatem esse prȩdicationem euangelii.
xp̃m ẽẽ filium dĩ scientes & hoc cre¬
dentes. & boc intus tenentes. cesser

Expanded text:
Exaudi, Deus, orationem meam, dum tribulor: a timore inimici erue animam meam. Saevierunt inimici in martyres; quid orabat ista vox corporis Christi? Hoc orabat, ut eruerentur ab inimicis, et non eos possent occidere inimici. Ergo exauditi non sunt, quia occisi sunt; et deseruit Deus contritos corde servos suos, et sperantes in se despexit? Absit. Quis enim invocavit Dominum, et derelictus est? quis speravit in eum, et desertus est ab eo ? Exaudiebantur ergo, et occidebantur; et tamen ab inimicis eruebantur. Alii timentes consentiebant, et vivebant; et tamen ipsi ab inimicis absorbebantur. Occisi eruebantur, viventes absorbebantur. Inde est et illa vox gratulationis: Forsitan vivos absorbuissent nos . Multi absorpti, et vivi absorpti; multi mortui absorpti. Qui putaverunt inanem esse fidem christianam, mortui absorpti sunt: qui autem scientes veritatem esse praedicationem Evangelii, Christum esse Filium Dei scientes, et hoc credentes, et hoc intus tenentes, cesserunt
Abbreviated transcription (Latin):
eternum scđm ordinem melchise¬
dech. Qui in diebus carnis sue p̾ces
supplicationesq ad cum qui possit
clamore ualido & lacrimis offerens.¬
& exauditus ꝓ sua reuerentia. Nona.¬
t quidem cum esset filius dĩ. didi.¬
cit ex his quȩ passus est obȩdien¬
tiam. & consumatus factus est om̃ib
obtemperantib sibi causa salutis ȩt̾nȩ.
appellatus a dõ pontifex iuxta ordi¬
nem melchisedech. Dequo grandis
sermo nobis & interpretabilis addi¬
cendum. qm̃ in becilles facti estis ad
audiendum. Etenem cum &eberetis
magistri esse ꝓpter tempus. rursũ
indigetis. ut uos doceamini que st̃
elementa exordii sermonũ di. & facti
estis quibus lacte sit opus. non solido
cibo. Om̃is enum qui lactis est parti¬
ceps. expers est sermonis iustitiȩ. par¬
uulus enim est. Perfectoꝵ autem est
solidus cibus. eoꝵ qui ꝓ consuetudine
exercitatos habent sensus. aut disere¬
tionem boni ac mali. In parasceue

Expanded text:
lchisedech ; » qui in diebus carnis suae preces supplicationesque ad eum qui possit clamore valido et lacrymis offerens, exauditus est pro sua reverentia. Et quidem cum esset Filius Dei, didicit ex his quae passus est obedientiam, et consummatus, factus est in omnibus obtemperantibus sibi causa salutis aeternae appellatus a Deo pontifex iuxta ordinem Melchisedech de quo grandis nobis sermo et ininterpretabilis ad dicendum quoniam inbecilles facti estis ad audiendum etenim cum deberetis magistri esse propter tempus rursum indigetis ut vos doceamini quae sint elementa exordii sermonum Dei et facti estis quibus lacte opus sit non solido cibo omnis enim qui lactis est particeps expers est sermonis iustitiae parvulus enim est perfectorum autem est solidus cibus eorum qui pro consuetudine exercitatos habent sensus ad discretionem boni ac mali quapr
Abbreviated transcription (Latin):
reparauit. Bibens letiferũ haustũ.¬
non solũ euasit periculũ : sed eodẽ
ꝓstratos poculo in uite reparauit
statum. Hic autẽ anno sexagesimo
septimo post passionẽ dñi saluato¬
ris. subtraiano principe longeue
uetustatis senio fessus. cũ diem trans¬
migrationis sue imminere sibi
sentiret. uississe fertur effodi sibi
sepulchrũ. atq inde ualedicens
fr̃ibus. facta oratione uiuens tu¬
mulũ introiuit. deinde in eo tam¬
quã in lectulo requieuit. Unde ac¬
cidit ut quidã eũ uiuere asserant.
nec mortuũ insepulchro. sed dor¬
mientem iacere contendunt: ma¬
xime ꝓ eo qđ illic terra sensim ab
imo scaturiens adsuꝑficiem sepul¬
chri conscendat. & quasi flatu qui¬
escentis deorsum ad superiora pul

Expanded text:
reparareparanon solum evasit periculum, sed et eodem prostratos poculo in vitae reparavit statum. Hic autem anno nonagesimo septimo post passionem Domini Salvatoris sub Trajano principe longo jam vetustatis senio fessus, cum diem transmigrationis suae imminere sibi sentiret, jussisse fertur effodere sibi sepulcrum, atque inde valedicens fratribus, facta oratione, vivens tumulum introivit. Deinde in eo tanquam in lectulo requievit. Unde accidit ut quidam eum vivere asserant, nec mortuum in sepulcro, sed dormientem jacere conjicerent, maxime pro eo quod illic terra sursum ab imo scaturiens, ad superficiem sepulcri conscendit, et quasi flatu quiescentis deorsum ad superiora pul
Abbreviated transcription (Latin):
ohannes apłs & euuangłista filiꝰ
zebedei frater iacobi uirgo est¬
electus adño atq inter ceteros
magis dilectus. qui etiã super
pectus magistri recu̾̃bens. euan¬
gelii sui fluenta de ipso sacro
dnici pectoris fonte potauit. &
quasi unus de paradysi flumini¬
bus uerbi dĩ grãm in toto der¬
rarum orbe diffudit. quiq. in
dum suscipiens matre̾ magistri.
dãmodo derelictus est filius. Hic
ret. a domitiano cesare in pathinos
insula metallo religatur. ubi etiã
positus apocalypsim scripsit.
Interfecto autẽ asenatu domicia¬
no. exilio resolutus recessit ephe¬
sum. ibiq ob hereticoꝵ refutan¬
das uersutias efflagitatus ab asiȩ
ep̃is. euangłm nouissimus edidit.
Cuius quidẽ inter alias uirtutes
magnitudo signoꝵ hȩc fuit.
Mutauit in aurũ siluestres frondi¬
um uirgas. litoreaq saxa in
geminas. item geminarũ frag¬
mina in ꝓpriam reformauit
naturam. Uiduam quoq. pͣcepto
popłi suscitauit. & rediuiuum
iuuenis corpus remeante anima

Expanded text:
filius Zebedaei, frater Jacobi, virgo electus a Domino, atque inter caeteros magis dilectus, qui etiam super pectus Magistri recumbens, et Evangelii fluenta de ipso sacro dominici pectoris fonte potavit, et quasi unus de paradisi fluminibus, verbi Dei gratiam in toto terrarum orbe diffudit. Quique in dum suscipiens matrem Magistri ddammodo derelictus est filius. 127.ret, a Domitiano Caesare in Pathmos insulam metallo relegatur, ubi etiam positus Apocalypsim scripsit. Interfecto autem a senatu Domitiano, exsilio resolutus, recessit Ephesum, ibique ob haereticorum refutandas versutias, efflagitatus ab Asiae episcopis Evangelium novissimus edidit. 128. Cujus quidem inter alias virtutes, magnitudo signorum 184 haec fuit. Mutavit in aurum sylvestres frondium virgas littoreaque saxa in gemmas. Item gemmarum fragmina in propriam reformavit naturam, viduam quoque ad precem populi suscitavit, et redivivum juvenis corpus revocata anima
Abbreviated transcription (Latin):
t̾at. Et recordata est hierłm dierũ
afflictionis suę. & pręuaricationis
om̃ium desiderabiliũ suoꝵ. que
habuerat a diebus antiquis. cum
caderet popłs eius in manu hostili.
& non esset auxiliator. Uiderunt
eam hostes. & deriserunt sabbata
enus. Hech. Peccatũ peccauit hierłm:
ꝓpterea instabilis facta est. Om̃s qͥ
glorificabant eam spreuerunt illã.
quia uiderunt ignominiam eiis.
ipsa aute̾ gemens. & conuersa est¬
retrorsum. Tech. Sordes eiꝰ in pedib
eius. neo recordata est sins sui. De¬
posita est uehementer: non habens.
consolatorẽ. Uide dñe asflictionem
meã. qm erectus est inimicus meus.¬
hoth. Manum suã misit bostis ad
om̃a desiderabilia eius. quia uidit
gentes ingressas scũarium suum.
de quib prȩceperas ne intrarent
in eccłam tuam. caph. Om̃is popłs
eius gemens & querens panẽ: deder̃
preciosa queq ꝓ cibo. ad refocillandã
animam. Uide dñe. & considera. qmͣ

Expanded text:
ierum adflictionis suae et praevaricationis omnium desiderabilium suorum quae habuerat a diebus antiquis cum caderet populus eius in manu hostili et non esset auxiliator viderunt eam hostes et deriserunt sabbata eius HETH peccatum peccavit Hierusalem propterea inorificabant eam spreverunt illam quia viderunt ignominiam eius ipsa autem gemens et conversa retrorsum TETH sordes eius in pedibus eius nec recordata est finis sui deposita est vehementer non habens consolatorem vide Domine adflictionem meam quoniam erectus est inimicus IOTH manum suam misit hostis ad omnia desiderabilia eius quia vidit gentes ingressas sanctuarium suum de quibus praeceperas ne intrarent in ecclesiam tuam CAPH omnis populus eius gemens et quaerens panem dederunt pretiosa quaeque pro cibo ad refocilandam animam vi
Abbreviated transcription (Latin):
onsurge. consurge. induere
fortitudine tua syon: inducre
uestimentis głe tuȩ hierłm ciuitas
sc̃i: quia non adiciet ultra. ut per¬
transeat ꝑte incircũ cisus. & inmun¬
dus. Excutere de puluere. consur¬
ge. sede hierłm: solue uincula colli
tui captiua filia syon. quia hȩc dicit
dñs ds̃. Eratis uenundati estis . &¬
sine arginto redimemini. quia hȩc
dicit dñs ds̃. In egyptum descendit
popłs meus in principio. ut colonꝰ
esset ibi: & assur absq. ulla causa
calupͥniatus est cum. Et nunc quid
populus meus gratis. Dominatores
etus iniq agunt dicit dñs: & iugitͣ
tota die nomen meuꝰ blasphemat᷑.
P ropter hoc sciet popłs meus nom̃
meu in daic illa. quia ego ipse qui
loquetar cect adsum. Quã pulehri
supra montes pedes ad nuntiantis
i prodicantis pacem. adnuntiantis
bonũ. predicantis salutẽ dicentis.
syon rignabit ds̃ tuus. Uox specu¬
latoꝵ tueꝵ leuatierunt uocem.

Expanded text:
rge: induere fortitudine tua Syon induere vestimentis glorie tue Hierusalem civitas sancta. Quia non adjiciet ultra: ut pertranseat per te incircumcisus et immundus. Excutere de pulvere: consurge: sede Hierusalem: solve vincula colli tui captiva filia Syon: quia hec dicit Dominus. Gratis venundati estissine argento redimemini. Quia hec dicit Dominus Deus, in Egypto descendit populus meus in principio ut colonus esset ibi: et Assur absque ulla causa calumniatus est eum. Et nunc: quidlatus est populus meus gratis. Dominatores eius inique agunt dicit Dominus: et iugiter tota die nomen meum blasfematur. Propter hoc scimeum in die illa quia ego ipse qui loquebar ecce adsum quam pulchri super montes pedes adnuntiantis et praedicantis pacem adnuntiantis bonum praedicantis salutem dicentis Sion regnavit Deus tuus vox speculatorum tuorum levaverun
Abbreviated transcription (Latin):
ineũ descendentẽ cognoui. Sed
qui misit me baptizare in aqua.
ille michi dixit. Suꝑ queꝰ uide.¬
ris sp̃m descendentẽ & manentẽ
suꝑ eũ. bic est qui baptitat in spũ
suoꝵ primus baptizauerit. ꝑ quos
ad ceteros fideles baptismi riuus
ꝓflueret. eosdem &iam spu bapti.¬
zabat peccata illis relaxando. & sp̃s
dona ministrando: siue fideles eiꝰ
inuocato nomine ipsius aqua
baptizent electos. & crismate scõ
ꝑungant. eosdem nichilominus
ipse spu scõ baptizat: quia nemo
preter ipsũ peccatoꝵ nexus soluere.
aut sp̃s sci ualet dona tribuere.
Unde euuangelista iobannes cum
dixisset. audierunt pharisei quia
iħe plures discipłos facit & bapti.¬
zat. quã iohannes: ꝓtinus adiun.¬
xit. quãquã iħe non baptizaret.

Expanded text:
in eum descendentem, cognovi. Sed in eum descendentem, cognovi. Sed qui misit me baptizare in aqua, ille mihi dixit: Super quem videris Spiritum descendentem, et manentem super eum, hic est qui baptizat in Spiritu suorum primus baptizaverit, per quos ad caeteros fideles baptismi rivus proflueret, eosdem etiam Spiritu baptizabat peccata illis relaxando, et Spiritus dona ministrando, sive fideles ejus invocato nomine ipsius aqua baptizent electos, et chrismate sacro perungant, eosdem nihilominus ipse Spiritu sancto baptizat, quia nemo praeter ipsum peccatorum nexus solvere, aut Spiritus sancti valet dona tribuere. Unde evangelista Joannes cum dixisset: Audierunt pharisaei quia Jesus plures discipulos facit et baptizat quam Joannes, protinus adjunxit:  qua
Abbreviated transcription (Latin):
uel eius in quẽ descendit innocen¬
tiam simplicitate᷑q designat. sed
eoꝵ eque qui sentiunt de illo in
bonitate & in simplicitate cordis
querunt illũ. quoꝵ unanimem
pietatẽ ac mansuetudine̾ spuali
grã donatã dñs ipse laudans lo.¬
quitur una est colũba mea. una¬
est matris suȩ. electa genitricis suȩ.
Matrem quippe ac genitrice᷑ ȩccłe
sci sp̃s grãm uocat : qua inspirante
ꝑcepit. ut ipsa quoq possit colu̾ba
recte nuncupari. Deniq hebreo
sermone quo scriptura scã est edi¬
ta spͣs genere feminino appellat᷑.
P ropter quod conuenienter eccła
una xpͣi colt̾ba. & hȩc matri & geni¬
trici suȩ electa nominatur: quia
nimirũ quod in unitate fidei xp̃i¬
ane multis degentibus congre¬
gatur. quod colũba ad inuicem
pace letatur. quod electionis sorte¬
debeatur. non suo habet merito.
sed dono accepit grͣe spualis. Et
ego inquit nesciebam euͣ sub audis
tam sublimiter. priusquã spm

Expanded text:
vel ejus in quem descendit innocenvel ejus in quem descendit innocentiam simplicitatemque designat, sed eorum aeque qui sentiunt de illo in bonitate, et in simplicitate cordis quaerunt illum. Quorum unanimem pietatem ac mansuetudinem spirituali gratia donatam, Dominus ipse laudans loquitur: Una est columba mea, una matri suae, electa genitrici suae . Matrem quippe ac genitricem Ecclesiae Spiritus gratiam vocat, qua inspirante percepit ut ipsa quoque possit columba recte nuncupari. Denique Hebraeo sermone, quo Scriptura sancta est edita, spiritus genere feminino appellatur. Propter quod convenienter Ecclesia una Christi columba, et haec matri ac genitrici suae electa nominatur: quia nimirum quod in unitate fidei Christianae multis de gentibus congregatur, quod columbina ad invicem pace laetatur, quod electionis sorte beatur, non suo habet merito, sed dono accepit gratiae spiritualis. Et ego, inquit, nesciebam eum. Subaudis tam subtiliter quam Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
dicando manifestarem popło isrł:
qui in spu sco baptizans. ad tollen¬
da peccata non solum isrł. sed totiꝰ
mundi si ei credere uoluerit ido¬
illi uiam prȩpararẽ. qui baptira¬
ret in remissione̾ peccatoꝵ. Et testi.¬
moniũ ꝑhibuit iobannes dicens:
quia uidi sp̃m descendente quasi
colũbam de cȩlo. & mansit suꝑ eũ.
Bene in colũbȩ specie descendit
aliter eius spũ se posse repleri.
nisi simplices fuerint. nisi ueram
cũ fr̃ibus habuerint pacẽ. quam
significant oscula colu̾barũ. Habent
aute̾ oscula & corui sed laniant.:
quod columba om̃ino non facit.
significantes eos qui locuntur
pacẽ cũ ꝓximo suo. mala autẽ
in cordibus eoꝵ. Colubȩ autem
natura quȩ alamatu innocens
est. illis innocentib aptissime
congruit : qui pace̾ secuntur cũ
om̃ib & scĩmoniam. solliciti ser¬
uare unitatem sp̃s in uinculo
pacis. Atq ideo sp̃s in colu̾ba des¬
cendendo non suã tantũmodo

Expanded text:
dicando manifestarem populo Israel, dicando manifestarem populo Israel, qui in Spiritu sancto baptizans ad tollenda peccata non solum Israel, sed totius mundi, si ei credere voluerint, idoilli viam praepararem qui baptizaret in remissionem peccatorum. Et testimonium perhibuit Joannes, dicens: Quia vidi Spiritum descendentem quasi columbam de coelo, et mansit super eum. Bene in columbae specie descendit aliter ejus Spiritu se posse impleri, nisi simplices fuerint, nisi veram cum fratribus habuerint pacem, quam significant oscula columbarum. Habent autem oscula et corvi, sed laniant, quod columba omnino non facit: significantes eos qui loquuntur pacem cum proximo suo, mali autem sunt in cordibus eorum. Columbae autem natura, quae a laniatu innocens est, illis innocentibus aptissime congruit qui pacem sequuntur cum omnibus et sanctimoniam, solliciti servare unitatem Spiritus in vinculo pacis. Atque ideo Spiritus in columba descendendo non suam tantummodo,
Abbreviated transcription (Latin):
uos baptizabit inquiens sp̃u sc̃o.
A quo seipsum ablui desiderabat
dicens: ego ate debeo baptizari.
& tu uenis ad me: Quomodo g̃
dicit. & ego nesciebam eũ : nisi qͥa
eũ quẽ ante nouerat. ꝑfectius iam
cũ baptizaretur agnouit. Quem¬
mundi saluatorẽ & iudic̾e nouerat.
huius potentiã maiestatis altius
quia beatus iohannes cũ spm scm
uocẽ patris licet corporaliter sonan¬
tem meruisset audire. multum ex
hoc uisu & auditu ꝓfecerit. multũ
de diuinȩ potestatis excellentia re¬
uelatis oculis mentis scientię celestis
intelligentiȩ qua tunc illustrari
ceperit. eatenus illum quantus
esset om̃imodis sibi uideretur ig¬
norasse. Qui testimoniũ in quod
missus est dño diligenter ꝑhibens
adiungit. sed ut manifestetur in¬
isrł. ꝓpterea ueni ego in aqua bap¬
tirans. Quod est aꝑte dicere. Non
ideo ueni in aqua baptizans. quia
peccata mundi baptirando tollere¬
possim. sed ut eũ baptizando ac pre¬

Expanded text:
vos baptizabit, inquiens, Spiritu sancto, vos baptizabit, inquiens, Spiritu sancto, a quo seipsum ablui desiderabat, dicens: Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me? Quomodo ergo dicit: Et ego nesciebam eum, nisi quia eum quem antea noverat, perfectius jam cum baptizaretur agnomundi Salvatorem et judicem noverat, hujus potentiam majestatis altius,quia beatus Joannes, cum Spiritumere; cum vocem Patris, licet corporaliter sonantem, meruisset audire, multum ex hoc visu et auditu profecerit, multum de divinae potestatis excellentia, revelatis oculis mentis, scientiae coelestis intelligentiae qua tunc illustrari coeperat, eatenus illum quantus esset, omnimodis sibi videretur ignorasse. Qui testimonium, in quo  Beda, in quod missus est, Domino diligenter perhibens adjungit: Sed ut manifestaretur Israel, propterea veni ego in aqua baptizans. Quod est aperte dicere: non ideo veni in aqua baptizans, quia peccata mundi baptipossum, sed ut eum baptizando ac prae
Abbreviated transcription (Latin):
ante me factus est. quia prior me
erat. Post me uenit uir. post me
natus est in mundo. post me prȩ¬
dicare incipiet mundo. Qui ante
me factus est. qui me potentia
maiestatis tantũ quantũ sol luci¬
ferũ licet post apparens antecellit.
quia prior me erat: quia in prin¬
cipio erat uerbũ. & uerbũ erat
apud dm̃. & ds̃ erat uerbũ. Post
me uenit uir. tempus humane
natiuitatis quo iohanne posterior
est intellige. Qui ante me factus ẽ.
primatũ regiȩ potestatis quo &iã
angelis presidet intuere. Quia pͥor
me erat. ȩternitatẽ diuinȩ maiesta¬
tis qua patri est equalis intellige.
Post me uenit uir: qui ante me factꝰ
est. quia prior me erat. Post me
uenit humanitate. qui ideo me
prȩcellit dignitate. quia prior me
dnm iohannes. cui testimonium
ꝑhibere missus est. quẽ iudicem
om̃iũ uenturũ pͣdicabat dicens:
cuius uentilabrũ in manu fua. &
ꝑmundabit aream suã. A quo sp̃m
scm̃ dari debere testabatur: ipse

Expanded text:
ante me factus est, quia prior me ante me factus est, quia prior me erat. Post me venit vir, post me natus est in mundo, post me praedicare incipiet mundo qui ante me factus est, qui me potentia majestatis tantum quantum sol luciferum, licet post apparens, antecellit, quia prior me erat, quia In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Post me venit vir, tempus humanae nativitatis, quo Joanne posterior est, inteprimatum regiae potestatis, quo etiam angelis praesidet, intuere; quia prior me erat, aeternitatem divinae majestatis, qua Patri est aequalis, intellige. Post me venit vir, qui ante me factus est, quia prior me erat. Post me venit humanitate, qui ideo me praecellit dignitate, quia prior me Dominum Joannes, cui testimonium perhibere missus est, quem judicem omnium venturum praedicabat, dicens: Cujus ventilabrum in manu sua, et permundabit aream suam ; a quo Spiritum sanctum dari debere testabatur, Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie tollit peccata mundi. la
uatq nos apeccatis nr̃is cotidie
in sanguine suo. cũ eiusdẽ beatȩ
passionis ad altare memoria re¬
plicatur. cũ panis & uini creatu¬
ra in sacramentũ carnis & san¬
guinis eius in effabili sp̃s scĩfica¬
tione transfertur. sicq. corpus
& sanguis illius non infidelium
manib ad ꝑnitiem ipsoꝵ fundit᷑.
occiditur. sed fideliũ ore suam
figuram agnus in lege paschalis
ostendit. qui semel popłm de
egyptia seruitute liberans in me¬
moriã eiusdem liberationis per
om̃s annos immolatione sua po¬
pulum eundẽ scificare solebat.
donec uentret ipse cui talis hostia
testimoniũ dabat. oblatusq patri
ꝓ nobis in hostiam odoremq sua¬
uitatis mysteriũ suȩ passionis
oblato agno in creatura panis
uniq trans fert. sacerdos factus in
ȩternũ scd̾m ordinem melchi sedech.
Sequitur. Iohannes testimonium
ꝑhibens de dño: hic est inquit de
quo dixi. post me uenit uir qui

Expanded text:
quotidie tollit peccata mundi. Lavat quotidie tollit peccata mundi. Lavat itaque nos a peccatis nostris quotidie in sanguine suo, cum ejusdem beatae passionis ad altare memoria replicatur, cum panis et vini creatura in sacramentum carnis et sanguinis ejus ineffabili Spiritus sanctificatione transfertur: sicque corpus et sanguis illius non infidelium manibus ad perniciem ipsorum funditur et occiditur, sed fidelium ore suam figuram agnus in lege paschalis ostendit, qui semel populum de Aegyptia servitute liberans, in memoriam ejusdem liberationis, per omnes annos immolatione sua populum eumdem sanctificare solebat, donec veniret ipse cui talis hostia testimonium dabat, oblatusque Patri pro nobis in hostiam odoremque suavitatis, mysterium suae passionis oblato agno in creaturam panis vinique transferret, sacerdos factus in aeternum, secundum ordinem Melchisedech. Sequitur: Joannes testimonium perhibens de Domino, Hic est, inquit, de quo dixi: Post me venit vir qui
Abbreviated transcription (Latin):
peccata mundi. E ccc agnus dĩ. ecce
innocens. & ab om̃i peccato inmu¬
nis: ut pote qui os quidẽ de ossib
adam. & carne̾ de carne adam. sed
nullã de carne peccatrice traxit
maculã culpȩ. Ecce qui tollit pecca¬
ta mundi. ecce qui iustus inter pec¬
catores. mitis inter impios. hoc est
quasi agnus inter lupos apparens.
&iam peccatores & impios iustisi¬
canti habet potestatem. Quomudo
autẽ peccata mundi tollat. quo er¬
dine iustificet impios: apłs perus
ostendit qui ait: non corruptibili
argento uel auro redẽp̃ti estis de
uana ur̃a conuersatione paternȩ
traditionis: sed pretioso sanguine
quasi agni incontaminati & mima¬
apłs. cuius est hoc euuangłm: qui
dilexit nos inquit. & lauit nos a
peccatis nr̃is in sanguine suo. Non
solum aut᷑ lauit nos apeccans
nr̃is in su daio suo : quando sn¬
guinẽ suũ dedit in cruce ꝓ nobis.
uel quando unusquisq nrm my-¬
sterio sacro scȩ̃ passionis illius bap¬
tismo aquȩ ablutus est. uerũ &iã

Expanded text:
ebat, dicens: Ecce Agnus Dei. Ecce innocens, et ab omni peccato immunis, ut pote qui os quidem de ossibus Adam, et carnem de carne Adam, sed nullam de carne peccatrice traxit maculam culpae. Ecce qui tollit peccata mundi. Ecce qui justus inter peccatores, mitis inter impios, hoc est, quasi agnus inter lupos apparens, etiam peccatores et impios justificandi habet potestatem. Quomodo autem peccata mundi tollat, quo ordine justificet impios apostolus Petrus ostendit, qui ait: Non corruptibilibus argento vel auro redempti estis de vana vestra conversatione paternae traditionis, sed pretioso sanguine quasi Agni incontaminati et immas, cujus est hoc Evangelium: Qui dilexit nos, inquit, et lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo . Non solum autem lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo, quando sanguinem suum dedit in cruce pro nobis, vel quando unusquisque nostrum mysterio sacrosanctae passionis illius baptismo aquae ablutus est, verum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Peccata nr̃a p̃terita in baptisiatis
ꝑceptione laxata sunt. & tamen
post baptisma multa cõmisimus.
sed lauari iterũ baptisinatis aqua
non possumus. Quia ergo & post
baptismũ inquinauimus uitam.
baptiremus lacrimis conscientiã.
quatinus regionem nram ꝑ aliam

Expanded text:
Peccata nostra praeterita in baptismatis Peccata nostra praeterita in baptismatis perceptione laxata sunt, et tamen post baptisma multa commisimus, sed lavari iterum baptismatis aqua non possumus. Quia ergo et post baptisma inquinavimus vitam, baptizemus lacrymis conscientiam, quatenus regionem nostram per viam
Abbreviated transcription (Latin):
semus. quã districtus iudex ueniat.
qui iudiciũ minatur & latet. Terro¬
res peccatoribus intentat. & tamen
sustinet. & idcirco uenire citius dif¬
fert. ut minus inueniat quos con¬
dempnet. Puniamus fletibus culpas.
& cum psalmiste uoce pͣueniamus
faciem eiꝰ in confessione. Uoluptatũ
ergo fallatia nos nulla decipiat.
nulla uana letitia seducat. In ꝓxi¬
mo namq est iudex qui dixit : ue
uobis qui ridetis nunc. quia luge¬
bitis & flebitis. Hinc erͣi salomon
ait. Risus dolori miscebitur: & ex¬
trema gaudu luctus occupat. Hinc
iterũ dicit. Risum deputaui erro¬
rem: & gaudio dixi. quid frustra
deciperis : Hinc rursus ait. Cor
sapientiũ ubi tristitia est. & cor
stultoꝵ ubi lecitia. Pertimescamtis
igitur precepta dĩ. si celebramus
ueraciter sollep̃nitatẽ dĩ. Gratum
nãq dõ sacrificiũ est: afflictio cont᷑
peccatũ. psalmista testante qui ait.
sacrificium dõ sp̃s contribulatus.

Expanded text:
semus quam districtus judex veniat, semus quam districtus judex veniat, qui judicium minatur et latet; terrores peccatoribus intentat, et tamen adhuc sustinet; et idcirco venire citius differt, ut minus inveniat quos condemnet. Puniamus fletibus culpas, et cum Psalmistae voce praeveniamus faciem ejus in confessione . Voluptatum nos ergo fallacia nulla decipiat, nulla vana laetitia seducat. In proximo namque est judex qui dixit: Vae vobis qui ridetis nunc, quia lugebitis et flebitis . Hinc etenim Salomon ait: Risus dolori miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat . Hinc iterum dicit: Risum deputavi errorem, et gaudio dixi: Quid frustra deciperis? Hinc rursus ait: Cor sapientium ubi tristitia est, et cor stultorum ubi laetitia . Pertimescamus ergo praecepta Dei, si celebramus veraciter solemnitatem Dei. Gratum namque Deo sacrificium est afflictio contra peccatum, Psalmista testante, qui ait: Sacrificium Deo spiritus contribulatus .
Abbreviated transcription (Latin):
quippe in stercore suo putrescere
est. carnales homines in fetore luxu¬
riȩ uitam finire. Myrram ergo
offerimus dõ. quando hoc mortale
corpus aluxuriȩ putredine per
condimentũ continentiȩ custodimꝰ.
Magnũ uero nobis aliquid magi in¬
nuunt. quod in regionem suam
ꝑ aliam uiã reuertuntur. In eo nãq
quod ammoniti faciunt. nobis
ꝓfecto insinuant. quid faciamus.
Regio quippe nr̃a paradysus est.
ad quaᷤ iħu cognito redire ꝑuiam.
qua uenimus ꝓhibemtir. A regione
eteni nr̃a suꝑbiendo. in obȩdiendo.
uisibilia sequendo. cibũ uetittm
gustando discessimus. sed ad eam
necesse est. ut flendo. obȩdiendo. ui¬
sibilia contepͣnendo. atii. appetitũ
carnis refrenando redeamus. Per
aliam ergo uiã ad regionẽ nram
regredimur. qm̃ qui aparadysi
gaudiis ꝑ delectamenta discessimꝰ.
ad hȩc ꝑ lamenta reuocamur. Unde
los cordis hinc culpas oꝑis. illinc
iudiciu extremȩ districtionis. Pen¬

Expanded text:
quippe in stercore suo putrescere quippe in stercore suo putrescere est carnales homines in fetore luxuriae vitam finire. Myrrham ergo Deo offerimus, quando hoc mortale corpus a luxuriae putredine per condimentum continentiae custodimus. 7. Magnum vero nobis aliquid magi innuunt, quod in regionem suam per aliam viam revertuntur. In eo namque quod admoniti faciunt, nobis profecto insinuant quid faciamus. Regio quippe nostra paradisus est, ad quam, Jesu cognito, redire per viam qua venimus prohibemur. A regione etenim nostra superbiendo, inobediendo, visibilia sequendo, cibum vetitum gustando, discessimus; sed ad eam necesse est, ut flendo, obediendo, visibilia contemnendo, atque appetitum carnis refrenando, redeamus. Per aliam ergo viam ad regionem nostram regredimur, quoniam qui a paradisi gaudiis per delectamenta discessimus, ad haec per lamenta revocamur. Unde los cordis hinc culpas operis, illinc judicium extremae districtionis. Pen
Abbreviated transcription (Latin):
derabilis requiescit in ore sapientis.
Thure autẽ quod dõ incenditur.
uirtus orationis exprimitur:
psalmista testante qui dicit. diri-¬
gatur oratio mea sicut incensum
in conspectu tuo. Per myrram
uero: carnis nr̃e mortificatio figu¬
ratur. Unde & scã eccła de suis ope¬
rarus. usq ad morte̾ ꝓ dõ certan¬
tibus dicit. manus meȩ distillauer
myrram. slato ergo regi aurũ
offerimus. si in conspectu illuis.
claritate suꝑnę sapientiȩ resplen¬
demus. Thus offerimus: si cogita.¬
tiones carnis ꝑ scã orationũ studia
in ara cordis incendimus: ut suaue
aliquid̃ dõ ꝑ cȩleste desiderium
redolere ualeamus. Myrram
offerimus: si carnis uitia ꝑ absti¬
nentiam mortificamus. Permyr.¬
ram namq ut diximus agitur.
ne mortua caro pu¬
trefiat.
Mortuam uero carnẽ putres¬
cere est. hoc mortale corpus fluxui
luxuriȩ deseruire: sicut dequib dã
ꝑ ꝓpħam dicitur. cõputruerunt
iumta in stercore suo. Iumenta

Expanded text:
derabilis requiescit in ore sapientis . derabilis requiescit in ore sapientis . Thure autem quod Deo incenditur virtus orationis exprimitur, Psalmista testante, qui dicit: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Per myrrham vero carnis nostrae mortificatio figuratur; unde sancta Ecclesia de suis operariis usque ad mortem pro Deo certantibus dicit: Manus meae distillaverunt myrrham . Nato ergo Regi aurum offerimus, si in conspectu illius claritate supernae sapientiae resplendemus. Thus offerimus, si cogitationes carnis per sancta orationum studia in ara cordis incendimus, ut suave aliquid Deo per coeleste desiderium redolere valeamus. Myrrham offerimus, si carnis vitia per abstinentiam mortificamus. Per myrrham namque, ut diximus, agitur 1471 ne mortua caro putrefiat. Mortuam vero carnem putrcere, est hoc mortale corpus fluxui luxuriae deservire, sicut de quibusdam per prophetam dicitur: Computruerunt jumenta in stercore suo . Jumenta
Abbreviated transcription (Latin):
pͣdicant: auro regem. thure dm̃.
myrra mortalem.Sunt uero non¬
nulli heretici. qui hunc dm credt᷑.
sed ubiq regnare nequaquã credt᷑.
Hi profecto ei thus offerunt: sed of.¬
ferre etiã aurũ nolunt. Et sunt
nonnulli qui hunc rege᷑ existunant:
sed dm̃ negant. Hi udelicet ei auruͣ
offerunt. sed offerre thus nolunt.
Et sunt nonnulli qui hunc & dm̃
& regem fatentur: sed assũpsisse
carne̾ mortalem negant. Hi ni.¬
mirũ ei aurũ & thus offerunt.
sed offerre mẏrrã assupte morta.¬
litatis nolunt. Nos itaq nato dño
offeramus aurũ. ut hunc ubiq
regnare fateamur. Offeramus
thus: ut credamus qđ is qui in
tempore apparuit ds̃ ante tem¬
pora extitit. Offeramus mẏrrã.
ut eum quẽ credimus in fua diui.¬
nitate in passibilem. credamus
&eiam in nr̃a fuisse carne mortalẽ.
quaͣuis in auro. thure. & mẏrra.
intelligi & aliud potest. Auro naͣq
sapientia designatur. salomone
attestante qui ait. thesaurus desi¬

Expanded text:
praedicant, auro regem, thure Deum, praedicant, auro regem, thure Deum, myrrha mortalem. Sunt vero nonnulli haeretici qui hunc Deum credunt, sed ubique regnare nequaquam credunt. Hi profecto ei thus offerunt, sed offerre etiam aurum nolunt. Et sunt nonnulli qui hunc regem existimant, sed Deum negant. Hi videlicet ei aurum offerunt, sed offerre thus nolunt. Et sunt nonnulli qui hunc et Deum et regem fatentur, sed assumpsisse carnem mortalem negant. Hi nimirum ei aurum et thus offerunt, sed offerre myrrham assumptae mortalitatis nolunt. Nos itaque nato Domino offeramus aurum, ut hunc ubique regnare fateamur; offeramus thus, ut credamus quod is qui in tempore apparuit Deus ante tempora exstitit; offeramus myrrham, ut eum quem credimus in sua divinitate impassibilem credamus etiam in nostra fuisse carne mortalem. Quamvis in auro, thure et myrrha intelligi et aliud potest. Auro namque sapientia designatur, Salomone attestante, qui ait: Thesaurus desi
Abbreviated transcription (Latin):
illic instella aquarii nascitur. ubi
piscator om̃imodo non habetur:
Rursũ quos nasci signo librȩ asser̃.
traperetas futuros dicunt: & tra¬
peretas multarũ gentiũ ꝓuintię
ignorant. Fateantur gͦ necesse est
aut hoc in eis signũ deesse. aut ef¬
fectum fatale nullomͦ habere. In
ꝑsarũ quoq francoꝵq terra reges
ex genere ꝓdeunt. Quib ꝓfecto
nascentibus: quis estimet quanti
eisdem momͣtis horarũ ac tẽpoꝵ
ex seruili conditione nascuntur :¬
& tamen filii regum uno eodemq
sydere cũ seruis nati ad regnum
ꝓficiunt: cũ serui qui secũ fuerant
nati in seruitute moriantur. Hȩc
de stella breuiter diximus: ne ma¬
thematicoꝵ stultitiam indiscussam
pͣterisse uideamur. Magi uero
aurũ. thus. & mẏrrã deferunt.
A urũ quippe regi congruit: thus
uero in dĩ sacrificiũ ponebatur.
myrra aute mortuoꝵ corpora
condiuntur. Cum ergo magi quẽ
adorant. &iam mysticis munerib

Expanded text:
illic in stella Aquarii nascitur, 1470 ubi illic in stella Aquarii nascitur, 1470 ubi piscator omnimodo non habetur? Rursum quos nasci sub signo Librae asserunt, trapezitas futuros dicunt; et trapezitas multarum Gentium provinciae ignorant. Fateantur ergo necesse est, aut hoc in eis signum deesse, aut effectum fatalem nullo modo habere. In Persarum quoque, Francorumque terra Reges ex genere prodeunt; quibus profecto nascentibus quis aestimet quanti eisdem momentis horarum ac temporum ex servili conditione nascuntur? et tamen regum filii uno eodemque sidere cum servis nati, ad regnum proficiunt, cum servi qui secum fuerant geniti, in servitute moriantur. Haec de stella breviter diximus, ne Mathematicorum stultitiam indiscussam praeterisse videamur. 6. Magi vero aurum, thus et myrrham deferunt. Aurum quippe regi congruit, thus vero in Dei sacrificium ponebatur, myrrha autem mortuorum corpora condiuntur. Eum ergo magi quem adorant etiam mysticis muneribus
Abbreviated transcription (Latin):
fatum
dicant. Uitam quippe
homi nũ. solus hanc condi¬
tor qui creauit amministrat. Neq
enͣi ꝓpter stellas homo. sed stellȩ
ꝓpter homine̾ facte sunt. & si
stella fatũ hominis dicitur: ipsis
suis ministerus subesse homo ꝑhi¬
betur. Certe cũ iacob de utero egre¬
deretur. & prioris frĩs plantam
teneret manu. prior ꝑfecte neqͣ¬
quã egredi potuit: nisi subsequens
inchoasset. Et tamen cũ uno tem¬
pore eodemq momento utrumq
mater fuderit: non una utriusq.
uitȩ equalitas fuit. Sed ad hȩc
solent mathematici respondere:
quia uirtus constellationis. in ictu
pungentis est. Quib ediuerso nos
dicimus: quia magna est mora
natiuitatis. Si igitur in ictu pun¬
cti constellatio ꝑmutatur: necesse
iam erit. lt tot dicant fata. quot
sunt mẽbra nascentiũ. Fateri etiã
matbematici solent. quod quiꝰquis
signo a quarii nascitur: in hac uita
piscatoris ministeriũ sortiatur.
Piscatores uero ut fertur getulia nͣ
habet. Quis igitur dicat. quia nemo

Expanded text:
fatum dicant. Vitam quippe hominum solus hanc conditor qui creavit administrat. Neque enim propter stellas homo, sed stellae propter hominem factae sunt. Et si stella fatum hominis dicitur, ipsis suis ministeriis subesse homo perhibetur. Certe cum Jacob, de utero egrediens, prioris fratris plantam teneret manu , prior perfecte nequaquam egredi potuit, nisi et subsequens inchoasset; et tamen cum uno tempore, eodemque momento utrumque mater fuderit, non una utriusque vitae qualitas fuit. 5. Sed ad hoc solent mathematici respondere, quia virtus constellationis in ictu puncti est. Quibus e diverso nos dicimus quia magna est mora nativitatis. Si igitur in ictu puncti constellatio permutatur, necesse jam erit ut tot dicant fata, quot sunt membra nascentium. Fateri etiam mathematici solent quod quisquis in signo Aquarii nascitur, in hac vita piscatoris ministerium sortiatur. Piscatores vero, ut fertur, Getulia non habet. Quis ergo dicat quia nemo
Abbreviated transcription (Latin):
tinus audiens hic est filius dĩ. Audi¬
ant mansueti & lȩtentur. quia uenit
uir post iobanne̾ fortior iobanne.
qui baptizat in sp̃u scõ. & quia hic
est filius aĩ. Quia eñi ꝑ suꝑbiam re¬
cessimus homines adõ. filius dĩ ꝑ
miscdiam factus est bomno: ut idem
ipse & ꝑ diuinitatẽ patri. & ꝑ hu¬
manitatẽ congrueret nobis. ꝑ hu¬
manitatẽ similẽ nobis. ꝓ nobis cũ
hoste confligere: ꝑ diuinitatem
patri consubstantialẽ adimaginẽ
nos dĩ & similitudinẽ quã peccando
amisimus : posset digne recreare.
ꝑ mortẽ mr̃e fragilitatis destruere
eum qui habebat mortis imperiũ.
& ꝑ inpassibilem suȩ diuinitatis po¬
tentiam reconciliaret nos dõ patri.
cũ quo uiuit & regnat ds in unitate

Expanded text:
tinus audiens, Hic est Filius Dei. Auditinus audiens, Hic est Filius Dei. Audiant mansueti et laetentur, quia venit vir post Joannem fortior Joanne, qui baptizat in Spiritu sancto, et quia hic est Filius Dei. Quia enim per superbiam recessimus homines a Deo, filius Dei per misericordiam factus est homo, ut idem ipse et per divinitatem Patri, et per humanitatem congrueret nobis: per humanitatem similem nobis pro nobis cum hoste confligere, per divinitatem Patri consubstantialem ad imaginem nos Dei et similitudinem, quam peccando amisimus, posset digne recreare: per mortem nostrae fragilitatis destruere eum qui habebat mortis imperium, et per impassibilem suae divinitatis potentiam reconciliaret nos Deo Patri, cum quo vivit et regnat Deus in unitate
Abbreviated transcription (Latin):
mansuetudinẽ consequantur. pro
ȩterno desiderio lugeant. esuriant.
& sitiant iustitiam. miscd̾iam. mun¬
ditiam cordis. & tranquillitatem
pacis amplectantur. sed & ꝓ obser.¬
uatione iustitiȩ ꝑsecutionem pati
non uereantur. elemosinis. oratio¬
tibus insistere desiderent. Recedit
aute᷑ ad tempus. ne semꝑ infirmos
curandi. mortuos suscitandi. de mo¬
nes eiciendi. uel etiam ꝓpbetandi
habeant facultatem. Manet semꝑ.
ut possint habere uirtutẽ. ut mira¬
biliter ipsi uuint. Uenit ad tẽpus.
ut &iam aliis ꝑ miraculoꝵ signa
quales sint intus effulgeant. & ego
uidi inꝗtit. & testimoniũ ꝑhibui.
quia hic est filius dĩ. Supra dixerat.
post me uenit uir qui ante me
factus est. nunc testimoniũ ꝑhibet.
quia bic est filius dĩ utrtusq naturȩ.
ueritatẽ humane uidelicet & diui¬
ne in una eademq xp̃i ꝑsona mani¬
feste designans. Crubescat manicbe¬
us audiens uenit uir. conticescat fo.¬

Expanded text:
mansuetudinem consequantur, pro mansuetudinem consequantur, pro aeterno desiderio lugeant, esuriant et sitiant justitiam, misericordiam, munditiam cordis, et tranquillitatem pacis amplectantur: sed et pro observatione justitiae persecutionem pati non vereantur, eleemosynis, oratiotibus insistere desiderent. Recedit autem ad tempus, ne semper infirmos curandi, mortuos suscitandi, daemones ejiciendi, vel etiam prophetandi habeant facultatem. Manet semper, ut possint habere virtutem qua mirabiliter ipsi vivant; venit ad tempus, ut etiam aliis per miraculorum signa quales sint intus, effulgeant. Et ego vidi, inquit, et testimonium perhibui, quia hic est Filius Dei. Supra dixerat, Post me venit vir qui ante me factus est, nunc testimonium perhibet, Quia hic est Filius Dei, utriusque naturae veritatem, humanae videlicet et divinae, in una eademque Christi persona manifeste designans. Erubescat Manichaeus audiens, Venit vir; conticescat Pho
Abbreviated transcription (Latin):
in quo semꝑ manebat baptiratum¬
sp̃s descendere ostenditur: ut &
baptista ipse celsius iam quẽ pre¬
dicaret agnosceret. & credentibus
daret indiciũ. nequaquã se nifi
baptizatos aqua sp̃s eiusdẽ posse
baptisma mereri. Querendum
interea est: quomͦ speciale filu dĩ
agnoscendi signũ fuerit. qđ suꝑ eũ
descenderit & manserit sp̃s. cum
etiam discipłis ipse ꝓmittat dicens:¬
& ego rogabo patrem. & aliũ para¬
clytum dabit uobis. ut maneat uo¬
biscum in ęternũ spm̃ ueritatis.
Et paulo post. Quia apud uos mane
bit e in uobis erit. Si enĩ apua
seruos dĩ & electos manet. & in illis
erit sp̃s. quid magni filio dĩ quod
in tpso manere sp̃s astruatur: Ho¬
tandũq quod semꝑ in dño manse¬
rit sp̃s sc̃s: in sc̃is autẽ hominib
quãdiu mortale corpus gestauerint.
partim maneat in eternum. partim
rediturus secedat. Manet quippe
apud eos. ut bonis insistant actibus.
uoluntariã pauꝑtatem diligant.

Expanded text:
in quo semper manebat, baptizatumin quo semper manebat, baptizatum descendere ostenditur, ut et Baptista ipse celsius jam quem praedicaret agnosceret, et credentibus daretur indicium, nequaquam se, nisi baptizatos aqua, Spiritus ejusdem posse baptisma mereri. Quaerendum est interea quomodo speciale Filium Dei agnoscendi signum fuerit, quod super eum descenderit et manserit Spiritus, cum etiam discipulis ipse promittat eum, dicens: Ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, ut maneat vobiscum in aeternum, Spiritum veritatis . Et pabit, et in vobis erit. Si enim apud servos Dei electos manet, et in illis erit Spiritus, quid magni est Filio Dei quod in ipso manere Spiritus astruatur? Notandumque quod semper in Domino manserit Spiritus sanctus, in sanctis autem hominibus, quandiu mortale corpus gestaverint, partim manet in aeternum, partim rediturus secedat. Manet quippe apud eos, ut bonis insistant actibus, voluntariam paupertatem diligant,
Abbreviated transcription (Latin):
tur. In solo autẽ mediatore dĩ & ho
ueraciter manet: in quo nec sordi¬
de cogitationis maculã quã refu¬
geret ullam inuenit. Mansit autẽ
totus in illo. non exeo solum tẽpore
quo hunc iohannes suꝑ eũ uidit
descendentem: sed ex quo homo fieri
incipiens. eius ministerio & opere
conceptus est. Unde etam potestatẽ
dandi hominibus non minus habet
ipse quã pater. ipso attestante qui
ait. paraclẏtus autẽ sp̃s sc̃s quem
mitet pater in nomine meo ille
uos docebit om̃ia. & alio loco quod
etiͣ ad uos: quia nimirũ una est in
diuinitatis substantia. inse parabi¬
lis operatio patris & filii & eiusdẽ
sp̃s scĩ. Nam &e de ipso spũ qđ sua
sponte ueniat ubi uelit. sua potesta¬
te operetur quȩ̨ uelit: testatur
filius ubi ait. quod & supra cõme¬
moraui. sp̃s ubi uult spirat. Hȩc
autẽ om̃ia inquit apłs. operatur
unus atq idem sp̃s : diuidens singu¬
lis prout uult. Idcirro autẽ suꝑ eũ

Expanded text:
tur. In solo autem mediatore Dei et hotur. In solo autem mediatore Dei et ho perpetuo veraciter manet, in quo nec sordidae cogitationis maculam, quam refugeret, ullam invenit. Mansit autem totus in illo non ex eo solum tempore quo hunc Joannes super eum vidit descendentem, sed ex quo homo fieri incipiens ejus ministerio et opere conceptus est. Unde etiam potestatem dandi hominibus Spiritum non minus habet ipse quam Pater, ipso attestante qui ait: Paracletus autem Spiritus sanctus, quem mittet Pater in nomine meo, ille vos docebit omnia . Et in alio loco quod  mittam eum ad vos . Quia nimirum una est in divinitate substantia, insperabilis operatio Patris, et Filii, et ejusdem Spiritus sancti. Nam et de ipso Spiritu, quod sua sponte veniat ubi velit, sua potestate operetur quae velit, testatur Filius ubi ait, quod et supra memoravi: Spiritus ubi vult spirat. Haec autem omnia, inquit Apostolus, operatur unus atque idem Spiritus, dividens singuptus est. Idcirco autem super eum,
Abbreviated transcription (Latin):
baptizare intelligendus est. quia
peccata dimittit. Baptizat quoq
añs in spu sco: cum ꝑ afflationem
eiusdem sp̃s corda fideliũ suoꝵ
spm scm qui datus est nobis. Bap¬
tizat in spuͣ scõ: cũ cuilibet electoꝵ
mate ascensurus in cęlũ dicit dis
cipulis. Uos autẽ bapti ⁊ abimmi
Sed diligentius intuendũ est. quia
cum dixisset suꝑ quẽ uideris sp̃m
descendentẽ addidit & manentem
suꝑ eum. Et in scõs em̃ sp̃s eiꝰ descen¬
dit. Uerum quia quãdu sunt in
corpore peccato carere nequeunt:
quia celestium contẽplationi semꝑ
oculũ mentis intendere non suffi¬
ciunt. sed sepius hunc ad terrenȩ
curam conuersationis inflectunt.
in eoꝵ proculdubio cordibus sp̃s
aliquando uenit. aliquando recedit.
Unde dictum est. Spͣs ubi uult spirat.
& uocẽ eius audis: sed non scis unde
ueniat. & quo uadat. Uenit quippe
ad scõs. uadit a scĩs sp̃s. ut quẽ semꝑ
babere idonei non sunt. eiꝰ ꝑtem¬
pora redeuntis crebra luce refician¬

Expanded text:
baptizare intelligendus est qui peccata dimittit. Baptizat quoque Dominus in Spiritu sancto cum per afflationem ejusdem Spiritus corda fidelium suorum sanctum, qui datus est nobis. Baptizat in Spiritu sancto, cum cuilibet electorumate ascensurus in coelum, dixit discipulis: Vos autem baptizabimini iSed diligentius intuendum est quia cum dixisset: Super quem videris Spiritum descendentem, addidit, Et manentem sudit. Verum quia quandiu sunt in corpore, peccato carere nequeunt, quia coelestium contemplationi semper oculum mentis intendere non sufficiunt, sed saepius hunc ad terrenae curam conversationis inflectunt, in eorum proculdubio cordibus Spiritus aliquando venit, aliquando recedit. Unde dictum est: Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis, sed non scis unde veniat, aut quo vadat . Venit quippe ad sanctos, vadit a sanctis Spiritus, ut quem semper habere idonei non sunt, ejus per tempora redeuntis crebra luce refician