comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ddet̾nunat auõ. Sĩ dixisset tm̃ te fruar. ⁊ ñ addidiᷤᷤ¬
s in ddnõ. iuderet᷑ finem dilectionis ac spem con¬
stituisse in eo. s qͥa illud addit in dño se finẽ po¬
suisse. eodemq frui significauit. Cum .ii. ut id̃¬
aus̃ ait. boiẽ in dõ frueris. deo potius qͣm hoiẽ
frueris

Expanded text:
t., c. 33: Si dixisset tantum te fruar, et non addidisset in Domino, videretur finem dilectionis ac spem constituisse in eo; sed quia illud addidit in Domino se finem posuisse, eodemque frui significavit. Cum enim homine in Deo frueris, Deo potius quam homine frueris
Abbreviated transcription (Latin):
siderandũ ÷ ut in eod̃ auo ait. Qd̃res alie sunt qͥ¬
b fruendũ ẽ: aliȩ quib utendum ẽ. alie que fru¬
unt᷑ ⁊ utuntur. Illȩ quib fruendum÷ nos beatos
faciunt. istis qͥb utendum ẽ tendentes ad beatitu¬
dinem adiuam᷑ ⁊ qĩ adminiculam᷑. ut ad illas
res que nos beatos faciunt ꝑuenire eisq inherere
possimꝰ. Res uͦ que fruunt᷑ ⁊ utunt᷑ nos sumꝰ quint̃ i¬
uen. erit referre ad obtinenditm illud qͦ fruendũ
ẽ. Auas abuti÷ ñuti. Nam usus illicit᷑ abusus ł ab¬
usio noĩari debet. Res gͥqͥbas fruendum ÷ sunt pa¬

Expanded text:
 ut in eodem Aug. ait , quod res aliae sunt quibus fruendum est, aliae quibus utendum est, aliae quae fruuntur et utuntur. Illae quibus fruendum est, nos beatos faciunt. Istis quibus utendum est, tendentes ad beatitudinem adjuvamur, et quasi adminiculamur, ut ad illas res, quae nos beatos faciunt, pervenire, eisque inhaerere possimus. Res vero quae fruuntur et utuntur nos sumuenerit referre ad obtinendum illud quo fruendum est; alias abuti est, non uti: nam usus illicitus, abusus vel abusio nominari debet. Res igitur quibus fruendum est, sunt Pa
Abbreviated transcription (Latin):
num sordium inqͥnationib ñ contingat᷑ ds.¬
ꝙ tam friuolum ẽ ut nͨ responsione sit dignum.
dios suos sine sui pollutioẽ esfudit sr̃ loca
⁊corꝑa non solum munda s ⁊̃ immunda.
ac sordib fetentia. quorũ ꝯtactu homines ac
q̃dam aliȩ res inficiunt᷑. solis uͦ radii impollu¬
ti ⁊ in contaminati ea contingentes existuił.
Non est gͥ mirandum si eentia diuina õĩo
simplex ⁊ in cõmutabilis. oĩa replet loca roĩ¬
b cãturis eẽntialr̃ inest. nͨ tñ cuiusꝗͣ rei sordi¬
Cũm indõ inquit suit oĩa q̃ condidit. ñ tñ in¬
qͥnant eum illi qui peccant. de cuiꝰ ⁊̃ sapiã q̃¬

Expanded text:
lium sordium inquinationibus non contingatur, quod tam frivolum est, ut nec responsione sit dignum, dios suos sine sui pollutione effundit super loca et corpora non solum munda, sed etiam immunda ac sordibus foetentia; quorum contactu homines et aliae quaedam res inficiuntur; solis vero radii impolluti et incontaminati ea contingentes existunt. Non est ergo mirandum si essentia divina omnino simplex et incommutabilis omnia replet loca, et omnibus creaturis essentialiter inest, nec tamen cujusquam rei sordiCum in Deo, inquit, sint omnia quae indidit, non tamen inquinant eum illi qui peccant. De cujus etiam s
Abbreviated transcription (Latin):
eiusd̾̃ formatio ostũdr̃ cum ait. fiat lux ⁊ fcã
uẽ. deiñ formationis ꝑfectionẽ ⁊ ita diuisit
ante qͦm formaret᷑ in amore conditoris. for
le ÷: corpꝰ lucid̃ fuisse intelligit᷑. uelut suci¬
da nubes q̃ non de nichilo s de p̾iacenti mͥ for¬
malr̃ factum ẽ ut lux eẽt. et ium lucendi hret
cum qͣ die pͥma exorta ẽ. quia añ lucẽ nͨ dies fu

Expanded text:
ejusdem formatio ostenditur cum ait: Fiat lux, et facnem, deinde formationis perfectionem; et ita divisit antequam formaretur in amore Conditoris. Formle est, corpus lucidum fuisse intelligitur, velut lucida nubes; quod non de nihilo, sed de praejacenti materia formaliter factum est, ut lux esset, et vim lucendi haberet, cum qua d
Abbreviated transcription (Latin):
s. Que gͦ illa elongatio: Sane extĩores tenebͤ
intelligi possunt q̃dam malignitas odii ⁊ uolũ¬
tatis que tunc exc̾scunt in mentib reꝓboꝵ. ⁊ q̃dã¬
dolorib a deo afficient᷑ ⁊ turbabunt᷑ ut ab illis
ad cogitandum aliquid de deo uir⁊ raro ł nũ
adeo stupescunt ⁊ turbant᷑ ut intĩm in alia co¬
gitationẽ ñ extendant. s. illuc tendit inpetus co¬
gitationis uͥ sentit᷑ ius doloris. S in hac uita nul¬
lus ad eo malus: : uͥ penitꝰ secludat᷑ a cogitatioẽ
amore qͦm nͣlr̃ ht̃ rõnał c̾atura. Illasaut̃ extĩores
⁊ ꝓfundissimas tenebras reꝓbos ꝑpessuro ᷤᷤ pꝰ iudi¬
cium dic̃ aug̃. opponens de illo diuite qͥ ininfer¬
no positꝰ eleuans ocłos uidit abraham. ⁊ in si¬

Expanded text:
st ergo illa elongatio? Sane exteriores tenebrae intelligi possunt, quaedam malignitas odii et voluntatis, quae tunc excrescet in mentibus reprodoloribus adeo afficientur et turbabuntur, ut ab illis ad cogitandum aliquid de Deo vix, vel raro, vntur pondere, adeo stupescunt et turbantur, ut interim in aliam cogitationem non se extendant; sed illuc tendit impetus cogitationis, ubi sentitur vis doloris. Sed in hac vita nullus adeo malus est, ut penitus secludatur a cogitatione abet rationalis creatura. Illas autem exteriores et profundissimas tenebras reprobos perpessuros post judicium dicit Aug., opponens de illo divite qui in inferno positus, elevans oculos, vidit Abraham, et in si
Abbreviated transcription (Latin):
Quid÷ n. penitus eẽ extͣdñi. nͥ eẽ in sũia cecitate:
Si qͥdẽ ds̃ habitat lucẽ in acces sibilẽ. He aũ tene¬
brȩ ħͥ iam incipiũ in pͤcante. cum ab int̾ĩori
dĩ luce secludit᷑. s ñ penitus dũ in hac uita ẽ.
Ecce qrͣ pͦcator ĩdr̃ pati extĩores tenebras ⁊ ñ hͥ. qr.

Expanded text:
summa caecitate? Siquidem habitat Deus lucem inaccessibilem . Hae autem tenebrae hic jam incipiunt in peccante, cum ab interiori Dei luce secluditur, sed non penitus dum in hac vita est. eccator dicitur pati exteriores tenebras, et non hic, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Quͦ in seismate uel hesi positi abeis ordinati ⁊
inuncti fui̾d: illo uire carent. Ido̾q cum or¬
dinare uolunt uulnus potius infigunt qͣm
graciam ꝯferant.
De symonia.

Expanded text:
Qui vero in schismate vel haeresi positi ab eis ordinati et inuncti fuerint, illo jure carent. Ideoque cum ordinare volunt, vulnus potius infligunt quam gratiam conferunt. 4. De simonia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ scĩficat. Antistes sac̾dos dictus ÷ ab eoꝙ ante stat.
Uinꝰ ÷ ii. in ordine eccłie. ad p̾sbrum aut̃ ꝑtinet sa¬
cͣm̃tum corꝑis ⁊ sanguinis dni in altari dĩ ꝯfice̾.
orões dicẽ. ⁊ dona dĩ bñdicẽ. Qui cum ordinant᷑
inungunt᷑ eiꝰ manus ut intelligant se accepis
tend̾e̾. accipit ⁊ stolam q̃ tenet utrũq latꝰ. qi. de¬
cipit ⁊ calicem cum uino ⁊ patenam cum hostiis.
ut ꝑ ħ sciat se accepisse potestatẽ placabiles dõ
hostias offe̾ndi. Hordo a filiis aaron sũpsit ini¬
tium. Sũmos .ii. pontifices ⁊ muinores sac̾dotes
instituit d̃s̃ ꝑ moysen. qͥ ex p̾cepto dĩ aaron in
qͦs ⁊ apłosuocauit. quoꝵ uicẽ ger̃ in eccłia maio¬
respontifices. Dem̃ alios lxͥxii. discipulos desig¬
nauit. qͦrum uicem in eccłĩa tenent p̾sbrĩ. unus
ã int̾ apło̾s pͥnceps extitit petꝰ. cꝰuicauꝰ ⁊ succes

Expanded text:
od ante stat, primus enim est in ordine Ecclesiae. Ad presbyterum autem pertinet sacramentum corporis et sanguinis Domini in altari Dei conficere, orationes dicere, et dona Dei benedicere; qui cum ordinantur, inunguntur eis tendere. Accipit & stolam in utroque latere, quia deiam calicem cum vino, et patenam cum hostiis, ut per hoc sciant se accepisse potestatem placabiles Deo hostias offerendi . Hic ordo a filiis Aaron sumpsit initium. Summos enim pontifices et minores sacerdotes instituit Deus per Moysen, qui ex praecepto Dei, Aaron in quos et apostolos vocavit, quorum vicem gerunt in Ecclesia majores pontifices. Deinde alios navit, quorum vicem in Ecclesia tenent presbyteri. Unus autem inter apostolos princeps extitit Petrus, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
apss scbens tuotheo ostñdit. uͥ nomine ep̃i p̾s¬
tia. ⁊ qñ pꝰcenam panẽ uł uinũ in corpꝰ suũ ⁊ sas¬
guinem ꝯmutauit. Ecce de uii. eccli̾e. gradib b̾¬
uit̃ eloquuti. quid ad quẽq ꝑtineat insinua-¬
uimꝰ. Cumq os̃ spũales sint ⁊ sacͥ. excellent̃ tñ
canones dũos tm̃ sacͦs ordines appellan censent.

Expanded text:
s scribens Timotheo ostendit, ubi nomine episcopi presenam panem et vinum in corpus suum et sanguinem commutavit. Ecce de septem Ecclesiae gradibus breviter elocuti, quid ad quemquam pertineat insinuavimus. Cumque omnes spirituales sint et sacri, excellenter tamen canones duos tantum sacros ordines appellari censent,
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ dnt̃ eadem sacͣm̃ta ab he̾ticis p̾cisis posse cele¬
brau qͦ a catholicis si ab illis forma eccłie serue¬
tur. ⁊ ab eis celebrata uera eẽ ꝙ rata qͣntũ ad se.
qͣntum uͦ adeffectum falsa ⁊ in ania. ⁊ in his qͥ
male tẽtant suscipiunt. Idõ irrita ⁊ falsa. q. ꝙ¬

Expanded text:
vero dicunt eadem sacramenta ab haereticis praecisis posse celebrari, quae a catholicis, si ab illis forma Ecclesiae servetur; et ab eis celebrata vera esse et rata, quantum ad se; quantum vero ad effectum falsa esse et inania, et in his qui male tractant
Abbreviated transcription (Latin):
trabit electis. ¶ Si quẽ mouet qͥd opus sit sp̾itib
defunctorũ corꝑa sua in resurrectione reciꝑe si
eis pͥ sine corꝑib sũma beatitudo p̾beri. Difficilis
ip̃a carne deposita ñ sic uide̾ posse in ꝯmutabilẽ
siue iõ qi inest ei nͣlis qͥdam appetitus corpꝰ ãmi¬
nistrandi qͦ retardat᷑ qͦdãmͦ ne tota intentione ꝑ¬
gat in illud sũmum cęlum donͦ ille appetitus ꝯqͥ¬
escat. Porro si tale sit corpꝰ cꝰ sit difficilis ⁊ gͣuis am¬
ministratio sic̃ ħ caro q̃ corrumpitur. multoma¬
gis au̾tit᷑ mens ab illa uisione sũmi ceh. piñ c̃ħ
corpiis iam ñ aninale s sp̃uale receꝑit. angłis eqͦta¬
ꝑfectum habebit nͨ sue modum obediens ⁊ inꝑas.
uuificata ⁊ iuuificans tam ineffabili facilitate ut
sit ei gle ꝙ fuit sarcinȩ

Expanded text:
trabit electis. Si quem movet quid opus sit spiritibus defunctorum corpora sua in resurrectione recipere, si eis potest sine corporibus summa beatitudo praeberi, difficilis ipsa carne deposita non sic videre posse incommutabilem sive ideo, quia inest ei naturalis quidam appetitus corpus administrandi, quo retardatur quodammodo, nec tota intentione pergat in illud summum coelum, donec ille appetitus conquiescat. Porro si tale sit corpus, cujus sit difficilis et gravis administratio, sicut haec caro quae corrumpitur, multo magis avertitur mens ab illa visione summi coeli. Proinde cum hoc corpus jam non animale, sed spirituale recefectum naturae suae modum, obediens et imperans, vivificata et vivificans, tam ineffabili facilitate, ut sit ei gloriae, quod fuit sarcinae.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ filiorum ꝓc̾andoꝵ. s infirmitatis ⁊ incontinentie
causa expetit. uł ille de mat̾monio uł illa. ñ s̃ al¬
t̃utrum negent. ne ꝑhineidant in dampnabiles
corruptelas. Reddẽ us debitũ ꝯiugale nulliꝰ: cͥmi¬
nis. exige̾ aut̃ ultra genãndi neces sitatẽ culpe ÷
uenialis. fornicar uͦ uł mechan. puniendi ÷ cͥmi

Expanded text:
n filiorum procreandorum, sed infirmitatis et incontinentiae causa expetit, vel ille de matrimonio, vel illa non sibi alterutrum negent, ne per hoc incidant in damnabiles corruptelas. Reddere enim debitum conjugale nullius est criminis; exigere autem ultra generandi necessitatem, culpae est venialis; fornicari autem vel moechari puniendi est cri
Abbreviated transcription (Latin):
g̾ licet obscure in eod̾i. ita dicit. Hõc solũ de eis
dici non pͭ illud de illo. ꝙ simul ambo non sunt
i. illo solo noĩe ñ possumꝰ uti ad ostñdend̃ unũ
de uno. ꝙ simł ambob ñ ꝯuenit. sic̾ u̾bũ de u̾bo
dici ñ pͥ. quia ñ simł ambo u̾bum. nͨ unago de
imagine. nͨ filius de filio. qͥa ñ sunł ambo filiꝰ

Expanded text:
g., licet obscure, in eodem lib. ita dicit: Hoc solum de eis dici non potest illud de illo, quod simul ambo non sunt, id est, illo solo nomine non possumus uti ad ostendendum unum de uno, quod simul ambobus non convenit; sicut Verbum de Verbo dici non potest, quia non simul ambo Verbum; nec imago de imagine, nec Filius de Filio, quia non simul ambo Filius
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fuit ineo sicut ÷ in nob̾. nͨ nͥ dolous fuit in eo sic̃
÷ in nob̃. tͥsticiam tñ in eo fuisse. ꝯsequent̃ assĩt s
cam eius extitisse ñ suam mortẽ. s defectũ pet̾ et
q ad mortẽ. Non ii. eiusd̾ significationis ÷ tristẽ
eẽ ipter mortem ⁊ usq ad mortem. quia uͥ ꝓpter
Adeo autem ñ ꝓpter mortem suscepta est tͥsticia.
ut sit destituta ꝑ mortem. C lon ergo sibi tristis
est sedillis. qui in scandalo ꝑ infirmitatem
carnis erant futuri. quos monet orare ne uidu¬
cant᷑ in temptationẽ qui aute polliciti erant se
ñ scandalizari

Expanded text:
non fuit in eo, sicut est in nobis. Nec natura doloris fuit in eo, sicut est in nobis. Tristitiam tamen in eo fuisse consequenter asserit, sed causam ejus extitisse non suam mortem, sed defectum Petri et propter mortem? non enim ejusdem significationis est, tristem esse propter mortem, et usque ad mortem. Quia ubi propter A Deo autem non propter mortem suscepta est tristitia, ut sit destituta per mortem. Non ergo sibi tristis est, sed illis qui in scandalo per infirmitatem carnis erant futuri, quos monet orare, ne inducantur in tentationem, qui ante polliciti erant se non scandalizari
Abbreviated transcription (Latin):
ista nͣ sit ut feratur in humidis. ⁊ sistat in liqͥdis.
ñ hñs ad dolendum. Id̾ in eod̾. u̾ideamus an ille¬
passionis ordo infirmitatẽ in dño doloris ꝑmittat
intelligi. Dilatis enĩ causis ex quib metum dño
heresis ascribit: res ipsas ut gestȩ sunt ꝯferamꝰ.
nec enim fieri potest ut timoreiuis significetur
in uerbis. eiuus fidutia contineatur in sa ctis.
Timuisse gͥ hẽtice passionẽ uidr̃. sio bignorantie hꝰ
errorem petrus et sathanas et scandalum÷. An
ne timuit quia armatis obuius ꝓdiit ⁊ in cor¬
ꝑe eius infirmitas fuit. ad cuius occursum os¬
t̃nata ꝑ seqͤntium agmina supinatis corꝑib oes¬

Expanded text:
ista natura sit, ut feratur in humidis, et sistat in liquidis, ed naturam non habens ad dolendum. Idem in eodem: Videamus an illepassionis ordo infirmitatem in Domino doloris permittat intelligi; dilatis enim causis ex quibus metum Domino haeresis ascribit, res ipsas ut gestae sunt conferamus. Nec enim fieri potest ut timor ejus significetur in verbis, cujus fiducia continuatur in factis. Timuisse ergo haeretico passionem videtur. Sed ob ignorantiae hujus errorem, Petrus, et Satanas et scandalum est. An ne timuit mori, qui armatis obvius prodiit, et in corpore ejus infirmitas fuit, ad cujus occursum consternata persequentium agmina supinatis corpo
Abbreviated transcription (Latin):
dis. cꝰ tantam hui̾t nꝰ uͥtutẽ. s forte dolorẽ uulne¬
rũ timuit. Quẽ rogo otu dñice infirmitatis as¬
sertor penetͣntis cainẽ claui huit t̾rorẽ. qͥ ercisã
aurem solo restituit attactu. pducens ħ aurem
manꝰ elauum dolet ⁊ sentit uulnus: qͤ altĩ dolo¬
rẽ uulnis ñ reliquit: Pungendȩ earnis metu tͥs
rum gestorum q uͥtutib demonstrari ñ÷ ambi¬
guum in nͦ corꝑis eius infirmitatẽ corporeȩ nͦ
ñ tñ nͣm dolendi corꝑi intulisse. quia licet forma
corꝑis nr̃i eẽt in dño.: ñ tñ uitiosȩ infirmitatis nr̃e
forma erat in corꝑe ꝙ ex conceptu sp̃e scĩ uirgo ꝓ
genuit. Audisti lector u̾ba hylarii quib dolorẽ exelu¬
de̾ uidr̃. s si exeussa sensus et impietatis hebitudi¬
ne p̾missis diligent̃ intendas. atq ipsius scͥpture
cͥcumstantiã inspicias. dictorum rõnem atq u̾tu¬

Expanded text:
s tantam habuit natura virtutem? Sed forte dolorem vulnerum timuit. Quem, rogo, o tu dominicae infirmitatis assertor, penetrantis carnem clavi habuit terrorem, qui excisam aurem solo restituit attactu? Producens haec autem manus, clavum dolet, et sentit vulnus, qui alteri dolorem vulneris non reliquit? Pungendae carnis metu trisrum gestorumque virtutibus demonstrari non est ambiguum in natura corporis ejus infirmitatem corporeae naturae t, non tamen naturam dolendi corpori intulisse; quia, licet forma corporis nostri esset in Domino, non tamen vitiosae infirmitatis nostrae forma erat in corpore quod ex conceptu Spiritus sancti virgo progenuit. Audisti, lector, verba Hilarii, quibus dolorem excludere videtur. Sed si, excussa sensus et impietatis habitudine, praemissis diligenter intendas, atque ipsius Scripturae circumstantiam inspicias, dictorum rationem atque virtu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsunt qͥ eum uiue̾nt ħsͥ ut postea possent ꝓ deẽ
meruer̃. E sł ii. quidam uiuendi modꝰ nͨ tãm bo¬
nus ut ñ requirat ista p̾mortẽ. nͨ tam malus ut ei
ñ ꝓ sint ista pꝰmortem. est uͦ tał mbono ut istañre¬
quirat. Et ⁊rursus tał in malo. ut nͦ his ualeat ẽ¬

Expanded text:
ssent prodesse, meruerunt. Est enim quidam vivendi modus, nec tam bonus, ut non requirat ista post mortem; nec tam malus, ut ei non prosint ista post mortem: est vero talis in bono, ut his non requirat; est et rursus talis in malo, ut nec his valeat
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiȩ ⁊ sacͥficio salutari ⁊ elemosinis q̃ ꝓ eorum sp̃i¬
tib offerunt᷑. ñ ÷ dubium mortuos adiuuan ut
cumeis misericordius agat᷑ ad nõ qͦm eoꝵ p̾cã me¬
ruerint. Haut̃ a pat̾b traditum tota obseruat
eccłia. ut peis qͥin ꝯmunionẽ corꝑis ⁊ sanguinis
defundi sunt: cum adip̃m sacͥficium loco suo

Expanded text:
e, et sacrificio salutari, et eleemosynis quae pro eorum spiritibus offeruntur, non est dubium mortuos adjuvari, ut cum eis misericordius agatur a Domino, quam eorum peccata meruerunt. Hoc enim a Patribus traditum tota observat Ecclesia, ut pro eis qui in communione corporis et sanguinis Domini defuncti sunt, cum ad ipsum sacrificium loco suo
Abbreviated transcription (Latin):
iuirerunt ante mortẽ ut possint eis ħutilia eẽ pꝰ
mortẽ. Namqͥ sine fide oꝑante ꝑ dilectionẽ eius¬
q sacram̃tis de corꝑe exierunt: Frustra illis a su¬
is huius moĩpietatis officia impendunt᷑ cꝰdũ ħͥ
tes s iram. Non gͦ mortuis noua mĩta ꝯꝑantur.
cũ peis aliqͥd boni oꝑant᷑ sui. s eorũ p̾cedentib
ꝯsequentia ista reddut᷑. Nam istam qͥsq finienᷤᷤ
uitam. nͥ ꝙ inea merui̾t: ñ potĩt hr̾e pꝰ eam. Ecce
quib ⁊ qualr̃ ꝓ sint illa qͦ ꝓdefunctis frequentat
eccłi̾a. Medioc̾t̾ malis suffragant᷑ ad penȩ mitigatio¬
nẽ. mediocͥter bonis ad plenã absolutõnẽ. qͥ ñ hnͣt
tantȩ ꝑfeclionis m̾i̾ta ut ñ indigeant uiuan ꝑ pau¬
ꝑes quorũ : reg.c. qͦs s̃ fecer̃ amicos de man .ĩ. qͦꝵ ta¬

Expanded text:
t possint eis haec utilia esse post mortem. Nam qui sine fide operante per dilectionem, ejusque sacramentis, de corpore exierunt, frustra illis a suis hujusmodi pietatis officia impenduntur; cujus, iram. Non ergo mortuis nova merita comparantur, cum pro eis aliquid boni operantur sui, sed eorum praecedentibus consequentia ista redduntur. Nam istam quisque fimens vitam, nisi quod in ea meruerit, non poterit habere post eam. Ecce quibus et qualiter prosunt illa quae pro defunctis frequentat Ecclesia. Mediocriter malis suffragantur ad poenae mitigationem; mediocriter bonis ad plenam absolutionem; qui non habent tantae perfectionis merita, ut non indigeant juvari per pauperes quorum est reg
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmͦ gͦ dõ nota erant que ñ erant: Et ruriꝰ qͦuͦi
ea facẽt. q̃ sͥ nota non erant: Nõ ii. qͥeqͣm fecit
ignorans. Nota gͦ fecit. ñ facta cognouit. ꝓiñ
anteqͣm fierent et erant ⁊ ñ erant. erant in dĩ
scĩa: ñ erant in sua nat᷑a. Ipĩ ãdõ ñ audeo dicẽ
alio mͦ innotuisse cum ea fecisset: qͣm illo qͦea
nouãt ut facẽt. Ap̃ qͤm ñ est insinutatio nec
uicissitudinis obumbratio. Ecce ħ habes qͥa
Hiusibilia anteqͣm fierent: ĩ dĩ scĩa erant.
Ex ħ gͥ sensu omiã dñr eẽ in deo. et omẽ ꝙ fac¬
ator ł ꝙ ista temꝑalia. eentialr̃ sit in deo.s. qͥa¬

Expanded text:
quomodo ergo deo nota erant, quae non erant? et rursus quomodo ea faceret, quae sibi nota non erant? non enim quidquam fecit ignorans. nota ergo fecit, non facta cognouit. proinde, antequam fierent, et erant scientia, non erant in sui natura. Ipsi autem Deo non audeo dicere alio modo innotuisse cum ea fecisset, quam illo quo ea noverat ut faceret; apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio. Ecce hic habes quod haec visibilia antequam fierent, in Dei scientia erant. Ex hoc ergo sensu omnia dicuntur esse in Deo, et omne quod faceator, vel quia ista temporalia essentia
Abbreviated transcription (Latin):
dotib manifestare. Qiudam ii unicelant q̃ alii
manifestanda reseruant. ꝙ: se laudare ⁊ ad
ypoc̾sim tendẽ. ⁊ semꝑ uenia carere qͣm ꝑ frꝰ¬
ta putãt ꝑuenire. Caueat ⁊̃ ne pͥ ad dñicũ corpꝰ
accedat quã ꝯfortet᷑ bona conscientia. ⁊ dole¬
at ꝙ ñdum audeat sumẽ. quẽ multum desi¬
dãt cibum salutarẽ. Cohibeat ⁊̃ sealudis aspec¬
taculis scli qui ꝑ fectam uult ꝯsequi remissionis
grãm. Isti sunt digni fructus penitentie. aĩam
captiuã elaq̃antes et in lib̾tate seruantes. Et in¬
fra. Querat aniniꝗ fructus dignosiet si ñ aignos
penitentiȩ. Sunt .ii. digni fructus u̾tutũ qui
ñ sufficiunt penitentisꝰ. Penitentia ut grauio¬
res pꝰtulat. ut dolore ⁊ gemitib mortuus. in¬
petret uitam. Ex his ostenditur qui sint dig¬
ni fructus penitentiȩ. quib uera satisfactio
explet᷑.⁊ ꝙ ñ os digni frucdus: sunt digni fruc¬
tus penitentiȩ. Qd de illa penitentia intelligi¬

Expanded text:
t manifestare. Quidam enim uni celant quae alteri manifestanda reservant; quod est se laudare et ad hypocrisim tendere, et semper venia carere, quam utat pervenire. Caveat etiam ne prius ad dominicum corpus accedat, quam confortetur bona conscientia, et doleat quod nondum audeat sumere quem multum desiderat cibum salutarem. Cohibeat etiam se a ludis, a spectaculis seculi, qui perfectam vult consequi remissionis gratiam. Isti sunt digni fructus poenitentiae, animam captivam elaqueantes et in libertate servantes. Et infra: Quaerat anima dignos fructus, etsi non dignos poenitentiae. Sunt enim digni fructus virtutum, qui non sufficiunt poenitentibus. Poenitentia enim graviores postulat, ut dolore et gemitibus mortuo impetret vitam. Ex his ostenditur qui sunt digni fructus poenitentiae, quibus vera satisfactio expletur; et quod non omnes digni fructus sunt digni fructus poenitentiae; quod de illa poenitentia intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
uno offendens fẽs ÷ oĩum reꝰ. Ingrat᷑ ii. extitit. qͥ
plenꝰ uirtutib dm̃ ot̃o ñ timuit. In ħt qͥsꝙ¬
p̾cor fit culꝑabilior qͦdõ÷ acceptior. Iõ i. adam
plus pͥcauit. q oĩ bono habundauit. Alio enã
tus patitur det̾mentũ ab uno uitio. Ponat se¬
omino in uidicio ⁊ potestate sac̾dotis. nicħ sui
reseruans ĩ ut oiã eoiubente paratus sit face.
Precipienda uita animȩ. q̃ facet ꝓ euitanda cor¬
ꝑis morte. ⁊ ħcum desidĩo. quia uitam recuꝑat¬
infintã. sũgaudio .ii. face̾ debet ĩmortalis fũ¬
t̃us. q̃ facẽt ꝑ diffe̾nda morte morit᷑us. Semꝑ
dis. considanda÷ elemosina t̾buentis. Nͥ consi¬
dandum÷ quantũ . s. qͣm̃te. qͣaffectione dar ꝙ pͣ.

Expanded text:
uno offendens, factus est omnium reus. Ingratus enim exstitit, qui plenus virtutibus Deum omnino non timuit. In r fit culpabilior, quo est Deo acceptior. Ideo enim Adam plus peccavit, quia omni bono abundavit. Etiam alio tus patitur detrimentum ab uno omnino in judicio et potestate sacerdotis, nihil sui reservans sibi, ut omnia eo jubente paratus sit facere pro recipienda vita animae, quae faceret pro vitanda corporis morte; et hoc cum desiderio, quia vitam recudio enim facere debet immortalis futurus, quae faceret pro differenda morte moriturus; semper dis, conferenda est eleemosyna tribuentis. Nec considerandum est quantum, s
Abbreviated transcription (Latin):
nauoe. S̾unt n qͥ ñ solum ñ uincunt᷑. s ultͦ se pͦ¬
co offerunt nͨ expectant temptatioẽm s. p̾ueni¬
unt uoluptatẽ. ⁊ ꝑtcret secum. quã multiplici
actione uitis delectabilit̃ p̾cauit. Dĩs ista uarie¬
nis. purgans lacͥmis oẽm qualitatẽ uicii. Defleat
uirtutẽ qua int̾im caruit. Dolend̾: ii ñ solum ꝙ¬

Expanded text:
incuntur, sed ultro se peccato offerunt; nec expectant tentationem, sed praeunt voluptatem. Et pertractet secum quam multiplici actione vitii delectabiliter peccavit. Omnis ista varienis, purgans lacrymis omnem qualitatem vitii; defleat virtutem qua interim caruit. Dolendum est enim
Abbreviated transcription (Latin):
pͣlis. ⁊ ꝑ rõnem nͣlit insitam uitellig̃ntia. iemo¬
ad malum facultas. pot̾ant enĩ ꝑlib̾um arbit̾u
sine iuolentia et coactione ad utrumlibet ꝓͥa
q̃ omib meraut᷑. eqͣles fuer̃ ut sit pͥma consid̾ã¬
intelligñtię ꝑspicacitas ⁊ ad potestatem uolũta¬

Expanded text:
per rationem naturaliter insitam intelligentia, memoad malum facultas. Poterant enim per liberum arbitrium sine violentia et coactione ad utrumlibet propria  omnes aequales fuerint; ut sit prima consideraintelligentiae claritas. Ad potestatem vero mo
Abbreviated transcription (Latin):
tiles. ⁊ sapiã munꝰ ꝑspicaces ꝯditi sunt: iino¬
ia grẽ dona habuer̃. inferioresq constituit
eos sapiencia dĩ : eqͦ modamine cuncta dispo¬
nentis. In ipã facultate arbitͥi diffã animad¬
gor ⁊ subtilitas nͨ. infirmitatẽ ñ ad ducit. minor¬
q onitio sapĩȩ ignorantiã ñ ingerit. sic lib̾taᷤiferior

Expanded text:
tiles et sapientia minus perspicaces conditi sunt, minora gratiae dona habuerunt, inferioresque constituti sunt sapientia Dei, aequo moderamine cuncta ordinantis. In ipsa facultate arbitrii differentia animadgor et subtilitas naturae infirmitatem non adducit, minorque cognitio sapientiae ignorantiam non ingerit; sic libertas inferior
Abbreviated transcription (Latin):
tatem recte hu̾isse intelligunt᷑. sic̃ incorꝑib ñ
n. aliis meliorem ac digniorẽ eẽntiam ⁊ formam
hũt. ⁊ alia aliis leuiora atq agiliora sunit. Aohẽ
⁊ in facultate differentias accepisse in exordio
sue ꝯditionis. quib alii suꝑiores alii inferiores
di sapiã ꝯstituerẽtur. aliis maiora aliis minora

Expanded text:
tatem recte habuisse intelliguntur: sicut in corporibus nonnuenim aliis meliorem ac digniorem essentiam et formam habent, et alia aliis leviora atque agiliora sunt. Ad huncet in facultate differentias accepisse in exordio suae conditionis; quibus alii inferiores, alii superiores Dei sapientia constituerentur, aliis majora, aliis minora
Abbreviated transcription (Latin):
dimꝰ. nͨ rursum corꝑali insinuatione ꝑat̾m in
filio p̾dicanꝰ. s ex eo eiusd̾ gn̾is genitam uatam
natalr̃ in segignentẽ ħ abuisse nat᷑aͣni. q̃ in forma
nate segignentis manens: formã natẽ et infir¬
mitatis corꝑał accepit. Non ii. defecerat d̃ĩ na¬
tura ne eẽt: s inse humilitatẽ t̾rene natiuitatis
manens sͥ dĩ natura susceꝑat. gni̾s sui potesta¬
tẽ in habitu assumptȩ humilitatis exercens.
d̾o natuitas unigenita in nͣ unigenitã subsistat:
Ecce ⁊ h dic̃ unigenitã ñ¬

Expanded text:
 nec rursum corporali insinuatione Patrem in Filio praedicamus, sed ex eo ejusdem generis genitam naturam, naturaliter in se gignentem habuisse naturam, quae in forma naturae se gignentis manens, formam naturae et infirmitatis corporalis accepit. Non enim defecerat Dei natura ne esset, sed in se humilitatem terrenae nativitatis manens sibi Dei naturam susceperat, generis sui potestatem in habitu assumptae humanitatis exercens. Deo nativitas unigenita in naturam unigenitam subsistat. Ecce et hic dicit unigenitam n
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ aliuo qͦm d̾s subsistit ꝙ ñ aliunde qͣm de dõ
subsistit. Ecce ħ dicit natiuitatẽ dĩ ꝑfectam ex
natura. et ita uidr̃ ex his u̾bis atq p̾dictis nata
dĩ et genita et genuisse. Qd̾ aꝑtius dicit᷑ inł ix
detͥ. Nos inqͥt unigenitum dm̃ in forma d̃i ma¬
nentẽ in natura dĩ mansisse ꝓfitem̃. nͨ unitatẽ¬

Expanded text:
enim aliud quam Deus subsistit, quod non aliunde quam de Deo subsistit. Ecce hic dicit nativitatem Dei provectam ex natura; et ita videtur ex his verbis atque praedictis natura Dei et genita, et genuisse. Quod apertius dicit in lib. 9 de Trin. Nos, inquit, unigenitum Deum in forma Dei manentem, in natura hom
Abbreviated transcription (Latin):
tingit. ut non inueniat᷑ uocabulum. qͦs uicis¬
sim respondeant. Cum gͦ dicimꝰ donum patris
⁊ filii ñ quid̃ possumꝰ dicẽ. patrẽ doni aut filium
doni. S. ut huicissim respondeant. dm̃s donium do¬
natoris et donatorem doni. qͥa hͥ potuit inuenirĩ
usitatum uocabulũ. illic non potuit. Doniungͦ
donatoris. et donator đoni cum dicimꝰ. relatiue

Expanded text:
tingit, ut non inveniatur vocabulum quo sibi vicissim respondeant. Cum ergo dicimus donum Patris, et Filii, non quidem possumus dicere patrem doni aut filium doni; sed ut haec vicissim respondeant, dicimus donum donatoris, et donatorem doni; quia hic potuit inveniri usitatum vocabulum, illic non potuit. Donum ergo donatoris, et donator doni cum dicimus, relative
Abbreviated transcription (Latin):
scdm ꝙ heretici eo utebant᷑ ut simplices seduce̾nt.
tasis. siue tͦs: minus ꝑitos adinconueniens de¬
ducẽt᷑. cum ñ erat ħ nom̃ apud catholicos uul¬
gatum: nͨ ita eius significatio det̃minata. ut
mͦ. Et iõ ieꝵ̃ dicit ħ noiẽ ñ utũd̾ fore sine distine¬
tione ł expositione. tunc scił qñ cum hẽticis
tũdebat᷑ ita scͥbens de fide catholica. ad dania¬
sũ pp̃. Ab arrianoꝵ p̾sule ypostasion nouel¬
lum nom̃ a me homine romano exigit᷑. Intr̃o¬

Expanded text:
d haeretici eo utebantur ut simplices seducerent,tasis, sive tres, minus peritos ad inconveniens deducerent, cum non erat hoc nomen ita apud Catholicos vulgatum, nec ita ejus significatio determinata ut modo. Et ideo Hieron. dicit hoc nomine non utendum fore sine distinctione vel expositione, tunc scilicet quando cum haereticis contendebatur, ita scribens de fide catholica ad Damasum papam: Ab Arianorum praesule, hypostasion novellum nomen a me homine Romano exigitur; interro
Abbreviated transcription (Latin):
opansis. ita obuolutũ erat ut apparere nõ
posset ꝙ fuit. Illa uͦta in una ꝑmixtione ꝯ fu¬
sa cͥcumqͦq suspensa eo usq in altum porri¬
git. et sicut quibdam uidr̃ ultra locum fir¬
mam̃ti extendebatur illa moles. q̃ in infe¬
riori parte spissior atq grossior erat. In su¬
ꝑiori uͦ rarior et leuior atq subtilior existe¬
bat. de qͣrarior sub̾a putant qͥdam fuisse a¬
qͦs q̃ suꝑ firmam̃tum eẽ dñr. Talis fuit mũ¬
di facies in pͥncipio pͥus qͣm reciꝑet formã
ł dispositionem.
Iostũso qͣł fuit mundi faci¬
es in ipo pͥmordio incip̃ pseqͥ oꝑũ ui. dieꝵ distĩe

Expanded text:
sis, ita obvolutum erat, ut apparere non posset quod fuit. Illa vero tria in una permixtione confusa circumquaque suspensa, eousque in altum porrigit. Et sicut quibusdam videtur, ultra locum firmamenti extendebatur illa moles, quae in inferiori parte spissior atque grossior erat, in superiori vero, rarior ac lenior atque subtilior existebat; de qua rariori substantia putant quidam fuisse aquas, quae super firmamentum esse dicuntur. Talis fuit mundi facies in principio, priusquam reciperet formam vel dispositionem. 7. Ostenso qualis fuit mundi facies in ipso primordio, incipit prosequi operum sex dierum disti
Abbreviated transcription (Latin):
uͥs. illa mat̾ĩa subͤstitĩt ⁊ quant̃ in altitu¬
dine porrigebat᷑. ad ꝙ nicħ temere asserentẽ
dm̃s. quod illa pͥma rerũ oĩum moles q̃nc̾a
subsistit. Eratq t̾reum ħ elem̃tum in uno
loco eodꝰ medio subsidens. cetis in una ꝯfusio¬

Expanded text:
 illa materia substiterit, et quantum in altitudine porrigebatur. Ad quod nihil temere asserentes, dicimus quod illa prima rerum omnium moles quando creatsubsistit. Eratque terreum hoc elementum in uno loco, eodemque medio, subsistens caeteris tribus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ est aut ingeuitum est aut genitum. aut fac¬
tũ. atq in diuisionis huius ꝓsecutione. in assig¬
natione ingeniti. ubiq ponit non natum s ꝙ ge¬
etua uideł q̃ in effabilis est qͣ aꝑat᷑ ⁊ afilio ȩt̃nalr̃
et sine temꝑe ꝓcessit. et temꝑalis qͥ a patre et
filio ad scĩficandam c̾aturam ꝓcedit. Et sic̃ ab¬

Expanded text:
 est, aut ingenitum est, aut genitum, aut factum. Atque in divisionis hujus prosecutione, in assignatione ingeniti, ubique ponit non natumquae ineffabilis est qua a Patre et Filio aeternaliter et sine tempore processit; et temporalis qua a Patre et Filio ad sanctificandam creaturam procedit. De illa
Abbreviated transcription (Latin):
eentia diuina eẽ possunt. ita ut ñ eam det̃¬
Egͥo nescio ñ reqͥto. et consolabor me tñ. Ar¬
changli nesciunt. angłi ñ audierunt. scła ñ
tenent: ꝓph̾a non sensit. apłs non int̾rogauit.
filius ipe ñ edidit. Cesset gͦ dolor querelarũ
nitus abingenito. ꝓgenies a parente. uiuus
auiuo. ñ natura dĩtatis alia et alia quia ami¬
bo unũ. Hoc c̾dendo. Incipe. ꝑcurre. ꝑsiste.
et si non ꝑuenturum sciam. tñ gratulabor
ꝑfecturũ. Qem̃ pie infinita ꝑsequit᷑. et siñ
contingat aliqñ. tñ ꝓficiet ꝓdeundo. S ne te
unseras in illd̃ sec̾tum. et arcant in opina¬
bilis natiuitatis ne te uim̾gas. suiumam intel¬
ligñtie ꝯp̾heudẽ p̾sumens. s intellige in cõp̾¬
hensibia eẽ. His aliisq multis euidñt̃ ostũ¬
dr̃ nobis uullatenꝰ lice̾ maiestaiẽ ꝑscructari.

Expanded text:
entia esse possint, ita ut non eam deterEgo nescio, non requiro, sed consolabor me tamen. Archangeli nesciunt, angeli non audierunt, secula non tenent, propheta non sensit, Apostolus non interrogavit, Filius ipse non edidit. Cesset ergo dolor querelarum: nitus ab ingenito, progenies a parente, unus ab uno; non natura deitatis alia et alia, quia ambo unum. Hoc credendo incipe, percurre, persiste; etsi non perventurum sciam, tamen gratulabor profecturum. Qui enim pie infinita prosequitur, etsi non contingat, aliquando tamen proficiet prodeundo. Sed ne te inseras in illud secretum et arcanum inopinabilis nativitatis, ne le immergas, summam intelligentiae comprehendere praesumens; sed intellige incomprehensibilia esse. His aliisque multis evidenter ostenditur nobis nullatenus licere majestatem perscrutar
Abbreviated transcription (Latin):
qr̃ ũt fc̃a lux illa cum abyssus omẽm tr̃e¬
altitudinem tegerst dici pͥ in illis partib fac¬
ta quas nunc illustrat solis diułna lux. Nec
mirum lucẽ in aqͥs posse lucẽ. cum ⁊̃ nautaꝵ
oꝑatione sepus illustrent᷑. qͥ in ꝓfundũ m̾¬
si misso ex ore oleo aqͦs sͥ illustrent. q̃ multo
rariores fuerunt in pͥncipio qͦm mͦ sint. qͥa
ñdum ꝯg̾gate fuerant in uno loco. facta gͦ
suo cͥcumagitata noctẽ diemq discerne bat
Ibi gͦ pͥmũ lucẽ apparuisse uis simile ẽ. uͥ
sol cotidiano cursu cͥcumuectus apparet.
ut eod̃ tͣmite lux cͥeume̾rens. ac pͥmo ortu ad
occasum descendens uesꝑam faceret. dem̃re
uocata ad ortũ: aurorã .i. mane illustraret.
⁊ita diuisit ds̃ lucem ⁊ tenebras. Appellauit¬
q lucem diem. ⁊ tenebras noctem.
dies lux illa q̃ illo tͥduo tenebras illuminabat.
⁊ dr̃ dies illuminatio ipã aeris. Dr̃ ⁊̃ dies

Expanded text:
 est facta lux illa, cum abyssus omnem terraaltitudinem tegeret, dici potest in illis partibus facta quas nunc illustrat solis diurna lux. Nec mirum lucem in aquis posse lucere, cum etiam nautarum operatione saepius illustrentur, qui in profundum mersi, misso ex ore oleo aquas sibi illustrant, quae multo rariores fuerunt in principio quam modo sunt, quia nondum congregatae fuerant in uno loco. Facta estsuo circumagitata noctem diemque discernebat. Ibi ergo primum lucem apparuisse verisimile est, ubi sol quotidiano cursu circumvectus apparet, ut eodem tramite lux circumcurrens, ac primo ad occasum descendens, vesperam faceret; deinde revocata ad ortum, auroram, id est, mane illustraret; et ita divisit Deus lucem et tenebras, et appellavit lucem diem, et tenebras noctem. dies lux illa quae illo triduo tenebras illuminabat; et dicitur dies illuminatio ipsa aeris. Dicitur etiam dies
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ut supͣdiximꝰ eorporał c̾atura itaẽ locał
łcireũ scͥptibilis. ꝙ t̾ĩuinat᷑ diffinitione loci
⁊ ꝙ dimensiouẽ recipiens distantiam facit
ita sit alicubi ꝙ ñ alibi: s nͨ dim̾sionẽ recipit.
nͨ distantiam in loco facit. quia si multi spc ẽẽã
ꝯtinẽt. Iõq aug̾ attͥbuit mutationẽ loci cor
ñ tñ ita ut dim̃sioĩb cͥcum scͥptꝰ int̾positione

Expanded text:
orporalis creatura ita est localis vel circumscriptibilis, quod determinatur definitione loci, et quod dimensionem recipiens distantiam facit;ita sit alicubi, quod non alibi, sed nec dimensionem recipit, nec distantiam in loco facit, quia si multi essent spircontineret. Ideoque Aug. attribuit mutationem loci corpnon tamen ita ut dimensionibus circumscriptus, interpositione
Abbreviated transcription (Latin):
paret. ex lege conceptionis traduci originale
peccĩu. quia nͥ ꝯceptio fieret in carne aĩa et car¬
nis niunctione ꝯcupiscentie uitium ñ theret.¬
sobiectio qͦꝵdã intñtiũ

Expanded text:
paret ex lege conceptionis traduci originale peccatum, quia nisi conceptio sic fieret in carne, anima ex carnis conjunctione concupiscentiae vitium non traheret.Objectioparet ex lege conceptionis traduci originale
Abbreviated transcription (Latin):
ne minẽ plene exeusat. s sie fortasse ut minus pu¬
niat᷑. Uñ aug̃ adualentinũ. Cis aufert᷑ exeusa¬
tio qͥ mandata di nouerunt qͣm solent hab̾e homuineᷤ
de ignorantia. ⁊ licet grauius sit peccare scient̃ ꝗͣ
ut in eis quisꝗͣ excusationẽ requirat. Aliud ÷ .n.
nescisse aliud scire noluisse. quia in eis qͥ intelligẽ
noluerunt. ipã ignorantia pecẽm ẽ. In eis uͦ qͥ ñ
potuerunt. pena peccĩ. Ignorantia uero q̃ ñ est co¬
rum qͥ scire nolunt. s qͥ tamꝗͣ simplicit̾ nesciunt
nullũ sic ęxcusat ut et̾̃no igne ñ ardeat s fortasse
ut mitius ardeat. Nongͥ mulier excusationẽ ha¬
buit de ignorantia: cum ⁊ mandatũ noui̾t. ⁊ pec¬
catum eẽ secꝰ agẽ non ignoraui̾t¬

Expanded text:
neminem plene excusat, sed fortasse ut minus puniatur. Unde Aug. ad Valentinum: Eis aufertur excusatio qui mandata Dei noverunt; quam solent habere homines de ignorantia. Et licet gravius sit peccare scienter quut in eis quisquam excusationem requirat. Aliud est enim nescisse, aliud scire noluisse, quia in eis qui intelligere noluerunt ipsa ignorantia peccatum est; in eis vero qui non potuerunt, poena peccati. Ignorantia vero quae non est eorum qui scire nolunt, sed qui tanquam simpliciter nesciunt, nullum sic excusat ut aeterno igne non ardeat, sed fortasse ut minus ardeat. Non igitur mulier excusationem habuit de ignorantia, cum et mandatum noverit, et peccatum esse secus agere non ignora
Abbreviated transcription (Latin):
diciũ tͥbuit. hii gͦ recte sub gena̾li iudicio ñ ceneã
s uidices ueniunt. qr. ⁊ p̾ceptagna̾lia uiuendo ui¬
cerunt. ⁊ oĩb relictis rͫ secuti sunt. Recte pauꝑib
iudicium tͥbuit. qͥ qͣnto hiuc mundo magna hu¬
militate despecti sunt: tanto tẽ maiori culmine
potestatis exc̾scent. De talib dr̃. Q̾ uici̾t dabo eise¬
ruit. Nob̃ uͦ in throno filii sede̾ ÷. ex eiusdẽ filii
potestate iudicare. Qͥa ii iudicandi pͥncipatũ ex
eius uͥtute ꝑcipimus: qͣi in eius throno residemꝰ.

Expanded text:
udicio non tenentur, sed judices veniunt, quia et praecepta generalia vivendo vicerunt, et omnibus relictis Christum secuti sunt. Recte pauperibus judicium tribuit, qui quanto huic mundo magna humilitate despecti sunt, tanto tunc majori culmine potestatis excrescent. De talibus dicitur, ruit. Nobis vero in throno Filii sedere, est ex ejusdem Filii potestate judicare. Quia enim judicandi principatum ex ejus virtute percipimus, q
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ .i. sententia de bonis ⁊ malis in potestate. ao
in iudicando: puto ñ ante posse sciri quã ui¬
deatur. nͥ quis diuina reuelatione didicerit.¬
nationis suȩ infelicitate accedunt. Qui uͦ ꝓfes¬
sionẽ fidĩ sine oꝑb hñt: iudicabunt᷑ ⁊ ꝑibunt.¬
i redaiguent᷑ ut pereant. Qͥuͦ nͦ fidĩ sacͣmenta
tenuerunt. ine̾pationẽ iudicis in se fĩ ñ audieñ.
qr. infid̾litatis suȩ tenebͥs p̾iudicati. eiꝰ quẽ des¬
per̾ant inuectione redargui ñ me̾ntut. Iili saltẽ

Expanded text:
est, sententia de bonis et malis in potestate eoruin judicando, puto non ante posse sciri quam videatur, nisi divina revelatione quis didicerit.natione suae infidelitatis accedent. Qui vero professionem fidei sine operibus habent, judicabunt redarguentur ut pereant. Qui vero nec fidei sacramenta tenuerunt, increpationem judicis in se fieri non audient, quia infidelitatis suae tenebris praejudicati, ejus quem despexerant invectione redargui
Abbreviated transcription (Latin):
inire nequeunt. Qd si ante predicta temꝑa¬
copulani inierint: seꝑari possunt quãuis uolun¬
tate ⁊ assensu parentum uincdi sunt. quͦ in pue¬
ricia copulati. pꝰ annos pub̾tatis nolunt se relui¬
quere. s in ꝯiunctione ꝑmane̾: iam ex ħ efficiui
salia ante septennium ꝯthi ñ possunt. solo .ii. ꝯsen
telligant᷑ ꝙ int̃ eos agr̃. SDuo illa exequuti sumꝰ
cum alioꝵ qͦriundam adiectione qͥb ꝯugium sol¬

Expanded text:
imonium inire nequeunt. Quod si ante praedicta tecopulam inierint, separari possunt, quamvis voluntate et assensu parentum juncti fuerint. Qui vero in pueritia copulati post annos pubertatis nolunt se delinquere, sed in conjunctione permanere, jam ex hoc efficiuntur salia ante septennium contrahi non possunt; solo enim consetelligatur quod inter eos agitur. Duo illa executi sumus cum aliorum quorumdam adjectione quibus conjugium sol
Abbreviated transcription (Latin):
et a se inuicem disferunt. s a se non secedunt.
tasim. simplicem. oiã hñtem q̃ ht̃ pat̾ ut eius hõ¬
usion .i. consubstancialẽ. natiuitatis mͦ et ha¬
bitudine. a patñali ypostasi differentem. nũꝗͣ uͦ
a patñali ypostasi secedentem. Id̾ aꝑtius ex¬
filiali. ⁊ ꝑcessibili recognoscimꝰ. In secessibiles
ã ipãs ypostases et indistabiles inuicẽ ⁊ uni¬
tas ꝗ inofusibilit̃ ts n. sunt ⁊ si unite: diu̾se
ã indistant̃. Et .ii. singła ꝑfecta est ypostasis.¬

Expanded text:
et a se invicem differunt, sed a se non secedunt. tasim, simplicem, omnia habentem quae habet Pater, ut ejus homousion, id est, consubstantialem; nativitatem modo et habitudine a paternali hypostasi differentem, nunquam vero a paternali hypostasi secedentem. Idem apertius exfiliali et processibili recognoscimus. Insecessibiles autem ipsas hypostases et indistabiles invicem et unitas quidem inconfusibiliter; tres enim sunt etsi unitae; divisas autem indistanter. Etenim singula pe
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cata ut inueniat grãm. querat sac̾dotẽ qͥ sciat
ambo in foueam cadant. qͣm stultus euitare
noluit. Tantaq uis conses sionis: ut si deest
sacdos confiteat᷑ ꝑrimo. Sepe ii. stĩgit ꝗ peniteis
ñ pͥ uecundar coram sac̾dote. qͦm desidanti nec
tempꝰ ñ locus offert. et si ille cui confitebit᷑ potes¬

Expanded text:
cata ut inveniat gratiam, quaerat sacerdotem qui sciat ambo in foveam cadant, quam stultus evitare noluit. Tanta itaque vis confessionis est, ut si deest sacerdos, confiteatur proximo. Saepe enim contingit quod poenitens non potest verecundari coram sacerdote, quem desideranti nec tempus, nec locus offert. Etsi ille cui confitebitur potes
Abbreviated transcription (Latin):
Nullum facẽ subdiaconũ ep̃i p̾sumant. nͥ qͥ secas¬
te uicturum ꝓmisĩt. quia nullus debet admi¬
nistĩum altaris accedẽ. nͥcꝰ castitas ante suscep¬
tum ministĩum fui̾t approbata. NInnocentꝰ¬
iiͦ. Dec̾mimus ut hii qͥ in ordine subdiaconat᷑
⁊ supͣ uxorem dur̾int aut concubinas hu̾t.
officio atq eccłiastico beneficio careant. Cuni
diciis deseruire

Expanded text:
Nullum facere subdiaconum episcopi praesumant, nisi qui se caste victurum promiserit, quia nullus debet ad ministerium altaris accedere, nisi cujus castitas ante susceptum ministerium fuerit approbata. 2. De int. Decernimus ut ii, qui in ordine subdiaconatus et supra uxores duxerint aut concubinas habuerint, officio atque ecclesiastico beneficio careant. Quum ditiis deservire
Abbreviated transcription (Latin):
sponsȩ ñstatun tradantur. ne uilem hãt maritꝰ¬
datam. quam suspirauit sponsus dilatam. Que
t⁊ sponsa sit uidua morto sponso ⁊ que non.

Expanded text:
sponsae non statim tradantur, ne vilem habeat maritdatam, quam suspiravit sponsus dilatam. 13. ae sponsa sit vidua mortuo sponso, et quae non.
Abbreviated transcription (Latin):
am nunc his intelligendis atq ꝑtetandis q̃ adu̾bi
incarnati mistĩum ꝑtinent integͣm̃tis ꝯ sida̾tione
intendanius. ut de in effabilib ł modic̃ aliqͥ fari
deo reuelante ualeamꝰ¬

Expanded text:
am nunc his intelligendis atque pertractandis, quae ad Verbi incarnati mysterium pertinent, integra mentis consideratione intendamus, ut de ineffabilibus vel modicum aliquid fari, Deo revelante, valeamu
Abbreviated transcription (Latin):
nullis sid̾s̃ huãnam nͣm potuit assumẽ
scdm muliebrem sexum. qͥdam arbitͣntur eũ
potiusse assume̾ hominẽ infemineo sexu ut
assumpsit in uirili. s oportunius atq sueni¬
entius fem̃ ut de femina nasc̾e̾tur ⁊ uirũ as¬
sumẽt. ut ita utͥusq serus lib̾atõ ostende̾tur.
utͦq sexu debuit apparere. gͦ uirum qr iuirũ o¬
portebat susciꝑe qͥ serus honorabilior ÷: seqͤns erat¬
nis lib̾ationẽ hominis indicauit

Expanded text:
nullis, si Deus humanam naturam potuit assumere secundum muliebrem sexum. Quidam arbitrantur eum potuisse assumere hominem in femineo sexu, ut assumpsit in virili. Sed opportunius atque convenientius factum est, ut de femina nasceretur, et virum assumeret, ita ut utriusque sexus liberatio ostenderetur. utroque sexu debuit apparere; ergo quia virum oportebat suscipere, qui sexus honorabilior est, consequens eratnis, liberationem hominis indicavit
Abbreviated transcription (Latin):
qͣuolo hr̃ẽ uitam ȩt̾̃ñam. ⁊ alia qͣ pauꝑi subueni¬
re uolo. s ĩsta ad illam refertur. Nam ⁊ siħ̾ita pli¬
cet. ut in eo cum aliqua delectatione uoluntas
illd̾ refertur. ut illd̾ deputet᷑ tamꝙͣ patͥaciuis.
illuo uͦ taniqͣm refectio uł mansio iuatoris. ⁊ sunt¬
istȩ uoluntates affectus siue motus m̃tis qͥb qͣi
g̾ssib: uł passib tendit᷑ ad patͥam. Sicut gͦ altãẽ
uoluntas uidendi fenestras. ut supͣ docente aug̃
memorat᷑ uoluntatũ. C etĩn ꝙlibet horũ uer
sit: illd̾ nulli in ambiguũ uenit quin uoluntas
ex suo fine penset᷑. utrũ recta sit anpͥua. pecẽan
uoluntas intelligitur.

Expanded text:
olo habere vitam, et alia qua pauperi subvenire volo. Sed ista ad illam refertur. Nam etsi hoc ita placeat, ut in eo cum aliqua delectatione voluntas illud refertur, ut illud deputetur tanquam patria civis, istud vero tanquam refectio vel mansio viatoris. Ausive motus mentis, quibus quasi gressibus vel passibus tenditur ad patriam. Sicut ergo altera est voluntas videndi fenestras, ut supra docente Augusmemoratur voluntatum. Caeterum quodlibet horum verum sit, illud nulli in ambiguum venit, quin voluntas ex suo fine pensetur utrum recta sit an prava, peccatvoluntas intelligatur.
Abbreviated transcription (Latin):
dõ sape ꝙ eẽ: ita id̾ ei diligere ꝙ eẽ. Iõq sicut ne¬
gat᷑ pat eẽ sapiens sapiã qͣm genuit. quia si ea
icẽtur sapiens. ñ ipa ab eo s ipẽ ab̾ ea intelligẽt᷑
dictum est atq auctoritate sancitum aug̾i.ꝙ
in t̾nitate tͥa sunt. unꝰ diligens eum qͥ de illo ẽ

Expanded text:
oque sicut negatur Pater esse sapiens sapientia quam genuit; qui si ea diceretur sapiens, non ipsa ab eo, sed ipse ab ea intelligeretur dictum est, atque auctoritate Aug. sancitum, quod in Trinitate tria sunt, unus dilig
Abbreviated transcription (Latin):
tione actuũ faciunt oꝑa cuncta
q̃ aduͤ subsidium fiunt. semꝑbona eẽ astruũt
S ꝙ aug̃ mala eẽ dicit si mala hañt cãs. ñ ita ac¬
cipiend̾: qͣi illa mala sint: s qr peccant ⁊ mali
sunt qͥea malo fine agunt. It ⁊ illud aliud s. boñ
opus intñtio facit.⁊ intñtionẽ fides dirigit
det̾minant dicentes ibi bonum uocatũ ꝙ re
bona. Bonum .N. multiplicit̾ accipit᷑ .s. ꝓtitili: ꝑ¬

Expanded text:
tionem actuum faciunt, opera cuncta quae ad naturae subsidium fiunt, semper bona esse astruunt. Sed quod Aug. mala esse dicit, si malas habeant causas, non ita accipiendum est, quasi ipsa mala sint, sed quia peccant et mali sunt qui ea malo fine agunt. Item illud aliud, scilicet bonum opus intentio facit, et intentionem fides dirigit, determinant, dicentes ibi bonum vocatum quod bona. Bonum enim multipliciter accipitur, scili
Abbreviated transcription (Latin):
is aut̃ occurrit illud ꝙ greg̾ augtino angło¬
rum ep̃o. aquo requisitus fua̾t qͦta genatioẽ
g̾manorũ. seu duarum soroꝵ filius ⁊ filia misce¬
ant᷑. S. exꝑimento didicimus ex tali ꝯuigio sobo¬
lem non posse succresce̾. Uñ necesse ÷. ut quar¬
ta uł quinta gena̾tio fidelium licent̃ sͥ ꝯiungas.
p̾sule requisitus. utr̃ augͦtino scͥpsi̾t ut anglo¬

Expanded text:
ic autem occurrit, illud quod Greg. Augustino, Anglorum episcopo, a quo requisitus fuerat quota generatione germanorum, seu duarum sororum filius et filia misceantur. Sed experimento didicimus, ex tali conjugio sobolem non posse succrescere. Unde necesse est ut quarta vel quinta generatio fidelium licenter sibi conjunaeside, requisitus utrum Augustino scripserit, ut Anglo
Abbreviated transcription (Latin):
alit̃ qͣm supra accipiens uti ⁊ frui: sie di¬
eit. U̾tiẽassumẽ aliqͥd in facultatem uolunta¬
tis. frui aut̃ ÷ uti cum gaudio ñ adhuc spei. s
iam rei. Ioq oĩs qͥ fruit᷑ utitur assumit .ii. ali¬
quid in facultatẽ uoluntatis cũ fine delectatio¬
nis ñ aut̃ oĩs qui utitur ⁊ fruit᷑. si id qͦd ĩ facul¬
appetit. Et attende qͥa uidetur auõ dicere. illos
frui tm̃. qui in regaudent ñiam in spe. et ita in
hacuita non uidem᷑ frui s tm̃ uti. uͥ gaudemꝰ in

Expanded text:
aliter quam supra accipiens uti et frui, sic dicit: Uti est assumere aliquid in facultatem voluntatis. Frui autem est, uti cum gaudijam rei. Proinde omnis qui fruitur, utitur; assumit enim aliquid in facultatem voluntatis, cum fine delectationis: non autem omnis qui utitur, fruitur; si id quod in faculappetit. Et attende quia videtur Aug. dicere illos frui tantum qui in re gaudent, non jam in spe: et ita in hac vita non videmur frui, sed tantum uti, ubi gaudemus in