comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quidebonis temporalib: becctos seputant : Hamum enim
accsperunt & cumillo sibi uagantur ueni& tempus ut sen¬
tiant quanta tormenta cum cauduate deuorauerint.
Itideo bonis nihil nocent quia hoceis auferunt quod non
diliguont : Nam quod diligunt & unde beatisunt auferre
illis nemo potest. crucictus uero corporis madas animas
miserabiliter affligit bonas autem fortiter purgat : sic fit
ut &mnalus homo. & ialus angelus : diuinae prouidentae¬
militent: sed nesciunt quid boni deillis oper&ur ds̃ : Nontaque
promeritis officii sed promeritis mcditiȩ stipendiantur. sedut
hae animae quaehabent uoluntatem nocendi & rationem
cogitndi : sub diuinis legib: ordincctȩ sunt neccliquid imustũ
quisq: paticotur : atac omniae & animadic & corportdicc.
in genere suo & in ordinesuo diuincceprouidentiae legibus
subditac administrantur : ideo dñs dicit : Non ne duo passeres

Expanded text:
qui de bonis temporalibus beatos se putant; hamum enim qui de bonis temporalibus beatos se putant; hamum enim acceperunt et cum illo sibi uagantur; ueniet tempus, ut sentiant, quanta tormenta cum auiditate deuorauerint. et ideo bonis nihil nocent, quia hoc eis auferunt, quod non diligunt; nam quod diligunt et unde beati sunt, auferre illis nemo potest. cruciatus uero corporis malas animas miserabiliter adfligit, bonas autem fortiter purgat. sic fit, ut et malus homo et malus angelus diuinae prouidentmilitent; sed nesciunt, quid boni de illis operetur deus. non itaque pro meritis officii sed pro meritis malitiae stipendiantur. Sed ut hae animae, quae habent uoluntatem nocendi et rationem cogitandi, sub diuinis legibus ordinatae sunt, ne aliquid iniustum quisque patiatur, ita omnia, et animalia et corporalia, in genere suo et in ordine suo diuinae prouidentiae legibus subdita administrantur. ideo dominus dicit: nonne duo passeres
Abbreviated transcription (Latin):
mutabimur : & nequis quam put& non iustis immutationem istã
promito sed potius iniustis : & eam ex istim & esse poenalem :
Sequitur. Et dicit : & mortui resurgunt in corrupti. & nosmmutabimur
Quicumq: ergo malisunt sicor dinati sunt quic unus quisq: sibi
& omnes inuicem sibi nocent: Hoc enim ai p&unt quod perniciose
diligitur. & quodeis auferri facile potest. & hoc sibi auferunt
inuicem quando sepersecuntur. & ideo cruciantur quibus au¬
feruntur tempordice quiadiligunt eac: Illi autem qui auferunt
gaudent. sed taclis l&iticce caecias est & summa miseriae
ipsac enim magis inplicat animam & admaciora tormenti
ꝑducit : namgaud& &piscis quandoꝰ amum nonuidens e scĩ
deuorat. sed cumpiscator eum adducere coeperit uiscera ei:
torquentur primo deinde abemni l&itiasua ꝑ ipsam escã
dequa l&atus est ad consumtionem trahitur:
Sic sunt om̃s

Expanded text:
mutabimur. et ne quisquam putet non iustis inmutationem istam mutabimur. et ne quisquam putet non iustis inmutationem istam promitti, sed potius iniustis, et eam existimet esse poenalem, sequitur et dicit: et mortui resurgunt incorrupti, et nos inmutabimur. quicumque ergo mali sunt, sic ordinati sunt, quia et unusquisque sibi et omnes inuicem sibi nocent. hoc enim adpetunt, quod perniciose diligitur et quod eis auferri facile potest; et hoc sibi auferunt inuicem, quando se persequuntur. et ideo cruciantur, quibus auferuntur temporalia, quia diligunt ea; illi autem, qui auferunt, gaudent. sed talis laetitia caecitas est et summa miseria; ipsa enim magis inplicat animam et ad maiora tormenta perducit. nam gaudet et piscis, quando hamum non uidens escam deuorat; sed cum piscator eum adducere coeperit, uiscera eius torquentur primo; deinde ab omni laetitia sua per ipsam escam, de qua laetatus est, ad consumptionem trahitur. sic sunt omnes,
Abbreviated transcription (Latin):
Nemoenim leges omni potentis euadit sed aliud est facere
quod lexiub& aliudpati quod lex iub& qua propter boni
secundum leges faciunt medi secundum leges patiuntur Inec nos
mouerct.
quod in hacuita secundum carnem quamportunt
iusti multre
grauia & asperatolerant : Nihil enimmali pati¬
untur quiiam possunt dicere quodilleuir spiritalis &xubtat &
Praedicat apostolus dicens: Cloriamur intribulationib: scientes
qm̃ tribulatio patientiã operatur. Patientia probationem
probatio spem spes autem non confundit quia caritas di
in hacuita ubitanta tormentac sunt. possunt boni &iusti uiri
cumtalia patiuntur : Non solum ȩquo animo tolerare sed &iã
indĩ cacritate gloriari : quid cogitiendum est de illicuita
qua e nobis promittitur ubinullam decorpore molesti am sentiemꝰ:
m̃ non adhoc resurgit corpus ustorum ad quod resurgit corpus
imipiorum : sicut scriptum est. Om̃s resurgimus sed nonomnes im¬

Expanded text:
nemo enim leges omnipotentis euadit. sed aliud est facere nemo enim leges omnipotentis euadit. sed aliud est facere quod lex iubet, aliud pati quod lex iubet. quapropter boni secundum leges faciunt, mali secundum leges patiuntur. Nec nos moueat, quod in hac uita secundum carnem, quam portant, iusti multa grauia et aspera tolerant. nihil enim mali patiuntur, qui iam possunt dicere, quod ille uir spiritalis exultat et praedicat apostolus dicens: gloriamur in tribulationibus, scientes, quoniam tribulatio patientiam operatur, patientia pruia caritas dei in hac uita, ubi tanta tormenta sunt, possunt boni et iusti uiri, cum talia patiuntur, non solum aequo animo tolerare, sed etiam in dei caritate gloriari, quid cogitandum est de illa uita, quae nobis promittitur, ubi nullam de corpore molestiam sentiemus? quoniam non ad hoc resurgit corpus iustorum, ad quod resurgit corpus inpiorum, sicut scriptum est: omnes resurgimus, sed non omnes in
Abbreviated transcription (Latin):
hocipsum quaerat quo modo fiat ut corpus nr̃m seruituti
subiciamus. facile intellegi & fieri potest si prius nos ipsos
subiciamus đõ bonauo lunticte & caritate sincera namomnis
creaturie uelit nolit unidõ & dnõsuo subiecticest. sed hoc
adimonemur ut tota uoluntate seruiamus dño dõ nostro.
qm̃ iustus liberaliter seruit iniustus autem conpeditus
seruit omnes tamen diuinȩ prouidentiae seruiunt : sed ali
obaudiunt tamquam filii. & faciunt cum ea quod bonumẽ:
Aluuero ligantur tamquam serui & fideillis quodiustum est
scriptumest bona ualde sic eccordinauit ut & debonis & de
malis bene facciat. quod enim iuste fit benefit: Iuste autem
sunt beatiboni & iuste mali poenus patitur. Ergo & debonis
& demadis benefacit ds. qm̃ omniaiustefacit. bonȩsunt autem¬
quitota uoluntacte doseruiunt. mali autem necessitite seruiunt:

Expanded text:
hoc ipsum quaerat, quomodo fiat, ut corpus nostrum seruituti hoc ipsum quaerat, quomodo fiat, ut corpus nostrum seruituti subiciamus, facile intellegi et fieri potest, si prius nos ipsos subiciamus deo bona uoluntate et caritate sincera. nam omnis creatura, uelit nolit, uni deo et domino suo subiecta est. sed hoc admonemur, ut tota uoluntate seruiamus domino deo nostro, quoniam iustus liberaliter seruit, iniustus autem conpeditus seruit. omnes tamen diuinae prouidentiae seruiunt; sed alii oboediunt tamquam filii et faciunt cum ea quod bonum est; alii uero ligantur tamquam serui, et fit de illis quod iustum est.scriptum est, bona ualde, sic ea ordinauit, ut et de bonis et de malis bene faciat. quod enim iuste fit, bene fit. iuste autem sunt beati boni, et iuste mali poenas patiuntur. ergo et de bonis et de malis bene facit deus, quoniam omnia iuste facit. boni sunt autemqui tota uoluntate deo seruiunt, mali autem necessitate seruiunt;
Abbreviated transcription (Latin):
& uincere neputent stulti aduersus aerem nos debere
certire : docectaq: ipse apostolus dicens: non sic pugnans
quasi aerem caedens. sed castigo corpus meum & in seruitutẽ
redico neforte aliis praedicans ipsere prob: inueniar
Item dicit: imitatores mei estote sicut &ego xp̃i
quare intellegendum est. &iam ipsum a postolum in sem& ipso
trium stcsse de potestatib: huius mundi sicut᷑ d no dixerat
cuiusse unmitatorem esse profit&ur : Imitemur ergo & nos
illum sicut ortatur & castigemus corpus nr̃m & inser¬
uitutem redigamus simundum uolumus uincere : quiac
per in licitis delectationes sucs & pompas & perniciosũ
curio sitatem nobis dominari potest hic mundus. id est
eaquae in hoc mundo perniciosa delectatione conligant
amatores rerum temporalium. & diabolo atque angelis
ei : seruire cogunt : quibus omnibus si re nunciauimus
redigamus in seruitutem corpus nr̃m sednequis forte

Expanded text:
et uincere, ne putent stulti aduersus aerem nos debere et uincere, ne putent stulti aduersus aerem nos debere certare. Docet itaque ipse apostolus dicens: non sic pugno quasi aerem caedens; sed castigo corpus meum et in seruitutem redigo, ne forte aliis praedicans ipse reprobus inueniar; item dicit: imitatores mei estote, sicut et ego Christi. quare intellegendum est etiam ipsum apostolum in semet ipso triumphasse de potestatibus huius mundi, sicut de domino dixerat, cuius se imitatorem esse profitetur. imitemur ergo et nos illum, sicut hortatur, et castigemus corpus nostrum et in seruitutem redigamus, si mundum uolumus uincere, quia per inlicitas delectationes suas et pompas et perniciosam curiositatem nobis dominari potest hic mundus, id est ea, quae in hoc mundo perniciosa delectatione conligant amatores rerum temporalium et diabolo atque angelis eius seruire cogunt: quibus omnibus si renuntiauimus, redigamus in seruitutem corpus nostrum. Sed ne quis forte
Abbreviated transcription (Latin):
suos dño gubernante secura. quoniam ergo dicebamus
apłm paulum dixisse haberenos conluctationem
aduersus rectores te nebrarum. & spãlia nequitiae
in caelestib: & probauimus &iamistum aerem terrae pro¬
ximumt caelum uocari oport& credere aduersus diabolũ
& angelosei : nos dimicire quigacudent ꝓturbationibus
nr̃is : namipse apłs : alio loco diabolum principem potestatis
aeris huius appellat: quamuis ille locus ubiant. sp̃alicnequi¬
tiae in caelestib: : possit & aliter intellegi : ut non ipsos prae¬
uaricatores angelos in caelestib: eẽ dixerit sed no potius:
dequib: alio loco dicit. conuersationrã in caelis est: ut nos
in caclestib: constitu :i dest in spãlib: praeceptis dĩ ambulantes.
dimicemus aduersus  spiritalia nequitae quaenos
inde conantur abstrahere : magis ergo illud quaerendũ est
quomodo aduersus eos quos non uidemus pugnare possimus

Expanded text:
suos domino gubernante secura. Quoniam ergo dicebamus suos domino gubernante secura. Quoniam ergo dicebamus apostolum Paulum dixisse habere nos conluctationem aduersus rectores tenebrarum et spiritalia nequitiae in caelestibus et probauimus etiam istum aerem terrae proximum caelum uocari, oportet credere aduersum diabolum et angelos eius nos dimicare, qui gaudent perturbationibus nostris. nam et ipse apostolus alio loco diabolum principem potestatis aeris huius appellat. quamuis ille locus, ubi ait: spiritalia nequitiae in caelestibus, possit et aliter intellegi, ut non ipsos praeuaricatores angelos in caelestibus esse dixerit, sed nos potius, de quibus alio loco dicit: conuersatio nostra in caelis est, ut nos in caelestibus constituti, id est in spiritalibus praeceptis dei ambulantes dimicemus aduersus spiritalia nequitiae, quae nos inde conantur abstrahere. magis ergo illud quaerendum est, quomodo aduersus eos, quos non uidemus, pugnare possimus
Abbreviated transcription (Latin):
ista prius dicunt : quȩ si dicerent riderentur aut fu¬
gerentur
ab omnib: sedeligunt capitula descripturis
quȩ simplices homines non intellegunt & perilla decipiunt animas
imperitas quȩ rendo undesit malum. sicut in isto capitulo faciunt
quod ab a postolo scriptum est rectoresharum tenebrarum &
spĩ talia nequitiȩ in celestibus. Quȩruntenim deceptores illi
& interrogant hominem scripturas diuinas non intellegentẽ
unde sint in cȩlo rectores tenebrarum. ut cum rerpondere non po¬
tuerit traducatur ab eis percuriositatem . quia omnis anima
indoctu curiosa est. quiaut fidem catholicam benedicit¬
& bonis morib: & uer pi& ate munitus est quamuis eorum
heresem nesciat : respond& illis tamen necenim decipi
potest quiiam nouit quid pertineat ad xp̃ĩ anam fidem
quae catholica dicitur peror bemterrarum sparsto.¬
& contra om̃s impios & peccatores neglegentes autem

Expanded text:
ista prius dicunt — quae si dicerent, riderentur aut fuista prius dicunt — quae si dicerent, riderentur aut fugerentur ab omnibus — sed eligunt capitula de scripturis, quae simplices homines non intellegunt, et per illa decipiunt animas inperitas quaerendo, unde sit malum. sicut in isto capitulo faciunt, quod ab apostolo scriptum est: rectores harum tenebrarum, et spiritalia nequitiae in caelestibus. quaerunt enim deceptores illi et interrogant hominem scripturas diuinas non intellegentem, unde sint in caelo rectores tenebrarum, ut, cum respondere non potuerit, traducatur ab eis per curiositatem, quia omnis anima indocta curiosa est. qui autem fidem catholicam bene didiet bonis moribus et uera pietate munitus est, quamuis eorum haeresim nesciat, respondet illis tamen. nec enim decipi potest, qui iam nouit, quid pertineat ad christianam fidem, quae catholica dicitur per orbem terrarum sparsa et contra omnes inpios et peccatores, neglegentes autem etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ridicerent magnam tamen impiesatem contra omnipotentem
dm̃ a firmarent . cuius pastem crederent tanto tempore inerrorib:
& poenis eẽ iactatam sine aliquo peccati crimine. nunuero infeli¬
ces audent adhuc dicere . nec totum possepurgari : & ipsam pastem
quȩ purgari non potuerit prosicre adiunculum ut inde in uoluatur
& inlig&ur malitiȩ sepulchrum & sic ibi semper sit pars ipsa dĩ
misera quȩnihil peccabit & affigitur in a&num carceri tenebra¬
rum: hoc illidicunt ut simplices animas fallant sed quis tam simplex
est ut ista non sentiat eẽ sacrilega quibus affirmant omni poter¬
tem dm̃ neccessitate opprȩssum eẽ ut pastem suam bonam & in no¬
centem tantis cladib: obruendam & tanta in munditia in quinan¬
dam dar&. & non totam liberare pors& & quodliberare non po¬
terit. a &ernis uinculis conligar&: quis ergo ista non exe cr&ur
quis non intellegat impia eẽ & nefanda sed illi quando capiunt
homines non

Expanded text:
ri dicerent, magnam tamen inpietatem contra omnipotentem ri dicerent, magnam tamen inpietatem contra omnipotentem deum adfirmarent, cuius partem crederent tanto tempore in erroribus ac poenis esse iactatam sine aliquo peccati crimine. nunc uero infelices audent adhuc dicere nec totam posse purgari; et ipsam partem, quae purgari non potuerit, proficere ad uinculum, ut inde inuoluatur et inligetur malitiae sepulcrum, et sic ibi semper sit pars ipsa dei misera, quae nihil peccauit et affigitur in aeternum carceri tenebrarum. hoc illi dicunt, ut simplices animas fallant. sed quis tam simplex est, ut.ista non sentiat esse sacrilega, quibus affirmant omnipotentem deum necessitate oppressum esse, ut partem suam bonam et innocentem tantis cladibus obruendam et tanta inmunditia inquinandam daret et non totam liberare posset et quod liberare non potuerit, aeternis uinculis conligaret? quis ergo ista non execretur? quis non intellegat inpia esse et nefanda? sed illi quando capiunt homines, non
Abbreviated transcription (Latin):
gentem tenebrarum. quȩ contra dm̃ rebelauit: in quobello credunt
miseri omnipotententem dm̃ nosibi aliterpotuis se succurrere :
nisi pastem suam contra eam mitter&: cuius gentis principes sicut illi
dicunt deuorauerunt pastem dĩ. & temperatisunt . ut pos setde illis
mundus fabricari : sic dicunt dm̃ peruenis se aduictoriam cum mag
suorum : quae membradicunt eẽ conmixta
tenebrosis
uisceribus principum illorum. ut eos temperarent &a fusssire
compescerent & non intellegunt . tam sucrilegã eẽ sectam suam¬
ut credant omni potentem dm̃ non percreaturam quam fecerit
sedperipsam naturam suam bellas secum tenebris. quod nefas est
credere neq: hoc solum sedxiam illos qui uicti sunt factosesse
fact&m eẽ miserrimam. dicunt enim eam peripsam conmixtionẽ
perdidisse intellectum & beatitudinem suam. & magnis errorib¬
& cladibus eẽ implicatum quam si aliquando uel totã purga¬

Expanded text:
gentem tenebrarum, quae contra deum rebellauit: in quo bello credunt gentem tenebrarum, quae contra deum rebellauit: in quo bello credunt miseri omnipotentem deum non sibi aliter potuisse succurrere, nisi partem suam contra eam gentem mitteret. cuius gentis principes, sicut illi dicunt, deuorauerunt partem dei et temperati sunt, ut posset de illis mundus fabricari. sic dicunt deum peruenisse ad uictoriam cum magnembrorum suorum: quae membra dicunt esse commixta tenebrosis uisceribus principum illorum, ut eos temperarent et a furore compescerent. et non intellegunt tam sacrilegam esse sectam suaut credant omnipotentem deum non per creaturam, quam fecerit, sed per ipsam naturam suam bellasse cum tenebris: quod nefas est credere. neque hoc solum, sed etiam illos, qui uicti sunt, factos esse factam esse miserrimam. dicunt enim eam per ipsam commixtionem perdidisse intellectum et beatitudinem suam et magnis erroribt cladibus esse inplicatam. quam si aliquando uel totam purga
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur &iste er ubiuenti & nubes & procellȩ &turbines fiunt :
nos in consu&udine. hunc aerem celum appellamus : Nam cãdesere¬
no uel nubilo quȩrimus aliquando dicimus qualis est aer
aliquando dicimus qualsi est celum: hoc dixi : nequis ex istim&
ibi habitaremala dȩ monia r ubisolem & lunam &stellas ds̃ ordinauit :
quȩ mala de moniaideo apostolus apellat spiritalia qui &iam
mali angeli inscripturis sp̃s appellantur : Ideo aũt rectores
harum tenebrarum cosdicit : qm̃ peccatores hominef tenebras
appollat . quibus istidominantur : Ideo & aliolocodicit: fuistis oñ
aliquando tenebrȩ nuncaut̃ lux in dño : quia ex peccatorib:
iusti ficatierant̃ : non ergo arbi tremur in summoģelo habitare
diabolum cum angelis suis. undelapsum ẽẽ credimus : si cenim erra¬
uerunt manichei . quidicunt antemundi constitutionem fuisse

Expanded text:
dicitur etiam iste aer, ubi uenti et nubes et procellae et turbines fiunt, dicitur etiam iste aer, ubi uenti et nubes et procellae et turbines fiunt, nos in consuetudine hunc aerem caelum appellamus; nam cum de sereno uel nubilo quaerimus, aliquando dicimus: qualis est aer? aliquando: quale est caelum? hoc dixi, ne quis existimet ibi habitare mala daemonia, ubi solem et lunam et stellas deus ordinauit. quae mala daemonia ideo apostolus appellat spiritalia, quia etiam mali angeli in scripturis spiritus appellantur. ideo autem rectores harum tenebrarum eos dicit, quoniam peccatores homines tenebras appellat, quibus isti dominantur. ideo et alio loco dicit: fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in domino, quia ex peccatoribus iustificati erant. non ergo arbitremur in summo caelo habitare diabolum cum angelis suis, unde lapsum esse credimus. Sic enim errauerunt Manichaei, qui dicunt ante mundi constitutionem fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
quod manducamus in nr̃m corpus conuestimus ut cibus ipse scđm
corpus hoc efficidtur : quod nossumus sic malis morib: ꝑnequitiã
& suꝑbiam & impi&atem. hoc efficitur quisq: quod diabolus iđ
similis eius : & subiciturei. sicut subiectum est nobis corpus nr̃m
& hocest quod dicitur manducari a serpente . quis quis itaq
tim& illum ignem qui paratus est diabolo & angelis eius : d&
operã triumphare deillo insem& ipso. eos enim qui foris nos op¬
pugnant intus uincimus uincendo concupiscentias. perquas nobis
dominantur. & quos inuenerint᷑ similes secum ad poenastrahunt.
sic & apostolus dicit. quod insem& ipso pugnet aduersus potestates
exteriores : Ait enim: non est nobis conluctatio aduersus carnẽ
& sanguinem sed aduersus principes & potestates huius mundiarũ
tenebrarum aduersus spitalia nequitiae in celestib: : cȩlũ enim

Expanded text:
quod manducamus, in nostrum corpus conuertimus, ut cibus ipse secundum quod manducamus, in nostrum corpus conuertimus, ut cibus ipse secundum corpus hoc efficiatur quod nos sumus, sic malis moribus per nequitiam et superbiam et inpietatem hoc efficitur quisque quod diabolus, id est similis eius, et subicitur ei, sicut subiectum est nobis corpus nostrum. et hoc est, quod dicitur manducari a serpente\'. quisquis itaque timet illum ignem, qui paratus est diabolo et angelis eius, det operam triumphare de illo in semet ipso. eos enim, qui foris nos oppugnant, intus uincimus uincendo concupiscentias, per quas nobis dominantur. et quos inuenerint sui similes, secum ad poenas trahunt. Sic et apostolus dicit, quod in semet ipso pugnet aduersus potestates exteriores. ait enim: non est nobis conluctatio aduersus carnem et sanguinem, sed aduersus principes et potestates huius mundi, rectores harum tenebrarum, aduersus spiritalia nequitiae in eaelestibus. caelum enim
Abbreviated transcription (Latin):
huius mundi cum renuntiatur corruptelis & pompis & angelis eus
Ideoq: ipsedñs lam trium phantem naturam hominis postans
scitote inquitꝰ quia ego uicimundum: multĩ aũt̃ dicunt: quo modo
possumus uincere di abolum quem non uidemus : sed habemus
magistrum qui nobis demonstra redignatus est : quo modo inui¬
sibiles ostes uincantur : deillo enim dixit apłs: exuensse: carne.
principatus & potestates exemplauit fiduci aliter trium phans
eos insem &ipso: ibiergo uincuntur inimicȩ nobis in uisibiles potestites:¬
dduuis ubiuincuntur in uisibiles cupiditates : &ideo qui in nobis
ipsis uincimus temporalium rerum cupiditates : necesse est utin nobis
ipsis uincamus &illum quiper ipsas cupiditates regnat in homine :
quando enim dictum est diabolo terram manducabis. dictum est pecca¬
tori terraes & interram ibis. datus estergo incibum diuboli pec¬
cator Nonsimus terra si nolumus manducari a serpente. sicut enĩ

Expanded text:
huius mundi, cum renuntiatur corruptelis et pompis et angelis eius. huius mundi, cum renuntiatur corruptelis et pompis et angelis eius. ideoque ipse dominus iam triumphantem naturam hominis portans, scitote, inquit, quia ego uici mundum. Multi autem dicunt: quomodo possumus uincere diabolum, quem non uidemus? sed habemus magistrum, qui nobis demonstrare dignatus est, quomodo inuisibiles hostes uincantur. de illo enim dixit apostolus: exuens se carne principatus et potestates exemplauit fiducialiter triumphans eos in semet ipso. ibi ergo uincuntur inimicae nobis inuisibiles potestates, ubi uincuntur inuisibiles cupiditates. et ideo quia in nobis ipsis uincimus temporalium rerum cupiditates, necesse est, ut in nobis ipsis uincamus et illum, qui per ipsas cupiditates regnat in homine. quando enim dictum est diabolo: terram manducabis, dictum est peccatori: terra es, et in terram ibis. datus est ergo in cibum diaboli peccator. non simus terra, si nolumus manducari a serpente. sicut enim
Abbreviated transcription (Latin):
rã nr̃am suscipere ut deipsa diabolus uincer&ur. & quem semperipse
subsehab& : &iam sub nobis eum eẽ facer& ipsum significat dicens
princeps huius mundi missus est foras. non qui a ex tramundum
mis sus est : quomodo quidam here ticiputant. sed soras ab animis
corum qui coherent uerbodi : & non diligunt mundum cuius ille
princeps est quia dominatureis : quidiligunt temporalia bona:
quȩ hoc mundo uisibili continentur. non quia ipsedns est huius
mundi sed princeps cupiditatum carum quibus concupiitur
& nutabilis radix est enim omnium madorum cupiditas. quam
quidam appetentes a fide pererrauerunt . & in seruerunt sedolo¬
ribus multis : perhanc cupiditatẽ regnat in homine diabolus
&corcius ten& : tales sunt om̃s qui łdiligunt istum mundum
mittitur aut̃ diabolus foras quando extoto corde renuntiatur
huc mundo sicenim renuntiatur diabolo qui princ eps est

Expanded text:
ram nostram suscipere, ut de ipsa diabolus uinceretur et, quem semper ipse ram nostram suscipere, ut de ipsa diabolus uinceretur et, quem semper ipse sub se habet, etiam sub nobis eum esse faceret. ipsum significat dicens: princeps huius mundi missus est foras, non quia extra mundum missus est, quomodo quidam haeretici putant, sed foras ab animis eorum, qui cohaerent uerbo dei et non diligunt mundum, cuius ille princeps est, quia dominatur eis, qui diligunt temporalia bona, quae hoc mundo uisibili continentur, non quia ipse dominus est huius mundi, sed princeps cupiditatum earum, quibus concupiscitur et mutabilia. radix enim est omnium malorum cupiditas: quam quidam adpetentes a fide errauerunt et inseruerunt se doloribus multis. per hanc cupiditatem regnat in homine diabolus et cor eius tenet. tales sunt omnes, qui diligunt istum mundum. mittitur autem diabolus foras, quando ex toto corde renuntiatur huic mundo. sic enim renuntiatur diabolo, qui princeps est
Abbreviated transcription (Latin):
orona uictoriȩ non promittitur nisi certatib:. in diuinis aũt
scripturis adsidu e in uenimus promitti nobis coronam
siui cerimus : sed ne longumsit multa commemorare apud apłm
paulum manifestissime legitur : opus perfeci. cursum consumm cui
lam superest mihi coronaiustirȩ. debemus ergo cognoscere quisit
ipse aduersarius quem siuicerimus coronabimur. Ipse est enim
quon dñs nr̃ prioruicit ut &iam nos in illo ꝑmanentes uincamus. &
dĩ quidem uistus atq: sapientia : & uerbum ꝑquod facta sunt om̃a
qui filius dĩ unicus est superomnemcreaturã. semꝑ in commutahi¬
bilis mana & quõ subillo est creatura &iam quȩ non peccabit.
quanto magis subillo est omnis creatura peccatrix :
Ergo qm̃ subillo sunt om̃s scĩ angelimulto magis subillo sunt
oms prȩuaricatores angeli. quorum diabolus princeps est . sed quia
naturam nr̃am deceperat : dignatus est unigenitus di filius ipscam natu¬

Expanded text:
orona uictoriae non promittitur nisi certantibus. in diuinis autem scripturis adsidue inuenimus promitti nobis coronam, si uicerimus. sed, ne longum sit multa commemorare, apud apostolum Paulum manifestissime legitur: opus perfeci, cursum consummaui, fidem seruaui; iam superest mihi corona iustitiae. debemus ergo cognoscere, quis sit ipse aduersarius, quem si uicerimus coronabimur. ipse est enim, quem dominus noster prior uicit, ut etiam nos in illo permanentes uincamus. et dei quidem uirtus atque sapientia et uerbum, per quod facta sunt omnia, qui filius dei unicus est, super omnem creaturam semper incommutabilis manet. et quoniam sub illo est creatura etiam quae non peccauit, quanto magis sub illo est omnis creatura peccatrix! ergo quoniam sub illo sunt omnes sancti angeli, multo magis sub illo sunt omnes praeuaricatores angeli, quorum diabolus princeps est. sed quia naturam nostram deceperat, dignatus est unigenitus dei filius ipsam natu
Abbreviated transcription (Latin):
capuc xpm̃. ubi caritas cooperit multitudinem peccatorum:
Haec aduos scribsimus XVII heł uilias. pussimo honorio augusto
nouies cons ut quando possent ad quos cumq: urm̃ istȩ litterȩ

Expanded text:
caput Christum, ubi caritas cooperit multitudinem peccatorum. caput Christum, ubi caritas cooperit multitudinem peccatorum. Haec ad uos scripsimus XVIII Kal. Iulias piissimo Honorio Augusto VIIII cons., ut, quando possunt, ad quosque uestrum istae litterae
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim ducs lectiones pro illo sufficere putacueramus
Illi autem quattuor protulerunt. Sed quid plurib: litteras
oneremus siuultis nobis credere credite & tene amus pariter
unitatem quam iub& & diligitds̃: Si autem nobis non uultis
credere gesta ipscc legite. autuobis ut legantur amittite.
Et anuera sint quae scripsimus ipsi uobis probate siaut̃ nihil
horum facere uultis. & manifestissuna ueritate conuictam
paros doncti falsitatem ad hucsequi desideratis. mundissimꝰ
a poenicurã. quaendo uos sero postea pęnitebit: Siuero id
quod uobis praestitit ds̃ non contempseritis. Et posteacusim
tom diligenter actam. & tam diligenter manifestictam
peruersam consuetudinem relinquentes. paecrxp̃i & unitati
consenseritis. deurã correctione gaudebimus. & sacramentio
xp̃i qui in sacrilegio schis matis adiudicium hab&is utiluc
& salubric uobiserunt cum incatholica pace habueritis

Expanded text:
nos enim duas lectiones pro illo sufficere putaueramus, nos enim duas lectiones pro illo sufficere putaueramus, illi autem quattuor protulerunt. Sed quid pluribus litteras oneremus? si uultis nobis credere, credite et teneamus pariter unitatem, quam iubet et diligit deus. si autem nobis non uultis credere, gesta ipsa legite aut, uobis ut legantur, admittite et, an uera sint, quae scripsimus, ipsi uobis probate. si autem nihil horum facere uultis et manifestissima ueritate conuictam partis Donati falsitatem adhuc sequi desideratis, mundi sumus a poena uestra, quando uos sero postea paenitebit. si uero id, quod uobis praestitit deus, non contempseritis et post causam tam diligenter actam et tam diligenter manifestatam peruersam consuetudinem relinquentes paci Christi et unitati consenseritis, de uestra; correctione gaudebimus et sacramenta Christi, quae in sacrilegio schismatis ad iudicium habetis, utilia et salubria nobis erunt, cum in catholica pace habueritis
Abbreviated transcription (Latin):
tanta legerunt. sed &iam ꝑ ordinem consulum euidentius
conuincuntur. Posteccuiscm felicis proconsolicri iudicio termina¬
taem inqua &iussum est &ad commitatum ingentius mitter&
Nec paeruo inter ucello sed longe postea memorati imperatoris
iudicio inter partes habito caecilianum fuisse purgatum
Nonergo uobis diccnt quia praemio corripimus iudicem
Quidenim aliud solent uicti homines dicere. autsicliquid
dedimus iudici ut contra illos pronob pronunciar&. ipsis
quid dedimus ut contrase pronobis ttenta. Non solum dice¬
rent uerum &icm reciticrent. Anforte uolunt uteis apuduos
gratics agamus: quia cumdicanti iudicem praemio a nobis
esse corruptum ipsi tammulta quae pronobis contraseipsos
dixerunt & reciticuerunt gratis nobis omnic praestiterunt :
Autcerte si propterea dicunt quod nos uicerint. quic melius
egerunt causam caeciliani quamnos. hocplane credite illis.

Expanded text:
tanta legerunt, sed etiam per ordinem consulum euidentius tanta legerunt, sed etiam per ordinem consulum euidentius conuincuntur post causam Felicis proconsulari iudicio terminatam, in qua iussum est, ut ad comitatum Ingentius mitteretur, nec paruo interuallo sed longe postea memorati imperatoris iudicio inter partes habito Caecilianum fuisse purgatum. Non ergo uobis dicant, quia praemio corrupimus iudicem. quid enim aliud solent uicti homines dicere? aut si aliquid dedimus iudici, ut contra illos pro nobis pronuntiaret, ipsis quid dedimus, ut contra se pro nobis tanta non solum dicerent, uerum etiam recitarent? an forte uolunt, ut eis apud uos gratias agamus, quia, cum dicant iudicem praemio a nobis esse corruptum, ipsi tamen multa, quae pro nobis contra se ipsos dixerunt et recitauerunt, gratis nobis omnia praestiterunt? aut certe, si propterea dicunt, quod nos uicerint, quia melius egerunt causam Caeciliani quam nos, hoc plane credite illis;
Abbreviated transcription (Latin):
inuidiam comparare. & aduersus eum iuolenter
in surgere uoluisse. Quis eos creder& contrase istic
recitiesse pronobis. nisidĩ omni potentis nutu factum
ess& ut non solum uerba corum gestistenerentur
sed &iam maenus subscribentium legerentur : Nam
&ordinem consulum &dierum quigestis & pressus ẽ
siquis nunc diligenter aduertat inueni& primo
caecilianum epis copali iudicio fuisse purgatum:
Deinde non multo post felicis aptugenensis causco
ab celiano proconsule & aminaticest : Vbicum cons¬
titit in nocentem: in quac causa est ad comitatummitti¬
ussus ingentius . & longe ipse imperator causã interpartes
in nocentem illos autem calumnio sissimos iudicauit:
inquo ordine consulum & dierum satis ostenditur falla¬
citer eos & calumniose dixisse. quodimpr̃ misso ad co¬
mitatum ingentio iudicium suum mutauit. & caecilianũ
quem primo purgauerat postea condam nauit: Non solũ
enimnihil de hacre relegere potuerunt. & contrascipsos

Expanded text:
inuidiam comparare et aduersus eum uiolenter inuidiam comparare et aduersus eum uiolenter insurgere uoluisse. Quis eos crederet contra se ista recitasse pro nobis, nisi dei omnipotentis nutu factum esset, ut non solum uerba eorum gestis tenerentur, sed etiam manus subscribentium legerentur? nam et ordinem consulum et dierum, qui gestis expressus est, si quis nunc diligenter aduertat, inueniet primo Caecilianum episcopali iudicio fuisse purgatum. deinde non multo post Felicis Aptungensis causa ab Aeliano proconsule examinata est, ubi eum constitit innocentem. in qua causa ad comitatum mitti iussus Ingentius et longe postea ipse imperator causam inter partesinnocentem illos autem calumniosissimos iudicauit. in quo ordine consulum et dierum satis ostenditur fallaciter eos et calumniose dixisse, quod imperator misso ad comitatum Ingentio iudicium suum mutauit et Caecilianum, quem prius purgauerat, postea condemnauit. non solum autem nihil de hac re legere potuerunt et contra se ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
uoluis se imprem utadsemitte r&ur ingentius. Nisi quia
caetiliani adhuc causa pendebat. & contibuntur immitere
suspicionem uanissimam. quod posteae quam ingentius ad comi¬
tatum dir&ctus est: Tunc imperator contra caccilu enum potuerit
udiccere illud iudicum sium quo d nos reciticueramus
Vbi inter paertes cognouerat. caecibanum quae purgauerat.
sententia posteriore rescindere. sed dicebatur eis
ut hoc potius legerent. & nihil omnino proferebant
Ille autem litterȩ imperatoris. quib: ad semittius sit
ingentium. qua contrase ipsos pro caeciliano recita¬
uerunt. hoc continent  quod aelianus proconsule
in causac felicis audientiam praebuerit comp&entẽ
eundemq: felicem a crimine traditionis in nocentẽ
fuisse constuterit. Sedingentium ad comitatum suũ
propterea iubere transmitoi . ut illis quuibierant¬
& diurnis dieb: eum interpellare non de sistebant appa¬
rere & intimare poss& frustraeos caecilicno

Expanded text:
uoluisse imperatorem, ut ad se mitteretur Ingentius, nisi quia uoluisse imperatorem, ut ad se mitteretur Ingentius, nisi quia Caeciliani adhuc causa pendebat, et conabantur inmittere suspicionem uanissimam, quod, posteaquam Ingentius ad comitatum directus est, tunc imperator contra Caecilianum praetulerit iudicare et illud iudicium suum, quod nos recitaueramus, ubi inter partes cognouerat Caecilianumque purgauerat, sententia posteriore rescindere. sed dicebatur eis, ut hoc potius legerent, et nihil omnino proferebant. illae autem litterae imperatoris, quibus ad se mitti iussit Ingentium, quas contra se ipsos pro Caeciliano recitauerunt, hoc continent, quod Aelianus pro consule in causa Felicis audientiam praebuerit competentem eundemque Felicem a crimine traditionis innocentem fuisse constiterit; sed Ingentium ad comitatum suum propterea iubere transmitti, ut illis, qui ibi erant et diurnis diebus eum interpellare non desinebant, apparere et intimare posset et frustra eos Caeciliano
Abbreviated transcription (Latin):
& proptereadix̃. deeilio relaxandos & furori suo dimit¬
tendos: quiaiam ds̃ in illos coeperat uindicare. ac sic&iaẽ
istis imperatoris litteris confirmancrunt. falsum sedixisse
quod caecilianus ab imperatore damnatussit . cum potius
imperator ipsos acaeciliano uictos eẽ monstrauerit.
quando eos uehementer exe: ratos ideo iussit ut degilio
dimitterentur utdõ iudice sicut iam coeperant punirentur :
postec felicis aptugenensis ordinatoris cacciliani in medium
causcom miserunt. Dicentes eundem felicem fuisse traditorẽ
a quo caecilicnus fuerat ordinatus. &eiusdem constantini
imperatoris procaeciliano contrase ipsos litteras protula᷑
Vbi ad proconsulem scripsit utad commitatum mit ter&ur
ingentius: Iste autem ingentius confessus fuerat in cognitione
caeciliun proconsulis falsum sefecisse aduersus felicem
caecilicni ordinatorem. Dicebant enim ergo isti nons ine causae

Expanded text:
et propterea dicit de exilio relaxandos et furori suo dimitet propterea dicit de exilio relaxandos et furori suo dimittendos, quia iam deus in illos coeperat uindicare, ac sic etiam istis imperatoris litteris confirmarunt falsum se dixisse, quod Caecilianus ab imperatore damnatus sit, cum potius imperator ipsos a Caeciliano uictos esse monstrauerit, quando eos uehementer execratus ideo iussit, ut de exilio dimitterentur, ut deo iudice, sicut etiam coeperant, punirentur. Postea Felicis Aptungensis, ordinatoris Caeciliani, in medium causam miserunt dicentes eundem Felicem fuisse traditorem, a quo Caecilianus fuerat ordinatus, et eiusdem Constantini imperatoris pro Caeciliano contra se ipsos litteras protulerunt, ubi ad proconsulem scripsit, ut ad comitatum suum mitteretur Ingentius. iste autem Ingentius confessus fuerat in cognitione Aeliani proconsulis falsum se fecisse aduersus Felicem, Caeciliani ordinatorem. dicebant ergo isti non sine causa
Abbreviated transcription (Latin):
nullis certis documentis probare potuerunt. quid quid aut̃
nos & proecłȩ cicusa & procaeciliani causa diximus.
& uerbissuis & lectionib: aseprolatis &iam ipsi confirmauer̃
Nam protulerunt primo codicem optati unde quasi probarent
caecilicnum ab imperatore damnatum. quio odex cum
contra illos leger&ur & magis ostender& caecilianum fuisse
purgatum ab omnib: risi sunt: Sed quia ipserisus non potuit
ab &c ceptorib: &cipi uerbissuis. apud actic serisisse testico sunt :
Item protulerunt & recitauerunt libellum imperatori
constentino a suis miciorib: datum: ubi quaesti sunt quod eos
memoratus imperator grauiter ꝑsequer&ur. acsi eodem
libello manifestacrunt apud imperatorẽ caeciliano fuisse
superatos : ftlsum que eẽ quod dixerant eum abimpre dam¬
natum. Tertio protulerunt litteras eiidem constantini
aduicarium uerinum datas ubieos grauiter detestatur

Expanded text:
nullis certis documentis probare potuerunt: quidquid autem nullis certis documentis probare potuerunt: quidquid autem nos et pro Ecclesiae causa, et pro Caeciliani causa diximus, et verbis suis et lectionibus a se prolatis etiam ipsi confirmaverunt. 9. Nam protulerunt primo codicem Optati, unde quasi probarent Caecilianum ab Imperatore damnatum: qui codex cum contra illos legeretur, et magis ostenderet Caecilianum fuisse purgatum, ab omnibus risi sunt. Sed quia ipse risus non potuit ab exceptoribus excipi, verbis suis apud Acta risos se esse testati sunt. Iterum recitaverunt et protulerunt libellum imperatori Constantino a suis majoribus datum, ubi questi sunt quod eos memoratus imperator graviter persequeretur; ac sic eodem libello manifestarunt se apud Imperatorem a Caeciliano fuisse superatos, falsumque esse quod dixerant, eum ab Impnatum. tertio protulerunt litteras eiusdem Constantini ad uicarium Verinum datas, ubi eos grauiter detestatur
Abbreviated transcription (Latin):
quid quid enim iam passi fueritis imperialib: legibus
quod non proiustitia. sed pro iniquitate patimini. Non pote¬
ritis dicere ideo nos eẽ in iustos. quia sic uobiscum agi non
debuit. ut imperator uos abista in iquitate conpescer&
Ep̃i enim ur̃ĩ confessisunt maiores suos sic egissse cumceciliano
quomodo uobiscum agi non uultis & tamen quod caecilianum
apudimperatorem persecuti fuerint. &am ipsis confitentibus
& prositentib: satis consitat. quod autem caecilianus fuerit
abimperatore damnatus. omnino non constitit. immo &iũ
constitit eum accusientib: & persequentibus maiorib: eorum
& bis numero : prius abepis & abipso postea imperatore
fuisse purgatum: hoc&icm ipsi confirmauerunt. tielia
postea quasi procausa sua proferendo ut magis contruipsos¬
esse inuenirentur. & procccusa caeciliani. &iam illa quae
protulerunt recitarentur. quod cum ergo accusicre uoluer̃

Expanded text:
quicquid enim iam passi fueritis imperialibus legibus, quicquid enim iam passi fueritis imperialibus legibus, quod non pro iustitia sed pro iniquitate patimini, non poteritis dicere ideo nos esse iniustos, quia sic uobiscum agi non debuit, ut imperator uos ab ista iniquitate compesceret. episcopi enim uestri confessi sunt maiores suos sic egisse cum Caeciliano, quo modo uobiscum agi non uultis. et tamen, quod Caecilianum apud imperatorem persecuti fuerint, etiam ipsis confitentibus et profitentibus satis constitit; quod autem Caecilianus fuerit ab imperatore damnatus, omnino non constitit; immo etiam constitit eum accusantibus et persequentibus maioribus eorum et bis numero prius ab episcopis et ab ipso postea imperatore fuisse purgatum. hoc etiam ipsi confirmauerunt talia postea quasi pro causa sua proferendo, ut magis contresse invenirentur, et pro causa Caeciliani etiam illa quae protulerunt, recitarentur. Quoscumque ergo accusare voluerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
protulimus. Vnde recitauimus aliquos eorum epis coporum
qui sententics inabscentem dixerant caecilianum
mani festissimos fuisse traditores. contra ipsa gestre illi quie
non habebant quod dicerent. ftlsa eẽ dixerunt: Sed nullo modo
probare potuerunt : Insuꝑ &iam confessisunt. uel potius
promugna gła professi sunt. caecilicnum apud constantinũ
imperatorem asuis praeces sorib: accusatum & ad diderunt
mendacium quod illis accusantib: fuerit ab imperatore
damnatus. Ecce & hic uicti sunt unde uobis solent nebulis
erroris offendere. conciantes nobis inuidiam & inodium
urm nos adducentes quia eccłȩ aacusam apudimperatorem
agimus : Eccemaiores eorum dequorum nominib: gloriant᷑.
ecclesiae cacusam egerunt apud imperatorem . per secuti sunt
adcusundo caecilicnum apud imperatorem. damnatum
ucnissimis & mendacissimis uerbis : Redite adcor ur̃m.
time tedm̃. cogitate ueritatem. relinquite falsitatem:

Expanded text:
protulimus. unde recitauimus aliquos eorum episcoporum, protulimus. unde recitauimus aliquos eorum episcoporum, qui sententias in absentem dixerant Caecilianum, manifestissimos fuisse traditores. contra ipsa gesta illi, quia non habebant, quod dicerent, falsa esse dixerunt, sed nullo modo probare potuerunt. Insuper etiam confessi sunt uel potius pro magna gloria professi sunt Caecilianum apud Constantinum imperatorem a suis praecessoribus accusatum et addiderunt mendacium, quod illis accusantibus fuerit ab imperatore damnatus. ecce et hinc uicti sunt, unde uobis solent nebulas erroris offundere concitantes nobis inuidiam et in odium uestrum nos adducentes, quia ecclesiae causam apud imperatores agimus. ecce maiores eorum, de quorum nominibus gloriantur, ecclesiae causam egerunt apud imperatorem, persecuti sunt accusando Caecilianum apud imperatorem, damnatum uanissimis et mendacissimis uerbis; redite ad cor uestrum, timete dominum, cogitate ueritatem, relinquite falsitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
quibus isti dilationem dederunt dicentes eos ad locum¬
in quofuerunt non fuisse pollutos. quia nec causa causȩ
praeuidicat. nec persona personae : Quidergo quaerius
amplius multis quidem uerbis suꝑflus gesta onerauerunt
Etqui non potuerunt efficere ut eacusa nonager&ur
Noc fecerunt multum loquendo ut quodactum est difficile
leger&ur. seddebent uobis &icm ista eorum pauca uerbe
sufficere ne propter nescio quȩ nescio quorum hominum
crimina oderitis unitatem catholicȩ eccłȩ. qui si cut
ipsi dixerunt relegerunt. subscripserunt necccusa causae
preȩuidicat nec persona personae : Nam & in ipsac eccusa
caeciliani quam lic& ad eccłȩ cacusam non ꝑtinentem.
Tamendefendendam suscepimus ut &i amibi calumnia e
mani festicrentur ipsorum aꝑtissime uicti sunt : nihileorum
quae in caecili anum intendebant probare potuerunt :
insuꝑ &icm de criminib: traditionis nos epis copcelice gestic

Expanded text:
quibus isti dilationem dederunt dicentes eos ab illo, cumquibus isti dilationem dederunt dicentes eos ab illo, cum quo fuerunt, non fuisse pollutos, quia nec causa causae praeiudicat nec persona personae. Quid ergo quaeritis amplius? multis quidem uerbis super- Suis gesta onerauerunt et, quia non potuerunt efficere, ut causa non ageretur, hoc fecerunt multum loquendo, ut, quod actum est, difficile legeretur. sed debent uobis etiam ista eorum pauca uerba sufficere, ne propter nescio qua, nescio quorum hominum crimina oderitis unitatem catholicae ecclesiae, quia, sicut ipsi dixerunt, relegerunt, subscripserunt, nec causa causae praeiudicat nec persona personae. nam et in ipsa causa Caeciliani, quam licet ad ecclesiae causam non pertinentem tamen defendendam suscepimus, ut etiam ibi calumniae manifestarentur ipsorum, apertissime uicti sunt, nihil eorum, quae in Caecilianum intendebant, probare potuerunt. insuper etiam de criminibus traditionis nos episcopalia gesta
Abbreviated transcription (Latin):
quaeos damnacuerunt. quibusdam quimipso scis matȩ
fuerant dilationem dedisse & dixisse. quod eos non pollue¬
rint sacrilegi surculi maximiani plantaria : It cergo
maximiani cacusa. postea quam eorum aures percussit.¬
& pauescentes & perturbati &obliti unde superius contra
nos contendebant: Continuo dixerunt nec causa causae.
ꝓnecpersona personȩ praeiudicat. & confirmauerunt
uerbissuis quod nos antec de ecła dicebamus. quia non
solum catholicae trans marinae contraquam se confes¬
si sunt non habere quoddicerent : uerum &iam catholicȩ
a fricanae. quae illis unitatis communione coniungitur.
causa & persona caecilicni qualis cumq: fuiss& prae¬
uidicare non poss&. sima ximicnus qui cum c&eris socus
suis primianum damnacuit. si&icm felicicnus quisi mul
primicnum dannauit. & postea in cauisa primueni
adonati parte damnatus est non preiuidicat partidonati:
Cuimodo episcopus sicut antea fuerat receptus aduingit
si&icm ipsis sociis suis maximianus non prȩuidicat.

Expanded text:
qua eos damnaverunt, quibusdam qui in ipso schismate fuerunt, dilationem dedisse, et dixisse quod eos non polluerint saMaximiani caexpauescentes et perturbati et obliti, unde superius contra nos contendebant, continuo dixerunt: Nec causa causae nec persona personae praeiudicat\' et confirmauerunt uerbis . suis, quod nos antea de ecclesia dicebamus, quia non solum catholicae transmarinae, contra quam se confessi sunt non habere, quod dicerent, uerum etiam catholicae Africanae, quae illi unitatis communione coniungitur, causa et persona Caeciliani. qualiscumque fuisset, praeiudicare non posset, si Maximianus. qui cum ceteris sociis suis Primianum damnauit, si etiam Felicianus. qui simul Primianum damnauit et postea in causa Primiani a Donati parte damnatus est, non praeiudicat parti Donati, cui modo episcopus, sicut antea fuerat, receptus adiungitur, si etiam ipsis sociis suis Maximianus non praeiudicat,
Abbreviated transcription (Latin):
causam prȩiudicare non poss&: Cumergo &icm ad ipsam
cecilicni ecuscom uentum fuiss&. & legissent illi conciliũ
carthaginense ubi recitabant septuaginta plusminus
epis coporum sententias contra cecilicnum abs entem
prolatas: Res pondimus eis sic non obeẽ illud epis coporum
concilium absenti cecilicno quem ad modum non obfuit
plurium epis coporum partis donati concilium absenti primi¬
ano quando eum in maeximianiacusa plus minus centũ ep̃i
damnauerunt: Tunc illi nominata cacusa maeximiaeni unde
sciunt se&iãc quos daminauerant in honore integro suscepisse
& baptismum in sacrilegio maximicnis scis matȩ dictum se con¬
firmasse. & non destruxisse in suce ueegaitience sententice

Expanded text:
causam praeiudicare non posset, — cum ergo etiam ad ipsam causam praeiudicare non posset, — cum ergo etiam ad ipsam Caeciliani causam uentum fuisset et legissent illi concilium Carthaginense, ubi recitabant septuaginta plus minus episcoporum sententias contra Caecilianum absentem prolatas. respondimus eis sic non obesse illud episcoporum concilium absenti Caeciliano, quem ad modum non obfuit plurium episcoporum partis Donati concilium absenti Primiano, quando eum in Maximiani causa plus minus centum episcopi damnauerant. tunc illi nominata causa Maximiani, unde sciunt se etiam, quos damnauerant, in honore integro suscepisse et baptismum in sacrilego Maximiani schismate datum se confirmasse et non destruxisse et in sua Bagaitana sententia,