comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
psalmis in oracionae ꝓsternitur
Postis q̃ sc̃is reliquis mmipso fentis ad¬
itu paecit ut qui quonda in deserto
daninatis adie canda marmora
flumen inriguum pateferit.
inhunc locum aquas quas prius
ꝓia indulserat clementa clementis
iterum inter cessio neuocaret.
Ilico uena recurrit ad aditum mag¬
nas ceuomens aquas. ⁊ Illumq
quẽ prius tenuaerat alueum
de currendo re plens: Ad miran¬
tib populis in mense gra cie dño
re feruntur qui & martiris uir¬
tutem ꝓdidit & fidelis sin orati¬
onem imꝑlere dignatus est ⁊
XXX Crissantus martrr ut
istorra passionis declarat.
post acceptam mar tiru cononam
cum daria uirginae: multa popuł
sanita tum bot ne ficia tribue¬
bat ⁊ Et ob hoc tetrã cripta sũꝑ
aos miro opere fabri cataest.
quar in ancorum modo tranpuo¬
luta fir missima stabilitate sũb¬
siftit Deniq cum ad &iꝰ festa
popu lor fre quentacio confluxisset.
iniquissimus imperator erectum in illus
criptȩ introitu pari&tem conclu¬

Expanded text:
psalmis, in oratione prosternitur positisque sanctis reliquiis in ipso fontis aditu, petiit ut qui quondam in deserto damnatis ad secanda marmora flumen irriguum patefecit, in hunc locum aquas, quas prius pia indulserat clementia, Clementis iterum intercessio revocaret. Illico vena recurrit ad aditum magnas evomens aquas, illumque, quem prius tenuerat, alveum decurrendo replevit, admirantibus populis, immensae gratiae Domino referuntur, qui et martyris virtutem prodidit et fidelis sui orationem implere dignatus est. 37. Crisantus martyr, ut historia passionis declarat, post acceptam martyrii coronam cum Daria virgine multa populis sanitatum beneficia tribuebat. Et ob hoc etiam cripta super cos miro opere fabricata est, quae in arcorum modo transvoluta, firmissima stabilitate subsistit. Denique cum ad eius festa populorum frequentatio confluxisset, iniquissimus imperator, erectum in illius criptae introitu parietem, conclu
Abbreviated transcription (Latin):
giom loci ncolae presto laNtur
interitum. ⁊ si mulq & ba neficiu
quod habere consue uerare
uigi fletu de ploraN Curricu¬
lumgitur umus Atq alteruis
anni in hac ariditate ꝑtransit
Arescunt siti loci illius omma
quoe inrigare consuae uerat
cio quoq Anno accidit ut quida
iter agens beati clementis
martrnis cuius iam supra me¬
minimus neliquras exhiberet
quas anidio ipsius urbis prbo
uiro in omni sc̃itate re ligio sõ de¬
tulit Ad quẽ cum hiae noctuq
incinia maesta penderen confisi
de ei  oracione quod si pae teret
dm̃n fontem posset suo refetuaere
loco At Qmus inquit dilcetas¬
simi & siuera sut quae portitor¬
nofter a seruit hec eẽ clemen¬
tis martiris pignora Nunc apare¬
bit cum &ius fuaerit uirtus mani¬
festata ⁊ iunc cum psallenao a
locum fontis accedit Et hetis
psalmis in oracionae ꝓsternitur
Positis q̃ sc̃is reliquus inipso fontis ad¬
itu poecit ut qui quondã in deserco
damnatis adse canda marmora

Expanded text:
gioni loci incolae praestolantur gioni loci incolae praestolantur interitum, simulque et beneficium quod habere consueverant, jugi fletu deplorant. Curriculum igitur unius atque alterius anni in hac ariditate pertransiit. Arescunt siti loci illius omnia, quae irrigare consueverat. Tertio quoque anno accidit ut quidam iter agens beati Clementis martyris, cui iam supra meminimus, reliquias exhiberet, quas Aridio ipsius urbis presbitero, viro in omni sanctitate religiose, detulit. Ad quem cum die noctuque vicinia maesta penderent, confisi de eius oratione, quod, si peteret Dominum, fontem possit suo restituere loco, ait: 'Eamus', inquid, 'dilcctissimiadseruit, hacc esse Clementis martyris pignora, nunc apparebit, cum eius furit virtus manifestata'. Tunc cum psallentio ad locum fontis accedit. Et dictis psalmis, in oratione prosternitur; positisque sanctis reliquiis in ipso fontis aditu, petiit, ut, qui quondam in deserto damnatis ad secanda marmora
Abbreviated transcription (Latin):
pter rogansq inter oscula ubi
ꝑanni fuis sed spacia. Nescire
e ait si amus integer pre teris¬
iet ⁊ Iantum dormisse se suaui so¬
pore in unius noctis sp̃acio aestima¬
Iat̃ CXXXUI. ons derat
nriguus ruri cuictam infra ter¬
torium urbis laemouicinae. ⁊ Cuiꝰ
uida tam hortorum sita quam
agorum culta uel fouebat ac¬
isu uel impaetu fecun clabãtt
deduce ba tun aetiam factis de¬
arsib ꝑlo ca ne cessanra ut ubi
tum na tura non cha bat studiũ
uocanet ⁊ Et xenat tam dul¬
b uaena exuberante fluentis
gaudere cernaeres holus
e un gultum si fuisset abaeodẽ
rgatum. Opitula batur xtiã
ceo gracia magestatis dhiumoe
i quo fuis sec fluentum emissum
loeder germina acciperent
renen tum. Cumq xum in¬
e loci qua siludum agentes
pigula quaeq loca deducerent
atoris ut credo inuidia int̾rade
fit Ac uelut instadus duo decim
mnae dium palu dis ubi nullum
sus posset opus efficere fluc
par sũ ex onitur Rx tẽplo
omniũ mentestimor obseht
ei nouum quodam aduenire re¬

Expanded text:
ula, ubi per anni fuisset spatia, nescire se ait, si annus integer praeterisset; tantum dormisse se suavi sopore in unius noctis spatio aestimabat. 36. Fons erat inriguus ruri cuidam infra territurium urbis Lemovicinac, cuius unda tam hortorum sata quam agrorum culta vel fovebat accessu vel impetu fecundabat. Deducebatur etiam, factis decursibus, per loca necessaria, ut, ubi cum natura non dabat, studium provocaret. Et erat tam dulcibus, vena exuberante, fluentis, ut gaudere cerneres holus sive virgultum, si fuisset ab eodem inrigatum. Opitulabatur etiam in eo gratia maiestatis divinae, ut, in quo fuisset fluentum emissum, velociter germina acciperent incrementum. Cumque cum incolae loci quasi ludum agentes per singula quaeque loca deducerent, insidiatoris, ut c ac velut in stadiis duodecim in medium paludis, ubi nullum prorsus posset opus efficere, fluctibus sparsis exoritur. Extemplo omnium mentes timor obsedit, et novum quemdam advenire re
Abbreviated transcription (Latin):
studiosissime fabricatum super altare
basilicae illius posuit : orans ut in causis su¬
is martrris uirtus dignaretur ad eẽ
Quorecedente britto quidam exsatel¬
lib: uua rochibrittanorum comitis et
primus cumeo affuit: Ablatoq uio¬
lenter apparatu balthei ipsum quoq
baltheũ repcat: Renitente prbo ac¬

Expanded text:
studiosissime fabricatum, super altare studiosissime fabricatum, super altare basilicae illius posuit, orans ut in causis suis Martyris virtus dignaretur adesse. Quo recedente, Britto quidam ex satellitibus Warochi Britannorum comitis, et primus cum eo adfuit, ablatoque violenter apparatu baltei, ipsum quoque balteum repetiit . Renitente pr
Abbreviated transcription (Latin):
hac erumna fluxis sent meduferenocte :¬
apparuerunt populis uiricũ albis uestib:
radientibus cereis: aba silic ab eatorum
martrrum egredi. et ec cealius chorus
huic similis debasilica procedere. antis¬
tas similini. Cumq: coniungentes seda¬
ta salutatione orationi in cubuis sent : re¬
cesserunt unusquisq: ad locum unde pro¬
gressus fuerat. Ac proanus omnis pha¬
langa hostilis inmenso pauore exterrita
ta subito impetu a loco discessit. ut facta
luce nullus exhis reperiripossit. Appa¬
ruit antedictauirtus chillonicuidam
quitunc huic exercitum prae erat. qui
nec dum erat exaqua et sp̃uscõrenatus
Qui statim compunctus corde conuersus
ad dñm iterata natiuitate progenitus.
xp̃m. eẽ filium dĩ uiuicla ra uoce testatus ẽ¬
nterriturio quoq: urbis namnetice : inuico¬
Iquodam supra alueum ligeris beatina¬
tariirliquiȩ continentur. Igitur quo¬
dam tempore homo deuotus baltheum
ex auro purissimo cum omni apparatu

Expanded text:
hac aerumna fluxissent, media fere nocte hac aerumna fluxissent, media fere nocte apparuerunt populis viri cum albis vestibus, radiantibus cereis, a basilica beatorum martyrum egredi; et ecce alias chorus huic similis de basilica procedere antestitis Similmi. Cumque coniungentes se, data salutatione, orationi incubuissent, recesserunt unusquisque ad locum unde progressus fuerat, ac protinus omnis phalanga hostilis inmenso pavore exterrita, ita subito impetu a loco discessit, ut facta luce nullus ex his repperiri possit. Apparuit ante dicta virtus Chilloni cuidam, qui tunc huic exercitu praeerat. Qui necdum erat ex aqua et Spiritu sancto renatus; qui statim conpunctus corde, conversus ad Dominum, iterata nativitate progenitus, Christum esse filium Dei vivi, clara voce testatus eterriturio quoqquodam supra alveum Ligeris, beati Nazarii reliquiae continentur . Igitur quodam tempore homo devotus balteum ex auro purissimo cum omni apparatu
Abbreviated transcription (Latin):
auferret aduerteret : Ait intrase: Si aliud
inquit inuenire non possum. uelhas ipsasquas
cerno uitreas. auferam: fusoq: metallo aliquid
auri conquirisibi. Ablatis igitur dissipatisq ui¬
treis metallum abstulit: et in pagobiturigi
territarii contulit: missumq uitrum infor¬
nace pertriduum decoquens. nullum ex in¬
de opus potuit expedire : Uictusq crimine.
diuinum super seiudicium intuens. nequaquã
motus perdurat in malis: Ablatum auitem a
cacauo uitrum quod inpilulis nescio quibus
conuersum fuerat aduenientibus negotato¬
rbus uenundedit. Vt scilicet accepta pecunia
nouus trezilepramperpetuam conparare
Nã adueniente die postanni curriculum quod
hoc furtum fecerat. capud eius tunoridatur
oculi quoq: inflantur ut eruia suis locis autu¬
mentur. Haec autemei singulis annis euenium
indieilla qua furtum ad misit plangitq mi¬
seruitrum. quod exitnere quo transmisit. ñ
potuit reuocare

Expanded text:
auferret adverteret, ait intra se: 'Si aliud', auferret adverteret, ait intra se: 'Si aliud', inquid, 'invenire mon possum, vel has ipsas quas cerno vitreas auferam'; fusoque metallo, aliquid auri comquiri sibi. Ablatis igitur dissipatisque vitreis, metallum abstulit et in pago Biturigi territurii contulit. Missumque vitrum in fornace per triduum decoquens, nullum ex:inde opus potuit expedire; victusque crimine, divinum super se iudicium intuens, netquaquam motus perdurat in malis. Ablatum autem a cacavo vitrum, quod in piluliis nescio quibus conversum fuerat, advenientibus negotiatoribus venundedit, ut scilicett, accepta pecunia, novus Giezi lepram perpetuam conpararet. Nam adveniente dlie post anni curriculum, quod hoc furtum fecerat, caput eius tumori datur; oculi quoque inflantur, ut erui a suis locis autumentur. Haec autem ei singulis annis eveniiunt in die illa, qua furtum admisit. Plangitque miser vitrum, quod ex itinere, quo transmisit, non potuit revocare
Abbreviated transcription (Latin):
palam confessa ẽ : quodclã latere uolu¬
erat. Quid agis. o infelix auaritiae quid
petendarum rerum alienarum succum¬
bis mens feminea non uirilis : ut quid
firmã loricã mentis modica trans uerbe¬
ras sagitta cupiditatis: quid congregas
ohomo auri rubiginosi talenta . cumhis
arsurus ingehenna: Quidabi prosunt pe¬
ritura lucra quae aeternae uitae pariunt
de trimenta : iuxta illud dñi uerbum. quid
prodest homini sitotum mundum lucretur.
animae aut̃ suae detrimenum patiatur : aut
quã dabit homo commutationẽ proanima sua:
cclesia ẽ. uici iciodorensis: sub termi¬
noturonicae urbis: quae plerumq sa¬
cris miraculis inlustratur: fenestras exmore
habens qua euitro lignis indusoduduntur:
Quo preblarius aedisacratae. lumenquod
mundus meruerit subministrent. Quam
ecclesiã fur in portunus ad geditur Anges¬
susq nocte cumomnia cerneret custodum
curatueri et nihil desacris ministeriis quod

Expanded text:
palam confessa est, quod clam latere volupalam confessa est, quod clam latere voluerat. Quid agis, o infelix avaritia? Quid petendarum rerum alienarum succumbis mens feminea, non virilis? Ut quid firmam lloricam mentis modica transverberas sagitta cupiditatis? Quid congregas, o homo, auri irubiginosi talenta, cum his arsurus in gehenna? Quid tibi prosunt peritura lucra, quaie aeternae vitae pariunt detrimenta iuxta illud Domini verbum: Quid prodest homini, si totum mundum lucretur, animae autem suae detrimentum patiatur? Aut quam dabit homo commutationem pro anima sua? est vici Iciodorensis sub termino Turonicae urbis, quae plerumque sacris miraculis inlustratur,, fenestras ex more habens, quae vitro lignis incluso cluduntur, quo praeclarius aedii sacratae lumen, quod mundus meruerit, subministrent. Quam eclesiam fur inportunus adgreditur, ingressusque nocte, cum omnia cerneret custodum cura tueri et nihil dle sacris ministeriis quod
Abbreviated transcription (Latin):
gotiatore suscepit. Et faamdicto ci¬
cius porrectam alteri negat seacce¬
pisse. Negociator uero intente a¬
iebat: meatibi eamanu protuli tu¬
q: rimandam sollicite suscepifa ⁊lla¬
q: negante a negotiator sitibitan¬
taẽ pertinatia auarita sam ilante
negandi iudicet illud beatus martrr
eugenius Ad cuius sepulchrum sicũ
sacramenti interposicione dixeris teñ
accepisse: damni mihi nihil aefamo
quod amisi. At illa pollicita
seposse ex hoc exsui sacramento
uadit otius ad sepulchrum eleuatis¬
q manibus ut iuras set extemplo
mem bris dissolutis inriguit. plantae¬
q: eius ad fixae sunt pauimento: Vox hae¬
sit ingutture : tantum ospatulum a
sermonenudũ hiabat. Quod negoti¬
ator cum reliquo populo cernens ait
prositabi inquit uirgo haec speciesquã
tuliftmihi sufficitultiodati permar¬
trrem Et baec dicens a locorecessit
Illa uero in hoc tormento diutissimede¬
tenta tandem martrre iubente locuta

Expanded text:
gotiatore suscepit, et statim dicto cigotiatore suscepit, et statim dicto citius porrectam alteri, negat se accepisse. Negotiator vero intente aiebat: Mea eam tibi manu protuli, tuque rimandam sollicite accepisti. Illaque negante, ait negotiator; Si tibi tanta est pertinacia, avaritia stimulante, negandi, judicet illud beatus martyr Eugenius, ad cujus sepulcrum si cum sacramenti interpositione dixeris te non accepisse, damni mihi nihil aestimo quod amisi. At illa pollicita se posse ex hoc exui sacramento, vadit ocius ad sepulcrum, elevatisque manibus ut juraret, extemplo membris dissolutis irriguit, plantaeque ejus infixae sunt pasit in gutturae, tantum os patulum a sermone nudum hiaibat. Quod negotiator cum reliquo populo cernens, ait: 'Prosit tibi', inquid, 'virgo, haec: species, quam tulisti mihi; sufficit ultio data per martyrem'. Et haec dicens, a loco recessit. Illa vero in hoc tormento diutissime detenta, tandem, martyre iubente, locuta,
Abbreviated transcription (Latin):
lũ nonẽ ultra p̃fatũ plebi : cũ aliis mira
uiccriptae sociatur et ille ho¬
nori ficianae persecutionis mar¬
trr eugenius sacerdotalis infulae : maxi¬
mũ decus quem in bac urbe detrusum exi¬
lio uel ipsius uel sociorũ eius passionarrat:
Hiccum magnis in scło polleret uirtutib
aetai auictor decormentis martrnialibus
exilis set : tempus uocationis suae
quo arcessiretur ad gloriã dñõre¬
uelante cognouit I Vlud p̃cipue quod
populis occulebatur manifestum
nos cens semarerriamarando socium
eẽ futurum. Ad eius sepulchrũ diri¬
gitur prostratusq solo diutissime ora¬
tione fudit ad dnm. dehinc expansis
perpauimentũ bracchiis sp̃m caelodi
diximus cripta. sepultura emandatus ẽ
Ad cuius fefauitatẽ cũ tempore quoda
innumeri populi conuenirent negotia
mula in atrio protulerunt. Puel
lauero una ex habitatoribuis loci: fta¬
cionẽ adit quasi aliquid coemptu¬
ra :speciemq sibi aptã aspiciens a ne¬

Expanded text:
lum non est ultra praestitum plebi, cum aliis miraclum non est ultra praestitum plebi, cum aliis miracgenio. Huic cryptae sociatur et ille Honorificianae persecutionis martyr Eugenius, sacerdotalis infulae maximum decus, quem in hac urbe detrusum exsilio, vel ipsius vel sociorum ejus passio narrat . Hic cum magnis in saeculo polleret virtutibus, et jam victor de tormentis martyrialibus exsiliisset, tempus vocationis suae, quo arcersiretur ad gloriam, Domino revelante, cognovit, illud praecipue quod populis occulebatur, manifestum noscens, se martyri Amarando socium esse futurum, ad ejus sepulcrum dirigitur, prostratusque solo, diutissime orationem fudit ad Dominum: dehinc expansis per pavimentum brachiis, spiritum coelo dirdiximus crypta sepulturae mandatus est. Ad cujus festivitatem cum tempore quodam innumeri populi convenirent, negotia mulla vero una ex habitatoribus loci stationem adiit, quasi aliquid coemptura, speciemque sibi aptam aspiciens a ne
Abbreviated transcription (Latin):
tomartrri : qua sicustodi proprioni¬
tebantur inpendere: Igitur cũ cere¬
os frequenter deuotio xp̃ĩa nadeferre
Quadamn die contigit: ut quidam prae
longinquitate itineris: incrementum
ignis quo accenderetur cereus. non
exhiberet. Arreptãq: silicem ferro
uerberat: quasi ignem eliciturus.
Quoddum ageret et crebris ic tibus
lapidẽ quatiens nihil focipossit excute¬
re: caelestilã pade cereus quiiã beato se¬
pulcbro ad fixus erat inluminatur
factũq: ẽ ut quae humanae non ex¬
pleuerant industriae: pera¬
gentur. diuini nominis maiesta¬
te: Cessante humano stdio: caelesta
officia ministrantur. luminisq: noui ful¬
goris cereus clarificatur accensus. quod
cũ populis manifefatũ fuis set increm̃¬
tũ foci: ulterius ad accendendũ lumen.
nullus exhibere praesumpsit: Postquã
uero locus ille in habitari ab hominib
assidue coepit : atq: ibidomos inquib: ig¬
nis accenderetir ad essent: hoc miracu¬

Expanded text:
to martyri quasi custodi proprio nito martyri quasi custodi proprio nitebantur inpendere. Igitur cum cereos frequenter devotio christiana deferret, quadam die contigit, ut quidam prae longinquitate itineris incrementum ignis, quo accenderetur cereus, non exhiberet. Arreptamque silicem ferro verberat, quasi ignem eliciturus. Quod dum ageret, et crebris ictibus lapidem quatiens, nihil foci possit excutere, caelesti lampadae cereus, qui iam beato sepulchro adfixus erat, inluminatur; factumque est, ut, quae humanae non expleverant industriae, peragerentur divini nominis maiestate. Cessante humano studio, caelestia officia ministrantur, luminisque novi fulgore cereus clarificatur accensus. Quod cum populis manifestatum fuisset, incrementum foci ulterius ad accendendum nullus exhibere praesumpsit. Postquam vero locus ille inhabitari ab hominibus assidue coepit, atque ibi domus in quibus ignis accenderetur adessent, hoc miracu
Abbreviated transcription (Latin):
sacroscineres in loco quemp̃paraue¬
rat transferrestuduit. Quod cum
factũ fuisset duo ex abbatib reserato
opertorio scm̃ corpus aspiciunt. Con¬
templanturq: ci catricem capitis. qua
in parte defixum fuerat sec uris acum̃
sed ne presens uisioduceretur in irritũ:
etiam spiritalis. haec doctrina cõmonuit.
Hilicet : cum sequenti nocte strauis sent
sacerdotes membra quieti : apparuit
peruisum. his duob: dicens: Cicatricẽ
quã contemplatiestis incapite : scito¬
te me per eam martrrium consum¬
masse: Et ex hoc quod martrr. eẽt.
innotuit populis: quia non ad erat his¬
marandus autem martrr apud
albi gensimurbem: exacto ago¬
nis fidelis cursu: sepultus. uiuit inglo¬
ria: Cuius ut historia passionis decla
populis reuelatũ ẽ : et cripta in qua
qui escebat: patefaca resplenduit : sed
cũ hostilitate inpellente locus ille abha¬
bitatorib fuis set euacuatus a longin¬
quo uenientes incolae: hon orem bea¬

Expanded text:
sacros cineres in locum quem praeparavesacros cineres in locum quem praeparaverat, transferri studuit. Quod cum factum fuisset, duo ex abbatibus reserato opertorio sanctum corpus aspiciunt, contemplanturque cicatricem capitis, qua in parte defixum fuerat securis acumen. Sed ne praesens visio duceretur in irritum, etiam spiritualis haec doctrina commonuit, scilicet cum sequent nocte stravissent sacerdotes membra quieti, apparuit per visum his duobus, dicens: Cicatricem quam contemplati estis in capite, scitote me per eam martyrium consummasse: et ex hoc quod martyr esset innotuit populis, quia non aderat hismarandus auem martyr apud Albigensem urbem, exacto agonis fidelis cursu, sepultus vivit in gloria . Cujus, ut historia passionis declarpopulis revelatum est, et crypta in qua qucum, hostilitate inpellente, locus ille ab habitatoribus fuisset evacuatus, a longinquo venientes incolae, honorem bea
Abbreviated transcription (Latin):
equi latera : nequaquã poterat promo¬
ueri: ipseuero ita grauatus erat : ut uix
caput ualeret erigere : Intelligens aut̃
martrrũ seuirtute teneri: paenitentia
motus: utiliter recepit: quod neglegen¬
tia intercedente. largire p̃sumpsit.
Refatutũq: in capsa quod abstulerat
nica eurbis ab eato clemente epõ
fertur directus ingalliis: ab
eodem aetiã pontificalis ordinis gratia
consecratus ẽ. Impletoq huius officui
ordine peracta in incredulis p̃dicati¬
one: insurgentib: paganis quos auctor
inuidiae non permisit : in li socapite :¬
uictor occubuit: sed quia eotem poreins¬
tante persccutione neq digno locose¬
pultus : neq axp̃ianis debito honore
ueneratus ẽ ualdedatum ẽ obliuioni
eum martrrẽfore : quod hoc ordine
traditur reuelatũ. post multa anno¬
rũ spatia : in eius honorebasilica aedi¬
ficatiẽ: Expletoq opere : palladius
quitunc sacerdotalis ordinis cathedrã
regebat. Conuocatisq abbatibus :

Expanded text:
equi latera, nequaquam poterat promoequi latera, nequaquam poterat promoveri; ipse vero ita gravatus erat, ut vix caput valeret eregere. Intellegens autem, martyrum se virtute teneri, paenitentia motus utiliter recepit, quod neglegentia interestitutoque in capsa quod abstulerat,nicae urbis, a beato Clemente episcopo fertur directus in Gallias , ab eodem etiam pontificalis ordinis gratia consecratus est, impletoque hujus officii ordine, peracta incredulis praedicatione, insurgentibus paganis, quos auctor invidiae credere non permisit, illiso capite victor occubuit. Sed quia eo tempore instante persecutione, neque digno loco sepultus, neque a Christianis debito honore veneratus est, valde datum est oblivioni eum martyrem fore, quod hoc ordine traditur 787 revelatum. Post multa annorum spatia in ejus honore basilica aedificata est, expletoque opere Palladius, qui tunc sacerdotalis ordinis cathedram regebat, convocatis abbatibus,
Abbreviated transcription (Latin):
factus trabem nullo cõmonente : adba¬
b: sc̃is quos glorificatos ad sciuit: in
caelesab regnis: Nec in merito quia
sacrũ nomen eius corde credentes : in
operib inuocantes: intẽptationib: con¬
fitentes: non modo ut fideles serui
dñm sunt secuti: uerũ a etiã et alios
ut sequerentur : suis exemplis incita¬
uerunt
imotheus et apollinaris:
apud remensiũ urbem con¬
summato martrrio: caelestia rena
meruer̃: Quorũ reliquias quid am
aedificata in eorũ honore hasilicide¬
uotus expetit, pontifex uero quiad¬
erat: cum honore ꝑerprbm dirigic.
Cumq: iter ageret: mulier inpor¬
tuna etcredo indigna merito inui
procedit salutatũq prbm : deosci¬
lat linteo quosacraeit gebantur
fuillae rogat sibidehis aliquid¬
condonari : tunc prb̵diu dubitans et
tribuere differens: uictus andem ab
in probitate eius: diuisit ei particulã
Ascendensq sonipẽ : iter expedirecoe¬
pit. in iunctum : sed percuciens utraq

Expanded text:
factus, trabem, nullo commonente, ad bafactus, trabem, nullo commonente, ad babus sanctis, quos glorificatos adscivit in caelestibus regnis! Nec inmerito, quia sacrum nomen eius corde credentes, in operibus invocantes, in temptationibus confitentes, non modo ut fideles servi dominum sunt secuti, verum etiam et alios, ut sequerentur, suis exemplis incitaverunt. imotheus et Apollinaris, apud Remensium urbem consummato martyrio, caelestia regna meruerunt. Quorum reliquias quidam, aedificata in eorum honore basilica, devotus expetiit. Pontifex vero qui aderat cum honore per presbiterum dirigit. Cumque iter ageret, mulier inportuna et, credo, indigna merito, in via procedit, salutatumque presbiterum, deosculat lenteo, quo sacrae tegebantur favillae; rogat sibi de his aliquidcondonari. Tunc presbiter diu dubitans et tribuere differens, victus tandem ab inprobitate eius, divisit ei particulam. Ascendensque sonipem, iter expedire coepit iniunctum, sed percutiens utraque
Abbreviated transcription (Latin):
athleta ualerianus : quiapud castrũ trinor¬
ciensim : quadra gesimo acauillonensi
urbemiliario : consum matocerta mine
tumulatus ẽn Igitur gallus huiusurbis
comes coeliaci morbidolore grauatus.
quaetotã alium non modo tortura : uerũ
aetiã tumoreita conflauerat : ut rdro¬
picus putaretur. Ninil aederenihilq po¬
ti caperepossit fiebatq: iuxta hoc conta¬
giũ : in aediae morbo deficere : Qui prope
exanimis cũ secerneret disperatũ rogit
sedeportari Adbeati martrristumulum:
Vbi cum proiectus fuisset accessit ad eũ
eprrechius prbt̃ quitunc ipsam regebat
ecdesiam: uir urtutum etpurae m̃tis
homo sicut ipsi oculis nr̃is. inspeximus
Dixitq ei siuissanus fieri: confide in
uirtute martrris gloriosi et uoue ut uña
trabem cumligaturis suis. adhuius templi
tecta recuperanda transmittas: Erit enĩ
tibi presidiũ si ead euote impleueris. quae
promittis: At illeadtentus orans: uo¬
uit quae prb̵ indicauit. statimq sanus

Expanded text:
athleta athleta ciensim quadragesimo a Cavillonensi urbe miliario, consummato certamine, tumulatus est. Igitur Gallus huius urbis comes coeliaci morbi dolore gravatus, quae totam alvum non modo tortura, verum etiam tumore ita conflaverat, ut ydropicus putaretur, nihil aedere nihilque poti capere possit, fiebatque iuxta hoc contagium inaediae morbo deficere. Qui prope exanimis, cum se cerneret disperatum, rogat se deportari ad beati martyris tumulum. Ubi cum proiectus fuisset, accessit ad eum Epyrechius presbiter, qui tunc ipsam regebat eclesiam, vir virtutum et purae mentis homo, sicut ipsi oculis nostris inspeximus, dixitque ei: 'Si vis sanus fieri, confide in virtute martyris gloriosi et vove, ut unam trabem cum ligaturis suis ad huius templi tecta recuperanda transmittas. Erit enim tibi praesidium, si ea devote impleveris quae promittis'. At ille adtentus orans, vovit quae presbiter indicavit; statimque sanus
Abbreviated transcription (Latin):
eb eatiuero marcelli cabiillo¬
nensis martrris uirtutib: pau¬
ca ad nosmittenda memoriae moni¬
menta uenerunt: Quaequã libet par¬
uacenseantur indicas. ad eũ tamenre¬
ferenda qui haec operatur in singulis
Causaquaedã extiterat : ut fed amius eu¬
nomiquondã aruerni prbi filius ca¬
uillonensi murbẽ a diret. Idemq a¬
pudba silicĩ scĩmartrris marcelli: hos¬
pitalẽ babebat: ab abbate lociuitus¬
stipendia capiens ipse enĩ quae loquor
rent: ingressiq ba silicã scĩ martrris
eleuatis homomanib: ad periurandum
cũ nomen scĩ uoluis set orepatulo nomi¬
nare: haesituox infaucib: nec linguaad
officiũ poterat reflecti: sed ne hoc qui¬
dem parũ uideretur adbeati athlexe
gloriã ipsecũ eleuatis manib: qua si a ene¬
us totus inriguit : Tunc oratio proeo fac
ta: ab solui diaboli artẽ uinctũ obtenu¬
it ⁊ ipsequoq postabsolutionẽ : sermo¬
ne proprio opus suũ confessus quae
neglegenter egerat emendauit.
niet agone propinquus beatus

Expanded text:
e beati vero Marcelli Cavillonensis martyris virtutibus pauca ad nos mittenda memoriae monimenta venerunt, quae quamlibet parva censeantur in dictis, ad eum tamen referenda, qui haec operatur in singulis. Causa quaedam extiterat, ut Fedamius, Eunomi quondam Arverni presbiteri filius, Cavillonensim urbem adiret, idemque apud basilicam sancti martyris Marcelli hospitalem stipendia capiens; ipse enim quae loquor rent. Ingressique basilicam sancti Martyris, elevatis homo manibus ad perjurandum, cum nomen Sancti voluisset ore patulo nominare, haesit vox in faucibus, nec lingua poterat ad officium reflecti. Sed ne hoc quidem parum videretur ad beati athletae gloriam, ipse cum elevatis manibus quasi aeneus totus irriguit. Tunc oratio facta pro eo, absolvi diaboli arte vinctum obtinuit: ipse quoque post absolutionem sermone proprio opus suum confessus, quae negligenter egerat emendavit. ne et agone propinquus, beatus
Abbreviated transcription (Latin):
casdemao abbatide ferret ni
us sionem impleret: ipsecum conii:
et omnifamilia. aegrota reco epii
Tunc necessitate compulsus ut eas
scõdetulit: mox sanitati rescitutus abs
assicnus martyr italicie
puerorum magnificus doctor
adueniente persecutione : ipse pueruli
actenero gregipersecutorum iudicio
traditur: At illimagistrisanguinem
sitientes: ceratas caput inlidunt tabel¬
las secantes latitudinib: stilorũ punc¬
tisq minutis trans uerberantes mem¬
bma magistridignum dõ martrrẽ
effecerunt . Incuius honorehodi¬
eq tantus timor habetur : ut nullus
penitus de eius reb aliquid sit ausus
attingere : Quod si fecerit: aut ar¬
ripitur daemonio : aut morte repen¬
tina consumitur: Nonta men inmu¬
gricolaet uitalis apudbononi¬
amitalia eurbem : proxpĩno¬
chra ut per reuelacionem fidelium
cognouimus : quia nondum ad noshis¬
toria pas sionis aduenit superterrã
sunt collocata. Quaecum amultis ut
fit uel tangerentur manu uel ore oscu¬

Expanded text:
easdem Aredio abbati deferret, nec easdem Aredio abbati deferret, nec jussionem impleret, ipse cum conjuge et omni familia aegrotare coepit. Tunc necessitate compulsus, ut eas viro sancto detulit, mox sanitati restitutus abscassianus martyr Italiae, puerorum magnificus doctor, adveniente persecutione, ipsi puerili ac tenero gregi persecutorum judicio traditur . At illi magistri sanguinem sitientes, ceratas in caput illidunt tabellas, secantes latitudinibus stylorum, punctisque minutis transverberantes 772 membra magistri, dignum Deo martyrem effecerunt: in cujus honore hodieque tantus timor habetur, ut nullus penitus de ejus rebus aliquid sit ausus attingere. Quod si fecerit, aut arripitur daemonio, aut morte repentina consumitur, non tamen immuet Vitalis apud Bononiam Italiae urbem pro Christi nocra, ut per relationem fidelium cognovimus, quia nondum ad nos historia passionis advenit, super terram sunt collocata. Quae cum a multis, ut fit, vel tangerentur manu, vel ore oscu
Abbreviated transcription (Latin):
diuersas infirmitates sae pesub mouit
Quod fortunatus prb. his uersib pro¬
secutus ẽ .l. aurenti merito flãmis uita¬
lib: uste quiferuente fide uictor abigne
redis: Dum templa nouant breuiore
robore plebes: Creuerunt trabes cre¬
uit et alma fides: Stipite contracantuo
semercede tetendit: Quantũ parua p¬
us postea caesa fuit: Crescereplus mei¬
it succisa securibus arbor et didicit
siccalongior eẽ coma. underecis
fuit. populis fert indesalutem: Siur¬
nit intrepidus. lumina caecus habe
multo plures exinde scri: sit uersicu¬
los quosego pretermisi: hostantum
aut̃ haec apud brionas italiae castrii
Namuidiego hominem qui graunt
dentiũ dolore laborans: acceptã de hoc
ligno a sacerdote particulam : fatim
ut dentem attigit : doloremq: proc¬
nus caruit: Sed nec illut silendum p¬
tauiquod reliquiae eius ab incendio
hostilitatis ereptae : a quodamhom¬
ne in lemouicinodelatae sunt: Quici
saepius ad moneretur peruisum: ut

Expanded text:
diversas infirmitates saepe submovit. diversas infirmitates saepe submovit. Quod Fortunatus presbyter his versibus prosecutus est: Laurenti merito flammis vitalibus uste, 771 Qui fervente fide victor ab igne redis, Dum tibi templa novant breviori robore plebes, Creveruntque trabes, crevit et alma fides. Stipite contracto tua se mercede tetendit, Quantum parva prius, postea caesa fuit; Crescere plus meruit succisa securibus arbor; Et didicit sicca longior esse coma, Unde recisa fuit. Populis fert inde salutem; Si venit intrepidus, lumina caecus habet. Multo plures exinde scripsit versiculos, quos ego praetermisi, hos tantum autem haec apud Brionas Italiae castrum. Nam vidi ego hominem, qui, graviter dentium dolore laborans, accepta de hoc ligno a sacerdote particula, statim ut dentem attigit, dolore protinus caruit. Sed nec illud silendum putavi, quod reliquiae ejus ab incendio hostilitatis ereptae, a quodam homine in Lemovicinum delatae sunt. Qui cum saepius admoneretur per visum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
laurenti et reliquiis et nomine conse¬
cratum : quod per incuriam longinqui
temporis ualdedetectum erat: Quod
cum renouare loci incolae uellent. sil¬
uas adeunt. Incisa le igaq: ligna tra¬
bes efficiunt Impositisq plaustris ad
locum exhibent. Quib per humum
adordiendum extensis: una breuior
est reperta. Statimq sacerdotis ani¬
mum quihaec insistebat: dolor maximꝰ
Attigit. Et flens ualde quida gar&:
quo se uerter& : ignorabat. Tunc in¬
tuens roborem breuiorem. ait.
Olaurenti beatissime: appositus
igni: glorificate semper. pauperes
fouens ac reficiens cogita pauperta¬
tem meã quia non ẽ exigutati nostre
facultas qualiter hic alia exhibeatur
Nlico cunctis attonits: trabes creuit in
tantospatio lon gitudinis: ut necesse es¬
set partem ma gnam incidi. Dequa in¬
dustria plebis beneficia perderene¬
fas putans credens eam manumartr¬
ris tactam ac prolongatam : parten
quae superfuerat frustatim decerpens

Expanded text:
Laurentii, et reliquiis et nomine conseLaurentii, et reliquiis et nomine consecratum, quod per incuriam longinqui temporis valde detectum erat . Quod cum renovare loci incolae vellent, silvas adeunt, incisa levigataque ligna, trabes efficiunt, impositasque plaustris ad locum exhibent. Quibus per humum ad ordiendum extensis, una brevior est reperta: statimque sacerdotis animum qui ad haec insistebat dolor maximus attigit, et flens valde, quid ageret, quo se verteret, ignorabat. Tunc intuens roborem breviorem, ait: O Laurenti beatissime, appositus igni glorifica te, semper pauperes fovens ac reficiens: cogita paupertatem meam, quia non est exiguitati nostrae facultas, qualiter hic alia exhibeatur. Illico, cunctis attonitis, trabs crevit in tanto spatio longitudinis, ut necesse esset partem magnam incidi. De qua, industria plebis, beneficia perdere nefas putans, credens eam manu Martyris tactam ac prolongatam, partem quae superfuerat frustatim decerpens,
Abbreviated transcription (Latin):
augusti in medio positus: proiecit arma
quieius baptismo ablutus & crucere¬
demptus sum: qui semper eius nomen
inuocabam : dum haec sacer dotes ues¬
tridaemoniis haec quae sunt ad posita
consecrarent: Eius nomen fugiunt.
duuestri: nec possunt in loco illostare
ubitantae maies tatis nomen fuerit in¬
uocatum. Haecdicente puero: obstupe¬
factus imp & tremens: reliquit tem¬
plum demoniortm. Tantusq omnes
ads tantes ditimor accendit: ut nullus
auguscum ad palatium seque retur:
sũ laudabant : atq: ut eisdem adiutor ex¬
sifter&: uoci supplici inuocabant. Quare¬
lati necui fortas sis uideatur incredula
paucos & his subiciam uersu. Princi¬
pibus amen ẽ cunctis non fuit unus
quem puero memini : ductor fortissimus
armis Conditor edegum celeberrim:
oremanuq: Consultor patriae. sed non
consultor habendae
Religionis amans trecentis milia duum
Angustum caput. ante pedescuruare menenie
Ficcilis et soleas iunonis lãbere plantis

Expanded text:
Augusti in medAugusti in med est, et qui eius baptismo ablutus et cruce redemptus sum; qui semper eius nomen invocabam, dum haec sacerdotes vestri daemoniis haec quae sunt adposita consecrarent. Eius nomen fugiunt dii vestri nec possunt in loco illo starc, ubi tantae maiestatis nomen fuerit invocatum'. Haec dicente puero, obstupefactus imperator et tremens, reliquit templum daemoninorum. tantusque omnes adstantes Dei timor accendit, ut nullus augustum ad palatium sequeretur, su laudabant atque, ut eisdem adiutor exsisteret, voce supplici invocabant. Quae relatio ne cui fortassis videatur incredula, paucos ex his subiciam versos: Principibus tamen e cunctus non fuit unus, Quem puero memini, ductor fortissimus armis Conditor et legum celeberrimus, ore manuque Consultor patriae, sed non consultor habendae Religionis, amans ter centum milia divum. Augustum caput ante pedes curvare Menevae Fictilis et soleas Iunonis lambere, plantis
Abbreviated transcription (Latin):
natium esse putatur : Vi deo enim de¬
os nostros alonge discedere: nec dep̃¬
paratis sacrificiis aliqua praelibare
Est hic utres ipsa doc&: deofficus qͥrũ¬
piam deorum qͥ nobis aduersari sunt
soliti. ⁊ & mirum si adhanc fugam non
aliqͥ decultoribus dixp̃i : quem cricifi¬
xum adserunt : deos nostros inpellat
curibula timiamatis refriges cunt:
Araete pescit ignis: & ipsum qͥq fer¬
rum iniectum uictimis. haebitare cons¬
picitur: Require nunc sacratis sime
iugustequis adst& quis ablutus: bal
amo unctus: & abscedat protinus ut
accedant diiquos inuocamus : Et haec
dicens: acsupsum cerneret dehis xp̃m
ultorem procidens ad terram ex ani¬
mis offensa procla matnumina tunc
et ipseim perator deposito diademate.
ait : Quis ẽ hic numinib nr̃is contra¬
rius a creligionis xp̃ianae socius qui
fontechrrsmatis inscriptione signatã
ferat : lignum quecrucis ad orat : nemo¬
retur edicere. Tunc unus dearmigeris

Expanded text:
trarium esse putatur. Video enim detrarium esse putatur. Video enim deos nostros a longe discedere nec de praeparatis sacrificiis aliqua praelibare. Est hic, ut res ipsa docet, de officiis quorumpiam deorum, qui nobis adversari sunt soliti. Et mirum, si ad hanc fugam non aliquis de cultoribus dei Christi, quem crucifixum adserunt, deos nostros inpellat. Turibula timiamatis refrigescunt, arae tepescit ignis, et ipsum quoque ferrum iniectum victimis hebetare conspicitur. Require nunc, sacratissime auguste, quis adstet aquis samo unctus, et abscedat protinus, ut accedant dii quos invocamus. Et haec dicens, ac si ipsum cerneret de his Christum ultorem, procidens ad terram exanimis, offensa proclamat numina. Tunc et ipse imperator, deposito diademate, ait: Quis est hic numinibus nostris contrarius, ac religionis Christianae socius, qui frontem chrismatis inscriptione signatam ferat, lignumque crucis adoret? ne moretur edicere. Tunc unus de armigeris
Abbreviated transcription (Latin):
sine operib mortua est inse met¬
psã Sicud enĩ filios abra hã no
carna ł natiuitas sed fides fut
ita & xp̃ianos ueros non solum no¬
nis gatia sed oꝑa prestat⁊ ꝑ hos
aonim nom̃ inlumi nan tene brę
erpentes fugiuN. idolatria ꝓster¬
nuntur
cessat hariolus. tabescit sortilegus cul¬
tores daemonum propelluntur: sicut
prudentius noster in libro contra iudae¬
os meminit: quod procedens impera¬
tor adimmolationem fecit addemoni¬
orum: adoratis dus atq: coram sigillis
prostratus. & pectabat sacerdotes si¬
mulacrorum mactantes turbas pecu¬
dum : quorum fons reuincta lauro: secu¬
iibus caedebatur: Cumq senes cruen¬
tis manibus internorum tractar& uis ce¬
rum: partes iocinoris ñbras atq: inter
praecordia eta animalium inuestiga¬
re aliquid temptar& diuinum: turba¬
ta omnia cernit: nec ea quae cupiebat
scire poterat certus agnoscere: excla¬
mat turbatus &ait : Heu. heu. nes¬
cio quid hicagitur: quoddiis nr̃is con¬

Expanded text:
sine operibus mortua est in semetsine operibus mortua est in semetipsa. Sicut enim filios Abraham non carnalis nativitas sed fides facit, ita et christianos veros non solum nominis gratia, sed opera praestat. Per hoc enim nomecn inluminantur tenebrae, serpentes fugiunt, idolatria prosternuntur, cessat hariolus, tabescit sortilegus, cultores daemonum propelluntur, sicut Prudentius noster in libro contra Iudaeos meminit, quod procedens imperator ad immolationem faetidam daemoniorum, adoratis diis atque coram sigillis prostratus, expectabat sacerdotes simulacrorum mactantes turbas pecodum, quorum frons revinicta lauro securibus caedebatur. Cumque senes cruentis manibus internorum tractaret viscerum partes, iocinoris tibras atque inter praecordia exta animalium investigare aliquid temptaret divinum, turbata omnia cernit nee ca quae cupiebat scire poterat certus agnoscere. Exclamat turbatus et ait: 'Heu, heu, nescio quid hic agitur, quod diis nostris con
Abbreviated transcription (Latin):
ex se crans ec clestas aort in cha¬
tolicas dehaauit. Quod teode¬
ricus rex comperis sec furore suc¬
census. quia esset sectȩ arrranae
deditus ius sit gladiatores ꝑ italiã
dirigi. qui uniuersum quot quot
inuenis seN catholicũpꝰpulum iugu¬
la rent ⁊ haec audiens baeatus
io hannes. adregẽ ne haec fieret
dep̃caturus : accessit ⁊ A quo cum
dolo susceptus alligauit eum &
posuit in carcerem dicens : Ego
te faciã ne audeas contra sectã
nr̃a amplius musita rePositus ue¬
ro sc̃s di in caraere tantis adtritꝰ
est iniuriis. ut non post multum tẽ¬
pus sp̃me exalaret.  Obitq: in
carcere cum gloria apud imbe
rauennã. ⁊ Dñi misericorda statĩ
ultionẽ suꝑ regẽ in ꝑbũ in rogauit
Na subito adõ ꝑcusius plagis
magnis ex in anitꝰ interut⁊ Susce¬
pitq ꝓtinꝰ ꝑ petuu gehenne fla¬
mantis incendium
dignitas nominis xp̃iani si illa
quae confiteris fide opere ꝓsea¬
ris Nã sicut at apostolus fides

Expanded text:
exsecrans, cclesias eorum in caexsecrans, cclesias eorum in catholica dedicavit. Quod cum Theodericus rex comperisset, furore succensus, quia esset sectae Arrianae deditus, iussit gladiatores per Italiam dirigi, qui universum, quotquot invenissent, catholicum populum iugularent. Haec audiens beatus Iohannes, ad regem, ne haec fierent, depraecaturus accessit. A quo cum dolo susceptus, alligavit eum et posuit in carcerem, dicens: 'Ego te faciam, ne audcas contra sectam nostram amplius musitare'. Positus vero sanctus Dei in carcerem, tantis adtritus est iniuriis, ut non post multum tempus spiritum exalaret; obiitque in carcere cum gloria apud urbem Ravennam. Domini autem misericordia statim ultionem super regem inprobum inrogavit; nam subito a Deo percussus, plagis magnis exinanitus interiit, suscepitque protinus perpetuum gehennae flammantis incendium. dignitas nominis christiani, si illa, quae confiteris fide, opere prosequaris. Nam, sicut ait apostolus: Fides
Abbreviated transcription (Latin):
euenis se cognoscens homini cultrũ quẽ fura¬
uerat red didit ⁊ Et sic iterũ porrecta lage¬
na plenã aquae recepit .⁊ Et enĩ populus ille
hereticus qui uideNs haec ma gnalia non pes¬
gitur ad cre dendũ sed sẽꝑ callidae diuinor
p̃ceptionũ sa cramenta nae quis sims int̃ p̃too¬

Expanded text:
enisse cognoscens, homini cultrum, quem furaverat, reddidit; et sic iterum porrecta laguena, plenam aquae recepit. Est enim populos ille hereticus: qui videns haec magnalia, non conpungitur ad credendum, sed semper callide divinorum praeceptionum sacramenta nequissimis int
Abbreviated transcription (Latin):
cauit: Tempore aut̃ quotheodoricus
rex francorũ regionẽ illã euertit. hoc
castrũ abhostib: incendio concremat᷑.
Cumq ab aliorũ domorũ exustione
domus dĩqua eut diximus. ligneis
erat tabulis fabricata igniad prehensa
consumeretur.: populiplan gentes di¬
cebant : Vtinĩ uelbeatereliquiae ñ
perissent Interea cũ prunarũ magnus
eẽ deincendio aceruus effectus subito
aquilone flanteatq urente uehem̃t̃
fauillae ab incendio relictae. perdiuer¬
saiaciuntur: Eccecapsailla argentea : in
medio copiosiignis in lacsare fulgens tã¬
qua msidus p̃clarũ apparuit : Collȩ gen¬
tes aut̃ eamquitunc aderant clerici : re¬
qui rentes nihil debeatis pignorib dimi¬
nutũ reperient & intertã ualida incen¬
dia speciemitã tenuẽ sic fuis ses aluatã mina
In quautita dicã: non solũ haec sed
aetiã mille librae argent aut ferripo¬
tussent sine moradis solui : Veremag¬
naibidemuirtu s apparuit : quae populũ

Expanded text:
cavit. Tempore autem, quo Theodoricus cavit. Tempore autem, quo Theodoricus rex Francorum regionem illam evertit', hoc castrum ab hostibus incendio concrematur. Cumque ab aliorum domorum exustione domus Dei, quae, ut diximus, ligneis erat tabulis fabricata, igni adprehensa consumeretur, populi plangentes dicebant: 'Utinam vel beatae reliquiae non perissent!' Interea cum prunarum magnus esset de incendio acervus effectus, subito aquilone flante atque urente, vehementer favillae ab incendio relictae per diversa iaciuntur. Ecce capsa illa argentea in medio copiosi ignis inlaesa refulgens, tamquam sidus praeclarum apparuit. Collegentes autem eam qui tunc aderant clerici, requirentes, nihil de beatis piguoribus diminutum repperientes, inter tam valida incendia speciem tam tenuem sic fuisse salvatam, – in qua, ut ita dicam, non solum haec, sed etiam mille librae argenti aut ferri potuissent sine mora dissolvi, – vere magna ibidem virtus apparuit, quae populum
Abbreviated transcription (Latin):
esilla inguinaria adueniret : quae scĩ
ta contẽplatione parietes domorum
atq: ecclesiarũ signarentur : atq: caraxa¬
rentur : matrimaeae apparuit inuisu
nocts quasiuinum quod in aphotecis
nostris babebatur: sanguis es set ef¬
fectus : Cuilamentanti acdicenti : uae
mihi quia signata ẽ. plagedomus mea
Ait ei uirquidam, Nosti inquid quod
post pridie quod erit inkalendis nouẽ¬
bris passi obenignimartrris celebrabitꝰ:
Noui At. Va deinquit etuigila totã
noctem inhonore : Acreuocamissas et
liberaberis aplaga. Expergefacta
autem a somno: impleuit quae sibi fue¬
rant imperata. Signatisq: uic inorum
imphorianus martrr : apud
agustidunensim urbem martrrium
diopercussus ẽ. et sanguis eius ef¬
fluxit : quidã religiosus tres capil
loscũ ipso sanguineleuauit : et in cap¬
sa argentea reconditos. in ecclesiã lig¬
neis constructã tabulis: apud thigernũ
castrũ urbis aruernae : in altaris cõlo¬

Expanded text:
es illa inguinaria adveniret, quae sancti es illa inguinaria adveniret, quae sancti ta contemplatione parietes domorum atque ecclesiarum signarentur, atque caraxarentur, matri meae apparuit in visu noctis quasi vinum, quod in apothecis nostris habebatur, sanguis esset effectus. Cui lamentanti ac dicenti: Vae mihi, quia signata est plagae domus mea, ait ei vir quidam: Nosti, inquit, quod post pridie, quod erit in Kalendis Novembris, passio Benigni martyris celebrabitur? 783 Novi, ait. Vade, inquit, et vigila totam noctem in honore, ac revoca missas, et liberaberis a plaga. Expergefacta autem a somno, implevit quae sibi fuerant imperata, signatisque vicinorum phoriano Symphorianus martyr apud Augustodunensem urbem martyrium dio percussus est, et sanguis ejus effluxit, quidam relos cum ipso sanguine levavit et in capsa argentea reconditos in eclesiam ligneis constructam tabulis apud Thigernum castrum urbis Arvernae in altari sancto lo
Abbreviated transcription (Latin):
uisu ẽ cotempore structorib: quendã anũ
egressamfuisse abipsaba silicani graues¬
opus bonũ : eleuentur machinae: quib
erigitur haec structura : Et merito acce¬
leratur : quae talẽ habet ex secutorem:
Nã sipermitteretur ut uestrorũ oculo¬
rũ facies contemplaret : nempeuide¬
batis uobis operantib: scm̃preirebenig¬
nũ. Haec effata basilicã dequa e gressa
fuerat ingrediens: nulliultra conparuit
Autumabant enĩ cius temporis homines
beatã ibia pparuis sepaschasiã
uperla pidẽ uero illũ in qnocumplũ¬
boremissopedes eius confixifuer̃:
factis loculis uinum aut siceram multi
infundunt. Vnde si aut oculilippi Tu¬
dine grauati : aut quaelibet uulnera
fuerint peruncta: protinus fugatain¬
firmitate sanantur : quodego euiden¬
ter expertus sum. Nam cũ mihinimi¬
alippitud in eo culi grauarentur : ex hoc
sacrato unguineactus dolorem pro¬
tinuscarui
num aut̃ ad aruernã regionem lu

Expanded text:
visum est eo tempore structoribus quamdam anum visum est eo tempore structoribus quamdam anum egressam fuisse ab ipsa basilica, nigra vesopus bonum: eleventur machinae quibus erigitur haec structura, et merito acceleratur quae talem habet exsecutorem. Nam si permitteretur ut vestrorum oculorum acies contemplaretur, nempe videretis vobis operantibus sanctum praeire Benignum. Haec effata, basilicam de qua egressa fuerat ingAutumabant enim eius temporis homines, beatam ibi apparuisse Paschasiam. Super lapidem vero illum, in quo cum plumbo remisso pedes eius confixi fuerunt, factis loculis vinum aut siceram multi infundunt; unde, si aut oculi lippitudine gravati aut quaelibet vulnera fuerint peruncta, protinus, fugata infirmitate, sanantur. Quod ego evidenter expertus sum. Nam cum mihi nimia lippitudine oculi gravarentur, ex hoc sacrato unguine tactus, dolorem protinus carui. Cum autem ad Arvernam