comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abbas ut uidit: intremuit. fugit. Cũq
post longũ horȩ sꝑacium idem frãt ad
monasterium redisset. abbas eius ut
disceret an suꝑ se effusionẽ tanti luminiᷤ.
agnouisset: requirere eũ studuit dicens.
Ubi fuisti: At ille latere seposse credens:
in monasterio se fuisse respondit. Quo
negante: abbas compulsus ẽ dicere qͥd
uidisset. At ille uidens se ẽẽ dep̃hensum:
hoc quoq qd abbatẽ latebat aꝑuit ad¬
iungens. Quando suꝑ me udisti lucẽ
de celo descendere: uox etiã parit uenit
dicens. Dimissum ẽ peccatũ tuũ. Et qui¬
dem om̃ps ds̃ peccatũ eius potuit tacen¬
do laxare. sed loquendo ꝑ uocẽ. radi¬
ando ꝑ lum̃. exemplo suȩ miscdiȩ nr̃a¬
ad pęnitentiã uoluit corda conuertere.
cutus est. Ecce nr̃is quoq temporib pec¬
cator & penitens uocẽ de cȩlestib audi¬
uit. Illi dictũ ẽ quid me ꝑsequeris: iste¬
uͦ meruit audire. dimissum ẽ peccatũ

Expanded text:
abbas ut vidit, intremuit, et fugit. Cumque abbas ut vidit, intremuit, et fugit. Cumque post longum horae spatium idem frater ad monasterium rediisset, abbas ejus, ut disceret an super se effusionem tanti luminis agnovisset, requirere eum studuit, dicens: Ubi fuisti, frater? At ille, latere posse se credens, in monasterio se fuisse respondit. Quo negante, abbas compulsus est dicere quid vidisset. At ille videns se esse deprehensum, hoc quoque quod abbatem latebat aperuit adjungens: Quando super me vidisti lucem de coelo descendere, vox etiam pariter venit, dicens: Dimissum est peccatum tuum. Et quidem omnipotens Deus peccatum ejus potuit tacendo laxare; sed loquendo per vocem, radiando per lumen, exemplo suae miseriad poenitentiam voluit corda concutere. cutus est. Ecce nostris quoque temporibus peccator et poenitens vocem de coelestibus audivit. Illi dictum est: Quid me persequeris? Iste vero audire meruit: Dimissum est peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
tionem timere. hic itaq nocturnas fra¬
trum uigilias p̃uenire consueuerat. Et
quia mons in quo monasteriũ sitũ est
ex uno latere in secretiori parte ꝓmine¬
bat: illuc consuetudinẽ fecerat ante uigi¬
lias egredi. ut se cotidie in fletu pęni-¬
tentiȩ quanto secretius tanto liberius
mactaret. Contemplabatur nanq di¬
strictionem uenturi iudicis sui. & iam
eidem iudici concordans puniebat in
lacrimis reatũ facinoris sui. Quadam
uero nocte abbas monasterii uigilans. hc̃
latenter egredientẽ intuitus. lento foraᷤ
pede secutus ẽ. Quem cũ in secreto mon¬
tis latere cerneret in oratione ꝓstratũ.
expectare uoluit quando surgeret: ut
ipsam quoq longanimitatẽ orationis
eius exploraret. cum subito cęlitus lux
emissa suꝑ eum fusa ẽ qui in oratione
ꝓstratus iacebat. tantaq se illo in loco
claritas sparsit. ut tota pars regionis il¬
lius ex eadem luce candesceret. Quam

Expanded text:
tionem timere. Hic itaque nocturnas frationem timere. Hic itaque nocturnas fratrum vigilias praevenire consueverat; et quia mons in quo monasterium situm est ex uno latere in secretiore parte prominebat, illuc consuetudinem fecerat ante vigilias egredi, ut se quotidie in fletu poenitentiae quanto secretius, tanto liberius mactaret. Contemplabatur namque districtionem venturi judicis sui, et, jam eidem judici concordans, puniebat in lacrymis reatum facinoris sui. Quadam vero nocte abbas monasterii vigilans hunc latenter egredientem intuitus lento foras pede secutus est. Quem cum in secreto montis latere cerneret in oratione prostratum, exspectare voluit quando surgeret, ut ipsam quoque longanimitatem orationis ejus exploraret, cum subito coelitus lux emissa super eum fusa est qui in oratione prostratus jacebat; tantaque se illo in loco claritas sparsit, ut tota pars regionis illius ex eadem luce candesceret; quam
Abbreviated transcription (Latin):
auditis: caritati ur̃e ñ breuiter suffra¬
gari credo. Nr̃is mͦ temporib uictori¬
nus quidam extitit. qui alio quoq no¬
mine emilianus appellatus ẽ: ñ inops:
substantiȩ iuxra mediocritatem uitȩ.
Sed quia plerunq regnat in rerũ opu¬
lentia carnis culpa: in quodã facinore
lapsus ẽ. qđ debuisset ualde ꝑtimesce-¬
re. ac de suȩ mortis immanitate cogita-¬
re. Reatus igitur sui considetatiõne cõ¬
punctus. erexit se contra se: mundi hu-¬
ius om̃ia reliquit. monasteriũ petiit.
In quo nimirũ monasterio. tantȩ hu¬
militatis. tantȩq sibi districtionis exti-¬
tit: ut cuncti fr̃s quuillic ad amorẽ di¬
uinitatis excreuerant. suam cogerentur
uitam despicere. dũ ilius penitentiã
uiderent. Studuit nanq toto m̃tis adm¬
su cruciare carnem: uoluntates ꝓpriaᷤᷤ
frangere. furtuas orationes querere:
cotidianis se lacrimis libare. despectũ
sui appetere. oblatam a fr̃ib uenera¬

Expanded text:
auditis, charitati vestrae non breviter suffraauditis, charitati vestrae non breviter suffragari credo. Nostris modo temporibus Victorinus quidam exstitit, qui alio quoque nomine Aemilianus appellatus est, non inops substantiae juxta mediocritatem vitae; sed quia plerumque regnat in rerum opulentia carnis culpa, in quodam facinore lapsus est, quod debuisset valde pertimescere, ac de suae mortis immanitate cogitare. Reatus ergo sui consideratione compunctus, erexit se contra se, mundi hujus omnia dereliquit, monasterium petiit. In quo nimirum monasterio tantae humilitatis tantaeque sibi districtionis exstitit, ut cuncti fratres, qui illic ad amorem divinitatis excreverant, suam cogerentur vitam despicere, dum illius poenitentiam viderent. Studit namque toto mentis adnisu cruciare carnem, voluntates proprias frangere, furtivas orationes quaerere, 1611 quotidianis se lacrymis lavare, despectum sui appetere, oblatam a fratribus venera
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ecce adhuc post t̃gum sequitur & mo¬
net:quia iam & a nobis contemptus ẽ.
et tamen nos adhuc uocare non cessat.
Quasi dorsum in faciem ei dedimꝰ cuius
uerba despicimus: cuiꝰ precepta calcamꝰ.
Sed stans post t̃gum nos auersos reuo¬
cat: qui & uidet quod despicitur. & ta¬
loquenti famulus suus subito suꝑbi¬
ret. terga in faciẽ mitteret. nunquid ñ
contemptus dñs eius suꝑbiam feriret:
uulnera districtȩ animaduersionis in¬
fugeret: Ecce nos peccando auctori nr̃o
terga in faciem dedimus: & tam̃ sustine¬
mur. Suꝑbe auersos benigne reuocat:¬
& qui ferire nos auersos potuit. ut re-¬
uertamur munera ꝓmittit.Tanta gͦ
conditoris nr̃i miscd̃ia duriciam nr̃i
reatus emolliat: & homo qui malũ qđ
fecit experiri ꝑcussus poterat. saltem
expectatus erubescat. Rem fr̃s breuit
no. tunc patre monasterii mei atq pres¬
bitero. nunc autẽ syracusano ep̃o nar¬¬
rante cognoui. Hanc itaq si sollerter

Expanded text:
Sed ecce adhuc post tergum sequitur et moSed ecce adhuc post tergum sequitur et monet, quia jam et a nobis contemptus est, et tamen nos adhuc vocare non cessat. Quasi dorsum ei in faciem dedimus cujus verba despicimus, cujus praecepta calcamus; sed stans post tergum nos aversos revocat, qui et videt quod despicitur, et taloquenti famulus suus subito superbiret, terga in faciem mitteret, nunquid non contemptus dominus ejus superbiam feriret, vulnera districtae animadversionis infligeret? Ecce nos peccando auctori nostro terga in faciem dedimus, et tamen sustinemur. Superbe aversos benigne revocat, et qui ferire nos aversantes potuit, ut revertamur munera promittit. Tanta ergo conditoris nostri misericordia duritiam nostri reatus emolliat, et homo qui malum quod fecit experiri percussus poterat, saltem exspectatus erubescat. 18. Rem, fratresno tunc patre monasterii mei atque presbytero, nunc autem Syracusano episcopo narrante, cognovi. Hanc itaque si solerter
Abbreviated transcription (Latin):
multos cernimꝰ: quis cuiꝰ sit meriti ne¬
scimus. Om̃s gͦ uenerandi sunt: tantoq
necesse ẽ ut om̃ib te humiliare debeas.
refero: quã bene is qui presto ẽ frat̃ &
compresbit̃ m̃s speciosus nouit. Eodẽ
tẽpore qͦ monasteriũ petii: anus quȩdã
redempta nomine in sc̃imoniali habiti
constituta. in urbe hac uixta beatȩ mariȩ
semꝑ uirginis ȩccłiam manebat. Hȩc illiᷤ
erundinis discipula fuerat: quȩ magnis
uirtutib pollens suꝑ p̃nestinos montes
uitã heremiticã duxisse ferebat᷑. Hiuic
duȩ in eodẽ habitu discipulȩ fuerant:
una nomine romula. et altera que nunc
adhuc suꝑest. quã quidẽ facie scio. sea
nomine nescio. Tres itaq hȩ in uno ha¬
bitaculo cõmanentes fuerunt: morum
quidẽ diuitiis plenã. sed tam̃ reb pau¬
perem uitã ducebant. Hec autẽ quã pre
fatus sum romula: aliã quã predixi con-¬
discipulã suã magnis utte meritis anteibat.

Expanded text:
multos cernimus, quis cujus sit meriti nemultos cernimus, quis cujus sit meriti nescimus. Omnes ergo venerandi sunt, tantoque necesse est ut omnibus te humiliare debeas, refero, quam bene is qui praesto est frater et compresbyter meus Speciosus novit. Eodem tempore quo monasterium petii, anus quaedam, Redempta nomine, in sanctimoniali habitu constituta, in urbe hac juxta beatae Mariae semper virginis ecclesiam manebat . Haec illius Herundinis discipula fuerat, quae, magnis virtutibus pollens, super Praenestinos montes vitam eremiticam duxisse ferebatur. Huic duae in eodem habitu discipulae adhaerebant: una nomine Romula, et altera, quae nunc adhuc superest, quam quidem facie scio, sed nomine nescio. Tres itaque hae in uno habitaculo commanentes morum quidem divitiis plenam, sed tamen rebus pauperem vitam ducebant. Haec autem, qfatus sum Romula aliam quam praedixi condiscipulam suam magnis vitae meritis anteiba
Abbreviated transcription (Latin):
mur. Uidete si negare debemus quod¬
petimur: quando patroni st̃ qͥ prtunt.
Holite gͦ miscdiȩ tempora ꝑdere: uo¬
lite accepta remedia dissimulare. Ante
suppliciũ cogitate de supplicio. Cum
quos libet in boc mundo abiectos aspi¬
citis. etiã siqua reprehensibilia eoꝵ ẽẽ
uideantur. nolite despicere: qͥa fortasse
quos morũ infirmitas uulnerat. me¬
dicina pauꝑtatis curat. Quorũ si qua
sunt talra quȩ debeant iure rep̃hendi:
hȩc si uultis ad usũ ur̃ȩ mercedis infle¬
ctite. ut ex ipsis eoꝵ uiciis cumulentur
uob̾ increm̃ta pietatis. quatinꝰ panem
parit̃ detis & u̾bum. panẽ refectionis
cũ uerbo correptionis. et duo a uobis
alim̃ta ꝑcipiat qui unũ querebat. dũ
exterius uerbo. interius satiet᷑ eloquio.
Pauꝑ gͦ cum rep̃hensibilis cernitur. mo¬
neri debet. & despici ñ debet.Si uero re¬
p̃hensionis nichil habet: uenerari sum¬
mopere sicut int̃cessor debet. Sed ecce

Expanded text:
mur. Videte si negare debemus qumur. Videte si negare debemus qupetimur, quando patroni sunt qui petunt. Nolite ergo misericordiae tempora perdere, nolite accepta remedia dissimulare. Ante supplicium cogitate de supplicio. Cum quoslibet in hoc mundo abjectos aspicitis, etiamsi qua reprehensibilia eorum esse videantur, nolite despicere, quia fortasse quos morum infirmitas vulnerat, medicina paupertatis curat. Quorum si qua sunt talia quae debeant jure reprehendi, haec, si vultis, ad usum vestrae mercedis inflectite, ut ex ipsis eorum vitiis cumulentur vobis incrementa pietatis, quatenus panem pariter detis et verbum, panem refectionis cum verbo correptionis; et duo a vobis alimenta percipiant qui unum quaerebant, dum et exterius cibo, et interius satiantur eloquio. Pauper ergo cum reprehensibilis cernitur, moneri debet, despici non debet. Si vero reprehensionis nihil habet, venerari summopere sicut intercessor debet. Sed ecce
Abbreviated transcription (Latin):
phetas ñ audiunt: neq siquis ex mor¬
tuis resurrȩxerit credent ei. quia hiqui
uuliora legis p̃cepta implere negliguri.
saluatoris nr̃i mandatis altiorib obe¬
dire quando conualescunt: Et nimi¬
rum constat: quia cinus implere dicta
penuunt. ei ꝓculdubio credere recusatt.
Hec nos de ipsa rei gestȩ consi ddenatao.¬
ne dixisse sufficiat: sed uos fr̃s lm̃i &e
requiẽ lazari et pęnã diuitis cogno¬
scentes sollerter agite. culparũ ur̃aꝵ
int̃cessores querite: atq aduocatos
uob̾ in die iudicii paupes ꝓcurate.
Multos etenim ñc lararos habetis. an¬
de ianuas ur̃as iacent. atq his indi¬
gent quȩ uobis iam satiatis cotidie
de m̃sa cadunt. Uerba sacrȩ lectionis
debent nos instruere: adimplenda
mandata pietatis. Cotidie si latarum
querimus inuenimꝰ: cotidie lararum
et si ñ querimꝰ cernimus. Eoce ĩportune
se pauꝑes offerunt: rogant nos qui tẽ
ꝓ nob̾ int̾cessores ueniant. Certe nos
omino rogare debuimus: & tam̃ rogã¬

Expanded text:
ophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent, quia hi qui viliora legis praecepta implere negligunt Salvatoris nostri mandatis altioribus obedire quando convalescunt? Et nimirum constat quia cujus implere dicta renuunt, ei procul dubio credere recusant. Haec nos de ipsa rei gestae consideratione dixisse sufficiat. 10. Sed vos, fratres, et requiem Lazari, et poenam divitis cognoscentes, solerter agite, culparum vestrarum intercessores quaerite atque advocatos vobis in die judicii pauperes procurate. Multos etenim nunc Lazaros habetis; ante januas vestras jacent, atque his indigent, quae vobis jam satiatis quotidie de mensa cadunt. Verba sacrae lectionis debent nos instruere ad implenda mandata pietatis. Quotidie Lazarum, si quaerimus, invenimus; quotidie Lazarum, etsi non quaerimus, cernimus. Ecce importune se pauperes offerunt, rogant nos, qui tunc pro nobis intercessores venient. Certe nos omnino rogare debuimus, sed tamen roga
Abbreviated transcription (Latin):
neq siquis ex mortius resurrȩxerit cre¬
dent ei. quia nimirũ qui uerba legis
despiciunt. redemptoris p̃cepta qui
ex mortuis resurrȩxit. quanto subtili¬
ora sunt. tanto hȩc difficilius implebt̃
Minus ẽ enĩ quiqquid ꝑ legẽ dicitur.¬

Expanded text:
neque si quis ex mortuis resurrexerit, creneque si quis ex mortuis resurrexerit, credent ei, quia nimirum qui verba legis despiciunt Redemptoris praecepta, qui ex mortuis resurrexit, quanto subtiliora sunt, tanto haec difficilius implebunt. Minus est enim quidquid per legem dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
compassio miscdiȩ ñ erit. minuere ꝓcul-
dubio beatoꝵ lȩticiã ñ ualebit. Quid au-
tem mirũ si dũ iusti iniustoꝵ tormenta
conspiciunt. hoc eis eueniat in obsequio
gaudioꝵ: quando et in pictura niger
color substernitur. ut albus uel rubenᷤ
clarior uideatur: Sed sicut dic̃tum est
tanto bonis sua gaudia excrescunt: qͣnto
quȩ euaserunt. Et quãuis eis sua gau¬
dia ad ꝑfruendũ plene sufficiant: ma-¬
la tam̃ reꝓboꝵ absq dubio semꝑ aspici¬
unt. qͥa qui creatoris sui claritatẽ ui-¬
dent. nichil in creatura agitur qđ uidere
ñ possint. Petenti autẽ diuiti ut lararuᷤ
mittatur: ab abraham ꝓtinus respon¬
detur. habent moy sen & prophetas:
audiant illos. Sed qui dei uerba despe¬
xerat: hȩc audire ñ posse suas sequaces
estimabat. Unde respondit diues. Non
pater mi: sed siquis ad eos ex mortuis
ierit credent. Cui mox ueraci sententia
dicitur. Si moysen & ꝓpħas ñ audiuit.

Expanded text:
compassio miseriae jam non erit, minui procul compassio miseriae jam non erit, minui procul dubio beatorum laetitia non vatem mirum si dum justi injustorum tormenta conspiciunt, hoc eis veniat in obsequium gaudiorum, quando et in pictura niger color substernitur, ut albus vel rubeus clarior videatur? Nam sicut dictum est tanto bonis sua gaudia excrescunt, quanto quae evaserunt. Et quamvis eis sua gaudia ad perfruendum plene sufficiant, mala tamen reproborum absque dubio semper aspiciunt, quia qui Creatoris sui claritatem vident, nihil in creatura agitur quod videre non possint. 9. Petenti autem diviti ut Lazarus mittatur, ab Abraham protinus respondetur: Habent Moysen et prophetas; audiant illos. Sed qui Dei verba despexerat haec audire non posse suos sequaces existimabat. Unde et respondit dives: Non, pater mi; sed si quis ex mortuis ierit ad eos, credent. Cui mox veraci sententia dicitur: Si Moysen et prophetas non audiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
menunit quos reliquit. Perfecta ei qͥppe
ultio de pauꝑe ñ eẽt: si hunc in retri¬
butione ñ recognosceret. Et ꝑfecta pę¬
na ñ eẽt in igne: si ñ in hoc qđ ipse pa¬
titur. etiã in suis timeret. Ut gͦ peccato¬
res in supplicio amplius puniantur.
et eoꝵ uident glam quos contẽpserunt:
& de illoꝵ etiã pęna torquent᷑. quos inu-¬
tiliter amauerunt. Credendũ uero est
qd̃ ante retributionẽ extremi iudicit
inusti in requie quosdã iustos conspi-¬
ciunt. ut eos uidentes ingaudio. ñ so¬
lum de suo supplicio sed etiã de illorũ
bono crucientur: iusti uͦ in torm̃tis sẽꝑ
intuentur iniustos. ut binc eoꝵ gaudi¬
um crescat. quia malũ conspiciunt qđ
miscditer euaserunt. tantoq maiores
ereptori suo gr̃as referant. quanto uident
in aliis qđ ipsi ꝑpeti si ẽent derelicti po¬
tuerunt. Nec illã tantȩ beatitudinis
claritatẽ apud iustoꝵ animum fuscat
aspecta pęna repborũ: quia ubi iam¬

Expanded text:
meminit quos reliquit. Perfecta quippe ei meminit quos reliquit. Perfecta quippe ei ultio de paupere non esset, si hunc in retributione non recognosceret. Et perfecta poena in igne non esset, si non hoc quod ipse patitur etiam in suis timeret. Ut ergo peccatores in supplicio amplius puniantur, et eorum vident gloriam quos contempserunt, et de illorum etiam poena torquentur quos inutiliter amaverunt. Credendum vero est quod ante retributionem extremi judicii injusti in requie quosdam justos conspiciunt, ut eos videntes in gaudio non solum de suo supm crucientur bono. Justi vero in tormentis semper intuentur injustos, ut hinc eorum gaudium crescat, quia malum conspiciunt quod misericorditer evaserunt, tantoque majores Redemptori suo gratias referant, quanto vident in aliis quod ipsi perpeti si essent derelicti potuerunt. Nec illam tantae beatitudinis claritatem apud justorum animum fuscat aspecta poena reproborum, quia ubi
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ & ab eo quẽ diligunt auc̃tore
suo conspiciunt repulsos. Nec inusti
gͦ ad beatoꝵ sortẽ transeunt. quia dam¬
natione ꝑpetua constringunt᷑: nec iusti
transire ad reꝓbos possunt. quia recti
iam ꝑ iusticiam iudiciĩ. eis nullomͦ ex
aliqua cõpassione miserent᷑. Sed postqͣm
ardenti diuiti de se spes tollitur: eius
animus ad ꝓpinquos quos reliquerat.
recurrit. quia reꝓboꝵ m̃tem pena sua
quandoq inutilit̃ erudit ad caritatẽ.
ut iam tunc etiã suos spualit̃ diligant.
qui hic dũ peccata diligerent nec se
amabant. Unde nẽ dicitur. Rogo gͦ te
pater: ut mutas eũ in domũ patris mei.
habeo enĩ quinq fr̃s. ut testetur illis¬
ne & ipsi ueniant in locũ hunc torm᷑¬
torum. Qua in re pensandũ ẽ. ardenti
diuiti quanta ad suppliciũ cumulan¬
tur: ad pȩnã nanq suam ei & cognitio
seruatur & memoria. Cognoscit enĩ laza¬
rum quẽ despexit: fratrũ quoq suorũ

Expanded text:
quantum ab eo quem diligunt auctore quantum ab eo quem diligunt auctore suo conspiciunt esse repulsos. Nec injusti ergo ad beatorum sortem transeunt, quia damnatione perpetua constringuntur; nec justi transire ad reprobos possunt, quia, erecti jam per justitiam judicii, eis nullo modo ex aliqua compassione miserentur. 8. Sed postquam ardenti diviti de se spes tollitur, ejus animus ad propinquos quos reliquerat recurrit, quia reproborum mentem poena sua quandoque inutiliter erudit ad charitatem, ut jam tunc etiam suos spiritaliter diligant, qui hic, dum peccata diligerent, nec se amabant. Unde nunc subditur: Rogo ergo te, Pater, ut mittas eum in domum patris mei; habeo enim quinque frne et ipsi veniant in locum hunc tormentorum. Qua in re notandum est, ardenti diviti quanta ad supplicium cumulantur. Ad poenam namque suam ei et cognitio servatur et memoria. Cognoscit enim Lazarum quem despexit, fratrum quoque suorum
Abbreviated transcription (Latin):
inde huc transmeare. Qua in re ualde que¬
rendũ est: quomͦ dicatur: hi qui uolunt
ad uos transire ñ possint. Quia enĩ hi
qui in infernosunt ad beatoꝵ sortem
transire cupiant dubiũ ñ est: qui uero
iam inbeatitudinis sorte suscepti sunt.
quo pacto dicitur: quia transire ad eos
qui in inferno cruciant᷑ uolunt: Sed
sicut transire reꝓbi ad electos cupiunt.
idest a supplicioꝵ suoꝵ afflictione mi¬
grare: ita ad afflctos atq in tormentis
positos transire iustoꝵ ẽ mente ire ꝑ mise¬
ricordiam. eosq uelle liberare. Sed qui
uolunt a beatoꝵ sede ad afflictos atq
in torm̃tis positos transire ñ possunt:
in suȩ naturȩ bonitate miscłiam ha¬
beant. iã tunc auctoris sui iusticiȩ con¬
iuncti. tanta rectitudine constringunt᷑.
ut nulla ad reꝓbos cõpassione mouean¬
tur. Ipsi quippe iudici concordant cui
inherent: & eis quos eripere ñ possunt
nec ex mmscdia condescendunt. quia tan¬
tum illos tunc a se uidebunt extraneos.

Expanded text:
inde huc transmeare. Qua in re valde quaerendum est quomodo dicatur: Hi qui volunt ad vos transire non possint. Quod enim hi qui in inferno sunt ad beatorum sortem transire cupiunt, dubium non est; qui vero jam in beatitudinis sortem suscepti sunt, quo pacto dicitur quia transire ad eos qui in inferno cruciantur volunt? Sed sicut transire reprobi ad electos cupiunt, id est, a suppliciorum suorum afflictione migrare, ita ad afflictos atque in tormentis positos transire justorum est, mente ire per misericordiam, eosque velle liberare. Sed qui volunt de beatorum sede ad afflictos atque in tormentis positos transire non possunt, in suae naturae bonitate misericordiam habeant, iam auctoris sui iustitiae coniuncti, tanta rectitudine constringuntur, ut nulla ad reprobos compassione moveantur. Ipsi quippe iudici coninhaerent, et eis quos eripere non possunt nec ex misericordia condescendunt, 1658 quia tantum illos tunc a se videbunt extraneos,
Abbreviated transcription (Latin):
curantur. ꝑ ea moxquȩ recipiunt euan¬
gelicȩ p̃dicationis uestigia purgant᷑. Qui
uero ꝑfidia uel negligentia uel etiã stu-¬
dio contẽpnunt. hor.uitanda cõmunio.
fugienda synagoga censet᷑. excutiendꝰ
pedũ puluis. ne gestis manib & pul¬
ueri comparandis m̃tis caste uestigĩ
polluat᷑. Egressi autẽ circuibant ꝑ ca¬
stella. euangłirantes et curantes ubiq.¬

Expanded text:
curantur, per ea mox, quae recipiunt Evancurantur, per ea mox, quae recipiunt Evangelicae praedicationis vero perfidia, vel negligentia, vel etiam studio, contemnunt, horum vitanda communio, fugienda synagoga censetur; excutiendus pedum pulvis, ne gestis manibus, et pulveri comparandis, mentis castae vestigium polluatur. Egressi autem circumibant per castella evangelizantes, et curantes ubiq
Abbreviated transcription (Latin):
in quãcunq domũ intraueritis. ibi ma¬
nete. & inde ne exeatis. Dat constantiȩ
generale mandatũ. ut hospitalis neces-¬
situdinis uira custodiant. alienũ apre¬
dicatore regni celestis astruens. cursitare
ꝑ domos. et inuiolabilis hospitii iura mu¬
tare. nec ociose scd̾m mathrũ domꝰ quã
ingrediantur apli legenda decernitur.
ut mutandi hospitii necessitudinisq
uiolandȩ causa ñ suppetat. Et quic̃q
ñ receꝑint uos: exeuntes de ciuitate
illa etiã puluerẽ pedũ ur̃oꝵ excutite in
testimoniũ supra illos. Pulins excutitur
de pedib in testimoniũ laboris sur. qd̾
ingressi sunt in ciuitatẽ. & predicatio
apł̃ica ad illos usq ꝑuenerit. Siue ex¬
cutitur puluis: ut nichil ab eis accipi¬
ant ne ad uictũ quidẽ necessariũ. qͥ eu¬
angłium spreuerint. Allegorice autem
qͥ uerbo humilit̃ intendunt. siquib
ut homines trenȩ leuitatis neuis obs¬

Expanded text:
in quamcunque domum intraveritis, ibi main quamcunque domum intraveritis, ibi manete, et inde ne exeatis. Dat constantiae generale mandatum, ut hospitalis necessitudinis jura custodiant, alienum a praedicatore regni coelestis astruens cursitare per domos, et inviolabilis hospitii jura mutare. Nec otiose secundum Matthaeum domus, quam ingrediantur apostoli legenda decernitur, ut mutandi hospitii necessitudinisque violandae causa non suppetat. Et quicunque non receperint vos, exeuntes de civitate illa, etiam pulverem pedum vestrorum excutite in testimonium supra illos. Pulvis excutitur de pedibus in testimonium laboris sui, quod ingressi sint in civitatem, et praedicatio apostolica ad illos usque pervenerit. Sive excutitur pulvis, ut nihil ab eis accipiant, ne ad victum quidem necessarium, qui Evangelium spreverint. Allegorice autem, qui verbo humiliter intendunt, si quibus, ut homines terrenae levitatis naevis obs
Abbreviated transcription (Latin):
dignus ẽ enim oꝑarius cibo suo. ꝓrsus
aꝑuit & illustrauit unde hec om̃ia lo¬
queretur. Hanc gͦ potestatẽ uirge no¬
mine significauit cũ dicit. nequid tolle¬
rent in uia nisi uirgã tantũ. ut intelli¬
gatur quia ꝑ potestatẽ a dño acceptam
quȩ uirge nomine significata ẽ. etiam
quȩ ñ portantur ñ deerunt. Hoc & de
duab tunicis intelligendũ ẽ. ne quisꝙͣ
eẽt. cũ ex illa potestate posset accipere.
Qđ uͦ scđ̾m marcũ ñ portari uel habe¬
riduas tunicas. sed expressius indui ꝓ¬
hibet dicens. et ne induerentur duab
tunicis: quid eos monet. nisi ñ duplicit̃
sed simpliciter ambulare: Alit̃ in dua¬
bus tumcis uidetur mͥ duplex ostende¬
reuestim̃tum. ñ quo in locis sithiȩ & gla¬
ciali niue rigentib una quis tunica
debeat ẽẽ contentus. sed quo in tunica
uestuntum intelligamꝰ. nec alio uestiti.
aliud nob̃ futuroꝵ timore seruemus. Et

Expanded text:
Dignus est enim operarius cibo suo , prorsus Dignus est enim operarius cibo suo , prorsus aperuit et illustravit, unde haec omnia loqueretur. Hanc ergo potestatem virgae nomine significavit, cum dicit, ne quid tollerent in via, nisi virgam tantum. Ut intelligatur, quia per potestatem a Domino acceptam, quae virgae nomine significata est, etiam quae non portantur, non deerunt. Hoc et de duabus tunicis intelligendum est, ne quisquesset, cum ex illa potestate posset accipere. Quod vero secundum Marcum non portari vel haberi duas tunicas, sed expressius indui prohibet, dicens: Et ne induerentur duabus tunicis : quid eos monet, nisi non dupliciter, sed simpliciter ambulare? Aliter. In duabus tunicis, vident mihi duplex ostendere vestimentum. Non quod in locis Scythiae et glaciali nive rigentibus una quis tunica debeat esse contentus, sed quod in tunica, vestimentum intelligamus, ne alio vestiti, aliud nobis futurorum timore servemus. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ñ quo necessaria ñ sint sustentationi
huius uitȩ. sed quia sic eos mitebat. ut
hȩc eis deberi monstraret ab illis. quib
euangłium credentib annunciarent.
Caret autẽ hȩc ñ ita precepisse dñm. tan¬
quam euangłiste iuiuere aliunde ñ debe¬
ant. quã eis p̃bentib quib annunciant
euangłium. Alioquin contra hoc p̃cep
ẽet. sed potestatem dedisse. in qua scirent
sibi ista deberi. Cũ autẽ a dño aliqͥã im¬
peraiur: nisi fiat inobedientiȩ culpa est.
Cum autẽ potestas datur: licet cuiq ñ
uti. et tanquã de fuo iure cedere. Hoc g̾¬
ordinans dñs qđ eum ordinasse dicit
apl̃s. his qui euangłium annunciant
de euangłio uiuere. illa apłis loquebat᷑.
ut securi ñ possiderent nec portarent huic
utȩ necessaria nec magna nec minima.
ideo posuit nec uirgã. ostendens a fide¬
lib suis om̃ia deberi ministris suis nulla
suꝑ flua requirentib. ac ꝑ hoc addendo

Expanded text:
non quod necessaria non sunt sustentationi non quod necessaria non sunt sustentationi hujus vitae, sed quia sic eos mittebat, ut eis haec deberi monstraret ab illis, quibus Evangelium credentibus annuntiarent. aret haec non ita praecepisse dominum, tamquam euangelistae uiuere aliunde non debeant quam eis praebentibus quibus adnuntiant euangelium — alicquin contra hoc praeceesset —, sed potestatem dedisse, in qua scirent sibi ista deberi. cum autem a domino aliquid imperatur, nisi fiat, inobaudientiae culpa est. cum autem potestas datur, licet cuique non uti et tamquam de suo iure cedere. haec ordinans dominus, quod eum ordinasse dicit apostolus, qui euangelium annuntiant de euangelio uiuere, illa apostolis loquebatur, ut securi non possiderent neque portarent huic uitae necessaria nec magna nec minima. ideo posuit: nec uirgam, ostendens a fidelibus suis omnia deberi minissuperflua requirentibus. Ac per hoc addendo:
Abbreviated transcription (Latin):
lib. Et ait ad illos. Nichil tuleritis in
uia: neq uirgã. neq peram. neq panẽ.
neq pecuniam. neq duas tunicas ha¬
beatis. Solet queri quomͦ matheus &e
lucas cõmemorauerint dixisse dñm di¬
scipulis. ut nec uirgã ferrent: cũ dicat
marcus. & precepit eis nequid tollereit
in uia nisi uirgã tantũ. qđ ita soluit᷑.
ut intelligamus sub alia significatione
dictã uirgam quȩ scdm martũ fereit¬
da ẽ: & sub alia illã quȩ scđd̾m matheũ
et lucam ñ ẽ ferenda. sicut sub alia si¬
gnificatione intelligit᷑ temptatio de
qua dictum ẽ. ds̃ neminẽ temptat. &¬
sub alia dẽqua dictum ẽ. temptat uoᷤ
Illa seductionis ẽ: hec ꝓbationis. Utrũq
nec uirgã ferrent. & ut ñ nisi uirgã fer¬
rent. Cũ enĩ scdm matheũ diceret eis. no¬
lite possidere aurũ neq argentũ & cete¬
ra: continuo subiecit. dignus est enim
oꝑarius cibo suo. Unde satis ostendit.
cur eos hȩc possidere ac ferre noluerit.

Expanded text:
los: Nihil tuleritis in via, neque virgam, neque peram, neque panem, neque pecuniam, neque duas tunicas habeatis. Solet quaeri, quomodo Matthaeus et Lucas commemoraverint, dixisse Dominum discipulis, ut nec virgam ferrent, cum dicat Marcus, et praecepit eis, ne quid tollerent in via, nisi virgam tantum. Quod ita solvitur, ut intelligamus sub alia significatione dictam virgam, quae secundum Marcum ferenda est, et sub alia illam, quae secundum Matthaeum et Lucam non est ferenda. Sicut sub alia significatione intelligitur tentatio, de qua dictum est: Deus neminem tentat, et sub alia, de qua dictum est: Tentat vos Illa seductionnec virgam ferrent: et, ut non nisi virgam ferrent. Cum enim secundum Matthaeum diceret eis : « Nolite possidere aurum et argentum, » etc., continuo subjecit: « Dignus est enim operarius cibo suo. » Unde satis ostendit cur eos haec possidere ac ferre noluerit,
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ꝓ inimicis oramꝰ. Fundimꝰ ꝓ aduer¬
sariis precẽ: sed utinã corteneat amorẽ.
Nam sepe & orationẽ ꝓ inimicis nr̃is im¬
pendimus: sed hanc ex pͣceptione potius
fundimus quã ex caritate. Nam & uitã
inimicoꝵ petimus: & dam̃ ne exaudiam᷑
timemꝰ. Sed quia int̃nus uidex m̃tẽ po¬
tius quã uerba considerat : ꝓ inimico nil
damna intulit.uuantes lesit.amantes
ꝑsecutus ẽ. Retinenda hȩc ẽent: si remit¬
tenda nobis delicta ñ ẽẽnt. Aduocatus
etenĩ nr precẽ nobis in causa nr̃a cõpo¬
suit: & ipse eusdẽ causȩ udex ẽ qui ad¬
uocatus. Preci autẽ quã cõposuit: con¬
ditionem inseruit dicens. Dimitte nob̾
debita nr̃a: sicut & nos dimitumus de¬
bitorib nr̃is. Quia gͦ ipse iudex uenit.
qui aduocatus extitit: ipse precẽ exau¬
dit qui fecit. Aut ergo ñ facientes dici¬
mus. dimitte nob̾ debita nr̃a sicut &
nos dimittimus debitorib nr̃is. et nos¬

Expanded text:
si etiam pro inimicis oramus. Effundit os pro adversi etiam pro inimicis oramus. Effundit os pro adversariis precem, sed utinam cor teneat amorem. Nam saepe et orationem pro inimicis nostris impendimus, 1565 sed hanc ex praeceptione potius fundimus quam ex charitate. Nam et vitam inimicorum petimus, et tamen ne exaudiamur timemus. Sed quia internus judex mentem potius quam verba considerat, pro inimico nil damna intulit, juvantes laesit, amantes persecutus est. Retinenda haec essent, si remittenda nobis delicta non essent. Advocatus etenim noster precem nobis in causa nostra composuit; et ipse ejusdem causae judex est, qui advocatus. Preci autem quam composuit conditionem inseruit, dicens: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris! Quia ergo ipse iudex venit, qui advocatus existit, ipse precem exaudit, qui fecit. Aut ergo non facientes dicimus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, et nos
Abbreviated transcription (Latin):
dicunture Acsi aꝑte dñs dicat. Necillos
audio: quos ꝓpt̃ magnũ petitionis suȩ
meritũ minime contẽpno. Quid gͦ ẽ qđ̃
moyses & samuel ceteris patrib in po¬
stulatione p̃feruntur. nisi qđ duo hi
tantũmodo in cuncta testam̃ti ueteris
serie etiã ꝓ inimicis suis legunt᷑ exorasse:
Unus a popło lapidib impetitur. & tam̃
ꝓ lapidatore suo dñm dep̃catur. alter ex
principatu deicitur. & tam̃ petitus ut
oraret. fatetur dicens. Absit a me hoc pec¬
catum in dño: qͦ minus cessẽ orare ꝓ uob̾.
Si moyses & samuel steterint corã me: ñ
ẽ anima mea ad popłm istũ. Acsi aꝑte
dicat. Nec illos mͦ ꝓ amicis audio: quos
magnȩ uirtutis merito orare etiã ꝓ in¬
micis scio. Uirtus gͦ uerȩ orationis ẽ: cel¬
situdo caritatis. Et tunc quisq qđ recte
petit adipiscitur: cũ eius animus in pe-¬
titione nec inimici odio fuscat᷑. Sed ple¬
runq cũ reluctantẽ animũ uincimus:

Expanded text:
dicuntur? Ac si aperte Dominus dicat: Nec illos dicuntur? Ac si aperte Dominus dicat: Nec illos audio quos propter magnum petitionis suae meritum minime contemno. Quid ergo est quod Moyses et Samuel caeteris patribus in postulatione praeferuntur, nisi quod hi duo tantummodo in cuncta Testamenti Veteris serie etiam pro inimicis suis leguntur exorasse? Unus a populo lapidibus impetitur , et tamen pro lapidatore suo Dominum deprecatur; alter ex principatu dejicitur, et tamen petitus ut exoraret, fatetur dicens: Absit a me hoc peccatum in Domino, quo minus cessem orare pro vobis . Si Moyses et Samuel steterint coram me, non est anima mea ad populum istum . Ac si aperte dicat; Nec illos modo pro amicis audio, quos magnae virtutis merito orare etiam pro inimicis scio. Virtus ergo verae orationis est celsitudo charitatis. Et tunc quisque quod recte petit, adipiscitur, cum ejus animus in petitione nec inimici odio fuscatur. Sed plerumque reluctantem animum vincimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ ut diligatur inimicus: & tam̃ rogat᷑ ds̃.
ut occidat immicũ. Quisquis itaq sic orat:
in ipsis suis p̃cib contra conditorẽ pug¬
nat. Unde & sub uidȩ speciȩ dicit᷑. Fiat ora¬
tio eius in peccatũ. Oratio quippe in pec-¬
cato ẽ: illa petere quȩ ꝓhibet ipse qui pe¬
titur. Hinc ueritas dicit. Cũ statis ad oran-¬
dum: remittite siquid habetis in cordib
ur̃is. Quã uirtutẽ remissionis aꝑtius
ostendimus: si unũ testimoniũ testam̃¬
ti ueteris ꝓferamꝰ. Certe cũ iudea condi¬
toris sui iusticiã culpis exigentib offen¬
disset: ꝓphetã suũ ab oratione dñs ꝓhi¬
bens dicit. Non assumas laudẽ & oratio¬
nem ꝓ eis. Si moyses & samuel steterint
corã me: ñ ẽ anima mea ad popłm istũ.
Quid ẽ qd int̾missis relictisq tot patrib
soli moyses & samuel ad mediũ dedu¬
cuntur. quoꝵ mira obtinendi uirtus
ostenditur. dũ nec ipsi posse int̃cedere

Expanded text:
Deus ut diligatur inimicus , et tamen rogatur Deus Deus ut diligatur inimicus , et tamen rogatur Deus ut occidat inimicum. Quisquis itaque sic orat, in ipsis suis precibus contra conditorem pugnat. Unde et sub Judae specie dicitur: Fiat oratio ejus in peccatum . Oratio quippe in peccatum est illa petere quae prohibet ipse qui petitur. 8. Hinc Veritas dicit: Cum statis ad orandum, remittite si quid habetis in cordibus vestris . Quam virtutem remissionis apertius ostendimus, si unum testimonium Testamenti Veteris proferamus. Certe cum Judaea conditoris sui justitiam culpis exigentibus offendisset, prophetam suum ab oratione Dominus prohibens, dicit: Non assumas laudem et orationem pro eis . Si Moyses et Samuel steterint coram me, non est anima mea ad populum istum . Quid est quod intermissis relictisque tot patribus, soli Moyses et Samuel ad medium deducuntur, quorum mira obtinendi virtus ostenditur, dum nec ipsi posse intercedere
Abbreviated transcription (Latin):
pectus tunditis. uoces orationis ac confes¬
sionis emittitis. faciẽ lacrimis rigatis. sed
pensate queso petitiones ur̃as. Uidete si
in nomine iħ̾u petitis: idest si gaudia
salutis ȩc̃nȩ postulatis. In domo enĩ ih̃u
iħm ñ queritis. si in et̃nitatis tẽplo im¬
portune ꝓ tẽporalib oratis. Ecce alius in
oratione querit uxorẽ. alius petit uillã.
alius postulat uestẽ. alius dari sibi depre¬
catur alim̃tũ. Etquidẽ cũ hȩc desunt. ab
om̃ipotente dõ petenda sunt. sed memi¬
nisse continuo debemꝰ. qđ ex mandato
eiusdẽ ñri redẽptoris accepimus. querite
pͥmum regnũ dĩ & iusticiã eius. et hec om¬
nia adicientur uob̾. Et hȩc itaq ab iħu
petere. ñ ẽ errare: si tam̃ ñ nimie petant᷑.
mortẽ inimici: eũq quẽ gladio ñ potest
ꝑsequi. ꝑ sequit᷑ oratione. Et iuuit adhuc
qui maledicitur: & tam̃ is qͥ maledicit
iã de morte illius reus tenet᷑. Iubet autẽ

Expanded text:
pectus tunditis, voces orationis ac confespectus tunditis, voces orationis ac confessionis emittitis, faciem lacrymis rigatis. Sed pensate, quaeso, petitiones vestras; videte si in nomine Jesu petitis, id est si gaudia salutis aeternae postulatis. In domo enim Jesu Jesum non quaeritis, si in aeternitatis templo importune pro temporalibus oratis. Ecce alius in oratione quaerit uxorem, alius petit villam, alius postulat vestem, alius dari sibi deprecatur alimentum. Et quidem cum haec desunt, ab omnipotenti Deo petenda sunt. Sed meminisse continuo debemus quod ex mandato ejusdem nostri Redemptoris accepimus, Quaerite primum regnum Dei, et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis . Et haec itaque a Jesu petere non est errare, si tamen non nimie petantur.mortem inimici, eumque quem gladio non potest persequi, persequitur oratione. Et vivit adhuc qui maledicitur, et tamen is qui maledicit jam de morte illius reus tenetur. Jubet autem
Abbreviated transcription (Latin):
uob: rursũ alibi ꝑ eundẽ euangłistam
dicit. Siquid petieritis patrẽ in nomine
meo dabit uobis. Usq mͦ ñ petistis quic¬
quã in nomine meo.Si om̃e qd petimus
paulus terdñm rogauit. & exaudiri ñ
meruit. sed dictũ ẽ illi. sufficit tibi gr̃a
mea. nã uirtus in infirmitate ꝑficit᷑:
Nũquid ille tam egregius p̃dicator infilii
nomine ñ petiit: Quare autẽ ñ accepit
qđ petit: Quomͦ ergo uerum ẽ. qͥa quic¬
quid petierimus in nomine filii dat no¬
bis pater. si auferri a se angłm sathanȩ
petiit apłs in nomine filii. & tam̃ qđ
petiit ñ accepit: Sed quia nom̃ filii
iħc ẽ: iħc autẽ saluator uel etiã salutariᷤ
dicitur. ille gͦ in nomine saluatoris pe¬
tit. qui illud petit qd ad uerã salutẽ ꝑ¬
tinet. Nam si id qd̃ ñ expediat petitur:
in nomine saluatoris: qui nescitis quere¬
re ec̃nam salutẽ. Hinc ẽ qd & paulus ñ
martyris conuenistis. genua flectitis.

Expanded text:
vobis. Rursum alibi per eumdem Evangelistam vobis. Rursum alibi per eumdem Evangelistam dicit: Si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. Usque modo non petistis quidquam in nomine meo . Si omne quod petimus est quod Paulus ter Dominum rogavit, et exaudiri non meruit, sed dictum est illi: Sufficit tibi gratia mea, nam virtus in infirmitate perficitur ? Nunquid ille tam egregius praedicator in Filii nomine quod petiit? Quomodo ergo verum est quia quidquid petierimus in nomine Filii, dat nobis Pater, si auferri a se angelum Satanae petiit Apostolus in nomine Filii, et tamen quod petiit non accepit? Sed quia nomen FiliiJesus est, Jesus autem salvator, vel etiam salutaris dicitur, ille ergo in nomine Salvatoris petit, qui illud petit quod ad veram salutem pertinet. Nam si id quod non expedit petitur, in nomine Salvatoris quia nescitis quaerere aeternam salutem. Hinc est quod et Paulus non martyris convenistis, genua flectitis,
Abbreviated transcription (Latin):
ux usq ad mortẽ sufficit. Mors nãq
int̾ueniens. fructũ nr̃i laboris abscidit.
Qd uero ꝓ eterna uita agitur. etiã post
mortẽ seruatur: & tunc apparere in¬
cipit. cũ laboꝵ carnaliũ fructus cȩꝑit
ñ uideri. Ibi gͦ illa retributio inchoat.
ubi ista t̾minatur. Quisquis igit᷑ iam
ȩt̃na cognouit: apud eius animũ tẽpora¬
les fructus uilescant. Tales fructus oꝑem᷑
qui maneant: tales fructus oꝑem᷑. qui cũ
mors interimat. ipsi exordiũ a morte su¬
mant. Nam qd̃ a morte incipiat fructus di:
testatur ꝓpħa qui dicit. Cum dederit dile-¬
ctis suis somnũ: hec ẽ hereditas dñi. Om̃is
quidormit in morte. ꝑdit hereditatẽ. Sed
cũ dederit dilectis suis somnũ. hȩc ẽ here¬
ditas dñi: quia electi dĩ postquã ꝑuene¬
rint ad mortẽ. tc̃ inueniunt hereditatẽ.
Sequit᷑. Ut qđcũq petieritis patrẽ in no¬
mine meo det uob̾. Ecce qui hic dicit. qđ̃¬
cunq petieritis patrẽ in nomine meo dec

Expanded text:
vix usque ad mortem sufficit. Mors namque interveniens fructum nostri laboris abscidit. Quod vero pro aeterna vita agitur etiam 1563 post mortem servatur; et tunc apparere incipit, cum laborum carnalium fructus coeperit non videri. Ibi ergo illa retributio inchoat, ubi ista terminatur. Quisquis ergo jam aeterna cognovit, apud ejus animum temporales fructus vilescant. Tales fructus operemur qui maneant; tales fructus operemur qui, cum mors cuncta interimat, ipsi exordium a morte sumant. Nam quod a morte incipiat fructus Dei, testatur Propheta, qui dicit: Cum dederit dilectis suis somnum, haec est haereditas Domini . Omnis qui dormit in morte perdit haereditatem; sed cum dederit dilectis suis somnum, haec est haereditas Domini, quia electi Dei postquam pervenerint ad mortem, tunc invenient haereditatem. 6. Sequitur: Ut quodcunque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. Ecce hic dicit: Quodcunque petieritis Patrem in nomine meo, det
Abbreviated transcription (Latin):
menta ꝑtingunt. Occidi possunt: & fle¬
cti nequeunt. Nimis ergo confortatus ẽ
principatus eoꝵ. In ista ipsa passione qͦ
ceciderunt in mortẽ carnis: uidete quan¬
tum fuerit culm̃ m̃tis. Unde hoc. nisi qͥa
confortatus ẽ pͥncipatus eorũ : Sed sic ma¬
gni forsitan pauci sunt. subumxit. Dinu¬
merabo eos: & suꝑ arenã multiplicabun¬
tur. Totũ mundũ fr̃s aspicite: martyri¬
b plenus ẽ. Iam pene tot qui uideamus ñ
sumus: qt ueritatis testes habemꝰ. Deo gͦ
numerabiles. nob̾ suꝑ arenã multiplica¬
ti sunt: quia quanti sint a nobis comp̃¬
hendi ñ possunt. Sed quisquis ad hanc
ꝑuenit dignitatẽ ut amicus uocetur dĩ.
sese in se conspiciat: dona autẽ quȩ ꝑce.¬
pit suꝑ se nichil suis meritis tribuat. ne
add inimicicias erũpat. Unde & subditur.
Non uos me elegistis. sed ego elegi uos:
& posui uos ut eatis & fructũ afferatis.

Expanded text:
menta pertingunt. Occidi possunt, et flementa pertingunt. Occidi possunt, et flecti nequeunt. Nimis ergo confortatus est principatus eorum. In ista ipsa passione, qua ceciderunt in morte carnis, videte quantum fuerit culmen mentis. Unde hoc, nisi quia confortatus est principatus eorum. Sed sic magni forsitan pauci sunt? Subjunxit: Dinumerabo eos, et super arenam multiplicabuntur . Totum mundum, fratres, aspicite: martyribus plenus est. Jam pene tot qui videamus non sumus quot veritatis testes habemus. Deo ergo numerabiles nobis super arenam multiplicati sunt, quia quanti sint, a nobis comprehendi non possunt. 5. Sed quisquis ad hanc pervenit dignitatem, ut amicus vocetur Dei, sese in se conspiciat, dona autem quae percipit, super se. Nihil suis meritis tribuat, ne ad inimicitias erumpat. Unde et subditur: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos, et posui vos, ut e
Abbreviated transcription (Latin):
mentib ꝑ aspirationẽ sui amoris impͥ¬
mit: Dũ enĩ audita suꝑ cȩlestia amamꝰ.
amata iã nouimꝰ: quia amor ipse noti¬
cia ẽ. Om̃ia ergo eis nota fẽcerat. qui a
terrenis desideriis immutati:amoris
summi facib ardebant. Istos uͦ amicos
dei aspexerat ꝓpheta. cũ dicebat. Michi
autẽ nimis honorificati sunt amici tui
ds̃. Amicus enĩ. quasi animi custos uo¬
catur. Quia igitur psalmista ꝓspexit
electos dĩ a mundi huius amore sepa
ratos. custodire in mandatis cȩlestib¬
uoluntatẽ dĩ: miratus ẽ amicos dei dicens.
Michi autẽ nimis honorificati sunt amici
tui ds̃. Et tanquã si ab eo ꝓtinus causas
honoris tanti nobis insinuari quereremꝰ.
ilico adiuixit. Nimss confortatus ẽ ꝑrin¬
cipatus eoꝵ. Ecce electi dĩ carnẽ domant:
spm̃ roborant. demonib imꝑant: uirtu¬
tib choruscant. p̃sentia despiciunt: eter¬
nam patriã cũ uoce morib p̃dicant. eam
etiã moriendo diligunt. atq ad illã ꝑtor¬

Expanded text:
mentibus per aspirationem sui amoris imprimit? Dum enim audita supercoelestia amamus, amata jam novimus, quia amor ipse notitia est. Omnia ergo eis nota fecerat, qui, a terrenis desideriis immutati, amoris summi facibus ardebant. Istos vero amicos Dei aspexerat Propheta, cum dicebat; Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus . Amicus enim quasi animi custos vocatur. Quia ergo Psalmista prospexit electos Dei a mundi hujus amore seratos custodire in mandatis coelestibuei, miratus est amicos Dei, dicens: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus. Et tanquam si ab eo protinus causam honoris tanti nobis insinuari quaereremus, illico adjunxit: Nimis confortatus est principatus eorum. Ecce electi carnem dont, daemonibus imperant, virtutibus coruscant, praesentia despiciunt, aeternam patriam cum voce moribus praedicant; eam etiam moriendo diligunt, atque ad illam per tor
Abbreviated transcription (Latin):
torem interius uigilemꝰ: qui nunquam
melius uincit᷑. nisi cũ raptor exterior ama¬
tur. Yna quippe & sũma ẽ ꝓbatio carita¬
tis. si & ipse diligit᷑ qui aduersat᷑. Hinc
ẽ qd ipsa ueritas & crucis patibulũ susti

Expanded text:
torem interius 1561 vigilemus, qui nunquam torem interius 1561 vigilemus, qui nunquam melius vincitur, nisi cum raptor exterior amatur. Una quippe et summa est probatio charitatis, si et ipse diligitur qui adversatur. Hinc est quod ipsa Verit
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptis dñicis ex caritate debetur obedi¬
entiȩ. hinimirũ & ꝓximũ diligunt. &
tam̃ illa sublimia dilectionis p̃mia non
assequuntur: qͥa amorẽ suũ ñ sp̃ualiter
sed carnalit̃ impendunt. Proinde cũ dñs
diceret. hoc ẽ mandatũ meũ ut diligatis
inuicẽ: ꝓtinus addidit. sicut dilexi uos.
Acsi aꝑte dicat. Ad hoc amate. ad qđ
m̃tem nr̃am ad rerũ temporaliũ delecta¬
tionem trahit. infirmiorẽ contra nos
ꝓximũ excitat: qui ea quȩ diligimus
auferre moliatur. Nec curat antiquus
hostis hec faciens. ut terrena tollat: sed
ut caritatẽ in nobis feriat. Nam in odio
repente exardescimꝰ. & dũ foris inuicti
ẽẽ cupimus. intus grauit̃ ferimur. Dũ
parua foris defendimus. intus amittimꝰ
maxima: quia dũ rem diligimꝰ tempora¬
lem. uerã amittimꝰ dilectionẽ. Omnis
quippe qui nr̃a tollit: inimicus ẽ. Sed
si odio habere cȩꝑimus inimicũ. intus
ẽ qđ ꝑdimus. Cum ergo aliquid exterius
a ꝓximo patimur: contra occultũ rap¬

Expanded text:
s ex charitate debetur obedientiae. Hi nimirum et proximum diligunt, et tamen illa sublimia dilectionis praemia non assequuntur, quia amorem suum non spiritaliter, sed carnaliter impendunt. Proinde cum Dominus diceret: Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem, protinus addidit: Sicut dilexi vos. Amentem nostram ad rerum temporalium delectationem trahit, infirmiorem contra nos proximum excitat, qui ea ipsa quae diligimus auferre moliatur. Nec curat antiquus hostis, haec faciens, ut terrena tollat, sed ut charitatem in nobis feriat. Nam in odium repente exardescimus; et dum foris invicti esse cupimus, intus graviter ferimur; dum parva foris defendimus, intus amittimus maxima, quia dum rem diligimus temporalem, veram amittimus dilectionem. Omnis quippe qui nostra tollit, inimicus est. Sed si odio habere coeperimus inimicum intus est quod perdimus. Cum ergo aliquid exterius a proximo patimur, contra occultum rap
Abbreviated transcription (Latin):
eius nunc in illa quȩ mortẽ nescit uita
uidices mundi cũ illo. utranq hanc sedẽ
illis. ipso filio una cũ patre parante. Neq
enĩ largitio ddonoꝵ in eis separari potest.
in quib unitas naturȩ semꝑ inseparabi¬
lis manet. eodẽ filio testante qui ait.ego
et pat̾ unũ sumus. Neq hoc sine conside¬
ratione transeundũ. quomͦ dixerit dñs
indifferent̃ filios rebedei calicẽ suũ bi¬
bituros. cũ nouerimꝰ unũ exhis iacobũ
scilicet ꝑ effusionẽ sanguinis uitã fini¬
uisse. aliũ uͦ idest ioħem in pace ȩccłiȩ
quieuisse. Nã de iacobi martyrio lucas
aꝑte testat᷑. quia misit herodex rex manꝰ
ut affugeret quosdã de ȩccłia. occidit
passione etiã hystoria ȩccliastica rem
tyrium iacobũ scilicet. motꝰ etiã ipse se¬
rogauit iacobũ dari sibi remissionẽ. At
ille parũꝑ deliberans. pax tͥ inquit. et
osculatus ẽ eũ. et ita ambo simul capite

Expanded text:
ejus nunc in illa, quae mortem nescit, vita, ejus nunc in illa, quae mortem nescit, vita, judices mundi cum illo, utramque hanc sedem illis ipso Filio cum Patre parante. Neque enim largitio donorum in eis separari potest, in quibus unitas naturae semper inseparabilis manet, eodem Filio attestante qui ait: Ego et Pater unum sumus . Neque enim hoc sine consideratione transeundum quomodo dixerit Dominus indifferenter filios Zebedaei calicem suum bibituros, cum noverimus unum ex his, Jacobum scilicet, per effusionem sanguinis vitam finisse; alium vero, id est, Joannem, in pace Ecclesiae quievisse. Nam de Jacobi martyrio Lucas aperte testatur, quia misit Herodes rex manus, ut affligeret quosdam de ecclesia, occiditpassione etiam historia ecclesiastica rem tyrium, Jacobum scilicet, motus etiam ipse rogavit Jacobum dari sibi remissionem. At ille parumper deliberans, pax tibi, inquit, et osculatus est eum, et ita ambo simul capite