comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Lic ergo hoc est inp̃senti uita
positos oportet uos agnoscere uo¬
luntatẽ & p̃ceptũ dĩ. ũbi et agendi
et sacrificandi sit locus. qm̃ in alus
locis sacrificare et missas cęlebrare
iusserit aut ab ep̃o regulariter ordi¬
nato. tenente uidelicet ciuitatem
consetratifuerint. Aliter eñi non
sunt hȩc agenda. necrite cęlebranda
docente nõuo et ueteri testam̃to.
Hec adño apłi acceperunt : et nobis
tradiderunt. Hoc nos docemus. uob̃q
et om̃ib absq rep̃hensione tenere
et docere quib agendum est manda¬
mus.
uod non oporteat in domibus
oblationes cę̧lebrari ab ep̃is¬

Expanded text:
ic ergo, hoc est, in praesenti vita positos oportet vos agnoscere voluntatem et praeceptum Dei, ubi et agendi et sacrificandi sit locus, quoniam in aliis locis sacrificare et missas celebrare nus proprius jusserit, aut ab episcopo regulariter ordinatio, tenente videlicet civitatem, consecrati fuerint. Aliter enim non sunt haec agenda, nec rite celebranda, docente nos Novo et Veteri Testamento. Haec a Domino Apostoli acceperunt, et nobis tradiderunt: haec nos docemus, vobisque et omnibus absque reprehensione tenere, et docere quibus agendum est, mandamus. uod non oporteat in domibus oblationes celebrari, ab epis
Abbreviated transcription (Latin):
suis mifsas cȩlebrare. et inter canũ¬
discursus. et scortoꝵ greges sc̃itatis
mysteria polluant᷑ magis quã conse¬
crent᷑. Qua ꝓpt̃ precipimꝰ. ut nullus
pbr extra ȩccłam prefumat missa
cantare. nii forte itineris necessitas
exposcat. in temptorio aut sub chuo in
loco nitido. et longe ab om̃i in mundi
et hȩc nullatenus sine tabula conse¬

Expanded text:
suis Missas celebrare, et inter canudiscursus, et scortorum greges, sanctitatis mysteria polluantur magis quam consecrentur. Quapropter praecipimus ut nullus presbyter extra ecclesiam praesumat missam cantare, nisi forte itineris necessitas exposcat; ubi in tentorio, aut sub divo, in loco nitido et longe ab omni immunditet hoc nullatenus sine tabula conse
Abbreviated transcription (Latin):
ues uero quȩ pastori suo
cõmisse suerint. eum nec
rep̃hendere nisi arecta side
ex orbitaueri⁊ debent nec
ullatenus accusare possunt:
quia facta pastoꝵ coragͥladio
ferienda non sunt. quamqͣm
rect& rep̾henda uideantur.

Expanded text:
es ergo quae pastori suo commissae fuerint, eum nec reprehendere, nisi a recta fide exorbitaverit, debent, nec ullquia facta pastorum oris gladio ferienda non sunt, quamquam tecte reprehendenda videantur.
Abbreviated transcription (Latin):
i seruum et ancillam dñs am¬
borũ in matrimonium coniun¬
xerit. ⁊ postea libertato seruo
łancilla. non potest redimi
qui inseruicio ẽ ideo matri¬
monia non soluuntur d¬

Expanded text:
i servum et ancillam dominus amborum in matrimonium conjunxerit, et postea liberato servo vel ancilla, non potest redimi qui in servitio est, ideo matrimonia non solvantur
Abbreviated transcription (Latin):
Nsiqudi dormit ñ adioiet
at usurgat: Et qͥ adũ susẽ. ñ re¬
letitiã salutaris tui: & sp̃u pͥnci¬
pili confirma me. Ipse nãq post
penitentiã & alios docuit. & sa¬
orficiũ dõ obtulit. dans exẽplũ
doctoribus sc̃ȩ eccłe. si lapsi fu¬
erint & si condignã penitentiã
egerint: utrũq facere posse. &
offerre & alios docere. DELUSIS¬

Expanded text:
qui dormit, non adjiciet ut resurgat? et qui aversus est, non relaetitiam salutaris tui, et spiritu principali confirma me. Ipse namque post poenitentiam et alios docuit, et sacrificium Deo obtulit, dans exemplum doctoribus sanctae Ecclesiae, si lapsi fuerint, et si condignam poenitentiam gesserint, utrumque facere posse et offerre, et alios docere.
Abbreviated transcription (Latin):
portate: & sic ad implebitis let̃
xp̃i. Porro sc̃s đdđ de criminib
mortiferis egit penitentiã an
m̃ in honore ꝑmansit. Beatis
qͦq petrus a marissimas lacrina
fudit. quando dñm negasse
penituit. sed tam̃ apłs remansit

Expanded text:
c adimplebitis legem Christi. Porro sanctus David de criminibus mortiferis egit poenitentiam, et tamen in honore permansit. Beatus quoque Petrus amarissimas lacrymas fudit, quando Dominum negasse poenituit, sed tamen apostolus permansit;
Abbreviated transcription (Latin):
xerint uitã: & suũ sacerdotiũ
condigne custodierint. Et ipsi
solũ errant: sed etiã traditas
uidentur. de quib dictũ e
Quȩcũq solueritis suꝑ t̃ran¬

Expanded text:
xerint, et suum sacerdotium digne custodierint. Et ipsi solum errant, sed etiam traditas videntur: de quibus dictum est: Quaecunque solveritis su
Abbreviated transcription (Latin):
recipimus ut unus quisq
quantos quisq abbas canonios
in monasterio suo habeat. &ha
si monachi fieri uoluerint regu¬
larter uiuant. sin autẽ cano¬
nice uiuant om̃ino.

Expanded text:
ecipimus ut unusquisque quantos quisque abbas canonicos in monasterio suo habeat; et hdeant, ut si monachi fieri voluerint, regulariter vivant; sin autem, canonice vivant omnino.
Abbreviated transcription (Latin):
Gularũ eccłarũ rusticanȩ
ꝑaro echiȩ sẽꝑ maneant in c̃cus
ingularũ eccłarũ rusticas par se¬
Iroechias ł possessiones manere
inconcussas illis ep̃is qui eas retinere
noscunt᷑. et maxime suꝑ tricenniũ
cas absq uis obtinentes sub disposi¬
tione rexerunt. Quod si iitra
trieenniũ facta fuerit dehis alt̃ca¬
tio. licere eis quise lesos asserunt
mouere certam̃ decreuimꝰ. E xl¬

Expanded text:
gularum Ecclesiarum rusticanae parochiae semper maneant inconcussae. . Singularum Ecclesiarum rusticas parochias vel possessiones manere inconcussas illis episcopis qui eas retinere noscuntur, et maxime si per tricennium eas absque vi obtinentes, sub dispensatione rexerunt. Quod si intra tricennium facta fuerit de his altercatio, licere eis qui se laesos asserunt, movere certamen decrevimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ut noueruit magicas artes. i¬
ccintacionesq quibus lib& infir¬
mitttib hominũ nihil posse
remedii conferre : No anima¬
ibus languentib claudiccinti¬
usut uł eticm moribundis.
siuquã mederi. s eẽ laqueos
iisidicis antiqͥ hostis qͥbꝰ ille¬

Expanded text:
ut noverint magicas artes, incantationesque quibuslibet infirmitatibus hominum nihil posse remedii conferre, non animalibus languentibus claudicantibusve, vel etiam moribundis quidquam mederi, sed haec esse laqueos et insidias antiqui hostis
Abbreviated transcription (Latin):
in interitũ carnis: Ec pꝰpauci
Sciͣpsi uob̾: ne cõmisccamini fo¬
nicator ẽ ł rapcxx : cũ husꝰ
nec cibũ sumere Et alibi h¬
ferce malũ ex uobis Et in¬
delis si discedit discedat. U
enĩ ouis morbida : omt̃mgno¬
gẽ cõttiminat Et modicũ
ferm̃tũ : tottĩ maass̃ corrũ¬
pic Et plerũq unũ inẽbrum
putridũ : totũ corpꝰ inficit
Et ideo tã ꝑniciosci pestis : a couo¬
re ȩcłȩ radicitus euellatur

Expanded text:
in interitum carnis . Et post pauca: Scripsi vobis ne commisceamini fornicator est aut rapax, cum hujusmodi nec cibum sumere . Et alibi: Auferte malum ex vobis Et: Infidelis si discedit discedat . Una enim ovis morbida omnem gregem contaminat, et: Modicum fermentum totam massam corrumpit : et plerumque unum membrum putridum totum corpus inficit. Et ideo tam perniciosa pestis a corpore Ecclesiae radicitus evellatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Nudistis dilectissimi locucio
quanta et quã orrida praui¬
tatis ac iniquittitis opera.
ilł. diabolo instigatus ꝑpetra¬
re non timuerit. & quomodo
ꝑ apostasicim a tocius xp̃ĩanę
religionis cultu ꝓphana m̃te
recesserit : audistis quẽ ad mo¬
dũ canonice ad satis faciendũ
euocatus. sit. s uenire distu¬
lerit. quo mͦ frequent̃ ammo¬
nitus ut resipisceret adiaboli
saluberrimas ammoniciones
obduratis aurib. cordis audire
clesiasticã renuit suscipere
correccionẽ. Si eccłiam non adu¬
dierit : sit tibi inquit sicut
ethnicus & publicanus .i iã
sed int̃paiganos: Hinc ꝑciulꝰ
dñi et in agistri doetrinã se¬
quens corinthios redarguit
quare cũ criminosis ac sceleri¬
tis cõmunionẽ haberent dic̃s
Uos aũ inflati estis et non
magis luctũ habuistis: ut
tollat̾ uir demedio urm̃ i.¬

Expanded text:
udistis, dilectissimi, quanta et quam horrida pravitatis ac iniquitatis opera. N. a diabolo instigatus perpetrare non timuerit, et quomodo per apostasiam a totius Christianae religionis cultu profana mente recesserit. Audistis quemadmodum canonice ad satisfaciendum evocatus sit, sed venire distulerit, quomodo frequenter admonitus ut resipisceret a diaboli saluberrimas admonitiones obduratis auribus cordis audire clesiasticam renuit suscipere correptionem: Si Ecclesiam non audierit, sit tibi, inquit, sicut ethnicus et publicanus, id sed inter paganos. Hinc Paulus Domini et Magistri doctrinam sequens, Corinthios redarguit quare cum criminosis ac sceleratis communionem haberent, dicens. Vos inflati estis, et non magis luctum habuistis, ut tollatur de medio
Abbreviated transcription (Latin):
t ep̃i et iudices discernant uidi¬
cia quesunt quedã iudicanda
modo. quȩdã iudicio dĩ reseruanda.
Scriptũ est. Nolite iudicare ante
et illuminabit abscondita tenebra¬
rũ.et manifestabit cordium. et
tunc lauserit unicuiq adõ. Et il¬
lud memores sint. In quo iudicio
diant᷑. ut nullus ea suo fensu diiudicare

Expanded text:
pi et judices discernant judicia, quia sunt quaedam judicanda modo, quaedam Dei judicio reservanda. Scriptum est: Nolite ante minabit abscondita tenebrarum, et manifestabit consilia cordium, et tunc laus erit unicuique a Deo . Et illius memores sint: In quo judicio diantur, et nullus ex suo sensu judicare
Abbreviated transcription (Latin):
p̃s quimancipiis et iuris ȩccłȩ
non retento eccłasticopatrimo¬
nio manũ mitti desiderat duos
meriti eiusdem et peculii coram
concilio ȩccłȩ cui p̃minet ꝑ cõmu¬
tationẽ subscribentib sacerdotib
offerat. ut rata et in iusta inue¬
niat᷑ diffinitio cõmutantis. Iunc
enĩ lib̾a manũ missionẽ sine patro
quem lib̾tati tradere disponit.
iam iur ꝓprio adquisiuit. Huius¬
modi autẽ lib̾to aduersus ȩccłam
cuius iuris extitit accusandi. uł
testificandi deneget᷑ licentia. Id̃
si p̃sũpserit: placet ut stante com¬
mutatione. inseruitutẽ ꝓpriam̃

Expanded text:
pus qui mancipium juris Ecclesiae, non retento ecclesiastico patrocinio, manumitti desiderat, duos meriti ejusdem et peculii coram concilio Ecclesiae cui praeeminet, per commutationem subscribentibus sacerdotibus offerat, ut rata et justa inveniatur definitio commutationis. Tunc enim liberam manumissionem sine patrocquem libertati tradere disponit, jam juri proprio acquisivit. Hujusmodi autem liberto adversus Ecclesiam, cujus juris exstitit, accusandi vel testificandi denegetur licentia. Quod si praesumpserit, placet ut, stante commutatione, in servitutem propriam
Abbreviated transcription (Latin):
st aliquis qui patrem autͥ
matrem in honorauerit.
aut percusserit. aut male
tam per ebrietatem fecerit :¬
st aliquis
qui suam decimationem
dõ et sanctis eius retraxerite
st aliquis Lxi.¬
qui tam peruersus et deo
alienus sit. ut saltim domi¬
nica die adeccłam non uene
i porcarii et alii pastores
dominica die ad eccłam¬
non ueniant. et missam non¬
audiant similiter et in alus
st aliquis qui ad confessi¬
onem non uenerit uel
una uice in anno. idest in ca¬
pite quadragesimae. et pę
nitentiam pro pęccatis suis
ebrietatem sectetur apło
dicente. neq enim ebriosire
gnum dĩ possidebunt .
in aliam parroechiam ierit
ad ȩcclesiam. et ibi commu¬
nicauerit. et suam decimã
Nquirendum de mendicis qui
per patrias discurrunt. et si
plebe dc̃tani sunt per uillas con¬
stituti. uiri ueraces. et dm̃ ti¬
mentes. qui cęteros ammoneant.
ut a dȩcclesiam pergant. ad ma¬
tutinas missas et aduesperam
et nichi operis indiebus festis
faciant. et si horum quisquam

Expanded text:
st aliquis qui patrem aut matrem inhonaraverit, aut percusserit, aut maledristiam per ebrietatem feceritSi aliquis est qui suam decimam Deo et sanctis ejus retrahat. 63. Si aliquis est tam perversus et a Deo 213 alienus ut saltim Dominica die ad ecclesiam non veniat. Si porcarii et alii pastores Dominica die ad ecclesiam veniant et missas audiant. Similiter in aliis Si aliquis ad confessionem non veniat vel una vice in anno, id est, in capite Quadnitentiam pro peccatis suis ebrietatem sectetur, Apostolo dicente: Neque enim ebriosi regnum Dei possidebunt? Iin aliam parochiam iret ad ecclesiam, et ibi communicaret, et suam decimam gatio 67. Inquirendum de mendicis qui per parochiam discurrunt: et si plebe decani sint per villas constituti, viri veraces et Dominum timentes, qui caeteros admout ad ecclesiam pergant ad matutinas, missam, et vesperas, et nihil operis in diebus festis faciant: et si horum quisquam
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ annũ licentiam pote¬
parentũ a suȩ deuotionis digressi¬
sit solitariũ uotum: erit
filii s licitũ religionis su¬
mere cultum Quisquis autẽ
uel abolitione tonsurȩuł secu¬
laris uestis assũptione deiec¬
eꝑtus fuerit attigisse trans¬
gressionẽm: ex cõmunicatio¬
nis censuram accipiat. et
religioni semꝑ inhęreat¬

Expanded text:
eorum annum licentia poteeorum annum licentia poteparentum an suae devotionis sit solitarium votum, erit filiis licitum religionis assumere cultum. Quisquis autem vel abolitione tonsurae vel saecularis vestis assumptione detectus fuerit attigisse transgressionem, et excommunicationis censuram accipiat et religioni semper inhaereat
Abbreviated transcription (Latin):
HUCUSQI
dissolute operati¬
onis effectus int̃dũ
tum constitutionis
putatur qđ indissolubili sanc¬
tionis auctoritate tenet᷑: idõ
quicquid obuiũ ex incerto
occurerit. euident abici
deb&. ut decetero nichil suꝑ¬
sit qđ indubium nutet.
Ideoq si inqualibet minori etate.
uł religionis tonsurã religio sui
debitã uestẽ in utroq sexu
filiis aut unus aut ambo parentes
dederint: cer̾te ul nolentib
aut nescientib susceptam et
non mox uisam infiliis abdi¬
cauerint. ul corã se uł coram
eccła: palãq inconuentu eos¬
dem filios talia habere ꝑmi¬
serint: ad scłarem reuerti
habitũ ipsis filiisq quandoq
penitus non licebit. sed conuicti
qui tonsurã aut religiosa uestẽ
aliquando habuerint. mox ad
religionis & cultũ habitũq
reuocentur. & sub strenua dis¬
trictione huiꝰcemodi obser¬
uantiȩ inseruire cogantur.
Parentib sane filios suos religi¬
oni tradere: non amplius quã
usq ad duodecimũ aetatis

Expanded text:
huc usque dissolutae operationis effectus interdum tum, constitutionis putetur quod indissolubili sanctionis auctoritate tenetur: ideo quidquid obvium ex incerto occurrerit, evidenter abjici debet, ut de caetero nihil supersit, quod in dubium nutet. Ideoque si in qualibet juniori aetate vel religione tonsuram, vel religioni debitam vestem in utroque sexu, filiis aut unus aut ambo parentes dederint, certe vel nolentibus aut nescientibus se susceptam, et non mox visam in filiis abdicaverint; sed vel coram se, vel coram ecclesia palamque in conventu eosdem filios talia habere permiserint, ad saecularem reverti habitum ipsis filiis quandoque penitus non licebit, sed convicti quod tonsuram aut religiosam vestem aliquando habuerint, mox ad religionis cultum habitumque revocentur, et sub strenua districtione hujusce observantiae inservire cogantur. Parentibus sane filios suos religioni contradere non amplius, quam usque ad duodecimum aetatis
Abbreviated transcription (Latin):
ABTIS¬
GRECELATINETINENIO
int̃pretat᷑. Quod id circo tinctio in¬
t̃pretat᷑ : quia ibi homo sp̃ugr̃ȩ in me¬
lius mutat᷑. et longe aliud quã erat
efficit᷑. baptigatus in nomine patris¬
et filii et sp̃sscĩ. Sicut intrib tes¬
tib stat om̃e uerbũ. ita hoc sacra¬
m̃tũ confirmat t̾narius numerus
nominũ diuinoꝵ. id est patris et fi¬
lii et sp̃s scĩ¬

Expanded text:
aptisGraece, Latine tinctio interpretatur. Idciro autem tinctio dicitur, quia ibi homo Spiritu gratiae in melius immutatur, et longe aliud quam erat efficitur, baptizatus in nomine Patriset Filii, et Spiritus sancti. Sicut in tribus testibus stat omne verbum, ita hoc sacramentum confirmat ternarius numerus nominum divinorum, id est, Patris, et Filii, et Spi
Abbreviated transcription (Latin):
perit: Demonib eorũ ascitis
audent uentilare: ut quisqͥs
Nos perunat malis artibus ini¬
micos hui etiam scinguine u¬
tuntur : & uictimis sepe contin¬
gunt ccidauera mortuorum
Nichromantes hu sunt quorũ
p̃cciniticionib uidentur resus
a diuincicio nuncupaitur: Ad
guis adicitur Nlã a mare de¬
mones scinguinẽ dicuntur Ide¬
oq quociens nichrͣ omancia fit:
cruor aquȩ miscetur. & calo¬
re sanguinis facilius ꝓuocan¬
tur. Udromantes ab aqua dic¬
ti. Est eñ rdromancia in a¬
quȩ inspectione umbras demo¬
nũ euocare. & imcigines ludi¬
ficationis eorũ uiderẽ. ibiq ab
bito sanguine : aetiam inferos
ꝑhibentur suscittre¬

Expanded text:
perit. Daemonibus enim accitis, perit. Daemonibus enim accitis, audent ventilare, ut quisque suos perimat malis artibus inimicos. Hi etiam sanguine utuntur, et victimis saepe contingunt corpora mortuorum. Necromantici sunt quorum precantationibus videntur resusca divinatio nuncupatur ad guis adicitur. Nam amare daemones sanguinem dicitur. Ideoque quotiens necromantia fit, cruor aqua miscitur, ut cruore sanguinis facilius provocentur. Hydromantii ab aqua dicti. Est enim hydromantia in aquae inspectione umbras daemonum evocare, et imagines ludificantes eorum videre, ibique ab bito sanguine, etiam inferos perhibentur suscitar
Abbreviated transcription (Latin):
ec mirũ de magorũ p̃stigus.
quorũ intantũ ꝓdiere ma¬
leficiorũ artes. ut etiam moy¬
si simillimis resisterent. uer¬
tentes uirgtas indracones aquaᷤ
inscinguinẽ. cũ fert̾ &iam in
gentilium libris. qđ quedam
maga famosissima circe socios
ulixis muttiuerit inbestias
Legitur & de sacrificio qđ ar¬
chades dõ suo hrmmolabanĩ:
ex quo qͥcũq sumerent in besti¬
arũ formas reconuerterentur
S hȩc omĩa magicis p̾stigiis po¬
ciꝰ fingebant᷑ : quã rere ueritti¬
te conderent᷑ Ut ego ipsi erroris¬
magistri ignorantib manifesti
fiant : de eorũ ꝓprietttr atq
inuentorib iuxtti tradiciori sm
inuorũ primũ dicere congru¬
um arbitram᷑. Magistri qui
uulgo malefici obftciorum
magnitudinẽ nuncupantur :
hii ꝑmissu dĩ elem̃ta c̃cuciunt
Turbant m̃tes hominũ minus
confidenciũ indõ. ac sine ullo
ueneni haustu. uolencia tan¬
tũ carminis interimunt. Un¬
de & luccinꝰ. Mens hausti hoĩs
scinie polluta ueneni in cantata

Expanded text:
ec mirum de magorum praestigiis, quorum in tantum prodiere maleficiorum artes, ut etiam Mosi simillimis signis resisterent, vertentes virgas in dracones, aquas in sanguinem, cum fertur etiam in gentilium libris quod quaedam maga famosissima Circe socios Ulixis mutaverit in bestias. Legitur et de sacrificio, quod Arcades deo suo Liceo immolabant, ex quo quicunque sumerent, in bestiarum formas converterentur. Sed haec omnia magicis praestigiis potius fingebantur, quam rerum veritate complerentur. Ut ergo ipsi errores ignorantibus manifesti fiant, de eorum proprietate atque inventoribus juxta traditionem majorum primum dicere congruum arbitramur. Magi sunt, qui vulgo malefici ob facinorum magnitudinem nuncupantur. Hi permissu Dei elementa concutiunt, turbant mentes hominum minus in Deo confidentium, ac sine ullo veneni haustu violentia tantum carnis, interimunt. Unde et Lucanus: Mens hausti nulla sanie polluta veneni, Incantata
Abbreviated transcription (Latin):
decretorũ diũsitas intelli¬
genda qd alibi legit̾. lapr̃s cͥorpo¬
ralbrestaurandos honoris gradũ
post penit̃. Alibi post huiꝰ modi
delictũ neqͣquã reꝑandũa pͥoris
ordinis meritũ: hec autẽ duũsitas.
hocmͦ distinguitur. Illos enĩ ad pͥ¬
stinos officii gradus redire p̃cepit
si.o. At contra. hi qui neq auitio
corporis em̃dant᷑. ad hoc ipsũ car¬
nale delictũ d admittunt᷑ uin
dicare qͣdã suꝑstitiosa temerita¬
te nitunt᷑. nec gͣdũ itaq honoris.
nec gr̃am cõmunionis accipiant.

Expanded text:
diversitas intelligenda, quod alibi legitur in lapsu corporali restaurandum honoris gradum post poenitentiam, alibi post hujusmodi delictum, nequaquam reparandum antiqui ordinis meritum. Haec enim diversitas hoc modo distinguitur: illos enim ad pristinos officii gradus redire Canon prsio. At contrahi qui neque a vitio corruptionis emendantur, atque hoc ipsum carnale delictum quod admittunt, etiam vindicare quadam superstitiosa temeritate nituntur, nec gradum utique honoris, nec gratiam communionis accipiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis ep̃s damnatus asinodo. uł
presbit̾ aut dia conus. a suo ep̃o ausus
fuerit aliquid deministerio sacro con¬

Expanded text:
s episcopus damnatus a synodo, vel presbyter aut diaconus a suo episcopo, ausi fuerint aliquid de ministerio sacro con
Abbreviated transcription (Latin):
xuiiiDe eadẽ re. lxxxu Vt uniciuq in domo
sua orare liceat lxxxUAtranticũ turpe
circa eccłas ñ fiat lxxx Vt sanctorũ reliqͥs
inoratoriis uillarib: non ponantur.
lxxxii. Vtsedes ep̃alis si necesse fuerit ĩ aliũ locũ

Expanded text:
XV. De eadem re. LXXXVI. Ut unicuique in domo sua orare liceat. LXXXVII. Ut canticum turpe circa ecclesias non fiat. LXXXVIII. Ut sanctorum reliquiae in oratoriis villaribus non ponantur. LXXXIX. Ut sedes episcopalis, si necesse fueri
Abbreviated transcription (Latin):
neratio sp̃alis credit᷑ abstulisse
Quod cũ ita sentire atꝙ iudicare
ab surdum ẽ. Que malũ ratioẽ
hec defendi. et uacua magis opim¬
one iactari quã aliqua auctoritate
roborari. cũ ñ possit int̃ peccata
deputari quod lex p̃cepit et ds̃¬
coniunxit. Nũquid siquis catecu¬
minus uirtutib studuerit. Humi¬
litatẽ secutus fuerit. patientiam
tenuerit. elemosinas fecerit. mor¬
ti destinatos qualibet ratione
eripuerit. ad ulteria exorruerit.
castitatẽ tenuerit. quero sihȩc cũ
factus fidelis fuerit amittit. qͥ a
ꝑbaptismũ totũ qđ uetus homo
gesserit putat᷑ auferri : Aspiciã
gentilem hominẽ cornelium. ora
ꝓpt quȩ ei baptisina eẽ concessũ
uidetur. Siita credit᷑. michicre¬
dite non modicũ errat᷑. quia quic
ꝗd gestũ fuerit. et scđm p̃cepta
legalia custoditũ. non potest
facientib deperire. Nuptiarũ
ergo copula quia dĩ mandato ꝑ¬
ficitur non potest dici peccatum

Expanded text:
neratio spiritalis creditur abstulisse? neratio spiritalis creditur abstulisse? quod cum ita sentire atque judicare absurdum est, quae malum ratio est hoc defendi et vacua magis opinione jactari, quam aliqua auctoritate roborari? Cum non possit inter peccata deputari, quod lex praecepit, et Deus jungit. Nunquid si quis catechumenus virtutibus studuerit, humilitatem secutus fuerit, patientiam tenuerit, eleemosynas fecerit, morti destinatos qualibet ratione eripuerit, adulteria exhorruerit, castitatem tenuerit, quaero si haec, cum factus fuerit fidelis, amittit: quia per baptismum totum, qugesserit putatur auferri? Aspiciamus gentilem hominem Cornelium oratipropter quae ei baptisma esse concessum videtur? Si ita creditur, mihi credite, non modicum erratur: quia quicquid bene gestum fuerit, et secundum praecepta legalia custoditum non potest facientibus deperire. Nuptiarum ergo copula, quia Dei mandato perficitur, non potest dici peccatum,
Abbreviated transcription (Latin):
dimissum. qđ đo auctore legitur
consũmatũ: Quod et aliũ filuis p̃¬
censet᷑. Numquid non erant dimit¬
tendi inhereditatis consortium.
qͥ exea suscepti sunt quȩ ante bap¬
tisinum fuit uxor: eruntq appel¬
landi uł naturales uł spuru qͥ a ñẽ.
legitimũ matrimoniũ nͥ illud ut
uob uidet᷑ quod post baptisinum
ad sũmitur. Ipse dñs cũ in t̃roga¬
ret᷑ auidȩis siliceret dimittere
uxorem atq exponeret fieri non
debere. Addidit quod uero ds̃¬
coniunxit hõ ñ separet. Ac nede
his locutus eẽ credat᷑ quȩ post
baptismũ sortiunt᷑. meminerit
ħ et auidȩis eẽ int̾rogatũ. et iu¬
deis eẽ responsum. Quȩ suo et sol
litꝰ quȩ nͥ una eadẽq sit uxor eiꝰ
qui non catecuminꝰ postea sit fi¬
delis. filiosq exea cũ eẽt cate cu¬
minus susceꝑit. ac postea alios cũ
fidelis utru st̃ fr̃s appellandiañ
Habeant postea de functo patre cũ
consortia quib filios nom̃ rege¬

Expanded text:
dimissum, quod Deo auctore legitur dimissum, quod Deo auctore legitur consummatum? Quid de talium filiis percensetur? Nunquid non erunt admittendi in haereditatis consortio, qui ex ea suscepti sunt, quae ante baptismum fuit uxor? Eruntque appellandi vel naturales, vel spurii, quia non est legitimum matrimonium, nisi illud, ut vobis videtur, quod post baptismum assumitur. Ipse Dominus cum interrogaretur a Judaeis, si liceret dimittere uxorem, atque exponeret fieri non debere, addidit: Quod ergo Deus junxit, homo non separet . Ac ne de his locutus esse credatur quae post baptismum sortiuntur, mementote hoc et a Judaeis interrogatum, et Judaeis elicitus quaero, si una eademque sit uxor ejus, qui ante catechumenus, postea sit fidelis, filiosque ex ea, quum esset catechumenus, susceperit, ac postea alios cum fidelis, utrum sint fratres appellandi an non? Habeant postea defuncto patre cum consortium, quibus filiorum nomen rege
Abbreviated transcription (Latin):
non dici oportere bigamun
eum qui catecuminus habuerit
uł amiserit uxorem. si post bap¬
tismum fuerit aliã sortitus. eãq
primam uideri quȩ nouo homini
copulatasit quia illum coniugiũ
ꝑ baptismi sacramentum cũ cȩteris
criminib sit ablutum. Quod cum
de una utiq dicitur certe sitres
habuerit inuetere positus homine
uxores. erit ei quȩ post baptismũ
quarta est sic int̾ pretentibus pri¬
ma. Uirginis ȩque nomen accipi&e.
quȩ quarto ducta ẽ loco. Quis
oportere fieri sacerdotem : Sed
obicitur ꝙ in baptismo totũ ꝗcquid
inuetere homine gestũ ẽ sit solutũ.
Dicite michi cũ pace ur̃a loquor. cri
ducere crim̃ ẽ. aut non ẽ crim̃. Si
crim̃ ẽ. ergo p̃fata uenia dixerunt
erit auctor inculpa. qui ut crimi¬
na cõmitterent᷑. para diso cũ ipse
eos iungeret benedixit. Si uero non
est crimen. quia quod ds iunxit
nefas sit crim̃ aippellari. salomon
addidit. et enĩ ado p̃parat᷑ uxor ui¬
ro. quando credit᷑ int̃ crimina ẽẽ

Expanded text:
non dici oportere bigamum, eum qui catechumenus habuerit, atque amiserit uxorem, si post baptismum fuerit aliam sortitus, eamque primam videri, quae novo homini copulata sit: quia illud conjugium per baptismi sacramentum cum caeteris criminibus sit ablutum, quod cum de una utique dicitur, certi, si tres habuerit in veteri positus homine uxores, erit ei quae post baptismum quarta est, sic interpretantibus prima. Virginis aeque nomen accipiet, quae quarto ducta est loco. Quis,oportere fieri sacerdotem? Sed objicitur, quod in baptismo totum, quicquid in veteri homine gestum est, sit solutum. Dicite mihi, cum pace vestra loquor, crimducere crimen est, aut non est crimen? Si crimen est, ergo praefata venia dixerim, erit auctor in culpa, qui ut crimina committerentur, in paradiso cum ipse eos jungeret, benedixit. Si vero non est crimen quia quod Deus junxit, nefas sit crimen appellari, et Salomon addidit: etenim a Deo praeparatur viro uxor, quomodo creditur inter crimina esse
Abbreviated transcription (Latin):
Neminẽ stultoꝵ ł mꝓboꝵ opor¬
tere iudicẽ eẽ: Nã stultus ꝑigna¬
uiã ignorat iusticiam : inꝓbꝰ uero
ꝑcupidittitẽ corrũpit ipsam quã
pmiperes a prauis iudicibꝰ: ꝙ a cru¬
entissimis hostib Nullꝰ enĩ predo
ã cupidus in alienis : ꝗ udex iniquꝰ
insuis. Latrones in angustis stu¬
ub ac lcitebrosis iacentes insidias
sione suci subiectoꝵ uitã extin¬
gunt. Quienĩ destriuint multi
suint: rariaũ sunt qͥ ppłos legũ
hode amine regatit Plcrũq et
boni uidices sunt: s ministros
rapaces hñt. Horũ figura ut ait
quidã tãq scilla pingit̾ atq de¬
scribit᷑ : ipsa quidẽ humanci spccie.
s capitib caaninis accincta & cir¬
cũdaati. Nõ alit̃ quibusdã po¬
testatib accidit: ut ipsoꝵ humi¬
unt cepta parciũ negocia : quo¬
usq marsupiaa coꝵ qui cuiscnt᷑
exhauriant. Quando enĩ iudica¬
nt : nõ cauiscis s dona c̃siderant:
Et sic̃ negligentess̃ indiscucione

Expanded text:
 oportet judicem esse. Nam stultus per ignaviam ignorat justitiam; improbus per cupiditatem corrumpit ipsam quam pauperes a pravis judicibus quam a cruentissimis hostibus. Nullus enim praedo tam cupidus in alienis quam judex iniquus in suis. 8. Latrones inaccessis faucibus ac latebrosis latentes, insidias sione sua subjectorum vitam exstinguunt. Qui enim destruant multi sunt, rari sunt autem qui populos legum moderamine regant. 10. Plerumque et boni judices sunt, sed ministros rapaces habent. Horum figura, ut ait quidam, tanquam Scylla pingitur atque describitur: ipsa quidem humana specie, sed capitibus caninis accincta et circumdata. Non aliter quibusdam potestatibus accidit ut ipsorum humaunt coepta partium negotia, quousque marsupia eorum qui causantur, exhauriant. Quando enim judicant, non causam, sed dona considerant; et sicut negligentes sunt in discussione
Abbreviated transcription (Latin):
gitint: nõ defuturis Uita enĩ
ista uespere : futura uͦ mane ac¬
cipitur Et bene ait qͣsi lupi. qr
luporũ more cunta diripiunt:
ut iux pcuica pauꝑib. derelinqͣ̃¬
erbosi iudices

Expanded text:
gitant, non de futuris. Vita enim ista vesperum, futura vero mane accipitur. Et bene ait, quasi lupi, quia luporum more cuncta diripiunt, et vix pauca pauperibus derelinqerbosi judices
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝰ illi nõ cõmunicant: nõ
cõmunicetis. Etquos eiecerint:
Nõ recipicitis. Ualde enĩ tim̃¬
dai ÷ sentencia ep̃ĩ licet in usce

Expanded text:
quibus illi non commmunicant non communicetis, et quos ejecerint non recipiatis. Valde enim timenda est sententia episcopi licet injuste
Abbreviated transcription (Latin):
łtiamsi talis aliquis extiterit
temerarius ut fortassis talẽ excusa¬
tionẽ afferens asseueret qđ litteras
ppłi acceꝑit. cũ manifestũ sit potius¬
se plures p̃mio et mercede corrũpi¬
eoꝵ qui sincerã fidẽ non habent ut
clamarent in eccła. et ipsũ petere
uiderent᷑ ep̃m. om̃ino has fraudes
dampnandas eẽ arbitror. ita ut
nec laicã infinẽ cõmunionẽ talisac¬
cipiat. Si uob̾ om̃ib placet : statuite
Sinodus respondit. placet. Qđ¬

Expanded text:
tiam si talis aliquis extiterit temerarius, ut fortassis talem excusationem afferens asseveret quod litteras populi acceperit, cum manifestum sit potuisse plures peos qui sinceram fidem non habent, ut clamarent in ecclesia, et ipsum petere viderentur episcopum: omnino has fraudes damnandas esse arbitror, ita ut nec laicam in fine communionem talis accipiat. Et si vobis omnibus placet, statuite. Synodus respondit: Placet.
Abbreviated transcription (Latin):
ut disciplinã ẽdignã habeant¬
ꝗͥ haec discere neglegune siue inie¬
iunio siue inalia castigatione.
Propt̾ea dignũ est ut filios suos
dacant ad scolã. siue ad monaste¬
discant ce orationẽ dominicã
ut domi alios edocere ualeant.
Qui uͦ aliter non potuerit. uel
in sua lingua hoc discant.

Expanded text:
ut disciplinam condignam habeant haec discere neglegunt, sive in ieiunio, sive in alia castigatione. Propterea dignum est, ut filios suos donent ad scolam, sive ad monastediscant, et Orationem dominicam, ut domi alios edocere valeant. Qui vero aliter non potuerit, vel in sua lingua hoc discat.
Abbreviated transcription (Latin):
cognosci. Unde si post hoc
euidenter hom̃o quȩ ad nos
prolata sunt falsa esse cla¬
ruerunt. neꝙnugis et
secularibus litterus stude¬
re constiterit. et dõ nr̃o
gratias agamus. qui cor uestrũ
maculari blasphemus nefandoꝵ
laudibus non ꝑmisit. et de conce¬
dendis quae poscitis securi iam
et sine aliqua dubitatione trac
MINTAT PASTORIs qͥ ueritatẽ
xp̃i p̃dicare negligt̃

Expanded text:
cognosci. Unde si post hoc cognosci. Unde si post hoc evidenter haec quae ad nos perlata sunt falsa esse claruerint, neque vos nugis et saecularibus litteris studere consgratias agamus, qui cor vestrum maculari blasphemiis nefandorum laudibus non permisit, et de concedendis quae poscitis securi jam et sine aliqua dubitatione tractmineat pastoribus qui veritatem Christi praedicare neglig
Abbreviated transcription (Latin):
des non conueniant. xcuiri.¬
Um multa nobis bona
de uestris fuissent studi¬
is nuntiata. ita cordi nr̃o est
nata lȩtitia. ut negare ea
quae sibi fraternitas ur̃a
concedenda poposcerat mini¬
me pateretur. Sed post hoc
uenit ad nos quod sine uere¬
cundia memorare non possu¬
mus. fraternitatem tuam
grammaticam. et illa diffi¬
ciliora quibuslam expone¬
re. Quam remita moleste
suscepimus. ac sumus uehe¬
mentius asꝑnati : ut ea quȩ
prius dicta fuerant inge¬
mitum et tristitiam uerte¬
mur. quia inuno ore cũ iouis
laudibus xp̃i laudes esse
non possunt : et quam graue
nefandumq sit episcopis cane¬
re. quod nec laico religioso
conueniat. Et quam uis dilec¬
tissimus filius noster candi¬
dus pbr post modum ueni¬
ens hac dere subtiliter reqͥ¬
situs. negauerit atq uosco-¬
natus fuerit excusare. de
nostro tamen adhuc. animo
non recessit. quia quantum
ex setrabile est hoc desacer¬
dote narrari. tanto utrum
ita necesse sit districta et
ueraci oportet satisfactione

Expanded text:
des non conveniant. Cum multa nobis bona de vestris fuissent studiis nunciata, ita cordi nostro est nata laetitia, ut negare ea quae sibi fraternitas vestra concedenda poposcerat, minime pateremur. Sed post hoc pervenit ad nos, quod sine verecundia memorare non possumus, fraternitatem tuam Grammaticam, et illa difficiliora quibusdam exponere. Quam rem ita moleste suscepimus, ac sumus vehementer aspernati, ut ea quae prius dicta fuerunt, in gemitum et tristitiam verteremus: quia in uno ore cum Jovis laudibus, Christi laudes esse non possunt. Et quam grave nefandumque sit episcopis canere, quod nec laico religioso conveniat. Et quamvis dilectissimus filius noster Candidus presbyter postmodum veniens, hac de re subtiliter requisitus negaverit, atque vos conatus fuerit excusare: de nostro tamen adhuc animo non recessit: quia quantum exsecrabile est hoc de sacerdote enarrari, tanto utrum ita necesse sit districta et veraci oportet satisfactione
Abbreviated transcription (Latin):
mo linteosit nec in eo alius gene¬
ris materia preciosior aut uilior
misceatur. et nũquã suꝑ altare¬
maneat. nisi intẽpore missȩ. sed
aut insacram̃toꝵ libro ponatur
ut cum calice et patena in mun¬
dissimo recondatur. ł quando
abluitur a sacerdote diacono.
uel subdiaconrimo in ȩccła in
loco et uase ad hoc p̃parato
abluatur eoquod ex dñico cor¬
pore et sanguine infectũ sit.
Posthec alauandario innitido
loco ponatur¬

Expanded text:
mo linteo sit, nec in eo alterius generis materia pretiosior aut vilior misceatur, et nunquam super altare remaneat, nisi in tempore missae, sed aut in sacramentorum libro ponaturut cum calice et patena in mundissimo loco recondatur: vel quando abluitur a sacerdote, diacono vel subdiacono, primo in ecclesia in loco et vase ad hoc praeparato abluatur, eo quod ex Dominico corpore et sanguine infectum sit. Post haec a lavandario in nitido loco paretur
Abbreviated transcription (Latin):
emo pbroꝵ baptigare p̃sumat nisi
Linciuitatib atq tẽporib constitutis.
legia debita remaneant. Qua
ei qui fidelit̾ existere uoluerit
babtismũ sit tribuendũ. xu

Expanded text:
erorum baptizare praesumat, nisi in civitatibus atque temporibus constitutis, legia debita retineant. CAP. Qualiter ei qui fidelis existere voluerit, baptismum sit tribuendum.
Abbreviated transcription (Latin):
ut pote turpis lucri secttitores subia¬
lecti ł quibus lib& machinacionib.
ꝑsuasi m̃tis in opes effecti. rerũ sui¬
arũ dñi et̃ nescientes comã deposi¬
erunt : in eo qđ ceperunt ꝑseuerar
cogantur Res nãq que ab illeccis

Expanded text:
sectatores subjilecti, vel quibuslibet machinationibus persuasi, mentis inopes effecti, rerum suarum domini esse nescientes, comam deposuerunt, in eo quod coeperunt perseverare cogantur. Res namque quae ab illectis
Abbreviated transcription (Latin):
grauia erimina. Propt̃ quã causam
iste clem̃tissimus ac serenis simus dñs
rex harolus una c̃sacerdotib &
optimatibus suis. istã ꝑuenit ad ur¬
bem. Quã ego leo pontifetx acscẽ
romane eccłe a nemine uidicatus
neque coacatꝰ s spontanea mea
uolun tate purificationẽ in ẽspec¬
conscienciã meã nouit & beato
petro pͥncipe apłoꝵ ineul conspee
tu consistimꝰ Et hoc ꝓt̃ suspiciones malas
tollendas mea spontanea uoluntate
facio ñ qͣ fanonib inuentũ sit. aut
quasi ego hanc consuetudinẽ aut de-¬
cretũ in scã eccła successorib nec ñ &¬

Expanded text:
er me gravia crimina. Propter quam causam iste clementissimus ac serenissimus dominus rex Carolus una cum sacerdotibus et optimatibus suis istam pervenit ad urbem. Quamobrem ego Leo pontifex sanctae Romanae Ecclesiae, a nemine judicatus neque coactus, sed spontanea mea voluntate, purifico me in conspecconscientiam meam novit, et beato Petro principetu consistimus. Et hoc propter suspiciones malas tollendas mea spontanea voluntate facio, non quasi in canonibus inventum sit, aut quasi ego hanc consuetudinem, aut decretum in sancta Ecclesia successoribus meis,
Abbreviated transcription (Latin):
transeuntes. & idolorũ cultuo
sacrifitiorũ contam inatone
sanguine qͦ dudũ redẽpti fue¬
rant. renascendo iubemꝰ ab scidi
& sre sipiscentes forte aliqͦ mͦ fi¬
erint ad lam̃ta conũti. hisquĩ¬
diuiuuunt agenda penitentia
& in ultimo sine suo recontilia¬
tionis gr̃a tribuenda. diccite
se ad ecdam rep̃sentant
& postea infirmitate arrepai
petunt cõmunionẽ
placuit ñ dandã eis cõmuno¬
nẽ. nisi reuelauerint eoꝵ r

Expanded text:
olorum cultu ac sacrificiorum contaminatione sanguine, quo dudum redempti fuerant renascendo, jubemus abscindi, et si resipiscentes forte aliquando fuerint, ad lamenta conversi, his, quandiu vivunt, agenda poenitentia est, ut in ultimo fine suo reconciliationis gratia tribuenda, dicente se ad ecclesiam repraesentant, et postea infirmitate arrepti, petunt communionem, placuit non dandam eis communionem, nisi revelaverint fidem
Abbreviated transcription (Latin):
Nacã qõ dicis ses uelim nose si nẽ. ⁊ uiiii
ante restitucionẽ corpoꝵ ĩ celo recipi
ualeant animȩ iustoꝵ Es ñ. hoc nãq de
omib iustis fateri ñ possumꝰ neq de om̃t̃
negire. Nã sunt quoꝵdã iustoꝵ animȩ que
a celesti regno qͥb dã adhue mansionib¬

Expanded text:
acet quod dicis: sed velim nosse, si nunc ante restitutionem corporum in coelum recipi valeant animae justorum.--Hoc namque de omnibus justis fateri non possumus, neque de omnibus negare. Nam sunt quorundam justorum animae, quae a coelesti regno quibusdam adhu
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis deheresi uenerit. int̃¬
rogent eum desimbolo. et si
uĩderint eum inpatre et filio
et spũ scõ eẽ baptiꝗatum manꝰ
imponatur. tantum ut accipiat sp̃m¬

Expanded text:
aliquis de heresi venerit, interrogent eum de symbolo, et si viderint eum in Patre et Filio et Spiritu sancto esse baptizatum, manus imponatur, tantum, ut accipiat Sp
Abbreviated transcription (Latin):
HI INPROTE¬
ACDELINDEN DIS
inposiiama
dõ sibi curaan
non abigant. Idõq dũ conspici¬
unt udices ac potentes pauperũ
opp̃ssores existere : prius eos sacer¬
dotali ammonicione redarguan.
et si contẽpserint em̃dare: anathe¬
matigentur

Expanded text:
proteac defendendis, impositam a Deo sibi curam non ambigant. Ideoque dum conspiciunt judices, ac potentes pauperum oppressores existere, prius eos sacerdotali admonitione redarguant: et si contempserint emendare, anathematizentur
Abbreviated transcription (Latin):
ti dũ locunt᷑ iurare sẽꝑ delecta¬
nt᷑: dũ oporteat hoc tantũ eẽ.
et m̃cunt᷑ : hoiẽm incautũ de¬
cipiunt Int̾dũ & falsis lacri¬
mis sedueti decipim᷑  & credit᷑
dũ plorant tͥpꝰ credendũ ñerat
Plerũq sine iuram̃to loqͥ dis¬
ponimꝰ. s in craduliteute eorũ
qͥ nõ eredunt qđ dicimꝰ: iurare
tẽ: iurandi consuetudi nẽ facimꝰ
dunt multi ad credendũ pigri:
qͥ ñ mouent᷑ ad fidẽ uerbi. Gra¬
uit̃ aũ delinquunt: qui fibilo¬
quentes iurare cogunt Quacũ¬
qui conscienciȩ testis ÷. itti ħ
accipit. sic̃ ille cui uirat᷑ intel¬
ligit. Duplicit̃ aũ reus erit. qͥ¬

Expanded text:
ti dum loquuntur jurare semper delectantur, dum oporteat hoc tantum esse et mentiuntur, hominem incautum decipiunt. Interdum et falsis lacrymis seducti decipimur, et creditur dum plorant, quibus credendum non erat. Plerumque sine juramento loqui disponimus, sed incredulitate eorum qui non credunt quod dicimus, jurare necessitate, consuetudinem facimus. Sunt multi ad credendum pigri, qui non moventur ad fidem verbi. Graviter autem delinquunt, qui sibi loquentes jurare cogunt. Quacunqui conscientiae testis est, ita hoc accipit, sicut ille cui juratur, intelligit. Dupliciter autem reus fit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
t negancla ÷ accusatis licentia
triminandi priusquam secrimi¬
ne quo p̃munt᷑ exuerint. Quia
non est credenclũ contra alios
eoꝵ confessioni qui criminibus
so innocentes. Qm̃ periculosa est &
ad mitti non deb& re⁊ adu̾sus
quẽcũq ꝓfessio. Familiares uero.
& sponte confessi atq scelerib
in retitinon debent admitti. Nlec
hi qui hest̾na die aut ꝑ endie
aut ande suer̃ inimici DECRI¬

Expanded text:
 neganda est accusatis licentia criminandi, priusquam se crimine quo premuntur exuerint. Quia non est credendum contra alios eorum confessioni, qui criminibus  innocentes quoniam periculosa est et admitti non debet rei adversus quemcunque professio. Familiares vero et sponte confessi, atque sceleribus irretiti, non debent admitti, nec hi qui hesterna die, aut perendie, aut ante fuerunt inimici. C
Abbreviated transcription (Latin):
t quia diabolo nullum
locum dare oportae. hoc preci¬
pue eustodiendum decreuimus
ut nulli clerici ͨ extraneis femi¬
nis habeant familiaritatem. nec
ullum male loquendi uel faer¬
endi hominibus aditum tribu-¬
ant. quia frequenter per
diabolus qui insidiatur sicut
leo in cubili suo de ruiis
seruorum dei insultae. Si quis
uero dericus post interdietum
episcopi sui his inherere presũp¬
serit a cõmunione habeatur

Expanded text:
t quia diabolo nullum locum dare oportet, hoc praecipue custodiendum decrevimus, ut nulli clerici cum extraneis feminis habeant familiaritatem, nec ullum male loquendi vel sentiendi hominibus aditum tribuant, quia frequenter per diabolus qui insidiatur sicut leo in cubili suo, de ruinis servorum Dei insultet. Si quis vero clericus post interdictum episcopi sui his inhaerere praesumpserit, a communione habeatur
Abbreviated transcription (Latin):
ł singulis annis quisq ep̃s
parro echiam suam circum eat.
populumq confirmet. hac doceat.
et ea quȩ uitanda sunt prohibe¬
at : et ea quȩ agenda sunt
ut iliter agere suadeat. de p̃¬

Expanded text:
 singulis annis quisque episcopus paroeciam suam circumeat, populumque confirmet ac doceat, et ea quae vitanda sunt prohibeat, et ea quae agenda sunt utiliter agere studeat. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est gͦ qd exercitꝰ
S sinistra concludit᷑. Sed dextã dĩ. an¬
geloꝵ pars electa. Sinistra autẽ dĩ.
pars angłoꝵ rȩpba designat᷑. Non enĩ¬
sed etiã alii qui rȩꝓbent. idest ñsolũ
qr culpa redeuntes subleuent. seo
etiã qͥ redire nolentes grauent.
Nec qd celi exercitꝰ dicitur angłorum
pars repba ĩ eo ĩtelligi posse ꝑhibet᷑
Quas enĩ suspendi in area nouimꝰ aues
angłoꝵ excercitꝰ stat qͥ & uoluntates
electoꝵ spirituũ diuina pietate con¬
cordat: & reꝓboꝵ sens suę maliciȩ ser-¬
uientes. iudicio districtionis eque dbteꝵe.¬
unꝰ & mox fallax sp̃s ĩ mediũ ꝓsiluise
describit᷑ ꝑ quẽ achab rex exigentib
suis meritis deciput᷑. Neq enĩ fas ẽ
crede bonũ sp̃m fallatię deseruire
dignꝰ erat ut talit̾ deraꝑet᷑ ad penam.¬

Expanded text:
Quid est ergo quod exercitus  sinistra concluditur. Sed dextra Dei pars angelorum electa; sinistra autem Dei pars angelorum reproba designatur. Non enised etiam alii qui reprobent, id est, non solum qui a culpa redeuntes sublevent, sed etiam qui redire nolentes gravent, nec quod coeli exercitus dicitur, angelorum pars reproba in eo intelligi posse prohibetur. Quas enim suspendi in aere novimus, aves angelorum exercitus stat, quia voluntas electorum spirituum divinae pietati concordat, et reproborum sensus suae malitiae serviens, judicio districtionis ejus obtemperUnde et mox fallax spiritus in medium prosiliisse describitur, per quem Achab rex exigentibus suis meritis decipiatur. Neque enim fas est credere bonum spiritum fallaciae deservire dignus erat ut tali debuisset de
Abbreviated transcription (Latin):
ritib dat᷑ ut uolentes ĩ peccati laqͥo
strangulant : ĩ peccati penã etiã no-¬
lentes tͣhant. Qui gͦ illic a dextris
& sinistris dĩ exercitꝰ cęli adstitisse
describitꝰ : hic it̃ filios dĩ sithan ad fuisse
ꝑhibet᷑. Ecce a deatris dĩ sed̃unt angłi
qͥ nominant᷑ filii dĩ. Ecce alsinistris stant
INMNDI SNͣS IN HOC CELI

Expanded text:
 ut quos volentes in peccati laqueo strangulant, in peccati poenam etiam nolentes trahant. Quod ergo illic a dextris atque sinistris Dei, exercitus coeli astitisse describitur, hoc hic inter filios Dei Satan adfuisse perhibetur. Ecce a dextris Dei steterunt angeli, qui nominantur filii Dei, ecce a sinistris stant immundi spiritus in hoc coeli
Abbreviated transcription (Latin):
num: qm̃ uanȩ sunt. Non ergo
mutat sedem: qui non mutat men¬
tem. Nec mutat ciuitatem. qui
non sua sponte sed consilio et elec¬
tione aliorum mutatur. Non
igitur migrat deciuitate adci¬
uitatem. quia non auariciȩ causa¬
nec sponte dimittit. sed ut iam dic¬
tum est aut pulsus a sua. aut ne¬
cessitate coactus. aut electione¬
cerdotum et populorum trans la¬
tus est ad alteram ciuitatem.
Namsicut ep̃i habent potestatẽ
ordinare regulariter epõs et
reliquos sacerdotes. si quotiens
utilitas aut necessitas exposcerit:
supradicto modo et mutare et
inthronizare potestatẽ habent.

Expanded text:
num, quoniam vanae sunt. Non ergo num, quoniam vanae sunt. Non ergo mutat sedem, qui non mutat mentem, nec mutat civitatem qui non sua sponte sed consilio et electione aliorum mutatur. Non igitur migrat de civitate ad civitatem, qui non avaritiae causa sponte dimittit suam: sed, ut jam dictum est, aut pulsus a sua, aut necessitate coactus, aut electioncerdotum et populorum translatus est ad alteram civitatem. Nam sicut episcopi habent potestatem ordinare regulariter episcopos et reliquos sacerdotes: sic quoties utilitas aut necessitas expoposcerit, supradicto modo et mutare et inthronizare potestatem habent.
Abbreviated transcription (Latin):
bitar cuiusquam aut dominatio¬
ne. Petrus sc̃s magister et prin¬
ceps apłorum de antiochia utili¬
tatis causa translatus est romã:
ut potius ꝑficere posset. Eusebi¬
us quoq de quadam parua ciui¬
tate apłica auctoritate trans.¬
latus est alexandriam. Simili.¬
ter felix deciuitate inqua or¬
dinatuserat. electione ciuium.
propter doctrinam et bonam
uitam quam habebat : communi
ep̃orum et reliquorum sacerdo¬
tum ac populorum consilio trans¬
latus est ephesum. Non enim
transit deciuitate inciuitatem
qui non suo libeaut ambitu hocfa¬
cit. sed utilitate quadam aut ne¬
cessitate aliorũ ortatu et consilio
nori ciuitate ad maiorem. qui hoc
non ambitu uel propria uoluntate
facit. sedui apropria sede pulsus
aut necessitate coactus. aut ut ili¬
tate loci. aut populi non superbe
sed humiliter ab aliis trans latus
et intrhonizatus est. quia homo
uidet infacie ds̃autẽ in corde.
Et dñs per prophetam loquitur
dicens. Dñs scit cogitationes homi¬

Expanded text:
bitu cujusquam aut dominatione. Petrus sanctus magister, et princeps apostolorum de Antiochia utilitatis causa translatus est Romam, ut ibidem potius proficere posset. Eusebius quoque de quadam parva civitate, apostolica auctoritate translatus est Alexandriam. Similiter Felix de civitate in qua ordinatus erat electione civium, propter doctrinam et bonam vitam quam habebat, communi episcoporum et reliquorum sacerdotum ac populorum consilio translatus est Ephesum. Non enim transit de civitate ad civitatem qui non suo libitu, aut ambitu hoc facit, sed utilitate quadam, aut necessitate, aliorum hortatu, et consilio nori civitate ad majorem, qui hoc non ambitu nec propria voluntate facit, sed aut vi a propria sede pulsus, aut necessitate coactus, aut utilitate loci, aut populi, non superbe, sed humiliter ab aliis translatus et inthronizatus est: quia homo videt in facie, Deus autem in corde. Et Dominus per Prophetam loquitur, dicens: Dominus scit cogitationes homi
Abbreviated transcription (Latin):
Lexc continentie eadem est altaris
ministris que episcopis atque
presbiteris qui cum essent
laici siue lectores licito &
uxores ducere & filios procre¬
are potuerunt. Seo cum ad p̃¬
dictos peruener int cepit es
non licere qd licuit. Unde &
tas conubiorum & cessent
opera nuptiarum

Expanded text:
Lex continentiae eadem est altaris ministris quae episcopis atque presbyteris; qui cum essent laici, sive lectores, licite et uxores ducere et filios procreare potuerunt. Sed cum ad praedictos pervenerint gradus, coepit eis non licere quod licuit. Unde uttas connubiorum, et cessent opera nuptiarum