comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s cerunt: Audi. Sicut crassitudo
terrȩ disrupta est suꝑ terram. Dissi¬
pata sunt iuxta infernum ossa nr̃a.
luxta infernum dissipata sunt os¬
sa martẏrum: id est corpora testiũ
quasi preualuerunt qui occidert̃.
Preualuerunt illi ꝑsequendo: ut
preualerent uerba xp̃i predicando.
& quid factum ẽ de mortibus
scõrum : Sicut crassitudo terrȩ
disrupta ẽ suꝑ terram. Quid est.
crassitudo terrȩ disrupta est suꝑ
terram: Nouimus crassitudinẽ
terrȩ. contemptibilia quȩq esse.
Quȩ sunt quasi contemptibilia
homͥnibus : fecundant terram.
Nam dictum ẽ & in quodam
psalmo. Iacuisse mortes scõrum:
& non fuit qui sepeliret. Sed illȩ
om̃s mortes : facte sunt crassitudo
terrȩ. Quomodo accipit terra quan¬
dam pinguedinem de reb contem¬
ptibilibus & abiectis: sic exeo quod
contempsit hic mundus accepit
crassitudinem terra. ut inde seges
ȩccłȩ feratius pullularet. Iam no¬
stis fr̃s. quia contemptibilia terrȩ
huiꝰ. de quib pinguescit terra:

Expanded text:
cerunt? Audi: «Sicut crassitudo terrae disrupta est super terram, dissipata sunt» «juxta infernum ossa nostra.» Juxta infernum dissipata sunt ossa martyrum, id est corpora testium quasi praevaluerunt qui occiderunt. Praevaluerunt illi persequendo, ut praevalerent verba Christi praedicando. Et quid factum est de mortibus sanctorum? «Sicut crassitudo terrae d«crassitudo terrae disrupta est super terram?» Novimus crassitudinem terrae, contemptibilia quaeque esse. Quae sunt quasi contemptibilia hominibus, fecundant terram. Nam dictum est et in quodam psalmo jacuisse mortes sanctorum; et non fuit qui sepeliret . Sed illae omnes mortes factae sunt crassitudo terrae. Quomodo accipit terra quamdam pinguedinem de rebus contemptibilibus et abjectis; sic ex eo quod contempsit hic mundus, accepit crassitudinem terra, ut inde seges Ecclesiae feracius pullularet. Jam nostis, fratres, quia contemptibilia terrae hujus, de quibus pinguescit terra,
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo. caritatem dixit suꝑeminenti¬
orem uiam. Magna ẽ ista uia fr̃s:
magnũ miraculũ habet. Hȩc uia
certe quia suꝑeminentior ẽ: excellen¬
tior est. Hoc enim suꝑeminet: qđ
excelsum ẽ. Nichil excelsius uia ca¬
ritatis: & non in illa ambulant ni¬
si humiles. Has ergo dicit semitas:
prȩcepta caritatis. Tu inquit cogno¬
uisti semitas meas: tu nosti quia
quod pro te patior. amore patior:
tu nosti. quia caritas in me omĩa
tolerat: tu nosti. quia & si trado cor¬
pus meũ ut ardeam. habeo illam
sine qua illud non prodest homini.

Expanded text:
Ergo charitatem dixit «supereminentiorem viam.» Magna ista via, fratres, magnum miraculum habet. Haec via certe, quia supereminentior est, et excellentior est; hoc enim supereminet, quod excelsum est. Nihil excelsius via charitatis, et non in illa ambulant nisi humiles. Has ergo semitas, dicit praecepta charitatis. «Tu,» inquit, «cognovisti semitas meas:» tu nosti quia quod pro te patior, amore patior; tu nosti quia charitas in me omnia tolerat; tu nosti quia et si trado corpus meum ut ardeam, habeo illam, sine qua illud non prodest homini.
Abbreviated transcription (Latin):
sionem pacis: & pax suꝑ isrł. Ergo
israhel qui uidens dm̃ est. uidens
pacem est. & ipse est isrł & iheru-¬
salem: quia populus ille dĩ. ipsa
est ciuitas dei. Si ergo uidens pa.¬
cem. hoc est uidens dm̃: merito
& ds̃ ipse est pax. Ergo quia xp̃s
filius dei pax est. uenit colli¬
gere suos. & se cernere ab iniquis.
Quib iniquis : qui oderunt ihe.¬
rusalem. qui oderunt pacem. qui
uolunt conscindere unitatem:
qui non credunt pacem. qui falsã
pacem pronuntiant in populo.
& non illam habent. Quib respon.
quos separant apace orbis terrarũ:
& quib dicitur cum spũ tuo. Si
tatem diligerent. & relinqͤrent
dissensionem: Falsum gͦ pronun.¬
tiant: & falsum audiunt. Nos
uerum pronuntiamus: & uerũ
audimus. Simus isrł. & amplec.¬
tamur pacem: quia iherłm uisio
pacis est: & nos isrł. & pax suꝑ isrł:¬

Expanded text:
sionem pacis. Et «pax super Israel.» Ergo Israel qui videns Deum est, videns pacem est: et ipse Israel est et Jerusalem; quia populus ille Dei, ipsa est civitas Dei. Si ergo videns pacem, hoc est videns Deum; merito et Deus ipse est pax. Ergo quia Christus Filius Dei pax est, ideo venit colligere suos, et secernere ab iniquis. A quibus iniquis? Qui oderunt Jerusalem, qui oderunt pacem, qui volunt conscindere unitatem, qui non credunt paci, qui falsam pacem pronuntiant in populo, et non illam habent. Quibus resquos separant a pace orbis terrarum et quibus dicuntur 'et cum spiritu tuo'. Si tatem diligerent, et relinquerent dissensionem? Falsum ergo pronuntiantes, falsum audiunt. Nos verum pronuntiemus, et verum audiamus. Simus Israel, et amplectamur pacem; quia Jerusalem est visio pacis, et nos Israel, et «pax super Isra
Abbreviated transcription (Latin):
ferre noluit: fit illi ꝑ iudicium dĩ
uerus laqueus. falsa maloꝵ felicitas.
Unde continuo subiungit. Decli-¬
nantes autẽ in stranguillationem
ad ducet dominus cum operantib
in iusticiam. idest quoꝵ facta imi-¬
tati sunt: quia eoꝵ prȩsentes lȩti-¬
tias amauerunt. & futura suppli.¬
cia non crediderunt. Qui gͦ recti
sunt corde. & non declinant: quid
habebunt: Iam ueniamus ad ipsã
hereditatem fr̃s: quia filii sumus.
Quid possidebimus. Quȩ est here.¬
ditas: quȩ patria nr̃a :ͦ que uocat᷑ pax:
ꝑhanc uos salutamus. hanc uobis
annuntiamus: hac suscipiant mon¬
tes & colles iusticiam. Ipsa est xp̃s.
Ipse enim est pax nr̃a qui fecit ut᷑q
unum. & medium parietem mace.¬
riȩ soluit: quia filii hereditatem
habebimus. Et quid uocat᷑ ipsa he-¬
reditas. nisi pax: Uidete quia ex¬
heredati sunt: qui non amant pa-¬
cem. Non amant pacem. qui diui¬
dunt unitatem. Pax possessio pioꝵ:
possessio heredum. Et qui sunt

Expanded text:
ferre noluit, fit illi per judicium Dei ferre noluit, fit illi per judicium Dei verus laqueus falsa malorum felicitas. Unde continuo subjungit: «Declinantes autem in strangulationem abducet» «Dominus cum operantibus injustitiam:» id est, quorum facta imitati sunt; quia eorum praesentes laetitias amaverunt, et futura supplicia non crediderunt. Qui ergo recti sunt corde, et non declinant, quid habebunt? Jam veniamus ad ipsam haereditatem, fratres, quia filii sumus. Quid possidebimus? quae est haereditas? quae patria nostra? quid vocatur? Pax. Per hanc vos salutamus, hanc vobis annuntiamus, hanc suscipiunt montes, et colles justitiam . Ipsa est Christus: «Ipse enim est pax nostra, qui fecit utraque unum, et medium parietem maceriae solvit» . Quia filii sumus, haereditatem habebimus. Et quid vocabitur ipsa haereditas, nisi pax? Et videte quia exhaeredati sunt qui non amant pacem: non autem amant pacem, qui dividunt unitatem. Pax possessio piorum est, possessio haeredum. Et qui sunt
Abbreviated transcription (Latin):
quia nichil prodest tenere iusticiã.
Ne autem hoc dicat. in sinuat᷑ illi
fides. quia ad tempus potest esse
gitant. qui recti sunt corde. Qui-¬
bus paulo ante dixi. qui uoluntate
dĩ reguntur. non uoluntatẽ suam.
sed se qui dm̃ uolunt. Faciunt illũ
precedentẽ & se sequentes. non aut̃
se precedentes. & illum sequentem:
& in omnib eum bonũ inueniuñ.
siue emendantẽ. siue consolantem.
siue exercentẽ. siue coronantẽ. siue
purgantem. siue illuminantem:
sicut apłs ait. Scimus quia dili-¬
gentibus dm̃. omnia cooperant᷑ in
bonum. Et idõ sequit᷑. B ene fac do.¬
mine bonis & rectis corde. Sicut
autem declinat amalo. & facit bo.¬
num rectus corde. quia non zelat
in peccatorib. pacem peccatoꝵ in¬
tuens : sic praui cordis qui scanda¬
litabitur in uiis domini. & decli.¬
nat adõ & facit malũ. & in escatꝰ
dulcedine sȩculi. & ea in laqueatus
& captus: amaras pęnas luit. Decli.¬
nanti autem a dõ. cuius disciplinã

Expanded text:
 quia nihil prodest tenere justitiam. Ne autem hoc dicat, insinuatur illi fides, quia ad tempus potest esse gitant qui recti sunt corde, de quibus paulo ante dixi, qui voluntatem Dei sequuntur, non voluntatem suam. Sed qui sequi Deum volunt, faciunt illum praecedentem, et se sequentes; non autem se praecedentes, et illum sequentem: et in omnibus eum bonum inveniunt, sive emendantem, sive consolantem, sive exercentem, sive coronantem, sive purgantem, sive illuminantem, sicut Apostolus ait, «Scimus quoniam diligentibus Deum, omnia cooperantur in bonum» . Et ideo sequitur, «Benefac, Domine, bonis, et rectis corde.» 10. Sicut autem declinat a malo, et facit bonum rectus corde , quia non zelat in peccatoribus, pacem peccatorum intuens ; sic pravi cordis, qui scandalizatur in viis Domini, declinat a Deo, et facit malum, et inescatur dulcedine saeculi, et ea illaqueatus et captus amaras poenas luit. Declinanti autem a Deo, cujus disciplinam
Abbreviated transcription (Latin):
canticũ graduũ esse.
canticũ ascensionis
onem. non corporis
pedibus fieri. sed cordis affectibus.
Hoc sepissime insinuauimus uobis.
nec eadẽ sepius repetenda sunt: ut
sit locus dicendi quȩ nondũ dicta
sunt. Et iste gͦ psalmus que nc̃
uobis cantatũ audistis. canticum
graduũ suꝑscribitur: ipse ẽ titu¬
lus eius. Cantate ergo ascendenteᷤᷤ.
Et aliquando tanqu̾a inꝰ cantat.
aliquando tanquã multi: quia &

Expanded text:
canticum graduum esse canticum ascensionis onem non corporis pedibus fieri, sed cordis affectibus. Hoc saepissime insinuavimus vobis; nec eadem saepius repetenda sunt, ut sit locus dicendi quae nondum dicta sunt. Et iste ergo psalmus, quem nunc vobis cantatum audistis, «Canticum graduum» superscribitur. Ipse est titulus ejus. Cantant ergo ascendentes: et aliquando tanquam unus cantat, aliquando tanquam m
Abbreviated transcription (Latin):
ualuit: quamuis prior mori no¬
luerit. Multi enim ante illũ mor¬
tui sunt: sed nemo ante illum re.¬
surrexit inȩternum. Exultantes
autem cum illo & iam ibi inspe
& corde constituti. quia euasimus:
cogitemus quid euasimus. quȩ
scandala. quas tribulationes mun.¬
di. quas ꝑsecutiones omniũ paganoꝵ.
quos dolos omnium hereticorum.
quas suggestiones diaboli: quas cu-¬
piditatum conflictiones. Omina
ista quis euaderet: nisi quia dñs erat
in nobis: Dicat nunc ifrahel. Secur
enim dicit israhel: nisi quia dñs
erat in nobis. Quando . dum insur.¬
gerent homines suꝑ nos. Noli gͦ
mirari. uicti sunt. homines enim
homo erat in nobis. Homines aut̃
surrexerunt suꝑ nos. sed tamen op.¬
primerent homines: nisi in homini¬

Expanded text:
voluit, quamvis prior mori novoluit, quamvis prior mori noluerit. Multi enim ante illum mortui sunt, sed nemo ante illum resurrexit in aeternum. Exsultantes autem cum illo, etiam ibi spe et corde constituti, quia evasimus, cogitemus quid evasimus, quae scandala, quas tribulationes mundi, quas persecutiones omnium Paganorum, quos dolos omnium haereticorum, quas suggestiones diaboli, quas cupiditatum conflictationes. Omnia ista quis evaderet, «nisi quia Dominus erat in nobis? Dicat nunc Israel;» securus enim dicit Israel, «Nisi quia Dominus erat in nobis.» Quando? «Cum insurgerent homines super nos.» Noli ergo mirari: victi sunt; homines enim homo erat in nobis; homines autem insurrexerunt super nos. Sed tamen opprimerent homines alios homin
Abbreviated transcription (Latin):
Sdixerunt. Nisi quia dñs erat in nobis.
Sic cęperunt cantare. non dũ dixe¬
runt unde euaserint: tanta exulta.¬
Stio est. Nisi quia dñs erat in nobis
dicat nunc israhel: nisi quia dñs erat
in nobis. Nunc dicat. iam euasit. Eua.¬
dentes enĩ idest eos qui iam euase.¬
runt: constituit in tuendos psalmuᷤᷤ
iste. Constituamus illos & nos in
corde. iam triumphantes. & tamꝗͣ.
ibi q nos simus : sicut in superiore
psalmo dictum est. S tantes erant
pedes nr̃i. matriis tuis iherłm. Non¬
dum ibi erant: sed in uia erant. Tan¬
ta autem lȩtitia erat festinantium.
& tanta ꝑueniendi spes est: ut ad-¬
huc in uia positi & laborantes. iam
sibi illic constituti uiderentur. Sic
& nunc ponamus nos in illo trium.¬
pho. quod erit in futuro seculo. qͣn¬
do insultabimus morti iam finitę.
iam consumptȩ: quando dicemus.
Ubi est mors contentio tua: ubi
est mors aculeus tuus: Iam con¬
iuncti angelis. & exultantes cum
rege nr̃o. qui primus resurgere

Expanded text:
dixerunt, «Nisi quia Dominus erat in nobis.» Sic coeperunt cantare: nondum dixerunt unde evaserint; tanta exsultatio est: «Nisi quia Dominus erat in nobis.» 4. «Dicat nunc Israel: Nisi quia Dominus erat in nobis.» Nunc dicat, quia jam evasit. Evadentes enim, id est, eos, qui jam evaserunt, constituit intuendos psalmus iste. Constituamus illos et nos in corde jam triumphantes; et tanquam ibi et nos simus, sicut in superiore psalmo dictum est, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem» . Nondum ibi erant, sed in via erant: tanta autem laetitia erat festinantium, et tanta perveniendi spes, ut adhuc in via positi et laborantes, jam sibi illic constituti viderentur. Sic et nunc ponamus nos in illo triumpho qui erit in futuro saeculo, quando insultabimus morti jam finitae, jam consumptae; quando dicemus, «Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus» ? jam conjuncti Angelis, et exsultantes cum Rege nostro, qui primus resurgere
Abbreviated transcription (Latin):
S Ergo montes incircuitu eiꝰ. S
quomodo montes in circuitu eiꝰ.
S &e dominus in oircurtu plebis
suȩ : ex hoc nunc &e usq in scłm.
Si gͦ ͤ montes in circuitu eius.
& dominus incircuitu plebis suȩ :
constringit dũs plebem suam.¬
& in unum uinculum caritatis
& pacis. ut qui confidunt in dño
sicut mons syon. non moueatur
mȩternum: & hoc est ex hoc nunc¬

Expanded text:
. Ergo «montes in circuitu ejus.» Sed . Ergo «montes in circuitu ejus.» Sed quomodo «montes in circuitu ejus,» sic «et Dominus in circuitu plebis suae, ex hoc nunc et usque in saeculum.» Si ergo «montes in circuitu ejus, et Dominus circuitu plebis suae,» constringit Dominus plebem suam in unum vinculum charitatis et pacis, ut qui confidunt in Domino sicut mons Sion, non commoveantur in aeternum: et hoc est, «ex hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. Illi autem qui ꝑ iusticiam
suam montes ẽẽ uoluerunt. sic̃
uidȩi quidam uel pharisȩi prin-¬
cipes eoꝵ: sic reprȩhenduntur.
Ignorantes enim dĩ iusticiam. &
suam uolentes constituere: iusti.¬
ciȩ dĩ non sunt subiecti. Qui
autem subiecti sunt: sic st̃ alti.
ut humiles sint: & quia magni
sunt. montes dicunt᷑: quia uero
subiecti sunt dõ. ualles dicunt᷑.
Et qui habent capacitate pieta.¬
tis. suscipiunt habundantiam
pacis: & in undationẽ transmit.¬
tunt ad colles. Modo tam̃ tu ui.¬
de. quos colles ames. Siuis amari
a bonis montibus: noli spem pone-¬
re nec in bonis montibus. Nam
qualis mons erat paulus. quando
quis quam potest facile inueniriꝰ
& tam̃ timebat. ne passer ille in
illo poneret spem. Et quid ait:
N um quid paulus pro uobis cru-¬
cifixus est : sed leuate oculos in
uobis. Quia ego plantaui. apol¬
lo rigauit. Sed auxilim ur̃m
a domino. qui fecit cȩlũ & terrã:
quia ds̃ incrementum dedit.

Expanded text:
. Illi autem qui per justitiam . Illi autem qui per justitiam suam montes esse voluerunt, sicut Judaei quidam vel Pharisaei principes eorum, sic reprehenduntur: «Ignorantes enim Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti» . Qui autem subjecti sunt, sic sunt alti, ut humiles sint. Et quia magni sunt, montes dicuntur; quia vero subjecti sunt Deo, valles sunt: et quia habent capacitatem pietatis, suscipiunt abundantiam pacis et inundationem transmittunt ad colles. Modo tamen tu vide quos montes ames. Si vis amari a bonis montibus, noli spem ponere nec in bonis montibus. Nam qualis mons erat Paulus? quando quisquam potest facile inveniri? Et tamen timebat ne passer ille in illo poneret spem: Et quid ait? «Numquid Paulus pro vobis crucifixus est» ? Sed levate oculos in vobis; quia, «Ego plantavi, Apollo rigavit:» sed auxilium vestrum a Domino, qui fecit coelum et terram; quia «Deus incrementum dedit»
Abbreviated transcription (Latin):
caliginem huius uitȩ. non uos fal.¬
lant: ne dirigatis illuc naue̾ ubi
sunt saxa: ubi naufragia fiunt
magna. Cum ergo tibi laudati fu.¬
erint isti montes. & cęperit tibi
suaderi. ut uenias ad ipsos monteᷤ.
quasi ad auxilium. & ibi requies.¬
cas: responde. In domino confido:
quomodo dicitis animȩ meȩ. trais.¬
migra in montem sicut passer:
Bonum est enĩ tibi ut in illos
montes leues oculos tuos. unde
tibi auxilium a domino sit: & eua-¬
das sicut passer de muscipula
uenantium: non transmigres in mon¬
tes. Passer enĩ instabilis res est: cito
mouetur: cito uolat hinc & inde.
Sed tu conde in domino. & eris
sicut mons syon: non moueris in
ȩternum. & non transiigrabis
in montes sicut passer. Numquid
ibi sic nominauit montes: ut dm̃
quibus dominus est. Tunc autem
te amant & ipsi montes: si non
in illis spem posueris: uidete fr̃s.
quales sunt montes dĩ. Nam inde
tem apłm: ut inueniar in illo ñ¬

Expanded text:
caliginem hujus vitae; non vos falcaliginem hujus vitae; non vos fallant, nec dirigatis illuc navim: ibi sunt saxa, ibi naufragia magna fiunt. Cum ergo tibi laudati fuerint isti montes, et coeperit tibi suaderi ut venias ad ipsos montes, quasi ad auxilium, et ibi requiescas; responde: «In Domino confido; quomodo dicitis animae meae, Transmigra in montes sicut passer» ? Bonum est enim tibi ut in illos montes leves oculos unde tibi auxilium a Domino sit, ut evadas sicut passer de muscipula venantium, non transmigres in montes. Passer enim instabilis res est; cito movetur, cito volat hinc et inde. Sed tu confide in Domino, et eris sicut mons Sion; non commoveberis in aeternum, et non transmigrabis in montes sicut passer. Numquid ibi sic nominavit montes, ut de Dquibus Dominus est. Tunc autem te amant ipsi montes, si non in illis spem posueris. Videte, fratres, quales sunt montes Dei. Nam inde tem Apostolum: «Ut inveniar in illo
Abbreviated transcription (Latin):
in circuitu plebis suȩ : & ip̃se mu-¬
rauit plebem suam. munimento
spũali. ne moueatur in ȩternum.
At uero de illis montibus malis.
quando loquitur scriptura. non
eis ad dit dñm. Tales montes iam
sȩpȩ diximus uobis. significant
magnas quasdam animas. s malas.
Non enim putetis fr̃s. quia potu¬
erunt fieri hȩreses. ꝑ aliquas paruas
animas. N on fecerunt hereses. nisi
magni homines. S quantũ magni:
tantum mali montes. Non enĩ mon¬
tes erant tales. qui susciperent pace.
aut colles iusticiam: sed illi dissen¬
sionem susceperunt a diabolo pa-¬
tre suo. Montes ergo erant. Ad
tales enim montes caue ne fugias:
uenturi sunt homines & dicturi
tibi. Magnus ille uir: & magnus
ille homo. Qualis ille donatus.
qualis fuit: O mnes istos montes
nominauimus. sed naufragoss Hos
uidetis. quia lucae de illis aliqua
flamina sermonis: & aliquis de
ipsis ignis accendit᷑. Si nauigatiᷤᷤ
in ligno & noctẽ patimini. idest

Expanded text:
in circuitu plebis suae; et ipse muin circuitu plebis suae; et ipse muravit plebem suam munimento spirituali, ne moveatur in aeternum. At vero de illis montibus malis quando loquitur Scriptura, non eis addit Dominum. Tales montes, jam saepe diximus vobis, significant magnas quasdam animas, sed malas. Non enim putetis, fratres, quia potuerunt fieri haereses per aliquas parvas animas. Non fecerunt haereses, nisi magni homines: sed quantum magni, tantum mali montes. Non enim montes erant tales qui susciperent pacem, ut colles susciperent justitiam; sed illi dissensionem susceperunt a diabolo patre suo. Montes ergo erant ad tales montes cave ne fugias. Venturi enim sunt homines, et dicturi tibi: Magnus ille vir, et magnus ille homo. Qualis fuit ille Donatus! qualis fuit! Omnes istos montes nominavi, sed naufragosos. Videtis quia lucet de illis aliqua flamma sermonis, et aliquis de ipsis ignis accenditur. Si navigatis in ligno, et noctem patimini, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
in circuitu iherusalem. Et ut no.¬
ueritis quales sint montes in cir¬
cuitu eius: ubi commemorauit mon-¬
tes bonos scriptura. ualde raro &
dificile. aut forte numquã. ut non
statim ibi nominet dm̃. aut simul
significat. ne spes remaneat in mon¬
tibus. Ecce uidete quã multa c̃õ.¬
memoraui. Leuaui oculos meos
in montes: unde ueniet auxilium
michi. Et ne ibi remaneas: auxili.¬
um meum in quid a domino. qui
fecit cęlum & terram. Rursus.
Suscipiant montes pacem popło
tuo. Cum dixit suscipiant. osten¬
dit alium esse fontem pacis. unde
illi suscipiunt. Rursus amontib
illuminans: sed tu dixisti. illumi.¬
nans tu ad mirabiliter amontib
ȩternis. Item hoc loco cum dixiss&
montes in circuitu eius. ne rursuᷤ
remaneres in montibus. statim
sub iunxit. & dominus inꝰ circui.¬
tu plebis suȩ: ut tua spes non sit
in montibus. sed in illo qui illu-¬
minat montes. Cum enĩ ille habi¬
tat in montib id est in scĩs. ipse est

Expanded text:
in circuitu» Jerusalem. 5. Et ut noin circuitu» Jerusalem. 5. Et ut noveritis quales sint montes in circuitu ejus; ubi commemoravit montes bonos Scriptura, valde raro et difficile, aut forte nunquam non et statim ibi nominat Dominum, aut simul significat, ne spes remaneat in montibus. Ecce videte quam multa commemoravi. «Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi:» et ne ibi remaneas, «Auxilium meum,» inquit, «a Domino, qui fecit coelum et terram.» Rursus, «Suscipiant montes pacem populo tuo:» cum dixit, «Suscipiant,» ostendit alium esse fontem pacis unde illi suscipiunt. Rursus, «A montibus illuminans:» sed, «Tu,» dixit; «Illuminans tu admirabiliter a montibus aeternis.» Item hoc loco cum dixisset, «Montes in circuitu ejus;» ne tu rursum remaneres in montibu, statim subjunxit, «Et Dominus in circuitu plebis suae:» ut tua spes non sit in montibus, sed in illo qui illuminat montes. Cum enim ille habitat in montibus, id est in sanctis, ipse est
Abbreviated transcription (Latin):
colles minores sunt. Montes uideñs:
colles ergo credunt. Qui uident
pacem. susceperunt: & attulerunt
ad eos qui credunt. Qui enĩ suscipi.¬
unt iusticiam: quia iustus exfide
uiuit. Angeli uident. & adnunti¬
ant quod uident : & credimus nos.
Iohannes ille inquit in principio
erat uerbum. & uerbum erat apud
dm̃: & ds̃ erat uerbum. Uidebat:
prȩdicauit nobis ut crederemus:
& monte suscipiente pacem. susce.¬
perunt colles iusticiam. Quia de
ipsis montib quid ait: Non dixit.
a se habent pacem. uel statuunt
pacem. uel generant pacem: sed
suscipiunt pacem. Unde suscipi.¬
unt pacem: dominus est. Sic ergo
leua oculos tuos ad montes. propt̃
pacem. ut auxilium tuum a do¬
mino sit: qui fecit cȩlum & terrã
Rursus illos montes cõmemorans
luminant montes: sed. illuminans
tu a montib ȩternis. ꝑmontes
istos quos ȩternos ẽẽ uolusti. prȩ¬
dicans ȩuuangelium: tu illumi.¬
nans. non montes. Tales gͦ montes.

Expanded text:
colles minores sunt. Montes ergo vident, colles minores sunt. Montes ergo vident, colles credunt: qui vident, pacem susceperunt et attulerunt ad cos qui credunt. Qui enim credunt, suscipiunt justitiam; quia justus ex fide vivit . Angeli vident, annuntiant quod vident, et credimus nos. Joannes ille: «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum» : videbat, praedicavit nobis ut crederemus. Et per montes suscipientes pacem, susceperunt colles justitiam: quia de ipsis montibus quid ait? Non dixit, A se habent pacem, vel, instituunt pacem, vel, generant pacem; sed, suscipiunt pacem. Unde suscipiunt pacem, Dominus est. Sic ergo leva oculos tuos ad montes propter pacem, ut auxilium tuum sit a Domino, qui fecit coelum et terram. Rursus illos montes commemorans luminant montes; sed, «Illuminans tu a montibus aeternis:» per montes istos quos aeternos esse voluisti, praedicans Evangelium, «tu illuminans», non montes. Tales ergo «montes
Abbreviated transcription (Latin):
Aduertite uel cum auditis uel
legitis. pluribus locis inuenienteᷤᷤ
montes delectabiles: quam non
possumus cõmemorare. Uerũpta¬¬
men quantũ dñs suggerit. delec.¬
tat nos dehis montibus multa di¬
cere: & diuina testimonia de lit.¬
teris sc̃is occurrunt nobis. Ipsi
sunt monlͤqui illuminantur adõ:
& primitus illumanant᷑. ut ab ip-¬
sis lumen descendat ad ualles uel
ad colles: quia non tantę sunt alti¬
tudinis. quantȩ sunt montes. Isti
sunt ꝑ quos nobis prȩrogatur scriptu¬
ra. siue in prophetis. siue in episto¬
lis: siue in euuangeliis. Ipsi sunt
montes de quib cantamus: Leuaui
oculos meos ad montes. unde ue.¬
niet auxilium michi: Quia de
scripturis sc̃is. in hac uita habemus
auxilium. Sed quia ipsi montes ñ
ase protegunt. nec ase ipsi nobis
consulunt. nec spes nr̃a debet e̾ẽ
in montibus ne maledicti simus.
de quibus idem dicit. Suscipiant
montes pacem populo tuo: &e colleᷤᷤ
iusticiam. Montes magni sunt:

Expanded text:
Advertite cum auditis vel Advertite cum auditis vel legitis; pluribus locis invenitis montes delectabiles, quam nos possumus commemorare. Verumtamen quantum Dominus suggerit, delectat nos de his montibus multa dicere; et divina testimonia de Litteris sanctis occurrerunt nobis. Ipsi sunt montes qui illuminantur a Deo: et primitus illuminantur, ut ab ipsis lumen descendat ad valles, vel ad colles; quia non tantae sunt altitudinis, quantae sunt montes. Ipsi sunt per quos nobis praerogatur Scriptura, sive in prophetia, sive in Apostolis, sive in Evangelio. Ipsi sunt montes de quibus cantamus, «Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi;» quia de Scripturis sanctis in hac vita habemus auxilium. Sed quia ipsi montes non a se proteguntur, nec a seipsis nobis consulunt, nec spes nostra debet esse in montibus, ne maledicti simus qde quibus item dicit: «Suscipiant montes pacem populo tuo, et colles justitiam» . Montes magni sunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
de. postea exilio. Quando moti
sunt corde & ceciderunt: tunc
regem ipsius suꝑnȩ iherusalem
crucifixerunt. Iam spũalit̾ for is
erant : & ipsum regem foris ex-¬
cludebant. E iecerunt enĩ illum
extra ciuitatem suam. & foris
crucifixerunt: & ipse eiecit illos
extra ciuitatem suam. Idest ȩter.¬
nam iherusalem matrẽ omniũ
nr̃oꝵ quȩ est in cęlis. Qualis est
ista iherusalem: breuiter descri-¬
bit eam. Montes in circuitu eiꝰ
magnum aliquid ẽẽ nos in ea ci.¬
uitate. quã circũ dederunt mon-¬
tes: Ipsa est tota felicitas nostra:
quia habebimus ciuitatẽ quã
circũ dederunt montes: Non enĩ
nouimus montes: aut qui sunt
montes: nisi tumores terrarum.
A lii sunt gͦ montes amabiles.
montes excelsi prȩdicatores ue¬
ritatis. siue angeli. siue apostoli.
siue prophetȩ: ipsi sunt in circuitu
iherusalem. Ambiunt illam: &
quasi murum illi faciunt. De his
montib amabilibus & delectabi¬
libus: assidue scriptura loquitur.

Expanded text:
de, postea exsilio. Quando moti de, postea exsilio. Quando moti sunt corde et ceciderunt, tunc Regem ipsius supernae Jerusalem crucifixerunt. Jam spiritualiter foris erant, et ipsum Regem foras excludebant. Ejecerunt enim illum extra civitatem suam, et foris crucifixerunt . Et ipse ejecit illos extra civitatem suam, id est aeternam Jerusalem matrem omnium nostrum, quae est in coelis. 4. Qualis est ista Jerusalem? Breviter describit eam. «Montes in circuitu ejus.» Magnum aliquid, nos esse in ea civitate quam circumdederunt montes? Ipsa est tota felicitas nostra, quia habebimus civitatem quam circumdederunt montes? Num enim non novimus montes? aut quid sunt montes, nisi tumores terrarum? Alii sunt ergo montes amabiles, montes excelsi, praedicatores veritatis, sive Angeli, sive Apostoli, sive Prophetae. Ipsi sunt in circuitu Jerusalem; ambiunt illam, et quasi murum illi faciunt. De his montibus amabilibus et delectabilibus assidue Scriptura loquitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ȩternum: qui habitant in iheru.¬
salem. Si hanc iherusalem intel.¬
lexerimus: omnes qui illic inha.¬
bitaͣnt bellis & euersine ipsius
ciuitatis exclusi sunt. M odo ꝗͦ.¬
ris iudȩum in ciuitate iherłm:
& non inuenis. Certe ergo non
mouebunt᷑ in ȩt̃num: qui habitans
iherusalem. Nisi quia est alia ihe.¬
rusalem de qua multa soletis
audire: ipsa est mater nr̃a. cui
suspiramus & gemimus in ista
peregrinatione: ut ad illam
redeamus. Erraueramus auia.
& uiam non habebamus. rex ip.¬
sius uenit : & uia nobis factus ẽ.
ut ad illam redire possemus.
Ipsa est illa. ubi stantes erant pe.¬
des nr̃i : in atriis tuis iherusalem.
Sic audistis in psalmo canticum
graduum superiorum: iam tracta-
istis: cui suspirabat ille qui canta-¬
bat. Hierusalem quȩ ȩdificatur
ut ciuitas: cuius par ticipatio eiuᷤ
in id ipsum. Qui ergo ibi habitan.:
non mouebuntur mȩternum.
Qui autem habitarunt in ista
iherusalem moti sunt: primo cor¬

Expanded text:
aeternum, qui inhabitant Jeruaeternum, qui inhabitant Jerusalem.» Si hanc Jerusalem intellexerimus, omnes qui illic inhabitabant, bellis et eversione ipsius civitatis exclusi sunt: modo quaeris Judaeum in civitate Jerusalem, et non invenis. Quare ergo «non movebuntur in aeternum, qui inhabitant Jerusalem,» nisi quia est alia Jerusalem, de qua multa soletis audire? Ipsa est mater nostra, cui suspiramus et gemimus in ista peregrinatione, ut ad illam redeamus. Erraveramus ab ea, et viam non habebamus: Rex ipsius venit, et via nobis factus est, ut ad illam redire possimus. Ipsa est illa, ubi «stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem,» sicut audistis in psalmo canticorum graduum superiore, jam vobis istis; cui suspirabat ille qui cantabat, «Jerusalem quae aedificatur ut civitas; cujus participatio ejus in idipsum» . Qui ergo ibi habitant «non movebuntur in aeternum.» Qui autem habitarunt in ista Jerusalem, moti sunt; primo cor
Abbreviated transcription (Latin):
uolens studio fidei & orationum
ur̃arum. Meministis enĩ me pro.¬
mississe uobis de hoc tractare
quod dictum est in ȩuuangelio:
lent enim homines heretici.
maxime manichei reprehendere¬
er legem & dicere: quia non ds̃¬
ni illam dedit. Exponendus est
enim locus iste. ut cognoscatur.
quia & legem ds̃ dedit: & lex ꝑ.
moysen data est. ut nos saluaret.
Propter certam causam non
saluauit lex: ut dator legis ipse
imperator desideraretur: qui in.¬
dulgentiam daret peccantibus.¬
prob& illum de paupere.Et omĩa
quȩ fecit ds̃: recte fecit. Et si non
põssumus uidere consilium ipsius.
quare illud sic fecit. & illud sic:
bonum est nobis ut subdamus noᷤ¬
sapientiȩ ipsius. & credamꝰ quia
bene fecit. Et si non dum noui.¬
mus quare sic fecit. & habebimꝰ
cor rectum. ut p̃sumamꝰ & confi.¬
damus domino. & ñ mouebunt᷑
pedes nr̃i: & fit in nobis ascenden-¬
tibus unde cȩpit iste psalmus.
rusalem: Ipsi non mouebunt᷑ in

Expanded text:
volens studio fidei et orationum volens studio fidei et orationum vestrarum. Meministis enim me promisisse vobis de hoc tractare quod dictum est in Evangelio, lent enim homines haeretici, maxime Manichaei, reprehendere Legem, et dicere quia Deus illam non dedit. Exponendus est enim locus iste, ut cognoscatur quia et Legem Deus dedit, et Lex per Moysen data est; ut non salvaret, propter certam causam. Non salvavit Lex, ut lator Legis ipse Imperator desideraretur, qui indulgentiam daret peccantibusprobet illum de paupere. Et omnia quae fecit Deus, recte fecit. Et si non possumus videre consilium ipsius, quare illud sic fecit et illud sic; bonum est nobis ut subdamur sapientiae ipsius, et credamus quia bene fecit, et si nondum novimus quare fecit: et habebimus cor rectum, ut praesumamus et confidamus in Domino, et non movebuntur pedes nostri, et fit in nobis ascendentibus unde coepit iste psalmus, rusalem:» ipsi «non commovebuntur in
Abbreviated transcription (Latin):
iutorium hoc non esset. non qui¬
dem ȩterna maneret muscipula:
sed cum captus est contereret᷑
passer. Nam uita ista transitura
est. & qui dulcedine eius capti fu.¬
erint. & ꝑ hanc dulcedinem of.¬
fenderint dm̃: cum ista uita tran.¬
seunt. Ham conteret᷑ muscipula.
Certi estote: omnis dulcedo uitȩ
istius prȩsentis. non erit impleta
sorte loci sui. S opus non herere:
ut quando conteretur muscipula.
tunc exultes & dicas: muscipula
contrita est. & nos eruti sumus sed
ne putes te uiribus tuis hoc posse:
eruaris. Nam si suꝑbi eris. in musci¬
pula cades: & dic. A diutorium
nr̃m in nomine dñi: qui fecit cȩ.¬
lum & terram. Psalmus tractatꝰ
est: & quantũ dominus adiuuare
dignatus est. ut puto expositus.
Crastino enim die sermonẽ debe.¬
ri caritati ur̃ȩ. obtime nostis. Ad.¬
estote: & adiuuate nos orationib
ur̃is. P ollicitationis enim nr̃e
meminisse debetis: nec dicerẽ qͥd
ẽẽm tractaturus. nisi adiuuari

Expanded text:
utorium hoc non esset, non quiutorium hoc non esset, non quidem aeterna maneret muscipula; sed cum captus esset, contereretur passer. Nam vita ista transitura est; et qui dulcedine ejus capti fuerint, et per hanc dulcedinem offenderint Deum, cum ista vita transibunt. Nam conteretur muscipula; certi estote: omnis dulcedo vitae istius praesentis non erit, impleta sorte loci sui; sed opus est non haerere, ut quando conteretur muscipula, tunc exsultes et dicas, «Muscipula contrita est, et nos eruti sumus.» Sed ne putes hoc viribus tuis te posse, eruatis nam si supulam cadis, et dic, «Adjutorium nostrum in nomine Domini, qui fecit coelum et terram.» 14. Psalmus tractatus est, et quantum Dominus adjuvare dignatus est, ut puto, expositus. Crastino etiam die sermonem deberi Charitati vestrae optime nostis; adestote, et adjuvate nos orationibus vestris. Pollicitationis enim nostrae meminisse debetis; nec dicerem quid essem tractaturus, nisi adjuvari
Abbreviated transcription (Latin):
si uideas auem uelut iam cadere
in muscipula. facis maiorẽ strepi-¬
tum ut uolet de muscipula: sic
& martẏrum iam forte aliqui in-
tendebant collum in dulcedinem
uitȩ huius: dñs qui erat in illis
fecit strepitum gehennarum: & eru.¬
tus est passer de muscipula uenan¬
tium. Anima nr̃a sicut passer. eru.¬
ta est de muscipula uenantium.
Et quidͦ semꝑ erit illa muscipula.
Muscipula erat dulcedo uitȩ hu-¬
ius. Illi non heserunt in muscipu.¬
la: & occisi sunt. Illis occisis: musci.¬
pula fracta est. Iam non remansit
dulcedo huius uitȩ. ꝑ quã possint
iterum capi: sed illa contrita est.
Num quid & passer contritus ẽ.
Absit. Quia non heserat in musci.
quia eruti sunt: uolent ad dm̃. tri¬
umphent in dõ quia eruti sunt :
qm̃ dominus erat in eis. ne musci¬
pula caperentur. Quare musci-¬
pula contrita est: & nos eruti su.¬
mus: Uis scire quare: Adiuto.¬
rium nr̃m in nomine domini: qui
fecit celum & terram. Nam si ad.¬

Expanded text:
si videas avem veluti jam cadere si videas avem veluti jam cadere in muscipulam, facis majorem strepitum, ut volet de muscipula: sic et martyres, jam forte aliqui ipsorum intendebant collum in dulcedinem vitae hujus; Dominus qui erat in illis, fecit strepitum gehennarum, et erutus est passer de muscipula venantium: «Anima nostra sicut passer eruta est de muscipula venantium.» Et quid? semper erit illa muscipula? Muscipula erat dulcedo vitae hujus: illi non haeserunt in muscipula, et occisi sunt; illis occisis muscipula fracta est; jam non remansit dulcedo vitae hujus, per quam possint iterum capi, sed illa contrita est: numquid et passer contritus est? Absit; quia non erat in muscipuquia eruti sunt; volent ad Deum, triumphent in Deo, quia eruti sunt: quoniam Dominus erat in eis, ne a muscipula caperentur. Quare muscipula contrita est, et nos eruti sumus? Vis scire quare? «Adjutorium nostrum in nomine Domini, qui fecit coelum et terram.» Nam si adj
Abbreviated transcription (Latin):
S tia. & dicent. B enedictus dñs: qui
non dedit nos in uenatione denti.¬
bus eoꝵ. Uenantes enĩ erant ꝑse.¬
quentes: & posuerunt escam in
muscipulam. Quã escam. dulce.¬
dinem uitȩ huius: & unusquisq
propter dulcedinẽ uitȩ huius.
mitit caput in nequitia: & musci-¬
pula conprimit᷑. Non illi in quib
erat dominus. illi qui dicunt. nisi
quia dñs erat in nobis: non capti
sunt in muscipula. Sit inte dñs.
& ne tu capiaris in muscipula. cla¬
ma: benedictus dominus qui non
dedit nos in uenatione dentibus
S eoꝵ. Anima nr̃a sicut passer erep¬
ta est de muscipula uenantium.
Quia in ipsa anima dñs erat. Idõ
sicut passer eruta est anima de
muscipula uenantium. Quare sic̃
passer: Quia in cauta ceciderat
sicut passer: & poterat dicere post¬
ea. Ignosce michi ds̃. O passer in.¬
stabilis. fige potius pedes in petra.
noli ire ad muscipulã: caperis: con¬
sumeris: obtereris. Sit inte dĩ: &
de maiorib non minus eruet te
de muscipula uenantium. Quom

Expanded text:
tia, et dicant: «Benedictus Dominus, qui non dedit nos in venationem dentibus eorum.» Venantes enim erant persequentes, et posuerunt escam in muscipula. Quam escam? Dulcedinem vitae hujus, ut unusquisque propter dulcedinem hujus vitae mittat caput in nequitiam, et muscipula comprimatur. Non illi in quibus erat Dominus, illi qui dicunt, «Nisi quia Dominus erat in nobis;» non capti sunt in muscipula. Sit in te Dominus, et nec tu capieris in muscipula; clama, «Benedictus Dominus, qui non dedit nos in venationem dentibus «Anima nostra sicut passer eruta est de muscipula venantium.» Quia in ipsa anima Dominus erat, ideo sicut passer eruta est anima de muscipula venantium. Quare sicut passer? Quia incauta ceciderat sicut passer; et poterat dicere postea, Ignoscet mihi Deus. O passer instabilis, fige potius pedes in petra, noli ire ad muscipulam. Caperis, consumeris, obtereris. Sit in te Dominus, et de majoribus minis eruet te, de muscipula venantium. Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
nisi qui habet quod illi auferat.
Uidet illum pati sub se tribulati.¬
onem: non ob aluid. nisi propter
quod hab&. Et hoc ipse propter
qͦd ille patitur tribulationẽ. ad
se congerit. Non attendebat qͣn.¬
do illum ꝑsequębatur. ille fugie.¬
bat: ille torquębatur. ille timebat:
ille ubi se absconderet quȩrebat.
Unde pateret᷑ ista mala. nisi quia
habebat: uel in illo disce qͦd fugi¬
es: quia res quȩ illum torquebat
te ꝑsequente. ne aufferretur ate:
& te sic hab& torquere alio ꝑse-¬
quente. Attendis quia pinguis
est. si propter ea illum quęris quia
pinguis est: time pinguescere. ne
alter te quęrat: & omnia manit̃
fiunt. Quȩre finem: tenebrȩ oc.¬
currunt. Quȩre. quȩre: nichil
occurrit. Ergo exultent & lȩten
tur in xp̃o qui dicunt. ꝑtran¬
siit anima nr̃a aquã sine subi¬
stantia: & respitiant substantiã
suam. ꝑdiderunt illam uiuenteᷤᷤ
prodige: sed non pauꝑ factus est
pater: redeant. inueniant ibi di¬

Expanded text:
nisi quia habet quod illi auferat: nisi quia habet quod illi auferat: videt illum pati sub se tribulationem, non ob aliud, nisi propter quod habet; et hoc ipse, propter quod ille patitur tribulationem, ad se congerit. Non attendebat, quando illum persequebatur; ille fugiebat, ille torquebatur, ille timebat, ille ubi se absconderet quaerebat: unde pateretur ista mala, nisi quia habebat? Vel in illo disce quid fugias: quia res quae illum torquebat, te persequente, ne auferretur a te, et te sic habet torquere alio persequente. Attendis quia pinguis est: si propterea illum quaeris, quia pinguis est; time pinguescere, ne alter te quaerat. Et omnia inaniter fiunt: quaere finem; tenebrae occurrunt: quaere quare; nihil otur in Domino qui dicunt, «Pertransiit anima nostra aquam sine substantia,» et recipiant substantiam suam. Perdiderunt illam viventes prodige; sed num pauper factus est Pater? Redeant, et invenient ibi di
Abbreviated transcription (Latin):
disti. Aqua sine substantia est quȩ
te demersit: propter quid irrita¬
bit dm̃ peccator. confundantur
iniquȩ facientes uana. Nemo enĩ
non maniter inique facit: sed
nemo considerat. Eunt homineᷤᷤ.
audiunt ꝓuerbium illud uulga¬
le: & prouerbia dĩ dõmitant in
his. Quod ꝓuerbium  malo quod
teneo: quam qͦd spero. O infelix
quid tenes: ecce dicis malo quod
teneo: tene sic ut non amit tas:
&e dic. malo quod teneo. Quare¬
non illud tenes. qͦd non potes amit.¬
tere: Quid tenes : Aurum. Tene
ergo: si tenes : non tibi auferatur
non uis: & idõ te querit maior
raptor. quia inuenit minorem
raptorem. Idõ te quęrit maior aqͥ¬
la: quia prior cępisti leporem.
Prȩda tibi fuit minor: preda eriᷤᷤ
maiori. Hȩc ñ uident homines
in rebus humanis: tanta cupidi.¬
tate cȩcantur. Mira res est fr̃s. hor¬
rent qui considerant: quęrit po-¬
tentior infirmiorem: & querit
eum opprimere. Non ob aliud

Expanded text:
disti. Aqua sine substantia est quae disti. Aqua sine substantia est quae te demersit. Propter quid irritavit Deum peccator? Confundantur inique facientes vane . Nemo enim non inaniter inique facit; sed nemo considerat. 10. Eunt homines, audiunt proverbium illud vulgare; et proverbia Dei dormitant in eis. Quod proverbium? Malo quod teneo, quam quod spero. O infelix, quid tenes? Ecce dicis, Malo quod teneo; tene sic ut non amittas, et dic, Malo quod teneo. non illud tenes quod non potes amittere? Quid ergo tenes? Aurum. Tene ergo; si tenes, non tibi auferatur non vis, et ideo te quaerit major raptor, quia invenit minorem raptorem; ideo te quaerit major aquila, quia prior cepisti leporem: praeda tibi fuit minor, praeda eris majori. Haec non vident homines in rebus humanis; tanta cupiditate caecantur. Mira res est, fratres; horrent qui considerant. Quaerit potentior infirmiorem, et quaerit eum opprimere, non ob aliud,
Abbreviated transcription (Latin):
habere erga te. plange te ñ habe¬
re erga alium: & uide quia pecca¬
tum quod facis. sine substantia ẽ.
Quod enim adquirit᷑ de pecca.¬
to. uidetur esse substantia: sed &
hoc non adquiritur. Ille enim
habet aurum: qui nouit uti au.¬
ro. Qui autẽ auro uti non nouit.
habetur. non habet. Possidet᷑. ñ
possidet. E stote domini auri. &
non serui auri: quia & aurum
ds̃ fecit. & te suꝑ aurum ipse fe-¬
cit. A urum fecit ad subsidiũ tuũ:
& te ad imaginem suam. Uide
quod supra te est: & calcas quod
infra te est. Quid ergo adquisi¬
sti: uis uidere. quia aqua sine¬
substantia sit: ł olle tecum ad inferoᷤᷤ
quod ad quisisti. Quid facturus
es : Adquisisti aurum: ꝑdidisti fidẽ.
Post paucos dies exis de hac uita.
aurum quod ad quisisti ꝑdita fide.
auferre tecum non potes: cor tu.¬
um mnane fidei ad pęnas exiit :
quod plenum fide ad coronam
exiret. Ecce nichil est quod feci.¬
sti: & propter nichil dm̃ offen¬

Expanded text:
habere erga te, plange te non habehabere erga te, plange te non habere erga alium. Et vide quia peccatum quod facis, sine substantia est. Quod enim acquiritur de peccato, videtur esse substantia. Sed et hoc non acquiritur. Ille enim habet aurum, qui novit uti auro: qui autem auro uti non novit, habetur, non habet; possidetur, non possidet. Estote domini auri, et non servi auri: quia et aurum Deus fecit, et te super aurum ipse fecit; aurum fecit ad subsidium tuum, et te ad imaginem suam. Vide quod supra te est, et calcas quod infra te est. Quid ergo acquisisti? Vis videre quam aqua sinsubstantia sit? Tolle tecum ad inferos quod acquisisti: quid facturus es? Acquisisti aurum, perdidisti fidem: post paucos dies exis de hac vita, aurum quod acquisisti perdita fide, auferre tecum non potes; cor tuum inane fidei, ad poenas exit, quod plenum fide ad coronam exiret. Ecce nihil est quod fecisti, et propter nihil Deum offen
Abbreviated transcription (Latin):
non erant: bene: quia gaudes ẽẽ
ibi qͦd non erat. Attende archam
cordis. Erat ibi fides: sed non est.
Si hac gaudes: quare hac ñ plangiᷤᷤ
plus ꝑdidisti: quam ad quisisti. Uis
udere quid ꝑdideris: Nec nau.¬
fragio tibi posset auferri. Nam
aliquando ꝑdunt omnia homineᷤᷤ¬
in mari: nudi exeunt. Naufraga.¬
uerunt cũ paulo amatores huiuᷤᷤ
seculi: passi sunt naufragium: &
nudi om̃s exierunt illi. & qͦd foriᷤᷤ
habebant amiserunt: & domũ cordiˢ
tem in corde ferebat patrimoniũ
fidei suȩ: nullis fluctibꝰ. nullis tem.¬
pestatibus potuit auferri. Nuduᷤ
exiit : & diues exiit. Tales diuicias
querere debemus: sed non eas uideo.
dicis michi. Stulta anima. non eas
tuȩ: habeto oculum cordis. & ui
altero: Quare clamas quando tibi
frangitur. si non eandem uides:
Frangat tibi aliquis fidem. clamaᷤ.
Uis ergo tibi exhiberi & tunc ui-¬
des: cum petitur ut exhibeas. tunc
non uides: quod clamas alium ñ

Expanded text:
non erant: bene, quia gaudes esse non erant: bene, quia gaudes esse ibi quod ibi non erat. Attende arcam cordis; erat ibi fides, et non est. Si hac gaudes, quare hac non plangis? Plus perdidisti quam acquisisti. Vis videre quid perdideris? Nec naufragio tibi posset auferri. Nam aliquando perdunt omnia in mari, nudi exeunt. Multi naufragaverunt cum Paulo : amatores hujus saeculi passi sunt naufragium, et nudi omnes exierunt; illi et quod foris habebant amiserunt, et domum cordis tem in corde ferebat patrimonium fidei suae; nullis fluctibus, nullis tempestatibus potuit auferri; nudus exiit, et dives exiit. Tales divitias quaerere debemus. Sed non eas video, dicis mihi. Stulta anima, non eas tuae; habeto oculum cordis, et vialtero? Quare clamas quando tibi frangitur, si non eam vides? Frangat tibi aliquis fidem; clamas. Vis ergo tibi exhiberi, et tunc vides; cum petitur, ut exhibeas, tunc non vides? Quod clamas alium non
Abbreviated transcription (Latin):
dedit illi. Profectus in regionẽ
longinquã: uiuens ꝓdige cum
meretricibus. ꝑ didit totam sub.¬
stantiam. Egens remansit: porcoᷤᷤ
pauit in egestate sua. Patris diui¬
tias recordatur: nisi eum egestas
pulsasset. illam satietatem non
desideraret. Considerent ergo
om̃s peccata sua:. uideant si habe.¬
ant substantiam ipsa peccata. ꝓp̃t
quid irritauit dñm peccator. si
non uides peccatum ante quam
facias: uel iam fecisti. considera. Bul-¬
cedo huius scłi. ad tempus fauces
indulcat: in magnã amaritudinẽ
postea conuertetur. Ecce pec.¬
casti: & lucrum fecisti. Quid est
quod fecisti lucrum:. ut lucrum
faceres. offendisti dm̃: ut augere
fidem auro. Si uenalis esset in nun-¬
dinis: fides haberet prȩtium. Lu.¬
cra tua cogitas: dampna tua non
cogitas: de archa gaudes: de corde
non plangis: abundat nescio quid
in archa tua: sed uide quid minu.¬
tum sit in corde tuo. Cũ aperue.¬
ris archam. inuenies solidos qui

Expanded text:
Dedit illi. Profectus in regionem Dedit illi. Profectus in regionem longinquam vivens prodige cum meretricibus, perdidit totam substantiam: egens remansit, porcos pavit; in egestate sua patris divitias recordatur . Nisi eum egestas pulsasset, illam satietatem non desideraret. Considerent ergo omnes peccata sua, videant si habent substantiam ipsa peccata. Propter quid irritavit Deum peccator ? Si non vides peccatum tuum antequam facias, vel jam cum fecisti considera. Dulcedo hujus saeculi ad tempus fauces indulcat; in magnam amaritudinem postea convertetur. Ecce peccasti, et lucrum fecisti: quid est, quod fecisti lucrum? Ut lucrum faceres, Deum offendisti, ut augerfidem auro; si venalis esset in nundinis fides, haberet pretium? Lucra tua cogitas, damna tua non cogitas? De arca gaudes, de corde non plangis? Abundat nescio quid in arca tua; sed vide quid imminutum sit in corde tuo. Cum aperueris arcam, invenies solidos qui
Abbreviated transcription (Latin):
mo. in ipso initio canticoꝵ graduũ.
contra linguã subdolã petisse auxi.¬
lium quendam. qui cepit ascende.¬
Quia magnitudo periculi uix fa.¬
cit credibile quod euasit. Magnã
necem ꝑtulerunt. in magnis discri.¬
minibus fuerunt: omnino sic preᷤᷤ¬
si sunt. ut pęne uiui consisterent:
ut pęne uiui absorberent᷑. Iam
ergo euadentes. iam securi. sed ip.¬
sius periculi magnitudinem re¬
cordantes: putas inquit ꝑ transiit
anima nr̃a aquã sine substantia.
Quȩ est aqua sine substantia:. ni¬
si aqua peccatoꝵ sine substantia.
Peccata enĩ non habent substan.¬
tiam: in opiam habent. non substan.¬
tiam: egestatem habent. non sub.¬
stantiam. In ista aqua sine substan¬
tia: ꝑdidit ille minor filius totam
substantiam suam. N ostis enim
quia minor filius peregrinatꝰ est.¬
& dixit patri: da michi portionẽ
substantiȩ quȩ me contingit. Qd
tibi uis melius . apud patrem ser¬
uatur. tua est: dilapidare illã uis:

Expanded text:
is, in ipso initio canticorum graduum is, in ipso initio canticorum graduum contra linguam subdolam petisse auxilium quemdam, qui coepit ascendeQuia magnitudo periculi vix facit credibile quod evasit. Magnam necem pertulerunt, in magnis discriminibus fuerunt; omnino sic pressi sunt, ut pene vivi consentirent, ut pene vivi absorberentur: jam ergo evadentes, jam securi, sed ipsius periculi magnitudinem recordantes, Putas, inquiunt, «pertransiit anima nostra aquam sine substantia?» 9. Quae est aqua sine substantia, nisi aqua peccatorum sine substantia? Peccata enim non habent substantiam: inopiam habent, non substantiam; egestatem habent, non substantiam. In ista aqua sine substantia, perdidit ille minor filius totam substantiam suam. Nostis enim quia minor filius peregrinatus est, et dixit patri: «Da mihi portionem substantiae quae me contingit.» Quid tibi vis? Melius apud patrem servatur; tua est: dilapidare illam vis;