comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra. Fulg̾a ĩ pliuuuã fec̃. Fulga st̃. contre¬
suis: occultis causis unde nescĩ. Qͥa eñ
flat uentꝰ sentis: q̃ causa flat uł de qͦ
thesauro rationis eductꝰ sit: nescis. De¬
bes tñ d̾o pietatẽ credendi: qr ñ flaret¬
nͥ nissiset. ille. ille qͥ fecit. nͥ ꝓduriset
ille qͥ ereaiat. Uidemꝰ gͦħ ĩ creata ista:

Expanded text:
t. «Fulgura in pluviam fecit.» Fulgura sunt, contresuis:» occultis causis, unde nescis. Quia enim flat ventus, sentis; qua causa fiat, vel de quo thesauro rationis eductus sit, nescis: debes tamen Deo pietatem credendi, quia non flaret nisi jussisset ille qui fecit, nisi produxisset ille qui cre
Abbreviated transcription (Latin):
Merito gͦ iste humił ĩ corꝑe xp̃i discens
a capite. qmͣ mitis ẽ :⁊ humilis corde: ne
am meã. ut tu ꝯuincai iniqͥtatẽ meã.
licet amicũ: ego confiteor seruũ. Mise¬
ricordia ĩ digeo. fugitiuus redeo: pacem
q̃ro. N sũ dignꝰ uocari filiꝰ tuus. Qre ti¬

Expanded text:
Merito iste humilis in corpore Christi, discens a capite quoniam mitis est et humilis corde , «Ne iam meam, tu convincas iniquitatem meam: icas amicum, ego confiteor servum: misericordia indigeo, fugitivus redeo, pacem quaero; non sum dignus vocari filius tuus , «Ne i
Abbreviated transcription (Latin):
chanaan occidit d̾s. C hanaan int̾ptat᷑
paratꝰ humilitati. humilitas qͣsi bonum
aliqͥo significat. s si sit utilis humilitas.
Ñ mala humiliatio penalis ẽ. Sic̃ d̾x. oĩs¬
fidelis exaltat m cor suu̾: ñ uult cred̾e̾¬
agrt. S ħ exaltatio parata ẽ. humilita¬

Expanded text:
Chanaan» occidit Deus. Chanaan interpretatur, Paratus humilitati. Humilitas quasi bonum aliquod significat, sed si sit utilis humilitas: nam mala humiliatio poenalis est. Sifidelis exaltat cor suum; non vult credeaec exaltatio parata est humilita
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ. St̃ docti qͥ affligũt ȩccłam scismata
st̃ pͥmogenita eoꝵ: tͣhunt post se tͦbas in¬
doctai ipsa st̃ peccora. In hac gͦ afflictiõe
qͦ eccła affligit᷑. morit᷑ ĩ affligentibꝰ fides.
moriunt᷑ pͥmogenita & di cꝰtis ꝙ indoc

Expanded text:
ita. Sunt docti qui affligunt Ecclesiam, schismata sunt primogenita eorum: trahunt post se turbas indoctas; ipsa sunt pecora. In hac ergo afflictione qua Ecclesia affligitur, moritur in affligentibus fides: moriuntur primogenita et in ipsis doc
Abbreviated transcription (Latin):
lectũ. Cab̃nacłm qͥppe construit᷑.
ut ab estu corpꝰ & frigore defenda¬
plicant: ut se a p̃resentis uite ne¬
cessitatibꝰ qͣs̃ ab estu & ymbribꝰ defendant:
Honoribꝰ namq exercere ambiunt: ne
despecti uideant᷑. Terrena aggregando
Student nom̃ dilatare ne lateant: si cunc¬
tͥa ad desid̾nm suppetant. munitos se
ĩ oĩbꝰ felices putant. In tab̃nacłm ergo

Expanded text:
Tabernaculum quippe construitur ut ab aestu corpus et frigore defendaplicant, ut se a praesentis vitae necessitatibus quasi ab aestu et imbribus defendant? Honoribus namque excrescere ambiunt, ne despecti videantur. Terrena aggregando Student nomen dilatare, ne lateant; et si cuncta ad desiderium suppetant, munitos se in omnibus et felices putant. Ubi ergo
Abbreviated transcription (Latin):
suet᷑: ut nec ꝑsecutori suo sauli malũ pro
malo reddid̾it. Seruauit aũ erga eũ tan¬
tã humilitatẽ: ut illũ regẽ fat̾et᷑. se autẽ
canẽ. Et nec ꝓt̾uȩ nec suꝑbe: cũ ess ĩ deo
potentior: respondebat regi. S eũ potiꝰ pla¬
care affectabat humilitate: ꝗͣ concitare
suꝑbia. In potestate datꝰ ẽ. ei saul. ⁊ hoc a

Expanded text:
suetus ut nec persecutori suo Saüli malum pro malo reddiderit. Servavit autem erga eum tantam humilitatem, ut illum regem fateretur, se autem canem: et non proterve nec superbe, cum esset in Deo potentior, respondebat regi; sed eum placare potius affectabat humilitate, quam concitare superbia. Etiam in potestate datus est ei Saül, et hoc a
Abbreviated transcription (Latin):
gat: In serpente aũ astutia ẽ ⁊ dolus
nocendi: ꝓpt̾ea etiã serpit. Ñ eñĩ uł pedes
ht̃: ut eiꝰ uestigia cũ uenit audiant᷑. In eiꝰ
itm̾e uelut lenis ẽ. tractus: s̃ ñ rectus.
Ita gͦ serpunt ⁊ repunt: ad nocendũ ha¬
bentes occultũ uenenũ ⁊ sub lem con¬

Expanded text:
 In serpente maxime astutia est et dolus nocendi; propterea etiam serpit. Non enim vel pedes habet, ut ejus vestigia cum venit audiantur. In ejus itinere velut lenis est tractus, sed non est rectus. Ita ergo repunt et serpunt ad nocendum, habentes occultum venenum et sub leni con
Abbreviated transcription (Latin):
Nni eñi m̃datiũ & simulatio p̃cedat: ñ st̃
amaricantes ĩ eccła. Inde eni amaricãt:
qr fingũt. Precedit tẽptatio ocłoꝵ: ama¬
ricatio seqͥt᷑. ⁊ ĩ ipso diabolo p̃cessit. Nam
ne indicat. illos ut corrigant᷑. Et̾em̃ ĩ uno¬
qͦq hoĩe occidit᷑ ille rex: qñ dãpnat simu¬
lationẽ. ⁊ diligit ueritatẽ. Manꝰ d̾i ñ qͥeseit¬

Expanded text:
io praecedat, non sunt amaricantes in Ecclesia; inde enim amaricant, quia fingunt. Praecedit tentatio oculorum, amaricatio sequitur: et in ipso diabolo praecessit; nam ne inducat; illos, ut corrigantur. Etenim in unoquoque homine occiditur ille rex, quando damnat simulationem, et diligit veritate
Abbreviated transcription (Latin):
scłi. Nã ꝗͣ sit secura ista laudatio ⁊ qͣm
so bono. Si em̃ gaudes de bono qd̾ tͥ ac¬
cidit ꝑ diem: fortasse tͣnsit ĩ alio die bo.¬
nũ hoc unde gaudes. Si aũ gaudeas¬
ĩ d̾o tuo: tanto firmꝰ gaudeb̾. ꝗͣto ẽ. ille

Expanded text:
s» ? Nam quam sit secura ista laudatio, et quam so bono. Nam si gaudes de bono quod tibi accidit per diem, fortasse transit alio die bonum hoc unde gaudes. Bene fuin Domino» . Tanto firmius gaudebis, quanto est ille
Abbreviated transcription (Latin):
suo. u occroit reges fortes. Seon regẽ
amorreoꝵ. & og regẽ basan: & oĩa reg¬
na chanaan. Dĩa ista qͦm̾ cõmemorãt
breuitͥ psalmꝰ: sic ea legimꝰ ĩ aliis do
minicis libͥs. & magna ibi manꝰ dñi.
Qñ tu uides q̃ facta st̃ in impios: caue
ne fiant ĩ te. Ao ħ em̃ ĩ illos facta sũt:
ut tu tͥnsires. & eos ñ imitareris. & ta¬
lia ñ patereris: Tam̃ uide qr flagellũ¬

Expanded text:
cidit reges fortes; Seon regem Amorrhoeorum, et Og regem Basan, et omnia regna Chanaan.» Omnia ista quomodo commemorat breviter Psalmus, sic ea legimus in aliis Libris dominicis, et magna ibi manus Domini. Quando tu vides quae facta sunt in impios, cave ne fiant in te: ad hoc enim in illos facta sunt, ut tu transires, et eos non imitareris, et talia n
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatꝰ ẽ. Ipse salomon mulierũ amator fu¬
it. ⁊ reꝓbatꝰ ẽ. a d̾o: ⁊ usq adeo laq̃us illi fu¬
it. illa cupiditas: ut a mulieribꝰ etiã ỹdoł
dicta st̃ delerent᷑: indicaret᷑ qr ipse dix̾at.
ñ ꝑ illũ dicta erãt. Optime gͦ egit sp̃c d̾i.¬

Expanded text:
se Salomon mulierum amator fuit, et reprobatus est a Deo: et usque adeo laqueus illi fuit illa cupiditas, ut a mulieribus etiam idolidicta sunt, delerentur; judicaretur quia ipse dixerat, non per illum dicta erant. Optime igit
Abbreviated transcription (Latin):
somnꝰ uenit ad ocłos. Si ñ dederis re¬
gͦ ceꝑit te aliqͥd tẽꝑale delectare ad
peccatũ: ĩa gͣuant᷑ tͥ timpora. Uis eui¬
gilare. & ñ dormire. nec dormitare:
Noli te credere tali delectatiomi. Maio¬
res dolores habebis: ꝗͣ suauitates. Et ea
cogitatiõe qñ contricans frontẽ. exeu¬
tis sõnum: & paras locũ dño. donee ĩ¬

Expanded text:
 venit somnus; si non dederint reergo coeperit te aliquid temporale delectare ad peccatum, jam gravantur tibi tempora. Vis evigilare, et non dormire, nec dormitare? Noli te credere tali delectationi; majores dolores habebit quam suavitates. Ista cogitatione quasi confricans frontem, excutis somnum, et paras locum Domino. 10. «Donec in
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s ille mortes̃. facte st̃ crassitudo t̾rȩ. Nã¬
sic̃ accip̃ t̾ra qͣndam pinguedinẽ de rebꝰ
contẽptilulibꝰ ⁊ abiectis. sic ex eo qͦd ꝯtẽp¬
sit hic mundꝰ. accepit crassitudinẽ sc̃a¬
ȩccła. ut inde seges eiꝰ. fertiliꝰ pullula

Expanded text:
 factae sunt crassitudo terrae. Quomodo accipit terra quamdam pinguedinem de rebus contemptibilibus et abjectis; sic ex eo quod contempsit hic mundus, accepit crassitudinem terra, ut inde seges Ecclesiae feracius pullula
Abbreviated transcription (Latin):
lũ qͣntũ possum ĩgressus fuero. int̾iorẽ
ut istis ñ indigeat qͦ fit bonꝰ. Deniq ista
ñ laudo sine illo. illũ aũ sine istis. ꝑfec¬
t̾um ñ indigũ. incõmutabilẽ: nulliꝰ bo¬
nĩ q̃rentẽ qͦ augeat᷑: nulliꝰ malũ tim̃¬
nus. & suauis ñ eẽt. si tͥ ñ daret gustare.
Talẽ aũ se p̃biit hõibꝰ: ut etiã pane de
cgło miserit: ꝙ filiũ suũ eq̃lẽ qͥ hoc ẽ.
qͦd ip̃e. dederit hoĩem faciendũ. & ꝓ ho¬
minibꝰ occidendũ: ut ꝑ ħ qͥ tu es. gus¬
re suauitatẽ d̾i. qr remota erat᷑ illa ꝙ
nimis alta. tu aũ minis abiectus. et
ĩno iacens. In magna ista seꝑatione: miss̾
ẽ. mediator ħo. N pot̾tis ad dm̃ hõ. d̾s factꝰ
ẽ. hõ: ut qm̃ hõ potes ab hoĩe qͥ ñ posses

Expanded text:
lum, quantum possum, ingressus fuero, interiorem ut istis non indigeat quo sit bonus. Denique ista non laudo sine illo; illum autem sine istis perfectum, non indigum, incommutabilem, nullius bonum quaerentem quo augeatur, nulli. Talem autem se praebuit hominibus, ut etiam panem de coelo miserit , et Filium suum aequalem, qui hoc est quod ipse, dederit hominem faciendum, et pro hominibus occidendum; ut per hoc quod tu es, gusre suavitatem Dei; quia remota erat illa et nimis alta, tu autem nimis abjectus et in imo jacens. In magna ista separatione missus es Mediator. Non poteras ad Deum homo; Deus factus est homo: ut quoniam homo potes ad homine
Abbreviated transcription (Latin):
dormitant: aliqͣntũ retͣhunt se ab a¬
more tẽporaliũ & rursũ reuoluunt᷑
ĩ eũ. qͣsi dormitantes cap̃ crebro ĩclinãt.
Euigila. excute ĩominũ. dormitando ea¬
surꝰ es. N uult psalmꝰ ocłis dare som¬
nũ. nec palpebͥs dormitationẽ. eũ qui

Expanded text:
dormitant. Aliquantum retrahunt se ab amore temporalium, et rursus revolvuntur in eum; quasi dormitantes, caput crebro inclinant. Evigila, excute somnum; dormitando casurus es. Non vult Psalmus, oculis suis dare somnum, nec palpebris dormitationem, eu
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas eiꝰ ẽ. Uñ iustis & sc̃is d̾i pla¬
cuit d̾s. etiã flagellans eos. qñ miqͥs
oĩbꝰ duplicet: placuit illis. & sub fla¬
ĩ egestate constituta. laudauerũt
d̾m. N eis displicuit. nec torquens.
hoc ẽ. gͣtis amare: ñ qͣsi ꝓposĩta accep¬
tione mͥcedis. Qa ipsa m̃ces tua sum-¬
ma d̾s ipse erit quẽ gͣtis diligis. ꝙ sic
amare debes ut iysum ꝓ m̾cede de¬
sid̾are ñ desinas: qr solꝰ te faciet. sic̃
philippꝰ desid̾abat cũ dic̾et. Uñe ostẽ¬

Expanded text:
uia placet. Unde justis et sanctis Dei placuit Deus, etiam flagellans eos. Quando iniquis omnibus displicet, placuit illis; et sub flain egestate constituti laudaverunt Deum: non eis displicuit nec torquens. Hoc est gratis amare, non quasi proposita acceptione mercedis; quia ipsa merces tua summa Deus ipse erit, quem gratis diligis: et sic amare debes, ut ipsum pro mercede desiderare non desinas, qui solus te satiet; sicut Philippus desiderabat, cum diceret,
Abbreviated transcription (Latin):
gemiscimꝰ petentes. ut adiuuet nos qͦ
ĩpleamꝰ qͦd iubet. Nqͥd ĩa sedemꝰ ĩ illis
sedibꝰ beatitudinis: q̃ nob ꝓmutunt᷑ :
Non. S mandata tenenꝰ sꝑantes hoc fu¬
turũ. Et ipsa spes tanꝗͣ ĩ filiis data est:
qͥa hoñs ĩ hac uita unientis spes. filii st̃.¬

Expanded text:
ingemiscimus petentes ut adjuvet nos, quo impleamus quod jubet; numquid jam sedemus in illis sedibus beatitudinis, quae nobis promittuntur? Non: sed mandata tenentes speramus hoc futurum. Ipsa spes tanquam in filiis dicta est; quia hominis in hac vita viventis spes filii s
Abbreviated transcription (Latin):
re gressus meos. Adhuc potest carnalit̾
accipi. H̃t qͥsq ininucũ ĩ negotio. cogi¬
tat ei fraudem facere. ⁊ auferre pecu.¬
inimicũ uicnũ. cogitat malũ ing̾ere
domui eiꝰ: aliqͥd de re ipsiꝰ minuere. K¬

Expanded text:
re gressus meos.» Adhuc potest carnaliter accipi. Habet quisque inimicum; in negotio cogitat ei fraudem facere, et ei auferre pecuninimicum vicinum, et cogitat malum ingerere domui ejus, aliquid de re ipsius minuere;
Abbreviated transcription (Latin):
fieri. ĩ pluuiã u̾tit᷑ fulguris t̾ror. Qͥ
educit uentos de thesauris suis. Sosd̾e
puto p̃dicatores: ⁊ mibes ⁊ uentos.
Nubes ꝓpt̾ carnẽ: uentos ꝓpt̾ sp̃m. Nu¬
bes eni uident᷑: uenti sentiunt᷑  ñ

Expanded text:
iam vertitur fulguris terror. «Qui educit ventos de thesauris suis.» Eosdem puto praedicatores et nubes et ventos: nubes, propter carnem; ventos propter spiritum. Nubes enim videntur, venti sentiuntur et n
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa peccã mea dimitt̾e. dare mͥ de cętero
monita ne te offendã. In ipsis monitis
si qͥd forte titubau̾o: dedisti mͥ remediũ
qͦ te orem dicẽs: Dimite nob̾ debita nr̃a.
sic̃ ⁊ nos dimittimꝰ debitoribꝰ nr̃is. Hanc
legẽ statuisti mͥ: ut qͦmͦ dimitto. dimitta¬
tur mͥ. Et ꝓpt̾ hãc legẽ sustinui te dñe.
Erpectaui qñ uenias ⁊ lib̾es ab oĩ neces¬
sitate : qr ĩ ipsa necessitate ñ deseruisti le¬

Expanded text:
ia peccata mea, dare mihi de caetero monita ne te offendam: in ipsis monitis si quid forte titubavero, dedisti mihi remedium, quo te orem, dicens, «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris» . Hanc legem statuisti mihi, ut quomodo dimitto, dimittatur mihi. «Propter» hanc «legem sustinui te, Domine.» Exspectavi quando venias et liberes ab omni necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
dit dñs introitũ. ut salui intremꝰ. sana simꝰ.
qñ accidit tẽptatio: ⁊ custodit exitũ. ex hoc
nũc ⁊ usq ĩ scłm. Cũ enĩ exierimꝰ ab om̃i
tẽptatione: iã ĩet̾nũ nulla nos tẽptatio t̾¬
rebit. nulla concupiscentia sollicitabit.

Expanded text:
dit Dominus introitum, ut salvi intremus. Sana fide simus quando accidit tentatio, et custodit «exitum ex hoc nunc et usque in saeculum.» Cum enim exierimus ab omni tentatione, jam in aeternum nulla nos tentatio terrebit, nulla concupiscentia saltem sollicitabit.
Abbreviated transcription (Latin):
cos. d̾o se adiuuante: quẽ admodũ
se habebat illiꝰ imꝑii dispensatio. p̃fi¬
gurans tñ fortẽ manu quendã ad
debellandos inimicos. diabolũ ⁊ angłos
lat: Mansuetudinȩ. Mansuetudine
illȩ sufferebat. Uicꝰtus ẽ. qͥ seiriebat: uic̃
qͥ sufferebat. In ista mansuetudinȩ cor
manufortis: oꝑando uincat. Nã idõ d̾&¬

Expanded text:
uvante, quemadmodum se habebat illius imperii dispensatio; praefigurans tamen fortem manu quemdam ad debellandos inimicos, diabolum et angelolat? Mansuetudine. Mansuetudine iste sufferebat: victus est qui saeviebat; vicit qui sufferebat. In ista mansuetudine corpumanu fortis, operando vincat. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
rãt: sic̃ consolati gaudebãt. Id̾e magnum
erat gaudiũ ipsoꝵ. sic̃ consolatoꝵ: illo con¬
solante morituros qͥ mortuus ẽ. Om̃s enim
mori timemꝰ. s consolatꝰ ille qͥ mortuus ẽ:
ne iã mori timeamꝰ. Erior resurrex̃: ut ha
ille te p̃cessit. qͥ iussit ut seqͣris. Uñ apte¬
⁊ lingͣ nr̃a exultatione. Os ⁊ lingͣ int̾ioris

Expanded text:
rant, «sicut consolati» gaudebant; id est, magnum erat gaudium ipsorum, tanquam consolatorum, illo consolante morituros qui mortuus est. Omnes enim moriendo gemimus: consolatus est ille qui mortuus est, ne mori timeremus. Prior reille te praecessit, qui jussit ut sequaris. 5. «veet lingua nostra exsultatione.» Os, fratres
Abbreviated transcription (Latin):
felicitas: ipsa ẽ. maior ĩfelicitas. Deinde
⁊ hoc solent hoĩes dic̾e. Iã qm̃ multa feci et
d̾apnatio inminet: hoc ꝑdo qd̾ ñ facio qͥc¬
me occisurꝰ ẽ. iudex ꝓ decẽ homicidiis: qͦmͦ
rerit facio: Hoc ẽ peccator cũ ĩ ꝓfundũ¬

Expanded text:
felicitas, ipsa major est infelicitas. Deinde et hoc solent homines dicere: Jam quoniam multa feci et damnatio imminet, hoc perdo, quod non facio quime occisurus est judex pro decem homicidiis, quomorerit facio? Hoc est, «Peccator, cum ven
Abbreviated transcription (Latin):
ad dni: ꝓfundũ em̃ nob̾ ista uita mortalis¬
ẽ. qͥs qͥs gͦ se ĩꝓfundũ intellex̾it. clamet. ge¬
mat. suspiret. donec de ꝓfundo eruat᷑. ⁊ ue¬
niat ad ȩũ qͥ intuens abyssos sedet suꝑ che¬
rubin. suꝑ oĩa q̃ creauit. ñ solũ corporalia.
clamat. surgit de ꝓfundo: ipse
clamor ñ eũ ꝑmittit multũ ĩmo ẽẽ. Ualde
eñi ĩ ꝓfundo st̃: qͥ nec clamant de ꝓfundo.
Dic̃ scͥpt᷑a. Peccator cũ uen̾it ĩ ꝓfundũ ma¬

Expanded text:
obis vita ista mortalis. Quisquis se in profundo intellexerit, clamat, gemit, suspirat, donec de profundo eruatur, et veniat ad eum qui super omnes abyssos sedet, super Cherubim, super omnia quae creavit, non solum corporalia, clamat, surgit de profundo, et ipse clamor non eum permittit multum in imo esse. Valde enim in profundo sunt, qui nec clamant de profundo. Dicit Scriptura: «Peccator, cum venerit in profundum ma
Abbreviated transcription (Latin):
ait ego ñ sustinebo: s qͥs sustinebit. Aui¬
dit eni ꝓpe totã uitã humanã cͥcũlat᷑¬
ri peccatis suis. accusari om̃s ꝯscientiaᷤᷤ¬
suas a cogitationibꝰ suis: ñ inueniri cor
castũ p̃sumens de iustitia sua Si gͦ ñ¬

Expanded text:
it, Ego non sustinebo; sed, «quis sustinebit?» Vidit enim prope totam vitam humanam circumlatrari peccatis suis, accusari omnes conscientias cogitationibus suis, non inveniri cor castum praesumens de sua justitia. Si
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ peccã nob̾: soluti sumꝰ a frigore inqͥtatis. Cur
faciũt. S consolat᷑ u̾itas dicens. Beati qͥ lugent:
qͣm ipsi consolabunt᷑. Concordat aũ ꝓpħia
einiangłio. cũ subiungit᷑. Q seminãt ĩ lacͥmis:
ĩ exultatiõe metent. Quatuor st̃ ꝯpunctionis

Expanded text:
sereno, ita solventur peccata tua» . Ergo peccata tes autem dicuntur flumina hiemalia; magno enim impetu repentinis aquis impleta currunt. Gelaveramus ergo in captivitate; constringebant nos peccata nostra: flavit auster Spiritus sa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ fecisti ĩ celo: inspicio hanc ĩ partẽ uͥ ha¬
bitamꝰ. & hic uideo hñficia tua. nubium.
uentoꝵ pluuiarũ. Popłm tuũ attendo. Pdu¬
xisti eũ de domo seruitutis: signa & ꝓdigia
fecisti int̾ iminicos eoꝵ. Punisti eos qͦs mo¬
lestos patiebant᷑. Impios de t̾ra sua eieci¬
sti: reges eoꝵ occidisti: t̾rã eoꝵ popło tuo

Expanded text:
quam fecisti in coelo, inspicio hanc imam partem ubi habitamus; et hinc video beneficia tua, nubium, ventorum, pluviarum. Populum tuum attendo: eduxisti eos de domo servitutis, et signa et prodigia fecisti inter inimicos eorum, punisti eos quos molestos patiebantur, impios de terra sua ejecisti, reges eorum occidisti, terram eorum populo tuo
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ad pacẽ st̃ iherłm. Int̾rogando qͥd
inuenient: Alios fecisse miscd̾iam:
alios nomn fecisse. Qs inuenient fecisse
miscd̾iam. illos uocabũt ad iherłm:¬
Ut oꝑa miscd̾ie corꝑalia iungant᷑ oꝑib.
⁊ p̃dicationibꝰ sp̃alib: ⁊ fiat pax dando.

Expanded text:
 ad pacem Jerusalem.» Interrogando quid invenient? Alios fecisse misericordiam, alios non fecisse. Quos invenient fecisse misericordiam, ipsos vocabunt ad Jerut opera misericordie corporalia iungantur operibus predicationis spiritualibus, et fiat pax dando
Abbreviated transcription (Latin):
data tua. Ne scilic ꝑ infirmitatẽ negẽ. Saluᷤᷤ
qͥ xpȩ aĩe agir. ut fiat qͥ faciendũ ẽẽ. cognoscit:
⁊ usq ad mortẽ corporis si hoc flagitat: extre¬
ma tẽptatio ꝓ testimonioꝵ diumnoꝵ u̾itate cer¬
tet᷑. Nbi aũ ñ ẽ salꝰ. sucũbit ĩfirmitas. & notã¬

Expanded text:
firmitatem negem. Salus quippe animae facit ut fiat quod faciendum esse cognoscitur, et usque ad mortem corporis, si hoc flagitat extrema tentatio, pro testimoniorum divinorum veritate certetur: ubi autem non est salus, succumbit infirmitas, et
Abbreviated transcription (Latin):
dir̃. Ne au̾itas faciẽ tuã amȩ. Hã utiq facie̾
dm̃ ẽ. ⁊ suꝑ facientes mala: ut ꝑoat de t̾ra
memoriã ȩoꝵ. ħ̃ sic ꝓfecto istȩ diẽ. uias suas ab
illo uidexi: s sic̃ nouit dñs uiã iustoꝵ: ⁊ sic̃ ait
moysi. Scio tȩ p̃ om̃ibꝰ. Nã si hoc eũ ñ adiuua¬
ret gͣdientẽ qd̾ uiȩ eiꝰ st̃ ĩ conspȩctu dñi: ñ dic̾et.¬

Expanded text:
 tuam a me» . Nam utique facies Domini est et super facientes mala, sed ut perdat de terra memoriam eorum . Non sic profecto iste dixit vias suas ab illo videri; sed sicut novit Dominus vias justorum , et sicut ait Moysi, «Scio te prae omnibus» . Nam si hoc cum non adjuvaret gradientem, quod ejus viae sunt in conspectu Dei, non dice
Abbreviated transcription (Latin):
dauid nouit tanꝗ̃ ĩ potestate habens. ⁊
rogat d̾m ut implȩat qd̾ uouit. Est de¬
uotio uouentis: s ẽ. humilitas p̃can¬
tis. Nemo p̃sumat itirib suis se red¬
dere qd̾ uou̾it. Qte hortat᷑ ut uoue¬
as: ipse adiuuat ut reddas. Q gͦ uo
uit uidȩamꝰ: ⁊ hĩc ĩtelligamꝰ quẽad¬
modũ accipiendꝰ sit ĩ sig᷑a dauid. Da¬

Expanded text:
 in potestate habens, et rogat Deum ut impleat quod vovit: est devotio voventis, sed est humilitas deprecantis. Nemo praesumat viribus suis se reddere quod voverit: qui te hortatur ut voveas, ipse adjuvat ut reddas. Quid ergo vovit videamus, et hinc intelligimus quemadmodum sit accipiendus in figura David. Da
Abbreviated transcription (Latin):
laudabilẽ latitudinẽ. ĩ qͣ nullas cum
set latũ mandatũ tuũ nimis: in hoc
seq̃nti u̾su ostendit uñ sit latũ dicens.
uomͦ dilexi
iegẽ tuã dñe oilȩctio. ẽ: lati¬

Expanded text:
laudabilem latitudinem, in qua nullas, cumset, «Latum mandatum tuum valde;» in hoc sequenti versu ostendit unde sit latum, dicens: «Quomodo dilexi legem tuam, D
Abbreviated transcription (Latin):
do. ñ fec̃ eoꝵd̾e u̾boꝵ odiũ. s integͣm caritatẽ.
Nȩq em̃ lex d̾i ñ st̃ u̾ba ⁊ eloqͥa d̾i. Absit gͦ ut
timore ꝑeat amor: uͥ castꝰ ẽ. timor. Sic afiliis
piis patres tuñt᷑. ⁊ amant᷑. sic pudica comix
uirũ ⁊ tim:. ne ab illo deserat᷑: ⁊ amat. ut frua

Expanded text:
. Neque enim lex Dei non sunt verba et eloquia Dei. Absit ergo ut timore pereat amor ubi castus est timor. Sic patres a filiis piis et timentur et amantur; sic pudica conjux virum et timet, ne ab illo deseratur, et amat, ut frua
Abbreviated transcription (Latin):
ui mandata cua. ⁊ testimonia tua. Ere :¬
qͥa om̃s uiȩ meȩ ĩ conspectu tuo. Tanꝗͣ dic̾et.
mandata nec testimonia custodnii. Custo¬
diui gͦ: qi om̃s uiȩ meȩ ĩ conspȩctu tuo. Rro¬
pitio qͥppę ⁊ adiuuantȩ conspectu. uoluit¬

Expanded text:
i madata tua et testimonia tua; quia omnes viae meae in conspectu tuo.» Tanquam diceret: mandata et testimonia custodirem. Custodivi ergo, «quia omnes viae meae in conspectu tuo.» Propitio quippe
Abbreviated transcription (Latin):
Multa gen̾ant᷑ ad ꝑcbationẽ hominis. ⁊ ux¬
or plexũq dȩcepta sexpentiᷤᷤ insĩdiis animũ
uiri exagitare conat᷑: ⁊ pat̾ fid̾e filii frȩ q̃nt̃
irridet. ⁊ uir suȩ conugis m̃tẽ cẽptat oppro¬
briis. S ĩ his om̃ib suꝑat iustꝰ. ꝙ dic̃. Qͥs no
seꝑabit a caritatȩ xp̃i : Cribulatio an angꝰ¬
tia. an ꝑsecutio: Quotiȩns bñfacta cͥmini
dant᷑. qͦtieis uͥtꝰ obꝓbrio ducit᷑. qͦtiens ipsa
ĩgͣta ẽ grã Uendidit iꝰtꝰ facultates suas. dis¬
pensauit pauꝑib: nichil sͥ rȩliqͥd contep¬
nit᷑ plexũ ꝙ ĩ psa ȩccłia. qͥa diues ẽt̃. desi¬

Expanded text:
Multa generantur ad perturbationem hominis: et uxor plerumque decepta serpentis insidiis animum viri exagitare conatur; et pater fidem filii frequenter irridet; et vir conjugis suae mentem tentat opprobriis. Sed in his omnibus superat justus, et dicit: Quis nos separabit a caritate Christi? tribulatio an angustia an persecutio? quotiens benefacta crimini dantur, quotiens uirtus obprobrio ducitur, quotiens ipsa ingrata est gratia! uendidit iustus facultates suas, dispensauit pauperibus, nihil sibi reliquit: contemnitur plerumque in ipsa ecclesia, quia diues esse desi
Abbreviated transcription (Latin):
Si gͦ expectabant salutare d̾i. qͥ mandata d̾i
dilexer̃t: qͣntomagis necęssariꝰ erat iħc. hoc ẽ.
salutarȩ d̾i salitis faciendis eis. qͥ mandata eiꝰ
ñ dilexert̃: Potest ista etiã scĩs istoꝵ tẽpoꝵ ex
qͦ grã rȩuelata euuangłiũ p̃dicat᷑. congrue¬
rȩ ꝓpħ̃ia. Expectant enĩ xp̃m: qͥmand ata eiꝰ

Expanded text:
tare Dei, qui mandata ejus dilexerunt; quanto magis necessarius erat Jesus, hoc est salutare Dei, salvis faciendis eis qui mandata ejus non dilexerunt? Potest ista etiam sanctis istorum temporum, ex quo gratia revelata Evangelium praedicatur, congruere prophetia: exspectant enim
Abbreviated transcription (Latin):
lustrat ĩ eo libro consȩq̃ns sententia p̃cedẽ¬
tẽ. Ibi enĩ seqͥt᷑. Impii aũ ĩfirmabunt᷑ ĩ ma¬
lũ. Hoc ẽ. itaq iusto septiȩs caderȩ ⁊ resur¬
gerȩ: ĩ omnibꝰ malis ñ infirmari. Mexito gͥ
septies in diȩ laudabit ȩccłia dnm̃ suꝑ iudi¬
cia iꝰtitiȩ ipsiꝰ. qͥa cũ tẽpꝰ esset ut iudiciũ ĩci

Expanded text:
consequens sententia praecedentem: ibi enim sequitur, «Impii autem infirmabuntur in malis» . Hoc est itaque justo septies cadere et resurgere, in omnibus malis non infirmari. Merito igitur septies in die laudavit Ecclesia Deum super judicia justitiae ipsius; quia cum tempus esset ut
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ ꝗͣ nichil suũ inuęniũt: ⁊ eũ subiuga¬
re contẽpdũt. N gͣtis ꝑsecunt᷑ eũ qͥ se
ȩoꝵ ded̾it potestati: ⁊ ĩ possesionẽ scłi totꝰ
intͣuerit. In suos eñi nirȩ dñantiũ uendi¬
cant: atq ab his m̾cedem iniqͥtatis efflagi¬
tant. Bñ hoc martirdic̃. qͥa ĩiustȩ ꝑsȩcu¬
tionũ torm̃ta sustinȩat. qͥ nichil rapuerit.
millũ uiolentꝰ opp̃serit. nulliꝰ sangͥnẽ fu

Expanded text:
gare contendunt, non gratis persecuntur eum. qui se eorum dederit potestati et in possessionem saeculi totus intrauerit. in suos enim iure sibi dominatum uindicant atque ab his mercedem iniquitatis efflagitant. Bene hoc martyr dicit, quod iniuste persecutionum tormenta sustineat, qui nihil rapuerit, nullum uiol
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniis cuis: qr in et̾nũ fundasti ȩa.
Testimonia dñi ĩ et̃nũ ab illo dic̃. ẽẽ. fun¬
data.⁊ hoc se mitio cognouissȩ testat᷑: nee
aliundȩ cognouisse qͣm de ipsis utiq tes¬
timoniis. Q sc̃ ipsa cestimonia. ĩ qͥb testatꝰ
est dͣs. daturũ se ẽẽ. regnũ filiis sius sem¬

Expanded text:
testimoniis tuis, quia in aeternum fundasti ea?» Testimonia Domini in aeternum ab illo dicit esse fundata, et hoc se initio cognovisse testatur, nec aliunde cognovisse quam de ipsis utique testimoniis. Quae sunt ista testimonia, nisi quibus testatus est Deus daturum se regnum suis fi
Abbreviated transcription (Latin):
agant. a bouo agunt᷑ ut agant. Nã tan¬
tomagis efficit᷑ qͥsq bonꝰ filiꝰ: qͣnto largiꝰ dat᷑
patrẽ pulsat ⁊ q̃rit. Bibit s qͣnto suauius
sentit: canto ardentiꝰ adhuc sitit. Audi u̾ba
iudiciũ qd̾ ĩ eos fecisti qͥ diligt̃ nom̃ tuum:
qm̃ ut oilig̾ent te. tu pͥus dileristi eos. Sic
causa q̃reret᷑. q̃ nos̃ dilig̾e fecit: ad ninxit qm̃¬

Expanded text:
aguntur, vix tamen ut agant. Nam tanto magis efficitur quis filius bonus quanto largius datur Patrem pulsat, et quaerit: bibit, sed quanto suavius sensit, tanto ardentius adhuc sitit. Audi verba udicium quod in eos fecisti, qui diligunt nomen tuum; quoniam ut diligerent te, prius dilexisti eos. Sic causa quaereretur, quae nos diligere fecit; adjunxit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: ego aũ carnał sũ uenindatꝰ sub pecc̃o.
Ecce. uñ facti sumꝰ captiui: qr sub peccato
sumꝰ uenundati. Qͥs noĩ uendidit: Nos
ipsi: qͥ consensimꝰ seductori Uendere nos
potuimꝰ: redim̾e nos ñ possumꝰ. Uendidimꝰ
nos consessione pecẽi: redimim᷑ ĩ fide dñi¬

Expanded text:
 sum, venundatus sub peccato» . Ecce unde facti sumus captivi, quia venundati sumus sub peccato. Quis nos vendidit? Nos ipsi, qui consensimus seductori. Vendere nos potuimus, redimere nos non possumus. Vendidimus nos consensione peccati, redimimur in fide
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓꝑt̾ea mandata custodit: Nonne ĩt̃ ipsas
calũpnias qñ fexuebant. multo głiosior
popłs sc̃s ĩ tͥbulationibꝰ di mandata ser¬
uabat.: cũ ad ꝑ petrandas impiȩtates ꝑsȩq̃n¬
tibꝰ ñ cȩdebat: S mmirũ ħ ẽ. redimȩ mę
a calũpniis hominũ ⁊ custodiã mandata
tua: tu age ĩfuso spũ tuo. ne mȩ calũpniȩ
hominũ t̃roribꝰ uincant. ⁊ a tuis mandatiᷤᷤ
ad sua mȩ mala cͣducant. Si enĩ ħ mȩcum
eg̾is. id ẽ. ħ mͦ mę ab ȩoꝵ calũpniis. ne cri¬
minationes ȩoꝵ falsas qͣs obiciũt ꝑtimescã.
patientia donata redimeyis: int̃ ipsas ca¬
lũpnias custodiã mandata tua. faciem¬

Expanded text:
ei mandata custodit ? Nonne inter ipsas calumnias, quando fervebant, multo gloriosius populus sanctus in tribulationibus Dei mandata servabat, cum ad perpetrandas impietates persequentibus non cedebat? Sed nimirum hoc est, «Redime me a calumniis hominum, et custodiam mandata tua:» Tu age infuso Spiritu tuo, ne me calumniae hominum terroribus vincant, et a tuis mandatis ad sua mala facta traducant. Si enim hoc mecum egeris, id est, hoc modo me ab eorum calumniis, ne criminationes falsas quas objiciunt pertimescam, patientia donata redemeris; inter ipsas calumnias custodiam mandata tua.
Abbreviated transcription (Latin):
pariuił: nͥ humilibꝰ ⁊ ĩ firmis: Noli gͦ suꝑbirȩ.
noli de cua q̃ nulla ẽ. uͥtute p̃sum̾e: ⁊ ĩ telliges
qͣre sit abono d̃o bona lex data: q̃ tñ uiuifica¬
re ñ posset. Ad hoc enĩ data ẽ. ut de te magno
pariuilũ fac̾et: ut te ad faciendã legẽ uires de
tuo ñ hab̾e monstraret. Ac sic opis indigꝰ ⁊ ege¬
hic paruulꝰ qd minimꝰ apłoꝵ paulꝰ .i. pariuilꝰ¬

Expanded text:
parvulus, nisi humilis et infirmus? Noli ergo superbire, noli de tua, quae nulla est, virtute praesumere; et intelliges quare sit a bono Deo bona lex data, quae tamen vivificare non possit. Ad hoc enim data est, ut te de magno parvulum faceret, ut te ad faciendam legem vires de tuo non habere monstraret; ac sic opis indigus et egehic parvulus, quod minimus Apostolorum Paul
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ manu qͥd̃e frigioꝰ tenet᷑. s ꝑcussus ferro ꝑ
seintislas ȩmicat: atq ħ emittit ignẽ qͥ pst
ardeat. qd̾ pͥus mani frigidũ tenebat. Sic
litt̾e frigida tenent᷑: s siqͥs hȩc aspirante do
ĩtento ĩtellectu pulsau̾it. de misticis eiꝰ sen¬
s̃ib ignẽ ꝓduc̃: ut ĩ eis u̾b̾ post animꝰ sp̃ałr¬

Expanded text:
Qui manu quidem frigidus tenetur, sed, percussus ferro, per scintillas micat, atque hoc emittit ignem qui post ardeat, quod prius manus frigidum tenebat. Sic litterae frigida tenentur; sed si quis haec, aspirante Domino, intento intellectu pulsaverit, de mysticis ejus sensibus ignem producit, ut in eis verbis post anim
Abbreviated transcription (Latin):
niis horamũ: ut custodiã mandata tua :
Si reuera illi homines qͥ cͥmina obicuuit ñ
calũpniant᷑. s̃ falsa it̃ qͥd ẽ qd̾ se redimi de¬
sid̾at a calũpniis. id ẽ. a cͥminib falus. q̃
illi noc̾e ñ possc̃: Crim̃ qͥppȩ falsũ qd̾ ẽ. calũp

Expanded text:
niis hominum, et custodiam mandata tua?» Si vera illi homines crimina objiciunt, non calumniantur: si falsa, quid est quod se redimi desiderat a calumniis, id est a criminibus falsis, quae illi nocere non possunt? Crimen quippe falsum, quod est ca
Abbreviated transcription (Latin):
fusione latitudo. ẽ: in qͣ sine angustiis
uia qͦ ãbulat᷑ angꝰta. donante illo eui
dictũ. ẽ. Dilatasti gͥssus meos subtꝰ mȩ:
⁊ ñ st̃ infirmata uestigia mea. Latũ. ẽ. gͦ
mandatũ caritatis nimis. Mandatum
illud geminũ: qͦ iubet᷑ ds ⁊ ꝓyimꝰ dili¬
gi. Od aũ latiꝰ. qͣm ut ibi pendeant

Expanded text:
fusione latitudo est, in qua sine angustiis via quoque ambulatur angusta, donante illo cui dictum est, «Dilatasti gressus meos subter me, et non sunt infirmata vestigia mea» . Latum est ergo mandatum charitatis, mandatum illud geminum, quo jubetur Deus et proximus diligi. Quid autem latius, quam ut ubi pendeat
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ latexe. Et id̾o lex. ñ ẽ. ei scandalum.
Ut aũ nullꝰ scandalũ oĩno patiat᷑: ñ Sic ho¬
mines sc̃ȩ cuiꝰq ꝓfessioniᷤᷤ attendat. ut fidẽ
eiꝰ ex ȩoꝵ morib pendȩat: ne aliqͥbꝰ cadentibꝰ
qͦs ꝓ magno habebat. ipsȩ scandalo ꝑeat: s
ipsã legẽ diligat: ⁊ exit ei pay multa nstũq
scandalũ. Securꝰ enĩ diligit eã. ĩ qͣ etiã ñ pec¬
enĩ iꝰtis ꝓfuiss antiqͥs. mandata d̾i dilexissȩ:¬

Expanded text:
udicat: ideo lex Dei non est ei scandalum. Ut autem nullum scandalum omnino patiatur, non sic homines sanctae cujusque professionis attendat, ut fides ejus ex eorum moribus pendeat; ne aliquibus cadentibus quos pro magno habebat, ipse scandalo pereat: sed ipsam Dei legem diligat, et erit ei pax multa, nullumque scandalum. Securus enim diligit eam, in qua etiamsi multi pecenim justis profuisset antiquis Dei dilexisse
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ secũ uixert̃. uerũ ⁊̃ scbendo post̾os qͥ tã
excellenti auctoritatȩ docuer̃t: audet se p̃¬
ponendo p̃ponere.: Salomoni qͥd̃ tanta
ẽ. donata sapientia: ut ⁊̃ his om̃ĩbꝰ qͥ fuȩ¬
dũ ħ ipiũ a patrȩ suo dd potuisse ꝓpħari.
maximȩ qr dici ñ poss ex ꝑsona salomoniꝰ
pite qd̾. ẽ. ipse saluator. ñc ab eiꝰ corpore

Expanded text:
qui secum vixerunt, verum etiam scribendo posteros tam excellenti auctoritate docuerunt, audet se intelligendo praeponere? Salomoni quidem tanta est donata sapienta, ut etiam his omnibus qui fuerdum ipsum hic a patre suo David potuisse prophetari; maxime quia dici non posset ex persona Salomonis pite quod est ipse Salvator, nunc ab ejus corpore
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdent: An insidiis obsedant uiam. ex¬
pectantes ut qñ transiret occid̾ent: Nũ¬
qͥd gͦ morte corporis ꝑirȩ metuebat: Ab¬
sit. Et qͥd. ẽ. me expectauert̃. nͥ ut eis ad
ñ ꝑiret dix̃. Testimonia tua ĩtellexi.S
familiariꝰ ħ eccłe auribꝰ gͦcũ u̾bũ sonat.
intuens ⁊ uidens utiq sine finȩ finẽ si ꝑ¬
Om̃is ꝯsũmationis uidi finẽ: latũ man-¬
datũ tuũ nimis. Intͣuerat qͥppe ĩ scũa¬
riũ d̃i: ⁊ intellexerat in nouissima. Oĩs
aũ ꝯsũmatio mͥ uidet᷑ ħ loco intęligen¬
da. usq ad mortẽ ꝓ u̾itate certare: & ꝓ
uͦ ac sũmo bono mala oĩa tołare. Cuiꝰ
ꝯnũmationis. ẽ. finis eycellere ĩ regno dĩ¬
qd̾̃ ñ ht̃ fuiẽ: ⁊ hr̃e ibi sine morte. sine
dolore. ⁊ cũ magno honore uitã. morte
huiꝰ uitę a doloribꝰ ⁊ obꝓbriis: acqͥsitã.
Qd̾ aũ addidit. latũ mandatũ tuũ
nimis: ñ incelligo nͥ caritatẽ. Qd eñi
ꝓfusset qͥcũq morte iminente. et

Expanded text:
t insidiis obsederunt viam, exspectantes ut quando transiret, occiderent? Numquid ergo morte corporis perire metuebat? Absit. Et quid est, «me exspectaverunt,» nisi ut eis ad non perierit dixit: «Testimonia tua intellexi.» Sed familiarius hic Ecclesiae auribus graecum verbum sonat, intuens et videns utique sine fine finem, si pmnis consummationis vidi finem; latum mandatum tuum valde.» Intraverat quippe in sanctuarium Dei, et intellexerat in novissima . Omnis autem consummatio mihi videtur hoc loco intelligenda, usque ad mortem pro veritate certare , et pro vero ac summo bono mala omnia tolerare: cujus consummationis finis est excellere in regno sine dolore, et cum magno honore vitam, morte hujus vitae ac doloribus et opprobriis acquisitam. Quod autem addidit, «Latum mandatum tuum valde;» non intelligo nisi charitatem. Quid enim profuisset quacumque morte imminente, et
Abbreviated transcription (Latin):
ditatio facit. ut tẽpora tͥbulationis. tẽ¬
pora qͥbꝰ humiliam᷑ aliqͥbꝰ adu̾sis. susti¬
nere ⁊ tolexare possimꝰ: ut neq humi¬
liato nimis neq deiecto frangam᷑ affec¬
tu. Deniq dñs ñ frangi nos humilita¬
te usq ad desꝑationẽ uult: s usq ad

Expanded text:
ora tribulationis, tempora quibus humiliamur aliquibus adversis, sustinere et tolerare possimus; ut neque humiliato nimis, neque dejecto frangamur affectu. Denique Dominus non frangi nos humilitate usque ad desperationem vult, sed usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
uide uanitatẽ: S fortassis hoc orat ut
ñ sit uita eiꝰ subsole ubi oĩa uanitas: s
millo sit in qͦ se uiuificari petit. Ille qͥp¬
pe ascendit ñ suꝑ solem tantũ. s suꝑ
om̃s cęlos ut aclimpleret oĩa: & in illo
magis quã subsole uiuunt qͥ ñ in ani¬

Expanded text:
e» ? An iste fortassis hoc orat, ut non sit ejus vita sub sole, ubi omnia vanitas; sed in illo sit, in quo se vivificari petit? Ille quippe «ascendit» non super solem tantum, sed «super omnes coelos, ut adimpleret omnia» . Et in illo magis quam sub sole vivunt qui non inani
Abbreviated transcription (Latin):
ad beatitudinẽ. Beatũ qͥppe ẽe tam
magnũ ẽ bonũ: ut hoc & boni ue¬
lint & mali: nec mirũ ẽ qͦd boni ꝓpt̾ea
sunt boni. s illud ẽ mirũ qd̾ etiam ma¬
li ꝓpt̾ea sunt mali. ut sint beati. Nam
qͥs qͥs libidimi deditus luxuria stupris¬
q corrũpit᷑: in hoc malo beatitudinẽ
querit. & se miserũ putat cũ ad suȩ con¬
cupiscentie uoluptatẽ leticiãq ñ ꝑue
nit. Beatũ uͦ qͣsi ñ dubitat iactare: cũ¬
auaricie fascib in ardescit: ad hoc con¬
gregat quocũq mͦ diuitias. ut beatꝰ
sit. Inimicoꝵ sanguinẽ fund̾e qͥcũq de¬
siderat. dñationẽm qͥsq affectat. cry-¬
delitatẽ suã qͥs qͥs alienis cladib pascit:
in om̃ib scelerib beatitudinẽ querit.
hos gͥ errantes. & uerã miseriam falsã
beatitudinẽ requirentes: reuocat adu

Expanded text:
 nolunt. Beatum quippe esse, tam magnum est bonum, ut hoc et boni velint et mali. Nec mirum est quod boni propterea sunt boni; sed illud est mirum, quod etiam mali propterea sunt mali, ut sint beati. Nam quisquis libidinibus deditus, luxuria stuprisque corrumpitur, in hoc malo beatitudinem quaerit, et se miserum putat, cum ad suae concupiscentiae volubeatum vero non dubitat jactare cuavaritiae facibus inardescit, ad hoc congregat quocumque modo divitias, ut beatus sit: inimicorum sanguinem fundere quicumque desiderat, dominationem quisquis affectat, crudelitatem suam quisquis alienis cladibus pascit, in omnibus sceleribus beatitudinem quaerit. Hos igitur errantes, et vera miseria falsam beatitudinem require
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe arguit. uł de iusto letificat. Quo¬
tienscũq eñĩ talem malt̾m habueriᷤ
animũ qualẽ inte ab alt̾o seruari cu¬
pis: equitatis uiã tenes. Quotiens
uͦ talis erga alt̾m fueris: qualẽ inte
uis neminẽ: iter iusticie reliqͥsti. En
totũ illud arduũ diuine legis. totũ¬
q difficile. En obquã rem dura im¬
ꝑia dñi reclamamꝰ : & dicimꝰ nos
difficultate uł impossibilitate man¬
datoꝵ premi. In hac gͦ equitate uir

Expanded text:
arguat uel de iusto laetificet. quotienscumque enim talem in alterum habueris animum, qualem in te ab altero seruari cupis, aequitatis uiam tenes; quotiens uero talis erga alterum fueris, qualem in te uis neminem, iter iustitiae reliquisti. en totum illud arduum diuinae legis totumque difficile, en ob quam dura imperia domino reclamamus et dicimus nos uel difficultate uel impossibilitate mandatorum premi.
Abbreviated transcription (Latin):
do pꝰea coronatus. Gotũ itaq corpꝰ xp̃i
loquit᷑. id ẽ ecclȩ sc̃e uniu̾sitas: in qͦ
toto corꝑe siue quia negantib pluri.¬
mis remanserunt fortes. qui usq ad
mortẽ ꝓueritate certarent: siue quia
ex his qui negauerant multi repara¬
ti sunt. ñ ẽ ablatum ex ore eiꝰ uerbũ
ueritatis usq quaq. Quod autẽ ne
auferas ait. intelligendũ ẽ. ne aufer

Expanded text:
ostea coronatus. Totum itaque corpus Christi loquitur, id est, Ecclesiae sanctae universitas: in quo toto corpore sive quia, negantibus plurimis, remanserunt fortes qui usque ad mortem pro veritate certarent, sive quia et ex iis qui negaverant multi reparati sunt, non est ablatum ex ejus ore verbum veritatis «usque valde.» Quod autem ait, «ne auferas,» intellig
Abbreviated transcription (Latin):
sa utilitatis rerũ tp̃raliũ qͥb eũ dita¬
uerat ds. uẽlut mertennariꝰ ei ꝓtali
mercede seruiret: siͦ qͣuã gͣtis dm̃ co
sit m̃ces. & ipsum diligamꝰ in se ipso.¬
& ipsũ diligamꝰ in nob̃. ipsũ in ꝓxi¬
mis nr̃is qͦs diligimꝰ sic̃ nosmet ipsos
siue habeant eũ. siue ut habeant. Qd̃
qm̃ ipso donante confert᷑ nob: id̾o illi

Expanded text:
 utilitatis rerum temporalium quibus eum ditaverat Dominus, velut mercenarius ei pro tali mercede serviret: sed quam gratis Deum coletus ipse sit merces. Ipsum diligamus in seipso, ipsum diligamus in nobis, ipsum in proximis nostris quos diligimus sicut nosmetipsos, sive habeant eum, sive ut habeant eum. Quod nobis quoniam ipso donante confertur, ideo illi
Abbreviated transcription (Latin):
ni int̾ ẽ cũ aliqͥd boni agimꝰ: cuiꝰ rei
contẽplatione agamꝰ. Officium qͥppe
nr̃m ñ officio s fine pensandũ ẽ: ut
scilicet ñ tantũ si bonũ ẽ qͦd facimꝰ. s
p̃cipue si bonũ ẽ ꝓpt̾ qd̾ facimꝰ cogitemꝰ.
Hos ocłos quib contẽplamꝰ. qͣre faci¬
mus qd̃ facimꝰ. aũti poscit ne uideañs

Expanded text:
ni interest, cum aliquid boni facimus, cujus rei contemplatione faciamus. Officium quippe nostrum, non officio, sed fine pensandum est; ut scilicet non tantum si bonum est quod facimus, sed praecipue si bonum est propter quod facimus, cogitemus. Hos oculos quibus contemplamur quare faciamus quod facimus, averti poscit
Abbreviated transcription (Latin):
rii. Q gͥtus ħt martyria: qđ tacendũ
ñ fuit. ꝓpt̾ dulcissimũ martyrũ uo¬
men. Qͥ ꝓculdubio qñ tanta ꝑseqͣn¬
tiũ crudelitas seuiebat ut eccła pau¬
lominꝰ ꝯsumaret᷑ ĩ t̾ra: nullo mͦ d̃i
martyria custodirent. nͥ fiexet ȩis

Expanded text:
acendum non fuit, propter dulcissimum martyrum nomen, qui procul dubio quando tanta persequentium crudelitas saeviebat, ut Ecclesia paulo minus consummaretur in terra, nullo modo Dei martyria custodirent, nisi fieret eis
Abbreviated transcription (Latin):
Consiliũ aut̃ contra consiliũ. Nã consi¬
lium sedentiũ pͥncipũ fuit. inuentos mar¬
tyres ꝑdere: consiliũ patientiũ mr̃m
fuit: inimicos ꝑditos inuenire. Reddebãt
illis mala ꝓbonis: isti bona ꝓ malis. Qdͥ
gͦ mirũ si illi occidendo defecert̃. isti mo¬
riendo uicerunt: Quid mirũ si mr̃es se¬

Expanded text:
Consilium contra consilium: consilium sedentium principum fuit inventos martyres perdere; consilium patientium martyrum fuit inimicos perditos invenire. Reddebant illi mala pro bonis; isti, bona pro malis. Quid ergo mirum si illi occidendo defecerunt, isti moriendo vicerunt? Quid, inquam, mirum s
Abbreviated transcription (Latin):
S pes. & adu̾sũ me loq̃bant᷑. Inde ꝑsecutio
gͣuis erat. qͥa cũ sedentes. idẽ iudicia¬
riis sedib eminentes pͥncipes decer¬
nebant. Refer hoc ad ipsũ caput: in
ad corpꝰ eiꝰ. id ẽ eccłam: in uenies sedisse¬
reges t̾re & cogitasse. atq iussisse qͦmͦ

Expanded text:
sum me loquebantur.» Inde persecutio gravis erat, quia eam sedentes, hoc est judiciariis sedibus eminentes, principes decernebant. Refer hoc ad ipsum caput; invad corpus ejus, id est Ecclesiam; invenies reges terrae excogitasse atque jussisse quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
diabolo efficit᷑ qui de occultis sc̃i iob
suspicat᷑ qd̾ non gͣtis dm̃ coleret: quẽ¬
quẽ poposcit tẽptandũ ut crimen qͦd ob¬
hoĩes quȩ agunt̾: cuiꝰ aũ rei contẽplatiõe
agant᷑ occultũ ẽ: & id̃o datur suspitionibꝰ
locꝰ ut audeat homo iudicare de occultis
hõinũ & falsa plerũq & si uera tam̃ ei
in cognita temere suspicari: ꝓpt̾ea dñs
cũ de ipso fine loquerẽt ꝓpt quẽ fac̃e iꝰtici

Expanded text:
diabolo similis, qui de occultis sancti Job suspicatus est quod non gratis Deum coleret, quem poposcit tentandum, ut crimen quod obre quod agimus; cujus autem rei contemplatione agamus occultum est: et ideo datur suspicionibus locus, ut audeat homo judicare de occultis hominum, et falsa plerumque, et, si vera, tamen incognita temere suspicari. Propterea Dominus cum de ipso fine loqueretur propter quem justiti
Abbreviated transcription (Latin):
grũ ueritatis quȩ ubiq disꝑsa ẽ. & in
forensi inte dep̾hensũ ẽ. quo institu¬
tũ ẽ. ut plus petendo causa cadat: so
ẽ ut qͥ plus petierit quã ei debet᷑. &
qͦo ei debebat᷑ amtitat. O ñis aut̃ a nob̾
cirtũcidit᷑ auaritia: sigͣtis colat᷑ ds.

Expanded text:
gium veritatis quae ubique dispersa est, et in forensi jure deprehensum est, quo institutum est ut plus petendo causa cadat: id est, ut qui plus petierit quam ei debetur, et quod ei debebatur amittat. Omnis autem a nobis circumciditur avaritia, si gratis col
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ iubet ut faciat qͦd iubet: deduc me in¬
qͥt insemita mandatoꝵ tuoꝵ qͥa ipsã uolui.
Parũ ẽ mͥ uoluntas mea: nͥ meo qͦd uolui
ipse me ducas. Semita ẽ aũ uia manda
ang̾ta ẽ uia q̃ ducit adutã. Et cũ sit an¬

Expanded text:
illo qui jubet, ut faciat quod jubet, «Deduc me,» inquit, «in semita mandatorum tuorum, quia ipsam volui.» Parum est mihi voluntas mea, nisi in eo quod volui, me ipse deducas. Et , est, quae ducit ad vitam : et cum sit an
Abbreviated transcription (Latin):
met ipsũ reũsꝰ ait. Surgã & ibo ad pa¬
trẽ meũ. In qͦ eñi correxit uiã suã :
Incꝰtodiendo u̾ba dei: quȩ tanꝗͣ. pat̾¬
num panẽ esuriens concupiuit. Neq
suo dix̃: ecce tot annis seruio tͥ. & nũ¬
quã mandatũ tuũ p̃teriui. Iunior gͦ
ille correx urã suã. quã se ita depͣuas
se ꝑu̾samq habuisse confessꝰ ẽ: ut pa¬
tri dic̾et. Iã ñ sũ dignꝰ uocari filiꝰ tuus.
Tertiꝰ qͦ intellectꝰ occurrit. qͥ mͥ uide
tur p̃stantior: ut senior agnoscat᷑.
uetꝰ homo. & nouus iunior. Senior qͥ
portat imaginẽ t̾reni. hoĩs: unior qͥ celes

Expanded text:
ad patrem meum.» In quo enim correxit viam suam, nisi in custodiendo verba Dei, quae tanquam panem paternum esuriens concupivit? Nequesuo dixit, «Ecce tot annis servio tibi, et nunquam mandatum tuum praeterii.» Junior ergo ille correxit viam suam, quam se ita depravasse perversamque habuisse confessus est, ut patri diceret, «Jam non sum dignus vocari filius tuus» . Tertius quoque intellectus mihi occurrit, quem quidetepono: ut senior agnoscatur, vetus homo; et novus, junior: senior, qui portat imaginem terreni hominis; junior, qui coeles
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbriũ & contẽptũ. qͥa martyria tua
ex qͥsiui. Xp̃i corpꝰ ista cũ dic̃. nũqͥd
abimpiis suꝑbis audire obpbriũ
& contẽptũ. ullam deputat penã. cũ
potiꝰ inde ꝑueniat ad coronã: Cur

Expanded text:
brium et contemptum, quoniam» martyria «tua exquisivi.» Christi corpus ista cum dicit, numquid ab impiis et superbis audire opprobrium atque contemptum ullam deputat poenam, cum potius inde perveniat ad coronam? Cur
Abbreviated transcription (Latin):
obꝓbͥum qͦd id̾o audio & contẽptũ qͦ id̾o
c̃tẽpnor qͥa martyria tua ex qͥsiui. aufer
a me. Inimici em̃i mei qͦs a me p̃cipis
diligi. qͥa magis magisq moriunt᷑ & ꝑ
eunt. cũ martẏria tua c̃tẽpnunt. in¬

Expanded text:
obrium quod ideo audio, et contemptum quo ideo contemnor, quia martyria tua exquisivi, aufer a me. Inimici enim mei, quos a me praecipis diligi, qui magis magisque moriuntur et pereunt, cum martyria tua contemnunt
Abbreviated transcription (Latin):
diuites huiꝰ scłi in marmoratis laque¬
arisq tectis cũ timore mortis et̾̃nȩ. Huiꝰ
enĩ iusticia manet in scłm scłi: & ipsa
ẽ eiꝰ gła. & ipsa diuitie. Illiꝰ aũ purpu¬
ra & byssus & epulȩ splendide cũ p̃sto¬

Expanded text:
dulantibus, in marmoratis laqueatisque tectis cum timore mortis aeternae. Hujus enim «justitia manet in saeculum saeculi:» ipsa ejus gloria, ipsae divitiae. Illius autem purpura et byssus et epulae splendidae,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ seruit cũ filiis suis. S hoc uetus ẽ¬
testam̃tũ: ad uet̾em hominẽ ꝑtinens.
Qui aũ ibi figurã intellexert̃: heredes
toria ꝓmisisse. Manclauit qͥppe inet̾nũ
heredes qͥs qͥs ẽẽ uolueris. nolo te fallas.
nec t̾ram trahentẽ lac & mel carnaliter
cogites: ñ amena p̃dia. ñ ortos fructi¬
feros & opacos. ñ tale aliqͥd mediteriꝰ ad¬
ipisci. qͣle solet hic ocłs auaritiȩ c̃cu¬
gr̃a. Illa habuit umbrã: ista imaginẽ.
Illa data ẽ ꝓpt̃ tͣnsgressionẽ: ista ꝓpt̃
iustificationẽ. Illa ignotanti demon¬
strat peccatũ: ista agnitũ adiuuat
ut uitet᷑. Illa flagitiis deditos incre¬
pat: ista peccantes bonitate ꝓpͥa lib̾at.
Illa aliis honorẽ reddendũ decreuit:
ista etiã ꝓinimicis orare iussit. Illie p̃di

Expanded text:
quae servit cum filiis suis:» sed hoc Vetus Testamentum est, ad veterem hominem pertinens. Qui autem ibi figuram intellexerunt, haeredes ia promisisse: «Mandavit» quippe «in aeternum haeres quisquis esse volueris, nolo te fallas, nec terram trahentem lac et mel carnaliter cogites, non amoena praedia, non hortos fructiferos et opacos, non tale aliquid mediteris adipisci, quale solet hic oculus avaritiae concugratia. Illa habuit umbram, ista imaginem. Illa data est propter transgressionem, ista propter iustificationem. Illa ignoranti demonstrat peccatum, ista agnitum adiuuat, ut uitetur. Illa flagitiis deditos increpat, ista peccantes bonitate propria liberat. Illa talionem reddendam decreuit, ista etiam pro inimicis orare iussit. Illa, coni