comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
manus eiꝰ. ⁊ om̃is isrł ꝑturbatus ẽ.
Duo ã uixi pͥncipes latronũ erãt
isbosech. baãna. ⁊ rechab: de filiĩs
beniamin. qͥ irati recesserant ab
isbosech. ⁊ uen̾ant ad iniphibosech
filium ionache. ũ fac̃ent eũ regem.
qͥ noluit ĩmo ꝑdidit eoꝵ ꝯsilium.
Quidã uͦ tradunt qd̾ isbosech offensꝰ
erat eis : eo qd dicebant ei misphi¬
bosech deb̾e regem eẽ. cũ filius eẽt
pͥmogeniti sauł. Erat iste misphi¬
boseth claudꝰ utroq pede. Enquẽ¬
iis enĩ erat qñ mintiatũ ẽ ei de mor¬
te saulis. ⁊ ionathe. ⁊ tollente eũ
nuitͥce ut fug̾et: cecidit ⁊ confractꝰ
ẽ. Porro baana. ⁊ recab. ing̾ssi sũt
domũ isbosech ferentes spicas tͥcici.
qͣi pͥmicias regi. hostiaria uͦ domꝰ
obdormierat. ⁊ inuenientes isbo¬
sech dormientẽ in meridie: int̾fe¬
cerunt eum. ⁊ attusunt cap̃ eiꝰ
ad dł. in ebron dicentes. Ecce cap̃
uiri qui q̃rebat aĩam tuã. estiman¬
tes se muña acceptos adł. Et ait dĩ.

Expanded text:
manus ejus, et omnis Israel perturbatus est. Duo autem viri principes latronum erant eum Isboseth Baana, et Rechab de filiis Benjamin . » Qui irati recesserant ab Isboseth, et venerant ad Miphiboseth filium Jonathae, ut facerent eum regem. Qui noluit, imo prodidit eorum consilium. Quidam vero tradunt, quod Isboseth offensus erat eis, eo quod dicebant ei Miphiboseth debere regem esse, cum filius esset primogeniti Saulis. Erat iste Miphiboseth claudus utroque pede. Quinquennis enim erat quando nuntiatum est ei de morte Saulis, et Jonathae, et tollente eum nutrice, ut fugeret, cecidit, et confractus est. Porro Baana, et Rechab ingressi sunt domum Isboseth ferentes spicas tritici, quasi primitias regi. Ostiaria autem domus obdormierat. Et invenientes Isboseth dormientem in meridie interfecerunt eum, et attulerunt caput ejus ad David in Hebron dicentes: « Ecce caput viri, qui quaerebat animam tuam, » existimantes se munera accepturos a David. Et ait David
Abbreviated transcription (Latin):
x. annis regnauit. In ebron:
subaudi sp̃alit̃. Nam si statim pꝰͦt
isbosech regnauit inisrł: non nͥ
uuob annis regnauit inuida. s
auuit hebrei eum regnasse in e¬
bron. aliquib annis. adhuc sau¬
le uiuente. qr domꝰ uida iam af¬
fectabat eũ in regem. ⁊ ip̃e mitte¬
bat eis muña tanqͣm sius. R eg¬
ma regni subtͣharit᷑ .ui. m̃ses.
Ait hebreus dł egrotasse .ui. m̃si¬
b. nec aliqͥd dignum rege fecisse.
Uł qr absalon ꝑsecutus ẽ eũ .ui.
m̃sib. ⁊ tc̃ qͣi non regnauit dauid.

Expanded text:
 annis regnavit, in Hebron subaudi specialiter. Nam si statim post Isboseth regnavit in Israel, non nisi duobus annis regnavit in Juda. Sed aiunt Hebraei eum regnasse in Hebron aliquibus annis adhuc Saule vivente, quia domus Juda jam affectabat eum in regem, et ipse mittebat eis munera tanquam suis. ma regni subtrahantur sex menses, ait Hebraeus David aegrotasse sex mensibus, et nil dignum rege egisse. Vel quia Absalon persecutus est eum sex mensibus, et tunc quasi non regnavit David.
Abbreviated transcription (Latin):
malachim qd̃ sonat regum. qr licet
inp̃cedenti oꝑe actum sit de duob
regib hebreoꝵ ñ simul regnantib.
tñ qm̃ in isto oꝑe agit᷑ de regib qͥ simł
regnau̾nt in uida. ⁊ isrł m̾ito regum

Expanded text:
Malachim, quod sonat Regum, quia licet in praecedenti opere actum sit de duobus regibus Hebraeorum, non simul regnantibus, tamen quia in isto opere agitur de regibus, qui simul regnaverunt in Juda et in Israel, merito Regum
Abbreviated transcription (Latin):
bunͣ morte digni. ego ut adult̾a.
ille ut adult̾e filiꝰ. Adhuc ealoquẽ¬
te. intrauit nathan: ⁊ ait. Dñe mi
rex. dixisti tu cadonias regnet pꝰ me.
⁊ ñ indicasti mͥ seruo tuo: ⁊ ait rex
ad bersabee. Niuit dñs. qͥ eruit
aĩam meã de om̃i angustia. qr sic̃
iuraui tͥ sic faciam hodie. ⁊ dixit¬

Expanded text:
bimur morte digni, ego ut adultera, bimur morte digni, ego ut adultera, ille ut adulterae filius. « Adhuc ea loquente, intravit Nathan, et ait: « Domine mi rex, dixisti tu: Adonias regnet post me, et non indicasti mihi servo tuo? » Et ait rex ad Bethsabee: « Vivit Dominus, qui eruit animam meam ab omni angustia, quia sicut juravi tibi, sic faciam hodie. »
Abbreviated transcription (Latin):
ei abigal sunamitẽ. puellã pulchrã
nimis. q̃ dormierat cũ rege. ⁊ calefa¬
ciebat eum. ⁊ ministrabat ei. Rex aũ
ñ cognouit eam. Adonias aũ quartꝰ
filiꝰ dł. cũ eẽt. pͥmogenit᷑ int̾ suꝑstites
filios regis: fiduciam hũit regnan¬
oi. ⁊ fecit sͥ currum. et equites. nͨͦ cor¬
ripuit eũ pr. ⁊ sermo eiꝰ erat cũ ioab.
⁊ abiathar. sac̾dote. Alii uͦ minist̾ĩa¬
les regis ⁊ robur ex̾citus ñ erat cũ eo.
p̃parauit ã adonias sollempne ꝯui¬
uium in orto regali uixta fontem
regel. ⁊ uocauit filios regis.⁊ s̾uos
nem: ñ uocauit. Nathan ã monu¬
it bersabee ut intraret ad regem.
⁊ posuit u̾ba sua inore eiꝰ. Qͤ ing̃ssa
ad regem ait. Dñe mi tu iurasti an¬
cille tue. salomon filiꝰ tuus regna¬
bit pꝰ me. ⁊ ecce nc̃ adomas regnat
te ignorante. Cumq aliis uocatis
ad conuuiũ filiũ meũ ñ uocau̾it:
scio qr cũ dormmieris cũ pr̃ib tuis. ego
⁊ filius m̃s erimꝰ pecc̃ores .i. iudica¬

Expanded text:
llam pulchram nimis, quae dormiebat cum rege, et calefaciebat eum, et ministrabat ei. « Rex vero non cognovit eam. » Adonias autem quartus filius David, cum esset primogenitus inter superstites filios regis, fiduciam habuit regnandi, et fecit sibi currus et equites; nec corripuit eum pater, et sermo ejus erat cum Joab et Abiathar sacerdote. Alii vero ministeriales regis, et robur exercitus non erant cum eo. Praeparavit autem Adonias solemne convivium in horto regali juxta fontem Rogel, et vocavit filios regis, et servos, m non vocavit. Nathan autem monuit Bethsabee, ut intraret ad regem, et posuit verba sua in ore ejus. Quae ingressa ad regem ait: « Domine mi, tu jurasti ancillae tuae: Salomon filius tuus regnabit post me, et ecce nunc Adonias regnat, te ignorante. » Cumque aliis vocatis ad convivium, filium meum non vocaverit, scio quod « cum dormieris cum patribus tuis, ego et filius meus erimus peccatores, » id est judica
Abbreviated transcription (Latin):
inunxit eũ ⁊ cecinert̃ buccina. ⁊
dĩx om̃is ppłs. uiuat rex salomos.
⁊ insonuit t̾ra a clamore eoꝵ. ⁊ se¬
dente salomone suꝑ thronũ: Ado¬
rauit di in lectulo suo dm̃ qͥ dedãt
ei sedentem in solio. in ocłis suis.
Porro: adonias ⁊ inuitatiab eo cũ
estimarent tumultũ ortum inci¬
uitate. cucurrit ad eos ionathas filiꝰ
abiachar indicans eis que fca fu̾ant.¬
⁊ abiit unusquisq in domũ suam.
Adonias qͦ timens salomonẽ abiit
in tab̾nacłm. ⁊ tenuit cornu altaris
thimiamatis dicens se ñ eg̃ssurum
nͥ rex iuraret ei deuita conseruan¬
da. ⁊ urauit ei salomon dicens. Ua¬
ue in domũ tuam

Expanded text:
it eum, et cecinerunt buccina, et dixit omnis populus: Vivat rex Salomon. » Et insonuit terra a clamore eorum, et sedente Salomone super thronum, adoravit David in lectulo suo Deum, qui dederat ei sedentem in solio in oculis suis. Porro Adonias et invitati ab eo cum aestimarent tumultum ortum in civitate, cucurrit ad eos Jonathas filius Abiathar indicans eis quae fuerant, et abiit unusquisque in domum suam. Adonias autem timens Salomonem abiit in tabernaculum, et tenuit cornu altaris thymiamatis, dicens se non egressurum, nisi rex juraret ei de vita conservanda, et juravit ei Salomon dicens: « Vade in domum tuam
Abbreviated transcription (Latin):
uit ptolomeꝰ de egypto.⁊ filia eiꝰ
cleopatra. ⁊ occrenti sͥ alexandͦ
in ptolomaide: dedit eã ixorẽ. Tẽ
alexander uoeauit ad seionathã.
⁊ ueniens ionathas ptolomaidem:¬
⁊ inuenit gr̃am in conspectu du¬
oꝵ regum. ⁊ uenerunt quidam
pestilentes ex isrł post eũ. ⁊ accu¬
sabant eũ. s ñ attendit ad eosrex.
s magnificauit ionatham. ⁊ in¬
duit eum pͣpura. ⁊ scͥpsit eũ int̾
pͥmos amicos. Sunt aũ .iiͦii. insig¬
nia regalia. pͣpura. fibula. au

Expanded text:
vit Ptolemaeus de Aegypto, et filia ejus vit Ptolemaeus de Aegypto, et filia ejus Cleopatra, et occurrenti sibi Alexandro in Ptolemaide, Alexander vocavit ad se Jonatham, et veniens Jonathas Ptolemaidem invenit gratiam in conspectu duorum regum. Et venerunt quidam pestilentes ex Israel post eum, et accusabant. Sed non attendit ad eos rex, sed magnificabat Jonathan, et induit eum purpura, et scripsit eum inter primos amicos. Sunt autem quatuor insignia regalia, purpura, fibula aure
Abbreviated transcription (Latin):
ex̾citum. ⁊ fecit arma copiosa.
Qd̾̃ audiens rex demetͥus: cordstatꝰ
ẽ. ⁊ remisit adionathã in ħ u̾ba.
Manete in amicitia nr̃a. ⁊ nẽ ab¬
soluo om̃s uid̾os atͥbutis. ⁊ pote¬
statẽ arcis q̃ ẽ in ierłm: do sũmo
in regno meo captiua: relinquo
lib̾am gratis. ⁊ qd̃ om̃s dies sollẽp¬
nes sint dies ĩmunitatis. ⁊ remis¬
sionis. ⁊ dies dec̃ti cͥca illos .i. tres
añ sollempnitatẽ: ⁊ tres post.
ẜtolomaidem.⁊ duas ciuitates ꝯfi¬
uandos muros in ierłm. ⁊ in uidea:
sũptus dabunt᷑ de rõnib regis.
Ionathas aũ. ⁊ ppłs ñ credid̾unt
ei. ⁊ complacuit eis mn alexandrũ.
Tũ cong̾gauit rex alexander ex̃ci¬
tum. ⁊ amouit castra ccͣ demetͥum.
⁊ fugit ex̾citus demetrii. ⁊ cecidit
demetͥus in illa die. Tẽ misit ale¬
xander ad ptolomeũ regẽ egypti.
dicens. Damͥ filiã tuã uxorẽ. ⁊ ac¬
qͥeuit ptolomeꝰ. significans ut
occurreret ei ptolomasde. ⁊ exi¬

Expanded text:
exercitum, et fecit arma copiosa. exercitum, et fecit arma copiosa. Quod audiens rex Demetrius contristatus est, et remisit ad Jonatham in haec verba: Manete in amicitia nostra, et nunc absolvo omnes Judaeos a tributis, et potestatem arcis, quae est in Jerusalem, do summo in regno meo captiva, relinquo liberam gratis, et quod omnes dies solemnes sint dies immunitatis et remissionis, et dies decreti circa illos, » id est tres ante solemnitatem, et tres post. Ptolemaidem, « et duas civitates confiandos muros in Jerusalem, et in Judaea sumptus dabuntur de rationibus regis. Jonathas autem et populus non crediderunt ei. » Et complacuit eis in Alexandro, Tunc congregavit rex Alexander exercitum, et movit castra contra Demetrium, et fugit exercitus Demetrii, et cecidit Demetrius in illa die. Tunc misit Alexander ad Ptolemaeum, regem Aegypti, dicens: « Da mihi filiam tuam uxorem. Et acquievit Ptolemaeus significans, ut occurreret ei Ptolemaide. Et exi
Abbreviated transcription (Latin):
o tp̃e ascendit alexander si¬
liꝰ antiochi epiphanes. ⁊ oc¬
cũpauit ptolomasdẽ. ⁊ regnauit
inea. Qd audiens demetͥus cong̾ga¬
uit eẽcitum. ⁊ misit ad ionatham
ut secũ fac̾e̾t pacem. ⁊ ñ cũ alexan¬
dro. Insuꝑ dedit ei potestatẽ cong̃¬
gandi excitũ. ⁊ obsides qui eiant
in arce: iussit ei redli. ⁊ uenit io¬
nathas in ierłm. ⁊ cep̃ innouare
ciuutatẽ. ⁊ munuiit montẽ syon
incͥcuitu. ⁊ fug̾unt custodes quos
posuerat bachides in uidea. tñ in
bethsura aliqui remanser̃t qui
erant eis ad refugiũ. ⁊ audiuit
alexander ꝓmissa q̃ fec̾at deme¬
ip̃e fec̾at ⁊ fres eiꝰ.⁊ scͥpsit ad io¬
nathã dicens. Audiuimꝰ de te qd̃
uir potens es. ⁊ aptꝰ ut sis amicꝰ
nr̃. ⁊ nc̃ constituimus te hodie sũ¬
mũ sac̾dotem gentis tue. ⁊ ut
amicꝰ regis uoceris. ⁊ misit ei pͣ¬
puram. ⁊ coronã aureã. ⁊ indu¬
it se ionathas stola scã indie sol¬
lempni scenophegie.⁊ cong̾gaũ

Expanded text:
ore ascendit Alexander, filius Antiochi Epiphanes, et occupavit Ptolemaidem, et regnavit in ea . » Quod audiens Demetrius congregavit exercitum, et misit ad Jonathan, ut secum faceret pacem, et non cum Alexandro. Insuper dedit ei potestatem congregandi exercitum, et obsides qui erant in arce, jussit ei reddi. Et venit Jonathas in Jerusalem, et coepit innovare civitatem, munivit montem Sion in circuitu, et fugerunt custodes, quos posuerat Bacchides in Judaea. Tamen in Bethsura aliqui remanserunt, quae erat eis ad refugium. Et audivit Alexander promissa, quae fecerat Demeipse feceratnatham dicens: « Audivimus de te quod vir potens es, et aptus ut sis amicus noster: et nunc constituimus te hodie summum sacerdotem gentis tuae, et ut amicus regis voceris. Et misit ei purpuram, et coronam auream, et induit se Jonathas stola sancta in die solemni Scenopegiae, et congregavit
Abbreviated transcription (Latin):
mixte enĩ erant: sac̃dotał trib ⁊
de uida: elisabeth sororẽ naason.
⁊ ioiada pontifex. iocabeth filiã
regis ioram. Et ait maria. fiat mͥ
ceptus est xp̃c: de uirgine. plenꝰ
possent. Credit᷑ aũ conceptꝰ .uiii.¬

Expanded text:
ermistae enim erant sacerdotalis tribus et de Juda Elisabeth sororem Naasson et Joiada pontifex Jochabed filiam regis Joram. Et ait Maria: « Fiat mceptus est Christus de Virgine, plenuspossent. Creditur autem conceptu
Abbreviated transcription (Latin):
ense aũ. uͦi: missus ẽ gabͥ¬
el angłs innarareth ad
mariam desponsatã ioseph. Cũ¬
q ea salutata. dixisset eam pa¬
rituram ih̃m filiũ altissimi: que¬
sisset q quomͦ hoc fieret cum se
non cogniturã uirũ in aĩo uoius¬
set. nͥ alit̾ ds dispoñet: addidit an¬

Expanded text:
ense autem sexto missus est Gabriel in Nazareth ad Mariam virginem desponsatam Joseph . » Cumque, ea salutata, dixisset eam parituram Jesum, Filium Altissimi, quaesissetque quomodo hoc fieret, cum se non cognituram virum in animo vovisset, nisi aliter Deus disponeret; angelus a
Abbreviated transcription (Latin):
uen̾unt ad qͣndam aqͣm. ⁊ ait eu¬
nichus. Ecce aqua. quis ꝓhibet
me baptirtari: ad quẽ phylippus.
Si credis ex toto corde licet tͥ bapti¬
tari. ad quẽ ille. Credo dei filium
ab eo extorquere confessionẽ ma¬
nifestam. uolens eũ subito bapti¬
zare. ut detur exemplũ baptratis.
⁊ baptirandis int̾rogandi. ⁊ ꝯfiten¬
di. uñ hodie cum qͣdam dilatione.
⁊ ꝓchelatione scrutinioꝵ celebrat᷑
sollempne baptisma in salb̾o pas¬
chali. qr incipunt scrutinia in
media qͣdragesima ab ea die qua
cantat᷑ dum scĩficatꝰ fũo. ⁊ c̃. Cũs
uere uissit stare currũtt̃. ⁊ descẽ¬
uerunt ambo de curru. ⁊ bapti¬
⁊auit phylippꝰ eunuchum. Et
cũ ascendisset de aqua sp̃c dñi
rapuit phylippũ. ⁊ ampliꝰ ñ ui¬
dit eum eunuchꝰ. s ibat ꝑ uiam
suã gaudens. phylippꝰ aut̃ inuẽ¬
tus ÷ in aroto. ⁊ ꝑtͣnsiens euͣnge¬
lizabat cunctis ciuitatib donec

Expanded text:
aquam. Et ait eunuchus: Ecce aqua, quis prohibet me baptizari? Ad quem Philippus: Si credis ex toto corde, licet tibi baptizari. Ad quem ille: Credo Dei Filium ab eo extorquere confessionem manifestam, nolens eum subito baptizare, ut daretur exemplum baptizantibus et baptizandis interrogandi et confitendi. Unde hodie cum quadam dilatione et protelatione scrutiniorum, celebratur solemne baptisma in Sabbato paschali, quia incipiunt scrutinia in media Quadragesima ab ea die, qua cantatur: Dum sanctificatus fuero . « Et jussit stare currum, et descenderunt ambo de curru, et baptizavit Philippus eunuchum. Et cum ascendisset de aqua, Spiritus Domini rapuit Philippum, et amplius non vidit eum eunuchus, sed ibat per viam suam gaudens. Philippus autem inventus est in Azoro, et pertransiens, evangelizabat c
Abbreviated transcription (Latin):
erat t̾minus cananeoꝵ iuxͣ egyp¬
tum. Destructa erat. ⁊ loco eius e¬
dificata alia. ⁊ surgens abiit. Et ec¬
domo candacis regine. qui erat sr̃
om̃s gatas eiꝰ. Erat enĩ ꝯsuetisdo eu¬
nuchoꝵ custodire chesauros potũ
gine candaces. sic̃ Romani imꝑa
tores dicebant᷑ cesares. nͨ habebat
regimen regio illa nͥ afemmab.
Cuinqꝙ reũteret᷑ echiops ille sedens
suꝑ currum. ⁊ legens ysaiam ꝓphe¬
tam dix̃ sp̃c philippo. Accede ÷ ad¬
uinge te currui. Accedens aũ phy¬
lippus. audiuit eũ legentẽ ysaiã¬
ꝓpħam. Et diẽ. Putas ne intelligeᷤ
que legis: Quiait. Et quom̃ pos

Expanded text:
egyptum, destructa erat, et loco ejus aedificata est alia. « Et surgens abiit. Et ecdomo Candacis reginae, qui erat super omnes gazas ejus. » Erat enim consuetudo eunuchorum custodire thesauros potentgina tores dicebantur Caesares, nec habebat regimen regio illa nisi a feminis. « Cumque reverteretur Aethiops ille, sedens super currum, et legens Isaiam prophetam, dixit Spiritus Philippo: Accede, et adjunge te currui. Accedens autem Philippus, audivit eum legentem Isaiam, et dixit: Putasne intelligis quae legis? Qui ai
Abbreviated transcription (Latin):
ret secum. Erat aũ hic locꝰ scͥpt᷑e
qͣm legebant qui dño ꝓcurante
sic legendꝰ occurrerat tanqͣm o¬
uis ad occisionem ductꝰ ÷ ⁊ sic̃ agnꝰ
coram tondente se sine uoce sic ñ
aꝑuit os suum. Lespondit aũ eu¬
michus phylippõ dixit. Obsecro te
uñe ut dicas de quo ꝓpħa hoc dicit.
de se andealio aliquo. Aꝑiens aũt
phylippꝰ os suũ. ⁊ incipiens scͥpt᷑a

Expanded text:
ret secum. Erat autem hic locus Scripturae quam legebat qui, Domino procurante, sic legendus occurrerat: Tanquam ovis ad occisionem ductus est, et sicut agnus coram tondente se sine voce, sic non aperuit os suum . Respondens autem eunuchus Philippo, dixit: Obsecro te, domine, ut dicas de quo propheta haec dicit? de se, an de alio aliquo? Aperiens autem Philippus os suum, et incipiens a Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
son. Spono uob̾ ꝓblema. qd̾̃ si sol¬
u̾itis michi int septimũ diem con¬
cib. ⁊ de forti eg̾ssa ẽ dulcedo. Io¬
sephꝰ alia ponit u̾ba. qui cuncta
deuorat: cibum genuit de se
suauem. licet ip̃e sit insuauis.
Nec potuert̃ ꝑ tres dies soluere¬

Expanded text:
oblema: quod si solveritis mihi infra septimum diem concibus, et de forti egressa est dulcedo. » Josephus alia ponit verba: « Qui cuncta devorat, cibum de se genuit suavem, licet ipse sit insuavis. Nec potuerunt per tres dies pr
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ incend̾unt segetes phylistinoꝵ
ꝯsumeret. Palestini scientes opus
ẽẽ sansonis: uxorem eiꝰ. ⁊ paren¬
des cõbussert̃. tanqͣm mali hꝰ au¬
ctores. ⁊ ait sanson. Adhuc expec¬
tam ultionem ut quiescam. ⁊
ꝑcussit eos plaga graui. ita uͭ stu
sansoi. tibiam suꝑ fem̃. qd̃ ad pͥorẽ
sensum reducit᷑ .i. tam mirabiłr
ut stupentes tibiam uniꝰ pedis
suꝑ femur alt̾ius poñent. tñ qr
tibiis incedimꝰ. ⁊ suꝑ femur sede¬
mꝰ: quidã exponunt sic: ꝑcussit
tibiam suꝑ femur .i. pedites pret̃
sedentes inequo. Et habitabat
sanson inspelunca petre ethan.
qͣi in loco munito.

Expanded text:
et incenderunt segetes Philisthaeoret incenderunt segetes Philisthaeoreta ignis consumeret. Palaestini scientes opus esse Samsonis, uxorem ejus, et parentes combusserunt tanquam mali hujus auctores. Et ait Samson: « Adhuc expetam ultionem, et quiescam. Et percussit eos plaga gravi, ita ut stupSamson tibiam super femur: » quod ad priorem sensum reducitur, id est tam mirabiliter, ut stupentes tibiam unius pedis super femur alterius ponerent. Tamen quia tibiis incedimus, et super femur sedemus, quidam exponunt sic: « Percussit tibiam super femur, » id est pedites praeter sedentes in equo. « Et habitabat Samson in spelunca Petrae Etham, quasi in loco munito.
Abbreviated transcription (Latin):
rigunt ita. Cũq adeẽt dies unꝰ
ꝙ uitio scͥptoris reor ẽẽ fc̃m. qui
uidens .uii. adbreuiatũ: estima¬
uit legi unũ. Tand̃ die.uͦiͦi. cũ ei
molesta eẽt: exposuit. q̃ statim
indicauit ciub suis. Et illi
sansoni. Quid dulciꝰ melle: Quid
fortius leone: Qui ait. Qd dolosiꝰ
muliere: Si ñ arassetis in uitł̃a
mea. ñ inuenissetis ꝓpõitonem
meã. ⁊ irruit sp̃c dmͣ in eum. et¬
.xxx. iuros. quoꝵ allatas uestes.
dedit ꝓnubis sus. Et iratus sã¬
son uxori: rediit in domũ pr̃is
sui. Uxor aũ: nupsit uni de ꝓ¬
nib̾ suis. Cumq dies triticee᷑
messis instarent: uenit sanson
uisere uxorem suam. ferens hedũ
let: ꝓhibuit pr̃ eiꝰ dicens. Putaui ꝙ
odusses eam. ⁊ tradidi eam amico tuo
Soroiem h̃t. q̃ pulchior ẽ illa. sit tͥ ꝓ
eauxor. Cui sanson. ab hat die ñ
erit culpa in me: ec plylisteos. ła¬
uulpes. ⁊ uinxit candas caudis. ⁊
fasces ligauit in medio. quas igne
succendens. dimisit eas discurrere.

Expanded text:
rigunt ita: « Cumque adesset dies unus. » Quod vitio scriptoris reor factum, qui videns septem abbreviatum, aestimavit legi unum. Tandem die septima cum ei molesta esset, exposuit; quae statim indicavit civibus suis. Et illi Samsoni: « Quid dulcius melle, quid fortius leone? Qui ait: Quid dolosius muliere? Si non arassetis in vitula mea, non invenissetis propositionem meam. Et irruit spa viros, quorum ablatas vestes dedit pronubis suis. Et iratus Samson rediit in domum patris sui. Uxor autem ejus nupsit uni de pronubis suis. Cumque dies triticeae messis instarent venit Samson visere uxorem suam ferens haedum . prohibuit pater dicens: Putavi quod odisses eam, et tradidi eam amico tuo. Sororem habet, quae pulchrior est ea: sit tibi pro ea uxor. Cui Samson: Ab hac die non erit culpa in me contra Philisthaeos. Favulpes, et junxit caudas caudis, et faces ligavit in medio, quas igne succendens dimisit eas discurrere,
Abbreviated transcription (Latin):
team. qr cõplacuit ocłis meis. Qͥ
oiẽunt. Cur negligis filias fr̃m
tuoꝵ. ⁊ transis ad filias incͥcũci¬
soꝵ : Nescientes qd̾ res fieret a do¬
mino. Cumq descendent cũ eo
apparuit eis catulus leonis in
ret ut acciꝑet eam: declinauit
ut uidet cadauer leonis. Et ec¬
ce apes erant in ore leonis ⁊ fauꝰ
mellis. q̃. sumptũ: comedebat in
uia. deditq partẽ pr̃i ⁊ mr̃i. ⁊ co¬
med̾unt partẽ quoq sponse tra

Expanded text:
eam, quia complacuit oculis meis. Qui dixerunt: Cur negligis filias fratrum tuorum, et transis ad filias incircumcisorum. Nescientes quod res fieret a Domino. » Cumque descenderent cum eo, apparuit ei catulus leonis in ret, ut acciperet eam, declinavit, ut videret cadaver leonis. Et ecce apes erant in ore leonis, et favus mellis, quem sumptum comedit in via, deditque partem patri et matri et comederunt; partem
Abbreviated transcription (Latin):
se uidebat᷑. nec exeo pͥmitias dõ offer¬
re. aũ ꝙ̃ piam edẽ licebat. qͣrto u̾o¬
anno uindemiabat᷑ dño. oẽm enĩ
fructũ eiꝰ anni deferebat homo ad
urbem scãm. cũ sed̾a decima aliaꝵ
frugũ. uͭ epularet᷑ ex eiscorã dño. En¬
to anno fiebat homo dñs uinee. ⁊
ceps erat.q. omib cõmunis. scd̾m
consuetudinẽ eoꝵ talem. Item egẽ¬
tib licebat intrare umneas.⁊ pome¬
ria. ⁊ tanqͣm de ꝓpriis saciari. s extͣ
deportare fas nonerat. neq uinde¬
miantes de hiis q̃ ad torcular por¬
tabant᷑ gustare ꝓhibebant. sͥ occ̃¬
rentes. Alia tͣnslatio plenaẽ. Quis
ẽ homo qui plantauit uineã ⁊ de.

Expanded text:
ias Deo offerre, vel quidpiam edere licebat. Quarto anno vindemiabatur Domino. Omnem enim fructum ejus anni deferebat homo ad urbem sanctam, cum secunda decima aliarum frugum, ut epularetur ex eis coram Domino. Quinto anno fiebat homo dominus vineaeceps erat quasi omnibus communis, secundum consuetudinem eorum talem. Iter agentibus licebat intrare vineas, et pomeria, et tanquam de propriis satiari, sed extra deportare fas non erat, neque vindemiantes de his, quae ad torcular portabant, gustare prohibebant sibi occrentes. Alia translatio plana est. Quis est homo qui plantavit vineam, et
Abbreviated transcription (Latin):
peccau̾nt. cũ finitimis ã gentib
pacifici qͣntũ pꝰsent ⁊ fed̾atiẽẽnt.
addidit ne in obsidiõe succid̾ent ar¬
bores fructuosas ad faciendas machi¬
tur. a quo nescit᷑. seniores de ꝓpinqͥ¬
ori urbe occident uiueneã. ⁊ sotisma¬
de innocentia sua¬

Expanded text:
peccaverunt, cum finitimis autem gentibus pacifici, quantum possent, et foederati essent. Addidit quoque ne in obsidione succiderent arbores fructiferas ad faciendas machised a quo nescitur, seniores de propinqua urbe occiderent juvencam, et lotis made innocentia su
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ angłs dm̃ tͣnsierit de galgala. ad loc̃
flentium. S qr potiꝰ uidr augustino ħ
fc̃m ẽẽ post mortẽ iosue. Non enĩau
uerent filii isrł eo iuuente aꝑte recẽd̃t
adeo. Nos illud loco suo explicabimꝰ.

Expanded text:
quod angelus Domini transierit de Galgala ad locum flentium . Sed quia potius videtur Augustino, hoc factum esse post mortem Josue, non enim ausi fuerunt filii Israel, eo vivente, aperte recedere a Deo, nos illud loco suo explicabimus.
Abbreviated transcription (Latin):
legemdi. ⁊ colatis eũ. nec eatis p̾t deos
alienos. qr archam ⁊ tab̾nacłm ñ ha¬
betis. fr̃s sumꝰ. ⁊ serui unins dĩ. licet
int̾iecto flumine separem̃. In mł̃ta
sub̾a reditis. diudite eam cũ frĩb qͥ
remansert̃. Qui reu̾tentes: uenert̃
ad tumulos iordanis. Sic enĩ dictꝰ ÷
locꝰ: ꝑ quẽ tͣnsierunt. Aliusꝑ quẽ
tͣnsiert filii isrł: dr uada iordanis.
⁊ edificaũnt uxta iordanẽ altare
infinite magnitudinis. Uocantes

Expanded text:
tis post deos alienos, quia arcam et tabernaculum non habebitis. Fratres sumus et servi unius Dei, licet interjecto flumine separemur. In multa substantia reditis, dividite eam cum fratribus, qui remanserunt. Qui revertentes venerunt ad tumulos Jordanis . » Sic enim dictus est locus per quem transierunt, alius per quem transierunt filii Israel dicitur vada Jordanis. Et aedificaverunt juxta Jordanem altare infinitae magnit
Abbreviated transcription (Latin):
uñs ip̃e ẽ ds̾. Nidet᷑q uelle iosephus:
qd̾ altari suꝑ in scͥpsissent illud. Cũ¬
q redissent ad ꝓpͥa: nuntiatũ est
iosue. ⁊ his qui remanserãt de edi¬
ficatione altaris. ⁊ arbitti sunt il¬
los erexisse ilłd. uͭ ĩmolarent suꝑ illo̾
uictimas. qd̃ ñ licebat nͥ suꝑ altare
qd̾ statuerat ds añ tab̾nacłm. Cũq
corripuissent arma ut eos dełent:
de consilio missus ẽ ad eos phineẽs.
⁊ .x. honorati cum illo. Qui dix̾unt
ad eos. Que ẽ ista transg̾ssio: Curre¬
liquistis dm̃ isrł. ⁊ cultum eiꝰ. edifi¬
cantes uob̃ altare sacͥlegum: At illi
respond̾unt. Absit a nob̾ ħ scelus.
Alioqͥn ip̃e ds querat ⁊ iudicet. S
timuimꝰ necras dic̾ent filii ur̃i filiis
nr̃is. Quid uob̾. ⁊ nobis: Quid uob̃ ⁊
dño d̾o isrs: Terminũ posuit dñs¬

Expanded text:
us ipse est Deus. Videturque Josephus velle quod altari superinscripsissent illud. Cumque redissent ad propria, nuntiatum est Josue et his qui remanserant de aedificatione altaris, et arbitrati sunt illos erexisse illud, ut immolarent super eo victimas; quod non licebat nisi super altare quod statuerat Deus ante tabernaculum. Cumque arripuisset arma, ut deleret eos, de consilio missus est ad eos Phinees, et decem honorati cum eo, qui dixerunt ad eos: « Quae est ista transgressio? Cur reliquistis Deum Israel, et cultum ejus, aedificantes vobis altare sacrilegum? At illi responderunt: Absit a nobis hoc scelus! alioqui Deus ipse quaerat, et judicet. Sed timuimus, ne cras dicerent filii vestri filiis nostris: Quid vobis, et nobis? Quid vobis, et Domino Deo Israel? Terminum posuit D
Abbreviated transcription (Latin):
toriũ est qd̾ fecisti qr effusio sangͥ¬
nis ħ indicat. ñ eget accusatore: q̃
in eusdenti ẽ. Iñ ẽ qd in eccłia qͦrũ¬
Uã mosẽ. ⁊̃ si nemo accuset qd̃ ꝓ sã¬
trahunt᷑ incãm. qr sangͥs clamat.
qd̾ si negau̾nt. iudicio dei exami
Timens gͦ cayn. neł bestie eñ deuo¬

Expanded text:
notorium est quod fecisti, quia effusio sanguinis hoc indicat, nec eget accusatore quod in evidenti est. Inde est quod in Ecclesia quorumdam mos est, etiam si nemo accuset, pro santrahuntur in causam, quia sanguis clamat, quod si negaverint, judicio Dei examinTimens ergo Cain, ne vel bestiae devo
Abbreviated transcription (Latin):
nitio fiet de eo dũ uiuet in pena us¬
q ad septimũ lamech. qd̾ ꝯsonat
ñ recte dixusit. frĩ muidit. dolose
eg̃. uocans magrũ occidit ꝓcacit̾
natus egit. ł oĩs qͥ occidit eayn sep

Expanded text:
nitio fiet de eo dum vivet in poena, usque ad septimum Lamech: quod consonat Non recte divisit, fratri invidit, dolose egit, vocans in agrum occidit, procaciter natus non egit. Vel Omnis qui occid
Abbreviated transcription (Latin):
bant depontificatu. ⁊ ut plac̾ent
antiocho: declinau̾nt ad ritus gen¬
ẽẽnt cũ iasone: supplicauit anti¬
ocho de faciendo guinasio inierłm.
⁊ audiert eum uiri pessim. culpa¬
biles in cibo. ⁊ uolatione sabbi. ⁊ hꝰ¬
ꝑ .lxx. annos babylonice captini¬
dotium. Postea anticlꝰ amouit ia¬
sonẽ. ⁊ eleuauit menelaũ. qͥ secuitꝰ
ẽ oniam in antiochiã. hͥ enĩ cũ
iudisset facinꝰ fr̃m: descend̾ at ad
regem si possit mutare animun
regis. Qd̃ cũ nequiret: sedebat in
antiochia masilo. ⁊ ueniens pꝰ eũ
menelaus: suasit andronico uͭ oc¬
cidet omam. Qui euocans eũ de
asilo: occidit eum. ⁊ iratꝰ rex ꝓmor¬
te iusti: andronicũ exuit p̃pura.
⁊ flagellatũ ꝑciuitatẽ: in eodẽ lo¬
co fecit eũ int̾fici in quo ille occide¬

Expanded text:
bant de pontificatu, et ut placerent bant de pontificatu, et ut placerent Antiocho declinaverunt ad ritus genessent cum Jasone supplicavit Antiocho de faciendo gymnasio in Jerusalem. Et audierunt eum viri pessimi culpabiles in cibo, et violatione Sabbati, uaginta annos Babylonicae captividi. Postea Antiochus amovit Jasonem, et elevavit Menelaum. Qui secutus est Oniam in Antiochiam. Hic enim cum vidisset facinus fratrum, descenderat ad regem, si posset mutare animum regis. Quod cum nequiret, sedebat in Antiochia in asylo. Et veniens post eum Menelaus, suasit Andronico, ut occideret Oniam. Qui evocans eum de asylo occidit eum. Et iratus rex pro morte justi, Andronicum exuit purpura, et flagellatum per civitatem, in eodem loco fecit interfici, ubi ille occide
Abbreviated transcription (Latin):
udiens aũ antiochꝰ epipha¬
nes qui rome obses erat ꝓ
patre. pr̃ẽm mortuũ. sciensq frͣis
inherciam: de regno syrie habñ¬
do p̃sumens. clam romã eg̾ssus
ẽ. licet qͥdam tͣdant eũ subconi¬
uentia senatoꝵ rediisse. Reu̾sꝰq
in syriã: benignũ se omĩb. ⁊ mu¬
nificũ exposuit. strenuus erat
in agendis. ⁊ acer in hostes. Uñ:
⁊ appło cognominatꝰ ẽ epypha¬
nes qd̃ sonat illustris.⁊ mortuo
fr̃e: regnauit ꝓeo. Tc̃ iniqͥtatẽ
sͥ insitam aꝑuto: qͣm ꝓ regno opti¬
uendo palliau̾at. Tunc surreẽunt
in ierłm filii belial. introducentes
ritꝰ gentium. ⁊ petiert̃ ab antiocho:
ut fac̃erit inierł̾m ephebiam .i.
lupanar epheboꝵ. ⁊ qd̃ ierosoli¬
mite scͥb̾ent᷑ antiochem. ⁊ grina¬
sia in quib doginatizabant de ri
uł qi ritu p̃putiatoꝵ uiuebant.
Qdam tñ uolunt qd̾ q̃dam uela¬
mina fec̾unt cͥcũcisions sue. ne
uidenudatione g̾cis apparerent.
dissimiles. Causa uͦ hꝰ flagiciĩ: ħ fuit.

Expanded text:
udiens autem Antiochus Epiphanes, qui Romae obses erat pro patre, patrem mortuum, sciensque fratris inertiam, de regno Syriae habendo praesumens, clam Romam egressus est , licet quidam tradunt eum sub conniventia senatorum rediisse. Reversusque in Syriam benignum se omnibus, et munificum exposuit. Strenuus erat in agendis et acer in hostes. Unde et a populo cognominatus est Epiphanes, quod sonat illustris. Et mortuo fratre regnavit pro eo. Tunc iniquitatem sibi insitam aperuit, quam pro regno obtinendo palliaverat. Tunc surrexerunt in Jerusalem filii Belial, introducentes ritum gentium, et petierunt ab Antiocho ut faceret in Jerusalem ephebiam, id est lupanar epheborum, et quod Jerosolymitae scriberentur Antiocheni, et gymnasia in quibus dogmatizabant de ritvel quia ritu praeputiatorum vivebant; quidam tamen volunt quod quaedam velamina fecerunt circumcisioni suae, ut in denudatione Graecis apparerent dissimiles. Causa vero hujus flagitii haec fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
oblationes mosaycas. fĩ ꝓhibuit
altare ereum amouens. ⁊ suillã
edere. ⁊ ydolo ĩ molare coegit ui¬
deos. arcẽ quoq muniuit in ci¬
uitate dł. in qua posuit p̃ sidiũ
macedonũ. qui uideis eniant ĩ oib
in humani. nãquoscũq cͥcũcidisse
filios suos cũ ꝑissent: suspendebãt.
⁊ paruulos ad colla eoꝵ. Uidentes
aũ samarite uideos ħ pati: de osue¬
tudine nat᷑e sue. se ñ ẽẽ cognatos
u̾ant. templũ suꝑ garram dei eẽ.
maximi: negau̾rt. sc̃bentes antio¬
cho in hc̃ mod̾. Deo epiphani: rela¬
⁊arim: templũ sine numine. Ue¬
nuntq iudices ur̃iad nos. ⁊ similia
uideis nob̾ inferunt. dum abinitio
sydones eẽ noscam᷑. cohibe iudices
tuos ab afflictione nr̃a. ⁊ templum
suꝑ garram: noĩe greci iouis uel

Expanded text:
Oblationes Mosaicas fieri prohibuit, altare aereum amovens, et carnem suillam edere, et idolo immolare coegit Judaeos, arcemque munivit in civitate David, in qua posuit praesidium Macedonum, qui Judaeis erant in omnibus inhumani. Nam quoscunque circumcidisse filios suos reperissent suspendebant, et parvulos ad colla eorum . Videntes autem Samaritae Judaeos haec pati, de consuetudine naturae suae se non esse cognatos verant, templum super Garizim Dei esse maximi, negaverunt scribentes Antiocho in hunc modum: Deo Epiphani relarizim templum sine numine veniuntque judices vestri ad nos, et similia Judaeis nobis inferunt, dum ab initio Sidones esse noscamur. Cohibe judices tuos ab afflictione nostra, et templum super Garizim, nomine Graeci Jovis, vel
Abbreviated transcription (Latin):
putantes ascendunt. archa cũ moy.
⁊ leuitis remanente in castͥs. ꝑ secutꝰq
ẽ eos. amalechites. ⁊ chananeꝰ. ꝑcuti¬
ens usq ad locũ. qui obħ uocatus :
horma .i. anath̃a. ⁊ rediert̃ ad solitu

Expanded text:
sse vincere putantes, ascenderunt, arca cum Moyse et Levitis remanente in castris. Persecutusque est eos Amalecites et Chananaeus, percutiens usque ad locum qui ob hoc vocatus est Horma, id est anathema, et redierunt ad solitu
Abbreviated transcription (Latin):
oppͥm̃e. apparuit gła dñi suꝑ tẽ¬
ctum fed̾is. Et ait dñs ad moy. Quo¬
usq nõ credet mͥ ppłs hic: feriam
eos ⁊ statuã teingentẽ magnam.
Cuimoy. Obsecro dñe nefiat hoc:
ne forte insultent ⁊ egyptii. ⁊ di¬
cant. non potuit ppłminduc̃e in
t̾ram qͣm ꝓmiserat. Cui dñs. uixͣ
ũbum tuum dimisi. attñ: uiuo
ego nullꝰ eoꝵ qui uidunt signa
q̃ feci megypto. nũati. s.a.xx.an¬

Expanded text:
opprimere, apparuit gloria Domini super tectum foederis, et ait Dominus ad Moysen: « Quousque non credet mihi populus hic? feriam eos, et faciam te in gentem magnam. Cui Moyses: Obsecro Domine, ne fiat hoc, ne forte insultent tibi Aegyptii, et dicant: Non potuit populum inducere in terram quam promiserat. Cui Dominus: Juxta verbum tuum dimisi. Attamen, vivo ego; nullus eorum, qui viderunt signa quae feci in Aegypto, » numerati s
Abbreviated transcription (Latin):
genti nulli licebat. dm in eahabita
re ꝑꝑ freqñtes impugnatõnes suꝑ¬
secͣitatẽ ꝑmanendi illi t̾re pollicet᷑.
ħobꝓbrium ab ea auferendũ dicit.
qd̾ non uocabit᷑ t̾ra cultores suos deuo¬

Expanded text:
genti licebat diu in ea habitare, propter frequentes impugnationes supsecuritatem permanendi illi terrae pollicetur, hoc opprobrium ab ea auferendum dicit, quod non vocabitur terra cultores suos devo
Abbreviated transcription (Latin):
tñqͥdam tͣilunt qd̾ de cades missi sũt
exploratores. ⁊ ibi eosexpectaũ ppłs.
hanc mansionẽ uocat iose. conuallẽ
uixta cananeoꝵ t̾minos existñtem ⁊
ad habitand̃ difficilem ⁊ cõmendantes
cultores fortissimos ht̃. urbes gͣndes et

Expanded text:
n quidam tradunt quod de Cades missi sunt exploratores, et ibi eos exspectavit populus. Hanc mansionem vocat Josephus convallem, juxta Chananaeorum terminos existentem, et ad habitandum difficilem, et commendantes cultores fortiss
Abbreviated transcription (Latin):
moy: bñdixit filios isrł. Bñdictõnẽ
nit. ⁊ de seyr ortusẽ nob̃. Apparuit de
monte pharan. in dextea eiꝰ ignea
lex. Tradunt hebrei qd̃ dñs misit an¬
głos suos ad ydumeos. ⁊ ad hysmaeli¬
tas in pharan. ⁊ obtłit eis legẽ suam.
qͣm cũ reciꝑe nollent: uenit ad iu¬
deos in monte synai. cũ multis milib

Expanded text:
. Benedictionem nit, et de Seir ortus est nobis. Apparuit de monte Pharan in dextera ejus ignea lex . » Tradunt Hebraei quod Dominus misit angelos suos ad Idumaeos, et ad ismaelitas in Pharan, et obtulit eis legem suam. Quam cum recipere nollent, venit ad Judaeos in montem Sina, cum multis mil
Abbreviated transcription (Latin):
rerent. Ablata erat omĩs spes
salutis. ⁊ cum fuisset diuturnũ
ieiunium forte uolũtarium ꝓ ad
mouenda tempestate. uł nect᷑ium
qr forte artabant᷑ penuria uictu¬
aliũ oĩb ꝓiectis in aqͣm. Stans
paulꝰ in medio eoꝵ dix̃. Sanum
eiat ꝯsiliũ. acqͥescẽ mͥ. ⁊ lucͥ facere
iniuriara hant ⁊ etiactam. Nc̃ tũ

Expanded text:
rerent, ablata erat omnis spes salutis . Et cum fecissent diuturnum jejunium, forte voluntarium, pro amovenda tempestate, vel necessarium, quia forte arctabantur penuria victualium, omnibus projectis in aquam, stans Paulus in medio eorum, dixit: « Sanum erat consilium acquiescere mihi, et lucrifacere injuriam hanc, et jacturam. N
Abbreviated transcription (Latin):
lutem. S pꝰtꝗͣ.xiiii. die nox suꝑ¬
uenit cͥca mediam noctẽ suspicaban¬
t᷑ aũ naute apparere sͥ aliqͣm regio¬
nem. ⁊ submittẽtes pondus plũ¬
bi qͦ maris ꝓfunditas exploratur.
puppi mittentes anchoras . iiͦii. op¬
tabant diem fieri.

Expanded text:
e nox supervenit, circa mediam noctem suspicabantur nautae, apparere sibi aliquam regionem, et submittentes pondus plumbi, quo maris profunditas exploratur, puppi mittentes anchoras quatuor optabant diem fieri.
Abbreviated transcription (Latin):
est in fauillã que rapit᷑ uento. ⁊
ñ est inuentꝰ locus eiꝰ. Capis ã:
fc̃s ẽ mons magnꝰ. ⁊ impleuit uni¬
u̾sam t̾ram. Nunc audirex int̾p̃ta¬
tõnẽ eiꝰ. Tu es caput aureum. cũ his
qui succendent tͥe. ⁊ pꝰ ħ consurget
regnum aliud minꝰ te. ꝙ intelligñ¬
intelligñd̾ ẽ de regno g̃coꝵ. qd̾̃ uoca¬
liꝰ fuit cet̾is. uł pꝑ eloq̃ntiã gͣcoꝵ: erit¬
regnũ: erit.q. ferrũ. qd̾ sĩc ferrũ do¬
mat omĩa metalla: sic illũd cont̾et
omĩa h. qd̾̃ intelligend̾ ẽ deimꝑio
romanoꝵ. Porro: qr uidisti partem
alta conteret᷑. Tunc suscitabit ds
regnũ celi. qd̾ cõminuet uniu̾sare¬
gna hec. ⁊ stabit inet̾num. Sr̃ hec
dicit iose. Signifieanit ⁊ danyel re¬
gi: de lapide qd̾ mͥ ñ placuit indica¬
re. Hoc ã refert̃ hebrer: ad regnũ su¬
babylonis. ⁊ suꝑ cunctos sapientes.
Obtinuit ã danyel arege: ut tres
socii eiꝰ pͥncipatum hr̃ent suꝑ ꝓuin¬
cias. Ip̃e uͦ p̃eẽt in babylone. ⁊ sta¬

Expanded text:
quae rapitur vento, et non est inventus locus ejus. Lapis autem factus est mons magnus, et implevit universam terram. Nunc audi, rex, interpretationem ejus. Tu es caput aureum, cum his qui succedent tibi. Et post hoc consurget regnum aliud minus te, » quod intelligenintelligendum est de regno Graecorum, quod vocaliregnum erit quasi ferreum, quia sicut ferrum domat omnia metalla, sic illud conteret omnia haec; » quod intelligendum est de imperio Romanorum. « Porro quia vidisti partem altera conteretur. Tunc suscitabit Deus regnum coeli, quod comminuet universa regna haec, et stabit in aeternum. » Super hoc dicit Josephus: « Significavit et Daniel regi de lapide, quod mihi non placuit indicare. Hoc autem referunt Hebraei ad regnum suBabylonis, et super cunctos sapientes. Obtinuit autem Daniel a rege, ut tres socii ejus principatum haberent super provincias, ipse vero praeesset in Babylone, et sta
Abbreviated transcription (Latin):
rex somꝑrũ seruis suis.⁊ int̾pta¬
tionẽ eiꝰ indicabimꝰ. ⁊ ait rex. Nisi
sompniũ ⁊ eiꝰ coniecturam indica¬
cabunt᷑. ⁊ dix̃unt. Nonẽ hõ suꝑ t̾rã
qui sinonẽ tuum possit implere ex¬
ceptis diis. quoꝵ conũsatio ñ est cũ
hominib. Tc̃ p̃cepit rex inira ma¬
gna: ut int̾fic̾ent᷑ om̃s sapientes ba¬
bylonis. ⁊ q̃ rebat᷑ danỹ el ⁊ sociĩ eiꝰ
ut ꝑirent. Qd̃ cũ accepisset danyel:
ingressus rogauit regem uͭ daret
ei tempꝰ ad sołonem ꝑ unã noctem
domũ cũ sociis sius: orauit dm̃. ⁊ ꝑ
uisionẽ noctis: reuelatũ est ei mi¬
st̾ium. ⁊ bñdicens dm̃: ing̾ssus est

Expanded text:
rex somnium servis suis, et interpretationem ejus indicabimus. Et ait rex. Nisi somnium et ejus conjecturam indicacabuntur. Et dixerunt. « Non est homo super terram, qui sermonem tuum possit implere exceptis diis, quorum conversatio non est cum hominibus. » Tunc praecepit rex in ira magna, ut interficerentur omnes sapientes Babylonis. Et quaerebatur Daniel, et socii ejus, ut perirent. Quod cum accepisset Daniel, ingressus, rogavit regem, ut daret ei tempus ad solutionem, per unam noctem domum cum sociis suis oravit Deum, et per visionem noctis revelatum est ei mysterium, et benedicen
Abbreviated transcription (Latin):
głium: ñ incapite scd̾ philosophũ.
Tu cogitabas instratu tuo quis pꝰt
te mundi teñet pͥncipatũ. ⁊ ostñ¬
dit tͥ d̾s regnat᷑os. Uidebas coram
te statuam gͣndem. ⁊ t̾ribilem.
cuiꝰ caput ⁊ collũ: erat ex auro.
pectꝰ ⁊ brachia: de argentõ. Uent̃
⁊ femora: exere. tibie ã: ferree.

Expanded text:
ium, non in capite secundum philosophum. « Tu cogitabas in stratu tuo quis post te mundi teneret principatum, et ostendit tibi Deus regnaturos. Videbas coram te statuam grandem et terribilem, cujus caput et collum erat ex auro, collum et brachium de argento, venter et femor
Abbreviated transcription (Latin):
ri cẏbis gentum. s cũ cog̾et eos ma¬
lasar ecłe detibis regis: ne uident᷑ corã
rege cet̾is exiliores: dỹx̃unt ad eñ. Tẽp¬
tanos obsetro dieb.x. ⁊ da nob̾ legu¬
mina. ⁊ aquã. ⁊ pͣhec: contemplare
uultus nr̃os. ⁊ reliquoꝵ qui uescunt᷑
cibo regio. ⁊ sic̃ uidĩs: sic facias nob̾tũ.
Porro: malasar tollebat cibaria. ⁊
uinum eoꝵ: ⁊ dabat eis legumina.
ꝓpt̾ ħ aĩe eoꝵ erant limpide. ñ he¬
betes ꝓ młtitudine ciboꝵ. nͨ confu¬
se ꝓ uarietate. ⁊ corꝑa eoꝵ laborib
apͣtiora. ⁊ subito fcĩ sunt eruditi. qr
dedit eis dñs scĩam. ⁊ disciplinã. ⁊ p̃¬
cipue danẏeli. intelligñtiam uisio¬
num. ⁊ sompnioꝵ. ⁊ exactis tͥb an¬
nis. statuti sunt in conspectu nabu
inuenit in eis demplũ suꝑcunctos
ariolos. ⁊ magos qui erant in re-¬
gno eiꝰ. ⁊ fuit damel in honore in
caldea. ⁊ uisq ad dariũ. ⁊ cyrũ. ⁊ ħ

Expanded text:
ri cibis gentilium. Sed cum cogeret eos Mari cibis gentilium. Sed cum cogeret eos Malasar edere de cibis, ne viderentur coram rege caeteris exiliores, dixerunt ad eum: « Tenta nos, obsecro, diebus decem, et da nobis legumina, et aquam, et post haec contemplare vultus nostros, et reliquorum qui vescuntur cibo regio, et sicut videris, sic facias nobiscum. » Porro Malasar tollebat cibaria et vinum eorum, et dabat eis legumina. opter hoc animae eorum erant limpidae, non hebetes propter multitudinem ciborum, nec confusae pro varietate, et corpora eorum laboribus aptiora; et subitos scientiam, et disciplinam, et praecipue Danieli intelligentiam visionum et somniorum. Et exactis tribus annis statuti sunt in conspectu Nabucinvenit in eis decuplum super cunctos ariolos et magos, qui erant in regno ejus. Et fuit Daniel in honore in Chaldaea, etiam usque ad Darium et Cyrum. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
alii ꝓph̾aꝵ longe añ captiuitatem
uuaꝵ tͥbuum de eaꝓpharunt. uͭ ysa¬
ias. ⁊ oscẽ. alii ea ĩmmente.⁊ dũ fierz.
uͭ ieremias. ⁊ erechiel: alii infra eam
ut danyel. ⁊ abacuc. alii pꝰeam uͭ ag¬
ꝯcm̃ ẽ cũ nabuch̾. duxisset in
babylonẽ nobiliores pũos in¬
beoꝵ ⁊ qͦsdam de semine regio: pul¬
cͥores int̾ eos ⁊ doct᷑ores quistare pos¬
fecisse dinoscit᷑ ⁊ tͣdidit eos: p̃põido eu¬
muichoꝵ ⁊ fec̃ eos erudiri ꝓ uincialib
litt̾is parit̃ ⁊ caldeis. Est ã caldea lin¬
gua: ead̾ que ⁊ syra ꝓpinqͣ hebrẽẽ.
⁊ uissit cis ministrari cibos dem̃sa
sua. fuert̃ ã int̾ eos: iiii. optimi de fi¬
liis uida. danyelauanias. misael:
⁊ dictis̃ balchasar. sidrac. misac. ⁊
abdenago. Balthasar ãĩ erat nom̃
regii generis. qd̾imposuit danyeli
udicio epiphanꝰ. eo qd̃ iam cogitaret
detiꝰ adoptione. Istis .iiii: p̃põitus eu¬
nuchoꝵ sp̃alem posuit ꝓcuratorem.
malasar. hii ꝓposuert᷑ ñ contamina¬

Expanded text:
alii prophetarum longe ante captivitatem duarum tribuum de ea prophetarunt, ut Isaias et Osee; alii ea imminente, et dum fieret, ut Jeremias et Ezechiel; alii infra eam, ut Daniel et Habacuc; alii post eam, ut Agautem, cum Nabuchodonosor duxisset in Babylonem nobiliores pueros Judaeorum et quosdam de semine regio, pulchriores inter eos et doctiores, qui stare posfecisse dignoscitur . Et tradidit eos praeposito eunuchorum, et fecit eos erudiri provincialibus litteris, pariter et Chaldaeis. Est autem Chaldaea lingua eadem, quae et Syra, propinqua Hebraeae, et jussit eis ministrari cibos de mensa sua. Fuerunt autem inter eos quatuor optimi de filiis Juda, Daniel, Ananias, Misael, et dicti sunt, Baltasar, Sidrach, Misach, et Abdenago. Baltasar autem erat nomen regii generis, quod imposuit Danieli, ut dicit Epiphanius, eo quod jam cogitaret de ejus adoptione. Istis quatuor praepositus eunuchorum specialem posuit procuratorem Malasar. Hi proposuerunt non contamina
Abbreviated transcription (Latin):
triori ieui. qui intitulo fabule be¬
lis ita ponunt. Homo qͥdã erat
sac̾dos noĩe danyel. filus abdo con¬
uiua regis babylonis. Natꝰ fuit
in inbetheroth suꝑiore. ⁊ fuit adeo
castus: qd̃ a ꝯtͥbulib suis spado pu¬
taret᷑. librũ eiꝰ tͣnstulit ieꝵ. ad pe¬
titionẽ paule. ⁊ eustochii. cũ mag¬
na difficultate. Scͥptꝰ enĩ erat he¬
braitis litt̾is: s ealdeico sĩnone. nͨ
legebat᷑ ab eccł̃ia. scd̃. lxx. qr młtũ
a ueritate discordabat eoꝵ editio. s

Expanded text:
tribu Levi, qui in titulo fabulae Belis ita ponunt: Homo quidam erat sacerdos, nomine Daniel, filius Abdo, conviva regis Babylonis; natus fuit in Beteroth superiore. Et fuit adeo castus, quod a contribulibus suis spado putaretur. Librum ejus transtulit Hieronymus ad petitionem Paulae et Eustochii cum magna difficultate. Scriptus enim erat Hebraicis litteris, sed Chaldaico sermone, nec legebatur ab Ecclesia secundum LXX, quia multum a veritate discordab
Abbreviated transcription (Latin):
orte desist̾ent. Ad huc columpna cui
alligatꝰ fuit iħc: uestigia cruoris
ilites gͦ p̃sidis suscipientes
iħ̃m exuentes eum cͥcumde¬
o̾unt ei clamsdem coctineam ad si¬
militudinẽ purp᷑e. qua reges ute
te aũ: plectentes coronam de spi¬
nis. ⁊ imposuerunt capiti eiꝰ. Qui
attentiꝰ consid̾asse se dñt spinas il¬
las: asserunt iuncos fuisse mari¬
ẽ aculeos corone cruorẽ de capite
extraxisse. ⁊̃ flagellis cruor dorsi ex¬
tractus ẽ. ⁊ sanguineꝰ sudor alias
partes corꝑis tinxit. ut ñ tm̃ manꝰ
⁊ pedes. ⁊ latꝰ dicamꝰ asꝑsa sangͥne.
s tota ueste tincta. xꝑͥm ascendis¬
se debosra. Ysceptro aũ dedunt ĩ
manui eiꝰ. harundinẽ.⁊ illudebãt
ei tanqͣm uolenti regnare nec ua
rex udeoꝵ. ⁊ licet ħ fac̾ent genti¬
lts. qi uideis auctorib fiebant. Io
in parascilie cũ  T̃cia illusio. ccͣ has¬

Expanded text:
orte desisterent. Adhuc columna cui alligatus fuit Jesus, vestigia cruoris Milites ergo praesidis suscipientes Jesum , et exuentes eum, circumdederunt ei chlamidem coccineam ad similitudinem purpurae, qua reges utebte autem plectentes coronam de spinis, imposuerunt capiti ejus. Qui attentius considerasse se dicunt, spinas illas asserunt, juncos fuisse mariautem aculeos coronae cruorem de capite extraxisse. Etiam flagellis cruor dorsi extractus est, et sanguineus sudor alias partes corporis tinxit, ut non tantum manus, et pedes, et latus dicamus aspersa sanguine, sed tota veste tincta Christum ascendisse de Bosra , pro sceptro autem dederunt in manu ejus arundinem, et illudebant ei, tanquam volenti regnare, nec varex Judaeorum . » Et licet hoc facerent gentiles, quia Judaeis auctoribus fiebant, ideo in parasceve cum
Abbreviated transcription (Latin):
sione stelle deceptos. ⁊ erubuisse
redire ad eum. ⁊ ĩõ ab inquisitiõe
pũi cessauit. S cũ audisset q̃ dc̃a
tũant ãpastorib. ⁊ maxime ꝓphi¬
as symeonis. ⁊ anne: sensit se il¬
lusum. ⁊ de morte pũoꝵ bechleemi¬
taꝵ tractabat. ut ille quẽ ignora
bat. cum eis occid̾etur. ꝓpt̾ea ꝑ¬
ãmonitionẽ angli fugit in egyp¬
tum ioseph cum pũo. ⁊ mr̃e
ingrederet᷑ dñs in egyptũ. corrue¬
runt ydola egypti. ẜm ysaiam¬
qui ait. Ascendet dñs nubem le¬
uem. ⁊ ing̾diet᷑ egyptum. ⁊ mo¬
uebunt᷑ simulachra egẏpti. Tra
de egypto: ñ fuit domꝰ egypti. in
qua deo ꝓcurante non iaceret
mortuum pͥmogenitũ: ita nec
ñ corruisset ydolum:¬

Expanded text:
sione stelle deceptos et erubuisse redire ad eum et ideo ab inquisitione pueri cessauit. Sed cum audisset que dicta fuerant a pastoribus et maxime prophetias Symeonis et Anne sensit se illusum et de morte puerorum Bethleem tractababat, cum ceteris occideretur. Per admonitionem igitur angeli fugit in Egyptum Ioseph cum puero et matre ingrederentur Egyptum, corruerunt ydola Egypti, qui ait: « Ascendet Dominus nubem levem, et ingredietur Aegyptum, et movebuntur simulacra Aegypti . » Tde Aegypto non fuit domus Aegypti in qua, Deo procurante, non jaceret mortuum primogenitum, , ita nec non corruisset idolum
Abbreviated transcription (Latin):
regno suo. pꝰ qͣm de bestia restitutꝰ ẽ
in hoĩem ⁊ in regnũ. in qua p̃dica¬
uit mirabilia q̃ fec̾at apd̃ eũ d̃s
florens. ⁊ elatꝰ insuꝑbiam: sompni¬
um uidi qd̃ ꝑt̾ruit me. ⁊ conuoca¬
tis cunctis sapientib babylonis:
sołonem eiꝰ ñ indicau̾nt mͥ. donec
ing̾ssus est collega danel cui nom̃

Expanded text:
regno suo, postquam de bestia restitutus est in hominem et in regnum . In qua praedicavit mirabilia, quae fecerat apud eum Deus florens, et elatus in superbiam, somnium vidi, quod perterruit me, et, convocatis cunctis sapientibus Babylonis, solutionem ejus non indicaverunt mihi, donec ingressus est collega Daniel cui nomen
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ dñet᷑ excelsus suꝑ regnũ homi¬
num.⁊ relinquet᷑ tͥ germ̃ radicis qr
regnũ tuũ restituet᷑ tͥ. Qmobrem
audi consiliũ meũ. pecc̃a tua elemo¬
sinis redime. forsitan ignoscet tͥ ds
in aula. ⁊ loq̃bat᷑ in sp̃u elationis
dicens. Nonne h̾ est babylon qͣm
edificaui in robore regni. ⁊ ingła
decoris mei: Adhuc erat sermo in
bitabis .uii. temꝑib donec scias qd̃
dñet᷑ excelsus in regnũ hoĩum. Cãd̾
hora: ex hoĩb abiectꝰ ẽ. ⁊ fenũ ut¬

Expanded text:
dominetur Excelsus super regnum hominum, et relinquetur tibi germen radicis, quia regnum tuum restituetur tibi. Quamobrem audi consilium meum. Peccata tua eleemosynis redime; forsan ignoscet tibi Din aula, et loquebatur in spiritu elationis, dicens: Nonne haec est Babylon, quam aedificavi in robore regni, et in gloria decoris mei? Adhuc erat sermo in bitabis septem temporibus, donec scies quod dominetur Excelsus in regno hominum. » Eadem hora ex hominibus abject