comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
umq uir dei celeberri¬
ma ulgaretur faia.
⁊ caritatis in eo munificẽ¬
tia. ⁊ religio uite. ⁊ uerbi dei
instantia longe lateq ab
om̃ib celebraretur: iusum
est beatissimo pontifici re¬
migio. tam preclaram xp̃i
lucernã melius ẽẽ suꝑ can¬
delabrũ ponere. ut splendi¬
dissimo sue sc̃ĩtatis fulgore
latiꝰ ad salutẽ luceret mul¬
toꝵ: qm sub uniꝰ loci lateb̾s
prope modũ abscondita la¬
tusset: Diuina dispensati¬
one ⁊ salubri sacerdotũ con¬
silio ordinauit eũ ep̃m: et
ad predicandũ u̾bum nite.
attrebate eum direxerat ur¬
bi: quatinꝰ populus du in
antiqͥs male ꝯsuetudinus
errorib iacens. deo auxili¬
ante. ꝑ assiduam sacre pre¬
dicationis instantiã. ꝑ il¬
lum in uiam u̾itatis. ⁊ ag¬
nitionẽ filii dei deduceret᷑.
Qͥ pontificatus gradu et
predicatõis officio suscepto:
concitꝰ ad prefatam iam ꝑ¬
rexerat urbem. S in aus¬
piciũ future ꝓsperitatis et
salutis. d̾s cuiusdã miracłi

Expanded text:
Dumque uir Dei celeberrima uulgaretur fama et caritatis in eo munificentia et religio uitae et uerbi Dei instantia longe lateque ab omnibus celebraretur uisum est beatissimo pontifici Remedio tam praeclaram Christi lucernam melius esse supra candelabrum ponere ut splendidissimo suae sanctitatis fulgore latius ad salutem luceret multorum quam sub unius loci latebris propemodum abscondita latuisset. Diuina dispensatione et salubri sacerdotum consilio ordinauit eum episcopum et ad praedicandum uerbum uitae Atrabate eum direxerat urbi quatenus populus diu in antiquis malae consuetudinis erroribus iacens, Deo auxiliante, per assiduam sacrae praedicationis instantiam per illum in uiam ueritatis et agnitionem filii Dei deduceretur; qui pontificatus gradu et praedicationis officio suscepto concitus ad praefatam iam prrexerat urbem sed in auspicium futurae prosperitatis et salutis Deus cuiusdam miraculi
Abbreviated transcription (Latin):
nerant. ad ꝓpria iam reme¬
are festinant: ꝑmitte ob¬
secro te ꝑferri ad locũ. qui
tͥ filioꝵ cura p̾paratus exi¬
stit. Et his dictis: accipien¬
tes capulũ in quo sci uiri
corpus iacebat exanime.
nullũ onus sentientes. por¬
tauerunt eũ subiectis hu¬
meris. cũ alacritate animi
ad sepulture locũ. Sepelie¬
runtq eũ in iam dicta ec¬
cłia beate dei genitricis sẽꝑ
uirginis marie in dextera
parte altaris. ubi quondã
pontificalis cathedre fun-¬
gebatur officio: nobilem
terre condentes thesaurũ.
In quo loco ꝑ aliquot ia¬
cuit tempus. quousq dño
reuelante ad locũ ubi nũc
fulget eiꝰ memoria: est a
uiris scĩs autb̃to ⁊ audoma¬
ro epĩs. felici translatione

Expanded text:
nerant ad propria remenerant ad propria remeare festinant? Permitte, obsecro, te perferri ad locum qui tibi filiorum cura praeparatus existit.» Et his dictis accipientes capulum in quo sancti uiri corpus iacebat exanime nullum onus sentientes, portauerunt eum subiectis humeris cum alacritate animi ad sepulturae locum sepelieruntque eum in iam dicta ecclesia beatae Dei genitricis semper uirginis Mariae in dextera parte altaris ubi quondam pontificalis cathedrae fungebatur officio, nobilem terrae condentes thesaurum. In quo loco per aliquod iacuit tempus quousque domino reuelante ad locum ubi nunc fulget eius memoria est a uiris sanctis Autberto et Audomaro episcopis felici mutatione
Abbreviated transcription (Latin):
ligneis tabulis. ꝓpe litꝰ criẽ¬
tionis fluuioli edificauerat:
fieri disposuisse cognoscitur.
Quod licet ip̃e pro humilita¬
te qua semꝑ usus est fieri uo¬
luisset: om̃s tam̃ qui aderãt
attendentes meritoꝵ eius ĩ¬
signia: indignũ ducebant¬
corpus tanti uiri in loco hu¬
mili debere sepeliri. p̾sertim
cũ nec locꝰ ip̃e habilis esset
tanto monum̃to: nec palude
obsitꝰ. foret accessibilis ppło.
Dum talia inter se quere¬
rentur: uenerabilis uir sco¬
pilio. doctus uirtute p̾cum
ad solita sibi credidit arma
currendũ: ut udelicet ora¬
tio fidei obtineret. qd̃ mul¬
ta hominũ manꝰ uirib ne¬
quiuisset. Unde cunctos hor¬
tans ad precem. ip̃e prior il¬
lacrimans suꝑ corpus sacͣ¬
tissimũ incumbens orationi:
in hanc uocem more cordis
affectus erupit. E heu. mͥ ĩ
quit o beatissime pat̾. quid
uis ut faciam: q̃m ⁊ dies
in uesꝑum se declinat. ⁊ õs
qui ad tuas exequias que¬

Expanded text:
ligneis tabulis propter litus Crienligneis tabulis propter litus Crientionis fluuioli aedificauerat fieri disposuisse cognoscitur. Quod licet ipse pro humilitate qua semper usus est fieri uoluisset omnes tamen qui aderant attendentes meritorum eius insignia indignum ducebant tanti uiri corpus in loco humili debere sepeliri praesertim cum nec locus ipse habilis esset tanto monumento nec palude obsitus foret accessibilis populo. Dum talia inter se quererentur uenerabilis uir Scopilio doctus uirtute precum ad solita sibi credidit arma currendum ut uidelicet oratio fidei obtineret quod multa hominum manus uiribus nequiuisset. Unde cunctos hortans ad precem ipse prior inlacrimans super corpus sacratissimum incumbens orationi in hanc uocem, maerore cordis affectus erupit: «heu mihi, inquit, o beatissime pater quid uis ut faciam quoniam et dies in uesperum declinat et omnes qui ad tuas exequias conue
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ populus copiosus. aliarũ¬
q eccłiaꝵ sacerdotes: presbi¬
teri ⁊ diaconi. S mirũ int̾
lacrimantiũ uoces in terra
psallentiũ ut fertur a qͥb¬
dam religiosis uiris cetus
audiebant᷑ in celo. Et dum
digno honoris officio. fere¬
trum in quo iacebat corpus
paratũ staret in medio: sed
accedentes mouere illud nõ
ualebant. Quid uero age¬
rent ambigebant: quo se u̾¬
terent nesciebant. Sciscita¬
bantur a scopilione archip̾s
tarius fuerat sermonũ scĩ
dei. si aliquid de sua eũ tes
tari sepultura memoraret:
tim̃tes ne forte illis hoc ideo
accidisset. quia intra murũ
euisdem ciuitatis illum se¬
peliri disponebant. Quib
ille respondit. sepiꝰ eum se
audisse dicentẽ: qd nullus
debuisset: quia om̃is ciuitas
locus debet ẽẽ uiuoꝵ. ñ mor¬
tuoꝵ. Uolebant si quidẽ illũ
in ecclia beate semꝑ uͥgunuis
marie. ubi sede ponͣtificali
p̾sederat tumulari: ip̃e uero¬
sepulture sue locũ in orato¬
rio qd̃ pauꝑe sumptu. id est

Expanded text:
 populus copiosus aliarumque ecclesiarum sacerdotes, praesbiteri et diaconi, Sed mirum! inter lacrimantium voces in terra psallentium, ut fertur a quibusdam relegiosis viris, coetus audiebantur in caelo. Et dum digno honoris officio feretrum, in quo iacebat corpus, paratum staret in medio, sed accedentes movere eum non valebant, – quid vero agerent, ambigebant; quo se verterent, nesciebant, – sciscitabantur a Scopilione archipraetarius fuerat sermonum sancti Dei, si alitari sepultura memoraret: timentes ne forte illis hoc ideo accidisset, quia intra murum ejusdem civitatis illum sepelire disponebant. Quibus ille respondit, saepius eum se audisse dicentem, quod nulludebuisset: quia omnis civitas locus debet esse vivorum, non mortuorum. Volebant siquidem illum in ecclesia beatae semper virginis Mariae, ubi sedi pontificali praesederat, tumulari. Ipsepulturae suae locum in oratorio quod paupere sumptu id est
Abbreviated transcription (Latin):
direxi: s ut uere caritatis
in meo pectore fidem osten¬
derem. Quid facit amicus
Si diuites pauperũ munꝰ¬
cula ñ spernunt. cur ⁊ ur̃e
ere debent: Nam ⁊ maiores
amnnes riuulis augentur
influentib. Etiam et ip̃e
dñs udue laudauit duo
minuta. que inopie sue
pauꝑtatis larga manu do
qd̾ habuit obtulit. Et ego
cula direxi pietati: obsecrãs.
ut tam humili ea frat̾nita¬
tis intuitu respicere digne¬
ris: qua nos pia deuotõĩs
caritate illa uob̾ dirigere
studuimꝰ. Omp̃c d̾s te. tuos¬

Expanded text:
direxi, sed ut verae caritatis direxi, sed ut verae caritatis in meo pectore fidem ostenderem. Quid facit amicus, Si divites pauperum munuscula non spernunt, cur et vestere debent? Nam et maiores amnes rivulis augentur influentibus, etiam et ipse Dominus viduae laudavit duo minuta, quae ex inopia suae paupertatis larga manu Deo quod habuit optulit. Et ego,trae haec munuscula direxi pietati, obsecrans, ut tam humili ea fraternitatis intuitu respicere digneris, quam nos pia devotionis caritate illa vobis dirigere studuim
Abbreviated transcription (Latin):
aliis elemosinã facientib
Qmͣ diu uni ex his mini¬
mis fecistis: mͥ fecistis. Esto
miseris ut pat̾. ⁊ causam ad
te clamantiũ diligent̾ dis¬
cute: ⁊ parce in te peccantib.
ut d̾s tius parcat peccatis.
Esto iustꝰ in iudiciis. et mi¬
sericors in debitis. Magist̾
uirtutũ. morib honestus:
u̾bis iocundus ita lauda¬
bilis: in om̃i oꝑe dei deuotꝰ.
Er̃s quoq cohortare. ut scãs
diligentissime legant scͥp¬
turas. Non confidant in
lingue noticia: s in uerita¬
tis intelligentia. ut possĩt
contradicentib ueritati
resistere. Sunt tempora ꝑi
multi pseudo doctores sur¬
gent. nouas introdu cẽtes
sectas: qui catholice fidei
puritatẽ impiis assertiõi¬
b maculare nituntur. id̾o
necesse ẽ eccłiam plurimos
habere defensores. qui nõ
solum uite sc̃itate. s etiã
doctrina ueritatis. castra
dei uirilit̾ defendere ualeãt.
Has uero pie ãmonitionis
litterulas. ñ quasi nesciẽti

Expanded text:
aliis elemosinam facientibus: aliis elemosinam facientibus: Quamdiu uni ex his minimis fecistis, mihi fecistis. Esto miseris ut pater et causam ad te clamantium diligenter discute et parce in te peccantibus, ut Deus tuis parcat peccatis. Esto iustus in iudiciis et misericors in debitis, magister virtutum, moribus honestus, verbis iocundus, vita laudabilis, in omni opere Dei devotus. Fratres quoque cohortare, ut sanctas diligentissime legant scripturas. Non confidant in linguae notitia, sed in veritatis intellegentia, ut possint contradicentibus veritati resistere. Sunt tempora permulti pseudodoctores surgent, novas introducentes sectas, qui catholicae fidei puritatem impiis adsertionibus maculare nituntur. Ideo necesse est, ecclesiam plurimos habere defensores, qui non solum vitae sanctitate, sed etiam doctrina veritatis castra Dei viriliter defendere valeant. Has vero piae ammonitionis litterulas non quasi nescienti
Abbreviated transcription (Latin):
critate obediant preceptis.
Tua uero uenerande fili cõ¬
u̾satio. om̃ib sit exemplũ
salutis. Caue ut nec mini-
mus in tua scandalizetur
uita: s edificetur ⁊ roboret᷑
in uia ueritatis. qͥa tͥ ex il¬
loꝵ salute merces iudicabi¬
tur et̾na. Cani capilli. ex¬
tremũ denuntiant ꝓpinqͣ¬
re diem. Quappt̾ paratus
esto om̃i hora in occursum
dñi dei tui. Dilectio frater¬
na. ⁊ elemosine miseroꝵ. et
uite castitas p̾parent tibi
gradus in celum. Diligen¬
ter elabora: et̾nos tͥ dies fe¬
lices. Honor secularis quẽ
habes. spiritalẽ tͥ habundet
in gł̾am: estuus dieb ueni¬
ente ad eccłam ppło. fac eis
p̾dicari u̾bum dñi: ⁊ quo tũ¬
q uadis: clerici qͥ seruiciũ
dei plenit̾ ꝑagant tecum
eant. sobrietate ornati: non
ebrietate assueti. quoꝵ ho¬
nestas uite aliis sit doctͥna
salutis. Curãq ubiq habe¬
as maxime pauperũ: iudu¬
arũ. ⁊ orphanoꝵ. ut audias
in die tremendo a deo xp̃o cũ

Expanded text:
critate oboediant praeceptis. critate oboediant praeceptis. Tua vero, venerande fili, conversatio omnibus sit exemplum salutis. Cave, ut nec minimus quis in tua scandalizetur vita, sed aedificetur et roboretur in via veritatis, quia tibi ex illorum salute merces indicabitur aeterna. Cani capilli extremum denuntiant properare diem. Quapropter paratus esto omni hora in occursum domini Dei tui. Dilectio fraterna et elemosinae miserorum et vitae castitas praeparent tibi gradus in caelum. Diligenter elabora aeternos tibi dies felices. Honor saecularis quem habes spiritalem tibi habundet in gloriam. Festivis diebus, veniente ad ecclesiam populo, fac eis praedicari verbum Dei, et quocumque vadis, clerici, qui servitium Dei pleniter peragant, tecum eant, sobrietate ornati, non ebrietati adsueti; quorum honestas vitae aliis sit doctrina salutis. Curamque ubique habeas maxime pauperum, viduarum et orfanorum, ut audias in die tremendo a deo Christo cum
Abbreviated transcription (Latin):
decoratam: ita tͥ subiectos
bonis morib ornari contẽ
consistere: ⁊ qd̵ angeli sẽꝑ
agunt in celis: hoc fr̃s iu¬
git᷑ faciant in ecclesiis. Tu¬
um ẽ p̾ciꝑe: illoꝵ obedire.
Tuũ est preire: illoꝵ subse¬
qui. Om̃ium itaq in serui¬
cio dei. una debet ẽẽ uolun¬
tas. ut una fiat in regno d̾i
remunatio. Nullus horis ca¬
nonicis se diuinis subtra¬
hac laudib: ne ꝓpt̾ aliqͣm
negligentiã uiuslibet. locꝰ
in conspectu dei uacuus in¬
ueniatur. ⁊ u̾ba dei in eccle¬
siis intimo cordis affectu
ꝓferantur: ⁊ cũ magna re-¬
uerentia dei om̃ipotentis
officia celebrent᷑. Omne ue¬
ro ministeriũ xp̃i. humilit̾
⁊ deuote impleatur. Om̃is
itaq obedientia in seculi
necessitatib fidelit̾ ⁊ stre¬
nue ꝑagat᷑. Fiat equidem
bonis exemplis. ⁊ sedula ã¬
monitione erudiant iuni¬
ores: illosqz diligant ut fi¬
lios. ⁊ illi quasi patres eos
honorificent: illoꝵ om̃i ala¬

Expanded text:
decoratam, ita tibi subiectos decoratam, ita tibi subiectos bonis moribus ornari contendconsistere, et quod angeli semper agunt in caelis, hoc fratres iugiter faciant in ecclesiis. Tuum praecipere, illorum oboedire; tuum praeire, illorum subsequi. Omnium itaque in servitio Dei una debet esse voluntas, ut una fiat in regno Dei remuneratio. Nullus horis canonicis se divinis subtrahat laudibus, ne propter aliquam neglegentiam cuiuslibet locus in conspectu Dei vacuus inveniatur, et verba Dei in ecclesiis intimo cordis affectu proferantur, et cum magna reverentia Dei omnipotentis officia celebrentur. Omne vero ministerium Christi humiliter et devote impleatur. Omnis itaque oboedientia in saeculi necessitatibus fideliter et strenue peragatur. Fiat equidem bonis exemplis et sedula ammonitione erudiant iuniores illosque diligant ut filios, et illi quasi patres eos honorificent, illorum omni ala
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ceptum secutꝰ. uitam
sc̃i uedasti patris ur̃i ⁊ int̾¬
cessoris nr̃i emendare stu¬
dui. ñ qd aliqͥd illiꝰ excel¬
lentissimis meritis dignũ
ualuissem: s qd nichil tue
reuerentie iussis denegare
ratum putaui. Id circo ad
te maxime ꝑtinet harum
meũ laborem orationũ ur̃a¬
rũ solatio remun̾are digne¬
mini: ⁊ unꝰ merear ẽẽ ur̃m
in caritatis cõmunione:
illius semꝑ memores man¬
dati: qͥ dixit. Hoc est man¬
datũ meũ. ut diligatis in¬
uicẽ. In hoc enim mandato
omniũ salus consistit: hoc
cunctis ꝑ necessariũ ẽẽ con¬
stat. ⁊ maxime his: qͥ gre¬
gem xp̃i regendũ accipiũt.
Qua ꝓpt̾ tu carissime gre¬
gem quẽ accepisti regendũ.
frat̾no amore diligent̾ eru¬
dire studeto: ⁊ scĩs aimõi¬
tionib eũ ꝑ pascua uite de¬
ducere satage. Habes ĩ om̃i
oꝑe bono xp̃m adiutorem.
scm quoq uedastũ intresso¬
rem. Sicut magno labore
domũ dei optine habes or¬
natam. ⁊ largissimis donis

Expanded text:
ceptum secutus, Vitam sancti Vedasti Patris vestri et intercessoris nostri, emendare studui: non quod aliquid illius excellentissimis meritis dignum valuissem, sed quod nihil tuae reverentiae jussis denegare ratum putavi. te maxime pertinet harum meum laborem orationum vestrarum solatio remunerare dignemini, et unus merear esse vestrum in caritatis communione: illius semper memores mandati, qui dixit: Hoc est mandatum meum, ut diligatis invicem. In hoc enim mandato omnium salus consistit; hoc cunctis pernecessarium esse constat et maxime his, qui gregem Christi regendam accipiunt. Quapropter tu, carissime fili, gregem quam accepisti regendum fraterno amore diligenter erudire studeto et sanctis ammonitionibus eum per pascua vitae deducere satage. Habes in omni opere bono Christum adiutorem, sanctum quoque Vedastum intercessorem. Sicut magno labore domum Dei optime habes ornatam et largissimis donis
Abbreviated transcription (Latin):
assũpsit: nullumq aliud
scutum qm perã sibi oppo¬
nendam fiducialit̾ ad di¬
rimendã ꝓugnam excla¬
mauit. Factumq est diui¬
na oꝑante clemientia. qͦd
ubi obluctator alt̾ diligẽ¬
ter armatꝰ. congressu habi¬
to. illiꝰ inermis peram in¬
genti ictu ꝑcusserit: tanta
⁊ tam densa nebula inter
eos de ip̃a pera statim exori¬
tur: ut neut̾ alterũ uidere

Expanded text:
assumpsit, nullumque aliud assumpsit, nullumque aliud scutum quam peram sibi opponendam fiducialiter ad dirimendam pugnam exclamavit. Factumque est divina operante clementia, quod ubi obluctator alter diligenter armatus, congressu habito illius inermis peram ingenti ictu percusserit, tanta et tam densa nebula inter eos de ipsa pera statim exoritur, ut neuter alterum videre
Abbreviated transcription (Latin):
auca u̾o
que nr̃is dieb meritis
huiꝰ beati confessoris. a ui¬
dentib facta accepimus:
neqͣquã p̾tereunda estima¬
mus. In derniensi namq
t̾ritorio. quendã ex famili¬
a sc̃i uedasti hominẽ. mali
rapinatores aliene substan¬
tiole inhiantes. prauis in¬
simulatõib adorti st̾: ⁊ ob
hoc suũ aduocatũ in ius q̃¬
rentes. ip̃m quidẽ hoĩem
ad singulare certainẽ. qͦd
rustice dicimꝰ campũ ꝓuo¬
cauerunt. Qͥ aduocatum
suũ affuturũ pollicitus. ĩ¬
tra huiꝰ legis diffiniende t̾¬
minũ sũpta pera cũ baculo
ad cenobiũ uiri ꝑ gere fe¬
stinauit: causamq procla¬
mans abbatis aduocatiam
implorauit. Abbas aũ pro
diffi cultate longi itineris
detrectauit ferre suffragiũ
ĩmo diuinũ monuit expec¬
tarec auxiliũ. Omnino ita¬
q desolatus. ad sua reu̾tit᷑.
solaq in dñi fisus clemen¬
tia susceptã legem refelle¬
re neqͣqͣm estimauit. Ergo
prescripta die. iudicio se re¬
presentans. aduocatiam

Expanded text:
auca vero, quae nostris diebus meritis hujus beati confessoris a videntibus facta accepimus, nequaquam pretereunda estimavimus. In Derniensi namque territorio quendam ex familia sancti Vedasti hominem mali rapinatores, alienae substantiolae inhiantes, pravis insimulationibus adorti sunt, et ob hoc suum advocatum in jus quaerentes, ipsum quidem hominem ad singulare certamen, quod rustice dicimus campum, provocarunt. Qui advocatum suum adfuturum pollicitus intra hujus legis diffiniendae terminum, sumpta pera cum baculo, ad cenobium viri Dei pergere festinavit, causamque proclamans, abbatis advocatiam imploravit. Abbas autem pro difficultate longi itineris detrectavit ferre suffragium, immo divinum monuit expectare auxilium. Omnino itaque desolatus ad sua revertitur, solaque in Domini fisus clementia, susceptam legem refellere nequaquam estimavit. Ergo prescripta die judicio se repraesentans, advocatiam
Abbreviated transcription (Latin):
uiam mandatoꝵ dei: dicamꝰ
ore ⁊ corde deo nr̃o. Dirige
me dñe in ueritate tua: ⁊
doce me: ⁊gressus meos di¬
rige scd̾m eloquiũ tuum.
ut ñ dñetur nr̃i omnis in¬
iusticia. Imploremꝰ clemen¬
tiam dñi. ꝑ int̾cessionẽ tan¬
ti patroni. Om̃i custodia ser¬
uita procedit. Humili corde
⁊ supplici uoce p̾ueniamus
faciem dñi in confessione.
ut exꝑiam᷑ in mente quod
modo paruuli meruerunt
in membroꝵ reformatione.
Redeamus ad conscientias
nras: conueniamꝰ nosmet¬
ip̃os. puniamꝰ mala que fe¬
cumus. Cogitemus quid in
die uidicii magni dei dictu¬

Expanded text:
viam mandatorum Dei, dicamus viam mandatorum Dei, dicamus ore et corde Deo nostro: Dirige me, Domine, in veritate tua et doce me, et gressus meos dirige secundum eloquium tuum, ut non dominetur nostri omnis injustitia. Imploremus clementiam Domini per intercessionem tanti patroni. Omni custodia servita procedit. Humili corde et supplici voce praeveniamus faciem Domini in confessione, ut experiamur in mente, quod modo parvuli meruerunt in membrorum reformatione. Redeamus ad conscientias nostras, conveniamus nosmetipsos, puniamus mala quae fecimus. Cogitemus quid in die judicii magni Dei dictu
Abbreviated transcription (Latin):
dñs nr̃ paruuloꝵ. id est hu¬
niliũ salus. paruulos nũc
sanauit: ut nos ẽẽ humi¬
les idest pariuuli ẽẽ discamꝰ.
Adhuc enim clamat. sinite
pariilos uenire ad me:ta¬
liũ est enim regnũ celoꝵ.
Ecce amplexatus ẽ ⁊ sana¬
uit. accepit a parentib: bñ¬
dixit ⁊ redoidit. Agamus
singuli. agamꝰ om̃s grãs
om̃ipotenti: qͥ nos reuisita¬
re ⁊ pat̾na iuscera pontificis
sacratissimi nob̾ manifesta¬
re dignatur. Excitemur de
somno pigritie. ⁊ ꝑ ea que
foris miranda cernimus:
int̾ius ad formã pietatis
impͥmam᷑. Aꝑiamus ocłos
m̃tis nr̃e. ut eternũ lumẽ
meream᷑ uidere. Laueniur
lacrimis: ut purificari me¬
reamur. Curramꝰ dũ lucẽ
habemꝰ: ne tenebre nos cõ¬
prehendant. Mundemur
ab om̃i inqͥnamento mntis
⁊ corporis. sit lucerna pedib
nr̃is u̾bum dei: sit nobis ĩ¬
desinent̾ in desiderio lumẽ
indeficiens. Queramꝰ ⁊ fa¬
ciamus opera lucis: ñ tene¬
braꝵ ⁊ iniquitatis. Curramꝰ

Expanded text:
noster parvulorum, id est, humilium salus, parvulos nunc sanavit, ut nos esse humiles, id est parvuli esse dicamus. Adhuc enim clamat: Sinite parvulos venire ad me, talium enim est regnum coelorum , Ecce amplexatus est, et sanavit, accepit a parentibus, benedixit et reddidit. 3. Agamus singuli, agamus omnes gratias Omnipotenti, qui nos revisitare, et paterna viscera pontificis sacratissimi nobis manifestare dignatur, excitemur de somnio pigritiae, et per ea quae foris miranda cernimus, interius ad formam pietatis imprimamur. Aperiamus oculos mentis nostrae, ut aeternum lumen mereamur videre. Lavemur lacrymis, ut purificari mereamur. Curramus dum lucem habemus, ne tenebrae nos comprehendant. Mundemur ab omni inquinamento mentis et corporis; sit lucerna pedibus nostris verbum Dei; sit nobis indesinenter in desiderio lumen indeficiens. Quaeramus et faciamus opera lucis, non tenebrarum et iniquitatis. Curramus
Abbreviated transcription (Latin):
unc autẽ qͥd in eodem
episcopio post eiꝰ exces¬
sum uisum est: dignũ me¬
morie referatur. Suꝑue-¬
niente igit᷑ temꝑe domun¬
cula in qua deo dilectus o
biit: flãmus arrepta. arde¬
re cepit. S uidente quadã
religiosa femina. abita no¬
mine. sc̃s adueniens ueda¬
stus flammas a domo dis¬
cussit: ⁊ ita incolumis re¬
mansit. cũ lectulo in qua
uir dñi scãm ad celestia reg¬
na animã emisit: ut om̃s
agnoscerent qnͣta illiꝰ eẽt
beatitudo in celis. cuiꝰ lectu¬
li domiciliũ in t̾ris ardere
ñ potuit.
acuit aũ in loco eodem us¬
q ad tempus beati autb̾ti.
qui septimꝰ ei in sede ponti¬
ficali successit ep̃c. Is autẽ
ut maioꝵ relatõe cognoui¬
mus. ⁊ ut innum̾abilium
hominũ ore u̾satur. et qd̃
oculis etiã factũ ꝓlumius:
dum qͣdam die poͬst hym¬
nos matutinos. in menia¬
nis ꝯsistens. rubente auro¬
ra. orientẽ ursus intende̾t:
uidit eminꝰ tnͣs fluiolũ
qui crientio uocat᷑ uirum
p̾fulgidũ uirgam manu

Expanded text:
unc autem, quid in eodem episcopo post ejus excessum visum est dignum memoriae, referatur. Superveniente igitur tempore, domuncula, in qua Deo dilectus diem obiit, flammis arrepta ardere coepit. Sed vidente quadam religiosa femina Abita nomine, sanctus adveniens Vedastus, flammas a domo discussit, et ita incolumis remansit cum lectulo, in quo vir Domini sanctam ad coelestia regna animam emisit: ut omnes agnoscerent quanta illius esset beatitudo in coelis, cujus lectuli domicilium in terris ardere n potuit. acuit autem in loco eodem usque ad tempus beati Autberti qui septimus ei in sede pontificali successit episcopus. Is autem ut maiorum relatione cognouimus et ut in innumerabilium hominum ore uersatur et quod oculis etiam factum probamus dum quadam die post hymnos matutinos in menianis consistens rubente aurora orientem uersus intenderet uidit eminus trans fluuiolum qui Crientio uocatur uirum praefulgidum uirgam manu
Abbreviated transcription (Latin):
Nam qͥ eũ audire noluerũt:
iam ulteriꝰ ñ curabit. Quid
ampliꝰ exhibere potuit: Ui¬
uens. nocte dieq audientib
u̾ba dei ministrauit. Nam
⁊ u̾bis pluit. ⁊ miraculis
choruscauit. Et iam ĩ celis
cũ xp̃o regnat. ⁊ adhuc no¬
stram salutẽ curare ñ ces

Expanded text:
Nam qui eum audire noluerunt, jam ulterius non curabit. Quid amplius exhibere potuit? vivens nocte dieque audientibus verba Dei ministravit: nam et verbis pluit, et miraculis coruscavit. Et jam in coelis cum Christo regnat, et adhuc nostram salutem curare non ces
Abbreviated transcription (Latin):
dñi ꝑ intercessionẽ tanti pa
Sic ergo in hac uita moni¬
tis eius obedientes simꝰ. ut
cõmuni retributione inibi
letemur. Paremꝰ hic ĩ uia.
qd̃ possideamꝰ in patria. Do¬
minus ih̾x qui uult om̃es
homines saluos fieri. faciat
nos ad tantũ patronũ bene
oꝑando uenire: ⁊ in eterna
leticia semꝑ cũ illo gaudẽ.
Amen.

Expanded text:
ni per intercessionem sancti PatSic ergo in hac vita monitis ejus obedientes simus, ut communi retributione inibi laetemur. Paremus hic in via quod possideamus in patria. Dominus Jesus, qui vult omnes homines salvos fieri, faciat nos ad tantum patronum bene operando venire, et in aeterna laetitia semper cum illo gaudere. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ceptum secutꝰ. uitam
sc̃i uedasti patris ur̃i ⁊ int̾¬
cessoris nr̃i emendare stu¬
dui. ñ qđ aliqͥd illiꝰ excel¬
lentissimis meritis dignũ
ualuissem: s qd̃ nichil tue
reuerentie iussis denegare
ratum putaui. Id circo ad
te maxime ꝑtinet harum
meũ laborem orationũ ur̃a¬
rũ solatio remunare digne¬
mini: ⁊ unꝰ merear ẽẽ ur̃m
in caritatis cõmunione:
illius semꝑ memores man¬
dati: qͥ dixit. Hoc est man¬
datũ meũ. ut diligatis in¬
uicẽ. In hoc enim mandato
omniũ salus consistit: hoc
cunctis ꝑ necessariũ ẽẽ con¬
stat. ⁊ maxime his: qͥ gre¬
gem xp̃i regendũ accipiũt.
Qua ꝓpt̾ tu carissime gre¬
gem quẽ accepisti regendũ.
frat̾no amore diligent̾ eru¬
dire studeto: ⁊ scĩs aimoi¬
tionib eũ

Expanded text:
ceptum secutus, Vitam sancti Vedasti Patris vestri et intercessoris nostri, emendare studui: non quod aliquid illius excellentissimis meritis dignum valuissem, sed quod nihil tuae reverentiae jussis denegare ratum putavi. te maxime pertinet harum meum laborem orationum vestrarum solatio remunerare dignemini, et unus merear esse vestrum in caritatis communione: illius semper memores mandati, qui dixit: Hoc est mandatum meum, ut diligatis invicem. In hoc enim mandato omnium salus consistit; hoc cunctis pernecessarium esse constat et maxime his, qui gregem Christi regendam accipiunt. Quapropter tu, carissime fili, gregem quam accepisti regendum fraterno amore diligenter erudire studeto et sanctis ammonitionibus eum
Abbreviated transcription (Latin):
ui eũ dicentẽ. quia infra
muros ciuitatis nullus
defunctis requiescẽ deb̾e̾t.
Nam ip̃e pontifex in orato
fluuoli edificau̾at: requi¬
esce disponebat. S tamẽ
neq locus sic delectus. nec
monum̃tũ p̾paratũ ẽẽ uide¬
batur. Dum hec adinui¬
cẽ loquebantur ⁊ qͥd de ip̃o
bilis uir scobilius merore
cordis repletus ꝯmouetur
ine pat̾ quid uis ut faciã.
quia iam dies declinat ad
accepto feretro in quo gle¬
ba sc̃i corporis iacebat: le¬
uau̾nt in humis suis nul¬
lũ onus sentientes. et cũ
magno silentio defentes
na ad locũ qͥ preparatꝰ est¬
tͥ. Tradiderũt eũ sepulture
ecclia a dextro cornu alta¬
ris. uͥ ip̃e pontificalis ca¬
thedre fungebatur officio.
noĩe habita beatũ uedastũ¬

Expanded text:
ui eum dicentem, quasi infra ui eum dicentem, quasi infra muros ciuitatis nullus defunctus requiescere debebat». Nam ipse pontifex in oraturfluuiolo aedificauerat, requiescere disponebat; sed tamen nec locus sic delectus nec monumentum praeparatum esse uidebatur. Dum de hoc ad inuicem loquebantur, uel quid de ipso bilis uir Scupilio merore cordis repletus, commotusmae pater, quid uis ut faciam, quia dies iam declinat ad accepto feretro, in qua gliba corporis sancti iacebat, leuauerunt eum in humeris suis, nullo onus sentientes; cum magno psallentio deferentes,na ad locum quem tibi preparatum est». Tradiderunt ei sepultura ecclesia ad dextro cornu altaris, ubi ipse pontificale cathedrae fungebat officio. nomine Habita beato Vedast
Abbreviated transcription (Latin):
it: ac exitum suũ denun¬
tiauit. Nam cũ in eadem
urbe in quadã cellula ia¬
ceret. ignea columpna ce¬
lo delapsa suꝑ cellule te
spacia plusqͣm duarum
horaꝵ ĩmobilis stetit. Quod
cũ uir uen̾abilis audisset:
suũ exitũ denũtiauit. ac
om̃ib uale dicens post mo¬
reddidit octauo ydus febru¬
arii. felicẽq de hac uita exi¬
tum agens: solum desideri¬
um uiuentib reliqͥt. Mul¬
ti in hac hora psallentium¬
uoces audierũt in celo. Cũ
hoc funus om̃s audissent:
aduenerunt clerus ⁊ plebs:
ñ solũ de illo oppido s etiã
de uicinis urbibz pontifices
num erat traderent sepul¬
ture. Peatũ corpꝰ in medio
positũ ut mos est om̃ibus
accipientib feretrũ cũ ip̃o
scõ corpore. nullatenus de
t̾rogatũ est a uiro uen̾abi¬
li scobilione archipb̾ro lo¬
ci illius quem ip̃e pontifex
enutrierat: quidnam eẽt.
At ille: se nescire dixit. U¬
tiq unum scio. quia cum
eẽt in corpore sepuis au di¬

Expanded text:
it ac exitum denunit ac exitum denuntiauit. Nam cum in eadem urbi in quadam cellolam iaceret, ignis columna e caelo diffusa super cellole tegspatia plus quam duarum fere horarum inmobilis istetit. Quod cum uir uenerabilis audisset, suum exitum denuntiauit, ac omnibus uale dicens, post moreddedit VIII. Idus Febroariis, felicemque de ac uita exitum agens, solum desiderium uiuentibus reliquid. Multi in hac hora psallentium audierunt in caelo. Cum hoc beato funere omnes audissent, aduenerunt clerus et plebs non solum de illo opido, sed etiam de uicinis urbium pontifices num erat, traderent sepultura. Beatum corpus in medio domi positum, ut mos est omnibus, accipientes feretrum cum ipso sancto corpus, nullatenus eum de terrogatum est ad uiro uenerabile Scupilioni arcepresbitero loci illius, quem ipse beatus pontifex enutriuerat, quidnam esset. At ille nescire se dixit: «Utique unum scio, quia cum esset in corpore, sepius audi
Abbreviated transcription (Latin):
ium̃tũ deiecerũt. Uñ rex
miraculo ꝑculsus ab om̃i
procerũ catua sciscitaretur
que geste rei causa fuerit
ut in ꝓpatulo sibi narraret
uenerandus uir uedastus¬
rex tuoꝵ decus francoꝵ cer¬
nere potes qͣnta sit dyabo¬
lice fraudis astucia. ad a¬
nunas hominũ decipien¬
das. Nam qm putas hic
demonũ fuisse coniecturã.
subd̾e̾ studebant: S nunc
uirtute diuina pulsata ⁊
effugata demonis arte. sci¬
re cunctis necessariũ est. qͣ¬
lit̾ ad salubria medicam̃¬
ta uere fidei xpĩani queãt
confug̾e. ⁊ suꝑstitiones gẽ¬
tiliũ om̃i nisu studeant p̾¬
termitte. Que causa. mul¬
tis qͥ aderant ꝑfuit ad sa¬
lutem. Nam multi ex hoc
ad gr̃ãm baptismi confu¬
gerunt. ⁊ sc̃e religioni col¬
la submiserunt. Erexit gͦ
supradcãm eccłam multa
per spacia tempoꝵ. annos
uite ꝯsummatꝰ. Cum iam
uellet eũ dñs de huius ui¬
te erũpnis ad celeste ꝓuo¬
care regnũ. febris corripu¬

Expanded text:
imentum deiecerunt. Unde rex imentum deiecerunt. Unde rex miraculo perculsus ac omnes procerum caterua sciscitare, quid gestae rei causa fuerit, et sibi in propatulo narraret. Cui uenerandus uir Vedasturex, tuorum decus Francorum, caernere potes, quanta sit diabolicae fraudis astutia ad animas hominum decipiendas. Nam quam putas hic demonum fuisse coniecturam, subdere studerent, sed nunc uirtute diuina pulsata ac effugata demonis arte? Scire cunctis necessarium est, qualiter ad salubria medicamenta uere fidei christiani descant confugire et has superstitiones gentilium omni nisu studeant pretermittere.» Quae causa multis qui aderant profuit ad salutem; nam multi ex hoc ad gratiam baptismi confugerunt ac sanctae relegionis colla submiserunt. Erexit ergo supradictam ecclesiam multa per spatia temporum annis uitae consummatum, cum iam uellit eum Dominus de huius uitae erumnis ad caelestem prouehere regnum, febre corripu
Abbreviated transcription (Latin):
francis imꝑaret. Et cum
egregie regñi regimina re¬
geret: euenit ut aliquis
uir francꝰ nomine hozinꝰ
regem clotarium ad pran¬
dium uocaret. ⁊ int̾ auli¬
colas regis uen̾abilem ui¬
rũ uedastũ pontificẽ inui-¬
taret. At ille ñ qd̃ eis con¬
sentiendo gule fau̾et: sed
coadunatã ad regis pran¬
diũ turbam sius salubri¬
b doctrinis edoceret. ac ꝑ
regis auctoritatẽ plene
ad sacrũ usq baptismũ
b̾s ille ad prandiũ uocat᷑
uenisset: domũ introiens
conspicit gentili ritu ua¬
sa plena ceruisie domi as¬
tare. Qd̾ ille sciscitans qͥd
sibi uasa in medio posita
posita ac gentili ritu sacri¬
ficata. Cum ita sibi denun
no crucis sacrauit. ⁊ omni¬
potentis dei nõie inuocato
cum fidei adminicło celitꝰ
auxiliante dono bñdixit.
Cumq benedictoẽm crucis
signo suꝑ uasa que genti¬
li ritu fuerant sacrificata
p̾misisset. mox soluta liga¬
minib cunctũ ceruisie li¬
quorẽ quẽ capiebant in pa-¬

Expanded text:
Francis regnaret, et cum Francis regnaret, et cum egregiae regni regimina regeret, euenit, ut aliqui uir e Francis nomine Hocinus regem Chlothacharium ad prandium uocaret ac inter aulicos regis uenerabilem uirum Vedastem pontificem inuitaret. At ille, -non quod eis consentiendo gulae fauerit, sed quoadunatam ad regis prandium turbam suis salubribus doctrinis edocerit ac per regiam auctoritatem plerosque ad sacrum bapts ad prandium uocatus uenisset, domum introiens, conspicit gentile ritu uasa plena ceruisae domi adstare. Quod ille sciscitans, quid sibi uasa in medio domi posita posita ac gentile ritu sacrificata. Cumque ita sibi denuntndustria signo crucis sacrauit, ac omnipotentis Dei nomen inuocato, cum fidei adminiculum, caelitum auxiliante dono, benedixit. Cumque benedictionem cum crucis signo super uasa, quae gentili fuerant ritu sacrificata, premisisset, mox soluta legaminibus, cunctum ceruisae ligorem quem capiebant in pau
Abbreviated transcription (Latin):
los respiciens que poposcit
impetrauit. Nam cecus
iusum. claudus gressum
recipiens ouantes ad pro¬
pria remearunt. Cõtigit
ergo ut eccliam introiret.
quam cernens incultam
ac negligentia ciuium pa¬
ganoꝵ pretermissam ue¬
priũ densitate oppletam:¬
ac stercorib bestiarũq ha¬
bitaculis pollutam: me¬
morit cordi subdidit om̃i¬
q tristicie colla submisit.
Nec prorsus hominis ha¬
b̃itatio urbem frequenta¬
bat. Que olum abatila ne
caronerũ rege diruta. tur¬
ta. Ibiq habitatione ur¬
si reꝑta: eum cũ animi
dolore a uallo urbis eiecit.
et ne crientiũ fluuiolum
qui ibi fluit ultra progre¬
deretur imꝑauit. nullate¬
nus illuc uisus rediisse. E¬
rat gratus penes regiam
aulam. nec ualebat fran¬
coꝵ uros a ꝓfanis errori¬
b ex integro retrahere. s
paulatim quos ꝑ dulcia
monitionis effamina re¬
ligioni subdebat eccłie re¬
cipiebat sinu. Actumq
deinceps ẽ ut mortuo clo¬
doueo clotharius filius eiꝰ¬

Expanded text:
los aspiciens, quae poposcit los aspiciens, quae poposcit impetrauit. Nam statim caecus uisum, clodus gressum recipiens, ouantes uterque ad propriam remearunt. Peruenit ergo, ut ecclesiam introiret. Quam cernens incultam ac neglegentiam ciuium paganorum praetermissam, ueprium densitatem oppletam, stercorum ac bestiarum habitaculum pollutam, merore corda subdit omnique tristicia colla submittit. Nec prorsus hominis habitatio urbem frequentabat, que olim ab Attilane Chunorum rege diruta ac tort. Ibi et habitatio ursi reperta; quem cum animae dolore a uallo urbis eiecit, ac ne Crientium fluuiolum, qui ibi fluit, ultra progrederetur, imperauit, nullatenus illuc uisus fuit reuertisse. Erat gratus paenes regiam aulam nec ualebat Francorum uiris a profanis erroribus ex integro deviare, sed paulatim, ut se per dulcia municionis effamina religione subdebant, ecclesiae recipiebantur sinu. Actumque deinceps, ut, mortuo Chlodoveo, Chlothacharius, filius e
Abbreviated transcription (Latin):
naret. euenit ut quodam
in tempore int̾ incendia
belloꝵ adu̾sus allemãno¬
rũ gentẽ ferocem bellatur
eẽt: et b̃s remigiꝰ eum ue¬
neratoĩs cultu attollere
niteretur. fuit tandem cõ¬
silii ut atrabiatũ urbis eũ
pontificẽ faceret qui fran¬
coꝵ gentẽ ad baptismi gͣ¬
tiam paulatim docendo ac
de industria monendo at¬
trahere curaret. Suscepto
itaq pontificalis cathedre
Ibnere. ad urbem attraua¬
tũ uenit. Dumq muros
buit cecum. et claudũ ali¬
moniã postulantes. Cum¬
q ille de apostolico fonte
hauriens u̾ba depromeret:
ac dicet se nequaqͣm sup¬
plemento auri ⁊ argenti
honerari. illi attentius pe¬
tebant. ac de industria pe
auri argentiq mune: si
fides ur̃a meo cõmitteret᷑
affectui. diuini muneris
uberius affluentia habũ¬
dictis: pristimã sanitatẽ
utriq ur̃m om̃ipotentis pi¬
etas largietur. Manuq
mox ocłis suꝑposita ac de¬
bilib mẽbris attrectatis
signo crucis fc̃o sursum ce¬

Expanded text:
naret, euenit, ut quodam naret, euenit, ut quodam in tempore inter incendia bellorum aduersum Alamannos gentem ferrocem bellaturet, et beatus Remegius eum venerationis cultu adtollere niteretur, fuit tandem consilii, ut Atravatum urbi eum pontificem faceret, quo Francorum gentem ad baptismi gratiam paulatim docendo ac de industria monendo adtrahere curaret. Suscepto itaque pontificalis cathedrae onus, ad urbem Atravatum venit; dumque intra muros buit caecum et clodum, alimoniam postulantes. Cumque ille apostolica de fonte auriens uerba depromeret ac diceret, se nequaquam subplimento auri argentique honerari, illi adtentius pulsant ac de industria pecauri argentique munera, si fides uestra meo commitaretur affecto, diuine muneris mox uberius affluentia reddundictis, pristinam sospitatem utriusque uestrum omnipotentis pietas largiatur». Manuque mox oculos superposita ac debilia membra adtrectata, crucis signo facto, sursum cae
Abbreviated transcription (Latin):
gloria potissimũ semꝑ
ac sollicita inquisitione uł
imitando exemplo uł litt᷑a¬
rũ serie memorie ẽ comm̃¬
danda. ut clara prorsus lu¬
ce reddita. ad sui cultus imi¬
tationẽ delinquentiũ ani¬
mos studeant prouocare. qͣ¬
tinus ñ solum sibi mercede
deant. Eritq equus arbit̾
rerum sator eternus. ut qͥ
illis solamina ad augen¬
dũ religionis copiã tribu¬
it imitatorib supplemen¬
tũ perfitiendi prebere nõ
abnuat. Nec fastidire quis¬
piam audeat. in aliquib
reb que exigue hominibz
uideantur suꝑne uirtutis
bro in magnis ac mini-¬
mis rectus arbit̾ ⁊ pensan¬
do subueniat: ⁊ subueniẽ¬
do ut in maiorib conua¬
Uenerandi ergo uiri ueda¬
sti pontificis atrafiatum
urbis memoriã posteris
ꝯmendare ratum duximꝰ.
ut unde originẽ duxerit:
uel qualit̾ sane uite cur¬
sum ꝑegerit: quẽq finẽ
habuerit: proseqͥ studiumꝰ
u̾bo. Igitur cũ inclitus fnͣ¬
coꝵ rex clodoueus om̃i in¬
dustria sollers francis reg¬

Expanded text:
gloria potissimo semper iure ac solerti indagatione uel imitando exemplo uel litterarum seriae memoriae est conmendando, ut clare prorsus lucae reddita ad sui cultus imitationem delinquentium animus studeant prouocare, quatenus non solum sibi mercedisdeant: eritque aequus arbiter rerum sator aeternus ut, qui illis solamina ad augendam relegionis copiam tribuit, imitatoribus supplimentum perficiendi praebere non abnuat. Nec fastidire quispiam debet, si in aliquibus rebus, que exiguae hominibus uideantur, supernae uirtutis bro in magnis ac minimis rectus arbiter et pensando subueniat et subueniendo, ut in maioribus conuaVenerandi ergo uiri Vedasti pontificis Atrapatum urbis memoriam posteris commendare ratum ducimus, ut, unde originem duxerit, uel sane uitae cursum peregerit, quemque finem habuerit, prosequi studiamus uerbis. Igitur cum inclitus Francorum rex Chlodoueus omni industria sollers Francis reg
Abbreviated transcription (Latin):
ceriiis ĩ desid̾iis. sic sumenda sunt alimenta
quemadinod̾ meditamenta. fames .ii. ⁊ sitis
quidam dolores sunt. urunt ⁊ sic̃ febres necãt
uͥ aliñtoꝵ medicina. succurrat. q̃ p̾sto ẽ. ex ton¬
sołone num̾um dĩ qui regnum dĩ quetentib oĩa
limonia ut mecdicina. s dum ad quietẽ sacieta
laqueus concupistentie. ⁊ cum salus debeat ẽẽ
cã edendi adhiugit se tamqmͣ pedusse . qͣ ꝑicu¬
losa Iocunditas ⁊ sepe tonatur p̾ite ut eius cã
fiat. ꝙ salitis cã faciend̾ erat. ⁊ sepe Inc̾turo
fit. utr̃m ad huc uct̃ia corporis cura subsidiũ
pecat: au uoluptana cupiditas falłie miuisti¬
um sb̾petat ad ħ Iuc̾tum hylarescit Infelix aĩa
gaudens ñ appatete quid satis sit mod̾ atõni.
ualitudims ut obtentu salutis obumbretur
negotium uoluptatis. nec Idem ut̾usq modus
ẽ. nam ꝙ salutisat ẽ dilectõni parum ẽ ip̃a gͥ¬

Expanded text:
eriis illicitis. Sic enim sumenda sunt alimenta quemadmodum medicamenta. Fames enim et sitis ut quidam dolores urunt, et sicut febres necant, nisi alimentorum medicina succurrat, quae praesto est ex consolatione munerum Dei, qui regnum Dei quaerentibus omnia limonia ut medicina, sed dum ad quietem satietataqueus concupiscentiae, et cum salus debeat esse causa edendi adjungit se tanquam pedissequa periculosa jucunditas, et saepe conatur praeire, ut ejus causa fiat quod salutis causa faciendum erat, et saepe incertum fit, utrum necessaria corporis cura subsidium petat, an voluptaria cupiditas fallaciae ministerium suppetat. Ad hoc incertum hilarescit infelix 60 anima gaudens non apparere quid satis est moderationi valetudinis, ut obtentu salutis obumbret negotium voluptatis. Nec idem utriusque modus est; nam quod saluti sat est delectationi pater est.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhisicaro docet ecce metlicus factus est de
complexionib ioquitur Iufu mitas diuer¬
sas si teneatur teligio loquitur genetan pre¬
dicat. s qr̃ hoc. Nou ut mederi uelit. sed
lentiam posse destrui ⁊ Ideo iaboꝵ Intołau¬

Expanded text:
hysicam docet: ecce medicus factus est, de complexionibus loquitur: infirmitates diversas, si teneatur religio, generari praedicat. Sed quare hoc? Non ut mederi velit, sed lentiam destrui: et ideo laboris intoleran
Abbreviated transcription (Latin):
tustatẽ finiuit. ⁊ deposuit ut dolorẽ crueis su¬
stinens sic haberet m̃bra distenta ĩ cruce ⁊ fixa:
ne ad pͥores actus mouerent ͤ a qͥb ⁊̃ sepultus
qͥeuit. hũanis subtractꝰ aspectib ꝑ ħ exigens a
uob̾ ut nr̃am uetustatẽ pcc̃oꝵ c̃ gemitu ⁊ do¬
lore penitẽtie deponamꝰ. ⁊ m̃bra nr̃a ꝯtinen¬
tie atꝙ iusticte clauis confixa habeamꝰ ue ad
camꝰ ut nͥ eoꝵ uisio uͤ memoria hẽat᷑. Et sic
ad bona resurgẽtes ĩ nouitate uite ãbulem̃.
de uͥtute ĩ uͥtutẽ ascendentes qͦusq ĩ dext̾a
dei locati deũ deoꝵ sic̃ est uideamꝰ. Augl pa¬

Expanded text:
tustatem finivit et deposuit, ut dolorem crucis sustinens sic haberet membra distenta in cruce et fixa, ne ad priores actus moverentur, a quibus etiam sepultus quievit, humanis subtractus aspectietustatem peccatorum cum gemitu et dolore poenitentiae deponamus, et membra nostra continentiae atque justitiae clavis confixa habeamus, ne ad camus, ut nec eorum visio nec memoria habeatur; et sic ad bona resurgentes in novitate vitae ambulemus, de virtute in virtutem ascendentes, quousque in dextera Dei locati Deum deorum sicut est videamus. August
Abbreviated transcription (Latin):
falt̾e uult. q palam de pr̃e anninitiabit uob̾.
o Ioseph ⁊ matia ĩ galylea ⁊ manifestabit se¬
ip̃m uob̾ ĩ ciuitate ur̃a uazareth. tunc pu̾r
ur̃ qui quis sit: satis audistis cum diximus Io¬
seph ⁊ mariam ir̃em eiꝰ miratos suꝑ hũs

Expanded text:
fallere vult, quia palam de Patre annuntiabit vobis , o Joseph et Maria, in Galilaea; et manifestabit seipsum vobis, in civitate vestra Nazareth: tunc puer vester, qui quis sit satis audistis, quando Joseph et Mariam matrem ejus mirantes fuis
Abbreviated transcription (Latin):
oĩ iustificatõne ⁊̃pioꝵ qͥd laud aniꝰ nͥ mrabłia dis
landas. qr surtexunt mortui. plus lauda qr cedẽpti
sũt ꝑ diti. Uides .n. h ͫ heri uoragiuẽ ebͥ etatis ho¬
die ornam̃tũ soll e  uides hõiem heri cenũ luxͤ.
hodie dacꝰ tpraucie. heri. blasfematorẽ di. hodi e
laudatorẽ uides hoĩem heri suũ c̾atẽ hodie cłto

Expanded text:
in justificatione impiorum, quid laudamus nisi mirabilia Dei? Laudas, quia surrexerunt mortui; plus lauda, quia redempti sunt perditi. Vides enim hominem heri voraginem ebrietatis, hodie ornamentum sobrietatis. Vides hominem heri coenum luxuriae, hodie decus temperantiae; heri blasphematorem Dei, hodie lau
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutib plenam scribit. Eodẽ die: natale sctĩ
asterii pbr̃i et calixti qui cũ corpus eius eleuatũ de puteo
sepelisset post dies sex: audiens hoc alexander ĩperator
precepit eum per pontẽ precipitari. Ciuus corpus in¬
uentũ est. et a quibzdam xpĩanis in eadẽ ciuitate sepul¬
tum. Scriptũ in passione sc̃ĩ calixti p̃pe. In colonia agri¬

Expanded text:
virtutibus plenam conscripsit. Eodem die natale sancti Asterii presbyteri Callisti, qui cum corpus ejus elevatum de puteo sepelisset, post dies tres audiens hoc Alexander imperator, praecepit eum per pontem praecipitari. Cujus corpus inventum est et a quibusdam Christianis in eadem civitate sepultum. Scriptum in passione sancti Callisti papae. XI KAL. In pr
Abbreviated transcription (Latin):
Ome: passio sc̃ĩ calixti pape. qui in ꝑsecutione alexã
fustib cesus: per uisionẽ a calcpodio pbro qui ante
martyriũ consũmauerat: consolatus et confortatꝰ est.
Quidã autẽ in carcere codẽ positus. quẽdam militem
nomine priuatũ ab ulcerũ dolore ac feditate simul. et¬
ab infidelitate curauit. Qd̃ audiens alexander: ip̃i
quoq militẽ fecit plũ batis deficere. Beatũ uero calix¬
tum per fenestrã domus precipitari. et ligato ad
collũ eius saxo. in puteũ demergi et eum per ru¬
dera cumulari. Postdies uero decẽ et septẽ. pbr̃ eiꝰ
asterius cũ dericis noctu ueniens. leuauit corpꝰ eiꝰ
et sepeliuit in cimiterio calepodii. Eodẽ die: Deposi¬

Expanded text:
e sancti Callisti papae, qui in persecutione Alexandfustibus caesus, per visionem a presbytero suo Calemartyrium consummaverat, confortatus et consolatus est. Qui in carcere eodem positus, quemdam militem, nomine Privatum, ab ulcerum dolore ac foeditate simul curavit. Quod audiens Alexander, ipsum quidem militem fecit plumbatis deficere, beatum vero Callistum per fenestram domus praecipitari, et ligato ad collum ejus saxo, in puteum demergi, et in eum per rudera cumulari. Post dies vero quatuordecim presbyter ejus Asterius, cum clericis noctu veniens, levavit corpus et sepelivit in coemeterio Calepodii II Id. O
Abbreviated transcription (Latin):
dignatione rictionarus stomachatus in tantũ trocleis
torqueri precepit. ut membra eius ui durissima solui
cogerentur. In super et resticulis ferreis eũ cedi. et oleũ
candens picem et adipem feruentissimũ dorso applicari
calcẽ et acetũ. synapiũ q ori eius in fundi. Iterũq ponde¬
sis cathenis collũ colligari. ⁊ duos sudes ferrros a ceruice
usq ad crura. Itemq decẽ clauos inter ungulas ⁊ carnẽ
fecit transfigi. Quib diuina protectione suꝑatis: ad
ultimũ capite iussit plecti. et corpus illius noctẽ ĩ fluuio
subplumbari. Amputatoq capite uelut columba can¬
dida sicut nix mox uisa est de collo eius exire. et liberri¬

Expanded text:
dignatione Rictiovarus stomachatus, intantum trochleis dignatione Rictiovarus stomachatus, intantum trochleis torqueri praecepit, ut membra ejus vi durissima solvi cogerentur. Insuper et resticulis ferreis eum caedi, et oleum candens, picem et adipem ferventissimum dorso applicari; calcem et acetum sinapimque ori ejus infundi, iterumque ponderosis catenis collum colligari, et duos sudes ferreos a cervice usque ad crura, itemque decem clavos inter ungulas et carcerem jussit transfigi. Quibus divina protectione superatis, ad ultimum capite jussit plecti, et corpus illius nocte in fluvio subplumbari. Amputatoque capite, velut columba candida sicut nix mox visa est de collo ejus exire, et liberri
Abbreviated transcription (Latin):
Ngaliis augusta uermandoꝵ. Passio sci quintini
miris. qui rome senatorio corpore editus. led amore
xp̃i tp̃e maximiam ĩperatoris galliaᷤͤ aggressus: maximis
predicationib signis. et miraculis głose enituit. Cuius
fama rictiouarus p̾fectus audita. uissit ꝑquiri et cõpre¬
hensum cathenis astringi. ac carceri mancipari. Deniq
ex officio sibi exhibito ꝑcunctata religione quia ydolis sa¬
crificare contempsit. durissimis fecit flagellis cedi. In qua
cesione oculis mentis et corporis ad celũ directis. dño grãs
agens. tortorib eius in t̾ram ruentib. celitus uoce delap¬
sa talẽ diuinã meruit collocutionẽ. Quintine inquit
constans esto iuriliter age ego aũt adero tibi. Rursus q
cathenatus in carcerẽ recluditur. Ubi angelica uisitatio¬
ne usus: ductuq eius uniuersas carceris custodias trã¬
siens ad locũ ostensũ ueniens. longa populis p̃dicatione
perorata: ferme ad sexcentos uiros usq conũtit. Qua in¬

Expanded text:
Galliis Augusta Veromanduorum passio S. Quintini martyris, qui Romae senatorio corpore editus, sed amore Christi tempore Maximiani imperatoris Gallias aggressus, maximis praedicationibus, signis et miraculis gloriose enituit. Cujus fama Rictiovarus praefectus audita, jussit perquiri, et comprehensum catenis astringi ac carceri mancipari. Denique ex officio sibi exhibito percunctata religione, quia idolis sacrificare contempsit, dirissimis fecit flagellis caedi. In qua caesione oculis mentis ac corporis in coelum directis, Domino gratias agens, tortoribus ejus in terram ruentibus coelitus voce dilapsa talem divinam meruit allocutionem: Quintine, inquit, constans esto, viriliter age, ego autem adero tibi. Rursusque catenatus in carcerem recluditur: ubi angelica visione usus, ductuque ejus universas carceris custodias transiens, ad locum ostensum veniens, longa populis praedicatione perorata, ferme ad sexcentos viros usque convertit. Qua in