comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sdisset. accesserunt ad eum disci¬
nłi enis: & aꝑiens os sutim docebat
osdicens. Beati pauperes sp̃ti.
Ham quibus os in monte sedens
aꝑtt ut magna sublimiter andiat̃:
ioi eos oculos stans in campo di¬
ngit. ut audita patenter intelli¬
guit. Beati itaq pauꝑes: non uti
Somnes sed illi tantumm qui om¬
de presentis sectili tametsi altr̃i
tideatur pronichilo culmen ducut᷑.
Qu merito regni celestis. ꝓhiben¬
tur munere digni: quia delecta¬
tionis humane probantur ccipi-¬
ditate nudati. Qualẽ se rex da-¬
nd pauꝑiem sustinuisse decdarãs:
ait. Ego tiero egenus & pauper
sum. Et alibi non modo terestria.
sed et ipsa pro dño suꝑ celestia
paruipendens dicensq. Qtud
michi restat in celo. & a te quid
uoliti suꝑ terram: mox ubi spei
suȩ fixisset anchoram. stibdendo
manifestat. Michi autem adhe-¬
rere deo bonum est: ponere in
dño deo spem meami. Alioquin
non nulli miserrima conditione
pauꝑtatis: & hic sclĩ gaudiis ob
inopiam rerum. S ibi regno dei

Expanded text:
sset, accesserunt ad eum discipuli ejus, et aperiens os suum docebat eos dicens: Beati pauperes spiritu . Nam quibus os in monte sedens aperit, ut magna sublimiter audiant, in eos oculos stans in campo dirigit, ut audita patenter intelligant. Beati itaque pauperes. Non utique omnes, sed illi tantummodo qui omne praesentis saeculi, tametsi altum videatur, pro nihilo culmen ducunt. Qui merito regni coelestis perhibentur munere digni, quia delectationis humanae probantur cupiditate nudati. Qualem se rex David pauperiem sustinuisse declarans ait: Ego vero egenus et pauper sum. Et alibi non modo terrestria, sed et ipsa pro Domino supercoelestia parvi pendens dicensque: Quid enim mihi restat in coelo, et a te quid volui super terram ? mox ubi spei suae fixisset anchoram, subdendo manifestat: Mihi autem adhaerere Deo bonum est, ponere in Domino Deo spem meam. Alioquin nonnulli miserrima conditione paupertatis, et hic saeculi gaudiis ob inopiam rerum, et ibi regno Dei
Abbreviated transcription (Latin):
cte illuminationis ac iurtutis infũ-¬
. nobis donee ut quod ab illo au¬
nimus. recte intelligamus. sicut
petet faciamus. uobisq facienduni
mone: sufficienti & congruo predi¬
uilo per seruos eius arditis & cor-¬
eintelligatis & oꝑe faciatis. Hec
go dituna miscdia oꝑetur in om¬
bus nobis. ut nos quos uolute esse
uspensatores fidelef.taciat & pru-¬
entes: uos quoq faciat obedientes
humiles: ut menstiram tritici
lñci quam uobis damus. commu-¬
iem nobisctim salubriter atq uti-¬
ter habeamus.

Expanded text:
sanctae illuminationis ac virtutis infundsanctae illuminationis ac virtutis infundat. Nobis donet ut quod ab illo audimus recte intelligamus et sicut oportet faciamus, vobisque faciendum sermone sufficienti et congruo praedilo per servos ejus auditis, et corde intelligatis, et opere faciatis. Hoc ergo divina misericordia operetur in omnibus nobis, ut nos, quos voluit esse dispensatores, fideles faciat et prudentes; vos quoque faciat obedientes et humiles: ut mensuram tritici dominici, quam vobis damus, communem vobiscum salubriter atque utiliter habeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ardentem habeat lucernam. ut ere
humilitatem. Precinctos habeat li¬
bos. tt expellat a se iuidiam & let¬
rem: ardentem habeat lucernam.
puram cunctis exhibeat caritata
Precuictos habeat lumbos. ut non
exhibeat menbra sua arma unqł¬
tatis peccato: ardentem habcat li¬
cernam ut exhibeat menbra sul
arna iusticiȩ deo. Hȩc est fratra
dolicȩ fidei uera sanaq doctrma:
e est mensitra tritici. de qua dm̃i
edcmptoris est pascenda famibia. Ex
ix uobis quantum dñs tribtut da¬
ius. ipsumq dñm itgiter exoramus.
ttet nos & uos in timore gratiȩ sue
ifere dignetur auxilio. Auferat
uabis dominationem praue cupidi¬
tis: donet omnibus ꝑfectum et ꝑse¬
erantiam caritatis. Lumbos nostros
se precingat. lucernas nr̃as ipse
tlere faciat. ardentesq custodiat.
t nec refrigescat nr̃a caritas. nec
qua nobis dñetur iniquitas: sed
u ac redemptor noster omnibus
ptiam tribuat. unitierfis clonimi

Expanded text:
ardentem habeat lucernam, ut servet ardentem habeat lucernam, ut servet humilitatem: praecinctos habeat lumbos, ut expellat a se invidiam et livorem; ardentem habeat lucernam, ut puram cunctis exhibeat caritatem: praecinctos habeat lumbos, ut non exhibeat membra sua arma iniquitatis peccato; ardentem habeat lucernam, ut exhibeat membra sua arma justitiae Deo . 13. Haec est, fratres, catholicae fidei vera sanaque doctrina. Haec est mensura tritici de qua Domini redemptoris est pascenda familia. Ex hac vobis , quantum Dominus tribuit, damus; ipsumque Dominum jugiter exoramus, ut et nos et vos in timore gratiae suo pascere dignetur auxilio. Auferat a nobis dominationem pravae cupiditatis, donet omnibus profectum et perseverantiam caritatis. Lumbos nostros ipse praecingat, lucernas nostras ipse ardere faciat ardentesque custodiat: ut nec refrigescat nostra caritas, nec aliqua nobis dominetur iniquitas. Sed Dominus ac Redemptor noster omnibus gratiam tribuat, universis donum
Abbreviated transcription (Latin):
inuuicem pure diligunt. dum mu-¬
tuo se honore preuentunt. duim
mansuetudine cordis & humilita¬
te ꝓficunt. dum miscdĩe oꝑa li-¬
benter atq hylariter faciunt.
dumq in oꝑibus bonis non homi¬
nibus sed deo placere contendunt
Omnis ergo xp̃iants precinctos bi¬
beat lumbos ut fugiat libidinem
dentem habeat lucernan. ut casi¬
diat castitateni. Precinctos haber
lumbos. ut aliquid alienum nec
at. nec furetur: ardentem habea
lucernam. ut de fuo misericordite
oꝑetur. Prectuctos habeat lumbis
tit minorem non opprimat: ardeñ
habeat lucernam. ut oppresso uelrã
habenti non auferat cibum: ardes¬
tem habeat lucernam. ut esurient
tribuat alimentum. Precinctos
beat lumbos. ut non expoliet ueti
ardentem habeat lucertiam. ut uit¬
at nudum. Precuictos habeat lui¬
bos. ut domum nullius inuadata
dentem habeat lucernam. tit pert¬
grinos xp̃i libenter excipiat. Pra¬
tos habeat lumbos ut fugiat elatiaũ

Expanded text:
invicem pure diligunt, dum muinvicem pure diligunt, dum mutuo se honore praeveniunt, dum mansuetudine cordis et humilitate proficiunt, dum misericordiae opera libenter atque hilariter faciunt, dumque in operibus bonis non hominibus, sed Deo placere contendunt. 12. Omnis ergo Christianus praecinctos habeat lumbos, ut fugiat libidinem; ardentem habeat lucernam, ut custodiat castitatem: praecinctos habeat lumbos, ut aliquid alienum nec rapiat, nec furetur; ardentem habeat lucernam, ut de suo misericorditer operetur: praecinctos habeat lumbos, ut minorem non opprimat; ardentem habeat lucernam, ut oppresso velaminhabenti non auferat cibum; ardentem habeat lucernam, ut esurienti tribuat alimentum: praecinctos habeat lumbos, ut non spoliet vestitum; ardentem habeat lucernam, 551 ut vestiat nudum: praecinctos habeat lumbos, ut domum nullius invadat; ardentem habeat lucernam, ut peregrinos Christi libenter excipiat: praecinctos habeat lumbos, ut fugiat elationem;
Abbreviated transcription (Latin):
lo & fac bonum. Per ysaiam quoq.
omnes his ammonet uerbis Auserte
malum cogitationum ur̃arum ab octi¬
lis meis: quiescite agere ꝑuersȩ. disci¬
te bene facere. Hoc ergo nunc dñs
ur̃i precincti: nisi declinate a malor
Quid est sint lucerne ardentes:
nsi ficite bonume Quid est sint
lumbi uri precincti: nifi quiescite
agere ꝑtier se: Quid est suit lucer¬
ne ardentes: nisi discite benefacere:
Drecinguntur igitur fidelitim lum¬
bi. dum concupiscentia mala compri-¬
nutur. dum iniqua cogitatio cohibe¬
tur. dum libidini resistit aninus.
dum lasctiuȩ denegatur effectus. dũ
calcatur luxuria. dum atiaritia
contempnitur & rapina: dum ꝑri-¬
mi lesio detutatur. dum fuꝑbia ui¬
citur. dum intudia fuꝑatur. Ar¬
dent uero lucernȩ fidelium. dtim
recte fidei regulam sertiant. dum
in sinti matris ecclẽ longamimiter
ꝑseuerant. dum terrena contemp¬
nitnt. & celestia concupiscunt. dũ
solliciti pacem custodiunt: dum sẽ

Expanded text:
lo, et fac bonum . Per Isaiam quoque lo, et fac bonum . Per Isaiam quoque omnes his admonet verbis: Auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis; quiescite perverse agere, discite benefacere . Hoc ergo nunc Dominus vestri praecincti, nisi, Declinate a malo? Quid est, Sint lucernae ardentes, nisi, Facite bonum? Quid est, Sint lumbi vestri praecincti, nisi, Quiescite agere perverse? Quid est, Sint lucernae ardentes, nisi, Discite benefacere? 11. Praecinguntur igitur fidelium lumbi, dum concupiscentia mala comprimitur, dum iniqua cogitatio cohibetur, dum libidini resistit animus, dum lasciviae denegatur affectus, dum calcatur luxuria, dum avaritia contemnitur et rapina, dum proximi laesio devitatur, dum superbia vincitur, dum invidia superatur. Ardent vero lucernae fidelium, dum rectae fidei regulam servant, dum in sinu matris Ecclesiae longanimiter perseverant, dum terrena contemnunt et coelestia concupiscunt, dum solliciti pacem custodiunt, dum se
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscentia carnalis ostenditur:
in lucernis uero fides & caritas xp̃ia-¬
na monstratur. Iubens igitur dñs
lumbos nr̃os precingi: concupiscen¬
tias carnales sine dubio precipit re-¬
frenari. Imꝑans autem ut lucer-¬
nas ardentes habeamts: hoc utiq
iubet ut & lumine tere fidei splen-¬
deamus. & sanctȩ caritatis oꝑibus
ferueamus. Iubens ut sint lum¬
bi nr̃i: precinicti: mandat ut mala
defideria atq oꝑa fugramus. Iu-¬
bens ut sint lucernȩ nr̃e ardentes:
monet ut bona diligamus atq fa-¬
ciamus. Ista que de euangelio ꝓpo¬
suimus: cum ꝓpheticis sermonib
conferamus. Utrumq enim testa¬
mentum deus unus instituit:
untis dñs dedit. Et si sunt utriꝰq
testamenti diuersa pro temporib
sacramenta: concordat tamen in
utroq salutis humane sententia
qua precipitur ut non peccenius.
& iubetur in bonis oꝑibus infista¬
mus. Precepit itaq dñs ꝑ bea¬
tum dauid dicens. Declina a ma-¬

Expanded text:
cupiscentia carnalis ostenditur, cupiscentia carnalis ostenditur, in lucernis vero fides et caritas Christiana monstratur. Jubens igitur Dominus lumbos nostros praecingi, concupiscentias carnis sine dubio praecipit refrenari. Imperans autem ut lucernas ardentes habeamus, hoc utique jubet ut et lumine verae fidei splendeamus, et sanctae caritatis operibus ferveamus. Jubens ut sint lumbi nostri praecincti, mandat ut mala desideria atque opera fugiamus; jubens ut sint lucernae nostrae ardentes, monet ut bona diligamus atque faciamus. 10. Ista quae de Evangelio proposuimus, cum propheticis sermonibus conferamus. Utrumque enim Testamentum Deus unus instituit, unus Dominus dedit; et si sunt utriusque Testamenti diversa pro temporibus sacramenta, concordat tamen in utroque salutis humanae sententia, qua praecipitur ut non peccemus, et jubetur ut bonis operibus insistamus. Praecipit itaque Dominus per beatum David, dicens: Declina a ma
Abbreviated transcription (Latin):
bi et cor urͣm erte. Ut ergo in ce-¬
isthesaurnzemus: celestia diliga-¬
mus. Uis nosse tibi thesaurias.::
aitende quod amas. Nis nosse qd̃
nis: Attende quod cogitas. Ita
at ut thesacrum tuum ex tuo
amore cognoscas: et amorem tuum
nditio tuȩ cogitationis intelligas.
Ostendens autem dñs quomͦ in celis
thesauritare possimus: ait. Sint lũ
n uri precincti: & lucernȩ arden-
des. Si istum dñi sermonem scdm̃
ltteram uelimus acciꝑe: nichil in
to cõmodi spiritalis possumis inue-¬
ure. Quid enim ꝓficit ad animȩ
slutem: si iliquis corporaliter aut
lmbos stios precingat. aut lucernã
ucendat: Alia ergo in precuictis
limbis oolucernis ardentibus que-¬
renda est intelligentia spiritalis:
sut scilicet ditumo sit precepto con¬
digna. quȩ nr̃ȩ saluti congrua re-¬
periatur. & cominoda. Heq eñ
frustra quodam loco ipse dñs ait.
Herba quȩ ego locutus sum uobis:
sp̃c & iuta sunt. In lumbis itaq con-¬

Expanded text:
ibi et cor vestrum erit . Ut ergo in coelibi et cor vestrum erit . Ut ergo in coelis thesaurizemus, coelestia diligamus. Vis nosse ubi thesaurizas? attende quid amas. Vis nosse quid amas? attende quid cogitas. Ita fiet ut thesaurum tuum ex tuo amore cognoscas, et amorem tuum indicium tuae cogitationis intelligas. Ostendens autem Dominus quomodo in coelis thesaurizare possimus, ait: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes . 9. Si istum Domini sermonem secundum litteram velimus accipere, nihil in eo commodi spiritalis possumus invenire. Quid enim proficit ad animae salutem, si aliquis corporaliter, aut lumbos praecingat, aut lucernam accendat? Alia ergo in praecinctis lumbis et lucernis ardentibus quaerenda est intelligentia spiritalis, quae scilicet divino sit praecepto condigna, quae nostrae saluti congrua reperiatur et commoda. Neque enim frustra quodam loco ipse Dominus ait: Verba quae ego locutus sum vobis, spiritus et vita sunt . In lumbis itaque 550 con
Abbreviated transcription (Latin):
piissimus consolator. Habeat iste apt
deum patronos pauꝑes: quos ille st
det uirtutis habere consortes. Sii
talis qui cum dño iudicaturus seea
fit iste talis qui ad dexteram mal¬
candus assistat. Sit ille talis qu
eterna tabernacula ꝑpetuo uitt
poffideat: sit iste talis quem ille
recipiat. Ammonet enum nos do¬
minus dicens. facite nobis amicosa
mammona iniquitatis: qui nos ral¬
piant in eterna tabernacula. Ho
ergo fratres necessarium est omnl
us nemo sit sterilis. Nemo presentiũ
delectatione futura contempnat: ne-¬
no eterna despiciens. sola temporalia
puersus aspiciat. Nemo spiritalibus
arporalia preferat: nemo terrena
clestibus anteponat. Thesaurum
ĩm fratres in celis ponamus: ut etiã
c nr̃m in celis habere possimus.
Necesse est enim ut quo precesserit
dlectionis thesaurus: illuc etiam co-¬
ntationis sequatur effectus. Ideo ue-¬
itas ait. Ubi enĩ thesaurus ur̃ est:

Expanded text:
piissimus consolator. Habeat iste apud piissimus consolator. Habeat iste apud Deum patronos pauperes, quos ille se gaudet virtutis habere consortes. Sit iste talis qui cum Domino judicaturus sedeat; sit ille talis qui ad dexteram judicandus assistat. Sit ille talis qui aeterna tabernacula perpetuo jure possideat; sit iste talis quem ille recipiat. Admonet enim nos Dominus dicens: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, qui vos recipiant in aeterna tabernacula . 8. Hoc ergo, fratres, necessarium est omnibus us nemo sit segnis, nemo sit sterilis, nemo praesentium dilectione futura contemnat, nemo aeterna despiciens, sola temporalia perversus aspiciat; nemo spiritalibus corporalia praeferat, nemo terrena coelestibus anteponat. Thesaurum nostrum, fratres, in coelis ponamus, ut etiam cor nostrum in coelis habere possimus. Necesse est enim ut quo praecesserit dilectionis thesaurus, illuc etiam cogitationis sequatur affectus. Ideo Veritas ait: Ubi enim thesaurus vester est,
Abbreviated transcription (Latin):
neq auari. neq rapaces. regnum dĩ
possidebunt. Manifestum est autẽ:
quia omnes qui ã regno dei alie-¬
nabuntur. in eterno igne cum dia-¬
bolo eiusq angelis dampnabunt᷑.
Pro inde dilectissimi si non omnes
possunt implere quod dñs ait.
uoluntas. omnibus facile si non asfit dĩ¬
ra cupiditasomnib salubre. si feruea
caritas. Cunctis ergo debet esse con¬
mune: ut omnib donetur eternas
citas. Qui ergo tantam uirtutens
cepit a dño. ut omnia quȩ in nund
sunt celestis regni amore contempia
quȩ habet uendat. & egenis ex penda
qui uero tante uirtuitis nondum e
de hisquȩ habet in quantum habec
elemosynam faciat. tantum oꝑetur
bona uoluntas. quantum suppetit a¬
cultas. Perfectus possideat primum u¬
tutis locum: imꝑfectus saltem ꝑuen¬
at ad scdm̃. Efficiatur ille gsõsȩ mdi¬
us: sit iste laudabiliter largus. Sto
ille sanctȩ pauꝑtatis ardentisfimus
amator: sit iste sanctorum pauꝑti

Expanded text:
neque avari, neque rapaces, regnum Dei neque avari, neque rapaces, regnum Dei possidebunt . Manifestum est autem quia omnes quia a regno Dei 549 alienabuntur, in aeterno igne cum diabolo ejusque angelis damnabuntur. 7. Proinde, dilectissimi, si non omnes possunt implere quod Dominus ait, voluntas; omnibus facile, si non adsit dira cupiditas; omnibus salubre, si ferveat caritas: cunctis ergo debet esse commune ut omnibus donetur aeterna felicitas. Qui ergo tantam virtutem accipit a Domino ut omnia quae in mundo sunt coelestis regni amore contemnat, quae habet vendat, et egenis expendat. Qui vero tantae virtutis nondum est, de his quae habet, in quantum habet, eleemosynam faciat. Tantum operetur bona voluntas quantum suppetit facultas. Perfectus possideat primum virtutis locum, imperfectus saltem perveniat ad secundum. Efficiatur ille gloriose dignus, sit iste laudabiliter largus. Sit ille sanctae paupertatis ardentissimus amator, sit iste sanctorum pauperum
Abbreviated transcription (Latin):
cet. ut ad ꝑfectionis culmen tota
mentis intentione festinet: ut ñ
sit sollicitus que sunt mundi . s
quȩ suut dñi. ut mundum sibi cru¬
cifixum habeat. seq mundo cruci¬
fixum exhibeat. ut fit omnino pau-¬
per in sclõ. & diues in xp̃o. Quis
ignoret boni huits magnitudinẽ :
Nidemus autem non omibus uen¬
dendarum reruni suarum messe
turtutem. Unusquisq enim ꝓpriũ¬
sic. alius autem sic. Ecce hoc tam mag¬
num bonum implere pauci possunt:
multi non possunt. Numquid qr
paucis donatur ista ꝑfectio: ꝓpterca
debent esse pessimi. quicumq in bo-¬
no nondum possunt esse ꝑfecti: Nũ¬
quid ꝓpterea xp̃ianus debet uitio
rapacitatis insistere: quia forte non-¬
dum potest omnes resstias pauꝑi-¬
b erogare : Aut ideo debet alie-¬
na concupiscere: quia ꝓpria nec-¬
dum potest omnino contempnere:
Absit hoc fratres ab omnib xp̃ianis:
auertat hoc deus a fidelibus suis.
Apls enim ueraciter dicit: quia

Expanded text:
cet, ut ad perfectionis culmen tota cet, ut ad perfectionis culmen tota mentis intentione festinet, ut non sit sollicitus quae sunt mundi, sed quae sunt Domini ; ut mundum sibi crucifixum habeat, seque mundo crucifixum exhibeat; ut sit omnino pauper in saeculo et dives in Christo. Quis ignoret boni hujus magnitudinem? 6. Videmus autem, non omnibus vendendarum rerum suarum inesse virtutem. Unusquisque enim proDeo, alius autem sic . Ecce hoc tam magnum bonum implere pauci possunt, multi non possunt. Nunquid quia paucis donatur ista perfectio, propterea debent esse pessimi quicunque in bono nondum possunt esse perfecti? Nunquid propterea Christianus debet vitio rapacitatis insistere, quia forte nondum potest omnes res suas pauperibus erogare? Aut ideo debet aliena concupiscere, quia propria necdum potest omnino contemnere? Absit hoc, fratres, ab omnibus Christianis; avertat hoc Deus a fidelibus suis. Apostolus enim veraciter dicit quia
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. Dum pluit. terram nr̃i cor-¬
dis irrigat: dum uero colit. de ipsa
terra spmas & tribulos mundane
cupiditatis extirpat. Debemus itaq
fecundari celestibus pluuiis: debeniꝰ
congrua fructificatione manib fuper-¬
in respondere cultoris. Et si non pos-¬
sunt ommes arbores quales fructus af-¬
ferre: nulla tamen debet in agro do-¬
minico sterilis ꝑmancre. Multum
metuenda nobis est fratres illa sen-¬
tentia comininantis qua dicitur:
omnis arbor quȩ non facit fructum
bonum exeidetur. & in ignem mit¬
tetur. Quod si sterilitas in ignem
mittitur: rapacitas quid meret᷑:
Aut quid recipiet qui alienum
tulerit: si semꝑ ardebre qui de
stio non dederit : Et si uadicium
sine miscdĩa erit illi qui non fecit
misclĩam: quale iuditium erit illi
qui fecerit & rapinam: Timeamꝰ
ergo fratres. timeamus actus nr̃os.
obediens xp̃o uendat quȩ poffidit.
et elemosinam det. ut de terra cor
ad celum leuet. ut auaritiam cal¬

Expanded text:
tatem; dum pluit, terram nostri cortatem; dum pluit, terram nostri cordis irrigat; dum vero colit, de ipsa terra spinas et tribulos mundanae cupiditatis exstirpat. Debemus itaque fecundari coelestibus pluviis, debemus congrua fructificatione manibus superni respondere cultoris. Et si non possunt omnes arbores aequales fructus afferre, nulla tamen debet in agro dominico sterilis permanere. 5. Multum metuenda nobis est, fratres, illa sententia comminantis, qua dicitur: Omnis arbor quae non facit fructum bonum excidetur, et in ignem mittetur . Quod si sterilitas in ignem mittitur, rapacitas quid meretur? Aut quid recipiet qui alienum tulerit, si semper ardebit qui de suo non dederit? Et si judicium sine misericordia erit illi qui non fecit misericordiam , quale judicium erit illi qui fecerit et rapinam? Timeamus ergo, fratres, timeamus actus nostros. Obediens Christo vendat quae possidet et eleemosynam det, ut de terra cor ad coelum levet, ut avaritiam cal
Abbreviated transcription (Latin):
sipsum nobis & alimentum prestat
ie defitiamtis in uia. & premium ser¬
ut ut gaudeamus in patria. Xp̃e ẽ
nitoꝵ: ipse sacietas et exultatio qui¬
santium beatorum. Ad ipsam itaq
intici menfuram ꝑtinet: quod dñs
i Uendite quȩ possidetis: & date
amosinam. facite uobis sacctilos qu
u ueterascunt. thesaurum non de¬
ficientem in celis: quo fur non appro¬
pat neq tinea coerumpit. Magnũ
us ommibus appetendum: ut untisqͥs¬
ꝙ desicere. non delectetur in peius.
hamnnes ꝓficere studeamtis in melius.
Arboret᷑ sumts fratres in agro donini¬
o constitute: deus est autem noster
gricola. Ille nos compluit. ille colit.
lle fecunditatem donat: ipse fructi¬
standi gratiam sumministrat. Plutua
ui et sermo sanctȩ predicationis: cul¬
ata dei est infusio gratiȩ spiritalis.
Deus igitar precepto nos compluit:¬
achiutorio colit. Dum compłuit. aufert
a nobis ignorantie siccitatem: dum
colit bene uiuendi condonat uber-¬

Expanded text:
seipsum nobis, et alimentum praestat seipsum nobis, et alimentum praestat ne deficiamus in via, et praemium servat ut gaudeamus in patria. Christusviatorum, ipse 548 satietas et exsultatio quiescentium beatorum. Ad ipsam itaque tritici mensuram pertinet quod Dominus ait: Vendite quae possidetis, et date eleemosynam; facite vobis sacculos qui non veterascunt, thesaurum non deficientem in coelis, quo fur non appropiat, neque tinea corrumpit . Magnumnis omnibus appetendum, ut unusquisque deficere non delectetur in pejus, sed omnes proficere studeamus in melius. 4. Arbores sumus, fratres, in agro dominico constitutae. Deus est autem noster agricola: ille nos compluit, ille colit, ipse fecunditatem donat, ipse fructificandi gratiam subministrat. Pluvia Dei est sermo sanctae praedicationis, cultura Dei est infusio gratiae spiritalis. Pastor bonus qui animam suam poadjutorio colit. Dum compluit, aufert a nobis ignorantiae siccitatem; dum colit, bene vivendi condonat uber
Abbreviated transcription (Latin):
tores esse ostendens ait. Oportet eñ
ep̃m sine crimine esse : sicut dei di¬
pensatorem. Serui ergo patriffambi
sumus. dispensatores dñi sciniis: ms¬
suram tritici quan nobis erogemis
accepiitis. Quȩ uero sit ista mensti
tritici si queramus: ipsam quoqũ
Quam ergo mensuram tritici xp̃o
nuncupat. ipsam mensuram fidei pat¬
lus appellit: ut cognoscamus nonaba
esse spiritale triticum. quam tp̃u¬
nȩ fidei uenerabile sacramentum.
Huius tritici mensuram tiobis in no¬
mine dñi damus: quotiens illtamua¬
.di dono gratiȩ spiritalis. scdm regus¬
lam uere fidei disputamus. Et ei¬
dem tritici mensuram per dominis
dispensatores accipitis: An cotidi
pet dei famulos uerbum ueritatis au¬
ditis. De ipsa nunc ergo tritici men-¬
sna loquimur: ex ipsa sicut deus ditu¬
st unuersi pascamur: inde alimenta
prtmia ꝑtienire possimtis. In illum
hadentes. in illum sꝑantes. illum pre
amnibus & in omnib diligentes: qui

Expanded text:
tores esse osttores esse ostepiscopum sine crimine esse, sicut Dei dispensatorem . Servi ergo patris familias sumus, dispensatores Domini sumus, mensuram tritici quam vobis erogemus accepimus. Quae vero sit ista mensura tritici si quaeramus, ipsam quoque . Quam ergo mensuram tritici Christus nuncupat, ipsam mensuram fidei Paulus appellat: ut agnoscamus non aliud esse spiritale triticum quam Christianae fidei venerabile sacramentum. Hujus tritici mensuram vobis in nomine Domini damus, quoties illuminati dono gratiae spiritalis, secundum regulam verae fidei disputamus; et eamdem tritici mensuram per dominicos dispensatores accipitis, cum quotidie per Dei famulos verbum veritatis auditis. De ipsa nunc ergo tritici mensura loquamur . Ex ipsa, sicut Deus dividit, universi pascampraemia pervenire possint, in illum credentes, in illum sperantes, illum prae omnibus et in omnibus diligentes, qui
Abbreviated transcription (Latin):
unimarum: cupiditates resecans. iras
imprimens. malitias extyrpans. His
ngis iuir iste temporibus necessarius
ĩnit quaibus tanta iniquitas sumptis
atidie deficiente iusticia uiribris con-¬
ulescit. Et quidem ille in hac pere¬
ginatione solo corpore constitutus.
igitatione &c auiditate in illa eter¬
n patria contiersatus est: & quasi
bontis raciocinator. ueltit ad centuplũ
manum poerigens. semꝑ de sinistra
transmisit ad dexteram. et in celo re-¬
postut fudores suos. Nam & fi hie
qa eits tudentur: illuc oꝑtim meri-¬
ta transierunt. Iluis ergo in quan-¬
tam posfumus uestigiis insistamus:
quibus ꝑ illam nimis artam uram ad
cdi ampla festinans. qua eum seque-¬
iam queritur inter dispensatores. ii
fide lis quis inueniatur. Neq
aut̃ nr̃m solos aplõs dispensatdes
factos existunet. neglectoq militi
spiritalis offitio serius piger infideh¬
ter imprudenterq dormitet: ipsi
beatus apls̃ episcopos quosq dispeti¬

Expanded text:
animarum, cupiditates resecans, iras animarum, cupiditates resecans, iras comprimens, malitias exstirpans. His etiam magis vir iste temporibus necessarius fuit, quibus tanta iniquitas, sumptis quotidie, deficiente justitia, viribus convalescit. Et quidem ille in hac peregrinatione solo corpore constitutus cogitatione et aviditate in illa aeterna patria conversatus bonus ratiocinator velut ad centuplum manum porrigens, semper de sinistra transmisit ad dexteram, et in coelo reposuit sudores suos. Nam et si hoc opera ejus videntur, illuc operum merita transierunt. Illius ergo in quantum possumus, vestigiis insistamus, quibus per illam nimis arctam viam ad coeli ampla festinans, qua eum sequejam quaeritur inter dispensatores ut fidelis quis inveniatur . Ne quis autem nostrum solos apostolos dispensatores factos existimet neglectoque militiae spiritalis officio, servus piger infideliter imprudenterque dormitet, ipse beatus apostolus episcopus quoque dispensa
Abbreviated transcription (Latin):
ne in unoquoq ꝓphetica illa tita¬
natio compleretur. mors inquit
enim aurium & oculortim: feneti
esse ꝓbantur anmartim. Quint
enimꝰ aꝑimus auditum. mala
qua loquentibus ac dampnabibit
obtrectantib & quȩ deo funt con¬
ria suadentibus: mors intrat ꝑ fa¬
tras nostras. Horror mortifii
& tutȩ ac portȩ paradysi cdade
Has istȩ uir beatus fenestra.
tis seris diummi timoris obstri
fugaute luxuriam. deiecit rrau
extixit inuidiam. & uelit ad
tiqua domo barbaris hoͥpͥ bais
turbatis. reuocando illuc fidta
castitatem. iusticiam. miscdĩam
bitatores pacificos intromisit.s
triduanum fetentem increpationtim
fremitu suscitabat. et emendatione
suscepta. de mediis mortis faticibus
qlira gerens quȩ proferre ꝑ nos atq
cpelire ut dignum est nͣ potest
stmo pauꝑculus: melius uo bis
a uester dictet affectts. Summe ala¬
coltatis instantia fuit cultor & custos

Expanded text:
ne in unoquoque prophetica illa intermine in unoquoque prophetica illa interminatio compleretur: Mors, inquit, enim aurium, et oculorum, fenestrae esse probantur animarum; quando enim operibus auditum mala et iniqua loquentibus, ac damnabiliter obtrectantibus, et quae Deo sunt contraria suadentibus, mors intrat per fenestras nostras, horror mortiferaet vitae, ac portae paradisi clausae sunt. Has iste vir beatus fenestras multis seris divini timoris obstruxfugavit luxuriam, dejecit iram, et exstinxit invidiam, et velut de antiqua domo, barbaris hospitibus perturbatis, revocando illuc fidem, castitatem, justitiam, misericordiam, habitatores pacificos intromisit, per triduanum fetentem, increpationum sonitu suscitabat, et emendatione suscepta de mediis mortis faucibus esmodi plura gerens, quae proferre per natos, atque expedire, ut dignum est, non potest sermo pauperculus, melius vobis ea vester dicet affectus; summae enim alacritatis instantia fuit cultor, et custos
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c uuderetur reparauit intuitũ.
Quantoꝵ atiribus furdis & infide¬
litatis obturatione dampnatis. ad
ꝑcipiendam uocem celestium man-¬
datorum. pretiosum infudit audi¬
tum: tit uocanti deo ad muiscłiam
responderent per obedientiam.
Quantos intrinsecus uulneratos
angelici oris arte et orationtm
firmitate curauit. Quantos per
longam incuriam peccati labe re-¬
solutos. & quacdam leprȩ contagio¬
ne perfusos. castigationibus et
exhoetationib expiando. deo in se
oꝑante mundatit. Quantorum
animas uiuentes in corpore. iam
defcuictas. & delictoꝵ mole obru¬
tas ac sepultas. ad emendationẽ
tanꝗͣ ad lucem uocante deo resus¬
citauit: ut dñi sui D animirã¬
dus imuitator ian mortuas deo.
e contrario mortificet uitali mortes
peccato. Tunc in alia parte ea qu
aperuerat salubritate. claudelit
ne eis res aliena concupiscibilis
reret. ne interiori homini maca
exter ioris culpa transmitteret.
ad cor tenebre ꝑ uias lucis uita

Expanded text:
Christus videretur, reparauit intuitum? Christus videretur, reparauit intuitum? Quantorum auribus, sordis & infidelitatis obturatione damnatis, ad percipiendam vocem cœlestium mandatorum, pretiosum infudit auditum, vt vocāti Deo ad misericordiam, responderent per obedientiam? Quantos intrinsecus vulneratos Angelici oris arte, & orationum firmitate curauit? Quantos per longam incuriam, peccati labe resolutos, & quadam lepræ contagione perfusos, castigatioexhortationibus expiando, Deo in se operante, mundavit? Quantorum animas viventes in corpore, jam defunctas, et delictorum mole obrutas ac sepultas, ad emendationem tanquam ad lucem vocando, Deo resuscitavit, ut Domini sui admirandus imitator, jam mortuas Deo e contrario mortificaret vitali morte peccato. Tunc in alia parte ea quae aperuerat salubritate claudebat; ne eis res aliena concupiscibilis appareret, ne interiori homini maculam exterior culpa transmitteret; ne ad cor tenebrae per vias lucis intrarent;
Abbreviated transcription (Latin):
micorum. qui scdm̃ nostrarum iti¬
rium quantitatem compensato
nobiscum agone luctantur: in
huius mundi itaq pelago ualde
nobis ꝑtimescendum est ne natiem
nr̃am aut procella tempestatis
abripiat. aut fluctus ab sorbeat.
atit in eternam prȩdam pyrata
crudelis abducat. Aduersus hȩc
ergo multiformia scl̃i mala: castiga¬
tis & castis actibus resistamus. Bea-¬
ti autem patris . N. merita ram in
tuto pofita securi magnificemus:
qui gubernacultm fidei uiriliter
tenens .i. anchoram spei tranquil¬
la iam in statione compossut. et
plenam celestibus diuitiis et eter¬
nis mercibtis nauem optato in lit¬
tore collocauit. Qui contra onmnes
aduersarios scutum timoris dei tã¬
dni infatigibiliter tenuit: donec
ad iuctoriam peruentret. Quid
enim fuit totus uitȩ illuis cursus:
nisi timis cum uigili hoste conflictꝰ:
Quantis hic cecis a uia ueritatis
errantibus. & de fumma iam inꝓ-¬
fundum rupe pendentibus amis¬
sum reddit uisum: & illum quo

Expanded text:
micorum, qui secundum nostrarum vimicorum, qui secundum nostrarum virium quantitatem compensato nobiscum agone luctantur. In hujus mundi itaque pelago valde nobis pertimescendum est, ne navem nostram aut procella tempestatis abripiat, aut fluctus absorbeat, aut in aeternam praedam pirata crudelis abducat Adversus haec ergo multiformia stis & castis actibus resistamus. Beati autem Patris Odonis merita iam in tuto posita securi magnificemus, qui gubernaculum fidei viriliter tenens, anchoram spei tranquilla iam in statione composuit, & plenam cœlestibus diuitiis, & æternis mercibus nauim optato in littore collocauit, qui contra omnes aduersarios scutum timoris Dei tamdiu infatigabiliter tenuit, donec ad victoriam perueniret. Quid enim fuit totus vitæ illius cursus, nisi vnus cum vigili hoste conflictus? Quantis hic cæcis, a via veritatis errantibus, & de summa iam in profundum rupe pendentibus, amissum reddidit visum, & illum quo
Abbreviated transcription (Latin):
inta suia. Tanquam si diceret. Lau
post uitam: magnifica post confti¬
tonem. Duplici enim ex causa. uti
Cest homintm magis memoriȩ dare
litidantem actulatio notet. nec lau-¬
uun temptet clatio. Lauda ergo pꝰ
calum: predica securuim. Laucda
inatngantis felicitatem: sed cum
dait ad portum. Lauda ducis uir¬
sem: sed cum ꝑducttis est ad triũ¬
phum. Quis autem uitens tuto
possit ac sine trepidatione laudari:
qui et de preterito meminitt se ha¬
bere quod doleat. & de fituro tu¬
det sibi suꝑesse quod timeat: Qs
uero in hoc corpusculo positus debe-
at sibi quicquani uendicare de me-¬
ritis. quos iterum demonum infes-¬
ta uelut latronum obsidet multi-¬
tudo: quib per omnes uias supplan-¬
tatores inuisi. amunarum laqueos
tendunt. innume rabilitm mortib
expauescendos: Haingantibus
enim nobis ꝑ hoc mare magnum &c
spatiosum. in quo funt reptilia quoꝵ
non est. numertis. animalia pufilla
& magna. id est diuersa genera mi-¬

Expanded text:
in vita sua ; tanquam si diceret: lauda in vita sua ; tanquam si diceret: lauda post vitam, magnifica post consummationem. Duplici enim ex causa utilius est hominum magis memoriae laudenec laudantem adulatio movet, nec laudatum tentat elatio. Lauda ergo post periculum; praedica securum; lauda non navigantis felicitatem, sed cum pervenit ad portum; lauda ducis virtutem, sed cum perductus est ad triumphum. Quis autem vivens tuto possit, ac sine trepidatione laudari, qui et de praeterito meminit se habere quod doleat, et de futuro videt superesse quod timeat? Qui vero in hoc corpusculo positi debeant 251 sibi quidquam vindicare de meritis, quos iterum daemonum infestatio velut latronum obsidet multitudo, quibus per omnes vias supplantatores invisi animarum laqueos tendunt innumerabilium moribus expavescendos? Navigantibus enim nobis per hoc mare magnum et spatiosum, in quo sunt reptilia, quorum non est numerus, animalia pusilla et magna, id est diversa genera ini
Abbreviated transcription (Latin):
d sancti ac beatifsiri
urtutum eius gratia non semi
exponenda sit. sed oꝑibus compi¬
da. Cum enim dicat scriptuti
patris est filius sapiens: quante s
sunt gloriȩ. qui tantoꝵ filiorttauss¬
rentiara. deuatione letatar: Inĩ
um ih̃u: per euangelium ipse nos
enut. Quicqtud igitur in hac sc̃ã
ide potest esse uirtutis & gratiȩ:
choc quasi quodam fonte lucidissi-¬
no omniini rinulorum puritas ema-¬
auit. Et enim quia castitatis polle¬
it iugore. quia abstinentiȩ gloriabat᷑
ngustiis. quia blandunentis erat pre-¬
tus lenitatis. omnium ciuitm in
enm prouocauit affectum: quia pon¬
us a ministratione. fulgebat plu-¬
se discipulis reliquit sui sacerdotii
urfsores. Bene & congrtie. in hac
e quam nobis beati patris nostri .N.¬
ms ad paradystim transitus exul-¬
uilemi reddit. presentis psalmi tier-¬
idim decantauimus: in menoria
tma erit nuistus. Digne entm in
moxiam uertitur homintim: qui
gudia transiit angłoꝵ. Dicit ser
adminus. Ne laudaueris hominẽ

Expanded text:
D sancti ac beatissimi virtutum eius gratia non sermonibus exponenda sit, sed operibus comprobanda. Cum enim dicat scriptura, Gloria Patris est Filius sapiens: quantæ huius sunt gloriæ, qui tantorū siliorum sapientia & deuotim Jesu per Evangelium ipse nos genuit . Quidquid igitur in hac sancta plebe potest esse virtutis, et gratiae, de hoc quasi quodam fonte lucidissimo omnium rivulorum puritas emanavit. Etenim quia castitatis pollebat vigore, quia abstinentiae gloriabatur angustiis, quia blandimentis erat praeditus lenitatis, omnium civium in Deum provocavit affectum; quia pontificis administratione fulgebat, plures discipulos reliquit sui sacerdotii successores. Bene et congrue in hac die, quam nobis beati Patris nostri hujus ad paradisum transitus exsultabilem reddit, praesentis psalmi versiculum decantavimus: In memoria aeterna erit justus . Digne enim in memoriam vertitur hominum, qui ad gaudium transiit angelorum. Dicit sermo divinus: Ne laudes hominem
Abbreviated transcription (Latin):
Quatuor ergo animalitm pedes rec-¬
tiesse describuntur: quia sanctoꝵ
euangłistarum atq omnium per¬
fatoꝵ opera ad sequendam iniqͥ¬
tatem non sunt retorta. Hi autem
pedes rectos non habent: qui ad ma-¬
la mundi quȩ reliquerunt reflec-¬
tuntur. De quibus scriptum est.
Canis reuersus ad nomitum: &
sussota in uolutabro luti. Dolebat
de quibusdam doctor egregius. qd̃
pedum rectitudinem retro retor¬
serant: quib per increpationem
dicebat. Quomͦ conuertimim iterũ
ad infirma & egena elementa: quib¬

Expanded text:
Quatuor ergo animalium pedes recQuatuor ergo animalium pedes recti esse describuntur, quia sanctorum evangelistarum atque omnium perfectorum opera ad sequendam iniquitatem non sunt retorta. Hi autem pedes rectos non habent, qui ad mala mundi quae reliquerunt reflectuntur. De quibus scriptum est: Canis reversus ad suum vomitum, et sus lota in volutabro luti . Dolebat de quibusdam doctor egregius, quod pedum rectitudinem retro retorserant, quibus per increpationem dicebat: Quomodo convertimini iterum ad infirma et egena elementa, quib
Abbreviated transcription (Latin):
Quatuor ergo facies tim funt: qtia
noticia fidei qua cognoscuntur a deo
ipsa est intino quȩ est simtil inqua:¬
ttior. Quicquid enim in tino inue¬
neris: hoc in omnibus fimul quatir¬
or recte cognosces. Et quator pente
concorditer preclicant. & ad diu¬
nitatem eius mentis ocailos leuatdli
penna contemplationis uolant. Euan¬
gelistarum ergo facies ad humanita¬
tem dñi ꝑtinent. pennȩ ad ditunita¬
tem: quia in eo quod corporeum aspi¬
ciunt. quasi facies intendunt. Sed cũ
hunc esse incircumscriptum atq in
coporeum ex diuinitate annuntiant:
per contemplationis pennam quasi
maera leuantutr. Quua itaq & una¬
it sides incarnationis eius in omnib
a par contemplatio diuinitatis eius
n singlis: recte nunc dicitur. Qua-¬
tuor facies uni: & quatuior pennȩ
nni. Sed quȩ uirtus esset: si fidem
atq coutemplationem dm̃ habentes
predicatores illitis. sancti opera non
nisi gressus actuum designantuir::

Expanded text:
Quatuor ergo facies uni sunt, quia Quatuor ergo facies uni sunt, quia notitia fidei, qua cognoscuntur a Deo, ipsa est in uno, quae est simul in quatuor. Quidquid enim in uno inveneris, hoc in omnibus simul quatuor recognosces. Et quatuor pennaconcorditer praedicant, et ad divinitatem ejus mentis oculos levantes, penna contemplationis. volant. Evangelistarum ergo facies ad humanitatem Domini pertinet, penna ad divinitatem: quia in eum, quem corporeum aspiciunt, quasi facies intendunt. Sed dum hunc esse incircumscorporeum ex divinitate annuntiant, per contemplationis pennam quasi in aera levantur. Quia itaque et una fides incarnationis ejus in omnibus, et par contemplatio divinitatis ejus in singulis, recte nunc dicitur: Quatuor facies uni, et quatuor pennae uni. Sed quae virtus esset, si fidem atque contemplationem Domini habentes praedicatores illius sancta opera non nisi gressus actuum designantur?
Abbreviated transcription (Latin):
in quatuor partes. Poffint hoc ii li¬
co quatuor partes. regiones quatice
mundi accipi scilicet oriens. ocerlens.
predicatio auctore deo in cunctis
mundi partibus est egressa. Poffui¬
mus etiam per quatnor partes pͥu¬
pales. quatuor uirtutes accipere.
ex quibus reliquȩ uirtutes orunt
scilicet prudentiam. fortittidiem.
iusticiam atq temperantiam. set
nimirtim uirtutes tunc ueracit̃

Expanded text:
in quatuor partes. « Possunt hoc in loin quatuor partes. « Possunt hoc in loco quatuor partes regiones quatuor mundi accipi. Scilicet, oriens, occidens, nctorum praedicatio, auctore Deo, in cunctis mundi partibus est egressa. Possumus etiam per quatuor partes, principales quatuor virtutes accipere, ex quibus reliquae virtutes oriuntur, videlicet, prudentiam, fortitudinem, justitiam atque temperantiam. Quas nimir
Abbreviated transcription (Latin):
amittimus. Si omnia ad spiritua¬
lem allegoriam dͥ cunus: simili¬
ter in discretionis stultitia liga¬
iur. Legunt enim sacra eloqͥa
predicatores sancti: & aliquando
in hystoria litteram accipiunt.
aliquando uero per significatio-¬
Quid ergo aliud predicatores scĩ
in suo oꝑe: nifi in pede tingulam
findunt: De quibus adhuc apte
subditur. Et scintillȩ quiasi as-¬
pectũ exis candentis.¶ Et rectȩ¬
uoces predicantium exi compa¬
rantur: quia in omnem terram
exiuit sonus eorum. & in fines orb̃
terrȩ uerba eoꝵ. Bene autem ȩs
candens dicitur uita predicantiũ:
quia sonat & ardet. Ardet enim
desiderio: sonat in uerbo. Es ergo
candens est: predicatio accensa.
Sed de candenti ȩxe scintillȩ pro¬
deunt: quia de eor exhortationib
uerba flammantia ad aures au¬
dientium procedunt. Recte autẽ
predicatoꝵ uerba scintillȩ appella-¬
ta sunt: quia eos quos incorde te¬
tigerint incendunt. Sequitur.¬
Et manus hominus fub pennis eox:

Expanded text:
amittimus, si omnia ad spiritaamittimus, si omnia ad spiritalem allegoriam ducimus, similiter indiscretionis stultitia ligamur, legunt enim sacra eloquia praedicatores sancti et aliquando in historia litteram suscipiunt, aliquando vero per significatioQuid ergo aliud praedicatores sancti in suo opere nisi in pede ungulam findunt? De quibus adhuc apte subditur: IBID.-- Et scintillae quasi aspectus aeris candentis. 5. Aecomparantur, quia « in omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . » Bene autem aes candens dicitur, quia vita praedicantium sonat et ardet. Ardet enim desiderio, sonat verbo. Aes ergo candens est praedicatio accensa. Sed de candente aere scintillae prodeunt, quia de eorum exhortationibus verba flammantia ad aures audientium procedunt. Recte autem praedicatorum verba scintillae appellatae sunt, quia eos quos in corde tetigerint, incendunt. Consider hominis sub pennis eorum
Abbreviated transcription (Latin):
quod remifsas manus & dissoluta
gentia erigite: et gressus rectos fa-¬
cite pedibus uestris. Ut uero in eis¬
dem sanctis predicatoribus uitȩ
grauitas. fortitudo atq discretio
monstraretur: recte subiungitur.
Planta pedis eoꝵ: ut planta pedis
botim nomine designantur: docet
paulus apl̃. legis testimonium expo-¬
nẽs. Non obturabis õs boui tritui¬
ranti. In sanctis ergo predicatorib
planta pedis est uituli. scilicet ma-¬
turȩ incedens. fortis  diuisa: qr
unusquisq predicator & uenera¬
tionem habet in maturitate. et
fortitudinem in opere. & diuisio¬
nem ungulȩ in discretione. Non
enim facile predicatio eius accipit᷑:
si leuis in moribus esse uideatur.
Et nulla erit maturitatis osten¬
sio: si contra aduersa omnia nͣ
affuerit oꝑis fortitudo. Hirtu¬
tis autem meritum ipsa forti¬
tudo oꝑis amittit: si discreta
in intellectu non fuerit. Ecce
enim satram scripturam legi¬
mus. Si omina ad litteram sen¬
tiamus: uirtutem discretionis

Expanded text:
quod remissas manus, et soluta genua erigite, et gressus rectos facite pedibus vestris . Ut vero in eisdem sanctis praedicatoribus vitae gravitas, fortitudo, atque discretio monstraretur, recte subjungitur: IBID.-- Planta pedis eorum quasi planta pedis boum nomine designantur, docet Paulus apostolus, legis testimonium exponens: « Non obturabis os bovi trituranti . In sanctis ergo praedicatoribus planta pedis est vituli, scilicet et mature incedens et fortis et divisa. Quia unusquisque praedicator et venerationem habet in maturitate, et fortitudinem in opere, et divisionem ungulae in discretione. Non enim facile praedicatio ejus accipitur, si levis in moribus esse videatur. Et nulla erit maturitatis ostensio, si contra adversa omnia non adfuerit operis fortitudo. Virtutis autem meritum ipsa fortitudo operis admittit, si discreta in intellectu non fuerit. Ecce enim sacram Scripturam legimus, si omnia ad litteram sentiamus, virtutem discretionis
Abbreviated transcription (Latin):
do ista uel uultu lesit parentes: di¬
do dessensit a ꝓpinquis: Quando
uiroꝵ inuisere quos misccłia nou
erubescereo: neq preteriret uere¬
cundia. Nichil toruum in octilis.
nichil in uerbis procax: nichil in acti
inuerecundum. Non gestus fractio.
non incessus solutior. non uox peta.¬
lantior: ut ipsa corporis speties sinu¬
lachrum fuerit mentis. figura probi¬
tatis. Sic maria intendebat ommib
quasi a plurib moneretur: sic om̃a
implebat uirtutis offitia. ut nontã
disceret quam doceret. Talem hane
enangelista monstrauit. talem ang¬
lus repperit. talem sp̃c sanctus elgt:

Expanded text:
do ista vel vultu laesit parentes? qudo ista vel vultu laesit parentes? quando dissensit a propinquis? quando virorum invisere, quos misericordia non erubesceret, neque praeteriret verecundia? Nihil torvum in oculis, nihil in verbis procax, nihil in actu inverecundum: non gestus fractior, non incessus solutior, non vox petulantior; ut ipsa corporis species simulacrum fuerit mentis, figura probitatis. quasi a pluribus moneretur. Sic omnia implebat virtutis officia, ut non tam disceret quam doceret. Talem hanc evangelista monstravit, talem angelus reperit, talem Spiritus sanctus elegit.
Abbreviated transcription (Latin):
ginis uita mariȩ: de qua uelut in¬
speculo refulget speties castitatis
& forma uirtutis. Hinc stimamus
licet exempla uiuendi. ubi tanquã
in exemplari magisteria expressa ꝓ-¬
bitatis: qu̾id coerigere. quid effu¬
gere. quid tenere debeamus osten-¬
dunt. Primts discendi ardor: no-¬
bilitas est magistri. Quid nobilitis
dei matre: Quid splendidius ea
quam splendor elegit: Quid castiꝰ
ea: quȩ corpus sine corporis conta¬
gione geuerauit: Nam de cete¬
ris eius uirtatib quid loquar:
Hirgo erat non solum corpore sed
etiam mente. quȩ nullo doli ambi¬
tu sincerum adulteraret affectũ.
coede hunilis. uerbis grauis. anim pa¬
deus. loquendi partior. legendi ftud¬
sior: non in incerto dintiarum sedii
prece pauꝑis spem reponens intenta
oꝑi. uerecunda sermoni. Arbitrim
mentis non hominem sed deum qre¬
rere. nullum ledere. bene uelle om̃ibt
assurgere maioribus natu. equalib
non inuidere. Iagere iactantianra.¬
tionem sequi. amare uirtutem. Quĩ¬

Expanded text:
is, vita Mariae, e qua velut speculo refulget species castitatis et forma virtutis. Hinc sumatis licet exempla vivendi, ubi tanquam in exemplari magisteria expressa probitatis, quid corrigere, quid effugere, quod tenere debeatis ostendunt. Primus discendi ardor nobilitas est magistri. Quid nobilius Dei matre? Quid splquam Splendor elegit? quid castius ea quae corpus sine corporis contagione generavit? Nam de caeteris ejus virtutibus quid loquar? Virgo erat non solum corpore, sed etiam mente, quae nullo doli ambitu sincerum adulteraret affectum: corde humilis, verbis gravis, animi prudens, loquendi parcior, legendi studiosior: non in incerto divitiarum, sed in prece pauperum spem reponens: intenta operi, verecunda sermone, arbitrum mentis solita non hominem, sed Deum quaerere: nullum laedere, bene velle omnibus, assurgere majoribus natu, aequalibus non invidere, fugere jactantiam, rationem sequi, amare virtutem. Quan
Abbreviated transcription (Latin):
disciplis prebuit. quos eius pasfiocn
tristauit: homo & leo a dextris. inti¬
lus uero a funstris eis fuisse ꝑhibitar.
Ipsi namq euangelistȩ sc̃i de euis hra¬
nitate. gauisi sunt. de eius resurredi¬
ne confirnati: qui de eius passione
fuerant contristati.

Expanded text:
discipulis prdiscipulis prtristavit, homo et leo a dextris, vitulus vero a sinistris eis fuisse describitur. Ipsi namque evangelistae sancti de ejus humanitate gavisi sunt, de ejus resurrectione confirmati, qui de ejus passione fuerant contristati.