comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
taite ad moneo. ut intentis animis
auscultare iubecitis quȩ uobis ꝓsalu
te urã suggerere uolo om̃psenĩ scit
dñs quod promptaer gauos carteate
ista uobis ꝓfero. Quȩ si non fecero ꝓcul
dubio reus debiti tenebor. Vosergo
non ꝓmea paruitate. sed ꝓur̃a quȩ di¬
cosalute libent̃ suscipite. Ittdũtaxat
ut quȩ aure ꝑcipitis. opere complecctis
ut & ego de meo obsequio & deur̃o ꝓfectu
merear uobiscũ gaudere incelesti reg¬
no. Sicui forte displiceo quodtã frequen¬
t̃ uobis p̃dicare contendo. rogo non mihi
molestus ex istat. sed magispericulũ meũ
ris inquid iniquo iniquitatem suã. ipse
in iniquitate sua mori&ur. sanguinẽ
aũt eius demanutua requirã Quod si
an nunti aueris impio. & ille non fuerit
conuersus a prauitate sua ipsequidem
in ini quitate sua mori &ur. tuaut̃ ani¬
mã tuã liberasti. & illud. Clamaneces¬
ses & ad nuntia populo meo peccattieoꝵ
Considerate ergofr̃s quia oport& me sine

Expanded text:
tate admoneo, ut intentis animis auscultare jubeatis quae vobis pro salute vestra suggerere volo: Omnipotens enim scit Dominus quod prompta erga vos charitate ista vobis profero; quae si non fecero, procul dubio reus debiti tenebor: vos ergo non pro mea parvitate, sed pro vestra quae dico salute libenter suscipite, ita duntaxat ut quae aure percipitis opere compleatis, ut et ego de meo obsequio et de vestro profectu merear vobiscum gaudere in coelesti regno. Si cui forte displiceo quod tam frequenter vobis praedicare contendo, rogo non mihi molestus existat, sed magis periculum meumris, inquit, iniquo iniquitatem suam, ipse in iniquitate sua morietur: sanguinem autem ejus de manu tua requiram. Quod si annuntiaveris impio, et ille non fuerit conversus a pravitate sua, ipse quidem in iniquitate sua morietur, tu autem animam tuam liberasti . Et illud: Clama, ne cesses, et annuntia populo meo peccata eorum . Considerate ergo, fratres, quia oportet me sine
Abbreviated transcription (Latin):
uissime & omnibus pompis eius. quȩs
inanis iactantia honores terreni ca¬
nora musica. in quib sepȩ soluitur &
mollit̃ xp̃i anꝰ uigor spectaculat᷑pia
uł suꝑ uacua & reliqua Deinde ꝑscru¬
tamur patrinos uł matrinas si possent
sicut p̃monuimꝰ. Ac p̃terea ꝑordinẽ
sicut in romano ordine scriptum est
sacrũ officiũ ꝑ agimus usque ad sa¬
cratis simũ opus baptis matis:
ECAPITULATIO
squibaptizandu

Expanded text:
vissime: et omnibus pompis ejus, quae sunt vissime: et omnibus pompis ejus, quae sunt inanis jactantia, homines terreni, canora musica, in quibus saepe solvitur et mollitur Christianus vigor; spectacula turpia vel superflua, et reliqua. Deinde perscrutamur patrinos et matrinas, si possunt sicut praemonuimus: ac postea per ordinem, sicut in Romano Ordine scriptum est, sacrum officium peragimus, usque ad sacratissimum opus baptismatis. Recapitulatio. Is qui baptizandu
Abbreviated transcription (Latin):
ł modo ꝓperasse ad lum̃. eoquod ꝑ fecte
dẽ septies illos scrutati sumꝰ siabrenun¬
uent idẽ contradicant satane contra¬
ie potestati.ei
uscere populũ tuũ. & domũ patristui
terea & omnib: operibus eius. quȩs
ornicatio. idolorũ seruitus. uenefitia
omicidia. ȩbri& ates. cõmes sationes
his similia quȩ quã uis ad carnis uo¬
uptates ꝑtineant. tam̃ operas satane
uorũ suasor & instigator ẽ occultus
ec s̃ quȩ re gnant indi abolo sinecarne
uꝑbia inuidia. himicitiȩ c̃tentiones
emulationes irȩ rixȩ dissensiones
ecte & reliqua. Quã uis ea apłsopera
ar nis dicat tam̃ sine carne regnan
indiabolo. & squo dã modo operacar¬
nis quias̃ opera hominis. & homo uiuen¬
do scđm seipsũ. hoc ẽ scđm hominẽ ftic¬
tus ẽ similis diabolo qui & ille scđm
seipsũ uiuere uoluit. haecoperasatane
dicimus. quorũ aliquorũ suasor & ins¬
tigator ẽ. Aliquorũ capud& origo No¬

Expanded text:
et modo prosperasse ad lumen, eo quod perfecte, et modo prosperasse ad lumen, eo quod perfecte, id est septies, illos scrutati sumus: si abrenuntient, id est, contradicant Satanae contrariae potestati, et viscere populum tuum et domum patris tui . Postea et omnibus operibus ejus, quae sunt fornicatio, idolorum servitus, veneficia, homicidia, ebrietates, comessationes et his similia. Quae quamvis ad carnis voluptates pertineant, tamen opera sunt Satanae, quorum suasor et investigator est occultus. Haec sunt quae regnanta, inimicitiae, contentiones, aemulationes, irae, rixae, dissensiones, sectae et reliqua. Quamvis ea Apostolus opera carnis dicat, tamen sine carne regnant in diabolo; et sunt quodam modo opera carnis, quia sunt opera hominis: et homo vivendo secundum semetipsum, hoc est secundum hominem, factus est similis diabolo, quia et ille secundum seipsum vivere voluit. Haec opera Satanae dicimus, quorum aliquorum suasor et instigator est, aliquorum caput et origo. No
Abbreviated transcription (Latin):
iu sp̃m uitȩ huius narib trahis sẽ ꝑ
nere mem̃to &dicere possiscũ paulo¬
ło xp̃ibonus odor sumdõ & iterum
icatauribus. aures iste dõmiseran
sẽꝑ aꝑtesint ad intellegenda uer¬
adiscipline dĩ & dicere possit: ob
udituauris oboediuitibi. Postea
rdicimꝰ eis. abrenuntias satane &
minis ponimꝰ brachia operantium. &
manꝰ quȩ inbrachiis posites. &ideo
autumam ꝑscapulas designari for¬
tia opera hominũ. & ꝑpectus ubiquod¬
ã modo consistit cubiculũ cogitatio¬
nũ uolumꝰ designaribonas cõgiatio¬
nes. Oleo scõ idẽ misericordiadĩ un¬
gant᷑ ut sciant sẽꝑ dep̃cari misericor¬
diãdĩ. ut diri gett corda & opera eorum
incaritate dĩ: & patientia xp̃i. & recog¬
nos cant se non alit̃bonũ operari possẽ
neq uelle nisi per misericordiam dĩ
infide & quos pterea scrutati fuimus
siad huc ꝑ mansis sent h hisquȩ primitꝰ
didicer̃. & sise cecos fuis se cognouissent

Expanded text:
diu spiritum vitae hujus naribus trahis, semper diu spiritum vitae hujus naribus trahis, semper tenere memento bonus odor sumus . Et iterum dicat auribus: Aures istae, Deo miserante, semper apertae sint ad intelligenda verba disciplinae Dei; ut dicere possit: In obauditu auris obedivi tibi . De et dicimus eis: Abrenuntias Satanae? minis ponimus. Brachia operantur et manus, quae in brachiis positae sunt; et ideo autumamus per scapulas designari fortia opera hominum; et per pectus, ubi quodammodo consistit cubiculum cogitationum, volumus designari bonas cogitationes. Oleo sancto, id est misericordia Dei, unguntur, ut sciant semper deprecari misericordiam Dei, ut dirigat corda et opera eorum in charitate Dei et patientia Christi, ut recognoscant se non aliter bonum operari posse, neque velle, nisi per misericordiam Dei.in fide, et quos postea scrutati sumus, si adhuc permansissent in his quae primitus didicerunt; et si se caecos cognovissent,
Abbreviated transcription (Latin):
tura Ex sufflat̾ittiq qui atadi
dignus ẽ ignominia desertoranti
quus  In ipso scrutinio bene dietũ
sale orimponimꝰ ꝓpt̃ primã oratine
quȩ dicitur Om̃ps sempit nȩdsre spi¬
cere dignare suꝑhune famulũ tuũ¬
quẽ ad rudim̃ta fidei uocare dignat᷑ es
& reliqua. Vt p̃ter quã instructꝰ fuerte
a magistro aecclesi astico recognoscat
uerbasua condita debere eẽ sale sapi¬
entiae sicut paulus apłs scribit ad colo¬
senses. Sermo ur ingratia salesit con¬
ditus. ut sciatis quomodo oporteat nos
unicuiq respondere. quando fiat no¬
iissimũ scrutiniũ. & istud scrutiniũ
finit᷑ sabbato sco ante pascha Ipsodie
sticimꝰ scrutiniũ septimũ. sicut in roma¬
no ordine inuenim scriptũ. & legimus
hanc lectionẽ. tangim̾eorũ nares.
&aures & dicim̾ eis. eff&a ihodorẽ
suauitatis. Nare fitingimꝰ ut ãmone¬
trahunt sempinhis ꝑseuerent quȩiam
dicer̃ & ad huc discunt ab hore catho¬
uȩ ꝑaures intrauit ad animã quã¬

Expanded text:
 Exsufflatur itaque, quia tali dignus est ignominia desertor antiquus. De sale. In ipso scrutinio benedictum salem ori imponimus post primam orationem, qua dicitur: Omnipotens sempiterne Deus, respicere dignare suuem ad rudimenta fidei vocare dignatus es, et reliqua. Ut postquam instructus fuerit a magistro ecclesiastico, recognoscat verba sua condita debere esse sale sapientiae, sicut Paulus apostolus scribit ad Colossenses: Sermo vester in gratia sale sit conditus, ut sciatis, quomodo oporteat vos unicuique respondere . Quomodo fiat novissimum scrutinium. Et illud scrutinium finitur sabbato ante Pascha. Ipso die facimus septimum scrutinium, sicut in Romano Ordine invenimus scriptum, et legimus hanc lectionem tangimus eorum aures et nares, et dicimus eis: Epheta, in odorem suavitatis. Nares tangimus, ut admonetrahunt, semper in his perseverent, quae jam didicerunt et adhuc discunt ab ore cathoquae per aures intravit ad animam, quan
Abbreviated transcription (Latin):
uela mine ut intellegat se diademareg¬
ni & sacer dotu dignitatẽ portase iuxta apłim
os estis genus regale offerentes uos m&¬
sos dõuiuo. hostiã scãm dõ placentẽ. sicc¬
pore & sanguine dnco confirmat᷑ ut ill.
usit mẽbrũ qui ꝓeo passusẽ & resurre
ouis sime ꝑ impositionẽ manus asũmo
sacer dote septiformis grati& sp̃m acci¬
dũ aliis. qui fuit inbaptismopergra¬
tiam uitae. donatus a& nȩ¬

Expanded text:
velamine, ut intelligat se de anathema, regvelamine, ut intelligat se de anathema, regni et sacerdotii dignitatem portare, juxta Apostolum: Vos estis genus regale, offerentes vosmetipsos Deo vivo hostiam sanctam et Deo placentem . Sic corpore et sanguine Dominico confirmatur, ut illis passus est et resurrexit. Novissime per impositionem manuum a summo Sacerdote septiformis gratiae Spiritum accid praedicandum aliis, qui fuit in baptismo per gratiam vitae donatus ae
Abbreviated transcription (Latin):
tur introitus. Exoccitat᷑ idẽ coniu¬
dans locũ dõuero. accipit caticuminꝰ
sapientiae salediuino munere mun
fides ut uacuadomꝰ &apriscohabitacore
lerelicta fide orn&ur & p̃par& ab.¬
& conlatio hocẽ quod plures in unũc
quisq: quod sensit. Indiciũ aũt uł signu
dcir codicitur. quia in illotem pore sicut¬
aulus apłs dicit & in actib apłorũ refe¬
ditionũ lineis ñnuntiantes. Idcir co
gitur istud indiciũ posuere sancxer
quod agnoscer&ur. his qui xp̃m uere¬
ulȩ ut undiq muniat᷑. Itẽ inpec toris
& scapulȩ unctione. signat᷑ firmintis fi
nominȩ scã trinitatis trina sub mersione
baptizatur. & recte homo qui adimagi¬
nẽ scãe trinitatis conditus ẽ ꝑ inuocatio¬
nẽ scȩ̃ trinitatis ad eandẽ renouatur
imaginem. & qui t̃tio gradu peccatimn
Tunc albis induit uestim̃tis ꝓpt̃ gaudiũ
regenerationis & castita tẽ uitȩ. & tin¬
gelici splendoris decorẽ tunc sacro cris¬
mate caput ꝑungitus. & mystico tegitꝰ

Expanded text:
tur introitus. Exorcizatur, id est, conjudans locum Deo vero. Accipit catechumenosapientiae sale, divino munere, munfides, ut vacua domus, et a prisco habitatore derelicta, fide ornetur, et l collatio; hoc est, Quod plures in unum cunusquisque quod sensit. Indicium autem vel signum idcirco dicitur, quia in illo tempore muPaulus apostolus dicit et in Actibus apostolorum refeditionem lineis nuntiantes. Idcirco igitur istud indicium posuerunt, per quod agnosceretur is qui Chrpulae, ut undique muniatur. Item in pectoris et scapulae unctione signatur fidei finomine sanctae Trinitatis trina submersione baptizatur. Et recte homo, qui ad imaginem sanctae Trinitatis conditus est, per invocationem sanctae Trinitatis ad eamdem revocatur imaginem. Et qui tertio gradu peccati, iTunc albis induitur vestimentis, propter gaudium regenerationis, et castitatem vitae, et angelici splendoris decorem. Tunc sacro chrismate caput perungitur, et mystico tegitur
Abbreviated transcription (Latin):
& fenestrasobliquas inta lamis & in
rontib eorũ que erant intraporttm
undiq: ꝑcircuitũ. quod sic ex ponit
becitus gregorius. Nottndũ uero
inquiens. quod intraportã undiq ꝑ
cir cuitũ fenestreobliq eẽ memorant
Nonenĩ contẽplationis gratiasũ mis
daitur & minimis non datur. Sed
sepe hanc sũmi. sepeminimi. sepius
remoti. aliquando &iã coniugatiꝑ
cipiunt. CURSEPTIES SCRUTINIŨACATUR
crutiniũ sit ante pascha septies. Sep¬
tenario enĩnumero sepeuniuersi¬
tts designatur. sicut loħ scribit septẽ
ȩcclesiis quȩ sinasia. ꝑhasenĩ septẽ
eccłas omniaeccłae scrĩbit. septies ꝑscru
& quodã modo quasi tenebre fugantꝰ
nini. Vnde & inscrutinio a colitisp¬
rimũ ministeriũ inpenditur quia¬
censoress̃ luminũ. & ideo autumam
nos inpriore oratione dicere omnẽce¬
tatẽ cordis abeo expelle: & in istaqu

Expanded text:
 fenestras obliquas in thalamis et in frontibus eorum, qui erant intra portam undique per circuitum . Quod sic exponit beatus Gregorius : « Notandum vero, inquiens, quod intra portam undique per circuitum fenestrae obliquae esse memorantur. Non enim contemplationis gratia summis datur, et minimis non datur, sed saepe hanc summi, saepe minimi, saepius remoti, aliquando etiam conjugati percipiunt. » Cur septies scrutinium agatur. Scrutinium fit ante Pascha septies; septenario enim numero saepe universitas designatur; sicut Joannes scribit septem Ecclesiis quae sunt in Asia. Per has enim septem Ecclesias omni Ecclesiae scribit. Septies perscret quodammodo quasi tenebrae fugantuchumeni; unde et in scrutinio acolythis plurium ministerium impenditur, qui accensores sunt luminum. Et ideo autumavimus nos in priore oratione dicere: Omnem caecitatem cordis ab eo expelle; et in ista,
Abbreviated transcription (Latin):
scło neq infuturo. Scãmaeccłam ca¬
tho licã uniuer salẽ congregationẽ
iustorũ. & hu nanitate fidei credimꝰ
eẽ. Scõrũ cõmunionẽ. inuinculo pacis
unitatẽ sp̃s seruare credo. Remissi
inius cuiusq mansioneꝙ erep¬

Expanded text:
 neque in futuro . Sanctam Ecclesiam catholicam, universalem congregationem justorum, et unitatem fidei credimus esse. Sanctorum communionem, in vinculo pacis unitatem Spiritus servare credo. Remissiouniuscujusque mansionem;
Abbreviated transcription (Latin):
adiudiciũ ad cȩlos quinũ quã defuli
cȩlestib sedibus Sedit addexttãde
patris omni potentis idenregriat uneo¬
nopatrissui in quonil sinis trũmanõr
manebit. Inde uenturus ẽ iudica
uiuos & mortuos. Eamformã quã iu¬
ei crucifixer impus &iustis demons¬
aturus. iustis uero eã formã tantum
uã iudei increduli non cognouerun
iudicare uiuos & mortuos. Iustos& pec¬
catores unũquẽq sicut eius facta Cye

Expanded text:
dit ad coelos, qui nunquam defuit coelestibus sedibus. Sedet ad dextram Dei omnipotentis, id est, regnat in regno Patris sui, in quo nihil sinistrum manet et manebit. Inde venturus judicare vivos et mortuos. Eam formam quam Judaei crucifixerunt, impiis et justis demonstraturus; justis vero eam formam tantum quam Judaei increduli non cognoverunt. Judicare vivos et mortuos, justos et peccatores, unumquemque secundum facta e
Abbreviated transcription (Latin):
uesine operibus saluare non potest. ad
ĩ sequisq: posseꝑuenire arbi tr&ur
dꝑ illã fidẽ graͥtiȩ quȩ ꝑdilectionem
ueratur dequa instructione siquisuuli
tis reperire potest hagustino decate¬
it andis rudibus. Suꝑpar uulos orati
nẽ sticimꝰ ut cecrits cordis ab eis expel¬
atur. Disrũ pant᷑ laquei satane. quib:
uerant conligati. & idonei efficiant
increm̃ta & minis trationẽ mẽ broꝵ
a cognoscere quae dimittendas &
gnumcrucis suꝑꝓueros sicut inuenimꝰ
riptũ in romano ordine & genuflex i¬
nem & adiurationẽ & docemꝰ orationẽ¬
Añicã patrinos & matrinas. ut & ipsi
similit̃ faciant quos suscepturi sunt
asacrobaptis mate. Simi lit᷑ docem
nr̃a uertitur signũ ułcognitio quan
douide bant᷑ apłi ꝑ totũ orbẽ p̃dicatio¬
nis causadeder illud signũ predica¬
tionis ut siqui stalia confiter&ur qua¬
Cur infronte faciam̃ signũ. sed & uere¬
deierubescunt credere in illũ quem
nr̃t crucifixũ ut paulus apłs dicit

Expanded text:
e non potest, ad eam se quisque posse pervenire arbitretur, sed per illam fidem gratiae, quae per dilectionem operatur. » De qua instructione, si quis vult, satis reperire potest in Augustino de catechizandis rudibus. Super parvulos oratis, ut caecitas cordis in eis depellatur, dirumpantur laquei Satanae, quibus fuerant colligati, et idonei efficiantur per incrementa et ministrationem membrorum ea cognoscere quae dimittenda sunsignum crucis super pueros, sicut invenimus scriptum in Romano Ordine, et genuflexionem et adjurationeminica patrinis et matrinis, ut et ipsi similiter faciant his quos suscepturi sunt a sacro baptismate. Similiter insinu nostra vertitur signum vel cognitio. Quando dividebantur apostoli per totum orbem praedicationis causa, dederunt illud signum praedicationis, ut si quis talia confiterCur in fronte faciamus signum. Sedes veredaei in fronte erubescunt credere in illum quem norunt crucifixum, ut Paulus apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
dimitte nob debitti nr̃a: sicut & nosdimit¬
timꝰ debitoribus nr̃is: Tedonante ds̃ mol¬
lesit cornr̃m: ut cito ignoscamꝰ & tuignos¬
ccs: & nenos inducaĩs inte̾mptactionẽ:
ne ꝑmittas nos adiabolo ita tẽptari:
ut superemur: Sed libertnos amalo:
idest apeccatis quaegessimus:¬

Expanded text:
Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Te donante, Deus, molle sit cor nostrum, ut cito ignoscamus, et tu ignoscas. Et ne nos inducas in tentationem. Ne permittas nos a diabolo ita tentari, ut superemur. Sed libera nos a malo, id est, a peccatis quae gessimus
Abbreviated transcription (Latin):
uolunttis tua. sicut incȩlo & intersa:
er cȩlũ sp̃itilẽ. cre aturã intelligimꝰ:
ꝑ t̾rã corporalẽ : Ita fiat ds̃ pat̃uolun¬
tas tua: ut eaquȩ animo cogitam bo¬
na ꝑficere ualeamꝰ opere ꝑcorpus :
Panẽ nr̃m cotidianũ da nobis hodie:

Expanded text:
o et in terra. Per coelum spiritualem creaturam intelligimus; per terram, corporalem. Ita fiat, Deus Pater, voluntas tua, ut ea quae animo cogitamus bona, perficere valeamus opere per corpus. Panem nostrum quotidianum da nobis hodie.
Abbreviated transcription (Latin):
ignamꝰ nisi signocrucis. quia dñs in
arne̾ natus uexillũ crucis quosuorũ
rontes signar& ad ferens ut destru¬
r& mortis imperiũ. & ꝑttle signũ re¬
ognoscat contraria potesitis princi¬
patũ seꝑ dere histis quos ds uocauit
ad gratiã baptismi. illud signũ faci¬
unt infrontib: eorũ pbri ađĩ patrini¬

Expanded text:
signamus nos, nisi signo crucis; quia Dominus in carne natus vexillum crucis, quo suorum frontes signaret, afferens, ut destrueret mortis imperium; et per tale signum recognoscat contraria potestas, principatum se perdere in istis, quos Deus vocavit ad gratiam baptismi. Illud signum faciunt in frontibus eorum presbyteri
Abbreviated transcription (Latin):
uictoritas anima sadõ daricredimꝰ
qucis ab ipso factas dicim anateaa¬
tirantes eos quianimã qucisi paedr
quoq condempnam errore quieos
ante peccasse uđ incelis conuensates
fuis se dicunt quã incorpore mitterem̃
cecramꝰ &iã illorũ blasphemiã quidi
unt in possibile aliquid hominiadõ
ẽ p̃ceptũ & mandata dĩ non a singu¬
is sed abomnib: in cõmune posseser¬
uari uł qui primas nuptias cũ mani¬
cheo aut secundascũ cata frigis dãpnan
natematiz amus &iã illos quidĩfi¬
liũ neces sitate carnis mentitũ ẽẽ di¬
cumꝰ. & eũ ꝓpt̃ ad sum ptũ hominẽ ñ
om̃a facere potuis se quae uoluit
louiniani quoq dãpnamꝰ heresim qui
dicit nullã in futuro meritorũ eẽ dis¬
tantiã. nosq easibi habituros eẽ uir¬
tutes. quas hic habere negleximus
Liberũ sic confitemur arbĩtriũ ut di¬
camus nos semꝑdĩ hdigere auxilio
& illo serrari quicũ manicheodicun

Expanded text:
auctoritas. Animas a Deo dari credimus, quas ab ipso factas dicimus; anathematizantes eos qui animam, quasi partem quoque condemnamus errorem, qui eas ante peccasse, vel in coelo conversatas esse dicunt, quam in corpora mitterentur. Exsecramur etiam blasphemiam cunt impossibile aliquid homini a Deo esse praeceptum, et mandata Dei non a singulis, sed ab omnibus in commune posse servari, vel qui primas nuptias cum Manichaeo, aut secundas cum Cataphrygis damnant. Anathematizamus etiam illos qui Dei Filium necessitate carnis mentitum esse dicunt, et eum propter assumptum hominem non omnia facere potuisse quae voluit. Joviniani quoque damnamus haeresin, qui dicit nullam in futuro meritorum esse distantiam, nosque eas ibi habituros virtutes quas hic habere neglexerimus. Liberum sic confitemur arbitrium ut dicamus nos semper Dei indigere auxilio, et tam illos errare qui cum Manichaeo dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
xdimus a eccłam. quasi regenerati¬
mis matrẽ. non in ȩccłam credimꝰ
quasi insalutis auctorẽ. Rect̃ ntiq:¬
confes sionis ordoposcebat. ut trinitati
subiunger& ur aecła. ttĩquã habita¬
tori domus sua. & dõ tẽplũ suũ & con¬
ditoriciuitas sua. haec inscĩs angelis¬
beata ꝑst&it & suae parti peregrinan¬
ti. sicut oport& opitulat᷑ quia utraq
unaerit consortio a& nitatis . & nunc
una est uinculo caritatis. Concordan

Expanded text:
dimus Ecclesiam quasi regenerationis matrem, non in Ecclesiam credimus quasi in salutis auctorem. Nam Confessionis ordo poscebat, ut Trinitati subjungeretur Ecclesia, tanquam habitatori domus sua, et Deo templum suum, et conditori civitas sua. Quae beata persistit, et suae parti peregrinanti sicut oportet opitulatur; quia utraque una erit consortio aeternitatis, et nunc una est vinculo charitatis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tũ intẽ pore nõuissimo ex marauir¬
ie. passũ ꝑ nr̃a salute sub poriopilat
dest sub p̃side pilato quide potit us¬
ruce sus pensus mortuus corposalimo¬
e & sepultus corpore triduo descendi
adinferna anima tanti Tertiaddeere¬
surrex amortuis Corpore resutclas
morte destructti ascendit ad celos

Expanded text:
tum in tempore novissimo, ex Maria virgine. Passum pro nostra salute sub Pontio Pilato; id est, sub praeside Pilato, qui de Ponti inscruce suspensus. Mortuus, corporali morte; et sepultus corpore triduo. Descendit ad inferna, anima tantum. Tertia die resurrexit a mortuis; corpore resurrexit morte destructa. Ascendit ad coelos
Abbreviated transcription (Latin):
tingunt᷑ Ipsũ aũt dĩ filiũ quiabsꝙ initi
adernitatẽ cum patre & spũ scõpossido
dicimꝰ infine scłorũ ꝑfectũ naturȩ nrãe
hominẽ suscepisse exmaria semꝑ uirgi¬
ne & uerbũ carnẽ eẽ factũ ad sumendo
hominẽ non ꝑmuttndo deitaitẽ. nec ut
dicimus fuisse ꝓsemine. sed potentia ac
uir tute creatoris operatũ sicaũt confi¬
tem̃ in xp̃o unã filii eẽ ꝑsonã ut dicam̃
ducs ꝑfectuas atq integras eẽ substan¬

Expanded text:
nitio aeternitatem cum Patre et Spiritu sancto possidet, dicimus in fine saeculorum perfectum naturae nostrae hominem suscepisse ex Maria semper virgine, et Verbum carnem esse factum; sed assumendo hominem, non permutando deitatem. Nec, ut dicimus fuisse pro semine, sed potentia et virtute creatoris operatum. Sic autem confitemur in Christo unam Filii esse personam, ut dicamus du
Abbreviated transcription (Latin):
uinpeccatis concepetme matimcaos
niginẽ carnalẽ & n posse nos reforma¬
deriis car nis ambulantes facimus ea
quȩ non conueniunt. uiuimꝰ scđm u&e¬
rẽ hominẽ. quicorrũpitur scđm deside¬
baptismũsit. qualis post baptis mũ
futurus sit ꝑ dĩgraitiã ut d&enebris
peccatorũ. in lucẽ ueritatis conuertatꝰ
Relicto nomine falsorũ deorũ. colatu
dicitur. idẽ instructꝰ siue auditor non
possimꝰ cognoscere uertittẽ. ante quã
sciamꝰ quidsit falsũ. Igitur o port& nos
docere illũ a quodõ reces serit peccando
& inquo eri dre ꝑmaneat. & postea inquẽ
rteat credere & fidẽ tenere ꝑopen
rititis & sicut agustinus ait in lib
fide & operib sic̃ catezi ⁊andoseos
abaptis mũ p&unt ut non solũ audia
q: suscipiant quid credere uerũ &ian

Expanded text:
oc originem carnalem: et non posse nos reformaderiis carnis ambulantes, facimus ea quae non conveniunt: vivimus secundum veterem hominem, qui corrumpitur secundum desidebaptismum sit; qualis post baptismum futurus per Dei gratiam, ut de tenebris peccatorum in lucem veritatis convertatur; relicto nomine falsorum deorum colat undicitur, id est instructus sive auditor. Non possumus cognoscere veritatem, antequam sciamus quid sit falsum. Igitur oportet nos docere illum, a quo recesserit peccando, et in quo errore permaneat: et postea in quem oporteat credere, et fidem tenere per opera charitatis. Et sicut Augustinus ait in libro de Fide et Operibus : « Sic catechizandos eos qui baptismum petunt, ut non solum audiant atque suscipiant quid cre
Abbreviated transcription (Latin):
cp̃s ineo. Apar uulo enĩ recens nato
isq ad de crepitũ senẽ. sicut nullusẽ
sed paruuli tantũ originali maiores
aũt &iã hisomnib moriunt᷑ peccatis
quȩ cũq male uiuendo addiderum

Expanded text:
Enchiridio . A parvulo enim recens nato usque ad decrepitum senem, sicut nullus esSed parvuli tantum originali, majores autem etiam his omnibus moriuntur peccatis, quaecunque male vivendo addide
Abbreviated transcription (Latin):
catũ . quia nesciunt quid faciunt. Si¬
quod tã diuerrauer̃ & iacuer̃ in pecca¬
tis sed scđm magnã miseri cordiã suã
adbaptismi gratiam per ducat
ORATIONE DÕMINICA
rationẽ dñicã. sic docemus: Dñs docu¬
it discipulos suos hanc orationẽ. ne ꝑ¬
lua p&erent: & etiquȩ ad eorũ anima¬
rũ salutẽ n ꝑtinerent: Septẽ p&i¬
tiones s. h hacoratione dominica i
i resꝑtinent ad a& nitatẽ: quattuor
es incȩlis. scĩ fic&ur nom̃tuũ: Tepa¬
trẽ dm̃ hiuocam̃: qui uolu istinos tibi¬
facere filios adoptiuos: & in animab:
iustis sedẽ uis habere : ut scĩtas nomi¬
nis tui quȩ apudte ẽ. maneat in nr̃o pec¬
tore: Adueniat regnũtuũ : Deficiat
cottidiȩ regnũ diaboli: crescatq tuũ:
nlibro domni bede : Non hoc odio in¬
micorũ ꝓ quib in hoc scło rogaueram
orant: sed amore aequitatis quo ipsi
iudici: ut ꝓpe positi concordant: Diẽ
iudicu quo peccati regnũ destruat᷑
& resur rectionẽ extinctorũ corpoꝵ

Expanded text:
nt quid faciunt. Siquod tandiu erraverunt et jacuerunt in peccatis, sed secundum magnam misericordiam suam eos ad baptismi gratiam perducat. De oratione Dominica. Orationem Dominicam sic docemus: Dominus docuit discipulos hanc orationem, ne superflua peterent, et ea quae ad eorum salutem non pertinent. Septem petitiones sunt in hac oratione Dominica. Tres pertinent ad aeternitatem, quatuor es in coelis, sanctificetur nomen tuum. Te Patrem Deum invocamus, qui voluisti nos facere tibi filios adoptivos, et in animabus justis sedem vis habere, ut sanctitas nominis tui, quae apud te est, maneat in nostro pectore. Adveniat regnum tuum. Deficiat quotidie regnum diaboli, crescatque tuum. n libro domni Bedae ; « Non hoc odio inimicorum, pro quibus in hoc saeculo rogaverunt, orant; sed amore aequitatis, quo ipsi Judici, ut prope positi, concordant, diem judicii, quo peccati regnum destruatur, et resurrectionem exstinctorum corporum
Abbreviated transcription (Latin):
mẽ. Nos aũt ita dicimꝰ susceptũ adi
io passibilenrm ut dĩ tam̃ in passi¬
le ꝑ maner& passus enim filius non
utta tiue. sed uere om̃a quȩ scriptura
esiat᷑ id ẽ esuriẽ sitim lassitudinẽ
dolorẽ. mortẽ & cetera. huius modise¬
cundũ illud passus ẽ qđ pati poterat
idẽ non scđm illã substantiã qua ad¬
sumpsit sed scđm illã quȩ ad sũpta ẽ
Ipseenĩ dĩfilius scđm deitatẽ suã in pas¬
sibilis ẽ ut pat̃ in conp̃hensibilis. ut pat̃¬
inuisibilis. ut pat̾̃ in conuertibilis. ut
a tam̃ eius habitatione scđm suã sub¬
untiã deitas uerbi nihil passaẽ ut tota
⁊nittis quã inpas sibilẽ neces scẽ confi¬
eri. Mortuus ẽ ergo dĩfilius scđmscrip¬
urtis iuxta id quod mori ƿoterat resur¬
exit. Tertia die ascendit incȩlos sed &
iddexterã dĩ patris manente eti natu¬
ticarnis. inqua nat᷑ & passus ẽ. iqua
uiã resurrexit. nonenim ex inanita
st humanitatis substantia sed glori¬

Expanded text:
. Nos autem ita dicimus, susceptum a Dei Filio passibile nostrum, ut deitas impassibilis permaneret. Passus enim Filius non putative sed vere, omnia quae Scriptura testatur, id est esuriem, sitim, lassitudinem, dolorem, mortem et caetera hujusmodi secundum illud passus est quod pati poterat, id est, non secundum illam substantiam quae assumpsit, sed secundum illam quae assumpta est. Ipse enim Dei Filius secundum deitatem suam impassibilis est ut Pater, incoinvisibilis ut Pater, inconvertibilis ut Pita tamen ejus habitatione secundum suam substantiam Deitas verbi nihil passa est, ut tota Trinitas, quam impassibilem necesse est confiteri. Mortuus est Dei Filius secundum Scripturas, juxta id, quod mori poterat. Resurrexit tertia die, ascendit ad coelos, sedet ad dexteram Dei Patris, manente ea natura carnis, in qua natus 402 et passus est, in qua etiam resurrexit. Non enim exinanita est in eo humanitatis substantia, sed glori
Abbreviated transcription (Latin):
malitiã. Antiqus itaq hostis a sin¬
ceritate diuinȩ in nocentiae malitiȩ
suae succensus facediscordat cũ suo
nimirũ eius ꝓprie corp̾fiunt. qui sug¬
gestionũtur piũblandim̃tis decepti
dicit enĩ quod manducam in corp̾
corpꝰ hoc efficiat᷑ qđ nossumꝰ. sic malis
morib ⁊ nequitiã & suꝑbiã & iniqui¬
tatẽ hocefficit᷑ quisq quod diabolus
idest similis eius & subiexitur ei sicut
sub iectũ nobis corpus nr̃m. pomƿa¬

Expanded text:
linae. Antiquus hostis a sinceritate divinae innocentiae, malitiae suae succensus face, discordat, sed nimirum proprie corpus ejus fiunt, qui suggestorum turpium blandimentis decepti icut enim quod manducamus, in noscorpus hoc efficiatur quod nos sumus, sic malis moribus per nequitiam et superbiam et inpietatem hoc efficitur quisque quod diabolus, id est similis eius, et subicitur ei, sicut subiectum est nobis corpus no
Abbreviated transcription (Latin):
possit eẽ inferior. tantũq eẽ confitem
illũ qui ẽ genit̾ quantus ẽ ille qui genuit:
onaut̃ qui adicimus genitũ apatre fi¬
liũ diuinȩ & in effabiligenerationiali¬
quot tẽpus ad scribimꝰ. sed nec patrẽ ali
confiteri a & nũ patrẽ. nisi confite amur

Expanded text:
possit inferior: tantumque esse confitemur illum qui est genitus, quantus est ille qui genuit. Non autem quia dicimus genitum a Patre Filium, divinae et ineffabili generationi aliquod tempus adscribimus. Sed nec Patrem dicialiter confiteri aeternum Patrem, nisi confiteamur
Abbreviated transcription (Latin):
ptismi non amittit. sic&iã
Vullienĩ sacram̃to iniuria ftciendaẽ.
si discedit amalis utrũq discedit ꝑma¬
n& inmalis utrũq ꝑ man&. sicuter¬
go acceptaitur baptis musquȩ ñ potu¬
it amittere. quiabunitate discesse¬
rat sic acceptan dus ẽ baptismus.
quẽ dedit ille quisacram̃tũ dandicũ
disceder& non amiserat. Primit

Expanded text:
ptismi non amittit, sic etianulli enim sacramento iniuria facienda est; si discedit a malis, utrumque discedit, si permanet in malis, utrumque permanet. sicut ergo acceptatur baptismus, quem non potuit amittere qui ab unitate discesserat, sic acceptandus est baptismus, quem dedit ille qui sacramentum dandi cum discederet non amiserat. nam
Abbreviated transcription (Latin):
te gehenne m&us. quo uł sic possis
abstinere a praus operibus. om̃iora
mortẽ adeẽ spera. & futura dĩ iudicia
suꝑte iugit̃ formida ut tibi qđ scrip¬
tũ est possit aptari becitus homo
qui semꝑ ẽ pauidus quod malefecisti
dũ potes emenda. Dumẽ licentia pe¬
nite ueniã non des peres siad meliora
conuerteris. quia desperatio pcior
est: omni peccato. Nulla tenergo dedĩ
miseri cordia desperes. nec postcentũ
peccata. nec post mille crimina quia
nullaẽ tmgrauis culpa quȩ peni¬
tendo non habeat ueniam Quamuis
ergo quisquis irrit& quisquis conui¬
ti&. quã uis in iuriã tibi farciat tutace.
patiens esto nec rependas contumeliã
& melius tacendo uinces iniuriam
cũ maledicit᷑ tibi tu benedic. & mag¬
nã habebis gratiã. sinonledas a quo
lesus es nullũ despitias. nonegenũ
nonseruũ quia forsitan meliorẽ apud

Expanded text:
te gehennae metus, quo vel sic possis te gehennae metus, quo vel sic possis abstinere a pravis operibus. Omni hora mortem adesse spera, et futura Dei judicia super te jugiter formida, ut tibi quod scriptum est possit aptari: Beatus homo qui semper est pavidus . Quod male fecisti, dum potes emenda, dum est licentia poenitentiae; veniam non desperes si ad meliora converteris, quia desperatio pejor est omni peccato; nullatenus ergo de Dei misericordia desperes, nec post centum peccata, nec post mille crimina, quia nulla est tam gravis culpa, quae poenitendo non habeat veniam. Quamvis ergo quisque te irritet, quamvis conviciet, quamvis injuriam tibi faciat, tu tace, patiens esto, nec rependas contumeliam, et melius tacendo vinces injuriam: cum maledicitur tibi, benedic tu, et magnam habebis gratiam, si non laedas a quo laesus es. Nullum despicias, non egenum, non servum, quia forsitan melior est apud
Abbreviated transcription (Latin):
oboc dign̾est xp̃ianorũ consortio sepa¬
rari: qui si non penituerit. a&na illũ
flãma sine remedio cruti abit. Qua¬
ꝓpt̃ xp̃iane fuge fornicationẽ erubes¬
ceiam sub oculos di & angelorũ pec¬
care. capitailia crimina omninisude¬
testare. ques sacrilegiũ. homi cidiũ fa
nicania dulteriũ ftlsũ testimoniũ. furtum
rapina suꝑbia inuidia auaritia
iracundia & ebri&as. haec senĩcrimina
que mergunt homi nes insupplitiũ in¬
ferni. Ex quibus quicũq in seuł unũ
habere cognoscit sipenitentiã none¬
gerit sine ullo remedio ingeliennam
ignis ardebit. & ideo anima xp̃iana
iugila ora caue semꝑ p̃dicti crimina
& quic quid boni preuales age ꝓutta
& na aperi pauperib manum tua
ut xp̃s tibi aperiat ianut̃ suã & in¬
tres ingaudia paradisi nolupsete
tradere in ꝑditionẽ. quia xp̃s ꝓte ef¬
fudit sanguinẽ. Satistecarũ habuit
quẽ tt̃caro p̃tio cõparauit. Terreat

Expanded text:
ob hoc dignus est a Christianorum consortio sepaob hoc dignus est a Christianorum consortio separari: qui si non poenituerit, aeterna illum flamma sine remedio cruciabit. Quapropter, Christiane, fuge fornicationem, erubesce jam sub oculis Dei et angelorum peccare. Capitalia crimina omni nisu detestare, quae sunt sacrilegium, homicidium, adulterium, falsum testimonium, furtum, rapina, superbia, invidia, avaritia, iracundia, et ebrietas; haec sunt enim crimina quae mergunt homines in supplicium aeternum: ex quibus quicunque in se vel unum habere cognoscit, si poenitentiam non egerit, sine ullo remedio in gehenna ignis ardebit. Et ideo, anima Christiana, vigila, ora, cave semper praedicta crimina, et quidquid boni praevales, age pro vita aeterna. Aperi pauperibus manum tuam, ut Christus tibi aperiat januam suam, et intres in gaudia paradisi: noli ipse te tradere in perditionem, quia Christus pro te effudit sanguinem, satis te charum habuit quem tam charo pretio comparavit. Terreat
Abbreviated transcription (Latin):
& scđm eundẽ apłm. Mulieres iuiris sius
subiecte sint. & time ant sicut dñm. Nec
quis quã uir legitimã uxorb quacũq¬
ex occasione dimittere p̃sumat. quia se¬
cundũ sententiã dñi. Quicũq dimiserit
uxorẽ suã excepta fornicationiscausa
facit et mechari. Concubinas &iã siue
ante nuptias seu postnuptias habere
ꝓhibemur. quia omnino in lici tum est.
Iam qui uxorẽ legitimã ducere cogitat.
dignũ est ut uirginitatẽ usq ad nupti¬
as custodiat. & post nuptias nullã alterĩ
pr& unã legitimã coniugẽ cognoscal
icut & apłs paulus p̃cepit: ut ipse fidẽ ser¬
u& sicut & illã sibi seruare uult. Nec
pecc& cũ alia sicut nec suã uult cum
alieno uiro pec care. timens illud quod
idemapłs terribilit̃ ꝓcla matdicens.
fornicatores & adulteros iudicabit ds̃
Quic quidenim deiure conubii mulie¬
ribus non lic& nec uiris omnino lic&
Namqui ante legitimas nuptias ha¬
bere concubinam p̃sumit. peuis pec¬
cat. quã qui adulteriũ cõmittit &

Expanded text:
m eumdem apostolum: Mulieres viris suis subjectae sint, et timeant sicut Deum . Nec quisquam vir legitimam uxorem ex quacunque occasione dimittere praesumat, quia secundum sententiam Domini: Quicunque dimiserit uxorem suam, excepta fornicationis causa, facit eam moechari . Concubinas etiam sive ante nuptias sive post nuptias habere prohibemus, quia omnino illicitum est: nam qui uxorem legitimam ducere cogitat, dignum est ut virginitatem usque ad nuptias custodiat, et post nuptias, nullam alteram praeter unam legitimam conjugem cognoscat, sicut et apostolus Paulus praecepit , ut ipse fidem servet, sicut et illam sibi servare vult; nec peccet cum alia, sicut nec suam vult cum alieno viro peccare, timens illud quod idem apostolus terribiliter proclamat, dicens: Fornicatores et adulteros judicabit Deus . Quidquid enim de jure connubii mulieribus non licet, nec viris omnino licet: nam qui ante legitimas nuptias habere concubinam praesumit, pejus peccat quam qui adulterium committit; et
Abbreviated transcription (Latin):
nculũ unitcitis. &iterũ. Estote imi
nere medicam̃tũ sisit interius ferrum
titi nihil ꝓficit oractio .llius incuiuspec¬
tore mortiferũ uersatur hodiũ. Habe
erimus omnib: uirtutib replebimus
Si uero caritatẽ non habuerimꝰ quicquid
boni habere uidem totũ ꝑdimꝰ. Nec in
a repto beneagendi ꝓposito poenit᷑ la¬
sescamꝰ p̃cipuae cũ dñs dict: Nullũ
ponentem manũ inaratro & respici¬
entẽ r&ror sũ dignũ eẽ regnumceloꝵ
Respicere aut r& rorsũ nihilest aliud
quã in eo quẽ quã poenitere qua cȩpe¬
itibono & rursũ mundanis de siderus
obligari deniq absq uenia nullanos
icilorũ quantittis reuoc&. quia quc̃ius
tgrauis culpahumana largior nihil¬
ninus ẽ misericordia diuina : nde&
psalmisteedicitur. Multa ẽapud dnm
nsericordia & copiosa apudeuredẽp

Expanded text:
imitnere medicamentum, si sit interius ferrum, ita nihil proficit oratio illius, in cujus pectore mortiferum versatur odium. Habeamerimus, omnibus virtutibus replebimur; si vero charitatem non habuerimus, quidquid boni habere videmur, totum perdemus. Nec in arrepto bene agendi proposito penitus lassescamus, praecipue cum Dominus dicat nullum ponentem manum in aratro et respicienteRespicere autem retrorsum nihil est aliud quam in eo quemquam penetire quo ceperit bonum et rursum mundanis desideriis obligari. Denique ab spe veniae nulla nos malorum quantitas revocet, quia quamvis sit gravis culpa humana, largior nihilhominus est misericordia divina; unde per psalmistam dicitur: Multa est apud Dominum misericordia et copiosa apud
Abbreviated transcription (Latin):
resso defendite paupere & uiduã
&iam & irrideant xp̃ianitatis uos opera.
armate: Non contur beminiex hoc
& non solũ abactu inpudico sed &iã a co¬
gitationib: sordidis ur̃asanimas custo
ut suꝑbiã penitus deponatis ꝑquã di¬
abolus decȩlocorruit quia sicut apłstes¬

Expanded text:
oppresso, defendite pauperem, et viduoppresso, defendite pauperem, et viduetiam et irrideant Christianitatis vos opera sectari, ne conturbemini ex hoc: et non solum ab actu impudico, sed etiam cogitationibus sordidis vestras animas custodut superbiam penitus deponatis, per quam diabolus de coelo corruit; quia, sicut apost
Abbreviated transcription (Latin):
& ur uobis: Modo enĩ ꝑ ineffabilipi&ate
sua dñs non solũ ammon& sed & rogat
ut conuertatur ad eũ: Audiam er goeũ
dũ rogat: ne si non fticimꝰ. ñ audiat nos
cũ iudicabit: Audiamꝰ & scripturã da¬
mantẽ: fili miserere animȩ tua pla¬
cens dõ: Quid ad haec respondes huma¬
na fragilitas. ds̃ rogat ut tui miserearis
& nonuis: quomodote audiat indiȩne¬
cessitatis supplicantẽ. cũtu eũ ꝓte ipso
non audis rogantẽ . si modo haet neglexe¬
ritis fr̃s quid faci&is indie iudicũ uł
adcuius confugi& is auxiliũ. siinquã
neglexeritis modo talia di exortam̃ ta
effugia is tunc infernitorm̃ta
oterit uos aurũ & argentũ liberare.
q: diuitiae quȩ nunc in angulis abs¬
iditis & ex quib arrogantes effec
salutẽ urã moblitiestis: Hinc nãq
& quiescere faciã suꝑbiam impioꝵ
rrogantiã fortiũ humiliabo. &
sus ad mon& dicens: Redite p̃¬
⁊ catores ad cor quiescite a gere ꝑ¬
se discite benefacere: Succurrite

Expanded text:
 ineffabili pietate sua Dominus non solum admonet, sed et rogat ut convertamur ad eum: audiamus ergo eum dum rogat, ne si non facimus, non audiat nos cum judicabit; audiamus et Scripturam clamantem: Fili, miserere animae tuae placens Deo . Quid ad haec respondes, humana fragilitas? Deus rogat ut tui miserearis, et non vis; quomodo te audiet in die necessitatis supplicantem, cum tu eum pro teipso non audis rogantem? Si modo haec neglexeritis, fratres, quid facietis in die judicii, vel ad cujus confugietis auxilium? Si, inquam, neglexeritis modo talia Dei exhortamenta, non effugietis tunc inferni tormenta, nec poterit vos aurum et argentum liberare, neque divitiae, quae nunc in angulis absconditis, et ex quibus arrogantes effecti salutem vestram obligati estis: hinc namque et quiescere faciam superbiam impiorum, et arrogantiam fortium humiliabo . Et rursus admonet dicens: Redite, praevaricatores, ad cor ; quiescite agere perverse, discite benefacere; succurrite
Abbreviated transcription (Latin):
r&a cordis considerat & uid&. Hunc
go cotidietimetm liuius reuerentiã
bis cũ semꝑ feram sicq nos spes indul¬
odicit᷑. Hab &e in uobissal: & pacẽ
b&e in t̃uos:. & illud. Mandatũ inquid

Expanded text:
secreta cordis considerat et videt? Hunc secreta cordis considerat et videt? Hunc ergo cotidie timeamus, huius reverentiam nobiscum semper feramus; sicque nos spes indulgequo dicitur: Habete in vobis sal et pacem habete inter vos; et illud: Mandatum, inquid
Abbreviated transcription (Latin):
amas hĩcadquiram quas nobcũ adpa¬
iũ pegradisi feramus Dm̃ supra om̃a
uigamꝰ quia reuera impiũẽ hunc
iligi cui iucẽ repensare nonpos sum &ia
scum diligaeus quidentuas inpunio
ut nos aiugo dire dominationis redimer&.
sed sede pat̾ne maiesitius ad nos descen¬
dit iniurias int̾risꝑtulit. ꝓbra sustinuit.
mortẽ indebitȩ subuit & haec quidẽom̃a
patient̃ tulit. ut nobis humilitatis & pa¬
entiae exempla monstrar& Vnde&se
quentibus se discipulis dicit: Disciteame.
efructũ inuitt a&na capere possimus
Irgetimus ergo fr̃scursilm nr̃m dũtẽ¬
pus habemꝰ hodiamus hunc mundũ quẽ
diupos sidere nompos sum nulla nosiãma¬
lorum operũ contugia polluant seddiu ñ
nos respect̃ sẽꝑ apeccatis arceat: Dienĩ
mines nri similes peccatores & ex eodẽ
to for matosnenos peccantes inspiti¬
terubescimꝰ quantomagisa &nũ& so¬
sine peccto omp̃ni dñm reuereri ac

Expanded text:
divitias hic adquiramus, quas nobiscum ad padivitias hic adquiramus, quas nobiscum ad patriam paradysi feramus. Deum supra omnia diligamus, quia re vera impium est hunc non diligi, cui vicem repensare non possumus, etiam et cum diligimus. Quid enim nos impii ut nos a iugo dirae dominationis redimeret. De sede paternae magestatis ad nos descendit, iniurias in terris pertulit, probra sustinuit, mortem indebitae subiit; et haec quidem omnia patienter tulit, ut nobis humilitatis et patientiae exempla monstraret, unde et sequentibus se discipulis dicit: Discite a meae fructum in vita eterna capere possimus. Urgeamus ergo, fratres, cursum nostrum, dum tempus habemus; odiamus hunc mundum, quem diu possidere non possumus; nulla nos iam malorum operum contagia polluant, sed divinus nos respectus semper a peccatis arceat. Si enim mines nostri similes peccatores et ex eodem luto formatos, ne nos peccantes inspiciant, erubescimus, quanto magis ominum reverere ac
Abbreviated transcription (Latin):
possidemus pectus ut ꝓremedio animã
nr̃ae inter tot malis minime cogitem diu
enimẽ qđ uox diuina minat᷑ sed nullateñ
hominũ ꝑtinatia mutatur Celestisolim
inteniatur ultio & nulla hominũ adlu¬
b& ur satis factio: Dĩpximat ira & tepi¬
de agit᷑ pęnitentia uenturũ ꝓf&etes
itintur suppliciũ & raro ab hominib di
imploratur auxilium Qucꝓpt̃ dilec¬
tis simimoneo ut ułmundo iami sinient
humana finiatur malitia. soliusq toto
nisuquerat᷑ miseri cordia: Non nosiã di¬
uitiarũ honera adt̃ram p̃mant quiacito
nisupplitia quȩ timemꝰ & iuxita qualitate
ulpe medicam̃tũ adhibeamus peniten¬
nundũm intulimus nihilq: exeo morien¬
es auferre peterimꝰ: Nudinatisumus
iudi utiq morituri. Quic quidaut̃ inuen
antũ modo bona si hic egerimus. ipsa no¬
iscũ ad cȩlũ poritibimus: Immoq nosipsa
dcelũ poritibunt: Tam quã peregrini
gt solasfficientia contẽpti illas nõb

Expanded text:
possidemus pectus, ut pro remedio animae possidemus pectus, ut pro remedio animae nostrae inter tot malis minime cogitemus? Diu enim est, quod vox divina minatur, sed nullatenus hominum pertinatia mutatur. Caelestis olim intentatur ultio, et nulla hominum adhibetur satisfactio; Dei proximat ira, et tepide agitur paenitentia; venturum prophetae testantur supplicium, et raro ab hominibus Dei inploratur auxilium. Quapropter, dilectissimi, moneo, ut vel mundo iam finiente humana finiatur malitia soliusque Dei toto nisu quaeratur misericordia: non nos iam divitiarum onera ad terram premant, quia cito ni supplicia quae timemus, et iuxta qualitatem culpae medicamentum adhibeamus paenitentmundum intulimus, nihilque ex eo morientes auferre poterimus: nudi nati sumus, nudi utique morituri. Quicquid autem hic itantummodo bona si hic egerimus, ipsa nobiscum ad caelum portabimus, immoque nos ipsa ad caelum portabunt. Tamquam peregrini ergo sola sufficientia contenti, illas nobis
Abbreviated transcription (Latin):
no futurũ sit Mem̃ tote semꝑ qđ ante
cons pectũ om̃̃is dĩcoruersamini qui
prospicit omiũ hominũ non solũ facta
sed&iã cogiationes sicut & apłspau¬
lus dicit: Nonẽ ulla creaturdinuisibi¬
lis inconspectueius sed om̃a nuda &aꝑ¬
itis hoculis eius: Hac iugit̃ cogitantes
ntentis sima sollicitu dĩne uos custoditȩ
ltimiq: dieiuos aduentui cũbonis ope¬
ibus semꝑ p̃parate. Ecceiã ut certis¬
ime tenemus finismundi in prom¬
ũ est iã finis scłi instat. & qđ legendũ
in tamala cottidie fiunt. tant̾eq tri¬
ulationes crebescunt. ut ꝑhaec & iã
iundus finẽ. suũ quod ã modo ꝓclama¬
ibilis antixp̃i aduentus ad huc restat.
cebellĩ suꝑbellũ. tribulatio super
ribulationẽ fcimis suꝑ famẽ pesti¬
entiae suꝑpestilentia & gens suꝑ
entẽ consurgit Om̃aqueq: dudũ
unt. p̃dictanos iã uidemus impl&q
iare ergo sumus lapidei & ferreũ

Expanded text:
no futurum sit. Mementote semper, quod ante no futurum sit. Mementote semper, quod ante conspectum omnipotentis Dei conversamini, qui prospicit omnium hominum non solum facta, sed etiam cogitaciones, sicut apostolus Paulus dicit: Non est ulla creatura invisibiles in conspectu eius, sed omnia nuda t oculis ejus . Haec jugiter cogitantes, intentissima sollicitudine vos custodite, ultimique diei vos adventui cum bonis operibus semper praeparate. Ecce jam, ut certissime tenemus, finis mundi in promptu est, jam finis saeculi instat, et, quod lugendum est, tanta mala quotidie fiunt, tantaeque tribulationes crebrescunt, ut per haec etiam mundus finem suum quodammodo proclamaibilis Antichristi adventus adhuc restat. Ecce bellum super bellum, tribulatio super tribulationem, fames super famem, pestilentia super pestilentiam, et gens super gentem consurgit: omnia quaeque dudum sunt praedicta, nos jam videmus impleta, quare ergo sumus lapidei et ferreum
Abbreviated transcription (Latin):
uno peccatore penitentiã agente quã
supra nona giita nouẽ iustis quinom
ndigent penitentia. & illud. Nolo
mortẽ peccatoris. sed ut conuertatur
fr̃s quã largae bonitas dĩnr̃i quam
efsabilis misericordia eius: Cottidiȩ
contẽpnit᷑ & cottidienos ad peniten¬
tiã benignissima pi&ate inuittit
dutiã nobispiaeius largitio prestat
ut nedis peremꝰ dexp̃imisericordia
nec tam̃ nobis absq fructu peniten¬
titm ueniã concessã p̃sumamꝰ Dñs
enĩ quantũ patris pi&ate indulgens
ntest poenitenti gratis indulgere
uraotest tam̃ nisiiustissime iudicar
Qm̃ nonẽ apud eũ cõmutatio nec uicis si¬
tudinis obumbratio Aequissi merlcu
iudicat̃ atq aequa lit̃ secundũ uniuscu¬
iusq facta repensat: Bonascilic&bo
cimini quȩ aegistis: & suos deliquis se
cognoscitis sine aliqua dilatione ad pę¬
nitentiae medicamĩta confugite. Audi
teꝓph&ã admonentẽ: Nolitẽ inquid
tardare conuertiaddnm nec differa¬
tis dedie indiẽ quia nescitis quiderasti¬

Expanded text:
uno peccatore paenitentiam agente, quam supra nonaginta novem iustis, qui non indigent paenitentiam; et illud: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur res, quam larga est bonitas Dei nostri, quam ineffabilis misericordia eius! Cotidie contemnitur, et cotidie nos ad paenitentiam benignissima pietate invitat; fiduciam nobis pia eius largitio praestat, ut nec disperemus de Christi misericordia nec tamen nobis absque fructu paenitentiae veniam concessam praesumamus. Dominus enim quantum patris pietate i potest poenitenti gratias indulgere; non potest tamen nisi iustissime iudicare, quoniam non est apud eum commutatio nec vicissitudinis obumbratio. Aequissime enim iudicat atque aequaliter secundum uniuscuiusque facta repensat, bona scilicet cimini, quae egistis, et si vos deliquisse cognoscitis, sine aliqua dilatione ad paenitentiae medicamenta confugite. Audite prophetam admonentem: Nolite, inquid, tardare converti ad Dominum nec differatis de die in diem, quia nescitis, quid crasti