comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ eiꝰ. fulmen cecidit
de noĩe eius suꝑscripto .c.
litterã capitalem abrupit
Nocte uero precedenti diẽ
obitus eius fenestre thala¬
mi eius cũ tanto strepitu a¬
perce sunt. ut exiliens astric¬
tis riuturã domũ estimaret.¬
paulatim in unũ corpus
solare redacti sunt. signifi¬
dei toto orbi futura ĩmine¬
bat. Bos etiam aranti locu¬
tus est dicens. In breui ma¬
gis desituros homines qͣm
frumenta.

Expanded text:
mortem ejus cecidit de nomine ejus super scripto, C litteram capitalem abrupit. Nocte praecedente diem obitus ejus, fenestrae thalami ejus tanto cum strepitu apertae sunt, ut exsiliens a stratis ruituram domum aestimaret.paulatim in unum corpus solare redacti sunt, signifiunius toti orbi futura imminebat. Bos quoque aranti locutus est dicens; « In brevi magis desituros homines, quam frumenta.
Abbreviated transcription (Latin):
tor de morte frĩs sui gauisu̾:
inustitiã qm contra frẽm
conceꝑat contra filior fr̃is
ꝑficere paratus cum quĩqͣ¬
guita et eo amplius homi¬
num nulib regnum eoꝵ
aggressus.colomam usq
uenit filiis iudouici alias
occupatis. ludouicus uimi¬
or legatione ad patruum
mussa rogabat ea que pacis
sunt. Qd̃ cum impetre nõ
posset uirilter eum bello excepit.
cõpulit ingruente ingermania
pecoꝵ pestilentia. dum canes un-¬
diq collecti tadauerib incõberẽt.
ita disparuer̃t ut nec uui nec
mortui reperirentur. karolus

Expanded text:
tor de morte fratris sui gavisus, injustitiam, quam contra fratrem conceperat, contra filios fratris perficere paratus, cum 50 et eo amplius hominum millibus regnum eorum aggressus, Coloniam usque venit; filiis Ludovici alias occupatis. Ludovicus autem Junior legatione ad patruum missa, rogat ea quae pacis sunt. Quod cum impetrare non posset, viriliter eum bello excepit; . Ingruente in Germania pecorum pestilentia, dum canes undique collecti cadaveribus incumberent, ita disparuerunt, ut nec vivi, nec mortui reperirentur. 878. Carolus
Abbreviated transcription (Latin):
decclxxu. ludouico imꝑ-¬
italiam ꝑrexit. et pars maxi¬
ma ppłi eiusdem ꝓuintie eũ
cum pace excepit. sed karlo¬
mannus nepos eius cum exer-¬
cttu ueniens iter illuis inqͥe¬
tare conatus est: s nuntiis
interturrentib ad colloquiũ
mutuũ deuener̃t̃. et pace int̾
eos fc̃a karlomannus reuer-¬
sus est in patriam suam. ka-¬
rolus iter qd̃ arripuerat ꝑ¬
tendere studuit.donec ad li-¬
ce susceptus est et in die nati

Expanded text:
DCCCLXXV. Hludowicus impeItaliam perrexit, et pars maxima multitudo eiusdem provintiae eum cum pace excepit. Sed Karlomannus nepos eius cum exercitu veniens iter illius inquietare conatus est, sed nuntiis intercurrentibus ad colloquium mutuum devenerunt, et pace inter eos acta Karlomannus reversus est in terram suam, Karolus iter, quod arripuerat, pertendere studuit, donec Romam ad lic
Abbreviated transcription (Latin):
deportabat petro. Inter que cru-¬
cificum aureũ quale non fuit
it. sed ut dicunt. a quodam sede¬
chia uideo potionatus. in loco
qui dr mantua. intra al pes po¬
sito. pridie nonas octobris. in dic¬
ni uero .xxxuii. imꝑii autẽ scc̃o.

Expanded text:
deportabat Petro, dedit, inter quae crucifixum aureum, quale non fuit it, sed, ut dicitur, a quodam Sedechia Iudaeo potionatus in loco qui dicitur Nantua intra Alpes posito II. Non. Octobr. indicni vero XXXVII, im
Abbreviated transcription (Latin):
ciam. Sed ei statin a ludoui-¬
co fr̃e suo bellum paratur:
qd̾ se in consulto solus im¬
ꝑium fratruelit usurꝑaue¬
rit. Gritones rege suo salo¬
mone mortuo. pro conten¬
tione regnandi in testino
inter se collidunt᷑ bello sict
inuiti cessant a gallie exter-¬
minio. karolus imꝑator pꝰ
adeptũ imꝑium ultra se e-¬
latus. consuetudines franco¬
rum iulipendens. grecas głas.
et in solitos habitus affec-¬
tabat. et thalari clalmatica
indutus. et desuꝑ balteo ac-¬
tinctus. pendente usq ad pe-¬
des capite uero inuoluto
uelamine serico. et diadema¬
te suꝑimposito ꝓcedebat &¬
cum esset lepore tunidior et
hostes fugere qm fugare
paratior. frẽm suũ ludoui¬
cum lacessebat. minatus
tantas copias se conduc¬
turũ ut ab equis flumĩe
ex hausto ip̃e ꝑ aridum al¬
ueum germaie regnũ intͣ-¬

Expanded text:
. Sed ei statim a Ludowico fratre suo bellum paratur, quod se inconsulto solus imperium fratruelis usurpaverit. Britones rege suo Salomone mortuo, pro contentione regnandi intestino inter se bello colliduntur; sicque inviti cessant a Galliae exterminio. Karolus imperator post adeptum imperium ultra se elatus, consuetudines Francorum vilipendeus, Grecas glorias et insolitos habitus affectabat, et talari dalmatica indutus et desuper balteo accinctus pendente usque ad pedes, capite vero involuto velamine serico, et diademate superimposito, procedebat. Et cum esset lepore timidior, et hostes fugere quam fugare paratior, fratrem suum Ludowicum lacessebat, minatus tantas copias se conducturum, ut ab equis flumine exhausto, ipse per aridum alveum Germaniae regnum int
Abbreviated transcription (Latin):
uincit. Que uictoria non
modicã illi contulit głam.
post hec ab arnulfo rege¬
cõuocatur ad placitũ. Sta-
tuto itaq die odo rex fret᷑
auxilio suoꝵ uuoriasiã
uenit. honorificeq ab ar-¬
nulfo rege susceptus. et fc̃i
amici remisit eura cum
honore in regnũ suũ. Eodẽ¬
contra missor arnulfi regis¬
ꝑrexit qui ei coronam ut fe-¬
runt misit. qͣm in eccłia dei
genitricis. in natale sc̃i brictĩ
capiti impositã ab omni po-¬
pulo rex acclamat᷑. Sdo rex¬

Expanded text:
itit. Quae victoria non modicam illi contulit gloriam. Post haec ab Arnulfo convocatur ad placitum. tuto itaque die Odo rex fretus auxilio suorum Wormaciam venit, honorificeque ab Arnulfo rege susceptus, et facti amici, remisit eum cum honore in regnum suum pecontra missos Arnulfi perrexit, qui ei coronam, ut ferunt, misit, quam in aecclesia Dei genitricis in natale sancti Brictii capiti impositam, ab omni populo rex adclamatur. Ibique
Abbreviated transcription (Latin):
hatiam sc̃i quintini. ab he-¬
riberto comite inbello occi¬
dttur balduinus comes fla¬
drensis inuasit cnitatẽ atre¬
batensem. & castrũ sc̃i ueda¬
sti. s sub celeritate amisit.
Post ea odo rex uenit ad qd̵¬
dam castrum suꝑflumũ ysam
qd̃ fera d̾r ibit grauit infir¬
mari cepit. Obtestatꝰq est
karolum in regno retipe¬
rent. Mortuusq est ibi kl̃
ianuaris. Corpus autem
euis delatũ est apud scm̃
dẏonisium ibiq honorifi¬

Expanded text:
baciam sancti Quintini, ab Hebaciam sancti Quintini, ab Heriberto comite in bello occiditur. Balduinus, comes Flandrensis, invasit civitatem Atrebatum et castrum sancti Vedasti sed sub celebritate amisit. Postea Odo rex venit ad quoddam castrum fluvium Ysam, quod Fera dicitur, ibique graviter infirmari cepit. Obtestatusque estKarolum in regno susciperent, mortuusque est ibi kal: januarii; corpus autem ejus est delatum apud sanctum Dyonisium, ibique honorifi
Abbreviated transcription (Latin):
gia. qiros supra fluuiũ qui
tyria d̾r. pedestri p̾lio adorsus.
ex innumerabili multitud̾ie
ux suꝑ esset qui ad classem ad¬
uersum nuntiũ ferret. Nor¬
thinannoꝵ residui. transua-¬
data mosa. riguariam et ar-¬
duennã uastando ꝑuagantes
transmare recedunt. Hoc tẽ¬
pore claruit in burgundia
berno ex comite albas gigni¬
acensis cenobii a se funda¬
ti qui etiam ex dono Aue co-¬
mitisse. construxit clumacũ
cenobium in celła gigniacen-¬
sem. Caruit hoc tẽpore remi¬
gius authisiodorensis. in expo¬
humanis studiosus.karolꝰ¬
rex opem arnulfi regis conso¬
brim sui contra odonẽ implo¬
rat. ad cuius auxilium ar-¬
uulfus rex exertitũ misit. s
parum cõmodi cõtulit. karo¬
lus ret hundeũ regem north.¬
tizari fecit: eumqz de sacro
fonte suscepit. Rodulfus co¬
mes pagi cameratensis frat̾
balduini comitis flandren¬
sis. in ira cõmotus ꝓpter castel¬
la abodone rege sibi abla¬
ta sci quintim et ꝑrona
dum dep̾dari non cessat ab-¬

Expanded text:
 quos supra fluvium, qui Thilia dicitur, pedestri prelio adortus, ex innumerabili multitudine vix superesset, qui ad classem adversum nuntium ferret. Northmannorum residui transvadata Mosa Ribuariam et Arduennam vastando pervagantes, trans mare recedunt. Hoc tempore claruit in Burgundia Berno, ex comite abbas Gigniacensis coenobii a se fundati, qui etiam ex dono Avae comitissae construxit Cluniacum coenobium in cellam Gigniacensem. Claruit hoc tempore Remigius Autisiodorensis, in expohumanis studiosus.rex opem Arnulfi regis contra Odonem implorat; ad cujus auxilium Arnulfus rex exercitum misit, sed parum commodi contulit. Karolus rex Hundeum regem Northtizari fecit, eumque de sacro fonte suscepit. mes pagi Cameracensis, frater Balduini, comitis Fandrensis, in natura commotus propter castella ab Odone rege sibi ablata, sancti Quintini et Perona dum depredari non cessat, ab
Abbreviated transcription (Latin):
apud sc̃m Medardũ. terram ĩ¬
ter francos cdiuidit. necclum
se de eo mouerat loco et ecce
ferro uastabant et igne. Qd̃ cum
imꝑator agnousces. nam ignis
ei tertum nuncium deferebat. in
famosissimã ecelesiam beati Mhe¬
dardi igne cremauuit. manaste¬
ria uicos. palatia regia. inter¬
fectis et captiuatis terre accar.¬
frantia. tandem fc̃o federe con-¬
cessit eis regiones que erant ul¬
tra sequanam. quarum incole
contra se rebellabant. que pars
mannia denominata est. fran
ci australes uidentes karoli mi¬
ꝑatoris ures ad regendum im¬
ꝑium in ualidas. eiecto eo de
regno arnulfum filium kar-
ponunt. Hic arnulfus patruo
suo karolo ex imꝑatore etiam
necessariis egenti. fiscos in ale¬
manna delegauit. qui sequẽ¬

Expanded text:
apud Sanctum Medardum terram inter Francos dispertiit; necdumque se de eo moverat loco, et ecce ferro vastabat et igne. Quod cum imperator agnovisset – nam ignis eum certum nuntium deferebat –, ffamosissimam aecclesiam beati Medardi igne cremavit, monasteria, vicos, palatia regia, interfectis et captivatis accre, tandem facto federe, concessit eis regiones que erant ultra Sequanam, quarum incole contra se rebellabant; que prius mannia denominata. 888. Monvero australes videntes imperatoris vires ad regendum Imperium invalidas, eiecto eo de regno, Arnulfum filium Karloponunt. suo Karolo, ex imperatore etiam necessariis egenti, fiscos in Alemannia delegavit; qui sequen
Abbreviated transcription (Latin):
manni iterum aparisiꝰ
fines hrittonũ incessunt. et
primo uictores post ea abri¬
tonib uincuntur. in duob
tis. O done rege per consiliũ
francoꝵ in aguitania demo¬
rante franci karolum puer̃
duodennẽ ludouici balbi fi-¬
lium in regnum paternum
reuocant. & remis a fulcone
archiep̃o in regem benedici
faciunt. et oritur longa cõ-¬
certatio inter eum et odonẽ.

Expanded text:
manni iterum a Parisius fines Brittonum incessunt, et primo victores, postea a Britonibus vincuntur, in duobus tis. Odone rege per consilium Francorum in Aquitania demorante, Franci Karolum puerum duodennem Ludowici Balbi filium in regnum paternum revocant, et Remis a Folcone arhiepiscopo in regem benedici faciunt; et oritur longa concertatio inter eum et Odonem.
Abbreviated transcription (Latin):
num imꝑium et regnũ frã¬
coꝵ misere discerpitur. In ita¬
lia nempe. Ferengarius et
Wido de regno contendunt.
decemini. regem sibi p̃ficĩt odo¬
roberti ducis. quem a northinã¬
nis occisum supͣdicimꝰ. Rodul¬
fus autẽ corona sibi imposita
rex burgundionũ statuitur:
qd̃ regnum multo tẽpore du¬
rauit.

Expanded text:
num imperium et regnum Franciae misere discerpitur. In Italia namque Berengarius et Wido de regno contendunt. ici Balbi, regem sibi praeficiunt OdoRotberti ducis, quem a Northmannis occisum supra diximus. Rodulfus autem corona sibi imposita rex Burgundionum statuitur, quod regnum multo tempore duravit.
Abbreviated transcription (Latin):
conis archiep̃i Rem̾sis fanebãt
alii p̾fatum odonem. inter
quos theodericus comes emi¬
nebat in regno statuere con-¬
tendebant. Conuenert̃ itaq
qui odonem elegert̃ compen¬
dio palatio. atq consensu
nensis. benedici sibi in regem

Expanded text:
chonis archiepiscopi favebant, alii Odonem, inter quos Theodericus comes eminebat, in regno statuere contendebant. Convenerunt itaque qui Odonem advocarunt Compendio palatio atque cuni consensu pi benedici sibi in regnum
Abbreviated transcription (Latin):
nes dedit sororem suam epy
pharie regi egypti in dolo.
qui suscepit ex ea duos fili¬
os. Tunc anthiocus ingressus
est egyptuni tamquã usu¬
rus sororem ⁊ nepotes. sed int̾
epulas fecit occidi uirum so¬
roris. & uoluit optinere egyp¬
tum. Sed egyptii uiriliter re¬
sistentes: deiecerunt eum. Sed¬
post biennium reuersus ob¬
sedit alexandriam. ⁊ ecce lega¬
ti romanoꝵ missi sunt ad e¬
gyptios liberanlos quibus
federati erant. Cumq appli¬
cuisserit: egressus est eis ob¬
uiam antyochus. Et dũsta¬
rent in litrore: dixit ei mar¬
chus publuis lenas. Senat᷑
popłs q romanus precipi¬
unt tilu recedere ab arnicis
suis. Cumq ille peteret in¬
ducias respondendi: marcꝰ
circa illum circulum fecit¬
in sabulo. cũ uirga ⁊ ait. Se¬
natus popłs q romanꝰ preci¬

Expanded text:
nes dedit sororem suam uxorem Epiphanio regi Aegypti in dolum, qui suscepit ex ea duos filios. Tunc Antiochus ingressus est Aegyptum, tanquam visurus sororem et nepotes, sed inter epulas fecit occidi virum sororis, et voluit obtinere Aegyptum, sed Aegyptii viriliter resistentes dejecerunt eum. Post biennium reversus obsedit Alexandriam, et ecce legati Romanorum missi sunt ad Aegyptios liberandos, quibus foederati erant. Cumque applicuissent, egressus est eis obviam Antiochus, et dum starent in littore, dixit ei Marcus Publius Lenas: « Senatus populusque Romanus praecipiunt tibi recedere ab amicis suis. » Cumque ille peteret inducias respondendi, Marcus circa illum fecit circulum in sabulo cum virga, et ait: « Senatus populusque Romanus praeci
Abbreviated transcription (Latin):
cere eccłiã in honore cdei
⁊ beati
ss petrus ad uincła.
ubi dñt apłicus annuali¬
ter in hac eccłia missarũ
sollempnia celebraret. Et
sicut beatus petrus ab an-
dem rogatu pape ⁊ regine
concessit. Que fabricauit
eccłiam quã dñ papa
dedicauit .iͦi. kl augusti
sicut eudoxia xp̃ianissima
rat. ubi posuit cathenas
beati petri prelibatas. ⁊ ca¬
thenas beati parili nero

Expanded text:
cere ecclesiam ad honorem Dei cere ecclesiam ad honorem Dei et beati Sanctus Petrus ad Vincula, ubi domnus apostolicus annualiter in hac ecclesia missarum solemnia celebret. Et sicut beatus Petrus ab angedem rogatu pape et regine concessit. Que fabricavit ecclesiam, quam dominus papa dedicavit in kasicut Eudoxia Christianissima rat; ubi posuit catenas beati Petri praelibatas, et catenas beati Petri Neron
Abbreviated transcription (Latin):
reipublice ꝓuinciales ue¬
tulennt ei ingentia mu¬
nera. utter que quidam
iudeus attulit ei cathenas
beati petri apłi quibus
ligatus fuit ab herode in
carcere. sub quatuor qua¬
ternionib. Quas ut udit
regina nimium letata ẽ
suꝑ omĩa alia munera &
thenas poni in concligno
loco. nisi ubi corpus beati
petri requiescit in pulue¬
rem. Ueniens aute romã
antiquissimũ ritum paga¬
nitatis a popło romano
tam celeberrime fieri in
sextilib .kł. quẽ nullus
pontificũ remouere pote¬
rat. aggressa est papam
pelagium ⁊ senatores ⁊ po¬
pulũ. quatinꝰ inunꝰ quod
petere uellet ei concedere¬
tur. Cui diligenter cõmo¬
dare ꝓmiserunt. Regina
dixit᷑. Uideo uos tam sol¬
licitos in sextiles festiuita¬
tes in honore imꝑatoris
mortui octonian ꝑ ucto¬
ria quã fecit de egyptiis
rogo uos ut mͥ decis hono¬
rauit uos ab egyptia seruitu¬
te: ita iste imꝑator celestis
liberet uos a seruitute de¬
moiuoꝵ.

Expanded text:
rei publice comprovinciales derei publice comprovinciales detulerunt ei ingentia munera, inter que quidam Iudeus attulit ei catenas beati Petri apostoli, quibus ligatus fuit ab Herode in carcere sub quatuor quaternionibus. Quas ut vidit regina nimium letata est super omnia alia munera; alibi poni in condigno loco nisi ubi corpus beati Petri requiescit in pulvere. Veniens autem Romam antiquissimum ritum paganitatis a populo Romano tam celeberrime fieri in sextilibus kalendis, quem nullus pontificum removere potuit. Aggressa est papam Pelagium et senatores et populum, quatinus hoc munus quod petere vellet ei concederetur. Cui diligenter condonare promiserunt. Regina vero dixit: ‘Video vos tam sollicitos in Sextiles festivitates in honorem imperatoris mortui Octaviani pro victoria, quam fecit de Egyptiis. Rogo vos, ut michi donetis honoravit nos ab Aegyptiaca servitute, ita ille imperator coelestis liberet vos a servitute daemonum.
Abbreviated transcription (Latin):
dormiuit ⁊ mortua est.
Octouianus uͦ tulit infi¬
nitam pecuniã ex illa uic¬
toria ⁊triumphauit alex¬
audriam ⁊ egyptum ⁊ dotã
regionẽ orientis ⁊ ita iucto¬
riosus reuersus est romã
⁊ susceperunt eum senato¬
res ⁊ omĩs popłs romanꝰ
cũ magno triumpho.⁊ qͥa
uictoria ista fuit in sextibi¬
bus kalenclis posuerunt
ei nomen augustum. ab
augendo remñ publicam.
& statuerunt ut omĩ anno
in kalend̾ augusti tota ciu-¬
tas habeat festiuitatẽ leticie
illius prelibate uictorie ad
honorem octouiani cesaris
augusti ⁊ tota urbs floreat
⁊ gaudeat in tanta festiui¬
tate: hic ritus ꝑuenit usq
ad tempus archadũ ⁊ uxo¬
ris euis endoxie. Mortuo itasp
archadio remansit cũ filio
suo theodosio paruulo que
uriliter regebat popłm ac
si euus uir archadius uire¬
ret. Inspirata itaq diuino
nutũ ⁊ negotio reipͥublice
iuit iherosolimã sepulchr̃
cłi ⁊ alia sanctuaria uisita¬
uit. Inter multa negocia

Expanded text:
dormivit et mortua est. dormivit et mortua est. Octavianus inde tulit infinitam pecuniam ex illa victoria et triumphavit Alexandriam et Egiptum et totam regionis Orientis, et ita victoriosus reversus est Romam. Et susceperunt eum senatores et omnis populus Romanus cum magno triumpho. Et quia victoria ista fuit in sextilibus kalendis, posuerunt ei nomen Augusti ab augendo rem publicam, et statuerunt ut omni anno in kalendis Augusti tota civitas habeat festivitatem letitie illius prelibate victorie, ad honorem Octaviani Cesaris Augusti, et tota urbs floreat et gaudeat in tanta festivitate. Hic ritus pervenit usque ad tempus Archadii viri Eudoxie. Mortuo eius marito, remansit cum filio suo Theodosio parvulo; qui viriliter regebat imperium ac si eius vir Archadius viveret. Inspirata divino nutu et negotio rei publice ivit Ierosolimam, sepulchrum Dei et alia sanctuaria visitavit. Inter multa negotia
Abbreviated transcription (Latin):
cesare a senatu: octou¬
auꝰ eius nepos sumpsit
imꝑium. contra quem an¬
tonius eiuus cognatus. cuiꝰ
baiulus post mortẽ desaris
remanserat nitebatur
multo certamine ei au¬
ferre imꝑium.⁊ repudi¬
ata octoiuiani so rore dux̃
in uxorẽ cdeopa trã re¬
gitiam egypti poten¬
tissimam iñ auro
sis ⁊ popło. Cumq aritoniꝰ
⁊ cleopatra cũ magno appa¬
ratu nauiũ ⁊ popło contra
romam uenire cepissent
hoc rome auditũ fuit. Oc¬
touianus uero cum ingenti
apparatu iuit & aggressus
est eos ad epyrum. ⁊ sic orta
autẽ uidens nauẽ regine de¬
clinare declinauit quã in¬
secutus est usq alexandriã
qui irruit in ferrũ ⁊ mor¬
tuus est. Cleopatra autem
ludens se consernatam pro
triumpho: ornata auro ⁊
lapidib preciosis uoluit
sua pulchritudine octouia¬
nũ deciꝑe sed ñ potuit. ui¬
deus q ita se despectam in
uiri sui. ⁊ posuit ad ma¬
nullas suas duas ptisanas
qd̃ est genus serpentis ⁊ ita
suauiter suxerunt qd̵ ob¬

Expanded text:
Cesare a senatu, Octavianus eius nepos sumpsit imperium. Contra quem Antonius eius cognatus, cuius baiulus post mortem Cesaris remanserat, nitebatur multo certamine ei auferre imperium; et repudiata Octaviani sorore duxit in uxorem Cleopatram reginam Egipti potentissimam in auro et sis et populo. Cumque Antonius et Cleopatra cum magno apparatu navium et populi contra Romam venire cepissent, hoc Rome auditum est. Octavianus vero cum ingenti apparatu ivit et aggressus est eos ad Epirum et sic orta  videns navem regine declinare declinavit. Quam insecutus est usque Alexandriam. Qui irruit in ferrum et mortuus est. Cleopatra autem, videns se conservatam pro triumpho, ornata auro et lapidibus pretiosis voluit sua pulchritudine Octavianum decipere, sed non potuit. Videns se ita despectam, ita viri sui et posuit ad mammillas duas ptisanas, quod est genus serpentis et ita suaviter suxerunt quod ob
Abbreviated transcription (Latin):
Guntranmis
nando fessus. dum in gremio
armigeri sui dormiret iuxta
riuũ aque. indit armiger eius¬
de ore regis paruum animal exi¬
re cui uolenti riuum transire
nec ualenti. armiger gladio tnͣs
riuum posito uiam ei eundi
et redeundi parauit: quo itere
in os eius inrtrante. rex ex ꝑrectus
et stupefc̃s dixit. se ꝑ sompnum
per pontẽ ferreũ transisse et sub
monte quodã multos thesauro
uidisse. ubi cum ꝑ rexisser scd̾m
fidem sompnii thesauros mag¬
nos inuenit. eorq acceptos sc̃e
eccłie usib delegauit. Guntrã¬

Expanded text:
Guntramnus nando fessus, dum in gremio armigeri sui dormiret juxta rivum aquae, vidit armiger de ore regis parvum animal exire; cui volenti rivum transire nec valenti, armiger, gladio trans rivum posito, viam ei eundi et redeundi paravit. Quo iterum in os ejus intrante, rex experrectus et stupefactus dixit, se per somnium per pontem ferreum transisse, et sub monte quodam multos thesauros vidisse. Ubi cum perrexisset secundum fidem somnii, thesauros magnos invenit, eosque acceptos sanctae aecclesiae usibus delegavit.
Abbreviated transcription (Latin):
niani. et eccl̾iam sc̃e Marie
guli in ciuitate siluanectẽ¬
in stampensi castro. Apud
Sed et parisius eccłiam sc̃o¬
rex fancoꝵ. suꝑ carũ fluuiũ
apud euosium conueniunt.
de statu eccłie regni et imperii
tractaturi. et condicto ut suꝑ
his confirmandis etiam papã
romanũ simul ambo papie
oporturne conuenirent. imꝑa¬
tor regem et suoz. multos ⁊̃ qui
tantũ ad demirancła imꝑato¬
riam maiestatẽ conuenerant.
tanta liberalitate donauit:ut
opib regum ꝑsarum. aut ara-¬
bum posset comparari imꝑato¬
ris munificentia. In pascha e
b suꝑ substitutione regni. de¬
signans conradũ uirũ regii
generis. et egregie libertatis.
quippe qui nunqͣm se submi-¬
serat alicuius seruitutr mori

Expanded text:
niani et ecclesiam sanctae Mariae guli, in civitate Silvanectenin Stampensi castro; item ate Parisius, ecclesiam in horex Francorum super Karum fluvium apud Evosium conveniunt, de statu aecclesiae, regni et imperii tractaturi, et condicto, ut super his confirmandis etiam papam Romanum simul ambo Papiae oportune convenirent, imperator regem et suos, multos etiam qui tantum ad demirandam imperatoriam majestatem convenerant, tanta liberalitate donavit, ut opibus regum Persarum aut Arabum posset comparari imperatoris munificentia. In pascha ecus super substitutione regni designans Conradum, virum regii generis et egregiae libertatis, quippe qui nunquam se submiserat alicujus servituti, mori
Abbreviated transcription (Latin):
scientia litterarũ claros egre-¬
gie claruit. Quidã eum in
non otiose frm̃ esse creditur.
a quibdã ⁊̃ nichromantia
arguitur. de morte quoq eiꝰ
non recte tractatur. a diabo¬
lo enum ꝑcussus d̃r obisse. qm
rem nos in medio relinqͥmꝰ.¬

Expanded text:
scientia litterarum claros egregie claruit. Quidam transitnon otiose factum esse creditur. a quibusdam etiam nichromantiae arguitur; de morte quoque ejus non recte tractatur; a diabolo enim percussus dicitur obisse; quam rem nos in medio relinq
Abbreviated transcription (Latin):
eius monosticũ. Scandit ab
R. Gerbertus ad .R. post papa
lo aruerne orrundus. ex cle¬
rico briuatensi monachum
ꝓfessus in clumatensi ceno¬
bio. post maiolum ꝓficitur
quaginta sex miro religio¬
nis feruore rexit et ꝓuexit.
Qui egregie preter cetera
pietate insignis non solũ ui-¬
te exemplis s etiam miracuł
in urta sua claruit. Qui cũ
rep̃henderetur qd̃ in peccan¬
tes misericordior iusto esse
uideretur: si dampnandus
sum inquit. malo dampnari

Expanded text:
ejus monosticum: Scandit ab R. Gerbertus ad R. post papa lo Arvernae oriundus, ex clerico Brivatensi monachum professus in Cluniacensi coenobio, post Majolum preficitur annos 56 miro religionis fervore rexit et provexit. Qui egregie preter cetera pietate insignis, non solum vitae exemplis, sed etiam miraculis in vita sua claruit. Qui cum reprehenderetur, quod in peccantes misericordior justo esse videretur, Si damnandus sum, inquit, malo damnari
Abbreviated transcription (Latin):
data indicat: arnulfus uero
suꝑbo animo. corpora scõꝵ
reddere recusat. Tunc huigo comes
parisiensis: constanti animo
arnulfo comiti dixit. Hide ut
in illo die et in loco illo corꝑa
scõꝵ spontaneo animo. honeste
michi deferas: Qd̃ si non feceris
uitus. Tunc arnulfus comes
timore et potentia hugonis
constrictus. duas techas argen¬
to et auro decorauit et in illis
as reposuit. Sie condicto hu¬
go cum armato et copioso exer¬
citu ad monasteriolũ qd̃ ca-¬
strum regis est francoꝵ uenit.
Arnulfus autẽ comes audito
aduentu eius. cum magno ex¬
ercitu. s merimis et humilis ei
obiius uenit. Corꝑa scõꝵ Ri¬
charii et Walerici. hugoni decẽ¬
ter coaptata reddidit. ille uero
unũqd̃q in suo loco resigna¬
uit. Nocte uero subsequenti
apparuit sõs Walericus hu¬
goni in sompnis. & dixit ei.
Quia stucdiose egisti que pre¬
cepta sunt tibi. et nos ad loca
retulisti nra tu in regno frã¬
toꝵ et concessores tui usq in
septimam generationẽ reg-¬

Expanded text:
t indicat. Arnulphus vero superbo animo corpora sanctorum reddere recusat. Tunc Hugo, comes Parisiensis, constanti animo Arnulpho comiti dixit: Vide ut in illo die et in illo loco corpora sanctorum spontaneo animo honeste mihi deferas: quod si non feceris vitus. Tunc Arnulphus comes timore et patientia Hugonis constrictus, duas techas argento et auro decoravit et in illis as reposuit. Die condicto Hugo cum armato et copioso exercitu ad monasteriolum, quod castrum regis est Francorum, venit. Arnulphus autem comes audito adventu ejus cum magno exercitu sed inermis et humilis ei obvius venit. Corpora sanctorum Richarii et Walerici Hugoni decenter coaptata reddidit. Ille vero unumquodque in suo loco resignavit. Nocte vero subsequenti apparuit sanctus Walericus Hugoni in sompnis et dixit ei: Quia studiose egisti que precepta sunt tibi, et nos ad loca nostra retulisti, tu in regno Francorum et successores tui usque in septimam generacionem reg
Abbreviated transcription (Latin):
huius henrici imꝑatoris.
et x Roberti francoꝵ regis
balduinus comes flandren¬
sis. castrũ imꝑatoris quod
uocatur ualentianas. sitũ
in marchia frantie et lotha¬
ringie inuasit. Imꝑator hẽ¬
ricus hoc aucdito inuitauit
Rob̾tum regem francoꝵ &
Richardum comitẽ north¬
mannoꝵ ad sui auxilium
⁊ obsedit castrũ. Et quia ĩ¬
pator de illa obsidione in¬
eficax rediit contra baldiu¬
num ꝓfectus. castrũ ganda¬
uum inuadit. et depopu¬
lata terra aliquos flandrẽ¬
sium primores capit. unde
balduinus ꝑterritus. in a¬
quensi palatio imꝑatori
satis fecit ualentianas red¬
dit. datisq obsidib cum
sacram̃to fidelitatis manus
ei dedit. Post ea imꝑator se¬
ditione toactus suoꝵ ualẽ¬
tianas baldumo bñfitiauit
ut sibi contra motus suoꝵ
hominum auxilio esset. p̃¬
ea ei ⁊̃ walacras addidit.

Expanded text:
 Henrici imperatoris et Xmo Roberti Francorum regis, Balduinus, comes Flandrie, castrum imperatoris quod vocatur Valencianas, situm in marchia Francie et Lotharingie invasit. Imperator Henricus, hoc auditu, invitavit Robertum, regem Francie et Richardum, comitem Northmannorum, ad sui auxilium et obsidet castrum. Et quia imperator de illa obsidione inefficax rediit, contra Balduinum profectus, castrum Gandavum invadit depopulata terra, aliquos Flandrensium primores capit. Inde Balduinus perterritus in Aquensi palacio imperatori satisfecit. Valencianas reddidit, datisque obsidibus cum sacramento fidelitatis, manus 31 ei dedit. Postea imperator sedicione coactus suorum, Valencianas Balduino beneficiavit, ut sibi contra motus suorum hominum auxilio esset. Postea ei Walacras addidit.
Abbreviated transcription (Latin):
nem dionisii. in quo multa
ꝓdigia uisa sunt. Terremot̾
fc̃s est ꝑ maximus: cometes
ianuarii tirca horam nonã
fisso celo quasi facula ardens
cum longo tractuanstar ful¬
guris illabitur terris tanto
splendore.ut non modo qui
in agris erant s etiam in tec¬
tis irrupto lumine ferirentur:
qua celi fissura sensim elia¬
nescente. interim uisa est figu¬
ra qͥiͣ serpentis. capite quidem
crescente. cum ceruleis pedib.
tem patriciũ. bello agreditur.¬
s uictus crescens et ex fuga
retractus capitur. iuliq ui¬
m̃to auerse impositus circũ¬
ducitur. et paulatim mẽbris
truncatus. ad ultimũ ante
urbem suspenditur. Roma¬
militib eius ꝑemptis. eum
in palatio obsident. Unde ꝑ
industriam henrici ducis ba¬
ioarie et hugonis marchio
ma dececlit cum siluestro¬
uel gerberto papa. Et quia
uxor crescentis imꝑatorẽ
spe regnanai ad amorem
suum pellexerat. dolens ꝓ
eius discessu. uenenũ ei mi¬
sit quo ille consũptus int̾
remeandũ in italia morit᷑.¬

Expanded text:
nem Dionisii multa prodigia visa sunt. Terraemotus factus est permaximus; cometes Januarii circa horam 9 fisso caelo quasi facula ardens cum longo tractu instar fulguris illabitur terris, tanto splendore, ut non modo qui in agris erant, sed etiam in tectis, irrupto lumine ferirentur. Qua caeli fissura sensim enescente, interim visa est figura quasi serpentis capite quidem crescente cum caeruleis pedibus.tem patricium aggreditur; victus Crescens, et ex fuga retractus capitur, vilique jumento averse impositus circumducitur. Et paulatim membris truncatu ad ultimum ante urbem suspenditur. 100militum ejus peremptis, eum in palatio obsident. Unde per industriam Heinrici ducis Bajoariae et Hugonis marchionma decedit cum Silvestro papa. Et quia uxor Crescentis imperatorem spe regnandi ad amorem suum pellexerat, dolens pro ejus discessu, venenum ei misit; quo ille consumptus, inter remeandum in Italia morit
Abbreviated transcription (Latin):
uero fr̃ eius et ceteri milites
de ciuitate ingressi inturrim
q̃ est in cuitate obtinuert
pugnans eam dieb multis
cepit eam: et frẽm Rainal¬
di comitis fromundũ. quẽ¬

Expanded text:
vero, frater ejus, et ceteri milites de civitate ingressi in turrim quae est in civitate, obtinuerunt pugnans eam diebus multis, cepit eam, et fratrem Rainardi comitis Frotmundum
Abbreviated transcription (Latin):
nientẽ. in cuiꝰ aduentu co¬
couaia que erat in arbore
statm cantabat. Armiger
autẽ urbem egressus fecit
herbam quam in falcem reli¬
gauit ritu scutiferi ⁊ ante
se portabat. Et statun ut ante
auẽ cantantem audiuit ac¬
cessit ꝓpius. cognouerae
enum regem ad secessum ue¬
nisse. iuit contra eum qͦd
iam ꝑ egerat necessarium.
Hi autẽ qui cũ rege erant
putantes illũ esse de suis
ceperunt clamare ut de uia
recederet. Armiger autem
illoꝵ uerba ꝓ nichilo ducens
irtuit suꝑ regem eumq¬
tauit usq ad muros urbis.
Romani uero fortrne euen¬
tum uidentes urbem eg̃s¬
ciderunt. alios in fugã mi¬
serunt ⁊ spolia eorum cepe¬
ruuit. sicq ad urbem rẽgs¬
si quod armigero ꝓmise¬
rant ꝑsoluerunt scilicet
.xxͦx. sextercioꝵ ⁊ equũ ereũ
deauratũ ꝓ memoria sine
sella ipso desuꝑ residente
extenta manu bextra qua
ceꝑat regem. Ipsum quoq
regem qui parue ꝑsone fu¬
erat retro ligatis manib

Expanded text:
nientem, in cuius adventum conientem, in cuius adventum cocobaia, quae erat in arbore, statim cantabat. Armiger autem urbem egressus fecit herbam, quam in fasce religatam, ritu scutiferi, ante se portabat; et statim, ut avem cantantem audivit, accessit propius: cognoverat enim regem ad secessum venisse. Ivit contra eum, qui iam peregerat necessarium. Hii autem qui cum rege erant, putantes illum esse de suis, coeperunt clamare, ut de via recederet. Armiger autem, illorum verba producens, irruit super regem, eumqutavit usque ad muros civitatis. Romani vero, fortunae eventum videntes, urbem egreciderunt, alios in fugam miserunt et spolia eorum ceperunt. Sicque ad urbem regressi, quod armigero promiserant, persolverunt, scilicet .XXX. sextertios et equum aereum deauratum pro memoria, sine sella, ipso desuper residente, extenta manu destra, qua ceperat regem. Ipsum quoque regem, qui parvae personae fuerat, retro ligatis manibus,
Abbreviated transcription (Latin):
est quidam caballuc lo con¬
ereus qui dicitur stantins¬
constantini. sed ñ est ita.
qui autem uolunt uerita¬
tem cognoscere hoc legant
Temꝑe quo consules ⁊ sena-¬
tores rem publicam mini¬
strabant: quidam rex poten¬
tissimꝰ contra auream ur¬
beni lleniens ex parte late¬
rani illam obsedit. multa
strage ⁊ bellis romanos atfli¬
gens. Tune quidam armig̃
magne forme ⁊ uirtutis au¬
dax ⁊ prudens surrexit &
oixit senatorib ⁊ consulib.
hac tribulatione: quid a se¬
natu ꝓmereretur: Qui res¬
pondentes dixerunt. Quic¬
quid ipse poposcerit dabi
riam mͥ faciatis post actum
bellum ⁊ equũ ereum ⁊deau¬
ratum. Qui promiserunt
se facturos sicut ipse petie¬
rat. Qui ait. M ecłia nocte
surgite ⁊ armati suꝑ mu¬
ros urbis state in specula.
⁊ quecumq dixero faciatis.
Q uod dum fecissent armi
⁊ equũ sine sella conscendeis
tulit falcem. nam ꝑ pluri¬
mas noctes uiderat regem
ad requisita nature ad pe¬
dem cuiusdam arboris ue¬

Expanded text:
est quidam caballus aereus, qui dicitur Constantini, sed non est ita. Qui autem voluerit veritatem cognoscere, hoc relegat. Tempore quo consules et senatores rem publicam aministrabant, quidam rex potentissimus contra auream urbem veniens, ex parte Lateranis illam obsedit, multa strage et bellis Romanos affligens. Tunc quidam armiger magnae formae et virtutis, audax et prudens, surrexit et dixit senatoribus et consulibus: « hac tribulatione nos liberaret, quid a senatu promereretur? »Qui respondentes dixerunt ei: «Quicquid ipse poposcerit, mox riam mei facitis post peractum bellum, equum aereum deauratum » . Qui promiserunt se facturos, sicut ipse pecierat. Qui ait: « Media nocte surgite et armati super muros urbis state in specula, et quaecunque dixerim facietis » . Quod cum fecissent, ine sella conscendens, tulit falcem. Nam per plurimas noctes viderat regem ad requisita naturae ad pedem cuiusdam arboris ve
Abbreviated transcription (Latin):
ta arcum templum es¬
culapii. Ideo dicitur car¬
tulariumꝰ. quia ibi fuit
bibliotheta publica de qui¬
bus .xxuiii. fuerunt urbe
palatia. Lateranense pa¬
lacium fuit neronis.⁊ di¬
citur a latere septem ra¬
tionis plage in quo sitũ
est uel a laterana quam
nero peperit. De palatie
N palatio romuli muli¬
fuerunt due hedes pie¬
tats ⁊ concordie ubi ro¬
mulus posuit statuam
suam auream dicers. ñ
cadet donec uirgo pari¬
at. ⁊ statim ut uirgo oa¬
ria peꝑit: illa corruit
In capitolio fuerunt ytra¬
gines fusiles ex auro om¬
nũ reguim troianoꝵ ⁊ im̃¬
peratorum. Capitoliũ erat
caput mundi ubi consu¬
les ⁊ seuatores morabant᷑
ad gubernandũ orbem.

Expanded text:
arum, templum Escolapii. Ideo dicitur Cartularium quia ibi fuit bibliotheca publica, de quibus XXVIII fuere in urbePalatium Lateranense fuit Neronis, dictum a latere septemtrionalis plagae in quo situm est, vel a laterrana, quam Nero peperit: in quo palatio n palatio Romuli sunt duae haedes Pietatis et Concordiae, ubi Romulus posuit statuam suam auream, dicens: «Non cadet, donec virgo pariat » . Statim ut virgo Maria peperit, illa corruitIn Capitolio fuerunt imagines fusiles omnium regum Troianorum et imperatorum. Capitolium erat caput mundi, ubi consules et senatores morabantur ad gubernandum orbem.
Abbreviated transcription (Latin):
solis uibi fiebant cerimonie
symulachro qd̃ stabat in fa¬
stidio colisei habens in ca¬
pite coronam aureã gem¬
mis ornatã. cuiꝰ caput ⁊ ma
nus sunt ante lateranum.
it nintatoriũ cesaris. ⁊ ibi
fuit candelabrum factũ
de lapide albiston. qd̃ se¬
mel accensus ⁊ supraposi¬
tus nũquam sine ratione
extinguebatur. Ibi est etĩa
ẏmago diũ post altare di¬
uinitus depincta iuxta eam
figuram qua dt̃s fuit in

Expanded text:
Solis, ubi fiebant caerimoniae Solis, ubi fiebant caerimoniae simulacro, quod stabat in fastigio Colossei, habens in capite coronam auream gemmis ornatam, cuius caput et manus nunc sunt ante Lateranum. it Mutatorium Caesaris. Ibi fuit candelabrum factum de lapide albeston, qui semel accensus et sub divo positus, numquam aliqua ratione extinguebatur. Ibi etiam ymago Domini post altare divinitus depicta, iuxta eam figuram qua Dominus fuit in
Abbreviated transcription (Latin):
qd̵ fuit templũ adriani
sicut legitur in sermone fe¬
stiuitatis scĩ petri ubi duit
memoria adriani imꝑatoris
mire magnitudinic templũ
constructum qd̃ totũ lapidi¬
bus est cooꝑtum. ⁊ diuersis
hystoriis est ꝑornatũ. In cir¬
curtu uͦ cancellis ereis circũ¬
scriptum cũ pauonib au¬
reis ⁊ tauro ex quib fuere¬
duo qui sunt in cantaro
paradysi. In quatuor par¬
& eqiri erei deaurati. In
una quaq parce porte eree.
In medio gyro sepulchrũ
ad riani porphireticum qd̃
Per sepulchrũ prefecti. In
monumenta que diximꝰ
onũa ꝓ templis dedica¬
ta erant. atq confluebant
romane uirgines cũ notis
sicut dicit ouidiꝰ in libro
line fuit eccłia Sc̃i antonii
iuixta quã est locus ubi di¬
citur infernus eo qd̵ anti
responso suoꝵ deoꝵ armatꝰ
ꝓiecit se ⁊ clausa est derra¬
⁊ sic ciuitas liberata est. Ibi
est templum ueste ubi diui¬
tur inferius draconẽ cubaie
sicut legitur in uita sc̃ su¬
uestri. Ante coliseum templũ

Expanded text:
d fuit templum Adriani, sicut legimus in sermone festivitatis sancti Petri, ubi dicit: "Memoria Adriani imperatoris mire magnitudinis templum constructum", quod totum lapidibus coopertum et diversis ystoriis est perornatum. In circuitu vero cancellis ereis circumseptum cum pavonibus aureis et tauro; ex quibduo, qui sunt in cantharo paradisi. In .IIII.or parr equi aerei deaurati. In unaquaque fronte portae aereae. In medio giro sepulcrum Hadriani porphireticum, quod per sepulcrum monumenta que diximus omnia pro templis dedicata erant ad que confluebant Romane virgines cum votis sicut dicit Ovidius in libroline, ubi fuit ecclesia sancti Antonii; iuxta quam est iocus qui dicitur Infernus, eo quod antiquresponso suorum deorum armatus proiecit se, et clausa est terra, sic civitas liberata est. Ibi est templum Veste, ubi dicitur inferius draco cubare, sicut legimus in vita beati Sie. Ante Coloseum templum
Abbreviated transcription (Latin):
nus rex affricanus noĩe aigo¬
landus eũ suis exercitibus
custodiendam terrã karolus¬
reliquerat. Hiis auditis ka-¬
erat cũ eo dux exercituum
nlo de angleris.¬

Expanded text:
m rex Affrice nomine Aiolandus cum exercitu custodiendam terram reliquerat. Quibus auditis, Caerat dux exercituum Milo de Anglieris
Abbreviated transcription (Latin):
ei ite pugnam plenariam
cessum est. Tirc steterunt
quidam de xp̃ianis qui
rantes. hastas suas int̾ra¬
corticib ⁊ frondib decora¬
tas iuenerunt. hi sciłc
qui in atie ꝑ rurnã mar¬
dõ q miraculũ asscriben
magna generarunt ar¬
busta. que adhuc in loco
illo apparent. Erant enĩ
neis. Mira res. magnum¬
ingens ⁊ corporib detͥmen¬
tum. Quid plura: Die illa
qua occisa sunt quadragin

Expanded text:
riam concessum est. Tunc astiterunt quidam ex Christianis, qui rantes hastas suas in tcorticibus et frondibus decoratas invenerunt: hi scilicet qui in acie proxima marscribentmagna generarunt arbusta, quae adhuc in illo loco apparent. Erant enim is fraxinis. Mira res, magnumingens corporibus detrimentum. Quid plura? die craqua occisa sunt Christiano
Abbreviated transcription (Latin):
golandus ducentos con¬
tra ducentos: ⁊ statim in¬
terfecti sunt om̃s mauri.
Demũ misit aigolandus
duo milia contra duo mi

Expanded text:
golandus ducentos contra ducentos, qui statim occisi sunt omnes Mauri. Iterum misit Agyolandus duo milia contra duo mil
Abbreviated transcription (Latin):
labore acquisuitt maledix̃.¬
⁊ ideo sine habitatore ꝑma¬
nent usq in hocdiernũ diẽ.
Lucerna. Uentosa. Caparra.
nit penitus destruxit p̾t̃
ydolum qd̾ est in terra a¬
landalus qd̃ uocat᷑ salanca¬

Expanded text:
labore eas acquisivit: et ideo sine habitatore permanent usque in hodiernum diem, Lucerna, Ventosa, Caparra, nit, penitus destruxit; praeter idolum, quod est in terra Andalus, quod vocatur Salam Ca
Abbreviated transcription (Latin):
Cum igitur baionam urbẽ
blascorum karoli exercitus hos
maricus noĩe ualde egrotus
morti proximus. accepta pe¬
nitentia ⁊ eukaristia a sacer¬

Expanded text:
m apud Bayonnam urbem Basclorum exercitus Caroli maricus nomine, aegrotus et morti proximus, accepta poenitentia et eucharistia, c
Abbreviated transcription (Latin):
dolum obrinet quod anul¬
lo umquam frangi potuit.
Cum enĩ aliquis xp̃ianus
ad illud appropitiquat: tta¬
tim periclitatur. Sed cum
aliquis sarrateuꝰ causa ado¬
randi uł depiecandi mã¬
humet accedit ille incolu¬
inis recedit. Si forte super
illud quelibet auis se de¬
posuerit ilico moritur. Est¬
suꝑ terram situs. deorsum la¬
re in altum coruus. super
quẽ eleuata est ymago de au¬
ricalco optimo in effigie ho¬
minis fusa suꝑ peles suos
erecta. faciem uersus meri
raceni auint a manu cadet̾
anno quo rex in anglia natus
fuerit qui totam terrã hys¬
panicam xpĩanis legib in
nouissimis temporibus sub¬
iugabit. Mox ut iuderint
clauã lapsam garñ suis in
terra repositis oris fugient.
x auro quod reges ⁊ princi¬
uere beati iacobi basilicam
tunc ꝑ tres annos in illis cõ
morans locis augmentauit.
antistitẽ ⁊ canonicos sccł̃m ba

Expanded text:
dolum obtinet, quod a nullo unquam frangi potuit. Cum aliquis Christianus ad illud appropinquat, statim periclitatur; sed cum aliquis Saracenus causa adorandi vel deprecandi Mahomet accedit, recedit incolumis. Si forte super illud avis quaelibet se deposuerit, illico moritur. Esra terram situs, deorsum lare in sublime corvus. Super quem elevata est imago illa de aurichalco optimo in effigie hominis fusa, super pedes suas erecta, faciem habens versuraceni aiunt, de manu ejus cadet, anno quo rex futurus in Gallia natus fuerit, qui totam Hispaniam Christianis legibus in novissimis temporibus subjugabit. Mox ut Saraceni viderint clavem lapsam, gazis suis in terra repositis omnes fugient. x auro, quod ei reges et princiunt, beati Iacobi basilicam, tunc per tres annos in illis horis commorans, augmentavit, antistitem et canonicos in ea
Abbreviated transcription (Latin):
filius ⁊ebecłi frater ioħ̃is
euangeliste. quẽ dñs iuxta
ad predicandum populis
sua inestimabili gratia eli¬
gere dignatus est. quẽ he¬
rodes rex gladio peremit.
Cui corpus in galetia que
a sarracenis turpiter adhuc
oppͥmitur incognitũ requi¬
miror cur terram meam¬
rasti. qui tot urbes tantas¬
q terras acquisisti. Qua ꝓpt̾
tibi notifico quia sicut dñs
potentissimum omniũ regũ
terrenoꝵ fecit te. sic ad prepa¬
randum iter fidelium & ad
e manib moabitarum te
inter om̃s ut tͥ coronam
eterne retbutõnis exinde
p̃pararet elegit. uia
stellartim quam in celo
uidisti hoc significat qd̃
tu cũ magno exerci  tu
ad expugnandã gen tem
paganorum ꝑfidam
liberandum iter meum ⁊¬
ad galetiam iturus es. & p̃t

Expanded text:
filius Zebedaei, frater Joannis evangelistae, quem Dominus supra ad praedicandum populis, sua ineffabili gratia eligere dignatus est; quem Herodes rex gladio peremit; cujus corpus in Gallaecia, quae a Saracenis turpiter adhuc opprimitur, incognitum requimiror, cur terram meamrasti, qui tot et tantas urbes acquisisti. Quapropter tibi notifico quia, sicut Dominus potentiorem omnium regum terrenorum te fecit, sic ad praeparandum iter meum et e manibus Moabitarum, te inter omnes, ut tibi coronam aeternae retributionis exinde praeparet, elegit. Via stellarum, quam in coelo vidisti, significat quod tu, cum magno exercitu ad expugnandam gentem paganorum perfidam et liberandum iter meum ad Gallaeciam iturus es, et post
Abbreviated transcription (Latin):
promissione fretus coaduna¬
tis sibi exercitib multis ad¬
Hyspauiam ingressus est.
rima urbs quam ob¬
sidio ne circuiuit: pã¬
pylo nia exstitit ⁊ sedit
tirca eam trib mensibus¬
pre hendere quia muris
mex pugnabilib muni¬
tissuna erat.Tunc fe¬

Expanded text:
postolica fretus, coadunatis exercitibus multis et Galicie aggressus est. Prima urbs, quam obsidione cinxit, Pampilona extitit, et sedit circa eam tribus mensibusere non poterat, quia muris inexpugnabilibus munita erat. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
in qua iacet beatus torquat᷑¬
ens. Ad cuiꝰ sepulchrũ arbor
oliue diuinitus florens ma¬
turis florib honustat᷑. per
unũ quemq annũ in sol
idus maii. Urs bisertũ in¬

Expanded text:
ina jacet beatus Torquatens; ad cujus sepulcrum arbor olivae divinitus florens maturis fructibus onustatur per unumquemque annum in ejus Idus Maii.
Abbreviated transcription (Latin):
ret. requiem sibi dare ꝓpo-
mari frisie ⁊ tencdentem in
ter theutonicam & ytaliã
inter galliam ⁊ aquitaniã.
rectissime transeuntem per
gasconiam. blacamq ⁊ na¬
uarram. & hispaniam usq
bat incognitum. Quam uã
dũ karolus ꝑ singulas noc¬

Expanded text:
ut requiem sibi daret nec mari Frisie et tendentem inter terram Teutonicam et Italiam, inter Galliam et Aquitaniam rectissime transeuntem per Wasconiam Basculamque et Navarriam atque Hyspaniam usquebat incognitum. Hec igitur cum Karolus per singulas pene noc
Abbreviated transcription (Latin):
Careat officio pb̾r qui
ira commotus licet extra
animum aliquẽ interfecit
Quinquentuo a cõmuruo
ne abstineant qui casu¬

Expanded text:
careat officio presbyter, qui ira commotus, licet extra animum, aliquem interfat officio presbyter, qui ira commotus, licet extra animum, aliquem interfec
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sedit circa eam quatuor men¬
⁊ sc̃o Iacobo ceciderunt mu¬
ri eius ⁊ est deserta usq in
hodiernum diem. Quidam
enim gurges atri amnis
in medio eius surrexit. in
quo magni pisces nigri ha¬

Expanded text:
sedit eam quatuor menet sancto Jacobo, ceciderunt muri ejus: et est deserta usque in hodiernum diem. Quidam enim gurges Atti amnis in medio ejus surrexit, in quo nigri pisces ha
Abbreviated transcription (Latin):
suffragano.
Stagnensem
Bossenensem
Tribumensẽ.
catharniensẽ.
Rose.
Bicluanensẽ.
Antinarensẽ.
Dulchinensẽ.
Suarchinensẽ.
Armnastensem.
polatensem
Scodrinensẽ.
arbanensẽ.

Expanded text:
suffraganeos: Stagnensem. Bossenensem. Tribuniensem. Catarinensem. Rose. Biduanensem. Antivarensem. Dulchinensem. Suacinensem. Drivastensem. Polatensem. Scodrinensem. Arbanensem.
Abbreviated transcription (Latin):
cetera munera detulert̃ ludo¬
uico imꝑatori libros dionisii
ariopagite ab eo conscriptos.
de ierarchia id est sacro princi¬
patu petente ip̃o ludouico
de greco in latinũ translator.
qui libri parisus in ip̃o scĩ
nr̃is festo missi. cum gaudi¬
o suscepti sũt qd̃ gaudiũ
uirtus scĩ mr̃is auxit decẽ
et nouem egrotis in ipa nocte

Expanded text:
cetera munera detulerunt Ludocetera munera detulerunt Ludowico imperatori libros Dionisii Areopagitae, ab eo conscriptes de hierarchia, id est sacro principatu, petente ipso Ludowico de Greco in Latinum translatos. Qui libri Parisius in ipso sancti martyris festo missi, cum gaudio suscepti sunt; quod gaudium virtus sancti martyris auxit, decem et novem egrotis in ipsa nocte
Abbreviated transcription (Latin):
liam dirigitur. qui a pascha-¬
li papa consetratus coronã
regni et imꝑatoris ato au¬
gusti nom̃ accepit. Rome qͥ¬
dam nobilĩ ꝑimũtur ꝓ eo
qd̃ ꝓ miores uisto esse uiderẽt᷑¬
ad fidelitatẽ lotharii imꝑatoris.
Terremotus fc̃s est. multe uille
& domus celesti igne cremantur.
hoĩes et animalia ictu fulmi-¬
num examinantur. fruges grã¬
dine uastantur. cum ip̃a gͣnͣ-¬
dine ueri lapides ĩm̾si ponderis
cadunt: et hec ꝓdigia gnͣdis ho¬
minũ mortalitas subsequitur.
Interritorio tulense uilla com¬
merciaco puella duodennis
post sacram cõmunionẽ in
pascha a sacerdote suscepta.
primũ ꝑ decem m̃ses pane. deiñ
omm cibo et potu ꝑtrienniũ
abstinuit: et postea ad cõmunẽ¬
ante solsticiũ estiuale. aere in
tẽpestate repente conuerso. in¬
gens fragm̃itũ glatiei cum gnͣ¬
dine cecidit cuius longitudo
pedes quĩdetim latitudo sex gͥs¬
situdo duos pedes habebat. Le¬
gati michaelis imꝑatoris int̾

Expanded text:
liam dirigitur; qui a Paschale papa consecratus, coronam regni et imperatoris atque augusti nomen accepit. Romae quidam nobilium perimuntur, pro eo quod proniores justo esse viderentad fidelitatem Lotharii imperatoTerraemotus factus est; multae villae et domus caelesti igne cremantur; homines et animalia ictu fulminum examinantur; fruges grandine vastantur; cum ipsa grandine veri lapides immensi ponderis cadunt; et haec prodigia grandis hominum mortalitas subsequitur. In territorio Tullense villa Comertiaco puella duodennis, pPascha a sacerdote susceptam, primum per decem menses pane, deinde omni cibo et potu per triennium abstinuit et post ad communeante solstitium aestivale, aere in tempestatem repente converso, ingens fragmentum glaciei cum grandine cecidit; cujus longitudo pedes quindecim, latitudo sex, grossitudo duos pedes habebat. Legati Michaelis imperatoris inter