comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eplaꝵ sacroꝵ qr lirelloꝵ et cog¬
rutionũ ꝓ uectus fuerit nam
his licere desistentib adiutoris
officio alios ꝑsequos uoluerit
adiutores subrogare. ultimũ
loc̃ in histẽ ad iutorib obtenta
licet suꝑiore in memorianb¬

Expanded text:
epistularum sacrorumque libellorum et cognitionum, provectus fuerit: nam his licere desistentibus ab adiutoris officio alios pro se quos voluerint adiutores subrogare ultimum locum in isdem adiutoribus obtenturos, licet superiorem in memora
Abbreviated transcription (Latin):
num̾ũm eadẽ excusationis uo¬
luntate durauerit accedendis
semꝑ eãdẽ copiam ꝗͣ p̃cedens ex¬
cusauerat. tribuatur hos aut̃.
repudiauunt. idẽ offerre repu¬
et ad ipiscendi statuti locomoc

Expanded text:
numeri in eadem excusationis voluntate duraverit, accedenti semper eadem copia quam praecedens excusaverat tribuatur. Hos autem, repudiaverant, id est offerenet adipisce
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃modo criminales et cuu¬
les intentiones agẽtu accipe
iubemus. insuꝑ ⁊ colonos
seu ascuptitios ⁊ seruos eoꝵ
ĩ hac regia urbe degentes
cod̾ beneficio pot̾i fide ꝓ tem¬
pore adiutoris iun spectabilis
ꝑ ximi ł unuuis ex statutis cõ¬

Expanded text:
nis criminales et civiles intentiones agentium excipere iubemus, insuper etiam colonos seu adscripticios et servos eorum in hac regia urbe degentes eodem beneficio potiri, fidei pro tempore adiutoris viri spectabilis proximi vel unius ex statutis co
Abbreviated transcription (Latin):
tuiculmiis amemoratis p̃bi
eos subire ꝯting̃ un maiore
sunt soluentes expensas ni¬
cham plius agnoscere seude
lites exertere maluerint. hec
sipłati scͥptisentema moni¬
ti sunt. sinuero ex depositio¬
tie sen aliter quis eoꝵ conuẽ¬

Expanded text:
i eos subire contigerit, in maiore sunt, solventes expensas nihil amplius agnoscere seu delites exercere maluerint. Haec, si prolata scriptis sententia moniti sunt . Si vero ex depositione seu aliter quis eorum conve
Abbreviated transcription (Latin):
sciniis militant sui locun
ita seruan oportere constitu¬
imꝰ ⁊ uniu̾sos qui ultra nu¬
mer̃ statutoꝵ in hisdem scri¬
niis militant. sũi gradus re¬
spectu ꝑ ordiñe q̃ sortin sunt.
indeficientiũ statutoꝵ locũ
ut tñ ultur sortientur. sub
bite nisi forte ico qui tẽpore

Expanded text:
scriniis militat, sui loci merita servari oportere constituimus, et universos, qui ultra numerum statutorum in isdem scriniis militant , sui gradus respectu per ordinem quem sortiti sunt in deficientium statutorum locum, ut tamen ultimis socientur, subibire, nisi forte adeo qui tempore
Abbreviated transcription (Latin):
q milicia cõmittere quim ⁊̃
dispofitõnũ q̃ ꝓbitas acstren¬
uitas m̾ito comm̃ dat. cõpleto
tempore seue militie. comiti¬
ue satͥ nr̃i ꝯ sistorii cinguloĩ
diem uite potiti manentibus
salnis priuilegiis decermmꝰ. qs̾
erũ archana pietatis nr̃e merito
cõ miituntur. hispietus nr̃n ui¬
tã cingło supͣdicte comitiue
ornandam decorandamq decr

Expanded text:
 militia, comitem quin etiam dispositionum, quem probitas ac strenuitas merito commendat, completo tempore suae militiae comitivae sacri nostri consistorii cingulo in diem vitae potiri, manentibussalvis privilegiis, decernimus. Quibus enim arcana pietatis nostrae merito committuntur, his pietas nostra vitam cingulo supra dictae comitivae ornandam decorandamque decr
Abbreviated transcription (Latin):
ł ẜ locũ obti nuerint. induobꝰ
aliis scriniis pꝰq̃ ꝓximi creab
gandos ad iutores petere qui pꝰ¬
teriores erunt ceteris illum ⁊
disponendum duximꝰ ut pote
ñ nillis anteriorib exemplũ
susb nxum nec nõ iustitie cõ¬
sui ẽ adiutornm agnũ ꝓse
sotiare libellus offeratur. ni¬
ro illustri ꝓ tempore qõni pe¬
tendaq eius subscriptio tp̃s
atq homiñe nec nõ rem ipãm
ut ⁊ simemorialiũ matricu

Expanded text:
 locum obtinuerint in duobus aliis scriniis, post quem proximi creabugandos adiutores petere, qui posteriores erunt ceteris. Illud etiam disponendum duximus utpote nonnullis anterioribus exemplis subnixum nec non iustitiae cosum est adiutorum agmini pro se sociare, libellus offeratur viro illustri pro tempore quaestori petendaque eius subscriptio tempus atque hominem nec non rem ipsam u
Abbreviated transcription (Latin):
nb ⁊ expensis similemante
latoꝵ lene fiçior p̃rogatinam
custodiri ꝓp̃ hant ⁊ eñĩ cam̃
⁊ iros deuotos memoriale ñ
excipiendo priulegiis in dulaiᷤᷤ
potiri decernimꝰ þis idelicet.
qui militiam iuroꝵ deuotissimo¬
rũ memorialiũ gradu solũtisd̾

Expanded text:
 expensis similem ante latorum beneficiorum praerogativam custodiri. Propter hanc etenim causam et viros devotos memoriales noexcipiendo privilegiis a nobis indultis potiri decernimus. His videlicet, qui militiam virorum devotissimorum memorialium gradu soluto depo
Abbreviated transcription (Latin):
tatione ñ arceantur. ⁊ inu¬
ti ĩ ꝯsensu accipiantur. scitui
ł principe ł cornicularioł ca
pitib officii ternas nbras an¬
ri eiꝰ facultatib seruandas si
ꝯsistoriũ nrm sepe ingredien
tia ñ furtum salutatio ne de¬
lata aut sedendi cũ indice so
lirelloꝵq ac dispositionum
si discedendum sibi ẽe decernũt
ꝯsulari honore sũcti inter ele¬
n̾ec eosquisqmͣ imũgendo ani

Expanded text:
tatione non arceant, etiam inviti in consessum accipiant; scituris vel principe vel corniculario vel capitibus officii ternas libras auri ex suis facultatibus eruendas, si consistorium nostrum saepe ingredienttia non fuerit in salutatione delata aut sedendi cum iudice solibellorumque ac dispositionum, si discedendum sibi esse decreverint, consulari honore fulti inter adleNec eos quisquam iniungendo ali
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis insinuabis hec nr̃a sacra p̃cep¬
ta sub gestoꝵ insinuatione. ⁊ p̃pones ex¬
emplar eoꝵ publice. non solum ime¬
tropoli sed in alus ꝓuincus. ciuitatibus
tñsmittens eam ꝑ officiales tuos. sine
uturnorem ⁊ głosiorem. Si q̃iuidem
suꝑ alia neq armis uti non militan¬
tem auquem permittes. hec te ⁊ deo
iegibus ⁊ nobis carissimum consti¬
tuunt. sed ⁊ illud ꝓuidebis ut siquis
coꝵ qui populum inturbas sollicita
cautela constiteĩt nin̾ciare hic. si forte
digne inquisicĩone sint ꝑsone ⁊ ad¬
duci ad hanc felicissimam ciuitatem
⁊ penas sustentare quas lex de talib
constituit. uat̃ . Nł om̃i ꝙ̃. bilisario

Expanded text:
civitatis, insinuabis haec nostra sacra praecepta sub gestorum insinuatione, et propones exemplar eorum publice non solum in metropoli, sed et in aliis provinciae civitatibus, transmittens ea per officiales tuos sine duturniorem et gloriosiorem: si quidem super alia neque armis uti non militantem aliquem permittes; haec te et deo et legibus et nobis carissimum constituunt. Sed et illud providebis ut, si quis eorum, qui populum in turbas sollicitancautela constituere et nuntiare hic, si forte dignae inquisitione sint personae et adduci ad hanc felicissimam civitatem et poenas sustentare. quas lex de talibus constituit. Dat. k. Mai. CP. Belisario
Abbreviated transcription (Latin):
a nob aut̃ largitatem non minoran¬
tes. om̃ibus enum a uobis dictis im¬
ꝑatoris acciputur fortuna cui ⁊ ipsis
deus leges subiecit legem animin¬
tam eum micttus hominib eo quid
imꝑatori quidem ugis indesinẽs con¬
sulatus om̃ibus ciuitatibus ⁊ ppłis
gentibus que in singłis que placent
distribuenti. aduenit aut̃ cum ip̃e

Expanded text:
a nobis autem largitatem non minorana nobis autem largitatem non minorantes. Omnibus enim a nobis dictis imperatoris excipiatur fortuna, cui et ipsas deus leges subiecit, legem animatam eum mittens hominibus: eo quod imperatori quidem iugis indesinens est consulatus omnibus civitatibus et populis gentibusque in singulis quae placent distribuenti, advenit autem cum ipse
Abbreviated transcription (Latin):
placet digños non expendentes ĩmen¬
se. decentem damus consulationem
est aufentes ut consulatum ininor¬
talem rei p statuamus. Subiaceat ig̾
sicuti p̃dixiius nr̃a dispositio huic
legi cuius exemplaria ratudentur in
foro tue celsitudinis cum hac lege quã
lo tuo foro exemplar descꝑtĩonis ac¬
ciꝑe huic subdite legi ut scđm eam
omĩa dentur. Descͥptionem nanqꝑ
ido a sede tua dari uolumus ut nec
ip̃is liceat p̃uaricare. nec his quia uo¬
cantur bieuatores adulterari aliqͥd
hoꝵ que a nob̃ disposita sunt. s ꝑicło
custodientium hauc descͥhtionem in
fino tue głe dari exemplat eius cum
subscͥptione cingulum hñtis lioc cui
nunc ip̃e p̃sides ut ꝑ omĩa inadultã¬
ta maneant que a nob disposita sũt.
Difficultatem uõ nullus habebit hoꝵ
qui ad consulatus ueniunt hono
quicqͥd hactenus consulatus hñtes
aliunde ꝑ munificentiam nraͣm ꝑfi¬
ciebant ⁊ nnc eis dabimus ab eisqͥ¬
dem faciendas expensas adbreuiantes

Expanded text:
placet dignos non expendentes inmense; et decentem damus consolationem est auferentes, ut consulatum inmortalem reipublicae statuamus. 4. Subiaceat igitur, sicuti praediximus, nostra dispositio huic legi, cuius exemplaria recondentur in foro tuae celsitudinis cum hac lege, quamlo tuo foro exemplar descriptionis accipere huic subditae legi, ut secundum eam omnia dentur. Descriptionem namque ideo a sede tua dari volumus, ut nec ipsis liceat praevaricari nec his qui vocantur breviatores adulterari aliquid horum quae a nobis disposita sunt, sed periculo custodientium hanc descriptionem in foro tuae gloriae dari exemplar eius cum subscriptione cingulum habentis hoc cui nunc ipse praesides, ut per omnia inadulterata maneant quae a nobis disposita sunt. Difficultatem vero nullus habebit horum qui ad consulatus veniunt honorquicquid hactenus consulatus habentealiunde per munificentiam nostram percipiebant, et nunc eis dabimus, ab eis quidem faciendas expensas adbreviantes,
Abbreviated transcription (Latin):
si enun ꝑidm erat deficientib consu¬
libus neꝙ quicqͣm accipere. nunc aũt
accipient mediocrit᷑ mulctam habe¬
bunt rite huic legi nãm. quoa suf¬
ficiat ꝓ nichilo offerente. ⁊ hoc enim
ip̃m non ꝑmittere nos głosissimis cõ¬
sulibus aut aurum spargere aut
uasa maiora sed inmiliarensis ⁊ me¬
lis ⁊ caucis ⁊ quidriangulis mediocri¬
bus ⁊ huiꝰmoi facere dationem. sinciõ
ad humanitatem a nob̃ ⁊ inuenta est
ppło medellam p̃tens. si enim hos ege¬
rint qui consularem edent munifi
tantes sediciones exercent adinuicem
⁊ uenient usꝙ ad alt̾nas plagas quas ꝑ
fustes ⁊ gladios ⁊ lapides egerunt. tre¬
quent̃ rem om̃ino nobis odibilem ui¬
debamus enim eos contendentes qui¬
dem ⁊ male i numĩs implentes alteru¬
tros occisione sparsoꝵ ⁊ ab eis abreptoꝵ
domi uõ defeñtes om̃ino nicħ sed ea
die in ebrietatibus ⁊ potationib omĩa
exp̃ndentes. si uõ forsan spe suc̃ maio¬

Expanded text:
Si enim periculum erat deficientibus consuSi enim periculum erat deficientibus consulibus neque quicquam accipere, nunc autem accipient mediocriter, multam habebunt rite huic legi gratiam, quod sufficiat pro nihilo auferentes. Et hoc enim ipsum non permittere nos gloriosissimis consulibus aut aurum spargere aut vasa maiora, sed in miliarensiis et melis et caucis et quadriangulis mediocribus et huiusmodi facere dationem, sanctio ad humanitatem a nobis adinventa est et populo medelam praebens. Si enim hoc egerint qui consularem edent munifictantes seditiones exercent ad invicem et venient usque ad alternas plagas, quas per fustes et gladios et lapides egerunt frequenter, rem omnino nobis odibilem. Videbamus enim eos contendentes quidem et malis innumeris implentes alterutros occasione sparsorum et ab eis abreptorum, domi vero deferentes omnino nihil, sed ea die in ebrietatibus et potationibus omnia expendentes; si vero forsan spe lucri maio
Abbreviated transcription (Latin):
neq quicquam dare eorunidem consu¬
lum demittentes uoluntatibus ut no¬
bis sint amplius ⁊ semꝑ ex suõ uoca¬
bulo tempus adornent. qui ꝙ dispositũ
est tñscendit rite ut pote nrãm p̃uari¬
catus est legem: dignus est pena: sice¬
nin nob erunt iugiter consules cau
canqͣm certissunum ꝑiłin consulatũ
refugientes ut aduersitates. ⁊ ꝓpterea
sanccimus legem sub firmitate serua¬
ri hanc. nullus gͥ eam adgredi p̃sumat
nec si uehementer idoneus sit nec sit
nr̃oꝵ sit iudicum. nec sit maxime cu¬
rie. aut nulle administrationi p̃sit. hec
entm omĩa nos consid̾antes om̃ib ꝓpͥo¬
suimus suꝑdationibus equalitatem
nulli penitus licentiam diutes exirei
mensuram que hac continetur lege
nisi in solo argñto in ꝓcessionib spir¬
gendum aut neꝙ hoc faciendum qđ
in eoꝵdem consulum posuimus. sicut
sepe diximus uoluntatibus ip̃is quop
qui hec accipere consuerunt maxime
gr̃e in hanc nr̃ãm reposite sint legei

Expanded text:
neque quicquam dare eorundem consuneque quicquam dare eorundem consulum dimittentes voluntatibus, ut nobis sint amplius et semper ex suo vocabulo tempus adornent: qui quod dispositum est transcendit, rite utpote nostram praevaricatus legem dignus est poena. Sic enim nobis erunt iugiter consules, cauam certissimum periculum consulatum refugientes et aversantes. Et propterea sancimus legem sub firmitate servari hanc. Nullus igitur eam egredi praesumat, nec si vehementer idoneus sit, nec si nostrorum sit iudicum, nec si maximae curiae aut nullae administrationi praesit. Haec enim omnia nos considerantes omnibus proposuimus super dationibus aequalitatem, nulli penitus licentiam dantes exire mensuram quae hac continetur lege, nisi in solo argento in processionibus spargendo aut neque hoc faciendo, quod in eorundem consulum posuimus, sicut saepe diximus, voluntatibus. Ipsis quoque qui haec accipere consueverunt maximae gratiae in hac nostra repositae sint lege.
Abbreviated transcription (Latin):
ficentia in suis ꝓcessionibus sicut ipẽ
rette hałe putaiũt solo ꝓhibito aurũ
omĩno iaculari quod imꝑãtori tantũ
tributum est. contingẽ alioꝵ autem
que a nob̃ decreta sunt ⁊ conscͥpti ĩ des¬
criptione que hanc continentur legge
tñscendendi aliquid omĩno aut. aid¬
dinos nullo ꝑmitimus modo. ꝙ itaq
infutum est. dicimus aũt spargere
inlantis poninus uoluntatem om̃ino
tp̾e potestatis hoc enis qui dab faci
tum est. egredi c uibraꝵ auri ꝑsosbͥe
penam ut pote nr̃a p̃uaricatus p̃cep¬
ta. ⁊ omẽm huius logis corrumreris
quantum in se intentionem. si eni
ꝓ hac tantummͦ posita est occasione
ne dandarum inmensitatẽ consula¬
tus desunt ⁊ ꝓptẽi nos supsluas illas da¬
tiones ⁊ expensas adbreiuabimus ⁊ npo¬
pulum effusas ꝓcessiones ⁊ exspectalli
ad bene se hiitem dedux imus mensu.¬
rim rite aliquid dicentis de numnetis
consid̾antes idẽ spurggere argentũ ut

Expanded text:
ficentiam in suis processionibus, sicut ipse ficentiam in suis processionibus, sicut ipse recte se habere putaverit, solo prohibito aurum omnino iaculari, quod imperatori tantum tributum est contingere. Aliorum autem quae a nobis decreta sunt et conscripta, in descriptione quae hac continetur lege transcendi aliquid omnino aut addi nos nullo permittimus modo. Quod itaque infinitum est dicimus autem spargere, in dantis ponimus voluntate, omnino propriae potestatis hoc eius qui dat facietum est egredi, centum librarum auri persolvet poenam, utpote nostra praevaricatus praecepta et omnem huius legis corrumpens quantum in se intentionem. Si enim pro hac tantummodo posita est occasione, ne dandorum inmensitate consulatus desint, et propterea nos superfluas illas dationes et expensas adbreviavimus et in populum effusas processiones et spectacula ad bene se habentem deduximus mensuram, rite aliquid decentius de numeris considerantes, id est spargere argentum aut
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ uolueĩt spargere non cogimus
siue rursus uenire hoc uolueit ⁊ ex
argnto muueribus honõrare ppłm. ne
hoc int̾dicunus non tam̃ aurum spar¬
gere sinimus. non minoris alicuiꝰ non
maioris om̃ino non medii caricteris aũ
pondis s argñtum sicuti p̃diximus so
soli etiam aurum contempnẽ p̃stet
fortune fistigum. argentum uõ qđ
mox post᷑ aurum pͣciosissimum fiet¬
⁊ aliis consulibus largitus decens hoc
sinimus cos spargere que uocant mi¬
lia risia ⁊ in melis ⁊ in caucis ⁊ quadri.¬
angulis ⁊ talibus quanto enim miuio¬
ra sunt que sparguntur canto plures
suscipientes eruut: sit ꝙ rei mensura
dantis uirtus ⁊ uoluntas sue nichil
aut mediocre aut tnscendens ppło e¬
rogandi hoc enim in consulatu desim¬
mus neꝙ inuitus spargere cogentes
ne uolentes phibentes s. de argento
quidem spargendo ita a nob̃ sinccitũ
sit ⁊ si omino adhoc accesserit licen¬
tum hãt distribuendi aigenti muni¬

Expanded text:
nihil voluerit spargere, non cogimus, nihil voluerit spargere, non cogimus, sive rursus venire ad hoc voluerit et ex argento muneribus honorare populum, nec hoc interdicimus. Non tamen aurum spargere sinimus, non minoris alicuius, non maioris omnino, non medii characteris aut ponderis, sed argentum, sicuti praediximus, sosoli etiam aurum contemnere praestat fortunae fastigium; argentum vero, quod mox post aurum pretiosissimum fiet aliis consulibus largitas decens. Hoc sinimus eos spargere in his quae vocantur miliarisia et in melis et in caucis et quadriangulis et talibus. Quanto enim minora sunt quae sparguntur, tanto plures suscipientes erunt. Sitque rei mensura dantis virtus et voluntas sive nihil aut mediocre aut transcendens populo erogandi. Hoc enim in consulatu definimus, neque invitos spargere cogentes neque volentes prohibentes. Sed de argento quidem spargendo ita a nobis sancitum sit; et si omnino ad hoc accesserit, licentiam habeat distribuendi argenti muni
Abbreviated transcription (Latin):
ium que raro fiunt mi̾rałmn. hec itaꝙ
de consularibus a nobis scpͥta ⁊ det̾mi¬
rem consul hĩt. definita est a nobis
⁊ cͥca illam expensaꝵ mensura decet e
mat᷑ eius constat iam consulatus dig¬
na ⁊ pͥus honorata ⁊ uelit eam uua siu¬
i secum soemate ⁊ hoc in sola mãt̾ir
p̃temus alia uõ non ãecorabitur mu¬
lier penitus pret̃ conugem ⁊ matrẽ
ille quidem om̃ibus moĩs qm̃ uoris
conchoruscant radiis maritoꝵ hoc le¬
ge dante. matres uõ si consul hocuo¬
lucĩt. nam noq fili̾a neꝙ soror forte
non ixor filii ⁊ multomag̃ si nec ꝑ¬
tmens ad genus sit. hoc enun ⁊ pure
illicitum existebat. spargere autẽ in
scptem his ꝓcessionibus ppło consulem
melius nos deiignauimiis sicut mar¬
ciam diue memorie constitũtio dicit.
illa quidem ab negauit om̃ino muni¬
ficentia. nos aut̃ corrigainus eam cau¬
sam uoluntate eius qui comulatus
ht honorem disponentes. siue enun

Expanded text:
nim quae raro fiunt miraculum est. Haec itaque nim quae raro fiunt miraculum est. Haec itaque de consularibus a nobis scripta et determitiam uxorem consul habeat, definita est a nobis et circa illam expensarum mensura: decet emater eius consistat iam consulatus digna et prius honorata, et velit eam una frui secum schemate. Et hoc in sola matre praebemus, alia vero non decorabitur mulier penitus praeter coniugem et matrem, illae quidem omnibus modis, quoniam uxores concoruscant radiis maritorum hoc lege dante, matres vero, si consul hoc voluerit; nam neque filia neque soror forte, non uxor filii, et multo magis si nec pertinens ad genus sit: hoc enim et pure illicitum existebat. Spargere autem in septem his processionibus populo consulem melius nos designavimus, sicut Marciani divae memoriae constitutio dicit. Illa quidem abnegavit omnino munificentiam, nos autem corrigimus eam, causam voluntate eius qui consulatus habet honorem disponentes. Sive enim
Abbreviated transcription (Latin):
det̾minantur incircensib ⁊ bestiaꝵ
spectacła ⁊ themale dileccione milloꝵ
hoꝵ nr̃ pͥuabitur ppłs sederit qui¬
dem ꝓxessus pͥmus quo susceperit
consulatum ⁊ huiꝰ possidet codicil¬
los kalendis ianuarii post illuinsi¬
agit scđm spectacłm certantium qquoꝵ
qͣm mapã semel exhibendum ⁊ post il¬
lud quod dicitur tocius diei ut ⁊ mul¬
ta delectatione. complebit ppłmi hoc
quod uocatur pancar ponlatione silua
conspecta ⁊ cum bestiis pugnantes hoĩes
in siiema rididoꝵ est locus tragidis ⁊
disponit annalem hunc honoren in
deposicione agens sollempnem elicionẽ
⁊ ita septem noctium ⁊ ꝓcesseum cõple¬
bitur cursus. nullam spẽrum antiquitꝰ
statutarum delinquens. unam siquidẽ
aliam adinuenire mappum duoꝙ conti¬
nuare que uocantur theatrum ⁊ nõ po
sufficere. itaꝙ rite causa putabitur. et
singłe dantur clire ⁊ non in tantum
ut um ppło etiam odibile sit. in his e¬

Expanded text:
determinantur in circensibus et bestiarum determinantur in circensibus et bestiarum spectaculis et thymelae delectatione, nullo horum noster privabitur populus. Sed erit quidem ei processus primus quo suscipit consulatum et huius possidet codicillos, kalendis Ianuariis. Post illuagit spectaculum certantium equorum, quam mappam semel exhibendum; et post illud quod dicitur totius diei, ubi et multa delectatione complebit populum hoc quod vocatur pancarpon Latine silva conspectum, et cum bestiis pugnantes homines in scena ridiculorum est locus tragoedis edeponit annalem hunc honorem, in depositione agens sollemnem editionem. Et ita septem noctium et processuum complebitur cursus nullam specierum antiquitus statutarum derelinquens. Vnam siquidem aliam adinvenire mappam duoque continuare quae vocantur theatrum amphitheaSufficere itaque rite causa putabitur, et singulae dantur clare et non in tantum, ut iam populo etiam odibile sit: in his e
Abbreviated transcription (Latin):
tes ꝑspex inius quantum eẽ conueni¬
at ꝙ datum est a marciano itaꝙ im¬
patoꝵ eximio scpͥta lex᷑ est. que uo¬
ipũ ei constitutio mã pͥma fuit. ggͥ
⁊ post p̃dictam constitutioẽm inue¬
nimus qm̃ quod hanc sequentis nich
spargere ppło passi sunt alii aũt ex
ultra legem agere hoc potentes ⁊ ꝑ¬
merentes que peccauerunt demide
ad sui anni respicientes mensuram
cira asꝑsionem lirgitatem ult᷑ ter¬
minum celebrarunt. un quoddã
uõ medium bene eligentes madiot̾¬
optimum uisumr est eẽ tanqͣm ex u¬
tioꝙ sũmis ꝑiclitantib mox ad in¬
mensitatem ꝓced̾ẽ ꝓptẽa estimiuimꝰ
⁊ nos de hoc diffiire quoa decet ut
nicħ nec inniensum nec mordina
est dari ab eo qui a nobis eligitur ꝑ
annatm consule occasione sportu
quedam inferatur competens nd¬
ditus aut̃ eoꝵ inminutos om̃s eẽ
uolumus. si enim s adinuentum
est ut spectacła ad animi uolupta¬
tem agantur ppło. hec aũt a nobis

Expanded text:
tes perspeximus, quantum esse convenites perspeximus, quantum esse conveniat quod datur. A Marciano itaque imperatorum eximio scipsa ei constitutionum prima fuit. Igitur et post praedictam constitutionem invenimus, quoniam quidam hanc sequentes nihil spargere populo passi sunt, alii autem et ultra legem agere hoc petentes et promerentes quae petiverunt deinde ad sui animi respicientes mensuram circa aspersionem largitatem ultra terminum celebrarunt, uni quidam vero medium bene eligentes mediocroptimum visum est esse tamquam ex utroque summis periclitantibus mox ad inmensitatem procedere, propterea aestimavimus et nos de hoc definire quod decet, ut nihil nec inmensum nec inordinatest dari ab eo qui a nobis eligitur per annum consule occasione sportulquaedam inferatur competens. Reditus autem eorum imminutos omnes esse volumus. Si enim hoc adinventum est ut spectacula ad animi voluptatem agantur populo, haec autem a nobis
Abbreviated transcription (Latin):
deni.ã.Stratigio com̃ sacrix lir¬
gicionum. Consũlitus nom̃
⁊ causa pͥscis quidem rominis ad¬
uersus hostium adinuentum ẽ
utilitatem ⁊ indecretis que eis or
sorciebuntur repente ꝓuincias in
quibus romam bellum habebant¬
tempus in imꝑatoꝵ pussimoꝵ tnͣspo¬
nens bellandi ⁊ pacificindi potestitẽ.
tem. paulatim uõ quidam ita sũp.
non haberent. nonenum ad plarimos
uenit sułr mignitudo tnscendens
etiam magnifientiam amime. non
mensura rei s ꝓpͥa magnitudine ꝓ¬
ueniens. Quia gͥ uidemus ꝑiditari
consulum nom̃ ꝙ ex tempr̃ib itaꝓ
lixis ⁊ ad millesimum ꝓpe aunum
ueniens cum romanoꝵ tes ꝑ pullu¬
lauit ꝓptẽa credimus oportere cau¬
sam comp̃lindẽ ⁊ inmensitatem eiꝰ
recidentes ad bene placitas consula¬
res statuere exp̃nsas. quatenꝰ conti¬
nua sit romanis om̃ibus aut boĩs
uiris existit accessibilis. quoscumꝙ
huiꝰ mõi nos dignos eẽ honore decit¬
uerimus cuncta siquidem ꝑscrutñ¬

Expanded text:
dem Aug. Stratigio comiti sacrarum largitionum. Consulatus nomen et causa priscis quidem Romanis adversus hostium adinventum est utilitatem, et in decretis, quae eis in sortiebantur repente provincias in quibus Romani bellum habebanttempus in imperatorum piissimorum transponens bellandi et pacificandi potestatem tem. Paulatim vero quidam ita sumptunon haberent. Non enim ad plurimos venit substantiae magnitudo transcendens etiam magnificentiam animae, non mensura rei sed propria magnitudine proveniens. Quia igitur videmus periclitari consulum nomen, quod ex temporibus ita prolixis et ad millesimum prope annum veniens cum Romanorum republica pullulavit, propterea credidimus oportere causam comprehendere, et inmensitatem eius recidentes ad beneplacitas consulares statuere expensas, quatenus continua sit Romanis, omnibus autem bonis viris existat accessibilis quoscumque huiusmodi nos dignos esse honore decreverimus. Cuncta siquidem perscrutan
Abbreviated transcription (Latin):
hꝰ modi fimctionib fugerint
conuenientia militaris officii
adstipendiũ castit᷑sex officia
du̾ sa tm̃sierũtad munera pate
uł agroꝵ cultus conuentis duci

Expanded text:
modi functionibus fuerint, coniventia militaris officii ad stipendium castrense vel officia diversa transierint, ad munera patriae vel agrorum cultus conventis duci
Abbreviated transcription (Latin):
ta atq ominib debitoris faculta¬
tibtofderatis quas habnerit c̃
ei petunie crederetur. ꝓ rata ha
bes ꝙ exdebitoris faciatatibus
ariquid detinet. ex consorte at¬
q usuris postularntaq idone¬
rere. ad quos ex qualbetton¬
dicione transicrĩt debitoresfa¬
cultates ut singun qͣ estimatr̃e
harita ꝓrata rer̃ quas possidẽt.¬

Expanded text:
ta atque omnibus debitoris facultatibus consideratis, quas habuit, cum ei pecunia crederetur, pro rata ab eo, qui ex debitoris facultatibus aliquid detinet, ex sorte atque usuris postulari. Itaque quotierere, ad quos ex qualibet condicione transierint debitoris facultates, ut singuli aequa aestimatione habita pro rata rerum quas possident
Abbreviated transcription (Latin):
nec potuisse debitum aquib¬
dam. rer .p. restitu cumparatꝰ
minatores eiꝰ interpelare acpꝰ¬
tremoloco siquid ex noĩe colle¬
ge tui defui̾t. ob culꝑe nexiunte
interpellare. prioees nominato¬
res ei . ł uti fitenissores placuit

Expanded text:
nec potuisse debitum a quibusdam rei publicae restitui, cum paratus minatores eius interpellare ac postremo loco, si quid ex nomine collegae tui defuerit, ob culpae nexum te interpellare. priores nominatores enim veluti fideiussores placuit
Abbreviated transcription (Latin):
dotem uõ ad eam que optulit
tam̃ occasioẽm quasi dam̃pni
⁊ aliaꝵ cãꝵ auri quantitas an
mediocris in re que data ẽ par¬
ti ut non uideretur hoc nupti¬
ale lucrum neꝑ seruaretur fi¬
lus scm de hoc leges s extͥnse¬
cus accidens quasi ex alia causa
luctum fieret euis qui acciꝑe
hoc egit. ideo ꝙ ex hac parte fac
at aliquod alteri lucrum ut ħ
similiter seruari filiis. ꝓpetate
quidem mox ueniente ad eos
usu uõ solos apud lucrantem
constituto. sic abstinebut om̃i
er̃ temꝑati maxime quidem
c̾ca suam castitatem dem̃ etum
c̾ca mat̾monii affectum quem
competens: ⁊ habere eos qui se¬
mel coniuncti sunt altutris res
est. ⁊ castitate plena ⁊ boms
cĩ parentes sponte non seruant
noc post din communis om̃ib
pat̃ dicimus auͣtem quiimꝑi¬
um habet ꝑ legem his quia pa¬
rentibus lesi sunt seruet ⁊ hic
quoꝙ ea que de lucris ⁊ de suc¬
cessionibus pͥdem dispõita sũt
teneant. nicħ em̾m eoꝵ inno¬
uamus preter illa sola que ex¬

Expanded text:
e obtulit, tamen occasione quasi damni et aliarum causarum auri quantitas non mediocris utrique data est parti, ut non videretur hoc nuptiale lucrum neque servaretur filiis secundum de hoc leges, sed extrinsecus accidens quasi ex alia causa lucrum fieret eius qui accipere hoc egit. Ideoque ex hac arte factat aliquod alteri lucrum, et hoc similiter servari filiis, proprietate quidem mox veniente ad eos, usu vero solo apud lucrantem constituto. Sic abstinebunt omnierunt temperati, maxime quidem circa suam castitatem, deinde etiam circa matrimonii affectum, quem competens est habere eos qui semel coniuncti sunt alterutris: res est et castitate plena et bonieis parentes sponte non servant, hoc post deum communis omnibus pater dicimus autem qui imperium habet per legem his qui a parentibus laesi sunt servet. Et hic quoque ea quae de lucris et successionibus pridem disposita sunt teneant: nihil enim eorum innovamus praeter illa sola quae ex
Abbreviated transcription (Latin):
tur. mulier autem antenuptia¬
lidonatione luc̾ra ꝓpͥis filiis u¬
sum quidem lucroꝵ ex nipci¬
is apud eos cõnstitutum ꝓp̾cta¬
tem uõ eoꝵ filiis om̃ino serum

Expanded text:
r, mulier autem antenuptiali donatione lucra propriis filiis: usu quidem lucrorum ex nuptiis apud eos constituto, pvero eorum filiis omnino
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ m solutis ab nodierna die ⁊ ĩ¬
ome quod sequitur in ls mat̾¬
monus que iam soluta sũt qui
mel t̾minatum ueterib relin¬
quimus legibus. illud certum
ẽ quia dumti semel fuerint filioꝵ
⁊ ꝓpetatem lex defẽns eis p̃stite¬
rit tunc in suecessionibus ⁊ ali¬
is accesuonibus ita ⁊ in hs erit
sicut ⁊ in p̾oribus sanccitum ẽ
tiliis qui ppt scdas nuꝑtias pa¬
rentium iucrum aliꝙ ex le
ex quaddam causa denũciatam
hs ad legislatioẽm deducere
estimaiumus oportere. quia eni
transiger quidem int̾ altutros
⁊ uir ⁊ uxor filii autem eis e¬
rant ex matͥmonio dispexer̃t
cos ambo. ⁊ cucuibant mendi¬
cantes ꝓpreã iudicauumis uẽ¬
scł ueliementiori quidem for
iustoꝵ mat̾mõia delacerare.
aut criam ꝓpͥos negligere fili¬
os si enuim om̃mo aut ꝑtrans¬

Expanded text:
 solutis ab hodierna die od sequitur. et in his matrimoniis quae iam soluta sunt quidmel terminatum veteribus relinquimus legibus. Illud certum est, quia dum semel fuerint filiorum et proprietatem lex deferens eis praestiterit, tunc in successionibus et aliis accessionibus ita et in his erit, sicut et in prioribus sancitum est filiis, qui propter secundas nuptias parentum ex quadam causa denuntiata nobis ad legislationem deducere aestimavimus oportere. Quia enim transegerunt quidem inter alterutros et vir et uxor, filii autem eis erant ex matrimonio, despexerunt eos ambo et circuibant mendicantes. Propterea iudicavimus vehementiori quidem fortniustorum matrimonia dilacerare aut etiam proprios neglegere filios. Si enim omnino aut per trans
Abbreviated transcription (Latin):
bus supueniente negociis. unde
quidem medemut. comp̃henden.¬
tes antem unam quamꝙ questio¬
nem dubitaitam ⁊ nobis ⁊ iudicib
nr̃is ꝑ legulatioẽm que oporteat
agi. gnaliter in unaquaꝙ questi¬
one exponimus. Itaq illud ante
diuisione. nobis autem putatum
ẽ bene se habere tempata lege ad
simplicitatem cãm transponere.
⁊ nunc inchoante ⁊ nicħ ꝑscrutn¬
tes legem hoꝵ que p̾us termina¬
ta sunt qm ⁊ nobis ip̃is p̃dem
legibus iusa sinit meliora scła
Nuptialibus namq lucris siqui
ipud ip̃os ualide ⁊ eoꝵ substanci¬
is infixis. si uo̾ ueniat ad alteriꝰ
ꝑsone comunctioẽm ex pͥorib
nuptiis filiis seruandi simplici
quadam ⁊ meliori lege duplici
ninc placuit interimere. si enĩ
sedis mixta nupcus mulier aut
etiam uir forte ad sccłam resꝑi¬
ciens conugem. que ex morte
lucrata sunt aut etiam ex repu¬
dio forte seruat filiis. cumutiq¬
is sequentibus quomͦ iustum ẽ
ea transmitere set quid erit

Expanded text:
bus superveniente negotiis. Vnde.quidem medemur, comprehendentes autem unamquamque quaestionem dubitatam et nobis et iudicibus nostris per legislationem quae oporteat agi generaliter in unaquaque quaestione exponimus. Itaque illud ante divisione, nobis autem putatum est bene se habere temperata lege ad simplicitatem causam transponere ex nunc incohante et nihil perscrutante horum quae prius terminata sunt, qlegibus visa sunt meliora secunda. Nuptialibus namque lucris, si quapud ipsos valide et eorum substantiis infixis, si vero veniat ad alterius personae coniunctionem, ex prioribus nuptiis filiis servandis, simplici quadam et meliori lege duplicem hanc placuit interimere. Si enim secundis mixta nuptiis mulier aut etiam vir forte ad secundam respiciens coniugem quae ex morte lucrata sunt aut etiam ex repudio forte servat filiis, cum utiqis sequentibus: quomodo iustum est ea transmittere? Scilicet quid erit
Abbreviated transcription (Latin):
accioẽm aut ꝑmodum aliudre¬
non sint filii maneant pͥora in
suo ordine si uõ filus existentib
fiat hoc: ⁊ neꝙ filios erubescen¬
tes dent tamen occasioẽm spon¬
taneam ⁊ transaccionis ⁊ ꝑ con¬
sensum facte. aut etiam mui¬
te. forsan petente aut uiro cõ¬
mittente. dig̃na amissioẽ añ¬
nupcialis donationis. aut mu¬
uere digna casu dotis necꝑ uir
dotem uicret. neꝙ mulier añ¬
nuptialem donatioẽm. s repen

Expanded text:
actionem aut per modum alium snon sint filii, maneant priora in suo ordine; si vero filiis existentibus fiat hoc, et neque filios erubescentes dent tamen occasionem spontaneae transactionis et per consensum factae, aut etiam invitae forsan peccante aut viro committente digna amissione antenuptialis donationis aut muliere digna casu dotis, neque vir dotem lucretur neque mulier antenuptialem donationem, sed repen
Abbreviated transcription (Latin):
nequicie. ⁊ corruptione ⁊ falsi¬
tatibus ⁊ quecumnꝙ alia mala
corrigentes p̃sentem ꝓmutga¬
mus legem. His q̃ dudũm a no¬
bis in collationibus litterarum

Expanded text:
nequitia et corruptione et falsiibus et quaecumque alia mala corrigentes praesentem promulgamus legem. His quae dudum a nbis in collationibus litterarum
Abbreviated transcription (Latin):
litteras nesciunt que olim ualẽt
in iudicus iuam hñtibus firmi¬
tatem qm̃i quidem ex nidiciali
forma acceꝑunt examinatioẽm¬
hec talia competentem Opor
tet nõ in his que littãs nescuit
⁊ testes omino tabulariõs ad¬
hiberi in quibus locis sunt ta¬
bularii. maxĩme aut testes nõ
ignotos contrahentibiis ut qͥ¬
tens quia non minus qm x
testes in mstalibus adhibendi¬
sunt inter quos erit ⁊ qui sc¬
bit ꝓ contraliente aut totum.
aut postea que post paucas lit¬
teras illius posita sunt quate¬
nui nichomittatur de sũma
subtilitate. Et hec dicĩmus su¬
ꝑ iustrumentis ex scpto con¬
fectis. nam siquis facere quesi¬
bet contractum ex non scripto
uoluit hoc manifestumẽ quia
aut ꝑ tẽstes. aut ꝑ usurandũ
sidem ꝑcipiet. auctore equidẽ¬

Expanded text:
teras nesciunt quae olim valent in iudiciis suam manentibus firmiiam quidem ex iudiciali forma acceperunt examinationemec talia competentem. tet vero in his qui litteras nesciunt tes et omnino tabularios adhiberi, in quibus locis sunt tabularii, maxime autem testes non ignotos contrahentibus, ut qtens quia non minus quinque testes in his talibus adhibendsunt, inter quos erit et qui scribit pro contrahente aut totem aut post ea quae post paucas litteras illius posita sunt, quatenus nihil omittatur de summa subtilitate. Et haec dicimus super instrumentis ex scripto confectis. Nam si quis facere quemlibet contractum ex non scripto voluerit, hoc manifestum est quia aut per testes aut per iusiurandum fidem percipiet, actore equide
Abbreviated transcription (Latin):
ndex negocium disposucĩt¬
Ut autem̃ nicłi sit neꝙ hoꝵ
memendatum. Illud quoꝙ
adicere legi bonum est ut
si usꝙ ad unam auri libram
fuit contractus hiunismoli
obseruãtione in hoc mume
custodiri. sed scłm hoc quod
plicitas est. ⁊ nec scribentiũ

Expanded text:
dex negotium disposuerit, ut nihil sit neque horum inemendatum. Illud quoque adicere legi bonum est, ut si usque ad unam auri libram fuerit contractus, huiusmodi observationem in hoc minime custodiri, sed secundum hoc quod plicitas est et neque scribentiam
Abbreviated transcription (Latin):
dere de quibiis licebit sese libera¬
re contralientes si consenseruit¬
utriq ad hoc uenite ut insiñũ¬
ent᷑ instrumenta ⁊ ꝓfiteantur ea¬
sub gestis monumentoꝵ ipsi con

Expanded text:
dere. De quibus licebit sese liberare contrahentes, si consenseritrique ad hoc venire, ut insinuent instrumenta et profiteantur ub gestis monumentorum ipsi con
Abbreviated transcription (Latin):
atꝙ suppleuit aut si etiam qͥ¬
hoc conscput non est aut alit̾¬
cum iureniãndo ꝓpͥe conplecio¬
tum ⁊ iusuitandum habens ad¬
iectum p̃buit quoddam cause
momientum quod si tabellio
defunc̃tus est ⁊ testimonium
ꝑlubeatur. suppletioni ex alia
collatione. si quidem etiam sic
hãt eum qui consepsit instrum̃¬
tum ui̾uentem ⁊ acdnum̃ato¬
rem adueniant ⁊ illi siquidẽ
p̃sentes sunt ⁊ haͣt ex collatio¬
ne adimplet̾ionum ⁊ ex testib
causa fidem. sin uõ nłllus hoꝵ
sit tunc fiat quidem completi
ad hoc sufficiant. sed ⁊ aliorũ
ꝑationibus tam complectioĩs
qͣm subscribentium aut etiam
contͣhentium una q̃uedam col¬
segatur undiꝙ ⁊ efficiatur fi¬
des sin uõ nicħ altud inueni¬
atur p̃ter collationem instru¬
mentoꝵ quod actenus ualuit
fi̾aͣt ut qui ꝓtert ad collatioĩs
documientum uiret sollemꝑ¬
niter. ut autem aliquod om̃i¬
no caula sumat ad augm̃tum
ad maiorem negocu fidem.⁊
non aliam idoneam ht̃ fidem

Expanded text:
 supplevit, aut si etiam qc conscripsit non adest aut alitcum iureiurando propriae completiotum et iusiurandum habens adiectum praebuit quoddam causae momentum. Quodsi tabellio defunctus est et testimonium perhibeatur suppletioni ex alia latione, si quidem etiam sic at eum qui conscripsit instrumentum viventem et adnumeratorem, adveniant et illi, si quidem praesentes sunt, et habeat ex collatione adimpletionum et ex testibus causa fidem. Sin vero nullus horum sit, tunc fiat quidem completiad hoc sufficiant, sed et aliorum parationibus tam completionis quam subscribentium aut etiam contrahentium una quaedam colligatur undique et efficiatur fides. Sin vero nihil aliud adinveniatur praeter collationem instrumentorum, quod hactenus valuit fiat, ut qui profert ad collationes documentum, iuret sollemniter; ut autem aliquod omnino causa sumat augmentum ad maiorem negotii fidem, non aliam idoneam habens fid
Abbreviated transcription (Latin):
a nobis sanccĩtum est. Ualeat
iriq lex in om̃ibus que post
hec facienda sunt iustriuren¬
tis ⁊ cc̃tibus quod enim iam
transit cut quispiãm faciat
hanc autem legem peperit
contentionum multitudo
contende homines conpesca¬
mus. p̃austrentes eis altercati¬
ones ꝑ legislacionis subtilita¬
tem. quappter conuenit tuam
emmentiam hec cognoscentẽ
manifesta om̃ĩbus facere sub¬
iectis. ⁊ qui lunc sunt ⁊ qui
ingentibus ⁊ enim alios gło¬
sissimos ꝓfectos ⁊ qui in hesꝑia
sunt ⁊ nlibia ⁊ in septemtrio¬
nalibus. dicimus autem in illi

Expanded text:
is sancitum est. Valeat itaque lex in omnibus quae post haec facienda sunt instrumentis et contractibus: quod enim iam transiit cur quispiam sanciat? Hanc autem legem peperit contentionum multitudo contendere homines compescamus praeauferentes eis altercationes per legislationis subtilitatem. Quapropter convenit tuam eminentiam haec cognoscentem manifesta omnibus facere subiectis et qui hic sunt et qui in gentibus. Etenim ad alios gloriosissimos praefectos et qui in Hesperia sunt et in Libya et qui in septentrionalibus di
Abbreviated transcription (Latin):
si tanien quisq̃m aut deponens
eus cum quo contralnt. in ipso
erit ut sciat quia millus fide to¬
tum ip̃e suspendut ⁊ quidem quã¬
tum ex sc̃ptura non suffici̾ens ui¬
debitur fides. nisi scdm nrãm le¬
gem adiciatur documento cre¬
dulit̾as aut si p̃sentia testium co¬
ram quibus contractus factus
est. aut forsan nouissimum elĩ
rei resugium uiuerit. dicimꝰ
aũt quod ex iure iuirando est. nã
meruentes ⁊ nudis eis existenti
subtilitatem cause ad dimus nõ
ta licet tabellionum hañt sup¬
plementum adicĩatur. ⁊ eis ante¬
qͣm compleantur sicut dictũm
portet autem iudicantes ⁊ siqua
signa inuenerunt ad scͥpta car¬
tis. ettam hec requirere ⁊ legẽ¬

Expanded text:
Si tamen quisquam aut deponens eius cum quo contrahit, in ipso erit ut sciat, quia in illius fide totum ipse suspendit. Et quidem quantum ex scriptura non sufficiens videbitur fides nisi secundum nostram legem adiciatur documento credulitas, aut si praesentia testium, coram quibus contractus factus est, aut forsan novissimum eum rei refugium iuverit, dicimus autem quod ex iureiurando est: nam es et nudis eis existentisubtilitatem causae addimus, non ta licet tabellionum habeant supplementum, adiciatur et eis antequam compleantur, sicut dictum . Caput VI Oportet autem iudicantes et si qua signa invenerint adscripta chartis, etiam haec requirere et lege
Abbreviated transcription (Latin):
dicantibus eriam testiũ onium
solicium. ⁊ enumn tales testificatio¬
nes suscipimus quo p̾sentes testes
dicant quia his p̃sentibus subsc¬
sit qui documentum fecit. ⁊ hũc
nouerunt. qura si inuenerunus
⁊ tales quosdam testes nõ muiꝰ
qͣm tres diguos fide existentes
neꝙ talem intͣdicimus fidem. ne
erit hoc in publico confiteri quod̃
bitur suꝑmutuo. documentum
nisi etiam testiũ inium habeant᷑
p̾sentiafide dignoꝵ non minus¬
strium. ut siue uenuiant ⁊ ꝓpͥis
subscpͥtionibus adtestentur. suĩ
alii quidam testificẽntur quu p̃¬
sentibus eis confectum ẽ docum̃¬
tum. fidem causam ex utroꝙ ꝑci¬
piat eciam litteraꝵ examinatione
penitus nonpulsa. sed sola nõ suf¬
ficiente: augmento aut̃ testium

Expanded text:
dicantibus etiam testium solacium. Etenim tales testificationes suscipimus, quo praesentes testes dicant, quia his praesentibus subscripsit qui documentum fecit et hunc noverunt: nam si invenerimus et tales quosdam testes non minus quam tres dignos fide existentes, neque talem interdicimus fidem. Neqerit hoc in publico conficere quod bitur super mutuo documentum, nisi etiam testium habeat praesentiam fide dignorum non minus trium, ut sive veniant et propriis subscriptionibus attestentur sive alii quidam testificentur, quisentibus eis confectum est documentum, fidem causa ex utroque percipiat, etiam litterarum examinatione penitus non repulsa, sed sola non sufficiente, au
Abbreviated transcription (Latin):
non facile sit fidem ex testum
subscpͥtionibus inuenire. neq ta¬
bellio suꝑ est. qui compleuit si qͥ¬
dem publice sit confectum. qua¬
tenus testimonium ꝑhibeat ꝓse.
ut non est in cĩuitate . ẜ. necẽe
ẽ omĩno collatione litteraꝵ suꝑ¬
pleciones aut eoꝵ qui subscpͥse¬
runt adiumere tunc competẽs
est ꝓꝑare quidem ad comꝑatioẽs
neꝙ enim eas moĩs omibus inter¬
dicimus ꝑ omẽm autem subtili¬
tatem ꝓccde. ⁊ om̃ino si putauĩt
eis oportere credi etiam iusuiãn¬
ta colleccionem fieri p̃parans sic
quicqͣm om̃imo ⁊ ꝑ omĩa mutu¬
cio in rebu̾s fiat in his uõ que cõ¬
ficiuntur publice docum̃tis si
tabellio uenerit ⁊ testimonium
lubuerit. cum uireuirando. si
quideta non ꝑ se scpsit sed ꝑ ili¬
uin ministrantium sibi ⁊ ille
si uĩuit si quidem possibilłe oĩ¬
no est euin uenire ⁊ nulla cau¬
sa ꝓhbet eius aduentum egri¬
tudo forte ualida. aut quelibet
maliaꝵ necessitatum que homi¬

Expanded text:
non facile sit fidem ex testium subscriptionibus invenire, neque tabellio superest qui complevit si quidem publice sit confectum quatenus testimonium perhibeat pro se, aut non est in civitate, sed necesse est omnino collationem litterarum suppletionis aut eorum qui subscripserunt assumere, tunc competens est properare quidem ad comparationes neque enim eas modis omnibus interdicimus, per omnem artem subtilitatem procedere, et omnino, si putaverit eis oportere credi, etiam iusiuranrca collationem fieri praeparans sicquicquam omnino et per omnia munitio in rebus fiat. In his vero quae conficiuntur publice documentis, si tabellio venerit et testimonium perhibuerit cum iureiurando, si quidem non per se scripsit sed per alium ministsi vivit, si quidem possibile omnino est eum venire et nulla causa prohibet eius adventum, aegritudo forte valida aut quaelibet aliarum necessitatum quae homi
Abbreviated transcription (Latin):
quod ⁊ in iudicio quesitum est qͥa¬
enim non ꝓfessus est is qui scysisse¬
dicebatur suam eẽ scpturam. mag¬
num habuit res tumultum. ⁊ scri¬
bere alia dicactus est que uisa sũt
uelun similia quidem non tamen
scpͥturam sine t̾mmmo causa ꝑman¬
sit. sed is qui depositum dat aduo

Expanded text:
quod in iudicio quaesitum est; qenim non professus est is qui scridicebatur suam esse scripturam, magnum habuit res tumultum, et scribere alia coactus est, quae visa sunt veluti similia quidem, non tamen scripturam sine termino causa permansit, sed is qui depositum dat advo
Abbreviated transcription (Latin):
collatio litteraꝵ aliud nõ testimo¬
mã tunc nos quidem estimaui¬
mus ea que a uiua dicuntur uo¬
ce.⁊ cum iure iurando hec digni¬
se subsistere uerumtam̃ sit noc
iudicantis prudencie simul atꝙ
religionis ut ueracibus pocius ꝓ
talibus credat. Et nos quidem ẜ.¬

Expanded text:
aliud vero testimonia, tunc nos quidem aestimavimus ea quae a viva dicuntur voce et eam iureiurando, haec dignise subsistere: verumtamen sit hoc iudicantis prudentiae simul atque religionis, ut veracibus potius pro talibus credat. Et nos quidem
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃as leges que uolunt ex col¬
latione litteraꝵ fidem dari
documentis.⁊ quia quidam
imꝑatoꝵ suꝑ existente iam
malicia eoꝵ qui adulterant
documenta lee talia ꝓhibu¬
erũnt. illud studium falsito¬
ribus eẽ credent̃es ut ad imita¬
tionem littẽrarum semctip̃os mix¬
me exercerent et quod nicłi ali
ud est falutas. nisi mitãcio ueri¬
tatis. qm̃ gͥ in his temꝑibus ĩnu¬
meratas inuenimus falsitates in
arinema nobis exortum est obla
postea qm̃ inuenti sunt hu qui do¬
cum̃to testati sunt subscͥptioẽm¬
subdentes ⁊ ea recognoscentes. fi¬
dem suscepit docum̃tum.⁊ quid¬
dam hinc mopinabile occurrit¬
eo quod littere quidem sine fide
uise sunͣt. licet exanunata res

Expanded text:
ras leges quae volunt ex collatione litterarum fidem dari documentis, et quia quidam imperatorum, superexistente iam malitia eorum qui adulterant documenta, haec talia prohibuerunt illud studium falsatoribus esse credentes, ut ad imitationem litterarum semet ipsos maxime exercerent, eo quod nihil ud est falsitas nisi imitatio veritatis. Quoniam igitur in his temporibus innumeras invenimus falsitates in Armenia nobis exortum est. Oblaquoniam postea inventi sunt hi qui donto testati sunt subscriptiosubdentes et eam recognoscentes, fidem suscepit documentum: et quiddam hinc inopinabile occurriteo quod litterae quidem sine fide visae sunt licet examinatae,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ rob̾tꝰ ac senex ⁊ forte tremens se
litudinem ꝑ omĩa aufert puri
dicere quanta natura generans¬
innouat. ⁊ legislatoribus nob pre¬
bet causas quia gͥ imꝑium ꝓpteã¬
deus de c̾elo constituit ut diffici¬
libus imp̃onat que apud eum
sunt bõna ⁊ legei ap̾te scdm na¬
mus oportere ⁊ hanc scribe sanc¬
cioneni ⁊ dare incõmune subiec¬
tis quos nobis deus ⁊ pͥus tradidit
⁊ paulatim semꝑ adiciet. ⁊ emm¬
quiddam deposito inscpto dubi¬
tatum ⁊ ad contentionem deduc¬
tum inuenimimus. ⁊ oportet ⁊̃
hõꝵ omĩno ꝓspicere. itaq aliqͦ
nobis est a deposito nchoandũ.

Expanded text:
 robustus ac senex et forte tremens, slitudinis per omnia aufert purit de reliquo dicere, quanta natura generansnovat et legislatoribus nobis praebet causas. Quia igitur impedeus de caelo constituit, ut difficilibus imponat quae apud eum sunt bona et leges aptet secundmus oportere et hanc scribere sanctionem et dare in commune subiectis quos nobis deus et prius tradidit et paulatim semper adiciet. Equiddam de deposito in scripto anbitatum et ad contentionem deductum invenimus, et oportet etiam horum omnino prospicere. Itaque ilico nobis est a deposito incohandum.
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid de temporibus. Ciem om̃i¬
bus manifestum sit oportere ea
tendentes. uel errantes ⁊ hanc ad¬
iecimus legem sancientes in pre¬
dictis tribus constititionibus fac¬
tam a nobis. legislationem ualere.
in quibus etiam exp̃ssim pͥme po¬
site a nobis legi adscpsimus. hoc ẽ
siue suꝑeẽ contingit talium fili¬
oꝵ patres siue mori. nondum uͦ
tus est. scđm hoc talis cause ad le¬
ges a nobis positas deducantur
exceptis illis negotus que con¬
tingit ante leges a nobis posi¬
tas. aut decreto iudicum. aut
declarata sunt iege tua sublui¬

Expanded text:
aliquid de temporibus, cum omnialiquid de temporibus, cum omnibus manifestum sit oportere, eatendentes vel errantes, et hanc adiecimus legem, sancientes in praedictis tribus constitutionibus factam a nobis legislationem valere in quibus etiam expressim primae positae a nobis legi adscripsimus: hoc est sive superesse contingit talium filiorum patres sive mori, nondum vertus est. Secundum hoc tales causae ad leges a nobis positas deducantur, exceptis illis negotiis, quae contingit ante leges a nobis positas aut decreto iudicum aut tdeclarata sunt lege, tua subli