comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
caritas in delicus tius Ipsa non compdit
cum impiis animam tuam: ipsa discer¬
nit ccuisam tuã: et sicut mors ualida est
et in deliciis tius. ẽ. Quã mirandi generis
mors. ẽ: cui parum fuit non eẽ in poenis:
cce accipit sacitem̃tũ natiuitatis homo
Baptizatus sacitem̃tũ habet: et mag¬
Inum sacrtem̃tũ : diuinum. sc̃m: in effã¬
bile Considera quale: ut nouũ homi¬
nem faciat. dimissione omnium pecca¬
torum. Attendat tam̃ in cor. si ꝑfectũ est
ibi qđ factũ.ẽ in corpore. Uideat si habeat
caritatem : et tnc̃ dicat natꝰ sũ ex deo.
Si autem ñ habet: caracterem quidem im¬
positum hab&: sed desertor uaeatur.
Hab eat caritatem. Alit̃ ñ se dicat natũ gͦ
Sed habeo inqͥt sacbem̃tum. Audi apłm.
Si sciam om̃a sacrocm̃ta et habeam omem
fidem ita ut montes tranfferam: cari-¬
tatem aut̃ ñ habeam: nichil sum.
et omnem scientiam: et si habuerd
propħiam et omnem fidem ita ut mon¬

Expanded text:
charitas in deliciis tuis ! Ipsa non comperdit charitas in deliciis tuis ! Ipsa non comperdit cum impiis animam tuam. Ipsa non discernit causam tuam, et sicut mors valida est, et in deliciis tuis est. Quam mirandi generis mors est, cui parum fuit non esse in poenis, Ecce accepit Sacramentum nativitatis homo baptizatus; Sacramentum habet, et magnum Sacramentum, divinum, sanctum, ineffabile. Considera quale: ut novum hominem faciat dimissione omnium peccatorum. Attendat tamen in cor, si perfectum est ibi, quod factum est in corpore: videat si habet charitatem, et tunc dicat, Natus sum ex Deo. Si autem non habet, characterem quidem impositum habet, sed desertor vagatur. Habeat charitatem; aliter non se dicat natum ex Deo. Sed habeo, inquit, sacramentum. Audi Apostolum: Si sciam omnia sacramenta, et habeam omnem fidem, ita ut montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum iam, et si habuero omnem prophetiam et omnem fidem, ita ut mon
Abbreviated transcription (Latin):
tor &omnem scientiã. N hoc in qͥr cognos¬
fiodii cent om̃s qr mei discipłi estis: si dilectionem
habueritis inuicem. Tanꝗ dicere. Mlia mu¬
nera mea habent uobcũ etiam ñ mei ñ so¬
lũ naturam. uitam. sensum. rationem. et eam
salutem quae hoi̾nib pecoribusq cõmunis. ẽ
uerum etiam linguas. sacitem̃ta ꝓpħiam. sci¬
entiam. fidem. diftributionem rerum suarum
pauꝑibus et traditionem corꝑis sui ut ar¬
deant: sed qͣm caritatem ñ habent ut cymbala
concrepañ nichil st̃ nichil eis ꝓdest. Non gͦ
in illis quam uis bonis munerib meis quae
habe posst̃ etiam non discipłi mei: sed in hc
cognoscent om̃s qr discipłi mei estis si dilectio¬
nem habueritis in inuicem. O sponsa xp̃i
pulchra int̃ mulieres : o̾ de albata ascendens
et in cũbens suꝑ fratruelem tuũ: qm̃ cuiꝰ lumi¬
ne illustraris ut candeas: eiꝰ adiutorio fuleris
necadas
O quam bene tibi cantatur in illo cantico
canticorum uelut eprthalamio tuo: qr

Expanded text:
 cognoscent omnes quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis in invicem. Tanquam diceret: Alia munera mea habent vobiscum etiam non mei, non solum naturam, vitam, sensum, rationem, et eam salutem quae hominibus peccatoribusque communis est, verum etiam linguas, sacramenta, prophetiam, scientiam, fidem, distributionem rerum suarum pauperibus, et traditionem corporis sui ut ardeant, sed quoniam charitatem non habentes, ut cymbala concrepant, nihil sunt, nihil eis prodest . Non ergo in illis quamvis bonis muneribus meis, quae habere possunt etiam non discipuli mei, sed in hoc cognoscent omnes quia discipuli mei estis, si dilectionem habueritis in invicem. O sponsa Christi, pulchra inter mulieres! o dealbata ascendens, et incumbens super fratruelem tuum, quoniam cujus lumine illustraris ut candeas, ejus adjutorio fulciris ne cadas! o quam bene tibi cantatur in illo Cantico canticorum, velut epithalamio tuo: Quia
Abbreviated transcription (Latin):
amet illum qͥ implet: et in illo implet
Intendat caritas urã. Uerbi Grt̃o Uxo¬
rem habet: quã dimittere ñ potest.
Oportet ut obtemꝑ et apło dicenti. uxori
uir debitũ reddat: et alligatꝰ es uxori.
ne quȩsieris solutionem. Uenit inm̃tẽ
qr melior. ẽ illa uita de qͣ dic̃ idem apłs
uellem om̃s eẽ sic̃ me ipsũ. Attendit
eos qui hoc fecer̃ : Amat eos : et in ipsis
implet qđ in se ñ potest. Fortis yes dile¬
ctio Ipsa ÷ uirtus nr̃a : qr si in illa ñ
fuerimus: nichil ꝓdest quicquid ali¬
ud habuerimus: Si linguis bominũ

Expanded text:
amet illum qui implet, et in illo implet. Intendat Charitas vestra. Verbi gratia, uxorem habet, quam dimittere non potest; oportet ut obtemperet Apostolo dicenti, «Uxori vir debitum reddat;» et, «Alligatus es uxori? ne quaesieris solutionem.» Venit in mentem quia melior est illa vita de qua dicit idem aposellem omnes esse sicut meipsum» . Attendit eos qui hoc fecerunt; amat eos, et in ipsis implet quod in se non potest. Fortis res est dilectio. Ipsa est virtus nostra; quia si in illa non fuerimus, nihil prodest quidquid aliud habuerimus. «Si linguis hominum
Abbreviated transcription (Latin):
dicat Quid dicis non es iustus qr
ñ facis mircculũ: Posses et auridi¬
cere non es in corpore : quia ñ uides.
trus et mͥ fecit: qr in eo corpore sũ in qͦ
parus fecit In illo qͦd potest possum:
a qͥ diuisus ñ sũ. Qđminus possũ cõ¬
patitur mͥ. Et qđ plus potest: congau¬
deo illi. Ipde dñs de suꝑ clamauit
p corpore suo. Saule saule. qͥd me ꝑse¬
queris: Et ipsum nemo tangebat᷑
sed ꝓ corpore int̾ra laborante : caput
alius plus potest ñ in uiđit sed cora¬
gratulatus fuerit tanꝗ inuno corpo¬
recũ eo consttutus pertinet ab eũ

Expanded text:
dicat: Qui dicis, Non es justus, quia dicat: Qui dicis, Non es justus, quia non facis miracula; posses et auri dicere, Non es in corpore, quia non vides. trus et mihi fecit, quia in eo corpore sum, in quo Petrus fecit: in illo quod potest possum, a quo divisus non sum; quod minus possum, compatitur mihi, et quod plus potest, congaudeo illi . Ipse Dominus desuper clamavit pro corpore suo, «Saule, Saule, quid me persequeris» ? et ipsum nemo tangebat, sed pro corpore in terra laborante caput dealius plus potest non inviderit, sed congratulatus fuerit tanquam in uno corpore cum eo constitutus, pertinet ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
molestiȩ ẽ in aliqͦ m̃bro : ñ se deser̃ : sed cõ¬
patiuntur sibi. Nunquid qr incorporo pes
quasi longe uidetur ab ocłis: Alli enim st̃
locati in sũblimitate : ille aut̃ infra posituf
Quando forte pes spinam calcauerit deser̃
ocłi : et ñ sic̃ uidemus totum corpus contra¬
hitur : Et sed et homo: curuatur spina
dorsi: ut quȩratur spinia quae hesit in
planta Oma m̃brte qe qͥd pos s̃t faciunt :
ut de infimo et ex intimo loco spina quȩ
in hȩserat educatur. Sic gͦ fr̃s quis quis
in corpore xp̃i ñ potest resuscitare mor
pore  qͦmͦ si auris querat uiđẽ discor¬
dare potest. Nã qͦd non accepit: ñ potest
facere Sed si ei obiectum fuerit et dictũ
si iustus. eẽs resuscitares mortuũ. qͦmͦ
facere sine p&ro poterat  p&rus nisi
erit homo qͥ ꝓficit qͣsi obiectam ca¬
lũpniam ab ignaris paganis ab ho¬
minib nescientib quid loqͣntur:
in cõpage corporg̃s xp̃i. resp̃deat et

Expanded text:
molestiae sit in aliquo membro, non se deserunt, sed commolestiae sit in aliquo membro, non se deserunt, sed compatiuntur sibi. Numquid, quia in corpore pes quasi longe videtur ab oculis illi enim sunt locati in sublimitate, illi autem infra positi, quando forte pes spinam calcaverit, deserunt oculi; et non, sicut videmus, totum corpus contrahitur, et sedet homo, curvatur spina dorsi, ut quaeratur spina quae haesit in planta? Omnia membra quidquid possunt faciunt, ut de infimo et exiguo loco spina quae inhaeserat educatur. Sic ergo, fratres, quisquis in corpore Christi non potest resuscitare mortpore; quomodo si auris quaerat videre, discordare potest. Nam quod non accepit, non potest facere. Sed si ei objectum fuerit et dictum: Si justus esses, resuscitares mortuum, quomodo facere sine Petro poterat, Petrus nisierit homo qui proficit, quasi objectam calumniam ab ignaris paganis, ab hominibus nescientibus quid loquantur; in compage corporis Christi respondeat et
Abbreviated transcription (Latin):
uidentur talia uolunt facere : et putant se
pago corporis in pace: alloqͥtur eccłam ꝑ
ñ habeo : aut iterum caput pedib opus uob̃
habean m̃bra Ocłs uid et᷑: et ñ audit. Au¬
ris audit: et ñ uidet. Manus oꝑatur: nec
audit nec uidet. Pes ambulat: nec audie
nec uidet: nec facit qđ manꝰ. Sed in uno
corpore si sit sanitas. et ñ adũsũ se litigent
m̃bra : et auris uidet in ocło: & acts au¬
dit in auie. Nec obrei potest auri qr ñ uide.
ut dicatur ei. nichil es minor es nũ qͥd
uiđe et discernere colores potes : qđ fac̃
ocłs: Resp̃det enim auris de pace corpo¬
ris: et dic̃. Ibi sũ ubi. ẽ ocłs: in eo corpore sũ
In me ñ uideo : in illo cũ qͦsũ uideo. Ita cum
auris dic̃ ałs mͥ uidet ÷ ocłs dic̃ auris mͥ au¬
dit÷ ccłi et aures dicunt manus nobis
bulant : om̃a in unũ corpore cũ oꝑantur̃
si sit ibi santas et concordent m̃bra : gau¬
dent etiam coetã : gaudent sibi: It si aliquid

Expanded text:
videntur, talia volunt facere, et putant se videntur, talia volunt facere, et putant se pago corporis in pace, alloquitur Ecclesianon habeo; aut iterum caput pedibus, Opus vobis habeant membra. Oculus videt, et non audit; auris audit, et non videt; manus operatur, nec audit, nec videt; pes ambulat, nec audit, nec videt, nec facit quod manus. Sed in uno corpore si sit sanitas, et non adversum se litigent membra, auris videt in oculo, oculus audit in aure; nec objici potest auri quod non videt, ut dicatur ei: Nihil es, minor es; numquid videre et discernere colores potes, quod facit oculus? Respondet enim auris de pace corporis, et dicit: Ibi sum ubi est oculus, in eo corpore sum; in me non video, in illo cum quo sum video. Ita cum auris dicit, Oculus mihi videt; oculus dicit, Auris mihi audit; oculi et aures dicunt, Manus nobis bulant: omnia in uno corpore cum operantur, si sit ibi sanitas et concordent membra, gaudent et congaudent sibi. Et si aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
suos dixit m̃bra quae in suo corpore
cui caput. ẽ ipse clariora et eminentiora
et p̃cipua diligebat De quo corpore apts
loquens et de ño corpore similitudinẽ¬
ad hibens ait Si totum corpus ocłs: ubi auditꝰ :
Si totum auditus : ubi odoratus: nĩ fuissent
omnia unũ m̃brum: ubi corpus: Nc̃ autẽ
multa m̃bra : unum aut̃ corpus. Ñ potest
dicere ocłs manib: opꝰ uob ñ habeo. Et
si dixerit manus qr ñsũ ocłs. ñ sum de
corpore: nũidõ ñ. ẽ. decorpore: Quid aut̃
his uerb uellet intelligi: euidentius ex
sed pater eiꝰ qui in caelis. ẽ ut p&rꝰ dice¬
tradi ac tanta ꝑpeti mala. qm̃ ñ eum
uidebant qͣlem uolebant: qr ñ egredie¬
batur idẽ non manifestabatur inur¬
tute et potentia sua sed in suis interio¬
rib occultis omnia quasi suꝑatus atq
impotens ꝑferebat: infirmati st̃ ab ino¬
pia. uelut subtracto sibi cibo suo. lumi¬
facere. et ab eis qui ꝓfecer̃ in eccła minecu¬
lum exigunt Et ipñ qr quasi ꝓfecisse sibi

Expanded text:
suos dixit membra quae in suo corpore cui caput est ipse, clariora et eminentiora et praecipua diligebat. De quo corpore Apostolus loquens, et de nostro corpore similitudineadhibens, ait: «Si totum corpus oculus, ubi auditus? si totum auditus, ubi odoratus? si fuissent omnia unum membrum, ubi corpus? Nunc autem multa membra, unum autem corpus. Non potest dicere oculus manibus, Opus vobis non habeo. Et si dixerit manus, Quia non sum oculus, non sum de corpore; num ideo non est de corpore?» Quid autem his verbis vellet intelligi, esed Pater ejus qui in coelis est, ut Petrus dicetradi, ac tanta perpeti mala; quoniam non eum videbant qualem volebant, quia non egrediebatur, id est, non manifestabatur in virtute et potentia sua, sed in suis interioribus occultus, omnia quasi superatus atque impotens perferebat, «infirmati sunt ab inopia,» velut subtracto sibi cibo suo, lumifacere, et ab eis qui profecerunt in Ecclesia miraculum exigunt; et ipsi qui quasi profecisse sibi
Abbreviated transcription (Latin):
lus sane euã dici potest miratꝰ sũ
qđ nec tanta occasione hominum tuoꝵ
sunt: nisi forte faciendũ ñ putasti qͦd ni¬
chil prodesse dixisti: Aut nos tuis lit¬
teris mestificari noliusti . Prodest aliqͥd
qͣntũ ego arbitor etiam ista cognoscere ..¬
Rimo qr mniustum ẽ gauđe uelle cũ gau¬
dentibus. & flere non uelle cum flentib :
deinde qr tribulatio patientiam oꝑat᷑

Expanded text:
lus sane quam dici potest miratus sum, quod nec tanta occasione hominum tuorusunt; nisi forte faciendum non putasti, quod nihil prodesse duxisti aut nos tuis litteris maestificari noluisti. prodest aliquid, quantum ego arbitror, etiam ista cognoscere, primo quia iniustum est gaudere uelle cum gaudentibus et flere non uelle cum flentibus, deind
Abbreviated transcription (Latin):
et hominũ homo xẽc uĩc. ita uidet
patrem sic̃ uidetur apr̃e. Nos aut̃ ad il¬
lam uisionem dĩ quȩ nob̾ in resurrectione
ꝓmittitur. ñ ex hoc mundo istam c̃cupi¬
scentiam ocłoꝵ tnensferre conem᷑ : sed mun¬
dandis cordib pio sudeamꝰ affectu. Nec ço¬
rporelem faciem cogitemꝰ : eũ dic̃ apłs Ui¬

Expanded text:
et patrem, sicut uidetur a patre. nos autem ad illam i uisionem dei, quae nobis in resurrectione promittitur, non ex hoc mundo istam concupiscentiam oculorum transferre conemur, sed mundandis cordibus pio studeamus affectu, nec corporalem faciem cogitemus, cum dicit apos
Abbreviated transcription (Latin):
tanichil ꝓsint si unum qͥddam de-¬
fuerit: Et uideant qͥd sit ipsum unũ:
teriis habeant angłicam. et ꝓpħiam.
quem ad modum caẏphas et sauil.
ut aliqͣndo ꝓphetenti ᷑ qͦs fuisse dam¬
nabiles sc̃a scriptura testat᷑ : Si sa-¬
cram̃ta ñ tantum sciant sed et habe¬
ant. sic̃ habuit sr̃mon magus : si fi
nob̵ et tͥ ẽ fili dĩ. scimꝰ qui sis. Si dis¬
ꝑtiant etiam ipsi substantiam suã pau¬
ꝑibus. sic̃ multi ñ solũ in catholica
sed in diũsis heresib faciunt: si aliqͣ
in gruente ꝑsecutione tradant ad
flaminas nob̵cum corpꝰ suũ profide
quam parit̃ c̃fitentur : tam̃ qr sepa¬
rati hac agunt ñ sufferentes inuicẽ
in dilectione: neq studentes ser¬
uare unitatem sp̃s inuinculo pacis.
caritatem utiq ñ habendo etiam
eũ illis om̃ib quae nichil eis ꝓst.
ad aetͣnam salutem ꝑuemiie ñ posst¬
Hilectio fortis aes fr̃s dilectio for¬
Itis yes ultis uide qͣm sit fortis dile¬
ctio: Quis quis ꝑ aliquam necessitatẽ

Expanded text:
na nihil prosint, si unum quiddam defuerit, et uideant quid sit ipsum unum, teriis habeant angelicam et prcphetiam quemadmodum Caipbas et Saul, ut aliquando prophetent, quos fuisse damnabiles sancta scriptura testatur, si sacramenta non tantum sciant sed et habeant, sicut habuit Simon magus, si fidnobis et tibi est, fili dei? scimusquisis —, si dispertiant etiam ipsi substantiam suam pauperibus, sicut multi non solum in catholica sed in diuersis haeresibus faciunt, si aliqua ingruente persecutione tradant ad flammas nobiscum corpus suum pro fide quam pariter confitentur? tamen quia separati haec agunt non sufferentes inuicem in dilectione neque studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis, caritatem utique non habendo, etiam cum illis omnibus quae nihil eis prosunt ad aeternam salutem peruenire nilectio fortis res, fratres; dilectio fortis res. Vultis videre quam sit fortis dilectio? Quisquis per aliquam necessitatem
Abbreviated transcription (Latin):
Si ergo xp̃m uolumus imitari: ꝑ ipsam
pendens dignatꝰ ẽ ambulcre In coce
enim fixus erat: et caritatis uiam cur¬
rens ꝓsius ꝑsecutoribus supplicabat De¬
niq s̃c dixit. Pat̃ ignosce illis: qr nes¬
ciut̃ quid faciuñ. Et nos gͦ pom̃ib ini¬
lis ds̃ em̃dationem morum. et indul¬
gentiam tribuat peccatorum.

Expanded text:
Si ergo Christum volumus imitari, per ipsam pendens dignatus est ambulare. In cruce enim fixus erat, et charitatis viam currens, pro suis persecutoribus supplicabat. Denique sic dixit: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Et nos ergo pro omnibus inilis Deus emendationem morum, et indulgentiam tribuat peccatorum.
Abbreviated transcription (Latin):
fieri inani iactantia ñ firmam̃to caritatis
Ait gnim cum de ipsius caritatis cõm̃datione
loqͥeret᷑. Si distribuerd om̃a mea pauꝑibus
& tradiderd corpꝰ meũ ut ardeã caritatem
autem non habeam: Nichil mͥ pdest Potest
enim qͥsquam hoc facere sine caritate : Potest
Nã qui ñ habent curitatem : diuiser̃ unitatem
Querite ibi : et uidebits multos multa tribu¬
ere pauꝑibus. Uidebitis alios paratos ad sus¬
cipiendam mortem: ita ut desistente ꝑsecutione
se ipsos p̃cipite. Isti sine dubio sine caritate
hoc faciunt. Reuocem᷑ gͦ ad c̃scientiam : de qͣ¬
entiȩ nr̃ȩ Reuocem᷑ ad c̃scienitiã : de qͣ itemdicit
suũ ꝓbet unꝰ qͥsq nr̃m: utrum deuen a cari¬
tatis emanet: utrũ de radice dilectionis rami
bonorum oꝑm pullulent. Opꝰ aut̃ suũ ꝓbet
unꝰ qͥsq ait: & tnc insemet ipso habebit głam
et ñ in alterd᷑ non qͣndo illi ꝑhibet testimo¬

Expanded text:
fieri inani jactantia, non firmamento charitatis: fieri inani jactantia, non firmamento charitatis: ait enim cum de ipsius charitatis commendatione loqueretur, Si distribuero omnia mea pauperibus, et tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeaenim quisquam hoc facere sine charitate? Potest. Nam qui non habent charitatem, diviserunt unitatem. Quaerite ibi, et videbitis multos multa tribuere pauperibus; videbitis alios paratos ad suscipiendam mortem, ita ut desistente persecutore, seipsos praecipitent: isti sine dubio sine charitate hoc faciunt. Revocemur ergo ad conscientiam, de qentiae nostrae . Revocemur ad conscientiam, de qua idem dicit:suum probet unusquisque nostrum, utrum de vena charitatis emanet, utrum de radice dilectionis rami bonorum operum pullulent. Opus autem suum probet unusquisque, ait, et tunc in semetipso gloriam habebit, et non in altero: non quando illi
Abbreviated transcription (Latin):
c̃scientia bona. et fide non ficta
on diligamꝰ ũbo tantum & lingua: sed oꝑe
&ueritate. Quaerimꝰ in qͦ oꝑẽ : inquã
ueritate. Potest eẽ manfestius opus. quam
tribuere pauꝑibus: Multi hoc iactantia
faciunt: non dilectione. Potest eẽ maius opus
quã mori ꝓfr̃ibus: Et hoc multi uolunt pu¬
tari facere iactantia nominis comparandi:
non uisceribus dilectionis. Restat ut ille
diligat frẽm: qui ante dm̃ ubi solus uidet
cordi suo ꝑsuadet łt int̾rdgat cor suũ an
uere propt̃ fr̃m dilectionem hoc faciat: et
phibet illi tefamoniũ ołs qui penitrat cor.
quo homo attende ñ potest Ido paulus apłs
qr paratus ertet mori ꝓfr̃ib et dicebat. i pe
impendar panimab ur̃is : tam̃ qr ds̃ hoc
uidebat in corde ipsius ñ hões quib loq̾e¬
batur: ait illis Michi aut̃ minimũ. ẽ ut
a uob udicer :: aut ab humano die. Et os¬
tendit etiam ipse qͦdam loco : qr solent ista

Expanded text:
conscientia bona et fide non fictaconscientia bona et fide non fictaon diligamus verbo tantum et lingua, sed opere et veritate. Quaerimus, In quo opere, in qua veritate? Potest esse manifestius opus, quam tribuere pauperibus? Multi hoc jactantia faciunt, non dilectione. Potest esse majus opus, quam mori pro fratribus? Et hoc multi volunt putari se facere, jactantia nominis comparandi, non visceribus dilectionis. Restat ut ille diligat fratrem, qui ante Deum ubi solus videt, cordi suo persuadet, et interrogat cor suum an vere propter fratrum dilectionem hoc faciat; et perhibet illi testimonium oculus qui penetrat cor, quo homo attendere non potest. Ideo Paulus apostolus, quia paratus erat mori pro fratribus, et dicebat, Ipse impendar pro animabus vestris : tamen quia Deus hoc videbat in corde ipsius, non homines quibus loquebatur, ait illis, Mihi autem minimum est ut a vobis dijudicer, aut ab humano die . Et ostendit etiam ipse quodam loco quia solent ista
Abbreviated transcription (Latin):
innomine tuo etiam nob̵ dȩmonia subiecta
st̃. Bene idem c̃fessi st̃: detuler̃ honorem
nomini xͣti. Et tam̃ quid ait eis: Nolite in
hoc głiari qr demonia uob subiecta st̃ :¬
sed gaudete qr nomina ur̃ai scripta st̃ in
caelo P&rus dȩ monia excludit. Nescis quȩ
anicula uidua: nescio qͥs homo qͣliscũq
laicus habens occritatem tenens integritatẽ
fidei: non facit hoc P&rꝰ incorpore ocłs. ẽ ille
in corpore digitus: in eo tam̃ corpore. ẽ. in qͥo
p&rus. Et si minꝰ ualet digitus quã ocłs
ñ ẽ tam̃ p̃cisus acorpore. Melius ẽ ẽẽ. digitũ
et eẽ incorpore: quã eẽ ocłm & euelli decor¬
meũ ut ardeam caritatem aut̃ ñ habuerd:
nichil mͥ ꝓdest. Quio gͦ uos tanquam
de xẽicina pauꝑtate iactatis : cũ xp̃iana
caritate careatis : Habent enim int̃se
quã ccritatem uocant etiam latidnes.
sibi debentes facinorosam flagitiosamq
diandisq secerneret: ait alio loco. funis
aut̃ p̃cepti ẽ. caritas. de corde pur et

Expanded text:
tuo etiam daemonia nobis subjecta sunt. Bene quidem confessi sunt, detulerunt honorem nomini Christi; et tamen quid ait eis? Nolite in hoc gloriari, quia daemonia vobis subjecta sunt; sed gaudete, quia nomina vestra scripta sunt in coelo . Petrus daemonia exclusit; nescio quae anicula vidua, nescio quis homo qualiscumque laicus habens charitatem, tenens integritatem fidei, non facit hoc: Petrus in corpore oculus est, ille in corpore digitus; in eo tamen corpore est, in quo et Petrus; et si minus valet digitus quam oculus, non est tamen praecisus a corpore. Melius est esse digitum esse in corpore, quam esse oculum et evelli de cormeum, ut ardeam, caritatem autem non habeam, nihil mihi prodest? quid ergo uos tamquam de christiana paupertate iactatis, cum christiana caritate careatis ? habent enim inter se quam caritatem uocant etiam latrones sibi debentes facinorosam flagitiosamquediandisque secerneret, ait alio loco: finis autem praecepti est caritas de corde puro et
Abbreviated transcription (Latin):
caritas : id. ẽ homo habens caritatẽ Confi¬
tetur nom̃ xp̃i : ducit martyriũ Confitet᷑
et suꝑbia : ducit martẏriũ. Ille habet ca¬
ritatem : ille ñ habet caritatem : Sed audiat
ab apło. ille qui ñ habet caritatẽ Si distri¬
buerd omã mea pauꝑib et si tradido corpꝰ
meum ut ardeam. caritatem aut̃ ñ habeã:
nichil mͥ ꝓdest. Ergo script᷑a diuina in tro
nos reuocat a iactatione huiꝰ faciei forin¬
secus : et ab ista suꝑficie quȩ iactat᷑ ante
hões reuocat nos intro. Redi ad c̃scientiã
tuam : ipsam int̾roga. Noli attenđe qͦd flo¬
ret foris: sed quȩ radix.ẽ interna Radi¬
cata ẽ. cupiditas : species potest ẽẽ. bonorũ
factoꝵ: uere oꝑa bona eẽ ñ posst̃. Radicata
ẽ curitas : securus esto : nichil mali ꝓceđe

Expanded text:
charitas, id est, homo habens charitatem, confitetur nomen Christi, ducit martyrium; confitetur et superbia, ducit et martyrium. Ille habet charitatem, ille non habet charitatem. Sed audiat ab Apostolo ille qui non habet charitatem: Si distribuero omnia mea pauperibus, et si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habuero, nihil mihi prodest . Ergo Scriptura divina intro nos revocat a jactatione hujus faciei forinsecus; et ab ista superficie quae jactatur ante homines, revocat nos intro. Redi ad conscientiam tuam, ipsam interroga. Noli attendere quod floret foris, sed quae radix est in terra. Radicata est cupiditas? species potest esse bonorum factorum, vere opera bona esse non possunt. Radicata est charitas? securus esto, nihil mali
Abbreviated transcription (Latin):
chil m̃ ꝓdest Qucnta ẽ gͦͥ ccritas. Qux si desit
frustra habentur coetera: si adsit habentus
om̃a Tam̃ caritatem laudans apłs paulꝰ
copiosissime atq ubrime : minus de illa
dix quã q̃d ait breuit apłs ioħs. Neꝵ¬

Expanded text:
ihil mihi prodest » . Quanta est ergo charitas, quae si desit, frustra habentur caetera; si adsit, recte habentur omnia? Tamen charitatem laudans apostolus Paulus copiosissime atque uberrime, minus de illa dixit quam quod ait breviter apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
sũbiecti stͣ nob̵ ꝓpt̃ nom̃ tuũ. Et ille
qͥ numerat multitudinem stellarum
et omnib eis nomina uocans: sciens
multos dicturos eẽ. in nomine tuo dae¬
monia eiecimꝰ. quib dicturꝰ ẽ. in fine
ñ noui uos. qr eos non numerauit in
mulaitudinem stellarũ : nec eis nomina
uocciuit: nolite in qͥt in hoc gauđe qr

Expanded text:
subjecti sunt nobis propter nomen tuum.» Et ille «qui numerat multitudinem stellarum, et omnibus eis nomina vocans,» sciens multos dicturos esse, «Nonne in nomine tuo daemonia ejecimus?» quibus dicturus est in fine, «Non novi vos;» quia eos non numeravit in multitudine stellarum, nec eis nomina vocavit: «Nolite,» inquit, «in hoc gauder
Abbreviated transcription (Latin):
dicum ẽ sp̃s ubi uult spirat. Et apud apł̃m:¬
qͦd dup̾ iam cõmemoraui. Om̃a autem hȩc ope¬
ratur unius att idem sp̃s: diuideds ꝓpria
iueiuq pro ut uult Noni est illic conditio
dati et dominiatio dantium: sed concordia
dari potius ap̃re uł filio. quã sua uolun¬
tate Aliquid oꝑari: et ad hoc ꝑtinere
ita loqui scripturȩ : mt̾fecer̃ gladio : Id ẽ
gladio Succender̃ in igni : id ẽ igni. Et acce¬
pit iñc cultos petrinos : in quib circũci¬
scõ ꝓpriam potestatem : illud attendat
qđ dictum adño legit᷑ sp̃s ubi uult spirat
in eis oꝑibus cõmemorauerit & donationes
curationum. et oꝑationes uirtutum : ubi ẽ
utiq et expulsio demono Cũ uͦ ad iungit
& dicit diuidens ꝓpͥa unicuiq prout uult.
nonne manifestat etiam scĩ sp̃s potestatem ÷
sed apr̃e et filio plane in diuiduã : Ergo
hac ita dicunt᷑ : ut tam̃ inseparabilis intelli¬
gatur oꝑatio trinitatis. ita ut cum oꝑatio pr̃is

Expanded text:
dictum est: spiritus ubi uult spirat; et apud apostolum quod iam supra commemoraui: omnia autem haec operatur unus atque idem spiritus, diuidens propria unicuique prout uult. non dati, et dominatio dantium. sed concordia dari potius a Patre et Filio, quam sua voluntate aliquid operari; et ad hoc pertinerita loqui Scripturae, Interfecerunt in gladio: id est, gladio. Succenderunt in igni : id est, igni. Et accepit Jesus cultros petrinos, in quibus circumciopriam potestatem, illud attendant quod dictum a Domino legitur: Spiritus ubi vult spirat in eis operibus commemoraverit et donationes curationum, et operationes virtutum, ubi est utique et expulsio daemoniorum. Cum vero adjungit et dicit, Dividens propria unicuique prout vult ; nonne manifestat etiam sancti Spiritus potestatem, sed a Patre et Filio plane individuam? Si ergo haec ita dicuntur, ut tamen inseparabilis intelligatur operatio Trinitatis; ita ut cum operatio Patr
Abbreviated transcription (Latin):
quitatem. Quid. ẽ gͦ eẽ.iam lum̃ cali con¬
solans noctem: et quod uincatur a nocte
Ad huc inquit suꝑ eminentiorem uiã
uobis demonstro Si linguis hominum
loqͣr et angłoꝵ: caritatem aut̃ ñ habeã:¬

Expanded text:
quitatem» . Quid est ergo, esse jam lumen coeli consolans noctem, et quod non vincatur a nocte? «Adhuc,» inquit, «supereminentiorem viam vobis demonstro» . «Si linguis hominum loquar et Angelorum, charitatem autem non habea
Abbreviated transcription (Latin):
nomine Sed qr st̃ multi qͥ iactant̃ illud fa¬
ciunt ñ cũ caritate: idõ si tradidero corpꝰ
meum ut ardeam caritatem Aut̃ ñ habeã :
nichil mͥ ꝓdest. Haritate fecer̃ martyres
illi qͥ int̃pr ꝑsecutionis passĩ st̃ caritate
fecer isti aut̃ de tinore et de suꝑbia fa¬
ciunt Nã cũ ꝑsecutor desit: se ipios p̃cipi¬
tant Ueni gͦ ut habeas caritatem. Sed nos¬
ñ habemus martrres Quos martyres ÷
Ñ st̃ colũbȩ Iđo uolare conati st̃ : et de pe¬
trti cecider̃¬

Expanded text:
i: sed quia sunt multi qui jactanter illud faciunt, non cum charitate, ideo, Si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest . Charitate fecerunt martyres illi qui in tempore persecutionis passi sunt; charitate fecerunt: isti autem de tumore et de superbia faciunt; nam cum persecutor desit, seipsos praecipitant. Veni ergo, ut habeas charitatem. Sed nos habemus martyres. Quos martyres? Non sunt columbae, ideo volare conati sunt, et de petra cecider
Abbreviated transcription (Latin):
In hunc donate exclama disertus sũ. et cla¬
ma doctus sum. Quantũ dis ertus: qͣntũ
doctus : nũquid linguis angłoꝵ locutꝰ es:
Et tam̃ si linguis angłoꝵ loqͥereris caritatẽ
ñ habens: auoirem̃ ȩra sonantia. et er̃m

Expanded text:
. I nunc, Donate, et clama, Disertus sum: i nunc, et cla. I nunc, Donate, et clama, Disertus sum: i nunc, et clama, Doctus sum. Quantum disertus? quantum doctus? numquid linguis Angelorum locutus es? Et tamen si linguis Angelorum loquereris, charitatem non habens, audirem aera sonantia et cym
Abbreviated transcription (Latin):
̃n egenus atq indigus amor ita diligit.¬
ut iebus quas diligit subiciatur¬
ion. Prept̾ea cum commemoraretur sp̃s dei.
inqͦ sca eiꝰ beniuolentia dilectioq intelligit᷑ :
suꝑferri dictus ẽ ne facienda oꝑa sua ꝑ in¬
digentiae necessitatem potius quã ꝑ abundan¬
tiam beneficientiae d̃s amare putaretur. Cuiꝰ
rei memor apłs : dicturus decaritate. super¬
eminentiorem uiã demonstraturũ se ait. Et
Alio loco. Suꝑ eminentẽ inqͥr scientiae cari¬
tatem xx̃i. ¶Dliuȩ fructus caritatem signi¬
ficat. Unde hoxpbamꝰ : qͦmͦ enim oleum
nullo humore p̃mit᷑. sed disruptis omib exi¬
lit et suꝑ eminet: sic ẽ caritas. Non potest p̃mi
inima : necesse ẽ ut ad suꝑna emicet. Propt̃ ea
de illa dic̃ apłs. Ad huc suꝑ eminentiorem
uiã uob demonstio. q diximꝰ de oleo qr suꝑ¬
qͦd sequit᷑ Si linguis hominum loqͣr et ara¬
głoꝵ caritatem aut̃ ñ habeam: factꝰ sum
tanꝗ eram̃tũ sonans: et crmbalũ tinniens

Expanded text:
 egenus atque indigus amor ita diligit,ut rebus quas diligit subjiciatur; propterea cum commemoraretur Spiritus Dei, in quo sancta ejus benevolentia dilectioque intelligitur, superferri dictus est, ne facienda opera sua, per indigentiae necessitatem potius quam per abundantiam beneficentiae Deus amare putaretur? Cujus rei memor Apostolus dicturus de charitate, supereminentem viam demonstraturum se ait : et alio loco, Supereminentem, inquit, scientiae chariat. Olivae fructus, charitatem significat. Unde hoc probamus? Quomodo enim oleum a nullo humore premitur, sed disruptis omnibus exsilit et supereminet: sic et charitas non potest premi in ima; necesse est ut ad superna emineat. Propterea de illa dicit Apostolus, Adhuc supereminentiorem viam vobis demonstro. Quia diximus de oleo, quia superquid sequitur: Si linguis hominum loquar et angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum tanquam aeramentum sonans, aut cymbalum tinniens
Abbreviated transcription (Latin):
dat᷑ ꝑsp̃m sermo sapientiae : hoc eẽ arbitidr
fides in eodem spũ : alii cuitetionum donatio
in uno spũ : alii oꝑationes uirtutũ: alii
ꝓpłia: alii diudicatio spũum: alteri genera
linguarũ : alii int̃p̃tatio sermonũ. Nichil

Expanded text:
datur per Spiritum sermo sapientiae;» hoc esse arbitror, datur per Spiritum sermo sapientiae;» hoc esse arbitror, fides in eodem Spiritu, alii curationum donatio in uno Spiritu, alii operationes virtutum, alii prophetia, alii dijudicatio spirituum, alii genera linguarum, alii
Abbreviated transcription (Latin):
diina intelligere donauit. Hoc qui nondum
posst̃ & solam fidem firmissimam tenent : tanꝗ
infracaelos terrae nomine figurantur. Et qr
in baptismo quem acceper̃ in concussa oe¬
dulitate consistunt : idõ dictũ . ẽ firmauit t̃rem
illo sint om̃s thesauri sapientiae & scientiae abs¬
conditi  haec autem duo .id.ẽ sapientiam et sci¬
entiam distaye int̃ se aliquid alia qq scriptuito¬
rum testant᷑ eloquia maxime loquente scõ iob
tiam in cognitione & dilectione eius qđ semp
ẽ atq in commutabilit̃ manet qđ ds̃ est
porest. Abstinere aut̃ a malo qđ dix̃ eẽ scientiã :
quid ẽ aliud quam in medio nationis tortuose
et ꝑuersae tanꝗ in nocte huiꝰ scłi caute pru¬
deritq uersari: ut abstinendo quisqr ab iniqͥ¬
tate ñ efundatur tenebris ꝓprii muneris
uarietatem in hominib: dĩ uellet oftenđe :
hȩc in primis duo posuit dicens. Alii quidem

Expanded text:
 intelligere divina donavit: hoc qui nondum  intelligere divina donavit: hoc qui nondum possunt, et solam fidem firmissimam tenent, tanquam infra coelos terrae nomine figurantur. Et quia in Baptismo quem acceperunt, inconcussa credulitate consistunt; ideo dictum est, «Firmavit terram illo sint «omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi» ; haec autem duo, id est sapientiam et scientiam, distare inter se aliquid, alia quoque Scripturarum testantur eloquia, maxime loquente sancto Job, tiam in cognitione et dilectione ejus quod semper est, atque incommutabiliter manet, quod Deus est. potest. «Abstinere autem a malo,» quod dixit esse scientiam, quid est aliud, quam in medio nationis tortuosae et perversae, tanquam in nocte hujus saeculi, caute prudenterque versari ; ut abstinendo quisque ab iniquitate non confundatur tenebris, proprii muneris varietatem in hominibus Dei vellet ostendere, haec in primis duo posuit dicens, «Alii quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ueniamꝰ. Quã ob rem quicquid prudent̃. fortit̃
temꝑant̃. & iuste agimꝰ: Ad eam ꝑtinet scientiam
siue disciplinam qua in euitandis malis bonisq
appetendis actio nr̃a uersatur: Et qͥcqͥd propt̃
exempla uł cauenda uel imitanda et ꝓpt̃ qua¬
rũq rerũ quȩ nr̃is accomodata st̃ usibus ne¬
cessaria docum̃ta hirstoria cognitione colligimus
De his gͦ sermo cũ fit. eũ scientiȩ sermonẽ puto
discernendũ a sermone sapientiȩ. Ad qͣm ꝑti-
cẽ dicunt᷑. fine ulla mutabilitate tẽpoꝵ N enĩ
sic fuer̃ ut eẽ. desinerent. aut sic futura st̃ quasi
nc̃ non sinT : sed io ipsũ. ẽẽ. semꝑ habuer̃: semꝑ
habitura st̃. Manent aut̃ ñ tanꝗ inspaciis locorum
fixa ueluti corpora: sed in natura in corporali sic
intelligibilia p̃sto st̃ m̃tis aspectibi : sic̃ ista in lo¬
cis uisibilia uł contrectabilia corporis senfib.¬
ecit ds̃ caelos in intellectu sp̃ituales scõs
suos: quib ñ tantũ cređe : uerum etiam¬

Expanded text:
. Quamobrem quidquid prudenter, fortiter, temperanter et juste agimus, ad eam pertinet scientiam sive disciplinam, qua in evitandis malis bonisque appetendis actio nostra versatur; et quidquid propter exempla vel cavenda, vel imitanda, et propter quarumque rerum quae nostris accommodata sunt usibus necessaria documenta, historica cognitione colligimus. 23. De his ergo sermo cum fit, eum scientiae sermonem puto, discernendum a sermone sapientiae, ad esse dicuntur, sine ulla mutabilitate temporum. Non enim sic fuerunt ut esse desinerent, aut sic futura sunt quasi nunc non sint: sed idipsum esse semper habuerunt, semper habitura sunt. Manent autem, non tanquam in spatiis locorum fixa veluti corpora: sed in natura incorporali sic intelligibilia praesto sunt mentis aspectibus, sicut ista in locis visibilia vel contrectabilia corporis sensiblos in intellectu,» spirituales sanctos suos, quibus non tantum credere, verum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
itaq ut recusemꝰ audire etiam quae
amara & tristia st̃ erga carissimos mũs. Nes¬
cio quo enim mͦ minus fit qđ patitur unum
m̃brum: si compatiuntur alia m̃bra. Nec
ipsa mali reuelatio fit ꝑ cõmunionem cla¬
dis: sed ꝑsolatium caritatis: ut qͣm uis
alii ferendo patiant᷑. Alii cognoscendo cõ¬
patiuntur : communis sit tam̃ tribulatio
quibus ꝓbatio. spes. dilectio. fp̃sq cõmunis ẽ
Om̃s autem nos dñs consolat᷑ : qui & haec tem¬
poralia mala p̃dix̃ : & post hȩc bona ȩt̃na
ꝓmisit. Nec debet cũ p̃liatur infringi. qui
uult post p̃liũ coronari : uires illo sũbminis¬
trante certantib: qui p̃parat in effabilia

Expanded text:
itaque, ut recusemus audire, etiam quae amara et tristia sunt erga carissimos nostros. nescio quo enim modo minus fit, quod patitur unum membrum, si compatiuntur alia membra. nec ipsa mali releuatio fit per communionem cladis sed per solatium caritatis, ut, quamuis alii ferendo patiuntur, alii cognoscendo compatiuntur, communis sit tamen tribulatio, quibus probatio, spes, dilectio spiritusque communis est. omnes autem nos dominus consolatur, qui et haec temporalia mala praedixit et post haec bona aeterna promisit. nec debet, cum proeliatur, infringi, qui uult post proelium coronari, uiret illo subministrante certantibus, qui praeparat ineffabilia
Abbreviated transcription (Latin):
set ꝓpħari. Illud qͦq sic̃ imperitissimus
ñ intelligit qđ scriptũ ẽ primũ apłos de¬
indȩ ꝓpħcis. Putat enim ante apłos ñ fuisse
ꝓpħas: nesciens eos ꝓpħas illic commemo
qͦd ait ad corint̾ios: ꝓpħae aut̃. duo uł tres

Expanded text:
s. 12. Illud quoque sicut imperitissimus non intelligit, quod scriptum est: Primum Apostolos, deinde Prophetas . Putat enim ante Apostolos non fuisse Prophetas, nesciens eos Prophetas illic commemorquod ait ad Corinthios, Prophetae autem duo aut tres
Abbreviated transcription (Latin):
aduentu iam regnũ dĩ coepit annuntiari :
faceret qͥ desiderarent salutem: ꝓpħȩ ut
ꝓmitterent saluatorem. Cȩterum ꝓpħas
alios extitis se iã in eccła pꝰ ascensionẽ xp̃i
quis nesciat: De quib pciulꝰ dic̃. Et quosdã
c̃stituit in eccła pͥmũ apłos. : de inde ꝓ¬
pħas: tcio doctores : et coeta Nitaq de

Expanded text:
aduentu iam regnum dei coepit adnuntiari, faceret, qui desiderarent salutem, prophetae, ut promitterent saluatorem. ceterum prophetas alios extitisse iam in ecclesia post ascensionem Christi quis nesciat ? de quibus Paulus dicit: et quosdam constituit in ecclesia, primum apostolos. deinde prophetas. tertio doctores et c
Abbreviated transcription (Latin):
tius fec̃ mitcculũ : et donatꝰ orauit: et res¬
pondit ei dñs decȩlo. Rimo aut fallunt᷑
aut fallunt: posgemo fac illũ montes
transfene Karitatẽ aut̃ in qͥt ñ habeã:
nichil sũ. Uideamꝰ utrũ habuerit cari¬
tatem. Credem : si ñ diuisisset unitatem.

Expanded text:
tius fecit miraculum; et Donatus oravit, et respondit ei Deus de coelo. Primo, aut falluntur aut fallunt. Postremo, fac illum montes transferre: Charitatem autem, inquit, non habeam, nihil sum. Videamus utrum habuerit charitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
bent Iuȩ aut̃ honesta st̃ nr̃a ñ opꝰ habeNt :
sed ds̃ tempauit corpꝰ. ei cui de erat maio¬
rem honorem dans ut ñ eẽnt scis sure incor¬
‸ porẽ
Ilicitus itaq et temꝑantiae legibus ñ subietꝰ
mbrorm illoꝵ usus ẽ turpis ñ ipsa m̃bra
Quae ñ solum iN excellenti integritate ce¬
libes et uirgines seruant : sed ipsi conui¬
gati scĩ patres ac maties: sic eis gene¬
rationi tantũmͦ consulentes utẽbant᷑: ⁊
ut ille naturalis motus nullo mͦ tur¬
pis eõ : qui ñ libidini sed rationi seruir&¬
os enim fr̃s Posts dĩ estis: sic̃ ipse dix̃
et oues pascue eiꝰ. Habetis in nomine dei
pastores seruos: pastores et m̃brei pastoris
Multitudinis animus et uoluntas adqͣmq
rem faciendam istis uocib poterit appa
ad uos ꝑtinebat implestis acclamando:
sinite ũt ꝓbetur uob. utrum et qđ ad nos
ꝑtinet impleamꝰ agendo. Uoluntas agendi¬
luntas accipiat᷑ a uob consilium implende
uoluntatis ur̃e expectetur a nob̵: ut m̃bre

Expanded text:
onesta sunt nostra, non opus habent; sed deus temperauit corpus ei, cui deerat, maiorem honorem dans, ut non essent scissurae in corpore. inlicitus itaque et temperantiae legibus non subiectus membrorum illorum usus est turpis, non ipsa membra, quae non solum in excellenti integritate caelibes et uirgines seruant, sed ipsi coniugati sancti patres ac matres sic eis generationi tantummodo consulentes utebantur, ut ille naturalis motus nullo modo turpis esset, qui non libidini, sed rationi seruiros enim, fratres, populus Dei estis, sicut ipse dixit, et oves pascuae ejus . Habetis in nomine Dei pastores, servos pastoris et membra pastoris. Multitudinis animus et voluntas ad quamque rem faciendam istis vocibus poterit apparam jam quod ad vos pertinebat, implestis acclamando; sinite ut probetur vobis, utrum et quod ad nos pertinet, impleamus agendo. luntas accipiatur a vobis; consilium implendae voluntatis vestrae exspectetur a nobis. Ut membra
Abbreviated transcription (Latin):
et tradidero corpꝰ meum ut ardeam. ca¬
ritatem autem ñ habeam: nichil mͥ ꝓdest
Qui gͦ ñ habet caritatem: et si ad tẽpus ha¬
bet haec dona: auferent᷑ ei. Auferetur qđ
habet : qr qͥddam ñ habet: et ipsũ quiadã
hoc ñ habet unde coetera teneantur.
qui habet addetur ei: qui autem ñ ha¬
bet. & qđ habet auferetur ab eo: Qui
Eñ habet : et qđ habet auferetur ab eo
Hab& grt̃em possidendi : sed ñ habet cari¬
tatem utendi  gͦ illud ñ habet : et qđ
habet auferetur abeo. Pdpt̃ ea discipłi
ut hab̾ent caritatem qͦs uolebat facere
in caelo stellas. ambulantes suꝑ eminentẽ
uiam : ille qͥ numerat multitudinem stel¬
larum. et omnib eis nomina uocans.
cũ redirent discipłi qͦmissi eytent. exul¬

Expanded text:
et tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest» . Qui ergo non habet charitatem, etsi ad tempus habet haec dona, auferentur ei. Auferetur ei quod habet, quia quiddam non habet: et ipsum quiddam hoc non habet, unde caetera teneantur e ait Dominus: «Qui habet, addetur ei; qui autem non habet, et quod habet auferetur ab eo» ? Qui ergo non habet, et quod habet auferetur ab eo. Habet gratiam possidendi, sed non habet charitatem utendi: quia ergo illud non habet, et quod habet auferetur ab eo. Propterea discipuli, ut haberent charitatem, quos volebat facere in coelo stellas ambulantes supereminentem viam, ille «qui numerat multitudinem stellarum, et omnibus eis nomina vocans;» cu
Abbreviated transcription (Latin):
Sdantiorem tribuendo honorem: ut ñ sit
scisma in corpore.¬
b̾sit ut sit in m̃bris scõꝵ etiam genitalib
nesta: qr ñ habent etiam speciem decoris:
quã m̃bra quae in ꝓmptu locata st̃ uł certe
qđ ꝓbabilius dici potest: ꝓpt̃ legem in
m̃bris yepugnantem legi m̃tis. Quae de
peccato accidit: ñ de pͥma m̃ȩ infatutio¬

Expanded text:
dantiorem tribuendo honorem: ut non sit dantiorem tribuendo honorem: ut non sit schisma in corporeurpitudo in membris sanctorum etiam genitalibusnesta, quia non habent illam speciem decoris, quam membra quae in promptu locata sunt. Vel certe quod probabilius dici potest, propter legem in membris repugnantem legi mentis, quae de peccato accidit, non de prima nostrae institutio
Abbreviated transcription (Latin):
ulla ñ dico fides xpicina ut credatis apło
sedullus sensus humanꝰ in uob ẽ ut mani.¬
festa cernatis: unus qͥsq in semet ipso ista
uideat atq consiđet quã uera quã certa sinł.
quã in paruo magna. et in extremo quam
bona : quandoquidem ista in lauide ponit
apłs: ut ꝑ hȩc infirma corportilia. quae ñ¬
uidentur intellibs . Hoꝵ eͦ m̃bidrũ et cor¬
poris nr̃i quae sĩc cõm̃dat᷑ꝰ sic lauidat apłs:
qͥsqͥs artificem dm̃ negat. uidetis cui cont᷑¬
dicat. annuntians nobis p̃t̃ id qđ accepimꝰ
Quid gͥ opꝰ. ẽ ut a me redarguat᷑ potiꝰ quã ab
om̃ib xpicinis anathemetur: Sed multo
magis quȩ uident᷑ m̃bra corporis infirmiora
Nẽẽ necessariora st̃. Et quae putamꝰ ignobili¬
Soram̃bra eẽ corporis: his honorem abun¬
Ydantiorem circundamꝰ. Et quae in honesta
N st̃ nr̃a : abundantiorem honorem habeđ
Honesta autem nr̃a nullius egent sed
Nds̃ temꝑauit corpus ei cui deeratꝰ abun-¬

Expanded text:
ulla non dico fides christiana, ut credatis apostolo, sed ullus sensus humanus in uobis est, ut manifesta cernatis, unusquisque in semet ipso ista uideat atque consideret, quam uera, quam certa sint, quam in paruo magna et in extremo quam bona, quandoquidem ista in laude ponit apostolus, ut per haec infirma corporalia, quae uidentur, intellegi. Horum ergo membrorum et corporis nostri, quae sic commendat, sic laudat apostolus, quisquis artificem deum negat, uidetis. cui contradicat adnuntians nobis praeter id, quod accepimus. quid igitur opus est, ut a me redarguatur potius quam ab omnibus christianis anathemmagis quae videntur membra corporis infirmiora esse, necessaria sunt. Et quae putamus ignobiliora membra esse corporis, his honorem abundantiorem circumdamus: et quae inhonesta sunt nostra, abundantiorem honestatem habent. Honesta autem nostra nullius egent: sed Deus temperavit corpus ei, cui deerat, abun
Abbreviated transcription (Latin):
net patrem et filium. & ñ ibi intelligat ca¬
spu scõ erit Et quomodo corpus tuũ sinẽ
spũ qđ ẽ anima tua si fuerit mortuũ aẽ
inis enim p̃cepti . ẽ caritas de corde
Quando isto fine id. ẽ huius rei con¬
emplatione fit mandatũ dĩ: tñc fit uere
opus bonũ : et tnc̃ leuantur manus : qr
suꝑnũ ẽ q leuant᷑ ꝓpt̃ ea de ipsa caritate
uob̵ demonstro. Et alio loco. Cognoscere
felicitatis expetitur : depomitur manus potiꝰ
quã leuantur ÷ qr trena emolum̃ta quȩ a¬
non sursum sed deorsũ st̃ illo oꝑe reqͥrua¬
t omnib inqr nomina uocans. Ibi ÷
totũ p̃miũ. Habemꝰ nomina quȩdam¬
S a pđ dm̃: ut nouerit d̃s nomina ur̃a hoc
optare debemꝰ. hoc agere: hoc satagere qͣntũ
possumus : non de aliis reb gaudere ÷ nec
de donis quibusdam sp̃itualib Uideat
caritas ur̃e Multa dona st̃ in eccła: sic̃
dixit. Multis donis talib male usi: audi eNt
infine non nori uos. Et quid dicturi st̃ IN

Expanded text:
net Patrem et Filium, et non ibi intelligat chaSpiritu sancto erit. Et quomodo corpus tuum sine spiritu, quod est anima tua, si fuerit, mortuum est; inis enim praecepti est charitas de corde puro . Quando isto fine, id est, hujus rei contemplatione fit mandatum Dei, tunc fit vere opus bonum; et tunc levantur manus, quia supernum est quo levantur. Propterea de ipsa charitate vobis demonstro» : et alio loco, «Cognoscere,felicitatis expetitur, deponuntur manus potius quam levantur; quia terrena emolumenta quae non sursum, sed deorsum sunt, illo opere ris nomina vocans:» ibi est totum praemium. Habemus nomina quaedam apud Deum: ut noverit Deus nomina nostra, hoc optare debemus, hoc agere, hoc satagere, quantum possumus, non de aliis rebus gaudere, nec de donis quibusdam spiritualibus. Videat Charitas vestra: multa dona sunt in Ecclesia, dixit! Multi donis talibus male usi audient in fine, «Non novi vos.» Et quid dicturi sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
spm Hac utiq duo sine dubitatione
distinguit: licet non ibi explicet qͥd
intersit et unde possit utrumq dinosci.
Uerum script᷑arum scc̃rm multiplicem
copiam serutatus: inuenio seriptũ. eẽ.
in libyo iob eodem sc̃o uiid loquente
Ecce pietas. ẽ sapientia : abstinere aut̃
amalis scientia ẽ In hac differentia
intelligendũ est ad contẽplationem
sapientiam : ad actionem scientiam ꝑtinere :
Pietatem qͥppe hoc loco posuit dĩ cultũ: qͣe
ista sententia in codicib gecis. Et quid ẽ
in ȩt̃nis excellentius : nisi d̾s cuiꝰ solius
immut̾abilis est naturci : et qͥs: cultus

Expanded text:
; haec utique duo sine dubitatione distinguit, licet non ibi explicet quid intersit, et unde possit utrumque dignosci. Verum Scripturarum sanctarum multiplicem copiam scrutatus, invenio scriptum esse in libro Job, eodem sancto viro loquente: Ecce pietas est sapientia; abstinere autem a malis est scientia . In hac differentia intelligendum est ad contemplationem sapientiam, ad actionem scientiam pertinere. Pietatem quippe hoc loco posuit Dei cultum, quaeista sententia in codicibus graecis. Et quid est in aeternis excellentius quam Deus, cujus solius immutabilis est natura? Et
Abbreviated transcription (Latin):
oeuens dem̃bris xẽi hoc ÷ fidelibus. ⁊¬
xp̃c. Frgo simul om̃s nos cũ ccpite nĩt xẽc
sine capite nĩt nichil ualentes. Quare: qr
nos cũ caꝑite nỹd uitis : sine capite nỹo qđ
absit sarm̃ta p̃eisa : ñ alicui oꝑi agricolarũ :
sed igni tantũ mͦ destinata Ideo et ipse ini
eugłio. Ego sũ uitis: uos estis palmites : pat̃
m̃s agricola le sine me inquit: nichil po¬
testis facere
Sed corpus unum m̃bra multa ⁊ita et xp̃c To
Saule in quit Saule: qrud me ꝑsequeris:
Tenete hoo et fixum omnino mandate me¬
moriȩ tanꝗ filii eccłia facȩ eruditionis. et fi¬
dei ccubolicȩ: ut agnoscatis xp̃m caput et
corpus. eundemq xp̃m uerbũ dĩ umigenitum.
aequalem pr̃i. et in de uideatis qͣnta gr̃ci ꝑti¬
neatis addm̃: ut ipse uoluerit ẽẽ nobcum
tnus. qͥ ẽ cũ pre unum qͦmꝰ cũ p̃re unũ:¬
łgo & eat̃ unum sumꝰ Quomodo nob̃cũ unus :
N dicit inqͥt et seminib tanꝙ in multis:

Expanded text:
oquens de membris Christi, hoc est fidelibus, nopus. Ergo simul omnes nos cum capite nostro Christo, sine capite nostro nihil valentes. Quare? Quia nos cum capite nostro vitis: sine capite nostro, quod absit, sarmenta praecisa, non alicui operi agricolarum, sed igni tantummodo destinata. Ideo et ipse in Evangelio: Ego sum vitis, vos estis palmites, Pater meus agricola est; et: Sine me, inquit, nihil potestis faceresed, «corpus unum membra multa, ita et Christus«Saule,» inquit, «Saule, quid me persequeris» ? Tenete hoc, et fixum omnino commendate memoriae, tanquam filii ecclesiasticae eruditionis et fidei catholicae, ut agnoscatis Christum caput et corpus, eumdemque Christum Verbum Dei unigenitum aequalem Patri; et inde videatis quanta gratia pertingatis ad Deum, ut ipse voluerit esse nobiscum unus, qcum unus? Non dicit, et seminibus quasi in multis,