comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Linguam tuam adherere
faciam palato tuo. ⁊ eris
mutus nec qͣi uir obiur¬
gans: quia domus exas¬
perans est. Ac si aperte di¬
cat. Ictirco predicationis¬
tibi sermo tollitur. qr dũ
me in sius actib plebs ex¬
asperat: non est digna cͥ
exhortatio fiat ueritatis.
Ex cuuis ergo uitio predi¬
catori sermo subtrahatur.
non facile agnoscitur. Qͥa
sibi aliquando semper au¬
tem subiectis noceat: cer¬
tissime scitut Utinam si
ad predicationis uirtutẽ
non sufficimus. loci nũ
officium in innocentia
uite teneamus. Nam sb̾¬
ditur. Ecce ego mitto uos:
sient aguos inter lupos.
Multi autem cum regimi¬
nis iura suscipiunt. ad la¬
cerandos subditos marde
minime recognoscunt.
Humilitatis locum in
elationem dominationis
ĩmutant. et si quando extͥn¬
secus blanduintur: intrin¬
secus seuiunt. De quib ali¬
bi ueriras dicit. Heniunt
ad uos in uestimentis ouiũ.
intrinsecus aũt sunt lupi
rapaces. Contra que om̃ia
considerandum est nobis.
quia sicut agni inter lupos

Expanded text:
Linguam tuam adhaerescere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est . Ac si aperte dicat: Idcirco tibi praedicationis sermo tollitur, quia dum me in suis actibus plebs exasperat, non est digna cui exhortatio veritatis fiat. Ex cujus ergo vitio praedicatori sermo subtrahatur, non facile cognoscitur. Quia itas aliquando sibi, semper autem subjectis noceat, certissime scitur. 4. Sed utinam si ad praedicationis virtutem non sufficimus, loci nostri officium in innocentia vitae teneamus. Nam subditur: Ecce ego mitto vos sicut agnos inter lupos. Multi autem cum regiminis jura suscipiunt, ad lacerandos subditos inardeminime recognoscunt, humilitatis locum in elationem dominationis immutant, et si quando extrinsecus blandiuntur, intrinsecus saeviunt. De quibus alias Veritas dicit: Veniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces . Contra quae, omnia considerandum nobis est quia sicut agni 1498 inter lupos
Abbreviated transcription (Latin):
mentis nostre habitacłm
dñs uenit. quando uerba
exhortationis precurrũt
atq per hec ueritas ĩ mẽ¬
te suscipitur. Hinc namq
eisdem predicatorib ysaiaᷤ
dicit. Parate uiam ddmini.
rectas facite semitas dei
nostri. Hinc illis psalmi¬
sta ait. Iter facite et qui as¬
cendit super occasum. Su¬
dit. qui mortem quam ꝑ
tulit: resurgendo calcauit.
Ei ergo qui ascendit super
occasum iter facimus. cũ
nos eius gloriam menti
b aliorum predicamus:
iit eas et ipse post ueniẽs
per amoris sui presentiã
illustre. ¶Nissis aũt pre¬
dicatorib quid dicat audi¬
amus. Messis quidẽ mul¬
ta. operarii pauci sunt.
Quod sine graui merore
loqui non possumus. quia
⁊si sunt qui bona audiãt:
desunt qui dicant. Ecce
dei rarus inuenitur ope¬
rator: quia officium quidẽ
sacerdotale suscepuus. s
opus officii non implemꝰ.
messis ut mittat operau¬
os in messem suam. Nos
pro nobis petite ut digna
uobis operari ualeamus.
ne ab exhortatione lingͣ

Expanded text:
trae habitaculum Dominus venit, quando verba exhortationis praecurrunt, atque per haec veritas in mente suscipitur. Hinc namque eisdem praedicatoribus Isaias dicit: Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri . Hinc illis Psalmista ait: Iter facite ei qui ascendit super occasum . Sudit, ertulit resurgendo calcavit. Ait ergo: Qui ascendit supoccasum iter facimus cum nos ejus gloriam vestris mentibus praedicamus, ut eas et ipse post veniens per amoris sui praesentiam illustret. 3. Missis autem praedicatoribus, quid dicat audiamus: Messis quidem multa, opquod sine gravi moerore loqui non possumus, quia etsi sunt qui bona audiant, desunt qui dicant. Ecce Dei rarus valde invenitur operator, quia officium quidem sacerdotale suscepimus, sed opus officii non implemus.messis, ut mittat operarios in messem suam. Vos pro nobis petite, ut digna vobis operari valeamus, ne ab exhortatione lingua
Abbreviated transcription (Latin):
do nos sermonib. aliquã¬
do nero operib admonet.
Ipsa et enim fc̃a eius pre¬
cepta sunt: quia dum ali¬
quid tacitus facit: quid a¬
gere debeamus innotescit.
Ecce enim binos in predica¬
tionem discipulos mittit.
Quia enum sunt duo p̃cep¬
ta caritatis. dei uidelicet a¬
mor ⁊ proximi. ⁊ minus ꝙͣ
inter duos haberi caritas¬
non potest. nemo enum ꝓ¬
prie ad semetip̃m habere
caritatem dicitur. binos al
predicandum discipulos do¬
minus mittit. quatinus
hoc nobis tacitꝰ innuat ⁊
quia qui caritatem erga
alterum non habet: predi¬
cationis officium susciꝑe
nullatenus debet. Bene au¬
tem subditur quia misit
eos ante faciem suam. in
omnem ciuitatem ⁊ locũ
quo erat ipse uenturꝰ. Pͥre¬
dicatores enin suos domi

Expanded text:
do nos sermonibus, aliquando vero operibus admonet. Ipsa etenim facta ejus praecepta sunt, quia dum aliquid tacitus facit, quid agere debeamus innotescit. Ecce enim binos in praedicationem discipulos miQuia enim duo sunt praecepta caritatis, Dei uide licet amor et proximi, et minus quam inter duos haberi non potest. Nemo enim proprie ad semetipsum habere aritas esse possit. Binos ad praedicandum discipulos Dominus mittit, quatenus hoc nobis tacitus innuat, quia qui charitatem erga alterum non habet, praedicationis officium suscipere nullatenus debet. 2. Bene autem dicitur quia misit eos ante faciem suam in omnem civitatem et locum quo erat ipse venturus. Praedicatores enim suos Dom
Abbreviated transcription (Latin):
uia non ualet siml̾
transitoria ⁊ eterna
diligere. Si enim eterni¬
tatem diligimus: cũcta
temporalia in usu non in
affectu possidemus. Aute¬
consideranda sunt. Nam

Expanded text:
uia non valet simul transitoria et aeterna diligere: si enim aeternitatem diligimus, cuncta temporalia in usu non in affectu possidemus. Aut eco
Abbreviated transcription (Latin):
hec habundauerint. inci¬
pit ⁊ superbire de talibus
Tale est hoc ac si se uulne¬
ratus quis iactet qd̾ habe¬
at multa emplastra in
domo: tum hoc illi bonũ
esset ut uulnera non habe¬
ret ⁊ ne uno quidem indi¬
geret emplastro. Hec enĩ
õmnia gentes mundi que¬
runt: pater enim uester
scit qm̃ hiis indigetis. Ue¬
rumptamen querite reg¬
uum dei: et hec omĩa adi¬
cientur uobis. Hic mani¬
festissime ostendit. ñ hec
appetenda tanquam talia
bona nostra ut propter ip¬
sa debeamus benefac̃e si qͥd
facimus: s tam̃ esse neces¬

Expanded text:
haec abundaverint, incihaec abundaverint, incipit et superbire de talibus. Tale est hoc ac si se vulneratus quis jactet quia habet multa emplastra in domo, cum hoc illi bonum esset ut vulnera non haberet, et ne uno quidem indigeret emplastro. Haec enim omnia gentes mundi quaerunt. Pater autem vester scit quoniam his indigetis. Verumtamen quaerite regnum Dei, et haec omnia adjicientur vobis. Hic manifestissime ostendit, non haec esse appetenda, tanquam talia bona nostra, ut propter ipsa debeamus bene facere, si quid facimus, sed tamen esse neces
Abbreviated transcription (Latin):
sermonum indicũi est. Si
aũt fenum agri quod ho¬
die in agro est. et cras ĩcli¬
banum mittitur d̃s sic ue¬
stit: quantomagis uos pꝰ¬
ille fidei: Cras in scriptu¬
ris futurum tempus intł¬
ligitur: dicente iacob. et
exaudiet me tras iusticia
mea. Et in samuelis phan¬
tasmate phitonissa loqui¬
tur ad saulem. cras eris
metum. Et uos nolite que¬
rere quid manducetis
aut quid bibatis. Notan¬
dum quod nõ ait nolite q̃¬
rere uel solliciti esse de cibo
aut potu aut indumento:
s expressius quid in quit
manducetis. ant quid bi¬
batis. Et supra. neq corpo¬
ri quid uestiamini. Ubi
michi uidentur argui. qͥ
spreto uictu uel uestim cõ¬
muni. lautiora sibi uel au¬
steuora prehiis cũ quib
uitam ducunt alim enta
uł indumenta requirũt
Et noltte insublime totii.
Prohibita sollicitudĩe de
alimentis ꝯsequenter ut¬
non extollantur admomr¬
it. Primo enim hec ad ne¬
cessitatem implendam
homo querit: cum autẽ

Expanded text:
sermonum indicium est. Si sermonum indicium est. Si autem fenum quod hodie in agro est, et cras in clibanum mittitur, Deus sic vestit, quanto magis vos, pusillae fidei? Cras in Scripturis futurum tempus intelligitur, dicente Jacob: Et exaudiet me cras justitia mea . Et in Samuelis phantasmate, Pythonissa loquitur ad Saulem: Cras eris mecum . Et vos, nolite quaerere quid manducetis, aut quid bibatis. Notandum quod non ait, Nolite quaerere vel solliciti esse de cibo, aut potu, aut indumento, sed expressius, Quid, inquit, manducetis, aut quid bibatis. Et supra, Neque corpori, quid vestiamini. Ubi mihi videntur argui, qui spreto victu, vel vestitu communi, lautiora sibi vel austeriora prae iis cum quibus vitam ducunt, alimenta, vel indumenta, requirunt. Et nolite in sublime tolli. Prohibita sollicitudine de alimentis, consequenter ne extollantur admonuit. Primo enim haec ad necessitatem implendam homo quaerit. Cum autem
Abbreviated transcription (Latin):
uestrum perduceretur: eiꝰ
prouidentia etiam uestri
potest. Non aũt uestra cu¬
ra factum est. ut ad hanc
staturam ueniret corpus
uestrum. ¶Ex hoc intel¬
ligi potest quod si curetis
⁊ uelitis adicere cubitum
unũ huic stature: nõ po¬
testis. Illi ergo etiam tegẽ¬
di corꝑis curam relinqui¬
te: cuius uidetis cura fem̃
esse: ut tante stature corpꝰ
habeatis. Si ergo inquit
neq quod minimũ est po¬
testis. Minimũ enĩ est hoc.
sed deo: corpora operari. Dã
mentum propter uestim̃¬
tum: sicut datum est ꝓpt̾
alimentũ. Itaq sequitur
⁊ dicit. Considerate lilia qͦ¬
modo crescunt: non labo¬
rant neqz nent. S ista
documenta non sic allego
enuim: ut de reb minoribus
maiora persuaderentur. Di¬
co autem uobis: nec salo¬
mon in omni gloria sua
purpura. quod sericum. q̃
potest comparari: Quid ita
rubet ut rosa. quid ita can¬
det ut lylium: Niole uero
purpuram nullo superari
murice. oculoꝵ magis qͣm

Expanded text:
vestrum perduceretur, ejus vestrum perduceretur, ejus providentia etiam vestiri potest: non autem vestra cura factum est ut ad hanc staturam veniret corpus vestrum, ex hoc intelligi potest quod si curctis et velitis adjicere unum cubitum huic staturae, non potestis. Illi ergo etiam tegendi corporis curam relinquite, cujus videtis cura factum esse ut tantae staturae corpus habeatis. Si ergo inquit neque quod minimum est potestis, minimum enim est hoc, sed Deo, corpora operari  sicmentum propter vestitum, sicut datum est propter alimentum. Itaque sequitur, et dicit: Considerate lilia quomodo crescunt, non laborant, non ndocumenta non sicut allegenim ut de rebus minoribus majora persuaderentur. Dico autem vobis, quoniam nec Salomon in omni gloria sua purpufloribus comparari? Quid ita rubet ut rosa? quid ita candet ut lilium? Violae vero purpuram nullo superari murice, oculorum magis quam
Abbreviated transcription (Latin):
pro regno dei perde. qd̾ po¬
tuisse martyres claruit:
contrariũ hoc preceptũ
erit illi sententie qua di¬
ctum est. quid prodest ho¬
mini si totum mundum
lu cretur. anime aũt sue
detrimentum faciat: Cõ¬
siderate cor uos qui nõ se¬
miuant neq metunt. qui¬
b non est cellarũ neq hor¬
reum ⁊ deus pascit illos.
Qd̾ si uolatilia absq cura
⁊ erumpiis dei aluntur
prouidentia. que hodie st̃¬
⁊ cras non erunt. quorũ
anima mortalis est.⁊ cum
esse cessauerint semper ñ
erunt. quanto magis ho¬
mines quib eternitas pro¬
mittitur. dei reguntur ĩ¬
perio: Quantomag̃ plu¬
ris estis illis. id est carius
uos ualetis: Quia utiq
rationabile animal sicuti
est homo. sublimius ordi¬
natum est in reꝵ natura:
quam irrationabilia. sic̃
sunt aues. Quis aũt ue¬
strum cogitando potest a¬
dicere ad staturam suã
cubitum unũ. Si ergo ne¬
estis: id est cuius potestate
atq dominatu fcm est. ut
ad hanc staturam corpus

Expanded text:
pro regno Dei perdere, quod popro regno Dei perdere, quod potuisse martyres claruit, contrarium hoc praeceptum erit illi sententiae, qua dictum est: Quid prodest homini si totum mundum lucretur, animae autem suae detrimentum faciat ? Considerate corvos, quia non seminant, neque metunt. Quibus non est cellarium, neque horreum, et Deus pascit illos. Quod si volatilia, absque cura et aerumnis, Dei aluntur providentia, quae hodie sunt et cras non erunt, quorum anima mortalis est, et cum esse cessaverint, semper non erunt, quanto magis homines, quibus aeternitas promittitur, Dei reguntur imperio! Quanto magis vos pluris estis illis! Id est, carius vos valetis. Quia utique rationale animal sicuti est homo, sublimius ordinatum est in rerum natura, quam irrationalia, sicuti sunt aves. Quis autem vestrum cogitando potest adjicere ad staturam suam cubitum unuestis? Id est, cujus potestate atque dominatu factum est ut ad hanc staturam corpus
Abbreviated transcription (Latin):
uestiamini. Ergo qd̃ omĩ¬
b natura tribuit ⁊ iumen¬
tis ac bestiis hominib qͦ
cõmune est: huiꝰ cura pe¬
nitus liberamur. S pre¬
cipitur nobis: ne solliciti
simus quid comedamus.
Et quia in su dore muiltus
sparamus nobis panem:
labor exercendus est. solli¬
crtudo tollenda. Anima
plus est quam esca: ⁊cor¬
pus quam uestimentũ.
Admonet ut memineri¬
mus multo amplius uo¬
bis deum dedisse qd̃ nos
fecit ⁊ ꝯposuit ex auima
⁊ corpore quain est alunẽ¬
tum atq tegum̃tum: ut
intelligas enm qui dedit¬
animãm multofacilius
escam esse daturum. simi
multofacilius daturum
esse uestimentum. Quo
loco queri solet. utrum al
anmamn cibz iste pertine¬
at cum anima incorporea
sit. iste aũt cibus corpore.
S animam hocloco proi¬
sta uita positam noneri¬
mus: cuius retenaculum
est alimentum istud cor¬
poreum. Secundũ hanc
significationem dictum
est etiam illd̃. Qui amat
animam suam: perdet il¬
lam. Qd̃ nisi de hac uita
acceperimus. quã oport

Expanded text:
amini. Ergo quod omnibus natura tribuit, et jumentis, ac bestiis, hominibus quoque commune est, hujus cura penitus liberamur, sed praecipitur nobis ne solliciti simus quid comedamus. Et quia in sudore vultus praeparamus nobis panem, labor exercendus est, sollicitudo tollenda. Anima plus est quam esca, et corpus quam vestimentum. Admonet, ut meminerimus multo amplius nobis Deum dedisse, quod nos fecit et composuit ex anima et corpore, quam est alimentum atque tegumentum, ut intelligas eanimam, multo facilius escam esse daturum, et comulto facilius daturum esse vestimentum. Quo loco quaeri solet utrum ad animam cibus iste pertineat, cum anima incorporea sit, iste autem cibus corporeus. Sed animam hoc loco pro ista vita positam noverimus, cujus retinaculum est alimentum istud corporeum. Secundum hanc significationem dictum est etiam illud: Qui amat animam suam, perdet illam . Quod nisi de hac vita acceperimus, quam oportet
Abbreviated transcription (Latin):
imperium sine fine manz.
que uentre beato: gaudia
matris habens cum uirgi¬
uitatis honore. nec pͥmãi
similem uisa est nec hab̾e
sequentem. At ille dix̃. Q uĩ
immo: beati qui audunt
uerbum dei. ⁊ custodiũt illd̃.
pulcre saluator attestatioi
mulieris aunuit. nõ eã tan¬
tummodo que uerbum dei
corporaliter generare meru¬
erat: s omnes quidẽ qui u̾¬
bum spũaliter auditu fidei
conciꝑe. et boni custodia ope¬
ris uł in suo uel in proximo¬
rum corde parere et qͣi alere
stu duerunt. asseuerans esse
beatos: quia et eadem dei ge¬
nitrix ⁊ inde quidem beata.
quia uerbi incarnandi mi¬
nistra facta est temporalis:
s inde multo beatior. quia
euisclem semper amandi
custos manebat eterua. Qͣ
sententia sapientes indeoꝵ
clam ꝑcutit. qui uerbum
dei non audire et custodire:
s negare ⁊ blasphemare q̃¬
rebant.

Expanded text:
Imperium sine fine manet; Imperium sine fine manet; quae ventre beato, Gaudia matris habens cum virginitatis honore, Nec primam similem visa est, nec habere sequentem. At ille dixit: Quin imo beati qui audiunt verbum Dei, et custodiunt. Pulchre Salvator attestationi mulieris annuit, non eam tantummodo quae Verbum Dei corporaliter generare meruerat, sed et omnes qui idem Verbum spiritaliter auditu fidei concipere, et boni operis custodia vel in suo vel in proximorum corde parere, et quasi alere studuerint, asseverans esse beatos. Quia et eadem Dei genitrix, et inde quidem beata, quia Verbi incarnandi ministra est facta temporalis, sed inde multo beatior quia ejusdem semper amandi custos manebat aeterna. Qua sententia sapientes Judaeorum clam percutit, qui Verbum Dei non audire et custodire, sed negare et blasphemare quaerebant.
Abbreviated transcription (Latin):
uam sue carnis materiam
nutriendo in carne dei filio
suggerere potuisse. incarnã¬
do autem quasi maiori. ⁊ iu¬
usitato miraculo minime po¬
tuisse. Sz huic opinioni ob¬
stat apostolus dicens. qr mi¬
sit deus filium suũ fc̃m ex
muliere factum sub lege. Ne¬
qz enin aucliendi sunt qui
legendũ putant natum ex
muliere fcm̃ sub lege. s fac¬
tum ex muliere: quia con¬
ceptiis ex utero uirginali
carnem non denichilo. nõ
aliunde s materna traxit
ex carne. Alioquin nec uere
filius hominis diceretur. qͥ
originem non haberet ex ho¬
mine ¶Nos igitur hiis con¬
tra euticen dict̃is. extollamꝰ
uocem cum eccłia catholica:
cuius hec mulier typum
gessit. extollamus mentẽ
de melio turbarum. dicamꝰ¬
qz saluatori. Seatus uenter
qui te portauit. ⁊ ubera que
suxisti. Nere enim beata pa¬
rens. que sicut quidam ait:
enixa puerpera regem. qui
celum terramq regit ꝑ se¬
cula: cuius numen ab eter¬
no complectens om̃ia giro.

Expanded text:
vam suae carnis materiam vam suae carnis materiam nutriendo in carne Dei Filio suggerere potuisse, incarnando autem quasi majori et inusitato miraculo minime potuisse. Sed huic opinioni obstat Apostolus dicens: Quia misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub lege . Neque enim audiendi sunt qui legendum putant, natum ex muliere, factum sub lege, sed, factum ex muliere. Quia conceptus ex utero virginali, carnem non de nihilo, non aliunde, sed materna traxit ex carne. Alioquin nec vere Filius hominis diceretur, qui originem non haberet ex homine. Et nos igitur his contra Eutychen dictis extollamus vocem cum Ecclesia catholica, cujus haec mulier typum gessit, extollamus et mentem de medio turbarum, dicamusque Salvatori: Beatus venter qui te portavit, et ubera quae suxisti . Vere enim beata parens, quae sicut quidam ait enixa est puerpera Regem. Qui coelum terramque tenet per saecula, cujus. Numen et aeterno complectens omnia gyro,
Abbreviated transcription (Latin):
riseis dñm temptantib si¬
mul ⁊ blasphemantib: tã¬
ta eius incͥrnationẽ pre oĩb̾
sinceritate cognoscit. tanta
ficlutia confitetur: ut et pre¬
sentium procerum calump¬
niam ⁊ futuroꝵ confunda
hereticoꝵ perfidiam. Nam
sicut tunc iudei sancti spũs
opera blasphemando. uerũ
consubstantialẽq patri d̃i
filiũ negabant: sic heretici
preterea negando mariam
semper uirginem sc̃i spiritꝰ
operante uirtute nascituro
ex humanis membris uni¬
genito deo carnis sue mate¬
riam ministrasse: uerum
consubstantialemq matri
filium hominis fateri nõ
debere dixerun i caro uer¬
bi dei sccłm carnem nascen¬
tis. a carne uirginis inr̃is
pronuntiatur extranea. si¬
ne causa uenter qui eum
portasset: ubera que lactas¬
sent beatificantur. Qua enĩ
consequentia eius lacte cre¬
datur nutritus. cuiꝰ semine
negatur ẽẽ conceptus: eum
ex unius eiuscłq fontis origi¬
ne sccłm phisicos uterq liqͦr
emanare probetur. nisi forte
putanda est uirgo sementi¬

Expanded text:
isaeis Dominum tentantibus simul et blasphemantibus, tanta ejus incarnationem prae omnibus sinceritate cognoscit, tanta fiducia confitetur, ut et praesentium procerum calumniam, et futurorum confundat haereticorum perfidiam. Nam sicut tunc Judaei sancti Spiritus opera blasphemando, verum consubstantialemque Patri Dei Filium negabant, sic haeretici postea negando Mariam semper virginem sancti Spiritus operante virtute nascituro ex humanis membris unigenito Deo carnis suae materiam ministrasse, verum consubstantialemque matri Filium hominis fateri non debere dixerunt. Sed si caro Verbi Dei secundum carnem nascentis a carne virginis matris pronuntiatur extranea, sine causa venter qui eam portasset, ubera quae lactassent, beatificantur. Qua enim consequentia ejus lacte credatur nutritus, cujus semine negatur esse conceptus? cum ex unius ejusdemque fontis origine, secundum physicos, uterque liquor emanare probetur. Nisi forte putanda est virgo sementi
Abbreviated transcription (Latin):
taue sortis nascitur: quia
⁊ dominus nr̃ una sabbati
que est a die conditionis oc¬
tana. resurrexit a mortius.
⁊ nobis post sex huiꝰ seculi e¬
tates ac septimam quietis
ammarũ que est in alia
uita: octaua iam etas per¬
petue resurrectionis ĩ fine
promittitur. Erant aũt iu¬
sti ambo ante deum. incedẽ¬
tes in omnib mandatis
⁊ iustificationib domini si¬
ne querela. Ac si aperte di
catur. Adeo se in actib pari¬
ter et cogitationib sus cir¬
cumspecte agebant. ut et
diuinis obtutib in occulto.
⁊ humano foris iudicio pla¬
cerent: iuxta illud apłi. pro¬
uidemus enim bona nõ so¬
lum coram deo: s etiam co¬
ram hominib.

Expanded text:
tavae sortis nascitur: quia tavae sortis nascitur: quia et Dominus noster una sabbati, quae est a die conditionis octava, resurrexit a mortuis, et nobis post sex hujus saeculi aetates, ac septimam quietis animarum, quae est in alia vita, octava jam aetas perpetuae resurrectionis in fine promittitur. Erant autem justi ambo ante Deum, incedentes in omnibus mandatis et justificationibus Domini sincatur, Adeo se in actibus pariter et cogitationibus suis circumspecte agebant, ut et divinis obtutibus in occulto, et humano foris judicio placerent, juxta illud Apostoli: Providemus enim bona non solum coram Deo, sed etiam coram
Abbreviated transcription (Latin):
ficatus heredes. At uero da
uid uolens ut crescente cul¬
tu ⁊ magnificentia templi.
decus. quoq ministerii huiꝰ.
⁊ ministrantiũ cresceret ce¬
tus. conuocauit omnem ꝓ¬
geniem filioꝵ aaron. Diui¬
quatuor. ac de hiis singl̾is
singulos pontifices eligẽs
cetẽros qui in partib erãt
sacerdotii minoris qui nũc
presbiteratus nocatur. offi¬
cio fungi precepit. ea uideli¬
cet prouisione ut dum qui-¬
libet pontificum uita dece¬
deret: quicunqz in eius ꝑte
optimus putaretur: ei põ
guli pontifices cum subiᷤ¬
tis sͥ sacerdotib per octonos¬
uideretur: spetiali reuerẽ¬
tia ac potestate preminẽs
summi sacerdotis nomen
haberet. Quis aũt ordo par¬
tim earumdem seruari
deberet. missa coram dauid
rege ⁊ principib familiaꝵ
sacerdotaliũ ⁊ leniticaꝵ sor¬
te querebatur. In distributi¬
one sortium abya octauo
cte preco noui testam̃ti in
quo gloria resurrectõnis
mundo declaratur. loco ec¬

Expanded text:
ficatus haeredes. At vero Daficatus haeredes. At vero Da Volensque ut crescente cultu et magnificentia templi, decus quoque ministerii illius et ministrantium cresceret coetus, convocavit omnem progeniem filiorum Aaron, quatuor, ac de his singulis singulos pontifices eligens, caeteros qui in partibus erant sacerdotii minoris, qui nunc presbyteratus vocatur, officio fungi praecepit, ea videlicet provisione ut dum quilibet pontificum vita decederet, quicunque in ejus parte optimus putaretur, ei in pguli pontifices cum subjectis sibi sacerdotibus, per octonovideretur, speciali reverentia ac potestate praeeminens, summi sacerdotis nomen haberet. Qui autem ordo partium earumdem servari deberet, missa coram David rege et principibus familiarum sacerdotalium, et Levitarum sorte quaerebatur. In quarum distributione sortium, Abia, cte praeco Novi Testamenti, in quo gloria resurrectionis mundo declaratur, loco oc
Abbreviated transcription (Latin):
stituit. ¶Quis congruentius
translationem legalis ⁊ sub¬
stitutionem eiͣ głici sacerdo¬
tii qͣm summi iuxta legem
sacerdotis filius ꝓphetaret:
secus cõmutabili ratione
ueritatis noui sacerdotii p̃¬
co. quai successor ⁊heres
existere ueteris:maluit do¬
ctus in spũ uocatis in deser
mentib in templum: glo¬
riosissimo illo tunc tempo¬
ris sacerdotii neteris officõ
preesse. Pretulit longam
solitudinis sitim ⁊ esuriẽ
continuis hostiarũ sollẽp¬
niis: pilis cameloꝵ. et cĩ¬
ctui ⁊ one pellitie aurotex¬
tas pontificũ postposuit sto¬
fectionis auctoritatem si¬
bi predicandi adsciuerat:
ni pontificatus ostendet.
pretursor existeret.Abya de
duxisse ꝑhibetur. tempori.¬
b daiuid regis summꝰ sacer¬
dos erat. Si quidem iuben¬
te domino per moysen:
primo unus in lege ponti¬
fex aaron est estitutus. et¬
sic usqz ad tempora dauid
per annos circiter quadrĩ¬
gentos septuaginta: unꝰ
post unum extitere ponti¬

Expanded text:
stituit. Quis ergo congruentius stituit. Quis ergo congruentius translationem legalis, ut substitutionem evangelici sacerdotii, quam summi juxta legem sacerdotis filius prophetaret? secus incommutabili ratione veritatis novi sacerdotis praeco, quam successor et haeres existere veteris. Maluit doctus in spiritu vocatis in desertnientibus in templum, gloriosissimo illo tunc temporis sacerdotii veteris officio praeesse. Praetulit longam solitudinis sitim et esuriem continuis hostiarum solemniis, pilis camelorum et cinctui zonae pelliceae, auro textas pontificum postposuit stoerfectioris auctoritatem sibi praedicandi asciverat, ni pontificatus ostenderet praecursor existeret? Si veroduxisse perhibetur, hic temporibus David regis summus erat sacerdos. Siquidem jubente Domino per Moysen, primo unus in lege pontifex Aaron est constitutus, sic usque ad tempora David per annos circiter quadringentos septuaginta, unus post unum exstitere ponti
Abbreviated transcription (Latin):
parentibz iohannes est geni¬
tus. ut eo confidentius iusti¬
cie precepta ppłis daret: quo
hec ip̃e non quasi nouitra
didicisset. sed uelut heredita¬
rio iure a progenitorib accep¬
ta seruaret. De sacerdotali pro¬
sapia ortus est: ut eo poten¬
tius mutationẽ sacerdotii
p̃conaretur. quo ip̃m ad sac̃¬
dotale genus pertinẽ clares¬
ceret. Redemptor etenim
noster in carne apparens. si¬
cut rex nobis fieri dignatus
est. regnum celeste tribuẽ¬
do: ira etiam pontifex fc̃s ẽ.
semetip̃m pro nobis offerẽ
do hostiam deo in odorem sy¬
auitatis. Unde scriptum est.
iurauit dominus ⁊ non pe¬
nitebit eum. tu es sacerdos
inetͥnum scd̃m ordinẽ mel¬
chisedech. Mel chisedech sa c̾
sacerdotii tempora precessit:
offerens deo panem ⁊ uinũ.
Et ideo redemptor nr̃ sac̾dos
esse dicitur scd̾m ordinem
in elchisedech: quia ablatis
iuctimis legalib. idem sacͥ¬
ficii genus in misteriũ sui
corporis et sangninis in no¬
uo testam̃to offerendum in¬

Expanded text:
parentibus est genitus, ut eo confidentius justitiae praecepta populis daret, quo haec ipse non quasi novitia didicisset, sed velut haereditario jure a progenitoribus accepta servaret. De sacerdotali prosapia ortus est, ut eo potentius imitationem sacerdotii praeconaretur, quo ipsum ad sacerdotale genus pertinere claresceret. Redemptor etenim noster in carne apparens, sicut rex nobis fieri dignatus est regnum coeleste tribuendo, ita etiam pontifex factus est semetipsum pro nobis offerendo Deo hostiam in odorem suavitatis. Unde scriptum est: Juravit Dominus et non poenitebit eum , tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Melchisedech quippesacerdotii tempora praecessit, offerens Deo panem et vinum. Et ideo Redemptor noster sacerdos esse dicitur secundum ordinem Melchisedech, quia ablatis victimis legalibus, idem sacrificii genus in mysterium sui corporis et sanguinis in Novo Testamento offerendo in
Abbreviated transcription (Latin):
eterum ad exemplũ
humane uite conũ¬
post ascensionem xp̃i ge¬
ueraliter cum apłis fuit.
quousq disperguntur sicy¬
ti lucas meminit dicens:
quod regressi quidam a mõ¬
te oliueti iherosolunam ue¬
uerunt ⁊ ascenderunt in
cenatulum ubi manebãt
petrus ⁊ iohannes. iacobꝰ

Expanded text:
eterum ad exemplum humanae vitae, convepost ascensionem Christi generaliter cum apostolis fuit quousque disperguntur: sicut Lucas meminit, dicens: Quod regressi quidem a monte Oliveti, Jerosolymam venerunt, et ascenderunt in coenaculum, ubi manebant Petrus et Jo
Abbreviated transcription (Latin):
uit seac potuit in nt̾o uir¬
ginis sine sui corruptõne
miscere atq uniri. ut unꝰ
esset xp̃c deus ⁊ homo: u¬
na persona. unaq substã¬
tia. ob quod dei genitaix
electa ac preelecta iure ab
plena per quam largo
sci spiritus ymbre superfu¬
sa est omnis creatura ⁊ id̾o
satis eam deuotissime pͥmũ
angelus ueneratur et saly¬
tat. Miratur itaq ⁊ ip̃e. qͣ¬
lis aut quanta sit quam
salutat. Non enun simplex
fateor uel consueta fuit i¬
sta salutatio. s om̃i admi¬
ratione digna. Siquidem
uenerationis fuit delatio. o¬
blatio muneris. famulatꝰ
non tamen eatenus plena.

Expanded text:
vit se ac potuit in utero Virvit se ac potuit in utero Virginis sine sui corruptione miscere atque unire, ut unus esset Christus Deus et homo, una persona, unaque substantia. Ob quod Dei genitrix electa et praeelecta jure ab plena, per quam largo sancti Spiritus imbre superfusa est omnis creatura. Et ideo satis eam devotissime primum Angelus veneratur et salutat. Miratur itaque et ipse qualis aut quanta sit quam salutat: non enim simplex, fateor, vel consueta fuit ista salutatio, sed omni admiratione digna. Siquidem venerationis fuit delatio, oblatio muneris, famulatus sse creditur: non tamen eatenus plena.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uirginitas cum sit ĩ car
ne. uitia carns nescit. Ce¬
lestis plane ymber nirgi¬
neum uellus placido infu¬
dit elapsu. ⁊ tota diuinita¬
tis un da se contulit in car¬
ne quando uerbum carro
factum est: ac deinde per
crucis patibulum expres¬
sum. terris omnib plu¬
uiam salutis effudit: et
stillicidia gr̾e humanis p̃¬
stitit mentib. ¶ Dominus
tecum inquit. Mlira res. Et
iam erat cum uirgine qͥ
ad iurginem mittebat
angelum. ⁊ p̃cessit nũtiũ
suum deus: s a deo non re¬
cessit. nec teneri potuit locis.
qui omnib habetur in locis
⁊ totus ubiqz est. sine quo
nichil totum. Ergo uerbũ
patris numqͣm a patre di¬
scedens. homo proprie dig¬
natus est fieri secreto suõ
misterio: quo ipse nouit.
Qui qm̃ totum suscepit
quod est hominis. homo
totus est: ⁊ totum accipiẽs
quod dei est. omĩo aluid
quam deus qui natus est
ex maria: esse nõ potuit.
Scit deus omnia ⁊ potest.
p̾ropterea quia ita est: sci¬

Expanded text:
et virginitas cum sit in carne, et virginitas cum sit in carne, nescit vitia carnis. Coelestis plane imber in virgineum vellus, placido se infudit illapsu: tota divinitatis unda se contulit in carnem, quando Verbum caro factum est: ac deinde per crucis patibulum expressum, terris omnibus salutis pluviam effudit, et stillicidia gratiae humanis praestitit mentibus. Dominus, inquit, tecum. Mira res et jam cum Virgine erat, qui ad Virginem mittebat Angelum, et praecessit nuntium suum Deus, sed a Deo non recessit: nec teneri potuit locis qui omnibus habetur in locis: et totus ubique est, sine quo nihil totum. Ergo Verbum Patris numquam a Patre discedens, homo pro nobis fieri dignatus est, secreto suo mysterio, quod ipse novit: qui quoniam totum suscepit quod est hominis, homo totus est: et totum retinens quod Dei est, omnino aliud quam Deus qui natus est ex Maria esse non potuit. Scit enim Deus omnia et potest. Propterea quia ita est, sci
Abbreviated transcription (Latin):
maria matre ihñ ⁊ fratribꝰ
euis. Ecce ihu ascendente c̃
quib uirgo uacat ĩ scola uͥ¬
tutum ⁊ meditatur in lege
mandatorum dei: ut ⁊ ĩp̃a
sit forma discipline xp̃i. et
exemplum perfectionis es¬
set nirginib. Conuersatur
autem cum testib sc̃e resur¬
rectionis ⁊ ip̃a testis. Conũ¬
satur cum senatorib celi in¬
fra curiam paradysi sub spẽ
sancti disciplina ⁊ magiste¬
mas summi regis cohortes
quorum uita non erat iã¬
de terris in quib xp̃c preli¬
abatur: s de celis. Hinc as¬
cendisse leguntur in cenaçy¬
lum. quo pascha dignissie̾
celebratur. Ibi quippe mane¬
bant cum maria matre ihe¬
su: unanimiter aspirati
diuini miuu̾s est officiũ ñ
humanum. Aue inquit gͣ¬
tia plena. Et bene plenã.
quia ceteris per partes p̃¬
statur: Marie uero simul
se tota infu dit plenitudo
gratie. Hoc quippe est qd̾
dauid dauit. Descendit sic̃
plunia in uellus. Hellus
itaq cum sit de corpore ne¬
scit corporis passionem: sic

Expanded text:
ria matre Jesu et fratribus ejus . Ecce Jesu ascendente cum quibus Virgo vacat in schola virtutum, et meditatur in lege mandatorum Dei, ut et ipsa sit forma disciplinae Christi, et exemplum perfectionis virginibus. Conversatur autem cum testibus sanctae resurrectionis et ipsa testis. Conversatur cum senatoribus coeli intra curiam paradisi sub Spiritus sancti disciplina et magistemas summi regis cohortes, quorum vita jam non erat de terris, in quibus Christus praeliabatur, sed de coelis. Hinc ascendisse leguntur in coenaculum, in quo pascha dignissime celebrabatur: ibi quippe manebant cum Maria matre Jesu unanimiter aspirati divini muneris est officium, non humani. Ave, inquit, gratia plena. Et bene plena, quia caeteris per partes praestatur, Mariae vero simul se tota infudit plenitudo gratiae. Hoc quippe est quod David canit: Descendet sicut pluvia in vellus . Vellus itaque cum sit de corpore, nescit corporis passionem. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
sumus. Patientia u̾a est: a¬
liena mala equanimiter ꝑ¬
peti. contra eum quoq qui
mala irrogat: nullo dolore
morderi. Nam qui sic proxi¬
mi mala portat. ut tamen
tacitus doleat ⁊ tempus dig¬
ne retributionis querat:
patientiam non exhibet s
ostendit. Scriptum quippe
est. Caritas patiens est: be¬
nigna est. Patiens namq
est ut aliena mala tolleret.
benigna u̾o ut ip̃os etiam qͦs
portãt amet.Hinc namoiz
per semetipsam u̾itas dicit.
Diligite inimicos ur̃os. bene¬
facite hiis qui oderint uos.
Orate pro persequentib uos:
et calumpniantib uobis.
Hirtus itaq est coram hoĩ¬
b aduersa tolerare. s uirtirꝰ¬
coram deo diligere: quia hoc
solum deus sacrificiũ accip̃.
quod ante eius cculos in al¬
tari boni operis flamma ca¬
ritatis incendit.

Expanded text:
sumus. Patientia vero est asumus. Patientia vero est aliena mala aequanimiter perpeti, contra eum quoque qui mala irrogat nullo dolore morderi. Nam 1615 qui sic proximi mala portat, ut tamen tacitus doleat, et tempus dignae retributionis quaerat, patientiam non exhibet, sed ostendit. Scriptum quippe est: Charitas patiens est, benigna est . Patiens namque est ut aliena mala toleret, benigna vero est ut ipsos etiam quos portat amet. Hinc namque per semetipsam Veritas dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos, orate pro persequentibus et calumniantibus vos . Virtus itaque est coram hominibus adversarios tolerare, scoram Deo, diligere; quia hoc solum Deus sacrificium accipit, quod ante ejus oculos in altari boni operis flamma charitatis incendit.
Abbreviated transcription (Latin):
artino a treueris reu̾¬
tenti fit obuiam uac¬
ca quam demon agitaba.
Que relicto grege suo in ho¬
mines ferebatur. ⁊ iam ml̾¬
tos noxie petula confodera
Nerum ubi nobis cepit eẽ
cudem consistere iubet. Q̾
mox ad uerbum illius sta¬
re cepit immobił. ¶Tum
uidet martinus dorso illuis
demonẽ supersedentẽ. quẽ
increpans discede inquit fu¬
neste de petude: ⁊ in noxiũ a¬
nima agitare desiste. Paru¬
it nequam spiritus ⁊ absce ᷤᷤ¬
sit. Nec defuit sensus in bu¬
cula. quin se intelligeret
liberatam: ante pedes sc̃i re¬
cepta quiere sternitur. Dein
uibente martino gregem
suũ petit. se q agmini cete¬
rarum oue placidior ĩmis
uera ⁊ rationabili secundũ
personam militis compara¬
tione correptum. Martinuᷤ
aũt conuersus ad nos sicut
eum frequens fratrum tur¬
ba uallauerat. mulier inqͥt
uirorum castͣ non adeat: aci¬
es militum separata consi¬
stat. Procul femina in suo
degens tabernaculo sit re¬
mota. Contemptibilem enĩ

Expanded text:
artino a Treueris reuertenti fit obuiam uacca, quam daemon agitabat: quae relicto grege suo in homines ferebatur et iam multos noxie petulca confoderat. uerum ubi nobis coepit esscudem consistere jubet: quae mox ad verbum illius stare coepit immobilis. Cum videt Martinus dorso illius daemonem supersedentem, quem increpans, Discede, inquit, funeste, de pecude, et innoxium animal agitare desiste. Paruit nequam spiritus, et recessit. Nec detuit sensus in bucula, quin se intelligeret liberatam: ante pedes sancti recepta quiete prosternitur, deinde jubente Martino gregem suum petiit, seque agmini caeterarum ove placidior immisuera et rationabili secundum personam militis conparatione correctum. Martinus autem conuersus ad nos, sicut eum frequens fratrum turba uallauerat, mulier, inquit, uirorum castra non adeat, acies militum separata consistat: procul femina in suo degens tabernaculo sit remota. contemptibilem enim
Abbreviated transcription (Latin):
indicare. quo adusq ueniat
dominus qui ⁊ illumiabit
abscondita tenebrarum: et
um. Si quidem et ipse petrꝰ
ic circo se in hac dominica ĩ¬
terrogatione cautius respon¬
dendo cohibebat. quia memi¬
nit se pridem imminente e¬
ius passione. plus sibi con¬
stantie tribuisse quam hẽret.
spondendo uidelicet se ẽẽ ꝑa¬
tum ⁊ in carcerem ⁊ in mortẽ
ire cum illo. quia necdum e¬
rat ydoneus instante pericu¬
lo saltem confiteri quia nos¬
set illum: uel quia fuisset
aliquando cum illo. Instrue¬
tus ergo periculo priore cau¬
tius loqui cum domino. ꝙ̃
bene didicerat humane con¬
scientie statum melius nos¬
se quam ipsa se conscientia
ullatenus nosse sufficeret:
de fraterni quidem cordis
occultis nil prorsus andet
definire. de sui autẽ amoris
integritate. non suimet soliꝰ.
s ⁊ ipsius qui interrogabat
domini testimoniũ pandit.
etiam inquiens. domine tu
scis quia amo te.

Expanded text:
judicare, quoadusque veniat judicare, quoadusque veniat Dominus, qui et illuminabit abscondita tenebus. Siquidem et ipse Petrus idcirco se in hac Dominica interrogatione cautius respondendo cohibebat, quia meminit se pridem, imminente ejus passione, plus sibi constantiae tribuisse quam haberet, spondendo videlicet se esse paratum et in carcerem et in mortem ire cum illo, qui necdum erat idoneus instante periculo saltem confiteri, quia nosset illum, vel quia fuisset aliquando cum illo. Instructus ergo periculo priore cautius loqui cum Domino, quem bene didicerat humanae conscientiae statum  melius nosse quam ipsa se conscientia ullatenus nosse sufficeret; de fraterni quidem cordis occultis nihil prorsus audet definire: de sui autem amoris integritate non suimet solius, sed et ipsius qui interrogabat Domini testimonium pandit, Etiam, inquiens, Domine, tu scis quia amo te.
Abbreviated transcription (Latin):
suo reddat amori. cum dño
sciscitante an se plus aliis
diligeret: non est ansus res¬
ponde̾ tu scis quia amo te
plus hiis: sed temperata ac
simplici uoce etiam domine
inquit. tu scis quia amo te.
quod est aꝑte dicere. Scio
quidem quia ip̃e te ut meli
nosti integro corde diligo.
gant: michi quidem igno¬
tum. sed tibi sunt omnia
nota. ¶Cautela responsio¬
nis petri. nostre profecto ẽ
institutio loquitionis simł
⁊ cogitanionis: ut uidelicet
euis exemplo discamus mi¬
nus de nr̃e conscientie puri¬
tate p̃sumere. minus teme̾
de fraterne conscientie occl̾¬
tis iudicare: in dubiis maxi
tur inspicere nequitius. De
apertis autem fratrum er
ut corrigantur habemus:
dicente domino. Si peccaue¬
rit frater tuus. increpa illũ.
Et si penitentiam egerit. di¬
mitte illi. Ambigna ẽorum
gesta. et que in quamlibet
partem interpretari possũt:
diuino potius examini res̾¬
uare iubemur. Dicit nam¬
q apłs. Nolite ante tempus

Expanded text:
suo reddit amori, cum Domino suo reddit amori, cum Domino sciscitanti an se plus aliis diligeret, non ausus est respondere: Tu scis quia amo te plus his, sed temperata ac simplici voce, Etiam, inquit, Domine, tu scis quia amo te. Quod est aperte dicere: Scio quidem, quia ipse te, ut tu melius nosti, integro corde diligo; gant mihi quidem ignotum, sed tibi sunt omnia nota. Cujus cautela responsionis nostrae profecto est institutio locutionis simul et cogitationis, ut videlicet ejus exemplo discamus minus de nostrae conscientiae puritate praesumere, minus temere de fraternae conscientiae occultis judicare, in dubiis maximtur, inspicere nequimus. Nam de apertis fratrum errut corrigantur habemus, dicente Domino: Si peccaverit frater tuus, increpa illum: et si poenitentiam egerit, dimitte illi . Ambigua autem eorum gesta, et quae in quamlibet partem interpretari possunt, divino potius examine reservare jubemur. Dicit namque Apostolus: Nolite ante tempus
Abbreviated transcription (Latin):
interrogans. symoneme
alias cognominat. ¶Sy¬
mon inq̃uit iohannis dili¬
gis me plus hiis: lbi qͣm¬
ius simpliciter mentõ fc̃a
terren parentis euis pos¬
sit intelligi non tamen ab
re est. si quis nomine iohã¬
nis donum superne gene¬
rationis mystice indicatũ
uelit accipere: de quo iohã¬
nes apłs admonendo testa¬
tur. Km̃i diligamus inui¬
cem. quoniam caritas ex
deo est: et omnis qui dili¬
git ex deo natus est. ⁊ cog¬
noscit deum. Symon obe
diens. iohannes dicitur dĩ
gratia. Et propterea recte
primus apostoloꝵ cum dea¬
more suo requiritur. sẏmõ
cunctis ostendatur. hoc qd̃
maiore pre cet̾is obedientia
domini iussis obsequitur.
quod ardentõri illum cari¬
tate amplectitur: non hu¬
mani miti sed munis esse
grantius dominum ama¬
re probatur. filius iolianns
cognominatur: quia nimi¬
rum uirtus eiusdem amo¬
ris non nisi per gratiam
spiritus percipitur. Qͥ tñ
ipse notandus quam cau¬
te ⁊ circumspecte testimõiũ

Expanded text:
interrogans, Simonem einterrogans, Simonem ealias, cognominat: Simon, inquit, Joannis, diligis me plus his? Ubi quamvis et simpliciter mentio facta terreni parentis ejus possit intelligi, non tamen ab re est, si quis nomine Joannis donum supernae generationis mystice indicatum velit accipere; de quo Joannes apostolus admonendo testatur: Charissimi, diligamus invicem, quoniam charitas ex Deo est: et omnis qui diligit, ex Deo natus est, et cognoscit Deum . Simon namque obediens, Joannes dicitur Dei gratia: et propterea recte primus apostolorum, cum de amore suo requiritur, Simon cunctis ostendatur, hoc quod majore prae caeteris obedientia Domini jussis obsequitur, quod ardentiori illum charitate amplectitur, non humani meriti, sed muneris esse grantius Dominum amare probatur, filius Joannis cognominatur; quia nimirum virtus ejusdem amoris non nisi per gratiam Spiritus percipitur. Qui tamen ipse notandum quam caute et circumspecte testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
irtutem nobis per¬
fecte dilectionis pre¬
sens sc̃i euͣn gelii lectio cõ¬
mendat. Perfecta etenim
dilectio est: qua deum ex
toto corde tota anima to¬
ta uirtute. proximũ aũt
tanquam nos ipsos dilig̾e
iubemur. Et neutra haꝵ
dilectio sine altera ualet
esse perfecta. quia nec d̾s
uere sine proximo: nec si¬
ne deo uere potest proximꝰ
amari. Inde dominus to¬
tiens interrogato petro an
se diligeret. et illo respon
dente quod eum ip̃o teste
diligeret: adiungebat per
singula ita concludẽs. Pa¬
sce oues meas. suie pasce
agnos meos. Ac si aperte
diceret. Hec sola et uera pro¬
batio est integri in domi¬
num amoris. si erga frẽs
studueris curam solliciti ex¬
cercere laboris. Nam qui cũ¬
q fratri opus pietatis qd̃
ualet impendere negligit.
minus uisto se conditorem
diligere ostendit: cuius
mandatum in sustendan¬
da proximi necessitate con¬
tempnit. Que profecto ca¬
ritas quoniam sine diui
quodammodo dominus ĩ¬
sinuat: qui petrum de illa

Expanded text:
irtutem nobis perfectae dilectionis praesens sancti Evangelii lectio commendat. Perfecta etenim dilectio est, qua Deum ex toto corde, tota anima, tota virtute, proximum autem tanquam nosmetipsos diligere jubemur. Et neutra harum dilectio sine altera valet esse perfecta, quia nec Deus vere sine proximo, nec sine Deo vere potest proximus amari. Unde Dominus toties interrogato Petro, an se dildente quod eum ipso teste diligeret, adjungebat per singula ita concludens: Pasce 644 oves meas, sive pasce agnos meos. Ac si aperte diceret: Haec sola et vera est probatio integri in Dominum amoris, si erga fratres studueris curam solliciti exercere laboris; nam quicunque fratri opus pietatis quod valet impendere negligit, minus justo se conditorem diligere ostendit, cujus mandata in sustentanda proximi necessitate contemnit. Quae profecto charitas, quoniam sine divinquodammodo Dominus insinuat, qui Petrum de illa
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm leto sinu de pre¬
lio reuertentes seruos¬
stis excipit ⁊ de hoste ꝓstra¬
to tropheum ferentib occꝰ¬
rit c̃ triũphantib uiris ⁊
femine ueniũt q̃ cũ secło
sexũ uicer̃t ⁊ geminata¬

Expanded text:
m laeto sinu de praelio revertentes stis excipit, de hoste prostrato tropaea ferentibus occurrit! Cum triumphantibus viris et feminae veniunt, quae cum saeculo sexu
Abbreviated transcription (Latin):
mare direxerunt. Ascendẽ¬
tesq nauim. prospero cur¬
su peruenerunt marsilia.
Ibiq uegetationem nauis
relinquentes. dño annuẽ¬
te aquensem aggressi sũt

Expanded text:
mare direxerunt, ascendentes navem prospero cursu pervenerunt Massiliam, ibique vegetationem navis relinquentes, Domino annuente, Aquensem aggressi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dirent. Inuidie ergo facib
accensi sacerdotes iudeorũ
cum phariseis ⁊ scribis. cõ¬
titauerunt persequitõnẽ
in ecclesia: interficiendo ꝓ¬
thomartyrem stephanum.
omnes procul pellendo. Hac
persecutionis procella seui¬
ente. dispersi credentes peti¬
erunt diuersa regna terra¬
rum a domino sibi delega¬
ta: uerbum salutis genti¬

Expanded text:
na. Invidiae ergo fascibus accensi sacerdotes Judaeorum cum Pharisaeis et Scribis concitaverunt persecutionem in Ecclesia, interficiendo protomartyrem Stephanum, omnes procul pellentes. Hac igitur persecutionis procella saeviente, dispersi credentes petierunt diversa regna terrarum a Domino sibi delegata verbum salutis genti
Abbreviated transcription (Latin):
bitis omnib ita familiaris
effecta est: ut ip̃m non solũ
mente sed etiam corpore se¬
queretur. de ꝓpriis faculta¬
tib utpote ualde locuples
uictum ⁊ uestitum ei mini¬
sionis triumphũ ac spũs
para clyti de supernis missi¬
ouem: qui discipuloꝵ cor¬
da temporal pene ad huc-
fortitudine trepidantia re¬
pleuit. scientiam linguaꝵ
omniũ tribuendo: erant oẽs
credentes sumul cũ mulier¬
b ⁊ maria matre ihũ ut lu¬
cas narrat eungelista. et
uerbum dei disseminabat᷑.
crescebatq num̃us creden¬

Expanded text:
bitis omnibus, ita familiaris bitis omnibus, ita familiaris effecta est, vt ipsum non solum mente, sed & corpore sequeretur, de propriis facultatibus, vt. pote valde locuples, victum & vestitum ei minisionisque triumphum, ac Spiritus Paracleti de supernis missionem, qui discipulorum corda temporalis poenae adhuc formidine trepidantia replevit, scientiam omnium linguarum tribuendo: Erant omnes credentes simul cum mulieribus et Maria mater Jesu, ut Lucas narrat evangelista, et verbum Dei disseminabatur, crescebatque numerus creden
Abbreviated transcription (Latin):
lucas scribit. quia erat que¬
dam mulier in ciuitate pͤ
ait. Surgens ihẽ mane pͥ¬
ma sabbati. apparuit pri¬
mo marie magdalene:de
qua eiecerat septem demo¬
nia. Quam pius ⁊ miseri¬
terit. in istius comprobat᷑
perfectione: que non solũ¬
sui criminis promeruit a
flata spiritu. mentisq
intuitum in sese reuerbe
rans. ac pustine uite detri¬
menta non sustinens: ut
simo accepto unguento.
ad ip̃m miscłie fontem
concito ꝓperauit gradu.
pit rigare pedes capillq
sue deuotionis terg̾e: ⁊ o
dilectionis unguento per¬
ung̾e̾. Que in tali deuono¬
sanctissimũ dñi caput p̃¬
ciosissimi liquoris effudit
odorem. in tantũ ut cota
domus ex odoris fraglan¬
tia more a romatum redo¬
leret. nichil ore depromẽs.
s per exterioris obsequii
beneficia sue compunctio¬
nero ex huinscemodi dile¬
ctionis professione conse¬
cuta sit: ip̃e dominꝰ mani¬
festat. qui symoni indig¬
nanti cur ad se mulierem
peccatricem permitt᷑et acce
multa. Quia domini adep

Expanded text:
Lucas evangelista: Quia erat quaedam mulier in civitate pecait: Surgens autem Jesus mane prima Sabbati, apparuit primo Mariae Magdalenae, de qua ejecerat septem daemonia. . Quam vero pius et miseriterit Deus, istius comprobat perfectio, quae non solum criminis promerui ablflata spiritu, mentisque intuitum in serans, ac pristinæ vitę detrimenta nō sustinens, vt simo accepto vnguento ad ipsum misericordiæ fontem concito properauit gradu, cœpit rigare, capillisque suæ deuotionis tergere, ac dilectionis vnguento perungere. Quæ cum in tali deuotiosanctissimum Domini caput, pretiosissimi liquoris effudit odorem. In tantum ut tota domus ex odoris fragrantia more aromatum redoleret, nihil scilicet ore depromens, sed per exterioris obsequii beneficia, suae compunctiovero ex huiusmodi dilectionis professione consecuta sit; ipse Dominus manifestat, qui Simoni indignanti cur ad se mulierem peccatricem permitteret accedmultum. Quæ Domini adept
Abbreviated transcription (Latin):
ma gd̾alene nuncupata ẽ:
quam non solum sui g̾mi¬
nis dignitas. uerum ẽtiã
patrimonii iura parentũ
successus splendidam red¬
diderant: adeo ut duplica¬
tus honor nominis excel¬
lentiam circunquaq diffũ¬

Expanded text:
Magdalene nuncupata est. Quam non solum germinis dignitas, verum etiam patrimonii jura parentum excessu splendidam reddiderunt: adeo ut duplicatus honor nominis excellentiam circumquaque diffun