comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uentũ apud lugdunũ occidit. fratrẽq eiꝰ ualentinianũ italia expulit. qui
tam̃ iustissimã cũ matre sua iustina penã luit exilii. qͥ & ipsũ arriana pol¬
luit heresi. ⁊ eminentissimã catholice fidei arcẽ ambrosiũ ꝑfida obsidione
uexauit. Nec prius quã ꝓlatis beatoꝵ geruasi ⁊ ꝓtasii martẏrũ do reuelan¬
te reliqui is in corruptis nefanda cepta deseruit. uĩi ccc xł uini. t̃heodosuiꝰ
iii. ab aquilea lapide int̾ficiunt. qui qͣm brittaniã om̃i pene armata iubente
copi isq militaribꝰ spoliauerat. quȩ tyrannidis eiꝰ uestigia secutȩ ingallias
nũquã ultra domũ redere. uidentes transmarinȩ gentes seuissime scottoꝵ a cir¬
cio pictoꝵ ab aqͥlone destitutã miltie. ac defensorẽ insulã adueniunt. ⁊ uas¬
tatã direptãq eam multos ꝑ annos obprimunt iheronimꝰ sacrȩ int̾pres hysto¬

Expanded text:
ventum apud Lugdunum occidit, fratremque ejus Valentinianum Italia expulit; qui ventum apud Lugdunum occidit, fratremque ejus Valentinianum Italia expulit; qui tamen justissimam cum matre sua Justina poenam luit exsilii, quia et ipsum Ariana polluit haeresis, et eminentissimam catholicae fidei arcem Ambrosium perfida obsidione vexavit, nec prius quam prolatis beatorum Gervasii et Protasii martyrum, Deo revelante, reliquiis incorruptis, nefanda coepta deseruit. A. M. 4349. Chr. 398. Theodotertio ab Aquilea lapide interficiunt. Qui, quoniam Brittaniam, omni pene armata juventute copiisque militaribus spoliaverat, quae, tyrannidis ejus vestigia secutae in Gallias, nunquam ultra domum rediere, videntes transmarinae gentes saevissimae, Scottorum a Circio, Pictorum ab Aquilone destitutam milite ac defensore insulam, adveniunt, et vastatam direptamque eam multos per annos opprimunt. Hieronymus, sacrae interpres histo
Abbreviated transcription (Latin):
sim conturbatꝰ ab antiquis sedibꝰ expulit gothi transito. danubio. fugientes
aualente sine nearmoꝵ depositione suscepti. mox ꝑ auaritiã maximi ducis
fame ad reuelandũ coactis: uictoq ualentis exercitu ꝑ traciã sese miscentes
mas illas scithicas gentes. hoc ẽ halanos. unos. & gothos magnis multisq
p̾liis uicit: Cuiꝰ c̃cordiã ñ ferentes. arriani pꝰ xl annos eccłas quas ui tenu¬
ere reliquer̃. Si nodus cl. patrũ c̃gregat᷑ urbe augusta aduers macedo¬
graciani anno ipso sexies & theodosio consulibꝰ. theophilus paschalẽ cõpotũ
scribit. Maximꝰ uir quidẽ strenuus & ꝓbꝰ atq augusto dignꝰ nisi ẽtra sacra¬
m̃ti fidem ꝑ tirannidem emersiss&. inbrittania muitꝰ ppe modũ abeaer¬
citu imꝑator creatꝰ ingalliã transiit. Ibiq gracianũ augustũ doliscircũ¬

Expanded text:
sim conturbatos ab antiquis sedibus expulit. Gothi, transito Danubio, fugientes sim conturbatos ab antiquis sedibus expulit. Gothi, transito Danubio, fugientes a Valente sine armorum depositione suscepti, mox per avaritiam Maximi ducis fame ad rebellandum coacti sunt, victoque Valentis exercitu per Thraciam sese miscentes,mas illas Scythicas gentes, hoc est, Alanos, Hunos et Gothos magnis multisque praeliis vincit; cujus concordiam non ferentes Ariani, post XL annos Ecclesias quas vi tenuere, reliquerunt. Synodus CL Patrum congregatur urbe Augusta adversus MacedoGratiani anno, ipso quinquies et Theodosio coss., Theophilus paschalem computum scribit. Maximus vir quidem strenuus et probus atque Augusto dignus nisi contra sacramenti fidem per tyrannidem emersisset, in Brittania invitus propemodum ab exercitu imperator creatus in Galliam transiit, ibique Gratianum Augustum dolis circum
Abbreviated transcription (Latin):
ponit. qͥ pea afide deuians heresim siu nominis inftituit. dama sus
rome eps fecit basilicã uix̃a theatrũ scõ laurentio. & alias inca¬
taeũbas. ubi iaedes corpora sca apło ⁊ petri & pauli in qͣ loco
coplatamã ipsã ubi iacuer̃ corpora scã uersibꝰ ad ornauit. ualens ab eo¬
doxio arrionoꝵ ep̃s bapti hatos nr̃os ꝓsequit᷑. gracianꝰ ualentiniani filius
t̃cio eiꝰ anno ãbianis imꝑator ẽ fact. constantinopoli apłoꝵ martiriũ
delicat᷑ post auxenti saerã mortẽ mediolanii ambrosio ep̃o constituto
om̃s ad fidẽ rectã italiea conuertit᷑. hylarius ep̃s pictauis morit᷑ uñccc¬
XXXII. Ualens graciano ⁊ ualentiniani frĩs sui filus añ .iiii. ualens lege
data ut mona chi militarent. Nolentes fustibꝰ iussit int̾fici.gens honoꝵ diu
in accessis reclusa montibꝰ repentina rabre ꝑcita ex arsit in gothos. eosq spar¬

Expanded text:
ponit, qui postea a fide devians haeresim sui nominis instituit. Damasus, ponit, qui postea a fide devians haeresim sui nominis instituit. Damasus, Romae episcopus, fecit basilicam juxta theatrum sancto Laurentio, et aliam in catacumbas ubi jacuerunt corpora saa versibus adornavit. Valens ab Eudoxio Arianorum episcopo baptizatus nostros persequitur. Gratianus Valentiniani filius tertio ejus anno Ambianis imperator factus est. Constantinopoli Apostolorum martyrium dedicatur. Post Auxentii seram mortem, Mediolani Ambrosio episcopo constituto, omnis ad fidem rectam Italia convertitur. Hilarius episcopus Pictavis moritu Valentiniano, Valentiniani fratris sui filiis, annis IV. Valens, lege data ut monachi militarent, nolentes fustibus jussit interfici. Gens Hunnorum diu inaccessis reclusa montibus, repentina rabie percita exarsit in Gothos, eosque spar
Abbreviated transcription (Latin):
moritur. Reliquiȩ timothei apłi constantiopolim inuecte. constantraoi
uore suscepta hylarius pictauensis ep̃s qui pulsus ab arrianis infrigia
exulauerat. Cũ apuo constantinopolim librũ ꝓse constantio porretissae
ipsi poterant ablata ad patrẽ suũ philippũ ꝑtulere Ille confestĩ hȩc supra
se enĩ ducebat. tantũ thesurũ ꝓprus seruare uigiliis ad pontifice̾ maximũ
tunc athanasiũ ꝑulianũ diaconũ suũ misit. quȩ ille fuscepta pancis ar¬
bitris. sub cau̾to sacrarii pariete inclusa ꝓphetico spũ ꝓfutura generatione
postere c̃seruauit. Cuiꝰ p̃sagiuĩ sub theodosio pͥncipe ꝑtheophilũ eiꝰde urbi
in qͣ o c̃oysio ANomoioq reictũ mediũ inthec omo ΕΟUSIΟN ma¬
cedonianũ dogma uindicauer̃. Ioui anꝰ lapsu constancii ꝓdecessoris ad¬
monit᷑ honorificis ⁊ officiosissimis litteris athanasiũ requirit. Ab ipso for¬
ma fidei ⁊eccłarũ disponendarũ suscep̃ modũ: S eiꝰ pia lȩtaq pͥncipia

Expanded text:
moritur. Reliquiae apostoli Timothei Constantinopolim invectae. Constantio vore suscepta. Hilarius Pictaviensis episcopus qui pulsus ab Arianis in Phrygia exsulaverat, cum apud Constantinopolim librum pro se Constantio porrexisset, ipsi poterant, ablata ad patrem suum Philippum pertulere. Ille confestim haec supra se cum ducebat tantum thesaurum propriis servare vigiliis ad pontificem maximum tunc Athanasium per Julianum diaconum suum mittit: quae ille suscepta, paucis arbitris sub cavato sacrarii pariete inclusa, prophetico spiritu profutura generationi posterae conservavit. Cujus praesagium sub Theodosio principe, per Theophilum ejusdem urbis in qua, omousio anomoioque rejecto, medium inter haec omoiousion Macedonianum dogma vindicaverunt. Jovianus, lapsu Constantii praedecessoris admonitus, honorificis et officiosissimis litteris Athanasium requirit, ab ipso formam fidei et Ecclesiarum disponendarum suscepit modum: Sed ejus pia laetaque principia
Abbreviated transcription (Latin):
resi instaurants unã oꝑationẽ in xp̃o diuinitatis ⁊ humanitatis unã uolumn¬
tatẽ domatiẽ ans. E quibꝰ pirus his tẽporibꝰ sub theodoro papa rom̃ã ueniens¬
ex affrica. ficta ut pꝰ apparuit pęnitentia. obtulit idẽ papa p̾sente cuncto clero
populo libell̃ cũ sua subscriptione in qͦ c̃dempnarent᷑ om̃ic.quȩ ase ł adecessoribꝰ
sus scripta ł acta s̃ aduersus catholicã fidem. unde ⁊ benigne susceptꝰ ẽ. ab eo
quasi regie pontifex ciuitatis S qr reuersꝰ domũrepetiit. ⁊ errorẽ domesticũ
memoratꝰ papa theo dorꝰ aduocatis cunctis sac̃dotibꝰ & clero mȩccła beati
petri apłoꝵ pͥncipis c̃dempnauit eũ subuinculo anathematis nũ dxc iiii.¬

Expanded text:
ionem in Christo divinitatis et humanitatis, unam volunionem in Christo divinitatis et humanitatis, unam voluntatem dogmatizant. E quibus Pirrus his temporibus sub Theodoro papa Romam veniensex Affrica, ficta, ut post apparuit, penitentia obtulit eidem papae, presente cuncto clero et populo, libellum cum sua subscriptione, in quo condemnarentur omnia quae a se vel a decessoribus suis scripta vel acta sunt contra catholicam fidem. Undquasi regiae pontifex civitatis. Sed, quia reversus domum, repetiit errorem domesticum, memoratus papa Theodorus, advocatis cunctis sacerdotibus et clero in ecclesiam Beati Petri apostolorum principis, condemnavit eum sub vinculo anathematis.
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ ad aquas saliuas. Anno heraclii regni xi. indicione xu. aediuini ea¬
cellentissimꝰ rex angloꝵ mbrittania trans umbra negentis ad aqͥlonẽ
p̃dicante paulino ep̃o quẽ miserat de cantantia uenerabił arch ep̃s
iustꝰ. uerbũ salutis cũ sua gente suscepit Anno regni sui  aduentũ
patꝰ eboraci donauit. Cui ꝓfecto regi inasi iciũ uenture fider & regni cȩ¬
lestis potestas quoq terreni creuerat regni. ita ut uniuersos brittaniȩ
fines qd̃ nemo angloꝵ ante eũ qua ł ipsoꝵ. ł brittanoꝵ gentes habitabant sub
dttone acciꝑ&. Eo tpr̃ ex ortũ apud scotos in obseruatione paschȩ errorẽ xuu¬
notũ honorus papa ꝑ epłam redarguit. S ⁊ ioħs qui successori eiꝰ seuerino
successr. cũ ad huc eẽt electꝰ inpontificatu peodẽ pascha ei simul& ꝓpelagiana
sua martina añ .ii. alex andrię sergus &pirus regię urb ep̃s acefoloꝵ he¬

Expanded text:
r ad aquas Salvias. Anno Heraclii regni XVI, indictione XV, Aeduinus, exr ad aquas Salvias. Anno Heraclii regni XVI, indictione XV, Aeduinus, excellentissimus rex Anglorum, in Brittania Transumbranae gentis ad Aquilonem, praedicante Paulino episcopo quem miserat de Cantia venerabilis archiepiscopus Justus, verbum salutis cum sua gente suscepit, anno regni sui undecimo, patus Eburaci donavit. Cui profecto regi in auspitium venturae fidei et regni coelestis, potestas quoque terreni creverat regni, ita ut universos Brittaniae fines, quod nemo Anglorum ante eum, qua vel ipsorum, vel Britonum, gentes habitabant, sub ditione acciperet. Eo tempore exortum apud Scotos in observatione paschae errorem Queverino successit, cum adhuc esset electus in pontificatum, pro eodem pascha eis, simul et pro Pelagiana sua Martina annis II. Cyrus, Alexandriae, Sergius et Pyrrhus, regiae urbis episcopi,
Abbreviated transcription (Latin):
discebar. S ubi acaptiuis xp̃ianis xp̃i nom̃ acceꝑat. ineũ mox animo toto
conuersus : Relicta ꝑside calcedoniã iherapolimq ⁊p̃m querens. ac deinde
iherosolimã petit. Ubi accepta baptismatis gr̃a. un ab eade urbe mili ario
monasteriũ abbatis anastasui intrauit: Ibi uii annis regularit̃ uiuens.
dũ cesareã palestinȩ orationis gr̾a ueniss&. Captꝰ aꝑsis ⁊ multa diu uer¬
bera int̾ carceres & uincula marzabana iudice ꝑspessus. tande mittit᷑ ꝑsidẽ
ad regẽ eoꝵ chosronẽ a quo t̾cio ꝑint̾ualla tpr̃is uerberatꝰ. ad extremũ
una fuspensus manu ꝑtres horas diet. sic decollatꝰ cũ aliis laa martyriũ
cõpleuit Mox tunica eiꝰ indutꝰ. qͥda demonachis curatꝰ ẽ Interea suꝑ¬
ueniens cũ exercitu heracdius pͥnceps suꝑatis ꝑsis. xp̃iano̾ qͥerant captiu
reduã gaudentes. reliquiȩ beati martiris anastasu pͥmo monasteriũ
sutĩ. deinde romã aduectȩ uenerant᷑ in monasterio beati pauli apłi qd̾¬

Expanded text:
dicit artes; sed ubi a captivis christianis Christi nomen acceperat, in eum mox animo toto conversus, relicta Perside, Calcedoniam Hierapolimque Christum querens ac deinde Hierosolimam petiit. Ubi accepta baptismatis gratia, quarto ab eadem urbe miliario monasterium abbatis Anastasii intravit. Ibi septem annis regulariter vivens, dum Caesaream Palestinae orationis gratiam venisset, captus a Persis, et multa diu verbera inter carceres et vincula Marzabana iudice perpessus, tandem mittitur Perside ad regem eorum Chosronem, a quo tertio per intervallo temporis verberatus, ad extremum una suspensus manu per tres hore diei, sic decollatus cum aliis 70 martyrium compleerveniens cum exercitu Heraclius princeps, superatis Persis, christianos qui erant captivati reduxit gaudentes. Reliquiae beati martiris Anastasii primo monasterium suum, deinde Romam advectae, venerantur in monasterio beati Pauli ap
Abbreviated transcription (Latin):
sissima ꝓfugos infestat. qͣ coacti quida hostibꝰ. dedere manꝰ alii de montibꝰ
speluncis ac saltibꝰ steͬrnne repugnabaN. ac strages hostibꝰ dabant. reuer¬
tuntur scoti domũ. Post ñ multũ tẽpꝰ. reuersuri picti extremã insule partẽ
tũ pͥmũ ⁊ deinceps in habituri detinent. famẽ p̃fatã magnã frugũ opulen
idẽ anglorũ plaga secutaẽ. qͦs illi unianimo c̃silio eũ rege suo uertigemo
qͣsi defensores patriȩ ad se inuitandos eleger̃. S exceptos mox impugnato¬
quȩ in basilica scĩ laurentii positȩ uenerant᷑ secũ deferens. Bellaꝙ attila¬

Expanded text:
sissima profugos infestat, qua coacti quidam hostibus dedere manus, alii de montibus, sissima profugos infestat, qua coacti quidam hostibus dedere manus, alii de montibus, speluncis ac saltibus, strenue repugnabant, ac strages hostibus dabant. Revertuntur Scotti domum, post non multum tempus reversuri: Picti extremam insulae partem tum primum et deinceps inhabitaturi detinent. Famem praefatam magna frugum opulentiid est, Anglorum, plaga secuta est: quos illi unanimi consilio cum rege suo Vurtigerno quasi defensores patriae ad se invitandos elegerunt, sed exceptos mox impugnatoquae in basilica sancti Laurentii positae uenerantur, secum deferens. Hoc t
Abbreviated transcription (Latin):
ad affricã transiens. Om̃ĩa ferro. fłama. rapinis. simul & arriana im¬
pigate fedauit: S beatꝰ augustinꝰ ipponi ensis ep̃s ⁊ om̃iũ doctor exi¬
mius eccłarũ : Ne ciuitatis suȩ ruinã uider&. t̾cio obsidionis eiꝰ m̃se
gine. si ciliã qͦq deleuer̾ Cuiꝰ captiuitatis paschasinꝰ lilibitanꝰ antistos
iepła quã derarione paschali. papę leoni scripsit meminit: ad scoto
ixp̃o credentes ordinatꝰ apapa celestino pallidiuis primꝰ op̃s mit¬
titur anno theodosii uiii. Recedente abrittama romano exercitu cogni¬
ta scorti & picti reditꝰ denegatione redeunt ipsi. & totã ab aqͥlone insulã ꝓ¬
indigenis murotenus captȩ s̃. Nec mora cesis capitis fugatis custodibꝰ muri
⁊ ipsos int̾rupto. & iã intra illũ crudelis p̾do grassat᷑. mittit᷑ epła lacrimis
su principis anno petens auxiliũ nec impetrat Int̾ea famis dira ac famo¬

Expanded text:
ad Africam transiens, omnia ferro, flammas, rapinis, simul et Arriana imad Africam transiens, omnia ferro, flammas, rapinis, simul et Arriana impietate foedavit. Sed beatus Augustinus Hipponiensis episcopus et omnium doctor eximius ecclesiarum, ne civitatis suae ruinam videret, tertio obsidionis eius mensgine Siciliam quoque deleverunt. Cujus captivitatis Paschasinus, Lilybetanus antistes, in epistola quam de ratione paschali papae Leoni scripsit, meminit. Ad Scottos in Christum credentes, ordinatus a papa Celestino Palladius, primus episcopus mittitur anno Theodosii octavo. Recedente a Britania Romano exercitu, cognita Scotti et Picti reditus denegatione redeunt ipsi, et totam ab Aquilone insulam indigenis murotenus capessunt. Nec mora, caesis, captis, fugatis custodibus muri, et ipso interrupto etiam, intra illum crudelis praedo grassatur. Mittitur epistola lachrymis o Theodosii principis anno, petens auxilium, nec impetrat. Interea fames dira ac famo
Abbreviated transcription (Latin):
magis cespite quã lapide fact. ml oꝑantibꝰ ꝓfuit Nã mox ut discessere
romani aduet nauibꝰ prior hostis quasi matirã segetẽ obuia queq sibi cȩ¬
dit calcat. deuorat. Iterũ petentes auxilia romani aduolant. ⁊ cęsũ
hostẽ transmaria fugant. Conumctisq sibi brittanis murũ ñ t̾ra ut ante
puluereũ s saxolidũ int̃ euutates quȩ ibidem obmetũ hostiũ fuerant facte
amari usq ad mare collocant. S & in litore meridiano maris qo ⁊ inde hosti
timebat᷑. turres ꝑ int̾ualla ad ꝓspectũ maris statuunt. sic ualedicunt
sociis tanquã ultra ñ reuersuri. Bonifacius romȩ ep̃s fec̃ oratoriũ in
cimiterio sc̃ȩ̃ felicitatis. & ornauit sepulchrũ eiꝰ. & seĩ siluani: Ihero
umior constantii filus rauennę imꝑator creat᷑. placida mat̾ eiꝰ. au¬
gusta nuncupat᷑: efferagens uuandaloꝵ. halanoꝵ. & gothoꝵ ab hispania¬

Expanded text:
magis cespite quam lapide factus nil operantibus profuit. Nam mox ut discessere magis cespite quam lapide factus nil operantibus profuit. Nam mox ut discessere Romani, advectus navibus prior hostis quasi maturam segetem obvia quaeque sibi caedit, calcat, devorat. Iterum petiti auxilia Romani advolant, et caesum hostem trans maria fugant, conjunctisque sibi Brittanis murum, non terra, ut ante, pulvereum, sed saxo solidum, inter civitates quae ibidem ob metum hostium fuerant factae, a mari usque ad mare collocant. Sed et in littore meridiano maris, quia et inde hostis timebatur, tu res per intervalla ad prospectum maris statuunt; sic valedicunt sociis tanquam ultra non reversuri. Bonifacius, Romae episcopus, fecit oratorium in coemeterio sanctae Felicitatis, et ornavit sepulcrum ejus et sjunior Constantii filius Ravennae imperator creatur. Placidia mater ejus Augusta nuncupat
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat. dep̃data urbe egressus ẽ lucianꝰ prb̃r ciui reuelauit ds̃. uii honoris
pͥncipis anno. locũ sepulchri. ⁊ reliquiarũ beati ꝓthomartiris stephani
⁊ gamaliheł. anichodemi. qui ineugłio ⁊ mactibꝰ apłoꝵ leguntur. serip
sit ipsã reuelationẽ greco sermone ad somniũ eccłarũ ꝑsonã quã reue¬
latronẽ auitꝰ prb̃r hõ hẏspanꝰ genere in latinũ uertit eloqͥũ. & adiecta
ueniens quo eũ augustinꝰ adiheronimũ ꝓdiscenda animȩ racione mise¬
rat. Reli quias beati stephani accepit. & patriã reuersꝰ pͥmo intulit
occidenti. Brittani scotoꝵ pictoꝵ.q infestationẽ ñ ferentes. romã mit¬
tunt. ⁊ sui subiectione ꝓmissa c̃tra hostẽ auxilia flagitant qͥbꝰ statĩ
missa legatio magnã barbaroꝵ multitudinẽ sternit Ceteros bruta¬
mȩ finib pellit. acdomũ reuersura p̾cepit sociis ad arcendos hostes
murũ trans in sulã int̾ duo maria statuere. qͥ absq artifice magistro

Expanded text:
fuerat, depraedata urbe, egressus est. Lucianus presbyter, cui revelavit Deus septimo Honorii principis anno locum sepulcri et reliquiarum beati protomartyris Stephani et Gamalielis ac Nicodemi, qui in Evarevelationem Graeco sermone ad omnium Ecclesiarum personam. Quam revelationem Avitus presbyter, homo Hispanus genere, in Latinum vertit eloquium, et, adjecperveniens, quo eum Augustinus ad Hieronymum pro discenda animae ratione miserat, reliquias beati Stephani accepit, et, patriam reversus, primus intulit Occidenti. Britanni, Scottorum Pictorumque infestationem non ferentes, Romam mittunt, et, sui subjectione promissa, contra hostem auxilia flagitant, quibus statim missa legio magnam Barbarorum multitudinem sternit, caeteros Britanniae finibus pellit, ac, domum reversura, praecepit sociis ad arcendos hostes murum trans insulam inter duo maria statuere, qui, absque artifice magistro,
Abbreviated transcription (Latin):
turb̾ ei occurrentibꝰ inconspectu om̃iũ roganti ceco lum̃ reddidit. qui dũ
rediens rauennã ueniss&. theodoricꝰ eũ cũ comitibꝰ carceris afflictione ꝑ¬
emit. Inuidia ductꝰ. qͥ catholice pietatis defensor Iustinꝰ. cũ eũ honorifi.
u ipse anno sequente ibide subbita morte ꝑrit. Succedente mregno atha¬
lanico nepote eiꝰ. Heldericꝰ uuandaloꝵ rex ep̃os ab exilio reuerti ȩccłas
instamare p̃cepit. Post añ laxiiii heretici ꝓfanationes. benedictꝰ abbas
nirtutũ gła claruit. quas beatꝰ papa gregoriꝰ in libro dialogoꝵ scripsit

Expanded text:
turbis ei occurrentibus, in conspectu omnium roganti caeco lumen reddidit. Qui dum turbis ei occurrentibus, in conspectu omnium roganti caeco lumen reddidit. Qui dum rediens Ravennam venisset, Theodericus eum cum comitibus carceris afflictione peremit; invidia ductus, quia Catholicae pietatis defensor Justinus eum honorifice et ipse anno sequente ibidem subita morte periit, succedente in regno Athalarico nepote ejus. Hildericus, Vandalorum rex, episcopos ab exilio reverti et ecclesias instaurare praecepit post annos LXXIV haereticae profanationis. Benedictus abbas virtutum gloria claruit, quas beatus papa Gregorius in libro Dialogorum scripsit
Abbreviated transcription (Latin):
innumeris manꝰ abscidens. ligans p̃cidit: Nec tam̃ loquelã catholicȩ c̃fessio¬
nis cripe potuit. Brittones duce ambrosio aureliano uiro modesto. qui
solus forte romane gentił saxoꝵͣ cedis suꝑ fuerant occisis. in eadẽ parentibꝰ
purpura indutis. uictricẽ eoꝵ gentẽ ꝓuocantes adp̃liũ uincunt. e& eo ip̃r
nc̃ hi. nc̃ illi palmã habuere donec aduena potentior totã ꝑ longũ põtiret᷑
papa int̾ multa eccłarũ oꝑa que ł afundam̃tis creauit. ł prisca renonauit:
d beatũ petrũ. & beatũ paulũ. & beatũ laurentiũ pauꝑibꝰ habitacula c̃s¬
truã. & om̃i anno ꝑ affricã & sardiniã ep̃is qui in exilio erant pecunias
⁊ uestes ministrabat. Anasuis qͥa heresi fauens euthicecis catholicos insecut
eccłȩ pontifea constantinopolĩ ueniens ad portã quę uocat᷑ aurea ppłoꝵ

Expanded text:
innumeris, manus abscindens, linguas praecidit, nec tamen loquelam Catholicae confessioinnumeris, manus abscindens, linguas praecidit, nec tamen loquelam Catholicae confessionis eripere potuit. Brittones, duce Ambrosio Aureliano, viro modesto, qui solus forte Romanae gentis Saxonum caedi superfuerat, occisis in eadem parentibus purpura indutis, victricem eorum gentem provocantes ad praelium, vincunt, et ex eo tempore nunc hi, nunc illi, palmam habuere, donec advena potentior tota per longum potiretur papa inter multa ecclesiarum opera, quae vel a fundamentis creavit, vel prisca renovavit, ad Beatum Petrum et Paulum et Sanctum Laurentium, pauperibus habitacula construxit, et omni anno per Africam, vel Sardiniam, episcopis qui in exilio erant pecunias et vestes ministrabat. Anastasius, quia haeresi favens Eutychetis catholicos insecutus nes papa Constantinopolim veniens, ad portam quae vocatur Aurea,
Abbreviated transcription (Latin):
de uera xp̃i incarnatione suscepit. om̃iũ rescripta. ac si uno tpr unoq dictante
⁊ dioscoꝵ alexandrie ep̃m. qͥ humanã in xp̃o carnẽ negauit: Seripsit & hys¬
toriã ȩccłasticã afine libroꝵ eusebii usq ad suũ tempꝰ. id ÷ usq ad imꝑrum
leonis huiꝰ sub qͦ ⁊ mortuus ẽ. Uictorius iubente papa ilario scripsit pas¬
nabe apłi. ⁊ eugłm mathei eiꝰ stilo scriptũ ipso reuelante repperit᷑. Odo aces
rex gothoꝵ romã obtinuit. quã exeo tp̃r dutius eoꝵ reges tenuere.
Mortuo theoderico triarii filio. alius theo dericꝰ cognom̃to ualamer. gothoꝵ
suscepit regnũ. Q utrãq machedoniã thessaliãq depopulatꝰ ẽ. ⁊ plurima
regie ciuitatis loca igne succendens. i taliã quoq infestꝰ occupauit. honoricꝰ
rex uuandaloꝵ arrianꝰ in affrica exulatis diffugatisq plus quã cccao uiii
ep̃is catholicis. eccłas eoꝵ clausit plebẽ uariis afficit Suppliciis. & quidẽ

Expanded text:
de vera Christi incarnatione suscepit omnium rescripta, ac si uno tempore unoque dictante t Dioscorum Alexandriae episcopum, qui humanam in Christo carnem negant. Scripsit et historiam Ecclesiasticam a fine librorum Eusebii usque ad suum tempus, id est, usque ad imperium Leonis hujus sub quo et mortuus est. Victorius, jubente papa Hilario, scripsit Paslo scriptum, ipso revelante, reperitur. Odoacer rex Gothorum Romam obtinuit, quam ex eo tempore diutius eorum reges tenuere. Mortuo Theodorico, Triarii filio, alius Theodoricus, cognomento Valamer, Gothorum suscepit regnum, qui utramque Macedoniam Thessaliamque depopulatus est, et plurima Regiae civitatis loca igne succendens Italiam quoque infestus occupavit. Honoricus, rex Vandalorum Arianus, in Africa, exulatis diffugatisque plus quam CCCXXXIV episcopis Catholicis, ecclesias eorum clausit, plebem variis affecit suppliciis, et quidem
Abbreviated transcription (Latin):
sacros antiftites epi scopalẽ sede donabat. Porro gentes angloꝵ ab aqͥlone
umbri fluminis subregibꝰ elle & edifridosite necdũ uerbũ uitȩ audierant.
& eboraci ep̃is. accepta asede apłica pallio metropolitanos ẽẽ debere decernit.
uiĩ dlacu. F ocas añ uiii huiꝰ .iͦ. anno indicione uiii. gregorius papa migͣuit
ad dñm. Hic rogante papa bonifatto. statuit sedẽ romane ⁊ aplicȩ eccłe ca
ri fano qd̃ pantheon uocabatur. ab latis idolatriȩ sordibꝰ eccłam beatę
semꝑ uirginis maris ⁊ om̃iũ martyrũ fieri. ut ubi qͦndã om̃iũ ñ deoꝵ sed
demonioꝵ cultꝰ agebat᷑. ibi deinceps om̃iũ fieret memorieo sc̃oꝵ. ꝑse adu̾s¬

Expanded text:
sacros antistites, episcopali sede donabat. Porro gentes Anglorum ab Aquilone sacros antistites, episcopali sede donabat. Porro gentes Anglorum ab Aquilone Umbri fluminis sub regibus Aelle et Aedilfrido sitae, necdum verbum vitae audierant. t Eburaci episcopos, accepto a sede apostolica pallio, Metropolitanos esse debere decernit. 614. Phocas annos VIII. Hujus secundo anno, indictione VIII, Gregorius papa migravit ad Dominum. Hic, rogante papa Bonifacio, statuit sedem Romanae et apostolicae Ecclesiae ri fano, quod Pantheon vocabant, ablatis idololatriae sordibus, ecclesiam beatae semper virginis Mariae et omnium martyrum fieri, ut ubi quondam omnium non deorum, sed daemonum cultus erat, ibi deinceps omnium fieret memoria sanctorum. Hu
Abbreviated transcription (Latin):
fame ⁊ mortalitate omnẽ inuadit italiã. Ipsãq romanã uastatrix obsidet
minigeldus leuigildi gothoꝵ regi filius. obfidei catholicȩ c̃fessionẽ in ex¬
nũ pꝰ patrẽ accepit. omnẽ gothoꝵ cui p̃erat gentẽ instante leandro his¬
palatino ep̃o. qui ⁊ hirmigildũ docuerat catholicã c̃uertit adfidẽ Gre¬
goruis romanȩ eccłe pontifex ⁊ doctor eximuis anni mauricii imperi
xiii. inditione xui: Sinodũ ep̃oꝵ axini. ad corpꝰ beati apłi petri ẽgre¬
gans de necessari is ȩccłę decernit. Idem missis brittaniã augustino mellito¬
⁊ iohanne ⁊ alus pluribꝰ cũ eis monachis tim̃tibꝰ dm̃. ad xp̃m anglos c̃uerti.
⁊ quidẽ adilberectꝰ mox ad xp̃i grãm c̃uers: cũ gente cantu arioꝵ eui p̃¬
erat. ꝓximiq ꝓuincus & iã episcopatũ datorẽq suũ augustinũ. s ⁊ ceteros

Expanded text:
fame et mortalitate, omnem invadit Italiam, ipsamque Romanam vastatrix obsidet fame et mortalitate, omnem invadit Italiam, ipsamque Romanam vastatrix obsidet rminigildus Levigildi Gothorum reginum post patrem accepit, omnem Gothorum cui preerat gentem, instante Leandro Hispalitano episcopo, qui et Hirminigildum docuerat, catholicam convertit ad fidem. gorius, Romanae Ecclesiae pontifex et doctor eximius, anno Mauricii imperii XIII, indictione XIII. synodum episcoporum XXIII ad corpus beati Petri apostoli congregans, de necessariis Ecclesiae decernit. Idem, missis Britanniam Augustino, Mellito, Joanne, aliisque pluribus cum eis monachis timentibus Deum, ad Christum Anglos convertit. Et quidem Aedilberctus, mox ad Christi gratiam conversus, cum gente Cantuariorum cui praeerat, proximisque provinciis, etiam episcopum doctoremque suum Augustinum, sed et caeteros
Abbreviated transcription (Latin):
rege eoꝵ capto constantinopolim misso. Corpꝰ scĩ antonii monachi diuina reue¬
Dionisiuis paschales scribit circulos. incipiens ab anno dominicȩ incarnationis
dxxxii. quiẽ annꝰ achoclenano eo xl uiiiiᷤ. Post c̃sulatũ lampadii & orientis
qͦ anno qͦ iudex iustinanꝰ orbi ꝓmulgatꝰ ẽ. Uictor qͦq capuanꝰ ep̃s librũdepas¬
sis patricius totilã gothoꝵ regẽ mnitalici suꝑauit ⁊ occidit. quidemde ꝑinui¬
diã romanoꝵ. ꝓ quibꝰ multa contra gothos laborauerat. accusatꝰ apud iustinũ
⁊ coniugẽ eiꝰ sophiã qd̃ seruitio p̃mer& italiã recessit neapolim cãpanie. ⁊ scrip¬
ita ut ipse augustꝰ librũ eiꝰ quẽ deresurrectione scripsit. suis quoq catho¬
licis allegationibꝰ destruens. deliberare flãmis cremare debuisse. Pocebat
eniidem euthicius. corpꝰ nr̃m in illa resurrectionis gła inpalpabile. ⁊ uen
nsaeriq subtilius ẽẽ futurũ ẽtra illud domimicũ. palpate &uidete ꝗe sp̃s

Expanded text:
rege eorum capto et Constantinopolim misso, quarto Iustiniani prinDionysius Paschales scribit circulos, incipiens ab anno dominicae incarnationis DXXXII, qui est annus Diocletiani CCXLVIII, post Consulatum Lampadii et Orestis, quo anno Codex Justinianeus orbi promulgatus est. Victor quoque Capuanus episcopus librum de passis patritius Totilam Gothorum regem in Italia superavit et occidit; qui deinde, per invidiam Romanorum, pro quibus multa contra Gothos laboraverat, accusatus apud Justinum et conjugem ejus Sophiam quod servitio premeret Italiam, secessit Neapolim Campeniae, et scripita ut ipse Augustus librum ejus quem de resurrectione scripsit suis quoque catholicis allegationibus destruens, deliberaret flammis cremari debuisse. Docebat enim idetis aereque subtilius esse futurum, contra illud dominicum: Palpate et videte, quia
Abbreviated transcription (Latin):
pedes grosso. Itẽ basilicã in palatio soroniano quę cognominat᷑ ihersm̃
ubi designo crucis dñi posuit. Itẽ basilicã sc̃ę martiris agnȩ ⁊ rogiu
filiȩ sue ⁊ baptisteriũ in eodẽ loco ubi ⁊ baptizata ẽ soror eiꝰ aons

Expanded text:
pedes grosso. Item basilicam in palatio Sessoriano quae cognominatur Hierusalem, pedes grosso. Item basilicam in palatio Sessoriano quae cognominatur Hierusalem, ubi de ligno crucis Domini posuit. Item basilicam sanctae martyris Agnetis ex rogatu filiae suae, et baptisterium in eodem loco, ubi et baptizata
Abbreviated transcription (Latin):
necessarius cuiꝰ uitã ipse tribꝰ libris cõp̃hendit. iĩII.ccuiiii. Tercia
anno ꝑ secutionis qͦ & stantius obiit. maximinꝰ ⁊ seuerꝰ agalerio maxi¬
miano cesares facti. ⁊ quibꝰ maxriminꝰ malefitia & stupra sua xp̃ia¬
noꝵ ꝑsecutionibꝰ accumulat. Passus ẽ ea tempestate petrus alexan¬
drinȩ ep̃s cũ pluribꝰ egipti episcopis. lucianus quoq uir moribꝰ ⁊ con¬
tinentia & eruditione p̃cipuus anthiochenꝰ prb̃r passus ẽ. & thimo
augustus appellat᷑ lucinus constanttę sororis constantini uir car¬
nnti impator creatꝰ. Constantinꝰ deꝑsecutore xp̃ianꝰ efficit᷑. Inni¬
ceno concilo fides catholica exponit᷑. anno pꝰ alexandrũ. d.cxxx ui
bap̃t. quȩ appellat᷑ constantimana. Itẽ basilicã beato perro intẽplo a¬
pollonis. nec ñ ⁊ beato paulo corpꝰ. utriusq ere cipro circũ dans qͥnq

Expanded text:
necessarius, cujus vitanecessarius, cujus vitaanno, quo et Constantius obiit, Maximinus et Severus a Galerio Maximiano Caesares facti, e quibus Maximinus maleficia et stupra sua Christianorum persecutionibus accumulat. Passus est ea tempestate Petrus Alexandriae episcopus cum pluribus Aegypti episcopis, Lucianus quoque vir moribus et continentia et eruditione praecipuus Antiochenus presbyter: passus est et TimotAugustus appellatur. Licinius, Constantiae sororis Constantini vir, Carnunti imperator creatur. Constantinus de persecutore Christianus efficitur. In Nicaeno concilio fidBaptistae quae appellata est Constantiniana. Item basilicam beato Petro in templo Apollinis, nec non et beato Paulo, corpus utriusque aere Cyprio circumdans V
Abbreviated transcription (Latin):
uersatꝰ ẽ iii. cc luiiii. Dio cletianꝰ cũ herculio marimiano añ xx.
carusius supta purpura brittanias occupauit: Harseus rea ꝑsarũ ori¬
enti bellũ intulit. quiq gentiũ affircã inuastauer̃ egẏptũ achilleus
postea sex libͥros constantini fr̃s habuit galerius filiã dioeletiani.
Sedo aũt ꝑsecutionis anno diocletianꝰ nicomediȩ macrimianꝰ medolani
purpurã deposuer̃ At tam̃ cepta semel ꝑsecutio usq ad uii constan¬
tini annũ feruere ñcessat. Constantius xui imperii anno sũmę man¬
suetudinis ⁊ ciuitatis uir inbrittama diẽ obiit eboraci. hȩc ꝑsecutio
tã crudelis ⁊ crebra flagrabat. ut intra unũ m̃sẽ. xui. milia mar¬
tirũ ꝓxp̃o passi inueniant᷑. Nã & oceani librũ transgressa albanũ
aron & uiliũ brittaniȩ cũ aliis pluribꝰ uiris ac feminis felici eruore
dampnauit. Passus ẽ hacpham filius prb̃ eusebii cesariensis ep̃i.

Expanded text:
A. M. 4258. Chr. 307. Diocletianus cum Herculio Maximiano annis XX. Carausius, sumpta purpura, Brittanias occupavit. Narseus, rex Persarum, Orienti bellum intulit. Quinquegentiani Africam vastaverunt. Aegyptum Achilleus postea VI liberos Constantini fratres habuit; Galerius filiam Diocletiani tem persecutionis anno Diocletianus Nicomediae, Maximianus Mediolani purpuram deposuerunt. Attamen coepta semel persecutio usque ad septimum Constantini annum fervere non cessat. Constantius, decimo sexto imperii anno, summae mansuetudinis et civilitatis vir, in Brittania diem obiit Eburaci. Haec persecutio tam crudelis et crebra flagrabat, ut intra unum mensem XVII millia martyrum pro Christo passa inveniantur. Nam et Oceani limbum transgressa, Albanum, Aaron, et Julium Brittaniae, cum aliis pluribus viris ac feminis felici cruore damnavit. Passus est hac Pamphilus presbyter, Eusebii Caesareensis episcopi
Abbreviated transcription (Latin):
pictoꝵq aduersꝰ brittones eo tpr uinctis uiribꝰ susceptũ diuina uirtute
retundunt . Cũ germanꝰ ipse dux belli factꝰ ñ tubȩ clangore s clamore alle¬
liua e totius exercitus suo ad sydera leuato. hostes infugã uertit inmane:
qui deinceps ad rauennã p̃ueniens. ⁊ sũma reuerentra. ac ualentimano &
placida susceptꝰ migrauit ad xp̃m. Corpꝰ honorifico agmine cõmitantibꝰ

Expanded text:
Pictorumque adversus Britones eo tempore junctis viribus susceptum divina virtute retundunt. Nam, cum Germanus ipse dux belli factus, non tubae clangore, sed clamore Alleluia, totius exercitus voce ad sidera levato, hostes in fugam vertit immanes. Qui deinceps ad Ravennam perveniens, summa reverentia a Valentiniano et Plac
Abbreviated transcription (Latin):
longis nauibꝰ aduehit᷑. quibꝰ dũ iter ꝓsꝑat᷑ domi fame refer& inmitit᷑ exer¬
citus forcior qui uinctꝰ pͥoribꝰ pͥmo hostes quos petebat᷑ abigit. deinde in
socios arma uertens totã ꝓpe insulã ab orientali eiꝰ plaga usq ad occiden¬
talẽ igni uł ense subigit Conficta occasione qđ ꝓse militantibꝰ brittones
minꝰ sufficient̃ stipendra darent Ioħs baptista caput suũ duobꝰ monachi
orientalibꝰ qui ob orationẽ uener̃ iherosolimã iuxta herodis qͦndã regis
habitaculũ reuelat. qđ deinceps emissã feniciem urbẽ ꝑlatũ. & digno ho¬
auxiliũ querentes germanũ altiodorensis ȩccłȩ ep̃m.⁊ lupũ threcasenũ¬

Expanded text:
 domi fama referret, mittitur exercitus fortior qui, junctus prioribus, primo hostes a quibus petebatur, abegit; deinde, in socios arma vertens, totam prope insulam ab Orientali ejus plaga usque ad Occidentalem igni vel ense subegit, conficta occasione quod pro se militantibus Britones minus sufficienter stipendia darent. Joannes Baptista caput suum duobus monachis orientalibus qui ob orationem venerant Hierosolymam, juxta Herodis quondam regis habitaculum revelat, quod deinceps Emisam Phaeniciae urbem perlatum et digno hoauxilium quaerentes, Germanum Autisiodorensis Ecclesiae episcopum et Lu
Abbreviated transcription (Latin):
lauros beato petro ⁊ marcellino martyribꝰ. & mausoleũ ub matrẽ
suã posuit insarcofago purpureo. Itẽ basilicã in ciuitate hostia uixta
urbe neapoli. Itẽ constanimꝰ depranã bithiniȩ ciuitatẽ in honorẽ marty¬
ris luciani. ibi conditi instaurans ex uocabulo matris sue helenopolim
nuncupauit. Idem urbẽ nominis sui statuens intracia sede romani in¬
peru. ⁊ totius caput orientis eẽ uoluit: Idem statuit citra ullã hominũ
regis fulta p̃sidio. ex iliis. carceribꝰ ⁊ uaris afflictionũ modis. srimũ¬

Expanded text:
lauros beato Petro et Marcellino martyribus, et mausoleum, ubi matrem suam posuit in sarcophago purpureo. Item basilicam in civitate Hostiae juxta urbe Neapoli. Item Constantinus Drepanam Bithyniae civitatem in honorem martyris Luciani ibi conditi instaurans, ex vocabulo matris suae Helenopolim nuncupavit. Idem urbem nominis sui statuens in Thracia, sedem Romani imperii et totius caput Orientis esse voluit. Idem statuit citra ullam hominum regis fulta p
Abbreviated transcription (Latin):
late ꝓuincias. italiã maximãq uastauit. Defuncto cõmodo fratre. antoninus
cõmodũ filiũ suũ c̃sortẽ regni fac̃. Antonino imꝑatori. melito asianꝰ sardensis
ep̃s apologeticũ. ꝑ xp̃ianis tradidit. Lucius britanię rex missa ad eleutheriũ
onisius corinthi. clari habent᷑ ep̃i. iIIi cxlu. Lucius antoninꝰ cõmodus
pꝰ mortẽ patris reg̃n an xiii. hic aduers germanos bellũ felicit̾ gessit. Ceterũ
ipse ꝑ om̃ia luxurię ⁊ obscenitati mancipatꝰ. nil pat̾nę uirtutis ⁊pi& atis
simile gessit. Hyreneus lugdunensis ep̃s insignis habet᷑. Comodirs imꝑator

Expanded text:
late provincias, Italiam maxime Romamque vastavit. Defuncto Commodo fratre, Antoninus Commodum filium suum consortem regni facit. Antonino imperatori, Melito Asianusepiscopus Apologeticum pro Christianis tradidit. Lucius Britanniae rex, missa ad Eleutherium onysius Corinthi, clari habentur episcopi. Lucius Antoninus Commodus post mortem patris regnavit annis XIII. Hic adversum Germanos bellum feliciter gessit. Caeterum ipse per omnia luxuriae et obscenitati mancipatus, nil paternae virtutis et pietatis simile gessit. Irenaeus Lugdunensis episcopus insignis habetur. Commodus imperator,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ de illa loqui hora declarat. qͣndo occidente ad uesꝑã sole. lima
e c̃trario suũ adtol lit exortũ. Ubi parit̾ intuendũ qr eqͥnoctia
ueris ⁊ autĩmi equis spaciis diã eẽ dixepta.⁊ inde colligendũ qd̾ ab

Expanded text:
cum de illa loqui se hora declaret, quando occidente ad vesperam sole, luna econtrario suum attollit exortum. Ubi pariter intuendum quod aequinoctia veris et autumni aequis spatiis dixit esse dirempta. Et inde collige
Abbreviated transcription (Latin):
tepꝰ amotui syderũ dictũ. Est eñĩ extremitas horȩ ubreuibꝰ int̾uallis. cũ aliqͥe
sibi sol cedit atq succedit hora grecũ nom̃ẽ. ⁊ tam̃ lamiũ sonat. Hora eñ fmni̾
mimitis. ad mom̃tis. ⁊ notandũ ꝓpt̾ errorẽ cauendũ. qđ cõpotus partĩ natura. par¬
tĩ auctoritate ut ebdomadã ł c̃ suetudine nitat᷑. Natura. ut aniũ cõmunẽ. ti
m̃ses lunares habere. Consuetudine ut m̃ses: diebꝰ cõputari. auctoritate. ut ebdo¬
madã uii feriis constare:¬

Expanded text:
tempus a motu siderum dictum. Est enim extremitas horae in brevibus intervallis, cum aliquid sibi cedit atque succedit. Hora Graecum nomen est, et tamen Latinum sonat. Hora enim finis notandum propter errorem cavendum, quod computus partim natura, partim auctoritate vel consuetudine, nitatur: natura, ut, annum communem duodecim menses lunares habere: consuetudine, ut menses triginta diebus computari: auctoritate, ut hebdomadam septem feriis constare
Abbreviated transcription (Latin):
las. qͣ sic̃ beł nonas.& iꝰ. ita etiã ferias plurali tantũ numero ꝓferendaᷤ
eẽ decernunt. Tercia species ebdomadis in cęlebratione pentecostos
agit᷑. Septẽ uidelic& septimanis dierũ & monade hẽ.l. diebꝰ im¬
pleta. Qua die ⁊ moyses ardentẽ conscendens in montẽ. legẽ decelo
septimi msis erat ebdomada. qui sollẽpnitatibꝰ p̾claris pene totꝰ
eapendebat᷑. Int̃ quas pcipue dies ꝓpiciationis eminebat. Qua

Expanded text:
as, Nonas, et Idus, ita etiam ferias plurali tantum numero proferendas esse decernunt. Tertia species hebdomadis in celebratione Pentecostes agitur, VII videlicet septimanis dierum et monade, hoc est, L diebus impleta. Qua die et Moyses ardentem conscendens in montem, legem de coelseptimi mensis erat hebdomada, qui solemnitatibus praeclaris pene totus expendebatur. Inter quas praecipue dies propitiationis eminebat, qua
Abbreviated transcription (Latin):
no sicca & frigida flegmata quȩ hyeme frigida s̃ & humida: & quidẽ san¬
quis in infantibꝰ marime uiget. In adolescentibꝰ colera ruhea: melancolia
nant᷑ isenibꝰ. Itẽ sanguis eos in quibꝰ maxime poll& fac̾ uylares. letos
misericordes. multũ ridentes & loquentes Colera uͦ rubea fuiciunt
maci lentos multũ tam̃ com̃edentes. uelo ces. audaces. rracundos. agiles
N rarabilis stabiles graues. compositis moribꝰ. doliososq faẽ. flegmara tar¬
dos. somnolentos. obluuosos. generant: hoꝵ aũt principia tẽpor
diuerse ponunt diuersi: hysidorꝰ nãq hispaniensis ep̃ itir¬

Expanded text:
no, sicca et frigida. Phlegmata, quae hyeme, frigida sunt et humida. Et quidem sanno, sicca et frigida. Phlegmata, quae hyeme, frigida sunt et humida. Et quidem sanguis in infantibus maxime viget, in adolescentibus cholera rubea, melancholia nantur in senibus. Item sanguis eos in quibus maxime pollet facit hilares, laetos, misericordes, multum ridentes et loquentes. Cholera vero rubea facit macilentos, multum tamen comedentes, veloces, audaces, iracundos, agiles. Nigra bilis, stabiles, graves, compositos moribus, dolososque facit. Phlegmata, tardos, somnolentos, obliviosos generant. Horum autem principia temporum diverse ponunt diversi. Isidorus namque Hispaniensis epi
Abbreviated transcription (Latin):
inferiora decidente siccꝰ ⁊ frigidꝰ. sicq fit ut amplexantibꝰ singulis medio mode¬
ramine quȩ circa se s̃ orbis instar ad iniucẽ cuncta concludant᷑. quibꝰ ȩque qͣ¬
litatibꝰ disparibꝰ quidẽ ꝑse. s alterutra adinuicẽ soci&ate conexis.
Ipse qͦq mundi elem̃ta constat ẽẽ distincta: t̾ra nãq sicca & frigida. aqua
frigida & humida aer humidus & calidus. Ignis ẽ calidus ⁊ siceus. Ido q
hȩc autũno illa hyemi. iste ueri. ille cõparat᷑ estati S ⁊ homo ipse qui
asapientibꝰ micro cosmos. iđ minor mundus appellat᷑. Eisde ꝑ om̃ĩa qͣlitatib
hab & tẽperam̃tũ. corpꝰ imitantibꝰ nimirũ singulis eiꝰ constat humoribꝰ:
Modũ tẽpoꝵ. quibꝰ maxime poll&. Sanguis siquidẽ qui uere crescit. humid
ꝯcalidus. Colera rubea quę estate calida & sicca. Colera nigra quȩ autũ¬

Expanded text:
inferiora decedente, siccus et frigidus; sicque fit ut amplexantibus singulis medio modeinferiora decedente, siccus et frigidus; sicque fit ut amplexantibus singulis medio moderamine quae circa se sunt, orbis instar ad invicem cuncta concludantur. Quibus aeque qualitatibus disparibus quidem per se, sed alterutra adinvicem societate connexis, ipsa quoque mundi elementa constat esse distincta. Terra namque sicca et frigida, aqua frigida et humida, aer humidus et calidus, ignis est calidus et siccus; ideoque haec autumno, illa hiemi, iste veri, ille comparatur aestati. Sed et homo ipse, qui a sapientibus microcosmos, id est, minor mundus appellatur, iisdem per omnia qualitatibus habet temperatum corpus, imitantibus nimirum singulis iis, quibus constat humoribus, modum temporum quibus maxime pollet. Sanguis siquidem qui vere crescit, humidus et calidus. Cholera rubea, quae aestate, calida et sicca. Cholera nigra, quae autum
Abbreviated transcription (Latin):
intenebris subdiuo adlu cẽ forũq parar̃. qui si circure ignis in modũ solis
poss&. quinq nimirũ circulos reddere. qe uͦ stat lineas quinq facit. unã in
Iempora s anni uuͣ quibꝰ sol ꝑdiuersa cęli spacia discurrendo subiectũ tẽꝑat
orbẽ. Diuina utq ꝓcurante sapientia. ut ñ semꝑ eisde cõmoratꝰ in locis. fer¬
uoris auiditate. mundanũ depopuletur ornatũ: S paulatĩ ꝑdiuersa cõ¬
mi grans terrenis fructibꝰ nascendis maturandisq tẽperam̃ta custodiat
Aqͦ tẽꝑam̃to uidetur temporibꝰ inditũ nom̃. ł cexte qe quadã suȩ similitudine
quasitatis ad inuicẽ cõtemꝑata uoluuntur. Tempora recte uocant᷑ hyemps
eñ ut pote longuis soler remoto frigida ẽ ⁊ humida: Uer illo suꝑterras rede¬
unte humidũ ⁊ calidũ: estas illo suꝑ feruente. callida & sicca autũnꝰ illo ad

Expanded text:
in tenebris sub divo ad lucem fotumque pararunt. Qui si circumire ignis in modum solis in tenebris sub divo ad lucem fotumque pararunt. Qui si circumire ignis in modum solis posset, quinque nimirum circulos redderet; quia vero stat, lineas quinque facit, unam in Tempora sunt anni quatuor, quibus sol per diversa coeli spatia discurrendo subjectum temperat orbem, divina utique procurante sapientia, ut non semper eisdem commoratus in locis, fervoris ariditate mundanum depopuletur ornatum, sed paulatim per diversa commigrans, terrenis fructibus nascendis maturandisque temperamenta custodiat. A quo temperamento videtur temporibus inditum nomen, vel certe quia quadam suae similitudine qualitatis ad invicem contemperata volvuntur, tempora recte vocantur. Hiems enim, ut pote longius sole remoto, frigida est et humida. Ver, illo super terras redeunte, humidum et calidum. Aestas, illo superfervente, calida et sicca. Autumnus, illo ad
Abbreviated transcription (Latin):
disse. łaudisse ł legisse se. qui meridianes in partes solẽ transierint hyb̾nũ
Ita ut eo post tergũ relicto transgressis ethyopũ feruoribꝰ tẽperatas ultra
eos hinc calore. illinc rigore. atq in habitabiles mortaliũ reppererint sedeꝰ:
Deniq sollertissimꝰ naturarũ inquisitor. plinius qui ñ negat terrã &. sisit figu¬
rapineȩ nucis nihilomimꝰ undiq in coli. Uide qͥd de his seribens zonis dicłt: Cir¬
mo hyemis in rigore ad focũ oblongo seemate factũ sese caleficant. Ubi ignis.
ipse quasi media zona . & ꝓxima quęq illi ꝓrsus intangibilia s̃ ab ardore. Iuę
uͦ sunt longius aflãmis. hic łinde remota. cõmuni frigore torpent: Porro
quȩ inter hȩc utrimq temperata sunt. ⁊ ad caleficiendũ ad cõmoda. siue ex
una. siue ex utraq ignis parte stare uoluerint. qui hunc sibi algidę noctis

Expanded text:
disse, vel audisse, vel legisse se, qui meridianas in partes solem transierunt hybernum, disse, vel audisse, vel legisse se, qui meridianas in partes solem transierunt hybernum, ita ut eo post tergum relicto, transgressis Aethiopum fervoribus, temperatas ultra eos hinc calore, illinc rigore, atque habitabiles mortalium repererint sedes. Denique solertissimus naturalium inquisitor Plinius Secundus qui non negat terram, etsi sit figurae pineae nucis, nihilominus undique incoli, vide quid de iis scribens zonis dicat. « Cirmo hiemis rigore ad focum oblongo schemate factum sese calefaciunt, ubi ignis ipse quasi media zona, et proxima quaeque illi prorsus intangibilia sunt ob ardorem; quae vero sunt longius a flammis hinc vel inde remota communi frigore torpent. Porro quae inter haec utrinque temperata sunt, et ad calefaciendum accommoda, sive ex una, sive ex utraque ignis parte stare voluerint, qui hunc sibi algidae noctis
Abbreviated transcription (Latin):
u apore torrentur. quã circũ extremȩ dextra leuaq trahunt᷑ cęrulȩ
eglacre ceretȩ atq hymbribꝰ atris. septentrionalẽ dic̃ & australẽ. quibꝰ
sũbrecta om̃ia obsolis mollioꝵq syderũ absentiã infesto rigore & gelu
p̾munt̾ et̾no. Teste ipso mari congelato. qđ ab insula thilȩ diei unius
nauigatione distat adboreã. has int̾ mediãq duę mortalibꝰ egris mu¬
nere concesse diuũ. solstinalẽ & brumalẽ significat quę uicina uirĩq
feruentis. ⁊ gelidarũ s̃ ui tẽperatȩ. Idoq ambas dicunt habitabiles.
iđ habitationi habiles . & nec frigoris imanitate. nec caloris mortaliũ a se
repellentes accessũ quauis unã solũmͦ ꝓbare possunt habitatã. Neq enĩ łantipo¬
darũ ullatenꝰ ẽ fabulis accomodandus assensus. P aliquis refert hystoricꝰ ui¬

Expanded text:
s vapore torrentur. Quam circum extremae dextra laevaque trahuntur Cerulea s vapore torrentur. Quam circum extremae dextra laevaque trahuntur Cerulea glacie concretae, atque imbribus atris. Septentrionalem dicit et Australem, quibus subjecta omnia, ob solis molliorumque siderum absentiam, infesta rigore et gelu premuntur aeterno, teste ipso mari congelato, quod ab insula Thule diei unius navigatione distat ad Boream. Has inter mediamque duae mortalibus aegris Munere concessae divum. Solstitialem et brumalem significat, quae vicina utrinque ferventis et gelidarum sunt vi temperatae; ideoque ambas dicunt habitabiles, id est, habitationi habiles, et nec frigoris immanitate, nec caloris mortalium a se repellentes accessum, quamvis unam solummodo probare possunt habitatam. Neque enim vel Antipodarum ullatenus est fabulis accommodandus assensus, vel aliquis refert Historicus vi