comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
salubriter clamat. nisi quis renat᷑
suamtlamabat. masculus cuius
p̃ eui t caro circũcisa ñ fuerit pe¬
ribroqtumna illa de populo suo. qͥa
pactum meum irritum fecit: id est
quia pactum uitȩ in paradisum
hominib mandatum. adam pre¬
uaricante transgressus est. in quo
om̃s peccauerunt. ꝑibit decetu sc̃õ¬
rum si ñ fuerit ei remedio salutari
sububutũ Utraq ergopurificatio.
tencisidius uidelicet in lege. et
I calngłio baptismatis: tollendȩ
preuaricationił primȩ gr̃a posita
est. W neci scłi labentis etati suꝑ¬
ni respectus munera deessent. At
ꝙioq qui amundi exortio usq a
temꝑa date cirtũcisionis. uel ꝑa
oblationib. uet certe sola fidei uir¬
tute. suas suorũ ꝙ animas creatori
cõmendantes. a primi reatus uincu¬
ls absoluere curabant. In oct sc̃i

Expanded text:
salubriter clamat: Nisi quis renatussalubriter clamat: Nisi quis renatussuam clamabat: Masculus cujus praeputii caro circumcisa non fuerit, peribit anima illa de populo suo, quia pactum meum irritum fecit , id est, quia pactum vitae, in paradiso hominibus a me datum, Adam praevaricante, trangressum est, in quo omnes peccaverunt: peribit de coetu sanctorum, si non ei fuerit remedio salutari subventum. Utraque ergo purificatio, et circumcisionis videlicet in lege, et in Evangelio baptismatis, tollendae praevaricationis primae gratia posita est. Et ne cui saeculi labentis aetati superni respectus munera deessent, illi quoque qui a mundi exordio usque ad tempora datae circumcisionis vel post oblationibus, vel certe sola fidei virtute suas suorumque animas Creatori commendantes, a primi reatus vinculis absolvere curabant. Sine fi
Abbreviated transcription (Latin):
reduceret. Suscepit igitur circũci¬
sionem lege decretam in carne: qui
absq om̃i prorsus labe pollutionis.
apparuit in carne. & qui insimi¬
litudine carnis peccati. ñ autẽ in
carne peccati aduenit. remeddium
quo caro peccati consueuerqt mun¬
dari non respuit: sicut etiam un.¬
dam baptismatis. qua none gĩȩ po¬
pulos apcecatorũ sorde lauari uo¬
luit ipse ũ necessitatis sea exempli
A cure ctesum debet usa stater¬
aitas. qua ia cm saluti senx
curationis auxilium. cuxũcisio in
lege. contra originalis peccati uul¬
nus agebat. qͦd uunc baptis mꝰ agere
reuelatȩ gr̃ȩ temꝑe consueuit: excep¬
to quod regni celestis ianuam. nec¬
dum intrare poterant. donec adue¬
niens benedictionem daret qui le¬
gem dedit. ut uideri possit ds̃ deo¬
rum insyon. Cantum in sinu abra¬
hȩ post mortem beata requie conso¬
lati: suꝑnȩ pacis ingressum. spe fe¬
lici expectabant. Qui enim nunc
ꝑ eungłium suum terribiliter ac

Expanded text:
reduceret. Suscepit ergo circumcireduceret. Suscepit ergo circumcisionem lege decretam in carne, qui absque omni prorsus labe pollutionis apparuit in carne, et qui in similitudine carnis peccati, non autem in carne peccati advenit, remedium quo caro peccati consueverat mundari non respuit: sicut etiam unda baptismatis, qua novae gratiae populos a peccatorum sorde lavari voluit, ipse non necessitatis, sed exempli scire etenim debet vestra fraternitas, quia idem salutiferae curationis auxilium circumcisis in lege, contra originalis peccati vulnus agebat, quod nunc baptismus agere revelatae gratiae tempore consuevit. Excepto quod regni coelestis januam necdum intrare poterant, donec adveniens benedictionem daret qui legem dedit, ut videri posset Deus deorum in Sion. Tantum in sinu Abrahae, post mortem, beata requie consolati, supernae pacis ingressum, spe felices, exspectabant. Qui enim nunc per Evangelium suum terribiliter ac
Abbreviated transcription (Latin):
agna. namq dispensatiors
pietatis ad redemptionem
generis humani ds̃ pater ñ angła
non archangłm. sed filium suiti
unigenitum mittere dignatus e
Quem quia in diuinitatis sue spi¬
cie uidere nequiuimꝰ: magna tuit¬
sum dilectionis arte pronidit. il
hunc natum ex muliere. hoc est
ex maternȩ carnis substantia. si¬
ne uirili admixtione conceptũ.
ad humanos uerum hominem
proferret aspectus. qui in diuina
uirtute ac substantia. manens per
om̃ia qͦd erat. ueram naturȩ mor¬
talis infirmitatem. quã ñ habebat
indueret: ut & nobis necessariam
obediendi uirtutem. precipuo com¬
mendaret exemplo. factum sub le¬
ge filium suũ misit ds̃ in munctum.
non quia ipse legi quicquã debeat.
qui unus magister nr. unus ẽ legis¬
lacor & uidex. seout eos qui sub le¬
ge positi. legis onera portare nequi¬
uerant. sua compassione iuuaret.
ac de seruili conditione quȩ sub le¬
ge erat creptos. in adoptionem fili¬
orum quȩ ꝑ gr̃am est. sua laigicate

Expanded text:
agna namque dispensatione pietatis ad redemptionem generis humani Deus Pater non angelum, non archangelum, sed Filium suum unigenitum mittere dignatus est. Quem quia in divinitatis suae specie videre nequimus, magna rursum dilectionis arte providit ut hunc factum ex muliere, hoc est ex maternae carnis substantia, sine virili admixtione conceptum, ad humanos verum hominem proferret aspectus: qui in divina virtute ac substantia manens, per omnia quod erat, veram naturae mortalis infirmitatem quam non habebat, indueret. Et ut nobis necessariam obediendi virtutem praecipuo commendaret exemplo, factum sub lege, Filium suum misit Deus in mundum: non quia ipse legi quidquam debeat, qui unus magister noster, unus est legislator et judex, sed ut eos qui sub lege positi legis onera portare nequiverant, sua compassione juvaret, ac de servili conditione, qui sub lege erant, ereptos in adoptionem filiorum, quae per gratiam est, sua largitate
Abbreviated transcription (Latin):
ille tunc dilexit inunicos suos.
Sed quod peuis est. aliquotiens si
solum inimicos ñ diligimꝰ: s nec
amicis qͥdem fidem integram cu¬
stodimus. Sed dicit aliqͥs. Non
possum diligere inunicũ inciun:
quem cotidie uelut hostem pati¬
or crudelissimũ. O quicũq es ille:
attendis qͥd tibi fecerit homo. & ñ
consideras quid tu feceris deo. Csi
enim tu multũ grauiora in deũ
peccata cõmiseris. quare ñ dimit¬
tis homini paruum: ut tibi dõ

Expanded text:
ille tunc dilexit iniille tunc dilexit iniSed quod pejus est aliquoties non solum inimicos non diligimus, nec amicis quidem fidem integram custodimus. Sed dicit aliquis: non possum diligere inimicum meum, quem quotidie velut hostem patior crudelissimum. O quicunque ille es, attendis quid tibi fecerit homo, et non consideras quid tu feceris Deo; cum enim tu multo graviora in Deum peccata commiseris, quare 204 non dimittis homini parum, ut tibi D
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ retribuit michi. Retribuent
enim primus uoluit stephanus
martyr dño: qͦd cum om̃i huma¬
no genere accepit a dño. Morttu
ꝑro om̃ib pati: hanc ille primũs
redditit saluatori. Post hȩc subi¬
cit scriptura sacra & ait. Posicis
genib clamauit dicens: dñe ne
statuas illis hoc peccatum. Lc. iii.¬
idete cilectissimi fr̃s affeg
beati uiri. uidete magna
oe admirabilem caritatem. In ꝑe
uisci poterat etiam carissimos
ille año cõmendat i numilcos.
enim dicebat. cum lapidaretur:
Dne: ne statuas illis hoc peccatũ.
Pus itaq tunc illorum dolebat
peccata: quam sua uulnera. Plus
orũ impietatem: quã suam mor¬
tem. Ee recte plus. In illorũ quip¬
pe iniquitate erant multa quȩ
plangi: in illuis autẽ morte. ñ erat.
tatem mnors sequebatur ȩterna: hu¬
ius aucẽ mortem uita ꝑpetua. Imi¬
temur gͦ in aliquo dilectissimi fr̃s
tanti magistri fidem: tam precla¬
ri martyris caritatem. Diligalnꝰ

Expanded text:
quae retribuit mihi? retribuere quae retribuit mihi? retribuere enim primus uoluit Stephanus martyr domino, quod cum omni humano genere accepit a domino. mortem pro omnibus pati, hanc ille primus reddidit saluatori. Post haec subiecit scriptura sacra et ait: positis genibus clamauit dicens: domine, ne statuas illis hoc in peccatum. uidete, dilectissimi fratres, affectum beati uiri, uidete magnam et mirabilem caritatem. in peruisci poterat etiam carissimos suos, ille domino commendabat inimicos. quid enim dicebat, cum lapidaretur? domine, ne statuas illis hoc in peccatum. plus enim tunc illorum dolebat peccata quam sua uulnera, plus illorum impietatem quam suam mortem. et recte plus. in illorum quippe impietate erant multa, quae debent plangi, in illius autem morte non erant, tatem mors sequebatur aeterna, huius autem mortem uita perpetua. imitemur ergo in aliquo, dilectissimi fratres, tanti magistri fidem, tam praeclari martyris caritatem. diligamus
Abbreviated transcription (Latin):
ectio actuum apłorũ. pͥma.
quȩ hodie nobis lecta est dilectissi¬
mi fr̃s: cum plurimũ habeat in ip¬
sa specie admirationis. non minus
tamen continet in mysterio digni¬
tatis. Ecce inquit beatus stephanꝰ
uideo cȩlos aꝑtos: &e filium hominiꝰ
stantem a dextris dei. Considerate
retur si st dei potius quã hominis
filium uadere dixisset. Sed certa ra¬
tio postulabat: ut hoc ita & ostende¬
retur in celo. & predicaretur in mun¬
do. Omne eium uidcorũ scandalũ
iciam dei filius diceretur. ło. A¬
Fum e im aa dexieram dei pa
sii memorauit. ut ad consu¬
martyri ostenderetur incelo
& illi testimonium celestis ueritas
daret. cui fidem terrena impietas
derogaret. uidelicet iuxta psalmũ
qui lectus est. preciosa in conspecto
men distare inter martyits poces
beata ac triumphali morte prera.¬
sit. acsic qui erat inferior ordine.
primus factus est passione. & qui
erat discipulus gradu. magister
cepit esse martyrio: complens illꝑ
quid retribuam dño pro om̃ibus

Expanded text:
ectio Actuum apostolorum quae nobis hodie lecta est, dilectissimi fratres, cum plurimum habeat in ipsa specie admirationis, non minus tamen continet in mysterio dignitatis: Ecce, inquit beatus Stephanus, video coelos apertos, et Filium hominis stantem a dextris virtutis Dei . Considerate retur, si se Dei potius quam hominis Filium videre dixisset? Sed certa ratio postulabat ut hoc ita ostenderetur in coelo, et praedicaretur in mundo; omne enim Judaeorum scandalum etiam Dei Filius diceretur. Idium hominis ad dexteram dei patris stare memorauit, ut ad confuille martyri ostenderetur in caelet illi testimonium caelestis ueritas daret, cui fidem terrena impietas derogaret, unde, licet iuxta psalmum, qui lectus est, pretiosa sit in conspectu men distare inter martyres potest, beata ac triumphali morte praecessit. ac sic qui erat inferior ordine, primus factus est in passione et, qui erat discipulus gradu, magister coepit esse martyrio conplens illud, quid retribuam domino pro omnibus,
Abbreviated transcription (Latin):
tis festi memoriam. paucis
quidem uerbis eunglista compre¬
hendit: sed ñ pauca celestis myste¬
rii uirtute grauidam reliquit.
Exposita nainq natiuitate dñica.
cuius gaudia mox angłi diguis.
laudib extulerunt. pastores deuo¬
ta uisitatione celebrarunt. om̃s
qui tunc audiere mirati sunt. nos
quoq pro modulo nr̃o prout po¬
tiumus ꝓxime dño largiente. con¬
grius missarũ hẏmnorũ q sol¬
lempniis exegimus: subuinxit
atq ait. Ee postquã consũmati
sunt dies octo ut circũ cideretur
puer. uocatum ẽ nomen eius iłico
qͦd uocatum est ab angło pͥusquã
in utero conciꝑetur. Hȩc sunt festi¬
uitatis hodiernȩ gaudia ueneran¬
da. hȩc sacrȩ sollempnitas diei. hee
illa suꝑnȩ pietatis munera sacit.¬
sancta: quȩ fidelium cordibus cõm¬
mendans apłs ait. quia ubi ueni
plenitudo temꝑis. misit d̃s filium
suum factum ex muliere. factum
sub lege. ut eos qui sub lege erant.

Expanded text:
tis festi memoriam paucis quidem verbis evangelista comprehendit, sed non pauca coelestis mysterii virtute gravidam reliquit. Exposita namque nativitate Dominica, cujus gaudia mox angeli dignis laudibus extulerunt, pastores devota visitatione celebrarunt, omnes qui tunc audiere mirati sunt, nos quoque pro modulo nostro, prout potuimus, Christo Domino largiente, congruis missarum hymnorumque solemniis exegimus, subjunxit atque ait: Et postquam consummati sunt dies octo ut circumcideretur puer, vocatum est nomen ejus Jesus, quod vocatum est ab angelo, priusquam in utero conciperetur. Haec sunt festivitatis hodiernae gaudia veneranda, haec sacrae solemnitas diei, haec illa supernae pietatis munera sacrosancta, quae fidelium cordibus commendans Apostolus ait: Quia, ubi venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub lege,
Abbreviated transcription (Latin):
n dieb aucem illis crescente niuncto
distipulorũ. factus est muransti.¬
grecorũ aduersus hebreos: eo quod
despicerentur in ministerio cotidia¬
no uiduȩ eorũ. Conuocantes autẽ
duodecim multitudinem discipło¬
rum: dixerunt. Non est equum nos
relinquere uerbũ dei: & ministrare
mensis. Considerate ergo fr̃s. uiros
ex uob boni cestimonii septem. ple¬
nos sp̃u scõ & sapientia. quos consti¬
cuamꝰ suꝑ hoc opus: nos uero orati¬
oni & ministerio uerbi instantes eri

Expanded text:
n diebus autem illis, crescente numero discipulorum, factum est murmuGraecorum adversus Hebraeos, eo quod despicerentur in ministerio quotidiano viduae eorum. Convocantes autem duodecim multitudinem discipulorum, dixerunt: Nrelicto verbo Dei ministrare mensis. Eligite ergo fratres viros ex vobis boni testimonii septem: plenos Spiritu Sancto et sapientia: quos constituamus super hoc opus. Nos vero orationi et ministerii ver
Abbreviated transcription (Latin):
auocqͦt consenserant ei disꝑsi sunt.
IU nunc itaq dico uobis. disceditt
ab hominib istis & sinite illos: qm̃
si est ex hominib consiliũ hoc. ut
opus dissoluetur. Si uero ex deo est:
ñ poteritis dissoluere illud: ne forte
q deo repugnare iudeamini. Consen¬
serunt aucẽ illi . & conuocantes apłos
cesis denuntiauerunt: ne loqueren

Expanded text:
senserunt ei, dispersi sunt. Et nunc itaque dico vobis, discedite ab hominibus istis, et sinite illos: quoniam si est ex hominibus consilium hoc, aut opus, dissolvetur: si vero ex Deo est, non poteritis dissolvere illud, ne forte et Deo repugnare inveniamini. Consenserunt autem illi. Et convocantes apostolos, caesis denuntiaver
Abbreviated transcription (Latin):
num: & locutꝰ est in suꝑbia magna.
& factus est planctus magnꝰ in
iscł: & in om̃i loco egrum. W inge¬
muerunt principes & semores. iu¬
uencs & uirgines infirmati sunt:
& speciositas mulierũ ĩmutata est.
Omnis maxitus sumpsit lamentũ:¬
& que sedebant in thoro maritali

Expanded text:
num et locutus est superbia magna et factus est planctus magnus in Israhel et in omni loco eorum et ingemuerunt principes et seniores virgines et iuvenes infirmati sunt et speciositas mulierum inmutata est omnis maritus sumpsit lamentum quae sedebant in toro maritali
Abbreviated transcription (Latin):
t respondit pcolomeus rex diqs
felix dies in qua reuersus es a
terram patrũ tuorũ: & sedisti insele
regni eorũ. E nunc faciam tibi
quȩ scripsisti. Sed occurre ꝑcolonil¬
dem ut uideamꝰ nos in uicem: & soi¬
deam tibi sicut dixisti. E exiit pco¬
lomeus de egypto ipse & cleopatra
filia eius & uenit ptolomaidem:
anno centesimo sexagesimo scdo.
& occurrit ei alexander rex: ꝙ de¬
dit ei cleopatram filiam luã. E fe¬
cit nuptias eius ptolomaidem: sicut
reges in magna gła. E scripsit rex
alexander ionathȩ. ut ueniret obui¬
am sibi. Et abiit cum gła ꝑtoloma¬
idem. & occurrit ibi duobus regib.
& dedit illis argentũ multũ & aurũ
& dona: & inuenit gr̃am in conspe¬
ctu eorũ. & conuenerunt aduersus

Expanded text:
t respondit Ptolomeus rex dicens felix dies in qua reversus es ad terram patrum tuorum et sedisti in sede regni eorum et nunc faciam tibi quae scripsisti sed occurre Ptolomaidae ut videamus nos invicem et spondeam tibi sicut dixisti et exiit Ptolomeus de Aegypto ipse et Cleopatra filia eius et venit Ptolomaidae anno centesimo sexagesimo secundo et occurrit ei Alexander rex et dedit ei Cleopatram filiam suam et fecit nuptias eius Ptolomaidae sicut reges in magna gloria et scripsit rex Alexander Ionathae ut veniret obviam sibi et abiit cum gloria Ptolomaidem et occurrit ibi duobus regibus et dedit illis argentum multum et aurum et dona et invenit gratiam in conspectu eorum et convener
Abbreviated transcription (Latin):
peculator autẽ qui erat infasti¬
gio portȩ suꝑ murum. eleuans
oculos uidit hominem currentẽ solum:
& exclamans indicauit regi. Dixitq
rex. Si solus est: bonus est nuntuisin
ore eius. Proꝑante autẽ illo & acce¬
dence propius. uidit speculator ho
minem alterũ currentẽ: & uociferans
inculmine ait. Apparet mͥhomo alter:
Contemplor ait cursum prioris: qua¬
si cursũ achimaas filii sadoch. W ait
rex. Uir bonus est. & nuntiũ portans
bonum uenit. Clamans autẽ achi¬
maas dixit ad regem. Salue rex.

Expanded text:
peculator vero qui erat in fastigio portae super murum elevans oculos vidit hominem currentem solum et exclamans indicavit regi dixitque rex si solus est bonus est nuntius in ore eius properante autem illo et accedente propius vidit speminem alterum currentem, et vociferans in culmine, ait: Apparet mihi homo alter cContemplor, ait, cursum prioris, quasi cursum Ahimaas filii Sadoc. Et ait rex: Vir bonus est, et nuntium portans bonum, venit. Clamans autem Ahimaas, dixit ad regem: Salve h.
Abbreviated transcription (Latin):
cas eis. Si dixerint ueni nob̃cũ insi¬
diemur sanguini. a gscondamꝰ ten¬
diculas contra insontem fustra de¬
glutiamus eum sicut infernꝰ uiuen¬
tem. & integrũ quasi descendentẽ.
in lacum. Omuem preciosam substin¬
tiam reperiemꝰ: implebimꝰ animas
nr̃as spoliis. Sortem uucte n. b̾cum:
marsupium unũ sit om̃iũ nr̃m. Fili
mi ne ambules cũ eis: ꝓhibe pedeni

Expanded text:
Si dixerint: Veni nobiscum, insidiemur sanguini, abscondamus tendiculas contra insontem frustra: deglutiamus eum sicut infernus viventem, et integrum quasi descendentem in lacum. Omnem pretiosam substantiam reperiemus, implebimus domos nostras spoliis. Sortem mitte nobiscum, marsupium sit unum omnium nostrum. Fili mi, n
Abbreviated transcription (Latin):
uitate. E ꝑcussit in secretiori parte
dixerunt. Non maneat archa deu ispł
apud nos: qm̃ dura est manus eiꝰ suꝑ
nos. & suꝑ dagon deũ nr̃m. E mit¬
tentes congregauerunt om̃s satrapas
philistinorũ ad se: & dixert̃. Quiq

Expanded text:
t percussit in secretiori parte dixerunt: Non maneat arca Dei Israel apud nos: quoniam dura est manus ejus super nos, et super Dagon deum nostrum. Et mittentes congregaverunt omnes satrapas Philistinorum ad s
Abbreviated transcription (Latin):
a paruo usq ad maiorem. & compu¬
trescebant ꝓminences extales eorũ
Inierunt q getthei consilium: ꝙ fe¬
cerunt sibi sedes pellicias. Miseruir
ergo archam dei in accaron. Cũ qui
nisset archa dei in haccaron: excla¬
mauerunt haccaronitȩ dicentes.
Adduxerunt ad nos archam deustł:
ut interficiat nos & popłm nr̃m.¬

Expanded text:
a parvo usque ad majorem, et computrescebant prominentes extales eorum. Inieruntque Getthaei consilium, et fecerunt sibi sedes pelliceas. Miserunt ergo arcam Dei in Accaron. Cumque venisset arca Dei in Accaron, exclamaverunt Accaronitae, dicentes: Adduxerunt ad nos arcam Dei Israel, ut interficiat nos et populum
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est consiliũ eiꝰ. & exiuit obiuam
inde in pugnã iuxta capharsamala.
E ceciderunt de nicanoris exercitu¬
sere quinq milia uiri: & fugerunt in
cuitatem dauid. E post hec uerba
ascendit nicanor in montem syon. Et
ȩxierunt de sacerdotib populi salu¬
tare eum in pace: & demonstrare ei ho
traditus fuerit uidas & exertitus eus
in manus meas: continuo cũ regressus
fuero in pace. succendam domũ istã
E exiit cumira magna. & intrauert̃
sacerlotes & steterunt ance faciem al¬
aris ⁊ templi: & flentes dixerunt.
Tu elegisti dñe domũ istam ad inuo¬
candum nomen tuũ in ea: ut esset do¬
mus orationis & obsecrationis populo
tuo fac uindictam in homine isto ꝙ
exercitu euis: & cadant gladio. Mem̃to
blasphemias corum: & ne decderis ens

Expanded text:
tum est consilium eius et exivit obviam tum est consilium eius et exivit obviam Iudae in pugnam iuxta Capharsalama et ceciderunt de Nicanoris fere quinque milia viri et fugerunt in civitatem David et post haec verba ascendit Nicanor in montem Sion et exierunt de sacerdotibus populi salutare eum in pace et demonstrare ei holtraditus fuerit Iudas et exercitus eius in manus meas continuo cum regressus fuero in pace succendam domum istam et exiit cum ira magna et intraverunt sacerdotes et steterunt ante faciem altaris et templi et flentes dixerunt tu elegisti domum istam Domine ad invocandum nomen tuum in ea ut esset domus orationis et obsecrationis populo tuo fac vindictam in homine isto et exercitu eius et cadant gladio memento blasphemias eorum et ne dederis eis
Abbreviated transcription (Latin):
t uidit uidas om̃ia mala. quȩ
fecit alchimus & qui cũ co erant
in filios isrł. plus multo quam gentes.
& exiit in om̃s fines uidȩ in cutuitu
& fecit uindictam in uiros desertoris
& cessauerunt ultra exire in regioñ
Uidit autẽ alchunus qđ preualuit
uidas & qui cũ eosunt. & cognour
ñ potest sustinere eos. & regressus eł
ad regem: & accusauit eos multisca¬
minibus. E misit rex nicanorem unꝰ
ex pͥncipib stus nobilioribꝰ qui erai
minuicicas excercens cõtia isel as
dauit ei euertere populum. E uenit
nicanor in ihrłm cũ exercitu magno:
& misit ad iudam & ad fr̃seus cũ do¬
louerbis pacificis dicens. Non sit pug¬
na inter me & uos. Ueniam enĩcũ ui¬
ris paucis: ut uideam facies ur̃as cum
pace. & uenit ad uidam & salutaue¬
runt se inuicem pacifice: & hostes pa¬
rati erant rapere uidam. W innotuit
sermo udȩ qm̃ cũ dolo uenerat ad
eum. & conterritus est ab eo: & ampliꝰ
noluit uidere faciem eius. Te qͥnta¬
t cognouit nicanor qm̃ denudi¬

Expanded text:
t vidit Iudas omnia mala quae fecit Alchimus et qui cum eo erant in filios Israhel plus multo quam gentes et exiit in omnes fines Iudae in circuitu et fecit vindictam in viros desertores et cessaverunt ultra exire in regionem vidit autem Alchimus quod praevaluit Iudas et qui cum eo sunt et cognovit quia non potest sustinere eos et regressus est ad regem et accusavit eos multis criminibus et misit rex Nicanorem unum ex principibus suis nobilioribus qui erat inimicitias exercens contra Israhel et mandavit ei evertere populum et venit Nicanor in Hierusalem cum exercitu magno et misit ad Iudam et ad fratres eius cum dolo verbis pacificis dicens non sit pugna inter me et vos veniam cum viris paucis et videam facies vestras cum pace et venit ad Iudam et salutaverunt se invicem pacifice et hostes parati erant rapere Iudam et innotuit sermo Iudae quoniam cum dolo venerat ad eum et conterritus est ab eo et amplius noluit videre faciem eius et cognovit Nicanor quoniam denuda
Abbreviated transcription (Latin):
& al erum heluathan. & nachan. ꝗ
zachariam. ce mesalam pͥncipes. ꝗo
querentur ad addom & ad fr̃s eius
nathinneos in loco casphiȩ: ut addu¬
cerent nobis ministros domus dei nr̃i.
O adduxerunt nob̃ ꝑ manũ dei nr̃i
bonam suꝑ nos uirum doctissimũ de
filiis merari. fr̃s eius & filios eius ui-¬
ginti. W de nathinneis quos dederat
dauid & pͥncipes. ad ministeria leui

Expanded text:
et alterum Elnathan, et Nathan, et Zachariam, et Mosollam principes: et querentur ad Eddo, et fratres ejus Nathinaeos, in loco Chasphiae, ut adducerent nobis ministros domus Dei nostri. Et adduxerunt nobis per manum Dei nostri bonam super nos, virum doctissimum de filiis Merari, fratresque ejus et filios ejus viginti: et de Nathinaeis, quos dederat David et principes ad ministeria Levi
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi peccauimꝰ grauiter usq ad diem
hanc: & in iniquitatib nr̃is traditisu¬
mus ipsi & reges nr̃i. & sacerdotes nr̃i.
in manũ regum terrarũ: in gladium.
in captiuitatem. in rapinam. & in con¬
fusionem uultus. sicut & die hac. W
nunc quast parum & ad momentũ
facta est depreatis nr̃a apud cdñm¬
derr nr̃m. ut dim̃iccerent᷑ nob reli¬
quiȩ. & cdaretur pax illuis in locoscõ
uitutem nr̃am: quia serui sumꝰ. & in

Expanded text:
ad diem hanc, et in iniquitatibus nostris traditi sumus ipsi, et reges nostri, et sacerdotes nostri, in manum regum terrarum, in gladium, in captivitatem, in rapinam, et in confusionem vultus, sicut et die hac. Et nunc quasi parum et ad momentum facta est deprecatiDeum nostrum, ut dimitterentur nobis reliquiae, et daretur nobis paxillus in loco sancto vitute nostra, quia servi sumus, et in
Abbreviated transcription (Latin):
n bus corũ: chananei uidelicet. & ethci
ꝙ ferezei. & iebusei. & amanitarum
ꝙ moabitarũ. & egyptiorum. & amor¬
reorum. Tulerunt enim de filiabus
eorum sibi & filiis suis: & cõmiscuer̃t
semen sc̃m cũ popłis terrarũ. Manus
etiam principũ & magistratuũ: fuit
in transinigratione hac prima. Cũq
audissem sermonem istum. scidi pal¬
lium meum ꝙ tũnicam. ꝙ euelli capil¬
los capitis mei ꝙ barbȩ: & sedi merens.
Conuenerunt autẽ ad me om̃s qui ti¬
mebant uerbũ dei isrł ꝓ transinigra¬

Expanded text:
Chananaei videlicet, et Hetthaei, et Pherezaei, et Jebusaei, et Ammonitarum, et Moabitarum, et Aegyptiorum, et Amorrhaeorum: tulerunt enim de filiabus eorum sibi et filiis suis, et commiscuerunt semen sanctum cum populis terrarum: manus etiam principum et magistratuum fuit in transgressione hac prima. Cumque audissem sermonem istum, scidi pallium meum et tunicam, et evelli capillos capitis mei et barbae, et sedi moerens. Convenerunt autem ad me omnes, qui timebant verbum Dei Isr
Abbreviated transcription (Latin):
iram: Scłm hominẽ dico. Absit.
Auoqͥn. quomͦ iudicabit ds hunc
mundũ: Si enim ueritas in meo
mendatio habundauit in głam
ipsius: quid adhuc ego tanquam
peccator iudicor: Le.ii.¬
t non sicut blasphemamur.
& sicut aiunt nos qͥdam ai¬
cere. faciamꝰ mala ut ueniant bona:
quorũ dampnatio iusta ẽ. Quid
igitur: Precellimus eos: Nequa¬
quã. Causati enim sumꝰ iudeos &
grecos om̃s sub peccato ẽẽ: sicut
scriptũ est. Quia ñ est uistus qͥsquã.

Expanded text:
absit alioquin quomodo iudicabit Deus mundum si enim veritas Dei in meo mendacio abundavit in gloriam ipsius quid adhuc et ego tamquam peccator iudicor et non sicut blasphemamur et sicut aiunt nos quidam dicere faciamus mala ut veniant bona quorum damnatio iusta est quid igitur praecellimus eos nequaquam causati enim sumus Iudaeos et Graecos omnes sub peccato esse sicut scriptum est quia non est iustus quisquam
Abbreviated transcription (Latin):
ctam credentib mundi tolleret eul¬
pam. Unde recte intelligitur. qͦd
hic dicit ioħs. ego a te debeo baptira¬
ri: hoc esse qͦd apud eugłistam io¬
hannem. illo ad se ueniente dixisse
narratur. Ecce agnus dei: ecce qui
tollit peccata mundi. Ab illo enim
debenus om̃s baptizari: qͥ ad hoc
uenit in munctũ. ut peccata tolleret
muncti. Ab illo debuut ipse iohan¬
nes baptizari. id est apeccati origi¬
nalis contagione mundari: quia
ex muliere culpȩ neuo ñ carebat.
ideoq cũ ceteris mulierũ natis. ab
eo qui natus ex uirgine ds̃ in car-¬
ne apparuit. opus habebat ablui.
Qm̃ ergoscriptũ est. qͥd est homo
ut immaculatus sit. & ut mundus
appareat nacus ex muliere: iure
timuit homo quãuis sc̃s natus ta¬
men ex muliere. & ob ia aculpe
macula ñ immunis. baptirare dñm.
quẽ ex uirgine natum nouerat.
nullam prorsus habere maculam
culpȩ. Sed quia uera humilitas
ipsa ẽ. quã obedientia comes ñ de¬

Expanded text:
ctam credentibus mundi tolleret culctam credentibus mundi tolleret culpam. Unde recte intelligitur, quod hic dicit Iohannes: Ego a te debeo baptisari, hoc esse, quod aput ewangelistam Iohannem illo ad se veniente dixisse narratur: Ecce, agnus dei, ecce, qui tollit peccata mundi. Ab illo enim debemus omnes baptisari, quia ad hoc venit in mundum, ut peccata tolleret mundi. Ab illo debuit ipse Iohannes baptisari, id est, a peccati originalis contagioex muliere culpae naevo non carebat. Ideoque cum caeteris mulierum natis ab eo qui natus ex virgine Deus in carne apparuit, opus habebat ablui. Quoniam ergo scriptum est: Quid est homo ut immaculatus sit, et ut mundus appareat natus ex muliere Job, XV? jure timuit homo quamvis sanctus, natus tamen ex muliere, et ob id a culpae macula non immunis baptizare Dominum, quem ex virgine natum noverat, nullam prorsus habere maculam culpae. Sed quia vera humilitas ipsa est quam obedientia comes non de
Abbreviated transcription (Latin):
hannem: ut baptitaretur ab eo.
Uenit filius dei baptirari ab ho¬
mnine. ñ anxia necessitate abluen¬
Ai alicuiꝰ sui peccati. qui peccatũ
si fecit ullum. nec inuentus ẽ dolus
nore euis: sed pia dispositione
abluendi om̃is nr̃i contagionem
eccati: qui in multis offendimus
m̃s. s si dixerimus quia peccatũ
habemꝰ. nosipsos seducimus: et
ueritas in nob non est. Uenit bap¬
izari in aquis. ipsarum condicor
i quarũ: ut nobis qui in iniqͥtatib
oncepti. & in delictis sumus gene
liuaret mysterium. Dignatus ẽ
auari aquis iordanicis. qui erat
iundus a sordib cunctis: ut ad¬
iluendas nr̃orũ sordes scelerum.
ĩnu fiuenta sc̃ificaret aquarũ.
Sed quia humillimã dñi dispensa¬
tionem. ex lectione eugłica cogno¬
uimus: etiã serui humillimã obe¬
ditionem. sollicita incentione uide¬
amus. Sequit᷑. Iohannes autem:
xpauit illum ad se uenisse. ut
baptiraretur aqua. cui nulla
inerat quȩ baptismo tergeretur cul¬
pa: imino qui ꝑ sui gr̃am sp̃s. cun¬

Expanded text:
annem, ut baptizaretur ab eo. Venit Filius Dei baptizari ab homine, non anxia necessitate abluendi alicujus sui peccati qui peccatum non fecit ullum, nec inventus est dolus in ore ejus, sed pia dispensatione abluendi omnis nostri contagionem peccati, qui in multis offendimus omnes, et si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Venit baptizari in aquis ipsarum conditor aquarum ut nobis qui in iniquitatibus concepti, et in delictis sumus genersinuaret mysterium. Dignatus est lavari aquis Jordanicis, qui erat mundus a sordibus cunctis, ut ad diluendas nostrorum sordes scelerum omnium fluenta sanctificaret aquarum. Sed quia humillimam Domini dispensationem ex lectione evangelica cognovimus, etiam servi humillimam obeditionem sollicita intentione videamus. Sequitur: Joannes autem xpavit illum ad se venisse, ut baptisaretur aqua, cui nulla inerat, que baptismo tergeretur, culpa, ymmo qui per sui graciam spiritus cun
Abbreviated transcription (Latin):
ad confirmandos uos: id ẽ. simu
consolari in uobis. ꝑ eam quȩ inu¬
cem est fides ur̃a atq mea. Nolo
autem uos ignorare fr̃s. quia sepe
praposui uenire ad uos. & proh¬
bitus sum usq adhuc: ut aliquẽ
fructũ habeam & in uob. sicut a
in ceteris gentibus. Le.ii.

Expanded text:
ad confirmandum vos: id est simul consolari in vobis per eam que invicem est fides vestra atque mea. Nolo autem vos ignorare fratres quia sepe proposui venire ad vos et prohibitus sum usque adhuc: ut aliquem fructum habeam in vobis: sicut et in
Abbreviated transcription (Latin):
autem udeus cognominaris. & re¬
quiescis in lege & głaris in deo. et
nosti uoluntates eiuis. & probas uti¬
liora instructus ꝑ legem. confidis
te ipsum ducem cecorũ esse. lumen
eorum qui in tenebris funt. erudi¬
torem insipientiũ. magistrũ in fau¬
tium: habentem formã scientiȩ.¬

Expanded text:
autem tu Judaeus cognominaris, et requiescis in lege, et gloriaris in Deo, et nosti voluntatem ejus, et probas meliora, instructus per legem, confidis teipsum esse ducem caecorum, lumen eorum qui in tenebris sunt, eruditorem insipientium, magistrum infatium, habentem formam scienti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit. horad sp̃m sc̃m uidit. patrem.
munces iuqiuitt in qua etiã sobrio
uonta mitabitis poculs. ꝓeccatis
ebrium mortale genus uisitasse ⁊
tate deposita. sp̃ualiter gau̾cał
ut cenebras cordis nr̃i lumen cce¬
stis stelle irradiet. benedictio pa¬
ternȩ nocis illustret. & salutarenas
uinum xp̃o propinante letisicet.

Expanded text:
pit, homo Spiritum sanctum vidit, Patrem pit, homo Spiritum sanctum vidit, Patrem mundus audivit; 90 in qua etiam sobrio illo vini mirabilis poculo peccatis ebrium mortale genus visitasse setate deposita, spiritualiter gaudeamus, ut tenebras cordis nostri lumen stellae coelestis irradiet, benedictio paternae vocis illustret, et salutare nos vinum Christo propinante laetificet.
Abbreviated transcription (Latin):
mirabiubus de creatore cunctandũ.
Quienim in exordio nundi dedit
esse aquas: in fine quoꝙ mundi qͦd
uoluit fecit ex aquis. Maioris nem¬
pe maiestatis est citare quȩ ñ erant:
quam creata mutare. W quid mi¬
rum si acd preceptũ dñi sui. aqua.
transunt in uinũ: ciuꝰ nutu salu¬
prium fomento ymbrium. & ipsa
uini genitrix uua nutritur: Qͥ a
mirum si asis om̃łũ ꝓpter hominẽ
aquas uertit in uinũ: qui ut homi¬
nem conderet. terram transforma¬
uit in carnem:
uid inigum si t̾me iussu. aqua
mełiorem peficitin saporem:
cius oꝑatione curamara esset in
marat hibititris popłis ligno medi¬
oaese dulcata est. cuiꝰ imꝑio etiam
ut sicdertib in heremo ñ deesset. con
rosimit eͥ petra: Et ibi qͥdepi¬
ꝑmoysen a qua proceidit ex saxo.
uibi achle fig¶ ualis est pocu¬
soldempnitate secratuis in qua par¬
tum pirginis qri lacebat in cunis
stella fulgentior gentib chorusca¬
uit. inqua imgenitum dei inscifi¬
cationem sui iordanis uuda susci¬

Expanded text:
mirabilibus de Creatore cunctandum; qui enim in exordio mundi dedit esse aquas, in fine quoque mundi quod voluit fecit ex aquis: majoris nempe majestatis est creare quae non erant, quam creata mutare. Et quid mirum, si ad praeceptum Domini sui aqua transivit in vinum cujus nutu salubrium fomenta imbrium et ipsa vini genitrix uva nutritur? Quid mirum, si Dominus omnium propter hominem aquas vertit in vinum, qui ut hominem conderet, terram transformavit in carnem? Quid mirum, si ejus jussu aqua meliorem proficit in saporem, cujus operatione, cum amara esset, in myrrha bibituris populis ligno medicante dulcata est; cujus imperio etiam, ut sitientibus in eremo non deesset, concita prosilivit e petra? 89 Et ibi quidem aqua procedit e saxo, ubi adhuc figura spiritalis est pocusolemnitate sacratius, in qua partum virginis, qui latebat in cunis, stella fulgentior gentibus coruscavit; in qua Unigenitum Dei in sanctificationem sui Jordanis unda susce
Abbreviated transcription (Latin):
in quo mͥ complacui. Ex fidelissi¬
mus atq humillimꝰ seruus ille io¬
hannes. qui baptizari a dño quã
& ipsum baptizare dñm. & aꝑcis
sue mentis octilis. descendentẽ suꝑ
eum sp̃m. pre ceteris mortalib ui-¬
dere promeruit. Le .Uiii.

Expanded text:
in quo mihi complacui. Et fidelissimus atque humillimus servus ille Joannes, qui baptizari a Domino, quam  ipsum baptizare Dominum, et apertis suae mentis oculis descendentem super eum Spiritum prae caeteris mortalibus videre pro
Abbreviated transcription (Latin):
mine seruo baptitari. sed etiã ips
achunc baptirantus uenire digu¬
tus est. In seruo auitm: quia cũsa¬
ret prcursorem se. ac baptistamt
saluatoris ẽe lestinatũ. nemor ta¬
men prope fragilitatis. iniuincta
sibi humiliter excusauit officum
ddicens. E goate debeo baptirati:

Expanded text:
o baptizari, sed etiam ipse ad hunc baptizandus venire dignatus est. In servo autem, quia cum sciret praecursorem se ac baptistam Salvatoris sui esse destinatum, memor tamen propriae fragilitatis injunctum sibi humiliter excusavit officium, dicens: Ego a te debeo baptizari,
Abbreviated transcription (Latin):
ui gͦ alium doces: te ipsumũ
doces: Qui predicas ñ furau¬
dum. furaris: Qui dicis ñ mechan¬
dum. mecharis: Qui abhomina¬
ris idola: sacrilegium facis: Qui
in lege głaris: ꝑ preuaricationem
legis deum inhonoras: Nomen
gentes: sicut scriptũ est. Curum¬
cisio quidem ꝓdest: si legem obser¬
ues. Si autẽ preuaricator legis es:
cutiuncisio tua preputium facta
est.Si igit᷑ preputiũ iusticias leg
custodiat. nonne preputiũ illius
in cutũcłsionem reputabitur: &
iudicabit qͦd ex natura est prepu¬
tium legem consũmans. te qui pe
litteram & circũcisionem preuari¬
cator legis es: Noi. enim qui in nꝑ¬
nifesto iudeus est. neq quȩ in mani¬

Expanded text:
is, alios doces, te ipsum non doces; qui predicas non furandum, furaris; qui dicis non mechandum, mecharis; qui abhominaris ydola, sacrilegium facis; qui in lege gloriaris, per prevaricacionem legis deum inhonoras, ut t scriptum est circumcisio quidem prodest si legem observes si autem praevaricator legis sis circumcisio tua praeputium facta est si igitur praeputium iustitias legis custodiat nonne praeputium illius in circumcisionem reputabitur et iudicabit quod ex natura est praeputium legem consummans te qui per litteram et circumcisionem praevaricator legis es non enim qui in manifesto Iudaeus est neq
Abbreviated transcription (Latin):
corruptibilis dei. in similitudinẽ
imaginis corruptibilis hominis:
& uolucrum. et quadrupedum.
& serpentium. Propter qͦd tradi¬
dit illos ds in desideria cordis eo¬
rum in immunditiã: ut concume

Expanded text:
corruptibilis Dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis, et volucrum, et quadrupedum, et serpentium. Propter quod tradidit illos Deus in desideria cordis eorum, in immunditiam : et cae
Abbreviated transcription (Latin):
espondens abimelech regi. ait
Ee quis in om̃ib seruis tuis
sicut dauid fidelis & gener regis ꝙ
ꝑgens ad imꝑuim tuũ: & głosus
in domo tua: Num hodie cepi con¬
sulere ꝓ eo dñm: Absit hoc a me.
Ne suspicetur rex aduersum serũ
suũ rem huiꝰcemodi: in uniuersa do¬
mo patris mei. Non enm scuur set¬
uus tius quicquã suꝑ hoc negotio:
uel modicum uel grande. Dixit q
rex. Morte morieris abimelech. tu
& om̃is domus patris tui. E ait per
emissariis qui curuinstabant eum.
Conuertimini & interficite sacerdo¬
tes dñi. Nam manus eorũ cũ dauid
est: scientes qͦd fugisset. & ñ udica¬
uerunt michi.
oluerunt autẽ serui regis ex¬
tendere manum suã in saccido¬
tes dñi. E ait rex doech idlumco¬
Conuertere tu: & irrue in sacerdocel
ruit in sacerdotes: & trucidauit in die
illa octoginta quinq uiros uesticos

Expanded text:
espondensque Ahimelech regi ait et quis in omnibus servis tuis sicut David fidelis et gener regis et pergens ad imperium tuum et gloriosus in domo tua num hodie coepi consulere pro eo Deum absit hoc a me ne suspicetur rex adversus servum suum rem huiuscemodi in universa domo patris mei non enim scivit servus tuus quicquam super hoc negotio vel modicum vel grande dixitque rex morte morieris Ahimelech tu et omnis domus patris tui et ait rex emissariis qui circumstabant eum convertimini et interficite sacerdotes Dest: scientes quod fugisset, non indicaverunt mihi. Noluerunt autem servi regis extendere manum suam in sacerdotes Domini. Et ait rex Doeg: Convertere tu, et irrue in sacerdotes.ruit in sacerdotes, et trucidavit in die illa octogintaquinque viros vestitos
Abbreviated transcription (Latin):
bouem & asinum. & ouem. in ore
gladii. E uadens autẽ uius filius
abune lech filii aitob. cuiꝰ nom̃ erat
abiathar. fugit ad dauid: & annun¬
tiauit ei qͦd occidisset saul sacerdotes
dñi. & ait dauid ad abiathar. Sci¬
ebam in die illa qđ cum ibi esset do¬
ech idumeus: proculdubio annun¬
tiaret sauli. Ego sum reus om̃ium
animarũ patris tui: mane mecũ ꝙ¬
ne timeas. Si quis quesierit animã
saluaberis.
t annuntiauerunt dauid di-¬
centes. Ecce philistiim oppug¬
nant ceila: & diripiunt areas. Con¬
suluit gͥ dauid dñm dicens. Num
uadam & ꝑcutiam philisteos istos:
E ait dñs ad dauid. Uade & ꝑcuti¬
es philisteos: & saluabis ceila. Ee di¬
xerunt uiri qui cũ eo erant ad eum.
Ecce nos hic in uidea consistentes ti¬
memus: quantomagis si ierunus in
ceila aduersus agmina philisti no¬
rum: Rursum gͦ dauid consuluit
dñm. Qui respondens ei ait. Surge
⁊ uade in ceil: ego enim tradam phi¬
listeos in manu tua. E abiit dauid̃

Expanded text:
um, et ovem in ore gladii. Evadens autem unus filius Achimelech, filii Achitob, cujus nomen erat Abiathar, fugit ad David, et annuntiavit ei quod occidisset Saul sacerdotes Domini. Et ait David ad Abiathar: Sciebam in die illa, quod cum ibi esset Doeg Idumaeus, proculdubio annuntiaret Sauli: ego sum reus omnium animarum patris tui. Mane mecum, si quis quaesierit animam servaberis t nuntiaverunt David dicentes ecce Philisthim obpugnant Ceila et diripiunt areas consuluit igitur David Dominum dicens num vadam et percutiam Philistheos istos et ait Dominus ad David vade et percuties Philistheos et salvabis Ceila et dixerunt viri qui erant cum David ad eum ecce nos hic in Iudaea consistentes timemus quanto magis si ierimus in Ceila adversum agmina Philisthinorum rursum ergo David consuluit Dominum qui respondens ei ait surge et vade in Ceila ego enim tradam Philistheos in manu tua abiit David
Abbreviated transcription (Latin):
tium. rum certitudo est. pretericard
ut ad cautelȩ stucdium nr̃e mentes
eiuigilent. ne securitate torpeant.
ne ignorantia languescant. s semꝑ
eas et tuor sollicitet. & in bono oꝑe
sollicitudo confirmet: pensantes hoc
qd̃ redemptoris nr̃i uoce subiungit᷑.
arescentib hominib pre tuore &
expectatione quȩ suꝑuenient uniũ

Expanded text:
tium rerum certitudo est praeteritarumtium rerum certitudo est praeteritarumut ad cautelae studium vestrae mentes evigilent, ne securitate torpeant, ne ignorantia languescant, sed semper eas et timor sollicitet, et in bono opere sollicitudo confirmet, pensantes hoc quod Redemptoris nostri voce subjungitur: Arescentibus hominibus prae timore et exspectatione quae supervenient
Abbreviated transcription (Latin):
na. & stellis: & in terris pressura gen¬
tium pre confusione sonitus maris
& fluctuum. E quib profecto om̃ib.
alia iam facta cernimꝰ: alia in ꝓximo
uentura formidamꝰ. Nam gentem suꝑ
gentem exurgere. earumq pressuram
terris insistere. plus iam in nr̃is tribu
lationib cernimꝰ: quã in codicib le¬
gimꝰ. Q uod terrȩ motus urbes innu¬
meras subruat: ex aliis mundi partib
scitis quam frequent audiuimꝰ. Pesti¬
lentias. si ne cessatione patunur. Le .uiii.
igua gͦ in sole & luua &e stellis:
adhuc aꝑte minime uidemus.
Sed quia & hȩc ñ longe sint. ex ipsa
iam aeris immutationo colligimus.
quãuis priusquã italia gentili idio
ferienda traderetiu: igueas in celo
acies uidimꝰ ipsũ qui postea humal¬
ni generis fusus est sangͥnem choru¬
scantem. Confusio autem inaris et
fluctuum: necdum noua exorta est.
S cum multa iam prenuntiata cori
pleta sunt. dubium ñ est qd̃ sequant᷑
etiam pauca quȩ restant: qͥa sequen¬

Expanded text:
in terris pressura gentium, prae confusione sonitus maris et fluctuum. Ex quibus profecto omnibus alia jam facta cernimus, alia e proximo ventura formidamus. Nam gentem super gentem exsurgere, earumque pressuram terris insistere, plus jam in nostris temporibus cernimus quam in Codicibus legimus. Quod terrae motus urbes innumeras subruat, ex aliis mundi partibus scitis quam frequenter audivimus. Pestilentias sine cessatione patimur. Signa vero in sole, et luna, et stellis, adhuc aperte minime videmus, sed quia et haec non longe sint, ex ipsa jam aeris immutatione colligimus. Quamvis priusquam Italia gentili gladio ferienda traderetur, igneas in coelo acies vidimus, ipsum qui postea humani generis fusus est sanguinem coruscantem. Confusio autem maris et fluctuum necdum nova exorta est. Sed cum multa praenuntiata jam completa sint, dubium non est quin sequantur etiam pauca quae restant, quia sequen
Abbreviated transcription (Latin):
lpite regunt᷑ membra. ita cogitati¬
erna patriȩ cȩlestis erigere. Qui
deum diligunt. ex mundi fine
audere achilarescere iubentur:¬
ua iudelicet eum quẽ amant mer
ueniunt: dum transit isquẽ non
nauerunt. Absit enim ut fidelis
uisq qui deum uidere desiderat.
mundi ꝑcussionib lugeat: quẽ
uri eisdem suis ꝑcussionib ñ igno

Expanded text:
capite reguntur membra, ita cogitaticapite reguntur membra, ita cogitatia patriae coelestis erigere. Qui ergo Deum diligunt ex mundi fine gaudere atque exhilarescere jubentur, quia eum quem amant mox inveniunt, dum transit is quem non amaverunt. Absit enim ut fidelis quisque, qui Deum videre desiderat, de mundi percussionibus lugeat quem finiri eisdem suis percussionibus non igno
Abbreviated transcription (Latin):
uebunt᷑. Quid enim dñs uͥtutes ce-¬
lorum: nisi angłos. archangłos.
thronos. dñationes. pͥncipatus. & po¬
biliter apparebunt: ut districte cunc
a nob̃ exigant. hoc qd̃ nos mͦ in uisibi¬
lis conditor equanimiter portat.
hominis uenientẽ in nubibus:
in potestate magna & maiestate.
Acsi aꝑte diceretur. In potestate et
maiestate uisuri sunt. quẽ in humi¬
litate positum audtre noluerunt:
ut uirtutem eius tanto tunc distri¬
uis sentiant. quanto nunc ceruicem
cordis eius ad patientiã non inclinant.
Sed quia hec contra reprobos dicta
sunt: mex ad electorum consolatio¬
nem uerba uertuntur. Nam subdit᷑.
His autẽ fieri incipientib respicite &
redemptio ur̃a. Acsi aꝑte ueritas ele¬
ctos suos ammoneat dicens. Cum pla¬
ge muncdi crebrescunt. eum terror
uidicii uirtutib cõmotis ostendit᷑. le¬
iate uos capita. id est ex hilarate cor¬
a: quia dum finit᷑ mundus cui ami
ñ estis. prope fit redemptio quã que
aput promente ponitur: quia sicut

Expanded text:
e . Quid enim Dominus virtutes coelorum, nisi angelos, archangelos, thronos, dominationes, principatus et pobiliter apparebunt, ut stricte tunc a nobis exigant hoc quod nos modo invisibilis conditor aequanimiter portat.hominis venientem in nubibus cum potestate magna et majestate. Ac si aperte diceretur: In potestate et majestate visuri sunt quem in humilitate positum audire noluerunt, ut virtutem ejus tanto tunc districtius sentiant, quanto nunc cervicem cordis ad ejus patientiam non inclinant. 3. Sed quia haec contra reprobos dicta sunt, mnem verba vertuntur, nam subditur: His autem fieri incipientibus, respicite et redemptio vestra. Ac si aperte Veritas electos suos admoneat, dicens: Cum plagae mundi crebrescunt, cum terror judicii virtutibus commotis ostenditur, levate capita, id est exhilarate corda, quia dum finitur mundus, cui aminon estis, prope fit redemptio quam per saepe caput pro mente ponitur, quia sicuti
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ paratos nos inuenire de si¬
derans. senescentem mundũ quȩ ma¬
la sequant᷑ denuntiat: ut nos ab eius
amore compescat. A ppropinquantẽ
eius terminũ quantȩ ꝑcussiones p̃ue¬
niant innotescit: ut si deũ metuere
in tranqͥllitate nolumꝰ. uicinũ eius
iudicium uel ꝑcussionib attriti ti

Expanded text:
 paratos nos invenire desiderans, senescentem mundum quae mala sequantur denuntiat, ut nos ab ejus amore compescat. Appropinquantem ejus terminum quantae percussiones praeveniant innotescit, ut si Deum metuere in tranquillitate non volumus, vicinum ejus judicium vel percussionibus attriti tim
Abbreviated transcription (Latin):
porta horeb. & uirgam suã suꝑ mau.
& leuabit eam in uia egypti. Le .iͥ.
Iterit indie illa auferet᷑ onus
eius de humero tud. & iugum
eis de collo tuo: & computrescet u¬
gum a facie olei. Ueniet in aiath.
transibit in anagron: apud maginas
cõmendabit uasa sua. Transierunt
cursim: gabee sedes nr̃a. Obstupuit
raina: gabaa saulis fugit. Hinni uo¬
ce tua filia gallim. attende laissa pau¬
ꝑcula anatoch: migiauit medeme¬
na. Habitatores ieb in confortamini:
adhuc dies est. ut iobstetur. A gita¬
bit manũ suam suꝑ montem filie
syon: collem iherłm. Ecce dñator
dñs exercituum confringet laguticu¬
lam in terrore. & excelsi statura succi¬
detur: &e sublimes humiliabunt᷑. &
subuertent᷑ condensa saltus ferro. &¬

Expanded text:
oreb, et virgam suam super mare, et levabit eam in via Aegypti. Et erit in die illa: Auferetur onus ejus de humero tuo, et jugum ejus de collo tuo, et computrescet jugum a facie olei. Veniet in Ajath, transibit in Magron: apud Machmas commendabit vasa sua. Transierunt cursim, Gabee sedes nostra: obstupuit Rama, Gabaath Saulis fugit. Hinni voce tua filia Gallim adtende Laisa paupercula Anathoth migravit Medemena habitatores Gebim confortamini adhuc dies est ut in Nob stetur agitabit manum suam super montem filiae Sion collem Hierusalem ecce Dominator Dominus exercituum confringet lagunculam in terrore et excelsi statura succidentur et sublimes humiliabuntur et subvertentur condensa saltus ferro