comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
niqͥtates ñes tu ꝓpiciab. Tu sac̃dos. tu
uictima. tu oblator. tu oblatio. Ipse sa¬
cerdos ẽ : qͥ nc̃ in gessus ẽ in interiora ueli
Solus ibi ex his qui carnem gestauer̃ int̃¬
pellat ꝓnob̃. Incuiꝰ rei figura in illo pͥmo
Et ille qui solus ingrediebatur in interiora ueli
offerebat sacrificiũ : popło foris stante. Si in tel¬
ligatur bene: sp̃s uiuificat. Si ñ intelligat᷑
audistis littera ocoidit: sp̃s aut̃ uiuificat.
Quid enim ageretur in illo popło udei nes¬
cier̃ : sed nec mͦ sciunt. De illis quippe dic¬
tũ . ẽ. Quam diu legitur moyses. uela meri
supͣ cor eorũ positũ. ẽ. Ibi uelam̃ figura. ẽ.
Sed tolletur figura : & apparebit ueritas iN
eis ipsis. Sed quando tolletur uelamen:
Audi apłm. Cũ aut̃ transieris ad dñm: aufe¬

Expanded text:
nostras, tu propitiaberis. Tu sacerdos, tu victima; tu oblator, tu oblatio. Ipse sacerdos est, qui nunc ingressus interiora veli, solus ibi ex his qui carnem gestaverunt, interpellat pro nobis . In cujus rei figura, in illo primo s foris stabat: et ille qui solus ingrediebatur in interiora veli, offerebat sacrificium pro populo foris stante . Si intelligatur bene, spiritus vivificat: si non intelligatur, lus, audistis: Littera occidit; spiritus autem vivificat. Quid enim ageretur in illo populo, Judaei nescierunt; sed nec modo sciunt. De illis quippe dictum est: Quamdiu legitur Moyses, velamen super cor eorum positum est. Ibi velamen figura est: sed tolletur figura, et apparebit veritas in eis ipsis. Sed quando tolletur velamen? Audi Apostolum: Cum autem transieris ad Dominum, aufe
Abbreviated transcription (Latin):
scõ sp̃u tanꝗ digito dĩ in m̃tem dat᷑. & in
cordib seribitur : ñ qͣm memoria teneaNł
& uita negligant: sed quã sciant intel¬
ligendo faciant diligendo in latitudine a mo¬
ris. ñ intimoris angustiis. Nam qͥam ore poenȩ
non amore iustitiȩ opus legis fac̃: ꝓfecto inuitꝰ
fac̃. Qđ aut̃ inuitꝰ fac̃ : si posset fieri mallet
utq ñ iuberi. Acꝑ hoc legis quã uellet ñ eẽ
ñ ẽ. amicꝰ sed potius inimicꝰ. Nec mundat᷑ oꝑe :
et ñ subditis lex in lapideis tabuł ponit᷑
p̃uaricationis reos ñ promistionis efficit fi¬
lios. Sed et ille qͥ eiꝰ meminit nec eam di¬
ligit eodem mͦ reus ẽ: qr memoria eiꝰ lapis
illi ẽ qͦdam mͦ scriptus ñ qͦ adornetur. sed
qͦ p̃mat᷑ pondus oneris i ñ titulus honoris

Expanded text:
Spiritu tanquam digito Dei in mente datur, et in cordibus scribitur: non quam memoria teneant, et vita negligant; sed quam sciant intelligendo, faciant diligendo, in latitudine amoris, non in timoris angustiis. Nam qui timore poenae, non amore justitiae opus legis facit, profecto invitus facit. Quod autem invitus facit, si posset fieri, mallet utique non juberi: ac per hoc legis, quam vellet non esse, non est amicus, sed potius inimicus; nec mundatur opere, t praevaricationis reos, non promissionis efficit filios. Sed et ille qui ejus meminit, nec eam diligit, eo modo reus est; quia memoria ejus lapis illi est quodammodo scriptus, non quo adornetur, sed quo prematur; pondus oneris, non titulus honoris
Abbreviated transcription (Latin):
Iͥtestam̃tũ firmatũ eẽ. asserit. cuiꝰ similitudo
uetꝰ testam̃tũ erat. in qͦ mors testatoris ꝑuictimã
p̃sigurabatur .: Si gͦ quaeratur quomꝰ simus
atq heredes dĩ cũ etiam hereditas morte
decessoris firma teneat᷑. nec ullo alio mͦ possit
intelligi: respondetur ipso qͥdem mortuo fac
tos nos eẽ. heredes : qm̃ filii etiam eiꝰ dicti
sumꝰ. N enim ieiunant in qͥt filii sponsi: qͣm

Expanded text:
um esse asserit, cujus similitudo vetus testamentum erat, in quo mors testatoris per victimam praefigurabatur. Si ergo quaeratur quomodo simus atque haeres Dei, cum haereditas morte decessoris firma teneatur, nec ullo alio modo haereditas possit intelligi, respondetur, ipso quidem mortuo nos factos esse haeredes, quo filii etiam ejus dicti sumus. Non jejunant, inquit, fili
Abbreviated transcription (Latin):
ponat᷑ si ñ ponit᷑ iusto : An eomͦ ñ ponit᷑ iusto
qͦmͦ posita ẽ. popło contumaci intabuł la¬
pideis non intabuł cordis carnalib: scđm
testam̃tum uetꝰ ex monte sina qͦd inseruitu¬
tem generat ñ scđm testam̃tum nouum de
qͦ scriptũ ẽ ꝑ ieremiam ꝓpħam. Ecce dies ue¬
niunt dic̃ dñs. et c̃summabo domui isrł¬

Expanded text:
ponatur, si non ponitur justo? An eo modo non ponitur justo, quomodo posita est populo contumaci, in tabulis lapideis , non in tabulis cordis carnalibus ; secundum testamentum vetus ex monte Sina, quod in servitutem generat , non secundum testamentum novum, de quo scriptum est per Jeremiam prophetam, «Ecce dies veniunt, dicit Dominus, et c
Abbreviated transcription (Latin):
bonum ꝓmtit᷑ m̃tis bonũ. sp̃s bonũ hoo ÷
intelligibile bonũ cũ dr̃ Dans leges me¬
as in m̃te eoꝵ & in cordib eoꝵ seribã
eas Llnde significcuit eos ñ founsecus trentem le¬
gem formidaturos s intrinsecꝰ habutantem ipsa
lexis ustitiam dilecturos. Deinde addidit et
mercedem. Etero eis in dm̃: & ipsi er̃ mͥ in po¬
pulũ. Hoc : illud qđ dõ ait ille Michi aut̃
& ipsi er̃ mͥ popłs. Quio hoc bono meluis.
qͥd hac felicitate felicius. uiuere dõ. uiuere
dedõ Ap̾d quẽ ẽ fons uitȩ. et in cuiꝰ lumineꝰ
uidebimꝰ lum̃ : ut in eo merces in eofinis in
eo ꝑfectio felicitatis in eo beatȩ at̾nȩq uitȩ
sũma c̃sistat Cũ enĩ dixisset et ero illis iN
suũ dicens. cognosce dnm: q̃m om̃s cognoscen

Expanded text:
bonum promittitur, mentis bonum. spiritus bonum, hoc est intellegibile bonum. cum dicitur: dans leges meas in mente eorum et in cordibus eorum scribam eas. unde significauit eos non forinsecus terrentem legem formidaturos, sed intrinsecus habitantem ipsam legis iustitiam dilecturos. Deinde addidit et mercedem: et ero eis in deum et ipsi erunt mihi in populum. hoc est illud, quod deo ait ille: mihi autem et ipsi erunt mihi p u lus. quid hoc bono melius, quid hac felicitate felicius uiuere deo, uiuere de deo, apud quem est fons uitae et in cuius lumine uidebimus lumen? eo perfectio felicitatis, in eo beatae aeternaeque vitae summa consistat. Cum enim dixisset, Et ero illis in suum, dicens, Cognosce Dominum: quia omnes cognoscen
Abbreviated transcription (Latin):
breuit̃ dictũ ẽ: in eo qđ de ꝓpħia idem apo¬
stolus cõmemorat. Lȩtamini g̃s cũ plebe eiꝰ
Iste gͦ unꝰ grex sub pastore uno hereditas dĩ
ẽ ñ solũ pr̃is sed etiam filii Nã filii uoxẽ¬
fi unes cecider̃ mͥ in p̃claris: & enĩ hereditas
mea p̃clara ẽ.mͥ. Et ipsius hereditatis uox
hereditatẽ ñ moriens pat̃ filio reliqͥt: sed
ipse filius eam sua morte mirabilit̃ ad qͥ¬
siuit quã resurrectione possedit.

Expanded text:
 dictum est in eo quod de propheta idem apostolus commemorat: Laetamini, Gentes, cum plebe ejus . Iste ergo unus grex sub pastore uno, haereditas Dei est, non solum Patris, sed etiam Filii. Nam Filii vox est, Funes ceciderunt mihi in praeclaris, etenim haereditas mea praeclara est mihi : et ipsius haeredhaereditatem non moriens Pater Filio reliquit; sed ipse Filius eam sua morte mirabiliter acquisivit, quam resurrectione possedit.
Abbreviated transcription (Latin):
omne genꝰ contumeliarũ sustinuit. In uirias in¬
tolerabiles ẽẽ arbitrabant᷑ : quae maior in¬
iuria qͣm iustũ in nocentẽq dãnari: Dolores
corꝑis execrabant᷑: flagellatus atq cruciatꝰ ẽ
Mori timebant: morte multatꝰ. ẽ. Ignominiosis¬
simum mortis genꝰ crucem putabant: cruci¬
fixus ẽ Om̃a quȩ hab̾e cupientes ñ recte
uiuebamꝰ: carendo uile fecit. Omnia quȩ
uitare cupientes ab stadio deuiabamꝰ: ꝑpe¬
tiendo deiecit. N enm ullum peccatum

Expanded text:
omne genus contumeliarum sustinuit; iniurias inomne genus contumeliarum sustinuit; iniurias intolerabiles esse arbitrabantur: quae maior iniuria quam iustum innocentemque damnari? dolores cOrporis execrabantur: flagellatus atque cruciatus est; mori metuebant: morte multatus est; ignominiosissimum mortis genus crucem putabant: crucifixus est; omnia quae habere cupientes non recte uiuebamus carendo uilefecit; omnia quae uitare cupientes ab studio deuiabamus ueritatis perpetiendo deiecit. non enim ullum peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
Sentia eiꝰ ordinant᷑: nullo mͦ beneficientiꝰ con¬
suluit generi humano quã cũ ipsa dĩ sapien¬
tia. id.ẽ. unicus filius consubstantialis pri co
xt̾nus. totum hominem susciꝑe dignatꝰ. ẽ: et
ũbũ ccro factũ. ẽ & habitauit in nob. lta enĩ
demonstrauit carnalib et ñualentib intueri
m̃te ueritatẽ. corporeisq sensib deditis. quam
excelsũ locũ int̃creaturas habeat humaina¬
natura : qđ ñ solũ uisibilit̃. nã id poterat & in
alio aethereo corpore ad nr̃oꝵ aspectum tole¬
rantiam tẽperato: sed hominib in uero hõe
apparuit: ipsa enĩ nat᷑a suscipienda erat : quȩ
liberanda. Et ne qͥs forte sexus a suo creatore
se contẽptũ putane. uirũ suscepit: natꝰ ex fe¬
tes uoluptatũ diuitias ꝑnitiose popłi appe¬
tebant: pauꝑ eẽ uoluit. Honorib et impiis
in hiabant: rex fieri noluit. Carnales filios
magnũ bonũ putabant : tale coniugiũ plẽq
contempsit. Contumelias suꝑbissime horrebat t

Expanded text:
RELIGIONE. Nullo modo beneficientius consuluit generi humano, quam cam ipsa dei sapientia, id est unicus filius consubstantialis patri et coaeternus, totum hominem suscipere dignatus est et uerbum caro factum est et habitauit in nobis. ita enim demonstrauit carnalibus et non ualentibus intueri mente ueritatem corporeisque sensibus deditis quam excelsum locum intnatura, quod non solum visibiliter. Nam id poterat et in aliquo aethereo corpore ad nostrorum aspectuum tolerantiam temperato, sed hominibus in vero homine apparuit. Ipsa enim natura suscipienda erat, quae liberanda; et ne quis forte sexus a suo creatore se contemptum putaret, virum suscepit, natus ex fetes uoluptatum diuitias perniciose populi appetebant: pauper esse uoluit; honoribus et imperiis inhiabant: rex fieri noluit; carnales filios magnum bonum putabant: tale coniugium prolemque contemsit; contumelias superbissime horrebant:
Abbreviated transcription (Latin):
nũ conut educerem eos de tra egipti. Ecce
qu & hoc ꝓ̃phatũ ẽ ñ ꝑseueraturum illud
tes tamtũ. sed futurum nouũ. Hic siobieo¬
tim fuenit non nos ꝑtinere ad domũ isrł
et domum iuda: ex doctrina aplicanos
apłs nob̾q ad corpus eiꝰ ꝑtinentib dic̃
ergo ab yrebȩ sem̃ estis. Porro si quȩsi tum
a nob̵ fuerit. cur illius testam̃ti auctorita¬
tem teneamꝰ. cuiꝰ ritũ ñ obseruamꝰ: & ad
hoc ex litteris apłicis respondemꝰ. Ait enĩ
apłs. Nono gͦ uos uidicet in cibo et potu
aut inparte dĩei festi. aut neomenuȩ aut
sabbatorum qđ ẽ umbra futuror̃. Ita qͥppe
et cur ea legi atq accipi oporteat ostendit:
is ÷ ne ꝓpħias extinguamꝰ: qr in ũbra facta
st̃ futurorum. et curare nos non delere
eos qui nos hinc iudicaye uoluerint qͦd
corporalit̃ iam ñ obseruemꝰ. sic̃ alibi tale
qͥddam dix̃. Hȩc infigura c̃tingebant illis.
scripta st̃ aut̃ ꝓpt̃ correptionem nẽm.
in qͦs finis scłoꝵ obuenit. Cũ gͦ tale aliqͥd

Expanded text:
num eorum, ut eicerem eos de terra Aegypti. ecce quia et hoc prophetatum est, non perseueraturum illud testamentum, sed futurum nouum. hic si obiectum fuerit non nos pertinere ad domum Israhel et domum Iuda, ex doctrina apostolica nos apostolus nobisque ad corpus eius pertinentibus dicit: ergo Abrahae semen estis. porro si quaesitum a nobis fuerit, cur illius testamenti auctoritatem teneamus, cuius ritum non obseruamus, et ad hoc ex litteris apostolicis respondemus. ait enim apostolus: nemo ergo uos iudicet in cibo et potu aut in parte diei festi aut neomeniae aut sabbatorum, quod est umbra futurorum. ita quippe et cur ea legi atque accipi oporteat, ostendit, id est ne prophetiam extinguamus, quia in umbra facta sunt futurorum, et curare nos non debere eos, qui nos hinc iudicare uoluerint. quod corporaliter iam non obseruemus, sicut alibi tale quiddam dixit: haec in figura contingebant illis; scripta sunt autem propter correptionem nostram, in quos finis
Abbreviated transcription (Latin):
quid offeratur . ꝓ quib offerat᷑: idem ipse
unus uerusq mediator ꝑsacrificiũ pacis
reconcilians nos dõ. unum cũ illo maneret
cui offerebat. unũ inse faceret ꝓquibus
offerebcr unꝰ ipse e& qui offerebat. & qđ

Expanded text:
quid offeratur, pro quibus offeratur; idem ipse quid offeratur, pro quibus offeratur; idem ipse unus verusque Mediator, per sacrificium pacis reconcilians nos Deo, unum cum illo maneret cui offerebat, unum in se faceret pro quibus offerebat, unus ipse esset qui offerebat, et quod
Abbreviated transcription (Latin):
ntelligere debemꝰ ne ipsos qͥdem suꝑ¬
bissimos sp̃s honorib sacrificioꝵ gauđẽ
potuisse. nisi uni uer dõ ꝓ qͦ coli uolunt᷑
uerũ sacrificiũ debetur. neq id rite posse
offerri nisi ꝑ sac̃dotem sc̃m. et iustũ. nec
possit offerri. Hoc ceste om̃s cupiunt: qui
ꝓse offerre sacrificiũ dõ uolunt. Quis gͦ tam
iustus et sc̃s sac̃dos quã unicꝰ dĩfilius. ĩ qui¬
ñ opus habet ꝑsacrificiũ sua a peccata
purgaro
nec originalia nec ex humana uita quae addunt᷑:
t quid tam c̃gruent̃ ab hominib sumeretur qͦd
ꝓ eis offerretur quã humana caro Et quid tã
aptum immolationi quã caro mortalis: Et
quid tam mundum ꝓmundandis uitiis mor¬
talium. quã sine ulla contagione carnał con
cupiscentiȩ caro nata in utero & ex utero uir¬
ginali : Et quid tã grate offerri et suscipi pos¬
set. quã caro sacrificii nr̃i corpus effectũ sa
in omni sacrificio. cui offeratur. acͦ offerat᷑.

Expanded text:
ntelligunt ne ipsos quidem superntelligunt ne ipsos quidem superbissimos spiritus honoribus sacrificiorum gaudere potuisse, nisi uni vero Deo pro quo colivolunt, verum sacrificium deberetur: neque id posse rite offerri, nisi per sacerdotem sanctum et justum: nec possit offerri. Hoc certe omnes cupiunt, qui pro se offerri sacrificium Deo volunt. Quis ergo tam justus et sanctus sacerdos, quam unicus Filius  opus haberet per sacrificium sua peccata purgare, nec originalia, nec ex humana vita quae adduntur? Et quid tam congruenter ab omnibus sumeretur quod pro eis offerretur quam humana caro? Et quid tam aptum huic immolationi quam caro mortalis? Et quid tam mundum pro mundandis vitiis mortalium quam sine ulla contacupiscentiae caro nata in utero et ex utero virginali? Et quid tam grate offerri et suscipi posset, quam caro sacrificii nostri, corpus effectum sacin omni sacrificio; cui offeratur, a quo offeratur,
Abbreviated transcription (Latin):
uident̃ scriptura testatur eminenti
Fiustitia fuisse zachariam in pͥncipib¬
uloꝵ sacerdotũ ad of feredida ueteris testam̃ti sa¬
crificia ꝑtinentium. Legimꝰ aut̃ in hac epła
cipem sac̃dotum qui ñ hab̾et necessitatem.
sic̃ illi qͥ fac̃dotum pͥricipes dicebantur.
sacrificium ꝓsuis primũ offerre pecca¬
tis cotidie. deinde pro popło.Talem
cipem sacerdotũ. iustum. sine macula.
in contaminatum. separatũ apecccto
ribus. altiorem cę̧lis factum. ñ habentem
cotidianam necessitatem sic̃ pͥncipes sac̃do¬
tum pͥmum ꝓsuis pecccitis sacrificiũ of¬
ferre In hoc sac̃dotũ numero tacha¬
rias. in hoc finees. in hoc ipse aaron
a qͦ ipse ordo ex orsus ẽ. fuit. et qͥ cũq
alii in illo sac̃dotio laudabilit̾ iusteq
uixerunt. Qui tam̃ habebant ne¬
cessitatem sacrificium primitus pro
suis offerre peccatis: solo xẽo existede
cuius uenturi figuram gestabant qui
hanc necessitatẽm sacerdos in conta¬
miniabilis non habet.¬

Expanded text:
identer Scriptura testatur, eminenti justitia fuisse Zachariam in principibus sacerdotum ad offerenda Veteris Testamenti sacrificia pertinentium. Legimus autem in Epistola cipem sacerdotum, qui non haberet necessitatem sicut illi, qui sacerdotum principes dicebantur, sacrificium pro suis primum offerre peccatis cotidie, deinde pro populo. talem cipem sacerdotum, iustum, sine malitia, incontatum, non habentem cotidianam necessitatem sicut principes sacerdotum primum pro suis peccatis sacrificium offerre. in hoc sacerdotum numero Zacharias, in hoc Finees, in hoc ipse Aaron, a quo iste ordo exorsus est, fuit et quicumque alii in illo sacerdotio laudabiliter iusteque uixerunt, qui tamen habebant necessitatem sacrificium primitus pro suis offerre peccatis solo Christo existente, cuius uenturi figuram gestabant, qui hanc necessitatem sacerdos incontaminabilis non habe
Abbreviated transcription (Latin):
non furabis honora patrem. & matrem. ñ
falsum testimoniũ dixeris. ñ c̃cupisces rem
ꝓximi tui. ñ c̃cupisces uxorem ꝓximi tui
et nob p̃ceptũ ẽ: & qͥsqͥs ea ñ obseruaue¬
rit. deuiat: nec omnino dignꝰ ẽ. qͥ acciꝑe
mereatur montem scm̃ dĩ. de qͦ dictũ ẽ qͥs
habitabit in tabnaculo tuo. et qͥs reqͥes¬
cet in monte scõ tuo: In nocens manib
et mundo corde. Diffusa gͦ p̃cepta aut
om̃a eadem inuertunt᷑. aut uix aliqͤa
in euangłio quȩ ñ dicta sint aꝓpħis. Prȩ¬
cepta eadem. sacram̃ta ñ eadem : ꝓmissa
ñ eadem. Uideamꝰ qͣre p̃cepta eadem: qr
scłm hac dõ seruire debemꝰ. Sacram̃ta
ñ eadem : qr alia sacram̃ta dantia salutẽ.

Expanded text:
patrem et matrem, Non falsum testimonium dixeris, Non concupisces rem proximi tui, Non concupisces uxorem proximi tui , et nobis praeceptum est; et quisquis ea non observaverit, deviat, nec omnino dignus est qui accipere mereatur montem sanctum Dei, de quo dictum est: Quis habitabit in tabernaculo tuo; aut quis requiescet in monte sancto tuo ? Innocens manibus, et mundo corde . Discussa ergo praecepta, aut omnia eadem inveniuntur, aut vix aliqua in Evangelio quae non dicta sint a Prophetis. Praecepta eadem; Sacramenta non eadem, promissa non eadem. Videamus quare praecepta eadem; quia secundum haec Deo servire debemus. Sacramenta non eadem, quia alia sunt Sacramenta dantia salutem,
Abbreviated transcription (Latin):
rem. ut trena pibmitteret inueteri testa¬
m̃to. et cȩlestia in nouo testam̃to Sed qͣ̃n¬
diu primus hꝰ trenus es : quã du trena sapis
Nũquid qͣm puero dantur quȩdam puerilia
ludicra. quib puerilis animꝰ atiocetur
ꝓpt̃ ea grandescenti nũmi exeutiunt᷑ emanib
ut aliquid iã utilius tractet qͦd grandem
decet: Uerũ tam̃ tu ipse dedisti filio tuo
et nuces paruulo. et xodicem grandi. Ng
tam̃tũ excussit demanib filioꝵ ut aliqͥd
illa non ipse dedisse putandus ẽ ipse utrũq
dedit. Sed lex ꝑ morsen data ẽ. gr̃a et ue¬

Expanded text:
 terrena promitteret in Vetere Testamento, et coelestia in Novo Testamento. Sed quamdiu prius homo terrenus es? quamdiu terrena sapis? Numquid quoniam puero dantur quaedam puerilia, ludicra quibus puerilis animus avocetur, propterea grandescenti non ei excutiuntur e manibus, ut aliquid jam utilius tractet, quod grandem decet? Verumtamen tu ipse dedisti filio tuo, et nuces parvulo, et codicem grandi. Nontamentum excussit de manibus filiorum, ut aliquid illa non ipse dedisse putandus est: ipse utrumque dedit. Sed Lex ipsa per Moysen data est; Gratia et ve
Abbreviated transcription (Latin):
ñ offerri. qͦ qͥdem ille ñ eget qͥ bonorũ nĩoꝵ
nulliꝰ indiget. tam̃ qr sine sacrificio ñ ẽ qđ
ñ illi sed nob utile.ẽ: adiungit & dic̃. Qr ab¬
oriente  soleusq in occidentem nom̃ meũ
clarũ factũ. ẽ in omĩb gentib et in omni loco¬
sacrificiũ offert᷑ nomini meo. sacrificiũ mun¬
dũ. q̃m magnũ nom̃ meũ ingentibi dic̃ dis
om̃ps Quis ad hȩc respondẽtis: Apite ocłos
tandem aliquando & uidete ab oriente
sole usq in occidentem. ñ in uno sic̃ uob
fuerat c̃fatutum. sed in omni loco offer
ei qͥ ista p̃dix̃ dõ isrł Vnde alibi dic̃ eccłȩ
suȩ. Et qui eruit te ipse ds̃ isrł unuĩsȩ¬
qeaturȩ uocabit᷑. Scrutamini scriptu-¬
ras in quib putatis uos hab̾e uitam ȩt̃nã
Et ꝓfecto hab̾etis: si xp̃m in eis intelligere¬
tis et teneretis. Sed ꝑscrutamini eas. et¬
ipse testimoniũ ꝑhibent de hoc sacrificio

Expanded text:
non offeratur, quo quidem ille non eget, qui bonorum nostrorum non offeratur, quo quidem ille non eget, qui bonorum nostrorum nullius indiget: tamen quia sine sacrificio non est, quod non illi, sed nobis utile est, audiant ipsum oriente sole, usque ad occidentem, nomen meum clarum factum est in gentibus, in omni loco offertur nomini meo sacrificium mundum, quoniam magnum nomen meum in gentibus, dicit Dominus otens. Quid ad haec respondetis? Aperite oculos tandem aliquando, et videte, ab oriente sole usque in occidentem, non in uno, sicut vobis fuerat constitutum, sed in omni loco offerrei qui ista praedixit, Deo Israel. Unde et alibi dicit Ecclesiae suae: Et qui eruit te, ipse Deus Israel, universae terrae vocabitur . Scrutamini Scripturas, in quibus putatis vos habere vitam aeternam . Et profecto haberetis, si Christum in eis intelligeretis, et teneretis. Sed perscrutamini eas: ipsae testimonium perhibent de hoc sacrificio
Abbreviated transcription (Latin):
tris: sed nec uos illi offerre manib uris.
Locꝰ enĩ unꝰ. ẽ loco dñi c̃satutus: ubi manibus
ur̃is sacrificia iussit offerri. P̃t̃ quẽ locũ o-¬
ritis amisistis. etiam sacrificium qđ ibi tantũ
licebat offerri. in locis offerre aliis ñ audetis.
cce omni mͦ impletũ. ẽ qđ ait ꝓpħa Et sacri¬
ficiũ ñ accipiam demanib ur̃is. Nam si in
terrena ierłm maneret uob tẽplum & al¬
tare. possetis dicere in eis hoc eẽ impletũ.
qͦrum iniqͦrum int̃ uos confatutoꝵ sacrificia
dñs ñ acceptat: alioꝵ uͦ. ex uob atq in uob
acceptare sacrificia qui dĩ p̃cepta custo diuNt.
Hoc ñ ẽ cur possit dici ubi nullus omnino ur̃m
manib suis sacrificium possit offerre. Neq
hoc ita p̃dictum & impletum. ẽ. ut uos ꝓpħi¬
ca sententia respondẽ ꝑmittat. qr manib
ñ offerimꝰ carnem. corde & ore offerimꝰ lcui
dem : scđm illud in psalmo. immola dõ sa¬
Accipiente de manib ur̃is dõ sacrificium

Expanded text:
tris, sed nec vos illi offerre manibus vestris. Locus enim unus est lege Domini constitutus, ubi manibus vestris sacrificia jussit offerri, praeter quem locum oritis amisistis, etiam sacrificium quod ibi tantum licebat offerri, in locis offerre aliis non audetis. Ecce omnino impletum est quod ait Propheta, Et sacrificium non accipiam de manibus vestris. Nam si in terrena Jerusalem maneret vobis templum et altare, possetis dicere in eis hoc esse completum, quorum iniquorum inter vos constitutorum sacrificia Dominus non acceptat; aliorum vero ex vobis atque in vobis acceptare sacrificia, qui Dei praecepta custodiunt. Hoc non est cur possit dici, ubi nullus omnino vestrmanibus suis sacrificium possit offerre. Neque hoc ita praedictum et impletum est, ut vos prophetica sententia respondere permittat, Quia manibus non offeridem, secundum illud in psalmo: Immola Dei saaccipiente de manibus eorum Deo, sacrificium
Abbreviated transcription (Latin):
ferũ ut ea sac̃dos in ȩt̃num scđm ordinem
melchisedech. Nã scđm id qđ natus de pre
ds̃ ap̃d dm̃ co a̧t̃nus gignenti ñ sac̃dos:
sed sac̃dos ꝓpt̃ carnem assũptam. ꝓpter
uictimam qͣm ꝓnob̾ offerret a nobis ac¬

Expanded text:
ferum, ut esset sacerdos in aeternum secundum ordinem ferum, ut esset sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec. Nam secundum id quod natus de Patre Deus apud Deum, coaeternus gignenti, non sacerdos; sed sacerdos propter carnem assumptam, propter victimam quam pro nobis offerret a nobis ac
Abbreviated transcription (Latin):
lem ciuitas fuit antea illa : quae postea
ibi regnarent iudai ibi erat ille sac̃dos
melchi sedech: qͥscribit᷑ itgenesi sac̃dos
dĩ excelsi. Ipse occurrit abrachȩ qͣndo
lib̾auit loth de manu ꝑseqͣentiũ. et ꝓs¬
trauit eos aquib ille tenebat᷑. & libera¬
uit frẽm. Post lib̾ationem fr̃is: oc currit
ei melchis edech Tantꝰ ertet melchisedech
a qͦ benediceret᷑ abyacham. Pyotulit panẽ
et uinũ. et benedix̃ abracham : & dedit
ei decimas abracham. Uidete qͥd protulit
et qͥem benedix̃. et dictũ. ẽ post ea. tu es
sac̃dos in ȩt̃nũ scđm ordinem melchise¬
dech. Dauid hoc in sp̃u dix̃. longe post
abyocham. Tẽporib aut̃ abrochae fuit mel
de illo cuius nostis sacrificiũ : Sublatũ ẽ.
enim sacrificiũ a ayon: & coepit eẽ sacrisi¬
cium scđm ordinem melchisedeeh
inatũ ex utero de uirgine intelligimꝰ
ante luciferum noctu sic̃ euangłidccontes¬
tantur : ꝓculdubio inde exutero ante luci¬

Expanded text:
lem civitas fuit antea illa, quae postea,t. Ergo antequam ibi regnarent Judaei, ibi erat ille sacerdos Melchisedech, qui scribitur in Genesi sacerdos Dei excelsi. Ipse occurrit Abrahae, quando liberavit Loth de manibus persequentium, et prostravit eos a quibus ille feriebatur, et liberavit fratrem. Post liberationem fratris occurrit ei Melchisedech. Tantus erat Melchisedech a quo benediceretur Abraham. Protulit panem et vinnm et benedixit Abraham, et dedit ei decimas Abraham. Vide quid protulit et quem benedixit, et dictum est postea: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech. David hoc in spiritu dixit longe post Abraham. Temporibus autem Abrahae fuit Melcde illo cujus novimus sacrificium? 3. Sublatum est enim sacrificium Aaron, et coepit esse sacrificundum ordinem Melchisedec. Si natum ex utero, de virgine intelligimus; ante luciferum, noctu, sicut Evangelia contestantur; procul dubio inde ex utero ante luci
Abbreviated transcription (Latin):
uirauit dñs: nisi in concussa ueritate fir¬
mauit : Et quid ÷ ñ poenitebit eũ : nisi
hoc sac̃dotiũ nulla omnino ratione
mutabit: Neq enĩ sic̃ homiNem
poenitet dm̃: sed dĩ dr̃ poeniten¬
tia : quam uis ab illo infatutȩ rei cuiꝰq
mutatio quȩ credebat᷑ eẽ mansura:
Pinde cũ dic̃ ñ poenitebit eum. tues sac̃dos
in ȩt̃nũ scđm ordinem melchisedech: satis o-¬
stendit eũ pęnituisse hc. ẽ eum mutare uo¬
luisse sac̃dotiũ qͦd c̃stituerat scđm ordinem
aaron. sic̃ deutroq uidemꝰ impletũ. Nã et
Aaron sac̃dotiũ iãm nullũ ẽ in aliqͦ tẽplo:¬

Expanded text:
uravit Dominus; nisi, inconcussa veritate firmavit? et quid est, non poenitebit eum, nisi, hoc sacerdotium nulla omnino ratione mutabit? Neque enim sicut hominem, poenitet Deum: sed Dei dicitur poenitentia, quamvis ab illo institutae, rei cujusque mutatio, quae credebatur esse mansura. Proinde cum dicit, Non poenitebit eum, Tu es sacin aeternum secundum ordinem Melchisedech, satis ostendit eum poenituisse, hoc est cum mutare voluisse sacerdotium, quod constituerat secundum ordinem Aaron, sicut de utroque videmus impletum. Nam et Aaron sacerdotiu
Abbreviated transcription (Latin):
ocus diligenti considatione dignissimꝰ.
Cũ enim ꝑ melchisedech in qͦ huiꝰ rei futurȩ
figura p̃cesserit discerneret sacerdotium
xp̃i a sacerdotio leui : uidete gͦ inqͥt qͣlis
hic. ẽ. cui et decimã partem abiteham de¬
dit de pͥmitus patriarcha. Et hi quidẽ
qͥ defiluis st̃ leui sac̃ dotiũ accipientes. man¬
Qui aut̃ ñ. ẽ ex genere eoꝵ decimauit
abrcham: et hãbentẽ ꝓmissionẽ bene¬
dix̃. Sine ulla aut̃ contradictione : qui
minor ẽ. a maiore benedicit᷑. Et hic qui¬
dem decimas morientes hões accipiuNi:
ib aut̃ qͥ testificat᷑ se uiuere. Et sic̃ opor¬
tet dicerȩ ꝓpt̾ abiecham & leui accipiens
decimã decimatꝰ ẽ: Ad huc enim in lũbis a¬
byche fuit. Si gͦ etiam hoc ualet ad istam l¬
distantiam. qͣntũ p̃minel at sac̃dotio leuitico
pt̾ ea decimatꝰ ẽ leui qr in lũbis erat abiochȩ:

Expanded text:
genti consideratione dignissimus. cum enim per Melchisedech, in quo huius rei futurae figura praecesserat, discerneret sacerdotium Christi a sacerdotio Leui, uidete ergo, inquit, qualis hic est, cui et decimam partem Abraham dedit de primitiis patriarcha. et hi quidem, qui de filiis sunt Leui, sacerdotium accipientes manqui autem non est ex genere eorum decimauit Abraham et habentem promissionem benedixit. sine ulla autem contradictione qui minor est a maiore benedicitur. et hic quidem decimas morientes homines accipiunt, ibi autem qui testificatur se uiuere. et, sicut oportet dicere, propter Abraham et Leui accipiens decimam decimatus est; adhuc enim in lumbis patris sui fuit. si ergo etiam hoc ualet ad istam distantiam, quantum praeemineat sacerdotio Leuitico pterea decimatus est Leui, quia in lumbis erat Abrahae,
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi ÷ regnũ eoꝵ ubi tẽplũ. ubi unctio ubi
horũ. ẽ lam ꝑdidit t̾rena: & ñdũ quęrit
cȩlestia. In herere gͦ t̃renis. quam uis ea ds̃
donet: non debes Veñ tam̃ ñ qr in herere
eis non debemꝰ: alium ea dare nisi dm̃ crede
debemꝰ. Ipse ea dat: sed noli ꝓmagno ex¬
pectare Ab eo bonũ qͦd dat & ñ bono Nã
si ꝓmagno ea daret : malis ea ñ daret.
ldo aut̃ illa uoluit dare & malis: ut
discant boni aliud ab alio quȩrere
herere t̾renis. Si enim illi in excusa¬
bilit̃ t̾renis in heser̃ quib ipsũ nouũ
testam̃tũ ñdum fuerat reuelatũ:
quanto in excusabilius trena sectant᷑.
quib iã ꝓmissa cęlestia in nouo tes¬
tam̃to reuelata st̃: Namsi illud priꝰ
Sculpa uacasset: ñ utiq scđi locus in qͥ¬
⁊reretur uituꝑans enim eosdicit Coce¬
s dies ueniunt dic̃ dñs. et c̃sũm abo suꝑ¬
n domũ isrł et suꝑ domũ iuda testam̃tũ

Expanded text:
enim regnum eorum? ubi templum? ubi unctio? ubihorum est; jam perdidit terrena, et nondum quaerit coelestia. 3. Inhaerere ergo terrenis, quamvis ea Deus donet, non debes. Verumtamen non quia inhaerere eis non debemus, alium ea dare, nisi Deum, credere debemus; ipse ea dat; sed noli pro magno exspectare ab eo bonum, quod dat et non bono. Nam si pro magno ea daret, malis ea non daret. Ideo autem ea voluit dare et malis, ut discant boni aliud ab eo quaerere, haerere terrenis. Si enim illi inexcusabiliter terrenis inhaeserunt, quibus ipsum Novum Testamentum nondum fuerat revelatum; quanto inexcusabilius terrena sectantur, quibus jam promissa coelestia in Novo Testamento revelata a culpa vacasset, non utique secundi locus inquireretur. Vituperans enim eos, dicit: « Ecce dies venient, dicit Dominus, et consummabo super domum Israel et super domum Judae, testamentum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ꝑ propħas p̃ñtiabat᷑ Mutata st̃ sacra¬
rita facta st̃ faciliora pauciora salubria
missa ẽ t̃ra chanaan. t̃ra copiosa. fructuosa. af¬
fluens lacte et melle. Promissũ regnũ tẽporale.
ꝓmissa felicitas scłi ꝓmissa foecunditas filioꝵ
ꝓmissa subiectio inimicoꝵ. Hȩe omĩa ad t̃re¬
nam felicitatem ꝑtinent. Sed qͣre ipsa primo
ꝓmitti oportebat᷑ : qr non primo qđ sp̃ituale
ẽ: sed qđ animale .ẽ. Post ea inquit spĩtuale
Primus homo de t̃ra trenus scđs homo¬
decaelo caelestis. Qualis t̃renus: tales et treni
Et qualis celestis: tales et caelestes Sic̃ porta¬

Expanded text:
 praenuntiabatur. Mutata sunt Sacramenta; facta sunt faciliora, pauciora, salubriomissa est terra Chanaan, terra copiosa, fructuosa, affluens lacte et melle; promissum regnum temporale, promissa felicitas saeculi, promissa fecunditas filiorum, promissa subjectio inimicorum : haec omnia ad terrenam felicitatem pertinent. Sed quare ipsa primo promitti oportebat? Quia « non primo quod spirituale est, sed quod animale; postea, » inquit, « spirituale. Primus homo de terra terrenus; sde caelo caelestis. Qualis terrenus, tales et terreni; et qualis caelestis, tales et caelestes. N
Abbreviated transcription (Latin):
fantiȩ iã recedat. int̾ solidos cibos ñ repe¬
tit ubera quȩ sugebat: xp̃c aut̃ crucifixus.
et lac sugentib &cib ẽ proficientib. FuN¬
dam̃ti uͦ. ĩdõ. ẽ. aptior similitudo: qr ut
ꝑficiat᷑ qđ struitur addit᷑ edificiũ. ñ sub¬

Expanded text:
fantiae jam recedat, inter solidos cibos non repefantiae jam recedat, inter solidos cibos non repetit ubera quae sugebat; Christus autem crucifixus, et lac sugentibus, et cibus est proficientibus. Fundamenti vero ideo est aptior similitudo, quia ut perficiatur quod struitur, additur aedificium, non sub
Abbreviated transcription (Latin):
sumimꝰ alim̃tis. usq ad eo lact ñ ẽ contra¬
rius solidus cibus ut ipse lacte scat quo
possit eẽ. aptus infantib ad quos per
matris uł nutricis ꝑuenit carnem : sicut
fec̃ etiam mat̃ ipsa sapientia quȩ cũ sit in
excelsis angłorum solidus cib: dignatꝰ. ẽ
quodammͦ lactescere paruulis. cũ ũbũ car
factũ ÷ & habitatut in nob̵. Sed ipse hͦ xẽc
qui uera carne. uera cruce. uera morte.
uera resur rectione. sincerũ lac dr̃ par¬
uuloꝵ : cũ bene ab spĩtualib capitur. in¬
uenitur dñs angłoꝵ. Pro inde nec sic par¬
uuli st̃ lcictandĩ ut semꝑ ñ intelliganit
test. Nec sic lactandi st̃ ut creatorem nũquã
intelligant: nec sic ablactandi. ut medi¬
atoremꝰ umquam deserant xp̃m. In hoc
quippe ñ conuenit huic rei similitudo
mat̃ni lactis et solidi cibi sed potiꝰ flindam̃ti:
qrꝰ puer qͣndo ablactat᷑ ut ab alim̃tis in¬

Expanded text:
sumimus alimentis, usque adeo non est lacti contrasumimus alimentis, usque adeo non est lacti contrarius solidus cibus, ut ipse lactescat, quo possit esse aptus infantibus, ad quos per matris vel nutricis pervenit carnem: sicut fecit etiam mater ipsa sapientia, quae cum sit in excelsis Angelorum solidus cibus, dignata est quodammodo lactescere parvulis, cum Verbum caro factum est, et habitavit in qui vera carne, vera cruce, vera morte, vera resurrectione sincerum lac dicitur parvulorum, cum bene ab spiritualibus capitur, invenitur Dominus Angelorum. Proinde nec sic parvuli sunt lactandi, ut semper non intelligant test: nec sic lactandi sunt, ut creatorem nunquam intelligant Christum; nec sic ablactandi, ut mediatorem unquam deserant Christum. In hoc quippe non convenit huic rei similitudo materni lactis et solidi cibi, sed potius fundamenti: quia et puer quando ablactatur, ut ab alimentis in
Abbreviated transcription (Latin):
catecitati. ut lacte alerentur non solido cibo
Cuius lactis ad hebreos cõmemoratur ubtas
eis qͦs uolebat cibi soliditate iam pascere
Propt̃ qđ ait. Idõs remittentes initii xp̃i
uerbũ in c̃sũmationem respiciamꝰ : ñ ite¬
rum iacientes fundam̃tũ poenitentiae a
mortius oꝑib & fidei in dm̃. lauachri doc¬
trinȩ impositionis manꝰ resurrectionis
etiam mortuoꝵ. & udicii xt̃nii
Nec ÷ lactis ub̾tas sine qͦu̾iuunt qui iã
quidem ratione utunt᷑ ut possint credẽ
sed bonũ amalo ñ credendo tantũ. uerũ
etiam intelligendo qđ ꝑtinet ad solidũ
cibum separare ñ posst̃. Qđ aut̃ in lactis
cõmemoratione posuit & doctrinam: ip¬
sa ẽ quȩ ꝑ srmbolũ traditur &orationẽ
dñicam. Sed huic lacti. absit ut sit cori¬
trarius cib rerũ sp̃itualiũ firma in telli¬
gentia capienda qui colosenisib: & thessa¬
lonicensib defuit. & supplenda fuit
Quando enĩ suppletur qd defuit: Nor
impbatur qđ fuit. Nam & it ipsis quȩ

Expanded text:
catechizati, ut lacte alerentur, non solido cibo: cujus lactis ad Hebraeos commemoratur ubertas eis quos volebat cibi soliditate jam pascere. Propter quod ait: « Ideoque remitteuerbum in consummationem respiciamus, non iterum iacientes fundamentum paenitentiae a mortuis operibus et fidei in deum, lauacri doctrinae, inpositionis manuum, resurrectionis etiam mortuorum et iudicii aeterniest lactis ubertas, sine quo non vivunt qui jam quidem ratione utuntur ut possint credere, sed bonum a malo, non credendo tantum, verum etiam intelligendo quod pertinet ad solidum cibum separare non possunt. Quod autem in lactis commemoratione posuit et doctrinam, ipsa est quae per symbolum traditur et orationem dominicam. 6. Sed huic lacti absit ut sit contrarius cibus rerum spiritualium firma intelligentia capiendus, qui Colossensibus et Thessalonicensibus defuit, et supplendus, fuit. Quando enim suppletur quod defuit, non improbatur quod fuit. Nam et in ipsis quae
Abbreviated transcription (Latin):
nouum ꝓpħa promitteret. ñ scđm testam̃tũ qđ
priꝰ factũ. ẽ popło isrł ex egypto lib̾ato. nichil
eũ de sacrificioꝵ uł qͦrũq sacrem̃toꝵ cõmutati¬
one dixisse: quã uis et ipsa sine dubio fuerat
secutura sic̃ secutam uidemꝰ. Qđ multis aliis
mͦ istam cõm̃dasse distantiam. qđ leges suas
daturus ec̃e ds̃ in m̃tem eoꝵ qͥ ꝑtineseñt ad hoc
testam̃tũ et eoꝵ scripturcis in cordib unde apł̃s
sũpsit. ñ atram̃to sed sp̃u dĩ uiui. ñ in tabulis

Expanded text:
Novum Propheta promitteret, non secundum Testamentum quod Novum Propheta promitteret, non secundum Testamentum quod prius factum est populo Israeeum de sacrificiorum vel quorumque sacramentorum commutatione dixisse, quamvis et ipsa sine dubio fuerat secutura, sicut secutam videmus, quod multis aliis modo istam commendasse distantiam, quod leges suas daturus esset Deus in mentem eorum qui pertinerent ad hoc Testamentum, et eorum scripturus in cordibus; unde Apostolus sumpsit, non atramento, sed spiritu Dei vivi, non in tabuli
Abbreviated transcription (Latin):
uerum dm̃. Inc̃ similes ei erimꝰ: qm̃ tnc̃ cognos¬
cemꝰ sic̃ et cogniti sumꝰ. Inc̃ ñ docebit unꝰ qsq ci¬
uem suũ aut frem suũ dicens. cognosce dñm.¬
Om̃s enim cognoscen eũ aminore usq: ad maiorẽ
eoꝵ. Qđ multis modis intelligi potest. siue qr et
usq ad maiorem sic̃ dictũ ẽ ansi amaiore usq
adminorem diceret᷑. Qđ similit̃ nichilint̃ ẽ
etiã siminores intellexerimꝰ qͥ tantũ mͦ credẽ.
maiores aut̃ qͥ etiã intelligere qͣntũ in hac uita
potest lum̃ in corporeum atq in cõmuta bile
ualuer̃. Siue minores tp̃r posteriores : maiores
dilati st̃ : sic̃ in illo euangłico denario ꝑsimi¬
litudinem dr̃. quẽ prius accipiunꝰ qͥ posterius
uener̃ Ad uineã Siue qͦlibet alio modo qui me
in p̃seritia forsitari fugit: miniores maioresq
accipiendi st̃ llud tam̃ qͣntum potes diligent̃ attende :
qd tanto molimine conor ostende. cũ testam̃tũ

Expanded text:
verum Deum ; tunc similes ei erimus , quoniam tunc cognosverum Deum ; tunc similes ei erimus , quoniam tunc cognoscemus sicut et cogniti sumus . Tunc non docebit unusquisque civem suum, aut fromnes enim cognoscent cum a minore usque ad maiorem eorum. quod multis modis intellegi potest: siue quia eus q ue ad maiorem, sicut dictum est, an si a maiore usque ad minorem diceretur; quod similiter nihil interest, etiamsi minores intellexerimus, qui tantummodo credere, maiotes autem, qui etiam intellegere, quantum in hac uita potest, lumen incorporeum atque incommutabile ualuerunt —, sine minores tempore posteriores, maiores dilati sunt, sicut in illo euangelico denario per similitudinem dicitur, quem prius accipiunt qui posterius uenerunt ad uineam , siue quolibet alio modo, qui IIIC in praesentia forsitan fugit, minores maioresque accipiequod tanto molimine conor ostendere: cum Testamentum
Abbreviated transcription (Latin):
mercesq eiꝰ t̃ra illa ꝓmissionis qͣm carnał
domꝰ isrł cũ ex aegypto lib̾atꝰ e&̾ accepit ꝑtinet
ad testam̃tũ uetꝰ ita fidĩ scripta in cordibus.
mercesq eiꝰ species c̃tẽplationis quã sp̃ituał
domꝰ isrł ab hoc mundo libata ꝑcipiet. ꝑtinet
ad testam̃tum nouũ. Iñc fiet quod apłs dicit
Siue ꝓpħiaȩ euacuabunt᷑. siue lingue cessabt̃.
siue scientia euacuabit᷑. illa scilicet paruuloꝵ
scienia in qͣ hic uiuit᷑ quȩ ex parte ẽ ꝑ speculũ
in enigmate Propt̃ hanc enim necessaria. ẽ
pt̃ hanc linguȩ. id ÷ multiplicitas significati¬
onum. cũ ex alio atq alio. aliud atqͣ aliuo
ad monetur. qͥ ñdũ xt̃nam lucem ꝑspicuȩ
ueritatis m̃te purgatissima c̃templatur. Cũ
aut̃ uenerit qđ ꝑfectũ ẽ & totũ hoc qͦd ex pa¬
rte ÷ fuerit euacuatũ : tnc̃ qͦd assũpta carne¬
carni apparuit. ostendst se ipsum dilectorib
suis. Tnc aut̃ erit uita ȩt̃na: ut cognoscamꝰ unũ

Expanded text:
carnalis domus Israhel, cum ex Aegypto liberata esset, accepit, pertinet ad testamentum uetus, ita lex fidei scripta in cordibus mercesque eius species contemplationis, quam spiritalis domus Israhel ab hoc mundo liberata pertinet, pertinet ad testamentum nouum. tunc fiet quod apostolus dicit: siue prophetiae, euacuabuntur, sine linguae, cessabunt, siue scientia, euacua bitur, illa scilicet paruulorum scientia, in qua hic uiuitur, quae ex parte est per speculum in enigmate. propter hanc enim necessaria est propter hanc linguae, id est multiplicitas significationum, cum ex alio atque alio aliud atque aliud admonetur, qui nondum aeternam lucem perspicuae ueritatis mente purgatissima contemplatur. cum autem uenerit quod perfectum est et totum hoc quod ex parte est fuerit euaeuatum, tunc ucarni apparuit, ostendet se ipsum dilectoribus suis: tunc erit vita aeterna, ut cognoscamus unum
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃a scõꝵ : nisi sũmo sac̃doti ñ licebat ix¬
trase. Quotidie propt̃ inferendũ incensũ.
semel aut̃ in animo cũ sanguine ad purifi¬
candũ altare. Et si forte qͣndo exigebait ne¬
cessitasꝓpeccato sac̃dotis aut uniũsȩ sr̃¬
nagoge : sic̃ in leuitico scriptũ ÷. Post ue

Expanded text:
Sancta sanctorum, nisi summo sacerdoti, non licebat inSancta sanctorum, nisi summo sacerdoti, non licebat intrare quotidie propter inferendum incensum, semel autem in anno cum sanguine ad purificandum altare, et si forte quando exigebat necessitas pro peccato sacerdotis, aut universae synagogae sicut in Levitico scr
Abbreviated transcription (Latin):
colorib. Ransito isto uelo: excipiebat pars
tabnaculi media int̾ hoc uelũ et illud al¬
terũ interius qđ colũnis .iiiͦiͬ. fuerat impo¬
sitũ ex illis .iiͦiͦͬ. colorib factũ: et separabat
In hoc itaq medio spacio. int̃ ista duo uela
m̃sa erat aurea qͥȩ habebat panesꝓpositio¬
nis in paste a qͥlonis & ẽtra eã candelcibrũ
aureũ .uii. luc̃narũ inparte austri. Huc tisq
scđis sac̃dotib licebat intro ĩre. Interius
aut̃ id ẽ in sc̃a scõꝵ ultra uelũ. uͦuͬ. colum¬
narũ : archa erat testimonii deaurata. in qͣ
eranT tabulȩ lapideȩ legis et uirga aa ron
et urna aurea cũ mannã & ꝓpitiatoriũ de¬
suꝑ aureũ ubi stabant duo cherubim alis ob¬
umbrantes ꝓpitiatoriũ. et intuentes inuicẽ
et ipsũ. Ante arcã uiꝰ. id÷ int̃ arcã & uelũ positũ
erat ante altare incensi. qđ aliꝗdo a ureum¬
diẽ seriptura. aliqͣndo dleauratũ: aureũ
utiq appellans qͦd erat in auratũ Ad hȩc

Expanded text:
. transito isto uelo excipiebat pars tabernaculi media inter hoc uelum et illud alterum interius, quod columnis quattuor fuerat inpositum, ex illis quattuor coIn hoc itaque medio spatio inter ista duo vela, mensa erat aurea, quae habebat panes propositionis in in parte aquilonis; et contra eam candelabrum aureum septem lucernarum in parte austri. Huc usque secundis sacerdotibus licebat intrare. 20. Interius autem, id est in sancto sanctorum ultra uelum quattuor columnarum, arca erat testimonii deaurata, in qua erant tabulae lapideae legis et uirga Aaron et urna aurea cum manna et propitiatorium desuper aureum, ubi stabant duo cherubin alis obumbrantes propitiatorium et intuentes inuicem et ipsum. ante arcam uero, id est inter arcam et uelum, positum erat altare incensi, quod alidicit Scriptura, aliquando deauratum, aureum utique appellans, quod erat inauratum: At haec
Abbreviated transcription (Latin):
et uasa eiꝰ eriput. Nos sumꝰ uasa. ista im¬
pleuerat ille amaritudine sua: Hanc
amaritudiniem. etiam nr̃o redempto¬
ri nĩ redemptor infelle propinauit
Impleuerat nos. gͦ ille tanqͣm uasa sua
Dñs aut̃ nr̃ eripiens uasa eius et sua
faciens. fudit a maritudinẽ : impleuit

Expanded text:
et vasa ejus arripuit . Nos sumus vasa. Ista imet vasa ejus arripuit . Nos sumus vasa. Ista impleverat ille amaritudine sua. Hanc amaritudinem etiam nostro Redemptori in felle propinavit. Impleverat ergo nos ille tanquam vasa sua: Dominus autem noster arripiens vasa ejus et sua faciens, fudit amaritudinem, implevit
Abbreviated transcription (Latin):
suos et creauit: et redemit. Creauit ut eeNd:
redemit ne semꝑ captiui eẽn. Incidimꝰ enĩ
in pͥncipem huius scłi qͥ seduxit adam. &
seruũ fecit & coepit nos tanꝗ uernaculos
posside. Sed uenit redẽptor: & uictꝰ. ẽ decep¬
tor. Et quid fȩcit redẽptor nr̃ Captiuatori
nr̃o ad p̃ciũ nr̃m tetendit muscipulã crucẽ
suam. Posuit ibi qͣsi ȩscam sanguinem suum
Ille aut̃ potuit sanguinem istũ futiđe : non
meruit bibe. Et in eo qđ fudit sanguinem
non debitoris : ussus ẽ redde debitores
Fudit sanguinẽ in nocentis : et ussus ẽ re¬
cedẽ a nocentib. Ille qͥppe sanguinem suũ
ad hoc fudit: ut peccata nr̃a deleret. Vn¬
de gͦ ille nos tenebat. deletũ . ẽ sanguine
redemptoris. Non enim tenebat nos nisi
uincuł peccatoꝵ np̃oꝵ. Iste erant catenȩ
captiuoꝵ. Uenit ille. alligauit fortem
uincuł passionis suȩ. In trauit in domum
eiꝰ idẽ in corda eoꝵ ubi ipse habitabat:

Expanded text:
suos et creavit et redemit: creavit, ut essent; suos et creavit et redemit: creavit, ut essent; redemit, ne semper captivi essent. Incidimus enim in principem hujus saeculi, qui seduxit Adam et servum fecit, et coepit nos tanquam vernaculos possidere. Sed venit Redemptor, et victus est deceptor. Et quid fecit Redemptor noster captivatori nostro? Ad pretium nostrum tetendit muscipulam crucem suam: posuit ibi quasi escam sanguinem suum. Ille autem potuit sanguinem istum fundere, non meruit bibere. Et in eo quod fudit sanguinem non debitoris, jussus est reddere debitores; fudit sanguinem innocentis, jussus est recedere a nocentibus. Ille quippe sanguinem suum ad hoc fudit, ut peccata nostra deleret. Unde ergo ille nos tenebat, deletum est sanguine Redemptoris. Non enim tenebat nos nisi vinculis peccatorum nostrorum. Istae erant catenae captivorum. Venit ille, alligavit fortem vinculis passionis suae: intravit in domum ejus, id est, in corda eorum ubi ipse habitabat,
Abbreviated transcription (Latin):
cato sub auctore peccati. sed de oboedientia
et iuftitia factꝰ oboedienf usq ad mortem.
Peg illo testimonio demonstratũ. ẽ et qđ
timorem mortis fid eles uincunt. ad agonems
ipsius fidĩ ꝑtinere. Qui ꝓfecto de fuisset: si
mox eẽt credentes immortalitas cona secuta
esidemus uitam xẽi : qr tenemus
pignus mortem xp̃i. Quomͦ nob̃
non dabit bona sua. qͥ passus. ẽ mala
nr̃a : Int̾ris istis in isto scło maligio
quid abundat nisi nasci laborarẽ. et
Ad tales merces mercator ille descendit
Et q̃m omnis mercator dat & accipit. dat qđ
habet. & accipit qđ ñ habet: etiã xp̃c in ista
mercatura dedit & accepit: Sed qd accepite
Qđ hic abundabat. nasci. laborare & mori
Et quid dedit: renasci. resurgere & in ȩt̃nũ
regnare. O bone mercator eme nos. Quid
dicam eme nos. cũ gr̃as agere debeamꝰ quia
cift nos. redemisti nos Emere potest qͥsq
seruũ suũ : creare ñ potest . Dñs aut̃ seruos

Expanded text:
cato sub auctore peccati, sed de obedientia cato sub auctore peccati, sed de obedientia et justitia factus obediens usque ad mortem. Et hoc ergo illo testimonio demonstratum est, et quod timorem mortis fideles vincunt, ad agonem ipsius fidei pertinere, qui profecto defuisset, si mox esset credentes immortalitas consecutaesideremus vitam Christi, quia tenemus pignus mortem Christi. Quomodo nobis non dabit bona sua, qui passus est mala nostra? In terris istis, in isto saeculo maligno quid abundat, nisi nasci, laborare et Ad tales merces mercator ille descendit, et quia omnis mercator dat et accipit, dat quod habet et accipit quod non habet, etiam Christus in ista mercatura dedit et accepit. Sed quid accepit? Quid hic abundabEt quid dedit? Renasci, resurgere et in aeternum regnare. O bone Mercator, eme nos. Quid dicam, eme nos, cum gratias agere debeamus, quia cisti nos, redemisti nos. Emere potest quisque servum suum, creare non potest: Dominus autem servos
Abbreviated transcription (Latin):
nium consecuti ꝑfidem. ñ tuler̃ ꝓmissiones dĩ
ꝑ nob̵ enim meliora ꝓuider̃: ne sine nob ꝑ
feca ꝑficerent᷑ Hȩc laus fidei ñ eẽ. neo o.¬
mnino ut iam dixi fides eõ si hões in cre¬
dendo p̃mia uisibilia sequerent᷑ hoc ÷ fide¬
lib: merces immortalitatis in hoc scło red¬
deretur. Hinc et ipse dñs mori uoluit :
ut quem ad modũ de illo scriptũ. ẽ. ꝑ
mortem euacuaret eum qͥ potestatem
habebat mortis id ÷ diabolum: et libera¬
ret eos qͥ timore mortis ꝑ totã uitam rei
illud monstrat᷑. et mortẽ istam corporis pͥn¬
cipe atq auctore diabolo. hoc ÷ ex peccato
Accidisse qđ ille ꝑsuasit. Neq enim ob
aliud potestatem hab̾e mortis. uerissime
diceret᷑ Vnde ille qͥ sine ullo pececito
uł originali ut ꝓpͥomori ebat᷑. dixit ł ece¬
ueniet pͥnceps mundi id ÷ diabolus qui
potesatem habebat mortis : et in me ni¬
chil inueniet id ÷ peccati. ꝓp ter qđ
homines mori fecit: Et quasi diceretur ei

Expanded text:
er fidem non tulerunt promissiones dei; pro nobis enim meliora prouiderunt, ne sine nobis perfecti perficerentur. haec laus fidei non esset nec omnino, ut iam dixi, fides esset, si homines in eredendo praemia uisibilia sequerentur, hoc est, si fidelibus merces inmortalitatis in hoc saeculo redderetur. Hinc et ipse dominus mori uoluit, ut, quemadmodum de illo scriptum est, per mortem euacuaret eum qui potestatem habebat mortis, id vit eos qui timore mortis per totam vitam rei illud monstratur et mortem istam corporis principe atque auctore diabolo, hoc est ex peccato, accidisse, quod ille persuasit; neque enim ob aliud potestatem habere mortis uerissime diceretur. unde ille qui sine ullo peccato uel originali uel proprio , moriebatur dixit, eniet princeps mundi, id est, diabolus, qui potestatem habebat mortis, et in me nihil inveniet, id est, peccati, propter quod homines mori fecit. Et quasi diceretur ei,