comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mutari potest. Clamabat molẽ¬
ter cor meum aduersus omnia
fantasmata mea. & hoc uno ictu
conabar abigere cirtumuolantẽ
turbam immundiciȩ ab acie men-¬
tis meȩ. & uix dimota in ictue
culi: ecce conglobata rursus ade¬
rat. & irruebat in aspectum meñ
& obnubilabat eum. ut quanuus
ñ forma humani corporis. corpo¬
reum tamen aliquid cogitare
cogerer ꝑ spatia locorum. siue
instisum mundo. siue etiam ex¬
tra mundum ꝑ infinita diffastĩ.
etiam ipsum in corruptibile & in¬
molabile & incõmutabile. quod
corruptibili & uolabili & cõmuta¬
bili p̃ponebam. qm̃ quicqͥd pͥuabã
spatiis talibus nichil michi esse ui¬
debatur. S prorsus nichil. ne iane
quidem. tanꝗͣ si corpus auferatur
loco & maneat locus omni corpore
uacuatus. & terreno & humido
& ereo & celesti: sed tamen sit locꝰ
inanis. tanꝗͣ spatiosum nichil. E go
itaq incrassatus corde. nec michi¬
metipsi uel ipse conspicatis. quie¬

Expanded text:
mutari potest. Clamabat violenmutari potest. Clamabat violenter cor meum adversus omnia phantasmata mea, et hoc uno ictu conabar abigere circumvolantem turbam immunditiae ab acie mentis meae; et vix dimota in ictu oculi, ecce conglobata rursus aderat, et irruebat in aspectum meum, et obnubilabat eum: ut quamvis non forma humani corporis, corporeum tamen aliquid cogitare cogerer per spatia locorum, sive infusum mundo, sive etiam extra mundum per infinita diffusum, etiam ipsum incorruptibile et inviolabile et incommutabile, quod corruptibili et violabili et commutabili praeponebam; quoniam quidquid privabam spatiis talibus, nihil mihi esse videbatur, sed prorsus nihil, ne inane quidem, tamquam si corpus auferatur loco et maneat locus omni corpore uacuatus et terreno et humido et aerio et caelesti, sed tamen sit locus inanis tamquam spatiosum nihil. Ego itaque incrassatus corde nec mihimet ipsi uel ipse conspicuus, quid
Abbreviated transcription (Latin):
Currite. ego feram. & ego ꝑdricã.
& ibi ego feram. Incip̃ liber septimꝰ.
am mortua erat ad olescentia mea
mala & nefanda. ob ibam in ui¬
uentutem. quanto etate maior.
tanto uanitate turpior: qui co¬
gitare aliquid substantiȩ nisi tale
non poteram: quale ꝑ os oculos
iuderi solet. Hon te cogitabam
detis in figura corporis humani. ex
quo audire aliquid de sapientia
cepi. semꝑ hoc fugi: & gaudebam
me hoc repperisse in fide sp̃ualis
matris nr̃e catholice tuȩ: sed quid
te aliud cogitarem non occurrebut.¬
& conabar cogitare te homo. o
talis homo suminum & solum. ob
tierum detim. & te incorruptibi¬
lem. & inuiolabilem. & incõmuta¬
bilem totis medullis credebam:
quia nesciens unde & quomodo.
plane tamen uidebam. & certus
eram. id quod corrumpi potest de¬
terius esse. quam id quod non po¬
test. Et quod uiolari non potest
incontanter p̃ponebam uiolabili:
& quod nullam patitur muta¬
tionem melitis esse quã id quod

Expanded text:
"currite, ego feram et ego perducam "currite, ego feram et ego perducam et ibi ego feram." LIBER SEPTIMVS. Iam mortua erat adulescentia mea mala et nefanda, et ibam in iuuentutem, quanto aetate maior, tanto uanitate turpior, qui cogitare aliquid substantiae nisi tale non poteram, quale per hos oculos uideri solet. non te\'cogitabam, deus, in figura corporis humani, ex quo audire aliquid de sapientia coepi; semper hoc fugi et gaudebam me hoc reperire in fide spiritalis matris nostrae, catholicae tuae; sed quid te aliud cogitarem non occurrebat. et conabar cogitare te homo, et talis homo, summum et solum et uerum deum, et te incorruptibilem et inuiolabilem et inconmutabilem totis medullis credebam, quia nesciens, unde et quomodo, plane tamen uidebam et certus eram id, quod corrumpi potest, deterius esse quam id quod non potest, et quod uiolari non potest, incunctanter praeponebam uiolabili, et quod nullam patitur mutationem, melius esse quam
Abbreviated transcription (Latin):
imperpetua corporis uoluptate
sine ullo amissionis t̾rore uiuere¬
mus: cur ñ essemus beati. aut qͥd
alitd quereremus: nesciens id ipsã
ad magnam miseriam ꝑtinere. qd
ita demersus & cecus cogitare ñ
possem lumen honestatis. & gratis
amplectende pulchritudins: quã
ñ uidet oculuis carnis. & udettir
ex intimo. Nec confiderabam mi¬
ser ex qua uena michi maneret.
quod ista ipsa feda manaret:¬
tamen cum amicis dulciter con¬
ferebani. nec esse sine amncis po¬
teram beatus. etiam scdm̃ sensũ
quẽ tanc habebam in quantali¬
bet affluentia carnalium uolup¬
tatum. Quos utiq amicos gra¬
tis diligebam: uicissimq ab eis
me diligi gratis sentiebam. O
tortuosas uias meẽ amimȩ au
daci: que sꝑauit si a te recessisset
se aliquid melius habituram.
llersa & reuersa in tergum &
in latera. & in uentrem. & dura
sunt omina. Et tu solus reqͥes.
oecce ad es & liberas amisera¬
bilibus erroribus. & constitius nos
in ina tna. & consolaris ob dicis.

Expanded text:
in perpetua corporis uoluptate in perpetua corporis uoluptate sine ullo amissionis terrore uiueremus, cur non essemus beati aut quid aliud quaereremus, nesciens id ipsum ad magnam miseriam pertinere, quod ita demersus et caecus\' cogitare non possem lumen honestatis et gratis amplectendae pulchritudinis, quam non uidet oculus carnis et uidetur ex intimo. nec considerabam miser, ex qua uena mihi manaret, quod ista ipsa foeda tamen cum amicis dulciter conferebam nec esse sine amicis poteram beatus etiam secundum sensum, quem tunc habebam quantalibet affluentia carnalium uoluptatum. quos utique amicos gratis diligebam uicissimque ab eis me diligi gratis sentiebam. o tortuosas uias! uae animae meae audaci, quae sperauit, si a te recessisset, se aliquid melius habituram! uersa et reuersa in tergum et in latera et in uentrem, et dura sunt omnia, et tu solus requies. et ecce ades et liberas a miserabilibus erroribus et constitues nos in uia tua et consolaris et dicis:
Abbreviated transcription (Latin):
quã sustentaretur & ꝑducerit᷑
uel integer uel auctior morbus
anunȩ meȩ̃. satellicio ꝑdtirantis
consuetudins in regnum uxoriũ.
Nec sanabatur uulnus illtid meũ
quod pͥoris prescisione factum
fuerat: sed post feruorem dolorẽ.¬
q acerrimum putrescebat & qͦsi
frigidius. sed desꝑatius dolebat.
Tibi laus. tibi gloria. fons miseri¬
cordiarum. Ego fiebam miserior.
& tu ꝓpinquior. Aderat iam iam¬
q dextera tua raptura me de ce¬
no & ablutura & ignorabam: nec
me reuocabat a ꝓfundiore uolup¬
tatum carnalium gurgite. nͥ me¬
tus mortis & futuri iudiciiti: qͥ
per uarias quidem opimones nũ¬
quã tamen recessit de pectore neo.
Et disputabam cum amicis meis
alypio & nebrydio de fimibus bo¬
nortim & maloriim. epictrum ac¬
cepturum fusse palmam in ani¬
mo meo: nisi ego crecdidissem post
mortem. restare aminȩ uitam
& tractus meritorum: quod epy¬
curus credere noluit. Et quere¬
bam si essemus immortales. &

Expanded text:
quam sustentaretur et perduceretur quam sustentaretur et perduceretur uel integer uel auctior morbus animae meae satellitio perdurantis consuetudinis in regnum uxorium. nec sanabatur uulnus illud meum, quod prioris praecisione factum erat, sed post feruorem doloremque acerrimum putrescebat et quasi frigidius, sed desperatius dolebat. XYI. Tibi laus, tibi gloria, fons misericordiarum. ego fiebam miserior et tu propinquior. aderat iam iamque dextera tua raptura me de caeno et ablutura, et ignorabam. nec me reuocabat a profundiore uoluptatum carnalium gurgite nisi metus mortis et futuri indicii tui, qui per uarias quidem opiniones, numquam tamen recessit de pectore meo. et disputabam cum amicis meis Alypio et Nebridio de finibus bonorum et malorum Epicurum accepturum fuisse palmam in animo meo, nisi ego credidissem post mortem restare animae uitam et tractus meritorum, quod Epicurus credere noluit. et quaerebam, si essemus inmortales et
Abbreviated transcription (Latin):
bamts: totum illud placitum qd
bene formabamus diffiluit. in ma¬
nibus atq confractum o abiectũ
est. Inde ad suspiria. & gemitas &
gresstis ad sequendas latas & tritas
uias seccili. qm̃ multe cogitationes
erant in corde nr̃o: consilium aut̃
taum manet ineternum. Ex qͦ
consilio deridebas nr̃a. & tua p̃pa¬
rabas: nob̾ daturus escam in opor¬
tunitate & aꝑiturus manum¬
tuam atq impleturus aminas
nr̃as. benedictione. Interea mea
peccata multiplicabantur: & a¬
utilsa a latere meo tanꝗͣ. impe¬
dimenta coniugii. cum qua cu¬
bare solitus eram. Cor ubi ad¬
herebat. conscisum & uulneratã
mͥ erat: & trahebat sanguineni.
Et illa in affricam rediert.
uouens tibi alium se uirum
nescituram: relicto apud me
naturali ex illa filio meo. At
ego infelix nec femine mutator
dilationis impaciens. tanꝗͣ post
biennuum accepturtis ean quã
pecbam. quia ñ amator comrgi
s libidinis serinis eram: ꝓcuraui
aliam ñ utiq comugem. quo tã¬

Expanded text:
bamus, totum illud placitum, quod bamus, totum illud placitum, quod bene formabamus, dissiluit in manibus atque confractum et abiectum est. inde ad suspiria et gemitus et gressus ad sequendas latas et tritas uias saeculi, quoniam multae cogitationes erant in corde nostro, consilium autem tuum manet in aeternum. ex quo consilio deridebus nostra et tua praeparabus nobis daturus escam in opportunitate et aperturus manum atque impleturus animas nostras benedictione. Interea mea peccata multiplicabantur, et auulsa a latere meo tamquam inpedimento coniugii cum qua cubare solitus eram, cor, ubi adhaerebat, concisum et uulneratum mihi erat et trahebat sanguinem. et illa in Africam redierat uouens tibi alium se uirum nescituram relicto apud me naturali ex illa filio meo. at ego infelix nec feminae imitator, dilationis inpatiens, tamquam post biennium accepturus eam quam petebam, quia non amator coniugii sed libidinis seruus eram, procuraui aliam, non utique coniugem, quo tam
Abbreviated transcription (Latin):
unte molestias pene iam firmaue¬
ramus remoti a turbis otiose ui¬
uere. idocium sic moliti. ut siquid
habere possemus. conferremus in
medium. unamq rem familiarẽ
conflaremus ex omnibus: ut per
amicitiȩ sinceritatẽ ñ esset alitid
huiꝰ & aliud illius. s quod ex
cunctis fieret unum: & uniuer¬
sum singulorum esset. & omnnia
omnium: cum uideremtis nob̃
esse posse decem ferme homines
in eadem societate. essentq int̾
nos pre diuites romaniamis ma¬
xime cõmuniceps nr̃. quẽ tunc
graues estus negotiorum suorum
ad comitatum attrarerant. ab
meunte etate michi familiarissi¬
mus qui maxime instabat huic
rei. & magnam instadendo habe-¬
bat quctoritatem: quod ampla
res eius multum ceteros ante ibat.
Et placuerat nobis. ut bimi annui
tanꝗͣ magistratus omnia necessaria
curarent: ceteris quietis. S postea¬
quã cepit cogitari utrum hoc mu¬
liercule sinerent. quas & alii nr̃m
iam habebenit. & nos habere ciole¬

Expanded text:
uitae molestias paene iam firmaueuitae molestias paene iam firmaueramus remoti a turbis otiose uiuere, id otium sic moliti, ut, si quid habere possemus, conferremus in medium unamque rem familiarem conflaremus ex omnibus, ut per amicitiae sinceritatem non esset aliud huius et aliud illius, sed quod ex cunctis fieret unum, et uniuersum singulorum esset et omnia omnium, cum uideremur nobis esse posse decem ferme homines in eadem societate essentque inter nos praediuites, Romanianus maxime communiceps noster, quem tunc graues aestus negotiorum suorum ad comitatum adtraxerant, ab ineunte aetate mihi familiarissimus. qui maxime instabat huic rei et magnam in suadendo habebat auctoritatem, quod ampla res eius multam ceteris anteibat. et placuerat nobis, ut bini annui tamquam magistratus omnia necessaria curarent ceteris quietis. sed posteaquam coepit cogitari, utrum hoc mulierculae sinerent, quas et alii nostrum iam habebant et nos habere uole
Abbreviated transcription (Latin):
bam. iam ꝓmittebatur maxime¬
matre dante oꝑam. quo me iã
coniugatum baptisius saluta¬
ris ablueret : quo me in dies
gaudebat aptari. & uota sira
a̾c ꝓmissa tua in mea fide cõ¬
pseri aminaduertebat. Cum
sane &o rogatu meo. & deside¬
rio suo. forti clamore cordis abs
te deprecaretur cotidie. ut ei
ꝑ uisum ostenderes aliquid de
futuro matrimonio meo: nun¬
quam uoluisti. Et uidebit que¬
dam uana & phantastica quo
cogebat impetus de hac re sa¬
tagentis humani sp̃e: & narra¬
bat᷑ michi non cum fidutia q̃
solebat cum tu demonstrabas ei.
s contempnens ea. Dicebat enim
dicernere se nescio quo sapore quẽ
uerbis explicare non poterat. quid
uiter esset inter reuelantem te.
& ammam suam sompniantem.
Instabatur tamen & puella pete¬
batur: cunis etas ferme. bienino
minis quam  nubilis erat.
Et quia ea placebat. expectabat᷑.
Et multi amici agitaueramtis
animo & colloquentes ac dete¬
stantes furbulentas humane

Expanded text:
bam, iam bam, iam matre dante operam, quo me jam conjugatum Baptismus salutaris ablueret, quo me in dies gaudebat aptari, et vota sua ac promissa tua in mea fide compleri animadvertebat. Cum sane et rogatu meo et desiderio suo, forti clamore cordis abs te deprecaretur quotidie, ut ei per visum ostenderes aliquid de futuro matrimonio meo; nunquam voluisti. Et videbat quaedam vana et phantastica, quo cogebat impetus de hac re satagentis humani spiritus, et narrabat mihi, non cum fiducia qua solebat, cum tu demonstrares ei, sed contemnens ea. Dicebat enim discernere se nescio quo sapore, quem uerbis explicare non poterat, quid interesset inter reuelantem te et animam suam somniantem. instabatur tamen, et puella petebatur, cuius aetas ferme biennio minus quam nubilis erat, et quia ea placebat, exspectabatur. Et multi amici agitaueramus animo et conloquentes ac detestantes turbulentas humanae
Abbreviated transcription (Latin):
um. nequaꝗͣ uictas libidine ta¬
ls uoltiptatis s curiositatis.
Dicebat enim scire se cuꝑe qͥd¬
nam esset illud: sine quo uita
mea que illi sic placebat. ñ mͥui
ta. s pena iuderetur. Scupelut
enim ille liber ab illo uinculo
animus seruitutẽ meam: sostu¬
pendo ibat in experiendi cupi¬
dinem. uenturus in ipsam ex¬
perientiam: atq inde foctasse
lapfurtis in eam ꝗtã stupebat
seruitutem: qm̃ sponsionem nole¬
bait facere cum morte. Et qui
amat periculum: incidet in illtid.
Neutrum enim nr̃m si quod est
connigale decus in officio regindi
matrimonii. & suscipiendoram li¬
beroeum ducebat nisi denuiter.
Magna autẽ exparte atq nehe¬
menter constie tudo satiande m¬
satiabilis concupiscentiȩ me cap¬
tum excrutiabat: illam autẽ
admiratio capiendum trahebat.
Sic eramis. donec tu altissime
ñ deserens humum nr̃am. nuseratꝰ
miseros subuenires miris & occul¬
tis modis: & instabatur in pigre
ut ducerem uxorem. Iam pete¬

Expanded text:
um nequaquam uictus libidine taum nequaquam uictus libidine talis uoluptatis, sed curiositatis. dicebat enim scire se cupere, quidnam esset illud, sine quo uita mea, quae illi sic placebat, non mihi uita, sed, poena uideretur. stupebat enim liber ab illo uinculo animus seruitutem meam et stupendo ibat in experiendi cupidinem uenturus in ipsam experientiam atque inde fortasse lapsurus in eam quam stupebat seruitutem, quoniam sponsionem uolebat facere cum morte, et qui amat periculum, incidet in illud. neutrum enim nostrum, si quod est coniugale decus in officio regendi matrimonii et suscipiendorum liberorum, ducebat nisi tenuiter. magna autem ex parte atque uehementer consuetudo satiandae insatiabilis concupiscentiae me captum excruciabat, illum autem admiratio capiendum trahebat. sic eramus, donec tu, altissime, non deserens humum nostrum miseratus miseros subuenires miris et occultis modis. Et instabatur inpigre, ut ducerem uxorem. iam pete
Abbreviated transcription (Latin):
mortifera suauitate. trahebam.
cathenam meam. solui timens:
& quasi concusso uulnere re¬
pellens uerba bene suadentis.
tanꝗͣ manum soluentis. Infaꝑ
etiam ꝑ me. ipsi quoq alypio
loqtebatur serpens. & in nectelia
atq spargebat ꝑ linguam meam
duloes laqueos in iia eius: quibus
illi honesti & expediti pedes ini¬
plicarentur. Cum enim me ille
miraretur. quem non partupen¬
deret ita herere iisco illits no¬
luptatis. ut me affirmarem quo¬
tienscumq inde inter nos quere¬
remus. celibem uitam nullomodo
posse degere atq ita me defende.¬
rem cum illum mirantem uiderẽ.
& dicerem multum interessem
inter illud quod ipse raptim. &
surtim exꝑtus esset. quod pene
iam nec meminisset quidem. atq
ideo nulla molestia facile contẽp¬
neret. delectationes consuetudi¬
nis meȩ. ad quas si accessisset
honestum nomen matrimoniũ.
ñ eum mirari oportere cur ego
illam uitamineqͥrem spnere: ce-¬
perat & ipse defiderare conitigi¬

Expanded text:
mortifera suauitate trahebam mortifera suauitate trahebam catenam meam solui timens et quasi concusso uulnere repellens uerba bene suadentis tamquam manum soluentis. insuper etiam per me ipsi quoque Alypio loquebatur serpens et innectebat atque spargebat per linguam meam dulces laqueos in uia eius, quibus illi honesti et expediti pedes inplicarentur. Cum enim me ille miraretur, quem non parui penderet, ita haerere uisco illius uoluptatis, ut me adfirmarem, quotienscumque inde inter nos quaereremus, caelibem uitam nullo modo posse degere atque ita me defenderem, cum illum mirantem uiderem, ut dicerem multum interesse inter illud, quod ipse raptim et furtim expertus esset, quod paene iam ne meminisset quidem atque ideo nulla molestia facile contemneret, et delectationes consuetudinis meae, ad quas si accessisset honestum nomen matrimonii, non eum mirari oportere, cur ego illam uitam nequirem spernere, coeperat et ipse desiderare coniugi
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓpriartim uirium credebã.
esse continentiam. Quarum mͥ ñ
eram conscuis: cũ tam stultus es¬
sem. ut nescirem sicut scriptum ẽ.
neminem posse esse contiuentẽ.
nisi tu dederis. Utiq dares. si ge¬
mitu interno pulsarem aures tuas.
& fide solida in te iactarem curã
meam. Prohibebat me sane ali¬
pus ab uxore ducenda: cantans
nullomodo nos posse securo otio si¬
mul in amore sapientiȩ uiuere.
sicut iam dui desideraueramiis
si id fecissem. Erat enim ipse in
ea re. etiam tunc castissimus. ita
ut mirum esset. quia uel exꝑien¬
tiam concubitus ceꝑat in ingres¬
su adolescentiȩ fuȩ. S non he¬
serat. magisq dollerat & spreue¬
rat: & deinde iam continentis¬
sime uiuebat. Ego autẽ resiste¬
bam illi exemplis eorum qui con¬
iugati coluissent sapientiam. &
ꝓmeruissent deum: & habuis¬
sent fideliter. ao dilexissent a¬
micos. A quorum ego quidem¬
granditate animi longe ab¬
eram: & delicatus morbo carnis

Expanded text:
et propriarum uirium credebam et propriarum uirium credebam esse continentiam, quarum mihi non eram conscius, cum tam stultus essem, ut nescirem, sicut scriptum est, neminem posse esse continentem, nisi tu dederis. utique dares, si gemitu interno pulsarem aures tuas et fide solida in te iactarem curam meam. Prohibebat me sane Alypius ab uxore ducenda cantans nullo modo nos posse securo otio simul in amore sapientiae uiuere, sicut iam diu desideraremus, si id fecissem. erat enim ipse in ea re etiam tunc castissimus, ita ut mirum esset, quia uel experientiam concubitus ceperat in ingressu adulescentiae suae, sed non haeserat magisque doluerat et spreuerat et deinde iam continentissime uiuebat. ego autem resistebam illi exemplis eorum, qui coniugati coluissent sapientiam et promeruissent deum et habuissent fideliter ac dilexissent amicos. a quorum ego granditate quidem animi longe aberam et deligatus morbo carnis
Abbreviated transcription (Latin):
dinem suam. Non facile ab eis
p̃cidenda est intentio: quia turpe
est. ad ea rursum redire. Ecce
im quantum est ut impetre¬
tur aliquis honor: Et quid
ampluis in his desiderandum:
Subpetit amicorum maiorũ
copia. ut nichil aliud & multũ
festinemtis: uel presidatus da¬
ri potest. & ducenda uror cũ
aliqua pectinia ne fumptum
nr̃m granet. & ille erit modus
capiditatis. Multi magni ui¬
ri & imitatione dignissimi.
sapientiȩ studio cum conitigi¬
bus dediti fuerunt. Cum hec
dicebam & alternabant hi
uenti. & impellebant huc
atq illus cor meum: transi¬
bant tempora & tardabam
conuerti ad deum & differe¬
bam de die in diem uiuere
in te. & ñ differebam cotidie
in memetipso mori. Amans
beatam uitam timebam illã
in sede sua. & ab ea fugiens que¬
rebam eam. Putabam enim me
miserum fore si femine pri-¬
uarer amplexibus. &o medici¬
nam miscdĩȩ tuȩ ad eandem
infirmitatem sanandam non
cogitabam. quia exꝑtas ñ erã.

Expanded text:
dinem suam; non facile ab eis dinem suam; non facile ab eis praecidenda est intentio, quia turpe est ad ea rursum redire. ecce iam quantum est, ut inpetretur aliquis honor. et quid amplius in his desiderandum? suppetit amicorum maiorum copia: ut nihil aliud multum festinemus, uel praesidatus dari potest. et ducenda uxor cum aliqua pecunia, ne sumptum nostrum grauet, et ille erit modus cupiditatis. multi magni uiri et imitatione dignissimi sapientiae studio cum coniugibus dediti fuerunt." Cum haec dicebam et alternabant hi uenti et inpellebant huc atque illuc cor meum, transibant tempora, et tardabam conuerti ad dominum et differebam de die in diem uiuere in te et non differebam cotidie in memet ipso mori: amans beatam uitam timebam illam in sede sua et ab ea fugiens quaerebam eam. putabam enim me miserum fore nimis, si feminae priuarer amplexibus, et medicinam misericordiae tuae ad eandem infirmitatem sanandam non cogitabam, quia expertus non eram,
Abbreviated transcription (Latin):
Se quando salttamus amicos
maiores. quorum suffragiis optis
habemtis:. Quando p̃̾paramus
quod emant scolastici: Quando
reparamus nos ipsos. relaxando
animo ab intentione curarũ:
Pereant omina. & dimittamꝰ
hec uana & inama. Conferamꝰ
nos ad solam inquisitionem ueri¬
tatis. Ulita hec misera ẽ: mors
incerta. Si subito obrepat: qͦ¬
modo hinc exibimus: Et ubi
nobis dicenda sunt. quȩ hic ne¬
gleximus: Ac non potius hiiꝰ
negligentie supplitia luenda sc̃.
Quid si mors ipsa omnem curã
cum sensu amputabit. & fimet᷑:
Ergo & hos querendum.d
absit. ut ita sit. Non uacat ñ
ẽ mnane. quod tam emuens cul¬
men auctontatis xp̃iane fidci
toto orbe diffunditur. Numꝗͣ
tanta & talia ꝓ nobis dimintꝰ
agerentur: si moite corporis
etim uita animȩ consumeret᷑.
Quid conectamur. gͥ relicta spe
scłi conferre nos totos ad quę¬
rendum deum. & uitam beatãe
S expecta. Iocunda sunt etiã
ista. Habent non purtiam dulce¬

Expanded text:
sed quando salutamus amicos sed quando salutamus amicos maiores, quorum suffragiis opus habemus? quando praeparamus quod emant scholastici? quando reparamus nos ipsos relaxando animo ab intentPereant omnia, et dimittamus haec vana et inania: conferamus nos ad solam inquisitionem veritatis. Vita haec misera est; mors incerta. Si subito obrepat, quomodo hinc exibimus? et ubi nobis discenda sunt quae hic negleximus? An non potius hujus negligentiae supplicia luenda sunt? Quid, si mors ipsa omnem curam cum sensu amputabit et finiet? Ergo et hoc quaerendum. Sed absit ut ita sit. Non vacat, non est inane quod tam eminens culmen auctoritatis christianae fidei toto orbe diffunditur. Nunquam tanta et talia pro nobis divinitus agerentur, si morte corporis etiam vita animae consumeretur. Quid cunctamur igitur relicta spe saeculi, conferre nos totos ad quaerendum Deum et vitam beatam? Sed exspecta: jucunda sunt etiam ista; habent non parvam dulce
Abbreviated transcription (Latin):
ecr manifestum apparebit. &o te¬
nebo: & ecce faustus ueniet. & ex¬
ponet omnia. Omagni uiri acha¬
demici: nichil ad agendam uitam
certi comprehendi potest. Immo
queramiis diligentius: & ñ despe-¬
remis. Ecce iam non funt ab-¬
surda in libris eccłasticis quȩ ab.¬
stirda tudebantur: & possut
aliter atq honeste intelligi. figã
pedes in eo gradu. in quo puer
a parentibus positus eram: donec
inueniatur ꝑspicira tieritas. S
ubi queretur. quando queretur:
Non uacat ambrosio. non uacat
legere. Ubi ipsos codices querimꝰ.
unde aut quando comparamts. a
quibtis sumimus: Deputentur
tempora: distribuant᷑ hore ꝓsa
lute amimiȩ. Magna syes obor¬
ta est. Hon docet catholica fides
quod putabamꝰ : & uani accusa.¬
bamtis. Nefas habent doctieꝰ
cedere deum figura humani
corporis terminatum: & dubita¬
mus ptilsare quo apiantur cete¬
ra:᷑ Ante meridianis horis dis¬
ciptili occupant. Ceteris quid
facimus: Cur non id aginus:

Expanded text:
ecce manifestum apparebit, et teecce manifestum apparebit, et tenebo; ecce Faustus ueniet et exponet omnia. o magni uiri Academici! nihil ad agendam uitam certi conprehendi potest. inmo quaeramus diligentius et non desperemus. ecce iam non sunt absurda in libris ecclesiasticis, quae absurda uidebantur, et possunt aliter atque honeste intellegi. figam pedes in eo gradu, in quo puer a parentibus positus eram, donec inueniatur perspicua ueritas. sed ubi quaeretur? quando quaeretur? non uacat Ambrosio, non uacat legere. ubi ipsos codices quaerimus? unde aut quando conparamus? a quibus sumimus? deputentur tempora, distribuantur horae pro salute animae. magna spes oborta est: non docet catholica fides, quod putabamus et uani accusabamus. nefas habent docti eius credere deum figura humani corporis terminatum. et dubitamus pulsare, quo aperiantur cetera? antemeridianis horis discipuli occupant; ceteris quid facimus? cur non id agimus?
Abbreviated transcription (Latin):
inquisitor ardens. & questiontim
difficillimarum serutatoe acerri¬
mus. Et erant oratrium egen¬
tium. & inopiam siram sibunet
inuicem anhelantium: oc a te
expectantium. ut dares eis escam
in tempore oportuo. Et in om¬
ni amaritudine. quȩ nr̃os secula¬
res actus de miscłia tua seque¬
batur. uitrientibus nobis finem
cur ea paterenur: occurrebant
tenebre: & auersabamur gemen¬
tes. & dicebamus. Quamdiu hycf
Et hoc crebro dicebamus oo di¬
centes ñ relinquebamus ea: quia
non elucebat certum aliquid.
quod illis relictis apprehendere¬
mus. Et ego maxime mirabat.
satagens o recolens quã longã
temptis esset abundeuigesimo an¬
no etatis meẽ quo feruere ceꝑam
studio sapientiȩ: & disponens eam
nenta relinquere omnes nanarũ
capiditatum spes inanes. & insa¬
nias mendaces: & ecce ram tricena¬
riam etatem gerebam in eodem
lito hesitans. ainditate fruendi
p̃sentibus fugientibus & dissipanti¬
bus me. dum dico cras inueniam.

Expanded text:
inquisitor ardens et quaestionum inquisitor ardens et quaestionum difficillimarum scrutator acerrimus. et erant ora trium egentium et inopiam suam sibimet inuicem anhelantium et ad te expectantium, ut dares eis escam in tempore opportuno. et in omni amaritudine, quae nostros saeculares actus de misericordia tua sequebatur, intuentibus nobis finem, cur ea pateremur, occurrebant tenebrae, et auersabamur gementes et dicebamus: "quamdiu haec?" et hoc crebro dicebamus et dicentes non relinquebamus ea, quia non elucebat certum aliquid, quod illis relictis adprehenderemus. Et ego maxime mirabar satagens et recolens, quam\' longum tempus esset ab undeuicensimo anno aetatis meae, quo feruere coeperam studio sapientiae, disponens ea inuenta relinquere omnes uanarum cupiditatum spes inanes et insanias mendaces. et ecce iam tricenariam aetatem gerebam in eodem luto haesitans auiditate fruendi praesentibus fugientibus et dissipantibus me, dum dico: "cras inueniam;
Abbreviated transcription (Latin):
pretorianis codices sibi confitiẽ.¬
dos curaret. S conscilta iusti¬
cia. deliberationem in melius
uertit: utiliorem iudicans eqͥta¬
tem qua ꝓhibebatur. quã pote¬
statem qtia sinebat᷑. Paruum ẽ
hoc. S qui in paruo fidelis ẽ.
& in magno fidelis ẽ. Nec tllo
modo erit inane quod tue ueri¬
tatis ore ꝓcessit. Si in iniusto
mamimona fideles ñ fuistis: qd¬
uerum ẽ. quis credet uobis:
Et si ialieno fideles non finstis.
quod ur̃m ẽ. quis dabit nobis:
Talis ille tunc iherebat michi:
mecumq mitabat in confilio. quis¬
nam esset tenendus uite modus.
Nebridius etiam qui relicta patͥa
tucina carthagini. atq ipsa captha¬
gine ubi frequentissimis erat. re¬
licto paterno rure optimo. relicta
domo  ñ secutura matre. nullam
obaliam causam mediolanium ue¬
nerat nisi ut mecum uiueret in
flagrantissimo studio ueritatis
atq sapientiȩ. Pariter suspirabat.
pariter fluctuabat: beatȩ uitȩ

Expanded text:
praetorianis codices sibi conficienpraetorianis codices sibi conficiendos curaret, sed consulta iustitia deliberationem in melius uertit utiliorem iudicans aequitatem, qua prohibebatur, quam potestatem, qua sinebatur. paruum est hoc; sed qui in paruo fidelis est, et in magno fidelis est, nec ullo modo erit inane, quod tuae ueritatis ore processit: si in iniusto mamona fideles non fuistis, uerum quis dabit uobis? et si in alieno fideles non fuistis, uestrum quis dabit uobis? talis tunc ille inhaerebat mihi mecumque nutabat in consilio, quisnam esset tenendus uitae modus. Nebridius etiam, qui relicta patria uicina Carthagini atque ipsa Carthagine, ubi frequentissimus erat, relicto paterno rure optimo, relicta domo et non secutura matre nullam ob aliam causam Mediolanium uenerat, nisi ut mecum uiueret in flagrantissimo studio ueritatis atque sapientiae, pariter suspirabat pariterque fluctuabat beatae uitae
Abbreviated transcription (Latin):
ille magis miraretur eos qui
aurum innocentiȩ p̃ponerent.
Temptata ẽ quoq euis indo¬
les. non solum illecebra cupidi¬
tatis. s etiam stimtlo timoris.
Rome assidstebat comiti lar¬
gitiontim italicarum. Erat eo
tempore quidam potentissimus
senator caitis o beneficiis obstrie¬
ti multi. & t̾rori subditierant.
Uoluit sibi licere nescio quid ex
more potentiȩ suȩ: quaod esset ꝑ
leges illicitum. Restitit alipius.
ꝓmissum est premitumr: irrisit
amimo. Pretentemine calcanit:
mirantibus omnibus intisitatam
animam. quȩ hominem tantum
& innumerabilbus prestandi no¬
cendiq modis ingenti fama cele¬
bratum. uel amictim ñ optaret:
nel ñ formidaret inimicum. Ipse
autẽ iudex cui consiliaruis erat.
quamiuis & ipse fieri nollet. ñ
tamen aꝑte recusabat. s in istũ
cansam tranfferens. ab eo se non
ꝑmitti asserebat: quia reuera
si ipse faceret. iste discederet.
Hoc solo autẽ pene iam illectus
erat studio litterario. ut pretiis

Expanded text:
ille magis miraretur eos, qui ille magis miraretur eos, qui aurum innocentiae praeponerent. temtata est quoque eius in-\', doles non solum de inlecebra cupiditatis sed etiam stimulo timoris. Romae adsidebat comiti largitionum Italicianarum. erat eo tempore quidam potentissimus senator, cuius et beneficiis obstricti multi et terrori subditi erant. noluit sibi licere nescio quid ex more potentiae suae, quod esset per leges inlicitum; restitit Alypius. promissum est praemium; inrisit animo. praetentae minae; calcauit mirantibus omnibus inusitatam animam, quae hominem tantum et innumerabilibus praestandi nocendique modis ingenti fama celebratum uel amicum non optaret uel non formidaret inimicum. ipse autem iudex, cui consiliarius erat, quamuis et ipse fieri nollet, non tamen aperte recusabat, sed in istum causam transferens ab eo se non permitti adserebat, quia et re uera, si ipse faceret, iste discederet. hoc solo autem paene iam inlectus erat studio litterario, ut pretiis
Abbreviated transcription (Latin):
iussit uenire secum: & uenerũt
ad domum illitis ad olescentis.
qui rem cõmiserant. Puer uͦ erat
ante hostium: & tam paruus e¬
rat. ut nichil ex uide dño suo
metuens facile posset totum
indicare. Cum eo quippe in foro
fuit pedissequuis quẽ postea¬
quã recoluit alipitis architecto
intimauit. At ille securim de¬
monstrauit puero: querens ab
eo cuitis esset. Qui confestim
nr̃a inquit. Deuide interrogatꝰ.
aꝑuit cetera. Sic in illam do¬
mum translata causa conftisisq
turbis que de illo triumpha¬
re iam ceꝑant : futurus dispẽ¬
sator uerbi tm. & multarum
in eccłã tuia catisarum. exami¬
nator experientior instructiorq
dicessit. Hunc ergo rome inue¬
neram & adhesit michi fortissi¬
mo uinculo. mecumq mediola¬
num ꝓfectus ẽ. ut nec me dese¬
reret᷑. & de iure quod didicerat
aliquid ageret. scłm uotum
magis parentum quã suum:¬
& inter hec iam assederat mi¬
rabili continentia ceteris. cũ

Expanded text:
iussit uenire secum. et uenerunt iussit uenire secum. et uenerunt ad domum illius adulescentis, qui rem conmiserat. puer uero erat ante ostium et tam paruus erat, ut nihil exinde domino suo metuens facile posset totum indicare; cum eo quippe in foro fuit pedisecus. quem posteaquam recoluit Alypius, architecto intimauit. at ille securim demonstrauit puero quaerens ab eo, cuius esset. qui confestim "nostra" inquit; deinde interrogatus aperuit cetera. sic in illam domum translata causa confusisque turbis, quae de illo triumphare iam coeperant, futurus dispensator uerbi tui et multarum in ecclesia tua causarum examinator experientior instructiorque discessit. Hunc ergo Romae inueneram, et adhaesit mihi fortissimo uinculo mecumque Mediolanium profectus est, ut nec me desereret et de iure, quod didicerat, aliquid ageret secundum, uotum magis parentum quam suum. et ter iam adsederat\' mirabili continentia ceteris, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ecce illi qui missi erant reꝑiunt
eum solum ferentem ferrum. cuiꝰ
sonitu excitati uenerant. Tenẽt̃.
attrahunt: congregatis inquilims
fori tanꝗͣ furem manifestum se cõ¬
prehendisse glãbantur. & inde of.¬
ferendus iudiciis ducebatur. S
actenus ducendus fuit. Statim
enim dñe subtienisti innocentie:
cuuꝰ testis eras tu solus. Cm eñ
duceretar uel ad custodiam uel
ad supplituim. fit eis obuiam qui¬
dam architectus: cmꝰ maxima e¬
rat cura publicartim fabricarum.
Gaudent illi eum potissimum
occurrisse. cui solebant insuspitio¬
nem tienire ablatarum rerum
que perissent de foro: ut quasi
tandem iam ille cognosceret. a qͥbꝰ
fierent hȩc. Uerum autẽ uiderat
homo sepe alipium in domo cuiꝰ¬
dam senatoris: ad quẽ salutandũ
uentitabat. Statimq cognitũ
manu apprehensa se mouit a tar¬
bis: & tanti mali causam que-¬
rens qtud gestam esset audiuit.
Omnesq tumulttiantes qui ade¬
rant. & minaciter frementes.

Expanded text:
ecce illi, qui missi erant, reperiunt ecce illi, qui missi erant, reperiunt eum solum ferentem ferrum, cuius sonitu exciti uenerant: tenent, adtrahunt, congregatis inquilinis fori tamquam furem manifestum se conprehendisse gloriantur, et inde offerendus indiciis ducebatur. Sed hactenus docendus fuit. statim enim, domine, adfuisti innocentiae, cuius testis eras tu solus. cum enim duceretur uel ad custodiam uel ad supplicium, fit eis obuiam quidam architectus, cuius - maxima erat cura publicarum fabricarum. gaudent illi eum potissimum occurrisse, cui solebant in suspicionem uenire ablatarum rerum, quae perissent de foro, ut quasi tandem iam ille cognosceret, a quibus haec fierent. uerum autem uiderat homo saepe Alypium in domo cuiusdam senatoris, ad quem salutandum uentitabat, statimque cognitum manu adprehensa semouit a turbis et tanti mali causam quaerens, quid gestum esset, audiuit omnesque tumultuantes, qui aderant, et minaciter frementes
Abbreviated transcription (Latin):
ab editums fori tanꝗͣ. ftirem. non
arbitror aliam obcansam te ꝑ¬
misisse ds̃ nr̃. nisi ut ille uir tantꝰ
faturus. um inciꝑet dicere. quã
non facile incognoscendis causis
homo ab homine dampnandus
esset temeraria cradelitate. Qp¬
pe ante tribunal deambtilabat
solus cam tabtilis ac stilo: cum
ecce adolescens quidam ex miniero
scolasticorum. fur uertis. securmi
clanctilo apportans. illo non senti¬
ente ingressus ẽ ad cancellos plũ¬
beos. qui uico argentario desuꝑ
p̃minent: & precidere pluimbũ.
cepit. Sono autẽ sectiris audito.
sub murmtranerunt argenta.¬
rix qui sabter ernt: & miserc̃
qui apprehenderent quẽ forte
inuenissent. Quorum nocibus
auditis. relicto instrumento ille
discessit. timens ne cum eo tene¬
retur. Alipius autẽ qui ñ inde¬
rat intrantẽ exeuntem sensit:
& celeriter uidit ab euntem. Et
causam scire cupiens ingresstis est
locam. & inuentam securmi stans
atq admirans considerabat : cum

Expanded text:
ab aeditimis fori tamquam furem, non ab aeditimis fori tamquam furem, non arbitror aliam ob causam te permisisse, deus noster, nisi ut ille uir tantus futurus iam inciperet discere, quam non facile in noscendis causis homo ab homine damnandus esset temeraria credulitate. quippe ante tribunal deambulabat solus cum tabulis ac stilo, cum ecce adulescens quidam ex numero scholasticorum, fur uerus, securim clanculo apportans illo non sentiente ingressus est ad cancellos plumbeos, qui uico argentario desuper praeminent, et praecidere plumbum coepit. sono autem securis audito submurmurauerunt argentarii, qui subter erant, et miserunt qui adprehenderent quem forte inuenissent. quorum uocibus auditis relicto instrumento ille discessit timens, ne cum eo teneretur. Alypius autem, qui non uiderat intrantem, exeuntem sensit et celeriter uidit abeuntem et causam scire cupiens ingressus est locum et inuentam securim stans atque admirans considerabat, cum
Abbreviated transcription (Latin):
qui debuit de te. Ut enim in¬
dit illum sanguinem inimani¬
tatem simul ebibit. & ñ se auer¬
tit: sed fixit aspectum. & hau¬
riebat furias & nesciebet: &
delectabatur scelere certami¬
nis & cruenta uoluptate in he¬
briebatur: & ñ erat iam ille qͥ
uenerat. s unus de turba. ad quĩ
uenerat. & uerus eorum sotius
a quibus ad ductus erat. Quid
plara : Spectauit. clamatiit.
exarsit: abstalit uide secum in¬
saniam qua stimularetur redire
ñ tantum cumillis a quibus¬
pritis abstractus est: s etiã pre
illis & alios trahens. Et inde
tamen manu ualidissima &
misericordissima eriusti eum
tu. & doctusti ñ sui habere fidu.
tiam s tui: sed longe postea. Lle.¬
ramptamen iam hoc ad medier¬
nam fuituram. in eits memoriam
reponebatur. Nam & illud quod
cum adhuc studeret iam me au¬
diens apiid carthaginem & medio
die cogitaret in foro quod recitatu¬
rus erat. sicuti exeroeri scolastici
solent: sinisti eum comprehendi

Expanded text:
qui debuit de te. ut enim uiqui debuit de te. ut enim uidit illum sanguinem, inmanitatem simul ebibit et non se auertit, sed fixit aspectum et hauriebat furias et nesciebat et delectabatur scelere certaminis et cruenta uoluptate inebriabatur. et non erat iam ille, qui uenerat, sed unus de turba, ad quam uenerat, et uerus eorum socius, a quibus adductus erat. quid plura? spectauit, clamauit, exarsit, abstulit inde secum insaniam, qua stimularetur redire non tantum cum illis, a quibus abstractus est, sed etiam prae illis et alios trahens. et inde tamen manu ualidissima et misericordissima eruisti eum tu et docuisti eum non sui habere, sed tui fiduciam, sed longe postea. Verum tamen iam hoc ad medicinam futuram in eius memoria reponebatur. nam et illud, quod, cum adhuc studeret iam me audiens apud Carthaginem et medio die cogitaret in foro quod recitaturus erat, sicut exerceri scholastici solent, siuisti eum conprehendi
Abbreviated transcription (Latin):
spectacula potestis intendere:
Adero itaq absens. ac sic & uos.
& illa suꝑabo. Quibus auditis
illi inchilomintis eum ad duxert̃
secum: idipsum forde ex plorare
cupientes utrum posset efficere.
Quo ubi uentum ẽ. & sedibus
quibꝰ potuerunt locati sunt:
feruebant omina mimanissimis
uolaptatibis. Ille clatisis foribus
oculorum interdxit animo ne
in tanta mala ꝓcederet: atq
utinam & aures obturauisset.
Ham quodam pagne casu cã
clamor ingens totius popłi uehe-¬
menter eum pulsasset: curiosita¬
te uictus. & quasi paratus quic¬
quid illud esset etiam uifu contẽp.¬
nere & uincere: aperuit oculos
& ꝑcussus ẽ. graniori uulnere in
anima. quã ille in corpore quẽ
cernere concupiuit: ceciditq mi¬
serabilius quã ille: quo cadente
factus ẽ clamor. qui ꝑ eus au¬
res intrauit & reserauit ens
lumina. ut esset qua feriretur
& deiceretur audax adhuc potiꝰ
quam fortis animus: & eo infir¬
mior quo de se presumpserat.

Expanded text:
spectacula potestis intendere? spectacula potestis intendere? Adero itaque absens, ac sic et vos et illa superabo. Quibus ailli nihilo setius eum adduxerunt secum, id ipsum forte explorare cupientes utram posset efficere. quo ubi uentum est et sedibus quibus potuerunt locati sunt, feruebant omnia inmanissimis uoluptatibus. ille clausis foribus oculorum interdixit animo, ne in tanta mala procederet. atque utinam et aures opturasset! nam quodam pugnae casu, cum clamor ingens totius populi uehementer eum pulsasset, curiositate uictus et quasi paratus, quidquid illud esset, etiam uisum contemnere et uincere, aperuit et percussus est grauiore uulnere in anima quam ille in corpore, quem cernere concupiuit, ceciditque miserabilius quam ille, quo cadente factus est clamor: qui per eius aures intrauit et reserauit eius lumina, ut esset, qua feriretur et deiceretur audax adhuc potius quam fortis animus et eo infirmior, quo de se praesumserat,
Abbreviated transcription (Latin):
magistro uteretur. Cessit ille atq
concessit: o audire rursus incipi¬
ens illa mecam su ꝑstitione inuolutꝰ
ẽ: amans in manicheis ostentationẽ
continentiȩ. quã ueram & germa¬
nan putabat. Erat autẽ illa ue¬
cors & seductoria. pretiosas animpiᷤᷤ
captans. nondum iurtatis altita¬
dinem scientes tangere & suꝑfi¬
tiȩ decipi faciles: sed tamen ad¬
umbrate simulateq uittatis.
Non sane relinquens in cantatã
sibi a parentibus t̾renam uiam:
romani p̾cesserat. ut iis diceret.¬
& ibi gladiatorii spectacali hiatu¬
incredibili. & incredibiliter abrep¬
tus est. Cum enim auersaretur
& detestaretur talia: quidam eiꝰ
amici & condiscipłi. cum forte
de prandio redeuntibus peruũ
esset: recusantem uehementer
resistentem familiari uiolentia
duxerunt in amphitearũm cru-¬
delium & funestorum ludorum
diebus hec dicentem. Si corpus
meum in locum illam trabitis.
& ibi constituitis: numquid ob
amimum & oculos meos in illa

Expanded text:
magistro uteretur: cessit ille atque magistro uteretur: cessit ille atque concessit. et audire me rursus incipiens illa mecum superstitione inuolutus est amans in manichaeis ostentationem continentiae, quam ueram et germanam putabat. erat autem illa uecors et seductoria, pretiosas animas captans nondum uirtutis altitudinem scientes tangere et superficie decipi faciles, sed tamen adumbratae simulataeque uirtutis. Non sane relinquens incantatam sibi a parentibus terrenam uiam Romam praecesserat, ut ius disceret, et ibi gladiatorii spectacincredibili et incredibiliter abreptus est. Cum enim aversaretur et detestaretur talia, quidam ejus amici et condiscipuli, cum forte de prandio redeuntibus pervius esset, recusantem vehementer et resistentem, familiari violentia duxerunt in amphitheatrum, crudelium et funestorum ludorum diebus, haec dicentem: Si corpus meum in illum locum trahitis, et ibi constituitis; numquid et animum et oculos meos in illa
Abbreviated transcription (Latin):
set insana. Scis tu deuis nr quod
tunc de alipio ab illa peste sanueo
non cogitauerimn. At ille in se rapuit:
meq illud non nisi ꝓpter se dixisse
credidit. Et quod alius acciperet
ad succensum michi. accepit honestꝰ
adolescens ad fuccensendum sibi : &
ad me ardentius dilgendum. Dire¬
ras enin tu iam olim & innextieras
litteris tuis: corripe sapientem &
entibus & nescientibus cedine quo
nosti: & ille ordo iustus ẽ. De corde
& lingna mea carbones ardentes oꝑa¬
tus es: quibtis mentem spei bone
adureres tabescentem. ac sanares.
Taceat laudes tuas qui miseratio¬
nes tuas non considerat: que tibi
de medullis meis confitentur.
Et enim ille post illa uerba prori¬
puit se ex fouea tam alta. qua libt̃¬
ter demergebatur. & cum mirabi¬
li uoluptate cecdbatur. & excussit
ammtm forti tempantia. & resilue.¬
runt omnes circensium soides ab eo.
amplitisq illuc ñ accessit. Deinde
patrem reluctanten euicit: ut me

Expanded text:
set insania, scis tu, deus noster, quod set insania, scis tu, deus noster, quod tunc de Alypio ab illa peste sanando non cogitauerim. at ille in se rapuit meque illud non nisi propter se dixisse credidit et quod alius acciperet ad suscensendum mihi, accepit honestus adulescens ad suscensendum sibi et ad me ardentius diligendum. dixeras enim tu iam olim et innexueras litteris tuis: corripe sentibus et nescientibus ordine quo nosti — et ille ordo iustus est — de corde et lingua mea carbones ardentes operatus es, quibus mentem spei bonae adureres tabescentem ac sanares. taceat laudes tuas qui miserationes tuas non considerat, quae tibi de medullis meis confitentur. etenim uero ille post illa uerba proripuit se ex fouea tam alta, qua libenter demergebatur et cum mira uoluptate caecabatur, et excussit animum forti temperantia, et resiluerunt omnes circensium sordes ab eo ampliusque illuc non accessit. deinde patrem reluctantem euicit, ut me
Abbreviated transcription (Latin):
Putabam enim eam de me cum pa¬
tre sentire: ille uͦ sic non erat. Itaq
post posita in hac re patris tolunta¬
te: salutare me ceperat ueniens in
aditoritum metim: & audire aliqitio
atq abire. Sic enim de memoua
mͥ lapsum erat agere cam illo: ne
uanorum ludorum ceco o p̃cipiti
studio tam bontim interimieret in¬
genitim. Uleruim autẽ dñe tu qiaa
prefides gubernaculis omnium qͥ
creasti: non eum oblitas eras futa¬
rum inter filios tuos antistitem.
sacramenti tni. Et ut aꝑte tibi
tribueretur enis cortectio: ꝑ me qͥ¬
dem illam. sed nesciente me oꝑatus
es. Ham quodam chie erim sederẽ
leco solito & coram mel essant
discipłi: uenit. salue salit:
atq in ea quȩ agebintur inten¬
dit anium. Et forte lectio in
mambtis erat: quam dum ex pone¬
rem. oportime michi adhibenda
inderetur similitado circensium:
qͦ illud qͦd insintiabam & iocundiꝰ
& planius fieret. cum irrisione
moidaci. eorum qtios illa captitas¬

Expanded text:
Putabam enim eum de me cum paPutabam enim eum de me cum patre sentire; ille vero non sic erat. Itaque postposita in hac re patris voluntate, salutare me coeperat, veniens in auditorium meum et audire aliquid atque abire. Sed enim de memoria mihi lapsum erat agere cum illo, ne uanorum ludorum caeco et praecipiti studio tam bonum interimeretur ingenium. uerum autem, domine, tu, qui praesides gubernaculis omnium, quae creasti, non eum oblitus eras futurum inter filios tuos antistitem sacramenti tui et, ut aperte tibi tribueretur eius correctio, per me quidem illam sed nescientem operatus es. nam quodam die cum sederem loco solito et coram me adessent discipuli, uenit, salutauit; sedit atque in ea quae agebantur intendit animum. et forte lectio in manibus erat. quam dum exponerem et opportune mihi adhibenda uideretur similitudo circensium, quo illud quod insinuabam et iucundius et planius fieret et cum inrisione mordaci eorum, quos illa captiuas
Abbreviated transcription (Latin):
auolabat. Congemisocbamus in
his qui simtl anioe iutiebamus.¬
alipio. & nebridio ista colloque¬
bar: quorum alipius ex eodem
quo ego erat ortius intincipio. pa¬
rentibis pͥmatibis municipabb.
me minor natu. Nam &o stadue
& diligebat me multum. quod
ei doctus & bontis uiderer: & ego
illum ꝓpter magnam uirtutis
indolem quȩ in non magna eta¬
te satis eminebat: gurges tam̃
mortim carthaginensium quibtis
nuigatori fernent spectaculi ab¬
soebuerat eum in insina circensi¬
tim. S cum in eo mistrabiliter
uoltieretur. ego autẽ rethoricam
ibi ꝓfessus pablica scola uterer.
nondum me audiebat ut magi¬
strum ꝓꝑter quandam simultatẽ
que inter me & patrem eius erat
exoeta: & compeream quod circã
exctubiliter amaret. & granit̃
angebar quod tantam spem ꝑditurꝰ.
ciel eciam ꝑdidisse michi idebatar.
S monendi etm & aliqua cohertitio.¬
ne renocandi nulla copia: uel amici¬
tiȩ beniuolentu. uel uite magisterii.

Expanded text:
auolabat. Congemescebamus in auolabat. Congemescebamus in his qui simul amice uiuebamus,Alypio et Nebridio ista colloquebar; quorum Alypius ex eodem, quo ego, ortus erat municipio, parentibus primatibus municipalibus, me minor natu. Nam et studueret diligebat me multum, quod ei bonus et doctus viderer; et ego illum, propter magnam virtutis indolem, quae in non magna aetate satis eminebat. Gurges tamen morum Carthaginensium, quibus nugatoria fervent spectacula, absorbuerat eum in insaniam Circensium: sed cum in eo miserabiliter volveretur, ego autem rhetoricam ibi professus publica schola uterer, nondum me audiebat ut magistrum, propter quamdam simultatem quae inter me et patrem ejus erat exorta, et compereram quod circum exitiabiliter amaret, et graviter angebar, quod tantam spem perditurus, vel etiam perdidisse mihi videbatur. Sed monendi eum et aliqua coercitione revocandi nulla erat copia, vel amicitiae benevolentia, vel jure magisterii.