comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
saris Angeli. ꝑ fruuntur. Tuautẽ sinon
uiuis ut pecora: iam non auersaris Desi¬
deras aliquid: etnoncapis Incho asti ipso
desiderio uitã angłorũ: crescat inte. & ꝑfi¬
ciatur in te &capias hoc non ame: sed abil
in eo qđ dixit. non potest filius a se facere
quicquã: nisi qđ uiderit patrẽ facientem.
Ronalia opera paterfacit quȩ uideat filius.
& alia filius cum uiderit patrẽ facientem:
sedeadem oꝑa ipsa & pater etfilius. fecutus
enĩ ait: quetũq enĩ ille fecerit: baec & filiꝰ
similiter facit: Noncũ ille fecerit alia filiꝰ
similiter fueit. Sedquęcumq ille fecerit.
hec & filius similiter facit: Sihȩc facit filius
que fecerit pater: ꝑfiliũ facitpater Si ꝑ filiũ
facit quȩ facitpater. non alia pater alia filius
facit: sed eadem oꝑa sunt patris & filii et
quomodo eadem facit & filius : et eadem
& similiter neforte eadem sed dissimilit̃:
Eadem in quit. & similiter: & qͦmͦ possit eadẽ.

Expanded text:
saris: Angeli perfruuntur. Tu autem si non saris: Angeli perfruuntur. Tu autem si non vivis ut pecora, jam non aversaris: desideras aliquid, et non capis; inchoasti ipso desiderio vitam Angelorum. Crescat in te, et perficiatur in te; et capias hoc non a me, sed ab ilin eo quod dixit, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem, non alia opera Pater facit quae videat Filius, et alia Filius cum viderit Patrem facised eadem opera ipse Pater et Filius. Sequitur enim: Quaecunque enim ille fecerit, haec et Filius similiter facit. Non cum ilsimiliter facit; sed quaecumque ille fecerit, haec et Filius similiter facit. Si haec facit Filius quae fecerit Pater, per Filium facit Pater: si per Filium facit quae facit Pater, non alia Pater, alia Filius facit; sed eadem opera sunt Patris et Filii. Et quomodo eadem facit et Filius? Et eadem et similiter. Ne forte eadem sed dissimiliter: Eadem, inquit, et similiter. Et quomodo posset eadem
Abbreviated transcription (Latin):
taest: uita angelorũ solacęlestis. Uita homi¬
num media est inter angelorũ etpecorum:
siuiuit homo scđicarnem: pecoribus cõpa¬
ratur Si uiuit scđm sp̃m: angłis sociatur
inipsa angelicauita. utrũ paruus. angran¬
dissis Sienĩ adhuc par uuses : dicunt tibi
angeli eresce Mospanẽ manducamus: tu
lacte nutrire. Lacte fidei:. ut ꝑuenias ad
cibũ sp̃ei. Siautẽ adhuc inhatur sordib.
uoluptatibus. si adhuc fraudes cogitantur.
simendatia non uitantur: ssmendatia per¬
iurus cumulantur : tã in mundũ cor au¬
det dicere. explica mihi qͦmꝰ uideat uerbũ.
etiam sipossim & iam siego iã uideam
Porro autem si forte ego non sum in hismori¬
bus. & tam̃ abista uisione longesum: quan¬
tum ille qui nondũ isto suꝑno desiderio ra-¬
pitur. terrenis desideriis p̃grauatus Mul¬
tum inter est inter auer santem etdeside¬
rantẽ : & iterũ multũ inter est inter desi¬
derantem & fruentẽ Uiuis utpecora. auer¬

Expanded text:
ta est: vita Angelorum sola coelestis: vita homita est: vita Angelorum sola coelestis: vita hominum media est inter Angelorum et pecorum. Si vivit homo secundum carnem, pecoribus comparatur: si vivit secundum spiritum, Angelis sociatur.in ipsa angelica vita utrum parvus an grandis sis. Si enim adhuc parvus es, dicunt tibi Angeli: Cresce; nos panem manducamus, tu lacte nutrire, lacte fidei, ut pervenias ad cibum speciei. Si autem adhuc inhiatur sordidis voluptatibus, si adhuc fraudes cogitantur, si mendacia non vitantur, si mendacia perjuriis cumulantur; tam immundum cor audet dicere, Explica mihi quomodo videt Verbum; etiam si possim, etiam si ego jam videam? Porro autem si forte ego non sum in his moribus, et tamen ab ista visione longe sum; quantum ille qui nondum isto superno desiderio rapitur, terrenis desideriis praegravatus? Multum interest inter aversantem et desiderantem: et iterum multum interest inter desiderantem et fruentem. Vivis ut pecora, aver
Abbreviated transcription (Latin):
qmͦ uideat uerbum:. qͦmͦ pater uideatur auer¬
bo. quid sit uidere uerbi: Nonsum tam audax.
tã temerarius : ut hoc explicare pollicear.
& me. et uos Utcũq suspicor modulũ ur̃m.
noui tam̃ meum. Sigͦplac&. nondiutius im¬
moremur: ꝑcurramus lectionẽ. et uideamꝰ
uerbis dñi turbari corda carnalia. Id hoc¬
turbari: ne in eo qđ tenent remaneant: ex¬
torqueatur tanquã pueris ludicrũ. Nescio
quid quose male auocant: ut possint inseri
utiliora grandiorib: ut possint ꝓficere qui
repebant in terra Surge. quęre. suspira.
anhela desiderio: & ad clausa pulsa. Si au
margaritas quib cũq proiecturi sumꝰ : aut
margaritas qualescũq nos ipsi inuenturi
genꝰ uite ꝑducit ad genus uitȩ Alia uita
terrena. alia uita cęlestis : alia uita pecorũ.
aliauita hominũ: alia uita angłoꝵ: luta
pecorũ terrenis uoluptatibus ȩstuat. sola
terrena conquirit:. in ea prona atq proiec¬

Expanded text:
quomodo videat Verbum, quomodo Pater videatur a Verquomodo videat Verbum, quomodo Pater videatur a Verbo, quid sit videre Verbi? Non sum tam audax, tam temerarius, ut hoc explicare pollicear et me et vos: utcumque suspicor modulum vestrum, novi tamen meum. Si ergo placet, non diutius immoremur, percurramus lectionem, et videamus verbis Domini turbari corda carnalia; ad hocturbari, ne in eo quod tenent remaneant. Extorqueatur tanquam pueris ludicrum nescio quid, quo se malo avocant, ut possint inseri utiliora grandioribus, ut possint proficere qui repebant in terra. Surge, quaere, suspira, anhela desiderio, et ad clausa pulsa. Si autmargaritas quibuscumque projecturi sumus, aut margaritas qualescumque nos ipsi inventuri genus vitae perducit ad genus vitae. Alia vita terrena, alia vita coelestis; alia vita pecorum, alia vita hominum, alia vita Angelorum. Vita pecorum terrenis voluptatibus aestuat, sola terrena conquirit, in ea prona atque projec
Abbreviated transcription (Latin):
uterq pulset: uterq accipere mereatur Quid
quasi doctus calũpniaris indocto: ego ad facien¬
dum. tu a duidendũ. ambo indocti: A magistro
quȩramus : non in scola eiꝰ pueriliter litigemus:
Tam̃ simul iam didicimꝰ: quia omĩa ꝑ ipsum fac¬
ta sunt Ergomanifestum est. quia non alia oꝑa
facit pater quȩ uideat filius. ut ipse faciat simi¬
lia : sed eadem oꝑa facit pater ꝑfiliũ. quia omĩa
ꝑ uerbum facta sunt bã quomodo faciat ds. quis
nouit. Nondico qͦmͦ fecerit mundum. sedqͦmꝰ
fecerit oculũ tuũ Nui carnaliter inherens uisi¬
bilia inuisibilib cõparas Taliagͦ dedõ cogitas:¬
qualia his oculis uidere consuesti Si autẽ istis ocu¬
lis uideriposs& ds̃. non dicer& beatimundo
corde: quia ipsidm̃ uidebunt Orgo habesocu¬
lũ corporis aduidendum fabrũ. sed nondum
habes oculum cordis ad uidendũ dm̃: ideo
qđ soles uidere infabro. transferreuis ad dm̃:

Expanded text:
uterque pulset, ut uterque accipere mereatur. Quid uterque pulset, ut uterque accipere mereatur. Quid quasi doctus calumniaris indocto? Ego ad faciendum, tu ad videndum, ambo indocti a magistro quaeramus, non in schola ejus pueriliter litigemus. Tamen simul jam didicimus quia omnia per ipsum facta sunt. Ergo manifestum est quia non alia opera facit Pater, quae videat Filius, ut ipse faciat similia: sed eadem opera facit Pater per Filium, quia omnia per Verbum facta sunt. Jam quomodo faciat Deus quis novit? Non dico quomodo fecerit mundum, sed quomodo fecerit oculum tuum, cui carnaliter inhaerens, visibilia invisibilibus comparas. Talia enim qualia his oculis videre consuesti. Si autem istis oculis videri posset Deus, non diceret, Beati mundo corde, quia ipsi Deum videbunt . Ergo habes oculum corporis ad videndum fabrum, sed nondum habes oculum cordis ad videndum Deum: ideo quod soles videre in fabro, transferre vis ad Deum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ipsum facta sunt. et sine ipso factũ est nihil:
Quib infundamento fidei. firmissime con¬
stitutis lã qualeest uidere. qui a non potest
filius a se facere quicquã. nisi qđ uiderit patrẽ
facientẽ: Quęris ut opinor nosse filium facien¬
tem: quȩ re prius nosse filium uidentẽ Certe
enĩ quĩait: non potest ase filius facere qͥcquã:
nisi qõ uiderit patrẽ facientẽ intende qđ dix̃ :
nisi qđ uiderit patrẽ facientem Precedit uisio:
& sequitur effectio Uidet enĩut faciat: tuqͥo
quęrisiam nosse qͦmfaciat. dũ non dũ scias
quomodo uideat: quid curris adid qđ poste¬
rius est relicto qđ prius est : uidentem sedix̃ etfa¬
cientẽ: non facientẽ & uidentẽ Quia non po¬
test a sefacere quicquã. nisi qđ uiderit patrẽ
facientem Uisut explicẽ tibi qͦmꝰfaciat. tumihi
re: nec ego illud Si hoc tuꝑcipere nondũes
idoneus: nec ego illud. Yterque gͦnr̃mquerat.

Expanded text:
per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Quibus in fundamento fidei firmissime constitutis, jam quale est videre, quia non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem? Quaeris, ut opinor, nosse Filium facientem; quaere prius nosse Filium videntem. Certe enim quid ait? Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Intende quod dixit, nisi quod viderit Patrem facientem. Praecedit visio, et sequitur effectio: videt enim ut faciat. Tu quid quaeris jam nosse quomodo faciat, dum nondum scias quomodo videat? Quid curris ad id quod posterius est, relicto quod prius est? Videntem se dixit et facientem; non, facientem et videntem: quia non potest a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Vis ut explicem tibi quomodo faciat? Tu mihi es, nec ego illud: si hoc tu percipere nondum es idoneus, nec ego illud. Uterque ergo nostrum quaerat,
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ p̃ter uerbum: sienĩ facit. non omĩa per
uerbum facta sunt: ꝑ didisti qđ tenebas
Si autẽ omĩ a ꝑ uerbũ facta sunt: corrige qđ
male intellegebas Recit pater: & non fecit
nisi ꝑuerbum. Quomodo attendit uerbum.
ut uideat patrem facientẽ sine uerbo. qđ si¬
militer faciat uerbum: quicquid fecit pat̃.
ꝑ uerbum fecit : autfalsum est omĩa ꝑ ipsũ
facta sunt: sed uerũ est. omĩa ꝑ ipsum fac¬
ta sunt: parũ tibi fortas se uidebatur : et
sine ipsofactum est nihil. Recede gͦ abista
carnis prudentia: etquęramꝰ quẽ ad modum
dictum sit. non potest filius a se facere quic¬
quã. nisi qđ uiderit patrẽfacientẽ: Quȩ¬
ramus sidignisumus. qui a dp̃hendamus
fateor enĩ magna res est. ardua omĩno uide
patrem facientẽ ꝑfiliũ: non singula opera
faciente patre & filio Sed qđ lib& opus
patrẽ ꝑfilium: ut nulla oꝑafiant. uł apa¬
tre sine filio. uł afiliosine patre. quia omĩa

Expanded text:
Deus praeter Verbum? Si enim facit, non omnia per Deus praeter Verbum? Si enim facit, non omnia per Verbum facta sunt; perdidisti quod tenebas: si autem omnia per Verbum facta sunt, corrige quod male intelligebas. Fecit Pater, et non fecit nisi per Verbum: quomodo attendit Verbum, ut videat Patrem facientem sine Verbo, quod similiter faciat Verbum? Quidquid fecit Pater, per Verbum fecit: aut falsum est, Omnia per ipsum facta sunt. Sed verum est, Omnia per ipsum facta sunt. Parum fortasse tibi videbatur? Et sine ipso factum est nihil. 6. Recede ergo ab ista carnis prudentia, et quaeramus quemadmodum dictum sit, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Quaeramus, si digni sumus qui apprehendamus. Fateor enim, magna res est, ardua omnino, videre Patrem facientem per Filium, non singula opera facientem Patrem et Filium sed quodlibet opus Patrem per Filium, ut nulla opera fiant vel a Patre sine Filio, vel a Filio sine Patre: quia omnia
Abbreviated transcription (Latin):
uideamus sicogitatio nrã haec inueni&
exitum. scđm illa quȩ iã de uerbo pari¬
ter locuti sumus. pariterq sentimus.
quiad s̃ uerbum. & omĩa ꝑ ipsum facta
funt Pone gͥpatrẽ tanquam fabrũ quȩ¬
dã oꝑa facientem : Filium autẽ tanquã
discipłm : qui non potest facere qͥcquã.
nisi qđ uiderit patrẽ facientẽ Intendit
enĩ qͦdãmͦ in manus patris: ut qͦmͦ eũ uide¬
rit fabricare : sic & ipse tale aliquid fa-¬
bric& inoperibus suis sed pater iste. oͣmĩa
illa quȩ facit uult ut adtendat eum
filius: & talia & ipse faciat ꝑ quẽ facit:
eia nunc est ut adsis sententiae tuae prio¬
ri quã me cũ recensusti. mecũq: tenuisti:
quia in principio erat uerbũ. & apud
facta sunt. Tugͦ cũ mecũ tenueris quia omĩa¬
ꝑ uerbũ facta sunt : rursus carnalisapo¬
re & puerili motu facistibi in animo dm̃
facientẽ. & uerbũ ad tendens. utcũ fece¬
rit ds̃. faciat & uerbũ Quid enĩ facit

Expanded text:
videamus si cogitatio haec nostra inveniat videamus si cogitatio haec nostra inveniat exitum secundum illa quae jam de Verbo pariter locuti sumus pariterque sentimus, quia Deus Verbum, et omnia per ipsum facta sunt. Pone igitur Patrem tanquam fabrum, quaedam opera facientem, Filium autem tanquam discipulum, qui non potest facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem: intendit enim quodammodo in manus Patris, ut quomodo viderit eum fabricare, sic et ipse tale aliquid fabricet in operibus suis. Sed Pater iste omnia illa quae facit, et vult ut attendat eum Filius et talia et ipse faciat; per quem facit? Eia nunc est ut adsis sententiae tuae priori, quam mecum recensuisti mecumque tenuisti, quia in principio Verbum, et apud facta sunt. Tu ergo cum mecum tenueris quia per Verbum facta sunt omnia; rursum carnali sapore et puerili motu facis tibi in animo Deum facientem, et Verbum attendentem, ut cum fecerit Deus, faciat et Verbum. Quid enim facit
Abbreviated transcription (Latin):
reqͥrebamus iã tenemus : ds̃ erat uerbũ
Adiungo aliudꝰ: quia cũ dixiss& hoc erat
in principio apud dm̃. Sontinuo subiecit
euangelista: omĩa ꝑ ipsum facta sunt
Nuncte quȩrendo excagito Nunc te con¬
trate moueo: & te contrate interpellor:
tene tantũ memoriter ista de uerbo. quia
dserat uerbũ : & omĩa ꝑ ipsum facta sunt
Audi uerba qͥb cõmotuses: ut minorẽ
diceres filiũ Nempe quia dix̃: non potest
filius a se facere quicquã. nisi qđ uide rit
patrẽ facientẽ Ita inquit expone mihi
paululũ: sic quantũ oppinor intellegis.
qm̃ quȩdam facit pater: filius autẽ ad ten¬
dit quẽ ad modũ faciatpater. ut possit
et ipse ea facere quȩ uiderit patrẽfacien¬
tem Duos quasi fabros constitiusti itapatrẽ.
& filium. ut etiam magistrũ & discipulũ :
qͦmͦ solent patres fabridocere artẽ suã
filios suos: ecce descendo. ad carnalem
sensum tuum. Ita in terim cogito. ut ti & ego¬

Expanded text:
 erat Verbum:  erat Verbum: adjungo aliud, quia cum dixisset, Hoc erat in principio apud Deum, continuo subjecit Evangelista, Omnia per ipsum facta sunt. Nunc te quaerendo exagito, nunc te contra te moveo, et te contra te interpello: tene tantum memoriter ista de Verbo, quia Deus erat Verbum, et omnia per ipsum facta sunt. Audi jam verba quibus commotus es, ut minorem diceres Filium, nempe quia dixit, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Ita, inquit. Expone hoc mihi paululum: sic, quantum opinor, intelligis, quoniam quaedam facit Pater, Filius autem attendit quemadmodum faciat Pater, ut possit et ipse ea facere quae viderit Patrem facientem. Duos quasi fabros constituisti: ita Patrem et Filium, ut etiam magistrum et discipulum, quomodo solent patres fabri docere filios suos artem suam. Ecce descendo ad carnalem sensum tuum, ita interim cogito ut tu:
Abbreviated transcription (Latin):
sentem Fenes nobiscum: quia in prin¬
cipio erat uerbum eteneo in quit.
& quia uerbum erat apud dm̃: & hoc inqͥt
teneo Sequere gͦ. & hoc fortius tene qr̾
ds̃erat uerbum: & hoc inquit teneo
Bed ille ds̃ maior: illedsminor. Iamnes¬
cio quid paganũ redol&. cũ xp̃iano me
la qui arbitrabrar: ssestds̃ maior & . ẽ.
ds̃minor᷑. Duos deos colimus: non unum
dm̃: Quare inquit & tu non duos deosdicis
ȩqualessibi: hoc ego nondico Aequalita¬
tem enĩ istã sic in telleͥgo. ut ibi intelleͥgã
etiã indiuiduam caritatẽ: & si indiuidu¬
am caritatẽ. ꝑfectã unitatẽ Si autẽ Rari¬
tas quã misit hominib ds̃ demultis hominũ
cordib facit corunũ . & multas hominũ
animas facit animã unã. sicut decreden¬
tibus. seseq inuicẽ diligentib scrip tũ est
fit anima una : quanto magis pater ds̃.
& filius ds̃. infontedilectionis ds̃ unus est :
Uerũ ad hȩc uerba qͥbus cõmotũ est cor
tuũ intende. & recole metũ : qđ de uerbo¬

Expanded text:
se, tenes nobiscum quia in principio erat Verbum. Teneo, inquit. t quia Verbum erat apud Deum? Et hoc, inquit, teneo. Sequere ergo, et hoc fortius tene, quia Deus erat Verbum. Et hoc, inquit, teneo: sed ille Deus major, ille Deus minor. Jam nescio quid paganum redolet: cum christiano me loqui arbitrabar. Si est Deus major, et est Deus minor; duos deos colimus, non unum Deum. Quare, inquit? et tu non duos deos dicis aequales sibi? Hoc ego non dico: aequalitatem enim istam sic intelligo, ut ibi intelligam etiam individuam charitatem; et si individuam charitatem, perfectam unitatem. Si enim charitas quam misit hominibus Deus, de multis hominum cordibus facit cor unum, et multas hominum animas facit animam unam, sicut de credentibus seseque invicem diligentibus scriptum est fit anima una: quanto magis Pater Deus et Filius Deus in fonte dilectionis Deus unus est? 5. Verum ad haec verba, quibus commotum est cor tuum, intende, et recole mecum q
Abbreviated transcription (Latin):
uolo si possum loquicaritati uraẽ Sed
scđm illa uerbadñi. qui potest capere
capiat. Qui autem capere non potest.
non mihi ad scribat. sed tarditatisuae
Et conuertat sẽ ad illum qͥcor aperit :
ut infundat qđ donat Postremo etsi
quisquã propterea non in tellexerit.
quia non ame sic dictum est. ut dici
debuit: ignoscat humanȩ fragilitati.
& supplic& diuine bonitati Habemꝰ
enĩ intus magistrum xp̃m: quicquid
per aurem urãm & osmeũ capere non
potueritis in cordeurõ. ad eum conuer¬
timini. qui & medocet qđ loquor: et
uobis Quem ad modum dignatur dis¬
tribuit : qui nouit quid det. & cuid&:
aderit pecenti : & a peri& pulsanti
Etsi forte nondederit: nemose dicat
desertũ Forte enĩ aliquid dare dif¬
fert : sed neminẽ esurientẽ relinqu&
Si enĩ nondat: ad horã exer cet quaȩ¬
rentem: non contempnit petentem
uidete gͦ et ad tendite: quid uelim
dicere: & si forte non possim : catholica

Expanded text:
volo, si possum, loqui Charitati vestrae: sed volo, si possum, loqui Charitati vestrae: sed secundum illa verba Domini, Qui potest capere capiat . Qui autem capere non potest, non mihi adscribat, sed tarditati suae; et convertat se ad illum qui cor aperit, ut infundat quod donat. Postremo et si quisquam propterea non intellexerit, quia non a me sic dictum est ut dici debuit, ignoscat humanae fragilitati, et supplicet divinae bonitati. Habemus enim intus magistrum Christum. Quidquid per aurem vestram, et os meum capere non potueritis, in corde vestro ad cum convertimini, qui et me docet quod loquor, et vobis quemadmodum dignatur distribuit. Qui novit quid det, et cui det, aderit petenti, et aperiet pulsanti. Et si forte non dederit, nemo se dicat desertum. Forte enim aliquid dare differt, sed neminem esurientem relinquit. Si enim non dat ad horam, exercet quaerentem, non contemnit petentem. Videte ergo et attendite quid velim dicere, etsi forte non possim. Catholica
Abbreviated transcription (Latin):
continuo facta cui rei ad testatur & psalmꝰ
dicens Ipse di x̃ & facta sunt: ipse manda¬
uit & creata sunt Quomodo postinundũ
factũ requiem quasi ut cessaret reqͥrebat.
qui in iubendo numquã laborauerat :
Ergo illa mistica sunt. & ꝓpterea ita po¬
sita᷑ ut nobis requiem speremus post anc
uitam : sed sibona oꝑa fecerimus Ideo
dñs recundens in prudentiã & errorẽ
iudȩorum: & ostendens eos non recte
sapere dedõ: ait illis scandalizantib.
qđ sabbato operabatur hominũ sani¬
tatẽ : Paterm̃s usq nunc operatur : et
ego operor Holite gͦ putare quia sab¬
bato ita requieuit ꝓater meus. ut ex il¬
lo non operetur. Sed sicut ipse nunc
operatur. operor & ego Sed sicut pa¬
ter sine labore : sic & filius sine labore
Dix̃ ds. & facta sunt : dixẽ dep̃s languen¬
ti.tolle grabattum tuũ. etuade in do¬
mumtuam:& factumest Catholica
autemfides habet: qđ patris & filii
oꝑa. non sunt separabilia Hoc est qđ

Expanded text:
continuo facta: cui attestatur et Psalmus continuo facta: cui attestatur et Psalmus dicens, Ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt : quomodo post mundum factum requiem quasi ut cessaret requirebat, qui in jubendo nunquam laboraverat? Ergo illa mystica sunt, et propterea ita posita, ut nobis requiem speremus post hanc vitam, sed si bona opera fecerimus. Ideo Dominus retundens impudentiam et errorem Judaeorum, et ostendens eos non recte sapere de Deo, ait illis scandalizatis quod sabbato operabatur hominum sanitatem, Pater meus usque modo operatur, et ego operor: nolite ergo hoc putare quia sabbato ita requievit Pater meus, ut ex illo non operetur; sed sicut ipse nunc operatur, operor et ego. Sed sicut Pater sine labore, sic et Filius sine labore. Dixit Deus, et facta sunt: dixit Christus languenti, Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam, et factum est. 3. Catholica autem fides habet, quod Patris et Filii opera non sunt separabilia. Hoc est quod
Abbreviated transcription (Latin):
requieturos. Sic enĩscriptũ habemus
ingenesi & fecit ds̃ omĩa bonaualde:
& quieuit dsdie septimo Et tu homo cũ
ad tendis ipsum dm̃ postbona oꝑa reqͥe¬
uisse: non tibi speres requiẽ: nisi cubona
fueris oꝑatus &r quẽ ad modum ds̃ po¬
stea quam fecit hominẽ adimaginem
& similitudinẽ suã sexto die. et in illo
ꝑficero̾ omĩa oꝑasua bona ualde : reqͥ¬
euit septimodie: sic & tibi requiem
nonsperes. nisi cum redieris adsimilitu¬
nem inquafactus es quãpeccando ꝑdidisti
Nonenĩds laborasse dicendusest: qui
dixẽ. & factasunt. Quis. ẽ. qui post tantã
oꝑis facilitatem qͣs̃ post laborem uelit
requiescere : siuissit & aliquis resistit:
siiussit & non est factum. et utfieret la¬
bora uit: Merito dicatur requiem quȩ
sisse: cũ uero et in ipsolibro geneseos
legamus. Di x̃ ds̃. fiatlux: & facta est
lux Bix̃ ds̃ fiat firmamentũ: & factũ
estfirmamentũ: Itcętera In uerbo eius

Expanded text:
requieturos. Sic enim scriptum habemus requieturos. Sic enim scriptum habemus in Genesi, Et fecit Deus omnia bona valde, et requievit Deus die septimo : ut tu homo cum attendis ipsum Deum post bona opera requievisse, non tibi speres requiem, nisi cum bona fueris operatus: et quemadmodum Deus posteaquam fecit hominem ad imaginem et similitudinem suam sexto die, et in illo perfecit omnia opera sua bona valde, requievit septimo die; sic et tibi requiem non speres, nisi cum redieris ad similitudinem in qua factus es, quam peccando perdidisti. Non enim Deus laborasse dicendus est, qui dixit et facta sunt. Quis est qui post tantam operis facilitatem quasi post laborem velit requiescere? Si jussit et aliquis ei restitit, si jussit et non est factum, et ut fieret laboravit; merito dicatur post laborem requievisse: cum vero et in ipso libro Geneseos legamus, Dixit Deus, Fiat lux; et facta est lux: dixit Deus, Fiat firmamentum; et factum est firmamentum ; et caetera in verbo ejus
Abbreviated transcription (Latin):
calumniabantur: quasi euersorem
etp̃uaricatorẽ legis: Tunc eis dixerat
Pater m̃s usque modo oꝑatur & ego
operor Illienĩ carnaliter accipientes
sabbati obseruationem: putabant dm
post laborem fabricati mundi.usque
adhuncdiem quasi dormire: & ꝓpte¬
rea scĩficasse illũdiẽ. ex qͦ coepit uelud
alaborib quiescere est autẽ sacram̃tũ
sabbati. antiquis patribus nr̃is p̃ceptũ:
qđ nos xp̃iani spĩtaliter obseruamus.
ut abonuĩ seruili oꝑe idest ab omĩpecca¬
to. quia dñs dicit Om̃is qui peccatũ fa¬
cit. seruus. ẽ. peccati Abstineamusnos.
et habeamus quietẽ in cordenrõ. Id. ẽ.
tranquillitatẽ sp̃italem: & quãuis in hoc
scło id conemur: ad eam tam̃ requiem
ꝑfectam non ꝑueniemus : nisi cumdeac
uita eierimus Sedideo dictum est
dm̃ requieuisse: quia iã creaturã nullã
condebat: post quẽ ꝑfecta sunt omĩa
Quietẽ uero ꝓpterea appellauit scrip¬
tura: ut nos ammoner& post bona oꝑ a

Expanded text:
calumniabantur, quasi eversorem calumniabantur, quasi eversorem et praevaricatorem Legis. Tunc eis dixerat, Pater meus usque modo operatur, et ego operor . Illi enim carnaliter accipientes sabbati observationem, putabant Deum post laborem fabricati mundi usque ad hunc diem quasi dormire; et propterea sanctificasse illum diem, ex quo coepit velut a laboribus requiescere. Est autem sacramentum sabbati antiquis patribus nostris praeceptum , quod nos Christiani spiritualiter observamus, ut ab omni servili opere, id est ab omni peccato quia Dominus dicit, Omnis qui facit peccatum, servus est peccati , abstineamus nos, et habeamus quietem in corde nostro, id est tranquillitatem spiritualem. Et quamvis in hoc saeculo id conemur, ad eam tamen requiem perfectam non perveniemus, nisi cum de hac vita exierimus. Sed ideo dictum est Deum requievisse, quia jam creaturam nullam condebat postquam perfecta sunt omnia. Quietem vero propterea appellavit Scriptura, ut nos admoneret post bona opera
Abbreviated transcription (Latin):
pectus dnĩ dĩ discumbe bat. nisi ut se cre¬
ta altioris sapientiae eius biber&. eqđ
amando biberat. euangelizando ruc¬
tar&. ita secretđ est eꝓfund& intellegen¬
tiaes: ut om̃s turbent quiꝑ uerso sunt
cordeꝰ. et om̃s exerceant qui rectosunt
corde Proinde animaduertat kari¬
tas urã. ad haec pauea quelecta sunt:
euilleamus. Si quo modo possumus do¬
nante : & aduuante ipso qui uerba
sua nobis uoluit recitari Quȩcunc au¬
dita atq conscripta sunt. ut modo legeren¬
tur Quid sibi uelit. qđ eũ audistis dicere :
Amen am̃ di couobis. non potest filius a se
facere quicquã. nisi qđ uiderit patrem
facientem. Quȩcuq enĩpater facit: hac
eadem & filius facitsimiliter Unde au¬
temnatus sit sermo iste. cõmemorandi
estis proptersuperiora lectionis: ubi
curauerat dñs quendã inter illos qͥinqͥn¬
q porticib piscinȩ illius salomonis ia¬
cebant Cuidideerat. tollegrabattum
tuũ. & uade indomum tuã. Hoc aut̃
fecerat sabbatis: unde ꝑ turbati iudei

Expanded text:
pectus Domini discumbebat , nisi ut secreta altioris sapientiae ejus ebiberet, et quod amando biberat, evangelizando ructaret, ita secreta sunt et profunda intelligentiae, ut omnes turbent qui perverso sunt corde, et omnes exerceant qui recto sunt corde. Proinde animadvertat Charitas vestra ad haec pauca quae lecta sunt. Videamus si quo modo possumus donante et adjuvante ipso qui verba sua nobis voluit recitari, quae tunc audita atque conscripta sunt, ut modo legerentur, quid sibi velit quod eum audistis modo dicere, Amen, amen dico vobis, non potest Filius a se facere quifacientem: quaecumque enim Pater facit, haec eadem et Filius facit similiter. 2. Unde autem natus sit sermo iste, commemorandi estis propter superiora lectionis, ubi curaverat Dominus quemdam inter illos qui in quinque porticibus piscinae illius Salomonis jacebant, cui dixerat, Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam. Hoc autem fecerat sabbatis: unde perturbati Judaei
Abbreviated transcription (Latin):
Renuntiat tactus eidem cordi lenia
& aspera Renuntiat sibi ipsum cor: ĩus¬
ta & in iusta Cortuũ. & uud& & audit:
& cecrra sensi bilia diuidicat: & quo non
ad sporant corporis sensus: iusta & inius¬
ta mala & bona discernit. Ostende mͥ
oculos. aures. nares eordis tui Diuer¬
sasunt quȩ ad cor tuũ referuntur.
& diuersa ibi membra inueniuntur
Incarne tua alibi audis : alibi uides
Incordetuo ibi audis : ubiuides. Si hoc
imago: quanto potentius ille cuius
imago  ergo & audit filius. oiud&
filius & ipsa uisio et auditio filius.
Et hoc ẽ illi audire qđ ẽ ẽ & s ẽ illi uidere qđe ẽ. Tibi¬

Expanded text:
renuntiat tactus eidem cordi lenia renuntiat tactus eidem cordi lenia et aspera: renuntiat et sibi ipsum cor justa et injusta. Cor tuum et videt et audit, et caetera sensibilia dijudicat; et quo non aspirant corporis sensus, justa et injusta, mala et bona discernit. Ostende mihi oculos, aures, nares cordis tui. Diversa sunt quae ad cor tuum referuntur, et diversa ibi membra non inveniuntur. In carne tua alibi audis, alibi vides: in corde tuo ibi audis, ubi vides. Si hoc imago, quanto potentius ille cujus imago? Ergo Filius; et ipsa visio et auditio Filius; et hoc est illi audire quod esse, et hoc est illi videre quod esse. Ab
Abbreviated transcription (Latin):
sentit. etiã ꝑ corpus tuũ: Sed corpustuũ.
non cor tuum: Dimitte & corpustuũ .
redi ad cortuũ In corpore auo in ue¬
niebas alibi oculos alibi aures. In corde
tuo nũquid hoc inuenis : An in corde
non habes aures: De qͥbꝰ gͦ dñs dicebat.
qui hab& audiendi audiat. An
incorde nonhabes oculos: Uude dicebat apłs.
Inluminatosoculos cordisurĩ. Redi ad cor
Uide ibi quidsentias. fortededõ: qui
ibi.ẽ. imagodĩ In interiore homine
habitat xp̃s Inin teriore homine. rono¬
uaris adimaginemdĩ Inimagine sua
cognosce authorẽ eius. Uide qeadmo¬
dũ om̃scorporis senliscordi nitro num¬
tient: quid senserint foris. Uidecpiãmul¬
cosministros habeat unus in terior Impe¬
rator: & qͥd apud se & iam sinohis minis¬
tris agat renuntiant oculicordi aba
Anigra renunti ant anires eadẽ cortu
canora & dissona Renuntiant nareseidẽ
cordi: odora & putentia. Lenuntiat
gustus cidem cordi. amara & dulcia

Expanded text:
sentit etiam per corpus tuum: sed corpus tuum sentit etiam per corpus tuum: sed corpus tuum non quod cor tuum; dimitte et corpus tuum, redi ad cor tuum. In corpore tuo inveniebas alibi oculos, alibi aures: in corde tuo numquid hoc invenis? An in corde tuo non habes aures? De quibus ergo Dominus dicebat, Qui habet aures audiendi, audiat ? An in corde non habes oculos? Unde dicit Apostolus, Illuminatos oculos cordis vestri . Redi ad cor; vide ibi quid sentias forte de Deo, quia ibi est imago Dei. In interiore homine habitat Christus , in interiore homine renovaris ad imaginem Dei, in imagine sua cognosce auctorem ejus. Vide quemadmodum omnes corporis sensus cordi intro nuntient quid senserint foris: vide quam multos ministros habeat unus interior imperator, et quid apud se etiam sine his ministris agat. Renuntiant oculi cordi alba et nigra; renuntiant aures eidem cordi canora et dissona; renuntiant nares eidem cordi odora et putentia; renuntiant gustus eidem cordi amara et dulcia;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuerbũ: siplantauit aurẽ uerbũ. qua
omĩaꝑuerbũ Non possumus dicere noti
audit uenbum. non uid& uerbum. No
obiurget nospsalmus & dicat. stulti ali¬
quando sapite Itaq siaudit uerbum
& uid& uerbũ. audit silius. uid& filiuso
Nũquid tam̃ et in ipso diuersis locis quę¬
siturisumus. Oculos. & aures. aliunde¬
auditus: forte te Inmo non forte. sed
uere Itadũtam̃ & ĩpsiumeiꝰ uidere. et ip¬
sum eius audire. Ionge aliomͦ quã nr̃msit:
& uidere & audire. simul in uerbo est.
Nec aliud ibi est uidere. aliud audire.
sed auditus uisus. & uisus auditus: onos
qͥaliter audimus. aliter uidemꝰ. hoc uide
nouimꝰ redimꝰ forte adnos: si non sumus
itis a uobis. & peritis exuobis: qitis soli-¬
tudinis uias. erratis uacando. redite.
Quo: addm̃ Cito est pͥmo redi ad cor
tuum excul a te uacaris Coristeipsũ
non nosti: & queris a quo factus es:
redi. redi. adcor. Tolle te acorpore:
corpus tuũ: habitatio tua est Cortuũ

Expanded text:
ntavit aurem Verbum, quia omnia per Verbum: non possumus dicere, Non audit Verbum, non videt Verbum; ne objurget nos Psalmus, et dicat, Stulti, aliquando sapite. Itaque si audit Verbum et videt Verbum, audit Filius et videt Filius: numquid tamen et in ipso diversis locis quaesituri sumus oculos et aures? auditus? Forte ita: imo non forte, sed vere ita; dum tamen et ipsum ejus videre, et ipsum ejus audire, longe alio modo quam nostrum sit. Et videre et audire simul in Verbo est, nec aliud est ibi audire, et aliud videre; sed auditus visus, et visus auditus. 10. Et nos qui aliter audimus, aliter videmus, hoc unde novimus? Redimus forte ad nos, si non sumus itis a vobis, et peritis ex vobis? quid itis solitudinis vias? Erratis vagando; redite. Quo? Ad Dominum. Cito est: primo redi ad cor tuum, exsul a te vagaris foris; teipsum non nosti, et quaeris a quo factus es! Redi, redi ad cor, tolle te a corpore: corpus tuum habitatio tua est; cor tuum
Abbreviated transcription (Latin):
languebamus curarȩtis. et si infir ma¬
bamur uisicaretis . Eece curamus: bece
uificamus. Sed non nobis fiat. quõ modo
audistis ab apło Timeo. nesine causa
laborauerim in uobis EXPLCIT¬
eeo qđ scriptum est non potest filiꝰ

Expanded text:
languebamus, curaretis; et si infirmalanguebamus, curaretis; et si infirmabamur, visitaretis? Ecce curamus, ecce visitamus sed non nobis fiat quomodo audistis ab Apostolo, Timeo ne sine causa laboraverim in vos . TRACTquod scriptum est, Non potest
Abbreviated transcription (Latin):
Sicurari destiteris. &. eẽ. idoneus ad ꝑ¬
fruendum. Hac luce. neglexeris ualitu¬
dinẽ oculorũ tuorum: tenebras amabis:
IIIIII. & amando tenebras. intenebris re¬
manebis Et remanendo in tenebris: etiã
in tenebras exteriores ꝓicie̾ris : ibi erit
fletus & stridor dentium. Sinihil inte
faciebat amorlucis : faciat timor dolo¬
ris. Sufficienter me locutũ arbitror
& lectionem tamen euangelicã non fini¬
ui Sidicã reliqua. onerabo uos: & timeo
neetiã qđ haustum est effundatur
Sufficiant gͦ ista. Karitati urẽ Bebi¬
tores sumus non nune sed semꝑ quan¬
diu uiuimꝰ : quia ꝓpteruos uiuimus
Uerum tamen uitã istam nirãm. infirmã.
laboriosam. periculosam: in hoc mundo :¬
consolamini bene uiuendo Nolite con
tristari & ad terere: malis morib ur̃is
Cumenĩ offendimur malauitaurã
si refugiamus auobis. & separemus
nos auobis. & aduos non accedamus
Nonne conqueremini.  dicetis. & si

Expanded text:
si curari destiteris, et esse idoneus ad persi curari destiteris, et esse idoneus ad perfruendum hac luce neglexeris, valetudine oculorum tuorum; tenebras amabis; et amando tenebras, in tenebris remanebis; et remanendo in tenebris, etiam in tenebras exteriores projicieris: ibi erit fletus et stridor dentium . Si nihil in te faciebat amor lucis, faciat timor doloris. 12. Sufficienter me locutum arbitror, et lectionem tamen evangelicam non finivi: si dicam reliqua onerabo vos, et timeo ne etiam quod haustum est effundatur; sufficiant ergo ista Charitati vestrae. Debitores sumus, non nunc, sed semper quamdiu vivimus; quia propter vos vivimus. Verumtamen vitam nostram istam infirmam, laboriosam, periculosam, in hoc mundo cons lamini bene vivendo, nolite nos contristare et atterere malis moribus vestris. Cum enim offendimur mala vita vestra, si refugiamus a vobis, et separemus nos a vobis, et ad vos non accedamus; nonne conqueremini, et dicetis: Et si
Abbreviated transcription (Latin):
curetur plenius & siqua mordacia sa¬
ferat. ut amore illius lucis accensus.
dicatsibi: quando erit ut illud firmis
oculis uideam. qđ saueus infirmisq non
potui: urg& medicum: roga ut cur&
Grgofrẽs. si forte aliquid talefactum est
in cordib ur̃ĩs. siuttumq erexpf tis cor
ur̃m aduidendũ.Querbũ. & ipsius
luce reuerberati. ad solita recessistis :
Rogate medicũ. ut adhibeat colliria
mordacia: p̃cepta iusticie. ẽ. qđ uideas :
sed non est unde uideas Nonmihi antea
credebas: quia est qđuideas duce ꝗͣdam
ratione. ad ductus esPpinquast. inten¬
disti. palpitasti: resugisti Seis certe. eẽ.
qđ uideas: sed idoneũ tenonesse quiui¬
deas Ergocurare: quȩsunt colliria. noli
mentiri noli peuirare. noli ad ulterare.÷
noli furari: noli fraudare Sed donsuesti.
& cum aliquo dolore a consuecudine reuo¬
caris : hoc est qđ mord&. sed sanat Nã
dicotibi liberius. extimore & meo & tuo:

Expanded text:
curetur plenius; et si qua mordacia recuretur plenius; et si qua mordacia referat, ut amore illius lucis accensus dicat sibi: Quando erit ut illud firmis oculis videam, quod sauciis infirmisque non potui? Urget medicum, et rogat ut curet. Ergo, fratres, si forte tale aliquid factum est in cordibus vestris, si utcumque erexistis cor vestrum ad videndum Verbum, et ipsius luce reverberati ad solita recidistis; rogate medicum ut adhibeat collyria mordacia, praecepta justitiae. Est quod videas, sed non est unde videas. Non mihi antea credebas quia est quod videas: duce quadam ratione adductus es: propinquasti, intendisti, palpitasti, refugisti. Scis certe esse quod videas, sed idoneum non te esse qui videas. Ergo curare. Quae sunt collyria? Noli mentiri, noli perjurare, noli adulterare, noli furari, noli fraudare. Sed consuesti, et cum aliquo dolore a consuetudine revocaris: hoc est quod mordet, sed sanat. Nam dico tibi liberius, ex timore et meo et tuo:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdas auditũ potes eẽ. lu tamꝰ ne pulsaiumꝰ : erectũ ẽ
aliqͥd in nob̵ qͦ ł tenuit̃ suspicem᷑ unde lum̃ ueniat
nobis e Puto fratres quia cum loquim᷑
ista & cum meditamur : exercemus nos.
Et cum exercemus nos in ipsis. & rursus
quasi reflectimur pondere nr̃o ad ista
consucta : tales sumus quales lippientes
cum producunt᷑ ad uidendũ lumen
si tamen antea uisum omnino
non habeant : & incipiunt
eundemuisum per diligen¬
tiam medicorum ut cumque
reparare. Et cum probare
uult medicus quantum eis salutis
accesserit temptat eis ostendere qđ
uidere desiderabant & ñ poterant cũ
ceti essent: & redeunte iam utcũq acie
oculorum. producuntur ad lucẽ & cũ
uiderint fulgore ipsore uerberantur
quodã modo & respondent medico demen¬
stranti lam iam uidiseduidere non pos¬
sum Quid gͦ facit medicus: pe uocat.
ad solita & ad dit collirium: ut ad illud
qđ uisum est & uideri non potuit. desi¬
derium nutriat᷑. & excipso desiderio

Expanded text:
Putamusne pulsavimus? Erectum est aliquid in nobis quo vel tenuiter suspicemur unde lumen veniat nobis? Puto, fratres, quia cum loquimur ista, et cum meditamur, exercemus nos. Et cum exercemus nos in ipsis, et rursus quasi reflectimur pondere nostro ad ista consueta, tales sumus quales lippientes, cum producuntur ad videndum lumen, si forte antea visum omnino non habebant, et incipiunt eumdem visum per diligentiam medicorum utcumque reparare. Et cum probare vult medicus quantum salutis eis accesserit, tentat eis ostendere quod videre desiderabant, et non poterant cum caeci essent: et redeunte jam utcumque acie oculorum, producuntur ad lucem; et cum viderint, fulgore ipso reverberantur quodammodo, et respondent medico demonstranti, Jam jam vidi, sed videre non possum. Quid ergo facit medicus? Revocat ad solita, et addit collyrium, ut ad illud quod visum est, et videri non potuit, desiderium nutriat, et ex ipso desiderio
Abbreviated transcription (Latin):
Amenamendi couobis. non potest filiꝰ
a se facere quicquam. nisi qđ uiderit
patrem facienten : Tanquã dicer&
Quid scandali zatiestis. qui a patrẽ meũ
di xidm̃ & quia aqualem mefecidõ:
ltasum aqualis. ut ille megenuerit :
lta sum aqualis. ut non ille a mȩ sedego
abillosi m: hoc enĩ intellqͥgit᷑. in hisuer¬
bis Non potest filius a se facere qͥcquã.
nisi qđ uiderit patrem facientem:
hocest quicquid filius hab&. ut faciat:
ut filius sit Quia a patre hab& ut
possit: quia a patre hab& ut sit Filio
enĩ hoc ͤ ẽẽ: qđ posse: homini non ita

Expanded text:
co vobis, non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Tanquam diceret, Quid scandalizati estis, quia Patrem meum dixi Deum, et quia aequalem me facio Deo? Ita sum aequalis, ut ille me genuerit: ita sum aequalis, ut non ille a me, sed ego ab illo sim. Hoc enim intelligitur in his verbis, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Hoc est, quidquid Filius habet ut faciat, ut Filius sit? Quia a Patre habet ut possit, quia a Patre habet ut sit. Filio enim hoc est esse quod posse. Homini non ita
Abbreviated transcription (Latin):
& pater unũ sumusͥ Quia pater & fi¬
lius non sunt duo dii. sed unus ds̃. uer¬
cus : unus pater. et filius. caritate cõ¬
plexci Unusq caritatis sp̃s eorum est:
Sicut aqualitas & inseparabilitas per¬
sonarum: ita & iam oꝑa inseparabilia
sunt. Adhuc planius dicã quidsit:
oꝑa inseparabilia sunt Nondicit catho¬
liea fides. quia fecit ds̃ pater aliquid.
fecit filius aliquid aliud: sed qđ fecit
pater. hoc & filius fłcit hoc & spssc̃s

Expanded text:
 sumus . Quia Pater et Filius non sunt duo dii, sed unus Deus, VerDeus unus Pater et Filius charitate complexi, unusque charitatis Spiritus eorum est, sicut aequalitas et inseparabilitas personarum, ita etiam opera inseparabilia sunt. Adhuc planius dicam quid sit, opera inseparabilia sunt. Non dicit catholica fides quia fecit Deus Pater aliquid, et fecit Filius aliquid aliud: sed quod fecit Pater, hoc et Filius fecit, hoc et Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
sȩqualitatẽ inuenio. Uerax enĩ pat̃.
ñ ab eadẽ ueritate uerax . ẽ. cuius
partem cepit : sed quam totam
genuit. Nideo planius. eẽ. dicendũ:
& certe ne uos diu teneam hodie
huc usq tractetur ucũ finiero qđ
uolo dicere. aduiante dõ. sermo
claudatur hoc idõ dixi: ut inten¬
tos uos facerem. Omĩsanima. qm̃
res est mutabilif  quamiuis mag¬
na creatura. tam̃ creatura:
Quamuis corpore melior. tam̃ fac¬

Expanded text:
sed aequalitatem invenio. Verax enim Pater sed aequalitatem invenio. Verax enim Pater non ab ea veritate verax est cujus partem cepit, sed quam totam genuit. 8. Video planius esse dicendum. Et certe ne vos diu teneam, hodie huc usque tractetur: cum finiero quod volo dicere, adjuvante Deo, sermo claudatur. Hoc ideo dixi, ut intentos vos facerem. Omnis anima quoniam res est mutabilis, et quamvis magna creatura, tamen creatura; quamvis corpore melior, tamen fac
Abbreviated transcription (Latin):
sius homo: sed plus ẽ. ipsa pietas
Pius enĩ apietate: ñ pietas apio.
Potest enĩ. eẽ. pietas: & si ille qͥ pius
erat factus. ẽ. ĩpius: ipse ꝑdidit pieta¬
tem : pietati nihil abstulit. Quiditẽ :¬
sulcher & puchritudo. Plus ẽ pul¬
Csitudo : quã pulcher. Pulchritudo
enĩ facit pulchrum: non pulcher fecit
pulchritudinem Castus & castitas : cas¬
titas plane : plus ẽ. quam castus. Si
enĩ castitas ñ eet: unde ess& iste cas¬
tus ñ haberet. Si autẽ noluerit. eẽ.
castus : castitas integra ꝑseuerat.
Siergo plus pi&as quã pius. plus pul¬
chritudo quã pulcher. plus castitas
quam castus. numqͥd dicturi sumus.
plus .ẽ. ueritas quam uerax.: Si hoc
dixerimus: filium incipiemus dicere
patre maiorem. Ait enĩ aꝑtissime
ipse dñs. Ego sũ uia. & ueritas &
uita. Ergo sifilius ueritas. pat̃ qͥđ
nisi qđ ait ipsa ueritas: qͣui memi¬
sit uerax ẽ.: Filius enĩ ueritas:
pat̃ uerax. Quid plus sit quȩro.

Expanded text:
s? Sed plus est ipsa pietas: pius enim a pietate, non pietas a pio. Potest enim esse pietas, etsi ille qui pius erat, factus est impius. Ipse perdidit pietatem, pietati nihil abstulit. Quid item pulcher et pulchritudo? Plus est pulchritudo quam pulcher: pulchritudo enim facit pulchrum, non pulcher facit pulchritudinem? Castus et castitas? Castitas plane plus est quam castus. Si enim castitas non esset, unde esset iste castus, non haberet: si autem noluerit esse castus, castitas integra perseverat. Si ergo plus pietas quam pius, plus pulchritudo quam pulcher, plus castitas quam castus; numquid dicturi sumus plus veritas quam verax? Si hoc dixerimus, Filium incipiemus dicere Patre majorem. Ait enim apertissime ipse Dominus: Ego sum, via et veritas, et vita . Ergo si Filius veritas; Pater quid, nisi quod ait ipsa veritas, Qui me misit, verax est? Filius veritas, Pater verax: quid plus sit quaero,
Abbreviated transcription (Latin):
loqui & iudicare : iudiciũ futurũ dẽ
Idõ enĩ ascendit: ut ueniat uidicare
cabit : quam qͥ iniuste udicatus. ẽ
Multa in qͥt habeo deuob̾ loqͥ & iudica¬
re : sed qͥ memis it uerax ẽ. Ulidete
quẽad modum patri d& głam ȩquał
filius. Exemplum enĩ nob p̃b&: & tã¬
quã in cordib nr̃is loquitur. Ohomo
fidelis. si euangeliũ meũ audis. dicit
tibi dñs ds̃ tuuN Ulbi ego in principio
uerbũ. ds̃ apud dm̃. ȩqualis patri.
coȩt̃nus gignenti. dogłiam ei cuius
sũ filius: quo modo tũ suꝑbus es adũ
sus eum cuiꝰ esseruus. Multa in qͥt
habeo deuob̾ loqui & iudicare. ised
qui memisit uerax .ẽ. Tãnquã dice¬
r&: Idõuerũ iudico: quia filius ue¬
racis ueritas sum. Pat̃ uerax: filius

Expanded text:
loqui et judicare, judicium futurum dicit. loqui et judicare, judicium futurum dicit. Ideo enim ascendit, ut veniat judicare udicatus est. Multa, inquit, habeo de vobis loqui et judicare: sed qui me misit, verax est. Videte quemadmodum Patri det gloriam aequalis Filius. Exemplum enim nobis praebet, et tanquam in cordibus nostris loquitur: O homo fidelis, si Evangelium meum audis, dicit tibi Dominus Deus tuus, ubi ego in principio Verbum Deus apud Deum, aequalis Patri, coaeternus gignenti, do gloriam ei cujus sum Filius; pud eum cujus es servus: Multa, inquit, habeo de vobis loqui et judicare, sed qui me misit, verax est; tanquam diceret: Ideo verum dico, quia Filius veracis, veritas sum. Pater verax est, Filius
Abbreviated transcription (Latin):
pedes apłoꝵ ut distribueretur
unicuiq sicut opus erat. & hoc de
Ecce illi tot milia erant: & cor unũ
erat Ecce tot milia erant. & una
anima erat. ⁊ Sed ubi: indõ Quanto
magis ipse ds̃: Numquid erro inuer¬
bo quando dico duos homines duas
animas. aut tres homines tres ani¬
mas: Aut multos homines mul¬
tas animas  Recte utiq dico. Acce¬
dant addm̃ : una anima . ẽ omĩum
Si accedentes addm̃ multȩ animȩ ꝑ
karitatem una .ẽ. anima. & multa
corda unũ cor: qͥd agit ipse fons
Naritatis in patre & filio : Nonne
ibi magis trinitas unus ẽ đs: Inde
enĩ nobis caritas uenit de spũ scõsiẽ¬
una anima. & multa corda facit cor
cipium : qđ loqͥtur nobis Multa
oreministis qđ ait. ego non iudico
quẽquam: Ecce modo dicit
multa habeo de uob loqui & iudicare
Sed aliud .ẽ. non iudico aliud non
habeo iudicare. Non iudico dixit
adp̃sens blenerat enĩ ut saluaret
mundũ : ñ ut iudicar& mundum
Qđ autem dicit multa habeo de uob

Expanded text:
pedes Apostolorum, ut distribueretur unicuique, sicut cuique opus erat. Et hoc de Ecce illi tot millia erant, et cor unum erat; ecce tot millia erant, et una anima erat. Sed ubi? In Deo. Quanto magis ipse Deus? Numquid erro in verbo, quando dico duos homines duas animas, aut tres homines tres animas, aut multos homines multas animas? Recte utique dico. Accedant ad Deum, una anima est omnium. Si accedentes ad Deum, multae animae per charitatem una anima est, et multa corda unum cor; quid agit ipse fons charitatis in Patre et Filio? Nonne ibi magis Trinitas unus est Deus? Inde enim nobis charitas venit, de ipso Spiunam animam, et multa corda facit unumcipium quod loquitur nobis. Multa, Meministis quod ait, Ego non judico quemquam : ecce modo dicit, Multa habeo de vobis loqui et judicare. Sed aliud est, non judico; aliud, habeo judicare. Non judico, dixit ad praesens; venerat enim ut salvaret mundum, non ut judicaret mundum : quod autem dicit, Multa habeo de vobis
Abbreviated transcription (Latin):
dñs nr̃ iħ s xp̃s: multas ante se lucer¬
nasꝓpheticas accendit &misit. De his
&iam erat ioħs baptista: Cui tam mag
testimonium quale nulli hominum.
Ait enĩ. Innatis mulierũ ñ surrexit
maior ioħe baptis usta. hic tam̃ quo
nemo erat maior. innatis mulierum.

Expanded text:
s Christus, multas ante se lucernas propheticas accendit et misit. De his erat etiam Joannes Baptista, cui tam magnbuit testimonium, quale nulli hominum. Ait enim: In natis mulierum non surrexit major Joanne Baptista . Hic tamen, quo nemo erat major in natis mulierum,
Abbreviated transcription (Latin):
Oportet hoc induere in corruptionem :¬
& mortale hoc induere ĩ mortalitatem.
Quo ut ueniamus:. Quia tunc erit inre:
nunc sequamur inspe eũ qui dixit ł go
sum lux mundi:ͣ qui sequiturme ñ am̃bu¬
labit intenebris. sed habebit lum̃ uitȩ

Expanded text:
e hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitatem . Quo ut veniamus, quia tunc erit in re, nunc sequamur in spe eum qui dixit, Ego sum lux mundi: qui me sequitur, non ambulabit in tenebris; sed habebit lumen vitae.
Abbreviated transcription (Latin):
sũ lux mundi. quime sequitur ñ
ambulabit in tenebris sed habebit lum̃
uite. hesterno die qui ad fuistis diudis¬
putatũ. eẽ meministis: & si ad huc ueli¬
mus deillo lumine disputare. diuloqui
possumus: inam non possumus explicare
cõpendio. Itaq fr̃s mei. sequamur xpm̃
lum̃ mundi: ne ambulemus in tenebris
Tenebrȩ metuendȩ sunt. moꝵ ñ oculoꝵ

Expanded text:
sum lux mundi: qui me sequitur, non ambulabit in tenebris; sed habebit lumen vitae , hesterno die qui adfuistis, diu disputatum esse meministis: et si adhuc velimus de illo lumine disputare, diu loqui possumus; nam non possumus explicare compendio. Itaque, fratres mei, sequamur Christum lumen mundi, ne ambulemus in tenebris. Tenebrae metuendae sunt, morum, non oculorum: