comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Congregans sicut in utrẽ aquas maris: po¬
nens inchesciuris abrssos
Timeat dñm om̃is terra: ab eo autẽ commo¬
ueantur omnes in habitantes orbem
Q uoniam ipse dixit. & facta sunt : ipse man¬
dauit. & creata sunt
Oñs dissipat consilia gentium: reprobat
÷autẽ cogitationes populorum. ÷ et re
cogitationes cordis eius ingenerationẽ
& generationẽ
Beata gens cuius est dñs ds̃ eius: populus
quem elegit in haereditatẽ sibi minum
Oecaelo respexit dñs: uidit om̃s filios ho
De pracparato habita culo suo: respexit
super omnes qui habitant terrã
Qui finxit singulatim corda eorum: qui
intelligit om̃ia opera eorum : uirtutis suȩ¬
Fallax equus ad salutẽ: inabundantia
autem uirtutis suae non saluabitur
Ecce oculi dñi super metuentes cum: in
eos qui sperant super miscđa eius.
Ut eruat amorte animas eorum : & alat
Anima nr̃a sustinet dñm : quoniam aduitor
Quia in eo laet tibitur cor nostrum : & in no
XXXIII. PSALMUS DAUIO CŨIUTA¬

Expanded text:
Congregans sicut in utre aquas maris, ponens in thesauris abyssos. Timeat Dominum omnis terra, ab eo autem commoveantur omnes inhabitantes orbem. Quoniam ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt. Dominus dissipat consilia gentium, reprobatautem cogitationes populorum et reprobcogitationes cordis ejus in generatione et generatione: Beata gens, cujus Dominus Deus ejus, populus quem elegit in haereditatem sibi. e caelo respexit Dominus vidit omnes filios hominum de praeparato habitaculo suo respexit super omnes qui habitant terram qui finxit singillatim corda eorum qui intellegit omnia opera illorum Fallax equus ad salutem, in abundantia autem virtutis suae non salvabitur. Ecce oculi Domini super metuentes eum, et in eis qui sperant super misericordia ejus. Ut eruat a morte animas eorum, et alat a sustinet Dominum: quoniin ipso laetabitur cor nostrum, et in nomXXXIII. Psalmus David cum muta
Abbreviated transcription (Latin):
tates: & quorum tecta sunt peccata
Beatus uir cui nonimpuitibit dñs peccatũ:
nec est in sp̃ũ eus dolus
Q uoniam tacui. inueterauerunt ossa mea:
dum clamarem totadie
Quoniam die ac nocte grauata est super
me manus tua: conuersus sum in erumna¬
x mea : dum configitur spina
Delictum meum cognitum xtibi: feci. & in

Expanded text:
tates  et quorum tecta sunt peccata. Beatus vir cui non imputavit Dominus peccatum  nec est in ore eius dolus. Quoniam tacui inveteraverunt omnia ossa mea  dum clamarem tota die. Quoniam die, ac nocte gravata est super me manus tua  conversus sum in aerumna, dum confringitur spina. D
Abbreviated transcription (Latin):
tribunal dicentes quia contrac legẽ hic per¬
suadet hominibus colere dm̃ Incipiente au¬
tẽ paulo aperire os: dixit gallio adiudeos
Siquidẽ eet̃ miquũ aliquid aut facinus pes¬
simũ ouiri uidai recte uos sustinerẽ. Siuero
questiones sunt de uerbo & nominib: legis
ur̃e uos ipsi uideritis: uidex egoborũ nolo
esse Et minauit eos a tribunali Appreben¬
dentes autẽ om̃s sostbenẽ principẽ synago¬
gae. percutiebant eũ ante tribunal: & nicbil
eorũ gallioni curae erat. Paulus uero cũ ad¬
huc sustinuis set dies multos fratrib uale¬
faciens nauigauit syriã : & cũ eopriscilla
& aquila qui sibi totonderaet incencris ca¬
put: habebat enĩ uotũ. Oeuenitq ephesũ
& illos ibi reliquit ipse uero ingressus srna

Expanded text:
tribunal, dicentes: Quia contra legem hic pertribunal, dicentes: Quia contra legem hic persuadet hominibus colere Deum. Incipiente autem Paulo aperire os, dixit Gallio ad Judaeos: Si quidem esset iniquum aliquid, aut facinus pessimum, o viri Judaei, recte vos sustinerem. Si vero quaestiones sunt de verbo et nominibus et legis vestrae vos ipsi videritis iudex ego horum nolo esse et minavit eos a tribunali adprehendentes autem omnes Sosthenen principem synagogae percutiebant ante tribunal et nihil eorum Gallioni curae erat Paulus vero cum adhuc sustinuisset dies multos fratribus valefaciens navigavit Syriam et cum eo Priscilla et Aquila qui sibi totonderat in Cencris caput habebat enim votum devenitque Ephesum et illos ibi reliquit ipse vero ingressus syna
Abbreviated transcription (Latin):
suadebatq uidais & grecis Cũ uenissent au¬
tẽ de macedonia silas & timotheus: insta¬
bat uerbo paulus testificans iudais esse xp̃m
ih̃m Contux dicentib autẽ eis & blaspheman¬
tibus excutiens uestimenta suadixit ad eos
Sanguis ur̃ : super coput urm. Mundus
ego : ex hoc ad gentes uadã &mignaens inde
intrecuit in domũ cuiusdã nomine titi iusti
colentis dm̃ : cuius domus erat coniuncta
sinagogae Crispus autẽ archissnagogus cre¬
didit dño cũ om̃i domo sua: & multi chorin¬
tiorũ audientes credebant & baptitabantur
Dixit autẽ dñs nocte ꝑ uisionẽ paulo Noli
timere. sed loquere &ne taceas: propter
quod ego sum tecũ & nemo apponetur tibi
ut noceat te : qm̃ populus .ẽ. michi multus
in bac ciuitate : Sedit autẽ annũ & sex men¬
ses : docens apud eos uerbũ dĩ Gallione
autẽ proconsule achaiae : insurrexer̃ uno a¬
nimo iudaci in paulũ & adduxerunt cũ ad

Expanded text:
suadebatque Judaeis, et Graecis. Cum venissent ausuadebatque Judaeis, et Graecis. Cum venissent autem de Macedonia Silas et Timotheus, instabat verbo Paulus, testificans Judaeis esse Christum Jesum. Contradicentibus autem eis, et blasphemantibus, excutiens vestimenta sua, dixit ad eos: Sanguis vester super caput vestrum: mundus ego, ex hoc ad gentes vadam. Et migrans inde, intravit in domum cujusdam, nomine Titi justi, colentis Deum, cujus domus erat conjuncta synagogae. Crispus autem archisynagogus credidit Domino cum omni domo sua: et multi Corinthiorum audientes credebant, et baptizabantur. Dixit autem Dominus nocte per visionem Paulo: Nli timere, sed loquere, et ne taceas: propter quod ego sum tecum: et nemo apponetur tibi, ut noceat te: quoniam populus est mihi multus in hac civitate. Sedit autem ibi annum et sex menses, docens apud eos verbum Dei. Gallione autem proconsule Achaiae, insurrexerunt uno animo Judaei in Paulum, et adduxerunt eum ad
Abbreviated transcription (Latin):
aut lapidi sculptura artis & cogitationis ho¬
minis dinũ cẽ simile & tempora quidẽ
huius ignonantiae dispiciens ds̃ : nunc annun¬
tiat hominib ut om̃s ubique poenitentiã
agant eo quod statuit diẽ in qua iudicatu¬
rus ẽ orbem in xquitate : in uiro in quosta¬
tuit fidẽ praebens om̃ib suscitans eũ amor¬
tus Cũ audissent autẽ resurrectionẽ mor¬
tuorũ : quidã quidẽ irridebant quidã uero
dixerunt. Audiemus te dehoc iterũ: Sic
paulus exiuit de medio eorũ. Quidã uero
uiri adbaerentes ei credider̃ : in quib: & dr̃¬
onisus ariopagita & mulier nomine da
athenis uenit chorintũ. Et inueniens quen¬
dã uida eũ nomine aquilã ponticũ genere
qui nuꝑ ueneraet ab italia & priscillã uxorẽ
eius eo quod pracepisset claudius discedere
om̃s iudaeos aroma: accessit ad eos Et quia
eius dẽ erant artis : manebat apud eos &o
perabatur. Erant autẽ sceno factoriae artis

Expanded text:
aut lapidi sculpturae artis et cogitationis hoaut lapidi sculpturae artis et cogitationis hominis divinum esse simile et temporahujus ignorantiae despiciens Deus, nunc annuntiat hominibus, ut omnes ubique poenitentiam agant, eo quod statuit diem in quo judicaturus est orbem in aequitate, in viro, in quo statuit, fidem praebens omnibus, suscitans eum a mortuis. Cum audissent autem resurrectionem mortuorum, quidam quidem irridebant, quidam vero dixerunt: Audiemus te de hoc iterum. Sic Paulus exivit de medio eorum. Quidam vero viri adhaerentes ei, crediderunt: in quibus et Dionysius Areopagita, et mulier nomine DamAthenis venit Corinthum et inveniens quendam Iudaeum nomine Aquilam Ponticum genere qui nuper venerat ab Italia et Priscillam uxorem eius eo quod praecepisset Claudius discedere omnes Iudaeos a Roma accessejusdem erat artis, manebat apud eos, et operabatur erant autem scenofactoriae artis
Abbreviated transcription (Latin):
aliud uacabant : nisi aut dicere. aut audire
aliquid noui. Stans autẽ paulus in medio
ario pagi: ait . Uri a thenienses per om̃ia
quasi superstitiosos uos uideo Prxteriens
enĩ &uidens simulacra ur̃a : inueni & ciram
inqua scriptũ erat ignoto dõ. Quodergo i¬
gnonaentes colitis hoc ego annuntio uobis
Ds qui fecit mundũ : & om̃ia quae in eosunt
hic caeli & terrae cũ sit dñs non inmanufa¬
ctis templis inhabitat. nec manib: humanis
colitur indigens aliquo : cũ ipse det om̃ib:
uitã & inspirationibus & omnia ł ecitq
ex uno om̃e genus hominũ : in habitare sũꝑ
uniuersam faciem terrae. Definiens statuta
tẽpore & terminos babitationis eorũ que¬
rere dm̃ : si forte at trectent eũ aut inueni¬
ant quãuis non longe sit ab uno quoque
nrm̃ in ipso enĩ uiuimus & mouemur &
sumus sicut & quidã urm poctarũ dixer̃
ipsius enĩ & genus sumus Genus ergo c̃ simꝰ
dĩ : non debemus aestimare auro aut argento.

Expanded text:
aliud vacabant nisi aut dicere aut audire aliud vacabant nisi aut dicere aut audire aliquid novi stans autem Paulus in medio Ariopagi ait viri athenienses per omnia quasi superstitiosiores vos video praeteriens enim et videns simulacra vestra inveni et aram in qua scriptum erat ignoto deo quod ergo ignorantes colitis hoc ego adnuntio vobis Deus qui fecit mundum et omnia quae in eo sunt hic caeli et terrae cum sit Dominus non in manufactis templis inhabitat nec manibus humanis colitur indigens aliquo cum ipse det omnibus vitam et inspirationem et omnia feex uno omne genus hominum inhabitare super universam faciem terrae, definiens statuta tempora, & terminos habitationis eorum. v.27. Quaerere Deum, si forte attrectent eum, aut inveniant, quamvis non longe sit ab unoquoquenostrum in ipso enim vivimus et movemur et sumus sicut et quidam vestrum poetarum dixerunt ipsius enim et genus sumus genus ergo cum simus Dei non debemus aestimare auro aut argento
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ & timotheus : remanserunt ibi. Qui au¬
tẽ deducebant paulũ: perduxerunt eũ usq¬
ad athenas Et accepto mandato ab eo ad
silcm & timotheũ ut quam celerit̃ ueni¬
ent adillũ: profecti sunt Paulus autẽ cũ
a thenis eos ex pecta ret : incitabatur sp̃s eius
in ipso uidens idolatriae deditã ciuitatẽ
Dis puttibat igitur insrnagoga cũ uidxis &
colentibus & inforo per om̃s dies : ad eos qui
adertent. Quidã autẽ epicurei &stoici pbrlosõ¬
phi disserebant cũ eo : & quidã dicebant. Quid
uult semini uerbius hic dicere : Aii uero no¬
uorum daemoniorũ uidetur annuntiator
esse : quiaihm & resurrectionẽ annuntiabat
cis & apprebensum eũ : ad ario pagũ duxe¬
runt dicentes Possumus scire quae ẽ haec
noua quae ate dicitur doctrina: Noua enĩ
quaȩdã infers aurib nr̃is Uolumus ergo
scire : quidnam uelint haec esse. Atbenien¬
ses autẽ om̃s & aduenae hospites ad nichil

Expanded text:
autem et Timotheus remanserunt ibi. Qui auautem et Timotheus remanserunt ibi. Qui autem deducebant Paulum, perduxerunt eum usque Athenas, et accepto mandato ab eo ad Silam et Timotheum, ut quam celeriter venirent ad illum, profecti sunt. Paulus autem cum Athenis eos expectaret incitabatur spiritus eius in ipso videns idolatriae deditam civitatem disputabat igitur in synagoga cum Iudaeis et colentibus et in foro per omnes dies ad eos qui aderant quidam autem epicurei et stoici philosophi disserebant cum eo et quidam dicebant quid vult seminiverbius hic dicere alii vero novorum daemoniorum videtur adnuntiator esse quia Iesum et resurrectionem adnuntiabat eis et adprehensum eum ad Ariopagum duxerunt dicentes possumus scire quae est haec nova quae a te dicitur doctrina nova enim quaedam infers auribus nostris volumus ergo scire quidnam velint haec esse Athenienses autem omnes et advenae hospites ad nihil
Abbreviated transcription (Latin):
eos trochebant ia sonẽ & quosdã fratres ad
principes ciuitatis clamantes: Im̃ hii sunt
qui urbẽ concitant & huc uener̃ : quos susce¬
pit iason. Et hii om̃s contra decreta caesaris
faciunt : regem aliũ dicentes esse ibm. Con¬
citauerunt autẽ plebẽ : & principes ciuitatis
audientes haec. Et accepta satis factione ab
lasone & acxteris : dimiserunt eos ł ratres
uero: confestim ꝑ noctẽ dimiserunt paulũ
& silam inberoeam. Qui cũ aduenissent:
insrnagogã iudxorũ introierunt. hii autẽ
erant nobiliores eorũ : qui sunt tbessalonicae
Qui susceperunt uerbũ cũ om̃i auiditate : quor¬
tidie scrutantes scriptunes si haec ita sebabe¬
ient & multi quidẽ crediderunt ex cis. &
Cũ autẽ cognouissent inthessa lonica uida ei
quia & bero ea praedicatũ ẽ. a paulo uerbũ
dĩ : uenerunt & illuc cõmouentes & turban¬
tes multitudinẽ. Statimq tunc paulũ dimi¬
serunt fratres : ut iret usque ad mare Silas

Expanded text:
eos trahebant Iasonem et quosdam fratres ad eos trahebant Iasonem et quosdam fratres ad principes civitatis clamantes quoniam hii qui orbem concitant et huc venerunt quos suscepit Iason et hii omnes contra faciunt, regem alium dicentes esse Jesum. Concitaverunt autem plebem, et principes civitatis audientes haec. Et accepta satisfactione a Jasone, et a caeteris, dimiserunt eos. Fratres vero confestim per noctem dimiserunt Paulum et Silam in Beroeam. Qui cum venissent, in synagogam Judaeorum introierunt. Hi autem erant nobiliores eorum, qui sunt Thessalonicae, qui susceperunt verbum cum omni aviditate, quotidie scrutantes Scripturas, si haec ita se haberent. Et multi quidem crediderunt ex eis, et Cum autem cognovissent in Thessalonica Judaei, quia et Beroeae praedicatum est a Paulo verbum Dei, venerunt et illuc commoventes et turbantes multitudinem. Statimque tunc Paulum dimiserunt fratres, ut iret usque ad mare: Silas
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsi nos eiciant Nuntiauer̃ autẽ magistror¬
tibus lictores uerba haec Timueruntq au¬
dito quod romani essent: & uenientes de pre¬
cati sunt eos Et educentes: rogabant ut e¬
grederentur de urbe. Exeuntes autẽ de
carcere : introierunt ad lydiã &uisis fra
loniã : uenerunt thessalonicã ubi erant srna¬
goza uidaeorũ Secundũ consuctudinẽ autẽ
paulus introuuit ad eos : & per sabbata tria
disserebat eis de scripturis ad aperiens & in¬
sinuans quia xp̃m oportuit pati & resurge¬
re amortuis & quia hic .ẽ. xp̃c ibs quẽ ego
annuntio uobis Et quidã ex eis crediderunt.
& adiuncti sunt paulo & silae & de colen¬
tibus gentilibusq multitudo magna : & mu¬
lieres nobiles non paucae  el antes autẽ
iudaei assumentesq de uulgo uiros quos dã
malos : & turba facta concitauer̃ ciuitatẽ
& assistentes domui ia sonis : quae rebant cos
producere in populũ Et cũ non inuenissent

Expanded text:
et ipsi nos ejiciant. Nuntiaverunt autem magistraet ipsi nos ejiciant. Nuntiaverunt autem magistratibus lictores verba haec. Timueruntque, audito quod Romani essent: et venientes deprecati sunt eos, et educentes rogabant, ut egrederentur de urbe. Exeuntes autem de carcere, introierunt ad Lydiam: et visis fratloniam, venerunt Thessalonicam, ubi erat synagoga Judaeorum. Secundum consuetudinem autem Paulus introivit ad eos, et per sabbata tria disserebat eis de Scripturis, adaperiens et insinuans quia Christum oportuit pati et resurgere a mortuis et quia hic est Christus Iesus quem ego adnuntio vobis et quidam ex eis crediderunt et adiuncti sunt Paulo et Silae et de colentibus gentilibusque multitudo magna et mulieres nobiles non paucae zelantes autem Iudaei adsumentesque de vulgo viros quosdam malos et turba facta concitaverunt civitatem et adsistentes domui Iasonis quaerebant eos producere in populum et cum non invenissent
Abbreviated transcription (Latin):
magna dicens Nichil feceris tibi mali : uni¬
uersi enim hic sumus Petitoq lumine : intro¬
gressus ẽ Et tremefactus: procidit paulo
& silae ad pedes & producens cosforas : ait
Domini quid me oportet facere ut saluus
fiam: Atilli dixerunt Crede in dñm ib̃m.
& saluus eris tui & domus tua Et locuti sunt
ei uerbũ dñi : cũ om̃ib: qui erant indomo
eius &tollens eos in illa horae natis lauit
plagas corum : & baptiratus ẽ ipse & om̃is
domus eius continuo. Cumq ꝑduxisset eos
indomũ suã apposuit cis mensam : & latatus
ẽ. cũ om̃i domo sua credens dõ Et cũ dies fa¬
ctus esset : miserunt magistratus lictores di¬
centes Dimitte homines illos Nuntiauit au¬
tẽ custos carceris uerba haec paulo : quia mi¬
serunt magistractus ut dimittamini: Nunc
igitur exeuntes ite in pace. Paulus autẽ dix̃
cis Cxsos nos publice & indemnatos homi¬
nes romanos miserunt incarcerẽ & nunc
occulte nos eiciunt : Non ita: sed ueniant

Expanded text:
magna, dicens: Nihil tibi mali feceris: unimagna, dicens: Nihil tibi mali feceris: universi enim hic sumus. Petitoque lumine, introgressus est: et tremefactus procidit Paulo et Silae ad pedes: et producens eos foras, ait: Domini, quid me oportet facere, ut salvus fiam? At illi dixerunt: Crede in Dominum Jesum: et salvus eris tu, et domus tua. Et locuti sunt ei verbum Domini, cum omnibus qui erant in domo ejus. Et tollens eos in illa hora noctis, lavit plagas eorum: et baptizatus est ipse, et omnis domus ejus continuo. Cumque perduxisset eos in domum suam, apposuit eis mensam, et laetatus est cum omni domo sua credens Deo. Et cum dies factus esset, miserunt magistratus lictores, dicentes: Dimitte homines illos. Nuntiavit autem custos carceris verba haec Paulo: Quia miserunt magistratus, ut dimittamini: nunc igitur exeuntes, ite in pace. Paulus autem dixit eis: Caesos nos publice, indemnatos, homines Romanos miserunt in carcerem, et nunc occulte nos ejiciunt? Non ita: sed veniant,
Abbreviated transcription (Latin):
xerunt in forũ ad principes & offerentes
cos magis tractibus : dixerunt hui homines
conturbant cuitatẽ nr̃am cũ sint uida ei :¬
& annuntiant morẽ quẽ non licet nobis
suscipere neque facere cumsimus romani
tus scissis tunicis eorũ uisserunt eos uirgis cae¬
di &cũ multts plagas eis imposuis sent mi
serunt eos in carcerẽ : praecipientes custodi
ut diligenter custodiret eos. Quicũ tale prȩ¬
ceptũ accepisset misit cos in interiorẽ carce¬
rem: & pedes corũ strinxit ligno Media
autẽ nacte paulus & silas adorantes lau¬
dabant dm̃ & audiebant eos qui incusto¬
diaeraent: Subito uero terrae motus fa¬
ctus ẽ magnus : it aut mouerentur funda¬
menta carceris Et statim aperta sunt o¬
mnia ostia : & uniuersorũ uincula soluta
sunt. Expergefactus autẽ custos carteris
& uidens a pertas ianuas carceris : euaginato
gladio uolebat sẽ interficere acstimans fu¬
gisse uinctos. Clamauit autẽ paulus uoce

Expanded text:
xerunt in forum ad principes et offerentes xerunt in forum ad principes et offerentes eos magistratibus dixerunt hii homines conturbant civitatem nostram cum sint Iudaei et adnuntiant morem quem non licet nobis suscipere neque fatus destitutis tunicis eorum iusserunt eos uirgis caedi. et cum multas eis inposuissent plagas, miserunt eos in carcerem praecipientes custodi os qui cum tale praeceptum accepisset misit eos in interiorem carcerem et pedes eorum strinxit in ligno media autem nocte Paulus et Silas adorantes laudabant Deum et audiebant eos qui in custodia erant subito vero terraemotus factus est magnus ita ut moverentur fundamenta carceris et aperta sunt statim ostia omnia et universorum vincula soluta sunt expergefactus autem custos carceris et videns apertas ianuas carceris evaginato gladio volebat se interficere aestimans fugisse vinctos clamavit autem Paulu
Abbreviated transcription (Latin):
men: ubi uidebatur oratio esse & sedentes:
loquebamur mulierib: quae conuenerant
Et quaedã mulier nomine lrdia purpu¬
icria ciuitatis thratirenorũ colens dm̃. au¬
diuit . cuius dñs aperuit cor: intendere his
quae dicebantur a paulo Cũ autẽ baptiza¬
ta esset & domus eius: depreccata ẽ dicens
Siuidicastis me fidelem dño esse : introite
in domũ meã & manete. & coegit nos
actum ẽ autẽ euntib: nobis ad orationem.
puellã quandã habentẽ sp̃mphrtonẽ obui¬
are nobis : quae questũ magnũ praesttibat
dominis suis diuinando haec subsẽcuta
paulũ & nos : clamabat dicens. Isti homi¬
nes serui dĩ excelsi sunt : qui annuntiant
uobis uiã salutis hoc autẽ faciebat mul¬
tis diebus Dolens autẽ paulus : & conuer¬
sus spui dixit. Praccipio tib in nomineihũ
xp̃i exire abea. & exiit eadẽ hora. Uiden¬
tes autẽ domini eius quia exiuit sp̃es questus
eorũ : apprehendentes paulũ &silam perdu¬

Expanded text:
men, ubi videbatur oratio esse: et sedentes men, ubi videbatur oratio esse: et sedentes loquebamur mulieribus, quae convenerant. Et quaedam mulier nomine Lydia, purpuraria civitatis Thyatirenorum, colens Deum, audivit: cujus Dominus aperuit cor intendere his, quae dicebantur a Paulo. Cum autem baptizata esset, et domus ejus, deprecata est dicens: Si judicastis me fidelem Domino esse, introite in domum meam, et manete. Et coegit nos. Factum est autem euntibus nobis ad orationem, puellam quamdam habentem spiritum Pythonem obviare nobis, quae quaestum magnum praestabat dominis suis divinando. Haec subsecuta Paulum, et nos, clamabat dicens: Isti homines servi Dei excelsi sunt, qui annuntiant vobis viam salutis. Hoc autem faciebat multis diebus. Dolens autem Paulus, et conversus spiritui dixit praecipio tibi in nomine Iesu Christi exire ab ea et exiit eadem hora videntes autem domini eius quia exivit spes quaestus eorum adprehendentes Paulum et Silam perdu
Abbreviated transcription (Latin):
cidit cũ: propter uida eos qui erant in illis lo¬
cis Sciebant enĩ om̃s: quod pater eius gen¬
tilis esset. Cum autẽ pertransirent ciuita¬
tes traxdebant eis custodire dogmata quae
eraent decreta ab apostolis & seniorib: qui
essent hierus olrmis Et a ecclesiae quidẽ¬
confirmabantur fide : & ab undabant nu
misit eos sp̃s ihũ. Cũ autẽ pertraensissent
mysiam descenderunt trõadem : & uisiop
noctẽ paulo ostensa est. Virmacedo quidã
erat stans & de precans eũ : & dicens Tran¬
siens in macedoniã : adiuua nos. Ut autẽ
uisũ uidit. statim quae siuimus proficisci in
macedoniã : certi facti quoduocasset nos
ds̃ euangelitare eis Nauigantes autẽ A
troade recto cursũ: uenimus samotrachi¬
am Et sequenti die neapolim. & inde phi¬
lippis : quae ẽ primae partis macedoniae
ciuitas colonia. Eramus autẽ in hac urbe
diebus aliquot conferentes Die autẽ sab¬
batorũ egressi sumus foras portã iuxta flu¬

Expanded text:
cidit eum, propter Judaeos qui erant in illis locidit eum, propter Judaeos qui erant in illis locis. Sciebant enim omnes quod pater ejus erat gentilis. Cum autem pertransirent civitatem, tradebant eis custodire dogmata, quae erant decreta ab Apostolis et senioribus, qui erant Jerosolymis. Et ecclesiae quideconfirmabantur fide, et abundabant nummisit eos spiritus Jesu. Cum autem pertransissent Mysiam, descenderunt Troadem: et visio per noctem Paulo ostensa est: Vir Macedo quidam erat stans, et deprecans eum, et dicens: Transiens in Macedoniam, adjuva nos. Ut autem visum vidit, statim quaesivimus proficisci in Macedoniam, certi facti quod vocasset nos Deus evangelizare eis. Navigantes autem a Troade, recto cursu venimus Samothraciam, et sequenti die Neapolim; et inde Philippos, quae est prima partis Macedoniae civitas, colonia. Eramus autem in hac urbe diebus aliquot, conferentes. Die autem sabbatorum egressi sumus foras portam juxta flu
Abbreviated transcription (Latin):
centes & euangelitantes cũ aliis pluribus
uerbum dñi. Post aliquot autẽ dies : dixit
adbarnaban paulus Reuertentes uisitemꝰ
fratres per uniuersas ciuitates inquib prae¬
diccuimus uerbũ dñi : quo modo sehabeant
Barnabas autẽ uolebat secũ assumere & io¬
hannem : qui cognominatur marcus. Pau
lus autẽ rogabat eũ ut qui discessisset ab eis
de pamphrlia & non isset cũ eis: in opus non
debere recipi: ł acta ẽ. autẽ dissensio: ita ut
discederent ab inuicẽ. Et barnabas quidem
assumpto marco : nauigauit erprum. Paulus
uero electo sila profectus ẽ : tuxditus grãe
dñi a fratribus Perambulabat autẽ srriã
&crliciã confirmans aecclesias: praccipiens
ecce quidã discipulus erat ibi nomine timo¬
theus filius mulieris uiduae fidelis. patre
gentili : huic testimoniuĩ reddebant : qui in
Irstris erant &ichonio fratres. hunc uolu¬
it paulus secũ proficisci. Et assumens circun¬

Expanded text:
centes et evangelizantes cum aliis pluribus centes et evangelizantes cum aliis pluribus verbum Domini post aliquot autem dies dixit ad Barnaban Paulus revertentes visitemus fratres per universas civitates in quibus praedicavimus verbum Domini quomodo se habeant Barnabas autem volebat secum adsumere et Iohannem qui cognomlus autem rogabat eum, ut qui discessisset ab eis de Pamphilia, et non isset cum debere recipi. Facta est autem dissensio, ita ut discederent ab invicem, et Barnabas quidem assumpto Marco navigaret Cyprum. Paulus vero electo Sila profectus est, traditus gratiae Dei a fratribus. Perambulabat autem Syriam, et Ciliciam, confirmans ecclesias; praecipiens ecce discipulus quidam erat ibi nomine Timotheus, filius mulieris Judaeae fidelis, patre gentili. Huic testimonium bonum reddebant, qui in Lystris erant et Iconio fratres. Hunc voluit Paulus secum proficisci: et assumens circum
Abbreviated transcription (Latin):
turbauerunt uos uerbis euertentes animas
ur̃as quib non mandauimus: placuit nobis
collectis in unũ eligere uiros & mittere ad
uos cũ carissimis nr̃is barnaba & paulo. bo¬
minib qui troediderunt animas suas pro
dam & silam : qui & ipsĩ uobis uerbis referent
eadem. Uisum ẽ enĩ spui sc̃o & nobis nichil
ultrxc imponere uobis oneris quã haec neces¬
sario : ut abstineatis uos abimmolatis simu¬
lacrorũ & sanguine suffocato & fornicatio¬
ne : A quibus cus todientes uos bene agetis
Ualete lliigitur dimissi : descenderunt
antio chiam Et congregata multitudine :
tradiderunt epłam quã cũ legissent : gaui¬
si sunt super consolatione iudas autem &
silas & ipsĩ cum essent prophetae uerbo plu¬
rimo consolati sunt fratres : & confirma uer̃
łacto autẽ ibi tempore : dimissi sunt cũ pace
a fratrib: ad eos qui miserant illos. Visum
.ẽ. autẽ silae remanere ibi. Paulus autẽ &¬
barnabas demonaebantur antiochiae : do¬

Expanded text:
turbaverunt vos verbis evertentes animas turbaverunt vos verbis evertentes animas vestras quibus non mandavimus placuit nobis collectis in unum eligere viros et mittere ad vos cum carissimis nostris Barnaba et Paulo hominibus qui tradiderunt animas suas pro dam et Silam qui et ipsi vobis verbis referent eadem visum est enim Spiritui Sancto et nobis nihil ultra inponere vobis oneris quam haec necessario ut abstineatis vos ab immolatis simulacrorum et sanguine suffocato et fornicatione a quibus custodientes vos bene agetis valete illi igitur dimissi descenderunt Antitradiderunt epistolam. Quam cum legissent, gavisi sunt super consolatione. Judas autem et Silas, et ipsi cum essent Prophetae, verbo plurimo consolati sunt fratres, et confirmaverunt. Facto autem ibi tempore, dimissi sunt cum pace a fratribus, ad eos qui miserant illos. Visum est autem Silae manere ibi: solus autem Barnabas demorabantur Antiochiae do
Abbreviated transcription (Latin):
decidit : & diruta eius readificaibo & erigam
illud : Ut requirant caȩteri hominũ dñm &
om̃s gentes suꝑ quas inuocatum .ẽ. nom̃ me¬
um : dicit dñs faciens haec Notum a sacculo
ẽ. dño opus suũ Propter quod ego uidico ñ
in quietari cos qui exgentib conuertuntur
ad dm̃ sed scribere ad eos ut abstineant se
a contaminationib: simulacrorũ & fornica¬
tione & suffocatis & sanguine Morses
enĩ a tẽporib antiquis habet insingulis ciui¬
tatib qui cũ praedicent in srnagogis : ubi per
om̃e sabbatũ legitur. Tunc placuit apo¬
stolis & senioribus cũ omĩ a eccła eligere ui¬
ros ex eis & mittere antio chiã cũ paulo
& barnaba iudã qui cognominatur barsab¬
bas & silam uiros primos infratribus : scriben¬
tes permanũ eorum. Apostoli & seniores
fratres : his qui sunt antiochiae & syriae &
ciliciae fratribus exgentibus salutẽ Qm̃
audiuimus quia quidã ex nobis exeuntes

Expanded text:
decidit et diruta eius reaedificabo et erigam decidit et diruta eius reaedificabo et erigam illud ut requirant ceteri hominum Dominum et omnes gentes super quas invocatum est nomen meum dicit Dominus faciens haec notum a saeculo est Domino opus suum propter quod ego iudico non inquietari eos qui ex gentibus convertuntur ada contaminationibus simulacrorum et fornicatione et suffocatis et sanguine Moses enim a temporibus antiquis habet in singulis civitatibus qui eum praedicent in synagogis ubi per omne sabbatum legitur tunc placuit apostolis et senioribus cum omni ecclesia eligere viros ex eis et mittere Antiochiam cum Paulo et Barnaba Iudam qui cognominatur Barsabban et Silam viros primos in fratribus scribentes per manus eorum apostoli et seniores fratres his qui sunt Antiochiae et Syriae et Ciliciae fratribus ex gentibus salutem quoniam audivimus quia quidam ex nobis exeuntes
Abbreviated transcription (Latin):
pere quoque seruare legẽ morsi. Conuene¬
runtq: a postoli& seniores : uidere de uer¬
bohoc Cũ autẽ magna conquisitio fierit:
surgens petrus dixit ad eos. Uiri fratres : uos
scitis qm̃ ab antiquis dieb in nobis elegit ds̃ per
os meũ audire gentes uerbũ euangelii & credere
Et qui nouit corda ds̃ testimoniũ perhibuit :
creuit internos & illos: fide purificans cor¬
daeorũ. Nunc ergo quid temptatis dm̃ im¬
ponere iugũ suꝑ ceruicẽ discipulorũ quod
neque patres nr̃i neque nos portare potiu
titudo : & audiebant barnaban & paulum
narrantes quanta fecis set ds̃ sgna & prodigia
ingentib percos : Et post quã tacuerunt
respondit ia cobus dicens : Uiri fratres: au¬
dite me. Simon narrauit quẽ ad modum
primũ ds̃ uisitauit sumere exgentib popu¬
lũ nomini suo : & huic concordant uerba
propħarũ sicut scriptum .ẽ. Post haec reuer¬
tar &re adificabo tabernaculũ dauid qđ

Expanded text:
pere quoque servare legem Moysi. Convenepere quoque servare legem Moysi. Conveneruntque apostoli et seniores videre de verbo hoc. Cum autem magna conquisitio fieret, surgens Petrus dixit ad eos: Viri fratres, vos scitis quoniam ab antiquis diebus Deus in nobis elegit, per os meum audire gentes verbum Evangelii, et credere. Et qui novit corda Deus, testimonium perhibuit, dcrevit inter nos et illos, fide purificans corda eorum. Nunc ergo quid tentatis Deum, imponere jugum super cervices discipulorum, quod neque patres nostri, neque nos portare potuimtitudo: et audiebant Barnabam et Paulum, narrantes quanta Deus fecisset signa et prodigia in gentibus per eos. Et postquam tacuerunt, respondit Jacobus, dicens: Viri fratres, audite me. Simon narravit quemadmodum primum Deus visitavit sumere ex gentibus populum nomini suo. Et huic concordant verprophetarum sicut scriptum est post haec revertar et aedificabo tabernaculum David quod
Abbreviated transcription (Latin):
opus quod compleuerunt: Cũ autẽ uenis¬
sent & congregassent a ecclesiã retulerunt
quanta fecisset ds̃ cũ illis : quia aperuis sec
gentibus ostiũ fidei. Morati sunt autem
tempus non modicũ cũ discipulis Et quidã
quia nisĩ circuncidamini setundũ morẽ mo¬
rsi non potestis salui fieri Pacta ergosedi¬
tione non minima paulo & barnabae ad¬
uersum illos : statuerunt ut ascenderent
paulus & barnabas & quidã alii exaliis ad
a postolos & presbiteros in hirłm superhac
questione Illi igitur deducti ab aecclesia
pertr censiebant̃ phenicẽ & samariã narran¬
tes conuersionẽ gentiũ : & faciebant gaudiũ
magnũ om̃ib fratribus Cũ autẽ uenissent
hierus olrmã suscepti sunt ab aecclesia &
ab apostolis & a senioribus : annuntiantes
quanta ds̃ fecisset cũ illis. Surrexer̃ autẽ
quidã de heresi pharisacorũ qui crediderant
dicentes : quia oportet circuncidi eos. prati¬

Expanded text:
opus quod conpleverunt cum autem venisopus quod conpleverunt cum autem venissent et congregassent ecclesiam rettulerunt quanta fecisset Deus cum illis quia aperuisset gentibus ostium fidei morati sutempus non modicum cum discipulis.  Cap. XVQuia nisi circumcidamini secundum morem Moysi, non potestis salvari. Facta ergo seditione non minima Paulo et Barnabae adversus illos, statuerunt ut ascenderent Paulus et Barnabas, et quidam alii ex aliis, ad apostolos et Presbyteros in Jerusalem, super hac quaestione. Illi ergo deducti ab ecclesia, pertransibant Phoenicen et Samariam, narrantes conversionem gentium et faciebant gaudium magnum omnibus fratribus cum autem venissent Hierosolymam suscepti sunt ab ecclesia et ab apostolis et senioribus adnuntiantes quanta Deus fecisset cum illis surrexerunt autem quidam de heresi Pharisaeorum qui crediderant dicentes quia oportet circumcidi eos pra
Abbreviated transcription (Latin):
tes: uix sed auerunt turbas nes ibi immolarent
Superuenerunt autẽ quidã ab antio cina &icho¬
mo iudaei Et ꝑsuasis turbis lapidantesq
paulũ truexerunt extrac ciuitatẽ : aestiman¬
tes eũ mortuũ esse: Circundantibus autẽ eũ
discipulis surgens intrauit ciuitatẽ : & poste¬
radie profectus ẽ cũbamaba in derben
Cumq euangelizassent ciuitati illi & docu¬
issent multos xeuersi sunt lystram & icho¬
niũ & antio dnã confirmantes animas di¬
scipulorũ exhortantesq ut ꝑmanerent in
fide Et qm̃ permultas tribulationes opor¬
tet nos intrtere in regnũ dĩ. Et cũ constitius¬
sent illis persingulas aecclesias preshiteros
& oressent cũ ieiunationibus : commenda¬
uerunt eos dño inquẽ crediderunt. Trensẽ¬
untesq prstriã : uenerunt in pamphiliam
Et loquentes in pergen uerbum dñi : descen¬
derunt in atthaliam. Et inde nauiga uer̃
antio cbiã unde erant traditi grãe dĩ in

Expanded text:
tes, vix sedaverunt turbas, ne sibi immolarent. tes, vix sedaverunt turbas, ne sibi immolarent. Supervenerunt autem quidam ab Antiochia et Iconio Judaei: et persuasis turbis lapidantesque Paulum traxerunt extra civitatem aestimantes eum mortuum esse circumdantibus autem eum discipulis surgens intravit civitatem et postera die profectus est cum Barnaba in Derben cumque evangelizassent civitati illi et docuissent multos reversi sunt Lystram et Iconium et Antiochiam confirmantes animas discipulorum exhortantes ut permanerent in fide et quoniam per multas tribulationes oportet nos intrare in regnum Dei et cum constituissent illis per singulas ecclesias presbyteros et orassent cum ieiunationibus commendaverunt eos Domino in quem crediderunt transeuntesque Pisidiam venerunt Pamphiliam et loquentes in Pergen verbum Domini descenderunt in Attaliam et inde navigaverunt Antiochiam unde erant traditi gratiae Dei in
Abbreviated transcription (Latin):
Surge super pedes tuos rctus it exiliuit &
ambulcibat Turba autẽ cũ uidissent quae
fecerat paulus: leua uerunt uocẽ suã licaoni¬
cedicentes Di similes facti hominibus : de¬
scenderunt ad nos Et uocabant barnaban
iouem. paulũ uero mercurũ : qm̃ ipse erat
dux uerbi: Sacerdos quoque iouis qui erat
ante ciuitatẽ ttiuros & coronas ante ianu¬
as afferens cũ populis : uolebat sacrificcire
Quodubi audierunt apostoli barnabas &
paulus consc̃issis tunicis suis exilierunt in tur¬
bas cdamantes & dicentes. Uiri quidhaee
facitis : Et nos mortales sumus similes uo¬
bis homines : annuntianates uobis ab his uanis
conuerti addm̃ uiuũ qui fecit celũ & terrã¬
& mare & omia quae in eis sunt Quim prae¬
teritis generationibus : dimisit om̃s gentes
ingredi inuias suas. Et quidẽ non sine testi¬
monio sẽmet ipsũm reliquit benefaciens:
de celo dins pliuuas & tempone fructifera¬
implens cibo & lȩtitia corda urã Ethacc dicen¬

Expanded text:
us. Et exsilivit, et ambulabat. Turbae autem cum vidissent quod fecerat Paulus, levaverunt vocem suam, Lycaonice dicentes: Dii similes facti hominibus, descenderunt ad nos. Et vocabant Barnabam Jovem, Paulum vero Mercurium: quoniam ipse erat dux verbi. Sacerdos quoque Jovis, qui erat ante civitatem, tauros et coronas ante januas afferens, cum populis volebat sacrificare. Quod ubi audierunt apostoli, Barnabas et Paulus, conscissis tunicis suis exsilierunt in turbas, clamantes, et dicentes: Viri, quid haec facitis? et nos mortales sumus, similes vobis, homines, annuntiantes vobis aconuertamini ad deum uiuum, qui fecit caelum et terram, mare et omnia quae in eis sunt. qui in praeteritis generationibus reliquit omnes gentes ingredi itinera sua.. et quidem non sine testimonio semet ipsum relde coelo, dans pluvias et tempora fructiferaimplens cibo et laetitia corda nostra. Et haec dicen
Abbreviated transcription (Latin):
rem : non quasi gentẽ meã habens aliquid
accusare. Propterhanc igitur causam:
rogaui uos uidere & alloqui Propter spem
enĩ is rabel : catena hac circundatus sum
At illi dixerunt ad eũ Nos neque licteras
accepimus dete aiudxa. neque adueniens
aliquis fratrũ nuntiauit aut locutus est
quid de te malũ, Rogamus autẽ ate au¬
dire quae sentis Nam̃ de secta bac notum
ẽ nobis : quia ubique ei contraxdicitur
Cũ constitius sent autẽ illi diẽ : uenerunt
ad eũ in hospitiũ plures: Quib expone¬
bat testificans regnũ dĩ suadensq cis

Expanded text:
rem, non quasi gentem meam habens aliquid rem, non quasi gentem meam habens aliquid accusare. Propter hanc igitur causam rogavi vos videre, et alloqui. Propter spem enim Israel, catena hac circumdatus sum. At illi dixerunt ad eum: Nos neque litteras accepimus de te a Judaea, neque adveniens aliquis fratrum, nuntiavit, aut locutus est quid de te malum. Rogamus autem a te audire quae sentis: nam de secta hac notum est nobis, quia ubique ei contradicitur. Cum constituissent autem illi diem, venerunt ad eum in hospitium plurimi, quibus exponeb
Abbreviated transcription (Latin):
rum. Et cũ uenissemus seracusam : mansi¬
mus ibi triduo inde circum legentes : deue¬
nimus regium. Et post unũ diẽ flante au¬
stro : secunda die uenimus puteolos. Ubi
inuentis fratribus rogati sumus manere
apud eos dies septẽ : & sic uenimus romã
Et inde cũ audissent fratres occurrerunt
nobis: usque ad appii forũ & tribus taber¬
nis: Quos cũ udisset paulus: grãs agens dõ
accepit fidutiã: Cũ uenissemus autẽ romã
permissum ẽ paulo manere sibimet foris¬
extra castra cũ custodiente se milite. Post
tertiũ autẽ diẽ : conuocauit primos iudx¬
orũ Cumq conuenissent: dicebat eis Ego
uiri fratres nichil aduersũs plebẽ faciens
aut morẽ paternũ : uinctus ab hierusoly¬
mis traditus sum in manus romanorum
Quicũ interrogationẽ de me habussent.
uoluerunt me dimittere : eo quod nulla
causa esset mortis inme. Contrxdicentib
autẽ uida eis. coactus sum appellare caesa¬

Expanded text:
rum. Et cum venissemus Syracusam, mansirum. Et cum venissemus Syracusam, mansimus ibi triduo. Inde circumlegentes devenimus Rhegium: et post unum diem flante austro, secunda die venimus Puteolos: ubi inventis fratribus rogati sumus manere apud eos dies septem: et sic venimus Romam. Et inde cum audissent fratres, occurrerunt nobis usque ad Appii forum, ac tres Tabernas. Quos cum vidisset Paulus, gratias agens Deo, accepit fiduciam. Cum autem venissemus Romam, permissum est Paulo manere sibimet cum custodiente se milite. Post tertium autem diem convocavit primos Judaeorum. Cumque convenissent, dicebat eis: Ego, viri fratres, nihil adversus plebem faciens, aut morem paternum, vinctus ab Jerosolymis traditus sum in manus Romanorum: qui cum interrogationem de me habuissent, voluerunt me dimittere, eo quod nulla esset causa mortis in me. Contradicentibus autem Judaeis, coactus sum appellare Caesa
Abbreviated transcription (Latin):
que homicida ẽ. homo hic. Qui cũ euaserit
de mari: ultio eũ non sinit uiuere Et ille qui¬
dem excutiens bestiã inignẽ : nichilmali pas¬
sũs ẽ. At illi existimabant cũ intumorem
conuertendũ : & subito cesurũ & mori. Diu
aute illis sperantibus & uidentibus nichil
mali in eofieri : conuertentes se dicebant
eũ ẽẽ dm̃ in locis autẽ illis erant praedia
principis in sule nomine publii : qui nos
suscipiens triduo benigne exhibuit Conti¬
git autẽ patrẽ publũ febrib & dysinteria
uexatũ iacere : Adquẽ paulus introcuit
Et cũ orasset &imposuis set ei manus: salua¬
uit eũ. Quo facto : om̃s qui in insula habe¬
bant in firmitates accedebant & curaban¬
tur : Qui etiã multis honoribus nos honoraue¬
runt : & nauigantib: imposuerunt quae ne¬
cessaria erant᷑. Post menses autẽ tres na¬
iugauimus innaui al exandrina : quae in
insũla hiemauerat cui erat insigne casto¬

Expanded text:
que homicida est homo hic, qui cum evaserit que homicida est homo hic, qui cum evaserit de mari, ultio non sinit eum vivere. Et ille quidem excutiens bestiam in ignem, nihil mali passus est. At illi existimabant eum in tumorem convertendum, et subito casurum, et mori. Diu autem illis exspectantibus, et videntibus nihil mali in eo fieri, convertentes se, dicebant eum esse Deum. In locis autem illis erant praedia principis insulae, nomine Publii, qui nos suscipiens, triduo benigne exhibuit. Contigit autem patrem Publii febribus et dysenteria vexatum jacere. Ad quem Paulus intravit: et cum orasset, et imposuisset ei manus, salvavit eum. Quo facto, omnes, qui in insula habebant infirmitates, accedebant, et curaban: qui etiam multis honoribus nos honoraverunt, et navigantibus imposuerunt quae necessaria erant. Post menses autem tres, navigavimus in navi Alexandrina, quae in insula hiemaverat, cui erat insigne Casto
Abbreviated transcription (Latin):
bithalassum : impegerunt nauẽ. Et prorae
quidẽ fixa manebat immobilis: puppis
uero soluebatur aui maris. Militũ autẽ
consiliũ fuit ut custodias &cciderent: ne
quis cũ enatasset effugeret. Centurio uero
uolens seruare paulum: prohibuit fieri
iussitq eos qui possent natare mittere sẽ in¬
mare primos & euadere : & ad terrã exire
Etcȩteros alios in tabulis ferebant : quos dã
super ea quae de naui essent : Et sic factũ ẽ
ut om̃s animae euaderent ad terrã Et cum
euasis semus : tunc cognouimus quia milite¬
ne insula uocabatur. Barbari uero : praesta¬
bant non modicã humanitatẽ nobis. Accen¬
sa autẽ prra reficiebant nos om̃s: propter
imbrem qui imminebat & frigus Cũ con¬
gregasset autẽ paulus sirmentorũ aliquar¬
tam̃ multitudinẽ. & imposuis set suꝑ ignem :
uipena acalore cũ processisset inuasit manũ
eus Vt uero uiderunt barbari pendentẽ
bestiã in manu eiuis: ad inuicẽ dicebant. Uti¬

Expanded text:
dithalassum, impegerunt navem: et prora dithalassum, impegerunt navem: et prora quidem fixa manebat immobilis, puppis vero solvebatur a vi maris. Militum autem consilium fuit, ut custodias occiderent: ne quis cum enatasset, effugeret. Centurio autem volens servare Paulum, prohibuit fieri: jussitque eos, qui possent natare, emittere se primos, et evadere, et ad terram exire: et caeteros alios in tabulis ferebant: quosdam super ea, quae de navi erant. Et sic factum est, ut omnes animae evaderent ad terram.  Cap. XXVIII. Et cum evasissemus, tunc cognovimus quia Melita insula vocabatur. Barbari vero praestabant non modicam humanitatem nobis. Accensa enim pyra reficiebant nos omnes, propter imbrem, qui imminebat, et frigus. Cum congregasset autem Paulus sarmentorum aliquantam multitudinem, et imposuisset super ignem; vipera a calore cum processiset, invasit manum ejus. Ut vero viderunt Barbari pendentem bestiam de manu ejus, ad invicem dicebant: Uti
Abbreviated transcription (Latin):
si sunt eã abscidere. Et cũ lux inciperet
fieri : Rogabat paulus om̃s sũmere cibũ
dicens quarta decima bodie expectantes
ieuini ꝑmanetis : nichil accipientes Propt̃
quod rogo uos accipere cibum pro salute
urã : quia nullius ur̃m capillus deccpi¬
te peribit & cũ haec dixisset : sumens pa¬
nẽ gr̃as egit dõ in conspectu om̃ium. Et cũ
fregis set : coepit manducare : Animae qui¬
ores autẽ facti om̃s : & ipsĩ assumpserunt
cibũ Enamus uero uniuersa anima in
naui : ducentae septuaginta sex. Et sati¬
ati cibo alleuiabant nauẽ iactantes triti¬
cũ inmare . Cũ autẽ dies factus esset : terrã
non agnoscebant. Sinũ uero quendã consi¬
derabant habentẽ litus: inquẽ cogitabant
si possent eicere nauẽ. &cũ anchoras sus¬
tulissent. committebant se mari : simul
laxantes iuncturas guberna culorũ It le¬
uato artemone : secundũ aurae flatũ ten¬
debant adlitus Et cũ mcidissemus in locũ

Expanded text:
si sunt eam excidere. Et cum lux inciperet si sunt eam excidere. Et cum lux inciperet fieri, rogabat Paulus omnes sumere cibum, dicens: Quarta decima die hodie exspectantes jejuni permanetis, nihil accipientes. Propter quod rogo vos accipere cibum pro salute vestra: quia nullius vestrum capillus de capite peribit. Et cum haec dixisset, sumens panem, gratias egit Deo in conspectu omnium: et cum fregisset, coepit manducare. Animaequiores autem facti omnes, et ipsi sumpserunt cibum. Eramus vero universae animae in navi ducentae septuaginta sex. Et satiati cibo alleviabant navem, jactantes triticum in mare. Cum autem dies factus esset, terram non agnoscebant: sinum vero quemdam considerabant habentem littus, in quem cogitabant, si possent, ejicere navem. Et cum anchoras sustullisent, committebant se mari, simul laxantes juncturas gubernaculorum: et levato artemone secundum aurae flatum tendebant ad littus. Et cum incidissemus in locum
Abbreviated transcription (Latin):
uio dicens Netimeas paule : caesari te opor¬
tet assistere. &ecce donauit tibi ds̃ : om̃s
qui nauigant tecũ Propter quod bono a¬
nimo estõte uiri. Credo enĩ dõ meo quia sic
erit : quẽ ad modũ dictum .ẽ michi. In insũ¬
lam autẽ quandã oportet nos deuenire
Sed postea quã quarta detima nox super¬
uenit nauigantibus nobis in hadria circa
mediã noctẽ : suspicabantur naute appa¬
rere sibi aliquã regionẽ: Qui submitten¬
tes bolidẽ : inuenerunt passus iuginti Et
pus illũ inde sẽparati : inuener̃ passus quin¬
decim Timentes autẽ ne in aspene loca in¬
cideremus : de puppi mittentes anchoraes
quattuor optabant diẽ ficri Nautis uero
quaerentib: fugere de naui cũ misissent sca¬
pham inmare sub optentu quasi inciperent
a prora anchones extendere : Dixit paulus
centurioni & militibus Nisi hii in nauiman¬
serint : uos saliu fieri non potestis: Tunc
absciderunt milites funes scciphae : & pas¬

Expanded text:
vio, dicens: Ne timeas, Paule, Caesari te oporvio, dicens: Ne timeas, Paule, Caesari te oportet assistere: et ecce donavit tibi Deus omnes qui navigant tecum. Propter quod bono animo estote, viri: credo enim Deo, quia sic erit, quemadmodum dictum est mihi. In insulam autem quamdam oportet nos devenire. Sed posteaquam quarta decima nox supervenit, navigantibus nobis in Adria circa mediam noctem, suspicabantur nautae apparere sibi aliquam regionem. Qui et summittentes bolidem, invenerunt passus viginti: et pusillum inde separati, invenerunt passus quindecim. Timentes autem ne in aspera loca incideremus, de puppi mittentes anchoras quatuor, optabant diem fieri. Nautis vero quaerentibus fugere de navi, cum misissent scapham in mare, sub obtentu quasi inciperent a prora anchoras extendere, dixit Paulus Centurioni et militibus: Nisi hi in navi manserint, vos salvi fieri non potestis. Tunc absciderunt milites funes scaphae, et pas
Abbreviated transcription (Latin):
uis & non posset conari inuentũ : datana¬
ui flatib ferebamur insulã autẽ quandã
decurrentes quae uocatur cauda potuimus
uix optinere scapham. Qua sublata adu¬
toruis utebantur accingentes nauẽ : timen¬
tes ne insrrtim inciderent : Submissouasẽ :¬
sic ferebantur. Ualide autẽ nobis tempe¬
state iactatis: sequenti die ia ctũ fecerunt¬
& tercia die suis manibus armamenta nauis pro¬
iccerunt Neque sole autẽ neque syderib: ap¬
parentibus perplures dies & tempestate non
exigua imminente : iam ablata erat spes o¬
mnis salutis nrae. Et cũ multa ieunatio fu¬
isset : tunc stans paulus in medio eorũ dixit
O portebat quidẽ ouiri audito me non tolle¬
re acreta : lucriq facere in uiriã hane & iactu¬
ram. &nunc suadeo uobis : bono animo ẽt̃
Amissio enĩ nullius anima erit ex uobis :
practer quã nauis : Astiait enim mihihac
nocte angelus dĩ : cuius sum ego & cu deser¬

Expanded text:
vis, et non posset conari in ventum, data navis, et non posset conari in ventum, data nave flatibus, ferebamur. In insulam autem quamdam decurrentes, quae vocatur Cauda, potuimus vix obtinere scapham. Qua sublata, adjutoriis utebantur, accingentes navem, timentes ne in Syriam inciderent, summisso vase sic ferebantur. Valida autem nobis tempestate jactatis, sequenti die jactum fecerunt tertia die suis manibus armamenta navis projecerunt. Neque autem sole, neque sideribus apparentibus per plures dies, et tempestate non exigua imminente, jam ablata erat spes omnis salutis nostrae. Et cum multa jejunatio fuisset, tunc stans Paulus in medio eorum, dixit: Oportebat quidem, o viri, audito me, non tollere a Creta, lucrique facere injuriam hanc et jacturam. Et nunc suadeo vobis bono animo esse. Amissio enim nullius animae erit ex vobis, praeterquam navis. Astitit enim mihi hac nocte angelus Dei, cujus sum ego, et cui deser