comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sine sua nuditate potuissent. Nocte igitur insecuta..⁊I1
cũ se sopori dedisset: uidit xp̃m clamidis suȩ qua pauꝑem
texerat parte uestitum. Intueri diligentissime dñm.
uestemq quã dederat. iubetur agnoscere. Mox ad
angelorũ circũ stantiũ multitudinẽ. audiuit iħm clara
uoce aicentẽ Martinus adhuc catecuminus. hac me
ues e contexitꝰ. Uere memor dñs dictorũ suoꝵ qui
an p̃dixerat. quãdiu fecistis hȩc uni ex minimis istis.
ch fecistis: se in paupere confessus est uestitũ. & ad
confirmandũ tam boni operis testimoniũ. in eodem
se habitu quẽ pauper acceperat ẽ dignatus ostenderȩ
Quo uiso ruir beatissimus. non ingłam ẽ elatus humana:
sed bonitatẽ dĩ in suo opere cognoscens. cũ esset annorũ
duodeuiginti. ad baptismũ conuolauit. Nec tam̃ statim
militiȩ renuntiauit. tribuni sui p̃cibus euictus. cui con
re. renuntiaturũ se scło pollicebatur. Qua expectatio¬

Expanded text:
sine sua nuditate potuissent. nocte igitur insecuta, sine sua nuditate potuissent. nocte igitur insecuta, cum se sopori dedisset, uidit Christum chlamydis suae, qua pauperem texerat, parte uestitum. intueri diligentissime Dominum uestemque, quam dederat, iubetur agnoscere. mox ad angelorum circumstantium multitudinem audit Iesum clara uoce dicentem: Martinus adhuc catechumenus hac me ueste contexit. uere memor Dominus dictorum suorum, qui ante praedixerat: quamdiu fecistis uni ex minimis istis, mihi fecistis, se in paupere professus est fuisse uestitum: et ad confirmandum tam boni operis testimonium in eodem se habitu, quem pauper acceperat, est dignatus ostendere. 1 quo uiso uir beatissimus non in gloriam est elatus humanam, sed bonitatem Dei in suo opere cognoscens, cum esset annorum duodeuiginti, ad baptismum conuolauit. nec tamen statim militiae renuntiauit, tribuni sui precibus euictus, cui contre renuntiaturum se saeculo pollicebatur. qua Martinus expectatio
Abbreviated transcription (Latin):
lii non surdis auditor. de crastino non cogitabat. ł
uodam itaq tempore. cũ iam nichil p̾ter arma &
umplicẽ militię uestitũ haberet. media hieme: quȩ
solito asperior in horruerat. ad eo ut plerosq uis algo¬
ris extingueret: obuiũ habet inporta ambianensiũ
ciuitatis pauperem nudũ. Qui cũ p̃tereuntes ut sui
misererentur oraret. om̃sq miserũ ꝑtransirent: intel¬
lexit uir dõ plenus sibi illũ aliis misericordiã non
p̾stantibus. reseruari. Quid tamen ageret: Nichil p̾ter
clamidem qua indutus erat habebat: iam enĩ reliqua
in opus simile consũpserat. Arrepto itaq ferro quo
accinctus erat. mediã diuidit. partemq eius pauperi
tribuit. reliqua rursus induitur. Interea de circum¬
stantibus ridere non nulli. quia deformis ẽẽt & trun¬
catus habitu uideretur. Multi autẽ quibus erat mens
sanior. altius gemere cȩperunt quod nichil simile
fecissent: cum utiq plus habentes. uestire pauperem

Expanded text:
lii non surdus auditor de crastino non cogitabat. III. Quodam itaque tempore, cum jam nihil praeter arma et simplicem militiae vestem haberet, media hieme quae solito asperior inhorruerat, adeo ut plerosque vis algoris exstingueret obvium habet in porta Ambianensium civitatis pauperem nudum: qui cum praetereuntes ut sui misererentur oraret, omnesque miserum praeterirent; intellexit vir Deo plenus sibi illum, aliis misericordiam non praestantibus, reservari. Quid tamen ageret? nihil praeter chlamydem, qua indutus erat, habebat: jam enim reliqua in opus simile consumpserat. Arrepto itaque ferro, quo accinctus erat, mediam dividit, partemque ejus pauperi tribuit, reliqua rursus induitur. Interea de circumstantibus ridere nonnulli, quia deformis esse truncatus habitu videretur: multi tamen, quibus erat mens sanior, altius gemere, quod nihfecissent, cum utique plus habentes uestire pauperem
Abbreviated transcription (Latin):
ulti autẽ ex macedonia fideles ꝓfecti sunt cũ eo. quoꝵ
fuer̾ duȩ naues. Et querebantꝰ om̃s. ut illã nauum in
qua apłs uehebatur conscenderent. desiderantes audire
loquentẽ: scilicet ut nec in mari eis deesset uerbũ di
Quibus ait apłs. Noui desideriũ ur̃m dilectissimi: sed nauis
hec paruula ẽ. Ergo pueri cũ impedim̃tis in maiore con¬
scendant naui: uos uͦ in ista quȩ minor est nob̾cũ ꝓperetis
Et dato eis anthimo qui consolaretur eos. iussit aliã conscen¬
dere nauĩ: quã ꝓpe sibi semꝑ iussit ad esse: ut & ipsi uide¬
rent eũ & audirent uerbũ dĩ. Dormiente autẽ eo parũꝑ.
quidã uento modico impulstis. cecidit in mari. Anthimus
autẽ excitauit eũ dicens. Succurre doctor bone: perut
enĩ unus de tuis famulis. Experge factus autẽ. Increpauit

Expanded text:
fideles profecti sunt cum eo, quorum fuerunt duae naves. Quaerebant autem omnes, ut illam navem in qua apostolus vehebatur conscenderent, desiderantes eum audire loquentem, scilicet ut nec in mari eis deesset verbum Dei. Quibus ait apostolus: 'Novi desiderium vestrum, dilectissimi, sed navis haec parvula est. Ergo pueri cum inpedimentis in maiore conscendant nave, vos vero in ista quae minor est nobiscum properabitis'. Et dato eis Anthimo, qui consolaret eos, iussit aliam conscendere navem, quam prope sibi semper iussit adesse, ut et ipsi viderent eum et audirent verbum Dei. Dormiente autem eo parumper, quidam vento modico inpulsus, cecidit in mari. Anthimus autem excitavit eum, dicens: 'Succurre, doctor bonae; periit autem unus de famulis tuis'. Expergefactus autem apost
Abbreviated transcription (Latin):
ut trifaria templũ ipsũ scinderent. a sũmo tecti fastigio
& arfaxat᷑. ictu choruscationis adusti: in carbonẽ con¬
honore ad suã transtulit ciuitatẽ. In qua instruxit
basilicã in octo angulorũ octogenũ pedũ: ita ut octies
octog peclum numerus numeraretur ꝑgirum. In
altũ autẽ pedũ centũ uiginti. omĩa ex quadratis mai mo¬
reis signaticis extruxit: Cameram autẽ lãminis aurcis
tuit. Per tres autẽ annos fabricã incessanter iustruxit
consũmans eam die natalis eoꝵ: quinto kalendas no

Expanded text:
ut trifarie scinderetur templum a summo tecti fastigio t Arfaxat ictu fulminis adusti et in carbonem conhonore ad suam civitatem transtulit, in qua exstruxit basilicam in octogono cyclo octo angulorum octogenum pedum; ita ut octies octogenum pedum numerus numeraretur per gyrum, in altum autem pedum centum viginti. Omnia ex quadratis marmoribus et synmaticis exstruxit, cameras vero laminis aureis tuit. Per quatuor annos fabricam incessanter exercuit, et consummans eam die natalis eorum, id est V Kal. Nov
Abbreviated transcription (Latin):
discede: Eo paschasius magis anelabat. quia de seipso
risum sibi ecriberi cernebat: Tunc ignem circa eam
copiosum fẽcit accendi. ita ut picem & resinam & fer¬
uens oleum sꝑͣ eã iactarent: At illa in nomine ihu
tibi insultent fidentes in xp̃o Et idõ petiui inducias
martirii mei. ut credentib timorem tollerem pas¬
sionis. & non credentib uocem exultationis aufaer
rem Tunc angustiantem eius non ferentes amici ĩ
iuriam. gladium in eius uicerib mergi fecerurs̃ &
circũstantem dicens Ad nontio uobis pacem datã
ano hodie ducmortuo: Et sicut hab& catanensiũ
ciuitas inter uenientem sororẽ meã agathem.
ita me sciatis isti ciuitati datam a dño. si uolun¬
tatem eius facientes susceperitis fidem: Hȩc loqͣn¬
te famula diͣ lucia ut diximus uisceribus gladio pate¬
factis. ante oculos eiꝰ ferro uinctus ducebatur pascha¬
ab om̃i senatu romano addictus. accepit sententiam
capitalem Di᷑ autẽ martir lucia. uirgo sacratissima

Expanded text:
discede. Eo magis pascasius aneh| labat . quia de se ipso risus sibi exhibire cernibat Tunc| ignem circa eam fecit copiosum incendi. Ita ut pecis et re| sinam . et feruens oleum super eam iactarent Ad illa| in nomine ietibi. Insultent fidentes in christo . et ideo petiui| inducias martyrii mei ut credentibus . timorem tollerem| passionis et non credentibus uocem exultacionis adfer| rem. Tunc angustiantem eum . non ferentis amici eius in| iniuriam gladium in eius uisceribus mergi fecerunt .| etiam circumstantem| dicens. Adnuncio uobis pacem datam no hodie| mortuo et sicut habit catensium ciuetas interuenien| tem pro se sororem meam Agathen. Ita me sciatis isti| us ciuitati datam a domino si uoluntatem domini facientis| susciperitis fidem. Haec loquentem famula dei lucia ut| diximus uisceribus gladio patefactis . ante oculos| eius ferro uinctus ducibatur pascaab omni| senatu romano auditus . accipit sententiam capita| lem dei autem martyr. Lucia uirgo sacratissima.
Abbreviated transcription (Latin):
tum: statim in duas partes diuisa ẽ flãma: & hinc atq
illinc seditiosus popłs exurebatur. ipsam pęnitus in nullo
contingebat incendiũ: & magis hoc non uirtutibus di¬
uinis. sed maleficus reputantes. dabant fremitus inter
se popłi. & infinitos clamores ad cęlum. Tunc beata
agues extendens manus suas in medio ignis: his uerbis
tuũ euasi minas hominũ impioꝵ. & spurcitias diaboli
mpolluto calle transiui. Ecce nunc scĩ sp̃s rore cęlesti
ardor incendii huius. ad eos a quibus ministratur esfum¬
ditur. Benedico te pat̾ p̾dicande: qui etiã inter flãmas
intrepidam me ad te uenire ꝑmittis. Ecce iam quod
credidi uideo. quod speraui iam teneo: quod cupii
omplector le confiteor labis & corde. te totis uiscerib

Expanded text:
tum, statim in duas partes divisae sunt flammae, et hinc atque tum, statim in duas partes divisae sunt flammae, et hinc atque illinc seditiosos populos exurebant: ipsam autem penitus in nullo contingebat incendium. Et magis non hoc virtutibus divinis, sed maleficiis reputantes, dabant fremitus inter se populi, et infinitos clamores ad coelum. 13. Tunc beata Agnes extendens manus suas in medio ignis, his verbis tuum evasi minas hominum impiorum, et spurcitias diaboli impolluto calle transivi. Ecce nunc sancti Spiritus rore coeditur, et ardor incendii hujus ad eos a quibus ministratur, effunditur. Benedico te, Pater praedicande, qui etiam inter flammas intrepidam me ad te venire permittis. Ecce jam quod credidi, video: quod speravi, jam teneo: quod concupivi, complector. Te confiteor labiis et corde,
Abbreviated transcription (Latin):
ruit ei angeluis dñi: qui & eleuauit eã flentem
confortans animũ eius: & iuuen ẽ suscitauit
Qui egressus foras: cępit publica uoce clamare &
dicere. Unus est ds̃ in cęlo & in terra: qui est
& penitus nec sibi possunt. nec aliis aliquod
auxiliũ exhibere. Ad hanc uocẽ. om̃s aruspices
& temploꝵ pontifices conturbabantur: & fit
ꝑ eos uehementior quã fuerat seditio populorũ:
atq om̃s una uoce clamabant. Tolle magan.
tolle maleficam : quȩ mentes mutat. & animos
si contra temploꝵ pontifices ageret. & agnem contra
suas sententias defensaret : incariũ suuĩ ad seditionẽ
popłi uidicẽ dereliquit. Ipse autẽ tristis abscessit.
quod eam non potuit post resurrectionẽ filii sui libe¬
Srare
Tunc uicarius aspasius nomine. popłi seditionẽ non ferens.
ussit in conspectu omniũ ignẽ copiosũ accendi: & in me¬
dio eã p̃cepit iactari flamniarũ. Quod cũ fuisset imple¬

Expanded text:
ruit ei angelus Domini, et levavit eam flentem, ruit ei angelus Domini, et levavit eam flentem, et confortans animum ejus, juvenem suscitavit. Qui egressus foras coepit voce publica clamare et dicere: Unus est Deus in coelo et in terra etet penitus nec sibi possunt, nec aliis aliquod auxilium exhibere. 12. Ad hanc vocem omnes haruspices, et templorum pontifices conturbabantur, et fit per eos vehementior quam fuerat, seditio populorum, atque omnes una voce clamabant: Tolle magam, tolle maleficam, quae et mentes mutat, et animos proscriptionem, si contra templorum pontifices ageret, et Agnem contra suas sententias defensaret, vicarium suum ad seditionem populi judicem dereliquit, ipse autem tristis abscessit, quod eam non potuit post resurrectionem filii sui liberare. Tunc vicarius Aspasius nomine, populi seditionem non ferens jussit in conspectu omnium ignem copiosum accendi, et in medium eam praecepit jactari flammarum. Quod cum fuisset imple
Abbreviated transcription (Latin):
eũ potestatẽ accepit. Quare autẽ om̃i qui ad me
ingressi sunt. sani sunt: Quia om̃s deder̃ honorẽ dõ.
qui mͥ misit angłm suũ. & qui me induit hoc indum̃to¬
lis. xp̃o consecratũ est & oblatũ. Uidentes autẽ splendo¬
rem angelicũ. ad orabant om̃s: & abscedebant illesi
Hic autẽ impudens: statim ut ingressus est. seiuye cę¬
pit & fremere. Cumq manũ suã ad me congingen¬
dam aptaret: dedit eum angelus dñi in reprobum
non magicis artibris ista gessisti: si dep̾̃cata fueris
ipsũ angłm. ut restituat mͥ filiũ meũ unicum
Cui beata agnes respondit Licet sides ur̃a hȩc impe¬
trare non mereatur adño : tamen quia tempus est
ut pirtus dñi mei iħii xp̃i manifestetur. egredi¬
mini foras. ut solitã ei orationẽ offeram. Cunu:
uniuersi foras fuissent egressi: prosternens se in¬
oratione. in faciẽ pauimenti. rogare cȩpit dñm
ut uuenẽ suscitaret. Orante autẽ illa: appa¬

Expanded text:
eum potestatem accepit. Quare autem omnes qui ad me eum potestatem accepit. Quare autem omnes qui ad me ingressi sunt, sani egressi sunt: quia omnes dederunt honorem Deo, qui misit angelum suum, et induit me hoc indumlis Christo consecratum est et oblatum. Videntes autem splendorem angelicum, adorabant omnes, et abscedebant illaesi: hic autem impudens statim ut ingressus est, saevire coepit et fremere; cumque manum suam ad me contingendam aptaret, dedit eum angelus Domini in reprobam, non magicis artibus ista gessisti, si deprecata fueris ipsum angelum, ut restituat mihi filium meum sanum. Cui beata Agnes respondit: Licet fides vestra hoc impetrare non mereatur a Domino; tamen quia tempus est ut virtus Domini mei Jesu Christi manifestetur, egredimini omnes foras, ut solitam ei orationem offeram. Cumque universi foras fuissent egressi, prosternens se in faciem pavimenti, rogare coepit Dominum, ut juvenem suscitaret. Orante autem illa, appa
Abbreviated transcription (Latin):
in faciem suam: & p̃focatus a diabolo expirauit. Uiden¬
tes autẽ socii eius quod moras intus innecteret: prtabant
obscenis eũ operibus occupatũ. Et ingrediens imus de ui¬
uenibus qui ei familiarior erat. quasi congratulaturus
insultationi eius : & mortuũ eũ inueniens. ex clamauit
uoce magna dicens. Piissimi romani succurrite: magi¬
cis artibus ista meretrix p̃fecti filiũ interfecit. Fit re¬
pente concursio popłoꝵ ad theatrũ: & uaria furentis
popłi acclamatio. Alii dicebant magicã. alii innocen¬
tem: alii sacrilegam conclamabant. Prefectus autẽ
audiens filium interisse: cũ in genti tumultu ac luctu
uenit ad theatrũ. Et ingressus locũ in quo corpus fili i eiꝰ
iacebat exanime: cũ magno clamore dicebat beatissi¬
me uirgini. Crudelissima omniũ feminarũ: ad filiũ
meũ uoluisti apodixen tuȩ artis magicȩ demonstrare:
agnes : Ille cuius uoluntatẽ uolebat ꝑficere: ipse in

Expanded text:
in faciem suam, et praefocatus a diabolo exspiravit. Videnin faciem suam, et praefocatus a diabolo exspiravit. Videntes autem socii ejus, quod moras intus innecteret, putabant obscoenis eum operibus occupatum. Et ingrediens unus ex juvenibus, qui ei familiarior erat, ut quasi congratularetur insultationi ejus, et mortuum eum inveniens, exclamavit voce magna, dicens: Piissimi Romani, succurrite: magicis artibus ista meretrix praefecti filium interfecit. Fit repente concursus populorum ad theatrum, et varia furentis populi acclamatio. Alii dicebant magam, alii innocentem, alii sacrilegam conclamabant. 10. Praefectus autem audiens filium suum interiisse, cum 482 ingenti tumultu ac luctu venit ad theatrum; et ingressus locum, in quo corpus filii ejus jacebat exanime, cum magno clamore dicebat beatissimae virgini: Crudelissima omnium feminarum, ad filium meum voluisti apodixin tuae artis magicae demonstrare; Agnes: Ille cujus voluntatem volebat perficere, ipse in
Abbreviated transcription (Latin):
indumentũ. & nimio candore ꝑspicuũ: ut nullus dubi¬
taret aliud. nisi manibus angelicis p̃paratũ Interea
lupanar locus efficitur orationis: in quo om̃s qui fuissent
ingressi. adorarent & uenerarent᷑. & darent honorem
dõ ꝓ immenso splendore: & mundiores egrederentur
foras. quã fuerant ingressi. Cumq hȩc agerentur: pre¬
fecti filius qui auctor erat sceleris. ueniens ad locum
cũ sodalibus suis uiuenculis. quasi exultaturus de uir¬
gine. cũ quibus libidinis suȩ posse se credebat ludibriũ
xercere: ingressus misit ante se pueros feruentes. & tur¬
piter seuientes. Cum nimia autẽ ueneratione. & ingenti
admiratione egressos cȩpit impudent̾ arguere: atq ua¬
nos & molles ac miseros iudicare. Et irridens eos: locũ
ubi uirgo orabat. audacter ingressus ẽ. Et uidens tantũ
lumen circa eam. non dedit honorem dõ : sed irruens in
psũ lumen. priusquã manu eam contingeret. cecidit

Expanded text:
indumentum, et ita nimio candore conspicuum, ut nullus dubiindumentum, et ita nimio candore conspicuum, ut nullus dubitaret hoc angelicis manibus praeparatum. Interea lupanar efficitur locus orationis, in quo omnes qui fuissent ingressi, adorarent et venerarentur, dantes honorem Deo pro immenso splendore, et mundiores egrederentur foras, quam fuerant intus ingressi. 9. Cumque haec agerentur, praefecti filius qui auctor erat hujus sceleris, venit ad locum cum sodalibus suis juvenculis, quasi insultaturus puellae, cum quibus libidinis suae se posse credebat ludibrium exercere: sed ingressus ut misit ante se pueros ferventes et turpiter saevientes, cum nimia autem veneratione et ingenti admiratione egressos coepit impotentes arguere, atque vanos et molles ac miseros judicare. Et irridens eos, locum in quo virgo adorabat, audacter ingressus est: et videns tantum lumen circa eam, non dedit honorem Deo: sed irruens in ipsum lumen, priusquam vel manu eam contingeret, cecidit
Abbreviated transcription (Latin):
ab istorũ cultura recesseritis: similis uos pęna conclud&
Sicut enĩ illi igne conflati sunt ut funderent᷑: sic colen¬
tes eos ꝑpetuo incendio conflabuntur. non ut fundant᷑
ce p̃conia dicens. Agnẽ uirginẽ sacrilegã. deos blas-¬
phemantẽ. scortũ lupanaribus datã. Statim autẽ ut
spoliata ẽ: crine soluto. tantã densitatẽ capillis eius
quã uestibus tecta. Ingressa igitur turpitudinis locum.
angłm dñi illic ita paratũ inuenit. ut circundaret eã
immenso lumine. ita ut nullus posset eam p̃splendore
ꝑspicere. nec contingere. nec uidere. Fulgebat enĩ tota
cella illa. quasi sol radians in uirtute sua: & quanto
quis curiosior ẽẽ uoluisset. tanto sui uisus faciem optun¬
debat Cumq se in oratione dño ꝓstrauisset: apparuit
ante oculos eius stola candidissima Et app̃hendens eã.
numero ancillarũ tuarũ computans. uestem mͥ largiri
p̃cepisti. Ita nanq ad mensuram corporis eius aptũ erat

Expanded text:
ab istorum cultura recesseritis, similis vos poena concludet; sicut enim illi igne conflati sunt, ut funderentur; sic colentes eos perpetuo incendio conflabuntur: non ut fundantur, ce praeconis dicens Agnem sacrilegam virginem, deos blasphemantem, scortum lupanaribus datam. Statim autem ut spoliata et crine soluta est, tantam densitatem capillis ejus quam vestibus tecta. Ingressa autem turpitudinis locum, angelum Domini illic ita paratum invenit, ut circumdaret eam immenso lumine, ita ut nullus posset eam prae splendore respicere, nec contingere, nec videre. Fulgebat enim tota cella illa, quasi radians sol in virtute sua; et quanto quis curiosior esse voluisset, tanto sui visus aciem obtundebat. Cumque se in orationem Domino prostravisset, apparuit ante oculos ejus stola candidissima, et apprehendens eam numero ancillarum tuarum computans, vestem hanc mihi largiri praecepisti. Ita namque ad mensuram corpusculi ejus aptum erat
Abbreviated transcription (Latin):
credentes ad eius sepulchrũ aduenissent. saluabantur
quacunq infirmitate detenti essent. Per seuerauit autẽ
uirgines & mediocres & nobiles illistres sacra uelamina
susceperunt. Et quia fides mortis damna non patitur.
usq in hodiernũ diem multȩ uirguies romȩ agnã bea¬
tissimã quasi in corpore manentẽ aspiciunt. ad eius exẽ

Expanded text:
credentes ad ejus sepulcrum advenissent, salvabantur, credentes ad ejus sepulcrum advenissent, salvabantur, quacumque infirmitate detenti essent. Quod facere Christumvirgines et mediocres, et nobiles, et illustres sacra velamina susceperunt. Et quia fides mortis damna non patitur, usque in hodiernum diem multae virgines Romae Agnem beatissimam quasi in corpore manentem aspiciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
consilio spe recuperandȩ salutis. uenit ad sepulchrum¬
beatȩ martyris agnetis nocte: & licet pagana. tamen
credula. animi intentione p̾ces fidelit̾ effundebat Sed
dũ faceret. repente somni suauitate corripitur : & uidit
ꝑ uisũ agnã beatissimã talia sibi monita p̃ferentem:
ris omniũ uulnerũ quȩ in tuo corpore pateris
sanitatem. Ad hanc uocẽ constantia eiugilat san.¬
& sic sana. ut nec signũ inmembris alicinus uulneris
remaneret. Reuersa igitur ad palatiũ sana. fecit gau¬
diũ patri suo augusto & fr̃ibus suis imperatoribus
Coronatur tota ciꝰuitas: sit lȩtitia militibus & prima¬
tibus suis. atq uniuersis audientibus hȩc: infidelitas
gentiũ confundebatur. & fides dñica lȩtabat᷑ Interea
patrem & fr̃s augustos rogat. ut basilicã beatȩ agnę
construerent: & sibi illic mausoleũ locare precepit
Cucur it autẽ opinio hȩc ad om̃s: & quotquot

Expanded text:
utem spe recuperandae salutis, venit ad sepulcrumutem spe recuperandae salutis, venit ad sepulcrum martyris nocte; et licet pagana, tamen credula animi intentione preces fideliter fundebat. Quod cum faceret repente somni suavitate corripitur, et videt per visum beatissimam Agnem talia sibi monita praeferentem: ris omnium vulnerum, quae in corpore tuo pateris, sanitatem. Ad hanc vocem Constantia evigilat sanet sic sana, ut nec signum in suis membris alicujus vulneris remaneret. Reversa igitur ad palatium sanissima, facit gaudium et patri suo Augusto, et fratribus suis imperatoribus. Coronatur civitas tota, fit laetitia militibus et primatibus suis, atque universis audientibus haec, infidelitas gentium confundebatur, et fides Dominica laetabatur. 18. Interca patrem et fratres Augustos rogat, ut basilicam beatae Agnae construerent, et sibi illic mansionem collocari praecepit. Cucurrit autem haec opinio ad omnes, et quotquot
Abbreviated transcription (Latin):
uirginũ: quȩ om̃s auro textis cicladibus indutę. cum
ingenti lumine p̾teribant: inter quas etiã uider̃ beatis
erant. quasi stuporem mentis incurrunt
Sed beata agnes rogabat scãs uirgines: ut parumꝑ gradũ
figerent. Et stans: parentibus suis dixit. Uidete. ne me¬
quasi mortuã lugeatis: sed congaudete mͥ. atq congratu¬
lamini: quia cũ his omibus uirginibus lucidas sedes accepi
& illi sũ iuncta in cęlis. quẽ in terris posita tota deuoti¬
one dilexi. Et his dictis. ꝑtransiit. Haec uisio publice
ab om̃ibus qui uider̃. cotidie diuulgabatur. Unde factũ
ẽ: ut post aliquot annos ad constantiã constantini au-¬
gusti filiã. hoc ordine factũ ab his qui uiderant narraret᷑.
Erat enĩ ipsa unstantia uirgo prudentissima: sed ita erat¬
obsessa uulneribus. ut acapite usq ad pedes. nulla
membrorũ eius pars libera remaneret Accepto itaq¬

Expanded text:
virginum, quae omnes auro intextis cycladis indutae cum virginum, quae omnes auro intextis cycladis indutae cum ingenti lumine praeteribant: inter quas etiam vident beatisserant, quasi stupore mentis detenti sunt. Sed beata Agnes rogat sanctas virgines parumper gradum figere, et stans parentibus suis dixit: Videte ne me mortuam lugeatis, sed congaudete mihi et congratulamini; quia cum his virginibus lucidas sedes accepi, et illi sum juncta in coelis, quem in terris posita tota devotione dilexi. Et his dictis, pertransiit. 17. Haec visio publice ab omnibus, qui viderant, divulgata est. Unde factum est ut post aliquantos annos ad Constantiam Augusti filiam hoc factum ab his qui viderant, narraretur. Erat enim ipsa Constantia virgo prudentissima, sed ita obsessa vulneribus, ut a capite usque ad pedes nulla membrorum pars libera remaneret. Accepta a
Abbreviated transcription (Latin):
diceret. lapidata ẽ ab eis: & orans iuxta sepulchrũ bea¬
tissimȩ agnȩ uirginis emisit sp̃m. Unde dubiũ non est.
quod in suo sit sanguine baptizata: quȩ pro defensione
iustitiȩ. dũ confiteretur dñm. mortẽ ꝑdidit. & uitam
muenit. Eadem deniq hora fit terrȩmotus magnus¬
& uehementissimus. Et cũ nimia esset cęli serenitas. tan¬
te choruscationes. tantaq sulgura & thonitrua extite¬
runt : ut pars maxima insani popłi ex piraret.
Unde factũ est ut nullus iam penitus ex eo die¬
aduenientibis. ad sepulchra scõrũ aliquas molestiaᷤᷤ¬
ausus esset excitare. Uenientes autẽ parentes be¬
atiaime agnetis cũ sacerdotibus nocte. abstuler̃ corpus¬
scẽ uirginis emerentianȩ: & sepelier̃ illud in confinio
agelli beatissimȩ uirginis agnetis Igitur dũ parentes
beate agnę assiduis ꝑnoctationibus inuigilarent ad
tumulũ eius : uider̾ in medio noctis silentio exercitũ

Expanded text:
diceret, lapidata est ab eis, et orans juxta sepulcrum beadiceret, lapidata est ab eis, et orans juxta sepulcrum beatissimae Agnae virginis, emisit spiritum. Non dubium est quod in suo sanguine sit baptizata, quae pro defensione justitiae, dum confiteretur Dominum, mortem constanter excepit. Eadem denique hora fit terrae motus vehementissimus; et cum nimia esset coeli serenitas, tantae coruscationes, tantaque fulgura et tonitrua exstiterunt, ut pars maxima insani populi exspiraret. Unde factum est ut nullus penitus ex eo advenientibus ad sepulcra sanctorum aliquas molestias excitaret. Venientes autem parentes beatae Agnae virginis cum sacerdotibus nocte, abstulerunt corpus Emerentianae, et sepelierunt illud in confinio agelli beatissimae virginis Agnae. 16. Igitur dum parentes sanctae Agnae assiduis pernoctationibus vigilarent ad sepulcrum ejus, vident in medio noctis silentio exercitum
Abbreviated transcription (Latin):
& sp̃u sc̃o uius & regnas modo & semꝑ. & ꝑ infinita scła
scłorũ amen. Cumq complesset orationẽ: ita omnis
ignis extinctus ẽ: ut nec tepidũ quidem incendiũ rema¬
neret. Tunc aspasius urbis romȩ uicarius seditionem
ñ ferens. p̃cepit inguitur eius gladiũ mergi: atq hoc¬
sam & martyrem consecrauit. Parentes uͦ eius nullam
pęnitus tristiciam habentes. cũ om̃i gaudio abstuler̃
corpiis eius : & posuer̃ illud in p̃diolo suo non longe
ab urbe roma uia quȩ dicitur numentana. Ubi dũ¬
om̃ĩs turba xp̃ianoꝵ concurreret. insidias a paganis ꝑ-¬
pessi sunt: & uidentes popłm infideliũ suꝑuenientẽ arma¬
tum om̃s fuger̃: aliquanti tam̃ lapidũ ictibus lesi euaser̃
Emerentiana autẽ quȩ suerat collactanea eius uirgo scĩssi¬
caduci. atq atrocissimi impii pagani: dm̃ omĩpotentem
colentes occidistis: & ꝓdefensione lapidũ innocentes homi¬
nes iugulatis. Haec & his similia dũ turbis furentibus

Expanded text:
 sancto vivis et regnas modo et semper infinita saecula saeculorum, amen. 14. Cumque complesset orationem, ita omnis ignis exstinctus est, ut nec tepor quidem incendii remansisset. Tunc Aspasius urbis Romae vicarius, populi seditionem non ferens, in guttur ejus gladium mergi praecsam et martyrem consecravit; parentes vero ejus cum 483 penitus tristitiam habentes, cum omni gaudio abstulerunt corpus ejus, et posuerunt illud in praedio suo non longe ab Urbe, via quae dicitur Numentana. Ubi cuomnis turba christianorum concurreret, insidias a paganis perpessi sunt: et videntes populum infidelium supervenientem armatum, omnes fugerunt; aliquanti vero lapEmerentiana autem que fuerat collactanea eius uirgo sanccaduci, atque atrocissimi, Deum omnipotentem colentes occiditis, et pro defensione lapidum homines innocentes jugulatis. Haec et his similia dum turbis furentibus
Abbreviated transcription (Latin):
dubio quod ꝑseuerantes ꝑpetuȩ uictorię palmã adqͥrant
Hȩc autẽ ambrosius seruus xp̃i dũ in uoluminibus abditis
inueni descripta: non sũ passus infructuoso silentio deg
Ad honorem igitur tantȩ martyris. sicut gesta eius agnoui.
conscripsi ad edificationẽ ur̃am. o uirgines. xp̃i textum
passionis eus uobis credidi destinandũ: obsecrans iuirtu¬
tem sp̃s scĩ. ut labor̾ n̾r ad urãm imitationẽ fructum
in conspectu dĩ ualeat inuenire: cui est gła in scła se¬

Expanded text:
lmam acquirant. 19. Haec ego Ambrosius servus Christi, dum in voluminibus 484 abditis invenissem descripta, non sum passus infructuosa silentio tegi. Ad honorem igitur tantae martyris sicut gesta ejus agnovi, conscripsi; et ad aedificationem vestram, o virgines Christi, textum passionis ejus credidi destinandum, , obsecrans virtutem Spiritus sancti, ut labor noster ad vestram imitationem fructum in conspectu Dei valeat invenire, cui honor et gloria in sae
Abbreviated transcription (Latin):
ciatum est: & sanguis eius ornauit genas meas. Cuius
mater uirgo ẽ: cuius pat̾ feminã nescit. Cui angeli
seruiunt : cinius pulchritudinẽ sol & luna mirantur
Cuius odore reuiuiscunt mortui: cuiuis tactu confortant᷑
infirmi. Cuius opes nunquã deficiunt: cuius diuitię
non decrescunt. Ipsi soli seruo fidem meã: ipsi me tota
deuotione cõmitto. Quẽ cũ amauero casta sũ: cũ tetige¬
ro munda sũ: cũ accepero uirgo sum: nec deerunt post
nuptias filii. ubi partus sine dolore accedit. & fecundi¬
tas cotidiana cumulatur. Audiens hȩc insanissimus
uiuenis. amore corripitur cȩco: & inter angustias animae¬
& corporis. anhelo cruciatur sp̃u. Inter hec lecto pros¬
ternitur : & altis suspiriis amor amedicis aperitur
Fiunt nota patri. quȩ fuerant inuenta amedicis: & eadẽ
paterna uoce quȩ suerant iam dicta a filio. ad petitionẽ
uirginis reuoluunt᷑ Abnegat agnes beatissima: & se

Expanded text:
ciatum est, et sanguis ejus ornavit genas meas. Cujus ciatum est, et sanguis ejus ornavit genas meas. Cujus mater virgo est, cujus pater feminam nescit; cui angeli serviunt, cujus pulchritudinem sol et luna mirantur, cujus odore reviviscunt mortui, cujus tactu confortantur infirmi, cujus opes numquam deficiunt, cujusque divitiae numquam decrescunt. Ipsi soli servo fidem meam, ipsi me tota devotione committo. Quem cum amavero, casta sum: cum tetigero, munda sum: cum accepero, virgo sum. Nec deerunt post nuptias filii, ubi partus sine dolore succedit, et fecunditas quotidiana cumulatur. 3. Audiens insanissimus juvenis, amore carpitur caeco, et inter angustias animi et corporis anhelo cruciabatur spiritu. Inter haec lecto prosternitur, et per alta suspiria amor a medicis aperitur. Fiunt nota patri, quae fuerant inventa a medicis, et eadem paterna voce, quae fuerant jam dicta a filio, ad petitionem virginis revolvuntur. Abnegat Agnes beatissima, et se
Abbreviated transcription (Latin):
Discede ame fomes peccati. nutrimentũ facinoris. pabu¬
lum mortis. discede ame: quia iam ab alio amatore
p̾uenta sum: qui mͥ satis meliora optulit ornamenta.
& a nulo fidei suę subarrauit me: longe a te melior
teram meã. & collum cinxit lapidibus p̃tiosis Tradidit
auribus meis in estimabiles margalritas: & circundedit
me uernantibus atq choruscantibus gemmis. Losuit sig¬
nũ suꝑ faciem meam: ut nullũ aliũ preter ipsũ amatorẽ
admittam. Induit me ciclade auro texta: & immensis
monilibus ornauit Ostendit mͥ thesauros in comparabiles:
potero ad contumeliã prioris amatoris uel aspicere aliũ.
& illũ relinquere cũ quo sũ deuincta caritate Cuius ẽ
generositas celsior: & om̃is gr̃a eligantior: a quo mͥ iam¬
thalamus collocatus ẽ. Cuius mͥ organa modulatis uo¬
cibus resonant: cuius mͥ uirgines iustissimis uocibus
cantant Iam mel & lac ex ore eius suscepi: iam amplexibꝰ¬
eius castis astricta sum:. Iam corpus eius corpori meo so¬

Expanded text:
discede a me fomis peccati nutrimentum facinoris| pauolo mortis. discede a me quia iam ab alio amatore . praeuenta| sum qui mihi satis ante miliora obtullit ornamenta et a| nolo fidei subarrauit me. Longe a te et geneteram| meam et collauribus meis inaestimabiles margaritas, et circumdedit me vernantibus atque coruscantibus gemmis. Posuit signum in faciem meam, ut nullum praeter ipsum amatorem admittam. Induit me cyclade auro texta, et immensis monilibus ornavit me. Ostendit mihi thesauros incomparabiles, . Non ergo potero ad contumeliam prioris amatoris vel aspicere alium et illum relinquere, cum quo sum charitate devincta; cujus est generositas celsior, possibilitathalamus collocatus est, cujus mihi organa modulatis vocibus resonant, cujus mihi virgines justissimis vocibus cantant. Jam mel et lac ex ore ejus suscepi, jam amplexibpori meo so
Abbreviated transcription (Latin):
Diem festum sacratissimȩ uirginis celebre̾mus: hinc
psalmi resonant. inde concrepant lectiones. hinc
qualiter passa sit agnes beatissima ad memoriã reuo¬
cemus: Tertio decimo ȩtatis suae anno mortẽ ꝑdidit.¬
& uitã inuenit: quia uitȩ solum dilexit auctorem.
nfantia computabatur in annis: sed erat senectus m̃tis
immensa. Corpore quidem iuuencula: sed animo cana
tur: a p̃fecti urbis filio ad amatur Cuius parentes cũ
requisissent & inuenissent: cȩper̃ multa offerre. & plu
ta promutere. Deniq detuler̃ secũ p̃tiosissima ornamĩta.
que abeata agne uelut quȩdam stercora sunt recusata
lapidem p̃tiosum. secũ defert adgłam: & ꝑ seipsũ. & ꝑ¬
lare. domos. possessiones. familias. atq om̃s diuitias

Expanded text:
Diem festum sacratissimae uirginis . celebremus .| hinc psalmi resonent Inde concrepent lectiones| Hinc qualiter passa sit agnis beatissima| ad memoriam . reuoluamus. Tercio decimo aetatis suae| anno mortem perdedit uitam inuenit Quia solum uitae| delexit auctorem infantia conputabatur in annis . sed| erat senis mente corpore quidem iuuencola . sed animo cana|tur a praefectis urbis filio ada| matur. Cuius parantis ipse dum requisisset et inuenis| set . coepit offerra promittere; denique detulerat secum pretiosissima ornamenta quae a beata Agnete veluti quaedam stercora sunt recusata.lapidem pretiosum secum defert et gloriam, et per se ipslare
Abbreviated transcription (Latin):
huc ut credatis in eũ. Nunc autẽ ab euntes. uidete
mortuũ interfectorẽ filii ur̃i. Atilli dixer̃. Nichil
dolemus de morte filii: si ultionẽ ex inimico uidemũ
Illis uͦ ab euntibus: dixit apłs ad uxorem ꝓconsulis
U ade & suscita puerũ. At illa nichil dubitans: uenit
ad corpris & ait. In nomine dĩ mei ihu xp̃i surge puer
incolumis Et statim surrexit. Parentes autẽ eius re.¬
deuntes cũ gaudio qͦd uidissent serpentẽ mortuum:

Expanded text:
huc, ut credatis in eum. Nunc autem abeuntes, videte huc, ut credatis in eum. Nunc autem abeuntes, videte mortuum interfectorem filii vestri'. At illi dixerunt: 'Nihil dolemus de morte fili, si ultionem ex inimico videmus'. Illis vero abeuntibus, dixit apostolus ad uxorem proconsulis: 'Vade et suscita puerum'. Ad illa nihil dubitans, venit ad corpus et ait: 'In nomine Dei mei Iesu Christi, surge, puer, incolomis', et statim surrexit. Parentes autem eius redeuntes cum gaudio, quod vidissent serpentem mortuum,
Abbreviated transcription (Latin):
is ita gestis. ad olescens quidam erat iam cũ apło quĩ
indicauit matri suȩ quȩ acta erant: & accersiuit eã ut
ueniret ad occursum sc̃ĩ. Quȩ accedens ꝓcidit ad pedes
eius: & querebat ut audiret uerbũ dĩ. Cui cũ satisfactũ
fuisset dep̃dicatione : rogauit ut accederet ad agrũ eiꝰ.
in quo serpens mirȩ magnitudinis erat. qui totã regio.¬
nem illam deuastabat. Appropinquante autẽ apło.
sibila magna mutens. erecto capitẽ uenit obuiam
rat enĩ longitudo eius quinquaginta cubitorũ: ut
om̃s quui aderant metu terrerentur. & terrȩ decuba¬
rent Tunc sc̃s dĩ ait ad eũ. Abde caput funeste qd
erexisti in principio ad necem generis humani. & subde
te famulis di. ac morere. Et statim serpens emittens
grauem rugitũ circundedit quercũ magnã quȩ pro¬
pinqua erat: & obligans se circa eam. euomensq ruiũ
rat. mortuus decubabat. Et uidens flere parentes eiꝰ.
ait ad illos. Dr̃ nr̃ qui uult uos saluos fieri. misit me

Expanded text:
is ita gestis, adolescens quidam, qui erat iam cum apostolo, indicavit matri suae quae acta erant et arcessivit eam, ut veniret ad occursum sancti. Quae accedens, procidit ad pedes eius et quaerebat, ut audiret verbum Dei. Cui cum satisfactum fuisset depraecatione., rogavit, ut accederet ad agrum eius, in quo serpens mirae magnitudinis erat, qui totam regionem illam devastabat. Adpropinquante autem apostolo, sibila magna emittens , erecto capite, venit in obviam. Erat enim longitudo eius quinquaginta cubitorum, ut omnes qui aderant metu terrerentur et terrae decubarent. Tunc sanctus Dei ait ad eum: 'Abde caput, funeste, quod erexisti in principio ad perniciem generis humani, et subde te famulis Dei ac morire'. Et statim serpens emittens gravem rugitum, circumdedit quercum magnam, quae propinqua erat, et obligans se circa eam, evomens rivum rat, mortuus decubabat. Et videns flere parentes eius, ait ad eos: 'Deus noster, qui vult vos salvos fieri, misit me
Abbreviated transcription (Latin):
mĩ uͦ die maximilla ad p̾toriũ ueniens. uocabat
apłm. & audiebat ab eo uerbũ dĩ: quia ꝓconsul discesse¬
rat a patras. & abrerat in machedonia. Magna enim
indignatione succensus erat contra apłm: eo quod maxi¬
milla uxor eius post acceptũ uerbũ salutis non ei con¬
ungebatur. Illo quoq redeunte. cũ om̃s in p̃torio resi¬
derent. & audirent uerbũ dĩ.turbati sunt ualde: tim̃tes
ne aliquã eis uim inferret. Tunc sc̃s apłs orauit dicens.
Ne patiaris queso dñe ingredi proconsulẽ in hoc loco: donec
om̃s egrediantur. Extimplo ꝓconsuli affuit uoluntas
prirgandi uentris. Cũq secessum petisset & moras in¬
necteret: sc̃s apłs singulis manus imponens & signans
eos. abire ꝑmisit. Nouissime autẽ se signans. discessit
ad domũ suam:¬

Expanded text:
m die Maximilla ad praetorium v eniens, vocabat apostolum et audiebat ab eo verbum Dei, quia proconsul discesserat a Patras et abierat in Machedonia. Magna enim indignatione succensus erat contra apostolum, eo quod Maximilla, uxor eius, post acceptum salutis verbum non ei coniungebatur. Illo quoque redeunte, cum omnes in praetorio resederent et audirent verbum Dei, turbati sunt valde, timentes, ne'Ne patiaris, quaeso, Domine, ingredere· proconsulem in hoc loco, donec omnes egrediantur'. Extemplo proconsuli adfuit voluntas purgandi ventris; cumque secessum petisset et moras innecteret, sanctus apostolus singulis manum inponens et signans eos, abire permisit, novissime autem se signans, et ipso discessit. ad domum suam
Abbreviated transcription (Latin):
ogauit autẽ adolescens beatũ apłm: ut ꝓficiscerentur
simul in thessalonica. Et cũ uenissent ibi. congregati
sunt om̃s ad eũ. & gaudebant uidentes puerũ. Tunc
congregatis omĩbus intheatrũ. p̃dicabat eis uerbũ dĩ:
ita ut sileret apłs. & admiraretur prudentiã eiꝰ. At illi
clamauer̃ dicentes. Salua filiũ carpiani ciis nr̃i quia
ualde egrotat: & credimus in iħm quẽ p̃dicas. Quibus
ait beatus apłs: Nichil ẽ impossibile apud dm̃: sed tamen
ut credatis adducite eũ in conspectu nr̃o. & sanabit illũ
ad puerii. Hodie sanus eris fili dilectissime adhimate:
hoc enĩ erat nomen pueri. Qui ait ad patrẽ. Uere effec¬
tum ẽ somniũ meũ. Nam ego uidi ꝑ uisũ uirũ hunc qͥ
me sanũ redderet. Et hȩc dicens. induit uestim̃ta sua:
surrexitq a grabato. & ꝑgebat ad theatrũ cursu ueloci:
ita ut non posset aparentibus assequi. Et procidens ad pe-¬
des beati apłi: gr̃as agebat ꝓ sanitate recepta Populi

Expanded text:
ogavit autem adolescens beatum apostolum, ut proficiscerentur simul in Thesalonica, et cum venissent ibi, congregati sunt omnes ad eum; gaudebant enim videntes puerum. Tunc, congregatis omnibus in theatrum, praedicabat eis puer verbum Dei, ita ut sileret apostolus, et admirarentur prudentiam eius. At illi clamaverunt, dicentes: 'Salva filium Carpiani civis nostri, quia valde aegrotat, et credimus in Iesum quem praedicas'. Quibus ait beatus apostolus: 'Nihil est inpossibile apud Deum; sed tamen, ut credatis, adducite eum in conspectu nostro, et sanabit illum ad puerum: 'Hodie sanus eris, fili dilectissime Adimathe'; hoc enim erat nomen pueri. Qui ait ad patrem: 'Vere enim effectum est somnium meum; nam ego vidi per visum virum hunc, qui me sanum redderet'. Et haec dicens, induit vestimenta sua, surrexitque a grabatto et pergebat ad theatrum cursu veloci, ita ut non possit a parentibus adsequi. Et procidens ad pedes beati apostoli, gratias agebat pro sanitate recepta. Populi
Abbreviated transcription (Latin):
cruore redemit. At illi credentes. baptizati sunt in nomi¬
ne patris & filii & sp̃s scĩ. accepta peccatoꝵ remissione
Andreas autẽ recedens ab eo loco: uenit in regionẽ suam:
umq deambularet cũ disciprilis suis.¬

Expanded text:
cruore redemit. At ille credentes baptizati sunt in nomicruore redemit. At ille credentes baptizati sunt in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, accepta peccatorum remissione. 2. Andreas autem recedens ab eo loco, venit in regionem suam. Cumque deambularet cum discipulis suis
Abbreviated transcription (Latin):
cessit aloco illo. Deniq andreas apłs. p̃dicabat incolis
uerbũ dĩ. Cognoscentes autẽ homines illi de carceris
uinctis quȩ acta fuerant: app̾hensũ andream ligati
pedibus trahebant ꝑ ploreas ciuitatis. Iam capilli capi¬
tis eius euellebantur. & sanguis eius defluebat a capite.
& orauit ad dñm dicens. Aperi queso dñe oculos cordis
eorũ: ut cognoscant te dm̃ uerũ: & desistant ab hae
nequitia. & ne statuas illis hoc peccatũ. quia nesciunt
quid faciunt. Et statim timor magnus factus ẽ suꝑ habi¬
tantes ciuitatis illuis: & dinisso apło dicebant. Peccauim
in te: nescientes quid faceremus. Rogamus gͦ te dñe. ut
remittas nobis delictũ: & demonstres nobis uiã salutis:
ne descendat ira dĩ suꝑ ciuitatẽ hanc. Hec dicentes: pros¬
trati erant solo ante pedes andreȩ. Quibus ille erectis.
mundo. & qualit̾ ipsũ mundũ iam pereuntẽ proprio

Expanded text:
cessit a loco illo. Denique Andreas apostolus praedicabat incolis cessit a loco illo. Denique Andreas apostolus praedicabat incolis verbum domini Iesu. Cognoscentes autem homines illi de carceris vinctis quae acta fuerant, adpraehensum Andream, ligatis pedibus, trahebant per plateas civitatis. Iam enim capilli capitis eius evellebantur, et sanguis defluebat a capite, et oravit ad Dominum, dicens: 'Aperi, quaeso, Domine, oculos cordis eorum, ut cognoscant te Deum verum et desistant ab hac iniquitate; et ne statuas illis hoc in peccatum, quia nesciunt quid faciunt'. Et statim timor magnus factus est super habitatores civitatis illius, et dimissum apostolum, dicebant: 'Peccavimus in te, nescientes quid faceremus. Rogamus ergo, domine, ut remittas nobis delictum et demonstres nobis viam salutis, ne descendat ira Dei super civitatem hanc'. Haec enim dicentes, prostrati erant solo ante pedes Andreae. Quibus ille erectis pmundo, et qualiter ipsum mundum iam pereuntem proprio
Abbreviated transcription (Latin):
gruis prospere nauigauit ad urbent Ingressusq portam
ciuitatis : uenit ad carcerem. Uidens autẽ matheum
apłm in squalore carceris cũ uinctis aliis residenteni:.
a marissime fleuit. Et facta oratione simul: ait andreas
Dñe iħu xp̃e quẽ fidelit̾ p̃dicamus. & ob euius nom̃ tanta
ꝑferimus: qui reddis cecis uisum. surdis auditũ parli¬
ticis gressũ. leprosis munditiam. mortuis uitã inme
clementia largiri dignatus es: aperi queso oculos serui
tui. ut eat ad annuntiandũ uerbũ tuũ. Et statim locus
ille contremuit: & lux magna refulsit in carcere. Et oculi
beati apłi restaurati sunt. & cunctorũ catene confractę
sunt: & trabes in qua pedes eoꝵ coartati erant scissa est.
Et magnificabant dm̃ dicentes: quia magnus ẽ ds̃ quẽ
p̃dicant serui eius. Tunc educti ꝑbeatũ andreã de car¬
cere: abiit unusquisq ad ꝓpria sua. Matheus autẽ. re¬

Expanded text:
gruis, prospere navigavit ad urbem, ingressusque portam gruis, prospere navigavit ad urbem, ingressusque portam civitatis, venit ad carcerem. Videns autem Matheum apostolum in squalore carceris cum vinctis aliis resedentem, amarissime flevit, et facta oratione simul, ait Andreasquem fideliter praedicamus et ob cuius nomine tanta perferimus, qui caecis visum, surdis auditum, paraliticis gressum, laeprosis munditiam, mortuis vitam inmensa clementia largire dignatus es, aperi, quaeso, oculos servi tui, ut eat ad adnuntiandum verbum tuum'. Et statim locas ille contremuit, et lux magna refulsit in carcere, et oculi beati apostoli restaurati sunt, et cunctorum catenae confractae sunt, et travis, in qua pedes eorum coartati erant, scissa est, et omnes magnificabant Deum, dicentes, quia: 'Magnus est Deus, quem praedicant servi eius'. Tunc educti per beatum Andream de carcere, abiit unusquisque ad propria sua, Mattheus autem re
Abbreviated transcription (Latin):
GITUR Post illũ dñicȩ ascensionis nobilem głosumq
triumphũ. cũ beati apłi p̃dicare uerbũ dĩ ꝑdiuersas ragi¬
ones disꝑsi fuissent: andreas apłs apud achaiam pror in¬
apłs qui & euangelista. myrridonȩ urbi uerbũ salutis
minuntiauit. Sed incole ciuitatis duri. indigne feren¬
tes que de redemptoris nr̃i uirtutibus audiebant. ac
i a nolentes destruere templa: app̾hensũ beatũ apłm
erutis oculis. circundatũ catenis in carcere detruser unt.
ut inter positis paucis diebus interficeretur. Uenit autẽ
angelus dñi ad andream apłm dicens Surge & uade ad
myrridonã ciuitatem: & erue fratrẽ matheũ de squalore
carceris quo tenetur. Cui ille ait. Dñe. ecce uiam nescio.
& quo ibo: Et ille. Uade inquit ad litus maris. & inuenies
ibi nauim. in qua statim ascende. Ego enĩ ero dux itine¬
ris tui. fecit andreas uixta uerbũ dñi: & inuenit in lit¬
tore nauim. Ascendensq in eam. flantibus uentis con¬

Expanded text:
gitur post illum dominicae Ascensionis nobilem gloriosumque triumphum, cum beati apostoli praedicare verbum Dei per diversas regiones dispersi fuissent, Andreas apapostolus, qui et euangelista, Mermidonae urbi verbum salutis adnuntiavit. Sed incolae civitatis dure, indignae ferentes quae de Redemptoris nostri virtutibus audiebant ac sua nolentes destruere templa, adpraehensum beatum apostolum, erutis oculis, circumdatum catenis, in carcere detruserunt, ut, interpositis paucis diebus, interficerent. Venit autem angelus Domini ad Andream apostolum dicens: 'Surge et vade ad Mermidonam civitatem et erue fratrem tuum Matheum de squalore carceris quo tenetur'. Cui ille ait: 'Domine, ecce, viam nescio, et quo ibo?' Et ille: 'Vade', inquit, 'ad litus maris, et invenies ibi navem, in qua statim ascende. Ego enim ero dux itineris tui'. Fecit Andreas iuxta verbum Domini et invenit in litore navem, ascendensque in eam, flantibus ventis con
Abbreviated transcription (Latin):
nde discedens. uidit hominẽ iacentẽ in stercore debilẽ:
cui multi e ciuibus stipem porrigebant. unde alim̃tũ
Qui ꝓtinus surgens. glorificabat dm̃

Expanded text:
nde discedens, vidit hominem iacentem in stercore debilem, cui multi e civibus stipem porrigebant, unde alimentum Qui protinus surgens, glorificabat Deum.
Abbreviated transcription (Latin):
ad eum. Rogo te famule dĩ: ut digneris accedere usq¬
ad portũ. Est enĩ ibi homo cinusdã filius. qui ab annis
quinquaginta in debilitate nimia ꝓiectus adomo iacet
in littore : cui nullius medici potuit cura ualere Ecce
enĩ est ulceribus plenus : & scatens uermibris. Hec eo di¬
cente: ꝓsecutus beatus apłs uenit ad eũ. Quẽ intuitus
infirmus. ait. Forsitan tues discipulus dĩ illits: quisolus
saluare potest. Cui sc̃s apłs ait. Ego sum qui in nomine
dĩ mei te sanitati restituo. Et adiecit. In nomine iħu xp̃i
surge. & sequere me. At ille relictis pannis purolentis in
quibus tabes defluxerat. sequebat᷑ eũ ꝓfluente pure cum
uermibus a corpore eius. Cumq ueniset ad mare: ingressi
sunt utriq in aquã. Tunc sc̃i apłs abluens eũ in nomine
trinitatis. ita sanũ reddidit. ut nullũ pęnitus infirmita¬
tis eius corpori resedisset indiciũ Iantaq fide post accep¬
tam sanitatẽ accensus est. ut nudus ꝑ ciuitatẽ curreret.

Expanded text:
ad eum: 'Rogo te, famule Dei, ut digneris accedere usque portum; est enim ibi homo, nautae cuiusdam filius, qui ab annis quinquaginta in debilitate nimia proiectus a domo, iacet in litore, cui nullius medici potuit cura valere. Ecce enim est ulceribus plenus et scatens vermibus'. Haec eo dicente, prosecutus beatus apostolus, venit ad eum. Quem intuitus infirmus, ait: 'Forsitan tu es discipulus Dei illius qui solus salvare potest'. Cui sanctus apostolus ait: 'Ego sum qui in nomine Dei mei te sanitati restituo'. Et adiecit: 'In nomine Iesu Christi, surge et sequere me'. At ille, relictis pannis purolentis, in quibus tabis defluxerat, sequebatur eum, profluente pure cum vermibus a corpore eius. Cumque venisset ad mare, ingressi sunt utrique in aquam. Tunc sanctus apostolus abluens eum in nomine Trinitatis, ita sanum reddidit, ut nullum paenitus infirmitatis huius corpori resedisset indicium. Tantaque fide post accepta sanitate accensus est, ut nudus per civitatem currerit,