comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
toris ñ libauit fr̃s machabeos : Quib antiochus seui¬
ens etiã matrẽ adhibuit : cuiꝰ blanditiis ad amorẽ
uitȩ p̃sentis conuerterent᷑ & amando uiuere homi¬
nib dõ morerent᷑. At illa mat̾ iã ñ eua. sed matri
ȩccłȩ similis. qͦs cũ dolore pepererat uiuos ut agnos¬
cer&. cũ gaudio uidit morientes : & ad hoc ortata
ẽ ut eligerent potiꝰmori ꝓpat̾nis legib dñi dĩ sui
quã uiuere contra eos quid hic credituri fr̃s. nisi quia
libatis : sed occulta fuit illoꝵ lib̾atio. Deniq ipse
antiochus a qͦ occisi s̃ uisus ẽ ibi aliqͥd fecisse qđ eiꝰ
ifti in aꝑto lib̾ati: om̃s tam̃ saluati. Quis aut̃ fructꝰ
lib̾ationis triũ pueroꝵ: quare eoꝵ corona dilata ẽ:
manifesta. Libatio occulta ad animã : libatioma¬
nifesta etiã ad corpꝰptin&. In occulto enĩ anima
libat᷑ in manifesto corpꝰ Porro siita ẽ: in hoc pal¬
mo uocẽ dñi agnoscamꝰ Ad occultã lib̵ationẽ ꝑtin&

Expanded text:
toris non liberavit fratres Machabaeos, quibus Antiochus saeviens etiam matrem adhibuit, cujus blanditiis ad amorem vitae converterentur, et amando vivere hominibus, Deo morerentur. At illa mater, jam non Evae, sed matri Ecclesiae similis, quos cum dolore pepererat ut vivos agnosceret, cum gaudio vidit morientes; et ad hoc hortata est ut eligerent potius mori pro paternis legibus Domini Dei sui, quam vivere contra eas. Quid hic credituri sumus, fratres, nisi quia liberati sunt? Sed occulta fuit illorum liberatio: denique ipse Antiochus, a quo occisi sunt, visus est sibi aliquid fecisse quod ejus isti in aperto liberati; omnes tamen salvati. Quis autem fructus liberationis trium puerorum? Quare eorum corona dilata est? manifesta. Liberatio occulta ad animam, liberatio manifesta etiam ad corpus pertinet. In occulto enim anima liberatur, in manifesto corpus. Porro si ita est, in hoc psalmo vocem Domini agnoscamus: ad occultam liberationem pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
hanc causam asseruit quare debeat exaudi.¬
ri qͥa suauis ẽ miscđia dĩ. Nonne magis hoc
erat consequens ut dicen&. ex audime dñe ut
suauis mͥ sit miscđia tua: quare gͦ ex audime dñe
lationȩ sua cõm̃dauit aliis quodã mͦ uerb & dixit.
Sed homini in tribulatione posito necesse ẽ ut sua-
ẽ: hoc ait hic suauis. Nec panis dulcis eẽt: nisi fa¬
mes p̃ceder& Ergo & qͣͥndo dñs ꝑmittit aut facit
ut in tribulatione aliqua simꝰ : etiã tunc misericors
ẽ Ñ enĩ alim̃tũ subtrahit: sed desideriũ mou& ltaq
noli differre exauditionẽ in tanta tribulatione
differebas ut mͥ dulce eẽt qđ subueniebas lã ergo
ultra ñ ẽ qđ differas: ꝑuenit tribulatio mea ad
m̃ surã certã calamitatis. Ueniat mĩa tua ad fa.¬
ciendũ opus bonitatis . Exaudi me dñe qm̃ suauis¬
Ne auertas faciẽ tuã : a puero tuo. Et hȩc cõm̃datioẽ
plinã tribulationis. Ne auertas faciẽ tuã a puero

Expanded text:
Hanc causam asseruit quare debeat exaudiri, quia suavis est misericordia Dei. Nonne magis hoc erat consequens ut diceret, Exaudi me, Domine, ut suavis mihi sit misericordia tua? Quare ergo, Exaudi melatione sua commendavit aliis quodammodo verbis, cum dixit: sed homini in tribulatione posito, necesse est ut suaa; hoc ait hic, suavis. Nec panis dulcis esset, nisi fames praecederet. Ergo et quando Dominus permittit aut facit ut in tribulatione aliqua simus, etiam tunc misericors est; non enim alimentum subtrahit, sed desiderium movet. Itaqnoli differre exauditionem; in tanta tribulatione differebas, ut mihi dulce esset quod subveniebas: jam ergo ultra non est quod differas; pervenit tribulatio mea ad mensuram certam calamitatis, veniat misericordia tua ad faciendum opus bonitatis. Exaudi me, Domine, quoniNe avertas faciem tuam a puero tuo. Et haec humilitatis cplinam tribulationis: Ne avertas faciem tuam a puero
Abbreviated transcription (Latin):
tiens uolui congregare filios tuos tanqͣm gallina
pullos suos sub alas suas : & noluisti. Ecce relinque¬
tur uob̵ domꝰ ur̃a deserta: hoc & hic dr̃ Fiat habi¬
tatio eoꝵ deserta : & in tab̾na culis eoꝵ ñ sit quun¬
habitet. Ñ sit qͥ in habitet: sed ex numero illoꝵ¬
Nã loca illa om̃ia & hominib plena s̃. & uidȩis

Expanded text:
allina pullos suos sub alas suas; et noluisti! Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta . Hoc et hic dicitur: Fiat habitatio eorum deserta, et in tabernaculis eorum non sit qui inhabitet. Non sit qui inhabitet, sed ex numero illo Loca illa omnia et hominibus plena sunt. et Judaeis
Abbreviated transcription (Latin):
meos erue me hȩc plane miranda pecitio ẽ: nec
breuit̃ ꝑstringenda : nec cursu transilienda
ꝓrsus miranda ꝓpt̃ inimicos meos erueme
Quid ẽ ꝓpt̃ inimicos meos erue me : ut confun¬
dantur uita enucient᷑ lib̵atione mea : q̃uid ÷ engo : si
ñ eent illiqͥ lib atione in ea eẽnt eruciandi mꝰ sub¬
ueniri ñ debuit: & tunc tͥ acceptabilis ẽ lib̾atio. cũ
fuerit alteriꝰ damnatio: eccȩ ñs̃ inimici qͥ uł con-¬
sundant᷑ uł torqueant᷑ de lib̵atione tua. Sic rema¬
nebis ñ lb aberis. An ad hoc ut ualeat inimicistuis
quo possint & ipsi tuci libatione conuerti : sed & hoc
imosu ẽ sisi habeat aliqͣm petitionis causã qũqͥd enĩ
ad boc libat᷑ seruus dĩ a dño dõ suo ut alii ꝓficiant :
qd si de cẽnt qͥ ꝓficerent ille seruus dĩ ñ erat lib̵ an¬
dus: quacũq tꝰ me conuertã siue ad punitionẽ siue
ad libationẽ inimicoꝵ ñ uideo causa petitionis huiꝰ
ꝓ pt᷑ iimicos meos erue me: nisi aliqͥd intelligamꝰ qđ

Expanded text:
eos erue me. Haec plane miranda petitio est, nec breviter perstringenda, nec cursim transilienda; prorsus miranda: Propter inimicos meos erue me. Quid est, Propter inimicos meos erue me? Ut confundantur, ut crucientur liberatione mea. Quid ergo, si non essent illi qui liberatione mea essent cruciandi, mihi subveniri non debuit? et tunc tibi acceptabilis est liberatio, cum fuerit alterius damnatio? Ecce non sunt inimici, qui vel confundantur, vel torqueantur de liberatione tua: sic remanebis? non liberaberis? An ad hoc ut valeat inimicis tuis, quo possint et ipsi tua liberatione converti? Sed et hoc mirum est, si habeat aliquam petitionis causam. Numquid enim ad hoc liberatur servus Dei a Domino Deo suo, ut alii proficiant? Quid, si deessent qui proficerent, ille servus Dei non erat liberandus? Quocumque ergo me convertam, sive ad punitionem, sive ad liberationem inimicorum, non video causam petitionis hujus, Propter inimicos meos erue me: nisi aliquid intelligamus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ corrigunt᷑ : uł qͥa corã ipsis ẽ muscipula ñ in¬
cidant Ecce & nor̃ muscipulã & pedẽ mittunt :¬
& tenenda colla subiciunt. quanto meliꝰ erat auer¬
ti amuscipula. peccatũ cognoscere. errorẽ dam¬
nare. amaritudine carere. in corpus xp̃i transire.
dñi głam quȩrere : sed tantũ ualet animi p̃sum¬
ptio : ut & corã ipsis muscipula sit & incidant
in eã. Obscurent᷑ oculi eoꝵ ne uideant. Seqͥt᷑ hic
ut qm̃ sine causa uider̃. fiat illis & ñ uidere. Fiat

Expanded text:
n corriguntur. Vel quia coram ipsis est muscipula, non incidant? Ecce norunt muscipulam, et pedem mittunt, et tenenda colla subjiciunt. Quanto melius erat averti a muscipula; peccatum cognoscere, errorem damnare, amaritudine carere, in corpus Christi transire, Domini gloriam quaerere! Sed tantum valet animi praesumptio, ut et coram ipsis muscipula sit, et incidant in eam. Obscurentur oculi eorum, ne videant, sequitur hic; ut quoniam sine causa viderunt, fiat illis et non vid
Abbreviated transcription (Latin):
tabit᷑ die ac nocte. cuiꝰ conuersatio in cȩlis ẽ de fir¬
mam̃to luc& suꝑ t̾rã. Vnde iste psalmꝰ titulũ de
quarta sabbati accepit. quando factas̃ lumina¬
ria ut om̃ia faciat sine murmuratione uerbũ
uitȩ habens innationetortuosa & ꝑuersa. Sic̃
enĩ stellas in cȩlo ñ extinguit nox : sic m̃tes fide¬
liũ inherentes firmam̃to scripturȩ dĩ q̃ uincit

Expanded text:
die ac nocte , cujus conversatio in coelis est ; de firmamento lucet super terram: unde iste psalmus titulum de «quarta sabbati» accepit, quando facta sunt luminaria ; ut omnia faciat sine murmuratione, verbum vitae habens in natione tortuosa et perversa . Sicut enim stellas in coelo non extinguit nox; sic mentes fidelium inhaerente
Abbreviated transcription (Latin):
salute gentiũ merces reddita ẽ udȩ sed ꝓ eiꝰ malitia
debitũ suppliciũ retributũ ẽ Nãsi traditio xp̃i &
ñ tradentis animꝰ considerandus ẽ: hoc fecit iudas
qđ fecit ds̃ pat̾. de quo scriptũ ẽ. qͥa filio ꝓpro ñ

Expanded text:
salute gentium merces reddita est Judae, sed pro ejus malitia salute gentium merces reddita est Judae, sed pro ejus malitia debitum supplicium retributum est. Nam si traditio Christi, et non tradentis animus considerandus est, hoc fecit Judas, quod fecit Deus Pater, de quo scriptum est: Qui Filio suo non
Abbreviated transcription (Latin):
eou alichi de illis prestat᷑ & tam̃ malitia eoꝵ dr̃
ñ beneficia eoꝵ : Certe enĩ de malis exercet nos:
flagellat nos: Ad quã rẽ flagellat : utiq ad
regnũ celoꝵ Flagellat enĩ om̃em filiũ quẽ recipit
& quis ẽ filius cui ñ det disciplinã pat̾ eiꝰ: sedcõ
facit ds̃ adheredita tẽ sempit̃nã nos enudit &
hoc nob̵ prȩstat sẽpe de malis hominib in quib
exere& : & ꝑficit dilectionẽ nrãm quã uult
extendi usq ad inimicos Neq enĩ ẽ ꝑfecta di¬
lectio xp̃iana nisi cũ iplet qđ xp̃e p̃cepit¬
abolus uincit᷑ hinc uictoriȩ corona ꝑcipitur. Ecce
quanta nob̵ ds̃ prestat de malis hominib nec ta¬
m̃ scđm id qđ de illis nob̾ p̃stat. sed scđm malitiã
euꝵ retribu& cis. Uidete enĩ quantũ nob̾ prestiat.
de ipso immanissimo scelere iudȩ traditoris ludis
quippe tradidit ad passionẽ filiũ dĩ. & ꝑ passionem
filii dĩ. om̃s gentes redemptȩ s̃ ad salutẽ. Nec tam̃ ꝓ

Expanded text:
eorum.» Mihi de illis praestatur; et tamen malitia eorum dicitur, non beneficia eorum. Certe enim de malis exercet nos, flagellat nos. Ad quam rem flagellat? Utique ad regnum coelorum. «Flagellat» enim «omnem filium quem recipit: et quis est filius cui non det disciplinafacit Deus, ad haereditatem sempiternam nos erudit; et hoc nobis praestat saepe de malis hominibus, in quibus exercet et perficit dilectionem nostram, quam vult extendi usque ad inimicos. Neque enim est perfecta dilectio christiani, nisi cum implet quod Chriabolus vincitur, hinc victoriae corona percipitur. Ecce quanta nobis Deus praestat de malis hominibus: nec tamen secundum id quod de illis nobis praestat, sed secundum malitiam eorum retribuet eis. Videte enim quanta nobis praestitit de ipso immanissimo scelere Judae traditoris. Judas quippe tradidit ad passionem Filium Dei, et per passionem Filii Dei omnes gentes redemptae sunt ad salutem; nec tamen pro
Abbreviated transcription (Latin):
irgo qđ dixit. nũ qͥd tibi adhen& sedes iniqͥtatis qͥ
formas dolorẽ in p̃cepto : sic dicamꝰ Nũ qͥd adhore
tibi sedes iniqͥtatis qͥ formas dolorẽ in p̃cepto : for¬
mas inqͥt dolorẽ in p̃cepto id ÷ de dolore p̃ceptum
nob̵ facis ut ipse dolor p̃ceptũ sit nob̵: Quomͦ nob̵
dolor ẽ p̃ceptũ : quando te flagellat qͥ ꝓte mortu.
us ẽ & ñ tibi ꝓmittit beatitudinẽ in ista uita: &
fallere ñ potest̃ & hic ñ dat qđ quȩris quid dabit :
ubi dabit: quantũ dabit qͥhic uion dat. qͥ hic eru¬
dit. qͥ fingit dolorẽ in p̃cepto: labor ẽ hicuius
& requies tibi ꝓmit at᷑. Attendis te hic habere
laborẽ. sed attende qualẽ ille requiem pollicetur.
Nunqͥd cogitari potest̃ : si illã posses cogitare. uide¬
res te nichil laborare ad cõpensationẽ. Audi eũ
qui illud ex parte cernebat qͥ dix̃. Nunc scio ex par

Expanded text:
quod dixit, «Numquid adhaeret tibi sedes iniquitatis, qui fingis dolorem in praecepto?» sic dicamus, Numquid adhaeret tibi sedes iniquitatis, qui formas dolorem in praecepto? Formas, inquit, dolorem in praecepto, id est, de dolore praeceptum nobis facis, ut ipse dolor praeceptum sit nobis. Quomodo nobis dolor est praeceptum? Quando te flagellat qui pro te mortuus est, et non tibi promittit beatitudinem in ista vita, et fallere non potest, et hic non dat quod quaeris. Quid dabit? ubi dabit? quantum dabit, qui hic non dat, qui hic erudit, qui fingit dolorem in praecepto? Labor est hic tuus, et requies tibi promittitur. Attendis te habere hic laborem; sed attende qualem ille requiem pollicetur. Numquid cogitare, potes? Si illam posses cogitare, videres te nihil laborare ad compensationem. Audi eum qui illud ex parte cernebat, qui dixit, «Nunc scio ex par
Abbreviated transcription (Latin):
erit & pax sed quandiu uigilat fides nr̃a. Siaũ
dormit fides nr̃a. periclitam᷑. hoc enĩ significat
dormiens xp̃s qͥa quidã obliuiscunt᷑ fidẽ suam.
& periclitant᷑. Sed quomͦ illa nauis cũ fluctua¬
dñe perimus. surrexit ille. imꝑauit tẽpestatib
imꝑauit fluctib sic cessauit periculũ. facta ẽ
tranqͥllitas: sic & te conturbant concupiscentȩ
malȩ ꝑsuasiones malȩ. fluctus s̃ tranqͥllabunt᷑
lam desꝑas. & putas te ñ ꝑtinere ad dñm. euigilet
fides tua. excita xp̃m in corde tuo. Surgente fide
iã agnoscis ubi sis & si forte tẽptant fluctus con¬
cupiscentiȩ intueris qͥd ꝓmisit ds̃ & dulcedo ꝓ¬
missorũ faci& te contẽptorẽ dulcedinẽ scł & si¬
forte facis te multȩ urgent minȩ potentiũ malaꝵ
& ipse te expellunt de iustitia. Attendis qͥd mina¬
tur ds̃. ite in ignẽ ȩc̃nũ qͥ paratꝰ ẽ diabolo & an¬

Expanded text:
erieridormit fides nostra, periclitamur. Hoc enim significat dormiens Christus, quia quidam obliviscuntur fidem suam, et periclitantur. Sed quomodo illa navis cum fluctua imperavit tempestatibus, imperavit fluctibus, cessavit periculum, facta est tranquillitas : sic et te cum turbant concupiscentiae malae, persuasiones malae, fluctus sunt, tranquillabuntur. Jam desperas, et putas te non pertinere ad Dominum: evigilet fides tua, excita Christum in corde tuo; surgente fide, jam agnoscis ubi sis: et si forte tentant fluctus concupiscentiae, intueris quid promisit Deus; et dulcedo promissorum faciet te contemptorem dulcedinum saeculi: et si forte multae urgent minae potentium malorum, et ipsae te expellunt de justitia; attendis quod minatur Deus, «Ite in ignem aeternum qui paratus est diabolo et an
Abbreviated transcription (Latin):
modũ & in incredibilẽ modũ ȩt̃nũ głȩ pondus
siliquã ad accipiendos thesauros sempit̾nos
siliquã laboris ad requiem in credibilẽ scđm qđ
tẽpus. noli ibi fidere Tristis es ad tẽpus noli de¬
sperare. Ñ te corrũpat felicitas & ñ frangat ad¬
uersitas Ne forte dicas in animo ñ potest fieri
ut ds̃ ad mitat ad se iniquos qͥ uistos ipsos em̃
tor & impius ubi parebunt: Nũ qͥd adhene tibi
qui fingis dolorẽ in p̃cepto : qͥ & istos filios sic uo-¬
luisti exercere & erudire. sic uoluisti p̾cepta da¬
re ut ñ ẽẽnt sine timore. ne amarent aliqͥd aliud.
& obliuiscerent᷑ te uerũ bonũ suũ. Bonus ẽ ds̃ si
cessar& ds̃ & ñ miscen& amaritudines felicitatib
scłi. obliuiscerem᷑ eũ sed ubi angores molestiarũ
faciunt fluctus animȩ. fides illa quȩ ibi dormie¬
bat excitat᷑. Tranquillũ enĩ erat quando dormiuit
xp̃c inmari. Illo dormiente tẽpestas orta ẽ : & cȩ¬
per̃ periclitari. Ergo in corde xp̃iano & tranqͥllitas

Expanded text:
bilem modum, aeternum gloriae pondus siliquam ad accipiendos thesauros sempiternos: siliquam laboris ad requiem incredibilem, secundumtempus; noli illi fidere: tristis es ad tempus; noli desperare. Non te corrumpat felicitas, et non frangat adversitas: ne forte dicas in animo tuo, Non potest fieri, ut Deus admittat ad se iniquos, qui justos ipsos ementor et impius ubi parebunt? Numquid adhaeret tib«qui fingis dolorem in praecepto,» qui et istos filios sic voluisti exercere et erudire, sic voluisti eis praecepta dare, ut non essent sine timore, ne amarent aliquid aliud, et obliviscerentur te verum bonum suum? Bonus est Deus: si cessaret Deus, et non misceret amaritudines felicitatibus saeculi, oblivisceremur eum. 25. Sed ubi angores molestiarum faciunt fluctus animae, fides illa quae ibi dormiebat, excitetur. Tranquillum enim erat, quando dormivit Christus in mari: illo dormiente tempestas orta est, et coeperunt periclitari. Ergo in corde christiano et tranquillitas
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habebit. Et adhuc audi consequentia. Dñe scđm
multitudinẽ doloꝵ meoꝵ incorde meo : exortatio¬
nes tuȩ iocundauer̃ animã meã & paucos annos
labora & in ipsis laborib: ñ de ẽ consolatio ñ des̃
gaudia quottidiana sed noli gaudere in scło. Gau¬
de in xp̃o. gaude in uerbo eiꝰ. gaude in lege eiꝰ. Ad

Expanded text:
non habebit. Et adhuc audi consequentia: «Domnon habebit. Et adhuc audi consequentia: «Dommultitudinem dolorum meorum in corde meo, exhortationes tuae jucundaverunt animam meam.» Et paucos annos laboras, et in ipsis laboribus non deest consolatio, non desunt gaudia quotidiana. Sed noli gaudere in saeculo: gaude in Christo, gaude in verbo ejus, gaude in lege ejus. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
erit in corruptio. Uitã ȩt̃nã habebit. requiem quȩ
ñ hab& finẽ: Quanto labore digna ẽ requies quȩ
ñ hab& finẽ : si uerũ uis cõparare & uerũ iuidicare
ȩt̃na requies ȩc̃no labore recte emit᷑ Uerũ hoc ẽ
sed noli timere. misericors ẽ ds̃. Si enĩ haberes
et nũ laborẽ. nũ qͣm ꝑuenires ad et̾nã quietem
Semꝑ laborans quando ꝑuenturus eras ad illud
qđ digne qͥdem potest emi sempit̃no labore. dig
nunquã ad requiem ꝑuenires Ergo ut aliqͣndo
ꝑuenias ad id qđ emis ñ in ȩc̃nũ laborandũ ẽ
Nqͥa ñ ual& tanti. sed ut possideat᷑ qđ emitur
Digna qͥdem emi labore ꝑpetuo. sed necesse est
ut labore tẽporali ematur. Certe tantus debuit
eẽ idem sempit̾nus labor ꝓ requie sempit̾na
Decies centena milia annorũ in labore quid ua¬
lent : decies centena milia annorũ habent fi.¬
labora in paucis annis. inde iã requies erit. & finẽ

Expanded text:
erit incorruptio; vitam aeternam habebis; requiem quae erit incorruptio; vitam aeternam habebis; requiem quae non habet finem. Quanto labore digna est requies quae non habet finem? Si verum vis comparare, et verum judicare, aeterna requies aeterno labore recte emitur. Verum hoc est: sed noli timere, misericors est Deus. Si enim haberes aeternum laborem, nunquam pervenires ad aeternam quietem. Semper laborans quando perventurus eras ad illud quod digne quidem potest emi sempiterno labore, quia nunquam ad requiem pervenires. Ergo ut aliquando pervenias ad id quod emis, non in aeternum laborandum est: non quia non valet tanti, sed ut possideatur quod emitur. Digna est quidem emi labore perpetuo; sed necesse est ut labore temporali ematur. Certe tantus debuit esse, id est sempiternus labor pro requie sempiterna. Decies centena millia annorum in labore quid valent? Decies centena millia annorum habent filabora, in paucis annis: inde jam requies erit, et finem
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uident᷑ ȩc̃na Noli eẽ piger laborare breuit᷑ &
gaudere incessabilit̃ : et̃nã uitã tibi daturꝰ ẽ ds̃
ẽ uenale : requiem uenalẽ habeo. eme illã. da laborẽ:
dĩs ut uob qđ reliquũ ẽ explicẽ. Aitendite quodã¬
mꝰ ds̃ ꝓposuit uenale regnũ cȩloꝵ Dicis illi quantũ
ual&. p̃ciũ ipsius labor ẽ. quomͦ si dicene p̃cium
ipsius aurũ. Non sufficiebat hoc solũ dicere sed
quereres quantũ a unũ: Nã & solidus ẽ aurũ & semi¬
untia & libra & tale aliqͥd. Ideo dix̃ p̃ciũ ne labo
tu quantũ laborandũ sit. nondũ dr̃ tibi quantꝰ futurꝰ
labor iste uł quantũ laboris de te exigat᷑ Illud
tibi dic̃ ds̃ łgo ostendo qͣnta sit illa requies tu
iudica qͣnto labore sit em̃da. Dicat gͦ ds̃ quanta
futura sit ipsa requies Beati qͥ habitant indo¬
motua : in scła scłoꝵ laudabunt te hȩc ẽ requies
sempit̾na sine fine erit requies ista sine fine erit
gaudiũ hoc sine fine erit lȩtitia ista sine fine

Expanded text:
na» . Noli esse piger in labore breviter, et gaudebis incessabiliter. Aeternam vitam tibi daturus est Deus: habet venale? Requiem venalem habeo; eme illam de labore. Dominus ut vobis quod reliquum est, explicemus. Attendite: quodammodo Deus proposuit venale regnum coelorum. Dicis illi: Quantum valet? Pretium ipsius labor est: quomodo si diceret, Pretium ipsius aurum est, non sufficeret hoc solum dicere, sed quaereres quantum aurum. Nam et solidus aurum est, et semiuncia, et libra, et tale aliquid. Ideo dixit pretium, ne labortu quantum laborandum sit. Nondum dicitur tibi quantus futurus sit labor iste, vel quantum laboris de te exigatur: illud tibi dicit Deus, Ego ostendo quanta sit illa requies; tu judica quanto labore emenda sit. Dicat ergo Deus quanta futura sit ipsa requies. «Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te.» . Haec est requies sempiterna: sine fine erit requies ista, sine fine erit gaudium hoc, sine fine erit laetitia ista, sine fine
Abbreviated transcription (Latin):
factũ ẽ. Ergo tristis fuit prorsus tristis sed uo¬
luntate suscipiens tristitiã: quomͦ uoluntate sus¬
cipiens carnẽ : quomꝰ uoluntate carnẽ uerã : sic
uoluntate tristitiã uerã: Sic gͦ uoluntatẽ osten¬
dit in se. ut si forte subrepserit tͥ humana in¬
firmitas & ceꝑit aliud uelle qͣm ds̃ uult: uideas
prauitatẽ cordis tui extra regulã figas illud
ad regulã & dirigat᷑ in dm̃ cortuũ qđ in homine
ceꝑat eẽ prauũ Sic gͦ dñs te ostendens dixit
tristis ẽ anima mea usq ad mortẽ & dix̃. Pat̃
si fieri potest. transeat ame calix iste. sed statĩ
fac qđ ideo fecit ut te docen&. Uerũ ñ qđ ego uo¬
lo sed qđ tuuis pat᷑. Si enĩ hoc feceritis iustitiã
habebitis Si iustitiã habebitis: rectũ ẽ cor
si rectũ ÷ cor : iustitia illa quȩ mͦ tolerat conuer¬
tet᷑ in iudiciũ & postea iudicante dño tuo ñ solũ
ñ ex pauesces mala sed etiã głaberis de corona
Tunc uides quomͦ ꝓfecerit patientia dĩ uł ad

Expanded text:
um est. Ergo tristis fuit? Prorsus tristis, sed voluntate suscipiens tristitiam, quomodo voluntate suscipiens carnem; quomodo voluntate carnem voram, sic voluntate tristitiam veram. Sic ergo voluntate ostendit in se, ut si forte subrepserit tibi humana infirmitas, et coeperit aliud velle quam Deus vult, videas pravitatem cordis tui extra regulam, figas illud ad regulam, et dirigatur in Deum cor tuum, quod in homine coeperat esse pravum. Sic ergo Dominus te ostendens dixit, «Tristis est anima mea usque ad mortem;» et dixit, «Pater, si fieri potest transeat a me calix iste.» Sed statim fac quod ideo fecit ut te doceret: «Verum, non quod ego volo, sed quod tu vis, Pater.» Si enim hoc feceritis, justitiam habebitis: si justitiam habebitis, rectum est cor; si rectum est cor, justitia illa quae modo tolerat, convertetur in judicium, et postea judicante Domino tuo, non solum non expavesces mala, sed etiam gloriaberis de corona. Tunc videbis quomodo profecerit patientia Dei, vel ad
Abbreviated transcription (Latin):
laborẽ. & illis sempit̃nos cruciatus post p̃sentem
exultationẽ & si fides ꝑ dilectionẽ oꝑat᷑ diligat
etiã inimicos. & qͣntũ in ipso ẽ ꝓdesse illis uelit
lta enĩ faci&: ne sibi obsint illi cũ hoc uelint
Et quando forte potestatẽ acceperint quasi no¬
cendi & dominandi : sursũ corhabeat ubi nemo
noc& & doctus eruditꝰ ex lege dĩ. ut mitiget᷑ a
dieb malignis. donec fodiat᷑ peccatori fouea.

Expanded text:
laborem, et illis sempiternos cruciatus post praesentem laborem, et illis sempiternos cruciatus post praesentem exsultationem. Et si fides per dilectionem operatur, diligat etiam inimicos, et quantum in ipso est, prodesse illis velit: ita enim faciet ne sibi obsint illi, cum hoc velint. Et quando forte potestatem acceperint quasi nocendi et dominandi; sursum cor habeat, ubi ei nemo nocet, edoctus et eruditus ex lege Dei, ut mitigetur a diebus malignis, donec fodia
Abbreviated transcription (Latin):
uiuebant qđ ñ mortificabant᷑ qđ gaudebant.
qđ multos ditabant. qđ om̃ia possi debant
Sinistra us qđ ignobiles & malȩ famȩ habebant᷑
qđ seductores putabant᷑ qđ ignorabant᷑ coher¬
tris & sinistris armis diabolũ expugnant : sicut
aut̃ ꝑax hominib bonȩ uoluntatis quando s̃
aliis edor mortis in mortẽ : sic interitꝰ hominib
malȩ uoluntatis quando iustis arma sinistra
s ad sclutẽ ltaq reddet illis ñ scđm nram utili¬
tatẽ quȩ de ipsis fit. sed scđm ipsoꝵ iniqͥtatem
quã diligendo oder̃ animcs suas & ñ scđm bene¬
ficiũ quod nob̵ de ipsis prestat honorat eos
qui etiã malis bene utit᷑ sed scđm malitiã eoꝵ
tolerare tẽporalẽ impunitatẽ iniusti tẽporalis
labor iusti: sed iustus ex fide uiuit. Non ẽ enĩ
alia iustitia hominis in hac uita: nisi ex fide
uiucre quȩ ꝑ dilectionẽ oꝑat᷑ Si aut̃ ex fide¬
uiuit. credat & sibi futurã requiem post p̃sentẽ

Expanded text:
videbant, quod non mortificabantur, quod gaudebant, quod multos ditabant, quod omnia possidebant. Sinistra vero, quod ignobiles et malae famae habebantur, quod seductores putabantur, quod ignorabantur, occiabolum expugnant? Sicut autem pax hominibus bonae voluntatis , et quando sunt aliis odor mortis in mortem; sic interitus hominibus malae voluntatis, et quando justis arma sinistra sunt ad salutem. Itaque reddet illis non secundum nostram utilitatem, quae de ipsis fit; sed secundum ipsorum iniquitatem, quam diligendo oderunt animas suas: et non secundum beneficium quod nobis de ipsis praestat, honorat eos, qui etiam malis bene utitur; sed «secundum malitiam eorum Tolerlabor justi: sed justus ex fide vivit . Non est enim alia justitia hominis in hac vita, nisi ex fide vivere, quae per dilectionem operatur . Si autem ex fidevivit, credat et sibi futuram requiem post praesentem
Abbreviated transcription (Latin):
facile recordat᷑ dm̃ qͥ semꝑ felix ẽ. & spe p̃senti
gaudet : recedat spes scłi. & accedat sp̃es dĩ.
ut possit dicere. & factus ẽ mͥ dñs in refugiũ
Ad hoc doleã. ut fiat dñs in refugiũ. & ds̃ ms
in adiutoriũ spei meȩ. Modo enim dñs spes
quandui enĩ hic sumꝰ in spe sumꝰ nondũ in re
Sedne in spe deficiamꝰ ad ẽ ꝓmissor erigens
nos & temperans ipsa mala quȩ patimur
hon enĩ frustra dictũ ẽ fidelis ds̃ qui ñ sinit uostem¬
prari su pra quã potescis ferre : sed faci& ducten

Expanded text:
facile recordatur Deum, qui semper felix est, et spe praesenti facile recordatur Deum, qui semper felix est, et spe praesenti gaudet? Recedat spes saeculi, et accedat spes Dei; ut possis dicere, «Et factus est mihi Dominus in refugium:» ad hoc doleam, ut fiat mihi Dominus in refugium. «Et Deus meus in auxilium spei meae.» Modo enim Dominus spes quamdiu enim hic sumus, in spe sumus, nondum in re. Sed ne in spe deficiamus, adest promissor erigens nos, et temperans ipsa mala quae patimur. Non enim frustra dictum est, «Fidelis Deus, qui non sinet vos tentari supra quam p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmisit ds̃. contemnis tẽporalẽ felicitatẽ : Promi¬
sit requiem. patere molestiã. minat᷑ ignẽ ȩc̃nũ
contemnis dolores tẽporales. & euigilante xp̃o
tranqͥllet᷑ cortuũ ut ad portũ quoq ꝑuenias q̃
ue tibi sedes iniqͥtatis qͥ fingis dolorẽ in p̃cepto
de hominib: malis exercet nos. & de illo in secu¬
tionib: nos erudit. De malitia mali flagellat᷑
bonus & de seruo em̃dat᷑ filius lta fingit᷑ dolor
qͥa uerũ crim̃ ñ inueniunt qđ obiciant quid enĩ
captauer̃ in dño : concinnauer̃ falsa crimina qͥa
uera inuenire ñ potuer̃. It sanguinẽ in nocentẽ
condemnabunt. Quare hoc totũ fiat. in consequen
ñ quȩreres tale refugiũ. si ñ periclitareris. sed ideo
periclitatꝰ es ut quereres qͥa ille fingit dolorẽ in
p̃cepto Fac mͥ de malitia maloꝵ tribulationem
Punctus tribulatione cȩpit quȩrere refugiũ qđ
in illa felicitate scłari desierã quęrere. Quis enĩ

Expanded text:
misit Deus, contemnis temporalem felicitatem. Promisit requiem; patere molestiam: minatur ignem aeternum; contemne dolores temporales: et evigilante Christo tranquilletur cor tuum, ut adret tibi sedes iniquitatis, qui fingis dolorem in praecepto?» De hominibus malis exercet nos, et de illorum insecutionibus nos erudit. De malitia mali flagellatur bonus, et de servo emendatur filius: ita fingitur dolor Quia verum crimen non inveniunt quod objiciant. Quid enim captaverunt in Domino? Concinnaverunt falsa crimina , quia vera invenire non potuerunt. «Et sanguinem innocentem condemnabunt.» Quare hoc totum fiat, in conseNon quaereres tale refugium, si non periclitareris: sed ideo periclitatus es, ut quaereres; quia ille fingit dolorem in praecepto. Facit mihi de malitia malorum, tribulationem; punctus tribulatione coepi quaerere refugium quod in illa felicitate saeculari desieram quaerere. Quis enim
Abbreviated transcription (Latin):
sub flagellis quia tibi seruat᷑ hereditas quia ñ
reppulit ds̃ plebẽ suã Ad tẽpus em̃dat ñ in ȩ¬
ternũ damnat. illis aut̃ ad tẽpus parcit & in
ȩc̃nũ illos damnabit elige tibi Temporalem
parcit malis tẽporale ẽ quia ñ repell& dñs ple¬
bẽ suã & hereditatẽ suã ñ relinqu& : quo usq iu¬
stitia in qͥt conuertat᷑ in iudiciũ & qͥ habent eam
om̃s recto s̃ corde. Attende mͦ & habe iustitiam.
qͥa iudiciũ nondũ potes habere. Prius ẽ ut habe¬
as iustitiã sed ipsa uistitia tua conuertat᷑ in iui-¬
diciũ habuer̃ hic iustitiã apłi & ꝑtuler̃ iniqͦs¬

Expanded text:
sub flagellis; quia tibi servatur haereditas, «Quia non sub flagellis; quia tibi servatur haereditas, «Quia non repellet Dominus plebem suam.» Ad tempus emendat, non in aeternum damnat: illis autem ad tempus parcit, in aeternum illos damnabit. Elige tibi: temporalem parcit malis, temporale est. «Quia non repellet Dominus plebem suam, et haereditatem suam non derelinquet.» 18. stitia,» inquit, «convertatur in judicium et qui habent eam omnes recto sunt corde.» Attende modo, et habe justitiam; quia judicium nondum potes habere. Prius est ut habeas justitiam; sed ipsa justitia tua convertetur in judicium. Habuerunt hic justitiam Ap
Abbreviated transcription (Latin):
let quomͦ enĩ dic̃ alio loco scriptura : qm̃ quẽ
diligit ds̃ corripit. Flagellat aut̃ om̃em si¬
liuim quẽ recipit ille flagellatũ recipit. tudi¬
cu quia repellit: uidemus homines infilus
suis facere aliud aliquando iã desꝑatos filios
suos dimitunt uiuere quomͦ uolunt łos in¬
quos spem habent flagellant. illos quos
om̃ino uiderint sine sp̃e & indomitos cẽ di¬
mittunt ut faciant qđ uolunt. lam quem
admitat facere qđ uult. ñ uult ꝑmittere ad he¬
reditatẽ suã łum aut̃ flagellat filiũ. cui ipsam
hereditatẽ seruat. Cũ autẽ flagellat ds̃ filiũ.
curat sub manu patris flagellantis Quia fla¬
gellat adhereditatẽ erudit. ab hereditate ñ re¬
pellit filiũ suũ quẽ caftigat. sed ideo flagellat
ut recipiat. Non sit tã uano sensu & puerili ut
dicat. plus amat pat̾ ms frẽm meũ. cui ꝑmit¬
at facere qͥcqͥd uult Ego sime mouero contra
uissionẽ patris mei flagellõ inuenio Tugaude

Expanded text:
enim dicit alio loco Scriptura? «Quoniam quem diligit Deus, corripit; flagellat autem omnem filium quem recipit» . Ille flagellatum recipit, tu dicis quia repellit? Videmus homines in filiis suis facere illud: aliquando jam desperatos filios suos dimittunt vivere quomodo volunt; eos qui spem habent, flagellant; illos quos omnino viderint sine spe et indomitos esse, dimittunt ut faciant quod volunt. Jam quem dimittit facere quod vult, non vult admittere ad haereditatem suam: eum autem flagellat filium cui ipsam haereditatem servat. Cum autem flagellat Deus filium, currat sub manu Patris flagellantis; quia qui flagellat, ad haereditatem erudit: ab haereditate non repellit filium suum quem castigat; sed ideo flagellat, ut recipiat. Non sit tam vano sensu et puerili, ut dicat: Plus amat pater meus fratrem meum, cui permittit facere quidquid vult; ego si me movero contra jussionem patris mei, flagella invenio. Tu gaude
Abbreviated transcription (Latin):
cũ xp̃o. multo enĩ magis optimũ manere in
carne necessariũ ꝓpt̾ uos. Tediũ enĩ illi erat
manere in carne. Ex duob patiebat᷑ ardorẽ
dissolui & eẽ cũ xp̃o malto magis optimũ dice¬
bat. Adeo cũ ap ꝓpinquane ipsa passio. quo¬
mͦ exultabat. quomͦ głabat᷑ : Bonũ inqͥt cer¬
tam̃ certaui cursũ consummaui. fidẽ seruaui
De cȩtero reposita ẽ mͥ corona iustitiȩ quã
reddet mͥ dñs in illa die iustus iudex. Iste gau¬
det coronandus & tristis ẽ ille coronaturus:
assumpsit: quomͦ carnẽ Nolite enĩ putare qͥa hoc
dicimꝰ ñ fuisse tristẽ dñm. Si enĩ hoc dixerimꝰ qͥa
merat tristis cũ eu angłiũ dicat. tristis ẽ anima
mea usq ad mortẽ. Ergo & quando dicit dormiuit

Expanded text:
cum Christo, multo enim magis optimum; manere in cum Christo, multo enim magis optimum; manere in carne necessarium propter vos» . Taedium enim illi erat manere in carne, ex duobus patiebatur ardorem; dissolvi et esse cum Christo, multo magis optimum dicebat. Adeo cum appropinquaret ipsa passio, quomodo exsultabat! quomodo gloriabatur! «Bonum certamen certavi,» «cursum consummavi, fidem servavi; de caetero super est mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex» . Iste gaudet coronandus, et tristis, est ille coronaturus: assumpsit quomodo carnem. Nolite enim putare quia hoc dicimus, non fuisse tristem Dominum. Si enim hoc dixerimus, quia non erat tristis, cum Evangelium ma usque ad mortem ; ergo quando dicit: Dormivit
Abbreviated transcription (Latin):
cũ & aitꝰ Dic aliqͥd in dm̃. & morere Enumerauit
infiemam̃to habitans corde in libro dĩ. locutaes
inqͥt tanqͣm una ex insipientib mulierib Sibo¬
na suscepimꝰ de manu dñi. mala ñ tolerabimꝰ
qͣa fixũ cor in dõ. ideo rectũ. Quia enĩ rectus ẽ
as̃ qͣndo in illo figis cor forma tibi fit ut sit
tibi cor rectũ fige gͦ cortuũ in illo & rectum
ert Sed surripiebat uoluntas humana. Nescio
qͥd de carnis infirmitate. iactabat m̃tẽ tuam
noli ũ desꝑare Te p̃signauit dñs in sua infir¬
mitate ñ se Ñ enĩ timebat dñs pati. tertia
die resurrecturꝰ. Si ꝓrsus quomꝰ homo pate¬
ret᷑ & ñ quomͦ ds̃ pati uenine : & si scine se
posttriduũ resurrecturũ nullo mͦ formidane
moriturꝰ qđ ñ formidauit apłs paulus infi¬
ne scłi resurrecturꝰ. Ait enĩ Cõpellor autẽ e
duob: concupiscentiã habens dissolui & esse

Expanded text:
eum, et ait: «Dic aliquid in Deum, et morere.» Enumeravit eum, et ait: «Dic aliquid in Deum, et morere.» Enumeravit in firmamento, habitans corde in libro Dei: «Locuta es,» inquit, «tanquam una ex insipientibus mulieribus; si bona suscepimus de manu Domini, mala non tolerabimus» ? Quia fixum cor in Deo, ideo rectum: quia enim rectus est Deus, quando in illo figis cor, forma tibi sit, ut sit tibi cor rectum. Fige ergo cor tuum in illo, et rectum cor erit. Sed subrepebat voluntas humana; nescio quid de carnis infirmitate lactabat mentem tuam: noli jam desperare. Te praesignavit Dominus in sua infirmitate, non se: non enim timebat Dominus pati, tertio die resurrecturus. Si prorsus quomodo homo pateretur, et non quomodo Deus pati veniret, et si sciret se post triduum resurrecturum, nullo modo formidaret moriturus, quod non formidavit apostolus Paulus, in fine saeculi resurrecturus. Ait enim: «Compellor autem ex duobus: concupiscentiam habens dissolvi et esse
Abbreviated transcription (Latin):
occidat ds̃ inimicũ istum meũ & non¬
me ꝑsequat᷑. o si posset fieri ut ñ ab illo pate¬
rer tanta lã si ꝑ seueraueris: & hoc tibi placu.¬
erit̃ & uides quia ñ hoc uult ds̃. prauus cor¬
de es Non habes iustitiã quȩ conuertat᷑ inui¬
dicium: Qui exũ illã habent om̃s rectis corde
& qui s̃ recti corde : qui sic inueniunt᷑ quo modo
inuentus ẽ iobꝰ qͥait Dñs dedit dñs abstualie
sindno placuit ita factũ ẽ : sit nom̃ dñi benedi¬
scu lce sectũ cor. Iterũ in graui uulnerȩ quid
dr̃ uxori &uã ꝓpt̃ ea reliquerat dabolus & ñ
occiderat ut ipse habene ad iutricẽ : ñ ut ma¬
stus consolatricẽ: Meminerat enĩ qͥa ꝑ illã euã
Acetssit ad iob illa tanqͣm eua: sed adã melior
sut instercore uictor qͣm uictus in paradyso
Quid enĩ respondit illi mulieri : uidecorpara.
tucor rectũ Nunqͥd ñ patiebat᷑ ꝑsecutiones &
tendat gͦ scitas ur̃a. qͥd sit rectũcor. Accessit ad

Expanded text:
occidat Deus inimicum istum meum, ut nonoccidat Deus inimicum istum meum, ut nonpersequatur! o, si posset fieri ut non ab illo paterer tanta! jam si perseveraveris, et hoc tibi placuerit, et vides quia non hoc vult Deus, pravus corde es, non habes justitiam quae convertetur in judicium: «qui» enim «illam habent, omnes recti sunt corde.» Et qui sunt, «recti cabstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum» . Ecce rectum cor. Iterum in gravi vulnere quid dixit uxori, quam propterea reliquerat diabolus et non occiderat, ut ipse haberet adjutricem, non ut maritus consolatricem? Meminerat enim quia per illam EvAccessit ad Job illa, tanquam Eva; sed Adam melior fuit in stercore victor quam Adam victus in paradiso: quid enim respondit illi mulieri? Vide cor paratum, vide cor rectum. Numquid non patiebatur persecutiones, et tendat ergo Sanctitas Vestra quid sit rectum cor. Accessit ad
Abbreviated transcription (Latin):
tortã facere scđm cor suũ. ut hoc faciat ds̃ qđ ibi
mͦ aut̃ cõplexus ẽ dñs ex ducb uoluntatib unã
factã in homine quẽ portabat p̃figurans in cor
qͥa infirmos quosdã ostendã qđ ad ipsũ ꝑtinea
& eos p̃figurauit inse. Nã ideo & toto corpore
sanguinẽ sudauit qͥa in corpore suo id ÷ in eccła
sua martyrũ sanguinẽ ostendit. Ioto corpore
sanguis exibat. ita ȩccła eiꝰ hab& martyres ꝑ
totũ corpus eiꝰ fusus ẽ sanguis: Quosdã gͦ infir¬
mos in se p̃figurans uł incorpore suo ex ꝑsonam
firmoꝵ cõpatiens illis. ait. Pat̃ si fieri potest
transeat calix ifte ame. Ostendit hominis uo-¬
luntatẽ. si in ipsa uoluntate ꝑ manen&. iã pra¬
uorũ cor uideret᷑ ostendere : sed si cõpassus ẽ
tibi. & te liberat in se: imitare qđ sequit᷑ dicens
Uerũ tam̃ ñ qđ ego uolo sed qđ tuuis pat᷑. si cepe¬
rat tibi surrepere uoluntas humana. osi

Expanded text:
tortam facere secundum cor suum, ut tortam facere secundum cor suum, ut modo autem complexus est Dominus ex duabus voluntatibus unam factam in homine quem portabat? Praefigurans in corpquia infirmos quosdam ostendit quod ad ipsum pertineant, et eos praefiguravit in se. Nam ideo et toto corpore sanguinem sudavit , quia in corpore suo, id est in Ecclesia sua, martyrum sanguinem ostendit. Toto corpore sanguis exibat: ita Ecclesia ejus habet martyres; per totum corpus ejus fusus est sanguis. Quosdam ergo infirmos in se praefigurans, vel in corpore suo; ex persona infirmorum, compatiens illis, ait: «Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste.» Ostendit hominis voluntatem: si in ipsa voluntate permaneret, jam pravum cor videretur ostendere. Sed si compassus est tibi, et te liberat in se; imitare quod sequitur, dicens: «Verum, non quod ego volo, sed quod tu vis, Pater» . Si coeperit tibi subrepere voluntas humana, O, si
Abbreviated transcription (Latin):
iustitia conuertat᷑ in iudiciũ. & qͥ habent eam
om̃s rectis corde. Quis recti corde : qͥ hoc uo-¬
lunt qđ ds̃ uult. Parcit peccatorib tuuis iam
ut ꝑdat peccatores : distorti cordis es
ẽ ds̃ peccatorib tu ñ uis tolerare peccatores :
sed ut dicere cȩperã. aliud uis tu aliud ds̃. Con¬
firmos qͥ primo uoluntatẽ suã sequi tẽptarent
Sed cũ uiderent uoluntatẽ dĩ aliã eẽ dirigent
se & corsuũ ad suscipiendã & sequendã uolun¬
tatẽ dĩ. Ne uoluntatẽ dĩ uelis torquere ad uolun¬
tatẽ tuã. sed tuã corrige ad uoluntatẽ dĩ Uolun.¬
tas dĩ sic ẽ. quomͦ regula. Ecce puta. torsifa re¬
gulã. Vnde habes corrigi : illa aut̃ integrama¬
n&. Regula ẽ enĩ incõmutabilis. Quandiu inte¬
gra ẽ regula habes quote conuertas & corrigas
prauitatẽ tuã habes unde corrigas. qđ inte tortũ
ẽ. Quid aut̃ uolunt homines parũ ẽ qͥa uolunta¬
tẽ suã tortuosam habent. & uolunt uoluntatẽ di

Expanded text:
nvertatur in judicium: et qui habent eam, omnes recto sunt corde.» Qui sunt «recto corde?» Qui hoc volunt quod Deus vult. Parcit peccatoribus, tu vis ut jam perdat peccatores. Distorti cordis es est Deus peccatoribus, tu non vis tolerare peccatores. Sed ut dicere coeperam, aliud vis tu, aliud Deus: confirmos, qui primo voluntatem suam sequi tentarent; sed cum viderent voluntatem Dei aliam esse, dirigerent se et cor suum ad suscipiendam et sequendam voluntatem Dei. Ne voluntatem Dei velis torquere ad voluntatem tuam, sed tuam corrige ad voluntatem Dei. Voluntas Dei sic est quomodo regula: ecce, puta, torsisti regulam; unde habes corrigi? Illa autem integra manet: regula est enim incommutabilis. Quamdiu integra est regula, habes quo te convertas et corrigas pravitatem tuam, habes unde corrigas quod in te tortum est. Quid autem volunt homines? Parum est, quia voluntatem suam tortuosam habent; etiam volunt voluntatem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ram in illã fossã quȩ parat᷑ peccatori. hoc ẽ
paulominꝰ in inferno habitauerat anima mea
quia iã nutabat iã ꝓpe consentiebat. respexit ad
dñm. Vt puta uerbi gr̃a insultabat᷑ illi ut facene
iniqͥtatẽ. Aliquando enĩ congregant se mali. &
in sultant bonis maxime si fuerint illi plures.
& ceꝑint illũ unũ. quomͦ aliqͥndo multa palea ẽ
circa unũ granũ. tunc ñ er̃ simul cũ fuerit massa
uentilata : Capit᷑ int̾ multos iniqͦs ille in sultat᷑
illi circũ uenit᷑. suꝑ ponere se uolunt illi. exagitant
quasi iustũ & insultant quasi de ipsa iustitia
faciunt homines ista. ita ut aliquando ten¬
dens ad linguã humanã. erubescat eẽ bonus
int̃ malos. Resistat gͦ malis sed ñ de uirib suis
ne efficiat᷑ suꝑb cũ uult euadere suꝑbos. & au-¬
geat numerũ suꝑboꝵ sed qͥd dicat : qͥs exurget
mͥ aduersus malignantes: Aut qͥs consistet mͥ ad¬

Expanded text:
ram in illam fossam quae paratur peccatoribus: hoc est, ram in illam fossam quae paratur peccatoribus: hoc est, «paulo minus in inferno habitaverat anima mea.» Quia jam nutabat, jam prope consentiebat, respexit ad Dominum. Ut puta, verbi gratia, insultabatur illi, ut faceret iniquitatem. Aliquando enim congregant se mali, et insultant bonis; maxime si fuerint illi plures, et ceperint illum unum, quomodo aliquando multa palea est circa unum granum tunc non erunt simul cum fuerit massa ventilata: capitur inter multos iniquos ille, insultatur illi, circumvenitur; superponere se volunt illi, exagitant quasi justum, et insultant quasi de ipsa justitia:Faciunt homines ista, ita ut aliquando attendens ad linguam humanam, erubescat esse bonus inter malos. Resistat ergo malis; sed non de viribus suis, ne efficiatur superbus, cum vult evadere superbos, et augeat numerum superborum. Sed quid dicat? «Quis exsurget mihi adversus malignantes? aut quis consistet mihi ad
Abbreviated transcription (Latin):
anima xp̃iana uincere hab& tam̃ sed nunqͥd
de se: ideo uide qͥd dicat. Respondet enĩ quid
mͥ ꝓdest qͥa mͦ mͥ facio remedia & lucror paucos
me in gehennas quas gehennas: aet̃ni udiciidĩ
uere nisi putes qͥa ds̃ curat quomͦ uiuant homi¬
nes & hoc forte ñ in platea dic̃ tibi amicꝰ sed in
domo uxor. Aut forte maritꝰ uxori fidelibo¬
nȩ & scȩ̃ deceptori ipsius. Si mulier marito ȩua
ẽ illi. Siuir uxori diabolus ẽ illi. Aut ipsa ẽ tibi
eua. Aut tu illi serpens es. Aliqͣndo uult conuer¬
tere pat̾ cogitationẽ suã uł ad filiũ inuenit &
ipsũ malũ neqͥssimũ estuat. fluctuat quȩrit
quomꝰ uincat. ꝓpe sorbet᷑ ꝓpe consentit. sed
ad sit ds̃. Audite gͦ psalmũ. Quis ex surget mͥ inqͥt
aduersus malignantes : tã multis. quacũq
respicio ipsi occurr̃. Quis occurte principi ini¬
qͥtatis diabolo & angłis eiꝰ & hominib seductis

Expanded text:
anima christiana: vincere habet tamen; sed numquid anima christiana: vincere habet tamen; sed numquid de se? Ideo vide quid dicat. Respondet enim, Quid mihi prodest quia modo mihi facio remedia, et lucror paucos me in gehennas. Quas gehennas? Aeterni judicii Dei. Vere, nisi putas quia Deus curat quomodo vivant homines? Et hoc forte non in platea tibi dicit amicus, sed in domo uxor, aut forte maritus uxori fideli bonae et sanctae, deceptor ipsius. Si mulier marito, Eva est illi; si vir uxori, diabolus est illi: aut ipsa tibi Eva est, aut tu illi serpens es. Aliquando vult convertere pater cogitationem suam vel ad filium: invenit et ipsum malum, nequissimum; aestuat, fluctuat, quaerit quomodo vincat, prope sorbetur, prope consentit, sed adsit Deus. Audite ergo Psalmum: «Quis exsurget mihi,» inquit «adversus malignantes?» Tam multi sunt; quacumque respicio, ipsi occurrunt. Quis occurret principi iniquitatis diabolo, et angelis ejus, et hominibus seductis
Abbreviated transcription (Latin):
eã om̃s rectis corde. Quis exurget m aduersus
malignantes aut qͥs consistet mn aduersus ope¬
rantes iniqͥtatẽ : ꝑ suadent multi multa mala
susurrare serpens non desinit ut facias iniqͥ¬
tatẽ Quacũq te conuerteris. fortesi ꝓfecisti.
queris cũ quo bene uiuere. & uix in uenis mul¬
ti mali te circundant. qͥa pauca grana. multa
palea hab& gͦ area grana suã sed adhuc
laborant: Separata gͦ a palea tota massa
grandis erit pauca grana s: sed in cõparatione
palearũ multa aut̃ inse. Ergo cũ undiq mali ꝑ¬
strepant & dicunt quare sic uiuis tusolus : xp̃ianꝰ
es. quare ñ facis qđ faciunt & alii : quare ñ ex
pectas quẽ ad modũ & alii : quare ñ remedia &
ligaturas ad hibes : quare ñ mathematicos & aru¬
spices consulis sic̃ & alii : & tu signas te & dicis
xp̃ianꝰ sũ: ut repellas istos nescio quos. sed ad¬
uersariꝰ p̃mit urget qđ peius ẽ exemplo xp̃ia¬
noꝵ suffocat xp̃ianos sudat᷑ ȩstuat᷑ tribulat᷑

Expanded text:
16 Quis exsurget mihi adversus malignantes? aut quis consistet mihi adversus operantes iniquitatem?» Persuadent multi multa mala, susurrare serpens non desinit, ut facias iniquitatem: quacumque te converteris, forte si profecisti, quaeris cum aliquo bene vivere, et vix invenis; multi mali te circumdant, quia pauca grana, multa palea. Habet haec area grana sua, sed adhuc laborant. Separata ergo a palea tota massa grandis erit: pauca grana sunt, sed in comparatione palearum; multa autem in se. Ergo cum undique mali perstrepant, et dicant, Quare sic vivis? tu solus christianus es? Quare non facis quod faciuntpectas, quemadmodum et alii? quare non remedia et ligaturas adhibes? quare non mathematicos et aruspices consulis, sicut et alii? et tu signas te, et dicis, Christianus sum, ut repellas istos nescio quos: sed adversarius premit, urget; quod pejus est, exemplo christianorum suffocat christianos. Sudatur, aestuatur; tribulatur
Abbreviated transcription (Latin):
tin& eruditionẽ ut fiat nob̵ dñs in refugiũ & dr̃
in auxiliũ spei nr̃ȩ: sed etiã ad ipsius peccatoris
foueã ꝓficit. de quo in alio loco psalmꝰ dic̃ : Incli¬
nabit᷑ & cad& cũ dominabit᷑ pauperũ forte
onerosa fuit uob̵ longitudo sermonis quã quã in
ista a lacritate studii ur̃i ñ hoc appareat : sed &¬
si ita ẽ : ignoscite Primo qͥa iuissus feci Nã dñs ds̃
stis nr̃i : confitem᷑ & nos auidi fuimꝰ ur̃i Conso
in ꝓuectũ salutis ñ in testimoniũ accusationis
hoc dico fr̃s. ut ex eo qđ audistis ꝓficiatis & ru-¬
minetis uob̵cũ ñ uos ꝑmatatis obliuisci ñ solũ
ista recogitando & colloquendo sed ita ẽtiã uiuen
do Bona uita ex p̃ceptis dĩ quȩ agit᷑ tanqͣm stilus
ẽ : qđ auditor scribens in corde. si in cera scri¬
beret᷑. facile deleret᷑. Scribite illud in urĩs cor

Expanded text:
tinet eruditionem, ut fiat nobis Dominus in refugium, et Deus in auxilium spei nostrae; sed etiam ad ipsius peccatoris foveam proficit, de quo in alio psalmo dicitur: «Inclinabitur et cadet, cum dominabitur pauperum» . 30. Forte onerosa fuit vobis longitudo sermonis: quanquam in ista alacritate studii vestri non hoc appareat. Sed etsi ita est, ignoscite: primo, quia jussus feci; nam Dominus stis nostri, confitemur, et nos avidi fuimus vestri. Consolin provectum salutis, non in testimonium accusationis. Hoc dico, fratres, ut ex eo quod audistis, proficiatis, et ruminetis vobiscum: non vos permittatis oblivisci, non solum ista do. Bona vita enim ex praeceptis Dei quae agitur, tanquam stilus est, quod auditur scribens in corde. Si in cera scriberetur, facile deleretur: scribite illud in cor
Abbreviated transcription (Latin):
Paob qs finis eaꝵ qͥ ñ credunt dĩ eugł̃io: deinde ad¬
ungt illud testimoniũ : Et si iustus uix saluabit᷑
preccitor & impius ubi parebunt : quomͦ gͦ er̃ tecũ
inqui : quando nec tuis fidelib parcis ut exerceas
adudias eos : sed qͥa ꝓpt̾ hoc ñ parcit ut erudiat
ideo dnx qͥ fingis dolorẽ in p̾cepto fingis enĩ ẽ facis
formas plasmas. Unde & figuli dicunt᷑ & uas fi¬
ctile dr̃ q̃ factũ illũ qđ mendaciũ ẽ. sed qđ for¬
mat᷑ ut sit & habeat aliquã formã sic̃ iãdudũ
A. qui finx̃ oculũ ñ uidebit : nũ qͥd finx̃ oculũ
mendaciũ ẽ : sed intelligit᷑ plasmauit oculũ fe¬
cro oculu Nonne figulus ẽ. cũ fragiles infirmos&
trenos facit : audi apłm dicentẽ habemꝰ thesaurũ
is tin on uasis fictilib: sed forte aliꝰ nob fecit hȩc
uasas ipsũ audi dicentẽ homo qͥs es qͥ responoeas

Expanded text:
Dei Evangelio?» Deinde adjungit illud testimonium: «Et si justus vix salvabitur, peccator et impius ubi parebunt» ? Quomodo ergo erunt tecum iniqui, quando nec tuis fidelibus parcis, ut exerceas et erudias eos? Sed quia propter hoc non parcit, ut erudiat; ideo dixit, «Qui fingis dolorem in praecepto. Fingis» enim est, Facis formas, plasmas; unde et figuli dicuntur, et vas fictile dicitur: non fictum illud quod mendacium est; sed quod formatur ut sit, et habulum, non videbit?» Numquid, «finxit oculum,» mendacium est? Sed intelligitur, Plasmavit oculum, fecit oculum. Nonne figulus est, cum fragiles, infirmos, et terrenos facit? Audi Apostolum dicentem: «Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus» . Sed forte alius nobis fecit haec vasa? Ip