comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stus facit hanc arte consũmari citra iusticie quoq smĩa non posse. Cui
opioni nos quoq accedimus. an alite: defensione socratis et eoꝵ qui ꝓ pr̃ia
cetiderant laude scripsissent. Que certe sunt oratoris oꝑa. s m illud̾ ho¬
minu genus quod facilitate dicendi male utebatu iuectus est. Nam et
socrates in honestam credidit sibi or̃one qua cilisias cõposuerat et tu ma¬
xime scribere litigatoribus que illi ꝓ se ip̃i dicerent erat moris. ¶ Atq i
iuri quo non licebat ꝓ altero agere fraus adhibebatui. doctores quoq eius.
artis paꝵ idonci platoni udebantur. qui rhetorica separent a iusticia etue
oribus inderi põt etia Cornelius celsus cuiꝰ uerba sunt. Oritor simile tantũ
ueri petit. Demde paulo post nõ eĩ bona cõscientia s uctoria litigantis est

Expanded text:
stius facit, hanc artem consummari citra iustitiae quoque scientiam non posse; cui stius facit, hanc artem consummari citra iustitiae quoque scientiam non posse; cui opinioni nos quoque accedimus. an aliter defensionem Socratis et eorum, qui pro patria ceciderant, laudem scripsisset? quae certe sunt oratoris opera. sed in illud hominum genus, quod facilitate dicendi male utebatur, invectus est. nam et Socrates inhonestam sibi credidit orationem, quam ei Lysias reo composuerat; et tum maxime scribere litigatoribus, quae illi pro se ipsi dicerent, erat moris, atque ita iuri, quo non licebat pro altero agere, fraus adhibebatur. doctores quoque eius artis parum idonei Platoni videbantur, qui rhetoricen a iustitia separarent et oribus videri potest etiam Cornelius Celsus, cuius haec verba sunt: Orator simile tantum veri petit. deinde paulo post: non enim bona conscientia sed victoria litigantis est
Abbreviated transcription (Latin):
lis cauilatrice uisticie rhetoricã. que omĩa quidem sunt scripta ĩ hoc libro
dictaq a socrate cuiꝰ ꝑsona uidetu: plato signare ꝗd sentiat. S alii sirat eiꝰ
ẜmones ad corrigendos qui contra disputant. componit quos e atł ricucoxc
uocant alii ad p̃cipiendu qui aoy NatiRoy. appellantu. Socrates aũt seu pla
plato eam quidem que cu erercebatur rhetorica talem putat. Nam ur dicit
itaq disputatio illa contra gorgiam ita luditur oyRonati Rił onpsuo ĩ Ro¬
na ad quod ille quidem concitescit s ẜmoñe suscipit polus iuuenili caloxe ĩ¬
consideratior contra quẽ illa dissimulatro et adulatione dicuntur. Tate
castło⁊ ad concitatio: qui tũ ad hanc ꝓducitu clausulam socine aaoni¬
opeolis prłonec ut appareat platoni non rhetoricã ideri malum s eã
uera nisi iusto et bono non cõtingere adhuc aũt in phedrone manife¬

Expanded text:
lis cavillatricem, iustitiae rhetoricen. quae omnia sunt quidem scripta in hoc libro lis cavillatricem, iustitiae rhetoricen. quae omnia sunt quidem scripta in hoc libro dictaque a Socrate, cuius persona videtur Plato significare quid sentiat; sed alii sunt eius sermones ad coarguendos, qui contra disputant, compositi, quos ἐλεγκτικούς vocant, alii ad praecipiendum, qui δογματικοί appellantur. Socrates autem seu Plato eam quidem, quae tum exercebatur, rhetoricen talem putat, nam et dicit itaque disputatio ilia contra Gorgian ita clauditur, οὐκοῦν  ad quod ille quidem conticescit, sed sermonem suscipit Polus iuvenili calore inconsideratior, contra quem illa de simulacro et adulatione dicuntur. tum Callicles adhuc concitatior, qui tamen ad hanc  ut appareat, Platoni non rhetoricen videri malum, sed eam veram nisi iusto ac bono non contingere. adhuc autem in Phaedro manife
Abbreviated transcription (Latin):
et coꝵ que dicet ꝓnunciatione. milłe alia s aut cadem. aut ex eisdem cõposita quib
item cu de materia rhetorice dicendu erit respondebimus. Quidam eam necui
Athenes fallendi artem pleriq autem dum pauca ex gorgia platonis a priorib
imꝑite exce:pta legere cõtenti nec hocͣ totum nec alia eius uolumina euoluũt
in maximu eriorem inciderũt. Creduntq eu esse in hac op̃ione ut rhetorica
non artem s ꝑiciam quandam gr̃e ac uoluptatis existimet: et alio loco ciuitatis
ꝑticule simulatru et quarta ꝑtem adulationis ꝙ duas ꝑtes ciuilitatis corꝑi
assignet medicina et qua inte.p̃tantu exͣcitatricem duas animo legalem at¬
q iusticiam ad ulatione aũt medicine uocet ut coquo ꝵ artific̾iu ut ex̃cita¬
trix mangonũ qui coͣlore fuco et ueru robu ĩ anisagina mẽtiantur lega¬

Expanded text:
et eorum, quae dicet, pronuntiatione. mille alia, sed aut eadem aut ex eisdem composita; quibus et eorum, quae dicet, pronuntiatione. mille alia, sed aut eadem aut ex eisdem composita; quibus item, cum de materia rhetorices dicendum erit, respondebimus. quidam eam neque Athenaeus fallendi artem. plerique autem, dum pauca ex Gorgia Platonis a prioribus imperite excerpta legere contenti neque hoc totum neque alia eius volumina evolvunt, in maximum errorem inciderunt, creduntque eum in hac esse opinione, ut rhetoricen non artem sed peritiam quandam gratiae ac voluptatis existimet; et alio loco civilitatis particulae simulacrum et quartam partem adulationis, quod duas partes civilitatis corpori adsignet, medicinam et quam interpretantur exercitatricem, duas animo, legalem atque iustitiam; adulationem autem medicinae vocet cocorum artificium, exercitatricis mangonum, qui colorem fuco et verum robur inani sagina mentiantur, leg
Abbreviated transcription (Latin):
meliosur est aduersus artem orandi quam nichil putat doctis psuasuram Illud
de õĩbue. qui contra ciuiles demu qõnes oratorem iudicant uersari dcm̃ sit ex¬
cludi plurima oratoris officia. Illam certe laudatiua totam que est rheto̾ice pste:¬
cia. Cantius Theodorus gadereus ut iam ad eos ueniamus qui arte quidem esse
eam s nõ uirtute putancrũt. ita ei dicit ut ip̃is coꝵ uerbie uta quibus ex
greco transtulerũt. Ars iuentrix et iudicatrix et nunciatrix decenti ornatu
ẜm mentionem cuis qd̾ in quoq potest sũmi ꝑsuasibibe in materia ciuili. Itẽq
corneluis celsus qui fine rhctorice ait dicere psuasibiliter indubia et ciuili
materia quibus sunt nõ dissimiles qui ab abis traduntur qualis est illa ius uidendi ⁊
eloqñdi de rebus ciulibus subiectis sibi cum quadam psuasione et quodam tͥpri. hitu

Expanded text:
meliosus est adversus artem orandi, quam nihil putat doctis persuasuram. illud meliosus est adversus artem orandi, quam nihil putat doctis persuasuram. illud de omnibus, qui circa civiles demum quaestiones oratorem iudicant versari, dictum sit, excludi ab his plurima oratoris officia, illam certe laudativam totam, quae est rhetorices pars tertia. cautius Theodorus Gadareus, ut iam ad eos veniamus, qui artem quidem esse eam sed non virtutem putaverunt. ita enim dicit ut ipsis eorum verbis utar, qui haec ex Graeco transtulerunt, Ars inventrix et iudicatrix et enuntiatrix decenti ornatu secundum mensionem eius, quod in quoque potest sumi persuasibile, in materia civili. itemque Cornelius Celsus, qui finem rhetorices ait dicere persuasibiliter in dubia civili materia. quibus sunt non dissimiles, qui ab aliis traduntur; qualis est ille, vis videndi et eloquendi de rebus civilibus subiectis sibi cum quadam persuasione et quodam corporis habitu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfuasibile. Qui fines et ip̃i solam cõplectuntu inuentionẽ. Quod uitiũ fugien
Endorus ui putat inueniendi et eloquendi cu ornatu credibilia quo ꝑsuasi
bilia ĩ oĩ or̃one s cu codem modo credibilia quo ꝑsuasibilia etia nõ orator inue¬
mat ad diciendo m oĩ or̃one magisꝙ supiores concedit scelera quoq suadentib
pulcherime rei nomen. Gorgiat apud platone suadendi se artificem ĩ iudicii ᷤ
et aliis cetubus esse ait. de iustis quoq et iniustis tractare cui socrates ꝑsuadẽ¬
di non d̾o̾cendi conͣcedit facultatem. Qui uõ nõ oĩa subiciebant oratori soliciciꝰ
et uerbosius ut necesse erat adhibuerũt discrimtria quoꝵ fuit ariston cri¬
tolai ꝑipatetici discipulus. cuiꝰ hic finis est scia uidendi et agendi ĩ q̃o mbue.
stoici uirtutis loco ponit. popularem autem comp̃hendi tm̃ ꝓsuasione et cõtu¬

Expanded text:
persuasibile; qui fines et ipsi solam complectuntur inventionem. quod vitium fugiens persuasibile; qui fines et ipsi solam complectuntur inventionem. quod vitium fugiens Theodorus vim putat inveniendi et eloquendi cum ornatu credibilia in omni oratione. sed cum eodem modo credibilia quo persuasibilia etiam non orator inveniat, adiiciendo in omni oratione magis quam superiores concedit scelera quoque suadentibus pulcherrimae rei nomen. Gorgias apud Platonem suadendi se artificem in iudiciis et aliis coetibus esse ait, de iustis quoque et iniustis tractare; cui Socrates persuadendi, non docendi concedit facultatem. qui vero non omnia subiiciebant oratori, sollicitius ac verbosius, ut necesse erat, adhibuerunt discrimina; quorum fuit Ariston, Critolai Peripatetici discipulus, cuius hic finis est, scientia videndi et agendi in quaestioniStoici, virtutis loco ponit; popularem autem comprehendendo persuasionem etiam contu
Abbreviated transcription (Latin):
oratione psuasibilia. Qui finis et illud uitiu de quo sup̃diximus habet et insuper
ꝙ nichil nisi iuentione cõplectitur que sine elocutione nõ est or̃o. Her magore qui
finem eiꝰ esse ait psuasibilite. dice̾ et aliis qui eandem sina nõ hifdem tm̃ uerbie.
erplicant ac finem esse demonstrant dice̾ que opoteat oĩa ad ꝑsuadendu satis
respõsu est cu ꝑsuadere non tm̃ oratoris esse conuicimꝰ. addita sunt his alia
uarie. Quidam eni ꝯtra res omnes. Quidam contra ciuiles mõ uersari rheto¬
ric᷑am putauerunt quoꝵ uerius utrũ sit in eo loco qui huius qõnie ꝓprius
est dicam. Oĩa subiecisse oratori uidetur aristotiles cu dixit uim esse dicẽdi
quid in quaq re possit esse ꝓsuasibile et patrocles qui nõ quidem adducit ĩ q̃cũq
re si nichil expediendo idem ostendit. uim cĩ uocat inueniendi qd̾ sit ĩ or̃one

Expanded text:
oratione persuasibilia. qui finis et illud vitium, de quo supra diximus, habet et insuper oratione persuasibilia. qui finis et illud vitium, de quo supra diximus, habet et insuper quod nihil nisi inventionem complectitur, quae sine elocutione non est oratio. Hermagorae , qui finem eius esse ait persuasibiliter dicere, et aliis, qui eandem sententiam non iisdem tantum verbis explicant ac finem esse demonstrant dicere quae oporteat omnia ad persuadendum, satis responsum est, cum persuadere non tantum oratoris esse convicimus. addita sunt his alia varie. quidam enim circa res omnes, quidam circa civiles modo versari rhetoricen putaverunt; quorum verius utrum sit, in eo loco, qui huius quaestionis proprius est, dicam. omnia subiecisse oratori videtur Aristoteles, cum dixit vim esse videndi, quid in quaque re possit esse persuasibile. et Patrocles, qui non quidem adiicit in quaque re, sed nihil excipiendo idem ostendit; vim enim vocat inveniendi, quod sit in oratione
Abbreviated transcription (Latin):
te facit. a quo non dissentit Iheodoctes siue ip̃ius id opus est qd̾ de rhetorice no¬
mine eius inscribitu siue ut creditu est aristotilis in quo est finem esse rhe¬
torice ducere homines dicendo in id qd̾ auto ⁊ uelit. S ne hoc quidem satis est cõ¬
prehensu psuadent eĩ dicendo ułclucunt ĩ id qd̾ uolũt I Alii quoq ut mere¬
trices aleatores co᷑. uptores. At contra nõ ꝑsuadet semp orator ut inteu nõ sit ꝓ¬
pruis hic fitue eine. Intei sic coĩs cu his qui ab oratore ꝓcul absunt. At¬
qui non multu. ab hoc fine abest apolodorus dicens iudicialis or̃onis principiũ
et suꝑ oĩa et psuade̾ uidici et smña ꝑcius ducere in id quod uelit. Nam et ip̃e
oratore fortune subicit ac si nõ psuaferit nomen suu retinẽ non possit. Quida
recesserunt ab euentu sicut aristotiles dicit. ħhetorica est uis mueniendi oĩa ĩ

Expanded text:
te facit; a quo non dissentit Theodectes, sive ipsius id opus est, quod de rhetorice note facit; a quo non dissentit Theodectes, sive ipsius id opus est, quod de rhetorice nomine eius inscribitur, sive, ut creditum est, Aristotelis, in quo est, finem esse rhetorices ducere homines dicendo in id, quod actor velit. sed ne hoc quidem satis est comprehensum; persuadent enim dicendo vel ducunt in id quod volunt alii quoque, ut meretrices, adulatores, corruptores. at contra non persuadet semper orator; ut interim non sit proprius hic finis eius, interim sit communis cum iis, qui ab oratore procul absunt. atqui non multum ab hoc fine abest Apollodorus, dicens iudicialis orationis primum et super omnia esse persuadere iudici et sententiam eius ducere in id, quod velit; nam et ipse oratorem fortunae subiicit, ut, si non persuaserit, nomen suum retinere non possit. quidam recesserunt ab eventu, sicut Aristoteles dicit: rhetorice est vis inveniendi omnia in
Abbreviated transcription (Latin):
ad ne.so suscepiscet ondit non or̃onis habuerit fiduciam sed oculis populi ro¬
mani ium attulit quem illo aspectu maxime motu in hoc ut absolueret re¬
um creditu est. Seruui quidem galbam miseratione sola qua non suos modo
liberos paruulos in concionẽ ꝑdux̾at. S galli etia sulpicii filiu suis ipse
manibus cicũtulerat clapsu esse tu alioꝵ monumentre. tum catonis or̾one
testatu est. et phrĩnem non ỹpidie. actione ꝙͣꝙͣ admirabili s aspectu co: poiᷤᷤ
quod illa speciosissimu alioqũ. deducta nudauerat tunica ꝓut ãt ꝑiculo liberatam q̃
si om̃ia ꝑsuadent. nõ est hic de quo locuti simua idoncus finit . Idcoq diligentiores sũt
nisi qui cu de rhetoric̾ã idem sentirent existimarũt iu. dicendo ꝑsuadendi que
finem Gorgias in codem eodem de quo sup̃diximus libro ᷤ uelut coactus a socra¬

Expanded text:
adverso suscepisset, ostendit, non orationis habuit fiduciam sed oculis populi Roadverso suscepisset, ostendit, non orationis habuit fiduciam sed oculis populi Romani vim attulit, quem illo ipso aspectu maxime motum in hoc, ut absolveret reum, creditum est. servium quidem Galbam miseratione sola, qua non suos modo liberos parvulos in contione produxerat, sed Galli etiam Sulpicii filium suis ipse manibus circumtulerat, elapsum esse, cum aliorum monumentis tum Catonis oratione testatum est. et Phrynen non Hyperidis actione, quanquam admirabili, sed conspectu corporis, quod illa speciosissimum alioqui diducta nudaverat tunica, putant periculo liberatam. quae si omnia persuadent, non est hic, de quo locuti sumus, idoneus finis. ideoque diligentiores sibi sunt visi, qui, cum de rhetorice idem sentirent, existimaverunt eam vim dicendo persuadendi. quem finem Gorgias in eodem, de quo supra diximus, libro, velut coactus a Socra
Abbreviated transcription (Latin):
ars que ci:cũfertu eius est duxit qui cu longe sit a uoluntate infamantium
oratori officia fine artis trmere cõprehendit dicens esse rhetorica ꝓsuaden¬
tione qua enniꝰ m.M. cetegũ.suade medula uocat.Apud p̃latone quoq gor¬
gias ĩ libro qui nomine eius inscriptus est idemfere dicit᷑. Sed hãnc plato illiꝰ
opimonem uult accipi non suam. Cicero pluribus locie scripsit gratoris offi
ciui esse apposite ad ꝑsuadendu. In rhetoricis ẽt quos sine dubiõ ip̃e ᷤ probat fine
facit ꝓsuadere. ¶Ueru et pecunia psuadet et gratia et auctoritas dicentis
et dignitas. Postẽmo aspectus etia ip̃e sine uoce quo uel recordatio meritoꝵ cu¬
iuisq uł faciee. aliqua miserabilis. uel forme pulcritudo smña dictat. Nam ⁊¬
aquilu defendene. anthoꝰ cuiscissa ueste cicatrices quas ipse ꝓ patria pectore

Expanded text:
Ars, quae circumfertur, eius est duxit. qui , cum longe sit a voluntate infamantium Ars, quae circumfertur, eius est duxit. qui , cum longe sit a voluntate infamantium oratoris officia, finem artis temere comprehendit, dicens esse rhetoricen persuaden uti declinatione, qua Ennius M. Cethegum suadae medullam vocat. apud Platonem quoque Gorgias in libro, qui nomine eius inscriptus est, idem fere dicit; sed hanc Plato illius opinionem vult accipi non suam. Cicero pluribus locis scripsit, officium oratoris esse dicere apposite ad persuadendum. in rhetoricis etiam, quos sine dubio ipse non probat, finem facit persuadere. verum et pecunia persuadet et gratia et auctoritas dicentis et dignitas, postremo aspectus etiam ipse sine voce, quo vel recordatio meritorum cuiusque vel facies aliqua miserabilis vel formae pulchritudo sententiam dictat. nam Aquilium defendens Antonius, cum scissa veste cicatrices, quas is pro patria pectore
Abbreviated transcription (Latin):
uiros posse oratores dici putant. Alii quoꝵ nos sine accedimus nontĩe artemq.
de qua loquimur bomies demu tribui uolunt. Eoꝵ aute qui dicendi facultatẽ a
maiore ac magis expectanda uit᷑e laude se cernunt. Quicdam rhetorice ui tm̃.
Quidam sciam. s nõ uirtutem quidam usu quiclam artem quidem s a scĩa et
uirtute disuinctam. Quidam et prauitate quandam artis .i. RaRat Exauiai.
nominauerũt ¶Hi fere aut ĩ psuadendo aut ĩ d̾ocendo aꝑte ad ꝑsuadendũ posi¬
tum orandi manue. sunt arbituati Idem fieri põt ab eo quoq qui uir bonus nõ
est. ¶ Est igitu freqntissimus fmnie. rhetorica esse ui psuadendi. Quod ego ui
appello pleriq potestate nonnulli facultatem uocant que res ne quid afferat t¬
ambiguitatis uim dico duraluen.ẜec opimo originem ab psocrate sitñ reuera

Expanded text:
viros posse oratores dici putant; alii, quorum nos sententiae accedimus, nomen hoc artemque, viros posse oratores dici putant; alii, quorum nos sententiae accedimus, nomen hoc artemque, de qua loquimur, bonis demum tribui volunt. eorum autem, qui dicendi facultatem a maiore ac magis expetenda vitae laude secernunt, quidam rhetoricen vim tantum, quidam scientiam sed non virtutem, quidam usum, quidam artem quidem sed a scientia et virtute diiunctam, quidam etiam pravitatem quandam artis, id est κακοτεχνίαν nominaverunt. hi fere aut in persuadendo aut in dicendo apte ad persuadendum positum orandi munus sunt arbitrati. id enim fieri potest ab eo quoque, qui vir bonus non sit. est igitur frequentissimus finis, rhetoricen esse vim persuadendi. quod ego vim appello, plerique potestatem, nonnulli facultatem vocant; quae res ne quid adferat ambiguitatis, vim dico δύναμιν. haec opinio originem ab Isocrate si tamen re vera
Abbreviated transcription (Latin):
gnemut. Igitur cu p̾seitim plurimit. alioqn grecis sit utendu. Nam ceite si phi¬
losophicos et musicos grometras dicam nec ui afferam nõibus his indecora ĩ la¬
tinu se. mone imitatione. Deniq cu.M. tulius ẽt ip̃is libroꝵ quos de hac re pͥmi
scripserat titulis greco noĩe utatu ꝓfecto nõ est uerendu ne temere uideamur
oratori maximo de noĩe artis sue credidisse. Igitu rhetorica iam eni sinc metu ca¬
uillationis. utemu hac appellatione. Sicut opino optime diuidetu ut de arte
de artifice de ope dicamus. Ars erit que disciplina ꝑcipi debet. ea est bñ dicẽdi
scientia. Artifex est qui ꝑcipit hanc artem .i. orator cius est suma bñdicere. o¬
illa seqñtia suo loco. Nunc que de prima p̾te tͣractancla sunt ordiar.
srima ac precipua opimonu contra hoc differentia ꝙ alii malos quoq

Expanded text:
gnemus igitur, cum praesertim plurimis alioqui Graecis sit utendum. nam certe et phignemus igitur, cum praesertim plurimis alioqui Graecis sit utendum. nam certe et philosophos et musicos et geometras dicam, nec vim adferam nominibus his indecora in Latinum sermonem mutatione. denique cum M. Tullius etiam in ipsis librorum, quos hac de re primum scripserat, titulis Graeco nomine utatur, profecto non est verendum, ne temere videamur oratori maximo de nomine artis suae credidisse. igitur rhetorice iam enim sine metu cavillationis utemur hac appellatione sic, ut opinor, optime dividetur, ut de arte, de artifice, de opere dicamus. Ars erit, quae disciplina percipi debet; ea est bene dicendi scientia. artifex est, qui percepit hanc artem, id est, orator, cuius est summa bene dicere; on species; sed illa sequentia suo loco, nunc quae de prima parte tractanda sunt, ordiar. praecipua opinionum circa hoc differentia, quod alii malos quoque
Abbreviated transcription (Latin):
i et si qua mutari addici detrahi melius iudebitu dicere expiar.
Petorita i litinu transferentes tũ orato.iatu oratricem
noĩauerunt quos equidem non fraudaueri dcbita lande ꝙ co¬
piam romani ẜmonis augere tentauerunt. S nooia nosdicẽ¬
tes gieco sequuntur sicut nec illos quidem quotiens sius utiq ueibis si¬
gnare nr̃o uoluerunt. et hoc interp̃tatio non minus dura ꝙ̃ illa pla
offereretur ut elocutoria oratrix. uel elocutrix ¶Illa antez de qua
loquimus rhetorica talis est qualis eloquentia ne dubie apud grecos
quoq duplicem intellectu ht̃. Nanq uno m̃o fit ãppositu ars rheto¬
rica nauis pirtatica. Altero nomen rei que est philosophie amicicia nos ip̃am nũc
uolumus significare substantia ue gr̾amatice̾ litteratura est non literatrix ꝙ̃admo¬
dum oratrix ne literatoria ꝙ̃ ad modui oratoria. Ueꝵ in rhecorica nonfit. ne pu¬

Expanded text:
mum, et si qua mutari, adiici, detrahi melius videbitur, dicere experiar. mum, et si qua mutari, adiici, detrahi melius videbitur, dicere experiar. rhetoricen in Latinum transferentes tum oratoriam, tum oratricem nominaverunt. quos equidem non fraudaverim debita laude, quod copiam Romani sermonis augere temptarint. sed non omnia nos ducentes ex Graeco sequuntur sicut ne illos quidem, quotiens utique suis verbis signare nostra voluerunt. et haec interpretatio non minus dura est quam illa effertur ut elocutoria, oratrix ut elocutrix; illa autem de qua loquimur rhetorice talis est qualis eloquentia, nec dubie apud Graecos quoque duplicem intellectum habet. namque uno modo fit appositum ars rhetorica ut navis piratica, altero nomen rei, qualis est philosophia, amicitia. nos ipsam nunc volumus significare substantiam ut grammatice litteratura est, non litteratrix quemadmodum oratrix, nec litteratoria quemadmodum oratoria; verum id in rhetorice non fit. ne pu
Abbreviated transcription (Latin):
quidq loco tractabimus. Interi nolo se iuuenes sat instructos si que
exhie qui breues ꝓlerũq circũferũtu artis libellu edidicerint et ue¬
lut dec̃retis retĩto rutos putent. Multolabore assiduo studio uaria exer¬
citatione pluribus expimentis altissinia pͥntia presentissimo cõsilio ꝯstat
n dicendi. sed adiunatur his quoq si tamen recta uia nõ una orbita
monstret qua declinare. qui crediderit nefas patiatur necesse est pei
funes ingredientiui taiditate. Itaq et stratu militari labore iter. scpe
disfimus cõpendio ducti. et si rectu limitem rupti. torientibus potens
inciderint cucũire cogemu. et si ianua tenebitu incendio ꝓ parietẽ
exibimus. late fusu opus est et multiplex et ꝓpe quotidie noriiu. et
de quo nunꝙͣ dt̃a erunt oĩa que sint tamen trabita. Quid ex his opti¬

Expanded text:
quidque loco tractabimus. interim nolo se iuvenes satis instructos, si quem quidque loco tractabimus. interim nolo se iuvenes satis instructos, si quem ex his, qui breves plerumque circumferuntur, artis libellum edidicerint, et velut decretis technicorum tutos putent. multo labore, assiduo studio, varia exercitatione, plurimis experimentis, altissima prudentia, praesentissimo consilio constat ars dicendi. sed adiuvatur his quoque, si tamen rectam viam, non unam orbitam monstrent; a qua declinare qui crediderit nefas, patiatur necesse est illam per funes ingredientium tarditatem. itaque et stratum militari labore iter saepe deserimus compendio ducti; et, si rectum limitem rupti torrentibus pontes inciderint, circumire cogemur, et, si ianua tenebitur incendio, per parietem exibimus. late fusum opus est et multiplex et prope cotidie novum, et de quo nunquam dicta erunt omnia. quae sint tamen tradita, quid ex his opti
Abbreviated transcription (Latin):
opric it non ut ab intellectu artif affuerit i quã uel p̃cipue landabilis
est illa ĩpa nouitas et difficultas qua quidem gram et delectatioñ af¬
ferunt sigure queq ĩ sensibus queq i uerbis sunt: Mutant et aliquis
sierecte atq hant pre se uitute ferũt. qd a cõsuctudine uulgari reces¬
serunt. habet ĩ pictura sp̃em tota facies. aplłe ͣ tñ imagine antigoni
latere tm̃ altero oñdit ut amissi oculi deformitas lateret. Quid nõ
i secenferiu uicit. Nam cui effigenie ĩ molatione pinxiss tristem
cascantem tristiorem ulixem addisset. Menelao que sũmu poterat
ars efficere merorem consumptis affectibue nõ repiens quo digno m̃o
pris uultu posset expͥmere uelanit ei caput. et suo cuiq aĩo. dedit ex¬
tumandus. Nam ne huic est aluid simile salustiariu Nam de cartagie
labe factari ꝑte aliqua et subrui possit. S de hie quoq plenius suo

Expanded text:
opus, nonne ab intellectu artis abfuerit, in qua vel praecipue laudabilis opus, nonne ab intellectu artis abfuerit, in qua vel praecipue laudabilis est ipsa illa novitas ac difficultas? quam quidem gratiam et delectationem adferunt figurae, quaeque in sensibus quaeque in verbis sunt; mutant enim aliquid a recto atque hanc prae se virtutem ferunt, quod a consuetudine vulgari recesserunt. habet in pictura speciem tota facies; Apelles tamen imaginem Antigoni latere tantum altero ostendit, ut amissi oculi deformitas lateret. quid ? noqua Coloten Teium vicit. nam cum in Iphigeniae immolatione pinxisset tristem Calchantem, tristiorem Vlixem, addidisset Menelao, quem summum poterat ars efficere, maerorem, consumptis adfectibus, non reperiens, quo digne modo patris vultum posset exprimere, velavit eius caput et suo cuique animo dedit aestimandum. nonne huic simile est illud Sallustianum, nam de Carthagine labefactari parte aliqua et subrui possit. sed de his plenius suo
Abbreviated transcription (Latin):
illa nobie aliud suadebit utilitas hanc  relictis magr̃eꝵ autoritatibus.
sequemu. equidem id maxime precipia ac repetens iterumq iterumq
monebo resduas in uno actu spectet orator quid deceat quid expediat.
Expedit autez sepe mutare ex illo constituto traditoq ordine aliqua. et
interi decet. ut ĩ statuis atq picturis uidemus uariari hĩtus. uultus
status. Nam recti quidem corporis uł minima gr̃a est. Nempe eni
adutrsa fit facies et demissa brachia. et uincti pedes. et a sumis ad ima¬
rigens opus. flexus ille et ut sic dixeri motus dat actu quendam et fa¬
suum ideo nec ad iiuiu modu formate manus et ĩ uultu ille sp̃ẽs cur
sumꝯ hñt quenda et impetu. sedent alie ẽt incumbunt. mida ket
rlla nebata sunt. queda mixta ex utroq. quid tam distortu et elabora¬
tiom qx est ille discobolos mironis: Siquie. tñ ut᷑ pͥun rectu ipdet

Expanded text:
illa nobis aliud suadebit utilitas, hanc relictis magistrorum auctoritatibus illa nobis aliud suadebit utilitas, hanc relictis magistrorum auctoritatibus sequemur. equidem id maxime praecipiam ac repetens iterumque iterumque monebo: res duas in omni actu spectet orator, quid deceat et quid expediat. expedit autem saepe mutare ex illo constituto traditoque ordine aliqua et interim decet, ut in statuis atque picturis videmus variari habitus, vultus, status. nam recti quidem corporis vel minima gratia est; nempe enim adversa sit facies et demissa brachia et iuncti pedes et a summis ad irigens opus. flexus ille et, ut sic dixerim, motus dat actum quendam et adfectum. ideo nec ad unum modum formatae manus et in vusum habent quaedam et impetum, sedent alia vel incumbunt; nuda haec, illa velata sunt, quaedam mixta ex utroque. quid tam distortum et elaboratum quam est ille discobolos Myronis? si quis tamen, ut parum rectum, improbet
Abbreviated transcription (Latin):
mutabitu nã loci si mons occiraet. si flumen obstabit collibus. iet siluis
alia asꝑitate ꝓhibebitu. Mutabit hostiu genus mutabit p̃niis condicios.
discriminis. nunc acie directa nunc cuneis mine auxiliis nunc legiore
pugnabitur. Nonnũꝙͣ ẽt terga dedisse simulata fuga ꝓderit. Ita ꝓ hemi¬
um necessariu an suꝑuatuu breue an longius ad iudicen oiñi sermone
directo an aliqñ diuerso ꝑ aliqua figuram dicenclu sit coastricta an
latius fusa narratio continua an diuisa recta anordine ꝓmutato cause
docebunt. Itemq de q̃onu ordine cu ĩ cadem cõtrouersia aliud alii ꝓti
prius queri freqnter expediat. Neq ei rogationibus plebis. ue scitis fc̃a
sunt ista precepta.S hoc quicquid est utilitas excogitauit. Non nega¬
bo aute sic utͣilẽm esse ple:unq. alioquin nec scriberem ueꝵ si eade

Expanded text:
mutabitur natura loci, si mons occurret, si flumen obstabit, collibus, silvis, mutabitur natura loci, si mons occurret, si flumen obstabit, collibus, silvis, asperitate alia prohibebitur; mutabit hostium genus, mutabit praesentis condicio discriminis; nunc acie directa nunc cuneis, Nunc auxiliis nunc legione pugnabitur, nonnunquam terga etiam dedisse simulata fuga proderit. ita prooemium necessarium an supervacuum, breve an longius, ad iudicem omni sermone derecto an aliquando averso per aliquam figuram dicendum sit, constricta an latius fusa narratio, continua an divisa, recta an ordine permutato, causae docebunt. itemque de quaestionum ordine, cum in eadem controversia aliud alii parti prius quaeri frequenter expediat. neque enim rogationibus plebisve scitis sancta sunt ista praecepta, sed hoc quidquid est utilitas excogitavit. non negabo autem sic utile esse plerumque, alioqui nec scriberem; verum, si eadem
Abbreviated transcription (Latin):
Emo autem exigat id preceptoꝵ genus quod a plerisq scriptorib
artiu tracditu et quasi quasdam lege s ĩmutabili pecessitate constru¬
ctas studiosis dicendi feram utiq ꝓhemiu et id quale ꝓ rima huic
narro. que lex memde mariandi ꝓpositio. post hanc uelut quibusdam placu¬
it cõmersio fncrtue oido questionu ceteraqͣ que uelut si aliter facere fas
non sit quidam tanꝙͣ iussi sequuntur. ¶ Erat eĩ rhetorica resꝓ:sus faci¬
lis et parua si uno et breui p̾scripto continẽtur. S imitantu pleraq cãis
tp̃oribus necessitate occasione ¶Atq ideo res moratore precipua cõsiliu
est quia uarie et ad reꝵ momenta conu̾titur. Qu̾iti łi eni pcipias ĩꝑato¬
ri quociens aciem struit dirigat frontem cornua utrinq ꝓmourat eqtes
ꝓ cornibus locet. Erit hec quidem rectissima fortasse rõ quotiens licebit s

Expanded text:
nemo autem a me exigat id praeceptorum genus, quod est a plerisque scriptoribus nemo autem a me exigat id praeceptorum genus, quod est a plerisque scriptoribus artium traditum, ut quasi quasdam leges inmutabili necessitate constrictas studiosis dicendi feram: utique prooemium et id quale, proxima huic narratio, quae lex deinde narrandi, propositio post hanc vel, ut quibusdam placuit, excursio, tum certus ordo quaestionum ceteraque, quae, velut si aliter facere fas non sit, quidam tanquam iussi sequuntur. erat enim rhetorice res prorsus facilis ac parva, si uno et brevi praescripto contineretur; sed mutantur pleraque causis, temporibus, occasione, necessitate. atque ideo res in oratore praecipua consilium est, quia varie et ad rerum momenta convertitur. quid si enim praecipias imperatori, quotiens aciem instruat, derigat frontem, cornua utrinque promoveat, equites pro cornibus locet? erit haec quidem rectissima fortasse ratio, quotiens licebit; sed
Abbreviated transcription (Latin):
sciat ut siquid ꝑpetua obseruatione dignu modestus et esse et uideri malit. At
illi hanc inm appellant que est potius iuolentia. Cu interi nõ autores. m̃o ali¬
quoe inuenias. s qd̾ est turpius p̃ceptores ẽt qui breue dicendi ex̾citationẽ cõ¬
secuti õmissa rone ut tulit impctus passim tumulentu eos qui plus honoris
luteris tribuerũt meptos et ieiunos trepidos et infirmos ut quodq uerbũ
contumeliosissimũ occurit appellant. Uerum illis quidem gratulerau sine
labore sine rone sine disciplina disertis. Nos qñ p̃cipiendi munut et pride
deprecati sumus et ĩ foro qͦ dicendi quia honestissunu finem. et putabamꝰ
desinere duz desiderareis inquirendo scribendoq talia consolemur ociu
nr̃m. que futura usiu bone mentis iuuenibus arbitramur nobis cete sunt
uoluptati.

Expanded text:
sciat, et, si quid sit perpetua observatione dignum, modestus et esse et videri malit. at sciat, et, si quid sit perpetua observatione dignum, modestus et esse et videri malit. at illi hanc vim appellant, quae est potius violentia; cum interim non actores modo aliquos invenias sed, quod est turpius, praeceptores etiam, qui brevem dicendi exercitationem consecuti omissa ratione ut tulit impetus, passim tumultuentur eosque, qui plus honoris litteris tribuerunt, ineptos et ieiunos et trepidos et infirmos, ut quodque verbum contumeliosissimum occurrit, appellent. verum illis quidem gratulemur sine labor, sine ratione, sine disciplina disertis; nos, quando et praecipiendi munus iam pridem deprecati sumus et in foro quoque dicendi, quia honestissimum finem putabamus desinere dum desideraremur, inquirendo scribendoque talia consolemur otium nostrum, quae futura usui bonae mentis iuvenibus arbitramur, nobis certe sunt voluptati.
Abbreviated transcription (Latin):
illas sorcdicla et abiecta sunt ut lumina nõ inter umbras ꝙͣ admou cicero
dicit s plana inter tenebras clariora sunt. Itaq ingeniosi uocantu ut lib
dutñ constet contumeliose sit laudari disertu. Nichilominus cõfitentiu
est etia detrabere doctrina aliquid ut lunam rudibus et cotes hebetibue ⁊
iumno uetustatem. S uitia det̾rahit atq eo solo minus est. qd̾ quidem litere ꝑ¬
polierunt quo melius uõ hi ꝓnunciatione quoq forma dicendi fo:tius querũt
Nam et clamant ubiq et oĩa leuata ut ip̃i uocant manu emugiuant multo
disciasu hanelitu iactatione gesture motu capitis furentes iam collidere
manus teriere pedem et nicutere femu pectus fronte cedere mire ad bala¬
tu circulu facit cu ille eruditus ut mor̃one multa sumittere. uariare dispo¬
nere ita ẽt i ꝓnunciando sun cuiq eoꝵ que dicet colori accõmodare actum

Expanded text:
illas sordida et abiecta sunt; ut lumina non inter umbras, quemadmodum Cicero illas sordida et abiecta sunt; ut lumina non inter umbras, quemadmodum Cicero dicit, sed plane in tenebris clariora sunt. itaque ingeniosi vocentur, ut libet, dum tamen constet contumeliose sic laudari disertum. nihilominus confitendum est etiam detrahere doctrinam aliquid, ut limam rudibus et cotes hebetibus et vino vetustatem, sed vitia detrahit, atque eo solo minus est, quod litterae perpolierunt, quo melius. verum hi pronuntiatione quoque famam dicendi fortius quaerunt. nam et clamant ubique et omnia levata, ut ipsi vocant, manu emugiunt, multo discursu, anhelitu, iactatione gestus, motu capitis furentes. iam collidere manus, terrae pedem incutere, femur, pectus, frontem caedere, mire ad pullatum circulum facit; cum ille eruditus, ut in oratione multa summittere, variare, disponere, ita etiam in pronuntiando suum cuique eorum, quae dicet, colori accommodare actum
Abbreviated transcription (Latin):
quecdam uirtatu uitioꝵq uitinia qua maledicus ꝓ libero temerarius ꝓ forti e
effusus ꝓ copioso accipitur. Male aũt dicit meruditue. aꝑtius et sepius uł cu
piculo suscepti litigatorie freqñter ẽt suo affet ⁊ ista res op̾ionem q libentissi¬
me audiunt hoĩee. ea que ip̃i dice̾ uoluissent. Illud quoq alteꝵ quod est ĩ elocu¬
tione ip̃a piculu mitiue. uitat conatu:q ꝑdite. Unde uenit nonnũꝙut aliqd
grande iueniat. qui semꝑquerit ꝙ nimiu est ueꝵ et raro euenit et certa t
uitia non pensat pꝑ hoc quoq inte:du uidentu : indocti copiam br̃e maiorem
ꝙ dicunt oĩa. Doctis est et electio et modus his accidit ꝙ a cura docendi quod̾
intenderint recedunt. Itaq illuc q̃onu et argumẽto ꝵ apud coriupta iudicia
frigus euitant. Nichilq aliud ꝙͣ quo uł pranis. uoluptatibus. aures assistentiu

Expanded text:
quaedam virtutum vitiorumque vicinia, qua maledicus pro libero, temerarius pro forti, quaedam virtutum vitiorumque vicinia, qua maledicus pro libero, temerarius pro forti, effusus pro copioso accipitur. maledicit autem ineruditus apertius et saepius vel cum periculo suscepti litigatoris, frequenter etiam suo. adfert et ista res opinionem, quia libentissime homines audiunt ea, quae dicere ipsi noluissent. illud quoque alterum quod est in elocutione ipsa periculum minus vitat conaturque perdite, unde evenit nonnunquam, ut aliquid grande inveniat qui semper quaerit quod nimium est; verum id et raro provenit, et cetera vitia non pensat. propter hoc quoque interdum videntur indocti copiam habere maiorem, quod dicunt omnia; doctis est et electio et modus. his accedit, quod a cura docendi quod intenderunt recedunt. itaque illud quaestionum et argumentorum apud corrupta iudicia frigus evitant nihilque aliud, quam quod vel pravis voluptatibus aures assistentium
Abbreviated transcription (Latin):
milis qͣ fit cõmentariis pueroꝵ in quos ea que aliis declamationibus laudata
sunt regerunt. Magnas tñ sentencias et resbonas Ita eni gloriari solent
elidunt. Nam ut barbari et serui et si hoc sat est nulla est rõ docendi.
Ehoc quidem negaueri sequi hanc plcni q op̃ione ut fortius di̾cere uide¬
frahere ꝙ̃ ducere putant robustius. nam et gladiato qui armoꝵ inscius in ri¬
ram ruit et luctator qui totius corporis nisu. m id qd̾ semel muasit incubuit forti¬
or abbit uocatur. cu interi et ẜi frcqͣnte: sius uiribus ip̃e ꝓsternitur. et illu̾᷑ ucͣ¬
bementis impetus excipit ad u̾sarii mollis articulus. Sed sunt ĩ hac ꝑte que imꝑitoᷤ
ctiam nãlite. fallant. Nam et diuisio cui plurmu ualeat in causit spe uirium
minuit et rudia pollitis maiora et sparsa cõpositie nũosa creduntur. Est p̃t̾ea

Expanded text:
milisque sit commentariis puerorum, in quos ea, quae aliis declamantibus laudata milisque sit commentariis puerorum, in quos ea, quae aliis declamantibus laudata sunt, regerunt. magnas tamen sententias et res bonas, ita enim gloriari solent, elidunt; nam et barbari et servi; et si hoc sat est, nulla est ratio dicendi. ne hoc quidem negaverim, sequi plerumque hanc opinionem, ut fortius dicere videsolvere, trahere quam ducere putant robustius. nam et gladiator, qui armorum inscius in rixam ruit, et luctator, qui totius corporis nisu in id, quod semel invasit, incumbit, fortior ab his vocatur; cum interim et hic frequenter suis viribus ipse prosternitur, et illum vehementis impetus excipit adversarii mollis articulus. sed sunt in hac parte, quae imperitos etiam naturaliter fallant; nam et divisio, cum plurimum valeat in causis, speciem virium minuit, et rudia politis maiora et sparsa compositis numerosiora creduntur. est praeterea
Abbreviated transcription (Latin):
ciis grandibus quax optutia queq apiculo petatur. Cum ẽt in cogitando nuilla ra¬
tione adhibita aut tectu intuentes magnu ad qd̾ ultra se offerat pluribus se dic¬
bue expectant. aut murmure ince:to uelut classico instinetu̾ cõcitatissinũ co:¬
porie. motu non enunciandis s querendis uerbr accõmodent. nonnulli c̾ta
sibi mitia. priusꝙͣ sensu muenerint destinant quibus aliquid diseti subumgedũ
sit. Ea que diu secu ip̃i clareq meditati dispata cõnectendi facultate deẜunt ⁊ ad
alia deincepe. atq inde. Alia nõ minus cora ac nota denertunt qui plurimũ ui.¬
dentu hr̃e rõnie. Non in causie tantu suu labore: s in locos intendunt Atq m
hiz non corpora ꝓspiciunt sed abrupta quedam ut forte ad manu uenere ia¬
culatu. Unde fit ut dissoluta et ex diuersis. congesta oro coherere nõ possit si¬

Expanded text:
tiis grandibus, quarum optima quaeque a periculo petatur. quin etiam in cogitando, nulla ratiis grandibus, quarum optima quaeque a periculo petatur. quin etiam in cogitando, nulla ratione adhibita aut tectum intuentes magnum aliquid, quod ultro se offerat, pluribus saepe diebus expectant, aut murmure incerto velut classico instincti concitatissimum corporis motum non enuntiandis sed quaerendis verbis accommodant. nonnulli certa sibi initia, priusquam sensum invenerint, destinant, quibus aliquid diserti subiungendum sit, eaque diu secum ipsi clareque meditati desperata conectendi facultate deserunt et ad alia deinceps atque inde alia non minus communia ac nota devertunt. qui plurimum videntur habere rationis, non in causas tamen laborem suum sed in locos intendunt, atque in iis non corpori prospiciunt sed abrupta quaedam, ut forte ad manum venere, iaculantur. unde fit, ut dissoluta et ex diversis congesta oratio cohaerere non possit si
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ Am hic ergo nobis inchoanda est pars artis ex qua caꝑe initiu
solent qui pfiora omiserũt. ꝙͣꝙͣ uidco quosdam ĩ ip̃o stati limine ob¬
staturos michi qui nichil egere huiꝰ mõi p̃ceptis eloqñtia p̃utent. s
natura sua et uulgari m̃o et scolaꝵ exercitatiõe contenti. rid̾cant etia dili
te. cogatus quid esset scema et noeitia nescire se quidem s si ad rem ꝑtineret
esse in sua declamatione resꝑondit. Aliuus ꝑcontanti theodoro anapolodorius
esset ego inquit ꝑmulatius su. Nec sane potuit urbamus ex cõfessione scĩe
sue elabi. Porio hii q et bnficio ingenii p̾stantes sunt habiti et multa ẽt
memoria digna exclamauerit plurimos hñt similes negligentie sue pau¬
cissimos nature. Igitui mpetũ d̾icere se et uiribur uti glorantui: Nlec eĩ. opus csse ꝓ¬
batione aut dispositione i rebus fictie s cuiu reigna plenu sit auditorui senten¬

Expanded text:
m hinc ergo nobis inchoanda est ea pars artis, ex qua capere initium m hinc ergo nobis inchoanda est ea pars artis, ex qua capere initium solent, qui priora omiserunt; quanquam video quosdam in ipso statim limine obstaturos mihi, qui nihil egere huiusmodi praeceptis eloquentiam putent, sed natura sua et vulgari modo et scholarum exercitatione contenti rideant etiam diligenpinor, interrogatus, quid esset σχῆμα et νόημα, nescire se quidem sed, si ad rem pertineret, esse in sua declamatione respondit. alius percontanti, Theodoreus an Apollodoreus esset? ego , inquit, parmularius sum. nec sane potuit urbanius ex confessione inscitiae suae elabi. porro hi, quia et beneficio ingenii praestantes sunt habiti et multa etiam memoria digna exclamaverunt, plurimos habent similes negligentiae suae, paucissimos naturae. igitur impetu dicere se et viribus uti gloriantur; neque enim opus esse probatione aut dispositione in rebus fictis, sed, cuius rei gratia plenum sit auditorium, senten
Abbreviated transcription (Latin):
ptate delectatione: quales legimus pangericos t̾otuq hoc demostratiuũ
genus ꝑmittitur cultus adhibere plus om̃emq artem que latere plerũ¬
q in iudiciis d non confiteri m̃o s ostentare ẽt hõibus in hoc aduocatis.
Quare declamatio qm̃ est uidicioꝵ consilioruq imago similis esse debet
quod facuit actores comici qui nͨ ita ꝓrsus ut nos uulgo loquimu: pro¬
Sic qͦ ali̾a nos incõmoda ex his quas finx̾imus materiis cõsequemur ĩ
eo precipue ꝙ multa in his relinquetu incerta que sumimus ut uident᷑
etates facultates liberi parentes. urbiu ip̃aꝵ uires iura mores alia hiᷤ
similia. Quĩ aliq̾n etia argumenta ex ip̃is positionũ uitiis ducimꝰ. S hoc
quoq suo loco ꝙͣuis eĩ om̃e ꝓpositu oꝑis a nobi destinati eospectet ut
orator instituatur tñ nequid studiosi requirant etia siquid erit qd̾ ad

Expanded text:
ptatae delectationem, quales legimus panegyricos, totumque hoc demonstrativum ptatae delectationem, quales legimus panegyricos, totumque hoc demonstrativum genus, permittitur adhibere plus cultus omnemque artem, quae latere plerumque in iudiciis debet, non confiteri modo sed ostentare etiam hominibus in hoc advocatis. quare declamatio, quoniam est iudiciorum consiliorumque imago, similis esse debet quod faciunt actores comici, qui neque ita prorsus, ut nos vulgo loquimur, prosic quoque aliqua nos incommoda ex iis, quas finxerimus, materiis consequentur, in eo praecipue, quod multa in iis relinquuntur incerta, quae sumimus ut videtur, aetates, facultates, liberi, parentes, urbium ipsarum vires, iura, mores, alia his similia; quin aliquando etiam argumentum ex ipsis positionum vitiis ducimus. sed haec suo quaeque loco. quamvis enim omne propositum operis a nobis destinati eo spectet, ut orator instituatur, tamen, ne quid studiosi requirant, etiam si quid erit, quod ad
Abbreviated transcription (Latin):
se de qua nemo sit ꝓnunciaturus. Et hec quidem ociosa tm̃ affici uõ et ira uł lu¬
ctu ꝓmouere cuiꝰ est ludibrii : nisi ut quibustam pugne simulacris ad uerum
discrimen aciemq iustam consuescimus. Nil ergo inte: forense genus dicendi atq
hoc declamatoriu intererit si ꝓfectus gr̃a dicimus. nichil uti. Nanq adici ad cõ¬
suetudine posset ut nõibus uteremur et pplexe magis et longioris aliq̃n
actus controu̾sie fingerentu et ue: ha ĩ usu quotidiano posita minus timeremuᷤ
et iocos inserere moris esset que nos ꝙͣlib ꝑ alia in scolis ex̾citati finimis
tyrones inforo mueninntur. Si uõ ĩ ostentatione competu declamatio sa¬
ne paulu ad ideclamare ad uoluntate audientiu demus. Nam ĩ his. acci¬
ombus que in aliqua sinc dubio ueritate uersantu s suͣnt ad populare a¬

Expanded text:
sae, de qua nemo sit pronuntiaturus? et haec quidem otiosa tantum; adfici vero et ira vel lusae, de qua nemo sit pronuntiaturus? et haec quidem otiosa tantum; adfici vero et ira vel luctu permovere, cuius est ludibrii, nisi quibusdam pugnae simulacris ad verum discrimen aciemque iustam consuescimus? nihil ergo inter forense genus dicendi atque hoc declamatorium intererit? si profectus gratia dicimus, nihil. utinamque adiici ad consuetudinem posset, ut nominibus uteremur, et perplexae magis et longioris aliquando actus controversiae fingerentur, et verba in usu cotidiano posita minus timeremus, et iocos inserere moris esset; quae nos, quamlibet per alia in scholis exercitati simus, tirones in foro inveniunt. si vero in ostentationem comparetur declamatio, sane paulum aliquid inclinare ad voluptatem audientium debemus. nam et in iis actionibus, quae in aliqua sine dubio veritate versantur, sed sunt ad popularem a
Abbreviated transcription (Latin):
non stulia ẽt et acriorib oculis intuenti ridicula ut si iam ceden¬
dum est p̾laceat se declamator aliqͣn du sciat ut quadrupede es
cum uirili pabulo distente sunt sanguinis. detractione curantu et sit ad cibos uirib
confuandie. idoncos reddunt ita sibi quoq tenuandas adipes et quicquid humoris
corrupti contrar̾it emittendu esse si sams esse robustus uolet. Alioqu tumor ille ⁊¬
manis pͥmo cuiuscunq ueri opis conatu deprehendetur.¶Lotu aute decla¬
mancli opus qui diuersu omnino a forensibus causis. existimat ꝓfecto ne ronem
quide: qua ista rxercitatio muenta sit prouident. Nam si foro non p̃parat aut sce¬
nice õtitationi aut furiose uociferatiom simillimu est. Quid eni attinet udice
preparate qui nuillus. est : natiare ꝙ om̃e sciant falsu. Probationes adhibere cau¬

Expanded text:
non stulta etiam et acrioribus oculis intuenti ridicula: ut, si iam cedennon stulta etiam et acrioribus oculis intuenti ridicula: ut, si iam cedendum est, impleat se declamator aliquando, dum sciat, ut quadrupedes, cum viridi pabulo distentae sunt, sanguinis detractione curantur et sic ad cibos viribus conservandis idoneos redeunt, ita sibi quoque tenuandas adipes, et quidquid humoris corrupti contraxerit, emittendum, si esse sanus ac robustus volet. alioqui tumor ille inanis primo cuiusque veri operis conatu deprehendetur. totum autem declamandi opus qui diversum omni modo a forensibus causis existimant, ii profecto ne rationem quidem, qua ista exercitatio inventa sit, pervident. nam si foro non praeparat, aut scenicae ostentationi aut furiosae vociferationi simillimum est. quid enim attinet iudicem praeparare, qui nullus est; narrare, quod omnes sciant falsum; probationes adhibere cau
Abbreviated transcription (Latin):
quentia uel sola suffice̾. Neq eĩ uirtus ulla ꝓpetue dũtaxat or̃onis
reꝑiri põt. que non sit cu hac dicendi meditatione cõmuĩs. Eo qde
res ista ĩculpa docentiu recidit ut int̾ precipuas que corrũpent ⁊
eloqñtia causas licentia atq inscitia declamantiu fu̾it. S eo ꝙ
natura bonu est bñ uti lic ¶Sint ergo et ip̃e materie que fiti¬
gentui ꝙͣ similline ueritati. Et declamatio in ꝙͣtum maxime põt
imitetur eas actiones in quaꝵ ex̾citatione reꝑta est. Nam magos et
pestibentia. et responsa. et seuiores tragicis nou̾cas aliaq magis ad¬
buc fabulosa frustra intersponsiones et interdc̃a queremus. Quid
ergo: nunꝙͣ hoc supra fidem et poetica ut uere dixeri themata
iuuenibus tractare ꝑmitta: ut ex patientur et gaudeant mia et ⁊¬
qͣi in cͥoͣ uscantu erat optimu. S certe sunt gaudia et tumida ⁊

Expanded text:
quentiam vel sola sufficere. neque enim virtus ulla perpetuae duntaxat orationis quentiam vel sola sufficere. neque enim virtus ulla perpetuae duntaxat orationis reperiri potest, quae non sit cum hac dicendi meditatione communis. eo quidem res ista culpa docentium reccidit, ut inter praecipuas quae corrumperent eloquentiam causas licentia atque inscitia declamantium fuerit. sed eo, quod natura bonum est, bene uti licet. sint ergo et ipsae materiae, quae fingentur, quam simillimae veritatis, et declamatio, in quantum maxime potest, imitetur eas actiones, in quarum exercitationem reperta est. nam magos et pestilentiam et responsa et saeviores tragicis novercas aliaque magis adhuc fabulosa frustra inter sponsiones et interdicta quaeremus. quid ergo? nunquam haec supra fidem et poetica, ut vere dixerim, themata iuvenibus tractare permittamus, ut exspatientur et gaudeant materia et quasi in corpus eant? erit optimum; sed certe sint grandia et tumida,