comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
crantis: & ideo bonitatis est non
crudelitatis. Recte ergo et do¬
minus ubiq est bonus: & cum
remittit flagitia. & cum pecca¬
ta castigat. Castigat enim dñs
quem diligit. Castigatus est etuã
datud. Deniq ait. Et fui flagel¬
latus tota die. S uir sapiens
qui intellȩxit castigationem il¬
lam gͥ dñi ꝓfuisse: ait. Boni¬
tatem fecisti cum seruo tuo
dñe. scdm uerbum tuum. hoc
est & si michi ad tempus ama¬
ra uisa est castigatio. michi se¬
cundum carnem. michi scdm
mesticiam corporis. tam̃ scdm̃
uerbum tuum castigatio illa
fructus bonitatis attuilit. illã
michi castigationem intelligo
ꝓfuisse illa castigatione me a
utiis esse renotiatum. illa cas¬
tigatione non diu aliquid in
me licusse flagitiis ꝑ illam
castigationem dm̃ nil inme ad-¬
uersario liccusse nil morti. Be-¬
niq castigans castigauit me do-¬
minus & morti non tradidit me.
ipse ꝓpħa cominemorauit. Casti¬
gatur enim qui recipitar: qui

Expanded text:
crantis, et ideo bonitatis est, non crantis, et ideo bonitatis est, non crudelitatis. recte ergo et dominus ubique est bonus, et cum remittit flagitia et cum peccata castigat; castigat enim dominus quem diligit. Castigatus est etiam Dauid; denique ait: et fui flagellatus tota die. sed uir sapiens, qui intellexit castigationem illam sibi domini profuisse, ait: bonitatem fecisti cum seruo tuo, domine, secundum uerbum tuum, hoc est: etsi illa mihi ad tempus amara uisa est castigatio, mihi secundum carnem, mihi secundum maestitiam corporis, tamen secundum uerbum tuum castigatio illa fructus bonitatis adtulit. illam mihi castigationem intellego profuisse, illa castigatione me a uitiis esse reuocatum, illa castigatione non diu aliquid in me licuisse flagitiis, per illam castigationem domini nihil in me aduersano licuisse, nil morti. demque:castigans castigauit me dominus et morti non tradidit me ipse propheta memorauit; castigatur enim qui recipitur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tate. Nam & tibi ideo bonus ẽ
quia ꝑmanes. Quod si non per-¬
manseris in bonitate: & tu exci¬
deris. Non ergo decis ꝓpterea
bontis esse desistit: quia tu lap¬
sus es & indiges seueritate. Si¬
quidem & seueritas dei: in boni¬
tatem recurrit. Vnusquisq ca¬
stigatus pedem referat a peccati.
ot ad uirtutum tramitem. bo¬
namq conuersationem recur¬
rat. Deniq docet de illis qui ce¬
ciderint apłs: quia si non per¬
manserint in incredulitate. in¬
serentur. Potens enim est deus
iterum inserere illos: ut quẽ¬
admodum deserta uirgulta.
ita & homines uelut caudicibꝰ
quibusdam uirtutis insertibo¬
meritorum. Accuses necesse est
medicum crudelitatis. quia pu¬
trefactas uuluerum fibras. fer¬
ro putauerit execandas. quia
noxia & serpentia ulcera igni
adusserit. ne uirus in ulteriora
ꝓserꝑet: uel quia magister dis¬
cipulum uerberauerit negli-¬
gentem. et metu uerberum
indueret diligentiam. Casti¬
gare enim amantis est non exe¬

Expanded text:
tate Dei. Nam et tibi ideo bonus est, tate Dei. Nam et tibi ideo bonus est, quia permanes: quod si non permanseris in bonitate, et tu excideris. Non ergo Deus propterea bonus esse desistit, quia tu lapsus es, et indiges severitate. Siquidem et severitas Dei in bonitatem recurrit; ut unusquisque castigatus pedem referat a peccatis, et ad virtutum tramitem, bonamque conversationem recurrat. Denique docet de illis qui ceciderunt Apostolus: Quia si non permanserint in incredulitate, inserentur. Potens enim est Deus iterum inserere illos ; ut quemadmodum deserta virgulta, ita et homines velut caudicibus quibusdam virtutis inserti, bomeritorum, accuses necesse est medicum crudelitatis, quia putrefactas uulnerum fibras ferro putauerit exsecandas, quia noxia et serpentia ulcera igni adusserit, ne uirus in ulteriora proserperet, uel quia magister discipulum uerberauerit neglegentem, ut metu uerberum indueret diligentiam. castigare enim amantis est, non exe
Abbreviated transcription (Latin):
ut pecunia honos aurum argen¬
tum. possessiones. Eadem nichil
possunt ꝓdesse defunctis. hic oĩa
reliquerunt. Quin etiam maiore
dolore quis moritur: cum se his
fraudari copiis ingemiscit. Non
est ergo iocunditas uera. nisi il¬
la que scđm uerbum dei est :
ut siquis bonorum meritorum
atq uirtutum subsidiis gaude¬
at se ẽẽ munitum. hac dauid
iocunditate dei. uel bonitate le-
tatur. quia uigum graue a ui-¬
uentute portauit. & sustinuit
atq expectauit dm̃ in se gratiã.
non p̃ripuit: qui sepe occidendi
regis saul tributa sibi copia. ma¬
luit tam̃ expectare a dño diffe-¬
rendi tempus imperii quã occi¬
so rege p̃ripere. Semꝑ deus bonꝰ
est: ideoq & paulus ait. uide gͦ
bonitatem & seueritatem dei.
Bonitas in omnes ẽ: seueritas
in paucos. Deniq subdidit idem
apls. In eos quidem qui cetide¬
runt seueritatem: in te autem
bonitatem. Si enim non cecidissẽt:
utiq uterentur & ipsi dei boni-¬

Expanded text:
ut pecunia honor aurum argenut pecunia honor aurum argentum possepossunt prodesse defunctis: hic omnia relinquuntur. Quin etiam majori dolore quis moritur, cum his se fraudari copiis ingemiscit. Non est ergo jucunditas vera, nisi illa quae secundum verbum Dei est; ut quis bonorum meritorum atque virtutum subsidiis gaudeat se esse munitum. 1081 7. Hac David jucunditate vel bonitate Dei laetatur; quia jugum grave a juventute portavit, et sustinuit, atque exspectavit Domini in se gratiam, non praeripuit, qui saepe occidendi regis Saul tributa sibi copia, maluit tamen exspectare a Domino deferendi tempus imperii, quam occiso rege praeripere. Semper Deus bonus est: ideoque et Paulus ait: Vide ergo bonitatem et severitatem Dei ; bonitas enim in omnes est, severitas in paucos. Denique subdidit idem Apostolus: In eos quidem qui ceciderunt, severitatem: in te autem bonitatem . Si enim non cecidissent, utique uterentur et ipsi boni
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiam delictorum: com¬
pungimur etiam recordatione
delictorum. Vnde ait ꝓpheta
daind. Quȩ dicitis in cordibus
ur̃is: & in cubilibus ur̃is compũ¬
gimim. Qui autẽ compungit᷑
utiq delectationem excludit er-¬
roris. Et qui agit penitentiã.
excludit pudoiem. sequestrat
uerecundiam flagitii confiden¬
di: ut rectipande spem salutis
inueniat. Meritoq & ipse dd̃
ubi agnouit erꝑorem: peccaui
inquit dño. Tantus rex. tantꝰ
ꝓpheta. non erubuit peccatum
ꝓprium confiteri: & ideo dictũ
est ei & dñs abstulit peccatum
tuum. Sublato gͥ peccato ait.
Multa uidentur in hoc seculo
iocunda esse quȩ non sunt: multa
suauia. bona plurima. Luxuries
udetur esse iocunda. s ex hausto
fit amara patrimonio. Dtilcis li¬
bido cum feruet: sed eadem hor¬
rida & ȩxecranda cum ꝓdit. Sua¬
ues epule cum sumuntur: sed fe¬
tidȩ cum digeruntur. Bona mul-¬
ta in hoc seculo dum uiuimus
estimantur quia usii nobis st̃.

Expanded text:
paenitentiam delictorum, conpaenitentiam delictorum, conpungimur etiam recordatione dictorum. unde ait propheta Dauid: quae dicitis in cordibus uestris, et in cubilibus uestris conpungimini. qui autem conpungitur, utique delectationem excludit erroris et qui agit paenitentiam, excludit pudorem, sequestrat uerecundiam flagitii confitendi, ut recuperandae spem salutis inueniat. meritoque et ipse Dauid, ubi agnouit errorem: peccaui, inquit, domino. tantus rex, tantus propheta non erubuit peccatum proprium confiteri et ideo dictum est ei: et dominus abstulit peccatum tuum. Sublato igitur peccato ait: multa uidentur in hoc saeculo iucunda esse quae non sunt, multa suauia, bona plurima. luxuries uidetur esse iucunda, sed exhausto fit amara patrimonio; dulcis libido cum feruet, sed eadem horrida et execranda cum proditur: suaues epulae cum sumuntur, sed faetidae cum digeruntur. bona multa in hoc saeculo dum uiuimus aestimantur, quia usui nobis sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
qui excludatur in bono. ut
ille qui apłica auctoritate suib¬
latus est medio plebis est quia
malum opus fecit: traditis in
quia in bono excluditur qui
iubetur agere penitentiam:
ut humilietur. & compungat
corde. Hec enim. reconciliationis
solent esse suffragia. Deniq etiã
in iheremia. scͥpta sub hac litt̾a
id uidentur significare. Sic enĩ
legimtis de ierłm illa terrena.
Immunditia eius ante pedes
eiis. non fuit memor nouissimoꝵ
suorum & cecidit in ualide: ñ
est qui consoletur eam. Llide
dñe humilitatem eiꝰ: quia mag¬
nificatus est inimictis. Et quia
sic humiliata est ierłm: merito¬
ei postea dicitur. Defecit iniqͥ¬
tas tua filia syon. Et omnis qͥ
penitentiã egerit. lacͥmisq pro-¬
priis peccata defleuerit. bene
dicitur: defecit iniquitas tua.
Alibi quoq sub hac littera. dĩc
uulnerati quam uulnerati fa-¬
me: abierunt compuncti a na-¬
tiuitate agrortim. Compungi¬
mur gͥ quando nr̃orum agimꝰ

Expanded text:
qui excludatur in bono, ut qui excludatur in bono, ut ille qui Apostolica auctoritate sublatus e medio plebis est; quia malum opus fecit, traditus esttelligimus quia in bono excluditur, qui jubetur agere poenitentiam; ut humilietur, et compungatur corde. Haec enim reconciliatiosolent esse suffragia. Denique etiam in Hieremia scripta sub hac littera id uidentur significare; sic enim legimus de Hierusalem illa terrena: in munditia eius ante pedes eius, non fuit memor nouissimorum suorum et cecidit inualide: non est qui consoletur eam. uide, domine, humilitatem eius, quia magnificatus est inimicus. et quia to postea ei dicitur: defecit iniquitas tua, filia Sion. et omni qui paenitentiam egerit, lacrimis propriis peccata defleuerit, bene dicitur: defecit iniquitas tua. alibi quoque sub hac littera dicit gladio quam uulnerati fame; abierunt conpuncti a natiuitate agrorum. conpungimur igitur, quando nostrorum agimus
Abbreviated transcription (Latin):
esse interpretationis huius:
etiam de tħenis iherenie pos¬
sumus approbare. Nam &
ibi sub hac littera scͥptum est.
Bonus est dñs sustinentibus
eum: anune quȩ querit eum.
Bonum est sustinere: & spare
in salutare dei. Bonum est
uiro cum portauerit iugum
grane a iuiuentute sua. sede¬
bit singulariter & silebit: qr
tulit ugum graue. Hec ita¬
q quid aliud astruunt: nisi
bone exclusionis hanc interp̃.¬
tationem inderi᷑ Quis enim
sustinet dñm: nisi studio cari¬
tatis: Quis est qui sꝑat. nisi
qui quod sꝑat optat & diligit:
Quod enim sꝑamus. ꝑ pacientiã
expectamus. Ergo qui sꝑat:
sustinet. Qui sustinet: inpaci¬
entie excludit affectum. Qͥs
ã uiuentute sua nisi qui deli¬
tiis renuntiat. luxtriam fu¬
git: Quis est qui singularit᷑
sedet. nisi qui secularibus uo¬
luptatibus abdicatis. molestia¬
rum omnium excludit taimul¬
tum: Iste ergo timere inlpo¬
terit: quia caritatis gratia iuĩ
timoris absorbiit. Est & alius

Expanded text:
esse interpresse interpretiam de Threnis Hieremiae possumus approbare. Nam et ibi sub hac littera scriptum est: Bonus est Dominus sustinentibus eum, animae quae quaerit eum. Bonum est sustinere, et sperare in salutare Dei. Bonum est viro cum portaverit jugum grave a juventute sua: sedebit singulariter, et silebit; quia tulit jugum grave . Haec utique quid aliud astruunt, nisi bonae exclusionis hanc interpretationem videri? Quis enim sustinet Dominum, nisi studio charitatis? 1080 Quis est qui sperat, nisi qui quod sperat, optat, et diligit? Quod enim speramus, per patientiam exspectamus. Ergo qui sperat, sustinet: qui sustinet impatientiae utique excludit affectum. Quis a juventute sua, nisi qui deliciis renuntiat, luxuriam fugit? Quis est qui singulariter sedet, nisi qui saecularibus voluptatibus abdicatis, molestiarum omnium excludit tumultus? Iste ergo nihil timere poterit, quia charitatis gratia vim timoris absorbuit. 4. Est et alius
Abbreviated transcription (Latin):
series. ut altioris intellectus ali¬
quid debeamus eruere: & octar¬
rit in tempore. quod interdum
excludamur in bono. Scriptum
est enim. ꝑfecta caritas: timorẽ
excludit foris. Et generaliter qͥ¬
dem caritas excludit timorem.
ut miles qui imꝑatorem diligit
bella pro imꝑatore. suscepta non
metuit. tit seruus amans dñm
quamitis ꝑ dubia & p̃rupta
mittatur. tam̃ ominia pericu¬
la dñi amore contempnit. ac fi
quis dñm petat se ipsum offer-¬
re non trepidat. ut qui trans-
mare positos filios uidere deside-¬
rat. non metuit naufragia libe-¬
rorum caritate. ingreditur ma-¬
ris fluctus. subit incerta nauigñ
s metum discriminis leuant
defideria filiorum. Quam pul-¬
chre etiam de martyribus dr̃.:
qui uere militant xp̃o. qui ꝑse¬
cutiones ungulas. gladios. incen¬
dia non timentes. infestis se re¬
gibus obtulerunt. Timorem
etenim quem poterant hab̾e
penarum: excluserunt amore
martyrii. Hunc sensum autẽ

Expanded text:
series, ut altioris intellectus aliseries, ut altioris intellectus aliquid debeamus eruere. e t occurrit in tempore, quod interdum excludamus in bono. scriptum est enim: perfecta caritas timorem excludit foris. et generaliter quidem caritas excludit timorem, ut miles, qui imperatorem diligit, bella pro imperatore suscepta non metuit, ut seruus amans dominum, quamuis per deuia et praerupta mittatur, tamen omnia pericula domini amore contemnit ac. si quis dominum petat, se ipsum offerre non trepidat: ut, qui trans mare positos filios uidere desiderat, non metuit naufragia, liberorum caritate ingreditur maris fluctus, subit incerta nauigii, sed metum discriminis leuant desideria filiorum. quam pulchre etiam de martyribus dicitur, qui uere militant Christo, qui persecutiones ungulas gladios incendia non timentes infestis se regibus obtulerunt! timorem etenim quem poterant habere poenarum excluserunt amore martyrii. Hunc sensum autem
Abbreviated transcription (Latin):
tioq deicitur. ita qui excludit᷑
a dei regno. bono suo fraudatur:
sicat excltise sunt uirgines que
dum uenit sponsus extinctȩ funt
faces earum. atq emendo oleo
inflaminandisq facibus occupa-¬
te fecerunt moram. et ingresso
iam sponso introire cupientes
leguintur exclusȩ : Non arbitror.
Nam quomodo diceret. si bonis
sanctus esset. ꝓpheta deiectus. at¬
q exclusus a dei regno. iocundita¬
tem fecisti cum seruo tuo: Nec
ꝓphetȩ meritum huiꝰmodi intel¬
lectum uidetur ad iittere:. nec
series subditorum. Audis dicen-¬
tem. Suatis es dñe: & in iocundi¬
tate tua doce me iustificationes
tuas. Audis dicentem. bonum mͥ
lex oris tui. suꝑ milia auri & ar-¬
genti: & potes dicere quod sit ex-¬
cltistis a regno. qui non est exclu¬
sus a lege: Quid ergo intelligemꝰ:
Heret interp̃tatio: & obscurita¬
tem sensus sui sermonis tudetur
offundere. Uocant merita ꝓphȩ
uocat eius gratia. uocat stibiectoꝵ

Expanded text:
tioque deicitur, ita qui excluditur tioque deicitur, ita qui excluditur a dei regno bonis sicut illae exclusae sunt virgines, quae dum venit Sponsus, exstinctae sunt faces earum, atque in emendo oleo, inflammandisque facibus occupatae fecerunt moram, et ingresso jam Sponso, introire cupientes leguntur exclusae ? Non arbitror. Nam quomodo diceret si a bonis sanctus Propheta esset dejectus, atque exclusus a Dei regno: Jucunditatem fecisti cum servo tuo? Nec Prophetae meritum hujusmodi intellectum videtur admittere, nec series subditorum. Audis dicentem: Suavis es, Domine, et in jucunditate tua doce me justificationes tuas . Audis dicentem: Bonum mihi lex oris tui super millia auri et argenti . Et potes dicere quod sit exclusus a regno, qui non est exclusus a Lege? Quid ergo intelligemus? Haeret interpretatio, et obscuritatem sensus sui sermo videtuoffundere. Uocant merita prophetae, uocat eius gratia, uocat subiectorum
Abbreviated transcription (Latin):
reuelauit. solus scientiȩ clauem
detulit. & dedit aꝑire nobis. Di¬
cunt se iudei habere clauem sci¬
entiȩ: sed non habent. Nam fi
haberent. ipsi ingrederentur:
ipsi agnoscerent penetralia scͥꝑ¬
turarum. Hunc autẽ ue uobis
scribe & pharisei qui abstulistiᷤᷤ
clauem scientiȩ: & ipsi non in-¬
troistis & introeuntes ꝓhibuistiᷤ.
Quomodo enim clauem potestis
habere scientiȩ. qui scientiȩ ne¬
gatis auctorem:. Et ideo ad ip.¬
sum contiersus ait dauid. Tuime
inquit doce iustificationes tuas:
quia tu es uera iusticia. Tu doce
que sapienter dicta sunt: qr tu
es sapientia. Tu aꝑi cor meum:
qui aꝑiusti librum. Tuaꝑi illud
ostium quod in celo est: quia iꝑse
es iantia. ꝑ te siquis introierit
regnum illud posfidebit etermũ.
ꝑte siquis introierit non decipie¬
tur: quia falli non potest quicũ¬
q domicilium fuerit ueritatis
est excltisio: Nunquid ficut
domo aliquis excluditur. hospi-¬

Expanded text:
reuelauit, solus scientiae clauem reuelauit, solus scientiae clauem detulit et dedit aperire nobis. Dicunt se Iudaei habere clauem scientiae, sed non habent; nam si haberent, ipsi ingrederentur, ipsi agnoscerent penetralia scripturarum. nunc autem uae uobis, scribae et Pharisaei, qui abstulistis clauem scientiae et ipsi non introistis et introeuntes prohibuistis! quomodo enim clauem potestis habere scientiae qui scientiae negatis auctorem? et ideo ad ipsum conuersus Dauid ait: t u me, inquit, doce iustifica tiones tuas, quia tu es uera iustitia, tu doce quae sapienter dicta sunt, quia tu es sapientia, tu aperi cor meum, qui aperuisti librum, tu aperi illud ostium quod in caelo est, quia ipse es ianua. per te si quis introierit, regnum illud possidebit aeternum, per te si quis intrauerit, non decipietur, quia falli non potest quicumque domicilium fuerit ueritatis est \'exclusio\' ? numquid sicut domo aliquis excluditur hospi
Abbreviated transcription (Latin):
nesciat. cum ipse fit mendax:
Meritoq ait dñs. ut nemo fu¬
pra terram uocet sibi quemquã
magistrum: quia unts est ma-¬
gĩster omnium. Et quomodo
posset dauid alium doctorem
querere. cum ipse decdeo dixe¬
rit. qui docet hominem scientiã:
Docet autẽ deus. & mentes illa¬
minat singłorum. & cognitionis
claritatem inftindit: si ti aꝑias
hostia tui cordis. & celestis gratiȩ
recipias claritatem. quando du¬
bitas diligenter inquiras. Qui
enum querit inuienit: & qui ptil¬
sat aꝑiettir ei. Multa obscuri¬
tas in scͥptaris ꝓpheticis. sed simi¬
nti quadam mentis tue scͥptura¬
rum iantiam pulses. & ea que
sunt occulta diligenter examies.
paulatim incipis rationem collig̾e
dictorum. & aꝑietur tibi non ab
alio. sed a dei uerbo. de quo legisti
in apocalypsi quod agnus librum
signattim aꝑtut. quem nullus an¬
te aꝑire poterat: quia solus do-¬
minus iħe in euangłio suo ꝓpheta¬
rum enigiata & legis misteria

Expanded text:
nesciat, cum ipse sit mendax? nesciat, cum ipse sit mendax? merito- que ait dominus, ut nemo super terram uocet sibi quem quam magistrum, quia unus est magister omnium. et quomodo posset Dauid alium doctorem quaerere, cum ipse de deo dixerit: qui docet hominem scientiam? docet autem deus et mentes inluminat singulorum et claritatem cognitionis infundit, si tu aperias ostia cordis tui et caelestis gratiae recipias claritatem. quando dubitas, diligenter inquiras; qui enim quaerit inuenit, e t qui pulsat aperitur ei. multa obscuritas in scripturis propheticis. sed si manu quadam mentis tuae scripturarum ianuam pulses et ea quae sunt occulta diligenter examines, paulatim incipies rationem colligere dictorum et aperietur tibi non ab alio, sed a dei uerbo, de quo legisti in Apocalypsi, quod agnus lib rum signatum aperuit, quem nullus ante aperire poterat, quia solus dominus Iesus in euangelio suo prophetarum aenigmata et legis mysteria
Abbreviated transcription (Latin):
enis: in quibus nequitia spiri¬
talis uenenis quibusdam car-¬
nis huitis imbuta. & haimanis ẽ
infecta criminibus. Ideoq dñs
in euangłio ait. Fiat uoluntas
tua sicut in celo & in terra. Nõ
eadem illic iniquitas. uicinim
ꝑossessionis finitimo rure depel¬
lere. uiduam hereditatis frau-¬
dare compendiis: minores con¬
sortii itre detrudere intra lig¬
num. Deniq & quodcumq ar¬
genti. atq atiri. uel eris metal¬
lam uelat effigiem quandam.
celestes includere potestates. hȩc
cum sint maximi plena sacrile¬
gii. incelis uacant. in terris fre¬
quentantur. Uerbo enim dñi ce-¬
li firmati sunt: non terra firma¬
ta est. Et ideo ustificationes dei
ab ipso dño uult doceri: quia dif¬
ficile est in terra magistrum hu¬
itismodi reꝑire. qui ea doceat
que ipse non uiderit. Ad illum
igitur doctorem intimo ꝓpb̃a
contendit affectu: qui solus ma-¬
gister est uerus. Quomͦ potest
homo quasi uerum docere quod

Expanded text:
eius, in quibus nequitia spirieius, in quibus nequitia spiritalis uenenis quibusdam carnis huius inbuta et humanis sit infecta criminibus. ideoque dominus in euangelo suo mt: fiat uoluntas tua sicut in caelo et in terra. 25 non eadem illic iniquitas uicinum possession is finitimo rure depellere, uiduam hereditatis fraudare conpendiis, minores consortii iure detrudere, intra lignum denique et quodcumque argenti atque auri uel aeris metallum uelut effigiem quandam caelestis includere potestatis. haec cum sint maximi plena sacrilegii, in caelis uacant, in terris frequentantur; uerbo enim domini caeli firmati sunt t, non terra firmata est. Et ideo iustificationes dei ab ipso domino uult doceri, quia difficile est in terra magistrum huiusmodi repperire, qui ea doceat quae ipse non uiderit. ad illum igitur doctorem intimo propheta contendit affectu, qui solus magister est uerus. quomodo enim potest homo quasi uerum docere quod
Abbreviated transcription (Latin):
statum. uel ministeriortm st̃.
licet auxilio dm̃i fultiantur:
non tam̃ tanta eius indigent
misccłia. quanta ea quȩ sunt
inferiora atq terrena. Non
enim illa carnis in uolucro ues-¬
tiuntur: in qua ẽ freq̃ntis er¬
roris illecebra. Ideoq infuꝑioribꝰ
ait idem ꝓpha: quia deus dedit ce¬
lum celi dño. terram autẽ filiis
hominum. Vnde & celum puriꝰ
& defecatius ab omni labe pec¬
cati est. longeq semotius ab illo
de quo scͥptum est: sicut uolatilia
celi. Hoc enim celum uelut me¬
ditis quidam inter celum & ter-¬
ram aeriis locusdicitur: in quo
sunt & spiritales nequitiȩ in ce-¬
lestibus. Nam in illo non appella-¬
tiuo sed uero celo etiam si diabo¬
lum legerutis in conspectu dei
angelorum non defusse concilio:
puto tam̃ nulla oꝑari tempta¬
menta nequitiȩ. Deniq scͥptum
est. quia angłi amauerunt fi-¬
lias hominum. eo quod terre¬
nis capti uideantur illecebris.
pͥnceps mundi istius. ac nimistri

Expanded text:
statum uel ministeriorum sunt, statum uel ministeriorum sunt, licet auxilio domini fulciantur, tamen non tanta eius indigent misericordia, quanta ea quae sunt inferiora atque terrena; non enim illa carnis inuolucro uestiuntur: in qua est frequentis erroris inlecebra. ideoque in superioribus ait idem propheta, quia deus dedit caelum caeli domino, terram autem filiis hominum. unde et caelum purius et defaecatius ab omni labe peccati est longeque semotius ab illo de quo scriptum est: sicut uolatilia caeli. hoc enim caelum uelut medius quidam inter caelum terram aerius locus dicitur, in quo sunt etiam spiritales nequitiae in caelestibus. nam in illo non appellatiuo, sed uero caelo, etiamsi diabolum egerimus in conspectu dei angelorum non defuisse concilio, puto tamen nulla operari temptamenta nequitiae. denique scriptum est, quia angeli amauerunt filias hominum, eo quod terrenis capti detineantur inlecebris princeps mundi istius ac ministri
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum mundi. Siquis autẽ
non credit in xp̃m. generali be-¬
nefitio ipse se fraudat. ut siquis
clausis fenestris radios solis exclu¬
dat: non ideo sol non ortus ẽ
omnibus quia calore eius se ille
fraudauit. S quod solis est p̃ro¬
gatiuam suam seruat: quod
impudentis est cominunis ad se
gratiam lucis excludit. Super
it suꝑ iustos & inustos. Aut cer-¬
te sic interp̃tandum. quod mi-¬
sericordie diuine plena sit ter-¬
ra. quia dm̃i est terra. & plem-¬
tudo enus: ipse suꝑ maria fun-¬
dauit eã. ⁊ suꝑ flumina p̃ꝑatut illã.
Erenim ꝑ eccłiam in omnes genteᷤᷤ
diffusa ẽ. miscdia dñi: in om̃s gc̾s dif¬
fusa est fides. fortasse dicas qua
ratione non dictum sit. miseri¬
cordie dñi plenim est celum:
quia sunt & spiritales nequitiȩ
in celestibus. S non illi ad cõ¬
munem eiꝰ indulgentiam. re-
missionemq ꝑtinent peccatorũ:
quibus ignis sertiatur etermis
Et illa quȩ celestitm uel pote¬

Expanded text:
peccatum mundi. si quis autem peccatum mundi. si quis autem non credit in Christum, generali beneficio ipse se fraudat, ut, si quis clausis fenestris radios solis excludat, non ideo sol non ortus est om nibus, quia calore eius se ipse fraudauit, sed quod solis est, praerogatiuam suam seruat, quod inprudentis. est, communis a se gratiam lucis excludit. super it super iustos et iniustos. aut certe sic interpretandum, quod misericordiae diuinae plena sit terra, quia domini est terra et plenitudo eius. ipse super maria fundauit eam et super flumina praeparauit illaEtenim per Ecclesiam in omnes gentes diffusa est misericordia Domini, in omnes gentes diffusa est fides. 58. Fortasse dicas: Qua ratione non dictum est, misericordiae Domini plenum est coelum? Quia sunt etiam spiritales nequitiae in caelestibus?\' sed non illae ad commune ius indulgentiae dei remissionemque pertinent peccatorum, quibus ignis seruatur aeternus, et illa, quae caelestium uel pote
Abbreviated transcription (Latin):
timere corde deuotus. s oꝑe piger.
ut sit religiosus affecta. otiostis
actu: non tam̃ potest piger esse
qui dñi.. mandata custodit.
Qui ergo tuet: castodit. Ergo
eius est custodire : qui tuneat.
Sanctus itaq hoc dicit: ego aut̃
hoo mͥ usurpare non possum. Quã¬
tienm funt qui tuneant deum:
& non illis compatior. Querunt
opem: & feͬre nolo. Miscdĩa in¬
digent: sumptu non adiuuo.
Quisquis hȩc facit: ipse potest
dicere setimentium dñm eẽ
doce me. Quomͦ plena est ter
concelebrat. ꝓphetis enim ea
quȩ uentura sunt p̃uidentibꝰ
moris est: ut quasi iam decur-¬
sa memorentur. quȩ posterio¬
ris etatis funt. Ulena est ergo
terra misccłia dñi. quia om̃ibꝰ
est data remissio peccatorum:
suꝑ omnes sol oriri iubetur.
Et hic quidem sol suꝑ omnes
cotidie oritur: misticus autẽ
ille sol iusticiȩ omnibus ortus
est. omnibus uenit. omnbus
passus est. omnibus resurrexit.
Ideo autẽ passus est. ut tolleret

Expanded text:
timere corde deuotus, sed opere piger, timere corde deuotus, sed opere piger, ut sit religiosus affectu, otiosus actu; non tamen potest piger esse qui domini mandata custodit. qui ergo timet, custodit; ergo eius est custodire qui timeat. sanctus itaque hoc dicit; ego autem mihi hoc usurpare non possum. quanti enim sunt qui timeant deum, et non illis conpatior, quaerunt opem: et ferre nolo, misericordia indigent, sumptu non adiuuo! quisquis autem haec facit, ipse potest dicere se timentium Christum esse doce me. quomodo plena est terrconcelebrat ? prophetis enim ea quae uentura sunt praeuidentibus moris est, ut quasi iam decursa memorentur quae posterioris aetatis sunt. plena est ergo terra misericordiae domini, quia omnibus data est re- missio peccatorum, super omnes sol oriri iubetur. et hic quidem sol cotidie super omnes oritur, mysticus autem sol ille iustitiae omnibus ortus est: omnibus uenit, omnibus passus est et omnibus resurrexit, ideo autem passus est, ut tolleret
Abbreviated transcription (Latin):
Qui hoc nouerit. ipse potest
dicere. particeps ego sum omni¬
um timentium te. qui cõpatiat᷑
magis huiusmodi hominibus qͣ
fastidiat eos compatiatur infir¬
mis: ut sciat quia unum corpus
omnes sumus. & menbris men-¬
bra connexa. ut alterum sine
altero esse non possit. ut cum
alterum dolet compatiantur
altera. Iste ergo recte usur pare
potest huitis uocis auctoritatem.
llide autẽ quam uerecunde
ꝓph̃a dixerit: particeps ego sum
timentium te. Non dixit imitã¬
tium: sed timentium. Initium
enim sapientiȩ est: timor dñi.
Interriides se constituit humili¬
tate: tum ueteranos deuotione
suꝑaret. S tam̃ & timere uir-¬
tutis est: quia scͥptum est. Cune-¬
te dñm sancti eius. S quibus
timor iste non sanctus undeatur
Quia sunt qui ignaua formidi¬
ne ꝑtimescunt. & hebeti trepi¬
dant metu. addidit. &o custodi-¬
entium mandata tua: ut osten¬
deret se sancti timoris esse con¬
sortem. Aut sic. Potest quidem

Expanded text:
qui hoc noverit, ipse potest qui hoc noverit, ipse potest dicere: Particeps ego sum omnium timentium te. Qui compatiatur magis hujusmodi hominibus, quam fastidiat eos: compatiatur infirmis; ut sciat quia unum corpus omnes sumus, et membris membra connexa; ut alterum sine altero esse non possit: et cum alterum dolet, compatiatur alteri. Iste ergo recte potest usurpare hujus vocis auctoritatem. 55. Vide autem quam verecunde Propheta dixerit: Particeps ego sum timentium te. Non dixit imitantium, sed timentium; initium enim sapientiae est timor Domini . Inter rudes se constituit humilitate, cum ueteranos deuotione superaret. sed tamen et timere uirtutis est, quia scriptum est: timete dominum, sancti eius. Sed quibus timor iste non sanctus uideatur - quia sunt qui ignaua formidine pertimescunt et hebeti trepidant metu -, addidit: et custodientium mandata tua, ut ostenderet se sancti timoris esse consortem. aut sic: potest quidem
Abbreviated transcription (Latin):
sed ut morbi uim sollicito mitti¬
get ministerio. ut sedulo fessum
sermone demulceat. qui nudos
uestiat. esurientes refitiat. In his
enum frequenter est xp̃c: sicut
ipse ait. In carcere eram & non
uenistis ad me: nudus eram &
non oꝑtustis me. Quod enim
uni eorum non fecistis: nec nichi
fecistis. Si oderim mendatium
particeps xp̃i sum: quia ueritas
xp̃c est. Si fugiam iniquitatem.
sticia est. Beatus qui hoc potest
dicere. Sicut enim menbrum
particeps esse dicimus totiꝰ corpo¬
ris. sic conuinctum omnibus ti¬
mentibus deum qui ñ dicat al¬
teri. non es de corpore meo. hoc
est non dicat pauꝑi diues. non
innobili nobilis. non egro santis.
non fortis debili. ñ imꝑito sapi¬
ens. non estis mͥ necessarii. parti¬
ceps corporis xp̃i ẽ. quȩ est eccłã.
sed qui sciat quod hi qui uident᷑.
in eccłã debiles. pauꝑes. impra¬
dentes. etiam peccatores. habun¬
dantiore indigeant. honestate.
& maiore p̃sidio fulciendi sint.

Expanded text:
sed ut morbi uim sollicito mitised ut morbi uim sollicito mitiget ministerio, ut sedulo fessum sermone demulceat, qui nudos uestiat, esurientes reficiat. in his enim frequenter est Christus, sicut ipse ait: in carcere eram et non uenistis ad me, nudus eram et non operuistis me; quod enim uni eorum non fecistis, nec mihi fecistis. si oderim mendacium, particeps Christi sum, quia ueritas Christus est: si fugiam iniquitatem, iustitia est. beatus qui hoc potest dicere. sicut enim membrum particeps esse dicimus totius corporis, sic coniunctum omnibus timentibus deum, qui non dicat alteri: \'non es de cest, non dicat pauperi dives, non ignobili nobilis, non aegro sanus, non fortis debili, non imperito sapiens dicat: Non estis mihi necessarii; particeps corporis Christi est, quae est Ecclesia. Sed qui sciat quod ii qui videntur in Ecclesia debiles, pauperes, imprudentes, etiam peccatores abundantiori indigeant honestate, et majore praesidio fulciendi sint:
Abbreviated transcription (Latin):
nobis de suo dedit. sui habere
consortium. Habet consortes
ueritatis: quia ipse ueritas est.¬
& nos tenere uoluit ueritatem.
Habet consortes resurrectionis:
quia ipse est resurrectio. Habet
consortes immaculatȩ uitȩ: quia
ipse est immaculatus. Et quicũ¬
q innouitatȩ uitȩ ambtilatie¬
tenuerit particeps xp̃i est. Ha¬
bet etiam tribtilationis suȩ par¬
ticipes. Ideoq qui particeps eiis
esse cupiebat: dicit. Nunc gau¬
deo in tribulationibus ꝓ uobis.
& adimpleo ea quȩ desunt tri¬
bulationtm xp̃i in carne mea
ꝑ corpore eitis: quod est eccła. Se¬
pulture quoq eitis: participes
sumus. Quicumq enim consepuil¬
tus est cum ipso. ꝑ baptisintim
in morte: particeps eius est. Ideo¬
q ipse apls astruens. quã nobis
gratiam dederit dñs iħe: ait.
tem mesto solatur affecta. qui
in carcere constitatũ ꝓprio non
defraudat offitio. qui lecto egro¬
tantis assidet. non ut capiende
hereditatis tendat aucupium:

Expanded text:
nobis de suo dedit sui habere nobis de suo dedit sui habere consortium: habet consortes veritatis; quia ipse veritas est, et nos tenere voluit veritatem: habet consortes resurrectionis; quia ipse est resurrectio: habet consortes immaculatae vitae; quia ipse inmaculatus est, et quicumque in nouitate uitae ambulauetenuerit. partieeps Christi est. habet etiam tribulationis suae participes, ideoque, qui particeps eius esse cupiebat, dicit: nunc gaudeo in passionibus pro uobis et adimpleo ea quae desunt tribulationum Christi in carne mea pro corpore eius, quae est ecclesia. sepulturae quoque eius participes sumus; quisque enim consepultus est cum ipso per baptismum in morte, particeps eius est. ideoque ipse apostolus, adstruens quam nobis gratiam dederit dominus Iesus, ait: tem maesto solatur affectu, qui in carcere constitutum proprio non defraudat officio, qui ad lectum aegrotantis adsidet, non ut capiendae hereditatis tendat aucupium,
Abbreviated transcription (Latin):
nium timentium te: & custo¬
dientium mandata tua. Ha
bet & xp̃c participes atq con-¬
sortes sin. Deniq dauid ꝓbat
dicens. Lliixit te deus ds tuus:
oleo leticie p̃consortibus tuis.
Habet participes carnis: quia
carnem suscepit. Habet ꝓphe-¬
tiȩ. quia ꝓpħam inquit uobis
suscitabit dñs deus ur̃. de fra¬
audietis ꝑ omnia quectunq lo¬
quetur uobis. Erit autem om
de plebe. Ipse est uerus ꝓpħa.
qui sine alterits munere fu-¬
tura cognoscat: qui ea que uẽ¬
tura erant locutus est in ꝓpħis.
Annon est ꝓpheta qui facit ali¬
os ꝓphetare  Ipse est qui audit᷑
sicut lex: quia & lex ipsitis. De¬
inq si moysen inquit & ꝓpħas
non audiunt: neq fiqtiis ex mor¬
tuis ad illos abierit credent.
Ideoq popułꝰ itdeorum quia ñ
auditut hunc ꝓpħam de plebe
exterminatus est: ut populus
dei esse desineret. qui ante dei
popłs esse dicebatur. Habet con-¬
sortes baptismatis: quia baptita¬
tus ꝓ nobis est. Habet consortes

Expanded text:
nium timentium te et custonium timentium te et custodientium mabet et Christus participes atque consortes sui. Denique David probat dicens: Unxit te Deus, Deus tuus oleo laetitiae prae consortibus tuis . Habet participes carnis; quia carnem suscepit: habet prophetiae; quia Prophetam, inquit, vobis suscitabit Dominus Deus vester de fraaudietis per omnia quaecumque loquetur uobis. erit autem, omde pIe be. ipse est uerus propheta, qui sine alterius munere Iutura cognoscit, qui ea quae uentura erant locutus est in prophetis. an non est propheta qui facit alios prophetare ? ipse est qui auditur sicut lex, quia et lex ipsius. denique si Moysen, inquit, e t prophetas non audiunt, nec si quis ex mortuis ad illos abierit credent. ideoque populus Iudaeorum, quia non audi uit hunc prophetam, de plebe exterminatus est, ut populus dei esse desineret qui ante dei populus dicebatur. habet consortes baptismi, quia baptizatus
Abbreviated transcription (Latin):
mientem si furgit. si & ipse fue¬
rit tuȩ animȩ iuigiliis excitatꝰ.
& imꝑabit uento. & fiet tran¬
quillitas in tuo pectore: quod
diuersarum ꝓcellarum turbi¬
ne fluctuabat. Surgendum gͥ
nobis. Solet sponsus media noc¬
te uenire. Caue ne te dormien¬
tem inueniat: caue ne faciem
turã non queas sompnolentus
accendere. Surgendum in quã
& dño confitendum est ut gr̃as
agas. confitenda etiam eius et̾¬
na iudicia. quicquid nobis bo¬
ni acceilit. & eiꝰ iusticie depute¬
mus. ac siue diuites sumus.
sitȩ salubriter ualemus. iusti¬
ciȩ dñ deferamus: quia iustus
est ut opuis suum trieatur ac
sertiet. ut quos nudos indotata
quadam natare sorte in hanc
piecit corporis infirmitatem.
uigore anini & misericordiȩ
suȩ dote pauperes uestire dig¬
netur. Quod utiq omni agen¬
dum tempore manifestum est:
ut nec die nec nocte nec tillo
tempore a gratiarum actione
debeamtis uacare. Sequitur
uersus. Particeps ego sum om¬

Expanded text:
mientem: sed surget, si et ipse fuemientem: sed surget, si et ipse fuerit tuae animae vigiliis excitatus: et imperabit vento, et fiet tranquillitas in tdiuersarum procellarum turbine fluctuabat. surgendum igitur nobis. solet sponsus media nocte uenire; caue ne te dormientem inueniat, caue ne facem tuam non queas somnolentus accendere. surgendum, inqllam, et domino confitendum est, ut gratIas agas, confitenda etiam eius aeterna indicia, quiequid nobis boni accidit, ut eius iustitiae deputemus ac, sine diuites sumus sine salubriter ualemus, iustitiae domini deferamus, quia iustus est, ut opus suum tueatur ac seruet, ut, quos nudos indotata quadam naturae sorte in hanc proiecit corporis infirmitatem, uigore animi et misericordiae suae dote pauperes uestire dignetur. quod utique omni agendum uirtute manifestum est, ut nec die nec nocte nec ullo tempore a gratiarum actione debeamus uacare. Sequitur uersus septimus: particeps ego sum om
Abbreviated transcription (Latin):
duim ipse tibi fias meridies.
Reuela inquit ad dñm uiam
tuam & sꝑa in eum & ipse fa¬
ciet. & educet sicut lamen iusti¬
ciam tuam: & uidicium tutum
sicut meridiem. Ubi ẽ uera fideᷤ:
ibiueri luminis gratia ẽ. Ubi
innocentie ꝓlixior custodia uir-¬
tutumq longa meditatione
ꝑcesstis: ubi splendor bone con-¬
scientiȩ diu ꝑmanens. ibi intelli¬
gibilis est meridies. Ibi & tuxͦ
mentis tuie epulas exibebis. & in
ditutiis eius etiam ipse pasceris
sttidiĩs tuis tenebrosus cito uesꝑ
incumbat: & oꝑa bona interiee¬
tus impediat. Quod si tempta¬
tionum nox aduenerit. non im¬
merito media nocte surgendũ.
& orandum diui. & ꝑtrabenda
psalmis tempora donec ueniat
dies: & illu cescat tibi xp̃c. llide
igitur ne & ꝑ diem media tibi
nor fiat: quo pͥnceps mundi
tenebrosus & squalidus. plenitu¬
dinem tibi temptationis infũ¬
dat. Surge igitur: & excita tuã
mentem. Non dormitat qͥ
custodit te. si te non reꝑiat dor-

Expanded text:
dum tibi ipse facias meridiem. dum tibi ipse facias meridiem. Revela, inquit, ad Dominum viam tuam, et spera in eum: et ipse faciet, et educet sicut lumen justitiam tuam, et judicium tuum sicut meridiem . Ubi enim vera est fides, ibi veri luminis gratia est: ubi innocentiae prolixior custodia, virtutumque longa meditatione processus, ubi splendor bonae conscientiae diu permanens, ibi intelligibilis est meridies: ibi et tu Christo mentis tuae epulas exhibebis, et in divitiis ejus etiam ipse pasceris;nec quidam studiis tuis tenebrosus cito vesper incumbat, et opera bona interjectus impediat. Quod si tentationum nox advenerit, non immerito media noet orandum diu et protrahenda psalmis tempora, donec ueniat dies et inlucescat tibi Christus. Uide igitur, ne et per diem tibi media nox fiat, quo princeps mundi tenebrosus et squalidus plenitudinem tibi temptationis offundat surge igitur et excita tuam mentem. non dormitat qui cu
Abbreviated transcription (Latin):
expectabat euentus. leuans ocu¬
los frios ac finitima ꝑlustrans:
quod eo tempore aduenientẽ¬
sibi gratiam quereret. Illo igit᷑
ei hospes diuiniis aduenit. illo
tempore xp̃m suscepit hospitio
illo tempore ea quȩ legis & in
telligis celebrata misteria funt.
Quando enim magis debuit fi-¬
delem uirum illuminare pre¬
sentia. quam quo lux dei ple-¬
nior refulgeret: Meritoqetiã
sanctus ioseph receptis fratribꝰ¬
& accersito iuniore germano quẽ
maxiie diligebat: meridie in-¬
statirat contutium. Erat enim
meridies in sancti ioseph pectore.
quando letas eptilas fratribtis
splendentis gratiȩ ministrabat.
stratussimiq cibos alloquii diui¬
debat: ut dam illi penam frĩs
metuerent appetiti & uenditi
in seruitutem. ille dittino iadicio
ipsis diceret esse ꝓtisum ut in
egyptam deduceretur qui fam̃
sustinentibus alimoniam non ne-¬
garet. Habemts ergo in nobis
meridiem. Meridies est ei. cui
citur xp̃c. Disce gͥ: quemadino¬

Expanded text:
expectabat euentus, leuans ocuexpectabat euentus, leuans oculos suos ac finitima perlustrans, quod eo tempore aduenientem gratiam sibi quaereret. illo igitur ei hospes aduenit, illo tempore Christum suscepit hospitio, illo tempore illa quae legis et intelligis, celebrata mysteria sunt. Quando enim magis debuit fidelem virum divina illuminare praesentia, quam cum lux diei plenior refulgeret? Meritoque etiam sanctus Joseph receptis fratribt accersito junior germano quem maxime diligebat, meridie instaurat convivium . Erat enim meridies in sancti Joseph pectore, quando laetas epulas fratribus splendentis gratiae ministrabat, suavissimique cibos alloquii dividebat; ut cum illi poenam fratris metuerent appetiti et venditi in servitutem, ille divino judicio ipsis diceret esse provisum, ut in Aegyptum deduceretur, qui famem sustinentibus alimoniam non negaret . 51. Habemus ergo in nobis meridiem. Meridies est ei, cui citur Christus. Disce igitur quemadmo
Abbreviated transcription (Latin):
nitm uincula soluta sint. Au-¬
dis quemadmodum si ligatus
fueris. quibus manibus. quibus
oꝑibus ipse te soluas: quemad-¬
modtim custodes timere non pos.¬
sis. Surge igitur ad p̃candum.
Ea hora est qua temptator no
ra est: qua solet adu̾sus temꝑ¬
tationes graues. remedium cele-
ste uenire. Excubandum tibi
est: ne qua fraude uincaris: ꝓui¬
dendum. ut eo tempore quo po-¬
tes uincere. nequaquã uincendi
tempus amittas. Et quia oratio¬
nem esse subeundam media noc-¬
te diximus: non minus etiam
de eiusmodi hora diei dicendũ
indetur. Contraria enim nox
diei est. Quid enim luci cõmu¬
ne cum tenebris: Et ideo sibi¬
aduersa eadem nocturna ẽ uel
diurna. Sicut enim media uoc¬
te pͥmitiua egyptiorum temp¬
tator occidit. & ex eo cognoscit᷑
quod ea maxime hora oꝑetit
aduersarus: ita econtrario qd
meridiano tempore uirtus di-¬
uine lucis oꝑetur. Ulnde & abra-¬
ham circa meridiem sobrias ten¬
debat excubias. & boni aliquos

Expanded text:
nium uincula soluta sunt. aunium uincula soluta sunt. audis quemadmodum, si ligatus fueris, quibus manibus, quibus operibus ipse te soluas, quemadmodum custodes timere non possis ? surge igitur ad precandum. ea hora est, qua temptator nocra est, qua solet aduersus temptationes graues remedium uenire caeleste. excubandum tibi est, ne qua fraude uincaris, prouidendum, ut eo tempore quo potes uincere nequaquam uincendi tempus amittas. Et quia orationem esse subeundam media nocte diximus, non minus etiam de huiusmodi hora diei dicendum uidetur: contraria enim nox diei est - quid enim luci commune cum tenebris? - et ideo aduersa sibi eadem nocturna est et diurna. sicut enim media nocte primitiua Aegyptiorum temptator occidit et ex eo cognoscitur, quod ea maxime hora operetur aduersarius, ita e contrario, quod meridiano tempore uirtus diuinae lucis operetur. unde et Abraham circa meridiem sobrias tendebat excubias et boni aliquos
Abbreviated transcription (Latin):
tuum aduersarius uiderit. oc¬
cupatum celestis falgore p̃sen¬
tiȩ. intelliget locum tempta-
mediam noctem siue ulla of¬
fensione transibis. Ammonet
etiam sacrifitium uesꝑtintim:
ut nunquã xp̃m obliuiscaris. Nõ
potes oblitusci cum lectum ascen¬
dis eius dm̃i. cui in occasu diei
precem fuderis: qui efurientem
te epulis sui corporis expleuerit.
Et enim quod uesꝑi cogitaueris:
cito cum eugilaueris recensebis.
Excitabit te ipse dñs ih̃e. am-¬
monebit ut surgas: et eo tem¬
pore arma orationis assumas.
quo solet incursare temptatio
llnde non otiose paulus apls̃.
& sylas trusi in carcerem. cũ in
neruos pedes haberent. media
tam̃ nocte surgebant mentis
uestigio: exorabant dñm. & lau¬
dis sacrifitium deferebant. Idõ-¬
q ubi non defuit deuotionis of¬
fitium: afftt etiam absolutio¬
nis remedium. Subito enim me-¬
dia nocte terremotus factus est
grandis: ita ut mota sut fun-¬
damenta carceris. uale̾ aꝑte. om¬

Expanded text:
tuum aduersarius uiderit octuum aduersarius uiderit occupatum caelestis fulgore praesentiae, intelleget locum temptame3mediam noctem sine ulla offensione transibis. admonet etiam sacrificium uespertinum, ut numquam Christum obliuiscaris. non potes obliuisci, cum lectum ascendis, eius domini, cui in occasu diei precem fu. deris, qui esurientem te sui corporis epulis expleuerit. etenim quod uesperi cogitaueris, cito cum euigilaueris recensebis. excitabit te ipse dominus Iesus, admonebit ut surgas et eo tempore arma orationis adsumas, quo solet incursare temptator. 49 Unde non otiose Paulus apostolus et Silas trusi in carcerem, cum in neruo pedes haberent, media tamen nocte surgebant mentis u uestigio, exorabant dominum et laudis sacrificium deferebant; ideoque, ubi non defuit deuotionis officium, adfuit etiam absolutionis remedium. subito enim media nocte terrae motus factus est grandis, ita ut mota essent fundamenta carceris; ualuae apertae, om
Abbreviated transcription (Latin):
cula tenebrosi hostis opprime-¬
rent. Heç diligenter intende.
prudenter intellige: sollicite
require. Non ꝑfunctorie ista
dicuntur: sed diuina mysteria¬
tibi declarantur. Preueniet
tu insidias temptatoris: instau
ra pͥus celeste comuuium. Indic¬
tum est ieiunium: caue ne ne¬
gligas. Et si te fames cotidia-¬
num cogat ad prandium. &
intemꝑantia declinat ieiumũ:
tam̃ celesti te magis seruato cq̃¬
iuiuio. Non epule parate extor¬
queant: ut celestis sis uacnus sa¬
cramenti. Differ aliquantulũ
nec longe est finis diei: immo
pleriq sunt huiꝰmodi dies. ut
statim meridianis horis adue¬
niendum sit in eccłã. canendi
hynini. celebranda oblatio. Tc̃
utiq paratus assiste. ut tibi ac¬
cipias munimentum. ut corpꝰ
edas dñi iħti: in ꝗtio remissio
peccatorum est postulatio diui-¬
ne reconciliationis. & ꝓtectioniᷤᷤ
eterne. Suscipe ante dñm iħm.
tue mentis hospitio. Ubi corpus
eiꝰ: ibi xp̃c est. Cum hospititm

Expanded text:
cula tenebrosi hostis opprimecula tenebrosi hostis opprimerent. 48. Haec diligenter intende, prudenter intellige, sollicite require. Non perfunctorie ista dicuntur, sed divina tibi mysteria declarantur. Praeveni et tu insidias tentatorira prius caeleste conuiuium. indictum est ieiunium: caue ne neglegas et, si te fames cotidianum cogit ad prandium aut intemperantia declinat ieiunium, tamen caelesti magis te seruato conuiuio. non epulae paratae extorqueant, ut caelestis sis uacuus sacramenti. differ aliquantulum, non longe est finis diei. immo plerique sunt huiusmodi dies, ut statim meridianis horis adueniendum sit in ecclesiam, canendi hymni, celebranda oblatio. tunc utique paratus adsiste, ut tibi accipias munimentum, ut corpus edas domini Iesu, in quo remissio est peccatorum, postulatio diuinae reconciliationis et protectionis aeternae. suscipe ante dominum Iesum tuae mentis hospitio: ubi corpus eius, ibi Christus est. cum hospitium
Abbreviated transcription (Latin):
tenebre circumdant me: & pa-¬
rietes. Quem uereor ͤ Non ui¬
det altissimꝰ. non ad eum pecca¬
ta nr̃a ꝑueniunt: non dignat᷑
spectare quȩ turpia sunt. Hȩc
utiq usu: exemploq cognosci-¬
mus. Nemo enim potest esse
expers temptationis. Itaq ut
tempus hoc habile temptam̃¬
tis. ita etiam tempus est pe-¬
ne : quod ex. lectione diuina
possumtis edoceri. Non enim
otiose dñs deus nr̃ cum posset
quocumq momento pͥmitua
egyptiorum extinguere: hoc
tam̃ tempus dolori & luctui
peccatoris. oportunius uidica-¬
uit. Sic enim scͥptum est: qr
media nocte pͥmogeniti egyp¬
tiorum liberi ab extermina¬
tore sunt inte rempti. Ideoq
sanctus moyses ꝓpħa. ut hoc p̃¬
ueniret tempus. ac sine hebre¬
orum fraude tͣnsiret. ante ag-¬
num immolauit. hoc est uesꝑi
ut manducantes eum. & dñi
pascha celebrantes non occu¬
parentur exterminatoris insi-¬
diis: ne mermes & uacuos sꝑi-¬
ritalis alimenti nocturna sꝑi¬

Expanded text:
tenebrae circumdant me, et patenebrae circumdant me, et parietes . . . . quem vereor ? Non videt Altissimus, non ad eum peccata nostra perveniunt, non dignatur spectare quae turpia sunt. Haec utique usu exemploque cognoscimus; nemo enim potest esse expers tentationis, 47. Itaque ut tempus hoc habile est tentamentis: ita etiam tempus est poenae, quod ex lectione divina possumus edoceri. Non enim otiose Dominus Deus noster cum posset quocumque momento primitiva Aegyptiorum exstinguere; hoc tamen tempus dolori et luctui peccatoris opportunius judicavit. Sic enim scriptum est, quia media nocte primogeniti Aegyptiorum liberi ab exterminatore sint interempti . Ideoque sanctus Moyses propheta, ut hoc praeveniret tempus, ac sine Hebraeorum fraude transiret, agnum ante immolavit, hoc est, vesperi; ut manducantes eum, et pascha Domini celebrantes, non occuparentur exterminatoris insidiis; ne inermes et vacuos spiritalis alimenti nocturna spi