comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Dixerit aut̃ allo. Nũqͥo in potestate mea est. ut non
doriitet qui custodit me : Uolo ut non dormiat
neq dormitet. Ergo illũ tͥ elige qui non dormit.
neq dormitabit: & ñ mouebitur pes tuus. Dous
ñquã est dormicns. Si uis habere custoat᷑ non dor.¬
mientẽ: elige dm̃ custodem. Ne des ad moucatum
pedem meũ dicis tu. Bene. optime. S & ille dicit tͥ.
Neq dormitet qui custodit te. Tu forte cont̾surus
te eras ad homines custodes: & dicturus. Quẽ sũ
inuenturus ñ dormientẽ : Qs homo ñ dormitabit:
Quem muenio. Quo ibo: Quo reuertir: Ine tibi
ostendit. E cce non dormitabit neq obdormiet:
qui custodit istł. U̾is ergo habere custodem non dor¬
mientẽ. neq dormitantẽ: E cet ñ dormitabit neq

Expanded text:
Dixerit autem ille: Numquid in potestate mea est ut non dormitet qui custodit me? Volo ut non dormiat, neque dormitet. Ergo illum tibi elige, qui non dormiet, neque dormitabit, et non movebitur pes tuus. Deus nunquam est dormiens: si vis habere custodem non dormientem, Deum elige custodem. «Ne des ad movendum pedem meum,» dicis tu; bene, optime: sed et ille dicit tibi, «Neque dormitet qui custodit te.» Tu forte conversurus te eras ad homines custodes, et dicturus: Quem sum inventurus non dormientem? quis homo non dormitabit? quem invenio? quo ibo? quo revertar? Iste tibi ostendit: «Ecce non dormitabit, neque obdormiet, qui custodit Israel.» Vis habere ergo custodem non dormientem neque do
Abbreviated transcription (Latin):
Nñ quieqͥo finem babet. breue est. Alio loco. longi¬
tudine inquit dieris replebo᷑. Q nũquid aliter
dicit. spes mea tũ. portio mea int̾ła uuentuł: Ibi esse
quia finitur. Et multi maledicentes pareuti bscnes.¬
cunt in hac t̾a. multi autẽ obsequentes partutibus:
cito cunt ad am̃. Nũquia ergo impletur ut lon¬
genus sit sodm hano uitam: S longeuũ: ꝓpt̃nitate
sla positum est. Longeuitas est in dextera cius.
At uͦ diuitiȩ o gła. id.ẽ. sufficiencia uitȩ huiꝰ. ea
quȩ bona estimantur ab hominib : sinistra.ẽ. Hescio
quis uenit. & uult tibi ꝑeutere aextram. id. ẽ. tol¬
lere tͥ fidem tuam. Tũ accepisti alapam in dexterã.
p̃be sinistrã: id. ẽ. ut ilucd tollat qͦd temporale est.
e ñ ea quȩ efna habes. Audite paulũ apłm hoc
facientt̃. Homines ꝑsequebant᷑ cum. in eo qͦd. xp̃ianꝰ
erat. Percutit᷑ illi dextera: ille sinistrã opponcbat.
Ciuis romanꝰ sum ait. Dextram contẽpnebant.

Expanded text:
nam quidquid finem habet, breve est. Alio loco: «Longitudine,» inquit, «dierum replebo eum.» . Et numquid aliter dicit: «Spes mea es tu, portio mea in terra viventium» ? Ibi esse itur; quia finitur. Et multi maledicentes parentibus, senescunt in hac terra; multi autem obsequentes parentibus, cito eunt ad Dominum. Numquid ergo impletur, ut longaevus sit secundum hanc vitam? Sed longaevum pro aeternitate illa positum est. Longaevitas est in dextera ejus; at vero divitiae et gloria, id est sufficientia vitae hujus, ea quae bona existimantur ab hominibus, sinistra est. Nescio quis venit, et vult tibi percutere dexteram, id est, tollere tibi fidem tuam: tu accepisti alapam in dexteram, praebe sinistram , id est, ut illud tollat quod temporale est, et non ea quae aeterna habes. Audite Paulum apostolum hoc facientem. Homines persequebantur in eo quod christianus erat; percutitur illi dextera, ille sinistram opponebat: «Civis Romanus sum,» ait . Dexteram contemnebant
Abbreviated transcription (Latin):
uelle constabilite. filiȩ coꝵ oruate sicut similitudo
templi. cellaria coꝵ plena. cructantia ex hoc in
hoc. oues coꝵ fecundȩ multiplicantes in exitib
suis. bones toꝵ crasse. non est rinna sepis nec¬
exitus. neq clamor in platris eoꝵ. Magnã felicita

Expanded text:
uellae constabilitae. filiae eorum ornatae sicut similitudo uellae constabilitae. filiae eorum ornatae sicut similitudo templi; cellaria eorum plena, eructuantia ex hoc in hoc; oues eorum fecundae, multiplicantes in exitibus suis; boues eorum crassi. non est ruina maceriae necexitus neque clamor in plateiseorum. bea
Abbreviated transcription (Latin):
uitam. ipse a de istis tfporalib consolat᷑ p̃sentem
uita: tpse secit dexterĩ o sinistrã. Dicit de quib¬
aim psalmus. apud dauid. Quoꝵ os locutũ est
uanitatẽ. & dextera coꝵ dexta miqͥtatis. Inucuit
gͦ quosdam quos rephendit. qui dextem̃ uerã
ꝑ simstra habebant: &uerã sinistrã dext̾am sibi
fecerant. Qui sunt isti. goponit consequenter.
Om̃is homo qui felicitatẽ non putat esse homini.
nͥ solum inistis tẽporalib facultatib & aliciis:
o afsiuentia & copia munda huꝰ. istr est staltꝰ atq
ꝑuersus: qui sinistrã facit dext̾am. Tales illi erant
de quib dicit psalmus. non quia non a dño acce.¬
perant etiã quȩ tc̃poralit᷑ possidebant: s quia ipsam
solam putabant. tẽ beatã uitã. & nichil aliud requi.¬
rerant. Audut cm̃i qͥd de illis consequent᷑ dicit.
quoꝵ os loctitũ est nanitatt᷑: & dpxt̾a eoꝵ dextera
inqnitatis. & sequit᷑. Quoꝵ filii eoꝵ uelut no.

Expanded text:
se et de istis temporalibus consolatur praesentem vitam, ipse fecit dexteram et sinistram. Dicit de quibusdam psalmus apud David: «Quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis.» Invenit ergo quosdam quos reprehendit, qui dexteram veram pro sinistra habebant, et veram sinistram dexteram sibi fecerant: qui sint isti exponit consequenter. Omnis homo qui felicitatem non putat esse hominis, nisi solum in istis temporalibus facultatibus et deliciis, et affluentia et copia mundi hujus, iste est stultus atque perversus, qui sinistram sibi facit dexteram: tales illi erant de quibus dicit psalmus; non quia a Deo non acceperant etiam quae temporaliter possidebant, sed quia ipsam solam putabant esse beatam vitam, et nihil aliud requirebant. Audite enim quid de illis consequenter dicit: «Quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis.» Et sequitur: «Quorum filii
Abbreviated transcription (Latin):
sunt montes. Iam oritus est sol iusticiciam ab
apłis p̃dicatum est ȩuangłm. p̃dicate sunt scͥp.¬
turt. Patuerunt om̃ia sacram̃ta. consissum. ẽ
udum: patait secretum templi. Iam tandem
leuent oculos ad montes. unde uenico suxiltã
illis. Hoc cũi p̃cepit iste psalmus. sodłe do his
qui inscribuntur canticũ gradim̃: S ñ rursus

Expanded text:
t montes? Jam ortus est sol justitiae, jam ab Apostolis praedicatum est Evangelium, praedicatae sunt Scripturae, patuerunt omnia sacramenta, conscissum est velum , patuit secretum templi: jam tandem levent oculos in montes, unde veniet auxilium illis. Hoc enim praecipit iste psalmus, secundus de his qui
Abbreviated transcription (Latin):
uerum. quod łumuut om̃cm hominẽ uenien¬
tem inbuno mundũ. Montes possunt intel¬
ligi homines magni. homines dari. Q quis
muior iełle baptistae Qualis ale mons crat de
quo ipse dñs dicit. in natis mulierũ nemo go.¬
urrexit maioi iose baptista: Uides certe istũ
magnũ monit᷑ lucentẽ: audi confitentẽ. Ea
conficente Nos om̃s iqͥt. de plenitudine eiꝰ
accepimiis: Oo cuiꝰ sͦ plenitadine acceperunt

Expanded text:
verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum» . Montes possunt intelligi, homines magni, homines clari. Et quis major Joanne Baptista? Qualis ille mons erat, de quo Dominus ipse dicit, «In natis mulierum nemo exsurrexit major Joanne Baptista» ? Vides certe istum magnum montem lucentem; audi confitentem. Quid confitentem? «Nos omnes,» inquit, «de plenitudine ejus accepimus» . De cujus ergo plenitudine acceperun
Abbreviated transcription (Latin):
sit ꝑ se tenebrȩ: statim subieerr. ¶dienat mͥ pes
suꝑbiȩ: & manus peccatoꝵ. non moueat me. Ia ẽ imi¬
tatio peccatoꝵ non me moueat. tit drum a te.
Quare temusti & dixisti. ñ ueniat ib pis suꝑbiȩ
Sequit᷑. Ibi oriderunt om̃s qui oꝑãtur unquitatẽ:

Expanded text:
sit per se tenebrae; statim subjecit, «Non veniat mihi pes sit per se tenebrae; statim subjecit, «Non veniat mihi pes superbiae, et manus peccatorum non moveat me:» id est, imitatio peccatorum non moveat me, ut cadam a te. Quare timuisti, et dixisti, «Non veniat mihi pes superbiae?» Sequitur, «Ibi ceciderunt omnes qui operantur iniquitatem»
Abbreviated transcription (Latin):
undt cecidit: suꝑbia oecidit. Non ergo mouet pedc̃
nͥ suꝑbia adruinã: non mouet pedem insi suꝑbia
dñ suꝑbia mouet. Ꝙ ideo ille dicit in psalmo. filii
autẽ hominũ sub tegmine alarũ tuarũ sꝑaburit.
Si sub tegmine : semꝑ humiles. semꝑ de dõ sꝑantes.
semꝑ de se ñ pͣsumentes. Sub reginine alarũ sꝑa
dunt. Non cisi a se satiantur: ut beati sint. S quid
sequit᷑: In ebriabunt᷑ ab ubertate domꝰ tug. & tor¬
rente uoluptatis tuȩ potabis cos. Ecer staentes. ccce
mebriati. Ecce sitiunt. ecce bibunt. Nñ ast bibunt.
nec ipsi sibi sunt fons. S unde bibu̾nt: Sub tegam¬
ne alarũ tuarũ sꝑabunt.Si sub alis: humilesst̃.
Quart: quia apudit inqͥt fons uite.Non eni
a st̃ irrigant᷑ montes: ficat a sẽ ñ illummnantur
montes. Nã uide qͥo sequit᷑. In lumine tuo uidebi¬
mus lum̃. Si crgo in lumine ipsiꝰ uidebimꝰ lum̃.
dõ sciens non cadere nͥ cũ qui sibi uult lncere. cũ

Expanded text:
unde cecidit: superbia cecidit. Non ergo movet pedem, nisi superbia: ad ruinam non movet pedem, nisi superbia.dum superbia movet. Ideo et ille quid dicit in psalmo? «Filii autem hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt.» Si sub tegmine, semper humiles, semper de Deo sperantes, semper de se non praesumentes. «Sub tegmine alarum tuarum sperabunt:» non enim a se satiantur ut beati sint. Sed quid sequitur? «Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente deliciarum tuarum potabis eos.» Ecce sitientes, ecce inebriati; ecce sitiunt, ecce bibunt: sed non a se bibunt, nec ipsi sibi sunt fons. Sed unde bibunt? «Sub tegmine alarum tuarum sperabunt.» Si sub alis, humiles sunt. Quare? «Quia apud te,» inquit, «fons vitae.» Non ergo a se irrigantur montes, sicut a se non illuminantur montes. Nam vide quid sequitur: «In lumine tuo videbimus lumen.» Si ergo in lumine ipsius videbimus lumen, Ideo sciens non cadere nisi eum qui sibi vult lucere, cum
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ noctis. neq tenebrarũ. Qui sunt filii noc.¬
tis a tenebrarũ: Iniqui. impii. infideles. Sed
alis apłs. faistis alignando tenebit. ne̾ auttt̃
lipx indño. Sio iste psalmus habet. enigilent:

Expanded text:
sumus noctis neque tenebrarum» . Qui sunt filii nocsumus noctis neque tenebrarum» . Qui sunt filii noctis et tenebrarum? Iniqui, impii, infideles. 4. illis Apostolus, «Fuistis aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino» . Sicut iste ps
Abbreviated transcription (Latin):
mam que uucit ad intam. T ala cm̃ ueniet illa
hora subito: quia teles crrat indicbi notꝰ. Quoꝵ
dicrã cõmemoratione̾ andista factã in gnagłio.
Sic erit aduentus fils hominis inqͥt. quomꝰ idiebꝰ
noe. Mandueatant. bibebant. nubebant. ixieẽ
qua mibunt. qui uxores auetnt. qͥ nouellant.
pificant: Non. Seo qui ao his p̃somunt. ses
qmi ista ad pscrunt: seo qui ꝓpt᷑ hx offenaert
dm̃ cito perati sunt. At is qui istis om̃ib aut
non utuntur. acit utunt᷑ tanquã non utentes :
plus p̃sumentes ac illo qui acdit. quã ac hi
quȩ data sunt: Sintelligentes in his eł consola
denatore ruant qui tales sunt: non illos u̾tatint
iparatos hora illa sicut fur: Tilib dgcit apłs.
Uos ant̃ non estis intenebris. ut dies ille tanquã
far ceprebendat uos. Om̃s eñi uos fais lucis
hora añi sicut fur in nocte. ita uemiet. Non uis
ut te inuenut: Noli esse in nocte. Qti noli
esse in nocte : Flii lucis estis. & filii dici: non

Expanded text:
illa hora subito; quia tales erant et in diebus Noe, quorum dierum commemorationem audistis factam in Evangelio. «Sic erit adventus Filii hominis,» inquit, «quomodo in diebus Noe. Manducabant, bibebant, nubebant, uxores qui nubunt, qui uxores ducunt, qui novellant, qui aedificant? Non: sed qui de his praesumunt, sed qui ista Deo praeferunt, sed qui propter haec offendere Deum cito parati sunt. At vero qui istis omnibus aut non utuntur, aut utuntur tanquam non utentes, plus praesumentes de illo qui dedit, quam de his quae data sunt, et intelligentes in his ejus consoldonatore ruant; qui tales sunt, non illos inveniet imparatos hora illa sicut fur. Talibus dixit Apostolus: «Vos autem non estis in tenebris, ut dies ille vos tanquam fur comprehendat; omnes enim vos filii lucis hora Domini sicut fur in nocte, ita veniet.» Non vis ut te inveniat? Noli esse in nocte. Quid est, Noli esse in nocte? «Filii lucis estis et filii diei; non
Abbreviated transcription (Latin):
ficut fat crit: Nescis qui hora ueniat. Semper
ingila: ut qͥo nestis quanao ueniat. paratũ tẽ
tuenit cã tcnerit. Qe ao hoc forte nescis qͥndo
uentutꝰ est: ut semꝑ paratus sis. Illam cũi pairẽ¬
familias subito occupabit illa hora : qui pat̃fami¬
lias suꝑbus significatus ẽ. Noli nelle. cẽ. pec̃sami¬
lias: o non subito illa hora occupabit ie. Et qͥa
tro inͥor Qualem audisti de psalmo. Patꝑ o
dolens ego fã. Si cũa pauꝑ a doltus eris. ñ cris
pat̾familias quem illa bora subito inueniet: ̃
subito p̃met. Pitresfamilius ẽa sunt illi qui
p̃sumettes ae cupiditati sus: omaditiss buiꝰ¬

Expanded text:
sicut fur erit? Nescis qua hora veniat, semper sicut fur erit? Nescis qua hora veniat, semper vigila; ut quia nescis quando veniat, paratum te inveniat, cum venerit. Et ad hoc forte nescis quando venturus est, ut semper paratus sis. Illum enim patremfamilias subito occupabit hora illa, qui paterfamilias, superbus significatus est. Noli velle esse paterfamilias, et non te subito illa hora occupabit. Et quid ero, inquis? Qualem audisti de psalmo, «Pauper et dolens ego sum» . Si enim pauper et dolens eris, non eris paterfamilias, quem illa hora subito inveniet, et subito premet. Patresfamilias enim sunt illi qui praesumentes de cupiditati
Abbreviated transcription (Latin):
mittentes semina sua. Hc est conuallis plora.¬
tionis. ubi a fieatib mitunt᷑ semina. Quȩ st̃
autẽ semina : Bona oꝑa. in ista tͥbulatione ter.¬
rena. Quti bene oꝑatur in conualle plorationis.
similis est homini seminanti ꝑhicmem. Nũcͥo
frĩgore ab oꝑe aeterret᷑ : Sic p̃ssuris mundi ñ
aebemꝰ ã bono oꝑe aeterieri : quia udes qͥd sequit᷑.
ẜuntes inquit a siebant: mutentes semina fua.
Ualde miseri si semꝑ flebant. ualde miseri si ũꝙ̃
de lacͥmis liberandi. S ude quid sequit᷑. Uem¬
entes autẽ uemient in exultatione: portantes gre.¬
ssꝑt. a caritate: in desiderio ꝑpetuitatis. & uitȩ
głnt. Sic ascenditur. Congruit nos dicere qͥmͦ
ascendendũ sit. Quanta tribiliora lecta at
puing̃io indiuit caritis uta. Uidetis erte. quia
bora t̃si sicat far in nocte: ita ueniet. Si scirit
in qͥt pa̾samilias qua hota fut uemret. am̾ dico
notis: quia ñ pteret᷑ ꝑfodi parietẽ suũ: Dicitis
m. Qnis ergo nonit qua hota uemat. Ia hora

Expanded text:
ittentes semina sua.» Haec est convallis plorationis, ubi a flentibus mittuntur semina. Quae sunt autem semina? Bona opera in ista tribulatione terrena. Qui bene operatur in convalle plorationis, similis est homini seminanti per hiemem. Numquid frigore ab opere deterretur? Sic pressuris mundi non debemus a bono opere deterreri; quia vides quid sequitur: «EuntesValde miseri, si semper flebant; valde miseri, si nunquam de lacrymis liberandi. Sed vide quid sequitur: «Venientes autem venient in exsultatione, portantes gerspe et charitate, in desiderio perpetuitatis et vitae aeternae. Sic ascenditur. Congruit nos dicere quomodo ascendendum sit. Quanta terribiliora lecta de Evangelio audivit Charitas vestra! Videtis certe «quia hora Domini, sicut fur in nocte, ita veniet. Si sciret,» inquit, «paterfamilias qua hora fur veniret, amen dico vobis, quia non pateretur perfodi parietem suum.» Dicitis modo: Quis ergo novit qua hora veniet, quia hora
Abbreviated transcription (Latin):
tati sunt. non est ablatũ exore eiꝰ uerbũ ueritatiss
usq ualde. Qa aut̃ ait ne anferas: intelligendum est
ne auferri sinas. Prept᷑ ¶d orand̾a dicims. ne nos instras
intemptatianẽ. Et ipse añs ai petrum. rogaͣ inquit
ꝓte. ne desiciat fides tua: hoc est ne auserat᷑ de ore tuo
ĩbum ueritatis usꝙ ualoe. Sequit᷑. Qma in iudiciis
tuis sꝑaui. Ua sicut de greco quidam diligentiꝰ expres.¬

Expanded text:
rati sunt, non est ablatum ex ejus ore verbum veritatis rati sunt, non est ablatum ex ejus ore verbum veritatis «usque valde.» Quod autem ait, «ne auferas,» intelligendum est, ne auferri sinas; propter quod orando dicimus, «Ne nos inferas in tentationem» . Et ipse Dominus ad Petrum, «Rogavi,» inquit, «pro te, ne deficiat fides tua» ; hoc est, ne auferatur ex ore tuo verbum veritatis «usque valde.» Sequitur, «Quia in judiciis tuis speravi;» vel, sicut de gr
Abbreviated transcription (Latin):
plurim quauis ad ipsum corpus cuiꝰ hec t̾ba sunt.
ꝑtinentes. graui pondere ꝑsecutionis urgente. non
ualuerunt sustinere expbrationẽ: & ap̃m deficiendo
negauerunt. ieo sequif᷑. Et ne auferas de ore meo
uerbũ ueritatis. usq talde. F xore suo quippe licit.
quia unitas cotperis loquit᷑: in cuiꝰ menbris ꝑtiam
ili acputantur. qui defecerunt ad horam negando :
s pcnitendo postea reitixcrunt. uł eaiam martyrii
quam ꝑdiderant palinam. reꝑata confessione simp¬
scrunt. Hon igit᷑ usq ualde. uł sicut quidã codices
habent non usq quaq hoc est uan om̃usi exote petri
in quo erã trpus recliȩ: uerbũ ueritatis ablatũ est.
Quia s si ad horam negauit. tiore turbatꝰ: tamen
ficado est reꝑatas. a confitendo est postea coronatus.
sitas. In quo toto ccrꝑe. siue quia negantib plurimis
remanserunt fcrtes qui usq tomartẽ ꝓueritate certa¬
rent: siuie quia & ex his qui negauerunt multi repa¬

Expanded text:
plurimi quamvis ad ipsum corpus, cujus haec verba sunt, pertinentes, gravi pondere persecutionis urgente non valuerunt sustinere exprobrationem, et Christum deficiendo negaverunt; ideo sequitur, «Et ne auferas de ore meo verbum veritatis usque valde.» Ex ore suo quippe dicit, quia unitas corporis loquitur, in cujus membris etiam illi deputantur qui defecerunt ad horam negando, sed poenitendo postea revixerunt, vel etiam martyrii palmam quam perdiderant, reparata confessione sumpserunt. Non igitur «usque valde,» vel, sicut quidam codices habent, non «usquequaque,» hoc est non omnimodo, ex ore Petri, in quo erat typus Ecclesiae, verbum veritatis ablatum est: quia etsi ad horam negavit timore turbatus, tamen flendo est reparatus , et confitendo est postea coronatus. sitas: in quo toto corpore sive quia, negantibus plurimis, remanserunt fortes qui usque ad mortem pro veritate certarent, sive quia et ex iis qui negaverant multi repa
Abbreviated transcription (Latin):
seri: quia non potucrunt dicrre. & inct̾num gterm.
Lix itaq ista intesligenda est. de qui dicit apłs. ple.¬
nitudo ligis caritas. Hec et̃a a soĩs quorp ex ore non
aufertur uerbũ ueritatis. hoc est ab ipsa api ꝓcelesia
custorietur. non solum in hoc scło. idest donac finiateb
sumus quȩ eustodiamtus. sed ipsam legis ut dixi pleui¬
tiãmẽ sine ullo peccandi timore seruabimus: quia
dc̃ erit om̃ia in omũb : nec fase cuiquam de ꝓximo
suspiciom erit locus. ibi nullus nulli erit occultus:

Expanded text:
 quia non potuerunt dicere, et in aeternum aeterni. Lex itaque ista intelligenda est de qua dicit Apostolus, «Plenitudo legis charitas» . Haec enim a sanctis, quorum ex ore non aufertur verbum veritatis, hoc est, ab ipsa Christi Ecclesia custodietur, non solum in hoc saeculum, id est, donec finiatur sumus quae custodiamus, sed ipsam legis, ut dixi, plenitudinem sine ullo peccandi timore servabimus: quia Deus erit omnia in omnibus ; nec falsae cuiquam de proximo suspicioni erit locus, ubi nullus ulli erit occultus
Abbreviated transcription (Latin):
tauit a martuis: salis eris. Corde eñi creditur ad
iusticiã. ort aut̃ confessio fit ad salutẽ. Parũ.ẽ. ergo
in corde habere ap̃m. & nolle confiteri dũ timetur
obꝓbriũ: seo exꝓbrantib respondendũ ẽ. uerbũ. Ut aut̃
hoc martyres possent.: ꝓmissua est cis & dictũ. Non
em nos estis qui loquimini. s sp̃s patris ur̃i qui lo¬
quit᷑ in uobis. Ideo & iste cũ dixisset. respondebo¬

Expanded text:
rtuis; salvus eris. Corde enim creditur ad rtuis; salvus eris. Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit in salutem . Parum est ergo in corde habere Christum, et nolle confiteri dum timetur opprobrium: sed exprobrantibus respondendum est verbum. Ut autem hoc martyres possent, promissum est eis, et dictum, «Non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri, qui loquitur in
Abbreviated transcription (Latin):
in pͥncipio erat. & apud dñ erat: Sd̃s crat. Sed a si
non ipsi uerbũ exꝓbrant quod eis latet. quia diuinitas
eiꝰ ab eis non cognoscit᷑: a quib el infirmitas in eruce
contempnit᷑. nos tanĩ a̾bs̃ respondeamꝰ ñ exꝓbratione
terreanur. aut confundamur. Uerbũ eñi si cagno.¬
responaet nerbũ exꝓbrantib. suꝑ quẽ uenit mniscłia
dĩ: hoc est ipsũ salutare eł. Uenit ut ꝓtegat. nori
ut conterat. Nã suꝑ quosdam contertndos uenturꝰ
est. qui nunc in eũ dũ sꝑnint etus humilitatẽ. offeu¬
deudo quassant᷑. Sic cm̃ dicit in euangłio. Qu
ceciderit suꝑ lapidem istum conquassabitur. suꝑ
quem uͦ ceciderit conteret cũ. ¶u ergo nobis exꝓ¬
brant. offendunt: & eadunt in cum. Nos autr̃ ne
offendamus & cadamus: obpbria coꝵ ne timeamus.
s respondeimꝰ eis uerbum. hoc est uerbũ fidĩ qͦd p̃da.¬
camus. quia si credidoris inquit in corde tuo qͥa dñs
est c̾e: & confessus fueris in ore tuo quia dc̃ alũ susci

Expanded text:
in principio erat, et apud Deum erat, et Deus erat . Sed etsi non ipsi Verbum exprobrent quod eos latet, quia divinitas ejus ab eis non cognoscitur a quibus ejus infirmitas in cruce contemnitur; nos tamen Verbum respondeamus, nec exprobratione terreamur aut confundamur. Verbum enim si cognoVerbum exprobrantibus, super quem venit misericordia Dei; hoc est, ipsum salutare ejus venit ut protegat, non ut conterat. Nam super quosdam conterendos venturus est, qui nunc in eum, dum spernunt ejus humilitatem, offendendo quassantur. Sic enim dicit in Evangelio: «Qui ceciderit super lapidem istum, conquassabitur; super quem vero ceciderit, conteret eum» . Qui ergo nobis exprobrant, offendunt, et cadunt in eum. Nos autem ne offendamus, et cadamus, opprobria eorum ne timeamus, sed respondeamus eis verbum. «Hoc est verbum fidei quod praedicamus. Quia si credideris,» inquit, «in corde tuo quia Dominus est Jesus, et confessus fueris in ore tuo quia Deus illum susci
Abbreviated transcription (Latin):
bo quam misccłiam diceret ubi ait. o ueniat super
me miscłia tua dñe. Si ergo quęxius que sit ista
miscdia tua: audiamꝰ qͥo sequit᷑. Salutare tuũ sedm
doquiũ tuũ. Ab eo quippe hoc ꝓmissũ. ẽ: qui uocat ea
quȩ non funt. tanquã sint. Nundũ em̃ erant quib
ꝓmuterctur: ne quisquã de metitis głaret᷑. & quib
ꝓmissum. ẽ: gtiam ipsi ꝓmissi sunt. ut totũ corpus
cep̃i dicat. Grã dĩ sum. id quod sum. Ex respondebo¬

Expanded text:
 quam misericordiam diceret ubi ait, «Et veniat super me misericordia tua, Domine.» Si ergo quaerimus quae sit ista misericordia, audiamus quod sequitur: «Salutare tuum secundum eloquium tuum.» Ab eo quippe hoc promissum est, qui «vocat ea quae non sunt, tanquam sint» . Nondum enim erant quibus promitteretur, ne quisquam de meritis gloriaretur. Et quibus promissum est, etiam ipsi promissi sunt; ut totum corpus Christi dicat, «gratia Dei sum id quod sum» . 2. «ve
Abbreviated transcription (Latin):
suspicionib locus. ut audeat homo iudicare de
occultis hominũ. & falsa plerũq. osi uera: tam̃
incogtuta temere suspicari. Fropterea dñs cũ de
ipso fine loqueret᷑. ꝓpt̾ quem iusticiam facert de.¬
bemus. nt oculos nr̃os a contemplatione auertens
nanitatis: monuit ne ꝓpt̾ laudes homiitã bona oꝑa
faciamus. dictis. Attendite ne iusticiam ur̃am fa.¬

Expanded text:
suspicionibus locus, ut audeat homo judicare de suspicionibus locus, ut audeat homo judicare de occultis hominum, et falsa plerumque, et, si vera, tamen incognita temere suspicari. Propterea Dominus cum de ipso fine loqueretur propter quem justitiam facere debemus, ut oculos nostros a contemplatione averteret vanitatis, monuit ne propter laudes hominum bona opera faciamus, dicens: «Attendite ne faciatis
Abbreviated transcription (Latin):
utiq casti ꝑmanentis in scłm scłi: timoris quo timetar
offendi qui amattir. Auit̃ quippe tunet allultera ui¬
rũ suũ: alit casta. Adultera ne ueniat. casta nẽ
quia iudicia tua suaua Quis est qua suũ oppro.¬
briũ suspicatur. & non magis nouit suũ qͥsq op¬
ꝓbriũ. quã cułlibet alicnũ: Suspicari cm̃ potius
alienũ potest homo non suum. qm̃ quod suspica¬
tur ignorat. In suo ant̃ obxbrio non est cuiꝰq sus¬
picio. s scientia: ubi loquit᷑ conscientia. Quid est
gͥ quod ait. ob ꝓbriũ meñ quod suspicatꝰ fũ: Ni¬
mirũ de suꝑiore senst. etiam iste dicendus est.
Qm̃ quãdiu non auertit homo oculos stos ne tide.¬
ant uanitatt̃. quod in se ipso agit᷑. hoc de aliis sus¬
picatur: ut ꝓxt̾ quod ipse colit dm̃. uł ꝓpter quod
bona oꝑa facit: ꝓpt̃ hoc credat a alterum facere.
Iossunt quippe homines uidert quod agimꝰ. cuiꝰ aut̃
rei contemplatione agius occultũ est. Et idõ dat᷑

Expanded text:
utique casti, permanentis in saeculum saeculi , timoris quo timetur offendi qui amatur. Aliter quippe timet adultera virum suum, aliter casta: adultera, ne veniat; casta, ne opprobrium suspicatur, et non magis novit suum quisque opprobrium, quam cujuslibet alienum? Suspicari enim potius alienum potest homo, non suum; quoniam quod suspicatur, ignorat: in suo autem opprobrio non est cujusque suspicio, sed scientia, ubi loquitur conscientia. Quid est ergo quod ait, «Opprobrium meum quod suspicatus sum?» Nimirum de superiore sensu etiam iste ducendus est: quoniam quamdiu non avertit homo oculos suos ne videant vanitatem, quod in seipso agitur, hoc de aliis suspicatur; ut propter quod ipse colit Deum, vel propter quod bona opera facit, propter hoc credat et alterum facere. Possunt quippe homines videre quod agimus; cujus autem rei contemplatione agamus occultum est: et ideo datur
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑsꝑam . io.E. qm̃ iudicia tui quib corripis & fla¬
gellis. si solũ iłi ñ anferunt spem: uerumietiam
te p̃sumendo in ꝑsccutionib non defccrrunt. Coee
etiam qui de se p̃sumeudo aefecrrunt. & tam̃ auiptũ
capus ꝑtinuerunt: sibi innotescrido fleuerunt. ꝓ tuã
gr̃am solidꝰ inuenerunt. quia suã suꝑbiã ꝓuerunt.
ueñi semꝑ intelligit᷑. quandiu hic uiuit᷑: sohoc ñ est

Expanded text:
st, quoniam judicia tua, quibus me corripis et flagellas, non solum mihi non auferunt spem, verum augentte praesumendo, in persecutionibus non defecerunt; ecce etiam qui de se praesumendo defecerunt, et tamen ad ipsum corpus pertinuerunt, sibi innotescendo fleverunt, et tuam gratiam solidius invenerunt, quia suam superbiam perdiderunt. etenim «semper» intelligitur, Quamdiu hic vivitur; sed hoc non est,
Abbreviated transcription (Latin):
uictm. Et de Ailectione daĩ eꝓximi loquens. inhis
tari: ecce inquit conenpun mandata tua. in tua iasti¬
cia uiuisica me. Ecce concupiu ex toto code. &ex
tota arima. & ex tota mente alligere te: & ꝓximum
ficut me: non in mea s ia tua iusticia uiuisica me.
Hoc est ista caritate quam concupiui imple me. Auua¬
me ut facram qͥo cõmendas: dona tpse quod mandaso.
In taa iusncia uiuifiea me: quia in me unde morerer
habri. unde aut̾ mux ñ tnuenio nͥ ite. Iusticra tua
ap̃c est. qra factas est nobis sapientia a dõ. o iusticia.

Expanded text:
vicem» : et de dilectione Dei et proximi loquens, «In hivicem» : et de dilectione Dei et proximi loquens, «In hitari, «Ecce,» inquit, «concupivi mandata tua; in tua justitia vivifica me.» Ecce concupivi ex toto corde, ex tota anima, ex tota mente diligere te, et proximum sicut me: non in mea, sed «in tua justitia vivifica me,» hoc est, ista charitate quam concupivi, imple me. Adjuva ut faciam quod commendas, dona ipse quod mandas. «In tua justitia vivifica me:» quia in me unde morerer habui; unde autem vivam non invenio nisi in te. Justitia tua Christus est, «qui factus est nobis sapientia a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
hoc s apłs ait. Comꝑantes scoetipsos sibimetꝓsis.
non intelligunt. Hoc cm̃ ꝓeliuins homo suspicat᷑ in
alio: qͥd sentit inse ipso. Hoc itaq obꝓbrim suum
perebat auferri. qͥd in se senserat. & in aliis fuerat sus¬
picatus: ut non esset dibolo suilis. qui de occultis
scĩ iob suspicatus. ẽ. qͦs non gratis dm̃ coleret quem
poposeit temptandũ: ut crunen qͦd obicerat inuenita.¬
S cũ libtas alitriꝰ obꝓbrisĩ non nͥ ȩmulatio suspioet᷑.
dũ bonũ opus rep̃hendi ñ potest: quia se asserit quod
aꝑtim est. & quo fiat rep̃hendit᷑. quia ñ se exerit qͥd
occultũ.ẽ: atq ita male suspicari licet cuilibet non
uidendo qͥd latet. & inuidendo qͥd eminet: ꝓfecto cont᷑
ꝑspicit suspicat᷑. caritas habenda. ẽ. quȩ ñ emulatur:
quã dñs scipue cõmendat dicens. Mandatũ nouũ do
uobis. ut uos inuncem diligatis. Ꝙ in hoc scient om̃s
quia discipłi mu estis: si dilectionẽ habueritis in in¬

Expanded text:
ostolus ait, «Comparantes semetipsos sibimetipsis» , non intelligunt: hoc enim proclivius homo suspicatur in alio, quod sentit in seipso. Hoc itaque opprobrium suum petebat auferri, quod in se senserat, et in aliis fuerat suspicatus; ut non esset diabolo similis, qui de occultis sancti Job suspicatus est quod non gratis Deum coleret, quem poposcit tentandum, ut crimen quod objiceret inveni cum libenter alterius opprobrium nonnisi aemulatio suspicetur, dum bonum opus reprehendi non potest, quia se asserit quod apertum est; et quo fine fiat reprehenditur, quia non se exserit quod occultum est; atque ita male suspicari eum libet cui libet, non videndo quod latet, et invidendo quod eminet: profecto contra perspicit suspicatur, charitas habenda est, quae non aemulatur ; quam Dominus praecipue commendat, dicens, «Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis;» et, «In hoc scient omnes quia discipuli mei estis, si dilectionem habueritis in in
Abbreviated transcription (Latin):
quos iuste iutre uidemus. & quo fine faciant
ñ iuidemꝰ: ꝓpt᷑ aliquid hułmodi bencfacere: conti¬
nio subiecit. Nolite iudicare: noq iudicemini.
Unde o hic cũ dixisset. amputa opprobriũ mełi quod
suspicatus sũ: adidit. quia indicia tua suata. id. ẽ.
indicia tua uera. Ueritatis cñi amator: suaue cla.

Expanded text:
quos juste vivere videmus, et quo fine faciant non videmus, propter aliquid hujusmodi benefacere; continuo subjecit: «Nolite judicare, ne judicemini» . Unde et hic cum dixisset, «Amputa opprobrium meum quod suspicatus sum;» addidit, «quia judicia tua suavia,» id est, judicia tua vera. Veri
Abbreviated transcription (Latin):
et in głam di: hoc debemus quando aliqud boni facimꝰ
intutri. si auertuntur a uanitate oculi nr̃i. Non gͦ
sit finis nr̃i bom oꝑis in laudib homint̃. s ipsas lau¬
aes hominũ corrigamus: & ad dĩ laudes om̃ia reseramꝰ.
a quo nobis dattir quicdͥo in nobis sine laudantis
honere landatur. Porro si uanũ est ꝓpt̾ hominum
laudes bona facere. quanto uamiꝰ ꝓpt̾ adipiscendam
pecuma uł augendã. sine retinendã. & si qͥd huiꝰ medi
est cõmodi temporalis. quos nobis accedit extrinsecus:
quia om̃ia uanitas. Que habundantia hominis ut
om̃i labore stio. quo ipse laborat sub sole ⁊ Propter
ipsam demq temporalt̃ sautẽ̾. non debemꝰ facere
bona oꝑa nrã : sed potias ꝓpt̃ illam quam speramꝰ
efnam. ubi bono s̃mutabili ꝑfruamꝰ. quod nob̾ erit
ex aõ: inrmo qͥo nobis est ipse aĩ. Si eñi scĩ dĩ ꝓpter

Expanded text:
est in gloria Dei, hoc debemus quando aliquid boni facimus est in gloria Dei, hoc debemus quando aliquid boni facimus intueri, si avertuntur a vanitate oculi nostri. Non ergo sit finis boni operis in laudibus hominum, sed ipsas laudes hominum corrigamus, et ad Dei laudes omnia referamus, a quo nobis datur quidquid in nobis sine laudantis errore laudatur. Porro si vanum est propter hominum laudes bona facere, quanto vanius propter adipiscendam pecuniam, vel augendam, sive retinendam, et si quid hujusmodi est commodi temporalis, quod nobis accedit extrinsecus? Quia «omnia vanitas: quae abundantia hominis in omni labore suo, quo ipse laborat sub sole?» Propter ipsam denique temporalem salutem non debemus facere bona opera nostra, sed potius propter illam quam speramus aeternam, ubi bono immutabili perfruamur, quod nobis erit ex Deo, imo quod nobis est ipse Deus. Si enim sancti Dei propter
Abbreviated transcription (Latin):
babebitis apud patrem ur̃m qui in cęlis est. Dcinde
cũ ipsius iusticiȩ quasdam partes exequerit᷑. p̃cipi¬
ens ae edemosinis. de orationib. ae ieuiniis: ubiq
ccdem suam. id. ẽ. non eternam quȩ scĩs reposita ł.
ipud patrem: sci temporalem quam quęrunt qui
contemplantur in suis oꝑib uanitatem. Non quia
cpsa laus humana culpanda est. nam quid tam optan¬
dum est hominib quam ut eis plactant quȩ debeant
imitari: ses ꝓpt᷑ ipsam laudem bene oꝑxi. hoc est ua¬
nitatem in suis oꝑib intucri. quandoquidem & ipsa
ab hominib laus homini iusto quantacũq ꝓuenerit.
non ibi esse debet ciꝰ finis boni. s ꝑtiam ipsa refertuda
est ad laudcm dĩ. ꝓpt̃ quem bona faciunt uere boni.
qm̃ nec a se tpsls. s ab illo fiunt boni: Diniq in tadẽ
sermone dñs iam dixerat cis. Luceat lumen ur̃m
coram hominib. ut uideant ur̃a bona eꝑa: ꝙ glorisi¬
ceut patrem ur̃m qui inegis est. Aui sinem posut. hoc

Expanded text:
um, qui in coelis est.» Deinde cum ipsius justitiae quasdam partes exsequeretur, praecipiens de eleemosynis, de oratione, de jejunio, ubique cedem suam , id est non aeternam quae sanctis reposita est apud Patrem, sed temporalem quam quaerunt qui contemplantur in suis operibus vanitatem: non quia ipsa laus humana culpanda est nam quid tam optandum est hominibus, quam ut eis placeant quae debeant imitari?, sed propter ipsam laudem bene operari, hoc est vanitatem in suis operibus intueri. Quandoquidem et ipsa ab hominibus laus homini justo quantacumque provenerit, non ibi esse debet ejus finis boni, sed etiam ipsa referenda est ad laudem Dei, propter quem bona faciunt vere boni; quoniam non a seipsis, sed ab illo fiunt boni. Denique in eodem sermone Dominus jam dixerat eis: «Luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant vestra opera bona, et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est» . Ubi finem posuit, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Ac ꝑhoc si uita nr̃a ibi est ubi est ueritas: non est uita
nr̃a sub sole. ubi uanitas. Sed hoc tam magnũ bonum
migis habenius in spe: non tenemus in re. & scdm sp̃ẽ
nr̃am. beatus apłs ista locutus c̃. Quia & illud cũ dix¬
isset. uanitati creatura subiecta. ẽ: adiecit atq ait.
Non sponte. s ꝓptͣ eũ qui fubiecit in spe. Ergo
in spe qua sꝑamus nos adhȩsuros contemplandȩ
ueritati. subiecti simus interim uc̾nitati. Crea¬
tura quippe ista spũalis. animalis. corꝑalis. qͣ om̃is
in homime est. ĩmo homo est: sponte peccauit. o iiii.¬
mica facta est ueritati: sed ut merito puuiret᷑. non
sponte subiecta est uanitati. Demiq post pauca. non
solũ aut̃ inquit: s & nos ipsi pͥmitias sp̃s babentes:
id .E. qui fldum quidem extoto qͥd simiꝰ. s ex eaparte
qua peccorib meliores stimꝰ. dõ non uanitati subditi
sumꝰ: hoc ost ꝑ pͥmitias spĩ. & tpsi in nobismet ipsis in¬

Expanded text:
Ac per hoc si vita nostra ibi est ubi veritas, non est vita nostra sub sole ubi vanitas. Sed hoc tam magnum bonum magis habemus in spe, non tenemus in re: et secundum spem nostram beatus Apostolus ista locutus est; quia et illud cum dixisset, «Vanitati creatura subjecta est,» adjecit atque ait, «Non sponte, sed propter eum qui subjecit in spe.» Ergo in spe, qua speramus nos adhaesuros contemplandae veritati, subjecti sumus interim vanitati. Creatura quippe ista spiritualis, animalis, corporalisque omnis in homine est; imo homo est. Sponte peccavit, et inimica facta est veritati: sed ut merito puniretur, non sponte subjecta est vanitati. Denique post pauca, «Non solum autem,» inquit, «sed et nos ipsi primitias spiritus habentes,» id est, qui nondum quidem ex toto quod sumus, sed ex ea parte qua pecoribus meliores sumus, Deo, non vanitati subditi sumus, hoc est, p
Abbreviated transcription (Latin):
bbulationẽ. non intaentes uanitatẽ: quia uana sabꝰ
hominis. &diem homitiũ ñ coneupierunt. qͥa homo
m nt̃a potestite .id. ẽ. oculoꝵ auersio ⁊ uidenda uam¬
tate. ab illo nobis concedet᷑. quid nͥ eĩ gr̃a cõmendatꝰ
Nonuusli etũ ab ca tutratate ñ au̾tetunt oeuls suos.
quia putanerunt a se ipsis sẽ ficri iustos ꝓ bonos: ⁊ di¬
lexerunt głam homitũ magis quã aĩ. gtiu o ipsi
homines sant: qui sibi nimuũ placuerunt. ꝙde su
arbitriĩ uirib p̃sumpserunt. Seo ptis hox uanitas.¬

Expanded text:
e, non intuentes vanitatem, quia vana salus hominis ; et diem hominum non concupierunt , quia homo in nostra potestate, id est, oculorum aversio a videnda vanitate ab illo nobis concedatur, quid nisi ejus gratia commendatur? Nonnulli enim ab ea vanitate non averterunt oculos suos, quia putaverunt a seipsis se fieri justos et bonos, et dilexerunt gloriam hominum magis quam Dei ; quia et ipsi homines sunt, qui sibi nimium placuerunt, et de sui arbitrii
Abbreviated transcription (Latin):
tantum si bonũ est qͦd facimus. s p̃cipue si bonũ est
ꝓpt̃ quod facimus cegitemus. Hos oculos quib con¬
templamur quare facimus quod facimꝰ. auerti
poscit ne uideant uauitatẽ: id.ẽ. ne hano atten¬
dat ꝓpt᷑ quam faciat. cũ boni aliquid facit. In qua
uanitate. p̃cipuũ locũ optinet amor laudis hu¬
manȩ. Propter multa magna fecerunt: qͥ magni
in hoc scło nominati sunt. multũ laudati in ciui¬
tatib gentiũ : querentes non apud dm̃. sed apud
homines głam. & ꝓpt᷑ hanc uelut prudent᷑. fortiter.
temꝑantꝰ. iusteq uiuentes. ad quam ꝑuenientes: ꝑec¬
ꝑunt mercedem sinm. uani uanam. Abbae ua¬
nitate uolens dñs auertere oculos scruoꝵ. suoꝵ: at

Expanded text:
tantum si bonum est quod facimus, sed praecipue si bonum est tantum si bonum est quod facimus, sed praecipue si bonum est propter quod facimus, cogitemus. Hos oculos quibus contemplamur quare faciamus quod facimus, averti poscit ne videant vanitatem; id est, ne hanc attendat, propter quam faciat, cum boni aliquid facit. In qua vanitate praecipuum locum obtinet amor laudis humanae, propter quam multa magna fecerunt qui magni in hoc saeculo nominati sunt, multumque laudati in civitatibus gentium, quaerentes non apud Deum, sed apud homines gloriam, et propter hanc velut prudenter, fortiter, temperanter, justeque viventes; ad quam pervenientes perceperunt mercedem suam, vani vanam. Ab hac vanitate volens Dominus avertere oculos su
Abbreviated transcription (Latin):
itaq hic scđm cernẽ sumꝰ. cul aoptionẽ aredẽpriane̾
ꝑ panentiãs spei uhuc expectamꝰ: tamdiu scãm i ꝑ quod
sub solt sumus. uantati subiecti sumus. Quamdiu
gͥ ita simsꝰ unde possumꝰ non uidere uanutatẽ. cui
ģtiam subiecti sumus in spe: Quid est gͥ quod iste
dicit. auerte oculos ineos ne uideant uanitatẽ: An
hoc petit. ut non quidem in hac uita qd in spe gorimus
nupleatur. sed ut in ea sorte sit que m illo quando q
ligi. non preter regulam fidei. Sed est iuc alius sensus
quem mͥ fattor plus placere. Dñs in guangłio dicit.
Si fuerit oculus tuus simplex. totum corpus tuun
lucidum erit. Si aut̃ oculus tuus fuerit nequam.
totum corpus tuũ tenebrosũ erit. Si gͥ lumen qͦd
in de est tenebrȩ sunt. ipsȩ tenebrx quantȩ erunt:
Proiide multum inter est cũ aliquid boni facimus:
cuiꝰ rei contemplatione faciamus. Officiũ qͥppe
nr̃m. non officio s fine pensandũ c̃. Ut scilieet non

Expanded text:
cundum carnem sumus, cujus adoptionem et redemptionem per patientiam spei adhuc exspectamus; tamdiu secundum id per quod sub sole sumus, vanitati subjecti sumus. Quamdiu igitur ita sumus, unde possumus non videre vanitatem, cui etiam subjecti sumus in spe? Quid est ergo quod iste dicit, «Averte oculos meos, ne videant vanitatem?» An hoc petit, ut non quidem in hac vita quod in spe gerimus impleatur, sed ut in ea sorte sit, quae in illo quandoque ligi, non praeter regulam fidei; sed est hic alius sensus quem mihi fateor plus placere. Dominus in Evangelio dicit: «Si fuerit oculus tuus simplex, totum corpus tuum lucidum erit. Si autem oculus tuus fuerit nequam, totum corpus tuum tenebrosum erit. Si ergo lumen quod in te est tenebrae sunt, ipsae tenebrae quantae erunt?» Proinde magni interest, cum aliquid boni facimus, cujus rei contemplatione faciamus. Officium quippe nostrum, non officio, sed fine pensandum est; ut scilicet non
Abbreviated transcription (Latin):
oculos ncos. ne uideant nanititem: Nũqͥd qucriti
sumꝰ in hoc mundo. possumus ñ nidert nuntatẽ :¬
Omĩs em̃ crtatura uanitati subiecta ẽ. quȩ intelligitur
esse in homine: o om̃ia uanitas. Quȩ habundantia
hominis in omm̃i labore suo. quo ipse laborat sub sole:
An iste fortassis hoc orat. ut non sit eiꝰ uita sub sole. ubi
om̃ia uanitas. s in illo sit in quo uiuificari se petit:
le quippt ascrucit non suꝑ solem tantũ. s suꝑ om̃ss
eilos: ut adimpleret oifua. Et in illo magis quã suib
sole uiuit: qui non manit audiunt qͦd dixit apłt.
Qug sursũ sunt querite. ubi xp̃s est in dextera dĩ se.

Expanded text:
oculos meos, ne videant vanitatem?» Numquid quamdiu sumus in hoc mundo, possumus non videre vanitatem? «Omnis enim creatura vanitati subjecta est,» quae intelligitur esse in homine; et, «Omnia vanitas: quae abundantia hominis in omni labore suo, quo ipse laborat sub sole» ? An iste fortassis hoc orat, ut non sit ejus vita sub sole, ubi omnia vanitas; sed in illo sit, in quo se vivificari petit? Ille quippe «ascendit» non super solem tantum, sed «super omnes coelos, ut adimpleret omnia» . Et in illo magis quam sub sole vivunt qui non inaniter audiunt quod dixit Apostolus: «Quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est i
Abbreviated transcription (Latin):
Illi qui iam ꝑuiã istã. id est ꝑ uitã istã transic¬
runt hinc ad patriam. Apłi transeuntes crant
in ista uita. ꝓpłiȩ transeuntes erant. Quos be.
caritatis uiderunt. Quos autẽ inuencrunt in
tectis eminert. & suꝑbire in ecruiet scuti sui:
dixerunt contra illos quod futuri erant. bene¬
dictionẽ autẽ suꝑ cos non dederunt. Ergo om̃s
istos malos quos portat eccłia. qui legitis in
scripturis inuenitis maledictos atsignatos ad
antixp̃m ꝑtinere. ad diabolum ꝑtinere. ad pa¬
leam ꝑtinere: adtiranam ꝑtinere. Q multa
innumerabilia ꝑ similitudinẽ dicunitur de
illis: quia non om̃is qui dicit mͥ añt dñe in

Expanded text:
Illi qui jam per viam istam, id est, per vitam istam transieIlli qui jam per viam istam, id est, per vitam istam transierunt hinc ad patriam: Apostoli transeuntes erant in ista vita, Prophetae transeuntes erant. Quos benecharitatis viderunt. Quos autem invenerunt in tectis eminere et superbire «in cervice scuti sui,» dixerunt contra illos quod futuri erant, benedictionem autem super eos non dederunt. Ergo omnes istos malos quos portat Ecclesia, qui legitis in Scripturis, invenitis maledictos designatos ad antichristum pertinere, ad diabolum pertinere, ad paleam pertinere, ad zizania pertinere. Et multa innumerabilia per similitudinem dicuntur de illis: «Quia non omnis qui dicit mihi, Domin
Abbreviated transcription (Latin):
euellerctur aruit. ñ inde implet messor manꝰ.
Sequitur eñi o dicit. Non repleuit manũ suam
messor. & sinũ suũ qui mampłos colligit. Mes¬
sores aut̃ angłi sunt. añs dicit. Et ñ dixerunt¬
transeuntes uiã. bencdictio dñi suꝑ uos: benedi.¬
ximus uos in nomine dñi. Nostis em̃ fratres
quando transitur ꝑ oꝑantes. est consuetudo ut
dieatur illis. benedictio dm̃ suꝑ tos. & magis
ista consuetudo. erat in gente iudeoꝵ. Nemo
transibat & uidebat aliquos ficere aliqͦd opus
in agro. uel in uinea. uł in messe. uł aliqͥd euis¬
modi: non licebat sine benedictione transire.
Alii sunt qui mamipulos cosligunt. alii st̃ tran.¬
scuntes uiã. Qui mampłos colligant. ñ de illis
itplent manus: quia non colligitur ad horreum
fenim tectorũ. Qui sunt qui manipłos colligunt:
Messorts. Qui sunt messores: Dñs apxit. Messo¬
res autẽ angłi sunt. Qui sunt transcuntee:

Expanded text:
evelleretur aruit. Non inde implet messor manus. evelleretur aruit. Non inde implet messor manus. Sequitur enim et dicit: «Non replevit manum suam messor, et sinum suum qui manipulos colligit. Messores autem Angeli sunt» , Dominus dicit. 13. «vertranseuntes viam, Benedictio Domini super vos; benediximus vos in nomine Domini.» Nostis enim, fratres, quando transitur per operantes, est consuetudo ut dicatur illis, «Benedictio Domini super vos.» Et magis ista consuetudo erat in gente Judaeorum. Nemo transibat et videbat aliquos facere aliquod opus in agro, vel in vinea, vel in messe, vel aliquid hujusmodi; non licebat transire sine benedictione. Alii sunt qui manipulos colligunt, alii sunt transeuntes viam. Qui manipulos colligunt, non de illis replent manus; quia non colligitur ad horreum fenum tectorum. Qui sunt qui manipulos colligunt? Messores. Qui sunt messores? Dominus dixit: «Messores autem Angeli sunt.» Qui sunt transeuntes?
Abbreviated transcription (Latin):
fabricauerunt. Eo factura est eccłia: nsi porta
Fiant sicut fenũ tectoꝵ. quod pͥusquã cuellatur
aruit. Fenũ tectorũ herba est quȩ nascit᷑ in tectis.
in solario. in tegulato. In alto uidetur. & radicẽ
ñ habit. Quanto melius humilius nasceretur.
& lȩtius uiresceret. Modo nascitur altius. ad
celcriorẽ ariditatẽ. Nũdum cuulsũ. c̃ & aruit.
Nãdum finiti sunt in iudicio dĩ. ęnã ũ habent
sucum uiriditatis. Aitendite oꝑa ipsoꝵ. &uide.¬
te quia aruerunt. Sed hic sunt & uinunt.
Hũdum gͦ auulsi sunt. Arucrunt: seo nũdum
auulsi sunt. Facti sunt sicut fenũ tectoꝵ. qͦd
pͥusquã cuellatur aruit: & uenient messores.
sco non de illis implent manipłos. Uenturi
sunt cr̃a messores. & collecturi sunt tritieñ in
horreũ: ogitania alligabunt omuttnt in
ignem. Sic & fęnũ tectoꝵ expurgatur. & qͥcqͥd
inde euallitur in ignẽ mutit᷑: quia & pͥusquã

Expanded text:
fabricaverunt.» Quid factura est Ecclesia, nisi portatfabricaverunt.» Quid factura est Ecclesia, nisi portat«Fiant sicut fenum tectorum, quod prius quam evellatur aruit.» Fenum tectorum herba est quae nascitur in tectis, in solario integulato. In alto videtur, et radicem non habet. Quanto melius humilius nasceretur, et laetius viresceret? Modo nascitur altius ad celeriorem ariditatem. Nondum evulsum est, et aruit: nondum finiti sunt in judicio Dei, et jam non habent succum viriditatis. Attendite opera ipsorum, et videte quia aruerunt. Sed vivunt, et hic sunt: nondum ergo avulsi sunt: Aruerunt, sed nondum avulsi sunt: facti sunt «sicut fenum tectorum, quod prius quam evellatur aruit.» 12. Et venient messores, sed non de illis implent manipulos. Venturi sunt enim messores, et collecturi sunt triticum in horreum, et zizania alligabunt, et mittent in ignem. Sic et fenum tectorum expurgatur, et quidquid inde evellitur, in ignem mittitur; quia et priusquam
Abbreviated transcription (Latin):
iustificas peccatũ tuũ. ꝙ suꝑbis aduersus
am̃. quia te facis extra culpã. & dm̃ in culpa:
& tantũ crexisti ceruict̾ tuã. & cucurristi ad¬
contra am̃ sicut scriptum. t̃. in iob. qͥdiocbat
at impio peccatore currens aduersus dm̃ in
crassa ceruiet scuti sui. O ibi ocruict̾ nomi¬
nauit. quia trgo sic erigis. & ñ cdidis ocłos
a uis mecũ inquit as̃ iudicio contendere:
intrare mecũ iniudiciũ cũ debeas in reatu
tuo  satͥfacere dõ. & clamare ad illũ dͥo clarna.¬
tur in alio psalmo. si ituquitatem obstruaueris
añt. dñt quis sustinebit: clamare ad illũ quod
sermonẽ dĩ: uenit in te quod sequit᷑ scriptura
& sdicit. Dñs iustus concidet ctruices peccatoꝵ.¬
confundantur & auertantur retrorsũ om̃s qui
oderunt syon. Qui oderunt sron. oderunt ge¬
cłiam. Syon cecłla est. Ꝙ qui untrant in eccłlam
ficte: oderunt eccłiam. Qui nolunt obseruare
uerbũ dĩ: oderunt eccłiam. Sed suꝑ dorsũ meũ

Expanded text:
justificas peccatum tuum, et superbis adversus Deum, quia te facis extra culpam, et Deum in culpa, et tantum erexisti cervicem tuam, et cucurristi contra Deum, sicut scriptum est in Job dicebat de impio peccatore, «Currens adversus Deum in crassa cervice scuti sui» ; et ibi cervicem nominavit; quia sic te erigis, et non elidis oculos et vis mecum, inquit Deus, judicio contendere , intrare mecum ad judicium; cum debeas in reatu tuo satisfacere Deo, et clamare ad illum, quod clamatur in alio psalmo, «Si iniquitates observaveris, Domine; Domine, quis sustinebit» ? clamare ad illum, quod sermonem Dei; venit in te quod sequitur Scriptura, et dicit, «Dominus justus concidet cervices peccatoConfundantur, et avertantur retrorsum, omnes qui oderunt Sion.» Qui oderunt Sion, oderunt Ecclesiam: Sion Ecclesia est. Et qui intrant in Ecclesiam ficte, oderunt Ecclesiam. Qui nolunt observare verbum Dei, oderunt Ecclesiam: «Super dorsum meum