comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mimutoes mẽphyteo sĩ celebrae.
Siõ alicuius eccłastice subur¬
bampclii emphyteosis det̃ qua¬
lia plumamarime inhac no¬
iimus felicissima cõsiste̾ crita¬
te multo quide dignap̾tio. par¬
nas nõ reddetia pensices. aũnͥl
pesionum omnino.nõ exrectli¬
tib metiemphyteosmi. s exsti¬
mar suburbanum subtilit̾.are
putan exp̾tio collecto recdlitus
possibiles mingrnti ãns cõpy¬
agiemphyteosim. nõ ppetue s
ĩeum qui accip̃⁊ duas exeos sre¬
faciẽdam. ¶Scire autem eph¬
yteotas cõuenit. quia sunbiẽ¬
mo cotimio nõ exsoluũnt eph¬

Expanded text:
emphyteosin celebrare. Si vero alicuius ecclesiastici suburbani pretiosi emphyteosis detur, qualia plurima maxime in hac novimus felicissima consistere civitate, multo quidem digna pretio, parvas vero reddentia pensiones aut nihil pensionum omnino, non ex reditibus metiri emphyteosin, sed aestimari suburbanum subtiliter, et reputari ex pretio collecto reditus possibiles in viginti annis compaagi emphyteosin non perpetue, sed in eum qui percipit et duas ex eo sucfaciendam. Scire autem emphyteotas convenit quia, si in biennio continuo non exolverint emph
Abbreviated transcription (Latin):
atur.tp̃s licentia sit eis qui post
illum sũt mempbyteosm daẽ
idundiq agitur.⁊ semꝑ cos p̃po¬
in aliis. inhoc enim ncbil alid̾
ẽ quampreuolutiõemamachiã¬
tione ppetuas eis empbyteosis.
magis autem priuatoes eccłastica¬
rum agirerum. s ⁊siquid factũ ẽ
talẽ. nullam necc̃ĩtatem ẽẽ reuẽ¬
cessãtib ceteris tradere ¶Sĩquis
aut̃t uoliũt accipe s in rationem
usus aut qui uocant uisus. fi rez
ecclasticam. añscissime mai ori
eccłe aũ altius cuiustibet q̃ moĩ¬

Expanded text:
atur tempus, licentia sit eis, qui post illos sunt, in emphyteosin dare id unde agitur, et semper eos praeponi aliis: in hoc enim nihil aliud est quam per revolutionem et machinationem perpetuas eis emphyteosis, magis autem privationes eccrum agi rerum. Sed et si quid factum est tale, nullam necessitatem esse reverecessantibus, caeteris tradere. Si quis autem voluerit accipere secundum rationem usus, aut qui vocatur ususfructus, rem ecclesiasticam aut sanctissimae majoris ecclesiae, aut alterius cujuslibet, quae i
Abbreviated transcription (Latin):
cõstitutionis leõis pie memoie
taris uis cõpens scĩssime eecłe au
ueñabilidomiu exq̃ hoc ꝑecp̃ tar¬
to⁊ tales ferentem recdlit. qͣitos
aũ quales b̃t qd̾ daturitant p̃ eiꝰ
obitum ecclastica aũptochicar
ros rcu̾taturad uen̾abilemdor¬
um cũusuquidatus ẽ. nõ trisscẽ¬
dete tp̃s inte ꝑcipientis. accipiat
aut etiam similit̾. rei incõpensa

Expanded text:
constitutionis Leonis piae memoriae, tatis ius compenset sanctissimae ecclesiae aut venerabili domui, ex qua hoc percepit, tantos et tales ferentem reditus, quantos aut quales habet quod datur, ita ut post eius obitum ecclesiastica aut ptochica res revertatur ad venerabilem domum cum usu, qui datus est, non transcendente tempus vitae percipientis; accipiat autem similiter etiam rei in compensa
Abbreviated transcription (Latin):
tem adscĩssimam eccłam aut re¬
nãbilem domum exq̃ factaẽ ep¬
hyteosis. malẽ etiamtalem cc̃e¬
tũ uͥ pote psẽtinon repugnatẽ
legi. Neq illd̾ qd̾ actenus ec̃ta
les contẽtus agebatur ualere qͣ¬
talempmittendum ẽ de acdiecti

Expanded text:
tem ad sanctissimam ecclesiam aut venerabilem domum, ex qua facta est emphyteusis, et valeat etiam talis contractus, utpote praesenti non repugnans legi. Neque illud quod hactenus contra tales contractus agebatur, valere permittendum est de ad
Abbreviated transcription (Latin):
iominb reliquis adoractis domi¬
b fĩsininus ⁊ ĩ accipiẽtis persõa⁊
ĩduob esdempsoe hrdib deĩceps
filiis tnsolis masculis aut fenui
aũ nepotib utriusq nat̾e aut neo¬
re añ uiro. sih udencet deuxore ay
uro exp̃ssim noĩerur. AAlioquino
tͣnssire ad alique alterim hrdem

Expanded text:
eliquis adorandis domibus fieri sinimus et in accipientis persona et in duobus eiusdem personae heredibus deinceps, filiis tamen solis masculis aut feminis, aut nepotibus utriusque naturae, aut uxore aut viro, si hoc videlicet de uxore aut viro expressim nominetur; alioquin non transire ad aliquem alterum heredem
Abbreviated transcription (Latin):
leoĩs quide pie memorie costiti¬
tio submulla pẽitus climinutõe
darire eccłasticamsanciu.nos a
ĩ alia costitutione anobscripta.
sextam excipisolum sup empi¬

Expanded text:
Leonis quidem piae memoriae constitutio sub nulla penitus deminutione dari rem ecclesiasticam sancivit, nos autem in alia constitutione a nobis scripta sextam excipi solum super emph
Abbreviated transcription (Latin):
e gerõtbo conno. ⁊ omiti absolute
collegio qd̾ actio piacostituit nlło
pẽitus hoͬrum aliquid accipe abeis
ualẽte: In neq constitutioe ana¬
stasii dine meorie ultĩs opꝰ erit
neq scđm illamfaciendi decrerie
memorateobruatiois. Ip̃a enrm
rei prĩcipia ꝑimtes ⁊ ꝓhibetes qd

Expanded text:
et gerontocomio, et omni absolute collegio, quod actio pia constituit, nullo penitus horum accipere aliquid ab eis valente. Unde neque constitutione Anastasii divae memoriae ulterius opus erit, neque secundum illam facienda decreta memoratae observationis. Ipsa enim rei princ
Abbreviated transcription (Latin):
teosistalib psois q̃les duduz
di̾im. tunc enim sextãm eiꝑte
cuinscrupulositate inputanda
cõccͣtumus. Suĩo manui cõtiz¬
git ꝑquandam cladẽ pensic̃em
auintots t̃e constatem pesiõem
accipiat qͥ ꝑ ẽphyteosim subie
nulr. aũnec accipiat peitus cu

Expanded text:
teosis talibus personis, quales dudum diximus; tunc enim sextam ei partem cum scrupulositate imputandam concedimus. Si vero minui contigerit per quandam cladem pensionem, aut in toto tunc constantem pensionem accipiat qui emphyteosin subire vult, aut nec accipiat p
Abbreviated transcription (Latin):
reb scĩssimeanaioris eccłe fĩper¬
mittetes. ñ aũt ultra sextam pã¬
tem peleuar emphyreosim pci¬
Qmauo diclicimus sic effuse⁊
seetarelinquatur scissime eccłe
pars reliquis õib ẽphyteosĩ acc¬
piẽti doatis anastasu̾s au̾t pie
memorie gesta moumtoru ꝯsti¬
tueñs fi subalieãtioib sic ubie̾
huiꝰ reĩfieret. tp̃s⁊ ẽphyteosim.
statuẽt. sinegestis quide usque
ad solamuitam accipiẽtis ẽphy¬
teosĩ. cum gestis aũt inꝑtuuea

Expanded text:
rebus sanctissimae maioris ecclesiae fieri permittentes, non autem ultra sextam partem relevari emphyteosin perciquia vero didicimus sic effuse et sexta relinquatur sanctissimae ecclesiae pars, reliquis omnibus emphyteosin accipienti donatis. Anastasius autem piae memoriae gesta monumentorum constituens fieri super alienationibus, sicubi etiam huius rei fieret tempus, et emphyteosis statuens sine gestis quidem usque ad solam vitam accipientis emphyteosin, cum ge
Abbreviated transcription (Latin):
dtalefiat. ip̃gmatiea ꝓctssit form
apͣcipiens impiodare aliquid tali
quitalib aministrit lũtis. sineq̾¬
rela uncliq sĩt.nullam metuetes
penarii que alece piememorie ĩt̾¬
eunnec mltãm differat ab altut¬

Expanded text:
d tale fiat, et pragmatica processerit forma, praecipiens imperio dare aliquid taliuqui talibus administrant litteris, sine querela undique sint, nullam metuentes poenarum, quae a Leone piae memoriae intecum nec multum differant
Abbreviated transcription (Latin):
neqr alias oms eccłas lhacfeliq̾¬
suma existẽtes ciuitare ant eca
eiꝰconfinia nisubpatriarcha sede
huiꝰ felicissime citatis cõstur¬
tas qnim metropolitas ipeordi¬
natieq aliũullum udiq neq

Expanded text:
neque alias omnes ecclesias in hac felicissima existentes civitate aut circa eius confinia neque sub patriarchica sede huius felicissimae civitatis constitutas, quarum metropolitas ipse ordinat, neque alium ullum undique neque
Abbreviated transcription (Latin):
licẽti am habẽ alienare rẽ in mobil¬
en aut ĩdomibr. aũ in agris. autĩ
ditorib Alienatiõis añt. nom̃ge¬
nãli ideo posiumus ũ ꝓbibẽmus
⁊ uẽditioem⁊ doationem ⁊ cõmut¬

Expanded text:
licentiam habere alienare rem immobilem aut in domibus aut in agris aut in editoribus. Alienationis autem nomen generalius ideo posuimus, ut prohibeamus et venditionem
Abbreviated transcription (Latin):
onimius oṁe quicquid
prius inꝑfectum. aut confusu
lecas  latiõe facietes creclimus o¬
portere ialienatioib que fruit
supsacis reb iia conplectilege¬
scipliiam scuptalee ẽ deeccłast¬
cis alienationib ecclusansola

Expanded text:
onimus, omne quicquid prius imperfectum aut confusum legislatione facientes credimus oportere et in alienationibus, quae fiunt super sacris rebsciplinam, scripta lex est de ecclesiasticis alienationibus, conclusa
Abbreviated transcription (Latin):
cumonii mectiitemporis fructua
aniis luene c̃ãsu mimẽte pretĩoꝵ
sineq aprincipio gestum sit.
requidemdesuo scĩssime eccłe in
bet ominequicquid exea ealnẽt

Expanded text:
cum omni medii temporis fructu, et aliis lucris, casu imminente pretiorum si neque a principio gestum sit. re quidem de suo sanctissimae ecclesiae jubet omne, quidquid ex ea
Abbreviated transcription (Latin):
huius legis cum ꝯ̃mehem̃tia.⁊
cclidimus. Abanastasio quoq
pie memorie serptaq̃damͣ deca¬
libͣ lex ẽ. neq silis poriaoan
⁊ꝑ loca foris põrta mebominus
mansit ꝑfecta co qd̃ adsolum sa¬
c̃dotiu madiccesim respiciat con¬
stitutã sub beatissimo patuarcha
huĩ regie ⁊ felicissime ciuiraͣtis a¬
ꝑscnit᷑ata sed̃es eum iztiq ligr̃a
qm occasionẽm alia quide cornge¬
bat.alia uo inconposita relinque¬
bat. qm̃ obremeam quoq nacae
deceto scĩmus. ut pote ĩpfectam
⁊locum circum clusam⁊ ño gena¬
lem int leges existentem neq ali¬
quid studiosum introducetem.
⁊ nosochonñorumamoastiorum
⁊besotrõphiorumageroto cõioꝵ
terlegis laticem exponetes sieqꝗz
õe qd̾ reliquum ẽ intexentes Wult
enim illa neqdo amabilem arch¬
cuntatis seu scĩssime maioris ece¬
le neq yconomum uende aut do¬
nare autalit̾ alienare aem unrnyo¬
bilem. domunforsam aut agru̇
aut colonum. aut macipia iustica

Expanded text:
hujus legis cum omni vehementia et rectione credimus. Ab Anastasio quoque piae memoriae scripta quaedam de talibus lex est, neque similis priori, et per loca foris posita, nihilominus mansit imperfecta, eo quod ad solum sacerdotium et dioecesin respiciat, constitutam sub beatissimo patriarcha hujus regiae et felicissimae civitatis, aperscrutata sedes, cum utique dignam quam occasionem alia quidem corrigebat, alia vero incomposita relinquebat. Quamobrem eam quoque vacare de caetero sancimus, utpote imperfectam, et loco circumclusam, et non generalem inter leges existentem, neque aliquid studiosum introducentem. nosocomiorum, monasteriorum, brephotrophiorum, gerontocomiorum, ter legislationem exponentes, sicque omne quod reliquum est intexentes. Vult autem illa neque Deo amabilem archicivitatis, seu sanctissimae majoris ecclesiae, neque oeconomum vendere, aut donare, aut aliter alienare rem immobilem, domum forsan, aut agrum, aut colonum, aut mancipia rustica,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯita mobile unllam pariãt mura¬
tõem cumoĩs nt̃ status subꝑpetuo
motu c̃õsistat necess anũ existima¬
uimus q̃sdam exceptões darelegi.
cum multis uigiliis ⁊ subtilitate
adinuẽtas ut cashns inauxio lex
bilis rei q̃lem ꝓposium. h̃ ei asciffimi
eccliis neliquis uenabilib do mi¬
domibindempnitate ẜuata ares¬
pẽsandare eis abco qui ꝑcep̃ eq̃ ar
etiam maicẽ quamdataẽ. Quid
enimcauset impatorne meliora
debet. cũiplima deus dedït habẽ⁊
młtorum dominum eẽ a facileda¬
re ⁊ maxime inscissimis eccłiis in

Expanded text:
et immobile, ut nullam patiatur mutationem, cum omnis noster status sub perpetuo motu consistat? necessarium existimavimus, quasdam exceptiones dare legi, cum multis vigiliis et subtilitate adinventas, ut eas habens in auxilio lex, bilis rei qualem proposuimus, hoc ei a sanctissimis ecclesiis et reliquis venerabilibus domidomibus indemnitate servata et recomponsanda re eis ab eo qui percepit aequa aut etiam maiore, quam data est. Quid enim causetur imperator, ne meliora det? cui plurima deus dedit habere et multorum dominum esse et facile dare, et maxime in sanctissimis ecclesiis, in
Abbreviated transcription (Latin):
int̾mmatuͣr exclude. ¶ Lec igit
increpãs nebemter ꝑ mittit rei e¬
eccłamistice usumantqui noca¬
tur usus fructus. sub cto quodam
tp̃r. aut etiam usq adintam ꝑci¬
piẽtis dare scissimam maiorem
ut hisquibanc accep munificẽt
an. eiusdem qm̃titaris repens re
scĩssime maiori eccle sub ꝓpͥetati
ratõe exqua possit eñdem rectlitũ
le exusu accepit. Post pcipiẽtis
utiq mortem aut definitum ep̃s¬
musiundelic ⁊ usufructudato ec

Expanded text:
inatur excludere. Haec igitur increpans vehementer, permittit rei ecclesiasticae usum, aut qui vocatur ususfructus, sub certo quodam tempore, aut etiam usque ad vitam percipientis dare sanctissimam majorem ut is qui hanc accepit muniiam, eiusdem quantitatis repenset rem sanctissimae maiori ecclesiae sub proprietatis ratione, ex qua possit eundem reditum le ex usu accepit; post percipientis utiqusu videlicet et usufructu datae ec
Abbreviated transcription (Latin):
põtꝰ si cecidit alicui nocẽ quo cã
pena trecm ameorum constitu¬
ta ẽ. ¶Deeo uõ qd̃ deicctum effi.¬
sum uec. duꝑliquamtidamp¬
num datum sit constituta ẽ ac¬
tio¶obbommem uõ libenm oc¬
cisum quinquagn̾ta ameorum
pena constitintur. s uo uiuet yo¬
dia que incuratiõem facta sũt.
preterea opanim quib caruiit
aut caitunis ert obid. qd̾ muti¬
lis facius ẽ ¶Si filius fami¬
lias seorsum apatrehabitam̃t.
⁊ quid cxcenaculo eius deiectuz
eftu sum uesit. siue quid positũ
suspensum ue habiĩt. cuius ca¬
sus picłosus c̃ uiliano placuit
in patrem nullamẽe actioem s
cumipo filio agerendum ẽqd ⁊
ĩ filio familas iudice o bsuan¬
dumc̃ quilitem suam fecĩt.
Item ecertitõr nans. aut caup¬
oe. aur stabuli dedolo ant fũro
qd innane aut canpona. ant
stabuzlo factum ent. quasi exm¬
aleficio tem̃ inderur. si m̃o ip̃iꝰ

Expanded text:
quo casu poena decem aureorum constituta est. de eo vero quod deiectum effusumve est, dupli quanti damnum datum sit, constituta est actio. ob hominem vero liberum occisum quinquaginta aureorum poena constituitur: si vero vivet nodia, quae in curatione facta sunt, praeterea operarum quibus caruit, aut cariturus est, ob id quod inutilis factus est. Si filius familias seorsum a patre habitaverit et quid ex coenaculo eius deiectum effusumve sit, sive quid positum suspensumve habuerit cuius casus periculosus est: Iuliano placuit, in patrem nullam esse actionem, sed cum ipso filio agendum. quod et in filiofamilias iudice observandum est, qui litem suam fecerit. Item exercitor navis aut cauponae aut stabuli de dolo aut furto, quod in nave aut in caupona aut in stabulo factum erit, quasi ex maleficio teneri videtur, si modo i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfiscalib debitis ant priuatis pł¬
gatrem. Siuõ uduasit aũno ap̃¬
⁊ mulieri aũ ꝑse aũꝑ quos uolin̾t
ppria untrapponẽ sedin legem. Er
plictorumiubemus siquidemc.
maiores udices sit.xt. iurilibra:
Siuõ minores sũtx libraꝵ auri
pene subiacẽ. ¶Obediẽtes aute
cis inp̾lictis cais spoliatos cigulo
pemis subici ⁊ inoxilium destrtai
Siuõ mulierp̃t legittimam im¬
omtioemnoliũt institũe aliquẽ

Expanded text:
fiscalibus debitis aut privatis pugat rem. Si vero vidua sit aut non a pr mulieri aut per se aut per quos voluerit propria iura proponere secundum legem. Eum praedictorum iubemus, si quidem maiores iudices sint, XX auri librarum, si vero minores sunt, X auri librarum poenae subiacere, oboedientes autem eis in praedictis causis spoliatos cingulo poenis subici et in exilium destinari. Si vero mulier post legitimam admonitionem noluerit instituere aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
mĩcie omne exb̾ accidẽs lesis dap¬
num medebit᷑ supplicus fub̃tiex¬
ilio tradetur ⁊ꝯsiliarius eius simi¬
le sustineb̾ supplitium tertum si
factis aindice ce̾rialegib ¶ncp¬
tis cõsentiat ¶Officium uõenis

Expanded text:
iudex omne ex hoc accidens laesis damnum medebitur et suppliciis subiectus exilio tradetur, et consiliarius eius simile sustinebit supplicium, si factis a iudice contraria legibus in scriptis consentiat, officium vero eius
Abbreviated transcription (Latin):
legem trãscendere studẽr niqu. aera¬
dent causas enuntiaumus exqui¬
b solum repudiapossũt tñsmitria¬
ũ auiro aũ amuliere iubem preten
illas cãs millo mo repudio fi aut
ꝑ cõsensum nuptias solin cocedẽ

Expanded text:
legem transcendere student, in qua evidenter causas enumeravimus ex quibus solum repudia possunt transmitti aut a viro aut a muliere, iubemus praeter illas causas nullo modo repudia fieri, aut per consensum nuptias solvi et conce
Abbreviated transcription (Latin):
reliq̃uero t̾ti imꝑtem moãscerio ĩ
quo mutit dan. si uõdescendẽtes
non cõsentientes huimochuqu¬
tatis qͣttuor untias eos sedmlege
diuis as accipe octo nountias dan¬
inmonastĩo inquo ⁊̃ cluditu bui
ascẽtentes hãt. aut ascẽtentes cõ¬

Expanded text:
tem monasterio in quo mittitur dari. Si vero descendentes non consentientes huiusmodi inquitati, quattuor uncias eos secundum leges divisas accipere, octo vero uncias dari monasterio in quo includitur huiusmodi escendentes
Abbreviated transcription (Latin):
mim fcĩsunt desuba uero adultt̃i.
datam si dotalia instrinta no sp¬
secuta sut tesiduam uõ eius suba
siquidemsĩt ascẽdẽtis aũ descẽden¬
tes usq adcttum gͣlum accipiat.

Expanded text:
mini facti sunt. De substantia vero adulteri, datam si dotalia instrumenta non subsecuta sunt; residuam vero eius substantiam, si quidem sint ascendentes aut descendentes usque a
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quia uõ nos oportet bumairi
gnis infurmitatem pteg̾ẽ corp¬
ales penas scd̃m aliquasnptes
uminuetes ⁊ ĩt̾dicimus alt̾n¬
tras manus aũ pedes abscidiat̃
hunismõi quedaminfent sup¬
pliciaꝑ q̃ articłidissoluunt quia
mnbrorum dissolutio gmorest
tutem sustine eumpcas. siõtile

Expanded text:
humani generis infirmitatem protegere, corporales poenas secundum aliquam partem imminuentes interdicimus alterutras manus aut pedes abscidi, aut huiusmodi quaedam inferri supplicis per quae articuli dissolvuntur, quia membrorum dissolutio gravior estrtutem sustinere eum poenas; si ve
Abbreviated transcription (Latin):
potparareipi credatũ ¶Siuo nra¬
uit non posse sedare fideisoremn
ratoriame iutioem faciat deobẜ¬
uatiõe iudicii. Siuõ granissimũ
inueniat̃crimeni quo accusat
immcãstĩum aut inasistiummi¬
ttat aut mulierib tradat ꝑquas

Expanded text:
tare, ipsi credatur, si vero iuraverit non posse se dare fideiussorem. iuratoriam cautionem faciat de observatione iudicii. Si vero gravissimum inveniatur crimen in quo accusatur, in monasterium aut in asceterium mittatur, aut mulieribus tradatur, per quas
Abbreviated transcription (Latin):
ciam deg̾. iubemus piucicilli
iudice in qua peceaiquid hum¬
moĩ conting̾ epulapublicaũ ad
pũcia illi iudicem in q̃delinqre¬
tes ꝑsõadegi. Illeuõ qui publicã
suscepit litteras ꝑiculo suo. aoffi¬

Expanded text:
ciam degit, iubemus provinciae illius iudicem, in qua peccari quid huiusmodi contigit, epistola publica uti ad provinciae illius iudicem, in qua delinquens persona degit, illum vero qui publicas susceperit litteras periculo
Abbreviated transcription (Latin):
corumomne solatiumastudiũ
cis offerre ũ sine impedim̃to fisca¬
liumeractio pcedataomos que
mote fũnt. siũcunles siũ crmmi¬
nales cause ⁊ cõpetentes ꝓuĩciar
iudices ip̃õs iubcm̃ in quirẽ ut u¬
li pprio pienlo has disentiar ⁊ legi

Expanded text:
orum omne solacium et studium eia conferre, ut sine impedimento fiscalium exactio procedat. Et omnes quae motae fuerint sive civiles sive criminales causas et competentes provinciarum iudicibus ipsos iubemus inquirere, ut illi proprio periculo has discutiant et legi
Abbreviated transcription (Latin):
cuilium⁊ militanum cõstitutĩ.
inpnicia habeloci suatores cõce¬
dim̾ precipue quidem inbemu
ꝓm̃cianimrectores sicrecte coũ¬
sãiay res gubnareut sis necc̃itas
stinan. Siuõ opus fiñt transim¬
iti aliquos inꝓĩcus eccasicẽ pb̃¬
licarumeractionum aũquarm¬
lib emergẽtium quel aam neq¬
inferat di speduitditum ũ osi¬

Expanded text:
ium et militarium constitutum in provincia habere loci servatorem concedimus. Praecipue quidem iubemus provinciarum rectores sic recte conversari et res gubernare, ut non necessitas stinari. Si vero opus fuerit transmitti aliquos in provinciis occasione publicarum exactionum aut quarumlibet emergentium querelinferat dispendium, creditum vero si
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃um idicem forte accusatum
offm̃obedire ei. quemad modu
llicitudinẽ faciant tam publican
ceactiomuniquam locorumqe tẽ
enãutomines iniustitias lesio su¬

Expanded text:
ipsum iudicem forte accusatum officium oboedire ei. Quemadmodum esollicitudinem faciant tam publicarum exactionum quam locorum quietis, et ut omnis iniustitia et laesio su
Abbreviated transcription (Latin):
ru an ab onm amimsttionen
si cõtingent in scriptis nrãm nissi¬
oẽm fieri ab aliquẽ iudicem⁊ intẽi
istequiescit ad iniisstionemisq
meruit rescrptũm. Si nõhuis¬
moĩ uscriptis iussio.p. respicit.
ꝯiquireteamsiquidem noleda¬
bit fiscus que inca conp̾bensast.
adimpleat¶Siuio adlesiõem ẽ
fiscinich suꝑ ea omnilegi.nũtia¬
uent.hoc autem pcipientem. añ
ad quem pcepta sunt feã contig¬
ent remotiĩ decingulo as quifẽs

Expanded text:
ab omni administratione, ut si contigerit in scriptis nostram iussionem fieri ad aliquem iudicem, et interea iste quiescat ab administratione, is qui promeruit rescriptum; si vero huiusmodi in scriptis iussio publicum respicit, inquirat eam, et si quidem non laeditur fiscus, quae in ea comprehensa sunt adimpleat, si vero ad laesionem est fisci, nihil super ea omnino agi, nuntiauentur haec, aut praecipientem aut ad quem praecepta facta, sunt contigerit removeri de cingulo, et
Abbreviated transcription (Latin):
bras inferat penam⁊ cĩgulo spo¬
liabit ⁊ quifise ac qui euit cadẽs
ppria suba exilio subicietil adon
iorem autemnrẽ dispositio nis
cautelimiubem⁊ ploca ep̃o apy¬

Expanded text:
bras inferet poenam et cingulo spoliabitur, et qui fieri se adquievit, cadens propria substantia exilio subicietur. Caput II Ad maiorem autem nostrae dispositionis cautelam iubemus, per loca episcop
Abbreviated transcription (Latin):
fecte uiuare nrõs subtos studete.
illincip̃torum. aũ comitem lar
gitidum aũ comitem priuatar
ces facẽ aꝓpri cingulilocum sua¬
ices ctiam coditis eis ꝓiñcus loq
fuatores emuttẽ in q̃lib cmitatẽ.

Expanded text:
fecte iuvare nostros subiectos studentes Illyrici praetoriorum aut comitem largitionum aut comitem privataruces facere et proprii cinguli loci servaices in creditis eis provinciis loci servatores emittere in qualib
Abbreviated transcription (Latin):
¶Et illud uõ preuidimus ꝑsubie¬
ctorum urilitate corrigẽut siqua
mulier ẽditi instrunto cõsemia
pprio uito au̾scribat iporiam su¬
bam aut sc ipã obligatamfaciat.
iubem̃ ut nullatenus buimolie
ualeaut tenẽ siu̾semelsiũ mul¬
totiẽs hinusmõi iliquid peade
resiat. sipriuatumsiũ .p. sit deb

Expanded text:
Et illud vero praevidimus pro subiectorum utilitate corrigere, ut si qua mulier crediti instrumento consentiat proprio viro aut scribat et propriam substantiam aut se ipsam obligatam faciat, iubemus nullatenus huiusmodi valere aut tenere, sive semel sive multotiens huiusmodi aliquid pro eadem, re fiat, si
Abbreviated transcription (Latin):
to quis bedem suum dampnare
ne altĩtollat ẽdes suas nelumi¬
bus edium uicsm offiriat uł pa¬
tiatur enmtignum inpanetem¬
suu ĩ mittere uł stilicidium br̃e
uł ut patiat᷑ eũ ꝑfundum ire. aꝙͣ¬

Expanded text:
o quis heredem suum damnare, ne altius aedes tollat, ne luminibus aedium vicini officiat: vel ut patiatur eum tignum in parietem immittere vel stillicidium habere: vel ut patiatur eum per fundum ire, a
Abbreviated transcription (Latin):
ius aque ducende ꝑfundu
alienum. ¶ Prediorũm urba¬
norum sunt situtes q̃ edifiti¬
is inbent. Io inbanorum pdio¬
num dicte qm edificia omniaũ¬
lla edificata sunt. ¶Item p̃di¬
orum rabanorum suitures sur
becut uicinus honã uicini su¬
stineat ut inpariete eius liccat
stillicidium ul um recipiat ꝙs
inedes suas uł in areãuł ĩcloachã
ł non recipiat ⁊ ne alri tollar qui
edes suas ne limmrinihus uncui
iofficiat. ¶Inrsticorum pre¬
diorum fuitutes. quidam com¬
putari recte putant aque haust¬
um p coris ad aqulam apulsur.¬
biinis ius pascendi calcis coq̾n¬
d arene foctiende. Io autembe
suitutes p̾diorum appellantur.
q̃ sine pdris conscitu n possũt.
blemo enim pot yuirutemad q¬
rere urbanius iustici pdii. nisi qui
b̾t pdium nec quisquãm debe n¬

Expanded text:
ius aquae ducendae per fundum alienum. Praediorum urbanorum sunt servitutes quae aedificiis inhaerent, ideo urbanorum praediorum dictae quoniam aedificia omnia urlla aedificata sunt. item praediorum urbanorum servitutes sunt hae: ut vicinus onera vicini sustineat: ut in parietem eius liceat stillicidium vel flumen recipiat quis in aedes suas vel in aream, t ne altius tollat quis aedes suas, ne luminibus vicini officiatur. In rusticorum praediorum servitutibus quidam computari recte putant aquae haustum, pecoris ad aquam adpulsum, ius pascendi, calcis coquendae, harenae fodiendae. Ideo autem hae servitutes praediorum appellantur, quoniam sine praediis constitui non possunt. nemo enim potest servitutem adquirere urbani vel rustici praedii, nisi qui habet praedium, nec quisquam debe
Abbreviated transcription (Latin):
pliorum iura sunt
bec iter. actus ma
ique luctꝰ t est iu̾
cundĩ ab iilandihominis. nõ
et am iumntum agendiul re¬
iculum. ¶Attus Eius agen¬

Expanded text:
iorum iura sunt haec: iter, actus, via, aquae ductus. iter est ius eundi, ambulandi homini, non etiam iumentum agendi vel vehiculum: actus est ius agen
Abbreviated transcription (Latin):
extare tunc crit constitutionilo¬
cus. Sibis qui integtium restit¬
tui pot abstinuit se ab bereditate
anquamuis põt integnum refi¬
tiri põt admitti constiturio adi
tio bonorum fien. ¶ Quid erg¬
osipost addictionem libtarum
consuandanum ca factam inin¬
tegrum sit restitutus utiq nen
t dicendumtenccan libtares q¬
a semel conpetierint. ꝓec consti¬
tuno libtatiiz tuendanim cã in¬
treclucta e ergo silibertates mill¬
esint date hec cessat constinito.
Quid ergosi uncus dedent lib¬
tates ul mortis eã ⁊ ne dehoc que¬
ratur utrum infraudem credito¬
ruman Mĩ factum sit id circo
uelint.ad dicisibiboa maudiezi¬
di funt. ꝯmagis ẽut audi debea¬
nt ꝯsi deficiant uba eq̃stitutioĩs.
s: cũmultas diuisides eius moĩ¬

Expanded text:
extare, tunc erit constitutioni locus. Si is, qui in integrum restitui potest, abstinuit se ab hereditate, an, quamvis potest in integrum restitui, potest admitti constitutio? et debet addictio bonorum fieri. quid ergo, si post addictionem libertatum conservandarum causa factam in integrum sit restitutus? utique non erit dicendum revocari libertates quae semel competierunt. Haec constitutio libertatum tuendarum causa introducta est: ergo si libertates nullae sint datae, cessat constitutio. quid ergo, si vivus dedit libertates vel mortis causa et, ne de hoc quaeratur, utrum in fraudem creditorum an non factum sit, idcirco velint addici sibi bona, an audiendi sunt? et magis est, ut audiri debeant, etsi deficiant verba constitutionis. Sed cum multas divisi
Abbreviated transcription (Latin):
peciiãio preferendã libtatis cã¬
ut libertas bis  saluasit qui cam
adipiscipotucrunt si uẽditas ex
testamto. id ditaẽet. Hoc rescrp¬
tosubuentum ẽ ⁊ libertatib ⁊de¬
functis ne uõa eorum acclitorib
possideantur. ⁊ ueant certe si fuit
ecac cã bona adita cessat borum
uenditio exstitit.enm defuncti
defẽsor⁊ quidem idoncus quid
solido ẽlitorib caner.¶Impri¬
mis bec rescriptum totiens loc̾
habet quot testamto libertates d¬
atesunt. ¶ O udergo siquis
intestatus decedens coclicillis li¬
btates dedent neq adita fitab
intestato hẽditas fauorconstit¬
utionis debebit locum bre. Cer¬
te siꝑptestatus. decede̾t. ⁊ cocliciłt
dedent lib̾tatem compete cami
nemini dubiũ ẽ tr econstitutoĩ
locum c̃e ubaostendunt. cumi
nemo successores abintestato
existatE igo quamdi inc̾tu
sit utium eristaran ñcessabit ꝯ¬
stiturio sic̾tum ee cepit neicm

Expanded text:
pecuniario praeferendam libertatis caupecuniario praeferendam libertatis cauut libertas his salva sit qui eam adipisci potuerunt si hereditas ex testamento adita esset. ’ Hoc rescripto subventum est et libertatibus et defunctis, ne bona eorum a creditoribus possideantur et veneant. certe si fuerint ex hac causa bona addicta, cessat bonorum venditio; extitit enim defuncti defensor, et quidem idoneus, qui de solido creditoribus cavet. Inprimis hoc rescriptum totiens locum habet, quotiens testamento libertates datae sunt. quid ergo, si quis intestatus decedens codicillis libertates dederit neque adita sit ab intestato hereditas? favor constitutionis debet locum habere. certe si testatus decedat et codicillis dederit libertatem, competere eam nemini dubium est. Tunc constitutioni locum esse verba ostendunt, cum nemo successor ab intestato existat. ergo quamdiu incertum sit, utrum existat an non, cessabit constitutio: si certum esse coeperit neminem
Abbreviated transcription (Latin):
rum cã audiauturaita rescripto ⁊¬
diuimartii ad papillium nifur
continetim. erbareseriptrita
se habent si uugieo ualentiquite¬
stam̃to suolibertatem quibusdã
adscripnt. neinc succeit ore abi¬
restato existẽte in ca c̃a bonaeẽ ce¬
perunt.ut uenire debeant iscuiu̾
de care notitio ẽ adirus rationẽ
ramçarum que dutcto quamcaꝵ
que ꝑspetiem sidei commissi reli¬
cte sunt tucdarũ gr̃a ad dicant
tibisi idonee. ẽclitoribr eatus des¬
olido qd emq debetunr soluendo.
q̃bii quidem quibus directa liber¬
tas dataẽꝓinde liben crunt ac si
beditas aditaeet. Toiiautem qa¬
quos hrs rogatus ẽ manumittẽ
arte libertatem consequamtur
itaut siñ alia cõditiẽ ueli bona
tibiaddiciquam ut etiam quid¬
irectam lib̾tatt macceperunt tui
libertifiant. Nambuic etiam uo¬
lumtati tue sibiqͣuorum statuagͥ
consentiant auctoritarem nr̃a
accommodamus. ¶Et nebuiꝰ
rescriptoĩs nr̃e emolumitum a¬
lia ratione uritum fiat. sifiscus

Expanded text:
t ita rescripto divi Marci ad Popilium Rufum continetur. Verba rescripti ita se habent : ‘ Si Virginio Valenti, qui testamento suo libertatem quibusdam adscripsit, nemine successore ab intestato existente, in ea causa bona esse coeperunt ut veniri debeant: is cuius de ea re notio est aditus rationem tam earum quae directo, quam earum quae per speciem fideicommissi relictae sunt, tuendarum gratia addicantur tibi, si idonee creditoribus caveris de solido quod cuique debetur solvendo. et hi quidem quibus directa libertas data est perinde liberi erunt ac si hereditas adita esset : hi autem quos heres rogatus est manumittere a te libertatem consequantur : nisi si non alia condicione velis bona tibi addici quam ut etiam qui directo libertatem acceperunt tui liberti fiant; nam huic etiam voluntati tuae, si ii de quorum statu agitur consentiant, auctoritatem nostram accommodamus. et ne huius rescriptionis nostrae emolumentum alia ratione irritum fiat, si fiscus
Abbreviated transcription (Latin):
ERCOR¬
tranum autem sit¬
ut liben ad bona ma¬
idata c̃ tamfilio quam filie leg¬
utima beditas etiam si alicno uũ
sanguinẽis ⁊agnatis defuncte
nepotes ad auie successionẽ leg¬
ictimo iure ñuocabantur. pͥea hoc
os liberes qui nulgoᷤ queñ disũt
admatris beditatem exhee sea¬
tus consulto admiti. ¶Siex
płib legittimis heredib quida
omifit brditatem uł mortea. ł
alia ca inpediti funt quoni nꝰ
aderint ao heredes tamen eoru
pertinet¬
successione cog̃to ru
os brdes eo ẜ quos in

Expanded text:
er cotrarium autem ut liberi ad bona maet data est tam filio quam filiae legitima hereditas, etiamsi alieno iuri consanguineis et adgnatis defunctaes consulto nepotes ad aviae successionem legitimo iure non vocabantur, postea hoc os liberos, qui vulgo quaesiti sunt, ad matris hereditatem ex hoc senatus consulto admitti. Si ex pluribus legitimis heredibus quidam omiserint hereditatem vel morte vel alia causa impediti fuerint quominus adierint, ad heredes tamen eorum pertinetSUCCESSIONE COGNATORUM os heredes, eosque quos in
Abbreviated transcription (Latin):
accepit restitueda tenetur. Eet
his exeosolo tenetursiꝗb dolo.
commiit. Culpe autem aut no¬
mineid est desidicat negligẽtie
ñ tenerrr. Itaq secutus ẽ quipaꝵ
diligent̾ custoditam rem fuito a¬
nusnit. naz ꝗ negligenti Mnrico rẽ
custodiendam tradit sue facilita¬
tiid inputare debet. ¶Creditor q̃q
qui pnignus accep reobligatu
quiͤ ĩp de ea ipare quam accepis¬
t restituedacenetur actione pigͦ¬
ragtia. Set qr pignꝰ utͥusq
gr̃adatur. ⁊ debitoris quo magis
pecimia ẽderetur⁊ c̃ditoris quo e¬
magis intuto ei sit c̃ditum. ẜla¬
cuit sufficẽqdad camrem custo¬
diendam exactã diligentiam ad¬
ibẽt quam siprẽtitit.⁊ aliquo for¬
turto casu eam rem amissit secu¬

Expanded text:
accepit restituenda tenetur. sed is ex eo solo tenetur, si quid dolo commiserit, culpae autem nomine, id est desidiae atque neglegentiae, non tenetur: itaque securus est qui parum diligenter custoditam rem furto amisit, quia, qui neglegenti amico rem custodiendam tradidit, suae facilitati id imputare debet. Creditor quoque qui pignus accepit re obligatur, qui et ipse de ea ipsa re quam accepit restituenda tenetur actione pigneraticia. sed quia pignus utriusque gratia datur, et debitoris, quo magis ei pecunia crederetur, et creditoris, quo magis ei in tuto sit creditum, placuit sufficere, quod ad eam rem custodiendam exactam diligentiam adhiberet: quam si praestiterit et aliquo fortuito casu
Abbreviated transcription (Latin):
numcro. iiuraue constat ulatixi¬
no. oleo. frum̃to.petuma nliata e¬
it argento. auro quas res aut ap¬
pendedo aut miando. aut metiex¬
dõ. in hoc damus ut accipientiũ

Expanded text:
numero mensurave constant, veluti vino, oleo, frumento, pecunia numerata, aere, argento, auro, quas res aut numerando aut metiendo aut adpendendo in hoc damus ut accipientium
Abbreviated transcription (Latin):
culpabis casus int̾uenit alioquiri
sud qd tibi commodatum ẽ peg̃ te
tuenda ea reteneans. ¶Cõmmo¬
data autem res tunc ꝓprie intelli¬
gitur si nulla mecede accepta. uł
constitura res tibi uteta data est.
alioquin mercede int̾uemente i¬
ocatus tibuisus rei indetur gratu¬
itum enim debet ẽẽ commnodatu
dreterea ⁊ bis ap̾ quem res aliq̃¬

Expanded text:
culpa is casus intervenerit: alioquin culpa is casus intervenerit: alioquin si id quod tibi commodatum est peregretuenda ea re tenearis. commodata autem res tunc proprie intellegitur, si nulla mercede accepta vel constituta res tibi utenda data est. alioquin mercede interveniente locatus tibi usus rei videtur: gratuitum enim debet esse commodatum. Praeterea et is, apud quem res aliq
Abbreviated transcription (Latin):
tio certi. ¶Is quoq qui ñ debitu
accepit abeo quiꝑ enorẽm soluit
re obligatur datur que agenti cẽ
namꝑide ei abeo cõdicipot siappai
ret qndare oportere ac si mutiuĩ
aceẽpiss. ¶En depupillus fici
sine tutoris auctoritate ñ debitũ
p errdrem datum ẽ non tenetur
indebiti c̃oditione magis. qua
mutiũ datione. ¶Sr hec spes o¬
bligatiois nuidetur excͣcctu con¬
sistere cumbis quisoluendiãio
dat magis distrabẽ uoluit negmyꝰ
quamceere. ¶ Item ticuires ali¬
qua utenda datur id est cõmodat
re ouligatur.⁊ tenetur comodati a¬
it camu qd accepit ãmisit uluti itt¬
cendio. ruina. naufragid. aut latro¬
iminus obligatus peranet.
lut bisqui utendumaccepit sa¬
ne quidem exactam diligentiã cx¬
stodiede rei prestare iubetur.nec s¬
fficit el tantam diligentiam adib¬
uisse quamtam in ius rebradbi¬
bere solitus ẽ. sm̃o alius diligenti¬
or potit eam rem custodire s ꝑꝑm
aiorem uim maiores ue casusn
cenetur. ¶Simo non buius ipiꝰ¬

Expanded text:
tio. Is quoque, qui non debitum accepit ab eo qui per errorem solvit, re obligatur: daturque agenti contnam proinde ei condici potest ‘ si paret eum dare oportere ’ ac si mutuum accepisset. unde pupillus, si ei sine tutoris auctoritate non debitum per errorem datum est, non tenetur indebiti condictione, non magis quam mutui datione. sed haec species obligationis non videtur ex contractu consistere, cum is qui solvendi animo dat magis distrahere voluit negotium quam contrahere. Item is cui res aliqua utenda datur, id est commodatur, re obligatur et tenetur commodati aito casu quod accepit amiserit, veluti incendio, ruina, naufragio aut latrominus obligatus permanet. at is qui utendum accepit sane quidem exactam diligentiam custodiendae rei praestare iubetur, nec sufficit ei tantam diligentiam adhibuisse quantam suis rebus adhibere solitus est, si modo alius diligentior poterit eam rem custodire: sed propter maiorem vim maioresve casus non tenetur, si modo non huius
Abbreviated transcription (Latin):
ronẽtes legem declectioe mã¬
ditorume fideiussorum espo¬
nsur in peifecto ⁊ inutili cõnsten
dem nõ adeiecit oportere⁊ unu
horumusolidumtenĩ. omnes
exequo eduentionem sustinẽ.
Siuõ aliquis en amtalealici¬
at suanquidem pactum no tam
morabitio unumquemq i¬
⁊ solidumexigi s mtĩm sccłmpã¬

Expanded text:
onentes legem de electione mandatorum et fideiussorum et spousui imperfecto et inutili consistendem non adiecerit oportere et unum horum in solidum teneri, omnes ex aequo conventionem sustinere. Si vero aliquid etiam tale adiciatur, servari quidem pactum, non tamen mox ab initio unumquemque in solidum exigi, sed interim sec
Abbreviated transcription (Latin):
altna ꝑmiissiee creditum ẽ aũ ex
que omiuno obligatisũt M̃co
mune debitu ꝓprium cuĩpia
fi̾honus. Eiuo ntimus idoei se
babe reliqui indemtsieom̃es
seuquidam siũ piptem senĩso¬
lidlum. suĩ absentes fortem ills
tenẽ qd̾ acciꝑe ib alis nõ potunt
fic enim ullsuabit pactionis s¬
modus mllum sustineb̾dam¬
pnum accorlicet ali qm̃d int̾se
illipepigint ignorate isto quiba¬
bet eos obligatos. ⁊ uñ quisq te¬
nebit uud qdab imtioscripsir
saitib aũ dolis aũ tñsactioĩb.

Expanded text:
alterna promissione creditum est, aut ex quo omnino obligati sunt, et non commune debitum proprium cuiuspiam fieri onus. Si vero minus idonee se habere reliqui videantur, sive omnes seu quidam, sive in partem seu in solidum, sive absentes forte, in illud teneri quod accipere ab aliis non potuit. Sic enim modus, et nullum sustinebit damnum actor, licet aliquid inter se illi pepigerint ignorante isto qui habet eos obligatos, et unusquisque tenebitur quod ab initio scripsit, artibus aut dolis aut transactionibus
Abbreviated transcription (Latin):
sexpagatus ẽ amotis quoq sui
brdib quo ẜ int̾suos hedes nocai
cdixiniꝰ ag̃tus qui integcumius
agtionis haber etiam si lõgissinx
gradusit. plerumq potiorbabe¬
tur quam ꝓxinuor cognatus
am patrinepos uł ꝓuepos anu¬
cto̾ uel materiere p̾fertu. ¶Totie¬
us igitur cdicinius ant potorem
habi en ꝗ primiorem gradu
cognationis optinet au̾t panit
uocances qui cognatisurit Qo¬
ciens neq suoꝵ hdoũ iur quique
int̃ suos bedes surit. n a gnatiois
uire aliquis prefem debat finca¬

Expanded text:
propagatus est. Amotis quoque suis heredibus quosque inter suos heredes vocari diximus, adgnatus, qui integrum ius adgnationis habet, etiamsi longissimo gradu sit, plerumque potior habetur quam proximior cognatus: nam patrui nepos vel pronepos avunculo vel materterae praefertur. totiens igitur dicimus aut potiorem haberi eum qui proximiorem gradum cognationis obtinet, aut pariter vocari eos qui cognati sint, quotiens neque suorum heredum iure quique inter suos heredes sunt, neque adgnationis iure aliquis praefe
Abbreviated transcription (Latin):
Repct̾u itaq omnior queiam
tradidimus apparet ñsemꝑ eoc
quise patremgdum congnario¬
plius nec eum quidem qui pxior
sit cognatus semp potioremẽe:
Cumenim prima ca sir suoruz
brdum quosq int suos brdes e
numerauimus apparet pnepot̾e
uł ꝑ ab neptem defuctipotiorẽ
ẽẽ quam fratrem aũ patrem. ma¬
tremq defuncti. Cum alioquĩ
pat quidez ⁊ mat̾ ut supra quo
tradidimus. primum gdum

Expanded text:
Repetitis itaque omnibus quae iam tradidimus apparet non semper eos, qui parem gradum cognatioplius nec eum quidem, qui proximior sit cognatus, semper potiorem esse. cum enim prima causa sit suorum heredum quosque inter suos heredes iam enumeravimus, apparet, pronepotem vel abnepotem defuncti potiorem esse quam fratrum aut patrem matremque defuncti, cum alioquin pater quidem et mater, ut supra quoque tradidimus, primum gradum
Abbreviated transcription (Latin):
e adẜuiles cegnationes i¬
namnec ulla antiqua le
getalis cognatio conpur
koc humanitate sucgerente cõ¬
cessimus ut siquis mxuili cog̃¬
tione ⁊ consortio constitutus li¬
lib̾a. siuc suilis cõditions mu¬
liere. ułcont᷑ si ẜua mulier exli¬
bo. ul suo habuent uel liberos
cuius cumq sexus ⁊ adlibtatẽ
uetre natisunt. lib̾tatem meru¬
crunt ul dum milieres libere
habunt ⁊ postea adlibotatem
puenerunt.ut bii omnes ad si¬
ccessionem patris uł matris re¬
tua successione uocauimus.
cxillalege spaliter eos suos nocãt¬
es siue soli inueniantur qui ĩsui¬
tutenati⁊ postea manumissi sũt.

Expanded text:
ad serviles cognationes inam nec ulla antiqua ege talis cognatio computaet hoc, humanitate suggerente, concessimus, ut si quis in servili consortio constitutus lilibera sive servilis condicionis muliere, vel contra serva mulier ex libero vel servo habuerit liberos cuinscumque sexus, et ad libertatem ventre nati sunt libertatem meruerunt, vel, dum mulieres liberae habuerunt et postea ad libertatem pervenerunt, ut hi omnes ad successionem vel patris vel matris vetuam successionem vocavimus, ex illa lege specialiter eos vocae soli inveniantur qui in servitute nati et postea
Abbreviated transcription (Latin):
recidetes ad bene ꝑlacitas cõsu¬
lares statũe expensas. quatenꝰ
cotinua sir rõans ommibr ant
bonis uiris eristat accessibił. qͦs¬
cũq huimodiuos dignos eẽho¬
nores decreuimus. cucta quidẽ
pserutãtes ꝑspeeimus quatũ
no itaq imꝑatore erino serip¬
taler ẽ que uolebarno spargere
pecumas cõsules ⁊ ip̃a ei consti¬
tutionum prima fuit igit ip̾t
ppło passi sut alu autema ultr¬
a legem agere boc pocetes. ⁊pro¬
mentes que petierũt. dem̃n ad sui
anmrespicientes insuram.
circa aspeni oem largitatemul¬
tterminum celebrarũt quidã
uõ medium bene eligetes. me¬
diocrib pro plurimis cõtentif
fuerũt qmetiamnos pcedentib
qd̾ medium ẽ optimum uisur
ẽee tamquam exuttoq sumis

Expanded text:
recidentes ad beneplacitas consulares statuere expensas, quatenus continua sit Romanis, omnibus autem bonis viris existat accessibilis quoscumque huiusmodi nos dignos esse honore decreverimus. Cuncta siquidem perscrutantes perspeximus, quantum no itaque imperatorum eximio scripta lex est, quae volebat non spargere pecunias consules, et ipsa ei constitutionum prima fuit. Igitur etpopulo passi sunt, alii autem et ultra legem agere hoc petentes et promerentes quae petiverunt deinde ad sui animi respicientes mensuram circa aspersionem largitatem ultra terminum celebrarunt, uni quidam vero medium bene eligentes mediocribus pro plurimis contenti fuerunt. Et quoniam etiam nos praecedentibus quod medium est optimum visum est esse tamquam ex utroque summis
Abbreviated transcription (Latin):
celsitudins ⁊ ergłosissimis nris
p̃fectis au̾etiam aliũde ꝑmunifi¬
cẽtiam nrãm pcipiebant.⁊ mic erui
dabunius. abeis quidem faciẽdas
expesas ad bremãtes. anobauteo
largitatem nõ nmorãtes.Dib̃
enimanob dictis imꝑatoris exci¬
piatur fortima. cui.ipãs leges ds
subiecit. legem am̃matami eum
mitens bom̃ibr. eo qd impatori
quidem uigis indesmens cosula¬
tus omnib cutarib ⁊pplis ge

Expanded text:
riosissimis nostris praefectis aut etiam aliunde per munificentiam nostram percipiebant, et nunc eis dabimus, ab eis quidem faciendas expensas adbreviantes, a nobis autem largitatem non minorantes. Omnibus enim a nobis dictis imperatoris excipiatur fortuna, cui et ipsas deus leges subiecit, legem animatam eum mittens hominibus: eo quod imperatori quidem iugis indesinens est consulatus omnibus civitatibus et
Abbreviated transcription (Latin):
gut italib. quanito enim imĩo¬
rasut que sparguntur. tãto p¬
lures susciꝑietes erunt. sit que
rernisura ⁊ datis uirtus ⁊ uolũ¬
tates. suinich aut medioere au̾
tuscendens ppło erogandi hoe
munificẽtia insins pcessionib
sic̾upe recte habe putaui̾t. solo
phibito aurum onmino iacu¬
lar. qd imꝑatoriti tributum
ẽ contingere ¶A liorum aute
que a nob decreta sut ⁊ coscrip
tamdescriptice que hac contux¬
tur lege tnscendendi aliquide
taimus ño qd̾ itaq infiratu
ctes. qd̃ uõ anobis defiritun
ẽ semel⁊ ordinatum hiscendẽ¬
psumpẜit qͥd difiritum ẽ egdi.

Expanded text:
t talibus. Quanto enim minora sunt quae sparguntur, tanto plures suscipientes erunt. Sitque rei mensura dantis virtus et voluntas sive nihil aut mediocre aut transcendens populo erogandi. Hocmunificentiam in suis processionibus, sicut ipse recte se habere putaverit, solo prohibito aurum omnino iaculari, quod imperatori tantum tributum est contingere. Aliorum autem quae a nobis decreta sunt et conscripta, in descriptione quae hac continetur lege transcendi aliquid ttimus modo. Quod itaque infinitum entes, quod vero a nobis definitum est semel et ordinatum, transcenpraesumpserit quod definitum est e
Abbreviated transcription (Latin):
t̾remoninino no b oclibilem.
uidebam emm eos cotendentes
quider⁊ mał mnumĩs inpletes
alt̾utros occasi c̃e sparsorum. et
abei ab reptorum domiuõ defeỹ¬
tes ommnio nicħ. s ea clie mnebrie¬
tatib.⁊ potatiõib onimaexpẽdẽte
Si uo forsam speluerimaioris eti
amꝑ expendisse contig̾. posteauõ
au̾ nichaut mimis excipiat.etia
dampim ꝯ debitum babeb̃opla¬

Expanded text:
nter, rem omnino nobis odibilem. nter, rem omnino nobis odibilem. Videbamus enim eos contendentes quidem et malis innumeris implentes alterutros occasione sparsorum et eis abreptorum, domi vero deferentes omnino nihil, sed ea die in ebrietatibus et potationibus omnia expendentes; si vero forsan spe lucri maioris etiam praeexpendisse contigit, postea vero aut nihil aut minus excipiat, etiam damnum et debitum habeb
Abbreviated transcription (Latin):
qui qd̾ dispontum ẽ transcendit
rite ut pote nrãm preuaricatuᷤ¬
ẽ legemdignns ẽpena.sic̃ em
nobis erunt uigite rcõsules. e¬
cae mimisitatemno formidan¬
tes. nec tam qm certissimiur
piclum cosulatum refugetes
interidoeus sit.necsi mo̾rum si¬
tindicum. necsimaxime cune
au nulli anministͣtiompsit. h
enimonnanos considantes õi¬
b pposumus fupdationibeq̃li¬
tatem.ailli penitus.licẽtiam da¬
tes exire insuram que hac cotĩe¬
turlege ansi inso lo argẽtomꝑ
çessio nib spargedo. aun eqr h̾
fa çiendum qd̾ ineorum de.con
sulib neq quicq̃m accipe mĩc
autem accipiẽt mechocrit mu¬
ltam babebut rite huic lecagraᷤ¬
enimipm nonpmittẽ nos gło¬
sissintis cõsulib aũ aurum sꝑ¬
argere aut uasa maiora. s immi
tionem sactio adbu Mani
rint.qui eo sularem edent miu¬
sicetiam. anbis sol eociient e¬
ppłares. nequaq̃m demaxums
luctis decertantes seditiõs exẽ
glactios ⁊ lapides egenint freque¬

Expanded text:
qui quod dispositum est transcendit, rite utpote nostram praevaricatus legem dignus est poena. Sic enim nobis erunt iugiter consules, causae inmensitatem non formidantes nec tamquam certissimum periculum consulatum refugientementer idoneus sit, nec si nostrorum sit iudicum, nec si maximae curiae aut nullae administrationi praesit. Haec enim omnia nos considerantes omnibus proposuimus super dationibus aequalitatem, nulli penitus licentiam dantes exire mensuram quae hac continetur lege, nisi in solo argento in processionibus spargendo aut neque hoc faciendo, quod in eorundem consnsulibus neque quicquam accipere, nunc autem accipient mediocriter, multam habebunt rite huic legi graenim ipsum non permittere nos gloriosissimis consulibus aut aurum spargere aut vasa maiora, sed in mtionem, sanctio ad humanitrint qui consularem edent munificentiam et in his solis concilient populares, nequaquam de maximis lucris decertantes seditiones exergladios et lapides egerunt freque
Abbreviated transcription (Latin):
irammus ⁊inpplin effusas ꝑ¬
cessioes ⁊ specracula ad bene se
b̾ntem decluxinus insuram
nite aliquid decetrus demunrrr
considãntes .i. spargere argetũ.
u̾ neq quicq̃m dare eoriide
cõsulum climittẽtes nolũta¬
tibrut nob sint amplius. ⁊ẽp

Expanded text:
imus et in populum effusas processiones et spectacula ad bene se habentem deduximus mensuram, rite aliquid decentius de numeris considerantes, id est spargere argentum aut neque quicquam dare eorundem consulum dimittentes voluntatibus, ut nobis sint amplius et
Abbreviated transcription (Latin):
sitio hure leçi. ciieremplaria res¬
dentur inforo tuecelsituclims cũ
baclege quam apd̾ eam direxim⁊
cius exsolo tuo foro exemplan
descriptiõis acciꝑe bicsubclite
dan uolumus ũ necipis liceat ꝑ

Expanded text:
sitio huic legi, cuius exemplaria recondentur in foro tuae celsitudinis cum hac lege, quam apud eam direximusimus ex solo tuo foro exemplar descriptionis accipere huic subditae D