comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia scdm artem continet om̃ia
ante quã fabricet om̃ia. hic quȩ
sunt ꝑ artem ipsam non conti¬
nuo uita sunt. sed quicquid fa¬
ctum est uita est in illo. Terram
uides. est in arte terra. Cȩlum
uides. est in arte celũ. Solem &
lunã uides. sunt.

Expanded text:
omnia secundum artem, continet omnia, antequam fabricet omnia hinc, quae sunt per ipsam artem, non continuo uita sunt, sed quidquid factum est, uita est in illo. Terram uides; est in arte terra. Caelum, uides; est in arte caelum. Solem et lunam uides; sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcussionib lugeat. quẽ finiri eisdẽ
suis ꝑcussionib non ignorat. Scrip¬
tũ nãq est. Qui cũq uoluerit amicꝰ
esse scłi huius : inimicus dĩ constitu¬
itur. Qui ergo appropinquante
mundi fine non gaudet: amicu se
illius esse testatur. atq ꝑ hoc inimicꝰ
dĩ constituitur. Sed absit hoc afide¬
lium cordib. absit abhis qui & esse
aliam uitam ꝑfidem credunt. & eã
ꝑ operationẽ diligunt. Ex mundi
eñi destructione lugere eoꝵ est. qui¬
radices cordis in eius amore planta¬
uerunt. qui sequente̾ uitam non
quȩrunt. qui illam neq. esse suspi¬
cantur. Nos autẽ qui cęlestis patrie
gaudia eterna cognouimus. festina¬
re ad eam quãtotius debemus. Op¬
tandũ nobis est citius ꝑgere. atq
Que nos tristitia. quȩ aduersitas non
angustat. Quid est uita mortalis
autẽ calcari mundus ac despici de¬
beat: redeptor nr̃ prouida cõparatio¬
ne manifestat. cũ ꝓtinus adiungit.

Expanded text:
percussionibus lugeat quem finiri eisdem percussionibus lugeat quem finiri eisdem suis percussionibus non ignorat. Scriptum namque est: « Qui voluerit amicus esse saeculi hujus inimicus Dei constituitur . » Qui ergo appropinquante mundi fine non gaudet, amicum se illius esse testatur, atque per hoc inimicus Dei convincitur. Sed absit hoc a fidelium cordibus! absit ab his qui et esse aliam vitam per fidem credunt, et eam per operationem diligunt. Ex mundi enim destructione lugere eoradices cordis in ejus amore plantaverunt, qui sequentem vitam non quaerunt, qui illam neque esse suspicantur. Nos, qui illa coelestis patriae gaudia aeterna cognovimus, festinare ad ea quantocius debemus. Optandum nobis est citius pergere, atqQuae nos tristitia, quae adversitas non angustat? Quid est vita mortalis,autem calcari mundus ac despici debeat, Redemptor noster provida comparatione manifestat, cum in Evangelio dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
quanto tunc̃̾ ceruicẽ cordis. eiꝰ ad pa¬
tientiam non inclinant. Sed quia
hec contra reprobos dicta sunt. mox
ad electoꝵ consolationẽ uerba uer¬
qmͣ appropinquat redemptio urͣa.
ac si aꝑte ueritas electos suos ammo¬
neat dicens. Cum plage mundi cre¬
brescunt. cũ terror iudicii uirtutib
cõmotis ostenditur: leuate uos capita
id̃ est exhilarate corda. quia dũ finit᷑
mundus cui amici non estis. prope
fit redepͥtio quaͣ quesistis. Inscriptura
& eñi sacra sepe caput ꝓmente ponit᷑.
quia sicut capite reguntur mẽbra.
ita cogitationes mente disponuntur.
Leuare itaq est capita. mentes nr̃as ad
gaudia ȩterna patriȩ cȩlestis erigere.
Qui ergo dm̃ diligunt: ex mundi fine
gaudere. atq hilarescere iubentur.
quia uidelicet eũ quẽ amant mox
inueniunt. dũ transit is quẽ non
amauerunt. Absit eñĩ. ut fidelis qͥsq
qui dm̃ uidere desiderat. de mundi

Expanded text:
quanto nunc cervicem cordis ad ejus paquanto nunc cervicem cordis ad ejus patientiam non inclinant. 3. Sed quia haec contra reprobos dicta sunt, mox ad electorum consolationem verba verm appropinquat redemptio vestra. Ac si aperte Veritas electos suos admoneat, dicens: Cum plagae mundi crebrescunt, cum terror judicii virtutibus commotis ostenditur, levate capita, id est exhilarate corda, quia dum finitur mundus, cui amici non estis, prope fit redemptio quam quaesistis. In Scriptura etenim sacra saepe caput pro mente ponitur, quia sicut capite reguntur membra, ita et cogitationes mente disponuntur. Levare itaque capita est mentes nostras ad gaudia patriae coelestis erigere. Qui ergo 1438 Deum diligunt ex mundi fine gaudere atque hilarescere jubentur, quia videlicet eum quem amant mox inveniunt, dum transit is quem non amavequi Deum videre desiderat, de mundi
Abbreviated transcription (Latin):
ad cautele studiũ nr̃e mentes eigi¬
lent. ne securitate torpeant. ne ig.¬
norantia languescant : sed semper
eas & timor sollicitet. & in bono oꝑe
sollicitudo confirmet. pensantes hoc
quod redemptoris nr̃i uoce subiun¬
gitur. arescentib hominib pͣtimore
& expectatione que suꝑuenient uni¬
uerso mundo. Nam uirtutes celoꝵ
mouebuntur. Quid eñĩ dñs uirtutes.
celoꝵ. nisi angłos. archangłos. thro¬
nos. dominationes. principatus. & po¬
testates appellat: Quȩ in aduentu
districti iudicis nr̃is tunc oculis ui¬
sibiliter apparebunt. ut districte
tunc anobis exigant hoc qđ nos mͦ
inuisibilis conditor equanimiter
portat. Ubi & subditur. & tunc uide¬
bunt filiũ hominis ueniente᷑ in nu¬
bibus in potestate magna. & maiestate.
acsi aꝑte diceretur. In potestate & ma.¬
iestate uisuri sunt. quẽ in humilitate
positũ audire noluerunt. ut uirtute᷑
eius tanto tunc districtius sentiant.

Expanded text:
ad cautelae studium vestrae mentes evigiad cautelae studium vestrae mentes evigilent, ne securitate torpeant, ne ignorantia languescant, sed semper eas et timor sollicitet, et in bono opere sollicitudo confirmet, pensantes hoc quod Redemptoris nostri voce subjungitur: Arescentibus hominibus prae timore et exspectatione quae supervenient universo orbi. Nam virtutes coelorum movebuntur. Quid etenim Dominus virtutes coelorum nisi angelos, archangelos, thronos, dominationes, principatus et potestates appellat, quae in adventu districti judicis nostris tunc oculis visibiliter apparebunt, ut districte tunc a nobis exigant hoc, quod nos modo invisibilis conditor aequanimiter portat? Ubi et subditur: Et tunc videbunt Filium hominis venientem in nubibus cum potestate magna et majestate. Ac si aperte diceretur: In potestate et majestate visuri sunt quem in humilitate positum audire noluerunt, ut virtutem ejus tanto tunc districtius sentiant,
Abbreviated transcription (Latin):
luna & stellis. & in terris pressura
gentiũ: pre confusione sonitus mariꝰ
& fluctuũ. Equib ꝓfecto om̃ib alia
iam facta cernimus. alia in ꝓximo
uentura formidamus. Nam gentẽ
suꝑ gentẽ exurgere. earũq pressurã
terris insistere. plus iam in nr̃is tri¬
bulationib cernimus: quã in codicib
legimus. Quod terrȩ motus urbes
innumeras subruat. ex aliis mundi
partib scitis quã frequenter audtui¬
mus. Pestilentias sine cessatione patim᷑.
Signa ergo in sole & luna & stellis. ad¬
huc aꝑte minime uidemus. Sed qͥa
& hec non longe sint. ex ipsa iam aeris
immutatione colligimus. quãuis pri¬
usquã italia gentili gladio ferienda
traderetur: igneas in cęlo acies uidi¬
mus. ipsum qui postea humani ge¬
neris fusus est sanguine̾ coruscantẽ.
Confusio autẽ maris & fluctitũ. necdũ
noua exorta est. Sed cũ multa iam¬
p̃muntiata completa sunt: dubium
non est quod sequantur aeiam pauea
quȩ restant. quia sequentiũ rerum

Expanded text:
 in terris pressura gentium, prae confusione sonitus maris et fluctuum. Ex quibus profecto omnibus alia jam facta cernimus, alia e proximo ventura formidamus. Nam gentem super gentem exsurgere, earumque pressuram terris insistere, plus jam in nostris temporibus cernimus quam in Codicibus legimus. Quod terrae motus urbes innumeras subruat, ex aliis mundi partibus scitis quam frequenter audivimus. Pestilentias sine cessatione patimur. Signa vero in sole, et luna, et stellis, adhuc aperte minime videmus, sed quia et haec non longe sint, ex ipsa jam aeris immutatione colligimus. Quamvis priusquam Italia gentili gladio ferienda traderetur, igneas in coelo acies vidimus, ipsum qui postea humani generis fusus est sanguinem coruscantem. Confusio autem maris et fluctuum necdum nova exorta est. Sed cum multa praenuntiata jam completa sint, dubium non est quin sequantur etiam pauca quae restant, quia sequentium rerum
Abbreviated transcription (Latin):
frs cur dñs aduentũ suũ indicans.
noctis se tempore ostenderit aduen¬
turum. Utiq eiꝰ aduentus: magna
cũ claritate diei. magno cũ nitore.
& timore. suscipi debet acunctis.
Erequenter audiuimus sacris litte
ita tenebras humano generi suę
prauitatis infundet. ut luce̾ uerita¬
tis nemo pene respiciat. Et caligine
ꝓpria operiens mentes hominũ:
cecitatem quandã spiritalib oculis
exhibebit. Nec mirũ: si diabolus emit¬
tat iniquitatis tenebras. cũ ipse nox
sit om̃ium peccatoꝵ. Adhutus igit᷑
tetram caliginẽ dcpellendam: uelut
fulgur quoddã xp̃c aduenit. & sicut

Expanded text:
fratres, cur Dominus adventum suum indicans fratres, cur Dominus adventum suum indicans noctis se tempore ostenderit adventurum, cum utique ejus adventus magna cum claritate diei, magno cum nitore, et timore suscipi debeat a cunctis. Frequenter namque audivimus sacris Litterita tenebras humano generi suae pravitatis infundet, ut lucem veritatis nemo pene respiciat, et caligine 7 propria operiens mentes hominum, caecitatem quamdam spiritualibus oculis exhibebit. Nec mirum si diabolus emittat iniquitatis tenebras, cum ipse nox sit omnium peccatorum. Ad hujus igitur tetram caliginem depellendam velut fulgur quoddam Christus adveniet. Et s
Abbreviated transcription (Latin):
iterũ ꝑ ꝓpħam dicit. Adhuc semel
& ego mouebo non solum terram.
mouit. & terra non subsistit. Quis
ergo ferat. cũ cȩlũ mouerit: Quid
autẽ terrores quos cernimus. nisi
sequentis irȩ precones dixerim:
Unde & considerare necesse est. quia
ab illa tribulatione ultima tantum
sunt tribulationes istȩ dissimiles.
quantũ apotentia iudicis ꝑsona p̾co¬
nis distat. Illum ergo diem fr̃s ken̾i
rigite. mores mutate. mala tep̾tantia
resistendo uincite. ꝑpetrata autem
fletibus punite. Aduentũ namq
eterni iudicis tanto securiores qͦn
doq uidebitis. quanto nunc distri¬
ctionẽ illius timendo prȩuenitis.
gitur qm̃ post tempus spiritalibus
epulis reficere nos debemus. uidea¬
mus quid euangelica lec̾tio ꝓsequit᷑.
Ait enĩ dñs sicut audiuimus de ad¬
uentus sui tempore. Sicut fulgur
consequentibus. In illa nocte erunt
auo in lecto uno. unus assumetur.
& unus relinquetur. Duȩ molentes
in pistrino. una assumetur. & una
relinquetur. Mouet fortasse uos

Expanded text:
er prophetam dicit: Adhuc semel, et ego movebo non solum terram, movit, et terra non subsergo ferat, cum coelum moverit? Quid autem terrores quos cernimus, nisi sequentis irae praecones dixerimus? Unde et considerare necesse est quia ab illa tribulatione ultima tantum sunt, istae tribulationes dissimiles quantum a potentia judicis persona praeconis distat. Illum ergo diem, fratres chrigite, mores mutate, mala tentantia resistendo vincite, perpetrata autem fletibus punite. Adventum namque aeterni judicis tanto sdoque videbimus, quanto nunc districtionem illius timendo prevenimus.Igitur quoniam post tempus spiritualibus epulis reficere nos debemus, videamus quid evangelica lectio prosequatur. Ait enim Dominus, sicut audivimus, de adventus sui tempore: Sicut fulgur consequentibus: In illa nocte erunt duo in lecto uno, unus assumetur, et unus relinquetur. Duae molentes in pistrino, una assumetur, et una relinquetur . Movet vos fortasse,
Abbreviated transcription (Latin):
si eternũ regnũ uel suppliciũ erranti
Et nemo dieat. monere non sufficio.
exhortari idoneus non sum. Quan
tum potes exhibe. ne male seruatũ¬
talentũ qͦd acceperas: in tormentis
exigaris. Neq enͣi plusquã unum
talentũ acceperat. qui hoc abscon¬
dere magis studuit quã erogare.
& scimus qđ in dĩ tabernaculo non
solum phiale. sed precipiente dño
&iam cyati facti sunt. Per phialas
quippe doctrina exuberans. per
cẏatos uero parua atq angusta
scientia designatur. Alius doctri¬
na ueritatis plenus: audientium
mentes inebriat. Per hoc ergo qͦd
dicit. ꝓfecto phialã porrigit. Alius
explere qđ sentit. non ualet. Sed
quia hoc ut cũq denuntiat. ꝓfecto
ꝑ eratũ gustum prebet. In dĩ ergo
tabernaculo id est in scã eccła positi.
si ꝑ doctrinam sapientie ministrare
phialas minime potestis : in quantũ
ꝓ diuina largitate sufficitis: ꝓximis
ur̃is boni uerbi cratos date. In qͦntũ

Expanded text:
si aeternum regnum vel supplicium erranti si aeternum regnum vel supplicium erranti Et nemo dicat: Admonere non sufficio, exhortari idoneus non sum. Quantum potes exhibe, ne male servatum, quod acceperas, in tormentis exigaris. Neque enim plus quam unum talentum acceperat, qui hoc abscondere magis studuit quam erogare. Et scimus quod in tabernaculo Dei non solum phialae, sed praecipiente Domino etiam cyathi facti sunt. Per phialas quippe doctrina exuberans; per cyathos vero parva atque angusta scientia designatur. Alius doctrina veritatis plenus, audientium mentes inebriat: per hoc ergo quod dicit, profecto phialam porrigit. Alius explere quod sentit, non valet; sed quia hoc utcunque denuntiat, profecto per cyathum gustum praebet. In Dei ergo tabernaculo, id est, in sancta Ecclesia positi, si per doctrinae sapientiam ministrare phialas minime potestis, in quantum pro divina largitate sufficitis, proximis vestris boni verbi cyathos date. In quantum
Abbreviated transcription (Latin):
agitata esse denegatur. quia non eẽ
uestitus mollib dicitur. quia ꝓphe¬
tie nomen huic impar esse ꝑhibet᷑.
iam quid digne dici possit audiamꝰ.
Sequitur. Hic est de quo scriptũ est.
fcce ego mitto angłm meũ ante faciẽ
tuã. qui pͣparabit uiam tuã ante te.
Quod eñi grece angłs. hoc latine nun¬
tius dicitur. Recte ergo qui nunti¬
are suꝑnũ udice̾ mittitur angłs
uocatur. ut dignitatẽ seruet in nomi¬
ne. quã explet oratione. Altũ quidẽ
nomen est. sed uita nomine inferior
sacerdotii nomine censentur: angłi
uocantur. ꝓpheta attestante qui ait.
Labia sacerdotis custodiunt scientiam.
& lege̾ exquirunt ex ore eiꝰ. quia an¬
gelus dñi exercituũ est. Sed huius
alatudine̾ nominis. &iam uos si
uultis potestis mereri. Nam unus¬
quisq urm in quantũ sufficit. in
quantũ grãm sugne aspirationis
accepit. si a prauitate ꝓximũ reuoeat.
si exhortari ad bene operandũ curat.

Expanded text:
agitata esse denegatur, quia non esse agitata esse denegatur, quia non esse vestitus mollibus dicitur, quia prophetae nomen huic impar esse perhibetur, jam quid digne dici possit audiamus. Sequitur: Hic est de quo scriptum est: Ecce ego mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit viam tuam ante te . Quod enim Graece angelus, hoc Latine nuntius dicitur. Recte ergo qui nuntiare supernum judicem mittitur angelus vocatur, ut dignitatem servet in nomine, quam explet in operatione. Altum quidem nomen est, sed vita nomine inferior sacerdotii nomine censentur angeli vocantur, propheta attestante, qui ait: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est . Sed hujus altitudinem nominis, etiam vos, si vultis, potestis mereri. Nam unusquisque vestrum in quantum sufficit, in quantum gratiam supernae aspirationis accepit, si a pravitate proximum revocat, si exhortari ad bene operandum curat,
Abbreviated transcription (Latin):
nas a preciosarũ uestium appettu
cõpesceret dicens. non in ueste preciosa.
Pensate ergo quȩ culpa sit hoc &iam
uiros appetere. a quo curauit pastor
bus dicitur: ꝑ significationẽ intel¬
ligi & aliter potest. Mollibus enĩ
uestitus non fuit. qui uitam peccan¬
tium non blandimentis fouit. sed
uigore aspere inuectionis incre¬
paiit dicens. Genimina uiperarũ.
quis uobis demonstrauit fugere.
auentura ira: Unde & ꝑ salomone᷑
dicitur. uerba sapientiũ quasi sti¬
muli. & sicut elaui in altum defixi.
Clauis quippe atq stimulis sapien.¬
tiũ uerba cõparantur. quia culpas
delinquentiũ nesciunt palpare sea
pungere. Sed quid existis uidere
in desertum : Prophetam : Etiam
dico uobis. & plusquã ꝓphetam.
Prophete quippe ministerui est uen¬
tura predicãre. non &iam demon¬
strare. Iohannes ergo plusquã pro¬
pheta est. quia quẽ p̾currendo pro¬
phetauerat: & iam ostendendo mon¬
strabat. Sed quia harundo uento

Expanded text:
nas a pretiosarum vestium appetitu nas a pretiosarum vestium appetitu compesceret, dicens: Non in veste pretiosa . Pensate ergo quae culpa sit hoc etiam viros appetere, a quo curavit pastor bus dicitur, per significationem intelligi et aliter potest. Mollibus enim vestitus non fuit, quia vitam peccantium non blandimentis fovit, sed vigore asperae invectionis increpavit, dicens: Genimina viperarum, quis vobis demonstravit fugere a ventura ira? Unde et per Salomonem dicitur: Verba sapientium quasi stimuli, et sicut clavi in altum defixi . Clavis quippe atque stimulis sapientum verba comparantur, quia culpas delinquentium nesciunt palpare, sed pungere. 5. Sed quid existis videre in desertum? Prophetam? Etiam dico vobis, et plus quam prophetam. Prophetae quippe ministerium est, ventura praedicere, non etiam demonstrare. Joannes ergo plus quam propheta est, quia eum quem praecurrendo prophetaverat etiam ostendendo monstrabat. Sed quia arundo vento
Abbreviated transcription (Latin):
musionẽ inutilis gr̃ȩ nullus fauor
inclinet. Non nos ꝓsꝑa eleuent. non
aduersa ꝑcurbent. ut qui in solidita¬
te fidei figimur. nequaquã rerũ tran¬
seunttũ mutabilitate moueamur.
A dhuc autẽ de eius expressione subiun¬
gitur. sed quid existis uidere in deser¬
tum: Hominẽ mollib uestitum
Fcce qui mollibus uestiuntur. in domib
regũ sunt. Cameloꝵ &reñi piles con¬
textis ut scitis uestitus iohannes fuis¬
se describitur. & quid est dicere. ecce
qui mollib uestiuntur in domibus¬
regum sunt. nisi aꝑta sententia de¬
monstrare. quia non celesti sed ter¬
reno regi militant hi qui pro dõ
ꝑpeti aspera fugiunt. sed solis exte¬
rioribus dediti. presentis uitȩ molli¬
ciem & delectationẽ querunt. Nemo
ergo existimet influxu atq studio¬
pretiosarũ uestium peccatũ deesse.
quia si hoc culpa non esset: nullomͦ
iohannẽ dñs de uestimenti sui aspi¬
tate laudasset. Si hoc culpa non esset:

Expanded text:
missionem inutilis gratiae nullus favor missionem inutilis gratiae nullus favor inclinet. Non nos prospera elevent, non adversa perturbent, ut qui in soliditate fidei figimur, nequaquam rerum transeuntium mutabilitate moveamur. 3. Adhuc autem de ejus expressione subjungitur: Sed quid existis in desertum videre? Hominem mollibus vestitum? Ecce qui mollibus vestiuntur in domibus regum sunt. Camelorum etenim pilis contextis vestitus Joannes fuisse describitur. Et quid est dicere: Ecce qui mollibus vestiuntur in domibusregum sunt, nisi aperta sententia demonstrare quia non coelesti, sed terreno regi militant hi qui pro Deo perpeti aspera fugiunt, sed, solis exterioribus dediti, praesentis vitae mollitiem et delectationem quaerunt? Nemo ergo existimet in fluxu atque studio vestium peccatum deesse, quia si hoc culpa non esset, nullo modo Joannem Dominus de vestimenti sui asperitate laudasset. Si hoc culpa non esset,
Abbreviated transcription (Latin):
dinem uento agitatam: Quod uide¬
licit non asserendo. sed negando in¬
tulit. Harundine̾ quippe mox ut
aura tetigerit. in partẽ alteram flectit.
Et quid ꝑ barundinẽ. nisi carnalis ani¬
mus designatur:: Qui mox ut fauore
uel detractione tangitur. in partem
quãlibet inclinatur. Si eñi abhuma¬
no ore aura fauoris flauerit: hila¬
rescit. extollitur. totumq se quasi
ad grãm inflectit. Sed si inde uentus
detractionis eruperit. unde laudis
aura ueniebat: mox hunc quasi in
partem alteram ad uim furoris incli¬
nat. Sed harundo uento agitata io¬
hannes non erat. quia hunc nec blan¬
dum grã. nec cuius libet detractio in¬
ira asperũ faciebat. Nec prospera hunc
erigere. nec aduersa nouerant incli¬
nare. Harundo ergo agitata uento
non erat. quẽ ab status sui rectitudine
nulla rerum uarietas inflectebat.
inter auras linguarũ positũ. stet in¬
flexibilis status mentis. Nulla nos
detractio ad iram ꝓuocet. atq ad re¬

Expanded text:
dinem vento agitatam? Quod videdinem vento agitatam? Quod videlicet non asserendo, sed negando intulit. Arundinem quippe mox ut aura contigerit, in partem alteram flectit. Et quid per arundinem nisi carnalis animus designatur? Qui mox ut favore vel detractione tangitur, statim in partem quamlibet inclinatur. Si enim ab humano ore aura favoris flaverit, hilarescit, extollitur, totumque se quasi ad gratiam inflectit. Sed si inde ventus detractionis eruperit, unde laudis aura veniebat, mox eum quasi in partem alteram ad vim furoris inclinat. Sed arundo vento agitata Joannes non erat, quia hunc nec blandum gratia, nec cujus libet detractio ira asperum faciebat. Nec prospera hunc erigere, nec adversa noverant inclinare. Arundo ergo vento agitata Joannes non erat, quem a status sui rectitudine nulla rerum varietas inflectebat. inter auras linguarum positum, stet inflexibilis status mentis. Nulla nos detractio ad iram provocet, atque ad re
Abbreviated transcription (Latin):
signis tantisq uirtutibus. non scanda¬
lizari quisq potuit. sed adimrari. Sed
infideliũ mens graue in illo scandalũ
ꝑtulit. cũ eũ post tot miracula mori¬
autẽ predicamus xp̃m crucifixum.
iudeis quidẽ scandalũ. gentib autem
stultitiam. Stultũ quippe hominibus
uisum est. ut ꝓhominib auctor uite
moreretur. Et inde contra eũ homo
scandalũ supͣsit. unde ei amplius debi¬
tor fieri debuit. Nam tanto ab homi¬
nibus ds̃ dignius honorandis est.
quanto ꝓ hominib & indigna suscepe¬
rat. Quid est ergo dicere. beatus qui
non fuerit scandaliratus in me. nisi
apta uoce abiectionẽ mortis suȩ hu¬
militatẽq signare: Acsi aꝑte dicat.
mira quidẽ facio. sed abiecta ꝑpeti
non dedignor. Quia ergo moriendo
te subsequor: cauendũ ualde est ho¬
minibus. ne in me mortẽ despiciant
qui signa uenerantur. Sed dimissis
iohannis discipłis : quid de eodem
iohanne turbis dicat audamus.
Quid existis uidere in desertũ. harun¬

Expanded text:
signis tantisque virtutibus, non scandalizari quisquam potuit, sed admirari. Sed infidelium mens grave in illo scandalum pertulit, cum eum et post tot miracula moriautem praedicamus Christum crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam . Stultum quippe hominibus visum est ut pro hominibus auctor vitae moreretur; et inde contra eum homo scandalum sumpsit, unde etiam plus debitor fieri debuit. Nam tanto Deus ab hominibus dignius honorandus est, quanto pro hominibus et indigna suscepit. Quid est ergo dicere: Beatus qui non fuerit scandalizatus in me, nisi aperta voce abjectionem mortis suae humilitatemque signare? Ac si patenter dicat: Mira quidem facio, sed abjecta perpeti non dedignor. Quia ergo moriendo te subsequor, cavendum valde est hominibus, ne in me mortem despiciant, qui signa venerantur. 2. Sed dimissis Joannis discipulis, quid de eodem Joanne turbis dicat audiamus: Quid existis in desertum videre? Arun
Abbreviated transcription (Latin):
dignatus es. an otiam ꝓ hominibus
mori digneris insinua. ut qui natiui¬
tatis tuȩ p̾cursor extiti. mortis etiam
precursor fiam. & uenturũ inferno
te nuntiem. quẽ iam uenisse mundo
enuntiaui. Unde & inquisitus dñs
enumeratis potentiȩ suȩ miraculis.
de mortis suȩ ꝓtinus humilitate res.¬
pondit dicens. Ceci uident. claudi am¬
bulant. leprosi mundantur. surcti au.¬
diunt. mortui resurgunt. pauperes

Expanded text:
dignatus es, an etiam pro hominibus dignatus es, an etiam pro hominibus mori digneris insinua, ut qui nativitatis tuae praecursor exstiti, mortis etiam praecursor fiam, et venturum inferno te nuntiem, quem jam venisse mundo nuntiavi. Unde et inquisitus Dominus enumeratis potentiae suae miraculis, de mortis suae protinus humilitate respondit, dicens: Caeci vident, claudi ambulant, leprosi mundantur, surdi audiunt, mortu
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit dicins. ecce agnus dĩ. ecce
qui tollit peccata mundi. qui
humilitatẽ suã & diumnitatis eius
potentiã considerans dicit. qui de
terra est de terra loquitur. qui auteͣ
de celo uenit suꝑ om̃s est. cur in car¬
cere positus mittens discipłos reqͥrit.
tu es qui uenturus es: an aliũ expe¬
ctamus. tamquã si ignoret quẽ osten¬
derat. & an ipse sit nesciat quẽ ipsũ
esse ꝓphetando. baptizando. ostenden¬
do clamauerat: Ded hec citius questio
soluitur. si geste rei tempus & ordo
pensatur. Ad iordanis eñĩ fluenta po¬
situs. quia ipse redep̃tor esset mundi
asseruit. missus uero in carcere an
ipse ueniat requirit. non quia ipsũ
esse mundi redẽptore᷑ dubitat. sed
quęrit ut sciat. si is qui ꝑse in mundũ
uenerat. ꝑse etiã ad inferni claustra
descendat. Quẽ enĩ pꝰcurrens mundo
nuntiauerat. hunc moriendo & ad
inferos pͣcurrebat. Ait ergo. Tues qui
uentutrus es an aliũ expectamus :
Acsi aꝑte dicat. sicut ꝓ hominib nasci

Expanded text:
i, ecce qui tollit peccatum mundi ; qui et humilitatem suam, et divinitatis ejus potentiam considerans, dicit: Qui de terra est de terra loquitur, qui autem de coelo venit super omnes est ; cur in carcere positus, mittens discipulos suos, requirit: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? tanquam si ignoret quem ostenderat, et an ipse sit nesciat, quem ipsum esse prophetando, baptizando, et ostendendo clamaverat. Sed haec citius quaestio solvitur si gestae rei tempus et ordo pensetur. Ad Jordanis enim fluenta positus, quia ipse Redemptor mundi esset asseruit; missus vero in carcerem, an ipse veniat requirit, non quia ipsum esse mundi Redemptorem dubitet, 1453 sed quaerit, ut sciat si is qui per se in mundum venerat per se etiam ad inferni claustra descendat. Quem enim praecurrens mundo nuntiaverat, hunc moriendo et ad inferos praecurrebat. Ait ergo: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? Ac si aperte dicat: Sicut pro hominibus nasci
Abbreviated transcription (Latin):
ut confracti lectuli ligneam cratem
portaret paralyticus: quã ut reso¬
luti corporis menbra & debilitate
confracti uelut anime sue necessa¬
riũ lectulũ paralyticus ipse gestaret.¬
& coram positis iudeis ꝓpriis abtret
pedibus. qui manib allatus. fuerat
alients. In hoc plane sicut dixi com¬
pleta est ꝓphecica illa sententia. uer¬
sasti stratum eiꝰ in infirmitate eius.
ut uersa uice portaret lectũ. in quo
fuerat paulo ante portatus. & anima
illius quȩ prius uasculo corporis
ferebatur : postea corpus suu̾ ipsa
utilius circũferret. Potest etiã accipi
qđ ait. Erunt duo in lecto. unus as
uno lectulo. hoc est una mandatoꝵ
lege tenentur. & uelut simili resur¬
rectionis specie głantur. Tunc igitur
xp̃ianoꝵ beatus popłs assumetur
conuentus relinquetur in terra.

Expanded text:
ut confracti lectuli ligneam cratem ut confracti lectuli ligneam cratem portaret paralyticus, quam ut resoluti corporis membra, et debilitate confracti, velut animae suae necessarium lectulum paralyticus ipse gestaret, et coram positis Judaeis propriis abiret pedibus, qui manibus allatus fuerat alienis. In hoc plane sicut dixi completa est prophetica illa sententia: Versasti stratum ejus in infirmitate ejus; et versa vice portaret lectum in quo fuerat paulo ante portatus, et anima illius, quae prius vasculo corporis ferebatur, postea corpus suum ipsa utilius circumferret. Potest etiam accipi, quod ait: Erunt duo in lecto uno, unusrum, qui velut uno lectulo, hoc est una mandatorum lege tenentur, et veluti simili resurrectionis specie gloriantur. Tunc igitur Christianorum beatus populus assumetur conventus relinquetur in terra.
Abbreviated transcription (Latin):
eodem lectulo teneantur: ꝓmerits
tamen alter eoꝵ rapietur aq̃ celum.
alter relinquetur interris. Lectus¬
em̃i quidã nr cõmunis est terre huiꝰ
amplissimũ solum. in quo corpora
nr̃a deposita tutissima sede requies¬
cunt. In hoc autẽ lectulo ille
mollius dormit. quisq durius in uita
se gesserit. Possumus em̃ ipsa mẽbra
nra lectulos nr̃os ꝓprios nũcupare.
in quib anime nr̃e ueluti in quodã
strato suauissime demorantur. Quod
quidẽ scm̃ ꝓpħam senfisse arbitror
cũ dicit. uniuersũ stratũ eiꝰ uersasti
in infirmitate eiꝰ. Beatus eñĩ est ille.
cinus stratũ dñs in ipsius infirmita¬
te conuertit. ut qui fuerit paulo
ante iracundus. adulter. & petulans.
& cunctoꝵ scelerũ infirmitatibus
plenus: assuetũ corpus eiꝰ malo uer¬
sans dñs. fiat castus. humilis. & mo¬
destus. De quo stratu spualiter ad pa¬
ralyticũ dictũ est adño. surge tolle
grabatũ tuũ. & ambula. Non enm
tam in co admirationis aliquid erat.

Expanded text:
ii lectulo teneantur, pro meritis tamen alter eorum rapietur ad coelum, alter relinquetur in terris. Lectus quidem noster communis est terrae hujus amplissimum solum, in quo corpora nostra deposita tutissima sede requiescunt. In hoc autem lectulo ille mollius dormit, quisquis durius in vita se gesserit. Possumus enim ipsa membra nostra lectulos nostros proprios nuncupare, in quibus animae nostrae in quodam strato suavissime demorantur; quod quidem sanctum prophetam sensisse arbitror, cum dicit: Universum 8 stratum ejus versasti in infirmitate ejus . Beatus enim est ille, cujus stratum Dominus in ipsius infirmitate convertit; ut qui fuerat paulo ante iracundus, adulter, et petulans, et cunctorum scelerum infirmitatibus plenus, assuetum corpus ejus malo versans Dominus, fiat castus, humilis et modestus: de quo strato spiritualiter ad paralyticum dictum est a Domino: Surge: tolle lectum tuum, et ambula . Non enim tam in eo admirationis aliquid erat,
Abbreviated transcription (Latin):
concitauit aera. & tot edificia strauit:
Hanc districtionem uenturi iudicis
paulus considerans ait. Horrendum
est incidere in manus dã uiuentis.
h anc psalmista exprunit dicens. Ds ma.¬
nifestus ueniet. as nr̃ & non silebit.
Ignis in conspectu eiꝰ ardebit. & in cir
cuitii etus tempestas ualida. Districti¬
onem quippe tante iustitie tempe¬
stas ignisq comitantar. quta te᷑pestas
examinat quos ignis exurat. Illum

Expanded text:
concitavit aera, et tot aedificia stravit? concitavit aera, et tot aedificia stravit? Hanc districtionem venturi judicis Paulus considerans, ait: Horrendum est incidere in manus Dei viventis . Hanc Psalmista exprimit, dicens: Deus manifeste veniet, Deus noster, et non silebit. Ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus tempestas valida . Districtionem quippe tantae justitiae, tempestas ignisque comitantur. Quia tempestas examinat quos ignis exurat. Illum
Abbreviated transcription (Latin):
deprunitur. & quasi ad uicinã mortẽ
molestus crescentib urgetir. Nolite
ergo fr̃s inei diligere. quẽ uidetis
diu stare non posse. Precepti apłiea
in animo ponite. quib nos ammo¬
net dicens. Nolite diligere mundũ.
neq ea quȩ in mundo sunt. quia si
quis diligit mundũ: non est caritas
patris in eo. Nudiustertius fr̃s agno¬
uistis. quod subito turbine annosa
arbusta eruta. destructe domus
atq eccłe a fundamentis euerse sunt.
Quanti ad uesperũ sani atq in columes
acturos se in crastinum aliquid puta¬
bant. & tamen nocte eadem repentina
morte defuncti sunt in laqueo ruine
iudex uenti tenuissimi spm mouit.
unius ꝓcellam nubis excitauit. &
terram subruit. casura tota ȩdificioꝵ
fundamenta concussit. Quid ergo
iudex iste facturus est. cũ ꝑseipsum
exarserit. si portari non potist cum
nos ꝑtenitissimã nubẽ ferit : In ire
eius presentia quȩ caro subsistet. si
uentũ mouit. & terram subruit.

Expanded text:
deprimitur, et quasi ad vicinam mortem deprimitur, et quasi ad vicinam mortem molestiis crescentibus urgetur. Nolite ergo, fratres mei, diligere quediu stare non posse: praecepta apostolica in animo ponite, quibus nos admonet, dicens: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt, quia si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo . Nudius tertius, fratres, agnovistis quod subito turbine annosa arbusta eruta, destructae domus, atque Ecclesiae a fundamentis eversae sunt. Quanti ad vesperum sani atque incolumes acturos se in crastinum aliquid putabant, et tamen nocte eadem repentina morte defuncti sunt, in laqueo ruinaejudex venti tenuissimi spiritum movit, unius procellam nubis excitavit, et terram subruit, casura tot aedificiorum fundamenta concussit. Quid ergo judex iste facturus est, cum per semetrum ira ejus exarserit, si portari non potest cum nos per tenuissimam nubem ferit? In irae ejus praesentia quae caro subsistet, si ventum movit, et terram subruit,
Abbreviated transcription (Latin):
apud me transire cernitur: fixum &
sine transitu tenetur. quia sine muta¬
bilitate manentes sententias exprimit
meus sermo qui transit. Cece fr̃s mei
iam cernimus quod audiebamus.
Nouts cotidie & crebrescentib malis
mundus urgitur. Ex illa plebe innu¬
mera quanti remanseritis aspicits.
& tamen adhuc cotidie flagella ur¬
gent. repentini casus opprimunt.
nouȩ nos & improuise clades affligt᷑.
Sicut emͣ in iuuentute uiget corpus
forte & incolume manet pectus. torosa
cerure. plena sunt brachia. In annis
aute᷑ senilib statura curuatur. cerure
exsicata deponitur. frequentib suspi¬
rus pectus urgetur. uirtus deficit.
loquentis uerba anhelitus intͣcipit.
Nam & si langor dͥesit plerũq senib
ipsa sua salus egritudo est: ita mundꝰ
in annis priorib uelut in tuuentu¬
te uiguit. ad ꝓpagandam humani
generis prolem robustus fuit. salute
corporũ uiridis. opulentia rerum
pinguis. at nunc ipsa sua senectute

Expanded text:
apud me transire cernitur, fixum et apud me transire cernitur, fixum et sine transitu tenetur, quia sine mutabilitate manentes sententias exprimit meus sermo qui transit. 5. Ecce, fratres mei, jam cernimus quod audiebamus. Novis quotidie et crebrescentibus malis mundus urgetur. Ex illa plebe innumera quanti remanseritis aspicitis; et tamen adhuc quotidie flagella urgent repentini casus opprimunt, novae nos et improvisae clades affligunt. Sicut enim in juventute viget corpus, forte et incolume manet pectus, 1439 torosa cervix, plena sunt bronchia; in annis autem senilibus statura curvatur, cervix exsiccata deponitur, frequentibus suspiriis pectus urgetur, virtus deficit, loquentis verba anhelitus intercidit; nam etsi languor desit, plerumque sensibus ipsa sua salus aegritudo est: ita mundus in annis prioribus velut in juventute viguit, ad propagandam humani generis prolem robustus fuit, salute corporum viridis, opulentia rerum pinguis; at nunc ipsa sua senectute
Abbreviated transcription (Latin):
ex ruina mundi prope esse cognos¬
citur regnũ dĩ. Quib ꝓfecto uerbĩ
ostenditur. quia fructus mundi ru¬
ina est. Ad hoc enĩ crescit ut cadat.¬
germinat. ut queq. germinauerit.
cladibus consumat. Bene autẽ regnũ
dĩ estati cõparatur. quia tunc mero¬
ris nr̃i nubila transeunt. & uitȩ dies
eterni solis claritate fulgeseunt. Quȩ
om̃ia sub magna certitudine confir¬
qua dicitur. amen dico uobis. qura
non prȩteribit generatio hec donec
uerba autẽ mea non transient. Ni¬
chil enͣi in rerũ corporaliũ natura
cȩlo & terra durabilius. & niehil in
rerum natura tam uelociter quam
sermo transit. Uerba eñi quousq. im¬
perfecta sunt. uerba non sunt. Cum
uero ꝑfecta fuerint: om̃ino iam non
sunt. quia nec ꝑfici nisl transcund̾o
possunt. Ait ergo. Celũ & terra tͣn¬
sibunt. uerba autẽ mea non transient.
ac si aꝑte dicat. Om̃e quod apud uos
durabile est. & sine mutatione: dura¬
bile ad eternitatẽ non est. & om̃e qđ

Expanded text:
ex ruina mundi prope esse cognoscitur regnum Dei, quibus profecto verbis ostenditur, quia fructus mundi ruina est. Ad hoc enim crescit ut cgerminat ut quaecunque germinaverit, cladibus consumat. Bene autem regnum Dei aestati comparatur, quia tunc moeroris nostri nubila transeunt, et vitae dies aeterni solis claritate fulgescunt, quae omnia cum magna certitudine confirqua dicitur: Amen dico vobis, quia non praeteribit generatio haec, donec verba autem mea non transibunt. Nihil enim in rerum corporalium natura coelo et terra durabilius, et nihil in rerum natura tam velociter quam sermo transit. Verba enim quousque imperfecta sunt, verba non sunt; cum vero perfecta fuerint, omnino jam non sunt, quia nec perfici nisi transeundo possunt. Ait ergo: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt. Ac si aperte dicat: Omne quod apud vos durabile est, sine immutatione durabile ad aeternitatem non est; et omne quod
Abbreviated transcription (Latin):
paratos nos inuenire desiderans.
senescentẽ mundũ quȩ mala secunt᷑
denuntiat: ut nos ab eiꝰ amore cõ¬
pescat. Apꝓpinquantẽ eiꝰ terminũ.
quante ꝑcussiones pͣueniant in no¬
tescit. ut si dm̃ metuere in tranquil¬
litate nolumus: uicinũ eiꝰ iudiciũ
uel ꝑcussionib attriti timeamus.
Huio &eñi lectioni scĩ euangelu quã
modo ur̃a fraternitas audiuit. paulo
suꝑius dñs premisit dicens: exurget
gens contra gente. & regnũ aduers
regnũ. & erunt terre. motus magni

Expanded text:
paratos nos invenire desiderans, senescentem mundum quae mala sequantur denuntiat, ut nos ab ejus amore compescat. Appropinquantem ejus terminum quantae percussiones praeveniant innotescit, ut si Deum metuere in tranquillitate non volumus, vicinum ejus judicium vel percussionibus attriti timeamus. Huic etenim lectioni sancti Evangelii, quam modo vestra fraternitas audivit, paulo superius Dominus praemisit, dicens: Exsurget gens contra gentem, et regnum adversus regnum; et erunt
Abbreviated transcription (Latin):
dominicam contuere. Si credis
uilia. crede mirifica. Si de his quȩ
humilitatis sunt disputas. quȩ
alta sunt & cȩlestia uenerare.
hisdem eni referentibus hisdemq
auctori Cbus de dño saluatore
quȩ humilia & que gloriosa sunt
didicisti. Uniuersa quȩ ad salutis
tuȩ misteriũ ꝑtinebant. sacra tibi
euangelia ꝓdiderunt. Habes in his
unde dñm iħm & natũ hominem
credas. & dm̃ esse dubitare non

Expanded text:
dominicam contuere. Si vilia dominicam contuere. Si vilia credis, crede mirifica. Si de iis quae humilitatis sunt disputas, quae alta sunt et coelestia venerare. Iisdem enim referentibus, iisdemque auctoribus, de Domino Salvatore, quae humilia, et quae gloriosa sunt didicisti; universa, quae ad salutis tuae mysterium pertinebant sacra tibi Evangelia prodiderunt. Habes in his unde Dominum Jesum et natum hominem credas, et Deum esse dubitare non
Abbreviated transcription (Latin):
tum suũ retorsit infontem: uali¬
dissimi hostium muri tubarũ
strepitu corruerunt: sol quoq
cõmoratus in celo longiorem tri¬
umphanti popło prestitit diem.
Hoc uero nullis antea uidere scłis
datum est. ut unigenitus altissimi
que̾ trementes archangeloꝵ susci¬
piunt potestates. hominẽ se homi¬
nibus exhiberet. & carnẽ quam
sumpsit ab homine transformaret
in dm̃. Amplectere ergo dignatio¬
nem maiestatis eternȩ. & ne archa¬
nam dĩ tui discutias uoluntatẽ.
quia om̃ibus quidẽ natus est xpͣc.
sed fidelib dat salutem. Quod fi
tibi sensuum tuoꝵ fragilitate
minus dignũ udetur filium dĩ
natũ de femina credere. uirgini¬
tatem cogita peperisse. Si tibi
panni quib obuolutus est fortas¬
se uilescunt: angelos collaudantes.
& multitudine̾ celestis exircitus
ad mirare. si prȩsepe in quo infans
iacuit despicis: erige paulisper
oculos. & nouam in celo stellam
pb̃testatem mundo natiuitatem

Expanded text:
tum suum retorsit in fontem; valitum suum retorsit in fontem; validissimi hostium muri tubarum strepitu corruerunt; sol quoque commoratus in coelo longiorem triumphanti populo praestitit diem . Hoc vero nullis antea videre saeculis datum est, ut Unigenitus Altissimi, 38 quem trementes archangelorum suscipiunt potestates, hominem se hominibus exhiberet, et carnem, quam assumpsit ab homine transformaret in Deum. Amplectere ergo dignationem majestatis aeternae, et ne arcanam Dei tui discutias voluntatem: quia omnibus quidem natus est Christus, sed fidelibus dat salutem. Quod si tibi sensuum tuorum fragilitate minus dignum videtur, Filium Dei natum de femina credere: virginem cogita peperisse. Si tibi panni, quibus obvolutus est, fortasse vilescunt: angelos collaudantes, et multitudinem coelestis exercitus admirare. Si praesepe in quo infans jacuit despicis, erige paulisper oculos, et novam in coelo stellam protestantem mundo nativitatem
Abbreviated transcription (Latin):
nunc & exulta ad dm̃ tuum.
tandem conuersa gentilitas:¬
ꝑ rȩcepisti donũ. quod abraham
in sp̃u se uidisse letatus est. Me¬
ruisti ꝑ xpͣm: quod mereri
quondam hebreoꝵ gens electa
non potuit. Timens eni israhel
& tremens mirabatur ut legimꝰ.
quod moyses popłi princeps re¬
conditus in nube & in uertice
montis altissimi solus cũ dño
loqueretur. Tibi uero sic natus
est xp̃c. & tanta se nobis digna.¬
tione concessit ut lo queretur
om̃ibus. & ab om̃ibus uideret᷑.
Ad illum tuno montẽ sẏna qui¬
cumq accessisset ex popło pre¬
senti puniebatur. interitu. ad
hunc uero montem qui hodie
natus est mundo quicũq non
accesserit. morietur. & tunc
quidẽ unus populus erudiebat᷑
ad fidem. nunc uero om̃s gentes
uocantur ad uitam. Uiderunt
uenerabiles patres nr̃i in nume¬
ra magnaq mirabilia. Cȩlum
illis angelicas rorauit̾ ȩscas. dul¬
cia pocula lapis durissimus mi¬
nistrauit. Iordanis ꝑpetem mea¬

Expanded text:
nunc et 37 exsulta ad Deum tuum nunc et 37 exsulta ad Deum tuum tandem conversa gentilitas. Percepisti donum quod Abraham in spiritu se vidisse laetatus est: meruisti per Christum, quod mereri quondam Hebraeorum gens electa non potuit; timens enim Israel et tremens mirabatur, ut legimus, quod Moyses, populi princeps, reconditus in nube, et in vertice montis altissimi solus cum Domino loqueretur . Tibi vero sic natus est Christus, et tanta se nobis dignatione concessit, ut loqueretur omnibus, et ab omnibus videretur. Ad illum tunc montem Sina quicunque accessisset ex populo, praesenti puniebatur interitu: ad hunc vero montem, qui hodie natus est mundo, quicunque non accesserit, morietur. Et tunc quidem unus populus erudiebatur ad fidem: nunc vero omnes gentes vocantur ad vitam. Viderunt venerabiles patres nostri innumera magnaque mirabilia. Coelum illis angelicas roravit escas; dulcia pocula lapis durissimus ministravit ; Jordanis perpetem mea
Abbreviated transcription (Latin):
dñs nͣr. in quo diuinitatis est ple¬
nitudo. carnis nr̃ȩ in firma susci¬
piens : nouus natus est homo. Ho¬
die refulsit sods ille adam. non in¬
cola sed dñs paradysi. quẽ inter¬
dicte arboris pulchritudo non
fallat. serpens non decipiat. mulier
non seducat. Hodie exortum est
in tenebris lumen: hodie illud
quod celuͣ & cęli celoꝵ. se habere
gaudebant. mundus dũ nescit
accepit. Neq em̃ ut temporalis
quidam aut qui ante non fuerit
de femina nobis repentinus emer¬
sit : sed̃ qui semꝑ erat cũ patre dsͣ
semꝑq regnabat nouo ꝑ uirgine᷑
uoluit mortalibus apparere
misterio. Nouus quide̾ homo.
sed̃ dñs sempiternus. Nouus xp̃e.
sed rex omium scłoꝵ. Ipse est in
fine tempoꝵ natus ex maria.
qui ante om̃ia scła unigenitus
ꝓcessit epatre. Hic est predictus
a patriarchis. a ꝓphetis predicatꝰ.
adnuntiatus ab angelis. ab apłis
approbatus. De uno eodemq legis.
in principio erat uerbũ: & uer¬
bum caro factum est. Gaude gͦ

Expanded text:
noster, in quo divinitatis est plenitudo, carnis nostrae infirma suscipiens, novus natus est homo. Hodie refulsit secundus ille Adam, non incola, sed dominus paradisi, quem interdictae arboris pulchritudo non fallat, serpens non decipiat, mulier non seducat. Hodie exortum est in tenebris lumen. Hodie illud quod coelum, et coeli coelorum se habere gaudebant, mundus, dum nescit, accepit. Neque enim ut temporalis quidam, aut qui ante non fuerit, de femina nobis repentinus emersit; sed qui semper erat cum Patre Deus, semperque regnabat, novo per virginem voluit mortalibus apparere mysterio: novus quidem homo, sed Dominus sempiternus; novus Christus, sed rex omnium saeculorum. Ipse est in fine temporum natus ex Maria, qui ante omnia saecula Unigenitus processit e Patre. Hic est praedictus a patriarchis, a prophetis praedicatus, annuntiatus ab angelis, ab apostolis approbatus. De uno eodemque legis: In principio erat Verbum, et Verbum caro factum est . Gaude ergo
Abbreviated transcription (Latin):
demus doctor isrł de fidei sacra.¬
mento audiens ait: quomͦ possunt
hec fieri: Maria & marcha me ni¬
miũ diligentes dicunt. Dñe si hic
fuisses non esset mortuus frater
meus. tamquaᷤ dubitantes quod
ubiq non uelox sit mea potentia.
Ideoq non inueni fidem tantam in
isrł: sicut in isto alienigena. Dico
autẽ uobis: qđ multi ab oriente &

Expanded text:
demus doctor Israel de fidei sacrademus doctor Israel de fidei sacramento audiens, ait: Quomodo potest hoc fieri ? Maria et Martha me nimium diligentes dicunt: Domine, si fuisses hic, non esset mortuus frater meus , tanquam dubitantes quod ubique non velox sit adesse mea potentia. Ideoque non inveni tantam fidem in Israel, sicut in isto alienigena. Dico autem vobis quod multi ab oriente
Abbreviated transcription (Latin):
feste eius aduentũ ꝓnuntiauert᷑.
Om̃s namq hi habuerunt fidem.
habebant enͣi & ꝓphetiam. Et iste
beatus centurio fidem habuit: sed
ꝓphetiam non habuit. Ideoq dñs
admirans magnificat fidem eius
suꝑ illũ qui tunc fuit isrł: hoc est
suꝑ om̃s qui tunc fuerunt tribus
isrł. & non suꝑ illũ qui ab initio
fuit ifrł: nec suꝑ eos qui postea ꝓ¬
phetȩ & iusti inuenti sunt in isrł.
A men dico uobis. nec in isrł tantam
fidem inueni. sicut in gentibus:
sicut in barbaris. sicut in alienige¬
nis. Gentes filiũ dĩ me inuocant.
om̃ipotentẽ. unigenitũ confiten¬
tur: dmm asserunt. & sicut dmmn
diligunt. & sicut bene omĩa dispen¬
santem adorant. Et isrł me non
tellexit. Ideoq beelzebub & samari.¬
tanũ appellant. & peccatorẽ esti¬
mant. Lairus istahelis princeps. ꝓ
filia sua me petens non dixit. dic
uerbo: sed ueni ait uelociter. ante¬
quã moriatur hȩc filia mea. Nicho¬

Expanded text:
feste ejus adventum praenuntiaverunt. feste ejus adventum praenuntiaverunt. Omnes namque hi habuerunt fidem, habebant et prophetiam. Et iste beatus centurio fidem habuit, sed prophetiam non habuit. Ideoque Dominus admirans, magnificat fidem ejus super illum qui tunc fuit Israel, hoc est, super omnes qui tunc fuerunt tribus Israel, et non super illum qui ab initio fuit Israel, nec super eos qui postea prophetae et justi inventi sunt in Israel. Amen dico vobis, nec in Israel tantam fidem inveni, sicut in gentibus, sicut in barbaris, sicut in alienigenis. Gentes Filium Dei me invocant omnipotentem, unigenitum confitentur, Dominum asserunt, et sicut Dominum diligunt, et sicut bene omnia dispensantem adorant: et Israel me notellexit, ideoque Beelzebub et Samaritanum appellant, et peccatorem aestimant . Jairus Israelis princeps, pro filia sua me potens, non dixit, Dic verbo, sed, veni, ait, velociter antequam moriatur filia mea. Nico
Abbreviated transcription (Latin):
limpida effulsit fides : Audens ergo
dñs admirabatur eũ. Et quod dĩ
unigenitus miratur. quantũ fit aut
quale. inenarrabili & inestimabili
ꝑcipe sensu. o carissime. qđ dõ nichil
est mirabile. nec auruͣ. nec diuitiȩ.
nec regna. nec principatus. Ista om̃ia
sunt in conspectu eius tamquã umbra:
& sicut nichil sic̃ flos decidens. Nichil
una fides. Hanc miratur. hanc ho-¬
norificat: hanc acceptabilẽ sibi estimat:
ideoq conuertens se ad sequentes
turbas ait. Amen dico uobis. hoc ẽ.
uere dico uobis: non inueni tantã
fidem in tsrł. Non in illo priore isrł
se añs inuenisse. Ille enĩ non tantũ
credidit dñm. sed & ꝓphetauit de
eo. & aꝑtius eius iustitam demon¬
strauit: & manifestũ in carne eius¬
aduentũ ꝓlocutus est. Nisi enim
credidisset ei. quomͦ de ea̾dem pro.¬
phetasset : Sic & hi qui de isrł ꝓces¬
serunt. Isrł eñĩ & ipsi nominati st̃
hieremias. hi om̃s clare & mani¬

Expanded text:
limpida effulsit fides? Audiens ergo limpida effulsit fides? Audiens ergo Dominus admirabatur eum. Et quod Deus unigenitus miratur, quantum sit et quale, et quam inenarrabile et inaestimabile? Percipe sensu, o charissime! quod Deo nihil est mirabile, nec aurum, nec divitiae, nec regna, nec principatus. Ista omnia sunt in conspectu ejus tanquam umbra, et sicut nihil, sicut flos decidens. Nihil euna fides. Hanc miratur, hanc honorificat, hanc acceptabilem sibi aestimat. Ideoque convertens se ad sequentes turbas, dixit: Amen, dico vobis, hoc est, vere dico vobis, non inveni tantam fidem in Israel. Non quod in illo priore Israel us fidem invenisse; ille enim non tantum credidit Dominum, sed et prophetavit de eo, et apertius ejus justitiam demonstravit, et manifestum in carne adventum ejus prolocutus est. Nisi enim credidisset ei, quomodo de eodem prophetasset? Sic hi qui de Israel processerunt. Israel etenim et ipsi nominati sunt Jeremias. Hi omnes clare et mani