comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fcũs sum forme illiuis. Quĩd
ergo mirum si iacob in huius.¬
modi sponse amore flagrabat:
si talis ignis ante cdilectionis flã¬
mas temꝑare non poterat: Q qͣn¬
tum amabat: oqualiter ĩ eius
amore flagrabat: qui dixit. Su¬
per salutem. ⁊ omnem pulcritu¬
ainem: dilexi sapientiam. Ni¬
chil enim hac ut diximus sapiẽ¬
tia ardentius diligitur: nil dul¬
tius possidetur. Hinc est enim ꝙ
sapientes omnes ẽẽ uolunt: Pau¬
ci tamen ad modum sapientes
eẽ possunt
siderio iusticie ⁊ eius ꝓprietate.

Expanded text:
factus sum formae illius . Quid factus sum formae illius . Quid ergo mirum, si Jacob in hujusmodi sponsae amore flagrabat, si talis ignis, si tantae dilectionis flammas temperare non poterat? O quantum amabat, o qualiter in ejus amore flagrabat, qui dixit: Super salutem et omnem pulchritudinem dilexi sapientiam! Nihil enim hac, ut diximus, sapientia, ardentius diligitur, nil dulcius possidetur. Hinc est enim quod sapientes omnes esse volunt, pauci tamen admodum sapientes esse possunt. siderio justitiae, et ejus proprietate.
Abbreviated transcription (Latin):
cilius intelligamus. Rachel. doc¬
trina ueritatis lia. clisciplina. uͥ¬
tutis. Rachel. studium sapientie:
lia. desiderium iusticie. S scimꝰ
iacob septem annis pro rachel
seruisse.⁊ tñ uidebantur ei clies
panci pre amoris magnitudine.
Quid miraris: Scd̃m magnitu¬
dinem pulcritudinis: erat mag¬
nitudo clilectionis. Certe si ĩ lau¬
dem sapientie aliquid temptaie
uoluero: minus erit quantum¬
tumq dixero. Quid enim sapi¬
entia ardentius diligitur: dul¬
cius possidetur: Eius decor om¬
nem superat pultritudinẽ eius
dulcor omnem excedit suauita¬
tem. Est enim ut ait quidã spe¬
ciosior sole: ⁊ suꝑ omnem stella¬
rum dispositionem. Luci tom¬
parata inuenitur prior. Illi suc¬
cedit nox: sapientiam autem ñ
uncit malitia. Attingit ergo a
fine usq ad finem fortiter: et
disponit omnia suauiter. Hanc
amaui inquit ⁊ exquisiui a in¬
uentute mea ⁊ quesiui sponsã
michi eam assumere: ⁊ amator

Expanded text:
cilius intelligamus. Rachel, doccilius intelligamus. Rachel, doctrina veritatis, Lia disciplina virtutis. Rachel, studium sapientiae, Lia desiderium justitiae. Sed scimus Jacob septem annis pro Rachel servisse, et tamen videbantur ei dies pauci, prae amoris magnitudine. Quid miraris? Secundum magnitudinem pulchritudinis erat magnitudo dilectionis. Certe si in laudem sapientiae aliquid tentare voluero, minus erit quantumcunque dixero. Quid enim sapientia ardentius diligitur, dulcius possidetur? Ejus decor omnem superat pulchritudinem, ejus dulcor omnem excedit suavitatem. Est enim, ut ait quidam, speciosior sole, et super omnem stellarum dispositionem: Luci comparata, invenitur prior . Illi enim succedit nox, sapientiam autem non vincit malitia: Attingit ergo a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter. Hanc amavi, inquit, et exquisivi a juventute mea, et quaesivi sponsam mihi eam assumere, et amator
Abbreviated transcription (Latin):
Eniamin adolescen¬
tulus: in mentis exces¬
su. Aucliant adolescẽ¬
tuli sermonẽ de adolẽ¬
cente: euigilent ad uocem ꝓphete.
Heniamin adolescentulus: ĩ mẽ¬
tis excessu. Quis sit beniamin i¬
ste. multi nouerunt: alii ꝑ scien¬
tiam. alii ꝑ exꝑientiam. Qui ꝑ
doctrinam nouerunt. aucliant
patienter: qui ꝑ exꝑiertiam lidi¬
cerunt audient libenter. Qui
enim eum magisterio semel nos¬
se potuit: fidenter loquor. sermo
de eo quamuis prolixus. illũ sa¬
tiare non poterit. Ez qiuis de eolo¬
qui digne sufficiet: Est enum spe¬
ciosus forͣ p̃ oĩbꝰ filiis iacob: ⁊ qua¬
lem rachel generare decuit. Nã
lia quidem quamius plures.
pulcriores tamen liberos hr̃e nõ
potuit. Quas namq ut legitis
uxores iacob habuisse cognostit᷑.
una lia ⁊ altera rachel dicebatur.
Lia fecundior. rachel formosior. Li¬
a fecunda. s lippa: rachel fere ste¬
rilis. s forme singularis. S iã
que sint iste due uxores iacob ui¬
deamus: ut qui sint eaꝵ filii. fa¬

Expanded text:
enjamin adolescentulus in mentis excessu . Audiant adolescentuli sermonem de adolescente, evigilent ad vocem Prophetae: Benjamin adolescentulus, in mentis excessu. Quis sit Benjamin iste, multi noverunt, alii per scientiam, alii per experientiam. Qui per doctrinam noverunt audiant patienter; qui per experientiam didicerunt, audiant libenter. Qui enim eum experientiae magisterio semel nosse potuit fidenter loquor, sermo de eo, quamvis prolixus, illum satiare non poterit. Sed quis de eo digne loqui sufficiat? Est enim speciosus forma prae omnibus filiis Jacob, et qualem Rachel generare decuit. Nam Lia quidem, quamvis plures, pulchriores tamen liberos habere non potuit. Duas namque, ut legitis, uxores Jacob habuisse cognoscitur. Una Lia, altera Rachel dicebatur: Lia fecundior; Rachel, formosior. Lia fecunda, sed lippa; Rachel fere sterilis, sed forma singularis. Sed jam, quae sint istae duae uxores Jacob, videamus, ut qui sint earum filii fa
Abbreviated transcription (Latin):
ic enim oportẽbat priꝰ sit̾
hominẽ fieri. ut ⁊ bene uelle
poss ⁊ male:nec gratis si bene
nec impune si male. Postea u̾o
sic erit ut male uelle nõ possit:
nec ideo libero carebit arbitrio. Mł¬
to quippe liberius erit arbitrium:
qd̾ oĩno non poterit seruire ꝑccõ.
sleq enim culpanda .ẽ. uoluntas.
aut uoluntas nõ est. aut libera
dicenda nõ est qua beati ẽẽ sic uo¬
lumus: ut ẽẽ miseri nõ solũ noli¬
mus. s nequaquã prorsus uelle
possimus. Sicut ergo aĩa nr̃a etiã
nũc nolle infelicitatẽ: ita nolle
iniquitatem. semꝑ habitura est.

Expanded text:
ic enim oportebat prius hominem fieri, ut et bene velle posset, et male; nec gratis, si bene; nec impune, si male: postea vero sic erit, ut male velle non possit; nec ideo libero carebit arbitrio. Multo quippe liberius erit arbitrium, quod omnino non poterit servire peccato. Neque enim culpanda est voluntas, aut voluntas non est, aut libera dicenda non est, qua beati esse sic volumus, ut esse miseri non solum nolimus, sed nequaquam prorsus velle possimus. Sicut ergo anima nostra etiam nunc nolle infelicitatem, ita nolle iniquitatem semper habitura est.
Abbreviated transcription (Latin):
quia fame moriebar: quia e¬
grotabam. Suꝑbus quid dit̾e
potest. Ideo suꝑbus quantura
malum sit. qd excusationẽ nõ
habet. Cet̾a uicia ei nocent que
cõmittuntur: ceterum suꝑbia
plus omnib nocet. Hoc ergo
dicit apostolus. Ne quis in qͥt
incidat in iudicium diaboli.
Uides ergo qm̃ quicũq inflat᷑.
ĩidicium dyaboli interiit. Hoc

Expanded text:
quia fame moriebar, quia aequia fame moriebar, quia aegrotabam. Superbus quid dicere potest? Ideo superbia vide quantum malum sit, quod excusationem non habet. Caetera vitia eis nocent, qui ea committunt: caeterum superbia plus omnibus nocet. Hoc ergo dicit Apostolus? Ne quis, inquit, incidat in judicium diaboli . Vide ergo quoniam quicumque inflatur, in judicium diaboli incidit. Ho
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Ieiunium uł continẽtiã
in te diligenter attenderis: sĩ¬
biam tibi facit. Suꝑbia autẽ
mnimica est deo. Nichil sic odio
ht̃ ds̃ quomodo suꝑbiam. Q¬
cũq non obedit. non facit de
sc̃itate: s de suꝑbia. Ideo enĩ
non obedit: quia se meliorẽ
putat illo cui non obedit. Sĩ-¬
pliciter dito uobis. Omnia
pcc̃a odio ht̃ d̾s: mendatiũ
ꝑiurium. furtum latio cimũ.
adulterium. fornicatõnem.
in quib si quis deprehensus-
fuisset. non poterat oculos le¬
uare. s sic eum haberemus
quasi execrabilem. Si suꝑbꝰ
est. multo peius pcc̃m facit.
qm adulterium: ⁊ tamẽ lo¬
quimur cum eo. Qui forni¬
catur. potest aliquid clicere
Uicit me caro mea suꝑauit
me adolescentia. Non dico ꝙ¬
semꝑ facere debeat: siquidem
⁊ hoc odio ht̃ d̾s. s in compara¬
tione mali dico. Quicumq
aliud pccm fec̾it: uerbi cã. si
furtum fecerit: excusare pot̃.
Quid emnim dicit: Propte̾a
furtum feci: quia algebam.

Expanded text:
tes aliae. Jejunium vel continentia, tes aliae. Jejunium vel continentia, nisi te diligenter attenderis, superbiam tibi facit: superbia autem inimica est Deo. Nihil sic odit Deus, quomodo superbiam. Quicumque non obedit, non facit de sanctitate, sed de superbia. Ideo enim non obedit, quia meliorem se putat illo cui non obedit. pliciter dico vobis: Omnia peccata odio habet Deus, mendacium, perjurium, furtum, latrocinium, adulterium, fornicationem, in quibus si quis deprehensus fuisset, non posset oculos levare, sed sic eum haberemus quasi exsecrabilem: si quis superbus est, multo pejus peccatum facit quam adulterium; et tamen loquimur cum eo. Qui fornicatur, potest aliquid dicere: Vicit me caro mea, superavit me adolescentia mea. Non dico quod facere debeas, siquidem et hoc odio habet Deus: sed in comparatione mali dico, Quicumque aliud peccatum fecerit, verbi causa, si furtum fecerit, excusare potest. Quid enim dicit, Propterea furtum feci, quia egebam,
Abbreviated transcription (Latin):
ch il ita deo placet. qͦ¬
modo obeclientia. Caym¬
ideo maleclictus fuit.
⁊ post multa scł̃a manet. qñ
dicitur semen chanaan et
secutus. Ceterum sem qui
obsecutus est patris benedi-¬
ionem habuit in omĩa scla.
Hoc itaq dico nõ est filioꝵ
iudicare de patrib. Nemo
uadit ad magistrum. ⁊ do¬
cet magistrum suum. Ue¬
nisti ad me ut docerem te lit¬
teras. si tibi scripsero ⁊ clix̾o
tibi. scribe quomodo ⁊ ego
scribo. utiq imitari debes
magistrum. Elegisti aliqͥd:
doctus es. ⁊ uadis ad aptio¬
rem magistrum. Hoc totũ
quare dico: Tt obedientiã
exhibeamus in partes nr̃os.
Qui patrib non obsequit᷑:
deo non obsequitur. Qui uos
Hoc dico. quia in nobis sũma
⁊ sola est urtus obeclientie.
Si ieiunaueris dieb ⁊ noctib.
orationemq feceris. si in sac¬
cofueris uel in cinere. si nichil
tum est in lege. ⁊ tibi fueris.
quasi sapiens. ⁊ obediens pa¬
tri non fueris: omnes uirtu¬
tes ꝑdiclisti. Ana obedientia
plus ualet qm̃ omnes uirtu¬

Expanded text:
l sic Deo placet quomodo obedientia. Cham maledictus fuit , et post multa saecula manet quod dicitur, Semen Chanaan, etsecutus. Caeterum Sem, qui est obsecutus patri, benedictionem habuit in omnia saecula. Hoc itaque dico, non est filiorum judicare de patribus. Nemo vadit ad magistrum, et docet magistrum suum. Venisti ad me, ut docerem te litteras: si tibi scripsero, et dixero tibi, Scribe quomodo et ego scribo, utique imitari debes quem magistrum elegisti. Aliquis doctus est? Et vadit ad peritiorem magistrum. Hoc totum quare dico? Ut obedientiam exhibeamus in patres nostros. Qui patribus non obsequitur, Deo non obsequitur. Dicit enHoc dico, quia hic in nobis summa et sola est virtus obedientiae. Si jejunaveris diebus ac noctibus, orationemque feceris, si in sacco fueris vel in cinere, si aliud tum est in lege, et tibi fueris quasi sapiens, et obediens patri non fueris, omnes virtutes disperdidisti. Una obedientia plus valet, quam omnes virtu
Abbreviated transcription (Latin):
nere. Non te ideo iuliorem pu¬
tes si ad fres ueneris ad cuuta¬
tem. s si netessitatem hẽres ui¬
dere mulieres: ci netesse habuiꝰ¬
ses ire ĩ plateis. recte non ires:
es ueni ut eis exemium uite
tue tribuas. si auter deterior
es ueni ut discas q̃ on scis.
Suꝑbia nascitur qñliquis di¬
loquor presente scõratre qui
hoc oꝑe facit. ut hoc o̾ ego loqͦr
hunc sciatis opere aoere. Deni¬
q multi sci patreqqui uere pa¬
tres sunt. qui regut animas
uenes ire ad deseia. ⁊ ad ceno¬
bium non uenire. ⁊ in suꝑbiã
ẽẽ. uadunt ⁊ ui eis faciunt.
⁊ adducunt eos. in ut noceã¬
tur: s ut tollatir eis suꝑbia
Hoc propterea dio ut magis¬
si hi qui manent n secretis. et
uenuint ad cenoium. ⁊ fr̃es
uisitent. ab hiisqui sunt ĩ ce¬
nobiis non argiantur quasi
impatientes: ẜ quasi humi-¬
les. Nemo dicet de uobis. ecce
ille qui in hereno sedet. qr nõ
quoq implere faciat. Nichil
enim grande est. dicere. s fac̾e.

Expanded text:
nere. Non te ergo viliorem punere. Non te ergo viliorem putes, si ad fratres veneris in civitatem. Si necessitatem haberes ire et videre mulieres, et necesse habuisses ire in plateas: recte non ires. es, veni ut eis exemplum vitae tuae tribuas: si autem deterior es, veni ut discas quae nescis. Superbia nascitur, quando aliquis diloquor praesente sancto fratre, qui hoc opere facit, ut hoc quod ego loquor, hunc sciatis opere facere. Denique multi sancti patres, qui vere patres sunt, qui regunt animas venes ire ad deserta, et ad coenobium non venire, et in superbia esse, vadunt et vim eis faciunt, et adducunt eos: non ut noceant, sed ut tollatur eis superbia. Hoc propterea dico, ut illi qui manent in secretis, et veniunt ad coenobium, et fratres visitant, ab his qui sunt in coenobiis non arguantur quasi impatientes, sed quasi humiles. Nemo dicat de vobis, Ecce ille qui in eremo sedet, quia non quoque implere faciat. Nihil enim grande est dicere, sed facere.
Abbreviated transcription (Latin):
co. qr qͥcq suꝑb est. melius erat
ei ⁊ ad hoc ad comparationem
mali clico: ut omnia alia uicia
haberet. ⁊ ex malis suis inclina¬
retur ad penitentiam: ⁊ nõ õs
despiceret. Si autem post pocc̃a
ageret penitentiam: utiq dei
misccłiam mereretur. Qui aut̃
suꝑb est. omnium maloꝵ ht̃
principium.⁊ non agit penitẽ¬
tiam. quasi iustus sit. Propt̾¬
ea suꝑbia contraria est dõ. qr
deo non subicitur: sic enim se
ht̃ quasi iustus. Suꝑbus non
agit penitentiam pro malis.
re clixerim. ⁊ uos ipsi intelligi¬
tis: ⁊ alioꝵ ruine nr̃a debent
ẽẽ exempla. Propterea uenimꝰ
in monasterio. libertatem scli̾
ꝑdidimus: ut seruitutem xp̃i
accipiamus. Denide ista de fr̃ĩ-¬
b loquor. qui solent sedere lõ¬
ge a monasteriis: non eis debet
nasci suꝑbia de exemplo. In ce¬
nobio uixisti. placuit tibi ut ma¬
neres in decimo miliario: non
debes synaxim scõꝵ fr̃m cõtẽp¬

Expanded text:
a quicumque superbus est, melius erat a quicumque superbus est, melius erat ei et hoc in comparatione mali dico ut omnia alia vitia haberet, quia ex malis suis inclinaretur ad poenitentiam, et non omnes despiceret. Si autem post peccata ageret poenitentiam, utique Dei misericordiam mereretur. Qui autem superbus est, omnium malorum habet principium, et non agit poenitentiam, quasi justus sit. Propterea superbia contraria est Deo, quia Deo non subjicitur. Sic enim se habet quasi justus. Superbus non agit poenitentiam pro malis sare dixerim, et vos ipsi intelligitis, et aliorum ruinae nostra debent esse exempla. Propterea venimus in monasterium, libertatem saeculi perdidimus, ut servitutem Christi accipiamus. Deinde ista de fratribus loquor, qui solent sedere longius a monasterio, ne eis debeat nasci superbia de exemplo. In coenobio vixisti: placuit tibi ut maneres in decimo milliario? Non debes synaxim sanctorum fratrum contem
Abbreviated transcription (Latin):
me autem suꝑbiam. Dico uo¬
bis de suꝑbo: semꝑ sibi sapiens¬
ẽẽ uidetur. Si quis ei de fr̃ib
dederit consilium ⁊ clixerit ei
frater non debes sic agere. non
eum clignatur aulire: qr se sa
pientem magis putat qmͣ il¬
lum qui dat consilium. Et ꝙͥ
dicit in corde suo: Ego michi sa¬
pientior ego ergo non habeo cõ
me. Licet non dicat. tamen ex
eo qd̃ contempnit consiliũ frĩs.
in corde loquitur. Ergo hoc dico.
qui suꝑbiam ht̃ sine causa ht̃
alias uirtutes. Habet uirtutes:
immo non ht̃. s uidetur habere.
Qui enim hoc ht̃ qd̃ deo contͣ¬
bium est. quomodo p̃t aliquid
habere qd̃ deo amicum sit : S̾u¬
ꝑbia in monasteriis fit. Si ie¬
lunamus erigimut: orationẽ
facimus pro ꝑcc̃is: ⁊ in suꝑbiã
erigimur. Aliquis ieuinat ꝓ
pcc̃is suis ⁊ pro pecc̃is suis agẽs
penitentiam: in suꝑbiam tol¬
litur. Ideo ieiunas. ideo oras:
bus est. multum ei melius erat:
si uxorem duceret. Ego simplici¬
ter dito. et libera fionte clicor ħ di¬

Expanded text:
m. Dico vobis de superbia, semper sibi sapiens videtur. Si quis de fratribus dederit ei consilium, et dixerit ei, Frater, non debes sic agere; non eum dignatur audire, quia se magis sapientem putat quam illum qui dat consilium. Et quid dicit in corde suo? Ego mihi sapientior: ego ergo non habeo consor me, licet non dicat; tamen ex eo quod contemnit consilium fratris, in corde suo loquitur. Ergo hoc dico, Qui superbiam habet, sine causa alias habet virtutes. Habet virtutes? Imo non habet, sed videtur habere. Qui enim hoc habet quod Deo contrarium est, quomodo potest aliquid habere quod Deo amicum sit? Superbia in monasterio fit. Si jejunamus, erigimur. Orationem facimus pro peccatis: et in superbiam erigimur. Aliquis jejunat pro peccatis suis, et pro peccatis suis agit poenitentiam? In superbiam extollitur. Ideo jejunas, ideo oras, rbus est, multo melius ei erat si uxorem duceret. Ego simpliciter dico, et libera fronte dico, qui
Abbreviated transcription (Latin):
rendum est fratres
homini. que sit ue¬
ra scientia. ueraq sapientia: qr
sapientia huius mundi. stul¬
ticia est apuil deum. Scientia
uera est a diaboli seruicio. qd̾
sunt pcc̃a recedere: ⁊ sapientia
perfecta est deum colere sccłm mã¬
datoꝵ illius ueritatem. qr ĩ hii
duob uita beata acquiritur si¬
cut psalmista ait. Diuerte a
malo: ⁊ fac bonum. Nec etiam
sufficit cuiqͣm mala non facere.
dubio b̃s̃ erit meternum. G̃a
siquidem uita est cognitio di¬
uinitatis. Cognitio diuinita¬
tis: uirtus boni operi̾ est. Uir¬
tus bomi oꝑis: fructus est eter¬

Expanded text:
est homini quae sit vera scientia veraque sapientia, quia sapientia hujus saeculi stultitia est apud Deum . Scientia vera est a diaboli servitio, quod sunt peccata, recedere; et sapientia perfecta est Deum colere secundum mandatorum illius veritatem, quia in his duobus vita beata acquiritur, sicut Psalmista ait: Diverte a malo, et fac bonum . Nec etiam sufficit cuiquam non mala facere, dubio beatus erit in aeternum, beata siquidem vita est cognitio divinitatis; cognitio divinitatis virtus boni operis est; virtus boni operis fructus est
Abbreviated transcription (Latin):
habundantia. tanta deliciaꝵ copi¬
a : nisi ut dc̃m est de hostium spo¬
liis. in tam freq̃nti uictoria Con¬
stat namq qr quanto amplius
atteruintur hostes iusticie. tanto
uberius cumulantur gaudia
conscientie. Gla ⁊ cliuicie in do¬
mo eius: ait psalmista. Et apłs
de huiusmodi gła uel diuicus: qͣi
exponendo loquitur ita. Gł̾a nr̃a
hec est: testimonium ronscientie
nr̃e. Hec est domus uel ciuitas illa.
conscientia uidelicet nr̃a. in qͣ sp̃u¬
alium bonoꝵ diuicie habundant.
cum eam predc̃aꝵ ancillaꝵ filii ui¬
gili sollicitudine custotłiant: dan
uidelicet ⁊ neptalim satagentib
in confirmanda pace ciuium: gad
⁊ aser uirilit̾ agentib in expug¬
natione hostium. Hoꝵ naniq p̾¬
dentia ciues pacificantur: illoꝵ cõ¬
stantia hostes expugnantur.
Cap̃.
xxxui. Quomodo uel quo ordine
oriatur uerum gaudium

Expanded text:
abundantia, tanta deliciarum copiabundantia, tanta deliciarum copia, nisi, ut dictum est, de hostium spoliis in tam frequenti victoria? Constat namque quia quanto amplius atteruntur hostes justitiae, tanto uberius cumulantur gaudia conscientiae: Gloria et divitiae in domo ejus, ait Psalmista . Et Apostolus de hujusmodi gloria et divitiis, quasi exponendo, loquitur ita: Gloria nostra haec est: testimonium conscientiae nostrae . Haec est domus, vel civitas illa, conscientia videlicet nostra, in qua spiritualium bonorum divitiae abundant, cum eam praedictarum ancillarum filii vigili sollicitudine custodiunt: Dan videlicet et Nephtalim satagentibus in confirmanda pace civium, Gad et Aser viriliter agentibus in expugnatione hostium. Horum namque prudentia cives pacificantur, illorum constantia hostes expugnantur. CAPUT XXXVI. Quomodo, vel quo ordine oriatur verum gaudium
Abbreviated transcription (Latin):
que tantum sapiunt regib : re-¬
gib talib. Certe reges isti iã
ad nuptias agni introierunt ÷
iam ad et̾num conuiuium sede¬
runt.iam illo angeloꝵ pane: de¬
liciis q eternis uescuntur: iam
torrente uoluptatis debriantur:
⁊ adhuc huius aser delicias in¬
saciabiliter esuriunt: ⁊ usq ho¬
die esurientes ⁊ sitientes iusticiã
in tanta celestium gaudioꝵ ha¬
bundantia. hanc suam famem
uel sitim sedare non possunt. A¬
ser pingus panis eius:⁊prebe¬
bit delicias regib. Quam putaᷤᷤ
largus ẽẽ pt in netessitates pau¬
perum cui suꝑhabundat prepara¬
re delicias regume Quantũ pu¬
tas mirantur quantumue gra¬
tulantur in eius constantia quos
uiuentes alhuc in ualle lacrima¬
rum premit infirmitas sua: si tã¬
tum delectantur in eius oꝑibus
illi etiam quos iam absorbuit fe¬
licitas illa eterna: Aser pinguis
panis eius: ⁊ p̃bebit delicias re-¬
gib. Et unde ei tanta cliuiciaꝵ

Expanded text:
quae tantum sapiunt regibus, requae tantum sapiunt regibus, regibus talibus! Certe reges isti jam ad nuptias Agni introierunt, jam ad illud aeternum convivium sederunt, jam illo angelorum pane, deliciisque aeternis vescuntur, jam torrente voluptatis inebriantur, et adhuc hujus Aser delicias insatiabiliter esuriunt, et usque hodie esurientes, et sitientes justitiam, in tanta coelestium gaudiorum abundantia hanc suam famem vel sitim sedare non possunt. Aser, pinguis panis ejus, et praebebit delicias regibus. Quam putas largus esse potest in necessitates pauperum, cui superabundat parare delicias regum? Quantum putas mirantur, quantumve gratulantur in ejus constantia, quos viventes adhuc in valle lacrymarum premit infirmitas sua, si tantum delectantur in ejus operibus illi etiam quos jam absorbuit felicitas illa aeterna? Aser, pinguis panis ejus, et praebebit delicias regibus. Et unde ei tanta divitiarum
Abbreviated transcription (Latin):
qͣs tã gͣtant̾ accipiũt ñ dico pauꝑes ⁊
ignobles: s etiã ip̃i reges ł pͥcipes. Mẽtõr
si hec de ip̃o ip̃a scriptura non loq̃
Aser inquit panis pingius eius:
⁊ p̃bebit delicias regib. Quam
enim putamus suauit̾ pascunt᷑
quam mirabiliter credimus delec¬
tantur. non quilibet reges. s illi
utiq uere reges. quib rex ille re
gum. ⁊ dñs dominantium resti¬
tuit imꝑium corporis sui. ⁊ quib
clistribuit regnum pr̃is sui᷑ tali¬
b in quam regib quam putamꝰ
dulce sit. quam intime eis sapit.
cum uideant hominem iusticie a¬
more. torm̃ta non timere: ⁊ int
ip̃as ꝑsecutõnes pacem cordis aĩ¬
q tranquillitatem non amittere:
Si enim gaudium est in celo suꝑ
uno pcc̃ore penitentiam agente:
quanta tunc sollempnitas erit
suꝑ quol iusto. pro iusticia libẽ¬
ter moriente: uere aser pinguis
panis eius. ⁊ prebebit delicias
regibz. O qualis panis: panis
eius. O quales delicie. delicie eiꝰ.

Expanded text:
co pauperes et ignobiles, sed etiam ipsi reges vel principes. Mentior, si haec de ipso ipsa Scriptura non loquitur. Aser, inquit, pinguis panis ejus, et praebebit delicias regibus. Quod enim putamus suaviter pascuntur, quam mirabiliter credimus delectantur, non quilibet reges, sed illi utique vere reges, quibus ille Rex regum et Dominus dominantium restituit imperium corporis sui, et quibus distribuit regnum Patris sui; talibus, inquam, regibus, quam putamus dulce sit, quam intime eis sapit, cum videant hominem justitiae amore tormenta non timere, et inter ipsas persecutiones pacem cordis animique tranquillitatem non amittere. Si enim gaudium est in coelo super uno peccatore poenitentiam agente , quanta tunc solemnitas erit super quolibet justo, pro justitia libenter moriente? Vere Aser pinguis panis ejus, et praebebit delicias regibus. O qualis panis, panis ejus! O quales deliciae, deliciae ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
uantũ nãq putas aser iste
habundat cliuiciis spirita¬
lium cõsolatõnũ ⁊ qntũne afflu-¬
it deliciis spiritaliũ gauclioꝵ:
cuiꝰ diuicias q̃libet adu̾sitas nõ
tã minuere quã augẽ solet: cui
delicias quodius torm̃tũ nͨ saltẽ ĩ

Expanded text:
uantum namque putas Aser iste abundat divitiis spiritualium consolationum, quantumve affluit deliciis spiritualium gaudiorum, cujus divitias quaelibet adversitas non tam minuere quam augere solet, cujus delicias qu
Abbreviated transcription (Latin):
hoc sibilo gregorius ita. Sibi¬
lus catulos instigat. equos mi¬
tigat. Unde dñs ꝑ ẏsaiam de
locitate de uurtute in uirtutem
ascensionis. Leuabit inquit do¬
minus signum in nationib
ꝓcul. ⁊ sibilabit ad eum de fi¬
nib terre. ⁊ ecce festinus ueloci¬

Expanded text:
hoc sibilo Gregorius: Sibilus catulos instigat, equos mitigat. Et Dominus per Isaiam de rsione, et de virtute in virtutem ascensione: Levabit Dominus signum in nationibus procul, et sibilabit ad eas de finibus terrae; et ecce festivus veloci
Abbreviated transcription (Latin):
pientie decet nũcupari: in qua
omnes thesauri sapĩe ⁊ scientie
sunt absconditi. Sapientie in¬
qͣm excellent̾: in qua habitauit
omnis plenitudo diuinitatis cor¬
poralit̾. Archa uero noe signifi¬
cauit archam gr̃e: extellentiã
scilicet marie. Sicut enĩ hoĩes

Expanded text:
pientiae decet nuncupari, in qua pientiae decet nuncupari, in qua omnes thesauri sapientiae et scientiae sunt absconditi ; sapientiae, inquam, excellenter, in qua habitavit omnis plenitudo divinitatis corporaliter. Arca etiam Noe significavit arcam gratiae, excellentiam scilicet M
Abbreviated transcription (Latin):
sus calciatus accede̾. uirginẽ
docuit sine maritali oꝑe mira¬
bilit̾ parere. Traditio hebreoꝵ
uisionẽ ĩhumili arbusculo.
asserint traditam. ne ppłs oc¬
casione aliqua laberetur ad y¬
dolatriam. In humili uirgũ¬
cula mirabilis nobis exhibita
est uisio. in qua nullimode for¬
nicationis uel minima occasio.
Fornicatõ siquidem triplex est.
Alia enĩ est humana. quedam
est mundana. nõ nulla ẽ cliui¬
na. Humana fit illicito tactu
mundana ꝓu̾so affectu. Diui¬
na scelerato cultu. Primo pec¬
cat in proximũ. scdõ inseipsũ
tertio in dm̃. Drima facit car¬
nis ĩmundiciam. scdã mundi
concupiscentiã. tercia ydolatri¬
am. Maria contra hec tria singu¬
la adhibuit remedia. Contͣ car¬
nis ĩmundiciam. iurginitatẽ.
contra mundi contupiscentiã
ꝑfc̃am humilitatem. contra
ydolatriam ꝑfcãm caritatem.
fuit enĩ maria mundissima
carne. humillima corde deuo
bilis. Siquidẽ archa noe signi

Expanded text:
sus calceatus accedere , Virginem sus calceatus accedere , Virginem docuit sine maritali opere mirabiliter parere. Traditio Hebraeorum visionem in humili arbusculo asserit traditam, ne populus occasione aliqua laberetur ad idololatriam. In humili virguncula mirabilis nobis exhibita est visio, in qua nullimodae fornicationis vel minima fuit occasio. Fornicatio siquidem triplex est. Alia est humana quaedam est mundana, nonnulla est divina. Humana fit illicito actu; mundana, perverso affectu; divina, scelerato cultu. Prima peccatur in proximum; secunda, in se ipsum; tertia in Deum. Prima facit carnis immunditiam; secunda, mundi concupiscentiam; tertia, idololatriam. Maria contra haec tria singula adhibuit remedia. Contra carnis immunditiam, virginitatem; contra mundi concupiscentiam, perfectam humilitatem; contra idololatriam, perfectam charitatem. Fuit enim Maria mundissima carne, humillima corde, devorabilis. Siquidem arca Noe signif
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad amorem dei sinistrũ
contẽptus mũdi usq ad amo¬
rem regni. Ascensiones huius.
duodetim humilitatis gradus
Primus ẽ odiũ pcc̃i. scd̃s est fu¬
ga delicti. t̾cius ẽ metus ocii qr¬
tus in omĩb hiis subẽe creatori.
quintus obeclire meliori. sextus
obtemꝑare compari. septimus
obsequi infiori. octauus subẽe
sibi. nouus finẽ suũ iugit̾ me¬
ditari. decimus oꝑa sua semꝑ
uereri. undetimus cogitatões
suas humilit̾ confiteri. cluo¬
decimus ꝑ omĩa ad manum.
ad nutũ ad libitũ dñi moueri.
ꝑ hos gradus descendũt angli
⁊ sublimant homines. sic dis¬
ponunt in corde ascensiones sen¬
sim ꝓficiendo. ⁊ pedetentim as¬
cendendo in domo pris lucidas
ꝑcipiunt mansiones. Hii sũt
duodetim apłĩ qui secuntur ĩ
bus qui uisus est ardere sine
incendio uirginẽ signauit con¬
cepturam de sp̃u sco absq uir¬
ginitatis sue detrimento. Qu¬
bus ad quẽ moyses non ẽ au¬

Expanded text:
usque ad amorem Dei: sinistrum, usque ad amorem Dei: sinistrum, contemptus mundi usque ad amorem regni. Ascensiones hujus duodecim humilitatis gradus. Primus est odium peccati, secundus est fuga delicti; tertius, metus odii; quartus, in omnibus his subesse Creatori; quintus, obedire meliori; sextus, obtemperare compari; septimus, obsequi inferiori; octavus, subesse sibi; nonus, finem suum jugiter meditari; decimus, opera sua semper vereri; undecimus, cogitationes suas humiliter confiteri; duodecimus, per omnia ad manum, ad nutum, ad libitum Domini moveri. Per hos gradus ascendunt Angeli, et sublimant homines: sic disponuntur in corde ascensiones, sensim proficiendo, et pedetentim ascendendo sic in domo Patris lucidas percipiunt mansiones. Hi sunt duodecim Apostoli, qui sequuntur in Rubus, qui visus est ardere sine sui incendio, Virginem significavit concepturam de Spiritu sancto absque virginitatis suae detrimento. Rubus, ad quem non est Moyses au
Abbreviated transcription (Latin):
tebat ad gregem propriis repor¬
tare humeris ouẽ centesimam.
oꝑtebat ppłm qui ambulabat ĩ
tenebris lucẽ magnã contẽplati.
mũdum p̃dicationis sue mira¬
in uestitu deaurato tanqm spon¬
sus de thalamo ꝓcessit ad pu-¬
blicũ. In hac ut sol in sydere ori¬
ens in uesꝑe artifex latuit in
oꝑe. Opus clum regi p̃paretur.
uesper cium in tantã sublimita¬
te humiliaretur. sybus cdũ tan¬
qͣm stella maris illustaret fine̾
orbis. Artifex igitur eã ornãdo.
oriens de ea nascendo. sol mũdũ
ab errore conu̾tendo. ⁊ eã aliis
exemplũ p̃bendo. De genitrue
dĩ cũ talia ⁊ tanta referantur.
pauca rei p̃cio nobis tamẽ ẽẽ ui¬
dentur. Hec est enĩ scala rubꝰ.
archa. sylus. uirga. uellus. tha¬
lamus. porta ortus. aurora. ħ̃
est enim scala iacob. qui qñ ca¬
put ĩ lapide posuit. angelos as¬
cendentes ⁊ descendentes uid̾e
muit. Scala ista luodecim ht̃¬
gradus inter duo latera. Sex¬
trũ latus ẽ contemptus sui

Expanded text:
tebat ad gregem propriis reportari humeris ovem centesimam, oportebat populum qui ambulabat in tenebris, lucem magnam contemplari; mundum praedicationis suae, et mirain vestitu deaurato, tanquam sponsus de thalamo processit ad publicum. Inerat sol in sidere, oriens in vespere, artifex latuit in opere: opus, dum Regi praepararetur; vesper, dum in tanta sublimitate humiliaretur; sidus, dum tanquam stella illustraret fines orbis. Artifex igitur eam ornando, oriens de ea nascendo, sol mundum ab errore convertendo, et eam aliis in exemplum praebendo. 4. De Genitrice Dei cum talia et tanta referantur, pauca rei pretio nobis tamen esse videntur. Haec est enim scala, rubus, arca, sidus, virga, vellus, thalamus, porta, hortus, aurora. Haec est enim scala Jacob, qui quando caput in lapide posuit, Angelos ascendentes et descendentes videre meruit. Scala ista duodecim gradus habet inter duo latera. Dextrum latus est contemptus sui
Abbreviated transcription (Latin):
rubus ardet sine incendio. Gr̃a
dum sine semine pareret uirgo.
ator in mundo imꝑator in regno.
pr̃ familias in domo. pontifex ĩ
templo. sponsus in thalamo. Pri¬
mus enĩ altissimus sibi eã qͣsi
mundũ sp̃alissimũ creauit. ꝙ̃
ĩ iusticia ⁊ sc̃itate coram ip̃o fuu¬
daret. ⁊ fluentis sapĩe irrigaret.
⁊ celestib desideriis instar scilic
aeris sublimaret. ⁊ igne clilec¬
tionis accendendo illustraret. Hĩe
in eius m̃te tanqͣm in quodam
firmam̃to solem posuit ratõis
⁊ lunam scĩe ⁊ uirtutes tanqm
stellas specie omnimode. Solem
qui lucem diuine cognitionis
faceret. Lunã q̃ cũ stellis not¬
tem actionis splendidam redde̾t.

Expanded text:
rubus arderet sine incendio; gratia, dum sine semine pareret virgo. ator in mundo, imperator in regno, paterfamilias in domo, pontifex in templo, sponsus in thalamo. Prius enim Altissimus sibi eam quasi mundum specialissimum creavit, quam in justitia et sanctitate coram ipso fundaret, et fluentis sapientiae irrigaret, et coelestibus desideriis, instar scilicet aeris sublimaret: et igne dilectionis accendendo illustraret. Hinc in ejus mente tanquam in quodam firmamento solem posuit rationis, et lunam scientiae, et virtutes tanquam stellas speciei omnimodae: solem, qui lucem divinae cognitionis faceret; lunam, quae cum stellis noctem actionis splendidam redderet.
Abbreviated transcription (Latin):
demonia expellens. Morturꝰ
in egyptum fugiens. igneus
uendentes ⁊ ementes colum¬
bas. de templo eiciens. Mortu¬
us dormiens in naui. igne¬
us imperans uentis ⁊ mari
Mortuus subditus parenti¬
b. igneus quatuor satians
hominum milia de septem
panib. Mortuus ad puteũ
iacob introgans potum: ig¬
neus circa iericho illuminãs
cetum ⁊ sanans leprosum.
Erat mortuus dum a diabo¬
lo temptaretur. igneus clũ
ab angelis ei ministraretur.
Mortuus in proditõne clisci¬
puliꝰ igneus in filio reguli.
Sopitus ante presidem. igni¬
tus circa tyberiadem. Sopitꝰ
dum ei herodes illuderet. ig¬
nitus dum mortuoꝵ susci-¬
tator magnificus fieret. So¬
pitus dum ei acetum cũ felle
mixtum propinaretur ignitꝰ
dum decem ab eo leprosi mũ¬
darentur. Sopitus dum a
iudeis se absconderet. sopitꝰ
dum cum publicanis ⁊ pec¬
catorib ederet . ignitus clũ
ambularet suꝑ undas: igni¬
tus clum ex aqua fcõ uino le¬
tificaret conuiuas. Sopitus

Expanded text:
daemonia expellens. Mortuus, daemonia expellens. Mortuus, in Aegyptum fugiens: igneus, vendentes et ementes columbas de templo ejiciens. Mortuus, dormiens in navi: igneus, imperans ventis et mari. Mortuus, subditus parentibus: igneus, quatuor satians hominum millia de septem panibus. Mortuus, ad puteum Jacob rogans potum: igneus, circa Jericho illuminans caecum, et sanans leprosum. Carbo erat mortuus, dum a diabolo tentaretur: igneus, dum ei ab Angelis ministraretur. Mortuus, in proditione discipuli: igneus, in filio Reguli. Sopitus, ante praesidem: igneus, circa Tyberiadem. Sopitus, dum ei Herodes illuderet: igneus, dum mortuorum suscitator magnificus fieret. Sopitus, dum ei acetum cum felle mistum propinaretur: igneus, dum ab eo decem leprosi mundarentur. Sopitus, dum a Judaeis se absconderet; sopitus dum cum publicanis et peccatoribus ederet: igneus, dum ambularet super undas; igneus, dum ex aqua facto vino laetificaret convivas. Sopitus,
Abbreviated transcription (Latin):
Candida dm̃ diligendo: rubi¬
cunda proximo compatien
do. De lignis ergo sethim con¬
clita est archa. in qua turibu¬
lum. manna. ⁊ uirga sunt re¬
condita. quia licet maria de
paterna natura per pcc̃m ui¬
ciata cluceret originem. pre¬
grum dm̃ nobis protulit ⁊
hominem. Turibulum sacro¬
sanctam carnem significat
saluatoris. Quod aureum
dlicitur. quia nullius passa
est detrimentum pudoris.
Agnus scilicet sine macula.
qui peccatum non fecit. nec
inuentus est dolus inore eiꝰ.
De quo per propheticum do¬
minus eloquium. Ecte pu¬
er m̃s electus: posui suꝑ eũ
spm̃ meum. Carbones turi¬
buli sunt oꝑa ih̃u xp̃i. Car¬
bones isti aliquando mortui.
quandoq uero sunt ignei.
quia in saluatore nr̃o nunt ꝓ¬
pria tolerabat humanitas.
nunc propria faciebat cdiuini¬
tas. Ignis in carbone cliuini¬
tas est innocens in oꝑe. Igniᷤ
in primis. euidens est ĩ oꝑe¬
indicium deitatis. Carbo mor¬
tuus. in p̾sepe iacens. igneus

Expanded text:
candida, Deum diligendo; rubicandida, Deum diligendo; rubicunda, proximo compatiendo. 11. De lignis vero Sethim condita est arca , in qua thuribulum, manna et virga sunt recondita: quia licet Maria de patrum natura per peccatum vitiata duceret originem, praeum nobis obtulit et hominem. Thuribulum sacrosanctam carnem significat Salvatoris, quae aurea dicitur; quia nullius passa est detrimentum pudoris, Agnus scilicet sine macula, qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus , de quo per propheticum dicitur eloquium: Ecce puer meus electus, posui super eum spiritum meum . Carbones thuribuli, sunt opera Jesu Christi. Carbones isti aliquando mortui, quandoque vero sunt ignei; quia in Salvatore nostro nunc propria tolerabat humanitas, nunc propria faciebat divinitas. Ignis in carbone, divinitas est innocens in opere. Ignis in prunis, evidens est indicium divinitatis. Carbo mortuus, in praesepe jacens: igneus,
Abbreviated transcription (Latin):
graphum potentissime delerz
Tumilitas ꝑ se ip̃m femineũ
ꝯmentatur. gła uirginis et
catum gr̃a eicitur. Eua ergo
spina fu̾it. maria rosa extitit.
Eua spina uulnerando: ma¬
ria rosa omnium effectus mł¬
cendo. Eua sꝑma infligens oĩ-¬
b mortem. Maria rosa reddẽs¬
omnib salutiferam sortem.
De liquore spinei corticis fit
incaustum unde scribitur. de
carnali mente eue fluxus na-¬
scitur concupiscentie que ĩ ip̃a
⁊ in adam ꝑcc̃m actuale ĩ poste¬
ris originale tranfunclitur.
Se hac uero apostolus ita cla¬
mat. Lntera occidit sp̃c autẽ
uiuificat. Ac si cliceret. Per u¬
num hominem mors: ⁊ per
unum hominem resurrectio
mortuoꝵ: sicut enim in adã
omnes moriuntur ita ⁊ ĩ xp̃o
omnes uiuificabuntur. Ma¬
ria autem rosa fuit candida
ꝑ uirginitatem. rubicunda
ꝑ caritatem. Canclida carne:
rubicunda mente. Canlida
uirtutem sectando: rubicun¬
da uitia calcando. Candida
affectum purificando. rubi¬

Expanded text:
graphum potentissime deleret. graphum potentissime deleret. Humilitas per sexum femineum commendatur, gloria virginis et catum gratia ejicitur. Eva ergo spina fuit, Maria rosa exstitit: Eva spina, vulnerando; Maria rosa, omnium affectus mulcendo. 695 Eva spina, infigens omnibus mortem: Maria rosa, reddens salutiferam omnibus sortem. De liquore spinei corticis fit encaustum unde scribitur: de carnali mente tua fluxus nascitur concupiscentiae, qui in ipsa et in Adam peccatum actuale, in posteris originale transfudit. De hac vero Apostolus ita clamat: Littera occidit, spiritus autem vivificat . Ac si diceret: Per unum hominem mors, et per unum hominem resurrectio mortuorum: et sicut in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur . Maria autem rosa fuit candida per virginitatem, rubicunda per charitatem: candida, carne; rubicunda, mente: candida, virtutem sectando; rubicunda, vitia calcando: candida, affectum purificando; rubi
Abbreviated transcription (Latin):
eum sicut ignis in spinis exar¬
sit. Sethim enim interpretat᷑
spine. Aliter. eua spina. rosa
maria. Reuera eua spina fuit.
que ⁊ uirum suum ad mortẽ
pupugit: ⁊ posteritati sue pec¬
cati aculeum infixit. Unde a
omnes ꝑtransut. Ligna uero
scĩ pr̃es fuerunt. qui licet in ra-¬
dice aruissent arboris: spem ta¬
men certissimam habentes in
aduentu saluatoris. tanqͣm
pegrini ⁊ intole in hoc mundo
habitabant. tanqͣm nichil ha¬
bentes omnia possidebant. Ca¬
stigabant cum uicus ⁊ concu¬
piscentiis corpora sua. Euntes
ibant ⁊ flebant. mittentes se¬
mina sua. Unde quidam ita.
conu̾sus sum inquit in erũp¬
na mea dum configitur spina
Ad commendationem uero sue
gr̃e ⁊ ad destructionem hũa¬
ne sapientie dominus de femi¬
na s uirgine descendente de spi¬
nosa patrum origine digatus
est carnem assumere. ut simi¬
lem simili redderet. contrariũ
contrario cumret: pestiferam
spinam euelleret. ⁊ pcc̃i cyro¬

Expanded text:
eum sicut ignis in spinis exareum sicut ignis in spinis exarsit. Sethim enim interpretatur Spinae. Aliter Eva spina, rosa Maria. Revera Eva spina fuit, quae et virum suum ad mortem pupugit, et posteritati suae peccati aculeum infixit. Unde Apomnes pertransiit . Ligna vero sancti Patres fuerunt, qui licet in radice aruissent arboris, spem tamen certissimam habentes in adventu Salvatoris, tanquam peregrini et incolae in hoc mundo habitabant, tanquam nihil habentes, et omnia possidentes . Castigabant cum vitiis et concupiscentiis corpora sua, euntes ibant et flebant mittentes semina sua . Unde quidam ita: Conversus sum, inquit, in aerumna mea, dum configitur spina . Ad commendationem vero gratiae suae, et ad destructionem humanae sapientiae, Deus de femina, sed virgine, descendente de spinosa Patrum origine, dignatus est carnem assumere, ut similem simili redderet, contrarium contrario curaret, pestiferam spinam evelleret, peccati chiro
Abbreviated transcription (Latin):
eadem ⁊ similiter filius facit.
facere quicqm: nisi qd̃ uiderit
patiem facientem. De spũ quoz
legitur in libro psalmox. Uerbo
domini celi firmati sunt. ⁊ sp̃u
oris eius omnis uirtus eoꝵ.
Apostolus quoq de ꝑsonis trib
ita. Ex quo omnia ꝑ quemoĩa.
in quo omnia ip̃i gła in secu¬
la. Pater ergo in consecratõne
uirginis exhibuit claritatem.
ritatem. Pater lumen exhibu
it. filius cinerem humiliatõis.¬
lp̃c sc̃s omnium uirtutum gra-¬
ga dm̃ ⁊ proximum. filius car
nis mortificationem. sp̃e sc̃s
pater celestia contemplari. fili¬
us eam erutlit. sp̃c eam ꝓuehit.
pater eam ꝑficit. Filius eã pu
a fidelit̾ assero. Sicut enim
in essentia unitas: ita ĩ opera¬
tione ⁊ donis idemtitas. Archa
uero testamenti de lignis sechim
facta est. ⁊ maria de spinoso ⁊
yspido iudeoꝵ populo ⁊ arido ꝓ¬
creata est. Qui utiq spinosus
detractione. hispilus suꝑstitõe.
it: unde spinosus spineam co¬
ronam regi suo exibuit. et in

Expanded text:
eadem similiter et Filius facit. facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem . De Spiritu quoque legitur in libro Psalmorum: Verbo Domini coeli firmati sunt, et Spiritu oris ejus omnis virtus eorum . Apostolus quoque de tribus personis ita: Ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia, ipsi gloria . Pater ergo in consecratione Virginis exhibuit claritatem; tus, charitatem. Pater lumen exhibuit rationis; Filius, cinerem humiliationissanctus, omnium virtutum graga Deum et proximum. Filius, carnis mortificationem; Spiritus sPater, coelestia contemplari. Filius eam erudit, Spiritus eam provehit, Pater eam perficit. Filius eam pureparabilia assero. Sicut enim in essentia unitas, ita in operatione identitas. 10. Arca vero Testamenti de lignis Sethim facta est; et Maria de spinoso et hispido Judaeorum populo et arido procreata est, qui utique spinosus detractione, hispidus superstition gratiae. Unde spinosus spineam coronam Regi suo exhibuit, et in
Abbreviated transcription (Latin):
post sp̃m commotio. non ĩ tom¬
motione lñs. ⁊ post commotio¬
nem ignis. non inigne dñs ⁊
post ignem sibilus aure tenuis
lamus sex cubitoꝵ.⁊ palmi. Tri¬
a uero sunt solia. Primum est

Expanded text:
post spiritum commotio, non in commotione Dominus: et post commotionem ignis, non in igne Dominus, et post ignem sibilus aurae tenuis lamus sex cubitorum, et palmi . Tria vero sunt solia: Primum est
Abbreviated transcription (Latin):
tribulatione sua mane consur¬
eis. Et psalmographus. Mul¬
te cribulatõnes iustoꝵ: ⁊ de oĩb
hiis liberabit eos dominus. De
pestas. Primum igitur ẽ dilu¬
tribulationum. deinceps cdilu¬
uium miserie ⁊ tenebraꝵ. Pri¬
cli. tercium inferni. Pisces pri¬
mi sunt. pessima ob lect amẽta.
sccłuniqua temptamenta t̾cii
ꝓpetua tormenta. Hinc in euã¬
gelio de bonis piscatorib uitia
calcantib. temptamenta supe
uero gr̃e gras referimus. quia
ꝑ eam scilicet ꝑ mariam ⁊ eius
filium utrumq diluuium ena¬
simus. Alia quoq testam̃ti: ty-¬
pum tenet sce̾ genitricis dei.
Illam fecit beseleel: hanc condi

Expanded text:
tribulatione sua mane consuret Psalmographus: Multae tribulationes justorum, et de omnibus his liberabit eos Dominus . Depestas . Primum igitur dilutribulationum; deinceps, diluvium miseriae et tenebrarum. Prindi; tertium, inferni. Pisces primi sunt oblectamenta; secundi, iniqua tentamenta; tertii, perpetua tormenta. Hinc in Evangelio de bonis piscantibus, vitia calcantibus, tentamenta supervero gratiae gratias referimus, 694 quia per eam, scilicet Mariam et ejus Filium, utrumque diluvium evasimus. 9. Arca quoque testamenti typum tenet sanctae Dei Genitricis. Illam fecit Bezeleel
Abbreviated transcription (Latin):
signata est uocatur. Per illam
tio: ꝑ istam humani generis
saluãtio. Illa centum annoꝵ fa-¬
bricata est spacio: in ista oĩm
iurtutum fuit ꝑfectio. Illa fcã
edificata est cõsummatis. Illa
suꝑferebatur aquis diluiiii. ista
Primum facit aquaꝵ mũdatio:
scłm uicioꝵ incursio: tertium
tribulationum opp̾ssio. Prmĩ
igitur est aquaꝵ. scd̾m culpaꝵ.

Expanded text:
icata est vocantur. Per illam tio: per istam humani generis salvatio. Illa centum annorum fabricata est spatio: in ista omnium virtutum fuit perfectio. Illa facta irtutibus aedificata est consummatis. Illa superferebatur aquis diluvii: ista Primum facit aquarum inundatio; secundum, vitiorum incursio tertium, tribulationum oppressio. Primum igitur est aquarum, secundum, culparum;
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptates. Primum quis n¬
naufragium patitur. Deinde
in penaꝵ diluuium pccõr indu¬
citur: in tercium deinceps pena¬
rum infernalium mortuus re¬
truditur. Sic infernus hic ĩ¬
cipit alibi ꝑficitur: cum aĩa
atteritur. ꝑ archam uero ecc̃e
euadimus a primo. Parcham¬

Expanded text:
voluptates. Primum quis naufragium patitur, deinde in poenarum diluvium peccator inducitur, in tertium deinceps poenarum infernalium retruditur. Sic infernus hic incipit, alibi perficitur, cum anima atteritur. Per arcam vero Ecclesiae evadimus a primo; per a
Abbreviated transcription (Latin):
Item ꝑ eundem. In die illa sibi¬
labit dominus musce que est ĩ
extremo fluminum egypti. et
api que est in terra assur. ⁊ ue¬
nient ⁊ requiestent intorrenti¬
b uallium ⁊ in cauernis petͣ¬
rum ⁊ in omnib frutectis. et

Expanded text:
t erit in die illa: Sibilabit Dominus muscae, quae est in extremo fluminum Aegypti, et api, quae est in terra Assur, et venient, et requiescent omnes in torrentibus vallium, et in cavernis petrarum, et in
Abbreviated transcription (Latin):
ligat. sed̃s ut qualis sit collecta¬
contemplanoni auctoris inuisibi¬
lis intendendo subiciat. Se ue
ro ad se nullo modo colligit. ni¬
si prius diditerit terreñarum
atq celestium ymagiiũ fantas¬
mata ab oculo mentis compescẽ.

Expanded text:
ut videat qualis est collectacontemplationi auctoris invisibilis intendendo subjiciat. Sed se ad se nullatenus colligit, nisi prius didicerit terrenarum atque coelestium imaginum phantasmata ab oculis mentis compescere,
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃: ⁊ eius ommpotentem fili
um. Beseleel int̾pretatur um¬
bra dei. hooliab ꝓtectio mea pat̾.
Ille sp̃e scĩ: iste uero tẏpum te¬
net filii. De illo dr̃ ad mariã
ĩ conceptione filii bĩssimi uir¬
tus altissimi obumbrabit tibi.
Itẽ ad ioseph. Noli timere acciꝑe
mariam coniugem tuam. qd̃
eniꝰ in ea natum est de sp̃u scõ
est. Iste uero ad pr̃em clamat ã
psalmo. Protege me dñe a facie
impioꝵ qui me afflixerunt. It̃
ĩ eodem. De uentre matris mee
tu es protector meus. Item tãꝙͣ
ꝓdigium fcũs sum multis.Ii
tu adiutor fortis. Deseleel ergo
cum socio archam testamenti
fabricabant. scã quoq trmitas
parauit. templum sc̃issimum
sponsus pre filiis hominum spe¬

Expanded text:
tum et ejus omnipotentem Filium fuit. Bezeleel interpretatur Umbra Dei; Oliab, Protectio mea: prior ille Spiritus sancti, iste vero typum tenet Filii. De illo dicitur ad Mariam in conceptione Filii beatissimi: Virtus Altissimi obumbrabit tibi ; item ad Joseph: Noli timere accipere Mariam conjugem tuam; quod enim ex ea natum est, de Spiritu sancto est . Iste vero ad Patrem clamat in Psalmo: Protege me a facie impiorum qui me afflixerunt ; item de eodem: De ventre matris meae tu es protector meus; item: Tanquam prodigium factus sum multis, et tu adjutor fortis . Bezeleel ergo cum socio arcam Testamenti fabricavit: sancta quoque Trinitas ac templum sanctissimum sponsus prae filiis hominum spe
Abbreviated transcription (Latin):
git inquit suspendium anima
mea. ⁊ mortem ossa mea. A ioħe
⁊ cor meum uigilat. Primum¬
igitur genus est puritatis. se¬
cundum caritatis. tercium feli¬

Expanded text:
git suspendium anima mea et mortem ossa mea ; a Joan cor meum vigilat . Primum genus est puritatis, secundum charitatis, tertium feli
Abbreviated transcription (Latin):
a tercio. Si quidem ꝑ archã ecc̃e
uicioꝵ sit extinctio. ꝑ archam
gr̃e iurtutum reꝑatio: ꝑ archã
est int̾ deum ⁊ homines recon
iusticie ꝑfectio: huic autẽ suc
templatio. In hac autem inue
Triplex igitur est diliium:
unum iniquitatum. aliud ad¬
uersitatum. tercium calami¬
tatum. De primo ꝑ naum dr̃.
In diluuio peetereunte cõsũma¬
tionem faciet:Ac si diceretur.
Si diluuium uitioꝵ suꝑ me
os ceꝑit mundare. nolite de ill̾
prius ueniet ⁊ tunc dominus
consummationem faciet. qͥa
dñs electos suos innumeris
tempus affligi ⁊ humiliari.
ens dilectionem. Hinc est illd̾
ꝓpheticum. Uenies usq ad ba¬
bilonem. ⁊ ibi lib̾ab̾is. ibi redi¬
met te clñs de manu mimicoꝵ¬
dereliqui te. ⁊ in magnis mi¬
serationib congregabo te. Con¬
summatõem ergo dominus fa¬
cit pretereunte. diluuio quia de
profundo uicioꝵ suos dñs uiri¬
liter erigit. quos ponit in uir¬
tutum culmine: ⁊ illustrat cõ¬
templationis radio. De scd̾o

Expanded text:
io. Siquidem per arcam Ecclesiae vitiorum fit exstinctio; per arcam gratiae, virtutum reparatio; per arcam est inter Deum et homines reconcjustitiae perfectio: huic autem succemplatio. In hac autem invenTriplex ergo est diluvium: unum, iniquitatum; aliud, adversitatum; tertium, calamitatum. De primo per Nahum dicitur: In diluvio praetereunte consummationem faciet . Ac si diceretur: Si diluvium vitiorum super hos coeperit abundare, nolite de illis prius veniet, et Dominus tunc consummationem faciet: quia Dominus electos suos innumeris tempus affligi et humiliari, ectam dilectionem. Hinc est illud propheticum: Veniens usque Babylonem, et ibi liberaberis; ibi redimet te Dominus de manibus inimicodereliqui te, et in miserationibus magnis congregabo te . Consummationem ergo Deus faciet praeeunte diluvio, quia de profundo vitiorum suos Deus viriliter erigit, quos ponit in virtutum culmine, et illustrat contemplationis radio. De secundo