comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
b lapidum politorum:⁊ u-
no ordine lignorum cedri.
Int̾ius atrium ẽ. moralit̾
confessio delictorum: unus
ordo cedri ẽ: in penitenna lõ¬
ganimitas ꝑseu̾andi. Tunc
enim cedrus coniungitur
marmori: dum penttentie
ꝑseu̾antia. continuatur u̾e
confessiomi: Tres u̾o ordine
lapidunt politorum in atrio
confessionis. sunt tres qua¬
litates in edificio mentis:
io ẽ timor. doloꝵ ⁊ pudor.
Hii igitur lapides in equa-¬
litate sin septus exasꝑantur:
⁊ ideo necesse ẽ ut diligenter
⁊ artificiõse poliantur. Exaspe¬
ratur enim tĩmoꝵ ꝓpt̾ pectati
magnitudinem: dolor ꝓpter
multitudinem. pudo ꝓpter
turpitudinem. Dum enint
animus atrendit turpia q̃
gessit. dum etiam eorimdem
in secreto conscientie nullo ui-¬
dente ꝑhorret recordarit nion ẽ
t̾i pudor sit confin̾i. Cum autẽ
considerat qd̃ quamuis tur¬
pia tam̃ ꝑpetrau̾it multa: nõ
ẽ mirum si multum doleat a¬
nimus. multis uitioꝵ nexib¬
irretitus. Cum tt̾um ñ tantũ

Expanded text:
 lapidum politorum, et uno ordine lignorum cedri. Interius atrium, est moraliter confessio delictorum. Unus ordo cedri, est in poenitentia longanimitas perseverandi. Tunc enim cedrus conjungitur marmori, dum poenitentiae perseverantia continuatur verae confessioni. Tres vero ordines lapidum politorum in atrio confessionis, sunt tres qualitates in aedificio mentis, id est, timor, dolor, pudor. Hi igitur lapides inaequalitate sui saepius exasperantur, et ideo necesse est ut diligenter et artificiose poliantur. Exasperatur enim timor propter peccati magnitudinem, dolor propter multitudinem, pudor propter turpitudinem. Dum enim animus attendit turpia quae gessit, dum etiam eorumdem in secreto conscientiae nullo vidente perhorret recordari: non est dem pudor sit confiteri. Cum autem considerat, quod quamvis turpia tamen perpetravit multa, non est mirum si multum doleat animus multis vitiorum irretitus nexibus. Cum iterum non tantum
Abbreviated transcription (Latin):
placeant discumbentib et
herodi. Timeo aut̃ ne sicut
delec̾tantur altitudine uociᷤ.
delectentur etiam elatione
mentis. Nemo tam̃ altius
cantat eo quem dñs audi¬
re consueuit de monte scõ

Expanded text:
placeant discumbentibus vel Herodi. Timeo autem, ne sicut delectantur altitudine vocis, delectentur etiam elatione mentis. Nemo tamen altius cantat eo, quem Dominus exaudire consuevit de monte s
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ dicitur. hyrcos cum medul¬
la cruuppenitentes uidelicet
mlorussiando carnem suam
et iliitantes passionem xp̃ri.
Sangnis u̾o uue meracissi¬
mus. sanguis ẽ xp̃ri: nulla
pectõrum fece turbatus. Qui
igitur usq ad effusionem san¬
guinis ꝑu̾sis resistunt: quem
pro nob̾ saluator bibit: ꝓ calice
calicem bibentes. reddunt. Un
domino: ꝓ omnib que retri.¬
buit michi: Calicem saluta¬
ris accipiam: et nomen dñi
inuocabo. Sunt et alii cybi
egyptii summoꝑe uitandi:
quia sepissime gen̾ant infir¬
mitatem. et quandoq mor¬
tem. Si queras qui sunt ut
euitari possint: hii sunt cybi
noxii. allia uidelicet cepe ⁊por¬
ri. Hec filii yscł in deserto cum
ollis carnium suspirabant.
Que tamen comesta grauit̾
inflant. uentositatem gen̾ant.
cerebrum turbant oculos gra-¬
uant. lacrimas ꝓuocant. E¬
gyptie carnes sunt munda¬
ne delectationes. in quibus
infirmitates anime latent:
que postea ꝑ effestus. et oꝑa¬

Expanded text:
quod dicitur, hircos cum medulquod dicitur, hircos cum medulla tritici, poenitentes videlicet mortificando carnem suam, et imitatores passionum Christi. Sanguis vero uvae meracissimus, sanguis est Christi, nulla peccatorum faece turbatus. Qui igitur usque ad effusionem sanguinis perversis resistunt, quem pro nobis Salvator bibit, pro calice calicem hibentes reddunt. Unde Domino pro omnibus quae retribuit mihi? Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo . Sunt et alii cibi Aegypti, summopere vitandi, quia saepissime generant infirmitatem, et quandoque mortem. Si quaeras qui sunt, ut vitari possint, hi sunt cibi noxii, allia videlicet, caepe, et porri, haec filii Israel in deserto cum ollis carnium suspirabant, quae tamen comesta graviter inflant et ventositatem generant, cerebrum turbant, oculos gravant, lacrymas provocant. Aegyptiae carnes sunt mundanae delectationes, in quibus infirmitates animae latent, quae postea per effectus et opera
Abbreviated transcription (Latin):
cruci affixus. ꝑ potestatem di¬
uinitatis a mortuis suscitaret᷑.
Hoc igitur bitto pascimur:
dum in u̾bis ꝓphĩcis contem¬
platione diuinitatis delesta-¬
mur. Plac n̾o de onibz: designa¬
tur innocentia cordis in simpli¬
cib. Tinde et ꝓpha. Pauit eos
in innocentia cordis sui : ⁊ m̃
intellectib manuum suarum
deduxit eos. Ad cor ꝑtinet inno¬
centia. ad corpus oꝑum mun¬
dicia: ut innocens habeatur in¬
tentio cordis. et munda sint
oꝑa carnis. Hec sunt lac ⁊ lana.
Hoc lacte debemus pasci: hac
lana uestiri. Hec igitur ad sim¬
plicitatem daustralium perti¬
nent: qui mundicia carnis ue-¬
stiuntur. et nulli nocent. In
adipe u̾o agnorum ⁊ arietum:
designatur in prelatis dilectio
fratrum. Hii enim dicuntur
filii basan. id ẽ filii pinguedi¬
nis: in quo demonstratur dul¬
cedo caritatis. Per hyrcos si qui¬
dem demonstratur uita peni¬
tentium: qui sunt imitatores
xp̃ri passionum. Hoc ẽ enim

Expanded text:
cruci affixus, per potestatem dicruci affixus, per potestatem divinitatis a mortuis suscitaretur. Hoc igitur butyro pascimur, dum in verbis propheticis contemplatione divinitatis delectamur. Per lac vero de ovibus, designatur innocentia cordis in simplicibus. Unde et Propheta: Pavit eos in innocentia cordis sui, et in intellectibus manuum suarum deduxit eos . Ad cor pertinet innocentia, ad corpus, operum munditia, ut innocens habeatur intentio cordis, et munda sint opera carnis. Haec sunt lac et lana, hoc lacte debemus pasci, hac lana vestiri. Haec igitur ad simplicitatem claustralium pertinent, qui munditia carnis vestiuntur, et nulli nocent; in adipe vero agnorum et arietum, designatur in praelatis dilectio fratrum. Hi enim dicuntur filii Basan , id est, pinguedinis in quo demonstratur dulcedo charitatis. Per hircos siquidem figuratur vita poenitentium, qui sunt imitatores Christi passionum, hoc est enim,
Abbreviated transcription (Latin):
immortalis. tt̾um mori nõ
potest. Per mel igitur de petͣ
designatur. melliflua doctri¬
na predicationis: ꝑ oleum
u̾o de saxo durissimo. ab cõdẽ
procedens sp̃c consolationis.
Hec ẽ enim effusio olei: re-
te uas mundum: immo qr
habes accipe mel de petra. Ait
enim. Discite a me quia mi¬
tis sum et humilis corde: et
inuenietis requiem anmabz
ur̃is. Ecce mel humilitatis:
cum dulcedine manfuetudi¬
nis. Sicut mel concordat in
confectionib medicine cum
omnib diuersitatib specieꝵ:
sic ex humilitatis dulcedine
condiuntur omnia genera
uirtutum. Per bittyrum u̾o
de armento signatur in pa¬
triarchis et ꝓphis doctrine
spiritalis pinguedo: quia sicut
pingnedo lactis in uasis suꝑe¬
minere cognoscitur. sie ⁊ in uͥ¬
bis ꝓphicis sensus de diuinita¬
te et humilitate sp̃aliter suꝑ¬
habundans reꝑitur. S hec pin¬
nisi quando prius agitata ton¬
sionib indurescit. Sic ⁊ d̾̃s in
homine non cognosceret᷑: nisi
prins d̃s homo flagellis cesus.

Expanded text:
immortalis, iterum mori non potest. Per mel igitur de petra, designatur melliflua doctrina praedicationis, per oleum vero de saxo durissimo, ab eodem procedens spiritus consolationis. Haec est enim effusio olei, remite vas mundum, imo quia habes, accipe mel de petra. Ait enim, Discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris . Ecce mel humilitatis cum dulcedine mansuetudinis. Sicut mel corcordat in confectionibus medicinae cum omnibus diversitatibus specierum, sic et humilitatis dulcedine condiuntur omnia genera virtutum. Per butyrum vero de armento, signatur in patriarchis et prophetis doctrinae spiritualis pinguedo, quia sicut pinguedo lactis in vasis supereminere cognoscitur, sic et in verbis propheticis sensus de divinitate et humanitate spiritualiter superabundans reperitur. Sed haec pinnisi quando prius agitata tunsionibus indurescit. Sic et Deus in homine non cognosceretur, nisi prius Deus homo flagellis caesus,
Abbreviated transcription (Latin):
ost capitulum ad
laborem manuũ.
frẽs egredi solent:
sie post quietem contempla¬
tionis egreditur animus ad
prouidendum laborem corpo¬
ire necessitatis. Egreditur a
contemplatione: qui celesti

Expanded text:
ost capitulum ad laborem manuum fratres egredi solent: sic post quietem contemplationis egreditur animus ad providendum laborem corporeae necessitatis. Egreditur a contemplatione, qui coelesti
Abbreviated transcription (Latin):
Restat nunc ut de illis qui
sunt fortes animo: alquid
dicamus. Sunt enim qui¬
dam fortes. alii u̾o fortioreᷤ:
alii fortissimi. Fortis thobi¬
as. foxtior iob: fortissimus
abraham. Duobz modis
probatur fortitudo animi:
cupiditate scilicet ⁊ carnali¬
tate. Non cessit thobias cu-¬
piditati. quando gabelo. cõ-¬
tribuli suo egenti pondus
argenti commisit: nec plus
amaiit pecuniam quam ꝓ¬
ximum. Amisit iob substan¬
tiam: s quid ait: Dñs in¬
quit dedit dñs abstulit. sicut
dño placuit ita fc̃m ẽ : sit
nomen dñi bñdictum. Dimi¬
sit abraham qd̃ possidebat:
et obediuit uoci dñi non co¬
actus. s sponte. Thobias cõ¬
misit. iob amisit: abraham
dimisit. hic pecuniam. iste
substantiam: ille donum. t̾¬
ram. et cognationem. Onus
in spe: alt̾ patient̾: alius u̾o
sponte. Primus egenti com
tolerando: t̾cius iubenti obe.¬
diendo. Sic non cedunt cupi¬
ditati que in trib consistit.
id ẽ in amore possidendi. in

Expanded text:
Restat nunc ut de illis qui Restat nunc ut de illis qui sunt fortes animo, aliquid dicamus. Sunt enim quidam fortes, alii fortiores, alii fortissimi. Fortis Tobias , fortior Job , fortissimus Abram . Duobus modis probatur animi fortitudo, cupiditate scilicet et carnalitate. Non cessit Tobias cupiditati, quando Gabelo consobrino suo egenti pondus argenti commisit, nec plus amavit pecuniam quam proximum. Amisit Job substantiam, sed quid ait: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est. Sit nomen Domini benedictum. Dimisit Abram quod possidebat et obedivit voci Domini, non coactus sed sponte. Tobias commisit, Job amisit, Abram dimisit; hic pecuniam, iste substantiam, ille terram, domum et cognationem; unus in spe, alter patienter, alius vero sponte; primus egenti compnter tolerando, tertius jubenti obediendo. Sic non cedunt cupiditati, quae in tribus consistit, id est, in amore possidendi, in
Abbreviated transcription (Latin):
natura laborem tolerare.
s mod̾atus lalor et absti¬
nentia ꝙybi delicati. et statu¬
et anime medelam confe
uiuunt. fortitudinem ha
aut̃ alii qui corpore fortes.
debiles aut̃ animo. parcunt
sibi. seipsos amantes: sectan¬
tur otium. uacant fabulis.
tales accusantur de furto. de
rapina.de mencatio. Fures
sunt. quia communi necessi-¬
tati subtrahunt. qd̃ cõmune
fec̾ant: cum renuntiarent
mundo. seipsos abnegantes.
Raptores sunt coram deo.
qui eo uidente qui nouit oc¬
culta courdium. cõmuni uite
que sciunt aut que possunt:
uiolent̾ auferunt. Mentium-¬
tur aut̃ coram d̾o. et hõib:
quia qd̃ nou̾unt redde pol¬
sunt s nolunͣt. Sic igitur co¬
ram fr̃ibz suis fures. coram
deo raptores: coram deo et
Decipiunt frẽs suos igno¬
rantes quid possint. offen¬
dunt deum. oculis cuius
nuida et aꝑta sunt omnia:
non reddunt dõ. qd̃ coram
prium furti et rapine. ⁊ mẽ¬
datii: ut unum occulte: al¬
t̾um aꝑte. t̾cium u̾o aliter
quam ꝓmittitur eueniat.

Expanded text:
natura laborem tolerare, sed moderatus labor, et abstinentia cibi delicati, et statuet animae medelam confervivunt, fortitudinem et autem alii qui corpore fortes, debiles autem animo, parcunt sibi, seipsos amantes, sectantur otium, vacant fabulis. Tales accusantur de furto, de rapina, de mendacio. Fures sunt quia communi necessitati subtrahunt quod commune fecerant cum renuntiarent mundo, seipsos abnegantes. Raptores sunt coram Deo, quia, eo vidente qui novit abscondita cordium, communi vitae quod sciunt aut possunt violenter auferunt. Mentiuntur autem coram Deo et hominibus, quia quod voverant reddere possunt, sed nolunt. Sic igitur coram fratribus suis fures, coram Deo raptores, coram hominibDecipiunt ergo fratres ignorantes quod possint, offendunt Deum, oculis cujus nuda et aperta sunt omnia , non Deo reddunt quod coram prium furti, rapinae et mendacii, ut unum occulte, alterum aperte, tertium vero aliter quam promittitur eveniat.
Abbreviated transcription (Latin):
amarescit. Sunt ⁊ alii libri:
de quibz iohannes dicit in
apocalipsi. Et libri inquit
aꝑti sunt. ⁊ alius liber aꝑtꝰ
est. qui ẽ uite: ⁊ iudicani sũt
mortui. ex hiis que scripta
erant in libris scd̃m opera
corum. libri aꝑti referunt᷑.
in quib mandata celestia.
oꝑe suo expressa cermntur.
Et iudicari sunt mortut ex
hiis que scripta erant in li¬
hris: qm̃ in ostensa uita iu¬
storum quasi in expansione.
librorum legunt bonum qd̃
ne qui fecerunt. Et alius lib̾
aꝑtus ẽ: qui ẽ uite. Unde

Expanded text:
amarescit. Sunt et alii libri, de quibus Joannes dicit in Apocalypsi: Et libri, inquit, aperti sunt, et alius liber apertus est, qui est vitae. Et judicati sunt mortui ex his quae scripta erant in libris secundum opera illorum .-- Libri aperti referuntur, in quibus mandata coelestia opere suo expressa cernuntur. Et judicati sunt mortui ex his quae scripta erant in libris, quoniam in ostensa vita justorum quasi expansione librorum legunt injusti bone qui fecerunt. Et alius liber apertus est, qui est vitae . Unde
Abbreviated transcription (Latin):
cessus uirtitum: qui in altũ
dirigitur. dum mens de uirtu¬
te in uirntem. ad ꝑfectionis
culmen subleuatur. Ex hiis
eriguntur templi parietes:
recte uidelicet oꝑationes. In
edificii mystici templi primꝰ
lapis abel in ordine ponitire:
a quo usq ad ultimum iustũ
linea iusticie ꝓtendatur: Abel
int̾pretatur luctus siue ua-¬
nitas: uel uapor. seu misera¬
bilis. Atcendamus igit᷑ int̾pre¬
tatio nominis ad quid respi¬
ciat: ut ipsius significatõnis
diu̾sitas. ad bene oꝑandum
mentem cogat. Uanitas enĩ
respicit ad mundum. luctus
ad peccatum: uapor ad teipsũ.
miserabilis ad d̾m. fuge igit᷑
luge. attende. et deprecare: fu¬
ge mundum. quia uanitas
E luge pactm. quia miquitas
ẽ. attende carnem tuam. quia
fragilis. et quasi uapor ad
modicum parens ẽ. dep̾care
deum quia miserabilis es tu
⁊ ipse misericors ⁊lemens ẽ.
Hic lapis primus ponitur ĩ
porticu templi: prior enim
extinit int̾ pr̃es uet̾is testa

Expanded text:
cessus virtutum qui in altum dirigitur, dum mens de virtute in virtutem ad perfectionis culmen sublevatur. Ex his eriguntur templi parietes, rectae videlicet operationes. In aedificio mystici templi primus lapis Abel in ordine ponitur, a quo usque ad ultimum justum linea justitiae protenditur. Abel interpretatur luctus sive vanitas, vel vapor seu miserabilis. Attendamus igitur interpretationem nominis ad quid respiciat, ut ipsius moralitatis diversitas ad bene operandum mentem cogat. Vanitas enim respicit ad mundum, luctus ad peccatum, vapor ad teipsum, miserabilis ad Deum. Fuge igitur, luge, attende et deprecare. Fuge mundum, quia vanitas est; luge peccatum, quia iniquitas est; attende carnem tuam, quia fragilis est, et quasi vapor ad modicum parens est . Deprecare Deum, quia miserabilis es tu, et ipse misericors et clemens est . Hic lapis primus ponitur in porticu templi, primus enim exstitit inter patres Veteris Testa
Abbreviated transcription (Latin):
Nota it̾um in descensu quo¬
modo ꝑtineat denotio ad oa¬
tionem. oratio ad consolatõ¬
nem: consolatio ad compas¬
sionem. compassio ad morti¬
ficationem: mortificatio ad
humilitatem. In hiis sex uo¬
cib cantatur canticũ nouũ:
canticum caritatis. In hiis

Expanded text:
Nota iterum in descensus quomodo pertineat devotio ad orationem, oratio ad consolationem, consolatio ad compassionem, compassio ad mortificationem, mortificatio ad humilitatem. In his sex vocibus cantatur canticum novum, canticum charitatis. In his
Abbreviated transcription (Latin):
dit uidas ad frẽs eius. Ecce
contriu sunt inimici nostrr:
ascendamus nunc mundare
symon. ionathas. iohannã.¬
⁊ eleazarus. Hii ex e. sunt
filii mathathie. Mathathias
int̾pretatur donum dei: iu

Expanded text:
Iudas et fratres eius ecce contriti sunt inimici nostri ascendamus nunc mundare Simeon et Jonathas, Joanna et Eleazarus. Hi quinque sunt filii Mathathiae, Mathathias interpretatur donum Dei, Ju
Abbreviated transcription (Latin):
illud ꝑ circuitum. Resticula
ẽ prreceptorum discipliua: qͣ
fluxa restringimus: quotiẽs
a nrĩs uoluptatib oꝑa ⁊ co¬
gitationes religamus. Que
nimirum resticula triginta
dicitur esse cubitorum: quia
cum ad triginta annorum t̾¬
minum ꝑuen̾is. tu qui ante
in annis iuuenilib remissio
fueras. saltem cum ad ꝑfectã
etatem ꝑuen̾is: fluxa uolup¬
tatis restringas
mon in interiori
atrio decem lit̾es:
ad abluendas hostiaruim car-¬
nes. Sicut enim sacerdotes
lauabantur in mari eneo.
stiarum caro: ut que offere¬
bantur. ⁊ qui offerrent mũ¬
di essent.In mari eneo manꝰ
⁊pedes sacerdotum munda¬
bantur a pulu̾e: in lut̾ibus
u̾o. hostiarum carnes expri-¬
mebantur a sanguine:apul¬
u̾e uanitatis: ⁊ sanguine
uoluptatis. In mari igitur
eneo ⁊ in luteribz duas com¬
punctionis species intellig̾e
debemus: timoris uidelicet ⁊¬
amoris. In uno siquidem la¬
in alt̾o u̾o. carnis delectatões.
Sic hostie lote in lut̾e com¬
punctionis: expresse manu

Expanded text:
illud per circuitum Resticula est praeceptorum disciplina, qua fluxa restringimus, quoties a nostris voluptatibus opera et cogitationes religamus. Quae nimirum resticula triginta dicitur esse cubitorum, quia, cum ad triginta annorum terminum perveneris, tu qui ante in annis juvenilibus remissior fueras, saltem cum ad perfectam aetatem perveneris, fluxa voluptatis restringas.mon in interiori atrio decem luteres ad abluendas hostiarum carnes . Sicut enim sacerdotes lavabantur in mari aeneo, stiarum caro, ut quae offerebantur, et qui offerebant mundi essent. In mari aeneo manus et pedes sacerdotum mundabantur a pulvere, in luteribus vero hostiarum carnes exprimebantur a sanguine, a pulvere vanitatis, a sanguine voluptatis. In mari igitur aeneo, et in luteribus duas compunctionis species intelligere debemus, timoris videlicet et amoris. In uno siquidem lain altero vero carnis delectationes. Sic hostiae lotae in lutere compunctionis, et expressae manu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ captiuas duxerunt mulie¬
res ⁊ natos: ⁊ pecora possede¬
ru¶. Et edificau̾unt ciuita¬
tem dauid muro magno et
firmo ⁊ turrib firmis: ⁊ fr̃a
ẽ illis in archem. ⁊ posuerunt
illic gentem peccatorum ⁊ ui-¬
ros iniquos: ⁊ posuerũt illic
rusalem rex anthyochus: qnͣ¬
do in eccl̃ia dñatur dyabolus.
uel in anima carnalis apperitꝰ
Ascendit aut̃ m̃ multitudine
graui: id ẽ in habundantiã de¬
lictorum ⁊ in grauitate cunius

Expanded text:
 captivas duxerunt mulieres et natos et pecora possederunt et aedificaverunt civitatem David muro magno et firmo et turribus firmis et facta est illis in arcem et posuerunt illic gentem peccatorum viros iniquos et convaluerunt in rusalem rex Antiochus, quando in Ecclesia dominatur diabolus, vel in anima carnalis appetitus. Ascendit autem in multitudine gravi, id est, in abundantia delictorum, et in gravitate
Abbreviated transcription (Latin):
Habet itaq mundicia dulce¬
dinis affectionem. p̾ scientia
sapientie discretionem: freq̃n-¬
tia. patientie compassionem.
Caue igitur ne consentias

Expanded text:
Habet itaque munditia dulcedinis affectionem, praesentia sapientiae discretionem, frequentia patientiae compassionem. Cave igitur ne consentias
Abbreviated transcription (Latin):
gogyce diu̾sos uicos assig¬
nare possunt. Diu̾sitatem si-¬
quident uicorum. distingnit
diu̾sitas m̾itorum: diu̾sa et¬
enim m̾ita secuntur diu̾sa
retributionum dona. In ma¬
t̾iali uico alii alios int̾ficiũt:
in mystico. xprianos heretici
seducunt: in morali. uitia
uirtutes expellunt᷑: In celestib
u̾o uicis. nec alius alium int̾¬
seducit. nec uicium uirtutẽ
expellit: ⁊ cumt horum nichil
agitur ⁊ pacis tranquillitas
undiqz custoditur. Hic quasi
hospites censuales censunt
soluimus. ⁊ tributum reodi¬
mus: illic lib̾tate donamur.
nec aliqua exactione ab ali-

Expanded text:
gogice diversos vicos assignare possunt. Diversitatem siquidem vicorum distinguit diversitas meritorum. Diversa etenim merita sequuntur diversa retributionum dona. In materiali vico alii alios interficiunt; in mystico Christianos haeretici seducunt; in mortali vitia virtutes expellunt. In coelestibus vero vicis nec alius alium inteseducit, nec vitium virtutes expellit. Et cum horum nihil agitur, pacis tranquillitas undique custoditur. Hic quasi hospites censuales censum solvimus, et tributum reddimus; illic libertate donamur, nec aliqua exactione ab ali
Abbreviated transcription (Latin):
nyam in uisu dñs. Surge et
uade in uicum qui uocatur
rectus: ⁊ quere in domum
uide saulum nomine. thar¬
sensem. ecce enim orat. Ana¬
nyas gr̃a dñi. iudas confes¬
sio: salus temptatio respiciẽ¬
tis. tharsis exploratio gaudii
int̾pretatur. Ad saulum ana¬
nyas mittitur: qͣndo ad eum
qui parata considerat. gr̃a pe-¬
nitendi tribuitur. Temptatiõ¬
nem considerat. ⁊ respicit. qui
tempus ⁊ locum delectationẽ
⁊ consensum temptationis
atrendit. Talis in domo uide
queritur ⁊ inuenitur: qui in
bono confessionis. adhuc ma¬
nens in scl̃o demoratur. Po¬
nitur aut̃ hec domus. in uico
qui uocatur rectus. Qui emĩ
in domo confessionis manet:
ꝓculdubio lineam rete uiuen¬
di tenet. Sz qui tharsensis ẽ
uitam celestem in t̾ris tolerat:
ut postinodum celestis gau

Expanded text:
s: Surge, et vade in vicum, qui vocatur Rectus, et quaere in domo Judae Saulum nomine Tharsensem, ecce enim orat . Ananias, gratia Domini: Judas, confessio, Saulus, tentatio respicientis; Tharsensis, exploratio gaudii interpretatur. Ad Saulum Ananias mittitur, quando ad eum, qui peccatum considerat, gratia poenitendi tribuitur. Tentationem considerat et respicit, qui tempus et locum, delectationem et consensum tentationis attendit. Talis in domo Judae quaeritur, et invenitur, qui in domo confessionis, adhuc manens in saeculo, demoratur. Ponitur autem haec domus in vico, qui vocatur Rectus. Qui enim in domo confessionis manet, procul dubio metam recte vivendi tenet. Sed qui Tharsensis est virum coelestem in terris tolerat, ut postmodum coelestis gau
Abbreviated transcription (Latin):
quo angariati grauamur.
hic fures effodiunt ⁊ furan¬
dir. ibi neo fures effodunt.
nec tynea demolitur. In celesti¬
b uicis angłi suꝑni ciues
habitant. qui nullo indigẽt:
s diuitiis in deficientib ha

Expanded text:
quo angariati gravamur. Hic fures effodiunt, et furantur, ibi nec fures effodiunt, nec tinea demolitur . In coelestibus vicis angeli superni cives habitant, qui nullo indigent, sed divitiis indeficientibus a
Abbreviated transcription (Latin):
tos. pecorum gre-
ges. prata. lacus
mteriendis piscibz aptos.
fr̃ib habendos concedimus:
hes enim uictui necessaria
prebent. Decimas u̾o non

Expanded text:
s, pecorum greges, hortos, prata, lacus nutriendis piscibus aptos, fratribus habendos concedimus: haec enim victui necessaria praebent. Decimas vero non
Abbreviated transcription (Latin):
tabulas legis. Est autem
oraculum: diuine reuelatõ¬
nis secretum. Ibi salomon
archam posuit: ⁊ ibidẽ qui

Expanded text:
tabulas legis. Est autem oraculum divinae revelationis secretum. Ibi Salomon arcam posuit, et ibidem qui
Abbreviated transcription (Latin):
monachus ordo se ñ implicet.
pene nulla illecebris uite blã¬
dities qua se castitas scĩmo¬
nialium non commaculet.
Sanctuarii ergo lapides disꝑ¬
si sunt in platris. cum religiosi
quiq lata mundi trm̾a sectan¬
tur: et nõ solum in plateis s
in capite platearum disꝑgun
In capite ergo plateaꝵ disꝑsi
sunt. quia et iacent ꝑ ministe¬
rium oꝑis: et honorari uolũt
de ymagine scĩtatis. Quid ẽ
igitur cum tales ad altare ac¬
cedunt. qui nichil nisi tẽꝑalia
querunt: Et que maior aut
grauior abusio in clanstro uł
m scło potest ẽe quam qd̃ ad
sacrificium dñici corꝑis acce¬
das sine reu̾entia ⁊ sine deuo¬
none. Possunt ea que dixint᷑

Expanded text:
monachicus ordo se non implicet; pene nulla illecebrae vitae blandities, qua se castitas sanctimonialium non commaculet. Sanctuarii ergo lapides dispersi sunt in plateis, cum religiosi quique lata mundi itinera sectantur. Et non in capite platearum dispersiIn capite ergo platearum dispersi sunt, quia et jacent per ministerium operis, ede imagine sanctitatis. Quid est igitur cum tales ad altare accedunt, qui nihil aliud nisi temporalia quaerunt? et quae major aut gravior abusio in claustro vel in saeculo potest esse, quam quod ad sacrificium Dominici corporis accedas sine reverentia ac sine devotione? Possunt ea, quae dixi
Abbreviated transcription (Latin):
S ut tuba sonum redd̾e
ualeat. necesse ẽ ut aliquis
eam ori suo iungat: uen¬
tum attrahat ⁊ emittat.
Ori suo tubam ut resonet
apponit: qui ꝑ scl̃aris elo¬
quentie dulcedinem. alioꝵ
fauorem querit. Uentum
attrahit: qui uane glorie

Expanded text:
 ut tuba sonum reddere valeat, necesse est, ut aliquis eam ori suo jungat, ventum attrahat et emittat. Ori suo tubam ut resonet apponit, qui per saecularis eloquentiae dulcedinem, aliorum favorem quaerit. Ventum attrahit, qui vanae glori
Abbreviated transcription (Latin):
diuine: sequitur refectoriũ
satiecatis et̾ne. S licet in
pace sis. licet habundes di¬
uitiis. licet fruaris ad libi¬
tum possessis: nichil tam̃
proderit. nisi quiescas in
dormitorio tranquille m̃tiᷤ
Nota qd̃ huiusmodi offici¬
ne. non discooꝑiunt᷑ uen.¬
torum turbine: nõ adnchi¬
lantur uetustate: s in colu¬
mes ⁊ integre ꝑmanent
absq fine: ut sit pax sine
ꝑturbatione: habundantia
sine diminutione: satietas
sine fastidio: quies sine te¬
dio. Uides ne qualit̾ pax ꝑ¬
tineat ad oratorium. habũ¬
dantia ad cellarium. satie¬
tas ad refectorium. quies
ad dormitorium: Attende
etiam qd̃ matorio id ẽ et¬
ne paci: adiacet securitas.
quasi latus claustri. Cella¬
no u̾o habundantie: qͣsi
latus claustri. adiacet uir

Expanded text:
divinitatis sequitur refectorium satietatis aeternae. Sed licet in pace sis, licet abundes divitiis, licet fruaris ad libitum possessis; nihil tamen proderit, nisi quiescas in dormitorio tranquillae mentis. Nota quod hujusmodi officinae non discooperiuntur ventorum turbine, non annihilantur vetustate, sed incolumes et integrae permanent absque fine, ut sit pax sine perturbatione, abundantia sine diminutione, satietas sine fastidio, quies sine taedio. Videsne qualiter pax pertineat ad oratorium, abundantia ad cellarium, satietas ad refectorium, quies ad dormitorium? Attende etiam quod oratorio, id est aeternae paci, adjacet securitas quasi latus claustri. Cellario vero abundantiae quasi latus claustri adjacet vir
Abbreviated transcription (Latin):
dormiuit: scalam uidit. an¬
gelos ascendentes et descen¬
dentes. et dñi innixum
scale. In itinere dorinit: qui
culos quos ad concupiscen¬
dum aꝑuerat: ab appetitu
scłarium claudit. Tidet an¬
glos quanto dessdetio suꝑ
se deo inhereant: quanto
caritatis affestu nobis infir¬
mis condescendant. Tdet
etiam dñm innixum scale:
ut uideat si ẽ intelligens
aut requirens dm. Nec mi¬
rum si hoc uideat qui ca¬
put in lapide posuit: id est
mentem in xp̃r̃o. Audistis
de lestulo: audite de uestim̃¬
to. Et m̃duit inquit eum
mat̾ sua. uestib esau ualde

Expanded text:
t, scalam vidit, angelos ascendentes et descendentes, et Dominum innixum scalae . In itinere dormit, qui culos quos ad concupiscendum aperuerat ab appetitu saecularium claudit. Videt angelos, quanto desiderio super se Deo inhaereant, quanto charitatis affectu nobis infirmis condescendant. Videt etiam Dominum innixum scalae, ut videat, si est intelligens aut requirens Deum . Nec mirum si hoc videat, qui caput in lapide posuit, id est, mentem in Christo. Audistis de lectulo, audite de vestimento: Et induit, inquit, eum mater sua vestibus Esau valde
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur: ut ꝑ aurum clara.
ꝑ uitrum ꝑspicua designet᷑.
Auri quippe metallum noui¬
mus potiori metallis om̃ib
claritate fulg̾e: uitri u̾o na¬
tura ẽ. ut extrinsecus uisu
pura. intrinsecus ꝑspicuita¬
te luceat᷑. In alio metallo qͥc¬
quid intrinsecus continetur
absconditur: in uitro u̾o qui¬
libet liquor. qualis continet᷑
int̾ius. talis ext̾ius demon¬
stratur. Quid ergo aliud in
auro uel uitro ut ait beatus
gregorius accipimus: nisi
illam suꝑnam prĩam. illã
beatorum ciuium societatẽ.

Expanded text:
dicitur, ut per aurum clara et per vitrum perspicua designetur. Auri quippe metallum novimus potiori metallis omnibus claritate fulgere, vitri vero naturae est ut extrinsecus visum pura intrinsecus te luceat. In alio metallo quidquid intrinsecus continetur, absconditur. In vitro vero, quilibet liquor qualis continetur interius, talis exterius demonstratur. « Quid ergo aliud in auro vel vitro, ut ait beatus Gregorius, accipimus, nisi illam supernam patriam, illam beatorum civium societate
Abbreviated transcription (Latin):
ad dñm. uacant sibi. Possunt
quo ligna cedimus ẽ p̾dicatõ:
scd̃us et t̾tius sunt lectio et
meditatio. In uno itaq foris
laboramus: in duob reliquiˢ
domi sumus. quiescimus.
reficimur: ferramenta para¬
mus. Suꝑ mensam enim
scripture reficimur in lectio¬
ne: fecramenta acuimus in
meditatione. securim tenem᷑
laborantes in p̾dicatione. Hic.
cedimus ligna id ẽ uitia. ibi
ferramenta acuimus io ẽ in¬
genia: illic cbum capimus.
exempla gu̾stando moralia.
Hii sunt menses morales:
hii ꝓprie ꝑtĩnent ad claustra¬
les. Hii sunt enim operarii
templi. de quib dicitur: ⁊ ad

Expanded text:
ad Dominum vacant sibi. Possunt quo ligna caedimus, est praedicatio; secundus et tertius est meditatio et lectio. In uno itaque foris laboramus, in duobus reliquis domi sumus, quiescimus, reficimur, ferramenta paramus. Super mensam enim Scripturae reficimur in lectione, ferramenta acuimus in meditatione, securim tenemus laborantes in praedicatione. Hic caedimus ligna, id est, vitia; ibi ferramenta acuimus, id est ingenia; illic cibum capimus. exemplo gustando moralia. Hi sunt menses morales, hi proprie pertinent ad claustrales, hi sunt operarii templi, de quibus dicitur: Ad
Abbreviated transcription (Latin):
ui in claustro ꝑ¬
fecte beatitudiniꝰ
resident: ꝓculdu¬
bio diuine sapientie lectioni
student. Nec retrahit eos ali¬
qua necessitas corꝑis: nec
aliquod impedimentum la¬
boris. Qui enim in cdaustro
ꝑfecte beatitudinis manent
nullo indigent: s postpostti
omnib curis. attence legũt

Expanded text:
ui in claustro perfectae beatitudinis resident procul dubio divinae sapientiae lectioni student. Nec retrahit eos aliqua necessitas corporis, nec aliquod impedimentum laboris. Qui enim in claustro perfectae beatitudinis manent, nullo indigent, sed postpositis omnibus curis attende legunt
Abbreviated transcription (Latin):
preceptum dñi. frangit iona¬
thas qd̃ obseruabat młtitu¬
do pplĩ: decipitur yfrł in satu¬
ritate cybi. Sic igitur trans¬
gressio meruit expulsionẽ
negligentia uoti cõmunis
maledictionem : saturitas
mortem. In hiis frat̾ cotidie
decipimur. dum murmurã
et precepta p̾latorum trans¬
obseruamus. Nunc autem¬
transeamus ad ea: que ne-¬
cessitati fr̃m mediocritas cõ¬
cedit habenda. Fructib arboꝵ
bugro aut oleo. seu lacte
non sagimine. pulmenta¬
eorum condiantur:. Acarni¬
b abstineante nisi aut neces¬
sitate. aut dispensatione. ex¬
tra conuentum alicubi con¬
cedatur. Timno liceat uti fra¬
tribz in conuentu: s tamen
uitandum summoꝑe nob

Expanded text:
praeceptum Domini; frangit Jonathas quod observabat multitudo populi; decipitur Israel in saturitate cibi. Sic igitur transgressio meruit expulsionem; negligentia voti communis maledictionem; saturitas mortem. In his, fratres, quotidie decipimur, dum murmurantet praecepta praelatorum transobservamus. Nunc transeamus ad ea quae necessitati fratrum mediocritas concedit habenda. Fructibus arborantur, butyro, aut oleo seu lacte non sagimine eorum pulmenta condiantur. A carnibus abstineant, nisi aut necessitate, aut dispensatione extra conventum alicubi concedatur. Vino liceat uti fratribus in conventu, sed tamen vitandum summopere nob
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ceptum. Clauis pessulum
impellit. ⁊ retrahit: quia po¬
testas prelatorum quoscam¬
ne exeant ꝓhibet: exclusos ne
intrent ab ingressi potenter
arcet. Moraliter aut̃ anima
in portis seras habet: quia
sensus corꝑis ne pateant ho¬
stib id ẽ uitiis. clausos tenet.
Aꝑit. quotiens uenienti di¬
lecto: cordis secretum pandit.
Tude in canticis dicit᷑. Pes¬
sulunt ostii mei: aꝑui dilecto
meo. Habet hoc ostium clauẽ
nem: pessulum. discretionis
tat. ut qd̃ nocet ab ingressu
mentis arceat: qd̃ ant̃ decet.
ꝑ clauem discretionis intra¬
re ꝑmittat. S qͣndoq sere
inueniuntur obserate: ut si

Expanded text:
eptum. Clavis pessulum impellit, et retrahit, quia potestas praelatorum qune exeant prohibet; exclusos ne intrent ab ingressu potenter arcet. Moraliter autem anima in portis seras habet, quia sensus corporis, ne pateant hostibus, id est, vitiis, clausos tenet. Aperit, quoties venienti dilecto cordis secretum pandit. Unde in Canticis dicitur: Pessulum ostii mei aperui dilecto meo. Habet ostium hoc clavem, nem, pessulum discretionis vem, ut quod nocet, ab ingressu mentis arceat, quod autem decet, per clavem discretionis intrare permittat. Sed quandoque serae inveniuntur obseratae, ut si
Abbreviated transcription (Latin):
sapientie quo dyabolus caue-¬
atur. iustus sale doctrine. quo
nouit̾ conu̾sus doceatur. Af¬
fert et honoratus piscem de
monte: exemplun uidelicet
sobrietatis et abstinentie: Af¬
fert et moyses du̾sas fercu¬
lorum species: mel scilicet de
petra. oleumq de saxo duris¬
simo. butyrum de armento
et lac de ouibz cum adipe
agnorum et arietum filioꝵ
basan. et hyrcos cum medul¬
la tritici: et sanguinem uue
meracissimum. Audis et pe¬
tram: et saxum durissimum.
Petra erat xpr̃c ante passio¬
nem: saxum durissimũ post
resurrectionem. Perra erat¬
prius ꝓpt̾ patientie firmita¬
tem: saxum u̾o durissimum
postea. ꝓpt̾ immortalitatis
et̾nitatem. Petra enim erat.
frangi pot̾at. quia ad huc mor¬
talis fucrat: nunc aut̃ saxũ
durissimum ẽ. quia factus

Expanded text:
sapientiae, quo diabolus caveatur; justus sale doctrinae, quo noviter conversus doceatur. Affert et Honoratus piscem de monte, exemplum scilicet sobrietatis et abstinentiae. Affert et Moyses diversas ferculorum species, mel scilicet de petra, oleumque de saxo durissimo, butyrum de armento, et lac de ovibus cum adipe agnorum, et arietum filiorum Basan, et hircos cum medulla tritici, et sanguinem uvae meracissimum . Audis petram, et saxum durissimum. Petra erat Christus ante passionem, saxum durissimum post resurrectionem. Petra prius propter patientiae firmitatem; saxum vero durissimum postea propter immortalitatis aeternitatem. Petra enim erat, frangi poterat, quia adhuc mortalis fuerat; nunc autem saxum durissimum est, quia factus
Abbreviated transcription (Latin):
dominus in manus inimici:
muros turrium eius. Muri
turrium sunt: hii qui subli¬
mitate uite alios precellunt.
Sunt etiam muri turrium.
que suꝑeminent alias uirtu¬
tes: discrete circumspectiones
uirtutum. In manus ergo in¬
imici muri turrium tradun¬
tur: cum uel doctores ecclie he-¬
reticis. uel summe uirtutes
anime uitiis. subicumtur. Cũ
hoc ergo agitur: absq muro
iherłm inhabitatur. Tnde di¬
citur. Absq muro habitabitur
incolumis stare dicitur: dum
diuine scripture u̾bis. ecclesia
nullo contradicente. munitur.

Expanded text:
Dominus in manus inimici muros turrium ejus . Muri turrium sunt ii, qui in sublimitate vitae alios praecellunt. Sunt etiam muri turrium, quae supereminent alias virtutes, discretae circumspectiones virtutum. In manus ergo inimici muri turrium traduntur, cum vel doctores Ecclesiae haereticis, vel summae virtutes animae vitiis subjiciuntur. Cum hoc ergo agitur, absque muro Hierusalem inhabitatur. Unde dicitur: Absque muro inhabitabitur incolumis stare dicitur, dum divinae Scripturae verbis Ecclesia, nullo contradicente, munitur.
Abbreviated transcription (Latin):
de amalech: uenit ad eum
homo de castris saul: quia
post mortificationem uitioꝵ
it̾um carnis appetitus. non
tantum ꝓprios lapsus nun
inlinet. mentes alioꝵ. Quo
enim saul nisi suꝑbos in eccle

Expanded text:
de Amalech, venit ad eum homo de Castris Saul, quia dum post mortificationem vitiorum iterum carnis appetitus non tantum proprios lapsus nuntcarnis inclinet mentes aliorum. Quos enim Saul, nisi superbos in Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
tas u̾o ẽ. quasi mensura q̃¬
dam: qua totius bonitatis
spatium t̾minatur. Terbi
gr̃a. cum aliquis a iusticia
deficit: sicut de hely sacerdote
legitur. tunc ut ita dicam
curiitudine quadam deficit
a mensura bonitatis. Cum
u̾o usq ad crudelitatem per
intemꝑantiam iusticia ꝓten¬
ditur: tunc quasi longitudi¬
ne quadam bonitatis exce¬
dit mensurain. Et hec ẽ men¬
sura sufficiens mediocri : q̃
nec subtrahit necessaria. nec
impendit suꝑflua. Primum
igitur beneficium fuit egen¬
sit nt religio:

Expanded text:
tas vero quasi mensura quaedam, qua totius bonitatis spatium terminatur, verbi gratia, cum aliquis a justitia deficit, sicut de Heli sacerdote legitur, tunc, ut ita dicam, quasi certitudine quadam deficit a mensura bonitatis. Cum vero usque ad crudelitatem per intemperantiam justitia protenditur, tunc quasi longitudine quadam, bonitatis excedit mensuram: et haec est mensura sufficiens mediocri, quia nec subtrahit necessaria, nec impendit superflua. Primum igitur beneficium fuisit diviti religio
Abbreviated transcription (Latin):
igitur satis: et dat gratis
ẽ quasi uia plana. in qua
nec celsitudo diuitiarum
lapsum minatur ascenden¬
tib: nec profunditas ege¬
statis cadentib resurgendi
spem negat. Hec ẽ uia regi.¬
a de qua dicit dñs ad moy¬
sen. ut incederet uia regia:
nec declinaret a dextris siue
a sinistris. Tres sunt uie.
et tres qui gradiuntur ꝑ
illas: egestas. mediocritas.
diuitie. pauꝑ. mediocris.
⁊ diues. Mediocritas est
uia media. que tenenda ẽ:
quia ducit ad ciuitatem

Expanded text:
itas satis, et dat gratis. t quasi via plana, in qua nec celsitudo divitiarum lapsum minatur ascendentibus, nec profunditas egestatis cadentibus resurgendi spem negat. Haec est via regia, de qua dicit Dominus ad Moysen, ut incederet via regia, nec declinaret a dextris sive a sinistris . Tres sunt viae, et tres sunt qui gradiuntur per illas, egestas, mediocritas, divitiae; pauper, mediocris et dives. Mediocritas est via media, quae tenenda est, quae ducit ad civitate
Abbreviated transcription (Latin):
suo requiescunt. Amando
ardent: loquendo ⁊ alios
accendunt. Et quos uerbo
tangunt: ardere ꝓptinus in
dei amore faciunt. Quid gͦ
istos: nisi seraphin dixerim:
Quorum cor in ignem con¬
u̾sum lucet ⁊ urit: quia ⁊

Expanded text:
suo requiescunt. Amando ardent, loquendo et alios accendunt. Et quos loquendo tangunt, ardere protinus in Dei amore faciunt. Quid ergo istos, nisi seraphin dixerim? quorum cor in ignem conversum lucet, et urit; quia
Abbreviated transcription (Latin):
Oportet igitur ut hiis qui
cdauem discretionis sepius
amc̾itunt quia curam sui ge¬
rere nesciunt. aliquis discretꝰ
prouideat: qui de secretis eoꝵ

Expanded text:
Oportet igitur ut iis, qui clavem discretionis saepius amittunt quia curam sui gerere nesciunt aliquis discretus provideat, qui de secretis eo
Abbreviated transcription (Latin):
gros pupilli: feneratori ui-¬
cini sui donum amplitu-¬
dinem possessionis. diuitia¬
rum affluentiam. Ecce
quibz ꝓmittit: et cuius
sunt que ꝓmittit. Stulta
ẽ prudentia hec que thesau¬
rizat: et ignorat cui congre¬
gabit. ea. Militib ꝓmittit
int̾ eises lucra: int̾ telorũ
grandinem sub spe carceris.
mor. bi uento commendan¬
tur ops ⁊ anime. Ecce quo¬
mododat. ⁊ ubi dat: quod ꝓ¬
mittia n utroq ꝑiculum:
in utrq difficilis acquirẽ¬
di mous. Ibi ꝓmittit lu-¬
chruis laustralib uero
uagadi licentiam. quam
rigor austri abstulerat:
repronttit. Fabulosas u̾o
consessnes otiosoꝵ. pla¬
tearim plausus. fori specta¬
cula. gorum affluentiam.
uestis Iollitiem: ⁊ ut cun¬
sta comleam. lib̾tatem fa-¬
ciendi Iplaceat supradi¬
c̃tis acqhuilat. Ecce pug¬
na difficilis. Etcc iabin rex
assur pugnat contra filios

Expanded text:
gros pupilli; feneratori vigros pupilli; feneratori vicini sui domum, amplitudinem possessionis, divitiarum affluentiam. Ecce quibus promittit, et cujus sunt quae promittit. Stulta est haec providentia, quae thesaurizat et ignorat cui congreget ea . Militibus promittit inter enses lucra, inter telorum grandinem, sub metu carceris, mor, ibi vento commendantur opes et animae. Ecce quomodo dat et ubi dat quod promittit. In utroque periculum, in utroque difficilis acquirendi modus. Ibi promittit lucrum. Claustralibus vero vagandi licentiam, quam rigor claustri abstulerat, repromittit; fabulosas vero confessiones otiosorum, platearum plausus, fori specutacula, ciborum affluentiam, vestis mollitiem, et, ut cuncta compleam, libertatem faciendi quod placet supradictis accumulat. Ecce pugna difficilis. Ecce Jabin, rex Asor, pugnat contra filios
Abbreviated transcription (Latin):
tit dyalulus ut peruertat.
ontingit qͣnͣdoq
ut qui minis
t̾reri nequeunt.
nec blandimentis acqui¬
escunt: ꝓmissis citius fle¬
ctantur mun̾ib. Ideoq
t̾tio loco competentius qͥ
sint illi qui ꝓmittunt ho¬
mini int̾iori ⁊ ext̾iori ut
eos ꝑu̾tant: uideamus.
Pridentia mundi ipsa ẽ.
que ꝓmittit ut ꝑuertat.
Promituit enim duo pre¬
ciosa uidelicet ⁊ sublimia:
hoc ẽ diuitias et honores.
At̾um cupiditatis ẽ: alt̾um
suꝑbie. Hec sunt duo lat̾a
scale: ꝑ qm dyabolus de ce-¬
lo descendit ad inferos. Pro¬
mittit mundi prudentiami.
s nichil dat: et si aliqnͣdo
recipiant homines quod ꝓ¬
mittit. nõ datur illud. sed
emitur. Dat mundus opeᷤ.
s nõ gratis: qui enĩ seruus¬
efficitur peccati ꝓ ipsis. non
accepit gratis. Dat honore.
s non sine precio. Quib
ꝓmittit mundus opes. et
cuius sunt opes quas pro¬
mittit: Quomodo dat.⁊
ubi dat qd̃ ꝓmittit: Rap¬
torib ꝓmittit agricole sub-¬
stantiam. oues uidue: a¬

Expanded text:
tit diabolus ut pervertut. Contingit quandoque ut qui nimis terreri nequeunt, nec blandimentis acquiescunt, promissis citius flectantur muneribus. Ideoque tertio loco competentius, qui sunt illi, qui promittunt homini interiori ut eum pervertant, videamus. Prudentia mundi ipsa est quae promittit ut pervertat. Promittit enim duo, pretiosa videlicet et sublimia, hoc est divitias et honores. Alterum cupiditatis, alterum superbiae. Haec sunt latera scalae, per quam diabolus descendit de coelo ad inferos. Promittit nobis mundi prudentia, sed nihil dat, et si aliquando recipiunt homines quod promittit, non datur illud sed emitur. Dat mundus opes, sed non gratis. Qui enim efficitur servus peccati pro ipsis, non accipit gratis. Dat honores, sed non sine pretio. Quibus promittit mundus opes, et cujus sunt opes quas promittit? Quomodo dat, et ubi dat quod promittit? Raptoribus promittit agricolae substantiam, oves viduae, a
Abbreviated transcription (Latin):
spiritalis edificii ꝑ quadrũ
habent: songinuido ⁊ equali¬
tas quatuo lat̾um : ẽin quo¬
libet iusto ꝑseuerantia usq ad
mortem. quatuo p̾cedentinm
uirtutum. S forsitan aliquiᷤ
dubitat: an in ppłõ fidelium
aliquis ꝑfatus existat. Cum
beatus gregoruis in libro suꝑ
ezcchielem quereret. utrum

Expanded text:
spiritualis aedificii per quadrum spiritualis aedificii per quadrum habent. » Longitudo et aequalitas quatuor laterum, est in quolibet justo perseverantia usque ad mortem quatuor praecedentium virtutum. Sed forsitan aliquis dubitat an in populo fidelium aliquis perfectus existat, cum beatus Gregorius in libro super Ezechielem quaerit utrum
Abbreviated transcription (Latin):
quadratura celestis dlaustͥ¬
beatiiudinis. in
quadro ponitur.
lit ex omni parte firmitas
equalitatis in ea teneatur:
ne eleuetur prosꝑis. ne fran¬
gatur adu̾sis. ne de pret̾itis
doleat. ne de futuris aliquid
sinistrum posse contingere
ꝑtimescat. Mensura qua¬
dri non recte stat: si unum
latus minus. ⁊ aliud marͦ
fiat. Oportet igitur ut mẽ¬
sura uniuscuiusq lateris:
tatis. Habeat aut̃ hec linea
longitudinem: ꝑfecte felictta¬
tis et̾nitatem. Erit igitur in
hac longitudine: mensura
longitudinns sine fine. In
iherechielis libro scriptum
legitur. de edificio qd̃ in mõte
a ꝓph̃a uesum fuisse ꝑ hilet᷑:
qd̵ illud edificium habeat a¬
trium. qd̃ equis lat̾ib undiꝙ
disponatur. Dispositioni si¬
quidem huius atrii: assimi¬
latur quadratura supradicti
claustri. Est aut̃ ut ait beatꝰ
gregorius hoc atriun. ampli¬
tudo ppłorum fidelstm: qui
dum prisdeniam̃ fortitudi¬
nem. iusticiam. atq tempe¬
rantiam tenent. in ensirram

Expanded text:
quadratura claustri. Claustbeatitudinis in quadro ponitur, ut ex omni parte firmitas aequalitatis in eo teneatur, ne elevetur prosperis, ne frangatur adversis, ne de praeteritis doleat, ne de futuris aliquid sinistrum posse contingere pertimescat. Mensura quadri non recte stat, si unum latus minus et aliud majus fiat. Oportet igitur ut mensura uniuscujusque lateris sosperitatis. Habeat autem haec linea longitudinem perfectae felicitatis aeternitatem. Erit igitur in hac longitudine mensura longitudinis sine fine. In Ezechielis libro scriptum legitur de aedificio, quod in monte a propheta visum fuisse perhibetur, quod illud aeficium habebat atrium, quod aequis lateribus undique disponebatur. Dispositioni siquidem atrii assimilatur quadratura supradicti claustri. « Est autem, ut ait B. Gregorius, hoc atrium amplitudo populorum fidelium, qui dum prudentiam, fortitudinem, justitiam atque temperantiam tenent, mensuram
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ exemplis iuuat. Disꝑsi fũt:
qui dissolute uiuunt. fessi:
quib ẽ tedio uita xpp̃i. Tar¬
di sunt: qui ad bene oꝑ an¬
dum a nemine cogi possũt.
Uulneratos illos ẽẽ dicimꝰ:
quos dyaboli ꝑcussos spicu¬
lis ẽẽ uidemus. On̾ati sunt:
qui sub ou̾e longe. conu̾sa¬
tionis dolentes gemũt. Se¬
quitur. Hortabatur autem
ppłm ꝑtotam uiam: donec
uenirent in t̾ram nũda. Per.
totam uiam pplui iudas hor¬
tari non desinit: quia peccator
penitens. ꝑ totam uitam ora¬
tionum suffragiis incumbit.

Expanded text:
 exemplis juvat. Dispersi sunt, qui dissolute vivunt; fessi, quibus est taedio vita Christi; tardi sunt, qui ad bene operandum, a nemine cogi possunt. Vulneratos illos esse dicimus, quos diaboli spiculis percussos esse videmus. Onerati sunt, qui sub onere longae conversationis dolentes gemunt. Sequitur: Hortabatur autem populum per totam viam, donec veniret in terram Juda. Per totam viam populum Judas hortari non desinit, quia peccator poenitens per totam viam orationum suffragiis incumbit
Abbreviated transcription (Latin):
longo temꝑe humilis ut
postea possit fieri sublimis:
mutata humilitate pro
sublimitate. Et ait iudas sy

Expanded text:
longo tempore humilis, ut postea possit fieri sublimis, mutuata humilitate pro sublimitate. Et ait Judas S
Abbreviated transcription (Latin):
dientiam magistro. Hec ẽ
concordia morum. Sunt
etiam tres spẽs sonorum:
que fiunt pulsu. flatu. et
cantu. Ad ctharam ꝑtinet
pulsus. ad organum flatꝰ.
ad nocem cantus. Assigna¬
ri potest hec consonantia
sonorum. concordie moꝵ:
si referatur ad pulsum cy¬
thare. manuum oꝑatio: ad
flatum organi. mentis de¬
uotio: ad cantum uocis.
sermonis exhortatio. ꝑcute
igitur cordas ꝙthare manu
bone oꝑationis: ut concordes
proximo ꝑ exemplum morti.¬
ficate carnis. Imple orga¬
num cordis flatu. id ẽ sp̃u
sc̃e inspirationis: ut reddas
deo dulcem sonum pie deuo¬
tionis. Ut tt̾um concordes
magistro. canta canticum
nouum. canticum obedien

Expanded text:
dientiam magistro: haec est concordia morum. Sunt etiam tres species sonorum, quae fiunt pulsu, flatu et cantu. Ad citharam pertinet pulsus, ad organum flatus, et ad vocem cantus. Assignari potest haec consonantia sonorum, concordiae morum: si referatur ad pulsum citharae, manuum operatio; ad flatum organi, mentis devotio; ad cantum vocis sermonis exhortatio. Percute igitur chordas citharae manu bonae operationis, ut concordes proximo per exemplum mortificatae carnis. Imple organum cordis flatu, id est, Spiritu sanctae inspirationis, ut reddas Deo dulcem sonum piae devotionis. Ut iterum concordes magistro, canta canticum novum, canticum obedien