comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enaueluti stioi mander ut tuiose
usuris cederes. qd si sm̃ usuris credi¬
dens aliena tintr gra int̾cedit
mandatum ¶Tuagratia int̾ce¬
dit mandatim uelutifitib ma¬
det ut pecumas tuas potius ine¬
ptionẽ pdioru colloces quam.
tuas fenes potius qua menp¬
tiones p̃cliorum colloces.
ius gñis mandatum magis coᷤ¬
silium ẽ quam mandatum sob
idno e oblicarorium qua nėo
exconsilio mandati obligant᷑.
etiamsm̃ expediat o cui manda¬
bitur. cum liberam cuiq sit apõ
se cxplorare ancxpediat consiliũ.
Itaq siotiosam pecunia domi
te hñte ortatus te fũit aliquis.
ut remanquam emes uel eami
c̃berec. quanmis ñ expediat tibie¬
am ercusse aił credidisse. nonin
tibi mandatirtactu ¶adeo ħ ua
uasunr: ut quesitum sit an madati¬
ꝙ teneantũ qui mandauͣ tibi ut
titio pecuniam fenerares. s opti¬
nuir sabmi sentertia obligator̾u
ałr titõ cͥdioisses ꝙͣ fitibi mand¬

Expanded text:
luti si tibi mandet, ut Titio sub usuris crederes. quodsi ut sine usuris crederes, aliena tantum gratia intercedit mandatum. Tua gratia intervenit mandatum, veluti si tibi mandet, ut pecunias tuas potius in emptiones praediorum colloces, quam ut feneres potius, quem in emptiones praediorum colloces. cuius generis mandatum magis consilium est quam mandatum et ob id non est obligatorium, quia nemo ex consilio mandati obligatur, etiamsi non expediat ei cui dabitur, cum liberum cuique sit apud se explorare, an expediat consilium. itaque si otiosam pecuniam domi te habentem hortatus fuerit aliquis, ut rem aliquam emeres vel eum crederes, quamvis non expedierit tibi eam emisse vel credidisse, non tamen tibi mandati tenetur. et adeo haec ita sunt, ut quaesitum sit, an mandati teneatur qui mandavit tibi, ut Titio pecuniam fenerares: sed obtinuit Sabini sententia, obligatorium aliter Titio credidisses
Abbreviated transcription (Latin):
auꝑ aliũ ead̃ rẽ mãdatõ exeq̃t᷑ nã
nisi ita renuntiet.nt mrtgia cãx
mandatori fuetur. ¶candem
rem explicandinchominuis m¬
andati actiolocum habet. nisi iu
stĩ c̃a intcessituraut ĩnemrnti¬
andi.ant int̾epestinc remiriar¬
diguadatũ ⁊ indiẽ defferri ⁊
ꝯ sub codictione fienpot. ¶ Ins¬
umnasciendumẽ mandatum
iisigrarͥtum sit. ialiam forro¬
am negotiicadere Nam meccd̃
constituta incipit locatio ⁊ c̃ocl¬

Expanded text:
aut per alium eandem rem mandator exsequatur. nam nisi ita renuntiatur ut integra causa mandatori reservetur eandem rem explicandi, nihilo minus mandati actio locum habet, nisi si iusta causa intercessit aut non renuntiandi aut intempestive renuntiandi. Mandatum et in dit sub condicione fieri potest. In summa sciendum est mandatum, nisi gratuitum sit, in aliam formam negotii cadere: nam mercede constituta, incipit locatio et co
Abbreviated transcription (Latin):
tum nẽ obligatonum. qd cont
boos more̾ ẽ. uelutisitinus defũ¬
tonitdampno faciedo. aut demn¬
umiafacienda tibimiãdet. licet en¬
impenam istius fc̾i nomine pre¬
stitiꝵnõ tr̃ ullam bẽs adusus
tiiumactoem. ¶⁊qui exsequi¬
trar mandatum. ñ debet excede m
andatis̃ines ut ecce. siquisusqu¬
e adcentum aureos mandam̃t
tibiut fundum emiẽs uł ui ꝓti
tio spõderes.ne plis emere debẽ
n in ampliorem petumam fider¬
iubere. alioquin non uebis eun

Expanded text:
tum non est obligatorium, quod contra bonos mores est, veluti si Titius de furto aut damno faciendo aut de iniuria facienda tibi mandet. licet enim poenam istius facti nomine praestiteris, non tamen ullam habes adversus Titium actionem. Is qui exsequitur mandatum non debet excedere fines mandati. ut ecce si quis usque ad centum aureos mandaverit tibi, ut fundum emeres vel ut pro Titio sponderes, neque pluris emere debes neque in ampliorem pecuniam fideiubere; alioquin non habebis cum
Abbreviated transcription (Latin):
sidum ad huc integrasit res iti.
certum fuĩt euanescit. ¶ Item si aa¬
ad buc integro mandato. mors
rcceptum ẽsi mortuo eo quitib¬
imandam̃t tu ĩgnorans enz
decessisse exsecutus fuas mand¬
atum posse te agẽ mandatiaca¬
a &ẽ alioquin iusta nusta ꝓbabil
ingnoratia dampnum tibiaf¬
ferat. ¶Et biũtsile est quod ꝑ¬
lacuit nobis sidebitores manu¬
misso cdespensatore titiꝑingyo¬
ratam libesto soluint. libẽrari e¬
os. cum alioquin strictaiuĩs rarde

Expanded text:
si dum adhuc integra res sit, reuocatum fuerit, euanescit. 160 Item si adhuc integro mandato mors receptum est, si mortuo eo qui tibi mandaverit, tu ignorans eum decessisse exsecutus fueras mandatum, posse te agere mandati actione: alioquin iusta et probabilis ignorantia damnum tibi afferat. et huic simile est quod placuit, si debitores manumisso dispensatore Titii per ignorantiam liberto solverint, liberari eos: cum alioquin stricta iuris ratione
Abbreviated transcription (Latin):
a atuasmie a liena tinsiue sua⁊ alie¬
dt si tua ringratia tibi mandarmr
sit suꝑ uacuum ẽ mandatum ⁊ ob
idnulla exeo obligatĩo nec mand¬
atiniterios actio nascitur. ¶E¬
datis tingratia intuertit o landa¬
cumaclutisiquis tibi mandet ut
negotia cius gereres. ułuit fundũ
ci emeres ułut peo spodẽs ¶ua
ut peciiã subusuris ẽderes el .s. ꝓ¬
aretir nit siuolẽie te agẽ cumeo
exfidciussoria ca tibimandet Ut
cumreo ⁊gas piculo mandantis.
uł ut ip̃ius ꝑicło stipuleris abeo q̃
tibi deleget. mid qd̾ tibi debuat.
atiz uelutisitibi mandet ut titii
negona gereres uel ut titiofu¬

Expanded text:
t tua, sive alienia tantum, sive sua et alieat si tua tantum gratia tibi mandatum sit, supervacuum est mandatum et ob id nulla ex eo obligatio nec mandati inter vos actio nascitur. Mandantis tantum gratia intervenit mandatum, veluti si quis tibi mandet, ut negotia eius gereres, vel ut fundum ei emeres, vel ut pro eo sponderes. Tua ut pecuniam sub usuris crederes ei, uaretur, aut si volente te agere cum eo ex fideiussoria causa mandet tibi, ut cum reo agas periculo mandantis, vel ut ipsius periculo stipuleris ab eo, quem tibi deleget in id quod tibi debuerat. atum, veluti si tibi mandet, ut Titii negotia gereres, vel ut Titio fun
Abbreviated transcription (Latin):
riiᷤᷤ suit.si heredes uł honorum p¬
sessiores liberos hant sine umi
suic plures enius cumq sexus
ulgradus adeos successionam.
parentum dedarximus ommbꝰ
patronis unasua ꝓgenie se mo¬
tis ¶Smautem smesmelibens
deceseuit. siquidem intestati ad
domnem brditatem patroyoᷤᷤ
patronaiq nocauius. sote
stamtum quidem fccñt patr¬
onos antemuł pattonas preti¬
eunt. cum nulloslibõs haberet.
maͣt siucauus materiuis
eos preterieñt iͥ ut ñ poisult au¬

Expanded text:
riis sint, si heredes vel bonorum possessores liberos habeant sive unum sive plures cuiuscumque sexus vel gradus, ad eos successionem parentum deduximus, omnibus patronis una cum sua progenie semotis. sin autem sine liberis decesserint, si quidem intestati, ad omnem hereditatem patronos patronasque vocavimus: si vero testamentum quidem fecerint, patronos autem vel patronas praeterierint, cum nullos liberos haberent mater sive avus maternus eos praeterierit, ita ut non pos
Abbreviated transcription (Latin):
libto solebantad eccludendu
pattonum naturales liberino
solum quos in pocestate morti
tempore habebat s ctiameman¬
cipati⁊ in adoptionem dati. simꝰ
exaliqua parte bedes scriptier¬
ant aut q pret̾iti ẽẽ tabulas bõ¬
rum possonem exedc̃opctierant
Dam ceberedati nullo ṁo repello¬
bañt pat̾ni pea legeyapia adaue¬

Expanded text:
liberto solebant ad excludendum patronum naturales liberi, non solum quos in potestate mortis tempore habebat, sed etiam emancipati et in adoptionem dati, si modo ex aliqua parte heredes scripti erant aut praeteriti contra tabulas bonorum possessionem ex edicto petierant: nam exheredati nullo modo repellebant patronum. Postea lege Papia adauc
Abbreviated transcription (Latin):
stitutione incelligedum ẽ.
Et si eĩdem depatrom uł patroe i
duorũ łluarumne. uł plurim¬
ue sint liberi qui pxinnor ẽ adl¬
ibertisen liberte uocẽtur successio¬
nems incapita ñ instupẽ diuid¬
atur successio. eodem mo ⁊ inhi
qui cxtransuso latere uonunt ẜ¬
uando pene enim cõsoantiami¬
iã ingenuitatis insuccessiõib
libertins hocdie dicenda sunt qr
inciuitatem romanam  pucncr̃.
cum nec sunt aliilibtininul⁊ de¬
diticiis ⁊ latims sublatitumi
latinorum legittime succtmo¬
nes nulle penitus erant quialz
sores detebant postea senat¬
uõ consulco larglao cantum fi¬¬
erat tt liberi manumissioris t̃
nommatim cebẽdati factiextra¬
ncis beredib eoruif in bonis la¬
tinorum p̃poereatur qͣubus suꝑ¬
uenit etiam diuitiam eclictum
to ulingnorante patiõ axiuira¬
tem uenire exbenesiti pricipis
festinabat facibat uiuu d cnuẽm¬

Expanded text:
stitutione intellegendum est: ut si eiusdem patroni vel patronae vel duorum duarum pluriumve sint liberi, qui proximior est ad liberti seu libertae vocetur successionem, et in capita non in stirpes dividatur successio, eodem modo et in his qui ex transverso latere veniunt servando. paene enim consonantia iura ingenuilibertinis hodie dicenda sunt, qui in civitatem Romanam pervenerunt, cum nec sunt alii liberti simul et dediticiis et Latinis sublatis, cum Latinorum legitimae successiones nullae penitus erant, qui lisores detinebant. postea vero senatus consulto Largiano cautum fuerat ut liberi manumissoris, non nominatim exheredati facti, extraneis heredibus eorum in bonis Latinorum praeponerentur. quibus supervenit etiam divi Traiani edictum, ito vel ignorante patrono ad civitatem venire ex beneficio principis festinavit, faciebat vivum qu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ alias cdifficultates. cum ipsis la¬
timis. etiam legem niͣma ⁊ senatͦ
consultuo largiamm. ⁊edictu
dintraian. in ppetuum deleritẽ¬
siuimus ut omnes liberti ciuitate
romana fruantin: ⁊ mirabili mõ
qubusdam adiẽctionib ip̃as n¬
as que in latintatem ducebant
ad cuitatem romanam capie¬
Dassignati¬

Expanded text:
 alias difficultates cum ipsis Latinis etiam legem Iuniam et senatus consultum Largianum et edictum divi Traiani in perpetuum deleri censuianus, ut omnes liberti civitate Romana fruantur, et mirabili modo quibusdam adiectionibus ipsas vias quae in Latinitatem ducebant ad civitatem Romanam capienADSIGNATI
Abbreviated transcription (Latin):
parte bõrum suorum libertus ul
liberta eis reliquĩnt sin hoñere
ut nec lib̃is uberti liberte uetxea
partelegata ul fideicommissap̃¬
redundaret. ¶Multis aliis e¬
asibus. a obis inp̾fata constitr¬
tione cõgratis ias quos nec̃cio
ec̃ ad huiusmodi iiris lisposi¬
tocm ꝓspeximus. ut tami patroi
patrone ue quam libeneorũ yͤ

Expanded text:
parte bonorum suorom libertus vel liberta eis reliquerint, ita sine onere ut nec liberis liberti libertaeve ex ea parte legata vel fideicommissa prredundaret; multis aliis casibus a nobis in praefata constitutione congregatis, quos necessarios esse ad huiusmodi iuris dispositionem perspeximus ut tam patroni p
Abbreviated transcription (Latin):
delibtorimi bonis ud¬
amus olimitaq lice¬
at libto patronum su¬
um upunc testim̃to pret̾ire ñ
itadenum. lex.xii. tabularuma
dłorditatemliberti uocabar patro¬
uos n ĩ restatus mortims ẽẽr lib¬
tus nullo suo hẽde relicto ¶taq
quitas eindataẽ fiuc quinfacie¬
bat testamtim libentus uidebat
intestari ut pat̾no ꝑtez dimili¬
ari bonorum suorum relinque
retꝯsi aut nicħ. aut minus. ꝑti¬

Expanded text:
de libertorum bonis uidamus. Olim itaque licebat liberto patronum suum impune testamento praeterire; nam ita demum lex XII tabularum ad hereditatem liberti uocabat patronum, si intestatus mortuus esset libertus nullo suo herede relicto. itaque iquitas emendata est. siue enim faciat testamentum libertus, iubetur ita testari, ut patrono suo partem dimidiam bonorum suorum relinquat, et, si aut nihil aut minus
Abbreviated transcription (Latin):
po̾nem contratabulas ñ dimi̾¬
diam.ut ante.s etiamttiam p¬
tẽ bonorum liberti consequãtũ
U ł quod dẽ eis. exconstiturioe
ma repleatur si qn minus t̾tia¬

Expanded text:
onem contra tabulas non dimidiam, ut ante, sed tertiam partem bonorum liberti consequantur; vel quod deest eis ex constitutione nostra repleatur, si quando minus tertia
Abbreviated transcription (Latin):
dinuoia pat̾no debebat. ac sin̾ sm̃
ullo filio siliaue ĩtestõ decessiss
rat repellebatur patronu.
sñrł constitutio quan pomniy¬
lingua conpendioso tetatu hi¬
to cõposiũita buiusmodi cãsri
cdiffimuit. ut siquis libertus ul
uibta minores centenaris sint
idom minus centumanitis ba¬
beant sustantiam sic emm legi
papic summam ntpretati sum
ut ꝓmillescxttus unis aure ꝯ¬

Expanded text:
dimidia patrono debebatur ac si is sine ullo filio filiave decessisset: rat, repellebatur patronus. Sed nostra constitutio, quam plingua compendioso tractatu habito composuimus, ita huiusmodi causas definivit, ut si quidem libertus vel liberta minores centenariis sint, id est minus centum aureis habeant substantiam sic enim legis Papiae summam interpretati sumus, ut pro mille sestertiis unus aure
Abbreviated transcription (Latin):
Punit ꝓprium e. illius dopto¬
nis. que ꝑsa crum oraculum
sit. ¶ Ed isqui liberos impo¬
testate babec sise ar rogandỹ
dederit. ñ solum ip̃e impotes.¬
tate a rrogatoris subicitur.
S ctiam liber cius meifoer
num refert antiquiras. sui sia
dadoptati sint ex boc ip̃opos¬
se uiberã im ꝯnos erditi ĩn
ostra constitutõe etiam enmẜ
iumquem dominus actis iꝰ¬
tͥuementib filium suum no¬
minauĩt liberm ẽe constitu¬
minslicet hoc ad ius filii accip¬
iendum ei non sufficiat.

Expanded text:
ud proprium est illius adoptionis, quae per sacrum oraculum fit, quod is qui liberos in potestate habet, si se adrogandum dederit, non solum ipse potestati adrogatoris subicitur, sed etiam liberi eius in eiusdem tum refert antiquitas, servi si a domino adoptati sint, ex hoc ipso posse liberari. unde et nos eruditi in nostra constitutione etiam eum servum quem dominus actis intervenientibus filium suum nominaverit liberum esse constituimus, licet hoc ad ius filii accipiendum ei non sufficit.
Abbreviated transcription (Latin):
te mse daretuiracrio. ¶Fidenis¬
sorcs itaobligarinpossunt. nt ꝑ¬
lus debeant quam debet isꝑ quo
obligantur Rameorum oblig
so ut minus debeant o bligan pꝰ¬
sunt. Itaq sueus decem aureos ꝓ
aliquid dare minus ẽ post tempꝰ
dare ¶ Siquid autem n denissor
exnt eũeo maͣndati iudicitan.
gͣce ficeuissor plorumq ita accip

Expanded text:
 se detur actio. Fideiussores ita obligari non possunt, ut plus debeant, quam debet is pro quo obligantur: nam eorum obligaso, ut minus debeant, obligari possunt. itaque si reus decem aureos praliquid dare, minus est post tempus dare. Si quid autem fideiussor abet cum eo mandati indicium. Graece fideiussor plerumque ita accip
Abbreviated transcription (Latin):
mittit solent aliz obli¬
ganiqui fideuissores a¬
ppellanturques boies
accipẽ solent dum cipant ut d¬
iligentius sibi cantumisir.
Inomnib aurem obligatiomib
ad suminipossunt idest fiue rei
siue nbisnue uiteris sine cõsez¬
snͣ cc̃cte fiu̾nt. ¶Ienẽ illud q¬
demintest utium cunlis annat¬
uralis sit obligatio. cinͣ adiciatũ
side nissor. adeo quidemint pły
o quoq obligetur. sine extraneᷤᷤ
srr qui fidenussorenasuo accipi¬
id qd̾ sibinanualiter debetur.
nunero singun ainsolidum te¬
neñt̾ar. itaq uberum ẽ creditori
aquo uelt solidum pet̾e ẜ exepito¬
la diui adrian conpellitur ẽitõ
asingulis qui m̃o soluendo ñt
litis contestate tp̃r partes petere.
uotu consecinitas fũt hunus soliꝰ
detrimtum erit sus ꝓquo lide iu¬
sit soluẽco no sit ⁊ sibimputãe

Expanded text:
mittit solent alii obligari, qui fideiussores appellantur, quos homines accipere solent dum curant ut diligentius sibi cautum sit. In omnibus autem obligationibus adsumi possunt, id est sive re sive verbis sive litteris sive consensu contractae fuerint. ac ne illud quidem interest, utrum civilis an naturalis sit obligatio cui adiciatur fideiussor, adeo quidem ut pro servo quoque obligetur, sive extraneus sit qui fideiussorem a servo accipiid quod sibi naturaliter debetur. numero, singuli in solidum tenentur. itaque liberum est creditori, a quo velit solidum petere. sed ex epistula divi Hadriani compellitur creditor a singulis qui modo solvendo sint litis contestatae tempore partes petere. totum consecutus fuerit, huius solius detrimentum erit, si is pro quo fideiussit solvendo non sit : et sibi impu
Abbreviated transcription (Latin):
ammunistratoes pure ⁊ comiti
oriẽtis nudicis eius prime sin
eacunlos quidem hĩ ad minist̾¬
toĩs appellatõs adtuam refere¬
bat. sedem offo minisfnͣte solũ¬
m̃otuo comins aũt orientis y¬
pote spectabił insactum andit¬
onũfigura ad sedemtuamaglõ¬
sissimum questoris uemebat.
bene se babẽnistumẽ. inhac in¬

Expanded text:
administrationes pure et comitis Orientis et iudicis eius primae Syriae, et civilis quidem huius administrationis appellationes ad tuam referebantur sedem, officio ministrante solummodo tuo, comitis autem Orientis, utpote spectabilis, in sacrarum auditionum figura ad sedem tuam et gloriosissimi quaestoris veniebat, bene se habere visum est, in hac vi
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ ⁊ nobis arecte sebabeuisume
nob̃ solũo fficium tue celsitudins
talib ministrare appellato ib sic̃
ꝯprius fuit.si. iuscemates acriar¬
ditor dicantu. ⁊ adsit głosissimꝰ
tã questor.⁊ particepes. sit gestoru.

Expanded text:
isum est nobis, solum officium tuae celsitudinis talibus ministrare appellationibus, sicut et prius fuit, si et in schemate sacri auditorii dicantur et adsit gloriosissimus noster quaestor et particeps sit gestorum.
Abbreviated transcription (Latin):
sinc exdelegatd̃e siue sedm qd̾
dispositum c̃ miudiciofiat ex¬
quas nõ spectabiles. iuchieant
iudices. s adu ocatisolũrefera¬
tur negotumi ta adsedẽtuam
qua adgłosissimum questorẽ
deuotissimis libellẽsib minist¬
no supistis ĩnouatum fitanti¬
qua suam̾ figuram. si c̃ etiami

Expanded text:
sive ex delegatione sive, secundum quod dispositum est, in iudicio fiat exquas non spectabiles iudices iudicant, sed advocati solum, referatur negotium tam ad sedem tuam quam ad gloriosissimum quaestorem, devotissimis libellensibus ministino super istis innovatum sit, antiquam servamus figuram; sicut etia
Abbreviated transcription (Latin):
nouatum c̃nnunius anni¬
st̃tois solins ꝓuicic mutatum
cdicim at alid galarie alid̾ante
frigiepataciane. ueiat quidem
tam abtuam celsitudine quã
ad głosissimm qͥstorem. solu
uõministeriu suscipiat of
cimus ut exa tiistratiõibꝰ
nc̃anobisad iuetis ⁊ muta¬
tib antiquum scema siue hoc

Expanded text:
 in unius administrationem solius provinciae mutatum dicimus autem aliud Galatiae, aliud Frigiae Pacatianae —, veniat quidem tam ad tuam celsitudinem quam ad gloriosissimum quaestorem, solum vero ministerium suscipiat offcimus, ut ex administrationibus nunc a nobis adinventis et mutantibus antiquum schema, sive hoc
Abbreviated transcription (Latin):
traq harum prnciã fuit necessa¬
ne nob se habẽ placuit ꝑ pot̾no¬
intatemsoli seclitue⁊ glosissimo
questoritradere appellatonum ex¬
aminatoem. cedere quo clemii¬

Expanded text:
utraque harum provincia fuit, necessarie nobis se habere placuit propter novitatem soli sedi tuae et gloriosissimo quaestori tradere appellationum examinationem, cedere quoque
Abbreviated transcription (Latin):
officiranlitem quide ĩorclinez
sacriauditoru sicũ prelixumis
moueda. apṡ ambos autemuos
examinãda. nichominus aute
offo tuo minstrate cae sicu̾ priꝰ
fuit dumsolum ammrunstcois
ordiuane habẽt scema maiorer
ordine no fuscepto. qmalicomã

Expanded text:
officium, lite quidem in ordine sacri auditorii, sicut praediximus, movenda, apud ambos autem vos examinanda, nihilominus autem officio tuo ministrante causae, sicut prius fuit, dum solum administrationis ordinariae haberet schema maiore ordine non suscepto. Caput IV
Abbreviated transcription (Latin):
celsitudinis maxime diceñt sele¬
disimulato scemate neq̃quãsoli
appellationib ministrẽt hisq̃ acla¬
rissimis ꝓuiciarum iudicib nem¬
unt ad solum tuum indicium sic̃
prius erat dũmdiuino quidemi
ipẽ audires cõsistorio. ministrarẽt
um scema mordine. sa cri auditor¬
i nego moto⁊ pant anclie̾te tuas
celsitudinecumgłosissimo nud̃ q̃¬
storeutriusq partis totumsibim
applicarẽt cong̃atiq ⁊ ap̃ tuã cels¬
tudine⁊ głosissimum minquesto¬

Expanded text:
celsitudinis, maxime dicerent se laedi, si mutato schemate nequaquam soli appellationibus ministrarent his quae a clarissimis provinciarum iudicibus veniunt ad solum tuum iudicium sicut prius erat, dum in divino quidem et ipse audires consistorio, ministraret um schema in ordine sacri auditorii negotio moto et pariter audiente tua celsitudine cum gloriosissimo nostro quaestore utriusque partis totum sibimet applicarent, congregatisque et apud tuam celsitudinem et gloriosissimum nost
Abbreviated transcription (Latin):
it scematuo copetẽ cingulo. hec iḋ̾
etiamniduob aliqnpositis. hocẽ
belespõto ⁊ põto polemõiaco. nam
ꝯillicduobrcostitutis prĩ uidicibꝰ
nũe autemuo inmodãtore facto
ꝯdecõãto etiam ipospectabilium
umsolum mo urdicium femappe¬
llatioib lites oportebat secũdu
tminu ticdstitutionis deappel¬

Expanded text:
ngulo. Hoc idem etiam in duobus aliquando Pontis, hoc est Helenoponto et Ponto Polemoniaco: nam et illic duobus constitutis prius iudicibus, nunc autem uno moderatore facto et decorato etiam ipso spectabilium uum solummodo iudicium ferri appellationum lites oportebat, secundum terminum tamen constitutionis de appel
Abbreviated transcription (Latin):
ne  appellatiob nam autem que
cca eitari disspesationem sut et
alus hoc inquibusdã tracdidimꝰ
nõ oportetobhec minui sedem
tuam. s similitertoum admini¬
strare officrum solũ hic delatis ye¬

Expanded text:
ne appellatio hic. Nunc autem quae circa aerarii dispensationem sunt, et aliis haec quibusdam tradidimus et non oportet ob hoc minui sedem tuam, sed similiter tuum ministrare officium solum hic delatis ne
Abbreviated transcription (Latin):
dere ⁊ id̾o fcã constitutione pro¬
mulgati pubratem inmascu¬
lis postquar cum .x. anmimꝯ
pletum illdomitiũ accipere di¬
sposinmus. antiquitatis nor¬
mam infemiñs ꝑsonis bene
dispositam suo orome relinq̃n¬
potctes eẽ cre dãtim. ¶ Item fin̾¬
it̾ tutela ir rogati fant ad huc
impuberes nel deportati.
Set sius q ad cẽtim co¬
dit̃e tutõ datus sit testãmto: e¬
que cuenit ut desmnat cẽtuto e¬
xistẽte conditioe. ¶Iiili modo
finitur tutela morte nł pupillo
tas ułciuĩtas eius amuittitur oñ¬
nis turela peritie inima autem
capitis dimmnũtione tinoris
ueliti sise madoptionem dede¬
rit legittinia tantum tutela pe¬
iit cetere non peteunt.
licet c.¬

Expanded text:
dere: et ideo sancta constitutione promulgata pubertatem in masculis post quartum decimum annum completum illico initium accipere disposuimus, antiquitatis normam in femininis personis bene positam suo ordine relinquenripotentes esse credantur. Item finitur tutela, si adrogati sint adhuc impuberes vel deportati: Sed et si usque ad certam condicionem datus sit testamento, aeque evenit, ut desinat esse tutor existente condicione. Simili modo finitur tutela morte vel tutorumtas vel civitas eius amittitur, omnis tutela perit. minima autem capitis deminutione tutoris, veluti si se in adoptionem dederit, legitima tantum tutela perit, ceterae non pereunt. li et
Abbreviated transcription (Latin):
a siñhoc egĩnt.neq stipulati fũt
penam s estimauint sufficẽ sibi
cxiure iurãdo excautioem demir
dice siceletti noccãt eis. siquidẽ
dampnum sustine. magnum pp
iudicantium ignoratim citui
ris uirãdi reuentiampmitimꝰ.
Omnibrana sancitis siũerantiqͣ
legis latione siũ anob̃ decompmi¬
issanio iudicib aũ inaibitrus ext̃

Expanded text:
ipulati fuerint poenam, sed aestimaverint sufficere sibi ex iureiurando cautionem, deinde iudices sic electi noceant eis, si quidemdamnum sustinere magnum propter iudicantium ignorantiam citra iurisiurandi reverentiam permittimus. Omnibus ante sancitis sive ex antiqua legislatione sive a nobis de compromissariis iudicibus aut in arbitris, extra
Abbreviated transcription (French):
u̾sione dignauisac̃. Et qui a cog̾¬
ium̾ exrerum expim̃to ineautum
hec ẽc̃. sanctim̾ deceto nullum fi
omnio uidicem. arbitlem ꝯtum
uiris iurãdĩ cautioe iudicare ye
exb mpiurium inuitum incidãt

Expanded text:
sione digna visa est. Et quia cognovimus ex rerum experimento incautum hoc esse, sancimus de cetero nullum fieri omnino iudicem arbitralem et cum iurisiurandi cautione iudicare, ne ex hoc in periurium invitum incidant
Abbreviated transcription (Latin):
leges. Gieniiiiub appellatoe lis
fiat uidex quidem suscipiat moĩs
om̃ib oblatam appellatõem nicħ
penitꝰ orcusans inquib omninol
appellare auxilium uo cẽ appellãti¬
cẽs omnib adiaer ꝑ qd licileo iq̃¬
ri imer correctioe iu abbus quide
ippellatiõe iudicant aũ anob̾ ipis
cẽdubium. dam̃eis licẽtiamdebi
nũti.are nob⁊ consule nonut dis¬
cant que neccia sũt ⁊ita qd agẽdũ
ẽ explicent⁊ faciant iusta simulra¬

Expanded text:
leges. Si enim sub appellatione lis fiat, iudex quidem suscipiat modis omnibus oblatam appellationem nihil penitus excusans, in quibus omnino licet appellare, auxilium vero circa appellationes omnibus adiacet, per quod licet ri correctionem aut ab his qui de appellatione iudicant aut a nobis ipsis,esse dubium, damus eis licentiam de his nuntiare nobis et consulere nos, ut discant quae necessaria sunt, et ita quod agendum est exp
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯhatua celsitudnẽ ⁊ ꝗ p̾ te susce¬
punt cĩgulum custodi sactimus
deput᷑ãtib aliquos nob cartula¬
norum qui sub tua celsinidie iz
scimo cõstituti sũt fabricestu
picło quĩq int̾ eos priorumbo¬
namorpimõem bñtes ⁊oport¬
nor quideos quis ĩ hac felicifsi¬
macimtate⁊ inalus cuuitatib
nr̃e reipublice anna facrũt reꝗ¬
retes ꝓhibeat priuatos auetia
alio p qͦsdamcit᷑ eos quidepu̾ta¬
tisũt int̾fabricenses anni facte
ñt locis aliquos priuatos ħ andẽ¬
tes hec auferri⁊ fisci applican aR¬
mam̃to.Siautem uit̾opanos
priuatos. atifices oportimos ĩ¬
ilitus statũe ⁊indescriptiõe noa
corumface̾ destinare nob dese

Expanded text:
tua celsitudine et qui post te susceperint cingulum custodiri sancimus, deputantibus vobis aliquos cartulariorum, qui sub tua celsitudine in scrinio constituti sunt fabricensium, periculo quinque inter eos priorum, bonam opinionem habentes et oportunos, qui et eos qui in hac felicissima civitate et in aliis civitatibus nostrae reipublicae arma faciunt requirentes prohibeant privatos aut etiam alios quosdam, citra eos qui deputati sunt inter fabricenses, armifacturue repererint locis aliquos privatos hoc audentes, haec auferri et fisci applicari armamento. Si autem inter operarios privatos artifices oportunos inmilitiis statuere et in descriptione nomina eorum facere et destinare nob
Abbreviated transcription (Latin):
stodie canulanis cxmemorato fa¬
bricẽsium scrimo quia exneglig̃¬
tiano solam pecumarias sustux¬
but penas. setiam corpe supplici¬
apatient ꝯmilitia cidãt. insuprec
ip̃msomum ultius pmittiano¬
b in huimodi. ad eẽ sollicitudix
salus cõmitti fabricẽsiumcrã.
Queigit placuerũt nob̃ ꝯphãc
legem decłatasũt. tua celsitudo ⁊ qͥ

Expanded text:
stodiae cartulariis ex memorato fabricensium scrinio, quia ex neglegentia non solum pecuniarias sustinebunt poenas, sed etiam in corpore supplicia patientur et militia cadunt, insuper nec ipsum scrinium ulterius permitti a nobis in huiusmodi adesse sollicitudine, sed aliis committi fabricensium curam. Quae igitur placuerunt nobis et per hanc legem declarata sunt tua celsitudo et qui
Abbreviated transcription (Latin):
diligẽtiamatq custoliam eostit¬
uim. quateñ si qiti uisi fumtaut
deputati aũ fabricetu uendetes ã¬
ma. ꝓuideãt ploca uidices eos su¬
qui ea cõpant sinep̾tio auferreꝰ
publico uẽclicare Mac igit gub

Expanded text:
diligentiam atque custodiam constituimus: quatenus si qui visi fuerint aut deputati aut fabricensii vendentes arma, provideant per loca iudices eos suqui ea comparant sine pretio auferre et publico vindicare. Hanc igitur gub
Abbreviated transcription (Latin):
cc̃ librarumaun sustinẽ. similit̾
aurenp̃os casin añguli subiacẽ
ꝯhorum officia ¶Desesores aũt
⁊patres ciuiratum trium aiũli¬
brarummsetan pena. ⁊ĩcapite
sustinẽ piculum. si qd taleftm̃s

Expanded text:
X librarum auri sustinere, similiter autem et ipsos casui cinguli subiacere et horum officia, defensores autem et patres civitatum trium auri librarum multari poena et in capite sustinere periculum, si quid tale
Abbreviated transcription (Latin):
q̃uocare cõsuguetũt se mͣspatbi¬
tos.⁊ quolib mo ulfigura fcãs lã¬
ceas: q̃ apl ysauros nominãt no¬
na copia. ⁊appellatos sithunos. se¬
umissibiai sup ⁊aspidas. siũ sc
caagaleas. stu cassides necemm
ista alucurdam instruẽ sinim p̃t̃
eos qui deputatisũt in sacnis nrĩs
fabricesib ¶olos autem firuedi
apriuatis⁊ priuatis uẽdi pmitti
legem tua celsitudo ĩhac ꝓponatre¬
gia ciuitate. nec nõ ꝑalias cinitateᷤ¬

Expanded text:
t semispathicontos et quolibet modo vel figura factas lanceas, et quae apud Isauros nominantur monocopia, et appellatos siginnos seu missibilia, insuper et aspides sive scuta et galeas seu cassides: nec enim ista alio cuidam instruere sinimus praeter eos qui deputati sunt in sacris nostris fabricensibus. Solos autem fieri a privatis et privatis vendi permittimus legem tua celsitudo in hac proponat regia civitate nec non et per alias civitate
Abbreviated transcription (Latin):
rato fabricẽsium scrimo ad ꝓbi¬
bẽdos priuatos amorum factõe.
cõfessiones accipe etiãploca ui¬
dices⁊ subiectaeis offã⁊ qiuitati
defẽsores ⁊patres. quia nicħ ho¬

Expanded text:
bricensium scrinio ad prohibendos privatos armorum factione confessionem accipere, etiam per loca iudices et subiecta eis officia et civitatum defensores et patres, quia nihi
Abbreviated transcription (Latin):
brticis neq dedei cogitat timore
neq int̾mmatas talib peas ecle¬
gum se nĩtate consid̃antes cliabo¬
li op implẽt e quofdam simp¬
les sunt q̃temis ⁊p̃i recedãt ab
beticis uesaniaaec aliorum ãi¬
maspsimplicitatem pdãt s ma¬
quarecte pdicant dogmatar õs
hr̃ses cum pricipib suis anathe¬
quia sideceto aliqui imemant ã
aũcontrariis collectas.faciẽtes
aũ apud semctipos colloctioem q¬
quamoio eos ferim̃. dom̃quide

Expanded text:
imorem neque interminatas talibus poenas ex legum severitate considerantes diaboli opus implent et quosdam simples sunt, quatenus et ipsi recedant ab haeretica vesania et nec aliorum animas per simplicitatem perdant, sed maqua recta praedicantur dogmata et omnes haereses cum principibus suis anathequia si de cetero aliqui inveniantur aut contrarias collectas facientes aut apud semet ipsos collecti, nequaquam omnino eos
Abbreviated transcription (Latin):
nmi subiectiẽe nelcontr ¶er¬
uus antem manumissi. ca¬
pite ñ minintin quia mulũ
ccapuꝰ babint quib antemch¬
gnitas magis quam status
ꝑmutatur capite ñ miniiy¬
turaio senaru n motumcap¬
ire ñ miirui constat. ¶O dar
dictum c̃ manere cognatidis
iusetiam post capituiᷤ dimmr¬
teẽm boc itac̃ si minima capi¬
tis diminuro interncmat
onet enim cognatiramsi
maxima capitis dimimtio ĩ¬
cuirat ius quoq cognãtioms
perit ut pura sntute alicuins
cognatia nec quidem si manu¬
missus fiñr recipit conatoe
Set et si in insulam deportatus
quis sit cogͣtio soluitun.
Tum autem ad agnatos tute¬
laptineat ñsimul uł ad om̃s
ptinet s adeos tantum quiꝓ
ximo gradu sunt nłs eius dẽ
gradus plints sirt idomẽt¬

Expanded text:
cti esse, vel contra. Servus autem manumissus capite non minuitur, quia nullum caput habuit. Quibus autem dignitas magis quam status permutatur, capite non minuuntur: et ideo senatu motos capite non minui constat. Quod autem dictum est manere cognationis ius et post capitis deminutionem, hoc ita est, si minima capitis deminutio interveniat: manet enim cognatio. nam si maxima capitis deminutio incurrat, ius quoque cognationis perit, ut puta servitute alicuius cognati, et ne quidem, si manumissus fuerit, recipit cognationem. sed et si in insulam deportatus quis sit, cognatio solvitur. Cum autem ad adgnatos tutela pertineat, non simul ad omnes pertinet, sed ad eos tantum, qui proximo gradu sunt, vel, si eiusdem gradus sint,
Abbreviated transcription (Latin):
ST. A UT EO
capitis diminutio pͦ¬
oris status comu̾tati¬
oeaqi etribus modis accidit.
gIamaũ maxia ẽ capitis diminu¬
tione aut minor quiã quida
mediam uocant minima.aut¬
cum aliquis simul ⁊ eiuitate
elibertatem amitir. qd accidit
ibis quismupene efficiuntuir.
atrocitate sententieuł libertis
ut ingns circa ratronos cond̾y¬
niatis. nł quis cad pretium par¬
ticipandum uenudari paͣm st̃.
Miorfiue media ẽ capitis di¬

Expanded text:
st autem capitis diminutio prioris status permutatio. eaque tribus modis accidit; nam aut maxima est kapitis deminutio, aut minor, quam quidam 'mediam' uocant, aut minima. Macum aliquis simul et ciuitatem et libertatem amittit; quae acciditin his qui servi poenae efficiuntur atrocitate sententiae, vel liberti ut ingrati circa patronos condemnati, vel qui ad pretium participandum se venumdari passi sunt. Minor sive media est capitis de
Abbreviated transcription (Latin):
aliis regunturaliorupanie¬
lamut curm subire temae
milite obsuandum e. urnec
uoles adtale mimus ad pt¬
tatur. Item rome gmatłare¬
tbores ⁊ medici⁊ qui in pata
suaid exercent ⁊ intra nĩm
sunt atutela uł curahũtuac¬
attem. ¶Ouaut se nult
excusar spłes bat exensati¬
ones ⁊ dequibusda non ꝓha¬

Expanded text:
aliis reguntur, aliorum tutelam vel curam subire. Idem et in milite observandum est, ut nec volens ad tutelae munus admittatur. Item Romae grammatici rhetores et medici et qui in patria sua id exercent et intra numerum sunt, a tutela vel cura habent vacationem. Qui autem se vult excusare, si plures habeat excusationes et de quibusdam non proba
Abbreviated transcription (Latin):
generis sunt .i. qualiter cumq
dati fumt tutores. si intracente¬
simum lapidẽm sut abeo lo¬
xex. dierum quod n tamen
ũ sceũdicebat. sic debet conpr¬
sum patrimonĩum datus eẽc
creditur¶Quia tutelam ali¬
cuĩs gessit innitus curator eĩ¬
dem neriñ conꝑ conpellitum.
eumdem craratorem daretam
inuitum eun curam suscipẽ.
toninus rescripsunt. Itom
rescripsunt maritum uodris
sue curatorem datum excusa¬
re se posse licet se immisceat.
Si quis autem falłis alłgati¬
omibus excusarionem tutele
menũt. ñ est liberatus boñoẽ
turele.A

Expanded text:
generis sunt, id est qualitercumque dati fuerint tutores, si intra centesimum lapidem sunt ab eo lotriginta dierum. quod tamen, ut Scaevola dicebat, sic debet compusum patrimonium datus esse creditur. Qui tutelam alicuius gessit, invitus curator eiusdem fieri non compellitur, m dare, tamen invitum eum curam suscipere toninus rescripserunt. Idem rescripserunt maritum uxori suae curatorem datum excusare se posse, licet se immisceat. Si quis autem falsis allegationibus excusationem tutelae meruit, non est liberatus onere tutelae.
Abbreviated transcription (Latin):
Item si pꝑ mimicinias alique
intestameto tritorem parerde¬
derit. boc ip̃m prat eiextusa tõe
Sicur per conirium ñexcusan¬
tur qui sc tutelam patripupi¬
llorum administratõs ꝓmis¬
unt. Non ee autem adimite¬
dam excusaroe̾m eius quiboc
solo ntitur qd ignotus pat
pupillorum sit diui fres re¬
scnpsunt. Ut inunicirieq̃s
quis cum patce pupillorn
uł adultorum exercuit si cap¬
itales suerunt nec rec̃ociliati¬
o intuenit atutela ułcura so¬
lent excusare. ¶Item bisqui¬
seriptum status controusa
poreccusare. ¶odmnores at¬

Expanded text:
 aliquem testamento tutorem pater dederit, hoc ipsum praestat ei excusationem: sicut per contrarium non excusantur qui se tutelam patri pupillorum administraturos promiserunt. Non esse autem admittendam excusationem eius, qui hoc solo utitur, quod ignotus patri pupillorum sit, divi fratres rescripserunt. Inimicitiae, quas quis cum patre pupillorum vel adultorum exercuit, si capitales fuerunt nec reconciliatio intervenit, a tutela solent excusare. Item si quis status controversiam potest excusare. minores a
Abbreviated transcription (Latin):
tur autem tutores uel
cutatores uariis Cais.
tutelauł cura possunt excusari
ecemplo N ceterorum nume¬
rum. GIams tutelam et curar
placiit publicum pnͣmuᷤ ẽẽ.
s adopti liben ñ ꝑ susĩt inadop

Expanded text:
tur autem tutores vel curatores variis ex caututela vel cura possunt excusari exemplo ceterorum munerum: nam et tutelam et curam placuit publicum munus esse. sed ad
Abbreviated transcription (Latin):
accep̃ aũ ꝓĩsscẽ hũit ⁊ ħ p̃bito sac̾¬
it ostente m pecumanis quidem
cãis erstim auõemlitis acomite
priuatanurerm exigant᷑ lite
quippe cuẽtum ppuum sustiñe¬
tes ¶Incrummnalibraut cõfisca¬
tiocin suarum rerum sustineat.
⁊ cau̾e ap̃ ꝯpetetemnidicensm¬
alitigatorem manifestet ꝑsoam
q̃memoratum refutaũ iusiura¬
dumtam incnminalibr quam
inpecuniaris caĩs meoratis su¬
biaceat penis¶Siquis añtlici¬
gãtuim iurunt nõ dedisse aũ ỹ¬

Expanded text:
o sacrit ostendere, in pecuniariis quidem causis aestimationem litis a comite privatarum exigatur, lite quippe eventum proprium sustinente, in criminalibus autem confiscationem suarum rerum sustineat, et causa apud competentes iudicesa litigatore manifestata persona memoratum refutaverit iusiurandum, tam in criminalibus quam in pecuniariis causis memoratis subiaceat poenis. Si quis autem litigantium iuraverit non dedisse aut pr
Abbreviated transcription (Latin):
quamcũq ꝑsonamtene aliquã
aũsubfide iussioe̾s face aũaliqd
crigẽ aut cogẽ transactices aut
pacta quedam cumsius. adũsaĩ¬
iꝰ exponẽ aũquolibet mõ inqua¬
Aliud facẽeos cc̃cedimus nisi

Expanded text:
quamcumque personam tenere aliquem aut sub fideiussores facere aut aliquid exigere, aut cogere transactiones aut pacta quaedam cum suis adversariis exponere, aut quolibet modo in quaaliud
Abbreviated transcription (Latin):
eractis nicħ amplius oeigẽtib
quamernra ꝯstitutioe diffutũ
ẽdare ⁊ siquidem ampli exiger
ģos uoluint bant licentiameis
it ulło mõ iudices sius sñus in¬
scribe camquam crigeda eemp¬
ialiubo ex non scripto pccteten

Expanded text:
plius exigentibus quam ex nostra constitutione definitum est dare, et si quid amplius exigere eos voluerint, habeant licentiam eisit nullo modo iudices suis sententiis inscribere, tamquam ex imperiali verbo ex non scripto proceden
Abbreviated transcription (Latin):
tocliut.neq magistrianis neq
mꝑfectiams neq alio cuicũq
ececutori eõcetãt aliqui ꝰ ampli
aqua cũq ꝑsõa sportularum ro¬
mine pcipe quam nñs legibr de¬
claratum ẽ nec sisacram nr̃e tũ¬
fquillitatis ꝓferãt iussiõem. ss
siquidem inuenĩt aliqu ãpliuᷤᷤ
exigẽtẽ licẽtiã hañtdõ prebentẽ

Expanded text:
ut neque magistrianis neque praefectianis neque alio cuicumque executori concedant aliquid amplius a quacumque persona sportularum nomine percipere quam nostris legibus declaratum est, nec si sacram nostrae tranquillitatis proferant iussionem. Sed si quem invenerint aliquid amplius exigentem, licentiam h
Abbreviated transcription (Latin):
dan disposucrũt hec autem suan
p̾cipimus insacro nr̃o cõsistorio
qnconsultatiões intro nuttism̃
ãt adiudices aduenite. t̾c iubcnỹ
p̃sentes quidcm iurare p̾dictum
iurandum. adabsẽtes aute din¬
gi exoffitus mmnist̾ntib aliqͦs cũ
adusa ꝑte ut cius p̾sentib meꝙo¬
rata sacram̃ta similit̾ prebeantim.
inte extuerus iuris se monstrare.
nõ confueuit. t̾c ⁊ absente adu̾sari¬
o eroffõ missos memorata susciꝑe
sacramta¶Si aut ab c̃ẽꝑtem inali¬
is locis cotingat aũ unameanmr

Expanded text:
suerunt. Hoc autem servari praecipimus et in sacro nostro consistorio, quando consultationes intromittuntur, eunt ad iudices advenire, tunc iubemus praesentes quidem iurare praedictum iusiurandum, ad absentes autem dirigi ex officiis ministrantibus aliquos cum adversa parte, ut eis praesentibus memorata sacramentavitae extraneis viris se monstrare non consuevit, tunc et absente adversario ex officio missos memorata suscipere sacramenta. Si autem abesse partes in aliis locis contingat aut unam earum,
Abbreviated transcription (Latin):
Ad ctum rempus. sen cecełto.
tempore. ul fudondictione. uel
anberẽd̾is institutionem posse
daritutõr̾cm ñ dubitatur. Cer
ul filus tutores deoit et̾ã postr¬
me. uel postumoͣ uidetir deli¬
se. ꝗa filii uł filie appellatione
et postumus ⁊ postuma contine¬
tui. Qui d sinepotes sintanap¬
pellatione filiorum cripsistuto
iter nepotes appellantimꝵ.
Planc si postumĩ dedemrtam
silii postumiquun eẽteriliberi
continebuntur.
Delegittima tutela agnator̃

Expanded text:
Ad certum tempus vel ex certo tempore vel sub condicione vel ante heredis institutionem posse dari tutorem non dubitatur. Certliis ’ tutores dederit, etiam postumae vel postumo videtur dedisse, quia filii vel filiae appellatione et postumus et postuma continentur. quid, si nepotes sint, an appellatione filiorum et ipsis tutoiter nepotes appellantur. plane si ‘ postumis ’ dederit, tam filii postumi quam ceteri liberi continebuntur. TIT. 15 DE LEGITIMA ADGNATOR
Abbreviated transcription (Latin):
iubem̃ cum desuo indupliciq¬
ciarum inclitos aũ corumoffã
analium quelibet omnino par¬
ticipium. bab̾e aliqud̃ adp̃adp̃¬
nec nõ ⁊ cis possor es cõstituere
quidem patremcntatis. ⁊ftum¬
res. Singulantem ãms inpletiꝰ

Expanded text:
de suo in duplici quinciarum iudices aut eorum officia aut alium quemlibet omnino participium habere aliquod ad praenec non et eius possessores constituere quidem patrem civitatis et frumres, singulis autem annis impletis
Abbreviated transcription (Latin):
tio. In utroq uõ casu. siquis exeq
auexigẽ citra eaque nobis dispõi¬
ta sunt psumpsitacingulo nuda¬
bitaconfiscabit᷑ acxillo t̃ditur.
¶Qauiant in iut. aut precepit uider.
rlibruum aun etigat penam ⁊
catributa exigẽtium. neq casua¬
lib aut rõum scriptorib. an ali¬
is quibusdapublico minist̃iri¬
bus excusatic̃e qd inleco sacro
lesos abeis infiscalium exactõe.

Expanded text:
ctio. In utroque vero casu si quis exequi aut exigere citra ea quae a nobis disposita sunt praesumpserit, et cingulo nudabitur et confiscabitur et exilio tradetur; qui autem iniunxit aut praecepit iudex decem librarum auri exigatur poenam, et ca tributa exigentium neque censualibus aut rationum scriptoribus aut aliis quibusdam publico ministrantibus excusatione quod in loco sacro laesos ab eis in fiscalium exactione.
Abbreviated transcription (Latin):
tes iudices cuules m alitares. ĩ
ciuitatib. añcastris locisuatões
in cominissis sibi piũcus facẽex
quo urdelicermꝑnĩciam accesẜ¬
intainquãtum in ea administa᷑
quĩq uirilibratum pena mmi¬
rete tamfaciẽt loci suatorem
iudicis quam fĩ p̃sim̃iti. Anqͣm¬
ces dameius licẽtiam uices a¬
gẽteᷤ suosinstitũe qui omiadeb¬
antusq adsinp̃sentiam agẽ q̃
possitipi iudices facẽ. eitratam¬
rum noussimum supplitium
aũ menbrucisi oẽm. G siquis
etiudicib. sedm iussioẽm nr̃am
maliam regioem mittat liceater¬
psurilem loci ẜuatorem suum fa
iiolẽtias. cũrapinas rerumau̾
feminanm. auͥalia q̃libetillici

Expanded text:
tes iudices civiles et militares in civitatibus aut castris loci servatores in commissis sibi provinciis facere, ex quo videlicet in provinciam accesserint et in quantum in ea administrant; quinque auri librarum poena imminente tam facienti loci servatorem iudici quam fieri praesumenti. Ances, damus licentiam eis vices agentes suos instituere, qui omnia debeant usque ad sui praesentiam agere quae possint ipsi iudices facere, citra tamen novissimum supplicium aut membri incisionem. Sed et si quis ex iudicibus secundum iussionem nostram in aliam regionem mittatur, liceatum loci servatorem suum facviolentias aut rapinas rerum aut feminarum aut alia quaelibet inlici
Abbreviated transcription (Latin):
mus aliumqprocoascissimo
cuntatis cpõ neli quis possõri¬
bus sicũ predictum ẽ ordman.
sciẽtibrbisqui denoat cor quia
glossissimorum p̃fectorum. aũ

Expanded text:
issimo civitatis episcopo et reliquis possessoribus, sicut praedictum est, ordinari; scientibus his qui denominant eos, quia gloriosissimorum praefectorum aut
Abbreviated transcription (Latin):
ũg̃spenm quidem illatiõem oor
expricipus unꝰ cuiusq inditiõĩ
accipe argẽtiuo illationis tituli¬
alib aut collatiõib desuscepta
st̾atess e solidorum qm̃titatem⁊
spẽnm nec nõ ⁊iugorum siũm
liorum.siũcentunanmanoĩra

Expanded text:
um quidem illationem mox ex principiis uniuscuiusque indictionis incipere, argenti vero illationis titulalibus autem collationibus desuscepta stantes et solidorum quantitatem et specierum nec non et iugorum sive iuliorum sive centuria
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ommamnuẽta ũ siceam cunalẽ
siũ actores aũ iudiciales. aũoffici¬
ales suscipiatasi p̃tea inueniat̃q
debeat. cam scdinleges suscipe. xõ
alitfierinisiqd̾ ꝓ occasiõe ceactoꝵ.
aucurialium aũ uindicum.ait
officialiumenis. ꝓeiaut nimus
factumẽ. ei qui suscep̃restituat̃.

Expanded text:
nventa, ut sic eam curiales seu exactores aut vindices aut officiales suscipiant, et si postea inveniatur qui debeat eam secundum leges suscipere, non aliter fieri, nisi quod pro occasione exactorum aut curialium aut vindicum aut officialium eius peius aut minus factum est ei qui
Abbreviated transcription (Latin):
forsam collatorum. dubitat de
possessice ꝑ quafiscalia eagũt̾aut
ꝑfiscalium quamtitate.omĩb
moĩs fiscalium descriptonium
illo neglegente. alocorum scissi

Expanded text:
forsan collatorum dubitat de possessione, pro qua fiscalia exigitur, aut pro fiscalium quantitate, omnibus modis fiscalium descriptionum e, aut illo neglegente a locorum sanctissi
Abbreviated transcription (Latin):
ut.pulium.ul ingustum.
pricłares dispositicẽs collatio¬
num futẽ inclictiõis inforo iñꝰ¬
ciũq diocesis głosissimorum nr̃oꝵ
p̃fectorum. sub c̃ofectionemoniõ¬
corum manifestan. declarẽces. ꝙͣtr̃¬

Expanded text:
Iulium vel Augustum particulares dispositiones collationum futurae indictionis in foro uniuscuiusque diocesis gloriosissimorum nostrorum praefectorum sub confectione monumentorum manifestari, declarantes
Abbreviated transcription (Latin):
quib cũq publicis exacnõibus
dingunt .mon alit̾anchoare erac¬
tioẽm. nisi prĩmpiãciali iudicio
insinuauint.inpositas sibiđhoc
isiones. u eisolueres fiscalia tribi¬
ta. nullipbis picło an dapno subi¬
ciant. hocipo⁊ suꝑ prinatis negon

Expanded text:
quibuscumque publicis exactionibus diriguntur, non aliter incohare exactionem, nisi prius in provinciali iudicio insinuaverint impositas sibi de hoc iussiones, ut exsolventes fiscalia tributa nulli pro his periculo aut damno subiaceant; hoc ipso et super pri
Abbreviated transcription (Latin):
dochiur au̾ norochomũ ay ꝓchotro¬
phu au̾ alium q̃lib uenabilisi
aliquid illi aquo ꝯstitint᷑. aũalii
cui cũq ꝑsoe ꝓ eõmissa sibigubra¬
aũdat. aũ accipit. aũ mediator

Expanded text:
dochum aut nosocomum aut ptochotrophum aut alium quemlibet venerabilis aliquid illi a quo constituitur aut alii cuicumque personae pro commissa sibi gubernaaut dat aut accipit aut mediator
Abbreviated transcription (Latin):
lib nenandi colligii.aũ scbemiati.
ꝯstitutis ad tabulam ludeaũ alii
lucẽtib participes. añms pectoes
fi̾.au a quolibet spectacłoᷤᷤ dĩco ᷤᷤ spec¬
tãdigrãnemre: Siquis aũt exeis
bdeliquerit iubem̃ buncintb ãni
nen ab ili mĩstio ꝓhib̾i⁊ monastĩo

Expanded text:
libet venerandi collegii aut schematis constitutis ad tabulam ludere aut talia ludentibus participes aut inspectores fieri aut ad quodlibet spectaculum spectandi gratia venire. Si quis autem ex eis hoc deliquerit, iubemus hunc in tribus annis venerabili m
Abbreviated transcription (Latin):
rĩ non ĩueniat᷑ ordinat̾o quidem
ñ impecliat᷑. accusatoraũt. siũ no
ꝓbqũsiũ eti amfugitppositam ase
acusatoem. ꝓiñiam qua babitat
abiciat᷑ ¶Giquis aũt an exammna¬
tõem accusatum ordinaui̾t. ordi¬
natꝰ quidem sac̾doto repellat᷑. qui
uõtalem ordinare festinaũ. supiꝰ
dicte subiaccat pene.tam in ãnal
phibitõe sacri mĩstͣii. quam ⁊̃ ut õs¬

Expanded text:
 non ostendatur, ordinatio quidem non impediatur, accusator autem, sive non probavit sive etiam fugit propositam a se accusationem, provincia in qua habitat abiciatur. Si quis autem ante examinationem accusatum ordinaverit, ordinatus quidem sacerdotio repellatur, qui vero talem ordinare festinaverit, superius dictae subiaceat poenae tam in annali prohibitione sacri ministerii quam etiam ut omn
Abbreviated transcription (Latin):
urorem aliqs exeis habuit ⁊ip̃ã
unam⁊ primam. meq uiduam.
neq uiro ꝯuĩcram. neclegibr a¬
cun alem aũofficialembunc ee
cognosct̾. aũsicunali uł officiali
subiacr⁊fortune.sciunt eumin
moastĩo nõ minus quin deciãn

Expanded text:
uxorem aliquis ex eis habuit, et ipsam unam et primam et neque viduam neque viro coniunctam nec legibus acurialem aut officialem hunc esse cognoscunt, aut si curiali vel officiali subiacet fortunae, sciunt eum in monasterio non minus quindecim annis