comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ritis : Immo nihilse ex sese nisi tenebras fuisse deprȩ¬
hendunt: Monente apło. quia fuistis aliquando
tenebrȩ. nunc autem lux in dño: Nec mirandũ nos
ante lauacrũ regruerationis. nigredini conpatos. cor¬
uorũ : cũ ipsis apłis iam se sequentibus magistra ueri¬
tas dicat. Si ergo uos cũ sitis mali nostis bona data
dare filus ur̃is: Sed & legis lator uideamꝰ an in comis
sponsi coruinũ aliquid int̾ elatas deprȩhenderit pal¬
marũ : Conspecta siquidẽ luce diuinȩ głȩ . mox
tenebras humanȩ prauitatis agnouit. ac redargu-¬
it dicens dominator dnẽ ds̃ misericors & clemens.
patiens & multȩ miserationis & uerus. qui custo¬
dis misericordiã in milia : qui aufers in iqui tatem
& scelera atq. peccata: nullusq apud te per se
in nocens ẽ: Comȩ igit᷑ sponsi id ÷ cohortes iusto¬
rũ. sic̃ aelatȩ s̃ palmarũ. nigrȩ quasi coruus : quia

Expanded text:
ritis . Imo nil ex sese nisi tenebras fuisse depreritis . Imo nil ex sese nisi tenebras fuisse deprehendunt, admonente Apostolo: Quia fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Nec mirandum est nos ante lavacrum regenerationis nigredini esse comparatos corvorum, cum ipsis apostolis jam se sequentibus magistra veritas dicat: Si ergo vos, cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris . Sed et legislator videamus an in comis sponsi corvinum aliquid inter elatas deprehenderit palmarum? Conspecta siquidem luce divinae gloriae, mox tenebras humanae pravitatis agnovit, ac redarguit, dicens: Dominator Domine, Deus misericors et clemens, patiens et multae miserationis, et verus, qui custodis misericordiam in millia, qui aufers iniquitatem et scelera atque peccata, nullusque apud te per se innocens est . Comae igitur sponsi, id est, cohortes justorum, sicut elatae sunt palmarum, nigrae, quasi corvus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Solũ modo hoc in ueni. quod fecerit dr̃ hi¬
mines rectos: & ipsi se infinitis miscuerunt quȩfi¬
nibus: Caput eiꝰ aurum optimũ: Dicit apłs. qui
caput mulieris uir : caput uiri xp̃c : caput auter
xp̃i ds̃: Quod uidelicet caput. aurum est optimum.
quia sicut auro nihil pretiosius estimat᷑ in metallis.
ita singularis & sempiterna dĩ bonitas iure om̃ibus
quȩ ipse fȩcit bonis antecellit: Comȩ eiꝰ sicut elatar
palmarũ : nigrae quasi coruus: Comȩ capins dilecti.
cateruȩ sunt scõrũ. quę dõ fideli famulatu adhęrent:
Meritoq ȩlatis palmarũ ad simi lant᷑: quia dulcedinẽ
perpetuȩ remunerationis expectant: Unde est & il¬
lud psalmo graphi. Iustus ut palma florebit: Mcrito
re se dulcedinẽ posse. sed ab illo sperant accipere qui
ait. Si cut palmes non potest ferre fructũ a semet¬
ipso nisi manserit in uite : sic nec uos nisi in me manse¬

Expanded text:
icitur: Solummodo hoc inveni, quod fecerit Deus hoicitur: Solummodo hoc inveni, quod fecerit Deus homines rectos, et ipse infinitis miscuerit quaestionibus. Caput ejus aurum optimum. Dicit Apostolus, quia caput mulieris, vir; caput viri, Christus; caput autem Christi, Deus ; quod videlicet caput aurum est optimum, quia sicut auro nil pretiosius aestimatur in metallis, ita singularis et sempiterna Dei bonitas jure omnibus quae ipse fecit bonis antecellit. Comae palmarum, nigrae quasi corvus. » Comae Christi catervae sunt sanctorum, quae Deo fideli famulatu adhaermeritoque elatis palmarum assimilantur, quia dulcedinem perpetuae remunerationis exspectant. Unde est illud Psalmographi: Justus ut palma florebit . Meritore dulcedinem posse, sed ab illo sperant accipere, qui ait: Sicut palmes non potest ferre fructum a semetipso, nisi manserit in vite, sic nec vos, nisi in me manse
Abbreviated transcription (Latin):
ł electus &. rubicundus : ex milibus: Candidus. quia in car¬
ne apparens. peccatum non fecit. nec inuentꝰ ẽ dolus
in ore eiꝰ . Rubicundus. quia lauit nos a peccatis nr̃i
in sanguine suo: Et bene primo candidus. deinde
rubicundus: quia primo de sanguine scs uenit in
mundũ: & post modũ sua passione cruentus exiui
demundo: Electus ex milibus: quia ex om̃i go¬
nere humano unus mediator dĩ & hominũ ꝑ quẽ
mundus reconciliat᷑ ad sumptus est dõ. solus mo¬
taliũ de cęlo audire dignus fuit. Hic est filius n
dilec tꝰ in quo mihi conplacui: idest in quo nihil
uitu quod me offenderet. & ome pondus uirtuti
in quo gauderẽ in ueni: Unde bene de illo dicit
ecclisi astes Uirũ de mille unũ repperi : mulieri
ex omib non inueni. sub audis ꝑfecta iustitia
refulgentẽ : Hoc et enim ihis uerbis debere ini¬
legi. sub iuncta quoq sententia declarat quad¬

Expanded text:
s et rubicundus, etc. Candidus, quia in cars et rubicundus, etc. Candidus, quia in carne apparens, peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus ; rubicundus, quia lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo . Et bene primo candidus, deinde rubicundus, quia primo sanctus venit in mundum, et postmodum sua passione cruentus exivit de mundo. Electus ex millibus, quia ex omni genere humano unus Mediator Dei et hominum, per quem mundus reconciliatus, assumptus est, a Deo solus mortalium de coelo audire dignus fuit: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui , id est, in quo nil vitii quod me offenderet, et omne pondus virtutis in quo gauderem inveni. Unde bene de illo dicit Ecclesiastes: Virum de mille unum reperi; mulierem ex omnibus non inveni : subaudis, perfecta justitia refulgentem. Hoc enim in his verbis debere intelligi, subjuncta sententia declarat, qua d
Abbreviated transcription (Latin):
rio mihi quoq: de eo uerba facias. me salutari
ex hortatione confirmes: quatenꝰ & meo in corde
caritas eadẽ auditis ei beneficiis ac donis auges¬
cat: Et quidem iam dudũ timorẽ eius habere
peccatorũ meorũ conscius coepi: sed nunc ꝓfiti¬
ente mentis robore. securior iã factus de uenia
peccatorũ. de caritate eius aliquid audire delec¬
tor: Dic age ergo qualis est dilectus tuus ex di¬
lecto: hoc est ex ea parte qua diligi debeat po¬
tius quã timeri: huiꝰ modi uerbũ habes & in
isrł: Et homo uida nouellũ dilectũ: Potest aut̃
dilectus ex dilecto. filius ex patre intellegi: si c̃
lum̃ de lumine: ds̃ de dõ. idem recte credit &
confitet᷑: Sic̃ enĩ una claritas & una dĩtas patris
& filii : sic ẽ & una dilectio: io hanne attestante
qui ait. Et om̃is qui diligit cũ qui genuit. dili¬
git eũ quinatus est ex eo: Sequit᷑ condigna quȩren¬
tibus a parte sponsȩ responsio. dilectus ms̃ candidu¬

Expanded text:
rio, mihi quoque de eo verba facias, me salutari rio, mihi quoque de eo verba facias, me salutari exhortatione confirmes, quatenus meo in corde charitas eadem ejus beneficiis ac donis augescat. Et quidem jamdudum timorem ejus habere, peccatorum meorum conscius coepi, sed nunc, proficiente mentis robore, securior jam factus de venia peccatorum, de charitate ejus aliquid audire delector. Dic ergo, age, qualis est dilectus tuus ex dilecto? hoc est, ex ea parte qua diligi debeat potius quam timeri. Hujusmodi verbum habes et in Israel: et homo Juda, novellum dilectum . Potest autem dilectus ex dilecto, Filius ex Patre intelligi, sicut lumen de lumine, Deus de Deo, idem recte creditur et confitetur. Sicut enim una charitas, et una deitas Patris et Filii, sic est et una dilectio, Joanne attestante, qui ait: Et omnis qui diligit eum qui genuit, diligit eum qui natus est ex eo . Sequitur condigna quaerentibus a parte sponsae responsio. XXII. Dilectus meus candidu
Abbreviated transcription (Latin):
murorũ idem sũmi doctores sunt: cũ eos quoq qui
eccłam gub̾nare ac munire sufficiant. in struere
satagunt: Credo thimotheus. titus. & cx̧teri huius¬
modi operatores ueritatis. muri erant ciuitatis dĩ
At paulus cũ cisdẽ ex hortatoria dat p̃cepta. quid
nisi custos in tellegendus est c̾e murorũ: Custo¬
dẽ se ee̾ nãq ciuitatis quã sollicitꝰ cireuiret osten.¬
dit : cũ uirtutes suas enumerans. ait. Preter
illa quȩ ex trinsecꝰ sunt. instantia mea cotidiana
sollicitudo om̃ium eccłarum: Custodẽ se item
murorũ ẽẽ docuit. cũ thimotheo dicit. Tu uero
uigila. in om̃ib labora. opus fac euan gelistȩ
ministeriũ tuũ ĩple. & cȩtera huimodi: Et ad
titũ. Ideo inquit reliqui te eretȩ. ut ea quȩ desun
corrigas. & constituas ꝑ ciuitates pres biteros. sicut
uod ẽ aperte fratrem fratri fidelem fideli dicere.
bsecro. quia caritatẽ red em ptoris te ferre compe¬

Expanded text:
murorum iidem summi doctores sunt, cum eos quoque qui murorum iidem summi doctores sunt, cum eos quoque qui Ecclesiam gubernare ac munire sufficiant instruere satagunt. Credo Timotheus, Titus et caeteri hujusmodi operatores veritatis, muri erant civitatis Dei; et Paulus, cum eisdem exhortatoria dat praecepta, quid nisi custos intelligendus est murorum? Custodem esse se namque civitatis quam sollicitus circumiret ostendit, cilla quae extrinsecus sunt instantia, mea quotidiana sollicitudo omnium ecclesiarum . Custodem se item murorum esse docuit, cum Timotheo dicit: Tu vero vigila; in omnibus labora; opus fac evangelistae; ministerium tuum imple , et caetera hujusmodi. Et ad Titum: Ideo, inquit, reliqui te Cretae, ut ea quod desunt corrigas, et constituas per civitates presbyteros, sicutuod est aperte fratrem fidelem fratri fideli dicere: Obsecro, quia charitate Redemptoris te fervere compe
Abbreviated transcription (Latin):
& ad auctoris sui timorẽ ac dilectionẽ magis
magisq succendant: Hi & enĩ ciuitatẽ circũ eunt:
quia in omib scę suȩ eccłȩ locis qua qua uersum to¬
to orbe distendit᷑. eorũ uel p̃sentia corporis & ui¬
ua uox. uel inserta lit teris doctrina siue opus in¬
uenit᷑: Qui sponsã quȩsitu dilecti fatigatã in ue¬
nientes ꝑ cutiunt ac uulnerant: quia animam
quã suꝑ no amore anxiã reppererant uerbo
suȩ doctrinȩ amplius inflammant. Et dũ in
ea quic quid terrenũ remansisse deprȩhendunt.
extingunt. eãq ad infima cuncta uelut insen¬
sibilem reddunt: quasi hane ꝑcunentes uulne¬
rant: Cũ enĩ describens armaturã dĩ apłs. dicat.
& gladiũ sps̃ qđ est uerbũ dĩ: qͥd mirũ si ꝑcussus
dicit᷑ & uulneratꝰ. qui hoc gladio tangit᷑: Huius
siquidẽ ictu gladii uulnus accipit᷑ illud. dequo
dicit alibi. Uulnerata caritate ego sũ: Tulerunt¬
mihi palliũ meũ custo des murorum: Custo des

Expanded text:
 ad Conditoris sui timorem ac dilectionem magis magisque succendant. Hi etenim civitatem circumeunt, quia in omnibus sanctae Ecclesiae locis quaquaversum toto orbe distenditur, eorum vel praesentia corporis, et viva vox, vel inserta litteris doctrina sive opus invenitur. Qui sponsam quaesitu dilecti fatigatam invenientes percutiunt ac vulnerant, quia animam quam superno amore anxiam reperiunt, verbo suae doctrinae amplius inflammant; et dum in ea quidquid terrenum remansisse deprehendunt exstinguunt, eamque ad infima cuncta velut insensibilem reddunt, quasi hanc percutientes vulnerant: cum enim describens armaturam Dei, Apostolus dicat: Et gladium Spiritus, quod est verbum Dei ; quid mirum, si percussus dicitur et vulneratus, qui hoc gladio tangitur? Hujus siquidem ictu gladii vulnus accipitur illud de quo dicitur alibi, Vulnerata charitate ego suum meum custodes murorum. Custodes
Abbreviated transcription (Latin):
quã p̃dicabant dinoscere curabat: Paululum cum
doctrina uullueritatis perfrui: non hane cursim &
neglegent̃ deb& attingere: Nam qui dilectum suum¬
inuemre desiderat: necesse est prȩdicatores nominis
eius sollertis sime pertranseat. corumq secȩtibus fa¬
miliariter interserat : ut sic notitiam cius quẽ prȩdicant
uic inius mercatur a sequi: Nam & librum quẽ ad
finem usq perlegimꝰ. pertransise dicimus. Unde &
angłs danieli demy steriis que uidebat. pertransibunt
inquit plurimi: & multi plex erit scientia: Paululum
ergo cum pertransisem cos: inueni quem dilexi ani

Expanded text:
noscere curabat. Paululum cum doctrina vult veritatis perfrui, non hanc cursim et negligenter debet attingere: nam qui dilectum venire desiderat, necesse est praedicatores nominis ejus solertissime pertranseat, eorumque se coetibus familiariter interserat, ut sic notitiam ejus, quem praedicant, vicinius mereatur assequi. Nam et librum, quem ad finem usque perlegimus, pertransisse dicimus. Unde et angelus Danieli de mysteriis quae videbat, Pertransibunt, inquit, plurimi, et multiplex erit scientia . Paululum ergo cum pertransissem, inquit, eos, inveni quem dilexit ani
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe in tellegendos. docet alia trans latio quȩ dicit Ma-¬
nus illius tornatilis aurea plena tharsis: Tharsis
namq apud hebreos nom̃ est lapidis : qui apud nos
calcedonius uocatur: Uent̃ enim eburneus: distinctus

Expanded text:
esse intelligendos docet alia translatio, quae dicit: Maesse intelligendos docet alia translatio, quae dicit: Manus illius tornatilia aurea plena tharsis: tharsis namque apud Hebraeos nomen lapidis est qui apud nos chalcedonius vocatur. Venter ejus eburneus, etc
Abbreviated transcription (Latin):
patratas nemo fidelis ignorat: Quȩ recte & iam ple¬
nȩ hiacinctis et̃ referunt᷑ : quia nimirũ ad spem nos
cȩlestium atq amorem excitant: Hiacinctus quip¬
pe gemina est actherei coloris: Inmanib tornatili¬
bus habet dñs hiacintos: uit uidelicet uasa electionis
quȩ prȩparauit ingloriam. huius modi genimis ador¬
net : hoc est corda electorum suorum supernę gloria
desi derio expectatione letificet: Qđ si in hia cinctis.
pigmenta huius nominis designata accipimus.: neq
hoc a congrua ueritatis significatione ab horret: Est
enim iacinctus. pigmentum coloris purpurti. atq
odoris iocundi : Vnde poeta pretiosa queq in exemplũ
amoris congerens. addit Munera sunt lauri. & suaue ru-¬
bens hiacinctus Et manus dñi purpureis erant florib
plenȩ : quia moriturus prouita nr̃a. has in clauorum
fixione cruoris proprii rubore perfudit: Sed gemimas
potius hoc in loco nomine hiacinet orum quã flores

Expanded text:
patratas nemo fidelis ignorat. Quae recte etiam plepatratas nemo fidelis ignorat. Quae recte etiam plenae hyacinthis esse referuntur, quia nimirum ad spem nos coelestium atque amorem excitant. Hyacinthus quippe gemma est aerei coloris. In manibus tornatilibus habet Dominus hyacinthos, ut videlicet vasa electionis, quae praeparat in gloriam, hujusmodi gemmis adornet, hoc est corda electorum suorum supernae gloriae desiderio et exspectatione laetificet. Quod si in hyacinthis pigmenta hujus nominis designata accipimus, neque hoc a congrua veritatis significatione abhorret: est enim hyacinthus pigmentum coloris purpurei atque odoris jocundi. Unde poeta, pretiosa quaeque in exemplum amoris congerens, addit: Munera sunt lauri, et suave rubens hyacinthus. Et manus Domini purpureis erant floribus plenae, quia moriturus pro vita nostra, has in clavorum fixione cruoris proprii rubore perfudit. Sed gemmas potius hoc in loco nomine hyacinthorum quam flores
Abbreviated transcription (Latin):
circum spectione oculorum. ne tortum faciat indi¬
get: At qui in circunno tornat. non ex trinseta eget
regula: sed in ipso quo utitur ferramento. directi¬
onem sui conseruare ualet operis: Manus ergodnĩ
tornatiles sunt: quia in promptu habet facere quȩ
uult: quia dicit & fiunt: Deniq dixit Surge tolle
grabatum tuum & ambula: Nec mora surgens. su¬
stulit grabatum & ambulabat. qui duo de .xl. annos¬
paraliticus iacuerat: Tornati les sunt manus illius.
quia in se om̃em iustitȩ regulam tenet. Non autẽ
ut nr̃a paupertas necesse habet. in sacris discere litte¬
ris. ne opris suum a utro deuiet: Deniq dictũ est de
co Unde hic litteras scit cum non didicerit: Inde
autem sciebat. quia ipse erat litteris & lege antiqui¬
For : immo ipse legis lator & iudex: Tornatiles inquit.
bra expositione patuit: Manus ergo eius auree.
quia uirtutes quas in homine gessit. diuinitus et̃

Expanded text:
circumspectione oculorum, ne turtum faciat, indicircumspectione oculorum, ne turtum faciat, indiget. At qui in circino tornat, non exstrinseca eget regula: sed in seipso quo utitur ferramento directionem sui conservare valet operis. Manus ergo Domini tornatiles sunt, quia in promptu habet facere quae vult, quia dicit et fiunt. Denique dixit: Tolle grabatum tuum, et ambula. Nec mora, surgens sustulit grabatum suum et ambulabat, qui duos de quaparalyticus jacuerat . Tornatiles sunt manus illius, quia in se omnem justitiae regulam tenet. Non autem ut nostra paupertas, necesse habet in sacris discere litteris, ne opus suum a vero deviet. Denique dictum est de eo, Unde hic litteras scit, cum non didicerit ? Inde autem sciebat quia ipse erat litteris et lege antiquior, imo ipsius legislatoris judex. Tornatiles, inquit,bra expositione patuit. Manus ergo ejus aureae, quod virtutes quas in homine gessit, divinitus esse
Abbreviated transcription (Latin):
mum aut̃ oportet illum multa pati & reprobari
a generatione hac: Manus illius tornatiles
aurer. plenȩ iacinctis: Ordinate post labia.
manus id ÷ opera post uerba laudat eccła sirpe¬
demptoris: quia quȩ uerbis docuit. uirtutib.
credenda ẽẽ monstrauit: Hinc est enim quod docente
illo in monte admiratȩ quidem sunt turbȩ suꝑ doctri-¬
na eius : sed ut mirationem fides as sequeretur. descen¬
dens demonte leprosum petentem solo manus ad tac¬
tu mundauit: Hinc &iam quod admirantes facta eius
ciues eius dicebant. Unde huic sapientia hȩç & uir¬
tutes: Sapientia quippe ad labia: uirtutes referunt᷑
ad manus: Bene autem manus illius tornatibes ee
perhibet : ut & facilem ei potentiam & inenarrabile
agendi scientiã in eẽ designet: Constat enim quia
tornatura cȩteris est prompnor atq in errabilior
artibus: Nam qui in ascia. uel scalpello. uel bi¬
penne uel malleo operatur: & laboriosius multo
operatur. & crebra ad positione normȩ ac sollerti

Expanded text:
illum pati, et reprobari a generatione hac . XXIII. Manus ejus tornatiles aureae, etc. Ordinate post labia manus, id est, opera post verba laudat Ecclesia sui Redemptoris, quia quae verbis docuit, virtutibus credenda esse monstravit. Hinc est enim quod, docente illo in monte, admiratae sunt quidem turbae super doctrina ejus. Sed ut admirationem fides sequeretur, descendens de monte, leprosum petentem solo manus attactu mundavit. Hinc etiam est quod admirantes facta ejus, cives ipsius dicebant, Unde huic sapientia et virtutes ? Sapientia quippe ad labia, virtutes referuntur ad manus. Bene autem manus illius tornatiles esse perhibet, ut et facilem ei potentiam et inenarrabilem agendi scientiam inesse designet. Constat enim quia tornatura caeteris est promptior atque inenarrabilior artibus Nam qui in ascia, vel scalpello, vel bipenne, vel malleo operatur, et laboriosius multo operatur, et crebra appositione normae ac solerti
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis munditiã competent̾ & scĩ moniã designat
Sed & de ea labia myrram distillabant primã: cum
se diuinitate semꝑ in passibili hominem quem ad¬
sumpserat uincula. uerbera sputa obprobria.
mortem passurum eẽ prȩdicebat: Liabia illius
liliorum & speciem imitantur & odorem cum dic:
Filius hominis uenturus est in gloria patris sui cum
angelis suis. & tunc reddet unicuiq secđm opus¬

Expanded text:
nitatis munditiam competenter et sanctimoniam designat. nitatis munditiam competenter et sanctimoniam designat. Sed et eadem labia myrrham distillabant primam, cum se divinitate semper impassibilem in homine, quem assumpserat, vincula, verbera, sputa, opprobria, mortem esse passurum praedicebat. Labia ergo illius, liliorum et speciem imitantur et odorem, cum dicit: Filius hominis venturus est in gloria Patris sui cum angelis suis, et tunc reddet unicuique sec
Abbreviated transcription (Latin):
prȩdicant: Ex inde inquit coepit iħc prȩdicare &
dicere. Penitentiam agite : ad propinquabit enim
regnum cȩlorum: Item labia illius lilia. quia can¬
dore nos scĩtatis renitescere iubet: Distillanti a myr¬
ram primam. quia propterhanc conscruandam
quic quid ad uersi occurrerit. fortiter nos sustine¬
re prȩcipit: Lilia preferebat in labus. cũ audito¬
res suos pauperes spũ. mitis. lugentes. esurientes.
a. sitientis iustitiam. miseri cordes. mundi cordes.
& pacificos et docebat. hisꝰ singulis mercedem p¬
petuȩ beatitu dinis repromittebat: Ad didit lilis
& mẏrram. cum continuo sub iunxit. Beati qui
persecuti onem patiuntur propt̃ iustitiam. qm̃ ipso¬
Prum est regnum cȩlorum: Item labia illius in lilia
renitebant: cum in una eademq ꝑsona uerum esse
dm̃ uerum docebat eẽ & hominem: Aurosus quip
unam ac non discretam eiusdẽ scȩ trinitatis gloriã
figurans: Candor uero ex terior. ad sumptȩ huma¬

Expanded text:
praedicant. Exinde, inquit, coepit Jesus praedicare et praedicant. Exinde, inquit, coepit Jesus praedicare et dicere, Poenitentiam agite, appropinquabit enim regnum coelorum . Item labia illius, lilia, quia candore nos sanctitatis renitescere jubet; distillantia myrrham primam, quia propter hanc conservandam, quidquid adversi occurrerit, fortiter nos sustinere praecipit. Lilia praelerebat in labiis, cum auditores suos, pauperes spiritu, mites, lugentes, esurientes et sitientes justitiam, misericordes, mundicordes, et pacificos esse docebat. Hisque singulis mercedem perpetuae beatitudinis repromittebat; addidit liliis et myrrham, cum continuo subjunxit: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam, quoniam ipsorum est regnum coelorum . Item labia illius, ut lilia renitebant, cum in una eademque persona verum se Deum, verum docebat esse et hominem. Aureus quippunam ac non discretam ejusdem sanctae Trinitatis gloriam figurat. Candor vero exterior assumptae huma
Abbreviated transcription (Latin):
didere paginis: concordi prorsus relatione. hi futu¬
ra in carnationis eius archana. illi facta narrantes:
Credo ad spetiem genarũ eius ee referendum. quod
ex ultauit in spũ.par uulorum fidei congratulans.
qđ dolebat suꝑ durina cordis infideliũ : quod resu¬
scitaturus lazarum gaudebat propt̃ discipulos
ut crederent : quod flentes sorores siue amicos
eius intuens. fleuit & turbauit semet ipsũ : quod
imminente passione coepit contristari & mestus
eẽ : qdđ nullũ risui uel suꝑ uacuis uerbis tempus
in dulgebat : qđ non secundũ uisionẽ oculorũ ui¬
dicauit. neq scđm auditũ auriũ arguebat: quod
sicut ouis ad occisionem ductus est. & quasi agn
coram tondente sic non aperuit ossuum: Labia
autem illius. lilia distillantia myrram primam:
Lilia. quia claritatem regni cęlestis promittunt:
Distillantia myrram primam. quia per contemptum
uoluptatũ prȩsentium. ad hanc perueniendum c̾ẽ

Expanded text:
didere paginis concordi prorsus relatione; hi futudidere paginis concordi prorsus relatione; hi futura incarnationis ejus arcana, illi facta narrantes. Credo ad speciem genarum ejus referendum, quod exsultavit in spiritu, parvulorum fidei congratulans, quod dolebat super duritia cordis infidelium, quod resuscitaturus Lazarum gaudebat propter discipulos ut crederent, quod flentes sorores sive amicos ejus intuens flevit et turbavit semetipsum, quod imminente passione coepit contristari et moestus esse, quod nullum risui vel supervacuis verbis tempus indulgebat, quod non secundum visionem oculorum judicabat, neque auditum aurium arguebat, quod sicut ovis ad occisionem ductus est, et quasi agnus coram tondente, sic non aperuit os suum . Labia autem illius, lilia distillantia myrrham primam: lilia, quia claritatem coelestis regni promittunt; distillantia myrrham primam, quia per contemptum voluptatum praesentium ad hanc perveniendum esse
Abbreviated transcription (Latin):
ENE ILLIUS SICUT AREOLAE
aromatũ consitȩ apigmenta.¬
riis: Labia illius lilia distil¬
lantia myrram primã. Sic ut
in labiis dni uerba quȩ loque¬
batur: ita ingenis ipsa mo¬
desta pietas simul & seueritas
uultus eius exprimit᷑: Si enĩ de puro homine recte
dici potuit. sapientia hominis lucet in uultu eius.
quanto magis in uultu illius hominis qui ẽ dĩ
uirtus & dĩ sapientia bene considerantib summa
uirtus & sapientia refulgebat: Genȩ inquit illius
sicut areolȩ aromatũ consite apigmentariis: Quo
modo enĩ areolȩ aromatum . decent̃ atq ordinate
compositȩ. magnam spectantib & odoris & aspectꝰ
sui gram prȩstant: ita apparens in homine media¬
tor dĩ & hominũ. uirtutũ siue doctrinȩ suȩ &
dulcedine presentes in lustrabat: & fama ad se
ꝑ trahebat absentes: Pigmentarios autẽ a quib
hȩ sunt areolȩ consitȩ. prophetas & apłos intellege.
qui eius non solum sermones. sed & mores sacris in¬

Expanded text:
enae illius sicut areolae aromatum consitae a pigmentariis, labia illius lilia distillantia murram primam. Sicut in labiis domini verba quae loquebatur, ita in genis ipsa modesta pietas simul et severitas vultus eius exprimitur. Si enim de puro homine recte dici potuit: Sapientia hominis lucet in vultu eius quanto magis in vultu illius hominis, qui est Dei virtus et Dei sapientia, bene considerantibus summa virtus et sapientia refulgebat? Genae inquit illius sicut areolae consitae a pigmentariis. Quo modo, inquit, areolae aromatum, decenter atque ordinate compositae, magnam spectantibus et odoris et aspectus sui gratiam praestant, ita, apparens in homine mediator Dei et hominum, virtutum sive doctrinae suae et dulcedine praesentes illustrabat et fama ad spertrahebat absentes. Pigmentarios autem, a quibus hae sunt areolae consitae, prophetas et apostolos intellige, qui ejus non solum sermones, sed et mores sacris in
Abbreviated transcription (Latin):
uita commorantib eẽ possit: Quş ab alterutrũ distin-¬
guens euangelista dicebat. quia lex ꝑ moy sendata
usq testamenti scientia doctorib ueritatis concessa
est: recte oculi dñi sicut columbȩ dicunt᷑ suꝑriuu¬
los aquarũ: quȩ lacte sunt lotȩ. & resident iuxta flu¬
enta plenissima: ExPLICIT LIB TERTIUS IN CAN¬

Expanded text:
ita commorantibus esse possit. Quae ab alterutro distinguens evangelista dicebat, Quia lex per Moysen dat; et quoniam utriusque Testamenti scientia doctoribus veritatis concessa est, recte oculi Domini, sicut columbae dicuntur super rivulos aquarum, quae lacte sunt lotae, et resident juxta fluenta plenissima.
Abbreviated transcription (Latin):
a patribus mat̃ e̾eᷤᷤ uirtutũ ꝓbatur dẽsignantir
iniuso: Quia nimirũ quisi ꝑol faciendi ofsi¬
cium c&eeris amplius dinoscere sufficiunt: in
quibus actibus siue sermonibus bonus odor xp̃i
fłagla: quiue lociferum praiitatis exalent foe¬
torem Nam & multum sollicita siue doctor: seu
quisq: fidelis discraeione opus hab&e: nese forte
uitia uirtutum habitu pallient: nequid lupinum
sub ueste geranto uina: ne astutia prudentiae.
netenacitas parsimoniae. ne iudicandi libido ius

Expanded text:
a patribus mater esse virtutum probatur, designatur a patribus mater esse virtutum probatur, designatur in naso, quia nimirum quasi per offaciendi officium caeteris amplius, dignoscere sufficiunt, in quibus actibus sive sermonibus bonus odor Christi flagret, quive lethiferum pravitatis exhalent fetorem: nam et multum sollicita, sive doctor, seu quisque fidelis discretione opus habet, ne si forte vitia sub virtutum habitu pallient, ne quid lupinum sub veste gerant ovina, ne astutia prudentiae, ne tenacitas parcimoniae, ne vindicandi libido jus
Abbreviated transcription (Latin):
praedicatores. qui ab alimentd̃ uerbi collo erant spon¬
sae parati. Pesignit᷑ &iã inoculis. ob inspectionẽ
archanorum quie in occulto discunt ipsi ut possint
perunt manifestum scaẽ aeccłae nutrimentum do¬
cendo ministrent Hi aut̃ oculi recte piscinis
ad aequant᷑ inporta ciuitatis esebon constructis.
quam & ĩ ciuitatem ob incolirum habundantiã
filiam multitudinis appellat: quia sicut eadem
piscinae confluentibus ad seciuibus continuam
solebant praebere aquarum copiam: ita p̃dicato¬
res fluenta doctrinae suis auditoribus p̃bere ñ
cessant: Quibus scilic& fluentis tantũ ipsi im
semꝑ adimplent᷑: quantum piscinae uenis uiue
uel mansionemi a&ernae domus eiꝰ quae ẽ incaelis pos¬
semus ingredi Nasus tuus. sicut turris libani:
solent̃ discerni: dispen¬
satores uerbi dĩ qui
supͣ certas obcausas in¬
uberibus collo & oculis aeccłie fuerant designati:.
nunc aut̃ & iã causa saluberrimae discr& ionis quae

Expanded text:
praedicatores, qui ab alimento verbi collo erant sponsae comparati, designantur etiam in oculis ab inspectione archanorum quae in occulto discunt ipsi, ut possintperunt, manifestum sanctae ecclesiae nutrimentum docendo ministrent. Hi autem oculi recte piscinis adaequantur in porta civitatis Esebon constructis, quam etiam civitatem ob incolarum abundantiam filiam multitudinis appellat, quia sicut eaedem piscinae confluentibus ad se civibus continuam solebant praebere aquarum copiam, ita praedicatores fluenta doctrinae suis auditoribus praebere non cessant. Quibus scilicet fluentis tantum ipsi intus semper adimplentur, quantum piscinae venis vivevel mansionem aeternae domus ejus, quae est in coelis, possemus ingredi. Nasus tuus sicut turris Libani, ue discerni, dispensatores verbi Dei, qui supra certas ob causas mulieribus collo et oculis Ecclesiae fuerant designati; nunc etiam causa saluberrimae discretionis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
re om̃ia quaecũq mandaui uobis: Cuideiã capre¬
ae nomen iure asseribitur: quia uidelic& mun¬
dum est animal uisu & cursu insigne: ungulã
findens &e ruminans. & quod om̃ia munda quaru¬
pedia cornibus armata Si enĩ huius modi na¬
turie scis merito aptant᷑ qui & fissam habent un

Expanded text:
re omnia quaecunque mandavi vobis . Cui etiam capreae nomen jure ascribitur, quia videlicet mundum est animal, visu et cursu insigne, ungulam findens, et ruminans, et quod, ut omnia munda quadrupedia, cornibus armatum. Si enim hujusmodi naturae sancti merito aptantur, quia et fissam habent un
Abbreviated transcription (Latin):
ouessuas sint̃ eas cubat inmeridie : quia corda fi¬
deliũ suoꝵ ne feruore tẽptationũ intꝰ arescant.
memoriȩ suꝑnȩ suauitatis reficit. & in eis ipse ꝓ¬
pitius manere consueuit: Hinc & enĩ psal mista
dicit. Dñs pascit me ꝙmnihil mihi de erit: in lo¬
co pascue ibime collocauit. Hinc iohannes
Qui manet in caritate. in dõ manet & ds̃ in eo:
Quia ergo multi pseudo ꝓphetȩ ex eunt in
mun db̾ dicentes. ecce hic xp̃e ecce illic: necesse
noscere. qui sunt illi in quorũ ꝓ fessione & opere
possit inueniri: ipsumq pus uocib ut se demon¬
strare dignet᷑ ex orare. Indica mihi inquiens quẽ
diligit anima mea. ubi pascas ubi cubas in meri¬
die. ne uagari incipiã ꝑ greges sodaliũ tuorum:
Acsi aperte dicat. Quia multifariȩ me adũ santiũ
persecutio. instar meridiani ęstus afficit: obsecro
ut declares mihi o redẽptor & protector ms. quib

Expanded text:
oves suas, inter eas cubat in meridie, quia corda fioves suas, inter eas cubat in meridie, quia corda fidelium suorum, ne fervore tentationum intus arescant, memoria supernae suavitatis reficit, et in eis ipse propitius manere consuevit. Hinc etiam Psalmista dicit, Dominus pascit me, et nihil mihi deerit; in loco pascuae, ibi me collocavit . Hinc Joannes, Qui manet in charitate, in Deo manet, et Deus in eo . Quia ergo multi pseudoprophetae exeunt in mundum, dicentes, Ecce hic est Christus, ecce illic , necesse noscere, qui sint illi, in quorum ipse professione et opere possit inveniri; ipsumque piis vocibus, ut se demonstrare dignetur, exorare: Indica mihi, inquiens, quem diligit anima mea, ubi pascas, ubi cubes in meridie. Ne vagari incipiam per greges sodalium tuorum, etc. Ac si aperte dicat, Quia multifaria me adversantium persecutio, instar meridiani aestus afficit; obsecro ut declares mihi, o Redemptor et Protector meus, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
se in surrexisse. postquã uineã suã horũ incur¬
sione c̃cussã e̾e̾ c̃questa ẽ: memor dominici pro¬
missi qđ dictũ ẽ In mundo p̃ssurã habebitis. sed
confidite ego uici mundũ: sollicito ad ipsum
corde conũsa p̃cat᷑. dicens Indica mihi quem
diligit anima mea. ubi pascas ubi cubãs in me¬
ridie Bene aut̃ eũ cuiꝰ p̃sidiũ flagitat. dilestũ
animȩ suȩ uocat : quia quo grauius .ẽ. pericu¬
tum deqtio eripi cupit. eo amplius illũ ꝑ quẽ sẽ
cripiendã nouit diligit: Cut simile. e alud psal.¬
mistȩ diligã te dnẽ urtus mea. Qđ ẽ aperte
dicere. Id circo te tota mente diligere ñ desino
quia me sine tua grã nihił uirtutis habere pos-¬
se conspicio: Quẽ etiã pastorẽ esse significato dũ
dicit ubi pascas. ubi cubas in meridie : iuxta hoc
qđ ipser in tuangelio testat᷑: Ego sũ pastor bonus.
& cognosco meas & cognoscunt me mȩȩ: Qui pascit

Expanded text:
se insurrexisse, postquam vineam suam horum incurse insurrexisse, postquam vineam suam horum incursione concussam esse conquesta est, memor Dominici promissi, quo dictum est, In mundo pressuram habebitis; sed confidite, ego vici mundum ; sollicito ad ipsum corde conversa precatur, dicens: Indica mihi quem diligit anima mea, ubi pascas, etc. Bene autem eum cujus praesidium flagitat, dilectum animae suae vocat, quia quo gravius est periculum de quo eripi cupit, eo amplius illum per quem se eripiendam novit, diligit. Cui simile est illud Psalmistae, Diligam te, Domine, virtus mea . Quod est aperte dicere, Idcirco te tota mente diligere non desino, quia me sine tua gratia nihil virtutis habere posse conspicio. Quem etiam pastorem esse significat, dum dicit: Ubi pascas, ubi cubes meridie. Juxta hoc quod ipse in Evangelio testatur: Ego sum pastor bonus, et cognosco meas, et cognoscunt me meae . Qui pascit
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ totã fidei integritatẽ fixo in corde reti nu¬
it immo etiã p̃dicationis officiũ ut p̃fati sum
deuoto ore suscepit: Quidã hoc qđ dictũ est
posuer̃ me custodẽ inuineis. uineã meã ñ custo.¬
diui. ita distinguendũ putant. ut uineȩ nõe
xpĩ signet᷑ ecđa. Uinearũ uero appellatione
multi faria legis decreta ac diũsȩ phariscorũ tra.¬
ditiones intellegant᷑ : & posuer̃ inquiunt eccłam
iuincis qui fideles cogebant circũ cidi & car¬
nales legis cerimonus obseruare: inquib ule
erat qui ait. Et ꝑ om̃s synagogas frequent̃ puni
ens eos cogebã blasphemare : & amplius insa¬
palmitib uineȩ celestis: cuiꝰ tam̃ inde nequa¬
quã ualuit radix euelli Sed quia quo maior
adũ sitas prauoꝵ fidẽ tẽptat electoꝵ. eo instan-¬
tius necesse ẽ auxiliũ inuocent redẽptoris.
reste scã ecđa postquã filios matrissuȩ c̃tra

Expanded text:
tamen totam fidei integritatem fixo in corde retinutamen totam fidei integritatem fixo in corde retinuit, imo etiam praedicationis officium, ut praefati sumus, devoto ore suscepit. Quidam hoc quod dictum est, Posuerunt me custodem in vineis, vineam meam non custodivi, ita distingi signetur Ecclesia; vinearum vero appellatione, multifaria legis decreta, ac diversae pharisaeorum traditiones intelligantur. Et posuerunt, inquiunt, Ecclesiam in vineis, qui fideles cogebant circumcidi, et carnalis legis caeremonias observare. In quibus ille erat, qui ait, Et per omnes synaens eos, compellebam blasphemare: et amplius insapalmitibus vineae coelestis. Cujus tamen inde nequaquam valuit radix evelli. Sed quia quo major adversitas pravorum fidem tentat electorum, eo instantius necesse est auxilium invocent Redemptoris, recte sancta Ecclesia, postquam filios matris suae contra
Abbreviated transcription (Latin):
bant : sed nolentes seminariũ uerbi latius spar¬
gebant : unãq in hiero solimis eccłam ꝑsequendo.
isset eccła primitiua obscuratã se e̾e afflictio¬
nib eo qđ filii matris suȩ. id÷ synagogę. parri¬
cidali eã odio inpugnauerint: subiecit con¬
tinuo. quantũ ipsa ex earundẽ afflictionum
incursib ꝓfecerit : addens ex persona corũ qͥb.
p̃dicandi cura cõmissa ẽ. Posuer̃ me custodem
in uineis . uneã meã ñ custodiui: Ac si a ꝑte dicat:
Hoc mihi acerhitas ꝑsequentiũ cõmodi & utilita¬
tis ad tulit. ut plurimarũ essẽ custos uinearũ.
ecdesiarũ uidelicet xp̃i : post quã uineã primiti
uã id÷ ecłam quã in hierosolimis primo radi¬
care & custodire coeperã eorũ turbo disꝑsit : Non
custodisse aut̃ uineã . ñ ad mentẽ sed ad locum
referendũ est. Nãq abhͥerosolimis quidẽ tc̃ ecdȩ
portio ñ minima ꝑsecutionis grã secessit: quȩ

Expanded text:
bant, sed nolentes, seminarium verbi latius exsparbant, sed nolentes, seminarium verbi latius exspargebant, unamque in Jerosolymis Ecclesiam persequendo, lictionibus, eo quod filii matris suae, id est, Synagogae parricidiali eam odio impugnarint, subjecit continuo quantum ipsa ex earumdem afflictionum incursibus profecerit, addens ex persona eorum, quibus praedicandi cura commissa est: Posuerunt me custodem in vineis, vineam meam non custodivi. Ac si aperte dicat, Hoc mihi acerbitas persequentium commodi et utilitatis attulit, ut plurimarum essem custos vinearum, ecclesiarum videlicet Christi, postquam vineam primiti Ecclesiam quam in Jerosolymis primo radicare et custodire coeperam, eorum turba dispersit. Non custodisse autem vineam, non ad mentem, sed ad locum referendum est: namque ab Jerosolymis quidem tunc Ecclesiae portio, non minima persecutionis gratia secessit, quae
Abbreviated transcription (Latin):
uox hȩc primitiuȩ ẽ. ecđȩ: quȩ ab ipsa s nago.¬
ga de qua carnis originẽ duxit. tribulationũ
bella suscȩpit : sic̃ actus apłorũ plenissime do¬
cent: In qua sententia primo notandũ. qui a
merito se sponsa xpĩ sole decoloratã asseuerat:
quȩ uelut opus sub diuale inuinea ipsius exco¬
lenda siue custodienda agere solebat: Tina
alit̃ erat xpĩ uinea in hiero solimis . ipsa uideli¬
cet ecła primitiua: quȩ die pentecosten. id:
quin quagesima dominicȩ resurrectionis ad¬
uentu spr̃ scĩ dedicata est. Huiꝰ eotẽ pore custo¬
des ipsi fuere apłi: At postquã ꝑsecutione facta
ecđȩ hiero solimitanȩ. occasio fuit plures c̃stru¬
endi eccłas: Tnde bene qđ nr̃i codices habent
disꝑsisunt. in greco dicit᷑ disparesan. id ÷ dis¬
seminati sunt ꝑ regiones iudeȩ & samariȩ : Et
paulo post. Qui ergo disseminati erant. ibant
cuangeli zantes uerbũ dĩ : Qui animirũ per¬
secutores iudei. uolentes quidẽ eccłam disturba¬

Expanded text:
ox est primitivae Ecclesiae, quae ab ipsa Synagoga, de qua carnis originem duxit, tribulationum bella suscipit, sicut Actus Apostolorum plenissime docent. In qua sententia primo notandum quia merito se sponsa Christi sole decoloratam asseverat, quae velut opus subdivale, in vinea ipsius excolenda sive custodienda agere solebat. Una autem erat Christi vinea in Jerosolymis, ipsa videlicet Ecclesia primitiva, quae die Pentecostes, id est quinquagesima Dominicae resurrectionis, adventu Spiritus sancti dedicata est. Hujus eo tempore custodes ipsi fuere apostoli. At, postquam persecutione facta, Ecclesiae Jerosolymitanae occasio fuit plures construendi ecclesias. Unde bene quod nostri codices habent, Dispersi sunt; in Graeco dicitur diesparisan, id est, disseminati sunt per regiones Judaeae et Samariae. Et paulo post, Qui ergo disseminati sunt, ibant evangelizantes verbum Dei: quia nimirum persecutores Judaei, volentes quidem Ecclesiam deturba
Abbreviated transcription (Latin):
horto uel alio quolibet sub diuali opere exer¬
cent᷑. multo plerũq sole menbra fuscant᷑: ita
& scã ecđa. quo instantius se ad certam̃ spĩtale
accingit. eo feruentiores c̃tra se antiqui hostis
ad surgere cernit insidias Et sic̃ laudat᷑ sȩpe
peccator in desideriis animȩ suȩ. & qui iniqua
gerit benedicit᷑: ita ñ nũ quã ex ꝓbat᷑ iusto in
uirtutib animȩ suȩ. & qui recta gerit malediai.¬
tur : paulo attestante qui ait. Maledicimͥ. & be¬
nedicimꝰ : Persecutionem patimͣ & sustinem: Blas¬
phemam᷑ & obsecramus: Sed huiꝰ infuscationẽ
blas phemiȩ. parui pendendã fidelib immo in
hac gaudendũ doc& ipse. cuiꝰ causa ꝓuenit
dñs: dicens. B eati estis cũ maledixerint uobis
homines & ꝑsecuti uos fuerint. & dixerint omẽ
malũ adũsũ uos. & cetera: Quia ergo scã eccła

Expanded text:
horto, vel alio quolibet subdivali opere se exercent, multo plerumque sole membra fuscantur, ita et sancta Ecclesia, quo instantius se ad certamen spirituale accingit, eo ferventiores contra se antiqui hostis assurgere cernit insidias. Et sicut laudatur saepe peccator in desideriis animae suae, et qui iniqua gerit, benedicitur, ita nonnunquam exprobratur justo in virtutibus animae suae; et qui recta gerit, maledicitur, Paulo attestante, qui ait, Maledicimur, et benedicimus; persecutionem patimur, et sustinemus; blasphemamur, et obsecramus . Sed hujus infucationem blasphemiae parvipendendam fidelibus, imo in hac gaudendum docet ipse, cujus causa provenit Dominus dicens, Beati estis, cum maledixerint vobis homines; et si persecuti vos fuerint, et dixerint omne malum adversum vos, e
Abbreviated transcription (Latin):
priores scõs indutos et̾ legimus &iam nos imi¬
tati confidentius ac mundius uiam uirtutis in¬
gredimur : Nequibus calciamentis dicit apłs:
& caltiati pedes in praeparatione euangelii pa¬
cis Quicumq enĩ pacem euangelitat aliis.
uirtutis prius necesse est ipse gressus operũ
suorum. exemplis praecedentium patrum or¬
n& ac robor&e. N euidelicae aliam quã lib& ui¬
uendi ł docendi uiam. nisi eã quae a patribus im¬
mo ab ipso dño trita est. suis sequacibus monstro
memor illius apłici p̃cepti. Imitatores meies¬
tote fr̃s. sicut & ego xp̃i: Sic enĩ doctor. sic enĩ
ad illam uirtutum sublimitatem ac decorem as

Expanded text:
priores sanctos indutos esse legimus, etiam nos imitati confidentius ac mundius viam virtutis ingredimur. De quibus calceamentis dicit Apostolus, Et calceati pedes in praeparationem Evangelii pacis . Quicunque enim pacem evangelizat aliis veritatis, prius necesse est ipse gressus operum suorum, et exemplis praecedentium patrum ornet ac roboret, ne videlicet aliam quamlibet vivendi vel docendi viam, nisi eam quae a patribus, imo ab ipso Domino trita est, suis sequacibus monstret, memor illius apostolici praecepti: Imitatores mei estote, fratres, sicut et ego Christi . Sic enim docens, ad illam virtutum sublimitatem ac decorem as
Abbreviated transcription (Latin):
& suꝑ regnũ eius Et cũ dicit̾ nigra esse eccła¬
sicut taberna cula cedar: sicut. non ꝓ uerita¬
te. sed pro ęstimatione insipientiũ ponitur.
qui eã putant mansionem in seuitus uel ma¬
lignis spiritibus prȩbere : Cũ uero formosa si¬
cut pellis salomonis apellatur : sicut pro ue¬
ritate exempli ponitur: quia sicut salomon
tentoria sibi de mortuorũ pellibus animaliũ
facere solebat: ita dñs ecłiam sibi de illis con

Expanded text:
et super regnuet super regnusicut tabernacula Cedar, sic ut non pro veritate, sed pro aestimatione insipientium ponitur, qui etiam putant mansionem in se vitiis vel malignis spiritibus praebere. Cum vero formosa sicut pelles Salomonis appellatur, sicut pro veritate exempli ponitur, quia, sicut Salomon tentoria sibi de mortuorum pellibus animalium facere solebat, ita Dominus Ecclesiam sibi de illis con
Abbreviated transcription (Latin):
& uita pacificus: Deniq ut scriptura testat᷑.
Omnes terrarũ reges desiderabant faciem
uidere salomonis : ut audirent sapienti am
quã dederat ds̃ in corde eius: Quod ergo
ait. ni gra sum sed formosa sicut taberna¬
cula cedar. sicut pellis salomonis: ita di¬
stinguit᷑. ut nigra sit sicut tabernacula ce¬
dar: sed formosa sicut pellis salomonis : Ita
est enim sepius obscurata afflictionibus infi¬
delium scã ecđa. quasi generalis mundi to¬
tius esset inimica: impleto uerbo quod ait ei¬
dñs. Et eritis odio om̃ibus propt̾ nom̃ meũ:
Ita semꝑ in conspectu est sui redemptoris de¬
cora quasi uer& digna sit. quã ipse rex pacis
in uisere dignetur: Et notandũ quod cedar.
ipso iam nomine quod tenebras sonat. uel
peruersos homines. uel in mundos sps insinu¬
at : sicut salomon quoq qui int̾pretat᷑ paci¬
ficus &iam misterio nominis ipsũ indicat.
dequo scriptum est. Multiplicabit᷑ eius im-¬
periũ & pacis non erit finis : Suꝑ soliũ dauid

Expanded text:
 vita pacificus. Denique, ut Scriptura testatur, omnes terrarum reges desiderabant videre faciem Salomonis, ut audirent sapientiam, quam dederat Deus in corde ejus. Quod ergo ait: Nigra sum, sed formosa, sicut tabernacula Cedar, sicut pelles Salomonis; ita distinguitur, ut nigra sit sicut tabernacula Cedar, formosa sicut pelles Salomonis. Ita est enim saepius obscurata afflictionibus infidelium sancta Ecclesia, quasi generalis mundi totius esset inimica, impleto verbo quod ait Dominus, Et eritis odio omnibus propter nomen meum . Ita semper est in conspectu sui Redemptoris decora, quasi vere digna sit, quam ipse Rex pacis invisere dignetur. Et notandum quod Cedar, ipso jam nomine, quod tenebras sonat, vel perversos homines vel immundos spiritus insinuat. Sicut Salomon quoque, qui interpretatur pacificus, etiam mysterio nominis ipsum indicat; de quo scriptum est, Multiplicabitur ejus imperium, et pacis non erit finis; super solium David,
Abbreviated transcription (Latin):
sucum amigd alȩ modo emittens: qui bis anno corlo¬
ligicur: a udmno & uere: Sed autum nalo eo llec tio¬
ne preparantur arbores in cins conticbit prsiaa¬
gantissimo aestatis feruore.: ac prosiliente ipuma
pingui quȩ conereta densatur. abi loci natura
poscit. tegete palmea excipiente. quod in arbore¬
hȩsit ferro depectitur: ideo corticosum uidetur:
purissimum hoc & candidum tus est Secunda uin

Expanded text:
succum amaygdalae modo emittens, qui bis anno colligitur, autumno et vere; sed autumnali collectione praeparantur arbores incisis corticibus in flagrantissimo aestatis fervore, ac prosiliente spuma pingui, quae concreta densatur ubi loci natura poscat tegete palmea excipiente; quod in arboreesit ferro depectitur; ideo corticosum videtur purissimum; hoc et candidum thus est. Secunda vin
Abbreviated transcription (Latin):
neces se est. ut eorum uita desperetus . qui panem uitae
aut acceptũ conseruare. aut saltim ꝑcipere fastidiunt.
ui uidelic& languori crebrascõrum exempla & prae-¬
sens forma uirtutum sol& p̾bere mede lam: dum
fastidiosus quisq ac neglegens. uisis siue auditis
bonorum operibus. rẽ memorati suꝑnie gloria
raributionis & ipse bonorum actus laboresq qua¬
rit imitari temporales: quo ꝑ p&uae illorum feli¬
cititis mertatur cohẽres haberi Quicumq ergͦ
talis est. quasi ꝑfructum mandrãgorae ad spẽ
saluns & intae perductus est: Quicumq doc¬
torum tantã sp̃s grãm tantum habent studiũ
pi&atis. ut quisq: eos uiderit ł audierit. mox
mente mutatus i psorum sequi uitam incipiat:¬

Expanded text:
necesse est ut eorum vita desperetur, qui panem vitae, necesse est ut eorum vita desperetur, qui panem vitae, aut acceptum conservare, aut saltem percipere fastidiunt: cui videlicet languori crebra sanctorum exempla, et praesens forma virtutum solet praebere medelam, dum fastidiosus quisque ac negligens visis sive auditis bonorum operibus, rememorata supernae gloria retributionis, et ipse bonorum actus laboresque quaerit imitari temporales, quo perpetuae illorum felicitatis mereatur cohaeres haberi. Quicunque ergo talis est, quasi per fructum mandragorae ad spem salutis et vitae perductus est. Quicunque doctorum tantam Spiritus gratiam, tantum habent studium pietatis, ut quisque eos viderit vel audierit, mox mente mutatus, ipsorum sequi vitam incipiat
Abbreviated transcription (Latin):
nimae intoleranda forte uideatur: danda est potio
salutaris. per quam utiliter sopĩta dolorem securar
non sentiat. Reuocanda est ad mentem poena ae¬
terna flammae gehennalis. quae neglegentes suȩ
salutis animas perp&uo torqu ębit. Reducenda
ad memoriam gloria patriae caelestis. ubi susceptę
iustorum animae regnabunt sine fine cum xp̃o:
Haec & enĩ potio doc trinae salutaris est: quae animã
diu languidam ad eo uelut soporatam huic mundo.
ł potius mortuam reddat : ut facillime cuncta quibus
prius inhaerebat oblectimenta sibi patiatur. immo &iã
gaudeat aufferri. Item mandragora illis mederi ꝑhib&.
quinausia laborant : ita ut nec continere ualeant nec ac¬
cipere cibos delectentur Cibus aut̃ animae. sermo est
ueritatis: quem qui ł audiendo recipere. ł auditu acceptũ
in uentre memoriae r&inere nequieunt. pessimo pror¬
sus ac periculoso languore tenentur: Quia nimirũ

Expanded text:
nimae intoleranda forte videatur, danda est potio nimae intoleranda forte videatur, danda est potio salutaris, per quam utiliter sopita, dolorem secturae non sentiat. Revocanda est ad mentem poena aeterna flammae gehennalis, quae negligentes suae salutis animas perpetuo torquebit; reducenda ad memoriam gloria patriae coelestis, ubi susceptae justorum animae regnabunt sine fine cum Christo: haec enim potio doctrinae salutaris est, quae animam diu languidam a Deo, vel soporatam huic mundo, vel potius mortuam reddat, ut facillime cuncta quibus prius inhaerebat oblectamenta sibi patiatur, imo etiam gaudeat auferri. Item mandragorae illius mederi perhibetur, qui nausea laborant, ita ut nec continere valeant, nec accipere cibos delectentur. Cibus autem animae, sermo est veritatis, quem qui vel audiendo recipere, vel auditu acceptum in ventre memoriae retinere nequeunt, pessimo prorsus ac periculoso languore tenentur, quia nimirum