comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suram panni rudis: in uesti-¬
mentum netus. Tollit enim
plenitudinem eius a uesti-¬
mento: et peior scissura fit.
Neq mitunt uinum no¬
num in utres ueteres: alioqͥn
rumpuntur utres. et uimim
effunditi et utres pereunt.
S uinuim nouum in utres
nouos mittunt: et ambo cõ¬
seruantur.

Expanded text:
suram panni rudis in vestimentum vetus: tollit enim plenitudinem ejus a vestimento, et pejor scissura fit. Neque mittunt vinum novum in utres veteres, alioquin rumpuntur utres, et vinum effunditur, et utres pereunt. Sed vinum novum in utres novos mittunt, et ambo conservantur.
Abbreviated transcription (Latin):
me in piscinam. Dum uenio
emm ego ⁊ alius ante me des¬
cendit. Dicit ei ih̾c. Surge
tolle grabatum tuum. et am¬
bula. Et statun sanus factus
est homo: et sustulit grabatum
suum. et ambulabat. Erat
autem salbatum: nn illo die.
Dicebant ergo iudei: illi qui
sanatus fuerat. Sabbatum
estz non licet tibu tollere gra

Expanded text:
e in piscinam: dum venio enim ego, alius ante me descendit. Dicit ei Jesus: Surge, tolle grabatum tuum, et ambula. Et statim sanus factus est homo ille: et sustulit grabatum suum, et ambulabat. Erat autem sabbatum in die illo. Dicebant ergo Judaei illi qui sanatus fuerat: Sabbatum e
Abbreviated transcription (Latin):
datis: Responderunt ei iudei.
De bono opere non lapidamu
te: sed de blasphemia. Et quia
tu homo cum sis: facis te ip̃m
deum. R espondit eis ih̾t. Non¬
ne scriptum est in lege uestra:
quia ego dni dii estis: Si il¬
scriptura. quem pater sanctifi¬

Expanded text:
nt ei Judaei: De bono opere non lapidamus te, sed de blasphemia: et quia tu homo cum sis, facis teipsum Deum. Respondit eis Jesus: Nonne scriptum est in lege vestra, quia ego dixi dii estis ? AScriptura
Abbreviated transcription (Latin):
clicit quia ex semme dauel et¬
de bethleem castello ubi erat
dauil ueit xp̃c: Dissensio ita¬
q facta est in turba propter
eum. Quidam autem ex ip̃is
uolebant apprehẽdere eum ÷ secl
nemo msit super illum ma¬
nus. Uenerunt ergo ministri
acl pontifices et phariseos: et
clixerunt eis illi. Quare non
adluristis eum. Responderũt
munstri. Nunquam sic locu-¬
tus est homo : sicut hic homo.
Responderunt ergo eis phari¬
sei. Nunquid et uos secluc¬
ti estis. Nunquid aliquis ex
principibus credidit in eum.

Expanded text:
icit quia ex semine David et Bethleem castello ubi erat David venit Christus dissensio itaque facta est in turba propter eum quidam autem ex ipsis volebant adprehendere eum sed nemo misit super illum manus venerunt ergo ministri ad pontifices et Pharisaeos et dixerunt eis illi quare non adduxistiministri: Nunquam sic locutus est homo, sicut hic homo. Responderunt ergo eis Pharisaei: Nunquid et vos seducti estis? Nunquid aliquis ex principibus cred
Abbreviated transcription (Latin):
di. Pater iuste. et mundus
te non cognouit. ego autem
te cegnoui. et hii cognouerũt
quia tu me misisti. Et no¬
tum feci eis nomen tuum.
et notum faciam s ut clilet¬
tio qua dilexisti me in ip̃is
sits et ego in ip̃is¬

Expanded text:
 pater iuste, et mundus te non cognouit, ego autem te cognoui, et hi cognouerunt, quia tu me misisti, et notum eis feci nomen tuum et notum faciam, ut dilectio, qua dilexisti me, in ipsis sit et ego in ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
gaudio gandet ꝓpter nocem
sponsi. Hoc ergo gaudium
meum impletum est. Illur
oportet crescere: me cuitem mi¬
nui. Qui desursum uenit:
super omnes est. Qui de ter
est. Et quol uidit et aucli¬
uit hoc testatur: et testimoni¬
um eus nemo accipit. Qani¬
autem accipit eius testimo¬
num: signauit quia deus
uerax est. Quem enim mi¬
sit deus : uerba dei loquitun.
Non enim acl mensurain
dat deus spiritum. Pater cli-¬
ligit filiums et omnia declit
in manu eius. Qui creclit
in filium: habet uitam eter¬
nam. Qui auten increclu

Expanded text:
gaudio gaudet propter vocem sponsi. Hoc ergo gaudium meum impletum est. Illum oportet crescere, me autem minui. Qui desursum venit, super omnes est. Qui est de est. Et quod vidit et audivit, hoc testatur: et testimonium ejus nemo accipit. Qui accepit ejus testimonium, signavit quia Deus verax est. Quem enim misit Deus, verba Dei loquitur. Non enim ad mensuram dat Deus spiritum. Pater diligit Flium, et omnia dedit in manu ejus. Qui credit in Filium, habet vitam aeternam; qui
Abbreviated transcription (Latin):
cum iudeis: de purificatione.
Et uenerunt ad iobannem:
et cdixerunt ei. R abbi: qui
ercit tecum transiordanem
cui testimonium perhibuistiz
ecte hic baptizat. et omnes ue¬
munt acleum. Responclit
iobannes: et clixit. Non po¬
test homo accipere quicquam:
nisi fuerit ei datũ de celo. Ip̃i
uos michi testimonium perhi¬
betis: quod dixerim ego uon
sum xp̃c. sed quia missus sum
ante illum. Qui babet spon¬
sam sponsus est. Anncus spõ

Expanded text:
ione. Et venerunt ad Joannem, et dixerunt ei: Rabbi, qui erat tecum trans Jordanem, cui tu testimonium perhibuisti, ecce hic baptizat; et omnes veniunt ad eum. Respondit Joannes, et dixit: Non potest homo accipere quidquam, nisi fuerit ei datum de coelo. Ipsi vos mihi testimonium perhibetis, quod dixerim: Ego non sum Christus, sed quia missus sum ante illum. Qui habet sponsam, sponsus est: amic
Abbreviated transcription (Latin):
Ego lux munũdum ueni:
ut omnis qui creclit in me
in tenebris non manecit.
Et si quis aulierit uerba
mea et non custoclierit. ego
non iudico eum. Non enim
ueni ut iuditem munlum:
secd ut saluificem mundum
Qui speruit me et non acci¬
pit uerba mea: habet qui iu-¬
dicet eum. Sermo quem
locutus sum ille iuclicabit
eum in nouissimo die: qui
a ex me ip̃o nõ sum loquu¬
tus. sed qui misit me pater
ip̃e michi mandatum dedit.
quid licam et quid loquar.
Et scio: quia mandatum
euis uita eterna est. Que
ergo ego loquor: sicut clixit
michi pater : sic loquor.¬

Expanded text:
go lux in mundum veni: et omnis qui credit in me: in tenebris non manet. Et siquis audierit verba mea et non custodierit ea: ego non judico eum. Non enim veni ut judicem mundum: sed ut salvificem mundum. Qui spernit me: et non accipit verba mea: habet qui judicet eum. Sermo quem locutus sum: ille judicabit eum in novissimo ex meipso non sum loquutus, sed qui misit me pater, ipse mandatum mihi dedit, quid dicam, et quid loquar: et scio, quod mandatum eius vita aeterna est. Quae ergo ego loquor, sicut dixit mihi pater
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcessisset paululum ⁊ proci¬
dit super terram et orabat
ut si fieri posset transiret ab eo
hora. Et dixit. Abbã pater :
Omnia tibi possibilia sunt
transfer calicem hunc a mez¬

Expanded text:
processisset paululum, procidit super terram: et orabat, ut si fieri posset, transiret ab eo hora. Et dixit: Abba, pater, omnia tibi possibilia sunt, transfer calicem hunc a me
Abbreviated transcription (Latin):
lescens autem quidam seque-¬
batun eum amictus syndone
super nudo: et tenuerunt eu.
sacerdotem ⁊ et conuenerunt
onmes sacerdotes or scribe et

Expanded text:
lescens autem quidam sequebatur eum amictus sindone super nudo: et tenuerunt eum.sacerdotem: et convenerunt omnes sacerdotes, et scribae, et
Abbreviated transcription (Latin):
proderet enni illis. Qui au¬
dientes gauisi sunt : et promi¬
serunt ei peccuniam se daturos.
Et querebat ⁊ quomodo illum
oportune traderet. Et primo
die armors quando pascha
minolabant dicunt ei discipu¬
li. Quo uis eamus et paremꝰ
tibi ut manduces pascha: Et
mittit duos ex discipulis suis.
et dicit eis: Ite in ciuitatem: et¬

Expanded text:
eum illis qui audientes gavisi sunt et promiserunt ei pecuniam se daturos et quaerebat quomodo illum oportune traderet et primo die azymorum quando pascha immolabant dicunt ei discipuli quo vis eamus et paremus tibi ut manduces pascha et mittit duos ex discipulis suis et dicit eis ite in civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
discipulus ille quem clilige¬
bat ih̾c petro. Dominus est.
Symon petrus cum aulissz
quia dominus est: tunicci fuc¬
cuxit se erat enim nulus et
misit se in mare. Alii autem
liscipuli: nauigio uenerunt.
Non enu longe erant a t̾

Expanded text:
discipulus, quem diligebat Iesus, Petro: Dominus est. Symon Petrus, cum audisset, quia Dominus est, tunica pręcinxit se erat enim nudus et misit se in mare. Alii autem discipuli nauigio uenerunt non
Abbreviated transcription (Latin):
inlucent uos in synagogas
et acl magistratus et potesta¬
tes: nolite solliciti esse qͣliter
aut quil respondeatis aut qͥ
dicatis. Spiritus enim sanc¬
tus docebit uos in ip̃a hora: q̃¬

Expanded text:
inducent vos in synagogas, et ad magistratus et potestates, nolite solliciti esse qualiter aut quid respondeatis, aut quid dicatis: Spiritus enim sanctus docebit vos in ipsa hora q
Abbreviated transcription (Latin):
discipulis suis. Cum
inlucent uos in synagogas
et acl magistratus et potesta¬
tes: nolite solliciti esse qͣliter
aut quil respondeatis aut qͥ
dicatis. Spiritus enim sanc¬
tus docebit uos in ip̃a hora: q̃¬

Expanded text:
discipulis suis: Cum autem inducent vos in synagogas, et ad magistratus et potestates, nolite solliciti esse qualiter aut quid respondeatis, aut quid dicatis: Spiritus enim sanctus docebit vos in ipsa hora qu
Abbreviated transcription (Latin):
bestias de qͥb ibi dr. Ecce quatuor uenti pugnabãt
in mari magno. ⁊ ecce qͣtuor bestie gͣndes ascende¬
bant de mari diu̾si inter se. Prima qͣi leena ⁊ alas
babebat aquile. ⁊ aspiciebam donec euulse sunt
ale eius ⁊ sublata est de t̾ra. ⁊ suꝑ pedes qͣi hõ stetit⁊
cor eiꝰ datum est ei. Et ecce bestia alia simł urso in
parte stetit. ⁊ tres ordines dentiũ erant in ore eiꝰ. ⁊ sic

Expanded text:
ce quatuor venti coeli pugnabant in mari magno. Et quatuor bestiae grandes ascendebant de mari diversae inter se. Prima quasi leaena, et alas habebat aquilae: Aspiciebam donec evulsae sunt alae ejus, et sublata est de terra; Et super pedes quasi homo stetit, et cor ejus datum est ei. Et ecce bestia alia similis urso in parte stetit: et tres ordines erant in ore ejus, et in
Abbreviated transcription (Latin):
cinit. et facta est gran¬
do et ignis mixtus in
sanguine et missum
est in t̾ra. ⁊ tercia pars
t̾re combusta est. et ter¬
cia pars arborum conc̾¬
mata est. et omne fenũ¬

Expanded text:
cinit, et facta est grando, et ignis, mixta in sanguine, et missum est in terram: et tertia pars terrae combusta est, et tertia pars arborum concremata est, et omne fenu
Abbreviated transcription (Latin):
congregabit eos in
prelium. quorum nu¬
merus est sicut ha¬
rena maris. et ascen¬
derunt super laltitu
ierunt castra sancto¬
rum et ciuitatem di¬
lectam. Et descendit
ignis a deo de celo:⁊
deuorauit eos. Et dia¬
bolus qui seduce¬
bat eos missus est in
stagnum ignis ⁊ sul¬
phuris. ubi bestia et
pseudo ꝓphe cruciabũ¬
tur die ac nocte in se¬
cula scłoꝵ. Et uidi thͦ¬
num magnũ candid̃
sedentem suꝑ eum:

Expanded text:
congregabit eos in praelium, quorum numerus est sicut arena maris. Et ascenderunt super latitudiierunt castra sanctorum, et civitatem dilectam. Et descendit ignis a Deo de coelo, et devoravit eos; et Diabolus, qui seducebat eos, missus est in stagnum ignis et sulphuris, ubi et bestia et pseudopropheta cruciabuntur die ac nocte in saecula saeculorum. Et vidi thronum magnum candidum, et sedentem super eum
Abbreviated transcription (Latin):
catoribus. et uenefi¬
cis. et ydolatris. et
omnibus mendaci¬
bus. pars illorum e
rit in stagno arden¬
ti igne et sulphure.
quod est mors scd̾a.
Et uenit unus de
septem angelis ha¬
bentibus phialas ple
nas septem plagis
nouissimis: et locut
est mecum dicens. ue

Expanded text:
catoribus, et ueneficis, et idolatris, et omnibus mendacibus pars illorit in stagno ardenti igne et sulphure: quod est mors secunda. Et venit unus de septem angelis habentibus phialas plnas septem plagis novissimis, et locutus est mecum, dicens: ve
Abbreviated transcription (Latin):
rem.aut nomen be¬
stie. aut numerum
nominis eius. hec est¬
sapientia. Qui hab
intellectum compu¬
tet numerum beftie

Expanded text:
rem, aut nomen bestiae, aut numerum nominis ejus. Hic sapientia est. Qui habet intellectum computet numerum besti
Abbreviated transcription (Latin):
super eas. et iudiciũ
datum est illis. et a¬
nimas decollatorum
propter testimoniũ
iħ̾u. et propter u̾bum
dei.et qui non adora¬
uerunt bestiam ne¬
qz ymaginem eius
nec acceperunt cara¬
cterem eius in fron¬
tibus aut in mani¬
bus suis. et uix̾unt
et regnauerunt cũ
xp̃o mille annis. Ce¬
teri mortuorum non
uixerunt: donec con¬
sũmentur mille anni

Expanded text:
super eas et iudicium datum est illis et animas decollatorum propter testimonium Iesu et propter verbum Dei et qui non adoraverunt bestiam neque imaginem eius nec acceperunt caracterem in frontibus aut in manibus suis et vixerunt et regnaverunt cum Christo mille annis ceteri mortuorum non vixerunt donec consummentur mille anni
Abbreviated transcription (Latin):
quia hec uerba fidelis¬
sima sunt et uera. Et
dixit michi. factum
est. Ego sum alpha et
io. initium et finis. E¬
go sitienti dabo de fon¬
te aque uiue gratis.
Qui uicerit possidebͣ
hec: et ero illi deus.
et ip̃e erit michi filiꝰ.
Timidis autem et in¬
credulis et execratis

Expanded text:
quia haec verba fidelissima sunt et vera et dixit mihi factum est ego sum Alpha et Omega initium et finis ego sitienti dabo de fonte aquae vivae gratis qui vicerit possidebit haec et ero illi Deus et ille erit mihi filius timidis autem et incredulis et execratis
Abbreviated transcription (Latin):
rierunt a te. et ampli-¬
us illa iam non inue¬
nient. Mercatores horũ
qui diuites facti sunt
ab ea longe stabunt
propter timorem torm̃¬
torum eius. flentes et
lugentes ac dicentes.
Ue ue ciuitas illa mag¬
na babilon. que amicta
erat bisso et purpura
et cocco. et deaurata ẽ
auro et lapide precioso.
et margaritis. quoniã
una hora destitute sunt
tante diuitie. et omnis
gubernator et omnis
qui in lacum nauigat
et naute et qui in ma¬
ri operantur longe
steterunt.¬

Expanded text:
rierunt a te et amplius illa iam non invenient mercatores horum qui divites facti sunt ab ea longe stabunt propter timorem tormentorum eius flentes ac lugentes et dicentes vae vae civitas illa magna quae amicta erat byssino et purpuet cocco, et deaurata erat auro, et lapide pretioso, et margaritis: quoniam una hora destitutae sunt tantae divitiae. Et omnis gubernator, et omnis qui in lacum navigat, et nautae, et qui in mari operantur, longe steterunt
Abbreviated transcription (French):
nemo emet amplius.
mercem auri et ar¬
genti et lapidis preci¬
osi et margarite et bis¬
si et purpure et seri¬
ci et coccini et omne
lignum thinum et
omnia uasa eboris et
omnia uasa de lapide
precioso. et eramento
et ferro et marmore
et cynamonium et a¬
monium et odoramen¬
torum et unguentoꝵ
et thuris et uini et
olei. et simile et triti¬
ci. et iumentorum et
ouium et equorum ⁊
redorum et mancipioꝵ
et animarum hominũ.
Et poma tua et deside¬
ria anime tue discesse¬
runt a te. et omnia
pinguia et preclara pi¬

Expanded text:
nemo emet amplius, merces auri et argenti, et lapidis pretiosi, et margaritae, et byssi, et purpurae, et serici, et coccini, et omne lignum thyinum, et omnia vasa eboris, et omnia vasa ex lapide pretioso, et aeramento, et ferro, et marmore, et cynamomum, et amomum, et odoramentum, et unguenti, et thuris, et vini, et olei, et similae, et tritici, et jumentorum et ovium, et equorum, et rhedarum, et mancipiorum, et animarum, et hominum. Et poma desiderii animae tuae discesserunt a te: et omnia pinguia et clara p
Abbreviated transcription (Latin):
bilonem ait. Audi hec delicata bĩ
tans confident̾ qui dicis in corde tuo
ego sum ⁊ non est preter me ampliꝰ
rabo sterilitatem. uenient tibi su
bito hec duo in una die sterilitas
orum. ⁊ pp̃ duriciam incantatorũ

Expanded text:
Et nunc audi haec, delicata et habitans confidenter, quae dicis in corde tuo: Ego sum, et non est praeter me amplius, videbo sterilitatem; venient tibi haec duo subito in una die, sterilitas orum, et propter duritiam incantatorum
Abbreviated transcription (Latin):
cantur cum ea in tri¬
bulatione maxima e
ab operil suis. et fili
eius interficiam in
morte. Et scient om̃s
ecclesie quia ego sum
scrutans corda ⁊ renes.
⁊ dabo unicuiq ur̃m
secumdum oꝑa sua.
Uobis aũ dico ceteris

Expanded text:
hantur cum ea in tribulationem maximam: ab operibus ejus: et filios ejus interficiam in morte. Et scient omnes Ecclesie quia ego sum scrutans corda et renes: et dabo unicuique vestrum secundum opera vestra. Vobis autem dico et ceteris
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. Non erit ibi amplius sol ad lucendum
ꝑ diem neq splendor lune illuminabit. s erit
tibi dominus in lucem sempiternam. ⁊ ds tius
in głam tuam. Ñ occidet ultra sol tiuis ⁊ luna
tua non inuenietur. quia dominus erit in lucẽ

Expanded text:
io. Non erit tibi amplius sol ad lucendum per diem; nec splendor lunae illuminabit te: Sed erit tibi Dominus in lucem sempiternam, et Deus tuus in gloriam tuam. Non occidet ultra sol tuus, et luna tua non minuetur: Quia Dominus erit in lucem
Abbreviated transcription (Latin):
pnĩam eg̾unt de operibus
manuum suarũ. ut non ad¬
orent demonia. ⁊ simulachͣ
aurea.⁊argentea ⁊ erea et
lapidea ⁊ lignea. que neq
uidere possunt neqz au¬
dire. neq ambulare. et ñ
egerunt penitentiam
ab homicidiis suis. neq

Expanded text:
iam egerunt de operibus manuum suarum, ut non adorarent daemonia, et simulacra aurea et argentea et aerea et lapidea et lignea, quae neque videre possunt, neque audire, neque ambulare. Et non egerunt poenitentiam ab homicidiis suis, neque
Abbreviated transcription (Latin):
clamoris gub̾natorum tuorum:
conturbabunt᷑ classes. ⁊ descendẽt
de nauibz suis om̃s qui tenebant
remum naute ⁊ uniuerse gub̾¬
natores tui in terra stabunt ⁊

Expanded text:
clamoris gubernatorum tuorum conturbabuntur classes: Et descendent in navibus suis omnes qui tenebant remum: Naulae et universi gubernatores maris in terra stabunt:
Abbreviated transcription (Latin):
rendo bono ⁊ uitando malo. qm
sequitur temꝑantia ut a uolup¬
tatibus se retrabat. Homo post
hec fortitudo ut qd̃ intelligit
operatur. Post hanc iusticia ut
sic suos actus temperet. ne ni¬
mis iustus uel sapiens sibi ui¬
młtum. nec plus sapias qͣm ne¬
cesse est ne obstupescas. Hec qͣ¬

Expanded text:
tendi boni et vitandi mali, quam sequitur temperantia, ut a voluptatibus homo se retrahat: post haec est fortitudo, ut quod intelligit, operetur: dehinc justitia, ut sic suos actus temperet, ne nimis justus vel sapiens sibi vimultum neque plus sapias quam necesse est ne obstupescas ne
Abbreviated transcription (Latin):
Noui opera tua et fi¬
dem et caritatem et
ministerium et pati¬
entiam tuam. et ope¬
ra tua nouissima plu

Expanded text:
Novi opera tua, et fidem, et charitatem, et ministerium, et patientiam tuam, et opera tua novissima plu
Abbreviated transcription (Latin):
Mater tua leena int̾ leones cu¬
bauit in medio leuncłorum enu¬
triuit catulos suos. ⁊ eduxit u¬
num de leuncłis suis. leo factꝰ
est ⁊ didicit caꝑe predam. homi¬
nemq comedere. Et talis est

Expanded text:
mater tua leaena inter leones cubavit, in medio leunculorum enutrivit catulos suos? Et eduxit um de leunculis suis? leo factus est; et didicit capere praedam, houe comedere. Et audierunt
Abbreviated transcription (Latin):
cem magnam de celo di¬
centem. Nunc facta est
salus et uirtus et reg¬
num dei nostri et pote¬
stas xp̃i eius. quia pro¬
iectus est accusator fra¬
trum nostrorum qui
accusabat illos ante
conspectum domini dei

Expanded text:
cem magnam in coelo dicentem: Nunc facta est salus, et virtus, et regnum Dei nostri, et potestas Christi ejus; quia projectus est accusator fratrum nostrorum, qui accusabat illos ante conspect
Abbreviated transcription (Latin):
tuos suos qui in ip̃o
erant. et mors et inf¬
nus dederunt mortu¬
os suos qui in ip̃is
erant. Et iudicatum
est de singłis scd̃m
opera ipsorum: et in¬
fernus et mors mis¬

Expanded text:
tuos, qui in eo erant; et mors et infernus dederunt mortuos suos, qui in ipsis erant: et judicatum est de singulis secundum opera ipsorum. Et infernus et mors mis
Abbreviated transcription (Latin):
angelus exiuit de altari.
qui habebat potestatẽ
et clamauit uoce magͣ.
ad eum qui habebat fal¬
cem acutam dicens. Mrt¬
te falcem tuam acutam.

Expanded text:
angelus exivit de altari, qui habebat potestatem et clamavit voce magna ad cum, qui habebat falcem acutam, dicens: Mitte falcem tuam acutam
Abbreviated transcription (Latin):
cecinit. et tainquam mõs
magnus igne ardens mis¬
sus est in mare. et fc̃ã
est tercia pars maris
sanguis. et mortua est
tercia pars creature eo¬
rum que habebant
animas in mari: et
tercia pars nauium
int̾iit. Et terciꝰ angłs tu¬
ba cecinit: et cecidit

Expanded text:
cecinit: et tamquam mons magnus igne ardens missus est in mare: et facta est tertia pars maris sanguis, et mortua est tertia pars creaturae eorum, quae habebant animas in mari, et tertia pars navium interiit. Et tertius angelus tuba cecinit: et cecidit
Abbreviated transcription (Latin):
podere. et precinctum
ad mamillas zona au¬
rea. Caput aũ eius et
capilli erant candidi
tamquam lana alba
et tamqͣm nix. et oculi

Expanded text:
podere, et praecinctum ad mamillas zona aurea: caput autem ejus et capilli erant candidi tamquam lana alba, et tamquam nix, et oculi
Abbreviated transcription (Latin):
in equis albis: uesti¬
ti bysso albo et mun¬
do. et de ore ipsius ꝓ¬
cedebat gladius ex u¬
traq parte accutus.
ut in ip̃o percutiat.
gentes. et ip̃e reget¬
eos in uirga ferrea
et ip̃e calcat torcu¬
lar uini furoris ire
dei omnipotentis et
habet in uestimento
et in femore suo scͥp

Expanded text:
in equis albis, vestiti byssino albo et mundo. Et de ore ejus procedit gladius ex utraque parte acutus: ut in ipso percutiat gentes: et ipeos in virga ferrea. Et ipse calcat torcular vini furoris ire Dei omnipotentis: et habet in vestimento et in femore suo sc
Abbreviated transcription (Latin):
Et misit angelus falcẽ
suam in terram et uin¬
demiauit uineam ter¬
re et misit in lacum
ire dei magnum: et
calcatus est lacus ex¬
tra ciuitatem. et exiui
sanguis de lacu usq¬

Expanded text:
Et misit angelus falcem suam acutam in terram, et vindemiavit vineam terrae, et misit in lacum irae Dei magnum; et calcatus est lacus extra civitatem, et exivit sanguis de lacu usq
Abbreviated transcription (Latin):
libri huius. Deum ad¬
ora. Et dixit mͥ. Ne sig¬
nau̾is u̾ba prophetie
libri huius. Tempus
enim prope est. Qui
nocet noceat adhuc.
et qui in sordibus ẽ
sordescat adhuc. et qͥ¬
iustus est iustificet᷑
adhuc. Etce uenio ci¬

Expanded text:
libri hujus: Deum adora. Et dixit mihi. Ne signaveris verba prophetie libri hujus: tempus enim prope est. Qui nocet: noceat adhuc. Et qui in sordibus est: sordescat adhuc. Et justus justificetur adhuc. E
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerit eos ledere :¬
sic oportet eum occidi
Hii habent potesta¬
tem claudendi celũ
ne pluat diebus pro¬
phetie eorum. et po-¬
testatem habent su¬
per aquas conuerten

Expanded text:
voluerit eos laedere sic oportet eum occidi hii habent potestatem cludendi caelum ne pluat diebus prophetiae ipsorum et potestatem habent super aquas converten
Abbreviated transcription (Latin):
Et alius angelus exiuit
de templo. clamans uoce
magna ad sedentem suꝑ
nubem. Mitte falcem tu¬
am et mete: quia uenit
hora ut metatur quoni
ram. Et alius angelus

Expanded text:
Et alter angelus exivit de templo, clamans voce magna ad sedentem super nubem: Mitte falcem tuam et mete, quia venit hora ut metatur, quoniram. Et alius angelus
Abbreviated transcription (Latin):
tes locum incendii eiꝰ
dicentes. Que simil
ciuitati huic magne:
Et miserunt pulue¬
rem super capita sua
et clamauerunt flen¬
tes et lugentes dicen¬
tes. Ue ue ciuitas illa
magna: in qua diuite
facti sunt omnes qui
habent naues in mari
de preciis eius:quoni

Expanded text:
tes locum incendii ejus, dicentes: Quae similis civitati huic magnae? Et miserunt pulverem super capita sua, et clamaverunt flentes et lugentes, dicentes: Vae, vae, civitas illa magna, in qua divites facti sunt omnes, qui habebant naves in mari, de pretiis ejus: quoni
Abbreviated transcription (Latin):
clamoris gub̾natorum tuorum:
conturbabunt᷑ classes. ⁊ descendẽt
de nauibz suis om̃s qui tenebant
remum naute ⁊ uniuerse gub̾¬
natores tui in terra stabunt ⁊¬

Expanded text:
clamoris gubernatorum tuorum conturbabuntur classes et descendent de navibus suis omnes qui tenebant remum nautae et universi gubernatores maris in terra stabunt
Abbreviated transcription (Latin):
dio platee eius. et
ex utraq parte flu¬
minis lignum uite.
afferens fructus du¬
odecim. per menses
singulos reddens fru¬
ctum suum. et folia
ligni ad sanitatem
gentium. et omne
maledictum ñ erit

Expanded text:
dio plateae ejus, et ex utraque parte fluminis lignum vitae, afferens fructus duodecim, per menses singulos reddens fructum suum, et folia ligni ad sanitatem Gentium. Et omne maledictum non erit
Abbreviated transcription (Latin):
molarem magnum. et
misit in mare dicens.
hoc impetu mittetur
babilon illa magna ci¬
uitas: et ultra iam non
inuenietur. Et uox cy¬
tharedorum. et musico¬
rũ: et tuba canentium
non audietur in ea am¬
plius. et omnis artifex
et omnis ars non inue
cerne non lucebit in
te amplius. et uox spon¬
si et sponse non audie

Expanded text:
molarem magnum, et misit in mare dicens: Hoc impetu mittetur Babylon illa magna civitas, et ultra jam non invenietur. Et vox citharoedorum et musicorum, et tibia canentium, et tuba non audietur in te amplius. et omnis ars non invencernae non lucebit in te amplius, et vox sponsi et sponsae non audie
Abbreviated transcription (Latin):
cecidit in terciam partẽ
fluminum. et in fontes
aquarum. ⁊ nom̃ stelle
d̾R absinthium. et facta

Expanded text:
cecidit in tertiam partem fluminum, et in fontes aquarum: et nomen stellae dicitur Absinthium: et facta
Abbreviated transcription (Latin):
librum. ⁊ dixit mͥ. Accipe
et deuora illum.⁊ faciet
armaricari uentrem tuũ.
sed in ore tuo erit dulce
tamquam mel. Et accepi
librum de manu ange¬
li et deuoraui illum.⁊
erat in ore meo tainqͣ
mel dulce. Et cum de¬
uorassem illum. arma¬
ricatus est uenter me¬
us. et dixit michi. Opoꝵ¬
tet te. it̾um ꝓphare ppłis
et gentibus et linguis
et regibus multis.¬

Expanded text:
librum et dicit mihi accipe et devora illum et faciet amaricare ventrem tuum sed in ore tuo erit dulce tamquam mel et accepi librum de manu angeli et devoravi eum et erat in ore meo tamquam mel dulce et cum devorassem eum amaricatus est venter meus et dicunt mihi oportet te iterum prophetare populis et gentibus et linguis et regibus multis
Abbreviated transcription (Latin):
atrium autem quod
est foris templum ei-¬
ce foras. et ne metiaris
eum quoniam datum
est gentibus. et ciuita

Expanded text:
atrium autem, quod estforis templum, eice foras et ne metiaris eum, quoniam datum est gentibus et ciuita
Abbreviated transcription (Latin):
lui. ħ̾ dicit dominus eunuchis
qui custodiunt sabbata mea.⁊
elegerunt que ego uolui. et
tenuerunt fedus meum dabo
eis in domo mea ⁊ in muris me¬
is locum. ⁊ nomem melius a
filiis ⁊ filiabus.⁊ nom̃ sempi¬
teruum dabo eis qd̾ non peribit.

Expanded text:
uia hec dicit Dominus eunuchis qui custodiunt sabbata mea elegerunt, que uolui et tenuerunt fedus meum: Dabo eis in domo mea et in muris meis locum et nomen melius a filiis et filiabus, nomen sempiternum
Abbreviated transcription (Latin):
ymago bestie ⁊ faciet
ut quicumq non ad¬
orauerit ymaginẽ be¬
stie occidat᷑ ⁊ faciet om̃s
pusillos ⁊magnos et di¬
uites ⁊pauperes ⁊ libe¬
ros et suos hr̃e caracte¬
rem in dextera ma
nu aut in frontibus
suis et ne quis pos

Expanded text:
mago bestiae; et faciat ut quicumque non adoraverint imaginem bestiae occidantur. Et faciet omnes pusillos, et magnos, et divites, et pauperes, et liberos, et servos, habere characterem in dextera manu sua, aut in frontibus suis. Et ne quis pos
Abbreviated transcription (Latin):
riam et benedictionem
dicentes sedenti suꝑ
throno et agno. Dene¬
dictio et honor et gła
⁊ potestas in scl̃a scło

Expanded text:
riam et benedictionem.dicentes: Sedenti in throno et agno benedictio et honor et gloria et potestas in saec
Abbreviated transcription (Latin):
trxp̃o onerati incedunt de bonis
fonicus habitus regius apparatꝰ.
lude aurum infernis in sellis in
calcarib ⁊ plus calcaria eorum ꝗͣ¬
altaria fulgent. Inde mense splen
ones ⁊ ebrietates. inde cythara et
tuaria plena eructantia ex hoc in
illud. Inde dolia pigmentata. inde
referta marsupia. de hiis enim¬
pace amaritudo mea amarissima.
Amara quippe fuit in nece mar¬
tẏrum. amarior in conflictu h̃e-¬
ticoꝵ. amarissima nunc in morib¬

Expanded text:
tichristo. Honorati incedunt de bonis ius nitor, histrionicus habitus, regius apparatus. Inde aurum in frenis, in sellis et calcaribus, et plus calcaria quam altaria fulgent. Inde splendidae mones et ebrietates; inde cithara, et tuaria plena, eructantia ex hoc in illud. Inde dolia pigmentaria, inde referta marsupia. Pro hujusmpace amaritudo mea amarissima . Amara prius in nece martyrum, amarior post in conflictu haereticorum, amarissima nunc in morib
Abbreviated transcription (Latin):
reddidit nobis: et du¬
plicate duplicia secum¬
dum opera eius. In pocu¬
lo quo miscuit miscete
ei duplum. Quamtum
glorificauit se et in de¬
liciis fuit. tantum da¬
te illi tormentum et
luctum. quia in corde
suo dicit. Sedeo ut¬
regina. et uidua non
sum. et luctum ñ uidebo

Expanded text:
reddidit vobis, et duplicate duplicia, secundum opera ejus: in poculo, quo miscuit, miscete ei duplum. Quantum glorificavit se, et in deliciis fuit, tantum date illi tormentum et luctum, quia in corde suo dicit: Sedeo regina, et vidua non sum, et luctum non videbo
Abbreviated transcription (Latin):
sunt qͥ cãs morant᷑. admissi ĩpediunt pꝰ¬
t̾missi. fastidiunt ad moniti. obliuisꝯ¬
locupletati. Hii sunt in exactionibus
in colłonib statue. In questionib be¬
stie ad intelligend̾ saxei. ad iudicand̾
lignei. ad succendendum flãmei. ad ig¬
noscend̾ ferrei. ad fauend̾ uulpes. ad
irascendũ tigres. ad s̾u̾iend̾ tauri. ad
ꝯsum̃dum ĩmotauri. quoꝵ si nares af¬
flau̾at rubiginosi aura marsupii mox¬

Expanded text:
sunt, qui causas morantur admissi, impediunt praetermissi, fastidiunt admoniti, oblivislocupletati. Hi sunt qui emunt litesnibus statuae, in quaestionibus bestiae; ad intelligendum sapei, ad judicandum lignei, ad succendendum flammei, ad ignoscendum ferrei, ad fallendum vulpes, ad irascendum tigres, ad saeviendum tauri, ad consumendum minotauri. Quorum si nares afflaverit uspiam rubiginosi aura marsupii
Abbreviated transcription (Latin):
qualitates que corꝑib nr̃is corruptibilib congruebant
ardendo penitꝰ interibunt. atq eoꝵ substantia eas qͣli¬
tates habebit. q̃ corꝑib immortalib mirabili mutatõe
conueniant. ut mundus in meliꝰ innouatꝰ. apte acco¬
modetur hominib. ⁊̃ carne in meliꝰ innouatis. De hc

Expanded text:
qualitates, quae corporibus nostris corruptibilibus congruebant, ardendo penitus interibunt; atque ipsa substantia eas qualitates habebit quae corporibus immortalibus mirabili immutatione conveniant, ut scilicet mundus in melius innovatus apte accommodetur hominibus etiam carne in melius innovatis. C
Abbreviated transcription (Latin):
gelus secutus est dicens.
illa magna: que a uino
ire formcationis sue po¬
tauit oms gentes. Et an¬
gelus tercius secutus
est illos dicens uoce
magna. Si quis adora¬
uerit bestiam et yma¬
ginem eiꝰ. et acceperit
caracterem in fronte
sua. aut in manu sua.
et hic bibet de uino ire

Expanded text:
gelus secutus est, dicens: illa magna, quae a vino irae fornicationis suae potavit omnes gentes; et angelus tertius secutuest illos, dicens voce magna: Si quis adoraverit bestiam et imaginem ejus, et acceperit characterem in fronte sua aut in manu sua, et hic bibet de vino irae
Abbreviated transcription (Latin):
niores et quatuor ani¬
adorauerunt deum
sedentem super thro
num dicentes amen
alleluya. Et uox de
throno exiuit dicens.
Laudem dicite deo ue¬
stro omnes sancti eiꝰ
et qui timetis deum
pusilli et magni. Et
audiui quasi uocem
tube magne. et sicut
uocem aquarum ml¬
tarum . et sicut uo¬
cem thonitruum mag¬
norum dicentium

Expanded text:
niores et quatuor aniadoraverunt Deum sedennum, dicentes: Amen, Alleluia. Et vox de throno exivit, dicens: Laudem dicite Deo nostro, omnes servi ejus: et qui timetis eum, pusilli et magni. Eaudiui quasi uocem turbę magnę, et sicut uocem aquarum multarum, et sicut uocem tonitruorum magnorum dicentium
Abbreviated transcription (Latin):
habens fundamen¬
ta duodecim. et in
ipsis duodecim nomi¬
na aduodecim aposto¬
lorum et agni. Et
qui loquebatur me¬
cum habebat men¬
suram harundinem
auream. ut metire¬
tur ciuitatem et
portas eius et murũ

Expanded text:
habens fundamenta duodecim et in ipsis duodecim nomina duodecim apostolorum agni et qui loquebatur mecum habebat mensuram harundinem auream ut metiretur civitatem et portas eius et murum
Abbreviated transcription (Latin):
ni indignationis ire eiꝰ.
et omnis insula fugit
et montes non sunt
inuenti. et grando mag¬
na sicut talentum des¬
cendit de celo in homi¬
nes. et blasphemauunt
homines deum propter
plagam grandinis.qm̃

Expanded text:
ni indignationis irae eius et omnis insula fugit et montes non sunt inventi et grando magna sicut talentum descendit de caelo in homines et blasphemaverunt homines Deum propter plagam grandinis q
Abbreviated transcription (Latin):
linguas suas pre dolore.et
blasphemauerunt deũ celi
pre dolorib et uulneribus
suis. et non egerunt peni¬
tentiam ex operibus suis.
Et sextus angelus effu¬
dit phialam suam in flu-
men magnum eufraten:
et siccauit aquam eius
ut preparetur uia regib
ab ortu solis. Et uidi de
ore drachonis ⁊de ore besti¬
e ⁊ de ore ꝑsendo prophe
tres spiritus immundos
in modum ranarum. St̃
enim spiritus demonum
facientes signa.⁊ proce¬
dunt ad reges tocius t̾re
congregare illos in pre¬
lium. ad diem magnum
dei omnipotentis. Et ecce
uenio sicut fur. Beatus
qui uigilat et custodit

Expanded text:
linguas suas prae dolore et blasphemaverunt Deum caeli prae doloribus et vulneribus suis et non egerunt paenitentiam ex operibus suis et sextus effudit fialam suam in flumen illud magnum Eufraten et siccavit aquam eius ut praepararetur via regibus ab ortu solis et vidi de ore draconis et de ore bestiae et de ore pseudoproptae spiritus tres immundos in modum ranarum. Sunt enim spiritus daemoniorum facientes signa, et procedunt ad reges totius terrae congregare illos in praelium ad diem magnum Dei omnipotentis. Ecce venio sicut fur. Beatus qui vigilat et custodit
Abbreviated transcription (Latin):
t audiui uocẽ mag¬
nam de celo dicentẽ
septem angelis Ite et effu¬
dite septem fialas ire dei
in terram. Et abiit primꝰ
et effudit fialam suam in
terram. et factum est uul¬
nus seuum ac pessimum
in homines qui habent
caracterem bestie.⁊ in eos
qui adorauerunt ymaginẽ
eius. Et scd̃s angłs effu¬
dit fialam suam in mare.
et factus est sanguis tam¬
quam mortui.⁊ omnis ani¬
ma uiuens mortua est in
mari. Et tercius angłs ef¬
fudit fialam suam suꝑ flu¬
mina ⁊ suꝑ fontes aqͣrum:
et factus est sanguis. et
audiui angłm quartum

Expanded text:
t audivi vocem magnam de templo, dicentem septem angelis: Ite, et effundite septem phialas irae Dei in terram. Et abiit primus, et effudit phialam suam in terram, et factum est vulnus saevum et pessimum in homines, qui habebant characterem bestiae; et in eos, qui adoraverunt imaginem ejus. Et secundus angelus effudit phialam suam in mare, et factus est sanguis tamquam mortui: et omnis anima vivens mortua est in mari. Et tertius effudit phialam suam super flumina, et super fontes aquarum, et factus est sanguis. Et audivi angelum aquarum
Abbreviated transcription (Latin):
mus insaniam ⁊ finem illorum
sine honore. ecce qũo ꝯputati st̾
int̾ filios dei. ⁊ int̾ scõs sors il¬
lorum est. Ergo errauimꝰ a uia
ueritatis ⁊ iusticie lum̃ non lux̃
nobis. ⁊ sol incelligentie non

Expanded text:
s insaniam, et finem illorum sine honore. Ecce quomodo computati sunt inter filios Dei, et inter sanctos sors illorum est. Ergo erravimus a via veritatis, et iustitiae lumen non luxit nobis, et sol intelligentiae non
Abbreviated transcription (Latin):
magedom. Et septimus
angelus effudit fialam
suam in aerem et exiu
uox magna de templo
a throno dicens. factum
est. Et facta sunt ful¬
gura et uoces et toni¬
trua. et terre motus
factus est magnus qͣ¬
lis numquam fuit ex
quo homines fuerunt
super terram talis t̾re¬
motus sic magnus. et
facta est ciuitas magͣ
in tres partes et ciuita¬
tes gentium ceciderunt
et babilon magna uenit
in memoriam ante de¬
um dare illi calicem ui¬

Expanded text:
magedon. Et septimus angelus effudit phialam suam in aerem, et exivit vox magna de templo a throno, dicens: Factum est. Et facta sunt fulgura, et voces et tonitrua, et terraemotus factus est magnus, qualis numquam fuit, ex quo homines fuerunt super terram, talis terraemotus, sic magnus. Et facta est civitas magna in tres partes: et civitates gentium ceciderunt. Et Babylon magna venit in memoriam ante Deum, dare illi calicem vi
Abbreviated transcription (Latin):
ustus es qui es ⁊ qͥ eras
sanctus quia hec iudicasti.
quia sanguinem sanctorũ
et prophetarum effud̾unt
et sanguinem dedisti eis
bibere ut digni sunt.
Et audiui alterum ange¬
lum dicentem. Etiam domi¬
ne deus omnipotens uera
et iusta iudicia tua. Et
quartus angelus effu¬
dit fialam suam in solẽ
et datum est illi estu
affligere homines. et ig
ne estuauerunt homi¬
nes estu magno. et blas¬
phemauerunt nom̃ dei
habentis potestatẽ suꝑ¬
dit fialam suam super
sedem bestie. et factum
est regnum eius tenebre¬
sum. et manducauerunt¬

Expanded text:
e, qui es, et qui eras sanctus, qui haec judicasti: quia sanguinem sanctorum et prophetarum effuderunt, et sanguinem eis dedisti bibere: digni enim sunt. Et audivi alterum ab altari dicentem: Etiam, Domine Deus omnipotens, vera et justa judicia tua. Et quartus angelus effudit phialam suam in solem, et datum est illi aestu affligere het aestuaverunt homines aestu magno, et blasphemaverunt nomen Dei habentis potestatem sudit fialam suam super sedem bestiae et factum est regnum eius tenebrosum et conmanducaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
eum per annos mil¬
le. et misit eum in
abyssum. et clausit
et signauit suꝑ illũ.
ut non seducat am¬
plius gentes. donec
consummentur mil¬

Expanded text:
eum per annos mille, et misit eum in abyssum, et clausit et signauit super illum, ut non seducat amplius gentes, donec consummentur mil
Abbreviated transcription (Latin):
Et uidi bestiam et re¬
ges terre et exercit
eorum congregatos
ad faciendum prelium
cum illo qui sedebat
in equo. et cum exer¬
citu eius. Et appre¬
hensa est bestia et
cum illa pseudo pro¬
pheta et qui fecit sig¬
na coram ip̃a. quibus
seduxit eos qui acce¬
perunt caracterem
bestie ⁊qui adorant y¬
maginem eiꝰ. Uiui mis¬
si sunt hii duo in stag¬
num ignis ardentis et¬
sulphuris. Et cet̾i occisi
sunt in gladio sedentis
suꝑ equum. qui pro¬
cedit de ore ipsius.
Et omnes aues sa¬
turate sunt carni-¬
bus eorum.

Expanded text:
Et vidi bestiam et reges terrae et exercitus eorum congregatos ad faciendum praelium cum illo, qui sedebat in equo, et cum exercitu eius. Et apprehensa est bestia et cum illo pseudopropheta, qui fecit signa coram ipso, quibus seduxit eos, qui acceperunt caracterem bestiae, et qui adoraverunt imaginem eius vivi missi sunt hi duo in stagnum ignis ardentis sulphure, et ceteri occisi sunt in gladio sedentis super equum, qui procedit de ore ipsius, et omnes aves saturatae sunt carnibus eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
uoluchri celi ⁊ uniuersis auibus
cunctis q bestiis agri. conueniti
mam meam. qr ego immolo uo¬
bis uictimam gñdem suꝑ montes
isrł ut comedatis carnes ⁊ bibatis
sanguinem. Carnes fortium co¬
medetis. ⁊ sanguinem pͥncipum
terre bibetis. Arietum agnoꝵ
turitatem. ⁊ bibetis sangͥnem in e¬
brietatem. de uictima qͣm ego im¬
molabo uobis. ⁊ saturabimini suꝑ
mensam meam de equo ⁊ de eqͥtẽ
forti. ⁊ de uniu̾sis uiris bellatorib

Expanded text:
volucri et diversis avibus cunctisque bestiis agri: Convenite,mam meam, quam ego immolo vobis, victimam grandem super montes Israel, ut comedatis carnes et bibatis sanguinem. Carnes fortium comedetis, et sanguinem principum terrae bibetis, arietum, agnorturitatem, et bibetis sanguinem in ebrietatem de victima, quam ego immolabo vobis. Et saturabimini super mensam meam, de equo et de equite forti, et de universis viris bellatoribus,
Abbreviated transcription (Latin):
stantem in sole: et
clamauit uoce magna
dicens omnibus aui¬
bus qui uolabant ꝑ
medium celi. Uenite
et congregamini ad
cenam magnam dei:
ut manducetis carnes
regum. et carnes tri¬
bunorum et carnes
fortium.et carnes e¬
quorum et sedentiũ
in ip̃is. et carnes om¬

Expanded text:
stantem in sole, et clamavit voce magna, dicens omnibus avibus, quae volabant per medium coeli: Venite, et congregamini ad coenam magnam Dei; ut manducetis carnes regum, et carnes tribunorum, et carnes fortium. Et carnes equorum, et sedentium in ipsis, et carnes om
Abbreviated transcription (Latin):
bant super se regem an¬
gelum abyssi. cui nomen
elraice laabaddon. grece
autem apollion. et lati¬
ne habens nomen exter¬

Expanded text:
bant super se regem angelorum abyssi, cui nomen Hebraice Abadon, Graece autem Apollion, et Latine habens nomen exter
Abbreviated transcription (Latin):
dẏso pͥma cõmissa ẽ. Ac ꝑ hoc recte
nullo ꝓrsus excepto p̾uaricatores
existimant᷑ om̃s peccatores terrȩ.
Om̃s gͥ p̃uaricatores grã saluatoris
inuenit. alios magis alios minꝰ. Qn¬
q. tanto minor peccati excusatio. tan
to manifestior p̃uaticatio. Restabat
gͦ ut hominib ñ sua s dĩ. id. ẽ. a deo
donata iusticia subueniret. Unde
ait apłs. Per legẽ cognitio peccati.
Non gͦ ab latio. s cognitio. N c̃
autẽ sine
lege inquit iusticia
di manifeA stata ẽ testificata ꝑ
tua. Tanꝗͣ diceret. Qm̃ lex siue in pa-¬
radyso data. siue naturalit̾ insita. si¬
ue in litteris ꝓmulgata. p̃uarican-
tes fecit om̃s peccatores terrȩ. ꝓpt̾ea dile¬
xi testimonia tua. quȩ sunt in lege tua
de gr̃a tua. ut ñ sit in me iusticia mea s
tua. Lex enĩ ad hoc ꝓdest. ut mittat ad
grãm. Non solũ enĩ qͦd attestat᷑ manife¬
standȩ iusticiȩ dĩ quȩ sine lege ẽ. uerũ

Expanded text:
diso, prima commissa est : ac per hoc recte, diso, prima commissa est : ac per hoc recte, nullo prorsus excepto, praevaricatores aestimantur omnes peccatores terrae. Omnes praevaricantes gratia Salvatoris invenit, alios majus, alios minus: quanio, tanto minor peccati eto manifestior praevaricatio. Restabat ergo, ut omnibus non sua, sed Dei, id est a Deo donata, justitia subveniret. Unde ait Apostolus: «Per legem cognitio peccati.» Non ergo ablatio, sed «cognitio. Nunc autem sine lege,» inquit, «justitia Dei manifestata est, testificata per tua.» Tanquam diceret: Quoniam lex sive in paradiso data, sive naturaliter insita, sive in litteris promulgata, tes fecit omnes peccatores terrae; propterea dilexi testimonia tua, quae sunt in lege tua de gratia tua, ut non sit in me justitia mea, sed tua, lex enim ad hoc prodest ut mittat ad gratiam. Non solum enim quod attestatur manifestanda justitia Dei, quae sine lege est, verum
Abbreviated transcription (Latin):
gamꝰ aliã legẽ ñ per Qi moysenda¬
tã. scd̃m quã sunt itat p̾uaricato¬
res cȩterarũ gentiũ peccatores. ubi enĩ
ñ ẽ lex nec p̾uaricatio. quȩ ista lex ẽ
nisi forte illa de qua dicit id̾e apłs.¬
gentes quȩ legẽ ñ habent. naturalit̾
quȩ legis sunt faciunt. hii legẽ non
habentes. ipsi sibi sunt lex: s cd̃m
ñ inmerito p̾uaricatores estimant᷑
om̃s peccatores terre. Nullus ẽ qui
faciat alteri iniuriã. nisi qui fieri
nolit sibi. & in hoc transgrediat᷑ na-¬
turalẽ legẽ quã ñ sinitur ignorare.
dũ id qͦd facit ñ uult pati. Multo¬
magis gͦ p̃uaricatores sunt lege di-¬
uina. qͦua naturalis illa siue in-¬
staurata siue aucta. siue firmata ẽ.
Lã uero si in om̃ib peccatorib terrȩ
ñ ingrue deputant᷑. & pariuili
ꝓpt̾ originalis uincula peccati. etiã
ipsi in similitudine p̾uaricationis
adȩ.ad illã p̾uaricationẽ ꝑtinere
monstrant᷑. quȩ data lege in para¬

Expanded text:
amus aliquam legem non per Moysen datam, secundum quam sunt praevaricantes caeterarum gentium peccatores? «Ubi enim lex non est, nec praevaricatio.» Quae ista lex est, nisi forte illa de qua idem dicit aposentes quae legem non habent, naturaliter quae legis sunt faciunt; hi legem non habentes, ipsi sibi sunt lex» ? Secunnon immerito praevaricatores aestimantur omnes peccatores terrae. Nullus enim est qui faciat alteri injuriam, nisi qui fieri nolit sibi: et in hoc transgreditur naturae legem, quam non sinitur ignorare, dum id quod facit non vult pati. Numagis ergo praevaricatores facti sunt lege divina, qua naturalis illa sive instaurata, sive aucta, sive firmata est. 5. Jamvero si in omnibus peccatoribus terrae non incongrue deputantur et parvuli, propter originalis vincula peccati, etiam ipsi in similitudine praevaricationis Adae , ad illam praevaricationem pertinere monstrantur, quae, data lege in para
Abbreviated transcription (Latin):
turbationẽ hoĩs. & uxor plerũq de¬
cepta serpentis insidiis. animũ uiri
exagitare conat᷑. & pat̾ fidẽ filii fre¬
quent̾ irridet. & uir suȩ coniugis
mentẽ tẽptat ob ꝓbriis. S in his om̃i¬
b suꝑat iustus & dicit. Quis nos se¬
parabit a caritate xp̃i : Tribulatio an
angustia. an ꝑsecutio: Quotiens bene¬
facta crimini dant᷑. quotiens uirtus
obꝓbrio ducit᷑. quotiens ipsa ingrata
ẽ grã. Uendidit iustus facultates suas.
dispensauit pauꝑib. nichil sibi reli-¬
quit. concẽpnit᷑ plerũq in ipsa eccłia.
quia diues eẽ desistit sicut scriptũ ẽ.
S i dederit uir om̃s facultates suas in
scandalũ pati ñ debet. quia pꝰ illoꝵ
ẽ exagitari scandalo. Unde ꝙ dñs
ait. Quicũq scandalirauerit unũ
de pusillis istis minimis qui in me¬
credunt. Non solũ pusillos. s etiã ini¬
micos dixit. quos ꝑturbant scandala.
turbauerit infirmȩ mentis infantiã.
Serua gͦ futuris mercedẽ tuã. & istiꝰ scl̃i

Expanded text:
erturbationem hominis: et uxor plerumque decepta serpentis insidiis animum uiri exagitare conatur et pater fidem filii frequenter inridet et uir suae coniugis mentem temptat obprobriis. sed in his omnibus superat iustus et dicit: quis nos separabit a caritate Christi? tribulatio an angustia an persecutio? quotiens benefacta crimini dantur, quotiens uirtus obprobrio ducitur, quotiens ipsa ingrata est gratia! uendidit iustus facultates suas, dispensauit pauperibus, nihil sibi reliquit: contemnitur plerumque in ipsa ecclesia, quia diues esse desiuit, sicut scriptum est: si dederit uir omnes facultates suas in scandalum pati non debet, quia pusillorum est exagitari scandalo. unde et dominus ait: quicumque scandalizauerit unum de pusillis istis minimis. non solum pusillos, sed etiam minimos dixit quos perturbant scandala, isti, Quicumque turbauerit infirmae mentis infantiam. serua futuris mercedem tuam et istius saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
s cur ita sit ꝑscrutandũ. qͦd ds̃ bo
nã legẽ. qͦs eadẽ lex uiuificare ñ
posset: nec ulla eẽt ex bona lege
stupendũ. Hȩc sunt gͦ mirabilia te¬
stimoniad̾i. Propt̾ hoc huiꝰ anima
inquit sermonũ tuoꝵ illuminat:
uulis nisi humilib & infirmis: Noli
gͦ suꝑbire: noli de tua quȩ nulla ẽ
uirtute p̾sumere. & intelliges quare
sit a bono do bona lex data. quȩ tñ
uiuificare ñ posset. Ad hoc enĩ data
ẽ. ut de te magno paruulũ faceret:
ut te ad faciendã legẽ uires de tuo¬
ñ habere monstraret. Ac sic oꝑis
indignꝰ & egenꝰ ad grãm confugeres.
intel lexit hic paruulus. qͦd mini¬
mꝰ apłoꝵs paulus. id.ẽ. paruulus
ostendit. ideo datã legẽ quȩ uiuifi¬
care ñ posset: quia conclusit scrip¬
tura omĩa sub peccato. ut ꝓmissio
ex fide iħu xp̃i daret᷑ credentibus.
Ita dñe ita fac misericors dñe. imꝑa
ut cũ homines ꝑ uires suas adimple
nequi uerint. om̃e obstruat᷑.
t
nemo sibi magnꝰ uideat᷑.

Expanded text:
et cur ita sit perscrutandum, quod cum Deus bonnam legem, quos eadem lex vivificare non posset, nec ulla esset ex bona lege stupendum. Haec sunt ergo mirabilia testimonia Dei: propter hoc hujus anima um tuorum illuminat, vulus, nisi humilis et infirmus? Noli ergo superbire, noli de tua, quae nulla est, virtute praesumere; et intelliges quare sit a bono Deo bona lex data, quae tamen vivificare non possit. Ad hoc enim data est, ut te de magno parvulum faceret, ut te ad faciendam legem vires de tuo non habere monstraret; ac sic opis indigus et egenus ad gratiam confugeres, intellexit hic parvulus, quod minimus Apostolorum Paulus, id est parvulus, ostendit, ideo datam legem quae vivificare non posset, quia «conclusit Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus» . Ita, Dut cum homines per suas vires adimplere nequiverunt, omne os obstruatur, et nemo sibi magnus videatur,