comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
post tempꝰ ꝑtinacit̾ adhesefit sue secte asie
geiꝰ ⁊ spẽm quia om̃is ħeticꝰ scismaticꝰ s ñ edᷤ
dere ꝙ horrend̾ sit ħ ⁊ detestabile cͥm̃. scis¬
monis relicto robdan filio suo facientes sc¬
sina ad heserunt ieroboatn. demolunt᷑ de¬
dit in disꝑsionẽ. It̾ abdo ꝓpħa missus a tero ga¬

Expanded text:
tter pertinaciter adheserit sue secte, assegenus et speciem, quia omnis hereticus est schismaticus, sed dere quam horrendum sit hoc et detestabile crimen, schist mortem Salomonis, relicto Roboam filio suo, facientes schisma adheserunt Hieroboam, demolivit et dedit in dispersionem. Item Abdon propheta missus a do
Abbreviated transcription (Latin):
Iudei dicunt᷑ qui legẽ mosaicã ad lict̾am te¬
nent se circũcidendo et alia legalia faciendo
c̾dotes prius aut̾ dicebant᷑ hebrei ab heber.
cinus familia cultũ tenut imꝰ dĩ cet̾is ydo¬
latͥa fedatis. Sarraceni dicinit᷑ qui nͨ nouũ
libe de qͣ eoꝵ sint origo. agarends uocari uolt
s pocius a sarta eus uxore ⁊̃ liba se sarracenos
ippellau̾unt. Sunt cñ int̾ sarracenos qͥdam
qui receꝑunt: S. libros moysi s ꝓħas respue¬
runt hil dicuntur samaritani a samaria ci¬

Expanded text:
Iudei dicuntur qui legem mosaicam ad literam tenent, se circuncidendo et alia legalia faciendo.cerdotes. Prius autem dicebantur Hebrei ab Heber, cuius familia cultum tenuit unius dei, ceteris idolatria fedatis. Sahe, de qua eorum fuit origo, agarenos vocari volunt, sed potius a Sara eius uxore et libera, se sarracenos appellaverunt. Sunt tamen inter sarracenos quidam qui receperunt V libros Moysi, sed prophetas respuerunt. Hi dicuntur samaritani. Cum Sarrac
Abbreviated transcription (Latin):
nałł puta ꝑ mina̾s uł ꝑ rerum suar̃ ab lacõ¬
nẽ uł u̾b̾a uł aliam simlẽ coactõnẽ fusceꝑũt
aliqui sacm̃tũ bapĩ et postea recesserunt a
nr̃a fide sunt cõpellendi redire ne nom̃ dr̃
blasphemetur et sides ꝙͣ suscepunt inlis ac

Expanded text:
rerum suarum ablationem vel verbera vel aliam similem coactionem, susceperunt aliqui sacramentum baptismi et postea recesserunt a nostra fide, compellendi sunt redire, ne nomen domini blasphemetur et fides, quam susceperunt, vilis ac
Abbreviated transcription (Latin):
indeos publicis cedib deputandos qui de
infidenb baptizatos subu̾t̾e actẽptan̾mit
et siles penas int̾dum. ⁊ pectiarias ꝓut
Clitas delicti exposcit sepe statint ecc̃a contͣ
tales illa tñ mod̾atõne adh̃ta in flagestis
ꝙ staturũ eius inuindcãm sangninis cͣustre
manne uideatur talis enĩ pena indistĩcte
relinq̃nda ÷ brachio seculari. ꝓbantur õs¬

Expanded text:
udeos publicis cedibus deputandos, qui de infidelibus baptizatos subvertere attentaverunt. Et similes penas, interdum et pecuniarias, prout qualitas delicti exposcit. Sepe statuit etales, illa tamen moderatione adhibita in flagellis, quod statutum eius in vindictam sanguinis transire minime videatur. Talis enim pena indistincte relinquenda est brachio seculari. Extr
Abbreviated transcription (Latin):
in condunt leges iniqͣs uł sta¬
cuta contͣ legẽ dĩ ⁊̃ contͣ lid̾tatẽ
eccͣsticam ut solent facere płiq pͥtici¬
pes ⁊ comites cͥcansuras soluendas
nł repecendas coram indice eccͣstico
⁊ multa alia eampollentia ip̃o uire
non uaient leges sue quia nulla lex

Expanded text:
i condunt leges iniquas vel statuta contra legem dei et contra libertatem ecclesiasticam, ut solent facere plerique principes et comites circa usuras solvendas vel non repetendas coram iudice ecclesiastico et multa alia equipollentia, ipso iure non valent leges, quia nulla lex
Abbreviated transcription (Latin):
infamatores dñr qui cutam et bonos
mores ꝓximoꝵ et p̾lacoꝵ nituntur cor¬
rumꝑe uł minuere. ꝙ facunt int̾d̾¬
consingendo ⁊̃ publicando cͥmen aliꝙ
contͣ aliũ uł ⁊̃ occultum cͥmẽ alt̾us ꝙ¬
appellantur lidesti famosi ut cũ aliquis
sebit cartam iiuriam ⁊̃ insarmam
alt̾uis et ꝓicit eam occuce in ecc̃a uł
platea uł domo ut ea ninenta et locta
infametur isti om̃s pccãtit mortałr¬

Expanded text:
infamatores dicuntur, qui vitam et bonos mores proximorum et prelatorum nituntur corrumpere vel minuere quod faciunt interdum fingendo et publicando crimen aliquid contra alium, vel etiam occultum crimen alterius pappellantur libelli famosi, ut cum aliquis scribit chartam in iniuriam et infamiam alterius et proiicit eam occulte in ecclesia vel platea vel domo, ut ea inventa et lecta alius infametur. Isti omnes peccant morta
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ in solidum qm indut̾mnt pͥnciptm
ad condendum tales leges. Item ołas
obseruantes p̾cauerunt mortałr et
tenentur ad resticucõm coꝵ qui caliũ
legum occ̃one lucrati sunt .R. ꝑsy .S.¬

Expanded text:
etiam in solidum qui induxerunt principem ad condendum tales leges. Item omnes observantes peccaverunt mortaliter et tenentur ad restitutionem eorum que talium legum occasione lucrati sunt. DE
Abbreviated transcription (Latin):
necñ. ⁊ in aliis locis sibi incestigat illũ
contͣ ꝗͣ ħ acta sunt infamatum occ̃oe
recognostat errorem sinĩ ⁊ calpam ⁊
ꝓposse remoueat nł salcẽ allemat sic
nnfaniam. cenetur ⁊̃ compon̾e secum

Expanded text:
nec non et in aliis locis ubi intelligit illum contra quem hec acta sunt infamatum occasione recognoscat errorem suum et culpam et pro posse removeat, vel saltem alleviet sibi infamiam. Tenetur
Abbreviated transcription (Latin):
secundi .i. acusatores et denuntiatores
debent. ꝓcedere ex caritate .s. ut accusa¬
ti corrigantur et cet̾i c̾reant ᷑ quia siue
plectendo sine ignoscendo ħ solum bñ
agitur ut uita hominũ corngatin. xxiii¬

Expanded text:
ennaforte Accusatores et denunciatores debent procedere ex charitate, scilicet ut accusati corrigantur et ceteri terreantur, quia sive plectendo sive ignoscendo, hoc solum bene agitur, ut vita hominum corrigatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ram̃ti. et s sequenti. Icem debent isti¬
cales ⁊̃ p̾t̾ restitucõm induci ao largas
uire licet ignorant̾ forte aliqͣ hũert̃
ãdam emi sunt &̃ uix possunt fieri
sine aliquo poc̃o et grã exempli post̾¬

Expanded text:
m debent tales etiam preter restitutionem induci ad largas iure, licet ignoranter, aliqua habuerunt. Quedam enim sunt, que vix possunt fieri sine aliquo peccato, ut cura rei
Abbreviated transcription (Latin):
stmlid qui de longa non dico consue¬
tudine si corrupcela nec em̾e sciunt noc uẽ¬
dere absq incendiariis et iuram̃tis in¬
cautis necnon et int̾dum ꝑuiriis et bĩ
mentiuntur simplicibus rem uilem
us corruptam p̃ciosam ẽẽ et in hunc
modimi ex̾cent ꝓ magna ꝑte quacqͥd
doli et fraudis excotari pocest ad hoc
quotiens scienter et causa decipiendi ꝓti¬
inũ peierat uł mentitur peccat morta¬
łr et tenetur ad resticutõm in qͣntum
cecep̃ ꝓximũ illi eidem decepto faciendã
si scit uł pot̃ uł ħedi eius uł si nescit ꝑ¬
sonam us non pot̃ ꝓcedat ut dixi .s. de

Expanded text:
similibus qui de longa, non dico consuetudine, sed corruptela, nec emere sciunt nec vendere absque mendaciis et iuramentis incautis, necnon et interdum periuriis et breviter mentiuntur simplicibus rem vilem vel corruptam pretiosam esse et in hunc modum exercent pro magna parte, quicquid doli et fraudis excogitari potest. Ad hocquis scienter et causa decipiendi proximum peierat vel mentitur, peccat mortaliter et tenetur ad restitutionem, inquantum decepit proximum, illi eidem decepto faciendam, si scit vel potest vel heredi eius vel si nescit personam vel non potest, procedat ut dixi supra de
Abbreviated transcription (Latin):
Inhonesta sui natura funt omĩa q̃ sũp
cõ exͥceri non possunt ut concͣctus usli¬
rarum symoiie et simles. Ista om̃ib
stint ꝓhĩta indistincte cam cłicis qͣmla¬
ccatis dum modo sint doli capacesx mi¬

Expanded text:
inhonesta sunt sui natura, sicut omnia que sine peccato exerceri non possunt, ut contractus usurarum, simonie et similes. Ista omnibus sunt prohibita indistincte tam clericis quam laetatis, dummodo sint doli capaces.
Abbreviated transcription (Latin):
multa. nec obstat si dicat iusor liq
ego ex cupidicace luserim ñ tã fecl
dolens amisit. Icem cũ iste nidus sit tarpis
et repbatus ut puta qui ẽ contͣ deum et
om̃ia ura ꝑ talem ludum nullus pot̃
aliquid ad quirere. nectitulum nͨ bonã
aidẽ hẽre. Inustus enã titulus ẽ ꝓ non ti¬
male fidei possessor oiͦ qui contͣ legum
Icem sunt q̃dam ꝑsone quib in distincte
tenetur quis resticuere quicquid lucratus¬
÷ ab eis in alea. ut suriosi. ꝓdigi. ininores
xxu. annis et maxime pupilli. Itcm m̃te
capti. surdi muti ceci et qui morbo ꝑpetuo
laborant quia tales reb sins suꝑeẽ non
possunt pp̃ ꝙ dandi sunt eis tucoiet ułcu¬

Expanded text:
ura. Nec obstat si dicat lusor, licet ego ex cupiditate luserim, non tamen feci dolens amisit. Item cum iste ludus sit turpis et reprobatus, utputa quia est contra deum et omnia iura per talem ludum nullus potest aliquid acquirere, nec titulum nec bonam finem habere. Iniustus enim titulus est pro non tir qui contra legum Item sunt quedam persone quibus indistincte tenetur quis restituere, quicquid ab eis lucratus est in alea, ut furiosi, prodigi, minores XXV annis et maxime pupilli. Item mente capti, surdi, muti, ceci et qui morbo perpetuo laborant, quia tales rebus suis superesse non possunt, propter quod dandi sunt eis tutores vel cu
Abbreviated transcription (Latin):
meniori indicõ distinguendum utril
aliquis uoluntarius et ex cupididate
lusic ⁊ tunc si amisit non pot̃ repet̾e
si lucratus ẽ cenetur ad resticucõnẽ
salcem in udicõ amine an mintus
iportumtacem ⁊̃ cunc si amisit po
re. Idem credo in illo qui instrmus uł
debilis cã recreacõnis modicum lu¬
sit dum mͦ alium ad ludum nõ cõ¬

Expanded text:
mihi videtur distinguendum utrum aliquis voluntarius et ex cupiditate lusit, et tunc si amisit, non potest repetere; si lucratus est, tenetur ad restitutionem, saltem in iudicio anime. An invitus importunitatem, et tunc si amisit potre. Idem credo in illo qui infirmus vel debilis causa recreationis modicum lusit, dummodo alium ad ludum com
Abbreviated transcription (Latin):
no. ꝙ credicor pot̃ exigere uł cõpł¬
sarenon solum expensas qͣł fec̃ col¬
ligendo fructus s ⁊ qͥs fecit bona fide
c̾ca rem pignoratan item si cañ for¬
tuito uł sine culpa sua res ꝑiit uł dec̾i¬
orata⁊ non cenecur creditor s si ado¬
hena fide creditor minus accepit qͣm
gat in sorte pot̃ ag̾e ad residuum. Si
sͦ plus deuetur resticuere debicori¬
ag̾e debicor contra credidorem uł ehͦ
uł contra ħ̾edem eiusuł eqͦ. et si forte
credicor uł ħes euis remi sibi obligatã

Expanded text:
uod creditor potest exigere vel compensare, non solum expensas quas fecit colligendo fructus, sed etiam quas fecit bona fide circa rem pignoratam. Item si casu fortuito, vel sine culpa sua res periit vel deteriorata est, non tenetur creditor, sed si dobona fide, creditor minus accepit quam erat in sorte, potest agere ad residuum. Si vero plus, tenetur restituere debitoriagere debitor contra creditorem vel ecovel contra heredem eius et econverso. Et si forte creditor vel heres eius rem sibi obligatam
Abbreviated transcription (Latin):
si monachus de p̾cepto alb̾is uadit ro¬
mam uł÷ in scolis. munquid ibi pot̃ fã¬
eo pp̃o ꝙ p̾latus dedit ei licentiam stan¬
di nrdolis uł emdi romam incelłr ei
concessisse liceuciam faciendi ea q̃ ho¬
nesti scolares et rompete siue icĩnerã¬

Expanded text:
si monachus de precepto abbatis vadit Romam vel est in scholis; numquid ibi potest fao quod prelatus dedit ei licentiam standi in scholis vel eundi Romam, intelligitur ei concessisse licentiam faciendi ea que honesti scholares et romipete sive itineran
Abbreviated transcription (Latin):
formare sibi consciãm ꝗ non displiceat
marito in corde licet force aliqũ ꝓhũit
ore. Solent enĩ mariti facere talem ꝓhĩ¬
cõm uxorib absolute ut sic cemꝑent
eas non a toco s ab excessu qͣm suspi¬
cantur. pot̃ ⁊̃ fibi formare consciãmex
qͣltate ⁊ miseria pauꝑis cogitatis ꝙ fi̾
maritus illum uid̾et om̃ib placeret
ei ꝙ sibi fieret elemosina. si aut̃ oĩo ⁊
p̾cise dictat isti uxori conscĩa ꝙ uiro
displicet et scandalizatur ñ deponat
consdam̃ illam si poc̃. sin aut̃ non det
et doleat quia non pot̾ dare et sicm¬

Expanded text:
formare sibi conscientiam, quod non displiceat marito in corde, licet forte aliquando prohibuerit ore. Solent enim mariti facere talem prohibitionem uxoribus absolute ut sic temperent eas, non a toto, sed ab excessu quem suspicantur. Potest etiam sibi formare conscientiam ex qualitate et miseria pauperis, cogitans quod si maritus illum videret, omnino placeret quod ibi fieret eleemosyna. Si autem omnino et precise dictat isti uxori conscientia, quod viro displiceat et scandalizetur inde, deponat conscientiam illam si potest: sin autem non det et doleat quod non potest dare.
Abbreviated transcription (Latin):
a culpa ¶ Item orͣ utrum de illicite ad qui¬
sicis possit aliquo modo fieri eła. ad hoi
cunt quidam gn̾ałr & non. nec deustra
nec̃ de rapina uł furto nec de symoma
nec de ystonacu. nec de m̾etͥcio nec de alea
uł alio simili fundant isti opimionẽstiã

Expanded text:
 Queritur utrum de illicite acquisitis possit aliquo modo fieri eleemosyna. Ad hoc dicunt quidam generaliter quod non, nec de usura, nec de rapina vel furto, nec de simonia, nec de histrionatu, nec de meritricio, nec de alea, nec de alio simili. Fundant isti opinionem suam
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ suꝑ ħ cogitabat uł ignorabat ꝙ
eẽt illicitum calia facereuł uendere
In om̃ib istis distiuguo quia aut ille
res tales sunt q̃ ad humanũ usum pꝰ¬
sunt ẽẽ utaes sic̃ arma in blło iusto
cudellus ad incidendum panem uł an
dam confectõnib ad sanandum egro¬
cos aut cales q̃ ad nullũ usum stĩtuti¬
les nͥ ad pocãndũ sic̃ q̃dam uenena
mortifera et ad nullũ bonũ usumnti

Expanded text:
hoc cogitabat vel ignorabat quod esset illicitum talia facere vel vendere. In omnibus istis distinguo quia aut ille res tales sunt, que ad humanum usum possunt esse utiles, sicut arma in bello iusto, cultellus ad incidendum panem vel audam confectionibus ad sanandum egrotos. Aut tales que ad nullum usum utiles sint, nisi ad peccandum, sicut quedam venena mortifera aut ad nul
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Item quia i tali caũ om̃ia sunt
si petit licentiam ab abłe. et alłas exp̃s¬
se ꝓlubeat uidetur ꝙ non possit dare
quia ⁊̃ a bono d cessare pp̃ bonũ obeoĩe¬
tali p̾cepto ꝙ directe÷ concra dm̃. nõ

Expanded text:
e. Nam in tali casu omnia sunt si petit licentiam ab abbate et abbas expresse prohibeat: videtur quod non possit dare, quia etiam a bono debet cessare, propter bonum obedietali precep
Abbreviated transcription (Latin):
siarum qͣs p̾cipne facint yspanii
dantes ꝓ sucura minus camusle plus
in cͥplum uł q̃druplũ qͣm ualeat co¬
ta camisia et similia. In pͥmo cau ũ
dico ipm̃ pͤcare dum cñ ñ bẽat incẽ¬
cõm corruptam ut dcm̃i ẽ nͥ forte ex
ꝗnlitate ꝑsone uł temporis cognosc̾et uł ꝓ¬
babiłr dictaret sibi conscĩa ꝙ ille non q̃rit
reta nͥ ao malum ꝑpetͣndum cunc enĩ nou
detent sibi uendere contra caleu cõsciãm

Expanded text:
um, quas precipue faciunt Hispani, dantes pro sutura unius camisie plus in triplum vel quadruplum quam valeat tota camisia et similia. In primo casu non dico ipsum peccare, dum tamen non habeat intentionem corruptam, ut dictum est, nisi forte ex qualitate persone vel temporis cognosceret vel probabiliter dictaret sibi conscientia, quod non quereret rem nisi ad malum perpetrandum. Tunc enim non debet sibi vendere contra talem
Abbreviated transcription (Latin):
ex loco dicuntur inhonesta quia in lu¬
pauari uł alio loco uli uł inhonesto ta¬
lia tͣctantur et maxime si iudicia in ta¬
lib locis cͣctentur. Item quialocus soli¬
carnis uł ał .i. suspͤcas in talid enĩ lati¬
bulis solent cõmcti ad miln̾a et docͥi he¬
tice pͣuitates ⁊ sinulia ꝓbantur. ħ. ss ar¬

Expanded text:
Ex loco dicuntur inhonesta quando in lupanari vel alio loco vili vel inhonesto talia tractantur et maxime si iudicia in talibus locis tractentur. Item quando locus est solitarius vel aliter suspectus. In talibus enim latibulis solent committi adulteria et doceri heretice pravitates et similia. Dicuntur etia
Abbreviated transcription (Latin):
te tñ ⁊ discrete ne decipiaris ꝓ posse si
tũ in tali uenditõne monast̾iumẽt
enorinit̾ uł manifeste deceptura lcit
su̾it pura uendicõ ⁊ recta intencõ nte
suit dolus adhĩtus et iõ excusetur ad
usura tũ deb remonere decepcõtiẽuł
supplendo iustum p̾ccum uł restitnen¬
scd̃m tempus p̾sens in ꝗno forte res
multum menorata ÷ p̾sertun si ꝑm
dustͥam emptoris s ⁊ ẜ cempus in qͦ
non cenetur fructus quos ꝑcep̃ medo
cemꝑe computare in p̾cio excusatur
enĩ pp̃ bonam fidem ⁊ iustum titubũ

Expanded text:
te tamen et discrete ne decipiaris et pro posse. Si tamen in tali venditione monasterium esset enormiter vel manifeste deceptum, licet fuerit pura venditio et recta intentio, nec fuit dolus adhibitus et ideo excusetur ab usura, tamen debet removere deceptionem vel supplendo iustum pretium vel restituensecundum tempus presens, in quo forte res multum meliorata est, presertim si per industriam emptoris, sed secundum tempus in quo non tenetur fructus quos percepit medio tempore computare in pretio. Excusatur enim propter bonam fidem et iustum titulum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ non licet cłico em̾e unluis ut uẽdat
caruis ita incesligas si eiꝰ incencõ ẽ ut
uendat carius in eadem form. s ut uẽ¬
dac carius mutata forma bñ potest
puta emnt cabulas ut fac̾et scͥnium uł
cartas ut scͥceret libros uł linũ ut fa¬

Expanded text:
 non licet clerico emere vilius, ut vendat carius, ita intelligas, si eius intentio est ut vendat carius in eadem forma, sed ut vendat carius mutata forma bene potest. Puta emit tabulas ut faceret scrinium vel chartas ut scriberet libros vel linum ut fa
Abbreviated transcription (Latin):
nndex eccasticus. Scd̾s castis est. cum
uidet scłaris negligit facere iustici¬
am de subdicis suis cunc eñ pot̃ n
dex eccͣsticus compelłere illum ꝑ fũ
uł supplere defectum eius .xxiii.q.¬

Expanded text:
iudex ecclesiasticus. Secundus casus est, cum iudex secularis negligit facere iustitiam de subditis suis, tunc enim potest iudex ecclesiasticus compellere illum per sevel supplere defectum eius.
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃e restituat uole uidei islis tͥanis a
ouid ip̃e iudeus eceg̾at usuras et no¬
ab eo repeti cum ntłr gesserit negoci¬
um ipĩus uidei ⁊ iõ nelit nolit tene¬
ane.iste sit indeus sine xͥams. Salu¬
quib iste tenetur uł deponat pecu

Expanded text:
ecclesie restituat nomine iudei illis christianis, a quibus ipse iudeus exegerat usuras et noab eo repeti, cum utiliter gesserit negotium ipsius iudei et ideo velit nolit tenesive iste sit iudeus sive christianus. Saluquibus iste tenetur vel deponat pecun
Abbreviated transcription (Latin):
e̾ro utrum ustiraruis ceneatur resti¬
tuere non solum pecuniam usurari¬
am s ⁊̃ ꝯmoquid cum ip̃a lucratus
est. et studus ꝑceptos ex re empta
de pecunia fenebri ad ħi dicunt qͥ¬
e radice corrupta ꝓcedunt corrup

Expanded text:
quero utrum usurarius teneatur restituere non solum pecuniam usurariam, sed etiam quidquid cum ipsa lucratus est et fructus perceptos ex re empta de pecunia funebri. Ad hoc dicunt qux radice corrupta procedunt corrup
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ qui minis emũgit sanguinẽ
elicit dicamꝰ cũ alus ꝙ cenẽatur
nfurarins resticuere ꝯmegnidult᷑
sortem accep̃ a debitore occõne sor¬
tis pacto pͥoedente nł intentõnecce¬

Expanded text:
m qui nimis emungit, sanguinem elicit, dicamus cum aliis, quod teneatur usurarius restituere quidquid ultra sortem accepit a debitore, occasione sortis, pacto precedente vel intentione co
Abbreviated transcription (Latin):
gunt de paganis et hostib reipu¬
blice sicat lict̾a plane sonat talid
em̃ et aꝑte et ꝑ insidias et om̃ib
modis possunt tanqͣm indignis au¬
ferre q̃ male detinẽt. secus de indeis
quia illi serui nti sunt et ꝑati sẽare
S nunquid et exponunt lict̾am ne¬
gancem sic ab illo exi. usu . o.tu. quiq¬

Expanded text:
gunt de paganis et hostibus reipublice, sicut litera plane sonat: talibus enim et aperte et per insidias et omnibus modis possunt tamquam indignis auferri que male detinent. Secus de iudeis, quia illi servi nostri sunt et parati servire uras. Et exponunt literam negative sic: Ab illo exige usuram, cui tu q
Abbreviated transcription (Latin):
alia . ex ix. &̃ in talisb ludis attendũ¬
tar. pͥmũ desid̾ium licrandi ecce cupi¬
ditas & radixs om̃num malorum. scd̾m¬
÷ uoluntas spoliandi ꝓximũ ecce rapi¬
solum in anno uł m̃se s in oadem die
ciplicata et uerba ociosa et uana. Quĩ¬
tum ÷ blaphemnia. ecce ħesis. Sextum est
corrupcõ mulciples ꝓximoꝵ qui ad ludũ
inspiciendum ce consuetudine pͣua con¬
ueniunt. Septimũ ÷ scandalum bonorũ
q̃ mi illo temꝑe ceu̾entur facere. Item de
auc ebrietati desermens aut desmat
aut cͥce dampuetur. sub di a domis autẽ
lector aut cautor sumilia faciens aut de¬
sinat ant cominunnone pͥuetur. Simłt
⁊̃ laicus. It̃ no .iiii. uerba posita in p̾dc̃o
canone .s. ceseruiens desinat damput¬
tur cõmunione pͥnetur. ex pͥmo colli¬
ge & si non ducit in consuetudiuem
ñ sustmebit penam p̾dcãm. Ex scd̾o uͦ¬

Expanded text:
alia ex novem que in talibus ludis attenduntur. Primum, desiderium lucrandi, ecce cupiditas que radix est omnium malorum. Secundum, voluntas est spoliandi proximum, ecce rapisolum in anno vel mense, sed eadem die. endacia et verba otiosa et vacua. Quintum est blasphemia, ecce heresis. Sextum est corruptio multiplex proximorum, qui ad ludum inspiciendum de consuetudine prava conveniunt. Septimum est scandalum bonorum.que in illo tempore tenerentur facere. Item de aut ebrietati deserviens, aut desinat aut certe damnetur. Subdiaconus autem, lector aut cantor similia faciens, aut desinat aut communione privetur. Similiter etiam laicus. Item nota quatuor verba posita in predicto canone, scilicet deserviens, desinat, damnetur, communione privetur. Ex primo collige quod si non duxit in consuetudinem, non sustinebit penam p
Abbreviated transcription (Latin):
It̃ pot̃ alii pignus sibi obligatum it
et concͣbicente debicore nͥ debitum offe¬
tũ÷ adhibenda distinctõ qma aut cͥca
pacta suerunt int̾ creditorem et debito¬
remi sirmata suꝑ uendicõne pigno¬
us sinuli facienda aut nullo modo fa¬
cienda aut nicħ. suꝑ ħ conuenit int̾
eos. In pͥmo caũ d creditor pͥus noti¬
sicare debitore ⁊ postea poc̾it nendere
scd̃m formam connentam. et nonat

Expanded text:
Item potest alii pignus sibi obligatum impet contradicente debitore, nisi debitum offet adhibenda distinctio, quia aut certa pacta fuerunt inter creditorem et debitorem firmata super venditione pignonda aut nullo modo facienda aut nihil super hoc convenit inter eos. In primo casu debet creditor prius notificare debitori et postea poterit vendere secundum formam conventam et non aliter.
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cium¶ sirra pignora sepe oritur eõ
talis credicor accipit pinãm nult om̃s
fructus ꝑceptos bona fide dedudis expẽ¬
sis computare in sortem s si quid resi¬
dumũ fu̾it de sorte postulat debitorem
lendum creditori. Ad ħ credo plura ani¬
xilia sibi eẽ ꝑata pot̃ emĩ ꝑ actõm ꝑso¬
nalem pet̾e coram uidice .s. de pigñ.¬

Expanded text:
 Circa pignora sepe oritur questio talis: Creditor accipit pecuniam; vult omnes fructus perceptos bona fide, deductis expensis, computare in sortem, sed si quid residuum fuerit de sorte, postulat debitorem lendum creditori? Ad hoc credo plura auxilia sibi esse parata. Potest enim per actionem personalem petere coram iudice. Item p
Abbreviated transcription (Latin):
donec ip̃e restitait ustiras qͣ ab aluis
male accep̃ uł salcem fec̾it posse suuĩ¬
compelluncur h̾edes usumarioꝵ siue
el In foro auc̃ pu̾iali indubitant̾ te¬
nentur tam ufurarii qͣm hedes ad so¬
lidam resticucõm om̃iũ usurar̃ qͥs
islicice acceꝑunt uł saltem faciant¬
posse suũ et doleant de pcc̃o ⁊ quia ñ
possunt plene resticuere ⁊̃ ꝓponanc
in aĩo resticuere si ꝑuen̾nit ad pu¬
guorem fortimam et semꝑ ꝓ posse
nitantur ad ħ possunt ⁊̃ tales concͥci
et sac̾facere non ualentes postulare
sieri ab eo cui cenetur resticuere ⁊ sic
erunt in status aluandoꝵ ałr ũ .xiiii

Expanded text:
estituerit usuras quas ab aliis male acceperit vel saltem fecerit posse scompelluntur heredes usurariorum, sive n foro autem penitentiali indubitanter tenentur, tam usurarii quam heredes, ad solidam restitutionem omnium usurarum, quas illicite acceperunt vel saltem posse suum faciant et doleant de peccato et quia non possunt plene restituere et proponant in animo restituere, si pervenerint ad pinguiorem fortunam et semper pro posse nitantur. Ad hoc possunt etiam tales contriti et satisfacere non valentes, postulare fieri ab eo cui tenentur restituere et sic erunt in statu salvandorum; aliter
Abbreviated transcription (Latin):
qum uł p̾dium de pecuma usuraria
et donat reri illam alc̾i postea efficitur
non soluendo. Ericur ntrum ille qui
soluit ustiras possit cum efftũ pet̾e rẽ
emptam de nsuris ab ip̃o possessore et u¬
trum illo in foro pnlali deneatur resti¬
tuere indecur ꝙ non. quia p̾cium ex re
tis. Qui nas ułc. a stmili. res empta de pe¬
cunia uftraria ñĩ incõ usuire subiecta
Itẽ ꝙ scd̃m regulam uitia ꝑsonalia nĩ
cranseunt ad successores .exͣ. de sił. p̾s.¬

Expanded text:
quum vel predium de pecunia usuraria et donat rem illam alteri; postea efficitur non solvendo. Queritur utrum ille qui solvit usuras, possit cum effectu petere rem emptam de usuris ab ipso possessore et utrum ille in foro penitentiali teneatur restituere? Videtur quod non, quia pretium ex re tivum a simili res empta de pecunia usuraria, non est vitio usure subiecta. Item quia secundum regulam, vitia personalia non transeunt ad successores. Ego
Abbreviated transcription (Latin):
cessant due ultime ⁊ iõ cutior ÷ ħ ulti¬
ina opimo maxime quia tales semꝑ
facunt tale mutitũ pp̃ spem incripe¬
p̾t̾ea uidetur fieri in fraudem ufura¬
rum. exp̾ssa ÷ hodie dec̃.exͣ.e. nanigã¬
ti. posset cũ hic excogitari casus in qͥ
non eẽt ufura ultra sortem accipere
puta dum ego euissem etnem uei
essem ꝑatus emne c̾tas merces de pecu¬
nia ⁊ ta pp̃ mimam instanciam feci¬
sti me cessare a tali emptõne iõ ut tͥ
mutuarem ⁊ ego dico nolo ꝙ ibi reo¬
das mͥ tantum qͣntum eem̃ ibi hĩtu¬
rus de istis n̾icib si eas illic defecrem
recipio tũ in me ꝑiculum ut supͣdi¬
ctum ẽ. et ħ iõ quia istud reoꝑet tan¬

Expanded text:
cessant due ultime. Et ideo tutior est hec ultcessant due ultime. Et ideo tutior est hec ultima opinio maxime quia tales semper faciunt tale mutuum propter spem lucri peterea videtur fieri in fraudem usurarum. Et expressa est hodie decte Posset tamen hic excogitari casus in quo non esset usura ultra sortem accipere, puta dum ego emerem vel essem paratus emere certas merces de pecunia et tu propter nimiam instantiam fecisti me cessare a tali emptione, ideo ut tibi mutuarem. Et ego dico, volo quod ibi reddas mihi tantum, quantum essem ibi habiturus de istis mercibus. Si eas illuc deferrem, recipio tamen in me periculum, ut supra dictum est, et hoc ideo, quia iste recipiet tam
Abbreviated transcription (Latin):
ultͣ sortem ꝓ eo ꝙ suscipit in seꝑicu¬
lum .i. si pecumiam uł m̾ces inde emp¬
tas portanit saluas ał non teneacur
sib ⁊̃ de sorte. Item aluid mutuat bar
aurei ⁊ scit uł credit dc̃õs aureas ibi
plus ualere recip̃ aut̃ in se ꝑiculũ nt
miccitur ustira: ad ħ dicunt qͥdam
q non. cũ enĩ muutuũ dicatur qr
mutuate ad ce tͣnfferatur non in¬
cetur itcongruũ s in caũ ꝓpofito
incõpensatom ꝑiculi i me suscepti
accipi quia reilocace ꝑiculum ꝑtin
ad locantem setus÷ in re mucuata
auii s notanerunt contͣrum et ue¬
et locatum point tͥa. pͥnum quia in mu¬
cuo tͣnffertur ꝑiculum in accipiencẽ.
setus in locato scõm quia pecimia ñ
det̾ioratur ꝑ usum secus in domo ułeqͦ
uł alia re locata. t̾cium quia usus pe¬
cunie nullum fructum uł ucilitatem
ꝑit udenti secus in usu agͥ uł domus uł
equi uł alt̾ius rei locate l gͦ in caũ ꝓpo¬
sito cesset primarõ differentie non cã

Expanded text:
ultra sortem, pro eo quod suscipit in se periculum, id est si pecuniam vel merces inde emptas portaverit salvas, alias non teneatur sibi etiam de sorte. Item aliquis mutuat Bart. aurei et scit vel credit dictos aureos ibi plus valere, recipit autem in se periculum, ut mittitur usura? Dicunt quidam quod non: cum enim mutuum dicatur, quia mutuate ad te transferatur, non videtur incongruum si in casu proposito, in compensationem periculi in me suscepti, accipi, quia rei locate periculum pertinet ad locantem; secus est in re mutuata. Alii vero notaverunt contrarium et veet locatum ponit tria: primum, quia in mutuo transfertur periculum in accipientem, secus in locato; secundum, quia pecunia non deterioratur per usum, secus in domo vel equo vel alia re locata; tertium, quia usus pecunie nullum fructum vel utilitatem parit utenti, secus in usu agri vel domus vel equi vel alterius rei locate. Licet ergo in casu proposito cesset prima ratio differentie, non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
grãm ad fructus possõnium q̃ sibi sunt
a socero ꝓ mim̾aca dote pignor obli¬
gate compłidos in sorten non credi¬
nus compessendum cũ freq̃t̾ decis
furctus non suffiant ad m̾m̾ii hoña

Expanded text:
rum, ad fructus possessionum, que sibi sunt a socero pro numerata dote pignori obligate, computandos in sortem, non credimus compellendum, cum frequenter dotis fructus non sufficiunt ad matrimonii onera
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ scit ꝑ m̃dacium illud sibi ꝓdẽe ut sic
se seruet indempnem et ꝓximo non ob¬
ẽẽ quia non decip̃ eum in reunam pro
alia uendendo nec ni ualore rei quiañ
uendit ei ultͣ debitum ualorem cale m̃¬
dacium pot̃ dici ueltiale . R.3ͣ. de m̃datõ

Expanded text:
et scit per mendacium illud sibi prodesse, ut sic se servet indemne et proximo non obesse, quia non decipit eum in re, unam pro alia vendendo, nec in valore ei, quia non vendit ei ultra debitum valorem, tale mendacium potest dici venial
Abbreviated transcription (Latin):
seruiuit monast̾io uł ecc̃e de aduoca¬
cõne ⁊ conalio suo uł ⁊̃ diues gͣtis et
puta intencõne ce pecurtia licite post̾
cis caritadem. Idem dico si nullo adhͨ
impenso seruitõ receꝑunt donuĩ amo¬
nast̾io dum tũ fit sem recta intentõ
et studeant sidełr respondere in ser¬
intõ competenti ne ał tona pauꝑm¬
consumere uideantur. Idem dico de il̾
qui emunt nͥfic frã talis uendicõ insta¬
dem usurarum e p̾stunitur ex circõstã¬

Expanded text:
ivit monasterio vel ecclesie de advocatione et consilio suo vel etiam dives gratis et pura intentione de pecunia, licite possunt is datum. Idem dico, si nullo adhuc impenso servitio receperunt donum a monasterio, dum tamen sit semper recta intentio et studeant fideliter respondere in servitio competenti, ne alias bona pauconsumere videantur. Idem dico de illis qui emunt, nisi sit facta talis venditio in fraudem usurarum quod presumitur ex circumstan
Abbreviated transcription (Latin):
indigenti ⁊ cunc si forde sco̾ario sꝑet
e ille debicor sibi remutuet uł aliqd̾
stie si opꝰ fu̾ic forte non est reꝓban¬
Item quid si pena ÷ apposica in conc̾ctu
mutui nitignio salcu pena illa poc̾it
cuta pp̃ pumendam contumiã debicoris
qui cum possit concempnit in c̾mino
stacuto soluere pacuimam credicori fi¬

Expanded text:
it, tunc si forte secundario speret, quod ille debitor sibi remutuet vel aliquod simile si opus fuerit, forte non est reprobante Quid si pena est apposita in contractu mutui; numquid saltem pena illa poterit tuta propter puniendam contumaciam debitoris; qui, cum possit, contemnit in termino statuto solvere pecuniam creditori
Abbreviated transcription (Latin):
crũ ẽ. Secus si aliquis pp̃ ncc̃itadem
emat ⁊ postea non indiget sic̃ crat
laici neutros cã dico cen̾i ħ ad tasti¬
tutõm faciendam c̾te ꝑsone s delĩt
erogare cale lucrum in ustis pan
ꝑu̾m pot̾ ⁊̃ tiu̾e si timetur caristia
gens fame ꝑeat edemplo iostph. et cre
credo canqͣm nefandas beluas destestan¬
dos qui ea intentõne enunt auros uł
alas monetas uł res uenales et p̾cpne
inctualia ut de talib caristiam indu

Expanded text:
rte Secus si aliquis propter necessitatem emat et postea non indiget, sicut crelaici: neutros tamen dico teneri hic ad restitutionem faciendam certe persone, sed debent erogare tale lucrum in usus pauperum. Potest enim emere si timetur caristia gens fame pereat, exemplo Joseph. Guillecredo tamquam nefandas belluas detestandos, qui ea intentione emunt aureos vel alias monetas vel res venales et precipue victualia, ut de talibus caristiam indu
Abbreviated transcription (Latin):
nullum bonĩ usum utilia ⁊ suture sr̃fiue ãti
suptuose camisie quas p̾tipue faciuxit yspa¬
in dantes ꝓfatura umiꝰ camisie plus int̾plũ
ui quadruplum qmͣ ualeat tota caniia
⁊ similias̃ pͥmo tasu non dico ip̃m peccare
dum tñ ñ ħeant intencõem coꝵptam ut dtm̃ est.
nisi forte ex qualitate ꝑ sõe uł tpr̃is cogno sc̃etuł¬

Expanded text:
nullum bonum usum utilia, ut future superflue ac sumptuose camisiarum, quas precipue faciunt Hispani, dantes pro sutura unius camisie plus in triplum vel quadruplum quam valeat tota camisia et similia. In primo casu non dico ipsum peccare, dum tamen non habeat intentionem corruptam, ut dictum est, nisi forte ex qualitate persone vel temporis cognosce
Abbreviated transcription (Latin):
quib in distincte tenet᷑ quis restitu̾e qmit¬
quid ab eis lucratꝰ ẽ malea ut fimosi ꝓdi¬
gii mĩores xxu. atmisi marime pupii It̃
mente capti. suidi muti. ceti ⁊ qri morbo
ppetno laborant qr tał reb suis sr ẽẽ non possc̃¬

Expanded text:
quibus indistincte tenetur quis restituere, quicquid ab eis lucratus est in alea, ut furiosi, prodigi, minores XXV annis et maxime pupilli. Item mente capti, surdi, muti, ceci et qui morbo perpetuo laborant, quia tales rebus suis superesse non poss
Abbreviated transcription (Latin):
¶quͣ magnũ pcm̃ sit. patet int alia ex ꝙx que
intalib ludis ostendunt pͥmũ desidium.
lucrandi ecce cupiditas que radix ẽ olm n
ecce rapina st̃ciũ ẽ usura marima xi. ꝑ rii.¬
non solum manno uł mense s meadem

Expanded text:
quam magnum peccatum sit patet inter alia ex novem que in talibus ludis attenduntur. Primum, desiderium lucrandi, ecce cupiditas que radix est omniuecce rapina. Tertium est usura maxima, non solum in anno vel mense, sed eadem
Abbreviated transcription (Latin):
litate ⁊ miria paupiscogi¬
taus qđ si maritus eum
dictat isti uixori. ꝯ scia qd̾
niro displicet i scandaliza¬
ret᷑. inde ꝑo deponat ꝯstĩa
illam si poͣt si aut̃ nondeb
det doleat qr non põt dare.

Expanded text:
litate et miseria pauperis, cogitans quod si maritus illum dictat isti uxori conscientia, quod viro displiceat et scandalizetur inde, deponat conscientiam illam si potest: sin autem non det et doleat quod non potest dare.
Abbreviated transcription (Latin):
inf̾ioris loci. que abutraque parte non insolẽt
accipiunt situt offitiales ab hiis extorta ꝑ imo¬
deratam imꝓbitatem repeti solent magis.qr
rep̾hendimꝰ qui talia mulitata repetiuerunt
qm̃ qui ea de more sũpserunt. ⁊ sb̾ inagit postea¬
isti facili ea que boc mõ atquisierũt tanquan
sira panpib largurut᷑. qm̃ eis a quib recepta¬

Expanded text:
inferioris loci que ab utraque parte non insolenter accipiunt, sicut officiales, ab his extorta per immoderatam improbitatem repeti solent; magisque reprehendimus qui talia inusitata repetierunt, quam qui ea de more sumpserunt, isti facilius que hoc modo acquisierunt, tamquam sua pauperibus larg
Abbreviated transcription (Latin):
cͥca pnssiuͦ inder ꝑmpͣdentiam assessoris male uidi
bonus ⁊ suffitiens coit̾ credebat In maiori eĩ culpa
hent mrdicõmi iuste ⁊ ito p̾tise tenebit᷑ assessor ei
les quitumq fint hñt certos redditus sibiassignͣ¬
tos non litet eis aliquid alitigantibi. uel ⁊̃ alui sb̃di¬
nis ercorquere ut .sͣ. dcm̃ ẽ. de iudice ordinario si nõ
hñt certum supendru sͥ assignatum. d ͭ a. qđ ĩ¬

Expanded text:
 iudex per imprudentiam assessoris male iudicbonus et sufficiens communiter credebatur. In maiori enim culpa et iuste, et ideo precise tenebitur assessor ei les quicumque sint, habent certos redditus sibi assignatos. Non licet eis aliquid a litigantibus vel etiam aliis subditis extorquere, ut supra dictum est de iudice ordinario. Sed si non habent certum stipendium sibi assignatum, di
Abbreviated transcription (Latin):
non incipit. currere ĩ actõne reali uł ꝑsonas. nͥ ex
quo quis ag̾e pot iure ñ impediente uñ filio farul
fuit a patã pot̾atenies mllien. curut indote. nisi
soluto mr̃io. uel marito uͦgente ad mopiam nec cre¬
ditori. nec erũte debiti condone uẽi adueniente die¬

Expanded text:
non incipit currere in actione reali vel personali, nisi ex quo quis agere potest, iure non impediente. Unde filio familias fuerit a paterna potestate nec mulieri currit in dote, nisi soluto matrimonio vel marito vergente ad inopiam, nec creditori, nisi ei existente debiti condictione vel adveniente di
Abbreviated transcription (Latin):
ieuiia uͦ statim pꝰ qr quidã ixxi. anno uł xxii. debiliores qmͣ aln ĩxuiii.
uñ ĩ talib ad arbitͥum. boĩ um retrarendũ ẽ. Quid de laborantib
ĩuueis fullomis an nuẜus min̾ins metalloꝵ ⁊ tet̾is talib rͥ opꝰ est.
ꝙ ꝑ se ipos o tołe uiueas ꝓpͥas ⁊ ad eo debiles sñt i ñ posst̃ labor are insi
frangant ieuimũ aui si o cos locare oꝑas suas ut ꝓuideant sͥ i familie
sue q forte ñ ĩuemirent qͥ ꝯdut᷑ ent oꝑas suais nͥfran g̾eut ieiiũ nec¬
funt ꝓ alios ꝯductos oꝑar ñ excusant᷑. s si uolunt laborare pͣir ita par¬
tiant᷑ laborẽ. ꝓtĩ añ pnͣoiũ ꝑtĩ post pͣudium laborando ꝙ ñ oporteat¬

Expanded text:
uia quidam sunt in XXI anno vel XXII debiliores quam alii XVIII. Unde in talibus ad arbitrium boni viri recurrendum est. Quid de laborantibus in vineis, fulloniis aut mineris metallorum et ceteris talibus, ubi opus est s oportet colere vineas proprias et adeo debiles sunt, quod non possint laborare nisi frangant ieiunium aut si oportet eos locare operas suas, ut provideant sibi et familie sue, qui forte non invenirent qui sunt per alios conductos operari, non excusantur; sed si volunt laborare personaliter, ita partiantur laborem, partim ante prandium, partim post prandium laborando, ita
Abbreviated transcription (Latin):
i qd̾ nic uenitus ꝑcipit qd uix
ẽ credibile quin ad minus
recipiat ibi iusticias i lequtur
meliori iuditio qd debent

Expanded text:
quod nihil penitus percipit, quod vix est credibile, quin ad minus recipiat ibi iustitias et sequantmeliori iudicio quod debent
Abbreviated transcription (Latin):
nus statutꝰ. e ad ꝓboem
Idem. eĩ credem de alio tp̃r
siesset ad hoc statutũ Qd
si ñ appgret euident ꝙ no
lunt uitam mutare ⁊ ĩteli¬
gion ppetuo des uire ĩiuditõ¬
tate apos sin ⁊ p̾missa deli¬
beratoe intͣuit Oico qd ñ
licebit ei redire. ad scłmu. ⁊ si
dubitaret Idem osulerem¬

Expanded text:
nus statutus est ad probationem. Idem enim crederem de alio tempore, si esset ad hoc statutum. Quid si non apparet evidenter quod voluit vitam mutare et in religione perpetuo deservire, in iuditatis compos fuit et premissa deliberatione intravit? Dico quod non licet ei redire ad seculum et, si dubitaret, idem consulerem
Abbreviated transcription (Latin):
t̾it erig̾e debitum. ad pͥm̃ dico ꝙ cesta¬
te mipedimento monendus e dinex¬
ter reddire ad mõst̾ium ⁊ peccat si nͣ
pot̃ dr̃ e se ab alt̾o spoliatum
debitum uñnotũ utͥusq temĩ¬
i quo ad erigrud̾ ⁊ q ͦ ad reddend̾ debitũ Qd siut᷑as crecens alt̾m eẽ mortuñ

Expanded text:
terit exigere debitum? Ad primum dico, quod cessante impedimento monendus est diligenter redire ad monasterium et peccat si non t dicere se ab altero spoliatum debitum, unde votum utriusque tenuit quoad exigendum et quoad reddendum debitum. Quid si uterque credens alterum esse mort
Abbreviated transcription (Latin):
uidet mõst̾ium dissolutum mõthos splendide come¬
d̾e bñ ⁊̃ indutos isiłia cogitat hunc ordinem uene
poilum sustine ingreditur postea fit ingrsto lmõ
rant assꝑitatem qmͣ modo mltis impon̾e. Nolo c̃
tenere. queritur utrum possit cogr uidetur ad nõ
qr sĩt non põt cogi quis ad̾ totum uotum ita nec ad
noti augmentum. Ite qr idem iuris est in parte uin
toto s ab mitio non pot̾it cogi ad totrm .S. e. p̾.ui¬

Expanded text:
idet monasterium dissolutum, monachos splendide comedere, bene etiam indutos et similia, cogitat se nunc ordinem bene posse sustinere, ingreditur, postea fit inquisitio inhanc asperitatem quam modo vultis imponere, nolo eam tenere. Queritur utrum possit cogi? Videtur quod non, quia sicut non potest quis cogi ad totum votum, ita nec ad voti augmentum. Item quia idem iuris est in parte et in toto, sed ab initio non poterat cogi ad totum, e
Abbreviated transcription (Latin):
co. ꝙ non põt redire ad scłm ex quo fecit sibi ꝓfes¬
sionem. ꝯ utrum cogant᷑ ibi inqn̾e distin. ant.
erat ꝑitus iuris aut ignarus. In pͦ casu ñ põt recede
qr iq intelligitur se obligasse non ad id qd fiebt
si adid qd fieri debebat In ẜo casu sẜ distingue
aut fuit ei explanata asspitas regule. ⁊ tunt item
quod inuiris petitoant non tunc si credeuat eos
gare non ad maiorem ⁊ hoc erp̾ssit non cogetur
ibi manere s transibit ad alium ordinem que
ualeat sustine. Siu̾o non expͥssit credo qd deb̾at
manere siec pot allegare dolum nec decepedin
quia melior fit sua condicio ⁊ pot̾ magͥ imputa¬
re famuitati sue nua nõ ex amĩauit ut debuit ꝓbãt¬

Expanded text:
co quod non potest redire ad seculum, ex quo fecit ibi professionem. Sed utrum ibi cogatur manere, distinguo: aut erat peritus iuris aut ignarus. In primo casu non potest recedere, quia intelligitur se obligasse, non ad id quod fiebat, sed ad id quod fieri debebat. In secundo casu subdistinguo: aut fuit ei explanata asperitas regule, et tunc idem quod in iurisperito, aut non, et tunc si credebat eos gare, non ad maiorem, et hoc expressit, non cogetur ibi manere, sed transibit ad alium ordinem quem valebit sustinere. Si vero non expressit, credo quod debeat manere nec potest allegare dolum nec deceptionem, quia fit melior sua conditio et potest magis imputare fatuitati sue, quod non examinavit ut debuit
Abbreviated transcription (Latin):
nee ut qͣue dant᷑ ꝓfructib
colligendis isunt duoꝵ mẽ¬
sium alie repentine nt que
dant aprincipe ob em ꝑspe
gestam ux qr deuitit sara¬

Expanded text:
nee, ut que dantur pro fructibus colligendis et sunt duorum mensium. Alie repentine, ut que dantur a principe ob rem prospere gestam, vel quia devicit sar
Abbreviated transcription (Latin):
fraudas .i. sothas. t. hec ẽ. do iustissima consuetudo
si tu illi decimam non ded̃is. tu ad decimã reuoteris
dabis impio muiti qd non uis dare sacerdoti. Item doꝰ¬
de᷑ non pͥmiun postiuat s honorem. deus eĩ. nr̃ qui
dignatus eit totũ dare decimam a nob̾ dignatin
retipere. nonsibi s nob̃ sñ dubio ꝓfut᷑am. uñ sicut¬

Expanded text:
fraudaris? Haec est enim Dei justissima consuetudo, ut si tu illi decimam non dederis, tu ad decimam revoceris. Dabis impio militi quod non vis dare sacerdoti. Be non praemium postulat, sed honorem. Deus enim noster qui dignatus est totum dare, decimam a nobis dignatur repetere, non sibi, sed nobis sine dubio profuturam. Un
Abbreviated transcription (Latin):
rul aliud ab omm
loco ut cum int̾ drͣ
pupnie. penitentib
morgri iuno lo¬
co ultͣ unũ uel du¬
os dies ⁊ sit peg̾nẽ¬
tur porbem adtiͣ¬

Expanded text:
 Aliud ab omni loco, ut cum interdicitur publice penitentibus morari in uno loco ultra unum vel duos dies et sic peregrinantur per orbem ad
Abbreviated transcription (Latin):
ur spãle ⁊ illi aui de ꝯsue¬
tudine talia uota ꝯsue¬
ilut reciꝑe. ⁊ illi ⁊̃ qui ge¬
runt. negotiul ep̃i io ht̃
parte absq mandato.

Expanded text:
ale et illi qui de consuetudine talia vota consueverunt recipere et illi etiam qui gerunt negotium episcopi in hac parte absque mandato,
Abbreviated transcription (Latin):
tio ui ꝯmutatio cansa ⁊ sr̃ioris auctoritas cant si
uouens sit sener debił uł infirmus uł si ep̃t ex
ip̃iꝰ ab sentia. guerra uł t̾batõ tim̾et᷑ int̾ra uessi
iusilr retẽptõ uł ꝯmutat̾o melior uideat. ⁊ magis
accepta deo qm̃ pegͥnatõ uł abstinencia ut .u. gr̃a¬

Expanded text:
commutationis causa et superioris auctoritas. Causa, ut si vovens sit senex, debilis vel infirmus vel si ex ipsius absentia, guerra vel turbatio timeretur in terra, vel si redemptio vel commutatio melior videatur et magis accepta deo quam peregrinatio vel abstinentia.
Abbreviated transcription (Latin):
dixint qd ulłs di repelle uim insi ill atã
ĩmo ditit lex qd licitum e occiderẽ insidi¬
antem ⁊ eum qui nuit occide. qđ intellige
si alr non põt quis manus insidicnitis ẽ¬
post uim illatan ꝑ soe̾ reꝑtutiat si fati

Expanded text:
dixerint quod nullus debet repellere vim nisi illatam. Immo dicit lex quod licitum est occidere insidiantem et eum qui vult occidere, quod intelligo si aliter non potest quis manus insidiantis em illatam persone repercutiat, si faci
Abbreviated transcription (Latin):
stmn qr aut ẽ tñslatum dnium peccine decimande
inaccipitem ⁊ non ꝯpetit repentõ ut ĩ ruecͥte ⁊ ly¬
trione. ant non. ut in fure. raptore. symõito usu¬
rano ĩ pͥmo talu. ille tenetur dare. S ẽcca non
debet repere qm̃ diu ille ẽ ĩ scelere ne intesitur

Expanded text:
quia aut est translatum dominium pecunie decimande in accipientem et non competit repetitio, ut in meretrice et histrione, vel non, ut in fure, raptore, symoniaco, usurario. In primo casu ille tenetur dare, sed ecclesia non debet recipere, quandiu ille est in scelere, ne videatur
Abbreviated transcription (Latin):
futi indici.
⁊ astendat
se tͥbunal.
mẽtis suecõ
stimat se
ante faciez
suam atq
consututo
iudicio assit
gitatõ ⁊ tes¬

Expanded text:
uri judicii et ascendat se tribunal mentis suae, et constituat se ante faciem suam atque, constituto judicio, adsit gitatio, et tes
Abbreviated transcription (Latin):
uẽ tropolegiam roc possimmus dr̃e.
pͥm̃ ptc̃m ẽ cogitasse que mala sunt
scd̃m. cogitacõnib acquienisse per¬
sersis gͥcium qd mente decrems ope
compleuisse. Q utum. post pc̃m non

Expanded text:
mus dicere. Primum peccatum est cogitasse quae mala sunt. Secundum, cogitationibus acquievisse perversis. Tertium, quod mente decreveris opere complevisse. Quartum, post peccatum non
Abbreviated transcription (Latin):
Debentai dari decime
de ꝯm̃b fructib t̾raꝵ. po¬
mis arboꝵ. ħ bis ortoꝵ mi
tͥmentis ałium. laua laxte
feno lignisspiscacõnib ue¬
molendinis ⁊̃ de nẽco bal¬
neis funo cimis. argenta¬
rus. metallans lapiditimꝰ
It de negotus ⁊aitifitus.

Expanded text:
Debent dari decime de omnibus fructibus terrarum, pomis arborum, herbis hortorum, nutrimentis animalium, lana, lacte, feno, lignis, piscationibus, vemolendinis etiam de vento, balneis, fullonicis, argentariis, metallariis, lapidiciniis. Item de negotiis et artificiis
Abbreviated transcription (Latin):
peat cãn fortuito mĩcquid tenebit᷑ ad resto
postea fur. utiq qr fuit ĩ mora restituendi. It
ñ lib̾at᷑ fur reddendo rem detiorem Item te
restitũe rencũ oĩb fructib ⁊ si meliorauit
eam ꝑascendo forte eq̃lis portum furtiuum
uel sile non pot pet̾e uel retiae expentas It̾ecã

Expanded text:
pereat quasi fortuito; numquid tenebitur ad restitutionem postea fur? Utique, quia fuit in mora restituendi. Item non liberatur fur reddendo rendeteriorem. Item tenetur restituere rem cum omnibus fructibus et si melioravit eam, pascendo forte equum, vel porcum furtivum, vel simile, non potest petere vel retinere expensas. Item
Abbreviated transcription (Latin):
ter ibonsi fide ⁊ inforo publico ⁊ publice mĩcqͥ põt saltẽ p̾cium
qd nu̾anit pet̾e adu̾o cum dep̾hendit rem ee
furtĩam. uel nũcꝙͥ pot̾it retine rem don ͨ ꝑtium
fende occõne statuti si hoc editi inplisq locis
fidei postorem dico qd pot̾it repet̾e ꝑtium a

Expanded text:
t bona fide et in foro publico et publice; numquid potest saltem pretium quod numeravit petere a domino, cum deprehendit rem esse furtivam? Vel numquid poterit retinere rem donec pretium fendere occasione statuti super hoc editi in plerisque locis, fidei possessorem dico, quod pot
Abbreviated transcription (Latin):
tans a si desfendat su¬
rem aut dolo ialo
telat rẽ furũãm teneͤ
insolid̾ uut si ꝑ recep¬
cõe m. suami ĩpeditur
rei surtue restitutõ
de uia re hñit ⁊ sibi re¬

Expanded text:
tans autem, si defendat furem aut dolo malo celat rem furtivam, tenetur in solidum aut si per receptionem suam impeditur rei furtive restitutio; de illa re habuit et sibi re
Abbreviated transcription (Latin):
si quid si ũmetu set dolo
induccus intͣuit quis reli¬
giõm Nuncquid pot̾it.
allegare decepcõtiem
⁊ exire. dico qd̾ non. Nõ
.n. pot̾it dr̃e se deceptum
cuins ꝯdo melior fc̃a est
nec alt̾ius dolo se sue pec̾iꝰ
fatultati asscͥbat eiꝰ qd

Expanded text:
 Quid si non metu, sed dolo inductus intravit quis religionem nunquid poterit allegare deceptionem et exire? Dico quod non enim poterit dicere se deceptum, cuius conditio melior facta est nec alterius dolo, sed sue potius fatuitati ascribat. D