comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quis intellectu cõp̃hendere ualeat.
quantȩ maiestatissit uita uiuificas
ed hoc ipsũ considerare atq discer
iã ÷ aliquatenus intrare : quid exsu
estimatione anima colligit. quid
de incircũscripto spũ sentiat. que
in cõ p̃hensibilit̾ regit. qua incom¬
p̃hensibilit̃ creauit Conditołe eni
nr̃ longe in cõparabilit̾ creature
netamen uiuant. quȩdã uero ut
sint & uiuant. nec tamendiscernere
aliquid deuita ualeant. Quȩdã dĩ
ut sint. uiuant. atq discer nant
Et operatur unus omnia sed inomis
nondiuisus. Est enim uere sũmꝰ
& nũquã sibi dissimilis. Anima
autẽ & si ꝑ naturã sibima ipsidi¬
uersa non est: ꝑ cogitatione tame
diuersa est. Eo enĩ momento &e ictu
quo deuisucogitat. deduditu cogi¬
tare obliuisc̃itur. Eteo momento
& ictu quo deduditu uł gustu cogi¬
tat. deodoratu uł tactu cogitarẽ
non p̃ualoe: quid ꝑ in tentionẽ &
obliuionẽ. fit semꝑ sibim& ipsi
dissimilis. ut nunc hoc nunc illud

Expanded text:
dere valeat, quantae majestatis sit vita vivificans. Sed hoc ipsum considerare atque discernere jam est aliquatenus intrare. Quia ex sua aestimatione anima colligit quid de incircumscripto spiritu sentiat, quae incomprehensibiliter regit, quae incomprehensibiliter creavit. Conditor etenim noster longe incomparabiliter creaturae nec tamen vivant; quaedam vero ut sint et vivant, nec tamen discernere aliquid de vita valeant; quaedam autem ut sint, vivant, atque discernant. Et operatur unus omnia, sed in omnibus non divisus . Est enim vere summus, et nunquam sibi dissimilis. Anima autem etsi per naturam sibimetipsi diversa non est, per cogitationem tamen diversa est. Eo enim momento et ictu quo de visu cogitat, de auditu cogitare obliviscitur; et eo momento et ictu quo de auditu vel gustu cogitat, de odoratu vel tactu cogitare non praevalet, quia per intentionem et oblivionem fit semper sibimetipsi dissimilis, ut nunc hoc, nunc illud
Abbreviated transcription (Latin):
& dedño scriptũ ÷. Palpebrȩ eius
in terrogant filios hominũ. Palpebii
quippe eius iudicia sunt. quȩ aliquid
nobis claudunt : aliquid aperiunt
Quȩ aperiendo nos interrogant: si
intellegendo non ex tollimur. Cat¬
dendo nos interrogant : esi non
despicimus: quȩ intellegere non
ualemus. Per ea dutẽ quȩ decaritatt
nr̃a ꝓximis nr̃is non loquimur. in cons¬
pectu dĩ uerius ꝓbamur. Inquorim¬
dã enim ore caritas ficta est: in
quorũda Cordib uera. Et sepe de
caritate ostenditur quod non:
& non demonstratur quod est
morem itaq nrm̃ erga ꝑximũ

Expanded text:
de Domino scriptum est; Palpebrae ejus de Domino scriptum est; Palpebrae ejus interrogant filios hominum. Palpebrae quippe ejus judicia sunt, quae aliquid nobis claudunt, et aliquid aperiunt. Quae aperiendo nos interrogant, si intelligendo non extollimur, claudendo nos interrogant, si non despicimus quae intelligere non valemus. Per ea autem quae de charitate nostra proximis nostris non loquimur, in conspectu Dei verius probamur. In quorumdam enim ore charitas ficta est, in quorumdam cordibus vera, et saepe de charitate ostenditur quod non est, et non demonstratur quod est. Amorem itaq
Abbreviated transcription (Latin):
hãbere concupiscit: ad huc tenatie
suȩ angustia coartatur. Quis quis
ideo bonũ non agit quia tepore
animi pigrescit. ĩpse ei suus torpor
angustia est. Respicere dutẽ in¬
opem: & ex audire p̾cem largiri
sti pem p̃bere de fensionẽ᷑. atq ꝓeius
defensione pauperis: aduersantis ci¬
lib& inimicitias non timere: ma
mentis latitudo est. M ensuretur
int̃ thalamũ & portã. eaquȩ int̃ iau
bonitatis habeatur. Nã quiddican
de scriptura sacraꝰ quantũ didiceris
& quantũ ꝓximũ tacitus ames in
thalamũ & portã. quid int̃ caria
& scientiã testis ÷ bona oꝑatio. Qus
si fortasse de fuerit ꝓfecto certũ÷
nec cognouisse te dm̃. nec diligere
ꝓximũId÷ nec portã sacrielõqui
nec dmoris thalamũ habere. Et no¬
tandũ quod atecto thalami usq al
tectũ portȩ dicitur eẽ mensuratũ
er ea enĩ quȩ nobis insacra scr iptura
batur: quia ꝗuicquid in illa non in¬
telligimus. non supbe rep̾hendere
sed uenerari humilit̾ debemus. Unde

Expanded text:
habere concupiscit, adhuc tenaciae suae angustia coarctatur. Quisquis ideo bonum non agit, quia tepore animi pigrescit, ipse ei suus torpor angustia est. Respicere autem inopem, exaudire precem, largiri stipem, praebere defensionem, atque pro ejusdem defensione pauperis adversantis cujuslibet inimicitias non timere, magna mentis latitudo est. Mensuretur ergo inter thalamum et portam ea quae interjacet bonitatis habeatur. Nam quid jam de Scriptura sacra didiceris et quantum proximum tacitus ames, in thalamum et portam, quia inter charitatem et scientiam testis est bona operatio. Quae si fortasse defuerit, profecto certum est nec cognovisse te Deum, nec diligere proximum; id est, nec portam sacri eloquii, nec amoris thalamum habere. Et notandum est quod a tecto thalami usque ad tectum portae dicitur mensuratum. Per ea enim quae nobis in sacra Scriptura cbatur, quia quidquid in illa non intellsed venerari humiliter debemus. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
tota doloe. Miro autẽ modo una
eademq: ui uificatione mẽbris
p̃side ns. cũ ipsa ꝑnaturã
non diuersa sit : ꝑ corpus tamen
agit diuersa. Ip̃sa quippe ÷ que
nares odoratur. ꝑ os gustat. per
membrao mnia tangit. &e tangendo
lene ab aspero discernit. Etcũtã
diuersa ꝑ sensus oꝑatur. non hec
diuersa sed una illa inquã creata :
ratione disponit. Cũ ergo seipsã
sine i maginib corporis cogitat
anima. iamprimũ ostiũ intrauit.
ed abhocͥ ostio ad aliud tenditur.
ut denatura omnipotentis dĩ aliqͥd
contempletur. Anima itaq in cor¬
pore: uita ÷ carnis. Ds uero qui
uiuificat omĩa: uita ÷ animarũ.
ugitur tantȩ ÷ magnitudinis

Expanded text:
tota dolet. Miro autem modo una tota dolet. Miro autem modo una eademque vivificatione membris praesidens, cum ipsa per naturam non diversa sit, per corpus tamen agit diversa. Ipsa quippe est quae nares odoratur, per os gustat, per membra omnia tangit, et tangendo leue ab aspero discernit. Et cum tam diversa per sensus operatur, non haec diversa, sed una illa in qua creata est ratione disponit. Cum ergo seipsam sine imaginibus corporis cogitat anima, jam primum ostium intravit. Sed ab hoc ostio ad aliud tenditur, ut de natura Dei omnipotentis aliquid contempletur. Anima itaque in corpore vita est carnis, Deus vero qui vivificat omnia vita est animarum. Si igitur tantae est magni
Abbreviated transcription (Latin):
rimus gͦ gradus est: ut se ad se
colligat. Scds: ut sudeat qualis: col¬
lecta: Tertͤius: ut suꝑ sema&e ipsã surgat.
acse in contem platione auctoris inui¬
sibilis intendendo subiciat. Sed se ad se
nullomodo colligit: nisiprius didicerit
terrenarũ atq cęlestiũ imaginũ fan¬
tasmata aboculis mentis cõpescere
Quicquid deuisu. quicquid deauditu.
quicquid deodoratu. quicquid de
tactu & gustucor poreo. cogitationi
eius occurrerit. respuerẽ atq cal¬
care: quatinus talem sequȩrat int.
qualissine istis ÷. N am hȩc quando
cogitat. quasiquasdã ũbras corporũ
introrsusuersat. Abitienda ergo sunt
omnia manudiscretionis aboculis
mentis. quatinus talemse anima con¬
sider&. qualis subđõ suꝑcorpus
creataest: ut dsuperiore uiuifi¬
cata uiuificoe inferrus. quod ad¬
ministrat: quȩ & sic infusaest
corpori ut non ꝑ membrorum
partes partib sit diuisa. Nã inquo¬
lib& loco pars corporis ꝑ cutitur:

Expanded text:
Primus ergo gradus est, ut se ad se Primus ergo gradus est, ut se ad se colligat; secundus, ut videat qualis est collecta; tertius, ut super semetipsam surgat, ac se in contemplatione auctoris invisibilis intendendo subjiciat. Sed se ad se nullatenus colligit, nisi prius didicerit terrenarum atque coelestium imaginum phantasmata ab oculis mentis compescere, quidquid de visu, quidquid de auditu, quidquid de odoratu, quidquid de tactu et gustu corporeo cogitationi ejus occurrerit, respuere atque calcare, quatenus talem se quaerat intus, qualis sine istis est. Nam haec quando cogitat, quasi quasdam umbras corporum introrsus versat. Abigenda ergo sunt omnia manu discretionis ab oculis mentis, quatenus talem se anima consideret, qualis sub Deo super corpus creata est, ut a superiore vivificata, vivificet inferius quod administrat. Quae et sic infusa est corpori, ut non per membrorum partes partibus sit divisa. Nam si in quolibet loco pars corporis percutitur,
Abbreviated transcription (Latin):
loco contra non aduersitatẽ ponit᷑ :
sed adrectitudinẽ. Ostiũ enĩ contra
hostiũ est: cũ recto itinere abexteriori
adinteriorem aditũ ꝑuenitur. In
cognitione uero omnipotentis di.
lando ꝑ uenimus. In hac & enĩ uita
hanc ingredimur: ut ad illã post¬
modũ ꝑ ducamur. Ostiũ ergo
paditũ
uisionis
dĩ. Siquis uͦ utraq hȩchostia inhac
uita uelit accipere. neq hoc asalubri
intelligentia abhorr&. Nã sepe
uolumũs omnipotentis dĩ naturam
inuisibilem considerare : sed nequaquã
ualemus. Atq ipsis difficultatib
fatigata animd: ad sem& ipsã redit.
sibiq deseipsa gradus ascensionis
facit. ut primũ sem& ipsã siual&
consider&. & tunc illa naturam
quȩ suꝑ ipsã ÷ in quantũ potuerit
inuestiget: Sed mens nr̃a suncarnalib
imaginib fuerit sparsa. nequaquã
uł se. uł animȩ naturã considerare
sufficit. quia ꝑ quot cogitationes
ducitur qua si ꝑtot obstacula cȩcat᷑

Expanded text:
loco, contra, non ad adversitatem ponitur, loco, contra, non ad adversitatem ponitur, sed ad rectitudinem. Ostium enim contra ostium est: cum recto itinere ab exteriore ad interiorem aditum pervenitur. In cognitione vero omnipotentis Dei lando pervenimus. In hac etenim vita hanc ingredimur, ut ad illam postmodum perducamur. Ostium ergoaditum visionis Dei. Si quis vero utraque haec ostia in hac vita velit accipere, neque hoc a salubri intelligentia abhorret. Nam saepe volumus omnipotentis Dei naturam invisibilem considerare, sed nequaquam valemus; atque ipsis difficultatibus fatigata anima ad semetipsam redit, sibique de seipsa gradus ascensionis facit, ut primum semetipsam, si valet, consideret, et tunc illam naturam quae super ipsam est, in quainvestiget. Sed mens nostra, si in carnalibus imaginibus fuerit sparsa, nequaquam vel se, vel animae naturam considerare sufficit; quia per quot cogitationes ducitur, quasi per tot obstacula caecatur.
Abbreviated transcription (Latin):
aperit. debemus nos ma ipsos in magna
bonorũ oꝑũ actione dilatare. Aduersa
habita tribuere. non habita non am¬
bire: Proximos sicut nos m& ipsos
diligere. eoꝵ bona nr̃a credere. eoꝵ
mała quasi ꝓpria deflere. Intali gͦ
mente magna latitudo ÷ : in qua añ¬
gustia odiorũ non÷. Quã ꝓfecto
ĩatitudinẽ ex dĩ & ꝓximi amore con¬
non in conuent̃ intelligimus. sieos
iurta sacrã eloquia discutere uelimꝰ.
ex enĩ cubitis mensuratos thalamos
dixerat: & sextodie homo conditus :
sol&. Et quia omnem oꝑationẽ bonã
ꝑquattuor scĩ euuangłii libros agno
uimus. sisex quat᷑ dũcimus. ad ar̃x &
quattuor ꝑuenimus. Cui monas addit᷑
Uiginti ergo & quinq cubitis latitudo
hec explicare debuit. quia omnis bona
oꝑatio ꝑ qu attuor scĩ euuangłii ut
diximus libros agnosciturꝰ. & inunius
dĩ cognitione & confessione cõplet᷑.
Tequitur. Etostiũ contraostiũ Hoc

Expanded text:
aperit, debemus nosmetipsos in magna aperit, debemus nosmetipsos in magna bonorum operum actione dilatare, adversa habita tribuere, non habita non ambire, proximos sicut nosmetipsos diligere, eorum bona nostra credere, eorum mala quasi propria deflere. In tali ergo mente magna latitudo est, in qua angustia odiorum non est. Quam profecto latitudinem ex Dei et proximi amore connon inconvenienter intelligimus, si eos juxta sacrum eloquium discutere velimus. Sex enim cubitis mensuratos thalamos dixerat, et sexto die homo est conditus ; solet. Et quia omnem operationem bonam per quatuor sancti Evangelii libros agnovimus: si sex quater ducimus, ad viginti et quatuor pervenimus. Cui monas additure operantur. Viginti ergo et quinque cubitis latitudo haec explicari debuit: quia omnis bona operatio per quatuor sancti Evangelii, ut diximus, libros agnoscitur, et in unius Dei cognitione et confessione completur. Sequitur: « Et ostium contra ostium. » Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ungua. ut in ipsobono oꝑe ꝑximus nt̃
amarisȩ uideat. Et cũ tantũ nonpossumꝰ
quantũ uolumꝰ oꝑari. omnipotenti
do occulta amoris nr̃i sufficiant.
tato ergo thalami usq ad teccũ portȩ
se magna latitudo. ut ab occultis nr̃e
aitats ꝓpt̃ primũ usq ad humili¬
telligimus & ualemus bona semꝑ
operemur. Potest &eiamporta ipse
am aditus regni cȩlestis intelliͥgi
thab& nunc t̾halamus tectũ. hab&e
porta tectũ: quia &e quantasit nr̃a
caritas indõ & ꝓximo non cognoscit᷑.¬
& quando dehoc scło ad et̃ nȩ u̾itȩ re¬
hsemꝑ eẽ ꝓximus credatur Et tanto
quisq feruentior sit inoꝑatione:
caritatẽ quã semel indõ & ꝓrimo
concipimus. usq ad in gressũ regni
debemus omne qđ pos sumus. mul¬
tiplicit̃ atq incessant̃ oꝑari. A tecto
itaq thalami usq ad tectũ portȩ
magna latitudo est : quia exgrã qua
inchoamus dm̃ diligere. usq ad ipsam
dilectionẽ quȩ nobis aditũ regnicȩlestis

Expanded text:
ngua, ut in ipso bono opere proximus noster amari se videat, et cum tantum non possumus, quantum volumus operari, omnipotenti Deo occulta amoris nostri sufficiant. A tecto ergo thalami usque ad tectum portae sit magna latitudo, ut ab occultis nostrae charitatis propter proximum usque ad humilitelligimus et valemus bona semper operemur. Potest etiam porta ipsa jam aditus regni coelestis intelligi: et habet nunc thalamus tectum, habet porta tectum. Quia et quanta sit nostra charitas in Deo et proximo non cognoscitur: et quando de hoc saeculo ad aeternae vitae resemper esse proximus credatur; et tanto quisque ferventior sit in operationcharitatem quam semel in Deo et proximo concepimus, usque ad ingressum regni debemus omne quod possumus multipliciter atque incessanter operari. A tecto itaque thalami usque ad tectum portae magna latitudo est, quia ex gratia qua inchoamus Deum diligere, usque ad ipsam dilectionem quae nobis aditum regni coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
notusalsnderueos bodem rota unapr ius iurta animalia apparuisse & post modum qucetuor faenes ua¬
buisle deseribitur: quia lex euangłio concordaret inquattuor mundi partibus non in notesceneide nuut
bassse des eotarum qopuesca raus quos iusiomaris. Reete sacra eloquia iusionimai sismilea narrant᷑:
quia ineis magna sunt uolumina sententiarum. cumuli senfuum. Nec rmanerito mar siois sermdu
saera decttma quia fir mantim un ea sententie locutionis. sacramento eapesiadi eiei certe considerauduam
est quia nauibrs in anarmanugames cum adde si deratas terras tendimus. Nobis autem quid est inde sidem
nsi illate pra dequa scriptum est. portio mea in terra uiuentium urgno autem ura qi euiebitare. quimare
transia Er seomies quia seriptura qaera lignum erueis plegem nebis preniensia aeuim diconobis maledieti¬

Expanded text:
notuit. Unde et bene eadem rota una prius juxta animalia apparuisse, et postmodum quatuor facies habuisse describitur, quia nisi lex Evangelio concordaret in quatuor mundi partibus, non innotesceret. « Et aspectus rotarum et opus earum quasi visio maris. » Recte sacra eloquia visioni maris similia narrantur quia in eis magna sunt flumina sententiarum, cumuli sensuum. Nec immerito mari similis Scriptura sacra dicitur, quia firmantur in ea sententiae locutionis sacramento baptismatis. Vel certe considerandum est, quia navibus in mare navigamus, cum ad desideratas terras tendimus. Nobis autem quid est in desiderio nisi illa terra, de qua scriptum est: « Portio mea in terra viventium . » Ligno autem, ut dixi, evehitur, qui mare transit, et scimus quia Scriptura sacra lignum crucis per legem nobis praenuntiat, cum dicit: « Maledict
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet: quia ꝑ amorẽ mores dilatat.
ut frat̾na mala caritas longanimit̃
portt᷑e. Sublimitas aut̃ est: ȩt̃ nors
illa remuneratio p̾mioꝵs: decu ius
inmensitate dicitur. Quia nec
oculus uidit nec auris audiuit.
nec incor hominis ascendit. quȩ
pͣparauit ds̃ diligentib sẽ. Habet
p̃ualent cogitatione penȩtrari.
rofundũ quoq est illa inestimabilis
dop̃ natio supplicioꝵ: quȩ eos quos
susceperit in imisdemergit. Inquib
sacta eloquia horribilem aspectũ
habent . quia in estimabilem terrorẽ
audientib incutiunt cũ supplicia
inferni loquuntur. Bene ergo
dicit᷑. statura quoq erat rotis
& altitudo & horribilis aspectus.
quia scriptura sacra inutroq
testamento. & ammonendo recta ÷
& ꝓmit tendo alta. &minando
die largiente dño dixisse sufficiat.
ut addisserenda quę subiunctast̃
otio reꝑarati redeamus. in auctore

Expanded text:
pertinet, quia per amorem mores dilatat, pertinet, quia per amorem mores dilatat, ut fraterna mala charitas longanimiter portet. Sublimitas autem est aeternorum illa remuneratio praemiorum, de cujus immensitate dicitur: Quia nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Habet praevalent cogitatione penetrari. Profundum quoque est illa inaestimabilis damnatio suppliciorum, quae eos quos susceperit in ima demergit. In quibus sacra eloquia horribilem aspectum habent, quia inaestimabilem terrorem audientibus incutiunt, cum supplicia inferni loquuntur. Bene ergo dicitur: Statura quoque erat rotis, et altitudo, et horribilis aspectus, quia Scriptura sacra in utroque Testamento 1224 et admonendo recta est, et promittendo alta, et minando die largiente Domino, dixisse sufficiat, ut ad disserenda ea quae subjuncta sunt otio reparati redeamus, in auctore
Abbreviated transcription (Latin):
Sabet staturã. cũ nos amͦmonet
dicens. Ui dete. nequis ali cui malũ
ꝓmalo reddat: sed semꝑ quod bonũ
⁊ sectamini Minuicem & inom̃s.
Sabet altitudinẽ : cũ ꝓmitut dicens.
Sicõmorim᷑ : & duuemus. Si sustinemꝰ.
& conregnabimus. Etrursũ. Non
sunt condignȩ passiones huius
temporis: ad futuram głam quȩ
reuelabitur in nobis. Habet hor¬
ribilem aspectũ : cũ minatur
dicens. Terribilis quȩi dã expectatio
iudicii. & ignis emulatio. quę
consũptura ÷ aduersarios. Qui
rursus ait. Horrendũ ÷ incidere
inmanus di uiuentis. Quȩ omnia:
breui quoq sententia stringit dicens.
It possitis cõp̃hendere cũ om̃nib sc̃is
quȩ sit latitudo & longitudo: sul li¬
mitas & ꝓfundũ. Lataquippe est
caritas: quia e maimicorum dilectionẽ
ds̾ late diligit. etiã longanim iter
portat. Hoc ꝗͦ nos debemus exhibere
ꝓrimis : qđ indignis nobis acreatore
nr̃o conspicimus exhiberi. lati¬
tudo itaq & longitudo ad staturã

Expanded text:
Habet staturam cum nos admonet, dicens: Videte, ne quis alicui malum pro malo reddat, sed semper quod bonum est sectamini in invicem et in omnes . Habet altitudinem cum promittit, dicens: Si commorimur, et convivemus, si sustinemus, et conregnabimus . Et rursum: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Habet horribilem aspectum cum minatur, dicens: Terribilis quaedam exspectatio judicii, et ignis aemulatio, quae consumptura est adversarios . Qui rursus ait: Horrendum est incidere in manus Dei viventis . Quae omnia brevi quoque sententia stringit, dicens: Ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis quae sit latitudo, et longitudo, et sublimitas, et profundum . Lata quippe est charitas, quia et inimicorum dilectionem s omnipotens late diligit etiam longanimiter portat. Hoc ergo nos debemus exhibere proximis, quod indignis nobis a creatore nostro conspicimus exhiberi. Latitudo itaque et longitudo ad staturam
Abbreviated transcription (Latin):
mentes ad terrenã coñcupiscentiam
noncur uentur. Altitudinẽ habet:
quia incȩlesti patria ȩt̃ nȩ uitȩ gauda
ꝓmittit. Norribilem quoq aspectũ
habet : quia omnib re ꝓbis gehennȩ
supplicia minatur. Ostendit igit
staturam suã in ȩdificatione moꝵ.
ostendit altitudinẽ in promissione
p̃mioꝵs. ostendit horribilem aspectũ
in terrorib supplicioꝵs. Recta ÷ enĩ
in pͣceptis. alta in ꝓmissionib hor¬
ribilis inminis. Habet staturam.
cũ ꝑ ꝓpħam dicit. Quiescite agere
ꝑuerse : discite bene facere. Querite
iudiciũ. subuenite oppresso. iudi

Expanded text:
mentes ad terrenam concupiscentiam mentes ad terrenam concupiscentiam non curventur. Altitudinem habet, quia in coelesti patria aeternae vitae gaudia promittit. Horribilem quoque aspectum habet, quia omnibus reprobis gehennae supplicia minatur. Ostendit igitur staturam suam in aedificatione morum, ostendit altitudinem in promissione praemiorum, ostendit horribilem aspectum in terroribus suppliciorum. Recta est enim in praeceptis, alta in promissionibus, horribilis in minis. Habet staturam cum per prophetam dicit: Quiescite agere perverse, discite benefacere, quaerite judicium, subveni
Abbreviated transcription (Latin):
id ÷ terribilem habere memorent᷑.
Quȩrendũ nobis magnopere est: quȩ
sacre scripturȩ̃ statura. quȩ
altitudo. qui orribilis aspectus
dicit᷑. Sciendũ gͦ est: quia stare
ad uitã congruit bene oꝑantȩs.
Inde ꝑ paulũ dicit᷑. Qui stat ui¬
deat necadat. Qui e tiã discipłis
dicit. Sic state in dño carissimi:
t ꝓpħa qui se uita acmorib ante
dnm̃ uidebat : ait Uiuit dñs in
cuius conspectu sto. Altitudo uͦ :
cȩlestis regni ꝓmis sio. ad quam
tunc ꝑ tingitur: quan doiã mortalis
uitȩ omis corruptio subiugat᷑. Hor¬
ribilis uͦ aspectus est terrõr gehennȩ.
quȩ sine fine reꝓbos cruciat. & semꝑ
incrutiatu conseruat. Staturaergo
in rectitudine p̃ceptionis: : altitũdo
incelsitudine suꝑnȩ ꝓmissionis Hor¬
ribilis uͦ aspectus inminis atq ter¬
rorib supplicii sequentis. Scriptura
igit᷑ sacra staturam habet: quia
mores ad standũ dirigit. ut auditoꝵ

Expanded text:
id est, terribilem habere memorentur? id est, terribilem habere memorentur? Quaerendum nobis magnopere est, quae divinae Scripturae statura, quae altitudo, qui horribilis aspectus dicitur. Sciendum ergo est quia stare ad vitam congruit bene operantis. Unde per Paulum dicitur: Qui stat, videat ne cadat . Qui etiam discipulis dicit: Sic state in Domino, charissimi . Et propheta, qui se vita ac moribus ante videbat, ait: Vivit Dominus, in cujus conspectu sto . Altitudo vero est, coelestis regni promissio. Ad quam tunc pertingitur, quando jam mortalis vitae omnis corruptio subjugatur. Horribilis vero aspectus est terror gehennae, quae sine fine reprobos cruciat, et semper in cruciatu conservat. Statura ergo in rectitudine praeceptionis est, altitudo in celsitudine supernae promissionis, horribilis vero aspectus in minis atque terroribus supplicii sequentis. Scriptura igitur sacra staturam habet, quia mores ad standum dirigit, ut auditorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmansit: cũ ineo spiritalis intelle¬
gentia de fuit. Sed cũ redẽptor. ñr
mmundũ uenit: hoc spiritalit̃ fecte
intellȩgi. qđ carnalit̾ inuenit te¬
neri. Itaq dũspirit᷑alit̃ littera ei us
intelligitur: omnis in eo illa carnalis
exhibitio uiu ificatur. Testamentũ
uͦ nouũ. etiã ꝑ testamenti ueteris
paginas testam̃tũ ȩt̃ nũ appellatũ ÷
quia intellectꝰ illius nuquã mutat᷑
reuertebantur cũ ambularent.
quia dũ nouũ testamentũ non re¬
scinditur. dũ uetus iamspiritalit̃
intellectũ tenetur. post se non rẽ¬
deunt : quia usq ad finẽ mundiuim¬
mutabilia ꝑ sistunt. Ambulant gͦ
sed non reuertuntur : quia sic spiri¬
tͥalit̃ adcor nrm ueniunt. ut eoꝵ
p̃cepta uł studia ulterius non mu¬
rotis & altitudo & horribilis aspectꝰ
Quid ÷ qđ scripturȩ sacrȩ eloqui istria
hȩc in ẽe narrantur. ut staturam &
altitudinẽ & horribilem aspectũ

Expanded text:
permansit cum in eo spiritalis intellipermansit cum in eo spiritalis intelligentia defuit. Sed cum Redemptor noster in mundum venit, hoc spiritaliter fecit intelligi, quod carnaliter invenit teneri. Itaque dum spiritaliter littera ejus intelligitur, omnis in eo illa carnalis exhibitio vivificat. Testamentum vero novum, etiam per testamenti veteris paginas, testamentum aeternum appellatum est, quia intellectus illius nunquam mutatur. revertebantur cum ambularent, quia dum Novum Testamentum non rescinditur, dum Vetus jam spiritaliter intellectum tenetur, post se non redeunt, quae usque ad finem mundi immutabilia persistunt. Ambulant ergo, sed non revertuntur, quia sic spiritaliter ad cor nostrum veniunt, ut eorum praecepta vel studia ulterius non murotis et altitudo et horribilis aspectus. » Quid est quod Scripturae sacrae eloquiis tria haec inesse narrantur, ut staturam, altitudinem et horribilem aspectum,
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝯ uod testamentũ uetus de uicarnatione nr̃i redeptoris coepit propheanas promi temenhoete falu
ionũ perfecte narrat expletũ. Duo autem cherubin exauro mundissimo factisunt: quia utraꝙ testamet
pura ac simplici ueritate describuntur. ł xpandunt uero alas & oraculũ operiunt : quia nosqui o m̃ipat
lĩ oraculũ sumus. aculpis imminentibus scripcurȩ sacrȩ ȩdificatione protegimur. Quius dum sententias
uetca biss iciprosi obignorantie errore eius alis uelamur. Duo uerocherubin sẽ mutuores piciunũ
aciestenent: quia quod unũ promittit: hoc aliud exhibet : dum inter se positũ mediatorem dĩcs homi
uident. Facies quippe a semet ipsis cherubin auerterent: si quo s unũ testamentũ promiteret aliuones¬
t testam̃ tũ uetꝰ ambulauit quidem:
cũ ꝑ pͣdicationẽ admentes hominũ
uenie: Sed post semet ipsũ reuersũ ÷
quia iuxta litterã inp̃ceptis suis
& sacrificiis usq ad finẽ seruari
non potuit. Non enĩ sine immutatione

Expanded text:
quia quod Testamentum vetus de incarnatione nostri Redemptoris coepit prophetando promittere, hoc Testamentum novum perfecte narrat expletum. Duo autem cherubim ex auro mundissimo facta sunt, quia utraque Testamenta pura ac simplici veritate describuntur. Expandunt vero alas, et oraculum operiunt, quia nos, qui omnipotentis Dei oraculum sumus, a culpis imminentibus Scripturae sacrae aedificatione protegimur. Cujus dum sententias sollicite aspicimus, ab errore ignorantiae ejus alis velamur. Duo vero cherubim se mutuo respiciunt, facies tenent, quia dum quod unum promittit, hoc aliud exhibet, ivident. Facies quippe a semetipsis cherubin avertent, si quod unum testamentum promitteret, aliud net Testamentum Vetus ambulavit quidem, cum per praedicationem ad mentes hominum venit; sed post semetipsum reversum est, quia juxta litteram in praeceptis suis et sacrificiis usque ad finem servari non potuit. Non enim sine immutatione
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i iħuxp̃i Quirursus bonis
pastorib pollicetur dicens. Cũ
apparuerit princeps pastorũ.
ꝑcipietis immarces sibilem głȩ coronã.
Habet horribilem aspectũ: cũdicit.
Adueni& autẽ dies dñi ut fur. in qua
cȩli magno impetu transibunt. elem̃ta
omnia dissoluenda sunt : quales
oportet uos ẽẽ inscĩs conuersationib
& pietatib expectantes & ꝓperantes
in aduentũ diei dĩ. ꝑ quamcęli ar
dentes soluentur: elementa uͦ ignis
ardore tabescent᷑. Habet staturã.
cũ ꝑpaulũ nos aterrenis desideris
erigit dicens. Mortificate membra
ur̃a quȩ sunt suꝑ t̃rã. fornicationẽ.
iinmunditiã. libidinẽ. concupiscen

Expanded text:
ti . Qui rursus bonis pastoribus pollicetur, dicens: Cum apparuerit princeps pastorum, percipietis immarcescibilem gloriae coronam . Habet horribilem aspectum cum dicit: Adveniet autem dies Domini sicut fur, in qua coeli magno impetu transibunt, elementa omnia dissolvenda sint, quales oportet nos esse in sanctis conversationibus et pietatibus exspectantes et properantes indentes solventur, elementa vero ignis ardore tabescent? Habet staturam cum per Paulum nos a terrenis desideriis erigit, dicens: Mortificate membra vestra quae sunt super terram, fornicationem, immunditiam, libidinem, concupisce
Abbreviated transcription (Latin):
E ut interioris
staturã. altitudinẽ. & horribilem
aspectũ ꝓ fere debeamꝰ. Habet quip
nos ꝓ hibet. redẽptoris nr̃i uocib dice
Etendite ut non grauent᷑ corda ur̃
incrapula & ehrietate : aut incuris
huius uitȩ. Habet altitudinem:
cũ deeodem redemptore ꝓmittit dice
uot quot autẽ crediderunt in eum
dedit eis potestatẽ filios dĩ fieri
Quiden ĩ hac potestate altius. quid
hac altitudine sullimius dicipote
inquacreatus quisq efficitur filiu
creatoris: Habet horribilem as.¬
pectũ : cũ dere ꝓbis loquitur dicen
ibunt insuppliciũ et̃nũ Eabet sta¬
turã: cũueritas discipłos ammonei¬

Expanded text:
ut interioris quoque staturam, altitudinem, et horribilem aspectum proferre debeamus. Habet quippe nos prohibet, Redemptoris nostri vocibus dicens: Attendite ut non graventur corda vestra in crapula et ebrietate, aut in curis hujus vitae . Habet altitudinem cum de eodem Redemptore promittit, dicens: Quotquot autem crediderunt in eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Quid enim hac potestate altius, quid hac altitudine sublimius dici potest, in qua creatus quisque efficitur filius creatoris? Habet horribilem aspectum cum de reprobis loquitur, dicens: Ibunt hi in supplicium aeternum . Habet staturam cu
Abbreviated transcription (Latin):
cada uera uiroꝵs qͥ puaricati sunt
inme. Uermis eoꝵ non morietur.:
& ignis eoꝵs non extinguetur.
Quid enĩ horribili us dici. quid cogi¬
tari potest. quã dãpnationis uul¬
nera suscipere. & dolores uulnerũ
nuquã finire De hoc horribili as-¬
pectu rotarũ bene ꝑ sophoniam dicit᷑:
cum suꝑuenire durismentib die
iudicii denuntiatur. Iuxta ÷ dies dñi
magnus. iuxta &e uelox nimis. Uox
dieiꝰ dñĩ amara. tribulabitur ibi
fortis. Dies irȩ dies illa: dies tribu

Expanded text:
cadavera virorum, qui praevaricati sunt cadavera virorum, qui praevaricati sunt in me. Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur . Quid enim horribilius dici, quid cogitari potest, quam damnationis vulnera suscipere, et dolores vulnerum nunquam finire! De hoc horribili aspectu rotarum bene per Sophoniam dicitur, cum supervenire duris mentibus dies judicii denuntiatur: Juxta est dies Domini magnus, juxta et velox nimis. Vox diei Domini amora, tribulabitur ibi fortis
Abbreviated transcription (Latin):
Terram tenebrosam & oꝑtam mortis cali¬
gine. t̃rã miseriȩ & tenebrarũ. ubi
umbra mortis & nullus ordo: & sem¬
pit̃nus horror in habitans. Habet
staturam : cũ ꝑ ȩam dñs ꝓpicius pol¬
licetur dicens. Sicut cęli noui & t̃ra
noua quȩ ego stare facio coram me
dicit dñs . sic stabit semen ur̃m & nom̃¬
ur̃m. Iili enim ueracit coram dño
stant : qui uitam suam in prauitatt
nondissipant. Habet altitudinem.
cũ statim subdit. Et erit mensis ex
mense: & sab batũ ex sabbato ẜt
ueniet omnis caro ut adoret corã
facie mea dicit dñs. Quid ÷ mensis.
nisi ꝑ fectio dierum: Et quid÷ sabbatũ.
ni si quies in qua fieri opus seruile
non licet: Oensis gͦ ex mense est :
quia qui hic ꝑfecte uiuunt. illic
ad ꝑfectionẽ głȩ ꝑducuntur. Sabbatũ
uͦ ex sabbato ÷: quia quihic cessant
aꝑuerso oꝑe. illic qui escunt incȩ¬
lesti retributione. Habet etiãhor¬
ribilem aspectũ: cũ protinus ad¬
iungit. Et egredientur & uidebunt

Expanded text:
ortis caligine, terram miseriae et tenebrarum, ubi umbra mortis, et nullus ordo, sed sempiternus horror inhabitans . Habet staturam cum per eam Dominus propitius pollicetur, dicens: Sicut coeli novi et terra nova, quae ego stare facio coram me, dicit Dominus; sic stabit semen vestrum et nomum . Illi enim veraciter coram Domino stant, qui vitam suam in pravitate non dissipant. Habet altitudinem cum statim subdit: Et erit mensis ex mense, et Sabbatum ex Sabbato, et veniet omnis caro ut adoret coram facie mea, dicit Dominus . Quid est mensis nisi perfectio dierum? Et quid est Sabbatum nisi requies in qua fieri opus servile non liceat? Mensis ergo ex mense est, quia qui hic perfecte vivunt, illuc ad perfectionem gloriae perducuntur. Sabbatum vero ex Sabbato est, quia qui hic cessant a perverso opere, illic quiescunt in coelesti retributione. Habet etiam horribilem aspectum cum protinus adjungit: Et egredientur et videbunt
Abbreviated transcription (Latin):
quando ei placere concupiscit a quo est.
Nam quibonaagere uidetur. & ꝑ hȩc non
ão sed hominib placere desiderat: in ten¬
tionis suȩ faciem deorsũ p̃mit. Et qui ia¬
circo insacro eloquio eaquȩ diuinitatis
sunt contemplatur ut ꝑ hoc quod in.¬
telligit occupari adquȩstiones possit.
quia non dulcedine quȩ sitȩ beatitudinis
satiari appetit sed doctus uideri: iste
nimirũ intellectꝰ sui pennas de suꝑ non
extendit. Sed qm̃ sensus sui uigilantiã
interreno appetitu occupat : pennasquas
subleuare in altũ & quib subleuari ipse
potuit. inimis deponit. Qua in re pen¬
sandũ ÷ : ut omne bonũ quodagitur. ꝑ
intentionẽ semꝑ ad cȩlestia leuetur. Qui
enĩ ꝑbonaquȩ facit: terrenam głam con¬
cupiscit: pennas suas & faciem deorsũ

Expanded text:
quando ei complacere concupiscit a quo est. Nam qui bona agere videtur, et per haec non Deo, sed hominibus placere desiderat, intentionis suae faciem deorsum premit. Et qui idcirco in sacro eloquio ea quae divinitatis sunt contemplatur, ut per hoc quod intelligit occupari ad quaestiones possit, quia non dulcedine quaesitae beatitudinis satiari appetit, sed doctus videri, iste nimirum intellectus sui pennas desuper non extendit; sed quoniam sensus sui vigilantiam in terreno appetitu occupat, pennas quas sublevare in altum et quibus sublevari ipse potuit in imis deponit. Qua in re pensandum est, ut omne bonum quod agitur per intentionem semper ad coelestia levetur. Qui enim per bona quae facit terrenam gloriam concupiscit, pennas suas et faciem suam deorsum
Abbreviated transcription (Latin):
plius sol adlucendum ꝑ diem. nec
splendor lunȩ illumi nabit te.
sed erit tibi dñs inlucem sempit̾nã.
& ds tuus ingłam tuã. Habet
horribilem aspectũ : cũ infernũ
annus retributionis iudicii syon:
Et conuertentur torrentes eiꝰ inpicẽ.
& humꝰ eius insul phur. Eterit
t̃ra eius in picẽ ardentẽ. nocte
& die non extinguȩt᷑ in sempit̃ nũ¬

Expanded text:
plius sol ad lucendum per diem, nec splendor lunae illuminabit te. Sed erit tibi Dominus in lucem sempiternam, et Deus tuus in gloriam tuam . « Habet horribilem aspectum cum infernum annus retributionum iudicii Sion et convertentur torrentes eius in picem et humus eius in sulphur et erit terra eius in picem ardentem nocte et die non extinguetur in sempiternu
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quod humanũ genus quod peccando sibi met ipsi mortem intuilit post mortem uer sacer uoris uraeticami¬

Expanded text:
t , nisi quod humanum genus quod peccando sibimetipsi mortem intulit, post mortem veri sacerdotis, videlict , nisi quod humanum genus quod peccando sibimetipsi mortem intulit, post mortem veri sacerdotis, videlic
Abbreviated transcription (Latin):
mi suomeius aer hangrlos mtem hec eadem er uxetiam in uerbiss operibustenetur: eum paulus
cruce dñi nr̃i ihu xp̃i. Nobis ergoꝰ adȩternam qũ patriamtendimus: seriptura saeraper quattuor
seras facies mare est. Que crucem annuntiat. quia nos ad cerram uiuentium ligno postat. Nisi ducem i¬
crpturam sacram similem cerneret: propħa minime dixisset. Repleta est terra scientia dñi. sicut aqu
Uma similitudo ipsarũ est quattuor quia qtꝰ prȩdieat lexhoc etiam prophe. Quođd denunciant propherist
quast susorr guia diuina e loquia & si temporibus distincta sunt tamen sensibus unita. E t asperccius eas uips
quasi si sit rota in medio rotȩ. Rota intra rotam est: testamentũ norũ e sicut drximus intra testamento
duenes li gnũ sĩbi erucis ipse portauit & sic in sacrificio pronobis exhumanitate est mortuus: ut tamens lan
maneret exdiuinitaceͦ Quid est qđ homicida post mortem summi pontifieis ab solit us aricerr ant pamen an

Expanded text:
declaratur. Per apostolos autem haec eadem crux etiam in verbis et operibus tenetur, cum Paulus ruce Domini nostri Jesu Christi . Nobis ergo qui ad aeternam patriam tendimus Scriptura sacra per quatuor suas facies mare est. Quae crucem annuntiat, quia nos ad terram viventium ligno portat. Nisi autem cripturam sacram similem cerneret propheta, minime dixisset: Repleta est terra scientia Domini, sicut aquUna similitudo ipsarum est quatuor, quia quod praedicat lex, hoc etiam prophetae; quod denuntiant prophetae, quatuor, quia divina eloquia etsi temporibus distincta, sunt tamen sensibus unita. 15. Et aspectus earum et opera, quasi si sit rota in medio rotae. Rota intra rotam est Testamentum Novum, sicut diximus, intra Testamentumductus lignum sibi crucis ipse portavit? Et sic in sacrificio pro nobis ex humanitate est mortuus, ut tamen immortalis maneret ex divinitate. Quid est quod homicida post mortem summi pontificis absolutus ad terram propriam redi
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur. Ipsa tamen inquantalibet
sit contemplationis angustia. acti ue
uite iam ualde ÷ latior atq sublimior.
que ad quandam m̃tis libertatem transit
temporalia non cogitans sed ẽt̃na. Quia
itaq contemplatiua uita ad superiora
euolat. & actiue uite longe suꝑ est
quadam ut itadicam dignitate securi¬
tatis suȩ : apte nunc dicitur. & manus
hominis subpennis eorũ. Sin uͦ hoc in loco
homoredemptor nr̃ accipitur: manus ho¬
minis sub pennis eorũ est. quia nisids̃
homo fier& quimentes p̃dicantium ad
cȩlestia subleuas sec: illaquȩ apparent
animalia non uolarent. Nec in merito
manus hominis ee subpennis dicitur:
quia deeodem redemptore nr̃oscriptũ ÷.
quicũ sit splendor głȩ & figura sub¬
stantiȩ eius portansq omnia. Ei usgͦ
manus corda nr̃a portat. ei usmanũs
in cotemplatione nos subleuat. Nisi
plandã uerbi excellentiã non uolarent
nde gͦ excelsȩ factȩ sunt hominũ m̃tes.

Expanded text:
videtur. Ipsa tamen in quantalibet videtur. Ipsa tamen in quantalibet sit contemplationis angustia, activa vita jam valde est latiur atque sublimior, quae ad quamdam mentis libertatem transit, temporalia non cogitans, sed aeterna. Quia itaque contemplativa vita ad superiora evolat, et activae vitae longe superest quadam, ut ita dicam, dignitate securitatis suae, apte nunc dicitur: Et manus hominis sub pennis eorum. 14. Sin vero hoc in loco homo Redemptor noster accipitur, manus hominis sub pennis eorum est, quia nisi Deus homo fieret, qui mentes praedicantium 1198 ad coelestia sublevasset, illa quae apparent animalia non volarent. Nec immerito manus hominis esse sub pennis dicitur, quia de eodem Redemptore nostro scriptum est: Qui cum sit splendor gloriae, et figura substantiae ejus, portansque omnia . Ejus ergo manus corda nostra portat, ejus manus in contemplatione nos sublevat. Nisi plandam Verbi excellentiam non volarent. Inde ergo excelsae factae sunt hominum mentes,
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid audiat. & tromendi iudici idiem
sub tilit̾ agnoscat. neꝑ bonaoꝑa quȩ
facit placere hominib appetat sicq
auris eius subula ꝑ foratur: dumiens
illius. timoris dĩ subtilitate ꝑcutitur
Ut uerbi acumine trans fixa ꝑ omne qđ
agit. nouerit ingressum regnisemꝑ ad¬
tendere. & quasi ab hostio & poste tab¬
naculi ꝑ foratam auremportare.ui
erit seruus in scłm. ut esse post sđm
liber possit. Inscloꝵ enim seruus est.
qui ꝑ actiuam uitam hominib seruire
disposuit. ut post pͣsens scłm adlib̾tatẽ
ueram ualeat ꝑuenire. Dequa ꝑ paulũ
dicitur. Quia & ipsa creaturaliberabit᷑
a seruitute corruptionis. in libertate
ubertas erit : cumad głam filiorũ dĩ
adoptio nr̃a ꝑuenerit. Nunc uero non
solum actiua uita inserui tute est:
sed ipsa quoq contemplatio qua suꝑ
nõs rapimur. libertatem mentis ad¬
huc ꝑ fecte non obtin& sed imitatur.
quiailla ques in timainenigmate

Expanded text:
aliquid audiat, et tremendi judicii diem aliquid audiat, et tremendi judicii diem subtiliter agnoscat, ne per bona opera quae facit placere hominibus appetat. Sicque auris ejus subula perforatur, dum mens illius timoris Dei subtilitate percutitur, ut, verbi acumine transfixa, per omne quod agit noverit ingressum regni semper attendere, et quasi ab ostio et poste tabernaculi perforatam aurem portare. 13. Qui erit servus in saeculum, ut esse post saeculum liber possit. In saeculum etenim servus est, qui per activam vitam hominibus servire disposuit, ut post praesens saeculum ad libertatem veram valeat pervenire. De qua per Paulum dicitur: Quia et ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis in libertatem libertas erit, cum ad gloriam filiorum Dei adoptio nostra pervenerit. Nunc vero non solum activa vita in servitute est, sed ipsa quoque contemplatio, qua super nos rapimur, libertatem mentis adhuc perfecte non obtinet, sed imitatur, quia illa quies intima in aenigmate
Abbreviated transcription (Latin):
cede reputantur: ipse uͦ indesiderii
sui intentione ꝑdurans. ꝑ suꝑnam
gram ad contemplationẽ liber egredit
Quod sidixerit seruus. diligo dñmmeũ
& uxorem ac liberos : non egrediar liber
Seruus dnm suum diligit: quando prę¬
dicatoris uerba sollicita mente custo¬
dit. Uxorem quoq amans & liberos.
liber egredi recusat: quando actiua
uitã eiusq fructu diligens. transire
ad contemplatiuam nonuult : quia
bonasẽ oꝑa habere inministerii sui
seruitute considerans. adlibertatis qui¬
etem recusat sȩcedere. Sed offerat eũ
dñs diis. & applicet᷑ adhostium & postes.
& ꝑfor&̾ aurem eius subula : ut sit ei
seruus inscłm. Is enim qui in actiua dis¬
posuit uita ꝑ durare. ad nõdiis offertur.
quando ap̃dicatore suo antiquorum patrũ
dictis imbuitur. qui nobis inuia omni¬
potentis dñi sacerdotes fuerunt. Atq
adhostium & postes tabernaculi ducitur:
ut de ingres sucȩlestis habitaculi altius

Expanded text:
cede reputatur. Ipse vero, in desiderii cede reputatur. Ipse vero, in desiderii sui intentione perdurans, per supernam gratiam ad contemplationem liber egreditur. Quod si dixerit servus, Diligo dominum meum, et uxorem ac liberos; non egrediar liber . Servus dominum suum diligit, quando praedicatoris verba sollicita mente custodit. Uxorem quoque amans et liberos, liber egredi recusat, quando activam vitam ejusque fructus diligens, transire ad contemplativam non vult, quia bona se opera habere in ministerii sui servitute considerans, ad libertatis quietem recusat secedere. Sed offerateum dominus diis, et applicetur ad ostium et postes, et perforet aurem ejus subula, ut sit ei servus in saeculum. Is enim qui in activa disposuit vita perdurare, a domino diis offertur, quando a praedicatore suo antiquorum patrum dictis imbuitur, qui nobis in via omnipotentis Domini sacerdotes fuerunt. Atque ad ostium et postes tabernaculi ducitur, ut de ingressu coelestis habitaculi altius
Abbreviated transcription (Latin):
templatiuam uitam transire. & tamen
actiuam non deserere. Vnde & illic subdit
ihabens uxorem: & uxor egrediatur
simul Cumeo enim adlibertatem &
uxor egreditur : quando is qui ad con¬
templationẽ ꝑ̃ uenit&iamforis actionẽ
bonioperis qua ꝓd ẽẽ possit aliis non
relinquit. Sin autemdñs dederit illi
uxorem & pepererit filios & filias.
mulier & lberi eius erunt dñi sui ipse uͦ
exibit cum uestitusuo. Seruo empto dñs
dat uxorem. cũ pͣdicator quisq eum
quem iuriomni potentis dĩ mancipauerit.
bonȩ actioni coniungit. Nam & p̃dica¬
tores: dñi uocantur: sicut eliseo ꝓphe te
dep̃dicatore suo diciturS cis quod dñs
tuus toulatur atec Uxor uͦ serui empticii
filios & filias parit : quando bona actio
fortes uł teneros fructus generat. Sed
mulier quȩ ad ñõ data ⁊. eidem dño cum
fui is reman&. ipse uͦseruus exit cum
uestitusuo: qui abonaactio uł ei usdem
bone actionis fructus. p̾dicatoris mer¬

Expanded text:
templativam vitam transire, et tamen templativam vitam transire, et tamen activam non deserere. Unde et illic subditur: Si habet uxorem, et uxsimul. Cum eo enim ad libertatem et uxor egreditur, quando is qui ad contemplationem pervenit, etiam foris actionem boni operis qua prodesse possit aliis, non relinquit. Si autem dominus dederit illi uxorem et pepererit filios et filias, mulier et liberi ejus erunt domini sui: ipse vero exiet cum vestitu suo. Servo empto dominus dat uxorem, cum praedicator quisque, eum quem jure omnipotenti Deo mancipaverit, bonae actioni conjungit. Nam et praedicatores domini vocantur: sicut Elisaeo prophetae de praedicatore suo dicitur: Scis quod Dominus tuus tollatur a te ? Uxor vero servi empti tum filios et filias pariet, quando ei bona actio fortes vel teneros fructus generat. Sed mulier quae a domino data est, eidem domino cum filiis remanet. Ipse vero servus exit cum vestitu suo: quia bona actio vel ejusdem bonae actionis fructus, praedicatoris mer
Abbreviated transcription (Latin):
buerit. ad contemplatiue uite liber¬
tatem transit. Ꝙ notandum quod
gratis liber egreditur: quia iͥqui
p̾ostquam omnia fecerint dicut᷑ se
inutiles seruos. eis ꝑculdubio sicurt
ipsaactiua fuit exmunere : ita erit
ex gra e tiã contemplatiua. Cumnquali
ueste intrauerit cumtali exeat: quia
omnino necesse ÷ ut unusquisq nr̃m
in hoc quodincipit ꝑ seuer&e. atq
usq ad finem operis in ea qua inchoaui
intentione ꝑdu Rec. Illequippebene
ad contemplatiuam uitam transit.
qui in actiua uita intentionis sue
uestem addeceriora non mutauerit
& sunt non nulli. qui priusquam omni¬
potentis dĩ seruitio in scã conuersatione
sofientur : iam bona operari diligunt. SuNs¬
uͦ alii. quibona opera postquam adser¬
uitium ommipotentis dĩ uenerint discuN.
Quigͥ operationem bonam & priusquam
addĩ seruiti um uenirethabere studuit.
hebreus seruus cum uxore emptus est
Et plerunq is qui talis est. potest ad con¬

Expanded text:
buerit ad contemplativae vitae liberbuerit ad contemplativae vitae libertatem transit. Et notandum quod gratis liber egreditur, quia ii qui postquam omnia fecerint dicunt se inutiles servos , eis procul dubio sicut ipsa activa fuit ex munere, ita erit ex gratia etiam contemplativa. Cum quali veste intraverit, cum tali exeat, quia omnino necesse est ut unusquisque nostrum in hoc quod incipit perseveret, atque usque ad finem operis in ea qua inchoavit intentione perduret. Ille quippe bene ad contemplativam transit, qui in activa vita intentionis suae vestem ad deteriora non mutaverit. Et sunt nonnulli qui priusquam omnipotentis Dei servitio in sancta conversatione socientur, jam bona operari diligunt. Sun alii, qui bona opera postquam ad servitium omnipotentis Dei venerint, discunt. Qui ergo operationem bonam, priusquam ad Dei servitium veniret, habere studuit, Hebraeus servus cum uxore emptus est. Et plerumque is, qui talis est, potest ad con
Abbreviated transcription (Latin):
uita monstremus. Sed onerosum esse non
deb&.: si hoc ex ponendo exequimur. in
ipsa hȩc quȩ diximus affirmemus. He
breus enim transiens int̃pretatur. Et
seruus hebreus emitur: quandounusqͥs
qui iam ab hoc sclo mente transit. seru¬
tio ommipotentis dñi subdicur. Ille &¬
enim do seruire appetit: qui abhoc
sclo mente transire didicerit. Sic mor
transiuit : ut uider& uisum. Sic dau
cum uider& impium exaltatum & ele¬
uatum suꝑ cedros libani transiuit q̃
ecce nonerat. Quia iniquorum poti¬
tias esse magnũ aliquid fortasse cre¬
dimus: nisi ad ꝑ manens scłmanente
trans eamus. Seruus uͦ hebreus emptꝰ
sex annis seruire p̃cipitur. ita ut in
septimo liber exeat gratis. Quid enĩ
ꝑ senarium numerum. nisi actiue uite
ꝑfectio designatur. Quid ꝑseptena¬
riũ. nisi contem platiua exprimitur:
ex gͦ annis seruit & septimo egreditur
liber . qui ꝑ actiuam quam ꝑ fecte ex hi¬

Expanded text:
vita monstraremus. Sed onerosum esse non vita monstraremus. Sed onerosum esse non debet si hoc exponendo exsequimur, unde haec ipsa quae diximus affirmemus. 11. Hebraeus enim transiens interpretatur. Et servus Hebraeus emitur quando unusquisque qui jam ab hoc saeculo mente transit servitio omnipotentis Domini subditur. Ille etenim vero Deo servire appetit, qui ab hoc saeculo mente transire didicerit. Sic Moyses transivit, ut videret visum . Sic David cum videret impium exaltatum et elevatum super cedros Libani, transivit, et ecce non erat . Quia iniquorum potentias esse magnum aliquid fortasse credimus, nisi ad permanens saeculum mente transeamus. Servus vero Hebraeus emptus sex annis servire praecipitur, ita ut in septimo liber exeat gratis. Quid enim per senarium numerum nisi activae vitae perfectio designatur? quid per septenarium nisi contemplativa exprimitur? Sex ergo annis servit, et septimo egreditur liber, qui per activam vitam quam perfecte exhi