comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex ea parte hominum qua scelera¬
tis nocet: & diligit quod suum est
ex ea parte hominum. qua eisclem
ipsis consceleratis fauet. Ergo hȩc
omnia facient uobis ꝓpter nomen
meum. uel ita dictum est ꝓpter
quod uos patimini. uel ita ꝓpter
quod & ipsi faciunt: quia hoc in
nobis dum ꝑsecuntur oderunt. Et
addit. Quia nesciunt eum qui me
nusit. Hoc scdm̃ eam scientiam dic¬
tum esse intelligendum est: de quia
& alibi scriptum est. Scire autem
te: sensus est consimimatus. Hac
quippe scientia qui sciunt patrem
tur eos quos colligit. xp̃c: quia et
ipsi cum eis colliguntur a xp̃o. Si
non uenissem & locutus eis fuissem
peccatum non haberent. Iudeos os-¬
tendit expressius. De his enim di¬
cit. si non uenissem & locutus eis
stussem peccatum non haberent:
de quibus dicebat. si me ꝑsecuti
sunt & uos per sequentur. si sermo¬
nem meum seruauerunt &o tirm
seruabunt. sed hȩc omnia facient
uobis ꝓpter nomen meum. quia
nescitt eum qui misit me. His

Expanded text:
ex ea parte hominum qua sceleraex ea parte hominum qua sceleratis nocet; et diligit quod suum est, ex ea parte hominum qua eisdem ipsis consceleratis favet. Ergo, Haec omnia facient vobis propter nomen meum, vel ita dictum est, propter quod vos patimini; vel ita, propter quod et ipsi faciunt: quia et hoc in vobis dum persequuntur, ont eum qui me misit. Hoc secundum eam scientiam dictum intelligendum est, de qua et alibi scriptum est: Scire autem te, sensus est consummatus . Hac quippe scientia, qui sciunt Patrem,tur eos quos colligit Christus, quia et ipsi cum eis colliguntur a Christo. Si non venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent. Judaeos ostendit expressius; de his ecit, Si non venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent, de quibus dicebat, Si me persecuti sunt, et vos persequentur; si sermonem meum servaverunt, et vestrum servabunt: sed haec omnia facient vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum qui misit me: his
Abbreviated transcription (Latin):
id ꝓpter iusticiam. sed ꝓpter mi¬
quitatem suamͨ Hȩc questio ita
sluitur.si eo modo intelliganius
dictum hȩc omnia facient uobis prop¬
ter nomen meum ut totum referat᷑
ad iustos. tanquam dictum sit. Hȩc
omnia patienuni ab eis ꝓpter nom
meum: ut hoc sit facient nobis. quod
est patiemini ab eis. Item queri po
test. si etiam mali faciunt ꝑsecutio¬
nem malis. ficut impii reges & iudi¬
ces. cum essent ꝑsecutores piorum
utiq et homiciclas & adulteros.
&c quoscumq maleficos quos contͣ
leges priblicas fecisse cognoscerent
puinebant: quomͦ intelligendtm
est quod ait dñs. si de mundo esse¬
tis. mundus qtiod suum erat cdili¬
geret: Neq enim quos punit
diligit mundus. a quo tudemus
supradicta scelerum genera ple-¬
rumq punirr: nisi quia mundus
est in eis a quibus talia scelera pui-¬
niuntur. mundus & in eis a quib
talia scelera diliguatur. Mundꝰ
itaq ille qui intelligitur in malis
atq impiis. & odit quod situm ẽ

Expanded text:
pter justitiam, sed propter iniquitatem suam? Haec quaestio ita solvitur, si eo modo intelligamus dictum, Haec omnia facient vobis propter nomen meum, ut totum referatur ad justos; tanquam dictum sit, Haec omnia patiemini ab eis propter nomen meum: ut hoc sit, facient vobis, quod est, patiemini ab eis. Si autem test, si etiam mali faciunt persecutionem malis; sicut impii reges et judices, cum essent persecutores piorum, utique et homicidas, et adulteros, et quoscumque maleficos, quos contra leges publicas fecisse cognoscerent, puniebant; quomodo intelligendum est quod ait Dominus, Si de mundo essetis, mundus quod suum erat diligeret . Neque enim quos punit diligit mundus, a quo videmus supra dicta scelerum genera plerumque puniri: nisi quia mundus est in eis a quibus talia scelera puniuntur, et mundus est in eis a quibus talia scelera diliguntur. Mundus itaque ille qui intelligitur in malis atque impiis, et odit quod suum est,
Abbreviated transcription (Latin):
fecit: inueniet ipsum fecisse si quan-¬
do quispiam dei homo tale aliquid
fecit. Potest quippe ipse ctincta ꝑ
seipsum: nemo autem potest aliqͥd
sine ipso. Ap̃c naniq cum patre &
sp̃u sancto non sunt tresclii sed tinꝰ
deus: de qtio scriptum est. Benedic¬
tus dñs deus isrł: qui facit mirabilia
solus. Nemo ergo alius fecit quecũ¬
q meis oꝑa fecit. qm̃ qtusquis alius
homo aliquid eoeum fecit. hec autem¬
ipso faciente fecit

Expanded text:
fecit, inveniet ipsum fecisse, si qufecit, inveniet ipsum fecisse, si quispiam Dei homo tale aliquid fecit. Potest quippe ipse cuncta per seipsum; nemo autem potest aliquid sine ipso. Christus namque cum Patre et Spiritu sancto, non tres dii, sed unus Deus; de quo scriptum est: Benedictus Dominus Deus Israel, qui facit mirabilia solus . Nemo ergo alius fecit, quaecunque in eis opera fecit, quoniam quisquis alius homo aliquid eorum fecit, ipso faciente fecit
Abbreviated transcription (Latin):
tum est in iudeis: neq coram
eis. Et nondum hoc fecerat
quando dicebat: si oꝑa non fecis.¬
sem in eis. quȩ nemo alius fecit.
Niarum ergo illa sunt quȩ
in eorum ualitudinib tanta mira-¬
cula salutis ostendit: quanta illis
antea nemo donauit. Hȩc enim ui-¬
derunt: et hoc eis exprobrans ad¬
ningit & dicit. Nunc autem et
uiderunt: & oderunt. et me & pa-¬
trem meum. S ut impleatur ser¬
mo qui in lege eorum scriptus est:
quia odio habuerunt me gratis.
Eorum legem dicit non ab ipsis in¬
uentam sed ipsis datam: sicut dici-¬
mus panem nr̃m cotidianum. quẽ
tamen a deo petimus. addendo da
nobis. Gratis autem odit qui nul¬
lum᷑ odio cominodum querit: uel
incominodum fugit. Sic oderunt
deum impii. sic diligunt iusti. hoc
est gratis. ut alia preter ilbm non
expectent bona: qm̃ ipse erit in om¬
mbus omnia. Quisquis uero altins
attenderit. xp̃m dicentem. fi oꝑa
non fecissem in eis quȩ nemo altus

Expanded text:
tum est in Judaeis, neque coram tum est in Judaeis, neque coram eis: et nondum hoc fecerat, quando dicebat: Si opera non fecissem in eis, quae nemo alius fecit. Nimirum ergo illa sunt, quae in eorum valetudinibus tanta miracula salutis ostendit, quanta illis antea nemo donavit; haec enim viderunt, et hoc eis exprobrans adjunxit, et dicit: Nunc autem et viderunt, et oderunt et me, et Patrem meum, sed ut impleatur sermo, qui in lege eorum scriptus est: Quia odio habuerunt me gratis. Eorum legem dicit, non ab ipsis inventam, sed ipsis datam, sicut dicimus: Panem nostrum quotidianum , quem tamen a Deo petimus, addendo, da nobis. Gratis autem odit, qui nullum ex odio commodum quaerit, vel incommodum fugit. Sic oderunt Deum impii, sic diligunt justi, hoc est, gratis, ut alia propter illum non exspectent bona, quoniam ipse erit in omnibus omnia . Quisquis vero altius attenderit Christum dicentem: Si opera non fecissem in eis quae nemo alius
Abbreviated transcription (Latin):
sirmos: & deprecabantur eum ut
uel f̃mbriam uestimenti eius tan¬
gerent. Et quot quot tangebant
etim salui fiebant. Hȩc nemo alius
fecit in eis. Sic enim intelligendũ¬
est quod ait in eis: non inter eos.
uel coram eis. sed prorsus in eis. qr
sanauit eos. Hȩc quippe intelligi
uoluit. quȩ non solum facerent ad¬
mirationeur: uerum etiam mani-¬
festam conferrent salutem. Pro
quibus beneficiĩs: utiq amorem
non odium retribuere debuerunt.
Omiia quippe ceterorum miracula
suꝑat. quod est natus ex uirgine:
matrisq integritatem solus potu-¬
it nec conceptus uiolare nec natus.
S hoc nec coram eis factum est:
nec in eis. Ad cognoscendam quip¬
pe huius miraculi ueritatem :
non comimini cum eis aspectu
sed discreto ab eis discipulatu
apli peruenerunt. Iam uero il¬
lud quod die tercio in carne
in qua occisus fuerat. de sepul¬
chro sẽ reddidit uium. & numꝗͣ
deinde moriturus cum illa as¬
cendit in celum: suꝑat etiam
cuncta quȩ fecit. S neq hoc fac¬

Expanded text:
abantur eum, ut vel fimbriam vestimenti ejus tangerent; et quotquot tangebant eum, salvi fiebant . Haec nemo alius fecit in eis. Sic enim est intelligendum, quod ait in eis, non inter eos, vel coram eis, sed prorsus in eis, quia sanavit eos. Haec quippe intelligi voluit, quae non solum facerent admirationem, verum etiam manifestam conferrent salutem: pro quibus beneficiis utique amorem, non odium retribuere debuerunt. Omnia quidem caeterorum miracula superat, quod est natus ex virgine, matrisque integritatem solus potuit nec conceptus violare, nec natus. Sed hoc nec coram eis factum est, nec in eis. Ad cognoscendam quippe hujus miraculi veritatem, non communi cum eis aspectu, sed discreto ab eis discipulatu apostoli pervenerunt. Jam vero illud, quod die tertio in carne, in qua occisus fuerat, de sepulcro se reddidit vivum, et nunquam deinde moriturus, cum illa ascendit in coelum, super etiam cuncta quae fecit. Sed neque hoc fac
Abbreviated transcription (Latin):
odit: scitote quia me priorem uo-¬
bis odio habuit. Cur ergo menbrã¬
se supra uerticem extollit: Re¬
cusas esse in corpore: si non ius odiͣ
mundi sustinere cum capite. Si
de nundo inquit essetis: mundus
quod suum erat diligeret. Un¬
plerumq etiam ipsam mundi no-¬
mine appellat: sicut illud est. Ds
erat cum xp̃o: mundum reconcili-¬
ans sibi. Totus ergo mundus eccłã.
&o totus mundus odit eccłãm. Mũ-¬
dus igitur odit mundum. inimi¬
cus reconciliatum: dampnatas sal¬
uatum. inquinatus mundatam.
de mundo uon estis. sed ego elegius
de mundo: ꝓpterea odit uos inins
Ergo & ipsi inde erant unde ut ñ
essent electi sunt inde: non merits
sius quorum nulla bona precestrã
oꝑa. non natura quȩ tota fuerat pa
liberum arbitrium in ipsa racice
uiciata. sed gratuita. hoc est ueng̃
Qui enim de mũdo mtincdum dgs
fecit quod eligeret non inuent¬

Expanded text:
odit, scitote quia me priorem voodit, scitote quia me priorem vobis odio habuit. Cur ergo se membrum supra verticem extollit? Recusas esse in corpore, si non vis odium mundi sustinere cum capite. Si de mundo, inquit, essetis, mundus quod suum erat diligeret. Unplerumque etiam ipsam mundi nomine appellat, sicut illud est: Deus erat in Christo mundum reconcilians sibet totus mundus odit Ecclesiam. Mundus igitur odit mundum, inimicus reconciliatum, damnatus salvatum, inquinatus mundatum. de mundo non estis, sed ego elegi vos de mundo, propterea odit vos mundus. Ergo et ipsi inde erant, unde ut non essent, electi sunt inde, non meritis suis, quorum nulla bona praecesserant opera; non natura, quae tota fuerat per liberum arbitrium in ipsa radice vitiata: sed gratuita, hoc est vera gratia. Qui enim de mundo mundum elegit, fecit quod eligeret, non in
Abbreviated transcription (Latin):
mando uobis:
ut diligatis inui-¬
cem. Per hoc in¬
telligere debemus hunc esse fruc¬
tum nostrum de quo ait. ego uos
elegi ut eatis fructum afferatis
& fructus uester maneat. &. qd
adiunxit. ut quodcumq petieri¬
tis patrem in nomine meo. det
uobis : tunc utiq dabit nobis
si diligamus inuicem. cum et hoc
ipsum ipse dederit nobis qui
nos elegit non habentes fructũ.
quia non eum nos elegeramus. &
posuit nos ut fructum afferamus
hoc est incucem diligamus. Quem
fructum sine illo afferre non possu¬
mus: sicut palmites facere sine uitȩ
nichil possunt. Caritas ergo est fruc¬
tus nr̃. quam definiuit apls: de cor-¬
de puro & de conscientia bona. et
fide non ficta. Hac diligimus inuicẽ:
hac diligimus deum. Qua enim ue-¬
ra dilectione diligeremus inuicem:
nisi diligentes deuns. Diligit enĩ
unusquisq proximum tanquam
seipsum: si diligit deum. Nam si
Hic est fructus noster. De fructu
itaq nobis mandans. hȩc mando
ingu̾it uobis ut diligatis inuicem:

Expanded text:
mando vobis, ut diligatis invicem. Ac per hoc intelligere debemus hunc esse fructum nostrum de quo ait, Ego vos elegi ut eatis, et fructum afferatis, et fructus vester maneat. Et quod adjunxit, Ut quodcumque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis: tunc utique dabit nobis, si diligamus invicem; cum et hoc ipsum ipse dederit nobis, qui nos elegit non habentes fructum, quia non eum nos elegeramus; et posuit nos ut fructum afferamus, hoc est, invicem diligamus: quem fructum sine illo habere non possumus, sicut palmites facere sine vite nihil possunt. Charitas ergo est fructus noster, quam definit Apostolus, de corde puro et conscientia bona, et fide non ficta . Hac diligimus invicem, hac diligimus Deum. Neque enim vera dilectione diligeremus invicem, nisi diligentes Deum Diligit enim unusquisque proximum tanquam seipsum, si diligit Deum: nam si hic est fructus noster. De fructu itaque nobis mandans, Haec mando, inquit, vobis, ut diligatis invicem.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinentini ad timorem quem sa
caritas mittit. esse intelligendies
uibi dictum est iam non dicam uosser¬
tios. Hic autem ubi dicitur:. non est
seruus maior dño suo. si me ꝑsecuti
fũnt & uos ꝑ sequentur. illum signi¬
ficari serutim ꝑtinentem ad timo¬
rem castum qui ꝑmanet in scłm scli.
hic enim seruus auditurus est. Eu-¬
g serue bone: intra in gaudium do¬
ent uobis ꝓpter nomen meum: quia
nesciunt eum qui misit me. Quȩ om-¬
ma facient: nisi quȩ dixic Odio ha-¬
men odissent eos neq ꝑsequerentur:
nad etiam si odifsent nec tamen per-¬
sequerentur non omnia facerent.
Hȩo auten omnia facient uobis inqͥt¬
propter nomen meun: quid est
aliud dicere. quam me in uobis odio
habebunt. me in uobis ꝑsequentur
& sermonem ur̃ri quia meus est. idõ
non seruabunt: Hec enun omnia
lcient nobis: ꝓpter nomen meum
Non uestrum: sed meum. Quomͦ¬

Expanded text:
tinentem ad timorem quem foras charitas mittit , esse intelligendum, ubi dictum est, Jam non dico vos servos: hic autem ubi dicitur, Non est servus major domino suo: si me persecuti sunt, et vos persequentur, illum significari servum pertinentem ad timorem castum, qui permanet in saeculum saeculi . Hic enim servus est auditurus, Euge, serve bone, intra in gaudium Doent vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum qui me misit. Quae omnia facient, nisi quae dixit: odio hamen odissent eos, neque persequerentur; vel etiam si odissent, nec tamen persequerHaec autem omnia facient vobis propter nomen meum, quid est aliud dicere, quam, me in vobis odio habebunt, me in vobis persequentur, et sermonem vestrum, quia meus est, ideo non servabunt? Haec enim omnia facient vobis propter nomen meum: non vestrum, sed meum.
Abbreviated transcription (Latin):
uis est iste fru tus
oc est hereditas dñi filii sũt
merces sũt fructus illius:
n de marie uẽtre ꝓcessit. Ipe
uctus uẽtris est stos radi¬

Expanded text:
uis est iste fructus s? hoc est: hereditas domini fili sunt, qui mercis sunt fructus illius, qui de Mariae uentre processit. ipse fructus uentris est
Abbreviated transcription (Latin):
potuit dona qͣue ꝑ¬
ceperat. sed semper animo
gerebat. Ubiq aptum tẽpꝰ
inuenit. etiaz deuota oris
in ꝓfessione patefecit. Nãqut
uirginalẽ decebat pudocem
bat: archanũ in ysteru s¬
Restis in sui pectoris abdad
uenerabatur occultũ. Ex¬
pectabat reuerenter. donet
ip̃e donoꝵ distributor quad
sibi domi specialis tribuis¬
set. quid secreti reuesasit

Expanded text:
potuit dona quae perceperat, sed quae semper animo gerebat, ubi aptum tempus invenit, etiam devota oris professione patefecit. Namque ut virginalem decebat pudorem,bat, arcanum mysterii coelestis in sui pectoris abdito venerabatur occultum, exspectabat reverenter donec ipse donorum distributor quid sibi doni specialis tribuisset, quid secreti revelasset,
Abbreviated transcription (Latin):
per bnigenitũ suum dispo¬
suit. Bedit benignifatem.
qr ingressu birginalis bte¬
ri templũ spiritus scti gr̃a
cõsecrauit. Et terra nostra
dabit fructum suũ. quia da¬
dom birgo que de terra cou¬
pus habuera filium genu¬
it: diuinitate quidez deo pa¬
tri coequalẽ. S ed sibi car¬
nis bitate cõsubstãtialem.
E hoc ⁊ ysaias

Expanded text:
per unigenitum suum liberare disposuit: dedit benignitatem, qui ejus ingressui virginalis uteri templum Spiritus sancti gratia consecravit. Et terra nostra dedit fructum suum, quia eadem virgo quae de terra corpus habuerat, Filium genuit divinitate quidem Deo Patri coaequalem, sed sibi carnis veritate consubstantialem. De hoc et Isaias
Abbreviated transcription (Latin):
dominici copꝑis cõditoẽl au
Tautem filius dei
pleta est sp̃usctõ. Exultauit
ergo infans in utero eliia-¬
beth: ⁊ repleta est spuscto: eld
exclamauit uoce magna ⁊
dixit. benedicta tu intermx

Expanded text:
Dominici corporis conditorem, et Filius Dei completa est Spiritu sancto. Exsultavit ergo infans in utero Elizabeth, et repleta est Spiritu sancto, et clamavit voce magna et dixit: Benedicta tu inter
Abbreviated transcription (Latin):
st xp̃i usq ad illud opꝰ magne
ere. Hoc ẽ enĩ ꝓ xp̃o pon̾e: qr c¬
pe oꝑe. etiã se ministrũ fac̾e &
appellare dignatꝰ ẽ. uhi ait: sicut
filius hominis non uenit ministra¬
ri s ministrare. & ammam suani
ponere pro multis. Hinc gͦ est unꝰ¬
quisq minister xp̃i: unde ẽ mi-¬
nister & xp̃c. Sic ministrantem
xp̃o honorificabit pateꝵ eius. ho¬
nore illo magno: ut sit cũ filio etus.
sũ illic & minister metis erit. noli¬
te tantumͦ bonos episcopos & cle¬
ricos cogitare: etiã uos ꝓ modo ur̃o
ministrare xp̃o. bene tutiendo. ele¬
mosinas faciendo. nom̃ doctͥnãq eiꝰ
pat̾familras hoc nomine agnoscat
neat. doceat. hortet᷑. corripiat: impẽ¬
dat beniuolentiã. exerceat disciplinã.
Ita & in domo fcia eccłasticũ & qͦdã
mͦ episcopale implet offitiũ. ministranᷤᷤ
xp̃o: cit in et̾nũ sit cũ illo. Nã & illã
maxinã passionis ministrationenr¬

Expanded text:
est Christi usque ad illud opus magnae est Christi usque ad illud opus magnae nere: hoc est enim pe opere etiam se ministrum facere et appellare dignatus est, ubi ait: Sicut filius hominis non venit ministrari, sed ministrare, et animam suam ponere pro multis. Hinc ergo est unusquisque minister Christi unde est minister et Christus. Sic ministrantem Christo honorificabit Pater ejus honore illo magno, ut sit cum Filio ejus, sum, illic et minister meus erit, nolite tantummodo bonos episcopos et clericos cogitare. Etiam vos pro modulo vestro ministrate Christo, bene vivendo, ac eleemosynas faciendo, nomen doctrinamque ejus paterfamilias hoc nomine cognoscatneat, doceat, hortetur, corripiat, impendat benevolentiam, exerceat disciplinam. Ita in domo sua ecclesiasticum et quodam modo episcopale implet officium, ministrans Christo, ut in aeternum sit cum ipso. Nam et illam maximam passionis ministratione
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. ubi ego sum. ibi erit et minis¬
ter meus. et siquis michi miustir¬
uerit. honorificabit eum pater nr
qm̃ iudam talia ministrantem i¬
probatum potius quam honoratũ
uidemus. Ut quid ergo alibi que¬
rimus quid sit ministrare. xp̃o:
et non potits in istis ipsi uerbis
agnoscimus:
um enim dixit. siquis michi
imistrat me sequatur: hoc in¬
lligi uoluit. ac si diceret. Siquis
e non sequitur: non michi mi¬
strat. Mimstrant ergo iħu xp̃o:
tu non fua querunt. sed que
tu xp̃i. Hoc est enim me sequat᷑.
das ambulet. meas non suas:
Ealibi scriptum est. Qui se di
ebet etiam si porrigit esurienti
nem de miscłia facere. ñ de
ctantia. non aliud ibi querere
tiũ opus bonum. nesciente sinistͣ
tud faciat dextera: id est ut alie¬
etur intentio cupiditatis. ab o¬
ere caritatis. Qui sic ministrat.
p̃o ministrat. recteq illi dicit᷑.
uod uni ex minimis meis feci

Expanded text:
Dominus, Ubi sum ego, ibi erit et minisDominus, Ubi sum ego, ibi erit et minister meus; et, Si quis mihi ministraverit, honorificabit eum Pater meus: quoniam Judam talia ministrantem, reprobatum potius quam honoratum videmus. Utquid ergo alibi quaerimus quid sit ministrare Christo, et non potius in istis ipsis verbis agnoscimus? Cum enim dixit, Si quis mihi ministrat, me sequatur; hoc intelligi voluit, ac si diceret, Si quis me non sequitur, non mihi ministrat. Ministrant ergo Jesu Christo, qui non sua quaerunt, sed quae Jesu Christi . Hoc est enim, me sequatur, vias ambulet meas, non suas: sicut alibi scriptum est, Qui se dicbulare . Debet etiam, si porrigit esurienti panem, de misericordia facere, non de jactantia; non aliud ibi quaerere quam opus bonum, nesciente sinistra quid faciat dextera , id est, ut alienetur intentio cupiditatis ab opere charitatis. Qui sic ministrat, Christo ministrat; recteque illi dicetur, Cum uni ex minimis meis fecisti,
Abbreviated transcription (Latin):
poterit adoptatus. quam ut sit
ubi est unicus: non equalis factꝰ
diuinitati. sed consotiatus et̾m¬
tati᷑ Quid sit autem minustra¬
re xp̃o. cui opi merces tanta
promittitur. hoc potius debenl
inquirere. Si enim hoc putauer¬
mus esse. xp̃o ministrare. ea quȩ
sunt corpori necessaria pͣparare:
aut cenanti cybum coquere. ual
apponere. uel poculum dare. po¬
tumq miscere. fecerunt hoc isli
qui potuerunt eum in corpore
habere presentem. sicut martha
et maria. quando et latartis uñ
erat ex recumbentibus. S eo mo¬
do. xp̃o etiam uidas ꝑditus nnis.¬
trauit. Nam et loculos ipse habe.¬
bat: et quamiuis ex eis que mite¬
bantur. sceleratissime furaretur.
ꝑ illum tamen etiam necessaria
parabantur. Hinc est illud. quos
cum ei diceret dñs. quod facis. f
uelociter: arbitrati funt quidam
quod eum iusserit ꝓpter diem fel¬
tum necessaria p̃parare. uel incdigi¬
tibus aliquid dare. Nullomͦ igti
de huiuscemodi ministris diceret

Expanded text:
poterit adoptatus quam ut sit poterit adoptatus quam ut sit ubi est unicus, non aequalis factus divinitati, sed consociatus aeternitati? Quid sit autem ministrare Christo, cui operi merces tanta promittitur, hoc potius debemus inquirere. Si enim hoc putaverimus esse Christo ministrare, ea quae sunt corpori necessaria praeparare, aut coenanti cibum coquere vel apponere, vel poculum dare, potumque miscere, fecerunt hoc illi qui potuerunt eum in cohabere praesentem, sicut Martha et Maria, quando et Lazarus unus erat ex recumbentibus. Sed eo modo Christo etiam Judas perditus ministravit; nam et loculos ipse habebat: et quamvis ex eis quae mittebantur sceleratissime furaretur, per illum tamen etiam necessaria parabantur . Hinc est illud quod cum ei diceret Dominus, Quod facis, fac celeriter; arbitrati sunt quidam, quod eum jusserit propter diem festum necessaria praeparare, vel indigentibus aliquid dare . Nullo modo igitur de hujuscemodi ministris diceret
Abbreviated transcription (Latin):
commninante mortem ꝑsecuitore:
ibi eligat deo dilecto mori. quam
offenso uiuere. ibi oderit in hoc
mundo animam stiam. ut in ui-¬
tam eternam custodiat eam.
Siquis michi mynistrat: me se¬
quatur. Quid est ine sequatur
nisi me imitetur : Ap̃c enim ꝓ
nobis passus est ait apls petrus.
relinquens nobis exemplum: ut
sequaniur uestigia eius. Ecce qd̃
dictum est: si quis michi mynis¬
trat me sequatur. Quo frtictu.
qua mercede: quo premio: Et
ubi sum inquit: illic et mynister
meus erit. Gratis ametur: et
operis quo mnistratur illi. pre¬
tium sit esse cum illo. Ubi enĩ
bene erit sine illo: aut quando
esse male poterit cum illo: Au¬
di euidentius. Siquis nuichi my-¬
nstrauerit: honorificabit eum
pater meus. Quo honore: infi
ut sit cum filio eitis: Quod enĩ
suꝑius ait ubi ego sum illic et
my iuster meus erit: hoc intelli¬
gitur ex posuisse cum dicit. honori¬
ficabit eum pater mens. Nam
quem maiorem honorem acciꝑe

Expanded text:
comminante mortem persecutore; comminante mortem persecutore; ibi eligat Deo dilecto emori, quam offenso vivere: ibi oderit in hoc mundo animam suam, ut in vitam aeternam custodiat eam. 11. Si quis mihi ministrat, me sequatur. Quid est, me sequatur; nisi, me imitetur? Christus enim pro nobis passus est, ait apostolus Petrus, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus . Ecce quod dictum est, Si quis mihi ministrat, me sequatur. Quo fructu? qua mercede? quo prubi sum, inquit, illic et minister meus erit. Gratis ametur, ut operis quo ministratur illi pretium sit esse cum illo. Ubi enim bene erit sine illo, aut quando male esse poterit cum illo? Audi evidentius: Si quis mihi ministraverit, honorificabit eum Pater meus. Quo honore, nisi ut sit cum Filio ejus? Quid enim superius ait? Ubi ego sum, illic et minister meus erit. Hoc intelligitur exposuisse cum dicit: Honorificabit eum Pater meus. Nam quem majorem honorem accipere
Abbreviated transcription (Latin):
amarieris. tunc odisti: si bene ode.¬
ris. tunc amasti. felices qui odert̃
custodiendo: ne ꝑdant amando.
S uide ne tibi stbrepat. ut de ip¬
sum uelis interimere: sic intelli¬
gendo quod debesodisse in hoc
mundo animam tuam. Hinc enĩ
quidam maligni atq ꝑuersi. et in
semetipsis crudeliores & sceleratio¬
res homicide flaminis se donant.
aquis prefocant. precipitio collidũt¬
& pereunt. Hoc xp̃c non docuit:
immo etiam diabolo precipicium
dñm deum tuum. Petro autem
dixit. significans qua morte clari¬
ficaturus erat deum: cum esses
iunior. cingebas te et ibas quo uo¬
lebas. cum autem senueris. alter
de cinget. et feret quo tu non uis.
Ubi satis expresfit non a se ipso
s ab alio debere occidi: qui uesti¬
gia sequitur. xp̃i. Cum ergo cati¬
se articults uenerit. ut hec condi¬
tio ꝓponatur. aut faciendum ẽẽ
contra dei preceptum. aut ex hac
uita emigrandum. quoꝵ duorum
honio cogatur alterum eligere.

Expanded text:
amaveris, tunc odisti: si bene odeamaveris, tunc odisti: si bene oderis, tunc amasti. Felices qui oderunt custodiendo, ne perdant amando. Sed vide ne tibi subrepat ut teipsum velis interimere, sic intelligendo quod debes odisse in hoc mundo animam tuam. Hinc enim quidam maligni atque perversi, et in seipsis crudeliores et sceleratiores homicidae, flammis se donant, aquis praefocant, praecipitio collidunt, et pereunt. Hoc Christus non docuit, imo etiam diabolo praecipitium  Dominum Deum tuum . Petro autem dixit, significans qua morte glorificaturus erat Deum: Cum esses junior, cingebas te, et ibas quo volebas; cum autem senueris, alter te cinget, et feret quo tu non vis . Ubi satis expressit, non a seipso, sed ab alio debere occidi, qui vestigia sequitur Christi. Cum ergo causae articulus venerit, ut haec conditio proponatur, aut faciendum esse contra Dei praeceptum, aut ex hac vita emigrandum, quorum duorum homo cogatur alterum eligere,
Abbreviated transcription (Latin):
nisi granum frumen¬
ti cadens in terram
mortuum fuerit ip-¬
sum solum manet.
Si autem mortitum fuerit: multũ
fructum affert. Se autem dicebat:
ipfum erat granum mortificandum
& multiplicandum. Mortificandum
nifidelitate iudeoꝵ: multiplicandũ
fide popłoꝵ. Iam uero exhortans ad
pasfionis fuiȩ sectanda tiestigia: qui
amat inquit animam suam ꝑdet
eam. Quod duobus modis intelligi
pitest. Qui amat perdet: id est si
amas perde. Si cupis uitan tenere
in xp̃o. noli mortem timere pro xp̃o.
Item alio modo. Qui amat animam
suam. ꝑdet eam. Noli amare ne
ꝑdas: noli amare in hac uita. ne per
das in eterna uita. Hoc autem qd̃
posteris dixi: magis habere uidet᷑
Et qui odit animam stam in hoc
mundo: in uitam eternam custodit
eam. Ergo quod fupra dictum est.
qui amat stbintelligitur in hoc mũ¬
utiq in hoc mundo: in uita eterna
ipse custodit eam. Magna et nura
sententia: quemadiodum sit honu¬
m in animam suam amor ut pe¬
reat. odium ne pereat. Si male

Expanded text:
rumenti cadens in terram, mortuum fuerit, ipsum solum manet; si autem mortuum fuerit, multum fructum affert. Se autem dicebat. Ipsum erat granum mortificandum et multiplicandum: mortificandum infidelitate Judaeorum, multiplicandum fide populorum. 10. Jamvero exhortans ad passionis suae sectanda vestigia: Qui amat, inquit, animam suam, perdet eam. Quod duobus modis intelligi potest: Qui amat, perdet, id est, Si amas, perde; si cupis vitam tenere in Christo, noli mortem timere pro Christo. Item alio modo: Qui amat animam suam, perdet eam. Noli amare, ne perdas; noli amare indas in aeterna vita. Hoc autem quod posterius dixi, magis habere videtur Et qui odit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodit eam. Ergo quod supra dictum est: Qui amat, subintelligitur, in hoc munutique in hoc mundo, in vitam aeternam ipse custodit eam. Magna et mira sententia, quemadmodum sit hominis in animam suam amor ut pereat, odium ne pereat! Si male
Abbreviated transcription (Latin):
todiunt illud. Pulchre sal¬
uatoꝵ attestationi muleris
annuit: non eam tantum¬
mgdo quȩ uerbum dei corpo¬
raliter generare meruerat.
sed omnes quidem qui uer¬
bum spiritualiter auditu
lere studuerint asseuerans
esse beatos : quia & eadem
dei genitrix et inde quidẽ
beata quia uerbi incarnan¬
di ministra facta est tem¬
poralis. sed inde multo bea¬
tior quia eiusdem semper
amandi custos manebrit
ecerna. Qua sententia sapi¬
entes uideorum clam percu¬
tit qui uerbum dei non au¬
dire & custodire. sed negare
& blasphemare querebant.

Expanded text:
todiunt. Pulchre Saltodiunt. Pulchre Salvator attestationi mulieris annuit, non eam tantummodo quae Verbum Dei corporalitesed et omnes, quidem verbum spiritualiter auditu lere studuerint, asseverans esse beatos. Quia et eadem Dei genitrix, et inde quidem beata, quia verbi incarnandi ministra est facta temporalis, sed inde multo beatior, quia ejusdem semper amandi custos manebat aeterna. Qua sententia, sapientes Judaeorum clam percutit, qui verbum Dei non audire et custodire, sed negare et blasphemare quaerebant.
Abbreviated transcription (Latin):
autem quasi maiori & inust¬
To miraculo minime potas¬
se: Sed huic opiniomi obsta
apostolus: dicens quia mistt
deus filium suum factum ex
muliere. factum sub lege. N¬
q enim audiendi sunt qui li¬
utero uirginali. carnem no
de nichilo. non aliunde. seq
materna traxit carne. A¬
quin: nec uere filius homti
diceretur. qui originem no
haberet ex homine. Et m
igitur his contra eulsden
dictis extollamus uocem cu
ecclesia catholica cuitis hes
mulieꝵ typum gessit: extols¬
mus & mentem de mediotas¬
barum dicamusq saltiateli
Seatus uenter qui te porta¬
nt: & ubera quȩ fuxisti.
bere enim beata parens que
icut quidam ait: enixa puer¬
era regem. Qui celum terram
tenet per secula. Cuius
fiimen & eterno complectens
pmnia giro. Imperitim sine fi¬
ne manet. que uentre bea¬
to. Gaudia matris habens
tam uirginitatis honore. Nec
primam similem uisa est nec
habere sequentem. At ille
dixit. Quinimino beati qui
audiunt uerbum dei. & cui¬

Expanded text:
autem quasi majori et inusitautem quasi majori et inusitato miraculo minime potuisse. Sed huic opinioni obstat Apostolus dicens: Quia misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub lege . Neque enim audiendi sunt qui leex utero virginali, carnem non de nihilo, non aliunde, sed materna traxit ex carne. Alioquin nec vere Filius hominis diceretur, qui originem non haberet ex homine. Et nos igitur his contra Eutychen dictis extollamus vocem cum Ecclesia catholica, cujus haec mulier typum gessit, extollamus et mentem de medio turbarum, dicamusque Salvatori: Beatus venter qui te portavit, et ubera quae suxisti . Vere enim beata parens, quae sicut quidam ait enixa est puerpera Regem. Qui coelum terramque tenet per saecula, cujus. Numen et aeterno complectens omnia gyro, Imperium sine fine manet; quae ventre beato, Gaudia matris habens cum virginitatis honore, Nec primam similem visa est, nec habere sequentem. At ille dixit: Quin imo beati qui audiunt verbum Dei, et cus
Abbreviated transcription (Latin):
& phariseis dñm tẽptantibꝰ
simtlo blasphemantibꝰ tanta eiꝰ incar¬
nationẽ p̃ om̃ib finceritate cognoscit:
tanta fidutia ꝯfitet᷑ ut & p̃sentiũ ꝓce¬
rũ calumpniã. & fatciroeum confun¬
dat hereticoꝵ ꝑfidiam. Nam sĩc tc̃ u¬
dei sc̃i sp̃c oꝑa blasphemando. uerum
ꝯsubstantialemq pat̾ dĩ filiũ negabãt:
ex humanis menbris unigenito deo.
carirs fue mat̾iã ministiaᷤse. uerum
ꝯstibstantialemq matͥ filiũ. hoĩs fatĩ
ñ debe dixerunt. S si caro t̾ibi dĩ scdm̃
car nem nascentis. a carne dguns inatͥs
ꝓnuntiat᷑. extͣnea sine cauisa uent᷑ qͥ
eũ portasset ub̾a q̃ lactassent braa¬
cantur. Qua enini consequans¬
tia eius lacte credatur niuge
ciuuis semine negatur esse cni¬
ceptus. cum ex unius eiusdem¬
q fontis origine. secundum si¬
cos uterq liquor emanare pri¬
tur: insi forte putanda est
go sementitiam sue carnis na¬
teriam nutriendo in carne fl
suggerere potiusse. incarnan

Expanded text:
Pharisaeis Dominum tentantibus simul et blasphemantibus, tanta ejus incarnationem prae omnibus sinceritate cognoscit, tanta fiducia confitetur, ut et praesentium procerum calumniam, et futurorum confundat haereticorum perfidiam. Nam sicut i Spiritus opera blasphemando, verum consubstantialemque Patris Dei Filium negabant, ex humanis membris unigenito Deo, carnis suae materiam ministrasse, verum, consubstantialemque matri Filium hominis fateri non debere dixerunt. Sed si caro Verbi Dei secundum carnem nascentis a carne virginis matris pronuntiatur extranea, sine causa venter qui eam portasset, ubera quae lactassent, beatificantur. Qua enim consequentia ejus lacte credatur nutritus, cujus semine negatur esse conceptus? cum ex unius ejusdemque fontis origine, secundum physicos, uterque liquor emanare probetur. Nisi forte putanda est virgo sementivam suae carnis materiam nutriendo in carne Dei Filio suggerere potuisse, incarnando
Abbreviated transcription (Latin):
simi aore dni adueniẽ¬
as: accenbit. Undẽ mox
rade n p̾cursoris dñi ge¬
nitux ea que in occułto.
cogiouerat: his qui simł
adexãt ⁊ audiebãt paslam
tus gelizare curauit. Nã
lubdit. Et beata que cre¬
didisti: qm̃ ꝑficientur ea
didicit clizabeth que an.¬
gelus ad mariam uerba ꝓtulit.
ꝙ illa mox euãgelizanti credi¬
dit: ꝙ hec diuina operãte potẽ¬
tia absq blla essent dubietate
ꝯplenda. ¶lirum ĩ mod ł idẽ
spiritus eam cum inpleuit
presentiũ simul ⁊ preteri¬
torum ⁊ futurorunt scẽtu¬
la instruxit lectio Ertia e

Expanded text:
ore Domini advenientis accendit. Unde mox eadem praecursoris Domini genitrix ea quae in occulto cognoverat, his qui simul aderant et audiebant palam evangelizare curavit. Nam subdit: Et beata quae credidit, quoniam perficientur in didicit Elizabeth, quae angelus ad Mariam verba protulerit, quod illa mox evangelizanti crediderit, quod haec, divina operante potentia, absque ulla essent dubietate complenda. Mirumque in modum idem Spiritus eam cum replevit, praesentium simul praeteritorum et futurorum scientia instruxit. De prae
Abbreviated transcription (Latin):
esset futurꝰ. Et ꝙͣ mirãda
tto. Nulla quippe in discẽ¬
do mora est. Ubi sp̃ussc̃s
doctor adest. En uno cõdẽ¬
q momẽtotũ uoce salutã¬
t̾is gaudiũ nacit᷑ ĩfãtis.
Uia dum boxliou

Expanded text:
esset futurus. Et quam miranda, tio! Nulla quippe in discendo mora est, ubi Spiritus sanctus doctor adest. In uno eodemque momento cum voce salutantis gaudium nascitur infantis, quia dum vox
Abbreviated transcription (Latin):
esse uitam pro qua mori debuissẽtͣ:
Et ecce qui ita crediderunt: mira¬
culis choruscant. Adextincta namq
eorum corpora. uiuentes egri uenut.:
 nisanantur. ꝑ uiri ueniunt &.
ademonio uerantur: demoniaci
ueniunt & liberantur. Quomͦ ergo
illic tibi uinunt: si in tot myractilis
uitunt. hic ubi mortui sunt :
em fratres dico breuem uer

Expanded text:
esse vitam pro qua mori debuissent? esse vitam pro qua mori debuissent? Et ecce qui ita crediderunt, miraculis coruscant. Ad exstincta namque eorum corpora viventes aegri veniunt et sanantur, perjuri veniunt et a daemonio vexantur, daemoniaci veniunt et liberantur. Quomodo ergo vivunt illic ubi vivunt, si in tot miraculis vivunt hic ubi mortui sunt? 7. Rem, fratres, dico brevem ver
Abbreviated transcription (Latin):
ta ut ꝑcipiens quod uideret. spera-¬
re disceret quod minime uidebat:
&tanto solidior de inuisibilib fieret.
quanto eum ad spei certitudinem
uiibilia promissa fulcirent. Unde
iate quoq per psalmistam dicittir.
Bedit eis regiones gentium & labores
populorum. possederunt: ut custodi¬
no istificationes eitis. & legem eius
requirant. Sic ergo hoc loco rudibus
dsciplis ueritas loquens uidendum
regnum dei promittit in terra: ut
oc ab eis fideltus in celo presumat᷑.
Ex ipso it̾aq regno quod iam iide¬
O mius in mundo esse subhopatum:
perenas regnum quod in celio cre¬
dinitis ꝑcipiendum. Nam sunt non¬
milli qui xp̃ianitatis nomine censent᷑.
sed xpͣianitatis non habent fidem. so-¬
la esse iusibilia estiment. intusibilia
non appetunt. quia nec esse fuspican-¬
tur. Ad sanctorum martyrum cor-¬
pora confistimus fratres mei. Num-¬
quid isti carnem suam in morte da-¬
rent: insi eis certissime constitisset

Expanded text:
tia, ut percipiens quod videret, speratia, ut percipiens quod videret, sperare disceret quod minime videbat; et tanto solidior de invisibilibus fieret, quanto eum ad spei certitudinem visibilia promissa fulcirent. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: Dedit eis regiones gentium, et labores populorum possederunt, ut custodiant justificationes ejus, et legem ejus requirant . Sic ergo hoc loco rudibus discipulis Veritas loquens, videndum regnum Dei promittit in terra, ut hoc ab eis fidelius in coelo praesumatur. Ex ipso itaque regno quod jam videmus in mundo esse sublimatum speremus regnum quod in coelo credimus percipiendum. Nam sunt nonnulli qui Christianitatis nomine censentur, sed Christianitatis non habent fidem. Sola esse visibilia aestimant, invisibilia non appetunt, quia nec esse suspicantur. Ad sanctorum martyrum corpora consistimus, fratres mei. Nunquid isti carnem suam in mortem darent, nisi eis certissime constitisset
Abbreviated transcription (Latin):
dei presens ecclã uocatur. Et quis
nonnulli ex discipłis usq adeo mar¬
pore uicturi erant. ut eccłam der cũ¬
structam conspicerent. et contra atꝰ¬
di huius glãm erectam: consolitri
promissione nunc dicitur: sunt quas
de hic stantibus qui non gustabua
mortem. donec uideant regntim as
Sed cum. tanta clñs subeunde nu¬
tis precepta ederet: quid necessari¬
nem ueniret: Quod si subtiliter at¬
tendamus. quanta dispensatione pie-¬
tatis agatur agnoscimus: discipulis
enim rudibus etiam de presenti uita
aliquid ꝓmittendum fuit. ut possẽt
robustius in futura solidari. Sic isrłi¬
tico poplõ ex egypti terra liberando.
repromissionis terra ꝓmittitur: et
cum uocandus esset ad dona celestia
terrenis promissionib fuadetur. Car
huc: nisi ut dum esset aliquid enici-
rit. quod de longinquo audire po-¬
tuisset. Carnalis etenim populus:
siparua non acciperet. magna non
crederet. Oninipotens ergo deus
lrgendo terrena suadet ad celes¬

Expanded text:
Dei praesens Ecclesia vocatur. Et quia Dei praesens Ecclesia vocatur. Et quia nonnulli ex discipulis usque adeo in corpore victuri erant ut Ecclesiam Dei constructam conspicerent, et contra mundi hujus gloriam erectam, consolatoria promissione nunc dicitur: Sunt quidam de hic stantibus qui non gustabunt mortem donec videant regnum Dei. Sed cum tanta Dominus subeundae mortis praecepta ederet, quid necessariomissionem veniret? Quod si subtiliter attendamus, quanta dispensatione pietatis agatur agnoscimus. Discipulis enim rudibus etiam de praesenti vita aliquid promittendum fuit, ut possent robustius in futura solidari. Sic Israelitico populo ex Aegypti terra liberando repromissionis terra promittitur, et cum vocandus esset ad dona coelestia, terrenis promissionibus suadetur. Cur hoc? Ut dum esset aliquid quod deret quod de longinquo audire potuisset? Carnalis etenim populus si parva non acciperet, magna non crederet. Omnipotens ergo Deus largiendo terrena, suadet ad coeles
Abbreviated transcription (Latin):
dicit: Pro xp̃o legationem fungi¬
mur: tanquam deo exhortante per
nos: obsecramus pro xp̃o reconcilia¬
mini deo. Ecce inter nos & deum
discoediam peccando fecimus. & tamen
ad nos detis suos legatos prioe mist:
ut nos ipsi qui peccatumus. ad pacem
dei rogati ueniamus. Ertibescat ero
humana suiꝑbia. confundatur qtusq
si non satiffaciat prior proximo: qtui¬
do post culpam nr̃am ut ei reconcli¬
ri debeanitis. & ipse qui offensus es
legatis interuenientib obsecrat ads̃.
Sequitur. Dico autem tiobis. Here
sunt hic aliqui stantes: qui nongus¬
tabunt mortem. donec uideant reg¬
num dei. Regnum dei fratres kifi
non semꝑ in sacro eloquio uentarã
regnum dicitur: sed nonnumqtan
presens ȩccłã uocatur. ¶Inde scriptũ
est. Mitcet filius hominis angelos
suos: & colligent de regno eius ont
scandala. In illo quippe regno sali¬
la non erunt: ubi profecto repũ
admittuntur. Quo uidelicet exta¬
plo colligitur: quod hoc loco regntu

Expanded text:
dicit? Pro Christo legatione fungidicit? Pro Christo legatione fungimur, tanquam Deo exhortante per nos; obsecramus pro Christo, reconciliamini Deo . Ecce inter nos et Deum discordiam peccando fecimus, et tamen ad nos Deus suos legatos prior misit, ut nos ipsi qui peccavimus ad pacem Dei rogati veniamus. Erubescat ergo humana superbia, confundatur quisque si non satisfaciat prior proximo, quando post culpam nostram ut ei reconciliari debeamus et ipse qui offensus est, legatis intervenientibus, obsecrat Deus. 6. Sequitur: Dico autem vobis, vere sunt aliqui hic stantes qui non gustabunt mortem donec videant regnum Dei. Regnum Dei, fratres charissimi, non semper in sacro eloquio venturum regnum dicitur, sed nonnunquam praesens Ecclesia vocatur. Unde scriptum est: Mittet Filius hominis angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala . In illo quippe regno scandala non erunt, ubi profecto reprobi non admittuntur. Quo videlicet exemplo colligitur quod hoc loco regnum
Abbreviated transcription (Latin):
fessio generalitatis. Est tamenubi se
quisq interroget ut in confessione
xp̃i se ueraciter probet: si non iam
nomen eius ertibescit. si plene uirtti¬
ti mentis humantim pridorem subdi¬
dit. Certe enim ꝑsecutionis tempore
erubescere poterant fideles fubstan-¬
tiiͣs nudari. de dignitatibus deici:
uerberibus affligi. Pacis autem tẽ¬
pore. quia hȩc a nr̃is ꝑsecutiomibus
desunt: est aliud ubi ostendanur
nobis. Ueremur sepe a proximis
despici: dedigamur iniurias uer¬
bi tolerare. Si contingat uirgum
fortasse cum proximo: erubescimꝰ
priores satiffacere. Cor quippe car-¬
nale dum huius uitȩ glotiam que¬
rit: humilitatem respuit. Et ple-¬
rumq ipse homo qui irascitur. dis¬
cordanti sibi reconciliari appetit:
sed ire ad satiffaciendum prior eru-¬
bescit. Pensemus facta ueritatis:
summi capitis sumus: imitari eũ
citi conectimur debentis. Quid
nanq ad nr̃e eruditionis exem-¬
plum paulus egregius predicator

Expanded text:
fessio generalitatis. Est tamen ubi se fessio generalitatis. Est tamen ubi se quisque interroget, ut in confessione Christi se veraciter probet, si non jam nomen ejus erubescit, si plena virtute mentis humanum pudorem subdidit. Certe enim persecutionis tempore erubescere poterant fideles, substantiis nudari, de dignitatibus dejici, verberibus affligi. Pacis autem tempore quia haec a nostris persecutionibus desunt, est aliud ubi ostendamur nobis. Veremur saepe a proximis despici, dedignamur injurias verbi tolerare; si contingat jurgium fortasse cum proximo, erubescimus priores satisfacere. Cor quippe carnale dum hujus vitae gloriam quaerit, humilitatem respuit. Et plerumque ipse homo qui irascitur discordanti sibi reconciliari appetit, sed ire ad satisfaciendum prior erubescit. Pensemus facta Veritatis, summi capitis sumus, imitari eum cui connectimur debemus. Quid namque ad nostrae eruditionis exemplum Paulus egregius praedicator
Abbreviated transcription (Latin):
fectionis. Nam sepe labentia cunc¬
ta despicuntis. sed tamen adhuc
humanȩ uerecundiȩ usti prepe¬
dimur. ut rectitudinem quam
sertiamus inmente. nondum ex-¬
primere ualeamus in uoce: & tan-¬
to dei faciem ad iusticiȩ defensio-¬
nem negligimus. quanto humanas
facies contra iusticiam ueremur.
S hinic quoq uulneru congruũ
subuingitur medicamentum: cũ
dñs dicit. Qui me erubuerit &
meos sermones: huncfilitis homi¬
nis erubescet. cum uenerit in ma-¬
iestate sua. & patris. & scõꝵ angłoꝵ
cunt. Nos iam dñm & sermones
eiis non erubescimus: quia aꝑta
eum uoce ꝓfitemtir. Quib ego
respondeo: quod in hac plebe xp̃ia-¬
na sunt non nulli qui xp̃m ideo
confitentur quia cunctos xp̃ia¬
nos esse afpiciunt. Nam si nom̃
xp̃i in tata hodie gloria non esset.
tot ꝑfefsores xp̃i sancta eccłã non
haberet. Non ergo ad probatio.¬
nem fidei ugx fufficit ꝓfessionis:
quam defendit a uerecundia ⁊pro-¬

Expanded text:
erfectionis. Nam saepe labentia cuncerfectionis. Nam saepe labentia cuncta despicimus, sed tamen adhuc humanae verecundiae usu praepedimur, ut rectitudinem quam servamus in mente nondum exprimere valeamus in voce; et tanto Dei faciem ad justitiae defensionem negligimus, quanto humanas facies contra justitiam veremur. Sed huic quoque vulneri congruum subjungitur medicamentum cum Dominus dicit: Qui me erubuerit et meos sermones, 1590 hunc Filius hominis erubescet cum venerit in majestate sua, et Patriscunt: Nos jam Dominum et sermones ejus non erubescimus: quia aperta eum voce profitemur. Quibus ego respondeo quod in hac plebe Christiana sunt nonnulli qui Christum ideo confitentur, quia cunctos Christianos esse conspiciunt. Nam si nomen Christi in tanta hodie gloria non esset, tot professores Christi sancta Ecclesia non haberet. Non ergo ad probationem fidei vox sufficit professionis, quam defendit a verecundia pro
Abbreviated transcription (Latin):
pcis: redemptor nr̃ ipsa ef tempora¬
distingiit. in preceptis. Nam ꝑse¬
cutionis tempore pouenda est anima:
peacis autem tempore ea quȩ ampliꝰ
donnari possunt frangenda funt de¬
sideria terrena. Unde & nunc dicit᷑.
Qunid enim proficit homini si lucre¬
tar totum mundum sẽ autem ꝑdat.
&ditrimentum sui faciat: Cum
ysetutio ab aduersariis deest: ualde
nigilantius cor custodiendum est. Nã
ptistempore quia licet uiuere: libet
tuam ambire. Quȩ ꝓfecto auaritia¬
bene compescitur: si ipse statuis an¬
bentis sollicite consideretur. Nam
ar instet ad colligenduns: quando
tare non potest ipse qui culligit e
sursum ergo suum quisq consideret:¬
¶ꝑ habet. S fortasse metuit: ne in
duis inte itinere sumptus desi.
Longa nr̃a desideria: increpat tuia
breiis. In cassum multa portantur:
cum iuxta est quo ꝑgitar. Pleruiq
autem & auaritiam uincimus:
sed adhuc obstat quod uias rectitu-¬
dinis. minore tenemus castodia ꝑ¬

Expanded text:
pacis. Redemptor npacis. Redemptor ndesignavit in praeceptis. Nam persecutionis tempore ponenda est anima, pacis autem tempore ea quae amplius dominari possunt frangenda sunt desideria terrena. Unde et nunc dicitur: Quid enim prodest homini, si lucretur totum mundum, se autem perdat, et detrimentum sui faciat? Cum persecutio ab adversariis deest, valde vigilantius cor custodiendum est. Nam pacis tempore quia licet vivere, libet etiam ambire. Quae profecto abene compescitur, si ipse status ambientis sollicite consideratur. Nam cur instet ad colligendum, quando stare non potest ipse, qui colligit? Cursum ergo suum quisque consideretquae habet. Sed fortasse metuit ne in hujus vitae itinere sumptus desit. Longa nostra desideria increpat via brevis, incassum multa portantur cum juxta est quod pergitur. Plerumque autem et avaritiam vincimus, sed adhuc obstat quod vias rectitudinis minori tenemus custodia p
Abbreviated transcription (Latin):
latenter obfidet pietas falsa. it hi
nonntunqtram usq ad condesnbo¬
dum uitiĩs pertrahat: dum Nͥehi¬
pas quisq non debeat compassiont
exercere sed tcłtm. Compasso qdi¬
pe homini. rectitudo uitiis debeta.
ut in uno eodemq homine & adłgn¬
mus bontim quod factus est &. pers¬
quamur mala quȩ fecie: ne dimia¬
pas in caute remittinus. non uans
caritatem compati. sed per nedg¬
Qui entim tioluerit ammamsluam
facere: ꝑdet eam. Et qui ꝑdidert
amiam fuam ꝓpter me. saltah
cet eam. Sic dicitur fideli. Qui uolue-¬
rit animam fuam saluam facere per-¬
det eam: & qui ꝑdiderit ammam
suam ꝓpter mez saluam faciet eam.
Acsiagricole dicatur. frumentum
si seruas ꝑdis: si senunas renouas. Quis
eiim nesciat: quod frumentum cũ
in semine mittitur perit ab oculis
interra deficit: Sed unde putrescit
in puluere: inde uiridescit in reno-¬
uatione. Quia tiero sancta ęcclã alind
tempus habet ꝑsecutionis atq alitid

Expanded text:
latenter obsidet pietas falsa, ut hanc latenter obsidet pietas falsa, ut hanc nonnunquam usque ad condescendendum vitiis pertrahat, cum ad culpas quisque non debeat compassionem exercere, sed zelum. Compassio quippe homini, et rectitudo vitiis debetur, ut in uno eodemque homine et diligamus bonum quod factus est, et persequamur mala quae fecit, ne dum culpas incaute remittimus, non jam per charitatem compati, sed per neglQui enim voluerit animam suam salvam facere, perdet eam; et qui perdanimam suam propter me, salvam faciet illam. Sic dicitur fideli: Qui voluerit animam suam salvam facere, perdet eam; et qui perdiderit animam propter me, salvam faciet eam, ac si agricolae dicatur: Frumentum si servas, perdis; si seminas, renovas. Quis enim nesciat, quod frumentum cum in semine mittitur, perit ab oculis, in terra deficit? Sed unde putrescit in pulvere, inde viridescit in renovatione. Quia vero sancta Ecclesia aliud tempus habet persecutionis, atque aliud