comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
memoria scaturiẽtes. In qͥb passio q̃dã uolũ¬
tatis potius ẽẽ uidet᷑ ꝙͣ actio. Cũ nulla sit ĩ eis
cogitantis ĩtentõ. cũ ꝙ sponte ebullit de me¬
moria forͣnd̾ se offert ĩtiłctu ñ curanti. et qͥcꝙͥ
agit᷑ uidet᷑ pociꝰ agi ĩsompino dormientis ꝙͣ
gentis ut sp̃c disciplĩe u̾nto se auferat a cogi¬
tatõib ĩ disciplĩatis. ubi u̾o serio de reb seriis¬
bũ cogitat᷑ nolũtas lib̾o arbitrio de memoͣ euo¬
cat ꝙcũq opus ht̃. et ĩtsłctũ forñtẽ inemorie
ẽ ĩtlłctus. adhibet aciei cogitãtis. et sic ꝑagi¬
mor fiat ꝯtimo ꝑ uã amoris ĩ fundit se sp̃c¬
sc̃s qͥ ẽ sp̃c uite et oĩa muificat adiuuãs se ĩ
orõne seu ĩmeditatõe. sen in tractatu ĩfirmita¬
tẽ ip̃ius cogitantis. et ꝯtinuo memoria efficit᷑
sapia cũ suauit᷑ ei sapiũt bona dñi. et ꝙ ex eis
cogitand̾ ẽ formand̾ ĩ affectu ad hibet ĩtlłctui
Intlłctꝰ u̾o cogitantis efficit᷑ xtempło aman

Expanded text:
ssio quaedam voluntatis potius videtur esse quam actio, cum nulla sit in eis cogitantis intentio: cum quod sponte ebullit de memoria, formandum se offert intellectui non curanti, et quidquid agitur, videtur potius agi in somnio dormientis, quam gentis, ut spiritus disciplinae merito auferat se a cogitationibus indisciplinatis. Qubene cogitatur, voluntas libero arbitrio de memoria evocat quodcunque opus habet, et intellectum formantem memoriae est intellectus adhibet aciei cogitantis, et sic peragimor fiat, continuo per viam amoris infundit se Spificat, adjuvans seu in oratione, seu in meditatione, seu in tractatu infirmitatem cogitantis. Et continuo memoria efficitur sapientia, cum suaviter ei sapiunt bona Dei, et quod ex eis cogitatum est formandum in affectu, adhibet intellectui. Intellectus vero cogitantis, efficitur contemplatio amant
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃i. purã affectõm memoria naturã ingt̾ian
fidele̾. ĩtlłctus exꝑientie suauitatẽ. sic gͦ uolã¬
tas necgłcta facit cogitatões ociosas ⁊ ĩdignas
deo. Eqri. corrupta ulo ꝑu̾sas q̃ seꝑant a deo. rec¬
tauãs ncãas ad usũ uite hꝰ. pia efficaces. ad
fuigus sp̃c. et ad fruend̾ deo.

Expanded text:
 affectionem; memoria, materiam fidelem; intellectus, experientiae suavitatem. 15. Sic ergo voluntas neglecta facit cogitationes otiosas, et indignas Deo: corrupta, perversas, quae separant a Deo: recta, necessarias ad usum vitae hujus: pia, efficaces ad fructum Spiritus, et ad fruendum Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
hac inta. ut si uolumꝰ aĩam ꝑ contempla¬
tionẽ subleuate. noc̃e sit corpns ꝑ exͣcicia labo¬
ris atterrere. E homo hossium in latere po
tentionis. s ex accidenti occasione ncc̃ita¬

Expanded text:
hac vita sumus, ut si volumus animam per contemplationem sublevare, necesse sit corpus per exercitia laboris atterere. Quod vero ostium in latere postentionis, sed ex accidenti occasione nec
Abbreviated transcription (Latin):
mente diuina oim rerũ canse eternaliter
sũ mutabilitate et distinctione temꝑali sb̃¬
stiterunt. Ita etiam in mente nr̃a preterita
presentia et futura ꝑ cognitõm simul sub¬
fistunt. Si ergo ꝑ scudiũ meditationis assi¬
due cor nr̃m inl̃tare ceꝑimus: iam quo¬
dam modo temꝑales ẽẽ descitimꝰ et quasi
mortin ñdo facti uitus cum deo inuimꝰ.
cogitationes. quia de tali inateria fabrica¬
bimius archam nr̃am. Ista sunt ligna que
in aqua missa uacant. In igne pouta ar¬
dent quia tales cogitationes fuicus carna¬
liũ desctationũ deorsum ñ premũt s fiam¬
ma caritatis incendit. postea bitumma
nus enim in secreto conscĩe tue suanter
pausare poteris insi prius malos et extͣ
ꝑ mansuetudĩem tołare. et irtus didiceris
pͥ caritatem ñ odisse. bitum̃ calide nature ẽ
et nascitur de terra fulirnata. et caritas ꝑ¬
creatur in anima tumore diini iudicii. arͣ¬

Expanded text:
mente divina omnium rerum causae aeternaliter sine mutabilitate, et distinctione temporali substiterunt, ita etiam in mente nostra praeterita, praesentia, et futura per cogitationem simul subsistunt. Si ergo per studium meditationis assidue cor nostrum inhabitare coeperimus, jam quodammodo temporales esse desistimus, et quasi mortui mundo facti intus cum Deo vivimus. cogitationes, quia de tali materia fabricabimus arcam nostram. Ista sunt ligna, quae in aquam missa natant, in igne posita ardent, quia tales cogitationes fluxus carnalium delectationum deorsum non premit. sed flamma charitatis incendit. nus enim in secreto conscientiae tuae suaviter pausare poteris, nisi prius malos, et extra per mansuetudinem tolerare, et intus didiceris per charitatem non odisse. Bitumen calidae naturae est, et nascitur de terra fulminata, et charitas procreatur in anima timore divini judicii
Abbreviated transcription (Latin):
conditionis infirmitas dni nos in silentio
initune cõtemplationis pausare ñ patitur.
extra exitum qui fit ꝑ cogctatõm. Ostiũ de¬
orsum ẽ fenestra sursum. quia actiones ad
corpus ꝑtinent. cogitationes ad aĩam. hĩc
ẽ qd̾ ꝑ fenestiuͣ aues exierunt. ꝑ osciũ hoĩes

Expanded text:
conditionis infirmitas diu nos in silentio intimae contemplationis pausare non patitur,tra exitum qui fit per cogitationem. Ostium deorsum est, fenestra sursum, quia actiones ad corpus pertinent, cogitationes ad animam. Hinc est quod per fenestram aves exierunt, per ostium bes
Abbreviated transcription (Latin):
ndetur: ant quid de me audire forte potuissi.
Ego m nomine ip̃i satholicus ꝑ maneo. nec¬
aliqũ amittere potero qd teneo. ubi hr̃tici mẽ¬
daca sun conscii et detecti. fallaciam suam tolo
rum metuentes. alii se in spelancis aln in de¬
sertis locis uiri uł femine nullo sibi conscio se¬
se claudebarit et ibidem nulla succurrente sus¬
tentatione ciboꝵ. fame uł frigore uicti. contri¬
tum et contribulatũ sp̃m exaiatant. interhec
afflictionis incõmoda. ĩ molate secum fidei
sesuritatem portantes. Sic enini crestorius
pͥsbr. nu ertane c̾tatis. in spelunca quiz en¬
sis montis reꝑtus ẽ. pͥutrescenti cadauere
ĩqmi solutus.¬

Expanded text:
uidetur aut quid forte de me audire potuisti? uidetur aut quid forte de me audire potuisti? ego in nomine Christi catholicus . permaneo, nec amittere potero aliquando quod teneo\'. Ubi heretici mendacii sui conscii et detecti fallaciam suam colorrimi metuentes alii se in speluncis, alii in desertis locis uiri uel feminae nullo sibi conscio sese claudebant, et ibidem nulla succurrente sustentatione ciborum fame uel frigore uicti contritum et contribulatum spiritum exalabant, inter haec adflictionis incommoda inuiolatae seeam fidei securitatem portantes. Sic enim Cresconius presbyter Mizeitanae ciuitatis in spelunca Ziquensis montis repertus est, putrescente iam solntus
Abbreviated transcription (Latin):
tor. Disinguntur apentib tenera pignora
ancte uocoria increpatus in ip̃o meatu exitus
& omputa eos ñ fuisse natos. Sam et ip̃os iñ
dicaturus oĩo ẽ ip̃c. Nõ ne udes eos clamantes
spectu indicum egent tacendum ñ e. nam au
ip̃a uł maritus licet seorsum carceris tũ custo¬
dia tenentur ita ut sepenitus n uiderent man¬
datur uilieri dicitur q illi. Solue iau duridã
tuam. Ecce uir tuus ꝑuit imꝑio regis et nr̃ fc̃s
qd uoluit deus. Educta ieatur de carcere ĩuemt
mrũ suũ scantem cum ingenti multitudine ꝓ
trbunalib conexum. et uerũ estimans qd fuit¬
ert nunnia. Imecta mami apphendens uestime¬
toꝵ enis gictturi ꝓxima uidentious ꝯm̃ib suffo¬
cabat eum dicens. ꝑdite et rꝑꝑpte gr̃e dei et mi¬
sericordia eius indigne quare nolinsti ad mo¬
dicum gliari. et metnũ ꝑire. Qud tibi ꝑderit
aurũ quid argentum. Nunquid libabunt de ca
romo iehenne. Nicit et alia multa. Cui ma¬
titus Rendit. Quid pateris mulier. Quid tibi

Expanded text:
itorum. Disiunguntur a parentibus tenera pignera e, auctoritate uxoria increpatus, in ipso meatu exitus Computa eos uindicaturus est Christus. nonne uides eos clamantes  quid in eonspectu indicum egerit, tacendum non est. Nam cum ipsa uel maritus, licet seorsum, carceris tamen custodia tenerentur, ita ut se penitus non uiderent, mandatur mulieri diciturque illi: csolue iam duritiam tuam; ecce uir tuus paruit imperio regis et noster faquod uoluerit deus\'. Educta igitur de carcere inuenit uirum suum stantem cum ingenti multitudine pro tribunalibus conexum, et uerum aestimans quod finxerant inimici, iniecta manu adprehendens ora uestimentorum eius gutturi proxima, uidentibus omnibus suffocabat eum dicens: \'perdite et reprobe, gratiae dei et miserioordiae eius indigne, quare uoluisti ad modicum gloriare et in aeternum perire? quid tibi proderit aurum, quid argentum? numquid liberabunt te de camino gehennae\'? dixit et alia multa. Cui maritus respondit: cquid pateris, mulier? quid tibi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑderet ule dompna scudiosi oꝑis tacendo sen¬
et is qui recusauit. plene ñ rescctit. et is ami
matti uolint prius se ꝑ altaris celculins pur¬
gatum udit. ne aut ñ purgtitus adire quis¬
ꝙ sacra mmiteria andeat. Mit quemi suꝑna
gr̃a elegit. sub humilitatis sp̃e snꝑte contra¬
dicait. Oma igitur ualde difficile ẽ purgatum
se auenil posse cognoscere. officium tucius ⁊e
cmi ad suscipiendum ħ suꝑna uoluntas agnos¬
citur. Ꝙ moyses utrimq nuro oꝑe eiplent.
Oui pẽe tante multitudim et uoluit et obe¬

Expanded text:
perderet, ille ne damna studiosi operis tacendo senst mitti voluit ante se per altaris calculum purgatum vidit, ne aut non purgatus adire quisque sacra ministeria audeat, aut quem superna gratia elegit, sub humilitatis specie superba contradicat. Quia igitur valde difficile est purgatum se quemlibet posse cognosccum ad suscipiendum hoc superna voluntas agnoscitur. Quod Moses utrumque miro opere explevit, qui praeesse tantae multitudini et noluit et obe
Abbreviated transcription (Latin):
ri ñ metiĩt sancti uiri plebui ducatimi uscipe
deo etiam iubente tinuerunt. moyies. suade¬
te deo dũo trepidat et infiit ĩfirmus quisq.
ut honorib honus accipiat anelat et qui ad
casum ualde urgetur ex ꝓpriis humeꝵ liben¬
ter opprimendũ ponderib iubmittit alieius.¬

Expanded text:
si sancti viri plebium ducatum suscipere Deo etiam jubente timuerunt. Moyses suadente Domino trepidat, et infirmus quisque ut honoris onus percipiat anhelat; et qui ad casum valde urgetur ex propriis, humerum libenter opprimendus ponderibus submittit alienis
Abbreviated transcription (Latin):
uex̾ie. u̾bͥ occenderunt eis indigne cathedrã
⁊ surnũ famosi illius regis secundũ fabulas
uit algardus clicus qui fuit postea constan¬
ciensis ĩ northinannia ep̃c qui fuerat lau¬
duni auditor magr̃i anseliu. Ibi apud iul¬
lam que beronia dicitur puella decennis
a natuntate ceca illiũata. et inuenis a na¬
tuitate surdus auditum recepit. Quidam
uero manũ hñs aridar nngari cepit cũ
ideo sanari ñ potit

Expanded text:
vexeriae: ubi ostenderunt eis indigenae cathedram vexeriae: ubi ostenderunt eis indigenae cathedram et furnum famosi illius regis, secundum fabulas imum Algardus clericus, qui fuit postea Constantiensis in Normannia episcopus; qui fuerat Lauduni auditor magistri Anselmi. Ibi apud villam, quae Bunnia dicitur, puella decennis a nativitate caeca, illuminata est; et juvenis a nativitate surdus auditum recepit. Quidam vero manum habens aridam jurgari coepit cum ideo sanari non potuit
Abbreviated transcription (Latin):
pit. laudimenses sum feretro rober glie.¬
tus ardiaconus qui diu laudini manse¬
rat ꝓ audienda lectione magrĩ anselim.
Ibi .xui. infirmi curati sunt. Ibi aute̾ erat
quidam contractus de ep̃atu sa lesbiensi qͥ
curari ñ potuit. dones feretrũ uenit in ep̃a¬
tu eis. De salesberia uenerũt ad alba¬
ciam scĩmotualiũ que dicitur woiltonia uͥ
ostensa ẽ eis sepultura uenerabił bede pres¬
biteri ixͣ quem sepulta ẽ mulier illa uersi¬
ficatrix iclita. Ibi iacebat quidam iam lon
go temꝑe febricitans ad sepulcrinm uenera¬
bilis bede p̾sorĩ quia plures ibidem consue¬
uerant sanari. Ip̃a uero nocte in cuius cras¬
turũ feretrum landimense illuc aduenit.
mulier illa uersificatrix aꝑꝑuit ĩfirmo dicẽs.
Non potest hic modo ꝑ betam sanari qm̃
beata dei genitrix ad nos descendit. Qe cum
laudimensib in crastino retulisset: ĩfirimuis
et ex aqua locaꝵ reliquiaꝵ bibisset: illico
sanatus ẽ. Inde uenerũt ĩ ꝓm̃ciam dana¬

Expanded text:
pit Laudunenses cum feretro Robertus archidiaconus, qui diu Lauduni manserat pro audienda lectione magistri Anselmi. Ibi 16 infirmi curati sunt. Ibi autem erat quidam contractus de episcopatu Salesberiensi, qui curari non potuit, donec venit feretrum in episcopatum ejus. De Salesberia venerunt ad abbatiam sanctimonialium, quae dicitur Wiltonia: ubi ostensa est eis sepultura Venerabilis Bedae presbyteri; juxta quem sepulta est mulier illa versificatrix inclyta. Ibi jacebat quidam longo jam tempore febricitans ad sepulcrum Venerabilis Bedae presbyteri; quia plures ibi consueverant sanari. Ipsa vero nocte, in cujus crastinum feretrum Laudunense illuc advenit, mulier illa Versificatrix apparuit infirmo, dicens: « Non potes hic modo per Bedam sanari, quoniam beata Dei Genitrix ad nos descendit. » Quod cum Laudunensibus in crastino retulisset infirmus, et ex aqua lotarum reliquiarum bibisset, illico sanatus est. Inde venerunt in provinciam Dana
Abbreviated transcription (Latin):
godertus aliqñ iram patris sui lotharii regis
ueritus quia consiliariũ eius cesiim et detõ¬
sum de hon escanerat: ꝑisius ad ecc̃am sancti
dromsii confugit. Et quia inde nuillomodo
ectrahi potuit. lecum illum semꝑ cordihũit.

Expanded text:
gobertus iram patris sui Lotharii regis meritus, quia consiliarium ejus cesum et detonsum dehonestaverat, Parisius ad ecclesiam sancti Dionisii confugit; et quia inde nullo modo extrahi potuit, locum illum semper cordi habuit.
Abbreviated transcription (Latin):
tercium triplicatis urgeri urgeri stimulis cepͭ.
Occupauerant emm enin cogitationes et qͣi
eris. quam et ampłcti sibi uidebatur et ad tur¬
pes usus hr̃e substratam. Pcessit tamen et a¬
lia die ad solita psallendi officia. S stabat e¬

Expanded text:
tertium triplicatis urgeri stimulis coepit: occupaverat enim cogitationes ejus quasi eris, quam et complecti sibi videbatur, et ad turpes usus habere substratam. Processit tamen et sequenti die ad solita psallendi et orandi officia, sed stabat
Abbreviated transcription (Latin):
Cognoscens igitur rex angloꝵ in qnͣto honore
uenerandus pontifex a dño ꝓp susceptus
eẽt. et ꝙ ĩ pontiginaco locum sibi mansionis
elegisset cum iam i ip̃m deseinte nõ posset.
in suos in audito crudelitatis genere debacha¬
tus ẽ. precepit q et ubicumq aliquis de
cognatione enis uir aũ mulier ĩueniri po¬
tinss exheredatus et spoliatus bonis ꝓpriis
a regno pelletur. exacto prius ab eo sacͣ¬
mento ꝙ pontiguiacũ contristandi archi
Tinic ecpulsum fint senes et inuenes ad
cognationem eius ꝑtinentes. s et muli¬
eres cum pueris lactantib. et quedam ⁊¬

Expanded text:
» Cognoscens igitur rex Anglorum in quanto honore » Cognoscens igitur rex Anglorum in quanto honore venerandus pontifex a domino papa susceptus esset, et quod in Pontiniaco locum sibi mansionis elegisset; cum jam in ipsum desaevire non posset, in suos inaudito crudelitatis genere debacchatus est; praecepitque ut, ubicunque aliquis de cognatione ejus vir aut mulier inveniri potuisset, exhaeredatus et spoliatus bonis propriis a regno pelleretur; exacto prius ab eo sacramento, quod Pontiniacum contristandi archieTunc expulsi sunt senes et juvenes ad cognationem ejus pertinentes; sed et mulieres cum pueris lactentibus, et quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
grãs ei agere ceꝑit. qd tm̃ omis. tamq ar¬
duũ negocium suscepisset. et ꝙ ecc̃am dei tã
ꝑiculosis temꝑibus contra tyrannoꝵ insul¬
randus antistes cum debito honore et reue¬
rentia dño ꝓp̃e multiplices gr̃as retulit. qd
eum tanto honore dignatus fuerit honora¬
ri. Tunc dñs ppͣ consuetudines illas ꝑpetuo
dampnanit. et obsernatores at exactores
eaꝵ eterno anatherriati subdidit. uir igitur
dm̃ aliqnͣto terapore in curia demoratus. tã¬
dem curu liunia et consilio dñi pp̃e co pp᷑ pon¬
tima sum secontulit. ibio fe rine ꝑ biemnũ
scetit. Ibi inter cetera sancte emiationis stu¬
dia etiam hĩtum monachilem concupiuit et
accepit. agisio autem ad dñm ip̃m tunc seno¬
nis cõmorantem secrecius mĩcio. hĩtum reli¬
gionis sibi ab eo fieri bñdia et tusmitti postu¬
lauit. et impetrauit dño pp̃ ita unter cetera
rescuibente. aisimus tibi pater fr̃ dilecte hĩ¬
tum ñ qualem uolumꝰ. S qualem hñimꝰ.

Expanded text:
i agere coepit, quod tantum onus tamque arduum negotium suscepisset; et quod Ecclesiam Dei tam periculosis temporibus contra tyrannorum assulrandus antistes cum debito honore et reverentia domino papae multiplices gratias retulit, quod eum tanto honore dignatus fuerit. Tunc dominus papa consuetudines illas perpetuo damnavit, et observatores atque exactores earum aeterno anathemati subdidit. Vir igitur Domini aliquanto tempore in curia demoratus, tandem cum licentia et consilio domini papae Pontiniacum se contulit, ibique ferme per biennium fuit. Ibi inter caetera sanctae aemulationis studia, etiam habitum monachilem concupivit et accepit. Misso autem ad dominum papam tunc Senonis commorantem secretius nuntio, habitum religionis sibi ab eo fieri, benedici et transmitti postulavit et impetravit; domino papa inter caetera ita rescribente: « Misimus tibi, frater dilecte, habitum, non qualem voluimus, sed qualem habuimus.
Abbreviated transcription (Latin):
dam fici arbore scrauit se nescio quonĩo et
misit habenas lacruns et ꝓripꝑunt fumnã
oculoꝵ eius acceptabile sacrifiaum deo. Et ñ
quidem hiis u̾bis. S in hac siña multa loqu
tus. Et tu dñe usquequo. usquequo dñe ẜ
irasceris in finem. Ne menior fueris ñqui
cum cantu dicentis et crebro repetentis qͣi
mutato uultu incentissimus cogitare cepit¬

Expanded text:
dam fici arbore straui me nescio quomodo et dimisi habenas lacrimis, et proruperunt flumina oculorum meorum, acceptabile sacrificium tuum, et non quidem his uerbis, sed in hac sententia multa dixi tibi: et tu, domine, usquequo? usquequo, domine, irasceris in finem? ne memor fueris iniquitcum cantu dicentis et crebro repetentis quasmutato uultu intentissimus cogitare coepi
Abbreviated transcription (Latin):
crunaꝵ. Nec ext̾ioris houimis magno oꝑe affectã¬
di sunt aetus qui etiam si fu̾int utrimq ꝑducti
mĩquam ꝑtiungere ad illam spontaneax lacrima¬
rum potunt ub̃tatem. Magis enini supplican¬
tes aĩm suis conatib detrahentes huiilia¬
bant ał ad humana deingent. et ab illa celes¬
ti sublanitate deponent. in qua actonita m̃s
orantis indeclinabiłr debet ẽẽ defrca. eamq ⁊¬
pellent p̾cumsuaꝵ intentione larata erga sti¬
les et coactas lacrumaꝵ guttulas egrotare.
Et ut or̃onis nere ꝑcipiatis affectũ nõ meam
nobis s beati anthonii sũam ꝑ feram. Non¬

Expanded text:
crimarum nec exterioris hominis magno opere adfectancrimarum nec exterioris hominis magno opere adfectandi sunt fletus, qui etiamsi fuerint utcumque producti, numquam pertingere illam spontanearam lacrimarum poterunt ubertatem. magis enim supplicantis animum suis conatibus detrahentes humiliabunt atque ad humana demergent et ab illa caelesti sublimitate deponent, in qua adtonita mens orantis indeclinabiliter debet esse defixa, eamque conpellent precum suarum intentione laxata erga steriles et coacticias lacrimarum guttulas aegrotare. Et ut orationis uerae percipiatis adfectum, non meam nobis, sed beati Antoni sententiam proferam.
Abbreviated transcription (Latin):
tionis penetret magntudo. ñ mĩgm̃ uero tã¬
tomens suentio intra secretum ꝓfiuide tacitꝰ¬
intatis absconditur ut ominẽ penitus somĩno¬
tis scupor subite illũationis intercludat. om̃s¬
q sensus altonicus sp̃c uł contineat intrmse
cus ił amittat. aic desideria sua gemitib ĩ enar¬
rabilib effudat ad dm̃. interdum uero tanta
compunctõnis hundantia ac dolore supplet ͤ
ut alias eam dig̾ere insi euaporatione lacri¬
maꝵ ñ possit. Ab hiis lacrimis multã distãt
ille que obtinato corde de sictis sculis exprimũ¬
tur. Quas l ñ penitus instructuosas ẽẽ creda¬
mus. bono enim ꝓposito eaꝵ aitemptatur e¬
missis. aib hiis psertim que nec dum uł ad sci¬
entiam ꝑuenire ꝑfectam. uł prestinoꝵ sen ꝑ¬
sentiũ intioꝵ potuerunt ad purulate mũdari.
abhiis tñ qui in affectum iam tnͣsire uirtutũ
nequaqma debet h modo extorqueri ꝓfusio la¬

Expanded text:
tionis penetret magnitudo. nonnumquam uero tantionis penetret magnitudo. nonnumquam uero tanto silentio mens intra secretum profundae taciturnitatis absconditur, ut omnem penitus sonum uocis stupor subitae inluminationis includat omnesque sensus adtonitus spiritus cus, vel emittat, ac desideria sua gemitibus inenarrabilibus effundat ad Deum. Interdum vero tanta compunctionis abundantia ac dolore suppletur, ut alias eam digerere nisi lacrm suam. Ab his ergo lacrimis multum distant illae quae obdurato corde de siccis oculis exprimuntur. quas licet non penitus infructuosas esse credamus bono enim proposito earum adtemptatur emissio, ab his praesertim qui necdum uel ad scientiam peruenire perfectam uel pristinorum seu praesentium uitiorum potuerunt ad purum labe mundari, ab his tamen qui in affectum iam transiere uirtutum nequaquam debet hoc modo extorqueri profusio la
Abbreviated transcription (Latin):
exponete quib inflãmata ñs at succensa
ad orõnes puras ac feruentissimas incitat᷑.¬
Non nuĩqm et enim psalmi cuiuscũq u̾siculꝰ
occasionem oronis ignite decantartib nob̾
prebuit. interdum cãnora fr̃ne nocis modula¬
tio adintentam supplicationem scupentiũ am¬
et collatio sp̃ualis freqñter ad ubrimas ꝑ̾ces
iacentium erexit affectum. Samus etiam frĩs
sen kari amislibet interctii nõs minꝰ nos ad
plenam compũctionẽ fusse captos recordatio
duni nuilli dubiũ: ẽ occasiones ĩnu̾as ñ deesse.
quibus ꝑ dei gr̃am. tepor ac sompnolentia nr̃ax
mentiũ ualeat extitari. Quẽadm auter uł
quib modis ip̃e cõpnuctiones de intimis aĩe
conclanib ꝓferaritur. ñ minoris difficultatis
ẽ indagarẽ. Freqñter enim ꝑ ineffabile gau¬
dium et a lacritatem sp̃c salub̾rime cõpũctio
ms emergit. Ita ut etiam ĩclamores quosdã
intolłabius gandii ĩmensitate ꝓrimipat.
et cellam nicim iocirnditãs cordis et exulta¬

Expanded text:
exponere, quibus inflammata mens atque succensa ad orationes puras ac ferventissimas incitatnonnumquam etenim psalmi cuiuscumque uersiculus occasionem orationis ignitae deeantantibus nobis praebuit. interdum canora fraternae uocis modulatio ad intentam supplicationem stupentium anet conlatio spiritalis frequenter ad uberrimas preces iacentium erexit affectum. scimus etiam fratris seu cari cuiuslibet interitu non minus nos ad plenam conpunctionem fuisse raptatos. recordatio dum nulli dubium est occasiones innumeras non deesse, quibus per dei gratiam tepor ac somnolentia nostrarum mentium ualeat excitari. Quemadmodum uero uel quibus modis istae ipsae conponctiones de intimis animae conclauibus proferantur, non minoris difficultatis est indagare. frequenter enim per ineffabile gaudium . et alacritatem spiritus saluberrimae conpunctionis fructus emergit, ita ut etiam in clamores quosdam intolerabilis gaudii inmensitate prorumpat et cellam uicini iucunditas cordis et exulta
Abbreviated transcription (Latin):
tructas. allie que remanserũt cutib arescẽ¬
tib fcẽ sunt curue. Nitebatur enm semitã
ĩnenire ꝑ cuius adctũ publicam sicut ueĩt
fecit faceret ꝑsecutionem. Et ita facieng
macularet.

Expanded text:
tinctas; aliae, quae remanserunt, cutibus arescentibus factae sunt curuae. Nitebatur enim semitam inuenire, per cuius aditum publicam, sicut fecit, faceret persecutionem. Et ita faciens macularet.
Abbreviated transcription (Latin):
psalterio psalset. ueniens unda maris na¬
uda illum rapint cum quibdam aliis ĩ ma¬
ri. Qm cum a nam fere . lxͣ. cubitus suꝑ un¬
datu fuctuantes iam distarent. et bñi iaco¬
buma ĩnocarent. ꝓtinus afficit et stans suꝑ
undas sictis plancas plantis ꝑiclitantib
ait. Nolite timere filiimei. statĩq thetis
eius imꝑio omnes quos male ĩuaserat in
nam aꝑto codice etiam ad huc quo legebat
antistes uũme infecto sane restitit.et e¬
apłs illico dispint. Ille autem antistes ĩ ho¬
nore enus Rnsoriun quod dã cum u̾su suo e

Expanded text:
psalterio psalleret, veniens unda maris vapsalterio psalleret, veniens unda maris valida illum rapuit, cum quibusdam aliis in mari. Qui cum a navi fere LX cubitis super undam fluctuantes jam distarent et beatum Jacobum invocarent, protinus, et stans super undas siccis plantis periclitantibus ait: « Nolite timere, filii mei. » Statimque Thetis ejus imperio omnes quos male invaserat in navi aperto codice etiam adhuc quo legebat antistes, minime infecto, sane restituit, et apostolus illico disparuit. Ille autem antistes in honorem ejus responsorium quoddam cum versu suo e
Abbreviated transcription (Latin):
quidam frisonus noie nauim ꝑegni¬
noꝵ ꝓmiare duceret. quidam sarracemuis
auctũs noĩe contra eum ad pugnã uent.
uolens secum oñs ⁊ ꝑegrinos in ferram
mo abitaꝵ captiuos ducere. Cumq due ra
titer ꝙ debellarent cecidit frisonus int̾ duas
naues lonca ferea et galea. clipeoq idutꝰ
inꝑfudũ maris. S cum dei clementia rõ¬
boratus sciñ iacobũ m̃ocaret. illico reatus
apłs in ꝓfundo maris ei aꝑpuit eunq per
manũ arripiens ĩcolumẽ restitint nami.
potestati te et tuam galeam tradã. Sm
ille. O ħos icite cur predam meam aufer¬
re molius. Nunquid in es deus maris qui
ego sum deus maris. s famulus dei maris
subueniens ꝑiclitantib ad me damanti¬
b tam in mari qm̃ in terra. statimq dei ñ¬
tute sarracenoꝵ nauis ualida tempescate
ꝑicditari cepiti. et ip̃ianoꝵ pupis deato ia¬
to ducente ad locum optatum ꝑuenit. An¬
no dm̃. mͦ cͦ n ͦ. cum quidam antistes a ie¬
rosolmnus urcta horam nanis sederet apto

Expanded text:
quidam, Frisonus nomine, navim peregrinorum per mare duceret, quidam Saracenus, Auctus nomine. contra eum ad pugnam venit, volens secum omnes peregrinos in terram Moabitarum captivos ducere. Cumque duae rtiterque debellarent, cecidit Frisonus inter duas naves, lorica ferrea et galea clypeoque indutus, in profundum maris. Sed cum Dei clementia roboratus sanctum Jacobum invocaret, illico sanctus Jacobus in profundum maris ei apparuit, eumque per manum arripitestati te et tuam galeam tradam. » Cui ille: « O heros incltye, cur praedam meam auferre moliris? Nunquid tu es Deus maris, qui it: « Non ego sum Deus maris, sed famulus Dei maris subveniens periclitantibus ad me clamantibus tam in mari quam in terra. » Statimque Dei virtute Saracenorum navis valida tempestate periclitari coepit, et Christianorum puppis beato Jacobo ducente ad locum optatum pervenit. Anno Domini 1092, cum quidam antistes a Jerosolymis juxta oram navis sederet, et apto
Abbreviated transcription (Latin):
adiret. dyabolum saurre simillimũ coram eqͥ¬
tantib depͥhendit salutem saltantem. et quafi
de futuro ali quo lucro głiantem. cuius presen¬
ciam dum coessenti ppło iudicasset: formam¬
q oĩ conspectib horribilem ex imꝑio demi¬
dasset. requifctus poscea qrid eiusdem monst̾
tam peculans leticia portenderet. mortem re-¬
gis regniq mutationẽ ꝓtimam ẽẽ mũciauit.
cui mot ꝓphie rerum ueritas ħndit. nam infe

Expanded text:
adiret, diabolum scurrae simillimum coram equitantibus deprehendit saltantem, et quasi de futuro aliquo lucro gloriantem: cujus praesentiam dum coessenti populo indicasset, formamque omnium conspectibus horribilem ex imperio denudasset, requisitus postea quid ejusdem monstri tam petulans laetitia portenderet, illo mortem regis regnique mutationem proximam esse denuntiat. Cui mox prophetiae rerum veritas contestata re
Abbreviated transcription (Latin):
egetat eugemus. ñ ad̾ de ẽent in asfuca qui
adularioꝵ obiecta refellerent s. nt illi uerissẽt
am aliem ab illoꝵ dñatu maiorem fiduciã
litestatis hr̃ent parit᷑q opp̃ssiduis nr̃e cal̃p¬
mam iuũsis terris et ppłis uũciarent. Ille
ergo qui nectebat dolos audire noliit rõm
agens argumentatõib crebris. ut quoscĩ
ep̃oꝵ andierat eruditos nariis insectaton¬
u cigitaiet. lamad exilium inmanẽ sem se¬
cimdũ donacianũ impositis centũ quinq̃gm¬
sem psidium urũ acutum. Qunc et uenera¬
hr et neq cum catholicis oio nesc̾entur. Que
res ũ ip̃is aliqd̃ p̃ scitit bñficium. s nobis
macunũ contulit luccui. Nam si sermo il¬
loꝵ dicente apło sicut sancer consueuit ser¬
pe quto magis comurus mensa ciboꝵ potuit
in quinecre cum dicat idem apłs. sum nepha¬
tis ubiq regis arderet: oscendit dñs nr̃ qd̾dã

Expanded text:
gebat Eugenius, non quia deessent in Africa qui adversariorum obiecta refellerent, sed ut illi venissent, qui alieni ab eorum dominatu maiorem fiduciam libertatis haberent, pariterque oppressionis nostrae calumnias universis terris et populis nuntiarent. XVI. autem qui nectebat dolos, audire noluit rationem, agens argumentationibus crebris, ut quoscunque episcoporum audierat eruditos, variis insectationibus agitaret. Jam ad exsilium Vibianense secundo Donatianum impositis centum quinquagim satis acutum. Tunc et uenerahaberet neque cum catholicis omnino uescerentur. Quae res non ipsis aliquod praestitit beneficium, sed nobis maximum contulit lucrum. Nam si sermo eorum, dicente apostolo. sicut cancer consueuit serpere, quanto magis communis mensa ciborum poterit inquinare, cum dicat idem apostolus cum nefatis ubique regis arderet, ostendit deus noster quoddam
Abbreviated transcription (French):
cõuentus m̃me ce le brarent. ne fua sediione
carmas sibuterent xp̃ianas. Qm rem senẽ¬
tes plurum mĩc reꝑti surit contra int dictũ
isłas in sortib u andaloꝵ facere aserente
sentegram regulam wp̃iane sfidei tenere. E
qia iñ ꝓumciis a deo nobis concessis scadabũ
uenerabilib ep̃is positis mie conaitũ et de
ficẽ homousianoꝵ quani defenditis de diner¬
lis scripturis ꝓprie aꝓpbetis. qd possit agnos¬
t site si integram fidem teneatis. Himis ari

Expanded text:
seductione animas subuerterent Christianas. Quam rem spernentes plurimi reperti sunt contra interdictum missas in sortibus Uuandalorum egisse, asserentes se integram regulam Christianae fidei tenere. Et quia in prouinciis a deo nobis concessis. scandaluvenerabilibus episcopis possitis inire conflictum, et de fide homousianorum, quam defenditis, de divinis scripturis proprie adprobetis, quo possit agnosci, si integram fidem teneatis. Huius autem
Abbreviated transcription (Latin):
ponat. Sic emn uriłr agens a deo conse¬
quetur auciliũ qui ñ deserit sꝑantes in se.
Eadem quoq nocte qua pr̃ beatus dormunt
in dño indit abbas quidam duos lectos in
insione decenter ad ornatos angeloꝵ ma¬
nib ad astra sustolli et audiuit uoces in
sublime dicentiũ. hoas geminos su correc¬
tores et scł̃i stratis auro radiantib uite
mento collocabimus uidel cantuarien¬
sem arͥep̃m et clumacensẽ abb̃em qui mł¬
toꝵ sunt patres filioꝵ in głia. I sti quidem¬
duo pene sub umo pene temꝑe decessert.
alctor. DDe abõib qͥuinacensib a primo us
ad hm̃ hugonem facti sunt hni u̾sus. Ordi¬
ne b̃no prius stat honore beatior odo. sur¬
git abhiis sanctus maio lus forma uiroꝵ.
Ignens ardertem uix cohibens aĩm. Post
finit arurus sacer odilo missus ab horis.
aricior ingenio qmͣ ferus impio. ꝓximus
hugo uenis discretis usus habenis. Ordĩe
prochia legiensi porca enxa ẽ porcellum

Expanded text:
ponat; sic enim viriliter agens a Deo conseponat; sic enim viriliter agens a Deo consequetur auxilium, qui non deserit sperantes in se. 12. Eadem quoque nocte, qua Pater beatus dormivit in Domino, vidit abbas quidam duos sanctos, in visione decenter ornatos, angelorum manibus ad astra sustolli, et audivit voces in sublimi dicentium. Hos geminos sui correctores et saeculi, stratis auro radiantibus, vitae merito collocabimus, videlicet Cantuariensem archiepiscopum et Cluniacensem abbatem, qui multorum sunt patres filiorum in gduo pene sub uno tempore decesserunt. AUCTOR. De abbatibus Cluniacensibus a primo usque ad hunc Hugonem, facti sunt hi versus: Ordine Berno prius, stat honore beatior Odo. Surgit ab his sanctus Majolus forma virorum, Igneus ardentem vix cohibens animum. Post fuit Avernis sacer Odilo missus ab oris, Mitior ingenio, quam ferus imperio. Proximus, Hugo, venis, discretis usus habenis, Ordine parochia Legiensi porca enixa est porcellum
Abbreviated transcription (Latin):
tum dicens ut festinaret adire dumacum
ut uale dicere posset sancto hugoni sratĩ
talib supos. et cum monachoꝵ collegio ma¬
trem dei maris scellam clarius coruscare.
Cuius p̾sentia sagritarios quosdam aꝑꝑen¬
tes ita exteruit et fugauit sicut ualidus
uentus antũpnales frondes deicere consue¬
uit inter quos martinus gẽma sacerdotũ.
et bũdictus sol abb̃tũ sp̃m sancti hugonig
de ducentes inter qnͣdam uineam spetiosã
et sterilissimã collocarunt ut ibi locundare¬
tur et in modico mansitaret. ubi ip̃e scũs
hugo me aspicientem mulier iitabat. cõ¬
mede carissime de candidis racemis qui no¬
bis suꝑ hundant. et fac mesũ solempne con¬
tubniũ. Ego nempe ꝑum hic pansabo donec
quidami timor subsidiat qũe in pedib pulueru¬
lentis de longo circuitu terrar contraxi. s
enestigio airatis gressib et excusso cinere
mũdano liber ad potiora transibo. Dic autẽ
successori meo pontio ut hurlitatis et in¬
nocentie thesauros custodiat. et nccitates

Expanded text:
tum, dicens, ut festinaret adire Cluniacum, ut valedicere posset S. Hugoni, statim talibus superos, et cum monachorum collegio Matrem Dei maris stellam clarius coruscare, cujus praesentia sagittarios quosdam apparentes ita extevalidus autumnales frondes dejicere consuevit. Inter quos Martinus gemma sacerdotum, et Benedictus, sol abbatum, spiritum S. Hugonis deducentes, intra quamdam vineam speciosam et fertilissimam collocarunt, ut ibi jucundaretur, et in modico Hugo me aspicientem taliter invitavit. Comede, charissime, de candidis racemis qui nobis superabundant, et fac mecum solemne contubernium; ego nempe parum hic pausabo, donec quidam tumor subsidat, quem in pedibus pulverulentis de longo circuitu terrarum contraxi, sed e vestigio, curatis gressibus et excusso cinere mundano, liber ad potiora transibo. Dic autem successori meo Pontio ut humilitatis et innocentiae thesauros custodiat, et necessitates
Abbreviated transcription (Latin):
ardiũ udebatur. In quo recepta anis miri
aumũ ql̃dam rugentẽ asportant. et in pra¬
ta ualde amenadimisit. ubi diuersoꝵ aoꝵ
candentia lilia ac rosaꝵ rubentiũ flores. in
mensa indit infantiũ agima utriusq sex

Expanded text:
arduum videbatur; in quo recepta avis miri um quemdam ingentem asportavit, et in prata valde amoena immisit, ubi diversorum flcandentia lilia, et rosarum rubentium flores vidit immensa infantum agmina utriusque s
Abbreviated transcription (Latin):
nomnia rudis ad huc mũdi hinus hitatorm
poneret ac ñ solum oĩgenos besciaꝵ at serpentiũ
furores uiresq discemeret s etiani untutes her¬
laꝵ et arboꝵ lapidumq naturas ac tempoꝵ irͨ¬
dum exportorum iciscitudiues partiretur.

Expanded text:
nomina rudis adhuc mundi huius habitator nomina rudis adhuc mundi huius habitator inponeret ac non solum omnigenum bestiarum atque serpentum furores uirusque discerneret, sed etiam uirtutes herbarum et arborum lapidumque naturas ac temporum necdum expertorum uicissitudines partiretur,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ seth. Cuius ꝓgemes patris secura iusticiam
a societate et cõmratione cognatiomis illius que
ex caym sacrilego descendebat. semꝑ dinisa ꝑmã¬
seth ut pote de optima radice ꝓcedens ꝓ mito
contrario illi pp̃ impietatem uł suam uł patrũ
suoꝵ es et oꝑa terrena filii hõi. at illi inden
tes filias eoꝵ desiderio pulcritudins eaꝵ succẽ¬
si acceꝑunt sibimet de ip̃is ixores. Que uiris
eos ingenita scĩtate ac simplicitate pat̾ua ꝓti¬
nus corruꝑunt. Quiq ab illa uera phisice phi
losophie disciplina tradita sibi amaiorib ex¬
ciderunt quam primus homo qui imũsaꝵ cre
aturaꝵ institutiones enestigio sp̃sequtus ẽ po¬
tuit eincenter attinge susq posteris aͣ rõne
tnsunttere quippe qui mũdi ip̃ius infantiam
ad huc tenam et quodã modo pappitãtem.ru¬
demiq conspex̾at. et in quem tarita fint ñ solũ
sapientie plenitudo. S etiam gr̃a ꝓpħie diuma
illa in sufflatione tnͣstusa. ut iiu̾isis aĩantib

Expanded text:
eret. cuius progenies patris secuta iustitiam a societate et coniunctione cognationis illius quae ex Cain sacrilego descendebat semper diuisa permanSeth, utpote de optima radice procedens, pro merito contrario illi propter inpietatem uel suam uel patrum suorum et opera terrena filii hominum i nunebantur, desiderio pulchritudinis earum accensi, acceperunt sibimet de ipsis uxores, quae viris eos ingenita sanctitate ac simplicitate paterna protinus corruperunt. Ad losophiae disciplina tradita sibi a maioribus exciderunt, quam primus homo illeaturarum institutionem e uestigio subsecutus est, potuit euidenter ad tingere suisque posteris certa ratione transmittere. quippe qui mundi ipsius infantiam adhuc teneram et quodammodo palpitantem rudemque conspexerat et in quem tanta fuit non solum sapientiae plenitudo, sed etiam gratia prophetiae diuina illa insuffiatione transfusa, ut uniuersis animantibus
Abbreviated transcription (Latin):
quia sit hoñi omins icĩa legis abinitio e¬
creationis infusa: huic manifeste ꝓbatur
qd̾ mandata legis absq lectione lr̃e ante le¬
gem ĩmo ante diluinũ omnes sanctos obser¬
uasse cognoscimmuis. hon¬
institutis disputatione copio
Ouis monachi fimis cordis q ꝑfectio ad
ngem as indi pptam or̾onis ꝑseu̾antiam

Expanded text:
quia sit homini omnis scientia legis ab initio creationis nfosa, hinc manifeste probatur, quod mandata legis absque litterae lectione ante legem, immo ante diluuium omnes sanctos obseruasse cognoscimus. qinstitutis disputatione copiosOmnis monachi finis cordisque perfectio ad iugem atque indisruptam orationis perseuerantiam
Abbreviated transcription (Latin):
genatiom fuisse admixtũ. ad res ꝓphanas et
noxias que pie didicerat instmctu quoo demo¬
r̃ diriuauit. criosasq ex ea maleficioꝵ ar¬
tes at pͥstigia ac magicas suꝑ stitiones au¬
dacter msritint docens posteros suos ut sacro
illo cultu diuim noumis derelicto uł elementa
hec ut ignem. uł aerios demones uen̾arent᷑
et colerent. De illis ergo fibiis seth et filiab
caỹm nequiores filii ꝓcerati sunt: qui fu̾nt ue¬
da potius exigentes uitam suam quam su¬
dore oꝑis ãc labore contenti quoꝵ usq eo sce¬
lera suꝑ cͤuerunt ut expiari mũdus alias in¬
si diliun mundatione ñ poss. Ita maridatũ¬
qd̃ ab exordio urũdi naturali instinctu ditissi¬
me fu̾at custoditum necesse fuit ꝑ lr̃am le¬
gis postea reꝑiri filiam inquit tũam: ñ da¬

Expanded text:
generationi fuisset admixtum, ad res profanas ac noxias quae pie didicerat instinctu quoque daemonum deriuauit curiosasque ex ea maleficiorum artes atque praestigias ac magicas superstitiones audaciter instituit, docens posteros suos, ut sacro illo cultu diuini numinis derelicto uel elementa haec uel ignem uel aerios daemonas uenerarentur et colerenCain, nequiores filii procreati sunt, qui fueruda potius exigentes uitam suam quam sudore operis ac labore contenti, et quorum usque eo scelera supercreuerant, ut expiari mundus alias nisi diluuii inundatione non posset. ita erquod ab exordio mundi hujus naturali instinctu diutissime fuerat custoditum, necesse fuit per litteram legis postea reparari: Filiam tuam non da
Abbreviated transcription (Latin):
ne. Esuriens intepi querere te. ne desinan
ieumꝰ de te. famelicus arcessi. ne recedam
inpastus. pauꝑ ueni ad diuitem. miser
ad misericordẽ ne redeam uacuus et contẽp¬
tus. et si añqmͣ cometam suspiro dabis post̾
suspiria qd cõmedam. Doce me querere te.¬
et ostende te querenti. quia nes querere te
possum nisi tu doceas. nec ĩuenire insi te osten¬
do. fateor dñe et gras ago quia creasti in me-
hnͣc ymaginem tuam ut tumemor te cogitẽ
et amẽil. Q sic abolita altritione intioꝵ.¬
sic etiam obfuscata sumo pcc̃oꝵ ut ñ possit
facere ad qd̾ fcã ẽ insi tu renones et reformes

Expanded text:
ione. Obsecro, domine, esuriens incepi quaerere te, ne desinam ione. Obsecro, domine, esuriens incepi quaerere te, ne desinam ieiunus de te. Famelicus accessi, ne recedam impastus. Pauper veni ad divitem, miser ad misericordem; ne redeam vacuus et contemptus. Et si " antequam comedam suspiro ", da vel post suspiria quod comedam. Domet ostende te quaerenti; quia nec quaerere te possum, nisi tu doceas, nec invenire, nisi te ostendo. Fateor, Domine, et gratias ago, quia creasti in me hanc imaginem tuam, ut tute amem. Sed sic abolita est attritione vitiorum, sic offuscata fumo peccatorum ut non possit facere ad quod facta est, nisi tu renoves et reformes
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ ade. Itle rictabat saturitate. nec fuspira¬
mus esuie. Ille hũndabat nos in endicamꝰ.
ille feliciter tenebat et iiserie deseruit. Nos
infeliciter egenus egemus et miserabiliter
desideramus. et hen nacui remanemus. Cur
ñ nobis custodrent cum facile posset. quo
tam grantter careremus. grane dampnũ.¬
grams dolor graue totum. Set hen me mi¬
serũ unũ de aliis miseris filiis ene elonga¬
tis a deo. quid increpi. quid feci. tende bam
in diũ et offeridi in me ip̃m. Requiem que¬
rebam in secreto meo et tribułonem et dolo¬
rem ĩueni ĩ intimis meis. uoletam ridere
a gandio mentis mee. et cogor rugire a ge¬
mitu cordis mei. sꝑabatur leticia. et ecce
uude deusentur suspiria. Et o tu dũe usq¬
quo. usq quo dñe oblunsceris nos Usquo¬
qr aũtis faciem tuam a nobis. Restitue te¬
nobis ut bñ fit nobis. sine quo tam ma¬
le ẽ nobis. miserare latores. et conatus
nr̃os a te. qui uicħ ualemus sine te. Inui

Expanded text:
orum Adae! Ille ructabat saturitate, nos suspiraorum Adae! Ille ructabat saturitate, nos suspiramus esurie. Ille abundabat, nos mendicamus. Ille feliciter tenebat, et misere deseruit; nos infeliciter egemus, et miserabiliter desideramus; et heu! vacui remanemus! Cur non nobis custodivit, cum facile posset, quo tam graviter careremus? Quare sic ngravis dolor, grave totum. Sed heu me miserum, unum de aliis miseris filiis Evae, elongatis a Deo! Quid incoepi? Quid effeci? in Deum, et offendi in meipsum. Requiem quaerebam in secreto meo, et tribulationem et dolorem inveni in intimis meis. Volebam ridere a gaudio mentis meae, et cogor rugire a gemitu cordis mei. Sperabatur laetitia, et ecce unde densentur suspiria. Et o tu, Domine, usquequo? Usquequo, Domine, oblivisceris nos, usquequo avertis faciem tuam a nobis? nobis, ut bene sit nobis, sine quo tam male est nobis. Miserare labores et conatus nostros ad te, qui nihil valemus sine te. Invit
Abbreviated transcription (Latin):
dece cormeũ ubi et quomio te querat. ubi et
qnomo te ĩnemat. Dñe si hic ñ es ubi te que¬
ram absentem. Si autem ubiss es. cir ñ in
deo p̃sentem. s certe hĩtas lucems ĩaccessi¬
bilem. Et ubiẽ liye ĩaccessibilis. aut quomõ
accedam ⁊̃ ad hicem ĩaccessibilem. Quid fa
ciet seruuis daus aiycis amore tmi. et longe
piectus a facie tua. Imientte te suꝑit. et nes
cit locum tuũ. Cuerere te affectat. et ignorat
mea bona tu michi contulisa. et ñ dũ nomte.
Nemiq ad te indendũ factiis sum. et ñ dñ
feci pp̃ qd factus sum. O misera sors hom̃ĩs
cum ñ ꝑdidit ad qd factus ẽ. O durus et di¬
rus casus ille. hen quid ꝑdidit. et ꝯmd ĩue
ut iniseriam pp̃ qm̃ͣ factus ñ ẽ. Abcessit sũ
quo nichil felix ẽ. et remansit qd̾ ꝑ se ñ in¬
si mise ẽ. M anducatat tuus homõ panem
angeloꝵ ꝑ auem nũc esurit. mandusat ñt
panem doloꝵ quem tunc nescunt. hen pu¬
blicus luctus hoĩm. uinu̾salis planctus fili¬

Expanded text:
doce cor meum ubi et quomodo te quaerat, ubi et quomodo te inveniat. Domine, si hic non es, ubi te quaeram absentem! Si autem ubique es, cur non te video praesentem? Sed certe habitas lucem inaccessibilem. Et ubi est lux inaccessibilis? aut quomodo accedam ad lucem inaccessibilem? auciet servus tuus anxius amore tui, et longe projectus a facie tua? Anhelat vicit locum tuum. Quaerere te affectat, et ignorat mea bona tu mihi contulisti, et nondum novi te. Denique ad te videndum factus sum; et nondum feci propter quod factus sum. O misera sors hominis, cum hoc perdidit, ad quod factus est. O durus, et dirus casus ille! Heu! quid perdidit, et quid inves non est: abscessit, sine quo nihil felix est, et remansit, quod per se nonnisi miserum est. Manducabat tunc homo panem angelorum, quem nunc esurit; manducat nunc panem dolorum, quem tunc nesciebat. Heu! publicus luctus hominum, universalis planctus fili
Abbreviated transcription (Latin):
epilenticus. Aut mamacus. auit demomi¬
cicus. plane nõ sequitur debile priucipiũ
menor fortuma sequetur. aulte res na¬
teruptate difticiles hñt aditus. usus est¬
autem faciles. Dicit ergo infirimis ur
hodie ieumaui et iõ iam capͥmt doleoũ
tiris plane. imo quia ñ ieuinasti uͥ umo
tiñ die. Non ideo eni caput doles qr
uel semel ienmasti. s quia ieniare ñ
consuensti. demiq quid sis: an ex iemi
mo ħ tibi accidit. heri forte tale quidĩ¬
moderate cõmedisti uł bibisti ꝙ natura¬
liter caput aggrauat. Non ergoomia
añ ad preceptoꝵ difficultatẽ. aut ad r¬
Im̃ ĩpolsiblitatem referendam suri
uorge igitur.¬

Expanded text:
epilepticus, aut maniacus, aut daemoniepilepticus, aut maniacus, aut daemoniacus. Plane non sequitur: Debile principium melior fortuna sequetur. Multae res intentatae difficiles habent aditus, usus autem faciles. Dicit ergo infirmus noster: Hodie jejunavi et ideo caput jam doleo. Mentiris plane, imo quia non jejunasti nisi uno tantum die. Non enim ideo caput doles, quia vel semel jejunasti, sed quia jejunare non consuevisti. Denique quid scis, an ex jejunio hoc tibi accidit? Heri forte tale quid immoderate comedisti vel bibisti, quod naturaliter caput aggravat. Non ergo omnia aut ad praeceptorum difficultatem, aut virium impossibilitatem referenda sunt. Surge igitur
Abbreviated transcription (Latin):
tõnes in pcc̃is. Attribuens nature qd̾ e
mentis impure. ncc̃itati qd̾ ẽ uobunta¬
tis. difficiliorẽ faciens faciens ordine
qm̃ sit. te mossiorem qm̃ ẽẽ debeas. ĩfirmi¬
orem qmͣ eẽ possis. Nemo enm tantã in¬
firmtatẽ potest incurrere ut rgor ordi¬
nis ei de mĩa condescendens. et de sarta¬
te apatiens. congruam solaci ũ suꝑpetet
medicmã. si ieninare preĩfi mitate nõ
potest: manducare ñ solum ꝑuaritetur.
b etiam cogetur. si laborare nõ sufficit
qu es ei ñ deficit si ungilis gͣnatur: sõp¬
norecceatur. Infirmus ẽ es. noli refuge
n portabis oroinem s orto te. fallunt ant
ptiq et ñ tam fallunt qm fallũtur. pusil¬
iaminitate al̃ dicentes se ñ posse ꝙ posiet
si temptarent. s aũ indicant qmͣ discuci¬
ant. Et ideo in lium̃e primo deficiunt. et
añ cueani tremor occupat artus. solent
antem hiꝰ pusillamines dicere. hodie ie¬
umam. et iam caput doleo. Si ergo cas
aut letargisus. Aut melancolicus lut

Expanded text:
ones in peccatis , attribuens naturae, quod est mentis impurae; necessitati, quod est voluntatis; difficiliorem faciens ordinem, quam sit; te molliorem, quam esse debeas; infirmiorem, quam esse possis. Nemo enim tantam infirmitatem potest incurrere, ut rigor ordinis ei de misericordia condescendens, et de charitate compatiens, congruam solatii non suppetat medicinam. Si jejunare prae infirmitate non potest, manducare non solum permittetur, sed etiam cogetur. Si laborare non sufficit, quies ei non deficit. Si vigiliis gravatur, somno recreatur. Infirmus es? Noli refugere: non portabis ordinem, sed ordo te. Fallunt autem plerique, et non tam fallunt quam falluntur, pusillanimitate animi dicentes se non posse, quod possent, si tentarent: sed ante judicant quam discutiant; et ideo in limine primo deficiunt, et ante tubam tremor occupat artus. Solent autem hujusmodi pusillanimes dicere: Hodie jejunavi, et jam caput doleo; si ergo cras aut lethargicus, aut melancholicus, aut
Abbreviated transcription (Latin):
dimus ꝓbabiles extitisie: et ñ ex eo nobis e
monasrerioꝵ ẽ regula sanctienda. uł antiqͣ
sanctoꝵ prm̃m sunt ꝑturtanda decreta. Gene
ralinamq õim constitutioni: pancoꝵ ñ de¬
bet ppomi nes pͥiudicare sententia. Illis eĩ
debemus institutis ac regulis indubitatã
fidem et indiscussam obedĩam ꝑ omina cõ¬
modare: ñ quas pancoꝵ noluntas intulit.
isrł cat̾uis hostium arcunspectus. uł qd̃ mn¬
aspitate uelati sut: cum et ille ita intrin¬
secus latenter indutus eo furisse monstret᷑
ut rrsi scisso desuꝑ uestimento a nemine e¬
ꝓrsus potrisset intlłigi. et isti eo tempore õ¬
ꝑimentũ cilicii ostentarent. quo cunctis suꝑ
eminenti urbis euersione lugentib eodem¬
q amictu circũdatis. nullus poss a quoqmiͣ
ostentationis notari. Qunia nsi insolens sit
diuersitas: ñ offendit equalitas.

Expanded text:
diuimus probabiles exstitisse, non ex eo nobis est diuimus probabiles exstitisse, non ex eo nobis est monasteriorum regula sancienda uel antiqua sanctorum patrum sunt proturbanda decreta, rali namque omnium constitutioni paucorum non debet praeponi nec praeiudicare sententia. illis enim debemus institutis ac regulis indubitatam fidem et indiscussam oboedientiam per omnia commodare, non quas paucorum uoluntas intulit, Israhel cateruis hostium circumsaeptus scissa asperitate uelati sunt, cum et ille ita intrinsecus latenter indutus eo fuisse monstretur, ut nisi scisso desuper indumento a nemine prorsus potuisset intellegi, et isti eo tempore operimentum cilicii sustentarint, quo cunctis super inminente urbis euersione lugentibus eodemque amictu circumdatis nullus posset a quoquam ostentationis notari, quia, nisi insolens sit diuersitas, non offendit aequalitas.