comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bom uł oblectatõe passionũ fert᷑ ad
uicia. ille ĩisibilis rector mẽtis hu-¬
mane. ad u̾tutũ pociꝰ studia retorq̃¬
re dignet᷑ Qd̃ uno u̾siculo ꝑ ꝓph̾am
maifestissĩe legimꝰ decãtari Im¬
pulsꝰ uersꝰ sũ ut caderẽ: ĩ quo libi
arbitrii ĩfirmitas designat᷑. Et doꝰ
suscepit me: rursꝰ adintoriũ dm̃
m̃ctũ eidẽ semꝑ ostẽditur Quo ne
penitꝰ libero co labam᷑ arbitrio cũ
titubasse nos uiderit porrectõe quodã¬
mͦ manim̃ suaꝵ sustẽtat atq ꝯfir¬
mat Et iteꝵ Si dicebã mocꝰ est pe
mobilitati suc dei tõnĩgit auxiliũ
nascebãtur arbitrio. ꝯsolacõnes tue
letificancrũt aĩam mncã: ꝑ tuã scilit
ĩspiratõem bemẽtes ĩ cor meĩt Et rese

Expanded text:
boni uel oblectatione passionum fertur ad uitia, ille inuisibilis rector mentis humanae ad uirtutum potius studia retorquere dignetur. quod uno uersiculo per prophetam manifestissime legimus decantari: inpulsus uersatus sum ut caderem: in quo liberi arbitrii infirmitas designatur. et dominus suscepit me: rursum adiutorium domini iunctum eidem semper ostenditur, quo, ne penitus libero conlabamur arbitrio, cum titubasse nos uiderit, porrectione quodammodo manuum suarum sustentat atque confirmat. et iterum: si dicebam: motus est pes mobilitati suae dei coniungit auxilium, nascebantur arbitrio, consolationes tuae laetificauerunt animam meam: per tuam scilicet inspirationem
Abbreviated transcription (Latin):
modis deũ oegnoscimꝰ oꝑari: ita nr̃m
est accasionib a diuinitate ꝯcessis. usꝰ
enixiꝰ uł remissiꝰ famulari. Nã sic̃ dei
fuit uocãtis oblatõ exi de t̾ra tua: ita
abrahe fuit exeñtis de obediẽtia. Et ꝙ̃¬
admodũ illd̃ qđ dicitur ⁊ uem ĩ terrã
ut fiat oltẽperãtis est opꝰ: ita illd̃ qd̃
addit᷑. quã tͥ mõstrano iubẽtis dei uł
tib exercẽtes. nequaꝙͣ diligẽtia ul
studio nr̃o ꝑfectõem possumꝰ actĩge¬
re Nec sufficit hũana sedulitas sa-¬
boꝵ merito ad tã sb̃luia bcĩtudĩs

Expanded text:
modis deum cognoscimus operari, ita nostrum est occasionibus a diuinitate concessis uel enixius uel remissius famulari. nam sicut dei fuit uocantis oblatio exi de terra tua, ita Abrahae fuit exeuntis oboedientia, et quemadmodum illud quod dicitur et ueni in terram ut fiat obtemperantadditur, Quam tibi monstravero , jubentis Dei, vel tibus exercentes, nequaquam diligentia vel studio nostro perfectionem possimus attingere; nec sufficiat humana sedulitas laborum merito ad tam sublimia beatitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectõem cupiẽtib debẽt ẽẽ comꝑte. ĩdi¬
gns ⁊ fastidiose suscipiẽtib pandẽs.
aut iactãcit uiciũ. aut ꝓdicionis cri¬
mẽ uideretur ĩcurrere: tandẽ fatigat᷑
precib nr̃is ata exorsus est

Expanded text:
perfectionem cupientibus debent esse conpertae, indiperfectionem cupientibus debent esse conpertae, indignis et fastidiose suscipientibus pandens aut iactantiae uitium aut proditionis crimen uideretur incurrere, tandem fatigatus precibus nostris ita exorsus est
Abbreviated transcription (Latin):
um ĩ heremo scithi.
ubi monachoꝵ ꝓba¬
morabatur ꝑfectio. albẽm moysc̃ qui ĩ¬
ter eos illes egregies flores suauius. nõ
solũ actuali. ueꝵ eciã theorica uirtute
flagrabat. institucõe eius fundari cupi¬
ens expetissem una cũ scõ abbẽ germa-¬
no: cũ quo mͥ ab ip̃o tyrocinio ac rudi¬
mẽtis milicie spũalis. ita ĩdiuidũu
denceps contubermũ tã in tenobio ꝙͣ
ĩ heremo fuit: ut cũcti ad significandã
sodali tatis ac ꝓpositi nr̃i parilitatẽ ꝓ¬
nũciarẽt. unã mentẽ atq aĩam du¬
ob messe corporib: ꝑiterq ab eodẽ ab¬
bate edificatõnis ẜmonẽ fusis lacͥim
posceremꝰ. quippe cuiꝰ hñc animi rigo¬
rẽ maiifestissime noueramꝰ ut insi
fideliter desiderãtib ⁊ cũ om̃i cordis cõ¬
tritõe querẽtib nequaꝙͣ adquiesceret
ianuã ꝑfectionis aꝑire: ne scilicet. si
passim uel nolẽtib eã. uel tepide siciẽ¬
tib exhiberet res necessarias. ⁊ q̃ solis

Expanded text:
um in heremo Sciti, ubi monachorum probamorabatur perfectio, abbatem Moysen, qui inter illos egregios flores suauius non solum actuali, uerum etiam theoretica uirtute fragrabat, institutione eius fundari cupiens expetissem una cum sancto abbate Germano cum quo mihi ab ipso tirocinio ac rudimentis militiae spiritalis ita indiuiduum deinceps contubernium tam in coenobio quam in heremo fuit, ut cuncti ad significandam sodalitatis ac propositi nostri parilitatem pronuntiarent unam mentem atque animam duobus in- Be corporibus, pariterque ab eodem abbate aedificationis\' sermonem fusis lacrimis posceremus quippe cuius hunc animi rigorem manifestissime noueramus, ut nisi fideliter desiderantibus et cum omni cordis contritione quaerentibus nequaquam adquiesceret ianuam perfectionis aperire, ne scilicet, si passim uel nolentibus eam uel tepide sitientibus exhiberet, res necessarias et quae solis
Abbreviated transcription (Latin):
De habitatiõe scithi et ꝓposito ab¬
batis moysi
De interregatc̃e abbis moysi que¬
rẽtis qui monacho scopos uel quid
sit finis
De responsione nra
DE ĩ terrogatõne abb̃is moysi suꝑ
proposicione predicta
De cõparatione enis qui destinata
ferire contendit
De hiis qui abrenũciãtes mũdo
ad ꝑfeccc̃em sinc caritate ꝯtẽdũt
E appetãda trãquilitate cordis
E prĩcipali conatu erga diunaꝵe
tutũ cũ homĩe ꝑseueret
Nesponsio ꝙ nõ sit eare merces sed
accio cessatura
De caritatis ꝑpetuitate
IAterrogatio de perseuerancia spi¬
ritualis theorie
Respõsio de discrecõe cordis ĩ deũ. ⁊
de regno dei ⁊ de regno dĩaboli

Expanded text:
De habitatione Scitii et proposito abis Moysi. De interrogatione abbatis Moysi quaerentis qui monacho scopos uel qui sit finis.\' De responsione nostra. De interrogatione abbatis Moysi super propositione praedicta. De conparatione eius qui destinata ferire contendat. De his qui abrenuntiantes mundo ad perfectionem sine caritate contendunt. De appetenda tranquillitate cordis. De principali conatu erga diuinarurtutum non cum homine perseueret. Responsio, quod non sit earum merces, sed actio cessatura. De caritatis perpetuitate. Interrogatio de perseuerantia spiritalis theoriae. Responsio de directione cordis in deum et de regno dei et regno dia
Abbreviated transcription (Latin):
it p̾cipe nõ sb̾lime saꝑe: nec sꝑare ĩ in¬
certo dunciaꝵe: s ĩ deo qͥ prestat no¬
bis abunde oĩa ad fruendũ Bene
fac̾e. facile tribuere. ꝯmumcare. the¬
saurizare sibi fũdamẽtũ bonũ ĩ fu¬
turũ. ut app̾hendat uerã uitã Quaᷤ¬

Expanded text:
praecipe non sublime sapere, nec sperare in incerto divitiarum, sed in Deo, qui praestat nobis abunde omnia ad fruendum; bene facere, facile tribuere, communicare, thesaurizare sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam . Qua
Abbreviated transcription (Latin):
iste pauꝑ clamauit: ⁊ exaudunt eũ
doꝰ Et itere pauꝑ ⁊ ĩops: laudabũt
nomẽ tuũ Sũt eciã hone qͣs adqͥsisse
magne uirtutis ac meriti est: qͣs
uir iustꝰ possidẽs collaudatur. dicẽ¬
te dauid Beneracõ rectoꝵ benedicet᷑

Expanded text:
 exaudivit eum . Et iterum: Pauper et inops laudabit nomen tuum . Sunt etiam bonae, quas acquisisse magnae virtutis ac meriti est, quas vir justus possidens collaudatur, dicente David: Generatio rectorum benedicetur,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ abscisse: eciã post excessũ nos nõ desi¬
nẽt conitari. Ut eĩ u̾tutes uł ip̃a cari¬
tas q̃ eaꝵe fõs est ĩ hoc scło ꝯqͥsita: post
finẽ quoq huiꝰ uite pulchrũ ac splẽ¬
didũ amatorẽ siñ reddit: ita uicia
ad illã ꝑhẽnẽ ꝯmoratõem offuscatã
mẽtẽ quodãmͦ colorib tetris ĩfectãq
trãsmittũt Pulc̾tudo eĩ uł deformitaᷤ¬

Expanded text:
xcessum nos non desinent comitari. ut enim Mutes uel ipsa caritas, quae earum fons est, in hoc saeculo conquisita post finem quoque huius uitae pulchrum ac splendidum amatorem suum reddit, ita uitia ad illam perennem commorationem obfuscatam mentem quodammodo coloribus taetris infectamque transmittu
Abbreviated transcription (Latin):
mor esset etate. ad dyaco¬
ni est p̾electꝰ officiũ In
tãtũ eĩ idẽ beatꝰ pafmiciꝰ iͥntutib ꝑ ip¬
siꝰ adgaudebat: ut quẽ uite meritiᷤ
⁊ gr̃a parẽ nouerat. cceqͣre sibi etiã
lacdeeni ordĩe festĩaret Si quidẽ neqͥ¬
ꝙͣ ferẽs in ĩferiore eũ m̃ĩsterio diuciͦ
ĩmorari: oꝑ tasq sibim et successo¬
rẽ dignissimũ ꝓuide. suꝑstes eñ p̾s¬
biteri honore ꝓͥuexit Qui tamẽ pri¬
oris hũilitatis ꝯsuctudinẽ nõ omit¬
tẽs: nich unꝙͣ sibi illo prẽsẽte de sbli¬
mioris ordĩs adiectõe donauit. s sẽꝑ
abbe pafuncio sꝑitales hostias offerẽ¬
te. hic ueld̃ dyiconꝰ ĩ p̾oris moa mĩste
rii ꝑmãsit officõ In quo tamẽ beatũ
pafmiciũ cũ tałis uix eẽt ac tãtꝰ ut ĩ
młtis eciã p̾sciẽtie gr̃am possid̾et: hec
spes substitutõnis eleccõq frustra est
Nã nõ m łtopost. hũc quẽ sibi ꝑaueat
successorẽ. p̾misit ad deũ¬
Inqusitio

Expanded text:
sset aetate, ad diaconii est praAlectus officium. in tantum enim idem beatus Pafnutius uirtutibus ipsius adgaudebat, ut quem uitae meritis et gratia parem . nouerat, coaequare sibi etiam sacerdotii ordine festinaret: siquidem nequaquam ferens in inferiore eum ministerio diutius inmorari optansque sibimet successorem dignissimum prouidere superstes eum presbyterii honore prouexit. qui tamen prioris humilitatis consuetudinem non omittens nihil nmquam sibi illo praesente de sublimioris ordinis adiectione donauit, sed semper abbate Pafnutio spiritales hostias offerente hic uelut diaconus in prio tamen beatum Pafnutium, cum talis uir esset ac tantus, ut in multis etiam praescientiae gratiam possideret, haec spes substitutionis electioque frustrata est. nam non multo post hunc, quem sibi parauerat successorem, praemisit ad deuInquisitio
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ im̾ositate qua ĩ hmo ꝑdurauit:
hac miẜacõe ⁊ hm̃litate sũma ab hiis
qͥ ciꝰ ꝯpaciebãtur exicio. iux a p̾sbr̃o ⁊ ab¬
bate paphinicio potiit obtineri. ut nõ

Expanded text:
 qua in eremo perduravit, hac miseratione et humilitate summa, ab his qui ejus compatiebantur exitio, vix a presbytero abbate Paphnutio potuit obtineri, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
initõem ãtiqͥtꝰ a stõ ãthomio ⁊ cet̾is
ꝯfirmet exẽplũ Recolite id qd̃ nuꝑ ges
delz neronẽ ãte pauces admodũ dies illu¬
sione dyaboli a sũmis ad ima deiectum
Quẽ quĩqͣgãta ãnis ĩ h̾emo ꝯmoratũ
singłari districtõe rigorẽ ꝯtinẽtie temus¬
se meminimꝰ. ⁊ solitudĩs sec̾ta ultra cẽs
hic ꝯmorãtes miro feruore sectatũ HHic
gͥ qͦ pacto qͣ ue rõne po st tãtos labores
ab ĩsidiatore delusꝰ: gͣuissimo corruẽs la¬
psir cũctos ĩ hac hmo ꝯstitutos luctuoso
dolore ꝑcussit Nõne qr minꝰ disc̾toĩs uͥ¬
tute possessa. sius difinicõnib regi. ꝙ̃ cõ¬
siliis ⁊ collacõnib fr̃m atq ĩstitutis¬
maioꝵ maluit obedire: Siqͥdẽ tãto ri¬
gore ĩmutabilẽ ienui ꝯtinẽtiã sẽꝑ ex̃¬
tuit. ⁊ solitudĩs celleq ita iugiter sec̾ta
sectatꝰ est: ut ab eo ꝑticipatõe ĩcũdi cũ fr̃¬
nitate ꝯuiuiii. ne uen̾acio quidẽ diei pa¬

Expanded text:
onem antiquitus a sancto Antonio et ceteris confirmet exemplum, recolite id quod nuper gdelicet Heronem ante paucos admodum dies inlusione diaboli a summis ad ima deiectum, quem quinquaginta annis in hac heremo conmoratom singulari districtione rigorem continentiae tenuisse meminimus et shic commorantes miro fervore sectatum. Hic igitur, quo pacto, quave ratione post tantos labores ab insidiatore delusus, gravissimo corruens lapsu, cunctos in hac eremo constitutos, luctuoso dolore perculit? Nonne quia minus discretionis virtute possessa, suis definitionibus regi, quam consiliis vel collait oboedire? siquidem tanto rigore inmutabilem ieiunii continentiam semper exercuit et solitudinis cellaeque ita iugiter secreta sectatus est, ut ab eo participationem ineundi cum fraternitate conuiuii ne ueneratio quidem diei pa
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cipitẽ dedit: de ãgeli uidel sui spõsicẽ
nõ dubitãs. qͥ cũ ꝓ merito uͥtutũ ac la¬
boꝵ suoꝵ neqͣꝙͣ se posse firmau̾at ulli
iã discͥñ sb̃iace Cuꝰ rei fidẽ ut exꝑimẽ¬
tũ sue sospitatis euidẽtissĩe ꝯprobaret:
supͣdicto se puteo nocte ĩtẽpesta illusꝰ ĩ¬
iecit. magnũ scil uͥtutis sue m̾itũ ꝓba¬
tꝰ: intã die t̾cia finiturꝰ. qd hiis deteriꝰ est
ita ĩ deceptõis sue obstinacõe ꝑmãsit:
ut ei exꝑimiẽto qͥdẽ mortis sue pocũit ꝑ

Expanded text:
dit, de angeli uidelicet sui sponsione non dubitans, qui eum pro merito uirtutum ae laborum suorum nequaquam posse firmauerat ulli iam discrimini subiacere. cuins rei fidem ut experimento suae sospitatis euidentissime conprobaret, supjecit, magnum scilicet virtutis suae meritum probatus, vitam die tertia finiturus, quod his deterius est, ita in deceptionis suae obstinatione permansit, ut ei
Abbreviated transcription (Latin):
declarãt
Dhec g̾manꝰ Et nouellis tione.¬
exẽplis ⁊ difĩcioĩb ãtiqͦꝵ satis
abũde ꝑpatint: disc̾toẽm fontẽ quodã¬
modo radicẽq cũctar c̃c l̾tutũ Quomͦ
gͦ adqͥri debeat: cupimꝰ edoceri Aut ꝙ̃ad¬
modũ uti̾ uera ⁊ ex deo: an falsa ⁊ dyabo¬
lica sit possit agnosci. Dt scd̃m illã eu¬
uãgelicã quã sr̃iore tractatu disserm¬
sti ꝑabolã. qͥ mbem᷑ fieri ꝓbabiles trape¬
zete nĩmismati ĩpssã ueri regis imagi¬
nẽ ꝑuidẽtes dep̾hẽde ualeamꝰ ꝙ nõ sit in
moneta legitĩa figͣatũ: atq illd̾ sic̃ uul¬
gari usꝰ uerbo hest̾na collatõe dixisti.
tanꝙͣ paracharaximũ repbemꝰ Qua ĩ¬
structi ꝑicia quã satis coꝑiose ⁊ ĩtegre
ꝓsecutꝰ: spĩtali atq ĩ enuãgłio trapere

Expanded text:
declarant. Ad haec GERHANVS: Et nouellis exemplis et definitionibus antiquorum satis abundeque perpatuit discretionem fontem quodammodo radicemque cunctarum esse uirtutum. quomodo ergo adquiri debeat cupimus edoceri, aut quemadmodum utrum uera et ex deo, an falsa et dlica sit, possit agnosci: ut secundum illam evangelicam, quam superiore tractatu disseruisti , parabolam, qua jubemur fieri probabiles trapezitae, nomismati inpressam ueri regis imaginem peruidentes deprehendere ualeamus quod non sit in moneta legitima figuratum, atque illud, sicut uulgari usus uerbo hesterna conlatione dixisti, tamquam paracharaximum reprobemus, illa instructi peritia, quam satis copiose et integre prosecutus spiritali atque euangelico trap
Abbreviated transcription (Latin):
saluatorem hac arte demomiͣs im¬
passe : dicentes ĩ beelzebuch pͥncipe
demoinoꝵ hic eicit demones. Sc̃c¬
dum illam scilicet consuetudinẽ
qua nouerũt suos mages uł ma¬
leficos : ꝑ ĩuocationẽ nõm̃is illiꝰ
ac ritũ sacrifioꝵ quo eum delectari
et gaudere cognoscunt. uelud dome¬
sticos ciꝰ hẽrẽ eciã indemones ei
subditos potestatem.
postatis angłis in genesi qui ꝯfiliab hom̃i
concubuisse dicuntur.

Expanded text:
Salvatorem hac arte daemoniis imSalvatorem hac arte daemoniis imperasse, dicentes, In Beelzebub principe daemoniorum hic ejicit daemones ; secundum illam scilicet consuetudinem, qua norant suos magos vel maleficos per invocationem nominis illius ac ritum sacrificiorum quo eum delectari et gaudere cognoscunt, velut domesticos ejus, habere etiam in daemones ei subditos potestatem. postatis angelis, qui in Genesi cum filiabus hominum concubuisse dicuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
admiratione confestim ue¬
mentes ad abbatem autoniũ: ĩpu¬
guationũ suaꝵ magnitudine i
⁊̃ causas atq insidias pitefecissẽt
liuoris occulti: xp̃ianos se fieri pro¬
tinꝰ poposcerũt. R equisito aũt ab
illis ꝓdite ĩpugnationis die: asse¬
ruit se amarsssimis cogitationũ
stimulis tũc fuisse pulsatũ. Quo
expim̃to seintentiã nr̃am quã ehe¬
sterno die ĩcollatione ꝓtulimꝰ. ꝓba¬
uit ac definiuit beatus antomius.
nullatenus demones posse mentẽ¬
cuiusq uł corpus ĩuadere: nec hẽ¬
re facultatẽ incuiuslibet animã
penitus irruendi: nisi eã pͥmo de¬
stituerint oĩb cogitationib sancti
ac spĩtali cõtẽplatione uacuã nu¬
dãq reddiderint. Sciendũ tamẽ
re. Aut eñi sc̃itati fideliũ diuina
gracia ac uirtute subdũtur: aut
lacrificiis ĩpioꝵ sen quibdũ tarim¬
nib deliniti ulud familiarib adl¬
antur. Qua opimone phareisei qͥz
decepti arbitrati sunt eciam s dñm

Expanded text:
admiratione confestim uenientes ad abbatem Antonium inpugnationum suarum magnitudinem et causas atque insidias patefecissent liuoris occulti, Christianos se fieri protinus poposcerunt. requisito autem ab illis proditae inpuenationis die adseruit se amarissimis cogitationum stimulis tunc fuisse pulsatum. quo experimento sententiam nostram quam hesterno die in conlatione protulimus probauit ae definiuit beatus Antonius, nullatenus dcujusquam vel corpus invadere, nec habere facultatem in cujuslibet animam penitus irruendi, nisi eam primo destituerint omnibus cogitationibus sanctis, ac spiritali contemplatione vacuam nudamque reddiderint. Sciendum tamen re: aut enim sanctitati fidelium divina gratia ac virtute subduntur, aut sacrificiis impiorum seu quibusdam carminibus deliniti, velut familiaribus adulantur. Qua opinione Pharisaei quoque decepti, arbitrati sunt etiam Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
te nosinetip̃os ⁊ remissiꝰ exibẽtes: et
ꝑ ignauiã ac desidiã noxiis cegitatõ¬
nnb pasti. frã cordis nr̃i spmas ⁊ tri¬
bulos facimꝰ g̾mĩare Quib ĩ ea pulsã hu¬
lãtib ꝯsequẽter efficimͣ st̃iles: atq ab
oĩ sp̃itali fructu ⁊ ꝯfẽplatõe iaum De
ĩpugnatõe uo dyaboli. cũ etiã bonis ñ

Expanded text:
remissius exhibentes et per ignauam desidiam noxiis cogitationibus pasti terram cordis nostri spinas et tribulos facimus germinare, quibus in ea pullulantibus consequenter efficimur steriles atque ab omni spiritali fructu et contemplatione ieiuni. de inpugnatione uero diaboli, cum etiam boni
Abbreviated transcription (Latin):
fraudib. ⁊ ĩlidiis ĩmnici ẜuabit ille¬
sũ Nullatenꝰ eĩ decipi poc̾it qͥsq qͥ nõ
suo idicõ: s maioꝵ uunt exẽplo N
Nec ualebit ignoracõem eiꝰ callidꝰ ho¬
stis illudeͣ. qͥ uniu̾sas cogitatões ĩ corde
nascẽtes ꝑniciosa ueretũdia nescit ob¬
teg̾e̾: s eas maturo examñe semoꝵ uel
rẽpbat uł admittit. Ilico nãq ut pa¬
cefacta fu̾it cogitatio maligna mar¬
cescit: ⁊ anteꝙͣ discͥtoĩs ĩdiciũ ꝓferat᷑.
Expẽs tit̾rimꝰ ueluti tenebroso ac sb̃ter
scedit Tãdii eĩ suggestiones eiꝰ noxie
dñant᷑ ĩ nob̃: ꝙͣdiu celãtur ĩ corde
Et ut uirtutẽ sentẽcie huiꝰ efficaciꝰ col¬
ligatis: referã uob̾ abb̃is serapionis
q̃tissime ĩstructõis gr̃a ꝓponãt

Expanded text:
mici seruabit inlaesum. nullatenus enim decipi poterit, quisque non suo iudicio, sed maiorum uiuit exemplo, nec ualebit ignorationi eius callidus hostis inludere, qui uniuersas cogitationes in corde nascentes perniciosa uerecundia nescit obtegere, sed eas maturo examine seniorum uel reprobat uel admittit. ilico namque ut patefacta fuerit cogitatio maligna marcescit, et antequam discretionis iudicium proferatur, serpens taeterrimus uelut e tenebroso ac snbterrscedit. tamdiu enim suggeetiones eius noxiae dominantur in nobis, quamdiu celantur in corde. et ut uirtutem sententiae huius efficacius colligatis, referam uobis abbatis Sarapionis uentissime instructionis gratia
Abbreviated transcription (Latin):
taret. Suꝑ cuiꝰ relatione cũ mina¬
ne cunctoꝵ gaudiũ fuisset exortũ:
sũmis aprincipe tenebraꝵ laudibus
eleuatus magiusq p̾comis corona¬
tus absessit. Nurora itaq suꝑueni¬
ente cũ om̃is ab oculis euanuisset
demonũ mulcitudo: dubitans fr̃ de
assercione sp̃us iinũdi. magisq ad
miratus quod molita cõsuetudinis
sue fallatia sͥ uoluisset illudẽ: ⁊ in

Expanded text:
taret. super cuius relatione cum inmataret. super cuius relatione cum inmane cunctorum gaudium fuisset eIorturn, summis a principe tenebrarum laudibus eleuatus magnisque praeconiis coronatus abscessit. aurora itaque superuenienfce com omnis ab oculis euanuisset daemonum multitudo, dubitans frater de adsertione spiritus inmundi magisque id ratus quod inolita consuetudinis suae fallacia sibi uoluiss
Abbreviated transcription (Latin):
tione discutẽ. Illosq qui uecdum
se circũuenire enurlos suos potuisse
dicebant : uelud mertes ignauosq
acõspectu suo cũ nota ⁊ ĩuiria iube¬
but expelli: spatia tp̃is tanti ⁊ opus
inaniter ĩpensum. cũ fremitu furo¬
ris exprobrans. Illos uͦ qui se nuinci¬
abant cõsigutos sibimet decepisse:
sũmis laudib cũ exultatione ac
fauore cũctoꝵ ut fortissimos bellato
res: ad exemplũ cũctoꝵ gloriosissi¬
mos corã õib emitelut. Inquorũ
numero cũ quidam nequissinius
sp̃us. ut pote quendã triũphũ su-¬
blimissimũ delaturus letior adue¬
nisset: nomẽ monachi optime co¬
gniti designauit. asserens post quin¬
decu annios quib eũ iugiter obse¬
disset: tande m aliquãdo se p̾ualius¬
se ut eũ eadẽ ip̃a nocte ruina for¬
nicationis elideret. ⁊ cũ sacra płe
puella quadã nõ solũ impublisse
ut stupri crimẽ incurreret: s eciã
ꝑsuasisse ut eã sͥ iure cõuigii retẽ¬

Expanded text:
tione discutere, illosque qui necdum tione discutere, illosque qui necdum se circumvenire aemulos suos potuisse dicebant, velut inertes ignavosque a conspectu suo cum nota et injuria jubebat expelli, spatia tanti temporis et opus inaniter expensum cum fremitu furoris exprobrans. Illos vero, qui se nuntiabant consignatos sibimet decepisse, summis laudibus cum exsultatione ac favore cunctorum, ut fortissimos bellares ad exemplum cunctorum gloriosissimos coram omnibus emittebat. in quorum numero cum quidam nequissimus spiritus, utpote quendam triumphum sublimissimum delaturus, laetior aduenisset, nomen monachi optime cogniti designauit, adserens post quindecim annos quibus eum iugiter obsedisset tandem aliquando se praeualuisse, ut eum eadem ipsa nocte ruina fornicationis elideret: nam cum quadam sacra puella non solum inpulisse ut stupri crimen incurreret, sed etiam persuasisse ut eam sibimet iure coniugii reten
Abbreviated transcription (Latin):
subiectos preter illa scripturarũ testi¬
moniis que ĩ euuãgłiis quoq calũp¬
mãtib phariseis: dñi legiꝰ respon¬
tiõe descripta. si ego ĩbelz ebuch prin¬
cipe demonioꝵ eicio demones: etiã
ꝑspicue uisiones. et exꝑimẽta scõꝵ
multa nos edocent. Nam cũ unꝰ
e fr̃ib nr̃is ĩ hac solicitudine iter
ageret: ad uespascente iã die antrũ
quoddam repperiens ibidem substitit.
uesꝑtinã uolens in eo sinaxĩ celebra
re. Ubi psalmes dũ ex more decan¬
taret: tẽpus medie noctis excessit
Cũq finita sollẽpnitate refecturus
pit cateruas demonũ undiq cõ¬
fluentiũ nuimmerabiles ĩtueri.
Que infunta cõstipatione atq
ordine longissinio procedentes:
alii preiban̾t pͥncipem suũ. alii
sequebant᷑. Qui tandẽ aliqñ ⁊
magnitudine proce rior cunctis
⁊ aspectu terribilior aduenit : ac
posito solio cũ tribunali quodam
sublunissimo cõsedisset. uniuscuiꝰ¬
q actus diligenti cepit ex amina¬

Expanded text:
ripturarum testimonia, quae in euangeliis quoque calumniantibus Pharisaeis domini legimus responsione descripta: si ego in Beelzebub principe daemoniorum eicio daemones, etiam perspicuae uisiones et experimenta sanctorum multa nos edocent. nam cum unus e fratribus nostris in hac solitudine iter ageret, aduesperante iam die antrum quoddam repperiens ibidem substitit, uespertinam uolens in eo synaxin cre. Ubi dum psalmos ex more decantat, tempus mediae noctis excessit. Cumque finita solemnitate refecturus pit catervas daemonum undique confluentium innumerabiles intueri, quae infinita constipatione atque ordine longissimo procedentes, aliae praeibant principem suum, aliae sequebantur. Qui tandem aliquando et magnitudine procerior cunctis, et aspectu terribilior, advenit, ac posito solio cum in tribunali quodam sublimissimo consedisset, uniuscujusque actus diligenti coepit examina
Abbreviated transcription (Latin):
mor enuãglice sentencie qd̃ ĩ ueritate
nõ stetit: qr nõ est u̾itas ĩ eo. cũ loqͥ¬
cur mendatiũ de ꝓpriis loqͥtur : qr
mendar est ⁊ p̃r eius: pelusiũ peciit
ubi illũ quẽ spũs ĩmindus asseruit
ẽe deiectũ nouerat cõmorari. Erat
siquidem illi eciã notissimus frater.
Quẽ cũ requisisset repperiit qd̃ eadẽ
nocte qua teterrimꝰ ille demon rui-¬
nam eius sue cohorti uł principi
nunciauerat: monasterio pͥstino
derelicto uicũ petisset. ⁊ cũ designa¬
ta puella fuisset lapsu miserabili
deuolutus.

Expanded text:
e non stetit, quia non est ueritas in eo: cum loquitur mendacium, de propriis loquitur, quia mendax est et pater eius, Pelusium petit, ubi illum quem spiritus inmundus adseruit esse deiectum nouerat conmorari. erat siquidem illi etiam notissimus frater. quem cum requisisset, repperit, quod eadem nocte, qua taeterrimus ille daemon ruinam eius suae cohorti uel principi nuntiarat, monasterio pristino derelicto uicum petisset et cum designata puella fuisset lapsu miserabili deuolutus.
Abbreviated transcription (Latin):
ua ac lema negligãtur: corrũpinit
tigna uirtutũ Et post hec ĩfluunt
te ĩ pugnatõe dyaboli: expłitur mẽs
de hĩtatione uirtutũ In qua scilz a
liꝙͣdo circũspectã diligẽtiã retinẽs ue¬
lut ĩ domꝰ ꝓprie possessione reqͥeue¬
rat Iiis itaq ꝯꝑtis: ĩfimitã sꝑita¬
lis cibi ꝑcepimiꝰ uoluptatẽ: ita ut ex
hac cossacione maiore animi gau¬
dio replerem᷑. ꝙͣ ãte tristicia super
nece scoꝵ fueraniꝰ affecti Nõ solũ eĩ
de quib hesitabamꝰ edocti sumꝰ. leẜ
eciã illa que ꝓ tenutate sensꝰ nr̃i

Expanded text:
arua ac leuia neglegantur, conrumpunt arua ac leuia neglegantur, conrumpunt tigna uirtutum et post haec influunt te inpugnatione diaboli expelletur mens de habitatione uirtutum, in qua tam diligentiam retinens uelut in domus propriae possessione requieuerat. His itaque conpertis infinitam spiritalis cibi percepimus uoluptatem, ita ut ex hac conlatione maiore animi gaudio repleremur, quam ante tristitia super nece sanctorum fueramus adfecti. non solum enim de quibus haesitabamus edocti sumus, uerum etiam illa, quae pro tenuitate
Abbreviated transcription (Latin):
aut ꝑ longã mentis ĩcuriã paula¬
tĩ uirtute anini decidẽte: ⁊ ꝑ hoc sẽ¬
sĩ uitiis ĩcrescẽtib casu miẜabili
cõcidisse. Ante cõtricõem cĩ precedit
ĩcuria: ⁊ ãte ruinã mala scgitatõ
Quc̃admodũ domꝰ nũꝙͣ subitane¬
o ad rumã ꝓcõbet ĩpulsu: isi ãti¬
quo uicio fundamẽto. aut lõgna ĩ-¬
habitãciũ desidia. stillicidiis p̾mũ
rupta sensim fuerĩt pateft̃is mu¬
nimẽta tectoꝵ Quib ꝑ uetustatẽ et¬
negligẽtiã ĩ maiore modo patef̃is
atq colapsis: riuatĩ post het ĩfluct plu¬
maꝵ imbriũq tẽpestas Impigritiis
cĩ hũiliabr̃ ⁊tignatio: ⁊ ĩ segnicia ma
it. sdẽ salomõ aliis u̾bis ita designat
Stillicidia ĩ quiẽs: eiciẽt hoĩem ĩ die
hyemali de domo sua Elegãter ergo
mẽtis ĩcuriã domni ꝯꝑunit tectoq
neglecto. ꝑ quã pͥmo quidẽ uelut mi¬
nutissima quedã penetrẽt ad aĩam
stillicidia passionũ Que si uelut ꝑ¬

Expanded text:
s incuriam paulatim uirtute animi decedente et per hoc sensim uitiis increscentibus casu miserabili concidisse. ante contritionem enim praecedit iniuria, et ante ruinam mala cogitatio. quemadmodum domus numquam subitaneo ad ruinam procumbit inpulsu, nisi aut antiquo uitio fundamenti ant longa inhabitantium desidia stillicidiis primum rupta sensim fuerint munimenta tectorum, quibus per netustam neglegentiam in maiorem modum patefactis atque conlapsis riuatim post haec influet pluuiarum imbriumque tempestas. in pigritiis enim humiliabitur eontignatio, et in segnitiaire idem Salomon aliis uerbis ita designat stillicidia, inquiens, eiciunt hominem in die hiemali de domo sua. eleganter ergo mentis incuriam domati conparauit tectoque neglecto, per quam primo quidem uelut minutissima quaedam penetrant ad animam stillicidia passionum. quae si uelut p
Abbreviated transcription (Latin):
intulerĩt. Nõ nulla uͦ ad utrãq ꝑceptiõe.
id est tã historitã ꝙͣ allegoritã ita cõmodẽ
ac necessarie capiunt᷑: ut utraq explana¬
tio nitales succus aĩe subiũstret ut est il¬
lud. Si quis te ꝑcusserit ĩ dexterã marillã¬

Expanded text:
intulerunt. nonnulla uero ad utramque perceptionem, intulerunt. nonnulla uero ad utramque perceptionem, id est tam historicam quam allegoricam ita conmode ac necessarie capiuntur, ut utraque explanatio uitales sucos animae subministret, ut est illud : si quis te percusserit in dextera maxilla
Abbreviated transcription (Latin):
ficatione litt̾e plana ac luculenta resplendẽt
ut cũ sublimiori ĩterp̾tatione nõ egeant:
simplici tm̃ litt̾e sono abunde pascant ac
mutriant audientes ut est illus. Audi isrl
ons deus tuꝰ: deus unꝰ est. E̾t diliges
dũm deũ tuũ ex toto corde tuo. et ex tota
aĩa tua. ⁊ ex tota uirtute tua. Quedã
aũt si allegorica ex planatione extenuata
nõ fuernit. ⁊ sp̃italis igins exammatiõe
mollita: nullo modo ad salutarẽ ĩt̾ioris hõis
cibũ corruptiõis lale ꝑuement. Magisq
ex eoꝵ ꝑceptione lesio: quã utilitas aliqua
subsequatur. ut est illud. Sint lũbi ũri
ꝑcncti ⁊ lucerne ardentes. Et qui nõ ht
gladiũ. uẽdat tunitã suã: et emat sibig
rũ habentes quidẽ zelũ dei. s nõ scd̾m sciẽ¬
ciã simpliciter ĩtelligentes. fecerũt sͥ cru¬
ces ligneas. easq iugit humeris circũferẽte
nõ edificationẽ. s risum cũctis uidentibus

Expanded text:
ficatione litterae plana ac luculenta resplendent, ficatione litterae plana ac luculenta resplendent, ut cum sublimiore interpretatione non egeant, simplici tantum litterae sono abunde pascant ac nutriant audientes, ut est illud: Audi, Israel, Dominus Deus tuus Deus unus est . Et, Diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota uirtute tua. quaedam autem si allegorica explanatione extenuata non fuerint et spiritalis ignis examinatione mollita, nullo modo ad salutarem interioris hominis cibum sine corruptionis labe peruenient magisque ex eorum perceptione laesio quam utilitas aliqua subsequetur, ut est illud: sint lumbi uestri praecincti et lucernae ardentes, et: qui non habet gladium, uendat tunicam suam et emat sibi rum, habentes quidem zelum Dei, sed non secundum scientiam, simpliciter intelligentes, fecerunt sibi cruces ligneas, easque jugiter humeris circumferentes, non aedificationem, sed risum cunctis videntibus
Abbreviated transcription (Latin):
in mensa tendũt᷑: esset inquib et desidio¬
rũ argueretur ignauia ⁊ studiosoꝵ alat̾¬
tas atq ĩ dustria ꝓbaretur. Ideoq satis ꝓpͥe
scͥptura diuina agro opniio ac fertili cõꝑat᷑.
Qui cũ multa gignat ac ꝓferat. que ad
homim̃ uictũ sine aliqua ignis coctione ꝓ¬
ficiant. quedã nͥ pͥꝰ flãme calore mittigata.
atq molita om̃em aspitatem sue deposuer̾it
cruditatis: uel in congrua usibz humains uel
spliciant uł offendant. ⁊ tamẽ ignis calore
decocta: salubriora recdant᷑. Plura quoq ad
escam tm̃mͦ irrationabiliũ iumentoꝵ et aĩa¬
liũ. uł ferarũ. ac uolucrũ proferũt᷑: cibi sͦ
lomnũ minime profutura. Que eciã in
sua asꝑitate manentia. absq ulla ignis con¬
fectione: uitalẽ iumentis conferũt saturi¬
tatẽ. Quã rationẽ satis euidenter aspici¬
mus in hoc uberrimo sp̃italiũ scripturaꝵ
padiso cõntineri. Inquo ita quedã signi¬

Expanded text:
immensa tenduntur, in eis et desidioimmensa tenduntur, in eis et desidiosorum argueretur ignavia, et studiosorum alacritas atque industria probaretur. Ideoque satis proprie Scriptura divina agro opimo ac fertili comparatur, qui cum multa gignat ac proferat quae ad hominum victum sine aliqua ignis coctione proficiant, quaedam nisi prius flammae calore mitigata atque mollita omnem asperitatem suae deposuerint cruditatis, vel incongrua usibus humanis velspliceant, vel offendant, et tamen ignis calore decocta salubriora reddantur. Plura quoque ad escam tantummodo irrationabilium jumentorum et animalium, vel ferarum ac volucrum proferuntur, cibis hominum minime profutura, quae etiam in sua asperitate manentia absque ulla ignis confectione vitalem jumentis conferunt saturitatem. Quam rationem satis evidenter aspicimus in hoc uberrimo spiritalium Scripturarum paradiso contineri, in quo ita quaedam signi
Abbreviated transcription (Latin):
Erenꝰ. Diuinaꝵ scripturarum
auctoritas de his ĩ quib nos uoluit
erudiri: quedã eciã his qui acumine ĩge¬
nii carent. tam lucide ⁊ euident̾ affata
est: ut nõ solũ nulla occultioris sensus
obscuritate uelent᷑. s ne ullo quidẽ patro¬
cinio ĩ t̾pretationis ĩ digeant. ⁊ ĩ suꝑficie
uocis ac littere suõ ĩ tellectus ac sentẽciaᷤ
ꝓferant. Quedã uͦ ita contecta. et qͥb dã
sũt obscurata misteriis: ut ĩ eoꝵ discutio¬
ne et ĩtellectu in m̃sũ nob̃ excercitii cam¬
pũ ac soli̾tudinis reseruaret. Quã rem
multas ob causas dm̃ dispenssasse maĩ-¬
festu est. Primũ. ne sacramẽta diuina
nullũ hñcia sp̃italis ĩtellectus uelamẽ
obductũ cunctis hom̃ibr id est tam fideli
b ꝙͣ ꝓfanis. equali scientia et noticia pã¬
derentur: et ꝑ hoc int̾ inhertes ac studi-¬
oso milla esset uirtutis prudentieq di¬
stancia. Tunt eciã ut int̾ ip̃os dome¬
sticos fidei: dũ ĩtellectũ spacia corã eis

Expanded text:
ERENVS: Diuinarum scripturarum auctoritas de his in quibus nos uoluit erudire quaedam etiam his qui acumine ingenii carent tam lucide et euidenter effata est, ut non solum nulla occultioris sensus obscuritate uelentur, sed ne ullo quidem patrocinio interpretationis indigeant et in superficie uocis ac litterae suos intellectus ac sententias praeferant: quaedam uero ita contecta et quibusdam sunt obscurata mysteriis, ut in eorum discussione et intellectu inmensum nobis exercitii \'campum ac sollicitudinis reseruaret. quam rem multas ob causas deum dispensasse manifestum est: primum ne saoramenta diuina nullum habentia spiritalis intellectus uelamen obductum cunctis hominibus, id est tam fideli profanis, aequali scientia et notitia panderentur, et per hoc inter inertes ac studiosos nulla esset virtutis prudentiaeque distantia; tum ut etiam inter ipsos domesticos fidei, dum intellectuum spatia coram eis
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ de principib cadetis quid aliud
qmͣ multos principes cecidisse signi¬
ficat: Quib indiciis ratio diuer¬
sitatis huiꝰ ita colligitur. Lis diffe¬
rencias ordinũ quas instar sc̃arũ cele¬
stiũq uirtutũ aduerse potestates hẽre
dicũtur: uel ex illiꝰ anterioris ordiniꝰ
gradu ĩ qͦ una queq creata fuerat.
nũc eciam retentare uel certe de cele¬
stib deuolutas ad similitudinẽ illax
uirtutũ que ibide in ꝑseuerant: pro
nequicie sue merito inqua una q̃¬
q in malũ creuit. hos inter se gradꝰ
⁊ ordinũ uocabula ĩꝑte cõtraria uin¬
dicasse

Expanded text:
unus de principibus cadetis, quid aliud unus de principibus cadetis, quid aliud quam multos principes cecidisse significat? quibus indiciis ratio diuersitatis huius ista colligitur, has differentias ordinum, quas instar sanctarum caelestiumque uirtutum aduersae potestates habere dicuntur, uel ex illius anterioris ordinis gradu in quo unaquaeque creata fuerat nunc etiam retentare, uel certe de caelestibus deuolutas ad similitudinem illarum uirtutum, quae ibidem perseuerant, pro nequitiae suae merito, in qua unaquaeque in malum creuit, hos inter se gradus et ordinum uocabula in parte contraria uindicasse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtegens ĩ medio lapidũ ignitor. Ele¬
uatum est cor tuñ indecore tuo: ꝑdi¬
disti sapienciam tuã adecore tuo. In
t̾ram proieci te: aute faciem reguni
dedite ut ceruerent te in multitudĩe
iniquitatum tuarũ. ⁊ iniquitate ue¬
gotiationis tue polluisti sanctificatõ¬
nẽ tuã. Ysaias quoq de alio. Quo¬
mͦ cecidisti de celo lucifer qui mane
orieburis: corruisti ĩterram qui uul¬
neralus gentes. qui dicelus incorde
tuo: ĩ celum ascendã. suꝑ astra dei¬
cendam suꝑ altitudinem nubium.
ero similis altissimo. Quos tñ nõ
solo illo beatissime stationis apite
coruisse scriptura cõmemorat: di¬
cens tertiã partem stellarũ draco¬
nem illũ secũ ꝑiter traxisse. Unus
quoq apłoꝵ euidentiꝰ dicit. Ange¬
lo uero qui non seruauerunt sũ¬
ũ principatũ s reliquerũt domici¬
lium suũ ĩ iudiciũ magni dei uin¬
culis eternis sub caligine reserua¬
uit. Illud eciam qd̃ ad nos dr̃: uos
aũt sicut homĩes moriemĩ. ⁊ sicut

Expanded text:
tegens, in medio lapidum igneorum. eleuatum est cor tuum in decore tuo: perdidisti sapientiam tuam a decore tuo, in terram proieci te: ante faciem regum dedi te ut cernerent te. in multitudine iniquitatum tuarum, et iniquitate negotiationis tuae polluisti sanctificationem tuam. Esaias quoque de alio: quomodo cecidisti de caelo Lucifer, qui mane oriebaris? conruieti in terram, qui uulnerabas gentes? qui dicebas in corde tuo: in caelum conscendam, super altitudinem nubium, ero similis Altsolos ex illo beatissimae stationis apice conruisse scriptura conmemorat, dicens tertiam partem stellarum draconem illum secum pariter pertraxisse. unus quoque apostolorum euidentius dicit: angelos uero qui non seruauerunt suum principatum, sed reliquerunt domicilium suum, in iudicium magni diei uinculis aeternis sub caligine reseruauit. illud etiam quod ad nos dicitur: uos autem sicut homines moriemini: et sicut
Abbreviated transcription (Latin):
x quo manifeste ꝑpendit᷑ nõ debere
eqz abhominari uel despici. quos
uidemꝰ diuersis temptacionib siue istis
nequicie spiritib tradi: qr hec duo credere
ĩmobilit̾ nos oportet. Primo ꝙ sine dei ꝑ¬
urissu. nullus om̃io temptetur ab eis.¬
Scd̾o qd̃ oĩa q̃ adeo nobis inferunt᷑: siue
tristicia ad p̾sens uel leta uideant᷑. uelud
a piissimo pr̃e. dementissimoq medico
pro nr̃is utilitatib irrogent᷑. Et idcir¬
co ecõ uelud pedagogis traditos humili¬
ari: ut discedentes ex lox mũdo uelud pur¬
gatiores ad uitã aliã transferantur. uel
pena leuiori plectant᷑. Qui scd̃m apłm
traditi sũt ĩpresenti sathane ĩit̾itũ car¬
nis: ut sp̃us saluus sit ĩ die dm̃ nr̃i ih̃u¬

Expanded text:
x quo manifeste perpenditur non debere eos abominari uel despici, quos uidemus diuersis temptationibus siue istis nequitiae spiritibus tradi, quia duo haec credere inmobiliter nos oportet, primo quod sine dei permissu nullus ab eis omnino temptetur, secundo quod omnia quae a deo nobis inferuntur, siue tristia ad praesens seu laeta uideantur, uelut a piissimo patre clementissimoque medico pro nostris utilitatibus inrogentur, et idcirco eos uelut paedagogis traditos humiliari, ut discedentes ex hoc mundo uel purgatiores ad uitam aliam transferantur uel poena leuiore plectantur, qui secundum apostolum traditi sunt in praesenti Satanae in interitum carnis, ut sp
Abbreviated transcription (Latin):
tũ: qd̃ illi trocalia uocant. ex quib qͥna
tantũ sũpsimus grana. Mixaria bina.
caricas singulas. Hunc enĩ muerum
ĩ illa he̾mo quẽꝙͣ excessisse culpabile est.
Qua refectione tnͣsacta: repromissa questi¬
onis absolutionẽ cũ reposc̾e cepissemus. pro¬
ferte ĩquit senex ĩterrogationẽ ur̃am: cuiꝰ
ĩ hac hora distuleramus indaginẽ¬

Expanded text:
tum quod illi trogalia uocant, ex quibus quina tum quod illi trogalia uocant, ex quibus quina tantum sumpsimus grana, myxaria bina, caricas singulas. hunc enim numerum in illa heremo quemquam excessisse culpabile est. qua refectione transacta repromissam quaestionis absolutionem cum reposcere coepissemus, proferte, inquit senex, interrogationem uestram, cuius in hanc horam distuleramus indagine
Abbreviated transcription (Latin):
Onsũmatis que diei solennitas
exigebut. ⁊ eccl̃ie cõgregatione
dimissa. reuersi ad cellã senis refecti pru¬
nũ lautissime sumus. Nam promuria
que suꝑiecta olei gutta cotidiane refectiõi
solebat apponi: modicũ liquam̃s miscuit.
et olei quiddã solito ꝓpentius suꝑfudit.
Nã illã olei guttã ob hoc unꝰquisq cotidie
refecturꝰ instillat. nõ ut eiꝰ ex hoc gustu ꝙͣ¬
dã ꝑficiat suauitatẽ. quippe cuiꝰ tantꝰ est
modꝰ. ut uix ip̃ius gutturis ac fantiũ me¬
atꝰ nõ dicã lenire. s ꝑtnͣsire sufficiat. s ut
hoc usu iactanciã cordis que pro abstinẽcia
districtiore. blande solet ac la tent̾ inreppere:
et stimulos elationis obtundat. Quia
qͣnto abstinẽtia ip̃a occultiꝰ excercet᷑ nul¬
lo q hominũ teste ꝑficit᷑. tanto subtilius
occultatorẽ suũ tẽptare nõ desinit. Dem-¬
de apposuit salẽ frictũ oliuas ternas. Qͥb
post hec suꝑ ĩtulit camstrũ hũs cicer fric¬

Expanded text:
onsummatis quae diei sollemnitas exigebat et ecclesiae congregatione dimissa reuersi ad cellam senis refecti primum lautissime sumus. nam pro muria, quae superiecta olei gutta cotidianae refectioni solebat adponi, modicum liquaminis miscuit et olei quiddam solito propensius superfudit. nam illam olei guttam ob hoc unusquisque cotidie refecturus instillat, non ut eius ex hoc gustu quandam percipiat suauitatem quippe cuius tantus est modus, ut uix ipsius gutturis ac faucium meatus non dicam linire, sed pertransire sufficiat, sed ut hoc usu iactantiam cordis, quae pro abstinentia districtiore blande solet ac latenter inrepere, et stimulos elationis obtundat, quia quanto abstinentia ipsa occultius exercetur nulloque hominum teste perficitur, tanto subtilius occultatorem suum temptare non desinit. deinde adposuit salem frictum, oliuas ternas: quibus post haec superintulit canistrum habens cicer fric
Abbreviated transcription (Latin):
Et fiũt nouissĩa hoĩs illiꝰ. peiora pͥori¬
b Ecce ut ibi septẽ gẽtes legimꝰ exte¬
pta egipcioꝵ de qua eg̾ssi fuerãt filii is¬
rael: ita ⁊ hic septẽ reu̾ti spũs dicũt᷑
ĩmũdi. excepto eo qͥ ab homĩe p̾us nar¬
ratur eg̾ssꝰ De hoc septenario fomite ui¬
cõꝵ: salomõ quoq ĩ ꝓũbiis ita desc̾bit
Si te regauerit ĩnuicꝰ uoce magna:
ne ꝯsenseris ei Septẽ eĩ neqͥtie sũt.
ĩ aĩa eiꝰ Id si est si suꝑatꝰ castrimargi
e sp̃s ceꝑĩt tͥ sua hũilacõe blãdiri ro¬
gas quodãmͦ ut aliqͥd relaxãs a cep¬
to feruore ĩꝑicias ei qd̃ ꝯtmẽtie modũ
resoluaris eiꝰ sb̃iectõe. nec arridẽte ĩpu¬
gnatois securitate qua uideris paulis¬
ꝑ a carnalib ĩcentis fcus quiecior.
ad pͥstinã remissionẽ. uł p̾teritas gule
ꝯcupiscẽtias reu̾taris Per hoc eĩ dicit
sp̃s ille quẽ uiceras. reũtar ĩ domũ meã
unde exim Et ꝓcedẽtes ex eo ꝯfestĩ septẽ

Expanded text:
et fiunt novissima hominis illius pejora prioribus . Ecce ut ibi septem gentes legimus, excepta Aegyptiorum, de qua egressi fuerant filii Israel, ita et hic septem reverti spiritus dicuntur immundi, excepto eo qui ab homine prius narratur egressus. De hoc septenario fomite vitiorum Salomon quoque in Proverbiis ita describit: Si te rogaverit inimicus tuus voce magna, ne consenseris ei, septem enim nequitiae sunt in anima ejus ; id est, si superatus gastrimargieperit tibi sua humiliatione blandiri, rogans quodammodo ut aliquid relaxans a coepto feruore inpertias ei quod continentiae modum resoluaris eius subiectione nec adridente inpugnationis securitate, qua uideris paulisper a carnalibus incentiuis factus quietior, ad pristinam remissionem uel praeteritas gulae concupiscentias reuertaris. per hoc enim dicit spiritus ille quem uiceras: reuertar in domum meam unde exiui, et procedentes ex eo confestim septem
Abbreviated transcription (Latin):
o nusꝙͣ repꝑies Nec eĩ potuit aliqñ cui¬
ꝙͣ nolẽti aut resistẽti malũ pc̃ti alter
ĩferre: nͥ illi soli qͥ illd̃ ĩ sese cordis igna¬
ma. ⁊ corrupta uolũtate suscepit Dem¬
q cũ bcõ iob dyabolꝰ adhibitis uni̾siᷤ
neqͥsie sue machinis. malũ hoc pc̃ti uo¬
luisset ĩferre: ac nõ solũ cũctis facłtati¬
b expoliasset. leR̾ etiã post illũ de mor¬
te septẽ filioꝵ tã atrocẽ tãq ĩsꝑatũ orbi¬
tatis dolorẽ. uuln̾e eũ pessimo a capitis
uertice us ad plc̃tã pedũ. ⁊ ĩtolerãdis
cruciatib onerasset. neqͣꝙͣ ei pc̃ti macu¬
lã qͥuit ĩfligẽ: qr ĩ cũctis ĩmobilis ꝑ¬
senerãs. nlłm blasphenne acõmodauit

Expanded text:
im potuit aliquando cuiquam nolenti ac resistenti malum peccati alter inferre, nisi illi soli qui illud in sese cordis ignavia et corrupta voluntate suscepit. Denique cum beato Job diabolus, adhibitis universis nequitiae suae machinis, malum hoc peccati voluisset inferre ac non solum cunctis eum facultatibus spoliasset, uerum etiam post illum de morte septem filiorum tam atrocem tamque insperatum orbitatis dolorem uulnere eum pessimo a capitis uertice usque ad plantam pedum et intolerandis cruciatibus onerasset, nequaquam ei peccati maculam quiuit infligere, quia in cunctis inmobilis perseuerans nullum blasphemiae adcommoda
Abbreviated transcription (Latin):
Ermanus. Los actenꝰ
credebaniꝰ causã atq iniciũ
ruine seu p̾uaricationis diabolice:
qua de angłica statione deiectus est
iuidiã spẽciałr extitisse. qñ adam ⁊
euam liuida calliditate decepit.

Expanded text:
ERMANVS: Nos hactenus credebamus causam atque illitium ruinae seu praeuaricationis diabolicae, qua de angelica statione deiectus est, inuidiam specialiter extitisse, quando Adam et Euam liuida calliditate decepit.
Abbreviated transcription (Latin):
dauid. quo mãdata dei posset a¬
gnoscere. q̃ utiq ĩ libro legis no¬
uerat ẽẽ p̾sc̾pta: a dño postulat
ꝓmereri dicẽs Seruꝰ tuꝰ sũ ego:
da mͥ ĩtellectũ ut discã mãdata Titiq
⁊ ĩtellectũ semel sibi ꝑ naturã p̾stitũ
possidebat Nociciã quoq mãdatoꝵ dei
q̃ descripta tenebãtur ĩ lege utiq hẽbat
ĩ prõptu: ⁊ tamẽ ut hãc plemꝰ app̾hẽdẽt
dm̃n p̾cabatur Sciẽs nequaꝙͣ suffice
sibimet posse. id qd̃ ꝑ naturã ꝯdicõius
ĩsertũ est: nͥ cotidiana dm̃ illĩatõe ad
ĩtelligẽdã sꝑitalit᷑ legẽ ac madata eiꝰ

Expanded text:
Dauid, quo mandata dei possit agnoscere, quae utique in libro legis nouerat esse perscripta, a domino postulat promereri dicens: seruus tuus sum ego: da mihi intellectum, ut discam mandata tua. utique et intellectum semel sibi per naturam praestitum possidebat, notitiam quoque mandatorum dei, quae descripta tenebantur in lege, utique habebat in promptu. et tamen ut hanc plenius adprehenderet dominum precabatur, sciens nequaquam sufficere sibimet posse id quod per naturam conditionis insertum est, nisi cotidiana domini inluminatione ad intellegendam spiritaliter lege
Abbreviated transcription (Latin):
bitandũ est: quiq ad ĩpediendã
utilitatẽ quã uidebat ꝑ absolutionẽ
questioĩs ꝓ qua ꝓph̃a dñm exorane¬
rat ab archangło m̃istranda: luen
semetip̃m ne citius ad damelem
salutaris angłi cõsolatio ꝑueni¬
ret. deiq ppłm cui gabriel archãgłs
pͥerat cõfortaret obiecit: qͥ tamen
nec tũc quidem ob ĩpugnationis
illius uehemẽtiã se ad eũ ꝑueni¬
re potuisse. nisi ĩ adiutorium sibi
flictui eiꝰ interserens ⁊ opponenᷤ
eũq ab ip̃ius ĩpugnatione deftẽ¬
dens : ad ĩstructionẽm ppħe post

Expanded text:
est, quique ad inpediendam utilitatem, quam uidebat per absolutionem quaestionis pro qua propheta dominum exorauerat ab archangelo ministrandam, linens semet ipsum, ne ocius ad Danihelem salutaris angeli consolatio perueniret deique populum cui Gabrihel archangelus praeerat confortaret, obiecit. qui tamen ait ne tmic quidem ob inpugnationis illius uehementiam se ad eum peruenire potuisse, nisi in adiutorium sibi flictui eius interserens et obponens eumque ab ipsius inpugnatione defendens ad instructionem prophetae post
Abbreviated transcription (Latin):
qui stat pro filiis ppłi tui. Iegimꝰ
ergo grecoꝵ queq principẽ sũmiłr
aliũ nuncuꝑi: qui utiq fauens.
genti sibi subdite tã ppło israeli qmͣ
n̾ationi ꝑsaꝵ uidelutur aduersus.
Ex quo siquido ꝑuidetur: quod di¬
scordias gentiũ ⁊ cõflictꝰ ac simul¬
tates quas ĩter se istis ĩstigantibr
gertur. eciã cõtra se aduerle exerce¬
ant potestates. Et illarũ uł iucto
cientur. et obhoc nõ possent ĩt̾ se ẽẽ
cõcordes dum uusquisq pro hiis qͥ¬
b p̾est cõtra alterius gentis p̾sulẽ
Unde factum sit ut potestatũ seu pͥncipa¬
tuũ noĩa spitales nequicie sortirentur.

Expanded text:
qui stat pro : filiis populi tui. legimus ergo Graecorum quoque principem similiter alium nuncupari, qui utique fauens genti sibi subditae tam populo Israheli quam nationi Persarum uidebatur aduersus. ex quo liquido peruidetur, quod discordias gentium et conflictus ac simultates, quas inter se istis instigantibus gerunt, etiam contra se aduersae exerceant potecientur, et ob hoc non possint illae inter se esse concordes, dum unusquisque pro his quibus praeest contra alterius gentis praesuleit. CAPUT XIV. Unde factum sit ut potestatum seu principatuum nomina spiritales nequitiae sortirentur.
Abbreviated transcription (Latin):
As nãq inpugnatioes qͥb ho¬
mĩes ĩpetunt eciã contra se
ĩuicẽ eos affectare certissimũ est.
Nam discordias atq conflictus. sr̃
nõnullis gentib ꝓquadã sibi neqͥtie
uernacula familiaritate susceptis:
ĩ deffesso certam̃ie simulit̾ cxercere
non desinũt. Qd̃ eciã ĩuisione da¬
melis ꝓpłe manifestissime legiuiꝰ
figuratum: angło gabriele ita uar¬
rante. Nloli tiniere damel qr ex die
primo quo proposiusti cor tuũ ad¬
intelligendũ ut te affligeres in
conspectu dei tui: ex audita sunt uer¬
ba tua: ⁊ ego ueni propter sermo¬
nes tuos. Princeps autẽ regni ꝑsa¬
rũ: restitit michi uiguiti ⁊ uno die¬
b. Et ecce michael unꝰ de principibo

Expanded text:
as namque impugnationes, quibus homines impetunt, etiam contra se invicem ipsos affectare certissimum est. Nam discordias atque conflictus super nonnullis gentibus pro quadam sibi nequitiae vernacula familiaritate susceptis, indefesso certamine similiter exercere non desinunt. quod etiam in uisione Danihelis prophetae manifestissime legimus figuratum, angelo Gabrihele ita narrante: noli timere Danihel: quia ex die primo, quo posuisti cor tuum intellegendum ut te adfligeres in conspectu dei tui, exaudita sunt uerba tua et ego ueni propter sermones tuos. princeps autem regni Persarum restitit mihi uiginti et uno diebus: et ecce Michae