comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur qui scãm coman nutͥcbat. et nichilcõ¬
taminatum accipiebat abstinens se aui
no omiuiꝙ sitera quȩ m̃tẽ ab integra sani¬
Ita enim inꝓpłsẽ. expositum uͥdic̃ sopho¬
lege recesserunt. ut nosse possimꝰ lingnã
hebrtam om̃iũ linguarum cẽ matre.
Nugigerulus appellatus abco quodsit
turpis nuntius. n egligens nec legens. Ne
pos dictus agentre quodã scorpionũ .i. su¬
gecepto eo qui dorso suo insecłit. Namrur.¬
stis ip̃e qui seruatus fuerit: ꝯsuit pa¬
trem. Vñ homines qui bona parentum
ꝑlururiam ꝯsumunt: nepotes dicunt᷑
hinc quoꝙ nepotatio ꝓlururia ponitur.
quacercequeq res ꝯsumuntur.⁊⁊ igerqͣsi
nubiger. quia ñ serenus: s fusco oꝑtus.
undeit nubilum diẽ utrum dicimus on
uocatꝰ. aꝑorando nominatꝰ : idẽ. dicendo.
Nam orare: diccre ẽ O baudiens ab aure.
coquod audiat impantem. h ospesquod
inferat ostio pedem. O spes facilis. aiptus.
ccostio patens. uñ et hospitalis homo dr̃.

Expanded text:
tur qui sanctam comam nutriebat et nichil contaminatum accipiebat, abstinens se a vino et omni sicera que mentem ab integra saniIta enim in prophetis est expositum, ubi dicit Sopholege recesserunt, ut nosse possimus linguam Hebraicam omnium linguarum esse matrem. 193. Nugigerulus, appellatus ab eo quod sit turpis nuntius. Negligens, quasi nec legens. 194. Nepos, dictus a genere quodam scorpionuexcepto eo qui dorso ejus insederit; nam rursus ipse qui servatus fuerit consumit patrem; unde homines qui bona parentum per luxuriam consumunt nepotes dicuntur. Hinc quoque nepotatio pro luxuria ponitur, qua certe quaeque res consumuntur. 195. Niger, quasi nubiger, quia non serenus, sed fusco opertus est. Unde et nubilum diem tetrum dicimus. O.vocatus, a perorando nominatus, id est, dicendo; nam ORARE dicere est. 197. Obaudiens, ab aure, eo quod audiat imperantem. Ospes, quod inferat ostio pedem. Ospes, facilis, apertus, et ostio patens; unde et ospitalis homo dicit
Abbreviated transcription (Latin):
delon uocant. & sic dici apud nos nichilũ
quomꝰ apud greoos iudcton. Nequam ama.¬
lo pleriq distingunt alium pnitiosum. ali¬
um nugam existimantes: ut ait monatiꝰ.
Hic adolescens neqͣm ñmalus. idẽ. fugar
si ꝑnitiosus. Alii confundunt quasi utrũ ꝙ
unum idemꝙ significent. N equam eato
quod nequaquam sit .i. ereo quodnchil
sit: ueteres dictum c̾e uoluerunt N euter
neq ille neq iste. quasi dicert. nec uter.
n esarnus ñ dignus farre. quo pͥmo cibige¬
nẽ uita hominũ sustentabatur. Alias:
hoc nuntiũ & hec nuntiaꝵ azareus .i.

Expanded text:
δελον vocant; et sic dici apud nos nihilum δελον vocant; et sic dici apud nos nihilum quomodo apud Graecos οὐδὲ γρῦ. Nequam a malo plerique distingunt, alium perniciosum, alium nugam existimantes; ut ait Munatius: 'Hic adulescens nequam, non malus,' id est nugax, non perniciosus. Alii confundunt, quasi utrumque unum idemque significent. Nequam ex eo quod nec quicquam sit, id est ex eo quod nihil sit, veteres dictum esse voluerunt. Neuter, neque ille neque iste; quasi diceret ne uterque. Nefarius, non dignus farre, quo primo cibi genere vita hominum sustentabatur. Alias nhoc nuntium et haec nuntia. Nazaraeus, id
Abbreviated transcription (Latin):
mulceat. ad dcclinandum animũ transla¬
tio a mulso. idẽ. quod acceptum lenire so¬
let fauces dobãtis. aut oppletum sordib
stomochum m ctatores appellant᷑ quicastͣ
designant ametiendo scilicet. lucanus. Ea¬
ꝑios audar ueniat metator in agros. Mol¬
lis quod uigorem serũ eneruati corpis de¬
decore et quasi mulier emolliat᷑. m acerã
macie. et macies amacia: eo qͦd inmod̾ata
libido macros faciat sine amaceratione.
Mancus manu ancus. m oribundus mori¬
enti similis. sic̃ uitabundus uui̾tnti simił.
Quando enim dicimus moriturus ẽ: ucre
moriturus ẽ. Moribundus audemͥ ñ uere .s.
uere similis morientis. Meretrir dicta eoqͦd
p̃tium libidinis mereatur. Iñ et meritorie
tab̾ne. Nam et milites cum stipendia acci
lis. eo quod presidet hisdem uehiculis. No¬
bilis ñuilis. cuiꝰ & nom̃ genus scit᷑. Nubił
ad nubendum habilis. Ncmo ab homine
tractum .i. ne homo quod ẽ ꝓnullo. Nuliꝰ

Expanded text:
mulceat ad declinandum animum: translamulceat ad declinandum animum: translatio a mulso, id est, quod acceptum lenire solet fauces dolentis, aut oppletum sordibus stomachum. 180. Metatores appellantur, qui castra designant, a metiendo, scilicet Lucanus: Hesperios audax veniat metator in agros. Mollis, quod vigorem sexus enervato corpore dedecoret, et quasi mulier emolliatur. 181. Macer a Macie; et macies a moechia, eo quod immoderata libido macros faciat, sive a maceratione. Mancus, manu ancus. 182. Moribundus, morienti similis, sicut vitabundus, vitanti similis. Quando enim dicimus, moriturus est, vere moriturus est; moribundus autem non vere, sed verisimilis morientis est. 183. Meretrix dicta, eo quod pretium libidinis mereatur. Inde et meritoriae tabernae; nam et milites cum stipendia acclis, eo quod praesidet isdem vehiculis. Nobilis, non vilis, cuius et nomen et genus scitur. Nubilis, ad nubendum habilis. Nemo ab homine tractum, id est ne homo, quod est pro nullo; nullus
Abbreviated transcription (Latin):
merentem anuno dicimus. tͥstem autẽ¬
aspectu. Item mesticia tempis e. & fit ali¬
quando exaccidenti dolore. tͥsticia uͦ uiti¬
um nature ꝓpctuum ẽm endicꝰ dr̃ quia
minus ht̃ uñ uitam degat. siue quia mo̾
erat. apud antiquos claudere egenũos.
et manum excendere quasi manudicẽ.
Oendar quia mentẽ alt̾ius fallat. Men¬
mus. Nam m̃datium incet̾is rebyẽ. Ma¬
lignus quia malitie uotum uł opꝰ ꝑ agit
Maliis appellatus a ngro felle quod greci
melam dicunt. uñ et melancolici appel¬
lantur hoĩes quia conũsatione huma¬
narefugtunt. & amicorum carorũ sus¬
pecti sunt malitiosus deterior malo.
quia frequenter malus. Amalo autẽ pe.¬
molior. ñ durus aut strreuꝰ. Nam mels
quasi mollius en maraface ocłorum qͣn¬
do furiose ardescunt. ut amplius uidens
ꝑtimescat: inator et monitor. Si moni¬
tor dr̃ cum prenuntiat bona. minatõ cum
nuntiat adũsa. Mulcator eoqͦd blandissibis

Expanded text:
merentem animo dicimus, tristem merentem animo dicimus, tristem aspectu. Item mestitia temporis est, et fit aliquando ex aliquo accidenti dolore, tristitia uero uitium naturae perpetuum est. Inter minus habet unde vitam degat: sive quia mos erat apud antiquos os claudere egenum et manum extendere, quasi manu dicere. Mendax, quod mentem alterius fallat. Mmus. Nam mendacium in ceteris rebus lignus, quia malitiae votum vel opus peragit. Malus appellatus a nigro felle, quod Graeci μέλαν dicunt: unde et melancholici appellantur homines qui et conversationem humanam refugiunt et amicorum carorum suspecti sunt. Malitiosus, deterior malo, quia frequenter malus. A malo autem pemollior, non durus, aut ferreus, nam melius, quasi mollius. Minax, a facie oculorum, quando furiose ardescunt, ut amplius videns pertimescat. Minator est monitor, sed monitor dicitur cum praenuntiat bona, minator cum praenuntiat adversa. 179. Mulcator, eo quod blandis verbis
Abbreviated transcription (Latin):
mutus. Mutus quia uox cius ñẽ. sermonͥ
mugitus. Nocalem enim sp̃m ꝑ naresqͣsi
mugiens emitit m emor ułqui memo¬
riam tenct. ułqui memoria tencturma¬
gister maior instatione. Nam sterong̾ce
statio dr̃m inister minor instatione siue
qͥa officium debitum manib crequitur.
ñ sit alter. Marimus aut meritis. aut
ctate. aut hononore. aut facundia. aut
uirtute. aut omnib magis exunius. Olo.
dicus parnus. s abusiue. Ceterum ratõ¬
nabilis. moderatus amodo scilioet & tem¬
ꝑam̃tomediocris quod modicũ illi suf¬
ficiat miser ꝓpͥe dictus. eo qͦd om̃em feli.¬
citatem amiserit. Scd̾m autẽ ciceronẽ
ppͥe mortuus quia intusculanis mise¬
ros mortuos uocant. ꝓpter quodiam a¬
miserint uitam m iserabilis. quod sit mi¬
ri debenius m estus naturaliter tristis:
non casu. Est crum anatura anmi &
m̃tis. Uñ et mestus. m esticia audem ã¬
a cordisẽ: tristicia uultus. M estumgͦuł

Expanded text:
mutus. Mutus, quia vox eius non est sermo, nisi mutus. Mutus, quia vox eius non est sermo, nisi mugitus: vocalem enim spiritum per nares quasi mugiens emittit. Memor, vel qui memoria tenet, vel quia memoria tenetur. Magister, maior in statione: nam †steron† Graece statio dicitur. Minister, minor in statione, sive quia officium debitum manibus exsequiturnon sit alter. Maximus, aut meritis, aut aetate, aut honore, aut facundia, aut virtute, aut omnibus magis eximius. 173. Modicus, parvus, sed abusive, caeterum rationabilis. Moderatus, a modo, scilicet, et temperamento. Mediocris, quod modicum illi sufficiat. 174. Miser proprie, eo quod omnem felicitatem amiserit. Secundum autem Ciceronem proprie mortuus, qui in Tusculanis1, 5 miseros mortuos vocat, propter quod iam amiserunt vitam. Miserabilis, quod sit miae habilis. Mestus, naturaliter tristis, non casu. Est enim a natura animi et mentis, unde et mestus. Mendicus a cordis est, tristitia uultus. Mestum ergo uel
Abbreviated transcription (Latin):
uelle miscricordie ẽ. benefacere miseratõ¬
nis. Dr enim miseratio. quasi miscdie a c̃¬
tio. Nam miscłia affectus tantum cordis
est: quo compellimur ut miseris subue.¬
niamus. Qua ꝓpter miscłia condolere
ꝓrimo nouit. ctiam si non sit unde tͥbuat᷑.
miseratio autem exoꝑe compbat᷑ Mactus¬
magis actus gła et ẽ. nom̃ tractum a sacͥo.
Quotiens enim thus aut uinum suꝑ
uictimam fundebat᷑ dicebatur mactus
est taurus umo ułthure. hoc ẽ. cumula¬
ta est hostia et magis actam unmnificus
dr uł qui alicui multa munera dat. uł
qui minus suum .i. officium qͦd debet ⁊
ad implet. Sic et munifex. quia munera
fert eagnanimis ab eoquod sit magni
animi &e magne uirtutis. eui contrarius
ẽ. pusillanimis m agnificusa magna fa.¬
ciendo uocabulum traxit. Mansuetus
mitis uł dountus quasi manu assuetus.
Modestus dictus amodo et tempienec plus
quioqͣm ꝙͣ necẽ ẽ. noc minus agensmitis
lenis & mansuetus ce cedens inppbitatib
& ad sustinendã inuriam tacens: quasi

Expanded text:
uelle misericordiae est, bene facere miserationis. Dicitur enim miseratio quasi misericordiae actio. Nam misericordia affectus tantum cordis est quo compellimur ut miseris subueniamus. Quapropter misericordia condolere misero nouit, etiam si non sit unde tribuatur; miseratio autem ex opere comprobatmagis auctus gloria; et est nomen tractum a sacris. Quotiens enim tus aut vinum super victimam fundebatur dicebant: 'Mactus est taurus vino vel ture'; hoc est cumulata est hostia et magis aucta. Munificus dicitur vel quia alicui multa munera dat, vel quia munus suum, id est officium quod debet, adinplet: sic et munifex, quia munera fert. Magnanimis, ab eo quod sit magni animi et magnae virtutis. Cui contrarius est pusillanimis. Magnificus a magna faciendo vocabulum traxit. Mansuetus, mitis vel domitus, quasi manu adsuetus. Modestus dictus a modo et temperie, nec plus quicquam nec minus agens. Mitis, lenis et mansuetus et cedens inprobitatibus et ad sustinendam iniuriam tacens, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
fucri t. noc cr r᷑a consortium altĩus uiri pꝰ
mortem conugis pͥmi adheserit. Nam quę
alti pͥmortem p̾oris uiri nupserint. udue ñ
dicuntur. Item uidua dicta. quod sit. neccura
consortium uiri contugalia uira custodiat.
uiduarum autẽ multa exempla sunt: qͣrũ
pͥma inscripturis logitur nocim. legitur ⁊¬
indua ad quam heliam missum. cẽ. scͥptũ
ẽ ⁊ uidua sunamitis que solebat heliseum
reciꝑe ⁊ ucꝰtum illi ministrare. Extai nudith
illa amirabilis uidua. que deholoferne as¬
syriorum pͥncipe tͥumphauit. Innouo aũ¬
testam̃to anna pͥma uidua legit᷑. quȩ diñ
uimnitatis eius agnoscere. antequã potuerit
ũbum eius audire. Cuius quidẽ gradus gͣ¬

Expanded text:
fuerit, nec circa consortium alterius viri post fuerit, nec circa consortium alterius viri post mortem coniugis primi adhaeserit. Nam quae alteri post mortem prioris viri nupserint, viduae non dicuntur. Item vidua dicta, quod sola sit, nec circa consortium viri coniugalia iura custodiat.iduarum multa exempla sunt, quarum prima in Scripturis legitur Noemi , et vidua, ad quam Elias missus esse scribitur , et vidua Sunamitis, quae solebat Elisaeum recipere, et victum illi administrare . Exstat et Judith illa admirabilis vidua, quae de Holoferne Assyriorum principe triumphavit, salvumqutestamento Anna prima vidua legitur, que dominum vinitatis eius agnoscere, antequam potuerit verbum eius aud ire. Cuius quidem gradus
Abbreviated transcription (Latin):
nec causa plis altĩ comũgat᷑. Hec ẽ. tanquam
regula nuptiarum. qua uł nature decoratur
sicunditas: uł incontinentie regit᷑ pratutas.
lides uocate quasiunriores. Moris cm̃m
ciat antiquitus ut nubentes ptielle sunul
uenirent ablimen mariti.⁊ postes anteqꝙͣ
ingredcrentur maria ornarent laneisuit¬
lis. ⁊ olco ungerent. ⁊ in de urores dicte qua¬
si miriores. Quȩ i̾ouetabantur calcare. qd̾
illicianne coeant ⁊ separentur. Matrona ẽ. q̃
iam nupsit. ⁊ dicta matrona qͣsiinat᷑ nati:
uł qd̃ iam mater fieri potest. Uñcematͥmo
mum dictum. Distingnit᷑ autẽ int̾ matro¬
nam ⁊ matre᷑ familias. Nam matrone quȩ
iam inmatrimonio conuenerunt. matresꝙ
ficrunt. Monogamus dictus. quia uni tm̃nup¬
sit. Monos crm apud graof unum dr̃ gamos
nuptie interp̃tuntur. Dicanus autẽ ⁊ tͥgamꝰ.
a numero urorum uocat᷑ quasi duab ultͥb
maritus. uidua dicta quod cum uiro suo¬

Expanded text:
nec causa prolis alteri coniungatur. Hęc est tanquam nec causa prolis alteri coniungatur. Hęc est tanquam regula nuptiarum, qua vel naturę decoratur feconditas vel incontinentię regitur pravitas.xores vocatae, quasi unxiores. Moris enim erat antiquitus ut nubentes puellae simul venirent ad limen mariti, et postes, antequam ingrederentur, ornarent laneis vittis et oleo unguerent. Et inde uxores dictae, quasi unxiores: quae ideo vetabantur limina calcare, quod illic ianuae et coeant et separentur. Matrona est quae iam nupsit, et dicta matrona, quasi mater nati, vel quia iam mater fieri potest, unde et nium dictum. Distinguitur autem inter matronam et matremfamilias. Nam matronae, quae jam in matrimonium convenerunt: matres, quae  transierunt. Monogamus dictus, qui uni tantum nupsit. Monos enim apud Graecos unum dicitur: gamos nuptiae interpretantur. Digamus autem et trigamus a numero uxorum vocatus, quasi duarum vel trium maritus. Vidua
Abbreviated transcription (Latin):
sa recdata. ut cõpleat᷑. Pci nuptiarũ
petitores ap̃cando et
petendo
huba dicta
co quod nubentib p̾est: queq nubentẽ uiro
comtingit. Ipsaẽ. ⁊ paranimpha. Nam num¬
pha sponsa innptiis. m upha plauatio¬
nis officio: qd̃ adnomĩ nubentis alluditur.
Comuges appellati. ꝓpter uigum qd̃ impomi¬
tur matͥmonio coniugendis. Iugo cium mui¬
tercos adhuc ignoretur conugalis concubitꝰ.
sic̃ maruia iosepħ comunr uocatur. interqͦs
nec fuerat nec futura erat carins ulla cõmuti.¬
o. Nupte dicte qd̃ ulltus suos uelent transla¬
tum nom̃ anubib quib tegit᷑ cdum. Uñ ce
nuptie dicunt᷑ qdꝰ pͥmum nubeitium capi¬
tauelantur. Obnubere enm: cooꝑue ẽ. Cuiꝰ
contraria innuba. hoc ẽ. innupta: que ad huc
tum. Infide. ut attendatur ne preter uincłm
conuigale cum altera uł altero concumbat᷑.
Improle: ut amant̃ suscipiat᷑. benigne nutͥ¬
atur. religiose odoccatur. Insacͣm̃to: ut con¬
iugnum ñ separetur ⁊ dimissus aut dimissa

Expanded text:
ut compleatur. 7. Proci, nuptiarum petitores, a procando, id est, petendo nuba dicta, eo quod nubentibus praeest, quaeque nubentem viro conjungit: ipsa est et paranympha, nam nympha sponsa in nuptiis, et nympha pro lavationis officio, quod ad nomen nubentis alludit. 9. Conjuges appellati propter jugum quod imponitur matrimonio inter eos ignoretur coniugalis concubitus; sicut Maria Ioseph coniux vocatur, inter quos nec fuerat nec futura erat carnis ulla commixtio. Nuptae dictae, quod vultus suos velent. Translatum nomen a nubibus, quibus tegitur caelum. Unde et nuptiae dicuntur, quod ibi primum nubentium capita velantur. Obnubere enim cooperire est. Cuius contraria innuba, hoc est innupta, quae adhuc ntum. In fide attenditur, ne preter vinculum coniugale cum altera vel cum altero concumbatur. In prole, ut amanter suscipiatur, benigne suscipiatur, religiose educetur. In sacramento, ut coniugium non separetur et dimissus aut dimissa
Abbreviated transcription (Latin):
ñnumquam et colla et manus crctapun¬
specieuiri. mͦ infemine.mͦ tonsi. mͦ crinti.
amili et uirginali octãq spocie. etate sexuq
diũso. ut fallant ppłm dum mludis agunt.
Quȩ species argum̃ti translata ẽ. in his qui
falso uultu incedunt. et simulant qͥdñ sunt.
Nam hypocͥte dici ñ possunt. exquoforas
exicrint. h umatus qͦosit humo tect᷑ .i. septl
nendi quamlibet arlem. Inuentor dictus.
quod ca queguerit mucnit. Uñ et ipsa qus
appellatur inuentio si ũbi originem pt̾e¬
temus. quid aliuio sonat. nisi quia inueni¬
re ẽ inid uenire quod queritur. Intrpͥs.
quod inter partes medius sit duarum lingͣ¬
rum. dum transfert. S et qui inter din qͣm
interpretatur. et homines quib diuma indi¬
cat misteria: interpres uocatur. Indolesꝓpͥe¬

Expanded text:
nonnunquam, et colla, et manus creta perunnonnunquam, et colla, et manus creta perunspecie viri, modo in feminae, modo tonsi, modo criniti, anili, et virginali, caeteraque specie, aetate, sexuque diverso, ut fallant populum, dum in ludis agunt. 121. Quae species argumenti translata est in iis qui falso vultu incedunt, et simulant quod non sunt; nam hypocritae dici non possunt ex quo foras exierint. 122. Humatus, quod sit humo tectus, id est, nendi quamlibet artem. Inventor dictus quod in ea quae quaerit venit; unde et ipsa quae appellatur inventio, si verbi originem retractemus, quid aliud resonat, nisi quia invenire est in id venire quod quaeritur? 124. Interpres, quod inter partes medius sit duarum linguarum 476 dum transfert. Sed et qui inter Deum, quem interpretatur, et homines, quibus divina indicat mysteria, interpres vocatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ncis. quȩ gania greci uocant. G luto agula.
i.gulosus. Humilis quasi humo ac cdinis.
Honorabilis quasi honore habilis hoc ẽ aptꝰ
onestus quod nichil habeat turpitudinis
Nam quid ẽ honestas nͥ honor ꝑpetuus .i.
quasi honoris status: Humanus qͦd habeat
cura homines amorem et muiserationis assic¬
tum. Uñ et humanitas dicta qua nos inui¬
cem tuemur. Habilis. qͦd sit ad habendum
commodus atq aptus. Honoeosus. ptusẽ.
quam honoratus. sic̃ scelerosus quam scele¬
ratus. H yrsutus abco qͦd sit hyreᷤ. ⁊ pilis hor¬
ridus. H ypocrita graco sermone in latinũ
simulator niterpritat᷑. quidum intus mal
sit: bonus se palam ostendit. Hypo enim¬
falsum. crisim iudicium int̃pretat᷑. Nomen
autem hypocͥte tractum ẽ ab specie corum
qui inspectaculis contexta facie incedunt.
distinguentes uultum ceruleo munoꝙ co¬
lore et ceteris pigm̃tis habentes simulacra
oris luitea. gipsea et uario colore tlistucta:

Expanded text:
neis, quae γάνεια Graeci vocant. Glutto, a gula, neis, quae γάνεια Graeci vocant. Glutto, a gula, id est gulosus. Humilis, quasi humo adclinis. Honorabilis, quasi honore habilis, hoc est aptus. Honestus, quod nihil habeat turpitudinis. Nam quid est honestas nisi honor perpetuus, id est quasi honoris status? Humanus, quod habeat circa homines amorem et miserationis affectum. Unde et humanitas dicta, qua nos invicem tuemur. Habilis, quod sit ad habendum commodus atque aptus. Honerosus plus est quam honeratus, sicut scelerosus quam sceleratus. Hirsutus, ab eo quod sit hirtus et pilis horridus. simulator interpretatur: qui dum intus malus sit, bonum se palam ostendit. Nomenfalsum, κρίσις judicium interpretatur. 120. Nomen autem hypocritae tractum est a specie eorum qui in spectaculis contecta facie incedunt, distinguentes vultum ceruleo minioque colore, et caeteris pigmentis, habentes simulacra oris lintea gypsata, et vario colore distincta,
Abbreviated transcription (Latin):
nemo recte dr̃. nisi qui dnm fugit. Nam
si paruulus puer ab nuͥ̾te. aͣsabscola dis¬
cessit. sugitiũ : ñ ẽ. G loriosus a frequentia
clariatis dictus ꝓ.c.g. lut̾a commutata.
G loriosus a laurea dictus. quȩ dat᷑ uictorib.
Gnarus. sciens. cuui contrarius ẽ ignarus.
nesciens. G rauis. uenerabilis ułi ⁊ contẽp¬
tibiles leues dicimus. ¶ rainsꝓconsilio et
constantia dictꝰ. quia ñ lem motu dissilit:
s fida constantie grauitate ꝯsisqͥt. G randis.
gracilis. Grandeuus. qͦo sit grandis euo Gra¬
tus grãm seruans. s gratus tantũ ammo:
gracissimus et aIumo et corpore dr̃ G rati¬
sicus. abto qͦd gratis fatiat bonum. G ratio¬
sus. qͦd plus unicuigͥsquam merctur tͥbuat.¬
tur accedente leticia nec ualens nec uolens
tacere: sumptum nom̃ agarrulis auib.
que inportuna loquacitate sempstrepunt.
ncc usquam quiescunt. G anco luxurio¬
sus. et nequam in occultis locis et subterra¬

Expanded text:
nemo recte dicitur, nisi qui dominum fugit; nam nemo recte dicitur, nisi qui dominum fugit; nam si parvulus puer a nutrice, vel a schola discesserit, fugitivus non est. G 113. Gloriosus a frequentia claritatis dictus, g pro c littera commutata. Gloriosus a laurea dictus, quae datur victoribus. Gnarus, sciens, cui contrarius; ignarus, nesciens. Gravis, venerabilis; unde 474 et contemptibiles leves dicimus. Gravis pro consilio et constantia dictus, quia non levi motu dissilit, sed fixa constantiae gravitate consistit. 114. Grandis . . . . . Gracilis . . . . . Grandaevus, quod sit grandis aevo. Gratus, gratiam servans; sed gratus tantum animo, gratissimus et animo et corpore dicitur. Gratificus, ab eo quod gratis faciat bonum. Gratiosus, qtur. Accedente laetitia nec valentes nec volentes tacere. Sumtum nomen a graculis avibus, qui inportuna loquacitate semper strepunt nec usquam quiescunt. Ganeo, luxuriosus, et quamquam in occultis locis et subterra
Abbreviated transcription (Latin):
do frangat dentes et compͥmat. E erxabeo
dictus .idẽ. a fusco dic. Nam noctisutit᷑ cẽpe.
F actiosus inter opprobria cum seditiostimac¬
cipiuolumus. cum uͦ gratiosum: potentẽ
& quasi magne factionis. E acinorosus. a
facti cominisso nominatus: facit entni qͦd
atti nocet. F emellarius. ftminis deditus:
quem antiqui mulierarium appellabãt.
fiagitiosus. co qͦd fiequentius flagitet. atq
appetat libidinem. F rucifer. dicebatur
olim qui obleue delictum cogebat᷑ admĩs
ignomnie magis quam supplicii causa.
fuitam cura uiam ferre p̃dicans peccatũ
sium: et mouens occeros nequid fimile poc¬
carent. Futilis uanus. suꝑflusloquax ⁊
ẽ. metafrea auasis fictilib quȩ cassa etri
subarcuatis ꝓstrabantur. quę loca form¬
ces dicuntur: uñ et formcare. Ungiliusat¬
ꝙ adũso fornce. Focunda afetu dicta. qͣ¬
si fitunda. Est enim parcu frequens. He¬
fiens. quasi lacͥmas fluens. F ugituius

Expanded text:
do frangat dentes et conprimat. Fremens. do frangat dentes et conprimat. Fremens. dictus est, id est a fusco. Nam noctis utitur tempore. Factiosus, inter opprobria, cum seditiosum accipi volumus: cum vero gratiosum ac potentem et quasi magnae factionis. Facinorosus a facti commisso nominatus: facit enim quod alteri noceat. Femellarius, feminis deditus, quem antiqui mulierariun appellabant. Flagitiosus, eo quod frequentius flagitet atque adpetat libidinem. Furcifer dicebatur olim qui ob levi delicto cogebatur ad hominis ignominiam, magis quam supplicii causa, furcam circa viam ferre, praedicans peccatum suum, et monere ceteros ne qui simile peccarent. Futilis, vanus, superfluus, loquax. Et est metaphora a vasis fictilibus, quae cassa et risub arcuatis prostrabantur, quae loca fornices dicuntur; unde et fornicariae. Virgilius: Atque adverso fornice. 112 Fecunda, a fetu dicta, quasi fetu abundans: est enim partu frequens. FeFlens, quasi lacrymis fluens. Fugitivus
Abbreviated transcription (Latin):
magisẽ ꝓpͥum: et fessus rerum acasu ueniẽ¬
tium. E atigatus qͣsi fatisagitatus. F ormi¬
dolosus aformo.i. sanguine dictus. cum se
acute uł aprecordiis fugiens contrahit san¬
gus. Nam timor sanguinem gelat. qͥ coac¬
tusgignit formidinem. Uñ ẽ. illud. Gelidꝰ
coit formidine sanguis. Formidolosus autẽ
cum sit timidus: et tumendum significat.
Fatuus ioto existimatur dictus. qͦd noꝙ qͦo
fatur ip̃e: neꝙ qͦd alii dicunt intelligit. fãta¬
osoriginem ducere quid̃ am putantami¬
ratorib fatue faum uxoris fatioide eosq pͥ¬
mum fatuos appellatos. qͦspreter modum
obstupefacti sunt uaticiniis illius: usq ad
am̃tiam. F autor abeo qͦofaueat et consñti¬
at E ictor appellatus afĩgendo et componẽ.¬
do aliquio sic̃ capillos mulierum. Lenit. ⁊
ꝑtractat. ungit ⁊ nitidat. E allax qͦdfando
l. loquando decipiat. E eruidus yracundꝰ.
Ira cram inflammat. E rendens qͦd minan¬

Expanded text:
magis est proprium; et fessus rerum a casu venienmagis est proprium; et fessus rerum a casu venientium. Fatigatus, quasi fatis agitatus. 103. Formidolosus a formo, id est, sanguine dictus, cum se a cute ad praecordia fugiens contrahit sanguis; nam timor sanguinem gelat, qui coactus gignit formidinem, unde est illud: Gelidusque coit formidine sanguis. Formidolosus autem cum sit timidus, et timendum significat. 104. Fatuus ideo existimatur dictus, quia neque quod fatur ipse, neque quod alii dicunt, intelligit. Fatuus originem ducere quidam putant a miratoribus Fatuae Fauni uxoris fatidicae, eosque primum fatuos appellatos, quod praeter modum obstupefacti sunt vaticiniis illius, usque ad amentiam. 105. Fautor, ab eo quod faveat et consentiat. Fictor, appellatus a fingendo, et componendo aliquid, sicut qui capillos mulierum lenit et pertractat, ungit et nitidat. Fallax, quod fandoid est loquendo, decipiat. Fervidus, iracundus. Ira enim inflammat. Frendens, quod minan
Abbreviated transcription (Latin):
Nam fenus pocunia ẽ. Fenerator autem la¬
tine dr̃ et qui dat mutitum et qui accipit.
llammines. pontifices ydoloetim. F ehx dicit
qui felicitatem dat. felix qui accipit. & felix
ꝑ quem datur felicitas: ut felix tempus. felix
locus. F idelis ꝓeo qͦd sit abco id qͥd dicit ut
ꝓmutit bonum. E acilis a faciendo. nec tar¬
dus. Firmus. uñ ⁊ formosus. F orisqͥ fert ad¬
ũsa uł quecunꝙ accidint siue a ferro qͦd sit
durus: nec molliatur. E ormosus a formadr᷑.
formum enim calidum ⁊ feruens ueteres di¬
atrunt. Ftruor enim sanguinem mouet ⁊
sangnis pulchritudinem. F edus nom̃ ht̃¬
& ab hyiro et ab hedo. fi litt̾a addita. Hunc
ueteres ingraui significatione ponebant.
ut sanguine feclantem qͦs ip̃e sacrauerat ig¬
nis. F ragilis dictus coqͦd facile frangi potest.
fessus q̃si fissus. nec iam integer salute. Est
autem generale. Dicimus enim fessus animo.
cit ter fessus ualde resedit: et fessus corpe qͦd

Expanded text:
nam fenus pecunia est. Fenerator autem Lanam fenus pecunia est. Fenerator autem Latine dicitur et qui dat mutuum et qui accipit. Flamines, pontifices idolorum. Felix dicitur qui felicitatem dat, felix, qui accipit: et felix, per quem datur felicitas, ut felix tempus, felix locus. Fidelis, pro eo quod fit ab eo id quod dicit vel promittit bonum. Facilis, a faciendo, nec tardus. Firmus, unde et formosus. Fortis, quia fert adversa vel quaecumque acciderint: sive a ferro, quod sit durus nec molliatur. Formosus a forma dictus. Formum enim veteres calidum et fervens dixerunt. Fervor enim sanguinem movet, sanguis pulchritudinem. 101. Foedus nomen habet ab hirco, et haedo, f littera addita. Hunc veteres in gravi significatione ponebant, ut: Sanguine foedantem, quos ipse sacraverat ignes. 472 Fragilis dictus, eo quod facile frangi possit. 102. Fessus, quasi fissus; nec jam integer salute: est autem generale. Dicimus enim fessus animo, ut ter fessus valle resedit; et fessus corpore, quod
Abbreviated transcription (Latin):
de ponitur. Exosus. abodio dictus. Nam
antiqui ce odi dicebant: et osus sum. Hincẽ.
erosus quo utunur: licet iam osus ñdicamꝰ.
Eritiosus. quod multis exitiosit. Eareqritor ab
creguendo. Idem et exactor. E ffrator qͦdsit
erpugnator claustroeum. Efferatus. m̃te
ferina effectus. et ultͣ humanum modum
eatedens E ffrenatꝰ ab eo qͦd fit preceps et ꝓ¬
nus et sint freno rationis. E unuchus gre
cr euntuc̃ qͦo ẽ. spado. Horum quidam
cltunti sitam̃ iurtꝰ insemine nulla ẽ. liqͦrẽ
cimuhũt et emitunt. s ad gignendum in¬
anem atꝙ inualidum e ff̃ita. abco qͦd sit
frequenti fetu ex hausta. Partus enim cam
assiduus debilem raldit. E acundus dictus.
quia facile fari possit. E acetus. quu ocos &
lusus gestis ⁊ factis comm̃dat: a faciendo
dictus. E rugalis a fruge nomindtꝰ .i. afruc¬
tu uł parsymonia: siue ut alũ uolunt amo¬
destia et tempaqͥtia. E enerator qͥ pecumã
deponit apud debitorem. qͣsi fenoris auctor.

Expanded text:
de ponitur. Exosus ab odio dictus. Nam de ponitur. Exosus ab odio dictus. Nam antiqui et odi dicebant et osus sum. Hinc est exosus, quo utimur, licet iam osus non dicimus. Exitiosus, eo quod multis exitio sit. Executor, ab exequendo. Idem et exactor. Effractor, quod sit expugnator claustrorum. Efferatus, mente ferina effectus et ultra humanum modum excedens. Effrenatus, ab eo quod sit praeceps et pronus et sine freno rationis. Eunuchus Graecum nomen est, quod est spado. Horum quidam coeunt, sed tamen virtus in semine nulla est. Liquorem enim habent et emittunt, sed ad gignendum inanem atque invalidum. Effeta ab eo, quod sit frequenti fetu exhausta. Partus enim eam assiduusa debilem reddit. F Facundus dictus, quia facile fari possit. Facetus, qui iocos et lusus gestis et factis conmendat, a faciendo dictus. Frugalis a fruge nominatus, id est a fructu vel parsimonia, sive, ut alii volunt, a modestia et temperantia. Fenerator, qui pecuniam deponit apud debitorem, quasi fenoris actor:
Abbreviated transcription (Latin):
difficultatem ht̃ inqualibet re fatienda.
hinc et efficiens a faciendo dictus. Expes.
quod sit sinc spe. E xꝑs. quasi exparte cartut
tnini parte. Exsors. quia extra sortẽ ẽ fir¬
ul. qr extra solum suumẽ: quasi transso¬
lum missus. aut extra solum uagꝰ. Namex¬
ulare dicuntur. qui extͣ solum eunt. Extre¬
ris quieitͣ terram suamẽ: quasi ext̾ris. S
ꝓpͥeertorris cum iu erpulsus.⁊ cum terrore
tra terminos suos. qi caterit Eatermina
minatus. abco quod sit extia terminos suos
eiectus. Sic ⁊ externus. eo quod sit alicnetre
gens. ⁊ egenus. sine gente & sine genere indi
ꝓualde ponitur. E.xilis. tenuis. qd̾ possit ꝙͣ¬
sus. quasi ꝑcomesus. Est enin aridus. tenu¬
isccilis. E x haustus quia consumptꝰ e: & in¬
aiiis effectus. Exsanguis. quod sit eatra
sanguinem. E xrammisẽ. mnortuus. Exani¬
mes autem et erammos dicimus sic̃ unan¬
mes & iuanimos. inermes. et inermos. ethoc

Expanded text:
difficultatem habet in qualibet re facienda. difficultatem habet in qualibet re facienda. Hinc et efficiens a faciendo dictus. Exspes, quod sit sine spe. Expers, quia extra partem; caruit enim partem. Exsors, quia extra sortem est. Exul, quia extra solum suum est; quasi trans solum missus, aut extra solum vagus. Nam exulare dicuntur, qui extra solum eunt. Extorris, quia extra terram suam est; quasi exterris. Sed proprie extorris, cum vi expulsus et cum terrore tra terminos suos, quia exterretur. Exterminatminatus, ab eo quod sit extra terminos suos eiectus. Sic et Externus, eo quod sit alienae terrae. Egens et egenus, sine gente et sine genere indigpro valde ponitur. Exilis, tenuis, quod possit qusus, quia percomesus; est enim aridus, tenuis, exilis. Exhaustus, quia consumptus est et inanis effectus. Exsanguis, quod sit extra sanguinem. Exanimis est mortuus. Exanimis autem et exanimus dicimus, sicut unanimus et unanimis, inermus et inermis, et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tardus. piger: ad esidendo uocatus .i. ualde
ne et quasi abira aberret. Lira. ẽ. enun cra¬
tionis genus cum agͥcole facta sem̃te dirigt᷑
sulcos in quo om̃s seges decurrit. Nemens
idẽ qui amens. id ẽ. sine m̃te: uł qd̃ diminu¬
tI onein habet m̃tis. D esipiens. coqõ mi¬
nus saꝑcincipit quam solebat. O ampnatꝰ
et dampnabilis quorum pͥor iamaddictꝰ ẽ:
sequens potest ad dici D egulator quod gule
sic editus. loquens ꝓfusus eloquio. Interelo¬
Sinceritas facundie eloquentium ẽ: esfusa ⁊
incompta temeritas loquatium. Uñ ⁊ salu¬
stuis. Loquax magis ꝙͣ facunoꝰ. Et cicero. Hc̃
loquacem. cẽ. habitum. niuiquam alser¬
obtiectator. E xertus. in loquendo erpedit᷑
crercere ciuim: ꝓferre uł expedue ẽ. Eruditꝰ.
quia ñ rudis: s iam doctus. Exꝑtus. multũ
ualde ornatus. Erenim ꝓualde poit᷑ sic̃ ex¬
celsus quasi ualde celsus: et eximius quasi
ualdeeminens. E fficax dictus quia nullã

Expanded text:
tardus, piger, a desidendo vocatus, id est vatardus, piger, a desidendo vocatus, id est vane et quasi a lira aberret. Lira est enim arationis genus, cum agricolae facta semente dirigunt sulcos, in quos omnis seges decurrit. Demens, idem qui amens; id est sine mente, vel quod diminutionem habeat mentis. Desipiens, eo quod minus sapere incipit quam quod solebat. Damnatus et damnabilis: quorum prior iam addictus est, sequens potest addici. Degulator, quod gulae sit deditus. E Eloquens, profusus eloquio. ExerSinceritas facundiae eloquentium est, effusa et incondita temeritas, loquacium. Vnde et Sallustius: «Loquax magis quam facundus». Et Cicero: «Hunc loquacem esse habitum, numquam disereloquio. Exertus, in loquendo expeditus. Exerere enim proferre vel expedire est. Eruditus, quia non rudis, sed iam doctus. Expertus, multum valde ornatus. 'Ex' enim pro valde ponitur, sicut excelsus, quasi valde celsus, et eximius, quasi valde eminens. Efficax dictus, quia nullam
Abbreviated transcription (Latin):
sent a transeuntib forte curari: qui aliqͣn¬
dosimili laborauerant morboD egener.
aut ignobilis. aut qd̃ sit impari gencre: aut
si dum sit genere optimo natus. in hones¬
te tam̃ uiuit. D cerepitus qd̃ morti sit ꝓpͥor
quasi admortis tenebras ũtat: sic̃ crepus¬
culum tempus noctis alii dicunt decre¬
pitum ñ qui sencctute auulsus ẽ: s qͥ iam
crepare desierit idẽ. loqui cessauĩt O cpre¬
tiatus. abco qd̃ sit uilis. noc aliqͦ p̃tiodignꝰ.
Dyrus pparcus et ueder quasi diuina ira mĩd
actus. Nam dirum dr̃ qd̃ quuna iunfeit᷑
ira. Alias dirus magnus. Desciens. ualde
eo quod deorsum aspiciat uł contemptui
habeat. O olosus. insidiosus uł malignus
abeo quod eludat. Ut enim decipiat occul¬
tam malitiam blandis sermonib orfiat.
Dubius incertus quasi duarum uiarum.
Delator dictus. eo quod detogit qd̃ latebat.
dilator qui differt ad ꝓferendum. n esidioss

Expanded text:
sent a transeuntibus forte curari, qui aliquansent a transeuntibus forte curari, qui aliquando simili laboraverant morbo. 73. Degener, aut ignobilis, aut quod sit impari genere, aut si dum sit optimo genere natus, inhoneste tamen vivit. 74. Decrepitus, quod morti sit propior, et quasi ad mortis tenebras vertat, sicut crepusculum tempus noctis. Alii dicunt decrepitum, non qui 468 senectute avulsus est, sed qui jam crepare desierit, id est, loqui cessaverit. 75. Depretiatus, ab eo quod sit vilis, nec aliquo pretio dignus. Dirus, praeparcus, et teter, quasi divina ira in id actus. Nam dirum dicitur quod divina infertur ira. Alias DIRUS, magnus. 76. Dehiscens, valde eo quod deorsum aspiciat vel contemptui habeat. Dolosus, insidiosus vel malignus, ab eo quod deludat. Ut enim decipiat, occultam malitiam blandis sermonibus ornat. Dubius, incertus; quasi duarum viarum. Delator dictus eo quod detegit quod latebat. Dilator, quia differt ad proferendum. Desidiosus,
Abbreviated transcription (Latin):
dictus. disposite enu disserit. D octus adi¬
cendo. inde ⁊diccor. D ocilis ñ qd̃ sit doctus.
si quod doceripotest. Est cnim ingemosus.
et addiscendum accus. Oiscpłs adisciplina
dictus D isciplina autem: adiscendo uoca¬
ta. O ispensator uocatur cui citdit᷑ admi¬
instratio pccumarum. et ido dispensator:
quia pͥus qui dabantpecuniam ñ num̾a¬
bant eam s. appendebant. Iiues abere uoca¬
anumero decem dictus. hinc oe decorus ⁊ de¬
cibilis. D urectus. eo quod inratum uadit.
iloctus adiligentia. hoc sunt enun signa
difigendi. D elibutus. deoloo unctus ut ath¬
lece solent. uł inoerumerate pueri. Hinc ⁊
elicaiꝰ qõ sit delitiis pastus uiuens in cpulis
et intore corꝑis. Mefessus. semꝑ infirmus.
pus. N ecolor. qd defit illi color D esꝑatus
egrorum qui affecti & sine spe deponunt᷑
Consuecudo autem erat apud ueteres ut
desꝑati ante ianuas suascollocarent᷑. ułut
ertremum spm̃ redderent terre. uł ut pos¬

Expanded text:
dictus: disposite enim disserit. Doctus, a dicendo. Inde et dictor. Docilis, non quod sit doctus, sed quia doceri potest: est enim ingeniosus et ad discendum aptus. Discipulus a disciplina dictus: disciplina autem a discendo vocata. Dispensator vocatur, cui creditur administratio pecuniarum. Et ideo dispensator quia prius qui dabant pecuniam non numerabant eam, sed adpendebant. Dives ab aere voca conpositus, a numero decem dictus. Hinc et decorus et decibilis. Directus, eo quod in rectum vadit. Dilectus a diligentia. Haec sunt enim signa diligendi. Delibutus, de oleo unctus, ut athletae solent, vel in cereumate pueri. Hinc etDelicatus, quod sit deliciis pastus, vivens in epulis, et nitore corporis. 71. Defessus, semper infirmus, pus. Decolor, quod desit illi color. 72. Desperatus,  similitudinem aegrorum, qui affecti et sine spe deponuntur. Consuetudo autem erat apud veteres ut desperati ante januas suas collocarentur, vel ut extremum spiritum redderent terrae, vel ut pos
Abbreviated transcription (Latin):
piũm de odoratis holcrib .ai.
dictum. qͥd eo apex .i. capud antiqͦꝵ
triumphancium coronabat᷑. Hercules aut̃
hanc hcrbam pͥmus capite circtuntulit
Ilam nc̃ arborem populum capite p̃fereb¬
at nc̃ oleastrum. nc̃ apium. cuius radiciᷤᷤ
efficatit̾ pugnant contͣ insidias uenenoꝵ
Euis grñis sũt petrosilenon. ipposilenon
et oleosileuon. Petrosilenon uocatum qͦd
sit similis apio. ⁊ nascatur inpettis. mõ¬
tibusq priruptis: qͦd nos petrapium di¬
itre possumus. Silenon enum grece apisi
dr᷑. scd.ẽ. sunimum ac ꝓbabile macido¬
nicum. gustu suaue. ⁊ odore aromatico.
ꝓposilenon dictum qͦd sit durum ⁊ auste
rum. Oleosilenon. qͦd mollior folio. et
caule tentro. feniculum latimni uocant
qͦa eius tirsi sen radicis sucꝰ acuat insũ
canis uirtutes tradr᷑. ut scrpentes anmi¬
am scnectutem eius gustu deponant
Hoc holus greci maratron uocant. lig̾¬
ticum a regione nom̃ accepit. Nascit᷑
aum plurimum in liguria. odore

Expanded text:
um. De odoratis oleribus . Apium dictum quod eo apex, id est caput, antiquorum triumphantium coronabatur. Hercules autem hanc herbam primus capiti circumtulit: nam nunc populum capite praeferebat, nunc oleastrum, nunc apium. Cuius radices efficaciter pugnant contra insidias venenorum. Eius generis sunt petroselinon, hipposelinon et oleoselinon. Petroselinon vocatum quod sit similis apio et nascatur in petris montibusque praeruptis. Quod nos petrapium dicere possumus; σέλινον enim Graece apium dicitur. Sed est summum ac probabile Macedonicum, gustu suave et odore aromatico. Hipposelinon dictum quod sit durum rum. Oleoselinon, quod mollius folio et caule tenerum. Feniculum Latini vocant quod eius thyrsi seu radicis sucus acuat visum: cuius virtus traditur ut serpentes annuam senectutem eius gustu deponant. Hoc olus Graeci μάραθρον vocant. Ligusticum a regione nomen accepit. Nascitur enim plurimum in Liguria, odore
Abbreviated transcription (Latin):
rum cadunt: & omnia maturescun.
quia tunc breuiori sol uoluitur circu¬
lo. Unde et hoc tempus bruma dicitur.
quasi braxm id est breuis: uel a cibo
quod maior sit tune uescendi appetitꝰ.
ẜdacitas enuim: grece bruma appellat᷑
Unde et ibrumati dicuntur: quibus
fastidium est cibortim. Hyberinis aut̃
inter hyemtin et uernum. quasi hy¬
eini uernus: qui plerunq a parte totã
hẏemem significat. Hec tempora sin¬
gulis etiam celi partib ascribuntur.
uer quippe orienti datur. qͥae tunc
ex terris omina oriuntur. Estas uero
meridiano: eo quod pars cius calore
flagrantior sit. Hyens septemtriom:
eo quod frigorib et ꝑpetuo gefu tor¬
pet. Autunmnus occiduo: propter qd̾
graues morbos habet. Unde et tune
omnia folia arborum defluunt. Ut
autem autumius abundet morbis.
facit hoc confinium frigoris & caloris:
et compugnantia iiter se contrarioꝵ
aerum. De annis .xxxui.

Expanded text:
rum cadunt, et omnia maturescunt. rum cadunt, et omnia maturescunt. quia tunc breviori sol volvitur circulo. Unde et hoc tempus bruma dicitur quasi braxim, id est brevis, vel a cibo, quod major sit tunc vescendi adpetitus, edacitas enim Graece bruma appellatur, unde et inbrumati dicuntfastidium est ciborum. 7. Hibernus autem inter hiemem et vernum est, quasi hiemevernus, qui plerumque a parte totam hiemem significat. Haec tempora singulis etiam coeli partibus ascribuntur. 8. Ver quippe Orienti datur, quia tunc ex terris omnia oriuntur; aestas vero Meridiano, eo quod pars ejus calore fleo quod frigoribus et perpetuo gelu torpet. Autumnus occiduo, propter quod graves morbos habet. Unde et tunc omnia folia arborum defluunautem autumnus abundet morbis, facit hoc confinium frigoris et caloris, et conpugnantia inter se contrariorum aerum. De annis .
Abbreviated transcription (Latin):
empora anni quaxxxu.¬
tuor sunt: uer. estas. autum nꝰ
et hẏems. Dicta sunt autem tempora
a communionis temꝑamento. quod in¬
uicem se humore. siccitate. calore. ꝙ fri¬
gore temꝑent. Hec et curricula dieunt᷑.
quia non stant sed currunt. Constat au¬
tem post factum mundum. ex quali¬
tate cursus solis tempora in ternos mẽ¬
ses fuisse diuisa. Quortun temporũ ta¬
lem ueteres discretionem faciunt. ut
primo mense uer nouum dicatur.
scđo adultum. tercio preceps. Sic & estã
in suis trib mensib noua. adulta et
preceps. Sic et autuminis. nouiis. adul¬
tus et preceps. Item yens noua. adulta.
ꝙ preceps. siue extrema. Unde ꝙ ẽ illud.
fxtreme sub casu hẏemis. Uer autem
dictum: quod uiret. Tunc enim post
hẏemem uestitur telus herbis: & in¬
florcm cuncta rumptintur. Estas dici¬
tur ab estri. idest a calore: ꝙ estas qua¬
si usta. idest exusta et arida. Nam ca¬
lor arictus est. Autumnus autem a tẽ¬
pestate uoeatus. quando & folia arbo¬

Expanded text:
empora anni quatuor sunt: ver, aestas, autumnus et hiems; dicta sua communionis temperamento, quod invicem se humore, siccitate, calore et frigore temperent. Haec et curricula dicuntur, quia non stant, sed currunt. Constat autem, post factum mundum ex qualitate cursus solis tempora in ternos menses fuisse divisa, quorum temporum talem veteres discretionem faciunt, ut primus mensis ver novum dicatur, secundus adultus, tertius praeceps. Sic et aestas in suis tribus mensibus: nova, adulta et praeceps. Sic et autumnus: novus, adultus et praeceps. Item hiems: nova, adulta et praeceps sive extrema. Unde est illud: Extremae sub casum hiemis. Ver autem dictum, quod viret: tunc enim post hiemem florem cuncta rumpuntur. Aestas dicitur ab aestu, id est a calore, et aestas quasi usta, id est exusta et arida. Nam calor aridus est. Autumnus a tempestate vocatus, quando folia arbo
Abbreviated transcription (Latin):
am notam habebit. ꝑ quam contẽple¬
tur rationem astrorum et mutatioes
temporum. Nam sicut ait quidam me¬
dicorum: cum ipsorum qualitatibus
et nr̃a corpora cominutantur. Hin est
quod medicina. scdã philosophia dr̃.
Utraq enim disciplina totum hominẽ
sibi uendicat. Nam sicut ꝑ illam aui¬
ma: ita ꝑ hanc corpus curat᷑.¬

Expanded text:
am notam habebit, per quam contempleam notam habebit, per quam contempletur rationem astrorum et mutationem temporum. Nam sicut ait quidam medicorum, cum ipsorum qualitatibus et nostra corpora commutantur. Hinc est quod Medicina secunda Philosophia dicitur. Utraque enim disciplina totum hominem sibi vindicat. Nam sicut per illam anima, ita per hanc corpus curat
Abbreviated transcription (Latin):
uerit᷑ De iitio medicine. .xiii.
a quibusdam quare urter ceteras
liberales disciplinas medicine ars non
contineatur. Propterea quia ille singu¬
lares contineant causas: ista uͦ omnium.
Nam et gramaticam medicus scire de¬
bet. ut intelligere ue exponere possit
que legit: similiter et rethoricam. ut
ueracibus argumientis ualeat defnure
que tractat: necnon et dialecticam ꝓpter
infirmitatum causas ratione adhibitas
ꝑscrutandas atq curandas: sic q arith¬
metieam ꝓpter irimerum horarum in
accessionib & ꝑhiodis dierum: ñ altter
et geometricam ꝓpter qualitates regio¬
num et locorum situs. in quib doceat
quoͥd cuiq obseruare oporteat. Porro
musica incognita illi non erit. Nã mul¬
ta sunt quẽ in egris hominib ꝑ hanc
disciplinam facta leguntur: sicut de
dauid legitur. qui ab sp̃u immundo
saulem arte modulationis eripuit. As¬
clepiades quoq medicus freneticum
quendam ꝑ symphonam pristine sa-¬
nitati restituit. Postremo & astronomi¬

Expanded text:
um. De initio medicinae . Quaeritur a quibusdam quare inter ceteras liberales disciplinas Medicinae ars non contineatur. Propterea, quia illae singulares continent causas, ista vero omnium. Nam et Grammaticam medicus scire debet, ut intellegere vel exponere possit quae legit. Similiter et Rhetoricam, ut veracibus argumentis valeat definire quae tractat. Necnon et Dialecticam propter infirmitatum causas ratione adhibita perscrutandas atque curandas. Sic et Arithmeticam propter numerum horarum in accessionibus et periodis dierum. Non aliter et Geometriam propter qualitates regionum et locorum situs, in quibus doceat quid quisque observare oporteat. Porro Musica incognita illi non erit, nam multa sunt quae in aegris hominibus per hanc disciplinam facta leguntur; sicut de David legitur, qui ab spiritu inmundo Saulem arte modulationis eripuit. Asclepiades quoque medicus phreneticum quendam per symphoniam pristinae sanitati restituit. Postremo et Astronomi
Abbreviated transcription (Latin):
dis dinoscitur. Aut enim hominis sicut
infantia. iuuentus. senectus. aut mun¬
di. cuiꝰ prima etas est ab adam usq ad
noe. scd̃a a noe usq: ad abraham. tercia
ab abraham usq ad dauid. quarta a
clauid usq ad transinigrationẽ iude
in babiloniam: quinta deinde usq ad
aduentum saluatoris in carne. sexta q̃

Expanded text:
dis dicitur: aut enim hominis, sicut dis dicitur: aut enim hominis, sicut infantia, iuventus, senectus: aut mundi, cuius prima aetas est ab Adam usque ad Noe; secunda a Noe usque ad Abraham; tertia ab Abraham usque ad David: quarta a David usque ad migrationem Juda in Babyloniam: quinta deinde usque ad adventum Salvatoris in carne: sexta, q
Abbreviated transcription (Latin):
libertates. Hunc numerum etiam in
dieb pentecosten et ipsi celebramꝰ post
dñi resurrectionem. remissa culpa et
totius debiti cẏrographo euacuato. ab
inde secula quod se sequantur.
Abeuntib enuim aliis: alia succeduñ.
Hunc quidam quinquagesimum
annum dicunt. quem hebrer iubele¬
um uocant. ob hanc causam. quod
ille hebreus qui propter uxorem et
liberos amans dñm suum aure ꝑtusa
seruicio subiugatus. seruire iubetur
in scłm. hoc est usq ad annum qͥn¬
quagesimum. Etas plerunq dicitur
et ꝓ imo anno ut in annalib. ꝙ pro
septem ut hominis. ꝙ ꝓ centum. & ꝓ
quo uis tempore. Unde et ctas. tempꝰ
quod de multis scłis instruit᷑. Et dicta¬
etas quasi euitas. idest similitudo e¬
iii. Nam enum est etas ꝑpetua. cuiꝰ
neq inicium neq extremum noscit᷑.
quod greci uocant conas: qd̃ aliquan¬
do apud cos ꝓ scło. aliquando ꝓ et̃no
ponitur. uude et apud latinos est diri¬
uatum. Etas autem ꝓprie duob mo¬

Expanded text:
libertates. Hunc numerum etiam in diebus Pentecosten et ipsi celebramus post Domini resurrectionem, remissa culpa et totius debiti chirographo evacuato, ab inde saecula, quod se sequantur: abeuntibus enim aliis alia succedunt. Hunc quidam quinquagesimum annum dicunt, quem Hebraei iubileum vocant. Ob hanc causam et ille Hebraeus, qui propter uxorem et liberos amans dominum suum aure pertusa servitio subiugatus, servire iubetur in saeculum, hoc est usque ad annum quinquagesimum. Aetas plerumque dicitur et pro uno anno, ut in annalibus, et pro septem, ut hominis, et pro centum, et pro quovis tempore. Unde et aetas tempus, quod de multis saeculis instruitur. Et dicta aetas, quasi aevitas, id est similitudo aevi. Nam aevum est aetas perpetua, cuius neque initium neque extremum noscitur, quod Graeci vocant αἰῶνας; quod aliquando apud eos pro saeculo, aliquando pro aeterno ponitur. Unde et apud Latinos est derivatum. Aetas autem proprie duobus mo