comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rex angloꝵ et si dñicus homo meus
sit. aduersus ip̃m moliat᷑ ⁊ exerte¬
at: ego tñ suscipiam ꝓpt̾ dm̃. et
ꝓpt̾ iusticiam patientem. Nunti¬
et ergo nob̃ siue ad ciuitatẽ siue
ad castellum. alium ue ditionis
nr̃e locum du̾tẽ maluerit: et
paratum inueniet.
Li breui gͦ reu̾so eo qui missus fue¬
rat: archip̃suli nomine regis repor
regia ad complendum ꝑegͥnationis
nr̃e residuum. preclaram illam et re¬
giam ciuitatem senonis preebegi¬
mus. a solitudine nr̃a pontinaco
qm incolere cepimꝰ. ut supͣ nos dix¬
isse meminimꝰ: solũ ꝑ duodecim t̾re
leugas distantem. Ciuitatem inqmͣ
illam p̃eelegimus ex indigenarũ¬
eo uidełc quod sicut ipsi testabant᷑.
et nos hoc ipsum fide oculata dep̃¬
hendimꝰ: multa ẽẽnt ciuitatis illiꝰ
cõmoda. utpote frum̃to. uino. et
oleo stabilita: siluis cirtũnexa.
pratis amenata: scatent fontes. flu¬
unt amneᷤ: et deniq autumni sere¬

Expanded text:
rex Anglorum, etsi dominicus homo meus rex Anglorum, etsi dominicus homo meus sit, adversus ipsum moliatur et exerceat, ego tamen suscipiam propter Deum et propter justitiam patientem. Nuntiet ergo nobis sive ad civitatem sive ad castellum aliumve ditionis nostrae locum divertere maluerit, et paratum inveniet. » In brevi ergo reverso eo qui missus fuerat, archipraesuli nomine regis reportloca regia ad complendum peregrinationis nostrae residuum praeclaram illam et regiam civitatem Senonis praeelegimus, a solitudine nostra Pontiniaco quam incolere coepimus, ut supra nos dixisse meminimus, solum per duodecim terrae leugas distantem. Civitatem, inquam, illam praeelegimus ex ieo videlicet quod, sicut ipsi testabantur, et nos hoc ipsum fide oculata deprehendimus, multa essent civitatis illius commoda, utpote frumento, vino et oleo stabilita, silvis circumnexa, pratis amoenata; scatent fontes, fluunt amnes, et denique autumni sere
Abbreviated transcription (Latin):
rum regẽ lodouicũ cuiꝰ memoria in
benedictione et̾na ẽ. discipłm qui sc̃p¬
sit hec mitt̾e ñ distulit: qͥ de recessu
nr̃o a pontiniaco. et causa recessus.
regi cuncta nuntiaret. Qͦđ cũ au¬
disset rex. ñ parum ẽ. admiratus:
et mox itineris sui socios conuocans.
erat quippe in uia cũ ipsi referent᷑
hec: totum ipsemet eis retulit. Et
iterando sic audientib om̃ib. o inqͥt
religio. oreligio ubi es: Ecce enĩ qͦs
credebamꝰ scłi mortuos: scl̃i minas
timent. Et ꝓ reb ꝑituris et cadu¬
cis quas se ꝓpter dm̃ contempsisse
ꝓfitent᷑. a dei oꝑe quod ceꝑant.iam
conutunt᷑ retrorsum: dei causam et
ꝓ dei causa exulem. eitientes a se.
Et conuertens rex sermonẽ ad illũ
qͥ missus fuerat᷑. saluta inquit do¬
minũ tuũ archip̾sulem. ⁊ fiducia¬
liter ipsi meo nomine nunties.
quod et si mundꝰ. et etiam qui ui¬
dent᷑ mundo mortui eũ deserant:
ego tñ eum ñ deseram᷑. S qnͣtacũq

Expanded text:
us memoria in benedictione aeterna est, discipulum qui scripsit haec mittere non distulit, qui de recessu nostro a Pontiniaco et causa recessus regi cuncta nuntiaret. Quod cum audisset rex, non parum est admiratus, et mox itineris sui socios convocans, erat quippe in via cum ipsi referrentur haec, totum ipsemet eis retulit. Et iterando sic audientibus omnibus: « O, inquit, religio! o religio, ubi es? Ecce enim quos credebamus saeculo mortuos, saeculi minas timent; et pro rebus perituris et caducis, quas se propter Deum contempsisse profitentur, a Dei opere quod coeperant jam convertuntur retrorsum, Dei causam et pro Dei causa exsulem ejicientes a se. » Et convertens rex sermonem ad illum qui missus fuerat: « Saluta, » inquit, « dominum tuum archipraesulem et fiducialiter ipsi meo nomine nunties, quod etsi mundus et etiam qui videntur mundo mortui eum deserant, ego tamen eum non deseram. Sed quantacunque
Abbreviated transcription (Latin):
tutum u̾nantem florib uirtutib.
et ꝓdigiis insignitum.
Ieus omĩps quanta gr̃a sanitatũ.
qͣnta oꝑatio uirtutũ: tam uictori-¬
ose mortis signa st̃. immo tumphi
martyris demonstratio oculata. Et
hec quide ex parte scͥpta. Nam si om̃ia
que ꝑ uniu̾sum eccłarum orbem ge¬
sta sunt in scͥptum redige̾ntur ꝑsin¬
gula: uixta quod de magistro disci¬
pulus phibet: nec ipsum arbitror
mundum caꝑe eos qui scrib̾ent᷑ libͦs
De penitentia sacrilegoꝵ militum.

Expanded text:
tutum vernantem floribus, virtutibus tutum vernantem floribus, virtutibus et prodigiis insignitum. Deus omnipotens quanta gratia sanitatum, quanta operatio virtutum tam victoriosae mortis signa sunt: imo triumphi martyris demonstratio oculata. Et haec quidem ex parte scripta. Nam si omnia quae per universum Ecclesiarum orbem gesta sunt in scriptum redigerentur per singula juxta quod de magistro discipulus perhibet, nec ipsum arbitror mundum capere eos qui scriberentur libros. 5 DE POENITENTIA SACRILEGORUM MILITUM.
Abbreviated transcription (Latin):
inuictorioso sanguine suo de lacu ĩ qͦ
non erat aqua eduxit uinctos inforti¬
tucline. obligatos pene. Similit et mi¬
les in uictorioso suo: obligatos culpe.
S ut aucliamꝰ qualit̃ hoc: meli huiꝰ
notula decantanda morosius. Dela-¬
cu quippe ñ aque s miserie. et de
luto fecis eduxit uinctos: sicut imꝑa¬
toris et militis uictoriosus sangius
hic. Nec enĩ ab inuentione ꝓthomar¬
tyris Stephani. tam certa. tam fide
sta: quanta ad laudem et głam nẽo¬
martyris huiꝰ nr̃i nouissimi. Et qui¬
dem om̃ia hec: ad eccl̃e roborandam
fidem. ad peccatoꝵ agendam peni-¬
tentiam: ⁊ fidelium suscitandam de¬
uotionẽ. Ut ita in uictorioso sangui¬
ne martyris diruptis peccatoꝵ uin¬
culis: educant᷑ iuncti in fortitudine.
similit̾ ⁊ qui exasꝑant: qui habitant
in sepulchris. Et uere multa: ⁊ mira¬
culose gesta. Que qͥ nosse desiderat:
legat librũ signoꝵ editum de his.
librum inqmͣ signoꝵ de his editum:
et his quasi quibda recentium uir¬

Expanded text:
de lacu in quo non erat aqua eduxit vinctos, in fortitudine obligatos poenae. Similiter et miles in victorioso suo obligatos culpae. Sed ut audiamus qualiter hoc, meli hujus notula decantanda morosius. De lacu quippe non aquae sed miseriae et de luto faecis eduxit vinctos, sicut imperatoris et militis victoriosus sanguis hic. Nec enim ab inventione protomartyris Stephani tam certa, tam fide sta, quanta ad laudem et gloriam neomartyris hujus nostri novissimi. Et quidem omnia haec ad Ecclesiae roborandam fidem, ad peccatorum agendam poenitentiam et fidelium suscitandam devotionem; ut ita in victorioso sanguine martyris diruptis peccatorum vinculis educantur vincti in fortitudine: similiter et qui exasperant qui habitant in sepulcris. Et vere multa et miraculose gesta, quae qui nosse desiderat, legat librum signorum editum de his; librum, inquam, signorum de his editum, et his quasi quibusdam recentium vir
Abbreviated transcription (Latin):
saluti ꝓuid̾ent. Itaq ad regis et totius
eccłe consolationẽ: hii missi. In quoꝵ
aduentui ep̃i absolutionẽ quicłe qm
ñ meruerant: de clementia uiri apłi¬
ci et eoꝵ qͥ missi fuerant obtinuerũt.
Rex autẽ id suꝑquo in morte mar¬
tyris se excessisse accusabat. deuote et¬
humilit̾ confitens. in facie eccłe emen¬
datus. uirauit postea se infra tͥenniũ
crucẽ facturũ et iherosolimã ꝓfecturũ:
nisi ꝑ dñm papam staret. aut ꝑ eius
catholicos successores. Et quid̃e regis
penitentia sic erat tam deuota tunc
et tam humilis: ut ipsi cardinales ui¬
dentes sic. illuis in psalmigrapho ue¬
ritatẽ uersiculi missis paragromati¬
b contestarent᷑. Qui respicit inqͥt
t̾ram et facit eam tremere: qui tangit
montes ⁊ fumigant.
De pͥma dissensi¬
one orta int̾ regem patrẽ: ⁊ regem fili

Expanded text:
saluti providerent. Itaque ad regis et totius saluti providerent. Itaque ad regis et totius Ecclesiae consolationem hi missi. In quorum adventu episcopi absolutionem quidem, quam non meruerant, de clementia viri apostolici et eorum qui missi fuerant obtinuerunt. Rex autem id, super quo in morte martyris se excessisse accusabat, devote ethumiliter confitens in facie Ecclesiae emendatus juravit postea se infra triennium crucem facturum et Hierosolymam profecturum, nisi per dominum papam staret aut per ejus catholicos successores. Et quidem regis poenitentia sic erat tam devota tunc et tam humilis, ut ipsi cardinales videntes sic illius in psalmigrapho veritatem versiculi missis paragromatibus contestarentur: Qui respicit, inquit, terram et facit eam tremere, qui tangit montes et fumigant . DE PRIMA DISSENSIONE ORTA INTER REGEM PATREM ET REGEM FILI
Abbreviated transcription (Latin):
t quidem penitentis regis hec erat
salutis ꝓuidentia. Rex ꝑ totos qua¬
draginta dies solitarius ut p̾ostendimꝰ
sedens et merens sic. confestim in pͥmo
sacrilegii auditu uiros magnos et in¬
dustrios ad romanũ pontificẽ alexan-¬
drum t̾cium. destinauit: ab ipso tan¬
qm sũmo eccłe patͦno et patre omni¬
um. consulens quid agendum: et sic̃
credibile. humilit̾ inqͦ excesserit confi¬
tens. Uerum qͥa confessio sicut nec ꝑ
scͥpta nec ꝑ ꝑsonas int̾positas fieri solet
aut debet. ⁊ iuua uox confitentis qͦ
plus auget deuotionẽ eo plus habet
uirtutis: uir apłicus a latere suo duos
cardinales direxit: pie memorie ma-¬
gistrũ theodinum portuensem ep̃m
carcdinalem: et qui adhuc suꝑstes est
albertum scẽ romane eccłe cancellari-¬
um: uiros certe om̃i religionis scĩta¬
te et scientia p̃ditos. Qui et ep̃os reg¬
ni obsupra huic insertas hystorie cau¬
sas anathematizatos uł suspensos cano¬
nice absolu̾ent: et regis postulantis

Expanded text:
t quidem poenitentis regis haec erat salutis providentia. Rex per totos quadraginta dies solitarius, ut praeostendimus, sedens et moerens sic, confestim in primo sacrilegii auditu viros magnos et industrios ad Romanum pontificem Alexandrum tertium destinavit, ab ipso tanquam summo Ecclesiae patrono et Patre omnium consulens quid agendum, et sicu credibile, humiliter, in quo excesserit confitens Verum quia confessio, sicut nec per scripta nec per personas interpositas fieri solet aut debet, et viva vox confitentis quo plus auget devotionem, eo plus habet virtutis, vir apostolicus a latere suo duos cardinales direxit, piae memoriae magistrum Theodinum Portuensem episcopum cardinalem, et qui adhuc superstes est Albertum sanctae Romanae Ecclesiae cancellarium, viros certe omni religionis sanctitate et scientia praeditos; qui et episcopus regni ob supra huic insertas historiae causas anathematizatos vel suspensos canonice absolverent, et regis postulantis
Abbreviated transcription (Latin):
aco.senonis uenimꝰ. a pie me¬
morie hugone senonense tunc ar¬
chiep̃o.⁊ a clero ⁊ a popło ciuitatis.
in om̃i gaudio ⁊ alacritate suscep¬
ti: de fisco ad usum nr̃m necessari
a ꝑcipientes amplissime. Rexuero
om̃i temꝑe quo ad ciuitatẽ ueniret.
sicut ubiq moris sui erat. pͥmo qͥ¬
dem ad eccłiam. et confestim nisi
maior causa detineret: ad archip̃¬
sulem uisendum accelerare consue¬
uerat. Ciiꝰ tunc ꝓlixiori eloquio et
in magnis consilio. tanqmͣ uiri ex¬
ercitati et exꝑti negotia regia:. frue¬
batur. S quid: Suscepti lam a franciꝰ
et de ipsuis regis mensa iam. eramꝰ
int̾ ipsos ñ ut exules s ciues: ñ qua¬
si aduene s indigene: Et etiam plꝰ
qm ipsis indigenis nobilib et gene¬
rosis. nobis amagnatib ⁊ pͥncipib
t̾re honor amplior impendebat᷑: ita ut
obliuoni date ẽent angustie nr̃e
priores. nec eẽnt iam priora in me-¬
moria que transierunt.
De cõmenda-

Expanded text:
aco Senonis venimus, a piae memoriae Hugone Senonensi tunc archiepiscopo et a clero et a populo civitatis, in omni gaudio et alacritate suscepti, de fisco ad usum nostrum necessaria percipientes amplissime. Rex vero omni tempore quo ad civitatem veniret, sicut ubique moris sui erat, primo quidem ad ecclesiam et confestim, nisi major causa detineret, ad archipraesulem visendum accelerare consueverat. Cujus tunc prolixiori eloquio et in magnis consilio, tanquam viri exercitati et experti negotia regia, fruebatur. Sed quid? Suscepti jam a Francis, et de ipsius regis mensa jam eramus, inter ipsos non ut exsules sed cives, non quasi advenae sed indigenae; et etiam plus quam ipsis indigenis nobilibus et generosis, nobis a magnatibus et principibus terrae honor amplior impendebatur, ita ut oblivioni datae essent augustiae nostrae priores, nec essent jam priora in memoria quae transierunt. De commenda
Abbreviated transcription (Latin):
cium eccłasticum contulit. Qui cũ to¬
ta die cucurriss nobiscũ. tandem
circa diei uesꝑam in cursu remissior:
querens reqͥem aliqͣntulũ a nobis di¬
uertit. Qui tñ postea post dm̃ nr̃i
de hoc mundo transitũ: bone man¬
suete ⁊ honeste conu̾sationis sue
⁊ scientie meritis. in couentrensẽ
ep̃m ꝓmotus est.¬
Ust hunc. hugo. cognom̃to deni¬
uant. natione normannꝰ. tunc ar¬
chileutta lexouiensis: ꝓuiuentutis
sue anniᷤᷤ tunc: in consiliis discretꝰ.
in agendis ꝓuidus. ⁊ strenuus in ex¬
equendis. uerũ ꝑegͥnatione nr̃a
necdũ finita. reconciliatꝰ pͥncipi:
de pat̾s nr̃i licentia est reuersus.
Qui ꝑannos a pͥncipe fidus reꝑtus
⁊ streninuis: siue ab aula. siue ab
eccła nescio: s hoc scio qͥa illo de qͦ¬
ꝓxime locuti sumꝰ felicis memorie
Guardo decretã uniu̾se carnis uiam
ingresso. ad eandẽ sedem pontifica¬
lem ꝓmotus est.

Expanded text:
cium ecclesiasticum contulit. Qui cum tocium ecclesiasticum contulit. Qui cum tota die cucurrisset nobiscum, tandem circa diei vesperam in cursu remissior quaerens requiem aliquantulum a nobis divertit. Qui tamen postea post domini nostri de hoc mundo transitum, bonae mansuetae et honestae conversationis suae et scientiae meritis in Conventrensem ep7. Post hunc Hugo, cognomento de Nunant, natione Normannus, tunc archilevita Lexoviensis, pro juventutis suae annis tunc in consiliis discretus, in agendis providus, et strenuus in exsequendis: verum peregrinatione nostra necdum finita, reconciliatus principi de patris nostri licentia est reversus. Qui per annos a principe fidus repertus, et strenuus, sive ab aula sive ab Ecclesia nescio, sed hoc scio quia illo de quoxime locuti sumus felicis memoriae Girardo decretam universae carnis viam ingresso, ad eamdem sedem pontificalem promotus est.
Abbreviated transcription (Latin):
Post hunc. Reginaldꝰ. natione an¬
glus. s sicut educatione ⁊ cognom̃to
lumbardꝰ ꝓ etate prudens ⁊ industriꝰ:
animosus ⁊ efficax inagendis: qui ex¬
tra patͥam aliqnͣto temꝑe nob̃̾cum
fortit stans. cito doloris nr̃i fuit pͥn¬
cipium: ob causam tñ ꝓpt̃ qm a no-¬
stro agone ⁊ pauꝑtate ad aulam con-¬
festim se transtulit: ut ibi militans
pͥncipi. fortiꝰ preliaret᷑ contͣ nos.
Iste tñ in dñi nr̃i morte sicut p̾ciosa
et truimphali: salubrit̾ p̃stante al¬
tissimo ad quondam dñm suũ ⁊ pa-¬
trem conu̾sus est ⁊ reu̾sus. Qui etiã¬
postea industria ⁊ ꝓbitate ipsuis ꝓ-¬
merente. ab aula ad eccł̃am assump-¬
tus: in bathoniensem ep̃m ꝓmotꝰ
celebris. Girardus noĩe ꝓprio. cogno¬
m̃to puella:. natione anglus. Iste pꝰ
longos potus turbidarũ aquarũ sy¬
or: hausit sibi tand̾e purissimas de
fontib syloe. Quem dux nr̃ ⁊ pater
clericatus ꝓmouit: ⁊ pͥmus ei benefi¬

Expanded text:
Post hunc, Reginaldus natione Anglus, sed sicut educatione et cognomento Lombardus, pro aetate prudens et industrius, animosus et efficax in agendis, qui extra patriam aliquanto tempore nobiscum fortiter stans, cito doloris nostri fuit principium: ob causam tamen propter quam a nostro agone et paupertate ad aulam confestim se transtulit ut ibi militans principi fortius praeliaretur contra nos. Iste tamen in domini nostri morte sicut pretiosa et triumphali, salubriter praestante Altissimo, ad quondam dominum suum et patrem conversus est et reversus. Qui etiapostea, industria et probitate ipsius promerente, ab aula ad Ecclesiam assumptus, in Bathoniensem episcopum pne et fama celebris, Girardus nomine proprio, cognomento Puella, natione Anglus. Iste post longos potus turbidarum aquarum Sior, hausit sibi tandem purissimas de fontibus Siloe. Quem dux noster et paclericatus promovit, et primus ei benefi
Abbreviated transcription (Latin):
et scđm: Aut quare ñ t̾ciuĩ. si pͥmum
et scł̾m: S scientiarũ dño indictis.
in scͥptis ⁊ factis sicut mysterii aucto¬
re parit̾ ⁊ doctore ordinante sic: ideo
ni fallor post duo illa plumbi ⁊ aque.
t̾cium illud sanguinis signũ positũ
est: ut ꝑ ipsũ int̾ tria euidentiꝰ sig¬
num in scũarium d̃i intͣntes quasi ꝑ
ostium: inuitaret nos ad querendũ¬

Expanded text:
et secundum? Aut quare non tertium, si primum et secundum? Aut quare non tertium, si primum et secundum? Sed scientiarum Domino in dictis, in scriptis et factis, sicut mysterii auctore pariter et doctore ordinante sic, ideo, ni fallor, post duo illa plumbi et aquae tertium illud sanguinis signum positum est, ut per ipsum inter tria evidentius signum in sanctuarium Dei intrantes, quasi per ostium in
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmus hoc conflauerit. aut pͥmus baui¬
lauerit nescit᷑: nisi quia sicut uidetur
sp̃u scõ sic inspirante: ñ unus s simul
om̃s. om̃ib subito ab uniu̾so eccłarũ
orbe inꝑegͥnationis sue signũ: hoc con¬
sime bauilantib. In qͦ duo st̃. plum¬
bum ⁊ aqua. et hec qͥdem ut iam aꝑui¬
mus: mystica. Que utinã deinceps
mundꝰ sicut deuote portat in pectore:
sic et sapient᷑ ⁊ eque pondet illa in
mente. Mysticum qͥppe tam hoc qm
illud. iudełc tam plumbum qmͣ aqua:
et tam aqua qm plumbũ. De t̾cio tri¬
um taceo: mundo forte int̾ alia solum
pensante sanguinẽ: ⁊ mystice int̾pre¬
tante ꝓpt̾ tam euidens qͦd in sangui-¬
ne liquet om̃ib: martyrii signum.
S myst̾ium in reliquis duob occulaꝰ.
Que tñ duo ut iam ostensum nec ali¬
quem suꝑ hoc hesitare iam arbitror:
sicut ⁊ illud t̾cium mystica st̃. Quare
etenĩ t̾cium mysticũ erit. si ñ pͥmũ

Expanded text:
imus hoc conflaverit, aut primus bajuimus hoc conflaverit, aut primus bajulaverit, nescitur, nisi quia, sicut videtur, Spiritu sancto sic inspirante, non unus sed simul omnes, omnibus subito ab universo Ecclesiarum orbe in peregrinationis suae signum hoc consimile bajulantibus. In quo duo sunt, plumbum et aqua, et haec quidem ut jam aperuimus mystica. Quae utinam deinceps mundus sicut devote portat in pectore, sic et sapienter et aeque ponderet illa in mente! Mysticum quippe tam hoc quam illud, videlicet tam plumbum quam aqua, et tam aqua quam plumbum. De tertio trium taceo, mundo forte inter alia solum pensante sanguinem et mystice interpretante, propter tam evidens quod in sanguine liquet omnibus martyrii signum. Sed mysterium in reliquis duobus occultius. Quae tamen duo, ut jam ostensum nec aliquem super hoc haesitare jam arbitror, sicut et illud tertium, mystica sunt. Quare etenim tertium mysticum erit, si non primum
Abbreviated transcription (Latin):
am: Duo gͦ illa que mundꝰ portabat:
ñ pondabat. S qͥd: fere a memoria
excidit qͥdlam de uase hoc: quod sic̃
uerissime ⁊ miraculosissime contigit.
Et qͦd istiꝰ de quo iam aliqłidu locu¬
ti: uasis myst̾ium eudentissime ꝓ¬
bat. De pixridib prius gestatis.
iqͥdem ꝯmune dr ⁊ indubium
hoc: qͦd int̾ initia. martyris ꝑe¬
grini nouelli: in ꝑegͥnationis sue sig-¬
nũ uacuas quasdã gestabant pixides.
Que qͣntũcumq solidate: aqm dictã.
martyris scĩficatam sanguine: conti¬
nere ñ pot̾ant. Quinĩmo qnͣtomagis
infundebant: tantomagis ille stillatĩ
euacuabant᷑. Uñ et uase illo miracu¬
lose repbato sic: successit alterũ hoc.
Multi qui uidert̃. de pixidib sic reies¬
tis contestant᷑ qͦd dicimꝰ. Etiam et q̃¬
dam pixides sic reiecte: in signũ mi¬
raculi suꝑ ip̃m martyris sepulchrũ
uideri possunt suspense adhuc. Uñ sicut
miraclose reietum ẽ. Qs tñ hominũ

Expanded text:
am? Duo ergo illa, quae mundus portabat, am? Duo ergo illa, quae mundus portabat, non ponderabat. Sed quid? Fere a memoria excidit quiddam de vase hoc quod sicut verissime et miraculosissime contigit? Et quod istius de quo jam aliquandiu locuti vasis mysterium evidentissime probat. DE PIXIDIBUS PRIUS GESTATIS. iquidem commune dicitur et indubium hoc quod inter initia martyris peregrini novelli in peregrinationis suae signum vacuas quasdam gestabant pixides. Quae quantumcunque solidatae aquam dictam martyris sanctificatam sanguine continere non poterant. Quin imo quanto magis infundebant, tanto magis illae stillatim evacuabantur. Unde et vase illo miraculose reprobato sic successit alterum hoc. Multi qui viderunt de pixidibus sic rejectis contestantur quod dicimus. Etiam et quaedam pixides sic rejectae in signum miraculi super ipsum martyris sepulcrum videri possunt suspensae adhuc. Unde sicut miraculose rejectum est. Quis tamen hominum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ip̃m signũ ⁊ uexillũ imꝑatoris:
alterũ consonũ sibi ⁊ concors mundo
declararet᷑ signum ⁊ uexillum militiᷤᷤ.
Prius quippe mundꝰ in uase hoc tri¬
umphali quod in ꝑegrinationis sue
signũ ad martyris głam gestat: ñ
pond̾abat qͦd gestabat. Cotidie pała
ante ocłos in pectore ip̃o mysterium
portabat: et tñ quod portabat ignora¬
bat. Nam illud etiã quod int̾ cet̾a pͥ¬
mum ⁊ grauꝰ est ip̃m plumbũ por¬
tabat: ⁊ plumbũ ñ pond̾abat. Et
que similit̾ pondosa. aqmͣ cũ plum¬
bo ⁊ in plumbo portabat: s sicut nec
plumbũ nec aqm̃ pond̾abat. Porta¬
bat in qm non pond̾abat: ñ credenꝰ
plumbũ nisi plumbum. nec aqmͣ nisi
aqm. Nonne aliqͥs aliqñ ad se et ad
signũ quod portabat reuersus. intra
se cogitabat sic. quare sic porto quod
ponderosius ẽ plumbũ. et ñ potius qͥ
leuior ẽ calculum: Similit̾ quare por¬
to aqmͣ ⁊ ñ potius uinum uł siceram

Expanded text:
per ipsum signum et vexillum imperatoris per ipsum signum et vexillum imperatoris alterum consonum sibi et concors mundo declaretur signum et vexillum militis. Prius quippe mundus in vase hoc triumphali, quod in peregrinationis suae signum ad martyris gloriam gestat non ponderabat quod gestabat. Quotidie palam ante oculos in pectore ipso mysterium portabat et tamen quod portabat ignorabat. Nam illud etiam quod inter caetera primum et gravius est, ipsum plumbum portabat et plumbum non ponderabat. Et quae similiter ponderosa aquam cum plumbo et in plumbo portabat, sed sicut nec plumbum nec aquam ponderabat. Portabat, inquam, non ponderabat, non credens plumbum nisi plumbum, nec aquam nisi aquam. Nonne aliquis aliquando ad se et ad signum quod portabat reversus, intra se cogitabat sic. Quare sic porto quod ponderosius est plumbum et non potius qui levior est calculum? Similiter quare porto aquam et non potius vinum vel siceram
Abbreviated transcription (Latin):
nͣta sit int̾ signoꝵ ⁊ uexillorũ
imꝑatoris ⁊ militis ꝯsonantia. qm cõ¬
cors armonia. cytharam nr̃am moro¬
suis pulsantes ⁊ attentius: resonaui¬
mꝰ. Ex quib qnͣta int̾ imꝑatorem
et militẽ in uita hac militari concordia.
et qnta in morte triumphali conformi¬
tas: euidentissime p̾sumendum.
his gͥ ꝓsensus mei tarditate ꝓut de¬
suꝑ datũ executis: sꝑo quia ipsuis
iam imꝑatoris uirib s meis mani¬
b ⁊ suindignis: uncta qͦd supͣ suppli¬
caumꝰ signifere ⁊ uexillaris crucis
suẽ clauis ad militis sui głam: uas p¬
us clausum militis. signũ pariter et
uexillum: nobis reseratum. Et nos ꝓ¬
ut ꝑ missum de uase hoc effudimus:
et ꝓpinauimꝰ aliis. Propinauimꝰ inqm
nouũ qͥd et simodicũ: de uase hoc.
qͦd et si alii nescio: ego tñ ip̃e qui ꝓpi¬
naui. ñ gustaui pͥus. Hec quippe ip¬
suis imꝑatoris eruditio noua: sui mi¬
litis uas clausum et signatũ: ipsis cru¬
cis sue clauis nob reserantis. Ut ita qͣi

Expanded text:
xillorum imperatoris et militis consonantiam, quam concors harmonia, citharam nostram morosius pulsantes et attentius resonavimus. Ex quibus quanta inter imperatorem et militem in vita hac militari concordia et quanta in morte triumphali conformitas evidentissime praesumendum. His igitur pro sensus mei tarditate, prout desuper datum exsecutis, spero quia ipsius jam imperatoris viribus sed meis manibus etsi indignis juxta quod supra supplicavimus signiferae et vexillaris crucis suae, clavis ad militis sui gloriam vas prius clausum militis signum pariter et vexillum nobis reseratum. Et nos prout permissum de vase hoc effudimus et propinavimus aliis. Propinavimus, inquam, novum quid etsi modicum de vase hoc quod et si alii, nescio; ego tamen ipse, qui propinavi, non gustavi prius; haec quippe ipsius imperatoris eruditio nova sui militis vas clausum et signatum ipsis crucis suae clavis nobis reserantis. Ut ita quasi
Abbreviated transcription (Latin):
uł quod infantes solent. ut pote infans
hic. faciam inqmͣ quod infantes: qui
conantes loqui uerba magis precidunt
aut dimidiant: qmͣ forment. Et ego
uł sic formabo melum: quasi dans sine
mente sonum. Iubilans: ⁊ tñ iubilatio¬
nem nesciens. Qm ñ ꝑegrmꝰ in uia: s
solus beatus popłs sͥ in patria uendicat.
Iuxta quod edocti illuis cytharedi ⁊ id
exꝑti: uox in cythara. Beatus inquit

Expanded text:
vel quod infantes solent utpote infans vel quod infantes solent utpote infans hic. Faciam, inquam, quod infantes, qui conantes loqui verba magis praecidunt aut dimidiant quam forment. Et ego vel sic formabo melum, quasi dans sine mente sonum: jubilans et tamen jubilationem nesciens. Quam non peregrinus in via, sed solus beatus populus sibi in patria vindicat. Juxta quod edocti illius citharoedi et id experti vox in cithara: Beatus, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
solus hic qui talis sp̃c ⁊ qui om̃ia suaui¬
ter disponit sic: solus quid̃e hic nouit
melum hunc suauit᷑ eytharizare: et
solus ipse potest suauit̾ melum hunc
cytharizantes docere. Qui uidelc ha¬
beant sp̃m̃ sui similem. simplicem.
acutũ. subtilem. ⁊ mobilem. Ego tam̃
tanqm gradu testudineo sequax ut so¬
lem cõprehendam: dñi mei głam de
tã ꝓfunda hac lacrimarũ ualle suspiciens:
uelim nolim. possim ñ possim: animo
utcũq ⁊ calamo ꝓut datum desuper:
ꝓsequar. Et qualib cũq manib et di¬
gitis utcumq pulsabo ꝙytharam: forma¬
bo melum. Urget enĩ me ut iam supra
tetigi: caritas. Uerum quia tanta et
tota głe materia hec. que qͦt qͦt ante
nos fuerunt uł st̃ quantũcũq p̾clara
ingenia. pre nimio sui fulgore utpote
supͣsolaris et inuisibilis reuerb̾at: de
ipsa tñ ipso qui iam in ipsa ẽ dño meo
uiuante aliquantisꝑ locuturꝰ: faciam

Expanded text:
solus hic qui talis spiritus et qui omnia suavisolus hic qui talis spiritus et qui omnia suaviter disponit sic, solus quidem hic novit melum hunc suaviter citharizare, et solus ipse potest suaviter melum hunc citharizantes docere; qui videlicet habeant spiritum sui similem, simplicem, acutum, subtilem et mobilem. Ego tamen tanquam gradu testudineo sequax, ut solem comprehendam Domini mei gloriam de tam profunda hac lacrymarum valle suspiciens, velim nolim, possim non possim, animo utrumque et calamo, prout datum desuper, sequar. Et qualibuscunque manibus et digitis utramque pulsabo citharam, formabo melum. Urget enim me, ut jam supra tetigi, charitas: verum, quia tanta et tota gloriae materia haec quae quotquot ante nos fuerunt vel sunt, quantumcunque praeclara ingenia prae nimio sui fulgore, utpote suprasolaris et invisibilis reverberat, de ipsa tamen ipso qui jam in ipsa est, Domino meo juvante aliquantisper locuturus faciam
Abbreviated transcription (Latin):
dulce ñ canit: tam̃ sibimet dulce ca¬
nat. Mei autẽ sicut iam supͣ ⁊ hic
iterum fateor: ad has cythare cordas tã
acutas tam subtiles que tñ sole ut melus
hic dulcit̾ ⁊ concordit᷑ resonet incytha¬
ra pulsande st̃: digiti certe mei grossi
nimis et rigidi. spissi nimis et turgi¬
di. Terreni qͥppe ⁊ carnalis hominis
digiti hii: immo terrei ⁊ de t̾ra. Quin
potiꝰ t̾ra ipsa: iam iam inlutũ uile ⁊
putͥdum nec etiã ut pedib conculcet᷑
dignum: reu̾sura. Cum tñ ut melus
hic in cythara digne ⁊ apte formetur:
nulliꝰ pretqm᷑ soluis dei digitꝰ expectan¬
dus. Sp̃c quippe sapĩe sic̃ multiplex:
ita ⁊ ipse solus simplex. acutus. subtilis
⁊ mobilis ẽ. om̃ib etiam mobilib mo-¬
bilior. Adeo qͦd attingit a fine usq
ad finem fortit᷑: ⁊ disponit om̾ia sua¬
uit᷑. Uñ ⁊ ipsuis solius digitꝰ ad melũ
hunc formandum: aptus est. Et ꝓpt̾ea

Expanded text:
dulce non canit tamen sibimet dulce cadulce non canit tamen sibimet dulce canat. » Mei autem, sicut jam supra et hic iterum fateor, ad has citharae chordas tam acutas, tam subtiles, quae tamen solae, ut melus hic dulciter et concorditer resonet in cithara, pulsandae sunt, digiti certe mei grossi nimis et rigidi, spissi nimis et turgidi. Terreni quippe et carnalis hominis digiti hi, imo terrei et de terra. Quin potius terra ipsa jam jam in lutum vile et putridum, nec etiam ut pedibus conculcetur dignum, reversura. Cum tamen, ut melus hic in cithara digne et apte formetur, nullius praeterquam solius Dei digitus exspectandus. Spiritus quippe sapientiae, sicut multiplex, ita et ipse solus simplex, acutus, subtilis et mobilis est, omnibus etiam mobilibus mobilior: adeo quod attingit a fine usque ad finem fortiter et disponit omnia suaviter. Unde et ipsius solius digitus ad melum hunc formandum aptus est. Et propterea
Abbreviated transcription (Latin):
quendos suꝑiores clauos. admodulan¬
das cordas. ad mouendum manꝰ. ad ap¬
tandos digitos. ad pulsandum cycha¬
ram. ut melus hic t̾cius quo acutius
formet᷑ ⁊ subtilius: conatui meo huic
int̾iores sensus mei augere ñc uires
fortius: qnͣto nc̃ ampliꝰ confirmatus
est pͥncipatus eiꝰ. Et certe ordinis ex¬
igeret conseqñtia ⁊ decens admodum
siqͥs tñ didicisset sic: post uisibilis pug¬
ne imꝑatoris ⁊ militis melũ primum.
et pꝰ eorundẽ uisibilis palme melũ
scłm: de inuisibilis et supͣsolaris pal¬
me ipsoꝵ gła: quasi melũ tertium re¬
sonare. Cuiꝰ ꝓfecto meli remedio ple¬
nius restitueret᷑ mundo: quo dignꝰ
b terreni et carnalis sp̃c sensib spis¬
sis om̃ino subductis: modulationem
desiderat. Alioqͥn. totũ absonum. to¬
tum dissonũ: consonum nicħ. Audi¬
tui nicħ: nec etiam eiꝰ ipsuis qͥ pulsa¬
u̾it cytharam: delectabile. Cum tñ
iuxta illud uetus ꝓuerbii. et qui

Expanded text:
quendos superiores clavos ad modulanquendos superiores clavos ad modulandas chordas, ad movendum manus, ad aptandos digitos ad pulsandum citharam, ut melus hic tertius quo acutius formetur et subtilius conatui meo huic interiores sensus mei augere nunc vires fortius, quanto nunc amplius confirmatus est principatus ejus. Et certe ordinis exigeret consequentia et decens admodum, si quis tamen didicisset sic post visibilis pugnae imperatoris et militis melum primum et post eorumdem visibilis palmae melum secundum de invisibilis et suprasolaris palmae ipsorum gloria quasi melum tertium resonare. Cujus profecto meli remedio plenius restitueretur mundo quo dignus bus terreni et carnalis spiritus sensibus spissis omnino subductus modulationem desiderat. Alioquin totum absonum, totum dissonum, consonum nihil, auditui nihil nec etiam ejus ipsius qui pulsaverit citharam delectabile. Cum tamen juxta illud vetus proverbii: « Et qui
Abbreviated transcription (Latin):
uix tñ mͥ adhuc audeat ꝯmunicare mũ¬
dus: et si mundo etiã iam ꝑ patrẽ meũ
et dñm tͥumphato sic. Unde nec mirum
si quẽadmodum pͥus a uisibili ipsius
pugna ⁊ palma qmͣ sermone saltem
ꝓtraxi ut potui: nunc multomagis ab
inuisibilis ipsius palme gła iniusibili:
ego nc̃ sic solus relictus: inuitꝰ auellar.
De qua tñ tam uictoriosa gła eo meticu-¬
losuis. eõ etiam piculosuis facio uerbũ.
attollo p̾conium. indulgeo animũ. fi¬
go calamũ. moueo manũ. apto digitũ
et formabo melũ: quo mͥ inuisibilior
palme huiꝰ gła: utpote supͣsolari: et
uisibili nemini. Quid gͥ dicam mͥ pec¬
catori homuncło iam iam uno leui ⁊
breui flatu in puluiculũ tenuem dis¬
ꝑgendo: inuisibilem hanc: Immo
qͥt ꝑegͥnantib adhuc: ꝑegͥna et hec
ipsis. Quoꝵ unus. Oculus inqͥt ds non
uidit absq te: que preparasti expectan¬
tib te. ueruntamen pot̾it ipse nunc ad
cythare nre. in genioli mei plettro tor¬

Expanded text:
vix tamen mihi adhuc audeat communicare munvix tamen mihi adhuc audeat communicare mundus, etsi mundo etiam jam per patrem meum et dominum triumphato sic. Unde nec mirum si, quemadmodum prius a visibili ipsius pugna et palma quam sermone saltem protraxi ut potui, nunc multo magis ab invisibilis ipsius palmae gloria invisibili ego nunc sic solus relictus invitus avellar. De qua tamen tam victoriosa gloria eo meticulosius, eo etiam periculosius facio verbum, attolle praeconium, indulgeo animum, figo calamum, moveo manum, apto digitum, et formabo melum, quo mihi invisibilior palmae hujus gloria utpote suprasolari et visibili nemini. Quid igitur dicam mihi peccatori homunculo, jamjam uno levi et brevi flatu in pulviculum tenuem dispergendo invisibilem hanc? Imo pquot peregrinantibus adhuc peregrina et haec ipsis. Quorum unus: Oculus, inquit, Deus, non vidit absque te quae praeparasti exspectantibus te . Verumtamen poterit ipse nunc ad citharae nostrae ingenioli mei plectro tor
Abbreviated transcription (Latin):
mee mox ocłis se ingerunt. et uicissim
densa etiã obscurant caligine. Iuxta pro¬
phetam tanqm cecus palpans ad parie¬
tem domꝰ. Qua uia etiam ad int̾iorem
imꝑatoris ⁊ militis simul iam qͥ escenti¬
um thalamũ tendam: ignorans. E t hoc
est qͦd iam me in historia testatũ memi¬
ni cũ militis certantis adhuc monoma¬
chiam describerem: uidelc qͦd inuitꝰ
auellerer a certante: eo qͦd post certan¬
tis tͥumphum ip̃o ram in gła: deinceps
mutꝰ fierem. De cet̾o de regno suo nil
dicturus: qͦd nec ocłs uidit. nec auris au¬
diuit. nec incor hominis ascendit. Uerũ
qͥcqͥd dixetim: ego siue in ura. siue in
patria. siue in morte. siue in uita. siue
in pugna. siue in palma: a tanto dño
meo ⁊ alumpno patre: auellor inuitꝰ.
Nec mirũ hoc: cum ego quasi orphanꝰ
relictus solus: dño etiã meo ⁊ patre tam
głose in mundo de mundo sic̃ et ipse
mundꝰ uidet ⁊ p̃conizat tͥumphante.

Expanded text:
meae mox oculis se ingerunt, et vicissim meae mox oculis se ingerunt, et vicissim densa etiam obscurant caligine. Juxta prophetam tanquam caecus palpans ad parietem domus. Qua via etiam ad interiorem imperatoris et militis simul jam quiescentium thalamum tendam ignorans. Et hoc est quod jam me in historia testatum memini cum militis certantis adhuc monomachiam describerem, videlicet quod invitus avellerer a certante, eo quod post certantis triumphum, ipso jam in gloria deinceps mutus fierem, de caetero de regno suo nil dicturus quod nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . Verum quidquid dixerim ego, sive in via, sive in patria, sive in morte, sive in vita, sive in pugna, sive in palma, a tanto domino meo et alumno patre avellor invitus. Nec mirum hoc cum ego quasi orphanus relictus solus, domino etiam meo et patre tam gloriose in mundo de mundo, sicut et ipse mundus videt et praeconizat, triumphante,
Abbreviated transcription (Latin):
unitatem. Utpote post sudores ⁊ labo¬
res. post pressuras ⁊ angustias. post
ꝑsecutiones ⁊ contradictiones. post pugnaᷤ
et palmas: sponso iam in lecto ⁊ amica
in amplexii. De suprasolari gͥ ⁊ inuisi¬
bili imꝑatoris et militis palme gła.
quod est tanqmͣ de particulari quodã
sponsi et sponse epithalamico: melus
Uerum nc̃ stupet animꝰ. ¶ hic.¬
tremit manꝰ: obrigescit digitꝰ. Reuera
sicut sentio multo plusqm priꝰ grossior
nc̃ et rigidior: ad modulandũ et formã¬
dum t̾cium melũ hunc. De quo ante ip¬
sius modulationẽ: ĩmo mox cũ etiam
p̃meditor ⁊ ad qͥd cithara nr̃a nc̃ modu¬
landa sit recolo ⁊ adu̾to: stupor confestĩ
mͥ incutit᷑. Et ad palmam illam supra¬
solarem et inuisibilem et in ea unitatẽ
indiuisam qua nc̃ sponso in lecto spon¬
sa unit᷑ in amplexu: ad hec inqmͣ men¬
tis mee. attollens oculos: nescio que um¬
bratiliũ fantasmatũ enigmata: mentis

Expanded text:
unitatem. Utpote post sudores et labounitatem. Utpote post sudores et labores, post pressuras et angustias, post rsecutiones et contradictiones, post pugnas et palmas, sponso jam in lecto et amica in amplexu. De supra solari igitur et invisibili imperatoris et militis palmae gloria, quod est tanquam de particulari quodam sponsi et sponsae epithalamico, melus hic. Verum nunc stupet animus, tremit manus, obrigescit digitus, revera sicut sentio, multo plus quam prius grossior nunc et rigidior ad modulandum et formandum tertium melum hunc. De quo ante ipsius modulationem, imo mox cum etiam praemeditor et ad quid cithara nostra nunc modulanda sit recolo et adverto, stupor confestim mihi incutitur. Et ad palmam illam suprasolarem et invisibilem et in ea unitatem indivisam qua nunc sponso in lecto sponsa unitur in amplexu, ad haec, inquam, mentis meae attollens oculos nescio quae umbratilium phantasmatum aenigmata mentis
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑator ambulauit: ⁊ ipse ambulare.
In primis igit᷑ constat ⁊ consequens
ẽ. et ex suꝑiori ꝓmisso teneor sic: ut pꝰ
subsolarẽ⁊ uisibilem pugnam milttis
ad subsolarem similit̾ ⁊ uisibilem im¬
patoris pugnam conformatam. quasi
post melũ pͥmum. ⁊ pꝰ subsolarem et
uisibilem tͥumphalis mortis militis ad
subsolarem ⁊ iusibilem imꝑatoris pal¬
mam itidem conformatam. qͦi post
melũ scđm: deinceps et subsequent̃
nunc ad suprasolaris ⁊ inuisibilis tri¬
umphalis mortis palme militis ad su¬
prasolarem similit̾ ⁊ inuisibilem pal¬
mam tumphalis mortis imꝑatoris au-¬
diendam consonantiam: hic qͣi iam t̃-¬
ciꝰ melꝰ formet᷑. Que tñ huiꝰ meli t̾cii con¬
sonantia. mira qͥdem ⁊ mortaliũ auri-¬
b in audita. tã uniformis ĩmo tam
unita ẽ: ut magis qm reddat consonan-¬
tiam: resonet unitatem. De qua melus
hic t̾uus: erit ultimꝰ. Melus reuera hic
magis qm consonantiã: resonaturus

Expanded text:
imperator ambulavit, et ipse ambulare. imperator ambulavit, et ipse ambulare. In primis igitur constat et consequens est, et ex superiori promisso teneor sic, ut post subsolarem et visibilem pugnam militis ad subsolarem similiter et visibilem imperatoris pugnam conformatam quasi post melum primum et post subsolarem et visibilem triumphalis mortis militis ad subsolarem et visibilem imperatoris palmam itidem conformatam, quasi post melum secundum deinceps et subsequenter nunc ad suprasolaris et invisibilis triumphalis mortis palmae militis ad suprasolarem similiter et invisibilem palmam triumphalis mortis imperatoris audiendam consonantiam hic quasi jam tertius melus formetur. Quae tamen hujus meli tertii consonantia mira quidem et mortalium auribus inaudita, tam uniformis, imo tam unita est, ut magis quam reddat consonantiam, resonet unitatem. De qua melus hic tertius erit ultimus. Melus revera hic magis quam consonantiam resonaturus
Abbreviated transcription (Latin):
ita nc̃ deinceps de unitate in cõpara¬
bilit̾ plus om̃ib admiranda int̾ im¬
ꝑatorem et militẽ: aut de his que u¬
nitatem ipsam ꝓbant et indicant:
totus hic melus terciꝰ resonabit. Si
enĩ in uita hac subsolari tam multi¬
plici tam uaria. tam diu̾sa ⁊ aduersa
in hac subsolari pugna ⁊ subsolari
palma int̾ imꝑatorem ⁊ militẽ tanta
fuit conformitas: in regno illo dilecti¬
onis ⁊ patis. ĩmo qͦd ñ nisi par et di¬
lectio est: quid erit int̾ imꝑatorem
⁊ militẽ nisi unitas: Et si int̾ ipsos
hic tanta conformitas ubi ñ nisi di¬
strahens uanitas: ibi quid erit int̾
ipsos ubi ñ nisi solidans uerttas:
Et certo certiꝰ int̾ imꝑatorem et quosqͦs
milites suos nulla erit in patria unitas:
nisi in uia p̾̃cesserit int̾ ipsos conformi¬
tas. Nulla ibi capitis ⁊ membroꝵ unio:
nisi hic ante fuerit uie ⁊ uite similitu¬
do ⁊ coniunctio. Debet enĩ miles sicut

Expanded text:
ita nunc deinceps de unitate incomparaita nunc deinceps de unitate incomparabiliter plus omnibus admiranda inter imperatorem et militem aut de his quae unitatem ipsam probant et indicant, totus hic melus tertius resonabit. Si enim in vita hac subsolari, tam multiplici, tam varia, tam diversa et adversa in hac subsolari pugna et subsolari palma inter imperatorem et militem tanta fuit conformitas in regno illo dilectionis et pacis, imo quod non nisi pax et dilectio est, quid erit inter imperatorem et militem nisi unitas? Et si inter ipsos hic tanta conformitas, ubi non nisi distrahens vanitas, ibi quid erit inter ipsos ubi non nisi solidans veritas? Et certo certius inter imperatorem et quosquos milites suos nulla erit in patria unitas, nisi in via praecesserit inter ipsos conformitas. Nulla ibi capitis et membrorum unio, nisi hic ante fuerit viae et vitae similitudo et conjunctio. Debet enim miles, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ñ est qͦd gemine nat᷑e gyganti: miles
homuncłs ualeat coequari. Qualiscũ¬
q consimilitudo potest ẽẽ: ñ coeqͣ¬
tio. S et et ipsa consimilitudo: ad¬
miranda. O qnͣtam nc̃ credo int̾ im¬
ꝑatorem ⁊ militẽ pꝰ tantã in p̾senti
iusibilis ipsoꝵ pugne ⁊ uisibilis pal¬
me conformitatẽ. dulcẽ admodum.
uelut qͣndam consonantissimam armo-¬
niam: in gła ipsoꝵ inuisibili ne iam
dicam consimilitudinẽ seu conformita-¬
tem: s potius quasi unitatẽ in diuisã
sicut gre: sic et nature. Qmͣ ꝓfecto u¬
nitatem hinc dilectionis tam uehem̃¬
tis uncłm nob̃ in uita hac tã multi¬
plici tam distracta in exꝑtum: ⁊ inde
pacis que omnẽ sensũ exuꝑat ꝑhen¬
nis securitas: nunc in patͥa solidant.
Et ꝓfecto sicut meli duo de subsolaris
et uisibilis pugne. ⁊ de subsolaris et
iusibilis similit̾ palme imꝑatoris et
militis conformi consimilitudine et
conformitate consimili st̃ p̾missi:

Expanded text:
non est quod geminae naturae giganti miles non est quod geminae naturae giganti miles homunculus valeat coaequari. Qualiscunque consimilitudo potest esse non coaequatio. Sed et est ipsa consimilitudo admiranda. O quantam nunc credo inter imperatorem et militem post tantam in praesenti visibilis ipsorum pugnae et visibilis palmae conformitatem dulcem admodum velut quamdam consonantissimam harmoniam in gloria ipsorum invisibili, ne jam dicam consimilitudinem seu conformitatem, sed potius quasi unitatem indivisam sicut gratiae sic et naturae. Quam profecto unitatem hinc dilectionis tam vehementis vinculum nobis in vita hac tam multiplici, tam distracta inexpertum et inde pacis quae omnem sensum exsuperat perennis securitas nunc in patria solidant. Et profecto sicut meli duo de subsolaris et visibilis pugnae et de subsolaris et visibilis similiter palmae imperatoris et militis conformi consimilitudine et conformitate consimili sunt praemissi,
Abbreviated transcription (Latin):
cis et in celesti musica meliꝰ edocte. lon¬
giores ⁊ subtiliores digiti: pulsassent
cytharam. Uerum ignoscat auditor: si
offendat᷑ auditꝰ. Si quidẽ ꝓut edocti
et quẽadmodũ didici cũ manꝰ mee et¬
si grossiorib digitis et minꝰ aptis: ad
imꝑatoris et militis uisibilis ⁊ consimi¬
lis ꝑugne. et ad eorund̾e uisibilis et
consimilis palme laudem et głam:
pulsaui cytharam. Ex cythara tñ qua¬
lit̾tumq pulsata sic: liquere potest
qnͣta sit. qmͣ grata. ⁊ qm iocunda iui¬
sibilis ꝑugne ad uisibilem. ⁊ palme ui¬
sibilis ad uisibilem. consonantia. qm
consona melodia. qm armonia concors.
eo certe dultior: quo concordior.
Oqmͣ humanꝰ qm benignꝰ. qmͣ socia¬
lis. qmͣ clemens imꝑator hic: qͥ et in
pugna sua ⁊ in palma milites suos si¬
bumet ip̃si assimilat sic. Assimilat di¬
co: ñ coequat. Nec enĩ est qͦd riuulus
fonti. stilla mari. athomꝰ monti. aut
lucerna soli. ĩmo ut dicã expressius:

Expanded text:
cis et in coelestis musica melius edoctae longiores et subtiliores digiti pulsassent citharam. Verum ignoscat auditor si offendatur auditus. Siquidem prout edocti et quemadmodum didici, cum manus meae, etsi grossioribus digitis et minus aptis ad imperatoris et militis visibilis et consimilis pugnae, et ad eorumdem visibilis et consimilis palmae laudem et gloriam pulsavi citharam, ex cithara tamen qualitercunque pulsata sic liquere potest, quanta sit, quam grata, et quam jucunda visibilis pugnae ad visibilem et palmae visibilis ad visibilem consonantia quam consona melodia, quam harmonia concors, eo certe dulcior quo concordior. O quam humanus, quam benignus, quam socialis, quam clemens imperator hic, qui et in pugna sua et in palma milites suos sibimet ipsi assimilat sic! Assimilat dico, non coaequat: nec enim est quod rivulus fonti, stilla mari, atomus monti, aut lucerna soli, imo, ut dicam expressius,
Abbreviated transcription (Latin):
a filiis cõmune om̃ium suffragiũ
tollitur: et ꝓ patre ꝑiclitante. filioꝵ
ad dm̃ orantium ora obstruuntur.
uolue et reuolue omnẽ hystorie se¬
riem: et lege ⁊ uide si ã scło auditũ
in ꝑsecutione seu ꝓscͥptione ulla.
huiꝰcemodi factum sic.
De sermone
exhortatorio quo eruditi archipsulis

Expanded text:
a filiis commune omnium suffragium a filiis commune omnium suffragium tollitur, et pro patre periclitante filiorum ad Deum orantium ora obstruuntur, volve et revolve omnem historiae seriem, et lege et vide si a saeculo auditum in persecutione seu proscriptione ulla, hujuscemodi factum sit. De sermone exhortatorio quo eruditi archipraesulis
Abbreviated transcription (Latin):
gis hostis ille autiquus a dei imagi-¬
ne hac effugat᷑ et fugit⁊ qmͣ si pie¬
tate et misccłia uelut quibdam co¬
lorib p̃ciosissimis ipsam intueat᷑
decoratã et ornatam. Mox siquidẽ
tanqm tetro ⁊ horrendo sibi imagi¬
nis splendore reꝑcussus: illa tene¬
brarum potestas effugat᷑ et fugit.
et ueretur accecdere. Uerum in hoc
facto scłis om̃ib decestando mali¬
cia iram pessimam consultͥcem ha-¬
bens: contra naturã nature hõĩs.
hominis hic captuauit naturam:
Ita ut homo si tam̃ homo: om̃ium
bestiarum seuiciam hic excederet.
Nam̃ ut plangendo iterem quod et
iterando plangendũ. et plangendo
iterandum est: quid facto hoc in hu¬
manius. unmo ut adhuc loquar
expressiuis. in homine quid in homi-¬
nuis. quidue ignominiosuis: Hinc
matres misere cum pariilis suis
ad ubera adhuc pendentib. eiciun-¬
tur. ꝓscribunt᷑. Hinc uͦ quod in com¬
muni debet᷑ om̃ib. etiam patri ipsi

Expanded text:
gis hostis ille antiquus a Dei imagigis hostis ille antiquus a Dei imagine hac effugatur et fugit, quam si pietate et misericordia, velut quibusdam coloribus pretiosissimis, ipsam intueatur decoratam et ornatam. Mox siquidem tanquam tetro et horrendo sibi imaginis splendore repercussus, illa tenebrarum potestas effugatur et fugit et veretur accedere. Verum in hoc facto saeculis omnibus detestando malitia iram pessimam consultricem habens, contra naturam naturae hominis, hominis hic captivavit naturam, ita ut homo, si tamen homo, omnium bestiarum saevitiam hic excederet. Nam ut plangendo iterem, quod et iterando plangendum et plangendo iterandum est, quid facto hoc inhumanius, imo ut adhuc loquar expressius in homine, quid inhominius quidve ignominiosius? Hinc matres miserae cum parvulis suis ad ubera adhuc pendentibus ejiciuntur, proscribuntur: hinc vero quod in communi debetur omnibus, etiam patri ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
iam penetrando s magis ꝑforan-¬
do sic uulneras : et ab hoĩe quasi
fonte pietatis natiuo. omnẽ hu¬
manitatis dulcedinẽ sic exsiccas:
Ut etiam patri neget᷑ a filiis. quod
et ipsi debent ꝑsequentib et calum¬
niantib se. Homo quippe sicut ex
natura homo. et ex natura huma-¬
nus. Inimo ut ex pressuis et ñ em¬
phatice loquar s ꝓprie. ipse homo:
Misccł̃iam ⁊ pietatem quasi quedã
pͥmordialia semina. sue ex ipsa ori¬
gine habens inserta nature. Que
quidem uelut quedam nature di¬
uine pͥuilegia. abinitio sibi soli re-¬
seruauit altissim᷑. Quib tñ idem
sapiens ⁊ solus puis et misericors.
sũmꝰ om̃iũ opifex. suam increatio¬
ne hominis uenustauit ⁊ ornauit
imaginẽ:. Nisi quia ꝓhdolor eito ex
mobedientia ꝑ uindicem iuste ui¬
dicantis dñi iram. neuoꝵ matule
suꝑ inducte st̃. uerũ cũ ꝑ miseran¬
tis opificis manum imago ipsius
deingrata reformat᷑: in nullo ma¬

Expanded text:
jam penetrando, sed magis perforanjam penetrando, sed magis perforando, sic vulneras, et ab homine quasi fonte pietatis nativo omnem humanitatis dulcedinem sic exsiccas, ut etiam patri negetur a filiis, quod et ipsi debent persequentibus et calumniantibus se! Homo quippe sicut ex natura homo, et ex natura humanus: imo ut expressius et non emphatice loquar sed proprie, ipse homo, misericordiam et pietatem quasi quaedam primordialia semina suae ex ipsa origine habens inserta naturae; quae quidem velut quaedam naturae divinae privilegia ab initio sibi soli reservavit Altissimus. Quibus tamen idem sapiens et solus pius et misericors, summus omnium opifex, suam in creatione hominis venustavit et ornavit imaginem; nisi quia, proh dolor! cito ex inobedientia per vindicem juste judicantis Domini iram naevorum maculae super inductae sunt. Verum cum per miserantis opificis manum imago ipsius denigrata reformatur, in nullo ma