comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dum presentis uite culpa cor¬
ripitur. uenturi uidicis ira
temꝑatur : isti cum se impe¬
ti redargutione conspiciunt.
gladium ꝑcussionis credunt:
quia dum ꝑ correptionis uocẽ
culpa detegitur s. p̾sentis gle
opinio fedatur. Hinc quippe
in laude iusti: ꝑ salomonem
&e festinabit acciꝑe. Hinc
prauoꝵ contumaciam despi¬
cit dicens. Qui erudit deri¬
sorem: ipse sibi facit inuriã.
Nam fit plerumq. ut cum
correpta in se mala defende
nequeant. ex ueretundia pe¬
iores fiant: ac sic in sua defen¬
sione suꝑbiant: ut quedam
uitia. contra uitam corripien¬
tis. exquirant. Et eo se cri¬
minosos non estimant: si cri¬
mina & alus imponant. Que
cum uera inuenire nequeunt
fingunt: ut ipsi quoq habeat.
quod non impari iustitia incre¬
pare uideantur. Unde &e sophar.
quia quasi irrideri se. ꝑ incre¬
dus sum in conspectu tuo. Qr¬
beati iob dictoꝵ meminit: qͣm
falso hoc uoce illiꝰ impingat᷑.
agnoscit. Quom enim mun¬

Expanded text:
dum praesentis vitae culpa cordum praesentis vitae culpa corripitur, venturi judicis ira temperatur; isti cum se impeti redargutione conspiciunt, gladium percussionis credunt, quia dum per correptionis vocem culpa detegitur, praesentis gloriae opinio foedatur. Hinc quippe in laude justi per Salomonem et festinabit accipere . Hinc pravorum contumaciam despicit, dicens: Qui erudit derisorem, ipse sibi facit injuriam . Nam fit plerumque ut cum correpta in se mala defendere nequeunt, ex verecundia pejores fiant; ac sic in sua defensione superbiant, ut quaedam vitia contra vitam corripientis exquirant; et eo se criminosos non aestimant, si crimina et aliis imponant. Quae cum vera invenire nequeunt, fingunt, ut ipsi quoque habeant quod non impari justitia increpare videantur. Unde et Sophar, quia quasi irrideri se per incredus sum in conspectu tuo. beati Job dictorum meminit, quam falso hoc voci illius impingatur agnoscit. Quomodo enim mun
Abbreviated transcription (Latin):
diximus. ueritatis sententias
grauit̾ tolerat. & silentium
penam putat: atq om̃e quod
rectum dicitur. dedecus sue ir¬
risionis arbitratur: quia cũ
uera uox. prauoꝵ se aurib ad¬
mouet: memoriam culpamor¬
det in redargutione uitioꝵ:
quo intus cogitatione. mens
tangitur: foris ad studium
contradictionis. excitat᷑. Fer¬
re uocem non ualet: quia tac¬
ta in uulnere sui reatus dolet:
& ꝑ hoc quod generalit̾ con¬
tra ꝑu̾sos dicitur: se impeti
specialiter suspicatur. Oͦd
enim intus egisse se meminit:
audire foris erubescit. Unde
mox se ad defensionem prepa¬
rat: ut reatus sui uerecundi¬
am. ꝑ uerba praue refutatio¬
nis tegat. Sicut enim recti.
de quibusdam que ab eis non
recte gesta sunt. correptionis
uocem. minist̾ium caritatis
estimant: sic ꝑuersi. contume¬
liam derisionis putant. Illi se
protinus ad obedientiam ster¬
nunt: isti ad insaniam sue de¬
fensionis eriguntur. Illi cor¬
reptionis aduitorium. uite
patrocinum deputant: ꝑ qͥd̃

Expanded text:
diximus, veritatis sententias graviter tolerat, et silentium poenam putat atque omne quod rectum dicitur dedecus suae irrisionis arbitratur, quia cum vera vox pravorum se auribus admovet, memoriam culpa mordet, et in redargutione vitiorum quo intus cognitione mens tangitur, foras ad studium contradictionis excitatur. Ferre vocem non valet, quia tacta in vulnere sui reatus dolet, et per hoc quod generaliter contra perversos dicitur, se impeti specialiter suspicatur. Quod enim intus egisse se meminit, audire foris erubescit. Unde mox se ad defensionem praeparat, ut reatus sui verecundiam per verba pravae refutationis tegat. Sicut enim recti de quibusdam quae ab eis non recte gesta sunt correptionis vocem, ministerium charitatis aestimant, sic perversi contumeliam derisionis putant. Illi se protinus ad obedientiam sternunt, isti ad insaniam suae defensionis eriguntur. Illi correptionis adjutorium vitae suae patrocinium deputant, per quod
Abbreviated transcription (Latin):
non cessat. Sed tunc iniqͥ¬
tas os suum contrahit: cũ
iustis quanta suppetat gła
retͥbutionis. agnoscit. Tũc
enim ei loqui contra bonos
non uacat: quia maloꝵ su¬
oꝵ digna retributione. lin¬
guam tormenta ligant. Un¬
de & bene anna ꝓphetante.
dicitur. Pedes scõrum suoꝵ
seruabit: & impu intene¬
bris conticescent. Sed ut
elec̾tus quisq eterna suppli¬
cia euadat. ut ad ꝑhennẽ
głam. pauꝑ ascendat: de¬
bet hic assiduis flagellis at¬
teri ⁊ quatinꝰ in iudicio ua¬
leat purgatus inueniri.
Ipso namq infirmitatis nr̃e
pondere deorsum cotidie e
ducimur: nisi mira manu
artificis. ꝑ subuenientia fla¬
gella releuemur. Unde &

Expanded text:
non cessat. Sed tunc iniquinon cessat. Sed tunc iniquitas os suum contrahit, cum justis quanta suppetat gloria retributionis agnoscit. Tunc enim ei loqui contra bonos non vacat, quia malorum suorum digna retributione linguam tormenta ligant. Unde bene, Anna prophetante, dicitur: Pedes sanctorum suorum servabit, et impii in tenebris conticescent . Sed ut electus quisque aeterna supplicia evadat, et ad perennem gloriam pauper ascendat, debet hic assiduis flagellis atteri, quatenus in judicio valeat purgatus inveniri. Ipso namque infirmitatis nostrae pondere deorsum quotidie ducimur, nisi mira manu artificis per subvenientia flagella relevemur. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
pam unusqͥsq ꝑtrahitur.
Aut delectatione enm du¬
citur: aut terrore suꝑatur.
Gladius namq oris est: mni¬
quitas ꝑsuasionis. Manus
autem uiolenti est: adu̾si¬
tas potestatis. Sed quia
ueraciter humilis qui hoclo¬
co pauꝑ uocatur: quo nulla
huiꝰ mundi prosꝑa appetit.
co audent̾ etiam adũsa con¬
tempnit ⁊ recte dicitur. Sal¬
uum faciet de gladio oris eor:
& de manu iuolenti pauꝑem.
Ac si aꝑte diceretur. Sic in
se ds mentes humilium soli¬
dat: ut eas ad ꝑpetrandam
nequitiam. nec blandimenta
suasionum ꝑtrahant: nec do¬
lores supplicioꝵ frangant.
Spes quippe. in et̾uitatem
animum erigit: & idcirco
nulla mala exteruis. que
tolerat. sentit. Unde & sub¬
ditur. Et erit egeno spes.
Ad cuius spei uidelicet fru¬
ctum. cum pauꝑ ꝑuenerit:
om̃is elatus obmutescit.
Unde adhuc subditur. Ini¬
quitas autem: contrahet
os suum. Nunc enim ma¬
lus bonis derogat: & rec̾ta
que agere negligit. hec in
alus obtrectando. lacerare

Expanded text:
pam unusquisque pertrahitur. pam unusquisque pertrahitur. Aut enim delectatione ducitur, aut terrore superatur. Gladius namque oris est iniquitas persuasionis, manus autem violenti est adversitas potestatis. Sed quia veraciter humilis, qui hoc loco pauper vocatur, quo nulla hujus mundi prospera appetit, 199 eo audenter etiam adversa contemnit, recte dicitur: Salvum faciet de gladio oris eorum et de manu violenti pauperem. Ac si aperte diceretur: Sic in se Deus mentes humilium solidat, ut eas ad perpetrandam nequitiam nec blandimenta suasionum pertrahant, nec dolores suppliciorum frangant. Spes quippe in aeternitatem animum erigit, et idcirco nulla mala exterius quae tolerat sentit. Unde et subditur: Et erit egeno spes. Ad cujus spei videlicet fructum eum pauper pervenerit, omnis elatus obmutescit. Unde et adhuc subditur: Iniquitas autem contrahet os suum. Nunc enim malus bonis derogat, et recta quae agere negligit. haec in aliis obtrectando lacerare
Abbreviated transcription (Latin):
mo usq ad maximum: ita
ut ostium inuentre non pos
sent. Quid est quod malis
adũsantib. intra domum
loth reducitur. & munit᷑ ⁊
nisi quod iustus quisq dũ
prauoꝵ insidias sustinet:
ad mentem reuertitur. & in¬
ꝑterritus manet: Sodomi¬
te autem uiri. in domo loch
inuenire ostium nequeunt:
quia corruptores mentium.
contra uitam iusti. nullum
accusationis aditum depre¬
hendunt. Pcussi enim ceci¬
tate. quasi domum circue¬
unt: qui inuidentes. facta
dictaq ꝑscrutantur. S qͥa
eis de uita iusti. fortis undiq
ac laudabilis actio obiuat:
errantes nichil aliud quam
parietem palpant.Bene
autem dicit᷑. quasi in nocte.
sic palpabunt in meridie:
quia dum bonum quod ui¬
dent. accusare nequeunt:
cetitatis malicia. malum qd̾
non uident. ad accusationẽ
gitur. Porro saluum faciet
de gladio oris eoꝵ : & de ma¬
nu uiolenti pauꝑem. Pauꝑ
quippe est: quisquis apud
semet ip̃m elatus non ẽ. Un
Duob autem modis: ad cul¬

Expanded text:
mo usque ad maximum, ita mo usque ad maximum, ita ut ostium invenire non possent . Quid est quod malis adversantibus, intra domum Lot reducitur et munitur, nisi quod justus quisque dum pravorum insidias sustinet, ad mentem revertitur, et imperterritus manet? Sodomitae autem viri in domo Lot invenire ostium nequeunt, quia corruptores mentium contra vitam justi nullum accusationis aditum deprehendunt. Percussi enim caecitate quasi domum circumeunt, qui invidentes facta dictaque perscrutantur. Sed quia eis de vita justi fortis undique ac laudabilis actio obviat, errantes nihil aliud quam parietem palpant. Bene ergo dicitur: Quasi in nocte, sic palpabunt in meridie, quia dum bonum quod vident accusare nequeunt, caecati malitia, malum quod non vident ad accusationem gitur: Porro salvum faciet de gladio oris eorum, et de manu violenti pauperem. Pauper quippe est, quisquis apud semetipsum elatus non est. UnDuobus autem modis ad cul
Abbreviated transcription (Latin):
ratur : quia sepe in proxi¬
mis dum bona aꝑta consi¬
derant. si qua mala lateant
inuestigant: & sollicitis in¬
quisitionib laborant: siqͥd
forte quod accusare possint
inueniant. Sana quidem
membra conspiciunt: sed
clausis cordis oculis. uul¬
nus palpantes querunt.
Unde & bene subdit᷑. Et
quasi in noc̾te sic palpabͣt
in meridie. Dies boni oꝑis.
in proximo exterius lucet.
Sed quasi in noc̾te palpant.
quia laboris sui. intus tene¬
bras tolerant. Puenire
ad aliqua que reprehen¬
dant satagunt detrac̾tio¬
nis aditum querunt: sed
quia hunc inuenire non
ualent: ceci externis ciycu¬
eunt. Quod bene expͥmit᷑¬
cum loth protegentib ange¬
lis. in domo eiꝰ ostium sodo¬
mite non inuenerunt: sicut
scͥptum est. Uimi faciebant
loth uehementissime: etiam
proximum erat. ut frange¬
rent fores. Et miserũt ma¬
num uiri. & introduxerunt
ad se loth: clauseruntq osti¬
um ÷ & eos qui erant foris.
ꝑcusserunt cecitate. a mini¬

Expanded text:
ratur; quia saepe in proxiratur; quia saepe in proximis dum bona aperta considerant, si qua mala lateant investigant, et sollicitis inquisitionibus laborant, si quid forte quod accusare possint inveniant. Sana quidem membra conspiciunt: sed clausis cordis oculis vulnus palpantes quaerunt. Unde et bene subditur: Et quasi in nocte, sic palpabunt in meridie. Dies boni operis in proximo exterius lucet; sed quasi in nocte palpant, quia livoris sui intus tenebras tolerant. Pervenire ad aliqua, quae reprehendant, satagunt, detractionis aditum quaerunt; sed quia hunc invenire non valent, caeci exterius circumeunt. Quod bene exprimitcum Lot, protegentibus angelis, in domo ejus ostium Sodomitae non invenerunt, sicut scriptum est: Vim faciebant Lot vehementissime, et jam proximum erat ut frangerent fores, et miserunt manum viri, et introduxerunt ad se Loth, clauseruntque ostium; et eos qui erant foras, percusserunt caecitate, a mini
Abbreviated transcription (Latin):
infidelium contumelus la¬
cessere nequaquam cessat.
Sed tunc os contrahit: cum
hoc quod non uult ꝑstudi¬
um. ꝑ supplicium claudit.
Quod tamen bene accipi.
etiam de conuersis ꝑsecuto¬
rib potest Saluato enim
pauꝑe. dum egenus ad spẽ
redit. contracto ore iniqui¬
tas obmutescit: quia resur¬
rec̾tionis eius clarescente mi¬
raculo. dum copiosa multi¬
tudo infidelium credidit.
a redemptoris sui inurus.
contumelusq cessauit. Os
enim suum quod dm de
ridendo aꝑuit : iam formi¬
dando contraxit. Libet
uideoꝵ significatione tranꝰ¬
currere : atq a prauis ge¬
neraliter quomodo agan¬
tur indagare. Iniquorũ
quippe hominum mentes.
cum quedam aproximis
benegesta conspiciunt. in
extenso liuoris sui eculeo.
torquentur: & grauem inti¬
licie sue penam sustinent.
cum bona in aliis tabescẽ¬
tes uident. Recte itaq di¬
citur. ꝑ diem incurrent te¬
nebras: quia mens eoꝵ. cũ
de aliena melioratione affli¬
gitur. de radio lucis obscu¬

Expanded text:
infidelium contumeliis lainfidelium contumeliis lacessere nequaquam cessat. Sed tunc os contrahit, cum hoc, quod non vult per studium, per supplicium claudit. Quod tamen bene accipi etiam de conversis persecutoribus potest. Salvato enim paupere, dum egenus ad spem rediit, contracto ore, iniquitas obmutescit, quia resurrectionis ejus clarescente miraculo, dum copiosa multitudo infidelium credidit, a Redemptoris sui injuriis contumeliisque cessavit. Os enim suum, quod ad ridendo aperuit, jam formidando contraxit.  Vet.Judaeorum significatione, transcurrere, atque a pravis generaliter quomodo agantur indagare. Iniquorum quippe hominum mentes cum quaedam a proximis bene gesta conspiciunt, in extenso livoris sui equuleo torquentur, et gravem malitiae suae poenam sustinent, cum bona in aliis tabescentes vident. Recte itaque dicitur: Per diem incurrent tenebras, quia mens eorum cum de aliena melioratione affligitur, de radio lucis obscu
Abbreviated transcription (Latin):
datur. Ipsos namq pͥmos
huius popłi pauꝑes. elec¬
tos uidelicet predicatores.
uisa eius mors ꝑculit: sed
resurrec̾tio ostensa repara¬
uit. Saluato gͦ pauꝑe. spẽ
egenus recipit: quia resur¬
gente in carne dño. fidelis
quisq. ad eterne uite fidu¬
ciam conualescit. Sed ecce
iam inmanifesta ostensione
ueritas uenit: iam carnis
mortem ꝑtulit. eamq resur¬
gendo destruxit: iam resur¬
rectionem gła ascensionis
honorauit: & tamen hebre¬
orum lingua. adhuc eum
concumelus lacessere non
desinit. Quo nimirum eqͣ¬
nimiter tolerat. & alios tole¬
rando conuertat: atq alios
minime conu̾sos. quandoq
districtius feriat. Tunc enĩ
lingua infidelium ab effre¬
natione sue loquacitatis
obmutescit: cum uenire eũ
uistum uidicem uiderit:
quem nunc inuste uidica¬
uit. Unde & bene subditur.
Imquitas autem: contra¬
het os suum. Os enim su¬
um nunc iniquitas adhuc¬
dilatat: quia humani gene¬
ris redemptorem lingua

Expanded text:
datur. Ipsos namque primos datur. Ipsos namque primos hujus populi pauperes, electos videlicet praedicatores, visa ejus mors perculit, sed resurrectio ostensa reparavit. Salvato ergo paupere, spem egenus recipit, quia resurgente in carne Domino, fidelis quisque ad aeternae vitae fiduciam convalescit. Sed ecce jam in manifesta ostensione Veritas venit, jam carnis mortem pertulit, eamque resurgendo destruxit, jam resurrectionem gloria ascensionis honoravit; et tamen Hebraeorum lingua adhuc cum contumeliis lacessere non desinit, quos nimirum aequanimiter tolerat, ut alios tolerando convertat, atque alios minime conversos quandoque districtius feriat. Tunc enim lingua infidelium ab effrenatione suae loquacitatis obmutescet, cum venire eum justum judicem viderit, quem nunc injuste judicavit. Unde et bene subdituriquitas autem contrahit os suum. Os enim suum nunc adhuc iniquitas dilatat, quia humani generis Redemptorem lingua
Abbreviated transcription (Latin):
lum dicitur. Propter uos
egenus fac̾tuis est: cum di¬
ues eẽt. Et quia iud̃i dñm
accusando tradiderunt. quẽ
traditum gentiles occidert̃:
potest ꝑ oris gladium. ac¬
cusantium hebreoꝵ lingͣ
signari : de quib ꝑ psal¬
mistam dicitur. Pilii homi¬
num dentes eoꝵ arma &
sagitte. & lingua eoꝵ ma
chera acuta: quia eugłio
etiam teste clamauerunt.
cifigens gentilitas exprimi:
que in redemptoris morte. he¬
breoꝵ uoces oꝑe impleuit.
Deus itaq hunc pauꝑem.
& de iuolenti manu. & de
oris gladio saluum fecit:
quia uidelicet redemptor
nr̃. & iures gentilium. et
linguas uideoꝵ moriendo ex
humanitate ꝑtulit : sed ex¬
diuinitatis sue potentia.
resurgendo suꝑauit. Qua
uidelicet resurrectione. qͥd
aliud agitur : nisi ut ad
spem uite subsequentis. in¬
firmitas nr̃a roboretur:
Unde & bene mox subdit᷑.¬
to quippe pauꝑe egenus ad
spem reducitur: quia hu¬
milis fidelium popłs. re¬
demptore moriente concu¬
titur: sed resurgente soli¬

Expanded text:
r: Propter vos egenus factus est, cum dives esset . Et quia Judaei accusando Dominum tradiderunt, quem traditum Gentiles occiderunt, potest per oris gladium, accusantium Haebraeorum lingua signari, de quibus per Psalmistam dicitur: Filii hominum dentes eorum, arma, et sagitta: et lingua eorum, machaera acuta . Qui Evangelio etiam teste clamaverunt: cifigens Gentilitas exprimitur, quae in Redemptoris mortem Hebraeorum voces opere implevit. Deus itaque hunc pauperem et de violenti manu, et de oris gladio salvum fecit: quia videlicet Redemptor noster et vires Gentilium, et linguas Hebraeorum moriendo ex humanitate divinitatis suae potentia resurgendo superavit. Qua videlicet resurrectione quid aliud agitur, nisi ut ad spem vitae subsequentis infirmitas nostra roboretur? Unde et bene mox subditto quippe paupere, egenus ad spem reducitur, quia humilis fidelium populus, Redemptore morientetitur, sed resurgente soli
Abbreviated transcription (Latin):
quia tanto animus. a la¬
boris afflictione se subtra¬
hit : quanto ꝑ spem ad sũ¬
ma sustollit. Annon qͣsi
auis paulus ad uolatum
natus fuerat : qui tot adu̾¬
sa sustinens. dicebat. nr̃a cõ¬
uersatio in celis est: Et
rursum. Scims qm̃ si ter¬
restris domus nr̃a huius
habitationis dissoluatur:
quod edificationem ex deo
nufactam. et̾nam in celis.
Uelut auis gͦ una transcẽ¬
derat: quem adhuc corꝑe
in terra demorantem.iam
in sublimib. spei penna su¬
bleuabat. Sed quia nullꝰ
suis uirib ualet sesein al¬
ta sustollere: ut cum uisibi¬
lib affligitur. in inuisibilia
subleuetur: rect̾e mox sub¬

Expanded text:
Quia tanto animus a laQuia tanto animus a laboris afflictione se subtrahit, quanto per spem ad summa sustollit. An non quasi avis, Paulus ad volatum natus fuerat, qui tot adversa sustinens dicebat: Nostra conversatio in coelis est ? Et rursum: Scimus quoniam si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem habemus nufactam, aeternam in coelis . Velut avis ergo ima transcenderat, quem adhuc corpore in terra demorantem, jam in sublimibus spei penna sublevabat. Sed quia nullus suis viribus valet sese in alta sustollere, ut cum visibilibus affligitur, in invisibilia sublevetur, recte mox sub
Abbreviated transcription (Latin):
cum transeuntia appetit :
desiderioꝵ suoꝵ se pondere
affligit᷑. Grauis quippe labor
est. hanc ipsam presentis ui¬
te głam querere: quesitã
quandoq ꝑcipere ͥ & ꝑcep¬
tam. cum circum spectione
custodire. Grauis labor est.
hoc cum magna fatigati¬
one apprehendere: quod
is qui apprehendet. nouĩt
diu stare non posse. Seĩ
autem uiri. quia transeũ¬
tia non amant: non solũ
nulla temꝑalium deside¬
rioꝵ pondera tolerant/:
sed & siqua aduersa con¬
surgunt: in ipsis suis p̾s¬
suris & languorib. non
laborant. Quid eram fla¬
gellis durius : Et tam̃
de flagellatis apłis scrip
tum est. Lbant gauden¬
tes a conspectu concilii:
qm̃ digni habiti sunt. ꝓ
nomine xͥ contumeliam
pati. Quid gͦ eoꝵ menti¬
b labor est. quib & pe¬
na u̾berum labor non est.
Homo gͦ ad laborem nasci¬
tur: quia ille huius mundi
ueraciter mala sentit : qui
eius bona inhianter appetit.
am cuius mens. ad altasus¬
penditur: sub ipsa est quic

Expanded text:
cum transeuntia appetit, cum transeuntia appetit, desideriorum suorum se pondere affligit. Gravis quippe labor est, hanc ipsam praesentis vitae gloriam quaerere, quaesitam quandoque percipere, et perceptam cum circumspectione custodire. Gravis labor est, hoc cum magna fatigatione apprehendere, quod is qui apprehendet, noverit diu stare non posse. Sancti autem viri quia transeuntia non amant, non solum nulla temporalium desideriorum pondera tolerant; sed et si qua adversa consurgunt, in ipsis suis pressuris et languoribus non laborant. Quid enim flagellis durius? et tamen de flagellatis atum est: Ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati . Quid ergo eorum mentibus labor est, quibus et poena verberum labor non est? Homo ergo ad laborem nascitur, quia ille hujus mundi veraciter mala sentit, qui ejus bona inhianter appetit. Nam cujus mens ad alta suspenditur, sub ipsa est quidq
Abbreviated transcription (Latin):
te subiungitur. Homo ad¬
ad uolandum. Ad laborẽ
quippe homo nascitur: qͥa
nimirum is qui accepta ẽ
rat quod ualde sibi sit im¬
possibile: ut hec ꝑegrina
tionis sue temꝑa. sine ge¬
mitu euadat. Unde bene
paulus cum tͥbulationes
suas discipulis suis enume¬
raret: adiunxit. Ipsi enim
scitis: quod in hoc positi su¬
mus. Sed in eo quod caro
flagellis afficitur. mens ad
appetenda altiora suble¬
uatur: paulo rursus atte¬
stante qui ait. Et licet is
qui foris est. nr̃ homo cor¬
rumpitur: tamen is qui in¬
tus est. renouatur de die in
diem. Homo gͦ ad laborem
nascitur. & auis ad uolan¬
dum: quia inde mens ad sũ¬
ma euolat : unde caro mĩ¬
fimis durius laborat. Po¬
test quoq appellatione ho¬
minis: carnalium uita sig¬
nari. Unde paulus ait. Cũ
enim sit inter uos zelus &
contentio ⁊ non ne carnales
estis: Quib paulo post
subiecit dicens. Nonne ho¬
mines estis: In hac itaq
uita. homo ad laborem
nascitur: quia carnalisqͥsq

Expanded text:
te subjungitur: CAte subjungitur: CAad volandum. - Ad laborem quippe homo nascitur, quia nimirum is qui sui accepta est rat quod valde sibi sit impotionis suae tempora sine gemitu evadat. Unde bene Paulus cum tribulationes suas discipulis enumeraret, adjunxit: Ipsi enim scitis quod in hoc positi sumus . Sed in eo quod caro flagellis afficitur, 188 mens ad appetenda altiora sublevatur; Paulo rursus attestante, qui ait: Et licet is qui foris est noster homo corrumpitur, tamen is qui intus est, renovatur de die in diem . Homo ergo ad laborem nascitur, et avis ad volatum, quia inde mens ad summa einfimis durius laborat. Potest quoque appellatione hominis carnalium vita signari, unde Paulus ait: « Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis? Quibus paulo post subjecit, dicens: Nonne homines estis? In hac itaque vita homo ad laborem nascitur, quia carnalis quisque
Abbreviated transcription (Latin):
& alios cid transmeandum
susceptos intercipit : alus
desideratum iter. erecta in
cumulum unda contradi¬
cit. Terra non solum t̾mi¬
na fecunditatis inminuit:
sed etiam semina accepta cõ¬
sumit. In quib nimirum
cunctis. patent̾ aspicitur:
hoc quod quidam sapiens
de dño testatur dicens. Et
pugnauit cum eo orbis ter¬
rarum: contra insensatos.
Orbis quippe terrarum. cũ
dño contra insensatos pug¬
nat: quando in pena delin¬
quentium. & elementorũ
aduersitas militat. Sed
tamen do humo dolor nõ
egreditur: qui a res quelibet
insensibilis. ad afflctionem
nrãm. stimulo nr̃e actioĩs
excitatur. De humo dolor
non egreditur: quia nequa¬
quam pena de ea nascitur
creatura que ꝑcutit : sed
de ea proculdubio. que pec¬
cando ium ꝑcussionis extor¬
sit. Sed curandum magno¬
ꝑe est. ut cum in reb ext̾io¬
rib pondere doloris afficim᷑:
spe ad suꝑna tendamus :
quatinus eo mens ad alta
ꝑueniat: quo nos exterior
pena castigat. Unde & ap¬

Expanded text:
et alios ad transmeandum et alios ad transmeandum susceptos intercipit, aliis desideratum iter erecta in cumulum unda contradicit; terra non solum germina fecunditatis imminuit, sed etiam semina accepta consumit. In quibus nimirum cunctis patenter aspicitur hoc, quod quidam sapiens de Domino testatur, dicens: Et pugnabit cum eo orbis terrarum contra insensatos . Orbis quippe terrarum cum Domino contra insensatos pugnat, quando in poena delinquentium et elementorum adversitas militat. Sed tamen de humo dolor non egreditur, quia res quaelibet insensibilis ad afflictionem nostram stimulo nostrae actionis excitatur. De humo dolor non egreditur, quia nequaquam poena de ea nascitur creatura, quae percutit, sed de ea procul dubio, quae peccando vim percussionis extorsit. Sed curandum magnopere est ut cum in rebus exterioribus pondere doloris afficimur, spe ad superna tendamus; quatenus eo mens ad alta perveniat, quo nos exterior poena castigat. Unde et ap
Abbreviated transcription (Latin):
respondetur: dum protinꝰ
fit sine causa. Idcirco enĩ
sepe & defidiosus ingeniũ
accepit. ut de negligentia
iustius puniatur: quia quod
sine labore assequi potuit:
scire contempnit. Et idcir¬
co nonnumquam studiosus
tarditate intelligentie pre¬
nitur: ut eo maiora p̾mia
retributionis inueniat : qͦ
magis in studio inuentiõis
elaborat. Nichil gͦ est in
terra sine causa: quando &
studioso. tarditas ad p̾mi¬
um proficit : & desidioso.
uelocitatis ad supplicium.
ris studio: aliquando uͦ do¬
lore ꝑcussionis erudimur.
Unde cum dic̾tum fit nichil
in terra sine causa. apte ꝓ
mo non egredietur dolor.
mo egreditur: cum homo
ad dei imaginem conditꝰ.
de reb insensibilib flagel¬
latur. Sed quia ꝑ occulta
mentium merita aꝑta ꝓ¬
qm̃ sensus nr̃i malicia exi
mus. quod ad correptionẽ
nrãm. expec̾tatus imber
arente terra suspendit᷑:
& caligosus aer. in ardescẽ¬
te sole siocatur : mare pro¬
cellis tumescentib seuit:

Expanded text:
resres sine causa . Idcirco enim saepe et desidiosus ingenium accipit, unde negligens etiam justius puniatur. Quia quod sine labore assequi potuit, scire contemnit. Et idcirco nonnunquam studiosus tarditate intelligentiae premitur, ut eo majora praemia retributionis inveniat, quo magis in studio inventionis elaborat. Nihil ergo est in terra sine causa, quando et studioso tarditas ad praemium proficit, et desidioso velocitas ad supplicium cris studio, aliquando vero dolore percussionis erudimur. Unde cum dictum sit, Nihil in terra sine causa; apte prmo non egredietur dolor. mo egreditur, cum homo ad Dei imaginem conditus de rebus insensibilibus flagellatur. Sed quia per occmentium merita et a sensus nostri malitia exigmus quod ad correptionem nostram exspectatus imber arente terra suspenditur, et caliginosus aer inardescente sole siccatur; mare procellis tumescentibus saevit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑueniunt. quia agere que
intellexerint uel minima.
nulla contempnunt: & dũ
sensum manib adiuuant :
sese ultra altitudinem inge¬
mosoꝵ leuant. Unde bene
ꝑ salomonem dicit᷑. Stelio
manib nititur: & morat᷑
in edib regis. Plerumq eñ¬
aues quas ad uolatum pen¬
na subleuat. in ueprib resi¬
dent: & stelio qͥ ad uolatum
pennas non habet. nitens
manib. regni edificium te¬
net : quia nimirum sepe in¬
geniosi quiq. dum ꝑ negli¬
gentiam torpent. in prauis
ac̾tib remanent: & simpli¬
ces quos ingenu penna non
adiuuat: ad obtinenda e¬
terni regni menia. uirtus
oꝑationis leuat. Stelio gͦ¬
dum manib nititur. in re¬
gis edib moratur: quia illo
simplex ꝑ intentionem rec¬
ti oꝑis ꝑuenit : quo ingem¬
osus minime ascendit. Sed
his auditis. questio nr̃o cor¬
di suboritur: cur uel negli¬
genti. intelligentie donũ
tribuitur : uel studiosus
quisq sensus sui tarditate
prepeditur. Ad quam citiꝰ

Expanded text:
perveniunt, quia agere quae perveniunt, quia agere quae intellexerunt, vel minima nulla contemnunt; et dum sensum manibus adjuvant, sese ultra altitudinem ingeniosorum levant. Unde bene per Salomonem dicitur: Stellio manibus nititur, et moratur in aedibaves quas ad volandum penna sublevat, in vepribus resident; et stellio, qui ad volatum pennas non habet, nitens manibus regni aedificium tenet. Quia nimirum saepe ingeniosi quique dum per negligentiam torpent, in pravis actibus remanent, et simplices, quos ingenii penna non adjuvat, ad obtinenda aeterni regni moenia virtus operationis levat . 2. Stellio manibus nititur, in regiis aedibus moratur, quia illo simplex per intentionem recti operis pervenit, quo ingeosus minime ascendit. Sed his auditis, quaestio nostro cordi suboritur, cur vel negligenti intelligentiae donum tribuitur, vel studiosus quisque sensus sui tarditate praepeditur? Ad quam citius
Abbreviated transcription (Latin):
men ueritatis sententiam cog¬
noscere legendo. contempnit.
Scit quia intelligere studẽ¬
do preualeat: sed ab omni
doctrine studio. fastidiosus
cessat. Diuitie quoq mentis:
sunt u̾ba sacre locutionis.
Sed has diuitias stultus o¬
culis aspicit. & in ornam̃ti
sui usum mimme assumit:
quia uerba legis audiens.
magna qͥdem esse conside¬
rat: sed ad comprehenden¬
da hec. nullo studio amoris
elaborat. At contra alius si¬
tim habet. ingenum ñ ha¬
bet: amor admeditandum
ꝑtrahit. sensus hebitudo cõ¬
tradicit. Et sepe hoc indi¬
uine legis eruditione. quan¬
doq studendum intelligit:
quod ꝑ negligentiam inge¬
niosus nescit. Huiꝰ gͦ stulti
diuitias. sitientes bibunt:
dum p̾cepta dei. que inge¬
niosi fastidientes nesciunts:
hebetes amantes assecunt᷑.
In his nimirum denebras
hebitudinis: illustrat ocłs
amoris. Nam hoc tardiori¬
b sitis aꝑit: quod uelotio¬
rib fastidium claudit. Qui
idcirco ad intelligentie alta

Expanded text:
men veritatis sententias cogmen veritatis sententias cognoscere legendo contemnit; scit quia intelligere studendo praevaleat, sed ab omni doctrinae studio fastidiosus cessat. Divitiae quoque mentis, sunt verba sacrae locutionis; sed has divitias stultus oculis aspicit, et in ornamenti sui usum minime assumit, quia verba legis audiens, magna quidem esse considerat, sed ad comprehendenda haec nullo studio amoris elaborat. At contra alius sitim habet, ingenium non habet; amor ad meditandum pertrahit, sensus hebetudo contradicit; et saepe hoc in divinae legis eruditione quandoque studendo intelligit, quod per negligentiam ingeniosus nescit. Hujus ergo stulti divitias sitientes bibunt, dum praecepta Dei, quae ingeniosi fastidientes nesciunt, hebetes amantes assequuntur. In his nimirum tenebras hebetudinis illustrat oculus amoris; nam hoc tardioribus sitis aperit, quod velocioribus fastidium claudit. Qui et idcirco ad intelligentiae alta
Abbreviated transcription (Latin):
sem loquendo excolunt: s
hanc male iuiuendo minime
contingunt. Uestram gͦ fa¬
mem messis ista reficiat:
quia uobis hanc. ꝑ fatuita¬
tis sue fastidium seruant.
Bene autem subditur. Et¬
tiquus namq hostis. quasi
mermis uincitur: cum ma¬
la aꝑte suggerens huma¬
ne menti. bona omia si
mul destruere conatur. Si
armatus uenit: quando
bona alia intacita deserẽs.
latenter alia corrumpit.
Nam sepe quosdam min
tellec̾tu ñ temptat. eisq in
sacri eloquii meditatione
non obuiat: sed tamen eoꝵ
uitam in oꝑatione supplan-¬
tat. Qui dum de scientie
uirtute laudantur: nequa¬
quam suoꝵ oꝑm champna
respiciunt. Cumq in fauo¬
ris delectatione animus du¬
citur: uite sue uulnera nõ
metletur. Hunc gͦ armatꝰ
hostis rapuit: quem fraude
tectus in alia deserens. ex a¬
lia parte suꝑauit. Seqͥtur.¬
eius. Sepe stultus habet in¬
term liquoris fontem. sed ñ
bibit: quia ingenium qͥdem
intelligentie accipit : sed ta¬

Expanded text:
sem loquendo excolunt, sed sem loquendo excolunt, sed hanc male vivendo minime contingunt. Vestram ergo famem messis ista reficiat, quia vobis hanc per fatuitatis suae fastidium servant. Bene autem subditur: tiquus namque hostis quasi inermis vincitur, cum mala aperta suggerens, humanae menti bona ommul destruere conatur. Sed armatus venit, quando bona alia intacta deserens, latenter alia corrumpit. Nam saepe quosdam in intellectu non tentat, eisque in sacri eloquii meditatione non obviat; sed tamen eorum vitam in operatione supplantat, qui dum de scientiae virtute laudantur, nequaquam suorum operum damna respiciunt; cumque in favoris delectationem animus ducitur, vitae suae vulneribus non medetur. Hunc ergo armatus hostis rapuit, quem fraude tectus in alia deserens, ex alia parte superavit. Sequitur--Saepe stultus habet interni liquoris fontem, sed non bibit, quia ingenium quidem intelligentiae accipit, sed ta
Abbreviated transcription (Latin):
uitorium non inuemunt erep¬
torem. Sequitur. Cuiꝰ mes¬
sem famelicus comedit. Ha¬
bet etiam stultus messẽ. qͣn¬
do inquus quisq donum re¬
cte intelligentie accipit: scͥp¬
ture sacre sententiis docet᷑.
bona loquitur. sed tamen
nullomodo hoc quod dicit
oꝑatur: uerba dei profert.
nec tamen diligit : laudan¬
do exaggerat : iuuendo cal¬
cat. Quia gͦ stultus iste.
rec̾ta intelligit & dicit: sed
tamen hec oꝑando non a¬
mat : messem habendo ieui¬
nat. Quam nimirum fa¬
melicus comedit: quia is qͥ
ad d̾m scĩs desideriis anhe¬
lat. discit quod audit: agit
quod didicerit. Et dum
doctoris praui. recta predi¬
catione reficitur ÷ quid ali¬
ud quam stulti fruge sati¬
atur: An non famelicos su¬
os ueritatis. ut stulti messẽ
comederent admonebat:
cum ꝑ ciesidia scã flagranti¬
b. de pharistis preciperet di¬
censs: que dicunt facite. ure¬
ta oꝑa uͦ eoꝵ nolite facere:
Ac si aꝑte diceret. Uerbi mes¬

Expanded text:
jutorium non inveniunt erepjutorium non inveniunt ereptorem. Sequitur: Cm alii comedant. --Habet etiam stultus messem, quando iniquus quisque donum recte intelligentiae accipit: Scripturae sacrae sententiis docetur, bona loquitur, sed tamen nullo modo hoc quod dicit operatur: 186 verba Dei profert, nec tamen diligit; laudando exaggerat, vivendo calcat. Quia ergo stultus iste recta et intelligit et dicit, sed tamen haec operando non amat, messem habendo jejunat. Quam nimirum famelicus comedit, quia is qui ad Deum sanctis desideriis anhelat, discit quod audit, agit quod didicerit; et dum doctoris pravi recta praedicatione reficitur, quid aliud quam stulti fruge satiatur? An non famelicos suos Veritas, ut stulti messem comederent, admonebat, cum per desideria sancta flagrantibus, de Pharisaeis praeciperet, dicens: Quae dicunt facite, juxta opera vero eorum nolite facere . Ac si aperte diceret: Verbi mes
Abbreviated transcription (Latin):
in sede maiestatis sue: sede¬
sedes: iudicantes duodecĩ
tͥbus isrł. Quod ysaias qͦq
longe ante prenuntiansait.
Dñs ad iudicium ueniet :¬
cum senorib ppłi sui. De
his portis salomon iterum
dicit᷑. Oate ei de fructu ma¬
nuum suarum: & laudate eũ
in portis oꝑa eius. Tunc qͥppe
sc̃a ecclesia de fructu manuũ
suarum accipit: cum eam ad
ꝑcipienda celestia laboris sui
retͥbutio atcollit. Tunc eum
sua oꝑa inportis laudant:
quando eiꝰ membris. in ipso
regni aditu dicitur. Esuri
tam elati sunt. sed in porta
conterentur: quia amatores
huius scłi. in p̾senti uita suꝑ¬
biunt : sed in ipso regni adi¬
tu. eterna adimaduersiõe
ferientur. Bene autem sub¬
ditur: & non erit qͥ eripiat.
Illos quippe ueritas ab eter¬
na adu̾sitate eripit: quos in
temꝑalib prosꝑis. ꝑ disci¬
plinam premit. Qui ergo
nunc renuit premi. tunc
non ualet eripi: quia mi¬
qui eum quem ꝑ disciplinã
habere negligunt patrem:
affuctionis sue temꝑe. ꝑ ad¬

Expanded text:
de, judicantes duodecim tribus Israel . Quod Isaias quoque longe ante praenuntians ait: Dominus ad judicium veniet cum senioribus populi sui . De his portis Salomon iterum dicit: Date ei de fructu manuum suarum, et laudent eam in portis opera ejus . Tunc quippe sancta Ecclesia de fructu manuum suarum accipit, cum eam ad percipienda coelestia laboris sui retributio attollit. Tunc eam sua opera in portis laudant, quando ejus membris in ipso regni aditu dicitur: Esurivtam elati sunt, sed in porta conterentur, quia amatores hujus saeculi in praesenti vita superbiunt, sed in ipso regni aditu aeterna animadversione feriuntur. Bene autem subditur: Et non erit qui eripiat. Illos quippe veritas ab aeterna adversitate eripit, quos in temporalibus prosperis per disciplinam premit. Qui ergo nunc renuit premi, tunc non valet eripi, quia iniqui eum, quem per disciplinam habere negligunt patrem, afflictionis suae tempore per ad
Abbreviated transcription (Latin):
sequentem uidi. Non enim
statim maledicerem: siqua
me głe illius delectatio tenu¬
isset. Sed sine tarditate
maledixi: quia supplicia
mansura conspiciens. eiꝰ po¬
tentiam sine dubitatione
reprobaui. Sed quia iniqͥ
quiq. quo plus in hoc mun¬
do proficiunt. plures secum
ad int̾itum trahunt: rec̾te
subditur. Longe fient filii
eiꝰ a salute. Flu quippe stul¬
ti sunt: qui in ambitione hu¬
iuis scłi. ex eiꝰ imitatione nas¬
cuntur. Qui profec̾to a sa¬
lute tanto longius fiunt:
quanto in ꝑpetratione neqͥ¬
tie nulla infirmitate fernin¬
tur. De quib bene dicit᷑.¬

Expanded text:
sequentem vidi. Non enim sequentem vidi. Non enim statim maledicerem, si qua me gloriae illius delectatio tenuisset; sed sine tarditate maledixi, quia supplicia mansura conspiciens, ejus potentiam sine dubitatione reprobavi. Sed quia iniqui quique quo plus in hoc mundo proficiunt, plures secum ad interitum trahunt, recte subditur: Longe fiant filii ejus a salute. Filii quippe stulti sunt, qui in ambitione hujus saeculi ex ejus imitatione nascuntur; qui profecto a salute tanto longius fiunt, quanto in perpetratione nequitiae nulla infirmitate feriuntur. De quibus bene addit
Abbreviated transcription (Latin):
quosq aut deiet̾tos subito.
dut fortasse etiam morien¬
tes aspiciunt: quia huma¬
na gła om̃imodo nichilsit.
cum genutu fatentur :
ita ut protinus dicant. ecce
quam nichil est homo. Qͥ
hoc nimirum rectiꝰ dicerẽt:
si cum in głam hoĩem cer¬
nerent: tunc eiꝰ int̾itum
cogitantes. transeuntẽ po¬
tentiam nichil esse sensissẽt.
Tunc quippe est humana
elatio pensanda. quam ni¬
chil sit: cum sese suꝑ cet̾os
successib. extollit. Timc con¬
fiderandum est. quo cursu
felicitas transuolet: cum an¬
te humanos ocłos. quasi ꝑ¬
manens pollet. Nam głam
morituri nichil ẽẽ: in ipsa
iam morte pensare infirmi
quilibet possunt. Tunc enĩ
ei etiam illi derogant. qui
hanc & usq ad mortem se¬
quentes amant. Bene itaq
dicitur. Ego uidi stultum
firma radice : & maledixi
pulchritudini eiu̾s statim.
Ac si aꝑte diceret. Contra
stulti pulchritudinem. mo¬
ram in maledictionem non
habui: quia cum hanc cer¬
nerem. simul etiam penam

Expanded text:
quosque, aut dejectos subito, quosque, aut dejectos subito, aut fortasse etiam morientes aspiciunt, quia humana gloria omni modo nihil sit, cum gemitu fatentur, ita ut protinus dicant: Ecce quam nihil est homo. Qui hoc nimirum rectius dicerent, si cum in gloria hominem cernerent, tunc ejus interitum cogitantes, transeuntem potentiam nihil esse sensissent. Tunc quippe est humana elatio pensanda quam nihil sit, cum sese super caeteros successibus extollit. Tunc considerandum est quo cursu felicitas transvolet, cum ante humanos oculos quasi permanens pollet. Nam gloriam morituri nihil esse, in ipsa jam morte pensare infirmi 185 quilibet possunt. Tunc enim ei etiam illi derogant, qui hanc et usque ad mortem sequentes amant. Bene itaque dicitur: Ego vidi stultum firma radice, et maledixi pulchritudini ejus statim. Ac si aperte diceret: Contra stulti pulchritudinem, moram in maledictione non habui, quia cum hanc cernerem, simul etiam poenam
Abbreviated transcription (Latin):
tum firma radice: & maledi¬
xi pulchritudini eiꝰ statim.
Pulchritudini quippe estul¬
ti. maledicere est. eius głam
ex considerata dampnatio¬
ne iudicare: quia eo atrotiꝰ
intormentis obruitur. quo
altius in peccatis eleuatur :
quia transit quod extollit᷑.
ꝑ mranet quod punitur :
quia qui honoratur in uita:
in ꝑuentione dampnabitur.
Et quasi ꝑ amena prata ad
carcerem ꝑuenit : qui ꝑ p̾sen¬
tis uite prosꝑa. ad interitum
tendit. Notandum uͦ. quod
cum stulti pulchritudinem
maledixisse se diceret: ad di
dit statim. Mos namq hu¬
mane & infirme mentis est.
ut cum earum rerum quas
respicit qualitate uarietur.
Sepe enim eiꝰ uidicium. cum
ipsa p̾sentis rei specie indu¬
citur: & iuxta hoc quod as¬
picit. intentio illius sensusq
formatur.Nam plerumq
non nulli dum quoꝵdam
glam cernunt: eiusdẽ głe
aspectib delectantur. Mag
num hinc aliquid existimãt:
seq ut talia mereantur.
exoptant. Cum uͦ głosos.

Expanded text:
tum firma radice, et maleditum firma radice, et maledixi pulchritudini ejus statim. Pulchritudini quippe stulti maledicere, est ejus gloriam ex considerata damnatione judicare, quia eo atrocius in tormentis obruitur, quo altius in peccatis elevatur; quia transit quod extollitur, permanet quod punitur; quia qui honoratur in via, in perventione damnabitur; et quasi per amoena prata ad carcerem pervenit, qui per praesentis vitae prospera ad interitum tendit. Notandum vero, quod cum stulti pulchritudini maledixisse se diceret, protinus addidit, statim. Mos namque humanae et infirmae mentis est, ut cum earum rerum quas respicit qualitate varietur. Saepe enim ejus judicium cum ipsa praesentis rei specie ducitur, et juxta hoc quod aspicit, intentio illius sensusque formatur. Nam plerumque nonnulli, dum quorumdam gloriam cernunt, ejusdem gloriae aspectibus delectantur, ac magnum aliquid existimant, seque ut talia mereantur exoptant. Cum vero gloriosos
Abbreviated transcription (Latin):
ipse in terra fundamentum
posuit : quia soliditate cele¬
stis patrie. alienus fuit. Qua¬
si firma radice stultus attol¬
litur. quando hic temꝑali
prosꝑitate fulcitur: ut om¬
ne quod appetit assequatur:
aduersa nulla sustineat: con¬
tra infirmos sine repugnatio¬
ne preualeat : bene agenti¬
b ex auctoritate contradi¬
çat: ad maiora commnoda.
ex peiori semꝑ actione pre¬
ueniat : ut unde uiam ui¬
te deserit: inde ad tempus
felicior uiuat. S cum malos
florere infirmi conspiciunt.
trepidant: & apud semet ipõs
peccantium ꝓsꝑitate turba¬
ti. intus ingressib mentis nu¬
tant. Quoꝵ profecto speciẽ
sumpsit psalmista: cum dice¬
ret. Mei autem pene moti st̃
pedes. pene effusi sunt gres¬
sus mei: quia zelaui in pecca¬
tocib ͥ pacem peccatoꝵ u¬
te aspiciunt. protinus que pt
głam pena sequatur atten¬
dunt: & alta intus cogitati¬
one despiciunt: hoc quod
suꝑbi foras. fastu uacue in¬
flationis intumescunt. Be¬
ne gͦ dicitur. Ego uidi stul¬

Expanded text:
ipse in terra fundamentum posuit, qui a soliditate aeternae patriae alienus fuit. si firma radice stultus attollitur, quando hic temporali prosperitate fulcitur; ut omne quod appetit assequatur, adversa nulla sustineat, contra infirmos sine repugnatione praevaleat, bene agentibus ex auctoritate contradicat, ad majora commoda ex pejori semper actione perveniat, ut unde viam vitae deserit, inde ad tempus felicior vivat. Sed cum malos florere infirmi conspiciunt, trepidant; et apud semetipsos peccantium prosperitate turbati, intus in gressibus mentis nutant. Quorum profecto speciem sumpsit Psalmista cum diceret: Mei autem pene moti sunt pedes, pene effusi sunt gressus mei; quia zelavi in peccatoribus, pacem peccatotes aspiciunt, protinus quae post gloriam poena sequatur, attendunt; et alta intus cogitatione despiciunt hoc, quod superbi foras fastu vacuae inflationis intumescunt. Bene ergo dicitur: Ego vidi stul
Abbreviated transcription (Latin):
plicitatis instigarent. Hoc nãq
qualis ipse fuerit : tales sibi
conungi. & alios uelit. Di¬
u̾sitatem uite refugiat: atq
hoc imitandum impͥmat. qd
amat. Unde & apud hẏpoc¬
tarum sensum: simplicitas
omnis in crimine est. Aꝑtas
quippe mentes diuidicant. &
puritatem cordis hebitudi¬
nem appellant: om̃sq quos
sibi adherere cupiunt. asim¬
plicitatis itinere diuertunt:
& quasi expulsa insipientia
eos erudisse se estimant: in
quib puritatem mentis. id
ꝑu̾sitate hẏpochrita. s ad¬
uincta etiam sequatium ꝑ¬
ditione reprobatur: ptqm
non cognosci a uidice dicit᷑.
rec̾te protinus subinfertur.¬

Expanded text:
plicitatis instigarent. Hoc namqueplicitatis instigarent. Hoc namquequalis ipse fuerit, tales sibi conjungi et alios velit, diversitatem vitae refugiat, atque hoc imitandum imprimat quod amat. Unde et apud hypocritarum sensum simplicitas omnis in crimine est. Apertas quippe mentes dijudicant, et puritatem cordis hebetudinem appellant; omnesque quos sibi adhaerere cupiunt a simplicitatis itinere divertunt; et, quasi expulsa insipientia, eos erudisse se aestimant, in quibus puritatem mentis, id perversitate hypocrita, sed adjuncta etiam sequacium perditione reprobatur, postquam non cognosci a judice dicitur, recte protinus subinfertur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑna dispensatio largit᷑ huic
dona oꝑis: & sortem denegat
hereditatis. Oꝑandi mun̾a
cumulat: & tamen uitã ope¬
rantis ignorat: quia cum ꝑ¬
ceptum munus. ad laudem
ꝓpͥam trahitur: in conspec̾tu
lucis intime. umbra elatio¬
nis obscuratur. Unde & be¬
eum de loco suo: negabit e¬
eum & dicet. Non noui te.
De loco suo hẏpochrita ab¬
sorbetur: cum ap̾sentis inte
fauorib. morte interuemente
separatur. S hunc absortũ
internus arbiter negat. seq
eum nescire denuntiat: qͥa
simulatoris uitam. iuste reꝓ¬
bando. ueritas ignorat : nec
recognoscit eiꝰ bona que egit:
quia hec ex recta intentione
non ꝓtulit. Unde & fatuis uir¬
ginib. in iudicium ueniens
dicit. Amen dico uob̃: nescio
uos. In quib dum mentis cor¬
ruptionem considerat: carnis
etiam incorruptionem damp¬
nat. S utinam hẏpochritis.
sua ꝑditio sola sufficeret: & ne¬
quaquam ꝑu̾sa eoꝵ studia.
ardenter alios ad uitam du¬

Expanded text:
perna dispensatio largitur huic perna dispensatio largitur huic dona operis, et sortem denegat haereditatis; operandi munera cumulat, et tamen vitam operantis ignorat, quia cum perceptum munus ad laudem propriam trahitur, in conspectu lucis intimae umbra elationis obscuratur. Unde et beeum de loco suo, negabit eum, et dicet: Non novi te. - De loco suo hypocrita absorbetur, cum a praesentis vitae favoribus morte interveniente separatur. Sed hunc absorptum internus arbiter negat, seque eum nescire denuntiat, quia simulatorum vitam juste reprobando veritas ignorat, nec recognoscit ejus quae egit bona, quia ex recta intentione non protulit. Unde et fatuis virginibus in judicio veniens, dicit: « Amen dico vobis, nescio vos . In quibus dum mentis corruptionem considerat, carnis etiam incorruptionem damnat. Sed utinam hypocritis sua perditio sola sufficeret, et nequaquam perversa eorum studia ardenter alios ad vitam du
Abbreviated transcription (Latin):
firmi quiq. ꝑfecte contemp¬
nendo. non suꝑant: restat
necesse est. ut bonum quod
oꝑantur abscondant. Sepe
enim ab ipso ostensionis ex¬
ordio. ꝓpͥam laudem qͦrunt:
sepe uͦ in ostensione oꝑis. au¬
ctoris patefacere głam cupi¬
unt : s excepti fauorib. in
laudis ꝓp̾e cupiditatem ra¬
piuntur. Cumq semet ip¬
sos duudicare negligunt in¬
terius: sparsi exterius. igno¬
rant. quod agunt : eoꝵq o
pus sue elationi militat. atq
hoc se impendere obseqͥo lar¬
pochrita stat: ubi mentissue
intentionem solidat. Nam cũ
attestationem ꝑciꝑe multoꝵ
ambit: quasi in lapidum col¬
lectione. subsistit. S iste hy¬
pochrita. scẏrpi appellatione
signatꝰ. cum corpus abstinen¬
tia domat. cum largiendo
que possidet. studio pietatis
exsudat : cum notitia sacre
legis eruditur. cum u̾bo p̾¬
dicationis utitur : quis hũc
tanta plenum largitate con¬
spiciens. a grã estimet largi¬
toris alienum: Et tamen su¬

Expanded text:
firmi quique perfecte contemfirmi quique perfecte contemnendo non superant, restat necesse est, ut bonum quod operantur abscondant. Saepe enim ab ipso ostensionis exordio propriam laudem quaerunt. Saepe vero in ostensione operis auctoris patefacere gloriam cupiunt; sed excepti favoribus, in laudis propriae cupiditatem rapiuntur; cumque semetipsos dijudicare interius negligunt, sparsi exterius ignorant quod agunt; eorumque 284 opus suae elationi militat, atque hoc se impendere obsequio larpocrita stat, ubi mentis suae intentionem solidat. Nam cum attestationem percipere multorum ambit, quasi in lapidum collectione subsistit. Sed iste hypocrita scirpi appellatione signatus, cum corpus abstinentia domat, cum largiendo quae possidet studio pietatis exsudat, cum notitia sacrae legis eruditur, cum verbo praedicationis utitur, quis hunc tanta plenum largitate conspiciens, a gratia aestimet largitoris alienum? Et tamen su
Abbreviated transcription (Latin):
incursione ꝑdamꝰ. Et tam̃¬
ueritas dicit. Uideant oꝑa
ur̃a bona. & głificent patrẽ
ur̃m qui in celis est. S aliud
est profecto. cum in ostensi
aliud cum laus pͥuata con¬
cupiscitur. de dono largien¬
tis. Unde & rursum in eugłio.
hec eadem ueritas dicit. At¬
tendite ne iustitiã ur̃am fa¬
ciatis coram hominib: ut ui¬
deamini ab eis. Opus gͦ nr̃m.
cum hominib ostenditur:
in cordis pͥus examine pen¬
sandum est. ꝑ eiꝰdem osten¬
sionis studium. qͥd querat᷑.
Si enim dantis głam queri¬
mus: etiam publicata nr̃a
oꝑa. in conspec̾tu illiꝰ occul¬
ta seruamus. Si uͦ ꝑ hec no¬
stram laudem concupisci¬
mus: foras ab eiꝰ conspectu
iam fusa sunt: etiam si amul¬
auctoris głam querere: ut
de illata laude. pͥuata nes¬
ciat exultatione gaudere.
Tunc solum namq. innoxie.
hominib laudabile opus
ostenditur: cum ꝑ despectũ
mentis. ueracit̾ laus impen¬
sa calcatur. Quam quia in¬

Expanded text:
incursione perdamus. CAPincursione perdamus. CAPVeritas dicit: Videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est . Sed aliud est profecto cum in ostensioaliud cum laus privata concupiscitur de dono largientis. Unde et rursum in Evangelio haec eadem Veritas dicit: Attendite, ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis . Opus ergo nostrum cum hominibus ostenditur, in cordis prius examinatione pensandum est per ejusdem ostensionis studium quid quaeratur. Si enim dantis gloriam quaerimus, etiam publicata nostra opera, in conspectu illius occulta servamus. Si vero per haec nostram laudem concupiscimus, foras ab ejus conspectu jam fusa sunt, etiamsi a mulauctoris gloriam quaerere, ut de illata laude, privata nesciant exsultatione gaudere. Tunc solum namque innoxie hominibus laudabile opus ostenditur, cum per despectum mentis veraciter laus impensa calcatur. Quam quia in