comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cat᷑ ipsa societas que ext̾uis inconiuigio
pacco fedis suat᷑. sac̃̾iitũ ẽ. upsiꝰ sacm̃ti
resest. dilectio mutua antmnoꝵ. quȩ ad in¬
uicẽ ĩsociecatis i federis ꝯiugał uincło c̾to¬
ditur iħ ipsa rursus dilectio. qua masculꝰ
⁊ femina insc̾itate ꝯiugi aĩs uniunt᷑. ac᷑¬
m̃tũ ẽ isignũ illiꝰ dilectionis. qua dẽ rõnali¬

Expanded text:
catur, ipsa societas, quae exterius in conjugio pacto foederis servatur. Sacramentum et ipsius sacramenti res est dilectio mutua animorum, quae ad invicem societatis et foederis conjugalis vinculo custoditur. Et haec ipsa rursus dilectio, qua masculus et femina in sanctitate conjugii animis uniuntur, sacramentum est et signum illius dilectionis qua Deus ra
Abbreviated transcription (Latin):
cam satis ẽ si p̃senria illa s loco intelliga¬
mꝰ dicca qͥ p̃sto s̃ sensib̾ siue dĩ siue corꝑis.
uñ cõ aucto uocabulo. p̾sentia nominã¬
tur. Sic enĩ hãc lucẽ corꝑis sensu. sic ce
p̃sens est: cñ quia ipsa uoluntas quã
mͥ indicat latet sensũ corꝑis m̃i &e aĩmi:
c̃do ñ uidõ. Aut si eũ m̃tiri existimo. ñ
c̃do. & si forte ut dicit ĩa sit. credunt᷑
g illa q̃ absuntasensibꝰ nr̃is siuidet᷑
id̃oneũ. ꝙ eis testimoniũ ꝑhibet᷑. Nec¬

Expanded text:
st, si praesentia illa hoc loco intellegamus dicta, quae praesto sunt sensibus siue animi sine corporis, unde etiam ducto uocabulo praesentia nominantur. sic enim hanc lucem corporis sensu, sic et praesens est, tamen, quia ipsa uoluntas, quam mihi indicat, latet sensum corporis et animi mei, credo, non uideo aut, si eum mentiri existimo, non credo, etsi forte, ut dicit, ita sit. creduntur ergo illa, quae absunt a sensibus nostris, si uidetur idoneum, quod eis testimonium perhibet
Abbreviated transcription (Latin):
nidimus ħ ẽ inp̃senti apparentia ñ h¬
ł legñdo ł audiendo didicimus: nilb
mͦ oĩo c̃didissemꝰ. unde sciremꝰ eẽ cuu¬
romã. uł ũ deppͥorib loqͣr. constantino¬
poli aconstantino: Uñ pꝰtrem̃o scuenꝰ.
quinã parentes nos ꝓc̾auissẽt. quibꝰ patb
auis. maioribꝰ geniti eẽmꝰ : Taliũ quippe
ẽ pluruna sciamꝰ. ñ tñ ea ł ullo sensu p̃sen¬
tia sic̃ solẽ. sicͣ nt̃i aĩ uoluntatẽ. ł canicoꝵ
eloquioꝵ auctoritatẽ sic̃ adã fisse pͥmũ¬
surrexisse didm̃s. s aliis referentibꝰ de
quoꝵ cestimonio in ħ dũ caxat gn̾e rer̃
minime dubitandũ ẽe putamꝰ. Satis
ut puto ista ma p̃locutione recognouisti

Expanded text:
vidimus, hoc est, in praesenti apparentia non svel legendo vel audiendo didicimus, nulla omnino credidissemus; unde sciremus esse civRomam uel, ut de propioribus loquar, Constantinopolim a Constantino? unde postremo sciremus, quinam parentes nos procreauissent, quibus patribus, auis, maioribus geniti essemus? talium quippe cum plurima sciamus, non tamen ea uel ullo sensu praesentia sicut solem, sicut nostri animi uoluntatem uel canonicorum eloquiorum auctoritate sicut Adam fuisse psurrexisse didicimus; sed aliis referentibus, de quorum testimonio in hoc duntaxat rerum genere minime dubitandum esse putavimus. Satis, ut puto, ista mea prolocutione recognovisti,
Abbreviated transcription (Latin):
bunt: ut ñ possint ocłos claudẽ
aut aꝑire c̃ uelint. Duriꝰ autẽ : q̃ ibi diñ
quisqͥs ocłos clauserit ñuidebit. Si enĩ
ꝓpħa heliseus puer̃ suũ gieri absens
corꝑe uidit acciptentẽ mun̾a que de¬
dit naamã syrꝰ que ꝓpħa memoratus
alepro deformat mundau̾at. qͥ suus
neꝗͣ domino suo ñ uidente latñt᷑ se
fecisse putauerat. qͣntomagis nullo cor¬
ꝑe sp̾̃uali uidebunt scĩ oĩa ñ solã si

Expanded text:
bunt, ut non possint oculos claudere atque aperire cum velint; durius autem quod ibi Deum quisquis oculos clauserit non videbit. Si enim a Heliseus puerum suum Giezi absens corpore uidit accipientem munera, quae dedit ei Neman Syrus, quem propheta memoratus a leprae deformitate mundauerat, quod seruus nequam domino suo non uidente latenter se fecisse putauerat, quanto magis in illo corpore spiritali uidebunt sancti omnia, non solum si
Abbreviated transcription (Latin):
recordam᷑ iscimus. c̃stat gͦ nr̃a scientia
ex iusis rebꝰ ⁊ c̃ditis. S inhis que uidimꝰ
ł uidemꝰ: nos ip̃i testes sumus. In his au̾
mus. dant᷑ signa ł in uocibꝰ ł inlitt̾is ł
inquibꝰ ẽq docu̾m̃tis quibꝰc̾q uisis ñ uisa
c̃dant᷑. ñ au̾ inm̾ito scire nos ãm̃s. ñ solũ
ea que udimꝰ aut udemꝰ. uerũ &̃ illa
qͣidoneis ad quãꝗͣ rẽ ꝯmoti. testimoniis
itestibꝰ ẽdimꝰ. Porro si scire ñ ꝯgruenter

Expanded text:
recordamur et scimus.\'. Constat igitur nostraex visis rebus et creditis: sed in iis quae vidimus vel videmus, nos ipsi testes sumus; in his autemus, dantur signa vel in vocibus, vel in litteris, vel in quibusque documentis, quibus visis non visa credantur. Non autem immerito scire nos dicimus non solum ea quae vidimus aut videmus, verum et illa quae idoneis ad quamque rem commoti testimoniis vel testibus credimus. Porro si scire non incongruenter
Abbreviated transcription (Latin):
nus dic̾et ostende temo ipsũ. Ipsegͦ
erat in ea sp̾e qua apparere uoluerat.
Nũ añ ipse apparebat innatura ꝓͥa:
ꝗͣ mor ses uide cupuebat. Ea quippeꝓ
mittit᷑ ipse sc̃is: in alt̾a uita. uñ qͥres¬
ponsũ ẽ morsi u̾ũ ẽ quia nemo potͣ ui¬
de faciẽ dĩ. uuu̾e.i. nemo pot̾ it eum in

Expanded text:
nus diceret, ostende mihi temetipsum. Ipse ergo erat in ea specie qua apparere voluerat; non autem ipse apparebat in natura propria, quam Moyses videre cupiebat. Ea quippe promittitur sanctis in alia vita. Unde quod responsum est Moysi verum est, quia nemo potest facie
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ea sp̃e quia isto scło quibusdã appa¬
no uͥ filii eius eũ uidebut siciti est.
łc᷑ quippe saciabitur inbonis desideriũ
eoꝵ. ip enĩ indignĩ dm̃ uidebunt:
dequibꝰ dictũ est. tallatur ĩpuis.: ne
uideat głam dĩ. Quibꝰ cẽ dicet᷑. Ite in

Expanded text:
paubi eum filii ejus videbunt sicuti est. Tunc quippe satiabitur in bonis desiderium eorum. Non enim indigni Deum videbunt, de quibus dictum est: Tollatur impius ne videat gloriam Dei , quibus etiam dicetur. Ite in
Abbreviated transcription (Latin):
ñ quomꝰ iħ scło ĩ corꝑe usus ẽ a bonis
imalis. ⁊ inuditio eius fut᷑o. qͦ sic uen¬
dedistis mͥ bib̾e manducare. Quia ⁊ udĩ
uidebunt inquẽ pupugerũt. ñͣ illãdĩ
formã. in qua ñ ripinã arbitratꝰ est ẽẽ¬
se equalẽ aõ. In illa forma dĩ tuc̃ uide¬
bunt dm̃. quiuidebũt sicuti est. Nec
iõ uidebũt qr pauꝑes sp̃u in hac uita
fuerunt. qr mites. qr lugentes ⁊cet̾a: s ꝙ¬

Expanded text:
o in corpore uisus est a bonis et a malis? Et in iudicio enim futuro, quo sic uendedistis mihi manducare, quia et Iudaei uidebunt. in quem pupugerunt, non illam dei formam, in qua non rapinam arbitratus est esse aequalem deo. in illa dei forma tunc uidebunt eum, qui uidebunt, sicuti est. nec ideo uidebunt, quia pauperes spiritu in hac uita fuerunt, quia mites, quia lugentes, quia
Abbreviated transcription (Latin):
uult: sic̃ uult. Plurimis enĩ uissus :
ñ sicuti ẽ: s quali sp̃̾e illi placuit ap¬
hominĩ uidit. nec uidẽ potest.: Quomͦ gͦ
dm̃ uidit abiahã ysaae iacob. moyses.
micheas. y saias. ⁊ siqui alii sunt. quibꝰ

Expanded text:
ult sicut vult. Plurimis enim visus est non sicut est, sed quali specie illi placuit aphominum vidit nec videre potest . Quomodo ergo Deum vidit Abraham, Isaac, Jacob, Job, Moyses, Michaeas, Isaias,
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ cam sceleratꝰ qñ de suo scete abillo in¬
t̾rogatus. ⁊ iudicatus ẽ. ł cr̃ ipse diabolꝰ
qn̾ uenit cũ angłis ut corã illo adsistẽt
sibõti mundo cordes qmͣ ip̃i am̃uide.
tas aliqn̾ audiunt. Neq enĩuidert
eũ qui audierũt qñ dir̃ adfiliũ. ⁊cla¬
rificaui. iclarificabo. ueruntam̃ ñ ẽe
cerit. latentẽ inuisibili. ⁊ ap̃ se in ꝯmu¬
tabili manente natura. Si queris
utr̃ ĩ siciti ẽ aliqn̾ possit uidĩ: res¬
pondebo filiis ħ eẽ ꝓmissum de qͥbꝰ
dictũ ẽ. Scimus qr cũ aparuerit si¬

Expanded text:
de suo scelere ab illo interrogatus et iudicatus est, uel etiam ipse diabolus, quando uenit cum angelis, ut coram illo adsisteret, si beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebutas aliquando audiunt; neque enim uiderunt eum, qui audierunt. quando dixit ad filium: Et clarificaui et iterum clarificabo; uerum tamen non esse cerit, latente inuisibili et apud se incommutabili manente natura. si quaeris, utrum etiam, sicuti est, aliquando possit uideri, respondeo filiis hoc esse promissum, de quibus dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
det᷑ qr ĩ cõsortiũ creabat᷑ dilectioĩs.
ne forte fuiss decapite facta p̾fe
cilla parabat᷑ s sotia: nec decapite
nec de pedib s delat̾e fuerat ꝓdu¬
cenda ut uixta se ponendã agnos¬
ceret. ꝙͣ de iuxta se sũptã didiciss¬
Qr̃ donniẽti costa abstracta est.
ane dormienti uim potrus ꝙͣ
uigilãti costa de qua mulie¬
ris corpꝰ fabricaret᷑ subtcca ẽ ue ĩeo
penã aliqͣ sensisse putaret᷑. ⁊ diuine
simul potñtie opꝰ mirabile ꝓbaret᷑.
q̃ hominis dormiẽtis latꝰ aꝑuit. ⁊ eũ
tñ aquiete soporis siuminime sus¬
citauit. Q tñ uͦ ꝑtinet ad sp̾ualẽ intel¬
ligẽciã icc̾co pͥmꝰ adã dormiendo ma
somno mortis sopatꝰ. ut spõsa illius
eccłia formaret᷑. sãguinẽ cũ aqua de
late suo fundendo sacm̃ta minist᷑¬
uit. Porro ꝙ decosta uiri mulieris
copꝰ factũ drͣ ita intelligẽdũ ẽ ut de
soła ipsiꝰ costȩ suba sine oĩ extͥnseco
additam̃to ꝑdiuinã potẽciã ĩsemet¬

Expanded text:
deretur quia in consortium creabatur dilectionis, ne forte si fuisset de capite facta, virocilla parabatur, sed socia; nec de capite, nec de pedibus, sed de latere fuerat producenda, ut juxta se ponendam cognosceret, quam de suo latere sumptam didicissre dormienti costa abstracta est. Et dormienti viro potius quam vigilanti costa de qua mulieris corpus fabricaretur, subtracta est, ne in eo poenam aliquam sensisse putaretur, et divinae simul potentiae opus mirabile probaretur, quae hominis dormientis latus aperuit, et eum tamen a quiete soporis non excitavit. Quantum vero pertinet ad spiritualem intelligentiam, idcirco primus Adam dormiendo matsomno mortis soporatus ut sponsa illius Ecclesia formaretur, sanguinem cum aqua de latere suo fundendo sacramenta ministravit. Porro quod de costa viri mulieris corpus factum dicitur ita intelligendum est, ut de sola ipsadditamento, per divinam potentiam in semet
Abbreviated transcription (Latin):
bilit̾ p̃sidẽtis tã occulta est: ut ĩ ipsastiolũ¬
tates malas ĩquib opat᷑ lateat. que putant
suo se solũ arbitͥo dirigi: qr se sentiũt p̃ter
coactionẽ ꝓͥo appetitu mou̾i. Qa enĩ nõ ĩpel¬
lũtur. nequaquã intelligũt q̃ dirigũt᷑: i ne¬
sciunt se hab̾e corã p̃cedẽtẽ ut ordinẽt᷑: ꝙ nõ
sentiuĩt retrorsũ ĩpellẽtẽ ũ p̃cipitẽt᷑. De aliis
modis gubnationis diuine ñ tułta ħ dispu

Expanded text:
biliter praesidentis, tam occulta est ut etiam ipsas voluntates malas in quibus sit lateat, quae putant suo se solum arbitrio dirigi; quia se sentiunt praeter coactionem proprio appetitu moveri. Quia enim non impelluntur, nequaquam intelligunt quod diriguntur, et nesciunt se habere coram praecedentem ut ordinentur, quia non sentiunt retrorsum impellentem ut praecipitentur. De aliis mo
Abbreviated transcription (Latin):
un aꝑit᷑. iqͥ p̃cipiti qua uult ad ruinã
li ẽ ruẽdi: s ĩcedendi ordinator Dñs iqͥt
Et ĩ die illa sibilabit dñs muscȩ qͣ est. ĩextre¬
mo flumine egipti. ⁊ appi quȩ ẽ. ĩt̾ra assur.
i ueniẽt ⁊ reqͥescẽt om̃s intorrẽtib ualliũ.¬

Expanded text:
ui praecipiti qua vult ad ruinam li est ruendi, sed incedendi ordinator. Dominus, iet in die illa sibilabit Dominus muscae quae est in extremo flumine Aegypti; et api quae est in terra Assur; et venient et requiescent omnes in torrentibus valliu
Abbreviated transcription (Latin):
diuine modãtiois qͦ malas ⁊̃ uolũ¬
tates p̃sidẽs. occulta ⁊ inusibili oꝑationẽ
ad suũ arbitͥũ tẽꝑat ⁊ ĩclinat. ħ senciẽdũ ÷.
ũ c̃dat᷑ d̃ mał uolu̾tatib ñ dare corrup¬
tionẽ s ordinẽ. Om̃is enĩ uolũtas p̾r ꝗͣ uel¬

Expanded text:
divinae moderationis, quo malas etiam voluntates praesidens occulta et invisibili operatione ad suum arbitrium temperat et inclinat, hoc sentiendum est, ut credatur Deus malis voluntatibus non dare corruptionem sed ordinem. Omnis enim voluntas prius e
Abbreviated transcription (Latin):
accipie batur qđ ñ erat ĩ oĩb. s ñdũ
ꝯstat. si eqͣle erat: qđ equalit̾ inerat
Et ħ querẽdũ ẽ pͥmũ de sub̾a: postea
deforma. acdeuide de potestate. In
ꝑsonis enĩ sub̾a ẽ. iusapientia for
mã autẽ: intelligẽtie claritas. ad po¬
testatẽ uͦ: motus intelligibił.i appe¬
citus. iuoluntatis. it̾ał habilitas.

Expanded text:
n erat in omnibus. Sed nondum constat an aequale erat quod aequaliter inerat. Et hic quaerendum est primum de substantia, postea de forma, ac deinde de potestate. In personis enim substantia est, in sapientia formmam autem intelligentiae claritas. Ad potestatem vero motus intelligibilis et appetitus et voluntatis rationalis habilitas.
Abbreviated transcription (Latin):
erat glificando. lit sciret hõ qr si potuit
dĩ tam disparẽ nat᷑ã corꝑis ⁊ aĩe ad unã
federationẽ atq amiciciã c̃iũg̃e. neqͣꝗͣ ei
ĩpossibile futur᷑ roał creat᷑e. humilita¬
tẽ licet longe infĩorẽ. ad sue głe paitici¬
pationẽ sublimare. Rursũ si tm̃ gau

Expanded text:
t Deus tam disparem naturam corporis et animae ad unam foederationem atque amicitiam conjungere, nequaquam ei impossibile futurum rationalis creaturae humilitatem, licet longe inferiorem, ad suae gloriae participationem sublimare. Et si tanta
Abbreviated transcription (Latin):
sensu p̾sum̾e. s erudiri pꝰ. ⁊ ĩformari
oportet. ⁊ qͣsi qͣndã in ꝯcusse ũitatis
basẽ. cꝰtota fabrica muitat᷑ fundare.
Neq ate ipso erudiri p̾sumas. ne for¬
te dũ te itͦtud̾e putas: magis seducas.
Adoctoribꝰ isapientibꝰ ħ intͦtuctio q̃¬
face̾ ⁊ aꝑire possint. C̃q iã intͦduetꝰ
fueris testimoniis scͥpturar̃ legñdo
singła que docueruit ꝯfirmare. Sie
mͥ uidetur. Cui me in ħ imitari pla¬
cuerit: libens accipio. eui uisũ fue¬
rit
ñita oport̾e fĩ: faciat quod placuerit ñ
ꝯtndã. Scio enĩ płes hc̃ morẽ indiscendo
ñ seruare. s quomͦ quidã ꝓficiant: rur¬
sus ñ ignoro. Si queris qui libri mag̃
adhanc lectionẽ ualeant: ego puto pͥn¬
cipiũ genesis de oꝑibꝰ sex dierũ. eͦs ulti¬
mos libros moysi de legalibꝰ sacͣm̃tis.
ysaiã pͥncipiũ. ⁊ finẽ erechieł. iob.
mero designãt utͥusq testam̃ti ꝑfe¬
ctionẽ se ꝯtinere . iiii. de tropologia

Expanded text:
sed erudiri prius, et informari oportet, et quasi quamdam inconcussae veritatis basim, cui tota fabrica innitatur fundare. Neque a teipso erudiri praesumas, ne forte dum te introducere putas, magis seducas; a doctoribus et sapientibus haec introductio quet aperire possint. Cumque jam introductus fueris, testimoniis Scripturarum legendo singula quae docuerint confirmare. Sic mihi videtur; qui me in hoc imitari placuerit, libens accipio; cui visum fuerit non ita oportere fieri faciat quod placuerit, non contendam. Scio enim plures hunc morem in discendo non servare. Sed quomodo quidam proficiant rursus non ignoro. Si quaeris qui libri magis ad hanc lectionem valeant, ego puto principium Genesis de operibus sex dierum, tres ultimos libros Moysi de legalibus sacramentis, Isaiam, principium et finem Ezechielis, Job, mero designant utriusque Testamenti perfectionem se continere. CAP. V. De tropologia
Abbreviated transcription (Latin):
cipiũ fide firma subnixũ. ad quod ccta
referant᷑ ñ agnouit. uis ut doceã
ce qualit̾ fieri debeant bases iste:
respice ad ea q̃ paulo añ tͥ enum̾aui.
Ẽ sacͣm̃tũ tͥnitatis. mł ĩã de illo libri
quibꝰ mag̃ turberis ꝗͣ edificeris.
Noli instare. sic nũꝗͣ ad finẽ uerues.

Expanded text:
cipium firma fide subnixum, ad quod cuncta referantur, non agnovit. Vis ut doceam te qualiter fieri debeant bases istae? Respice ad ea quae paulo ante tibi enumeravi. Est sacramentum Trinitatis; multi jam de illo libri quibus magis turberis quam aedificeris. Noli instare; sic nunquam ad finem venies.
Abbreviated transcription (Latin):
mã reduc̃. sicq demũ reliqͥs in ordinẽ
dispositis adung̃. Si uͦ aliqͦs tales ĩuen̾it
qͥnͦ c̃minui ualeãt ne ꝯgrue coaptari.
eos ñ assumit. ne forte dũ silicẽ frang̾e
laborat. limã frangat. Intñde. Rẽ tͥ ꝓpo¬
sui intuentibꝰ ꝯtẽptibilẽ. s intelligñtibꝰ
sẽꝑ politos ht̃ lapides. fabrica desuꝑ

Expanded text:
 demum reliquis in ordinem dispositis adjungit. Si vero aliquos tales invenerit, qui nec comminui valeant, nec congrue coaptari, eos non assumit, ne forte dum silicem frangere laborat, limam frangat. Intende: rem tibi proposui intuentibus contemptibilem, sed intelligentibus semper politos ha
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾s ordo. Rõali c̾ature lib̾ũ dedit ar
tespunuut. iꝑsistñtes ut ãpliꝰ labi
ñ possint ꝯfirmauit. Que origo pecc̾i.
Ecce qͣrtꝰ ordo. Q̃ subscͥpta lege. Ecce qͥntꝰ
ordo. Sacm̃tũ incarnationis u̾bi. Ecce
sextꝰ ordo. Sacͣm̃tũ noui testam̃ti. Eoce
septimꝰ ordo. Ipsiꝰ deniq resurrectiotus.
Ecce occõuꝰ ordo. ħ÷ tota diuinitas.
he illa spuitat fabrica que quot ꝯtinet
sacͣtta. quasi tot ordinibꝰ ꝯstructa inal¬
tũ extollit᷑: Uis &̃ ipsas bases agnosc̾e:
bases ordinũ pͥncipia s̃ sacͣm̃toꝵ. Ecce ad
leccionẽ uenisti. spĩtale edificaturus
edificiũ. Iã historie fundam̃ta ĩte loca¬
ta s̃. restat nc̃ tͥ ipsiꝰ fabrice bases fun¬
dare. Linũ tendis. ponis exanusstm qͣ¬
dros mordinẽ collocas. ⁊ circungirans
q̃dã futiuoꝵ muroꝵ uestigia figis.
Linea ꝓtensa recte fidĩ tͣmes ẽ ipse spi¬

Expanded text:
secundus ordo. Rationali creaturae liberum dedit arbtes punivit, et persistentes ut amplius labi non possint, confirmavit. Quae origo peccati,ecce quartus ordo. Quae scripta sub lege: ecce quintus ordo. Sacramentum incarnationis Verbi: ecce sextus ordo. Sacramenta Novi Testamenti: ecce septimus ordo. Ipsius denique resurrectionis: ecce octavus or illa spiritualis fabrica, quae quot continet sacramenta, tot quasi ordinibus constructa in altum extollitur. Vis et ipsas bases agnoscere. Bases, ordinum, principia sunt sacramentorum. Ecce ad lectionem venisti, spirituale fabricaturus aedificium. Jam historiae fundamenta in te locata sunt, restat nunc tibi ipsius fabricae bases fundare. Linum tendis, ponis examussim, quadros in ordinem collocas, et circumgyrans quaedam futurorum murorum vestigia figis. Linea protensa rectae fidei trames est, ipsae spi
Abbreviated transcription (Latin):
funda ẽẽ conspiciuĩt. ut qͥ simplicibꝰ
uadhuc stantib int̾ra iacere uidebant᷑
erectis sublimes appareãt. Nã seqͥtur.
Quocũq ibat spẽ.: illuc eunte sp̃u. n
rote parit᷑ leuabant᷑. seq̃ntes eũ spm.

Expanded text:
profunda esse conspiciunt, ut qui simplicibus et adhuc stantibus in terra jacere videbantur, erectis sublimes appareant. Nam sequitur: Quocunque ibat spiritus, illuc eunte spiritu; et rotae pariter levabantur sequentes eum.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ ẽ allegoriar̾ mist̾ia inuesti¬
gare uͥmea exhoͥt̾one opus ẽẽ ñ puto.
c̃ ipsa res ꝑse satis digna appareat. Nosse
iñte uolo o lector ħstudiũ. ñ cardos ⁊he
ĩuestigando subtilitatẽ teneãt. ut indis¬
c̃nendo pͣdñtiã ñ admitãt. Solidꝰ: cĩb
modamine uti oportet ut dũ inqͣrendo
ueniaris. recolẽs ꝗ ait psalmista. Arc̃ siũ
Meministi ut estimo supͣme diuinã seͥ¬
pturã edificio similẽ dixisse. uͥpͥmũ fun¬
tam̃to posito struct᷑a ĩ altũ leuat᷑ plane
edifitio similẽ. nã upsa struct᷑a ht. Non
gͦ pigeat sihãc similitudinẽ paulo ãilign¬
tiꝰ ꝓseqͣm. Respice opꝰ cem̃tarii. Collocato
fundam̃to. lineã extñdit ũlirectũ. ꝑpen¬
dicłm demittit. ac deinde lapides dili¬
gñt᷑ politos inordine ponit. deĩn atq

Expanded text:
um est allegoriarum mysteria investigare, ubi mea exhortatione opus esse non puto, cum ipsa res satis per se digna appareat. Nosse tamen te volo, o lector, hoc studium non tardos et hebe sic investigando subtilitatem teneant, ut in discernendo prudentiam non amittant. Solidus est cibus moderamine uti oportet, ut dum inquirendo veniaris, recolens quod ait Psalmista: Arcum suumMeministi, ut autumo, supra me divinam Scripturam aedificio similem dixisse, ut primum fundamento posito structura in altum levetur, plane aedificio similem; nam et ipsa structuram habet. Non ergo pigeat, si hanc similitudinem paulo diligentius prosequamur: respice opus caementarii. Collocato fundamento lineam extendit in directum, perpendiculum demittit, ac deinde lapides diligenter politos in ordinem ponit; alios atque
Abbreviated transcription (Latin):
adiunge basi tue si forte ꝯueniãt qͥ
ãbigua s̃. ita int̾p̃tare ut ñ discordẽt
q̃ uͦ sũt obscura: resera si potes. Qd
si ad intellectũ eoꝵ penet᷑re ñ poteo:
tͣnsi nec dũ p̃sum̾e conaris quod nõ
sufficis: ꝑiculũ erroris incurras.
Noli ea ꝯtempñe s potiꝰ uenerare q¬
iã audisti qͥ scͥptũ ÷ Posuit tenebras
ũ illi. qtu iã firmissima fide cenẽdũ eẽ
didicisti. ñ cm̃ expedit tͥ cotidie. mutare
sententiã. nͥ pͥus doctiores de ꝯsuluers
de sacͣmto altaris. sic de sacͬmto bap¬
cismatis. ꝯfirmationis ꝯiugii. noĩb̾ã¬
tos scͥpturas legnͣtes. q fundam̃tũ iu¬
taris ñ hñt: in errores uarios labii
cociẽs fere mutare sentñtias. qͦt legͥm
lectiones. Rursũ alios uides. qͥ ẜ illã
qͥd ꝯueniatiudicare. Inerechiele legis
ꝓ rote aĩalia sequunt᷑: ñ aialia itas.
Cũ ãbularet inquit aĩalia. abulabãt

Expanded text:
a invenis, si forte conveniant; quae ambigua sunt, ita interpretare ut non discordent, quae vero sunt obscura, resera si potes. Quod si ad intellectum eorum penetrare non vales, transi: ne dum praesumere conaris, quod non sufficis, periculum erroris incurras. Noli ea contemnere, sed potius venerare, quia audisti quod scriptum est: Posuit tenebras um illi, quod tu jam firmissima fide tenendum esse didicisti: non tamen expedit tibi quotidie mutare sententiam, nisi prius doctiores te consulueris, de sacramento altaris; sic de sacramento baptismatis, confirmationis, conjugii, eltos Scripturas legentes, quia fundamentum veritatis non habent, in errores varios labi, et toties fere mutare sententias, quot legerint lectiones. Rursum alios vides, qui secunduquid conveniat judicare. In Ezechiele legis, quod rotae animalia sequuntur, non animalia rotas: Cum ambularent, inquit, animalia, ambulabant
Abbreviated transcription (Latin):
sue ꝯmoda: mecessaria ꝓuidẽ debuerat.qr
ħ peccando ñ ꝑditit. ict̾to ds̃ pꝰmodũ illum
ꝑ scͥptiuas fuas de eiꝰmodi erudire ñ curauit
Descientia lͦi aĩc sola iccͥco ꝯh̃o reꝑabature¬
rudiẽtib fuit qm̃ solã illã pͥus peccãdo amifit.

Expanded text:
ecessaria providere debuerat quia homo peccando non perdidit; idcirco Deus postmodum illum per scripturas suas de ejusmodi erudire non curavit. De scientia vero animae sola idcirco homo cum reparabatur erudiendus fuit, quoniam solam illam prius peccando amisit.
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑ ħ intelligi det᷑ qr pontifex płꝰ deb
de celestibꝰ cogitare quã de t̾renis. Rectꝰ
ordo pͥmũ intunica linea: itona. ⁊⁊
feminalibꝰ expͥmit᷑ mundicia carnis.
deinde ꝑ cunieã int̾iorẽ ł iacinctinã
significatꝰ mũdicia cordis de suꝑ
ep̃hot. ħ intestam̃to uet̾i soli pontifices
uteliant᷑ eisdẽ quibꝰ ⁊ rona fuerat distin¬
cto coloribꝰ. Sub gr̾a autẽ ħ uestim̃tũ
tam sac̾dotibꝰ quã pontificibꝰ ꝯmune ẽ.
Quod autẽ ꝑ iiͦii. colores inrona sig

Expanded text:
 hoc intelligi detur, quod pontifex plus debet de coelestibus cogitare quam de terrenis. Rectus ordo: prius in tunica linea et zona et feminalibus exprimitur munditia carnis; deinde per tunicam interiorem vel hyacinthinam significatur munditia cordis. CAP. Ephot. Hoc in Testamento Veteri soli pontifices utebantur; eisdem quibus et zona fuerat distincta coloribus. Sub gratia autem hoc vestimentum tam sacerdotibus quam pontificibus commune est. Quod aute
Abbreviated transcription (Latin):
b eusd castitatis ⁊ cõtinẽtie
sigñ. que ꝑtunicã ⁊i ronã de¬
cet̾a sac̾ indiuñta feminalia lignea
cͥca renes ad sacrũ minist̾iũ ing̾diẽti¬
ũ applicari uibentꝰ ñ tm̃ ad curpitu¬
dinis uelande. que solitis cotidiani
us indum̃tis cegebat᷑ necessitatem
ꝙͣ ob consuande casticatis ⁊ mundi¬
cie significationẽ. Neq uͦ estimãdum
in illo pͥori ppło uiros discooꝑta. aut
tñ uelata carne pudoris ucede ut

Expanded text:
continentiae signum quae per tunicam et zonam decaetera sacra indumenta, feminalia linea circa renes ad sacrum ministerium ingredientium applicari jubentur; non tam ad turpitudinis velandae quae solitis quotidiani usus indumentis tegebatur necessitatem, quam ob conservandae castitatis et munditiae significationem. Neque vero existimandum in illo priori populo viros discooperta, aut non velata carne pudoris solit
Abbreviated transcription (Latin):
uetꝰ ꝓ eo q x̾ana religio magis simpli
equit᷑ dem r̾oale. siue longion.
ꝙ pectori pontificis suꝑ ĩponit᷑
ut ineius corde sapientiã. ⁊ disc̾tiõem
mẽẽ deb̾e ostendatꝰ. In ipso au̾ roali
posita s̃ manifestacio. ⁊ u̾tas. ut in
doctͥna sua pontifex nec aliud quã
u̾itas sugg̃it efferre p̃sumat. neq
id qd au̾itate intꝰ hauserit rõne ⁊ oꝑe
approbare. ⁊ manifestare desistat.
Notandũ uͦ qd̃ adinuicẽ ꝯcacenãtur.
concordare debent: ro. ioꝑa. ut quod
m̃tis intellectu ꝑcipimꝰ: oꝑe inplea¬

Expanded text:
uod Christiana religio magis simplicSequitur deinde rationale sive logion, quod pectori pontificis superimponitur, ut in ejus corde sapientiam et discretionem inesse debere ostendatur. In ipso autem rationali posita sunt manifestatio et veritas, ut in doctrina sua pontifex nec aliud quam veritas suggerit, efficere praesumat, neque id quod a veritate intus hauserit ratione et opere approbare et manifestare desistat. Notandum vero quod adinvicem concatenantur concordare debent, ratio et opera, ut quod mentis intellectu percipimus opere implea
Abbreviated transcription (Latin):
pausi: ap. Reuelatio q̃ appellat᷑ cho¬
me ap̃. lib̾ qͥ appellat᷑ transitꝰ scẽ ma¬
rie: ap̃. Lib qui appellat᷑ penitentia
qui pꝰ diluuiũ cũ drachone abħeti¬
cis pugnas se ꝑhibet᷑ ap̃. lib̾ qͥ appella¬
tͫ cestam̃tũ iob: ap̃. lib̃ qͥ app̾penit̾n¬

Expanded text:
evelatio quae appellatur Stephani apoc. Liber qui appellatur transitus sanctae Mariae apoc. Liber qui appellatur poenitentia qui post diluvium cum dracone ab haereticis pugnasse perhibetur, apoc. Liber qui appellatur Testamentum Job apoc. Liber qui appellat
Abbreviated transcription (Latin):
fricani. ap̾. Opuscula pꝰtumiani ⁊ gal¬
q̃ ñ ab angło ut illi ꝯfingunt. ẜ mag̃
a demone scͥpta sũt: ap. ħ & his si¬
milia que simon magꝰ nicholaus che¬
rintus. maixion. basilides ebion pau¬
lus ꝙ̃ samosatenus. photenus ⁊ bo¬
nosus. qͥ simili errore defecert̃ mon¬
tanꝰ qͦ c̃ suis obcenissimis sequacib.
apollinaris. ualentinꝰ siue manicheꝰ.
abispania lampediꝰ. discorꝰ. euticius.¬

Expanded text:
i sive Africani, apocrypha. Opuscula Postumiani et Galn ab angelo, ut illi confingunt, sed magis a daemone conscripta sunt apocr. Haec et his similia quae Simon Magus, Nicolaus, Cherinthus, Marcion, Basilides, Chion, Paulus etiam Samosatenus, Photinus et Bonosus, qui simili errore defecerunt. Montanus quoque cum suis obscoenissimis sequacibus. Apollinaris, Valentinus, Manichaeus, ab Hispania, Lampedius, Dioscorus, Euticius
Abbreviated transcription (Latin):
ns. ħũ mito dignitatis suꝑiores sunt
ꝯstituti. Qui n uat᷑a minꝰ subtiles.
isapientia minꝰ ꝑspicaces Poiti sũt me¬
rito dignitatis ĩferꝰ s̃ ordinati. ita tũ
ut & hii qui excellẽciores ꝯstituti s̃. sine
suꝑbia p̃lati ee̾nt. d qui inferiores po¬
sitis sine miseria subiecti

Expanded text:
to dignitate superiores sunt constituti. Qui vero et natura minus subtiles et sapientia minus perspicaces conditi sunt, merito dignitate inferiores sunt ordinati, ita tamen ut ii qui excellentiores constituti sunt sine superbia praelati essent, et qui inferiores positi sunt, sine miseria subjecti
Abbreviated transcription (Latin):
ed ut muidet᷑ eo dem prorsus
uisibilit̃ qͦ bom angłi discreti s̃ ama
nistis adlucẽ iusticie. conu̾sis illu¬
minatisq aluce ut lux ee̾nt ⁊ uon
tenebre. Sic enĩ consonare debueit᷑
eremplaria oꝑm dĩ. ut quȩ iusibilia
erãt oꝑa sapientie: inuisibiliũ ꝓuent̾
erat. ꝯimilit᷑ ilux inuisibił erat. ⁊ ce¬
ilucis: iuocata ẽ lux dies & tenebie
cenebrar̃ non ẽ: s lucis. qr peccatum
cenebre ẽ i peccatũ nicħ ẽ. ⁊ sine ipso
nich factũ ẽ. Lux ab ipso facta ẽ qr
iumus qr dix̃ ds̃ fiat lux istatim
lux facta ẽ. Nusqͣ dix̃ ds̾ siat tenebie.
s deluce dix̃ fiat lux. ⁊ diuisit lucem
acenebris. Et uociuit lucẽ diẽ. ⁊ tene

Expanded text:
Et ut mihi videtur eodem prorsus visibiliter quoque boni angeli discreti sunt a mal: et istis ad lucem justitiae conversis illuminatisque a luce, ut lux essent et non tenebrae. Sic enim consonare debuerunt exemplaria operum Dei, ut quae visibilia erant opera sapientiae, invisibilium proventus erant; similiter et lux invisibilis erat, et teet lucis. Et vocata est lux dies et tenebrae tenebrarum non est sed lucis; quia peccatum est tenebrae et peccatum nihil est: Et sine ipso nihil factum est . Lux ab ipso facta est; qvimus quod dixit Deus: Fiat lux, et statim lux facta est . Nusquam dixit Deus: Fiant tenebrae. Sed de luce dixit: Fiat lux, et divisit lucem a tenebris; et vocavit lu
Abbreviated transcription (Latin):
De penis impiorum.
uidã putat aĩas corꝑalibꝰ penis
cruciari ñ posse: nͥ ꝑ corꝑa. ⁊ in cor¬
ꝑib manentes. Qͥ pp̃ a corꝑibꝰ exutas
aiãs nullas alias penas sustin̾e c̃dunt.:
satrix irrogat. S uerissime auccorita¬
te sacͥ elo qͥr icatholice u̾itatis testimo

Expanded text:
De poenis animarum. Quidam putant animas corporalibus poenis cruciari non posse, nisi per corpora et in corporibus manentes. Quapropter a corporibus exutas animas nullas alias poenas sustinere credunt, satrix irrogat. Sed verissime auctoritate sacri eloquii et catholicae veritatis pro
Abbreviated transcription (Latin):
equalit̃ ꝓpͥe ẽ. oĩ corꝑi. qr si extͣ corpus
posita uni corꝑi ꝓͥor ⁊ alt̾i remotior
e̾ẽt. int̾ ipsã ꝓfecco. ⁊ corpꝰ spatiũ eet.
Si spatiũ ẽẽt: loeꝰ ẽẽt. Silocꝰ eẽt: corpꝰ
ẽet. Si autẽ int̾ ipsã. ioẽ corpꝰ corpꝰ ẽet.
extͣ o̾e corpꝰeet. q fieri ñ p̃. Itaq dicũt¬
quia oĩa neq ꝑcorpꝰ a corꝑe recedit. neq
ꝑ corpꝰ ad corpꝰaccedit. o ĩo nec loco mo¬
uet᷑. ut recedat a corꝑe q̃ ẽ ĩ loco: nec
loco mouet᷑ ut accedat ad corpsꝰq̃ ẽ i
co: nulłꝰ ẽ locꝰ. ꝓpt̾ ħ itaq diccũ putãt

Expanded text:
aequaliter prope est omni corpori, quia si extra corpus posita uni corpori propior, et alteri remotior esset, inter ipsam profecto et corpus spatium esset. Si spatium esset, locus esset; si locus esset, corpus esset. Si autem inter ipsam et omne corpus corpus esset, extra oquod anima neque per corpus a corpore recedit, neque per corpus ad corpus accedit; et ideo nec loco movetur, ut recedat a corpore quod est in loco; nec loco movetur, ut accedat ad corpus quod esco nullus est locus. Propter hoc itaque dictum putant
Abbreviated transcription (Latin):
bił est s loco ñ remouet᷑: qr nec loco
mouet᷑ recedũs a corꝑe q̃ ẽ in loco: nec
loco mouet᷑ accedens ad corpꝰ q̃ ẽ inloco.
neq enĩ loco mouetur: qñ recedit
a loco: neq it̾m loco mouet᷑. qn̾ acce¬
dit ad loc̃. Etiã qnͣ in corꝑe posita aĩa
corpꝰ localit᷑ mouet: ip̾a tñ localitet
ñ mouet᷑. Si enĩ icc̾co localit̃ mou̾i exi¬

Expanded text:
is est; sed loco non movetur, quia nec loco movetur recedens a corpore quod est in loco; nec loco movetur accedens ad corpus quod est in loco. Neque enim loco movetur quando recedit a loco, neque iterum loco movetur quando accedit ad locum; etiam quando in corpore posita anima corpus localiter movet, ipsa tamen localiter non movetur. Si enim i
Abbreviated transcription (Latin):
dũ innocentiã suã sine causa ꝑiclitari
c̾neret. ⁊ diuiñ auxiliũ ĩtima cordis
deuotioẽ sibi ad ẽẽ ĩploraret: ecce subi¬
to qͥ mortuus fuerat surrex̃. ⁊ rẽ gesta
cunctis astantib ⁊ mirantib exponẽs:
innocentẽ ab soluit. Referebat se ab eod̾¬
angło malo. a quo ad int̾fectionẽ sui ꝑsuas
fuerat ad torm̃ta deductũ. S dũ duc̾et᷑
ox. ic̃: splendida facie ipsũ aũ scm iaco¬
bũ fuisse aiebat. euntib occurrisse. eũq
ereptũ incelũ ad thronũ uidicis durisse
illicq p̃cib ꝓ ipso fusis. ut uite denuo
reddetur. obtinuisse. ibi se uidisse młta
milia angłoꝵ affirmabat. Dequoꝵ tam̃
statu. ⁊ facie interrogatꝰ: nich inħ mũ¬
do ee̾ dicebat simile illis. quo illã quam
in ipsis uiderat qualitatẽ expͥmere po¬
tuiss: nisi fortẽ ignẽ aut lucẽ. ⁊ psã
tam̃ longe ⁊ ualde dissimilẽ Memorẽ
quid se eẽ. s exprim̾e nullo posse quod

Expanded text:
dum innocentiam suam sine causa periclitari dum innocentiam suam sine causa periclitari cerneret, et divinum auxilium intima cordis devotione sibi adesse imploraret, ecce subito qui mortus fuerat surrexit, et rem gestam cunctis astantibus et mirantibus exponens innocentem absolvit. Referebat se ab angelo malo, a quo ad interfectionem sui persuasus fuerat, ad tormenta deductum. Sed dum duceretur quemdam splendida facie ipsum autem sanctum fuisse aiebat Jacobum euntibus occurrisse, eumque ereptum in coelum ad thronum Judicis deduxisse, illicque precibus pro illo fusis ut vitae denuo redderetur obtinuisse. Ibi se multa angelorum millia vidisse affirmabat. De quorum tamen statu et facie interrogatus, nihil in hoc mundo esse dicebat simile illis quo illam quam in ipsis viderat qualitatem exprimere potuisset, nisi forte ignem aut lucem et ipsam tam longe et valde dissimilem. Moerorem quidem esse, sed exprimere nullo modo posse qu
Abbreviated transcription (Latin):
tendet ꝓtestatur se iã pͥdẽ oĩa scisse. Hu¬
ic uͦ qͣsi bene placito ⁊ gͣto: uenisse ob¬
uiã. Deuotionẽ laudat. bonũ ꝓpositũ
ꝯm̃dat. p̾miũ ap̃se magñ ꝑari: nec lon
inde currentibꝰ: uite tandẽ miserias
⁊ dolcres uite hꝰ quales aut qͣnti sũt
exponit. Onĩe qd h amat᷑ ꝙͣ. cito fugiat.
li ꝑsuasione paulatĩ m̃ti hoĩs nicħ sini¬
strũ suspicantis: ꝯtemptũ uite ingent.
metũ mortis tollit. Postremo cestat᷑ nicħ
mag̾ ultͣ uirtutis expedire: ꝙͣ ut hinc
exur festinet. ⁊ si alia uia ñ det᷑: manusu¬
a fortiter mortẽ lacessat. ⁊ ñ ꝑmittat
se inhis dolorib dui teneri: qui gau¬
diũ sibi ꝑatũ ẽẽ ñ dubitet᷑. Quid nilta :
Deceptꝰ fraudulente ꝑsuasioi assensũ
p̃bet. ⁊ in iecto ferro semet ipsũ iugu¬
lat. Comites eius diu ꝑdeuia qͣsitũ. cãd
sceleris ũ̾ similit᷑ ꝯsciꝰ uidebat᷑. eunde
falsa cͥminatione adpenã exposcũt. Ille

Expanded text:
testatur; se jam quidem omnia scisse; nunc vero quasi beneplacito et grato venisse obviam. Devotionem laudat, bonum propositum commendat, praemium apud se magnum parari, nec longinde currentibus, tandem miseriam et dolores vitae hujus quales aut quanti sunt exponit. Omne quod hic amatur quam cito fugiat, li persuasione paulatim menti hominis nihil sinistrum suspicantis contemptum vitae ingerit, metum mortis tollit. Postremo testatur nihil magis vero virtutis expedire, quam ut hinc exire festinet, etsi alia via non detur, manu sua fortiter mortem lacessat; et non permittat se in his doloribus diu teneri, qui gaudium sibi paratum esse non dubitat. Quid multa? Deceptus fraudulentae persuasioni assensum praebet, et injecto ferro semetipsum jugulat. Comites ejus diu per devia quaesitum tandem sceleris verisimiliter conscius videbatur, eamdem falsa criminatione ad poenam exposcunt. Ille
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑg̾et: ĩ itin̾e ut solet qͦdã loco hospi¬
ciũ accepit. U factũ tunc ap̃ õs didic̃
eiusł loci habitatores celebre paucis
loco hospitatꝰ ẽ. Nocte ut itineranti¬
b mos ẽ. añ dilucłm surrex̃. egͥssus
de uico usiluã q̃ eid̃ uicina erat: de¬
uenit. Ibi acomitibꝰ itin̾is casu ut so¬
let discͥmine uie disunctꝰ: deuiare
cep̃. Cũq longus ꝓcessiss: obuiũ ht̃
q̃ndã uenerandi habitus. ⁊ uultꝰ uir.
A qͦ uit̾rogatꝰ qͥs aut unde e̾et. ⁊ qͦper¬
g̃et: nonĩ patͥã simul i causã itin̾is ex

Expanded text:
in itinere, ut solet, quodam loco hospitium accepit. Ubi factum tunc apud omnes ejusdem loci habitatores celebre paucis loco hospitatus est. Nocte, ut itinerantibus mos est, ante diluculum surrexit, egressus de vico in silvam quae eidem vicina erat devenit. Ibi a comitibus itineris casu, ut solet, discrimine viae disjunctus, deviare coepit. Cumque longius processisset, obvium habet quemdam venerandi habitus et vultus virum, a quo interrogatus quis aut unde esset vel quo pergeret: nomen, patriam similiter et causam itineris
Abbreviated transcription (Latin):
tͣhant. uł adrequiẽ deducat. S ce
ipsas aĩas ad huc in corꝑe positas ante
exitũ mlt̾a aliq̾n de his que futura sũt
suꝑ eas. siue ex responso ꝯseientie in¬
tioris. siue ꝑreuelationes ext̾iꝰ factas:
se. siue de corm̃tis ĩpioꝵ. siue degau
na. flãma. pontes. naues. domos. ne¬
mora. pͣta. flores. hoiẽsnigͦs. candidos.
⁊ cet̾a qualia in ħ mundo ud̾i &e ha¬
beri solẽt. ł adgandiũ amari. ł ad tor¬
m̃tũ tim̃i. Se qͦ solutas corꝑib: ma¬
nib tͣħi. pedibꝰ deduci. collo suspen-
dã quod de hac re audiui: tac̾e ñde¬
beo. Quidã ꝓbati testimonii fr̃ narra¬
uit mͥ se a suo abbate ueracit᷑ ħ affir¬
mante audisse. quia ille ẽ aliqn ad¬

Expanded text:
ertrahant, vel ad requiem deducant; sed et ipsas animas adhuc in corpore positas ante exitum multa aliquando de iis quae futura sunt super eas; sive ex responso conscientiae interioris, sive per revelationes, exterius factas, se sive de tormentis impiorum sive de gauna, flammas, pontes, naves, domos, nemora, prata, flores, homines nigros, candidos,  caetera qualia in hoc mundo videri et haberi solent, et vel ad gaudium amari, vel ad tormentum timeri. Sic quoque solutas corporibus manibus trahi, pedibus deduci, collo suspendidam quod de hac re audivi tacere non debeo. Quidam probati testimonii frater narravit mihi se a suo abbate, veraciter hoc affirmante, audisse quia cum aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdire uissit alia fuit inspir̃o. ꝗͣ. ipsa
iuiuficatio S gͦ nescit᷑ qͦmͦ inspi¬
rat᷑  qͦm̾ sciri pot̾ qualit̾ expirat᷑:
Ds̃ inspirat: hõ expirat. Ps̃ mittit:
hõ remitit. Qͣ uia mittitur c̃ acce¬
uit. ead̃ remittit᷑ ẽrecedit. ħ unũ sci¬
mus : quia recedente aĩa corpꝰ morit᷑.

Expanded text:
t inspiratio, quam ipsa vivificatio. Si ergo nescitur, quomodo inspiratur, quomodo sciri potest qualiter exspiratur? Deus inspirat, homo exspirat. Deus mittit, homo remittit, quia mittitur, cum accedit: eadem remittitur, cum recedit. Hoc unum scimus, quia, recedente anima, corpus moritur,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ĩ qͣ dies dñi incip̃. dies hoĩs sinẽ accip̃.
Indie suo hõ sͥ relinqͥt᷑. ut q uult oꝑet᷑.¬
ĩdie nͦ dñi inpotestate sua ñ ẽ hõ: s
in illiꝰ potestate ad quẽ uenit ut remu¬
neret᷑ ꝓpt̾ea ad hoĩẽ ꝑtinet. ut id solũ
quasi excluse. siue ħ solũ ilł egdi sit qͥ
colligentes. auegetatione corꝑũ cesset̃.
ut insema ipsis subsistãt. u̾bi gr̃a. en̾
flatꝰiste corꝑeꝰ spuat᷑ egͥdit᷑ a corꝑe. in¬
cip̃ ẽentialit᷑ atq localit᷑ ext̾ corpꝰ ẽe qui
pͥus ẽentiaut̃ atq localit̾̃ infra corpꝰ
ꝯxinebat᷑. Qn̾ uͦ cortex aresc̾e incip̾in ar¬
bore. exit humor abillo. ⁊ ecͣbitur adĩ¬
teriora: neq foras eg̾ditur ut extͣ sit.
s it̾iꝰ remanet. ĩ eo q intꝰ ẽ. siue ĩ ligno
siue ĩ medulla: ut ĩ cortice ip̃o ñsit.
tam̃ oĩo exit acortice. ũ ĩcortice iam
ñ sit neq ex̃. qͣsi adext̾iora effusꝰ s er
qͣsi adint̾iora collectꝰ. & si forte humor

Expanded text:
est in qua dies Domini incipit, dies hominis finem accipit. In die suo homo sibi relinquitur, ut quod vult opeini jam in potestate sua non est homo, sed in illius potestate ad quam venit ut remuneretur. Propterea ad hominem pertinet ut id solum quasi exclusae, sive hoc solum illis egredi sit, quod colligentes a vegetatione corporis cessant, ut in semetipsis subsistant. Verbi gratia: Quando flatus iste corporeus expiratur egreditur a coraliter atque localiter extra corpus, qui prius essentialiter atque localiter intra corpus continebatur. Quando vero cortex arescere incipit in arbore, exit humor ab illo et contrahitur ad interiora, neque foras egreditur, ut extra sit, sed interius remanet in eo quod intus est sive in ligno sive in medulla ut in cortice ipso non sit. Tamen omnino exit a cortice ut in cortice jam non sit; neque exit quasi ad exteriora effusus, sed exit quasi ad interiora collectus. Et si forte humor
Abbreviated transcription (Latin):
uenia p̃openitentiã ⁊ satisfationẽ ali hoĩe
in iunctã. ⁊̃ siillã studiose ꝯpleu̾o ẽ ip̾e
hõ cui pecc̾a m̃a ꝯfiteor. sepe aut ignorã¬
cia nesciat. aut negligentia ñ ꝯsidẽt.
satisfacionẽ in uinge. Adħcͥ b̾uit̾ res¬

Expanded text:
atisfactionem ab homine injunctam, etiam si illam studiose complevero, cum ipse homo, cui peccata mea confiteor, saepe aut ignorantia nesciat, aut negligentia non considersatisfactionem injungere? Ad hoc tibi bre
Abbreviated transcription (Latin):
Ui quis cũ mat᷑ spiritali fuerit for¬
Inicatus: anathematis ut scitis ꝑchi¬
ꝓmulgamus: qui c̃ ea quã desacͦ fonte
baptismatis susceꝑit. aut cũ illa qͣm an̾
ep̃m tenuerit. cũ sacꝰ scͥmate fuerit uẽ

Expanded text:
uisquam cum matre spirituali fuerit fornicatus, anathematis, ut scitis, percurcutere promulgamus, qui cum ea quam de sacro fonte baptismatis susceperit, aut cum illa quam ante episcopum tenuerit cum sacro chrismate
Abbreviated transcription (Latin):
ne feceris. De p̃cipiendis similit̃ inũ.
Quec̃q uultis ut nob̾ faciãt haiẽs uos
similt̃ facite illis ut uicdł hõ extuꝯ¬
sidero̾ne disce̾t. qͣlẽ se gͥ ꝓximũ ebi¬
ħe deb̾et. S pꝰea cũ lex sub intrarit
i disciplinã uiuendi aitiorẽ ꝓpoñit
ex his q̃ media fuerãt q̃dã excep̃ ⁊ex¬
eis alia p̃p̃ceptionẽ. alia ꝑprohibti¬
onẽ in alt̾ã partẽ deflex̃. ut quẽad

Expanded text:
n feceris . De praecipiendis similiter, unum: Quaecunque vultis ut vobis faciant homines, et vos similiter facite illis ; ut videlicetsideratione disceret qualem se erga proximum exhibere deberet. Sed postea cum lex subintraret et disciplinam vivendi arctiorem proponeret; ex his quae media fuerant, quaedam excepit; alia per praeceptionem, alia per prohibitionem in alteram partem deflexit, ut, quemad
Abbreviated transcription (Latin):
hibita pauea cõcessa. Illic dictũ est
hoĩ ut deligno scientie hõi ⁊ mali ne
comes̾et. ñ q lignͣ malũ erat. s qr
obediẽcia ꝓbãda erat: hic dictũ ẽ
ut carnẽ c̃ sanguine ñ ꝯmedent u̾
disc̾ent horrerere crudelitatẽ. car¬
nẽ porcine̾ ñ ed̾ent. ũ detestarẽt᷑:
ĩmũdiciã. In boue ⁊ asino ñ ararẽt

Expanded text:
 est homini, ut de ligno scientiae boni et mali non comederet, non quia lignum malum erat, sed quia obedientia probanda erat. Hic dictum est ut carnem cum sanguine non comederent, ut discerent horrere crudelitatem; carnem porcinam non ederent, ut detestarentur immunditiam; in bove et asino non ararent,
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ ꝓhibitionẽ. Pmũ nãq peccm hoĩs
entie deputat᷑. Quia gͦ hõ in malis
agendis expͥa ꝯcupiscentia indiu̾¬
sa distͤhitur inbonis agendis
sola obediẽtie regula gub̃nat᷑. iõ in mał
cauendis que ht̃ exemet ipso. ⁊ ꝑsemet¬

Expanded text:
hibitionem. Primum namque peccatum hominis entia deputatur. Quia igitur homo in malis agendis, ex propria concupiscentia in diversa distrahitur, in bonis agendis sola obedientiae regula gubernatur. Ideo in malis cavendis quae habet ex semetipso, et per semet
Abbreviated transcription (Latin):
fidĩ ec̃tare debemꝰ. Sac̾m̃ta abi¬
nitio ad restaurationẽ. icuronem
hõis instituta s̃ alia sub nat᷑ali lege. a¬
lia subscͥpta lege. alia sub gr̃a. Ꝙ in his
tꝑ̃is sacͤm̃ta siue subnat᷑ali lege sui sub
scͥpta: signa q̃dã fuerũt. ⁊ fige eoꝵ q̃ nẽ

Expanded text:
fidei tractare debemus. Sacramenta ab initio ad restaurationem et curationem hominis instituta sunt; alia sub naturali lege, alia sub scripta lege, alia sub gratia. Et in htemporis sacramenta, sive sub naturali lege, sive sub scripta; signa quaedam f
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficẽ. Pꝰ ħ itaq conueniẽt᷑ gr̾a data est. que¬
a illuminaret cecũ. ⁊ sanaret infirmũ.
Illuminaret ignorantiã. refrigeraret
ꝯcupiscentiã. Iluminaret ad cognitio¬
nẽ uitatis: inflãmaret ad amorẽ uutucis
flamina lum̃ ad cognicionẽ. flãmã ad di¬
lectionẽ. Porro sic̃ sp̃s hõis mediante ca

Expanded text:
ficere. Post haec itaque convenienter gratia data est quae illuminaret caecum, et sanaret infirmum; illuminaret ignorantiam, refrigeraret concupiscentiam; illuminaret ad cognitionem veritatis; inflammaret ad amorem virtutisflammam; lumen ad cognitionem, flammam ad dilectionem. Porro sicut spiritus hominis mediante cap
Abbreviated transcription (Latin):
cͥptũ est qr lex neminẽ ad ꝑfectu
ducit. Lex enĩ ignoranciã doce
potuit. infirmitatẽ adiuuare
ñ potuit. Duo ħmala ĩ hoĩe fuer̾
uiexħis cet̾a mala hoĩs oĩa ꝓ cesserũt. Unũ
fuit ignorantia. aliud cũ cupiscentia.
Ignorantia boni. ꝯcupiscentia mali.
Exignorantia : uenit delictũ. exconcu¬
fuer᷑. S ut cognosc̾et hõ morbuĩ suum
dimissus : cotꝰ sbi. ne forte gr̃am suꝑfluã
udicaret. si pͥus infirmitatis sue defectũ
ñ agnosc̾et. Positũ ẽ gͦ tempꝰ naturalis le¬
relicta. errae cepit au̾itate ꝑignorantiã.
cenda de infirmitate. Data ẽ lex scͥpta
ut ignoranciã illuminaret. s ĩfirmitatẽ
ñ corroboraret. ut in ea parte hõ qua defec¬
tũ suũ agnouit uiuaretꝰ᷑ li aũstare ꝑse

Expanded text:
ptum est quia lex neminem ad perfectum duxit . Lex enim ignorantiam docere potuit, infirmitatem adjuvare non potuit. Duo haec mala in homine fuerunt, et ex his caetera mala hominis processerunt. Unum fuit ignorantia, aliud concupiscentia. Ignorantia boni, concupiscentia mali. Ex ignorantia venit delictum, ex concufuerunt; sed ut cognosceret homo morbum suum, dimissus est totus sibi: ne forte gratiam superfluam judicaret; si prius infirmitatis suae defectum non agnosceret. Positum est ergo tempus naturalis lerelicta errare coepit a veritate per ignorantiam, cenda de infirmitate. Data est lex scripta ut ignorantiam illuminaret, sed infirmitatem non corroboraret ut in ea parte homo qua defectum suum agnovit juvaretur. Ubi autem pe
Abbreviated transcription (Latin):
solũm audiũt. s toti corꝑi. Soli pedes
ambulãt. ⁊ ñ ĩ tm̃ solũ mͦ ambulant. s
toti corꝑi. Et ad hunc modũ itã q̃q ht̃ so¬
pientissimi singła sũt o̾iũ. ⁊oĩa singłoꝵ
Quisquis gͦ donũ gr̾e dĩ. ꝑciꝑe meruit.

Expanded text:
sibi audiunt, sed toti corpori. Soli pedes ambulant, et non sibi tamen solummodo ambulant, sed toti corpori, et ad hunc modum unumquodque habet sopientissimi, singula sint omnium, et omnia singulorum. Quisquis ergo donum gratiae Dei percipere meruit
Abbreviated transcription (Latin):
punũ mediatorẽ dĩ ⁊ hominũ. resurgẽt
diabolo ⁊ angłis eius puniant᷑: Utr̃ sane
resurgant quec̃q ineis deformia ⁊ uitio¬
sam̃bra gestauer̃. inquerendo laborare
q opꝰe  Neq enĩ fatigare nos debet incͥca
eoꝵ ł habitudo ł puicͥtudo: quoꝵ erit c̾ca
isẽpit̾na dãpnatio. Nec moueat qͦmͦ erit
ineis incorruptibile corpus si dołe pot̾it:
aut qͦm corruptibile siñ pot̾it. N enĩ est

Expanded text:
num, resurgent diabolo et angelis ejus puniantur. Utrum sane resurgant quicunque in eis deformia et vitiosa membra gestaverunt, inquirendo laborare quid opus est? Neque enim fatigare nos debet incerta eorum vel habitudo vel pulchritudo, quorum erit certa et sempiterna damnatio. Nec moveat quomodo erit in eis corpus incorruptibile, si dolere poterit, aut quomodo corruptibile, si non poterit. Non
Abbreviated transcription (Latin):
madĩ. ħforma hoĩs apparebit. Ñ ꝙ ñ uidi¬
cabit qui dedit om̃e uidicid filio: c̃de
illo dicat filius ẽ qui querat ⁊ udicet:
s ita dictũ ÷ pat̾ ñ udicat queꝙͣ:. s om̃e
uidiciũ dĩdit filio. Ac si dic̾e̾t᷑. Patrem
nemo uidebit iniudicio uiuoꝵ ⁊ mor¬

Expanded text:
ma filii hominis apparebit. Non quia non judicabit qui dedit omne judicium Filio, cum de illo dicat Filius, Est qui quaerat, et judicet: sed ita est dictum, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio; ac si diceretur, Patrem nemo videbit in judicio vivorum et mor
Abbreviated transcription (Latin):
iudex forma filii hoĩs apparebit. q̃ forma
ñ est pat̾s s filii. nec ea filii inqͣ equał: patͥ¬
bunt mali. ñ eis uid ebit᷑ bonꝰ: qr ñ ad eũ
fideliũ uisio illa filii hominis. nec boñ
erit impiis qͥ mutent᷑ inignẽ̾ et̃nũ: nec
sũmũ bonũ erit iustis. Adhuc enĩ uocat
eos adregnũ: q eis paratũ ẽ abinitiomun¬
di. Sic̃ enĩ dicet ite inignẽ et̃nũ: sic istis
uenidicte benedicti patͥs mei possidece

Expanded text:
judex forma filii hominis apparebit. Quae forma non est Patris, sed Filii, nec ea Filii in qua abunt mali non eis videbitur bonus, quia non ad eum infidelium; visio illa Filii hominis nec bonum erit impiis qui mittentur in ignem aeternum, nec summum bonum erit justis. Adhuc enim vocat eos ad regnum quod eis paratum est ab initio mundi. Sicut enim illis dicet: Ite in ignem aeternum ; sic istis: Venite, bened
Abbreviated transcription (Latin):
rit iuditiũ in ipso in opinato dñi
ad uentu celerimũ d cardissimũ pu¬
tabatur. qr ipsas ꝯscientias sine s̾moi̾s
indie qua iudicabit dc̃ occulta hoĩũ.
fuurꝰ est cestis intelligendũ uelor eũ sine
mora reuocaturũ est ut memoriã unde
ꝯiuncat puniatq conscientiã¬

Expanded text:
rit judicium ipso inopinato Domini adventu celerrimum, quod tardissimum putabatur; quia ipsas conscientias sine sermonis in die qua judicabit Deus occulta hominum futurus testis intellegendus est uelox, cum sine mora reuocaturus est in memoriam, unde conuincat puniatque conscientia