comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
phetas tuos. Et quid agebã
cũ irrdebã eos nͥ ut irriderer
abste. sensim atq paulatim
ꝑducta ad eas nugas ut tre¬
derẽ. ficũ plorare cũ dec̾pit᷑
et matrẽ eiꝰ arborẽ lat̾mis
lacteis. Quã tame̾ ficũ si co¬
me diss aliquis sanctꝰ alie¬
no sane/ nõ suo stele decerp¬
ta̾ misteret uisteribꝰ.et a̾ne¬
laret de illa angelos ĩmo
bero ꝑticulas dei gemẽdo
i oratione atq ructãdo q̃
ꝑticule su̾mi et uer dei li¬
gate fuissẽt in illo pomo. nͥ
elcĩ scĩ dente ac uẽtir solue¬
rẽt᷑ et credidi miser ma¬
nasterent᷑ Si quis eni esu¬
riens peteret qͥ maincheus
nõ ess. quał capitał surꝑli¬
cio dapnada bucella uidẽt᷑
Nei daret: Et misisti manũ
tuã ex alto. et de hac ꝓfu̾da
caligine eruisti aĩa meã.
cũ pro me ploraret ad te
mater fidelis tua. apliꝯ quã
flent matirs corꝑea funera
Bidebat en̾i illa morte̾ meã
ex fide et spũ quẽ habebat ex

Expanded text:
rophetas tuos. et quid agebam, rophetas tuos. et quid agebam, cum inridebam eos, nisi ut inriderer abs te sensim atque paulatim perductus ad eas nugas, ut crederem ficum plorare, cum decerpitur, et matrem eius arborem lacrimis lacteis? quam tamen ficum si comedisset aliquis sanctus alieno sane, non suo scelere decerptam, misceret uisceribus et anhelaret de illa angelos, inmo uero particulas dei gemendo in oratione atque ructando: quae particulae summi et ueri dei ligatae fuissent in illo pomo, nisi electi sancti dente ac uentre soluerentur. et credidi miser manascerentur. si quis uero esuriens peteret, qui manichaeus non esset, quasi capitali supplicio damnanda buccella uideretur, si ei daretur. Et misisti manum tuam ex alto et de hac profunda caligine eruisti animam meam, cum pro me fleret ad te mea mater, fidelis tua, amplius quam flent matres corporea funera. uidebat enim illa mortem meam ex fide et spiritu, quem habebat ex
Abbreviated transcription (Latin):
S int̾ flagitia et facinora
et tã multas iquitates sc̃
pctã ꝓficientiũ que a bene
iudicatibꝰ/ et uituꝑãt ex re¬
gula ꝑfectiõis. s laudãt᷑. spe
fiugis sicut herba segetis.
Et sũt quedã similia uel
flagitio uel facmori et nõ st̃
pcta. qr negte offendũt. dinĩ
deũ nostrũ. nec sotiale consor¬
tiũ. cũ consiliãt᷑ aliqͣ in usũ
uite congrue temꝑi. et inc̾tũ
ẽ an libidine habendi. aut pu¬
mũt᷑ pumendi studio pote¬
state ordinata et incertũ ẽ
an libidine nocẽdi. Multa ita¬
q facta q̃ hõibus ĩ ꝓbanda
uident᷑ testimoĩo tuo a appro¬
bata sũt. et multa laudata
ab hominibꝰ te teste dãpnãt᷑
cũ sepe se alicer habet facti spe
ties. et alit̾ facientis amunq
atq articulꝰ occulti temꝑis
Cũ uero aliquid tu repẽte in
aliquoꝵ hõmũ societatis. qͥs
dubitet esse faciendũ. qñ ea
da. hͨ ego nestiens irride¬
bã illos sanctos seruos et ꝓ¬

Expanded text:
Sed inter fiagitia et facinora Sed inter fiagitia et facinora et tam multas iniquitates sunt peccato proficientium, quae bene indicantibus et uituperantibus ex regula perfectionis et laudantur spe frugis sicut herba segetis. et sunt quaedam similia uel flagitio uel facinori et non sunt peccata, quia nec te offendunt, dominum deum nostrum, nec sociale consortium, cum conciliantur aliqua in usum uitae congrua et tempori, et incertum est an libidine habendi, aut puniuntur corrigendi studio potate oran libidine nocendi. Multa itaque facta quae hominibus improbanda viderentur, testimonio tuo approbata sunt; et multa laudata ab hominibus, te teste damnantur: cum saepe se aliter habet species facti et aliter facientis animus atque articulus occulti temporis. cum uero aliquid tu repente inualiquorum hominum societatis, quis dubitet esse faciendum, quando da. Haec ego nesciens inridebam illos sanctos seruos et p
Abbreviated transcription (Latin):
suã quã tu fecisti et ordinasti.
uol mordinate ueendo concessis
rebꝯ. uel ni nõ concessa flagrã/¬
do in eñ usũ qui ẽ contia na¬
turã aut rei tenẽt᷑ animo et
u̾bis seuientes adusa te/ et ad¬
u̾so seimulũ calcitrãtes. aut cũ
disruptis imnciba huane socie¬
tatis letãt audates pͥuatis cõ¬
siliatiõibꝰ aut dissensiõib̃ꝰ put
quisq delectauerit aut offende¬
rit. Et ea fiunt cũ tu dẽlmq̃ris
fons uite qͥ es unus et uerus n¬
cirator et rector uniu̾ sitatis. et
p̾uata suꝑbia diligit᷑ in ꝑte
unũ falsũ Itaq pietatẽ hũili
redit᷑ in te et purgas a cõsu¬
etudine mala. et ꝓpiciq es
peccatis conficẽtiũ. et exaudis
genutꝰ compeditoꝵ. et soluis
a uinculis que nobis fecimiꝰ. si
iã nõ erigamq adu̾sꝯ te tornu¬
a false lib̾tatis ⁊ auaritia
plus habendi/ et dãp̃no plus¬
totũ amittẽdi ãpliꝯ amãdo
ꝓp̾ũ nostrũ. quã te omĩ bonũ

Expanded text:
suam, quam tu fecisti et ordinasti, suam, quam tu fecisti et ordinasti, uel inmoderate utendo concessis rebus uel in non concessa flagrando in eum usum, qui est contra naturam; aut rei tenentur animo et uerbis saeuientes aduersus te et aduersus stimulum calcitrantes, aut cum diruptis limitibus humanae societatis laetantur audaces priuatis conciliationibus aut diremptionibus, prout quidque delectauerit aut offenderit. et ea fiunt, cum tu derelinqueris, fons uitae, qui es unus et uerus creator et rector uniuersitatis, et priuata superbia diligitur in parte, unum falsum. itaque pietate humili reditur in te et purgas nos a consuetudine mala et propitius es peccatis confitentium et exaudis gemitus conpeditorum et soluis a uinculis, quae nobis fecimus, si iam non erigamus aduersus te cornua falsae libertatis auaritia plus habendi et damno totum amittendi, amplius amando proprium nostrum quam te, omnium bonum.
Abbreviated transcription (Latin):
siue ꝑ contumelia. fiue ꝑ inuiriã
et utiũq. uel ulcistendi causa sic̃
munuco nimicq. uel adipistẽ¬
da aliciuꝰ extra comodi. sicut
latro biatori. uel euitãdi mala.
sicut ei qui tuuet᷑. uel niuitã¬
tando sicut feliciori misenor.
quẽ sibi equari tnnet autcqͣ¬
lem dolet. bel sola uoluptate
aliem mali sicut spectatores
gladiatorũ aut irrisores. aut
illusores quoꝵ libet. hecsũt
capita imiqͥtatis. que pululãt
pͥncipandi. et sectãdi. et sen¬
ciẽdi libidine/ aut una aut
duabꝰ earũ. aut sinuil oib̃ꝰ
Et uiuit᷑ male adu̾sꝯ tͥa. et
septe̾. psalteriũ dicc̃ cordarũ.
decalogũ tuũ. deꝯ altissime.
et dulassime. S q̃ flagitia
nite qui nõ corrũꝑis. aut q̃
adu̾sꝰ te facinora cui noceri
nõ potest. S hoc uindicas qd̾
in se homĩes ꝑpetrant qr eti¬
impie faciũt in animas suas.
et mẽtit᷑ iniquitas sͥ siũe cor¬
rũpẽdo ac ꝑuertẽdo nacuram

Expanded text:
per contumeam siue per iniuriam per contumeam siue per iniuriam et utrumque uel ulciscendi causa, sicut inimico inimicus, uel adipiscendi alicuius extra conmodi, sicut latro uiatori, uel euitandi mali, sicut ei qui timetur, uel inuidendo, sicut feliciori miserior quem sibi aequari timet aut aequalem dolet, uel sola uoluptate alieni mali, sicut spectatores gladiatorum aut inrisores aut inlusores quorumlibet. haec sunt capita iniquitatis, quae pullulant principandi et spectandi et sentiendi libidine aut una aut duabus earum aut simul omnibus, et uiuitur male aduersum tria et septem, psalterium decem chordarum, decalogum tuum, deus altissime et dulcissime. sed quae flagitia in te, qui non corrumperis? aut quae aduersus te facinora, cui noceri non potest? sed hoc uindicas, quod in se homines perpetrant, quia etiinpie faciunt in animas suas, et mentitur iniquitas sibi siue corrumpendo ac peruertendo naturam
Abbreviated transcription (Latin):
flagitia. ꝓ moꝵ diu̾sitate ui¬
tanda sũt ut pactud int̾ se
ciuitatis aut gẽtis cõsuetu¬
dine uel lege firmati nulla
ciuis aut ꝑegͥni libidine uio¬
let᷑. Turpis eni pars oms.
uniũ so suo in congruens Cũ
autẽ deꝯ aliquid contra morẽ
aut pactũ quoꝵlib iubet. et¬
si nũꝙͣ ibi factũ. faciẽdũ est
Et si omissũ ẽ. instaurãdũ.
et si institutũ nõ erat. iusti¬
tuendũ est. Si eni regi licet
in ciuitate cui regnat iubere
aliquid. qd̾ neq ante illũ qͥs¬
ꝙͣ necipẽ umꝙͣ iusserat. et
nõ ꝯͣ societate ciuitatis eius¬
nõ obtemꝑat᷑. inmio qͣ societa¬
tẽ nõ obtemꝑat᷑. genemle
quippe pactũ ẽ societatis
hũane obedire regibus suis.
quãtomagis deꝮ regnator
umu̾̾se creature sue ad ea
que iusserit smñe dubitatiõe
fiuendꝰ ẽ. Sic eni in potesta¬
tibꝯ sotietatis hũane maior
potestas minori ad obediẽdũ
p̃ponit᷑: ita deꝰ om̃bꝰ. Itẽ in
faciuoribꝰ ubi libido est nocẽdi

Expanded text:
flagitia, pro morum diuersitate uitanda sunt, ut pactum inter se ciuitatis aut gentis consuetudine uel lege Armatum nulla ciuis aut peregrini libidine nioletur. turpis enim omnis pars uniuerso suo non congruens. cum autem deus aliquid contra morem aut pactum quorumlibet iubet, etsi numquam ibi factum est, faciendum est, et si omissum, instaurandum, et si institutum non erat, instituendum est. si enim regi licet in ciuitate, cui regnat, iubere aliquid, quod neque ante illum quisquam nec ipse umquam iusserat, et non contra societatem ciuitatis eius obtemperatur, inmo contra societatem non obtemperatur — generale quippe pactum est societatis humanae oboedire regibus suis — quanto magis deus regnator uniuersae creaturae, cui ad ea quae iusserit sine dubitatione seruiendum est! sicut enim in potestatibus societatis humanae maior potestas minori ad oboediendum praeponitur, ita deus omnibus. Item in facinoribus, ubi libido est nocendi
Abbreviated transcription (Latin):
gns a corde amãtiu/. etrecla
grratissimos. qͣi fomitibꝰ ꝯfla¬
re animos. et expliu̾bꝰ unũ
fac̾e̾. hoc ẽ qd̾ diligit᷑ in ami¬
cis. et sic diligit᷑ ut rea sͥ sit
hũana ꝯstiã si nõ amauerit
reclamãtẽ. aut si amãtẽ nõ
reclamauerit nichil querens
ex eiꝯ corpe p̃ter indicia be¬
niuolẽtie. Hinc ille luctꝰ siqͥs
moriat᷑ et tenebre dolorũ. et
uersa dulcedine in amantu¬
dinẽ cormadidũ et ex amis
uita moriẽtud. mors uĩue̾¬
ea. Te nemo amictit nͥ qui
dimuctit. et qͥa dĩuttit. qͦit
au quo fugit nͥ a te placido
ad te iratũ sã uͥ nõ ĩuenit
lege̾ tuã inpena sua Et lex
tua ue̾itas. et beĩtas tu. Deꝯ
uirtutũ cõuerte nos et ostẽde
facie̾ tuã et salui ermꝯsscã qͣ
quau̾sid se uereerit aĩa hoĩs.
ad dolores figit᷑ alibi p̃terꝙͣ ĩ te
tã et sifigie᷑ alibr inpulchris
extinstte. extra se. q̃ tamõ nul¬
la essent. nͥ essent abste Que

Expanded text:
gnis a corde amantium et redamagnis a corde amantium et redamagratissimos quasi fomitibus flagrare animos et ex pluribus unum facere. Hoc est, quod diligitur in amicis et sic diligitur, ut rea sibi sit humana conscientia, si non amauerit redamantem aut si amantem non redamauerit, nihil quaerens ex eius corpore praeter indicia beniuolentiae. hinc ille luctus, si quis moriatur, et tenebrae dolorum et uersa dulcedine in amaritudinem cor madidum et ex amissa uita morientium mors uiuenea? te nemo amittit, nisi qui dimittit, et quia dimittit, quo it aut quo fugit nisi a te placido ad te iratum? nam ubi non inuenit legem tuam in poena sua? et lex tua ueritas et ueritas tu. Deus uirtutum, conuerte nos et ostende faciem tuam, et salui erimus. nam quad dolores figitur alibi praeterquam in te; tametsi figitur in pulchris extra te et extra se. Quae tamen nulla essent nisi essent abs te, quae
Abbreviated transcription (Latin):
bãt me pͥstnis gene̾ibꝰ delee¬
tationũ. quibꝯ cedebat dolor
meꝰ S succedebãt nõ qͥdem
dolores alii. cause. tamẽ alioꝵ
dolorũ ssiam bnde me facilli¬
me et intnia doloe ille pene¬
tͣuerat. nͥ qr fudera ĩ arena
ammã meã diligẽdo moritu¬
ra ac si nõ moritirũ Maxime
quippe me reꝑabant at iec̾a¬
bant aliorũ amicop solatia
mẽdatiã. cuq adulteria c̃fut¬
catione corrĩpebat᷑. mens mã
pruriens in aurba. S illa mͥfa
bula nõ moriebat᷑ fiquis ami¬
coꝵ meoꝵ moreret᷑. Alia erãt
que ineis apliq capiebant aĩ¬
dere. et uicissim beniuole obse¬
qui. simul lege libros dulalo/¬
quos. simul nugari. et simul
honescari. dissentire me̾dũ si¬
ne odio. tãquã ipẽ homo secũ
atq ip̃a inuissima dissensione
condirr consensiones pliu̾mas
Docere aliquid mucẽ aut dice
ad muitẽ. desiderare absentes
cũ modestia. sustiꝑe uemẽtes
cũ leticia his at huiusdi si¬

Expanded text:
bant me pristinis generibus delecbant me pristinis generibus delectationum, quibus cedebat dolor meus ille; sed succedebant non quidem dolores alii, causae tamen aliorum dolorum. nam unde me facillime et in intima dolor ille penetrauerat, nisi quia fuderam in harenam animam meam diligendo moriturum acsi non morquippe me reparabant atque recreabant aliorum amicorum solatimendacium, cujus adulterina confricatione corrumpebatur mens nostra pruriens in auribus. Sed illa mihi fabula non moriebatur, si quis amicorum meorum moreretur. alia erant, quae in eis amplius capiebant anidere et uicissim beniuole obsequi, simul legere libros dulciloquos, simul nugari et simul honestari, dissentire interdum sine odio tamquam ipse homo secum atque ipsa rarissima dissensione condire consensiones plurimas, docere aliquid inuicem aut discere ab inuicem, desiderare absentes cum molestia, suscipere uenientes cum laetitia: his atque huius modi si
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. inde auferebat᷑᷑ aiã mia:
onerabat me griadi sarcina
rat et curãda Sciebã s nec
uolebã. n ͨ ualebã. eo magis
qr nõ mͥ eras aliqͥd solidũ et fi¬
mũ cũ de tecogitabã. Nõ em̃
tu eins. s banũ fantasma.
et error meq erat deꝯ meꝯsi
conabar ea sibi ponerẽ ut re¬
quiesteret ꝑmane labebatur.
et iterũ ruebat suꝑme Et e¬
go inͥ remãser̃a infelix locus.
ubi nͨ esse posse̾. n ͨ inde rece¬
dere Quo enĩ cor meũ fuge¬
ret a corde niro. quo a meixo
fugerẽ/ quo nõ me sequerer
Et tamẽ fugi de patria mi¬
nꝯ em̃ eũ que rebant ocłi.
mei uͥ iudere nõ solebant
atq atha gastensi oppido ue¬
in cartaginẽ. Non uacant tẽ¬
pora. nec occiose uoluũt᷑: ꝑ
sensꝰ nostros. faciũt ĩ am̃mo
mira oꝑa Ecce ueniebãt et p̃¬
teĩbant de die ĩdien. et be¬
me̾do et p̃tereũdo inserebãt
m̾ speties alias. et alias me¬
morias. et paulatui resaraina¬

Expanded text:
tem inde auferebatur anima mea, tem inde auferebatur anima mea, onerabat me grandis sarcina rat et curanda, sciebam; sed nec volebam, nec valebam, eo magis quod mihi non eras aliquid solidum et firmum, cum de te cogitabam. non enim tu eras, sed uanum phantasma et error meus erat deus meus. si conabar eam ibi ponere, ut requiesceret, per inane labebatur et iterum ruebat super me, et ego mihi remanseram infelix locus, ubi nec esse possem nec inde recedere. quo enim cor meum fugeret a corde meo ? quo a me ipso fugerem? quo non me sequerer? et tamen fugi de patria. minus enim eum quaerebant oculi mei, ubi uidere non solebant, atque a Thagastensi oppido ueni Carthaginem. Non uacant tempora nec otiose uoluuntur per sensus nostros: faciunt in animo mira opera. ecce ueniebant et praeteribant de die in diem et ueniendo et praetereundo inserebant mihi spes alias et alias memorias et paulatim resarcie
Abbreviated transcription (Latin):
rat. Et me magis qr ille al¬
ter eram uiuere illo mortus
mirabar/ Bñ quidtĩ dixit
dimidiq uiuere. et ideo for¬
te mori metuebã ne totus
ille moreret᷑: quẽ multũ a¬
mauerã. O demẽtiã nestiẽ¬
tẽ dilig̾e̾ homines hũanita
Ostultũ hominẽ ĩmodera¬
te hũana patientẽ qd̾ ego
tunt eĩ. Itaq estuabã sꝯ¬
puabã. flebã turbabar .n.
requies eint nec cõsilud Porm
bã enĩ concisã et cruẽtẽ animã
meã ĩpatientẽ portan a me
et uͥ eã ponereꝰ. nõ ĩuemebã
Nõ ĩ amenis nemoribꝰ. nõ ĩ
ludis atq cantibꝰ. nẽc ĩ sua¬
ue olentibꝰ locis. nͨ in cõuiui¬
is aꝑꝑatis neq ĩ uoluptate
cubilis et lecti. nõ demq in
libris atq carminbꝰ adqͥeste¬
bat. Horrebam enĩ oĩa et ipã
lux. et qͥcqͥd nõ eint qd̾ ille e
rat. ĩ probũ et odiosũ erat p̃t̾
genutũ et lac̾mas. Nã in xis
solis: aliquã tula ieqͥes. Ubi au¬

Expanded text:
rat, et me magis, quia ille alrat, et me magis, quia ille alter eram, uiuere illo mortuo mirabar. bene quidam dixit dimidius uiuere, et ideo forte mori metuebam, ne totus ille moreretur, quem multum amaueram. s o dementiam nescientem diligere homines humaniter! o stultum hominem inmoderate humana patientem! quod ego tunc eram. itaque aestuabam, suspirabam, flebam, turbabar, nec requies erat nec coconcisam et cruentam animam meam inpatientem portari a me, et ubi eam ponerem non inueniebam. non in amoenis nemoribus, non in ludis atque cantibus nec in suaue olentibus locis nec in conuiuiis apparatis nec in uoluptate cubilis et lecti, non denique in libris atque carminibus adquiescebat. horrebant omnia et ipsa lux, et quid quid non erat qrat, improbum et odiosum erat, praeter gemitum et lacrymas. Nam in eis solis aliquantula requies. Ubi au
Abbreviated transcription (Latin):
bebã cauorẽ illo anicomeo
uitã ip̃a misera. Nã ꝙͣuuis
eã mutare uellẽ. nolłebã tnĩ
amitte̾ magis quã illũ Et
nescio au uellẽ uel ꝓ illo sit̃
de oreste et pilade tradit.
si nõ fingit᷑. qui uellent ꝓ ĩu
ce̾ uel simul mori. qͣ morte
peis eis erat nõ siul uin̾e̾
S ĩ me nestio qͥs affecta ni¬
nus huc huic contriq ortus
erat. et tediu uiuẽda eint ĩ
me grauissimũ et moriẽdi
metq. credo qͦ magis illũ ama¬
bã. hoc magis morte que mͥ
eũ abstulerat tãquã atio¬
cissimã mimitã oderã et ti¬
mebã Et eã repẽte cõsũp¬
turã om̃s hoĩes putabã. qr
illũ potuit. Sic eit. oĩno
menuni. Ecte cormei deꝯ
meꝯ ecce intus. uide qr mẽ¬
mini spes mea qͥ me mũ¬
das a taliũ̃ affectionũ mi¬
mũdicia diugens ocłos
meos ad te/ et euellens de
laque pedes meos mua¬
bar emñ ceteros mortales
uiu̾e. qr ille quẽ qͣsi nõ mo¬
riturũ dilexerã. mortuꝰ e¬

Expanded text:
bebam cariorem illo amico meo bebam cariorem illo amico meo uitam ipsam miseram. nam quamuis eam mutare uellem, nollem tamen amittere magis quam illum et nescio an uellem uel pro illo, sicut de Oreste et Pylade traditur, si non fingitur, qui uellent pro inuicem simul mori, quia morte peius eis erat non simul uiuere. sed in me nescio quis affectus nimis huic contrarius ortus erat et taedium uiuendi erat in me grauissimum et moriendi metus. credo, quo magis illum amabam, hoc magis mortem, quae mihi eum abstulerat, tamquam atrocissimam inimicam oderam et timebam et eam repente consumpturam omnes homines putabam, quia illum potuit. sic eram omnino, memini. ecce cor meum, deus meus, ecce intus; uide, quia memini, spes mea, qui me mundas a talium affectionum inmunditia, dirigens oculos meos ad te et euellens de laqueo pedes meos. mirabar enim ceteros mortales uiuere, quia ille, quem quasi non moriturum dilexeram, mortuus e
Abbreviated transcription (Latin):
nes. Nos autẽ in exꝑinie̾tis
uolum ᷑ et tamiẽ nͥ ad aures
tuas ploraremꝰ. nichil residiu
de spe nostra fieret. Uñ igit᷑
sualus fructꝰ de amantudiẽ
uite carpit: gemers efflere
et suspicari. et conq̃ri An hoc
t dulce ẽ. qd̾ sꝑamꝰ exaudire
te Recte istud in p̃cibq. qr de¬
frderiũ ꝑuomiedi habent Nũ¬
quid in dolore amisse iei et
luctu quo tũc̃ oꝑiebar Neq
aut hoc petebã lac̾mis. s tni
et amiserã gaududmeu.
An etflecꝯ res amara ẽ etp̃
fascidio rerũ quiba pͥus fiue¬
bani᷑ et dũ tuc̃ abeis ab horre¬
mꝯ dolectat. Qͥd aute̾ ista lo¬
quor. Non enĩ tempa q̃rendi
nũt ẽ. s ꝯficendi tͥ. miser erã
et miser ẽ oĩs amia uictꝰ a¬
micitia rerũ mortalud̾ et
dilamat᷑ cũ eas amittit Et
tũt sentit miserrã qr miser
e̾ et an̾ꝙͣ amittat eas Sic em̃¬
ego era illo tẽꝑe et flebã ama¬
rissime et requiestebã in ama¬
ritudine Ita miser erã etha¬

Expanded text:
nes; nos autem in experimentis nes; nos autem in experimentis volvimur. Et tamen nisi ad aures tuas ploraremus, nihil residui de spe nostra fieret. Unde igitur suavis fructus de amaritudine vitae carpitur, gemere et flere, et suspirare et conqueri? An hoc ibi dulce est, quod speramus exaudire te? Recte istud in precibus, quia desiderium perveniendi habent. Numquid in dolore amissae rei et luctu quo tunc operiebar? Neque aut hoc petebam lacrymis, sed tantum et amiseram gaudium meum. an et fletus res amara est et prae fastidio rerum, quibus prius fruebamur, et tunc, dum ab eis abhorremus, delectat? Quid autem ista loquor? non enim tempus quaerendi nunc est, sed confitendi tibi. miser eram et miser est omnis animus uinctus amicitia rerum mortalium et dilaniatur, cum eas amittit, et tunc sentit miseriam, qua miser est et antequam amittat eas. sic ego eram illo tempore et flebam amarissime et requiescebam in amaritudine. ita miser eram et ha
Abbreviated transcription (Latin):
et qͥcqͥd cũ illo cõmunicauerã.
fine illo ĩ cruciatũ ĩmaniꝰ ucẽt
Erpetel atem̃ undiq scłi mei
et no dabat᷑. et odeia oĩa qñ
nõ haberent eũ nͨ mͥ iã dice̾
poterant. ecce uoniet. sicut cũ
uiueret qñ absens erat. Et fa¬
ctus erã ip̃e mͥ magna questo
et int̾rogabã aĩa meã quare
tristis ess. et quare cõturba¬
ret me ualde. et nichil noue¬
rat respõdere mͥ. et si dicebaz
sꝑa in deo. iuste nõ obtẽꝑabat.
qr uenor erat et melior hõ quẽ
carissimũ amiserã. qͣm fantas¬
ma in quod sꝑare iudebat᷑. So¬
lꝯ flecꝰ eiat dulcis mͥ. et fuctes¬
seut amico in delicus anum
mei Et nũc dñe ia transierũt.¬
et tẽꝑe lenitũ ẽ uulnꝰ meũ
possũ ne audire abste qͥue̾ĩtas
es. et admouere aurẽ cordis
mei orituo. ut dicas mͥ. curfle¬
tꝯ dulcis sit misens. antu qͣinus
ubiq adsis. longe abiecisti a te
miseriã nostrã et tu inte ma¬

Expanded text:
et quidquid cum illo conmunicaueram, et quidquid cum illo conmunicaueram, sine illo in cruciatum inmanem uerterat. expetebant eum undique oculi mei, et non dabatur; et oderam omnia, quod non haberent eum, nec mihi iam dicere poterant: "ecce uenit", sicut cum ueniret, quando absens erat. factus eram ipse mihi magna quaestio et interrogabam animam meam, quare tristis esset et quare conturbaret me ualde, et nihil nouerat respondere mihi. et si dicebam: "spera in deum," iuste non obtemperabat, quia uerior erat et melior homo, quem carissimum amiserat, quam phantasma, in quod sperare iubebatur. solas fletus erat dulcis mihi et successerat amico meo in deliciis animi mei. Et nunc, det tempore lenitum est vulnus meum. Possumne audire abs te qui veritas es, et admovere aurem cordis mei ori tuo, ut dicas mihi cur fletus dulcis sit miseris? An tu, quamvis ubique adsis, longe abjecisti a te miseriam nostram? Et tu in te ma
Abbreviated transcription (Latin):
bat. longe aute alit̾ erat. Nã
recreatꝰ ẽ et saluꝯ factꝰ.sta¬
timiq ut pͥmũ cũ eo loqͥ po¬
tui. potui autẽ mox ut ille po¬
tuit. quãdo nõ distedebamꝰ.
et muus pe̾debamꝰ ex mui¬
cẽ.temptaui apud illũ irrideᷤ̾ᷤ
tanꝙͣ et illo irrisuro mecũ bap¬
tismiũ quẽ acceꝑat me̾te at
sensu absentissimꝰ. s tame
Atille ita me exhoruit ut mi¬
micũ. ad monuitq mirabi
li repẽtina libertate. ut si a¬
micꝰ esse uelle̾. talia sibi di¬
ce Desmerẽ Ego autẽ stupe¬
factꝰ. atz turbatꝰ distuli os
motꝰ meos ut cũ ualesteret
prius. eẽtq idoneus uuibꝰ
ualitudinis. cũ qͦ agẽ possꝰ
qd̵ uellẽ. S ille abreptꝰ de¬
mẽtie ut apud te ẜua¬
ret᷑ consolationi mee post
paucos dies me absente iepe¬
tit᷑. febribꝰ. et defũgit᷑ Quo
dolore contenebratũ ẽ cor¬
mei. et qͥcqͥd aspiciebã. mors e¬
rat. Et erit in pata supplicud. et
pat̾na domꝰ mira infelicitas.

Expanded text:
bat. longe autem aliter erat. nam bat. longe autem aliter erat. nam recreatus est et saluus factus, statimque, ut primo cum eo loqui potui — potui autem mox, ut ille potuit, quando non discedebam et nimis pendebamus ex inuicem — temtaui apud illum inridere, tamquam et illo inrisuro mecum baptismum, quem acceperat mente atque sensu absentissimus. sed tamat. at ille ita me exhorruit ut inimicum admonuitque mirabili et repentina libertate, ut, si amicus esse uellem, talia sibi dicere desinerem. ego autem stupefactus atque turbatus distuli omnes motus meos, ut conualesceret prius essetque idoneus uiribus ualetudinis, cum quo agere possem quod uellem. sed ille abreptus dementiae meae, ut apud te seruaretur consolationi meae: post paucos dies me absente repetitur febribus et defungitur. Quo dolore contenebratum emeum et quidquid aspiciebam mors erat. et erat mihi patria supplicium et paterna domus mira infelicitas,
Abbreviated transcription (Latin):
sanctũ qͥ datꝰ ẽ nõb. si tñ dul¬
cis eiat nimis cocta feruore
piliũ studioꝵ Nã et afide ue¬
ra quã nõ germanitꝰ et pemi¬
tꝯ adolescens tenebat defle¬
xerã eũ ĩ suꝑsticiosas fabulas
et ꝑuitiosas. ꝓpt̾ quas me plã¬
gebat mat̾ mea/ cũ iã erra¬
bat in ammo ille homo. et ñ
poterat aĩa mea sine illo Et
ecce tu ĩminẽs dorso fugitiuop
tuoꝵ deꝯ ultionũ et fons mt¬
sencordiaꝵ. simul qͥ cõntis nos
ad te mirs modis. ecca᷑ abstu¬
listi hominẽ de hac uita cũ
uix expleuiset annũ ĩ amiti¬
cia mea/ suauis mͥ suꝑ õs
suauitates illiꝯ iute mee qͥs
laudes tuas enumeint bnꝯ
fecisti deꝯ meꝰ et quã ĩuesti¬
gabilis abissꝰ iudiciorĩ tuoriẽ
Cũ em̾ laboraret ille febribꝰ.
iacuit diu sine sensu in sũdo¬
re letali Et cũ desꝑaret᷑. bap¬
tizatꝰ ẽ nestiens. me nõ cura¬
te et p̃sumẽte id retinere po¬
tiꝯ ãar eiꝯ qd̾ a me acceꝑat.
nõ qd̾ in nescientis corꝑefie¬

Expanded text:
sanctum, qui datus est nobis. sed tamen dulcis erat nobis, cocta femore parilium studiorum. nam et a fide uera, quam non germanitus et penitus adulescens tenebat, deflexeram eum in superstitiosas fabellas et perniciosas, propter quas me plangebat mater. mecum iam errabat in animo ille homo et non poterat anima mea sine illo. et ecce tu inminens dorso fugitiuorum tuorum, deus ultionum et fons misericordiarum simul, qui conuertis nos ad te miris modis, ecce abstulisti hominem de hac uita, cum uix expleuisset annum in amicitia mea, suaui mihi super omnes suauitates illius uitae meae. Quis laudes tuas enumerat unus fecisti, deus meus, et quam inuestigabilis abyssus iudiciorum tuorum? cum enim laboraret ille febribus, iacuit diu sine sensu in sudore laetali et, cum desperaretur, baptizatus est nesciens me non curante et praesumente id retinere potius animam eius quod a me acceperat, non quod in nescientis corpore fie
Abbreviated transcription (Latin):
carneo. siue celestia. siue tresta
cũ pecudibꝰ et uolatilibꝰ uide¬
in9. hec et certiora sũt quã cũ
imagniam᷑. ea Et rursq c̾tia
iuagĩnam᷑ ea quiͣ ex eis sus¬
picacam᷑. alia grãdiora. et in¬
finita. q̃ õuino nulla sũt. qͣli¬
bus ego tũt pastebar mamiba
et nõ pascebar. At tu amor me¬
us. in quẽ deficio ut fortis si
nec ista corꝑa es que uidenꝰ
qmͣꝙͣ in celo. nec ea es q̃ nõ ui¬
dem̾ꝯ ibi qr tu ista condidisti. nͨ
in sũmis tius cõditiõiba habes

Expanded text:
carneo, sive coelestia sive terrestria: carneo, sive coelestia sive terrestria: cum pecudibus et volatilibus videmus haec; et certiora sunt, quam cum imaginamur ea. Et rursus certius imaginamur ea, quam ex eis suspicamur alia grandiora, et infinita, quae omnino nulla sunt, qualibus ego tunc pascebar inanibus; et non pascebar. At tu, amor meus, in quem deficio ut fortis sim, nec ista corpora es quae videmus, quanquam in coelo; nec ea es quae non videmus ibi, quia tu ista condidisti, nec in summis tuis conditionibus habes.
Abbreviated transcription (Latin):
et multiplicit̾ uoce sola et
libris multis. et ingẽtibus.
surienti te infeiebant᷑. pro
te sol et luna pulchra oꝑa
tua. sed tamiẽ oꝑa tua. nõ
tusnec ipã pͥma Pora om
spiritualia oꝑa tua quã ista
corꝑala quãius luçida et
celestia. At ego nec p̾ora. illa
ẽ cõmutatio nec moniẽti ob¬
ũbratio esunebã et sicieba.
et apponebat᷑ ad mͥ ĩ illis fer¬
culis fantasmata splẽdida.
quiba iã meliꝯ erat conare
istũ solẽ salcĩ istis ocłia uerũ.
qmͣ illa falsa aio decepto ꝑ
ocłos.et tamẽ qr te potaba̾.
mãducabã. nõ auide quiden
qr nec sapiebas more meosi¬
cuti es. neq enĩ tu eins illa¬
ex cis. si exhauriebar magis
Cibꝰ ini sop̾nis smulimꝰ ẽ
cibi uigilãtiũ. qͦ tamẽ dormi¬
entes no alu̾t᷑ Dormiũt eni.
Atilla nec similia erãt ullo
mõ tͥ sic̃ nũc mͥ locutꝰ es. qr
illa erãt ceꝑalia fantasmata
falsa corꝑa. quibꝰ certiora sũt
uera corꝑa. Ista q̃ uidemꝰ uisu

Expanded text:
et multipliciter voce sola, et et multipliciter voce sola, et libris multis et ingentibus! Et esurienti te, inferebantur pro te sol et luna, pulchra opera tua; sed tamen opera tua, non tu, nec ipsa prima. Priora enim spiritualia opera tua, quam ista corporea, quamvis lucida et coelestia. At ego nec priora illa, est commutatio nec momenti obumbratio , esuriebam et sitiebam; et apponebantur adhuc mihi in illis ferculis phantasmata splendida, quibus jam melius erat amare istum solem, saltem istis oculis verum, quam illa falsa animo decepto per oculos. Et tamen, quia te putabam, manducabam; non avide quidem, quia nec sapiebas in ore meo sicuti es; neque enim tu eras figmeis, sed exhauriebar magis. Cibus in somnis simillimus est cibis vigilantium, quo tamen dormientes non aluntur; dormiunt enim: at illa nec similia erant ullo modo tibi, sicut nunc mihi locuta es; quia illa erant corporalia phantasmata, falsa corpora, quibus certiora sunt vera corpora ista quae videmus visu
Abbreviated transcription (Latin):
gressꝰ. Non eni sicut mõloqͦr
ita sensi cũ actendi ad illã
qmͣ tulliane dignitat cõꝑa¬
rẽ. Tumor eni̾ meꝯ refugie.¬
bat modũ eiꝯ. et acies mea
nõ penetrabat interiora eiꝰ
Uerũptamẽ illa erat que cre¬
steret cũ ꝑuuł. s ego dedigͣ¬
bar esse ꝑuulꝯ. et turgida¬
Itaq incidi in hoĩes suꝑbe
delurantes/ et carnales i¬
mis et loquaçes. in quopo¬
re laquei diaboli. et bistũ cõ
strepitu lingue. ceterũ cor
mane ueri. Et dicebãt ueitas
et ueritas et młti eã dicebãt
mͥ. et nusꝙͣ eiat ĩ eis. s falsa
loquebãt᷑ nõ de te tñi qui
uere ueritas es. s etiã de i¬
stis elemẽtis huiꝰ mũdi cre¬
acuris tius. de quiba eti ad
uera dicẽtes phylosophos
transgredi debiu p̃ amore
tuo mi pater. sũme bone.
pulchritudo pulchroꝵ om̃i
Oueritas ueritas. quã inti¬
me etiã tũt medulle ani¬
mi mei suspirabant tͥ cũ
te illi sonarent mͥ firꝙ̃ter

Expanded text:
gressus. Non enim sicut modo loquor, gressus. Non enim sicut modo loquor, ita sensi cum attendi ad illam quam Tullianae dignitati compararem. Tumor enim meus refugiebat modum ejus; et acies mea non penetrabat interiora ejus. Verumtamen illa erat quae cresceret cum parvulis; sed ego dedignabar esse parvulus, et turgiditaque in homines superbe delirantes, et carnales nimis et loquaces, in quorum ore laquei diaboli, et viscum confstrepitu linguae; et caeterum, cor inane veri. Et dicebant, Veritas, et veritas: et multum eam dicebant mihi, et nusquam erat in eis; sed falsa loquebantur, non de te tantum, qui vere Veritas es, sed etiam de istis elementis hujus mundi creatura tua, de quibus etiam vera dicentes philosophos transgredi debui prae amore tuo, mi Pater summe bone, pulchritudo pulchrorum omnium. O Veritas, Veritas, quam intime etiam tum medullae animi mei suspirabant tibi, cum te illi sonarent mihi frequenter
Abbreviated transcription (Latin):
qr ĩ ip̃o in habitat oĩa pleni¬
tudo diunntatis corꝑaliter
Et ego illo tẽꝑe scis tu lumẽ
aplica nota erãt. Hoc tamẽ so¬
lo delectabar in illa exortano¬
ne. qd̾ nõ illã aut illa secta.
s ipam quecũq esset sapiẽtiã
ut diligerẽ. et quererẽ etasse¬
queror. et tenerẽ atz ãplexaier
fortit̾ exctabar ẜmone illo: et
accẽdebar et ar̃debã et hocso¬
lũ me in tanta flagrãtia re¬
fringebat. qd̾ nomẽ xͥ nõ erat
hoc nomẽ saluatoris meifibi
tiu in ipõ adhuc lacte mat̾a.
tenerũ cor meũ pie biberat
et alte rotmebat. Et qͥcͥd si¬
ne hoc nomie fuisset ꝙͣuis lit¬
teratũ. et expolitũ. et ueridi¬
cũ nõ mo totũ rapiebat.
Itaq insticui amnui̾ intẽde̾
in scripturas sacras scũs. ut
uiderẽ quales essent. Et ecte
nudatã pueris. s incessu
hu̾ilẽ. successu excelsã et be¬
latã nusteriis. et nõ erã ego
talis. ut intrare in eã possẽ.
aut inclinare c̾uitẽ. ad eiꝯ

Expanded text:
 in ipso inhabitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter . Et ego illo tempore, scis tu, lumenhi haec apostolica nota erant, hoc tamen solo delectabar in illa exhortatione, quod non illam aut illam sectam, sed ipsam, quaecumque esset, sapientiam ut diligerem, et quaererem, et assequerer, et tenerem atque amplexarer fortiter, excitabar sermone illo, et accendebar, et ardebam; et hoc solum me in tanta flagrantia refrangebat, quod nomen Christi non erat hoc nomen saluatoris mei, fili tui, in ipso adhuc lacte matris tenerum cor meum pie biberat et alte retinebat, et quidquid sine hoc nomine fuisset quamuis litteratum et expolitum et ueridicum, non me totum rapiebat. Itaque institui animum intendere in scripturas sanctasI et uidere, qualenudatam pueris; sed incessu humilem, successu excelsam et velatam mysteriis: et non eram ego talis ut intrare in eam possem, aut inclinare cervicem ad ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ue̾tur.ego autẽ rethoricãi¬
bi ꝓfessa publica stola uterer.
nõdũ me audiebat ut magi¬
strũ pp̃ quãdã simultatẽ que
int̾ me et patre̾ eiꝯ erat exor¬
ta.et cõꝑerã qd̾ circũ exicia¬
bilit̾ amaret. et gͣuit̾ a̾gebar
ciã ꝑdidisse mͥ uidebat᷑. S
monẽdi eũ et aliqͣ. coertitiõẽ
reuocãdi nulla erat copia.
uel amicitie beniuolẽtia. uł
iure magisterii. Putabã e¬
nim eũ de me cũ patre sen¬
tur. ille uero nõ ficernt. I¬
taq postposita in hacre ꝑa¬
tris uolũtate. salutare me
ceꝑat ueniens ĩ auditoriũ
meũ. et audire aliqͥd atq ab ne
S enĩ de memoria mͥ lapsũ erat
agere cũ illo. ne uauoꝵ ludoꝵ
ceco et p̃cipiti studio tãbonũ
interimeret ingeniũ Uerũ ãt
turũ int̾filios tuos antistite̾
sacramẽti tui. Et ut aꝑte tibi
tribueret᷑. eiꝯ correptio. ꝑ me
quidẽ illã. s nestiẽtẽ oꝑatꝯ es
Nã quodã die cũsederẽ locoso

Expanded text:
veretur, ego autem rhetoricam iveretur, ego autem rhetoricam ibi professus publica schola uterer, nondum me audiebat ut magistrum, propter quamdam simultatem quae inter me et patrem ejus erat exorta, et compereram quod circum exitiabiliter amaret, et graviter angebar, tiam perdidisse mihi videbatur. Sed monendi eum et aliqua coercitione revocandi nulla erat copia, vel amicitiae benevolentia, vel jure magisterii. Putabam enim eum de me cum patre sentire; ille vero non sic erat. Itaque postposita in hac re patris voluntate, salutare me coeperat, veniens in auditorium meum, et audire aliquid atque abire. 12. Sed enim de memoria mihi lapsum erat agere cum illo, ne vanorum ludorum caeco et praecipiti studio tam bonum interimeret ingenium. Verum autturum inter filios tuos antistitem sacramenti tui; et ut aperte tibi tribueretur ejus correctio, per me quidem illam, sed nescientem operatus es. Nam quodam die cu
Abbreviated transcription (Latin):
ris euisterarer/ uerũ etiã
qd̃ ille bene optãdo ad qͥsiue¬
rat uinũ. ego autẽ m̃tiẽdo
querebã typũ Dixi tũt mł¬
ta in hac sentẽsia caris me¬
is. et sepe adu̾tebã in his
quomõ m̾ eẽt et ĩuenieba
male mͥ esse ⁊ dolebã/ et tõ¬
duplicabã ipm male. Et si
qͥd arrisisset ꝓspeꝵ tedebat
neret᷑. aduolabat. Congenu¬
scebamꝰ in his q̃ simul ami¬
ce biuebamꝰ. et maxime ac
famuiliarissime cũ alipio. ⁊
nebridio ista cõllo q̃bar. quoꝵ
municipio. ꝑentibꝰ p̾matib
mumap alibꝰ. me minor
natu. Nã et studuerat apud
me. cũ in ño doce̾ cepi opi¬
do. et postea car thagme. et
diligebat me multũ qd̾ ei
bonꝯ et doctꝰ uderer. et ego
illũ p̃p̃ magnã uirtutis in¬
dolẽ/ q̃ mñ magna etate sa¬
tis eminebat. gurges tamẽ
morũ carthagimẽsiũ qͥbus
nugatoria feruẽt spectacula
absorbuerat insamã circẽsi¬
ũ. S cũ ĩ eo miserabilit̾ uol¬

Expanded text:
ris euiscerarer, uerum etiam ris euiscerarer, uerum etiam quod ille bene optando adquisiuerat uinum, ego mentiendo quaerebam tyfum. dixi tunc multa in hac sententia caris meis et\' saepe aduertebam in his, quomodo mihi esset, et inueniebam male mihi esse et dolebam et conduplicabam ipsum male, et si quid adrisisset prosperum, taedebat teneretur auolabat. Congemescebamus in his qui simul amice uiuebamus, efamiliarissime cum Alypio et Nebridio ista colloquebar; quorum municipio, parentibus primatibus municipalibus, me minor natu. Nam et studuerat apud me, cum in nostro docere coepi oppido, et postea Carthagini: et diligebat me multum, quod ei bonus et doctus viderer; et ego illum, propter magnam virtutis indolem, quae in non magna aetate satis eminebat. Gurges tamen morum Carthaginensium, quibus nugatoria fervent spectacula, absorbuerat eum in insaniam Circensium: sed cum in eo miserabiliter vol
Abbreviated transcription (Latin):
ligerẽ. s ꝑuersitate nũqͥd ue¬
ritate Req enĩ eo me debebã
illi p̃ponere qͦ doctior erã.
qũi non inde gaudebã. s pla¬
cere inde querebã hõibꝰ. ñ
ut eos doceiẽ. s tm̾ ut place-¬
rẽ. Proptea et tu baculo di¬
scipline tue confungebas
ossa mea. Riecedant gͦ ab a¬
nima mea quidicũt ei. int̾¬
est unde qͥs gaudeat. Gaude¬
bat mẽdica ille uinolẽtia.
Qua glia̾ dñe. que nõ est in
te Nam sicut uerũ gaudiũ
nõ eratita n ͨ illa uera glĩa.
et ã pliꝯ ꝟ̾tebat mẽtẽ mead
Et ille ipã nocte digesturꝯ
eint ebrietate̾ suã. Ego cũ
dormierã ⁊ surrexerã. et
dormiturꝯ et resurrecturꝰ
eraꝰ. iuide quot diebꝰ Initer¬
est no̾ unde quis gaideat.
Scio et gaudiũ spei fideł
incõꝑabilit̾ distat ab illa ua¬
ntate. s et tũc discabat int̾
nos Nimirũ qͥppe ille felici¬
or erat. nõ tantũ qd̾ hylari¬
tate ꝑfundebat᷑ cũ ego cu¬

Expanded text:
ligerem, sed peruersitate: numquid ueligerem, sed peruersitate: numquid ueritate? neque enim eo me praeponere illi debebam, quo doctior eram, quoniam non inde gaudebam, sed placere inde quaerebam hominibus, non ut eos docerem, sed tantum ut placerem. propter et baculo disciplinae tuae confringebus ossa mea. Recedant ergo ab anima mea qui dicunt ei: "interest, unde quis gaudeat." gaudebat mendicus ille uinulentia, qua gloria, domine? quae non est in te. nam sicut uerum gaudium non erat, ita nec illa uera gloria et amplius uertebat mentem meam. et ille ipsa nocte digesturus erat ebrietatem suam, ego cum mea dormieram et surrexeram et dormiturus et surrecturus eram; uide quot dies! interest uero, unde quis gaudeat, scio, et gaudium spei fidelis inconpara-i biliter distat ab illa uanitate. sed et tunc distabat inter nos: nimirum quippe ille felicior erat, non tantum quod hilaritate perfundebatur, cum ego cu
Abbreviated transcription (Latin):
credo saturũ iocãte̾ atq
letante̾. et ingemui et locu¬
tus sũ cũ amicis qͥmecũ erãt¬
multo multos dolores insani
borabã substimulis cupidita¬
tũ. trahens infelicitatis mee
sartinã. ⁊ trahendo exaiferãs.
nichil uellema aliud nͥ ad secu¬
rã leticiã ꝑueniir/ qͦ nos mẽ¬
dicꝰ ille iam p̃cessisset nũꝙͣ
illut forcasse uenturos. qd̾ il¬
le pauculis et emẽdicatis nũ¬
mulis adeptꝰ erat. ad hoc
ego tã erũp̃nosis ãfinctibꝰ
et circiutiba ambiebã. ad le¬
ticiã scilic tẽꝑał felicitatis
CLo eni uerũ gaudiũ habe¬
bat. s et ego illis a̾bitiõibꝰ
multo falsiꝯ querebã. et cer¬
te ille letabat ego anxiꝯ e¬
rã. Securus ille. ego trepi¬
dus. et si qͥsꝙͣ ꝑcũctaret᷑ me
utiũ malẽ exultare anme¬
tuere. responderẽ exultare
Rursꝯsi int̾rogaret utrũ me
talẽ mallẽ qualis ille / an
qͣlis ego tũc essem mepõm
curis timoribꝰq confectũ e¬

Expanded text:
credo saturum, jocantem atque credo saturum, jocantem atque laetantem: et ingemui, et locutus sum cum amicis qui mecum erant, multos dolores insaniaborabam, sub stimulis cupiditatum trahens infelicitatis meae sarcinam, et trahendo exaggerans, nihil vellemus aliud nisi ad securam laetitiam peruenire, quo nos mendicus ille iam praecessisset numquam illuc fortasse uenturos. quod enim iam ille pauculis et emendicatis nummulis adeptus erat, ad hoc ego tam aerumnosis anfractibus et circuitibus ambiebam, ad laetitiam scilicet temporalis felicitatis. non enim uerum gaudium habebat: sed et ego illis ambitionibus multo falsius quaerebam. et certe ille laetabatur, ego anxius eram, securus ille, ego trepidus. et si quisquam percontaretur me, utrum mallem exultare an metuere, responderem: "exultare"; rursus si rogaret, utrum me talem mallem, qualis ille, an qualis ego tunc essem, me ipsum curis timoribusque confectum e
Abbreviated transcription (Latin):
bã. et audiebas me. fluctu¬
abã et gubnabas me. Ibã
Inhiabã honoribꝰ. lucus.
cõiuigio. et tu irridebas Pa¬
tiebar in eis cupiditatibꝰ
a marissimas difficultates.
te ꝓpitio tãtom agis quãto
minꝰ sinebas mͥ dulcesse/.
qd̃ nõ eras tu. Dide cor meũ
dñc qͥ uoliusti ut hoc recorda¬
iex. et confiterer tͥ mĩc Tibi
mhẽat aĩa mea. quã deuis¬
co tã tenaci mortis exiusti
Quã misera erat. et sensid
uulneris tupũgebas. ut re¬
lictis om̃ibꝰ cõu̾te̾t᷑. ad te.
qui es suꝑ oia̾. et sinc qͥ muł¬
la eẽt oia̾. cõu̾te̾t᷑. et sanare¬
t᷑. Quã gͦ miser erã. et qͦmõ
egisa ut senturr̾ miseria
meã Die illo qͦ cũ ꝑare̾ reci¬
tare imꝑatoi laudes qͥbus
plura mentirer et mẽtiẽti
faueret᷑ abstientibꝰ. casq
curas anhelaret cor meud. ⁊
cogitationũ tabificaru febri¬
bꝯ estuaiet. trãsiens ꝑ quẽ¬
da uicũ mediolane̾sen ani¬
madũti pauꝑe̾ mẽdicũ. iã

Expanded text:
abam, et audiebas me: fluctuabam, et audiebas me: fluctuabam, et gubernabas me; ibam Inhiabam honoribus, lucris, conjugio; et tu irridebas. Patiebar in eis cupiditatibus amarissimas difficultates, te propitio tanto magis, quanto minus sinebas mihi dulcescere quod non eras tu. Vide cor meum, Domine, qui voluisti ut hoc recordarer et confiterer tibi. Nunc tibi inhaereat anima mea, quam de visco tam tenaci mortis exuisti. Quam misera erat! et sensum vulneris tu pungebas, ut relictis omnibus converteretur ad te qui es super omnia, et sine quo nulla essent omnia; converteretur, et sanaretur. Quam ergo miser eram, et quomodo egisti ut sentirem miseriam meam, die illo quo cum pararem recitare Imperatori laudes, quibus plura mentirer, et mentienti faveretur ab scientibus, easque curas anhelaret cor meum, et cogitationum tabificarum febribus aestuaret; transiens per quemdam vicum Mediolanensem, animadverti pauperem mendicum, jam
Abbreviated transcription (Latin):
auctoi̾tate scãꝵ litteraꝵ. iã
crede̾ ceꝑã mllo mõ te fuisse
tͥbuturid tã excellẽtẽ illiscup/¬
ture ꝑ om̃s ia t̾ras auctoi̾ta¬
tẽ. nͥ et ꝑ ip̃ã tͥ credi. et ꝑ ip
sã te queri uoluisses. Ilam enĩ
abfurditatẽ que me in illis
litteus solebat offende᷑.dũ
multa ex eis ꝓbabiliter ex¬
posita audissẽ. ad sacͣmẽto ꝑo
altitudinẽ refereba̾. eoq mͥ
illa uenerabilior et sacrostã
fide dignior aꝑꝑebat auctõ̾i¬
tas. qͦ et oĩb̃ꝰ ad legẽdũ eẽt
in promptu. et secreti sui di¬
gnitatẽ in intellcũ ꝓfũdiore
ẜuaret. ubis aꝑtissimis et
hu̾iliuo genere loquẽdi se
cũctis p̃bens. et exercens ĩ¬
tensionẽ eoꝵ qͥ nõ sũt leues
corde/ ut exciꝑet om̃s popu¬
lari simi. et ꝑ agusta fora.¬
mina paucos adxte traicẽt.
multo tamẽ plures quã si
nec tanto apice aucto̾i̾tatis
militatis hauriret. Cogita.¬
bã h ͨ et aderat mͥ suspun¬

Expanded text:
auctoritate sanctarum litterarum, iam auctoritate sanctarum litterarum, iam credere coeperam nullo modo te fuisse tributurum tam excellentem illi scripturae per omnes iam terras auctoritatem, nisi et per ipsam tibi credi sam te quaeri voluisses. Jam enim absurditatem quae me in illis Litteris solebat offendere, cum multa ex eis probabiliter exposita audissem, ad sacramentorum altitudinem referebam: eoque mihi illa venerabilior et sacrosancta fide dignior apparebat auctoritas, quo et omnibus ad legendum esset in promptu, et secreti sui dignitatem in intellectu profundiore servaret; verbis apertissimis et humillimo genere loquendi se cunctis praebens, et exercens intentionem eorum, qui non sunt leves corde: ut exciperet omnes populari sinu, et per angusta foramina paucos ad te trajiceret, multo tamen plures, quam si nec tanto apice auctoritatis  sanctae humilitatis hauriret. Cogitabam haec, et aderas mihi; suspir
Abbreviated transcription (Latin):
diẽdo credidisse̾. ꝑsuasisti.
mͥ nõ qͥ crederẽt libris tius
quos ta̾ta i oĩbꝯ fere ge̾tibus
auctoi̾tate fundasti. s qui nõ
crederent ẽe culpandos. nec
audiendos eẽ si qui forte mͥ
dicerent. unde sas illos libros
unius et ueri. et ueracissimi
dei spũ esse hũano generi nũ¬
stiatos. Id ipm̃ eñi maxime
credendũ erat qm̾ nulla pu¬
gnacitas calũpmosarũ que¬
stionũ ꝑ tam multa que lege¬
rã inter se conflige̾tiũ phy¬
lo soploꝵ extorquere mͥ po¬
tuit. ut aliqua̾do nõ crederẽ
te ẽe qͥcquid esses/ qd ego ne¬
scur̾. aut administrationẽ ie¬
rũ ihũanap ad te ꝑtinere.
S id credebã aliquado robu¬
stiq. aliquãdo exiliꝯ. semꝑ ta¬
mẽ c̾didi ⁊ esse te. ⁊ curã y¬
nostri gerere/. etiã si ignorahã
uel quid senciendũ esset de.
substantia tua. uel que uiadu¬
ceret/ aut reduceret ad te Ide¬
oq cũ essemꝰ infirmi ad in¬
uemẽdã liquida ratioẽ bei̾¬
tato̾. et ob hoc nõb̾ opus ẽẽt

Expanded text:
do credidissem, persuasisti mihi non qui crederent libris tuis, quos tanta in omnibus fere gentibus auctoritate fundasti, sed qui non crederent esse culpandos nec audiendos esse, si qui forte mihi dicerent: unde scis illos libros unius ueri et ueracissimi dei spiritu esse humano generi ministratos?" id ipsum enim maxime credendum erat, quoniam nulla pugnacitas calumniosarum quaestionum per tam multa quae legeram inter se confligentium philosophorum extorquere mihi potuit, ut aliquando non crederem te esse quidquid esses, quod ego nescirem, aut administrationem rerum humanarum ad te pertinere. Sed m credebam aiiquando robustius, aliquando exilius, semper tamen credidi et esse te et curam nostri gerere, etiamsi ignorabam uel quid sentiendum esset de substantia tua uel quae uia duceret aut reduceret ad te. ideoque cum essemus infirmi ad inueniendam liquida ratione ueritatem et ob hoc nobis opus esset
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatore ⁊ atq antistite pie¬
tatis p̃ceptũ ẽẽ ista nõ fieri.
nec ab eis q̃ sobrie facerent.
ne ulla occasio se ingurgitã¬
di daret: ebrosis.  et qr illa
qiͣ parẽtalia suꝑsticione gẽti¬
liũ essent simillima. abscõm¬
it selibentissime. et ꝓ canistro
pleno t̾rems fructibꝰ. plenũ
purgatoribꝰ uotis pectus ad
memorias mrͣm afferre didi¬
cerat ⁊ ut qd̾ posset dare egẽ/¬
tibꝰ. ⁊ ficut cõmũitatio dñici
corꝑis illit cele braret:. cuiꝰ
passionis imiitatione ĩmolati
re cor meũ. nõ facile fortasse
de hac aputãda cõsuetudiẽ
matrẽ mea fuisse cesuram
si ab alio ꝓhiberet᷑ quẽ non
sicut ambrosiũ diligebat.
quẽ p̃p̃ salutẽ meã maxime
diligebat Ea uo ille pp̃ eiꝯ
religiosisimã ꝯu̾sationẽ qua¬

Expanded text:
praedicatore atque antistite piepraedicatore atque antistite pietatis, praeceptum esse ista non fieri, nec ab eis qui sobrie facerent, ne ulla occasio se ingurgitandi daretur ebriosis, et quia illa quasi parentalia superstitioni gentilium essent simillima; abstinuit se libentissime: et pro canistro pleno terrenis fructibus, plenum purgatioribus votis pectus ad memorias martyrum afferre didicerat; ut et quod posset daret egentibus, et sic communicatio Dominici corporis illic celebraretur, cujus passionis imitatione immolati re cor meum, non facile fortasse de hac amputanda consuetudine matrem meam fuisse cessuram, si ab alio prohiberetur, quem non sicut Ambrosium diligebat, quem propter salutem meam maxime diligebat; eam vero ille propter ejus religiosissimam conversatione
Abbreviated transcription (Latin):
set. at ab hostiario ꝓhiberet᷑.
ubi hoc epm̃ uetuisse cognouit.
tam pie atz obediẽt ãplexa ẽ.
ut ipẽ miraret᷑. quã facille ac¬
cusatrix pociꝰ cõsuetudĩs sue.
quã distertatux illiꝯ ꝓhibitio/¬
nis effecta sit Non eni obfide¬
bat spm̃ eiꝰ bmolentia. eaq sti¬
mulabat ĩ odiũ beui amor̾bini
Sicut plerosq mares/. et fẽi¬
nas. qui ad canticũ sobrietatis
sicut ad potione̾ a quaticã
madidi nausiant. S illa cũ
attulisset canistrũ cũ sollem¬
ba epulis p̃gustãdis atz lar¬
giendis. plus etiã qua unũ
pocillũ ꝓ suo palato satis so¬
brio temꝑatũ. unde digͣtionẽ
sumeret nõ ponebat Et si
multa essent que illo modo
uidebãti᷑ honorãde memorie
biq poneret cutũ ferebat. Qd̾
iã nõ solũ aquatissimo s etia
tepidissimo cũ suis p̃sentibꝰ
ꝑ sorbitiones exiguas ꝑturt᷑
qr pietatẽ ibi q̃rebat nõ uolup¬
tate̾ Itaq ubi cõꝑit a p̃cdaro

Expanded text:
set atque ab ostiario prohiberetur, set atque ab ostiario prohiberetur, ubi hoc episcopum uetuisse cognouit, tam pie atque oboedienter amplexa est, ut ipse mirarer, quam facile accusatrix potius consuetudinis suae quam disceptatrix illius prohibitionis effecta sit. non enim obsidebat spiritum eius ninnlentia eamque stimulabat in odium ueri amor uini, sicut plerosque mares et feminas, qui ad canticum sobrietatis sicut ad potionem aquatam madidi nausiant: sed illa cum attulisset canistrum cum sollemnibus epulis praegustandis atque largiendis, plus etiam quam unum pocillum pro suo palato satis sobrio temperatum, unde dignationem sumeret, non ponebat, et si multae essent quae illo modo uidebantur honorandae memoriae bique poneretjam non solum aquatissimo, sed etiam tepidissimo cum suis praesentibus per sorbitiones exiguas partiretur: quia pietatem ibi quaerebat, non voluptatem. Itaque ubi comperit a praeclaro