comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ omia. quia naturasit̃ est cłs.
hierechiel ꝓpħa cdm sublime̾ nomi¬
nat. Postꝗͣ. gͦ dictum est. audiebam
sonũ alarum. quasi sonum aquaꝵ
multarũ. quia adhuc adlitur. qͣsi
sonũ sublimis dĩ. &̾ hoc intelligere
possumus. quod futurũ electis oĩb
scimus. Alarum emĩ sonitus sicut
dirimus fuit in pͣdicat. orib sc̃is.
aquarũ sonitus in conuersis. &
sequentib popłis. S isde̾ sonitus
erit quandoq sublimis łi. quia
multitudo quȩ nunc ad fidem ꝑ
scoͣs doctores trabit᷑. quandoq in
cęlestem patriam congregabitur.
Ut ibi om̃s electi sine fine laudent.
cũ uiderint sine fine quem lau¬
dent. Ꝙ quia tune ꝑfecte corpꝰ
redemptoris efficit᷑. om̃is multi¬
tuclo sc̃oꝵ iuirta pauli uocẽ dicen

Expanded text:
super omnia, quia naturaliter Deus. c Ezechiel propheta Deum sublimem nominat. Postquam vero dictum est: Audiebam sonum alarum, quasi sonum aquarum multarum, quia adhuc additur: Quasi sonum sublimis Dei, etiam hoc intelligere possumus quod futurum electis omnibus scimus. Alarum etenim sonitus, sicut diximus, fuit in praedicatoribus sanctis: aquarum sonitus, in conversis et sequentibus populis. Sed idem ipse sonitus erit quandoque sonus sublimis Dei, quia multitudo, quae nunc ad fidem per sanctos doctores trahitur, quandoque in coelestem patriam congregabitur, ut ibi omnes electi sine fine laudent, cum viderint sine fine quem laudent. Et quia tunc perfecte corpus Redemptoris efficitur omnis multitudo sanctorum, juxta Pauli vocem dicen
Abbreviated transcription (Latin):
multis. io ⁊ ex innumerabilibus
poplĩs ẽ multiplicatus. De qͦ adhuc
sono bene addit᷑. Quasi sonũ sab¬
limis dĩ. Quid est quod alarũ
tas: Ipse ⁊ enim ereat in scoꝵ cor¬
dibus amorem. & ipse ex amanti¬
b corctib suscipit pͣcem. Negati¬
perit petrum. Uenit maria mag¬
dalene post multas maculas ctil¬
pę ad pecdes redemptoris nr̃i cũ
lacrimis. S quis illã infudit intꝰ.
nͥ qui benigne suscepit foris.
Quis illam ad lacrimas urgebat
ꝑ conpunctionis sp̃m. nͥ qui hãc
exterius corã simul recu̾bentib
recipiebat ad ueniam: Redẽptor
gͥ nrͣ peccatricis mulieris mente
cũ de culpa conpungeret. susci¬
piebat. ut a culpa liberaret. Be¬
ne gͦ iste a larum sontis. quasi sonꝰ
sublimis di tłr. quia quicquid in
qui merita largitur. Qui recte

Expanded text:
multis, id est, ex innumerabilibus multis, id est, ex innumerabilibus est populis multiplicatus. De quo adhuc sono bene additur: « Quasi sonus sublimis Dei. » Quid est quod alarum tas. Ipse etenim creat in sanctorum cordibus amorem, et ipse ex amantibus cordibus suscipit preces. Bepexit Petrum . Venit Maria Magdalene post multas maculas culpae, ad pedes Redemptoris nostri cum lacrymis ; sed quis illam infudit intus, nisi qui benigne suscepit foris? Quis illam ad lacrymas urgebat per compunctionis spiritum, nisi qui hanc exterius coram 1236 simul recumbentibus recipiebat ad veniam? Redemptor igitur noster peccatricis mulieris mentem cum de culpa compungeret, suscipiebat ut a culpa liberaret. Bene ergo iste alarum sonus quasi sonus sublimis Dei dicitur, quia quidquid in qui merita
Abbreviated transcription (Latin):
illȩ alȩ uirtutũ quȩ in pancis
catione diffasa. in multoꝵ popłõꝵ
conuersione resonant. Incarnato
enim & passo. ac resurgente dño.
panca pennata animalia fuert᷑.
quia rari ualde extiterunt. qui
cȩlestia desiderarent. & uirtutũ
penius se in alta fuspenderent.
S postqũa diuinitatis suȩ p̃dica¬
tio in mundo diffusa est. quanti
iam paruuli. quanti grauiores.
quanti fortes uiuenes. quanti in¬
becilles. quanti conuersi peccato¬
res. qͣnte anus. quante uirgine.
ꝑ fidem. ꝑ spem. ꝑ amorẽ. ad cȩles¬
tia euolant. quis dicere. quis esti¬
mare sufficiat: Ecce alarũ so¬
nitus qui prius in paueis anima¬
lib fuit. iam nune in popłis re¬
sonat. iam nunc mundi multitu¬
dinẽ ad cȩleste desideriũ pennę
uirtutũ leuant. Bene gͦ dicit᷑.
& audiebam sonu alarũ. quasi
sonũ aquarũ multarũ. Quia sic̃
pͣfati sumus. ille uirtutũ sonus
qui in aure di̾ prius ex paueis
scis factus est. postmodũ ex aqͥs

Expanded text:
tum, quae in paucis catione diffusa in multorum populorum conversatione resonant? Incarnato enim, passo ac resurgente Domino, pauca pennata animalia fuerunt, quia rari valde exstiterunt, qui coelestia desiderarent, et virtutum pennis se in alta suspenderent. Sed postquam divinitatis ejus praedicatio in mundo diffusa est, quanti jam parvuli, quanti graviores, quanti fortes juvenes, quanti imbecilles, quantae conversae peccatrices, quantae anus virgines per fidem, per spem, per amorem ad coelestia evolant, quis dicere, quis aestimare sufficiat? Ecce alarum sonitus, qui prius in paucis animalibus fuit, jam nunc in populis resonat, jam nunc mundi multitudinem ad coeleste desiderium pennae virtutum levant. Bene ergo dicitur: Et audiebam sonum alarum, quassonum aquarum multarum. Quia sicut praefati sumus, ille virtutum sonus, qui in aure Dei prius ex paucis sanctis factus est, postmodum ex aquis
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis nr̃is. Ecce erultat animus
cũ acluocati nr̃i potentiã audimus.
s exultationẽ nr̃am iterum remor¬
det timor. quia ipse qui nobis aduo¬
catus ÷ dr̾ iustus. Nos emͣ causas
iniusticię habemus. iustus aduocatꝰ
iniustas causas nullo modo suscipit.
ecce occurrit animo. qđ agamus.
mala quę fecimus. & deseramus &
accusemus. Scriptum est. Iustus ĩ
principio accusator e̾. sui. Quilibe
etenĩ peccator conuersus in fletib
iam iustus. eẽ. mehoat. cũ coꝑit ac¬
eusare quod fȩcit. Cur cñi iustus
non sit qui contra suam iniusticiã
noscimus. & accusanus in ustos.
Non gͥ in fletib non in actibus
nr̃is. s in aduocati nr̃i allegatione
confidamus. qui uiuit & regnat
cum patre in unitate sp̃c scĩ ds̾.¬

Expanded text:
peccatis nostris. Ecce exultat animus, peccatis nostris. Ecce exultat animus, cum advocati nostri potentiam audimus; sed exultationem nostram iterum remordet timor, quia ipse, qui nobis advocatus est, dicitur iustus. Nos enim causas iniustitiae habemus, / iustus vero advocatus iniustas causas nullo modo suscipit necce occurrit animo, quid agamus: Mala, quae fecimus, et deseramus et accusemus. Scriptum est enim: Iustus in principio accusator est sui. Quilibet etenim peccator conversus in fletibus iam iustus esse inchoat, cum coeperit accusare, quod fecit. Cur enim iustus non sit, qui cnoscimus et accusamus injustos. Non ergo in fletibus, non in actibus nostris, sed in advocati nostri allegatione confidamus, qui vivit et regnat cum Patre in unitate Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
potuissent. s sc̃o̾s uigiantioresꝙ
uiros considerant. maxq suis pͣui¬
tatib irati accendunt᷑ ut plangant.
Infłamant᷑ ad penitentiam. atꝙ
ut uelare scoͣs sua corꝑa conspiei¬
unt. ita ipsi quoq lacrimarum
suarum alis uelantur. se ipsos enĩ
magnis inerepationib feriunt. Eur
qui uirtutes non habent peccata
sua minime deplorant. si ⁊ illi ad huo
plangere non clesistunt. qui iam
uirtutũ pennas ꝑ exempla ad prexi¬
mos tenduntꝰ. In quib uerbismne¬
cesse est. ut nos qui paruuli. sumꝰ
temur quȩ in illis aspicimus. ut dũ
ceꝑimus ꝑ incrementa crescere. pos¬
simus ab illo clistricto eramine ma¬
la que fecimus uelare. In assiclus
enim flȩtib. in coticdiana nr̃a pe¬
nitentia. habemus sacerdote̾ in cęlis.
qui interpellat ꝓ nobis. De quo aͦ¬
ꝑ iohanne̾ cłr. Si quis peccauerit.
actuocatũ habemus apuł patre ihm
xp̃m iustum. & ipse est ꝓpiciatio ꝓ

Expanded text:
potuissent, sanctos vigilantioresque potuissent, sanctos vigilantioresque viros considerant; moxque suis pravitatibus irati, accenduntur ut plangant, et inflammantur ad poenitentiam. Atque ut velare sanctos corpora sua conspiciunt, ita ipsi quoque lacrymarum suarum alis velantur. Seipsos enim magnis increpationibus feriunt; cur qui virtutes non habent peccata sua minime deplorant, si adhuc et illi plangere non desinunt, qui jam virtutum pennas per exempla ad proximos tendunt. 24. In quibus verbis necesse est ut nos qui parvuli adhuc temur quae in illis aspicimus, ut dum coeperimus per incrementa crescere, possimus ab illo districto examine mala quae fecimus velare. In assiduis enim fletibus, in quotidiana nostra poenitentia habemus sacerdotem in coelis, qui interpellat pro nobis. De quo erit, advocatum habemus apud patrem Iesum Christum iustum, et ipse est propitiatio pro
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑. & alterũ similit̾ uelabat᷑. Trans¬
lationẽ aute̾ septuaginta intͣptũ.
aquile. & theoclotionis. & sẏmmachi.
sollicite ꝑserutantes. nichil ex his
uerbis inuenimus. S beati hieronum
scripta relegentes. agnouimꝰ qtua hãc
sententiam in ebrea ueritate ita posi¬
tam. non quidẽ iuxta uerbũ sed
iurta sensum inuenerit. Queri
& enim potest cur postꝗͣ. dictũ est
unũ quodq uelabat corpus suum.
statim subdit᷑. & alterũ uelabatur
similit̃. Si enĩ diceret unuͣ & alte¬
rũ. loquendi ratio staret. Postꝗͣ.
uͦ dictum est unuͣ quodq. eur ad¬
dicit᷑ alterum. eũ in unoquoq
uitam & ꝓficientiũ merita distingui¬
mus. & unũ quodq & alterũ nͣ irra¬
tionabiliter positũ uidemꝰ. Qui
enim & sua deflent. uirtutum
pennas ad prurimos in exemplũ
tendunt. ꝓeuldubio ꝑfecti sunt.
Sunt auͣ pleriq paruuloꝵ. qͥ eoꝵ
lacrimas conspiciunt & imitant᷑.¬
& qui nudi in suis pͣuitatib ẽẽ

Expanded text:
alterum similiter velabatur. Translationem autem Septuaginta interpretum, Aquilae, Theodotionis, et Symmachi sollicite perscrutantes, nihil ex his verbis invenimus; sed beati Hieronymi scripta relegentes 1234 agnovimus quia hanc sententiam in Hebraea veritate ita positam, non quidem juxta verbum, sed juxta sensum invenerit. Quaeri etenim potest cur postquam dictum est: Unumquodque velabat corpus suum, statim subditur: Et alterum similiter velabatur. Si enim diceret unum et alterum, loquendi ratio staret. Postquam vero dictum est Unumquodque, cur adjicitur alterum, cum in unoquoque vitam, et proficientium merita distinguimus, et unumquodque et alterum non irrationabiliter positum videmus. Qui enim et sua deflent, et virtutum pennas ad proximos in exemplum tendunt, procul dubio perfecti sunt. Sunt autem plerique parvulorum qui eorum lacrymas conspiciunt et imitantur. Et qui nudi in suis pravitatibus esse
Abbreviated transcription (Latin):
dr. sicut ad moỹsen dicit. Ego sũ
ds patris tui. cds abraham. cb̾ ysa¬
ac. ds iacob. Unde paulus apło
uolens ncupatiuũ nomen dĩ ab
essentiali discernere. de reclẽptore
nr̃o loquutus est dicens. Quoꝵ pa

Expanded text:
r, sicut ad Moysen dicitur: Ego sum Deus patris tui, Deus Abraham, Deus Isaac, Deus Iacob. unde Paulus Apostolus volens nuncupativum Dei nomen ab essentiali discernere, de redemptore nostro locutus est, dicens: Quorum sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tialiter d̾r. Nuncupatiue enim
dr̃. sic̃ seriptũ est. Eece constitui¬
te dm̃ pharaonis. Ꝙ sicut moyses
ait. Si quis hoc uel illuo fecerit.
applica illum diis uidelicet sac̃¬
dotib. Qui rursum dicit. Diis
non cdetreheo. id ÷ sacertdotibus.
Q ficut psalmista ait. Ds stetit
in sẏnagoga cło̾ꝵ. in medio autẽ

Expanded text:
TIO. Nuncupative enim dicitur, sicut scriptum est: Ecce constituite Deum Pharaonis. Et sicut Moyses ait: Siquis hoc vel illud fecerit, applica illum ad Deos, videlicet ad sacerdotes. Qui rursum dicit: Diis non detrahes, id est sacerdotibus. Et sicut Psalmista ait: Deus stetit in synagoga Deorum, i
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ sunt popłi. Idcirro aũ aquis po¬
płs designat᷑. quia & in uita sonĩi
habet ex tumultu carnis. & cotidiȩ
defluit ex decursu mortalitatis.
Ut añ sepe iam diximus. alȩ sunt
anmalitim uirtates scõꝵ. Quid ÷
gͦ quod ꝓpha alarum sonũ audit

Expanded text:
 sunt populi . » Idcirco autem per aquas populus designatur, quia et in vita sonum habet ex tumultu carnis, et quotidie defluit ex decursu mortalitatis. Ut autem saepe jam diximus, alae sunt animalium virtutes sanctorum. Quid est ergo quod propheta alaru
Abbreviated transcription (Latin):
pennas tencdamus in prarimos.
ut nũꝗͣ desinamus cogitare. & plan¬
gere nosmet ipsos. Pennȩ tendant᷑
iuata. pennis cooꝑiant᷑ corpora.
ut & de bonis actib pͥbeamus
exempla. & mala quȩ egimus
abscondant a iuclicio timor &
penitentia. In translatione autẽ
ueteri de his alis dr. singulis duȩ
coniuncte. & tegentes corꝑa eoꝵ.
In quib uerbis intelligit᷑. quia
& ipse erant pennę quȩ uinge¬
bantur alterius ad alterum. & ipse¬
şecdem quȩ eoꝵ corpora cooꝑiebant.
Q uod ꝑ figurã bene accipitur.
quia illȩ nos uirtutes apud om̃i.¬
potentẽ dm̃ ꝓtegunt. quas prer
coniungimus. cum quib dũ cõ¬
cordit᷑ uiuimus mala quȩ facimꝰ
telamus. Possant gͦ ętiam ꝑ has
alas duo pͣcepta caritatis intelligi.
amor uidelicet di̾ ⁊ prarimi.
Amando enim dm̃ nr̃a in nobis
mala ꝑsequimut. id ⁊ corpus ue¬
lamus. Diligendo autẽ proximuͣ.
ei in quo possumus ꝓdesse festi¬
namus. id ⁊ alas ad alterũ tendi¬

Expanded text:
pennas tendamus in proximos, ut nunquam desinamus cogitare et plangere nosmetipsos. Pennae autem tendantur juxta pennas, ut cooperiant corpora, ut de bonis actibus praebeamus exempla, et mala, quae agimus abscondant a judicio timor et poenitentia. In translatione autem veteri de his alis dicitur: Singulis duae conjunctae, et tegentes corpora eorum. In quibus verbis intelligitur quia et ipsae erant pennae quae jungebantur alterius ad alterum, et ipsae quae eorum corpora cooperiebant. Quod per figuram bene accipitur, quia illae nos virtutes apud omnipotentem Deum protegunt, quas ex chue conjungimus; cum quibus dum concorditer vivimus, mala quae fecimus velamus. Possunt ergo etiam per has alas duo praecepta charitatis intelligi, amor scilicet Dei, et proximi. Amando enim Deum, nostra in nobis mala persequimur, id est corpus velamus. Diligendo autem proximum, ei in quo prodesse possumus festinamus, id est alas ad alterum tendi
Abbreviated transcription (Latin):
catores homines custodire solent.
Lusti autẽ uiri qui a se ⁊ in eis
custodunt. que in proitu &
in faciȩ non uicdent᷑. in dorsis
oculos habere referunt᷑. Qui gͦ
& ea quȩ in occultis sunt dis¬
cutiunt. atq ab ipsis se custodi¬
unt quę latent. ꝓfecto oculas in
dorsis habent. Quod tam̃ intelli¬
gi & alit̾ potest. quia ea quę st̃
aͣn faciem nr̃am uidemꝰ. dorsa aũ
uidere non possumus. Quia aũ
sc̃ĩ uiri sollerer se aspieiunt. in
quib ab alus iudicari possunt.
& cdistr icte se uident. sicut
qui quia in se nec ea que se late¬
re poterant. ignorant. lumen in
dorso portant. Sequit᷑. Cũq am¬

Expanded text:
catores homines custodire solent. catores homines custodire solent. Justi autem viri, quia se et in eis custodiunt quae in promptu et in facie non videntur, in dorsis oculos habere referuntur. Qui ergo et ea quae in occultis sunt discutiunt, atque ab ipsis se custodiant quae latent, profecto oculos in dorsis habent. Quod tamen intelligi et aliter potest, quia ea quae sunt ante faciem nostram videmus, dorsa autem videre non possumus. Quia autem sancti viri solerter se aspiciunt in quibus ab aliis judicari possunt, et districte se vident, sicut  qui in se nec ea quae se latere poterant ignorant, lumen in dorso portant. Sequitur: VE
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ neglectũ unius loci aꝑit᷑: Pha¬
riseus auͣ qui ienuniũ exhibuit.
decimas dedit. cło gr̃as rectulit.
quasi pęne ꝑ circuitum in suę
ciuitatis custodiam uigilauit.
S quia unũ in se foramen suꝑbiȩ
ñ attendit. ibi hostem ꝑtulit.
ubi ꝑ negligentiã oculũ elausit.
Quia gͦ sc̃oꝵ mentes undiq se
in spicientes inuigilant. atq in
om̃i suo oꝑe pauoris & sollicitu¬
dinis oculu̾ circũducunt. ne
aut praua agant. aut recta que
p̃cepta sunt nͣ agant. aut bonis
actib exrpletis in siuis cogitationi-¬
b intumeseant. & tanto grauius
offenclant. quanto quia iusti ui¬
dent᷑ foris. occultius peccant.
Recte dr̃. Totũ corpus eoꝵ ple-¬
nuͣ oculis in circuitu. Sciendũ
quoq quod in translatione ue-¬
teri non habetur totũ corpus
eoꝵ plenum oculis in cireuitu. s
drͣ dorsa eoꝵ plena oculis. Quȩ
uidelicet sententia. ab ȩdificationi ᷤ
intellectu non cliscrepat. E a enĩ
que sunt in facie. sepe etiam pec¬

Expanded text:
r neglectum loci unius aperitur? Pharisaeus autem qui jejunium exhibuit, decimas dedit, Deo gratias retulit, quasi pene per circuitum in suae civitatis custodia vigilavit. Sed quia unum in se foramen superbiae non attendit, ibi hostem pertulit, ubi per negligentiam oculum clausit. Quia ergo sanctorum mentes undique se circumspicientes invigilant, atque in omni suo opere pavoris et sollicitudinis oculum circumducunt, ne aut prava agant, aut recta quae praecepta sunt non agant, aut bonis actibus expletis, in suis cogitationibus intumescant, et tanto gravius offendant quanto justi videntur foris et occultius peccant, recte dicitur: Totum corpus eorum plenum oculis in circuitu. 7. Sciendum quoque quod in translatione veteri non habetur: Totum corpus eorum plenum oculis in circuitu, sed dicitur: Dorsa eorum plena oculis. 1226 Quae videlicet sententia ab aedificationis intellectu non discrepat. Ea enim quae sunt in facie saepe etiam pec
Abbreviated transcription (Latin):
cnͣ iuidea apparnerit. & spetiosus
instis. & terribilis erit iniustis.
Que enĩ mansuetũ aspicient electi.
hunc euncdẽ pauendũ. atq terribilẽ
conspieient reꝓbi. S bune id̾o tunc
Stucdiose em̃ considerãt : qua terri¬
bilis ad iudiciũ ueniat. & culpas
ante auctas deflent. & uminentes
declinant. pauorẽ illuis cotidie
ante oculos mͣtis ponunt. & qͣn
trienctus apparrat. si ne cessatio¬
ne suspecti sunt. atq cotidie tũdo
agunt. ne quando uenerit ꝑtimes¬
cant. Similitudo gͦ suꝑ capita ani¬
malium firmamenti. quasi aspectꝰ
cristalli horribilis. Ꝙ quia ipse pa¬
uor cius quẽ in suis cogitationib

Expanded text:
cum judex apparuerit, et speciosus cum judex apparuerit, et speciosus justis, et terribilis erit injustis. Quem enim mansuetum aspiciunt electi, hunc eumdem pavendum atque terribilem conspiciunt reprobi. Sed hunc ideo tunc Studiose enim considerant quam terribilis ad judicium veniat, culpas anteactas deflent, imminentes declinant; pavorem illius quotidie ante oculos mentis ponunt, et quam tremendus 1232 appareat sine cessatione suspecti sunt, atque quotidie timendo agunt ne quando venerit pertimescant. Similitudo ergo super capita animalium firmamenti quasi aspectus crystalli horribilis. Et quia ipse pavor
Abbreviated transcription (Latin):
ex aqua congelascit. & robtistuͣ fit.
Scimus uͦ quanta fit aquę mobilitas.
Corpus auͣ redemptoris nr̃i quia
usq ad mortẽ passiomi subiaetut nũ
aquȩ simile iurta aliquid fuitlupo
nascendo. crescendo. la seesceneto. u¬
tiendo. sitiendo. moriendo usq ad
passionẽ suã ꝑ momenta temporũ
mobilit̾ decurrit. Cuius cursũ ꝓphã
intuens ait E xrultauit ut gygas ad
currenclam uiã. S quia ꝑ resur¬
rectionis suȩ gła̾m ex ipsa sua cor¬
ruptione in incorruptionis uirtute
cõualtut. quasi eristali more ex
aqua cduruit. ut in illo ⁊ hec eade̾
Aqua gͦ in cristallũ uersa. ẽ: quan¬
do corruptionis eius infirmitas. ꝑ
resurrectionem suã ad incorrup¬
tionis est firmitate̾ mutata. Sed no¬
tanclum quod hoc cristallũ horribi¬
lum. Ꝙ mirũ quomͦ in hoc cristal¬
lo conueniat. pulchritucdo euͣ pauo¬
re. S om̃ib uera scientib constat.
quia redemptor humani generis¬

Expanded text:
ex aqua congelascit et robustum fit. ex aqua congelascit et robustum fit. Scimus vero quanta sit aquae mobilitas. Corpus autem Redemptoris nostri, quia usque ad mortem passionibus subjacuit, aquae simile juxta aliquid fuit, quia nascendo, crescendo, lassescendo, esuriendo, sitiendo, moriendo, usque ad passionem suam per momenta temporum mobiliter decucurrit. Cujus cursum Propheta intuens, ait: Exsultavit ut gigas ad currendam viam . Sed quia per resurrectionis suae gloriam ex ipsa sua corruptione in incorruptionis virtutem convaluit, quasi crystalli more ex aqua duruit, ut in illo et haec eadeAqua ergo in crystallum versa est, quando corruptionis ejus infirmitas per resurrectionem suam ad incorruptionis est firmitatem mutata. 20. Sed notandum quod hoc crystallum horribilum? Et est mirum, quomodo in hoc crystallo conveniat pulchritudo cum pavore. Sed omnibus vera scientibus constat quia Redemptor humani generis
Abbreviated transcription (Latin):
atq pauencle sunt. Quaruͣ nime
gaudia quia sensum nr̃arũ mentiũ
excedunt. suꝑ capita animaliũ ẽẽ
memorant᷑. Quis enĩ in carne cor¬
ruptibili positus cophentlere ualeat.
quȩ sit illa angłoꝵ in effabilis & sine
fine leticia : quȩ beatitudo sine de¬
fectu uultum uidere creatoris. atq
in eius delectatione. sine imutatio¬
ne ꝑsistere  Potest auͣ firmamenti
nomine. tpse ꝑ figuram redemptor
quo nat᷑a nr̃a apud patre confirmata
dextere tuę. & suꝑ filiũ hominis
nat᷑a priusꝗͣ. a ereatore omiũ susci¬
peret᷑ t̾ra erat. ħampo firmamentum
non erat. Peccastr qtuppe homini
dictũ est tͣra es u in t̾rã ibio. At
postꝗͣ. assumpta est ab actore om̃iũ.
atq in celis subleuata. & suꝑ angłs
ducta. firmamentũ facta est quę tͣra
fuit. Sed firmament᷑u quod aspicitur.
cuius habeat similitudine̾ subinfer¬
tur. cnͣ dr̃. Quasi aspectus cristalli
horribilis. Cristallu ficat dictũ est

Expanded text:
atque pavendae sunt: quarum nunc atque pavendae sunt: quarum nunc gaudia, quia sensum nostrarum mentium excedunt, super capita animalium esse memorantur. Quis enim in carne corruptibili positus comprehendere valeat quae sit illa angelorum ineffabilis et sine fine laetitia? quae beatitudo sine defectu vultum videre Creatoris atque in ejus delectatione sine immutatione persistere? Potest etiam firmamenti nomine ipse per figuram Redemptor quo natura nostra apud Patrem confirmata dexterae tuae, et super filium hominis natura, priusquam a Creatore omnium susciperetur, terra erat, nam firmamentum non erat. Peccatori quippe homini dictum est: « Terra es, et in terram ibis . » At postquam assumpta est ab Auctore omnium atque in coelis sublevata, et super angelos ducta firmamentum facta est, quae terra fuit. Sed firmamentum quod aspicitur, cujus habeat similitudinem subinfertur, cum dicitur: « Quasi aspectus crystalli horribilis. » Crystallum, sicut dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ. Hec largiente dño duob modis
exponemus. ut lectoris iucdicio quid
eligendum censeat relinquantis. Pos¬
sunt enĩ firmam̃ti nomine. celestes
potestates intelligi. Quod firmam̃tũ
recte quasi aspectus cristalli dr̾. qr
uidelicet eristallũ forte quidẽ niiᷤ
est. s ex aqua solidat᷑. Ꝙ angłica na¬
tura quancdo ereata est. libernͣ arbi¬
trium accepit. utrũ uellet in humi¬
litate ꝑsistere. & in om̃ipotentis d̾i
conspectu ꝑmanere. an ad suꝑbram
laberet᷑. & a beatitudine caderet.
ꝑsimilitudinẽ aqua fuit. S quia
caclentib aliis sei angli in sua beati¬
tudine ꝑstiterunt. atq hoc acceꝑunt¬
possint. in eis nat᷑a sua quia ĩa sedu¬
ci miserabilit̾ non potest. quasi in
magnituctine oristalli durata est.
Quod cristallã horribile & extentũ
suꝑ capita animaliu̾ dr. quia ille
potestates angłice. quȩ om̃ipotentis
cliꝰ conspectui assistunt. nobis ad hue
in hac corruptione positis. terribiles

Expanded text:
. Haec, largiente Domino, duobus modis exponemus, ut lectoris judicio quid eligendum censeat relinquamus. Possunt enim firmamenti nomine coelestes potestates intelligi. Quod firmamentum recte quasi aspectus crystalli dicitur, quia videlicet crystallum forte quidem nimis est, sed ex aqua solidatur. Et natura angelica, quando creata est, liberum arbitrium accepit, utrum vellet in humilitate persistere, et in omnipotentis Dei conspectu permanere, an ad superbiam laberetur, et a beatitsimilitudinem a qua fuit. Sed quia cadentibus aliis sancti angeli in sua beatitudine permanserunt, atque hoc in munepossint; in eis natura sua, quia jam duci mutabiliter non potest, quasi in magnitudine crystalli durata est. Quod crystallum horribile extensum super capita animalium dicitur; quia illae potestates angelicae, quae omnipotentis Dei conspectui assistunt nobis adhuc in hac corruptione positis terribiles
Abbreviated transcription (Latin):
suum dtiab alis. Qua in re patent᷑
incdicat᷑. quia ⁊ pennas alt̃ ad alte¬
rum tendebant. & tamen duabus
alis corpus ꝓprium uelabant. Qͥs
est hoc. nͥ quia sic debemus uirtu¬
tes quas accepimaus aliis inpendere.
ut & ea in quib peccauimus. non
desinamus caute cogitare. & rea¬
tum nr̃m coticlie ꝑ timorẽ &
penitentiam plangere: Duas uͦ

Expanded text:
suum. » Qua in re hoc patenter indicat, quia et pennas alius ad alterum tendebant, et tamen duabus alis corpus proprium velabant. Quid et hoc, nisi, quia sic debemus virtutes quas accipimus aliis impendere, ut ea in quibus peccavimus, non desinamus caute cogitare, et reatum nostrum quotidie per timorem et poenitentiam plangere? Duas enim
Abbreviated transcription (Latin):
cłi̾ ⁊ hominum ͭ ꝓ assumpta hu¬
manitate clebet intelligi. quia¬
ce sub unius appellatione nontiniᷤ¬
solent ꝑ ꝓphetiȩ spͣm multa signa¬
ri. uar suꝑ firmamentũ facta ẽ.
quȩ suꝑ baptieatũ om̃m de cęlo
sonut cdicens. Tu es filius mõ di¬
lectus. in te mͥ cõplactu. Uel sic̃¬

Expanded text:
umpta humanitate debet intelligi, quia sub unius nominis appellatione solent prophetiae spiritum multa signari, vox super firmamentum facta est, quae super baptizatum Dominum de coelo sonuit dicens: « Tu es Filius meus dilectus, in quo mihi complacui .
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. quod sp̃o uitȩ erat in rotis. qr
dilectionẽ dĩ & prerimi capunts
in eloquuis diuinis. ꝑ pͣcepta enim
seripture sacrę reuiuiscimts. qui
mortui in culpa iacebamus. Unde
ipsis uiuificasti me. Iustificationes
eni p̃cepta dñi dicunt᷑. in quib nos
corrigendo iustificat. De quib aꝑ
cationib mectitabor. nõ obliuiscar
sermones tuos. In eis itaꝙ nos ui¬
uificat. quia ꝑ hec nobis spiritalẽ
uitã demonstrat. eamq ꝑ afflatũ¬

Expanded text:
r quod spiritus vitae erat in rotis, quia dilectionem Dei et proximi capimus in eloquiis divinis. Per praecepta enim Scripturae sacrae reviviscimus, qui mortui in culpa jacebamus. Unde ipsis vivificasti me . Justificationes enim praecepta Dei dicuntur, in quibus nos corrigendo justificat, de quibus idcationibus meditabor, non obliviscar sermones tuos . In eis itaque nos vivificat, quia per haec nobis spiritalem vitam demonstrat, eamque per afflat
Abbreviated transcription (Latin):
cũ se hinc inde caute circũspiciunt.
S sciendũ nobis ÷. qr sepe dũ aliis
reb intencdimus. fit ut alias negliga¬
mus. & ubi negligimus. ibi ꝓculdu¬
bio oculũ non habemus. Nam pha¬
riseus ille qui ascenderat in tͣcͣplũ
orart. testante euuangłio quid dirit
agnouimus. Ait enĩ. Ds̃ gras a¬
go tibi. Recte autẽ grãs cłõ agebut.
a quo acceꝑat bona quȩ fecerat. Qui
etiam subiungit. quia ñ fum sicnt
cȩteri hominũ. raptores. iniusti.
adulteri. uelut etiam hic publica¬
mis. Ieiuno bis in sabbato. decimas

Expanded text:
cum se hinc inde caute circumspiciunt. 6. cum se hinc inde caute circumspiciunt. 6. Sed sciendum nobis est quia saepe, dum aliis rebus intendimus, fit ut alias negligamus; et ubi negligimus, ibi procul dubio oculum non habemus. Nam Pharisaeus ille qui ascenderat in templum orare, testante Evangelio, quid dixit agnovimus. Ait enim: Deus, gratias ago tibi . Recte autem gratias Deo agebat, a quo acceperat bona quae fecerat. Qui etiam subjungit: Quia non sum sicut caeteri hominum, raptores, injusti, adulteri, velut etiam hic Publicanus; jejuno bis
Abbreviated transcription (Latin):
te hamu. & eũ piscẽ qui prius
ascencderit tolle : & aꝑto ore eius
inuenies staterem. illu̾ sumens. da
eis ꝓ me & te. Qui rursum eim
diceret. quia om̃e quod in os in¬
trat non comquinat hominẽ. &
teͣ accedentes discipuli direrunt
Scis quia pharisei auclito hoc uerbo
scanclalirati sunt.At ille respon¬
dens ait. Omĩs plantatio qua non
plantauit patͣ moͣ cęlestis. eractica
bit᷑. Sinite illos. ceei sunt duces
cȩcoꝵ. Eece magistra ueritas ne in
quoru̾dam corttib scandalum gigne¬
retur. & quod ñ clebuit tributum
dedit. & rursum congenerari scan¬
dalum in quorumdã cordib contͣ
ueritatẽ uidit. in suo eos scandalo
remanere ꝑmisit. Ex qua re nobis
consiclerandt̃ est. quia in quantum
sine peccato possumꝰ. uitare prerimoꝵ
scanclalum cdebemus. Si auͣ de uerita¬
te scancdalũ sumitur. utilius ꝑmittit᷑
nasei scancdalũ. qu̾a ueritas relinquat᷑.
Corꝑa gͦ animaliũ plena sunt ocuilis.

Expanded text:
te hamum: et eum piscem qui prius te hamum: et eum piscem qui prius ascenderit tolle, et aperto ore ejus invenies staterem; illum sumens da eis pro me et te . Qui rursum, cum diceret, quia omne quod in os intrat, non coinquinat hominem, et tunc accedentes dixerunt: Scis quia Pharisaei audito verbo scandalizati sunt; at ille respondens ait: Omnis plantatio quam non plabitur: sinite illos, caeci sunt et duces caecorum . » Ecce magistra Veritas, ne in quorumdam cordibus scandalum gigneretur, et quod non debuit tributum dedit; et rursum, quia generari scandalum in quorumdam cordibus contra veritatem vidit, in suo eos scandalo remanere permisit. Ex qua re nobis considerandum est, quia in quantum sine peccato possumus, vitare proximorum scandalum debemus. Si autem de veritate scandalum sumitur, utilius permittitur nasci scandalum quam veritas relinquatur. Corpora ergo animalium plena sunt oculis
Abbreviated transcription (Latin):
irascit᷑: Q quale est iam misod̾ie
sacrificium. quod cũ discorelia primi
offertur. Unde recte ait. Ut non
spieit pietatis negotiũ fecisse. In ꝑ¬
fectum enĩ bonum est qđ sic agit᷑.
ut ne quid ei ex alio latere male
surreppat ñ attendat᷑. nͥ forte hoc
quod sine citiuspiam scanclalo fieri
non potest. culpa sit non fecisse.
Hoc uͦ ido̾ dicimus. ut notu ur̾ȩ
dilectiomi faciamus. quia in nr̃o bo¬
no oꝑe aliquando cauendũ est scan¬
dalũ prarimi. aliqͣndo uͦ ꝓ niehilo
contẽpnendũ. Quod in nr̃o ipso
auctore didicimus. qui dũ ꝓ eis¬
tributũ petro inquisito peteretur.
prius paradigma ꝓposuit. ꝑ qđ se
nichil debere respondit dicens.
Reges tr̃ȩ a quib accipiunt tͥbutã
uel censum. a filiis suis an ab alienio:
Et ille. Ergo liberi sunt filui.
Sed postꝗͣ liberum. eẽ. se monstra¬
uit. ne forte scandalũ faceret
cuiqͣ. subdidit. Ut auͣ non scanda¬
liremus eos. uade ad mare .⁊ mit¬

Expanded text:
irascitur? Et quale est jam misericordiae irascitur? Et quale est jam misericordiae sacrificium, quod cum discordia proximo offertur? Unde certe ait: « Ut nospicit pietatis negotium fecisse; imperfectum enim bonum est, quod sic agitur, ut ne quid ei ex alio latere mali subrepat, non attendatur. Nisi forte hoc, quod sine cujuspiam scandalo fieri non potest, culpa sit non fecisse. Hoc vero ideo dicimus, ut notum vestrae dilectioni faciamus quia in nostro bono opere aliquando cavendum est scandalum proximi, aliquando vero pro nihilo contemnendum. Quod in ipso nostro auctore didicimus, qui, dum tributum Petro inquisito peteretur, prius paradigma proposuit, quo se nihil debere respondit dicens: « Reges terrae, a quibus accipiunt tributum vel censum, a filiis suis an ab alienis? Ergo liberi sunt filii. Sed postquam se liberum esse monstravit, ne fortasse scandalum cuiquam faceret, subdidit: Ut autem non scandalizemus eos, vade ad mare, et mit
Abbreviated transcription (Latin):
in eius iudicio nr̃a actio tenebrosa
non erit. Igit᷑ quia sc̃i uiri sollert᷑
iniugilant. ut se undiq aspiciant.
ubiq custodiant. ne aut mala ꝓpt̾t
ea ipsa appetant. aut hec eacdem
sub spetie bonoꝵ agant. scilieet ne
se eis uicia uirtutes e̾ẽ mentiant᷑.
totũ corptis plenu̾ in circuitu ocu¬
lis habent. quia om̃is actio eoꝵ ꝓ¬
uidentia sollicitudinis & replet᷑
& circũdat᷑. Hine est quod patilus
apłos. dũ cuidã penitenti de ꝑpetͣ¬
to facinore coruatbios ꝓspiceret
uoluisse misereri. ait. Si eui aliqͥd
cdonastis. & ego. Nam & ego quod
ñ circũueniamur a sathana. ñ enĩ
ignoramus cogitationes eius. Si enĩ
parcendũ erat. eur se humilitate
tanta uoluntati discipuloꝵ magister
egreguis sociat. ut neq ipse a disci¬
pulis neq ab eo discipuli in cõpassio¬
nis causa diuisi uiderent᷑. nͥ quia
sollieito ꝓuidentię oculo attendit.
quod plerũq dñ alter donat. altͣ

Expanded text:
in ejus judicio nostra actio tenebrosa in ejus judicio nostra actio tenebrosa non erit. Igitur quia sancti viri solerter invigilant ut se undique aspiciant, et ubique custodiant, ne aut mala propter ea ipsa appetant, aut haec eadem sub specie bonorum agant, scilicet ne se eis vitia virtutes esse mentiantur, totum corpus plenum in circuitu oculis habent, quia omnis eorum actio providentia sollicitudinis et repletur et circumdatur. 3. Hinc est quod Paulus apostolus dum cuidam poenitenti de perpetrato facinore Corinthios prospiceret voluisse misereri, ait: Si cui aliquid donastis, et ego. Nam et ego quod non circumveniamignoramus cogitationes ejus . » Si enim parcendum non erat, cur se humilitate tanta voluntati discipulorum magister egregius sociat, ut neque ipse a discipulis, neque ab eo discipuli in compassionis causa divisi viderentur, nisi quia sollicito providentiae oculo attendit, quod plerumque dum alter donat, alter
Abbreviated transcription (Latin):
& uideri appetit libertas puritatis.
Ne sic sit humilis ut formidolosa¬
sit. quia aliquancdo timor instrin¬
git animũ. ut loqui quȩ recta st̃
non pͣsimiat. s tamen in ipsa timida
cogitatione humilem eẽ semulat. Ne
sic sit parca ut tenax sit: quia ple¬
rumq tenatia parsymonia appetit
estimari. ut iuste ac necessarie ui¬
deat᷑ tenere. quicqͥd egenti praximo
misericordit᷑ non uult impendere.
Ne sic sit misericors ut effusa sit.
quia non nuͣꝗͣ effusio. eẽ. se miscdiam
ptitat. Aliud est enĩ pietatis stuctio
necessaria prorimis dare. atq aliud
ea que possident᷑ sine mercedis inten¬
tione disꝑgere. Quicquid gͦ agit᷑
in radice intentionis. pensandũ est
quo merito apud iudiciũ creatoris
habeat᷑. Unde & iscdẽ creator dicit:
si oculus tuus simplea fuerit. totũ
corpus tuu̾ lucidũ erit. Deulum
udelieet intentione̾̃. corpus uero
actionẽ nominans. quia si nr̃a in¬
tentio apud dm̃ simplea fuerit.

Expanded text:
et videri appetit libertas puritatis. et videri appetit libertas puritatis. Ne sic sit humilis, ut formidolosa, quia aliquando timor restringit animum, et loqui quae recta sunt non praesumit, sed tamen in ipsa timida cogitatsic sit parca ut tenax sit: quia plerumque tenacia parcimonia appetit aestimari ut juste ac necessarie videatur tenere, quidquid egenti proximo misericorditer non vult impendere, ne sic sit misericors, ut effusa sit; quia nonnunquam effusio esse misericordia putatur. Aliud est enim pietatis studio necessaria proximis dare, atque aliud ea quae possidentur sine mercedis intentione dispergere. Quidquid ergo agitur in radice intentionis, pensandum quo merito apud judicium creatoris habeatur. Unde et idem creator dicit: Si oculus tuus simplex fuerit, totum corpus tuum lucidum erit . Oculum videlicet intentionem, corpus vero actionem nominans. Quia si nostra intentio apud Deum simplex fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
Eece parturit iniusticiã. concepit do¬
lorẽ & peꝑit iniquitatt̃. Lacum
aꝑuit & effodit eum : & incidit in
foueam quͣa fecit. Ecce cñ dñi nar¬
ret iusticiam quasi non mutata uo¬
ce. repenie peccatoris intulit oulp̃a.
Quod unũ me erempli causa dirisse
sufficiat. quia quisquio in ꝓpħis
usu̾ lectionis habet. qu̾a erebro ista
fiant non ignorat. Unde nime bie-¬
techiel ꝓpħa cũ de rotis loqueretur
ꝓfecto indicat quia . eius sermo a ro¬
tis ad animalia rediit. ꝑ quȩ nimirũ
ꝑfecti quiq ut pͣdictũ est designant᷑.
Corpora itaq animaliu̾ ideireo plena
oculis deseribunt᷑. quia scoꝵ actio
ab om̃i parte circu̾specta est. bona
desiderabilit᷑ ꝓuidens mala sollerter
cauens. Ꝙ boc est laboriosius ubi
scõꝵ mens uehement᷑ inuigilat. ne se
ante eoꝵ oculos mala sub bonoꝵ spe¬
tie abscondant. Cir cu̾specta est gͥ
uita sc̃oꝵ. ne sic sit libera ut suꝑba
.sit. quia sepe suꝑbia ercedit ĩ uerb̃.

Expanded text:
t: Concepit dolorem, et peperit iniquitatem; lacum aperuit, et effodit eum, et incidit in foveam quam fecit . Ecce cum Domini narraret justitiam, quasi non mutata voce, repente peccatoris intulit culpam. Quod unum me exempli causa dixisse sufficiat, quia quisquis in prophetis usum lectionis habet, quam crebro ista faciant non ignorat. Unde nunc Ezechiel propheta cum de rotis loqueretur, fecto indicat quia repente sermo ejus a rotis ad animalia rediit. Per quae nimirum perfecti quique, ut praedictum est, designantur. Corpora itaque animalium idcirco plena oculis describuntur, quia sanctorum actio ab omni parte circumspecta est, bona desiderabiliter providens, mala solerter cavens. Et hoc est laboriosius, ubi sanctorum mens vehementer invigilat, ne se ante eorum oculos mala sub bonorum specie abscondant. Circumspecta ergo est vita sanctorum, ne sic sit libera, ut superba sit, quia saepe superbia excedit in verbis,
Abbreviated transcription (Latin):
in rotis. Hec nobis scriptura in te¬
nebris uitȩ pͣsentis facta.ẽ. lumen
itineris. Hinc & enim petrus ait.
Cui benefacitis intendentes quasi
lucerne lucenti. in caliginoso loco.
Hino psalmista dicit. Lucerna
pedib meis uerbũ tuũ dn̾e. & lum̃
semitis meis. Setinus tamen quia &
ipsa nr̃a nobis lucerna obseura est.

Expanded text:
in rotis. » Haec nobis Scriptura in tenebris vitae praesentis facta est lumen itineris. Hinc etenim Petrus ait: « Cui benefacitis intendentes, quasi lucernae candenti in caliginoso loco . » Hinc Psalmista dicit: « Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine, et lumen semitis meis . » Scimus tamen quia et ipsa nobis nostra lucer
Abbreviated transcription (Latin):
bolus. tamꝗͣ leo rugiens circuit
querens qu̾e deuoret. cui resistite
fortes in fide. Qe sunt alu qͥ omĩa
terrena despiciunt. nulla que p̃¬
tereunt possidere dignant᷑. in dĩ
se ut p̃dictum ẽ contẽplatione sus¬
pendunt. Cũ his ergo eleuatis &
rote parit᷑ eleuant᷑. quia in qͣntũ
quisq ad alta ꝓfecerit. in tantum¬
fit ei ut sacra ȩloquia de altiorib
loquant᷑. Uaclunt gͦ animalia ad
utilitate prarimi stant ad custocliã
sui. eleuant᷑ ad contemplationẽ dĩ.
S ⁊ rote parit̾ uaclunt. stant. ele¬
inuenit᷑ qualis ⁊ fit ipse a quo querit᷑.
Ad auctiuã enĩ uitã ꝓfecisti. ambu
tẽplatiuã uitã ꝑ cłi grãm ꝑuenisti.
uolat teeu̾. & rursum subditur.
Quia sp̃s uitȩ erat in rotis. Quod
quia seripturę sacre duo funt testa¬
menta. Quȩ utraq dĩ sp̃s scribi
uoluit. ut nos ab animȩ morte le¬
beraret. Uel certe quia duo sunt
p̃cepta caritatis. dilectio uidelie¬

Expanded text:
iens, circuit iens, circuit quaerens quem devoret, cui resistite fortes in fide . Et sunt alii qui omnia terrena despiciunt, nulla quae praetereunt, possidere dignantur, et in Dei se, ut praedictum est, contemplatione suspendunt. Cum his ergo elevatis et rotae pariter levantur, quia in quantum quisque ad alta profecerit, intantum ei et sacra eloquia de altioribus loquuntur. Vadunt ergo animalia ad utilitatem proximi, 1230 stant ad custodiam sui, elevantur ad contemplationem Dei. 16. Sed et rotae pariter vadunt, stant, eleinvenitur, qualis et fit ipse, a quo quaeritur. Ad activam enim vitam profecisti, ambultemplativam vitam per Dei gratiam pervenisti, volat tecum. Et rursum subditur: Quia spiritus vitae erat in rotis. Quod quia Scripturae sacrae duo sunt Testamenta, quae utraqvoluit, ut nos ab animae morte liberaret. Vel certe quia duo sunt praecepta charitatis, dilectio videli
Abbreviated transcription (Latin):
maxrima iam parte dicta sunt. sed
iterata descriptione narrant᷑. Neo
nos itaq pigeat eadẽ breuit exponen
tꝰ est replicando narrare. Hoc enim
solũ nouũ inhis uerbis addicitur:
qđ dictũ.ẽ. eũ stantib stabant. Sunt
aũ quicdã qui usq ad hoc ꝓficiunt.
ut t̾rena quȩ accipiunt. bene dispen¬
sare noueruit. miscdĩȩ oꝑib inten¬
clant. oppressis subueniant. Hu ui¬
delicet uadunt. in eo qđ a se ad pri¬
mi utilitatẽ tencdunt. Cũ hio gͦ rote
gradiunt᷑. quia sacra ȩloquia dictoꝵ
suoꝵ passus in eoꝵ itmere dispont̃.
Ꝙ sunt alii qui in fide qua acce¬
perunt ita ad tenendũ fortes st̃.
ut aduersis quib q resistere uale¬
ant. & non solu̾ minime ad ꝑu̾sita¬
quentes in pugnent. eosq ad recti¬
tudine̾ ꝑtrahant. Cum istis stan¬
tib stant &̾ rote. quia eis rectitu¬
dinẽ suã sacri eloquii uerba confir¬
mant. cũ in eis aucliunt. state &
tenete tractitiones quas didicistis.
& rursum. Aduersarius ur dia¬

Expanded text:
maxima parte jam dicta sunt, sed iterata descriptione narrantur. Nec nos itaque pigeat eadem breviter exponendm dignatus est replicando narrare. Hoc enim solum in his verbis novum additur, quod dictum est: Cum stantibus stabant. Sunt autem quidam qui usque ad hoc proficiunt, ut terrena quae acceperunt bene dispensare noverint, misericordiae operibus intendant, oppressis subveniant. Hi videlicet vadunt, in eo quod se ad proximi utilitatem tendunt. Cum his ergo rotae gradiuntur, quia sacra eloquia dictorum suorum passus in eorum itinere disponunt. Et sunt alii qui in fide quam acceperunt ita ad tenendum fortes sunt, ut adversis quibusque resistere valeant, et non solum minime ad perversitaquentes impugnent, eosque ad rectitudinem pertrahant. Cum istis stantibus stant etiam et rotae, quia eis rectitudinem suam sacri eloquii verba confirmant, cum in eis audiunt: State et tenete traditiones quas didicistis . Et rursum: Adversarius
Abbreviated transcription (Latin):
ex parte inhereat. ut sicut dictuͣ
est. & a uoluntate carnis mens nr̃a
incisa sit. & tamen a necessitate
non sit abscisa. Quid siboc sacri¬
ficii genus sub typica redemptoriᷤ
nrͣi intelligentia. altus ad contem¬
plationem requirat. Ascenclat gͦ
ad fortiora animus. eleuent᷑ anima¬
lia. ut eleuent᷑ parit᷑ &e rotȩ. Qo
enĩ caput nrͣm est. nͥ redemptor
generis humani:. De quo scrip¬
tum est. Ipsũ declit xaput. supͣ
omnẽ ȩccłiam. quȩ est corpus ꝓpsiꝰ.
Que cum iudei ꝑse querent᷑.
nomen eius de tr̃a conati sutit.
Cũq eum erucifixum. & sepultũ
uiderent. hunc se ab amore om̃iũ
diuisisse crediderunt. S caput tͣ¬
turis & incisum est. & tamen a suo
corpore diuisum ñ est. quia er eo
qđ ꝓ nobis morte̾ ꝑtulit. om̃s nos
sibi uerius in ipsa sua morte ꝯuuxͣ.
t̃ radicauit. Caput gͦ turturis
incisũ inhesit corpori. quia ꝓ nobis
quidẽ recdemptor nrͣ passuo est. s a

Expanded text:
ex parte inhaeret, ut, sicut dictum ex parte inhaeret, ut, sicut dictum est, et a voluntate carnis mens nostra incisa sit, et tamen a necessitate non sit abscissa. Quid, si hoc sacrificii genus sub typica Redemptoris nostri intelligentia alius ad contemplationem requirat? Ascendat ergo ad fortiora animus, eleventur animalia, ut eleventur pariter et rotae. Quis enim caput nostrum est, nisi Redemptor generis humani? De quo scriptum est: Ipsum dedit caput supra omnem Ecclesiam, quae est corpus ipsius . Quem cum Judaei persequerentur, nomen ejus delere de terra conati sunt. Cumque eum crucifixum et sepultum viderent, hunc se ab amore omnium divisisse crediderunt. Sed caput turturis et incisum est, et tamen a suo corpore divisum non est, quia ex eo quod pro nobis mortem pertulit, omnes nos sib verius in ipsa sua morte conjunxter radicavit. Caput ergo turturis incisum inhaesit corpori, quia pro nobis quidem Redemptor noster passus est, sed a
Abbreviated transcription (Latin):
torqueat᷑ capud eitis ad pennulas.
legentib sensus hẏstoricts non est.
S si hec intelligere moralit᷑ reqͥtas
uoluit᷑ rota. dũ ad moralt̃ intelligen¬
tiam ducit᷑ sacri uerbi sententia.
Nosi enim ipsi in om̃ĩpotentis di
sacrificio turt᷑ eẽ debemus. ita ut
capud nr̃o retorqueat᷑ ad pennulas.
id ÷ animus ad uirtutes. Non enĩ
inmerito ꝑ caput mentẽ intelligimꝰ.
quia sic᷑ caput corpus. ita mens acti¬
ones regit. S caput ad pennulas re¬
torqueri p̾cipit᷑. ut ea que dicis
facias. & nos ad oꝑa coniungas. Nec
ita caput abscidendt̃ est ut a cor¬
pore diuidatur. s ex parte decisũ.
corpori suo iubet᷑ inherere. quia
uicdelicet mens nr̃a a carnali de¬
lectatione incidencla est. s carnis
cura necessaria in cicdencda non est.
ne feceritis in desideriis siris. Que
gͦ in desideriis ficri ꝓhibet᷑. porildu¬
bio in necessitate concedit᷑. Captt
gͦ turturis exparte incisu̾ sit. &

Expanded text:
torqueatur caput ejus ad pennulas, torqueatur caput ejus ad pennulas, legentibus sensus historicus non est. Sed si haec intelligere moraliter requiras, agitatur rota dum ad moralem intelligentiam ducitur sacri verbi sententia. Nos enim ipsi in omnipotentis Dei sacrificio esse turtur debemus, ita ut caput nostrum retorqueatur ad pennulas, id est animus ad virtutes. Non enim immerito per caput mentem intelligimus, quia sicut caput corpus, ita mens actiones regit. Sed caput ad pennulas retorqueri praecipitur, ut ea quae dicis facias, et os ad opera conjungas. Nec ita caput abscindendum est, ut a corpore dividatur, sed ex parte decisum, corpori suo jubetur inhaerere, quia videlicet mens nostra a carnali delectatione incidenda est, sed a carnis cura necessaria incidenda non est. ne feceritis in desideriis . Quae ergo in desideriis fieri prohibetur, procul dubio in necessitate conceditur. Caput ergo turturis ex parte abscissum est, et
Abbreviated transcription (Latin):
Iam uͦ si trpiea intelligentiã quȩras.
quio flãma nͥ legẽ. De qua scriptũ
est. In dextera eius ignea lex. E qͥd
rub ille. nͥ iudaieũ popłm defigna¬
uit. peccatoꝵ suoꝵ spinis obsitũ
S rub ardens consumi non potuit.
quia iuidaicꝰ popłᷤ. & ignẽ quidem
legis accepit. & tamen peccatoꝵ suoꝵ
spinas ñ deseruit. nec eiꝰ uitia diui¬
niᷤ sermonis fłama concremauit.
Fortasse ini hoc facto alius maiora
ꝑ typum contemplari defiderat.
Huius quia sensus exerescit. ele¬
uat᷑ parit̃ ⁊ rota. Inter homines enĩ
ꝑfectus homo. factus est unicus d̾i.
qui. sua peccata non babuit. s spi¬
manitate est mortuus. & tam ex di
pit a nobis unde sacrificiũ fieret
ꝓ nobis. & tamen inpassibilis. atꝙ
in cõmutabilis ꝑmansit in propriis.
ut nos cõmutaret a nr̃is. Alius for
requirit. Patit cunctis uirta hysto¬
riam hoc quod in lege scriptũ est.
ut turt᷑ qui ꝓ peccato offeftur. re¬

Expanded text:
Jam vero si typicam intelligentiam quaeras, Jam vero si typicam intelligentiam quaeras, quid flamma nisi legem, de qua scriptest: In dextera ejus ignea lex ? et quid rubus ille, nisi Judaicum populum designavit, peccatorum suorum spinis obsitum? Sed rubus ardens consumi non potuit, quia Judaicus populus et ignem quidem legis accepit, et tamen peccatorum suorum spinas non deseruit, nec ejus vitia divini sermonis flamma concremavit. Fortasse in hoc facto alius majora per typum contemplari desiderat. Hujus quia sensus excrescit, elevantur pariter et rotae. Inter homines enim pariter perfectus homo factus est unicus Dei filius, qui sua peccata non habuit, sed spimanitate est mortuus, et tamen immpit a nobis unde sacrificium fieret pro nobis, et tamen impassibilis atque incommutabilis permansit in propriis, ut nos commutaret a nostris. Alius fortplationem requirit. Patet cunctis juxta historiam hoc quod in lege scriptum est, ut turtur quae pro peccato offertur, re
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s si quid in eis scire morale aut
hys torieũ querit. sensus huno
moralis hẏstorie sequit᷑. Si quid ty¬
picũ mar figurata loquutio agnosei¬
tur. si quid contemplatiuũ. statim
rote quasi pennas accipiunt. & in
aere suspendunt᷑. quia in uerbis sacͥ
eloquii intelligentia cȩlestis aꝑitur.
Quocu̾q g ibat sp̃õ. illuc eunte
sp̃u. & rote parit leuabant᷑. sequen¬
tes eum. Rote enĩ spm sequunt᷑.
quia uerba sacri eloquii. ut sepe
iam dictũ est iuata sensũ legentitũ
ꝑ intellectũ crescunt. In una enun
la hystoria pascit᷑. alius typicã intel¬
tum est. in una eademq sententia
cuncta simul tria ualeant inueniri.
Moyses enim cũ de artlente rubo
uocatus fuisset. accessit ꝓpus ut
uideret uisum. & ecce rub arde¬
bat. & non consumebat᷑. Magnũ
est hoc miraculũ. Si solã in eo hys¬
toriam requiras. ẽ uncde legentio
nutriatur animus ut uicdeas quod
in ligno ignis artleat. & ñ consumat.

Expanded text:
spiritus, si quid in eis scire morale aut spiritus, si quid in eis scire morale aut historicum quaerit, sensus hunc moralis historiae sequitur. Si quid typicum, mox 1227 figurata locutio agnoscitur. Si quid contemplativum, statim rotae quasi pennas accipiunt, et in aere suspenduntur, quia in verbis sacri eloquii intelligentia coelestis aperitur. Quocunque ergo ibat spispiritu et rotae pariter levabantur sequentes eum. » Rotae enim spiritum sequuntur, quia verba sacri eloquii, ut saepe jam dictum est, juxta sensum legentium per intellectum crescunt. In una enim la hsicut dictum est, in una eademque sententia cuncta simul tria valeant inveniri. Moyses enim cum de ardenti rubo vocatus fuisset , accessit propius ut videret visum, et ecce rubus ardebat, et non consumebatur. Magnum est hoc miraculum. Si solam in eo historiam requiras, est unde legentis nutriatur animus, ut videas quod in ligno ignis ardeat, et non consumat.