comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
idem significaret: uirtute sꝑiri¬
tali. Qũo eñĩ eundẽ potũ sꝑiri¬
aũt inquit de spiritali: sequẽti
petra. Petra autẽ erat xp̃c. In¬
de panis: inde potus. Pet ra
bo et in carne. Et qũo biberũt:
ꝑcussa est petra de uirga bis.
Gemina ꝑcussio: duo ligna
crucis significat:. Hic est ergo
panis de celo descendẽs: ut si qͥs¬
riatur. Sed quod ꝑtinet ad
uirtutẽ sacramenti: non quod
ꝑtinet ad risibile sacramentũ.
Qui manducat ĩtus nõ foris:
qui manducat corde. non qui
premit dente. Ego sũ panis in¬
uus: qui de celo descendi I deo
uiuus: quia de celo descendi. De
celo descendit et mãna: sed mã¬
na umbra erat. iste ueritas est.
Si quis manducauerit ex hoc
pane: ouiet ineternũ. Et panis
quẽ ego dabo caro mea est: pro
mũdi uita. Hoc qñ caperet ca
ro ⁊ quod dixit panẽ carnem:
Docatur caro: quod nõ capit
caro. Et ideo magis nõ capit
caro: quia uocatur caro. Hoc
eñ exhorruerũt: hoc ad se mł
ficri putauerũt. Caro mea est

Expanded text:
idem significaret virtute spirituali. Quomodo enim eumdem potu, inquit, de spirituali sequente petra: petra autem erat Christus . Inde panis, inde potus. Petra bo et in carne. Et quomodo biberunt? Percussa est petra de virga bis : gemina percussio, duo ligna crucis significat. Hic est ergo panis de coelo descendens, ut si qmoriatur. Sed quod pertinet ad virtutem Sacramenti, non quod pertinet ad visibile Sacramentum: qui manducat intus, non foris; qui manducat in corde, non qui premit dente. 13. Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi. Ideo vivus, quia de coelo descendi. De coelo descendit et manna: sed manna umbra erat, iste veritas est. Si quis manducaverit ex hoc pane, vivet in aeternum: et panis quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita. Horo, quod dixit panem carnem? Vocatur caro, quod non capit caro: et ideo magis non capit caro, quia vocatur caro. Hoc enim exhorruerunt, hoc assimulatfieri putaverunt. Caro mea est,
Abbreviated transcription (Latin):
nimirũ negociũ qd̾ ante
cõuersionẽ sine ꝑcc̃o exti¬
sit: hoc eciã post cõuersio¬
nẽ repet̾e culpa nõ fuit.
Nam piscatorẽ petrũ. ma¬
theũ uero theloneariũ sci¬
mꝰ. Et post cõuersionẽ su¬
am ad piscacionẽ petrus
rediit: matheus uero ad
thelonei negociũ non rese¬
dit. Qia et aliud est uic¬
tũ ꝑ piscacionẽ quere̾: a¬
luid thelonei lucris pecu¬
nias aug̾e. Sũt enĩ plera¬
q negocia: que sine ꝑcc̃ĩs
exliiberi aut uix aut nul¬
latenꝰ possũt. Que ergo
ad ꝑcc̃m implicant: ad hec
necesse est ut post cõuersio¬
nẽ aĩmꝰ non recurrat
Queri eciã pocest÷ cur dis¬
cipulis in mari laboran¬
tib post resurrectionẽ fu¬
am dñs in litore stetit:
qui aute resurrectionẽ su-¬
am corã discipulis ĩ fluc¬
tib maris ambulauit.
Cuiꝰ rei racio festine cog̾¬
noscit᷑: si ip̃a que tunc
ĩerat causa penset᷑. Quid
etenĩ mare nisi presens
seculũ signat: quod se
causarũ tumultib et un-¬

Expanded text:
gotium quod ante conversionem sine peccato exstitit, hoc etiam post conversionem repetere culpa non fuit. Nam piscatorem Petrum, Matthaeum vero telonearium scimus; et post conversionem suam ad piscationem Petrus rediit, Matthaeus vero ad telonei negotium non resedit , quia aliud est victum per piscationem quaerere, aliud autem telonei lucris pecunias augere. Sunt enim pleraque negotia, quae sine peccatis exhiberi aut vix aut nullatenus possunt. Quae ergo ad peccatum implicant, ad haec necesse est ut post conversionem animus non recurrat. 2. Quaeri etiam potest cur, discipulis in mari laborantibus, post resurrectionem suam Dominus in littore stetit, qui ante resurrectionem suam coratibus maris ambulavit? Cujus rei ratio festine cognoscitur, si ipsa quae tunc inerat causa pensetur. Quid enim mare, nisi praesens saeculum significat, quod se causarum tumultu et un
Abbreviated transcription (Latin):
Riemissio pcc̃oꝵ. in xp̃i
noĩe predicat᷑. Ubi ͨ Per
om̃es gentes. ꝓnde. Inci-¬
nica huic ecclesie. Quare
litigamꝰ: Cepit eñ eccle¬
sia ab ihrłm ista t̾rena:
ut gandeat in deo in illa
ihrłm celesti. Ab hac enĩ
inciꝑit. ad illã t̾minat.
In illa tota ecclesia erit:
ab ista exordiũ fidei supsit.

Expanded text:
Remissio peccatorum in Christi nomine praedicatur. Ubi? «Per omnes gentes.» Unde? Incinica huic Ecclesiae. Quare litigamus? Coepit enim haec Ecclesia ab Jerusalem ista terrena, ut gaudeat inde Deo in illa Jerusalem coelesti. Ab hac enim incipit, ad illam terminat. In illa tota Ecclesia erit, ab ista exordium fidei sumpsit.
Abbreviated transcription (Latin):
et remissionẽ pcc̃oꝵ. Ubi :
lud dice̾. iam luctans ad-¬
uersus hereticos: iã pug¬
nans. iam habens cũ il¬
lis conflictũ tante questi¬
onis : non illud dicerem
sic contra presentes: quo¬

Expanded text:
et remissionem peccatorum.» Ubi? lud ego dicere, jam luctans adversus haereticos, jam pugnans, jam habens cum illis conflictum tantae quaestionis; non illud dicerem sic contra praesentes
Abbreviated transcription (Latin):
lite landare: nolite approbate.
Quid est magis aũt et redar¬
guite: Reprehendite : corcipi¬
te: cohercete. Deinde in ip̃a co¬
hertione uł correpciõẽ alitno¬
rũ peccatorũ. cauendũ est ne
se extollat qui alterũ corripit:
et apłica illa cogitanda sentẽ¬
cia est. Qua propt̾ qui putat¬
se stare: uideat ne cadat. Foris
terribilit̾ psonet ĩcrepacõ: in

Expanded text:
lite laudare, nolite approbare. lite laudare, nolite approbare. Quid est, magis autem et redarguite? reprehendite, corripite, coercete. Deinde in ipsa correptione, vel coercitione alienorum peccatorum cavendum est, ne se extollat, qui alterum corripit, et apostolica illa cogitanda sentetia est: Quapropter qui se putat stare, videat ne cadat . Foris terribiliter personet increpatio; in
Abbreviated transcription (Latin):
corde semꝑ disũgiũ: ad tem¬
pus caute corpe copulanũ.
Nec tamẽ negligentes sitis ĩ
corrigendis urĩs ad curã scili¬
cet ur̃am quoquomiõ ꝑtinen¬
tib: monendo. docendo. hortã¬
do. terrendo. Quibuscũq mo¬
dis potestis agite: ne cũ inue¬
nitis ĩ scripturis et ĩ exẽplis
sanctorũ. siune qui añsiue qͥ¬
unitate non maculant: effi¬
cianũ pigri ad corrigendos
malos. Duob modis nõ te
maculat malus. Si non cõ¬
sencias: et si redarguas: Hoc
est non cõmunicare nõ cõsenti¬
re. Cõmunicat᷑ quippe: qñ fc̃o
eius consorciũ uolũtatis uel
approbacõis adiũgitur. Hoc
ergo nos admonens aplus:
ait. Nolice cõmunicate opib
infructuosis tenebrarũ. Et qͥa
parũ erat non cõsentire. si se¬
queretur negligẽtia discipli
ne: magis aũt inquit redar¬
guite. Didete quẽadmodum
utrũq cõplexus est : nolite cõ¬
municare. magis aũt redar.¬
guite. Quid est nolite cõmu¬
nicare: Nolite consentĩe : no¬

Expanded text:
corde semper disjungimini; ad tempus caute corpore copulamini. Nec tamen negligentes sitis in corrigendis vestris, ad curam scilicet vestram quoquo modo pertinentibus, monendo, docendo, hortando, terrendo. Quibuscumque modis potestis, agite. Nec, cum invenitis in Scripturis et in exemplis sanctorum, sive qui anunitate non maculant, efficiamini pigri ad corrigendos malos. Duobus modis non te maculat malus, si non consentias, et si redarguas; hoc est non communicare, non consentire. Communicatur quippe, quando facto eius consortium voluntatis vel approbationis adiungitur. Hoc ergo nos admonens apostolus ait: 'Nolite communicare operibus infructuosis tenebrarum'. Et quia parum erat non consentire, si sequnae, magis autem, inquit, et redarguite. Videte quoniam utrumque complexus est: Nolite comunicare, magis autem et redarguite . Quid est, nolite communicare? nolite consentire, no
Abbreviated transcription (Latin):
Uinq pa¬
nes ordea¬
cei quib ĩ
mõte dñs
turbas pa¬
Quit. signi¬
ficant ueterẽ legẽ: siue quia
nondũ spiritalib. sed adhuc
carnalib data est: id est qͥno
corꝑis sensib deditis: nã et
ipse turbe qͥnq milia hõimi
fuerũt: siue quia ꝑ moysen
lex ip̃a dat a est. Noyses enĩ
qnq libros scripsit. Et quod
ordeacei erant panes : uene
significant uł ip̃am legem
que ita data erat ut in ea ui¬
tale aĩe alimentũ corꝑalib
sacramẽtis obtegẽtur ⁊ ordei
enĩ medulla tenacissĩa pale¬
a tegitur: uł ip̃m ppłm non¬
dũ expoliatũ carnali desideri¬
.o. quod tanꝙͣ palea cordi eiꝰ

Expanded text:
uinque panes hordeacei, quibus in monte Dominus turbas pavit, significant veterem legem: sive quia nondum spiritualibus, sed adhuc carnalibus data est, id est, quinque corporis sensibus deditis; nam et ipsae turbae quinque millia hominum fuerunt : sive quia per Moysen lex ipsa data est; Moyses enim quinque libros scripsit. Et quod hordeacei erant panes, bene significant, vel ipsam legem, quae ita data erat, ut in ea vitale animae alimentum corporalibus sacramentis obtegeretur; hordei enim medulla tenacissima palea tegitur: vel ipsum populum nondum exspoliatum carnali desiderio, quod tanquam palea cordi e
Abbreviated transcription (Latin):
dictio cõsecrauit ⁊ maiorem q
uun esse bñdictõis ꝙͣ nature
nutat᷑: Unde uirgã tenebat
moyses: proiecit eã. et facta est
serpens. Rursus app̃hendit cau¬
dã serpentis: et ĩ uirge naturã
reu̾titur. Dides ergo ꝓphetica
gr̃a bis mutatã naturã esse: et
serpentis et uirge. Currebant
egypti flumina ꝑuro meatu
sanguis : cepit erũpere: net eãt
potus ĩ fluuis. Ruesus ad ꝓphe¬
aquarũ natura remeauit. Cir¬
cũclusus undiq erat ppłus he¬
breoiũ ⁊ hĩc egyꝑciis uallatu ͤ:
inde mari. conclusus. Pirgã le¬
uauit moyses: sepauit se aqua:
et in murorũ spetiẽ se cõgela¬
uit: atq ĩter undas uia pedestriᷤ
apparuit: Iordanis retrorsũ cõ¬
uersus: contra naturã in sui
fontis reuertitur exordiũ. Nõ¬
ue uides naturã. uł maritimo.¬
lis esse mutatã: Siciebat ppłs
patrũ: tetigit moyses petrã:
et aqua de petra fluxit. Nũꝙͥ
non pret̾ naturã operata est
gr̃a. ut aquã nomeret petra:

Expanded text:
aioremque uim esse benedictionis quam nature, mutatur. Virgam tenebat Moyses, proiecit eam et facta est serpens. Rursus prendit caudam serpentis et in uirge naturam reuertit. Vides igitur prophetica gratia bis mutatam esse naturam et serpentis et uirge. Currebant Egypti flumina puro aquarusanguis cepit erumpere. Non erat potus in fluviis. Rursus ad propheaquarum natura remeavit. Circumclusus erat undique populus Hebraeorum, hinc Aegyptiis vallatus, inde mari conclusus. Virgam levavit Moyses, separavit se aqua, et in murorum specie congelavit, atque inter undas via pedestris apparuit. Jordanis retrorsum conversus, contra naturam in sui fontis convertitur exordium. Nonne claret naturam vel maritimous esse mutatam? Sitiebat populus patrum, tetigit Moyses petram, et aqua de penon praeter naturam operata est gratia, ut aquam vomeret petra
Abbreviated transcription (Latin):
et dixerũt ficut potuerũt:
precessisse nescio qua in
alia uita pcc̃a: quoꝵ pet¬
cacoꝵ merico. ista corpora
pelut carcerẽ aĩe mererẽtͥ

Expanded text:
et dixerunt, sicut potuerunt, praecessisse nescio quae in alia vita peccata, quorum peccatorum merito ista corpora velut carcerem animae mererent
Abbreviated transcription (Latin):
cruorẽ occisi hois bibamus.
Sed quare sub duplici specie
sumitut: cũ sub alterutra to.¬
sisse: ut totã redimeret. ꝓaueᷤ
ad carnẽ refertur ⁊ uinũ ad aui¬
mã: quia uinũ oꝑatur sãgui¬
nẽ ui quo sedes aĩec a phisicis
esse dicitur. Ideo ergo in duab
speciebus celebratur ⁊ ut aĩe
et carns suscepcio in xp̃o. et

Expanded text:
cruorem occisi hominis bibamus. Sed quare sub duplici specie sumitur, cum sub alterutra tosisse, ut totam redimeret. Panis enim ad carnem refertur, vinum ad animam, quia vinum operatur sanguinem, in quo sedes animae a physicis esse dicitur. Ideo ergo in duabus speciebus celebratur, ut animae et carnis susceptio in Christ
Abbreviated transcription (Latin):
alia aũt specie trib
de causis carnẽ et sã¬
guinẽ tradidit xp̃c: et deinceps
sumendũ instituit. Ut scilicet¬
fides haberet meritũ. que est de
hiis que non uident᷑: quia fi¬
des non habet meritũ. cui hu¬
mana racio prebet experimẽ.¬
tũ. Et etiã ne abhorreret ani¬
mus quod cerneret oculis: qͥa
non habemꝰ usũ carnẽ crucã¬

Expanded text:
alia autem specie tribus de causis carnem et sanguinem tradidit Christus, et deinceps sumendum instituit, ut fides, scilicet, haberet meritum, quae est de his quae non videntur, quia fides non habet meritum, ubi humana ratio praebet experimentum. Et ideo etiam, ne abhorreret animus quod cerneret oculus, quia non habemus in usu carnem cruda
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ sꝑe sumꝰ eius ꝓmissionis
quã nondũ uidemꝰ. tanqͣm
ꝑ deserta ducim᷑: cõsolant e
nos in scĩs sccipturis uerbo
dei. sicut illos mãna de celo.
Eodẽipso duce ĩ ihrlm celestẽ
tanꝙͣ in terrã ꝓmissioĩs ĩ tro¬
duci nos posse p̃sumimꝰ: et
in eternũ ubi regnat ip̃o cus

Expanded text:
in spe sumus ejus promissionis, quam nondum videmus, tanquam per deserta ducimur, consolante nos in sanctis Scripturis verbo Dei, sicut illos manna de coelo; et eodem ipso duce in Jerusalem coelestem, tanquam in terram promissionis introduci nos posse praesumimus, et in aeternum ibi regente ipso
Abbreviated transcription (Latin):
pugnandi et uuicendi demõ.¬
strauit exemplũ: in carne
mortali pcc̃a nr̃a suscipiens.
temptationib ĩunici neq il¬
lecebrosis neq t̾ribilib cedẽs:
postremo exuens se carne::
pͥncipatus et potestates ex¬
polians fiducialit᷑: et trium¬
phans eas ĩ semetip̃o. Itaq
ip̃o duce ab oĩb reb et labo¬
rib huiꝰ pegrinacõis nr̃e
tanꝙͣ ab egipto liberamur:

Expanded text:
ndi demonstravit exemplum; in carne mortali peccata nostra suscipiens, tentationibus inimici neque illecebrosis neque terribilibus cedens: postremo exuens se carne, principatus et potestates exspolians fiducialiter, et triumphans eas in semetipso . Itaque ipso duce ab oneribus et laboribus hujus peregrinationis nostrae tanquam ab Aegypto li
Abbreviated transcription (Latin):
fructib eorũ cognoscetis eos.
Quo loco illoꝵ error maxime
cauendus ẽ: qui de hiis ip̃is du.¬
abus arborib duas naturas
opinãtur esse: quarũ una sit
dei. altera uero nec dei. nec ex do̾.
De quo errore aliis libris ⁊ dis¬
putatũ est. uberius: et si adhuc
parũ est disputabit᷑. I cõ x.¬
Unc autẽ non adiu

Expanded text:
fructibus eorum cognoscetis eos. » 79. Quo loco illorum error maxime cavendus est, qui de his ipsis duabus arboribus duas naturas opinantur esse, quarum una sit Dei, altera vero neque Dei, neque ex Deo. De quo errore in aliis libris et jam disputatum est uberius, et si adhuc parum est, disputabitur: nunc autem, non
Abbreviated transcription (Latin):
non est aqua sola et uinũ so¬
lũ: nisi utrũq misceatur: qũo
nec corpus dñi pocest esse fa.¬
rina sola. et aqua sola. nisi
utrũq adiatũ fuerit et co¬
pulatũ: et panis uniꝰ cõpa.¬
et sanguinis dñi. nichil am.¬
plius offeratur. qͣm quod ip̃e
dñs tradidit: hoc est panis.
plius in sacrificus offeratur:
qͣm de uuis et frumento Itẽ¬

Expanded text:
non est aqua sola, aut vinum sonon est aqua sola, aut vinum solum, nisi utrumque sibi misceatur, quomodo nec corpus. Domini potest esse simila sola, aut aqua sola, nisi utrumque adunatum fuerit, et copulatum, et panis unius compaet sanguinis Domini nihil amplius offeratur, quam ipse Dominus tradidit, hoc est panis ea: § 1. Nec amplius in sacrificiis offeratur, quam de uvis et frumenti
Abbreviated transcription (Latin):
lus ꝓpter supbiã. uocẽ increpa¬
cõis. iste uo ꝓpter hũilitatem
pocẽ consolacõis audimit. hũc
quia hũilitas strauerat: duui¬
na pietas erigebat ⁊ illũ qͥa
suꝑbia erexerat: diuina seue¬
ritas hũiliabat. Habete ergo
gitatẽ suꝑne pietatis aspitite:
et ad misericordẽ iudicẽ dũ ad¬
huc expectat. tũ lacrunis ueni¬
te. Considerantes nãq qd̃ ius.¬
tus sit: pc̃ca ur̃a nolite negli

Expanded text:
lus propter superbiam vocem increpalus propter superbiam vocem increpationis, iste vero propter humilitatem vocem consolationis audivit. Hunc quia humilitas straverat, divina pietas erigebat, illum quia superbia erexerat, divina severitas humiliabat. Habete ergo gitatem supernae pietatis aspicite, et ad misericordem judicem, dum adhuc exspectat, cum lacrymis venite. Considerantes namque quod justus sit, peccata vestra nolite negli
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtremuit. fugit. Cũq post lon¬
gũ hore spaciũ idem frater ad
monasteriũ redisset: abbas eiꝰ
ut disceret an suꝑ se effusionẽ
tanti lum̃s agnouisset: requi¬
rere eũ studuit dicens. Ubi fu¬
isti: at ille latere se posse credẽs:
in monasterio se fuisse rñdit.
Quo negante: abbas cõpulsuᷤ
est dicere qd̃ uidisset. at ille ui¬
dens se esse deprehensũ: hoc quo¬
q quod abbatẽ latebat aperu¬
it adiũgens. Qñ suꝑ me uidis¬
ti lucẽ de celo descendere: uox etiã
parit̾ uenit dicens. Dimissũ est
pectatũ tuũ. Et quidẽ õĩpotens
deus. pecratũ eius potuit tacen¬
do relaxare ÷ sed loquendo ꝑ ro¬
quoq tempibus: pecrator et
penitens uocẽ de celestib audi¬
uit . Illi dictũ est. quid mne ꝑse¬
dimissũ est pectatũ tuũ. Meri¬
tis longe est inferior peccator
adhuc in hac re de saulo loqui¬
mur crudelitatẽ necis anhelã¬
te ⁊ liceat audent̾ dice: qͥa sau¬

Expanded text:
intremuit, et fugit. Cumque post lonintremuit, et fugit. Cumque post longum horae spatium idem frater ad monasterium rediisset, abbas ejus, ut disceret an super se effusionem tanti luminis agnovisset, requirere eum studuit, dicens: Ubi fuisti, frater? At ille, latere posse se credens, in monasterio se fuisse respondit. Quo negante, abbas compulsus est dicere quid vidisset. At ille videns se esse deprehensum, hoc quoque quod abbatem latebat aperuit adjungens: Quando super me vidisti lucem de coelo descendere, vox etiam pariter venit, dicens: Dimissum est peccatum tuum. Et quidem omnipotens Deus peccatum ejus potuit tacendo laxare; sed loquendo per voquoque temporibus peccator et poenitens vocem de coelestibus audivit. Illi dictum est: Quid me perseDimissum est peccatum tuum. Longe est inferior meritis padhuc in hac re de Saulo loquimur crudelitatem necis anhelante, liceat audenter dicere quia Sau
Abbreviated transcription (Latin):
pectũ sui appet̾e: oblatã a fra¬
trib uenerationẽ tune̾. Hic ita¬
q nocturnas fratrũ uigilias
p̃uenire consueuerat. Et quia
mons in quo monasteriũ si¬
tũ est. ex uno latere in secrecio¬
re ꝑte ꝓminebat illuc cõsue¬
tudinẽ fecerat ante uigilias
egredirut se totidie in fletu
penitencie. quãto secretius tã¬
to liberius mactaret. Contem¬
plabatur nãq districtionẽ uẽ¬
turi iudiciᷤ sui : et iam eidẽ iu¬
dici concordãs: puniebat ĩ la¬
ctrimis. reatũ sui facinoris:
Quadã uero nocte abbaᷤ mo¬
nasterii uigilans. hũc latent̾
egredientẽ intuitus: lento pe¬
de foras secutus est. Quẽ cũ in
secreto montis latere cerneret
in oracione ꝓstratũ: expectaẽ
uoluit qũ surgeret ⁊ ut ip̃am
quoq longanimitatẽ or̃onis
eius exploraret : cũ subito celi¬
ritas aspsit: ut tota pars re¬
gionis illius ex eadẽ luce can¬
desceret. Quã abbas ut uidit:

Expanded text:
pectum sui appetere, oblatam a frapectum sui appetere, oblatam a fratribus venerationem timere. Hic itaque nocturnas fratrum vigilias praevenire consueverat; et quia mons in quo monasterium situm est ex uno latere in secretiore parte prominebat, illuc consuetudinem fecerat ante vigilias egredi, ut se quotidie in fletu poenitentiae quanto secretius, tanto liberius mactaret. Contemplabatur namque districtionem venturi judicis sui, et, jam eidem judici concordans, puniebat in lacrymis reatum facinoris sui. Quadam vero nocte abbas monasterii vigilans hunc latenter egredientem intuitus lento foras pede secutus est. Quem cum in secreto montis latere cerneret in oratione prostratum, exspectare voluit quando surgeret, ut ipsam quoque longanimitatem orationis ejus exploraret, cum subito coeliritas sparsit, ut tota pars regionis illius ex eadem luce candesceret; quam abbas ut vidit,
Abbreviated transcription (Latin):
nũc aũt syracusano ep̃o narrã¬
te cognoui. Hanc itaq si soliert
auditis: caritati ur̃e non breui¬
ter suffragari credo. Nostris
modo temꝑibus uictorinus qͣ¬
dam extitit: qui alio quoq nõie
emilianus appellatus est. Nou
inopis substantie: iuxta medi¬
ocritatẽ uite. Sed quia plerũq
regnat in rerũ opulentia car¬
nis culpa: in quodã facinore
lapsus est. qd̃ debuisset ualde ꝑ¬
timesc̾e : ac de sue mortis ĩma¬
nitace cogitare. Reatus igitur
sui tõsideratiõe compũctus: e¬
rexit se cõtra se. Mũdi huiꝰ oĩa
reliquit: monasteriũ petiit.In
quo nunitũ monasterio tãte
huilitatis. tante q sibi distrit¬
cõis extitit: ut tũcti fr̃es qui il¬
lit ad amorẽ diuinitatis extre¬
uerant ⁊ suã togerentur uitã
despit̾e: dũ illius ꝑenitenciam
uiderent. Scuduit nãq toto
mentis ãnisu truciare tarnẽ:
polũtates ꝓprias frangere:
furtiuas or̃ones querẽ: cotidi¬
anis se lacrins lauare ⁊ des¬

Expanded text:
 Syracusano episcopo narrante, cognovi. Hanc itaque si solerter auditis, charitati vestrae non breviter suffragari credo. Nostris modo temporibus Victorinus quidam exstitit, qui alio quoque nomine Aemilianus appellatus est, non inops substantiae juxta mediocritatem vitae; sed quia plerumque regnat in rerum opulentia carnis culpa, in quodam facinore lapsus est, quod debuisset valde pertimescere, ac de suae mortis immanitate cogitare. Reatus ergo sui consideratione compunctus, erexit se contra se, mundi hujus omnia dereliquit, monasterium petiit. In quo nimirum monasterio tantae humilitatis tantaeque sibi districtionis exstitit, ut cuncti fratres, qui illic ad amorem divinitatis excreverant, suam cogerentur vitam despicere, dum illius poenitentiam viderent. Studit namque toto mentis adnisu cruciare carnem, voluntates proprias frangere, furtivas orationes quaerere, 1611 quotidianis se lacrymis lavare, des
Abbreviated transcription (Latin):
ad iusticiã conditus. p̃cepta
rectitudĩs accepit. Sed cũ hec
eadem p̃cepta cõtempsit: qua¬
si conditori suo dorsũ mentis ĩ
faciem dedit. Sedecce adhuc post
tergũ sequit᷑ et monet : quia
iam et a nobis cõtemptus est:
et tamẽ nos adhuc uoca̾e nõ
cessat. Quasi dorsũ ei in faciẽ
dedimꝰ : tuiꝰ uerba despiciꝰ:
tuiꝰ p̃cepta caltamꝰ Sed stãs
post tergũ nos au̾sos reuotat:
qui et uidet qd̵ despicit᷑ : et tamẽ
per p̃cepta clamat: ꝑ pacien¬
ciã expectat. Pensate ergo fra¬
tres km̃i: si cuilibet nr̃m lo¬
quenti famulus subito suꝑbi¬
ret ⁊ terga in faciẽ mutẽt᷑: m̃¬
ꝙͣ non cõtemptus dñs eius
supbiã fcriret ⁊ oulnera dis¬
tricte animadu̾sionis ĩfigẽt:
Ecte nos peccando auctoĩ nr̃o
terga in faciẽ dedimꝰ: et tamẽ
sustinem̃. Supbe au̾sos. be¬
nigne reuocat. Et qui ferire
nos auersantes potuit: ut re¬
uertam̃ munera ꝓmutit. Cã.¬
ta ergo conditoris nr̃i misericor¬

Expanded text:
ad justitiam conditus, praecepta rectitudinis accepit. Sed cum haec eadem praecepta contempsit, quasi conditori suo dorsum mentis in faciem dedit. Sed ecce adhuc post tergum sequitur et monet, quia jam et a nobis contemptus est, et tamen nos adhuc vocare non cessat. Quasi dorsum ei in faciem dedimus cujus verba despicimus, cujus praecepta calcamus; sed stans post tergum nos aversos revocat, qui et videt quod despicitur, et tamen per praecepta clamat, per patientiam exspectat. Pensate ergo, fratres charissimi, si cuilibet vestrum loquenti famulus suus subito superbiret, terga in faciem mitteret, nunquid non contemptus dominus ejus superbiam feriret, vulnera districtae animadversionis infligeret? Ecce nos peccando auctori nostro terga in faciem dedimus, et tamen sustinemur. Superbe aversos benigne revocat, et qui ferire nos aversantes potuit, ut revertamur munera promittit. Tanta ergo conditoris nostri misericor
Abbreviated transcription (Latin):
pectare ꝓhibuit: eciã post cul¬
pam expectare ad ueniã non
peistit. Etce ip̃e nos quẽ despca¬
mus pocat. auersi ab illo su¬
mꝰ: et tamẽ non au̾cit᷑. Unde
bene ꝑ ysaiam dicit᷑. Et erunt
oculi tui uidentes p̃ceptorem

Expanded text:
peccare prohibuit, etiam post culpeccare prohibuit, etiam post culpam exspectare ad veniam non desistit. Ecce ipse nos, quem despeximus, vocat. Aversi ab illo sumus, et tamen non avertitur. Unde bene per Isaiam dicitur: Et erunt oculi tui videntes praeceptorem
Abbreviated transcription (Latin):
Qui cũ longe post. cõtra hostiũ
eorũ cisterna. ex desiderio uoluit.
Cuiꝰ electi milites ĩtra cater¬
uas adu̾sanciũ medias erũpẽ¬
tes: aquã quã rex desideraue.
rat illesi deculerũt. Sed uir fla¬
gellis eruditus ⁊ semetip̃m ꝓ¬
tinus cũ periculo militũ aquã
desiderasse reprehendit : eamq
dño furidẽs libauit : sicut illic
scriptũ est: libauit eã dño. In
sacrificiũ quippe effusa aqua
conu̾sa est: quia culpã cõcupis¬
cencie. mactauit ꝑ penitenciã
reprehensionis sue. Qui ergo
quondã concupisc̾e alienã con¬
iugẽ nequaꝙͣ timuit: post etiã
quia aquã concupisset exꝑauit.
Quia enĩ se illicita ꝓpetrasse me¬
minerat: cõcra semetip̃m iam
rigidus etiã a licitis abstinebat.
Sic sic agunꝰ penitenciã: slea
que cõmisimꝰ ꝑfecte deplorantꝰ
Pensemꝰ suꝑnas diuicias: cõ¬
ditoris nr̃i. Peccare nos uidit:
et ꝑtulit. Qui nos ante culpã

Expanded text:
Qui cum longe post contra hostium Qui cum longe post contra hostium ethlehemitica cisterna ex desiderio voluit . Cujus electi milites, inter catervas adversantium medias erumpentes, aquam quam rex derat illaesi detulerunt. Sed vir flagellis eruditus semetipsum protinus cum periculo militum aquam desiderasse reprehendit, eamque Domino fundens libavit, sicut illic 1610 scriptum est: Libavit eam Domino . In sacrificium quippe Domini effusa aqua conversa est, quia culpam concupiscentiae mactavit per poenitentiam reprehensionis suae. Qui ergo quondam concupiscere alienam conjugem nequaquam timuit, post etiam quia aquam concupisset expavit. Quia enim se illicita perpetrasse meminerat, contra semetipsum jam rigidus, etiam a licitis abstinebat. Sic sic agimus poenitentiam, si ea quae commisimus perfecte deploramus. Pensemus supernas divitias conditoris nostri. Peccare nos vidit, et pertulit. 17. Qui nos ante culpam
Abbreviated transcription (Latin):
aut qͥd prodest si ire culpas iã
lugeat: et tamẽ adhuc ĩuidie
facib tabescat: Sed minus est
ualde quod dicimnꝰ ⁊ut qui pcc̃a
deplorat: ploranda ñme cõiuit¬
tat. Et qui plangit uiciũ: ꝓpetra¬
re uicia tueat. Nã cogitandũ
sũmoꝑe est: ut qui se illicita me¬
minit cõmisisse : a quibusdã li
citis studeat abstin̾e̾: quatenu ᷤ¬
ꝑ hoc conditori suo satisfaciat:
ut qui cõmisit ꝓhibita: sibumet¬
ip̃i abscidere debeat eciã cõcessa.
Et se reprehendat in mĩmis: qͥ
Nainuma sũt que loquor: si hec
ex sacri eloquii testimonio nõ
affirmo: Lex certe ueteris testa¬
menti. alienã uxorẽ cõcupisti
ꝓhibet.a rege uero fortia mili
tibus iuberi: uel desiderari aqͣm
non penalit̾ uetat. Et cuncti
nonimꝰ ⁊ qd̃ dauid cõcupiscen.¬
tie mucrone transfixus alienã
coniugẽ et cõcupiuit et abstulit
Cuiꝰ culpã digna uerbera sunt
secuta ⁊ et malũ qd̃ ꝑperauit:
ꝑ penitencie lamẽta correxit.

Expanded text:
aut quid prodest si irae culpas jam lugeat, et tamen adhuc invidiae facibus tabescat. Sed minus est valde quod dicimus, ut qui peccata deplorat, ploranda minime committat, et qui plangit vitium perpetrare vitia timeat. Nam cogitandum summopere est, ut qui se illicita meminit commisisse a quibusdam etiam licitis studeat abstinere, quatenus per hoc conditori suo satisfaciat, ut qui commisit prohibita sibimetipsi abscindere debeat etiam concessa, et se reprehendat in minimis qui Nimia sunt quae loquor, si haec ex sacri eloquii testimoniis non affirmo. Lex certe Veteris Testamenti alienam uxorem concupisci prohibet , a rege vero fortia juberi militibus, vel desiderari aquam, non poenaliter vetat. Et cuncti novimus quod David, concupiscentiae mucrone transfixus, alienam conjugem et concupivit et abstulit . Cujus culpam digna verbera sunt secuta, et malum quod perpetravit per poenitentiae lamenta correxit.
Abbreviated transcription (Latin):
Euiq iam exponit
quomo id fiat quod
Ioquit᷑: et quid sit mã¬
ducure corpus eius et sanguinẽ
bibere. Et qui manducat meã
carnẽ et bibit meũ sanguinẽ:
in me manet et ego in eo. Hoc
et ergo manducare illã escam
nere: et illũ manentẽ in se hab̾e.
ac per hoc qui non manet in
ꝓculdubio non mandurat sp̃u¬
aliter eius carnẽ: licet caruali¬
ter et uisibilit̾ premat dentib
sacramenta corpis et sangui¬
nis xp̃i. Sed magis tantũ sa
iramentũ ad iudiciũ sibi mã¬
ducat et bibit. qui ĩmũdus p̃.¬
sumit ad xp̃i accede̾ sacramẽta:
que alius non digne sumir.
nisi qui mũdus est. De quib
dicitur. Otĩ mũdo corde: qm̃ ip
si deũ uidebũt. Sicut misit me
inquit uiuens pater: et ego ui¬
uo propter prẽm. Et qui mã¬
ducat me: et ip̃e uiuet ꝓpter
me. Non enĩ filius ꝑticipatõe
patris fit melior qui natus ẽ¬
equalis : sicut ꝑticipaciõe fi¬
lii per unitatẽ corꝑis et sangui¬
nis quã illa manducacio pota¬

Expanded text:
que jam exponit quomodo id fiat quod loquitur, et quid sit manducare corpus ejus et sanguinem bibere. « Et qui manducat meam carnem, et bibit meum sanguinem, in me manet, et ego in eo. » Hoc est ergo manducare illam escam nere, et illum manentem in se bibere. At per hoc qui non manet in procul dubio nec manducat spiritualiter ejus carnem, licet carnaliter, et visibiliter premat dentibus sacramentum corporis et sanguinis Christi, sed magis tantae rei sacramentum ad judicium sibi manducat et bibit, qui immundus praesumit ad Christi accedere sacramenta, quae alius non digne sumit, nisi qui mundus est; de quibus dicitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Sicut misit me, inquit, vivens Pater, et ego vivo propter Patrem: et qui manducat me, et ipse vivit propter me. Non enim Filius participatione Patris fit melior, qui est natus aequalis, sicut participatio Filii per unitatem corporis ejus et sanguinis, quod illa manducatio pota
Abbreviated transcription (Latin):
ri nũo isto septuagesio sep.¬
tuo: Septuplũ solet ꝓ toto
cõputari: qm̃ septẽ diebus
uoluitur tẽpus : et funto sep¬
tenario. rursus ad caput re¬
ditur: ut eadẽ forma uoluas.
Per huiꝰ modi formã reuolu¬
cionis secula tͣnseunt: a sep.¬
tenario tamẽ nuo nõ rece¬
septuagies septies dixit : qͥa
illud undecĩ duc sepcies: fũt

Expanded text:
ptuagesimo septimo? Septuplum solet pro toto computari: quoniam septem diebus volvitur tempus, et finito septenario, rursus ad caput reditur, ut eadem forma volvatur. Per hujusmodi formae revolutiones saecula transeunt: a septenario tamen numero non receseptuagies septies dixit: quia illud undecim duc septies, fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
nũs undenarius transgressor
legis est:Lex enĩ denaria: pet¬
catũ undenariũ. Lex eni ꝑ decẽ:
pectatũ per undecum. Quare
pectatũ ꝑ undecim: Qͥa trans¬
gressio deuarii est: ut eas ad
undenariũ. In lege ãt. modus
fixus esti Transgressio autem.
pcc̃m est. Iam ubi transgrede¬
ris denariũ: ad undenariũ ue¬
nis. adeo magnũ misteriũ fi¬
guratũ est: qñ iussũ est taber¬
naculũ fabricari. Multa ibi
numerosa dicta sũt: in mag¬
no sacraiento Int̾ cetera . ue.¬
la cilicina iussa sũt fieri. nõ
decem seo undeci: quia ꝑ tili

Expanded text:
numerus undenarius transgressio numerus undenarius transgressio legis est. Lex enim denarius, peccatum undenarium. Lex enim per decem, peccatum per undecim. Quare peccatum per undecim? Quia transgressio denarii est, ut eas ad undenarium. In lege autem modus fixus est: transgressio autem peccatum est. Jam ubi transgrederis denarium, ad undenarium venis. Adeo magnum mysterium figuratum est, quando jussum est tabernaculum fabricari. Multa ibi numerosa dicta sunt, in magno sacramento. Inter caetera vela cilicina jussa sunt fieri, non decem, sed undecim
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptis cõmendat᷑.
ꝗ deo ille debebat detẽ
milia talentorũ . Ipse est enĩ¬
ille memorabilis decalogus
scriptus digito dei: traditus
ppło ꝑ moysen famulũ dei.
Debebat ergo ille decẽ mili¬
a talentorũ. Dĩa pcc̃a signi¬
ficat: ꝓpter numerũ legis.
Debebat et ille centũ dena.¬
rios: non minus ab eodem
numero. Nam et tentũ cen¬
cies tantũ fit decẽ milia: et
decies deui fic centũ. Et ille
detẽ milia talentoꝵ : et illede¬
cies denos. A legitimo eĩ nũo
non recessũ est: in quo utro¬
q ĩuenies u̾traq pcc̃a. Uter¬
q debitor: uterq uenie deplo.¬
rator et ĩpetrator. Sed ille¬
seruus malus ⁊ seruus ĩgra¬
tus⁊ iniquus: noluit repen¬
dere quod accepit: noluit p̃s¬
tare qd̃ illi indigno prestitũ
fuit. Bidete ergo fr̃es. Quisq¬
incipit a baptismo. liber exit:
dimissa sũt illi decẽ milia ta¬
lentorũ. Et cũ exierit : ĩuenire
habet conseruũ suũ debitorẽ.
Obseruet ergo ip̃m pcc̃mr: qͥa

Expanded text:
aeceptis commendatur. Ideo ille debebat decem millia talentorum. Ipse est ille memorabilis Decalogus scriptus digito Dei, traditus populo per Moysen famulum Dei. Debebat ergo ille decem millia talentorum: omnia peccata significat, propter numerum legis. Debebat et ille centum denarios: non minus ab eodem numero. Nam et centies centum fit decem millia; et decies deni, centum. Et ille decem millia talentorum, et ille decies denos. A legitimo enim numero non recessum est, in quo utroque invenies utraque peccata. Uterque debitor, et uterque veniae deplorator et iservus malus, servus ingratus, iniquus noluit rependere quod accepit, noluit praestare quod illi indigno praestitum fuit. Videte ergo, fratres, quisquincipit a Baptismo, liber exit, dimissa sunt illi decem millia talentorum; et cum exierit, invenire habet conservum suum debitorem. Observet ergo ipsum peccatum: quia
Abbreviated transcription (Latin):
deat negare ꝑsoue: tanꝙͣ ho¬
norificentius patri asscribat:
qd̃ filio spirituiq nõ tribuat.
Non est pietas: uigenito p̃¬
ferre genitorẽ. silii cõtumelia:
mitur: utriq detrahit᷑. Nam
cũ illis et sempit̾nitas sit cõ¬
munis et deitas: nec oĩpotens
pater. nec incõmuitabilis esti¬
mat᷑ ⁊ si aut minorẽ se genu¬
it: aut quẽ non habuit habẽ

Expanded text:
deat negare personae, tamquam honorificentius Patri ascribat, quod Filio Spirituique non tribuat. Non est pietas Unigenito praeferre Genitorem; Filii contumelia mitur utrique detrahitur. Nam cum illis et sempiternitas sit communis et Deitas, nec omnipotens Pater, nec incommutabilis aestimatur, si aut minorem se genuit, aut quem non habuit, habe
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝓpheta. Quid est quod dilet.¬
tus meus fecit in domo mea
scelera multa: Nunqͥd carnes
sancte auferent a te malicias
tuas: Et apłus ꝓrobet ĩquit
seip̃m homo : et sic de pane il.¬
lo edat: et de calice bibat. l cõ

Expanded text:
te Propheta: Quid est, quod dilectus meus fecit in domo mea scelera multa? Numquid carnes sanctae auferent a te malitias tuas? et Apostolus: Probet, inquit, se ipsum homo, et sic de pane illo edat, et de calice bibat.
Abbreviated transcription (Latin):
tes eius dulcedinẽ. amare ua¬
leatis. Has aũt homo delicias
tunt amisit: cũ in paradiso
pectauit. Exira exiit: os a tibo
eterne dulcedinis clausit. Dñ
nos quoq nati in huiꝰ pegri¬
nacõis erũpna: huc fastidiosi

Expanded text:
tes ejus dulcedinem amare valeatis. Has autem homo delicias tunc amisit, cum in paradiso peccavit ; extra exiit, cum os a cibo aeternae dulcedinis clausit. Unde nos quoque nati in hujus peregrinationis aerumna, huc fastidiosi
Abbreviated transcription (Latin):
est sapiencie : dũ celũ dicitur se¬
des dei: celũ est ergo aĩa iust i.
hĩc per psalmistã de scĩs p̃dica¬
torib dicit᷑. Celi enarrant gła
dei. Regnũ ergo celoꝵ: ẽ eccĩa ius¬
torũ. Qrͥa dũ eoꝵ corsa in terra¬
nichil ambuĩt: ꝑ hoc qd̃ ad su¬
ꝑna suspirãt:iam ĩ eis dñs qͣi
in celestib regnat. Dicatur ex¬
go: Silĩe est regnũ celoꝵ hõi re¬
gi: qui fecit npcias filio suo.

Expanded text:
es sapientiae, dum coelum dicitur sedes Dei, coelum ergo est anima justi. Hinc per Psalmistam de sanctis praedicatoribus dicitur: Coeli enarrant gloriam Dei . Regnum ergo coelorum est Ecclesia justorunihil ambiunt, per hoc quod ad superna suspirant jam in eis Dominus, quasi in coelestibus regnat. Dicatur ergo: Simile est regnum coelorum homini regi, qui fecit nuptias filio suo.
Abbreviated transcription (Latin):
carne manet. Dnde psalmista.
ciatur om̃ib iniquitatibus
tius: qui sanat omẽs infirmi¬
tates tuas. Et ideo quia cotidie
in nuisterio traditur : ut qui se¬
mel moriendo mortem uicerat:
cotidie retidiua delictorũ. per

Expanded text:
salmista: tiatur omnibus iniquitatibus tuis, qui sanat omnes infirmitates tuas . Et ideo quia quotidie in mysterio traditur, ut qui semel moriendo mortem vicerat, quotidie recidiva delictorum per
Abbreviated transcription (Latin):
reprobi tanti intrant: qͥ
ip̃am quoq ecclesiã here¬
sib scindant. In ista uero
piscacione et multi pisces
et magni capiũt᷑. et rete
non rũpit᷑ : quia sanct a
electoꝵ ecclesia in cõtinua
auctoris sui pace requies¬
cens: nullis iam dissensio¬
Aꝑtis autẽ tam

Expanded text:
reprobi tanti intrant, qui reprobi tanti intrant, qui ipsam quoque Ecclesiam haeresibus scindant: in ista vero piscatione et multi pisces et magni capiuntur, et rete non rumpitur, quia sancta electorum Ecclesia in continua auctoris sui pace requiescens, nullis jam dissensioptis autem tam
Abbreviated transcription (Latin):
demptor noster pateret et
resurget : mitti quidẽ rere
ad piscandũ iubet: sed u¬
trũ in dexterã an in sinis¬
trã mitti debuisset nõ iu-¬
bet.Post resurrectionẽ ueo
discipulis apparens: mĩt
ti rete in dexterã iubet. In
illa. ꝑiscacione tanti cap¬
ti. sũt. ut retia rũperent᷑
in ista autẽ et multi cap¬
ti sũt: et retia rupta non
sũt. Quis uero nesciat bo¬
nos dextera. et malos sinis¬
tra figurari: Illa uero ꝑis¬
cacio in qua specialitꝰ in
quã ꝑtem micti rete debe¬
at non iubetꝰ᷑ presentẽ es¬
clesiã designauit: que bo¬
nos sil ac malos colligit:
neq eligit. quos crahat.
quia et quos elige̾ possit
ignorat. Hec autẽ pisca¬
cio post dñi resurrectionẽ
facta in solam dexteram
nussa est: quia ad uidendã
claritatis eius gloriã. sola
electoꝵ ecclesia ꝑtingit. q̃¬
bebit. In illa ꝑiscacione
pre multitudine pisciũ re¬
te rũꝑit᷑ quia nũc ad cõ¬
fessionẽ fidei eciã cũ electiꝰ

Expanded text:
demptor noster pateretur et resurgeret, mitti quidem rete ad piscandum jubet, sed utrum in dexteram, an in sinistram mitti debuisset, non jubet; post resurrectionem vero discipulis apparens, mitti 1542 rete in dexteram jubet. In illa piscatione tanti capti sunt, ut retia rumperentur; in ista autem et multi capti sunt, et retia rupta non sunt. Quis vero nesciat bonos dextera, et malos sinistra figurari? Illa ergo piscatio, in qua specialiter in quam partem mitti rete debeat non jubetur, praesentem Ecclesiam designat, quae bonos simul ac malos colligit, nec eligit quos trahat, quia et quos eligere possit ignorat. Haec autem piscatio post Domini resurrectionem facta, in solam dexteram missa est, quia ad videndam claritatis ejus gloriam sola electorum Ecclesia pertingit, quiscatione prae multitudine piscium rete rumpitur, quia nunc ad confessionem fidei, etiam cum electis
Abbreviated transcription (Latin):
rettiouẽ ip̃ius pasche domunico
celebrauimꝰ: ascensionẽ hodie
celebramꝰ festus nob̾ dies uter¬
q. I deo enũ resurrexit. ut nobis
exemplũ resurrectõis ostendet᷑:
et ideo ascendit ut nos desuꝑ pro¬
cũ sedet in celo. Cũ eñĩ om̃es col¬
ueniet. Non quẽadmodũ pͥmũ
uenit occultus: sed sicut dictũ
est manifestus. Occultũ enim
oportebat eũ uenire ut iudicãe¬
tur: manifestus aũt ueniet ut
iudicet. Si enĩ pͥus manifestus
ueniret ⁊ iudicare manifestũ
quis auderet : qñ quidẽ dicit
apłus paulus : si em̃i cognouis¬
sent nũqmͣ dñm głie crucifixis¬
sent. Sed si ille nou occidẽtur:
mors non morẽtur. Tropheo
suo dyabolus : uictus ẽ. Erul

Expanded text:
Paschae Dominico celebravimus: ascensionem hodie celebramus. Festus nobis dies uterque. Ideo enim resurrexit, ut nobis exemplum resurrectionis ostenderet: et ideo ascendit, ut nos desuper procum sedet in coelo. Cum enim omnes colveniet : non quemadmodum primitus venit occultus, sed sicut dictum est, manifestus. Occultum enim oportebat eum venire, ut judicaretur: manifestus autem veniet, ut judicet. Si enim prius manifestus venisset, judicare manifestum quis auderet? Quando quidem dicit apostolus Paulus, Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Sed si ille non occideretur, mors non moreretur. Tropaeo suo diabolus victus est. Exsul
Abbreviated transcription (Latin):
comburetis. Quod ex ag¬
no remanet. igni combu
rimꝰ: quando hoc quod
de misterio incarnacionis
eius intellig̾e et penetrare
non possumꝰ ⁊ potest ati
sancti sp̃us hũilitꝰ reserua¬
mꝰ: ut non supbe quis
audeat uel cõtempn̾e uel
denũciare quod non ĩtelli-¬
git. Sed hoc igni tradit:
pascha cognouimꝰ: nũc a
qualib edi debeat agnos¬
camꝰ. Sequit᷑. Sic autem
comedetis illũ. Lienes ues:¬
tros accingetis. Quid in
renib ÷ nĩsi delectacio car¬
nuis accipit᷑: Unde et psal¬
mista postulat dicens:
pre reues meos. Si enĩ uo¬
luptatẽ libiduus in renib
esse nesciret: eos un mĩme
petisser. Unde quia potestaᷤᷤ

Expanded text:
comburetis. Quod ex agcomburetis. Quod ex agno rrimus, quando hoc quod de mysterio incarnationis ejus intelligere ac penetrare non possumus, potestati sancti Spiritus humiliter reservamus, ut non superbe quis audeat vel contemnere, vel denuntiare quod non intelligit. Sed hoc igni tradit, novimus, nunc a qualibus edi debeat agnoscamus. Sequitur: Sic autem comedetis illum. Renes vestros accingetis . Quid in renibus nisi delectatio carnis accipitur? Unde et Psalmista postulat, dicens: Ure renes meos . Si enim voluptatem libidinis in renibus esse nesciret, eos uri minime petisset. Unde quia potesta
Abbreviated transcription (Latin):
et homo in fine seculoꝵ. Et
sicut iam prediximꝰ frẽs.
paulo actestante didicimꝰ:
put ergo agni uorare est
diuinitatẽ illiꝰ fide ꝑcipere.
Pedes uero agni uoiare est:
bestigia humaĩtatis eius
amando et uuit ando
perquirere. Quid uero sũt
intestina : nisi uerboꝵ illiꝰ
occulta et mistica manda¬
ta: Que tũc uoramꝰ: cũ
uerba uite cũ auiditate.
sumimꝰ. In quo uoracioĩs¬
uerbo quid aliud ꝙͣ ꝑigri¬
cie nostre torpor repreheu.¬
dit᷑ ⁊ qui eius uerba atq
misteria ꝑ nosinetip̃os nõ
requirimꝰ ⁊ et dicta ab alii
nebit ex eo quicꝙ usq ma¬
ne. Quia eius dicta mag¬
na sũt sollicitudĩe discũ¬
cienda: quatenꝰ prius ꝙͣ
dies resurrectõnis appare.¬
at ⁊ in hac presentis uice
nocte: omia mandata eiꝰ
intelligendo et operando
penetrent̾. Sed quia ual¬
de est difficile. ut om̃e sa¬
crũ eloquiũ possit incelli¬
gi÷ et õe eiꝰ misteriũ pene¬
trari: recte subiũgit᷑. Si
quid ãt remanserit: igni

Expanded text:
. Et sicut jam praediximus, fratres, Paulo attestante didicimus put ergo agni vorare, est divinitatem illius fide percipere. Pedes vero agni vorare, est vestigia humanitatis ejus amando et imitando perquirere. Quid vero sunt intestina, nisi verborum illius occulta et mystica mandata? Quae tunc voramus, cum verba vitae cum aviditate sumimverbo quid aliud quam pigritiae nostrae torpor reprehenditur? Qui ejus verba atque mysteria, et per nosmetipsos non requirimus, et dicta ab aliis nebit ex eo quidquam usque mane; quia ejus dicta magna sunt sollicitudine discutienda, quatenus priusquam dies resurrectionis appareat, in hac praesentis vitae nocte omnia mandata illius intelligendo, et operando penetrentur. Sed quia valde est difficile, ut omne sacrum eloquium possit intelligi, et omne ejus mysterium penetrari, recte subjungitur: Si quid autem remanserit, igne
Abbreviated transcription (Latin):
res fiũt. De quorũ ꝓfecto nũo
pharisei exticerant: qui diin¬
dicantes dñm qd̾ pcc̃ores sus¬
ciperet: arenti corde ip̃m fontẽ
misericordie reprehendebant.
Sed quia egri erant. ita ut egroᷤ
se esse nescirent : quatinus qd̃
erant agnosterent: celestis eos
medicus blandis fomentis cu¬
rat : benignũ paradignia ob¬
itit: et in eorũ corde uulueris li¬
nãqz. Quis ex nobis homo qͥ
habet tentũ oues : et si ꝑdiderit¬

Expanded text:
res fiunt. De quorum profecto numero Pharisaei exstiterant, qui, dijudicantes Dominum quod peccatores susciperet, arenti corde ipsum fontem misericordiae reprehendebant 3. Sed quia aegri erant ita ut aegros se esse nescirent, quatenus quod erant agnoscerent, coelestis eos medicus blandis fomentis curat, benignum paradigma objicit, et in eorum corde vulneris tunamque: Quis ex vobis homo qui habet centum oves
Abbreviated transcription (Latin):
ce mira disposicione pietatis
similitudinẽ ueritas dedit : qͥu
et in se ipse hõ recognosceret:
et tamẽ hoc spetialiter ad ip̃m
auctorẽ hõim ꝑtineret. Quia
enĩ centenarius ꝑfectus ẽ nũs:

Expanded text:
ce mira dispensatione pietatis similitudinem veritas dedit, quam et in se ipse homo recognosceret et tamen haec specialiter ad ipsum auctorem hominum pertineret. Quia enim centenarius numerus est
Abbreviated transcription (Latin):
qñ hũc in utero uͥgius hũa¬
ne nature conũixit: qñ deũ añ¬
setula fieri uoluit hominẽ in
finẽ seculorũ. Sed quia ex dua¬
bus ꝑsonis fieri soler ista cõ¬
nuitio ab sit hoc ab intellecti¬
bus nr̃is: ut ꝑsonã dei et hõis
redẽptoris nr̃i ihesu xp̃i. ex dua¬
bus ꝑsonis credamꝰ uuitam.
Ex duab quippe atq ĩ duab
hũc naturis existere dicimus.
quia in hoc pater regi filio
nupcias fecit: quo ei ꝑ ĩtarna¬
cionis inisteriũ scãm eccłiam
sociauit. Scerus aũt genitriciᷤ
pirguus huiꝰ sponsi thalamꝰ
fuit. Unde et psalmista dicit.
In sole posuit tabernaculum
suũ: et ip̃e tanꝙͣ sponsus ꝓtẽ¬
dẽs de thalamo suo. Tanqm
sponsus quippe de thalamo
suo ꝓcessit: qui ad cõiũgendã
sibi eccłiam ĩtarnatus deus de
ĩcorrupto utero u̾ginuis exiut.
Misit ergo suos suosut ad
nupcias istas amitos ĩuita¬
rent. Misit semel: misit iterũ.
qͥa incarcõis dñice p̃dicatore.
et pͥus ꝓph̾as. et postinodũ

Expanded text:
ero Virginis humanae naturae conjunxit, quando Deum antsaecula fieri voluit hominem in fine saeculorum. Sed quia ex duabus personis fieri solet ista conjunctio, absit hoc ab intellectibus nostris, ut personam Dei et hominis Redemptoris nostri Jesu Christi ex duabus personis credamus unitam. Ex duabus quippe atque in duabus hunc naturis existere dicimus; quia in hoc Pater regi Filio nuptias fecit, quo ei per incarnationis mysterium sanctam Ecclesiam sociavit. Uterus autem genitricis Virginis hujus sponsi thalamus fuit. 1636 Unde et Psalmista dicit: In sole posuit tabernaculum suum, et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo . Tanquam sponsus quippe de thalamo suo processit, quia ad conjungendam sibi Ecclesiam incarnatus Deus de incorrupto utero Virginis exivit. Misit ergo servos suos ut ad istas nuptias amicos invitarent. Misit semel, misit iterum quia incarnationis dominicae praedicatores, et prius prophetas, et postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
tatis: receptis apostolicis pre¬
dicaciõib et uestigiis auferã¬
tur. Nec ociose scd̃m matheũ
domus quã ingrediũtur apłi
legenda deceruit᷑: ut mutandi
hospicii necessitudinisq uio¬
lande causa non subpetat.
Non tamẽ eadẽ caucio recipi¬
endi mandatur hospitis ⁊ ne
dũ hospes eligitur: hospitali¬
tas ip̃a minuatur. Sed hec
ut scd̾m literã de hospicii reli¬
gione uenerabilis est forma
precepti: ita eciã de misterio
sentencia celestis arridet. Et¬
enĩ cũ domus eligitur: dignꝰ
hospes ĩquiritur. Bideamus:
ne forte ecclesia p̃ferenda desig¬
netur. et xp̃c. Que enĩ dignior
domus apostolice p̃dicacõis
ingressu : qmͣ sc̃a ecclia ͤ. aut
quis p̃ferendus magis oĩb
suis lauare consueuit hospiti¬
bus ⁊ut quoscũq sua recepe¬
rit domo. pollutis non paci¬
atur habitare uestigiis: sed
maculosos licet uite prioris¬
in reliquũ tamen dignet ur

Expanded text:
tatis, receptis apostolicae praedicationis uestigiis auferantur. nec otiose secundum Matthaeum domus quam ingrediantur apostoli legenda decernitur, ut mutandi hospitii necessitudinisque uiolandae causa non suppetat. non tamen eadem cautio recepori mandatur hospitii; ne dum hospes eligitur, hospitalitas ipsa minuatur. 67. Sed haec ut secundum litteram de hospitii religione venerabilis est forma praecepti: ita etiam de mysterio sententia coelestis arridet. Etenim cum domus eligitur, dignus hospes inquiritur. Videamus igitur ne forte Ecclesia praeferenda designetur, et Christus. Quae enim dignior domus apostolicae praedicationis ingressu, quam sancta Ecclesia ? Aut quis praeferendus magis omnibus suis lavare consuevit hospitibus, et quoscumque sua receperit domo, pollutis non patiatur habitare vestigiis: sed maculosos licet vitae priorisin reliquum tamen dignetur
Abbreviated transcription (Latin):
qualẽ ueritas dicit. Nomẽ ha¬
betͥrem non habet . Alicuius
rei nomẽ est xp̃c. Tene ipsam
rem: si us ꝓdesse tibi nomen.
alius nescio unde sit sicut pho¬
tinus. xp̃c homo est inquit:
deus non est. Nec ipse intrat
per ostiũ: quia xp̃c et homo ẽ.
ta ꝑcurrere : et multa uana
heresũ enumerare: Hoc tene
uerũ predicet: sed xp̃i gloriã
querat. non suã. Nam multi
querendo głam suã: oues xp̃i¬

Expanded text:
qualem veritas dicit. Nomen haqualem veritas dicit. Nomen habes, rem non habes. Alicujus rei nomen est Christus: tene ipsam rem, si vis prodesse tibi nomen. Alius nescio unde, sicut Photinus: Christus homo est, inquit; Deus non est. Nec ipse intrat per ostium, quia Christus et homo et ta percurrere, et multa vana haeresis dinumerare? Hoc tenetverum praedicet, sed Christi gloriam quaerat, non suam. Nam multi quaerendo gloriam suam, oves