comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
incomiutabilitas quani solus ds̃ habet: qui inutari om̃i¬
no ñ potest. Aluud ẽ enim ũ mutari cum posset mitari:
aliud autem ꝓrsus ñ posse mutari. Sicut gͦ dr̃ homo
bonus. ñ tam̃ sicut deus de quo dictum ẽ nemo bo¬
mis nisi unus deus. & sicut dr̃ anima unmorialis. ñ tũ
sicut ds̃ de quo dictum ẽ. solus habet unmortalitatẽ
& sicut dr̃ homo sapiens ũ tam̃ sicut ds̃ de quo dictũ
ẽ. soli sapienti deo. sic dr̃ ignis pternus. ũ tam̃ sicut ds̃
cuis solus immortalitas ipsa ẽ uera ȩternitas. In il
lo etiam testimonio ubi ait apłs soli sapienti deo. ũ dis¬
tia: hoc etiam de sapientia respondemus. Si enim dixis¬
set apłs soli sapienti patri: nec sic inde filium separaret.
ñ qr eni inapocalipsi de filio legitur: habens
nom̃ scriptum. quod nemo seit insi ipse. ideo paternescit
hoc nom̃. a quo ẽ inseriarabilis filius. Sicut gͦ seit &

Expanded text:
incommutabilitas, quam solus Deus habet, qui mutari omniincommutabilitas, quam solus Deus habet, qui mutari omnino non potest. Aliud est enim non mutari, cum possit mutari; aliud autem prorsus non posse mutari. Sicut ergo dicitur homo bonus, non tamen sicut Deus, de quo dictum est, Nemo bonus nisi unus Deus ; et sicut dicitur anima immortalis, non tamen sicut Deus, de quo dictum est, Qui solus habet immortalitatem ; et sicut dicitur homo sapiens, non tamen sicut Deus, de quo dictum est, Soli sapienti Deo : sic dicitur ignis aeternus, non tamen sicut Deus, cujus solius immortalitas ipsa est vera aeternitas. CAPUT lo etiam testimonio, ubi ait Apostolus, Soli sapienti Deo; non distia, hoc etiam de sapientia respondemus. Si enim dixisset Apostolus, Soli sapienti Patri; nec sic inde Filium separaret. Num enim quia in Apocalypsi de Filio legitur, Habens nomen scriptum, quod nemo scit nisi ipse ; ideo Pater nescit hoc nomen, a quo est inseparabilis Filius? Sicut ergo scit et
Abbreviated transcription (Latin):
uia. si ab illo recesseris: nec in lumine eris. nec in uia.
Et quid te sequitur: Qđ dicit impiis quidam psalmꝰ.
Piat ua illoy tenebre & lubricum. Hic gͦ draco anti¬
quus hostis ñr. ira feruidus. insidiis astutus. in mari
magno ẽ. Draco hic que finxisti ad illudendum el.
Iam tu illude draconi. Ad hoc emĩ hic factus ẽ draco.
ipse. cadens peccato suo de sublum habitatione celoꝵ:
& ex angelo factus diaboltis. Sodm̃ reuelationem
misttrii temporib ęternis taciti. quod nunc patefao¬
tum est per scripturas prophetarum secundũ pre.¬
ceptum eterni dei ad obediendum fidei in cunctis
gentib cogniti soli sapienti deo per ihesum xꝑm.
cui honor & gloria in secuila seculorum ameN.¬
termis autem ignis. ñ sicut deus ȩternus. Quod
sine fine sit: ñ ẽ tam̃ sine initio. Ds̃ autem etiam sine
initio ẽt deinde quia licet ꝑpetuus peccatoꝵ suppliciis
adhibeatur: mutabilis tñ natura ẽ. Illa ẽ autem uera
eternitas: quȩ uera immortalitas. Hoc ẽ illa summa

Expanded text:
via; si ab illo recesseris, nec in lumine eris, nec in via. Et quid te sequitur? Quod dicit de impiis quidam psalmus: «Fiat via illorum tenebrae et lubricum» . 7. Hic ergo draco, antiquus hostis noster, ira fervidus, insidiis astutus, in mari magno est. «Draco hic quem finxisti ad illudendum ei.» Jam tu illude draconi: ad hoc enim hic factus est draco. Ipse cadens peccato suo de sublimi habitatione coelorum, et ex angelo factus diabolus, accepit quemmysterii temporibus aeternis taciti quod nunc patefactum est per scripturas prophetarum secundum praeceptum aeterni Dei ad oboeditionem fidei in cunctis gentibus cognito solo sapienti Deo per Iesum Christum cui honor in saecula saeculorum amenternus autem ignis, non sicut Deus aeternus, quod etsi sine fine sit, non est tamen sine initio; Deus autem etiam sine initio est. Deinde quia licet perpetuus peccatorum suppliciis adhibeatur, mutabilis tamen natura est. Illa est autem vera aeternitas, quae vera immortalitas; hoc est, illa summa
Abbreviated transcription (Latin):
di lucrum: ne fiat animȩ dampnũ. Hec dicens obser¬
uasti caput serpentis: & calcasti. Ille autẽ diabolus cal¬
uat: Quando labaris a uia dei. E u obseruas primã
suggestionem: ille obseruat lapsum tuum. Si enun
lapsus fueris. cadis. Si cecideris. possidebit. Elt autem
ñ cadas. noli exire deuia. Angustam tibi semitã stranit
ds̃. Quicquid extra illamẽ. lubricum ẽ. Propterea lum̃¬

Expanded text:
di lucrum, ne fiat animae damnum. Haec dicens, obserdi lucrum, ne fiat animae damnum. Haec dicens, observasti caput serpentis, et calcasti. Ille autem diabolus caltuum? Quando labaris a via Dei. Tu observas primam suggestionem, ille observat lapsum tuum. Si enim lapsus fueris, cades; si cecideris, possidebit. Ut autem non cadas, noli exire de via. Angustam tibi semitam stravit Deus; quidquid extra illam, lubricum est. Propterea lum
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ adam forma hominis futuri. Hoc apłs dicit. Qui
ẽ fonna futuri. Presiguratum ẽ qđ futurum erat. E acꝰ¬
ta ẽ eccła de latere dm̃ dormientis in eruce. Nam de
latere crueifixi ꝓcusso sacram̃ta ęccłe ꝓfiuxerunt. Quid
gͦ dictum ẽ ȩccłe : Tam mͦ audite. intelligite. cauete. Ip¬
sa tuum obseruabit caput: q tri eius calcantũ. Deccła:
captit serpentis obserua. Quid ẽ caput serpentis:
Prima peccati sriggestio. Elenit tibi in m̃tẽ nescio
quid illicitum. N̾oli ibi tenere m̃tẽ tuã: noli consen¬
tire. Hoc qd uenit in m̃tem: caput serpentis ẽ. Csa¬
put calca: & euades ceteros motus eius. Quid ẽ capꝰ
calcas Ipsam suggestionẽ contempne. S ed lucrum
suggessit. Magnum ibi lucrnm ẽ: si hanc fraud̃e fece¬
ris. diueseris. Caput serpentis ẽ: calca. Quid ẽ calca :
Contempne qđ suggessit. S̾ ed magnum aurũ sugges¬
sit. Et quid ꝓdest homini si totum mundum lucretur.
animȩ autem suȩ detrim̃tum patiatur: Pertat mun¬

Expanded text:
ui est forma futuri» . Praefiguratum est quod futurum erat, facta est Ecclesia de latere Domini dormientis in cruce. Nam de latere crucifixi percusso , Sacramenta Ecclesiae profluxerunt. Quid ergo dictum est Ecclesiae? Jam modo audite, intelligite, cavete: «Ipsa tuum observabit caput, et tu ejus calcaneum.» O Ecclesia, caput serpentis observa. Quod est caput serpentis? Prima peccati suggestio. Venit tibi in mentem nescio quid illicitum; noli ibi tenere mentem tuam, noli consentire. Hoc quod venit in mentem, caput serpentis est; caput calca, et evades caeteros motus. Quid est, caput calca? Ipsam suggestionem contemne. Sed lucrum suggessit: magnum ibi lucrum est, magnum ibi aurum est; si hanc fraudem feceris, dives eris. Caput serpentis est, calca. Quid est, calca? Contemne quod suggessit. Sed magnum aurum suggessit. Et quid prodest homini, si totum mundum lucretur, animae autem suae detrimentum patiatur ? Pereat mun
Abbreviated transcription (Latin):
Etiam hoc inseruisti uerbis tuis ut diceres. sed
uere solus sapiens pater. quasi apłs dixerit soli sapienti
& ista trmitas est solus sapiens deus. qui nec potuit un¬
quam ẽẽ insipiens. omnino nec poterit. Non ꝑgr̃am
particeps sapientiȩ: sed sapiens immobilitate atq un¬
mutabilitate naturȩ.

Expanded text:
etiam hoc inseruisti verbis tuis ut diceres, Sed vere solus sapiens Pater: quasi Apostolus dixerit, Soli sapienti tsi non vultis: et ista Trinitas est solus sapiens Deus, qui nec potuit unquam esse insipiens omnino, nec poterit; non per gratiam particeps sapientiae, sed sapiens immobilitate atque immutabilitate naturae.
Abbreviated transcription (Latin):
escientes unde habeant qđ sint. stulte uirgines
sunt. Meritoq foris erunt. quia int̾ne affectũ gr̃ȩ
ũ secũ ferunt. Quando gͦ tales repperis: ñ tibi ꝑsu¬
adeant in anitatem uasoꝵ suoꝵ. sed tu eis potius pleni¬
tudinem. Uude apłs ait. Quisquis se putat aliquid
scire. ñdũ scit quẽ ad iodũ oportet scire. Et mox
ostendens quid dixerit. quisquis autem inquit dili¬
git dm̃. hic cognitus ẽ ab illo. Nec sic dicere uoluit
cognouit illum. Sed dicendo cognitus ẽ ab illo. exp̃s¬
sius uoluit comm̃dare etiam hoc ab illo nobis ẽe ut eũ
diligamus. C aritas enim dei diffunditur in cordib
a se ipso bonum se arbitratur effectum. Unde autem
fieri potest. ut talis ñ in se ipso sed in dño głetur: De¬

Expanded text:
escientes, unde habeant, quod sunt, stultae uirgines sunt meritoque foris erunt, quia internae affectum gratiae non secum ferunt. Quando ergo tales reppereris, non tibi persuadeant inanitatem uasorum suorum sed tu eis potius plenitudinem. unde ait apostolus: Quisquis se putat aliquid scire, nondum scit, quem ad modum oportet scire; et mox ostendens, quid dixerit: Quisquis autem, inquit, diligit deum, hic cognitus est ab illo. nec sic dicere uoluit: Cognouit illum, sed dicendo \'cognitus est ab illo\' expressius uoluit commendare etiam hoc ab illo nobis esse, ut eum diligamus. caritas enim dei diffunditur in cordibusa se ipso bonum se arbitratur effectum. unde autem fieri potest, ut talis non in se ipso sed in domino glorietur? qu
Abbreviated transcription (Latin):
m̃surã fidei. Si enĩ ꝓ uirib suis alatur infans. fiet ut
crescendo plus capiat. Si aut̃ẽ uires suȩ capacitatis ex¬
cedat: deficiet anteqũa crescat.

Expanded text:
raecepto. Si enim pro viribus suis alatur infans, fiet ut crescendo plus capiat. Si autem vires capacitatis suae excedat, deficiet antequam crescat.
Abbreviated transcription (Latin):
t apłe paulus peter iulori de nst no cogitare cũ dicit.
guisq utm̃n apud se ponat tis auritans qd̾ ei placuerit. ut ñ
iarũ lauis satis apparet dñĩ nr̃m ñ hoc impbare siquis huma¬
no more ista ꝓeuret. sed siquis ꝓpter ista deo militet. ut in oꝑi¬
b suis ñ regnum dei sed istoꝵ ad quisitionem intueatur. A a
hane gͦ regulam hoc totum p̃ceptum redigitur. ut etiã in istoꝵ
gitemus. Ita enu etiam si aliquatilo defuerato. q u plaue si

Expanded text:
tolus Paulus potest videri de crastino cogitare, cum dicit: quisque uestrum apud se ponat thesaurizans quod ei placuerit, ut non, rarum locis, satis apparet Dominum nostrum non hoc improbare, si quis humano more ista procuret; sed si quis propter ista Deo militet, ut in operibus suis non regnum Dei, sed istorum acquisitionem intucatur. 58. Ad hanc ergo regulam hoc totum praeceptum redigitur, ut etiam in istorum ta non cogitemus. Ita enim etiamsi aliquando defuerint, quod plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
ta dictum ẽ annuntiabitur dño generatio uentura: ac
si diceretur. dño placebunt qui annuntiabuntur: ñ sibi.
Et ita sit dño anmintiare. sicut ẽ dño uiuere. S ic
dictum ẽ. Qui manducat. dño manducat. Et qui ñ
manducat: dño ñ manducat. Aa hoc quippe addiddit
& grãs agit deo. ut ostenderetur quid eẽt. dño facit. iel
ẽ in eius laudem factt. Tunc em̃ recte. tunc iuste. tẽ
pie fit: cũ opus bonum in eiis fit laudem. cuius gr̃a
donatur ut fiat. In quo affectu ꝓficiens ꝗ uequid bo
ni facit dño facit. hoc ẽ in eis laudem euius grãm ꝑ
cepit ut faciat. Ende ẽ actio gr̃arũ. que intimo fideli¬
um misterio celebratur:¬

Expanded text:
ta dictum est: Adnuntiabitur domino generatio uentura, ac si diceretur domino placebunt qui adnuntiabunt non sibi\', ut ita sit domino adnuntiare, sicut est domino uiuere. sic dictum est: Qui manducat, domino manducat et, qui non manducat, domino non manducat. ad hoc quippe addidit: Et gratias agit deo, ut ostenderetur, quid esset: Domino facit, id est in eius laudem facit. tunc enim recte, tunc iuste, tunc pie fit, cum opus bonum in eius fit laudem, cuius gratia donatur, ut fini facit, domino facit, hoc est in eius laudem, cuius gratiam percepit, ut faciat; unde est actio gratiarum, quae intimo fidelium mysterio celebratur
Abbreviated transcription (Latin):
fontes in conuallibus. Qui loquitur m̃datium. de suo loqui᷑.
Itaq ne accipetur aliquis mons ñ de mectio sed de suo manãs.
ait apss. Quisquis uobis euangeliraucrit p̃ter quam quod
accepistis. anathema sit. Et uide quemadmodũ noluerit
de monte p̃sumi.Ne finte mons discedat ab aquis per
medium currentib. & aliquid ꝓprium ueltt influere. Hicet
sinos. Et quantus mons dixit hec. Quam uberrime aquȩ
fluebant de conualle eius. Tam̃ hoc uolebat ut medius
inter montes curreret. & ibi ẽẽt fides certa populoꝵ qd̾ inter
se medium atq commune apłi retinebanti Ex ł contra fau¬

Expanded text:
fontes in convallibus: «Qui loquitur mendacium, de suo loquitur» . fontes in convallibus: «Qui loquitur mendacium, de suo loquitur» . Itaque ne acciperetur aliquis mons non de medio, sed de suo manans, ait Apostolus: «Quisquis vobis evangelizaverit praeterquam quod accepistis, anathema sit.» Et vide quemadmodum noluerit de monte praesumi: ne forte mons discedat ab aquis per medium currentibus, et aliquid proprium velit influere. «Licet si nos» Et quantus mons dixit hoc! quam uberrime aqua fluebat de convalle ejus! Tamen hoc volebat ut medios inter montes curreret, et ibi esset fides certa populorum, quod inter se medium atque commune Apostoli retinebant. «Licet
Abbreviated transcription (Latin):
aliquib hominib. H abent inter se pacem. int̃ se fidem. ha-¬
bent inter se caritatẽ. S ic certe dicimus. Quid est inter se:
In medio sui. C ommune ẽ illis. Audi aquas inter me¬
dium montiũ. Quia communis illis fides erat. necquisq
aquas quasi ꝓprias ꝙ suas habebat. Si enim ñ sunt in me-¬
dio. quasi priuate sunt. ñ publice fluunt. Et ego habeo
di uocem montis. D s̃ inquit pacis dec uobis id ipsũ saꝑe
inuicem. Et iterum. Ut id ipsum sapiatis om̃s. ꝙ ñ sint
in uobis scismata. Quod sentio sentis. in medio flinit aqua.
Non habeo quasi priuatam meam. nec tu priuatam tuam.
ipsum montem ut dixi. quia int̃ mediũ montiũ ꝑtransibunt
aque. Siue autem ego siue illi. sic p̃dicamus ꝙ sic credidistis.
Securus dixit inter medium montium fluebant aquȩ. Nul
la de aquis discordia. sed par consensionis & socitas caritats.
Siquis autem uellet aliud p̃ditare. iam de suo p̃dicaret ñ de
medio. E t audi quid de illo dicatur. ab ipso q uiemitat

Expanded text:
aliquibus hominibus: Habent inter se pacem, habent inter se fidem, habent inter se charitatem; sic certe dicimus. Quid est, inter se? In medio sui. Quid est, in medio sui? Commune est illis. Audi aquas inter medium montium. Quia communis illis fides erat, nec quisque aquas quasi proprias et suas habebat. Si enim non sunt in medio, quasi privatae sunt, non publice fluunt; et ego habeo di vocem montis: «Deus,» inquit, «pacis det vobis idipsum sapere in invicem» . Et iterum: «Ut idipsum sapiatis omnes, et non sint in vobis schismata» . Quod sentio, sentis; in medio fluit aqua: non habeo quasi privatum meum, nec tu privatum tuum. ipsum montem, ut dixi, quia «inter medium montium pertransibunt aquae. Sive autem ego, sive illi, sic praedicamus, et sic credidistis» . Secla de aquis discordia montium, sed pax consensionis, et societas charitatis: si quis autem vellet aliud praedicare, jam de suo praedicaret, non de medio. Et audi quid de illo dicatur ab ipso qui emisit
Abbreviated transcription (Latin):
ti sacramti. H inc enimdicit. Siue gͦ ggo. siue illi. sic p̃dicamus.
ꝙ sic credidistis. Non enim om̃s illi euangelium conscripser̃t.
sed tam̃ om̃s euuangeliũ p̃dieiuerunt. Marratores quippe
euangeliste.Nam & ipsum nom̃ si queramus quid latine int¬
p̃cetur. bonus nuntius dr̃ euanglium. uel bona annuntiatio.
Qs quidem cum aliquid bonũ annuntiatur. semꝑ dici potest.
Proprie tam̃ hoc uocabulum optinuit illa quam dixi anñ-¬

Expanded text:
ti sacramenti. hoc enim alibi dicit: siue ergo ego siue illi; sic praedicamus et sic credidistis. non enim omnes illi euangelium conscripserunt, sed tamen omnes euangelium praedicauerunt. narratores quippe euangelistae. nam et ipsum nomen si quaeramus quid latine interpretetur, bonus nuntius dicitur euangelium uel bona adnuntiatio. quod quidem cum aliquid bonum adnuntiatur, semper dici potest, proprie tamen hoc uocabulum obtinuit illa quam dixi adnun
Abbreviated transcription (Latin):
nasceretur. Si autẽ uictor ita diuidit ut dicat mulierẽ
corpus ita ẽ ex uiro. ut ñ sit ex deo: Qua ꝓpt̃ ut apłs
potius uerũ loquatur quã iste apło p̃feratur. mulier ex
uiro ẽ. siue scđm corpus siue seđm totũ quo coustat hu¬
mana natura. Nichil enĩ boꝵ tanquã certũ affirmamus.
sed quid hoꝵ uerum sit adhuc querinus. E t uir ꝑ mu¬
lierẽ. siue ex patre tota hominis natura ducatur: quȩ ꝑ mu¬
lierẽ nascitur siue sola caro unde adhuc questio ẽ. O m̃ia
tam̃ ex deo. unde nulla questio ẽ. id ẽ ꝙ corpus & anima
& sꝑc & uiri & mulieris. Et si enĩ ñ ex deo nata uelcͣcta
sunt uel manarunt ita ut eius naturȩ sint. tam̃ ex deo
sunt. Aquo eñ ereata. condita. facta sunt. ab illo babent¬
S ut sint. Si quis autem uidetur contentiosus eẽ. nos talẽ

Expanded text:
ant. si autem ita diuidit, ut dicat mulierem corpus ita est ex uiro. ut non sit ex deo? quapropter ut apostolus potius uerum loquatur, quam iste apostolo praeferatur, mulier ex uiro est siue secundum solum corpus siue secundum totum. quo constat humana natura — nihil enim horum tamquam certum affirmamus, sed quid horum uerum sit adhuc quaerimus — et uir per mulierem, siue ex patre tota hominis natura ducatur, quae per mulierem nascitur, siue sola caro, unde adhuc quaestio est, omnia tamen ex deo, unde nulla quaestio est, id est et corpus et anima et spiritus et uiri et mulieris. etsi enim non ex deo nata uel tracta sunt uel manarunt, ita ut eius naturae sint, tamen ex deo sunt. a quo enim creata, condita, facta sunt, ab illo habent ut sint. Sed di
Abbreviated transcription (Latin):
orans aut ꝓpħans uelato capite. confundit caput suũ Et
uir quidẽ ñ debet uelare caput. cũ sit imago & gła dei.
Qui gͦ dicit ñ debet. nescit forte docere humilitatẽ. Sed
si hanc ignominiã tẽpore euuangelii qđ erat sacram̃tum
tẽpore ꝓphetiȩ ꝓ humilitate isti appetunt. tondeant &
cilitio caput uelent. Sed ñ erit tẽ speties illa uenalis.
Qua sanson ñ cilicio. sed coma uelabatur. P rimũ qͥdẽ¬

Expanded text:
orans aut prophetans uelato capite confundit caput suum, et: orans aut prophetans uelato capite confundit caput suum, et: uir quidem non debet uelare caput, cum sit imago et gloria dei. qui ergo dicit "non debet", nescit forte docere humilitatem. sed si hanc ignominiam tempore euangelii, quod erat sacramentum tempore prophetiae, pro humilitate isti appetunt, tondeant et cilicio caput uelent. sed non erit tunc species illa uenalis, quia Samson non cilicio, sed coma uelabatur. Iam
Abbreviated transcription (Latin):
Tli enim uenalẽ circũferentes ypoerisin. timent ne uilior
habeatur tonsa sc̃ĩtas quã comata. ut uidelicet qui eosuido.
antiquos illos quos legimꝰ cogitet. Samuelẽ & cettros qui
ñ tondebant. Nec cogitant quid int̾sit int̃ illud ꝓpħicũ
uela m̃tũ & hanc euangelu reuelationẽ. de qua dicit
apłs. Cũ transieris ad xpm. auferetur uelam̃. ł eñĩ
signifi eabat uelam̃ int̾positũ int̾ faciẽ morsi & aspectum
populi isrł. hoc significabat illis cẽporib etiã coma sc̃oꝵ.
Nã idem apłs etiã comã ꝓ uelam̃to ẽẽ dicit. cuius aucto¬
ritate isti urgentur. Aꝑte quippe ait. El ir quidẽ si co¬
matus sit. ignominia ẽ illi. Ipsã ignominiã inquiunt su¬
scipinus. merito peccatoꝵ nr̃oꝵ. Ad hoc optendentes simu¬
late humilitatis umbraculũ. ut sub eo ꝓponant uenalem
typhũ. Quasi apłs suꝑbiã doceat cũ dicit. O m̃ĩs uir

Expanded text:
illi enim uenalem circumferentes hypocrisin timent, ne uilior illi enim uenalem circumferentes hypocrisin timent, ne uilior habeatur tonsa sanctitas quam comata, ut uidelicet qui eos uidet, antiquos illos quos legimus cogitet, Samuelem et ceteros, qui non tondebant. nec cogitant quid intersit inter illud propheticum uelamentum et hanc euangelii reuelationem, de qua dicit apostolus: cum transieris ad Christum, auferetur uelamen. quod enim significat u hoc significat illis temporibus etiam coma sanctorum. nam idem apostolus etiam comam pro uelamento esse dicit, cuius auctoritate isti urgentur. aperte quippe ait: uir quidem si comatus sit, ignominia est illi. ipsam ignominiam, inquiunt, suscipimus merito peccatorum nostrorum, ad hoc obtendentes simulatae humilitatis umbraculum, ut sub eo proponant uenalem typhum; quasi apostolus superbiam doceat, cum dicit: omnis uir
Abbreviated transcription (Latin):
quã uelle sibi obtepari amiuorib q̃ nolle obt̃pare
maiorib: X pło dico. ñ nobis. En tantũ ut etiã comam
nutriant. unde ille nec disputari omnino uoluit dicẽs.
Si quis autẽ uult contentiosus ẽẽ. nos talem consuetudinẽ
si habemus. neq eccła dei. H oc autẽ p̃cipio. Et scilicet
ñ disserentis sollertia requiratiur: sed p̃cipientis auctoritas
attendatur. Nam ꝙ hoc quo ꝑtinet queso. tam aꝑte
contra apli p̃cepta conari᷑ Dn ita uacandum ẽ. ut nec
tonsores oꝑentur: an quia euanglicas uolueres. imitalĩ
se dicunt. quasi depilari timent. ne uolare ñ possit. U ere¬
magis eos in xꝑo diligimus. eo sollicitius admonemus Neq
enĩ metuimus ne humilitas eon respuat admonitionẽ nr̃a.
quando quidẽ & nos a calib ubi forte titubamus aut aberra¬
mus cupunus adioneri. Hoc gͦ admonemus tã scõs uiros.
ne stultis uanoꝵ argum̃tationib moueantur. & eos in hac ꝑ-¬
uersitate imitentur: quib sunt in ceteris ionge dissimiles.

Expanded text:
elle sibi obtemperari a minoribus, et nolle obtemperare majoribus? Apostolo dico, non nobis, in tantum ut etiam comam nutriant: unde ille nec disputari omnino voluit, dicens, Si quis vult contentiosus esse, nos talem consuetudinem non habemus, neque Ecclesia Dei. Hoc autem praecipio: ut scilicet non disserentis solertia requiratur, sed praecipientis auctoritas attendatur. nam et hoc quo pertinet, quaeso, tam aperte contra apostoli praecepta comari? an ita uacandum est, ut nec tonsores operentur? an quia euangelicas uolucres imitari se dicunt, quasi depilari timent, ne uolare non possint? ueremagis eos in Christo diligimus, eo sollicitius admonemus. neque enim metuimus, ne humilitas eorum respuat admonitionem nostram, quandoquidem et nos a talibus, ubi forte titubamus aut aberramus, cupimus admoneri. hoc ergo admonemus tam sanctos uiros, ne stultis uanorum argumentationibus moueantur et eos in hac peruersitate imitentur, quibus sunt in ceteris longe dissimiles.
Abbreviated transcription (Latin):
siue terribili disciplina. Ac ꝑ hoc diabolus princeps impiȩ
ciuitatis aduersus ꝑegrinantẽ in hoc mundo ciuitatẽ dei
uasa ꝓpria cõmouendo nichil ei norere ꝑinitritur. Exł de

Expanded text:
siue terribili disciplina. Ac per hoc diabolus princeps inpiae siue terribili disciplina. Ac per hoc diabolus princeps inpiae ciuitatis aduersus peregrinantem in hoc mundo ciuitatem Dei u
Abbreviated transcription (Latin):
idens diabolus tẽpla demonũ deseri. & in nom̃ lib̾an¬
tis mediatoris currere genus humanũ. hereticos mo¬
Quasi possent in different̃ sine ulla correptione haberi in
eiuitate dei. sicut ciuitas confusionis in different̃ habuit philo¬
sophos int̾ se diuersa ꝙ aduersa sentientes. Qui gͦ in eccła
xꝑi morbidũ aliquid prauũq sapiunt. si correcti ut sanũ
rectũq sapiant resistunt contumacit̃. suaq pestifera & mor¬
tiseia doginata em̃dare noluit. sed defensare ꝑsistunt. here¬
sunt. dũ oss utitur & malis bene. & diligentib eũ om̃ia coo¬
ꝑatur in bonũ. Tnimici enĩ om̃s eałe quolibet errore ce-¬
centur. uel malicia deprauentur. si accipiunt potestatẽ corpo¬
ralit̃ afflgendi exercent eius patientiam. Si tantũmͦ male
sentiendo aduersantur. exercent eius sapientiã. Et autẽ
etiam inimici diligantur. exercent eius beniuolentiã. aut
etiã beneficientiã. Siue suadibili doctrina cũ eis agatur.

Expanded text:
idens templa daemonum deseri, et in nomen liberantis mediatoris currere genus humanum, haereticos moerent, quasi possent indifferenter sine ulla correptione haberi in civitate Dei, sicut civitas confusionis indifferenter habuit philosophos inter se diversa et adversa sentientes. Qui ergo in Ecclesia Christi morbidum aliquid pravumque sentiunt, si correpti ut sanum rectumque sapiant, resistunt contumaciter, suaque pestifera et mortifera dogmata emendare nolunt, sed defensare persistunt, haeret, dum Deus utitur et malis bene et diligentibus eum omnia cooperantur in bonum. Inimici enim omnes ecclesiae, quolibet errore caecentur uel malitia deprauentur, si accipiunt potestatem corporaliter adfligendi, exercent eius patientiam; si tantummodo male sentiendo aduersantur, exercent eius sapientiam; ut autem etiam inimici diligantur, exercent eius beneuolentiam aut etiam beneficentiam, siue suadibili doctrina cum eis agatur
Abbreviated transcription (Latin):
nescimis. & nde si aliquid contra qũa oramꝰ accide.¬
rit: patient̃ ferendo. s in omnib gĩas agendo. hocpo.¬
tius oportuisse qd dei ñ qd̃ nĩa uoluntas habuit mi¬
nime dubitare debemus. Nam s huiusmodi erẽplũ
p̾buit nobis ille medlatõr. Qui cũ drisset. pater si
fieri potest transeat a me calix iste. humanã inse
uoluntatem ex hominis susceptione tranformans.
continuo subiecit. Q erum ñ qd̃ ego uolo: sed qd̃
tu uis pater. Unde merito ꝑ unius obedientiã iusti
constituuntur multi. Quisquis autẽ unam illã pecit
a dño & hanc requirit: certus ac securus petit. nec
timet ne forte obsit cum acceꝑit: sine qua nichil m¬
chil ꝓdest quicquid aliud sicut oportet acceꝑit. T psa
ẽ enim una uera & sola beata uita. ut contemplemͣ
dñi delectationẽ. in et̾iũi immortales atq incorrupti¬

Expanded text:
nescimus. unde si aliquid, contra quod oramus, accidenescimus. unde si aliquid, contra quod oramus, acciderit, patienter ferendo et in omnibus gratias agendo hoc potius oportuisse, quod dei non quod nostra uoluntas habuit, minime dubitare debemus. nam et huius modi exemplum praebuit nobis ille mediator, qui cum dixisset: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste, humanam in se uoluntatem ex hominis susceptione transformans continuo subiecit: Verum non quod ego uolo, sed quod tu uis, pater. unde merito per unius oboedientiam iusti constituuntur multi. Quisquis autem unam illam petit a domino et hanc requirit, certus ac securus petit nec timet, ne forte obsit, cum acceperit, sine qua nihil prodest, quicquid aliud, sicut oportet, acceperit. ipsa est enim una uera et sola beata uita, ut contemplemur domini delectationem in aeternum inmortales atque incorrupti
Abbreviated transcription (Latin):
ampliora. Sic enĩ urtus in infirmate ꝑficitur. Non¬
nullis quippe imꝑatientib dñs ds̃ qd̾ pecebant con¬
cessit. iratus. sicut contra apło negauit ꝓpitius. ã
segimis istaclitȩ quid & quomͦ rogauerint s acepint.
Sea erpleta concupiscenta impatienta ẽ graut̃ cafli¬
gãta. D edit & regem petentib scł̃m cor eor sieut sarip¬
cumẽ: ñ scdm cor suum. D edit enã qd diabolus po¬
stulauit: ut ꝓbandus eius famulus temptaretur. Ex¬
audiuit rogantes ꝙ immunc̾os sps. ut in multos suos
legio demonum muteretur. H ec scripta sunt ne
forte se quisquã magmipendat si fuerit exaudituscũ
aliquidd impatient̃ petit. qd̃ ñ impetrare plusꝓsit.
aut se abiciat. & de diuna erga se miseratione despec.
si ñ erauditur cum forte aliquid pecit. qd̾ accipien¬
do affligatur atrocius: uel ea ꝓspitate corruptus pe¬
nitus euertatur: Tn talib gͦ quid oremus sic̃ opoitet

Expanded text:
ampliora: sic enim virtus in infirmitate perficitur. Nonampliora: sic enim virtus in infirmitate perficitur. Nonnullis quippe impatientibus Dominus Deus quod petebant concessit iratus, sicut contra Apostolo negavit propitius. Nam legimus Israelitae quid et quomodo rogaverint et acceperint; sed expleta concupiscentia, impatientia est graviter castigata . Dedit et regem petentibus secundum cor eorum, sicut scriptum est, non secundum cor suum . Dedit etiam quod diabolus postulavit, ut audiuit rogantes et inmundos spiritus, ut in multos sues legio daemonum mitteretur. haec scripta sunt, ne forte se quisquam magni pendat, si fuerit exauditus, cum aliquid inpatienter petit, quod non impetrare plus prosit, aut se abiciat et de diuina erga se miseratione desperet, si non exaudiatur, cum forte aliquid petit, quo accipiendo affligatur atrocius uel a prosperitate corruptus penitus euertatur. in talibus ergo quid oremus, sicut oportet,
Abbreviated transcription (Latin):
aescientis quid ista ꝓsint: ab om̃i optamus toulatione
liberari & ẜ hac ignorantia nec se ipsu apls ostendit
alieium. Nisi font quiã oraret sicit oponet screbat:
quando magnitudine reuelationũ ne extolleretur
datusẽ illi stimulus carnis angelus sathanȩ qui
eum colafiraret. P ropt̃ qd̾ ter dñm̃ rogauit ureũ
auferret ab eo. utiq sicut oportet nesciens qͥd orarts
U eniq dei responsum cur ñ fieret qd̃ uir tantus ora¬
bat: s quare fieri ñ erpediret audiuiit. Sufficeit ib
gra mnear dam uirtus in infirmitate ꝑfiettur. In hũl
s tribulationib que possunt s ꝓdesse & nocere. qͥd
oremus sieut oportet nescimus. Et tñ oudiua. qr io
sali humana uoluntate ut a nobis hec auferantur
oramus S ed hoc deuocionis debemus dño deo nr̃o.
ut si ea ñ abstulerit. ñ ideo nos ab eo negligi ensti¬
memus. d̾ ed potius pia patientia maloꝵ. bona spemꝰ

Expanded text:
nescientes, quid ista prosint, ab omni optamus tribulatione nescientes, quid ista prosint, ab omni optamus tribulatione liberari. ab hac ignorantia nec se ipsum apostolus ostendit alienum, nisi forte, quid oraret, sicut oporteret, sciebat, quando, magnitudine reuelationum ne extolleretur, datus est illi stimulus carnis, angelus satanae, qui eum colaphizaret. propter quod ter dominum rogauit, ut eum auferret ab eo, utique sicut oportet nesciens quid oraret. denique dei responsum, cur non fieret, quod uir tantus orabat, et quare fieri non expediret, audiuit: Sufficit tibi gratia mea; nam uirtus in infirmitate perficitur. In his ergo tribulationibus, quae possunoremus sicut oportet nescimus, et tamen quia dura, qsali humana voluntate, ut a nobis haec auferantur, oramus. Sed hoc devotionis debemus Domino Deo nostro, ut si ea non abstulerit, non ideo nos ab eo negligi existimemus, sed potius pia patientia malorum, bona speremus
Abbreviated transcription (Latin):
cuius ẽ dñs ds ipsius. In ipso popło ut simus atꝙ
ad eum contemplandũ & cum eo sine fine uuendũ
ꝑuenire possimus finis p̃cepti ẽ caritas. de corcle puro
s conscientia bona  ficde ñ ficta. ineisdẽ trib ꝓ con¬
scientia bona spes posita ẽ. Fides gͦ ꝙ spes s cartas ad
dm̃ ꝑducunt orant̃. H oc ẽ eredente. spante. desiderante
huc ẽ fortasse qdꝰ queras. curapł̃s aperit. quid enĩ orem̃
sicut oporet nescimus ⁊ Neq enim ullo mͦ credendũ est
ue ipsum uel quib ista dicebat. am̃ca neseisse oratio¬
ne. E urgͦ putamus hoc eũ dixise: qd̾ nec temere potu¬
it nec ĩdacit dicere : Nisi q molestiȩ tribulat onesꝙ
temporales plerunq ꝓsunt. uel ad sanandũ tumorem
supbie. uel ad ꝓbanta exercenciã q patientiam. eui
ꝓbate &s ererete clarior merces supiorq seruatur. uel
ad quecunq flagellanda s abolenda pectata. S am uos

Expanded text:
cuius est dominus deus ipsius. in ipso populo ut simus atque cuius est dominus deus ipsius. in ipso populo ut simus atque ad eum contemplandum et cum eo sine fine uiuendum peruenire possimus, finis praecepti est caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta. in eisdem tribus pro conscientia bona spes posita est. fides ergo et spes et caritas ad deum perducunt orantem, hoc est credentem, sperantem, desiderantedhuc est fortasse, quod quaeras, cur apostolus dixerit: Quid enim oremus, sicut oportet, nescimus. neque enim ullo modo credendum est uel ipsum uel quibus ista dicebat dominicam nescisse orationem. cur ergo putamus hoc eum dixisse, quod nec temere potuit nec mendaciter dicere, nisi quia molestiae tribulationesque temporales plerumque prosunt uel ad sanandum tumorem superbiae uel ad probandam exercendamue patientiam, cui probatae et exercitatae clarior merces uberiorque seruatur, uel ad quaecumque flagellanda et abolenda peccata, tamen nos
Abbreviated transcription (Latin):
ad est. aliquantulũ cessare a gemitib ñ sinatur: qd̃ est
extremȩ miseriȩ. cũ ꝓ quib cunq orationib cogit᷑ geme.
Nisi gemitib inenanabilib int̾pellare sic intelligatut
facit. quib affectum piũ gr̃e spualis infundit. Sed
cũ siiles locutionum modos quando ꝑ efficienten
significat᷑ itd qd̾ effictur sieut frigus pigrum dicimꝰ
q pigros facit & diem tristẽ uel letum qui tristes uel
lecos facit. etiam de scripturis sc̃is cominemorauerim:
ubi ds̃ dicit. ad abrabam. nunc cognoui. Qd̾ nichil
ẽ aliua: quam nunc ut cognosceres feci.  on enĩ tunc
as dicendus ẽ cognouisse: qd̾ anteqũa fieret ñ qũa po¬
tuit ignorare. D eata uita querenda ẽ: hȩc a dño
deo petenda. Quid sit beatum eẽ a multis multa sunt
disputata. S ed nos ad multos & ad multa ut qͥd imꝰ:¬
N reuit in scriptura dei. ueracitq dictum ẽ. Beatus pls

Expanded text:
e omnibus adest, aliquantulum cessare a gemitibus non sinatur, quod est e omnibus adest, aliquantulum cessare a gemitibus non sinatur, quod est extremae miseriae, cum pro quibuscumque orantibus cogitur gemere: nisi gemitibus inenarrabilibus interpellare sic intelligatur,facit, quibus affectum pium gratiae spiritualis infundit. Sed cum similes locutionum modos, quando per efficientem significatur id quod efficitur; sicut frigus pigrum dicimus, quia pigros facit; et diem tristem vel laetum, quia tristes vel laetos facit; etiam de Scripturis sanctis commemoraverim, ubi Deus dicit ad Abraham, Nunc cognovi ; quod nihil est aliud quam, Nunc ut cognosceres feci: non enim tunc Deus dicendus est cognovisse, quod antequam fieret nunquam potus est. beata uita quaerenda est, haec a domino deo petenda. quid sit beatum esse, a multis multa sunt disputata; sed nos ad multos et ad multa ut quid imus? breuiter in scriptura dei ueraciterque dictum est: Beatus populus,
Abbreviated transcription (Latin):
cognori: Nune te feci cognoscere. Si gͦ has locutiones
sicut libris diuinis serucditus agnosceres. de gemitib
faceres miserum. Quid eñ ẽ aliud semꝑ gemens: quam
lemꝑ misere I tdeo nos gemimus q miseri sumus. & gr̃as
dictus ẽ gemere. E acit nos clamare: ꝓpt̃ qd̾ dictus est
clamans. Facit nos agnoscere dm̃: ꝓpt̃ qd̃ dietum est
immo cognit a deo. E acit abrahã ds̃ cognoscentem:
ꝓpt̃ qd ei cdixit. nunc cognoui. Lam ante respon¬
tum: & ipse sꝑs int̾pellat gemitib inenarrabilib. ne
ceredamus spm scm̃ nunquã ẽẽ sine gemitib posse
Qm̃ nullus dies. nulla hora. nullũ mom̃tũ temporis i¬
uenitur. quo ñ a sc̃is orationes deo ubicunq fundant.
A b alis hic: ab aliis alibi. C umtñ ab orationib son
nullum sit tempus immune. quando quidẽ dieb & uoc.¬
tib cũ alii cibo accepto reficiuntur alii qd̾ libet aliud
agunt. alii cdormiunt: ñ utiq desunt quos desideriũ

Expanded text:
cognoscere te feci. Si ergo has locutiones sicut Libris divinis eruditus agnosceres, de gemitibustum, non eum faceres miserum. Quid enim est aliud, semper gemens, quam semper miser? Ideo nos gemimus, quia miseri sumus. Et gratidictus est gemens. Facit nos clamare propter quod dictus est clamans. Facit nos cognoscere Deum, propter quod dictum est, Imo cogniti a Deo. Facit Abraham Deus cognoscentem, propter quod ei dixit, Nunc cognovi. tum, Et ipse Spiritus interpellat gemitibus inenarrabilibus : ne credamus Spiritum sanctum nunquam esse sine gemitibus posse, quoniam nullus dies, nulla hora, nullum momentum temporis invenitur, quo non a sanctis orationes Deo ubicumque fundantur, ab aliis hic, ab aliis alibi. Cum tamen ab orationibus sanctorum nullum sit tempus immune, quandoquidem diebus et noctibus, cum alii cibo ac potu reficiuntur, alii quodlibet aliud agunt, alii dormiunt, non utique desunt quos desiderium
Abbreviated transcription (Latin):
uulnus posui. quando auferendũ sit noui. Non
recedat egrotus a manib medici: ñ det consiliũ me¬
dico. Ita sunt omnia ista tẽporalia.: tribulationes
sunt. Si bene colis dñm: noueris q nouit quidan¬
q expediat. P rospitates sunt. magis caue ne ipse
conrũpant animũ tuũ: ut ab eo qui hec dedit rece.¬

Expanded text:
vulnus posui: quando posuerim novi, quando auferendum sit novi. Non vulnus posui: quando posuerim novi, quando auferendum sit novi. Non recedat aegrotus a manibus medici, non det consilium medico. Ita sunt ista omnia temporalia. Tribulationes sunt; si bene colis Deum, noveris quia novit quid cuique expediat: prosperitates sunt; magis cave ne ipsae corrumpant animum tuum, ut ab eo qui haec dedit rece
Abbreviated transcription (Latin):
ris ut oremus. hoc ẽ petamus. queramus. atq ptilsemꝰ.
Accepimus enim sp̃m adoptionus filiom. in quo clamar¬
S exhortamur in dño ut ñ petatis aliquid quali frr̃.
seã qd̃ uobis ds expedire sut. S uid eñ uobis cipedi¬
at: omnino ñ setis. A liquando qd̃ putatis ꝓdesse ob¬
est a asꝰ putatis obẽẽ hoc ꝓdest. Egri enĩ estis nolite
meico dictare quȩ uobis medicam̃ta uelit apponere.
Sie dostor gentii paulus apłs dicit. quid enĩ oremus
sicus oportet nescmus: quanto magis nos Mui tñ cũ
sibi uideretur etiam ipse prudent̃ orare ut abeo
auferretur stimulus carnis anglus sathane qͥ eum
colafitauit ne in magnitudine reuelationũ extol¬
leretur. quid audiut a dño: Nunquid factum ẽ
qr uolebat ⁊ don: ut fieret qd expediebat. Quid eͦ
ferret eum a me .& dixit mͥ. Sifficit łͥ gr̃a mea. nã
uirtus in infirmitate ꝑficitur. E go medicam̃tum ad

Expanded text:
esse, ut oremus, hoc est, petamus, quaeramus, atque pulsemus. esse, ut oremus, hoc est, petamus, quaeramus, atque pulsemus. Accepimus enim Spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamet exhortamur in Domino, ut non petatis aliquid quasi fixum, sed quod vobis Deus expedire scit. Quid enim vobis expediat, omnino nescitis. Aliquando quod putatis prodesse, obest; et quod putatis obesse, hoc prodest. Aegri enim estis, nolite medico dictare quae vobis medicamenta velit apponere. Si doctor gentium Paulus apostolus dicit, Quid enim oremus sicut oportet, nescimus ; quanto magis nos? Qui tamen cum sibi videretur ipse prudenter orare, ut ab eo auferretur stimulus carnis, angelus satanae qui eum colaphizabat, ne in magnitudine revelationum extolleretur, quid audivit a Domino? Numquid factum est quod volebat? Non; ut fieret quod expediebat. Quid ergo ferret eum a me; et dixit mihi, Sufficit tibi gratia mea: nam virtus in infirmitate perficitur . Ego medicamentum ad
Abbreviated transcription (Latin):
Misit ds̃ sꝑm filii sin in corda nr̃a: clamantẽ abba pater.
Et hic quid ẽ clamantẽ. nͥ clamare facientẽ. tropo illo
quo dicimus letũ cd̃iem. qui letos facit: Qd̾ alibi ma¬
nifestat ubi dicit. Non enim accepistis spm seruitu¬
tis iterum in timore: sed accepistis sꝑm adoptionis filioꝵ
in quo clamamus abba pat̾. Tbi dixit clamantẽ. hic uͦ in
quo clamamus. aꝑiens uidelicet quomͦ dixerit claman¬
tẽ. id ẽ sicut iam exposui clamare facientẽ. Ubr intel¬
ligimus & hoc ipsum ẽẽ donũ dei. ut uerari corde &
sꝑualit̾ clamemus ad deũ Aitendant gͦ quomͦ fal¬
luntur. qui putant eẽ a nobis ñ dari nobis. ut petamꝰ
queramus. pulsemus. Et hoc ẽẽ dicunt qd̃ gr̃a p̃¬
ceditur merito nr̃o ut sequatur illa. cum accipimus
petentes. & inueniius querentes. aꝑiturq pulsantib.
Nec uolunt intelligere etiam hoc diuini ẽẽ mune

Expanded text:
Misit Deus Spiritum Filii sui in corda nostra, clamantem, Abba, Pater . Misit Deus Spiritum Filii sui in corda nostra, clamantem, Abba, Pater . Et hic quid est, clamantem, nisi, Clamare facientem; tropo illo quo dicimus laetum diem, qui laetos facit? Quod alibi manifestat, ubi dicit: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore; sed accepistis Spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, Pater . Ibi dixit, clamantem; hic vero, in quo clamamus: aperiens videlicet quomodo dixerit, clamantem, id est, sicut jam exposui, clamare facientem. Ubi intelligimus, et hoc ipsum esse donum Dei, ut veraci corde et spiritualiter clamemus ad Deum. Attendant ergo quomodo falluntur, qui putant esse a nobis, non dari nobis, ut petamus, quaeramus, pulsemus: et hoc esse dicunt, quod gratia praeceditur merito nostro, ut sequatur illa, cum accipimus petentes, et invenimus quaerentes, aperiturque pulsantibus: nec volunt intelligere etiam hoc divini muneris
Abbreviated transcription (Latin):
cuit gemere. A columba didicit gemere. Multi enĩ
gemunt in infelicitate t̾rena.: uel quassati dampnis uel
egritudine corporis p̃gͣuati. uel carcerib inclusi. uel
catenis colligati. uel fluctib maris iactati. uel aliqͥb
inimicoꝵ insidiis circũ septi. Gemunt: sed ñ colũbȩ
gemitu gemunt. Non amore dei gemunt: ñ sꝑu ge¬
munt. Adeo tales cum ab ipsis p̃ssuris fuerint li¬
berati: exultant in grandib uocib. Q bi apparet qr
corui sunt ñ columbe. Ss erito de archa missus est
coruus : & ñ ẽ reuersus. Missa ẽ colũba: & reuersa ẽ.
Iuas duas aues misit noe.Habebat ibi coriũi. habebat
columbã. Q trunq hoc genus. archa illa continebat.
Et si archa figurabat eccłiam: uidetis utiq qr necesse ẽ
ut in isto diluuio scł̃i utrunq genus contineat eccłia.
& coruum & colũbã. Qui sunt couu. Qui sua quer̃t.
Qui columbe: Qui ea que xꝑi sunt querunt. Quid

Expanded text:
cuit gemere, a columba didicit gemere. Multi enim cuit gemere, a columba didicit gemere. Multi enim gemunt in infelicitate terrena, vel quassati damnis, vel aegritudine corporis praegravati, vel carceribus inclusi, vel catenis colligati, vel fluctibus maris jactati, vel aliquibus inimicorum insidiis circumsepti gemunt: sed non columbae gemitu gemunt, non amore Dei gemunt, non spiritu gemunt. Ideo tales cum ab ipsis pressuris fuerint liberati, exsultant in grandibus vocibus: ubi apparet quia corvi sunt, non columbae. Merito de arca missus est corvus, et non est reversus; missa est columba; et reversa est: illas duas aves misit Noe . Habebat ibi corvum, habebat et columbam; utrumque hoc genus arca illa continebat: et si arca figurabat Ecclesiam, videtis utique quia necesse est ut in isto diluvio saeculi utrumque genus contineat Ecclesia, et corvum, et columbam. Qui sunt corvi? Qui sua quaerunt. Qui columbae? Qui ea quae Christi sunt quaerunt
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sc̃s ds̃. sicut dei filius ds̃ & pat̃ ds. Ter dixi
ds̃: sed ñ dixitres deos. Magis enim ds ter: quã dii
met ipsum. in illa trinitate. in illa beatitudine. in
illa ȩcernitate substantiȩ gemit. sed in nobis gemit: qi
gemere nos facit. Nec parua res ẽ: qd̾ nos docet sꝑs sẽs
gemere. In sinuat enim nobis qr ꝑegrinamur. & docet
nos in patriam suspirare. & ipso desiderio gemimus.
Cui bene ẽ in hoc scło. immo qui putat qd̃ ei bene
sit. qui lȩticia rerũ carnalium. & abundantia tẽpora¬
lium. & uana felicitate exultat: habet uocẽ corui.
Uox enim corui clamosa ẽ: ñ gemebunda. Qui autẽ
nouit in p̃ssura se ẽẽ mortalitatis huius. ꝑegrinari
se a dño. ñdum tenere illã ꝑpetuã quȩ nobis ꝓmissa
ẽ beatitudinẽ. sed habere illam in spe habiturus in re.
cũ dñs uenerit in manifestatione p̃clarus. qui prius
in humanitate uenit occultus: qui hec nouit. gemit.
Et qũadiu ꝓpt̃ hoc gemit: bene gemit. S̾ ꝑs illũ do¬

Expanded text:
enim sanctus Deus, sicut Dei Filius Deus, et Pater Deus. Ter dixi Deus, sed non dixi tres deos: magis enim Deus ter, quam dii metipsum in illa Trinitate, in illa beatitudine, in illa aeternitate substantiae gemit: sed in nobis gemit, quia gemere nos facit. Nec parva res est, quod nos docet Spiritus sanctus gemere: insinuat enim nobis quia peregrinamur, et docet nos in patriam suspirare, et ipso desiderio gemimus. Cui bene est in hoc saeculo, imo qui putat quod ei bene sit, qui laetitia rerum carnalium, et abundantia temporalium, et vana felicitate exsultat, habet vocem corvi: vox enim corvi clamosa est, non gemebunda. Qui autem novit in pressura se esse mortalitatis hujus, et peregrinari se a Domino , nondum tenere illam perpetuam quae nobis promissa est beatitudinem, sed habere illam in spe, habiturus in re, cum Dominus venerit in manifestatione praeclarus, qui prius in humilitate venit occultus; qui hoc novit, gemit. Et quamdiu propter hoc gemit, bene gemit: Spiritus illum do
Abbreviated transcription (Latin):
uos dñs ds̃ ur̃ ut sciat si diligitis eum: hoc ẽ ut scireuoᷤᷤ
faciat. Int̾pellare itaq scõs facit gemitib inenarrabili¬
b. inspirans eis desideriũ etiam adhuc in cognitȩ tan-¬
te rei quã ꝑ patientiã expectamus. Quomͦ em̃ narret᷑:
quando desideratur qd̃ ignoratur: Nam utiq si om̃imꝰ
ignoraretur: ñ desideraretur. Et rursus si uideretur:
ñ desideraretur: nec gemitib quereretur. Quia gͦ in
ũr ꝓinuicem gemat ad dm̃. Ipse eñĩ gemitus columbȩẽ.
Sigͦ gemitus columbe ẽ qd̃ om̃s nouimus. gemunt au¬
tem columbe in amore: audite quid dicat apłs. & no¬
lite mirari qr columbe spem uoluit demonstrari
sꝑs sc̃s. Quid enim oremus sicut oportet nescĩmus.¬

Expanded text:
us deus uester, ut sciat, si diligitis eum, hoc est ut scire uos faciat. interpellare itaque sanctos facit gemitibus inenarrabilibus inspirans eis desiderium etiam adhuc incognitae tantae rei, quam per patientiam expectamus. quo modo enim narretur, quando desideratur, quod ignoratur? nam utique, si omni modo ignoraretur, non desideraretur et rursus, si uideretur, non desideraretur nec gemitibus quaereretur. Haec omnia noster pro invicem gemat ad Deum: ipse enim gemitus columbae est. 2. Si ergo gemitus columbae est, quod omnes novimus, gemunt autem columbae in amore; audite quid dicat Apostolus, et nolite mirari quia in columbae specie voluit demonstrari Spiritus sanctus: Quid enim oremus, s
Abbreviated transcription (Latin):
poscendo. quid oremus sicut oporcet nescimus. Qd enĩ
sicuti ẽ cogitare ñ possumus. utq nescimꝰ. Sed qͥc¬
quid cogitanti occurrit. abicimus. respuimus. ĩꝓbamꝰ.
Non hoc ẽẽ qd̾ querimus. nouimus: quãuis illud ñ¬
dũ quale sit nouerimus. E st gͦ in nobis quedam
ut ita dicam docta ignorantia. sed docta sꝑu dei qͥ
adiuuat infirmitatẽ nr̃am. Nam cũ dixisset apłs

Expanded text:
oportet, nescimus. quod enim, sicuti est, cogitare non possumus, utique nescimus, sed, quicquid cogitanti occurrerit, abicimus, respuimus, inprobamus, non hoc esse, quod quaerimus. nouimus. quamuis illud nondum. quale sit. nouerimus. Est ergo in nobis quaedam, ut ita dicam, docta ignorantia sed docta spiritu dei, qui adiuuat infirmitatem nostram. nam cum dixisset apos
Abbreviated transcription (Latin):
ne fiet etiam corporis nr̃i. Primitias itaq sps nunc
habemus. unde iam filii dei re ipsa facti sumus. In
ceteris uero spe: sicut salui. sicut in nouati. ita & filii
deiRe autẽ ipsa qr ñdum salui ideo ñdũ plene in¬
nouati. ñ dũ etiã filii der: sed filii scłi. P roficimus gͦ
in renouationem iustamq uit̃a ꝑ qd̃ filii dei sumus.¬
Consumetur gͦ qd̃ filii carnis & scłi sumus: & ꝑficietur
ꝗd filii dei & sꝑu renouati sumus. E nde idem iohannẽ.
Dilectissim inquit filii dei sumus: & ñdum apparuit
qd̃ erimus. Quid ẽ hocͤ Sumus & erimus. nisi quia
sumus in spe: erimus in re: Nam sequitur & dicit. Sei¬
mus qr cũ apparuerit similes ei ermius: qm̃ uidebimꝰ
eum sicuti ẽ. N unc gͦ & sumiles ei ẽẽ iam cepimus pri¬
mitias habentes sꝑs. & adbuc dissimiles sumus ꝑ reliqͥas
uetustatis. Proinde in quantum similes: in tantũ rege¬

Expanded text:
ne fiet etiam corporis nostri. primitias itaque spiritus nunc ne fiet etiam corporis nostri. primitias itaque spiritus nunc habemus, unde iam filii dei re ipsa facti sumus; in ceteris uero spe sicut salui, sicut innouati ita et filii dei, re autem ipsa quia nondum salui, ideo nondum plene innouati, nondum etiam filii dei, sed filii saeculi. proficimus ergo in renouationem iustamque uitam per quod filii dei sumusconsumetur ergo, quod filii carnis et saeculi sumus, et perficietur quod filii dei et spiritu renati sumus. unde idem Iohannes: dilectissimi, inquit, filii dei sumus, et nondum apparuit quod erimus. quid est hoc \'sumus\' esumus in spe, erimus in re? Nam sequitur, et dicit, Scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Nunc ergo et ei similes esse jam coepimus, primitias habentes spiritus; et adhuc dissimiles sumus, per reliquias vetustatis. Proinde in quantum similes, in tantum rege