comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
admirabatur Legi olim quiddam huic simuls
equale Nulla eĩ etas pren̾ita hox conspicẽ meruit:
quod nris dieb actor hoꝵ sacramontoꝵ deus
herardo nr̃o uidendum concessit. Nam dum hot
Impidꝰ nuraretur : touu̾tenis ocłos ad latꝰ altaris
ronspitu mulierem houestissime forme ⁊ et ut
intellectu conceꝑar. beatam semꝑ urigie ec Remi
Dei parnuli mãtiem diligenti eum tura et uel
materua custodia młta cum reuerancia obser¬
uantem Iuxta quã cerme angłici decoris
uirũ: nimo ut uere erat adeo mĩssurm angelum
celestib sacramt̃s pariter ꝯ illa astantens
explitari posse Additur adhut in audito miraculo
testĩo ͫ augelitũ: et eũ quẽ in altari uidebat a¬
stantom: audit sͥ angłm dicentem Qmd ĩquit¬
angtlꝰ miraris. Hic puer quem conspitie..
celum guberuat et tertam. hus dictir uisio
celestis abcessit/ Post lot rursum oculos ad
salutaria satram̃ta reducens infantem iam

Expanded text:
admirabatur. Legi olim quiddam his quæ refeadmirabatur. Legi olim quiddam his quæ refeæquale. Nulla enim ætas præterita hoc conspicere meruit, quod nostris diebus auctor horum sacramentorum Deus Gerardo nostro vidstupidus miraretur, convertens oculos ad latus altaris, conspicit mulierem honestissimae formae, et ut intellectu conceperat, beatam semper Virginem eiusdem Dei pueruli matrem, diligenti eum & velut materna custodia multa cum reuerentia obseruantem. Iuxta quam cernit angelici decoris virū, immo, vt vere erat, a Deo missum Angelum, cœlestibus sacramentis pariter cum illa astantem. ihi potuit referre. Additur adhuc inaudito miraculo testimonium Angelicum, & eum quem altari videbat assistentem, audit sibi Angelum dicentem. angelus, miraris? hic puer quem conspicis, coelum gubernat et terram. His dictis, coelestis visio abscessit. Post hoc dum rursum oculos ad salutaria sacramenta reduxisset, infantem jam
Abbreviated transcription (Latin):
Sabetur siquidem in cabilonensi episcopatu
uilla que bellus mons dicitur ad ius cluma¬
censis mouasteru spectans ⁊ ubi in houore
beate dei genitricis et uirginis est eccłia : ob
ensdemi singularem memoriam. singulatẽ
ut a multis comperi orandi daut grani
Quit ibidem et domꝰ parus: pantis ad ma¬
nendum monachis satis congiis Eat tunc
ibi tirca natale dñi iam dictus uenerabilis
noctornis uigiliis deuote expletus: ad diurua
se offina deuetiꝰ implenda parabat. uentum est
ad missam Cumq ceteris expletis ad cauonen
peruelsset ⁊ et uerba diuina: panis et uini
subscantiam in xp̃i carnem et sanguĩe ꝯmu¬
tantia cõsumassẽt: paululum aute dñitam
oreem forte oculos ad sacia ip̃a conuerta Et
egce stupeo resecens sormam paris quã altari
imposuerat non uidit : paruum uero puerulum
manib et brachiis auore infantie gestientem
censpexit. Hesit itaq conspicigus debito
timore turbatus: et nestiens quid̃ ageret ad
musitatum et celeste spectatulum tremens

Expanded text:
abetur in Cabilonensi Episcopatu villa quæ Bellus mons dicitur, ad ius Cluniacensis monasterij spectans, vbi in honore beatæ Dei genitricis & Virginis est Ecclesia: ob eiusdem singularem memoriam, singularem vt a multis comperi orandi dans gratiam. Sunt ibidem & domus paruæ paucis ad manendū monachis satis congruæ. Erat tunc ibi circa natalem Domini iam dictus venerabilis nocturnis vigiliis devote expletis, ad diurna se officia devotius implenda parabat. Ventum est ad missam, eperuenisset, & verba diuina, panis & vini substantiam in Christi carnem & sanguinem commutantia consummasset; paululum ante Dominicam orationem forte oculos ad sacra ipsa conuertit. Et ecce stupeo referens: formam quidem panis quem altari imposuerat non vidit, paruum vero puerulum manibus & brachiis more infantiæ gestientem pro eo conspexit. Hæsit itaque conspiciens debito timore turbatus, & nesciens quid ageret, ad inusitatum & cœleste spectaculum tremens
Abbreviated transcription (Latin):
uelotiꝰ totum illud nefandum collegiũ᷑ ut fum
onaniui. Substitit illa post demonũ frgam trm
lata est Plaret inquit quod facis : tui q amini
deuorhonem deo michiq giatam ẽẽ nou̾is sat
hᵒ quod fatio: et de hñs ad meliora ꝑsouerãta
pnoficere stude. Et ut aliquid singulare tibi in
maudatio tradam : stude uilib estio. ãplectere
ꝓbiettas uestes: oꝑi mannũ deuotus insistꝭ
Hus aminatum hoĩem uirego mater delinques:

Expanded text:
velocius, totum illud infandum collegium vt fumus velocius, totum illud infandum collegium vt fumus euanuit. Perstitit illa post dæmonum fugam, cum lata est. Placet, inquit, quod facis, tuique animi deuotionem Deo mihique gratam esse noueris. Fac ergo quod facis, & de his ad meliora perseueranter proficere stude. Et vt tibi aliquid singulare in mandatis tradam, stude vilibus escis, complectere abiectas vestes, operi manuum deuotus insiste. His animatum hominem virgo relinquens,
Abbreviated transcription (Latin):
Cur non disce̾psisus Quod dicis inquiunt
porti magno ronatu facere nisi sumꝰ: s tuucta
temptantes nil facere potumꝰ Ego inquit
iam fatiam : quod uos desides fatere non
potuistis Quo dicto untum ferreũ longis at
recuruis ungulis terribilem ininaci manuu
preteneus ⁊ ac ad uirũ dei rapiendum ĩmo
ad disterpendum ad aptans ⁊ eum ininis trore
pene moute epcedere toegit I deus cui bonꝰ
uor ille sops supplicando dicebat ne nos inducae
in temptationom. s libera nos a malo⁊ tẽptatõe¬
tat diraitnon est passus ultra procedere : s multa
niã qua semper suis proidet. edupit eñ a ĩepta¬
tione et liberauit a malo. Mox cĩ ui nequã ille
mãnũ ut ditim̃ est ad eũ rapiendum. et untũ¬
ferreũ ut uidebatur ad eũ disterpendum ẽꝑ̃tcdit:
posuerat. uisibiliter affuit: at uiuza maiit lem
Non est non est hic uester : nec iam tontra illum
maliquo preualere potueritis Dicit : at dicto

Expanded text:
Cur non discerpsistis?--Quod dicis, inquiunt Cur non discerpsistis?--Quod dicis, inquiunt porci, magno cognatu facere nisi sumus, sed cuncta tentantes, nil facere potuimus.--Ego, inquit ille, jam faciam, quod vos desides facere non potuistis. Quo dicto uncum ferreum longis ac recurvis ungulis terribilem, minaci manu protendens, atque ad virum Dei rapiendum, imo ad discerpendum adaptans, eum nimio terrore pene mente excedere coegit. Sed Deus, cui bonus vir ille saepe supplicando dicebat: Ne nos inducas in tentationem, sed libera nos a malo, tentationetam duram non est passus ultra procedere, sed multa misericordia, qua semper suis providet, eduxit eum a tentatione, et liberavit a malo. Mox enim ut nequam ille manum, ut dictum est, ad eum rapiendum, et uncum, ut videbatur, ferreum ad eum discerpendum extendit, posuerat, visibiliter adfuit, ac virga leui manu Non est, non est hic vester, nec iam contra eum in aliquo præualere poteritis. Dixit, ac dicto
Abbreviated transcription (Latin):
se tontitanit: net iam orculte si palam quã¬
tũ perditus ille perdicõis humami gon̾ds sit auidꝰ
ex se ip̃o moustrauit Iacebat quadam nocte in
cebla: sibi ut taliũ mos est ad laboris silamon.
et orõir secritum designata Et ecce in multo
iam protessu noctis. ip̃i adhuc uigilanti. et
celestia meditanti domonũ turba in sopetie
poreoꝵ agrestiũ apparuit Surebant undiq ꝑ
eotam cellulau: et discurso in sano. rictu horiẽ do.
demib longissimis. ac uelut in necom eiꝰ epacutis
panestim̃ ac trementem lpĩẽm circũstabant
Budabat ille ut inͥ unelatum est ꝓre limore :
et quasi iam iamq a bestus distõpendus ml
insi mortem ultimam prestolabatur Dilia eo
paciente adauctꝰ est metus: et quẽdam enor¬
uns maritudinis hoĩẽm. ut ex cordis sui inditio
uidebatur demonũ principomꝰ cellam illam in
qua ista fiebant. conspitie intrantom Qui
pais ingressu suo conu̾sus ad portos. quid
ait segnes facitos. Cur iam hunt nõ rapiustis:

Expanded text:
concitavit; nec jam occulte, sed palam, quantum perditus ille perditionis humanae sit avidus, ex seipso monstravit. Jacebat quadam nocte in cella, sibi, ut talium & orationis secretum designata. Et ecce in multo iam processu noctis, ipsi adhuc vigilāti & cœlestia meditanti, dæmonum turba in specie porcorū agrestium apparuit. Furebant vbique per totam cellam, & discursu insano, rictu horrendo, dentibus lōgissimis ac velut in necem eius exacutis, pauefactum ac trementem hominem circunstabant. Sudabat ille, vt mihi relatū est, præ timore, & quasi iam iamque a bestiis discerpendus, nil nisi mortem vltimam præstolabatur. Talia eo patiente adauctmis magnitudinis hominem, ut ex cordis sui judicio sibi videbatur, daemonum principem, cellam illam in qua ista fiebant, conspicit intrantem. Qui primo ingressu suo conversus ad porcos: Quid, ait, segnes facitis? Cur jam hunc non rapuistis?
Abbreviated transcription (Latin):
expectat quid sͥ de ĩmimutione primi ponderas
statera respondeat Et eccc mirabile dictu. nicħ
minꝰ quantũ ad pondus perotinet. post tam
prolixam cerei sui exustionom sollicitꝰ ille appesor
et sportator iueĩt : sr quasi nichil consumptum
sit. totũ quod deo et ciꝰ uirgĩ matri deuotus
incenderat. se recepisse meratuto Hoc tam nobile
et añ nusꝙ auditum mraculũ. ad ꝯm̃dandam
mortalib glãm matas dñi. nõ in qͥuolib igno¬
to uel hũili loco. non in qualibet uel quãliler
citate. s in ip̃a uibe orbis capite. nõ semel
diuina oꝑatur Sacit hoc ut et freꝙ̃tia miratłi
augrat admiratõe. edificet fudom. accendar
car̾itatom ⁊ et lotus tam celebris nulli paciatur
eẽ occultum. quod celestis proidentia tam
famosi loci occasione plixub ne dicam om̃ib
fieri uoluit maiifestum. De iudeo quẽ btã m̃¬

Expanded text:
exspectat quid sibi de imminutione primi ponderis exspectat quid sibi de imminutione primi ponderis statera renuntiet. Et ecce mirabile dictu, nihil minus quantum ad pondus pertinet, post tam prolixam cerei sui exustionem, sollicitus ille appensor, et spectator invenit, sed quasi nihil consumptum sit, totum quod Deo et ejus Virgini matri devotus incenderat, se accepisse miratur. Hoc tam nobile et ante nusquam auditum miraculum, ad commendandam mortalibus gloriam Matris Domini, non in quolibet ignoto vel humili loco, non in qualibet, vel quantalibet civitate, sed in ipsa urbe orbis capite, non semel operatur. Facit hoc ut et frequentia miraculi augeat admirationem, aedificet fidem, accendat charitatem; et locus tam celebris nulli patiatur esse occultum, quod coelestis providentia, tam famosi loci occasione pluribus, ne dicam omnibus, fieri voluit manifestatum. Magnum quidem
Abbreviated transcription (Latin):
solennitates precipuo bonore colere: sp̃ali
tenotõe uen̾ari. uñ est ꝙ inter plura deuoti
anun sui erga precelsam uirgiẽ signa cereos
maximos facuã ⁊ et eos ante paratos. uii¬
lia festuntatis ad noĩatam eccłiam deferunt
atr uespertina hora uel tirca accendunt podꝰ
tñ eoꝵ equa lãce pensatum domi retinente
ut sequenti die soleum missa perarta. eos
ruosum pensantes. quãtum de quantitate
eoꝵ ignis assũpserit indicante statera cogno¬
scere ualeant Mauont gͦ. romanoꝵ cerei a
dñi. ad honorem utiuisq accensi: et festine
misse solemins cõsũmatis: singuli a propͥis
dñs ab eclia reportantur Aferens quisqr
cereũ suũ mox ut domũ ꝑuenit: geniĩas
lances preparat ẽ impoint uni cereuin; alter
pondus hesternũ dctendit diligens lector
quantũ de cerer priꝰ appensa quantitate possit
deesse : et uespertinar nocturnas. diuruas q
horas quib continue tereꝰ arsi numerans

Expanded text:
festiuitates præcipuo honore colere, speciali festiuitates præcipuo honore colere, speciali deuotione venerari. Vnde est, quod inter plura deuoti animi sui erga præcelsam Virginem signa, cereos maximos faciunt, & eos ante paratos vigilia festiuitatis ad nominatam Ecclesiam deferunt, atque vespertina hora vel circa, accendunt. Pondus tamē eorum æqua lance pensatum, domi retinent, vt sequenti die solemni Missa peracta, eos rursum pensantes quantum de quantitate eorum ignis absumpserit, iudicante statera cognoscere valeant. Manent ergo Romanorum cerei, a Domini, ad honorem utriusque accensi, et festivae missae solemniis consummatis, singuli a propriis dominis ab ecclesia reportantur. Referens quisque cereum suum, mox ut domum pervenit, geminas lances praeparat, imponit uni cereum, alteri pondus hesternum. Attendit diligens inspector, quantum de cerei prius appensa quantitate possit deesse, et vespertinas, nocturnas, diurnasque horas quibus continue cereus arsit, numerans
Abbreviated transcription (Latin):
lua quoq iocundum mira culum qͣd
aute plures annos compertum. ianꝰ
ꝑone cum tẽport mente elapsmis
fucrat ⁊ mẽmorie posteroꝵ mandure. ulira
non differam habetur rome prĩar chalis
etclia in honore perpetue uirgis matris
dñĩ consecrata. que uulgari sermone sc̃a
maria maior uotatur Maior autem idcirto.
qr post lateranensem sancti saluatoris eccłiam
maior dicitate non solum romains. s et
talis din. pasclia. at assũptõe iam dicte cgłose
uirgiio. cum celebr processione more romanõ
coronatus pergit ⁊ ibi stationem facit ⁊ ibi
cotiꝰ orbio clero ac ppło assistente solenne deo
sarrfitiũ offra : et sucios dieo quato potese
rolit liouore Ibi preter ip̃iu. et coadiutores
ciꝰ seꝑtem ep̃or. ac cardiuales pbroũ nulli
missam celebrare fas est Ibi inꝙͣ in auditum
miracłm¬
s eciã iam a multo eꝑt aniuatim in festo supͣ
cendum est/ Mos est romanoꝵ. festum istd
assũp̃cõis matris dñi inter uniuer sas ãm

Expanded text:
le & iucundum miraculum, quod ante plures annos compertum, iam pene cum tempore mente elapsum fuerat, memorię sequentium mandare, vltra non differam. Habetur Romæ Patriarchalis Ecclesia in honore perpetuę Virginis matris Domini consecrata, quæ vulgari sermone sancta Maria maior vocatur. Maior autem idcirco, quia post Lateranēsem sancti Saluatoris Ecclesiam, maior dignitate non solum Romanis, sed tali Domini, Pascha atque Assumptione jam dictae gloriosae Virginis, cum celebri processione more Romano coronatus pergit, ibi stationem facit, ibi totius urbis clero ac populo assistente, solemne Deo sacrificium offert, et sacros dies qucolit honore. Ibi præter ipsum & coadiutores eius septem Episcopos, ac Cardinales Presbyteros, nulli Missam celebrare fas est. Ibi quam inauditum miracsed etiam iam a multo tempore annuatim in festo supra cendum est. Mos est Romanorum, festum illud Assumptionis matris Domini inter vniuersas anni
Abbreviated transcription (Latin):
hũlis generẽ. inuems etate s morb
penerosu et uite sc̃itate prouectꝰ int toto
studio. olediencie hmulitati mortificatoi om̾e
quã potgat operam adhibenr: mundum scbi
se ꝙ mud non solum ciupifixerat. s cciam
sexelierat. Imori diuno et spetialitei memore
matrie dm ita se totum deuouerat : ut a uome

Expanded text:
humilis genere, iuuenis ætate, sed moribus generosus, & vitæ sanctitate prouectus. Hic toto studio, obedientiæ, humilitati, mortificationi, omnem quam poterat operam adhibens, mundum sibi, seque mundo non solum crucifixerat, sed etiam sepelierat. Amori diuino, & specialiter memoriæ matris Domini, ita se totum deuouerat vt a bonis
Abbreviated transcription (Latin):
obsidere carruotũ. Quã cũ maciiis et torm̃¬
tis imputtuaret : ricardus burgũdionũ dup
cũ suo francoꝵ qr epcertitu aduẽiẽns ĩ super
eũ erruit. Cum quo congressus cum suis
atrociter resistebat ⁊ quonsq ancelmꝰ es

Expanded text:
obsidione circumdat; quam cum machinis et tormentis impugnaret, Richardus Burgundionum dux cum suo Francorumque exercitu adveniens, super eum irruit. Cum quo congressus, cum suis atrociter resistebat, quousque Antelmus
Abbreviated transcription (Latin):
et abibet interficere iulianũ i in filiũ mẽũ
et iem Iuunde blasphemantem. Sanctus
autemtũ armatura sua aduẽiens ⁊ iussus¬
ab ea uelonter abiit. Et aduotans que¬
erat in mulieri habitu magnũ basiliũ. dedit
ei libiũ luũtem in hysioria. omem mundi
facturami deptiorsum uero hoĩem plasma¬
tum adeo In principio autem libri suꝑscaꝵ¬
tio erat. dic. I fine autem eiꝰ. ubi plasmal᷑¬

Expanded text:
et abibit interficere Julianum, in Filium meum, et Deum tumide blasphemantem. » Sanctus autem cum armatura sua adveniens, velociter abiit, et advocans, quae apparuerat, Magnum Basilium, dedit ei librum habentem in historia omnem mundi facturam, dextrorsum vero hominem a Deo plasmatum. In principio autem libri superscriptio erat, Dic. In fine, homine jam plasma
Abbreviated transcription (Latin):
Erat codem tomꝑt landum quidam uicedouimꝰ
iuisto trudelis hic ubi huimodi famã audiu ͭ
mirari primo. deurde suspitõe quadam anno
quidem die sustinunt Mane autem fat to
subsequẽtus diei. festmꝰ añꝙͣ defuctus ad
cumulum destrretur. cũ suis ad locum uenit.
et quasi nestuis ex industria quomedo contigissẽt
di ligenter muestigaie cepit Cũq nulliꝰ relacõe
animo suo satiffierei. ultra inquisicõis impatiẽs.
uiolenter quib corpꝰ tectũ fuerat pãme: sus
bundꝰ autem quasi leo. in ultionem sceleris
seuens. urrũ cũ uxore et filiã dirois inuexos
supplicia trahebat. Cuq condeli uexatione
baherentur ÷ tunc illa inuocentes uolite Asuit¬
miuste opprimere: tanti q sceleris nescios penis
ac supplicus nolite uexare Ego huiꝰ cͥminis
conscia: egs uiri mterfectrix et sola rea In
me dĩmi pondera tormẽioꝵ : in me totiꝰ sanguis
ultio conuertatur: iste uelud inculpabiles rela¬
xentur Quo ille audito. dimissis ilis. nopĩã

Expanded text:
Erat eo tempore Lauduni quidam vicedominus, justo crudelis. Hic ubi hujusmodi famam audivit, mirari primo, deinde suspicione quadam coepit animo ane autem facto subsequentis diei, festinus antequam defunctus ad tumulum deferretur, cum suis ad locum venit, et quasi nescius ex industria quomodo contigisset, diligenter investigare coepit. Cumque nullius relatione animo suo satisfieret, ultra inquisitionis impatiens, violenter, quibus corpus contectum fuerat, pannis, nec bundus leo in ultionem sceleris saeviens, virum cum uxore et filia diris innexos supplicia trahebat. Cumque crudeli vexatione traherentur, tunc illa: Innocentes, inquit, injuste opprimere, tantique sceleris nescios poenis ac suppliciis nolite vexare. Ego hujus criminis conscia, ego viri interfectrix, et sola rea. In me omnium pondera tormentorum, in me totius ultio sanguinis convertatur; isti velut inculpabiles relaxentur. Quo ille audito, dimissis illis, noxiam,
Abbreviated transcription (Latin):
medie noctis silontia prexit: ibiqz deo sediuciꝰ
in oroe prostrauit Egressue uers ad oratorlũ bte
dei genltoitis et porpetue uirgĩe marie quod
in orientali ip̃iꝰ monasterii parte sitũ erat idem
facturꝰ diu̾tit Cui appropinquans audiut
intus uoces psalentiũ at dicentiã. Sandent
in celis aĩ stõꝵ. qui xp̃i uestigia st secuti: et

Expanded text:
o se diutius in oratione prostravit. Egressus vero ad oratorium beatae Dei genitricis et perpetuae Virginis Mariae, quod in orientali ipsius monasterii parte situm fuerat, eadem facturus divertit. Cui appropinquans, audivit intus voces psallentium atque dicentium: Gaudent in coelis animae sanctorum qui Christi vestigia sunt secuti, e
Abbreviated transcription (Latin):
loca st̃a qñ tantuarie morabat᷑ sextũ
uno tm̃ fideli socio comitẽte noctu
ꝑagrare e et se mibi ꝑ cõꝑmnctionẽ ⁊ contoi¬
toom cordis deo mactare Quadam gͥ uice ad
monasteriũ btissimoꝵ apłoꝵ petri et pauli in¬

Expanded text:
loca sancta, quando Cantuariae morabatur, uno tantum fideli socio comitatus noctu peragrare, et se inibi per compunctionem et contritionem cordis Deo mactare. Quadam igitur vice ad monasterium beatissimorum apostolorum Petri
Abbreviated transcription (Latin):
omo decidi : ip̃a ẽi michi dixit ꝙ ip̃m aue qͣd
d̃ depromers quaq die prercupas. in tãtũ eam
Demulceat ⁊̃ ut nullum incõuẽieus tͣ iinftroe
preualeat Quod illa audieus. utru ueꝵ eẽt
et het ab ea audisset. argutissime per scoutas
Quod ea asserente: altera intulit Amodo nou̾de
miuriam contetur ÷ et illi suꝑ hoc mr̃a deuoueo
pudicitiã : que mer tam paruo obseqmio tã¬
tam prestitit indulgẽtiam uñ factũ est. ut
ex eo quod illa casuitati se redderet. Illa simul¬
tatom deponeret: et hoc totũ ad salurẽ ueusii

Expanded text:
omnino jam decidi, ipsa enim mihi dixit, quod ipsum Ave, quod omnino jam decidi, ipsa enim mihi dixit, quod ipsum Ave, quod sibi depromere quaque die praeoccupas, in tantum eam demulceat, ut nullum tibi inconveniens inferre praevaleat. » Quod illa audiens, utrum verum esset, et haec ab ea audisset argutissime perscrutatur. Quod ea asserente, altera intulit: « A modo, aiinjuriam coutetur, et illi super hoc meam devoveo pudicitiam, quae meo tam parvo obsequio tantam praestitit indulgentiam. » Unde factum est ut ex eo quo ista castitati se redderet, illa simultatem deponeret, et hoc totum ad salutem utriusque
Abbreviated transcription (Latin):
dignant̾ apparint Quaxe ait suꝑ muliere ibla
ultiones a me expetis: Ego plane nichil
aduersus eam possum : qr condiana sedulitate
illud michi meum demĩtias gandĩu: qͦ iratiꝰ
aliũ ab ulla creatura audire non possum
Putas ne ꝙ contra lunt prote deliam iroitari :
qua de medꝰ ieffabili głia quasi cõmemorius
me pronocat głiari. Ex quo dicto cñ animꝰ fe¬
mine a solitis imprecatõib desedisset: contugit
enuilam a quadam die uenire obinam Quam
uelute adiuinis iam desꝑata iudicius. conitus
lacessere sit intendit Otuopiissima quot anime
mes angores infligis : que et le nocinuue came
conidianũ. menti aurib. ac̾ ocłus meits non
desiis irrogare dolorem ubi eñ a cõtimus nõ
uatat aut chorꝰ aut mensa uancorib  quid ista
quã michi infers hostilitate condeliꝰ: Abestabat
untũ illud sper. quod uirgo dei matꝰ inte ia
cularetur ultricem sentenciam ͦ s iam as hoc

Expanded text:
dignanter apparet. « Quare, ait, super muliere illa dignanter apparet. « Quare, ait, super muliere illa ultiones a me expetis? ego plane nihil adversus eam possum, quia quotidiana sedulitate illud mihi meum denuntiat gaudium, quo gratius aliquid ab ulla creatura audire non possum. Putasne quod contra hanc pro te debeam irritari, quae de mea ineffabili gloria quasi commemorans me provocat gloriari. » Ex quo dicto cum animus feminae a solitis imprecationibus penitus desedisset, contigit aemulam sibi quadam die venire obviam; quam veluti a divinis jam desperata judiciis, conviciis lacessere sic intendit: « O turpissima, quot animae meae angores infligis, quae et lenociniis tuis cquotidianum menti, auribus, ac oculis meis non desinis irrogare dolorem? Ubi enim a continuis non vacat aut thorus aut mensa rancoribus, quid ista quam mihi infers hostilitate crudelius? Restabat unicum illud spei, quod Virgo Dei mater aliquam in te jacularetur ultricem sententiam, sed ab hac
Abbreviated transcription (Latin):
arrigeme si aures om̃i pĩteꝵ Ex
fuerat. q̃ coningatũ unũ quẽdam a propiie
aut precus aut uoluptatib acta. cũ cotidis
mechie non parceret. et homini misero frdis amo¬
rib obnolura iam cõmgis eciã memoria ab
ammo pene deficeret ͥ tñ quotiens ad occłiam
ibatit añꝙͣ quippiam oratura precis expͥmeret.
quocũq ymaginuẽ bñdicte dñe nr̃e prius
sibi uidere contingeret : angłicam ei salu¬
tatõem qua poterat ren̾antia exhibebat :̃ aue
inquieur gr̃a plena e dñr tecũ Comx itaq
uiri. que sͣ adultermos preseru dolebat amplex ꝰ
acerbissimis in enuolam scrdebat ai̾dorib: ⁊ tum
mariti tunore inchil auderet in illam quãnto
in pubito ne quidem grimre fas fuerat: tanto
rabidiꝰ apᵈ se fremebunda furebut Ergo ad ltis¬
simam mariam tota cõuersio ciꝰ sic erat : ut ce
ciam celestes imprecaret᷑ iras t̃ atz muliertule
illiꝰ spurcissimas rualitates nõ diu pateretur
tasse putaret. ip̃a se bñdicta eidom in uisir

Expanded text:
Ex fuerat, quae conjugatum virum quemdam a propriae aut pretiis, aut voluptatibus acta cum quotidianae moechiae non parceret, et homini misero foedis amoribus obvoluto, jam conjugis etiam memoria ab animo pene deficeret, tamen quoties ad ecclesiam ibat antequam quidpiam oratura precis expromeret, quocunque imaginem benedictae dominae nostrae prius sibi videre contingeret, angelicam sibi salutationem qua poterat reverentia exhibebat. Ave, inquiens, gratia plena, Dominus tecum. Conjux itaque viri, quae sibi adulterinos praeferri dolebat amplexus, acerbissimis in aemulam stridebat ardoribus, et cum mariti timore nihil auderet in illam, quanto in publico ne quidem grunnire fas fuerat, tanto rabidius apud se fremebunda furebat. Ergo ad beatissimam istam conversio ejus tota sic erat ut ei tiam coelestes imprecaretur iras, atque mulierculae illius spurcissimas rivalitates non diu pateretur tasse putaret, ipsa per se benedicta eidem in visu
Abbreviated transcription (Latin):
dimulam celitꝰ indulgentiam. In corde contuto
et hũiliato saceidotes bñdicebant dñm inimo cõcordi
om̃s unantitate glose uirgĩs clomẽtiã depreca¬
bantur. quo eoꝵ lacrimis bemignitate solita cõpa¬
teretur: et pre mortue iam puellulle unncula
soluere nõ dedignaretur Tantis demũ brĩssima¬
nniam apud deũ : qm ꝑ eam ad eceptoõm iistioꝵ¬
et in conspectu astãtium mirabili grã uincłoꝵ
cõcessit iesolucc̃õm Naiicũ auxietate mimia
exestuaus. gomitu tñ quo poterat ueniã postu¬
laus eidem siẽ marie uirigis altare flebiliter
ostularetur gr̃a diuina celitꝰ affuit. ad ꝯfromã¬
dam fide in et deuocorm fideliũ Quod ip̃m̃s
puellalle. quod saccidotis predicti seu parentũ
non potuit uiolentia e in cõspectu astantium
amplifitandam xp̃i et gẽitritis aꝰ głiam. sub
ad lacrimas deuotionis. deo iam pro porcepta
remissione reddunt gras : cõpunctõe deueta

Expanded text:
divinam coelitus indulgentiam. In corde contrito divinam coelitus indulgentiam. In corde contrito et humiliato sacerdotes benedicebant Dominum, imo concordi omnes unanimitate gloriosae Virginis clementiam deprecabantur, quo eorum lacrymis benignitate solita compateretur, et praemortuae jam puellulae vincula dissolvere non dedignaretur. Tantis demum Virdiam, apud eum qui per eam ad ereptionem miseroret in conspectu astantium mirabili gratia vinculorum concessit resolutionem. Nam cum anxietate nimia exaestuans gemitu tamen quo poterat veniam postulans, ejusdem sanctae Mariae virginis altare flebiliter deoscularetur, gratia divina coelitus adfuit, ad confirmandam fidem et devotionem fidelium, quod sua ipsius puellulae, quod sacerdotis praedicti, seu parentum non potuit violentia, in conspectu astantium amplificandam Christi et Genitricis suae gloriam, sub ad lacrymas devotionis Deo pro percepta jam remissione reddunt gratias, cumpunctione devotiori
Abbreviated transcription (Latin):
dignet᷑ tã seuere ultiois sententiã. urderes
undiq laberantiũ proici utonsilia ⁊ labores
maniũ et oĩa penitꝰ artifitũ abuegari oꝑ
qui peccauerant oiñdationem culpe eos ꝓuirtẽ.¬
sc̃e marie festinant basilicam: sacerdos quida
non a deo sane mẽtis fortuitu fit eis obuiam
Inquisiti cũ rem ex ordiue rectulissent ÷ simu¬
leretur ⁊ ad gemitũ puellulle uelemũt expanit
et in conspectu ppłi se peccasse confessus: as
incepto confusus abstuut Perueluũt int̾im
ad pontificalem sedom sc̃e nomiomẽsis eccłie :
sistit᷑ auece altare sacratissime semꝑ unrgnus¬
marie lugens. mater cum filia ⁊ sucerdotes
cũ ppło eiusdem dei genitutis corde cõpuncto
solititant suffragia: ut post poita offensionẽ
quod suũ ip̃us eẽ creditur. pietatisin eã
conuertat uistera : quo ad eiꝰ liberacoom ⁊¬
in eccłiam multitudo. obsecrantes et fide¬
liter prestolantes suꝑ pusillamins illiꝰ passione

Expanded text:
dignetur tam severae ultionis sententiam. Videres dignetur tam severae ultionis sententiam. Videres undique laborantium projici utensilia, labores manuum, et omnia penitus artificum abnegari opera, qui peccaverant emendationem culpae promitterSanctae Mariae festinant basilicam, sacerdos quidam non adeo sanae mentis fortuitu fit eis obviam; inquisiti cum ei respondissent, simuleretur, ad gemitum puellulae vehementer expavit, et in conspectu populi se peccasse confessus, ab incoepto confusus abstinuit. Perveniunt interim ad pontificalem sedem sanctae Noviomensis Ecclesiae. Sistitur ante altare sacratissimae semper Virginis lugens mater cum filia, sacerdotes cum populo, ejusdem Dei Genitricis compuncte sollicitant suffragia, ut postposita offensione, quod suum ipsius esse creditur, pietatis in eam convertat viscera, quo ad ejus liberatioin ecclesiam obsecrantes et fideliter praestolantes super pusillanimis illius passione
Abbreviated transcription (Latin):
tandem usp consilio. inisiram illam ad ip̃e¬
trandam celitꝰ indulieutiam sc̃o confessou
pntauerũt eligio ⁊ qui dum aduuueret doctͥua
et uirtute mirabilis: hodie q frequẽtius deo
disponẽte ut ip̃i ocłis nris uidimus uirtutũ
declaratur miracłis Ad cuiꝰ sepulcrũ uota uoue¬
tes: preces deo cñ lacrimis offerentes infecto
negotio rediere Quod tñ postinodum actum
est in ea: pio suo interuentu credimꝰ sunctũ
obtuisse In tanto e plebis conuentu. mistr¬
cors ille solus qui rouelat pariulis ⁊ abstõdit
sapiẽtib miseroꝵ miseratꝰ muiseriam. sua ip̃iꝰ
lissione ad matus sue matrom eos dicopit
ecclim : ut eiꝰ liberarentur m̾itis in quam
peccauerat e et eiꝰ absolueretur precib quam
teniere offeuderat Ieit̾ itaq ad sancte marie¬
monasterrũ: fit niniu̾abilis contirisꝰ ciuũ
hn lacims ꝑfusi. tacits illi protib dei oporet
clemẽtiam e ut a paupercula illa remouere

Expanded text:
tandem usi consilio, miseram illam ad impetandem usi consilio, miseram illam ad impetrandam coelitus indulgentiam sancto confessori praesentaverunt Eligio, qui dum adviveret, doctrina et virtute mirabilis, hodieque frequentius Deo disponente, ut ipsi oculis nostris vidimus, virtutum declaratur miraculis. Ad ejus sepulcrum vota voventes preces Domino cum lacrymis offerentes, infecto negotio rediere. Quod tamen postmodum actum est in ea pio suo interventu credimus sanctum obtinuisse. In tanto igitur plebis conventu misericors ille solus qui revelat parvulis et abscondit sapientibus, miserorum miseratus miseriam, sua ipsius in missione, ad matris suae matrem eos direxit ecclesiam, ut ejus liberaretur meritis in quam peccaverat, et ejus absolveretur precibus quam temere offenderat. Igitur itaque ad Sanctae Maririum, fit innumerabilis concursus civium, hi lacrymis profusi, tacitis illi precibus divinam exorant clementiam, ut a paupercula illa removere
Abbreviated transcription (Latin):
uero cadem die prout uendonras nendo moris
est młieab filiũ saliua madefucerete filum
idem lingue inhesu et labiir/ utragi quasi
cõminclãta distorsit: labio mtumestonti ling
pone obmntuit Qud ageret: Quellera
nitons in cassum insudabat ⁊ ab alua aminicła
clamabat : tl sibi proficrebat/ Pre niinio
dolore os eiꝰ detrobpanerat saliua eragulata
in spumam. et labia linglie conepa uin
naturaliter spuendi amiserãt Nelat puellulla
et uelxmenter augebatur ⁊ dolebant et astã¬
tes qui ei ex ammo cõpaciebantur Ab loc
infelici spectaculo fortuitu mater eiꝰ aberat :
s uitins concurrentib euocata. ut filiam
quasi iam epanimen uidit ⁊ epanims et
ip̃a diuino eam iuditio talia pati demrtiat
qr ei pater suus die precedonti festunta tom
st̃e marie prope diem celebrem futurẽ inotu¬
erat Conabantur uicini aliqurd oi mrdicinẽ
ferre remediũ : si nestiebant sacratissime uir¬
hini quã ad indignatcem prouocauerat huiꝰ
curacois̃ ieseruari nuratłm Sapientiori

Expanded text:
ero eadem die, prout in nendo moris est mulieribus, filum saliva madefaceret, filum idem linguae inhaesit, utraque quasi convinculata distorsit. Labio intumescenti lingua pene obmotuit. Quid ageret? evellere nitens incassum insudabat. Ab aliis aminiculum clamans, nihil sibi proficiebat. Prae nimio jam dolore os ejus deturpaverat saliva coagulata in spumam, et labia linguae connexa vim naturaliter expuendi amiserant. Flebat puella et vehementer angebatur. Dolebant et astantes qui ei ex animo compatiebantur. Ab hoc infelici spectaculo fortuitu mater ejus aberat, sed vicinis concurrentibus evocata, ut filiam quasi jam exanimem vidit, exanimis et ipsa divino eam judicio talia pati denuntiabat, quia ei pater suus die praecedenti festivitatem sanctae Mariae propediem celebrem futuram innotuerat. Conabantur vicini aliquod ei medicinae ferre remedium, sed nesciebant sacratissimae virgini quam ad indignationem provocaverat hujus curationis reservari miraculum. Sapientiori
Abbreviated transcription (Latin):
luream qua selum corpdris unditas tege bat᷑
eputa. domum in qua cromari debelart
intreducitur Dunt pressa nexib inuolutis
in medio positꝰ. et cui tota domꝰ illiꝰ fabrita
iuntebatur. durie fortiter uinculis necatur
impletur Post hec clauso ostro : ignis si suppat¬

Expanded text:
lineam, qua sola corporis nuditas tegebatur, exuitur; domum, in qua cremari debebatur, introducitur. Tunc per suras nexibus involutis,in medio positus erat, et cui tota domus illius fabrica innitebatur, duris fortiter vinculis nectiturs interius repletur. Post haec clauso ostio ignis supp
Abbreviated transcription (Latin):
sociauerũt : eooq uince diligentes. secum in
domo cõmuni habitaie fecerunt. cum nõ multo
post turpis infanne rumo per mulioꝵ ora cepᵗ¬
uolitare at in dies angmẽtari:. inuenẽ illum
relicto propo uporis thõro. sociꝰ adulterma fande
uiolare tubile: matreq cũ filia abuti illicite
Quod ubi ad matrone/ illius aures alioꝵ ielacos
Et falsi tͥmis impoitõe turbata. profunda cepit
mathinatõib sui pre dolore impatiens. pene ext
se poĩta interiꝰ estuaret: diabolica tandem
inspiracõe infecta. atz infoctione armata. deli¬
berauit amio iuocontom iam rea generum¬
eptinguere: id solum sue infanne seductione
Diabolita remrdiũ sperans Et ecce iã hyemali
imionẽte algore uindennale et ãmm̃pnale tẽpꝰ
transieras ꝙ sul multi de diu̾sis partibus ad
colligendaꝵͦ sub mercede uindemias illo solent
in loco confluere Ex his itaq duos sibi pare
peres eligens. data poo optione mercede. fide
ab eis infidelis exegit. Ut cõmissum silentio¬

Expanded text:
sociaverunt, eosque unice diligentes secum in domo communi habitare fecerunt. Cum non multo post turpis infamiae rumor per multorum ora volitare, atque in dies augmentari coepit, juvenem illum relicto propriae uxoris thoro, soceri adulterina fraude violare cubile matreque cum filia abuti illicite. Quod ubi ad matronae illius aures aliquorum relaet falsi criminis impositione turbata, profunda coepitmachinationibus sui prae dolore impatiens, peneque extra se posita interius aestuaret, diabolica tandem inspiratione infecta atque infectione armata, deliberavit animo, innocentem jam rea exstinguere, id solum suae infamiae seductione diabolica remedium sperans. Et ecce jam hiemali ingruente algore, vindemiale et autumnale tempus transierat; quo scilicet multi de diversis partibus ad colligendas sub mercede vindemias illa solent in loca confluere. Ex his itaque duos pauperes sibi eligens, data pro optione mercede, fidem ex eis infidelis exegit, ut commissum silentio
Abbreviated transcription (Latin):
flamma crudeliter oĩa deuastantẽ: fabuta om̃ĩs
quaq turrentes. quidquid ad manꝰ habere pot̾aint
detulerunt: et satis priore maiorẽ suꝑ eam ligni
et scipule tumulum ruisꝰ congesseat ou¬
non ledebat: inimo rõsup̃ns dĩb quib durtꝰ
multa Consũptis oĩb iteꝵ q̃ tongesta fuerãt
et in tinerem redactis. iamq pene oi᷑ flama ex
maiori parte premortua: integra illa iters

Expanded text:
flamma crudeliter omnia devastante, tota fabrica umquaque currentes, et quidquid ad manus habere poterant deferentes, satis priore majorem lignorum et stipulae cumulum superflamma crudeliter omnia devastante, tointer prunas sana et immobilis stare videtur. umquaque currentes, et quidquid ad manus habere poterant deferentes, satis priore majorem lignorum et stipulae cumulum super e
Abbreviated transcription (Latin):
ueru porpetrala fideliter percepit: sble ita¬
ni lots ⁊̃ ꝓpe̾trũ nouit celebandam : storum
quidem patrũ contisilure non dissentientes. uerũ
se dño post tantã maisestatormm mracłi plemus
et in hot seruituros non diffidentes Seleblerne

Expanded text:
 solemnitain loco in perpetuum novit celebrandam, sanctorum quidem Patrum conciliis non dissentientes, verum se Domino post tanti manifestationem miraculi plenius et in hoc servituros non diffidentes. Celebre
Abbreviated transcription (Latin):
uir sanctus astitiat ostro. ac ꝑ illiꝰ rnuao intro¬
spitiens erat ẽi obseratum÷ lintuetur oratoriũ
eotũ miensa luce splendere. et quẽdam cuneum
candidata ꝵ ꝑsona ⁊ ip̃am antiphonã letis con¬
centib ꝑsonare Alio autem tompore prefata
pastoꝵ eccłie limina siłi hora. pari uoto reqiens¬
sacratissime uirgĩs edem. preces illic deo fusu¬
lus adiros cepit Ecce autom ip̃a beatissima
uirginũ uigo cõmitante uniuerso uioginum
choro uementi uiro occurrit: et cum simimio
honore susceptũ ad sũã eccłiam quo tendebat
ducere cepit: precinentib duab de choro puellis
ore pio Quos uersus chorus uirginũ resumt̃do
percantanit: preduteqz bine cantatrices uinas
qui secantur npill ordie uersus subsecute st
Primꝰ ad yma uut magna de luce superbus
Sic homo cũ timuis primꝰ ad xmia ruit Bicq
donet uirdei in oratoriu ꝑductus ẽẽt uirgmeꝰ

Expanded text:
upefactus, astitit ostio, ac per rimas illius introspiciens erat enim obseratum, intuetur oratorium totum immensa luce splendere, et quemdam cuneum candidatarum personarum ipsam antiphonam laetis concentibus resonare. Alio item tempore praefata pastorum ecclesiae limina simili hora pari voto requirenssacratissimae Virginis aedem preces illic Deo fusurus adire coepit. Ecce autem ipsa beatissima virginum Virgo, comitata numeroso virginum choro, venienti viro occurrit, et summo cum honore susceptum ad suam ecclesiam quo tendebat ducere coepit, praecinentibus duabus de choro puellis ore pio. Quos versus chorus virginum resumendo percantans, praedictae binae cantrices binos qui sequuntur in ordine versus prosecutae sunt: Primus ad ima ruSic homo cum tumuit, primus, ad ima ruit. Sicque donec vir Dei in oratorium perductus est, virginum
Abbreviated transcription (Latin):
et resoluta ex toto lingua. nimo recepto ad plenũ
loquondi ossitio. graꝵ quã maxĩe actões domino¬
reseruntur: lacrime in gaudia. gemtꝰ ĩ organa
te dõũ laudamꝰ spũales clericoꝵ ordines deuote
quid ad altare scissime uirizũt q̃seiet in prõptu
pauꝑtula nõ habuit : se ip̃am. modo capitalitiã
cõpungebatur post modũ pre gandio populꝰ
de uoce lacrimatus abstessie. Ox hunic itaq
frẽs quandoquidem de conceptõe dñi desserm¬
auus ⁊ aliquantulũ ip̃iꝰ gr̃a ad ip̃am de qua
concepiꝰ est uirginẽ scubendi conuertamus
de cuiꝰ intemerato utero mirifice tñ noc redẽ¬
torem suscepisse gaudemꝰ. Dant õi uiiginem
preferendam fidoles quiq aute aduentũ dm.
uotis fidelib expectabant: propħẽ sanctissim¬
in sc̃o sp̃ũ admirabilem eiꝰ concepcõem prdi¬
calant. Et luet uenture glificatois non

Expanded text:
et resoluta ex toto lingua, imo recepto ad plenum loquendi officio, gratiarum quam maxime actiones referuntur, lacrymae in gaudia, gemitus in organTe Deum laudamus, spirituales clericorum ordines devote quae ad altare sanctissimae Virginis offerret in promptu paupercula non habuit, se ipsam ejus amodo capitalitiam compungebatur, postmodum prae gaudio populus devote illacrymatus abscessit. Ex hinc itaque, fratres, quandoquidem de conceptione Domini disseruimus, aliquantulum sua ipsius gratia ad ipsam de qua conceptus est virginem scribendi convertamus de cujus intemerato utero mirifice tantum nos Redemptorem suscepisse gaudemus. Hanc enim virginem praeferendam fideles quique ante adventum Domini votis fidelibus exspectabant, prophetae sanctissimi sancto in Spiritu admirabilem ejus conceptionem praedicabant, et licet venturae glorificationis
Abbreviated transcription (Latin):
inquit uirgo cõcipiet. et parier felui. Angelꝰ
autem ad eandem uirginem: etce inqͥt ꝯtĩpies
et paries filiũ et cetera. Audiant fideleonõ
dissona propłe uerba et angłi ⁊ et ãmurentus
meffabilem uragis fidem e et ineffabilioremꝰ

Expanded text:
Angelus autem ad eamdem Virginem: « Ecce, inquit, concipies et paries filium, » etc. Audiant fideles non dissona prophetae verba et evangelistae. Admirentur ineffabilem virginis fidem et ineffabiliorem
Abbreviated transcription (Latin):
uerant autem latentero. illa tñ procurante
promptuari secreta duo predicti pauꝑes Tandẽ
mulier cõueiẽntom destinati scelers nacta horã
pit ut ad interiora promptuarit destendens
nichil q mali suspicatꝰ. simpliciter quasi mat᷑
obtempans: accepto uise festinꝰ ad inferiora
destendit Cumq uinũ in uise susciperet: illa
subito de abditis exurgentes guitur inuocẽtis
lectum deferũt tooꝑtũq propͥio uesim̃tis
dormientem cõponunt Interea uir domũ regre¬
dituo ÷ filia familaq ad horam prandii ie
ad lectũ iacentis accedenu. blanda primũ¬

Expanded text:
latenter, illa tamen procurante, promptuarii secreta duo praedicti pauperes. Tandem mulier convenientem destinati sceleris nacta horam, pit ut ad interiora promptuarii descendens ihil mali suspicatus, simpliciter quasi matri obtemperans, accepto vase festinus ad interiora descendit. Cumque vinum in vase susciperet, illi subito de abditis exsurgentes, guttur innocentis lectum deferunt, coopertumque propriis dormientem componunt. Interea vir domum regreditur, filia, familiaque ad horam prandii revad lectum jacentis accedens, et
Abbreviated transcription (Latin):
aꝵ. auii fabritadi seu resartiendi officio inẜu¬
dantes. uterq sexus dissi diu̾sis laborib stude¬
bant inteudere ueꝵ qr lec uirgo sanctissima
indignãter ꝑtulit e eadom ip̃a die mirifice decla¬
ratum ẽe uoluit Ioterat si quidem regmna
celoꝵ uiolaccõm dici sue. ignominiã solõnitatis
sue uelicinẽtiꝰ et in ullidiori mascuboꝵ sexu
non mtuto ulcisti : s pia pietatis gr̃a cum
cõmota eẽt. ram refrenauit:. dñã in antillam.
regina in satis uilem ꝑsonam. qr oꝑande deli-¬
querat. mistditer ut alii castigarent᷑ ꝓpalauit
bio stil nouimionice urbit᷑. quedam puellul¬
la cremburgit nõiẽ. eodem nata in suburbis ⁊
ecdem gen̾ata ppło: pauper quidem orta de
pauꝑtulis : et ideo intente oꝑabatur in labo¬

Expanded text:
 alii fabricandi seu resarciendi officio insudantes, uterque sexus diversis laboribus studebant intendere. Verum quia haec virgo sanctissima indignanter pertulit, eadem ipsa die mirifice declaratum esse voluit. Poterat siquidem regina coelorum violationem diei suae, ignominiam solemnitatis suae vehementius et in validiori masculorum sexu non immerito ulcisci; sed pia pietatis gratia, cum commota esset, iram refrenavit. Domina in ancillulam, regina in satis vilem personam, quia operando deliquerat, misericorditer, ut alii castigarentur, propalabio scilicet Noviomicae urbis, quaedam puellula, Eremburgis nomine, eodem nata in suburbio, eodem generata populo; pauper quippe orta de pauperculis, et ideo intente operabatur in labo
Abbreviated transcription (Latin):
dei filiꝰ. amũtiatus al angło. uirgiẽ
hodie conceptꝰ est in utero ᵈ unde et
festiuitas hec hodierna ãmĩtiatio dita est
cedemptõis nr̃e principia uene̾inur deuotis¬
simas aĩaꝵ nr̃aꝵ hostils deo de uotissime offe¬
ramꝰ: ut ad repromisse reꝑacõis sancte stĩ¬
ualcamꝰ huiꝰ itaq festuntatu solbma certo
prediximꝰ uisitatio angłica dedicauit : spo
st̃i obunbratio dedicauit consecrauit: scõrum
patrũ auctoritas in eodom sc̃o spũ celebrandam
confirmauit dizq pleꝵ q dieb dnĩc̃e passi¬
oma siue resurrectois in quib mẽoria sancteꝵ
fieri prohibetur eam contigit euenire : a scis
patrib in quodam eccłie toletano capło consilio
didicimꝰ statutũ eẽ xu. lrãł. Ianurii quotiẽs
sit eurmi̾t solenniter reformandam ẽ quatmꝰ et
dies dinti ex debito celebrẽtur. et st̃e amũtiatois
deuotissima solonnitas non negligatur A Ex
bat ex constitutõe anno diñce incarnatour̃ mmlte¬

Expanded text:
Dei Filius annuntiatus ab angelo, virginis hodie conceptus est in utero, unde et festivitas haec hodierna Annuntiatio Domini esredemptionis nostrae principia veneremur, devotissimas animarum nostrarum hostias Deo devotissime offeramus, ut ad promissae reparationis sanctae sanctisaleamus. Hujus itaque festivitatis solemnia certo praediximus, visitatio angelica dedicavit, Spiritus sancti obumbratio consecravit, sanctorum Patrum auctoritas in eodem sancto Spiritu celebrandam confirmavit. Sed quia plerumque diebus Dominicae Passionis sive Resurrectionis, in quibus memoria sanctorum fieri prohibetur, eam contigit evenisse, a sanctis Patribus, in quodam Ecclesiae Toletanae concilio didicimus, statutum esse XV Kal. Januarii quoties sic evenerit solemniter reformandam. Quatenus et dies Dominici ex debito celebrentur, et sanctae Annuntiationis devotissima solemnitas non negligatur. Ex hac igitur constitutione anno Dominicae Incarnat.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m edidisse dogmatizabat aliꝰ
pꝰ partũ iuiro cognitã blasphe¬
mabat. aliꝰ dei mrẽm audire ñ
sustinẽs magnũ ills̾ nom̃ the¬
othocos ĩ piissime suggillabat.
S ꝯtͥti sũt in sidiatores. ꝯculca¬
ti supplantatores. ꝯfutati de ro¬
gatoees ⁊ btãm eã dicũt om̃s

Expanded text:
Christum edidisse dogmatizabat; aliupost partum, viro cognitam blasphemabat; alius Dei Matrem audire non sustinens, magnum illud nomen Theotocos impiissime suggillabat. Sed contriti sunt insidiatores, conculcati supplantatores, confutati derogatores, et beatam eam dicunt om
Abbreviated transcription (Latin):
mirant᷑ angłi de tr̃a deserta
omariã ascendere deliciis affluẽ
dentẽ. longe ⁊ aũ ampliori mĩra¬
culo dignũ uidet᷑. filiũ di paulo
minꝰ ab angłis minorari. qm ma
trẽ d̾i sr̃ angłos exaltari. Imiꝰ si¬

Expanded text:
mirantur de terra deserta Mariam ascendere deliciis affluentdentem. Longe enim ampliori miraculo dignum videtur, Dei Filium paulo minus ab angelis minorari, quam Dei matrem super angelos exaltari. Illius si
Abbreviated transcription (Latin):
tice pͣuitatis sensũ tanꝙͣ fornica¬
tõnis ĩqͥnam̃ta repudiet. Tũc u̾e
erit colũba si longanimit̾ usꝙ ad
fm̾itate ꝑsistat. ut ñ hẽtica forni¬
catõ corrũpat in corde fidei casti¬
tatẽ. nec amara dissensio eccasti¬
ce caritatis dissipet unitatẽ. ħ ẽ

Expanded text:
ticae pravitatis sensum tanquam fornicationis inquinamenta repudiet. Tunc vero erit columba si longanimiter usque firmitate consistat, ut nec haeretica fornicatio corrumpat in corde fidei castitatem, nec amara dissensio ecclesiasticae charitatis dissipet unitatem; haec
Abbreviated transcription (Latin):
magnꝰ in regno genciũ. s ñ ab oĩ¬
b in regno udeoꝵ. Puus estima¬
t᷑. nã ⁊ ip̃ã q̃ eũ genuisti ex ip̃o ppło
isrł in uͥgam treuisti. u̾ga enĩ de
radice iesse surrexisti ⁊ floruisti. uͥ¬
ga aaron frondiusti ⁊ nucẽ pepe¬
sti quẽ tam ꝑuissimũ ex tenatũ
iudisti. ꝓculdubio quẽ infantez
genuisti dm̃i oĩpotentẽ tremens
adorasti. adorans tremuisti. Quẽ
tũ qr scd̾ huaĩtatẽ filiũ recogno¬
uisti. lactasti. fouisti. aliusti. Quis
d̾ens dm̃i ĩm̃sũ. hinc c̾atũ illĩc cre¬
atorem. hinc ĩ firmũ. illuic. fortis¬
simũ. hĩc alendũ. illĩc alentẽ. hunic
ñ loqũtẽ. illĩc angłos docentẽ. Qͥs
in ꝙͣ tui pectoris archana nb̃ re¬
serare ualeat. quib muͦs cogita¬
tũ adutraq flectebas cũ unu
tenẽs hinc adorares ut dñm. illĩc̃
ꝯsolareris ut ꝓuulũ: Quis adtã
in esfabile miracłm ñ obstupescat:
Quis ñ pene elingius fiat. Genãt
hũiliatũ s timete excelsum. De¬

Expanded text:
magnus in regno gentium. Sed non ab omnibus in regno Judaeorum parvus aestimatur. Nam et ipsa quae hunc genuisti, ex ipso populo Israel in virgam crevisti. Virga enim de radice Jesse surrexisti, et floruisti. Virga Aaron fronduisti, et nucem pepesti, quem tam parvissimum ex te natum vidisti, procul dubio quem infantem genuisti, Deum omnipotentem tremens adorasti, adorans tremuisti; quae tamen secundum humanitatem Filium recognovisti, lactasti, fovisti, aluisti. Quis deres Deum immensum? hinc creatum, illinc creatorem; hinc infirmum, illinc fortissimum; hinc alendum, illinc alentem; hinc non loquentem, illinc angelos docentem? Quis, inquam, pectoris arcana nobis reserare valeat, quibus modis cogitatum ad utraque flectebas, cum unum tenens, hinc adorares ut Dominum, illinc osculaleris ut parvulum? Quis ad tam ineffabile miraculum non obstupescat? quis non pene elinguis fiat? Generat humiliatum, et timete excelsum.
Abbreviated transcription (Latin):
sit mr̃ : Qũã obrem opsecro mͥ btĩs¬
sima u̾ͥgo oft᷑ nob̾ xp̃m piis suffra¬
giis q̃ nescs in uidẽ filiis. S nec
attendas filioꝵ iniurias aqͥb
ũ ut dignũ ẽ honoraris. Tolent

Expanded text:
mater. Quamobrem obsecro, mi beatissima Virgo, offer nobis Christum piis suffragiis, quae nescis invidere filiis, sed nec attendas filiorum injurias, a quibus non ut dignum est honoraris. Tolerat
Abbreviated transcription (Latin):
ptũ in ꝙͣ fu̾a  ut cui forte agnꝰ
turturũ aut duos pullos co¬
lumbaꝵ in uẽius d̾o ĩ oblatõem
filii offerret. nec p̃iudicaretur
ex alt̾o qͥ unũ ꝙ libet hoꝵ obtuli¬

Expanded text:
is fuerat, ut cui forte agnusturturum, aut duos 671 pullos columbarum invenisset, Deo in oblatione filii offerret; nec praejudicaretur ex altero, qui unum quodlibet horum obtuli
Abbreviated transcription (Latin):
trib sãctitũ it in meiiͣ d̾i gẽĩtri¬
as illa recitet euuãgłica lectio
q̃ natrat illas duas m̃te ⁊ farne
sorores dñm iħ̾m excepisse hospi
sacratũ. ac ꝓpetue ugi̾tats dedicatũ

Expanded text:
 sancitum ut in memoria Dei genitricis recitetur evangelica lectio, quae narrat illas duas mente et carne sorores Dominum Jesum excepisse hospitsacratum, et perpetuae virginitati dedicatum,