comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
periũ. Sola enĩ generandi causa ẽ inculpabilis sexus
utriꝰq cõmixtiõ Quã multa st alia peccata siue inlo¬
quendo dereb: ⁊ negotiis alienis quȩ non adte ꝑtinen
siue inuanis cachinnationib cũ scriptũ sit . stultus
in risuexaltat uocẽ suã. sapiens aut̃ uix tacite ride¬
bit siue in ipsis ȩ scis quȩ ad necessitatẽ sustentandȩ
hnuiꝰ uitȩ p̃parant᷑ auidior atq immoderatior appetitꝰ
sȩpe excessũ modũ post triduana cruditate contestans.
siue inuendendis ⁊em̃dendis reb: caritatis ⁊ uilitatis uota
ꝑuersa:piget cuncta colligere : quȩ quisq inse ipso cer¬
tiꝰ cõp̃hendit atq rep̃hendit si diuinarũ scripturarũ
speculũ ñ negligent̃ attendat. Quȩ quãuis singula ñ
Lȩcali uulnere ferire sentiant᷑ sicuti homicidiũ ⁊ adulte¬
lut scabiȩsqͦ plura st̃ necant aut nr̃m decꝰita ext̃minant
ut ab illiꝰ speciosi forma sponsi p̃filiis hominũ castissimis

Expanded text:
perium . Sola enim generandi causa est inculpabilis sexus utriusque commixtio. Quam multa sunt alia peccata, sive in loquendo de rebus et negotiis alienis, quae non ad te pertinent; sive in vanis cachinnationibus, cum scriptum sit, Stultus in risu exaltat vocem suam, sapiens autem vix tacite ridebit : sive in ipsis escis, quae ad necessitatem sustentandae hujus vitae praeparantur, avidior atque immoderatior appetitus, saepe excessum modum postridiana cruditate contestans: sive in vendendis et emendis rebus charitatis et vilitatis vota perversa. Piget cuncta colligere, quae quisque in se ipso certius comprehendit atque reprehendit, si divinarum Scripturarum speculum non negligenter attendat. Quae quamvis singula non lethali vulnere ferire sentiantur, sicuti homicidium et adultelut scabies, quo plura sunt necant, aut nostrum decus ita exterminant, ut ab illius sponsi speciosi forma prae filiis hominum castissimis
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ agimꝰ in hacuita. Paulatĩ aut̃ nouitas ascendit:
&que paulatĩ uetustate recedente succedit Cũ uero
utrũq agit᷑ : in stadio sumꝰ nec solũ ꝑcutimꝰ aduersa¬
riũ bonis oꝑib sed etiã peccata in caũtiꝰ euitando ꝑcu¬
tim᷑ Neq: nc̃ quis nrm uicerit sed quis crebriꝰ feriat.
quis fortiꝰ confligat attendit᷑ donecalios secũ in sẽpiter¬
nã mortẽ ꝑtrahat qui hoministanti lapsus inuidit &
ab aliis triũphantib: infine dicat᷑. ubi .ẽ. morscon¬
tentio tua ubi. ẽ mors aculeus tuus: sed neq faciliꝰ
abinimico deicim᷑ : quã cũ eũ suꝑbiendo
imitam᷑ Nec uehem̃tiꝰ eũ ꝓsternimꝰ : quã cũ humili¬
tate dnm̃ sequim᷑. Nec acriores ei dolores infigimꝰ:
quã cũ plagas peccatoꝵ nr̃oꝵ confitendo & pȩcu¬

Expanded text:
Paulatim autem novitas accedit, et paulatim vetustate cedente succedit. Cum vero utrumque agitur, in stadio sumus; nec solum percutimus adversarium bonis operibus, sed etiam peccata incautius evitando percutimur. Neque nunc quis nostrum vicerit, sed quis crebrius feriat, quis fortius confligat attenditur; donec alios secum in sempiternam mortem pertrahat, qui homini stanti lapsus invidit, et ab aliis triumphantibus in fine dicatur: Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus ? Sed neque facilius ab inimico dejicimur, quam cum eum superbiendo imitamur; nec vehementius eum prosternimus, quam cum humilitate Dominum sequimur; nec acriores ei dolores infligimus, quam cum plagas peccatorum nostrorum confitendo et poeni
Abbreviated transcription (Latin):
in alterũ agat ꝑpensũ antea atq ꝑspectũ iã deconsili sententia exeqͣ
Non ꝑmittit aut̃ consilio tantũ suoiudicii sententiã : sed fac̃ cũ iudicio iustitiã
Iudicantis aut̃ cũ conilio hoc opꝰmaximũ ẽ: ut qđ iudicat iustũ sit Iustitia &¬
enĩ ẽ a mictiȩ concordia unanimitatis uinculũ fundam̃tũ pacis diuinȩ
atq humanȩ rtetionis oꝑatio. Hȩx itaq ꝓpħa fec̃ in qͥb cũ opꝰ suũ sit. tam̃¬
dens ubi ad eundi oportunitatẽ habuerit. tanꝗͣ uacuã domũ occupet
quȩ ei dõ eã deserente sit tradita. Et ꝓpħa quidẽ qr ex ꝑsona om̃iũ loqueba¬
tur ne adõ tradat᷑ orat. Cȩterũ apłs habetiã id in se fidutiȩ ut peccatores di¬
Abolo tratatipse cũ chorintiis de eo qͥfornicationes om̃s suꝑ gressus uxorẽ
patrissui acceꝑat. scribit . ł go aut̃ absens corꝑe p̃sens aut̃ spũ. iã iudica¬

Expanded text:
in alterum agat, perpensum antin alterum agat, perpensum antNon permittit autem consilio tantum suo judicii sententiam: sed facit cum judicio justitiam. Judicantis autem cum consilio hoc opus maximum est, ut quod judicat justum sit. Justitia etenim est amicitiae concordia, unanimitatis vinculum, fundamentum pacis, divinae atque humanae rationis operatio. Haec itaque Propheta fecit: in qdens, ubi adeundi opportunitatem habuerit, tamquam vacuam domum occupet, quae ei, Deo eam deserente, sit tradita . Et Propheta quidem, quia ex persona omnium loquebatur, ne a Deo tradatur orat. Caeterum Apostolus habet jam id in se fiduciae, ut peccatores diabolo tradat ipse: cum Corinthiis de eo qui fornicationes omnes supergressus, uxorem patris sui acceperat, scribit: Ego autem absens corpore, praesens autem spiritu, jam judica
Abbreviated transcription (Latin):
secadat᷑ ortet. Opꝰ merendi ante fert᷑ ⁊ de hinc meriti p̃miũ postula
fit enĩ primũ qđ placet: ⁊ tũ dignatio eꝰ cui ꝑopꝰ placet᷑ orat᷑: A
nos nec oꝑam᷑ nec placemꝰ quin etiã impiis & irreligiosisreb offeroi
mͦ &qr tales ñplacemꝰ irascim᷑. Sed dignũ ẽ contueri qͣlia sint quȩ ꝓ¬
pheca faciens ne nocentib se tradat᷑ erat : ⁊ om̃ĩa quȩcunq qͥs cimens
dm̃ fecerit utila ei aq puldira st̃. Pudicitiã qͥs colens gloriosũ acmi¬
tens sordenti corporis sui carnilum̃ inuex̃. Contẽtũ uͦ petumiȩ ad sumens
liberũ se a trenis dominationib reseruauit Erugalitatẽ aut ⁊ parsimoniã
diligens. nobilitatẽ a nimȩ elestis captiuã ebrietat ñ derelinge Ded hȩc
dũ scilic& ⁊iustitiã nichl in c̃sultũ nidnl inustũ agens sed primũ
faciensiuticiũ. Om̃a nanq rationemꝰ & ueritate ꝑtriaetans ut id qđ

Expanded text:
se tradatur, orat. opus merendi antefertur, et dehinc meriti praemium postulatur. se tradatur, orat. opus merendi antefertur, et dehinc meriti praemium postulatur. fit enim primum, quod placeat; et tum dignatio eius, cui per opus placetur, oratur. at nos nec operamur nec placemus, quin etiam impiis et inreligiosis rebus offendimus; et quia tales non , irascimur. sed dignum est contueri, qualia sint, quae propheta faciens, ne nocentibus se tradatur, orat. Et omnia, quaecumque quis timens deum fecerit, utilia ei atque pulchra sunt. pudicitiam quis colens gloriosum ac nitens sordenti corporis sui carni lumen inuexit. contemptum uero pecuniae adsumens liberum se a terrenis dominationibus reseruauit. frugalitatem autem et parsimoniam diligens nobilitatem animae caelestis captiuam ebrietati non dereliquit. sed , cium scilicet et iustitiam; nihil inconsultum, nihil iniustum agens, sed primum iudicium; omnia namque ratione, modo et ueritate pertractans, ut id, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tis & c̃cupiscentiis exuto intelligens non futurũ FINIT LNERXE XV¬
FEI IUDiciũ & iustitia. Non tradasine ꝑsequentib me. Et in psalmi¬
exordio ⁊ deinceps freq̃nt̃ meminimꝰ ꝑ hȩc singularũ litterarũ quȩdã
qͣsi elem̃ta discendi doctrina nos piecatis continentiȩ intelligentiȩ
fideritimoris institui. ⁊ ut rudẽ infantiã ad loq̃ndi scientiã quã
⁊agendi doctrina c̃sequit᷑ ipsis humanȩ uocis initiis erudiri. Q uod
cexp̃sentib sextȩ ⁊ decimȩ luterȩ oeto uersib intelligiualet. Ropħa
eñ exꝑsona sua uniũ sosdoc& qͥo uelle qͥta gere qͥr pfiteri unũ quenq
ꝓconscientia in firmitatis ac naturȩ suȩ utile sit qͥd etã metui. quio a¬
minȩ ⁊ salutis & et̃ntitis st eloquat᷑. Ait eñ ita. Feti iudiciũ ⁊ iustitã : non
tradas me nocentib: me. Facit placentia dõ oꝑa: & q fecit ne nocentib:

Expanded text:
tiis et concupiscentiis exuto, intellegens non futurum. AIN. Feci tiis et concupiscentiis exuto, intellegens non futurum. AIN. Feci  iustitiam: non tradas me persequentibus meexordio et deinceps frequenter meminimus per haec singularum litterarum quaedam quasi elementa discendi, doctrina nos pietatis, continentiae, intelligentiae, i et timoris institui, et ut rudem infantiam ad loquendi scientiam, quam et agendi doctrina consequitur, ipsis humanae uocis initiis erudiri: quod ex praesentibus sextae et decimae litterae octo uersibus intellegi licet. propheta enim ex persona sua uniuersos docet, quid uelle, quid agere, quid profiteri unumquemque pro conscientia infirmitatis ac naturae suae utile sit, quid etiam metui, quid camanae et salutis et sunt, eloquatur. Ait enim ita: feci iudicium et iustitiam: non tradas me nocentibus me. facit placentia deo opera et, quia facit, ne nocentibus
Abbreviated transcription (Latin):
arguit᷑ Cũ gͥ ꝓpħa peccatores t̃rȩ p̃uaricatores eẽ existi¬
met : qr legẽ nature peccanoo trans gressist̃. Ob hoc ipse testi¬
monia dĩ diligit : qr cũ p̃uaricatio sit deceđe exlege naturȩ. tam̃ iã¬
sine uenia sit excȩlesti lege discessio. Concludit aut̃ ita. Configeti¬
more tuo carnes meas: a iudiciis enĩ tuis timui. Nouȩ & inusitate
p̃ces ꝓphȩ st̃ : ut atimore di carnessuȩ c̃onfigant᷑ Sed meminit cõpa¬
tiendũ ⁊ cõmoriendũ ẽẽ cũ xp̃o: hisqͥcor regnare cũ couelint : Et
minore istud dict uirtute latinitatis trams latio elocuta ẽ. Qđ enĩn¬
bcũ ẽ ẽfige illic significat ut clauis se configat. Moriendũ gͦ nob̵ ẽ
& oma carnis nr̃e uitia c̃figenoa crucidni st̃ Morim enĩ scđm apłm
redĩ carnes suas orat : qr iudicia di metuat. Timet ȩt̃ni iudicii sententiã
Timet se ñcũ xp̃o ẽfigi ⁊ c̃omori ⁊ c̃sepeliri. nouũ se hominẽ nisi uetere cũ ui¬

Expanded text:
 Propheta peccatores terrae praevaricatores esse existimet, quia naturae legem peccando transgressi sint; ob hoc ipse testimonia Dei diligit, quia cum praevaricatio sit decesine uenia sit ex caelesti lege discessio. : confige de timore tuo carnes meas; a iudiciis enim tuis timui. nonae et preces prophetae sunt, ut a timore dei carnes suae configantur. sed meminit conpatiendum et commoriendum esse cum Christo his, qui conregnare cum eo uelint. et minore istud dicti uirtute latinitatis translatio elocuta est. quod enim nobiscum est confige, illic id significat, ut clauis se configat. moriendum ergo nobis est, et omnia carnis uitia configenda cruci domini sunt. morimur enim secundum re Dei carnes suas orat, quia judicia Dei metuat. Timet enim aeterni judicii sententiam, timet non cum Christo configi et commori et consepeliri, nouum se hominem, nisi uetere cum ui
Abbreviated transcription (Latin):
& in p̃sentis uitȩ opꝰ accipi ue qͦusq in corpore sit sẽꝑ iustifuati¬
ones meditet᷑. Sed nidn lominꝰ & infuturũ sermo ꝓcedit Sat inee¬
lo om̃s angłos: in meditatione iustificationũ dĩ. cẽ Nichil eñ
illie otiosũ nid il in ers.ẽ. Om̃s uirtutescȩlestes in oꝑe minste¬
rii suiꝑmanent Et cũ nob̵ tñcuita angłoꝵ uiuendũ sit potest scđn

Expanded text:
et in praesens opus accipi, ut, quousque in corpore sit, semper iustificatiet in praesens opus accipi, ut, quousque in corpore sit, semper iustificationes meditetur; sed nihilominus et in futurum sermo procedit. scit in caelo omnes angelos in meditatione dei esse. nihil enim illic otiosum, nihil iners est, omnes uirtutes caelestes in opere ministerii sui permanent. et cum nobis tunc uita angelorum uiuendum sit, potest secun
Abbreviated transcription (Latin):
& uiuat. Dehinc seqͥtur Adiuuame ⁊ saluus ero ⁊ meditabor iustis¬
cationes tuas sẽp. Suꝑiꝰ dixerat adiutor ⁊ susceptor : nc̃ aut̃ nominũ
cõmemoratoꝵ rẽ p̃cat᷑. ut qͥ susceptor ẽ suscipiat: ⁊ qͥ ad iutor adiu¬
uet Non ab eẽ a se adiutoriũ ad iuuantis p̃cat᷑ Non orat ne mali¬
gnantes ñ habeat : qr ꝑ passionũ patientiã fides oꝑat᷑ sed ãduersus
eos ad iuuet᷑ orut qr auxiliũ ad ñõ semꝑ oriaendũ ẽ. Sed quẽ ad mo¬
dũ insuꝑiore susceptꝰ uiuet ita & hc adiutꝰ saluabit᷑ cũ excor¬
porea t̃renaq natura in spũalẽ głam transformatꝰ nullũ ad¬
uersantis inimica periculũ metuat᷑ uiuat int̃elatos anglos sit
para d isi in cola & absorta corruptione exmortalĩ imimor¬
talis existat. Sed qđ meditaturũ se iniustitiis dĩ dic̃ & meditatu¬
rũ sẽꝑ. nunqͥd ñ meditat᷑ qͥ & inmeditatione sꝑauit : Potest qͥdẽ

Expanded text:
et uiuat. Dehinc sequitur: adiuua me, et saluus tuas semper. set uiuat. Dehinc sequitur: adiuua me, et saluus tuas semper. superius dixerat: adiutor et susceptor meus, nunc autem nominum commemoratorum rem precatur, ut, qui susceptor est, suscipiat et, qui adiutor est, adiuuet. non abesse a se adiutorium adiuuantis precatur. non orat. ne malignantes non habeat, quia per passionum patientiam fides probatur; sed, ut aduersus eos adiuuetur, orat, quia auxilium a domino semper orandum est. sed quemadmodum in superiore susceptus uiuet, ita porea terrenaque natura in spiritalem gloriam transformatus nullum aduersantis inimici periculum metuat, uiuat inter electos angelos, sit paradisi incola et absorpta corruptione ex mortali inmortalis existat. Sed quod meditaturum se in iustitiis dei dicit et meditaturum semper, numquid non meditatur, qui et in meditatione sperauit? potest quidem
Abbreviated transcription (Latin):
cẽmunẽ faciunt. Hiꝰ modigͥ a sedeclinent aduersantes fidei suȩ postulat
itib: ñuacat animo dĩ mandata scrutari : qr maligni uiri p̃sentia multũ
eiꝰ recepti adominatu malignoꝵ hoꝵ liberem᷑ : ꝓpħa orat dic̃ns. Suscipe me
expectat ⁊ sꝑat nidnl p̃sens nicdnl tẽporaliũ seccat᷑ Plures aut̃ sẽ qͥhanc
expectationẽ fioei nr̃ȩ arguunt & irrioent dic̃ntes talia:. Quid ieiuma
qͥd continentia qͥo castitasꝰ qͥd iactura patrimonioꝵ utilitatis auferet:
Vbi spes urã ẽ .o. xp̃iani : MAorsȩqualiẽ dñat᷑ uniuersoꝵ in om̃iũ corꝑum
naturã cõmune ius illi ẽ. Quin etiã uniũsis nos bonis scłi fruimꝰ: & in¬
tȩ uerelicentia utim᷑. Et in qͦ tanõe nob̵ speiurȩ expectatione p̃statis
Non confundi gͦ seinhac expectatione sua ꝓpħa orat : sed ut mane¬
at confidens & fructꝰ uere illiꝰuitȩ quã expectat accipiat. Seit enĩse

Expanded text:
modi igitur ut a se declinent adversantes fidei suae postulat.modi igitur ut a se declinent adversantes fidei suae postulat.ntibus non uacat animo dei mandata scrutari, quia maligni uiri praesentia multum eius recepti a dominatu horum liberemur, propheta orat dicens: suscipe me nihil temporarium sectatur. Plures autem sunt, qui hanc exspectationem fidei nostrae arguunt et irrident, dicentes talia: Quid jejunia, quid continentia, quid castitas, quid jactura patrimoniorum utilitatis auferet? ubi spes uestra est, Christiani? mors aequaliter dominatur uniuersorum: in omnium corporum naturas commune ius illi est. quin etiam uniuersis nos bonis saeculi fruimur et licentia utimur; et in quo tandem a nobis spei exspectatione praestatis? non confundi ergo se in hac exspectatione sua propheta orat, sed ut maneat confidens et fructus illius , quam exspectat, accipiat. scit enim se
Abbreviated transcription (Latin):
uł qđ habitauerit credidisse: Sed ꝓpħa multa in se.eẽ meminit. quȩ
spei suȩ conent᷑ obsistere : ⁊ idõ subiẽt. Dedinate ame maligni. ⁊ scru¬
tabormandata dĩ mei. Doctrinȩ cȩlestis ratio ad monet ut dictũ hoc
gentes docet qͥ uerbũ di p̃dicat iubet ut a se uniũsi maligni declinent q
congregatio scorũ admalitiȩ oꝑarios sit indigna : & nescio quẽ possit exciꝑe
Om̃ib: enĩ ꝑnaturȩ demutabilis uoluntatẽ malitia ad iacet : ipsisq apłis ũbo
lic& iã fidei emundatis atq: sc̃is ñ ab cẽ tam̃ malitiã ꝓ conditionẽ cõmunis
nob̵ originis docuit dñs dic̃ns. Si ergo uos cũ sitis mali nostis data bona dare
estis & ego uos reficiã. Sed sci ꝓpħa plures malignitates in occulto humani
cordis ẽẽ Scđm enĩ dni dictũ deintꝰ exeunt cogitationes malȩ cȩdes moe¬
dnȩ fornicationes furta falsitates blasphemiȩ Hec enĩ st̃ quȩ cõmunẽ

Expanded text:
init, quae spei suae conentur obsistere; et ideo subiecit: declinate a me maligni; et scrutabor mandata dei mei. doctrinae caelestis ratio admonet, ut dictum hoc gentes docet, qui uerbum dei praedicat, iubet, uti a se uniuersi maligni declinent, quia congregatio sancta ad malitiae operarios sit indigna. et nescio quem possit excipere. omnibus enim per naturae demutabilis uoluntatem malitia adiacet, ipsisque apostolis uerbo licet iam fidei emundatis atque sanctis non abesse tamen malitiam per condicionem communis nobis originis docuit dominus dicens: s i ergo uos, cum sitis mali, nostis data bona dare estis, et ego vos reficiam . Sed scit Propheta plures malignitates in occulto humani cordis esse. Secundum enim Domini dictum, De intus exeunt cogitationes malae, caedes, moechiae, fornicationes, furt
Abbreviated transcription (Latin):
captũ & condusũ habuisset ñ modo ñ ꝑemit sed etiã cũ honore
Filiꝰ quoq: eiꝰ absalon regnũ occupat. exercitũ c̃trahit. patrem
bello parricidali ꝑsequit᷑: sed militib dauno dicit. Parcite pue¬
ro absalon Illi quidẽ ad resistendũ necessitas imposita ẽ ut
regi sed pietas & bonitas affuit ad parcendũ ut ꝓpħȩ mortuũ
quoq affectu pat̃no & dolore defleuit Hlȩc enĩ uoluntaria ñ legiti¬
mast & his obtẽꝑare lib̾tatis potiꝰ quã necessitatis officiũ ẽ. habet
Deuirgimib aut̃ p̃ceptũ dñi ñ habeo : consiliũ aut̃do. Aut cũ glam

Expanded text:
captum et conclusum habuisset, non modo non peremit, sed etiam cum hcaptum et conclusum habuisset, non modo non peremit, sed etiam cum hfilius quoque eius Abessalon regnum occupat, exercitum contrahit, patrem bello parricidali persequitur. sed militibus. Dauid dicit: parcite puero . illi quidem ad resistendum necessitas inposita est, ut regi; sed pietas et bonitas adfuit ad parcendum, ut prophetae. mortuum quoque paterno et dolore defleuit. haec enim , nou legitima sunt: et his obtemperare libertatis potius quam necessitatis officium est. Habet uirginibus autem praeceptum domini
Abbreviated transcription (Latin):
ferri quoꝵ numerꝰ ñ .ẽ Hinc familiȩ nobilitas. hinc regis potestas
hinc sapientiȩ fidutia hnç ꝓphetiȩ meritũ. hinc copiȩ facultatũ
Non erexer̃ tam̃ in suꝑbĩa neq in aliquẽ fastigii tumorẽ extu
ler̃. Tuto gͦ postulat dic̃ns uiuifica me scđm uerbũ tuũ id ẽ ut
tanquã nondũ uiuens ȩt̃nȩ uitȩ uitã seđm uerbi di mereatur
qrauihumilitatis modefia intra disciplinã ⁊ doctrinã p̃dica¬
mei facbene placita dñe : & iudicia tua doce me. Digna exeqͥt¬
ꝓpħa sacram̃to constitutionis suȩ Rimũ enĩ humilis ualde effec¬
tus ẽ Seq̃nti nc̃ orat : ut uoluntaria oris suibene placeant Non
contentꝰ ẽ etiã p̃scriptis legis contineri. neq: tantũ necessitati o
bedientiȩ subiacere . Lex p̃cipiebat malũ ꝓmalo eẽ. reddendũ
dauid iste cũ saul totisse imperii sui uirib ꝑsequentẽ frequent̃

Expanded text:
ferri quorum numerus non est . Hinc familiae nobilitas, hinc regis potestas, ferri quorum numerus non est . Hinc familiae nobilitas, hinc regis potestas, hinc sapientiae fiducia, hinc prophetiae meritum, hinc copiae facultatum, non erexerunt tamen in superbiam, neque in alum, id est, ut tamquam nondum uiuens aeternae uitam secundum uerbum dei mereatur, quia eum humilitatis modestia intra disciplinam et doctrinam cmei fac beneplacita, domine, et iudicia tua doce me. digne propheta sacramentum constitutionis suae. primum enim humilis ualde effectus est; sequenti nunc orat, ut uoluntaria oris sui beneplaceant. non contentus est iam praescriptis legis cobedientiae subjacere. Lex praecipiebat malum pro malo esse reddendum. David iste cum Saul totis se imperii sui viribus persequentem, frequenter
Abbreviated transcription (Latin):
rectũ & bonũ in conspectu di . sed ñ usq infinẽ potuit hȩc manere lau¬
datio. Scriptũ enĩ ẽ in scđo parelimenon libro. Etcecidit etebias
Ab altitutine cordis sui. Vbi corinaltũ erexerat ubi insuꝑbiã sẽ ꝑ
primũ opꝰ sũpsit ut humilis fieret: Neq solũ humilis. sed humilis ualde
ꝑadiectionẽ hanc consũmate in se humilitatis modestiã edocens & erant
causȩ in eo plures fuꝑbiendi. Prebebat in solentiȩ causas nobilitas exiuta.
& meo primũ potestas benedictionis regiȩ inchoata: Mansit eñ ali¬
quandiu exdauto triburegiȩ potestatis familia : ex qua scđm carnem
rex ẽnus emerst Erat etiã pruoentis simꝰ Ait eñ. Inuisibilia & occul¬
quoq opulentiȩ copiis abundauit. Ait em̃ ipse E cce congregaui depau¬
ꝑtate mea auri talenta centũ milia & argenti millemiliã ⁊ eris&

Expanded text:
rectum et bonum in dei, sed non usque in finem potuit manere laurectum et bonum in dei, sed non usque in finem potuit manere laudatio. scriptum enim est in secundo Praeteritorum libro: et cecidit Ezechias ab altitudine cordis sui. ubi cor in altum erexerat, ubi in superbiam se per primum opus sumpsit, ut humilis fieret: neque solum humilis, sed humilis valde: per adjectionem hanc consummatae in se humilitatis modestiam edocens. Et erant causae in eo plures superbiendi. Praebebat insolentiae causas nobilitas ex Juda, et in eo primum potestas benedictionis regiae inchoata. Mansit enim aliquandiu ex David tribu regiae potestatis familia, ex qua secundum carnem Rex aeternus emersit. Erat etiam prudentissimus. Ait enim: Invisibilia et occulquoque opulentiae copiis abundavit. Ait enim ipse: Ecce congregavi de paupertate mea auri talenta centum millia, et argenti mille millia, et aeris et
Abbreviated transcription (Latin):
forma serui de inceps effectꝰ & manens informa dĩ. & effectꝰ infor¬
maserui c̃fessione cȩlestiũ & t̃restriũ & infernorũ ẽẽ indi patris¬
gr̃a efficeret in solentes : ait. Vnicuiq: data ẽ. demons tratio
sp̃s: ad utilitatẽ. In eo enĩ qđ ait ad utilitatẽ docuit eo humilit̃ uten¬
dũ neforte quenꝗͣ spũ aliũ donoꝵ c̃fidentia efficer& in solentẽ et¬
dĩ grã ꝑinsolentiȩ uitiũ fieret otiosa. Ex ꝑsona aut̃ sua ipse demo¬
nstrat etiã hoc se adõ gr̃ȩ consecutũ : ne ꝑ ẽfidentiã pluriũ inse gra¬
tiarũ inaliquẽ tumorẽ suꝑbiȩ tolleretur dicns. Exꝓpt̃ eminen
tiã reuelationũ datꝰ ẽ mͥstimulus carnis angłssathanȩ qui me
cola phraret ne extollar Etiã hoc ille uaselectionis ⁊ doctor gen¬
tiũ meruit : ne ultra humanȩ infirmitatis naturĩt ꝓspũalium

Expanded text:
forma servi deinceps effectus; et manens in forma Dei, et effectus in forforma servi deinceps effectus; et manens in forma Dei, et effectus in forma servi, confessione coelestium et terrestrium et infernorum egratia efficeret insolentes, ait: unicuique data est demonstratio spiritus ad utilitatem. enim quod ait: ad utilitatem, docuit eo humiliter utendum, ne forte quemquam spiritalium donorum confidentia efficeret insolenteDei gratia per insolentiae vitium fieret 366 otiosa. Ex persona autem sua ipse demonstrat, etiam hoc se a Deo gratiae consecutum, ne per confidentiam plurium in se gratiarum in aliquem tumorem superbiae totiam reuelationum datus est mihi stimulus carnis, angelus , qui me colaphizaret. ne extollar. etiam hoc ille uas electionis et doctor gentium metuit, ne ultra humanae infirmitatis naturam per spiritalium
Abbreviated transcription (Latin):
fiteatur qx ẽ dñ siłs ingła dĩ patris. hoc humilitatis fuit p̃miũ ut
corpꝰ assuptũ ingładĩ pãtris maneret : ut in nomine eiꝰ genu cȩlestia
& t̃resria & infernacuruarent. Manens enĩ in forma dĩ non ui
Aliqͣ sibi Acraepina id qđ erat p̃sum̃dũ existimauit. scilicet ut dõ
cẽt xeqͣlis ł rat enĩ in dĩ forma nidnlq ei ex eiꝰgła de erat: in cuiꝰ
forma manebat. Sed formã serui sui ꝑ humilitatẽ accepit & habi¬
tu ut homo reꝑtus ẽ : humilians se ꝑ obȩdientiã usq: ad morcem
Nec solũ usq ad mortẽ : sed usq ad mortẽ crucis. Cȩlũ ex p̃cepto
dĩ ipse firmauit mundũ ex iussu pat̃no in hanc speciẽ tanti decoris
ornauit : t̃rã & quȩ in ins st̃ creauit: Sed nunqͥd ob illa meruit ho¬
minẽ assũptũ in et̃ni patris gła collocare : humilitatis hoc p̃miũ
ẽ humilitatis hȩc merces ẽ ut qr manens antea in forma dĩ eẽt. in

Expanded text:
Iesus in gloria est dei patris. hoc humilitatis fuit praemium, ut corpus adsumptum in gloria dei patris maneret, ut in nomine eius genu caelestis et terrestria et inferna curuarent. manens enim in dei forma non ui aliqua sibi ac rapina, id quod erat, existimauit, scilicet ut deo esset aequalis. erat enim in dei forma, nihilque ei ex eius gloria deerat, in cuius forma manebat; sed formam serui per humilitatem accepit et habitu ut homo repertus est, humilians se per usque ad mortem: nec solum usque ad mortem, sed usque ad morteDei ipse firmavit, mundum ex paterno jussu in hanc speciem tanti decoris ornavit, terram et quae in ea sunt creavit. Sed numquid ob illa meruit hominem assumptum in aeterni patris gloria collocare? Humilitatis hoc praemium est, humilitatis haec merces est: ut quia manens antea in forma Dei, esset in
Abbreviated transcription (Latin):
mitas nr̃a ñ obtinet meritũ tam̃ ad ipiscendȩ consũmationis ẽ.
ex initio uoluntatis. Idcrrco psalmũ ita ꝓpħa condusit. dedina¬
ui cormeũ ad faciendas iustificationes tuas in ȩt̃nũ ꝓpt̃ recributio¬
nẽ. Corsuũ ipse dedinat: ⁊ exnaturȩ humanȩ peccatis in obȩdienti¬
ã di inflectit Nata quidẽ & origo carnissuȩ eũ detinebat: sed uolun¬
tas & religiocor eiꝰ exeo in qͦmãnebat originis untio adiustificationũ
oꝑa declinat łtdedinat in omĩ uitȩ suȩ tẽꝑe : non in diffinitione a¬
liqͣ spatii sed in om̃i uitȩ suȩ scło. Dedinat aut̃ ꝓpt̃ retributionẽ.
certꝰ scilicet ea fidei meritis reseruari & in ins retributionẽ eiꝰ ẽẽ.¬
quȩ oculus ñuidit nec auris audiuit incor hominis ascende
quȩ p̃parauit ds̃ his quidiligunt eũ. in xp̃o ihũ: cui ẽ gła & nunc

Expanded text:
mitas nostra non obtinet, meritum tamen adipiscendae consummationis est mitas nostra non obtinet, meritum tamen adipiscendae consummationis est ex initio voluntatis. Idcirco psalmum ita Propheta conclusit, VEas justificationes tuas in aeternum propter retributionem. Cor suum ipse declinat, et ex naturae humanae peccatis in obedientiam Dei inflectit. Natura quidem et origo carnis suae eum detinebat: sed voluntas et religio cor ejus ex eo in quo manebat originis vitio ad justificationum era declinat. et declinat in omni uitae tempore: non in definitione aliqua spatii, sed in omni uitae suae saeculo. declinat propter retributionem, certus scilicet ea fidei meritis reseruari et in his retributionem eius esse, oculus non uidit, nec auris audiuit, nec in cor hominis ascendit; qu
Abbreviated transcription (Latin):
na hereditate ad qͥsita habet quȩ sub testib dicta st̃. Morses legẽ¬
sub testib statuit cȩlo atq t̾ra. A płs iã celsiorib testimoniis ut p̃di¬
testata : tanqͣ noui patrimoniiheres occupat. ñ exparte sed totũ
Ius eñ hereditatis ex solido ẽ. Et si int̃plures scđm humanã successi¬
onẽ hereditas diuidat᷑ : tam̃ hereditas ipso nomine heredis ex soli¬
do ẽ Acne qđ amultis dici sepe solet rationis aliquã habeat auc¬
toritatẽ cũ asser̃ ꝓpriũ dĩ munꝰ eẽ ut qͥs indĩ reb atq oꝑib¬
uersetur excusantes inftoelitatẽ suã qđ cessante erga sedĩ uo
luntate maneant in fideles .ẽ. quidẽ infide manendi adõ munꝰ
sed incipiendi a nob̵ origo ẽ & uoluntas nr̃a hoçꝓpriũ ex se debet
ut uelit ds incipienti in crem̃tũ dabit . qr consũmationẽ ꝑse infer¬

Expanded text:
nia hereditate adnia hereditate adsub testibus arguit caelo atque terra, apostolus iam celsioribus testimoniis ut praeditestata tamquam noui patrimonii heres occupat: non ex parte, sed totum. ius enim hereditatis ex solido est. etsi inter plures secundum humanam successionem hereditas diuidatur, tamen hereditas ipsa nomine heredis ex solido est. Ac ne, quod a multis dici saepe solet, rationis aliquam habeat auctoritatem, cum adserunt proprium dei munus esse, ut quis in dei rebus atque operibuluntate maneant infideles: est quidem in fide manendi a Deo munus, sed incipiendi a nobis origo est. Et voluntas nostra hoc proprium ex se habere debet, ut velit: Deus incipienti incrementum dabit: quia consummationem per se infir
Abbreviated transcription (Latin):
in possessione t̃renȩ habrtationis insidiȩ st̃. Scło renuncasti
q uid tͥ cũ scłi reb : quid quȩris in iuriã laquei in regione non tua
Dic potiꝰ & utere ipse tu uoce salmis tȩ diẽntis ista &uis dabie mͦ
pennas sic̃ colũbȩ & uolabo & reqͥescã : Natura auiũ ẽ ut noncũ
rendo. dehinc sequit᷑. Hereditaui tes timonia tua in selme¬
qr exultatio cordis mei st. Heres scđm humanã consuetudinẽ
oma el obtinet cuꝰ &heres ẽ. Sed himanas heredicates dedi¬
gnat᷑ propħa lestimonia di heriditauit. Gratũ ipsi ftoei fiat ipse cefais:
qr exultatio cordis suisit. si se dĩ inẽ ꝑseaitionũ bella teftct Sic & me¬
minimꝰ his testimomiis apłos gratuletos : cũ exeuntes de comsenii ꝑsecu
torũ lȩcatist̃ ꝓpt dĩ nom̃ dignos se iniuriis iuticatos: Testimonia eiꝰ
ne cordis tanquã hereditatẽ retineat: tam̃ etiã illa dĩ testimo¬

Expanded text:
in posin pos in saeculo? quid quereris iniuriam laquei in regione non tua ? dic potius et utere ipse tu uoce dicentis ista: quis dabit mihi pinnas sicut columbae? et uolabo et requiescam. natura auium est, ut non, cum rendo. Dehinc sequitur: hereditaui testimonia tua in ; quia exultatio cordis mei sunt. heres secundum humanam consuetudinem omnia eius obtinet, cugnatur Propheta, qui testimonia Dei haereditavit. Gratum ipsi, si Dei fiat ipse testis, quia exultatio cordis sui sit, si se Dei inter persecutionum bella testetur. Sic et meminimus his testimoniis apostolos gratulatos, cum exeuntestorum sunt propter dei nomen dignos se iniuriis iudicatos. testimonia ergo ne cordis tamquam hereditatem retineat, tamen etiam illa dei testimo
Abbreviated transcription (Latin):
Scit quã sibi istuo utile sit. Scit quã sit necessariũ quotidie se ma
Scit in hac scłi silua plures laqueos extendi: plures uitȩ suȩ capti¬
onesparari Sermo cogitatio opꝰ rm̃ sẽꝑ adiacentes habent laquos
cũ int̃dũ occurrit causã irȩ doloris affectio queredȩ necessitas
malȩ cupiditatis occasio Nos diabolꝰ angłiq eiꝰ abintio traens grẽ¬
sores & ab exordio pecatores : laqueos sẽꝑ extentunt Sed cuꝰ in
manib: di anima ẽ. & qͥ nunquã legis di inmemor ẽ. hnsundiq
licet laqueis circũuectis ap̃ceptis cam̃ ñ aberrauit. Sẽꝑenĩ dnm̃
cogians abhis euolat ut in psalmo altero loquit᷑: si c̃ passer libat᷑
queo uenatoꝵ : & a uerbo conturbationis: Non enĩ in iuste ten¬
dunt᷑ retia auib Incȩlestẽ scientã homo eruditꝰ es. Quid tibi
cũ trens opib: & gestis ẽ : Auis effectꝰ es cur ñ innaturȩ tuȩ¬
clem̃to moraris: Volueres eñ celi ñ cupant᷑ Noniniuste gͦ illis

Expanded text:
Scit, quam sibi istud Scit in hac saeculi sylva plures laqueos extendi, plures vitae suae captiones parari. Sermo, cogitatio, opus nostrum semper adjacentes habent laqueos: cum interdum occurrit causa irae, doloris affectio, querelae necessitas, malae cupiditatis occasio. Hos diabolus angelique ejus ab initio transgressores, et ab exordio peccatores, laqueos semper extendunt. Sed cujus in manibus Dei anima est, et qui numquam legis Dei immemor est, his undique licet laqueis circumjectis, a praeceptis tamen non aberrabit. Semper enim Deum cogitans ab his evolat, ut in psalmo alio loquitur: Sicut passer, liberatus te uenatorum et a uerbo conturbationis. Non enim iniuste tenduntur retia auibus. in caelestem scientiam homo eruditus es; quid tibi cum terrenis operibus et gestis est? auis effectus es; cur non in elemento moraris? uolucres enim caeli nuncupantur; non iniuste ergo illis
Abbreviated transcription (Latin):
solus cȩterarũ gẽmarũ optimarũ p̃ciosissimarũq speciẽ : & in unio
illo diuersissimoꝵ coloꝵ ꝑmixtio continet᷑. Suꝑ hunc gͥ topation
& suꝑ aurũ mandata dĩ ppħa dilex̃ : ñ t̃renis se sed eglestib desi¬
deris significans detineri. Contẽpta aut̃ scł ariũ opũ cupiditate
omẽm a se occasionẽ ꝑuersȩ & prauȩ uoluntatis reridit. Diligens
flectit᷑ ñ detorquet᷑ ꝑ t̃renas cupiditates : sed ad omĩa dĩman¬
gẽmas meminit eẽ . Aut montiũ aut maris calculos. Vidit illicẽ
ad lascuuã uultũ. seit tanꝗͣ auib cȩli ex inis sibi laqueis euaden¬
dũ Resistit gͦ coalitis sibi naturȩ suȩ uiti is & omẽm uiã iniqͥta¬
tis odie Idõ itaq & ad mandata om̃a dirigit᷑ qr ea suꝑ t̾rena desi

Expanded text:
solus ceterarum gemmarum optimarum pretiosissimarumque speciem et in uno solus ceterarum gemmarum optimarum pretiosissimarumque speciem et in uno illo diuersissimorum colorum permixtio continetur. super hunc igitur topazion et super aurum mandata dei propheta dilexit, non terrenis se, sed caelestibus desideriis significans detineri. Contempta autem ssecularium opum cupiditate omflectitur, non detorquetur per terrenas cupiditates, sed ad omnia Dei manse: vidit gemmas, meminit esse aut montium aut maris calculos: vidit illicem ad lasciviam vultum, scit tamquam avibus coeli ex his sibi laqueis evadendum. Resistit ergo coalitis sibi naturae suae vitiis, et omnem viam iniquitatis odit. Ideo itaque et ad mandata omnia dirigitur, quia ea super terrena des
Abbreviated transcription (Latin):
quat᷑ diligit aut̃ manoata dĩ suꝑ aurũ & topation. Humanꝰ error
pciosius nicdil auro & gẽmis opinat᷑ & hȩc st̃ que hominũ cupiditates do¬
minatui p̃cii sui & honoris subdider̃. Auro uiris honestas pudicatiȩ ue¬
nalis ẽ ꝑ gẽmas uͦ humani corꝑis p̃s tantior ut putant species ad naturȩ
contumeliã expolit᷑ It iocirco nichil hab& sexus ut̃q p̃ciosius dũ uiri
posse om̃ia auro nolunt mulieres uͦ ꝑgẽmas fieri se exis timant pul¬
driores, Prȩstat aut̃ ut cȩtĩs metallis aurũ ita & aliis lapitib: topati¬
on Estenĩ ipse raerissimꝰ & speciosissimꝰ om̃iũ & maximꝰ inchebaitis uͦ
loco cui al abastra nom̃ ẽ reperiri solet. Nunc etia fer̃ scłariũ gesto¬
rũ literȩ incopario insula ab incolis eiꝰ. idẽ troglotidis araebis inuen¬
tũ ad matrẽ regis egypti ptolomei subqͦ scripturȩ legis ex ebreo i
grecũ trans latȩ st̃ munere fuisse delatũ. Continet᷑ aut̃ ipse in se¬

Expanded text:
super aurum et topazion. humanus error pretiosius nihil auro et gemmis opinatur, et haec sunt, quse hominum cupiditates dominatui pretii sui et honoris subdiderunt. auro ius, honestas, pudicitia uenalis est; per gemmas uero humani corporis praestantior, ut putant, species ad naturae contumeliam expetitur. et idcirco nihil habet sexus uterque pretiosius, dum uiri posse omnia auro uolunt, mulieres uero per gemmas fieri se existimant pulchriores. praestat autem ut ceteris metallis aurum, ita et aliis lapidibus topazion. est enim ipse rarissimus et speciosissimus omnium et maximus. in Thebaidiloco, cui Alabastra nomen est, reperiri solet. Hunc etiam ferunt saecularium gestorum litterae, in Topazo insula ab incolis ejus, id est Troglodytis Arabis inventum, ad matrem regis Aegypti Ptolemaei, sub quo Scripturae legis ex hebraeo in graecum translatae sunt, munere fuisse delatum. Continet aut
Abbreviated transcription (Latin):
b: ꝓpħȩ ũbis nichil humile eẽ nidul cõmune cũ cȩtĩs sed ꝓpriũ uel
ipsi sibi uł suisimilib: eñtiari. Latec aut̃ sub familiarib uerb̵ ma¬
xima c̃scientiȩ & sioei ꝓfessio ut nc̃ in eo qđ sequit᷑ intelligimꝰ Ait
enĩ Seruus tuus sũ ego damͥ intellectũ ut sciã testimonia tua

Expanded text:
bus prophetae uerbis nihil humile esse, nihil commune cum ceteris, sed proprium uel bus prophetae uerbis nihil humile esse, nihil commune cum ceteris, sed proprium uel ipsi sibi uel sui similibus enuntiari; latet autem sub familiaribus uerbis maxima conscientiae et fidei professio, ut nunc in eo, quod sequitur, intellegimus. ait enim: seruus t
Abbreviated transcription (Latin):
ut in hac seruitutis nrẽ ꝓfessione maneam᷑. In becilla enĩ ẽ ꝑse
ad aliqͥd obtinendũ humana infirmitas & hoc tantũ naturẽ suȩ
doceat: Scit iniustificationib: qͦs morses c̃stituere p̃ceptꝰ ẽ. magnũ ne¬
scio qͥd & in cõp̃hensibile humanȩ intelligentiȩ c̃tineri. Scire optat
qͥs is te sit ut freq̃nt̃ diximꝰ coemptꝰ hebreus puer sex tantũ annis ser¬
uiturꝰ. Legit hȩc qͥdẽ sed ñ stati qđ legit᷑ & intelligit᷑. Scire uult quȩ il¬
la seruitꝰ sit : quȩ septimi anni libtas. Qđ sit auris foram̃ ex subula
diat᷑ ipse quid deinde scđa iustificatio qͥd t̃tia qͥd sequentes habe¬
ant futuroꝵ sacracm̃toꝵ p̃formationis: Non ẽ. humam in genii
hȩc ẽseqͥ posse sȩlesti opꝰ ẽ. magistro ⁊ plurimis fioei nr̃ȩ meri¬
tis necessariũ ẽ ut doceriista meream᷑. Scire aut̃ nos conuenit in omĩ¬

Expanded text:
one eius opus est, ut in hac seruitutis nostrae professione maneamus. inbecilla enim est per one eius opus est, ut in hac seruitutis nostrae professione maneamus. inbecilla enim est per se aliquid obtinendi humana infirmitas, et hoc tantum naturae suae. doceat. scit in iustificationibus, quas Moyses constituere prseceptus est, magnum nescio quid et inconprehensibile humanae intellegentise contineri. scire optat, quis iste sit, ut frequenter diximus, coemptus Hebrseus puer sex tantum annis seruiturus. legit haec quidem, sed non statim, quod legitur, et intellegitur. scire uult, quae illa seruitus sit, quse septimi anni libertas, quod sit auris foramen ex subulaediatur ipse, quid deinde secunda iustificatio, quid tertia, quid sequentes habeant futurorum sacramentorum prseformationis. non est humani ingenii haec consequi posse: caelesti opus est magistro, et plurimis fidei nostrae meritis necessarium est, ut doceri ista mereamur. Scire autem nos conuenit in omni
Abbreviated transcription (Latin):
qui habeant opimonẽ cũ pharao cor ad ẽtumatiã obourat᷑ & ꝑti¬
natia ei irreligiosȩ uoluntatis affigit᷑ Cũ exouab ad huc inutero
gentib: minorimaior sit seruitura & neutra quicꝗͣ boni ꝓmerente ser¬
uit uni imponi᷑ : dominat᷑ alteri donat᷑ cũ adã deparadiso ne arborẽ
uitȩ contiigat expellit᷑ . Quȩ homines diuinȩ curtutis & bontatis &
iniuscũ et̃ in his ditis di. sedom̃ã aduentu saluatoris di hȩc eloquia
& consũmanoa ⁊ intelligenda eẽ iustitiȩ Rocedi auc̃ ꝑhanc in¬
tentã usq ad defectionẽ oculoꝵ expectationẽ ut aliqͥdultra p̃ca
& cuiꝰ oculi insalutare dĩ ⁊ in eloquiũ iustitiȩ defecissen. Sed ne in
his quid ẽ ꝓpħa insolens ẽ Nã in eo ipso qđ dix̃ fac adiec̃ cũ ser¬
uotuo Feqe seruitꝰ nrã io ipsũ ut in seruitutis fiae maneat miscđio

Expanded text:
quii habeant opinionem: cum Pharao cor ad contumaciam obduratur et pertiquii habeant opinionem: cum Pharao cor ad contumaciam obduratur et pertinacia ei inreligiosse uoluntatis adfigitur; cum ex duabus adhuc in utero gentibus minori maior sit seruitura, et neutro quicquam boni promerente seruitus uni inponitur, dominatus alteri donatur; cum Adam de paradiso, ne arborem uitse contingat, expellitur; quse homines diuinse et uirtutis et bonitatis et iniustum esse in his dictis dei, sed omnia aduentu salutariet consummanda et intelligenda esse justitiae. Procedit autem per hanc intentam usque ad defectionem oculorum exspectationem, ut aliquid ultra precarsset, et cujus oculi in salutare Dei et in eloquium justitiae defecissent. Sed ne in his quidem Propheta insolens est. Nam in eo ipso quod dixit, Fac; adjecit, cum seruitus nostra ad id ipsum, ut in seruitutis fide maneat, miseric
Abbreviated transcription (Latin):
subpeditent calũniã nob̵ ante dnm peccati. qđ ꝑ eos gesserimꝰ intentaNĩ
causananq peccati ad crim̃ initiunt & eriminis in uidiã ꝑ calũniã exa¬
cerbant : scriptura ina pocalipsi calũmatorẽ eẽ. testante. Verũ etiã
nc̃ se extenot ꝓpħa incelsiorẽ ꝓfectũ. dic̃ns. Oculi mei defecer̃ insalu¬
indĩ salutare defixit. Eede salutari qͥd intelligi oporter& sȩpe traca¬
uimꝰ eũ scilic&. cẽ ilim̃ qͥsaliũ faci& popłm suũ apeccatis eoꝵ Alus
gͥ oculos suos indesideria scłaria occupantib ⁊ in uoluptates rerũ p̃sen¬
tiũ tendentib ꝓpħa ind̃i salutare defixus ẽ & ne corporades oculos eiꝰ
deficere sub hac contẽplandi intentione existimaremꝰ ñ solũ insalu¬
tare dĩ deficiunt sed etiã in eloquiũ iustitae. iusta itaq eẽ dĩdo¬
quuia ẽfitet᷑. Scit eẽ quȩdã quȩ cũ imperitis utq impiis iniusti elo¬

Expanded text:
subpeditent, calumniam nobis ante deum peccati, quod per eos gesserimus, intendunt; subpeditent, calumniam nobis ante deum peccati, quod per eos gesserimus, intendunt; causam namque peccati ad crimen iniciunt et criminis inuidiam per calumniam exacerbant, scriptura in Apocalypsi calumniatorem eum esse testante. Verum etiam nunc se extendit propheta in celsiorem profectum dicens: oculi mei defecerunt in saluorteret, saepe tractauimus; eum scilicet esse legum, qui saluum faciet populum suum a peccatis. aliis igitur oculos suos in desideria saecularia occupantibus et in uoluptates rerum praesentium tendentibus propheta in dei salutare defixus est. et ne corporales oculos eum deficere sub hac contemplanti intentione existimaremus, non solum in salutare dei deficiunt, sed etiam in eloquium iustitise. Iusta itaque esse dei eloquia confitetur. scit esse quaedam, quae cum inperitis atque impiis iniusti elo
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ inbonũ ñ calũ nient᷑ me suꝑbi Rofec̃ inspesua ꝓpħa : ⁊ celsiorẽ
iã dep̃cationis suȩ gradũ scandit Qui enĩ orauerat netraderet᷑ no¬
centib seiã ut in p̃priecatẽ serui excipiat᷑ rogat beatũ illũ in sedĩ¬
dominatũ cũbona susceptione sua de p̃cans . Et ñ obleuẽ causã ut in
bonũ suscipiat᷑ orat: scilic& ne eũ suꝑbi calũnient᷑ Et qui st̃ suꝑbi:
Nẽpe illi quoꝵ principẽ loquentẽ isaias introduc̃ ita Dix̃ enĩ Vir¬
tutẽ faciã & sapientiã intellecꝰ Auferã fines gentũ ⁊ uirtutem
eoꝵ: & cõmouebo eiuitates in habitabiles & om̃em orbẽ t̃rȩ. hȩc suꝑ
uerisme Non. ẽe aut̃ huno solitariũ sed plures ei ad. eẽ spũ aliũ neqͥ¬
tiarũ minis tros ꝑ eũ docem qͥait discedite a me maledicti inignem
xt̃nũ quẽ p̃parauit pat̃m̃s diabolo & angłis eꝰ Ab hor gͥ suꝑborũ¬
calũnia ẽẽ se lib̵um rogat. Calũ nant᷑ enĩ qr cũ ipsi peccati incentiua

Expanded text:
um in bonum: non calumnientur me superbi. proficit in spe sua propheta et celsiorem iam deprecationis suae gradum scandit. qui enim orauerat, ne traderetur nocentibus se, iam, ut proprietate serui excipiatdominatum cum bona susceptione sua deprecans. Et non ob levem causam ut in bonum suscipiatur orat, scilicet ne eum superbi calumnientur. Et qui sunt superbi? Nempe illi, quorum principem loquentem Isaias introducit ita: dixit enim: Virtute faciam et sapientia intellectus auferam fines gentium et virtutem eorum, et commovebo civitates inhabitabiueris me. non esse autem hunc solitarium, sed plures ei adesse spiritalium nequitiarum ministros per eum docemur, qui ait: discedite a me, maledicti, in ignem seternum, quem prseparauit pater meus diabolo et angelis eius. ab horum igitucalumnia esse liberum rogat. calumniantur enim, quia, cum ipsi peccati incentiua
Abbreviated transcription (Latin):
Apłm pugna ẽ aduersus carnẽ ⁊ sanguinẽ : sed ad uersus potestates
imundi potentes harũ tenebrarũ aduersus spũales neqͥtias incȩle¬
stib: Hos gͦ hostes habemꝰ aduersũ hos adiutor đs p̃cantꝰ ẽ. ut nos
in susceptionẽ suã recipiat. Sed nontã timoris þȩc p̃catio debec. eẽ quã
meriti. limor enĩ extrepidatione conditionis humanȩ ẽ Ropha aut̃
in uerbo di sꝑat. Spes ñ res p̃sentes obtinec : sed futuras. Sꝑat gͦ. quȩ uer

Expanded text:
ersus potestates et mundi potentes harum tenebrarum, adversus spiritales nequitias in coelestibus . Hos ergo hostes habemus, adversus hos adjutor Deus precandus est, ut nos in susceptionem suam recipiat. Sed non tam timoris haec precatio debet esse quam meriti. timor enim ex trepidatione condicionis est, propheta autem in uerbo dei sperat. spes non res praesentes obtinet, sed futuras. sperat ergo, quae
Abbreviated transcription (Latin):
traeriũ anteriorib p̃ceptis iubet᷑. Ircesci aut̃ hȩc carissima nob̵ nomina
pat̃ scilic& ac mat. & uxor & filii. ñ possẽ qđ eos p̃cipim adissẽ cũ animã
ipsã nr̃am odisse iubeam᷑. Scit enĩ ẽẽ dñs plures tã in consultiam oris.
ut cũ ꝑsistere in martrriigła filiossuos uideant ut tẽporiced ant ro¬
gent ut sententiã mutent p̃cent᷑ & impie piecatis erga cosutant᷑ afft¬
ctu cũ anꝰ mat̃ & pat̃ senex miserabiles canos filio in ipsomartirii certa
mine cũ inuidia p̃durȩ uoluntatis eiꝰ ostendat. Hinc iuxor ad sit filioꝵ¬
Ambitiosa comitatii oret potiꝰ sibi illisq uiuat hinc fr̃s & sorores blands
nominũ suoꝵ familiaritatib: dep̃cent᷑ ipsa qͦq amima illecebris iã proe
capta uiuendi tacitis qͥbustã consiliis ad coniuentiã de flectende uolun¬

Expanded text:
trarium anterioribus praeceptis iubetur. irasci autem haec carissima nobis nomina, trarium anterioribus praeceptis iubetur. irasci autem haec carissima nobis nomina, pater scilicet ac mater et uxor et filii non possunt, quod eos praecipimur odisse, cum animam ipsam nostram odisse iubeamur. scit enim esse dominus plures tam inconsulti amoris, ut, cum persistere in martyrii gloria filios suos uideant, ut tempori cedant, rogent; ut sententiam mutent, precentur et pietatis erga eos utantur adfectu, cum anus mater et mine cum invidia praedurae voluntatis ejus ostendat: hinc et uxor adsit filioambitiosa comitatu, oret, ut potius sibi illisque uiuat, hinc fratres et sorores blandis nominum suorum familiaritatibus deprecentur, ipsa quoque anima inlecebris iam pridem capta uiuendi tacitis quibusdam consiliis ad coniuentiam inrepat. ho
Abbreviated transcription (Latin):
sari uidet᷑ dm̃cis mandats ut cũ amor: nob̵ inimicoꝵ imꝑetur
ille qđ iniqͦs oderit tanꝗͣ bonũ opꝰ p̃ferat. Sed huiꝰ ipsius dictira¬
tio exipsis euangeliis noscenda ẽ Nã dñs qͥ immicos diligi ius¬
sit & maledicentes patrẽ aut macrẽ rees ẽe mortis constitu¬
it : rursũ aliõ loco p̃cepit diẽns : Si qͥs uenit ad me & ñ oderit patrem
suũ & matrẽ & uxorẽ & filios & fr̃s i sorores ad huc etiã & amimã
suã ñ potest m̃s discipłs eẽ Ergo hȩc uident̃ sibi ẽẽ contraria ut cuiꝰ
ex p̃cepto ñ solũ odiũ in parentes sed maledictio antũ morte sic digna
ipserursũ dicat neminẽ discipłm suũ et̃ posse nisi qui patrẽ & ma¬
trẽ &uxorẽ & filios & fr̃s & sorores & cinimã suã oderit̃. Durus hic
sermo & p̃ceptũ graue ẽ ĩmpietatis necessitatẽ ad consũmationem
religiomis imponere Verũ nidnl adõdurũ : nichil impiũ nidnl con¬

Expanded text:
 uidetur dominicis mandatis, ut, cum amor nobis inimicorum imperetur, ille, quod iniquos oderit, tamquam bonum opus praeferat. Sed huius ipsius dicti ratio ex ipsis euangeliis noscenda est. nam dominus, qui inimicos diligi iussit et maledicentes patrem aut matrem reos mortis esse constituit, rursum alio in loco praecepit dicens: si quis uenit ad me et non oderit patrem suum et matrem suam et uxorem et filios et fratres et sorores, adhuc etiam et animam suam, non potest meus discipulus esse. ergo haec uidentur sibi esse contraria, ut, cuius ex praecepto non solum odium in parentes, sed maledictio tantum morte sit digna, ipse rursum dicat, neminem discipulum suum esse posse, nisi qui patrem et matrem et uxorem et filios et fratres et sorores et animam suam oderit. durus hic sermo et praeceptum graue est, inpietatis necessitatem ad consummationem religionis inponere. Verum nihil a deo durum, nihil impium, nihil con
Abbreviated transcription (Latin):
tores eos existimamꝰ. qͥ susceptã fioẽ ⁊ cognitionẽ dĩ ad eptã relm¬
quuni. aliud pollicitos ⁊ aliud nc̃ agentes. Sed hic p̃uaricatores
ẽẽ existimant᷑ om̃s peccatores t̃rȩ. Nullus excipit᷑ generadit̃ ad
om̃s p̃uaricationis nom̃ refert᷑. Lex enĩ ueluti naturalis ẽ in iuriã
nemim afferre nidul alienũ p̃ripere frauoe ac ꝑ iurio abstinere
Alieno c̃iugio ñ insidiari . Nouit & hanc apłs legẽ dic̃ns Cũ eñ natio¬
nes quȩ legẽ ñ habent naturalit̃ scđm legẽ faciunt. tales homi

Expanded text:
tores eos existimamus, qui susceptam fidem et cognitionem Dei adeptam relitores eos existimamus, qui susceptam fidem et cognitionem Dei adeptam relinquunt; aliud pollicitos, et aliud nunc agentes. Sed hic praevaricatores esse existimantur omnes peccatores terrae: nullus excipitur, generaliter ad omnes nomen refertur. lex enim ueluti naturalis est, iniuriam nemini adferre, nihil alienum praeripere, fraude ac periurio abstinere, alieno coniugio non insidiari. nouit et hanc apostolus legem dicens: cum enim nationes, q u ae legem non habent, naturaliter secundum legem faciunt, t