comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reri. Et istis igitur qui sunt de do¬
mo iuda et a confessione ȩccłiȩ̨ re¬
cesserunt: ñ parcet dñs. Cumiq cla¬
mauerint uoce magna de qua dñs
dixit. clamor eorum ꝑuenit ad me.
tamen dñs ñ exaudiet eos: ut ma¬
lis coacti intelligant quod fecer̃t.
Et clamauit in aurib meis uoce c.ix.¬
magna: dicens. Appropm quauert̃
uisitationes urbis. Pro uisitationib
ultionem septuaginta transtule¬
runt: michi enim umdictam. ego
retribuam dicit dñs. Om̃isq ultio
uisitatio ẽ. quasi egrotantis. quasi ha¬
bentis uulnera. quasi medici expec¬
tantis manus: iuxta illud quod ali¬
bi scriptum ẽ. Uisitabo in uirga ma¬
quitates eorum. et in flagellis pec¬
cata corum: miscđiam aut̃ meã
ñ auferam ab eis. Recte ut supra
diximus uisitatio uel ultio. appro¬
pinquare dicitur: captiuitate uici¬
na. Et ius quisq uas int̾fectioniᷤᷤ
habet in manu sua. Non dixit habe¬
bat. ut septuaginta transtulerunt:

Expanded text:
reri. Et istis igitur, qui sunt de doreri. Et istis igitur, qui sunt de domo Juda, et a confessione Ecclesiae recesserunt, non parcet Dominus. Cumque clamaverint voce magna, de qua Dominus dixit: Clamor eorum pervenit ad me : tamen Dominus non exaudiet eos: ut malis coacti, intelligant quid fecerint. Et clamavit in auribus meis voce magna, dicens: Appropinquaverunt visitationes urbis. Pro visitationibus, ultionem Septuaginta transtulerunt. Mihi enim vindictam et ego retribuam, dicit Dominus . Omnisque ultio visitatio ebentis vulnera, quasi medicas exspectantis manus, juxta illud quod alibi dictum est: « Visitabo in virga iniquitates eorum, et in flagellis peccata eorum. Misericordiam autem meam non auferam ab eis . Recteque, ut supra diximus, visitatio vel ultio appropinquare dicitur captivitate vicina. « Et unusquisque vas interfectionis habet in manu sua. « Non dixit, « habebat, » ut Septuaginta transtulerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ducere irridere. contẽpnere. Ergo¬
⁊ et ego faciam in furore: ñ pareet¬
⁊ oculus meus: nec miserebor. Qđq
⁊ aures meas uoce magna. ñ exau-¬
diam eos: in septuaginta ñ habe¬
tur. Pro his ait om̃ĩb quȩ fecert̃.¬
et ego faciam in furore : et ñ par-¬
cet oculus meus. nec miserebor. Qđ
audientes teteres heretici. creato¬
rem calum pniantur. quasi crudelẽ
et sanguinarium: nec cogitant apo¬
stolum paulum. qui certe boni dei
ut ipsi uolunt apłs ẽ. scribere ad cho¬
rinthios. si uenero rursum ñ parcã:
ut uirga corripiat delinquentes. et
errantes retrahat ad salutem. Qui
eram ñ intelligunt quid sibi ꝓsint.
et orant frequent̃ contraria: expedit
eis ut ñ exaudiantur a dño. Unde et
in oratione dicimus: frat uoluntas
tua: ñ uoluntas nr̃a quȩ et errare
consueuit: sed uoluntas tua quȩ fu¬
tura cognoscit. Magnęq int̃dum
felicitatis ẽ: ad p̃sens miscd̾ram ñ me-¬

Expanded text:
ducere, irridere, contemnere. Ergoducere, irridere, contemnere. Ergo et ego faciam in furore: non parcet oculus meus, nec miserebor. Et  aures meas voce magna, non exaudiam eos, in Septuaginta non habetur. Pro his, ait, omnibus quae fecerunt, ego faciam in furore, et non parcet oculus meus, nec miserebor. Quod audientes veteres haeretici, Creatorem calumniantur quasi crudelem et sanguinarium; nec cogitant Apostolum Paulum, qui certe boni Dei ut ipsi volunt apostolus est, scribere 92 ad Corinthios, Si venero rursum, non parcam ; ut virga corripiat delinquentes, et errantes retrahat ad salutem. Qui enim non intelligunt quod sibi prosit, et orant frequenter contraria, expedit eis ut non exaudiantur a Domino. Unde et in oratione Dominica dicimus: Fiat voluntas tua . Non voluntas nostra, quae errare consuevit: sed voluntas tua, quae futura cognoscit. Magnaeque interdum felicitatis est, ad praesens misericordiam non me
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinem canticiꝑ nares suas.
Significat aut̃ uiginti quinq ui¬
ros. qui in quadrum solida statio¬
ne fundati sunt. et a quinq sensi¬
bus ꝑ quinquies quinq quadrangu¬
li figuram efficiunt. ñ solum tem¬
plum habere post tergum: sed in¬
star idolorum applicare ramum
ad nares suas.: haud dubiũ quin
palmarum quas greco sermone
baias uocant. ut ꝑ eos idola adora¬
re significet. Deniq et iob int̾ ce¬
teras uirtutes. etiam hoc habuisse
se dicit: quod numquã aspiciens
cȩlum. et solem. et lunam. et astra
fulgentia. osculatus sit manũ suã:
id est adorauerit creaturas. Sym-¬
machi aut̃ interp̃tatio: fȩdum rau¬
cumq sonitum de narib proceden¬
tem. in dei contemptũ significat.
Om̃sq heretici qui repleuert̃ t̾ram
iniquitate. et conuersi sunt ad falsi
nominis scientiam. ut dr̃ãm ad ira-¬
cundiam ꝓuocarent: estimandi
um. magis turpi sonitu blasphema¬
re. uel testam̃ti ueteris deũ parui-

Expanded text:
similitudinem cantici per nares suas. similitudinem cantici per nares suas. Significat autem viginti quinque viros, qui in quadrum solida statione fundati sunt, et a quinque sensibus per quinquies quinque, quadranguli figuram efficiunt, non solum templum habere post tergum, sed instar idolorum applicare ramum ad nares suas: haud dubium quin palmarum, quas Graeco sermone βαΐα vocant, ut per hoc eos idola adorare significet. Denique et Job inter caeteras virtutes etiam hoc habuisse se dicit, quod numquam aspiciens coelum et solem, et lunam, et astra fulgentia, osculatus sit manum suam , id est, adoraverit creaturas. Symmachi autem interpretatio, foedum raucumque sonitum de naribus procedentem in Dei contemptum significat. Omnesque haeretici, qui repleverunt terram iniquitate, et conversi sunt ad falsi nominis scientiam, ut Dominum ad iracundiam provocarent, aestimandi um, magis turpi sonitu blasphemare, vel Testamenti veteris Deum parvi
Abbreviated transcription (Latin):
post tergum habito: ipsi confessio¬
ne sua creaturam adorare se di¬
cunt. Nos aut̃ sic adoramus solem
iusticiȩ. ut dm̃ adoremus in tem¬
plo ueteris testam̃ti: ubi lex et pro¬
pħe. ubi cherubim et propitiatoriũ
ẽ. Quos nos inginti quinq uiros
transtulimus. septuaginta posuert̃
uiginti: et in quib dam exempla-¬
rib. quinq de theodotione additi
sunt. Et dixit ad me. Certe uidisti
fili hominis. Num quid leue ẽ. hoc
domui iuda. ut facerent abomina¬
tiones istas quas fecerunt hic. quia
replentes t̾ram iniquitate. conuer¬
si sunt ad irritandum me: Et ecce
applicant ramũ ad nares suas. Pro
eo quod nos diximus. et ecce appli¬
cant ramũ ad nares suas. septuagin¬
ta transtuler̃t. et ecce ipsi secuti sub¬
sannantes : quib de theodotione
additum ẽ. extendunt ramũ: ut
sit totum pariter. et ecce ipsi ex¬
tendunt ramũ quasi subsannan¬
tes: pro quo int̾pretatus ẽ. sẏmina¬
chus. quasi emittentes sonitum in

Expanded text:
post tergum habito, ipsi confessiopost tergum habito, ipsi confessione sua creaturam adorare se dicunt. Nos autem sic adoramus solem justitiae, ut Deum adoremus in templo veteris Testamenti, ubi Lex et Prophetae, ubi Cherubim et propitiatorium est. Quos nos viginti quinque viros transtulimus, LXX posuerunt, viginti; et in quibusdam exemplaribus, quinque de Theodotione additi sunt. 91 Et dixit ad me: Certe vidisti, fili hominis: numquid leve est hoc domui Judo, ut facerent abominationes istas, quas fecerunt hic, quia replentes terram iniquitate, conversi sunt ad irritandum me? Et ecce applicant ramum ad nares suas. Pro eo quod nos diximus: Et ecce applicant ramum ad nares suas, LXX transtulerunt: et ecce ipsi sicuti subsannantes, quibus de Theodotione additum est, Extendunt ramum; ut sit totum pariter: Et ecce ipsi extendunt ramum quasi subsannantes. Pro quo interpretatus est Symmachus, quasi emittentes sonitum in
Abbreviated transcription (Latin):
contra templum: ubi in scã scõrum
habitare dñs credebatur. Quod qui¬
dem et danielem in babylone fecis¬
se legimus: qui aꝑtis fenestris cęna¬
culi. adorabat dñm contra templũ
quod erat in ierłm. Hoc uixta lit:¬
teram fuisse sacrilegii. nemo dubi¬
cos peiores cẽ. prioribꝰ. id est idolo
zeli. pictisq in pariete figuris ani¬
mantium. et planctu adonidis. per
quȩ idolatria uoluptasq monstra¬
tur: ille scire poterit qui intellexe¬
rit propħam dicentẽ. Tu aut̃ odisti
disciplinram. et proiecisti sermo¬
nes meos post te : et in alio loco: uer¬
terunt contra me. scapulam rece¬
dentem. An ignoramus martionẽ.
et cȩteros hereticos qui uetus lani¬
ant testam̃tum. contempto crea¬
tore id ẽ. iusto deo. alium quendam
bonum dm̃ colere et adorare: quẽ
de suo corde firxerunt: Om̃sq nr̃i
temporis heretiei. qui dei filium p̃¬
dicant creaturam. et tam̃ adorant
eum. relicto diuinitatis templo et

Expanded text:
contra templum, ubi sancta sanctorum contra templum, ubi sancta sanctorum habitare Dominus credebatur. Quod quidem et Danielem in Babylone fecisse legimus , qui apertis fenestris coenaculi sui, adorabat Dominum contra templum, quod erat in Jerusalem. Hoc juxta litteram fuisse sacrilegii, nemo dubicos pejores esse prioribus, id est, idolo Zeli pictisque in pariete figuris animantium, et planctu Adonidis, per quae idololatria voluptasque monstratur, ille scire poterit, qui intellexerit prophetam dicentem: Tu autem odisti disciplinam, et projecisti sermones meos post te . Et in alio loco: Verterunt contra me scapulam recedentem . An ignoramus Marcionem et caeteros haereticos, qui vetus laniant Testamentum, contempto Creatore, id est, justo Deo, alium quemdam bonum Deum colere et adorare, quem de suo corde finxerunt? Omnesque nostri temporis haeretici, qui Dei Filium praedicant creaturam, et tamen adorant eum, relicto divinitatis templo et
Abbreviated transcription (Latin):
et altare. quasi uiginti quinq uiri.
dorsa habentes contra templum dñi.
et facies ad orientem: et adorabant
ad ortum solis. Quod nos uestibulũ
iuxta symmachum int̃pretati sumꝰ.
qui ΠPOTYA or posuit. pro eo quod
septuagnta et theodotio ipsum uer¬
bum hebraicum transtulert ęlam:
aquilȩ prima editio tͥeoceaRa. scđa.¬
citur: adhuc conuersus uidebis
abominationes maiores his. Quȩ
ẽ. aut̃ maior abominatio suꝑiorũ
trium scelerum: uidelicet quarta
quȩ sequitur. Ecce in ostio templi
dñi. int̾ uestibulum et altare. qua¬
si uiginti quinq inri. dorsa haben¬
tes contra templum dñi. et facies
ad orientem : et adorabant ortum
solis: eo quod contempto dño id est
creatore. ad orarent solem. id ẽ. dñi
creaturam: p̃cipiente ipso dño per
moysen. quod nequaquam in morẽ
gentilium. contra orientem dm̃ ad¬
orare deberent: sed in quacumq
fuissent orbis parte. siue ad orientẽ.
siue ad occidentem. siue ad meridi-
em. siue ad septemtrionẽ. ad oraren

Expanded text:
si viginti quinque viri, dorsa habentes contra templum Domini, et facies ad Orientem, et adorabant ad ortum solis. Quod nos vestibulum juxta Symmachum interpretati sumus, qui πρόπυλον posuit, pro eo quod LXX et Theodotio ipsum verbum Hebraicum transtulerunt AELAM  : Aquilae prima editioAELAM templi interpretata est, quam nos abominationes majores his. » Quae est autem major abominatio superiorum trium scelerum? videlicet quarta quae sequitur: « Ecce in ostio templi Domini inter vestibulum et altare, quasi viginti quinque viri dorsa habentes contra templum Domini, et facies ad Orientem, et adorabant ad ortum solis, eo quod, contempto Domino, id est, Creatore, adorarent solem, id est, Domini creaturam, praecipiente ipso Domino per Moysen , quod nequaquam in morem gentilium contra Orientem Deum adorare deberent: sed in quacumque fuissent orbis parte, sive ad Orientem, citem, sive ad Septentrionem, adorarent
Abbreviated transcription (Latin):
÷ men domus. Et uocauit uirum qui
indutus erat lineis: et atram̃tari¬
um scriptoris habebat in lumbis
suis. Pro lineis quod nos iuxta sym¬
machum in t̾pretati sumus: septua¬
bum hebraicum baddim. aquila
p̃cipua in t̃pretati sunt. Rursum
ubi nos diximus. et atram̃tarium
scriptoris ad renes tius. septuragin¬
ta posuerunt et zona saphyrina
suꝑ renes eius: theodotio. lacͥer

Expanded text:
men domus. Et vocavit virum, qui indutus erat lineis; et atramentarium scriptoris habebat in lumbis suis. Pro lineis, quod nos juxta 93 Symmachum interpretati sumus, bum Hebraicum BADDIM  ; Aquila, praecipua, interpretati sunt. Rursum ubi nos diximus, et atramentarium scriptoris ad renes ejus, LXX posuerunt: Et zona sapphirina super renes ejus; Theod
Abbreviated transcription (Latin):
Ut adamantẽ et ut silicem : dedi
faciem tuam. Domꝰ isrł attritę
frontis ẽ. et procacis audaciȩ : ut
duro sit corde et scorpionib com¬
paretur : ideo dedi tibi uultũ du-¬
rissimum. et frontem quȩ nullo pu¬
dore superetur. Ex quo discimus
in t̾dum gr̃ȩ eẽ dei. impudentię re¬
siftere: et cum locus poposcerit.
frontem fronte conterere. Hoc au¬
tẽ tribuitur: ne nr̃a uereci dia
et humanꝰ pudor. ꝑtimescat insi¬
dias ȩmuloꝵ. Tili hominis. om̃s
sermones meos quos loquor ad te.
assume in cor tuum: et aurib tuis
audi. Iste ẽ. cib uoluminis: et hȩe
sunt uerba. quib pro diuersitate
men notandum. quod ante sermo¬
nes dei in nr̃o corde condendi st̃.
audiendiq et intelligendi diligen.¬
tius: et sic ad populum proferen¬
di. Uade in gredere ad transinigra¬
tionem. siue ad captiuitatem: ad
filios populi tui. Et dñs nr̃ uenit

Expanded text:
Ut adamantem et ut silicem, dedi Ut adamantem et ut silicem, dedi faciem tuam. Domus Israel attritae frontis est, et procacis audaciae, et duro fit corde, et scorpionibus comparatur: ideo dedi tibi vultum durissimum, et frontem, quae nullo pudore superetur . Ex quo discimus interdum gratiae esse Dei, impudentiae resistere, et cum locus poposcerit, frontem fronte conterere. Hoc autem tribuitur, ne nostra verecundia et humanus pudor dias aemulorum. Fili hominis, omnes sermones meos quos loquar ad te, assume in cor tuum, et auribus audi. Iste est cibus voluminis, et haec sunt verba quibus pro diversitate men notandum, quod ante sermones Dei in nostro corde condendi sunt audiendique et intelligendi diligentius; et sic ad populum proferendi. Vade, ingredere ad transmigrationem sive captivitatem, ad filios populi tui, e
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi audirent te. Deniq postea mi-¬
sit : et om̃s parit̾ crediderunt. Un¬
de paulus et barnabas. loquuntur
rat p̃dicari uerbum : sed quia nolu¬
istis susciꝑe sermonem. ecce conuer-¬
timur ad gentes. Et de centurione
dicitur: neq in isrł tantam fidẽ
Ainuena. Domus aut̃ isrł nolunt au¬
dire te: quia nolunt audire me.
Omĩs quippe domus isrł attrita¬
a fronte ẽ: et duro corde. Ne con¬
tristeris ait. si te audire noluerint:
iceirco ñ audient. quia me audire
contẽpnent: iuxta quod et salira¬
tor aiebat: qui uos ñ recipit. me
ñ recipit: in quo aꝑte liberum
monstratur arbitrium. Et duę
redduntur causȩ. quare ñ audi-¬
ant : quia ꝑuersȩ in quit sunt uo¬
luntatis. et attrita fronte : siue ut
septuaginta uerterunt contenti-¬
osi sunt : et subauditur quod sȩpe
ad salutem ꝑrouocati. audire no-¬
luerunt. Ecce dedi faciem tiam
ualentiorem facieb eoꝵ: et fron¬
tem tuam duriorem frontib eoꝵ.

Expanded text:
ipsi audirent te. Denique postea miipsi audirent te. Denique postea misit, et omnes pariter crediderunt. Unde Paulus et Barnabas loquuntur arat praedicari verbum Dei: sed quia noluistis suscipere sermonem, ecce convertimur ad gentes . Et de centurione dicitur: Neque in Israel tantam fidem inveni . Domus autem Israel nolunt audire te, quia nolunt audire me. Omnis quippe domus Israel attrita fronte est et duro corde. Ne contristeris, ait, si te audire noluerint. Idcirco te non audient: quia me audire contemnent: juxta quod et Salvator aiebat: Qui vos non recipit, me non recipit . In quo aperte liberum monstratur arbitrium. Et duae redduntur causae, quare non audiant: quia perversae, inquit, sunt voluntatis, et attrita fronte, sive, ut Septuaginta verterunt, contentiosi sunt: et subauditur, quod saepe ad salutem provocati, noluerunvalentiorem faciebus eorum, et frontem tuam duriorem frontibus eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
et ignoti sermonis. quoꝵ ñ possis
audire sermonẽ. Et si ad illos mit¬
terem te: ipsi audirent te. Qm̃ illi
ad te nolunt uenire: tu ꝑge ad eos.
Non enim habent sani opus medi¬
co: sed male habentes. Neq potes
dicere. ñ possum loqui ad eos quia
linguȩ alterius sunt. et inuicem no¬
bis barbari sumus: nec mutuum
possumus audire sermonẽ. Quid
loquar de uno populo: si ad diuer¬
sas te mitterem nationes: tamen
auctoritas et potentiamea. omnẽ
difficultatem uinceret. Atq uti¬
nam temp̃us instaret. quo ad om̃s
missurus sum nationes: quo et lin¬
guarum daturus sum gratias: ut
predicent apłi mei. et totũ mim¬
dum a diuersitate linguarũ. una
fide. meo subdant iugo. Facilius
illi audirent. qui profundi sunt
altiq sermonis: et nichil habent de
leuitate iudaica: sed graui et solido
in grediuntur pede. Et cum ignotę
sint linguȩ: note fidei sunt. Unde
sequitur. Et si ad illos mitterem te:

Expanded text:
et ignoti sermonis, quorum non possis et ignoti sermonis, quorum non possis audire sermonem. Et si ad illos mitterem te, ipsi audirent te. Quoniam illi ad te nolunt venire, tu perge ad eos. Non enim habent sani opus medico, sed male habentes . Neque potes dicere: Non possum loqui ad eos, quia linguae alterius sunt, et invicem nobis barbari sumus, nec mutuum possumus audire sermonem. Quid loquar de uno populo? Si ad diversas te mitterem nationes, tamen auctoritas et potentia mea omnem difficultatem vinceret. Atque utinam tempus instaret, quod ad omnes missurus sum nationes, quo et linguarum daturus sum gratias, ut praedicent apostoli mei, et totum mundum a diversitate linguarum, una fide meo subdant jugo; facilius illi audirent, qui profundi sunt altique sermonis, et nihil habent de levitate Judaica, sed gravi et solido ingrediuntur pede, et cum ignotae sint linguae, notae fidei sunt. Unde sequitur: Et si ad illos mitterem te,
Abbreviated transcription (Latin):
abutuntur: quod oꝑati sunt moyses
et propħȩ. et euangelistȩ et apłi: ut
quicumq rex fuerit. ciuius cormma
manu dei ẽ dulcib fruatur cibis.
Qui uero simplex et absq serpentis
astucia. habeat innocentiam colum.¬
barum. simplici fide credat atq sal-¬
uetur : quia ubiq insidiȩ sunt. et
sȩpe diabolus transfigurat se m
angłm lucis. Melq distillat de la-¬
biis mulieris meretricis : dulcia re¬
promittentiᷤᷤ ut uenena interserat.
Et dixit ad me. Fili hominis: uade
licet in isdem uideretur suꝑ flum̃
chobar finib cõmorari. Scriptum
ẽ. enim: et ego eram in medio trans¬
migrationis: suꝑ flumen chobar. Se.¬
parata enim erat propħȩ conuersa¬
tio: et miquoꝵ offendebatur aspec¬
tu. hoc idem faciebat et moyses. ꝓ
cul a castris multitudinis figens ta¬
bernaculũ: quod cum fuisset ingres¬
sus. descendebat columna nubis. et
stabat ante hostium tabernaculi.
Non enim ad popłm profundi ser¬

Expanded text:
abutuntur : quod operati sunt Moyses abutuntur : quod operati sunt Moyses et prophetae, et evangelistae, et apostoli; ut quicumque rex fieret, cujus cor in manu Dei est, dulcibus fruatur cibis. Qui vero simplex et absque serpentis astutia habet innocentiam columbarum, simplici fide credat atque salvetur: quia ubique insidiae sunt, et saepe diabolus transfigurat se in angelum lucis : melque distillat de labiis mulieris meretricis, dulcia repromittens ut venena interserat . Et dixit ad me: Fili hominis, vade licet in eisdem videretur super flumen Chobar finibus commorari. Scriptum est enim: Et ego eram in medio transmigrationis juxta flumen Chobar. Separata enim erat prophetae conversatio, et iniquorum offendebatur aspectu. Hoc idem faciebat et Moyses , procul a castris multitudinis figens tabernaculum: 29 quod cum fuisset ingressus, descendebat columna nubis, et stabat ante ostium tabernaculi. Non enim ad populum profundi ser
Abbreviated transcription (Latin):
simplicis historiȩ: esus uoluminis ẽ.
Quando uero assidua meditatione. in
memoriȩ thesauro librum dñi condi¬
derimus: impletur sp̃ualiter uenter
nr̃. et saturantur uiscera: ut habeamꝰ
cum apło paulo uiscera miscđiȩ. et in¬
pleatur ille uenter de quo ieremias
loquitur: uentrem meũ. uentrẽ me¬
um ego doleo: et sensus cordis mei
conturbant me. Et comedi illud:
et factum ẽ. in ore meo sicut mel dul¬
ce. Loquitur et dauid. quam dulcia
gutturi meo eloquia tua. super mel
ori meo: et alibi. iudicia dñi uera de¬
siderabilia suꝑ aurum et lapidem
p̃ciosum multum: et dulciora suꝑ
mel et fauum. Et sanson fauum mel¬
lis in ore leonis inuenit: et dñs post
resurrectionem. partem assi piscis co-¬
medit et fauum. Et in prouerbiis
de ape dicitur: quamquã hoc hebrȩa
ñ habeant exemplaria: uade ad apem.
et disce quomodo operatri x sit. et
opus suum castum faciat. Cuius la-¬
borib. reges et imperiti pro sanitate

Expanded text:
simplicis historiae, esus voluminis est. simplicis historiae, esus voluminis est. Quando vero assidua meditatione in memoriae thesauro librum Domini condiderimus, impletur spiritualiter venter noster, et saturantur viscera, ut habeamus cum apostolo Paulo viscera misericordiae , et impleatur ille venter, de quo Jeremias loquitur: Ventrem meum, ventrem meum ego doleo: et sensus cordis mei conturbant me . Et comedi illud, et factum est in ore meo sicut mel dulce. Loquitur et David: Quam dulcia gutturi meo eloquia tua, super mel ori meo . Et alibi: Judicia Domini vera, desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum multum; et dulciora super mel et favum . Et Samson favum mellis in ore leonis invenit ; et Dominus post resurrectionem partem assi piscis comedit et favum . Et in Proverbiis de ape dicitur, quamquam hoc Hebraea non habeant exemplaria: Vade ad apem, et disce quomodo operatrix sit, et opus suum castum faciat: cujus laboribus reges et imperiti pro sanitate
Abbreviated transcription (Latin):
psalmista p̃cipit. cantate dño canti-¬
cum nouum. P orro ue: suꝑ illis qui
pęnitus desperantur: et cum uene¬
rint in profundum peccatoꝵ. contẽ¬
pnunt. Comede uolumen istud: et
mederimꝰ aꝑtum uolumen: docere
ñ possumus filios isrł. Deniq et da¬
uid postquam ipse miscđiam conse¬
quutus ẽ: docebo inquit iniquos uias
tuas. et impii ad te conuertentur.
Et aperui os meum: et cibauit me
meũ: quia michi dictum ẽ. aperi os
tuum et comede: et aperto ori dñs lar¬
gitus ẽ. cibos: ut initia uoluntatis in
nobis sint. ꝑfectionẽq beatitudinis
a dño consequamur. Non ẽ. enim uo¬
lentis neq currentis : sed miserentis
dei. At tamen et uelle et currere. no¬
stri arbitrii ẽ. Pro aperui. septuagin¬
ta transtulert̃ aperuit: ut subaudia¬
tur deus: qui ipse et aꝑeruit os pro¬
pħȩ et cibauit eum. Uenter tuus co¬
medet : et uiscera tua replebuntur.
lxx. Os tuum comedet: et uenter tu

Expanded text:
Psalmista praecipit: Cantate Domino cantiPsalmista praecipit: Cantate Domino canticum novum . Porro vae super illis qui penitus desperantur, et cum venerint in profundum peccatorum, contemnunt . Comede volumen istud, et mederimus apertum volumen, docere non possumus filios Israel. Denique et David postquam ipse misericordiam consecutus est: Docebo, inquit, iniquos vias tuas, et impii ad te convertentur . Et aperui os meum, et cibavit me meum, quia mihi dictum est: Aperi os tuum, et comede. Et, aperto ore, Dominus largitus est cibos; ut initia voluntatis in nobis sint, et perfectionem beatitudinis a Domino consequamur. Non est enim volentis neque currentis, sed miserentis Dei . Attamen et velle et currere, nostri arbitrii est. Pro aperui, Septuaginta transtulerunt, aperuit, ut 28 subaudiatur Deus: quia ipse et aperuit os prophetae, et cibavit eum. Venter tuus comedet; et viscera tua complebuntur LXX: Os tuum comedet, et venter tuu
Abbreviated transcription (Latin):
tribu iuda. radix dauid et iesse. quẽ
ioħes in apocalipsi deuorasse se di¬
xit: ñ totum. sed in capitulo id est
in principio. Neq enam fieri potest:
ut humana natura totos libri huiꝰ
thesauros deuoret. Et expandit il¬
lum coram propħa. et legendum
cognoscendumq prebuit: qui in
isara. populo ñ credenti dicitur ẽẽ.
signatus. Usq hodie enim. uelamen
iudeis in ueteri positum ẽ. testam̃¬
to. Scriptusq erat ante et retro:
de futuris et de p̃teritis: uel certe
foris in historiȩ littera: in tus intel¬
ligentia sp̃tiali: de qua et psalmi¬
sta: omĩs inquit gloria filiȩ regis ab
intus. Scriptȩq erant in eo tam in¬
tus quam foris: lam̃tationes. et car¬
men. et uȩ. Lam̃tationes. de his qui
ad pęnitentiam prouocant᷑: sicut sa¬
muel et apłs paulus plangebant atq
lugebant saul. et chorinthios quos
saluare cupiebant. Carmen: suꝑ his
qui dei digni sunt testimonio: e quib

Expanded text:
tribu Juda, radix David et Jesse, quem tribu Juda, radix David et Jesse, quem Joannes in Apocalypsi devorasse se dixit , non totum, sed in capitulo, id est, in principio. Neque enim fieri potest, ut humana natura totos libri hujus thesauros devoret. Et expandit illum coram propheta, et legendum cognoscendumque praebuit, qui in Isaia populo non eredenti dicitur esse signatus . Usque hodie enim velamen Judaeis in veteri positum est Testamento. Scriptusque erat ante et retro; de futuris et de praeteritis. Vel certe foris, in historiae littera, intus, intelligentia spirituali, de qua et Psalmista: Omnis, inquit, gloria filiae regis ab intus . Scriptaeque erant in eo tam intus quam foris lamentationes, et carmen, et vae. Lamentationes, de his qui ad poenitentiam provocantur, sicut Samuel et Apostolus Paulus plangebant atque lugebant Saul et Corinthios, quos salvare cupiebant . Carmen super his, qui Dei digni sunt testimonio, et quibus
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq extendit in passione pennaᷤ
suas: suscepitq discipłos. et porta¬
uit illos in humeris suis et locutus
ẽ. Tota die expandi manus meas ad
popłm ñ credentem: ut congrega-¬
ret filios ierłm. sicut gallina con¬
gregat pullos sub alas suas: et ex¬
tensione manuum eius. isrł suꝑaret
amalech. In qua erat inuolutus li¬
ber: et expandit illum coram me. et
erat scriptus intus et foris: scriptęq
erant in eo lam̃tationes. et carmen.
et uȩ. Pro inuoluto libro. septuaginta
capitulum libri transtulert̃: in ma¬
nu dñi sedentis suꝑ thronum. quȩ
missa ẽ. et extenta. De quo et in psal.¬
mis dicitur: in capitulo libri serip.¬
tum ẽ. de me. Capitulum: intelliga¬
mus exordium. Iste liber inuolutus
atq signatus. scriptusq in tus et fo¬
ris. uel ante et post. tantȩ difficulta¬
tis fuit. ut nullus potuerit neq in
cęlo. neq in t̾ra. neq suꝑ t̾ram ape¬
rire illum et legere: nisi solus leo de

Expanded text:
Denique extendit in passione pennas Denique extendit in passione pennas suas, suscepitque discipulos, et portavit illos in humeris suis. Et locutus est: « Tota die expandi manus meas ad populum non credentem » , ut congregaret filios Israel, sicut gallina congregat pullos sub alas suas. Et extensione manuum Moysi Israel superat Amalec. « In qua erat involutus liber, et expandit illum coram me. Et erat scriptus intus et foris, scriptaeque erant in eo lamentationes, carmen et vae, » etc. Pro involuto libro, Septuaginta « capitulum libri » transtulerunt. « In manu Domini sedenti super thronum, quae missa est et extenta. De quo et in Psalmis dicitur: In capitulo libri scriptum est de me . Capitulum 27 intelligamus exordium. Iste liber involutus atque signatus, scriptusque intus et foris, vel ante et post, tantae difficultatis fuit, ut nullus potuerit neque in coelo, neque in terra, neque subtus terram aperire illum et legere, nisi solus leo de
Abbreviated transcription (Latin):
mile. similem mereatur et pęnam.
A peri os tuum: et comede quȩ ego
do tibi. Dignum te inquit prebe ser¬
monib meis: et cibum suscipe spũra¬
lem: ut quomodo in euangelio dici¬
tur. qui habet aures audiendi audi¬
at: et hic dicatur qui habet aꝑtũ
os ad comedendum comedat. Un¬
de et psalmistȩ dñs loquitur: aꝑi
os tuum et implebo illud: et ille res¬
se thesauros sapientiȩ et scientiȩ.
et in quo xp̃c dñs loquebatur. scri¬
bit cho rinthiis : os meũ aꝑtumẽ.
ad uos o chorinthii. Et de saluatore
matheus refert: aꝑiens os suũ do¬
cebat discipłos. Et uidi: et ecce ma¬
nus missa ad me. Pro manu mis¬
sa: extentam. septuaginta transtu¬
lerunt. Quȩ mittitur et extendit᷑
ad eos. qui dĩi beneficia consequu¬
tur : contrahitur autẽ ab his quib
loquitur ꝑ propħam: num quid
abbreuiata. et contracta ẽ. manus
dñi: Et in psalmo: ut quid auer¬
tis manũ tiram. et dexteram tu¬
am de medio sinu tuo in finem:

Expanded text:
mile similem mereatur et poenam. mile similem mereatur et poenam. Aperi os tuum, et comede quae ego do tibi. Dignum te, inquit, praebe sermonibus meis, et cibum suscipe spiritualem, ut quomodo in Evangelio dicitur: Qui habet aures audiendi, audiat ; et hic dicatur: Qui habet apertum os ad comedendum, comedat. Unde et Psalmistae Dominus loquitur: Aperi os tuum, et implebo illud . Et ille resse thesauros sapientiae et scientiae, et in quo Christus Dominus loquebatur, scribit Corinthiis: Os meum apertum est ad vos, o Corinthii . Et de Salvatore Matthaeus refert: Aperiens os suum, docebat discipulos . Et vidi, et ecce manus missa ad me. Pro manu missa, extentam Septuaginta transtulerunt. Quae mittitur et extenditur ad eos, qui beneficia consequunturloquitur per prophetam: « Nunquid abbreviata et contracta est manus Domini ? » Et in psalmo: « Ut quid avertis manum tuam, et dexteram tuam, de medio sinu tuo in finem? »
Abbreviated transcription (Latin):
pħa uulpib cõparant᷑: et nune cor¬
de indomabili. scorpiones eẽ. dicunt᷑.
Unde et in euangelio legimꝰ: om̃s
qui ante me uenert̃. fures fuerunt
et latrones: sed ñ audiert̃ eos oues.
Et quomodo oues ꝑditȩ domꝰ isrł. au¬
diert̃ aduersarios : Ex quo ostendit᷑
eos qui audierint fures et latrones.
ouium uocabulum ꝑdidisse: et alia
assumpsisse nomina: ut ñ quasi oues
perierint. sed quasi iperȩ. uulpes.
Aet scorpiones. Et loqueris ad cos
uerba mea: si forte audiant. et time¬
ant. uel quiescant. Non ẽ ergo ces
sandum licet mali sint quib Ioqui¬
quia potest fieri ut et durus corri.¬
gatur ad mollitiem: et qui obȩdiers
ẽ. mutata uoluntate ñ audiat. Noli ẽẽ
exasperans: sicut domꝰ exasperatrix
ẽ. Semel diximꝰ. exasperationẽ siue
irritationẽ : septuaginta amaritudi.¬
nem ponere. Quod ergo dicit: hoc ẽ
Non debes eos imitari ad quos cor¬
rigendos mitteris: ne peccatum si¬

Expanded text:
heta vulpibus comparantur. Et nunc corheta vulpibus comparantur. Et nunc corde indomabili scorpiones esse dicuntur. Unde et in Evangelio legimus: Omnes qui ante me venerunt, fueet latrones, et non audierunt eos oves . » Et quomodo oves perditae domus Israel audierunt adversarios? Ex quo ostenditur, eos qui audierint fures et latrones, ovium vocabulum perdidisse, et alia assumpsisse nomina, ut non quasi oves perierint, sed quasi viperae, vulpes et scorpiones. Et loqueris verba mea ad eos: si forte audiant, et timeant, vel quiescant, quoniam sandum, licet mali sint, quibus loquiquia potest 26 fieri, ut et durus corrigatur ad mollitiem, et qui obediens est, mutata voluntate non audiat. Noli esse exasperans, sicut domus exasperatrix est. Semel diximus exasperationem, sive irritationem, Septuaginta amaritudinem ponere. Quod ergo dicit, hoc est: Non debes eos imitari, ad quos corrigendos mitteris, ne peccatum si
Abbreviated transcription (Latin):
tate sumꝰ facturi. ille nouit futurũ
tuas : qm̃ mereduli et subuersores st̃
tecum .lx.x. Et tu fili hominis ñ ti¬
meas eos. nec a facie coꝵ formides:
qm̃ insanient et congregabunt᷑ cont᷑
te m circuitu. Licet dura ceruice sint.
et corde indomabili: tam̃ mea sunt for¬
tiora p̃cepta: nec te putes eẽ. deceptũ.
si mittaris ad eos qui te loquentem
ñ audiant. Ecce p̃dico tibi. quod insa¬
niant et congregentur aduersum te.
et circundent tẽ : nullum tibi effugi¬
um relinquentes. Hoc autẽ facient:
quia increduli sunt. et dei imperia
contempnentes. Et cum scorpionib
habitas: qui possint ferire. qui areua¬
to ꝑcutere uulnere. et aculeo fistula¬
to: ut eadem plaga et cutem aperiat.
et uenena diffundat. Unus quisq
pro morib suis: sortitur uocabulũ.
Scribis et phariseis dicitur: genera¬
tio uiperarum: et de herode qui uer¬
sipellis erat. ite et dicite uulpi huie.
Et pseudo propħȩ. in hoc eodem pro-¬

Expanded text:
tate sumus facturi, ille novit futurum, tate sumus facturi, ille novit futurum, tuas, quoniam increduli et subversores sunt tecum. LXX: Et tu, fili hominis, non timeas eos, nec a facie eorum formides: quoniam insanient, et congregabuntur contra te in circuitu. Licet dura cervice sint, et corde indomabili, tamen mea sunt fortiora praecepta. Nec te putes esse deceptum, si mittaris ad eos qui te loquentem non audiant. Ecce praedico tibi quod insaniant, et congregentur adversum te, et circumdent te, nullum tibi effugium relinquentes. Hoc autem facient, quia increduli sunt, et Dei imperia contemnentes. Et cum scorpionibus habitas. to percutere vulnere, et aculeo fistulato, ut eadem plaga et cutem aperiat, et venena diffundat. Unusquisque pro moribus suis sortitur vocabulum. Scribis et Pharisaeis dicitur: Generatio viperarum . Et de Herode qui versipellis erat: Ite et dicite vulpi huic . Et pseudoprophetae in hoc eodem Prop
Abbreviated transcription (Latin):
desperare eoꝵ salutẽ: et confidentię
propħalis. quod ad tales ire quoq
ñ timeat. Indomabili aut̃ corde et
dura facie. iuxta illud debemꝰ acci¬
pere. quod peccatori dicitur neruuᷤ
ferreus collum tuum. et frons tua¬
ȩnea : qui et in consequentib argu¬
untur cordis lapidei. quod ds̃ euul¬
surum eẽ. se dicit: et pro illo carne¬
um redditurum: ut mollitie sua dĩ
p̃cepta suscipiat. Et dices ad eos.
Hȩc dicit dñs ds̃: si forte uel ipsi au-¬
diant. et si forte quiescant. Simile¬
quid et in ieremia scriptum ẽ si for¬
te audiant et agant pęnitentiam:
et in euangelio. forsitan filium meũ
uerebuntur. Loquitur autẽ hȩc
ds̃ ambigentis affectu: ut liberum ho¬
minis monstret arbitrium: ne pre¬
scientia futuroꝵ mali uel boni. ĩmu¬
tabile faciat quod ds̃ futurum noue¬
rit. Non enim quia ille uentura co¬
gnoscit: necesse ẽ. nos facere qđ ille
p̃seiut: sed quod nos propria uolun¬

Expanded text:
desperare eorum salutem; et confidentiae desperare eorum salutem; et confidentiae prophetalis, quod ad tales quoque ire non timeat. Indomabili autem corde, et dura facie, juxta illud debemus accipere quod peccatori dicitur: Nervus ferreus collum tuum, et frons tua aenea . Qui et in consequentibus arguuntur cordis lapidei, quod Deus evulsurum esse se dicit, et pro illo carneum redditurum: ut mollitie sua, Dei praecepta suscipiat. Et dices ad eos: Haec dicit Dominus Deus: Si forte vel ipsi audiant, et si forte quiescant: quid et in Jeremia scriptum est: « Si forte audiant et agant poenitentiam; » et in Evangelio: « Forsitan filium meum verebuntur. » Loquitur autem haec Deus ambigentis affectu, ut liberum hominis monstret arbitrium, ne praescientia futurorum mali vel boni immutabile faciat quod Deus futurum noverit. Non enim, quia ille ventura cognoscit, necesse est nos facere quod ille praescivit. Sed quod nos propria volun
Abbreviated transcription (Latin):
meum: usq ad diem hanc. Nequaqͣm
popłm dei isrł. sed gentes apostatri¬
ces uocat eos. qui a dño recesserunt:
ñ solum patres. sed et filii: ne peccato
patrum filii uiderent᷑ obnoxii: sed
ut par et patrum et filiorum eẽt im¬
pietas. Porro quod lxx transtulerunt
irritantes me. siue in amaritudinem
conutentes: illud significat. quod d̃
benignus et dulcis natura. nr̃is uitiis
mutetur in amaritudinẽ. Sicut enĩ
scĩs dicitur. gustate et uidete qm̃ su¬
auis ẽ. dñs: sic peccatores eũ amarũ
sentiunt: unde et apłs bonitatẽ et
seueritatem dei. suꝑ scõs et peceato¬
res refert. Et de peccatorib qui iace-¬
bant scriptum ẽ. dñs erigit allisos.
dhñs dirigit iustos: dñs soluit com¬
peditos: scĩs uero stantib p̃mia polli-¬
cetur. Et filii dura facie et indoma¬
bili corde sunt: ad quos ego mitto
te: hoc in lx x ñ habetur. Magnęq
clem̃tiȩ ẽ ad tales dñm mittere: nec

Expanded text:
meum usque ad diem hanc. Nequaquam meum usque ad diem hanc. Nequaquam populum Dei Israel, sed gentes apostatrices vocat eos, qui a Domino recesserunt, non solum patres, sed et filii. Nec peccato patrum filii viderentur obnoxii; sed ut par et patrum et filiorum esset impietas. Porro quod LXX transtulerunt, irritantes me, sive in amaritudinem convertentes, illud significat, quod Deus benignus et dulcis natura nostris vitiis mutetur in amaritudinem. Sicut enim sanctis dicitur: Gustate et videte quoniam suavis est Dominus ; sic peccatores eum amarum sentiunt. Unde et Apostolus bonitatem et severitatem Dei super sanctos et peccatores refert . Et de peccatoribus qui jacebant, scriptum est: Dominus erigit elisos, Dominus diligit justos, Dominus solvit compeditos . Sanctis vero stantibus praemia pollicetur. Et filii dura facie, et indomabili corde sunt, ad quos ego mitto te. Hoc in LXX non habetur. Magnaeque clementiae est ad tales Deum mittere, nec
Abbreviated transcription (Latin):
michi: et statuit me supra pedes me¬
os: et audiui loquentem ad me et di-¬
assumpsit me et eleuauit: et statuit
me suꝑ pedes meos: et audiui eum
loquentem ad me. Et dixit michi.
serat. sta supra pedes tuos: sed sine au¬
xilio dei et aduentu sp̃c scĩ stare ñ po¬
terat : proptea ingreditur in eum.
siue assumit et suscitat. ut firmo sit
gradu et possit dicere: statuit supra
petram pedes meos. Nullumq pec¬
catorem stantem legimꝰ. ⁊ sed ad scõs
dicitur. state ergo accineti lumbos
ur̃os: peccator aut̃ illud deuterono¬
mii meretur audire: ñ erit stabile.
uestigium pedis ur̃i. Crebro ad ieze¬
chiel dicitur. fili hominis: et daneli
raro: quoꝵ ut̃q in ꝑsona eiꝰ qui dixe¬
rat. filius hominis ñ habet ubi ca-
put reclinet: captiuũ popłm consola¬
tur : et retrahit ad pęnitentiã. Mit¬
to ego te ad filios isrł: ad gentes apo¬
statrices. quȩ recesserunt a me. Ipsi
et patres eoꝵ p̃uaricati sunt pactũ

Expanded text:
mihi, et statuit me supra pedes memihi, et statuit me supra pedes meos. Et audivi loquentem ad me, et diassumpsit me, et elevavit, et statuit me super pedes meos: et audivi eum loquentem ad me, et dixit mihi: Fserat: Sta super pedes tuos ; sed sine auxilio Dei et adventu Spiritus sancti stare non poterat: propterea ingreditur in eum, sive assumit et suscitat, ut firmo sit gradu, et possit dicere: Statuit supra petram pedes meos . Nullumque peccatorem stantem legimus, sed ad sanctos dicitur: State ergo succincti lumbos vestros. Peccator autem illud Deuteronomii 24 meretur audire: Non erit stabile vestigium pedis tui . Crebro ad Ezechiel dicitur: Fili hominis , et ad Daniel raro: quorum uterque in persona ejus qui dixerat: Filius autem hominis non habet ubi caput suum reclinet, captivum populum consolatur, et retrahit ad poenitentiam. Mitto ego te ad filios Israel, ad gentes apostatrices, quae recesserunt a me. Ipsi et patres eorum praevaricati sunt pactum
Abbreviated transcription (Latin):
faciem: postquã audiuit sermones dei.
Et tamen quia ñ peccato sed humilitate
corruerat: a dño subleuatur: et uerba
cius iubetur audire. Sciendũ quoq qͦd
aliud ẽ. in faciem cadere: aliud retrorsũ.
Abraham postquam audiuit de nati¬
uitate ysaac. cecidit in faciem et risit:
sum. Et de dan. in genesi scriptum ẽ.
Fiat dan coluber in semita: mordens
plantam equi: et cadet eques retror¬
sum. salutem expectans dei. Qura enĩ
ad morsum colubri ceciderat ex equo:
proptea saluatoris expectat aduentũ.
Et in euangłio scđm ioħem. qui ad com¬
p̃hendendum uenerant dñm. postquã
ille respondit ego sum. cecidert̃ retror¬
sum in t̾ram: sermonẽ eiꝰ qui moysi di¬
xerat uade dic filiis isrł. qui ẽ. misit me
ad uos. minime sustinentes. Et dixit .c.
dire ñ poterat : sed audit cum moyse.
tu uero hic sta mecum: quod et daniel.
accidisse sibi cõmemorat. Et ingres¬
sus ẽ. in me sp̃c postquam locutus ẽ.

Expanded text:
faciem, postquam audivit sermones Dei. faciem, postquam audivit sermones Dei. Et tamen quia non peccato, sed humilitate corruerat, a Domino sublevatur, et verba ejus jubetur audire . Sciendum quoque, quod aliud sit in faciem cadere, aliud retrorsum. Abraham, postquam audivit de nativitate Isaac, cecidit in faciem, et risit . dit. Et de Dan in Genesi scriptum est: Fiat Dan coluber in semita, mordens plantam equi, et cadet eques retrorsum, salutem expectans Dei . Quia enim ad morsum colubri ceciderat ex equo, propterea Salvatoris exspectat adventum. Et in Evangelio secundum Joannem, qui ad comprehendendum venerant Dominum, postquam ille respondit: Ego sum, ceciderunt retrorsum in terram ; sermonem ejus, qui Moysi dixerat: Vade, dic filiis Israel: Qui est, misit me ad vos , minime sustinentes. Et dixit ad mdire non poterat, sed audit cum Moyse: Tu vero hic sta mecum . Quod et Daniel sibi accidisse commemorat . Et ingressus est in me spiritus, postquam locutus est
Abbreviated transcription (Latin):
multarũ. et quasi uerbi sublimis dei.
uocemq castroꝵ et exercitꝰ: demise¬
runt alas : et stuporẽ silentio demon¬
strarunt. Apparuitq sedens suꝑ si¬
militudinẽ saphyri. quasi similitudo
hominis: qui a lumbis supra. habe¬
bat speciem electri: et a lumbis deor¬
sum. speciem ignis in circuitu. P ost
quem t̾rorem. datur signũ miscđiȩ:
uelut aspectus arcus cum fuerit in
nube pluuiȩ. De hac uisione prolixiꝰ
diximus. quia et obscura ẽ et a mul¬
tis uarie exponitur: in reliquis quan¬
tum fieri potest. absq damno sensu-¬
um. propt̃ magnitudinẽ uoluminis.
breuitati studẽbimꝰ. Et uidi: et ce¬
cidi in faciem meã: et audiui uocem
tus uisionum magnitudine: sed con¬
scientia fragilitatis humanȩ. procidit
in faciem sũam. Unde et apłs paulus
post ascensionem cȩli et paradisi et audi-¬
tionem uerboꝵ meffabiliũ: datum sibi
dicit angłm satanȩ. qui se colafitaret
ne extolleretur. Et abraham cecidit in

Expanded text:
multarum, et quasi verbi sublimis Dei, multarum, et quasi verbi sublimis Dei, vocemque castrorum et exercitus, demiserunt alas, et stuporem silentio demonstrarunt: apparuitque sedens super similitudinem sapphiri quasi similitudo hominis, qui a lumbis supra habebat speciem electri, et a lumbis deorsum speciem ignis in circuitu. Post quem terrorem datur signum misericordiae; velut aspectus arcus cum fuerit in nube in die pluviae. De hac visione prolixius diximus quia et obscura est, et a multis varie exponitur. In reliquis quantum fieri potest absque damno sensuum, propter magnitudinem voluminis brevitati studebimus. 23 Et vidi, et cecidi in faciem meam, et audivi vocem tus visionum magnitudine, sed conscientia fragilitatis humanae procidit in faciem suam. Unde et apostolus Paulus post ascensionem coeli et paradisi, et auditionem verborum ineffabilium, datum sibi dicit angelum Satanae, qui se colaphizet, ne extolleretur . Et Abraham cecidit in
Abbreviated transcription (Latin):
et pulcherrimoꝵ. et sensim in alios
transeuntiũ. Unde et pocta: mille
rapit uarios aduersa luce colores. Sed
et morem uulgi sequens idem poeta:
cũ bibit inquit arcus: ex quo signifi¬
cat. nũquã arcum apparere. nisi in nu¬
be et in aquis. hic arcus. signum ẽ cle¬
m̃tiȩ et testam̃ti dei qđ fecit cum ho¬
minibꝰ: ut quando apparuerit in nu-¬
be. sciamꝰ nos scd̃m antiqͥtatis exem-¬
plum nequaquã perituros eẽ. diluuio.
Ex quo ostenditur. post pęnas atq sup¬
plicia et purgationẽ peccatoꝵ. futurã
miscdiam : dum taxat in his qui dm̃
meruerint uidere regnantẽ. Unde di¬
litudinis dei. Non quo głam dñi ui¬
derit: sed similitudinem gloriȩ eius.
Uisio aut̃ omĩs hȩc ẽ: sp̃c eleuans et
nubes magna. et quatuor animalia.
et rotȩ tõtidem sequentes animalia
et sp̃m: quę sub firmam̃to dei ẽẽ. me¬
ruert̃. Quȩ postquam eleuata sunt.
et audiert̃ uocem quasi aquarum

Expanded text:
et pulcherrimorum, et sensim in alios et pulcherrimorum, et sensim in alios transeuntium. Unde et poeta : Mille rapit varios adversa luce colores. Sed et morem vulgi sequens idem poeta: Cum bibit, inquit, arcus. Ex quo significat numquam arcum apparere, nisi in nube et in aquis. Hic arcus signum est clementiae, et testamenti Dei, quod fecit cum hominibus: ut quando apparuerit in nube, sciamus nos, secundum antiquitatis exemplum, nequaquam perituros esse diluvio . Ex quo ostenditur post poenas atque supplicia, et purgationem peccatorum, futuram misericordiam, dumtaxat in his qui Deum meruerint videre regnantem. Unde dilitudinis Dei: non quo gloriam Domini viderit, sed similitudinem gloriae ejus. Visio autem omnis haec est: Spiritus elevans, et nubes magna, et quatuor animalia, et rotae totidem sequentes animalia, et spiritum, quae sub firmamento Dei esse meruerunt. Quae postquam elevata sunt, et audierunt vocem quasi aquarum
Abbreviated transcription (Latin):
rit in nube in die pluinȩ. Hic erat
aspectus splendoris ꝑ girum: hȩc
uisio similitudinis gloriȩ dñi. Simi¬
litudo hominis qui sedebat suꝑ si-¬
militudinem throni. qui thronus ha¬
bebat similitudinẽ lapidis saphyri.
a lumbis et desuꝑ. electro cõparatur:
quod electrum et intrinsecus et ex¬
trinsecus habebat quasi ignis aspec¬
tum. A limibis uero et deorsũ ignis
erat resplendens in circuitu: ut osten¬
deret ea quȩ supra lumbos sunt. ubi
sensus uersatur et ratio. ñ indigere
igne nec flãmis. sed p̃ciosissimo me¬
tallo et purissimo: ea uero quȩ a lum¬
bis deorsum ubi coitus. ubi generatio.
ubi incentiua uitioꝵ. purgatione
indigere flãmarum : ut cũ purgata
fuerint. habeant sicut arcus similitu.¬
dinem quȩ uulgo iris dicitur. cum
fuerit in nube p̾luuiȩ. Ipͣic enim quȩ
in scã scriptura uocatur arcus. et in
apocalipsi ioħis. eodem nomine iris
dicitur: nisi in pluuia et in aquosa
nube ñ potest apparere. diu̾soꝵ coloꝵ

Expanded text:
luviae. Hic erat aspectus splendoris per gyrum. Haec visio similitudinis gloriae Domini. Similitudo hominis qui sedebat super similitudinem throni, qui thronus habebat similitudinem lapidis sapphiri, a lumbis et desuper, electro comparatur. Quod electrum, et intrinsecus et extrinsecus habebat quasi ignis aspectum. A lumbis vero et deorsum ignis erat resplendens in circuitu; ut ostenderet ea, quae supra lumbos sunt, ubi sensus versatur et ratio, non indigere igne nec flammis, sed pretiosissimo metallo, et purissimo. Ea vero quae a lumbis deorsum, ubi coitus, ubi generatio, ubi incentiva vitiorum purgatione 22 indigere flammarum, ut cum purgata fuerint, habeant sicut arcus similitudinem, quae vulgo Iris dicitur, cum fuerit in nube in die pluviae. Iris enim quae in sancta Scriptura vocatur arcus, et in Apocalypsi Joannis eodem nomine Iris dicitur , nisi in pluvia, et in aquosa nube non potest apparere, diversorum colorum,
Abbreviated transcription (Latin):
sic in p̃senti loco. eadem ierłm umeȩ
et uiti frugiferȩ comparatur. De
qua in alio loco scriptum ẽ. Ego te
plantaui uineam frugiferam omnẽ
ueram: quomodo conuersa es in ama-¬
ritudinẽ uitis alienȩ: E in isara:
plantaui inquit uineam sorech: qđ

Expanded text:
sic in praesenti loco eadem Jerusalem vineae sic in praesenti loco eadem Jerusalem vineae et viti fructiferae comparatur. De qua in alio loco scriptum est: Ego te plantavi vineam frugiferam, omnem veram: quomodo conversa es in amaritudinem vitis 141 alienae? Et in Isaia: Plantavi, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
tores extiterint. dicit dñs ds̃. P ro
eo quod nos int̃pretati sumꝰ. utrãq
partem eius consumet ignis. et me¬
dietas eius redacta ẽ in fauillam: sep¬
tuaginta transtulert̃. annuam pur¬
gationem eius consumit ignis. et
dimittit in finem. Rursum ubi di¬
ximus cum posuero faciem meã in
eos.⁊ illi uerterunt cum obfirmaue¬
ro: p̃uaricationẽ quoq delictũ int̃¬
pretati sunt. Uariis aut̃ similitudini¬
bus quas greci parabolas uocant:
p̃nuntiatur subuersio urbis ierłm.
& quomodo supra in sartagine. IN
qua carnes popłi frigebant᷑. et in
latere in quo mimim̃ta et aggeres
arietum. ac umearum machinȩ pin¬
gebantur. eiusdem trbis obsessio fa-¬
mesq descripta ẽ ut postea in hoc eo¬
dem lecturi sumais: in hicremia qͦq
scriptum ẽ ollam quȩ a facie aquilo¬
nis accenditur significare urbem
ierłm. saltusq nageb. et theman. et
darom succisus. hoc ipsum p̃nimtiat:

Expanded text:
tores exstiterint, dicit Dominus Deus. Pro tores exstiterint, dicit Dominus Deus. Pro eo quod nos interpretati sumus: utramque partem ejus comsumpsit ignis, et medietas ejus redacta est in favillam, Septuaginta transtulerunt: Annuam purgationem ejus consumit ignis, et dimittit in finem. Rursum ubi nos diximus: Cum posuero faciem meam in eos, illi verterunt, cum obfirmavero. Praevaricationem quoque delictum interpretati sunt. Variis autem similitudinibus, quas Graeci parabolas vocant, praenuntiatur subversio urbis Jerusalem. Et quomodo supra in sartagine, in qua carnes populi frigebantur, et in latere in quo munimenta, et aggeres arietum ac vinearum machinae pingebantur, ejusdem urbis obsessio famesque descripta est, et postea in hoc eodem lecturi sumus: in Jeremia quoque scriptum est , Ollam quae a facie Aquilonis accenditur, significare urbem Jerusalem; saltusque Nageb, et Theman, et Darom, succisus, hoc ipsum praenuntiat: