comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lam ñ nͥ in eccłia legendã iuidicaĩt finiendã: faciat
ipsa die dnĩca qua ipsa ꝓpħia ad uigilias incepta
in refectorio inchoare: ꝑlecta tñ pͥus omelia beati grego¬
rii. pp̃. de eugłio. Quis ex uob̃ arguet me de pecc̃o: ⁊ ꝑcur¬
rat᷑ usq ad finẽ libri: ꝓcurans ante omĩa ut infra istos
nĩca in palmis ab abb̃e exorcismꝰ aque agat᷑. maꝵ.
deinde t̾ciã ipse incipiat Qua finita: accepta pas.¬
torali uirga supͣ presbiterii gradũ arborũ ramos ante
horã t̾ciam a secretario ibi locatos benedicat: & pꝰea aqua
benedicta asꝑgat. Quib ꝑactis: cantor pꝰquã ramũ abbati
obtulerit᷑ incipiat antipħam. Pueri hebreoꝵ. Moxq se¬
cretariꝰ cũ solatio suo ⁊ q̃b a pͥore ussũ fuerit. ramos be¬
nedictos monachis ac nouiciis distribuat: reliquã par¬
tẽ frĩbus laicis ⁊ familie ac hospitibꝰ si affuerint porri¬

Expanded text:
illam non nisi in ecclesia legendam, judicaverit finiendam, faciat illam non nisi in ecclesia legendam, judicaverit finiendam, faciat ipsam die Dominica qua ipsa prophetia ad Vigilias incoepta est, in refectorio inchoari: perlecta tamen prius homilia beati Gregorii papae de Evangelio, Quis ex vobis arguet me de peccato, et percurratur usque ad finem libri: procurans ante omnia ut infra istos Dominica in Palmis ab abbate exorcismus aquae agatur: deinde tertiam ipse incipiat. Qua finita, accepta pastorali virga, super presbyterii gradum arborum ramos, ante horam tertiam a secretario ibi locatos benedicat, et postea aqua benedicta aspergat. Quibus peractis, cantor postquam ramum abbati obtulerit, incipiat Antiphonam, Pueri Hebraeorum: moxque secretarius cum solatio suo, et quibus a priore jussum fuerit, ramos benedictos monachis ac novitiis distribuat, reliquam partem fratribus laicis et familiae ac hospitibus si adfuerint porri
Abbreviated transcription (Latin):
Głã pat̾ ad asꝑges me ñ dicat᷑. s pꝰ u̾sum a capiti
repetat᷑. aliis temporib pꝰ gła patri sit repeticio: ad lau¬
bis me. ꝑ hos quatuordecim dies in qͥb Głã patͥ ñ diet
cantatur stant ad aditũ chori expectantes horã ingrea¬
endr̾ubi audierint inchoare uersũ psalmi pꝰ introitil
semel ꝑcantatũ: statim introeant ꝓcedentes ad altare
librũ ieremie ꝓpħe his dieb tã in eccłia ꝙͣ in refectorio
gendũ: diuidat cantor in duas partes Una pars lag¬
tur in eccłia pͥuatis dieb ad uigilias: usq ad qntã fra
ante pascha Que pars inchoet᷑ ꝓpe iniciũ ipsiꝰ libri ps¬
lo ante ubi dnĩca nocte ad uigilias octaua lectio finẽ fi¬
cerit: id ẽ. Hidete u̾bum dñi. Nunqͥd solitudo factꝰ sũ.
ab eo loco designet cantor de illa ꝓphecia scdn longitus¬
nẽ uł breuitatẽ noctiũ ꝑ unũ quẽq annũ: qnͣtũ estus¬
uerit sufficere posse ad hoc qd̾ dictũ ẽ. Ubi aut̃ partẽ

Expanded text:
sum a capite repetatur. Aliis temporibus post Gloria fit repetitio ad Lavabis me. Per hos quatuordecim dies in quibus, Gloria Patri, ncantatur, stant ad aditum chori exspectantes horam ingrediendi: ubi audierint inchoare Versum psalmi post Introitum semel percantatum, statim introeant procedentes ad altare. Librum Hieremiae prophetae his diebus tam in ecclesia quam in refectorio legendum dividat cantor in duas partes, et una pars legatur in ecclesia privatis diebus ad Vigilias usque ad quintam feriam ante Pascha. Quae pars inchoetur prope initium ipsius iibri paulo ante ubi Dominica nocte ad Vigilias octava Lectio finem fecerit, id est Videte Verbum Domini. Nunquid solitudo factus sum. Et ab eo loco designet cantor de illa prophetia secundum longitudinem vel brevitatem noctium per unumquemque annum quantum existimaverit sufficere posse ad hoc quod dictum est. Ubi autem partem
Abbreviated transcription (Latin):
semper de bent alios iustruere ut
ordine eccliẽ discant et seruẽt / et sõpliciter
et ordinate per claustou̾ et ꝓ ecc̃la ĩcedant
cuã induũttis eccliãsticis.
De trausitu per claustrũ.
ullus cauonicus uel presbiler uel cle¬
runs debet ire uel transire per clausti

Expanded text:
semper debent alios instruere, ut semper debent alios instruere, ut ordinem Ecclesiae discant et servent, et simpliciter et ordinate per claustrum et per ecclesiam incedant cum indumentis ecclesiasticis. De transitu per claustrum. ullus canonicus vel presbyter vel clericus debet ire vel transire per clau
Abbreviated transcription (Latin):
aliquas fabulationes cũ aliquo factre cũIui¬
dumuẽtis secularibus uel eccliãsticis. ita tñ ꝙ
ab aliquo de eccliã uideatur.
Dt mora in porta fratoũ.
Tiam aliquis nobilis uel ignobilis
In porta fr̃m nõ polest nec debet stare in
habitu laicali dũ hore pulsãtur uel uesptre
uel ibi aliquis de eccliã colloritiones factre
Ita tñ ꝙ aliquis de eccliã uel plures possut
ip̃os uidere simul loqũaes. De eniũctione.
i aliquẽ de leora tinũgere dchero
cõligerit nõ debet manus suas &.¬
tra superpelliciũ suũ eptrahtre uel se lsq
ad ferrã inclinare. sed ⁊ ecte start et Intus
suptopellicĩ suũ tnnũgere occulte.
De amissione matuitinarũ.
I aliquis de choro duobus dichus
cõtiuut matutinas ꝑtrdiderit / se̾dã
die chorud Intrars nõ debet net eliã ad ũs
penire nisi aliquod maguũ festẽ an crastino
cuenerit. De instructione clericoriõ.
agister et om̃s capellani de duodecim

Expanded text:
aliquas fabulationes cum aliquo facere cum inaliquas fabulationes cum aliquo facere cum indumentis saecularibus vel ecclesiasticis; ita tamen quod ab aliquo de ecclesia videatur. De mora in porta fratrum. Etiam aliquis nobilis vel innobilis in porta fratrum nec potest, nec debet stare in habitu laicali, dum horae pulsantur, vel vesperae, vel ibi aliquis de ecclesia collocutiones facere; ita tamen quod aliquis de ecclesia vel plures possint ipsos videre simul loquentes. De emunctione. Si aliquis de terra emungere in choro contigerit, non debet manus suas extra superpelliceum suum extrahere, vel se usque ad terram inclinare, sed recte et intus superpelliceum suum emungere occulte. De amissione matutinarum. Si aliquis de choro duobus diebus continue matutinas perdiderit, secunda die chorum intrare non debet, nec etiam ad vesperas venire, nisi aliquod magnum festum in crastino evenerit. De instructione clericorum. Magister et omnes capellani de duodecim
Abbreviated transcription (Latin):
sed aule se uiusquisq respiciat / et ĩ toto corde
seruitiũ dei et pura mẽte faciat ⁊ psallat cũ
timore. De fabulãtibꝰ ⁊ illusioĩbane fiat̃ ĩ ehoi¬
ullus eliã delet fabulationes d thoro
Irbisiones / nec turpes occitationes palã factre
sed occlte. Si de super choro fuerit ꝙ occitare
coligerit de uestimẽtis suis añ obsuũ ponat
ne uideatur ab aliquo occitare qui in choro
futrit uel extra chorũ. u. utro aliquis de
terra occitare uolutrit Indecẽttr os suũ nõ
epigat sursũ nec eleuet occitando. sed os suũ
In sum suo ponat iet ibi sapiẽter occitei sũ
scoupulo. Nemo etiã in choro dũ cãtatur
alitationee faciat neq alios turpissiõs gestus
peq risus i̾anes utq corporis aliquas leuita¬
ses excercere presuat. Ne aliquis faciat
morã in plalea ante ecclesiã.
um hort pulsatur millus clericus
ante eccłiam polest din stape uel manere ual

Expanded text:
sed ante se unusquisque respiciat, et in toto corde sed ante se unusquisque respiciat, et in toto corde servitium Dei et pura mente faciat, et psallat cum tremore. De fabulationibus et illusionibus, ne fiant in chorNullus etiam debet fabulationes in choro pravos gestus, nec turpes oscitationes palam facere, sed occulte. Si de super choro fuerit, quem oscitare contigerit, de vestimentis suis ante os suum ponat, ne videatur ab aliquo oscitare, qui in choro fuerit vel extra chorum. Si vero aliquis de terra oscitare voluerit, indecenter os suum non erigat sursum, nec elevet oscitando, sed os suum in sinu suo ponat, et ibi sapienter oscitet sine scrupulo. Nemo etiam in choro dum cantatur alitationes faciat, neque alios turpissimos gestus, neque risus inanes, neque corporis aliquas levitates exercere. Ne aliquis moram aciat in platea ante ecclesiam. Dum horae pulsantur, nullus clericus ante ecclesiam potest diu stare, vel manere, vel
Abbreviated transcription (Latin):
In domo aliciꝰ laici et alia sumere / et sit pt̃
ire ad negocia eccłiãstua.
De coyfiis non serendis¬
ullus canonicus uel clericus corfias
laicales deferat de die subtus caputiũ suũ per
clausto ut ab aliquo uideri possit. Aet
faciant dinersoꝵ gentrũ indimẽta ad modũ
laicorũ. De indumentis.
Qd faciant Indumuẽta que suit clausa
et ad diferendũ honesto / et caligas hanestas
non all albas / non rubtas / non uioides. sed
polꝰ nigri coloris uel consimilis.
sErmper a maioribus et magistris¬
admonẽdi sunt eltrii ut honeste
Incedant per clansirũ / et ordine sepuẽt ea¬
eccliam et intus / et snͣ scandalo, et caneant ne
dhoneste intrent eccliãm sed humiliter ĩcedat
et ecclłiam Iutrent simplicilto et chorũ. Ee
dũ sconitiũ dci fectõi honesie In choro statt
uideantur / et aller alteri loqui nõ presimãt
nie utotant se ad respicrẽdũ usus altare inec
ad siistrã partẽ aliqua causa eiuergtute

Expanded text:
in domo alicujus laici, et alia sumere, et sic potest in domo alicujus laici, et alia sumere, et sic potest ire ad negotia ecclesiastica. De coyfiis non ferendisNullus canonicus vel clericus coyfias laicales deferant de die subtus capuccium suum per claustrum, ut ab aliquo videri possit, nec faciant diversorum generum indumenta ad modum laicorum. De indumentis. Sed faciant indumenta quae sint clausa et ad deferendum honesta, et caligas honestas, non albas, non rubeas, non virides, sed potius nigri coloris vel consimilis. Semper a majoribus et magistrisadmonendi sunt clerici, ut honeste incedant per claustrum, et ordinem servare execclesiam, et intus, et sine scandalo, et caveant ne inhoneste intrent ecclesiam; sed humiliter incedant, et ecclesiam intrent simpliciter, et chorum. Et dum servitium Dei fecerint, honeste in choro stare videantur, et alter alteri loqui non praesumat, nec vertat se ad respiciendum versus altare, nec ad sinistram partem, aliqua causa emergente,
Abbreviated transcription (Latin):
ccliẽ custodiant et seruẽt / et honesit eccłiam̃
intrent / et honeste inctdant ne aliquẽ suis
praus exẽplis corrũpant.
De transitu per claustrũ
polumꝰ resormare ꝙ nullus canonicꝰ uel clerutꝰ
debet intrare claustrũ iordinale i sed cũ Indu¬
mẽtis eccliãsticis a mãt usq ad sextã horam.
Et a septa hora usq ad nonã possũt destore
alia Indĩeta secularia. Et ex tñc oportet
tant uel transeant per clanstrũ nisi cũ indii:¬
mẽtis eccliãsticis. Si utro canonia uel eltrĩq
aliquid habent factre ꝑer uillã uel tõ uillã
Indiuẽtis. diliter utro non sñ offensiont. Si
uero aliquis clericus procuralor est alicuuꝰꝰ ca¬
noniai et aliquid habet agtit In uillae de megalis
dmni sũi debet ire cũ indimuẽtis etccliãsticis uq
ad portã fratoũ / et serũ faciat deseore induimõta¬
li dstm secularia et ibi de pouere ecliãsno

Expanded text:
ecclesiae custodiant et servent, et honeste ecclesiam ecclesiae custodiant et servent, et honeste ecclesiam intrent et honeste incedant, ne aliquos suis pravis exemplis corrumpant. De transitu per claustrum volumus reformare, quod nullus canonicus vel clericus debet ire per claustrum inordinate, sed cum indumentis ecclesiasticis ad matutinas usque ad sextam horam, et a sexta hora usque ad nonam possunt deferre alia indumenta saecularia, et ex tunc oportet eant vel transeant per claustrum nisi cum indumentis ecclesiasticis. Si vero canonici vel clerici aliquid haberent facere peindumentis, aliter non sine offensione. Si vero aliquis clericus procurator est alicujus canonici, et aliquid haberet agere in villam de negotiis domini sui, debet ire cum indumentis ecclesiasticis usque ad portam fratrum, et secum faciat deferre indumenta saecularia, et ibi deponere ecclesiastica
Abbreviated transcription (Latin):
Inter se aliquid fabulẽtur. ued si int re aliquis
loqui uolutrint mittãt se in tali loco ne uideas
ab aliis qui In choro sunt. Et omĩa ista de ber̃
instodire tam maiores ꝙ̃ ninores. et fortiꝰma.¬
iores qr ip̃i teuẽtur ninores corpigtre.
De pueris quomodo se habtant qñ uenint
ad eclesiam. uel alii cleriti de terra.
ueri uers debent se pontre in loco oc.¬
culto dũ quarta campana pulsatur
et etiã alii clerici ne uidcãtur a dñis did ulsi¬
ma cãpana pulsatur uel sonat qr auliqͥtus
solebant cõntuire ꝑueri et oñis aliĩ cltoiai/ e
ctiã subformarii / et dyaconi In capella beati
photin. Et qñ illa cãpana ⁊ emanebat / pueri
exibant primi In processione / et ibant ad us
et sic an processiont ordinati intrabant chorũ
et hoc ita debent ordinare per tolũ tempus.¬
De ⁊erordatione.
et alios montre ne offendant in aliquo unde
puuuri debeant et puniãtur. Et ut ordinem

Expanded text:
inter se aliquid fabulentur. Si vero inter se aliquid inter se aliquid fabulentur. Si vero inter se aliquid loqui voluerint, mittant se in tali loco, ne videantur ab illis qui in choro sunt. Et omnia ista debent custodire tam majores, quam minores, quia ipsi tenentur minores corrigere. De pueris quomodo habeant se quando veniunt ad ecclesiam, vel alii clerici de terra. ueri debent se ponere in loco occulto, dum quarta campana pulsatur, ed etiam et alii clerici, ne videantur a dominis, dum ultima campana pulsatur, vel sonat, quia antiquitus solebant convenire pueri et omnes alii clerici, et etiam subformarii, et diaconi in capella Beati Photini: et quando illa capella remanebat, pueri exibant primi in processione, et ibant ad vespet sic in processione ordinatim intrabant chorum, et hoc ita deberent ordinare per totum tempus.De recordatione. et alios monere ne offendant in aliquo unde puniri debeant et puniantur, et ut ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
q ntininẽ uidebit sciñ obsemuare posse an eacla
al u̾mũdicia sepmonis ip̃e sibi lege̾ ĩposint
flenis Aocrtie ut tacendo in eccliã cultum
declinaret. quã uix effugere posset etua lo
uel clericus debet Intrare chorũ ad matutinas
uel ad alias horas diei ultya quartũ uersũ
nisi in epiphania dñi et oc̃t eiusdẽ. Et di ce¬
na dñi tribus diebus. Et astis diebus potest
Intrare per lotũ primũ psalĩ / et uq ad
quartũ uersũ sidĩ ꝑsalmi ad matutinas et
non in aliis horis.
De mora In presbiterio uel ante chorã.
ren autẽ duo sunt uel tres In choro mil¬
lui debet manere uel intraye ẽ pres¬
biterio dũ ultima horaꝵ cãpana pulsatur:
nec etiã aute chorũ stare uel mantre nec
morã facere. Si utro aute chorũ transire cõ.¬
tigerit cito debet transire et cautre ne ui¬
deatur ab aliis qui In choro sũt. Similiter om̃is
qui In choro sunt si exeũt debent cautre ne
mancant aute chorũ nec mor̃a faciãt inec ili

Expanded text:
idebat sanctum os servare posse in ecclesia ab immunditia sermonis; ipse sibi legem imposuit silentio innocentiae, ut tacendo in ecclesia poenam declinaret, quam vix effugere posset extra, lvel clericus debet intrare chorum ad matutinas, vel ad alias horas diei, ultra quartum versum, nisi in Epiphania Domini et octavis ejusdem, et in Coena Domini tribus diebus. Et istis diebus potest intrare per totum primum psalmum et usque ad quartum versum secundi psalmi, ad matutinas, non aliis horis. De mora in presbyterio vel ante chorum. um enim duo sunt vel tres in choro, nullus debet manere vel intrare in presbyterio, dum ultima horarum campana pulsatur; nec etiam ante chorum stare, vel manere, nec moram facere. Si vero ante chorum transire contigerit, cito debet transire et cavere, ne videatur ab aliis qui in choro sunt. Similiter omnes qui in choro sunt, si exeunt, debent cavere ne maneant ante chorum, nec moram faciant, nec ibi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊edderctur post offeusã Inueĩri hoc solũ eectti
ut qualis Incessus prodebatur talis perfidia
aĩ dem̃ õstraretur. Nã alier apriant ĩfestatio¬
ns epr̃e fidem deseruit / aller pecunie studiose
Indiciũ subiret. Sacerdotalẽ se esse nr̃m nega.
ut Rncebat In illo ĩcessu ymago leuitatis

Expanded text:
edderetur post offensam muneri. Hoc solum excepi, ut qualis incessu prodebatur, talis perfidia animi demonstraretur. Namque alter Arianae infestationis tempore, fidem deseruit: alter pecuniae studio, ne judicium subiret sacerdotale, se nostrum negavit. 21 Lucebat in il
Abbreviated transcription (Latin):
lengo q luctandi certamie coronã pet̃t quo.¬
tidiano usu palestre durãtes mẽbra mitoietes
assuesetre quia ipĩ sunt pares hereditatis iesu
epĩ ei debent esse si digni sũ. Itc̃ ambrosins
Uec ip̃a natura nes In parnuilis docet ꝓ prius
sones meditentur cãtandi et retineãt ut cãtare
distant. Itaq somio᷑ quedã epitatio ⁊ palestra
uocĩs est. Ergo qui uolũt disctre cantionẽ cãtãd
quod a natie est nõ negent. Q custodie¬
et eeceditant / Ut qui In specula sunt specri¬
lando intendant non dorimẽdo. Oĩo em̃ res
propriis ac domesticis excercitibꝰ augctur. Ita
et ileri qui intrant et uolut intrare eccłiaꝵ

Expanded text:
legitimoque luctandi certamine coronam petunt, quotidiano usu palaestrae durantes membra, nutrientes assuescere servitio, quia ipsi sunt pares haereditatis Jesu Christi et debent esse si digni sunt. Item Ambrosius: « Haec ipsa natura vos in parvulis docet, quod prius sonos meditentur cantandi, et retineant et cantare discant . . . nus quaedam exspiratio et palaestra vocis est. » Ergo qui volunt disci cautionem cantandi, quod a natura est non negent, qui custodiant et discant, ut qui in specula sunt speculando intendant non dormiendo; omnis enim res propriis ac domesticis exercitiis augetur. Ita et clerici qui in tantam volunt intrare Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
dicit iob. Eot magis uigilare ĩtimiulo cõcupi-¬
sct̾ne et ĩnm̃dicie carius. et ĩ lecto ꝑigricie
et pernerse auaricie requiest̾e, et in fastu
cathedre dyabolire deciptionis ãplectere quia
surrexit De quielt eterut beatitudins et
aliis ad que tenẽtur seruitores eccłie lugd̾

Expanded text:
tumulo concupiscentiae et immunditiae carnis, et in lecto pigritiae et perversae avaritiae requiescere, et in fastu cathedrae, diabolicae deceptionis amplectere, quia surrexit. De quiete aeternae beatitudinis et aliis quibus tenentur servitores omnes,
Abbreviated transcription (Latin):
iori paret quidã decẽ alii durdeam alii qmĩde.¬
cimi / et plures iuxta eoꝵ possibilitatẽ ⁊ statũ
sub spe futuri premii qr a prĩapio nõ hibẽt
ab ecliã de quo possent predicta supportare
uigĩtiduo canonici qui tenẽt hospicia. et quilz
et sunt mulle qui plures tenent sub spt fuluri
preuii ut sup̃. Item sunt quĩdeom canonici
residentes qui nõ tenent uic sũt obligati ad
hospicia tenenida qr nõ habeut trigita ꝓ libras
uitim In redd̾itibus a dicta eccłiã. sed comedũt
cũ aliis cõuinãtibus. Ilam est cõsuetudo et
statutũ In ducta eccliã ꝙ nullus canomieꝰ debet¬
tenere hospitiũ quonsq hoigĩta libras uitĩ
hospiliũ cũ miᵗᵒͦ clericoꝵ lut tõuinãtes supͣdicti
alias nichil perciperet ulteriꝰ. Itẽ sũt octo .xiii.¬
quatuor capellai qui custodes appellãtur ha¬
bentes certa officia / et celebrant in maiori altapi¬
et in altari sci scepheni. quoꝵ custodũ quilibet

Expanded text:
ori parte quidem decem, alii duodecim, alii quindecim, et plures juxta eorum possibilitatem et statum, sub spe futuri præmii, quia a principio non habent ab ecclesia de quo possent prædicta........ sic sunt viginti duo canonici qui tenent hospitia, et quilibet sunt multi qui plures tenent spe futuri præmii ut supra. Item sunt quindecim canonici residentes, qui non tenent nec sunt obligati ad hospitia tenenda, quia non habent triginta libras Viennenses in redditibus a dicta ecclesia, sed comedunt cum aliis convivantibus; nam est consuetudo et statutum in dicta ecclesia quod nullus canonicus debettenere hospitium quousque triginta libras Vihospitium cum numero clericorum, ut convivantes supra dicti; alias nihil perciperet ulterius. Item sunt quatuor capellani qui custodes appellantur, habentes certa officia, et celebrant in majori et in altari sancti Stephani; quorum custodum quilibet
Abbreviated transcription (Latin):
partoritalis q pondui tãquillitatis uestignã
effeatio ꝑtepetrãdi sed motus sit purꝰ atq si pleꝵ
Aichil dñ fustatũ placet motũ natura ĩstrnẽt
ui quid̃ sane dn natura uicii est ĩdusiria cm̃cder
Ut si ars desit / nõ desit corpectio. Om̃o cñ¬

Expanded text:
 tranquillitatis vestigium; affectatio, sed motus sit purus ac simplex; nihil enim fucatum placet. Motum natura informet. Si quid sane in natura vitii est, industria emendet; ut ars desit, non desit correctio. 76.
Abbreviated transcription (Latin):
tes qressus it quasi quedã fercula põpare et
statuaꝵ motus nitaliũ Et quotiensc̃s gre¬
dã transitrñt modulos quosdã sconare uide.¬
atur iuec cursũ ambulare honestũ arbitior insi
tũ causa exigit alicuꝰ periculi dux̃ uccessita
Nã pltrũq festmãtes hẽ hanuelos uidenus¬
era lorquere quibus si cã desit festinatiomis
sed quibus ingis et tõtinua ĩ naturã uertitur.
Net dn illis eigo tanꝙͣ excursoꝵ minas t ho¬

Expanded text:
s gestus, et quasi quaedam fercula pomparum, et statuarum motus nutantium, ut quotiescumque gradum transferunt, modulos quosdam servare videantur. 74. Nec cursim ambulare honestum arbitror, nisi cum causa exigit alicujus periculi, vel justa necessitas. Nam plerumque festinantes anbelos videmus torquere ora, quibus si causa desit festinationis sed quibus jugis et continua in naturam vertitur. Nec in illis ego ta
Abbreviated transcription (Latin):
solũ in factis sed in ip̃io spectatus scomoribus
yt modũ prelgrediatur aliquis loquẽdi ĩ ecclã
dũ siltutiũ ẜ debet seruare et tenere. At qd̾
Etr̃a ĩdecorũ ⁊ esonet sermo tuꝰ qui paratꝰ es
deo seruire et oĩbus sanctib enis. Speculid cm̃
mẽtis pltrũq ⁊efuliget in uerbis. Ip̃m lobio so¬
nũ an cãtando et in loquẽdo In choro uel ĩ eccliã¬
debet librart modestia nt miusꝙͣ̃ aur̃e offidat
uox facilior In loquẽdo in eccłiã uel canendo.
Deniq ĩ ipo loquẽdi uel canendi genere in cho¬
is prima disciplma uerecũdia est ut seusimix¬
mis ant ꝑsallere aut cauere In chors out in¬

Expanded text:
solum in fratres, sed in ipsis spectatur sermonibus solum in fratres, sed in ipsis spectatur sermonibus ne modum progrediatur aliquis loquendi in ecclesia, dum silentium debet servare et tenere, ne quid etiam indecorum resonet sermo tuus qui juratus es Deo servire et omnibus sanctis ejus. Speculum enim mentis plerumque refulget in verbis, ipsum debet sonum in cantando et in loquendo in choro vel in ecclesia librare modestia, nec usquam aerem offendat vox facilior in loquendo in ecclesia vel canendo. Denique in ipso loquendo vel canendi genere, in choro prima disciplina verecundia est, ut sensim quis aut psallere aut canere in choro, aut
Abbreviated transcription (Latin):
Necessariũ est deo sermẽlibus ut hiũlitalẽ str¬
uent ĩ mẽte et huiliter seruitiũ dti In eccłiã
ꝑagant ut ei suules fiant qui dicit Alilis sũ
et humilis torde. Iton exat ueretũdꝰ usq ad fu¬
gam. Cuiꝰ tãta uerecundia fuit ut cõprehẽ sus
a muliere uestẽ In manibus ciuis sugĩes uelbet
eclinquere ꝙͣ uerecũdĩa depont᷑. Ita qui ĩ eccłiã
luuggd̃ uult de seonire uerecũdiã In oĩbus debet
habere In muolu corporis In actu optris In ge.¬
stu om̃ ⁊̃broꝵ/ In incissu ut mature incedat
In respiciẽdo non respim̃da in laquẽdo in tuxpi
eisu In uanis locuitiombus : sed sempeo debet et
In olõne dũ In eccłiã fuerit et mãserit. Itan
iosepħ fuit patitus usq ad cͣaut᷑re. unde. In
patiẽtia ur̃a possidebitis aĩas ur̃as. Ittm fuit
rtiissor ĩuoie usq ad remumerationẽ. Pul.¬
chre igitur uirtutes sunt ueremdia/ paliẽtia
et remissio i̾niriaꝵ / et suanis est grã. Qr nõ

Expanded text:
essarium est Deo servientibus, ut humilitatem servent in mente, et humiliter servitium Dei in Ecclesia peragant, ut ei similes fiant qui dicit: Mitis sum et humilis corde . » Item, erat verecundus usque ad fugam. Cujus tanta verecundia fuit, ut comprehensus a muliere, vestem in manibus ejus fugiens pot deponere . Ita qui in Ecclesia Dei vult deservire, verecundiam in omnibus debet servare, in motu corporis, in actu operis, in gestu omnium membrorum, in incessu ut mature incedat, in despiciendo non respicienda, in loquendo, in turpi risu, in vanis tribulationibus; sed semper debet esse in oratione dum in ecclesia fuerit et manserit. Item, Joseph fuit patiens usque ad carcerem: unde in patientia vestra possidebitis, etc. . Item, fuit remissor injuriae usque ad remunerationem . Pulchrae iriarum, et suavis est gratia, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
chori mĩcupatur / et percipit in diuisionibus
Icrraꝵ rõnt dicti officii pmꝰ post canonicos
lꝑsonãtus obtinẽtes. et debet esse post cum
quidã capellanus de duõdecim uicemagĩ. quẽ
magrm putroꝵ appellanus et cni assignãtur
aliqui redditus de grã In qualibet diuisione ter¬
raꝵ pro labore ultra portionẽ que ip̃i deber
conlingere prout uni ex alis perpetuis capel

Expanded text:
chori nuncupatur, et percipit in divisionibus chori nuncupatur, et percipit in divisionibus terrarum, ratione dicti officii, primus post canonicos personatus obtinentes; et debet esse post eum quidam capellanus de duodecim vicemagister, quem magistrum puerorum appellamus, et cui assignantur aliqui redditus de gratia, in qualibet divisione terrarum, pro labore, ultra portionem quæ ipsum debet contingere, prout uni ex aliis perpetuis capel
Abbreviated transcription (Latin):
sis illis iuos leuent cauonici et incorporati de
gra ad melius et deũtiꝰ In eisdẽ ecclesiis scom.¬
tũdũ. E st insuper statutũ in dicta eclisi⁊
ꝙ canonici et incorporati ipius eulesie / custodes
miliits / et duodenm capelłam perpẽtui percipiũt̃
fructus / prouẽtus et exitus terre quã tenebant
ipĩe mortis sut ab eccłiã lugd̃̾ per unũ ãnũ con¬
ciiũ post olitũ torũdem. Et fuit cã statuti ue
ex dictis fouctibus d seluãtur debita predictꝵ
tam In sepulturis clamoribus ꝙͣ aliis ad illũ
fuit̃ ꝙ per eos uel cũ cis nullus ualtat defrari.¬
dari: et ꝙ nõ possit eolit̾ Improperari ꝙ ali.¬
quis decipiat uel possit dici deceptus ꝓ cosdom.
Distributiones uero quotidiauas ult̾rmi ãi post
toꝵ obitũ percipit eccłia̾ exxeptis trigita dicb
diebus percipit eccłia̾ beati thome foruerii lugd
distributiones quotidianas ãm ultimi. Iltm est
In dicta eccliã quidã canonicus qni magister

Expanded text:
ptis illis quos tenent canonici et incorporati de gratia ad melius et decentius qui in eisdem ecclesiis serviant. Et insuper statutum in dicta ecclesia quod canonici et incorporati ipsius ecclesiæ custodes, milites et duodecim capellani perpetui percipiant fructus, proventus et exitus terræ quam tenebant tempore mortis suæ ab ecclesia Lugdunensi, per unum annum continuum post obitum eorumdem; et fuit causa statuti, ut ex dictis fructibus solvantur debita prædictorum, tam in sepulturis, clamoribus, quam aliis, ad illum finem quod per eos vel cum eis nullus valeat defraudare, et quod non possit ecclesiæ improperari quod aliquis decipiatur, vel dici possit deceptus per easdem distributiones vero quotidianas. Reliquum jam post eorum obitum percipit ecclesia, exceptis triginta primdiebus percipit ecclesia Beati Thomæ Forverii Lugdunensis distributiones quotidianas mensis ultimi. Item est in dicta ecclesia quidam canonicus qui magister
Abbreviated transcription (Latin):
In culiã sancte concis ptr duos nẽscs et in ec.¬
ilesia sc̃i sciphani eidt̃ ecliẽ cõtiguis per qͣ.¬
inor mensẽs fecerit ⁊ esidertiã ptrsonalem.
ad hoc ut erudilus in ordine inxta statuta
eccliẽ qñ ad maiore. Eccłiãm deuenerit sciat¬
se inter alios sñ scandilo cõtintre: uel nsr de

Expanded text:
ia Sanctæ Crucis per duos menses, et in ecclesia Sancti Stephani eidem ecclesiæ contigua per quatuor menses, fecerit residentiam personalem; ad hoc ut eruditus in ordine, juxta statuta ecclesiæ, quando ad majorem ecclesiam devenerit, sit inter alios sine sca
Abbreviated transcription (Latin):
uicĩm In redditibus futrũt assecuti debẽi Iuxta
statuta ealiẽ tentre hospitia: quod nisi facerẽt
nichil ulleriꝰ perciperẽt. In suꝑti predicli de.¬
bent factre residẽtiã ꝑtosonalem. Est etiã
scitudũ ꝙ in qualibet diuisions terraꝵ decanꝰ
primo habet eligere partẽ suã ubicũq uoluerat.
Et posita alii gradatum suo loco prout superiꝰꝰ
noĩantur. Et decanus etiã ultra portionẽ
suã predicte dinisionis accpit quadragita selid̃
quoliẽseñq fiunt diuisiones tam de grã ꝙ̃ la¬
bore. Est etiã statutũ In eccłiã lugdim̃ ꝙ¬

Expanded text:
ibras in redditibus fuerint assecuti, debent, juxta statuta ecclesiæ, tenere hospitia; quod nisi fecerint, nihil ulterius perciperent. Insuper prædicti debent facere residentiam personalem; et est sciendum quod in qualibet divisione terrarum, decanus primo habet eligere partem suam ubicumque voluerit, et postea alii gradatim suo loco, prout superius nominantur; et decanus etiam, ultra portionem suam prædictæ divisionis, accipit quadraginta solidos, totiescumque fiunt divisiones, tam de gratia quam de labore. Est etiam statutum in dicta
Abbreviated transcription (Latin):
maiꝰ altare ptr simplicẽ saccrdotẽ. et debet Ie¬
ntre pbros et clericos sicut alii ꝑsonatꝰ obtiueles.
Iltm custodia habet segbigĩt libras uitĩm In
redditibus. et debet p̾ma die tenere adminꝰ
endo In eccliã bli stepħam prothomiris queet¬
clesie bli̾ Ioħĩs est cõmcta. Item prepositura
ditibus prima dit. et habet regere et ordina¬

Expanded text:
ltare, per simplicem sacerdotem, et debet tenere presbiteros et clericos sicut alii personatus obtinentes. Item custodia habet sex viginti libras Viennenses in redditibus, et debet prima die tenere ad minus endo in ecclesia Beati Stephani prothomartiris, quæ ecclesiæ Beati Joannis est conjuncta. Item præpositura ditibus prima die et habet regere et ordina
Abbreviated transcription (Latin):
archidiaconatus supradicti nõ corrigit nõ uisi¬
tat non procurat non excõĩcat non absoluit
nec debet aliquid spualitatis excercire: sed est
officiũ ip̃is ordinare deffensiones terre manua¬
liler tõtra illos qui uiolenter nitũtur iura eclẽ
usurꝑare. Item precẽtoria nichil habet. Il tui

Expanded text:
corrigit, non visitat, non procurat, non excommunicat, non absolvit, nec debet aliquid spiritualitatis exercere, sed est officium ipsius ordinare defensiones terræ manualiter contra illos qui violenter nituntur jura ecclesiæ usurpare. Item præcentoria nihil hab
Abbreviated transcription (Latin):
habet pulsare om̃is campanas sedm̃ cõsuetudinẽ
eclesie. et debet tentre assidue ducdecim̃ gartio.¬
nes pro predictis campanis pulsandis. qui magis
expendĩ ꝙ̃ ualeant redditus totius sacristie
Debet etiã celebrare uel factre celebrare per aliũ
canonicũ ip̃ĩs ecclit̾ in maiori altari In festis

Expanded text:
habet pulsare omnes campanas secundum consuetudinem ecclesiæ, et debet tenere assidue duodecim famulos pro prædictis campanis pulsandis, qui magis expendunt quam valeant redditus totius sacristiæ; debet etiam celebrare vel celebrari facere per alium canonicum ipsius ecclesiæ in majori alt
Abbreviated transcription (Latin):
nõ habet cõnocare capłm̃ sed hoc p̃i factre quiliba
canonitus sicut ip̃t. Iton nõ excõrtat nec ab¬
soluit nõ sussendit nõ uisitat / nõ procurat
non audit consessiones / non mĩstrat sacramẽta
eccliãstica / non he̾ nec per se nec cũ caplo cors¬
pigtre cleriroꝵ exxessut nec puiur̃t: sed sunt

Expanded text:
re quilibet canonicus sicut ipse. Item nec excommunicat, nec absolvit, non suspendit, non visitat, non procurat, non audit confessiones, non ministrat sacramenta ecclesiastica, non habet, nec per se, nec cum capitulo, corrigere clericorum defectus, nec punire, sed sunt
Abbreviated transcription (Latin):
quotidianas. et diros calices u̾nũ ad maiꝰ altare
et alterũ ad missas uotinas. Et unã capã ad apꝰ
lanãdũ. et quatuor mauutergia et unũ coclear
argettũ ad opus u̾tusi. Et uestimetũ sactrdotale
et missale ad maiꝰ altare ad opus missaꝵ mat ad¬

Expanded text:
quotidianas; et duos calices, unum ad majus altare, quotidianas; et duos calices, unum ad majus altare, et alterum ad missas votivas, et unam capam ad opus , et quatuor manutergia, et unum coclear argenteum ad opus incensi, et vestimenta sacerdotalia, et missale ad majus altare ad opus missarum
Abbreviated transcription (Latin):
sibi propũinioribus factre: sed om̃s qui i choro
saut debent silentiũ tenere dũ tabustelłus
uel ⁊ ctoruꝰ horaꝵ pulsatur.
De genuflexione.
i sciper septimanã dũ ĩstpiatur qͥ
pergũt ad librũ et ad candela delẽt slctere¬
picie aute altare beati sperati dũ dica p̃s
misereit inti dius et in fuit psaluii d surgere
Et unis eat ad librũ et alter ad candelam.
Si an choro redire uoluerĩt possũt de suꝑ chorũ
nolu eriut possũt ire ubicũq uolutrint
De ꝑositione matricularii In eccłia et quid¬
I pertintat ad officiũ cuis.
Tatutĩ etiã fuit ꝙ sacrista poneret
matriculariũ qui custodiat eccłiam diẽ ac nocte¬
et hõĩem maturũ et honestũ et cui credatur.
et qui sciat et possit ordinare que In eccłiã er
maioris altaris/ et ad opris misse uotiut. et duo
thuribula uniũ magnũ in festinitatibꝰ magnis
et unũ minꝰ ĩ festruitatibus aliis et ad missas

Expanded text:
sibi propinquioribus facere, sed omnes qui in choro sibi propinquioribus facere, sed omnes qui in choro sunt debent silentium tenere, dum tabuscellus aut retornus horarum pulsatur. De genuflexione. Insuper septimanam dum inferiatur, qui pergunt ad librum et ad caudelam, debent se flectere ante altare Beati Sperati, dum dicitur psalmus Miserere mei Deus, et in fine psalmi debent surgere, et unus eat ad librum, et alter ad candelam; si in choro redire voluerint, possunt desuper chorum nt intrare, possunt ire ubicunque voluerint. De positione matricularii, et quid pertineat ad ejus officium. tatutum etiam fuit, quod sacrista poneret matricularium, qui custodiat ecclesiam die ac nocte, hominem maturum et honestum, et cui credatur, et qui sciat et possit ordinare in ecclesia quae majoris altaris, et ad opus missae votivae, et duo thuribula, unum magnum in festivitatibus magnis, et unum minus in festivitatibus aliis, et ad missas
Abbreviated transcription (Latin):
humilitate deuotront et reuertria. Mull añ
post ex nobilibus querebant et suire faciebat
magr̃is eccłie̾ ut eis officiũ cãtãdi ĩpenderent
ut occasione haberẽt sernibũ dti ĩ ecc̃a fatẽdi
De maturitale ĩcedendi per chorũ. et thu¬
ribulo ⁊ aliis per chorũ deferendis.
nicũq qui deferit thumbulid̃ uel librĩ
incedere humiliter et honeset dũ facit officĩ¬
uel etiã alii loco canonitoꝵ faciũt uel tent̃tur
factre/ ordinale idẽ sernitiũ attendãt peragtie
et sñ seandalo illoꝵ qui in choro sũt uel exlra
ut laudetur et hon orifuctur deus in oĩbus qui
seruiut̃ ci. Iltm in sex septimanis qñordo desi¬
it debet ille qui defert thuribulis esst tuñ an
surerpellicio suo / et chorũ ab utra q ꝑli thu¬
rificare sicuti aliis temporibus.
De rosu In choro non faciendo.
ullus sune sit de supra chorũ sine
de terra debit dũ cãtatur an choro Inutiletia¬
chm̃os ostendere siue ĩanes fabulationes cũ

Expanded text:
tate, devotione et reverentia. Multi postea ex nobilibus quaerebant, et scire faciebant magistris, ut eis officium cantandi retruderent, ut occasionem haberent servitium Dei in ecclesia Dei faciendi. De maturitate incedendi per chorum, et thuribulo, vel aliis per chorum deferendis. Quicunque qui defert thuribulum, et librum incedere, humiliter et honeste, dum facit officivel etiam alii loco canonicorum faciunt, vel tenentur facere ordinate, idem servitium attendant peragere et sine scandalo illorum, qui in choro sunt vel eis, ut laudetur et honorificetur Deus in omnibus qui serviunt eum. Item in sex septimanis, quando ordo deficit, debet ille qui defert thuribulum esse tantum in superpelliceo suo, et chorum ab utraque parte thurificare sicuti aliis temporibus. De risu in choro non faciendo. Nullus sive sit supra chorum, sive de terra, debet, dum cantatur in choro, inutiles cachinnos ostendere, sive inanes fabulationes cum
Abbreviated transcription (Latin):
iduuplitas collegn ⁊ officii ad unius somi cãpane.
ad representãdũ diinã unitatẽ. In qualiber
ip̃aꝵ singulis ãius legitur Iutegre tota biblia
et modo uniformi. Et hec ecliẽ sũt sancti io¬
hanis baptiste. sti stepħam prolhomiris. et tertia
sancte concis. In cadẽ pecclesia futrũt ab Intio
nonẽ personatus cõstituti ad rep̃sentãdũ nonẽ
ordines angeloꝵ In ecłiã trm̃phãte: quoꝵ lñ
ꝑsonatuũ unus appellatur abbatia sc̃i̾ iust
capellani perpetui Iut ques uiius est p̾ncipalis¬
ss archiepũs lugdimẽsis : et hoc ad rep̃sentãdũ

Expanded text:
d unum sonum campanæ, ad representandam divinam unitatem. In qualibet ipsarum singulis annis legitur integre tota biblia, et modo uniformi, et hæ ecclesiæ sunt Sancti Joannis Baptistæ, Sancti Stephani protomartiris, et tertia Sanctæ Crucis. In eadem ecclesia fuerunt ab initio novem personatus constituti ad representandum novem ordines angelorum in ecclesia triumphante, quorum tamen personatuum unus appellatur abbatia Sancti Justcapellani perpetui, inter quos unus est principalis, archiepiscopus Lugdunensis, et ad representandum
Abbreviated transcription (Latin):
quicuq. Ilem statuerunt sancti pr̃et ad cõseruã¬
dã honestatẽ dicte eulesie ꝙ nillus canonicus esset
ausus ire per curitatẽ extra terninos dicte ecclẽ
nisi eques / nec solus sed cũ decẽti socetate et hĩlu
houesto. Nec sit ausus Intrare quodtũq hospitũe
Inhonestũ. et hec tentãtur seruare ꝑiuramc̃ta.
Insuper statuerũt ꝙ dicti canonici et alii eclesis
Incorporali elemosinã nõ frandent. que elemosina
fit miro ac sumptuoso medo de qua elemosina pan¬
pcies pri religiosi mulle uidue / orphani pupilli
pauptres uerecundi mẽdici sustẽtantur. Et hec Iurat
quilibet cauonicus et ecclesie ĩ corporatꝰn sua
⁊eceptione suptr sancta dei enãgełia. Ilc̃ statut¬
punt ꝙ illi canonici qui maioiẽ teuĩt hospitalita¬
it̾ et plures faciũt elemosinas In dmisioĩbꝰ ter.¬
rap ꝑlus percipiãt / et in reoditibus fiat grã maior:
It peo hoc magis ac magis montãtur dñit ad

Expanded text:
quivit. Item statuerunt sancti patres, ad conservanquivit. Item statuerunt sancti patres, ad conservandam honestatem dictæ ecclesiæ, quod nullus canonicus esset ausus ire per civitatem extra terminos dictæ ecclesiæ, nisi eques, nec solus, sed cum decenti societate et habitu honesto; nec sit ausus intrare quodcumque hospitium inhonestum, et hæc tenentur servare per juramenta. Item statuerunt quod dicti canonici et alii ecclesiæ incorporati eleemosinam non fraudent, quæ eleemosina fit miro et sumptuoso modo; de qua eleemosina pauperes religiosi multi, viduæ, orphani, pupilli, pauperes verecundi et mendici sustentantur; et hoc jurat quilibet canonicus et ecclesiæ incorporatus in sua receptione super sancta Dei Evangelia. Item statuerunt quod illi canonici qui majorem tenent hospitalitatem et plures faciunt eleemosinas, in divisionibus terrarum plus percipiant, et in redditibus fiat gratia major, ut per hoc magis ac magis moveantur omnes ad
Abbreviated transcription (Latin):
celebrãtes bli rohĩs btĩ stephani sicuit canouici. et
isti quatuor euã gelistas r eprescutant. Item
sunt in cadẽ sepltm nulites Iuris p̃triti qui desto¬
dint Iura ecoliẽ ut alii liberiꝰ et deuotius ad illa
inti. Modus uero statulla sctis patribus
scrinẽdi In dicta eccłiã In diuino officio fuit iste.
Ouines canonici habentes personatus uelalii ꝓbrĩ
et om̃s alii eleriti prebendati In dicta eccłiã stu
In seruitio canonicoꝵ existentes leuẽtur exueces.¬
sitate aliernis noctibuõ surgẽ̾ ad matutinas sedmñ
consuetudines et stabuta eccłiẽ et chorũ Intrare
ante finẽ tertii uersituli primi ꝑfalmui pꝰꝯnuita¬
toriũ nec inde p̃t̃ exire aliquis donet septiã lectio
fuerit Inchoata In festis nouẽ lectionũ. ueltetia
lectio In festo triũ lectionũ: et trans gressor in¬
chil oduo percipii In distributiomibus quetidianis.
que disiributio in hoc casi uertitur ĩ elemosinã
nec eã lucratur ille qui librat illa die nec alius

Expanded text:
es beati Joannis et beati Stephani sicut canonici, et isti quatuor evangelistas representant. Item sunt in eadem septem milites jurisperiti qui defendunt jura ecclesiæ, ut alii liberius et devotius ad illa instituti. Modus vero status a sanctis patribus serviendi in dicta ecclesia in divino officio fuit iste: omnes canonici habentes personatus, vel alii presbiteri et omnes alii clerici præbendati in dicta ecclesia, seu in servitio canonicorum existentes, tenentur ex necessitate alternis noctibus surgere ad matutinas, secundum consuetudines et statuta ecclesiæ, et chorum intrare ante finem tertii versiculi primi psalmi post invitatorium, nec inde potest exire aliquis donec septima lectio fuerit inchoata in festo novem lectionum, vel tertia lectio in festo trium lectionum; et transgressor nihil omnino percipit in distributionibus quotidianis, quæ distributio in hoc casu vertitur in eleemosinam, nec eam lucratur ille qui librat illa die nec alius
Abbreviated transcription (Latin):
hte fefiblit sele̾cia uliq em̃ ab ecłiã recesset
ut qualis Incessus prodebatur talis perfidia
aĩ dem̃ õstraretur. Nã alier apriant ĩfestatio¬
ns epr̃e fidem deseruit / aller pecunie studiose
Indiciũ subiret. Sacerdotalẽ se esse nr̃m nega.¬
ut Rncebat In illo ĩcessu ymago leuitatis

Expanded text:
nec fefellit sententia, utique enim ab ecclesia recessit, ut qualis incessu prodebatur, talis perfidia animi demonstraretur. Nam alter Arianae infestationis tempore fidem deseruit, alter pecuniae studio ne judicium subiret sacerdotale, se esse nostrum negavit. Lugebat in il
Abbreviated transcription (Latin):
lugd̃ seruiẽles turpes motus ⁊ gestus In cadẽ¬
taliones Inec inderẽtes oscitationes. sed cuicũq 
cõtingeret dũ cãtatur inchoro oscitari ponati
e siñ subtus suptopelliciũ sũ / et ibi occulii
oscitet ne a stãtibus ĩchoro ⁊ cp̃hendi pessit.

Expanded text:
 servientes, turpes motus et gestus ntationes, nec indecentes ordinationes; sed cuicunque contigerit cum cantatur in choro oscitari, ponat os suum subtus superpelliceum suum, et ibi occulte oscitet, ne aliis stantibus in choro reprehendi possit.
Abbreviated transcription (Latin):
eustedire matrieulariꝰ fideliler et integie et sint
dimimritione. Habet etiã In custodia omem the¬
sauxũ qñ ponitur super altare In solc̾nitatibus
et alia ornamẽta que affert et depout thesau¬
raxiꝰ in presbiltrio que necessaria sunt ad orũa¬
dũ altare ad opiis misse quonsq̃ seruitiũ misse
celebratũ sit et finitũ / et oĩa reponãtur In thesan¬
ratio In custodia ubi erant priꝰ. Iltm tenetur
custodire matritular iꝰ omia que Infra eccliam sunt¬
siut et ille de quibus claues habet. Iltm custodit
illanẽ libroꝵ qui sunt necessarii ad opꝰ seonimñ eclẽ
Officud maticularii est illmãrt et extingnere
oĩa liãria que tradũtur a thesaurario ad illu¬
minãdũ tccłiam suit residnĩ sit eccłie̾ sint sacoi¬
ste. et fidelittr debet custodire residuũ tam eccliẽ
ꝙͣ sacriste sñ diimitione aliqua. Et est scũdũ
ꝙ matriculatiꝰ nõ habet aliquod ius In cortis qui

Expanded text:
fideliter et integre, et sine diminutione. Habet in custodia omnem thesaurum quando ponitur super altare in solemnitatibus, et alia omnia ornamenta, quae affert et deponit thesaurario in praesenti, quae necessaria sunt ad ornandum altare ad opus missae, usque servitium missae celebratum sit et finitum, et omnia reponantur a thesaurario in custodia ubi erant prius. Item, tenetur custodire matricularius omnia quae infra ecclesiam subsistent, et illa de quibus claves habet. Item, idem custodit clavem librorum, qui sunt necessarii ad opus servitii ecclesiae. Officium matricularii est illuminare et exstinguere omnia luminaria, quae traduntur a thesaurario ad illuminandum ecclesiam, sive residuum sit ecclesiae, sive sacristae, et fideliter debet custodire residuum tam ecclesiae, quam sacristae sine diminutione aliqua. Et est sciendum quod matricularius non habet aliquod jus in cereis qui
Abbreviated transcription (Latin):
scephanũ archit pñs cũ dnobus pbris ⁊ euestitꝭ
Enãgeliũ canonicꝰ dyaconus cũ aliis duobus
dyaconibus. Eplã canonitꝰ subdiaconus cud
alis duobus subdiaconibus. ¶ Missã diucã
sant de abbatiĩs Ilz de sancto Iusto/ de sancto
paulo, de sancto intesto nicetio/ de plateria¬
Q uãgeliũ archidiaconus cũ aliir sex dyaco¬
nbus. ⁊plam̃ ablas sancti iusti cũ aħs sex
suldyacomibus / om̃s in cappis ¶ Sedã diẽ

Expanded text:
estitis; Evangelium canonicus diaconus cum aliis duobus diaconibus; Epistolam canonicus subdiaconus cum aliis duobus subdiaconibus. Missam Dominicam sunt de abbatiis, scilicet de S. Justo et de S. Paulo, de S. Nicetio, de Plateriis; Evangelium archidiaconus cum aliis sex diaconibus; Epistolam abbas S. Justi cum aliis sex su
Abbreviated transcription (Latin):
standi in choro uel extra donet a magr̃o uel a
maioribus didicerit uel doctoma sue formã
supplicãdi habuexit / et cauendi tẽꝑui et horã
sedendi uel ltuãdi et a choro txeñdi uel m¬
trandi. Et distat. et cantat ut cũ sotio suo
dũ fuerit in choro nõ loquatur / uel aliquod
siguũ pranũ uel gestũ corporis suni osttudat
Et sieut a doctoribus fuerit edoctus seruet
e ut a nullo reprehendi ualtat: et sic cũ eat
etale doctoma ordinis eccliẽ crescet possit.
Unde ambrosiꝰ. Est igr honor adolestẽtibus
inuorẽ dei habere/ destrie maioribus honorẽ
haltie senioribus. Castitatẽ tueoi hiũlitalẽ
nõ aspernaxi. eltmẽtiã ac uerem̃diã diligere
que oruamiẽta sũt minori etati. Uera em̃ in stm.¬
bris grauitas In dimienibꝰ alacritas ita in ado.¬
lestentibus uerecũdia uelut quadã dote nature¬
ut pote abrahe indeles deserens usq adeo ut ad.¬
ncasus pasernã uolinitatĩ nec morlẽ recu saret

Expanded text:
standi in choro nec extra, donec a magistris vel a standi in choro nec extra, donec a magistris vel a majoribus didicerit, vel doctrinam sive formam supplicandi humiliter et cavendi, tempus et horam sedendi vel levandi, et a choro exeundi vel intrandi, et discat et caveat; ut cum socio suo dum fuerit in choro non loquatur, vel aliquod signum pravum, vel gestum corporis sui ostendat, et sicut a doctoribus fuerit edoctus servet , ut a nullo reprehendi valeat, et sic cum aetate et doctrina ordinis Ecclesiae crescere possit. Unde Ambrosius: « Est igitur juniorum adolescentum timorem Dei habere, deferre majoribus, honorem habere senioribus, castitatem tueri, humilitatem non aspernere, clementiam ac verecundiam diligere, quae ornamento sunt minori aetati. Ut enim in senibus gravitas, in juvenibus alacritas; ita in adolescentibus verecundia, velut quadam dote utpote Abrahae indoles, deferens patri usque adeo, ut adversus paternam voluntatem nec mortem recusaret .
Abbreviated transcription (Latin):
estimabas ꝙ ad sc̃iam int̃a que gereres nõ per¬
neuirent : Cur tenebas dona inta st bona te/¬
clesiastica qͣr propria. despicichas mandata
nta malt retinẽdo eltinosinas pauptpiõ. De.¬
niq pInda proditore hec omia colligere licer.
Qui et a płus Iuter duo decim electus est et locu¬
los pecirinaꝵ quat pauperibꝰ erogarit cõmisseb
halebat. Ne uideretur autt̃ qͣi egtuꝰ dñm prodi¬
disse / et ideo ut iustificaretur In eo dñs hec cõ¬
tulit ut nõ qͣi i̾muiria exasperatus sed quasi
prtuaricatus grãm maiori esset effe̾se obnoxnus
De doctrina et officiis seruitoꝵ eclit̾ et¬
docendis iuuioribus.
Tqm satis claruit que pena seq̃tur
ĩprobitalẽ maloꝵ. et quod premiũ uip¬
tus bonoꝵ assequatur de doctoina et officiis
adolesce̾tuloꝵ aliquid aggrediamur dictre. Ut cũ
etalt bont ĩdolis profcctus sumuil crescat et doc¬
Quãdo aliquis tleriais de nouo chorũ lugd̃
intrare cupit a dolesctus dicitur. qr nescit modũ

Expanded text:
aestimabas quod ad scientiavenient? Cur tenebas dona mea et bona ecclesiastica quasi propria, despiciebas mandata mea male retinendo eleemosynas pauperum? Denique de Juda proditore haec omnia colligere licet, qui et apostolus inter duodecim electus est, ut loculos pecuniarum quas pauperibus erogaret, commissos haberet, non videretur autem egenus Dominum prodidisse, et ideo ut justificaretur si eo Dominus haec contulit, ut non quasi injuria exasperatus, sed quasi praevaricatus gratiam majori esset offensae obnoxius . De doctrina et officiis servitor. Eccl. docendis junioribus. Et quoniam satis claruit quae poena sequatur improbitatem malorum, et quod praemium virtus bonorum assequatur, de doctrina et officiis adolescentium aliquid aggrediamur dicere, ut cum aetate bonae indolis profectus similis creseat et docquando aliquis clericus de novo chorum Lugdunensem intrare cupit, adolescens dicitur, quia nescit modum