comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sieris. non subsistam. Pec¬
canti pͥmo homini dic̾tũ ẽ.
Puluis es: & in puluerem
reuerteris. Mane autem
dicitur. illa tunc manife¬
statio mentium que in ad¬
uentu iudicis aꝑtis cogita¬
tionib: quasi post noctis
tenebras demonstratur.
De quo nimirum mane:
ꝑ psalmistam dicit᷑. Mane
astabo tͥ: & uidebo. Quere
re autem clĩ est. Hominem
subtili interrogatione dis¬
cutere: & districte discuti¬
endo iudicare. Heatus gͥ iob.
humane deiectionis dampna
considerans: uideat quia &
presenti iam pena premit᷑.¬
& adhuc de futuris grauiꝰ
urgetur: & dicat. Ecce nc
in puluerẽ dormiam: & si
mane me quesieris ñ subsi¬
stam. Ac si aꝑtius deploret
dicens. In presenti qͥdem.
mortem iam carnis patior:
& tamen adhuc de uenturo
iudicio grauiorem morte
districtionis tue sententiam
ꝑtimesco. Interitum ꝓ cul¬
pa sustineo: s adhuc ad iu¬
dicium ueniens. culpas resti¬
tui & post interitum. for¬
mido. Exteriorem gͦ mor¬

Expanded text:
sieris, non subsistam. Pecsieris, non subsistam. Peccanti primo homini dictum est: Pulvis es, et in pulverem reverteris . Mane autem dicitur illa tunc manifestatio mentium, quae in adventu judicis, apertis cogitationibus, quasi post noctis tenebras demonstratur. De quo nimirum mane per Psalmistam dicitur: Mane astabo tibi, et videbo; qure autem Dei est hominem subtili interrogatione discutere, et districte discutiendo judicare. Beatus igitur Job humanae dejectionis damna considerans videat, quia in praesenti jam poena premitur, et adhuc de futuris gravius urgetur: Et dicat: Ecce nunc in pulvere dormiam; et si mane me quaesieris, non subsistam. Ac si apertius deploret, dicens: in praesenti quidem mortem jam carnis patior, et tamen adhuc de venturo judicio graviorem mortem, districtionis tuae sententiam, pertimesco: interitum pro culpa sustineo, sed adhuc ad judicium veniens culpas restitui et post interitum formido. 270 Exteriorem ergo mor
Abbreviated transcription (Latin):
do diuina pietas immutat.
Ac si aꝑte dicat. Cur quasi
contrarium tͥ hominem de¬
spicis : qui certus scio. quia
ꝑie uel ip̃m quem despicere
crederis non uis: Unde be¬
ne adhuc. & humilitatem
confessionis expͥmit: & uocẽ
libere inquisitionis adiun¬
git dicens. Cur ñ tollis pec¬
catum meum. & quare nͣ
aufers iniquitatem meam:
Qͥb profec̾to uerbis. quid
aliud quam desidium presto¬
lati mediatoris innuitur:
De quo iohannes ait. Ecce
agnus dei: qui tollit pecca¬
tum mundi. Uel certe ab hu¬
mano geriere. tunc pecca¬
tum plene tollitur: cum ꝑ
incorruptionis głam. nr̃a
corruptio ꝑmutatur. Esse
namq a culpa liberi. neqͣ¬
quam possumus: quousq in
corꝑe mortis tenemur. Re¬
demptoris gͦ gr̾am. uel resur¬
rectionis soliditatem deside¬
rat: qui iniquitatem suam
mox & penam quam ex o¬
rigine meruit. & udiciũ
quod ex ꝓpria actione ꝑti¬
mescit: aduingens subdit.
Ecce nunc in puluere dor¬
miam: & si mane me que¬

Expanded text:
do divina pietas immutet, do divina pietas immutet, ac si aperte dicat: Cur quasi contrarium tibi hominem despicis? quia certus scio, quia perire vel ipsum, quem despicere crederis, non vis. Unde bene adhuc et humilitatem confessionis exprimit, et vocem liberae inquisitionis adjungit, dicens: Cur non tollis peccatum meum et quare non aufers iniquitatem meam? Quibus profecto verbis quid aliud quam desiderium praestolati mediatoris innuitur? de quo Joannes ait: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Vel certe ab humano genere tunc peccatum plene tollitur, cum per incorruptionis gloriam nostra corruptio permutatur. Esse namque a culpa liberi nequaquam possumus, quousque in corpore mortis tenemur. Redemptoris ergo gratiam, vel resurrectionis soliditatem desiderat, qui iniquitatem suam mox et poenam, quam ex origine meruit, et judicium, quod ex propria actione pertimescit adjungens, subdit: Ecce nunc in pulvere dormiam, et si mane me quae
Abbreviated transcription (Latin):
quirerets: & rursum si an¬
gusta non ẽẽt : hoc ipsum
saltem quod ipsa requirit
inueniret. Bene gͦ dicit᷑.
posuisti me contrarium tͥ.
& factus sum mͥmet ip̃i gra¬
uis: quia dum repulsus ħo¬
mo. & a carne molestias. &
a mente questiones tolerat/:
graue nimirum pondus.
semet ip̃m portat. Undiq
languorib p̾mitur: undiq
infirmitatib urgetur: ut
qui relicto deo. se sibi ad re¬
quiem sufficere credidit:
nil in se. nisi tumultum ꝑ¬
turbationis. inueniret : in¬
uentumq se fugere quere¬
ret: s auctore contempto.
quo se fugeret non haberet
Cuius infirmitatis ponde¬
ra: bene quidam sapiens
contemplatus ait. Graue
uigum suꝑ filios adam. a
diẽ exitus de uentre matͥs
eoꝵ: usq ad diem sepultu¬
re in matrem om̃iũ. Beatꝰ
autem iob ista considerans.
& quare ita ordinata sint i¬
gemiscens. non iustitiam re¬
darguit. s miscđiam inqui¬
rit ÷ ut ꝑcunctando. ipse hu¬
militer pulset: quod parcen¬

Expanded text:
quireret. Et rursus si anquireret. Et rursus si angusta non esset, hoc ipsum saltem quod ipsa requirit, inveniret. « Bene ergo dicitur: Posuisti me contrarium tibi, et factus sum mihimetipsi gravis; quia, dum repulsus homo, et a carne molestias, et a mente quaestiones tolerat, grave nimirum pondus semetipsum portat. Undique languoribus premitur, undique infirmitatibus urgetur, ut qui, relicto Deo, se sibi ad requiem sufficere credidit, nihil in se nisi tumultum perturbationis inveniret, inventumque se fugere quaereret, sed, auctore contempto, quo se fugeret non haberet. Cujus infirmitatis pondus bene quidam sapiens contemplatus ait: Grave quidem jugum super filios Adae a die exitus de ventre matris eorum, usque ad diem sepulturae in matrem omnium . Beatus quippe Job ista considerans, et quare ita ordinata sint, ingemiscens, non justitiam redarguit, sed misericordiam inquirit, ut percunctando ipse humiliter pulset, quod parcen
Abbreviated transcription (Latin):
anxia ꝑcipit. Cumq hoc
habere ceꝑit: tedet hanc
ꝑcepisse quod quesiuit.
Amat sepe quod despexe¬
rat: despicit quod amabat.
Cum labore que eternast̃
discit: s hoꝵ repente obli¬
uscitur. si laborare desierit.
Dui querit. ut parum quid
de summis inueniat: s ad
consueta citius relabens. nͨͦ
parum in his que muenĩt.
ꝑseuerat. Erudiri appetẽs.
uix suam ignorantiam su¬
perat: s erudita. grauius
contra scientie głam pug¬
nat. Uix carnis sue sibi ty¬
rannidem subicit: s tam̃
adhuc intus culpe imagi¬
nes tolerat: cuiꝰ iam foris
oꝑa. uincendo restrinxit.
n auctoris sui inquisi ficne
se erigit: s reu̾beratã hanc
corporearum rerum amica
caligo confundit. Semet¬
ipsam qualiter incorporea
corpus regat. intueri uelet:
& non ualet. Reqͥrit mire.
quod sibi respondere non
sufficit: & sub eo ignara de¬
ficit. quod prudenter reqͥ¬
rit. Amplam se simul & an
quia si ampla ñ esset̃. neqͣ¬
quam tam inuestiganda re¬

Expanded text:
anxia percipit; cumque hoc anxia percipit; cumque hoc habere coeperit, taedet hanc percepisse quod quaesivit. Amat saepe quod despexerat, desCum labore quae aeterna sunt discit, sed eorum repente obliviscitur, si laborare desierit; diu quaerit, ut parum quid de summis inveniat. Sed ad consueta citius relabens, nec parum in his, quae invenerit perseverat. Erudiri appetens, vix suam ignorantiam superat; sed erudita, gravius contra se scientiae gloria pugnat. Vix carnis suae sibi tyrannidem subjicit; sed tamen adhuc intus culpae imagines tolerat, cujus jam foris opera vincendo restringit. In auctoris sui inquisitione se erigit, sed reverberatam hanc corporearum rerum amica caligo confundit. Semetipsam qualiter incorporea corpus regat, intueri vult, et non valet; requirit mire quod sibi respondere non sufficit, et sub eo ignara deficit, quod prudenter requirit. Amplam se simul et anquia si ampla non esset, nequaquam tam investiganda re
Abbreviated transcription (Latin):
motis gͦ febrib cessantibq
dolorib. ipsa nr̃a salus egri¬
tudo est: cui curanda neces¬
sitas. numqmͣ deest. Quot
enim solatia ad uiuendi u¬
sum querimus: quasi tot
nr̃e egritudinis. medicam̃¬
tis obuiamus. Si ip̃m qͦq
medicamen in uulnus uer¬
titur: quia exquisitioni¬
ideo paulodiutius inheren¬
tes ex eo grauius deficimꝰ :
quod prouide ad refectionẽ
paramus. Sic nimirum
debuit presumptio corripi:
sic suꝑbia sterni. Quia
enim elatum semel sump¬
simus sp̃m:. ecce defluens
cotidie. portamus lutum.
Ipsa quoq mens nr̃a. a se¬
creto interiori. securo gau¬
dio exclusa. modo spe de¬
cipitur. modo pauore ue¬
xatur. Modo dolore dei¬
citur: modo falsa hylari¬
tate releuatur. Transito¬
ria ꝑtinaciter diligit: eo¬
rumq amissione. incessan¬
ter atteritur : quia & in¬
cessanter cursu rapiente
ꝑmutantur. Reb autem
mutabilib subdita: & a
semet ipsa uariatur.Nam
querens quod non habet:

Expanded text:
motis ergo febribus, cessantibusque motis ergo febribus, cessantibusque doloribus, ipsa nostra salus aegritudo est, cui curandi necessitas nunquam deest. Quot enim solatia ad vivendi usum quaerimus, quasi tot nostrae aegritudini medicamentis obviamus. Sed ipsum quoque medicamen in vulnus vertitur, quia exquisito remedio paulo diutius inhaerentes, ex eo gravius deficimus, quod provide ad refectionem paramus. Sic nimirum debuit praesumptio corripi, sic superbia sterni. Quia enim elatum semel sumpsimus spiritum, ecce defluens quotidie portamus lutum. 54. Ipsa quoque mens nostra a secreti interioris securo gaudio exclusa, modo spe decipitur, modo pavore vexatur, modo dolore dejicitur, modo falsa hilaritate relevatur; transitoria pertinaciter diligit, eorumque amissione incessanter atteritur, quia et incessanter cursu rapiente permutatur. Rebus autem mutabilibus subdita, et a semetipsa variatur. Nam quaerens quod non habet,
Abbreviated transcription (Latin):
luit: sub suis se necessitatib
strauit. Quod meliꝰ osten¬
dimus: si ea que deiectus
sustinet. & prius carnis. &¬
post pondera mentis. expri¬
manus. Ut enim taceamus
hoc. quod dolores tolerat.
quod febrib anhelat: sua
quadam egritudine con¬
stringitur: ipsa hec nr̃ai
ficit. In edia deficiens. Eibo
reficitur ut subsistat: re¬
fectione lassescens. abstinen¬
tia releuatur ut iugeat.
Aqua ꝑfunditur ut arescat:
linteis tergitur. ne ipsa m-¬
mis ꝑfusione liq fiat. Labo¬
re uẽgetatur. ne qͥete tor¬
peat: quiete refouetur.
ne laboris exercitatione suc¬
cumbat. Fatigatur uigili¬
is: sompno reparatur. Op¬
pressa sompno uigilus excu¬
titur. ne sua peius quiete
lassetur. Uestib tegitur. ne
frigoris aduersitate penetre¬
tur: quesito calore deficiẽs.
aurarum flatu refouetur.
Cumq inde molestias in¬
uenit. unde uitare molestias
quesiuit : male sautiata. ut
ita dixerim de ipso suo me
dicamine languescit. Re¬

Expanded text:
luit, sub suis se necessitatibus luit, sub suis se necessitatibus stravit. Quod melius ostendimus, si ea quae dejectus sustinet, et prius carnis, post pondera mentis exprimamus. « Ut enim taceamus hoc quod dolores tolerat, quod febribus anhelat, sua quadam aegritudine constringitur: ipsa haec nostrficit; inedia deficiens, cibo reficitur, ut subsistat; refectione lascescens, abstinentia relevatur, ut vigeat; aqua perfunditur, ne arescat; linteis tergitur, ne ipsa nimis perfusione liquefiat; labore vegetatur ne quiete torpeat; quiete refovetur, ne laboris exercitatione succumbat; fatigata vigiliis, somno reparatur; oppressa somno vigiliis excutitur, ne sua pejus quiete lassetur; vestibus tegitur, ne frigoris adversitate penetretur; quaesito calore deficiens, aurarum flatu refovetur. Cumque inde molestias invenit, unde vitare molestias quaesivit, male sauciata, ut ita dicamine languescit. Re
Abbreviated transcription (Latin):
s nr̃is resurgere uirib. ñ
ualemus. Culpa nos uolũ¬
tatis ꝓprie. semel strauit:
s pena culpe. deterius co¬
tidie deprimit. Ad amis¬
sam rectitudinem surgere.
studioꝵ conatib ntimur:
s meritoꝵ pondere graua¬
mur. Unde & apte subdit᷑.¬
Quare posuisti me contra¬
rium tͥͥ & factus sum mͥmet¬
ipsi grauis: Tunc sibi con¬
trarium deus hominem po¬
suit: cum homo dm peccan
do dereliquit. Serpentis
quippe ꝑsuasionib captꝰ:
hostis eius extitit. cuius pre¬
cepta contempsit. Iustus uͦ
conditor. hunc sibi contra¬
rium posuit: quia nuirũ
ex elatione deputauit.S
ipsa hec contrarietas cul¬
pe. facta est homini pon¬
dus pene: ut corruptiõi
sue male liber seruiat.
qui bene seruus. de incorrup¬
tionis lib̾tate gaudebat. Sa¬
lubrem quippe humilitatis
arcem deserens.ad infirmi¬
tatis iugum suꝑbiendo ꝑ¬
uenit: & ceruicem cordis eri¬
gendo supposuit ⁊ quia qui
subesse diuinis iussionib no¬

Expanded text:
sed nostris resurgere viribus non sed nostris resurgere viribus non valemus. Culpa nos voluntatis propriae semel stravit, sed poena culpae deterius quotidie deprimit. Ad amissam rectitudinem surgere studiorum conatibus nitimur, sed meritorum pondere gravamur. Unde et apte subditQuare posuisti me contrarium tibi, et factus sum mihimetipsi gravis? Tunc sibi contrarium Deus hominem posuit, cum homo peccando Deum dereliquit. Serpentis quippe persuasionibus captus hostis ejus exstitit, cujus praecepta contempsit. Justus vero Conditor hunc sibi contrarium posuit, quia inimicum ex elatione deputavit. Sed ipsa haec contrarietas culpae facta est homini pondus poenae, ut corruptioni suae male liber serviat, qui bene servus de incorruptionis libertate gaudebat. Salubrem quippe humilitatis arcem deserens, ad infirmitatis jugum superbiendo pervenit, et cervicem cordis erigendo supposuit, quia qui subesse divinis jussionibus no
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce fatetur malum quod
egit: s bonum quod deo in
recompensationem debeat
offerre non inuenit : quia
ad abluendam culpã. que¬
libet humane actionis uir¬
tus infirma est: nisi hanc
miscdia parcentis foueat:
& ñ iustitia rec̾te iudican¬
tis. premat. Unde recte ꝑ
psalmistam dicitur. Me¬
lior est misccłia tua suꝑ ui¬
tam. Quia quamlibet in¬
deatur innocens. apud di¬
strictum tamen uidicem
nr̃a nos uita non liberat:
si ei reatus sui debitũ. mi¬
scłie benignitas ñ relaxat.
Uel certe cum dicitur. qͥd
faciam t: patenter osten¬
ditur. quia hec ipsa bona
que agere precipimur: nõ
preceptori s nobis ꝓsunt.
tem nr̃e destitutionis expͥ¬
mitur: cum d̾s hominũ
custos uocatur: quia si
eius nos custodia minime
protegit: ante occulti ho¬
stis insidias. nr̃e sollicitu¬
dinis ocłs uigilans dormit:
psalmista rursum attestã¬
te qui aite ili añs custo¬
dierit ciuitatem: inuanũ
uigilant qui custodiunt eã.
Per nos namq cecidimus:

Expanded text:
Ecce fatetur malum quod egit, sed bonum quod Deo in recompensationem debeat offerre non invenit, quia ad abluendam culpam quaelibet humanae actionis virtus infirma est, nisi hanc misericordia parcentis foveat, et non justitia recte judicantis premat. Unde recte per Psalmistam dicitur: Melior est misericordia tua super vitam , quia quamlibet videatur innocens, apud districtum tamen judicem nostra nos vita non liberat, si ei reatus sui debitum misericordiae benignitas non relaxat. Vel certe cum dicitur: Quid faciam tibi? patenter ostenditur quia haec ipsa bona quae agere praecipimur, non praeceptori, sed nobis prosunt. tem nostrae destitutionis exprimitur cum Deus hominum custos vocatur, quia si ejus nos custodia minime protegit, ante occulti hostis insidias, nostrae sollicitudinis oculus vigilans dormit, Psalmista rursus attestante, qui ait: Nisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilant qui custodiunt eam . Per nos namque cecidimus,
Abbreviated transcription (Latin):
hos ad gaudia sempiterna
non prouehit. Uel certe ido
maligni appellantur hẏpo¬
chritẽ: qui a benignitatem
erga proximos ostendunt:
& dolos sue iniquitatis oꝑi¬
unt. Pomne namq. quod¬
uel faciunt uł locuntur:
simplicitatem exterius ex¬
hibent : s subtilitate inte¬
rius duplicitatis. callent.
Puritatem suꝑficie simulãt:
Is: semꝑ malitiam. sub specie
puritatis occultant. Quos
contra bene ꝑ moysen dicit᷑.
Non indues uestem: ex lana
linoq. contextam. Planã
quippe simplicitas: ꝑ linũ
uͦ subtilitas designatur.
Et nimirũ uestis que ex la¬
na linoq conficitur: linũ
internis celat : lanã in suꝑ¬
ficie demonstrat. Uestem gͦ
ex lana linoq contextamin¬
duit: qui in locutione uel
actione qua utitur. intus
subtilitatem maliciȩ oꝑit:
& simplicitatem foras inno¬
centie ostendit. Quia enĩ
sub puritatis imagine. de
prehendi calliditas non
ualet: quasi sub lane gros¬
situdine. linum latet. Bene

Expanded text:
hos ad gaudia superna hos ad gaudia superna non provehit. Vel certe ideo maligni appellantur hypocritae, quia benignierga proximos ostendunt, et dolo suae iniquitatis operiunt? Per omne namque quod faciunt vel loquuntur, simplicitatem exterius exhibent, sed subtilitatem interius duplicitatis callent. Puritatem superficie simulant, sed semper malitiam sub specie puritatis occontra bene per Moysen dicitur: Non indues vestem ex lana linoque quippe simplicitas, per linum vero subtilitas designatur. Et nimirum vestis quae ex lino lanaque conficitur, linum interius celat, lanam in superficie demonstrat. Vestem ergo ex lana linoque contextam induit, qui in locutione vel actione qua utitur intus subtilitatem malitiae operit, et simplicitatem foras innocentiae ostendit. Quia enim sub puritatis prehendi calliditas non valet, quasi sub lanae grossitudine linum latet. Bene
Abbreviated transcription (Latin):
minentur. Ac si aꝑte dice¬
retur. Ueniente uidice ne¬
quaquam cognoscitur. s
pit: quia elatius. in sua in¬
iquitate letatus est. quod¬
Qui enim hic non sufficit
iniquitas ꝓpͥa: torqueatur
illic necesse est. & merito re¬
atus alieni. Nunc itaq si¬
mulatores gaudeant. et
humana uidicia se obtinu¬
isse głentur: despiciat᷑ iustoꝵ
simplicitas. atq a callidita¬
te duplicium fatuitas uoce¬
turs. citius despectus simpli¬
cium transit: citius duplici¬
Unde & apte subiungitur.
Ds̃ non proiciet simplicem:
nec porriget manum malig¬
tus in uidicio apparens. & de¬
spectum simplicium głifican¬
do eriget: & malignoꝵ głã
repbando confringet. Ma¬
ligni enim uocantur hẏpo¬
chrite. qui bonum ñ bene
faciunt : & recta queq. sub
studio laudis oꝑantur. Ma¬
num uͦ cui porrigimꝰ: hunc
udelicet ab imis eleuamꝰ.
Malignis gͦ d̾s manum nõ
porrigit: quia querentes ter¬
renam głam. in imo dere¬
linquit : & quam libet rec¬
ta uideantur ẽẽ qͣ agunt:

Expanded text:
te diceretur: Venientem judicem nequaquam cognoscit, sed pit, quia et laetius in sua iniquitate laetus est, quoCui enim hic non sufficit iniquitas proillic necesse est et merito reatus alieni. Nunc itaque simulatores gaudeant, et humana judicia se obtinuisse glorientur; despiciatur justorum simplicitas, atque a calliditate duplicium fatuitas vocetur; citius despectus simplicium transit, citius dupliciUnde et apte subjungitur: s non proiciet simplicem nec porriget manum maligtus in judicio apparens, et despectum simplicium glorificando eriget, et malignorum gloriam reprobando confringet. Maligni enim vocantur hypocritae, qui bona non bene faciunt, et recta quaeque sub studio laudis operantur. Manum vero cui porrigimus, hunc videlicet ab imis elevamus. Malignis ergo Deus manum non porrigit, quia quaerentes terrenam gloriam in imo derelinquit, et quamlibet recta videantur esse quae agunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uibilo. Os quippe iustoꝵ.
tunc risu replebitur: cũ eoꝵ
corda. finitis ꝑegrinationis
fletib. eterne letitie exulta¬
tione satiantur. De hoc risu
discipłis ueritas dixit. Mun¬

Expanded text:
it. Os quippe justorum tunc risu replebitur, cum eodem corda finitis peregrinationis fletibus, aeternae laetitiae exsultatione satiantur. De hoc risu discipulis Dominus dicit: « Mun
Abbreviated transcription (Latin):
pit ⁊ quo ꝑ ingenium non
asurgit. Nam pma lanlan¬
da est: que utroq ualenter
pollet. secunda miseranda: qͦ
utroq humiliter caret. Qͥr¬
ta adiuuanda:. que explere
quod sentit non ualet. Tercia
uͦ despicienda atq repͥmen¬
da: que dum sermone se eri¬
git : sensu iacet. Que mẽ¬
bris inflatione tumentib.
similis: ad aures audientiũ
uasta s uacua procedit.
Quod nunc balclach. ad be¬
ati iob crimen intorquet:
multiplicitatem. sermoni
oris tͥbuit: profecto cordis
inopiam rep̾hendit. Ac si
aꝑte dicat. Habundantia
spc. in sermone oris attolle¬
ris: s sensus indigentia co
cum recta reprehendunt:
ne ipsi que iusta sunt nesci¬
re uideantur. nota omnib
bona. que audiendo didice¬
runt . quasi incognita ꝓfe¬
runt. Unde & balddach pro¬
tinus adiungit. Numquid¬

Expanded text:
pit, ad quod per ingenium non pit, ad quod per ingenium non assurgit. Nam prima laudanda est, quae utroque valenter pollet. Secunda miseranda, quae utroque humiliter caret. Quarta adjuvanda, quae explere quod sentit non valet. Tertia vero despicienda atque reprimenda, quae, dum sermone se erigit, sensu jacet, quae membris inflatione tumentibus similis, ad aures audientium vasta, sed vacua, procedit. Quod nunc Baldad ad beati Job crimen intorquet, multiplicitatem sermonis ori tribuit, profecto cordis inopiam reprehendit. Ac si aperte dicat: Abundantia spiritus in sermone oris attolleris, sed sensus indigentia coacum recta reprehendunt, ne ipsi quae justa sunt nescire videantur, nota omnibus bona, quae audiendo didicerunt, quasi incognita proferunt. Unde et Baldad protinus adjungit: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Nam plerumq. & ha¬
bundans aqua ab intimis
ducitur. & largis insuꝑficiẽ
meatib diriuatur. Plerũq
angusta mintimis latet: &
progrediendi rimas difficul¬
ter muemens. foras angusti¬
or exsudat. Plerumq mi¬
nima in absconditis oritur:
cumq patenter qua exeat
inuenit : ex largo forami¬
ne. tenuis procedit. Mag¬
niq se meatus dilatant: s
non est quod fundant. Ple¬
rumq uͦ ampla in abditis
surgit: s angustis p̾ssa me¬
atib. tenuissima prosluit.
Sic itaq in aluis os patens
emanat: quod largus inge¬
mi fons ministrat. In alus
intellectum. nec sensus por¬
rigit: nec lingua fundit.
In aliis os equidem ad dicen¬
dum patet: s ad reddendũ
parata. a sensu lingua mlac¬
cipit. In aliis uͦ. largus sen¬
tiendi fons. a corde exub̃at:
s hunc quasi meatus tenuis.
impar lingua coangustat.
In quib nimirum quatuor
dicendi qualitatib. sola cri¬
nuni tercia subiacet: que
hoc sibi ꝑ locutionem arri¬

Expanded text:
mus. Nam plerumque et amus. Nam plerumque et abundans aqua ab intimis ducitur et largis in superficiem meatibus derivatur. Plerumque angusta in intimis latet, et progrediendi rimas difficulter inveniens, foras angustior exsudat. Plerumque minima in absconditis oritur; cumque patenter qua exeat invenit, ex largo foramine tenuis procedit, magnique se meatus dilatant, sed non est quod fundant. Plerumque vero ampla in absconditis surgit, sed angustis pressa meatibus tenuissime profluit. Sic itaque in aliis os patens emanat, quod largus ingenii fons ministrat. In aliis intellectum nec sensus porrigit, nec lingua fundit. In aliis os quidem ad loquendum patet, sed ad reddendum parata a sensu lingua nihil accipit. In aliis vero largus sentiendi fons a corde exuberat, sed hunc quasi meatus tenuis impar lingua coangustat. In quibus nimirum quatuor dicendi qualitatibus, sola crimini tertia subjacet, quae hoc sibi per locutionem arri
Abbreviated transcription (Latin):
sermonis oris tui: Iniustis
semꝑ grauia sunt uerba iu¬
stoꝵ : & que ad edificationẽ
prolata audiunt s: hec qͣsi
suꝑ impositum pondus fe¬
runt. Quod de se aꝑte. bal¬
dach suites indicat dicens.
Usq quo loqueris talia:. Qͥ
enim usq quo dicit: quia
edificationis uerba iã por¬
tare non possit. ostendit.
S cum corrigi iniqui des¬
piciunt. benẽ plata crimi¬
nantur. Unde & protinꝰ ad¬
iungit. Et sp̃c multiplex
sermonis oris tui. Cum mul¬
tiplicitas in sermone repre¬
henditur: esse ꝓculdubio.
intelligentie grauitas ĩ sen¬
su denegatur. Uis quippe &¬
summa loquentium: qua¬
drifaria qualitate. distin¬
guitur. Nam sunt ñnulli:
quos sentiendi simul & di
cendi in opia. angustat. St̃
nonnulli. qui efficatiam di¬
cendi habent: s acumen
sentiendi non habent.Et
sunt non nulli. qui acumĩe
sentiendi subixi sunt: s
ex inopia locutionis obmu¬
tescunt. Hoc namq in ho¬
minib cernimus: quod in
reb sepe insensibilib uide¬

Expanded text:
Injustis semper gravia sunt verba justorum; et quae ad aedificationem prolata audiunt, haec quasi superimpositum pondus ferunt. Quod de se aperte Baldad Suhites indicat, dicens: Usquequo loqueris talia? Qui enim usquequo dicit, quia aedificationis verba jam portare non possit ostendit. Sed cum corrigi iniqui despiciunt, bene prolata criminantur. Unde et protinus adjungit: Et spiritus multiplex sermonis oris tui. Cum multiplicitas in sermone reprehenditur, esse procul dubio intelligentiae gravitas in sensu denegatur. Vis quippe summa loquentium, quadrifaria qualitate distinguitur. Nam sunt nonnulli quos sentiendi simul cendi inopia angustat. Sunt nonnulli qui efficaciam dicendi habent, sed acumen sentiendi non habent; et sunt nonnulli qui acumine sentiendi subnixi sunt, sed ex inopia locutionis obmutescunt. Hoc namque in hominibus cernimus, quod in rebus saepe insensibilibus vide
Abbreviated transcription (Latin):
dignis retͥbutionib. attestan¬
tur. Et uerbis blandienti¬
b. subreptionib auditum. ꝓ¬
tinus inter dolores querunt:
atq alioꝵ uitam. ex probra¬
tis alioꝵ mortib feriunt:
ac si illi iam iusti defunc̾ti st̃:
qui de deo credere digna no¬
luerunt. Unde baldach sui¬
tes. postquam diuinam iu¬
stitiam protulit: ilico adiun

Expanded text:
dignis retributionibus attestandignis retributionibus attestantur, et verbis blandientibus subreptionis aditum protinus inter dolores quaerunt, atque aliorum vitam, exprobratis aliorum mortibus, feriunt, ac si illi jam juste defuncti sint qui de Deo credere digna noluerunt. Unde Baldad Suhites, postquam divinam justitiam protulit, illico adjun
Abbreviated transcription (Latin):
quitate disputant. ad resul¬
tationis u̾ba prosiliunt: &¬
correpti quia deliquerunt.
grauius delinquunt. Unde be¬
ne etiam ꝑ psalmistam: con¬
tra peccatoris confessionem di¬
citur. Confitebitur tͥ: cum
benefeceris ei. Despecta qͥp¬
pe uox confessionis est: quã
format iocunditas prosꝑita¬
tis. Sola autem confessio.
habet magni meritum pon¬
deris: quam a ueritate rec̾ti¬
tudinis. nequaquam se parat
uis doloris:. quam usq ad
iudicium uocis. exacuit adu̾¬
sitas testis cordis. Non ergo
mirum. quod baldach diui¬
nam iustitiam laudat: qui
nil aduersi ab eadem tolerat.¬
libet ut paucis. quomͦ baldach
uerba hereticoꝵ subreptiõib
congruant demonstramus.
Hi quippe dum scãm eccle¬
siam. temꝑali corripi animad¬
uersione conspiciunt: in se¬
met ipsis audatius. in iactan¬
tiam. ꝑuerse predicationis in¬
tumescunt. Et suꝑni exa¬
minis rectitudinem preten¬
dentes. se prosꝑari ex meri¬
tis asserunt: illam uͦ affligi

Expanded text:
quitate disputant, ad resulquitate disputant, ad resultationis verba prosiliunt, et correpti quia deliquerint, gravius delinquunt. Unde bene etiam per Psalmistam contra peccatoris confessionem dicitur: Confitebitur tibi, cum bene feceris ei . Despecta quippe vox confessionis est, quam format jucunditas prosperitatis. Sola autem confessio habet magni meritum ponderis, quam a veritate rectitudinis nequaquam separat vis doloris, quam usque ad judicium vocis exacuit adversitas testis cordis. Non ergo mirum quod Baldad divinam justitiam laudat, qui nihil adversi ab eadem justlibet ut paucis quomodo Baldad verba haereticorum subreptionibus congruant demonstremus. Hi quippe dum sanctam Ecclesiam temporali corripi animadversione conspiciunt in semetipsis, audacius in jactantiam perversae praedicationis intumescunt; et superni examinis rectitudinem praetendentes, prosperari se ex meritis asserunt, illam vero affligi
Abbreviated transcription (Latin):
stum est: Hec beatus iob.
nec loquens negauerat: nͨ
reticens ignorabat. S pro¬
caces quiq ut diximus. eti¬
am nota. iac̾tanter ꝓfert̃:
ut loquendo docti uidean¬
tur. Contempnunt mode¬
rate conticescere: necredãt
ex imꝑitia tacuisse. Scien¬
dum uͦ est. quia tunc diui¬
ne iustitie rectitudinẽ lau¬
Dant : cum se ad gaudium
incolumitas subleuat. Et
alios flagella castigant:
cum se conspiciunt rerũ
prosꝑitate ꝑfruis: alios ad¬
uersitate fatigari. Nã dũ
ꝑuerse agunt. s tamen se
rec̾tos arbitrantur: hoc qd̾
sibi prosꝑa suppetunt. de¬
beri suis meritis credunt:
eoq colligunt. quod deus
iniuste non uidicat: qͦ quasi
iustos se adu̾sitas nulla con¬
tristat. S s eoꝵ uitã qͣmlib
breuiter. uis suꝑne correptio¬
nis attigerit: pulsati ꝓtinus
consilium diuini exammis
increpant. quod paulo ante
molumes. admirando prefe¬
rebant : iustumq esse iudi¬
cium quod suis morib adũ¬
satur. negant. De diuina e¬

Expanded text:
mnant. Haec beatus Job nec loquens negaverat, nec reticens ignorabat. Sed procaces quique, ut diximus, etiam nota jactanter proferunt, ut loquendo docti videantur: contemnunt moderate conticescere, ne credantur ex imperitia tacuisse. Sciendum vero est quia tunc divinae justitiae rectitudinem laudant, cum se ad gaudium incolumitas sublevat, et alios flagella castigant; cum se conspiciunt rerum prosperitate perfrui, alios adversitate fatigari. Nam dum perverse agunt, sed tamen se rectos arbitrantur, hoc quod sibi prospera suppetunt, deberi suis meritis credunt; eoque colligunt quod Deus injuste non judicat, quo quasi justos se adversitas nulla contristat. Sed si eorum vitam quamlibet breviter vis supernae correptionis attigerit, pulsati protinus consilium divini examinis increpant, quod paulo ante incolumes admirando praeferebant, justumque esse judicium, quod suis moribus adversatur, negant, de divina ae
Abbreviated transcription (Latin):
tunt. S in eo sepe tempta¬
tionis aculeos sentiunt.
carnis incentiua patiunt᷑:
& ibi grauissimos labores
inueniunt: ubi magnam
requiem a labore. quesiert̃.
Unde sc̃s uir. post insinua¬
tum corruptionis sue carce¬
rem. ad quieta cordis spa¬
cia redire festinans: quia
eandem rixam mintimis
inuenit. quam ab exterio¬
rib fugit : protinus sub¬

Expanded text:
tunt. Sed in eo saepe tentatunt. Sed in eo saepe tentationis aculeos sentiunt, carnis incentiva patiuntur; et ibi gravissimos labores inveniunt, ubi magnam requiem a labore quaesierant. Unde sanctus vir post insinuatum 261 corruptionis suae carcerem, ad quieta cordis spatia redire festinans, quia eamdem rixam et in intimis invenit quam ab exterioribus fugit, protinus sub
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitatis sue incertis mo¬
tib subditi. corruptionis se
carcere clausos dolent. Ait
gͦ. Numquid mare sum ego.
aut cetus: quia circumdedi¬
sti me carcere: Ac si aꝑte di¬
ceret. Mare uel cetus. iniqͥ
uidelicet. eoꝵq auctor ma¬
lignus sp̃c. quia effrenari
ad solam ꝑpetrande iniqui¬
tatis licentiam appetunt: re¬
cte pene sue carcere constrin¬
guntur. Ego autem. qͥ iam
eternitatis tue lib̾tatem de¬
sidero : cur adhuc mee car¬
cere corruptionis premor:
Quod tamen nec a iuistis
suꝑbe requiritur: quia amo¬
re ueritatis accensi. infirmi¬
tatis sue angustias trans¬
gredi ꝑfecte concupiscunt:
nec ab auctore iustoꝵ. miꝰte
disponitur: quia electoꝵ
suoꝵ uota differens cruciat:
crucians purgat: ut ad ꝑci¬
piendum quod desiderant.
quandoq melius ex dilati¬
one conualescant. Elec̾ti
autem. quousq ab intima
quiete differuntur. ad cor
suum redeunt: ibiq carnis
sue tumultib absconsi. qͥsi
amenissimum secretum pe¬

Expanded text:
infirmitatis suae incertis moinfirmitatis suae incertis motibus subditi, corruptionis se carcere clausos dolent. Ait ergo: Nunquid mare sum ego, aut cetus, quia circumdedisti me carcere? Ac si aperte diceret: Mare vel cetus, iniqui videlicet, eorumque auctor malignus spiritus, quia effrenari ad solam perpetrandae iniquitatis licentiam appetunt, recte poenae suae carcere constsringuntur. Ego autem, qui jam aeternitatis tuae libertatem desidero, cur adhuc meae carcere corruptionis premor? Quod tamen nec a justis superbe requiritur, quia, amore veritatis accensi, infirmitatis suae angustias transgredi perfecte concupiscunt; nec ab auctore justorum injuste disponitur, quia electorum suorum vota differens cruciat, crucians purgat, ut ad percipiendum quod desiderant quandoque melius ex dilatione convalescant. Electi autem quousque ab intima quiete differuntur, ad cor suum redeunt; ibique, a carnis suae tumultibus absconsi, quasi amoenissimum secretum pe
Abbreviated transcription (Latin):
Statuit aquas quasi in utre.
Aque quippe in utre sunt: cũ
lubrica eoꝵ desideria. quia
oꝑis effectum non inueniunt :
sub carnali corde deprimunt᷑.
Cetus gͦ ac mare. circumda¬
tione premitur carceris: qͥa
uel malignus sp̃c. uel seqͣces
illnis. in quoꝵ se mentib col¬
ligunt. atq in eis undas tu¬
mentium cogitationum uol¬
uunt : ut implere mala que
appetunt nequeant. suꝑna¬
eos districtio angustat. Scĩ
autem uiri. cum mundiori
corde. celestium archana con¬
siderant: auctis ad hec coti¬
die ardorib. anhelant. Ibi
iam plene satiari desid̾ant:
unde adhuc parum aliquid.
ore contemplationis degus¬
tant. Perfecte cupiunt car¬
nis stumulum subdere: nil
in cogitatione illicitum. de
eius iam corruptione tolera¬
re. S quia scͥptum est. corpꝰ
quod corrumpitur. agguat
animam. & deprimit terre¬
na inhabitatio. sensum mul¬
ta cogitantem: intentione
iam quidem ultra semet ip¬
sos eminent ⁊ s tam̃ adhuc

Expanded text:
Statuit aquas quasi in utre . Statuit aquas quasi in utre . Aquae quippe in utre sunt cum lubrica eorum desideria, quia operis effectum non inveniunt, sub carnali corde deprimuntur. Cetus ergo ac mare circumdatione premitur carceris, quia vel malignus spiritus, vel sequaces illius, in quorum se mentibus colligit, atque in eis undas tumentium cogitationum volvit, ut implere mala quae appetunt nequeant, sueos districtio angustat Sancti autem viri, quo mundiori corde coelestium arcana considerant, auctis ad haec quotidie ardoribus anhelant: ibique jam plene satiari desiderant, unde adhuc parum aliquid ore contemplationis degustant. Perfecte cupiunt carnis stimulum subdere, nihil in cogitatione illicitum, de ejus jam corruptione tolerare. Sed quia scriptum est: « Corpus, quod corrumpitur, aanimam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem , intentione jam quidem ultra semetipsos eminent, sed tamen, adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
cas cogitationes natat. Sed
cetus carcere stringitur: qͥa
malignus sp̃c. in inferiorib
deiectus. ne ad celestia euola¬
re preualeat. pene sue pon¬
dere coartatur: petro attestã¬
te qui ait. Deus angłis peccã¬
tib non peꝑcit: sed ruden¬
tib inferm detrac̾tos in tar¬
tarum. tradidit in udiciũ
cruciandos reseruari. Cetus
cartere astringitur: qui a temp¬
tare bonos quantum desidat.
prohibetur. Carcere quoq ma¬
re circumdatur: quia carnaliũ
mentium tumida. insanaq
desideria : ad aꝑagenda ma¬
la que appetunt. impossibili¬
tatis sue angustia grauant᷑.
Sepe enim. dominari melio¬
rib concupiscunt: s tamen
eis diuino iudicio cunctami¬
rabiliter disponente substrati
sunt. Nocere bonis elati desi¬
derant: & tamen subiecti. ab
eis solatia. sꝑant. Pro explen¬
dis uoluptatib carnis. longe¬
uitatem uite presentis cupi¬
unt: s tamen ab ea sub cebe¬
ritate rapiuntur. De quib
bene per psalmistam dicitur.

Expanded text:
ca cogitatione natat. Sed ca cogitatione natat. Sed cetus carcere stringitur, quia malignus spiritus, in inferioribus dejectus, ne ad coelestia evolare praevaleat, poenae suae pondere coarctatur, Petro attestante, qui ait: Deus angelis peccantibus non pepercit, sed rudentibus inferni detractos in tartarum tradidit in judicium cruciandos reservari . Cetus carcere astringitur, quia tentare bonos quantum desiderat prohibetur. Carcere quoque mare circumdatur, quia carnalium mentium tumida insanaque desideria ad peragenda mala quae appetunt impossibilitatis suae angustia gravantur. Saepe enim dominari melioribus concupiscunt; sed tamen eis, divino judicio cuncta mirabiliter disponente, substrati sunt. Nocere bonis elati desiderant, et tamen subjecti ab eis solatia sperant. Pro explendis voluptatibus carnis longaevitatem vitae praesentis cupiunt, sed tamen ab ea sub celeritate rapiuntur. De quibus bene per Psalmistam dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
bulabor cum amaritudine
anime mee. Ec si aꝑtius infi¬
nuet dicens. Intus contra me.
cordis mei dolore colloquor:
& foris me auerbere iudicis.
abscondo. S mens peniten¬
tie dolorib pressa. in semet¬
ipsa constringitur: atq a
cunctis delectationib carnis.
forti cogitatione. separatur.
Ad summa proficere appetit:
& tamen adhuc de corrupti¬
one corꝑis. contradictionem
sentit. Unde apte mox sub¬
ditur. Numquid mare sum
ego. aut cetus : quia circum¬
dedisti me carcere: Carcere
homo circumdatur: quia ple¬
rumq & uirtutum profectib.
ad alta exurgere nititur/. &
tamen carnis sue corruptione.
prepeditur: qua bene exui.
psalmista deprecatur: dicens.
Educ de carcere animam me¬
am: ad confitendum nomi¬
ni tuo. Quid uͦ appellatiõe
maris : nisi corda carnaliũ.
tumidis cogitationib fruc¬
tuosa: Quid enm ceti no¬
mine ⁊ nisi antiquus hostis
exprimitur: Qui dum mẽ¬
tes secularium possidendo
penetrat: quasi in eoꝵ lubri¬

Expanded text:
bulabor cum amaritudine bulabor cum amaritudine animae meae. » Ac si apertius insinuet, dicens: Intus contra me cum cordis mei dolore colloquor, et foris me a verbere judicis abscondo. Sed mens poenitentiae doloribus pressa, etiam in semetipsa constringitur, atque a cunctis delectationibus carnis forti cogitatione separatur. Ad summa proficere appetit, et tamen adhuc de corruptione corporis contradictionem sentit. Unde et apte mox subditur: « Nunquid mare sum ego, aut cetus, quia circumdedisti me carcere? » Carcere homo circumdatur, quia plerumque et virtutum provectibus ad alta exsurgere nititur, et tamen carnis suae corruptione praepeditur. Qua bene exui Psalmista deprecatur, dicens: Educ de carcere animam meam, ad confitendum nomini tuo . Quid vero appellatione maris, nisi corda carnalium tumidis cogitationibus fluctuosa; 260 quid autem ceti nomine, nisi antiquus hostis exprimitur? Qui dum mentes saecularium possidendo penetrat, quasi in eorum lubri
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitudinis flagellis expia¬
tuss: quod a flagelloꝵ dolorib
ad salutis gaudia. miscłie me¬
dicamento reductus est. Qͦ a
quibusdam culpis. & non gra¬
uib subditus. peccare tamen
inter flagella non desmit: qd̾
peccatorem suum suꝑna gr̃ã.
nec contempta derelinquit.
Cum gͥ afflictam mentẽ. mͦ
ꝑ replicationem donoꝵ dei.¬
mͦ ꝑ imꝓꝑia actionis sue. tan¬
ta seueritate increpat: habet
in corde iustoꝵ amaritudo a¬
nime linguam suam: qͤ tan¬
to eis subtilius loquitur. qͣn¬
to & interius auditur. Unde
& nequaquam dicitur. fabu¬
labor in amaritudine anime
mee. s confabulabor cum ama¬
ritudine anime mee: quia uis
doloris. que peccata singula
reputans. torpentem animã
ad lamenta excitat: quasi ad
eum uerba confabulationis
format. in quib semet ipsum
correctus inueniat: & ad sui
iam custodiam. sollicitior ex¬
surgat. Dicat itaq uir iustꝰ.
ex uoce sua. & sce̾ eccłie typũ
tenens: dicat ex nr̃a. Confa

Expanded text:
sollicitudinis flagellis expiasollicitudinis flagellis expiatus, quod a flagellorum doloribus ad salutis gaudia misericordiae medicamento reductus est; quod quibusdam culpis, etsi non gravibus subditus, peccare tamen et inter flagella non desinit; quod peccatorem suum superna gratia nec contempta dereliquit. Cum igitur afflictam mentem modo per replicationem donorum Deimproperia actionis suae tanta severitate increpat, habet in corde justorum amaritudo animae linguam suam, quae tanto eis subtilius loquitur, quanto et interius auditur. Unde et nequaquam dicitur: Fabulabor in amaritudine animae meae, sed, Confabulabor cum amaritudine animae meae, quia vis doloris, quae peccata singula reputans, torpentem animum ad lamenta excitat, quasi ad eum verba confabulationis format, in quibus semetipsum correctus inveniat, et ad sui jam custodiam sollicitior exsurgat. Dicat itaque vir justus ex voce sua, et sanctae Ecclesiae typum tenens, dicat ex n
Abbreviated transcription (Latin):
tilius innotescit. Et afflic̾ta
mens. certius inuenit malũ
quod fecerat. & nesciebat: ei¬
que rixa uernus aꝑit. qͣntum
a ueritatis pace deuiauit :
quia reatum suum. cuiꝰ secu¬
ra non memmit: hunc in se
commota dep̾hendit. Succre¬
scens quippe amaritudo peni¬
tentie: uerecundanti cordi.
importune ingerit. illicita
que commisit. Districtũ con¬
tra hec uidicem ostendit: sup¬
plicioꝵ minas incutit: pauo¬
re animum ferit. pudore con¬
fundit: motꝰ illicitos increpat:
quietem noxie securitatis tͣ¬
bat. Que ei conditor bona
contulit: que ipse bonis illiꝰ
mala respondit. enumerat.
Quod mire ab eo conditus.
quod gratuitu nutritꝰ. quod
rationis substantia. in condi¬
tione ditatus est: quod condi¬
toris gra uocatus. quod sequi
ipse & uocatus noluit : quod
uocantis miscłia. nec surdum
hunc. renitentem despexit:
quod illuminatus donis. qͦd
sua sponte prauis actib etiam
post dona cecatus est. quod a
cecitatis sue errorib. paterne

Expanded text:
tilius innotescit; et afflicta tilius innotescit; et afflicta mens certius invenit malum quod fecerat et nesciebat, eique rixa sua verius aperit, quantum a veritatis pace deviavit, quia reatum suum, cujus secura non meminit, hunc in se commota deprehendit. Succrescens quippe amaritudo poenitentiae, verecundanti cordi importune ingerit illicita quae commisit, districtum contra haec judicem ostendit, suppliciorum minas incutit, pavore animum ferit, pudore confundit, motus illicitos increpat, quietem noxiae securitatis turbat; quae ei conditor bona contulit, quae ipse bonis illius mala respondit enumerat, quod mire ab eo conditus, quod gratuito nutritus, quod rationis substantia in conditione ditatus est, quod conditoris gratia vocatus, quod sequi ipse et vocatus noluit, quod vocantis misericordia nec surdum hunc renitentemque despexit, quod illuminatus donis, quod sua sponte pravis actibus etiam post dona caecatus est, quod a caecitatis suae erroribus paternae
Abbreviated transcription (Latin):
cta ueste uulnus detegit: s
torpenti mente. medicam̃tũ
uulneri non apponit. Con¬
fessionis gͥ uocem. solus neces¬
se est ut meror excutiat: ne
uulnus proditum s neglec¬
tum. quo licentius. iam per
humanam notitiam tangi¬
tur. deterius putrescat. Qo
contra psalmista. plagam cor¬
dis non solum detexerat: sed
detec̾ti etiam medicamentũ
meroris adhibebat. dicens.
Iniqͥtatẽ meam ego ꝓnuntio:
& cogitabo pro peccato meo.
Pronuntiando enim: occul¬
tum uulnus detegit. Cogitã¬
do autem. quid aliud quam
medicamentum uulneri ap
tanti: rixa pro semet ipsa
oritur. contra semet ipsam.
Nam cum se ad lamenta pe¬
nitentie instigat: occulta
se increpatione dilaniat.
Unde & apte mox subditur.¬
namq diumni uidicu afflicti.
dum quedam male gesta plan¬
gimus: ipsa ui nr̃e amaritu¬
dinis. ad discutiendos nos ui¬
gilantius excitati. alia in nob̾
etiam que amplius defleamꝰ.
inuenimus. Nam sepe quod
torpentes latuit: flentib sub¬

Expanded text:
cta veste vulnus detegit, sed cta veste vulnus detegit, sed torpenti mente medicamentum vulneri non apponit. Confessionis igitur vocem solus necesse est ut moeror excutiat, ne vulnus proditum, sed neglectum, quo licentius jam per humanam notitiam tangitur, deterius putrescat. Quo contra Psalmista plagam cordis non solum detexerat, sed detectae etiam medicamentum moeroris adhibebat, dicens: Iniquitatem meam ego pronuntio, et cogitabo pro peccato meo . Pronuntiando enim occultum vulnus detegit, cogitando autem quid aliud quam medicamentum vulneri apptanti, rixa pro semetipsa oritur contra semetipsam. Nam cum se ad lamenta poenitentiae instigat, occulta se increpatione dilaniat. 259 Unde et apte mox subditurnamque divini judicii afflicti, dum quaedam male gesta plangimus, ipsa vi nostrae amaritudinis ad discutiendos nos vigilantius excitati, alia in nobis etiam quae amplius defleamus, invenimus. Nam saepe quod torpentes latuit, flentibus sub
Abbreviated transcription (Latin):
sericordiam consequitur.
Hinc rursum scriptũ est.
Iustus in principio accusa¬
tor est sui. S nequaquam
ad confessionem os pandit᷑:
angustatur. Unde & apte
mox subditur. Loquar in
tribulatione sp̃c mei. Tribu¬
latio quippe sp̃c. linguam cõ¬
mouet: ut reatum praui o¬
ꝑis. uox confessionis impug¬
net. Sciendum quoq est.
quia sepe & reprobi pecca¬
ta confitentur: s deflere
contempnunt. Electi au¬
tem. culpas suas quas uoci¬
b confessionis aꝑrunt: dis¬
tricte animaduersionis fle¬
tib insecuntur. Unde bene¬
beatus iob. postquam se ori
suo non parcere respondit:
tribulationem mox sp̃c sub
didit. Ac si aꝑte fateretur
dicens. Sic reatum lingua
loquar. ut nequaquam exꝑs
a meroris stimulo ꝑ alia sp̃c
uagetur : s culpas loquens
uulnꝰ aꝑio: culpas uͦ ad cor¬
rectionem cogitans. salutem
uulneris ex medicamine me¬
roris quero. Qui enimma¬
la quidem que ꝑpetrauit
insinuat. s flere que insinu¬
auerit. recusat: quasi subdu¬

Expanded text:
sericordiam consequetur . » Hinc rursum scriptum est: « Justus in principio sermonis accusator est sui . » Sed nequaquam ad confessionem os panditur,vorem angustatur. Unde et apte mox subditur: « Loquar in tribulatione spiritus mei. » Tribulatio quippe spiritus linguam commovet, ut reatum pravi operis vox confessionis impugnet. Sciendum quoque est, quia saepe et reprobi peccata confitentur, sed deflere contemnunt. Electi autem culpas suas, quas vocibus confessionis aperiunt, districtae animadversionis fletibus insequuntur. Unde beatus Job, postquam se ori suo non parcere spopondit, tribuldidit. Ac si aperte fateretur, dicens: Sic reatum lingua loquitur, ut nequaquam expers a moeroris stimulo per alia spiritus vagetur: sed culpas loquens, vulnus aperio; culpas vero ad correctionem cogitans, salutem vulneris ex medicamine moeroris quaero. Qui enim mala quidem quae perpetravit insinuat, sed flere quae insinuaverit recusat, quasi subdu
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ sca eccłia. ex magisterio
humilitatis instituta : re¬
cta que errantib dicit. ñ
quasi ex auctoritate preci¬
pit. s ex ratione ꝑsuadet:
bene nunc dicitur. Uide¬
te an mentiar. Ac si aꝑte
dicat. Ea que assero. ne¬
quaquam michi ex aucto¬
ritate credite: s an uera sint.
ex ratione pensate. Que &
si quando dicunt quod ratio¬
ne comprehendi non ualet:
ne de occultis humana ra¬
tio queri debeat. rationabi¬
liter suadet. S sepe hereti¬
ci. dum occasionem ratioci¬
nationis accipiunt: ad uir¬
gia contentionis effrenant᷑.
Unde & apte mox subditur.¬

Expanded text:
ncta Ecclesia ex magisterio humilitatis instituta, recta quae errantibus dicit, non quasi ex auctoritate praecipit, sed ex ratione persuadet, bene nunc dicitur: Videte, an mentiar. Ac si aperte dicat: Ea quae assero nequaquam mihi ex auctoritate credite, sed an vera sint ex ratione pensate. Quae et si quando dicit quod ratione comprehendi non valet, ne de occultis humana ratio quaeri debeat, rationabiliter suadet. Sed saepe haeretici, dum occasionem ratiocinationis accipiunt, ad jurgia contentionis effrenantur. Unde et apte mox subditur
Abbreviated transcription (Latin):
tationem probat: quia &
collato munere subleuat:
& abstrac̾to ad paululũ.
ip̃m sibi hominem demon¬
strat. Quod eousq ꝓcul
dubio patimur: quod ter¬
sa funditus labe peccati.
ad promisse incorruptionis
substantiam reformemur.
Unde adhuc apte subiungi

Expanded text:
tationem probat, quia et tationem probat, quia et collato munere sublevat, et abstracto ad paululum, ipsum sibi hominem demonstrat. Quod eo usque procul dubio patimur, quo, detersa funditus labe peccati, ad promissae incorruptionis substantiam reformemur. Unde adhuc apte subdi
Abbreviated transcription (Latin):
ipso sit. probatur. Quod
bene nobis ex hystoria sa¬
cre locutionis innuitur:
qua salomon & duunitꝰ
accepisse sapientiam ⁊ & ta¬
men post acceptam eandem
sapientiam. meretricum sta¬
tim pulsatus questione me¬
moratur. Mox enim gr̃am
& tamen turpium mulie¬
rum ꝑtulit: quia nimirũ
sepe cum mentem nr̃am.
concessis uirtutib respectꝰ
intime largitatis illuminat:
hanc protinus etiam lubͥce
cogitationes turbant: ut
que subleuata inmenso mu¬
nere exultat: etiam tempta¬
tione pulsata. quid sit mue¬
niat. Sic helyas & uisitatꝰ
diluculo. sermone celos ape¬
ruit : & tamen probatꝰ subi¬
to infirmus. ꝑ deserta fugi¬
enss: unam mulierem exp̃a¬
uit. Sic paulus ad tercium
celum ducitur: paradysi
penetrans secreta consid̾at.¬
& tamen ad semet ip̃m re¬
diens. contra carnis bellũ
laborat. Legem aliam in
membris sustinet: cuiꝰ in se
rebellione. fatigari sp̃c̃ le¬
gem dolet:. Diluculo gͦ d̾s
uisitlit. s subito post uisi¬

Expanded text:
ipso sit probatur. Quod ipso sit probatur. Quod bene nobis ex historia sacrae lectionis innuitur , qua Salomon et divinitus accepisse sapientiam, et tamen post acceptam eamdem sapientiam meretricum statim pulsatus quaestione memoratur. Mox enim ut tanepit, certamen turpium mulierum pertulit, quia nimirum saepe cum mentem nostram concessis 266 virtutibus respectus intimae largitatis illuminat, hanc protinus etiam lubricae cogitationes turbant, ut quae sublevata immmenso munere exsultat, etiam tentatione pulsata quid sit inveniat. Sic Elias et visitatus diluculo, sermone coelos aperuit; et tamen probatus subito, infirmus per deserta fugiens, unam mulierem expavit . Sic Paulus ad tertium coelum ducitur, paradisi penetrans secreta considerat ; et tamen, ad semetipsum rediens, contra carnis bellum laborat, legem aliam in membris sustinet, cujus in se rebellione fatigari spiritus legem dolet . Diluculo ergo Deus visitat, sed subito post visi