comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ꝓeo etiã qđ magnis oꝑib pollent.
& id qđ loquentes asserunt. uiuentes
ostendunt: ñ puri sed scusti lapides
esse memorant᷑ In quoꝵ enĩ uita. re¬
cta oꝑatio cernit᷑: quasi in eisdẽ ipsis
exprimit᷑ qđ eger̃. Ubi omnẽ quoq
scoꝵ numerũ. generali collectione
concludens: subdidit. Om̃s t̾minos
tuos inlapides desiderabiles. Et tanꝗ
si audientes ista. peteremꝰ ut hos la¬
pides qͦs diceret: indicaret: adiunx̃
Uniuersos filios tuos doctos adño.
Quiagͥ de udea nunq scẽ animȩ quȩ
cȩlestẽ uitã ducerent de fuer̃: dicit᷑
Locus saphiri lapides eiꝰ. Et qͥa magna
uitȩ ac sapientiȩ claritate ꝑ fidem
fulsit: adiungit᷑. Et glehe illiꝰ aurũ.
Quid ꝑ glebas nisi collẽctiones singu¬
Lor ordinũ. ac multitudines designan-¬
tur: Glebȩ aut̃ ex humore & pulue¬
re constringunt᷑. Om̃s gͦ qͥ rore grẽ
infusi. ex mortis debitõ se puluerẽ
esse ueraci cognitione confessi st̃: cum

Expanded text:
 etiam quod magnis operibus pollent, et id quod loquentes asserunt, viventes ostendunt, non puri, sed sculpti lapides esse memorantur. In quorum enim vita recta operatio cernitur, quasi in eisdem ipsis exprimitur quod egerunt. Ubi omnem quoque sanctorum numerum generali collectione concludens, subdidit: Omnes terminos tuos in lapides 580 desiderabiles . Et, tanquam si audientes ista peteremus ut hos lapides quos diceret indicaret, adjunxit: Universos filios tuos doctos a Domino. Quia igitur de Judaea nunquam sanctae animae, quae coelestem vitam ducerent defuerunt, dicitur: Locus sapphiri lapides ejus. Et quia magna vitae ac sapientiae claritate per fidem fulsit, adjungitur: Et glebae illius aurum. Quid per glebas, nisi collectiones singulorum ordinum ac multitudines designantur? Glebae autem ex humore et pulvere constringuntur. Omnes ergo qui, rore gratiae infusi, ex mortis debito se pulverem esse veraci cognitione confessi sunt, dum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa mea scãs animas meritoꝵ diuersi¬
tate distuxit Fundauit eã in saphiris.
qͥselicet lapides. coloris aerii in se
sunilitudine tenent: qͥa robur ȩccłȩ.
in animab çelestia appetentib soli¬
dat Et qm̃ iaspis uiridis ẽ. coloris.
iaspidẽ ꝓpugnacula eiꝰ posuit. qͥa
illi contra aduersarios ꝓ scẽ eccłe de
fensione ob iecti st̃: qͥ intnis desi¬
deris uirentes nulla teporis reꝓbi
ariditate marceseunt. Portas uͦ eiꝰ. po¬
suit in lapides sculptos. Ii qͥppe portȩ¬

Expanded text:
quia in ea sanctas animas meritorum diversitate distinxit. Fundavit eam in saphyris, qui scilicet lapides coloris aerii in se similitudinem tenent, quia robur Ecclesiae in animabus coelestia appetentibus solidatur. Et quoniam jaspis viridis est coloris, jaspidem propugnacula ejus posuit, quia illi contra adversarios pro sanctae Ecclesiae defensione objecti sunt, qui, internis desideriis virentes, nulla teporis reprobi ariditate marcescunt. Portas vero ejus posuit in lapides sculptos. Hi quippe port
Abbreviated transcription (Latin):
nde & ꝑ ꝓpłiam dr̃. Ue qͥ sapientes
estis in oculis ur̃is. & corã uob ipsis
prudentes. Tanto gͦ fit qͥsq uilior
dõ. quanto p̃ciosior sibi. tanto p̃cio¬
sior dõ quanto ꝓpt̃ eũ uilior sibi.
Quia humilia respicit: & alta a lon¬
oculũs eiꝰ Inscriptura sacra uidere
dĩ aliqͣndo eligere ponit᷑ sicut in
euangłio scriptũ .ẽ. Cũ esses sub ficu
uidi te. Idest positũ te subũbra legis
elegi Uidit gͦ p̃cisũ. qͥa humilia e¬
legit. Infirma enĩ mundi elegit ds̃.
ut̃ confunderet fortia. Uiditq p̾cio¬
sũ. cũ humanã animã de se abiecta

Expanded text:
es estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes . Tanto ergo fit quisque vilior Deo, quanto pretiosior sibi; tanto pretiosior Deo quanto propter eum vilior sibi: quia humilia respicit, et alta a lonoculus ejus. In Scriptura sacra videre Dei, aliquando pro eligere ponitur, sicut in Evangelio scriptum est: Cum esses sub ficu, vidi te ; id est, positum te sub umbra legis elegi. Vidit ergo pretiosum quia humilia elegit: Infirma enim mundi elegit Deus, ut confunderet fortia . Vidit pretiosum, cum humanam animam de se abjecta
Abbreviated transcription (Latin):
Unde adhuc subiungit᷑: Et lapis solitꝰ
calore in es uertit᷑ Tunc lapis calore
soluit᷑: cũ cor durũ atq a diuini
amoris igne frigidũ. eodẽ diuini a¬
moris igñe tangit᷑ & inferuore sp̃s
liquat᷑. Ut ad sequentẽ uitã desi derioꝵ
estu ardeat. quã pͥus audiens. insensi
& emollit᷑ ad amorẽ. & roborat᷑ ad
opationẽ. Ut sic̃ pͥus durus fuerat
amore scłi. ita se post modũ fortẽ
exerat in amore dĩ. Et qđ antea au¬
dire renuebat. iã & credere & p̃dica¬
re incipiat. Lapis gͦ solutꝰ calore. in
es uertit᷑: qͥa durã mens suꝑni amo¬
ris igne lique facta. aduerã fortitu¬
dinẽ cõmutat᷑ Ut peccator qͥ prius
insensibilis extiterat. postmodũ &
pauctoritatẽ fortis. & ꝑ p̾dicationẽ
fonorus fiat. Qđ bene ꝑisaiã dr̃
Qui confidunt in dño. mutabunt for¬
ticudine Fortitudinẽ mutamꝰ: cũ
conuersi tanta uirtute pͣsens scłm
fugimꝰ qͣnta hoc ante quȩrebamꝰ

Expanded text:
Unde adhuc subjungitur: Unde adhuc subjungitur: calore in aes vertitur. - Tunc lapis calore solutus, cum cor durum atque a divini amoris igne frigidum, eodem divini amoris igne tangitur, et in fervore spiritus liquatur, ut ad sequentem vitam desideriorum aestu ardeat, quam prius audiens insensiet emollitur ad amorem, et roboratur ad operationem, ut sicut prius durus fuerat in amore saeculi, ita se postmodum fortem exerat in amorem Dei; et quod ante audire renuebat, jam et credere et praedicare incipiat. Lapis ergo solutus calore, 576 in aes vertitur, quia dura mens superni amoris igne liquefacta ad veram fortitudinem commutatur, ut peccator, qui prius insensibilis exstiterat, postmodum et per auctoritatem fortis et per praedicationem sonorus fiat. Quod bene per Isaiam dicitur: Qui confidunt in Domino, mutabunt fortitudinem . Fortitudinem mutamus, cum conversi tanta virtute praesens saeculum fugimus quanta hoc ante quaerebamus.
Abbreviated transcription (Latin):
apte sublit: Ferrũ de t̾ra tollit᷑
Solent heretici usticiȩ suȩ contra nos
elatione głari. atq oꝑa sua ostenta
Acsi apte dicat. Fortes uiri. qͥ acutissi¬
mis linguarũ gladiis in hac acie de
fendende fidei ferrũ fiunt. aliqͣndo
t̾ra in infimis actionib fuer̃. Peccan¬
ti qͥppe homini dictũ. ẽ. Terra es. &
int̾rã ibis. Sed de t̾ra ferrũ tollit᷑.
cũ fortis ꝓpugnator ȩccłȩ. a t̾rena
quã pͥus tenuit actione separat᷑. Non
gͦ ineo debet despici quicqͥd fuit. qui
ĩã coepit. eẽ. qđ ñ fuit. An ñ mathe¬
us in t̾ra inuentꝰ. ẽ: qͥ t̾reris negotus¬
implicatꝰ. telonei usib seruiebat:
Se de t̾ra sublatꝰ. in forticudinẽ ferri
conualuit. cuiꝰ uidelicet lingua. quasi
acutissimo gladio euangłii admini¬
stratione. dñs infideliũm corda trans¬
fixit Et qͥ infirmꝰ prius despectꝰq
fuerat ꝑ t̾rena negotia: fortis post¬
modũ factꝰ ẽ. ad cȩlestia p̃dicam̃ta.

Expanded text:
ERS. 2. Ferrum de terra tollitur. - ERS. 2. Ferrum de terra tollitur. - Solent haeretici de justitiae suae contra nos elatione gloriari, atque opera sua ostentatAc si aperte dicat: Fortes igitur qui acutissimis linguarum fendendae fidei ferrum fiunt, aliquando terra in infimis actionibus fuerunt. Peccanti quippe homini dictum est: Terra es, et in terram ibis . Sed de terra ferrum tollitur , cum fortis propugnator Ecclesiae a terrena quam prius tenuit actione separatur. Non ergo in eo debet despici quidquid fuit, qui jam coepit esse quod non fuit. An non Matthaeus in terra inventus est, qui terrenis negotimplicatus telonii usibus serviebat ? Sed de terra sublatus, in fortitudinem ferri convaluit, cujus videlicet lingua quasi acutissimo gladio Evangelii administratione Dominus infidelium corda transfixit; et qui infirmus prius despectusque fuerat per terrena negotia, fortis postmodum factus est ad coelestia praedicamenta.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ qđ turpit̃ gessit erubescens an¬
te ducis sui oculos maiores ex ipsaue¬
recundia uires sumit. tantaq post
debilitatis tegat. Sic gͦ non nunquã.
qudã in dĩ seruitio ex̃ ante acta acrius
aiilitate roborant᷑: eosq ad custodien¬
damandata & futurorũ trahit desi¬
derii & impellit memoria p̃ceritoꝵ.
¶thin aduentura amor ꝓuocet. illinc
copteritis uerecunclia instiget. Quos
uirtutib uiderint. eisq inp̾senti ui¬
ta unde derogent qͥa inuenire neqͣ¬
qua posst̃: accusare illos de p̃teritis
moliunt᷑. Si c̃ moy sen nr̃m mani-¬
cheus impetit. in qͦ sequentiũ uirtu¬
tu gram. trans acti homicidii conat᷑
cułpa foedare. In qͦ ñ attendit post¬
modũ quã patiens ad sustinendũ: sed
pus quã prȩceps adferiendũ fuerit
alib g aduersariis beatꝰ iob subtilis¬
aimia consideratione obuians. postqua
dix̃. habet argentũ uenarũ suarũ pͥn¬
cipia & aurõ locus ẽ in qͦ conflat᷑.

Expanded text:
ipsum quod turpiter gessit erubescens, anipsum quod turpiter gessit erubescens, ante ducis sui oculos majores ex ipsa verecundia vires sumit, tantoque post am ignominiam debilitatis tegat. Sic ergo nonnunquam quidam in Dei servitio ex anteacta acrius debilitate robarantur, eosque ad custodienda mandata et futurorum trahit desiderium, et impellit memoria praeteritorum, ut hinc ad ventura amor provocet, illinc de praeteritis verecundia instiget. Vet.virtutibus viderint, eisque in praesenti vita unde derogent quia invenire nequaquam possunt, accusare illos de praeteritis moliuntur, sicut Moysen nostrum Manichaeus impetit, in quo sequentium virtutum gratiam, transacti homicidii conatur culpa foedare. In quo non attendit postmodum quam patiens ad sustinendum, sed prius quam praeceps ad feriendum fuerit. Talibus ergo adversariis beatus Job subtilissima consideratione obvians, postquam dixit: Habet argentum venarum suarum principia, et auro locus
Abbreviated transcription (Latin):
cȩloꝵ: Quia gͦ ñ nisi in catholica
ȩccła ueri martyres fiunt: dicat᷑
recste. Auro locus . ẽ. in qͦ conflat᷑
Qm̃ ñ clarescit anima in fulgore gt̾n
pulchritudinis: nisi ut ita dicã pͥus
hic arserit in officina caritatis Pen¬
sandũ p̃terea . ẽ. qđ occulto c̃silio
omp̃s ds̃. qͦsdã ab ipsis exordiissus
simul in eis ꝓficiat & annoꝵ nume¬
rositas. & cel situdo meritors. Aluos
uͦ in exordiis suis deserens scaturien¬
tib uitiis. ire ꝑ abrupta ꝑmittit
Plerunq tam̃ etiã eos respĩcit. & ad
sequendũ se scĩ amoris igne succenit
Atq inolitas in eoꝵ cordib pruriginis
uitiorũ. uertit inferorẽ uirtũtu
Et eo magis ignescunt ad desideriun
reqͥrendȩ pietatis dĩ. qͦ magis eribe¬
scunt memoriã suȩ iniqͥtatis. Sic̃
sepe contingit. ut inpugnȩ certamine
miles ante ducis sui oculos constitutꝰ.
hostili uirtuti turpit̃ cedat. & eneruitꝰ
prȩbens terga feriat᷑. Qui tam̃ hoc

Expanded text:
c. XV. Quia ergo non nisi in catholica Ecclesia veri martyres fiunt, dicitur recte: Auro locus est in quo conflatur, quia non clarescet anima in fulgore aeternae pulchritudinis, nisi, ut ita dicam, prius hic arserit in officina charitatissandum praeterea est quod occulto consilio omnipotens Deus quosdam ab ipsis exordiis suis e, simul in eis proficiat et annorum numerositas, et celsitudo meritorum. Alios vero in exordiis suis deserens, scaturientibus vitiis ire per abrupta permittit. Plerumque tamen etiam eos respicit, et ad sequendum se sancti amoris igne succendit, atque inolitas in eorum cordibus prurigines vitiorum vertit in fervorem virtutum, et eo magnis ignescunt ad desiderium requirendae pietatis Dei, quo magis erubescunt memoriam iniquitatis suae, sicut saepe contigit ut in pugnae certamine miles ante ducis sui 575 oculos constitutus, hostili virtuti turpiter cedat, et enerviter praebens terga feriatur: qui tamen hoc
Abbreviated transcription (Latin):
lapides. qͥ longe istos estuma houei
gnitudinis ant̃e cellant. cur sapliris
uł sardonicus potissimũ p̃ciosisiros¬
cõparatione uilissimꝰ nisi ut eosln¬
des qͥ p̃ciosi describunt᷑. dũ p̃ciossi
esse cognoscimꝰ in eoꝵ intelligenea
aliud exquiramꝰ: Sardonicus qppe
t̾rȩ rubrȩ similitudinẽ tenet. sai¬
rus uͦ aeriã habet speciem. Possuitf
in sardonico ꝑ t̾rã rubrã homines i
saphiro aut̃ ꝑͥ aeriã uisionẽ angłia
signari. Nã cũ t̾rȩ rubre specie sasi
nĩcus habeat. ñ immerito hominẽ d¬
latino sermone t̾ra rubra nominat
Quid ẽ gͦ qđ dicit᷑ qͥa hȩc sapienti
lapidi sardonico uł saphiro ñ confitꝰ
excellat omĩa. ut ei nec̃ in t̾ra prins
homines. nec incelo angłi cõparen

Expanded text:
lapides, qui longe istos aestimatione magnitudinis antecellant, cur sapphirus vel sardonychus potissimum pretiosus nomcomparatione vilissimus sit? nisi ut eos lapides qui pretiosi describuntur, dum pretiosos non esse cognoscimus, in eorum intelligentia aliud exquiramusterrae rubrae similitudinem tenet, sapphirus vero aeream habet speciem. Possunt ergo in Sardonico, per terram rubram homines, in sapphiro autem per aeream visionem angeli designari. Nam cum terrae rubrae speciem lapis Sardonicus habeat, non immerito hominem Latino sermone terra rubra nominatur. Quid est ergo quod dicitur, quia haec sapientia lapidi Sardonico vel sapphiro non confertur, excellat omnia, ut ei nec in terra primi homines, nec in coelo angeli comparentur?
Abbreviated transcription (Latin):
ã popło ꝑegrinante. Quid durusile
ꝑfidẽ uidere noluit quẽ ꝑ ꝓphietũ
prȩdicit. nisi lapis caliginis fuit qͥi
& crudelitate durus ex̾titit. & infi¬
delitate nebulosuis: Qui alio qͦs in¬
cabulo umbra mortis dicit᷑. Umbia
qͥppe talis exprimit᷑ qualia eiꝰ rei de
qua trahit᷑ fuerint liniam̃ta. Quis
aut̃ mortis nomine nisi diabolus uo
cat᷑. de qͦ ꝑquandã ministri sui simi¬
ficationẽ dicit᷑ & nom̃ illi morꝰ
Cuiꝰ ille popłs umbra extitit. qͥa iniqͥ¬
tatẽ illius sequens eiꝰ in se imaginẽ
expressit. Quid uͦ torrentis nomine
nisi ille a conspectu trem̃di udicis
pultimũ exam̃ egrediens. atq electos
& rȩpbos diuidens ignis uocat᷑ unde
& ꝑ ꝓpħam dicit᷑. fluuius igneus
rapidusq egrediebat᷑ a faciẽ eiꝰ : Quis
aut̃ in hoc mundo peregrinat᷑ popłs
re se patriã nouit incȩlestib & tanto
magis illic sꝑat se inuenire ꝓpria
quanto hic cũncta quȩ p̃tereunt esse

Expanded text:
 Quid durus ille per fidem videre noluit, quem per prophetiam praedixit, nisi lapis caliginis fuit? quia et crudelitate durus exstitit, et infidelitate nebulosus. Qui alio quoque vocabulo umbra mortis dicitur. Umbra quippe talis exprimitur, qualia ejus rei, de qua trahitur, fuerint lineamenta. Quis autem mortis nocatur? De quo per quamdam ministri sui significationem dicitur: « Nomen illi mors . » Cujus ille populus umbra exstitit, quia iniquitatem illius sequens, ejus in se imaginem expressit. Quid vero torrentis nomine, nisi ille a conspectu tremendi judicis per ultimum examen egrediens, atque electos et reprobos dividens, ignis vocatur? Unde per prophetam dicitur: « Fluvius igneus rapidus, qui egrediebautem in hoc mundo peregrinatur populus, re se patriam novit in coelestibus; et tanto magis se illic sperat invenire propria, quanto hic cuncta quae praetereunt esse
Abbreviated transcription (Latin):
extinguere: quẽ cernebant mortuos
uiuificare. Inore tenebant legẽ. sed
legis ꝑ sequebant᷑ auctorẽ. Tẽrrag¬
dẽ qua oriebat᷑ panis. in loco suo igne
subuersa. ẽ: qͥa iudea in semec ipsa
& pͥus habuit legẽ quȩ reficeret
& post inuidiã quȩ concremaret.
De cuiꝰ ad huc descriptionȩ subiungt᷑.¬

Expanded text:
exstinguere quem cernebant mortuos exstinguere quem cernebant mortuos vivificare. In ore tenebant Legem, sed Legis persequebantur auctorem. Rede qua oriebatur panis, in loco suo igne subversa est, quia Judaea in semetipsa et prius habuit legem quae reficeret, et post invidiam quae concremaret. De cujus adhuc descriptione subjung
Abbreviated transcription (Latin):
consueuerat. quȩ legis uerba ꝓferebat.
Quã uidelicet legẽ: qͥa intelligere iã
reꝓbi. atq explanare ñ poterant. ꝓ¬
pħa ieremias in lam̃tis deplorat dic̃s.
Paruuli petier̃ panẽ: & ñ erat qͥ fran¬
geret eis. Sedhȩc t̾ra. in loco suo
igne subuersa. ẽ: qͥa fideliũ signa con¬
spiciens. inuidiȩ se face concrem̃auit.
Quia enĩ semꝑ inuidia de suꝑbia nasci
solet: in loco suo igne ꝑiit. quȩ iccir¬
co arsit inuidia. qͥa sup̃biã ñ reliqͥt.
Terra gͦ quȩ pͥus panẽ habuit. post
igne subuersa. ẽ: qm̃ synagoga quȩ
mandata dĩ ꝑ legẽ ꝓtulit. nascentẽ
ȩccłam ꝑsequens. inuidie sẽ igne con¬
sũpsit. anñ emulationis suȩ facib
ardebat. cũ redẽptoris nr̃i signa eo¬
spiciens. ꝑ qͦsdã suos diceret. quids
cimꝰ qͥa hic homo multa signa facit.
uł certe. uidetis qͥa nichil ꝓficimꝰ ene
totꝰ mundus post eũ uadit: Hidebin
unde conuerti debuerant. atq ȩpi¬
de ꝑuersiores fiebant. Quȩrebant

Expanded text:
rba proferebat. Quam videlicet legem, quia intelligere jam reprobi atque explanare non poterant, propheta Jeremias in lamentis deplorat, dicens: Parvuli petierunt panem, et non erat qui frangeret eis . Sed haec terra in loco suo igne subversa est, quia fidelium signa conspiciens, invidiae se face concremavit. Quia enim semper invidia de superbia nasci solet, in loco suo igne periit, quae idcirco arsit invidia, quia superbiam non reliquit. Terra ergo quae prius panem habuit, post igne subversa est, quoniam synagoga, quae 579 mandata Dei per legem protulit, nascentem Ecclesiam persequens, invidiae se igne consumpsit. An non aemulationis suae facibus ardebat, cum Redemptoris nostri signa conspiciens, per quosdam ssigna facit ? Vel certe: Videtis quia nihil proficimus. Ecce totus mundus post eum vadit. Videbant Judaei unde converti debuerant, atque exinde perversiores fiebant. Quaerebant
Abbreviated transcription (Latin):
suos. & nichil inueniet᷑. Quia illic
tenuit cũ inuenit. Tarde qͦq illic
ocłos aꝑiunt. qͥ teste sapientia. dãna¬
tionis suȩ tẽpore dicturi referunt᷑.
Quid nob ꝓfuit suꝑbia. & diuitiarũ
iactantia qͥd contulit nob̾: Transier̃
omĩa illa tanquã umbra. & tanquã
nuncius pcurrens. Uilia & fugitiua
fuisse quȩ tenuer̃ iã amissa cõgnoscuñ.
quȩ quã diu aderant: stultis eoꝵ cor¬
dib magna & mansura uidebant᷑
Sero diues aꝑuit oculos. qͣndo lazarũ
requiescentẽ uidit: quẽ iacentẽ ante
ianuã uidere contẽpsit. Intellex̃ ibi

Expanded text:
suos, et nihil inveniet, quia illic suos, et nihil inveniet, quia illic tenuit cum invenit. Tarde quoque illi oculos aperiunt, qui, teste Sapientia, damnationis suae tempore dicturi referuntur: Quid nobis profuit superbia, divitiarum jactantia quid contulit nobis? Transierunt omnia illa tanquam ununtius percurrens . Vilia ergo et fugitiva fuisse, quae tenuerant, jam amissa cognoscunt. Quae quandiu aderant, stultis eorum cordibus et magna et mansura videbantur. Sero dives aperuit oculos, quando Lazarum requiescentem vidit, quem jacentem ante januam videre contempsit . Intellexit ibi
Abbreviated transcription (Latin):
habet. Ueniet quandoq tẽpus ut e¬
uigilet. & tunc cognoscat. quã ua¬
cũn fuerit qđ in somno tenuerat:
Sepe nanq contingit dormienti i no¬
pi. ut se psomniũ diuitẽ uideat. atq
ex eisdẽ reb animũ extollat. Letetꝰ
se habere qđ ñ habuit. iãq dedigna
ri quȩrat aquib declignatũ se ẽsse
doluit. Sed repente euĩgilans euigi¬
lasse se doleat. qui intẽrĩ cliuitiarũ
imaginẽ uł dormiens tenebat. Ge¬
mit enĩ ꝓtinꝰ sub pauꝑtatis ponde
rt. inopiȩ suȩ angustiis p̃mit᷑ &
eo peins: quo ad tẽpus breuisfimũ
uł uacue diues fuit:. Sic sic nimirũ
huiꝰ mundi diuites. qͥ reb acceptis tu¬
ment. bene opari de sua abundantia
nesciunt: Quasi dormientes st̃ diui¬
tes. sed pauptatẽ suã euigilantes in¬
ueniunt. qͥa nichil secũ ad illud iu¬
diciũ qđ ꝑmanet ferunt. Et qͣnto
nunc ad breue tẽpus sullimius elati
st̃: tanto contrase in ꝑpetuũ grauius
ingemiscunt. Dicat ergo Aꝑĩt oculos

Expanded text:
habet. Veniet quandoque tempus ut evigilet, et tunc cognoscat quam vacuum fuerit quod in somno tenuerat. Saepe namque contingit dormienti inopi ut se per somnium divitem videat, atque ex eisdem rebus animum extollat, laetetur se habere quod non habuit, jari quaerat, a quibus dedignatum se esse doluit, sed repente evigilans evigilasse se doleat, quod interim divitiarum imaginem vel dormiens tenebat. Gemit enim protinus sub paupertatis pondere, et inopiae suae angustiis premitur; et eo pejus, quo ad tempus brevissimum, vel vacue dives fuit. Sic sic nimirum hujus mundi sunt divites, qui rebus acceptis tument. Bene operari de sua abundantia nesciunt, 569 quasi dormientes sunt divites; sed paupertatem suam evigilantes inveniunt, quia nihil secum ad illud judicium quod permaneat ferunt, et quanto nunc ad breve tempus sublimius elati sunt, tanto contra se in perpetuum gravius ingemiscunt. Dicat ergo: Aperiet oculos
Abbreviated transcription (Latin):
gis testimonia apportant: secũ nob̃
afferunt unde uincant᷑. Unde &
dauid typũ dnĩ golias uͦ hereticoꝵ
supbiã signans. hoc reb locuti st̃
quod nos uerbis apimꝰ. Golias qͥppe
cũ gladio. dauid uero cũ pera pasto¬
rali uenit ad proeliũ. Sed eundẽ go-
liã dauid supans. suo gladio occidit.
Qađ nos qͥq agimꝰ qui ꝓmissi lauid
mẽbra. ex eiꝰ fieri dignatione meruimꝰ
N a cũ suꝑbientes hereticos. & sacre scri¬
ꝓcurȩ sententias deferentes. eisdem
uerbis atq sententiis quas ꝓfer̃ uincimꝰ:
quasi elatũ goliã suo gladio detrun

Expanded text:
gis testimonia apportant, secum nobis gis testimonia apportant, secum nobis afferunt unde vincantur. Unde et David typum Domini, Golias vero haereticorum superbiam signans, hoc rebus locuti sunt quod nos verbis aperimus. Golias quippe cum gladio, David vero cum pera pastorali venitliam David superans suo gladio occidit; quod nos quoque agimus, qui promissa David membra ex ejus fieri dignatione meruimus. Nam cum superbientes haereticos et sacrae Scripturae sententias deferentes eisdem verbis atque sententiis quas proferunt vincimus, quasi elatum Goliam suo gladio detrun
Abbreviated transcription (Latin):
A rgritũ intelligi sacri eloquis clari¬
ras solet sicut᷑ alias dr̃ Eloquia dm̃
eoqula casta. argentũ igne examina¬
eiꝰ Rt qͥa nonnulli. elõquiũ dĩ ñ
interius ꝑ erhibitionẽ s exceruis
postensionẽ habere concupiseurti¬
in uoluti argento Ii nimirũ: qͥelo¬
quio dũ n interiori refectione se re¬
plent. sed exteriori ostensione se
uestiunt. Unde & horii argentũ.
i ẽ hereticoꝵ eloquiũ t̾rȩ ẽ. cõpa¬
ratũ qͥa de scriptura sacra ut ali¬
quid sciant. ex appetitu t̾renȩ lau¬
dis elaborant. Qui etiã sic̃ lutũ
ỹ parant uestim̃ta: qͥa flirce & in¬
quinabilit᷑ ea quib se tueri uolunt.
sripturȩ sacrȩ contęxunt testimo¬
na Preparauit quidẽ. sed iustꝰ ue¬
nietur illis. Quia uir recta fide
plenꝰ quȩ scĩs solet ad iusticiã de¬
putari ea ipsa scripturȩ sacrȩ quȩ
bereticus affert testimonia colligit.
& erroris eiꝰ ꝑtinaciã inde conuin¬
cit Contra nos nanq dũ sacrȩ le¬

Expanded text:
Argentum intelligi sacri eloquii claritas solet, sicut alias dicitur: Eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum . Et quia nonnulli eloquium Dei non interius per exhibitionem, sed exterius per ostensionem habere concupiscuntinvoluti argento . Hi nimirum qui eloquio Dei non interiori refectione se replent, sed exteriori ostensione se vestiunt. Unde et horum argentum, id est haereticorum eloquium, terrae est comparatum, quia de Scriptura sacra ut aliquid sciant ex appetitu terrenae laudis elaborant. Qui etiam sicut lutum praeparant vestimenta, quia fluxe et inquinabiliter ea quibus se tueri volunt Scripturae sacrae contexunt testimonia. Praeparabit quidem, sed justus vestietur illis, quia vir recta fide plenus, quae sanctis solet ad justitiam deputari, ea ipsa Scripturae sacrae quae haereticus affert testimonia colligit, et erroris ejus pertinaciam inde convincit. Contra nos namque dum sacrae le
Abbreviated transcription (Latin):
bis aliis declarat᷑. Quid clamas ad¬
me sup contritione tua: Insanabi¬
lis ẽ. dolor tuus. Unde hoc sẽꝑ el ecti
ꝓuident. ut ante adiusticiã redeant.
quã sese ira iudicis in extinguibiliẽ
accendat. ne ultimo flagellõ depre¬
hensi. simul eis finiat᷑ u̾ita cũ culpa
łlagellũ nanq tunc diluit culpã.: cũ¬
mutauerit uitã. Nã cuiꝰ mores ñ
mutat: actiones ñ expiat. Omis gͦ¬
diuina ꝑcussio. aut purgatio in nõb̾
uite p̾sentis. ẽ: aut initiũ poenȩ sẽ¬
quentis Propt̃ cosenĩ qͥ ex flagelo ꝓfi¬
ciunt. dictũ . ẽ. Qui fingis dolore ĩn
pcepto. Quia dũ flagellat iniquus &
corrigi᷑ audire p̃ceptũ noluit. Au¬
dit dolorẽ Dolor gͦ in p̃cepto fingit᷑
ei qͥ a malis oꝑib quasi p̃cepti uice.
dolore cohibetur. De ris uͦ quos dã¬
nant flagella & ñ liberant. dicit᷑.
Pcussisti cos nec doluer. attriuisti cos
& renuer̾ accipe disciplinã. His fla¬

Expanded text:
bis aliis declaratur: Quid clamas subis aliis declaratur: Quid clamas super contritione tua? insanabilis est dolor tuus . Unde hoc semper electi provident, ut ante ad justitiam redeant, quam sese ira judicis inexstinguibiliter accendat, ne ultimo flagello deprehensi simul eis finiatur vita cum culpa. Flagellum namqmutaverit vitam. Nam cujus mores non mutat, actiones non expiat. 7. Omnis divina percussio, aut purgatio in nobis vitae praesentis est, aut initium poenae sequentis. Propter eos enim qui ex flagello proficiunt dictum est: Qui fingis dolorem in praecepto . Quia dum flagellatur iniquus, et corrigitur; audire praeceptum noluit, audit dolorem. Dolor ergo in praecepto fingitur, ei qui a malis operibus quasi praecepti vice, dolore cohibetur. De his vero quos damnant flagella et non liberant, dicitur: Percussisti eos, nec doluerunt; attrivisti eos, et renuerunt accipere disciplinam . His fla
Abbreviated transcription (Latin):
separat᷑. De qͦ extremo die apte mox
adhoc flagellũ emittit. ut parcat
Cu uͥ eiꝰ uitã in peccato ꝑmanentẽ fe¬
riendo concludit: flagellũ emittit.
s nequaquã parcit. Qui enĩ flagellũ
emisit ut parceret: ad hoc emit̾tit
quandoq ne parcat. In hac nanq ui¬
ta. dñs tanto magis studet ut parcat:
quanto magis exp̃ectando flagellat.
sicut ipse uoce angłi ad ioħem ait
Ego qͦs amo. arguõ & castigo. Et sicut
alias dicit᷑. Quẽ diligit̃ dñs castigat
flagellat aut̃ omnẽ filiũ quẽ recipit
E contra aut de flagello dãnationis
scriptũ. ẽ. In oꝑib manuũ suarũ cõ¬
phensus . ẽ. pec̾cator. De qͦ ꝑ ieremiã
dñs dicit. dũ incorrigibilit᷑ delin¬
quentes popłos uidet. qͦs ñ iã sub
disciplina filios. sub districta ꝑcus¬
sione inimicos intuet᷑. Plaga inimici
pcussi te. castigatione crudeli. Et
qđ hic dicit᷑ ñ parcet: ibi qͦq uer¬

Expanded text:
separatur. De quo extremo die apte subjseparatur. De quo extremo die apte subjad hoc flagellum mittit, ut parcat. Cum vero ejus vitam in peccato permanentem feriendo concludit, flagellum emittit, sed nequaquam parcit. Qui enim flagellum emisit ut parceret, ad hoc emittit quandoqta Dominus tanto magis studet ut parcat, quanto magis exspectando flagellat, sicut ipse voce angeli ad Joannem ait: Ego quos amo, arguo et castigo . Et sicut alias dicitur: Quem diligit Daminus castigat, flagellat autem omnem filium quem recipit . Econtra autem de flagello damnationis scriptum est: In operibus manuum suarum comprehensus est peccator . De quo per Jeremiam Dominus dicit, dum incorrigibiliter delinquentes populos videt, quos non jam sub disciplina filios, sed sub districta percussione intuetur ut hostes: Plaga inimici percussi te, castigatione crudeli . Et quod hic dicitur: Non parcet; ibi quoque ver
Abbreviated transcription (Latin):
datũ. Masiȩ dicit᷑. Uircus altissi¬
mi obũ brabit tͥ. Quãuis in hac re
pobũbrationis uocabulũ. incarnan¬
di dĩ utraq pͥotuit signari. Umbra
eni. a lumine formatur & corpore.
Dis aut̃ ꝑ diuinitatẽ lum̃ ẽ: qͥ me¬
diante anima in eiꝰ utero fieri di¬
gnatꝰ ẽ ꝑhumanitatẽ corpus.
Quia gͦ lum̃ incorporeũ in eiꝰ erat
utero corporandũ: ei quȩ incorpo¬
reũ concepit ad corpus dicit᷑. uirt
alcissimi obũbrabit tͥ Id. ẽ corpus
intehumanitatis accipiet. in corpo¬
reũ lum̃ diuinitatis. Sed iã de
iniqͦ quolibet. qđ coepimꝰ ȩxequa¬
mur. Tollit gͦ eũ uentꝰ urens: qͥa
uidelicet malignꝰ sp̃s. eũ quẽ nc̃
succenderit igne ꝑuersȩ concupi¬
scentiȩ. rapit postmodũ ad flãmas
rapiet eũ deloco suo. Locus ꝑuersoꝵ
ẽ. tẽporalis uitȩ delectatio. & carna¬
lis uoluptas. Quasi turbine gͥ unus¬
qͥsq de loco suo rapit᷑. cũ a cunctis
suis delectationib extremo t̾ritꝰ die

Expanded text:
atum Mariae dicitur: Virtus Altissimi obumbrabit tibi . Quamvis hac in re per obumbrationis 571 vocabulum incarnandi Dei utraque potuit natura signari. Umbra enim a lumine formatur et corpore. Dominus autem per divinitatem lumen est, qui, mediante anima, in ejus utero fieri dignatus est per humanitatem corpus. Quia ergo lumen incorporeum in ejus erat utero corporandum, ei quae incorporeum concepit ad corpus dicitur: Virtus Altissimi obrumbabit tibi; id est, corpus in te humanitatis accipiet incorporeum lumen divinitatis. Sed jam de iniquo quolibet quod coepimus exsequamur. Tollit ergo eum ventus urens, quia videlicet malignus spiritus eum quem nunc succenderit igne perversae concupiscentiae, rapit postmodum ad flammas rapit eum de loco suo. Locus perversorum est temporalis vitae dilectio, et carnis voluptas. Quasi turbine igitur unusquisque de loco suo rapitur, cum a cunctis suis delectationibus, extremo territus die,
Abbreviated transcription (Latin):
re. ẽ. Sed dũ cogitationi resistit᷑
a confusione suã animꝰ liberatur.
Mens gͦ iustoꝵ. & si libera. ẽ. a puer¬
so oꝑe: aliquando tam̃ corruit in
ꝑuersa cogitatione. Et in peccato gͦ
labit᷑ qͥa saltẽ in cogitatione de᷑¬
clinat᷑: & tam̃ unde semet ipsã¬
post modũ flendo rep̃hendat ñ habet.
qͥa ante sẽ reparat. quã ꝑ consensũ
cadat. Recte gͦ is qui peccatorẽ
se confessus. ẽ. nequaquã se a suo cor¬
de rep̃hendi confitet᷑: qͥa & siqua
illicita fortasse cogitando: defuit
nonnunquã rectitudini. forti tam̃
mentis certamine restitit cogitationi.

Expanded text:
re est. Sed dum cogitationi resistitur, re est. Sed dum cogitationi resistitur, a confusione sua animus liberatur. Mens ergo justorum etsi libera est a perverso opere, aliquando tamen corruit in perversa cogitatione. Et in peccatum ergo labitur, quia saltem in cogitatione declinatur; et tampostmodum flendo reprehendat, non habet, quia ante se reparat, quam per consensum cadat. Recte ergo is qui peccatorem se fassus est, nequaquam se a suo corde reprehendi confitetur, quia etsi qua illicita cogitando fortasse defuit unquam rectitudini, forti tamen mentis certamine restitit cogitationi.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: cogitationũ interna discutere:
Cordã uͦ cũ manib leuat. qͥ orationẽ
suã oꝑib roborat. Nã qͥsquis orat. &
opari dissimulat: corleuat. & manꝰ
manꝰ leuat. & cor ñ leuat. Iuxta gͦ
iołis uocẽ. tunc cor fiduciã in orãtio¬
ne accipit: cũ sibi uitȩ prauitas nul¬
la contradicit. De qua recte fiducia
a scõ uiro nunc dicit᷑. Neq enĩ repre¬
hendit me cormeũ inomĩ uita mea.
Acsi apte dicat. Nequaquã se fecisse re¬
rep̃hendi se denegat. qͥ se peccasse
ciam tͥ o custos hominũ: Uel certe.
si: iustificare me uoluero: os meum
condẽnabit me. Sed sciendũ. ẽ. quia
sunt peccata quȩ a iustis uitari pos¬
sunt. & sunt non nulla quȩ etiã a iu-¬
stis uitari ñ posst̃. Cuiꝰ enĩ cor inhas
corruptibili carne consistens. in sini¬
stra cogitatione ñ labit᷑. ułsiusq
ad consensus foueã ñ mergatur.
Et tam̃ hȩo ipsa praua cogitare. pecci¬

Expanded text:
est, cogitationum interna discutere. est, cogitationum interna discutere. Cor vero cum manibus levat, qui orationem suam operibus roborat. Nam quisquis orat, sed operari dissimulat, cor levat, sed manus manus levat, et cor non levat. Juxta ergo Joannis vocem, tunc cor fiduciam in oratione accipit, cum sibi vitae pravitas nulla contradicit. De qua recte fiducia a sancto viro nunc dicitur: Neque enim reprehendit me cor meum in omni vita mea. Ac si aperte dicat: Nequaquam se fecisse rereprehendi se denegat, qui se peccasse ciam tibi, o custos hominum? Vel certe si justificare me voluero, os meum condemnabit me. - Sed sciendum est quod sunt peccata quae a justis vitari possunt, et sunt nonnulla, quae etiam a justis vitari non possunt. Cujus enim cor in corruptibili carne consistens in sinistra cogitatione non labitur, vel si usque ad consensus foveam non mergatur? Et tamen haec ipsa prava cogitare pecca
Abbreviated transcription (Latin):
mea. Ac si aꝑte dicat. Pro uob̃ ñ debeo
ad culpã ꝑtrahi. qͥ peccare in ꝓpriis
formidaui. Sciendũ uͦ est qđ quisqͥs
a p̃ceptis dominicis discordat oꝑe.
qͥtiens audit ea corde suo rep̃hendit᷑
atq confundit᷑ qͥa id qđ ñ fecerit
memorat᷑. Nã inquo se errasse consi¬
derat. ipsa se latent̾ conscientia accu¬
sat. Unde dauid ꝓpħa dep̃cat᷑ dicens.
Tunc ñ confundar. dũ respicio in om̃ia
mandata tua. Grauit̾ nanq unꝰ quisq
confundit᷑: quando mandata dĩ uł
legendo uł audiendo respicte. quȩ ui¬
uendo contẽpsit. Hinc enĩ iołns uoce
dicit᷑. Si cor nr̃m ñ rep̃henderit nos.
fiduciã habemꝰ addm̃. & quicqͥd petie¬
rimꝰ ab eo. accipiemꝰ. Acsi diceret.
Si id qđ p̃cepit facimꝰ: id qđ petimus
obtinemꝰ. Ualde nanq apud dm̃ utraq
hȩc sibi necessario congruunt. ut &
oratione oꝑatio. & opatione fulciat᷑
oratio. Hinc & enĩ ieremias ait. Scru¬
ad dñm. leuemꝰ corda nr̃a cũ ma¬

Expanded text:
Ac si aperte dicat: Pro vobis non debeo ad culpam pertrahi, qui peccare in propriis formidavi. Sciendum vero est quod quisquis a praeceptis dominicis discordat opere, quoties ea audit a corde suo reprehenditur atque confunditur, quia id quod non fecerit memoratur. Nam in quo se errasse considerat, ipsa se latenter conscientia accusat. Unde David propheta deprecatur, dicens: Tunc non confundar, dum respicio in omnia mandata tua . Graviter namque unusquisque confunditur quando mandata Dei vel legendo, vel audiendo respicit, quae viveni cor nostrum non reprehenderit nos, fiduciam habemus ad Deum, et quidquid petierimus ab eo accipiemus ; » ac si diceret: Si id quod praecipit facimus, id quod petimus obtinebimus. Valde namque apud Dominum utraque haec sibi necessario congruunt, ut et oratione operatio, et operatione fulciatur oratio. Hinc et modo Jeremias ait: « Scruad Dominum, levemus corda nostra cum ma
Abbreviated transcription (Latin):
hargento eloqͥũ. in auro uitȩ & sapi¬
entĩȩ claritas designari solet. Et qͥa
heretici sic de eloqui i sui nitore suꝑ¬
biunt. ut nulla sacroꝵ libroruĩ au¬
Ctoritate solident᷑ qͥ libri ad loquen¬
dũ nob̾ quasi quȩdã argenti uenȩ st̃.
qͥa dde ipsis locutionis nr̃e originẽ
trahimus: eos ad sacrȩ auctorit᷑atis
paginas reuocat. ut si uere loqͥ deside¬
rant. inde sumere debeant qͥd loquan-¬
tur: & ait. Habet argentũ uenarũ
suarũ pͥncipia. Ac si ãꝑte dicat. Qui
aduerȩ p̃dicationis uerba se pͣparat.¬
necesse. ẽ. ut causarũ origines a sacris
paginis sumat. Ut om̃e qđ loquit᷑
addiuinȩ auctoritatis fundam̃tũ
reuocet. atq in eo edificiũ suȩ locu¬
hertici dũ sua student ꝑuersa astrii¬
nec dicens. O timotheȩ. depositũ cu-¬
stodi. deuit As ꝓphanas uocũ nouita¬
tes. Quia dũ laudari heretici. tanq
de excellenti ingenio cupiunt: quasi
noua quȩdã ꝓfer̃. quȩ in antiquoꝵ

Expanded text:
argento eloquium, in auro vitae vel sapientiae claritas designari solet. Et quia haeretici sic de eloquii sui nitore superbiunt, ut nulla sacrorum librorum auctoritate solidentur qui libri ad loquendum nobis quasi quaedam argenti venae sunt, quia de ipsis locutionis nostrae originem trahimus, eos ad sacrae auctoritatis paginas revocat, ut si vere loqui desiderant, inde sumere debeant quid loquantur. Et ait: Habet argentum, venarum suarum principia. Ac si aperte dicat: Qui ad verae praedicationis verba se pnecesse est ut causarum origines e Sacris paginis sumat, ut omne quod loquitur, ad divinae auctoritatis fundamentum revocet, atque in eo aedificium suae locuhaeretici dum sua student perversa adstruus admonet, dicens: O Timothee! depositum custodi, devitans profanas vocum novitates . Quia dum laudari haeretici tanquam de excellenti ingenio cupiunt, quasi nova quaedam proferunt, quae in antiquorum
Abbreviated transcription (Latin):
de t̾ra egypti saluans. scđo eos qui
ñ crediderunt ꝑdidit. Quib tam̃
si consensũ prebemꝰ: quã libet culpã
bis feriri ñ posse: hoc ex peccato
cussis atq in peccato suo morientib:
debet estimari. qͥa eorũ ꝑcussio hic
coepta: illic ꝑficit᷑. Ut in correctis
unũ flagellũ sit qđ tẽporalit inci¬
pitur. sed in ȩt̃nis suppliciis consũ¬
mat᷑. Quatinꝰ eis qͥ omĩno corrigi
renuunt. iã psentiũ flagelloꝵ pcus¬
sio: sequentiũ sit tormtoꝵ initiũ
Emittet gͦ suꝑ eũ. & ñ parcet Seqr¬
De manu eiꝰ fugiens fugiet. Ille & eni
fugit de manũ ferientis. qͥ prauitate
sue corrigit actionis. Uel eerte qͥ
in faero elo quio manꝰ oꝑatio solet
podelligte el̃e manui pcussi fugie q̃d
praui interitũ conspiait uas piet¬
tis relinqͥt. Unde adhuc suo pran

Expanded text:
pti salvans: secundo eos qui non crediderunt perdidit . Quibus tamen si consensum praebemus, quamlibet culpam bis feriri non posse, hoc ex peccato percussis et in peccato suo morientibus debet aestimari: quoniam eorum percussio hic coepta, illic perficitur; ut incorrectis unum flagellum sit quod temporaliter incipit, sed in aeternis suppliciis consummatur, quatenus eis qui omnino corrigi renuunt jam praesentium flagellorum percussio sequentium sit initium tormentorum. Emittet ergo super eum, et non parcet. SeqDe manu ejus fugiens fugiet. - Ille etenim fugit de manu ferientis, qui pravitatem suae corrigit actionis. Vel certe quia in sacro eloquio manus operatio solet intelligi, de manu percussi fugit, qui dum pravi interitum conspicit, vias pravitatis relin
Abbreviated transcription (Latin):
suas cũ moreret᷑ secũ tolleret: si ad
petentis uocẽ cũ uiueret. sibi tulisset
Nã t̾rena om̃ia quȩ seruando amiti¬
mus: largiendo seruamꝰ. Patrimo¬
niũq nr̃m retentũ ꝑdit᷑. manet
serimꝰ. aut illȩ nos uiuentes quasi
deser̃ ꝑeundo. Agendũ gͦ nobis est
ut res absolute ꝑituras. in ñ peunti
cogamꝰ transire mercedẽ. Sed ad
mĩrandũ ualde . ẽ. qđ dicit᷑. Dũ
dormierit aꝑit oculos suos. & nichl
inueniet. Ut dormiamꝰ qͥppe ocłos
claudimꝰ. & euigilantes apimꝰ. Sel
hac in re qͥa homo ex anima constat
& corpore. cũ unius rei sõnꝰ dicit᷑
alterius uigiliȩ demonstrant᷑. Quis
cũ corpus obdormiscit in morte.
tunc anima euigilat in uera cogntia
Et dormit gͦ diues. & ocłos aperite
ql dũ earne morit᷑: eiꝰ anima uidere

Expanded text:
suas, cum moreretur, secum tolleret, si ad petentis vocem, cum viveret, sibi tulisset. Nam terrena omnia, quae servando amittimus, largiendo servamus, patrimoniumque nostrum retentum perditur, manet serimus, aut illae nos viventes quasi deserunt pereundo. Agendum ergo nobis est, ut res absolute perituras in non pereuntem cogamus transire mercedem. Dmirandum valde est quod dicitur: Cum dormierit, aperiet oculos suos, et nihil inveniet. Ut dormiamus quippe, oculos claudimus, et evigilantes aperimus. Sed hac in re, quia homo ex anima constat et corpore, cum unius rei somnus dicitur, alterius vigiliae demonstrantur, quia cum corpus obdormiscit in morte, tunc anima evigilat in vera cognitione. Et dormit ergo dives, et oculos aperit, quia cum carne moritur, ejus anima vi
Abbreviated transcription (Latin):
iniquũ hoc distare ñnunquã solet.
qͥa om̃is impius iniquus. ñ tam̃ om̃is
iniquus. ẽ. impius. Impius nanq ꝓ
dat. uł si fortasse xp̃iane fidei no¬
men portat. Beati gͥ iob uoce typi¬
ca: scã eccła qͥa alĩos rectȩ fidei
contradicentes tolerat: impiũ se
habere fatet᷑ inimicũ. Quia uero
alios sub p̃textu fidei intꝰ positos:
in prauis oꝑib patit᷑: iniquũ suum
aduersariũ decestat᷑. Si autẽ. sicit¬
& quasi. oportet magis ut ꝓ similiti
similitudine impiorũ notat Intꝰ qͥpi
ei inimicus. ẽ. qͥ fidelẽ se dũ uocib
affirmat: morib negat. Et qͥa eũ ue¬
lut in fidelẽ estimat. qͥ illã specie tenꝰ
intꝰ positꝰ. uitio prauȩ actionis im¬
pugnat: recte dicit. Si c̃ impius inimi¬
cus nis. & aduersarius ms̃ quasi ini¬
quus. Acsi aꝑte dicat A me etiã fide
discrepat. qͥ mͥ oꝑe ñ concordat.

Expanded text:
iniquum hoc distare nonnumquam solet, quia omnis impius iniquus, non tamen omnis iniquus est impius. Impius namque pro dat, vel si fortasse Christianae fidei nomen portat. Beati igitur Job voce typica sancta Ecclesia, quae alios rectae fidei contradicentes tolerat. impium se habere fatetur inimicum. Quia vero alios sub praetextu fidei intus positos in pravis operibus patitur, iniquum suum adversarium detestatur. Si autem sicut, et quasi, oportet magis ut pro similitsimilitudine impiorum notat. Intus quippe ei inimicus est, qui fidelem se dum affirmat vocibus, moribus negat. Et quia eum velut infidelem aestimat qui illam specie tenus intus positus vitio pravae actionis impugnat, recte dicit: Sicut impius inimicus meus, et adversarius meus quasi iniquus. Ac si aperte dicat: A me etiam fide discrepat, qui mihi opere non concordat.
Abbreviated transcription (Latin):
ł qua uidelicet synagogã. leena ñ ꝑ¬
transuit: qͥa scã ȩccła collectioni genti¬
liũ dedita. nequaquã se ad illũ uideş
popłm diutius occupauit. Recte aut̃
ȩccła leena nuncupat᷑. qͥa male uiuen¬
tes in uitiis. ore scẽ p̃dicationis int̾fiat
Unde & ipsi primo pastori. quasi luius
leenȩ ori dicit᷑ Macta. & manduca
Qđ mactat᷑ quippe. auita occiditur
d uͦ qđ comedit᷑ in comedentis corpore
cõmutat᷑. Macta gͦ & manduca dr̃
id.ẽ. a peccato eos in qͦ uiuunt int̾fice.
& a semet ipsis intua illos mẽlra con

Expanded text:
 quam videlicet Synagogam leaena non p quam videlicet Synagogam leaena non pertransiit, quia sancta Ecclesia collectioni gentium dedita nequaquam sese ad illum Judaeae populum diutius occupavit. Recte autem Ecclesia leaena nuncupatur, quia male viventes in vitiis, ore sanctae praedicationis interficit. Unde et ipsi primo pastori quasi hujus leaenae ori dicitur: Macta et manduca . Quod mactatur quippe a vita occiditur, id vero quod comeditur, in ccommutatur. Macta ergo et manduca dicitur, id est a peccato eos in quo vivunt, interfice, et a seipsis in tua illos membra con
Abbreviated transcription (Latin):
tiatores dicimꝰ. ꝓ eo qđ ȩxercendo õꝑi
insistant. Sed uterq sermo licet in
uoce dissonet: in intellectu ñ distns
Quia om̃s qͥ fideliũ mores insticiun
spũ ale negotiũ gerunt. Ut cũ p̃dicto¬
nẽ suis auditorĩb p̃bent. abeis fiste
oꝑa recta ꝑcipiant. sic̃ de scã ȩxcła si¬
ptũ .ẽ. Sindonẽ fecit. & uendidit. Ps
negotiatio eiꝰ Qui hoc loco institores nis
fidẽ ex eoꝵ sunt p̃dicatione generati.
tuis nati st̃ tibi filii. constitues cospͥ¬
cipes suꝑomnẽ t̾rã. Sed qͥa repulsi qsi
a synagagȩ finib st̃ egressi. recte nin
dicit᷑ Non calcauer̃ eã filii insticoni
Calcarent qͥppe eã insticoꝵ filii si p̃d¬
catores sci eiꝰdẽ synagoge uitia. calet
uirtutis p̃merent. Sĩ aut̃ institores÷
synagogã minime calcauer᷑: quiacũ
eoꝵ patres id .ẽ. apłi ab illa repulsif̾.
ipsi quoq ab eiꝰ uocatione cessauerꝰ.¬

Expanded text:
tiatores dicimus, pro eo quod exercendo operi tiatores dicimus, pro eo quod exercendo operi insistunt. Sed uterque sermo licet in voce dissonet, in intellectu non discrepat, quia omnes qui fidelium mores instituunt, spiritale negotium gerunt, ut cum praedicationem suis auditoribus praebent, ab eis fidem et opera recta percipiant, sicut de sancta Ecclesia scriptum est; Sindonem fecit et vendidit ; negotiatio ejus. Quid ergo hoc loco institores, nisfidem ex eorum sunt praedicatione generati; t tibi filii, constitues eos principes super omnem terram . Sed quia repulsi apostoli a synagogae finibus sunt egressi, recte nunc dicitur: Non calcaverunt eam filii institorum. Calcarent quippe eam institorum filii, si praedicatores sancti ejusdem synagogae vitia calce virtutis premerent. Si autem institores eSynagogam minime calcaverunt, quia dum eorum patres, id est apostoli, ab illa repulsi sunt, ipsi quoque ab ejus vocatione cessaver
Abbreviated transcription (Latin):
Consperit quidẽ uulturẽ: sed oculos
uulturis ñ attendit. Quidũ humilita¬
tiseiꝰ uias quib nos ad alta subleuauit:
considerare noluit: semitã auis igno¬
rauit. Neq enĩ pensare studuit. qđ eiꝰ
humilitas nos leuaret ad cȩlestia. &
mortis eiꝰ intentio reformaret ad uitã
Semita gͥ ignorauit auis nec intuitꝰ ẽ.
oculos uũlturis. Quia & si uidit eũ
quẽ in morte tenuit. uidere noluit
quanta uitȩ nr̃ȩ̃ gła de eiꝰ morte se¬
queret᷑. Unde ad crudelitatẽ qͦq ꝑ
secutionis exarsit. uerba uitȩ recipe
renuit. p̾dicatores regni cȩloꝵ ꝓhi¬
bendo. seuiendo. feriendo reppulit.
Non calcauer eã filii institoriĩ. nec ꝑ¬
transiutt ꝑ eã leena. In cunctis latinis
codicib institutores positos reperimꝰ.
ingrecis uͦ negotiatores inueniniꝰ Ex
qua re colligiualet. qđ hoc in loco ꝓ
institorib. institutores scriptores qͥq
ignorando posuer̃ Institores enĩ nego¬

Expanded text:
Conspexit quidem vulturem, sed oculos Conspexit quidem vulturem, sed oculos vulturis non aspexit, qui dum humilitatis ejus vias, quibus se nos ad alta sublevavit, considerare noluit, semitam avis ignoravit: neque enim pensare studuit, quod ejus nos humilitas sublevaret ad coelestia, et mortis ejus intentio reformaret ad vitam. Semitam igitur ignoravit avis, nec intuitus est oculos vulturis, quia etsi vidit eum, quem in morte tenuit, videre noluit quanta vitae nostrae gloria de ejus morte sequeretur. Unde ad crudelitatem quoque persecutionis exarsit, verba vitae percipere renuit, praedicatores regni coelorum prohibendo, sNon calcaverunt eam filii institorum nec pertransivit per eam leaena. - In cunctis Latinis codicibus institores positos reperimus, in Graecis vero negotiatores invenimus. Ex qua re colligi valet quod in hoc loco pro institoribus institutores scriptores quique ignorando posuerunt. Institores enim nego
Abbreviated transcription (Latin):
Quis hoc loco auis nomine nͥ ille signa¬
tur. qͥ corpus carneũ qđ assũpsit.
ascendendo ad echera librauit: Qui
apte qͦq etiã uulturis appellatione
exprimit᷑. Wltur qͥppe dũ uolat. si
iacens cadauer conspicit: adeũ se cada¬
ueris deponit. Et plerunq sic in mor¬
te capit᷑: dũ ad mortuũ animal de
sũmis uenit. Recte gͦ mediator dĩ &¬
hominũ redẽptor ñr̃. uulturis appel¬
latione
signat᷑: qͥ manens in altitudine diuini¬
tãtis suȩ. quasi a qͦdã uolati sullimi
cadauer mortalitatis nr̃ẽ conspȩxit in
infimis. & sese decȩlestib ad ima sũmi¬
sit: Fieri qͥ ppe ꝓpt̃ nos homo dignatꝰ. ẽ
Ꝙ dũ mortuii animal petut: mortẽ a¬
pud nos qͥ apud se erat immortalis in¬
uenit. Sed huiꝰ uulturis ocłs. futt ipsa
intentio nrȩ̃ resurrectionis. Quia ipse
ad triduũ mortuis. ab ȩt̃na nos morte
lberauit. Iulegͦ ꝑfidus iudeȩ popłs
mortalẽ uidit: s qđ morte sua mortẽ
nr̃am destrueret: minime attendit:

Expanded text:
Quis hoc loco avis nomine, nisi ille signatur, qui corpus carneum quod assumpsit, ascendendo ad aethera libravit? Qui apte quoque etiam vulturis appellatione exprimitur. Vultur quippe dum volat, si jacens cadaver conspicit, ad esum se cadaveris deponit; et plerumque sic in morte capitur, dum ad mortuum summis venit. Recte ergo mediator hominum redemptor noster vulturis appellatione signatur, qui manens in altitudine divinitatis suae, quasi a quodam volatu sublime cadaver mortalitatis nostrae conspexit in infimis, et sese de coelestibus ad ima submisit. Fieri quippe propter nos homo dignatus est, et dum mortuum animal petiit, mortem apud nos, qui apud se erat immortalis, invenit. Sed hujus vulturis oculus fuit ipsa intentio nostrae resurrectionis, quia ipse ad triduum mortuus ab aeterna nos morte liberavit. Ille ego perfidus Judaeorum populus mortalem vidit, sed quod morte sua nostram mortem destrueret minime attendit.
Abbreviated transcription (Latin):
in sequit᷑. quȩ nob̾ iã significationis
suȩ umbra post posita. in uera carne
declarat᷑. Sed qͥa sc̃s uir nec loqͥ
sẽ nec meditãri m̃claciũ spondet. hec
ipsa inquib ueritati congruat. ere¬
uos. eẽ. iudice Donec deficia. ñ rece¬
dã ab innocentia mea. Ab in nocentia
qͥppe recederet. si bona de malis esti¬
maret. salomone attestante qͥait. Qui
iustificat impiũ. & qͥ condenat iustũ
uterq abominabilis. ẽ ante diñ Sunt¬

Expanded text:
insequitur, quae nobis, jam significationis insequitur, quae nobis, jam significationis suae umbra postposita, in vera carne declaratur. Sed quia sanctus vir nec loqui se, nec meditari mendacium spondet, haec ipsa in quibus veritati congruit exsevos esse judicem, donec deficiam non recedam ab innocentia mea. - Ab innocentia quippe recederet, si bona de malis aestimaret, Salomone attestante qui ait: « Qui justificat impium et qui condemnat justum, uterque abominabilis est ante D