comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
solis subdunt : qͦtiens hiqͥdoctrinȩ uiden¬
t᷑ lumine resplendere. inmoderato acu¬
mine. praua insacro eloqͥo sentiunt. ꝓuer¬
sisq sensib eiꝰ se errorib substernunt :
Ꝙdũctra fidelia ueritatis p̃dicam̃ta se e¬
rigunt: leuiathan huiꝰ uestigus falsa
sentiendo famulent᷑: Iotiens radu solis
subipsosunt : qͦtiens docti qͥq & intelli¬
gentiȩ luce pollentes. uł despectiscete¬
ris inelatione se erigunt. uł sũmaquȩ
sapiunt postponentes. sordidis carnis
desideriis inquinant᷑: uł obliti cȩlestiũ
terrena ãbiunt: uł ñreminiscentes qr
terrasunt. de cognitione cȩlestiũ in anit̃
gloriant᷑ Unde & recte subiungit᷑¬
qͥppe auri insacro eloquio. aliquando
diuinitatis claritas. aliquando splendor
suꝑnȩ ciuitatis: Aliquando caritas. aliqͣn.¬
donitor głȩ scłaris aliqͣndo autẽ pul¬
chritudo scĩtatis accipit̾: Aurienĩ nomi¬
ne ipsa intima diuinitatis claritas desie¬

Expanded text:
solis subdunt, quoties hi qui doctrinae vidensolis subdunt, quoties hi qui doctrinae videntur lumine resplendere, immoderato acumine prava in sacro eloquio sentiunt, perversisque sensibus ejus se erroribus substernunt, quia dum contra fidelia veritatis praedicamenta se erigunt, Leviathan istius vestigiis falsa sentiendo famulantur. Toties radii solis sub ipso sunt, quoties docti quippe, et intelligentiae luce 1128 pollentes, vel despectis caeteris in elatione se erigunt; vel summa quae sapiunt postponentes, sordidis carnis desideriis inquinantur; vel obliti coelestium, terrena ambiunt; vel non reminiscentes quia terra sunt, de cognitione coelestium inaniter gloriantur. Unde et recte ibi subjungitquippe auri in sacro eloquio aliquando divinitatis claritas, aliquando splendor supernae civitatis, aliquando charitas, aliquando nitor gloriae saecularis, aliquando pulchritudo s ipsa intima divinitatis claritas desig
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiȩ qͣsi radios uidebant᷑ lucis aspge¬
re. & ꝑ auctoritatẽ rectitudinis de sup res¬
plendere: potestati leuiathan istius. iniqua
se oꝑatione substernunt : ut ñ iãrecta p̃di-¬
cando de suꝑ luceant. sed ei puerse obse¬
quendo famulent᷑: Solis ergoradu
subipsosunt : Eũñnulli etiã doctiuiri
sapientiȩ suȩ acumina. ñlibere agendo
subleuant. sed aduestigi a leuiathati
istius. & ꝑuersitate operis. & blandim̃to
adulationis inclinant : Ut intelligentia
quȩ illis sic̃ sol de suꝑ fuit. excȩlestimune¬
re. antiqͥhostis pedib substernat᷑. ex t̃re¬
nacupiditate : Vnde & nunc cũqͥsq sapi-¬
entiũ atq doctoꝵ ꝓcõmodo uł głauitȩ¬
tẽporalis. ꝑ adulationis lapsũ. trenisse
potestatib ꝑuersa agentib subicit:
qͣsi subuestigus uenientis antixpi solis
se radus sternit : Et uelut cȩlilucem
sibiue hemothhumiliat. dũ ꝑpestife¬
rũ assensũ sapientiũm̃tes calcat:
Totiens leuiathari istius pedib se radri

Expanded text:
sapientiae quasi radios videbantur lucis aspergere, et per auctoritatem rectitudinis desuper resplendere, potestati Leviathan istius iniqua se operatione substernunt, ut non jam recta praedicando desuper luceant, sed ei perverse obsequendo famulentur. Solis ergo radii sub ipso sunt, cum nonnulli etiam docti viri sapientiae suae acumina non libere agendo sublevant, sed ad vestigia Leviathan istius et perversitate operis, et blandimento adulationis inclinant, ut intelligentia, quae illis sicut sol desuper fuit ex coelesti munere, antiqui hostis pedibus substernatur ex terrena cupiditate. Unde et nunc cum quisque sapientium atque doctorum pro commodo vel gtemporalis per adulationis lapsum terrenis se potestatibus prave agentibus subjicit, quasi sub vestigiis venientis Antichristi solis se radiis sternit. Et velut coeli lucem sibi Behemoth humiliat, dum per pestiferum assensum sapientium mentes calcat. Toties vero Leviathan istius pedibus se radii
Abbreviated transcription (Latin):
ut afficerent homines estu &igni. qi dũ
sapiente s uiri. cruciatib uicti. male agen¬
dierrore tangunt᷑: Illoꝵ exẽplis ꝑsuasi
infirimqq tẽporalib desiderus in ardes¬
cunt: Ruinȩ nãq fortiũ: augm̃ta p̃stant.
ꝑditionib infirmoꝵ sole acuminasa.¬
pientiũ designant᷑: ꝑ cõparationẽ qͦq
a salomone dicit̾ Sapiensut sol ꝑmanet:
strant᷑ : qr enĩ multi in sc̃a eccła. luce sapi¬
entiȩ resplendere uidebant̃ Stunc uł ꝑ

Expanded text:
ut afficeret homines aestu et igne, quia dum ut afficeret homines aestu et igne, quia dum sapientes viri cruciatibus victi, male agendi errore tanguntur illorum exemplo persuasi infirmi quique temporalibus desideriis inardescunt. Ruinae namque fortium augmenta praestant ditionibus infirmorum. Quia sole acumen sapientiae designatur, per comparationem quoque a Salomone dicitur: Sapiens ut sol permanet, strantur? Quia enim multi, qui in sancta Ecclesia luce sapientiae resplendere videbantur, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
cib semina. orto sole aruerunt᷑:.  uideli¬
cet uerba uite. incorde trenoꝵ hominũ.
tẽ porali mom̃to uirentia: suꝑueniente.
ꝑsecutionis ardore siccant̃ Rursu sole
manifestȩ uisionis ostensio designat᷑: sic̃
ꝓpheta dñm cunctoꝵ oculis apparentẽ.
denuntiat dicens: Insole posuit tabernacu¬
lũ suũ: Ac sidicere ł lumanitatis adsũptȩ
sacram̃tũ. in lumine manifestȩ uisionis
ostendit: & sic̃ eidẽ ꝓphetȩ. diuina uoce
ꝑnathandicit᷑. Tufecistiinabsc̃dito. ego
uero faciã uerbũ istud in c̃spectuom̃isisrł.
& inc̃spectu solis : Quid enĩ ꝑc̃spectũ solis.
nisi cognitionẽ insinuat manifestȩ uisio¬
nis : Rursũ solis nomine. sapientiũ intel¬
lectꝰ exprimit᷑: sic̃ in a pocalipsin scriptũ. ẽ:
Quartꝰ angłs effudit fiałã suã insole :
& datũ ẽ. illi estuafficere homines. &ĩgni
cussionis supplicia. uiris sapientiȩ splen¬
dore fulgentib in rogare: & datũ ẽ. illis.

Expanded text:
idelicet verba vitae in corde terrenorum hominum temporali momento virentia, superveniente persecutionis ardore, siccantur. Rursum sole manifestae visionis ostensio designatur, sicut Propheta Dominum cunctorum oculis apparentem denuntiat, dicens: In sole posuit tabernaculum suum . Ac si diceret: Humanitatis assumptae sacramentum in lumine manifestae visionis ostendit. Et sicut eidem Prophetae divina voce per Nathan dicitur: Tu fecisti in abscondito, ego vero faciam verbum istud in conspectu omnis Israel, et in conspectu solis . Quid enim per conspectum solis, nisi cognitionem insinuat manifestae visionis? Rursum solis nomine, sapientium intellectus exprimitur, sicut in Apocalypsi scriptquartus angelus effudit phialam suam in solem, et datum est illi aestu afficere homines et igne .ecutionis supplicia viris sapientiae splendore fulgentibus irrogare. Et datum est illi
Abbreviated transcription (Latin):
seqͥtur: quanto apud se qͥsq inpuden-¬
tius exaltat᷑ : H inc etiã scriptũ. ẽ: Ante
rumã exaltat᷑ cor: hinc ꝓdanihelẽ di¬
cit᷑: Inaula babilonis. deãbubabadrex:
responditq & ait: Nonne hȩc ẽ. ba.¬
bilonmagna quã ego edificaui indo¬
mũ regnimn robore fortitudinis meȩ
ingładecorismei: Sed hunc tumorẽ
quã ẽcita uindicta represserit: ilico
adiungit dicens Cũ ad huc sermo ẽẽt.
inore regis: uox decȩloruit : libidicit᷑
nabuchodonosorrex Regnũ gansiet

Expanded text:
sequitur, quanto apud se quisque impudensequitur, quanto apud se quisque impudentius exaltatur. Hinc enim scriptum est: « Ante ruinam exaltavit cor. » Hinc per Danielem dicitur: « In aula Babylonit: Nonne haec est Babylon magna, quam ego aedificavi in domum regni, in robore fortitudinis meae, in gloria decoris mei? Sed hunc tumorem quam concita vindicta represserit, ilico adiungit, dicens: Cumque adhuc sermo esset in ore regis, vox de cęlo ruit: Tibi dicitur, Nabuchodonosor re
Abbreviated transcription (Latin):
obsessa ciuitatẽ in t̾cipit: cũmtẽ sup¬
bia inrũpit: Et qͦ ditiorẽ quẽ quam
cȩperit. eo in dominio durior exsur¬
git: Q qͦ ãplius res uirtutis sine hu-¬
militate agit᷑. eo latius ista domina.¬
t᷑ Iuisqͥsuero eiꝰ inse tirannidẽ cap.¬
tiua m̃te susceperit: hoc primum
dãpnũ patit᷑. qđ clauso cordis oculo
iudicii ȩqͥtatẽ ꝑdit : Hã cuncta
quȩ abaliis uł bene gerunt᷑. displi-¬
cent: & sola eiquȩ ipse uł praue
egerit placent: Sẽꝑ aliena oꝑa
despicit sẽꝑmirat᷑ qđ facit : qr & qͥc¬
qͥd egerit. egisse se singularit̃ cre¬
dit: Atq ineo qđ exhibet ꝑgłȩ cu.¬
piditatẽ: sibimet ipsi fauet ꝑ cogi¬
tationẽ: &cũse incunctis transcende¬
re cȩteros estimat: ꝑlata cogitatio¬
nũ spacia secũ deãbulans. laudes
suas tacitꝰ clamat : Nonnũ quã uero
ad tantã elationẽ mens ducit᷑. ut in eo
qđ tumet. etiã postentationẽ locutio.¬
nis effrenet᷑ : Sed tanto facilisriuna

Expanded text:
obsessam civitatem intercipit, cum mentem superbia irrumpit; et quo ditiorem quemque ceperit, eo in dominio durior exsurgit, quia quo amplius res virtutis sine humilitate agitur, eo latius ista dominatur. Quisquis vero ejus in se tyrannidem captiva mente susceperit, hoc primum damnum patitur, quod clauso cordis oculo, judicii aequitatem perdit. Nam cuncta quae ab illis vel bene geruntur, displicent: sola ei quae ipse vel prave egerit, placent; semper aliena opera despicit, semper miratur quod facit: quia et quidquid egerit, egisse se singulariter credit; atque in eo quod exhibet per gloriae cupiditatem, sibimetipsi favet per cogitationem; et cum se in cunctis transcendere caeteros aestimat, per lata cogitationum spatia secum deambulans, laudes suas tacitus clamat. Nonnunquam vero ad tantam elationem mens ducitur, ut in eo quod tumet, etiam per ostentationem locutionis effrenetur. Sed tanto facilior ruina
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑ uerba iãp̃dicantiũ audire c̃tẽpnit:
Vnde bene peccatis p̃cedentib irascens.
dehis qͦsinmanu antiqͥhostis deserit. ꝑpro.
Iusto iudicio talib uos inmundis spitib tra¬
dã: qͥ u̾obis excuti exhortatione p̃dican¬¬
tiũ. qͣsu ncantantiũ sermone ñualeant:

Expanded text:
ditur, verba jam praedicantium audire contemnit. ditur, verba jam praedicantium audire contemnit. nde bene peccatis praecedentibus irascens, de his quos in manu antiqui hostis deserit, DominuJusto judicio talibus vos immundis spiritibus tradam, qui a vobis excuti exhortatione praedicantium quasi incantantium sermone non valeant.
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sagitas nisi uerba p̃dicatoꝵ accipimꝰ:
quȩdũ ex uoce bene uiuentiũ distringun-¬
t̃. audientiũ corda transfigunt : H lissa-¬
gitts scã eccła ꝑcussa fuerat: quȩ dice.¬
batꝰ. Uulnerata caritate. egosũ : De his
sigittis. psalmistȩ uoce narrat᷑: Sagitȩ
paruuloꝵ. factȩ sunt plagȩ eoꝵ: qisci¬
licet uerba humiliũ. penꝗtrauerunt
ammos suꝑboꝵ : Dehis sagittis: uenien¬¬
ti ꝓpugnatoridicit᷑ Sagittȩ tuȩ acutȩ
potentissimȩ : popłi subte cadent:¬
Viritaq ẽ sagictarius : qͥ ꝓscẽ intentionis
arcũ. audientũi cordib uerba rectȩ
exortationis infigit: Qligit᷑ leuiathan
iste. uerba p̃dicantiũ despicit. & cũrep.¬
boꝵ m̃ tes male suadendo momorde.¬
rit : durus int̃ iacula. eas om̃imodo ñ re¬
linqͥt: fecte dicit᷑. Nonfugabit eũ uir
sagittarius: Acsiaꝑte diceret᷑ Areꝓbo¬
rũ cordib eũ scĩ p̃dicatoris sagicta
ñexcutit : qr qͥsqͥs abillo app̃ hen¬

Expanded text:
as, nisi verba praedicatorum accipimus? Quae dum voce bene viventium distinguntur, audientium corda transfigunt. His sagittis sancta Ecclesia percussa fuerat, quae dicebat: Vulnerata charitate ego sum . De his sagittis Psalmistae voce narratur: Sagittae parvulorum factae sunt plagae eorum , quia scilicet verba humilium penetraverunt animos superborum. De his sagittis venienti propugnatori dicitur: Sagittae tuae acutae, potentissime, populi sub te cadentVir itaque est sagittarius qui per sanctae intentionis arcum audientium cordibus verba rectae exhortationis infigit. Quia ergo Leviathan iste verba praedicantium despicit, et, cum reproborum mentes male suadendo momorderit, durus inter jacula omnimodo eas non relinquit, recte dicitur: Non fugabit eum vir sagittarius. Ac si aperte dicatur: A reproborum cordibus eum sancti praedicatoris sagitta non excutit, quia quisquis ab illo apprehen
Abbreviated transcription (Latin):
hendiagladio dicit᷑: Hãpostensionẽ inm̃-¬
sȩ tunc foratudinis exhibet᷑ꝰ qc qͥdneqͥt̃
potest: &neq hasta neq torax subsistere
poterit : qr inantixp̃m ueniens. tantȩ uir¬
tutis apparebit. ut si supnũ adiutoriũ desit.
& p̃dicantiũ acum̃ obtundat. & longani¬
mitatẽ pacientiũ destruat: Nisieñĩius¬
toꝵ uitã suꝑnagrã solidet. ñ subsistit
hasta.: qe p̃dicatoꝵ uirtꝰ frangit᷑: Non
subsistit torax. qr c̃stantia pacientiũ dis.¬
rupta penꝗ̧trat᷑: Vnde & subdit : Reputa¬

Expanded text:
dicitur. Nam per ostensionem immensae tunc fortitudinis exhibet quidquid nequiter potest. Et neque hasta neque thorax subsistere poterit, quia in Antichristum veniens, tantae virtutis apparebit, ut si supernum adjutorium desit, et praedicantium acumen obtundat, et longanimitatem patientium destruat. Nisi enim justorum vitam superna gratia solidet, non subsistit hasta, quia praedicatorum virtus frangitur; non subsistit thorax, quia constantium patientia dirupta penetrat
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑: sic̃ sapientiȩ libro ꝑhibet᷑. qđ om̃s
impu in extremide iudicu cognita sua
dãpnatione dicturisunt: Errauimꝰ a uia
ueritatis & lum̃ iustitiȩ ñluxit nobis. & sol
ñortꝰẽ nobis. Ac sia ꝑte dicant: Int̾nino.¬
bis luminis radius ñrefulsit : Vnde &
ioħsait : Mulier amicta sole & luna sub¬
pedib eiꝰ Insole enĩ inlustratioueritatis:
inluna autẽ quȩ menstruis subpletionib
deficit. mutabilitas tẽporalitatis accipi¬¬

Expanded text:
uratur, sicut Sapientiae libro perbibetur, quod omnes uratur, sicut Sapientiae libro perbibetur, quod omnes impii in extremi die judicii cognita sua damnatione dicturi sunt: Erravimus a via veritatis, et lumen justitiae non luxit nobis, et sol non est ortus nobis . Ac si aperte dicant: Interni nobis luminis radius non refulsit. Unde et Joannes ait: Mulier amicta sole, et luna sub pedibus ejus . In sole enim illustratio veritatis, in luna autem, quae menstruis suppletionibus deficit, mutabilitas temporalitatis accipit
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ dñs hastã uibrat: qr in eiꝰ interitu
districtã minat̾ sententiã: Hlastã qͥppe
uibrare.ẽ : ȩt̃nã ei mortẽ exdistricta
anĩ aduersione p̃parare : Sed apostata
sp̃s auctorẽ uitȩ etiã cũsua morte des¬
piciens. hastã uibrantẽ deridet: quia
le se p̃uidet pati. ñmetuit: Sed qͦse ȩt̃na
torm̃ta ñ posse euadere c̃spicit. eo m exer¬
cenda neqͥtia durior ad surgit Iuẽ cũ
pleriq huiꝰ mundi sapientes. incunctis
quȩ appetit. tanta ꝑtinatia. tanta forti.¬
tudine stringi c̃siderant. corda sua ad fa¬
mulatũ eiꝰ tirannidis inclinant : & om̃e
qđ ante largiente dõ sapiunt. hocẽtraeũ
ad ser uiciũ hostis illius inflectunt: Unde.
solis Inscriptura enĩ sacra cũfigurate sol
ponit᷑. aliquando dñs aliqͣndo ꝑsecutio:
aliquando dere quãlibet manifestȩ uisi.¬
onis ostensio: aliqͣndo autẽ intelligentia
sapientiũ designat᷑ Fersolẽ qͥppe dñs sig¬

Expanded text:
enim Dominus hastam vibrat, quia in ejus interitu districtam minatur sententiam. Hastam quippe vibrare est aeternam ei mortem ex districta animadversione praeparare. Sed apostata spiritus auctorem vitae etiam cum sua morte despiciens, hastam vibrantem deridet, quia esse praevidet, pati non metuit; sed quo se aeterna tormenta non posse evadere conspicit, eo in exercenda nequitia durior assurgit. Quem cum plerique hujus mundi sapientes in cunctis quae appetit tanta pertinacia, tanta fortitudine stringi considerant, corda sua ad famulatum ejus tyrannidis inclinant, et omne quod Deo largiente sapiunt, hoc contra eum ad servitium hostis illius inflectunt. Unde ---In Scriptura enim sacra cum figurate sol ponitur, aliquando Dominus, aliquando persecutio, aliquando de re qualibet manifestae visionis ostensio, aliquando autem intelligentia sapientium designatur. Per solem quippe Dominus fig
Abbreviated transcription (Latin):
qđ leuiathan iste qͥ ꝑcorporeã bestiã
designat᷑. sublime uidere describit᷑: qr
Ipsiqͥppe ꝑfastũ tumoris inflati. qͣsi ex sub.¬
lime respiciunt : & qͦ se de primunt. altius
extollunt: Nsi enĩ suꝑbia ꝑoculos. qͣsi
ꝑqͣsdã se fenestras ostende ret: neqͦquã
dopsalmista dixisset: sopłm humilẽ
saluũ facies: & oculos suꝑboꝵ humiliabis:
Nisi suꝑbia poculos funderet: salomonqͦq
de iudeeelatione ñdiceret: Generatio
cuiꝰ excelsi sunt oculi: & palp ebrȩ eiꝰ
in alta subrectȩ : Qrergo ꝓcorporeũ ani¬
malleuiathan iste signat᷑. & suꝑbia usq
adcorpus ꝓdiens. a ꝑtius oculis princi.¬
pat᷑: antiquus hostis qͣsi desublime
om̃s uidere describit᷑: Sedqr multa
deostendendo humanigeneris inimico
ꝓlata sunt: ualdemens appetit. ut infi¬
ne locutionis dominicȩ.: unũ aliqͥd mani-¬
festius ex pͥmat᷑. unde m̃bra illius breui
nobis designificatione monstrent᷑ : Seqͥt᷑:¬

Expanded text:
od Leviathan iste, qui per corpoream bestiam designatur, sublime videre describitur, quia Ipsi quippe per fastum tumoris inflati, quasi ex sublimi respiciunt, et quo se deprimunt, altius extollunt. Nisi enim superbia per oculos quasi per quasdam se fenestras ostenderet, nequaquam Deo Psalmista dixisset: Populum humilem salvum facies, et oculos superborum humiliabis . Nisi se superbia per oculos funderet, Salomon quoque de Judaeae elatione non diceret: Generatio cujus excelsi sunt oculi, et palpebrae ejus in altum subrectae . Quia ergo per corporeum animal Leviathan iste signatur, et superbia usque ad corpus prodiens apertius oculis principatur, antiquus hostis quasi de sublimi omnes videre describitur. Sed quia multa ad ostendendum humani generis inimicum prolata sunt, valde mens appetit, ut in fine locutionis dominicae, unum aliquid manifestius exprimatur, unde membra illius brevi nobis designatione monstrentur. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
mine. ira eiꝰ signat᷑: recte ñ app̃hende¬
re gladiũ. sed agladio dep̃hendi
describit᷑: Intanta qͥppe tunc in sania
uertit᷑ : ut dominariom̃ib appetens. ne:¬
qͣ quã suȩ irȩ dominet᷑ : Nosnãq cũiram
inusũ iustitiȩ ad sumimꝰ gladiũ tenemꝰ tre
eã subȩqͥtate iudicii possidendo modera¬
mͣ Ille autẽ qr ꝑ abruta furoris rapit᷑
ñapp̃hendere gladiũ. sed agladio c̃p̃hen
diꝓhibet᷑: Honenĩ irã possidens tenet:

Expanded text:
mine ejus ira signatur, recte non apprehendemine ejus ira signatur, recte non apprehendere gladium, sed a gladio apprehendi describitur. In tantam quippe tunc insaniam vertitur, ut dominari omnibus appetens, nequaquam suae irae dominetur. Nos namque cum iram in usu justitiae assumimus, gladium tenemus, quia eam sub aequitate judicii possidendo moderamur. Ille autem quia per abrupta furoris rapitur, non apprehendere gladium, sed a gladio apprehendi perhibetur. Non enim iram possidens tenet,
Abbreviated transcription (Latin):
nit᷑. sic̃ paulus ait : & gladiũ sp̃s: qđ ẽ.
uerbũdĩ Gladunomine ȩt̃na dãpna-
designat᷑: sic̃ dep̃dicante
hic numerositate germinent. et̃na
dãpnatione c̃sumunt᷑: Cladius tribula¬
tio tẽ poralis accipit᷑: sicut Mariae
de secuturis tribulatonib dicit᷑᷑ & tuã
ipsiusanima ꝑtransibit gladius Rur-
sũ ꝑgladiũ ira uł ꝓsuasiomaligni hostis
ex primit᷑: sic̃ psalmista ait Quilibasti
đđ. seruũ tuũ. degladiomalignio:
Benignꝰ qͥppe sc̃ȩ p̃dicationis. ẽ. gladius.
ꝗͦ ꝑcutimur. ut aculpa moriamur :
Malignꝰ uero .ẽ. diabolicȩ ꝑsuasionis
gladius. qͦmale qͥsq ꝑcutitur. ut auita
rectitudinis extinguat᷑ : Antiqͥergo
hostis. ẽ. gladius: ille tunc dãpnatꝰ homo.
inusũ ministerii eiꝰ ad sũptꝰ: Ipsũ qͥppe
ꝑmaliciã fraudis exacuit: & infirmoꝵ
corda transfigit̃ : H lunc ergo leuathati
gladius app̃hendit: cũ eũ suus dãpna-¬
tꝰ homo susceperit : Si autẽ gladi ino¬

Expanded text:
us ait: Et gladium spiritus, quod est verbum Dei . Gladii nomine aeterna damnatio designatur, sicut de praedicante  quantalibet hic numerositate germinent, aeterna damnatione consumuntur. Gladius tribulatio temporalis accipitur, sicut Mariae de secuturis tribulationibus, dicitur: Et tuam ipsius animam pertransibit gladius . Rursum per gladium ira vel persuasio maligni hostis exprimitur, sicut Psalmista ait: Qui liberasti David servum tuum de gladio maligno . Benignus quippe sanctae praedicationis est gladius, quo percutimur ut a culpa moriamur. Malignus vero est diabolicae persuasionis gladius, quo male quisque percutitur ut a vita rectitudinis exstinguatur. Antiqui ergo hostis est gladius, ille tunc damnatus homo, in usum ministerii ejus assumptus. Ipsum quippe per malitiam fraudis exacuit, et infirmorum corda transfigit. Hunc ergo Leviathan istius gladius apprehendit, cum eum suus damnatus homo susceperit. Si autem gladii no
Abbreviated transcription (Latin):
neqͥtiȩ suȩ igne c̃sumit: & pacientium
c̃stantiã qͣsilignũ putridũ inpul uerẽ
redigit & acum̃ igit᷑ ferri. & eris forti¬
tudo deficiet : dũꝑuiolentiã uirtutis
illius. & p̃dicationis sensus obtundit᷑.
& pacientiȩ longanimitas dissipat᷑:
Nisi ergo electos suos opitulatio dun¬
na roboret. ubi tunc infirmier̃. si for¬
tes uelut paleȩ reputant᷑: qͥd tunc
leuiathan istẽ depaleis faciet. si ferrũ
quasi paleas ȩstimabit: qͥd deputridis
lignis acturus ẽ. siqͣsi lignũ putridũ.
ȩris fortitudinẽ soluet: Sed o quã
multi qͥsuis uirib ferrũ sẽ. uł estimant.
in illo tunc tribulationis igne. paleasse¬
eẽ dep̃hendunt : & quã multi qͥꝑinfirmi¬
tatẽ ꝓpriã. eẽ. se paleas metuunt. ꝑ diuinũ
adutoriũ fulti. inferriatq erissoliditate
roborant᷑ : ut c̃tra aduersariũ suũ tanto
magis indõ fortessint. qͣnto se ãplius infir.¬
mosceẽ. meminerunt : Sed qͣnto altus

Expanded text:
t patientium constantiam quasi lignum putridum in pulverem rediget. Et acumen igitur ferri, et aeris fortitudo deficit, dum per violentiam virtutis illius et praedicationis sensus obtunditur, et patientiae longanimitas dissipaNisi ergo electos suos opitulatio divina roboret, ubi tunc infirmi erunt, si fortes sicut paleae reputantur? Quid tunc Leviathan iste de paleis faciet, si ferrum quasi paleas aestimabit? Quid de putridis lignis acturus est, si quasi lignum putridum aeris fortitudinem solvet? Sed o quam multi, qui suis viribus ferrum se vel aes aestimant, in illo tunc tribulationis igne se paleas esse deprehendunt; et quam multi, qui per infirmitatem propriam se esse paleas metuunt, per divinum adjutorium fulti, in ferri atque aeris soliditate roborantur, ut contra adversarium suum tanto magis in Deo fortes sint, quanto de se amplius infirmos se esse meminerunt. Sed quanto altius
Abbreviated transcription (Latin):
es : Qđ superius hastã dix̃. hoc inferius
ferriappellatione replicauit : & qđ tora-
c̃sumit᷑: Ferroergo p̃dicationis iacula :
ȩre autẽ longanimitatis constantia desig.¬
nat᷑: Vnde & subaser spetie: de scã eceła

Expanded text:
 superius hastam dixit, hoc inferius ferri appellatione replicavit; et quod thoracem consumitur. Ferro ergo praedicationis jacula, aere autem longanimitatis constantia designatur. Unde et sub Aser specie de sancta
Abbreviated transcription (Latin):
ueniente districto uidice. extrema hic
leuiathan istius dãpnatio designat᷑. qr
dehoc mundo ꝑ irã iudicui tollit᷑. qͥ nunc
mira mansue tudinis longanimitate
tolerat᷑: Tanto autẽ hinc pondere t̾roris
excutit᷑ : ut scõꝵ etiã p̃dicatoꝵ foraitu¬
doturbet᷑ Cũ enĩ sublatꝰ fuerit. time¬
bunt angłi : qr cũuidicuturbidine ra-¬
pit̾. hi qui in corporib repperiri potu.¬
erint. inm̃so t̾rore c̃cussi. etiã suꝑnȩ
patriȩ nuntii c̃tremiscunt Quãuisenĩ
ne sunt positi. ñ possunt intantit̾roris
turbine nulla formidine  c̃cuti Sedcũ
leuiathaniste rapit᷑: cũq om̃ia meiꝰ inte.¬
ritu elem̃ta qͣtiunt᷑. p̃dicatores scõs
te lȩtificat: & carnis infirmitas de irȩ
ostensione ꝑturbat: Erit ergo ineisaliqͦ
modo tremorlȩtꝰ. & timor securus: qr
&cȩlesti regnosẽ remunerari certisun÷:
& ptanti turbinis metũ ꝓcarnis infir.¬

Expanded text:
ue districto judice, extrema hic leviathan damnatio designatur, qua de hoc mundo per iram judicii tollitur, qui nunc mira mansuetudinis longanimitate toleratur. Tanto autem hinc pondere terroris excutitur, ut sanctorum etiam praedicatorum fortitudo turbetur; Cum enim sublatus fuerit, timebunt angeli, quia cum judicii turbine rapitur, hi qui in corporibus reperiri potuerint, immenso terrore concussi, etiam supernae patriae nuntii contremiscunt. Qune sunt positi, non possunt in tanti terroris turbine nulla formidine concuti. Sed cum Leviathan iste rapitur, cumque omnia in ejus interitu elementa quatiuntur, praedicatores sanctos, te laetificat, et carnis infirmitas de irae ostensione perturbat. Erit ergo in eis aliquo modo tremor laetus, et timor securus, quia et coelesti regno se remunerari certi sunt, et per tanti turbinis metum pro carnis infir
Abbreviated transcription (Latin):
uerantia exprimit᷑: ferrũ & ȩs calciam̃¬
tũ eiꝰ dicit᷑. dũp̃dicatio illius acumine si.¬
mul & c̃stantiamunit᷑: Perferrũ enĩ mala
aduersantia penqͥtrat: ꝑ es autẽ bona
quȩ ꝓposuit longaniit seruat: Cuiꝰ ꝓfec.¬

Expanded text:
verantia exprimitur, ferrum et aes calceamentum ejus dicitur, dum praedicatio illius acumine simul constantia munitur. Per ferrum enim, mala adversantia penetrat; per aes autem, bona quae proposuit, longanimiter servat. In e
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ uota adꝑfectũ ꝑueniunt. dũrȩ ꝓboꝵ
agmina ꝑdiscordiã c̃fundunt᷑ : d bene etiã
marisrubri scissione signat᷑ : Dũeñi induas
partes unda diuidit᷑. abelecto popło adt̃rã
reꝓmissionis tendit᷑: qr dũmaloꝵ unitas
scindit᷑. bonȩ m̃tes ad hoc qđ appetunt
ꝓducunt᷑: Simaloꝵ unitas noxia ñ fuisset:
neqͣquã diuina ꝓuidentia suꝑbientiũ linguas
intanta diuersitate dissipasset: Simaloꝵ
Igit᷑ qr leiuathañ iste. tunc c̃tra electosdĩ in suis
uirib effrenat᷑: Adaucm̃tũ suȩ malitiȩ. unitatẽ
qͦq in reꝓbis habere ꝓmittit᷑ : Ut tanto ẽtra-
nos robustius uires suas exerat . quanto
ñsolũ nos ictu fortitudinis. sed mole etiã ad¬
unationis inpugnat: Sed qͥs c̃tra ista suffici¬
at: quȩmens ad tantȩ elationis & cõpagis
pondera. ñ ab ipsa cogitationũ radice c̃tre¬
miscat: Vnde qr trepidarenos ꝑ infirmi¬

Expanded text:
torum vota ad perfectum veniunt, dum reproborum torum vota ad perfectum veniunt, dum reproborum agmina per discordiam confunduntur. Quod bene etiam maris rubri scissione signatur. Dum enim in duas partes unda dividitur, ab electo populo ad terram promissionis tenditur, quia, dum malorum unitas scinditur, bonae mentes ad hoc, quod appetunt, perducuntur. Si malorum unitas noxia non fuisset, nequaquam divina providentia superbientium linguas in tanta diversitate dissipasset . Si maloQuia ergo Leviathan iste tunc contra electos Dei in suis viribus effrenatur, ad augmentum suae malitiae unitatem quoque in reprobis habere permittitur, ut tanto contra nos robustius vires suas exerat, quanto non solum nos ictu fortitudinis, sed etiam mole adunationis impugnat. Sed quis contra ista sufficiat? Quae mens ad tantae elationis et compagis pondera non ab ipsa cogitationum radice contremiscat? Unde quia trepidare nos per infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
so oꝑe a primis usq: ad extrema c̃cordat :
diuinꝰ sermo in eom̃bra carniũ sibimet cohe¬
rentia memorat: Sicnãq ꝓuersa unani.¬
mit̃ sentiunt: ut nulla ẽtrase incissim dispu.¬
tatione diuidant᷑: Hulla tunc eos diuersi.¬
tatis alt̃ catioscindit : & idcirco c̃trabonos
uehem̃ter p̃ualent : qr inmalose c̃cordit̃
osũ siñ de sit malis: Reꝓboꝵ qͥppe unitas
bonoꝵ uitã tanto durius p̃pedit. qͣnto se ei
ꝑcollectionẽ durior opponit: hanc uni¬
tatẽ reꝓboꝵ ꝑniciosa sibipaulus c̃spexerat.
cũ in medio saducȩoꝵ. phariseoꝵq dep̃hen¬
sus dicebat. Despe & resurrectione mortuoꝵ:
egdiudicor: Iumnimirũ uoce ꝑcussa : ꝓtinꝰ
c̃trase uicissim audientiũ turba dissiluit:
Cũq in duas partes tumultuantiũ multitudo
diuidit᷑. paulo uia ereptionis aperit. qr quẽ tͣba
ꝑsequentiũ unita ẽstrinxerat. diuisa laxabat:
Eripunt᷑ & enĩ usti. dũdiuidunt᷑ in iuisti: &elec-¬

Expanded text:
verso opere a primis usque ad maximum concordat, verso opere a primis usque ad maximum concordat, divinus sermo in eo membra carnium sibimet cohaerentiam memorat; sic namque perversa unanimiter sentiunt, ut nulla contra se vicissim disputatione dividantur. Nulla eos diversitatis altercatio tunc scindit, et idcirco contra bonos vehementer praevalent, quia in malo se concorditer si non desit malis. Reproborum quippe unitas bonorum viam tanto durius impedit, quanto se ei per collectionem durior opponit. Hanc unitatem reproborum perniciosam sibi Paulus conspexerat, cum in medio Sadducaeorum, Pharisaeorumque deprehensus dicebat: » De spe resurrectione mortuorum ego judicor . « Qua nimirum voce percussa protinus contra se vicissim audientium turba dissiliit. Cumque in duas partes tumultuantium multitudo divideretur, Paulo via ereptionis aperitur, quia quem turba persequentium unita constrinxerat, divisa laxabat. Eripiuntur enim justi, cum dividuntur injusti, et elec
Abbreviated transcription (Latin):
se ergo in eoꝵ interi tu colligit: cͥunctos.¬
q reꝓbos innȩcẽ fideliũ. animicrudelita-¬
te c̃iungit: Vt seuitiã suã tanto robusti-¬
us exerat: qͣnto & in eisquȩ ꝑuerse agere
appetit. nulla sibi sui corporis m̃bradis¬
leuiathan huiꝰ sunt om̃s reꝑbi. qr ad intel¬
lectũ spiritalis patriȩ. ꝑdesideriũ ñ ad¬
surgunt : Menbra u̾ sunt carniũ. hiqͥeisdẽ
ꝑuerse agentib & sẽse ad iniqͥtatẽ p̃ceden.¬
aliud m̃brũ m̃bri Menbrũ qͥꝓpe corporis
pars ad cotũ : m̃brũ uero m̃bri est particula
ad partẽ: Menbrũ nãq: m̃bri. ẽ. digitꝰ ad
manũ: imanꝰ ad brachiũ : Menbrũ uero ẽ
corporis. totũ simulad corpꝰuniuersũ:
Sic̃ ergo inspitalidñico. corpore m̃bra de¬
m̃bro dicimꝰ eos qͥineiꝰ eccła ab aliis regunt᷑ :
ita in illa leuiathanistius reꝓba c̃gregatione
m̃bra sunt carniũ. qͥ iniqͥoꝑe qͥbdã se neqͥorib

Expanded text:
m ergo se in eorum interitum colligit, cunctosqm ergo se in eorum interitum colligit, cunctosque reprobos in necem fidelium unanimi crudelitate conjungit, ut saevitiam suam tanto robustius exerat, quanto et in eis quae perverse agere appetit, nulla sibi sui corporis membra disintellectum spiritalis patriae per desiderium non assurgunt. Membra vero sunt carnium hi qui eisdem perverse agentibus, et sese ad iniquitatem praecedenaliud membrum membri. Membrum quippe corporis pars ad totum, membrum vero membri est particula ad partem. Membrum namque membri est digitus ad manum, manus ad brachium; membrum vero est corporis totum hoc simul ad corpus universum. Sicut ergo in spiritali dominico corpore membra de membro dicimus eos qui in ejus Ecclesia ab aliis reguntur, ita in illa Leviathan istius reproba congregatione membra sunt carnium qui iniquo opere quibusdam se nequioribus
Abbreviated transcription (Latin):
glegunt. dũ signis uisibilib ñ tenent᷑: Dũ
igit᷑ humilitas fideliũ. multitudine & ma.¬
nifestatione signoꝵ qͣsi destituit᷑: t̃ribili
occultȩ dispositionis examine. indebonis
miscđia largior. undemalis iusta iracumu.¬
lat᷑: Quia ergo leuiathan iste priusquãma¬
nifestꝰ & c̃spicuusueniat. ex magnaparte
in scã eccła signa uirtutũ cessant : rectenune
dicit᷑: faciem eiꝰ p̃cedit ȩgestas: Ante enĩafi.¬
delib miraculoꝵ diuitiȩ subtrahunt᷑. &
tunc c̃traeos antiqͥs ille ꝑ aꝑta ꝓdigia ho-¬
stis ostendit᷑: ut qͦ ipse ꝑsigna extollit᷑ eo
afidelib sine signis robustus laudabiliusq
uincat᷑ : Quãuisetiã fidelib in eiꝰcertamine
signañde er̃. sedtantȩ erunt illius. ut nr̃oꝵ¬
aut pauca aut nulla uideant᷑: Quoꝵ nimi¬
rũ uirtꝰ om̃ib signis fit potior. cũ om̃e qđ
acriorunmanitate se exhibet: qͣnto se des¬
picietiã clarescentib miraculis dolet: Iotũ

Expanded text:
signis visibilibus non tenentur. Dum igitur humilitas fidelium multitudine et manifestatione signorum quasi destituitur, terribili occultae dispositionis examine inde bonis misericordia largior, unde malis justa ira cumulatur. Quia ergo Leviathan iste priusquam manifestus et conspicuus veniat ex magna parte in sancta Ecclesia signa virtutum cessant, recte nunc dicitur: Faciem ejus praecedet egestas. Ante enim a fidelibus miraculorum divitiae subtrahuntur, et tunc contra eos antiquus ille hostis stus ostendetur, ut quo ipse per signa extollitur, eo a fidelibus sine signis robustius laudabiliusque vincatur. Quamvis etiam fidelibus in ejus certamine signa non deerunt, sed tanta erunt illius ut nostrorum pauca aut nulla videantur. Quorum nimirum virtus omnibus signis fit potior, cum omne quod acriore immanitate se exhibebit, quanto se despici etiam clarescentibus miraculis dolebit. Totum
Abbreviated transcription (Latin):
maliciã ñ ostendat. faciem eiꝰ egestas p̃ire
ꝑhibet᷑: Ac si aꝑte diceret : qr cũ insidians
tẽptat: priusquã uideat᷑ spoliat ł linc ÷
enĩ: qđ de ephraim ꝑprophetã dicit᷑
Comeder̃ alieni robur eiꝰ: & ipse igno¬

Expanded text:
malitiam non ostendat, faciem ejus egestas praeire malitiam non ostendat, faciem ejus egestas praeire perhibetur, ac si aperte diceretur, quia cum insidians tentat, priusquam videatur exspoliat. Hinc est enim quod de Ephraim per prophetam dicitur: Comederunt alieni robur ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
Dicis qđ diuessum. & locupletatꝰ. & nullius
& paup. & cecus. & Nudus: Quasi diuitẽ
se asserit. qͥ parrogantiã sc̃ĩtati s extollit :
sed pauꝑ.cȩcus. & nudus arguit᷑ Pauꝑ
utiq qr uirtutũ diuicias ñ habet: cȩcus.
qrnec pauꝑtatẽ quã patit᷑ uidet: Hudus
qr primã stolã ꝑdidit: sed peuis. qr se
nec ꝑdidisse cognoscit ergo utdi-¬
ximꝰ. egestas reꝓborũ ẽ. defraudatio
meritoꝵ : recte deleuiathan dicit᷑. faci¬
emeiꝰ p̃ceditegestas: Nemo qͥppe cog¬
nitionieiꝰ iungit᷑ : nisi prius uirtutũ diui.¬
cusinnudet᷑: Prius enĩ bonas cognitiones
subtrahit : & tunc eis aptiorẽ noticiã suȩ
iniqͥtatis infundit: Egestasergo
faciem illius p̃cedere dicit᷑. qr prius
facultas uiriũ ꝑdit᷑: ut qͣsi ꝑfamiliaritatẽ
postmodũ eiꝰ noticia cognoscat᷑. Uelcer¬
te qr multisita fraudulenter subripit.
ut ab eis dep̃hendineqͣ quã possit. & sic
eoꝵ uirtutes euacuat. qͣtinꝰ astuciȩ suȩ¬

Expanded text:
 dives sum, et locupletatus, et nullius t pauper, et caecus, et nudus. Quasi divitem se asserit qui se per arrogantiam extollit, sed pauper, caecus et nudus arguitur. Pauper utique, quia virtutum divitias non habet. Caecus, quia nec paupertatem quam patitur videt; nudus, quia primam stolam perdidit, sed pejus, quia nec se perdidisse cognoscit. Quia ergo, ut diximus, egestas reproborum est defraudatio meritorum, recte de Leviathan dicitur: Faciem ejus praecedet egestas. Nemo quippe cognitioni ejus jungitur, nisi prius virtutum divitiis denudetur. Prius enim bonas cogitationes subtrahit, et tunc eis apertiorem notitiam suae iniquitatis infundit. Egestas ergo faciem illius praecedere dicitur, quia prius facultas virium perditur, ut quasi per familiaritatem postmodum ejus notitia cognoscatur. Vel certe quia multis ita fraudulenter subrepit, ut ab eis deprehendi nequaquam possit, et sic eorum virtutes evacuat, quatenus astutiae su
Abbreviated transcription (Latin):
niuinculis coartabit᷑ ut ȩt̃ni supplicu c̃tinua
ꝓcussione tundat᷑: Quimodoqͦꝰq ꝑcutit᷑:
dũiustiqͥq illo in insidiis iugilante. seddo.¬
lorib tabescente. saluant᷑: Incude autẽ
aliauasa formant᷑. ipsa uero tõt ꝑcussionib
inuas aliud ñ transfert᷑ : Recte ergoleuia¬
tharuste incudi ẽparatꝰ.ẽ: qr nosillo ꝑse¬
quente cõponim: Ipse autẽ & sẽꝑ ꝑcutit᷑.
& inuasẽ utili nũquã mutat᷑: Eternȩ illũ
ꝓcussioni relinqͥmꝰ: & nos suꝑni artificis
manu. in eiꝰtẽptatione ꝑcussi. ꝑillũ qͣsi
uascula formata transimꝰ: In ipso eñĩtundi-¬
m sedut adusũdomꝰ suꝑnȩ ueniam᷑ Ipse
uero qͣsi incus stringit᷑: tn & sinunc tẽp-¬
tando mundũ circuit. in inferno tam̃ positꝰ.

Expanded text:
ni vinculis coarctabitur, ut aeterni supplicii continua ni vinculis coarctabitur, ut aeterni supplicii continua percussione tundatur. Qui modo quoque percutitur, dum justi quique, illo in insidiis vigilante, sed doloribus tabescente, salvantur. In incude autem alia vasa formantur, ipsa vero tot percussionibus in vas aliud non transfertur. Recte ergo Leviathan iste incudi comparatus est, quia nos illo persequente componimur, ipse autem et semper percutitur, et in vas utile nunquam mutatur. Aeternae illum percussioni relinquimus, et nos, superni artificis manu in ejus tentatione percussi, per illum quasi vascula formata transimus. In ipso enim tundimur, sed ut ad usum domus supernae veniamus. Ipse vero quasi incus stringitur, quia etsi nunc tentando mundum circuit, in inferno tamen positus,
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ dñ siħs int̃ficiet sp̃uoris sui. & destruet
inlustratione aduent̾ sui Hȩc autẽ quȩ
in eũ mittunt᷑ fulmina ad locũ aliũ ñ fe¬
rent᷑ : qr iustis gaudentib solos tunc rȩp¬
bos feriunt: Niã post triturã uitȩ p̃sen¬
tis inqua nunc triticũ sub paleis gemit.
ita ex tremi iudicii uentilabro inter
tricicũ paleasq discernit᷑ : ut nec intritici
horreũ paleȩ transeant: nec in palearũ
ignẽ horreigrana delabant᷑: Illa ergo
fulmina locũ aliũ neqͣquã tangunt : qr ui.
delicet igne suo ñ grana sed paleas incendun÷:
Sedqr leuiathatustũ pęna ñ corrigit. insi.¬
lapis: Cor enĩ antiqͥ hostis ut lapis indura¬
bit᷑: Qunulla ũquã c̃uersionis pęnitentiamol¬
liet᷑ Qui qr solis ictib ȩterne ultionis apta.
solis aptã ꝑcussionib figit: Abhoc nãq incus
statuit᷑.: ut crebris ictib feriat᷑: leuiathati
ergo ut malleatoris incus stringet᷑: qr infer¬

Expanded text:
sus interficiet spiritu oris sui, et destruet illustratione adventus sui . Haec autem quae in eum mittuntur fulmina, ad locum alium non feruntur, quia justis gaudentibus, solos tunc reprobos feriunt. Nam post trituram vitae praetis, in qua nunc triticum sub paleis gemit, ita illo extremi judicii ventilabro inter triticum paleasque discernitur, ut nec in tritici horreum paleae transeant, nec in palearum ignem horrei grana delabantur. Illa ergo fulmina locum alium nequaquam tangunt, quia videlicet igne suo non grana, sed paleas incendunt. Sed quia Leviathan istum poena non corrigit, insiCor enim antiqui hostis ut lapis indurabitur, quia nulla unquam conversionis poenitentia mollietur. Qui quia solis ictibus aeternae ultionis aptabisolis aptam percussionibus figit. Ad hoc namque incus statuitur, ut crebris ictibus feriatur. Leviathan ergo ut malleatoris incus stringitur, quia infer
Abbreviated transcription (Latin):
Scripturasacra ita ñnũ quãtẽpꝰ. p̃teritũ
futurũq ꝑmiscet : ut aliquando futuro
ꝓp̃terito. aliqͣndo uero utat᷑ p̃terito ꝓfu.¬
turo futuronãq ꝓp̃terito utit᷑. cũ ioħi
mulier paritura masculũ. qͥregat gentes
in uirga ferrea demonstrat᷑: Qđqr in car-¬
nato dnoueniente. iãtunc factũ fuerat:
resgesta nunciabat᷑ Rursũ p̃terito
utit᷑ ꝓfuturo: sic̃ ꝑpsalmistã dñs loqͥ¬
t᷑ dicens: foder̃ manꝰmeas & pedesmeos:
dinumerauer̃ om̃ia ossamea Quib ui¬
delicet uerbis species dñĩcȩ passionis.
qͣsiiã transacta describit : sed tam̃ ad huc
longe post futura nunciat᷑. Hocergo¬
loc o qđ dicit᷑. cũ sublatꝰ fuerit. timebuã
angłi. nihil obstat intelligi. qr subfutu¬
ritẽporis modo p̃terita describunt᷑:
Nec rectȩ intelligentiȩ sensũ relinqͥmꝰ:
sicredamꝰ. leuiathanisto abarcebeatitudi¬
niscadente. inruina eiꝰ etiã electos angłos
ex pauisse. ut cũistũ exilloꝵ numero sup¬

Expanded text:
Scriptura sacra ita nonnunquam tempus praeteritum futurumque permiscet, ut aliquando futuro pro praeterito, aliquando vero utatur praeterito pro futuro. Futuro namque pro praeterito utitur, cum Joanni mulier paritura masculum qui regat gentes in virga ferrea demonstratur. Quod quia incarnato Domino veniente jam tunc factum fuerat, res gesta nuntiabatur. Rursum praeterito utitur pro futuro, sicut per Psalmistam Dominus loquitur, dicens: Foderunt manus meas et pedes meos; dinumeraverunt omnia ossa mea . Quibus videlicet verbis species dominicae passionis quasi jam transacta describitur, sed tamen adhuc longe post futura nuntiatur. Cloco quo dicitur: Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, nil obstat intelligi quia sub futuri temporis modo praeterita describuntur. Nec rectae intelligentiae sensum relinquimus, si credamus Leviathan isto ab arce beatitudinis cadente, in ruina ejus etiam electos angelos expavisse, ut cum istum ex illorum numero sup
Abbreviated transcription (Latin):
intẽptatione malignoꝵ spirituum.
&robur animi ꝑdidit. & hocipsũ qͣđꝑ.
diderat non intellexit Leuiathaci
ergo faciem egestas antecedit. qine¬
glegentiũm̃tes: ante tẽptando spoliat.
quã eiꝰ insidias is qͥtẽptat᷑ agnoscat:
Per hoc ergo qđ dictũ ẽ. incollo eiꝰmora¬
bit᷑ fortitudo. uirtꝰ uiolentie ostendit᷑:
egestatẽ p̃ire cognoscimꝰ. suppetit illud.
qđ tam̃ tristius exponamꝰ : Terribili qͥppe
ordine dispositionis occultȩ. priusquã
leuiathaniste. in illo dãpnato homine
quã assumit appareat: a scã eccłauirtutũ
signa subtrahunt̃ : Nã ꝓphetia abscondit᷑:
curationũ grã aufert᷑: ꝓlixioris abstinen¬
tiȩ uirtꝰ inminuit᷑ : doetrinȩ uerba ẽtices.¬
cunt. miraculoꝵ ꝓdigia tollunt᷑:. Iuȩ
qͥdẽ nequaquã suꝑna dispensatio funditꝰ
subtrahit. sedñ hec sic̃ priorib tẽporib
apte acmultiplicit̃ ostendit: Qđ tam̃ mira
dispensatione agit᷑: ut una exre. diuina

Expanded text:
tione malignorum spirituum et robur animae perdidit, et hoc ipsum quia perdiderit non intellexit. Leviathan ergo faciem egestas antecedit, quia negligentium mentes ante tentando spoliat, quam ejus insidias is qui tentatur agnoscat. Per hoc ergo quod dictum est: In collo ejus morabitur fortitudo, virtus violentiae ostegestatem praeire cognoscimus, suppetit aliud quod tamen tristius exponamus. Terribili quippe ordine dispositionis occultae, priusquam Leviathan iste in illo damnato homine quem assumit appareat, a sancta Ecclesia virtutum signa subtrahuntur. Nam prophetia absconditur, curationum gratia aufertur, prolixioris abstinentiae virtus imminuitur, doctrinae verba conticescunt, miraculorum prodigia tolluntur. Quae quidem nequaquam superna dispensatio 1119 funditus subtrahit, sed non haec sicut prioribus temporibus aperte ac multipliciter ostendit. Quod tamen mira dispensatione agitur, ut una ex re divina
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ꝗđ subspecie unius cuiꝰq anomnȩ : de
infirmante iudȩa. atq in prauisitinerib
gradiente: ꝑpropħtã dñsdicit: Ecce
ego sȩpiãuiam tuã spinis. & sepiã eã mache¬

Expanded text:
enim quod, sub specie uniuscujusque animae, de enim quod, sub specie uniuscujusque animae, de infirmante Judaea, atque in pravis itineribus gradiente, per prophetam Dominus dicit: Ecce ego sepiam viam tuam
Abbreviated transcription (Latin):
extollit᷑. qͥcqͥdcallide machinat᷑: etiã cũ
iurtute potentiȩ scłaris ex seqͥst᷑: Qđ dani¬
hel ꝓpheta. intuensait: Dolus inmanueiꝰ
tute : ql om̃e qđ neqͥt̃ uolet. hoc ad tẽpus
exseqͥ etiã fortit̃ potest Dolus uero eiꝰ
dirigidicit᷑: qr fraudis eiꝰmalitia. nulla
difficultate p̃pedit̾: Hoc enĩ letuathati
iste. uł uasa eiꝰ habere crebro ꝓpriũ solent:
qđ adiniqͥtatis suȩ cumulũ. eaquȩneqͥter
appetunt. explere neqͥus possunt: Nã¬
cũ fortasse infirmant᷑ electi. atq indesi.¬
deriis inlicitis ruunt: ihoc plerũq di-¬
uiimuneris manuretinentur : qđ uolun¬
tatismisere. nullos effectꝰ inueniunt:
Cũq eoꝵ uotisuaria c̃trarietas nascit᷑.
plerũq exipsam possibilitate corrigun¬
t᷑: & miro int̃nȩ dispositionis ordine ꝑc̃uer-¬
sionẽ. mutatiomalȩ uoluntatis seqͥt᷑. dũ
ꝑinfirmitatẽ ꝑfectio denegat᷑: Flinc. ẽ.

Expanded text:
extollitur, quidquid callide machinatur, etiam sub extollitur, quidquid callide machinatur, etiam sub virtute potentiae saecularis exsequitur. Quod Daniel propheta intuens ait: « Dolus in manu ejus tute, quia omne quod nequiter volet, hoc ad tempus exsequi etiam fortiter potest. Dolus vero ejus dirigi dicitur, quia fraudis ejus malitia nulla difficultate praepeditur. Hoc enim Leviathan iste, vel vasa ejus habere crebro proprium solent, quod ad iniquitatis suae cumulum, ea quae nequiter appetunt, explere nequius possunt. cum fortasse infirmantur electi, atque in desideriis illicitis ruunt, in hoc plerumque divini muneris manu retinentur, quod voluntatis miserae nullos effectus inveniunt. Cumque eorum votis valida contrarietas nascitur, plerumque ex ipsa impossibilitate corriguntur, et miro internae dispositionis ordine, per conversionem mutatio malae voluntatis sequitur, dum per infirmitatem perfectio denegatur. Hinc est
Abbreviated transcription (Latin):
iohem dicit᷑ Ue terrȩ & mari: qr descen¬
dic diabolus aduos. habensirã magnã:
sciens qđ modicũ tẽpꝰ habet: Iunc ergo
inmagnȩ irȩ feruorẽ sedilatat: nequi
inbeatitudinẽ stare ñ potuit. indãpnati-¬
onis suȩ foueã cũ paucisruat: Tunc qͥcqͥd
neqͥ t̃ ualuerit. callidius exqͥret: tunc
cer uicẽ suꝑbiȩ altius erigit: & ꝑdãpnatũ
illũ quẽgestat hominẽ. om̃e qđtẽpora.¬
lit̃ p̃ualet. neqͥt̃ ostendit : Vnde diuina
uoce rectenunc dicit᷑: Incollo eiꝰ morabit᷑¬
fortitudo : Quideñ collo leuiathan istius.
nisielationis extensio designat᷑: qua ẽtra
dm̃ se erigens. cũsimulatione sc̃ĩtatis.
etiã tumore potestatis extollit᷑ : qr enĩ
ꝑcollũ suꝑbia exprimit᷑. qͥsaiasꝓpheta
testat᷑: qͥ hierłm filiasredarguit dic̃s:
Ambulauer̃ extento collo: Incolloergo
leuiathan istius. fortitudo demoraridi.¬
cit᷑ qrelationi illius etiã sublincta
potentia suffragat᷑: Nã qͥcqͥd tunc suꝑbe¬

Expanded text:
e terrae et mari, quia descendit diabolus ad vos habens iram magnam, sciens quod modicum tempus habet . Tunc ergo in magnae irae fervorem se dilatat, ne qui in beatitudine stare non potuit, in damnationis suae foveam cum paucis ruat. Tunc quidquid nequiter valuerit, callidius exquirit; tunc cervicem superbiae altius erigit, et per damnatum illum quem gestat hominem omne quod temporaliter praevalet nequiter ostendit. Unde et divina voce recte nunc dicitur: CAPUT Ifortitudo. - Quid enim collo leviathan istius, nisi elationis extensio designatur? Qui contra Deum se erigens, cum simulatione sanctitatis etiam tumore potestatis extollitur. Quia enim per collum superbia exprimitur, Isaias propheta testatur, qui Jerusalem filias redarguit, dicens: Ambulaverunt extento collo . In collo ergo Leviathan istius fortitudo demorari dicitur, quia elationi illius etiam subjuncta potentia suffragatur. Nam quidquid tunc su
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersitatis terminũ
exeaquȩ nossumꝰ parce¬
pensemus:
iuueniles annosrobustiu singet: Insenili
autẽ tẽpore crebrescentib morbis
excoqt & dũ diutius distendit᷑. ut sub¬
sistatꝰ. moriendiuice cotidie deficit ꝑmo
m̃tauiuendi : Ita etiã munditẽpꝰ dũue¬
nientib annis auget᷑. crebrescentib malis
afficit᷑: &unde ȩtatis augm̃tũ ꝓcipit.
inde salutis dispendiũ sentit: Tribulati¬
onesnãq illi cũ tẽporib crescunt : & eo
detrim̃ta uitȩ debilior tolerat. qͦqͦsi
adintã ꝓuectior durat : Totiseñĩ ẽtraillũ
antiqͥs hostis uirib: soluit᷑ : Qui quãuis iã
beatitudinẽ amisit: tunc tam̃ plenius
extinguit᷑. qͣndo & atẽptandilicentia
abstractꝰ ȩternis incendus religat᷑: Un-
de. extrema mundi a trocius tẽptatu¬
rus ad gredit᷑: Quitanto fit feruentior
ad se uitiã. qͣnto se uiciniorẽ sentit ad
pęnã : Considerat qͥppe. qđ iuxta sit
ut licentiã neqͥssimȩ libertatȩ̃s amittat:

Expanded text:
terminum ex ea qua nos sumus parpensemus. juveniles annos robustius viget, in senili autem tempore crebrescentibus morbis excoquitur; et dum diutius distenditur ut subsistat, moriendi vice quotidie deficit per momenta vivendi. Ita etiam mundi tempus dum venientibus annis augetur, crebrescentibus malis afficitur; et unde aetatis augmentum percipit, inde salutis dispendium sentit. Tribulationes namque illi cum temporibus crescunt, et eo detrimenta vitae debilior tolerat, quo quasi ad vitam provectior durat. Totis enim contra illum hostis antiquus viribus solvitur, qui quamvis jam beatitudinem amisit, tunc tamen plenius exstinguitur, quando, et a tentandi licentia abstractus, aeternis ince extrema mundi atrocius tentaturus aggreditur, quia tanto fit ferventior ad saevitiam, quanto se viciniorem sentit ad poenam . Considerat quippe quod juxta sit ut licentiam nequissimae libertatis amittat;