comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ nocencie p̃bebũt tius ferculis alimenta. Domestice al¬
tiliũ carnes nõ cessabũt inte diuini amoris augere ping¬
iedinẽ ⁊ uniu̾sa gn̾a poluccũ suꝑ mentis tue mensam sũp¬
tuosius ĩ struẽt spiritale cõuiuiũ. itue̾o taurina ceruix ⁊¬
suꝑbie suppositũ tue dicionis emugiet uigũ. Equine luxu¬
rie effrenata libertas subte chamati oris mandet ĩ sacia¬
biliter ferrũ. Om̃es belue uicioꝵ. uniu̾sa portẽta repti¬
liũ tremefticta pauebũt tue dñacionis imperiũ. Et hec
quidem oĩa ĩ hac uita ĩ tuũ cedent pltro peculiũ: si preci
pociora dabũt᷑ i nõ est fateor nr̃arũ uiriũ disputare:
nõ est nr̃e facultatis euolu̾e. Hoc tm̃ ad cõpendiosũ inex¬
plicabilis negocy exitũ referre sufficiati ꝙ hoc acceptiu̾
sũt qui mũdum ꝑstte reliquerũt : qd̾ nec oculus uidit nec
auris audit nec ĩ cor homĩs ascendit que p̃parauit deus

Expanded text:
innocentiae praebebunt tuis ferculis alimenta. Domesticae alinnocentiae praebebunt tuis ferculis alimenta. Domesticae altilium carnes non cessabunt in te divini amoris augere pinguedinem. Universa genera volucrum super mentis tuae mensam sumptuosius instruent spiritale convivium; at vero taurina cervix superbiae suppositum tuae ditionis emugiet jugum. Equinae luxuriae effrenata libertas sub te chamati oris mandet insatiabiliter ferrum. Omnes belluae vitiorum, universa portenta reptilium tremefacta pavebunt tuae dominationis imperium. Et haec quidem omnia in hac vita in tuum cedent ultro peculium, si pretiopotiora dabuntur, non est, fateor, nostrarum virium disputare, non est nostrae facultatis evolvere. Hoc tantum ad compendiosum inexplicabilis negotii exitum referre sufficiat, quia hoc accepturi sunt, qui mundum perfecte reliquerunt: « Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
Quia eñĩ muricio sang̾ne tingitire ⁊ ut ĩ purpureũ colorẽ
lana p̾tatur. Qruisq̃s solio recti examis ita p̃sidet. ut om̃es
sue carnis illecebras piciorũq barbariẽ uiolento ĩperio
mortificare festinet ⁊ hic rex non ĩ merito dicitur. ⁊ spũalis
ꝑfecti ĩ actiua uita oꝑis. dextralia eciã speculatiẽ ⁊templa¬
cionis. Leua eñĩ eius sub capite tuor et dextẽa illius amplex¬
abit᷑ te. Et quid tibi plura polliceca ⁊ q̃ñquidem ĩ illo om̃n p̾
tutũ gẽmis. cũctoꝵ ꝑfrueris carismatũ margaritisi Nec
tibi deerũt om mũdorũ scłi. ĩ mundorũq aĩaliũ greges:
que sub urega tue tͣnseant discipliẽ. In mũda siquidẽ uicioꝵ
cermẽta sub tue dicionis imꝑio domabũtur: mũda uero ĩ teri¬
oris tui hom̃is uentrem suauissime refeccionis dapibus
saginabũt. ouini pelleris turma delicatis accurata. dulc̾

Expanded text:
Quia enim muriceo sanguine tingitur, ut in purpureum colorem Quia enim muriceo sanguine tingitur, ut in purpureum colorem lana vertatur, quisquis solio recti examinis ita praesidet, ut omnes suae carnis illecebras, vitiorumque barbariem violento imperio mortificare festinet, hic rex non immerito dicitur, et spiritualis perfecti in activa vita operis, dextralia etiam speculativae contemplationis. « Leva enim ejus 251 sub capite tuo, et dextera illius amplexabitur te . » Et quid tibi plura pollicear? quandoquidem in illo omnium virtutum gemmis, cunctorum perfrueris charismatum margaritis? Nec tibi deerunt omnium mundorum scilicet immundorumque animalium greges, quae sub virga tuae transeant disciplinae. Immunda siquidem vitiorum armenta sub tuae ditionis imperio domabuntur; munda vero interioris tui hominis ventrem suavissimae refectionis dapibus saginabunt. Ovini velleris turma delicatius accurata, dulcis
Abbreviated transcription (Latin):
pite fiduciã pone. Dñs eñi oim̃ est: et diues ĩ om̃es qui in¬
uocãt illũ. Enĩuero si granũ illud cõpetenti cura sexuare ⁊¬
studueris ⁊ uidebis apothecas ĩ terioris cellary tui. auri et
argenti om̃q diuiciaꝵ talentis afflu̾e : uidebis et horrea
tua nouo ꝓuentu segetũ in cõꝑabiliter redundare. Illũ ergo
thezcurrũ cũiosa sollicitudine iugit̾ ex cole: c̾ta illũ noctnas
diurnasq ex cubias uigili sedulitate depende. In illo eñi uno
om̃i diues eris: nec eoꝵ que tibi fuerint nc̃cria. copia pote¬
ris indigere. In illo quippe possidebis cuxũ diuĩẽ sapĩe:
arrgentũ edificatricis eloquẽcie. In illo diu̾sa pallia de cõe ⁊
honeste cõuersaciõis: bis tinctũ uidelicet coctũ genũe cari¬
tatis. collobiũ nitide castitatis: in illo bissũ pacĩe. flãmeum¬
crocũ. trrocinũ diuini feruoris. puxpurã regie diginitatis.

Expanded text:
vitae fiduciam pone. Dominus enim omnium est, et dives in omnes qui invitae fiduciam pone. Dominus enim omnium est, et dives in omnes qui invocant illum . Enimvero si granum illud competenti cura servare studueris, videbis apothecas interioris cellarii tui, auri, et argenti omniumque divitiarum talentis affluere. Videbis et horrea tua novo proventu segetum incomparabiliter redundare. Illum ergo thesaurum curiosa sollicitudine jugiter excole, circa illum nocturnas diurnasque excubias vigili sedulitate depende. In illo enim uno omnium dives eris, nec eorum, quae tibi fuerint necessaria, copia poteris indigere. In illo quippe possidebis aurum divinae sapientiae, argentum aedificatricis eloquentiae. In illo diversa pallia decorae et honestae conversationis, bis tinctum videlicet coccum geminae charitatis, colobium nitidae castitatis. In illo byssum patientiae, flammeum birotinum divini timoris, purpuram regiae dignitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
sumptus te delectat acquire. pnde future possis
occrere pauꝑtatri ueras ꝓuidus diuicias appete:
uere eciã pauꝑtatis in opiam ꝑtimesce. Illius nãq pauꝑ¬
tatis ĩ tuitu. facilime pauꝑtas ista dtempnit᷑. Illarũ con¬
ꝑacione diuiciaꝵ. om̃is terrene substancie copia tamquam
litorea alga despicit᷑: que pedibus cõculcat᷑. Igit᷑ si uere cõ¬
tendis ĩopiam tediosissime illius pauꝑtatis euãd̾e̾: stude inci¬
gro cordis tui optimaꝵ frugũ sarionibus ĩ sudare. Teste enĩ
apło. qui semĩat in spũ. despũ metet uitã et̾nam. Et iterũ.
Bonũ aũt facientes nõ deficiamus: tp̃e enĩ suo metemꝰ non
deficientes. Illud sumũ et unicũ granũ in noualibus tue mẽ¬
tis occulta: quod uidelicet cadẽs ĩ t̾ram mortuũ fuerit ⁊ mul¬
tũ astulit fructũ. Hoc tibi tezcurus: hoc tibi sit oĩgenaꝵ pb̾¬
tas frugũ. In illo acquirẽdi finẽ ⁊stitue: millo omẽm ut̾usq

Expanded text:
sumptus te delectat acquirere, unde futurae possis occurrere paupertati, veras providus divitias appete, verae etiam paupertatis inopiam pertimesce. Illius namque paupertatis intuitu, facillime paupertas ista contemnitur; illarum comparatione divitiarum omnis terrenae substantiae copia, tanquam littorea alga despicitur, quae pedibus conculcatur. Igitur si vere contendis inopiam taediosissimae illius paupertatis evadere, stude in agro cordis tui optimarum frugum sationibus insudare. Teste enim Apostolo: « Qui seminat in spiritu, de spiritu metet vitam aeternam . » Et iterum: « Bonum autem facientes non deficiamus; tempore enim suo metemus non deficientes . » Illud summum et unicum granum in novalibus tuae mentis occulta: quod videlicet cadens in terra mortuum fuit, et multum attulit fructum . Hoc tibi thesaurus, hoc tibi sit omnigenarum ubertas frugum. In illo acquirendi finem constitue, in illo omnem utriusque
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceꝑat ͥ qui paulopost dũ inter ista missarũ solen¬
nia sacris ailtaribꝰ deuotus astaret. ecte lamprede me¬
moria illecebrosi gustus eũ tent auit affectu. Ille ut exat ĩ sĩguis
aĩ talia se pati posse in obtutib occulti et oĩpotentis in spectoris
erubuit: expletisq regressus officiis febreticũ piscem. aĩe pauꝑi¬
tradendũ esse mandauit. Sic profecto canicula uoluptatis que sub
mensa corꝑis uttũq potuisset inu̾e: ad sancta scõrũ impudẽter
irrumpẽs. pnĩe fuste mactata meruit ĩterire.

Expanded text:
perat, qui paulo post dum inter ipsa missarum solemnia sacris altaribus devotus assisteret, ecce naupredae memoria illecebrosi gustus eum tentavit affectu. Ille, ut erat insignis animi, talia se pati posse in obtutibus occulti, et omnipotentis inspectoris erubuit, expletisque regressus officiis, febreticum animae piscem paupetradendum esse mandavit. Sic profecto canicula voluptatis, quae sub mensa corporis, utcunque potuisset vivere, ad sancta sanctorum impudenter irrumpens, poenitentiae fuste mactata, meruit interire.
Abbreviated transcription (Latin):
aliqñ precordis duricia nõ exumpũt: mens tñ ip̃a merore
grauius cõtabescit. Perpendo sepe quale sit insaciabilib sub¬
iacere draconib. ĩimicis infẽdẽabilibus interesse: ĩmorte ui¬
uere. inignibus habitaie. Illud eciã quomõ ad cruciandos im¬
pios hoc preceteris electũ sit elementũ. ut cũ fauilla dissiliens
ĩ quolibet membro uel ad momentũ toleraĩ non possit. pltrices
flãme miseros homĩes hinc egredientes absorbeant. et ĩfinite
patens norax gehẽna cõcdudat. Ex quib nimirũ plura suppete̾t
aĩmꝰ eloqui: nisi me ꝓhibe̾t epistolare cõpendiũ diucius ĩ mo-¬
rari. Exqua tñ occasione quoddã nũt redit ĩ mentẽ qd̾ nõ piget
No uiri dep̾moribus xii exempł ¶breuit̾ ãnota¬

Expanded text:
aliquando prae cordis duritia non erumpit, mens tamen ipsa moerore aliquando prae cordis duritia non erumpit, mens tamen ipsa moerore gravius contabescit. Perpendo saepe quale sit insatiabilibus subjacere draconibus, inimicis infoederabilibus interesse, in morte vivere, in ignibus habitare. Illud etiam, quomodo ad cruciandos impios hoc prae caeteris electum sit elementum, ut cum favilla dissiliens, in quolibet membro, vel ad momentum tolerari non possit, ultrices flammae miseros homines hinc egredientes absorbeant, et infinite patens vorax gehenna concludat. Ex quibus nimirum plura suppeditat animus eloqui, nisi me prohiberet epistolare compendium diutius immorari. Ex qua tamen occasione quiddam nunc redit in mentem, quod non piget uo viri de primoribus
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio cũcta cõmittens: quid deo dese placeat ĩ motus ex pectat.
ignis ergo globis ĩ astra furentib cũcta occupat. cũcta ꝑuadit
et nõ solum cetera queq succendũtur: sed et moͣsterium. heu
tedet dice̾ ip̃mq seruũ dei cũ tota cellula sua cõflagrauit. Quod
profecto dei iudiciũ non tam discuciendũ qm timendũ. Q̾s eñi
humane mentis ĩ tuitu diuĩorũ iudiciorũ penetrare ualet abissir
cũsit ptiq t̾ribilis in cõsiliis suꝑ filios hoĩm. Quis enĩ cred̾e̾ potu¬
isset. ut is qui ꝑ reuelacionẽ meruit agnosc̾e ꝑiture prbis exci¬
dium ⁊ semetipsum ignorae̾t flãmis simul atrotib exurendũ.
Hec igitur et hiis siłia cũ mente cõsidero. cũ subtili meditacõe
ꝑtracto⁊ dũ quid mithi adhuc ĩ mineat nescio: tremefactus c̾te
totis insceribus obstupesco. moxq ad lacrimas redeo ͥ et si fletus

Expanded text:
judicio cuncta committens, quid Deo de se placeat immotus exspectat. judicio cuncta committens, quid Deo de se placeat immotus exspectat. Ignis ergo globis in astra furentibus, cuncta occupat, cuncta pervadit et non modo caetera quaeque succendit, sed et monasterium, heu! taedet dicere, ipsumque servum Dei cum tota sua cellula conflagravit. Quod profecto Dei judicium non ta penetrare valet abyssum, cum sit utique terribilis in consiliis super filios hominum? Quis enim credere potuisset, ut is, qui per revelationem meruit agnoscere periturae urbis excidium, semetipsum ignoraret flammis simul atrocibus exurendum? Haec igitur et his similia cum mente considero, cum subtili meditatione ertracto, dum quid mihi adhuc immineat, nescio; tremefactis certe totis visceribus obstupesco; moxque ad lacrymas redeo, et si fletus
Abbreviated transcription (Latin):
tnͣsacta cõtigit ut esset ĩ quadã tentonicorũ prbe seruus dei et¬
sancte cõuersacioĩs et bone fame: qui iuxta monasceriũ in cellula
morabatur. Huic sane reuelatũ est. qr nisi ppłis ꝑpenitenciã qntociꝰ
se asua prauitate cõpesce̾t: infra triginta dies tota eorũ ciuitas in¬
cendio subiaceret. Qui nimirũ uisionis sue misteriũ non solum
ep̃o ciuitatis ĩ notuit: sed et ꝑ omẽm ppłm sine mora diuagare
curauit. Illi aũt in prauitatis sue malicia ꝑdirrãtes. urũ dei ar¬
dignati sũt sua facta corrige. Porro uir dei p̃ciosiora queq mõ¬
stery ubet ĩ recessus abditos cõuehi: pbi possent abignibus il¬
libatti seruari. Quid p̾bis ĩ morori Tandem lugubris ille dies
aduenit: et a septem prbis regionib pltor ignis exoritur. Et
ecce monachi ad serui dei cellulam auxie ꝓruũt: eũq ĩminente
ꝑiculo nõ segniter exire deposcũt. Ille aũt recisat om̃o. diuino

Expanded text:
 quadam Teutonicorum urbe servus Dei sanctae conversationis, et bonae famae, qui juxta monasterium in cellula morabatur. Huic sane revelatum est, quia nisi populus per poenitentiam quantocius se a sua pravitate compesceret, infra triginta dies tota eorum civitas incendio subjaceret. Qui nimirum visionis suae mysterium non solum episcopo civitatis innotuit, sed et per omnem populum sine mora divulgare curavit. Illi autem in pravitatis suae malitia perdurantes, virum Dei ar, dedignati sunt sua facta corrigere. Porro vir Dei pretiosiora quaeque monasterii jubet in recessus abditos convehi, ubi possent ab ignibus illibata servari. Quid verbis immoror? Tandem lugubris ille dies advenit, et a septem urbis regionibus ultor ignis exoritur. Et ecce monachi ad servi Dei cellulam anxie proruunt, eumque imminente periculo, non segniter exire deposcunt. Ille autem recusat omnino, divinoque
Abbreviated transcription (Latin):
fauentine ciuitatis ex hoc seculo ante nõ paruũ lp̃us
egressi cuidã diacono simul apparuere ꝑ uasũ. Qui ni¬
mirũ ferreis casulis in morẽ sacerdotũ talotenꝰ adima defluen¬
tibus uidebãtur ĩ duti. Pertũctatus aũt dyaiconus utrũ ne in¬
quit nos qui ĩ illa pita estis. iugiter dnm̃ bñdicitis . Fñderũt.
Nos qui apud ĩferos et̾no igne truciam᷑. nũꝙͣ benedicimꝰ dñm.
Plane quod sollicitudĩs mee pondus accumulat. et frater ille
Inlubrico siquidẽ positi  repente prolabim᷑: et nũc mũdi. sub
momento tꝑis in quinanurr.

Expanded text:
Faventinae civitatis ex hoc saeculo ante non parvum tempus egressi, cuidam diacono simul apparuere per visum, qui nimirum ferreis casulis in more sacerdotum talotenus ad ima defluentibus videbantur induti. Percunctatus autem diaconus, utrumne, inquit, vos, qui in illa vita estis, jugiter Dominum benedicitis? Responderunt: Nos, qui apud inferos aeterno igne cruciamur, nunquam benedicimus Dominum. Plane, quod sollicitudinis meae pondus accumulat, et frater ille,In lubrico siquidem positi, repente prolabimur; et nunc mundi sub momento temporis inquinamur.
Abbreviated transcription (Latin):
moͣchis qui deo ita st̃ peculiari quadã atq ut italoquar
domestica failiaritate cõiuncti᷑ ut oburato scło solis
sint diuis obsequys irreuoͣbilit̾ deputati. Sicut enĩ ah
ipso reproborũ capite: ita quoq amẽbris illuis nisi cau¬
sa cõuersionis exegeĩt studendũ est declinare. Una
siquidẽ hic abhomĩacionis repulsa debet᷑. quib illic
unus ignis altestãte peritate ꝑatur : dũ adsmnistram
positis d̾r. Ite maledicti ĩ ignẽ et̾nũ : q̃ ꝑatus est dycibo¬
lo et angłis eius. Quos ergo ad aliam cerninꝰ pr̃ĩ¬
am tende̾ nõ debemꝰ eis ĩ ria noxie societatis glutino
federari ͥ ne quos ĩ ordĩatus amor associat : simł et̾
pena extreme ulcionis ĩ uoluat

Expanded text:
monachis, qui Deo ita sunt peculiari quadam, atque, ut ita loquar, monachis, qui Deo ita sunt peculiari quadam, atque, ut ita loquar, domestica familiaritate conjuncti, ut abjurato saeculo, solis sint divinis obsequiis irrevocabiliter deputati. Sicut enim ab ipso reproborum capite, ita quoque a membris illius, nisi causa conversionis exegerit, studendum est declinare. Una siquidem hic abominationis repulsa debetur, quibus illic unus ignis, attestante Veritate, paratur, dum ad sinistram positis dicitur: « Ite, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . » Quos ergo ad aliam cernimus patriam tendere, non debemus eis in via noxiae societatis glutino foederari, ne quos inordinatus amor associat, simul etiam poena extremae ultionis involvat
Abbreviated transcription (Latin):
suffic̾e poterat: ut moͣchos a mũdi uagacione
cõpescet. Quis eñĩ hoc tp̃e quorũlibet scłariũ posset in¬
uenire cõuentũͥ pbi non sit huõi qui ꝓsui reatus pi¬
aculo. ex cõicacionis debeat subire iudiciũ. Iam du¬
dũ enĩ omĩa que ꝑ mũdũ c̾mina cõiter emerserũt. et¬
uniu̾sa flagiciorũ mala nũc pigẽt᷑l atq eose diffusi¬
us cotidie pullulãdo dilatãt: quo picinus mũdi termi¬
nus appropinquat. Qua ꝓpter ĩ possibile est moͣcho
bus sacrarũ edium. cũ adultei̾s loquit᷑ ⁊ quib eciam si
auersus exhorreat plerũq cũ osculo iũgitur. sił eciã
cõi ferculo ꝓut ncc̃itas ĩminet cõuiuatur cũ ecõtrario
apłus clamet. Si id qui fr̃ noĩatur est fornicator ã
in mũdus aut ebriosus ã rapax : cũ huiõi nec cibum
sum̾e. Et certe satis formidulosum est nimisq contrari-¬
ũ cum hys qui adeo diuisi sunt habere dsorcũ ⁊ p̃sertim

Expanded text:
a mundi vagatione compesceret. Quis enim hoc tempore quorumlibet saecularium possit invenire conventum, ubi non sit hujusmodi, qui pro sui reatus piaculo excommunicationis debeat subire judicium? Jam dudum enim omnia per mundum crimina communiter emerserunt, universa flagitiorum mala nunc vigent, atque eo se diffusius quotidie pullulando dilatant, quo vicinius mundi terminus appropinquat. Quapropter impossibile est monacho, bus aedium, cum adulteris loquitur: quibus, etiam si adversus exhorreat, plerumque tamen osculo jungitur, simul etiam communi ferculo, prout necessitas imminet, convivatur, cum econtrario Apostolus clamet: « Si is qui frater nominatur, est fornicator, aut immundus, aut ebriosus, aut rapax, cum hujusmodi nec cibum sumere . » Et certe satis formidolosum est, nimisque contrarium, cum his qui a Deo divisi sunt, habere consortium, praesertim
Abbreviated transcription (Latin):
aromatũ. acredinẽ inhiant pigmẽtorũ. illit
eos et sulphureus fetor excruciat. et thetra ⁊¬
picei fumi caligo circũdat. Ducũt enĩ in bonis
dies suos. et in pũcto ad ĩferna descendunt.

Expanded text:
aromatum, et acredinem inhiant pigmentorum, illic aromatum, et acredinem inhiant pigmentorum, illic eos et sulphureus fetor excruciat, et terra picei fumi caligo circumdat. « Ducunt enim in bonis dies suos, et in puncto ad inferna descendunt
Abbreviated transcription (Latin):
fernũ descende̾ est: cũ ipsis quoq mẽbris qui¬
bus desideria poluptatis expleuerũt. eterni
iudicii tormẽta tollerare ⁊ ut tũc eos dolor un
diq ab sorbeat. qui nũc suis delectationibus
subditi. pndiq contra iustitiã iuste iudicantis
pugnant. Que tñ supplicia ĩse diu̾sos et pltra
nires cruciant᷑ͥ et in eis uite subsidiũ exstĩ¬
guendo seruant. ut sic itam terminus fini-¬
at. quatenus semꝑ sine tͥmino cruciatus ui¬
uat ͥ quia et ad finẽ ꝑtormẽta ꝓperat. et fine fi¬
ne deficiens durat. Fit ergo miseris mors sine
luxurie dediti. et ad ꝓprie carnis arbitrium ui¬
uant. ut aĩa postinodũ et carne simul ĩ tere¬
ant. Nũc medullas mũdane dulcedinis sorbe.¬
ãt. ut repleti tũc ꝑpetui cruciatus absinthio
totis uiscerib amarescãt. Necesse quippe est.
ut illic dentib strideant. qui hic edacitate gandebãt
Ill ic abeis irremediabiłr plangit᷑. aquib hic
noluptuose ridetur. Quiq hic̃ olfaciũt ĩ odores

Expanded text:
fernum, est cum ipsis quoque membris, quibus desideria voluptatis expleverunt, aeterni judicii tormenta tolerare, ut 782 tunc eos undique dolor absorbeat, qui nunc suis delectationibus subditi, undique contra justitiam juste judicantis pugnant. Quae tamen supplicia in se demersos et ultra vires cruciant, et eis vitae subsidium exstinguendo servant: ut sic vitam terminus finiat, quatenus semper sine termino cruciatus viat; quia et ad finem per tormenta properat, et sine fine deficiens durat. Fit ergo miseris mors sine luxuriae dediti, et ad propriae carnis arbitrium vivant, ut anima postmodum et carne simul intereant; nunc medullas mundanae dulcedinis sorbeant, ut repleti tunc perpetui cruciatus absynthio totis visceribus amarescant . Necesse quippe est ut illic dentibus strideant, qui hic edacitate gaudebant; illic ab eis irremediabiliter plangitur, a quibus hic voluptuose ridetur: quique hic olfaciunt nidores
Abbreviated transcription (Latin):
ultrix flãma niciorũ ht̃ ardorẽ: non habet pe¬
nitus lucẽ. Unde est quod de illo quẽ ase r̾pellit
peritas dicit. Ligate illi manus et pedes: et mit¬
tite ĩtenebras exteriores. Si ignis itaq qui re¬
probes cruciat. lum̃e hr̃e potusset. is qui repel¬
litur. nequaꝙͣ mitti ĩ tenebras dice̾tur. Hinc
eciã psalmista ait. Suꝑ eos cecidit ignis. et nõ
inderũt solem. Ignis enĩ suꝑ impiõs cadit᷑ ẜ
sol igne cadente non ternitur l qr illos quos ie¬
hẽne flãma deuorat. a pisione ueri luminis ce¬
cat: ut et foris eos dolor cõbustionis cruciet. et
senciant: qui dũ hic muerẽt. prauis suis delec¬
taciõib exutroq seruiebãt.Unde bene ꝑ ꝓpħa¬

Expanded text:
ultrix flamma vitiorum habet ardorem, non habet peultrix flamma vitiorum habet ardorem, non habet penitus lucem. Unde est quod de illo, quem a se repellit, Veritas dicit: « Ligate illi manus et pedes, et mittite eum in tenebras exteriores . » Si ignis itaque, qui reprobos cruciat, lumen habere potuisset, is, qui repellitur, nequaquam mitti in tenebras diceretur. Hic etiam Psalmista ait: « Super eos cecidit ignis, et non viderunt solem . » Ignis enim super impios cadit; sed sol, igne cadente, non cernitur, quia illos, quos gehennae flamma devorat, a visione veri luminis caecat, ut et foris eos dolor combustionis cruciet, et sentiant, qui, dum hic viverent, pravis suis delectationibus ex utroque servieba
Abbreviated transcription (Latin):
huiõi sunt pena tꝑalis affĩce̾t. ut nõ
eos tartarus ex pectaret. Illic enim
iuxta qualitatẽ gaudii retribuitur mẽsura
tormenti. Qnͣtoq quis hic alcius ꝑ iactantiã
tumoris extollitur. tanto illic poratis inten¬
dii baratro ꝓfundius absorbetur. Unde est
quod de ꝑuersa aĩa sub babilonis specie dicit᷑.
Quantũ se exaltauit et in deliciis fuitꝰ tontũ
date illi tormẽta et luctus. Et alibi. Potẽtes
potenter tormẽta pacient᷑. et fortibus for-¬
cior erit cruciacio. Nam et ip̃e carnales il¬
lecebre. uel cetera uicia que hic prauos ho¬
mines inflãmabant. illic ĩpicem r̃sinãq
pertunt᷑: et ultricib flãmis uires actͥbuũt.
Plane sicut scriptu᷑a dicit: illic est umbra
mortis. Que profecto nichil est aliud. nisi
obscuritas insionis animiͥ quia dãpnatus
quisq cũ et̾no igne succendit᷑: ab inf̾no lumĩe te¬
nebratur. Natura uero ignis est. ut exip̃o et
lucẽ exhibeat et ardorem. Sed tnͣsactoꝵ illa

Expanded text:
unt, sic poena temporalis afficeret, ut non eos etiam tartarus exspectaret! Illic enim, juxta quantitatem gaudii retribuitur mensura tormenti; quantoque hic altius per jactantiam tumoris extollitur, tanto illic voracis incendii barathro profunditus absorbetur. Unde est quod de perversa anima sub Babylonis specie dicitur: « Quantum se exaltavit, et in deliciis fuit, tantum date illi tormenta et luctus . » Et alibi: « Potentes potenter tormenta patientur, et fortior erit cruciatio . » Nam et ipsae carnales illecebrae, vel caetera vitia, quae hic pravos homines inflammabant, illic in picem resinamque vertuntur, et ultricibus flammis vires tribuunt. Plane sicut Scriptura dicit , illic est umbra mortis, quae profecto nihil est aliud nisi obscuritas divisionis visionis; quia damnatus quisque cum aeterno igne succenditur, ab interno lumine tenebratur. Natura vero ignis est ut ex se ipso et lucem exhibeat et ardorem, sed transactorum illa
Abbreviated transcription (Latin):
uirus ĩuomuit. ad huc fortassis et tibi tamꝙͣ
filie morem seruans ꝑ aliud siuĩ nasculũ sibila¬
bit ÷ reuerte inquiens domũ sub ipso satre pro¬
fessionis hĩtu: rege familiam. expone pie muẽ¬
di formam. tene suꝑfiliũ eiusq coenos grauitat᷑
at modestie disciplinã ⁊ prouide lapsuro nõ cib¬
souã legib sponsam. nec resilire ꝑ mittas sibi¬
met obsequenciũ clientelam. Hec igit᷑ fabricãs
nequicie spũs nõ curat qua te adsẽculũ retra¬
hat ueste: dũmodo cõfĩdat quod ꝑscłares actꝰ
tibi principet᷑ in mẽte

Expanded text:
virus invomuit , adhuc fortassis et tibi tanquam virus invomuit , adhuc fortassis et tibi tanquam filiae morem servans, per aliud suum vasculum sibilabit: Revertere, inquiens, domum sub ipso sacrae professionis habitu, rege familiam, expone pie vivendi formam, tene super filium ejusque coaevos gravitatis ac modestiae disciplinam, provide lapsuro non absonam legibus 779 sponsam, nec resilire permittas sibimet obsequentium clientelam. Haec igitur fabricans nequitiae spiritus non curat qua te ad saeculum retrahat veste, dummodo confidat quod per saeculares actus tibi principetur in mente
Abbreviated transcription (Latin):
mo et regina. dño meo celesti scilic ẽgi
ꝑ ãnulũ uiue fidei et arram sc̃i spũs despõsała:
tu itaq hec et hiis siłia que de diuiui furoris et
tare: ut hoc uelut amare cõfeccionis antidoto.
sibilos antiqui serpentis. eiusq letale pirus
possis euadere. In memetip̃o quippe frequen¬
ter exꝑtus sum. quia cũ uiscerib meis huiꝰ¬
cogitacionis amaritudo diffunditur⁊ atũctis ma¬
le blandientis mũdi ut ita loquar humoribus
mentis mee stomachus exsiccatur. Sepe enĩ
malignus spũs pelut auis ĩ tamo axboris. sic
ĩ ling̃ua ponitur adulantisͥ et tamꝙͣ ꝑ organũ
pasis ĩuasi utrus effluit: qd̾ letaliter in audien¬
tis interiora tnsfudit. Tu autẽ obtura aures ma¬
lesuadis cantib syrenarũ. et scillee uoragis
prudent᷑ euade naufragiũ ⁊ sicq tor tuũ in sãcto
ꝓposito terror iudicis figat. uł nequaꝙͣ hoc uen¬
tus assentorii fauois euellat. Antiquus enĩ ille
seductor qui dudũ eue ꝑserpentẽ uersucie sue

Expanded text:
mo et regina, Domino meo, coelesti scilicet regi, per annulum vivae fidei et arrham sancti Spiritus desponsata: tu itaque haec et his similia, quae de divini furoris et tare; ut hoc velut amarae confectionis antidoto sibilos antiqui serpentis ejusque lethale virus possis evadere. In memetipso quippe frequenter expertus sum quia, cum visceribus meis hujucogitationis amaritudo diffunditur, a cunctis male blandientis mundi, ut ita loquar, humoribus, mentis meae stomachus exsiccatur. Saepe enim malignus spiritus, velut avis in ramo arboris, sic in lingua ponitur adulantis, et tanquam per organum vasis, in vas virus effluit, quod lethaliter in audientis interiora transfudit. Tu autem obtura aures malesuadis cantibus Sirenarum, et Scyllaeae voraginis prudenter evade naufragium; sicque cor tuum in sancto proposito terror judicis figat, ut nequaquam hoc ventus assentatorii favoris evellat. Antiquus enim ille seductor, qui dudum Evae per serpentem versutiae suae
Abbreviated transcription (Latin):
abhac regione pilla cõtigisse dicitur : ꝙ quidam agri¬
cola pix erũpente crepusculo mature surgẽs enormis
draconẽ magnitudĩs indit. Quẽ quia lignũ putauit.mox se
suꝑ eũ adsedendũ quasi in trabe cõposuit. Cõmota protinꝰ bestia
caput attollit. homĩe cruento ore ꝑuadit: sicq uiuentẽ sub
momẽto rapida uoracitate deglutit. Et ut corda nr̃a grauior
ad huc formido cõtuciat: atq admetuenda suꝑ nos diuina iudicia
ꝑuigil nos sollicitudo cõpellat ⁊ plerũq indemus honestioribus
ac iuste puientib piris ista cõting̾e: cũ e cõtra carnales et incõ¬
positi undeantur homĩes ut supͣ memĩmꝰ et̾ u̾tutib choruscare.
Am ut nõ diucius ĩ morer. quidã a iherosolimis

Expanded text:
ab hac regione villa contigisse dicitur, quod quidam agricola vix erumpente crepusculo, mature surrexit, enormis draconem magnitudinis vidit, quem quia lignum putavit, mox se super eum ad sedendum quasi in trabe composuit. Commota protinus bestia caput attollit, hominem cruento ore pervadit, sicque viventem sub momento rabida voracitate deglutiit, et ut corda nostra gravior adhuc formido concutiat, atque ad metuenda super nos divina judicia pervigil nos sollicitudo compellat; plerumque videmus honestioribus ac juste viventibus viris ista contingere cum econtra carnales et incompositi videantur homines, ut supra meminimus, etiam virtutibus corruscare. Nam, ut non diutius immorer, quidam ab Hierosolymis
Abbreviated transcription (Latin):
celoꝵ. Et hec quidẽ sentencia dehys qui diuicias iuxt̃a mo¬
rẽ seculi possident᷑. ceterũ hy qui reiectis om̃ibus denio ad
nomitũ sũt relcipsi nisi resipiscãt. regnũ celorũ nulla ueli
difficultate ꝑossũt fiducia ꝓmereri E eciã parua monachi

Expanded text:
coelorum . » Et haec quidem sententia de iis, qui divitias juxta mocoelorum . » Et haec quidem sententia de iis, qui divitias juxta morem saeculi possident; caeterum hi, qui rejectis omnibus, denuo ad vomitum sunt relapsi, nisi resipiscant, regnum coelorum nulla, vel cum difficultate, possunt fiducia promereri. 249 CAPUT VI
Abbreviated transcription (Latin):
ture testimonys nõ affirmo. Ip̃a nẽpe ueritas dicit. Nõ po¬
testis deo seruire et mãmone. Ac si aperte dicat. Nlemo
potest deũ sił et peciuĩas colere. Quod apłus maĩfeste de¬
cdarat cũ cut. hoc aũt scitote ĩ telligentes: qm̃ om̃is forni¬
cator aut in mũdus ã auarus qd̾ est ydoloꝵ seruitus. non
pliciter enu̾atis. dũ solam auariciã ydoloꝵ asserit seruitu¬
tẽr luce clarius docet. auacũ non dei. sed nũmoꝵ ac per hoc
demoniorũ esse cultorẽ ¶ Sed dũ in exponẽdo nũmicole no¬
mĩe diucius ĩ moxor : ab effundenda ip̃a nũmorũ congerie
manũ disputacõis ymo dissipationis au̾to. Facta igitur tibi
de ꝓpria noĩe satisfactione nũmicola: iam qd̾ dicturus eram
igilant̾ ausculta. Audi ergo quid de te tuisq siłibus pitas
dicat. Odifficile inq̃t qui diuicias habẽt. ĩ trabũt in regnũ

Expanded text:
turae testimoniis non affirmo. Ipsa nempe Veritas dicit: « Non poturae testimoniis non affirmo. Ipsa nempe Veritas dicit: « Non potestis Deo servire et mammonae , » ac si aperte dicat: Nemo potest Deum simul et pecunias colere. Quod Apostolus manifestius declarat, cum ait: « Hoc autem scitote, intelligentes, quod omnis fornicator, aut immupliciter enumeratis dum solam avaritiam idolorum asserit servitutem, luce clarius docet avarum non Dei, sed nummorum, ac per hoc daemoniorum esse cultorem. Sed dum in exponendo nummicolae nomen diutius immoror, ab effundenda ipsa nummorum congerie manum disputationis, imo dissipationis averto. Facta igitur tibi de proprio nomine satisfactione, nummicola, jam quod dicturus eram vigilanter ausculta. Audi ergo quid de te, tuisque similibus Veritas dicat: « Difficile, inquit, qui divitias habent, intrabunt in regnum
Abbreviated transcription (Latin):
Udisti obseceo mimicola moche quo tibi estus
auaricie pariat ⁊ audisti ad quẽ finẽ pecuĩa ⁊gesta
ꝑducat: Iustũ est quippe. ut cuius nũc mens amo¬
re caornis ccedet in concupĩa: illus postmodũ et ip̃a caro con¬
burat᷑ inpena. Nũc fornax mẽtis ĩ pisibili concupĩe ardo¬
re suctẽditur⁊ dignũ est pt tũt quoq caro materialis in¬
cendy flãma ĩ ext̃ingroibilit̾ depascatur. Audi adhuc nũmi¬
cola. Quod aũt te nũmicolam appello. aqualitate tui oꝑis
uocabulũ traho: nõ ⁊tumelie ĩ te nom̃ẽ psurpo. Nũmos eñi
colis: qui peciũa diligis. Et cũ dñs per ꝓpħam dicat uatate
et uidete qm̃ ego sũ deus . uacacoĩs quidem cultũ qũe d̾o debu¬
eras. nũmis exhibes: c̾ca quoꝵ custodiã pacas. Ubi eñ ẽ
thescurcus tuus: ibi est et cortuũ. Quo crrca sit qui xp̃m co
merito nũmicola ꝑhibetur. Sed ad huc fortasse ꝓpry cordis
sequi ccrbitriũ iudicor: si ethimologiã huiꝰ nõĩs. sacresccip¬

Expanded text:
udisti, obsecro, nummicola et monache, quid tibi aestus avaritiae pariat? Audisti ad quem finem pecunia congesta perducat? Justum quippe est, cujus nunc mens amore carnis ardet in concupiscentia, illius postmodum et ipsa caro comburatur in poena. Nunc fornax mentis invisibili concupiscentiae ardore succenditur, dignum est, ut tunc quoque caro materialis incendii flammam inexstinguibiliter depascatur. Audi adhuc, nummicola: quod autem te nummicolam appello, a qualitate tui operis vocabulum traho, non contumeliae in te nomen usurpo; nummos enim colis, qui pecuniam diligis. Et cum Dominus per Prophetam dicat: « Vacate et videte, quoniam ego sum Dominus ; » vacationis quidem cultum, quem Deo debueras, nummis exhibes, circa quorum custodiam vacas. « Ubi enim est thesaurus tuus, ibi est et cor tuum . » Quocirca sicut qui merito nummicola perhibetur. Sed adhuc fortasse proprii cordis sequi arbitrium judicor, si etymologiam nominis hujus sacrae Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
ĩdeserto. hoĩe mollib uestitũ. Ecce qui mollib uesti¬
untur: indomib regũ sunt. Pfecto moͣchus qui ni-¬
torẽ p̃ciose pestis affectat i non suꝑni regis. s mũdi
huiꝰ miliciã baiulat ͥ et licet ideatur speciẽtenus
deo. sue quasi obediencie munꝰ offerre: sed tñ aꝑte
cõuincit᷑. hũanũ captando fauorẽ. uane glorie pera¬
citer desexuire. Porro aũt si sub obtentu obediẽcie.
licet mollib ĩdui. cui potuit hec remissio liberiori dis¬
pensacõe concedi ꝙͣ beato iohi ͥ qui p̃cipue obsequia¬
li donatus officio. uenexat corda patrũ in filios no¬
ua p̃dicacione cõuert̾e. et ꝑfectam plebem xpristo
dño p̃parãe. Nũꝙ̾ et ip̃e dominꝰ ꝓuide̾ sibi calcia¬
mẽta nõ potuit ͥ cuiꝰ gentił ꝑfidia sõla inter se
pestimẽta diuisitiͥ Nam si ei mĩme calciamẽta
prouocat.

Expanded text:
idere? hominem mollibus vestitum? Ecce qui mollibus vestiidere? hominem mollibus vestitum? Ecce qui mollibus vestiuntur, in domibus regum sunt ; » profecto monachus, qui nitorem pretiosae vestis affectat, non superni Regis, sed mundi hujus militiam bajulat: et licet videatur specietenus Deo suae quasi obedientiae munus offerre, sed aperte convincitur, humanum captando favorem, vanae gloriae veraciter deservire. Porro autem si sub obtentu obedientiae licet mollibus indui, cui potuit haec remissio liberiori dispensatione concedi, quam B. Joanni, qui praecipue obsequelae donatus officio, venerat corda patrum in filios nova praedicatione convertere, et perfectam plebem Christo Domino praeparare ? Nunquid et ipse Dominus providere sibi calceamenta non potuit, 260 cujus gentilis perfidia sola inter se vestimenta divisit? Nam si ei minime calceamenta provocat.
Abbreviated transcription (Latin):
gancie uel rapine. Illa aut pestis rapine esse nõ ĩme¬
rito nũccupaturr. que duaꝵ uł eciã triũ uestiũ sũma co¬
emuitur. Rapine nãqz scelus ad mittit᷑i qui uane gloi̾e
deditus ĩ sui corꝑis indumentũ solus ĩsumit ÷ unde et
frẽm suũ secũ conteg̾e̾ cõiter potuit. Ricipinã procult
dubio ꝑpetrat. qui uani honoris ardore succensus. du¬
arũ in pensas pestiũ in unã prodigit : et proximũ suũ
quẽ sicut semetipsũ amare debuerat. ĩ sua nuditate re¬
lĩquit. Sed hoc distat inter istos encẽniatos uidelicet mo¬
nachos et illos ypocritas quos euangłm notatͥ quia illi
teste ueritate ueniũt ad nos ĩ pestimentis ouiũ in t̾rsẽcus
aũt sũt lupi rapaces. Isti aũt intus rento uane glorie
crepantib ilibus ĩ tumescũt : foris aũt in reste rapine
sicut ꝓbatũ est. ac ꝑhoc ĩ ueste luporũ arrogant̾ ince¬
dũt. Itaq cũ dñs de iohe dicat indeisi quidex istis inde̾¬

Expanded text:
e esse non immerito nuncupatur, quae duarum, vel etiam trium vestium summa coemitur. Rapinae namque scelus admittit, qui vanae gloriae deditus in sui corporis indumentum solus insumit, unde et fratrem suum secum contegere communiter potuit. Rapinam procul dubio perpetrat, qui vani honoris ardore succensus, duarum impensas vestium in unam prodigit, et proximum suum, quem sicut semetipsum amare debuerat, in sua nuditate relinquit. Sed hoc distat inter istos encoeniatos, videlicet monachos, et illos hypocritas quos Evangelium notat; quia illi, teste Veritate, veniunt ad nos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces ; isti autem intus vento vanae gloriae crepantibus ilibus intumescunt, foris autem in veste rapinae, sicut probatum est, ac per hoc in veste luporum arroganter incedunt. Itaque cum Dominus de Joanne dicat Judaeis: « Quid existis v
Abbreviated transcription (Latin):
hõĩbus uideri claxior appetit : ex ea se quodãmodo den¬
tibus publice obtrectaciõis exponit. Cũq nitor ĩdumẽ-¬
ti ad intuendũ se oculos prouocat ⁊ linguas eciã ad cã-¬
pendũ hũc qui ĩduit᷑ de rogacionũ spiculis armat.
Quis enĩ moͣchũ mollib indictum uideatͥł et non
ꝓtinus illũ diuino uacuũ sp̃ũ. trenis pocius quã cele¬
stibus ĩ hiare decernat: Que enĩ sit mens ex reste
colligitur: et iuxta exteriorẽ cultũ que sit ĩteriorũ
spẽs uidetur. Quod nimirũ cũ euãgelica auctoritate
concordat cũ dicit᷑. Afructib eoꝵ cognoscetis eosi Qmͣ

Expanded text:
hominibus videri clarior appetit, ex ea se quodammodo denhominibus videri clarior appetit, ex ea se quodammodo dentibus publicae obrectationis exponit; cumque nitor indumenti ad intuendum se oculos provocat, linguas etiam ad carpendum hunc, qui induitur, derogationum spiculis armat. Quis enim monachum mollibus indutum videat, et non protinus illum divino vacuum spiritu, terrenis potius, quam coelestibus inhiare decernat? Quae enim sit mens ex veste colligitur, et juxta exteriorem cultum quae sit intentionis species judicatur. Quod nimirum cum evangelica auctoritate concordat, cum
Abbreviated transcription (Latin):
iam ꝓsecuti sumus discurrentẽ monachũ famili¬
ariter obsidetͥ qr profecto nũqͣm sic ad purum
ualet a se leprã uirose ꝓprietatis excute̾: qñ sibi nccͣriũ
pideatur qnͣtũlibet apud se occassione itinei̾s retinere.
Hinc eciã p̃ciosarũ amor uestiũ nascit᷑: ne pidelicet in-
publicũ prodiens despicabilis esse ideat᷑. Uerũptamẽ
dũ exterioris ĩdum̃ẽti falera querit᷑: cũcta ĩterioris hoĩs
conposicio dissipat᷑. Hec aũt ĩ sania falsa. nescio pacto¬
quo ita ꝑuerse mentis ocd̾os cecat ł ut neq que apud
hoĩes honestas sit uideat: neq unde apud deũ quis
darus uideri possit attendat. Et reuera ĩ sania est
et falsa est. In sanũ quippe est. occulti arbitri iudiciũ
suꝑbiendo contempn̾e: et hũani fauoris aurã mol¬
liori ueste captare. Falsũ est uero: qr mde oculos
suꝑni spectatoris offendit. inde eciã nichilominus
apud hũane estimacioĩs iudiciũ caditͥͥ et ex qua re

Expanded text:
am persecuti sumus, discurrentem monachum familiariter obsidet, quia profecto nunquam sic ad purum valet a se lepram virosae proprietatis excutere, quin sibi necessarium videatur, quamtumlibet apud se occasione itineris 259 retinere. Hinc etiam pretiosarum amor vestium nascitur, ne videlicet in publicum prodiens, despicabilis esse videatur. Verumtamen dum exterioris indumenti phalera quaeritur, cuncta interioris hominis compositio dissipatur. Haec autem insania falsa, nescio quo pacto, ita perversae mentis oculos caecat, ut nec quae apud homines honestas sit, videat; neque unde apud Deum quis clarius videri possit, attendat. Et revera insania est, et falsa est. Insanum quippe est, occulti arbitri judicium superbiendo contemnere, et humani favoris auram molliori veste captare. Falsum vero est, quia unde oculos superni Spectatoris offendit, inde etiam nihilominus apud humanae existimationis judicium cadit; et ex qua re
Abbreviated transcription (Latin):
Locutus est inꝙ̾ dñs ĩ manu ysaie fily amos di¬
cens. Dade et solue saccũ delũbis tuis: et calci-¬
amenta tolle depedib tuis. Qui enĩ nõ aliud
quoddã pestimẽti genus sẽd saccũ delũbis aufer¬
re p̃cipitur : ꝓfecto qnͣti sibi restiũ litura cõsti¬
terit liquido declarat᷑. O ꝙnta tũc exãt regũ
et pñcipũ t̾re tridinia de aurata. quot pictis
ccunisusa thoris purpurata cubilia. qnͣta p̃di¬
uitũ ornamẽta gẽmis micantib ĩsignita. quot
laquearia cedrinis ac cipressinis ĩstructa sigil¬
lis. et tamĩe om̃ib spretis despicabilit̾q cõn¬
temptis. hũc sactina deformitate cõtectũ dig
ere: et ꝑ eun quasi ꝑ organũ sẽcreti sui mis¬
teria mortalib reuelare. Oiscat ergo discat ence¬
niatus moͣchus ꝙͣ male mercat᷑ ÷ qr pnde clarus
appare̾ hũanis oculis appetit: huic proculdubio
in suꝑni iudicis estimacione sordescit. Unde impẽ¬

Expanded text:
« Locutus est, inquit, Dominus in manu Isaiae filii Amos, di« Locutus est, inquit, Dominus in manu Isaiae filii Amos, dicens: Vade, et solve saccum de lumbis tuis, et calceamenta tolle de pedibus tuis . » Qui enim non aliud quoddam vestimenti genus, sed saccum de lumbis auferre praecipitur, profecto quanti sibi vestium litura constiterit, liquido declaratur. O quanta tunc erant regum, et principum terrae triclinia deaurata! quot pictis circumfusa tholis purpurata cubilia! quanta praedivitum ornamenta gemmis micantibus insignita! quot laquearia cedrinis et cypressinis instructa sigillis! et tamen omnibus spretis, despicabiliterque contemptis, hunc saccina deformitate contectum dignere, et per eum quasi organum, secreti sui mysteria mortalibus revelare. Discat ergo, discat encoeniatus monachus, quam male mercatur, quia unde clarus apparere humanis oculis appetit, hinc procul dubio in superni Judicis aestimatione sordescit: unde impen
Abbreviated transcription (Latin):
euidenter ostenditͥ qui nimirũ ad diuĩe ussioĩs
imꝑiũ. uestimẽta deposuit : et ꝑtriũ ãnorũ spa¬
cium. nudus et discalciatus in cessit. Erubescat
igitur hũana suꝑbia. cõsundatur mens misẽa
uane glorie peste corruptaͬ ͥ dũ ille uidelicet
infelix homo qui ne ullũ meruit diuine familia¬
eitatis indiciũ. suꝑsticiosum lasciuuose pestis affec¬
tat ornatũ ł et dum male colorate uestis fuco in¬
duitur : lubricus aspici a semetipsõ suꝑni specu¬
latoris oculos nõ uereturr au̾ti. Ita sane dimi
ĩdumentũ illud arrogancie sub diuina estima¬
cione despicit᷑: is eciam qui ĩduitur consequen¬
ter abhomĩabilis iudicatur. Sed esto uidelicet
ut yscrias nudus ĩcesserit ͥ nũꝙ̾ tũc cũ pestitus
ire cõsueuerat. ĩ dui molliorib indulgebat .
Int̾rogemus ergo ipãm ꝓphetice narracioĩs hys¬
toriã: et audiamus quid sibi pox diuina p̃cipiat.

Expanded text:
evidenter ostendit, qui nimirum ad divinae jussionis evidenter ostendit, qui nimirum ad divinae jussionis perium vestimenta deposuit, et per trium annorum spatium nudus, et discalceatus incessit. Erubescat igitur humana superbia, confundatur mens misera vanae gloriae peste corrupta, dum ille videlicet infelix homo, qui ne ullum quidem meruit divinae familiaritatis indicium, superstitiosum laciniosae vestis affectat ornatum; et dum male coloratae vestis fucos induitur, lubricus aspici a semetipso, superni Speculatoris oculos non veretur averti. Ita sane dum indumentum illud arrogantiae sub divina aestimatione despicitur, is etiam qui induitur, consequenter abominabilis judicatur. Sed esto, videlicet ut Isaias nudus incesserit, nunquid tunc cum vestitus ire consueverat, indui mollioribus indulgebat? Interrogemus ergo ipsam propheticae narrationis historiam, et audiamus quid sibi vox divina praecipiat:
Abbreviated transcription (Latin):
indutus. ꝓprie ciuitatis excidiũ coopertus
sacco diuini furoris motũ contriti cordis
hũilitate placauit. Ezechias quoq cultu decoratꝰ.
terribiles regis assiriorũ minas tremefactus au¬
diuit ͥ sẽd mox ut ip̃e cilicio tegitur. cilicioq cõtec¬
tus ad ꝓpħam mitte̾ nũcios nõn erubuit ÷ ꝓpinqu¬
um diuine uictorie et optate ꝓsperitatis oracu¬
lũ reportauit. Que nimixũ promissio scriptũa
teste celerẽ ꝑuenit adexitũ. Namecce angłus
dñi centũ octoginta quĩq milia assyciorũ una
nocte ꝑcussit : deinde ip̃m sennacherib regẽ utq
silius pr̃icidali quidẽ sed digno gladio trucĩdauit.
Dides ergo apud deũ quantũ uestis fluxa distat
abasꝑa. Ipendis quia quẽ iratũ exꝑiri delica-¬
ta meruẽrat. pilis et abiecta uestis iudicem pla¬
cat ͥ et quẽ plectibilẽ illa reddiderat. uenia dig¬
nũ ista ꝯmendat. Cuius aũt momẽti apud deũ.
uestiũ sit ornatus. egregius ille ꝓphetarũ ysãyas

Expanded text:
indutus propriae civitatis excidium meruit; coopertus sacco divini furoris motum contriti cordis humilitate placavit . Ezechias quoque cultu regio decoratus, terribiles regis Assyriorum minas tremefactus audivit; sed mox ut ipse cilicio tegitur, cilicioque contectos ad prophetam mittere nuntios non erubuit, propinquae divinae victoriae, et optatae prosperitatis oraculum reportavit . Quae nimirum promissio, Scriptura teste, celerem pervenit ad exitum. Nam ecce angelus Domini centum octoginta quinque millia Assyriorum una nocte percussit, deinde ipsum Sennacherib regem uterque filius parricidali quidem, sed digno gladio trucidavit . Vides igitur apud Deum quantum vestis fluxa distet ab aspera. Perpendis, quia quem iratum experiri delicata meruerat, vilis et abjecta vestis judicem placat; et quem plectibilem illa reddiderat, venia dignum ista commendat. Cujus autem momenti apud Deum vestium sit ornatus, egregius ille prophetarum Isaias
Abbreviated transcription (Latin):
us: ibi est et cortuũ. Eresus et amidas diu̾si quidẽ posses¬
sores: sed nõ diu̾sas c̾ca hec quibus friũtur exhibẽt uolũta¬
tes. Liczemille aureos meciatur. iste miliũ nue̾t ⁊ discretai
quidẽ facultatũ qnͣtitate cedũt: sed nõ dissiłi c̾ca illa q̃ cuiq
uiriũ suppetũt amore tenẽtur. Porro si exiguus mus uel quod¬
cũq reptãciũ in quãlibet capatissimã tũicam casu decidat. nũ¬
ꝙͥ nõ ꝓtinus cũ seciũbus hincinde cõcuxrit᷑. totũ quicꝙ̃ illud e̾at
effundit᷑ ⁊ cũctis screantibus pomitũ. minãte stomacho nause¬
atur: Si tenuissima penem stilla pando oleĩs eneo diffundit᷑:
nõne totũ esculencius licet eduliũ prorsus abhomĩabile iudi¬
caturi Si ergo ꝑ exigua mala largissima sepius bona corxũ¬
puntur ⁊ quo pacto te lenocinãte ꝯscĩa iactas quia minimũ

Expanded text:
us, ibi est et cor tuum . » Croesus et Amyclas, diversi quidem possesus, ibi est et cor tuum . » Croesus et Amyclas, diversi quidem possessores, sed non diversas circa haec, quibus fruuntur, exhibent voluntates. Licet enim ille aureos metiatur, iste millium numeret, discreta quidem facultatum quantitate caeduntur, sed non dissimili circa illa, quae cuique viritim suppetunt, amore tenentur. Porro si exiguusmus, vel quodcunque reptantium in quamlibet capacissimam tunnam casu decidat, nunquid non protinus cum securibus hinc inde concurritur, totum, quidquid illud erat, effunditur, cunctisque screantibus, vomitum minante stomacho nauseatur? Si tenuissima veneni stilla pando oleris aheno diffunditur, nonne totum, esculentius licet, edulium prorsus abominabile judicatur? Si ergo perexigua mala largissima saepius bona corrumpunt, quo pacto te de lenocinante conscientia jactas, quia minimum
Abbreviated transcription (Latin):
darentur que loculis famulatura seruaresͥ Cur nõ eodem
cõpendio uteris ĩ hys eciã que ab extraneis cõferũtur ⁊ ui¬
delicet ut ꝑcepto quolibet mim̾e̾ mox ncͣtia redimant᷑. et ui¬
rus apud te petuĩe non moretur: Noc enĩ modo. et indigẽ¬
non aspergit. Cur aũt tibi de exiguitate peciũe tomꝙͣ secureꝰ
applaudisi qui tibi sic calculũ. sicut et ip̃m assem ꝓhibitũ esse
nõ ambigis. Cui pero tota rei cuiussibet uniu̾sitas int̾cludit᷑.
ex tusacionis aufugiũ deminutis nõ licenciat᷑: et unde totũ cessit.
pars ꝓcul dubio nõ remansit ⁊ p̃sextim cũ hec sit mentis hu¬
mane natura. ut ita occupetur c̾ca mĩma si sit indigens :
sicut erga młta si diues. Siue enĩ sũptuosa diuiçiaꝵ ĩ un¬
dacionẽ coccũfluas. siue tenuissima te rei familiais angus¬
tia p̃mat: snĩa illa mutari non p̃t. Ubi est thesaurus tu-¬

Expanded text:
darentur, quae loculis famulatura servares? Cur non eodem darentur, quae loculis famulatura servares? Cur non eodem compendio uteris in his etiam quae ab extraneis conferuntur? Videlicet ut percepto quolibet munere mox necessaria redimantur, et virus apud te pecuniae non moretur? Hoc enim modo et indigennon aspergit. Cur autem tibi de exiguitate pecuniae tanquam securus applaudis, qui tibi sic chalcum, sicut et ipsum assem prohibitum esse non ambigis? Cui vero tota ei cujuslibet universitas intercluditur, excusationis aufugium de minutiis non lucratur: et cui totum cessit, pars procul dubio non remansit; praesertim cum haec sit mentis humanae natura, ut ita occupetur circa minima, si sit indigens, sicut erga multa, si dives. Sive enim sumptuosa divitiarum inundatione circumfluas, sive tenuissima te rei familiaris angustia premat, sententia illa mutari non potest: « Ubi est thesaurus tu