comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nͣ habet: cui dum semꝑ ẽẽ est ꝑ ȩternitatẽ.
dum om̃e qđ labitur circum scribit. intra
semet ipsum temporũ discursus claudit.
Ortus uero humanitatis eius quia & cȩpit
& desut: & ante & post habere a tempore
accepit. Sed quia dũ ipse umbras nr̃ȩ tem¬
poralitatis suscepit. lum̃ nobis ȩternitatis
infudit: recte ꝑ hunc ortum quem creator
sibi in tempore condidit. locum suũ sine tẽ¬
pore aurora cognouit. Quia enĩ diluculũ
uel aurora a tenebris in lucem uertitur: ñ
immerito diluculi uel aurorȩ nomine omis
electorũ ȩccła designatur. Ipsa nanq dum
ab infidelitatis nocte ad lucem fidei ducit᷑:
uelut aurorȩ more in diem post tenebras
splendor suꝑnȩ claritatis aperit᷑. Unde &
bene in canticis canticorum dicitur. Quȩ ẽ
ista quȩ progreditur. quasi aurora consurgers :
Sc̃a enim ȩccła cȩlestis uitȩ prȩmia appetens.
aurora uocata est: quia dũ peccatoꝵ tenebraᷤᷤ

Expanded text:
non habet, cui dum semper esse est per aeternitatem, non habet, cui dum semper esse est per aeternitatem, dum omne, quod labitur, circumscribit; intra semetipsum temporum dOrtus vera humanitatis ejus, quia et coepit, et desiit, et ante et post habere a tempore accepit. Sed quia, dum ipse umbras nostrae temporalitatis suscepit, lumen nobis suae aeternitatis infudit, recte post hunc ortum quem creator sibi in tempore condidit locum suum sine tempore aurora cognovit. Quia enim diluculum vel aurora a tenebris in lucem vertitur, non immerito diluculi vel aurorae nomino omnis electorum Ecclesia designatur. Ipsa namque dum ab infidelitatis nocte ad lucem fidei ducitur, velut aurorae more in diem post tenebras splendore supernae claritatis aperitur. Unde et bene in Canticis canticorum dicitur: Quae est ista quae progrediSancta Ecclesia coelestis vitae praemia appetens, aurora vocata est, quia, dum peccatorum tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
tis eius: do̾ hȩc indigna iudicantes. Cui
tanto magis homo debitor fuit: quanto
pro ilo ds etiam indigna suscepit. Quia¬
enim ñ cognouit mundus ꝑ sapientiam dm̃:
placuit dõ ꝑ stultitiam prȩdicationis saluos
facere credentes in se. Aesi diceret. Cũ dm̃
qui ẽ sapientia nequaquã ꝑ sapientiam suã
mundus inueniret. placuit ut dm̃ hominẽ
factum ꝑhumanitatis stulta cognosceret:
quatinus eius sapientia ad nr̃a stulta descen¬
deret. & lucem suꝑnȩ prudentiȩ. luto suȩ car¬
nis illuminata nr̃a cęcitas uideret. Natus
igitur ex patre sine tempore. ex matre nasci¬
est dignatus in tempore: ut ꝑ hoc qđ ortum
suum int̾ initium finemq concluderet. hu¬
manȩ mentis oculis ortum qui nec initio su¬
mitur. nec fine angustatur aperiret. Unde¬
post orcum tuũ precepisti diluculo. & osten¬
disti aurorȩ locum suũ: Subaudis. ut ego.
Ortus quippe diuinitatis eius ante & post

Expanded text:
tis ejus, Deo haec indigna judicantes, cui tis ejus, Deo haec indigna judicantes, cui tanto magis homo debitor fuit, quanto pro illo Deus etiam indigna suscepit. Quienim non cognovit mundus per sapientiam Deum, placuit Deo per stultitiam praedicationiacere credentes . Ac si diceret; cum Deum, qui est sapientia, nequaquam per sapientiam suam mundus inveniret, placuit ut Deum hominem factum per humanitatis stulta cognosceret, quatenus ejus sapientia ad nostra stulta descenderet, et lucem supernae prudentiae luto suae carnis illuminata nostra caecitas videret. Natus igitur ex Patre sine tempore, ex matre nasci dignatus est in tempore, ut per hoc, quod ortum suum inter initium finemque concluderet, humanae mentis oculis, ortum, qui nec initio sumitur, nec fine angustatur, aperiret. post ortum tuum praecepisti diluculo, et ostendisti aurorae locum suum? - Subaudis, ut ego Ortus quippe divinitatis ejus ante et post
Abbreviated transcription (Latin):
in eo quod
uirtus & sapi¬
entia dĩ est.
de patre ante
tempora natus
est: uel potius quia nec cȩpit nasci nec de¬
siit. dicamus uerius. semꝑ natus. Non au¬
tem possumus dicere semꝑ nascitur: ne im¬
ꝑfectus ẽẽ uideatur. At uero ut ȩternus de-
signari ualeat & ꝑfectus. & semꝑ dicamus
& natus: quatinus & natus ad ꝑfectionem
ꝑtineat. & semꝑ ad ȩt̾nitatem: ut quocũq
modo illa essentia sine tempore temporali
ualeat designari sermone: quãuis hoc ipsũ
qđ ꝑfectum dicimus. multum ab illius ue¬
ritatis expressione deuiamus: quia quod
factum ñ est. ñ potest dici ꝑfectum. Et tamͣ
infirmitatis nr̃ȩ uerbis dñs condescendens.
ait. Estote ꝑfecti: sicut & pater ur celestis
ꝑfectus ẽ. In illa itaq natiuitate diuina.
ab humano genere cognosci non poterat:
ꝓ̃inde in humanitate uenit. ut uideretur:
uideri uoluit ut imitaret᷑. Quȩ carnis na¬
tiuitas: despecta uisa est sapientib mundi.
Contempserunt nanq infirma humanita¬

Expanded text:
in eo quod uirtus et sapientia Dei est, de Patre ante tempora natus est, uel potius, quia nec cepit nasci nec desiit, dicamus uerius semper nasci. Non autem possumus dicere 'semper nascitur', ne imperfectus esse uideatur. At uero ut signari valeat et perfectus, et semper dicamus et natus, quatinus et natus ad perfectionem pertineat, et semper ad aeternitatem, ut quocunque modo illa essentia sine tempore, temporali valeat designari sermone. Quamvis hoc ipsum, quod perfectum dicimus, multum ab illius veritatis expressione deveniamus, quia quod factum non est, non potest dici perfectum, et tamen infirmitatis nostrae verbis Dominus condescendens ait: Estote perfecti, sicut et Pater vester coelestis perfectus est . In illa itaque nativitate divina ab humano genere cognosci non poterat, proinde in humilitatem venit, ut videretur: videri voluit, ut imitaretur. Quae carnis nativitas despecta visa est sapientibus mundi. Contempserunt namque infirma humanita
Abbreviated transcription (Latin):
sub dispensatione conditoris uicario nobis
ministerio iungimur. sub uno ac uero dño
quid nobis aliud÷ nisi inuicẽ serui sumus:
Cũ igitur is qui subest seruit ad obsequiũ:
restat ꝓculdubio ut is qui prȩest seruiat ad
uerbum. Qũ is qui subest iussus obtẽperat:
oportet ut is qui prȩest curã sollicitudinis
ac pietatis impendat. Sicq fit: ut dum
studiose nunc seruire nobis inuicẽ ꝑ carita¬
tem nitimur: quandoq cũ uero dño com¬
muni exultatione dominemur. Sed sunt
nonnulli. qui in eo qđ officiũ prȩdicationis
exhibent. aliis inuident bonũ quod habent:
atq ideo iam ueracit᷑ ñ habent. Quib recte¬

Expanded text:
sub dispensatione conditoris vicario nobis sub dispensatione conditoris vicario nobis ministerio jungimur sub uno ac vero Domino, quid nobis aliud 726 nisi invicem servi sumus? Cum igitur is qui subest servit ad obsequium, restat procul dubio ut is qui praeest serviat ad verbum. Cum is qui subest jussis obtemperat, oportet ut is qui praeest curam sollicitudinis ac pietatis impendat. Sicque fit ut dum studiose nunc servire nobis invicem per charitatem nitimur, quandoque cum vero Domino communi exsultatione dominemur. Vet. XXIV. Sed sunt nonnulli qui in eo quod officium praedicationis exhibent, aliis invident bonum quod habent, atque ideo jam veraciter n
Abbreviated transcription (Latin):
cunia cõmedit. qui ȩccłȩ cõmoda ad usum
corporis ꝑcipit: sed exhortationis ministeriũ
ñ impendit. Quid ad hȩc nos pastores dici¬
mus. qui aduentũ districti iudicis p̾currenteᷤ.
officiũ quidem prȩconis suscepimꝰ. sed alimͣ¬
ta ȩccłastica muti manducamꝰ : Exigimus
qđ nr̃o debetur corpori: sed n impendimus
quod subiectorũ debemus cordi. Ecce uir sc̃s
tot in hoc scło pignorib obstrictus. intͣ occu¬
pationes innumeras liber ad studiũ prȩdica¬
tionis fuit. qui fructũ terrȩ nunquã sine
pecunia comedit: quia nimirũ subditis
bonȩ admonitionis uerbũ reddidit. a quib
fructũ corporeȩ seruitutis accepit. Hoc nãq
debet omĩpotenti dõ om̃ĩs qui prȩest popło.
hoc qui multis. hoc qui pauciorib prȩ est:
ut sic debita ministeria a subditis exigat.
quatinꝰ ipse etiam quid semꝑ admonitionis
debeat sollicitus attendat. Om̃s nanq qͥ

Expanded text:
cunia comedit, qui ecclesiastica commoda ad usum cunia comedit, qui ecclesiastica commoda ad usum corporis percipit, sed exhortationis ministerium populo non impendit. Quid ad haec nos pastores dicimus, qui adventum districti judicis praecurrentes, officium quidem praeconis suscipimus, sed alimenta ecclesiastica muti manducamus? Exigimus quod nostro debetur corpori, sed non impendimus quod subjectorum debemus cordi. Ecce vir sanctus tot in hoc saeculo pignoribus obstrictus, inter occupationes innumeras liber ad studium praedicationis fuit. Qui fructus terrae nunquam sine pecunia comedit, quia nimirum subditis verbum bonae admonitionis reddidit, a quibus fructus corporeae servitutis accepit. Hoc namque debet omnipotenti Deo omnis qui praeest populo, hoc qui multis, hoc qui paucioribus praeest, ut sic debita ministeria a subditis exigat, quatenus ipse etiam quid semper admonitionis debeat sollicitus attendat. Omnes namque qui
Abbreviated transcription (Latin):
unde multitudo fidelium iuste contra recto¬
rem quęrit᷑. uberioris uite homines ad lam̃ta
a terrę uocabulo distingunt᷑: quia hii qui
in sca ȩccła mentẽ suam labore sacrȩ medita¬
tionis excolunt. cȩteris fidelib tanto meliores
sunt: quanto ꝑ accepta semina fȩcundiores
oꝑum fruges reddunt. Et sunt non nulli.
qui scĩs plebibus prȩlati. uitȩ quidẽ stipen¬
dia ex ȩcclesiastica largitate consequuntur:
sed exhortationis ministeria debita ñ impen¬
dunt. Contra quos exemplũ sc̃i uiri recte
subiungit᷑: cũ ab eo ꝓtinus subinfert᷑. Si
fructus eius comedi absq pecunia. Fructus¬
& enim terrȩ absq pecunia comedere est: ex
ȩccła quidẽ sumptus accipere. sed eidem ȩcclȩ
delicet prȩdicatione. auctoris uoce dicitur.
O portuit te cõmittere pecuniã mea̾ nũmu¬
lariis. & ueniens ego recepissem utiq qđ meũ
erat cũ usura. Terrȩ igitur fructus absq pe¬

Expanded text:
unde multitudo fidelium juste contra rectounde multitudo fidelium juste contra rectorem queritur uberioris vitae homines ad lamenta a terra vocabulo distinguuntur, quia hi qui in sancta Ecclesia mentem suam labore sacrae meditationis excolunt, caeteris fidelibus tanto meliores sunt, quanto per accepta semina fecundiores operum fruges reddunt. Et sunt nonnulli, qui sanctis plebibus praelati, vitae quidem stipendia ex ecclesiastica largitate consequuntur, exhortationis ministeria non impendunt. Contra quos adhuc exemplum sancti viri recte subjungitur, cum ab eo protinus subinfertur: Si fructus ejus comedi absque pecunia. - Fructus enim terrae absque pecunia comedere est, et Ecclesiae quidem sumptus accipere, sed eidem Ecclesiadelicet praedicatione Auctoris voce dicitur: « Oportuit te committere pecuniam meam nummulariis, et veniens ego recepissem utique quod meum erat cum usura . Terrae igitur fructus absque pe
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ dũ rudes quiq conspiciunt. commoti
contra rectorẽ murmurant: nec tam̃ ualde
ꝓximis ꝑ compassionẽ dolent. Cũ uero hui
qui iam aratro lectionis attriti sunt: atq
ad frugem boni oꝑis exculti. grauari uel in
minimis in nocentes aspiciunt. ꝑ cõpassionẽ
ꝓtinus ad lamenta uertunt᷑: quia uelut sua
plangunt. ea quȩ ꝓximi iniuste patiuntur.
Perfecti nanq cũ semꝑ de sp̾ualib mouent᷑.
tanto sciunt de aliis corporalib dampnis in¬
gemiscere: quanto iam edocti sunt ñ dolere
de suis. Om̃is ergo qui prȩest. si ꝑuersa in
subditis exercet. contra hunc terra clamat.¬
& sulci deflent: quia contra eius iniustitiã
rudes quidem populi in murmurationis uo¬
cibus erũpunt: sed ꝑfecti quiq pro paruo
eius opere sese in fletib affligunt. Quodq¬
imperiti clamant & ñ dolent: hoc ꝓbatio¬
ris uitȩ subiecti deflent & tacent. Concla¬
mante ergo terra sulco plangere est: ꝑ hoc

Expanded text:
725 Quae dum rudes quique conspiciunt, commoti 725 Quae dum rudes quique conspiciunt, commoti contra rectorem murmurant, nec tamen valde proximis per compassionem dolent. Cum vero hi qui jam aratro lectionis attriti sunt, atque ad frugem boni operis exculti, gravari vel in minimis innocentes aspiciunt, per compassionem protinus ad lamenta convertuntur, quia velut sua plangunt ea quae proximi injuste patiuntur. Perfecti namque cum semper de spiritalibus moveantur, tanto sciunt de alienis corporalibus damnis ingemiscere, quanto jam edocti sunt de suis. Omnis ergo qui praeest, si perversa in subditis exercet, contra hunc terra clamat, et sulci deflent, quia contra ejus injustitiam rudes quidem populi in murmurationis vocibus erumpunt, sed perfecti quique pro ejus pravo opere sese in fletibus affligunt. Quodqimperiti clamant et non dolent, hoc probatioris vitae subjecti deflent et tacent. Cum clamante ergo terra sulcos plangere est per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uel priuata domus. uel sc̃a ȩccła murmurat.
Clamare quippe terrȩ est: contra regentis
iniustitiam rationabilit̃ subiectos dolere.
Ubi recte subiungit᷑: & cũ ea sulci eiꝰ deflent.
Terra enĩ etiam nullis oꝑib exculta. plerũq
ad usum hominũ aliquod alimentũ ꝓfert:
exarata uero fruges ad satietatẽ parit. Et
sunt nonnulli. qui nullo lectionis. nullo ex¬
hortationis uomere proscissi: quȩdam bona
quauis minima. tam̃ ex semetipsis ꝓferunt:
quasi terra necdũ exarata. Sunt uero nͣnulli
qui ad audiendũ semꝑ atq retinendum sc̃is
prȩdicationib ac meditationib intenti. a pri-¬
ore mentis duritia quasi quodam linguȩ uõ¬
mere scissi. semina exhortationis accipiunt:¬
& fruges boni oꝑis ꝑsulcos uoluntariȩ affli¬
ctionis reddunt. Sȩpe uero contingit. ut hu
qui prȩsunt iniusta aliqua faciant: fitq ut
ipsi subiectis noceant. qui ꝓ desse debuerunt.

Expanded text:
vel privata domus, vel sancta Ecclesia murmurat. vel privata domus, vel sancta Ecclesia murmurat. Clamare quippe terram est contra regentis injustitiam rationabiliter subjectos dolere. Ubi recte subjungitur: Et cum ea sulci ejus deflent. Terra enim, etiam nullis operibus exculta, plerumque ad usum hominis aliquod alimentum profert, exarata vero fruges ad satietatem parit. Et sunt nonnulli qui nullo lectionis, nullo exhortationis vomere proscissi, quaedam bona, quamvis minima, tamen ex semetipsis proferunt, quasi terra necdum exarata. Sunt vero nonnulli qui, ad audiendum semper atque retinendum sanctis praedicationibus ac meditationibus intenti, a priori mentis duritia, quasi quodam linguae vomere scissi, semina exhortationis accipiunt, et fruges boni operis per sulcos voluntariae afflictionis reddunt. Saepe vero contingit ut hi qui praesunt injusta aliqua faciant, fitque ut ipsi subjectis noceant qui prodesse debuerant.
Abbreviated transcription (Latin):
& sulci eius cũ ea deflesse denegant᷑: Cum
enim nichil sit aliud sulcus terrȩ quã terra.
magnȩ distinctionis ratione n caret. dum sub¬
iungit: & cum ea sulci eius deflent. Qua
uidelicet in re quia ordo hẏstoriȩ deficit: sese
nobis intellectus mẏsticus quasi aꝑtis iam
forib ostendit. Acsi patent᷑ clamet. Quia
rationẽ litterȩ defecisse cognoscitis: nimirũ
restat ut ad me sine dubitatione redeatis.
Om̃is enĩ qui uel priuato iure domesticã
familiam regit. uel ꝓ utilitate communi
fidelib plebib prȩest. in hoc qđ iura regimi¬
nis in coͣmissis sibi fidelib possidet: qͥd aliua
quã terram colendam tenet : Ad hoc qͥppe
diuina dispensatione cȩteris unusquisq prȩ¬
ponitur: ut subiectorũ animus quasi sub¬
strata terra. prȩdicationis illius semine fę¬
cundetur. Sed terra contra possessorem cla¬
mat: si contra eũ qui sibi prȩest aliquid iustũ

Expanded text:
et sulci ejus cum ea deflesse denegantur? Cum et sulci ejus cum ea deflesse denegantur? Cum enim nihil sit aliud sulcus terrae quam terra, magnae distinctionis ratione non caret, dum subjungit: Et cum ea sulci ejus deflent. Qua videlicet in re quia ordo historiae deficit, sese nobis intellectus mysticus quasi apertis jam foribus ostendit. Ac si patenter clamet: Quia rationem litterae defecisse cognoscitis, nimirum restat ut ad me sine dubitatione redeatis. Omnis enim qui vel privato jure domesticam familiam regit, vel pro utilitate communi fidelibus plebibus praeest, in hoc quod jura regiminis in commissis sibi fidelibus possidet, quid aliud quam terram incolendam tenet? Ad hoc quippe divina dispensatione caeteris unusquisque praeponitur, ut subjectorum animus, quasi subacta terra, praedicationis illius semine fecundetur. Sed terra contra possessorem clamat, si contra eum qui sibi praeest aliquid justum
Abbreviated transcription (Latin):
filio ꝓ homine interpellare est: apud coȩter¬
num patrem se ipsum hominẽ demoustrare.
Eiq pro humana natura rogasse ẽ: eandem
naturam in diuinitatis suȩ celsitudine suscepisse.¬
scientiam ñ ꝑ uerba tantũmodo. sed etiam ꝑ
opera demonstrat. Unde adhuc subdit᷑. Et
quasi principi offeram eũ. Omẽ enim qđ
offerimꝰ. in manib tenemus. Uemienti ergo
ad iudicium principi librum offerre est: uerba
prȩceptorũ illius. in actione tenuisse. Sequit᷑.¬
Si aduersum me terra mea clamat : & cũ ipsa
sulci eius deflent. Et si fructus eius comedi
absq pecunia. & animã agricolarũ eiꝰ afflixi:
pro frumͣto oriatur mͥ tribulus. & ꝓ ordeo
spina. Quid est clamare terram. deflere sul¬
cos. & fructus ꝓprios emendo comedere: Cui
unquã necesse est sua emere : Quis clamantẽ
audiuit terram: Quis sulcos deflentes uidit:
Et cũ sulci terrȩ semꝑ ex terra sint: quid ẽ
qđ ꝓnuntiatione distincta. & clamasse terrã.

Expanded text:
filio pro homine interpellare est apud coaeternum patrem ipsum se hominem demonstrare, eique pro humana natura rogasse est eandem naturam in diuinitatis suae celsitudinem suscipissescientiam non per verba tantummodo, sed etiam per opera demonstrat. Unde adhuc subditur: Et quasi principi offeram illum. - Omne enim quod offerimus in manibus tenemus. Venienti ergo ad judicium principi librum offerre est, verba praeceptorum illius in actione tenuisse. Sequitet cum ipsa sulci ejus deflent, si fructus ejus comedi absque pecunia et animam agricolarum ejus afflixi, pro frumento oriatur mihi tribulus « et pro hordeo spina. cos, et fructus proprios emendo comedere? Cui unquam necesse est sua emere? Quis clamantem audivit terram? Quis sulcos deflentes vidit? Et cum sulci terrae semper ex terra sint, quid est quod pronuntiatione distincta et clamasse terra,
Abbreviated transcription (Latin):
get. Beatus igitur iob quia nequaquã de opera¬
tione se prȩtulit. fidenter dicit. Si iidi solem eũ
fulgeret. Quia uero hunc a iudicii interioris
intuitu fama laudabilis nͣ diuertit adiungit:
& lunam incedentẽ clare. Quia opinionis suȩ
grͣa animũ deuinci nec tacita cogitatione ꝑini

Expanded text:
get. Beatus igitur Job, quia nequaquam de operaget. Beatus igitur Job, quia nequaquam de operatione se praetulit, fidenter dicit: Si vidi solem cum fulgeret. Quia vero hunc a judicii interioris intuitu fama laudabilis non divertit, adjungit: Et lunam incedentem clare. Quia autem opinionis suae gratia animum devinci, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ut in quo potuit innotescere. in hoc debeat re¬
manere. Iam enĩ de bonis suis quasi retributio¬
nem sibi factam ȩstimat: nisi eis & alia quȩ ab
hominib nesciunt᷑ adiungat. Unde bene ꝑ salo¬
monẽ dicitur. Sieut ꝓbatur in conflatorio
argentũ. & in fornace aurum: ita ꝓbat᷑ homo
ore laudantis. Argentũ quippe uel aurum
si reꝓbum est. igne consumit᷑: si probum uero.
igne declaratur. Sic nimirũ est & consensus ope¬
rantis. Nam qualis sit. in eo qđ laudat᷑ ostendit᷑.
Si enim se auditis suis laudib extollit: quid iste
aliud quã aurum uel argentum repbum fuit.
quẽ uidelicet fornax linguȩ consumpsit: Si
autẽ fauores suos audiens ad suꝑni iudicu con¬
siderationẽ redit. ac ne de his apud occultũ arbi¬
trum grauet᷑ metuit: quasi ex purgationis igne
ad magnitudinẽ claritatis excrescit. & unde in¬
cendium trepidationis sustinet. inde clarius ful¬

Expanded text:
ut in quo potuit innotescere, in hoc debeat reut in quo potuit innotescere, in hoc debeat remanere. Jam enim de bonis suis quasi retributionem sibi factam aestimat, nisi eis et alia quae ab hominibus nesciuntur adjungat. Unde bene per Salomonem dicitur: Sicut probatur in conflatorio argentum, et in fornace aurum, ita probatur homo ore laudantis . Argentum quippe vel aurum, si reprobum est, igne consumitur; si probum vero, igne declaratur. Sic nimirum est et sensus operantis. Nam qualis sit, in eo quod laudatur ostenditur. Si enim se auditis suis laudibus extollit, quid iste aliud quam aurum vel argentum reprobum fuit, quem videlicet fornax linguae consumpsit? Si autem favores suos audiens, ad superni judicii considerationem redit, ac ne de his apud occultum arbitrum gravetur metuit, quasi expurgationis igne ad magnitudinem claritatis excrescit, et unde incendium trepidationis sustinet, inde clarius ful
Abbreviated transcription (Latin):
spes futuri muneris in mercede ꝑmutet᷑ transi
animus magno laudũ suarũ igne cruciet᷑: atq
ab om̃i torporis sui rubigine. merore cogitatio¬
nis excoquat᷑. Cauta enĩ consideratione trepi¬
dat: ne aut de his in quib laudat᷑ & non sunt.
manus dĩ iudiciũ inueniat: aut de his in quib
laudat᷑ & sunt. competens prȩmiũ ꝑdat. Unde
plerunq fit. ut sicut iniustus ex laude sua pol¬
luitur: ita uir iustus audita sua laude purget᷑.
N am dũ bona quȩ agit ab hominib ꝓferri
cognoscit. subtile contra se ut dictum ẽ extremi
iudicii examen metuit. ac trepidus ad conscien¬
tiam recurrit: & quicquid illic in est reprehen¬
sibile corrigit. Dũ enim bona sua in notuisse
formidat: subtilitate secuturi examinis ꝑtime¬
scens. si qua in se mala sunt occulta amputat.
Pauet nanq si saltem talis dõ non ostenditur.
qualis ab hominib putat᷑: & neq contentus ẽ

Expanded text:
spes futuri muneris in mercedem permutetur transitspes futuri muneris in mercedem permutetur transitanimus magno laudum suarum igne crucietur, atque ab omni torporis sui rubigine moerore cogitationis excoquatur. Cauta enim consideratione trepidat, ne aut de his in quibus laudatur et non sunt majus Dei judicium inveniat, aut de his in quibus laudatur et sunt competens praemium perdat. Unde plerumque fit ut sicut injustus ex laude sua polluitur, ita vir justus audita sua laude purgetur. Nam dum bona quae egit ab hominibus proferri cognoscit, subtile contra se, ut dictum est, extremi judicii examen metuit, ac trepidus ad conscientiam recurrit, et quidquid illic inest reprehensibile corrigit. Dum enim bona sua innotuisse formidat, subtilitatem secuturi examinis pertimescens, si qua in se mala occulta sunt amputat. Pavet namque si saltem talis Deo non ostenditur qualis ab hominibus putatur, et neque contentus est
Abbreviated transcription (Latin):
iam de opinione sua. sed de ꝓximoꝵ gaudent
utilitate: quia aliud est fauores quęrere. &
aliud de ꝓuectib exultare. Qua in re ne¬
cesse est ut cũ audientiũ utilitati ñ proficit:
mentẽ nram fama laudabilis non eleuet.
sed fatiget. Cũ enim humanȩ linguȩ atte¬
statione laudamur. occulta dispensatione
requirimur: quid de nobis ipsi sentiamus.
Suꝑba & enim mens etiam cũ de se falsa
bona dicunt᷑ exultat: quia non apud am̃¬
EU¬
qualit᷑ uiuat. sed apud homines qualiter
innotescat excogitat. Uudiciũ & enim
de se om̃ipotentis dĩ despiciens. & solummodo
hominũ quęxens. int̾ auditas laudes attollit᷑:
& quȩ hoc solum quȩsierat. quasi de brauio
quȩ de se audit. aut minime recognoscit: &¬
quia falsa dicunt᷑ metuit. aut certe si adesse
sibi ueracit᷑ scit: eo ipso formidat. ne ab ȩt̾na
dĩ retributione sint ꝑdita: quo hȩc considerat
hominib diuulgata. Pauetq uehement᷑: ne

Expanded text:
jam de opinione sua, sed de proximorum gaudent jam de opinione sua, sed de proximorum gaudent utilitate quia aliud est favores quaerere, et aliud de profectibus exsultare. Qua in re necesse est ut cum audientium utilitati non proficit, mentem nostram fama laudabilis non elevet, sed fatiget. Cum enim humanae linguae attestatione laudamur, occulta pulsatione requirimur quid de nobisipsis sentiamus. Superba etenim mens etiam cum de se falsa bona dicuntur exsultat, quia non apud euqualiter vivat, sed apud homines qualiter innotescat, excogitat. Judicium enim de se omnipotentis Dei despiciens, et solummodo hominum quaerens, inter auditas laudes extollitur, et quae hoc solum quaesierat, quasi de bravio e est, bona quae de se audit, aut minime recognoscit, et quia falsa dicuntur metuit; aut certe si adesse ea sibi veraciter scit, eo ipso formidat ne ab aeterna Dei retributione sint perdita, quo haec considerat hominibus divulgata, 707 pavetque vehementer ne
Abbreviated transcription (Latin):
nͣ exeunt. & gaudere se in talibus n ostendurt.
Unde beatus iob quia nouerat arrogantem
se nͣ solum nullomodo in uerbis. sed etiam in
cogitatione quoq tacita minime fuisse. post¬
quam dixit. si uidi solem cũ fulgeret. & lunam
incedentẽ clare. ilico subdidit: & lȩtatum ẽ in¬
ne quid nobis innuitur: nisi qđ magno metu
& circũspectione opiis est. ne mens nrͣa unquã
de suis laudib uel tacita lȩcetur: Quisqͥs
enim quasi claritatẽ lunȩ famȩ suȩ magni¬
tudinẽ conspicit. sibiq in occulto mentis gau¬
dium facit: cui iste nisi auctori se prȩtulit.
cuius dono ut bene oꝑetur ꝑcipit: & tam̃
in eius munere de gr̃a suȩ laudis hilarescite
Despecto enĩ honore conditoris. semet ipsum
plus amare conuincit᷑. cuius prȩconiis lȩtat᷑:
quãuis nonnunquã etiam scĩ uiri de bona
sua etiam opinione gaudent: sed cũ ꝑ hanc
ad meliora ꝓficere audientes pensant. nec

Expanded text:
non exeunt, et gaudere se in talibus non ostendunt. non exeunt, et gaudere se in talibus non ostendunt. Unde beatus Job, quia noverat arrogantem se non solum nullo modo in verbis, sed etiam in cogitatione quoque tacita minime fuisse, postquam dixit: Si vidi solem cum fulgeret, et lunam incedentem clare, illico subdidit: CAPUT ne quid nobis innuitur, nisi quod magno metu et circumspectione opus est, ne mens nostra unquam de suis laudibus vel tacita laetetur? Quisquis enim quasi claritatem lunae famae suae magnitudinem conspicit, sibique in occulto mentis gaudium facit, cui iste nisi auctori se praetulit, cujus dono ut bene operaretur percepit, et tamen in ejus munere de gratia suae laudis hilarescit? Despecto enim honore conditoris, semetipsum plus amare convincitur, cujus praeconiis laetatur. Quamvis nonnunquam etiam sancti viri de bona sua opinione gaudeant; sed cum per hanc ad meliora proficere audientes pensant, non
Abbreviated transcription (Latin):
tis humiliet: quia & arbor sepe quȩ unius uen¬
ti impulsu ita impellit᷑. ut pęne iam erui
posse uideatur. alterius ẽ diuerso uenientis
flatu erigitur. Et quę hac ex parte in flexi¬
onem ꝑtulit: ab alia ad statum redit. Unde
& illa arbor alte radicata. quasi int̾ aduersan¬
tes uentos fixa steterat: quȩ dicebat. Per głam
& ignobilitatẽ: ꝑ infamiam & bonam famã.
Sȩpe enim laus bene agentis aurib insolent᷑
admota: dũ foris sermonib ꝑstrepit. intus
quandam mentis ꝑ tacitum elationis tẽpestatẽ
gignit. Fitq ut hoc qđ animus de humanis
fauorib gaudet. ñ facile exterius ostendat:
sed tam̃ corruptionis ium ñ tenuit᷑ intꝰ sentiat.
Et sunt ñnulli quos ita laus inflat: ut usq
ad uerba elationis ꝑtrahat. Quidam uero
ut prȩdiximꝰ hoc ipsum patefacere quod ele¬
uantur erubescunt. atq auditis suis prȩconiis
extolluntur: sed tam̃ usq ad elationis uerba

Expanded text:
tis humiliet, quia et arbor saepe quae unius ventis humiliet, quia et arbor saepe quae unius venti impulsu ita impellitur, ut pene jam erui posse videatur, alterius e diverso venientis flatu erigitur, et quae hac ex parte inflexionem pertulit, ab alia ad statum redit. Unde et illa arbor alte radicata quasi inter adversantes ventos fixa steterat, quae dicebat: Per gloriam et ignobilitatem, per infamiam et bonam famam . Saepe enim laus bene agentis auribus insolenter admota, dum foris sermonibus perstrepit, intus quamdam menti per tacitum, elationis tempestatem gignit: fitque ut hoc, quod animus de humanis favoribus gaudet, non facile exterius ostendat, sed tamen corruptionis vim non tenuiter interius sentiat. Et sunt nonnulli quos ita laus inflat, ut usque ad verba elationis pertrahat. Quidam vero, ut praediximus, hoc ipsum patefacere quod elevantur erubescunt, atque auditis suis praeconiis extolluntur; sed tamen usque ad elationis verba
Abbreviated transcription (Latin):
fauor laudantiũ sequit᷑. atq ab statu suo bene
oꝑantis animã euertit: linguarũ uentos arbor
ꝑtulit. & om̃e quod in ea robustum creuerat.
tempestas famȩ radicitus euulsit. Quo enim
arbor altius ad suꝑiora surrexerit. eõ uim uen¬
tdrum uehementius sentit: quia quo plus qͥsq
in bona opera attollit᷑. eõ ampliori ab ore lau¬
dantium flatu fatigatur. Si itaq adhuc arbor
in semine est: metuendũ est. ne in ipsa scientiȩ
cogitatione putrescat. Siiam ad uirgultum
ꝓdut. curandũ est ne hanc manus elationis tan¬
gat: atq a uiriditate suę actionis arefaciat.
Si autẽ ualenti iam robore ad alta se subleuat:
ualde formidandũ est. ne banc admotȩ laudis
uentus grauior radicitus euellat. Sed int̾ hȩc¬
sciendum est: quia ne immoderatis laudib eru¬
amur. plerunq miro rectoris nr̃i moderamine.
etiam detractionib lacerari ꝑmittimur. ut
cũ nos uox laudantis eleuat. lingua detrahen¬

Expanded text:
favor laudantium sequitur, atque a statu suo bene favor laudantium sequitur, atque a statu suo bene operantis animum evertit, linguarum ventos arbor pertulit, et omne quod in ea robustum creverat tempestas famae radicitus evulsit. Quo enim arbor altius ad superiora surrexerit, eo ventorum vim vehementius sentit, quia quo plus quisque in bonis operibus attollitur, eo ampliori ab ore laudantium flatu fatigatur. Si itaque adhuc arbor in semine est, metuendum est ne ipsa scientiae cognitione putrefiat. Si jam ad virgultum prodiit, curandum est ne hanc manus elationis tangat, atque a viriditate suae actionis arefaciat. Si autem valenti robore jam ad alta se sublevat, valde formidandum est, ne hanc admotae laudis ventus gravior radicitus evellat. Vet. sciendum est quia ne immoderatis laudibus eruamur, plerumque miro rectoris nostri moderamine etiam detractionibus lacerari permittimur, ut cum nos vox laudantis elevat, lingua detrahen
Abbreviated transcription (Latin):
inter uitȩ huius tenebras dũ in opinionis suȩ
claritate animũ defigunt. humilitatis gr̃am
quasi ex nocturuo lumine anuittunt. Et
intuentes lunã se ñ uident: quia semet ipsos
nescire incipiunt dũ mentis oculos in transito¬
rium fauorem defigunt. Sic autẽ ꝓuectus est¬
hominũ : sicut inerementa eẽ conspicimꝰ arbu¬
storum. Uis quippe futurȩ arboris. prius in
semine est: post modu in ortu. atq ad extremũ
ꝓducitur in ramis. Sic nimirũ: sic uniuscuꝰq
uirtus suecrescit oꝑantis. Seminat᷑ nanq in
intelligentia. oritur in oꝑatione: atq ad ulti¬
mum conualescit usq ad ꝓuectus magni lati¬
tudinẽ. Sed cũ quem libet sua intelligentia ex¬
tollit: arbor quȩ oriri poterat. in semine pu¬
truit. Cũ uero post oꝑationem bonam elatio¬
nis peste corrumpit᷑ : quasi iam orta siccatur.
Cum autẽ neq intelligentia. neq oꝑatio cor¬
rumpit. sed excrescentẽ magnitudinem dum

Expanded text:
inter hujus vitae tenebras dum inter hujus vitae tenebras dum claritate animum defigunt, humilitatis gratiam quasi ex nocturno lumine amittunt, et intuentes lunam se non vident, quia semetipsos nescire incipiunt, dum mentis oculos in transitorium favorem figunt. Qui vero auditis shominum, sicut incrementa esse conspicimus arbustorum. Vis quippe futurae arboris prius in semine est, postmodum in ortu, atque ad extremum producitur in ramos. Sic nimirum sic uniuscujusque virtus succrescit operantis. Seminatur namque in intelligentia, oritur in operatione, atque ad ultimum convalescit usque ad profectus magni latitudinem. Sed cum quemlibet sua intelligentia extollit, arbor quae oriri poterat in semine putrescit. Cum autem post operationem bonam elationis peste corrumpitur, quasi jam orta siccatur. Cum vero neque intelligentia, neque operatio corrumpit, sed excrescente magnitudine, dum
Abbreviated transcription (Latin):
lit: clare incedentẽ lunam minime attendit.
Sunt enĩ nonnulli. qui eo in elationẽ corru¬
unt: quo ꝑ subtilem intelligentiam uel quȩ
ñ faciunt bona cognoseunt. Hi nimirũ
suꝑ multis diuitus lȩtantur: cũ quȩlibet
summa intelligendo repperiunt. atq in ela¬
tione ipsis uiuentib corrumpunt᷑. Sunt
uero nonnulli. quos intelligentia quidem
ñ eleuat: sed exhibita oꝑatio exaltat. Qui
dum actiones suas respiciunt: apud mentẽ
suam sibi cȩteros dedignando post ponunt.
Hii uidelicet si in multis diuitus ñ gaudeñ:
solem tam̃ fulgentem uident. Et sunt non
nulli. quos nec oꝑatio ꝓpria extollit: sed eũ
laudari ab hominib ꝓhac eadem bona oꝑatio¬
ne cȩperint. ipsi hominũ fauorib deuicti. qͦsi
magnos se quosdam in sua cogitatione conspi¬
cuint: atq cordis custodia dissoluunt᷑. Hii
ꝓfecto & si fulgentem solem uidere noluerunt.
lunam tam̃ clare incedentẽ respiciunt: quia

Expanded text:
lit, clare incedentem lunam minime attendit. lit, clare incedentem lunam minime attendit. Sunt enim nonnulli qui eo in elationem corruunt, quo per subtilem intelligentiam vel quae non faciunt bona cognoscunt. Hi nimirum super multis divitiis laetantur, cum quaelibet summa intelligendo reperiunt, atque in elatione ipsis inventionibus corrumpuntur. Sunt vero nonnulli quos intelligentia quidem non elevat, sed exhibita operatio exaltat. Qui dum actiones suas respiciunt, apud mentem suam sibi caeteros dedignando postponunt. Hi videlicet etsi in multis divitiis non gaudent, solem tamen fulgentem vidnulli quos nec operatio propria extollit; sed cum laudari ab hominibus pro hac eadem bona operatione coeperint, ipsis hominum favoribus devicti, quasi magnos se quosdam in sua cogitatione conspiciunt, atque a cordis custodia dissolvuntur. Hi profecto etsi fulgentem solem videre noluerunt, lunam tamen clare incedentem respiciunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ꝑ ignem solis a uiciorũ humore siccam᷑.
Eum uero quẽ ad opus bonum laudis amor
ꝓuocat. concupita fama quasi luna attingit:
quia uidelicet eius animũ & accendit & resol¬
uit. Aecendit scilicet ad ȩxercitium operis:
resoluit uero ad concupiscentiã fauoris. Ple¬
runq tamen adexercenda opera aliena
nos utilit᷑ exempla ꝑsuadent: & cum mente
humili opinionis alienȩ bona suscipimꝰ. nr̃a
uel ad melius bona ꝓducimus: uel ad bonum
mala ꝑmutamꝰ. Cunq nos de uita ꝓximi
flaminȩ splendor irradiat. mens nr̃a ut prȩdi¬
ximus quȩ ad obtinendũ uirtutis iter se diri¬
git: quasi in lunȩ lumine gressus ponit. Sed
sicut ex aliena opinione ꝓficimus. sic plerũq
hoc qđ de se extrinsecus habere considerat.
illud obliuiscit᷑ ad quod introrsus anhela-¬
dere despexit. Quia uero eum magnitudo
oꝑis n inflauit: solem fulgentem nͣ uidit.
Quia autẽ eum nec fama laudabilis extu¬

Expanded text:
quasi per ignem solis a vitiorum humore siccamur. quasi per ignem solis a vitiorum humore siccamur. Eum vero quem ad opus bonum laudis amor provocat, concupita fama, quasi luna, attingit, quia videlicet ejus animum et accendit et resolvit. Accendit scilicet ad exercitium operis, resolvit vero ad concupiscentiam favoris. Plerumque tamen ad exercendnos utiliter exempla persuadent. Et cum mente humili opinionis alienae bona suscipimus, nostra vel ad melius bona producimus, vel ad bonum mala permutamus. Cumque nos de vita proximi famae splendor irradiat, mens nostra, ut praediximus, quae ad obtinendum virtutis iter se dirigit, quasi in lunae lumine gressus ponit. Sed sicut ex aliena opinione proficimus, sic plerumquehoc quod de se extrinsecus haberi considerat, illud obliviscitur ad quod introrsus anheladere despexit. Quia vero eum magnitudo operis non inflavit, solem fulgentem non vidit. Quia autem illum nec fama laudis extu
Abbreviated transcription (Latin):
litudinẽ bonȩ spargenti iam famȩ conueniat.
Lux nanq eius etiam in tenebrarũ tempore
iter ambulantib ostendit: quia dum aliena
uita lux laudis emicat. alios ad exercitiũ boni
oꝑis illustrat. Cũq illius opinio elara cogno¬
scitur: huic quasi spargens in itinere exempli
lumen prebetur. Sed ñnunquã opus quod
ab aliena opinione sumit᷑: minus mundo de¬
siderio in animo formatur. Nam infirmȩ
mentes cũ bona de aliis audiunt: aliquando
se ad oꝑationẽ rectam ñ amore uirtutis. sed
delectatione laudis accendunt. Et profecto
liquet. quia sicut natura solis est. ut quȩq at¬
tigerit accendat & siccet: ita lunaris ignis ẽ
ꝓprium ut quicquid contigerit. exurat qui¬
dem. sed exurendo humidũ reddat. Nã uitã
igitur bonã alios ꝑ amorem dĩ affectus recti
oꝑis ꝓuocat: alios uero amor laudis inflam¬
mat. Sed cum recti oꝑis affectu accendim᷑:

Expanded text:
litudinis bonae aspergentis famae conveniat. litudinis bonae aspergentis famae conveniat. Lux namque ejus etiam in tenebrarum tempore iter ambulantibus ostendit, quia et dum de aliena vita lux laudis emicat, alios ad exercitium boni operis illustrat, cumque illius opinio clara cognoscitur, huic quasi pergenti in itinere exempli lumen praebetur. Lunam ab aliena opinione sumitur minus mundo desiderio in animo formatur. Nam infirmae mentes cum bona de aliis audiunt, aliquando se ad operationem rectam non amore virtutis, sed delectatione laudis accendunt. Et profecto liquet quia sicut natura solis est ut quaeque attigerit accendat et siccet, ita lunaris ignis est proprium ut quidquid contigerit exurat quidem, sed exurendo humidum reddat. Ad vitam igitur bonam alios pro amore Dei affectus recti operis, alios vero amor laudis inflammat. Sed cum recti operis affectu accendimur,
Abbreviated transcription (Latin):
referebat: ut uero se in humilitate custodir&.
considerationis oculũ ñ in uirtutib suis. sed
in infirmitatib fixerat. Habent itaq pro¬
prium sci uiri. ut bona quidem quȩ agant
uideant: & tam̃ cũ ꝑegerint. ab eoꝵ memoria
Opus meũ etiam cũ aliis exemplorum lucem
tribueret. ad prȩsũptionis gram non extendi:
quia dũ de eo extolli timui. ab intuendo eo ocu¬
Post p̃missum solem. apte quoq incedentẽ elare
lunam subdidit: quia uidelicet post opus bo¬
num: fama laudabilis sequit᷑. ꝑ quam celebre
nom̃ in hac pręsentis uitȩ nocte possidet᷑. Si
enim uerũ est qđ quidam putant illustratio¬
nem lunam ꝑ occultũ circulũ a radio solis acci¬
pere. ut possit lucẽ nocturnis cursib exhibere:
ab huius significationis ordine. hȩc quoq su¬
spicio ñ abhorret. Fama quippe a bono oꝑe
uires accipit. & fauoris grãm quasi claritatẽ
luminis asꝑgit. Est aliud in luna: qđ ꝑ simi¬

Expanded text:
referebat; ut vero se in humilitate custodiret, referebat; ut vero se in humilitate custodiret, considerationis oculum non in virtutibus suis, sed in infirmitatibus fixerat. Habent itaque proprium sancti viri, ut bona quidem quae agunt ideant; et tamen cum peregerint, ab eorum memoria Opus meum etiam cum aliis exemplorum, lucem tribueret, ad praesumptionis gratiam non attendi, quia dum de eo extolli timui, ab intuendo eo ocuPost praemissum solem, apte quoque incedentem clare lunam subdidit, quia videlicet post opus bonum, fama laudabilis sequitur, per quam celebre nomen in hac praesentis vitae nocte possidetur. Si enim verum est, quod quidam putant, illustrationem lunae per occultum circulum a radio solis accipere, ut possit lucem nocturnis cursibus exhibere, ab hujus significationis ordine haec quoque suspicio non abhorret. Fama quippe a bono opere vires accipit, et favoris gratiam quasi claritatem luminis aspergit. Est aliud in luna quod simi
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ certam̃ certaui. cursum consũmaui. fidẽ
seruaui: intuendũ sũmopere est: quia eo illud
tempore intulit. quo iam ex corpore discessurũ
se ẽẽ cognouit. Ebi quippe prȩiisit dicens.
Ego enĩ iam delibor: & tempus resolutionis
instat. Tunc ergo ad memoriã ꝑfectionem re¬
duxit oꝑis: cũ iam pręuidit ad largitatis
spacium minime subeẽ tempus oꝑationis.
Sieut enĩ dũ uiuimꝰ debemus bona nr̃a ã me
moria repellere ne extollant: ita appropin¬
quante exitu. plerunq ea ad memoriã iuste
reuocamus: ut uidelicet fiduciam prebeant.
& desperatũ timorem pͣmant. Qui & si cho¬
rinthiis bona sua enumerando narrauit:
illos confirmare studuit. non se ostendere.
Nam quia eadem bona ñ in se sed in dño¬
attenderet patefacta tribulatione propriȩ
tẽptationis edocuit: qua expressa. subiunxit.
Propter qd placeo mͥ in infirmitatib meis.
Ut ergo discipulos instrueret. de se summa

Expanded text:
Bonum certamen certavi, cursum consummavi , fidem Bonum certamen certavi, cursum consummavi , fidem servavi; intuendum summopere est, quia ea illo tempore intulit, quo jam ex tempore discessurum se esse cognovit. Ibi quippe praemisit, dicens: Ego enim jam delibor, et tempus meae resolutionis instat . Tunc ergo ad memoriam perfectionem reduxit operis, cum jam praevidit ad largitatis spatium minime subesse tempus operationis. Sicut enim dum vivimus, debemus bona nmoria repellere, ne extollant, ita appropinquante exitu, plerumque ea ad memoriam iterum revocamus, ut videlicet fiduciam praebeant, et desperatum timorem premant. Qui etsi Corinthiis bona sua enumerando narravit, 704 illos confirmare studuit, non se ostendere. Nam quia eadem bona non in se attenderet, patefacta tribulatione propriae tentationis edocuit qua expressa subjunxit: Propter quod placeo mihi in infirmitatibus meis . Ut ergo discipulos instrueret, de se summa
Abbreviated transcription (Latin):
pactis bonis sit assecutus intelligit: sed quȩ
dampna de negligentiis patit᷑ nescit. Plerunq
enim hoc uicio temptant᷑ electi. plerunq eoꝵ
cordi suggeritur: ut bona quȩq fecerint ad
animũ reuocent. & securitatis iam lȩtitia exul¬
tent. S ed si ueri electi sunt: ab eo in quo sibi
placent mentis oculos diuertunt. omnẽ inse de
ꝑactis bonis lȩcitiam deprimunt: & de his
quȩ se minus egisse intelligunt. tristitiam re
quirunt. Indignos se estimant: & pęne soli
bona sua ñ uident. quȩ in se uidenda omnib
ad exemplũ prebent. Hinc est qđ paulus dũ
expleta in se bona postponeret. & sola adhuc re¬
liqua quȩ essent explenda cogitaret. dixit.
Ego me ñ arbitror apprehendisse. Hinc est
quod ut posset se de bonis quȩ agebat humilia¬
re: studebat ad animũ prȩterita mala reduce¬
re dicens. Qui prius fui blasphemꝰ & ꝑsecutor.
& contumeliosus. Qui & si aliquando dixit.

Expanded text:
peractis bonis sit assecutus intelligit, sed quae peractis bonis sit assecutus intelligit, sed quae damna de neglectis patitur nescit. Plerumque enim hoc vitio tentantur etiam electi. Plerumque eorum cordi suggeritur ut bona quaeque quae fecerunt ad animum revocent, et securitatis jam laetitia exsultent. Sed si vere electi sunt, ab eo in quo sibi placent mentis oculos divertunt, omnem in se de peractis bonis laetitiam deprimunt, et de his ququirunt; indignos se existimant, et pene soli bona sua non vident, quae in se videnda omnibus ad exemplum praebent. Hinc est quod Paulus dum expleta in se bona postponeret, et sola adhuc reliqua quae essent explenda cogitaret, dicit: Ego me non arbitror apprehendisse . Hinc est quod ut posset se de bonis quae agebat humiliare, studebat ad animum praeterita mala reducere, dicens: Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus . Qui etsi aliquando dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
ad quȩlibet destinata loca ꝓperantib ꝓdest
longum iter carpere: si non etiam ualent
totum consũmare. Qui enĩ ȩternã uitam
quęrimꝰ. quid aliud quã quȩdam itinera
agimus: ꝑ quȩ ad patriam festinamꝰ : Sed
quid prodest qđ carpimꝰ multa. si ea quȩ ad
ꝑueniendũ restant. negligimus reliqua:¬
More itaq uiatorũ nequaquã debemꝰ aspice¬
re quantũ iam iter egimus. sed quantũ suꝑ¬
est ut ꝑagamus: ut paulisꝑ fiat prȩteritũ.
quo indesinent̃ & timide adhuc attenditur
futurũ. Amplius igit᷑ debemus inspicere
quȩ bona necdũ fecimus. quã ea quȩ iã nos
fecisse gaudemꝰ. Sed habet hoc humana infir¬
mitas ꝓprium: ut plus ei intueri libeat. qđ
sibi in se placet. quã qđ sibi in se displicet.
Aeger quippe oculus cordis. dũ laborare in
consideratione sua metuit. quasi quoddam
stratũ delectationis in animo ubi molliter
iaceat requirit: atq iecirco quȩ cõmoda de

Expanded text:
ad quaelibet destinata loca pergentibus inchoando prodest ad quaelibet destinata loca pergentibus inchoando prodest longum iter carpere, si non etiam totum valeant consummare. Qui ergo aeternam vitam quaerimus, qui aliud quam quaedam itinera agimus, per quae ad patriam festinamus? Sed quid prodest quod carpimus tam multa, si ea quae ad perveniendum restant, negligimus reliquaMore itaque viatorum, nequaquam debemus aspicere quantum jam iter egimus, sed quantum superest ut peragamus, ut paulisper fiat praeteritum quod indesinenter et timide adhuc attenditur futurum. Amplius igitur debemus inspicere quae bona necdum fecimus, quam ea quae jam nos fecisse gaudemus. Sed habet hoc humana infirmitas proprium, ut plus ei intueri libeat quod sibi in se placet quam quod sibi in se displicet. Aeger quippe oculus cordis, dum laborare in consideratione sua metuit, quasi quoddam stratum delectationis in animo, ubi molliter jaceat, requirit; atque idcirco quae commoda de
Abbreviated transcription (Latin):
spũalium culmen mentis oculũ referens. ꝑfe.¬
ctionis suȩ meminit: & lucẽ exemplorũ quam
de se aliis tribuit. solem uocauit. Sunt uero
quitatũ suarum ꝓtinus obliuiscunt᷑: & cor¬
dis oculũ in consideratione bonorũ oꝑum
quȩ exhibent figunt: atq eõ se iam scõs exi¬
stimant. quo int bona quȩ agunt. malorũ
suorũ in quib & fortasse adhuc implicati
sunt memoriam declinant. Qui scilieet si
districtionẽ iudicis uigilant attenderent.
plus de malis suis metuerent. quã de imꝑfe¬
ctis bonis exultarent: plus inspicerent quod
de his quȩ adhuc eis agenda sunt debitores
tenent᷑. quã qđ oꝑantes quȩdam. iam debiti
partem soluunt. N eq enim absolutus est
Adebitor qui multa reddit. sed qui om̃ĩa: nec
ad brauiũ uictoriȩ ꝑuenit. qui in magna
parte spectaculi uelocit᷑ currit: si iuxta metas
ueniens. in hoc qđ reliquum ẽ defecit. Nec

Expanded text:
spiritalium culmen mentis oculum revocans, perfespiritalium culmen mentis oculum revocans, perfectionis suae meminit, et lucem exemplorum, quam de se aliis tribuit, solem vocavit. Reg. V. quitatum suarum protinus obliviscuntur, et cordis oculum in consideratione bonorum operum quae exhibent figunt; atque eo se jam sanctos existimant, quo inter bona quae agunt malorum suorum, in quibus et fortasse adhuc implicati sunt, memoriam declinant. Qui scilicet si districtionem judicis vigilanter attenderent, plus de malis suis metuerent quam de imperfectis bonis exsultarent, 703 plus inspicerent quod de his quae adhuc eis agenda sunt debitores tenentur, quam quod operantes quaedam jam debiti partem solvunt. Neque enim absolutus est debitor qui multa reddit, sed qui omnia; nec ad bravium victoriae pervenit qui in magna parte spectaculi velociter currit, si juxta metas veniens in hoc quod est reliquum deficit. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
ant oꝑa ur̃a bona: & glorificent patrem
ur̃m qui in cęlis est. Et rursum. Sint lũbi
urͣi prȩcincti. & lucernȩ ardentes. Qđ enim
hoc in loco fulgenti sole: id in eugłio lucernis
ardentib designatur. Bonum quippe opus
cũ in medio ꝑfidorum lucet: lucerna ardet
in nocte. Cum uero in ȩccła resplendet: sol
fulget in die. Bonũ opus si adhuc tale est qd̃
soli mali mirant᷑: lucerna uidelicet in nocte
est. Si autẽ ita ꝓficit ut mirari a bonis & ꝑ¬
fectiorib possit: nimirũ sol est in die. Bonu̾
opus cũ ꝑ actiuam uitã corporis lucet: quasi
lucernȩ more lumen ex testa resplendet. Guͣ
uero ꝑ solem uirtute mentis in contemplatio¬
nem attollit᷑: quasi more solis de cȩlo ueniers
lux uidetur. Quia igitur multa beatus iob
hospitalitatis ac miscdiȩ de se bona narraue¬
rat. que ꝓfecto tanto ad huc minima. qͣnto
& corporalit᷑ nouerat gesta: ad uirtutum

Expanded text:
ant opera vestra bona, et glorificent patrem ant opera vestra bona, et glorificent patrem vestrum qui in coelis est . Et rursum: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes . Quod enim hoc in loco fulgente sole, id in Evangelio lucernis ardentibus designatur. Bonum quippe opus cum in medio perfidorum lucet, lucerna ardet in nocte; cum vero in Ecclesia resplendet, sol fulget in die. Bonum opus si adhuc tale est, quod soli mali mirantur, lucerna videlicet in nocte est; si autem ita proficit, ut mirari a bonis ac perfectioribus possit, nimirum sol est in die. Bonum opus cum per activam vitam corporis lucet, quasi lucernae more, lumen ex testa resplendet. Cum vero per solam virtutem mentis in contemplatione attollitur, quasi more solis de coelo veniens lux videtur. Quia igitur multa beatus Job hospitalitatis ac misericordiae de se bona narraverat, quae profecto tanto adhuc minima, quanto t corporaliter noverat gesta, ad virtutum