comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ebitum quod beatissimo pape castorio. ĩ eoꝵ uoluminũ p̃fatio¬
ne ꝓmissum ẽ. q̃ de institutis coenobioꝵ n debitũ occo pͥncipa¬
liu̾ uitioꝵ remediis.xii. libellis dño adiuuante digesta st̃.
in qͦ tenuitas nr̃i suffecit ingenii. ut cunq sartũ÷. Uideri sa¬
ne. quid suꝑ hoc uel iliꝰ ł ũri fuerit examinis aequitate ꝑpensũ:¬
litrũ ĩ reb tam ꝓfundis tamꝙ sublimib tet q̃ ĩ usũ stili ut
rio prompserumꝰ. Nunc aut̃ quia derelinquens nos pontifex supͣdict̃ migͣnit ad
r pori has interĩ decẽ collationes sũmoꝵ patrũ .i. anachoritarũ qͥ ⁊̃ heremo sitine mo¬
rabant᷑. quas ille incõpabili flagians studio sanccitatis. simili sibi iusseei t secio¬
ne conseribĩ nonexpendens pre mulcitudine caritatis. quanto infirias teriucei
pondere preg̃uarit: uobis potissimũ o beatissime papa leonti i sc̃e frat hellae au cre¬
didi consetrandas. Qit̃ si quidẽ ur̃in. memorato uiro ⁊ germantatis affectu a oiꝗ sac¬

Expanded text:
ebitum quod beatissimo papae Castori in eorum voluminum praefatione promissum est, quae de Institutis coenobiorum, et de octo principalium vitiorum remediis, duodecim libellis, Domino adjuvante, digesta sunt, in quo tenuitas nostri suffecit ingenii, utcumque sarcitum est. Viderint sane quid super hoc vel illiuutrum in rebus tam profundis tamque sublimibus et quae in usum stili ut rio prompserimus. nunc autem quia derelinquens nos pontifex supra dictus migrauit ad Christum, has interim decem conlationes summorum patrum, id est anachoretarum qui in heremo Sciti morabantur, quas ille ineonparabili flagrans studio sanctitatis simili sibi iusserat sermone conscribi, non expendens prae multitudine caritatis quanto infirmas ceruices pondere praegrauaret, uobis potissimum, o beatissime papa Leonti et sancte frater Halla germanitatis affectu, et sac
Abbreviated transcription (Latin):
orationis ꝓferat. ⁊ si ñ intelligere ua¬
let qd dieit. si tñ bona intentiõe diẽ
sine fructu ñ erit. Si aũ orantes ua¬
na cogitamꝰ. etĩã si u̾itatem loqͥmirr.
cogitando uanitatẽ uani efficimur. Si au
dũ os u̾itatẽ loqͥtur incorde turpitudo
u̾satur. ĩa ñ solum uani s abominabiles
inconspectu d̃ reputatn. aliut tñ ẽ
qnͣdo hõ hec inuitꝰ patit᷑. atq aliũd
qũ in eis ꝑ deliberacionẽ delectat᷑. In hac¬
uitã t̾nsimꝰ S qr humana in sirmitas
diu ĩ eod̾e ꝑsitere ñ pocest. tot qͣsi uias
ingredimꝰ ꝓ ꝯot auciones uiaĩ. Quia
uͦ inhac uita niħ sinelabore facere possius.

Expanded text:
si non intelligere valet quod dicit, si tamen bona intentione dicit, sine fructu non erit. Si autem orantes vana cogitamus, etiam, si veritatem loquimur, cogitando vanitatem vani efficimur. Si autem dum os veritatem loquitur in corde turpitudo versatur, jam non solum vani, sed etiam abominabiles in conspectu Dei reputamur. Aliud tamen est, quando homo, haec invitus patitur atque aliud, quando in eis per deliberationevitam transimus. Sed quia humana infirmitas diu in eodem persistere non potest, tot quasi vias ingredimur, per quot actiones variamur. Quia vero in hac vita nihi
Abbreviated transcription (Latin):
si oculus tuus simplex fuerit. totũ corpus tuũ lucidũ erit᷑ si autẽ oculus tuus
nequã fuerit. totũ corpꝰ tuũ tenebrosum erit: eo qđ ipsa cogitationes hominis
unuersas. actus ꝙ ddiscernens: cuncta q̃ gerenda sunt ꝑuideat atq ꝑlustret. Que
obscuros. cecitate scilicet uicioꝵ: n ꝑtlationũ tenebris inuolutos. Si enĩ inquit lum̃
liberatione descendunt. maiorib peccatoꝵ tenebris implicari. Deniq ille qui
pͥmiis iudicio dei regnũ popłi israhelis emeruit: quia hunc discretionis oculum
nequaquã habuit. uelut toto corꝑe tenebrosus. etiã ipso deiectꝰ ÷ regno. Dũ luc̃ne
huiꝰ tenebris atq errore deceptꝰ: acceptabiliora deo sacrificia sua. quã p̃cepti sanu¬
elis obedientiã iudicauit. Atq ex illa parte magis. causam offensionis incurrit:
ex qua magis ꝓpiciandã sibi diuinã sꝑauerat maiestatẽ. .iii.¬

Expanded text:
si oculus tuus simplex fuerit, totum corpus tuum lucidum erit: si autem oculus tuus si oculus tuus simplex fuerit, totum corpus tuum lucidum erit: si autem oculus tuus nequam fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit, eo quod ipsa cogitationes hominis uniuersas actusque discernens cuncta quae gerenda sunt peruideat atque perlustret: quae obscuros, caecitate scilicet uitiorum et perturbationum tenebris inuolutos. si enim inquit lumeniscretionis deliberatione descendunt, maioribus peccatorum tenebris inplicari. Denique ille, qui primus iudicio dei regnum populi Israhelis emeruit, quia hunc discretionis oculum nequaquam habuit, uelut toto corpore tenebrosus etiam ipso deiectus est regno, dum lucernae huius tenebris atque errore deceptus acceptabiliora deo sacrificia sua quam praecepti Samuhelis oboedientiam iudicauit atque ex illa magis parte causam offensionis incurrit, ex qua repropitiandam sibi diuinam sperauerat maiestatem. hui
Abbreviated transcription (Latin):
ceptionis illoꝵ causa. diligentiꝰ a nobis fuerit indagata. In illis namq cũ exuberarẽt
p̃dictarũ oꝑa uirtutũ: cliscrecio sola deficiens. usq ad finem ea durare ñ sinit. Nec enĩ
alia lapsus eorũ causa dẽphendit᷑: n qd̾ minus a seniorib instituti. neqͥquã potne-¬
runt rationẽ discretionis acdipisci. Que p̃t̾mittens utramq nimietatẽ. uia regia mo¬
nachũ docet semꝑ incedere: u nec dextera uirtutũ ꝑmittit extolli i. feruoris excessu.
iuste continentie modũ mepta p̃sũptione transcendere. nec oblectatũ remissione. de¬
flectere ad uitia sinistra concedit᷑. hoc ÷ sub p̃textu gubernandi corꝑis. contrario
sp̃e tepore lentescere. Hec namq ÷ discretio. que oculus lucerna corꝑis ĩ euangelio
nuncupat᷑: scełm illam sententiã saluatoris. lucerna corꝑis tui ẽ oculus tuus. qͦd¬

Expanded text:
ceptionis illorum causa diligentius a nobis fuerit indagata. in illis namque oum exuberarent ceptionis illorum causa diligentius a nobis fuerit indagata. in illis namque oum exuberarent praedietarum opera uirtutum, discretio sola deficiens usque ad finem ea durare non sinit. nec enim alia lapsus eorum causa deprehenditur, nisi quod minus a senioribus instituti nequaquam potuerunt rationem discretionis adipisci, quae praetermittens utramque nimietatem uia regia monachum docet semper incedere et nec dextra uirtutum permittit extolli, id est feruoris excessu iustae continentiae modum inepta praesumptione transcendere, nec oblectatum remissione deflectere ad uitia sinistra concedit, hoc est sub praetextu gubernandi corporis contrario spiritus tepore lentescere. haeo namqae est discretio, quae oculus et lucerna corporis in euangelio nuncupatur secundum illam sententiam saluatoris: lucerna corporis tui est oculus tuus: quod
Abbreviated transcription (Latin):
hac inquisitione consũptũ: intulit demũ beatꝰ antonꝰ. Omĩa quidẽ ħ que dixistis.
necessaria st̃ ii utilia fitientib am̃. atq ad eum cupientib ꝑuenire:. Sed his pͥncipalẽ
tribuere grãm. nequaquã nõs innumeri multoꝵ casus uiexpim̃ta ꝑmittunt. Nam
sepe numeto acerrime leuiniis. seu ugiliis incubantes. ac mirifice ĩ solitudinẽ sece¬
dentes: priuationẽ quoq om̃iũ facultatũ ita sectantes. ut ex ipsis ne umiꝰ quidẽ diei
uictũ sibimet unĩ uẽ denartũ suꝑ eẽ paterent᷑. humanitatis eciã studia tota deuotio¬
ne complentes: ita uidimꝰ repente deceptos. ut arreptũ opus ñ potuerint congruo
exitu terminare: sũmũ q feruorẽ ii conu̾sationem laudabilẽ detestabili fine conduserĩt.
Quamobrem quid pͥncipalit᷑ diicat ad deũ. manifeste pot̾imꝰ agnoscere: si ruine ac de¬

Expanded text:
hac inquisitione consumptum, intulit demum beatus Antonius: omnia quidem haec quae dixistis hac inquisitione consumptum, intulit demum beatus Antonius: omnia quidem haec quae dixistis necessaria sont et utilia sitientibus deum atque ad eum cupientibus peruenire. sed his principalem tribuere gratiam nequaquam nos innumeri multorum. casus et experimenta permittunt. nam saepenumero acerrime ieiuniis seu uigiliis incubantes ae mirifice in solitudine Mcedentes, priuationem quoque omnium facultatum ita sectantes, ut ex ipeis ne unius quidem diei motam sibimet unumue denarium superesse paterentur, humanitatis etiam studia tota deuotione conplentes ita uidimus repente deceptos, ut arreptum opus non potuerint congruo exitu terminare summumque feruorem et conuersationem laudabilem detestabili fine concluserint. quamobrem quid principaliter ducat ad deum manifeste poterimus agnoscere, si ruinae ac de
Abbreviated transcription (Latin):
puritatẽ cordis ii corꝑis assecuta. deo faciliꝰ uniret᷑: alii. ĩ contẽptu uniu̾sat᷑ rerum:
quib mens si penitꝰ nudaret᷑. tanquã nullis deinceps retinentib laqueis ad dm̃ ex¬
peditior peruemret: alii. anachoresim necessariã. id÷ remotionẽ. ⁊ heremi iecreta cense¬
rent: ĩ qua cõmanens quis familiariꝰ int̾pellare cłm. eiq possit peculiariꝰ inherere:
ñ nulli. sectanda caritatis sect id÷ humanitatis officia definirent: qđ his regna celoꝵ
claturũi se dñs ĩ euangelio ueluti spetialiꝰ reꝑmittat dicens. Wenite benedicti
patris mei. possidete paratũ uobis regnũ a constitutione mundi: esuriui enĩ. ndedi
stis mͥ manctucarez. Sitiui. et declistis mͥ bibere. icet̾a: Cumq ĩ hunc modũ diu̾sis uir¬
tutibus acitũ cerciorem ad dm̃ parari posse decernerent: ẽẽtq noctis maximũ tempus

Expanded text:
puritatem cordis et corporis adsecuta deo facilius uniretur, alii in contemptu uniuersarum rerum, puritatem cordis et corporis adsecuta deo facilius uniretur, alii in contemptu uniuersarum rerum, quibus mens si penitus nudaretur, tamquam nullis deinceps retinentibus laqueis ad deum expeditior perueniret, alii anachoresin necessariam, id est remotionem et heremi secreta censerent, in qua commanens quis familiarius interpellare deum eique possit peculiarius inhaerere, nonnulli sectanda caritatis, id est humanitatis officia definirent, quod bis regna caelorum daturum se dominus in euangelio uelut specialius repromittat dicens: uenite benedicti patris mei, possidete paratum uobis regnum a constitt dedistis mihi bibere et cetera.:, cumque in hoc modum diuersis uirtutibu» aditum certiorem ad deum panri posse decernerent essetque noctis mazinuim tempus
Abbreviated transcription (Latin):
tem. ñ solũ ꝑniciosis foueis ac preruptis incidere: s ẽ ĩ planis ac directis feeq̃nt
emini gͥ quondã ĩ annis adhuc puericie constitutꝰ. ii.  offendere:¬
in partib thebaidis ubi beatꝰ antoniꝰ morabat᷑: seniores ad eũ ꝑfectionis
inqiurende grã conuenisse. Cũq a uesptinis horis uisq ad lucẽ fuisset
ptracta collatio: questionẽ hanc maximũ noctis spaciũ consũpsisse: nã diutissine
querebat᷑. quenã uirtꝰ ł obseruantia monachũ posset a diaboli laqueis ac decep¬
tionib custodire semꝑ illesum: uel certe recto tramite firmo q gressu ad ꝓfectioniꝰ
amen euehere. Cumq ꝓcaptu mentis sue ferret unusquisq sententiã. ialii quidẽ hoc
in ieruniorũ uigiliar̃ q studio collocarent: quod his uicdelicet extenuata mens. ac

Expanded text:
tem, non solum perniciosis foveis praeruptisque incidere, sed etiam in planis ac directis frequenttem, non solum perniciosis foveis praeruptisque incidere, sed etiam in planis ac directis frequentigitur quondam in annis adhuc pueritiae constitutus in partibus Thebaidos, ubi beatus Antonius morabatur, seniores ad eum perfectionis inquirendae gratia conuenisse. cumque a uespertinis horis usque ad lucem fuisset protracta conlatio, quaestionem hanc maximum noctis spatium consumpsisse. nam diutissime quaerebatur quaenam uirtus uel obseruantia monachum possit a diaboli laqueis ac deceptionibus custodire semper inlaesum uel certe recto tramite firmoque gressu ad perfectionis culmen euehere. cumuque pro captu mentis suae proferret unusquisque sententiam et alii quidem hoc in ieiuniorum uigiliarumque studio eonlocarent, quod his uidelicet extenuata mens ac
Abbreviated transcription (Latin):
truam̃: considerantes meriti eiꝰ ngr̃e dignitatẽ. Est enĩ ñ mediocis quedã untꝰ: nec
que humana passim industria ualeat comp̃hendi: nisi diuina fuerit largitate
merari.. Alii dat᷑ ꝑ sp̃m sermo sapientie:᷑ alis sermo scientie: sccłm euncdẽ sp̃m. Alis
fioes in eodẽ sp̃u. Alii gĩa sanitatũ: ĩ uno sp̃u. Q pꝰ pauca. Quꝰ discretio sp̃ua
Deinde completo cat᷑olago sp̃ualium charismatũ subdit. Onĩa aut̃ ħ oꝑat unus
atqs idem sp̃c: di uidens unicuq prout uult. Uidetis gͦ. ñ terrenit nec par̾¬
uum ẽẽ discretionis munus: sed ditune gr̃e maximũ premium: : Qua isi mo¬
nachus om̃i intentione fuerit assecutꝰ: ascendentiũ in se sp̃iii discretione cera
ratione possederit: necẽe ẽ eum uelud ĩ nocte cetra ceca tetris q tenebris oberran¬

Expanded text:
truamur, considerantes meriti eius et gratiae dignitatem. est enim non mediocris quaedam uirtus nec truamur, considerantes meriti eius et gratiae dignitatem. est enim non mediocris quaedam uirtus nec quae humana passim ualeat industria conprehendi, nisi diuina fuerit largitate merari: alii datur perspiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eundem spiritum, alii fides in eodem spiritu, al catalogo spiritalium charismatum suMit: omnia autem haec operatur unus atque idem spiritus, diuidens unicuique prout uult. uidetis ergo non terrenum nee paruum esse discrationis munus, sed diuinae gratiae maximum praemium. quam nisi monachus omni intratione possederit, necesse est eum velut in nocte caeca tetrisque tenebris oberran
Abbreviated transcription (Latin):
maiorẽ deuotionis curã gerere: quanto uos attentꝰ id uideo postulare. Sc̾m illam
sententiã. D̾i sederis cenare ad mensam potentis: sapient̃ intellige q̃ apponunt᷑ tͥ. et
ianitte manũ tuam: sciens quia talia te opportet p̃parare. Quãobrem de bono dis¬
cretionis eiusq uirtute dicturi: inquã sermo nocturne collationis ingressus. finem
nr̃e disputationi dedit: congruũ credimꝰ. excellentiã eiꝰ patrũ pͥmo consignare sen-¬
tentiis. Ut c̃ patuerit quid de illa senserint ł ꝑñtiauerint maiores nr̃i: tũ platis
taur antiquis quã recentib ruins i casib diu̾soꝵ: qui ꝓeo quod minꝰ eam fuerãt
assetuti. ꝑnicioso deiecti st̃ lapsu: in quantũ possumꝰ. utilitates eł ncõmoda retrac¬
temus. Quib discussis: quẽad modũ expetere eã atq excolere debeamꝰ. efficatiꝰ ins¬

Expanded text:
maiorem deuotionis curam gerere, quanto uos id adtentius uideo postulare, secundum illam maiorem deuotionis curam gerere, quanto uos id adtentius uideo postulare, secundum illam sententiam: si sederis cenare ad mensam potentis, sapienter intellege quae adponuntur tibi, et inmitte manum tuam, sciens quia talia te oportet praeparare. quamobrem de bono discretionis eiusque uirtute dicturi, in quam sermo nocturnae conlationis ingressus finem nostrae disputationi dedit, congruum credimus excellentiam eius patrum primo consignare sententiis, ut cum patuerit quid de illa senserint uel pronuntiauerint maiores nostri, tum prolatis tam antiquis quam recentibus ruinis et casibus diuersorum, qui pro eo quod minus eam fuerant adsecuti pernicioso deiecti sunt lapsu, in quantum possumus utilitates eius et commoda retractemus: quibus discussis quemadmodum expetere eam atque excolere debeamus efficacius ins
Abbreviated transcription (Latin):
De optimo cibi cotidiam modo.X Obiectio
de facilitate continentie: Aq̃ eluob paximatis sustentat᷑. xx.I Responsio
de uirtute i mensura exꝑte continentie. xxii Quinã generalis continentie ac discre¬
tionis modus sit. xxIII. Quẽadmodũ habundantia humoꝵ genitaliũ castiget᷑.¬
.xXIIII. De labore equalis refectionis. ide fr̃is beniamin edacitate.xxU. Int̾¬
rogatio quo mͦ possit una semꝑ eademq mensura seruari. xxUi. Responsio c
egustato itaq matutino sopore. c̃ ortũ lucis tandẽ nobis claruisse gauden-¬
ces. reꝑmissam narrationẽ reposcẽ cepissemiis: beatꝰ moyses ita exorsiis est.
Cũ uideã uos inquit tanto desideris ardore flammatos: ut ne ipsũ quidẽ
paruissimũ mom̃tũ quietis. quod sp̃uali collationi subtrahens. refectioni carnis ma
luerã deputare. ad requiẽ credã ur̃i corꝑis ꝓfecisse: mͥ quoq hunc ur̃m consideran¬
ti feruorẽ. sollicitudo maior incumbit. Necẽẽ ẽ enĩ. etiã me inꝑsoluendo debito. tanto

Expanded text:
De optimo cibi cotidiani modo. Obiectio de facilitate continentiae, quae duobus paiamatiis sustineretur. Responsio de uirtute et mensura expertae continentiae. Quinam generalis continentiae ac refectionis modus sit. Quemadmodum abundantia umorum genitalium castigetur. De labore aequalis refectionis et de fratris Beniamin edacitate. Interrogatio, quomodo possit una semper eademque mensura seruari. Responsio de egustato itaque matutino sopore, cum ortum lucis tandem nobis claruisse gaudentes, repromissam narrationem reposcere coepissemus, beatus Moyses ita exorsus est: Cum videam vos tanti desiderii ardore flammatos, ut ne ipsum quidem parvissimum quietis momentum, quod spiritali collatilueram deputare, ad requiem credam uestri corporis profecisse, mihi quoque hunc uestrum consideranti feruorem sollicitudo maior incumbit. necesse est enim etiam me in persoluendo debito tanto
Abbreviated transcription (Latin):
qua dedi  frĩ. quẽ sub nr̃a p̃sentia insuo coenobio recipiebat: quia puto ex hoc
aliquid posse instructionis acced̾e. amimꝰ ÷ opuscło huic intȩxere. Nosti ait quot
dieb ꝓforib excubans. hodtie sis susceptꝰ. Cuiꝰ difficultatis causam primitꝰ debes
agnoscere. Potert enĩ tibi inhac uia quã ingredi concupiscis multũ conferre:
si ratione eiꝰ aguita. adseruitiũ xp̃i consequent̃ ac sic̃ oportet accesseris. Sic̃
enĩ imensa gła fidelit̃ seruientib deo. ac scił institutionis huiꝰ regl̃am
ei cohȩrentib reꝓmitut infitturũ: ita pene grauissime p̃parant᷑ iis qͥ tepide
eã neglegent̃q fuerint executi: s scđ̃m hoc qđ ꝓfessi suit. uł quod ab hominib
eẽ credunt᷑. fructus etiam congruos scĩtatis. eidem exibere neglegrerint:
Melius est erim scd̾ scriptitre sententtam ñ uouere quenquã. qua uouere ꝙ

Expanded text:
quam dedit fratri, quem sub nostra praesentia in suo coenobio recipiebat, quia puto ex hac posse quam dedit fratri, quem sub nostra praesentia in suo coenobio recipiebat, quia puto ex hac posse aliquid instructionis accedere, animus est opusculo huic intexere. nosti, ait., quot diebus pro foribus excubans hodie sis receptus. cuius difficultatis causam primitus debes agnoscere. poterit enim tibi in hac uia quam ingredi concupiscis multum conferre, si ratione eius agnita ad seruitium Christi consequenter ae sicut oportet accesseris. Sicut namque inmensa gloria fideliter seruientibus deo ac secundum institutionis huius regulam ei cohaereneam negligenterque fuerint executi; et secundum hoc quod professi sunt, vel quod ab hominibus esse creduntur, fructus etiam congruos sanctitatis eidem exmelius est enim secundum scripturae sententiam non uouere quemquam quam uouere et
Abbreviated transcription (Latin):
ita defũgit: ut iã nõ uicinã ꝓuintiã. s incognitas & alienas longeq diui¬
sas regiones expeteret. Nã cõscendens nauẽ. inpalestine partes cõmeare curauit.
credens se tutiꝰ latiturũ. si adilla semet ipsũ asportasset loca. inquib ne nom̃
quidẽ suũ fuisset auditũ. Quo c̃ aduenisset: nr̃m monasteriũ ꝓtinꝰ expetiuit :¬
qđ ñ longe fuit a speleo. inquo dñs nr̃ ex uirgine nasci dignatꝰ :. In quo
ꝑmodico tẽpore delitescens. scđ̃ sententiã dñi. tanquã ciuitas sũpra montem
posita. duitiꝰ abscondi nõ potuit. Nã continuo quidã fr̃m qui ad loca scã de
egꝯpti partib orationis causa ẽuenerant: agnitũ eũ sũma ui p̃cũ adsutũ ceno¬
biũ reuocarunt. Hunc igit᷑ senẽ. ꝓ illa que nob̃ fuerat ap̃ ipsũ inmnonaste¬
rio nr̃o familiaritas. c̃ post hec in egypto studiosissime requisissemꝰ: ȩxoitationem

Expanded text:
ita diffugit, ut iam non uicinam prouinciam sed incognitas et alienas longeque diuiita diffugit, ut iam non uicinam prouinciam sed incognitas et alienas longeque diuisas regiones expeteret, nam conscendens nauem in Palaestinae partes commeare curauit, credens se tutius latiturum, si ad illa semet ipsum asportaret loca., in quibus ne nomen quidem suum fuisset auditum ? cum aduenisset, nostrum monasterium protinus expetiuit quod non longe fuit a spelaeo, in quo dominus noster ex uirgine nasci dignatus est. in quo permodico tempore delitescens: Secundum sententiam domini tamquam ciuitas super montem posita diutius abscondi non potuit. nam continuo quidam fratrum, qui ad loca sancta de Aegypti partibus orationis causa conuenerant, agnitum eum summa ui precum ad suum coenobium reuocarunt. Hunc igitur senem pro illa quae nobis fuerat apud ipsum in monasterio nostro fiducia cum post haec in Aegypto studiosissime requisissemus, exhortationem
Abbreviated transcription (Latin):
rit. ei qͥ ap̃ ipsos uelut nouitiꝰ ac de scło nuꝑ egressus. haberet extremꝰ. Post uo̾
imracło sũt maiore ꝑculsi: c̃ eiꝰ nom̃ qdđ ap̃ ipsos quoq magna fuerat opimone
c̃ꝑtũ. ꝓtinꝰ ꝓdidisset. Aquo uniuersi fr̃s prioris ignorantiȩ ueniam postulanteᷤ.
qͣd eũ uidelicet tanto tẽpore int̾ iuniores ac paruulos deputassent⁊ inuitum
ac flentẽ qđ inuidia ddraboli digna sibi fuisset c̃uersatione atq hunilitate
frandatus. quã diuttissime requisitã tandẽ se aliquãdo muenisse gaudebat.
nec meruisset uitã siã in illa quã arripuerat subiectione finire. ad ꝓpͥũ
cyenobiũ reduxerũt: custodientes eũ sũma diligentia. ne ab eis quoq simi¬
lit̃ quo quã dilapsus aufugeret. Ubi c̃fuisset modico temꝑe demorat᷑: eodẽ
rursus humilitatis defiderio atq ardore succensus: captans nocturna silentia

Expanded text:
rit ei, qui apud ipsos uelut nouicius ac de saeculo nuper egressus habebatur extremus, post uero rit ei, qui apud ipsos uelut nouicius ac de saeculo nuper egressus habebatur extremus, post uero miraculo sunt maiore perculsi, cum eius nomen, quod apud ipsos quoque magna fuerat opinione conpertum, protinus prodidisset. a quo uniuersi fratres prioris ignorantiae ueniam postulantes, quod eum uidelicet tanto tempore inter iuniores ac paruulos deputassent, inuitum ac flentem, quod inuidia diaboli digna sibi fuisset conuersatione atque humilitate fraudatus, quam diutissime requisitam tandem se quando inuenisse gaudebat, nec meruisset uitam suam in illa quam arripuerat subiectione finire, ad proprium coenobium? reuxerunt, custodientes eum summa diligentia, ne ab eis quo que similiter quoquam dilapsus aufugeret. Ubi cum fuisset modico tempore demoratus, eoden ? rursus humilitatis desiderio atque ardore succensus captans nocturna silentia
Abbreviated transcription (Latin):
tota cotidie sedulitate compleret. Cũplura uͦ etiã nocte consurgens ita fur¬
tim nullo teste ł conscio cenebris occulentib efficiebat: uit penitꝰ auccorẽ oꝑis
nemo dep̃henderet. Cũq ibidẽ triennno dilitescens. ꝑunin̾sam aegyptum
Aisꝑsis ubiq frĩb queretur: aquodã tandẽ uisus. qͥde egypti partib c̃mea¬
rat. uix potuit ꝓhumilitate habitꝰ sui ac uilitate officii qđ gerebat agnosci.
Nã sarculo aeorsũ incuriꝰ laxabaat olerib terram:. deinde stertus humeriᷤ suis
aduectans. eoꝵ radicib ingerebat. Cũq hec intuens fr̃ suꝑ agnitione eiꝰ dui¬
tissima fusset hesitacione detentus: ꝓpiꝰ tandem accedens: &. non solũ uultum
s enam sont̃ uocis diligent̃ exploraus: adpedes eiꝰ cominꝰ ꝓcidit. Et pͥmo qͥdẽ
suꝑ hoc stuporem sũmũ uidentib cunctis incussit: cur uidelicet istud fece¬

Expanded text:
tota cotidie sedulitate conpleret. conplura uero etiam nocte consurgens ita furtota cotidie sedulitate conpleret. conplura uero etiam nocte consurgens ita furtim nullo teste uel conscio tenebris occulentibus efficiebat, ut penitus auctorem operis nemo deprehenderet. cumque ibidem triennio delitescens per uniuersam Aegyptum dispersis ubique fratribus quaereretur, a quodam tandem uisus, qui de Aegypti partibus commearat, uix potuit pro humilitate habitus sui ac uilitate officii quod gerebat agnosci. nam sarculo deorsum incuruus laxabat holeribus terram, deinde stercus umeris suis aduectans eorum radicibus ingerebat. cumque haec intuens frater super agnitione eius diutissima fuisset haesitatione detentus, propius tandem accedens et non solum uuItum, sed etiam sonum uocis diligenter explorans ad pedes eius comminus cecidisset, primo quidem super hoc stuporem summum uidentibus cunctis incussit, cur uidelicet istud fece
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ forib ꝑ seuerans: cunctoꝵ fr̃m genib ꝓuolutꝰ. ut suscipet᷑ sũmis p̾cib ambiuit.
Cunq multo despectii tandẽ fuisset admissus: qd̾ .s. decrepitꝰ senex. ⁊⁊qͥ omnẽ suã
ꝑuixisset etatem. ingredi cenobiũ postularet. qͦ tempore iã nẽ deseruire qͥdem
suis uoluptatib p̃ualeret. ac ne hoc ipsũ quidẽ causa religionis expet̾e eũ asse¬
rerent. s famis & inopie necessitate constrictũ: ut seni nulliꝙ oꝑi penitꝰ apto.
orti cura diligentiaꝙ mandat᷑. Quã sub alio fr̃e iumore qͥ eũ sͥ ereditũ re¬
tinebat exercens: sic eidẽ subdebat᷑. cantaq obedientia. desid̾atã humilitatis
excolebat uirtutem: ut ñ solũ ea q̃ ad orti diligentiã ꝑtinebant᷑: uer̃c̃ uni¬
u̾sa officia q̃ erant cunctis asꝑa ł in cligna. atq ab om̃ib ducebant᷑ horrorr

Expanded text:
o foribus perseuerans cunctorum fratrum genibus prouolutus ut susciperetur summis precibus ambiuit. o foribus perseuerans cunctorum fratrum genibus prouolutus ut susciperetur summis precibus ambiuit. cumque multo despectu tandem fuisset admissus, quod scilicet decrepitus senex et qui omnem suam peruixisset aetatem ingredi coenobium postularet, quo tempore iam ne deseruire quidem suis uoluptatibus praeualeret, ac ne hoc ipsum quidem causa religionis expetere eum adsererent, sed famis et inopiae necessitate constrictum, ut seni nullique operi penitus apto horti cura diligentiaque mandatur. quam sub alio fratre iuniore, qui eum sibi creditum retinebat., exercens sic eidem subdebatur tantaque oboedientia desideratam humilitatis excolebat uirtutem, ut non solum ea, quae ad horti diligentiam pertinebant, uerum etiam uniuersa officia, quae erant cunctis aspera uel indigna atque ab omnibus ducebantur horrori,
Abbreviated transcription (Latin):
rt̃ penitꝰ silentio p̃terire. Propt᷑ qd̾̃. utr̃ꝙ congrue temꝑantes .i. tã breuitati quã
studiosoꝵ desideriis atq utilitatib seruientes: unũ adhuc ponimꝰ humilitatis
exemplũ: qd̾ ñ ab incipiente s a ꝑfecto atq abbate cõpletũ: ñ solũ iuniores instru.¬
ere. s etiã seniores ad ꝑfecte humilitatis uirtutẽ lectione sua pot̾it incitare.
nephi.si ciuitate: ⁊ ꝑ ipsa reuerentia ł uite sue ł etati ł sac̾docii. cunctis hono¬
rabilis ac uen̾andꝰ existeret: uidens se ꝓ hoc ipso humilitatẽ illã quã scd̃m sue
mentis arclorem concupiuerat exercere ñ posse: nec habere qͦ uirtutẽ desid̾ate sub¬
iectionis extend̾et: clam fugiens de cenobio. secessit solus in thebaidos ultimas
partes. Ibiq deposito habitu monachoꝵ assũpta scłari ueste. cenobiũ tabennen¬

Expanded text:
runt. penitus silentio praeterire. propter quod utrumque congrue temperantes, id est tam breuitati quam runt. penitus silentio praeterire. propter quod utrumque congrue temperantes, id est tam breuitati quam studiosorum desideriis atque utilitatibus seruientes unum adhuc ponemus humilitatis exemplum, quod non ab incipiente, sed a perfecto atque abbate conpletum non solum iuniores instruere, sed etiam seniores ad perfectam humilitatis uirtutem lectione sua poterit incitare unephyasi ciuitate, et pro ipsa reuerentia uel uitae suae uel aetatis uel sacerdotii cunctis honorabilis ac uenerandus existeret, uider se pro hoc ipso humilitatem illam, quam secundum suae mentis ardorem concupierat, exercere non posse nec habere quo uirtutem desideratae subiectionis extenderet, clam fugiens de coenobio secessit solus in Thebaidos ultimas partes, ibique deposito habitu monachorum adsumpta saeculari ueste coenobium Tabenne
Abbreviated transcription (Latin):
P fidei eiꝰ arcdorem : confestĩ ei a seniore p̾ceptũ ÷ ut decẽ sportas quas necẽe ñ erat uen¬
ditari. publice cerincib suis onerans. distrahendas ꝑ plateas crcũferret: adiecta conditi¬
one qͣ diuitꝰ in hoc officio retiñet᷑: si forte unꝰ eas parit̃ coemere uoluisset. ñ cederet:
s sigillatĩ eas querentib uenuindaret. Quod ille tota deuotione c̃pleuit: iomni
confusionis uereconelia ꝑ nõie acdesiderio xͥ calcata⁊ sportas humeris suis impo¬
nens. p̃cio statuto distrarit. ac pecuniã ad monasteriũ reportauit.: neqͣquã ꝑt̾it᷑us
tã uilis uinsueti officii nouitate: nec consid̾ans indignitatẽ rei nataliũꝙ splendorẽ.
desid̾at obtiñe. Coartat nos libelli hutiꝰ modus ad finẽ tendere. s obedientie
bonũ q̃ int̾ cet̾as uirtutes pͥmatũ tenet. nos ñ patit᷑ eorũ gesta qͥ ꝑ hanc clarue¬

Expanded text:
uel fidei eius ardorem confestim ei a seniore praeceptum est, ut decem sportas, quas necesse non erat pubuel fidei eius ardorem confestim ei a seniore praeceptum est, ut decem sportas, quas necesse non erat publice uenditari, ceruicibus suis onerans distrahendas per plateas circumferret, adiecta condicione, qua diutius in hoc officio retineretur, ut, si forte unus eas pariter coemere uoluisset, non cederet, sed singillatim eas quaerentibus uenundaret. quod ille tota deuotione conpleuit et omni confusionis uerecundia pro nomine ac desiderio Christi calcata sportas umeris suis inponens pretio statuto distraxit ac pecuniam ad monasterium reportauit, nequaquam perterritus tam uilis et insueti officii nouitate nec considerans indignitatem rei nataliumque splendorem tendere: sed oboedientiae bonum, quae inter ceteras uirtutes primatum tenet, non patitur nos eorum gesta qui per hanc clarue
Abbreviated transcription (Latin):
minis alueo paruulũ rapuissent: ⁊ consũmationẽ p̾cepti. obseqͥo patris ac
deuotione cõpletã. ab effectii oꝑis. atq  ipso fine reuocassent. Ciuiꝰ fides atq
deuotio in tantũ deo fuit accepta: ut diuino statĩ testimonio cõꝑbata sit.
Reuelatũ nanꝙ ÷ continuo seniori: hac eũ obedientia. abrahe patriarche
opꝰ implesse. Cũq breui tẽꝑe tnsacto. idẽ abbas cenobii. de huiꝰ mundi c̃mo¬
ratione migiasset ad xp̃m: hunc p̃ponens cunctis frib successorẽ s̃ atq abbatẽ mona¬
sterio rͣeliqͥt.  oncacebimꝰ eciã nob̃ frẽm cognitũ: scł̃m scłi huiꝰ ordinẽ sũme fami¬
lie. Dam patre comite ac dicissimo oriuindꝰ fuit. stidis ꝙͦ liberalib ñ mediocrit᷑ insti¬
cutꝰ Qui relictis parentib c̃ ad monasteriũ ꝑuolasset: ad cẽpbandã m̃tis humilitatem

Expanded text:
minis alveo parvulum rapuissent; et consummationem praecepti, obsequio minis alveo parvulum rapuissent; et consummationem praecepti, obsequio deuotione conpletam ab effectu operis atque ab ipso fine reuocassent. Cuius fides atque deuotio in tantum deo fuit accepta, ut diuino statim testimonio conprobata sit. reuelatum namque est continuo seniori hac eum oboedientia Abrahae patriarchae opus inplesse. cumque breui tempore transacto idem abbas coenobii de huius mundi commoratione migraret ad Christum, hunc praeponens cunctis fratribus successorem sui atque abbatem monasterio dereliquit. Non tacebimus etiam nobis cognitum ndus fuit, studiis quoque liberalibus non mediocriter institutus. qui relictis parentibus cum ad monasterium peruolasset, ad conprobandam mentis humilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
serunt. Non enĩ iã reputabat filiũ suũ: quẽ sec̃ parit̾ obtulerat. xp̃o. Nec c̃abat
de p̃sentib eiꝰ inuiriis: s potiꝰ exultabat. qd̾ eas nequaquã infructuose colerari
cernebat: par̃ cogitans de lacrimis eiꝰ s de ꝓͥa humilitate ac ꝑfectione sollicitꝰ
uam districtionẽ mentis illiꝰ atq ĩmobilẽ rigorẽ ꝑuidens cenobii senior:
ad ẽꝑbandã penitꝰ animi eiꝰ constantiã. cõplorare quadã die uidisset infantẽ:
simulans se aduersꝰ eos eũ cõmotũ: p̃cepit patͥ. ut tollens eũ iactaret ĩ flum̃.
ũ ille uelut a dño hoc s eẽt p̃ceptũ: confestĩ celeri cursu rapiens filiũ. ul¬
nis ꝓpriis usq ad horam fluminis iactaturꝰ aduexit. Quod ꝑfecto fer¬
uore n obedientie eiꝰ fuisset oꝑe c̾sũmatũ: nͥ ꝓcurati fuissent de indu¬
stria frẽs. qui sollicite ripã fluminis obsiderent: ꝓiectũq iã n qͦdã mͦ de flu

Expanded text:
um, quem secum pariter obtulerat Christo, nec curabat de praesentibus eius iniuriis, sed potius exultabat, quod eas nequaquam infructuose tolerari cernebat, parum cogitans de lacrimis eius, sed de propria humilitate ac perfectione sollicitus. quam districtionem mentis illius atque inmobilem rigorem peruidens coenobii senior, ad conprobandam penitus animi eius constantiam, cum plorare quadam die uidisset infantem, simulans se aduersus eum commotum praecepit patri, ut tollens eum iactaret in flumen. tum ille, uelut a domino sibi esset praeceptum, confestim celeri cursu rapiens filium ulnis propriis usque ad oram fluminis iactaturus aduexit. quod profecto feruore fidei et oboedientiae eius fuisset opere consummatum, ni procurati fuissent de industria fratres, qui so
Abbreviated transcription (Latin):
mor clñi ÷. P hunc &enĩ. initiũ conu̾sationis. ⁊ uitioꝵ purgatio. nuirtutum
cristodia: iis qͥ imbuunt᷑ ad uiam ꝑfectionis adquirit᷑. Qui c̃penetrau̾it
hominis mentem: concẽptũ rerũ om̃iũ parit: obliuuonẽ parentũ: mnundiꝙ
ipsiꝰ gignit horrorẽ. Contemptu aut̃ ac pͥuatione om̃iũ facultatũ. humi¬
litas adquirit᷑: humilitas uͦ his indiciis comꝓbat᷑. Primo: si mortificatas in
se suas habeat uoluntates. Sed̾o: siñ solum suoꝵ auetuum. uer̃ etiam

Expanded text:
purgatio et uirtutum custodia his qui inbuuntur ad uiam perfectionis adquiritur. qui cum penetrauerit hominis mentem, contemptum rerum omnium parit, obliuionem parentum mundique ipsius gignit horrorem: contemptu autem ac priuatione omnium facultatum humilitas adquiritur. humilitas uero his indiciis conprobatur: primo si mortificatas in sese omnes habeat uoluntates, secundo si non solum suorum actuum, uerum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
nuncians qͥsq ꝓ eiꝰ debet amore p̾ferre: de industria neglsbat᷑ paruulus :
panus potiꝰ quã uestim̃tis indutꝰ. sordib qͦ ita obsitꝰ ac feclatꝰ: ut osfendere
potiꝰ quã sedare pat̾uos ocłos possit. quotiens ab eo fuisset aspectꝰ. S os cola¬
phis atq alapis exponit᷑ diu̾soꝵ: quas pler̃q sub obtutib suis innocenti par¬
uulo etiã gratis uidebat infligi. ita ut ñꝗͣ genas eiꝰ nͥ lacͥmar̃ sordentib uestigiis

Expanded text:
nuntians quisque pro ejus debet amore praeferre, de industria negligebatur parvulus, nuntians quisque pro ejus debet amore praeferre, de industria negligebatur parvulus, pannis potius quam vestimentis indutus, sordibus quoque ita obsipotius quam delectare paternos oculos posset, quotiens ab eo fuisset aspectus, sed etiam colaphis atque alapis expositus diuersorum, quas plerumque sub obtutibus suis innocenti paruulo etiam gratis cernebat infligi, ita ut numquam genas eius nisi lacrimarum sordentibus uestigiis
Abbreviated transcription (Latin):
multis dixisse susficiat. Nunc abbatis mutii factũ dignũ memoria comp̃¬
hendã. hic nãꝙ abreñtiare desid̾ans huic mundo: tãdiu ꝓ forib monasteriĩ
excubans ꝑdurauit: donec immobili ꝑseuerantia sua. contͣ omnẽ consue¬
tudinẽ cenobioꝵ. c̃ filio paruulo qͥ octo circit̾ eẽt annorũ. ut suscipet᷑ eli¬
ceret. Cũꝙ tandẽ suscepti fuissent: confestĩ ñ solũ diu̾sis p̾positis craditi:
uer̃ etiã celle habitatione seiuncti sunt: ne iugi scilicet uisione paruuli.
reminiscẽt᷑ pat̾. ex omĩ sua quã reñtians abiec̾ãt facultate atq affeccione
carnali. salcẽ s̃ filiũ suꝑẽẽ: quẽad modũ diuitẽ seiã ñ eẽ sciebat: ita oͦ pa
trẽ se ẽẽ nesciret. Quod ut pleniꝰ ꝑbaret᷑. utr̃ uidelic& facẽt plꝰ affectionẽ
sangͥnis ac suoꝵ uiscer̃ caritatẽ. an obedientiã ⁊ mortificationẽ xͥ. quã re¬

Expanded text:
multis dixisse sufficiat. nunc abbatis Patermuti factum dignum memoria conprmultis dixisse sufficiat. nunc abbatis Patermuti factum dignum memoria conprehendam. hic namque abrenuntiare desiderans huic mundo tamdiu pro foribus monasterii excubans perdurauit, donec inmobili perseuerantia sua contra omnem consuetudinem coenobiorum cum filio paruulo, qui octo circiter esset annorum, at susciperetur eliceret. cumque tandem recepti fuissent, confestim non solum diuersis praepositis traditi, uerum etiam cellae habitatione seiuncti sunt, ne scilicet iugi uisione paruuli reminisceretur pater ex omni facultate quam renuntians abiecerat facultate atque affectione carnali saltim sibi filitrem se esse nesciret. Quod ut plenius probaretur, utrum videlicet plus faceret affectione sanguinis, ac suorum viscerum charitate, an obedientia et mortificatione Christi, quam re
Abbreviated transcription (Latin):
cogitans ł retractans p̾cepti ineptiã. diut᷑nã necessitatẽ. infirmitatem
corꝑis. penuriã sũptuũ. heremi squalentis angustias ac difficultates: in
quã etiã si pecunia suppeditaret. nichilominꝰ ꝑdita species inueniri
plo: uocans senior. curre inqͥt ioħes: saxũ illud huc aduolue quãtociꝰ.
Q ui confestĩ saxũ immane qd̾ multe hominũ turbe mou̾e ñ possent: ap¬
plicata ñc ceruice. nc̃ toto pectore. tanto nisu atq conatu ꝓuͦluere concende¬
bat: ut sudore m̃brorũ suorũ. ñ solũ totũ infund̾et uestim̃tũ: s &̾ saxũ ipsũ
suis ceruicib humectaret: ĩ h ͦq par̃ metiens ĩpossibilitatẽ p̃cepti ł facti pro
reuerentia senis. i obrequiẽ: simplicitate sincera: qua creclebat senẽ tota fide ni¬
chil posse incassũ ac sine ratõne p̃ciꝑe. Hucusq abbatis ioħis pauca de

Expanded text:
cogitans uel retractans praecepti ineptiam, diurnam necessitatem, infirmitatem cogitans uel retractans praecepti ineptiam, diurnam necessitatem, infirmitatem corporis, penuriam sumptuum, heremi squalentis angustias ac difficultates, in qua, etiam si pecunia subpeditaret, nihilominus perdita species inueniri plo, uocans senior, curre, inquit, Iohannes, saxum illud huc aduolue quantocius. qui confestim saxum inmane, quod multae hominum turbae mouere non possent, adplicita nunc ceruice nunc toto corpore, tanto nisu atque conatu prouoluere contendebat, ut sudore omnium membrorum suorum non solum totum infunderet uestimentum, sed etiam saxum ipsum suis ceruicibus umectaret, in hoc quoque parum metiens inpossibilitatem praecepti uel facti pro reuerentia senis et obsequii simplicitate sincera, qua credebat. senem tota fide nihil posse in cassum ac sine ratione praecipere. Huc usque abbatis Iohannis pauca de
Abbreviated transcription (Latin):
ille se nescire dixissa: senex uelut inquirens rei uitatẽ. & tanꝙͣ temptans utr̃
iã suis radicib nt̾ẽt᷑ ⁊ euulsit corã ipso leui cõmotione uirgultũ: sicꝙ ꝑ iciens
illud. p̃cepit ut ddeinceps irrigare desineret. Itaq c̃ huiꝰcemodi exercitiis
eruditꝰ cotidie iuuenis. in hac parendi uircute succrescẽt: & humilitatis eiꝰ eni¬
tescẽt grͣa. atq obedientie suauis odor ꝑ monasteria uniu̾sa fragłaret: qͥdã
frm̃ ꝓbationis immo edificationis obtentu uenientes ad senẽ: c̃ subiectionẽ
eiꝰ quã audiebant mirarent᷑: uocans eũ repente senex: ascende ait: ⁊ sumens
lenticłam olei. q̃ sola in heremo suis ł aduenientiũ usib liquorẽ pinguedi¬
nis tenuissimũ mi nistrabat. deorsũ ꝓice ꝑ fenestrã. Quã ille c̃ ad suꝑiora
concitꝰ ꝑuolasset. ꝑ fenestrã ꝓferens c̃minuendã dimisit ad terrã: parũ

Expanded text:
ille se nescire dixisset, senex, uelut inquirens rei ueritatem et tamquam temptans utrum ille se nescire dixisset, senex, uelut inquirens rei ueritatem et tamquam temptans utrum iam suis radicibus niteretur, euulsit coram ipso leui commotione uirgultum, sic-que proiciens illud praecepit ut deinceps rigare desineret. Itaque cum huiuscemodi exercitiis eruditus cotidie iuuenis in hac parendi uirtute succresceret et humilitatis eius enitesceret gratia atque oboedientiae suae suauis odor per monasteria uniuersa fragraret, quidam fratrum probationis, immo aedificationis obtentu uenientes ad senem cum subiectionem eius quam audierant mirarentur, uocans eum repente senex, ascende, ait, et sumens lenticulam olei quae sola in heremo suis uel aduenientum usibus liquorem pinguedinis tenuissimum ministrabat deorsum proice per fenestram. quam ille, cum ad superiora concitus peruolasset, per fenestram proferens comminuendam dimisit ad terram, parum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ duo ferme milia indesinent̃ apportans. nullatenꝰ lignũ rigare cessaret: atq ꝑ
tocũ anm spaciũ. ñ infitmitas corꝑis. ñ festiuitatis sollennitas. ñ occupatio ne¬
cessicatis ulliꝰ q̃ illũ &̃ honeste excusare ab ex secutione mandati᷑ ñ deniq hẏemis
asꝑitas int̾cedens. ab obseruantia p̃cepti huiꝰ potuit impedire. Cũꝙ hanc eiꝰ sedu¬
litatẽ tacitꝰ senex latent̃ dieb singłis exploraret: uid̾et ꝙ eũ simplici cordis asfec¬
tu mandatũ suũ uelut diuinitꝰ emissũ. sine ulla ꝑmutatione uultꝰ ł racio¬
nis discussione seruare: sincerã humilitatis eiꝰ obedientiã cõꝓbans: parit̾ etiã
miserans cã longũ laborẽ. quẽ ꝑ totũ anni spaciũ studio deuotionis impend̾at:
ad aridũ uirgultũ accedens: o inqͥt ioħes. misit ne radices ħ arbor an non: Cũꝙ

Expanded text:
per duo ferme milia indesinenter adportans nullatenus lignum rigare cessaret, ut quem per per duo ferme milia indesinenter adportans nullatenus lignum rigare cessaret, ut quem per totum anni spatium non infirmitas corporis,\t non festiuitatis sollemnitas, non occupatio necessitatis ullius, quae illum etiam honeste excusaret ab exsecutione mandati, non denique hiemis asperitas intercedens ab obseruantia praecepti huius potuerit inpedire. cumque eius hanc seduli- tatem tacitus senex latenter diebus singulis exploraret uideretque eum simplici cordis affectu mandatum suum uelut diuinitus emissum sine ulla permutatione uultus uel rationis discussione seruare, sinceram\thumilitatis\teius oboedientiam conprobans, pariter etiam miserans tam longum laborem, quem per totum anni spatium studio deuotionis inpenderat, ad aridum uirgultum accedens, o, inquit, Iohannes, misitne radices haec arbor an non? cumque
Abbreviated transcription (Latin):
cõplura el eciã siꝑflua miꝰꝙ necessaria ł impossibilia frequentꝰ iniungebat. Ex
quibi cria ponã: ꝑ q̃ manifestari possit uolentib scire. ł mentis eiꝰ ł subiectionis¬
ei integritas. Eumꝑpsit namꝙ de lignario suo iurgultũ senex. qd̾ olim excisuni
usib foci fuerat p̃paratum: clumꝙ coctionis retardat occasio:ñ modo aridũ s ꝓpe
putre lacebat. tempis uecustate. Cunꝙ hoc coram ipso fixisset in terra: p̃cepit. aduec¬
ta aqua cotidie bis rigarr ut .s. duitnis humorib radicatũ. atq in antiquã ar¬
borem reuuniscens: ciffusis ramis amenitatẽ ocłis atq umbracłm in estu feruenti
subt̃ residentib exiberet. Ed p̃ceptũ. uen̾atione solita sine ulloa impossibilitatis
consid̾atione suscipiens adolescens: ita cotidianis dieb expleuit. ut aquam

Expanded text:
conplura ei etiam superflua minusque necessaria uel inpossibilia frequentius iniungebat. ex conplura ei etiam superflua minusque necessaria uel inpossibilia frequentius iniungebat. ex quibus tria ponam, per quae manifestari possit uolentibus scire uel mentis eius uel subiectionis integritas. sumpsit namque de lignario suo uirgultum senex, quod olim excisum usibus foci fuerat praeparatum, dumque coctionis retardat occasio, non modo aridum, sed prope putre iacebat temporis uetustate. cumque hoc coram ipso fixisset in terram, praecepit aduecta aqua cotidie bis rigari, ut scilicet diurnis umoribus radicatum atque in antiquam arborem reuiuiscens diffusis ramis amoenitatem oculis atque umbraculum in aestu\t feruenti subter residentibus exhiberet. quod praeceptum uene- ratione solita sine ulla inpossibilitatis consideratione suscipiens adulescens ita cotidianis diebus expleuit, ut aquam
Abbreviated transcription (Latin):
dine ꝓferentes:: ponimꝰ pͥmũ abbatẽ ioħem. qͥ cõmoratꝰ: uixta lico qd̾ ÷ oppidũ
thebaide: quiq propt᷑ obedientie urtutẽ usq ad ꝓpħie grãm sullimatꝰ. sic uni¬
u̾so orbi claruit: ut &̃ regib mundi huiꝰ. m̃ito suo redd̾et᷑ illustris. Nam c̃ in
extremis ut diximꝰ chebaide partib cõmaneret: ñ ante p̾sumebat cheodosiꝰ ĩꝑa¬
tor ad p̃potentiũ tr rannorũ bella ꝓcedere. quã illiꝰ animaret᷑ oracłis atq respõ¬
sis: quib confidens uelud celitꝰ s̃ delatis. trophea de desꝑatis bellis atq hostib
reportauit. Hic itaq: beatꝰ ioħes ab ad olescentia sua usꝙ ad ꝑfeccã etatẽ ac
uirilẽ. seniori deseruiens: donec ille ĩ huiꝰ uite conũsatione durauit: tanta humi¬
eẽt ii quodanꝰ eoacticia atq ad imꝑantis faciem p̃beret᷑ uolens manifestꝰ explorart

Expanded text:
dine proferentes ponimus primum abbatem Iohannem, qui commoratus est iuxta Lyco, quod est oppidum dine proferentes ponimus primum abbatem Iohannem, qui commoratus est iuxta Lyco, quod est oppidum Thebaidae, quique propter oboedientiae uirtutem usque ad prophetiae gratiam sublimatus sic uniuerso orbi claruit, ut etiam regibus mundi haius merito suo redderetur inlustris. nam cum in extremis ut diximus Thebaidae partibus commaneret, non ante praesumebat Theodosius imperator ad praepotentium tyrannorum bella procedere, quam illius animaretur oraculis atque responsis, quibus confidens uelut caelitus sibi delatis tropaea de desperatis bellis atque hostibus reportauit. Hic itaque beatus Iohannes ab adulescentia sua usque ad perfectam ac uirilem aetatem seniori deseruiens, donec ille in huius uitae conuersatione durauit, tanta humiesset et quodammodo coacticia atque ad imperantis faciem praeberetur, uolens manifestius explorare
Abbreviated transcription (Latin):
rio ducimꝰ debere seruari. Cent̾ũ ap̃ egr̃ptios qͥb maxima cura : oꝑandi. ñ ÷
ebdomadar̃ mutua uicissitudo: ne sub occasione huiꝰ osticii onĩs ab oꝑis ca¬
none impediant᷑. S uni ꝓbatissimo frm. cellarii ł coquine cura cõmutit᷑:
labore corꝑis facigat᷑. quia nec tanta cura int̾ eos parandoꝵ ciboꝵ ł coctionis¬
impendit᷑: quippe qui maximȩxỹ rophagiis ł omophagiis utunt᷑: i ap̃ qͦs secca
singłis mensib porrorũ folia. lapsanin. sal frictũ oliue. piscicłi minuti qͦs
illi minuminia uocant. sũma uoluptas :. Et qm hic liber de insticutione
reor. quedã seniorũ gesta qͥb ꝑ hanc enituere uirtutẽ. exempli gr̃a sic̃ ꝓmi¬
simꝰ explicare: de multis ad modũ pauca carpentes: ut studentib sullimiora
obrem duos ł tres ꝓ libelli hutiꝰ compendio de cam in numera patrũ multitu¬

Expanded text:
rio dicimus debere seruari. ceterum apud Aegyptios, quibus maxima cura est operis, non est rio dicimus debere seruari. ceterum apud Aegyptios, quibus maxima cura est operis, non est ebdomadarum mutua uicissitudo, ne sub occasione huius officii omnes ab operis canone inpediantur, sed uni probatissimo fratrum cellarii uel coquinae cura committitur, labore corporis fatigatur, quia nec tanta cura intimpenditur, quippe qui maxime xerophagiis, vel homophagiis, utuntur, et apud quos secta singulis mensibus porrorum folia, lapsania, sal frictum, olivae, pisciculi minuti silli maenomenia uocant, summa uoluptas est. Et quoniam hic liber de institutione reor quaedam seniorum gesta, quibus per hanc enituere uirtutem, exempli gratia sicut promisimus explicare, de multis admodum pauca carpentes, ut studentibus sublimiora obrem duos uel tres pro libelli huius conpendio de tam innumera patrum multitu
Abbreviated transcription (Latin):
fructu ac m̃cede sui laboris n obsequii fraudarent᷑. si ĩ ordine uicis sue cybos fr̃ib
ñ scd̾m consuetudinẽ para uissent: tantũ s spontanei oꝑis ac sollicitudinis indixis¬
se: ut ĩillis aridis ac sterilib locis. inquib ligna nͥ de fructiferis arborib exci¬
dant᷑. om̃imodis nequeunt inueniri: nec enĩ ut ap̃ nos reppiunt᷑ ulla frutecta
siluestria: ꝑ excenta auia discurrentes. ⁊ heremũ que uersus mare mortuum ten¬
dit᷑. obeuntes: festucas cenues ac spinulas quas uentꝰ huc & illuc disꝑserat suo
sinii igremiis colligentes. cunctas sollennitates ciborũ spontaneis obseqͥis p̃ꝑa¬
rent. ita ut de solita p̃bitione nicħ paterent᷑ umminui: tanta fide ħ sua munia
dicta sunt scd̾m typũ ut p̃fati sumꝰ totꝰ orientis. quẽ õ in partib ur̃is necessa¬

Expanded text:
fructu ac mercede sui laboris et obsequii fraudarentur, si in ordine uicis suae cibos fratribus fructu ac mercede sui laboris et obsequii fraudarentur, si in ordine uicis suae cibos fratribus non secundum consuetudinem parauissent, tantum sibi spontanei operis ac sollicitudinis indixisse, ut in illis aridis ac sterilibus locis, in quibus ligna, nisi de fructiferis arboribus excidantur, omnimodis nequeunt inueniri nec enim ut apud nos ulla reperiuntur frutecta siluestria, per extenta auia discurrentes et heremum, quae uersus mare mortuum tenditur, obeuntes fistucas tenues ac spinulas, quas uentus huc illucque disperserat, suo sinu et gremiis colligentes cunctam sollemnitatem ciborum spontaneis obsequiis praepararent, ita ut de solita praebitione nihil paterentur inminui, tanta fide haec sua munia dicta sint secundum typum ut praefati sumus totius Orientis, quem etiam in partibus nostris necessa