comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
serui dĩ de quib dr̃: ecce quãbonũ &
quã iocundũ habitare fr̃s in unũ
In nomine iob: significat᷑ una illa de
molendine quȩ assumit᷑ Habebat
enĩ uxorẽ. habebat filios. habebat
multas diuitias: & tã multa habebat
in isto scło: ut diabolus hoc ei obicer&.
quia ñ gratis. sed ꝓpt̾ea quȩ acceperat
tione & tẽptatione. amissa heredita¬
te. amissis heredib sola sibi coniuge
relicta non ad c̃solationẽ sed ad tẽpta¬
tionẽ: ait qđ nostis Dñs dedit dñs ab¬
stulit: sic̃ dnõ placuit ita factũ ẽ sit
nom̃ dñi benedictũ Impl&ũ ẽ in eo qđ
significata s̃ tria genera hominũ : &
in illis trib rursus in euangelio quȩ cõ¬
memorat. Quid ergo dicunt illi qui nob̃
de nommne monachoꝵ insultant. For¬
tasse dicturi s̃ : nr̃i ñ uocant᷑ circũ cilli¬
ones Vos illos ita. appellatis. contume¬
lioso nomine : nã nos eos ita ñ uocamꝰ
Dicant quid eos uocent: & audietis
A gonisticos eos uocant: fatemͣ & nos

Expanded text:
i Dei, de quibus dicitur, «Ecce quam» «bonum et quam jucundum habitare fratres in unum.» In nomine Job significatur una illa de molendino quae assumetur. Habebat enim uxorem, habebat filios, habebat multas divitias; et tam multa habebat in isto saeculo, ut diabolus hoc ei objiceret, quia non gratis, sed propter ea quae acceperat,tione et tentatione, amissa haereditate, amissis haeredibus, sola conjuge sibi relicta, non ad consolationem, sed ad tentationem, ait quod nostis, «Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum» . Impletum est in eo quod significata sunt tria genera hominum, et in illis tribus rursus in Evangelio, quae commemoravi. 6. Quid ergo dicunt illi qui nobis de nomine monachorum insultant? Fortasse dicturi sunt: Nostri non vocantur circumcelliones: vos illos ita appellatis contumelioso nomine; nam nos eos ita non vocamus. Dicant quid eos vocent, et audietis. Agonisticos eos vocant. Fatemur et nos
Abbreviated transcription (Latin):
gerit Puto enĩ ex his quȩ dicta sunt patere
ut dicamꝰ & nos ecce. & cui rei similes sunt
dicat psalmꝰ. Sicut unouentũ in capite
qđ des cendit in Barbã Barꝑã AARoΝ qͣͣ
descendit inora uestim̃ti eius
Aaron quid erat: sac̃dos quis ẽ sacerdos
nisi unus sac̃dos qui intrauit in scã scõrũ :
quis erat iste sacerdos. nisi qui fuit &iuctima
& sac̃dos : nisi ille quicũ in munda ñ inuenira
mundũ qđ offerr&. se ipsũ obtulit: Incapite
ipsius unguentũ quia totus xp̃s cũ eccła¬

Expanded text:
gerit. Puto enim ex his quae dicta sunt, pateregerit. Puto enim ex his quae dicta sunt, patereut dicamus et nos, «Ecce.» Et cui rei similes sunt, dicat Psalmus. «Sicut unguentum in capite, quod descendit in barbam, barbam Aaron; quod descendit in oram vestimenti ejus. Aaron» quid erat? Sacerdos. Quis est sacerdos, nisi unus sacerdos, qui intravit in sancta sanctorum? Quis est iste sacerdos, nisi qui fuit et victima et sacerdos? nisi ille qui cum in mundo non inveniret mundum quod offerret, seipsum obtulit? In capite ipsius unguentum, quia totus Christus cum Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
cũq Nã& inturba ẽ unus sed unus cũ mul-¬
tis : unus dici potest. mones non potest
id ẽ solus Monos enĩ unꝰ solus solus .ẽ. Qui
ergo sic uiuunt in unũ. ut unũ hominem
faciant : ut sit illis uere quomodo scriptũ
ẽ una anima & unũ cor. multa corpora
sed ñ multȩ animȩ. multa corpora. sed non
deant nob. & exponant qui insultant no-¬
mina monachoꝵ quare ille qui inuentꝰ ẽ
hoc respondisse dõ cũ cõmota fuerit a qua
non habeo qui me deponat. alius ante me
descendit. Descenderat unꝰ: iam alius ñ
descendebat. Unus solus sanabat᷑: unitatẽ
eccłȩ figurabat. Merito insultant nomi¬
ni unitatis. qui se abunitate p̃ciderunt
Merito illis displic& nom̃ monachoꝵ: qr
illi nolunt habitare in unũ cũ fr̃ibꝰ sed
sequentes donatũ . xp̃m dimiser̃. Hoc de
uno & de uno solo audiuit caritas urã Iã
iocundet᷑ cum psalmo ut sequentia uideamꝰ:
Breuis ẽ : potest a nob curri quantũ dñs sug¬

Expanded text:
cumque; nam et in turba est unus, sed una cum multis unus dici potest, μόνος non potest, id est, solus: μόνος enim unus solus est. Qui ergo sic vivunt in unum, ut unum hominem faciant, ut sit illis vere quod scriptum est, «una anima et unum cor;» multa corpora, sed non multae animae; multa corpora, sed non deant nobis et exponant, qui insultant nomini monachorum, quare ille qui inventus eshoc respondisset Domino: «Cum mota fuerit aqua, non habeo qui deponat me; alius ante me descendit» . Descenderat unus, jam alius non descendebat. Unus solus sanabatur; unitatem Ecclesiae figurabat. Merito insultant nomini unitatis, qui se ab unitate praeciderunt. Merito illis displicet nomen monachorum, quia illi nolunt habitare in unum cum fratribus; sed sequentes Donatum, Christum dimiserunt. Haec de uno, et uno solo audivit Charitas vestra; jam jucundemur cum Psalmo, ut sequentia videamus. Brevis est; potest a nobis curri, quantum Dominus sug
Abbreviated transcription (Latin):
siue in coniugatis. siue in maritatis feminis
siue in adolescentib siue in senib siue in
uirginib Om̃is eccła una uidua .ẽ. deser¬
ta in hoc scła. Si sentit illud. si nouit uidu.¬
itatẽ suã : tunc enĩ auxibũ p̃sto. ẽ. illi. Non¬
ne agnoscitis istã uiduã in eugłio fr̃s mei.
cũ dicer& dñs oportere semꝑ orare & non
deficere: erat qͥdem iudex in ciuitate dix̃ :
qͥ nec dm̃ timebat nec homines reuerebat᷑
& int̾pellabat eũ quȩdã uidua cotidie &
dicebat : uindica me de aduersario meo
& int̃pellando cotidie uidua : fregit illũ
Ait enĩ ipse udex apđ se: qͥ nec dm̃time¬
bat nec homines reuerebat᷑ & si nec dm̃
timeo. nec erubesco: hominib uł ꝓpt̃ tedium
qđ mͥ facit ista uidua. uindicabo eã . Si au¬
diuit uidex malus uiduã ne tedium patere¬
t ds̃ ñ audit eccłam q̃mhorat᷑ ut dep̃cet᷑:¬

Expanded text:
aritatis feminis, sive in adolescentibus, sive in senibus, sive in virginibus: omnis Ecclesia una vidua est, deserta in hoc saeculo, si sentit illud, si novit viduitatem suam; tunc enim auxilium praesto est illi. Nonne agnoscitis istam viduam in Evangelio, fratres mei, cum diceret Dominus oportere semper orare, et non deficere? «Erat quidam judex in civitate,» dixit, «qui nec Deum timebat, nec hominem reverebatur; et interpellabat eum quaedam vidua quotidie, et dicebat, Vindica me de adversario meo.» Et interpellando quotidie vidua, fregit illum. «Ait enim ipse judex apud se, qui nec Deum timebat, nec hominem reverebatur: Etsi Deum, non timeo, nec quod mihi facit ista vidua, vindicabo eam.» Si audivit judex malus viduam, ne taedium pateretur; Deus non audit Ecclesiam, quam hortatur ut deprecet
Abbreviated transcription (Latin):
ligitur. nisi in ꝑfectis Non ergo habitant
inunũ : nisi in quib ꝑfecta fuerit caritas
xp̃ĩana Nam inquib non est ꝑfecta cari¬
tas xp̃i: & cũ in uno sint. odiosi funt mole¬
sti sunt turbulenti s̃. anxietate sua tur¬
bant cȩteros & quȩr̃ quid de illis dicant
quomodo iniunctura in quietũ ium̃tum
non solũ nontrahit. sed & frangit calcib
qđ iunctũ ẽ. Si aut̃ haba rorẽ hermor
qui descendit suꝑ montẽ syon. quietꝰ ẽ
placatus humilis toleransi ꝓmurmu¬
re p̃cẽ fundit Nam om̃s murmurato¬
res: magnifice descriptis qdã loco
scripturarũ p̃cordia fatui sic̃ rota
carri quid ẽ p̃cordia fatui. sic̃ rotacar¬
ri foenũ portat & murmurat. Nenim
potest rota carri quiescere amurmu¬
re sic s̃ multi fr̃s Non habitant in uno
nisi corpore. sed qui s̃ qui habitant iri
& nemo dicebat aliquid suũ eẽ: qđ erꝗt
illis omnia cõmunia Designatir̃ descri¬

Expanded text:
ligitur nisi in perfectis. Non ergo habitant ligitur nisi in perfectis. Non ergo habitant in unum, nisi in quibus perfecta fuerit charitas Christi. Nam in quibus non est perfecta charitas Christi, et cum in uno sint, odiosi sunt, molesti sunt, turbulenti sunt, anxietate sua turbant caeteros, et quaerunt quid de illis dicant; quomodo in junctura inquietum jumentum non solum non trahit, sed et frangit calcibus quod junctum est. Si autem habet rorem Hermon, «qui descendit super montes Sion,» quietus, placatus, humilis, tolerans, pro murmure precem fundit. Nam murmuratores omnes magnifice descripti sunt quodam loco Scripturarum: «Praecordia fatui sicut rota carri» . Quid est, «Praecordia fatui sicut rota carri?» Fenum portat, et murmurat: non enim potest rota carri quiescere a murmure. Sic sunt multi fratres; non habitant in unum nisi corpore. Sed qui sunt qui habitant in et nemo dicebat aliquid suum esse, sed erant illis omnia communia» . Designati sunt, descri
Abbreviated transcription (Latin):
exaltatũ nisi xp̃s quomodo exaltatũ ẽ.
primo in cruce. postea in cȩlo. Exaltatꝰ
incruce cum humiliaret᷑ : sed humilia¬
tio illius non potuit nisi alta eẽ Hominis
dispensatio minus minꝰq fiebat. quȩ signi¬
ficabat᷑ in iohanne: dis dispensatio in
VUINł lanuarias. quando iã dies incipiuNt
crescere Audi ipsũ ioħm confitentem
Illũ opost& crescere. me aut̃ minui: &
passiones ipsoꝵ: hoc indicant Dñs in
cruce exaltatus ẽ: ille ceso capite demi¬
nutus Exrgo lum̃ exaltatũ xp̃s. inde ẽ
ros hermon: Sed quicũq uultis habita¬
reonunũ: optate rorẽ istũ cõpluimini
inde
Alioquin non poteritis tenere qđ profi¬
temini Nec ꝓfiteri nec audire poteritis:
nisi ille intonuerit. nec ꝑmanere poteri¬
tis. nisi eiꝰ sagena ñ desit uoł Ipsa enĩ
sagłna : descendit suꝑ montẽ syon: sam
nificant montes: hos significat barbas
hos significat ora uestim̃ti Barba ñ intel¬

Expanded text:
exaltatum, nisi Christus. Quomodo exaltatum est? exaltatum, nisi Christus. Quomodo exaltatum est? Primo in cruce; postea in coelo. Exaltatus in cruce, cum humiliaretur; sed humiliatio illius non potuit nisi alta esse. Hominis dispensatio minus minusque fiebat, quae significabatur in Joanne; Dei dispensatio in junuarias, quando jam dies incipiunt crescere. Audi ipsum Joannem confitentem: «Illum oportet crescere, me autem minui» . Et passiones ipsorum hoc indicant. Dominus in cruce exaltatus est; ille caeso capite deminutus. Ergo lumen exaltatum, Christus: inde est ros Hermon. Sed quicumque vultis habitare in unum, optate rorem istum, compluimini inde. Alioquin non poteritis tenere quod profitemini, nec profiteri audere poteritis, nisi ille intonuerit; nec permanere poteritis, nisi ejus sagina non desit vobis: ipsa enim sagina descendit super montes Sion. 12. Jam nificant montes, hos significat barba, hos significat ora vestimenti. Barba non intel
Abbreviated transcription (Latin):
habitant in unũ. N ex suis uirib. ñ exsuis
meritis: sed ex illius dono. sed exillius grã
sic̃ ros decȩlo Ñ enĩ int̾ra sibi pluit. aut
ñ quicquid genuerit arescit. nisi pliuna
de suꝑ descendat. dicit quodã loco i
psalmo. pluuiã uoluntariã segregabis
ds̃ hereditatituȩ Quare dix̃ uoluntariã :
quia ñ meritis nrĩs: sed illius uoluntate.
Quid enĩ boni meruimꝰ peccatores: qͥd bani
meruimꝰ iniqui ex adã adã : & suꝑ adim
multa peccata : nascit᷑ quisquis. nascitur
adã nascitur dãnatꝰ dedãnato. & addidit
male uiuendo suꝑ adã. Quid enĩ boni me¬
ruit adã: & tam̃ misericors amauit: &
sponsus dilex Npulcrã sed ut facer& pul-¬
chram Ergo grãm dĩ : dix̃ rorẽ hermon:
Sed hermon quidsit: nosse debetis Mons est
quidã longe disiunctꝰ ab hierłm : id ẽ a syon:
Itaq: mirũ ẽ : qđ sic ait sic̃ ros hermon qđ
descendit suꝑ montẽ syon: cũ mons hermon
longe sit disiunctus ab hierłm. Nã trans

Expanded text:
habitant in unum; non ex suis viribus, non ex suis meritis, sed ex illius dono, sed ex illius gratia, sicut ros de coelo. Non enim terra sibi pluit, aut non quidquid genuerit arescit, nisi pluvia desuper descendat. Dicit quodam loco in psalmo: «Pluviam voluntariam segregabis, Deus, haereditati tuae» . Quare dixit «voluntariam?» Quia non meritis nostris, sed illius voluntate. Quid enim boni meruimus peccatores? quid boni meruimus iniqui? Ex Adam Adam, et super Adam multa peccata nascuntur. Quisquis nascitur, Adam nascitur, damnatus de damnato, et addidit male vivendo super Adam. Quid enim boni meruit Adam? Et tamen misericors amavit, et sponsus dilexit, non pulchram, sed ut faceret pulchram. Ergo gratiam Dei dixit rorem Hermon. 11. Sed Hermon quid sit, nosse debetis. Mons est quidam longe disjunctus ab Jerusalem, id est a Sion. Itaque mirum est quod sic ait, «Sicut ros Hermon, qui descendit super montes Sion;» cum mons Hermon longe sit disjunctus ab Jerusalem: nam trans
Abbreviated transcription (Latin):
Sic ibi uersant᷑ fideles boni: ut una ex
eis consumat᷑. altera assumat᷑. Quosdã
enĩ actiones mundi. facuint dilectores scłi:
fraudatores. simulatores Alii autẽ sic ibi
tam quã Ñ utentes sint. Preterit enĩ fi¬
gura huius mundi: uolo uos sine solli¬
citudine. eẽ. Audi quȩ ad sument᷑ de
molendino Certe enĩ multa peccata
uident᷑ ad diuites ꝑtinere : Cum erum
plus agunt & plus ad ministrant. &¬
plus ad eos pend& res familiaris ampla :
difficile ẽ. ut non plura peccata contra¬
hant. & de illis dictũ . ẽ quia facilius ẽ.¬

Expanded text:
Sic ibi versantur fideles boni, ut una ex Sic ibi versantur fideles boni, ut una ex eis consumatur, altera assumatur. Quasdam enim actiones mundi faciunt dilectores saeculi, fraudatores, simulatores. Alii autem sic ibi int; praeterit enim figura hujus mundi: volo vos sine sollicitudine esse» . Audis quae assumetur de molendino? Certe enim multa peccata videntur ad divites pertinere. Cum enim plus agunt, et plus administrant, et plus ad eos pendet res familiaris ampla, difficile est ut non plura peccata contrahant; et de illis dictum est quia «facilius e
Abbreviated transcription (Latin):
puto non semel: habent bonos suos habeNT
malos suos. De trib enĩ ipsis generib
& unꝰ relinquet᷑ & duģ in molendino :
una assumet᷑ & una relinquet᷑ In agro
s̃ qui gubernant eccłam: unde dicit apłs
Uidete si non in agro erat : Ego plantaui.
apollo rigauit : sed ds̃ in crem̃tũ dedit.
In lecto autẽ eos intelligi uoluit: qui a-¬
mauer̃ quietẽ. Per lectum enĩ quietẽ
uoluit intellegi: non se miscentes tur.¬
bis. ñ tumultui generis humani. in
otio seruientes dõ: & inde tam̃: unꝰ assu¬
met᷑ & uaꝰ relinquet᷑. Sunt ibi ꝓbi:
& s̃ ibi reꝓbi Ne ex pauescatis quando
ibi inueniuntꝰ reꝓbi: nã & latent qͥdã
qͥ non inueniant᷑ nisi in finẽ. Duae itẽ
in molendino : ex nomine generis femi¬
nini appellauit. Plebes enĩ: intellegi
uoluit. Quare in molendino: quia in
isto mundo uersant᷑. Tibi molendinum
intellegit᷑ : quia sic uertit᷑ mundus iste
quomͦ mola. Uae enĩ : quos conterit.

Expanded text:
puto, non semel, habent bonos suos, habent puto, non semel, habent bonos suos, habent malos suos. De tribus enim ipsis generibuset unus relinquetur: et duae in molendino; una assumetur, et una relinquetur» . In agro sunt qui gubernant Ecclesiam. Unde dicit Apostolus videte si non in agro erat: «Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit» . In lecto autem eos intelligi voluit, qui amaverunt quietem; per lectum enim quietem voluit intelligi; non se miscentes turbis, non tumultui generis humani, in otio servientes Deo: et inde tamen unus assumetur, et unus relinquetur. Sunt ibi probi, et sunt ibi reprobi. Ne expavescatis quando ibi inveniuntur reprobi; nam et latent quidam, qui non inveniuntur nisi in fine. Duae item in molendino ex nomine generis feminini appellavit; plebes enim intelligi voluit. Quare in molendino? Quia in isto mundo versantur, ubi molendinum intelligitur; quia sic vertitur mundus iste, quomodo mola: vae enim quos conterit.
Abbreviated transcription (Latin):
est. Iam laboratis. non opus est nisi
ut ad moneatis unum quemq ut ad¬
tendat Solum ad tendat. & compar&
quid opus est. Et uerbis nr̃is compa¬
rentur ebriosi cum sobrus. p̃cipites
cum consideratis. furenter cum simpli¬
cibus uagantes cum congregatis:
sed tamen dicere consuer̃. quid sibi
uult nomen monachorum: quanto
melius dicimusnos quid sibi uult
nom̃ circillionũ: sed non inquiunt uo¬
cant᷑ circilliones. Forte corrupto sono
nominis eos appellamꝰ Dicturi s̃ nobis
in tegrũ nom̃ ipsoꝵ. Forte circui cellio.¬
nes uocant᷑ non cirtilliones. Plane si hoc
uocant᷑: ex ponant quid sint Nam cir¬
cum cellioner dicti sunt: qđ circũ cellas
uagant᷑. Solent exñ ire hac illac nusqͣm
habentes sedes: & facere quȩ nostis. &
ꝓpt̃ eos qui ꝓfitent᷑ qđ non sunt : Tam
t̃ enĩ monachi falsi: quã & clerici falsi
& fideles falsi Om̃ia genera fr̃i mei
tria quȩ aliquando uob̾ cõm̃dauimꝰ & ut

Expanded text:
est, jam laboratis. Non opus est, nisi est, jam laboratis. Non opus est, nisi ut admoneatis unumquemque ut attendat; solum attendat, et comparet. Quid opus est verbis vestris? Comparentur ebriosi cum sobriis, praecipites cum consideratis, furentes cum simplicibus, vagantes cum congregatis. Sed tamen dicere consueverunt: Quid sibi vult nomen monachorum? Quanto melius dicimus nos: Quid sibi vult nomen circellionum? Sed non, inquiunt, vocantur circelliones. Forte corrupto sono nominis eos appellamus. Dicturi sumus vobis integrum nomen ipsorum? Forte circumcelliones vocantur, non circelliones. Plane si hoc vocantur, exponant quid sint. Nam circumcelliones dicti sunt, quia circum cellas vagantur: solent enim ire hac, illac, nusquam habentes sedes; et facere quae nostis, et propter eos qui profitentur quod non sunt. Tam sunt enim monachi falsi, quam et clerici falsi, et fideles falsi. Omnia genera, fratres mei, tria quae aliquando vobis commendavimus, et ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ ut opus erat. & nemo dicebat aliquid
ꝓprium : sed erant illis om̃ia cõmunia
& qͥd ẽ. in unũ : & erat illis in qͥt anima
una & cor unũ indm̃: ergo ipsi prius
audier̃ ecce quã bonũ & quã iocundum
habitare fr̃s in unũ. Primi audierunt:
sed non soli audier̃. Non enĩ usq ad
illos ista dilectio & unitas fr̃m uerut
Uenit enĩ & ad posteros ista caritatis
exultatio & uotũ dõ. Uoueret᷑ exũ aliqͥd
dõ & dictũ ẽ: uouete & reddite dño
dere : qͣm uouere & ñ reddere. Sed de.¬
b& . eẽ impiger animꝰ. ut & uoueat &¬
reddat : necũ se mifi idoneũ putat ad
reddendũ. piger sit ad uouendum.
plane numquam red d& : si de suo se
putauerit redditurum: Ex uoce huius
psalmi appellati sunt & monachi. nequis
uobis de isto nomine in sultet catholicis
Quando uos recte hereticis de circũ celli¬
onibus in sultare coeperitis. ut erubes¬
cendo saluentur: illi uobis insultant
demonachis. Primo si comparandi
sunt. uos uidete si uerbis ur̃is opus

Expanded text:
ue opus erat; et nemo dicebat aliquid proprium, sed erant illis omnia communia.» Et quid est, «in unum? Et erat illis,» inquit, «anima una et cor unum in Deum» . Ergo ipsi prius audierunt, «Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum.» Primi audierunt, sed non soli audierunt. Non enim usque ad illos ista dilectio et unitas fratrum venit. Venit enim et ad posteros ista charitatis exsultatio, et votum Deo. Vovetur enim aliquid Deo, et dictum est: «Vovete, et reddite Doquam vovere et non reddere . Sed debet esse impiger animus, ut et voveat, et reddat; ne cum se minus idoneum putat ad reddendum, piger sit ad vovendum. Plane nunquam reddet, si de suo se putaverit redditurum. 3. Ex voce hujus psalmi appellati sunt et Monachi, ne quis vobis de isto nomine insultet Catholicis. Quando vos recte haereticis de Circellionibus insultare coeperitis, ut erubescendo salventur; illi vobis insultant de monachis. Primo si comparandi sunt, vos videte; si verbis vestris opus
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiatũ ñ .ẽ. de illo uidebunt. & qͥ non
audier̃ intellegent: Uerũ tam̃ dilectis¬
simi si consideremꝰ de illo pariete circũ¬
cisionis prius nata .ẽ. ista benedictio
Non enĩ om̃s iudei perier̃ & unde
sic̃ scientib loqͥm᷑ : unde illi qͥngenti
qͥ dñm post resurrectionẽ uider̃. quos
cõmemorat apłs paulus : unde illi cen-¬
tũ uiginti. qͥ simul erant in uno loco post
refarrectionẽ dñi & ascensionẽ in cȩlũ.
qͥb in uno loco constitutis suꝑuenit

Expanded text:
nuntiatum de illo, videbunt; et qui non audierunt, intelligent» . Verumtamen, dilectissimi, si consideremus, de illo pariete circumcisionis prius nata est ista benedictio. Num enim omnes Judaei perierunt? Et unde  scientibus loquimur. Unde illi quingenti qui Dominum post resurrectionem viderunt, quos commemorat apostolus Paulus ? Unde illi centum viginti qui simul erant in uno loco post resurrectionem Domini et ascensionem in coelum, quibus in uno loco constitutis supervenit
Abbreviated transcription (Latin):
uerã uitã. Eece quȩ assum& demolen¬
dino. Qualis aut̃ diues ille erat qͥ indue
bat᷑ purpura & bisso & epulabat᷑ qͦtidie
splendide. & iacentẽ adianuã suã pau¬
ꝑem contẽnebat : relinqua quia demo
quib non absurde tria hȩc genera
in telligimꝰ cũ miserit dñs gladiũ in
t̃ra &si fuerint in medio eoꝵ noe :
danihel & iob: non libabt̃ filios neq
filias sed ipsi soli salui erunt Iam illi
olim liberatis. sed in istis trib: nomini¬
bus tria genera quȩdã significauit
Noe significat rectores eccłȩ qr ipse
arcã indiluuio gub̃nauit. Daniel aut̃
uitã quietã elegit in cęlibatu seruire
dõ : id ẽ uxorẽ ñ quȩrens Erat uir
sc̃s in desideriis cȩlestib uitã gerens
tẽptatꝰ in multis. & inuentꝰ aurum

Expanded text:
veram vitam» . Ecce quae assumetur de molenveram vitam» . Ecce quae assumetur de molendino.batur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide, et jacentem ad januam suam pauperem contemnebat , relinquetur. Quia de moquibus non absurde tria haec genera intelligimus: «Cum miserit Dominus gladium in terram, etsi fuerint in medio eorum Noe, Daniel et Job, non liberabunt filios neque filias; sed ipsi soli salvi erunt» . Jam illi olim liberati sunt, sed in istis tribus nominibus tria genera quaedam significavit. Noe significat rectores Ecclesiae, quia ipse arcam in diluvio gubernavit . Daniel autem vitam quietam elegit, in caelibatu servire Deo, id est, uxorem non quaerens. Erat vir sanctus, in desideriis coelestibus vitam gerens; tentatus i
Abbreviated transcription (Latin):
cipłi ꝓ illis de quib iã desperauerant. con¬
solatus . ẽ. eos dñs dicens: Quȩ hominib
impossibilia s̃ dõ faciba sunt. Quomͦ
autẽ illud facile facit ds̃: Audi apłm
si non neglegas qđ p̃cepit Frecipe in¬
quit diuitib. huiꝰ scłi : non suꝑbe sapere
Inuenis enĩ pauperẽ suꝑbientem : diuitẽ
humilem xp̃ianũ bene c̃sideratũ qr
illa omĩa p̃tereunt & p̃t̃fluunt. quia
nihil attulit in hunc mundũ nihil po¬
test de mundo auferre. cogitantẽ quȩ¬
admodũ diues ille qui ardebat in flã¬
ma apud inferos guttã sibi distillari de
digito desiderauit eiꝰ qui micas de m̃sa eiꝰ
concupierat cogitantes ista faciuntꝰ qꝗͣ
ait apłs. Neq sperare in incerto diui¬
tiarũ : sed in dño uiuo qui p̃stat nobis
omiã abindant̃ ad fruendũ. Diuites
sint inquit in oꝑib. bonis facile tribuant
cõmimicent: thes aurizent : & quid
inde illis lucri: thesauritent sibi funda¬
m̃tũ bonũ infuturũ: ut app̃hendant

Expanded text:
ant, consolatus est eos Dominus dicens: «Quae hominibus impossibilia sunt, Deo facilia sunt» . Quomodo autem illud facile facit Deus? Audi Apostolum, si non negligas quod praecepit: «Praecipe,» inquit, «divitibus hujus saeculi non superbe sapere.» Invenis enim pauperem superbientem, divitem humilem; christianum bene considerantem quia illa omnia praetereunt et praeterfluunt, quia nihil attulit in hunc mundum, nihil potest de mundo auferre; cogitantem quemadmodum dives ille qui ardebat in flamma apud inferos, guttam sibi destillari de digito desideravit ejus qui micas de mensa ejus concupierat. Cogitantes ista, faciunt quod ait Apostolus: «Neque sperare in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum. Divites sint,» inquit, «in operibus bonis, facile tribuant, communicent, thesaurizent.» Et quid inde illis lucri? «Thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s : qͥ habitare in unũ concupier̃. Iste
uersus : fuit tu ba tos. Sonuit ꝑ om̃em
orbẽ t̃rarũ : & qͥ diuisi erant congrogati
s Clamor dĩ clamor sps scĩ clamor
ꝓpheticus. Ñ audiebat᷑ in uidȩa. & audit᷑
ẽ in toto orbe t̃rarũ: Aduersus istum

Expanded text:
fratres qui habitare in unum concupierunt; iste fratres qui habitare in unum concupierunt; iste versus fuit tuba ipsorum. Sonuit per omnem orbem terrarum, et qui divisi erant, congregati sunt. Clamor Dei, clamor Spiritus sancti, clamor propheticus non audiebatur in Judaea; et auditus est in tot
Abbreviated transcription (Latin):
salmꝰ breuis .ẽ. sed ualde notus: sed ual¬
de & nominatus
habitare tãs inunum. Ita souꝰ
iste dulcis. ẽ : ut & qͥ psalteriũ nesciuNT
ipsũ uersũ cantent. Tam dulcis ẽ : quãdul.¬
cis ẽ. caritas quȩ facit si fr̃s habitare iN
unũ. & hoc quidem frs. ñ indig& int̃p̃ta¬
tione aut expositione : quã bonũ & iocundũ
sit habitare inunũ: sed ea quȩ seqͥunt᷑ hab&
aliqͥd qđ pulsantib aꝑiat᷑ Verũtim̃ ut
ab isto uersu. descendat nob̵ intellectꝰ uniuer¬
sȩ texturȩ psalmi: hoc pͥmũ etiã dtq etiam
consideremꝰ : utrũ de om̃ib xp̃ianis dictum
sit quã bonũ & iocundũ sit habitare fr̃s mi
unũ. An aliqͥ sint certi atq ꝑfectiqͥ ha¬
bitant in unũ. nec adom̃s ꝑtineat ista be¬
nedictio sed ad quosdã A quib tam̃
descendat ad ceteros. Ista erũ uerbapsal¬
terii: iste dulcis sorꝰ : ista suauis melodia
tã in cantico qͣm in intellectu &iam monas¬
teria peperit: Ad hunc sonũ excitati r̃

Expanded text:
almus brevis est; sed valde notus et nominatus. habitare fratres in unum.» Ita sonus iste dulcis est, ut et qui Psalterium nesciunt, ipsum versum cantent. Tam dulcis est, quam dulcis est charitas quae facit fratres habitare in unum. Et hoc quidem, fratres, non indiget interpretatione, aut expositione, quam bonum et quam jucundum sit habitare in unum; sed ea quae sequuntur, habent aliquid quod pulsantibus aperiatur. Verumtamen ut ab isto versu descendat nobis intellectus universae texturae Psalmi, hoc primum etiam atque etiam consideremus: utrum de omnibus Christianis dictum sit, «Quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum;» an aliqui sint certi atque perfecti qui habitant in unum, nec ad omnes pertineat ista benedictio, sed ad quosdam, a quibus tamen descendat ad caeteros. 2. Ista enim verba Psalterii, iste dulcis sonus, ista suavis melodia, tam in cantico quam in intellectu, etiam monasteria peperit. Ad hunc sonum excitati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
induistis & sc̃ĩ eiꝰ exultatione exultabuNT
Unde exultabunt: unde exultatione:
quia induti s̃ salutari: Non inse lux e¬
nĩ facti : sed in dño. Nã erant ante te¬
nebrȩ : & idõ subiecit. Ibi suscitabo
corncidauid: ut de xp̃o p̃sumat᷑ ipa
erit altitudo đđ. Corna enũ : significat
altitudinẽ: & qualẽ altitudinẽ  Ñ car¬
nalẽ. Idõ om̃ia ossa carne in uoluta s̃
Cornui: excedit carnẽ Altitudo spiri-¬
talis : cornu. ẽ. Quȩ autẽ altitudo spiri¬¬
talis .ẽ nisi de xp̃o p̃sumere: ñ dicere ego
facio & ego baptito sed hic ẽ qͥbaptizat:
ibi .ẽ cornũ dđ: Vt noueritis qͥa ibi . ẽ. cornu
dł: attendite qͥd seqͣt᷑ Papatii luceꝵ Nam
xp̃omeo. Quȩ ẽ. lucerna: iã nostis dñiuer
ergo exultabunt scĩ in hoc exultabunt
sacerdotes : qͥa om̃e qđ ipsoꝵ bonũ ẽ ñ. ẽ.
ipsorũ sed illius & iłte qͥ hab& potestatẽ
baptitandi. Securꝰ ergo accedit ad tẽplũ eiꝰ

Expanded text:
«Et sancti ejus exsultatione exsultabunt.» Unde «exsultabunt exsultatione?» Quia induti sunt salutari: non in se. Lux enim facti, sed in Domino; nam erant ante tenebrae . Et ideo subjecit, «Ibi suscitabo cornu David:» ut de Christo praesumatur, ipsa erit altitudo David. Cornu enim significat altitudinem: et qualem altitudinem? Non carnalem. Ideo omnia ossa carne involuta sunt: cornu excedit carnem. Altitudo spiritualis, cornu est. Quae autem altitudo spiritualis est, nisi de Christo praesumere; non dicere. Ego facio, ego baptizo; sed, «Hic est qui baptizat» ? Ibi est cornu David. Et ut noveritis quia ibi est cornu David, attendite quid sequatur: «Paravi lucernamcerna? Jam nostis Domini vergo exsultabunt sancti, in hoc exsultabunt sacerdotes; quia omne quod ipsorum bonum est, non est ipsorum, sed illius qui habet potestatem baptizandi
Abbreviated transcription (Latin):
nũ illã sibi assumat: qͥa ipse scĩficat Alio¬
qͥn ñ erit uerũ : suꝑ ipsũ autẽ efflorebit sc̃ĩ¬
ficatio mea. Gła scĩficationis florebit Sc̃i¬
ficatio ergo xpi in ipso xp̃o: potestas scĩfica¬
tionis dĩ in xp̃o. Florebit enĩ qđ dix̃ : ad głam
uult ꝑtinere. Quando enĩ florent arbores:
tunc pulcrȩ s̃ Ergo scĩficatio in baptismo
huic pulchritudini. qͥa in xp̃o flor&: Nam
pone illã in hominis potestate quomͦ flor&
qͣndo om̃is caro fenũ & om̃is claritas carnis
ut flos feni : EXPLCIT PSALM¬

Expanded text:
num illam sibi assumat, quia ipse sanctificat; alioquin non erit verum, «Super ipsum autem florebit sanctificatio mea.» Gloria sanctificationis florebit. Sanctificatio ergo Christi in ipso Christo, potestas sanctificationis Dei in Christo. «Florebit» enim quod dixit, ad gloriam vult pertinere: quando enim florent arbores, tunc pulchrae sunt. Ergo sanctificatio in Baptismo; huic pulchritudini? Quia in Christo floret: nam pone illam in hominis potestate; quomodo floret, quando omnis caro fenum, et omnis claritas carnis ut flos feni .
Abbreviated transcription (Latin):
buant: cõmunicent. & uide qͥa ihic pauꝑes
s̃ : Thesauritant inqͥt sibi funda m̃tũ bonũ
in futurũ : ut app̃hendant uerã uitã. Cum
app̃henderint : tunc er̃ diuites. Quando
autẽ ñ eã adhuc habent: nouerint se pau¬
peres Ita fit : ut om̃s humiles scõ corde &
in caritate germana constitutos. quicqͥd ha-¬
buerint in hoc scło int̃ pauꝑes suos numer&

Expanded text:
es sunt: «Thesaurizent,» inquit, «sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam» . Cum apprehenderint, tunc erunt divites; quando autem non eam adhuc habent, noverint se pauperes. Ita fit ut omnes humiles corde, et in charitate gemina constitutos, quidquid habuerint in hoc saeculo, inter pauperes suos numeret
Abbreviated transcription (Latin):
auri & argenti : nouit qͥa in ipsis non ẽ
p̃sum̃dũ. humiliat se dõ facit inde
bene itacor ipsius erigit᷑ ad dm̃ ut
nouerit qͥa ñ solũ nihil illi ꝓsunt diui-¬
tiȩ ipsȩ. sed & impediunt pedes ipsius.
nisi ille regat. & ille subueniat. & nu¬
merat᷑ int̾ pauꝑes qͥ saturant᷑ panib
Inuenis aliũ m̃dicũ inflatũ. aut idõ ñ in.

Expanded text:
auri et argenti, novit quia in ipsis non est auri et argenti, novit quia in ipsis non est praesumendum, humiliat se Deo, facit inde bene; ita cor ipsius erigitur ad Deum, ut noverit quia non solum nihil illi prosunt divitiae ipsae, sed et impediunt pedes ipsius, nisi ille regat et ille subveniat: et numeratur inter pauperes qui saturantur panibus. Invenis alium mendicum inflatum,
Abbreviated transcription (Latin):
uer̃ eos qͥ de se p̃sumpser Respicite
exempla generis humani. Quid mag
ea loqͥm᷑ : legite ea in orbe t̃rarũ. at¬
tendite nõ p̾sumere de pecunia de amico
homine. de honore & iactantia scłi.
Tolle ista om̃ia: sed habes illa. Age dõ
grãs : si contẽpnis illa. Si autẽ infla¬
sis inde : noli attendere Quando eris
p̃da hominũ : iã diabolo p̃da es. Si autẽ
de his reb ñ p̃sumpseris : eris in m̃bris
Allius uiduȩ quȩ .ẽ. eccła de qua dictũ
ẽ. induã eiꝰ benedicens benedicã. Eris
eiꝰ saturabo panib Aliquando autem
qđ non .ẽ. p̃termittendũ dicere inuenis
pauꝑem suꝑbũ & diuitẽ humilẽ: Coti¬
die patimꝰ tales : Audis pauꝑem : quasi
gem̃tẽ sub diuite. & quando potentior
p̃mit diues: tunc illũ humilem uides
Aliquando nec tunc : sed tunc suꝑbũ
Unde uides qͥd. eet̃. si aliqͥd haber&:
eggo pauꝑdĩ in animo. ẽ : ñ in scło Pro¬
cedit aliquando homo habens plenã
domũ. uberes t̾ras multa p̃dia multũ

Expanded text:
verunt eos qui de se praesumpserunt. Respicite exempla generis humani. Quid magnea loquimur; legite ea in orbe terrarum. Attendite non praesumere de pecunia, de amico homine, de honore et jactantia saeculi. Tolle ista omnia: sed si habes illa, age Deo gratias si contemnis illa. Si autem inflaris inde, noli attendere quando eris praeda hominum; jam diabolo praeda es. Si autem de his rebus non praesumpseris, eris in membris illius viduae, quae est Ecclesia, de qua dictum est, «Viduam ejus benedicens benedicam:» eris  Aliquando autem, quod non est praetermittendum dicere, invenis pauperem superbum, et divitem humilem: quotidie patimur tales. Audis pauperem quasi gementem sub divite, et quando potentior premit dives, tunc illum humilem vides: aliquando nec tunc, sed et tunc superbum; unde vides quis esset, si aliquid haberet. Ergo pauper Dei in animo est, non in sacculo. Procedit aliquande homo habens plenam domum, uberes terras, multa praedia, multum
Abbreviated transcription (Latin):
todierint : ne iã glorieris de ꝓmissis.
& dimittas te ñ custodire: Tunc eris filius
dđ . si custodieris. Si autẽ non: ñ eris
filius dđ ÷ filiis dđ ꝓmisit ds̃ Nolidi¬
cere filius sũ dđ: si degeneras. Si iudȩi
illud ñ dicunt qͥ de ipsa stirpe nati s̃:
immo dicunt illud. sed delirant. Aꝑte
enĩ dñs ait. si filii abrahȩ estis: facta

Expanded text:
todierint?» Ne jam glorieris de promissis, todierint?» Ne jam glorieris de promissis, et dimittas te non custodire. Tunc eris filius David, si custodieris; si autem non, non eris filius David. Filiis David promisit Deus. Noli dicere, Filius sum David, si degeneras. Si Judaei illud non dicunt, qui de ipsa stirpe nati sunt imo dicunt illud, sed delirant. Aperte enim Dominus ait: «Si filii Abrahae estis, facta
Abbreviated transcription (Latin):
homines spei futurȩ: Cũ autẽ ad epti fu¬
erint qđ sperant filiis̃ : qͥa illud qđ adi¬
piscunt᷑ peperer̃ & generauer̃ in oꝑib
bonis & hoc illis seruat᷑ in posterũ : quia
& ipsa posteritas in filiis appellari sol&
Aut si filios ipsos homines accipis intel¬
lege & de ipsis dictũ . si custodierint testa.
dos ut iste sit sensus. si custodierint filii
tui testam̃tũ meũ & testimonia mea hȩc
quȩ docebo illos & filii eoꝵ id.ẽ. si custodi¬
erint ut hic sub distinguas & deinde in¬
feras: sedebunt in ȩc̃nũ suꝑ sedem tuam
id ẽ & filii tui & filii eoꝵ sed om̃s sicus¬
todierint. Quid ergo si ñ custodierint.
periit ꝓmissio dĩ : non. Sed ideo dictũ
nisi credituros : sed ne aliqͥs quasi mina¬
ret᷑ ꝓmissis dĩ. & in potestate sua uell&
ponere qđ ꝓmisit ds̃ ut impleret᷑ : ideo
& iurauit dix̃. in qͦ ostendit qͥa sine dubio
uenturũ .ẽ. Quomͦ ergo posuit ibi sicus¬

Expanded text:
homines spei futurae: cum autem adepti fuhomines spei futurae: cum autem adepti fuerint quod sperant, filii sunt; quia illud quod adipiscuntur, pepererunt et generaverunt in operibus suis. Et hoc illis servatur in posterum, quia et ipsa posteritas in filiis appellari solet. 20. Aut si filios ipsos homines accipis, intellige et de ipsis dictum. «Si custodierint filii tuae docebo eos;» ut iste sit sensus: «Si custodierint filii tui testamentum meum, et testimonia mea haec quae docebo illos, et filii eorum,» id est, si custodierint; ut hic subdistinguas, et deinde inferas, «sedebunt in aeternum super sedem tuam,» id est, et filii tui et filii eorum, sed omnes si custodierint. Quid ergo si non custodierint? periit promissio Dei? Non: sed ideo dictum nisi credituros? Sed ne aliquis quasi minaretur promissis Dei, et in postestate sua vellet ponere quod promisit Deus ut impleretur; ideo et «juravit» dixit: in quo ostendit quia sine dubio venturum est. Quomodo ergo posuit ibi, «Si cus
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius qui quomcũq conamꝰ facere uolun¬
tatẽ ipsius. & in gemiscimꝰ petentes ut
qͥd iã sedemꝰ in illis sedib beatitudinis
quȩ nob ꝓmittunt᷑ Non. Sed manda¬
ta tenentes speramꝰ hoc futurũ. Ipsa
spes tam qͣm in filiis dicta ẽ : quia homi¬
nes in hac uita uiuentes spes filii sunt
fructꝰ filii s̃. Propterea & homines excu¬
santes auaritiã suã: se dicunt filiis scus
seruare qđ seruant & nolentes dare ui¬
opi pietatis nomine se excusant : quia
filii eoꝵ spes eoꝵ s̃ Om̃s homines enĩ
qͥ scđm hoc scłm uiuunt: spem suam
dicunt filios generare & relinquent.
Idõ nomine filioꝵ spem ipsam posuit &¬
ait. Si custodierint filii tui testam̃ tũ meũ
& testimonia mea hȩc quȩ docebo illos: &
filii eoꝵ sedebunt in ȩt̃nũ suꝑ sedem tuã
Id .ẽ. tales fructꝰ habebunt ut spes eos
ñ fallat : ut illuc ueniant qͦ sꝑant se
uenturos. Modo ergo: tã quã patres s̃

Expanded text:
volunvoluntatem ipsius, et ingemiscimus petentes ut quid jam sedemus in illis sedibus beatitudinis, quae nobis promittuntur? Non: sed mandata tenentes speramus hoc futurum. Ipsa spes tanquam in filiis dicta est; quia hominis in hac vita viventis spes filii sunt, fructus filii sunt. Propterea et homines excusantes avaritiam suam, dicunt se filiis suis servare quod servant; et nolentes dare inopi, pietatis nomine se excusant, quia filii eorum spes eorum sunt. Omnes homines enim qui secundum hoc saeculum vivunt, spem suam dicunt, filios generare et relinquere. Ideo nomine filiorum spem ipsam posuit, et ait, «Si custodierint filii tui testamentum meum, et testimonia mea haec quae docebo illos; et filii eorum sedebunt in aeternum super sedem tuam:» id est, tales fructus habebunt, ut spes eos non fallat, ut illuc veniant quo sperant se venturos. Modo ergo tanquam patres sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Tes tamentũ meum & test imorua
Mea Haec euȩ docebo tos  & filii coꝵ
SedebeiNT us de inȩier nũ su Rea sedeo
TuaM. Si filii tui custodierint. & filii
eoꝵ sedebunt inȩt̾nũ: meritũ filuis paren¬
tes faciunt. Quidsi filiupsius custo dirert
& filii eoꝵ ñ custodirent: quare ad meritũ
patrũ ꝓmittit᷑ beatitudo filioꝵ: quid enĩ
ait : Si custodierint filii tui & fili eoũ
sedebunt in et̃nũ Non ait si custo dierint
filii tui sedebunt suꝑ sedem tuã & si custo¬
dierint filii eoꝵ & ipsi sedebunt suꝑ sẽdem
tuã : sed ait. si filii tui cꝰtodierint & filiicoꝵ
sedebunt suꝑ sedẽ tuã nisi quia filios hic
uoluit intelligi fructꝰ ipsoꝵ. Si filii tui
inqͥt custodierint legẽ meã & mandata
mea hȩc quȩ docebo eos soruauerint :¬
filii tui & filii eoꝵ sedebunt suꝑ sedem
tuam Id.ẽ. hic erit fructꝰ eoꝵ ut sedear
suꝑ sedem tuã. Modo erũ frs om̃s qͥ labo¬
ramꝰ in xp̃o. om̃s qͥ contremiscimꝰ uerba¬

Expanded text:
 meum, et testimonia mea haec quae docebo illos; et filii eorum sedebunt usque in aeternum super sedem tuam.» Si filii tui custodierint, et filii eorum sedebunt in aeternum. Meritum filiis parentes faciunt. Quid si filii ipsius custodirent, et filii eorum non custodirent? Quare ad meritum patrum promittitur beatitudo filiorum? Quid enim ait, «Si custodierint filii tui, et filii eorum sedebunt in aeternum» non ait, Si custodierint filii tui, sedebunt super sedem tuam; et si custodierint filii eorum, et ipsi sedebunt super sedem tuam: sed ait, «Si filii tui custodierint, et filii eorum sedebunt super sedem tuam», nisi quia filios hic voluit intelligi fructus ipsorum? «Si filii tui,» inquit, «custodierint legem meam, et mandata mea haec quae docebo eos» servaverint filii tui; «et filii eorum sedebunt super sedem tuam:» id est, hic erit fructus ipsorum, ut sedeant super sedem tuam. Modo enim, fratres, omnes qui laboramus in Christo, omnes qui contremiscimu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. sed ñ saturant᷑: Saturati enĩ s̃ & ab¬
undant in suꝑbia sua. De talib dr̃ obꝓ
Isti abundant & idõ manducant se ũ satu¬
rant᷑ & qͥd de illis dictũ .ẽ. in psalmo
manducauer̃ & ad orauer̃ om̃s diutest̃rȩ
cant xp̃o : sed nĩ saturant᷑ sapientia & ius¬
titiã ipsius. Quare : qͥa ñ s̃ paupes Pau¬
peres autẽ id .ẽ. humiles corde quã toplus
esurient : tanto plus manducant Tanto
autẽ plus esuriunt : qͣnto a scło in aners.
Qui plexiꝰ ẽ : quicqͥd illi daturus es res¬
puit. qͥa plenꝰ .ẽ. Damͥ esurientẽ da
mͥ de quib dictũ . ẽ. Beati qui esuriunt
&̃ sitiunt iustitiã. qm̃ ipsi saturabunt᷑:

Expanded text:
Christum, sed non saturantur: saturati enim sunt, et abundant in superbia sua. De talibus dicitur: isti abundant; et ideo manducant, sed non saturantur. Et quid de illis dictum est in psalmo? «Manducaverunt et adoraverunt omnes divites terrae.» cant Christo; sed non saturantur sapientia et justitia ipsius. Quare? Quia non sunt pauperes. Pauperes autem, id est humiles corde, quanto plus esuriunt, tanto plus manducant; tanto autem plus esuriunt, quanto a saeculo inanes sunt. Qui plenus est, quidquid illi daturus es, respuit; quia plenus est. Da mihi esurientem, da mihi de quibus dictum est, «Beati qui esuriunt et sitiunt justitia
Abbreviated transcription (Latin):
onis tuȩ & corpꝰ xp̃i qđ ex maria
natũ ẽ intellectũ .ẽ a quibusdã ar-¬
cha scificationis ut hoc dicer& Ex¬
surge dñe in reqͥem tuã : tu & archa
sc̃ĩficationis tuȩ: Cũ corpore ex surge :
ut palpent qͥ ñ credebant. Ex surge
dñe in requiem tuã: tu & archa scĩfica.¬
rstitiam: & sc̃i tui lae Tentuꝵ
Te exsugente a mortuis. & eunte ad pa¬
trẽ regale illud sacerdotiũ induat᷑ fide
qͥa iustus ex fide uiuit: & accepto pigno
nis quȩ p̃ces sit in capite Eis exũ apłs
Crucifixus ẽ. dñs in iudȩa crucifixus ẽ
A uideis. ab ipsis turbatꝰ dormiuit Int̃
qͦꝵ sȩuientiũ manꝰ dormunt: ad eos uidi.¬
candos surrex̃ & dicit qͦdã loco: exsus¬
cita me & reddã illis & reddidit: & red.¬
diturꝰ ẽ Nã qͣnta postea indei passi suNt
occiso hnõ: norunt ipsi: de ipsa ciuitate
ubi illũ occider̃ om̃s expulsis̃. Quid er¬
go: &iam de stirpe dđ om̃s perier & de

Expanded text:
onis tuae.» Et corpus Christi quod ex Maria onis tuae.» Et corpus Christi quod ex Maria natum est, intellectum est a quibusdam arca sanctificationis; ut hoc diceret, «Exsurge, Domine, in requiem tuam, tu et arca sanctificationis tuae:» Cum corpore exsurge, ut palpent qui non credebant. «Exsurge, Domine, in requiem tuam, tu et arca sanctificajustitiam, et sancti tui laetentur.» Te exsurgente a mortuis, et eunte ad Patrem, regale illud sacerdotium induatur fidem, quia justus ex fide vivit ; et accepto pignornis, quae praecessit in capite: eis enim Apostolus Crucifixus est Dominus in Judaea; crucifixus est a Judaeis; ab ipsis turbatus dormivit. Inter quorum saevientium manus dormivit, ad eos judicandos surrexit: et dicit quodam loco, «Et suscita me, et reddam illis» . Et reddidit, et redditurus est. Nam quanta postea Judaei passi sunt occiso Domino, norunt ipsi. De ipsa civitate, ubi illum occiderunt, omnes expulsi sunt. Quid ergo? etiam de stirpe David omnes perierunt, et de
Abbreviated transcription (Latin):
si gaud& Nam si ꝓꝑt uocẽ suã gaude-¬
r&: caber& Iam uidetis ergo qaiare
ceciderint : qͥ ad uocẽ suã gaudent . A¬
micꝰ autẽ ille sponsi dicebat: hic .ẽ. qui
baptizat. Quid autẽ dicunt: nos bap
dr ubi stecer̃ pedes eiꝰ E xsripas¬
dc̃ie in Reauiem tuam Dno dor¬
mienti dicit: ex surge. Iam nostis quis
dormiuit : & qͥs resurrex̃ . Ipse enĩ qͦdã
loco dicit in psalmo : dormiui contur.¬
iã ñ cont᷑ baberis: qͥd xp̃s surgens a
mortuis iã ñ morit᷑ & mors ei ultra
ñ dominabit᷑. Ipsius ẽ uox in alio psal
uit ipsi dr̃ ex surge dñe in reqͥem tuã
Tci & arca sc̃ificationis tuas
Id .ẽ ex surge: ut ex surgat & archa
scĩficationis tuȩ : q̃m scificasti Ipse ca¬
put nr̃m. archa eiꝰ : eccła eiꝰ Surrex̃
prior surg& & eccła. Non autẽ aude¬
r& sibi resurrectionẽ corpꝰ ꝓmittere :
nisi prius exsurger& caput. Ex surge
dñe in reqͥem tuã tu & archa scĩficati.¬

Expanded text:
si gaudet: nam si propter vocem suam gaudersi gaudet: nam si propter vocem suam gauderet, caderet. Jam videtis ergo quare ceciderint qui ad vocem suam gaudent. Amicus enim ille sponsi dicebat: «Hic est qui baptizat» . Quidam dicunt, Nos baptdicitur, «Ubi steterunt pedes ejusDomine, in requiem tuam.» Domino dormienti dicit, «Exsurge.» Jam nostis quis dormivit, et quis resurrexit. Ipse enim quodam loco dicit in psalmo: «Dormivi contur conturbaberis; quia Christus surgens a mortuis, jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur . Ipsius est vox in alio psalmvit, ipsi dicitur, «Exsurge, Domine, in requiem tuam, tu et arca sanctificationis tuae:» id est, exsurge, ut exsurgat et arca sanctificationis tuae, quam sanctificasti. Ipse caput nostrum; arca ejus, Ecclesia ejus: surrexit prior, surget et Ecclesia. Non autem auderet sibi resurrectionem corpus promittere, nisi prius resurgeret caput. «Exsurge, Domine, in requiem tuam, tu et arca sanctificati
Abbreviated transcription (Latin):
eius. Sed qͥd secutus ẽ : qͥ autẽ ꝑseuera¬
uerit usq in finẽ : hic saluus erit Ecce
in qͥb. steter̃ pedes eiꝰ in eoloco adora
id ẽ de talib esto. in qͥb. stcter pedes dñ ÷
Si autẽ de ipsa domo intellegere uolue¬
ris ubi ste̾ter̃ pedes eiꝰ domꝰ pedes tu
in xpõstent. Tunc autẽ stabunt pedes :
si pseueraueris in xp̃o. Quid enĩ dr de
diabolo : ille homicida erat ab initiar
&i ueritate ñ stecit: Diaboli ergo pe¬
des: Ñ steter̃ I tẽ de suꝑbis quid dicit
Non ueniat mͥ pes suꝑbiȩ & manꝰ pee¬
catoꝵ ñ moueint me : Ibi ecẽtider̃
qͥ operant᷑ iniqͥtatẽ : expulsi s̃ nec po¬
tuer̃ stare. Ergo domus di : cuius pedes
stant. UNde ille gaudens ioħs qͥd ait:
qui hab& sponsam: sponsus ẽ. amicꝰ autẽ
sponsi stat & audit eũ. Si ñ stat: non
audit eũ & gaudio gaud& ꝓpt̃ uocem
sponsi. Meritostat : qͥa ꝓpt̃ uocẽ spori¬

Expanded text:
ejus. Sed quid secutus est? «Qui autem perseveraejus. Sed quid secutus est? «Qui autem perseveraverit usque in finem, hic salvus erit» . Ecce in quibus steterunt pedes ejus: in eo loco adora, id est, de talibus esto in quibus steterunt pedes Domini. 14. Si autem de ipsa domo intelligere volueris, «Ubi steterunt pedes ejus» domus; pedes tui in Christo stent. Tunc autem stabunt pedes, si perseveraveris in Christo. Quid enim dicitur de diabolo? «Ille homicida erat ab initio, et in veritate non stetit» . Diaboli ergo pedes non steterunt. Item de superbis quid dicit? «Non veniat mihi pes superbiae, et manus peccatorum non moveat me. Ibi ceciderunt qui operantur iniquitatem; expulsi sunt, nec potuerunt stare» . Ergo domus Dei, cujus pedes stant. Unde ille gaudens Joannes quid ait? «Qui habet sponsam sponsus est, amicus autem sponsi stat et audit eum.» Si non stat, non audit eum. «Et gaudio gaudet propter vocem sponsi» . Merito stat, quia propter vocem spon
Abbreviated transcription (Latin):
rarũ. qͥs ostendit uob̾ fugere a uentura
ira : facite ergo fructũ dignũ penicentiȩ¬
S̾ne dixeritis patrẽ habemꝰ ab raham
Potens ẽ enĩ ds̃ de lapidib istis suscitare
filios abrahȩ Nescio qͦs lapides tuno
udebatn cãpis saltuũ inde suscitati
s̃ filii abrahȩ Filii enĩ magis qͥ fidem
imitatis̃. quã qui de carne nati sunt
Nemo ergo minet᷑ domui dĩ quasi di¬
cat. subtrahome & ru& domꝰ. Bonũ ẽ.
enĩ illi ut coaedificet᷑. & habeat cari¬
tatẽ. Nam si ipse ruerit : stabit domꝰ
Itaq fr̃s in his ẽ domꝰ dĩ qͦs pdestina¬
uit & p̃sciuit ꝑseueraturos De illis
dictũ ẽ: ubi steter̃ pedes eiꝰ. & enĩ
qͥ ñ ꝑseuerant nec stant peder eorum
in eis ñ c̃ ergo ipsi eccła ñ ipsi ꝑtiners
ad illud mͦ tabernaculũ tunc domũ. sed
ubi steter pedes eiꝰ qm̃ ab undauit ini¬
qͥtas : refrigesc& caritas multoꝵ Inhis
in qͥb. caritas refrigescit: ñ stant pedes

Expanded text:
rarum, quis ostendit vobis fugere a ventura rarum, quis ostendit vobis fugere a ventura ira? Facite ergo fructum dignum pritis, Patrem habemus Abraham. Potens est enim Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae» . Nescio quos lapides tunc videbat in campis saltuum, unde suscitati sunt filii Abrahae. Filii enim magis qui fidem imitati sunt, quam qui de carne nati sunt. Nemo ergo minetur domui Dei, quasi dicat: Subtraho me, et ruet domus. Bonum est enim illi ut coaedificetur, et habeat charitatem. Nam si ipse ruerit, stabit domus. Itaque, fratres, in his est domus Dei, quos praedestinavit et praescivit perseveraturos: de illis dictum est, «Ubi steterunt pedes ejus.» Sunt enim qui non perseverant, nec stant pedes ejus in eis. Non sunt ergo ipsi Ecclesia; non ipsi pertinent ad illud modo tabernaculum, tunc domum. Sed ubi steterunt pedes ejus? «Quoniam abundavit iniquitas, refrigescet charitas multorum.» In his in quibus charitas refrigescit, non stant pedes