comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sed sicut tui uis. Ut autem nobis econtrario iugum
ꝯsuun in epta ꝑu̾sitate pugnamus terrenarum
salicet facuitatum materias retent antes. Qui¬
rum cum nexibus aminum nostrum diabolus
teneat᷑ illigatum: quid superest insi ut cum uolue¬
rit uos a spiricualibus gaudus separare earundem
immuitatione ac priuatone mestificet secularium cua¬
rum flagris sempor excruciet ex nobumet ip̃is
auo dilateremur exculpens̾. Iꝑse enim nobis tor̃¬
to sunt cuibus utimur ualuptates ⁊ oblect amenta
Huug carnigꝰ atq delicie carnificum uice in suum
ret orquentur auct orem. og inquam esse
ues prauis ac durig desideriorum cautibus aspera¬
mug qui uiam regiam apostolicis ac prophetis
amentissime deserent es de uia queq ac du¬
mosa sect amur Et piesent ium oblect ano¬
uuim illecebriz obcicati per obscauos impedito s̃ ꝙ
uiciorum anfrast us lateratis cruribus̾
⁊ disrupt a nuꝑt iali uest e rapt amug
non modo acutissimis ueprum aculeis confrĩ

Expanded text:
eliam pati? Vt autem nobis e contrario iugum  inepta peruersitate pugnamus, terrenarum scilicet facnlta-10 tum materias retentantes. quarum cum nexibus animum nostrum diabolus teneat inligatum, quid superest nisi ut cum uoluerit nos a spiritalibus gaudiis separare earundem inminutione ac priuatione maestificet, id uersurum flagris semper excruciet, ex nobismet ipsis quo dilaceremur exculpens? ento sunt quibus utimur uoluptates, et oblectamenta huius carnis atque deliciae carnificum uice in suum retorquentur auctorem, quia necesse ues prauis ac duris desideriorum cautibus asperamus, qui uiam regiam apostolicis ac propheticiamentissime dtoerentes deuia quaeque ac dumosa sectamur, et praesentium oblectationum inlecebris obcaecati per obscuros inpeditosque uitiorum sentibus calles laceris cruribus et disrupta illa nuptiali ueste reptamne, non modo acutissimis ueprium aculeis configen
Abbreviated transcription (Latin):
anciliũ int̾ se acceꝑtuit: ut cultellum sublectistreniis po¬
u̾ent. ut sanctꝰ uir rediens ab eccłia suꝑ cultellum se cum
impetu corporis iniceret: ⁊ sic semet ip̃m int̾fic̾et. Qd̾ ⁊ fe¬
cerunt. Manubriũ cuitelli solo heserũt: acumen uͦ ferri
nudum in aeris spactũ erex̾unt. Reũtens b̾s geremarus
cere. Terigit manu lectũ ⁊ circũducens manũ inuenit qd̾
erat absconclitũ. Statimq ut sensit fraudem ẽẽ ꝑatam:

Expanded text:
consilium inter se acceperunt, ut cultellum sub lectisternio ponerent, ut sanctus vir rediens ab ecclesia super cultellum se cum impetu corporis injiceret, et sic semetipsum interficeret; quod et fecerunt. Manubrium cultelli solo fixerunt; acumen ferri nudum in aeris spatium erexerunt. O infandum nefast. Tetigit manu lectum, et circumducens manum, invenit quod erat absconditum. Statim ut sensit fraudem esse paratam,
Abbreviated transcription (Latin):
ab yppone tnͣslata ⁊ recondita fu̾ant. legatos suos illuc di¬
rexit: qui dato magno auri p̾cio. p̾ciosas sttas reliqͥas secum
deuex̾unt. ⁊ ad urbem genuẽsam regressi sunt: uͥ p̾fatus rex
occurrẽs cum gaudio coepiis almificũ deuote adorauit ⁊ re¬
u̾ent̾ excepit: uisis nimirũ miraculis ad declarandũ sc̃i me¬
ritum ibi patratis. Sane rex ⁊ sui inde ꝓgressi cum p̾ciosis¬
simo illo thesauro iuerunt ad qͣndam uillã in g̾lonensi e¬
piscopio sitam. Uerũptñ cum idem corpꝰ sc̃issimũ tolłe uo¬
luissent: ita stetit ĩmobłe: ut nulla uis nłła posset illd̾ ars
hũana mou̾e. Qd̃ uidens rex. uocum uouit. qd̾ si u̾s cõfes¬
sor ex loco illo se tossi ꝑmitt̾et ⁊ tłisouoi papiam: uillam
estimabłi facillitate sustollit᷑ ⁊ ritinũ usq tnͣsuectũ clero
ꝑiter ac ppło concurrente. honorifice ⁊ gaudent̾̃ excipitur:
⁊ in basilica b̃i petri qͣm p̾fatus rex constituẽs celum au¬

Expanded text:
ab Ypone translata et recondita fuerant, legatos suos illuc direxit; qui dato magno pretio secum illas preciosas reliquias deuexerunt et ad urbem Genuensem regressi sunt. Vbi prefatus rex accurrens cum gaudio illas deuote adorauit et reuerenter excepit uisis innumerum miraculis ad declarandum sancti meritum ibidem patratis. Sane rex et sui inde progressi cum eisdem reliquis uenerunt ad quandam uillam in Terdonensi episcopio sitam. Sed cum inde corpus tollere uoluissent, ita stetit immobile ut nulla uis nulla posset illud ars humana mouere. Quod uidens rex uotum uouit quod si beatus confessor ex illo loco se tolli permitteret et transduci Papiam, uillamestimabili facilitate subtollitur et Ticinum usque transuectum clero pariter et populo concurrente honorifice et gaudenter suscipitur et in basilica sancti Petri quam prefatus rex celum au
Abbreviated transcription (Latin):
dim̾sis: ꝑtim ignee grandinis tempestate uastatis ⁊ ex
res fecit. Sarraceni ex affrica duce abdirama fuio muha¬
nie amuei in hẏspaniam tnͣffretant: eamq dͥ uendicant.
Ita regnũ wisigothoꝵ ⁊ sueuoꝵ est destructũ ⁊ redactũ sub
scichia expulsi sunt ab hunis. Ex quo u̾o cedentib wauda¬
lis ⁊ deuictis sueuis: ceꝑunt regnare in hẏspanus: annis
cit᷑ galliciensium qd̾ nec tuno Wisigochi nec postea sarra¬
ceni potuerũt abigere: ad huo uiget incolume. ⁊ dei ꝓtegẽ¬
te fide manet inexpugnabile.

Expanded text:
partim igneae grandinis tempestate vastatis; et ebducit. Saraceni ex Africa duce Abditam filio Muhaniae ammirei, in Hispaniam transfretant, eamque sibi vindicant: et ita regnum Wisigothorum et Suevorum destructum est, et redactum sub Scythia expulsi sunt ab Hunnis: ex quo vero cedentibus Wandalis, et devictis Suevis coeperunt regnare in Hispania, anniscitur Galliciensium, nec tunc Wisigothi, nec postea Saraceni, potuerunt subigere; sed adhuc viget incolume, et Dei fide protegente, manet inexpugnabile.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓerantemustina hoste simul et impietatis conscia ꝓuigente in su¬
gam u̾sa. aun filio: exilia auedi sac̃dotibus ꝑabat sourta est.¬
Subi supia. Postħ ualentiuanus iegno constitutus extincto
maximo eiusꝙ filio uictore quem imꝑatorem gallis maximus re¬
licuerat: ip̃e ĩ galliam trãsiit. Uͥ cum transquillã rem publicam
ĩ pace ag̾et: apud uẽnã dolo arbogastis comitis suiut ferunt trans¬
gulatus. attyut uoluntariam sibi consciuisse mortẽ putaretur.
laqiues suspensus ẽ. Mortuo igitur ualentiniano augusto: ar¬
bogastis eugenium tprannum mox imꝑatorem crearc ausus ẽ.

Expanded text:
erto, hoste simul atque impietatis conscientia perurgente, in fugam versa cum filio, exilia quae Dei sacerdotibus praeparabatuerunt. Igitur Yalentinianus iunior regno restitutus extincto Maximo eiusque filio Victore, quem imperatorem Gallis Maximus reliquerat, ipse in Galliam transiit: ubi cum tranquilla republica in pace ageret, apud Viennam dolo Arbogastis comitis sui, ut ferunt, strangulatus atque, ut uoluntariam sibi consciuisse mortem putaretur, laqueo suspensus est mortuo Valentiniano Augusto Arbogastes Eugenium tyrannum mox creare ausus est
Abbreviated transcription (Latin):
ulier quedam nomine gundrada uirum hñs no¬
mine theodicum cõmanens ĩ riparia ultra axo¬
nam fluuium qui p̾terlabitur urbem suessionum
de ulla que dicitur andigunturtis int̾ ceteros uene
rat ad eccłiam. Cuuis faciem ignis ille depauerat ⁊ na¬
nis a fatie eius. S omui occur santi iam moleste et
odiosa fiebat. grauis omnibus ⁊ suis ad udendum
Itaq compulsa est totam faciem p̾t̾ ocislos madenti pã¬
niculo uelare. Relit ad eccłiam beate uirginis. factaq
candela quam offerret iuit dormitum. Eadem nocte
maturius eiugilans seusit laxatum auitare pannicu-¬
lum. Quem dum restringe lursumq reduc̾e nititur ⁊
parum ꝓficit coasta est cͥcĩnacentiũ ĩplorare auxiliũ. Eͥdũ

Expanded text:
ulier quaedam nomine Gundrada virum habens nomine Theodoricum, commanens in riparia ultra Axonam fluvium quae praeterlabitur urbem Suessonicam, de villa quae drat ad Ecclesiam: cujus faciem ignis ille depaverat, et nanis a facie ejus. Sed omni occursanti jam molesta et odiosa fiebat, gravis omnibus, etiam suis ad videndum. Itaque compulsa est totam faciem praeter oculos madenti panniculo velare. Redit ad ecclesiam, Beatae Virginis, factaque candela quam offerret, ivit dormitum. Eadem nocte maturius evigilans, sensit lotatum fluitare panniculum; quem dum restingere, sursumque reducere nititur, et parum proficit, coacta est circumjacentium implorare auxilium.
Abbreviated transcription (Latin):
sepuisq ꝑ uide attraetat creaturam nouit̾ plasmatam
Ad quam uocem exciti ⁊ turbati qui ad erant maturiꝰ
iuferunt lumẽ ⁊ uident nasum ⁊ labium nouiter
formatum.¬

Expanded text:
epiusque proinde attrectat creaturam noviter plasmatam,adjuva: » ad quam vocem exciti et turbati qui aderant, maturius inferunt lumen, et vident nasum et labium noviter formatum.
Abbreviated transcription (Latin):
ppłi ueniũt: ⁊ mox unanimi condicto om̃s urebici
ac suburbani uł quieũꝙ audientes accurrõ poruerũt
sese intres ꝑtes diiuidũt ⁊ proficiscenti apłico pelagio
ad eccłiam sc̃i petͥ t̾ribłi uoce clamant. Eya apłice qͥs fe¬
cisti. Sc̃m petrũ offendisti. romã destruxisti: gregorium
nõ tam dimisisti. qͣni expulisti. His aũt uocib horribuĩ¬
ter ꝑmotus pontifex ppłmq uebem̃tissime metuens: pt̾
reliret cum int̾ontõne direxit. S anteqͣm mussi eñ aoulãt
tenum dieꝵ iam confecto itin̾e. clum idem uis eiñsi giet¬
goruis dum iter agontib moris est. ciboa sȩctam horam
in quodam prato sccis quibdam quiescentib. aliis au¬
sedeo ao leg̾et: uenit ad eum lorusta ⁊ dans sa tñ ppgnie
im peuerebat inseclit. Cernes qs eamdars faltĩ pagin¬

Expanded text:
puli veniunt. Unanimi condicto omnes urbici ac suburbani, vel quique audientes occurrere potuerunt, sese in tres partes dividunt, et proficiscenti apostolico Pelagio ad Ecclesiam sancti Petri, terribili voce conclamant: Eia, apostolice, quid egisti? Sanctum Petrum offendisti, Romam destruxisti, Gregorium non tam dimisisti quam expulisti. His ergo vocibus horribiliter permotus pontifex populumque vehementissime metuens, post rediret interdictione, direxit. 20. Sed antequam missi eum adissent, trium dierum jam confecto itinere, dum idem vir domini, Gregorius, ut iter agentibus moris est, circa sextam horam in quodam prato sociis quibusdam quiescentibus, aliis ausederet et legeret, venit ad eum locusta, et dans saltum paginae quam percurrebat, insedit. Cernensque eam beatus G
Abbreviated transcription (Latin):
muitis incontinentiam ꝑuirio aut multipliciori adul¬
tĩo cumulantib ad hoc hac poitunitate laitis inlurgẽ¬
tibus contra satro sorclines ⁊ se ab om̃i eccł̃iastica ĩub¬
iectõne excutientibus laici satra misti̾a temerant. et
de hus disputant infantes baptizant sordido humo¬
re aurium pro satro oleo ⁊ crismate utentes ⁊̃ extre mo
uite uiaticum dñicum ⁊ usitatum eccłie obsc̃auium
sepulture a sepresbitĩs conuigatis accipere ꝑiupendũt
Decimas ꝓbris deputatas ieni cremant et ut in uno
cet̾a ꝓpndas. laici corpus dñi a psb̾ris ꝯuigatis conse¬
cratum seꝑe peclibus conculcauerunt ⁊ sanguine clñt
gentes ĩ eocłia ꝓphanis nouitatibtis plebem ab ecclieistica

Expanded text:
multis incontinentiam perjurio aut multipliciori adulmultis incontinentiam perjurio aut multipliciori adulterio cumulantibus; ad hoc hac oportunitate laicis insurgentibus contra sacros ordines, et se ab omni aecclesiastica subjectione excutientibus. Laici sacra misteria temerant et de his disputant; infantes baptizant, sordido humore aurium pro sacro oleo et crismate utentes; in extremo vitae viaticum dominicum et usitatum aecclesiae obsequium sepulturae a presbiteris conjugatis accipere parvipendunt; decimas presbiteris deputatas igni cremant; et ut in uno cetera perpendas, laici corpus Domini a presbiteris conjugatis consecratum sepe pedibus et conculcaverunt, et sanguinem Domini gentes in aecclesia, profanis novitatibus plebem ab aecclesiastica
Abbreviated transcription (Latin):
nno quoq xuͦiii. gregouus papa celebrata synodo
symoniacos anathatizauit ucoratos sac̃dotes
a diuino officio remouit ⁊ laitis missam eoꝵ audire int̾¬
dixit nouo exemplo ⁊ ũt multis iusum ẽ inconsid̾a to
puidicio contra scõrum patrum snĩam aui scripsert̃
ꝙ sacramenta que ĩ eccł̾ia fiunt. baptismus scil crsma
satramentorum effectum seu ꝑ bonos seu ꝑ malos intra
dĩ eccłiam dispensentur. tamen cuua sp̃c sanctus mistice
illa iuuificat nec bonorum m̾itis dispensatorum ampli¬
hesis tempore sc̃a eccłia grauiori scismate scissa sit: hi¬
ii pro iusticia illis atra iusnçiam agentibus. alus a sy¬
monia ñ declinantibus aliis notam auaricie honesto
nomine p̃texentibus dum hoc qd̾ se gratis dare iastant
sub caritatis nomine uencunt ⁊ ut de mortanis dicit
ensebiiis sub nomine obłonis artificiosiis mun̾a
acapunt. Porro continentiam ꝑatis tenentibus ali¬
quibus eam causa questus ac iactantie simulantibus

Expanded text:
 A. 8. Gregorius papa celebrata synodo symoniacos anathematizavit, et uxoratos sacerdotes a divino officio removit, et laicis missam eorum audire interdixit, novo exemplo, et ut multis visum est inconsiderato prejudicio, contra sanctorum patrum sententiam, qui scripserunt, quod sacramenta quae in aecclesia fiunt, baptismus scilicet, crsacramentorum effectum, seu per bonos, seu per malos intra Dei aecclesiam dispensentur, tamen quia Spiritus sanctus mistice illa vivificat, nec bonorum meritis dispensatorum ampliheresis tempore sancta aecclesia graviori scismate discisa sit, his pro justitia, illis contra justitiam agentibus; aliis a symonia non declinantibus, aliis notam avaritiae honesto nomine pretexentibus dum hoc quod se gratis dare jactant, sub caritatis nomine vendunt, et ut de Montanis dicit Eusebius, sub nomine oblationum artificiosius munera accipiunt; porro continentiam paucis tenentibus, aliquibus eam modo causa questus ac jactantiae simulantibus,
Abbreviated transcription (Latin):
mandatorum nouitatem cum multi cupieli noua¬
rum rerum libentius iusto amplecterentur. gerardꝰ
cameracensis ep̃c qui solus lothariensium appendebat
ad parrochiam francoium nullius exhortatu potuit
adouci. Ad hec suicipienda. s singula capitula

Expanded text:
mandatorum novitatem cum multi cupidi novamandatorum novitatem cum multi cupidi novarum rerum libentius justo amplecterentur, Girardus Cameracensis episcopus, qui solus Lothariensium appendebat ad parochiam Francorum, nullius hortatu potuit adduci ad haec suscipienda. Sed singula capitula
Abbreviated transcription (Latin):
nno conracli .ui rob̾to iege francoiuim mortuo hen¬
ricus filus eius regnat ĩ francia annis .xxx. Hoc¬
tempore uissu conradi imꝑatoris regali et synodali cõ¬
ceruere uoluerunt ut si qũ ieuinium pumi m̃sis eue¬
nuet infra ebdomadam qua caput ieiunii ĩquarta
seria ꝯstat amborum ieiuniorum celebutas unius
officii expletõne compleretur. S gerardus camera¬
censis ⁊ pauci cum eo huic multorum decreto ꝯtradi¬
centes oꝑtinuerunt ut ieuiniũ primi mensis ĩ alt̾a eb¬
demada ĩ qua hẽtur officium celebietur scd̃m anticiuã
asuetuclinem. Anno . uiii istiuimodi decretum a
mou̾ent renouandam ĩ t̾ra. Quam rem mandauit cetis
mi ultor minime existens ꝑcussoribus cogetur induil
a carne et li qͣmine abstinerent solo q hoc ꝯten¬
ti ieiunio ĩ omniũ ꝑcc̃orum remissionem nullam s
tur et exeuntem de scło nullus iusitaret. nec sepul¬
ture trad̾et. Alia quoꝙ importabilia quã plura de¬
dere mandata que on̾i uisa sunt replicare. Hanc

Expanded text:
co. 1030. Roberto, rege Francorum mortuo, Henricus filius ejus regnat in Francia annis XXX. tempore jussu Conradi imperatoris regali et synodali concernere voluerunt, ut si quando jejunium primi mensis eveniret infra ebdomadam, qua caput jejunii in quarta feria constat, amborum jejuniorum celebritas unius officii expletione compleretur. Sed Gerardus Cameracensis et pauci cum eo huic multorum decreto contradicentes, optinuerunt, ut jejunium primi mensis in altera ebdomada, in qua habetur officium, ceas Julii. 1032. Istiusmodi decretum abmonerent renovandam in terra: quam rem mandavit caetermi ultor minime existens, percussoribus cogeretur indula carne et liquamine abstinerent, soloque hoc contenti jejunio, in omnium peccatorum remissionem nullam situr, et exeuntem de saeculo nullus visitaret, nec sepulturae traderet. Alia quoque importabilia quamplurima dedere praecepta, quae oneri sunt replicare. Hanc
Abbreviated transcription (Latin):
refellebat diceni etnus hominũ at initio t̾shatiam
diuisum ĩ oratoribus pugnatoribus agri cultonius
unum duorum ⁊ luos uniꝰ ege auxilio ideo debe i e
ĩpalum quia ñ ẽ una omnibus possibilitas nec uis
hoc uno ieiunio contentos ẽe quia ñ est una omnuimbo
tendi aualitas. H sacramento firmare. uł iacramensioi¬
latio nem ꝑ uirio augẽ ñ est utile. Hiit contͦoiens es
neglectis impositum congruent̾ penitentie modu

Expanded text:
refellebat, dicens genus hominum ab initio trifariam esse divisum, in oratoribus, pugnatoribus, agricultoribus, et unum duorum, et duos unius egere auxilio. Ideo debere arma imponendum, quia non est una omnibus possibilitas, nec omnes hoc uno jejunio contentos esse, quia non est una omnibus penitendi qualitas. Haec sacramento firmare vel sacramenti violationem neglectis impositum congruenter poenitentiae modu
Abbreviated transcription (Latin):
N eccłia cum ad opus cłi uentum fu̾it hunulitatis
honestas diligentius ob seructur ne qui ĩ eccl̃ia ante
conspoctum dei couuenimus ibidem det̾iores simus.
Sunt em quidam qui mente uagi attoniti ocłis
ħitu dissoluti plana parietum ꝑspicientes ꝑlustrant
aliud cantant ⁊ aliud cogitant in choro sunt corpore
sue modulatione gloriantur. nec tantum gaudẽt de
magis cuiam deo. Qui sic cantant ñ cantant ĩ choro cũ
maria sorore moysi s in palatio cum herodiade ut
placeant discumbentibus ⁊ herocli. Desꝑasse hoĩem

Expanded text:
n ecclesia cum ad opus Dei ventum fuerit, humilitatis honestas diligentius observetur, ut qui in ecclesiam ante conspectum Dei convenimus, ne ibidem deteriores simus. Sunt enim quidam, qui mente vagi, attoniti oculis, habitu dissoluti, plana parietum prospicientes perlustrant, aliud cantant, et aliud cogitant. In choro sunt corpore, suae modulatione gloriantur, nec tantum gaudent de magis quam Deo. Qui sic cantant, non cantant cum Maria sorore Moysi, sed in palatio cum Herodiade, ut placeant discumbentibus vel Herodi. Timeo autem, ne
Abbreviated transcription (Latin):
nor resist̾e: ⁊ ad te refero estus meos quia consilium in de
sereb̾is ne appropinquet michi. Crapula ñ nunquam sub¬
repit seruo tuo: miscreb̾is ut longe fiat ame. Nemo enĩ
potest esse contiuens: nsi tudes. Aucliui apostolum dicẽ
possim: da qd̃ ubes. iube ad̾ uis. Iste se accepisse ꝯfitetur:
⁊ qd̾ głatur ĩ domino głatur. Audiui alium rogantem
esse homini qui ꝑ offensionem manducat. et omnem crea¬
turam tuam bonam ẽẽ: nicħ q abiciendum qd̾ cum gr̃a¬

Expanded text:
nor resistere et inuoco dexteram tuam et ad te refero aestus meos, quia consilium mihi de nor resistere et inuoco dexteram tuam et ad te refero aestus meos, quia consilium mihi de sereberis, ne adpropinquet mihi. crapula autem nonnumquam subrepsit seruo tuo: misereberis, ut longe fiat a me. nemo enim potens esse continens, nisi tu des. multa nobis orantibus possim; da quod iubes, et iube quod uis. iste se accepisse confitetur et quod gloriatur in domino gloriatur. audiui alium rogantem esse homini, qui per offensionem manducat; et omnem creaturam tuam bonam esse nihilque abiciendum quod cum gratia
Abbreviated transcription (Latin):
st ⁊ alia malicia di aue utinam sufficiat ei. Re¬
ficimus enim coticlianas riunas corporis edendo ⁊
bibendo priusauam escas ⁊ uentrem destruas c̃ occideris
incligentiam sacietate mirifica: ⁊ corporale hoc inclue¬
qiuemadmodum me dicam̃ta sic alimenta sumptur̾ acce¬
dam. Sed dum ad cuuetem satietatis ex intligentiẽ mo¬
lestia transeo ĩ ip̃o transitu mͥ insicliatur lacuieus concupi¬
scentie. Ip̃e enim transitus uoluptas est ⁊ ñ ẽ aliud qͣ trã¬
seat auo transire cogit necessitas ⁊ cum salue sit causa
edendi ⁊ bibendi adiungit se tanquam pedisse qua ꝑicu¬
losa iocunditas ⁊ płmq p̃t̾ire conatur: ut eius causa fiat
qd̃ causa salutis me fac̾e uł dico uł uolo. Nec idem modꝰ
suppetat. Ad hoc inc̾tum infelix ħMarescit anima: ⁊ ĩ eo
p̾parat excusa tõnis patͦcinium gaudens ñ apparere. quid
satis sit mod̾atõn ualitudinis: ut obtentu salutis obum¬
bt negocium uoluptatis. hus temptatõnibus cotidie co¬

Expanded text:
st alia malitia diei, quae utinam sufficiat ei. reficimus enim cotidianas ruinas corporis edendo et bibendo, priusquam escas et uentrem destruas cum occideris indigentiam satietate mirifica et corruptibile hoc induequemadmodum medicamenta sic alimenta sumpturus accedam. sed dum ad quietem satietatis ex indigentiae molestia transeo, in ipso transitu mihi insidiatur laqueus concupiscentiae. ipse enim transitus uoluptas est, et non est alius, qua transeatur quo transire cogit necessitas. et cum salus sit causa edendi ac bibendi, adiungit se tamquam pedisequa periculosa iucunditas et plerumque praeire conatur, ut eius causa fiat, quod salutis causa me facere uel dico uel uolo. nec idem modus suppetat. ad hoc incertum hilarescit infelix anima et in eo praeparat excusationis patrocinium gaudens non adparere, quod satis sit moderationi ualetudinis, ut obtentu salutis obumbret negotium uoluptatis. his temptationibus cotidie co
Abbreviated transcription (Latin):
Inter quos erat quidam monachus. qui ꝑ signum petut
a scõ b̾ndicto licentiam loũdi cum ilło nouicio. et accepit.
Q ua accepta: dixit ad nouitiũ. frater Gunteline ogo fu mo¬
nachus de modo tua. Pretor ut dicas afbati tuo ⁊ meo exꝑte
mea. qd̾ frater matheus qͦndam monachꝰ suus mandat
ei ut corrigit sollicitius ꝙ se habeat qm huc usq habuit.
tustodiendo orilinem suũ. Hiis int̾signis credat qd̾ cum
ego migrarem de coepore. uicli qñdam coronam descendentem
de celo quam putaui meam foxe: sed data est cuidam mona¬
cho qui aute mortuus est. Pro qua de constrrstatꝰ fui inui¬
⁊ obediens. et honores figiens. et tuam prapriam uoluntatẽ
non qͣm facere delecteris. et semꝑ deum timeas de usd¬

Expanded text:
Inter quos erat quidam monachus, qui per signum petiit a sancto Benedicto licentiam loquendi cum illo novitio, et accepit. Qua accepta, dixit ad novitium: « Frater Gunthelme, ego fui monachus de domo tua. Precor ut dicas abbati tuo et meo ex parte mea, quod frater Matthaeus monachus quondam suus mandat ei, ut corrigat se, sollicitiusque se habeat, quam hucusque habuit, custodiendo ordinem suum. His intersigniis credat, quod cum ego migrarem de corpore, vidi quamdam coronam descendentem de coelo, quam putavi meam fore, sed data est cuidam monacho, qui ante me mortuus est; pro qua re contristatus fui, inviet obediens, honores fugiens, et tuam propriam voluntatem nunquam facere delecteris, et semper Deum timeas.
Abbreviated transcription (Latin):
dua. Ergo inquid iura michi suꝑ illd̾ altare ⁊ uoue
qd̾ inichi seruies semꝑ. et opera el ñ facies ⁊ custo¬
dies. Q̾ ui cum iurasset: clixit duã nrã ad scm̃ bñdi¬
ctum. Reducite eum unde addu̾ssistis. Tunc sanctꝰ
b̾udictꝰ posuit eum post ostium dicens. Aspisce dili¬
gent̾ ⁊ retine firinit̾ qd̾ uisurus es. quia utile ent
tibi hoc uidisse. Tunc sauctꝰ b̾ndictus accepit peluim
et lurtheo precinsit se. ⁊ dedit peluem dñe nr̃e. et illa re
pit lauare pedes om̃ium ibi sedentiũ ꝑ ordinem. ⁊ sc̃s
b̾uclictꝰ post eam exdergebat. flexis genib. fcõ illo man¬
dato sanctꝰ ł̾mdictus reduxit nouicium ꝑ loca florida et
delectabilia. ⁊ suauiter redolentia. ⁊ ecce mli̾tudo mona¬
shorum ⁊ noruciorum occurretunt eis. ex quib quid̃a
pulchias coronas habebant i capitib suis. alũ nõd̾¬
ras habebant in capitib. s cum ficdutia expectabatit.

Expanded text:
Ergo, inquit, jura mihi super illud altare, et vove, quod mihi servies semper, et opera Domini facies et custodies. » Qui cum jurasset, dixit domina nostra ad S. Benedictum: « Reducite eum, unde adduxistis. » Tunc S. Benedictus posuit eum post ostium, dicens: « Aspice diligenter, et retine firmiter quod visurus es, quia utile tibi erit haec vidisse. » Tunc S. Benedictus accepit pelvim, et linteo praecinxit se, et dedit pelvim dominae nostrae: et coepit illa lavare pedes omnium ibi sedentium per ordinem, et S. Benedictus post eam extergebat flexis genibus. Facto illo mandato sanctus Benedictus reduxit novitium per loca florida et delectabilia, et suaviter redolentia: et ecce multitudo monachorum et novitiorum occurrerunt eis. Ex quibus quidam pulchras coronas habebant in capitibus suis; alii nondum habebant in capitibus, sed cum fiducia exspectabant.
Abbreviated transcription (Latin):
iũ singulis gradib duo demones qui intẽtabant ascen¬
deutes. ⁊ in singulis gradibꝰ ꝑcutiebant illum nouitiũ.
Qui defatigatus ab ictib cemouũ. uix iam sequi po¬
terat ductorem suũ. Respisciens aũ post se sanctꝰ bn¬
dictus. posuit mauũ suam suꝑ caput nouicũ. et cõ¬
fortauit eum. Poit illos gradus ascensos. uidit noui¬
cius locũ magne claritatis. et uiriditatis ĩ regione
puri etheris. et uidit ibi capellam in aere pendeutẽ
tam paruam. ut iniparerur ad quid tam purua ca¬
pella facta erat. Ad quem sanctꝰ G̾udictus. Nolimi¬
rari oꝑa dei qui solus sit ratõuem oꝑum suorũ. Iͥn¬
tratis autem sauctꝰ buclictus iussit norutiũ stare
post ostium. Ibi erat quidam candidatorũ grex se¬
dentes iñ circuitu int̾ioris capelle. ⁊ sedebat iterꝰ
cos mater misericodie resplendens sicut Sol iuter
stellas. ad quam accedeus sanctꝰ budictus ait. b̾udicite.
At illa dñs. Nomina inqiuit ecce nouiciꝰ queui adduxi ut¬

Expanded text:
in singulis gradibus duo daemones, qui incantabant ascendentes, et in singulis gradibus percutiebant illum novitium. Qui defatigatus ab ictibus daemonum vix jam sequi poterat ductorem suum. Respiciens autem post se sanctus Benedictus, posuit manum suam super caput novitii, et confortavit eum. Post illos gradus ascensos vidit novitius locum magnae claritatis et viriditatis in regione puri aetheris: et vidit ibi capellam in aere pendentem, tam perviam, ut miraretur, ad quid tam parva capella facta erat. Ad quem sanctus Benedictus: « Nolirari opera Dei, qui scit solus rationem operum suorum. » Intrans autem sanctus Benedictus, jussit novitium stare post ostium. Ibi erat quidam candidatorum grex, sedentes in circuitu interiori capellae: et sedebat inter eos Mater misericordiae, resplendens sicut sol inter stellas. Ad quam accedens S. Benedictus, ait: « Benedicite. » Et illa: « Dominus. Domina, inquit, ecce novitius, quem adduci
Abbreviated transcription (Latin):
lussime urginĩ marie seipsam fidelit̾ commen dauit
Beinde missa ẽ ĩ ignem intenclium nuillatenus sensit
S duuna ꝓtegente gr̃a consumpto igne ip̃a remansit illẽ¬
sa qd̾ fastum conati hominis occisi ñ diuine uirtuti asc̃¬
bentes s fracilem potuis lignorum materiam causantes
It̾m suece ntlunt ignem cura cam fortioribus lignis sed ni¬
chil ꝓfecerunt. Ifato enim miraculo seruauit eam õs
incolumẽ ab exustinone ignis ad laudem sui nominis su¬
eq gemtritis głam ⁊ honorem. Egressa igitur ex incencli¬
d ñ iolum carne s etiam ueste ⁊ crine illesa ad eccłiam scẽ
di genitricis omm ppło applaudente clucta est ⁊ post lau¬
dos deo redditas uolente deo pauitis dieb transactis tran-¬

Expanded text:
sanctissimae virginis Mariae se ipsam fideliter commendavit. sanctissimae virginis Mariae se ipsam fideliter commendavit. Deinde missa in ignem, incendium nullatenus sensit, sed divina protegente gratia consumpto igne, ipsa permansit illaesa. Quod factum cognati hominis occisi non divinae virtuti ascribentes, sed fragilem potius lignorum materiem causantes, iterum succendunt ignem circa eam fortioribus lignis, sed nichil profecerunt. Iterato enim miraculo servavit eam Deus incolumem ab exustione ignis, ad laudem sui nominis suaeque genitricis gloriam et honorem. Egressa igitur ex incendio, non solum carne, sed etiam veste et carne illaesa, ad ecclesiam sanctae Dei genetricis, omni populo applaudente, ducta est, et post laudes Deo redditas, volente Deo, paucis diebus transactis tran
Abbreviated transcription (Latin):
nno dĩi. o xͦxiiii. pontificante ĩ urbe lautlunensi eli¬
uando. Mulier quedam ĩ ꝓtimo manens habebat ge¬
erum iuuenili spẽ decorum quem multa cliligentia pro
more filie sue accurabat. Unde ⁊ orta turpis suspicio de
miliere ⁊ genero suo int̾ uicinos homines ualde eam tur¬
uuit: Que imꝑatie nt᷑ ferens famam suam huiꝰ obꝑbrio
nathmatõne ut occidẽtur a luobus ꝑu̾is ꝓcurauit Post¬
mdum uero ad pemitentiam facti homicidii conu̾sa aidã
n tempris spacio p̾sbit idem cum ea litigans malum qd̃
ftrrat ĩ faciem ei exprobrauit. Quo auclito parentes ho¬
uniuis cecisi ꝓperantes nunciauerunt uicedomino laudu¬
neni. Iubente uicedño uocata mulier uenit. ⁊ qualit̾
hominem occidisset nequa quam celauit. Iulicatum est
iritur eam ignibus debere concremari. S prius ducta
id ecł̃iam beatẽ d̃i genitricis marie peccatum suũ corã
do ⁊ hominib ex ordine narrauit ⁊ sic m̾itis ⁊ p̾cibus

Expanded text:
it. 1094. Pontificante in urbe Laudunensi Elinando, mulier quedam, in proximo manens, habebat generum juvenili specie decorum, quem multa diligentia pro amore filiae suae accurabat; unde et orta turpis suspicio de muliere et genere suo inter vicinos homines valde eam turbavit . Que impatienter ferens, famam suam hujusmodi oppmachinatione, ut occideretur a duobus pueris, procuravit. Postmodum vero ad penitentiam facti homicidii conversa, cuidti temporis spatio, presbyter idem cum ea litigans, malum, quod confessa fuerat, in faciem ei exprobravit. Quo audito, parentes hominis occisi properantes nuntiaverunt vicedomino Laudunensi. Jubente vicedomino, vocata mulier venit, et qualiter hominem occidisset, nequaquam celavit. Judicatum est igitur, eam ignibus debere concremari; sed prius ducta ad ecclesiam beatae Dei genitricis Mariae, peccatum suum coram Deo et hominibus ex ordine narravit, et sic meritis et precibus
Abbreviated transcription (Latin):
diu acepta ualiclissim ingranatur ⁊ fit annus calami¬
olus multis fame laborantibus pauꝑibus ꝑ furta et
incenlia ditiores grauit uexantibus Cum ualido uentoꝵ
nibine etiam t̾remotui factus ẽ mediai nocte. iiii. idꝰ seꝑ¬
luulum stelle ꝑ plures simul de celo ĩ t̾ram ceciclisse uise
luit Iut̃ quas unam maxiniam labũ t̾ram cum quidã ĩ
waita stuperet ⁊ notato loco ubi uisaẽ cum aquam ibi fu¬
Asset fumum cum feruoris sono inde exire magis stupuit

Expanded text:
diu concepta validissime ingravatur, et fit annus calamitosus, multis fame laborantibus et pauperibus per furta et incendia ditiores graviter vexantibus. Cum valido ventorum turbine etiam terraemotus factus est media nocte, 4 Idus sepluculum stellae perplures simul de coelo in terram cecidisse visae sunt; inter quas unam maximam labi in terra cum quidam in Francia stuperet, et notato loco ubi labi visa est, cum aquam ibi fudisset, fumum cum fervoris sono inde exire magis stupuit.
Abbreviated transcription (Latin):
da concupiscis: q nõ multiplicari appetis: s egere ꝑtimescis
⁊ qd̾ male alius retinet: ip̃e meliꝰ expendis. Mũdi cõtẽpeus
gend. Qnͣto quisq plus hr̃e ceꝑit tanto ãplius habere con¬
m̾is huiꝰ secłi curis deseruire festinat. Hic aũt auari
mũda creauit. ⁊ qui saturari cibo respuit qͥd aliud qͣm
esum d̾s mũda creauit. s ne cõmedendi m̃surã homo exrede¬
ret abstiuẽtiam imꝑauit. Nam int̾ cet̾a sua mala: saturi¬

Expanded text:
da concupiscis, quia non multiplicari appetis, sed agere pertimescis, et quod male alius retinet, ipse melius expendis. MUNDI CONTEMPTUSnto quisque plus habet, tanto amplius habere conmeris hujus saeculi curis deservire festinat. Ut enim aimunda condidit: et qui saturari cibo respuit, quid aliud, quam esum munda creavit. Sed ne comedendi mensuram excederet, abstinentiam imperavit. Atque inter caetera sua mala, saturi
Abbreviated transcription (Latin):
tu ne decepta mens ꝑmanem głam laudem qua
fous pulsatur intus suscipiat. ex ip̃o suo uitio ei oppo¬
n̾e curet. unde potus erubescat dicens cum psalm̃
uirtute consulturꝰ consciãm addit ex eo ip̃o iam consẽ¬
tire adulatõi comuncitur quia occasionem appre¬

Expanded text:
tim ne decepta mens per inanem gloriam laudem qua tim ne decepta mens per inanem gloriam laudem qua foris pulsatur intro suscipiat, ex ipso suo vitio ei opponere curet unde potius erubescat, dicens cum Psalmisveritate consulturus conscientiam adit, ex eo ipso jam consentire in adulationem convincitur, quia occasionem appro
Abbreviated transcription (Latin):
sua ampluitad menioriam reduce̾ ñ clignatur. Tunc
foris ⁊ iniuirias admonet crira scit qi decepta mens
canto iam eas impatientius susceptura sit quanto
ĩ se nichil nisi qd̾ laude clignum ẽ agnoscit. Tria de¬
niq sunt ꝑ que humilitas ad u̾sus illatam contu¬
nieliam se defenclit. Primum ut considemus culpã
irãm qua meriumus ut talia patiamur. Deinde
hie auali ñ ille is in ills uisto uitlitio sus ad nram
ꝓbationem siue uilrndo siue ꝑmittendo operetusi
compatiendum sit sicut corporalit̾ infirmanti quia¬
omnis qui male agit ñ auasi ex uirtute agens s qiuasi
a uirtute deficiens ⁊ uelut quadam frenesis egritulĩe
lalorans pie tolerandus. Puma gͦ consideratio suadet
nobis iusticiam. scd̾a reuerentiam. t̾cia miscd̾iam. Con¬
tra reuerentiam autem ⁊ laudationemper eandem ma¬
lorum suorum memoriam hoc modo se deffend̾e debet
humilitas ñ attendat neq cogitet utrum u̾um sit¬
qd de se clicitur aut dignum qd̃ sibi exhibetur. ssta¬

Expanded text:
sua amplius ad memoriam reducere non dignatur. Tunc foris et injurias admovet, quia scit quod decepta mens tanto jam eas impatientius susceptura sit, quanto magis in se nihil, nisi quod laude dignum est, agnoscit. Quanique sunt, per quae humilitas adversus illatam contumeliam se defendit: Primum, ut consideremus culpam nostram, qua meruimus ut talia patiamur; deinde,hoc quasi non ille, sed in illo justo judicio suo ad nostri probationem sive jubendo sive permittendo operetur compatiendum sit, sicut corporaliter infirmanti, siomnis qui male agit, non quasi ex virtute agens, sed, quasi a virtute deficiens et veluti quadam phrenesis aegritudine laborans, pie tolerandus est. Prima ergo consideratio suadet nobis justitiam, secunda reverentiam, tertia misericordiam. Contra reverentiam autem et laudationem per eamdem malorum suorum memoriam hoc modo se defendere debet humilitasquod de se dicitur, aut dignum quod sibi exhibetur, sed sta
Abbreviated transcription (Latin):
cere uolumus tunc foitassis nec indignum iudicabi¬
mus si nobis inferatur inuiria: nec dignum si reue¬
rentia exhibeatur. Meni etenim hominis cituis ĩ lau¬
de sua dccipitur quia qd̵ libentius accipit difficiluis
repellit. Namdum bona sua ñ ñ ꝙͣ foris laudari
b̾e existimat ñ ip̃a eam u̾itas sed adulatio potinis de¬
lectat. ut autem prorsus ab elationis uicio innocens
esse uideatur. maiori adhuc calliditate se palliat ⁊
postriuam id qd̾ de sedictum ẽ u̾um esse consenserit. ne

Expanded text:
cere volumus, tunc fortassis nec indignum judicabimus, si nobis inferatur injuria; nec dignum, si reverentia exhibeatur. Saepede sui decipitur, quia quod libentius accipit, difficilius repellit; nam dum bona sua nonnunquam foris laudari aebere existimat, non ipsa eam veritas, sed adulatio potius delectat. Ut autem prorsus ab elationis vitio innocens esse videatur, majori adhuc calliditate se palliat; et postquam id quod dictum est de se verum esse consenserit, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ illo uideas. quiccuud ab ilło aucsias ñ ei facile rd al
nisi occurrant ei moyses ⁊ helyas. Scimus qmia l̃
ore duorum uł trium stat omne testimonium ans¬
pecta est michi omnis ulitas quam ñ confirmat siy¬
turarum auctoritas. Nec xp̃m ĩ sua clarificanone
recipio si ñ assistant ei moy ses ⁊ helyas ⁊ inualle etl
cet me de rebus ext̾ioribus uł de intuus meis fais
recipio utpote ĩ hus ciue comprobare possum ꝓpuo
punento. Uerum nisi ad alta mens ducitur qũ d
celestibus cuestio uentlatur ubi de ꝓfunclia rħ
agitur ĩ tante sublimitatis ũ̾tite ñ recipio xp̃m sua
tẽste nec rata esse porit auamilib u̾i similis renela¬
tio sie attestatone noysi ⁊ Helye ⁊ sie sceuꝰ¬
rarum austontate. Adhibeat igitur sibi xe du
suspecta claritati sue lux illa taminagaa ⁊¬

Expanded text:
in illo videas, quidquid ab illo audias non ei facile credas, nisi occurrant ei Moyses et Elias. Scimus quia in ore duorum vel trium stat omne testimonium. Suspecta est mihi omnis veritas quam non confirmat Scripturarum auctoritas nec Christum in sua clarificatione recipio, si non assistant ei Moyses et Elias. Et in valle, i Christus docet me de rebus exterioribus, vel de intimis meis facile recipio, utpote in his quae comprobare possum proprio experimento, verum ubi ad alta mens ducitur, quoniam de coelestibus quaestio ventilatur, ubi de profundis rebus agitur, in tantae sublimitatis vertice non recipio Christum sine teste, nec rata poterit esse quamlibet verisimilis revelatio sine attestatione Moysis et Eliae, sine Scripturarum auctoritate. Adhibeat igitur sibi Christut non sit mihi suspecta claritatis suae lux illa tam magna
Abbreviated transcription (Latin):
agna est altitudo scĩe semetip̃m ꝑfecte cogno¬
uisse. Mons magnus ⁊ altus plena cognitio ra¬
tionalis sp̃c. Omnium mundanaꝵ scĩarum ca¬
cumina mons iste transcenlit omnem philosophi¬
am ab alto despicit. Quid tare aristotiles. quid
rum ualde ĩ hunc montem ascend̾e s multo rari¬
us ĩ eiusu̾tice stare ⁊ ibi moram fac̾e. rarissimiĩ aũ
ibi hĩtare ⁊ mente recuuesc̾e. Quis inquit ascencli
ĩ montem dñi. aut cuusstabit ĩ loco sancto eius.
cendericli multi ab euis u̾tice oci descenderunt ꝓpt̾
re dielicisti uec hoc sufficiat tͥ. Bisce ibi hitare et
uiansionem facere ⁊ qualitumq mentis euagina¬
tione abstrattus illuc semꝑ redire absq dubio ꝑ
multum usum qñq u̾tetur tibi ĩ oblectamentum
ĩ tantum ut absq ulla laboris clifficultate possis ib
assiduus esse. qumn ĩmo pena potius tibi sit alibi ꝙͣ
ibi moram alicuiam facere. Mira iocuncditas ĩ hoc
moute sine lalore morari posse. petro attestante qui

Expanded text:
agna altitudo scientiae seipsum perfecte cognovisse. Mons magnus et altus, plena cognitio rationalis spiritus. Omnium mundanarum scientiarum cacumina mons iste transcendit, omnem philosophiam, omnem mundi scientiam ab alto despicit. Quid tale Aristoteles, quid rum valde in hunc montem ascendere, sed multo rarius in ejus vertice stare, et ibi moram facere; rarissimum autem ibi habitare et mente requiescere: Quis, inquit, ascendet in montem Domini, aut quis stabit in loco sancto ejus? cendendi, multi ab arduo ejus vertice ocius descenderunt, propter tibi. Disce ibi habitare et mansionem facere, et qualicunque mentis evagationem abstractus illuc super redire. Absque dubio per multum usum quandoque vertetur tibi in oblectamentum, intantum, ut absque ulla laboris difficultate possis ibi assiduus esse, quinimo poena potius tibi sit alibi, quam ibi moram aliquam facere. Mira jucunditas in hoc monte sine labore morari posse. Petro attestante, qui
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad ꝯsirmationẽ reuelationis illine ocoustit̃ tail
ui quam figurata locrtio. Aliocu ab intitudi
ꝙa ullaiele uerens ne forte secliuear a demonio me¬
e unde enim tot here ses. uude tot errores. nisi¬
oysea ⁊ helyas cum domino ĩ ħ monte. apparent
iutemi s mmaiestate ñ in obscuritate litt̾e s in clarita¬
ae spuritalis intelligentie.

Expanded text:
 ad confirmationem revelationis illinc occurrit tam aperta, quam figurata locutio. Alioquin ab altitudine diei timebo, verens ne forte seducar a doemonio meridiano. Unde enim tot haereses, unde tot errores, nisiMoyses et Elias cum Domino in hoc monte; apparent autem in majestate, non in obscuritate litterae, sed in claritate spiritualis intelligentiae.
Abbreviated transcription (Latin):
oiats. Heu de quam sublimi cecidusti in qm̃ profũ¬
maligno ce conuinxisti. Quid fecisti o mentis am̃tia. a¬
mens spurcitia. spurca nequitia quid fecisti. Iu celo dereliqͥsti
castum amatorem tuum et in inferno secuta es ocliosum
corruptorem tuum et ĩ baratro parasti ñ thalamum sed
ꝓstibulum tuum. Precipitare miser homuncio ĩ tenebrosũ¬
ꝑfundum ĩmod̾ate mesticie aui sponte p̃cipitatus es ĩ bara¬
trum horrende nequitie. Obruere infelix more doloris t̾ribi¬
lis qui corruistilibens in cenum infernalis fetous. uoluntare¬
ingurgite amaritudinis qui delectatusĩ uolutabro turpi¬
tudinis. Terror horribilis doloi t̾ribilis meror in consolabi¬
lis aggera e uos suꝑme. Irruite obriute ꝑturbate obuoliu¬
te deum. Presentiat forncator infernalis tormenta quie me¬
ruit. p̃gustet ad̾ p̾parauit. Assuescat qd̃ est passurus. Re
uolu̾e ⁊ reuoluere ĩ eundem turbinem amaritudinum
aui tociens reuolutus es ĩ eadem ũtiginẽ libitdinum. Con

Expanded text:
o! Heu! de quam sublimi cecidisti, in quam profunmaligno te junxisti! Quid fecisti, o mentis amentia, amens spurcitia, spurca nequitia, quid fecisti? In coelo dereliquisti castum amorem tuum, et in infernum secuta es odiosum corruptorem tuum, et in barathro parasti non thalamum, sed prostibulum tuum. profundum immoderatae moestitiae, qui sponte praecipitatus es in barathrum horrendae nequitiae. Obruere, infelix, more terribilis doloris, qui corruisti libens in coenum infernalis fetoris. Oin gurgite amaritudinis, qui delectatus es in volutabro turpitudinis. Terror horribilis, dolor terribilis, moeror inconsolabilis, aggregate vos super me, irruite, obruite, perturbate, obvolvite Deum. Praesentiat fornicator inferni tormenta quae meruit, praegustet quod praeparavit, assuescat quod est passurus. Evolvere, et revolvere in eumdem turbinem amaritudinum, qui toties revolutus es in eamdem voraginem libidinum. Con
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ lupsictatẽ. alig̃iti ex caritate. Aligͥnti ex ncfĩtate.
rati alit̾ agere. si aliter p̾ciperetur. Q uid̾a aũ ne distorditer
ab eis uiuant ꝯ quib ħ̾itant sectantes in hiis nõ suam libit udi¬
nẽ sed alioꝵ pacen. Alii uͦ qruia resistere nõ ualent młituclin
ꝯtͣdicentiũ qui hec utiꝙ tamꝙ̃ ꝓ ordine libera uoce defendũt
⁊ cͦtiens isti aliqͣ ita prout ratio dictat restringere. uł mutare¬

Expanded text:
itate, aliquanti ex charitate, aliquanti ex necessitate. rati aliter agere, si aliter praeciperetur. Quidam autem ne discorditer vivant ab eis cum quibus habitant; sectantes in his, non suam libidinem, sed aliorum pacem. Alii vero, quia resistere non valent multitudini contradicentium, qui haec utique tanquam pro Ordine libera voce defendunt; et quoties isti aliqua, prout ratio dictat, restringere vel mutare
Abbreviated transcription (Latin):
in tanto labore ⁊ inclustria. studeo nõ esse. ui potiꝰ ui¬
deri nõ sic̃ ceteri hominũ. minꝰ tam̃ accepturꝰ ĩmo gͣuiꝰ pu¬
niendꝰ qni quil hominũ. Siccine ergo nõ ĩueniebat᷑ nobis
uia ut ita dicam utrũꝙ colorabilior ad infernũ: Si ita
neccesse fuit ut de illa ad istum descenderemꝰ. cur saltem

Expanded text:
i tanto labore et industria studeo non esse, vel potius videri sicut caeteri hominum; minus tamen accepturus, imo gravius cruciandus, quam quilibet hominum. Siccine ergo non inveniebatur nobis via, ut ita dicam, utcunque tolerabilior ad infernum? Si ita necesse erat, ut illo descenderemus; cur saltem
Abbreviated transcription (Latin):
qustis estis qd̾ ordini uro detrah̾ent de ĩtẽ¬
lts quantũ potui stillo corripui. et me quoq ab hruꝰno¬
i fusa suspicione purgaui ut debui. Sed q̃m cdum nrĩs
mimme parco. nõ nullꝰ de urĩs iuimũ in quib nõ decet ui¬
do assentire. pauca que ⁊ nobis displicere cegnoui ⁊ om̃ibꝰ
lruis uitanda esse non clubito. necessarium reoe subiungere.
que quid̾e ⁊ si fieri uidentur iordine absit tam̃ ut sint
de ordine. Nullꝰ quippe ordo quippiam recipit iuordiuatum
sinon ordinem ĩ homiuib. s hominũ uicia rep̾hendo. Si

Expanded text:
stus estis, quod Ordini vestro detraherent satis, quantum potui, stylo corripui; et me quoque ab hujusmodi falsa suspicione purgavi, ut debui. Sed quoniam dum nostris minime parco, nonnullis de vestris nimium, in quibus non decet, videor assentire; pauca quae et vobis displicere cognovi, et omnibus bonis vitanda esse non dubito, necessarium reor subjungere: 534 quae quidem etsi fieri videntur in Ordine, absit tamen ut sint de Ordine! Nullus quippe ordo quidpiam recipit inordinatum:si non Ordinem in hominibus, sed hominum vitia reprehendo. Et
Abbreviated transcription (Latin):
iuestimentis ⁊ lectistreuiis. ⁊ equitaturis. ⁊ construendis
elificiis uiolesce̾ potuit qͣtinus ubi hec studiosiꝰ. uoluptu¬
osꝰatq effussius euerint. ibi ordo mesiꝰ teneri elicat᷑ ibi ma¬
in putet᷑ religio. Ecce enim parcitas pritatur. auaritia. so¬
bietas. aufteritas crecdit᷑. sisentiũ tristicia reputat᷑. E cõtra
remissio discretio dicitur. effuisio lib̾alitas. loquacitas. affa¬
hltas. cachunatio iocunditas. mollicies uestimentoꝵ et
eꝰtum fastus. honestas lectorum suꝑflus cultus inuncli¬
tl. sumq hec alt̾utrim inpendunꝰ. cantas appłatur ista
untis destruit caritatem. hec discretio discretionen confũ

Expanded text:
 construendis aedificiis inolescere potuit: quatenus ubi haec studiosius, voluptuosius, atque effusius fiunt, ibi ordo melius teneri dicatur, ibi major putetur religio. Ecce enim parcitas putatur avaritia, sobrietas austeritas creditur, silentium tristitia reputatur. Econtra remissio discretio dicitur; effusio, liberalitas; loquacitas, affabilitas; cachinnatio, jucunditas; mollities vestimentorum et equorum fastus, honestas; lectorum superfluus cultus, munditia. Cumque haec alterutrum impendimus, charitas appellatur. Ista charitas destruit charit
Abbreviated transcription (Latin):
q i llarto suꝑ tiam. s̾ufatis. Sed qiuic si ille quem siml̃
i lad iuadicũ utilis est corporali uidelicet ext̾itatione. am.¬
qus antẽ quam tu de illa cua ad omĩa ualet. ilest pierate.
ab aliam oñino dispensationen ad nutti patiaris. audacter
uolus iama iec ile teuetis. Sin uͦ concedis alicria posse
lhret. q elico. clico cid̃ hec ext̾iora negligenda sunt. cum

Expanded text:
 super terram. Bene facis. Sed quid si ille quem similiae ad modicum est utilis, corporali videlicet exercitatione; amplius autem quam tu de illa, quae ad omnia valet, id est pietate? ut nullam omnino dispensationem admitti patiaris, audacteromnium est reus. Sin vero concedas aliqua posse us. Neque hoc dico, quia haec exteriora negligenda sint; aut
Abbreviated transcription (Latin):
potare timuerit. uiriꝙ illi gedeonis cuu pͥ a iudicate tito un¬
pore prostrato de flumine biberunt digiui ire ad besum nũ
fuerũt. Iam uͦ de labore manuũ quid dicam. cum ⁊ mal¬
tha laborans ĩ crepata. ⁊ maria quiesceus laudata sit. ⁊ pai¬
lus aꝑte clicat. labor corpis ad modicum ualet. pieras au
ntualis procul dubio labor intessigitur. excusanꝰ dimade¬

Expanded text:
potare timuerit ; virique illi Gedeonis, qui prae aviditate toto corpore prostrato de flumine biberunt, digni ad praelium ire non fuerint , Jam vero de labore manuum quid gloriamini, cum et Martha laborans increpata, et Maria quiescens laudata sit ; et Paulus aperte dicat: Labor corporis ad modicum valet, pietas autem ritualis procul dubio labor intelligitur. CAPUT VI
Abbreviated transcription (Latin):
corpalib utid ob teruantus fratrib calũpniam seuide
⁊ que maiora sunt regule. spuritalia scil in stit ftanid.¬
quitis. comelũ ꝙ glutientes culiceui liquatis. Mscgui
abiisio. Maxima cura est. ut corpus regularitꝰ masati
⁊ contͣ regłam suis uestib anima nuda deserit᷑. Qiiati¬
uoluta humłitas. g̃a tumeata suꝑbra. presertim tunds
tunicas pesliceas primis hominib fecerit. ⁊ iohalmedii
heremo ⁊ oua pellicca lumbos acciuxerit ⁊ ip̃e tuniaũ
institutor bñdictꝰ in solitudine nõ tunicis ẜ peliciolii
ĩduerit. Repleti deiude uentrem faba. mentem sipbiati¬
bos dampuamꝰ saginatos. quasi nõ meliꝰ sit erigus sangui¬
ue ad usum uesci. st̃m uentoso legunune us ad uictum ersa¬
tuiari. p̾cipue cum esau. nou de carne s de lente sit iephũlis
co uino uti ꝓpt̾ iñfirantatem q̃mi nulta aqua ingurgit¬
ri xet̾ auiditatem. quia ⁊ pnulus thimoteo modico uino d

Expanded text:
oralibus itaque observantiis fratribus calumniam struitis; et quae majora sunt regulae, spiritualia scilicet instituta, relinquitis, camelumque glutientes, culicem liquatis? Magna abusio! Maxima cura est, ut corpus regulariter induatur, et contra regulam suis vestibus anima nuda deseritur. Cum tinvoluta humilitas, quam tunicata superbia: praesertim cum et Deus tunicas pelliceas primis hominibus fecerit ; et Joannes in eremo zona pellicea lumbos accinxerit ; et ipse tunicarum institutor in solitudine, non tunicis, sed pellibus sese induerit. Repleti deinde ventrem faba, mentem superbia, cibis damnamus saginatos! quasi non melius sit exiguo sagimine ad usum vesci, quam ventoso legumine usque ad ructum exsaturari: praecipue cum et Esau non de carne, sed de lente sit reprehensuico vino uti propter infirmitatem, quam multa aqua ingurgitari per aviditatem: quia et Paulus Timotheo modico utendum