comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qx qui perierit ñ ex illa erat. Firmũ enĩ fundam̃tũ dĩ
stat: habens signaculũ hoc. Nouit dñs qui st̃ eiꝰ: ⁊ rece¬
dat abiniqͥtatẽ om̃is qͥ nominat nom̃ dñi Ista cogitantes
& inuocantes dnm in cor nrm̃ minꝰ timebimꝰ incertos exit̾
sermonis nr̃i . ꝓpt̃ incertos motꝰ auditorũ : delectabitq
nos ipsa ꝑpessio molestiarũ. ꝓmiseri cordi oꝑe si non in eo
melioris eloquii. ut eã ꝓm̃do sermoninr̃o p̃ponere uolen¬
te scũ pigritia uł tedio loquam᷑ a lacriores nos susci piet
iocundiorq p̃s stabit᷑ post laborẽ : ⁊ maiore fidutia dep̃¬
cabimꝰ ut loquat᷑ nob̵ ds̃ quomodo uolumꝰ si suscipiamꝰ in lariẽ
ut loquat᷑ ꝑnos quomodo possumꝰ Ita fi : ut diligentib dm̃
ua uidebit᷑ Tantũ enĩ ualec animi cõpatientis affeci : ut
cũ illi afficiunt᷑ nob loquentib: ⁊ nos illis discentib habite¬

Expanded text:
quia qui perierit, non ex illa erat. Firmum enim fundamentum Dei quia qui perierit, non ex illa erat. Firmum enim fundamentum Dei stat, habens signaculum hoc: novit Dominus qui sunt ejus; et recedat ab iniquitate, omnis qui nominat nomen Domini . Ista cogitantes, et invocantes Dominum in cor nostrum, minus timebimus incertos exitus sermonis nostri propter incertos motus auditorum; delectabitque nos etiam ipsa perpessio molestiarum pro misericordi opere, si non in eo melioris eloquii, ut eam promendo, sermoni nostro praeponere volentes, cum pigritia vel taedio loquamur, alacriores nos suscipiet, jucundiorque praestabitur post laborem; et majore fiducia deprecabimur ut loquatur nobis Deus quomout loquatur per nos quomodo possumus: ita fit ut diligentibus Deum va videbuntur. Tantum enim valet animi compatientis affectus, ut cum illi afficiuntur nobis loquentibus, et nos illis discentibus, habite
Abbreviated transcription (Latin):
gis thesaurit& irã indie irȩ & reuelationis iusti iudici dĩ.
quã demalo alteriꝰ mala diaboli similitudine atq: imita¬
tione lȩtari: Nonnunquã etiã cũ recte om̃ia uereq dicał
aut non intellectũ aliqͥo Aut contra opinionẽ & consuetu¬
dinẽ ueteris erroris ipsa nouitate asperũ offendit &
ꝓturbat audientẽ. qđ si apparuerit sanabilẽq se p̃bet
Auctoritatũ rationũq copia sine ulla dilatione fanandꝰ
ẽ. Si aut̃ taciate occulta offensio ẽ : dĩ medicina opitula¬
ripotest At si resilierit ⁊curari recusauerit : consolet᷑
nos dñicũ illuo exẽplũ qͥ offensis hominib: ex uerbo suo
& tanquã durũ refugientib: etiã his qͥ remanserantait
Nunqͥd & uos uultis irẽ Satis enĩ fixũ atq: immobile de¬
bet corde retineri ierłm captiũã ab huiꝰ scłi babilonia
decursis tẽporib: libari : nullũq ex illa eẽ periturũ

Expanded text:
gis thesaurizet iram in die irae et revelationis justi judicii Dei , gis thesaurizet iram in die irae et revelationis justi judicii Dei , quam de malo alterius mala diaboli similitudine atque imitatione laetari? Nonnunquam etiam, cum recte omnia vereque dicantur, aut non intellectum aliquid, aut contra opinionem et consuetudinem veteris erroris ipsa novitate asperum, offendit et perturbat audientem. Quod si apparuerit, sanabilemque se praebet, auctoritatum rationumque copia sine ulla dilatione sanandus est. Si autem tacita et occulta offensio est, Dei medicina opitulari potest. At si resiluerit, et curari recusaverit, consoletur nos dominicum illud exemplum, qui offensis hominibus ex verbo suo, et tanquam durum refugientibus, etiam iis qui remanserant ait, Numquid et vos vultis ire ? Satis enim fixum atque immobile debet corde retineri, Jerusalem captivam ab hujus saeculi Babylonia decursis temporibus liberari, nullumque ex illa esse periturum;
Abbreviated transcription (Latin):
matenenda ẽ. difficile potest accedere . Iam̃ neforte accidat
ut etĩa hinc offendat᷑ auditor : ñ aliunde nob̵ debet uideri
Accidisse nisi qx ds experiri nos uoluit utrũ cũ m̃tis placidi¬
tate corrigam᷑ : ne in defensionẽ nr̃i erroris. maiore p̃ci¬
pitem errore. Qđ si nemo nob̵ dixerit nosq & illos quia¬
dier̃ om̃ino latuerit : nullus dolor ẽ si non fiat iterum
Plerũq aut̃ nos ipsi recolentes quȩ dixerimꝰ rẽp̃hendimꝰ
Aliqͥd & ignoramꝰ quomodo cũ diceret᷑ acceptũ sit : magisq
dolemꝰ quando in nob feruet caritas. si cũ falsũ ẽ& libent̃¬
acceptũ ẽ. Idõq oportunitate repta. sicut nos ipsos insilen¬
tio rep̃hendimꝰ : ita curandũ .ẽ. ut̃ etiã illi sensim corri¬
gant᷑ qui non dĩ uerb̵ sed plane nr̃is in aliquã lapsist
falsitatẽ. Si uͦ aliqͥ liuore uesa nocȩti errasse nos gau¬

Expanded text:
ma tenenda est, difficile potest accidere: tamen ne forte accidat ma tenenda est, difficile potest accidere: tamen ne forte accidat ut etiam hinc offendatur auditor, non aliunde nobis debet videri accidisse, nisi quia Deus experiri nos voluit, utrum cum mentis placiditate corrigamur, ne in defensionem nostri erroris majore praecipitemur errore. Quod si nemo nobis dixerit, nosque et illos qui audierunt omnino latuerit, nullus dolor est, si non fiat iterum. Plerumque autem nos ipsi recolentes quae dixerimus, reprehendimus aliquid, et ignoramus quomodo cum diceretur acceptum sit; magisque dolemacceptum est. Ideoque opportunitate reperta, sicut nos ipsos in silentio reprehendimus, ita curandum est ut etiam illi sensim corrigantur, qui non Dei verbis, sed plane nostris in aliquam lapsi sunt falsitatem. Si vero aliqui livore vesano caeci errasse nos gau
Abbreviated transcription (Latin):
minuta mansa inspuere filio : quã ipsa mandere
Acdeuorare grandiora. Nongͦ recedat depectore
etiã cogitatio gallinȩ illiꝰ : quȩ̃ languidulis plumis
tenieros foetus & susurrantes pullos confracta uoce
aduocat Cuiꝰblandas alas refugientes suꝑbi : p̃da
fiunt alitib Si enĩ intellectꝰ delectat inpenitralib
sincerissimis : hoc etiã intelligere delectet quomodo caritas
quanto officiosius descendut̃ in infima tanto robusti retur¬
ritinintima pbonã conscientiã : nichil quȩrendi ab eis
ad quos descendit : p̃t coꝵ sẽpit̃nã salutẽ Siaut̃ magis¬
Aueritate rerũ ñ aberr& animꝰ facile ẽ. ut si in uerbis
Auditorẽ aliqd offenderit ex ipsa occasione discat quã sit
re intellecta contẽnendũ siminꝰ integre. aut siminꝰ ꝓpriȩ
sonare potuit. qđ idõ sonabat ut res intelligeret᷑. Qđ si
humane infirmitatis intentio etia ab ipsa rerũ ueritate
aberra uerit : quã quã incathetrandis rudib ubi uia tristisfi¬

Expanded text:
minuta mansa inspuere parvulo filio, quam ipsam mandere ac devorare grandiora. Non ergo recedat de pectore etiam cogitatio gallinae illius, quae languidulis plumis teneros fetus operit, et susurrantes pullos confracta voce advocat; cujus blandas alas refugientes superbi, praeda fiunt alitibus . Si enim intellectus delectat in penetralibus sincerissimis, hoc etiam intelligere delectat, quomodo charitas, quanto officiosius descendit in infima, tanto robustius recurrit in intima per bonam conscientiam nihil quaerendi ab eis ad quos descendit, praeter eorum sempiternam salutem. CAPUT a veritate rerum non aberret animus, facile est ut si in verbis auditorem aliquid offenderit, ex ipsa occasione discat quam sit re intellecta contemnendum, si minus integre, aut si minus proprie sonare potuit, quod ideo sonabat ut res intelligeretur. Quod si humanae infirmitatis intentio etiam ab ipsa rerum veritate aberraverit; quanquam in catechizandis rudibus, ubi via tritissi
Abbreviated transcription (Latin):
tiens ẽ : & p̃bet eis pȩnitentiȩ atq correctionis locũ Nã et
qđ om̃s diluuio deleuit excepto uno iusto cũ suis quos in arca
seruari uoluit : nouerat quidẽ qđ non se correcturi eẽnt
Verũ tam̃ cũ ꝑcentũ annos arca fabricata ẽ : p̃dicabat᷑ utiq
eis iradĩuentura suꝑ eos : Et si conũterent᷑ ad dm̃ parcer&
eis sic̃ peꝑcit postea niniue ciuitati a genti pęnitentiã: cũ ei
ꝑpropħam futurũ interitũ p̃nuntiasset. hoc aut̃ facit ds
etiã illis quos nouit in malitia ꝑseueraturos dans penitendi
spatiũ : ut nr̃t̃m pati entiã exerceat. & in formet exemplo
suo qͦ nouerimꝰ quantũ nos oporteat tolentbilit̃ malos sustinere cũ
ignoremꝰ quales postea futuri sint. quando ille parcit& sinit eosui¬
uere quẽ nichil futuroꝵ lat&. Prȩñtiabat᷑ tam̃ etiã diluiuii sacra

Expanded text:
tiens est, et praebet eis poenitentiae atque correctionis locum. 32. Nam et tiens est, et praebet eis poenitentiae atque correctionis locum. 32. Nam et quod omnes diluvio delevit, excepto uno justo cum suis, quos in arca servari voluit, noverat quidem quod non se correcturi essent: verumtamen cum per centum annos arca fabricata est, praedicabatur utique eis ira Dei ventura super eos ; et si converterentur ad Deum, parceret eis, sicut pepercit postea Ninive civitati agenti poenitentiam, cum ei per prophetam futurum interitum praenuntiasset . Hoc autem facit Deus, etiam illis quos novit in malitia perseveraturos dans poenitendi spatium, ut nostram patientiam exerceat et informet exemplo suo; quo noverimus quantum nos oporteat tolerabiliter malos sustinere, cum ignoremus quales postea futuri sunt, quando ille parcit et sinit eos vivere, quem nihil futurorum latet. Praenuntiabatur tamen et
Abbreviated transcription (Latin):
bet᷑ atq turpet᷑ . Nec idõ putandus ẽ uicisse diabolus : quia secũ
plures cũ qͥb: a paucis uinceret᷑ attrax̃. Duȩ itaq ciuitates una
iniquoꝵ altera scoꝵ. ab initio generis humaniusq in finẽ scłi ꝑ¬
ducunt᷑ : nc̃ ꝑmixtȩ corporib: sed uoluntatib separatȩ. Indie
iudicii uͦ : etiã corpore seꝑandȩ Om̃s enĩ homines amantes suꝑ¬
biã & tẽporalẽ dominationẽ cũ uano typho & pompa arrogan¬
tiȩ om̃sq sp̃s qͥ talia diligunt ⁊głam suã subiectione homi¬
phis reb dimicant pari tam̃ pondere cupiditatis in eadem
ꝓfunditate p̃cipitant᷑: & sibi met moꝵ meritoꝵ similitudine
coniungunt᷑. Et rursus om̃s homines ⁊ om̃s sp̃s humilit̃ dĩ glo¬
riã quȩrentes ñ suã & eũ pietate sectantes : ad unã ꝑtineaT
societatẽ : Et tam̃ ds̃ miseri cordissimꝰ & suꝑimpios homines pa¬

Expanded text:
betur atque turpetur. Nec ideo putandus est vicisse diabolus, quia secum betur atque turpetur. Nec ideo putandus est vicisse diabolus, quia secum plures, cum quibus a paucis vinceretur, attraxit. Duae itaque civitates, una iniquorum, altera sanctorum, ab initio generis humani usque in finem saeculi perducuntur, nunc permixtae corporibus, sed voluntatibus separatae, in die vero judicii etiam corpore separandae. Omnes enim homines amantes superbiam et temporalem dominationem cum vano typho et pompa arrogantiae, omnesque spiritus qui talia diligunt, et gloriam suam subjectione homiversum se pro his rebus dimicant, pari tamen pondere cupiditatis in eamdem profunditatem praecipitantur, et sibi morum et meritorum similitudine conjunguntur. Et rursus omnes homines et omnes spiritus humiliter Dei gloriam quaerentes, non suam, et eum pietate sectantes, ad unam pertinent societatem. Et tamen Deus misericordissimus, et super impios homines pa
Abbreviated transcription (Latin):
sedux̃ ad mortẽ nec ipse homo in aliqͦ minuit ueritatẽ
abolo ad id qđ đsꝓhibuerat : ꝓpria uoluntate consen¬
sit iustissimis enĩ dĩ legib: om̃sdãnati st̃ dõ glorioso ꝑ
ȩquitatẽ uindictȩ : ipñ ignominiosi ꝑ turpitudinẽ pęnȩ
ut & homo a suo creatore auersus. uictꝰ diabolo subderet᷑ & dia¬
bolus homini adcreatorẽ suũ conũso uincendꝰ ꝓponeret᷑ utqͣ¬
cunq diabolo usq infinẽ consentirent : cũ illo irent in ȩt̃na
supplicia. Quicũq aut̃ humiliarent sedo & ꝑ eiꝰ grãm dia
debet qr multi diabolo consentiunt & pauci dm̃ sequunt᷑
qrr & frum̃tũ in cõparatione palearũ ualde pauciorẽ ha¬
bet numerũ. Sed sic̃ nouit a gricola qͥd faciat deingenti acer¬
uo paleȩ. sic nichil ẽ. dõ multitudo peccatoꝵ. qui nouit quid
de illis agat : ut administratio regni eiꝰ exnulla parte tur¬

Expanded text:
seduxit ad mortem: nec ipse homo in aliquo minuit veritatemseduxit ad mortem: nec ipse homo in aliquo minuit veritatemabolo, ad id quod Deus prohibuerat, propria voluntate consensit. Justissimis enim Dei legibus omnes damnati sunt, Deo glorioso per aequitatem vindictae, ipsi ignominiosi per turpitudinem poenae : ut et homo a suo Creatore aversus victus diabolo subderetur, et diabolus homini ad Creatorem suum converso vincendus proponeretur; ut quicumque diabolo usque in finem consentirent, cum illo irent in aeterna supplicia; quicumque autem humiliarent se Deo, et per ejus gratiat; quia multi diabolo consentiunt, et pauci Deum sequuntur: quia et frumentum in comparatione palearum valde pauciorem habet numerum. Sed sicut agricola novit quid faciat de ingenti acervo paleae, sic nihil est Deo multitudo peccatorum, qui novit quid de illis agat, ut administratio regni ejus ex nulla parte tur
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ quãuis eũ peccatũrũ p̃noscer& cũ & stantẽ coronar&
⁊ cadentẽ ordinar& ⁊ surgentẽ adiuuar& sẽꝑ & ubiq ipse
gloriosus bonitate iustitia clem̃tia maxime qr & illud
p̃sciebat deꝓpagine mortalitatis eiꝰ futuros scõs qͥ non sibi
quȩ rerent sed ereatori suogłam darent : & eũ colendo ab
om̃i corruptione libati. cũ angłis sc̃is sẽꝑ uiuere & beatȩ
uiuerȩ mererent᷑ : Qui enĩ hominib: dedit liberũ arbitriũ
ut non seruili necessitate sed ingenua uoluntate dm̃ co¬
lerent: dedit etiã anglis : Et ido nec angłs qui cũ spiritib
aliis satellitib suis suꝑbiendo deseruit obȩdientiã dĩ &
diabolꝰ factꝰ ẽ aliquit nocuit dõ sed sibi : Nouit enĩ dsordi¬
nare deserentesse animas & exeaꝵ iusta miseria inferio¬
res partes creaturȩ suȩ conuenientissimis ⁊ congruentissi¬
mis legib: ad mirandȩ dispensationis ornare Iđõ nec
diabolus aliqͥd đõ nocuit. qr uł ipse lapsus .ẽ. uł homine

Expanded text:
aturum praenosceret, cum et stantem coronaret, et cadentem ordinaret, et surgentem adjuvaret, semper et ubique ipse gloriosus bonitate, justitia, clementia? maxime quia et illud praesciebat, de propagine mortalitatis ejus futuros sanctos, qui non sibi quaererent, sed Creatori suo gloriam darent, et eum colendo ab omni corruptione liberati, cum Angelis sanctis semper vivere et beate vivere mererentur? Qui enim hominibus dedit liberum arbitrium, ut non servili necessitate, sed ingenua voluntate Deum colerent, dedit etiam Angelis. Et ideo nec angelus, qui cum spiritibus aliis satellitibus suis superbiendo deseruit obedientiam Dei, et diabolus factus est, aliquid nocuit Deo, sed sibi: novit enim Deus ordinare deserentes se animas, et ex earum justa miseria inferiores partes creaturae suae convenientissimis et congruentissimis legibus admirandae dispensationis ornare. Itaque nec diabolus aliquid Deo nocuit, quia vel ipse lapsus est, vel hominem
Abbreviated transcription (Latin):
& amare contẽpsit:. Tuaut̃ qr uerã requiẽ quȩ post hanc uitã xp̃i¬
Anis ꝓmitit᷑ quȩris : etiã inceã int̃ a marissimas uitȩ huiꝰ molesti¬
as suauẽ iocundãq gustab̾. si eiꝰ qͥ eã ꝓmisit p̃cepta dilexeris
Cito enĩ senties dultiores ẽẽ iustitiȩ fructꝰ: quã iniquitatis.
Et ueriꝰ atq: iocundiꝰ gaudẽ hominẽ debona conscientia int̃mo¬

Expanded text:
equiem quae post hanc vitam Christianis promittitur quaeris, etiam hic eam inter amarissimas vitae hujus molestias suavem jucundamque gustabis, si ejus qui eam promisit praecepta dilexeris. Cito enim senties dulciores esse justitiae fructus quam iniquitatis, et verius atque jucundius gaudere homine
Abbreviated transcription (Latin):
causa dm̃ colant & facile a fide deficiunt. Qui aut̃ ꝓpt̃beatitu
in tr& cũ xp̃o: uere ipse xp̃ianꝰ ẽ. Cautꝰ in om̃i tẽptatione nepspis
reb: corrũpat᷑ & ne frangat᷑ aduersis: & in abundantia bonor
t̃renoꝵ modestꝰ & tẽꝑans : & in tribulationib: fortis & patiens
quictiã ꝓficiendo pueniat adtalẽ animũ ut plus amet dm̃
quã timeat gehenña : ut eciã si dicat illids̃ utere delitiis carnalib
sẽpitnis & quantũ potespecca nec morieris nec ingehenna mit¬
teris sed metũ tantũ modo neris ex horrescat & om̃inoñ pecc&
noniã ut in illud qđ timebat ñ inadat. sed ne illũ quẽ sic
amat offendat. In quo uno ẽ requies quã oculus non uidit
nec auris audiuit nec incor hominis ascendit : quã p̃parauit
ds̃ diligentib se. De qͦre significat scriptura & non tac& qđ

Expanded text:
causa Deum colant, et facile a fide deficiunt. 27. Qui autem proptercausa Deum colant, et facile a fide deficiunt. 27. Qui autem propterintret cum Christo , vere ipse christianus est, cautus in omni tentatione, ne prosperis rebus corrumpatur, et ne frangatur adversis, et in abundantia bonorum terrenorum modestus et temperans, et in tribulationibus fortis et patiqui etiam proficiendo pervenit ad talem animum ut plus amet Dominum quam timeat gehennam: ut etiam si dicat illi Deus, Utere deliciis carnalibus sempiternis, et quantum potes pecca, nec morieris, nec in gehennam mitteris, sed mecum tantummodo non eris, exhorrescat, et omnino non peccet, non jam ut in illud quod timebat non incidat, sed ne illum quem sic amat offendat, in quo uno est requies « quam oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quam praeparavit D
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ qui ꝓpt̾ea uolunt. eẽ. xp̃ĩani. ut au ꝓmereant᷑ honores
a quib: tẽporalia cõmoda expectant: Aut qr offendere no¬
lunt quostiment. Sedistirȩꝓbi st. Et si ad tẽpus eos
portateccła sic̃ area usq ad tẽpꝰuentilationis palcã sustinet:
si non se correxerint & ꝓpt̃ futurt̃ sẽpit̾nã requuiẽ xp̃iani. ẽẽ coȩ¬
perint in fine separabuat᷑ Nec sibi blandiant᷑ qđ in area postt̃
ee cũ frum̃todi qr inhorreo cũ illo non er̃ sed igni debito dest¬
nant᷑. Sunt eciã alii meliore quidẽ spe. sed tam̃ ñ minore peri¬
culo : quiiã dm̃tinent & ñ irrident xp̃ianũ nom̃. nec simulato
corde intranteccłam dĩ. sed in istauita expectant felicitatẽ ut fe¬
liciores sint inreb trenis quã illi qui ñ colunt dm̃. Idõq cũ uide¬
rint quosdã sceleratos & impios ista scłi ꝓsperitate pollere & excel¬
lere se aut̃ uł minꝰ habe ista uł amittere ꝓturbant᷑ tanquã sine

Expanded text:
enim qui propterea volunt esse christiani, ut aut promereantur homines a quibus temporalia commoda exspectant, aut quia offendere nolunt quos timent. Sed isti reprobi sunt: et si ad tempus eos portat Ecclesia, sicut area usque ad tempus ventilationis paleam sustinet; si non se correxerint, et propter futuram sempiternam requiem christiani esse coeperint, in fine separabuntur. Nec sibi blandiantur quod in area possunt esse cum frumento Dei: quia in horreo cum illo non erunt, sed igni debito destinantur . Sunt etiam alii meliore quidem spe, sed tamen non minore periculo, qui jam Deum timent, et non irrident christianum nomen, nec simulato corde intrant Ecclesiam Dei, sed in ista vita exspectant felicitatem, ut feliciores sint in rebus terrenis, quam illi qui non colunt Deum: ideoque cum viderint quosdam sceleratos et impios ista saeculi prosperitate pollere et excellere, se autem vel minus habere ista vel amittere, perturbantur tanquam sine
Abbreviated transcription (Latin):
turi magis dedit ut ẽẽnt in excusabilescũ in eos uindicare
cepiss& Quicqͥd eni homo fecerit: laudabilẽ insuis factis in¬
uenit dm̃. Si recte egerit : laudabilẽ inuenit ꝑ iustitiã pͥmiq
Si peccauerit: laudabilẽ inuenit ꝑ iustitia suppliciorũ. hi
peccata confessus adrecte uiuendũ redierit : laudabilẽ

Expanded text:
turi, magis dedit, ut essent inexcusabiles, cum in eos vindicare turi, magis dedit, ut essent inexcusabiles, cum in eos vindicare coepisset. Quidquid enim homo fecerit, laudabilem in suis factis invenit Deum: si recte egerit, laudabilem invenit per justitiam praemiorum; si peccaverit, laudabilem invenit per justitiam suppliciorum; si pec
Abbreviated transcription (Latin):
pe& om̃ib t̃renis animalib Fect illictiã ad iutoriũ femi¬
nã ñ ad carnalẽ concupiscentiã quando quidẽ nec corrap¬
tibilia corpora tñchabebant. anteꝗͣ eos mortalitas in uade¬
r& pȩna peccati : sed ut haber& & uirgłam defemina cũ
ei pir& addm̃ seq illi p̃ber& imitandũ in sc̃itate atq piea¬
te sic̃ ipse e&̃ gła di. cũ eiꝰsapientuã sequeret᷑. Itaq consa¬
tuit eos inquodã loco ꝑpetuȩ beatitudinis quẽ appellat
scriptura paradysũ. Prȩceptũq illis dedc̃ qđ si t̾rans¬
grederent᷑ in illa sẽꝑ immortalitatis beatitudine ꝑ maneren:
Si aut traens grederent᷑: supplicia mortalitatis ex pende¬
ren Prȩsciebat aut̃ dseos transgressuros sed cam̃ quia
conditor ẽ & effector om̃is bomꝰ magis eos fẽc̃ quando fẽc
⁊ bestias ut impler& trã bonis t̃renis : Et utiq melior ẽ
homo etiã peccator : quã bestia It p̃ceptũ qđ ñ erant serua¬

Expanded text:
iam adjutorium feminam: non ad carnalem concupiscentiam, quandoquidem nec corruptibilia corpora tunc habebant, antequam eos mortalitas invaderet poena peccati; sed ut haberet et vir gloriam de femina, cum ei praeiret ad Deum, seque illi praeberet imitandum in sanctitate atque pietate; sicut ipse esset gloria Dei, cum ejus sapientiam sequeretur. 30. Itaque constituit eos in quodam loco perpetuae beatitudinis, quem appellat Scriptura paradisum; praeceptumque illis dedit, quod si non transgrederentur, in illa semper immortalitatis beatitudine permanerent: si autem transgrederentur, supplicia mortalitatis expenderent. Praesciebat autem Deus eos transgressuros: sed tamen quia conditor est et effector omnis boni, magis eos fecit, quando fecit et bestias, ut impleret terram bonis terrenis. Et utique melior est homo etiam peccator, quam bestia. Et praeceptum quod non erant serva
Abbreviated transcription (Latin):
& recepit eã in eiꝰ humanitate Idoãq oportuno tẽpore quo ipse
sciebat oportere fieri homo factꝰ & defemina natꝰ .ẽ A carne
quippe contaminari ñ poterat : ipse carnẽ potiꝰ mundaturꝰ:
I psũ antiqui sc̃i uenturũ in reuelatione sp̃s cognouer̃&

Expanded text:
et recipit eam in ejus humanitate: ideoque opportuno tempore, quo ipse et recipit eam in ejus humanitate: ideoque opportuno tempore, quo ipse sciebat oportere fieri, homo factus et de femina natus est. A carne quippe contaminari non poterat, ipse carnem potius mundaturus. Ipsum antiqui sancti venturum in revelatione Spiritus cogn
Abbreviated transcription (Latin):
dieb oꝑatꝰ ẽ & septimo die reqͥeuit. Poterat eñ om̃ps & uno
mom̃to tẽporis om̃ia facere . Non aut̃ labora uerat ut requi¬
escer& quando dix̃ & facta st mandauit & creata st : sed ut si¬
gnificar& qr post sex aetates mundi huiꝰ septima actate tanqu
septimo diȩ reqeturꝰ ẽ in sc̃is fis qr ipsi in illo requiescent
post omĩa bona oꝑa inquib: ei seriuer̃ quȩ ipse in illis oꝑatur
qui uocat & pcipit. & delicta p̃terita dimittit: & iustificateũ
qui priꝰ erat impiꝰ. Sic̃ aut̃ cũ illi exdono ciꝰbenc oꝑant᷑ recte dr̃ ise
opari : sic cũ in illo requiescunt. recte dr̃ ipse requiescere . Nã qđ
adipsũ attinec pausationẽ non querit : qr laborẽ non sentit
Fecit aut̃ om̃ia ꝑ uerbũ suũ & uerbũ eiꝰ ipse xp̃s: in quore qui¬
escunt angłi ⁊ om̃s cȩlestes mundissimi sp̃s in scõsilentio Homo
Aut̃ peccato lapsus ꝑdidit requiẽ quã habebat in eiꝰ diuinitate.

Expanded text:
et septimo die requievit . Poterat enim omnipotens et uno momento temporis omnia facere. Non autem laboraverat, ut requiesceret, quando, Dixit, et facta sunt; mandavit, et creata sunt : sed ut significaret, quia post sex aetates mundi hujus, septima aetate tanquam septimo die requieturus est in sanctis suis; quia ipsi in illo requiescent post omnia bona opera, in quibus ei servierunt, quae ipse in illis operatur, qui vocat, et praecipit, et delicta praeterita dimittit, et justificat eum qui prius erat impius. Sicut autem cum illi ex dono ejus bene operantur, recte dicitur ipse operari; sic cum in illo requiescunt, recte dicitur ipse requiescere. Nam quod ad ipsum attinet, pausationem non quaerit, quia laborem non sentit. Fecit autem omnia per Verbum suum; et Verbum ejus ipse Christus, in quo requiescunt Angeli et omnes coelestes mundissimi spiritus in sancto silentio. Homo autem peccato lapsus perdidit requiem quam habebat in ejus divinitate,
Abbreviated transcription (Latin):
falsa sentiendõ ipłam fidẽ uiolant Scismatici aut̃ discissionib:
iniquis a fratẽna caritate dissiliunt : quãuis ea credant quȩ
credimꝰ Qua ꝓpt̃ nec hereticiꝑtinent ad ecclam catholicam
quȩ diligit dm̃: nec scismatici qm̃ diligit ꝓximũ Etidõ pec¬
catis pximi facileignoscit qr sibi p̃cat᷑ ignosciab illo quinos
reconciliauit sibi delens om̃ia p̃terita ⁊ aduitã nouã nos uo¬
cans. Quã uitã donec ꝑfectã capiamꝰ: sine peccatis eẽ ñ possumꝰ
Int̃ẽ aut̃ qualia sint Nec depeccatoꝵ differentia modo
tractandũ ẽ. sed credendũ om̃ino nullo modo nob̵ ignosci
eaquȩ peccamꝰ si nos in exorabiles adignoscenda petcata
fuerimꝰ Itaq: credimꝰ & in remissionẽ peccatoꝵ. & qm̃tria
sunt qͥb homo constat sp̃s anima & corpꝰ que rursus duo
dicunt᷑ : qr sepe anima simul cũ spũ nominat᷑. Pars enĩ quȩdã
Postremo ipsũ corpꝰ qm̃ uisibile ẽ : ultimũ nrm̃ .ẽ. Hȩc aut̃ om̃is

Expanded text:
falsa sentiendo ipsam fidem violant; schismatici autem discissionibus iniquis a fraterna charitate dissiliunt, quamvis ea credant quae credimus. Quapropter nec haeretici pertinent ad Ecclesiam catholicam, quoniam diligit deum, nec schismatici, quoniam diligit proximum. et ideo peccatis proximi facile ignoscit, quia sibi precatur ignosci ab illo, qui nos reconciliauit sibi, delens omnia praeterita et ad uitam nouam nos uocans: quam uitam donec perfectam capiamus, sine peccatis esse non possumus; interest tamen qualia sint. Nec de peccatorum differentia modo tractandum est, sed credendum omnino nullo modo nobis ignosci ea, quae peccamus, si nos inexorabiles ad ignoscenda peccata fuerimus. itaque credimus et remissionem peccatorum. Et quoniam tria sunt, quibus homo constat: spiritus. anima et corpus, quae rursus duo dicuntur, quia saepe anima simul cum spiritu nominatur — pars enim quaedam postremo ipsum corpus, quoniam uisibile est, ultimum nostrum est. haec autem omnis
Abbreviated transcription (Latin):
quȩdã humanȩ uitȩ instituta docere se asserant cũ ad iuirtutes
scđi studiis animã nrãm dõ rectuꝰ seruentẽ accendunt Quanti eni se qui
cognitionẽ se habe diuinoꝵ scriptorũ m̃tientes heretica ⁊ ꝑuersa dogna¬

Expanded text:
quaedam humanae vitae instituta docere se asserant, cum ad virtutes quaedam humanae vitae instituta docere se asserant, cum ad virtutes saeculi studiis animam nostram Deo rectius servientem accendunt? Quanti etiam sunt, qui cognitionem se habere divinarum Scripturarum
Abbreviated transcription (Latin):
rat in se diabolũ. conterat adũsantes sibi inimicasq uirtutes &
fidei suȩ animȩ subdat. neqͥtias spuales Nondũ gͥ denaturȩ suȩ
minicos suossit dep̃cat᷑. Hanc potestatẽ iudicii dñs apłis suis de¬
dit : dic̃ns Ecce dedi uob potestatẽ calcare suꝑ serpentes & scor¬
piones. & suꝑ omẽm uirtutẽ in imici. Vocẽ hanc qͥdẽ non dũ ꝓ¬
pħa dm̃i incorpore manentis audiuit sed dari sibi topotesta¬
tis orat: ut constituat᷑ sibi in ꝑseq̃ntes se tale iudiciũ. Tẽptat᷑
enĩ undiq cũ ei ꝑnaturã corporis uitioꝵ in .ẽ. connata mates¬
es eãq diabolꝰ conat᷑ ardore genuinȩ cupiditatis accenđe cũ
impiis irreligiosoꝵ uocib ledit᷑ cũ ꝓphanas gentiũ contra dm̃¬
disputationẽs & eloquia uesana ꝑpetit᷑. Idõ in consequentiait Nar¬
rauer̃ m iniqͥ exercitationes sed ñita ut lex tua. Quanti enĩ st̃ qui¬

Expanded text:
terat intra se diabolum, conterat adversantes sibi inimicasque virtutes, et terat intra se diabolum, conterat adversantes sibi inimicasque virtutes, et fidei suae animae subdat nequitias spiritales. Nondum igitur de naturae suae icium in inimicos suos sit, deprecatur. Hanc potestatem judicii Dominus apostolis suis dedit, dicens: Ecce dedi vobis potestatem calcare super serpentes et scorpiones, et super omnem virtutem inimici . Vocem hanc quidem nondum Propheta Domini in corpore manentis audivit: sed dari sibi id potestatis orat, ut constituatur sibi in persequentes se tale judicium. Tentatur enim undique, cum ei per naturam corporis vitiorum inest connata materies: eamque diabolus conatur ardore geminae cupiditatis accendere, cum impiis irreligiosorum vocibus laeditur, cum pdisputationes et eloquia uesana perpetitur. Ideo in consequenti ait: narrauerunt mihi iniqui exercitationes, sed n
Abbreviated transcription (Latin):
sci sc̃s ñ poterit cũ utris in pruinamͦ obrigescens extrinsecꝰ int̃narũ
cupiditatũ om̃iũ instigatione sit frigio Dehinc sequit᷑. Qquot quot¬
s̃ dies seruitui. quando facies de ꝑseq̃ntib meiudiciũ : Iudiciũ post
de ꝑseq̃ntib se fieri iudiciũ ñ illuo utiq qđ in resurrectionis scło
meminit futurũ cũ se paucoꝵ nc̃ dierũ scđm corporalẽ uitã sciat ẽẽ.
Ita enĩ ait. Quot s̃ dies seruitui : Cũ dic̃ quot: scit eẽ ñ plures: Et suꝑiꝰ
dixerat eẽ se tanꝗͣ utrẽ in priuina. Ergo qr paucoꝵ dierũ scit fieri
iudiciũ ab his quise ꝑsequunt᷑ desiđat adiabo loscilicet ministrisq
eiꝰ. St̃ enĩ spũ ales nequitiȩ incȩlestib: Sed scit ⁊ diabolũ inresur¬
rectionis scło iudicandũ. Paucoꝵ itaq dierũ ipse cũ sit fieri hoc iudi
liciũ desidat: scilic& ut c̃sumatȩ sc̃s & ꝑfectȩ dño placens com¬

Expanded text:
sci sanctus non poterit, cum utris in pruina modo obrigescentis extrinsecus in internarum sci sanctus non poterit, cum utris in pruina modo obrigescentis extrinsecus in internarum cupiditatum omnium instigatione sit frigidus. Dehinc sequitur: quot sunt dies serui tui? quando 5 facies mihi de persequentibus me iudicium? iudicium ppersequentium se fieri iudicium? non illud utique, quod in resurrectionis saeculo meminit futurum, se paucorum nunc dierum secundum corporalem uitam sciat esse. ita enim ait: quot sunt dies serui tui? cum dicit quot, scit esse non plures. et superius dixerat esse se tamquam utrem in pruina. ergo quia paucorum dierum sit, fieri iudicium ab his, qui se persecuntur, desiderat, a diabolo scilicet ministrisque eius. sunt enim spiritales in caelestibus. sed et diabolum in resurrectioniicium desiderat: scilicet ut consummate sanctus et perfecte Deo placens con
Abbreviated transcription (Latin):
conteplations animȩ & corparis expecans debine sequr̃ Qua
factus su sicut in priuina ius tificationes tuas non su oblitus
Nou generis h et dausi ẽ. ut ioõ iustifficationes di ñoblit se apfa¬
eus sũ sic̃ ut᷑ in pruina. Etsirẽ solis auribi metiam᷑̃ inanis ansea¬
cus ppsi sc rino existimabit᷑ Sed meminit utrẽ ohum ins ceat¬
porib ncupari. dño in cuangeliis dicente Nemo ii urtuont it
pini nouũ inutres ueceres & ñ ambigit᷑ cũ inutridi corpont in
gene fideliũ corpora. Pt calore naturȩ incerior s extincto. utres
er̃ frigidi quȩ cũ intrinseꝰ ꝑ naturã uitioꝵ efferuentiũ in calescad
extrinsecꝰ tam̃ continentiȩ patienta tanꝗͣ pruinȩ frigore obriges can
Ergo in hoc corpoꝵ frigore iustificationũ dĩ immemores eẽ ñ possumꝰ
quisq: aut̃ ꝑuitiorũ ardorẽ ut repleno caluerit neq ꝑmetũ di religio¬
nẽq frigescat necesse ẽ ius tificationũ dĩ obliuis cat᷑. Quȩ obliui¬

Expanded text:
nimae et mentis expectans. Dehinc sequitur; quia factus sum sicut uter in pruina, iustificationes tuas non sum oblitus. noui generis haec causa est, ut ideo iustificationes dei non sit, quia factus sit sicut uter in pruina. et si rem solis auribus metiamur, inanis e sermo existimabitur. sed meminit utrem pro humanis corporibus nuncupari, domino in euangeliis dicente: nemo, inquit, mittit u num nouum in utres ueteres. et non ambigitur eum in utribus corpora in gent fidelium corpora: et calore naturae interioris exstincto, utres erunt frigidi; quae cum intrinsecus per naturam vitiorum efferventium incalescant, extrinsecus tamen patientia tamquam frigore obrigescant. ergo in hoc corporum frigore iustificationum dei inmemores esse non possumus. quisque autem per uitiorum ardorem utre pleno caluerit neque per metum dei religionemque frigescat, necesse est dei obliuiscatur. quae obliui
Abbreviated transcription (Latin):
cen cdiimns opꝰ s̃ ut corona uictoriȩ deferat᷑. Ob qd ñorit adimi sibi
ausa cerdindi sed cribui auxiliũ umcendi. Meminit aut̃ ñ onleuitẽ
ptationũ ee pugna. Seqͥtur enĩ. Paulominꝰ consumauer̃ ne ursca es
Aut nderediqͥ mandata tua. Rope usq aofinẽ fide inuste esecuto¬

Expanded text:
certamine opus est, ut corona deferatur. ob quod non orat adimi sibi certamine opus est, ut corona deferatur. ob quod non orat adimi sibi causam certandi, sed tribui auxilium uincendi. Meminit autem non in leui se temptationum esse pugna. sequitur enim: paulo minus me in terra: ego autem non dereliq
Abbreviated transcription (Latin):
cudis Onis uolentes ligiose uiuere in xp̃o ꝑ sequutionẽ patient̃¬
Multe eñĩ erbulationesuftoꝵ s: Nñc satanas insectat᷑ nc ministeria
eim pugnat ł ñc falsoꝵ frm̃ simulatio ad nocendũ arte frauelusit¬
q̃ inseccationis irrepit. Segd ꝓpła qͥueritatẽ ce mindata d nemine¬
scular & opẽ att: auxiliũ miscdie di dep̃cat᷑ euangelicihiã pceptiñ
ignarꝰ Q uiñ accipit erucc̃ sua & sequit̃ me ñ ẽ me dignꝰ. Neritas ge
imõceptidi Ueritas nichil falsu nichil incertã nichil in ꝑfectũ babet¬
s ersequtio aut uisto minaita iiq̃ ẽ. Inqͥtais enĩ p̃cdicatore netesse e.
oderit ueritatis: Secda uxiliũ adõ ẽ ueritatis p̃dicatori Graues eni
meminit has. ẽc ꝑ sequutoꝵ molestias Itq isto utiles sinc ñpueatuno¬
uentas sericulosa naq otiose fidei pax ẽ ⁊ faciles securs excubus¬
insidie .s. Belldo aut exeratatũ irũ ñcito doli capient Ec glorioso

Expanded text:
cit: omnes uolentes religiose uiuere in Christo persecutionem patientur. - enim tribulationes iustorum sunt. nunc satanas insectatur, nunc ministeria eius inpugnant, nunc falsorum fratrum simulatio ad nocendum arte insectationis inrepit. sed propheta, qui esse mandata dei meminestulat, et opem atque auxilium dei precatur euangelici huius non ignarus: qui non accepit suam et sequitur me, non est me dignus. Veritas enihil inperfectum habet. persecutio autem iusto intentata iniqua est. iniquitas enim necesse est oderit ueritatis; sed auxilium a deo est ueritatis . graues enim meminit has esse persecutorum molestias, sed quia iusto utiles sint, non putat amouendas. periculosa namque fidei pax est, et faciles securis excubiis sunt. bellis autem exercitatum uirum non cito doli capient: et glorioso
Abbreviated transcription (Latin):
Incȩlo dit qr scit int̃ris ppt̃ falsitatẽ hominũ ñ manere
t quomodo incȩlis maneat ipsa ueluti corporaelis contẽplationis fi
cernit᷑ Non ẽ illic trans gressio ñ demutatio ñ infirmitas ñ otiũ
Contueam᷑ solis annuũ cursũ & menstruũ lunȩ recursũ astroꝵ quoq
aut stationes aut c̃uersiones aut demutationes Nunqͥd ñ finib: sis
⁊ c̃stitutis t̃minis ac de crecis uicissitudinib: c̃tinent᷑ : Nichil illic demu¬
tat᷑ nidhil desert᷑ nidnl negligit᷑ sed in c̃stitutionis suȩ manec lege &

Expanded text:
In ait, quia scit in terris propter falsitatem - Dum non manere. et quomodo in caelo maneat, ipsa ueluti contemplationis fide cernitur. non est illic transgressio, non demutatio, non infirmitas, non otium. contueamur solis annuum cursum et menstruum lunae recursum, astrorum quoque aut stationes aut conuersiones aut demutationes: numquid non finibus suis et constitutis terminis ac decretis uicissitudinibus continentur? nihil illic demutatur, nihil differtur, nihil neglegitur: sed in constitutionis manet lege et
Abbreviated transcription (Latin):
incedestibi quȩ nos ad corporalia iutia ingestis cupiditatũ ille cebrs
& peccata deiectꝰ ut enĩ consumatio bonoꝵ ita & maloẽ. Sed ingru
hoc gloriosiꝰ inmandatis dĩ ꝑmanens qđ penȩ suȩ nature infirmitas
sit subacta. Condudit deinde modestȩ & speisuȩ more dic̃ns: Scđm¬
niserationẽ tuã uiuifica me & custodiã testimonia oris tui. &¬
uificari se tanꝗͣ nondũ uiuens p̃cat᷑ ⁊cus toditurũ setestimonia
orisdĩ tanꝗͣ nc ñcustodiat pollicet᷑ Sed cuuiuat incorpore uitã
illẽ huiꝰ scłi c̃cupiscit : Et cũ testimonia dĩ inlege custodiat. tam̃ testi¬
monia orisdĩ cus toditurũ sepollicet᷑ quȩ euangelicis in nouata
p̃ceptis ñ adulterio tantũ sed etiã desiderio adulterii abstinen¬
tes sola fidei sc̃ificatione c̃sũmant: ꝑ dnm̃ nrm̃ ilmm̃rxpm qͥ & os et

Expanded text:
in coelestibus, quae nos ad corporalia vitia ingestis cupiditatum illecebris et peccata deiectus. ut enim consummatio bonorum ita et malorum est. sed ingruehoc gloriosius in mandatis Dei permanens, quod pene naturae suae infirmitas sit subacta. miserationem tuam uiuifica me, et custodiam testimonia oris tui. uiuificari se tamquam nondum uiuens precatur et custoditurum se testimonia oris dei, tamquam nunc non custodiat, pollicetur. sed cum uiuit in corpore, uitam ille non huius saeculi ; et cum testimonia dei in lege custodiat, tamen testimonia oris dei custoditurum se pollicetur, euangelicis innouata praeceptis non adulterio tantum, sed etiam desiderio adulterii abstinentes sola fidei sanctificatione consummant : per dominum nost
Abbreviated transcription (Latin):
indocti an ex utroq genere mixti urbani anrustici. an hi &
illi simul: an popłs ex om̃i hominũ genere tẽꝑatꝰ sit Fieri enu
ñ potest : nisi alit̃ atq alit̃ efficiant locuturũ atq dicturum.
Etut sermo qui ꝓfert᷑ affectionis animi a qͦ ꝓfert᷑ quendã qͣsi
uultũ gerat᷑ Et ꝓeidẽ diũsitate : diũsẽ efficiant in inuicẽ p̃senca¬

Expanded text:
indocti, an ex utroque genere mixti; urbani an rustici, an hi et indocti, an ex utroque genere mixti; urbani an rustici, an hi et illi simul; an populus ex omni hominum genere temperatus sit. Fieri enim non potest, nisi aliter atque aliter afficiant locuturum atque dicturum, et ut sermo qui profertur, affectionis animi a quo profertur, quemdam quasi vultum gerat, et pro eadem diversitate diverse afficiat auditores, c
Abbreviated transcription (Latin):
exẽplũ tanquã siego aliquẽ cathetizẽ : non mepigeat expli¬
care & intuendũ tͥ p̃ponere. Qđ prius quã faciã uolo cogi¬
tes aliã. eẽ intentionẽ dictantis cũ lector futurꝰ cogitat᷑:
& aliã loquentis cũ p̃sens auditor attendit᷑. Et in eo ipso
aliã in setreto monentis dũ nullus aliꝰ qui de nob̵ iudic&
pr̃sto ẽ : aliã palã docentis aliqͥd dissimilit̃ opinantiũ¬
cũ circũstat auditꝰ & in hoc genere aliã cũ docet᷑ unꝰ. Cȩteri autẽ
tanquã udicantes aut at̾testantes quȩ sibi nota st̃ audiunt: aliã
cũ oñs cõmunit̃ qͥd ad eos ꝑferamꝰ expectant Et rursus in hoc ip¬
so aliã cũ quasi priuatĩ consedit᷑ ut sermocinatio conseratur.
aliã cũ popłs tacens unũ deloco supiore dicturũ suspens intuet᷑
Multũq int̃ẽ & cũ ita dicimꝰ utrũ pauci ad sint an multi docti an

Expanded text:
exemplum, tanquam si ego aliquem catechizem, non me pigeat expliexemplum, tanquam si ego aliquem catechizem, non me pigeat explicare, et intuendum tibi proponere. Quod priusquam faciam, volo cogites aliam esse intentionem dictantis, cum lector futurus cogitatur; et aliam loquentis, cum praesens auditor attenditur: et in eo ipso aliam in secreto monentis, dum nullus alius qui de nobis judicet praesto est; aliam palam docentis aliquid, cum dissimiliter opinantium circumstat auditus: et in hoc genere aliam, cum docetur unus, caeteri autem tanquam judicantes aut attestantes quae sibi nota sunt audiunt; aliam cum omnes communiter quid ad eos proferamus exspectant: et rursus in hoc ipso aliam, cum quasi privatim consedetur, ut sermocinatio conseratur; aliam, cum populus tacens unum de loco superiore dicturum suspensus intuetur: multumque interest, et cum ita dicimus, utrum pauci adsint an multi; docti an
Abbreviated transcription (Latin):
quo uentrẽ esurientis impleamꝰ : quã cũ uerbođĩ quo mentẽ
istud edentis instruamꝰ. Huc acceditqr si tantũ modo ꝓdess&
hoc facere : ñ facere aut̃ nichil obess&. infelicit̃ inpericulo
salutis non iã ꝑximi sed nr̃e oblatũ remediũ speremꝰ. Cũ
uͦ exore dñi tã minacit̃ sonet serue nequã &piger dares¬
pecuniã mẽa nũmulariis que tandẽ dementia ẽ. qm̃ pec¬
catũ nr̃m nos agit ido rursus uelle peccare. nondando
pecuniã dñicã uolenti & petenti: His atq huiꝰ modi cogita¬
tionib: & considerationib: depulsa caligine cedioꝵ. ad catheci¬
tandũ aptat᷑ intentio ut suauit᷑ imbibat᷑ qđ impigre atq: hi¬
larit̃ decaritatis ubtate prũpit. Hec eni non ta ego t̃ quam
om̃ib: nob dic̃ ipsa dilectio : quȩ diffusa .ẽ. in cordib nr̃is
terẽ ñ debebã iã fortasse debitũ flagitas ut aliqđ sermonis

Expanded text:
quo ventrem esurientis impleamus, quam cum verbo Dei, quo mentem quo ventrem esurientis impleamus, quam cum verbo Dei, quo mentem istud edentis instruamus. Huc accedit, quia si tantummodo prodesset hoc facere, non facere autem nihil obesset; infeliciter in pericusalutis, non iam proximi, sed nostrae oblatum remedium sperneremus. cum uero ex ore domini tam minaciter sonet: serue nequam pecuniam meam nummulariis ; quae tandem dementia est, quoniam peccatum nostrum nos angit, ideo rursus velle peccare, non dando pecuniam dominicam volenti et petenti? His atque hujusmodi cogitationibus et considerationibus depulsa caligine taediorum, ad catechizandum aptatur intentio, ut suaviter imbibatur, quod impigre atque hilariter de charitatis ubertate prorumpit. Haec enim non tam ego tibi, quam omnibus nobis dicit ipsa dilectio, terem non debebam, jam fortasse debitum flagitas, ut aliquod sermonis
Abbreviated transcription (Latin):
in huiꝰ modi ardentior sermo ẽ. cui fomitẽ suministrat p̃¬
sens dolor : ut ñ solũ pigriore s ñ simꝰ sed eo ipsõdicamꝰ accen¬
sius atq uehem̃tiꝰ qđ sccuriores frigidi & lentiꝰ dicerem̃
Gaude amꝰq nob̵ occasionẽ dari ubi motꝰ animint̃ĩ sine fruti¬
ficatione ñ transeant : Siaut̃ de aliqͦ erratu nro uł peccato nos
mestitudo cõp̃hendit. non cantũ meminerimꝰ sacrificiũ do spñ
ẽẽ. contribulatũ: sed etiã illuo qr sic aqͦignẽ. sic elemosina
gͦ si periditarem᷑ incendio ad aquã utiq cucurreremꝰ quo
poss& extingui & gratula rem᷑ si qͥs cã dȩpximo offerr&
ita side nr̃o feno aliqͣ peccati flãma surrexit & ꝓpt̃ ea cont᷑¬
bam᷑ data occasione miseri cordissimi oꝑis tanquã de oblato
fonte gaudeamꝰ : ut inde illud qđ exarserat opprimatur
Nisi forte tã stulti sumꝰ ut a lacriꝰ arbitrem᷑ cũ pane currendũ

Expanded text:
in hujusmodi monitis ardentior sermo est, cui fomitem subministrat praein hujusmodi monitis ardentior sermo est, cui fomitem subministrat praesens dolor: ut non solum pigriores non simus, sed eo ipso dicamus accensius atque vehementius, quod securiores frigidius et lentius diceremus; gaudeamusque nobis occasionem dari, ubi motus animi nostri sine fructificatione non transeat. 22. Si autem de aliquo errato nostro vel peccato nos moestitudo comprehendit, non tantum meminerimus sacrificium Deo spiritum esse contribulatum , sed etiam illud, Quia sicut aqergo si periclitaremur incendio, ad aquam utique curreremus, quo posset exstingui, et gratularemur si quis eam de proximo offerret; ita si de nostro feno aliqua peccati flamma surrexit, et propterea conturbamur, data occasione misericordissimi operis, tanquam de oblato fonte gaudeamus, ut inde illud quod exarserat opprimatur. Nisi forte tam stulti sumus, ut alacrius arbitremur cum pane currendum,
Abbreviated transcription (Latin):
nis sui aberrore scłariũ morte redimere : ut hoc ipsũ qđ
nob̵ tristib ñtiat᷑ p̃sto eẽ. Aliquẽ qͥ desider& fieri xp̃ianꝰ ad
consolationẽ illiꝰ resolutionẽq tristitiȩ ualere debeat:
sic̃ solent lucroꝵ gaudia dolorẽ lemre dãnoꝵ. Non enĩ scan¬
dalũ nos contristat alicuiꝰ : nisi quẽ perire aut ꝑquẽ peri¬
re infirmuuł credimꝰ uł uidemꝰ Ille igit᷑ qui initandus
aduenit dũ sꝑat᷑ possȩ ꝓficere dolorẽ dẽ ficientis abstergat:
qr & sitimor ille suggerit᷑ nefiat pselitꝰ filiꝰ gehennȩ dum
multi tales uersant᷑ ante oculos ex quib: oriunt᷑ ea quib u¬
rimꝰ scandala Non ad tecardandos nos ꝑtinere debet
ueatimitationẽ eoꝵ qui non ipsa ueritate sed solo nomine
xp̃iani st̃: nec eoꝵ turba cõmotꝰ aut sectari uelit eos aut
xp̃m nolit secari ppt̃ eos & aut nolit ẽẽ in eccła dĩ ubi illi
sc. aut talis ibi uelit eẽ quales illi st. Et nescio quo modo

Expanded text:
nis sui ab errorum saecularium morte redimere, ut hoc ipsum quod nobis tristibus nuntiatur praesto esse aliquem qui desideret fieri Christianus, ad consolationem illius resolutionemque tristitiae valere debeat, sicut solent lucrorum gaudia dolorem lenire damnorum. Non enim scandalum nos contristat alicujus, nisi quem perire aut per quem perire infirmum vel credimus vel videmus. Ille igitur qui initiandus advenit, dum speratur posse proficere, dolorem deficientis abstergat. Quia et si timor ille suggeritur, ne fiat proselytus filius gehennae , dum multi tales versantur ante oculos, ex quibus oriuntur ea quibus urimur scandala, non ad retardandos nos pertinere debet, us moneamus, ut caveat imitationem eorum qui non ipsa veritate, sed solo nomine christiani sunt; nec eorum turba commotus, aut sectari velit eos, aut Christum nolit sectari propter eos; et aut nolit esse in Ecclesia Dei ubi illi sunt, aut talis ibi velit esse quales illi sunt. Et nescio quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
ditũ inhertẽ ciuẽ peregrinũ. diuitẽ. pauperẽ. priuatũ. hono¬
ratũ. in potestate aliqͦ constititũ illiꝰ aut illiꝰ gentis hominẽ.
illiꝰ aut illiꝰ actatis aut sexus ex illa aut illa secta ex illo
aut illo uulgari errore uenientẽ: ac ꝓdiũsitate motꝰ mei
aut̃ caritas alios parturit : cũ aliis infirmat᷑. Alios curat
ȩdificare : alios contremiscit offendere. Ad aliosse incli¬
nat: ad alioserigit : Aliis blanda : aliis seuera: nulli ini¬
mica om̃ib: mat᷑. It qͥ non exptꝰ ẽ. eadẽ caritate qđ dico
cũ uidet nosqr facultas aliqͣ nob̵ donata delectat laudabilit̃
in notescere in ore multitudinis: inde nos beatos putat. ds
Aut̃ in cuiꝰ conspectũ intratgemitꝰ c̃õpeditoꝵ uideat humili¬
tatẽ nr̃aom & laborẽ nrm̃ : & dimitat omĩa peccata nr̃a.
Quã obrẽ siqͥo t᷑ in nob̵ placuit ut aliquã obseruationẽ sermonis
tui a nob audire quȩreres meliꝰ uidendo & audiendo noscũ

Expanded text:
tum, honoratum, in potestate aliqua constitutum, illius aut illius generis hominem, illius aut illius aetatis, aut sexus, ex illa aut illa secta, ex illo aut illo vulgari errore venientem, ac pro diversitate motus mei item charitas alios parturit, cum aliis infirmatur, alios curat aedificare, alios contremiscit offendere, ad alios se inclinat, ad alios se erigit, aliis blanda, aliis severa, nulli inimica, omnibus mater: et qui non expertus est eadem charitate quod dico, cum videt nos, quia facultas aliqua nobis donata delectat laudabiliter innotescere in ore multitudinis, inde nos beatos putat: Deus autem, in cujus conspectum intrat gemitus compeditorum , videat humilitatem nostram et laborem nostrum, et dimittat omnia peccata nostra . Quamobrem si quid tibi in nobis placuit, ut aliquam observationem sermonis tui a nobis audire quaereres, melius videndo et audiendo nos cum
Abbreviated transcription (Latin):
in eo qđ didici iudicia iustitiȩ tuȩ Iustificationes tuas custodiã
A bicienda gͦ ẽ om̃is animȩ ꝑuersitas & directo atq innullã
malã partẽ deflexo corde c̃ confitendũ nedecedat animꝰ in
scđi curã ne ex illis doctrinȩ di semitis indeuia euaget᷑. Sed
directe huiꝰ c̃fessionis ea causa ẽ quȩ conseq̃nti uersu c̃tinet᷑
Ineo qđ didici iudicia iustitiȩ tuȩ Primũ gͥ orauit : ut ad custo¬
diendas ius tificationes directȩ uiȩ ipsiuis fierent: Scđm innullo
confundendũ se eẽ subiecit cũ in oma dĩ mandata respicer&
Tertioqq indireetione cordis dõ se confessurũ spopondit. ob id
quia iudicia iustitiȩ eiꝰ didicisset ꝑ doctrinã sclic& diree⁊ cordes
cogniteq iustitiȩ laudẽ dõ reddens. Sedius titiȩ cognitd hiefruac¬
cusẽ ut iustificatione s cdi retineant᷑ et iocirco subierit Iustfica¬
tiones tuas custodiã. Qui eni didiasse iudica di frueꝰ ẽ. isi cogni

Expanded text:
ici iudicia iustitiae tuae. iustificationes tuas custodiam. abicienda ergo est omnis animae peruersitas et directo atque in nullam aliam partem deflexo corde est confitendum, ne decidat animus in saeculi curam, ne ex illis doctrinae dei semitis in deuia euagetur. sed directae huius confessionis ea causa est, quae consequenti uersu continetur: in eo, quod didici iudicia ius i ae tuae. primum igitur orauit, ut ad custodiendas iustificationes directae uiae ipsius fierent. secundo in nullo confundendum se esse subiecit, cum in omnia dei mandata respiceret. tertio quoque in directione cordis sui deo se confessurum spopondit ob id, quia iudicia eius didicisset, per doctrinam scilicet directi cordis cognitaeque laudem deo reddens. sed iustitiae cognitae hic fructus est, ut iustificationes dei retineantur; et idcirco subiecit: iustificatione