comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
innouis simis temporibus dis¬
cedent quidam afide. attenden¬
tes spiritib erroris. & doctrinis
de moniorum in hypocrisi lo¬
quentium mendacium & cau¬
teriatam habentium suam con¬
scientiam: prohibentium nu¬
bere: abstiuere acibis quos ds̃
creauit ad percipiendum cum
gratiarum actione fidelibus a
hs qui cognouerunt ueritat
quia omnis creatura dĩ bona.
& nichua abiciendum: uod
cum gratiarum actione pe¬
cipitur : sanctificatur enim pet
uerbum dĩ & orationem:
Naec praeponens fratribus bo¬
tritus uerbis fidci & bonȩ doc¬
trinȩ quam assecutus es
depras aute coet
aniles fabulas deuita: extret
te ipsum adpictatem: Naio
corporalis exercitatio. admo¬
dicum utilis est : pictasnnis
adomnia utilis est: proinsi¬
onem habens uitae quae nus
est & futurae :
omni acceptione dignus: In hoc
enim laboramus & maledicimur:
quia speranius indm̃ uiuum: qui
est saluator omnium hominum
maxime fidelium:
UAECIPEHAECETDO¬
ec:nemo adolescentiam tuam
contempnat : sed exemplum es¬

Expanded text:
in nouissimis temporibus discedent quidam a fide,, adtendentes spiritibus erroris et doctrinis daemoniorum, in hypocrisi loquentium mendacium, et cauteriatam habentium suam conscientiam, prohibentium nubere, abstinere a cibis, quos deus creauit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus et his qui cognouerunt ueritatem. quia omnis creatura dei bona, et nihil abiciendum quod cum gratiarum actione percipitur. sanctificatur enim per uerbum dei et orationem. haec proponens fratribus, botritus uerbis fidei et bonae doctrinae, quam adsecutus es. ineptas autem et aniles fabulas deuita. exerce te ipsum ad pietatem. nam corporalis exercitatio ad modicum utilis est: pietas autem ad omnia utilis est, promissionem habens uitae quae nunc eat et futurae. omni acceptione dignus. in hoc enim laboramus et maledicimur, quia sperauimus in deum uiuum, qui est saluator omnium hominum, maxime fidelium. praecipe haec et doce. nemo adulescentiam tuam contemnat: sed exemplum es
Abbreviated transcription (Latin):
tatione: Similiter & mulie¬
res. in habitu ornato. cum uere¬
cundia & sobrietate: ornanter
se non un tortis crinibus. aut
auro. aut margaritis. aut ueste
p̃tiosa: sed quod dec& mulie¬
res. promittentes pietatem per
opera bona: Mulier insi¬
lentio discat: cum omni subice
tione:Noccre autem mu¬
lieri non permitto. neq domi¬
nari inuirum: sed esse insilentio:
dam cnm prunus formatus est.
dcinde eua: & adam non est se¬
ductus mulier autem scducta
in preuaricatione fuit: salua¬
bitur autem per filiorum ge¬
nerationem si permanserint
infide & dilectione & sanctisi¬
catione cum om̃i sobrictate:

Expanded text:
 Similiter et mulieres in habitu ornato, cum verecundia, et sobrietate ornantes se, et non in tortis crinibus, aut auro, aut margaritis, vel veste pretiosa: sed quod decet mulieres, promittentes pietatem per opera bona. Mulier in silentio ditione. Docere autem mulieri non permitto neque dominari in virum, sed esse in silentio. Adam enim primus formatus est, deinde Eva. Adam non est seductus, mulier autem seducta in prevaricatione fuit. Salvabitur autem per filiorum generationem, si permanserit in fide et dilectione et sanctificatione cum sobrietate.
Abbreviated transcription (Latin):
ceat inbonum ad acdificationẽ
Et enim xpẽ non sibi placuit: sed
sicut scriptum est. in proptria
inproperantium tibi ceciderunt
super me Quaccunque enim
scripta sunt. ad nostram doctri¬
nam scripta sictit : ut perpacien¬
tiam & consolationem scriptu¬
rarum spem habeamus:

Expanded text:
ceat in bonum, ad aedificationem. ceat in bonum, ad aedificationem. Etenim Christus non sibi placuit, sed, sicut scriptum est: Improperia improperantium tibi ceciderunt super me. Quaecunque enim scripta sunt, ad nostram doctrinam scripta sunt, ut per patientiam et consolationem Scripturarum
Abbreviated transcription (Latin):
us inuicem uidicemus : sed hoc
qui existimat quid commnune¬
esse. illi commune est:
cibum frater tuus scandalita¬
tur aut contristatur: iam non
scđm caritatem ambulas:
Ioli cibo tuo illum ꝑdere. pro
quo xp̃e mortuus est: Non
ergo blasphemetur bonum nrm̃:
Non est enum regnum di esca &
potus : sed iustitia & pax & gau
batus est hominibus: Itaq quȩ
pacis sunt sectemur : & quac :÷¬
acdification n sunt in inuicem
malum est homini quiper offen
diculum manducat: Honum
est non manducare carnem &
non bibere uinum: neq in quo
frater tuus offendit᷑. aut scan¬
dalizatur aut insirmatur:
u fidem habes penestem& ip.¬
sum : habe coram dõ: Heatus
qui non iudicat sem& ipsum
in eo quod probat Qui autẽ
discernit: si manduca uerit
damnatur est: quia non exfi.¬
de: Umne autem quod non
exfide est: peccatum est : Nt¬
bemus autem nos firmiores
in becillitates insirmorum sus.¬
tinere: & non nobis placere :
Unus quisq urm proximo suo pla¬

Expanded text:
us invicem judicemus: sed hoc us invicem judicemus: sed hoc qui existimat quid commesse, illi commune est. cibum frater tuus scandalizatur, aut contristatur: jam non secundum charitatem ambulas. Noli cibo tuo illum perdere, pro quo Christus mortuus est. Non ergo blasphemetur bonum vestrum. Non est regnum Dei esca, et potus: sed justitia, et pax obatus est hominibus. Itaque quae pacis sunt, sectemur; et quae aedificationis sunt, in invicem malum est homdiculum manducat. Bonum est non manducare carnem, et non bibere vinum: neque in quo frater tuus offenditur, aut scandalizatur, aut infirmatur. Tu fidem habes penes temetipsum? habe coram Deo. Beatus qui non judicat semetipsum in eo qdiscernit si manducaverit, damnatus est, quia non ex fide. Omne autem quod non ex fide, peccatum est . bemus autem nos firmiores imbecillitates infirmorum sustinere, non nobis placere. Unusquisque vestrum proximo suo pla
Abbreviated transcription (Latin):
TCARNIS CURAM
ne feccritis indesideriis: Infir¬
mum autem. infide aisumite :¬
non indisceptationibus cogita¬
tionum: Aliuis etum credit
manducare omnia: Qui au¬
tem infirmus est: holus man¬
duco: Qui manducat. non
manducantem non spernat :¬
& qui non manducat. mandu¬
cantem non iudico: Qs enuim¬
illum assumpsit: Iu quis es
uidicat diem̃ inter diem: ali¬
us autem udicat omnem di¬
em: Unus quis que in suo sen¬
su abund&: Qui sapit diem
dño sapit : & qui manducat dño
manducat . gratias enim agit
dõ. Et qui non manducat
dño non manducat: & gratias
sibi uiuit: & nemosibi mori¬
tur: Suit enim uiuimus. dño
uimus : siue morimur: dño
morimur: Siuic ergo uiuimus.
suie morimur: dñi sumus
N HOC ENIM XL. UIII¬
xp̃c mortuus est & resurrexit :
dominetur: Iu autem quid
iudicas fratrem tuum. Aut tu
quart spernis fratrem tuum.
flectet᷑ omne genu: & omnis
lingua confitebitur dño: Itaq
unus quisq nr̃m. ꝓse rationẽ
reddo dõ: Non ergo ampli.

Expanded text:
carnis curam ne feceritis in desideriis infirmum autem in fide adsumite non in disceptationibus cogitationum alius enim credit manducare omnia qui autem infirmus est holus manducat is qui manducat non manducantem non spernat et qui non manducat manducantem non iudicet uis es,judicat diem inter diem: alius autem judicat omnem diem: unusquisque in suo sensu abundet. Qui sapit diem, Domino sapit. Et qui manducat, Domino manducat: gratias enim agit Deo. Et qui non manducat, no non manducat, et gratias sibi uiuit et nemo sibi moritur. siue enim uiuimus, domino uiuimus: siue morimur, domino morimur. siue ergo uiuimus, siue morimur, domini sumus. in hoc enim et Christus mortuus est et resurrexit, dominetur. tu autem quid iudicas fratrem tuum? aut tu quare spernis fratrem tuum ?flectet omne genu, et omnis lingua confitebitur deo. itaque unusquisque nostrum pro se rationem reddet deo. non ergo amp
Abbreviated transcription (Latin):
tate appellen prolium in xpo
Salutatr cos qui sunt ex aristo.¬
boli domo: Salutatt herodio.¬
nem cognatum meum: saluta.
it cos qui sunt exnarcissi domo
qui sunt in dño: Salutatt tri-¬
phenam & triphosam quac labo¬
rant in dño: Salutate persi¬
dam carissimam: quae mul¬
tum laborauit in dnõ Salu¬
tate rufum electum in dño: &
matrem cius & meam: Salu¬
tate a sineretum. flegonta. her¬
mem. patrobam. hermam &
qui cum eis sunt fratres: Sa¬
lutate filologum & uiliam. ne¬
reum & sororem eius. & olimpia¬
dem & om̃s qui cum eissunt scos:
alutate inuicem in osculo sc̃o.
salutant uos omnes eocłae xp̃i:¬
OGO AUT EM UOS FRS
ut obseruetis eos qui dissensio.¬
nes & offendicula praeter doc¬
trinam quam uos didicistis
non seruiunt. sed suo uentri: &
per dulces sermones. & benedic¬
tiones. seducunt corda in nocen.¬
tium: Urã enim oboedien¬
tia. in omnem locum diuulga
ta est: Gaudeo igitur inuo¬
bis : sed uoło uos sapientes esse

Expanded text:
tate Apellen, probum in Christo. tate Apellen, probum in Christo. Salutate eos, qui sunt ex Aristobuli domo. Salutate Herodionem, cogte eos, qui sunt ex Narcissi domo, qui sunt in Domino. Salutate Tryphaenam et Tryphosam, quae laborant in Domino. Salutate Persidem clarissimam, quae multum laboravit in Domino. Salutate Rufum electum in Domino, et matrem ejus, et meam. Salutate Asyncritum, Phlegontem, Hermam, Patrobam, Hermen, et qui cum eis sunt, fratres. Salutate Philologum et Juliam; Nereum et sororem ejus, et Olympiadem, et omnes, qui cum eis sunt, sanctos. Salutate invicem in osculo sancto. Salutant vos omnes Ecclesiogo autem uos, fratres, ut obseruetis eos qui discessiones et offendicula praeter doctrinam, quam uos didicistis,non seruiunt, sed suo uentri, et per dulces sermones et benedictiones seducunt corda innocentium. uestra enim oboedientia in omnem locum diuulta est. Gaudeo igitur in vobis; sed volo vos sapientes esse
Abbreviated transcription (Latin):
me inorationibus. & orctis pro
me addm: ut liberer ab inside¬
libus qui sunt iniudea: & obse¬
quii mei oblatio accepta fiat
in hierusolima sanctis: ut ueni¬
am aduos ingaudio per uolun¬
tatem dĩ. & resrigerer uobiscum
Is autem pacis sit cum omni¬
bus uobis amen. Commen¬
do autem uobis phoebem soro¬
rem nr̃am. quae est inminis¬
terio a ecclesi ae quae est chen¬
cunque negotio ur̃i indiguerit.
Et enim ipsa quoque adstitit in¬
multis : & mihi ipsi
alutate priscam & aquilam
pro amma mea suas ceruices
subposuerunt : quibus non so¬
lus ego gratias ago: sed & cunc¬
tae ecclesie gentium: Et do
mesticam eorum ecclesiam:
alutate ephenetum dilectum
mihi : qui est primitiuus asiae
in xep̃o ihũ: Salutate mari¬
am : quac multum laborauit
in uobis: Salutate androni¬
cum & iuliam cognatos & con¬
captiuos meos: qui sunt nobiles
in a postolis : qui & ante me fue¬
runt in xp̃o ihũ: Salutate
ampliatum. dilectis simum mi¬
hi indño: Salutate urbanum

Expanded text:
me in orationibus vestris pro me ad Deum, ut liberer ab infidelibus qui sunt in Judaea, et obsequii mei oblatio accepta fiat in Hierusalem sanctis, ut veniam ad vos in gaudio, per voluntatem Dei, et refrigerer vobiscum. Deus autem pacis sit cum omnibus vobis amen commendo autem vobis Phoebem sororem nostram quae est in ministerio ecclesiae quae est Cencumque negotio vestri indiguerit etenim ipsa quoque adstitit multis et mihi ipsi salutate Priscam et Aquilam pro anima mea suas cervices subposuerunt quibus non solus ego gratias ago sed et cunctae ecclesiae gentium et domesticam eorum Ecclesiam. Salutate Ephaenetum dilectum mihi, qui est primitivus Asiae in Christo Jesu. Salutate Mariam, quae multum laboravit nos. Salutate Andronicum et Juniam cognatos, et concaptivos meos: qui sunt nobiles in apostolis, qui et ante me fuerunt in Christo Jesu. Salutate Ampliatum, dilectissimum mihi in Domino. Salutate Urbanum,
Abbreviated transcription (Latin):
aduenicrtis spiritus uehementis.
et repleuit totam domum ubi
erant sedentes. Et apparue¬
runt illis dispertitę linguac tan¬
quam ignis. sedit que supra singu¬
los eorum. et repleti sunt omnes
spũ sc̃o et coeperunt loqui uari¬
is linguis prout sp̃s sc̃s dabat do¬
qui illis. Erant autem in hic¬
rusalem habitantes iudci uiri
religiosi exomninatione quae
sub calo est Iacta autemhac
uoce conueint multitudo et
mente confusa est quoniam au¬
diebat unus quisque lingua
sua illos loquentes. Stupebant UIII¬
autem omnes: et mirabantur ad¬
inuccm dicentes. Nonne ce¬
ceomnes isti qui loquuntur ga

Expanded text:
s, et replevit totam domum, ubi erant sedentes apostoli, et apparuerunt illis dispertiae linguae tanquam ignis, seditque supra singulos eorum, et repleti sunt omnes Spiritu sancto et coeperunt loqui variis linguis, prout Spiritus sanctus dabat eloqui illis. Erant autem in Jerusalem habitantes Judaei, viri religiosi ex omni natione quae sub coelo est. Facta autem hac voce, convenit multitudo, et mente confusa est, quoniam audiebat unusqsuam illos loquentes. Stupebant autem omnes, et mirabantur, dicentes: Nonne ecce omnes isti qui loquuntur, Ga
Abbreviated transcription (Latin):
conuenerunt enim uiri inciui
tate ista aduersus sanctum puerũ
tuum ihm̃ quem unxisti. he¬
rodes & pontius pilatus cum
gentibus & populis israhel fa¬
cere quae manus tua & consi¬
lium tuum decreuerunt fieri
t nunc dñe ds̃ respice in mi¬
nas eorum. & dascrius tuis cum
ommi fiducia loqui uerbum
tuum meo quod manum tu¬
am extendas ad sanitates &
signa. & prodigia fieri per
nomen sanctum filu tui ihũ
T CUM ORASSENT MO¬
tus est locus in quo erant con¬
gregati . & repleti sunt om

Expanded text:
convenerunt convenerunt tate ista adversus sanctum puerum tuum Jesum, quem unxisti, Herodes, et Pontius Pilatus, cum gentibus, et populis Israel, facere quae manus tua, et consilium tuum decreverunt fieri. Et nunc, Domine, respice in minas eorum, et da servis tuis cum omni fiducia loqui verbum tuum, in eo quod manum tuam extendas ad sanitates, et signa et prodigia fieri per nomen sancti Filii tui Jesus. Et cum orassent, motus est locus, in quo erant congregati: et repleti sunt om
Abbreviated transcription (Latin):
auerunt ne omnino loquerentur
ncque docerent innomine ihũ
DETRUS UERO ETIOHAN¬
nos respondentes dixerunt ad cos
Siustum est in conspectu dĩ uos
porius audire quam dm̃: uos ip¬
s̃iudicate. Non enim possumꝰ
quat uidimus & audiuimus non
loqui At illi comminantes di¬
miserunt cos. non inuenientes quo¬
modo punirent eos propter po¬
pulum. quia omnes clarificabant
id quod factum erat ineo quod
acciderat. Annorumenim e¬
rat amplius. quam. quadraginta
homo. in quo factum erat signũ
istud sanitatis
ImiSSI AUTEM UENE¬
runt ad suos & ad nuntiauerunt
eis quanta ad eos principes sacer¬
dotum & seniores dixissent
Iuicum audissent. un animiter le¬
& dixerunt. Pnẽ tu qui fccis¬
ticaclum & terram & mare &. om¬
na quat in eissunt. qui spũ sancto
peros patris nostri dauid pu¬
eri tui dixisti quare fremuerunt
gentes & populi meditati sunt
mania. ad stiterunt reges terrę
& principes conuenerunt in
unum aduersus dnm̃ & aduer¬

Expanded text:
averunt ne omnino loquerentur: averunt ne omnino loquerentur: neque docerent in nomine Jesu. Petrus vero et Johannes: respondentes dixerunt ad eos. Si justum estpotius audire quam Deum, judicate: non enim possumus quae vidimus, et audivimus, non loqui. At illi comminantes dimiserunt eos: non invenientes quomodo punirent eos, propter populum, quia omnes clarificabant id quod factum fuerat in eo, quod acciderat. Annorum enim erat amplius quadraginta homo, in quo factum fuerat signum istud sanitatis. Dimissi autem venerunt ad suos, et annuntiaverunt eis, quanta ad eos principes sacerdotum et seniores dixissent. Qui cum audissent, unanimiter le dixerunt Domine tu qui fecisti caelum et terram et mare et omnia quae in eis sunt qui Spiritu Sancto per os patris nostri David pueri tui dixisti quare fremuerunt gentes et populi meditati sunt inania adstiterunt reges terrae et principes convenerunt in unum adversus Dominum et adver
Abbreviated transcription (Latin):
uid ascendit incados. Dicit au¬
tem ipse: Pixit dñs domino
meo sede adextris meis. donce po¬
nam inimicos tuos scabellum pe¬
dum tuorum Cęrtissime er¬
go sciat omnis domus israhel.
tis. His auditis: compuneti
sunt corde. & dixerunt ad pe¬
trum & ad reliquos a postolos
quis que uestrum in nomine
dñi nr̃i ihu xp̃i in remissionem
mini a generatione ista praua.
UI ERRORECE¬
pcrunt sermonem cius. baptila¬
ti sunt & appositae sunt inilla
die animac circites triamilia
rant autem perseuerantes in doc¬
trina apostolorum et comiu¬
nicatione ftactionis panis &
orationibus. Fiebat autem om¬
ni animac timor. Multa
quoque prodigia & signa per
nus uiri fratres hominibus istis.
Iuoniam quidem notum signum
factum est percos omnibus ha
bitantibus hierusalem: manifer¬
tum est & non possumus negare.
sed ne amplius diuulgetur in po¬
pulum comminemur eis. ne ul¬
tra loquantur in nomine hoc
ulli hominum
OSENTIENTIBUS OCO
nibus & conuocantes cos denunti¬

Expanded text:
vid ascendit in caelos dicit auvid ascendit in caelos dicit autem ipse dixit Dominus Domino meo sede a dextris meis donec ponam inimicos tuos scabillum pedum tuorum certissime ergo sciigitur auditis conpuncti sunt corde, dicentes ad Petrum et ad apostolos: baptizetur unusquisque uestrum in nomine domini Iesu Christi in remissionem mini a generatione ista prava. Qui ergo receperunt sermonem ejus, baptizati sunt: et appositae sunt in die illa animae circiter tria millia. Erant autem perseverantes in doctrina apostolorum, et communicatione fractionis panis, et orationibus. Fiebat autem omni animae timor; multa quoque prodigia et signa per Quid faciemus hominibus istis? Quoniam quidem notum signum factum est super eos: omnibus qui habitant iu Hierusalem manifestatum est: non possumus negare. Sed ne amplius divulgetur in populum: comminetur eis ne ultra loquantur in nomine hoc ulli hominum. Consentientibus autem omnibus: et vocantes eos denunci
Abbreviated transcription (Latin):
AUIO ENIM DICIT
incum Prouidebam
per. quoniam adextris est
michi ne commouear: prop¬
ter hoc laecatum est corme¬
um & exultauit linguamea
insuper et caro mearequies¬
cet inspe: quoniam nonde¬
relinques animam meam
ininferno neque dabis sanc¬
tum tuum uidere corrup¬
tionem. Notas mihi fe
cistiuias uitae. replebis me
iocunditate cum facie tua
⁊RI FRAtRes
liccat audenter dicere ad
uos depatriarcha dauid
quoniam de functus est & se¬
pultus est et sepulchrum
eius est apudnos usque in ho¬
dihernum diem. Prophe¬
taigitur cum esset. & sciret
quiã urt uirando iurasset il¬
li ds̃ de fructu lumbi eius se¬
dere super sedem eius. proui¬
dens locutus est de resurrecti¬
one xp̃i quia neque dere¬
lictus est in infernoneque ca¬
ro cius uidit corruptionem
Hunc ihm̃ resuscitauit ds̃. cu
us nos omnes testes sumus
Dextera igitur dĩ exaltatus¬
& promissione sp̃s scĩ accepta apatre.
effudit innos donum hoc quõ uos
uidctis & auditis. Non enim da¬

Expanded text:
m dicit in eum providebam per quoniam a dextris meis est ne commovear propter hoc laetatum est cor meum et exultavit lingua mea insuper et caro mea requiescet in spe quoniam non derelinques animam meam in inferno neque dabis Sanctum tuum videre corruptionem notas fecisti mihi vias vitae replebis me iucunditate cum facie tua viri fratres liceat audenter dicere ad vos de patriarcha David quoniam et defunctus est et sepultus est et sepulchrum eius est apud nos usque in hodiernum diem propheta igitur quia iureiurando iurasset illi Deus, de fructu lumbi eius sedere super sedem eius, prouidens locutus est de resurrectione Christi, quia neque derelictus est in inferno, neque caro eius vidit corruptionem. Hunc Iesum suscitauit Deus, cui omnes nos testes sumus. Dextera igitur Dei exaltatus& promissione Spiritus sancti accepta a patre, effudit hoc donum quod vovidetis et audistis non enim Da
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. & suspensus crepuit me¬
dius et diffusa sunt omniauis¬
cera eius. Et notum factum
est omnibus habitantib hie¬
rusalem . itaut appellaretur
ager ille lingua eorum a chel¬
demach hoc est ager sanguinis
Scriptum est enim in libro psal¬
morum. Tiat habitatio cius
deserta. & non sit qui habitet¬
PORTET ERCO EXHIS
uiris qui nobiscum sunt congre¬
gati in omni tempore quo in¬
trauit & exiuit internos dñs
ihẽ incipiens ab aptismate io¬
hannis usque indiem qua as¬
sumptus est anobis testem re¬
qui uocabatur barsabas qui
cognominatus est iustus. et
mathiam : & orantes dixc¬
runt Iu dñe qui corda nos¬
ti omnium. ostende quem
elegeris ex his duobus unum
accipere locum ministerii hu¬
uis et apostolatus de quo preuari¬
suum
IDE DERUNT EIS SOR¬
tes. et cccidit sors super mathiam
et adnumeratus est cum undecun
apostolis

Expanded text:
us crepuit medius, et diffusa sunt omnia viscera ejus. Notum autem factum est omnibus habitantibus Jerusalem, ita ut appellaretur ager ille lingua eorum Acheldemach, hoc est, ager sanguinis. Scriptum est enim in libro Psalmorum, Fiat commoratio ejus desertaOportet ergo ex his viris qui nobiscum sunt congregati in omni tempore, qua intravit et exivit inter nos dominus Jesus, incipiens a baptismate Johannis, usque in diem quo assumptus est a nobis in coeocabatur Barsabas, qui cognominatus est Justus, et Matthiam. Et orantes dixerunt: Tu, Domine, qui corda nosti omnium, ostende, quem elegeris ex his duobus unum, accipere locum ministerii huius et apostolatus quem perdisuum». Et dederunt eis sortes et cecidit sors super Mathiam; et annumeratus est cum undecim apostolis.
Abbreviated transcription (Latin):
dni. & gratia magna erat in
omnibus illis Neque enim
quis quam egens erat inter il¬
los Quot quot enim pos¬
sessores agrorum uel domo¬
rum erant uendentes affere¬
bant precia eorum quae uen¬
debant & ponebant ante pe¬
des apostolorum. Puude¬
batur autem singulis. pro¬
ut cuique opus erãt
osephautem qui coc¬
nominatus estbarbas ab
apostolis quod est inter pre¬
tatum filius consolationis.
leuites ciprius genert. cum
haber&. agrum uendidit illum.
& attulit̃ pretium & posuit
ante pedes a postolorum

Expanded text:
i, gratiaque magna erat in omnibus illis. Neque enim quisquam egens fuit inter illos. Quotquot enim possessores erant prediorum vel domorum vendentes afferebant precia eorum que vendebant et ponebant ante pedes apostolorum. Dividebantur autem singulis, prout cuique opus Joseph autem, qui cognominatus est Barnabas ab apostolis, quod est interpretatum filius consolationis, levites, Cyprius genere, cum haberet agrum, vendidit illum, et attulit pretium, et posuit ante pedes apostolorum
Abbreviated transcription (Latin):
stro. &. contra naturam insertus
es inbonam oliuam: quantoma¬
gis hi qui secundum naturam in¬
serentur suae oliuae. XXXUIII¬
OLO ENIM UOS IGNO¬
rare fratres in misttrium hoc.
ut non sitis uobis ipsis sapientes.
quia caecitas exparte contigit
inisrahel. donec plenitudo gen¬
tium sub intrar&: & sic omnis
israhel saluus fier& : sicut scrip¬
sion qui cripiat & auertat im¬
pietatẽ abiacob & hoc illis a
me testamentum cum abstule¬
ro peccata corum: Secundum
cuangelium quidem. inimici
propter uos : secundum electio¬
nem autem carissimi propter
patres: Sine penitentia enum
sunt. dona & uocatio dĩ: Si¬
cut enm aliquando & uos non
credidistis dõ. nunc autem mi

Expanded text:
stro et contra naturam insertus stro et contra naturam insertus es in bonam olivam quanto magis hii secundum naturam inserentur suae olivae nolo enim vos ignorare fratres mysterium hoc ut non sitis vobis ipsis sapientes quia caecitas ex parte contigit in Israhel donec plenitudo gentium intraret et sic omnis Israhel salvus fieret sicut scripSion, qui eripiat, et avertat impietatem a Jacob. Et hoc illis a me testamentum: cum abstulero peccata eorum. Secundum Evangelium quidem, inimici propter vos: secundum electionem autem, charissimi propter patres. Sine poenitentia enim sunt dona et vocatio Dei. Sicut enim aliquando et vos non credidistis Deo, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
i quomodo adȩmulandum pro¬
uocem carnem ineam. saluos
faciam aliquos ex illis: Si enim
amissio eorum reconciliatio est
mundi : quae assumptio. nisi ui¬
ta est exmortuis.Quod si
delibatio sancta est: oomassa:
tsi radix sc̃a & rami: Quod
si aliqui ex tamis fracti sunt.
tu autem cum olcaster esses in¬
sertus es in illis. & socius radicis
& pinguedinis oliuę factus es
Uoli gloriari aduersus ramos
quod si gboriaris. non tu radicem
portas. sed radixte: Picis er¬
go Fracti sunt rami. ut & ego
inserar bene Propter incre¬
dulitatem fracti sunt: tu autem
fide stas : Noli altum sapere
sed time: Si enim ds̃ naturali¬
bus ramis non pepercit. nefor¬
te nec tibi parcat: Vide ergo
bonitatem & seueritatem drin
eos quidem qui ceciderunt seue¬
ritatem : inte autem bonitatem
dĩ si permanseris in bonitate:
Auoquin & tu excideris : Sed
& illi si non ꝑmanserint in in¬
credulitate inserentur : potens
si tu exnaturali excisus es olea

Expanded text:
i quomodo ad aemulandum proi quomodo ad aemulandum provocem carnem meam, et salvos faciam aliquos ex illis. Si enim amissio eorum, reconciliatio est mundi: quae assumptio, nisi vita ex mortuis? Quod si delibatio sancta est, et massa: et si radix sancta, et rami. Quod si aliqui ex ramis fracti sunt, tu autem cum oleaster esses, insertus es in illis, et socius radicis, et pinguedinis olivae factus es, noli gloriari adversus ramos. Quod si gloriaris: non tu radicem portas, sed radix te. Dices ergo: Fracti sunt rami, ut ego inserar. Bene: propter incredulitatem fracti sunt. Tu autem fide stas: noli altum sapere, sed time, Si enim Deus naturalibus ramis non pepercit: ne forte nec tibi parcat. Vide ergo bonitatem, et severitatem Dei: in eos quidem, qui ceciderunt, severitatem: in te autem bonitatem Dei, si permanseris in bonitate, alioquin et tu excideris. Sed et illi, si non permanserint in incredulitate, inserentur: potens s
Abbreviated transcription (Latin):
num: Reliqui mihi septemmi¬
la uirorum : qui non curuaue¬
runt genua ante baal: Sic ergo
& in hoc tempore reliquiat secun¬
dum clectionem gratiae salu ae
factaie sunt: Si autem gratia.:
iam non exoperibus: Alioquin
gratia. iam non est gratia:
uod quaerebat istahel. hoc
non est consecutus. electio
autem consecuta est: caeteri ue¬
ro excaecati sunt. sicut scriptum
est. dedit illis ds̃ spm̃ compuncti¬
onis: oculos ut non uideant & au¬
res ut non audiant usque in hodi¬
hernum diem: Et dauid di¬
cit. Ciat mensa eorum in laque¬
um & incaptionem & inscanda¬
lum .& in retributionem illis.
obscurentur oculi corum ne uide¬
ant : & dorsum illorum semper
IICO ΕRCO NUΝquio
sic offenderunt ut caderent.
Absit. Sed illorum delictõsalus
gentibus est: ut illos emulentur:
Quod si delictum illorum diuitide
sunt mundi. & diminutio eorũ
diuitiȩ gentium: quan tomagis
OBIS ENIM DICOGEN¬
tibus: Quam diu quidemego
sum gentium apostolus: minisꝰ¬
terium meum honorificabo :¬

Expanded text:
um? "Reliqui mihi septem millia uirorum, qui non curuauerunt genua ante Baal." Sic ergo  in hoc tempore reliquiae per electionem gratiae saluae factae sunt; si autem gratia, iam non ex operibus; alioqgratia iam non est gratia uod quaerebat Israhel hoc non est consecutus electio autem consecuta est ceteri vero excaecati sunt sicut scriptum est dedit illis Deus spiritum conpunctionis oculos ut non videant et aures ut non audiant usque in hodiernum diem et David dicit fiat mensa eorum in laqueum et in captionem et in scandalum et in retributionem illis obscurentur oculi eorum ne videant et dorsum illorum semper dico ergo numquid sic offenderunt ut caderent absit sed illorum delicto salus gentibus ut illos aemulentur quod si delsunt mundi, et diminutio eorum divitiae gentium: quanto magis obis enim dico gentibus: Quamdiu quidem ego sum gentium apostolus, ministerium meum honorificabo, s
Abbreviated transcription (Latin):
facio non ego operor illud sed
quod habitat mine peccatum:
nuenio igitur legem uolenti mi¬
i faccre bonum : qm̃ malum
mihi adiaca: Condedoctor
enim legi dĩ. sccundum interio¬
rem hominem: Video autẽ
aliam legem in menbris meis.
repugnantem legi mentis meat:
& captiuantem me in legẽ pecca

Expanded text:
facio, non iam ego operor illud, sed, facio, non iam ego operor illud, sed, quod habitat in me, peccatum. inuenio igitur legem uolenti mihi facere bonum, qmihi adjacet. Condelector enim legi Dei secundum interiorem hominem: video autem aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivantem me in lege pecca
Abbreviated transcription (Latin):
tum non cognoui nisi ꝑ legem:
am concupiscentiam nesciebã
nisi lex dicer& non concupisces
Icc asione uero accepta peccatum
permandatum operatum est i
me omnem concupiscentiam:
ine lege enum peccatum morul.¬
um trat: ego autem uiuebam
sum & inuentum est mihi man¬
datum quod erat aduitam hoc
esst admortem: nam peccatus
occasione accepta permandatũ
seduxit me & ꝑ illud occidit:
tum ut appareat peccatum ꝑ
bonum mihi operatum est mor¬
tem: ut fiat supramodum pecca¬
tum peccans per mandatum :¬
CMUS ENIM XXIII¬
qm̃ lex spualis est: ego autem
carnalis sum. uenun datus sub
peccato: Quod enim operor¬
quod uolo bonum hoc ago. sed
quod odi illud facio:
sentio legi qm̃ bona est: Nunc
autem iam non ego operor illud:
sed quod habitat in me peccatum:
cio enim quia non habitat in me
hoc est incarne mea bonum:¬
am uelle adiac& mihi : perfice¬
re autem bonum non inuenio:
Von enim quod uolo bonum hoc
facio: sed quod nolo malum hoc
ago: Si autem quod nolo illud

Expanded text:
isi per legem; nam concupiscentiam nesciebam. nisi lex diceret: \'Non concupisces\'. occasione autem accepta peccatum per mandatum operatum est in me omnem concupiscentiam. sine lege enim peccatum mortuum est. ego autem uiuebam et inuentum est mihi mandatum, quod erat in uitam, hoc esse in mortem. peccatum enim occasione accepta per mandatum fefellit me et per illud occidit. tum ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem. ut fiat super modum peccatum peccans per mandatum. scimus enim, quia lex spiritalis est, ego autem carnalis sum uenundatus sub peccato. quod enim operorquod uolo, hoc ago. sed, quod odi, illud facio. sentio legi, quoniam bona. nunc autem iam non ego operor illud, sed id quod in me habitat peccatum. scio enim quia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum. uelle enim adiacet mihi, perficere autem bonum non inuenionon enim, quod uolo, facio bonum, sed, quod nolo malum, hoc ago. si autem, quod nolo, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
quod omnis creatura ingemis¬
cit & parcurit usque adhuc:
Non solum autem illa: sed& nos
ipsi primitias sp̃s habentes &. ip¬
si intranos gemimus. adoptio¬
nem filiorum expectantes. redemp¬
tionem corporis nostri: xx¬

Expanded text:
QUOD OMNIS CREATURA INGEMESCIT, ET PARTURIT USQUE ADHUC. 8:23 NON SOLUM AUTEM ILLA, SED ET NOS IPSI PRIMITIAS SPIRITUS HABENTES: ET IPSI INTRA NOS GEMIMUS ADOPTIONEM FILIORUM EXPECTANTES, REDEMPTIONEM CORPORIS NOSTRI.
Abbreviated transcription (Latin):
AN IGNORATIS FR̃S XUII
scientibus enim legem loquor.
quialea in homine dominatur
quanto tempore uiuit. Nam
quae subiuro est mulier. uiuen¬
te uiro alligata est legi: si autem
mortuus fuerit uir eius: soluta
est alege uiri: Igitur uiuente
uiro uocabitur adultera si fuc¬
rit cum alio uiro: si autem mor
tuus fuerit uir cius: liberata est
alege uiri. ut non sit adultera
si fuerit cum alio uiro: Itaque
fratres mei & uos mortificati esto
legi per corpus xp̃i. ut sitis alte.¬
ruis qui exmortiuis resur¬
rexcit. ut fructificenus dõ:
um enim essemus in carnepas¬
siones peccatorum quat per le-¬
gem erant operabantur in men.¬
bris nris. ut fructificarent mor¬
ti: nunc autem soluti sumus ale.¬
ge mortis inqua detinebamur:
ita ut seruiamus in nouitate sps
& non inuetustate litterae:

Expanded text:
an ignoratis fratres scientibus enim legem loquor quia lex in homine dominatur quanto tempore vivit nam quae sub viro est mulier vivente viro alligata est legi si autem mortuus fuerit vir soluta est a lege viri igitur vivente viro vocabitur adultera si fuerittuus fuerit vir ejus, liberata est a lege viri, ut non sit adultera, si fuerit cum alio viro. Itaque, fratres mei, et vos mortificati estis legi per corpus Christi: ut sitis alterius, qui ex mortuis resurrexit, ut fructificemus Deo. Cum enim essemus in carne, passiones peccatorum, quae per legem erant, operabantur in membris nostris, ut fructificarent morti. Nunc autem soluti sumus a lege mortis, in qua detinebamur, ita ut serviamus in novitate spiritus, et non in vetus
Abbreviated transcription (Latin):
Etresponditunus deseniorib dicens
mihii. Hi qui amicti sunt stolis al¬
bis qui sunt et unde uenerunt
Et dixi illi. Dne mituscis. Et di¬
xit mihi. Hisunt qui uenerunt
detribulatione magna: et laue¬
runt stolas suas ct de albauerunt
eas insanguint agni : ideo sunt an

Expanded text:
Et respondit unus de senioribus, & dixit mihi: Hi qui amicti sunt stolis albis, qui sunt? Et unde venerunt? Et dixi illi: Domine mi, tu scis. Et dixit mihi: Hi sunt, qui venerunt de tribulatione magna, & laverunt stolas suas, & dealbaverunt eas in sanguine Agni.
Abbreviated transcription (Latin):
tur parce agendo. & hacc pars
mercedis illius. in eo quod di¬
cit inueni requiem mihi. & nime
mandabo debonis meis solus.
& nescit quod tempus praete¬
reat. & relinqu& omnia alus
& morictur. Sta intestamen¬
to tuo & millo colloquere. &
in opere mandatorum tuorum
ueteresce Ne manseris in
opcribus peccatorum. fide au¬
tem indõ & mane in locotuo.
acile est cnim moculis dĩ. subi¬
to honestari pauperem Hene¬
dictio dĩ inmercedem iusti fes¬
tinat. & more ueloci processus
illius fructificat. Ne dicas

Expanded text:
tur parce agendo, et haec pars tur parce agendo, et haec pars mercedis illius in eo quod dicit: Inveni requiem mihi, et, Nunc manducabo de bonis meis solus. Et nescit quod tempus praetereat illum, et reliquet omnia aliis, et morietur. Sta in testamento tuo, et in illo colloquere, et in opera mandatorum tuorum veterasce. Ne manseris in operibus peccatorum. Confide autem in Deo, et mane in loco tuo. Facile est enim in oculis Dei subito honestari paupertatem. Benedictio Dei in mercedem justi festinat, et in honore veloci processus illius justificat. Ne dicas
Abbreviated transcription (Latin):
ac. & gloriosi traditi sunt in
manus adulterorum. Priusquam
interroges ne uituperes quen¬
quam: Et cum interrogaue¬
tis corript iuste. Priusquam
audias ne respondeas uerbum.
& in medio semorum ne adici¬
as loqui Dere ea quae te
non molestat ne certeris. & in
iudicio peccantium ne consis¬
tas. Tili ne inmultis sint acꝰ¬
tus tui. & si diues fueris non
eris immunis ad clicto Si
enim secutus fucris non appre¬
hendes. & non effugies si prac¬
cucurreris Est homo festi¬
nans & laborans & dolens im¬
pius. & tinto magis non ab un
dat. Est homo marcidus¬
& egens rccuperatione. plus
deficiens uir tute & abundans
paupertate. & oculus dñi res¬
pexit illum in bono. & erexit
illum abhumilitate ipsius.
& ex altauit caput cius Et
mirati sunt in illo multi. & ho¬
norauerunt dm̃ bona & mala
uita & mors Paupertas &
honestas adõ sunt Datio
dĩ perman& iustis. & profectus
illius successus habebunt in ae¬
ternum Est qui locupleta¬

Expanded text:
e, et gloriosi traditi sunt in e, et gloriosi traditi sunt in manus alterorum. Priusquam interroges, ne vituperes quemquam: et cum interrogaveris, corripe juste. Priusqaudias, ne respondeas verbum; et in medio seniorum ne adjicias loqui. De re non molestat ne certaris, et in judicio peccantium ne consistas. Fili mi, ne in multis sint actus tui, et si dives fueris non eris immunis a delicto. Si enim secutus fueris non apprehendes, et non effugies si praecucurreris. Est homo laborans et festinans et dolens impius, et tantdat; est homo marcidus, egens recuperatione, plus deficiens virtute, et abundans paupertate: et oculus Domini respexit illum in bono, et erexit illum ab humilitate ipsius, et exaltabit caput ejus: et mirati sunt in illo multi, et honoraverunt Deum. Bona et mala, vita et mors, paupertas et honestas a Deo sunt. Datio Dei permanet justis; et profectus illius successus habebit in aeternum. Est qui locupleta
Abbreviated transcription (Latin):
operatur & abundat inomni¬
bus quam qui gloriatur &eg&
pant Fili in mansuctudine
serua animam tuam. & da il¬
li honorem scđm meritum su¬
um Peccantem in animam
suam quis iustificabit s& quis
honorificabit ex honorantem
animam suam Pauperglo¬
riatur per disciplinam & timo¬
rem suum & est homo qui ho¬
norificatur propter substan¬
tiam suam Qui gloriatur
inpaupertate. quanto ma¬
ligis insubstantia. Et qui
gloriatur insubstantia. pau¬
pertatem uereatur
APIENTIA HUMILIAT IEX¬
altabit caput illius. & in me¬
dio magnatorum consedere
illum faci& Non laudes ui¬
rum inspecie sua. neque sper¬
nas hominem inuisu suo
Sreuis inuolatilibus est apes.
& mitium dulcoris hab& fruc¬
tus illius. In uestitu ne glori¬
eris unquãm. nec indic hono¬
ris tui extollaris. quoniam mi¬
rabilia opera altissumi solius.
& gloriosa & absconsa & inuisa
opera illius Multi tyran¬
ni sederunt inthrono. & insus¬
picabilis portauit di adema.
Pulti potentes pressi sunt uali¬

Expanded text:
operatur et abundat in omnioperatur et abundat in omnibus, quam qui gloriatur et eget pane. Fili, in mansuetudine serva animam tuam, et da illi honorem secundum meritum suum. Peccantem in animam suam quis justificabit? Et quis honorificabit exhonorantem animam suam? Pauper gloriatur per disciplinam et timorem suum: et est homo qui honorificatur propter substantiam suam. Qui autem gloriatur in paupertate, quanto magis in substantia? Et qui gloriatur in substantia, paupertatem vereatur. Sapientia humiliati exaltabit caput illius, et in medio magnatorum considere illum faciet. Non laudes virum in specie sua, neque spernas hominem in visu suo. Brevis in volatilibus apis, et initium dulcoris habet fructus illius. In vestitu ne glorieris umquam, nec in die honoris tui extollaris; quoniam mirabilia opera Altissimi solius, et gloriosa, et absconsa, et invita opera illius. Multi tyranni sederunt in throno, et insuspicabilis portavit diadema. Multi potentes oppressi sunt vald
Abbreviated transcription (Latin):
enim inuenies requiem inea. &
conuertetur tibi in oblectatio¬
nem. Et crunt tibi compedes
inprotectione fortitudinis & ba¬
ses uirtutis. & torques illius in
stola gloriat. Uecor enim
uitie est mnilla. & uincula illi¬
us nexura salutaris. Stola
gloriae indues eam. & coronam
gratulationis super pones tibi
ili. si attenderis mihi disces eam¬
& si ac commod aueris animam
tuam. sapiens eris Et si incli
naueris aurem tuam excipies
doctrinam. & si dilexeris audi¬
re sapiens eris. In multitudine
pres biterorum prudentium
sta & sapientiat illorum excor¬
de coniungere: ut omnemnar¬
rationem dĩ possis audire. &
prouerbia laudis non effugiant
ate. Et si uideris sensatum
ciugila adillum. & gradus osti
illo qui tima dm̃. Seruo sen¬
sato liberi seruiunt. & uir pru¬
dens & disciplinatus non mur¬
murabit. correptus. & inscius
non honorabitur. Noli te
extollere infaciendo opere tuo.
& noli cunctari intempore an¬
gustiat Melior est qui

Expanded text:
enim invenies requiem in ea et enim invenies requiem in ea et convertetur tibi in oblectationem et erunt tibi conpedes in protectionem fortitudinis et bases virtutis et torques illius in stolam gloriae decor enim vitae est in illa et vincula illius netura salutaris stolam gloriae indues eam et coronam gratulationis superpones tibi fili si adtenderis mihi disces et si adcommodaveris animam tuam sapiens eris et si inclinaueris aurem tuam, excipies doctrinam: et si dilexeris audire, sapiens eris. in multitudine presbyterorum prudentium sta et sapientiae illorum ex corde coniungere, ut omnem narrationem dei possis audire et prouerbia laudis ne effugiant te. et si uideris sensatum, euigila ad illum, et gradus ostiillo qui timet Deum. Servo sensato liberi servient, et vir prudens et disciplinatus non murmurabit correptus, et inscius non honorabitur. Noli te extollere in faciendo opera tua, et noli cunctari in tempore angustiae. Melior est qui
Abbreviated transcription (Latin):
am secundum illum erit amicus
illius
IL I AITUE NTUTE TUA EXCI¬
pe doctrinam. & usque ad canos
inuenies sapientiam. Quasi is
qui arat & seminat accede ad illam
& sustine bonos fructus illius In
opere enim illius exiguum labo¬
rabis. & cito edes degenerationibus
illius. Quam aspera est nimium
sapientia in doctis hominibus. &
non per mana milla excors
uasi lapidis uirtus probatio erit
in illis. & non demorabuntur pro¬
icere illam. Sapientia enim doc¬
trinae secundum nomen est
eius. & non multis est munifesta
uibus autem agnita est. perma
n& usque ad conspectum dĩ.
UOI FilA ET ACCIPE XITII¬
consilium intellectus. & ne abi¬
cias consilium ieum nice
pedem tuum in compedes illi¬
us. & intorques cius collum tu¬
um. Subice humerum tu¬
um & porta illam. & ne accidi¬
eris uinculis eius In omni am¬
mo tuo accede adillam. & inom¬
ni uirtute tua serua uias cius
nuestiga illam & manifestabi¬
tur tibi. & continens factus ne
dercliqueris eam. In nouissimis

Expanded text:
am secundum illum erit amicus am secundum illum erit amicus illius. Fili, a juventute tua excipe doctrinam, et usque ad canos invenies sapientiam. Quasi is qui arat et seminat, accede ad illam, et sustine bonos fructus illius. In opere enim illius exiguum laborabis, et cito edes de generationibus illius. Quam aspera est nimium sapiennon permanet in illa excors uasi lapidis virtus probatio erit in illis et non demorabuntur proicere illum sapientia enim doctrinae secundum nomen est eius et non multis est manifesta quinet usque ad conspectum dei. audi fili, et accipe consilium intellectus et ne abicias consilium meum. inice pedem tuum in conpedes illius et in torquem eius tuum collum. subice umerum tuum et porta illam et ne acedieris uinculis eius. in omni animo tuo accede ad illam et in omni uirtute tua serua uias eius. inuestiga illam et manifestabitur tibi, et continens factus ne dereliqueris eam: in nouis
Abbreviated transcription (Latin):
cifici sint tibi. & consiliarius ti¬
bi sit unus demille. Si possides
amicum intemptatione posside
eum. & non facile credas illi Est
enim amicus scđm tempus suum.
& non permanebit indic tribu¬
lationis. Et est amicus qui
egreditur adimicitias. & est ami¬
cus qui odium & rixam & conui¬
tia denudabitx
ST AUTEM Acicus socius
mensac. & non perman& indie ne¬
cessitatis Amicus si permanserit
fixus erit tibi quasi cocqualis. & in
domesticis tuis fiduci aliter ago
Si humili auerit se contrate. & a fa¬
cie tua abscondͤ se : un animem
habebis amicitiam bonam. Ab
mimicis tuis separare. & ab ami¬
cis tuis attende. Amicus fidelis
protectio fortis Qui autem
inuenit illum. inuenit thesaurum
Amico fideli nulla est comparatio.
& non est digna ponderatio auri
& argenti contra bonitatem fidei
illius Amicus fidelis medica¬
mentum uitae & in mortalitatis.
& qui ingtuunt dnm inueniunt
illum Qui tim& dm̃ acque ha¬
bebit amicitiam bonam. quoni¬

Expanded text:
cifici sint tibi et consiliarii ticifici sint tibi et consiliarii tibi sint unus de mille si possides amicum in temptatione posside eum et non facile credas illi est enim amicus secundum tempus suum et non permanebit in die tribulationis et est amicus qui egreditur ad inimicitiam et est amicus qui odium et rixam et convicia denudabit est autem amicus socius mensae et non permanet in die necessitatis amicus si permanserit fixus erit tibi quasi coaequalis et in domesticis tuis fiducialiter aget si humiliaverit se contra te et a faciehabebis amicitiam bonam. Ab inimicis tuis separare; et ab amicis tuis attende. Amicus fidelis protectio fortis: qui autem invenit illum, invenit thesaurum. Amico fideli nulla est comparatio, et non est digna ponderatio auri et argenti contra bonitatem fidei illius. Amicus fidelis, medicamentum vitae et immortalitatis; et qui metuunt Dominum, inveniunt illum. Qui timet Deum, aeque habebit amicitiam bonam; quoni
Abbreviated transcription (Latin):
nus tua super os tuum ne capi¬
aris in uerbo indisciplinato. &
confundaris. Honor & gloria
insermone sensati. lingua uero
inprudentis sub uersiõ ipsius est¬
on appelleris susurro. & lingua
tua capiaris & confundaris.
Super furem enim est confusio
& paenitentia. & denotatio pes¬
sima super bilinguem Susur¬
ratori autem. odium & inimici
tia & contumelia Iustifica pusil¬
lum & magnum similiter
oliꝰ fieri pro amico mimicus pro¬
ximo inproperium enim & con¬
tumeliam malus hę̧reditabit.
& omnis peccator inuidus & bi¬
lnguis Non te extollas in
cogitatione animae tuae uelut
taurus: neforit clidatur uirtus
tua per stultitiam. & folia tua
comed& & fructus tuos perda.
& relinqueris uelut lignum ari¬
dum inheremo Anima cnam
nequam disperd& qui se hab&.
& ingaudium inimici dat illum.
& deduc& insortem impiorum
ERBUM dul co multi Uu¬
plicat amicos & mitigat inmi¬
cos. & lingua cucharis in bonoho¬
mine abundabit. Multi pa¬

Expanded text:
nus tua super os tuum, ne capinus tua super os tuum, ne capiaris uerbo indisciplinato et confundaris. honor et gloria in sermone sensati: lingua uero inprudentis subuersio est ipsius. non appelleris susurrio et lingua tua capiaris et confundaris. super furem enim est confusio et paenitentia, et denotatio pessima super bilinguem: susurratia et contumelia iustifica pusillo et magno similiter noli fieri pro amico inimicus proximo inproperium enim et contumeliam malus hereditabit et omnis peccator invidus et bilinguis non te extollas in cogitatione animae tuae velut taurus ne forte elidatur virtus tua per stultitiam et folia tua comedet et fructus tuos perdet et relinqueris velut lignum aridum in heremo anima enim nequa disperdet qui se habet et in gaudium inimici dat illum et deducit in sortem impiorum verbum dulce multiplicat amicos et mitigat inimicos et lingua eucharis in bono homine abundat multi pa
Abbreviated transcription (Latin):
est mihi sufficiens uita
hil enim proderunt intempo¬
re umdictit & obductionis
on sequaris concupiscentiam
cordis. & ne dixcris quomo do
potui aut quis me subici& prop¬
ter facta mea. ds̃ enim uin di
cans uindicabit Ne dixeris¬
mihi accidit triste: Altissi¬
mus enim est patiens redditor
Ie propitiatd peccatorum tuo¬
rum noli esse sine metu. neque
adicias peccatum super peccatum.
& ne dicas miseratio dĩ magna
est: multitudinis peccatorum
meorum miserebitur. Mi
ira illius. & intempore iundic¬
tie disperda te Noli an¬
xius esse indiuitiis iniustis.
nihil cnim proderunt tibi indic
obductionis & uindictae. Non
uentiles te inomni uento. & non
cas in omni uia: sic enim pecca¬
tor probatur duplici lingua
sto firmus inuia d̃  inueritate
sensus tui & scient.. It prosequa¬
tur te uerbum na & iustitiae
sto mansuctus ad audiendum
uerbum ut inteli. gas. & cum
sapientiafer responsum uerum
i est tibi intellectus. responde
proximo Sin autem. sit ma¬

Expanded text:
est mihi sufficiens vita est mihi sufficiens vita nihil enim proderit in tempore vindictae et obductionis non sequaris concupiscentiam cordis et ne dixeris quomodo potui aut quis me subiciet propter facta mea Dcans uindicabit. ne dixerisaccidit mihi triste? altissimus enim est patiens redditor. de propitiatu peccatorum noli esse. sine metu, neque adicias peccatum super peccatum. et ne dicas: miseratio dei magna est, multitudinis peccatorum meorum miserebitur. misira illius et in tempore uindictae disperdet te. noli anxius esse in diuitiis iniustis: nihil enim proderunt tibi in diem obductionis et uindictae. non uentiles te in omni uento et non eas in omni uia. sic enim peccator probatur duplici lingua. esto firmus in uia dei et in ueritate sensus tui et scientia, et prosequatur te uerbum pacis et iustitiae. esto mansuetus ad audiendum uerbum dei, ut intellegas: et cum sapientia fers responsum uerum. si est tibi intellectus, responde proximo: sin autem, sit ma