comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nem & spm̃ conluctatio &discordantibus aduer¬
sus se inuicem cotidiana congressio: ut nonquae
uolumus ipsa faciamus : dumsps caelestici & diui¬
na quaerit. caro terrena & saecularia concupiscit :
&ideo peximus interduo ista ope & cuxiliodi con¬
cordiamfieri. Vt dum & in spũ & in carne uolun¬
tas dĩ geritur. quae per eum nata est anima seru&ur
Quodapeste atque manifeste apostolus paulus
sua uoce declarat : Caro in quiđ concupiscit ad
cem aduersantur : ut non quae uultis ipsa facitis
autem sunt. facta carnis : quaesunt :¬
adulteria fornicationes. inmunditia. spurcitiae
idolatriae. ueneficia. homicidia. in imicitiae
contentiones. aemulationes. animositates.
prouocationes. simultates. dissensiones. hereses
inuidiae. ebri&ates. comesationes. & his similia :
quitalia agunt : regnũdĩ non possidebunt : fructus
autem sp̃s est : caritas gaudiuro pone itua ⁊ usnuimi¬

Expanded text:
nem et spiritum conluctatio et discordantibus aduernem et spiritum conluctatio et discordantibus aduersum se inuicem cottidiana congressio, ut non quae uolumus ipsa faciamus, dum spiritus caelestia et diuina quaerit, caro terrena et saecularia concupiscit. et ideo petimus inter duo ista ope et auxilio Dei concordiam fieri, ut dum et in spiritu et in carne uoluntas Dei geritur, quae per eum renata est anima seruetur. quod aperte adque manifeste apostolus Paulus sua uoce declarat, caro, inquit, concupiscit aducem aduersantur sibi, ut non quae uultis ipsa faciatis. manifesta autem sunt facta carnis quae sunt adulteria, fornicationes, inmunditiae, spurcitiae, idololatriae, ueneficia, homicidia, inimicitiae, contentiones, aemulationes, animositates, prouocationes, simultates, dissensiones, haereses, inuidiae, ebrietates, comisationes et his similia: qui talia agunt regnum Dei non possidebunt. fructus autem spiritus est caritas, gaudium, pax, magnanimi
Abbreviated transcription (Latin):
ut s insslet÷ uorecundi in uerbis insictis nositia
Inoporsbuis: isericordo lngioribus disciplin
Inauriaon facore non nosse el ficta posie tode¬
nure finfiatribus pacem deneter dt̃i coto
corde diligete ⁊Amare in illo qđ patetost
cimere autem quod dñs est: xp̃o nibil oenino
pmeponerei quia nec nobis quicquam alle praepo¬
suit fcaritatieius inseparabiliter adhere cauo¬
sucieius soretus nefidenter adĩsterti quandodecꝰ
nominse sochonore cestimenes trex hiber es inser¬
mone constantiã qua confitemur. inqua esti¬
ooefiduciã qua congredimur In mos tepeti¬
ontisim qua coronamur: Hocest cohereder
Sp̃i uelleesse hocest praeceptũdi ficeren
hocist uoluntatẽ patris implere : fieriaut̃e
peumus uoluntatẽdi in caelo & interran
quod ut umque ad consummationẽ nrãe
in columitatis pestine & salutis : Pancumcorpus
&lerra & spm̃pos sideamus ecalo ipsiterra & cae¬
lum sumus : & in utroque id est &incorpore & inspũ
ut dĩ uoluntas fiat oramus: Est enim intercar¬

Expanded text:
e, uerecundia in uerbis, in factis iustitia, in operibus misericordia, in moribus disciplina, iniuriam facere non nosse et factam posse tolerare, cum fratribus pacem tenere, Dominum toto corde diligere, amare in illo quod pater est, timere quod Deus est, Christo nihil omnino . praeponere, quia nec nobis quicquam ille praeposuit, caritati eius inseparabiliter adhaerere, cruci eius fortiter ac fidenter adsistere, quando de eius nomine et honore certamen est, exhibere in sermone constantiam qua confitemur, in quaestione fiduciam qua congredimur, in morte patientiam qua coronamur: hoc est coheredem Christi uelle esse, hoc est praeceptum Dei facere, hoc est uoluntatem patris inplere. Fieri autem petimus uoluntatem Dei in caelo et in terra: quod utrumque ad consummationem nostrae incolumitatis pertinet et salutis. nam cum corpus e terra et spiritum possideamus e caelo, ipsi terra et caelum sumus et in utroque id est et corpore et spiritu ut Dei uoluntas fiat oramus. est enim inter car
Abbreviated transcription (Latin):
benignus auditor est: s iedeniq cornelius centu¬
rio dumoraremeruit audiri: fuit faciens multas
elemosynas inplebe. & semꝑ orans dm̃s huic circa
horamnonã orantia istitit aengelus testimoniũ
reddens siuoperis & diccns cor uelier adionissuad¬

Expanded text:
benignus auditor est. sic denique Cornelius centubenignus auditor est. sic denique Cornelius centurio cum oraret, meruit audiri. fuit faciens multas eleemosynas in plebem et semper orans Deum. huic circa horam nonam oranti adstitit angelus testimonium reddens sui operis et dicens: Corneli, orationes tua
Abbreviated transcription (Latin):
oculis &̃ cõrdẽ dormire: Cũdebeat xp̃ĩa nus
&cum dormit oculis corde uigilare: sicut scrib¬
ptumest expersona ecclesiae loquentis incantica
canticorum : egodormio &cormeum uigilat :
Qua propter sollicite & caute apostolus admon&
dicens: Instate orationi. uigilantes in ea : docens
scilic& & ostendens eos inp&rare quod postu¬
lant de dõposse. quos ds̃ uidect inoratione uigi¬
larex Orantes autem. non infructuosis necnudis
precibus addm̃ ueniant: Inefficax sermoest:
cum precatur dnm sterilis oratio : Nam cumom¬
nis arbor non faciens fructum excidatur & in
ignẽ mittatur : utique & sermo non habens fruc¬
tum promereridm̃ non potest. quinulla opera¬
tione fecundus est: Uidcirco scribtura diuina
instruit dicens: Dona est oratio: cum ie iunio
& elemosyna : Namqui indie iudici praemium
prooperibus & elemosynis redditurus est. hodie
quo que ad orationem cumoperatione uenienti

Expanded text:
oculis et corde dormire, cum debeat christianus oculis et corde dormire, cum debeat christianus et cum dormit oculis corde uigilare, sicut scriptum est ex persona ecclesiae loquentis in Cantico cantiorum: ego dormio et cor meum uigilat. quapropter sollicite et caute apostolus admonet dicens: instate orationi uigilantes in ea, docens scilicet et ostendens eos inpetrare quod postulant de Deo posse, quos Deus uideat in oratione uigilare. Orantes autem non infructuosis nec nudis precibus ad Deum . ueniant. inefficax petitio est, cum precatur Deum sterilis oratio. nam cum omnis arbor non faciens fructum excidatur et in ignem mittatur, utique et sermo non habens fructum promereri Deum non potest, quia nulla operatione fecundus est. et ideo scriptura diuina instruit dicens: bona est oratio cum ieiunio et eleemosyna. nam qui in die iudicii praemium pro operibus et eleemosynis redditurus est hodie quoque ad orationem cum operatione uenienti
Abbreviated transcription (Latin):
uerit dñs. uolens scilic& plebemsuã uiuere :
Cumscir& ad regnumdĩ discordiam nonuenire :
re & incumbere ad praeces toto corde debemus :
oruomse pasat frattum mentes dicendo sur sum
cora ut cumt es pondor ples hibemus ad dũo
ol nonea tur nibi la liudse quã dñ cogtasodebere
Ai dotes contra aduer sarium pectus caesaludõ
odire patiatur : Obr fpit enimfrequentdo auo
nairet as ubtiliter sallens precos nrãs ado auoc
ud aliud habeamus in corde & aliud inuno ĩlon¬
douitentione sincera dm̃debeat nonuocis sonus
sedanimus &x sensus orare: quaeaũt segustro
est enar eecapi ineptis cogitationibus an
tiidebeas cogitare. quam qđ cumdõ loqueris
quo modo audirite adõ postulas. Cunte npse
noni audias uis essedm̃ me moremtui cumi ogs¬
noi ondotupse tuimemor nonsis Mocestabhoste
intotã noncauere mocest quando oras dm̃ maies

Expanded text:
uerit Dominus uolens scilicet plebem suam uiuere, uerit Dominus uolens scilicet plebem suam uiuere, cum sciret ad regnum Dei discordiam non uenire. mi, inuigilare et incumbere ad preces toto corde debemus. cpraemissa parat fratrum mentes dicendo: susum corda, ut dum respondet plebs: habemus ad Dominum, admoneatur nihil aliud se quam Dominum cogitare debere. cludatur contra aduersarium pectus et soli Deoorationis patiatur. obrepit enim frequenter et penetrat et subtiliter fallens preces nostras a Deo auocat, ut aliud habeamus in corde, aliud in uoce, quando intentione sincera Dominum non uocis sonus sed animus et sensus debeat orare. quae autem segnitia est abalienari et capi ineptis cogitationibus et gis debeas cogitare quam quod cum Deo loqueris. quomodo audiri te a Deo postulas, cum te ipse non audias? uis esse Dominum memorem tui cum rogas, quando tui memor ipse non sis ? hoc est ab hoste in totum non cauere, hoc est, quando oras Deum, maie
Abbreviated transcription (Latin):
infrequentando oratione debemus nocte uigilare.
Orabat autem dñs & rogabat non prose. quidenĩ
prose in nocens praecar &ur : sed prodelictis nr̃is
sicut ipse declarat. Cumdicit ad p&rum: Eccesa¬
tanas postulauit ut uos uexar& quomotriticum :
ego autem rogaui ꝓte nedeficiat fidestuoe & post¬
modum proomnibus de praecatur patrendicens:
Non prohis autem rogo solis. sed & proillis qui
credituri sunt peruerbum ipsorum in me . ut om̃s
unum sint. sicut tupater inme &ego inte: ut &
ipsi in nobis unum sint: Magna dñi propter sa¬
lutem nram benignitas pariter & pi&as : ut non
contentus quod nos sangiune suoredimer & adhuc
pronobis amplius & rogar& : rogantis autem desi¬
derium uid&e quod fuerit : ut quomodo unũ sunt
pat̃ &filius sic & nos in ipsa unitate maneamus :
Uthinc quoque possit intellegi quantũ delinquat
quiunitatẽ scindit & pacem: Cumꝓhoc & roga¬

Expanded text:
in frequentanda oratione debemus nocte uigilare! in frequentanda oratione debemus nocte uigilare! Orabat autem Dominus et rogabat non pro se — quid enim pro se innocens precaretur? — sed pro delictis nostris, sicut et ipse declarat cum dicit ad Petrum: ecce satanas postulabat ut uos uexaret quomodo triticum. ego autem rogaui pro te, ne deficiat fides tua. et postmodum pro omnibus patrem deprecatur dicens:: non pro his autem rogo solis sed et pro illis qui credituri sunt per uerbum ipsorum in me, ut omnes unum sint, sicut et tu pater in me et ego in te, ut et ipsi in nobis sint. magna Dei propter salutem nostram benignitas pariter et pietas, ut non contentus quod nos sanguine suo redimeret adhuc pro nobis amplius et rogaret. rogantis autem desiderium uidete quod fuerit, ut quomodo unum sunt pater et filius, sic et nos in ipsa unitate maneamus: ut hinc quoque possit intellegi quantum delinquat qui unitatem scindit et pacem, cum pro hoc et roga
Abbreviated transcription (Latin):
conpendium ut in disciplina caelestidis centium
memoria non laborar & sed quodess& simplici
fide inecessariũ uelocit̃ discer& siccũ docer & quid sit
uita aolerne i sacramentum uitae iuegonoudun¬
phiauis priece pta prima & maora decer pese
ausecundum simile huic :diliges proximuntibi
tamquã teipsum : Inhis duobus praeceptes uonq
uolueritis ut faciant uobis homines bona itae uos
facdite illis: haec est enimlex & prophieue. Lccuer¬
bis tantũ sede factis dñs orarenos docuit ipie
orans ftequenter & depriecans & quid nos fusere
spos teret exemplisui contestatione demontrans
scut ser i̾tũcse Ipseaũt fuit secedens in solitudine
&adorans: Qiterum: exiuit inmonte orare
aefuit per noctas inorationedĩ: quod sulle orabat
quisine peccato erat : Quanto magis peccatores
opost& ortire . &sulle ꝑ totã noc tem iugiter
uigilans continuis praecibus orabat: quanto nosinogis

Expanded text:
conpendium, ut in disciplina caelesti discentium conpendium, ut in disciplina caelesti discentium memoria non laboraret, sed quod esset simplici fidei necessarium uelociter disceret. sic cum doceret quid sit uita aeterna, sacramentum uitae magna et diuiphetis praecepta prima et maiora decerperet, et secundum simile huic: diliges proximum tuum tamquam te. in his duobus praeceptis tota uolueritis ut faciant uobis homines bona, ita et nos facite illis. haec est enim lex et prophetae. Nec uerbis tantum sed et factis Deus orare nos docuit ipse orans frequenter et deprecans et quid nos facere oporteret exempli sui contestatione demonstrans, sicut scriptum est: ipse autem fuit secedens in solitudines et adorans, et iterum: exiuit in montem orare et fuit pernoctans in orationem Dei. quodsi ille orabat qui sine peccato erat, quanto magis peccatores oportet orare, et si ille per totam noctem iugiter uigilans continuis precibus orabat, quanto nos magis
Abbreviated transcription (Latin):
tes aduersa cuncta quae contranos in hoc mundo
molitur inimicus a quibus potestesse firma
& fidẽ tutela sinos solus ds̃ liber& : si de praecantibus atq
inplorantibus opemsuam: praest& : Qquando aut̃
dicimus liberanos amalo. Nihil reman& quod ul¬
tra adhuc debeat postulari. quando semel pro¬
tectionẽ dĩ aduersus malum p&amus: qua in pe¬
trata contra omnia quaediabolus & mundus
operantur securi stamus & tuti: quis eninei
desaeculo m&us est cui in saeculo ds̃ tutor est.
Quidmirum fr̃s dilectissimi oratio talis est quã
tari sermone breuiauitꝰ. Hociam perisaiam
ꝓph&am fuerat ante praedictum : cumplenus
spũ scõ dedĩ maiestate acpi&ate loquer&ur:
Verbum consummans inquiꝰ & breuians iniusti¬
tia qm̃ sermonem breuiatum faci& dñs in toto
omnibus uenerit. &colligens doctos pariter &
indoctos. omni sexui atque adati praecepta sa¬
lutis ediderit. Pracceptorũ suorũ fecit grande

Expanded text:
tes aduersa cuncta quae contra nos in hoc mundo tes aduersa cuncta quae contra nos in hoc mundo molitur inimicus, a quibus potest esse firma et fida tutela, si nos Deus liberet, si deprecantibus adque inplorantibus opem suam praestet. quando autem dicimus libera nos a malo, nihil remanet quod ultra adhuc debeat postulari, quando semel protectionem Dei aduersus malum petamus, qua inpetrata contra omnia quae diabolus et mundus operantur securi stamus et tuti. quis enim uel de saeculo metus est cui in saeculo DQuid mirum, fratres dilectissimi, si oratio talis est quam tari sermone breviavit? Hoc jam per Isaiam prophetam fuerat ante praedictum cum plenus Spiritu sancto de Dei majestate ac pietate loqueretur: Verbum consummans, inquit, tia, quoniam sermonem breuiatum faciet Deus in toto  Christus omnibus uenerit et colligens doctos pariter et indoctos omni sexu adque aetati praecepta salutis ediderit, praeceptorum suorum fecit grande
Abbreviated transcription (Latin):
doinita nus tuias sedipsum caue neanga sonus dus
iueuangullosuo loquitur tempore passionisinullẽ
haberes potestatem aduersus mes nisitibi cdata
es sor de super: quando autem rogamus ncittẽs¬
tationem ueniamus ad monemur infit mnetiuis
& inbecillitatis nrãe. dumsic rogamus nequis
se in solenter extollat naequis sibi superbeatt:
droganter aliquid ad sumati Nequis aut con¬
fesonis aut passionis gloriã suamducat Cũdũs
ipsehumilitatem docens dixerit: Uigilate ero¬
rate neueniatis intemptationem : sp̃s quidem
promptus car oautem infirma. Aitdum proeedbi
bumnilis & sumiiis sa confessio &datur tostumdõ
humqucquid simpliciter cumtimore ochors¬
redĩ peditut ipsius piaorate praestour: Postu
istaomnia in consummatione orationis. Ulenit
daus ula uniuersas peitiones & praeces nrãs
collit̃ta breuitate concludens: In nouis simoetum
ponimus s ealiberanos amalo : Conprehenden¬

Expanded text:
t in tuas manus do: sed ipsum caue ne tangas. et Dominus t in tuas manus do: sed ipsum caue ne tangas. et Dominus in euangelio loquitur tempore passionis: nullam haberes potestatem aduersum me nisi data esset tibi desuper. quando autem rogamus ne in temptationem ueniamus, admonemur infirmitatis et inbecillitatis nostrae dum sic rogamus, ne quis se insolenter extollat, ne quis sibi superbe adque adroganter aliquid adsumat, ne quis aut confessionis aut passionis gloriam suam ducat, cum Dominus ipse humilitatem docens dixerit: uigilate et orate, ne ueniatis in temptationem: spiritus quidem promptus est, caro autem infirma, ut dum praecedit humilis et summissa confessio et datur totum Deo quidquid suppliciter cum timore et honore Dei petitur ipsius pietate praestetur. Post ista omnia in consummatione orationis uenit clausula uniuersas petitiones et preces nostras collecta breuitate concludens. in nouissimo enim ponimus: sed libera nos a malo, conprehenden
Abbreviated transcription (Latin):
uersarium posse nisids̃ ante permiserit : u tomnis¬
timor noster & deuotio. atq: obsequium. addm̃ conuer¬
toctur quando intemptationibus nostris nihil malo
liceat nisi potestas inde tribuatur: probat scribꝰ¬
tura diuina quaedicit: Uenit nabuchodonosor
rex babrloniae inherusalem: & expugnabat eam:
& dedit eam dñs in manueius: datur autem po¬
testas aduersumnos malo secundum nr̃a pec¬
cata sicut scribtum est: quis dedit indireptio¬
nem iacob &israhel eis quipraed abuntur illũ
non neds̃ ci peccauerunt. & nolebant inuis
eius ambulare: neque audire legemeius
& superduxit supereos iram animationis suaeꝰ
Niterum salomone peccante &a praeceptis¬
eius atque auiis dñi recedente . positum est:
& excita uit dñs satanan ipsisalomoni potestas
poenam cum delinquimus uel ad gloriam cũ pro¬
bamur : sicut in iob factum uidemus. manifes¬
tantedõ erdicentr: Ecccomnia quac cumque haba¬

Expanded text:
uersarium posse, nisiuersarium posse, nisitimor noster, et devotio atque observatio ad Deum convertatur, quando in tentationibus nostris nihil malo liceat, nisi potestas inde tribuatur. Probat Scriptura quae dicit: uenit Nabuchodonosor rex Babyloniae in Hierusalem et expugnabat eam, et dedit eam Dominus in manu eius. datur autem potestas aduersum nos malo secundum nostra peccata, sicut scriptum est: quis dedit in direptionem Iacob et Israel eis qui praedabantur illum? nonne Deus cui peccauerunt et nolebant in uiis eius ambulare neque audire legem eius, et superduxit super eos iram animationis suae? et iterum Salomone peccante et a praeceptis adque a uiis Domini recedente positum est: et excitauit Dominus Satanan ipsi Salomoni. Potestas poenam cum delinquimus uel ad gloriam cum probamur: sicuti de Iob factum uidemus manifestante Deo et dicente: ecce omnia quaecumque habe
Abbreviated transcription (Latin):
tur iose post modum sacrificiumdo factuses tiut
martorium primus ostendens in itic ree saenguinis sui
eloric dominicam passionem qui&ius titiam dñi
nabicraet & pacem: t̃ ales deniq ad ño coronaentur
toles indie iudicii cum dñõ uindicabuntur: C&erũ
discordans & dissidens & pacem cum fratribus non
habens secundum quod beatus capostolus & scriptu¬
rec scã testatur. Nec si pronomine occisus fuerit cri¬
men dissensionis fraeternae poterit euadere: Quice
sicut scriptumest. qui froe trem suum odit homici¬
daest necadregnum caelorum peruenia aut
cumdo uiuet : Homicida non potest esse cum xp̃o:
quiimitator iudae maluitesse qua mxp̃i: Quede
delictum est quodnec baptismo sanguinis potest
ciblui . quale crimen est quod nec martrrio potest
expicri: Illud quoq: necessarie mon& dñs: ut norae¬
tione dicamus. &ne paticris nos in duci intemptatio¬
nem: qua iparte ostenditur nihil contranos ad¬

Expanded text:
t, ipse postmodum sacrificium Deo factus est, ut t, ipse postmodum sacrificium Deo factus est, ut martyrium primus ostendens initiaret sanguinis sui gloria dominicam passionem qui et iustitiam Domini habuerat et pacem. tales denique a Domino coronantur, tales in die iudicii cum Domino uindicabuntur. ceterum discordans et dissidens et pacem cum fratribus non habens, secundum quod beatus apostolus et scriptura sancta testatur, nec si pro nomine occisus fuerit, crimen dissensionis fraternae poterit euadere, quia sicut scriptum est qui fratrem suum odit homicida est, nec ad regnum caelorum peruenit aut cum Deo uiuit homicida. non potest esse cum Christo qui imitator Iudae maluit esse quam Christi. quale delictum est quod nec baptismo sanguinis potest ablui, quale crimen est quod martyrio non potest expiari! Qlnd quoque necessarie monet Dominus ut in oratione dicamus: et ne patiaris nos induci in temptationem. qua in parte ostenditur nihil contra nos ad
Abbreviated transcription (Latin):
patiaris : Pacificos enim & concordes atque unani¬
mes esse indomasua ds̃ praecepit : & quales nos
fecit secunda natiuitate. tales uult renatos ꝑse¬
uerare :. Vt quifiluidĩ esse coepimus indĩpace ma¬
neamus: & quibus sp̃s unus est unus sit &animus¬
& sensus : sic nec sacrificium dĩ recipit dissidentis
&abaltari reues tentem prius fratri reconcili¬
ari iub&pacificis praecibus & dĩ possitesse
pacatus : s acrificium dõ maius est paxnr̃a &
fraterna concordia & deunitate patris & filii
& sp̃s scĩ. plebs adunata: Neq: enĩ in sacrificus quae
ab elacamn primi obtulerunt munert eorum ds̃
sed corda intuebatur : Vtille placer& in mune ie.
quip lacebat incorde: Abel pacificus euustus. dum
dño scicrificat in nocenter : docuit & c&eros quecri¬
do adaltere munus offerunt. sicuenire cumdi timo¬
re: cum simplici corde: cumlege iustitiae: Cum concor¬
dicae pcce: merito ille duminsacrificiodi talis inueni¬

Expanded text:
patiaris. Pacificos enim et concordes atque unanipatiaris. Pacificos enim et concordes atque unanimes esse in domo praecepit Deus, et quales nos fecit secunda nativitate, tales natos vult perseverare, ut qui filii Dei esse coepimus in Dei pace maneamus: et quibus Spet sensus. sic nec sacrificium Deus recipit dissidentis et ab altari reuertentem prius fratri reconciliari iubet, ut pacificis precibus et Deus possit esse pacatus. sacrificium Deo maius est pax nostra et fraterna concordia et de unitate Patris et Filii et Spiritus sancti plebs adunata. Neque enim in sacrificiis quae Abel et Cain primi optulerunt munera eorum Deus, sed corda intuebatur, ut ille placeret in munere qui placebat in corde. Abel pacificus et iustus, dum Deo sacrificat innocenter, docuit et ceteros, quando ad altare munus offerunt, sic uenire cum Dei timore, cum simplici corda, cum lege iustitiae, cum concordiae pace. merito ille dum in sacrificio Dei talis es
Abbreviated transcription (Latin):
ne constringens : ut sic nobis dimitti debita postu¬
lemus secundum qđ & ipsi debitoribus nr̃is dimit¬
timus : s̃cientes in p&rari non posse quod propec¬
catis pelimus nis i&ipsi circa peccatorestostros
paria fecerimus: Eidcirco alio locodicit: Inqua
mensura mensi fueritis. in illa remetiour uobis
& seruus qui postdimis sum sibiadño omnedebitũ
conseruosuo noluit ipse dimittere in carcere religatur
quia indulgere conseruo noluit : &id quod sibi ad ño
indultum fuerat amisit: quae adhuc xp̃s fostius¬
in praeceptis suis maiore censurae suae uigore pro¬
ponit : Cumsteeritis inquid ad orationem : remit¬
tite si quidhab&is aduersus aliquem: ut & patera
uester qui in caelis est remittat uobis peccata ur̃a
Ci autem uos non remiseritis: nequepater uester
qui in caelis est remitt& uobis peccata ur̃a : Excusa¬
tio tibi nulla indie iudicii superest: cum secundũ
tuam sententiã iudicaris. & quod feceris. hoc &ipse

Expanded text:
ne constringens, ut sic nobis dimitti debita postune constringens, ut sic nobis dimitti debita postulemus secundum quod et ipsi debitoribus nostris dimittimus, scientes inpetrari non posse quod pro peccatis petimus, nisi et ipsi circa peccatores nostros paria fecerimus. idcirco et alio in loco dicit: in qua mensura mensi fueritis, in ea remetietur uobis et qui seruus post dimissum sibi a domino omne debitum conseruo suo noluit ipse dimiquia indulgere conservo noluit quod sibi a Domino indultum fuerat amisit, quae adhuc Christus fortius praeceptis suis majore censurae suae vigore praedixit: Cum steteritis, inquit, adorationem, remittite, si quid habetis adversus aliquem, ut Pater vester qui in coelis est remittat vobis peccata vestra. Si autem non remiseritis, neque pater vester qui in coelis est remittet vobis peccata vestra. Excusatio tibi nulla in die judicii superest, cum secundum tuam sententiam judiceris, et quod feceris, hoc et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
uidenter & salubriter ad monemur quod pec¬
catores sumus. qui propeccatis rogare ꝑpeuo¬
conpellimur : ũdum indulgentia dedõ p&itur
conseientue siue animus recordocut : uequisli
quasi inocens placeat & scextollendo plus puricoo
Iusas unor as docoliur peccare sȩcotidie duneouidie
propeccatis iubeur orare : sicdenique iohannis
inepistulasua ponit dicens : Sidixerimus quia
peccatum non habemus : nos ipsos decipimus &
ueritas in nobis non est: si autem confessi fueri¬
mus peccata nr̃a fidelis &iustus estdñs. qui nobis
peccata dimittat : Iepistolasua utrumque comple¬
xusest : quod erogare ꝓpeccatis debeamus
&in pecremus indulgentiã cumrogamus : Ideo
& fidelem dixitdm̃ ad dimit tenda peccata fidẽ
pollicitationis suae reseruantẽ : quia quiorare nos
prodelictis & peccatis docuit. paterna misericor¬
dia promisit &ueniã secuturam: Adiunxit plane
& addidit Legecestanos & conditione & sponsio¬

Expanded text:
videnter et salutariter admonemur quod pecvidenter et salutariter admonemur quod peccatores sumus, qui pro peccatis rogare compellimur! ut, dum indulgentia de Deo petitur, conscientiae suae animus recordetur. Ne quis sibi quasi innocens placeat et se extollendo plus pereat, instruitur et docetur peccare se quotidie, dum quotidie pro peccatis jubetur orare. Sic denique et Joannes in Epistola sua monet dicens: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus, et ueritas in nobis non est. si autem confessi fuerimus peccata nostra, fidelis et iustus est Dominus qui nobis peccata dimittat. in epistula sua utrumque conplexus est, quod et rogare pro peccatis debeamus et inpetremus indulgentiam cum rogamus. ideo et fidelem dixit Dominum ad dimittenda peccata fidem pollicitationis suae reseruantem, quia qui orare nos pro debitis et peccatis docuit paternam misericordiam promisit et ueniam secuturam. Adiunxit plane et addidit legem certa nos condicione et sponaio
Abbreviated transcription (Latin):
omnia promittit cidponi Nã cumdisint omnia&
habentidm̃ nihildeerit. sidõ ipse nondesit: sicdam¬
hel in leonum lacu iussuregis incluso prandium
diuinitus procuratur: &interferas esurientes
& parcentes. homodĩ pascitur: Fic alitur helias
infuga & solitudine : coruis minis trantibus &uo¬
lucribus cibum sibi ad portantibus. in persecuti¬
one nutritur: Atque humanae malitiae de¬
testanda crudelitas: ferae parcunt.: Aues pascurs
&homines insidiantur & saeuiunt: Posthaec
&ꝓpeccatis nr̃is praecamur dicentes: remitte
nobis debita nr̃a : sicut & nos remittimus debi¬
toribus nr̃is: Post subsidiumcibi. p&itur &ue¬
nia delicti : ut quiadõ pascitur indõ uiuat. Hec tan¬
tum praesenti & temporali uitae. sed a &ernae
consalatur : adquam ueniri potest. sipeccata
donentur : quaedebita dñs cippellatͣ sicut
in euangeliosuodicit: dimisitibi omne debitũ :
quia mero gasti: quã necessari e autẽ: quam pro¬

Expanded text:
omnia promittit adponi. nam cum Dei sint omnia, omnia promittit adponi. nam cum Dei sint omnia, habenti Deum nihil deerit, si Deo ipse non desit. sic Danieli in leonum lacum iussu regis incluso prandium diuinitus procuratur et inter feras esurientes et parcentes homo Dei pascitur. sic alitur Helias in fuga et solitudine coruis ministrantibus et uolucribus cibum sibi adportantibus in persecutione nutritur. adque — o humanae malitiae detestanda crudelitas ! – ferae parcunt, aues pascunt, et homines insidiantur et saeuiunt! Post haec et pro peccatis nostris precamur dicentes: et remitte nobis debita nostra, sicut et nos remittimus debitoribus nostris. post subsidium cibi petitur et uenia delicti, ut qui a Deo pascitur in Deo uiuat nec tantum praesenti et temporali uitae sed aeternae consulatur, ad quam ueniri pdonentur: quae debita Dominus appellat, sicut in Evangelio suo dicit: Dimisi tibi omne debitum, quia me rogasti . Quam necessarie autem, quam pro
Abbreviated transcription (Latin):
uenditis atque inusum pauperũ distributis thes¬
curum sibi condat in caelo eum dicit posse sẽ
sequra gloriã dominicae passionis iiitart
quiexpeditus & suc cinctus nulls laqueis reifani¬
liaris inuoluitur : sed solutus acliber facultates suas
addm̃ ante praemistas ipse quoque comito ur¬
& t que ut possit unus quisque nr̃m pararese sicdiscat
orare. & deorationis lege qualis essedebeat noscere:
Seque erum deesse cotidianũ cibus potest iusto:
Cum scribtum sit : Non occid& dñs fame animam
iustam: &iterum: Iunior fiu & senui & nonuidi
ustum derelictum neque semeneius quaerens
panem. Ite mdñs ꝓmittat & dicat: Polite cogitare
dicentes: quidedemus aut quidbibemus aut quid
uestiemur Haccenĩ nationes quaerunt: scitautem
paterur̃ : quiahorum omnium indigeius: quaerite
primo regnum &iustitiamdĩ: & haecm ad p¬
nuntur uobis : quaerentibus regnũ &iustitiã di

Expanded text:
uenditis adque in usum pauperum distributis thesuenditis adque in usum pauperum distributis thesaurum sibi condat in caelo. eum dicit posse se sequi et gloriam dominicae passionis imitari qui expeditus et succinctus nullis laqueis rei familiaris inuoluitur, sed solutus ac liber facultates suas ad Dominum ante praemissas ipse quoque comitatur. ad quod ut possit unusquisque nostrum parare se, sic discit orare et de orationis lege qualis esse debeat noscere. Neque enim deesse cottidianus cibus potest iusto, cum scriptumsit: non occidet Dominus fame animam iustam, et iterum: iuuenior fui et senui et non uidi iustum derelictum neque semen eius quaerens panem, item Dominus promittat et dicat: nolite cogitare dicentes: quid edemus aut quid bibemus aut quid uestiemur? haec enim nationes quaerunt. scit autem pater uester quia horum omnium indigetis. quaerite primo regnum et iustitiam Dei, et haec omnia adponentur uobis. quaerentibus regnum et iustitiam Dei
Abbreviated transcription (Latin):
dignitatem: Nihil inquid intulimus in hunc mundũ:
uerum nec auferre possumus :habentes itaque
ex hibitionẽ & tegumentum : his contentisumus:
Quiautem uolunt diuites fieri: incidunt intemp¬
tationes & muscipulã & desideria multa & no¬
centia : quae mergunt hominẽ inperditionem :
quidam ad peentes. naufragauerunt afide & con¬
serunt se doloribus multis: doc& nontantum
contemnendas. sed & periculosas esse diuitias :
Illicesse radicem malorum blandientium: caecita¬
tem mentis humanae occulta deceptione fallen¬
tium: Vnde & diuitem stultum saeculares copias
cogitantẽ. & se exuberantium fructuum largi¬
tate iactantem : redarguit dñs dicens: stulte
hac nocte expostulatur animatua : quae ergo
parasti cuus erunt. Ea&abatur stultus infructib
nocte moriturus: & cuiuita iã deeratuuccus bet¬
bundantiam cogitabat: Contra autemdĩs perfectũ
euconsum matum doc& fieri: quiomnibus suis

Expanded text:
firmitatem. nihil, inquit, intulimus in hunc mundum, firmitatem. nihil, inquit, intulimus in hunc mundum, uerum nec auferre possumus. habentes itaque exhibitionem et tegumentum his contenti sumus. qui autem uolunt diuites fieri incidunt in temptationem et muscipulas et desideria multa et nocentia quae mergunt hominem in perditionem equidam adpetentes naufragauerunt a fide et inseruerunt se doloribus multis. Docet non tantum contemnendas sed et periculosas esse diuitias, illic esse radicem malorum blandientium, caecitatem mentis humanae occulta deceptione fallentium. unde et diuitem stultum saeculares copias cogitantem et se exuberantium fructuum largitate iactantem redarguit Deus dicens: stulte, hac nocte expostulatur anima tua. quae ergo parasti cuius erunt? laetabatur stultus in fructibus nocte moriturus et cui uita iam deerat uictus abundantiam cogitabat. contra autem Dominus perfectum et consummatum docet fieri qui omnibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
remaneat a salite: Comminante ipso & dicente:
nisi ederitis carnem filuhominis & biberitis sar¬
tellogi: ut quis acculo renuntiauimus & diuitias
eius & pompas fide gratiae spĩtalis abiecimus
cibum nobis tantum pelamus & uictum : quando
instruat dñs &dicat: quinon renuntiat omniibis
quae sunt eius. nom potes⁊ meus discipulus esse:
Quiccutem xp̃i coepit esse discipulus. fecundum
magistri sui uocem renuntians omnibus. diur¬
nom deb&cibum p&ere nec in longum desideriea
p&itionis extendere Ipso iterum dñodicente &
oraescribente: nolite in crastinum cogita re:
crastinus enim dies ĩpse cogitabit sibi : sufficit
diei malitia sua: merito ergoxp̃i discipulus
uictum sibi indiem postulat quidecrastino cogitare
prohibeur. quia & contrarium sibi fit & repugnans
ut quaeramus insaeculo diu uiuere. quip&imus
regnum dĩ uelociter aduenire: sic & beatus apłs
mon& firmans & corroborans speinrãe acfidei

Expanded text:
remaneat a salute comminante ipso et dicente: remaneat a salute comminante ipso et dicente: nisi ederitis carnem filii hominis et biberitis santellegi, ut qui saeculo renuntiauimus et diuitias eius et pompas fide gratiae spiritalis abiecimus cibum nobis tantum petamus et uictum, quando instruat Dominus et dicat: qui non renuntiat omnibus quae sunt eius, non potest meus discipulus esse. qui autem Christi coepit esse discipulus secundum magistri sui uocem renuntians omnibus, diurnum debet cibum petere nec in longum desideria petitionis extendere ipso iterum Domino praescribente et dicente: nolite in crastinum cogitare: crastinus enim dies ipse cogitabit sibi. sufficit diei malitia sua. merito ergo Christi discipulus uictum sibi in diem postulat qui de crastino cogitare prohibetur, quia et contrarium sibi fit et repugnans, ut quaeramus in saeculo diu uiuere qui petimus regnum Dei uelociter aduenire. sic et beatus apostolus monet formans et corroborans spei nostrae ac fidei
Abbreviated transcription (Latin):
&xp̃s est: & panis hic omnium non est sedñr est
& quo modo dicimus paternoster quia intelle¬
gentium & credentium pater est: sic & panem
nrm̃ uocamus. quia xp̃s eorum quicorpus eius
contingimus panis est: Hunc autem panẽ dare
nobis cotidie postulamus : Nequi in xp̃osumus
& eucharistiam cotidie adcibum salutis accipi¬
mus: Intercedente aliquo grauioridolicto dũ
absenti & non communicantes. a caelestipane
prohibemur. axp̃icorpore separemur Xp̃o¬
ipso praedicante & dicente: Egosum panis uitie
quidecaelo descendi: si qui ederit de meo pane:
uiuit in a&ernum: Panis autem que megodede¬
ro caromea est : ꝓsae culiuita : quando erro
dicit in a&ernum uiuere siquiederit de eius
pane & manifestumest eos uiuere qui conpias
eius adtingunt & euchatistiam iur ecommunica¬
onis accipiunt. Iticontra timendumest corandũ
mredumqui abstentus separatur axp̃ĩ corpore. alienis¬

Expanded text:
Christus est et panis hic omnium non est, sed noster est. Christus est et panis hic omnium non est, sed noster est. et quomodo dicimus pater noster, quia intellegentium et credentium pater est, sic et panem nostrum uocamus, quia Christus eorum qui corpus eius contingimus panis est. hunc autem panem dari nobis cottidie postulamus, ne qui in Christo sumus et eucharistiam eius cottidie ad cibum salutis accipimus intercedente aliquo grauiore delicto, dum abstenti et non communicantes a caelesti pane prohibemur, a Christi corpore separemur ipso praedicante et dicente: ego sum panis uitae qui de caelo descendi. si qui ederit de meo pane, uiuet in aeternum. panem autem quem ego dedero caro mea est pro saeculi uita. quando ergo dicit in aeternum uiuere si qui ederit de eius pane, ut manifestum est eos uiuere qui corpus eius adtingunt et eucharistiam iure communicationis accipiunt, ita contra timendum est et orandum, ne dum quis abstentus separatur a Christi corpore
Abbreviated transcription (Latin):
a mone dñs &umn inimicos diligerpeedpicohis
quoque quinos ꝑsequuntur orarens pe sunnus
tesesse coeperunt ut eacirea illos uolurtds dito
per fecit I nam cumdis cipuli cebeo os toloi or
pfellentur edsalterrat. apostolus porimum
hominem uoce decerra elimo secundũ uero
deculon: Netito & nos quiesse debemus patriedõ
surules quis olem suum oriri facit superbonos
&umalos supluit super iustos &iniustos. sic o xp̃o
monente oramus & p&limus ut precem proon¬
mumsilute facimus: ut quomodo in caelo idest
mnobis perfidem nram uoluntasdi factaest
ut essemus ccaelo Ita &interra hoc est in illis
credentibus fiat uoluntas dĩ : ut qui ad huc sunt pri¬
ma natiuitate terreni. incipiant essecaelestes
exaqua &spũnati. Procedente oratione postu¬
lamus & dicimus: Panem nrm̃ cotidianum dano¬
bis hodie: quod potest & spĩtaliter & simpliciter
intellegi: quia uterque intellectus utilitate
diuina proficit ad salutem : Nampanis uita

Expanded text:
 monet Dominus etiam inimicos diligere et pro his quoque qui nos persecuntur orare, petamus et tes esse coeperunt, ut et circa illos uoluntas Dei fperfecit. nam cum discipuli ab eo iam non terra appellentur sed sal terrae et apostolus primum hominem uocet de terrae limo, secundum uero de caelo, merito et nos qui esse debemus patri Deo similes, qui solem suum oriri facit super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos, sic Christo monente oramus et petimus, ut precem pro omnium salute faciamus, ut quomodo in caelo id est in nobis per fidem nostram uoluntas Dei facta est ut essemus e caelo, ita et in terra hoc est in illis nolentibus fiat uoluntas Dei, ut qui adhuc sunt prima natiuitate terreni incipiant esse caelestes ex aqua et spiritu nati. Procedente oratione postulamus et dicimus: panem nostrum cottidianum da nobis hodie. quod potest et spiritaliter et simpliciter intellegi, quia et uterque intellectus utilitate diuina proficit ad salutem. nam panis uitae
Abbreviated transcription (Latin):
gimus: sic & regnumdĩ potest ipse intellegi.
quia in illo regnaturisumus : Deneautem regnũ
dĩ p&imus idestregnum caeleste : quia est &ter¬
restre regnum: s ed quirenuntiauit ĩã saeculo:
maior est honorihus eius e regno: &ideo quise
dosi derpo dontinus qutem orationes e sicute suc

Expanded text:
gimus, sic et regnum Dei potest ipse intellegi, gimus, sic et regnum Dei potest ipse intellegi, quia in illo regnaturi sumus. bene autem regnum Dei petimus id est regnum caeleste, quia est et terrestre regnum. sed qui renuntiauit iam saeculo maior est et honoribus eius et regno. et ideo qui se desiderat. continua autem oratione et prece opus
Abbreviated transcription (Latin):
& iudex ñr. sc̃ificato ase &inuificato. comminatur
iam non delinquere nequidei deerius fut:
Hanc continuis orationibus praecẽ facimus
Hoc diebus ac noctibus postulemus. ut scĩficatio & uiui¬
ficatio quaededĩ gratia sumitur. ipsius protatione
seru&ur : sequitur in oratione: adueniat reg̃num
tuum: regnum &iam dĩ repraesentari nobis p&imus :
sicut & nomeneius ut in nobis scĩfic&ur. postulamus:
Nocmds̃ quando non regnat : aut apud eum quando
incipit. quod & semper fuit. &esse non desinit.
Nostrum regnum pelimus aduenire. axpõ nobis
rȩpmis sum xp̃isanguine & passione quae situm:
ut qui in saẽculo ante seruimus. postmodum xp̃o
dominante regnemus : sicut ipse pollic&ur
& dicit: Venite benedicti patrismei : percipite
regnum quod uobis paratum est ab origine mundi
num dĩ. quem uenire cotidie cupimus : cuius ad¬
uentus ut cito nobis repraesenteur. optamus :
lam cum resurrectio ipsesit quia in ipsore sur¬

Expanded text:
et iudex noster sanato a se et uiuificato comminatur et iudex noster sanato a se et uiuificato comminatur iam non delinquere, ne quid ei deterius fiat, hanc continuis orationibus precem facimus, hoc diebus ac noctibus postulamus ut sanctificatio et uiuificatio quae de Dei gratia sumitur ipsius protectione seruetur. Sequitur in oratione: adueniat regnum tuum. regnum etiam Dei repraesentari nobis petimus, sicuti et nomen eius ut in nobis sanctificetur postulamus. nam Deus quando non regnat, aut aput eum quando incipit quod et semper fuit et esse non desinit ? nostrum regnum petimus aduenire a Deo nobis repromissum, Christi sanguine et passione quaesitum, ut qui in saeculo ante seruiuimus postmodum Christo dominante regnemus, sicut ipse pollicetur et dicit: uenite, benedicti patris mei, percipite regnum quod uobis paratum est ab origine mundi. num Dei quem uenire cottidie cupimus, cuius aduentus ut cito nobis repraesentetur optamus. nam cum resurrectio ipse sit, quia in ipso resur
Abbreviated transcription (Latin):
corpore uestro. Post hoc dicimus
sanctificetur nomen tuum: non
quod optemus deo ut sanctificetur
orationibus nostris: ⁊sed quod
petamus a deo ut nomen eius
sanctificetur in nobie. Cȩterum.
a quo deus sanctificatur ⁊ qui
ipse sanctificat. Sed quia ipse
dixit. sancti estote. quoniam &¬
ego sanctus sum: ideo petimus seneo¬
samus ut qui in baptismo saneti¬
ficati sumus in eo quod esse
praecamur: opus test enim nobis cotidicdi
cificatio utqui cotidiae delinquimus delict
nra sc̃ificatione a sidua repurgemus : quae
atensit sci ficatio quae nobis dedĩ dignatione
confestur. apostolus praedicat dicens : Heque
fornicarii. Neque idolis seruientes . Neque a¬
ulteri. Neque molles. Neque masculorum ad pe¬
titores Neque fures neque fraudulenti
Deque ebriosi Neque maledici Neque raptores
regnumdĩ possidebunt : & haec quidãm fu¬
istis : sed ab lutiestis. sediustificatiestis. in nomi¬
ut in nobis permaneat. oramus : & quia dñs

Expanded text:
corpore uestro. Pocorpore uestro. PoSanctificetur nomen tuum, non quod optemus Deo ut sanctificetur orationibus nostris, sed quod petimus ab eo ut nomen ejus sanctificetur in nobis. Caeterum a quo Deus sanctificatur, qui ipse sanctificat? sed quia ipse dixit: Sancti estote, quia ego sanctus sum , id petimus, et rogamus, ut qui in baptismo sanctificati sumus, in eo quod esse precamur. Opus est enim nobis quotidiana sanctificatio, ut qui cottidie delinquimus delicta nostra sanctificatione adsidua repurgemus. quae autem sit sanctificatio quae nobis de Dei dignatione confertur apostolus praedicat dicens: neque fornicarii neque idolis seruientes neque adulteri neque molles neque masculorum adpetitores neque fures neque fraudulenti neque ebriosi neque maregnum Dei possidebunt. Et haec quidam fuistis: sed abluti estis, sed sanctificati estis, ut in nobis permaneat oramus, et quia Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
Quanta autem domini indulgentia. qua-¬
nta cirea nos dignationis eius & bonita¬
tis libertas: ut sic nos uoluerit orationẽ
celebrare in conspectu dei. ut deum pa¬
trem uocemus: & ut est xristus dei filius:
sic & nos dei filios nuncupemus. Iuod
nomen nemo nostrum in oratione aude¬
ret adtingere: nisi ipse nobis sic permisie¬
set orare. Meminisse itaque fratres di¬
lectissimi & scire debemus. quia quando
deum patrem dicimus. quasi filii dei
agere debemus: ut quomodo nos nobis
placemus de deo patre. sic sibi placeat¬
& ille de nobis. Conuersemur quasi
dei templa: ut deum in nobis constet
habitare. Nec sit degener actus noster
a spiritu: ut qui spirituales esse & cęles
tes cȩpimus. non nisi spiritualia & cęles¬
tia cogitemus. & agamus: quia ipse de
clarificabo: & qui me spernet sper-¬
netur. Beatus quoque apostolus in
epistola sua posuit. Non estis uestri
Empti enim estis prȩcio magno.
Clarificate & portate deum in

Expanded text:
Quanta autem Domini indulgentia, quaQuanta autem Domini indulgentia, quanta circa nos dignationis eius et bonitatis ubertas, ut sic nos uoluerit orationem celebrare in conspectu Dei, ut Dominum patrem uocemus et ut est Christus Dei filius sic et nos Dei filii nuncupemur: quod nomen nemo nostrum in oratione auderet adtingere, nisi ipse nobis sic permisisset orare. meminisse itaque, fratres dilectissimi, et scire debemus quia quando patrem Deum dicimus quasi filii Dei agere debemus, ut quomodo nos nobis placemus de Deo patre, sic sibi placeat et ille de nobis. conuersemur quasi Dei templa, ut Dominum in nobis constet habitare. nec sit degener actus noster ab spiritu, ut qui spiritales et caelestes esse coepimus non nisi spiritalia et caelestia cogitemus et agamus, quia et ipse clarificabo: et qui me spernent spernentur, beatus quoque apostolus iii epistula sua posuit : non estis uestri, empti enim estis pretio magno. clarificate et portate Deum in
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Ille enim homicida fuit ab initio: & in
ueritate non ftetit: quia ueritas non est in
illo. Et per isaiam prophetam deus clamat.
indignans. filios genui & exaltaui: ipsi au¬
tem me spreuerunt. Agnouit bos possessorem
suum & asinus prȩsepium domini sui: ifrael
autem me non cognouit. & populus meus
me non intellexit. Uae. gens peccatrix: po¬
pulus plenus peccatis: semen nequam: filii
scelesti. De reliquistis dominum: & in indig¬
nationem misistis illum. sanctum israel. In
quorum ex probratione. xristiani quando
oramus. pater noster dicimus: quia nofter
esse coepit. & iudaeorum qui eum reliquer̃
esse desiit. Nec peccator populus potest esse
filius : sed quibus remissa peccatorum datur
eis filiorum nomen asscribitur. ⁊ eis & ȩter¬
nitas repromittitur: domino ipso dicente.
Omnis qui facit peccatum: seruus est¬
peccati. Seruus autem non manet in do-¬
mo in ȩternum: filius manet in ȩternum.

Expanded text:
tis. ille enim homicida fuit ab initio et in tis. ille enim homicida fuit ab initio et in ueritate non stetit, quia ueritas non est in illo. et per Esaiam prophetam Deus clamat indignans: filios generaui et exaltaui, ipsi autem me spreuerunt. agnouit bos possessorem suum et asinus praesepium domini sui: Israel autem me non cognouit et populus me non intellexit. uae genti peccatrici, populo pleno peccatis, semen nequam, filii scelesti. dereliquistis Dominum et in indignationem misistis illum sanctum Israel. in quorum exprobrationem christiani quando oramus pater noster dicimus, quia noster esse iam coepit et Iudaeorum qui eum dereliquerunt esse desiuit. nec peccator populus potest esse filius, sed quibus remissa peccatorum datur, eis filiorum nomen adscribitur, eis et aeternitas repromittitur Domino ipso dicente: omnis qui facit peccatum seruus est. seruus autem non manet in domo in aeternum, filius manet in aeternum.
Abbreviated transcription (Latin):
menta tua seruauerunt. Item dominus in eu¬
angelio suo prȩcepit ne uocemus nobis pa-¬
trem. in terra: quod sit scilicet nobis unus
pater qui est in cęlis. Et discipulo qui menti¬
onem defuncti patris fecerat. respondit.
rat enim patrem suum mortuum: cum
sit credentium pater uiuus. Nec hoc solũ
fratres dilectissimi animaduertere & in¬
telligere debemus quod appellemus patrẽ
qui sit in cęlis: sed coniungimus & dicimus.
pater noster idest eorum qui credunt. eo¬
rum qui per eum sanetificati & gratiȩ spi¬
ritualis natiuitate reparati. filii dei esse cȩpe¬
runt. Quȩ uox etiam iudȩos perstringit. & per¬
cutit: qui xristum sibi per prophetas annun¬
tiatum. & ad se prius missum. non tantum
spreuerunt infideliter sed & crudeliter neca-¬
uerunt. ⁊ qui iam non possunt patrem deum
uocare. cum dominus confundat & redargu¬
at: dicens. Uos ex patre diabolo nati eftis:
& concupiscentias patris uestri facere uul¬

Expanded text:
mentum tuum seruauerunt. item Dominus in eumentum tuum seruauerunt. item Dominus in euangelio suo praecepit ne uocemus nobis patrem in terra, quod scilicet nobis unus pater qui est in caelis. et discipulo qui mentionem defuncti patris fecerat respondit: rat enim patrem suum mortuum, cum sit credentium pater uiuus. Nec hoc solum, fratres dilectissimi, animaduertere et intellegere debemus, quod appellemus patrem qui sit in caelis, sed coniungimus et dicimus pater noster, idest eorum qui credunt, eorum qui per eum sanctificati et gratiae spiritalis natiuitate reparati filii Dei esse coeperunt. quae uox Iudaeos etiam perstringit et percutit, quia Christum sibi per prophetas adnuntiatum et ad se prius missum non tantum spreuerunt infideliter sed et crudeliter necauerunt: qui iam non possunt patrem Dominum uocare, cum Dominus eos confundat et redarguat dicens: uos de diabolo patre nati estis et concupiscentias patris uestri facere uul
Abbreviated transcription (Latin):
quã multa breuiter in sermone collecta. sed in
uirtute sp̃ualiter copiosa: ut nichil omnino¬
prȩt̃missũ sit. quod non in prȩcib: atq oratio
Homo nouus renatus. & deo suo per eius gratiã
reftitutus: pater primo in loco dicit: quia filius
esse iam cȩpit. In sua inquit propria uenit: &
sui eum non receperunt. Iuot quot autem eum
receperunt: dedit illis potestatem ut filii dei
fierent: qui credunt in nomine eius. Qui ergo
credidit in nomine eius. & factus est dei filius..
hinc debet incipere: ut & gratias agat. & pro¬
fiteatur se dei filium. dum nominat patrem
sibi esse in cęlis deum: contestatur quoq int̾
prima statim natiuitatis suȩ uerba. renun-¬
tiasse se terreno & carnali patri: & patrem
solum nosse se & habere cȩpisse . qui sit in cȩ¬
lis : sicut scriptum est. Qui dicunt patri &
matri non noui te. & filios suos non agnoue.¬
runt: hi custodierunt prȩcepta tua: & testa¬

Expanded text:
quam magna, breuiter in sermone collecta sed in quam magna, breuiter in sermone collecta sed in uirtute sppraetermissum sit quod non in precibus atque oratioHomo novus, renatus, Deo suo per ejus gratiam restitutus, PATER primo in loco dicit quia filius esse jam coepit. In sua, inquit, propria venit et sui eum non receperunt; quotquot autem eum receperfierent, qui credunt in nomine eius.. qui ergo credidit in nomine eius et factus est Dei filius, hinc debet incipere, ut et gratias agat et profiteatur se Dei filium, dum nominat patrem sibi esse in caelis Deum, contestetur quoque inter prima statim natiuitatis suae uerba renuntiasse se terreno et carnali patri et patrem solum nosse se et habere coepisse qui sit in caelis, sicut scriptum est: qui dicunt patri et matri: non noui te, et filios suos non agnouerunt, hi custodierunt praecepta tua et testa