comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tem et sobriam optime noui. SUnde factũ
est. ut eos libros qui tͥ displicuerunt. et in qͥb
nom̃ meum alit̃ quam uelles positum comꝑ¬
isti: describendoᷤᷤ michiq mittendos uere fr̃na
planeq sincera dilectione curares Tantum
ergo ab est ut hinc tue caritati succeͥsseam quia
fecisti: ut potius nisi fecisses integro uire ami¬
cicie succensere deberem. Ago itaq uberes gr̃as
Quemadmodum a utẽ acceperim factum tuũ
hinc manifestius indicaui: quod hunc adte li¬
brum mox ut illos. legi. sine aliqua dilatiõe

Expanded text:
tam et sobriam optime noni! unde factum tam et sobriam optime noni! unde factum est, ut eos libros, qui tibi displicuerunt et in quibus nomen meum aliter quam uelles positum comperisti, describendos mihique mittendos uere fraterna planeque sincera dilectione curares. tantum ergo abest, ut hinc tuae caritati succenseam, quia fecisti, ut potius, nisi fecisses, integro iure amicitiae succensere deberem. ago itaque uberes gratias. quemadmodum autem acceperim factum tuum, hinc manifestius indicaui, quod hunc ad te librum, mox ut illos legi, sine aliqua dilatione
Abbreviated transcription (Latin):
dum temere audet defensare quod nescit. St̃¬
alia htimuns falla et absurda: in quib non
tam periculose uerumptamen atramitte ue¬
ritatis. exhorbitat. Que qm̃ multa sunt. et ad
ipsum etiam si dominus uoluerit aliquid de
libris eius uolo scͥbere: ibi forsitan omina. ił
si omnia non potuero plurima ostendã. Istum
autem librũ quẽ adte potius qui curã et fidĩ
nr̃s et existimationis mee. ut uebus catholicus
et uerus amicus fidelit̃ benigneq ge̾sisti quã
ad alium quenqũã scribendum pittaui. tu le¬
gendum dabis uel describendum qͣuib dandũ
tionem ita repͥmendam et redarguendam pu¬
taui. ut tñ eam diligam. nec dampnari s e¬
mendari uelim atq ita proficere in domo mag¬
sc̃ificatum. utile domino. ad ome opus boñ
semꝑ paratum. et bene uiuendo et sana docen¬
do. Porio autem si ipsum opportet ut diligã
sic̃ facio. quantomagis te fr̃ ciuus erga me
beniuolentiam. et euius catbolicam fidem cau¬

Expanded text:
dum temere audet defensare quod nescit. dum temere audet defensare quod nescit. huius hominis falsa et absurda, in quibus non tam periculose, uerum tamen a tramite ueritatis exorbitat, quoniam multa sunt, et ad ipsum etiam, si dominus uoluerit, aliquid de libris eius uolo scribere; ibi forsitan omnia uel, si omnia non potuero, plurima ostendam. Istum autem librum, quem ad te potius, qui curam et fidei nostrae et existimationis meae ut uerus catholicus et bonus amicus fideliter benigneque gessisti, quam ad alium quemquam scribendum putaui, tu legendum dabis uel describendum quibus potueritionem ita reprimendam et redarguendam putaui, ut tamen eum diligam nec damnari, sed emendari uelim atque ita proficere in domo magsanctificatum, utile domino, ad omne opus bonum semper paratum et bene uiuendo et sana dicendo. porro autem si ipsum oportet ut diligam, sicut facio, quanto magis te, frater, cuius erga me beniuolentiam et cuius catholicam fidem cau
Abbreviated transcription (Latin):
cubi ante carnem. et hoc merito incarnẽ
peccatricem fuisse detrusas ne dicant pecra¬
ta que in eis inuenta non sunt quia p̃scita
sunt merito fuisse punita. cum ad eam uitã
ubi ea commnitterent ꝑmisse non fuerint ꝑ¬
uenire. Nichil ergo istoꝵ quatuor dicentes.
qm̃ quodlibet eoꝵ falsum atq impiũ est. in¬
ueniant etiam scripturar de bac re certissima
destimonia. et hanc sententiam suam non
solum me ñ uetante. uer̃ etiam fauente. et
grãs agente defendant. Si autẽ ñ inueniunt
certissimã de hac ie auctoritatem diumorum
eloquioꝵ. et aliquid illoꝵ quatuor ꝑ mopiã
dicere compelluntur. cohibeant se ne ꝑ ipsam
in opiam etiam paruuloꝵ animas non hab̾e
originale pecratum. scdm pelagianã heresem
olim dampnabilem. nuꝑ imeq dampnatam
dicere compellantur. Melius ẽ enim homini fa¬
teri se nescire quod nescit. quam in heresim
uel dampnatam incurrere. uł nouã condere

Expanded text:
cubi ante carnem et hoc merito in carnem cubi ante carnem et hoc merito in carnem peccatricem fuisse detrusas; ne dicant peccata, quae in eis inuenta non sunt, quia praescita sunt, merito fuisse punita, cum ad eam uitam, ubi ea committerent, permissae non fuerint peruenire\'. nihil ergo istorum quattuor dicentes, quoniam quodlibet eorum falsum atque impium est, inueniant etiam scripturarum de hac re certissima testimonia et hanc sententiam suam non solum me non uetante, uerum etiam fauente et gratias agente defendant. si autem non inueniunt certissimam de hac re auctoritatem diuinorum eloquioium et aliquid illorum quattuor per inopiam dicere conpelluntrum animas non habere originale peccatum, secundum Pelagianam haeresim olim damnabilem, nuperrimeque damnatam, dicere compellantur. Melius est enim homini fateri se nescire quod nescit, quam in haeresim vel damnatam incurrere, vel novam condere,
Abbreviated transcription (Latin):
iuuenire. & paruulis sine baptismo de corpore
exeuntib solui posse orignale peccatum. et offe
rendum pro eis sacrificium corporis xp̃i. qui
ecclesia. eosq sine lauachro regenerationis de
hac uita emigrantes. non ad requiem tantum
multum absurda. que omnia colligere. atq in
isto libro digere longum uisum est. Absit gͦ
ut animar̃ ꝓpago si falsa ẽ. atalib refellatur.
et ammarum nouar̃ insufflatio si uera est:
a talib defendatur. Quamobrem quicũq
uolunt defendere. quod dicuntur anime no¬
ue nascentib insufflari. ñ de parentib trahi.
aliquid illoꝵ quatuor que supta commemora¬
ui caueant onnmodo hoc ẽ. ne dicant fieri
a dõ animas peccatrices ꝑ alienum originale
peccatum. ne dicant paruulos. qui sine bap¬
tisino exierint ꝑuenire posse ad uitam et̾nã
regnumq celoꝵ originali pecc̃o ꝑ quod libet
aliud resoluto. ne dicant animas peccasse ali¬

Expanded text:
invenire. Et « parvulis sine baptismo de corpore invenire. Et « parvulis sine baptismo de corpore exeuntibus solvi posse originale peccatum, et offerendum pro eis sacrificium corporis Christi\',nta in eius ecclesia, \'eosque sine lauacro regenerationis de hac uita migrantes non ad requiem tantum multum absurda. quae omnia colligere atque in isto libro digerere longum uisum est. absit ergo, ut animarum propago, si falsa est, a talibus refellatur et animarum nouarum insufflatio, si uera est, a talibus defendatur. Quamobrem quicumque uolunt defendere, quod dicuntur animae nouae nascentibus insufflari, non de parentibus trahi, aliquid illorum quattuor, quae supra commemoraui, caueant omni modo, hoc est: \'ne dicant a deo fieri animas peccatrices per alienum originale peccatum; ne dicant paruulos, qui sine baptismo exierint. peruenire posse ad uitam aeternam regnumque caelorum originali peccato per quodlibet aliud resoluto; ne dicant animas peccasse ali
Abbreviated transcription (Latin):
uere s natura. Nam de quo quisq nature sue
originem ducit: de illo nature sue genus duceli
negari sobrie nullo pacto potest. Iste autem
ita sibi est ipse contraruis. ut genus dei eẽ.aĩas
dieat. non natura s munere. Et tam̃ ñ factas
ex uichilo. s ex illo dicat originem ducere ac si
eas quod prius negauerat ad dei naturã reuio¬
care ñ dubitat. Animarum a utẽ nouarum
sine ꝓpagine insufflationem defendi quidem¬
minime prohibenus. s abeis qui potuerint
aliquid inuenire. uel in canonicis libris quod
non sit ambigirum dissoluende huic obliga¬
tissime questioni: uel in ratiocinationibꝰ sui qđ ñ
sit contrarium catholiee ueritat. Hon ata¬
lib qualis iste apparuit qui non urueniendo qͥd
diceret. et de liberationem suam nolendo suspẽ¬
dere uires suas omnino ñ metiens. ne taceret
animam peccatricem euius nullum meritum
seu bonum. seu malum. ante carnem potuit

Expanded text:
nere, sed natura. nam de quo quisque naturae suae nere, sed natura. nam de quo quisque naturae suae originem ducit, de illo naturae suae genus ducere negari sobrie nullo pacto potest. iste autem ita sibi est ipse contrarius, ut genus dei esse animas dicat non natura, sed munere et tamen non factas ex nihilo, sed ex illo dicat originem ducere; ac sic eas, quod prius negauerat, ad dei naturam reuocare non dubitat. Animarum autem nouarum sine minime prohibemus, sed ab eis qui potuerint aliquid invenire, vel in canonicis Libris, quod non sit ambiguum dissolvendae huic obligatissimae quaestioni; vel in ratiocinationibus suis, quod non sit contrarium catholicae veritati: non a talibus qualis iste apparuit, qui non inveniendo quid diceret, et deliberationem suam nolendo suspendere, vires suas omnino non metiens, ne taceret, animam peccatricem; » cujus nullum meritum, seu bonum seu malum, ante carnem potuit
Abbreviated transcription (Latin):
sine anuna accipimus: si quemad modum alia
testimonia docent habere humanam animã
xp̃m. ita et isti aliquib non ambiguis testi¬
monis ꝓpaginem astruerent animarum.
Pari uice igitur ad monemus etiam hos qui
animarũ propaginem destruunt. ut nouas
adeo anmias insufflari certis documentis asse¬
rant. Ꝙ tunc illud quod dictum est. os ex ossib
meis. et cara de carne mea. non tropice a
parte totum ut simul indelligatur et aĩa.
s ꝓprie de sola carne dictum ẽẽ. defendant. Que
cum ita sint : uideo librũ istum iam ẽẽ clau¬
dendum. Qmnia quippe que michi maxime
necessaria uidebantur continet: quib hi qͥ
legerint seiant cauere se deb̾e. ne huic homi¬
nĩ euius duos libros michi misisti in hoc con¬
sentiant. ut credant animas sic ex dei flatu. ẽẽ.
ut ñ sint ex nichilo. Hoc enim qui credit. et si
uerbis neget. re ipsa clamat. animas dei ha¬
bere substantiam: et ipsius genus. ẽe non mu¬

Expanded text:
sine anima accipimus, si, quemadmodum alia sine anima accipimus, si, quemadmodum alia testimonia docent habere humanam animam Christum, ita et isti aliquibus non ambiguis testimoniis propaginem astruerent animarum. pari uice igitur ammonemus etiam hos, qui animarum propaginem destruunt, ut nonas a deo sufflari animas certis documentis asserant et tunc illud, quod dictum est: os ex ossibus meis et caro de carne mea, non tropice a parte totum. ut simul intellegatur et anima, sed proprie de sola carne dictum esse defendant. Quae cum ita sint, uideo librum istum iam esse claudendum. omnia quippe, quae mihi maxime necessaria uidebantur, continet, quibus hi qui legerint sciant cauere se debere, ne huic homini, cuius duos libros mihi misisti, in hoc consentiant, ut credant \'animas sic ex dei flatu esse, ut non sint ex nihilo\'. hoc enim qui credit, etsi uerbis neget, re ipsa clamat animas dei habere substantiam et ipsius genus esse non mu
Abbreviated transcription (Latin):
mentari homies qui ex hoc putant amim̃ã
mulieris non ẽẽ. de anima uiri quia non est
dietuni anima de amma mea. s caro de car¬
ne mea. Quemadmodum argumentant᷑ apolli¬
nariste. uł quicumq sunt alii. ad uersus am¬
mam domim. quã propterea negant. quia
scriptum legunt. uerbum caro factum est.
bs istis propterca dr̃ carnis nomine sola̾re scͥp¬
turam totum hominem nuncupare sicuti est.¬
Si enim et amina inquiunt ibi esset: debuit
dici uerbum homo factum ẽ. Et uidebit oĩs
caro salutare dei. Non enm caro sine am¬
ma uidere aliquid potest. quia plurmus aliis
sanctarum scripturar̃ locis. ñ solum carnem.
uerum etiam animã bumanam. idẽ. rationa¬
lem. in esse homini xp̃o. sine ulla ambiguitate
monstratur. Unde et isti aquib animarum
propago defenditur. possent accipere a parte
totum ẽẽ. dictum os de ossib meis et caro de
carne mea. ut illic intelligeretur et anima.
quemadmnodum nerbum carnem factum. non

Expanded text:
mentari homines, qui ex hoc putant animam mentari homines, qui ex hoc putant animam mulieris non esse de anima uiri, quia non est dictum: \'anima de anima mea\', sed: caro carne mea, quemadmodum argumentantur Apollinaristae uel quicumque sunt alii aduersus animam domini, quam propterea negant, quia scriptum legunt: uerbum caro factum est.Sed istis propterea dicitur, carnis nomine solere Scripturam totum hominem nuncupare, sicut \'si enim et anima\', inquiunt, \'ibi esset, debuit dici: uerbum homo factum est\'. sed iscaro salut a r e d e i; non enim caro sine anima uidere aliquid potest —, quia plurimis aliis sanctarum scripturarum locis non solam carnem, uerum etiam animam humanam, id est rationalem, inesse homini Christo sine ulla ambiguitate monstratur. unde et isti, a quibus animarum propago defenditur, possent accipere a parte totum esse dictum: os de ossibus us mis et caro de carne mea, ut illic intellegeretur et anima, quemadmodum uerbum carnem factum non
Abbreviated transcription (Latin):
nem. ex eo quod non sufflauit deus infaciem
mulieri. aliquid ad uiuantur. Nec illi qui eã
negant ideo quia non dixit adam anima de
auima mea debent sibi ꝑsuadere quod nesci¬
unt. Sicut enim eadem non soluta. s manen¬
te questione potuit tacere scriptura. quod mu¬
lier dõ sufflante. sicut uir eius acceperit anim̃a:
sic eadem non soluta s manente questione po¬
tuit tacere scriptura. ut adam non diceret aĩa
de anima mea. Ac ꝑ hoc si pͥme mulieris am¬
ina exiuro est: a parte totum significatum
est. ubi legitur. hoc nunc os ex ossib meis et ca¬
caro de carne mea. cũ tota exuiro non caro sola
sid sumpta. Si autem ñ ẽ. ex uiro. s eam deus in¬
sufflauit sicut iuro: a toto pars significata est.
ubi legitur de uiro suo sumpta ẽ. cum caro eus
non tõta sit sumpta. Quapropt̃ cum his testi¬
moniis ꝙ. ad hanc rem ꝑtinet utiq ambigius.
non soluatur ħ questio. Iuud tam̃ scio sic argu¬

Expanded text:
nem, ex co, quod non sufflauit deus in faciem nem, ex co, quod non sufflauit deus in faciem mulieris, aliquid adiuuantur nec illi, qui eam negant, ideo quia non dixit Adam: \'anima de anima mea\', debent sibi persuadere quod nesciunt. sicut enim eadem non soluta, sed manente quaestione potuit tacere scriptura, quod mulier deo sufflante sicut uir eius acceperit animam, sic eadem non soluta, sed manente quaestione potuit tacere scriptura, ut Adam non diceret: \'anima de anima mea\'. ac per hoc, si primae mulieris anima ex uiro est, a parte totum significatum est, ubi legitur: hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne mea, cum tota ex uiro, non caro sola sit sumpta. si autem non est ex uiro, sed eam deus insufflauit sicut uiro, a toto pars significata est, ubi legitur: de uiro suo sumpta est, eum caro eius, non tota sit sumpta. Quapropter, cum his testimoniis, quod ad hanc rem pertinet, utique ambiguis non soluatur haec quaestio, illud tamen scio sic argu
Abbreviated transcription (Latin):
sationem. Utiq pietas intus est. in anima uł
isp̃u. Et tam̃ mulieres appellate sunt. etiam
ut se uitus ornarent ubi nullus est sexus. Cũ
itaq isti sic int̾ se alternante sermone certaue¬
rint: ego int̾ eos sic iudico. ut ne incognitis
fidant et temere audeant affirmare. quod
nesciunt. utrosq commoneam. Si enĩ scrip¬
tum esset. in sufflauit flatum uite in faciem
mulieris. et facta ẽ. ĩaiãm uiuam. nec sic
ẽẽt iam consequens. ut non ꝓpagaretur expa¬
rentib anima. nisi etiam de alioꝵ hoc scriptũ
similites legeretur. fieri enim potunt. ut ñ¬
brum non animatum de corpore extractum in¬
digeret animari. filii uero anima. ex patre ꝑ
matrem ꝓpaginis tranffusione traberetur. Cum
uero tacitum ẽ. occult᷑um ẽ. non negatum. s
neq affirmatum. Ac ꝑ hoc sicub forte non ta¬
citum est clariorib documentis est adstruendũ.
Unde nec illi qui defendunt anmar̃ ꝓpagi¬

Expanded text:
sationem. utique pietas intus est in anima ucl sationem. utique pietas intus est in anima ucl in spiritu, et tamen mulieres appellatae sunt, etiam ut se intus ornarent, ubi nullus est sexus. Cum itaque isti sic inter se alternante sermone certauerint, ego inter cos sic iudieo, ut, ne incognitis fidant et temere audeant affirmare quod nesciunt, utrosque commoneam. si enim scriptum esset : \'insufflauit flatum uitae in faciem mulieris et facta est in animam uiuam\', nec sic esset iam consequens, ut non propagaretur ex parentibus anima, nisi etiam de filio eorum hoc scriptum similiter legeretur. fieri enim potuit, ut membrum non animatum de corpore extractum indigeret animari, filii uero anima ex patre per matrem propaginis transfusione traheretur. cum uero tacitum est, occultatum est, non negatum, sed neque affirmatum. ac per hoc sicubi forte non tacitum est, clarioribus documentis est astruendum. unde nec illi, qui defendunt animarum propagi
Abbreviated transcription (Latin):
huius rei cognitione fraudasset. Ad illud uero
quod ait adam. hoc uunc os ex ossib meis ꝙ
spũ meo. uel de anima mea. sic abeis responde¬
ri potest. quem admodum suꝑuis demonst᷑¬
tum est. ut a parte totum intelligatur. hoc
dictum os et caro mea s que anim̾ata fuerͥit
detracta non mortua. Neq enu hoc omni¬
potentem facere potuisse: Idõ negandum ẽ
quia nullus hominum potest aliquid eum
anima de humana carne p̃cidere. Nam ꝗ.
caro eius sumpta ẽ. Hic utiq illi qui contra
sentiunt posunt dicere. qr ñ scr̃iptũ ẽ. carnẽ
mulieris. s multerem de uiro suo fumptam to¬
tam debere accipi cum anima et sp̃u. Nam
et si anima sexu caret ñ tam̃ quando appel¬
lantur mulieres excepta anina eas uecesse est in¬
telligi. Alioquin non tea se ad monerentur or¬
nare non indortis crinib aut auro uel marga¬
ritis. aut ueste preciosa. s quod decet inquit
mulieres ꝓmittentes pietatem ꝑ bonam conuer¬

Expanded text:
huius rei cognitione fraudasset. ad illud uero huius rei cognitione fraudasset. ad illud uero quod ait Adam: hoc nunc os ex ossibus meis et spiritu meo\' uel \'de anima mea\', sic ab cis responderi potest. quemadmodum superius demonstratum est, ut a parte totum intellegatur hoc dictum \'os et caro mea\', sed quae animata fuerint detracta, non mortua. neque enim hoc omnipotentem facere potuisse ideo negandum est, quia nullus hominum potest aliquid cum anima de humana carne praecidere. nam quod iro suo caro eius sumpta est\'? hic itaque illi qui contra sentiunt possunt diccre, quia non scriptum est carnem mulieris, sed mulierem de uiro suo sumptam. totam debere accipi cum anima et spiritu. nam etsi anima sexu caret, non tamen quando appellantur mulieres excepta anima eas necesse est intellegi. alioquin non ita se ammonerentur ornare: non in tortis crinibus aut auro uel margaritis aut ueste pretiosa, sed quod decet, inquit, mulieres promittentes pietatem per bonam conuer
Abbreviated transcription (Latin):
cum sola eius caro sepulta sit. Iam illud qđ
in hoc apłi testimonio positum est. quia ip̃se
putationem. puto quod neminem moueat.
Ipse enim dat. s adhuc querimus unde det.
utrum ex noua in sufflatione: an ex ꝓpagine.
Ipse quippe dare etiam carnis substantiam
iectissime dicitur: quam tam̃ dare ex propa¬
gine non negatur. Nunc uideamus illud
exgenesi testimonium. ubi facta mulier de la¬
tere uiri adducta ẽ. ad eum. et dixit. Hoc nunc
os exossib meis: et caro de carne mea. Hoc qͥppe
iste putat quod dicere debuerit adam. anima
illo tractum ẽẽt. S illi qui ꝓpaginẽ asserutł
animarum. hinc se putant inuictius suam
niunire sententiam: quia cum scriptum sit de¬
traxisse deum costam de latere uiri. eamq edi¬
ficasse in mulierem. Non ẽ. additum quod in esꝰ
faciem sufflauerit flatum uite : idõ inquiunt.
quia iam deuiro fuerat anmata. Nam siñ
fuisset: nequaquam nos inquuint sc̃a scͥptura

Expanded text:
cum sola eius caro sepulta sit. iam Llud quod cum sola eius caro sepulta sit. iam Llud quod in hoc apostoli testimonio positum est, quia ipse driorem disputationem puto quod neminem moueat; ipse enim dat. sed adhuc quaerimus unde det, utrum ex noua insufflationc an ex propagine. ipse quippe dare etiam carnis substantiam rectissime dicitur, quam tamen dare ex propagine non negatur. Nunc uideamus illud de Genesi testimonium, ubi facta mulier de latere uiri adducta est ad eum et dixit: hoc nunc os ex ossibus meis is et caro de carne m ea. hoc quippe iste putat, \'quod dicere debuerit Adam: "anima illo tractum esset\'. sed illi qui propaginem asserunt animarum, hinc se putant inuictius suam munire sententiam, quia, cum scriptum sit detraxisse deum costam de latere uiri eamque aedificasse in mulierem, non est additum, quod in eius faciem sufflauerit flatum uitae; ideo, inquiunt, quia iam de uiro fuerat animata. nam si non fuisset, nequaquam nos, inquiunt, sancta scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
uno sanguine.tanquam propterea sola caro ꝑ¬
tineat ad pro paginem. Si enim hoc ẽ uer̃ ꝗ.
isti asser̃. ut ñ sit anima ex anima. s caro ex
carne sit tantũ: ita dictum est ex uno sangui¬
ne. ut ñ totus homo significaret᷑ a parte. sed
tantum unius hominis caro. Illud uero quod
dictum ẽ. in quo omnes peccauer̃. sola om̃iũ
hominum caro intelligenda ẽ. que inde trans¬
fusa est: a toto partẽ significante scriptura.
Si autem illud est uer̃ quod totus hõ ex toto
cauer̃. hic autem tiopice ex uno sanguine
totum significatur a parte. idẽ. totus homo:
qui ex auima constat et carne. uel potiꝰ ut
iste amat loqui. ex anma et spiritu et carne.
Nam et exparte totum. et extoto partem diui¬
na elequia significare consuer̃. Ex parte enim
totum significatum ẽ. ubi legitur ad te omĩs
caro ueniet. quia ex carne inrtellitur totus hõ.
Extoto autem pars cum dicitur xp̃c sepultus.

Expanded text:
uno sanguine, tamquam propterea sola caro puno sanguine, tamquam propterea sola caro pertineat ad propaginem. si enim hoc est uerum, quod isti asserunt, ut non sit anima ex anima, sed caro ex carne sit tantum, ita dictum est e x uno sanguine, ut non totus homo significaretur a parte, sed tantum unius hominis caro; illud nero quod dictum est: in quo omnes peccauerunt, sola omnium hominum caro intellegenda est, quae inde transfusa est, a toto partem significante scriptura. si autem illud est uerum, quod totus homo ex toto cauerunt\', hic autem tropice \'ex uno sanguine\' totum significatur a parte, id est totus homo. qui ex anima constat et carne, uel potius, ut iste amat loqui, ex anima et spiritu et carne. nam et ex parte totum et ex toto partem diuina eloquia significare consuerunt. ex parte enim totum significatum est, ubi legitur: ad te omnis caro ueniet, quia ex carne intellegitur totus homo; ex toto autem pars, cum dicitur Christus sepultus,
Abbreviated transcription (Latin):
patte totum significante locutioras: modo.
Si eium ipsis licet intelligere aparte totum
ꝙ seriptum est. et factus ẽ homo in animani
iuuentem. ut illic in telligatur et sp̃e. De quo
scriptura ibi tacuit: cur non aliis. liceat sic
accipere quod dictum ẽ. ex uno sanguine.
ut illic et anima et sp̃c possit intelligi. Quo
homo significatus nomine sanguinis. non so¬
lum constat excorpore. uer̃ etiam examuna
et spiitu. Sicut enum qui ꝑ paginẽ defendit
animarum. ñ hinc istum debet̾ oppͥmere qr
de pͥmo homine scriptum ẽ. inue et̃s iu
quo omnes peccauer̃. Non eium dictum est
in quo omnium caro peccauit. s om̃s dictum
est. id ẽ. omnes homines. Cum homo ñ sola sit
caro. Sicut ergo hinc iste non debet oppͥmi.
quia forte ita dictum ẽ. omnes homines. ut
scđni solam carnem intelligerentur: sic iste
non hinc debet p̾mere defensores pro paginis
animaꝵ. quia dictum ẽ. genus hominum ex

Expanded text:
parte totum significante locutionis modo. parte totum significante locutionis modo. Si enim ipsi licet intelligere a parte totum quod scriptum est, Et factus est homo in animam vivam ; ut illic intelligatur et spiritus, de quo Scriptura ibi tacuit: cur aliis non liceat sic accipere quod dictum est, ex uno sanguine; ut illic et anima et spiritus possit intelligi, quoniam homo significatus nomine sanguinis, non solum constat ex corpore, verum etiam ex anima et spiritu? Sicut enim qui propaginem defendit animarum, non hinc istum debet opprimere, quia de primo homine scriptum est, In quo omnes peccaverunt : non enim dictum est, \'in quo omnium caro peccauit\', sed \'omnes\' dictum est, id est omnes homines, cum homo non sola sit caro —. sicut ergo hinc iste non debet opprimi, quia forte ita dictum est \'omnes homines\', ut secundum solam carnem intellegerentur, sic iste non hinc debet premere defensores propaginis animarum, quia dictum est: omne genus hominum ex
Abbreviated transcription (Latin):
siue sodm̃ solum corpus siue sedm̃ totum quo
constat humana natura. Nichil enim hoꝵ
tanquam certum affirmamius. s quid hoꝵ
uer̃ sit adhuc querimus. Ꝙ uir ꝑ mulierẽ
siue ex patre tota homiruis natura ducatur
que ꝑ mulierem nascitur siue sola caro. uñ
adhuc questio ẽ. Omnia tam̃ ex dõ unde nul¬
la questio est. id. ẽ. et corpus. et amuna. et spẽ.
et uiri. et mulieris. Et si enim ñ ex dõ nata uł
tracta sunt. uł manarunt. ita ut eius natu¬
re sint tamen ex deo sunt. Aquo enim creata.
condita. facta sunt: ab illo habent ut sint
tam et spiritum. Deinde addendo. fecitq ex
uno sanguine omne genus hominum. aiãm
et spm̃ originaliter reculit ad auctorem. cor¬
pus ad traducem. Inimo uero qui nou uult
temere. amimar̃ negare propaginem. anteꝗͣ
liquido clareat utrum ita an non ita sit. ha¬
bet quod in istis uerbis apłi intelligat. Exu¬
no eum sanguine dixisse ex uno homine a

Expanded text:
siue secundum solum corpus siue secundum totum. quo siue secundum solum corpus siue secundum totum. quo constat humana natura — nihil enim horum tamquam certum affirmamus, sed quid horum uerum sit adhuc quaerimus — et uir per mulierem, siue ex patre tota hominis natura ducatur, quae per mulierem nascitur, siue sola caro, unde adhuc quaestio est, omnia tamen ex deo, unde nulla quaestio est, id est et corpus et anima et spiritus et uiri et mulieris. etsi enim non ex deo nata uel tracta sunt uel manarunt, ita ut eius naturae condita, facta sunt, ab illo habent ut sint. 28.  omnibus vitam et spiritum; deinde addendo, Fecitque ex uno sanguine omne genus hominum : animam et spiritum originaliter retulit ad auctorem, corpus ad traducem. » Imo vero qui non vult temere animarum negare propaginem, antequam liquido clareat utrum ita, an non ita sit, habet quod in istis verbis Apostoli intelligat, ex uno cum sanguine dixisse, ex uno homine, a
Abbreviated transcription (Latin):
ex deo. Que omnia nisi de quib loquebatur. id
est et ille uir ex quo mulier. et illa mulies
que ex uiro. et ille uir qui ꝑ mulierem: Neq
enim ille uir ꝑ mulierem ex quo uiro mulier:
s uir qui natuis est. postea ex iuro ꝑ mulierẽ.
quemadmodum hodieq nascuntur. Ac ꝑ ħ
si cum ista diceret apłs de corporib loqueba¬
tur: proculdubio corpora utriusq sexus ex
dõ. Porro si non uult ex deo. ẽẽ. hominum nͥ
animas et sp̃c. profecto etiam scdm̃ animã
et sp̃m mulier ex uiro. et nichil iam relin¬
quetur eis qui contra animarum ꝓpaginẽ
disputant. Si autem ita diuidit. ut dicat
mulierem ex iuro ẽẽ. scd̾m corpus. ex dõ aũt
scdm̃ ammam et spm̃: quomodo erit uer̃
quod ait apłs. omnia autem ex deo. si muli¬
eris corpus ita est ex uiro ut ñ sit ex dõͦ Qua¬
propter ut apostolus potius uer̾̃ loquatur
quam iste apło p̃feratur. Alulier ex iuro ẽ.

Expanded text:
ex deo. quae \'omnia\' nisi de quibus loquebatur, id ex deo. quae \'omnia\' nisi de quibus loquebatur, id est et ille uir, ex quo mulier, et illa mulier, quae ex uiro, et ille uir. qui per mulierem ? neque enim ille uir per mulierem, ex quo uiro mulier. sed uir. qui natus est postea ex uiro per mulierem. quemadmodum hodieque nascuntur. ac per hoc si, cum ista diceret apostolus, de corporibus loquebatur, procul dubio corpora utriusque sexus ex deo. porro si non uult ex deo esse hominum nisi animas et spiritus, profecto etiam secundum animam et spiritum mulier ex uiro et nihil iam relinquetur eis qui contra animarum propaginem disputant. si autem ita diuidit, ut dicat mulierem ex uiro esse secundum corpus, ex deo autem secundum animam et spiritum, quomodo erit uerum quod ait apostolus: omnia autem ex deo, si mulieris corpus ita est ex uiro. ut non sit ex deo? quapropter ut apostolus potius uerum loquatur, quam iste apostolo praeferatur, mulier ex uiro est
Abbreviated transcription (Latin):
omines qui ammar̃ pro paginem destruunt
corpus tantum masculinum et femmminum si¬
gnificari ᷑ apłs dicens. sicut enĩ mulier ex uiro:
ita et uir ꝑ mulierem. quia mulier ex uiro
facta est. ut etiam uir ꝑ mulierem post ea nas-¬
ceretur. Si ergo ħ apłs dicens non etiam ani¬
mas et sp̃c s tantum corpora utriusq sexus
uolebat intelligi.cur continuo subiunxit. oĩa
autera ex deo. Nisi quia et corpora ex dõ: Ita
quippe ait. Sicut enim mulier ex uiro: ita
et uir per mulierem. Omnia autem ex deo.
Eligat ergo iste. unde sit dictum. Si de corpo¬
rib profẽcto et corpora ex deo sunt. Quid est
ergo quod ubicumq iste in scripturis legit
ex deo quando de hominib agitur. ñ et corꝑa
si tantum animas et sp̃c uult intelligi : Si
uero quod dictum est omnia autem ex dõ. et de
corpore utriusq sexus. et de anima ac spũ dic¬
tum est: ergo scdm̃ omnia. est mulier ex iuro.
Mulier eium ex uro. uir ꝑ mulierem: omnia

Expanded text:
omnes, qui animarum propaginem destruunt. omnes, qui animarum propaginem destruunt. corpus tantum masculinum et femininum significarit apostolus dicens: sicut enim mulier ex uiro ita et uir per mu lierem. quia mulier ex uiro facta est, ut etiam uir per mulierem postea nasceretur. si ergo haec apostolus dicens non etiam animas et spiritus, sed tantum corpora utriusque sexus uolebat intellegi, cur continuo subiunxit: omnia autem ex deo. nisi quia et corpora ex deo? ita quippe ait: sicut enim mulier ex uiro ita et uir per mulierem. omnia autem ex deo. eligat ergo iste unde sit dictum. si do corporibus. profecto et corpora ex deo sunt. quid est ergo. quod ubicumque iste in scripturis legit \'ex deo\', quando de hominibus agitur, non et corpora, sed tantum animas et spiritus uult intellegi? si uero quod dictum est: omnia autem ex deo, et de corpore utriusque sexus et de anima ac spiritu dictum est, ergo secundum omnia est mulier ex niro; mulier enim ex niro, uir per mulierem, omnia
Abbreviated transcription (Latin):
nescit se nescire fateatur. neq id quod ñdũ
didicit docere moliatur: ne comparetur non
peccorib s ilł hominib quos dicit apłs. llo
lentes legis ẽẽ. doctores: non intelligentes ne¬
q que locuntur: neq de quib affirmant. Dã
unde ẽ. quod ita scripturas de quib loquit᷑
non curat aduertere. ut cum legerit homi¬
nes ẽẽ. ex deo. non eos etiam scdm̃ corpus. sed
tantum scdm̃ animam et spm̃ exdeo. ẽẽ. con¬
tendat: Quod enim ait apłs. ex ipso sumus:
non uult iste. ad corpus s tantum ad anim̃a
et sp̃m. ẽẽ. referendum. Si ergo ex dõ non sunt
corpora: falsum est. quod scriptũ ẽ. Ex quo
omnia. ꝑ quem omnia. in quo omnia. Deĩn
ubi dicit idem apł̃s. sicut enum męlier ex u¬
io ita et uir ꝑ mulierem. exponat nob̾ iste ꝙͣ.
propaginem significare uoluerit: anime an
corporis. an utriusq s non uult ẽẽ. animas
ex ꝓpagine. Restat ergo ut scđm ipsum. atq

Expanded text:
nescit se nescire fateatur neque id quod nondum nescit se nescire fateatur neque id quod nondum didicit docere moliatur, ne comparetur non pecoribus, sed illis hominibus, quos dicit apostolus uolentes esse legis doctores non intellegentes? neque quae quuntur neque de quibus affirmant. Nam unde est, quod ita scripturas. de quibus loquitur, non curat aduertere, ut cum legerit homines esse ex deo. non eos etiam secundum corpus, sed \'tantum secundum animam et spiritum ex deo esse\' contendat? quod enim ait apostolus: ex ipso sumus, non uult iste ad corpus, sed tantum ad animam et spLitum esse referendum. si ergo ex deo non sunt corpora, falsum est quod scriptum est: ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia. deinde ubi dicit idem apostolus: sicut enim mulie - ex uiro ita et uir per mulierem, exponat nobis iste quam propaginem significare noluerit, animae an corporis an utriusque; sed non uult \'esse animas ex propagine\': restat ergo, ut secundum ipsum atque
Abbreviated transcription (Latin):
Quia et corporis menbra. et corporis sensus. Ꝙ
corporis formam. et corporis ommino substantiã.
ipse hominib dat quamuis exꝓpagine det.
Neq enim quia dominus ait. si fenum agri ꝙ
hodie ẽ et cras iiclibanum mittitur deus sic
uestit. nec ait uestiuit sicut pͥmum quando
instituit. s ait uestit quod et nunc facit᷑. Idõ
negabimus lilta de origine sui generis ꝓcre¬
ari. Quid si ergo sic etiam anima et sp̃c ho¬
minis. et adõ datur quam du datur. et tam̃
ex ꝓpagine sui generis datur. quod ego nec
defendo nec refello. S si defendendum est uel
refellendum. ꝑspicius. non ambigius testimo¬
nus id agendum. ẽẽ. commoneo. Nec ꝓptẽa
sum peccorib insensatis comparandus quia
hoc me scire uondum pronuntio: s potius
cautis hominib quia non audeo docere qđ
nescio. Istum autem non ego uicissim quasi
rependens maledictum pro maledicto peccori¬
b comparo: s tamquam filium moneo. ut ꝙ.

Expanded text:
quia et corporis membra et corporis sensus et quia et corporis membra et corporis sensus et corporis formam et corporis omnino substantiam ipse hominibus dat, quamuis ex propagine det. neque enim quia dominus ait: si faenum agri, quod hodie est et cras in clibanum mittitur, deus sic uestit, nec ait \'uestiuit\', sicut primum quando instituit, sed ait \'uestit\', quod et nunc facit, ideo negabimus lilia de origine sui generis procreari. quid si ergo sic etiam anima et spiri\';us hominis et a deo datur, quamdiu datur, et tamen ex propagine sui generis datur? quod ego nec defendo nec refello. sed si defendendum est uel refellendum, perspicuis, non ambiguis testimoniis id agendum esse commoneo. nec propterea sum pecoiibus insensatis comparandus, quia hoc me nondum scire pronuntio, sed potius cautis hominibus, quia non audeo docere quod nescio. istum autem non ego uicissim quasi rependens maledictum pro maledicto pecoribus comparo, sed tamquam filium moneo, ut quod
Abbreviated transcription (Latin):
ba euis posui sicut in eoꝵ quos misisti scd̃o libꝰ
eius inueni. Ubi pͥmũ uide quo pro gressus fu¬
erit dum nititur affirmare quod nescit. Ausꝰ
est enim dicere. dm̃ ñ nunc solũ atq in isto
tantum modo scło s pet infinitum tempus sũ
cessatione atq omnino semꝑ animas nascen¬
tib dare. Semꝑ in quit dat: sicut semꝑ ẽ. ipse
quidat. Quid apłs dixerit. quia satis aꝑtum ẽ.
me intellig̾e. absit ut negem. Quod autem iste
dicit. debet etiam ipse intelligere. ẽẽ. contra.x.
enim mortui resur rexerint iam nemo nascet᷑.
atq idõ tunc non dabit nas centib animas:
s eas quas dat in isto scło cũ corporib uidica¬
bit. Non ergo semꝑ dat. quamuis ipse semꝑ
sit qui nunc dat. Nec tam̃ qm̃ beatus apłs
ñ dixit dedit. s dat inde conficitur quod uult
iste conficere. Non eum ex ꝓpagine animas da¬
re. Ipse quippe dat. etiam si de ꝓpagine dat.

Expanded text:
uerba eius posui, sicut in eorum quos misisti secundo libro uerba eius posui, sicut in eorum quos misisti secundo libro eius inueni. ubi primum uide quo progressus fuerit, dum nititur affirmare quod nescit. ausus est enim dicere deum non nunc solum atque in isto tantummodo saeculo, sed per infinitum tempus sine cessatione atque omnino semper animas nascentibus dare. semper. inquit, dat, sicut semper est ipse qui dat. quid apostolus dixerit, quia satis apertum est, me intellegere absit ut negem; quod autem iste dicit, debet etiam ipse intellegere contra fidem esseenim mortui resurrexerint, iam nemo nascetur; atque ideo tunc non dabit nascentibus animas, sed eas quas dat in isto saeculo cum corporibus iudicabit. non ergo semper dat, quamuis semper ipse sit qui nunc dat. nec tamen quoniam beatus apostolus non dixit \'dedit\', sed \'det\', inde conficitur quod uult isto conficere non eum ex propagine animas dare. ipse quippe dat, etiam si de propagine dat,
Abbreviated transcription (Latin):
quid mulier ista nescierit. Tantum non ui¬
dicet mentientem: nec peccorib insensatis
comparet nescientem. Quicquid erat quod
illa nesciebat: ꝓrofecto ad naturam homi¬
nis ꝑtinebat. quod tam̃ sine culpa homo
nesciebat. Quappt̾̃ dico etiam de anima
mea. Nescio quomodo uenerit incorpus me¬
um. Neq enim ego illam michi donaui. Seit
ille qui donauit: utrum illam de patre meo
traxerit. an sic̃ homini pͥmo noua creauerit.
Sclam etiã ego si ipse docuerit: qñẽq uo¬
luerit. Nunc aut̃ẽ nescio nec me pudet ut istũ
fateri nescire quod nescio. Disce inquit. Ecce
docet apłs : Eece inquit c̃ atheniensib loqueret᷑.
hoc constant̃ ex posuit dicens. Cum ipse det oĩb
uitam et sp̃m. Quis enim ħ negat. S intellige
infuntum et iuge tempus reuocans. ñ dep̃teri¬
to et ꝑfecto promintians. Et quod sine cessatio.¬
ne dat. semꝑ dat. sicut semꝑ ẽ ipse quidat.S

Expanded text:
quid mulier ista nescierit; tantum non iuquid mulier ista nescierit; tantum non iudicet mentientem nec pecoribus insensatis comparet nescientem. quicquid erat quod illa nesciebat, profecto ad naturam hominis pertinebat; quod tamen sine culpa homo nesciebat. quapropter dico etiam ego de anima mea: nescio, quomodo uenerit in corpus meum — neque enim ego illam mihi donaui —; scit ille qui donauit, utrum illam de patre meo traxerit an sicut homini primo nouam creauerit. sciam etiam ego, si ipse docuerit, quandocumque uoluerit; nunc autem nescio nec me pudet ut istum fateri nescire quod nescio. Disce, inquit, ecce docet apostolus? ecce, inquit, cum Atheniensibus loqueretur, hoc constanter exposuit dicens: cum ipse det omnibus uitam et spiritum. quis enim hoc negat? sed intellege, infinitum et iuge tempus reuocans, non de praeterito et perfecto pronuntians. et quod sine cessatione dat. semper dat, sicut semper est ipse qui dat.
Abbreviated transcription (Latin):
temere defendebat. Nec tam̃ iste huic dicet ꝙ
nobis dicere non erubuit. Homo in honore
positus non intellex̃. comparatus ẽ. peccorib
insensatis. et similis factus ẽ iłł. Ecce ista mu-¬
lier dixit de filiis suis. nescio quomodo parui¬
stis iiuentre meo: nec tamen comparatur.
peccorib insensatis. Nescio dixit. et qua si q̃re¬¬
rent abea cur nesciret adiunxit. Neq enim
ego sp̃m et animam donaui uobis. Ille gͦ
qui donauit scit unde fecerit quod donauit.
utrum ex propagine attraxerit. an nouum
in sufflauerit. Quod ego inquit nescio. Nec
singulis uobis uultus et m̃bra formaui. Ille
scit qui formauit. utrum simul cum aĩa
formauerit: an uero iam formatis animã
dederit. Quo ego modo utrum illo an isto
in eius uentrem uenerint filii nesciebat. et
illud tam̃ sciebat totum quod dedit redditu¬
rum. eẽ. qui dedit. S eligat iste in nature
humane tam profundo abditoq secreto

Expanded text:
temere defendebat. nec tamen iste huic diceret. quod temere defendebat. nec tamen iste huic diceret. quod nobis dicere non erubuit: homo in honore positus non intellexit: comparatus est pecoribus insensatis e t s i mil is f actus est e i s. ecce ista mulier dixit de filiis suis: neseio quomodo paruistis in uentrem meum, nec tamen comparatur pecoribus insensatis. nescio, dixit; et quasi quaererent ab ea cur nesciret adiunxit: neque enim ego spiritum et animam donaui uobis ille ergo qui donauit scit, unde fecerit quod donauit, utrum ex propagine adtraxerit an nouum insufflauerit, \'quod ego\', inquit, \'nescio nec singulis uobis uultus et membra formaui; ille scit qui formauit, utrum simul cum anima formauerit an uero iam formatis animam dederit. quo ergo modo, utrum illo an isto, in eius uentrem uenerint filii, nesciebat; et illud tamen sciebat totum quod dedit redditurum esse qui dedit. sed eligat iste in naturae humanae tam profundo abditoque secreto
Abbreviated transcription (Latin):
quib hoc quod querimus non oftenditur.
qui utinam un tanta profunditate questionis
quam diu quidem dicit. ignorat unitaretur
machabeoꝵ matrem. que cum sciret de uiro se
filios concepisse. et acreatore omnium siue scđdm
corpus. suie secumdum animã et spm. sibi cre¬
atos ẽẽ: ait tam̃. Descio quomodo parustis
inuentie meo. Wellem iste diceret quid ista
nesciebat. Nec enim que dixi utiq sciebat. qͦ¬
modo scđm corpus. in eius uen̾int. quia de
uiro eos se concepisse dubitare non poderat.
Confiaebatur etiam quia et hoc utiq sciebat
quod ds̃ illis aninian et sp̃m dederit. quod ip¬
se illis uultus et menbra formauerit. Quid
ergo nesciebat : An forte quod nescimus. et uoᷤ
utrum animam et spm quẽ ds̃ ilł sine dubio
dedit de paientib traxeruit. an nouum sic̃
homini pͥmo in sufflauerit. S: siue hoc. siue
aliud aliquid de nature humane institutione
nesciebat. Nescire se dicebat. non quod nesciebat

Expanded text:
quibus hoc quod quaerimus non ostenditur. quibus hoc quod quaerimus non ostenditur. Qui utinam in tanta profunditate quaestionis. quamdiu quid dicat ignorat, imitaretur Machabeorum matrem ! quae cum sciret de uiro se filios concepisse et a creatore omnium siue secundum corpus sine secundum animam et spiritum sibi creatos esse, ait tamen: nescio quomodo paruistis in uentrem meum. uellem iste diceret, quid ista nesciebat. haec enim, quae dixi, utique sciebat, quomodo secundum corpus in eius uterum uenerint, quia de uiro eos se concepisse dubitare non poterat. confitebatur etiam, quia et hoc utique sciebat, quod deus illis animam et spiritum dederit, quod ipse illis uultus et membra formauerit. quid ergo nesciebat ? an forte quod nescimus et nos, utrum animam et spiritum, quem deus. illis sine dubio dedit, de parentibus traxerit an nouum sicut homini primo insufflauerit? sed sine hoc siue aliud aliquid de naturae humanae institutione nesciebat, nescire se dicebat, non quod nesciebat
Abbreviated transcription (Latin):
de ip̃so. Cum igitur scripturarum testimonia
que cominemorat nequaquam doceant id ꝙ
ꝑ suadere conatur. quod enim ad hauc que¬
stionem atuinet omnino non exprimunt.
Quid est quod dicit. animam exflatu dei
constant̃ asserimus. ñ extraduce quia ex dõ
datur. Quasi corpus exalio det᷑ quam ex illo
aquo creatur. ex quo omnia. ꝑ quẽ omnia.
in quo omnia. quamius non ex eius natura.
s ex euis opificio. Neq ex nchilo inquit: qr
ex dõ proficiscitur. Hoc plane non ad huc que¬
rendum monemus utrum ita sit. s prorsus
uer̃ non esse. quod dicit. id ẽ. quod anima ñ
extraduce sit nec ex nichilo. Hoc in quã uerũ
non ẽẽ. sine dubitatione firmamus. Unũ ẽ.
eium eduob Si extraduce non ẽ: ex nichilo
est. Ne ita sit ex dõ. ut nature sit dei. Extra¬
duce certe sacͥlegnum non ẽ credere. s ad huc
utrum sit extraduce certa testimonia flagita¬
mus aut querimus. Non qualia iste posuit.

Expanded text:
de ipso. Cum igitur scripturarum testimonia, de ipso. Cum igitur scripturarum testimonia, quae commemorat, nequaquam doceant id quod persuadere conatur quod enim ad hanc quaestionem attinet, omnino non exprimunt —, quid est quod dicit: animam ex flatu dei constanter asserimus, non ex traduce. quia ex deo datur? quasi corpus ex alio detur quam ex illo, a quo creatur, ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia, quamuis non ex eius natura, sed ex eius opificio. neque ex nihilo, inquit, quia ex deo proficiscitur. hoc plane non adhuc quaerendum monemus utrum ita sit; sed prorsus uerum non esse quod dicit, id est quod anima nec ex traduce sit nec ex nihilo, hoc, inquam, uerum non esse sine dubitatione firmamus. unum est enim e duobus: si ex traduce non est, ex nihilo est, ne ita sit ex deo, ut naturae sit dei, quod omnino sacrilegum est credere. sed adhuc utrum non sit ex traduce, certa testimonia flagitamus aut quaerimus, non qualia iste posuit,
Abbreviated transcription (Latin):
uultus. et menbra formaui: s deus qui fecit
munidum et omnia que in eo siuiit. fecitq ho¬
minum genus et omnia inquirit acta. ipse
uobis sp̃m et anmam reddet. cum magna
misericordia. Nouimus hec quidem s huic
quomodo suffragentur ad id quod asserit non
uidemus. Quis enim. xp̃ianoꝵ neget dr̃
donare hominib anmam et sp̃m: Sed
eodem modo existimo istum negare non pos¬
se. dm̃ donare hominib:. aurem. linguam.
manum. pedem. omnesq corporis sensus. et õiũ
formam naturamq menbroꝵ. Quomodo enĩ
hec dona dei ẽẽ. negaturus ẽ. nisi se obliuisca¬
tur. eẽ. xpianum : S sicut constat ex pro pa¬
gine ab illo hec fieri atq donari. ita queren¬
dum ẽ. etiam sp̃c et anima hominis unde ab
illo efficiatur. a quo efficiente donatur. utrum
ex parentib an ex nichilo. an quod iste affirmat
s ommimodo cauendum ẽ. ex aliqua flatus
eius existente natura. ñ de nichilo creata s

Expanded text:
uultus et membra formaui; sed deus, qui fecit uultus et membra formaui; sed deus, qui fecit mundum et omnia quae in es o sunt fecitque hominum genus et omnium inquirit actum, ipse uobis spiritum et animam reddet cum magna misericordia. nouimus haec quidem, sed huic quomodo suffragentur ad id quod asserit non uidemus. quis enim Christianorum neget deum donare hominibus animam et spiritum ? sed eodem modo existimo istum negare non posse deum donare hominibus aurem, linguam, manum, pedem omnesque corporis sensus et omnium formam naturamque membrorum. quomodo enim haec dei dona esse negaturus est, nisi se obliuiscatur esse Christianum ? sed sicut constat ex propagine ab illo haec fieri atque donari, ita quaerendum est etiam, spiritus et anima hominis unde ab illo efficiatur, a quo efficiente donatur, utrum ex parentibus an ex nihilo an — quod iste affirmat, sed omni modo cauendum est — ex aliqua flatus eius exsistente natura, non de nihilo creata, sed
Abbreviated transcription (Latin):
potest. s omne etiam corpus: ipse facit. Qđ
autem ex propagine corpus humanum fa¬
ciat nullus ambigat. Ac per hoc de anima cũ
eam stet abeo fieri. unde eam faciat utrum
expropagine sicut corpus. an in sufflando sic̃
primani fecit. adhuc utiq requirendum est
Ad iecit etiam tercium testimonium quia sc̃¬
ptum est qui fingit spm̃ hominis in ipso: qua¬
si hoc negetur. s unde eum fingat: hoc querit᷑
Nam et corporalem hominis oculum. quis nisi
ds̃ fingit : & puto quod ñ extra. s in ipso. Et ta¬
men ut certum ẽ. expropagine. Cum ergo et
spm̃ hominis in ipso fingat querendum est
utrum noua insufflatione: an tractum expro¬
pagine. Nouimus etiam matrem machabeoꝵ
uiuenum. fecundiorem uirtutib quando filii
passi sunt. quam fetib quando nati sunt. eos sic
fuisse adhortatam: ut diceret. filii nescio quomͦ
pariustis inuentre meo. Neq enim ego spñi
et amiinam donaui uobis. nec singłis uobis

Expanded text:
potest. sed omne etiam corpus ipse facit; quod potest. sed omne etiam corpus ipse facit; quod autem ex propagine corpus humanum faciat, nullus ambigit. ac per huc de anima, cum eam constet ab illo fieri, unde eam faciat, utrum ex propagine sicut corpus an insufflando sicut primam fecit, adhuc utique requirendum est. Adiecit etiam tertium testimonium, quia scriptum est: qui fingit spiritum hominis in ipso. quasi hoc negetur; sed unde eum fingat, hoc quaeritur. nam et corporalem hominis oculum quis nisi deus fingit? et puto quod non extra, sed in ipso et tamen, ut certum est, ex propagine. cum ergo et spiritum hominis in ipso fingat, quaerendum est, utrum noua insufflatione an tractum ex propagine. Nouimus etiam Machabeorum iuuenum matrem fecundiorem uirtutibus, quando filii passi sunt, quam fetibus, quando nati sunt, eos sic fuisse adhortatam, ut diceret: filii, nescio quomodo paruistis in uentrem meum. neque enim ego spiritum et animam donaui uobis nec singulis uobis
Abbreviated transcription (Latin):
ille sensus exculpitur: auod ita dixerit cal¬
cantib eam ut uellet intelligi contemꝑnentib
eam. Quĩ enim accipiunt spm̃ scm: amore ce¬
lestium terrena contempnunt. He om̃s senten¬
de non sunt contra fidem. siue utrumq idẽ. et
flatum et sp̃m quod ꝑtinet ad humanam uat᷑a
quisq intelligat. suie utrumq dictum accipiat
de spũ sco siue flatum ad animam. spm̃ uero
trum ex ꝓ pagine sicut ipse quidem dat. s tam̃
ex propagine dat corporis meubra. An uero
nouum neq propagatum singulis insufflando
distribuat. Quod non ambigua sicut iste faẽ.
s aliqua certissima uolumus diumoꝵ eloquioꝵ.
auctoritate defendi. Cadem ratione etiam quod
dicit ds̃. sp̃c enim ame exiet et omẽm flatũ ego
feci. De spiritu quid̃ sc̃o acccipiendum ẽ. quod
ait sp̃c a me exiet. de quo et saluator ait a pa¬
tre procedit. S quod dictum ẽ. omnem flatũ
ego feci. de omni amma dictum negari non

Expanded text:
ille sensus exsculpitur, quod ita dixerit \'calille sensus exsculpitur, quod ita dixerit \'calcantibus eam\', ut uellet intellegi \'contemnentibus eam\'. qui enim accipiunt spiritum sanctum, amore caelestium terrena contemnunt. hae omnes sententiae non sunt contra fidem, siue utrumque, id est et flatum et spiritum qui pertinet ad humanam naturam. quisque intellegat siue utrumque dictum accipiat de spiritu sancto siue flatum ad animam, spiritum utrum ex propagine, sicut ipse quidem dat, sed tamen ex propagine dat corporis membra, an uero nouum neque propagatum singulis insufflando distribuat; quod non ambigua, sicut iste facit, sed aliqua certissima uolumus diuinorum eloquiorum auctoritate defendi. Eadem ratione etiam quod dicit deus: spiritus enim a me exiet et omnem flatum ego feci, de spiritu quidem sancto accipiendum est quod ait: spiritus a me exiet, de quo et saluator ait: a patre procedit, sed quod dictum est: omnem flatum ego feci, de omni anima dictum negari non