comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
esar tantꝰ eras quantꝰ ⁊ orbis: at ne̾ in modico claudis a
Post hec qͥsq sciat se ruiturũ: ⁊ qͦd nulla mori qͥla se
hanc ultͣ sꝑem ñ habitura: quã cecũ moriens occulusti.
eges a senb patͥb auctas: quas lassata diu leserat ȩtas:
Omẽs ut fuerant ipse reformans romanis studint redolẽ causis.
u longiqua satis regna locosq. quos nullus potint flectere cesar.
Romanis onerans uirib arcꝰ. ac enule decus ercolinsti.
quanto p̃mit᷑ Roma dolore. desolata pͥus morte leonis:
Ne auguste tuo fumere langens.bino se uiduã lumine plangit.
ue te ñ timuit ꝑatͥa inuũ: uel qͦ ñ dolunit cesar obisse:
ã sic letꝰ eras iã suꝑatis: & sic indomitis gentib asper:
ut que ñ timuit uire doleret: & que ñ doluit uire tiueret.
oge noma tuũ nom̃ nn umbris: ⁊ defecta duo nimma luge
ane iste leo de qͦ epitaphiũ loqͥt᷑. fuerat rome
apłicꝰ: ex brunimone spirensi eꝑo. ita uocatꝰ & ꝓuectꝰ

Expanded text:
esar, tantus eras quantus et orbis, At nunc in modico clauderis antro. Post haec quisque sciat se ruiturum. Et quod nulla mori gloria tHanc, ultra, speciem non habitura Quam tecum moriens occuluisti. Leges a senibus patribus auctas, Quas lassata diu raserat aetas, Omnes ut fuerant ipse reformans, Romanis studuit reddere causis. Tu, longinqua satis regna, locosque Quos nullus potuit flectere, Caesar, Romanis onerans viribus artus, Ad civile decus excoluisti. O quanto premitur Roma dolore, Desorata prius morte Leonis: Nunc, Auguste, tuo funere languens, Bino se viduam lumine plangit. Quae te non timuit patria vivum? Vel quae non doluit, Caesar, obisse? Nam sic laetus eras jam superatis, Et sic indomitis gentibus asper; 329 Ut, quae non timuit, jure doleret, Et, quae non doluit, jure timeret. Luge, Roma, tuum nomen in umbris; Et defecta duo lumina luge. § 195. Sane iste Leo, de quo epitaphium loquitur, fuerat Romanae apostolicus, ex Brunone Spirensi episcopo ita vocatus et provectus;
Abbreviated transcription (Latin):
uis tuere ⁊ ex theritonicoꝵ i ĩ ꝑator romanoꝵ soror̾e eĩ filio
poni expostulauit. tot in cireuitu regib p̾t̾misis. ꝓgenei ge¬
positate. ⁊ animi magnitudinẽ in ethelitano ẽ lorigmo t i
Adeo eniꝰ hec duo ineo consentiens habitacłm effecerant ut
alus eet uł genere clarior ⁊ illustor uł animo audacior ⁊ effica
Qua re ꝑpenso consilio. qͦd quatuor sorores haberet. in qͥbi

Expanded text:
minis fuere, rex Teutonicorum et imperator Romanorum, sororem ejus filio Othoni expostulavit, tot in circuitu regibus praetermissis, progeniei generositatem et animi magnitudinem in Ethelstano e longiAdeo enim haec duo in eo consentiens habitaculum effecerant, ut nullus esset vel genere clarior et illustrior, vel animo audacior et efficacior. Quare perpenso consilio, quod quatuor sorores haberet, in qui
Abbreviated transcription (Latin):
Eł ix uenere angli. & saxones.
bricanniã. Ad uentus causam
licet usquequaq de cantatam.
ut quod ĩtendo certius elucescat: altius ordi¬
endũ. Romani britanniã ꝑ iuliũ cesarẽ in la¬
tias leges uirare cõpulsam magna dignati¬
one coluert̃: ut ⁊ in annalib legere. ⁊ in ue¬
terũ edificioꝵ. uestigiis est uidere. Ipsi etiã
pͥncipes qui toti pene orbi imperitarent.
huc aucupatis occasionib libenter annauiga¬
re: hic euũ solebant transigere. Ieniq seuerus
⁊ constantius imꝑatores amplissimi: ãbo apu
in sulã diem functi. ⁊ sup̃mo honore sunt
fumerati. Quoꝵ. seuerus. ob ꝓuitiã ab incur¬
sione barbaroꝵ. miiendã: celebrem illã ꝙ
uulgatissimã fossam. de mari ad mare dcxxit
sonstantus. uir ut aiunt magne cuulitatis
constantinũ ex helena stabularia susceptum
egregie spei iuuenẽ reliqͥt heredẽ. Qui ab
exercitu imꝑator consalutatus: expeditione
ĩ superiores t̾ras indict̾a. magnã manũ bri¬

Expanded text:
 venere Angli et Saxones Britanniam; adventus causam, licet usquequaque decantatam, ut quod intendo clarius elucescat, altius ordiendum. Romani Britanniam , per Julium Caesarem in Latinas leges jurare compulsam, magna dignatione coluere; ut et in annalibus legere, et in veterum aedificiorum vestigiis est videre. Ipsi etiam principes, qui toti pene orbi imperitarent, huc aucupatis occasionibus adnavigare, hic aevum solebant transigere. Denique Severus et Constantius , imperatores amplissimi, ambo apud insulam diem functi et supremo sunt honore funerati; quorum Severus, ob provinciam ab incursatione barbarorum muniendam, celebrem illam et vulgatissimam fossam de mari ad mare duxit. Constantius, ut aiunt, vir magnae civilitatis, Constantinum ex Helena stabularia susceptum, egregiae spei juvenem, reliquit haeredem; qui ab exercitu imperator consalutatus, expeditione in superiores terras indicta, magnam manum Bri
Abbreviated transcription (Latin):
speritat. multũ in cño congaudeatis ⁊ qͣndo nr̃e d̾ul¬
cissimẽ ammonitionis littere ad ur̃e humanitatis per¬
uenuina aures cũ onĩi suauitate cordis de gaudio sp̃u¬
ali qͣsi filii pat̾nũ munꝰ suscipere facemini. ferebat᷑
bis offerri demandasti .i. cxͣc mancusas: quas cũ mag¬
no amore ꝓ anime ur̃e salude suscepimꝰ. &t p̃dictus
archiep̃c cũ sotiis suis honorifice ac benigne a nob sus¬
ceptꝰ est: ⁊ adiuari eũ in sius necessitatib ficimꝰ liben
Interea credentes ur̃e prudentissime excelle¬
tiẽ. nͥ ferebat᷑ in ipsis tuis regalib apicib qd̾ nr̃is qui
deo totis nisib nr̃is ea que regno tuo expediunt emit¬

Expanded text:
rosperitati multum in Domino congaudeatis, et quando nostrae dulrosperitati multum in Domino congaudeatis, et quando nostrae dulcissimae admonitionis litterae ad vestrae unanimitatis perveniunt aures, cum omni suavitate cordis et gaudio spiritali, quasi filii, paternum munus suscipere fatemini. Fatebaturbis offerri demandastis, id est centum viginti mancusas, quas cum magno amore pro animae vestrae salute suscepimus. Et praedictus archiepiscopus cum sociis suis honorifice ac benigne a nobis susceptus est, et adjuvari eum in suis necessitatibus libenter Interea credentes vestrae prudentissimae excellentiae, ubi ferebatur in ipsis tuis regalibus apicibus quod nostris ideo totis nisibus nostris ea quae tuo regno expediunt emit
Abbreviated transcription (Latin):
ste respondeas. S. ⁊ illã epłam quã ethelardus an¬
chiep̃s nr̃ corã conctis ꝓuintialib ep̃is nr̃is mulo¬
plitĩ de suis ac tonꝰ britannie causis ⁊ necessitas
b ł scripsit. pro amore ꝑscrutari digneris: ⁊ qͥcq
de reb: que in ea scripta st̃ fidei normula poscat. ꝑ¬
gina nob̾ ueritatis patefacere memineris. Ego p̃ce
precans re ut benigne suscipias: ⁊ benedictioni
cuã nob̃ donare digneris. Emp̃c ds̃ te longeuo ĩ¬
pore ad laudẽ sue sc̃e eccłie custodiat in columẽ
crrdotii suggerens reuerentissum̃. ⁊ sc̃issim̃ fr̃ ñra
thelardꝰ archiep̃c dorou̾nensis eccłie. obtulit nob
a uob̾ directis plenis fidei recte. magnã humili¬
tatẽ urãm repperientes om̃ipotent dõ referiꝰ
grates. qui ur̃am prudentissimã excellentiã in
huimilit̾ consentire censuris. Porro in una ex illis epłis
reperimꝰ: grã nr̃e apłice functionis si iusta fuisseris
aminã uram ꝓ nob̾ posuissetis benigne. Inmo nr̃e ꝓ¬

Expanded text:
. Sed et illam epistolam, quam Atheraldus archiepiscopus coram cunctis provincialibus episcopis nostris multiplicius de suis ac totius Britanniae causis et necessitatibus tibi scripsit, pio amore perscrutari digneris, et quidquid de rebus quae in ea scripta sunt fidei normula poscat, pagina nobis veritatis patefacere memineris. Ergo praeprecans te ut benigne suscipias, et benedictionem tuam nobis donare digneris. Omnipotens Deus te longaevo tempore ad laudem suae sanctae ecclesiae custodiat incolumem. sacerdotii suggerens, reverendissimus et sanctissimus frater noster Ethelardus archiepiscopus Dorovernensis ecclesiae obtulit nobis pistolis a vobis directis, plenis fidei rectae, magnam humilitatem vestram reperientes, omnipotenti Deo referimus grates, qui vestram prudentissimam excellentiam in humiliter consentire censuris. Porro in 125 una ex illis episrae apostolicae functionis, si juxta fuissetis, animam vestram pro nobis posuissetis benigne; immo et nostrae p
Abbreviated transcription (Latin):
adit suꝑ nos. faigus. nec calor. nec fames nec sitis. nec
itudo nos affecit. In dum̃ta nec calciam̃ta nr̃a attriui
s quasi uecordes cantabamꝰ. ẜ rimũ ad genua. mox ad
nora t̾re dim̃si sum. fabrica tecti aliquando mitu di
ꝑnos erigebatur. ut pluuias arceret. b̃ ande euoluto
no. hebertꝰ ciuitatis coloniensis ep̃e. nodo a quo man̾

Expanded text:
cecidit super nos; frigus, non calor, nec fames, nec sitis, nec cecidit super nos; frigus, non calor, nec fames, nec sitis, nec lassitudo nos affecit; indumenta nec calceamenta nostra attrivimus; sed quasi vecordes cantitabamus. Primum ad genua, mox ad femora, terrae dimersi sumus. Fabrica tecti aliquando nutu Dei super nos erigebatur, ut pluvias arceret. Tandem, evoluto anno, Herbertus, civitatis Coloniensis episcopus, a nodo quo
Abbreviated transcription (Latin):
qua si meis texuissẽ lict̾is. P reterea in decens nestimo.
multi colori stilo: parietur oratio. Ego otbertos pec¬
⁊ si uellẽ celare. qd in me factũ ẽ diuinũ iudiciũ. men¬
o meoꝵ tremor ꝓderet. q̃ uod quẽ ad modũ factũ sit re¬
ra ut om̃ib in notescat quanta sit pena in obedientie.
namꝰ aduigilias natał dñi in uilla quada̾ saxome. uͥe
t eccła magni nraĩs. P resbit᷑ nomine rob̾tꝰ m̃issã pͥmã
epens. ita sacerdotẽ im pecheba. ut ipsa uerba nr̃a in
saero sc̃a missarũ sollempnia resonarer. Quo eirca man¬
to nobis ut taceremꝰ ⁊ neglecto: imp̃catꝰ ẽ dicens. Pla¬
It do̾ ⁊ sc̃õ magno. ut ita cantantes ꝑmaneatis usq ad
ñ. U̾ba pond̾ habuerunt. faliꝰ prespit̾i iohs sorore̾ su
iobiscũ cantant̾e ꝑ brachiũ arripuit. statĩq illud a cor¬
re euulsit: s gutta sanguinis ñ exiit. Ipsa qͦq toto an
nobiscũ ꝑmansit. choros ducens ⁊ cantans. Idluuria ñ

Expanded text:
quam si meis texuissem literis. Praeterea non indecens aestimo si multicolori stylo varietur oratio. 285 DE VIRIS Eet, si vellem celare quod in me factum est divinum judicium, membrorum meorum tremor proderet; quod quemadmodum factum sit referam, ut omnibus innotescat quanta sit poena inobedientiae. Eramus, ad vigilias Natalis Domini, in villa quadam Saxoniae ubi erat ecclesia Magni martyris: presbyter, nomine Robertus, missam primam epens, ita sacerdotem impediebam ut ipsa verba nostra intra sacrosancta missarum solemnia resonarent. Quocirca, mandato nobis ut taceremus et neglecto, imprecatus est, dicens: « Placeat Deo et sancto Magno ut ita cantantes permaneatis usque ad annum! » Verba pondus habuerunt. Filius presbyteri Joannis sororem suam nobiscum cantantem per brachium arripuit, statimque illud a corpore avulsit, sed gutta sanguinis non exiit. Ipsa quoque toto anno nobiscum permansit choros ducens, et cantans: pluvia non
Abbreviated transcription (Latin):
ã cũ qͥdã die in infula inclusꝰ solus domi ee̾o. soçiis ꝑorã flu¬
miserabilit᷑ regno ex torris. głose post paucũ tẽpꝰ in solio re¬
meris. atq ades signũ exinnũ tͥ dabo Uement hodie pi¬
itores tui. magnã uim grandiũ pisciũ corbib euehentes.
ederit mirabiliꝰ. qͥa his dieb gelante aqͦ fluuiꝰ asꝑatꝰ n¬
il tale sꝑari ꝑmictit. Suꝑ hec hodie gelido rore stillaus
r. omẽm piscantiũ artẽ eludit. Uerũ tu fortane sed̃e
pos regalit feceris si adiutorẽ tuũ dm̃. ⁊ me eiꝰ nunituũ cõ¬
tenti deuotione demerueris. Hec dicens sc̃s: regẽ sopora¬

Expanded text:
Nam cum quadam die inclusus in insula solus domi esset, sociis per oram flumNam cum quadam die inclusus in insula solus domi esset, sociis per oram flummiserabiliter regno extorris, gloriose post paucum tempus in solio reponeris, atque inde signum eximium tibi dabo: venient hodie piscatores tui, magnam vim grandium piscium corbibus evehentes; quod eo erit mirabilius, quia hic diebus, gelante aqua, fluvius asperatus nihil tale sperari promittit; super haec, hodie gelido rore stillans aer omnem piscantium artem eludit: verum tu, fortunae secundae compos, regaliter feceris si adjutorem tuum Deum, et me ejus nuncium, competenti devotione demerueris. » Haec dicens sanctus, regem sopora
Abbreviated transcription (Latin):
mis annos laboriosime s forcissime tenu̾it. laboꝵ eiꝰ in extͥca¬
er laberuichos singillatĩ euoluere ñ fuit consiliũ apterea qͦ
legentiũ qͥdã confusio gestoꝵ ꝑ om̃s annos recensicio. Nã qͥa exer
hostilis ꝑeũ uł satellites eiꝰ ab una parte regionis fugatꝰ. in
tara secedebat. rurẜq inde puls. alia loca ꝑetebat. omĩ ripi
sucedib cõ plens. eã qͦq scͥpto seqͥ. ⁊ ut ita dicã cũ eo insulã curtu
sitinius .ix. annis cũ hostib cõpugnans. mͦ in certis federib illu
mͥ in illudentes ultꝰ.⁊ ad hoc tandẽ in opie coactꝰ r̾ ut iux cͥb
ris. infide rigentib .ͥ haintescire. Wiltescire sumer seta etiẽ
insua qudã palust᷑ uligine uix accessibile̾ uocabulo mager
sugerat Solebat ipse postea in tẽpora feliciora reductꝰ cob
iocunda hilariq comitate familiaritatib exꝑonere. qua¬
ib ut eos illa uuet meminisse. qͥ ołi horrueriit excepisse.

Expanded text:
mis annos laboriosissime sed fortissime tenuit. Laborum ejus inextricabiles labyrinthos sigillatim evolvere non fuit consilium; propterea quod sit legentium quaedam confusio, gestorum per omnes annos recensitio: nam quia exercitus hostilis per eum vel satellites ejus ab una parte regionis fugatus in alteram secedebat, rursusque inde pulsus alia loca petebat, omnia rapinis et caedibus complens, eum quoque scripto sequi, et, ut ita dicContinuis novem annis cum hostibus compugnans, modo incertis foederibus illusus, modo in illudentes ultus, ad hoc tandem inopiae coactus est, ut, vix tribus pagis in fide rigentibus, id est, Hamptescire, Wiltescire, Sumerseta, etiam in insulam quamdam palustri uligine vix accessibilem, vocabulo Adelingia, refugerit. Solebat ipse postea, 180 in tempora feliciora reductus, casus suos jocunda hilarique comitate familiaribus exponere, quitum eos
Abbreviated transcription (Latin):
sides. qͦd xp̾ianitatẽ susciꝑent. ⁊ ab anglia discederent. qd ife
tũ ẽ. Nãq rex eoꝵ godrã quẽ nr̃i gurmundũ uocant. cũ xpͥ¬

Expanded text:
obsides quod Christianitatem susciperent et ab Anglia discederent, quod et obsides quod Christianitatem susciperent et ab Anglia discederent, quod et factum est: namque rex eorum Gudram, quem nostri Gurmundum vocant, cum
Abbreviated transcription (Latin):
itĩ confortaũ lericm. Exꝑrecti ãbo unũ ⁊ ide̾ se so̾masse fre¬
ienti uboꝵ recursu iterabant cũ piscatores in gressi tam
pisciũ copiã. exibuere. ut cuiꝰ uis magni erereitꝰ inglu¬
e posse ex saturare uideret : Nec multo pꝰ ergastulum
exire ausus: magne astutie ꝑicłm fecit. Regis enĩ danoꝵ sub
specie mimi subiens tentoria. uniꝰ tantũ fidelissimi frueto¬
tur conserentia. Ibi ut ioculatorie ꝓfessor artis. etiã in secrm¬
ora tͥclinii ad miss. nichil fuit archanũ qͦd ñ exciꝑet. tũ oci
tũ aurib Pluresq dies ibi moratꝰ: cũ ex om̃ib qͥ nosse desil¬
rarat animo satis feciss suo. adelingiã rediit. Congregarisꝙ
comitib exponit inumicoꝵ otiũ. leue uincendi negotiu. cua¬
tis ad audiendũ erectis. Ipse cont᷑ctis unde cũq auxiliis. expli¬
rantib p̃missis. de sede barbaroꝵ certior redditꝰ: eosq repent
adortꝰ. in credibili strage cicidit. Residui cũ rege suo dederri

Expanded text:
itia confortavit. Experrecti ambo unum et idem se somniasse frequenti verborum recursu iterabant, 181 cum piscatores ingressi tantam piscium copiam exhibuere ut cujusvis magni exercitus ingluviem saturare posse videretur. Nec multo post, ergastulum exire ausus, magnae astutiae periculum fecit. Regis enim Danorum, sub specie mimi, subiens tentoria, unius tantum fidelissimi fruebatur conscientia: ibi, ut joculatoriae professor artis, etiam in secretiora triclinii admissus, nihil fuit arcanum quod non exciperet tum oculis tum auribus; pluresque dies ibi moratus, cum ex omnibus quae nosse desiderarat animo satisfecisset suo, Adelingiam rediit, congregatisque comitibus exponit inimicorum otium leveque vincendi negotium. Cunctis ad audendum erectis, ipse, contractis undecunque auxiliis, exploratoribusque praemissis, de sede barbarorum certior redditus, eosque repente adorsus, incredibili strage cecidit: residui, cum rege suo, dederunt
Abbreviated transcription (Latin):
aux̃. dedit q normanniã rolloni cũ filia sua gisla. qͤ ee̾t ual pł¬
cis. pignetͥx federis. At uͦ in unꝑio successit karolo iti aro
rex de genere imꝑatorio. tutor luchdouici ꝑueri. de qͦ uisio ssp¬
or narrat. Arnulso g post qͥndecĩ annos defuncto successiol
douicꝰ idẽ. quo mortuo. conradꝰ rex qͥdã thentonicoꝵ ĩꝑaui

Expanded text:
cum filia sua Gisla, quae esset vas pacis, pigneratrix foederis. At vero in imperio successit 167 Karolo isti Arnulfus rex, de genere imperatorio, tutor Lodowici pueri de quo superior visio narrat. Arnulfo ergo post quindecim annos defuncto, successit Lodowicus idem; quo mortuo, Conradus quidam, rex Teutonico
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ int̃ tantas personas fides seruari. & in uiolaci
naritas custodiri. qr pat̃na pictas filioꝵ. felicitas
in dõ esse credenda ẽ: scdm illud erxchie. Pat̃ filiis

Expanded text:
enim inter tantas personas fides sancta servari et inviolata enim inter tantas personas fides sancta servari et inviolata charitas custodiri; quia paterna pietas filiorum felicitas in Deo esse credenda est, secundum illud Ezechiae: Pater filiis
Abbreviated transcription (Latin):
tas nob̾ ꝑhennis exultatio. qr unde tͥ apłica dig¬
tas. in de nob fide̾i ueritas in notuit. &ͥ ꝓpt̃ opor¬
mũ arbitror tuis scĩs iussionib aurẽ obedientie
e humilit̃ incliuari ⁊ quẽ cue̾ pietati rice nob̾
quenda uideant᷑. toto nisu implenda. que uͦ ra¬
pni cont᷑ria dep̃hensa fuerint citiꝰ declinanda ac
erim a nob omimodis resecanda. S: mͦ ege kemylfus
a dĩ rexexcellentiã tuã humilis exoro. ut ce sine
rgabenedictionis tue ub̾tas ad plebẽ suã regͥn
itoritas fidei rudim̃tis imbuit ꝑ ĩt̃cessionẽ cuã
ipse ds̃ dedit nob̾ dilatare dignetur. Hanc
benedictionẽ om̃s qui ante̾ meꝰ sceptro p̃fueri
mertioꝵ meruert ab antecessorib tuis adipisc
hanc ipse bumilis peto ⁊ a uob̃ o scĩssime impe¬
trare cupio. qͣtinꝰ in primis adoptionis sorte̾ i
tͥ filiũ suscipias: sicuti ce mͥ patris ꝑsona dili¬
go. ⁊ totis obendientie uirib sẽꝑ amplector. Debet

Expanded text:
tas nobis perennis exultatio; quia unde tibi apostolica dignitas, inde nobis fidei veritas innotuit: quapropter opportunum arbitror tuis sanctis jussionibus aurem obedientiae nostrae humiliter inclinari, et quae tuae pietati rite nobis sequenda videantur toto nisu implenda; quae vero rationi contrario deprehensa fuerint citius declinanda, ac interim a nobis omnimodis resecanda. Sed modo ego Kenulfus, gratia Dei rex, excellentiam tuam humilis exoro, ut te sine larga benedictionis tuae ubertas ad plebem suam regendam postolica auctoritas fidei rudimentis imbuit, per intercessionem tuam ipse Deus dedit nobis, dilatare dignetur. Hanc benedictionem omnes qui ante me sceptro praefuere Merciorum, meruerunt ab antecessoribus tuis adipisci; hanc ipse humilis peto, et a vobis, o sanctissime, impetrare cupio, quatenus in primis adoptionis sorte me tibi filium suscipias, sicut te in patris persona diligo, et totis obedientiae viribus semper amplector. Decet
Abbreviated transcription (Latin):
trũ meo i meoo p̃cipitatas. alias usq ad capillos. alras
qr ad meritũ alias usꝙ ad umbilicũ. clamauert̾ q: ad mi
tius. ncũ auuncłis tuis. facere p̃lia i homicidia. ⁊ raprres
ꝙ eupiditate trenꝙ Ideo in ista bullientia fluminianne
⁊alloꝵ dulsa genera sustinemꝰ torm̃ta. ꝙcũ ad hle tuos
accedere. audiui retro me animas clanare. potentest
tent᷑ torm̃ta patientꝰ. Et rexperi ⁊ udi suꝑ riꝑas. flus¬
nis bulliontis fornaces piceas i sulphureas pleras n¬
itii nis araconib iscorpionib ⁊ serpentib dr̾si genet
ubi etiã uidi aliqͥs patͥs mei principes ⁊ meos n eria it

Expanded text:
fratrum meorum praecipitatas, alias usque ad capillos, alias fratrum meorum praecipitatas, alias usque ad capillos, alias usque ad mentum, alias usque ad umbilicum; clamaveruntque ad me et cum avunculis tuis facere praelia et homicidia et rapinas pro cupiditate terrena, ideo in ista bullientia flumina et metallorum diversa genera sustinemus tormenta, et cum ad haec timidus intenderem, audivi retro me animas clamare: Potentes potenter tormenta patiuntur . Et respexi, et vidi super ripas fluminis bullientis fornaces piceas et sulphureas, plenas magnis draconibus et scorpionibus et serpentibus diversi generis; ubi etiam vidi aliquos patris mei prin
Abbreviated transcription (Latin):
t. filo glomeris regente gress meos. in tuitꝰ suꝑ unũ¬
bi erat᷑ feruens aqua uidi ibi genitorẽ meũ ludouicũ s
usq ad femora. ⁊ nimis dolore aggrauatꝰ ⁊ angore ꝑcussus
nͣ ad me. dnẽ meus Ranole. noli timere. Scio qͥa reu̾tetur
irsus spẽ tirus ad corpꝰ tuũ ⁊iꝑmisit te ds huc uenireut
deres upt᷑ qͥ peecata eg̃o. iom̃s qͦs indisti talia toleramꝰ sup¬

Expanded text:
irem, filo glomeris regente gressus meos, intuitus super unum uirem, filo glomeris regente gressus meos, intuitus super unum ubi erat fervens aqua, vidi ibi genitorem meum Lodowicum stare usque ad femora; et nimis dolore aggravatus, et angore perculsus, dixit ad me: Domine meus Karole, noli timere. Scio quia revertetur rursus spiritus tuus ad corpus tuum; et permisit te Deus huc venire, ut videres propter quae peccata e
Abbreviated transcription (Latin):
ũq ħ dolendo congemiscerẽ cucurrert ad me dracones
uqs ⁊ plenis faucib igne.⁊ sulphure a pice. uolentes me
glutire. At ductor meus t̾plicauit suꝑ filũ. a euiꝰ raduus
aritatis suꝑata st̃ ora illoꝵ ignea. ꝙ ꝓtrax me ualidiꝰ ⁊de
enimꝰ in unã ualle que erat ex un̾a parte tenebrosa ar¬
msuelut clibanꝰ igins. ex alia u parte tã amenissima ⁊ splen¬
disima: ut nulla ratione dicere ualeã. Uertiq me eont᷑ te¬
urosã ⁊ flãmiuomã partẽ. uidi q ibi aliqͦs reges mei generis
magnis supliens. ⁊ tc̃ minis const̾ctꝰ angustia. putaui me
iti in ipsis demergi suppliciis. agigantib nigerrims. qͥ ipsã
allẽ i fsamabat cunctis generib igniũ Et ualde tremen
omeris filo illuminante ocłos meos. uidi elat̾e uallis pau¬
sꝑ albescere lum̃. ibi q duos fontes fluere. unꝰ erat nimi¬
n calisꝰ. alt̾ uͥ clarꝰ ⁊ tepidꝰ. ⁊ erant ibi duo dolia. Cũq illu

Expanded text:
tatem. Cumque haec dolendo congemiscerem, cucurrerunt ad me dracones, apertis et plenis faucibus igne et sulphure et pice, volentes me inglutire; at ductor meus triplicavit super me filum, a cujus radiis claritatis superata sunt ora illorum ignea, et pertraxit me validius. Et descendimus in unam vallem, quae erat ex una parte tenebrosa, ardens velut clibanus ignis; ex alia vero parte tam amoenissima et splendidissima ut nulla ratione dicere valeam. Vertique me contra tenebrosam et flammivomam partem, vidique ibi aliquos reges mei generis in magnis suppliciis: et tunc, nimis constrictus angustia, putavi me statim in ipsis demergi suppliciis a gigantibus nigerrimis, qui ipsam vallem inflammabant cunctis generibus ignium; et valde tremens, glomeris filo illuminante oculos meos, vidi e latere vallis paulisper albescere lumen, ibique duos fontes fluere. Unus erat nimium calidus; alter vero clarus et tepidus: et erant ibi duo dolia. Cumque illuc
Abbreviated transcription (Latin):
dio. Quo mͦ enĩ aus hominũ pͥteriret. qui etiã omis geners
feras sanguanis auidas ex regno ext̾minari cogitarit uugna¬
q regi malensiũ edictũ in posuerit. ut sibi quot annis tͥbi
tͦs in eluserat᷑: ut ult᷑ ad congrediendũ Iacessceret qͦuẽ eu̾pa
dacẽ cognosceret. Hoc maxime timens. ne intali colludio tis¬
ret᷑  Seniq in qͦdã comuntio ubi se plerũ ꝙ fatuoꝵ dicacitas
liberi ostentat. fama ẽ kinnadiũ rege̾ scotoꝵ. Iudibundũ ad¬
se. mirũ uideri tã uili homuntioni. tot ꝓuntias subiciꝰ ꝙ
a quodã mimo simstra aure acceptũ. uedgaro pꝰt mocdũ s¬
lempni conuiuio. in os obiectũ. at ille re suis celata. lmmdo
quasi magni miftñ confultandi grã accersiit longe o ꝑ
altĩ merito supponi dẽbeat. Tu qͦq ne pedẽ referas qͥn mecauĩ
uentiles. burpe ẽ enĩ regi in conuiuo. esse dicaculũ. nec rup

Expanded text:
ndio. Quomodo enim ausus hominum praeteriret, qui etiam omnis generis ndio. Quomodo enim ausus hominum praeteriret, qui etiam omnis generis feras sanguinis avidas ex regno exterminare cogitaret, Judvaloque regi Walensium edictum imposuerit ut sibi quotannis tributturae incluserat, ut ultro ad congrediendum lacesceret quemcunque audacem nosset; hoc maxime timens, ne in tali colludio timeretur. Denique in quodam convivio, 252 ubi se plerumque fatuorum dicacitas liberius ostentat, fama est Kinnadium regem Scottorum ludibundum dixisse mirum videri tam vili homuncioni tot provincias subjici; idque a quodam mimo sinistra aure acceptum, et Edgaro postmodum solemni convitio in os objectum. At ille, re suis celata, Kinnadium, quasi magni mysterii consultandi gratia, accersiit, longeque alteri merito supponi debeat; tu quoque ne pedem referas quin mecum rem ventiles. Turpe est enim regem in convivio esse dicaculum, nec esse
Abbreviated transcription (Latin):
ne qͦd unũ poniũ secutũ ẽ alterũ. ita qͦd ex collisione scdi
pus uideretur uox sonusse Weliste. hoc in nuit qͦd exte qui
do arboris totã in unbras angliã. duo. ꝓcedent filii. fautores
Iam uͦ qͦd urceus maior inmorẽ in plere ñ poterat. hoc desis¬
nat qͦd gentes aqͥlonales qͥ numerosiores st̃ ꝗͣ angli. anglis p
mortẽ tuã im petent. Q quã uis crebro cõpatͥotarũ ad ua¬
tu ruinas suas suppleant. nũꝗͣ hunc angulũ mundi potita
in plere. qͥn potiꝰ ang nrĩ cũ maxime uicti udebunt᷑ easci¬
debet parentis ⁊ ꝓlis in dubitata scĩtas. qͦd alt̾ uiderit eigo
uigilans sine obst̾acło ⁊ alta soluerit. ꝓblema. de longe porrecti
ꝓphetie ocło. Scĩtati q moꝵ cõmunicabat seueritatis anit¬
fitas. ut nullũ cuꝰ cũq dignitatis homine̾ leges eludere i¬
pune ꝑmitteret. Nemo eiꝰ tepore pͥuatꝰ latͦ: nemo popłaris pͥ¬
uo nͨ qui mallet in fortunas alienas grassari ꝓpͥe uite dispa¬

Expanded text:
ne quod unum pomum secutum est alterum, ita ut ex collisione secundi in prius videretur vox sonuisse « Wel his the! » hoc innuit, quod ex te, qui modo arboris totam inumbras Angliam, duo procedent filii; fautores Jam vero quod urceus major minorem implere non poterat, hoc designat, quod gentes aquilonales, quae numerosiores sunt quam Angli, Angliam post mortem tuam impetent; et, quamvis crebro compatriotarum adventu ruinas suas suppleant, nunquam hunc angulum mundi poterunt implere, quin potius Angli nostri, cum maxime victi videbuntur, eas edebet parentis et prolis indubitata sanctitas, quod alter viderit aenigma vigilans sine obstaculo, et altera solverit problema de longe porrecto prophetiae oculo; sanctitatique morum communicabat severitatis animositas ut nullum cujuscunque dignitatis hominem leges eludere impune permitteret. Nemo ejus tempore privatus latro, nemo popularis praedo, nisi qui mallet in fortunas alienas grassari propriae vitae dispe
Abbreviated transcription (Latin):
ci imꝑatoris filiꝰ. anno in carnatiõis dĩi octingentes¬
mo sexagesimo qͥnto pꝰ festruitatẽ paschale regnũ si¬
ũ in t̾filios suos diuisit. ⁊ karlomanno qͥdẽ dedit noc¬
cã .i. baioaniã ⁊ marcas contͣ sclauos ⁊ langobardos.
ludouunco uͦ thurtingiã. austrasios. francos. ⁊ saxoni
dimifit. ⁊arolo. qͦq alemanniã. ⁊ curuualã .i. comi¬
tatũ comu gallie reliqͥt Ipse tam̃ ludouuicꝰ suꝑ filis
suos felicit̾ regnaũ in omĩ potestate sua: annis dec
Q post obiit ludouicꝰ rex: anno dñice in carnations
octingentesimo. septuagesimo sexto. cũ regnasset a
nis. u.iiiͦi. Rarob aut̃ nex occidentaltũ francoꝵ an
tͥcesimo sexto regni sui in italiã ꝑgens orandi canli

Expanded text:
octingentesimo sexagesimo quinto, post festivitatem paschalem regnum suum inter filios suos divisit, et Karlomanno quidem dedit Noricam, id est Bajoariam, et Marcas contra Selavos et Longobardos; Lodowico vero Turingiam, Austrasios Francos, et Saxoniam dimisit; Karolo quoque 158 Alemanniam et Curwalam, id est comitatum Cornusgualliae, reliquit. Ipse tamen Lodowicus super filios suos feliciter regnavit in omni potestate sua annis decem. Et post haec obiit Lodowicus rex anno Dominicae incarnationis octingentesimo septuagesimo sexto, cum regquatuor. Karolus autem rex Occidentalium Francorum, anno tricesimo sexto regni sui in Italiam pergens orandi causa,
Abbreviated transcription (Latin):
siodorense in loco qͥ uocat᷑ fontaneũ. In qͦ loco cũ¬
anci cũ om̃ib nationib sͥ subiectis mutua se cede
to tͥũphũ adepti st̃. Post cruentissimũ uͦ p̾liũ pa
ios habuit ꝑ ẽ ludouuicũ: cui regnũ romanoꝵ ⁊
liã tͣdidit. Alterũ aut̃ lothariũ. cui sedẽ imꝑialẽ¬

Expanded text:
tisiodorense, in loco qui vocatur Fontanetum. In quo loco Franci, cum omnibus nationibus sibi subjectis, mutua se caede gato, triumphum adepti sunt . Post cruentissimum vero praelium, pace filios habuit, id est, Lodowicum, cui regnum Romanorum et Italiam tradidit; alterum autem Lotharium, cui
Abbreviated transcription (Latin):
iã. britanniã ⁊ maxinã partẽ burgundie. gothiã
coniã. aqͥtaniã: submoto inde pipino filio pipini
monasterio scĩ medardi adtonso. Qui postea inde
lio detrusus. Post mordẽ uͦ luchdonici piissimi im¬
toris lothariꝰ ante obitũ patris decẽ ⁊ nouẽ annis
ctus ad imꝑatorẽ. contͣ fratres suos. r luchdoui¬

Expanded text:
iam, Brittaniam, et 155 maximam partem Burgundiae, Gothiam, Wasconiam, Aquitaniam, submoto inde Pippino filio Pippini, et in monasterio sancti Medardi attonso: qui postea inde  perpetuo est exilio detrusus. Post mortem vero Lodowici piissimi imperatoris, Lotharius, ante obitum patris decem et octo annis unctus ad im
Abbreviated transcription (Latin):
citũ retinerit sacram̃to firmatũ: post paticos ani
atris nepos egbtisti obrinuit. Ita pͥncipatꝰ metuio
quii ꝑ tumidã gentilis uiri insaniã subito enic¬
it tanc ꝑmiserã semutiri regis ignatuã om̃us
emarcuit aniio dm̃ce incarlnationis octingens¬
fiais placita absoluens ult᷑ q cẽpora ceccurri. hich
gã metã pͥmo uolumini: ut mutifid̾ t̾mes regnoꝵ
ios habuit. lothariũ pipinũ luchdouic̃ karolits¬

Expanded text:
atum, post paucos annos Elfredus nepos Egbirhti obtinuit. Ita principatus Merciorum, qui per tumidam gentilis viri insaniam subito effloruit, tunc per miseram semiviri regis ignaviam omnino emarcuit, anno Dominicae incarnationis octingentfidem placitam absolvens, ultra ejus tempora excurri, hic figam metam primo volumini, ut multifidus trames regnorum in ios habuit: Lotharium, Pippinum, Ludovicum, Carol
Abbreviated transcription (Latin):
dare: s abq aliqͣ immoratione religiosũ dĩ famu¬
lũ bedã uenerabilis monasterii tui p̃sbicerũ. ab
matoꝵ. cuoꝵ ac ꝓtectoꝵ ad nr̃e mediocͥtatis consi¬
cũ. ñ moreris dirigere. quẽ fauente dño scĩs cuis
p̃cib ñ diffidas ꝓsꝑe ad ce redire. peracta p̃mis¬
soꝵ. capłoꝵ. cũ auxilio clĩ desiderata sollẽnicate. lii
enĩ ut ꝯfidimꝰ etiã conctis tͥ credicis ꝓfuturũ: qͥcqͥd¬
ret eo sublicas romana Nlec uͦ ũꝗͣ gallicanꝰ tumor
inuenit in anglo. quod argueret merido adeo lan¬
nitas omĩs eiꝰ fidei & magisterio palmã dedit. Nã
a. fidei sane ⁊ incuriose s dulcis fuit eloquencie
in om̃ib explanationib diuinaꝵ. scripturaꝵ ⁊
magis illa rimat᷑ quib lector dĩ dilectionẽ: ⁊ prox¬
ni cõbiberet: qũa illa quib uł sales libaret uł lin¬
gue rubiginẽ limaret. Porro de uite illiꝰ sanctitace

Expanded text:
dare, sed absque aliqua immoratione religiosum Dei famudare, sed absque aliqua immoratione religiosum Dei famulum Bedam, venerabilis monasterii tui presbyterum, ad matorum tuorum ac protectorum, ad nostrae mediocritatis conspectum non moreris dirigere, quem, favente Deo, sanctis tuis precibus non diffidas prospere ad te redire, peracta praemissorum capitulorum cum auxilio Dei desiderata solemnitate; erit enim, ut confidimus, etiam cunctis tret eo sublimitas romana, nec vero unquam Gallicanus tumor invenit in Anglo, quod argueret merito. Adeo Latinitas omnis ejus fidei et magisterio palmam dedit. Nam et fidei sanae et incuriosae, sed dulcis fuit eloquentiae, in omnibus explanationibus divinarum Scripturarum magis illa rimatus quibus lector Dei dilectionem et proximi cohiberet, quam illa quibus vel tales libaret vel linguae
Abbreviated transcription (Latin):
ũ faciet simul .⁊ quantipenderit eũ romana se
bis ac modis: clem̃ciã dĩ nr̃i atq menarrabilẽ
uidentiã possumꝰ affari. & dignas gratiaꝵ. atio¬
nes ꝓ immensis circa nos eiꝰ beneficiis ꝑsolurre.
qui intenebris & ũbra mortis positos ad lum̃ sria¬
cie ꝑducit. N infra. Benedictionis interea grãm
quã nob̃ ꝑ presentem portitorẽ cua misit deuota
religio: libenti & hylari animo sicut ab eadi¬
recta est. nos suscepisse cognosce. Oporcunis erg
ac dignis amplectende solltudinis tue peritis¬
nib artissima deuorione fauentes hortamur dĩ
dilectã religiositatis tue bonitatẽ. ut qr exortis
quibdã eccłiasticarũ causarũ capłis ñ sui exa¬
minatione longiꝰ innotescendis. opꝰ nob̾ sc̃ adcm¬
ferendũ arte litterature mibuti. sic̃ decet deuotũ
auxiliatorẽ sc̃e̾ matris uniu̾salis eccłe obedient̃
deriotionẽ huc nr̃e bortationi ñ desistas accõns¬

Expanded text:
 epistola clarum faciet, simul et quanti penderit eum Romana sed epistola clarum faciet, simul et quanti penderit eum Romana sedverbis ac modis clementiam Dei nostri, atque inenarrabilem providentiam possumus effari, et dignas gratiarum actiones pro immensis circa nos ejus beneficiis persolvere, qui in tenebris et umbra mortis positos ad lumen scientiae perducit! » Et infra: « Benedictionquam nobis per praesentem portitorem tua misit devota religio, libenter et hilari animo, sicuti ab ea directa est, nos suscepisse cognosce. Opportunis ergo ac dignis amplectendae tuae sollicitudinis petitionibus arctissima devotione faventes, hortamur Deo dilectam tuae religiositatis bonitatem, ut quia exortis quibusdam ecclesiasticarum causarum capitulis non sine examinatione longius innotescendis, opus nobis sunt ad conferendum arte litteraturae imbuti, sicut decet Deo devotum auxiliatorem sanctae matris unidevotionem huic nostrae hortationi non desistas accommo
Abbreviated transcription (Latin):
iencie. dulcit̾ haurire: dones etiã benignꝰ aliqñ¬
fontẽ om̃is scientie ꝑuenire: & parere sẽꝑ an
faciẽ cuã. Preterea om̃s ad quos hec historia
uenire potuerit nr̃e nationis. legentes siue
udientes: simplicit̃ p̃cor. ut ꝓmeis infirmit.¬
b ⁊ m̃cis ⁊ corporis. apd̃ suꝑnã clem̃tiã sepiꝰ
t̾uenire meminerint: ⁊ hanc qͦq mͥ in suis
luntiis sue remunerationis uicẽ. rependant
t qͥ de singłis ꝓiuntiis siuẽ locis sublimiori
que memoratu digna atq in colis grata
rediderã: diligent̃ anuotare curaui. apd̃ or
ructũ pic inc̾cessionis inueniã. Deficit hic¬
. libroꝵ numerisitatẽ. sermonũ sobrietatẽ
fuderat eũ ꝓcul dubio ñ indigo haustu diuina
pientia: ut angusto uite spacio tanta elabora¬
et uolumina. Qͥd qͦd fert᷑ eũ romã iuisse. ut libros
uos uł eccłastice doctrine conuenire p̃sens assere
t uł si resultarent ap̃ico nutu corrigeret: Ue¬

Expanded text:
scientiae dulciter haurire, dones etiam benignus aliqscientiae dulciter haurire, dones etiam benignus aliqenire, et parere semper ante faciem tuam. Praeterea omnes ad quos haec historia 85 pervenire potuerit nostrae nationis, legentes sive audientes, suppliciter precor, ut pro meis infirmitatibus et mentis et corporis apud supernam clementiam saepius intervenire meminerint, et hanc mihi in suis uae remunerationis vicem rependant, ut qui de singulis provinciis sive locis sublimioribus quae memoratu digna atque incolis grata credideram diligenter adnotare curavi, apud omnes fructum piae intercessionis inveniam. BEDAE  librorum numerositatem, an sermonum sobrietatem: infuderat eum procul dubio non indigno haustu divina sapientia, ut angusto vitae spatiolo tanta elaboraret volumina. Quid? quod ferunt eum Romam ivisse , ut libros suos vel ecclesiasticae doctrinae convenire praesens assereret, vel, si resultarent, apostolico nutu corriperet. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
nisi dĩ clem̃tia ingenitũ robur francoꝵ imꝑateꝵ
animasset: pͥdẽ europã ⁊ iã subiugassent. Adeo co¬
tẽptis imꝑatorib constantinopolitans: siciliã ⁊ s¬
miã. ⁊ baleares insulas. ⁊ pene om̃s t̾ras. que p amꝰ¬
sicã ⁊ sardinã. ꝑ francos ⁊ omĩs generis. xp̃ianos¬

Expanded text:
nisi Dei clementia ingenitum robur Francorum imperatorum animasset, pridem Europam subjugassent. Adeo contemptis imperatoribus Constantinopolitanis Siciliam et Sardiniam et Baleares insulas, et pene omnes terras quae peCorsicam et Sardiniam, per Francos et omnis generis
Abbreviated transcription (Latin):
hiep̃o t̾ddisse̾. ⁊ confirmasse epõs consecrandi. Unde
les amissa undiq amicos regis uenans. pacẽq con¬
lians. brichirico regi Yest saronũ filiã edelburgam
uptũ dedit. karolũ magnũ regẽ francoꝵ. frequen
b legationeͥb amicũ parauit᷑ qu̾auis ñ facile qd̾ su
artib conduceret inkaroli animo inuenerit. Dis¬
ndanͥant andea: adeo ut magnis motib utͦbiq con¬
irrentib etiã negotiatoꝵ. cõmeat᷑ ꝓhiberent᷑. Eist epła
bini huiuset rei index: cuĩ partẽ hic apponã docu¬
cũ in gens magnanimitatis. ⁊ fortitudinis karo
qui omẽm etatẽ tͥuerit in bellis contͣ paganos :
te rege karolo. alios p̃miis. ⁊ alios minis solliei
trcitu irruit suꝑsclauos eosq subegit sue ditioni
iroͥs quos nos hunos dicumꝰ exarsert̃ initaliã: ⁊ adri¬

Expanded text:
po tradidisse, et confirmasse episcopos consecrandi. Unde et les admissa, undique amicos reges venans, pacemque concilians, Brithrico regi West-Saxonum filiam Edelburgam nuptum deditibus legationibus amicum paravit, quamvis non facile quod suis artibus conduceret in Karoli animo invenerit: discordaverant antea, adeo ut magnis motibus utrobique concurrentibus, etiam negotiatorum commeatus prohiberentur. Est epistola Albini, hujusce rei index, cujus partem hic apponam, documentum ingens magnanimitatis et fortitudinis Karoli, qui omnem aetatem triverit in bellis contra paganos Dte rege Karolo, alios praemiis et alios minis solicitam rex cum exercitu irruit super Sclavos, eosque subegit suae ditioni. Avares, quos nos Hunos dicimus, exarserunt in Italiam,
Abbreviated transcription (Latin):
ta nocte humana custodia iugilat tam̃ martini gła. Na
o fera die appariat eutis hominis. ã parte ¶ splendida.
parte germani solita deformitate lurida. ꝙ ne darent euen¬
u miracłm. ob u̾tunt martino latꝰ morbidũ. Ia uͦ cũ pͥma
murora in lucẽ ꝓrũꝑet. a festinantib ministris. in uenit᷑
ur tora cute in teger. tota in columis. p̃dicans benuolenti¬
s domestici p̃sulis. qua cessit honori gratissimi hospitis. Ita
furonici ex tc̃ ⁊ deinceps ꝑ patͦn suffragiũ. tuto familiare
umnulabãt marsuptũ. donec paciᷤᷤ aura clem̃tior ꝓpͥis eo ᷤ penatib¬

Expanded text:
ustodia, vigilat tantum Martini gloria. Nam postera die apparuit cutis hominis a parte illius splendida, a parte vero Germani solita deformitate 184 lurida. Et ne darent eventui miraculum, obvertunt Martino latus morbidum: jam vero cum primo aurora in lucem proreperet, a festinantibus ministris invenitur vir tota cute integer, tota incolumis, praedicans benevolentiam domestici praesulis, qua cessit honori gratissimi hospitis. Ita Turonici, ex tunc et deinceps, per patroni suffragium tuto familiare cumulabant marsupium, donec pacis aura clementior propriis eos penatib
Abbreviated transcription (Latin):
cipis quã successor eiꝰ laurentiꝰ sacrauit. conditũ
asset: uisũ ẽ contis gentis nr̃e sapientib qͣtinꝰ in
a ciuitate met᷑politanꝰ honor haberet᷑. uͥ corpore
unicitiã c̃ uenerabili lãb̾to ⁊ gente cantuarioꝵ.
ceptã adu̾tere ⁊ induas parrocbias dissipare ni
ꝵ. p̃sulẽ pallio extulit. fleutrũ tam̃ ex his culpa
to sapientie clauis collata ẽ. ut suꝑ hac causa.
sapientib nͥr̃is queratis . ⁊ qͥcqͥd nob̾ uideat᷑¬

Expanded text:
cipis, quam successor ejus Laurentius sacravit, conditum fuisset, visum est cunctis gentis nostrae sapientibus quatenus in illa civitate metropolitanus honor haberetur ubi corpore inimicitiam cum venerabili Lanberto et gente Cantuariorum acceptam, avertere, et in duas parochias dissipare, niMerciorum praesulem pallio extulit. Neutrum tamen ex his culpammerito sapientiae clavis collata est, ut super hac causa cum sapientibus vestris quaeratis, et quicq
Abbreviated transcription (Latin):
cinerib nobilitart᷑ suis. Tc̃ ⁊ b̃i martini corpꝰ ut sydoniꝰ an
totis uenerabile t̾ris in qͦ pꝰ uite te̾ꝑa uiuit honos. autissida
a cłicis suis portatũ ⁊ in eccła ħi germani locatũ. in audit
signis circu̾iacentiũ regionũ homines excitabat. Gũq adu¬
tantes. ꝓ remedioꝵ. gr̃a pluruna conferrent. qͤ bauloꝵ ot¬
ra palparent. ut fieri solet ex pecunie particione. lis cõu¬
sa. Euronicis totã uendicantił qͥd eoꝵ henꝰ oblatores nuis¬
bilib in uitass In digenis ẽt᷑ refentib germanũ ñ dispa¬

Expanded text:
bilitarunt suis. Tunc et beati Martini corpus, ut Sidonius ait, Totis venerabile terris, In quo post vitae tempora vivit honos, Autisiodorum a clericis suis portatum, et in ecclesia beati Germani locatum, inauditis signis circumjacentium regionum homines excitabat. Cumque adventantes pro remediorum gratia plurima conferrent, quae bajulorum onera palparent, ut fieri solet, ex pecuniae partitione lis commissa; Turonicis totam vendicantibus, quod eorum herus oblatores mirabilibus invitasset; indigenis contra referentibus, Germanum n
Abbreviated transcription (Latin):
tatio spurce carnis: ⁊ꝗͣ. ignominiosũ sit ut breuis
uite bomo mala exẽpla ĩ ꝑpetuũ posteris relin¬
quat. Incipe gͦ meliorib morib uitã cõponere ⁊
p̃teritos errores iuuentutis corrigere: ut hic corã
hominib laudẽ habeas. ⁊ in futuro e t̃na gła gau¬
deas. Ualere celsitudinẽ tuã ⁊ ĩ bonis morib ꝓfic¬
re optamꝰ¬
ño beatissimo ⁊ uere amantissimo leoni sõ
cionis salutẽ. Orãs omĩpotenti dõ semꝑ agunꝰ s

Expanded text:
mentanea delectatio spurcae carnis, et quam ignominiosum sit ut brevis vitae homo mala exempla in perpetuum posteris relinquat. Incipe ergo melioribus moribus vitam componere, et praeteritos errores juventutis corrigere, ut hic coram hominibus laudem habeas, et in futuro aeterna gloria gaudeas. Valere celsitudinem tuam, et in bonis moribus proficere, optamno beatissimo et vere amantissimo Leoni, sanChristo salutem. Gratias omnipotenti Deo semper agimus
Abbreviated transcription (Latin):
uia ꝓgeniẽ eoꝵ. nescire dãnũ duco scientie. cũ ⁊ con¬
ines nob̾ sint: ⁊ ad cos maxime ip̃ianũ specter im¬
eriũ. & forte quib dã ñ in iocundũ uidebit᷑: si hoc¬

Expanded text:
quia progeniem eorum nescire damnum duco scientiae, cum et conquia progeniem eorum nescire damnum duco scientiae, cum et confines nobis sint, et ad eos maxime Christianum spectet imperium. Et forte quibusdam non i
Abbreviated transcription (Latin):
inepła adeambaldũ t̃cio loco egberti suiccessorẽ dii
uauit. ut iueraltatione filii mei rarissimi gaudeñ
ster meus dilecł egb̾tꝰ archiep̃c berede reliqͥt. Ite ni¬
colo augusto. Bate mͥ erqͥsitiores erudictionis scolati¬
cẽ libellos: quales inpatͥa habui ꝑbonã ⁊ deuori¬
cipiant inde queq uecessaria ⁊ reuehant infran¬
ciã flores britanne: ⁊ ñ sit tantũ mͦ in eboraca
ort̃ conclusus. s. etiã incuronica emissiones para
direct.⁊ ibi seu terre amenitate. seu regis huma¬
nitateᷤ captꝰ resedit: magniq apud eũ habit im¬
perialẽ animũ qͣntũ ab aulicis curis uacabat. di¬
lectica ⁊ rethorica ⁊ etiã astronomia cõposuit. Era
enĩ om̃ĩũ angloꝵ. quos qͥdẽ legeris post beatũ al¬
Delnũ. ⁊ bedã doctissimꝰ: multisq libris ingenis
li magni mentio se ult᷑ inferret: uolo de linca
regũ francoꝵ. de qua młta fabulat᷑ antiquitas
ueritat̾e subtexere. Nec multũ a ꝓposito elongabor

Expanded text:
in epistola ad Eanbaldum, tertio loco Egberti successorem, ait,rvavit, ut in exaltatione filii mei carissimi gauderem, ster meus dilectus Egbertus archiepiscopus haeredem reliquit. » Item Karolo Augusto: « Date mihi exquisitiores eruditionis scholasticae libellos, quales in patria habui per bonam et devotixcipiant inde quaeque necessaria, et revehant in Franciam flores Britanniae, et non sit tantummodo in Eboraca hortus conclusus, sed etiam in Turonica emissiones para, seu terrae amoenitate seu regis humanitate captus, resedit; magnique apud eum habitus imperialem animum, quantum ab aulicis curis vacabat, dialectica, et rhetorica, et etiaenim omnium Anglorum, quos quidem legerim, post beatum Aldelmum et Bedam, doctissimus, multisque libris ingenii li magni mentio ultro se inferret, volo de linea regum Francorum, de qua multa fabula ut antiquitas, veritatem subtexere; nec multum a proposito elongabor,
Abbreviated transcription (Latin):
docit᷑ liberat᷑ ero. de isto aque bullientis dolio. Nã fũ nĩs lo
espice sinistrorsũ. cũq rexpexissẽ. uidi ibi duo cdolia alto¬
na bullientia. Ista in qͥt tͥ st̃ p̃parata. nͥ te em̃dauerisex
radisi Et eũ graderem contenplatꝰ sũ in genti clari¬
te cũ gbosis regib sedere lothariũ auuncłm meũ suꝑ lapidẽ
oso. ⁊ iuxtaeũ filiũ eiꝰ ludouicũ similitꝰ corona coron̾atũ.
Uidensq me: cõmimꝰ a cersiuit blanda uoce dicens. Lni
fuccessee meus. nẽ t̃ciꝰ in imperio romanoꝵ: ueni ad me. Sci qͥ

Expanded text:
velociter liberatus ero de isto aquae bullientis dolio; nam frater meus Lome: Respice sinistrorsum. Cumque respexissem, vidi ibi duo altissima dolia bullientia. Ista, inquit, tibi sunt praeparata, nisi te emendaveris et paradisi. Et gradientes contemplatus sum ingenti claritate cum gloriosis regibus sedere Hlotharium meum avunculum super r coronatum. Videns me, cominus accersivit, blanda voce dicens: Karole, successor meus nunc tertius in imperio Romanorum, 165 veni ad me. Scio quod
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝑsonis dep̃cor. uti nob̃ de multimodaͥs inqͥsito¬
nib suꝑ qͥs maximã subtilitatẽ urãm dignũ dun¬
mꝰ ꝑqͥrere benigne respondeas ne sc̃oꝵ t̾ditio patrũs
ab illis Edita nob̃ regula quasi in cognita. ꝑ aliqͥd u¬
tiet᷑ in nob̾: s sermo tuus direct᷑ nob̾ in karitate
mansuetudine ueniat: ut ꝑ dĩ miscłiã ꝓfuturũ¬
nob̾ ꝑcipiat fructũ. Primũ nãq ẽ qd̾ pontifices
ur̃i ac ꝑitissimi qͥq in nob̾ dicunt qd̾ contͣ canone
⁊ apłica statuta que nob̾ apatre beatissimo gregor
dirigente statuta st̃. sic̃ uos scitis auctoritas dor¬
i̾mensis met᷑politani ĩduas scindat᷑ parrochias cus¬
codẽ patre mandante dicioni

Expanded text:
deprecor uti nobis de multimodis inquisitionibus, super quibus maximam subtilitatem vestram dignum duximus perquirere, benigne respondeas, ne sanctorum traditio patrum, et ab illis tradita nobis regula, quasi incognita per aliquid vitietur in nobis; sed sermo tuus directus nobis in caritate et mansuetudine veniat, ut per Dei misericorructum. primum namque est quod pontifices nostri ac peritissimi quique in nobis dicunt, quod contra canones et apostolica statuta, quae nobis a patre beatissimo Gregorio dirigente statuta sunt, sicut vos scitis, auctoritas Dorobernensis metropolitani in duas scinditur parochias, cueodem patre mandante, ditioni
Abbreviated transcription (Latin):
t annis egregio moderamine cohercuit. Habu
uinũ statũ reformauit. Nãq qd̃ cui uis gesta an¬
oꝵ. legenti in ꝓmptu est. patilinꝰ eidẽ urbis pͥm̃
ntistes inhostilitatis loco pulsus. apd̃q rofecestrã
ẽ obiens: ibidẽ illud insigne pallii qd̃ ab honorio
þacceperat reliqͥd. Plures post eũ tante urbis p̃su¬
s simplici ep̃atꝰ nomine condenti: nichil altiꝰ anbe¬
auerant. Ad uͦ egb̾tus intͦnitatꝰ cogitans animosioris
ta ignauũ si negligas debita: palliũ multa apłici
nobilissimã eborici bibliorhecã insticuit. Eiiꝰ reia¬

Expanded text:
viginti annis egregio moderamine coercuit. Habuiviginti annis egregio moderamine coercuit. Habuinuinum statum reformavit. Namque, quod cuivis gesta Anglorum legenti in promptu est, Paulinus, ejusdem urbis primus antistes, vi hostilitatis loco pulsus, et apud Rovecestram diem obiens, ibidem illud insigne pallii, quod ab Honorio papa susceperat, reliquit. Plures post eum tantae urbis praesus simplici episcopi vocabulo contenti nihil altius anhelarunt. At vero Egbertus inthronizatus animosioris ita ignavum si negligas debita, » pallium multa throni nobilissimam Eboraci bibliothecam instituit. Hic E