comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abimelech Nesciui quis feceria hanc rem sed
& tu non indicasti &ego non audiui pret̃ hodie
NTulit itaq abraham oues & boues & dedit
abimelec h ꝑ cusseruntq ambo foedus: & sta¬
euit abra ham septẽ agnas gregis seor sum:
Cuidixit abimebeth Quid sibi uolunt septem
agnȩ istȩ quas sta refecistiseorsum : Atille : Sep+¬
tem inquit agnas accipies de manumea ut sint in
testimoniũ mi hiqm̃ ego fodi puteum istum Idcir¬
co uocatus estlocus illeber sabee: quia ibi uter que
iurauit &imerunt foedus pro puteo iuramenti:
Sur rexit autẽ ab imelech & fichol princeps militiȩ
eius : reuersique sunt interrãpales tinorum: Abra¬
ham uero planta uit nemus inbersabee. & inuo ca¬
uit ibi nomendnĩ d aeterni : & fuit colonus terrȩ
phalis tinorum diebus multis: Quae
postquã gesta sunt : tẽptauit ds̃ abrahã & dixit
adeum: Abraham: ille respondit: Ad sum :¬

Expanded text:
Abimelech nescivi quis fecerit hanc rem sed Abimelech nescivi quis fecerit hanc rem sed et tu non indicasti mihi et ego non audivi praeter hodie tulit itaque Abraham oves et boves et dedit Abimelech percusseruntque ambo foedus et statuit Abraham septem agnas gregis seorsum cui dixit Abimelech quid sibi volunt septem agnae istae quas stare fecisti seorsum at ille septem inquit agnas accipies de manu mea ut sint in testimonium mihi quoniam ego fodi puteum istum idcirco vocatus est locus ille Bersabee quia ibi uterque iuraverunt et inierunt foedus pro puteo Iuramenti surrexit autem Abimelech et Fichol princeps militiae eius reversique sunt in terram Palestinorum Abraham vero plantavit nemus in Bersabee et invocavit ibi nomen Domini Dei aeterni et fuit colonus terrae Philisthinorum diebus multis quae postquam gesta sunt temptavit Deus Abraham et dixit ad eum Abraham ille respondit adsum
Abbreviated transcription (Latin):
uidebo morientẽpuerũ: & sedens contra leua¬
uit uocem suam. & fleuit Ex audiuit aut̃ dĩ uo
cempueri Vocauit q angelus dñi agar decaelo
dicens. Quid agis agar: nolitimere : Exaudiuit
em̃ ds̃ uocẽ pueri : delo co inquo est: Surge tollepu¬
erũ & tenemanũ illius : quia ingentẽ magnã faciã
eum: Aperuit que oculos eius ds Quȩ uidens pti¬
teũ aquȩ abiit & inpleuit utrem dedit q puero
uit que in deserto pharan. & accepit illimater
sua uxorẽ de terra aegiptiLT Eodẽ
tempore dixit abi melech & fichol princeps exer¬
citus eius ad abrabam. Qstecũ est inuniuer¬
sis quae ags: Iura ergp ꝑ dñm ne noceas mihi
& posteris meis stirpĩq meae: sed iuxta mise¬
ricordiam quã fecitibi facies mihi & terrȩ inqua
uersatus es aduena: Dixitq: abrabã: Ego iura¬
bo. & increpauit abimelech ꝓpt̃ putrum &quę
quem ui abstulerant serui  illius: respondit

Expanded text:
videbo morientem puerum et sedens contra levavidebo morientem puerum et sedens contra levavit vocem suam et flevit exaudivit aucem pueri: vocavitque angelus Dei Agar de coelo, dicens: Quid agis, Agar? noli timere: exaudivit enim Deus vocem pueri de loco in quo est: surge, tolle puerum, et tene manum illius: quia in gentem magnam faciam eum. Aperuitque oculos ejus Deus: quae videns puteum aquae, abiit, et implevit utrem, deditque puero ius. Habitavitque in deserto Pharan, et accepit illi mater sua uxorem de terra Aegypti. C. XLI. Eodem tempore dixit Abimelech, et Phichol, princeps exercitus ejus, ad Abraham: Deus tecum est in universis, quae agis. Jura ergo per Deum, ne noceas mihi, et posteris meis, stirpique meae: sed juxta misericordiam, quam feci tibi, facies mihi, et terrae in qua versatus es advena. Dixitque Abraham: Ego jurabo et increpavit Abimelech propter puteum aquae quem vi abstulerant servi illius respondit
Abbreviated transcription (Latin):
liui qu pepere ei iamseni : Creuit igitu pae ini
absuet ꝓtis est : fecit que abraham grande con uiui¬
um indie ablactationis eius: tret Euque
unidisso sara filiũ agar egiptiae ludente euro
uidis odxit fadabraham: Cice ancillam hanc
& filium cius. Non eñ heres erit filius ancille
cum filio meo isaac : Dure accepit hoc abrahã
ꝓfiliosuo: Cedixit ds̃: non tibi udeatur aspe¬
rum suꝑ ꝓuero & suꝑ ancillatua: Omã quȩ dixe¬
rit tibi sara audi uocẽ eus: quia inisaac uocabi¬
turtibi semen: Sed & filium ancillȩ faciam in
gentẽ magyam: qui a sementuum est Surrexit
itaque abraham mane : & tollens panẽ & utrem
aque in posuit scapulȩ eius. tradiditq puerũ &
dimisit eam: Quȩ cũ abiss&: er rabat insolitu¬
dinebersabee: Cũque consumpta ess& aqua
in utre : ab iecit puerũ subter unã arborum
que ibierant & abiit. sedit que eregione ꝓcul.
quantũ potest arcus iacere Dixit enĩ: Non

Expanded text:
lium, quem peperit ei jam seni? Crevit igitur puer et lium, quem peperit ei jam seni? Crevit igitur puer et ablactatus est: fecitque Abraham grande convivium in die ablactationis ejus. C. XL. Cumque vidisset Sara filium Agar Aegyptiae ludentem, dixit ad Abraham eice ancillam hanc et filium eius non enim erit heres filius ancillae cum filio meo Isaac dure accepit hoc Abraham pro filio suo cui dixit Deus non tibi videatur asperum super puero et super ancilla tua omnia quae dixerit tibi Sarra audi vocem eius quia in Isaac vocabitur tibi semen sed et filium ancillae faciam in gentem magnam quia semen tuum est surrexit itaque Abraham mane et tollens panem et utrem aquae inposuit scapulae eius tradiditque puerum et dimisit eam quae cum abisset errabat in solitudine Bersabee cumque consumpta esset aqua in utre abiecit puerum subter unam arborum quae ibi erant et abiit seditque e regione procul quantum potest arcus iacere dixit enim non
Abbreviated transcription (Latin):
& ancillas & dedit abraham: red diditq: eisa¬
ram uxorem suam & ait. Terra coram uobis
est. ubĩ cumq tibi placuerit habita: Sarae
aut̃ dixit: Eccemille argenteos dedi fratri
tuo: hoc erittibi in uelaimen oculorum adom¬
nes qui tecum sunt & quocũq per rexeris:
memento que tedeprehensam: Orante aut̃
abraham sanauit ds̃ abi me lech & uxorem
ancillasq: eius & pepererunt : Concluserati
enim̃ deus omnem uuluam domus abime lech
UVisita uit aut̃ dñs saram sicut ꝓmiserat
& impleuit quȩ locutus est :  Concepita
& peperit filium in senec tute sua tẽpore
quo prȩ dixerat cids̃ Voca uit que abra ham nort̃
fiboi susque genut eisara isade: &circũ cidit ceũ
Nle dotquo sicut preceperat eidñs cũ centac essot
Annoruno HAC qup pe aetate patris nauus est
anoruiit q sara: risum fecit mibids̃ quicũcu
audieris: conridebie milu Rursumq ait  quis
auditarus creueret abraham quod sara lactaret fi¬

Expanded text:
et ancillas, et dedit Abraham: reddiditque illi Saet ancillas, et dedit Abraham: reddiditque illi Saram uxorem suam, et ait: Terra coram vobis est, ubicumque tibi placuerit, habita. Sarae autem dixit: Ecce mille argenteos dedi fratri tuo: hoc erit tibi in velamen oculorum ad omnes qui tecum sunt, et quocumque perrexeris: mementoque te deprehensam. Orante autem Abraham, sanavit Deus Abimelech, et uxorem ancillasque ejus, et pepererunt: concluserat enim Dominus omnem vulvam domus Abimelech Visitavit autem Dominus Saram sicut promiserat: et implevit quae locutus est. Concepitque et peperit filium in senectute sua, tempore quo praedixerat ei Deus. Vocavitque Abraham nomen filii sui, quem genuit ei Sara, Isaac: et circumcidit eum octavo die, sicut praeceperat ei Deus, cum centum esset annorum: hac quippe aetate patris, natus est Isaac. Dixitque Sara; Risum fecit mihi Deus: quicumque audierit, corridebit mihi. Rursumque ait: Quis auditurum crederet Abraham, quod Sara lactaret fi
Abbreviated transcription (Latin):
Sinaut̃ nolueris reddere scito qđ morte morieris
tu & omã quȩ tua sunt: statimq denocte consur¬
gens abimelech uocauit om̃s seruos suos: & locu¬
tus est uni uersa uerba hȩc in auribus eorum:
t imueruntq om̃s uiri ualde Vocauit aut̃ abi¬
melech etiam abraham: &dixit ei Quid fecisti
nobis: quid peccauimus inte quia induxisti suꝑ
me & suꝑregnũ meum pec catum grande : quȩ
non debuistĩ facere: fecisti nobis : Rur sumq
expostulans ait: Quid uidisti ut hoc faceres
respondit abraham : Cogitaui mecum dicens
Torsitan non est timor dĩ in loco isto: & int̃fi¬
cient meꝓpt̃ uxorẽ meam: Alias aut̃ uere
soror mea est filia patris mei & non filia ma¬
tris meae &duxieam uxorẽ: post quã autẽ¬
eduxit medeũs dedo mõ patris mei: dixiadeã
Hanc mi sericordiam faciis mecũ in om̃ĩ loco ad
quẽ ingrediemur : dicens qđ frat̃̾ tuus sim:
Tulit ĩgitur abimelech oues & boues & seruos

Expanded text:
si autem nolueris reddere, scito quod morte morieris si autem nolueris reddere, scito quod morte morieris tu, et omnia quae tua sunt. Statimque de nocte consurgens Abimelech, vocavit omnes servos suos: et locutus est universa verba haec in auribus eorum, timueruntque omnes viri valde. Vocavit autem Abimelech etiam Abraham, et dixit ei: Quid fecisti nobis? quid peccavimus in te, quia induxisti super me et super regnum meum peccatum grande? quae non debuisti facere, fecisti nobis. Rursusque expostulans, ait: Quid vidisti, ut hoc faceres? Respondit Abraham: Cogitavi mecum, dicens: Forsitan non est timor Dei in loco isto: et interficient me propter uxorem meam: alias autem et vere soror mea est, filia patris mei, et non filia matris meae, et duxi eam in uxorem. Postquam eduxit me Deus de domo patris mei, dixi ad eam: Hanc misericordiam facies mecum: in omni loco, ad quem ingrediemur, dices, quod frater tuus sim. Tulit igitur Abimelech oves et boves, et servos
Abbreviated transcription (Latin):
uel quando illa surrexerit: Concoeperunt
ergo due filiae lotd depatre suo: peperitq
ma ior filium & uocauit nom̃ eius mo ab: ip¬
seest pater moabitarũ usque in p̃sentẽ diẽ
minor quoq peperit filiũ. & uoca uit nom̃¬
eius am mon. idest filius populimei: ipse est
nit interram aus tralem habita uitq inter
cades & sur & peregrinatus est ingera ris: di¬
xitq desara uxo resua soror mea est. Misiter¬
go abi melech rex gerarȩ : & tulit eam Uenit
aut̃ ds̃ ad abime lech ꝑ somniũ nocte & ait illi:
Enmorieris: ꝓpter mulierẽ quã tulisti: hab& enĩ
uirum: Abi melech uero non tetigerat eam
& ait: Dñe numgentẽ ignorantẽ & iustam int̃¬
ficies: Non ne ip̃sedixit mihi soror mea est &iꝑ¬
sa ait. frat̃ meus est : in simplicitate cordis mei &
munditiamanuũ mearũ fecihoc: Dixitq ad eũ
dimisi ut tangeres eam : Nunc igitur redde uxorẽ
uiro suo quia profeta est: & orãbit ꝓte & uiues:

Expanded text:
vel quando illa surrexerit. Conceperunt vel quando illa surrexerit. Conceperunt ergo duae filiae Lot de patre suo. Peperitque major filium, et vocavit nomen ejus Moab: ipse est pater Moabitarum usque in praesentem. diem. Minor quoque peperit filium, et vocavit nomen Ammon, id est, filius populi mei: ipse est us inde Abraham in terram australem, habitavit inter Cades et Sur, et peregrinatus est in Geraris. Dixitque de Sara uxore sua: Soror mea est. Misit ergo Abimelech rex Gerarae, et tulit eam. Venit autem Deus ad Abimelech per somnium nocte, et ait illi: en morieris propter mulierem quam tulisti habet enim virum Abimelech vero non tetigerat eam et ait Domine num gentem ignorantem et iustam interficies nonne ipse dixit mihi soror mea est et ipsa ait frater meus est in simplicitate cordis mei et munditia manuum mearum feci hoc dixitque ad eumdimisi ut tviro suo, quia propheta est: orabit pro te, et vives:
Abbreviated transcription (Latin):
gionis illius recordatus est abrahae & libe¬
ra uit loth desub uersione urbium in quibus
mansit inmonte : Duae quoque filiae eius cũ eo:
Timuerat enĩ manere in segor. & mansit inspe¬
lunca ipse & duȩ filiae eius: Dixitq: maior
adminorem: Pater noster senex est : & nullus
uirorum remansit interra qui possit ingredi
ad nos iuixta morem uni uersae terrȩ: ue¬
NI in ebriemus eum uino: dormiamusq cũ
eo ut seruare possimus expatrenro semen:
Dederunt itaque patrisuo bibere uinũ noc te.
illa: & ingressa est maior. dormiuitq cum
patre : at ille non sensit : nec quando ac cubuit
filia nec quando surrexit: Altera quoq
die dixit maior adminorem: Eccedormiui he¬
ricum patre meo Demus ei bibere uinũ etiã
hac nocte & dormi es cum eo: ut saluemus semen
depatrenrõ: Dederunt & illa noc te patriui¬
num: ingressaq: minor filia. dor mi uit cũ eo
& nec tunc quidem sensit quando concubuerit.

Expanded text:
gionis illius, recordatus est Abrahae, et libegionis illius, recordatus est Abrahae, et liberavit Lot de subversione urbium in quibus e Segor, et mansit in monte, duae quoque filiae ejus cum eo timuerat enim manere in Segor, et mansit in spelunca ipse, et duae filiae ejus cum eo. Dixitque major ad minorem: Pater noster senex est, et nullus virorum remansit in terra qui possit ingredi ad nos juxta morem universae terrae. Veni, inebriemus eum vino, dormiamusque cum eo, ut servare possimus ex patre nostro semen. Dederunt itaque patri suo bibere vinum nocte illa: Et ingressa est major, dormivitque cum patre: at ille non sensit, nec quando accubuit filia, nec quando surrexit. Altera quoque die dixit major ad minorem: Ecce dormivi heri cum patre meo, demus ei bibere vinum etiam hac nocte, et dormies cum eo, ut salvemus semen de patre nostro. Dederunt et illa nocte patri vinum, ingressaque minor filia, dormivit cum eo, et nec tunc quidem sensit quando concubuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc uxta ad quã possum fugȩ reparua. & sal¬
uabor inea : Num quid. non modi ca est &
uiuet anima mea : Dixitque ad eum:
Ecce etiam in hoc sus cepi preces tuas: ut non
sub uertam urbem̃ proqua locutus es festi¬
na et saluare ibi: quia non potero facere quic¬
quã donec ingrediaris illuc Idcir co uocatũ
est nomen urbis illius segor: Sol egressus
est suꝑ terram: & loth ingressus est segor:
xxxuiIIi gitur dñs pluit suꝑso domã
et gpmorram sulphur & ignem ad nõ decȩ¬
lo : sub uertit ciuitates has & omẽm circa regi¬
onem uniuersos habitatores urbium & cun¬
cta ter rae uirentia: Respiciensq uxor eius
postse : uersa est instatuam salis: abra hamaut̃
consurgens ma ne ubi stecerat prius cũ dnõ
intuitus est sodo mam & gomorram & unia¬
uersam terrã regi onis illius: uiditq ascen¬
dentem fauillam de terra. quasi for nacis fu¬
mum Cum enĩ sub uerteret dĩ ciui tates re¬

Expanded text:
hic juxta, ad quam possum fugere, parva, et salhic juxta, ad quam possum fugere, parva, et salvabor in ea: numquid non modica est, et vivet anima mea? Dixitque ad eum: Ecce etiam in hoc suscepi preces tuas, ut non subvertam urbem pro qua locutus es. Festina, et salvare ibi: quia non potero facere quicquam donec ingrediaris illuc. Idcirco vocatum est nomen urbis illius Segor. Sol egressus est super terram, et Loth ingressus est Segor. Igitur Dominus pluit super Sodomam et Glo: et subvertit civitates has, et omnem circa regionem, universos habitatores urbium, et cuncta terrae virentia. Respiciensque uxor ejus post se, versa est in statuam salis. Abraham autem consurgens mane, ubi steterat prius cum Domino, intuitus est Sodomam et Gomorrham, et universam terram regionis illius: viditque ascendentem favillam de terra quasi fornacis fumum. Cum enim subverteret Deus civitates re
Abbreviated transcription (Latin):
eo quod increuerit clamor eorũ coram dño
qui misit nos ut perdamus illos Egressus
ita que loth locutus est ad generos suos qui
Ac cepturi erant filias eius: & dixit Sur¬
gite egredimini deloco isto: quia del ebit
dñs ciuitatẽ hanc & uisus est eis: quasilu¬
dens loqui: Cumque ess& mane: cogebant
eum angelidicentes : Surge & tolle uxorẽ
tua m&duas filias quas habes: ne & tu pariter
pereas in scel ereciuitatis: Dissimulante il¬
lo ad prehenderunt manum eius & manũ uxo¬
ris ac duarũ filiarum eius: eo quod par cer&
dñs illi : & eduxerunt eũ: posuerunt que¬
extraciuitatem: Ibi locuti sunt ad eũ : di cen¬
tes Salua animam tuam: noli respicere
post tergum nec stes in om̃i circa regio ne:
sed in montesaluũ tefac ne & tu simul pere¬
as : Dixit que loth ad eos: Queso domi nemi.
mecum ut saluares animam meam .i Nec
possum inmonte saluari neforte ad pre¬
hendat mema lum & moriar: Est ciuitas

Expanded text:
eo quod increverit clamor eorum coram Domino, eo quod increverit clamor eorum coram Domino, qui misit nos ut perdamus illos. Egressus itaque Loth, locutus est ad generos suos qui accepturi erant filias suas, et dixit: Surgite, egredimini de loco isto: quia delebit Dominus civitatem hanc. Et visus est eis quasi ludens loqui. Cumque esset mane, cogebant eum Angeli, dicentes: Surge, tolle uxorem tuam, et duas filias quas habes: ne et tu pariter pereas in scelere civitatis. Dissimulante illo, apprehenderunt manum ejus, et manum uxoris, ac duarum filiarum ejus, eo quod parceret Dominus illi. Eduxeruntque eum, et posuerunt extra civitatem: ibique locuti sunt ad eum, dicentes: Salva animam tuam: noli respicere post tergum, nec stes in omni circa regione: sed in monte salvum te fac, ne et tu simul pereas. Dixitque Loth ad eos: Quaeso, Domine mi,mecum, ut salvares animam meam, nec possum in monte salvari, ne forte apprehendat me malum, et moriar: Est civitas
Abbreviated transcription (Latin):
educ illos huc ut cognoscamus eos: Egres sus
ad eos loth post tergumꝰ cludens ostium: ait
Nolite queso fr̃s mei nolite malum hoc fa¬
cere: habeo duas filias: que nec dũ cogno¬
uerunt uirum : Educam aduos eas. & ab¬
utimini eis sicut uobis placuerit : dũ modo
uiris istis nihil faciatis maliquia ingressi
sunt sub umbrã culminis mei: At illi dixe¬
runt: Recede illuc & rursum inqui unt¬
ingressus es ut aduena: num quid ut iudi
ces: teer go ipsum magis quam hos afflige¬
mus: Uimque faciebant loth uehementis¬
sime: Iam pro pe erant ut in fringerent
fores & eccemiserunt manum uiri & intro¬
duxerunt ad seloth clauserunt que ostium
& eos qui erant foris per cus serunt cecita te
aminimo usque ad maximũ. ita ut ostium
inuenire non possent: Dixerunt autẽ ad
loth Si habes hic quem piamtuorum. gene¬
rum aut filios aut filias: om̃s qui tui sunt
educ deurbehac: delebimus enĩ locũ istum.

Expanded text:
educ illos huc, ut cognoscamus eos. Egressus educ illos huc, ut cognoscamus eos. Egressus ad eos Lot, post tergum occludens ostium, ait: Nolite, quaeso, fratres mei, nolite malum hoc facere. Habeo duas filias, quae necdum cognoverunt virum: educam eas ad vos, et abutimini eis sicut placuerit vobis, dummodo viris istis nihil faciatis mali, quia ingressi sunt sub umbraculum culminis mei. At illi dixerunt: Recede illuc. Et rursus: ingressus esces? te ergo ipsum magis quam hos affligemus. Vimque faciebant Loth vehementissime: jamque prope erant ut effringerent fores. Et ecce miserunt manum viri, et introduxerunt ad se Loth, clauserunt ostium. Et eos, qui foris erant, percusserunt caecitate a minimo usque ad maximum, ita ut ostium invenire non possent. Dixerunt ergo ad Loth: Habes hic tuorum quempiam? generum, aut filios, aut filias, omnes, qui tui sunt, educ de urbe hac: delebimus enim locum istum,
Abbreviated transcription (Latin):
cepi: loquar ad dñm meum Quid si in uenti
fuerint ibi uiginti: Ait: non interficiam
propter uiginti: Obsecro inquit ne iras ca¬
ris dñe siloquar ad huc semel Quidsi in¬
uenti fuerint ibi decem: Dixit: Nondelebo
propter decẽ Abiit dñs post quã cessauit
loqui ad abra ham: & illereuersus est
runt que duo angeli sodomam ues pere::
sedente loth in foribus ciuitatis: Qui
& ad orauit pronus interram: & dixit
Obsecro domini declinate indomũ pue¬
ri uestri: & manete ibi: Lauate pe¬
des uros: & manepro ficis cimini inuiam
ues tram: Quidixerunt: Minime: sed
in platea manebimus: Compulit illos op¬
pi do ut diuerterent ad eum: Ingressisq
do mum illius fecit conuiuium: Coxit
atima & comederunt. Prius autem quam
irent cubitum. uiri ciuitatis ualla uer unt do¬
mum apuero usque ad senem: om̃is populus si¬
mul uocauerunt que loch & dixerunt ei:
ubi sunt uiri qui introierunt adte noc te

Expanded text:
coepi, loquar ad Dominum meum: Quid si inventi coepi, loquar ad Dominum meum: Quid si inventi fuerint ibi viginti? Dixit: Non interficiam propter viginti. Obsecro, inquit, ne irascaris, Domine, si loquar adhuc semel: Quid si inventi fuerint ibi decem? Et dixit: Non delebo propter decem. Abiit Dominus, postquam cessavit loqui ad Abraham, et ille reversus est runtque duo angeli Sodomam vespere, sedente Lot in foribus civitatis. Qui : adoravitque pronus in terram, et dixit: Obsecro, domini, declinate in domum pueri vestri, et manete ibi: lavate pedes vestros: et mane proficiscemini in viam vestram. Qui dixerunt: Minime, sed in platea manebimus. Compulit illos oppido ut diverterent ad eum: ingressisque domum illius fecit convivium, coxit azyma, et comederunt. Prius autem quam irent cubitum, viri civitatis vallaverunt domum a puero usque ad senem, omnis populus simul. Vocaveruntque Lot, et dixerunt ei: Ubi sunt viri qui introierunt ad te nocte?
Abbreviated transcription (Latin):
tum est nimis: Descendam & uidebo utrũ
clamo rem qui uenit ad me opere cõpleuerint.
annon est ita it sciam: Conuerterunt quȩ se
indeuiri & abierunt sodomam: Abra ham
uero ad huc stabat coram d ñõ : & ad propin¬
quans ait: Numquid perdes iustum cum im¬
pio: Si fuene it quinquaginta iusti inciui¬
tate peribunt simul & non parces loco illi
propter quin quaginta iustos si fuerint in
eo absit ate ut rem hanc facias & occidas
iustum cum. impio: fiat que ius tus sicut
impius: non est hoc tuum: qui iudicas omẽm
ginta iustos in medio ciuitatis: dimit tam
omtmi loca propter eos: Respondens
abraham ait: Quia semel cepi loquar ad
dnm meum cũ simpuluis & cinis: quid simi¬
nus quinqua ginta iustis quinque fuerint
eum: Sin autem quad raginta inuenti fu¬
erint quid facies : Ait: non percutiam
propter quadraginta: Ne que so inquit
indigneris dnẽsi loquar Quid sinuenti
fuerint ibi triginta: Respondit: non faci.¬
amsi in uenero ibitriginta Quia semel ait

Expanded text:
Descendam et videbo, utrum clamorem qui venit ad me, opere compleverint: an non est ita, ut sciam. Converteruntque se inde, et abierunt Sodomam: Abraham vero adhuc stabat coram Domino. Et appropinquans ait: Numquid perdes justum cum impio? Si fuerint quinquaginta justi in civitate, peribunt simul, et non parces loco illi propter quinquaginta justos, si fuerint in ea? Absit a te, ut rem hiustum cum impio, fiatque iustus siimpius. Non est hoc tuum. Qui judicas omnem ginta justos in medio civitatis, dimittam omni loco propter eos. Respondens Abraham ait: Quia semel coepi, loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis. Quid si minus quinquaginta justis, quinque fuerint? eum: Sin autem quadraginta inventi fuerint, quid facies? Ait: Non percutiam propter quadraginta. Ne, quaeso, inquit, indigneris, Domine, si loquar: Quid si inventi fuerint ibi triginta? Respondit: Non faciam, si invenero ibi triginta. Quia semel, ait,
Abbreviated transcription (Latin):
suspendi itaq: in aures adornandam faciem
eius. et armillas posui inmanib:: Pronus que
adoraui dnm benedicens dño dõ domini mei
abraham : Qui perduxit me recto itinere. ut
sumerem filiam fracris domini mei filio eius
Quamobrem si facitis miseri cordiam et ue¬
ritatem cum dominomeo indicate mĩhi
possumus extra placitum eius quicquã aliud
tecum loqui. En rebecca coram te est tolle

Expanded text:
Suspendi itaque inaures ad ornandam faciem Suspendi itaque inaures ad ornandam faciem ejus, et armillas posui in manibus ejus. Pronusque adoravi Dominum, benedicens Domino Deo domini mei Abraham, qui perduxit me recto itinere, ut sumerem filiam fratris domini mei filio ejus. Quamobrem si facitis misericordiam et veritatem cum domino meo, indicate mihi: possumus extra placitum ejus quidquam aliud tecum loqui. En Rebecca coram te est, tolle
Abbreviated transcription (Latin):
tedim it dirigetuiam luam. Accipies que
uxorem filiomeo de cognatione mea et dedo¬
mopatris mei In nocenseris a maledictione
mea cum ueneris ad propinquos meos: et non
dederint tibi: Veniergo hodie ad fontẽ et dixi
meam inqua nunc ambulo. Eccesto iuxta fontẽ
a quae: et uirgo quae egredictur ad hauriendã
aquam audierit a me Damihi pauxillũ aquae
adbibendum ex hrdriatua: et dixerit mihi et
tu bibe et camelistuis hauriam: Ipsa ẽ mulier
quam praeparauit dñs filio dominimei: Dum
haec mecum tacitus uoluerem: Apparuit
rebecca ueniens cum hydria quam portabat
inscapula Descenditq ad fontem et hausit
a quam : et aic adeam. Da mihi paululum
bibere. Quae festinans deposuit hydriam
de humero : et dixit mihi. Et tu bibe: et came¬
listuis potum tribuam. Bibi: et ad aquauit
camelos: Interrogauiq: eam et dixi Cuius es
filia e quaerespondit filia bathuelis sum
filii nachor quem peperit illi melcha

Expanded text:
tecum, et diriget viam tuam; accipiesque tecum, et diriget viam tuam; accipiesque uxorem filio meo de cognatione mea, et de domo patris mei. Innocens eris a maledictione mea cum veneris ad propinquos meos, et non dederint tibi. Veni ergo hodie ad fontem  Vulg. meam, in qua nunc ambulo, ecce sto juxta fontem aquae; et virgo, quae egredietur ad hauriendam aquam, audierit a me: Da mihi pauxillum aquae ad bibendum ex hydria tua, et dixerit mihi: Et tu bibe, et camelis tuis hauriam, ipsa est mulier quam praeparavit Dominus filio domini mei. Dum haec mecum tacitus volverem, apparuit Rebecca veniens cum hydria, quam portabat in scapula, descenditque ad fontem, et hausit aquam. Et aio ad eam: Da mihi paululum bibere. Quae festinans deposuit hydriam de humero, et dixit mihi: Et tu bibe, et camelis tuis potum tribuam. Bibi, et adaquavit camelos. Interrogavique eam, et dixi: Cujus es filia? Quae respondit: Filia Bathuelis sum, filii Nahor, quem peperit ei Melcha.
Abbreviated transcription (Latin):
surit q adeumlugeedero benedicte dnĩ
curforis stas : praeparaui domum et
locum camelis: Et introduxit eum in hospi¬
tium ac destrauit camelos. Deditque
paleas et faenum et aquam ad lauandos
pedes camelorum et uirorum qui ueneraN¬
ad positus ẽ incomspectucius panis. Qui
Von comedam donec loquar sermones
en Rcsponditci łoquere At ille seruus
quit abraham sum: et dñs benedixit domi¬
noneo ualde: magnificatusq ẽ : et deditei
oues et boues argentum et aurum seruos
etancillas camelos et asinos Et peperit
fara uxor dominimei filium domino meo
in senectute sua: Deditqlliomnia quae
Habuerat : et adiurauit me dominus meus:
dicens Non accipies uxorem filio meo de fili¬
abus chananeorum inquorum terra habito
sed addomum patris mei perges. Et de cogna¬
tione mea accipies uxorem filiomeo. Ego
uero respondi dominomeo. Quid sinoluerit
ire mecum mulier : Dñs ait incuius
conspectu ambula mittet angelum suum

Expanded text:
dixitque ad eum: Ingredere, benedicte Domini: dixitque ad eum: Ingredere, benedicte Domini: cur foris stas? praeparavi domum, et locum camelis tuis. Et introduxit eum in hospitium: ac destravit camelos, deditque paleas et foenum, et aquam ad lavandum pedes camelorum, et virorum qui veneraappositus est in conspectu ejus panis. Qui ait: Non comedam, donec loquar sermones meos. Respondit ei: Loquere. At ille: Servus, inquit, Abraham sum: et Dominus benedixit domino meo valde, magnificatus est: dedit ei oves et boves, argentum et aurum, servos et ancillas, camelos eSara, uxor domini mei, filium domino meo in senectute sua, deditque illi omnia quae habuerat. Et adjuravit me dominus meus, dicens: Non accipies uxorem filio meo de filiabus Chananaeorum, in quorum terra habito: sed ad domum patris mei perges, et de cognatione mea accipies uxorem filio meo: ego vero respondi domino meo: Quid si noluerit venire mecum mulier? Dominus, ait, in cujus conspectu ambulo, mittet angelum suum
Abbreviated transcription (Latin):
scire uolens utrum prosperum fecis set iter
cameli : protulit uir in aures aureas appen¬
dentes siclos duos. et armillas totidem pondo
siclorum decem. Dixitq ad eam. Cuius es filia:
indica mihi. Est indomo patristui locus
admanen dume quae respondit : filia
Nachor. Et addidit dicens. Palearum
quoq: et faeni plurimum . ẽ apud nos. Et locis
spatiosus ad manendum Inclinauit se homo
et ad orauit dnm̃ dicens. Benedictus dñs
ds̃ dominimei abraham. qui non abstulit
miseri cordiam et uerita tem suam ad nõ meo
Et recto me itenere perduxit indomum
fratris dominimei. Cucurrititaq puella.
et nuntiauit indomum matris suac omnia.
quae audierat. Habebat autem rebecca
fratrem nomine laban. Qui festinus egressus ẽ
adhominem ubi erat fons Cumq cudisset¬
s ollicitadiminaures et armillas inmanib: sororis suae
et audisset cuncta uerba referentis. Haec
locutus ẽ mihi homouenit aduirum qui
stabat iuxta camelos et prope fontẽ aquae :

Expanded text:
scire volens utrum prosperum fecisset Dominus iter scire volens utrum prosperum fecisset Dominus iter cameli, protulit vir inaures aureas, appendentes siclos duos, et armillas totidem pondo siclorum decem. Dixitque ad eam: Cujus es filia? indica mihi: est in domo patris tui locus ad manendum? Quae respondit: Filia lg. add. ipsi Nahor. Et addidit, dicens: Palearum quoque et feni plurimum est apud nos, et locus spatiosus ad met adoravit Dominum, dicens: Benedictus Dominus Deus domini mei Abraham, qui non abstulit misericordiam et veritatem suam a domino meo, et recto me itinere perduxit in domum fratris domini mei. Cucurrit itaque puella, et nunciavit in domum matris suae omnia quae audierat. Habebat autem Rebecca fratrem nomine Laban, qui festinus egressus est ad hominem, ubi erat fons. Cumque vidisset inaures et armillas in manibus sororis suae, et audisset cuncta verba referentis: Haec locutus est mihi homo: venit ad virum, qui stabat juxta camelos, et prope fontem aquae:
Abbreviated transcription (Latin):
diam cum dominomeo abraham. Ecce ego
sto propter fontem aquae : et filiae habitato
hydriam tuam utbibam. Et illa respond
bibe quin et camelistuis dabo potum : ipsa ere
quam p̃parasti seruo tuo isaac. Et perhoc intelle¬
gam quod feceris miseri cordiam cũ dominomeo
Necdum intrase uerba compleuerat. Et ecce
rebecca egrediebatur filia bathued filumelchȩ
uxoris nachor fratris abrahama habens
hydriam in scapula. puella decoranimis uirgo¬
que pulcherrima et in cognita uiro.
Descenderat aut̃ ad fontem: et impleuerat
hydriam acreuertebatur. Occurritq ei
seruus: et ait Pauxillum mihi ad sorbendum
praebe aque dehydriatua. Quae respondit
Bibe dominemi celeriterq deposuit hrdr
super ulnam suam : et deditei potum. Cum que
ill ebibis set adiecit quin et camelistuis hauriam
aquam donec cunc tibibant: effundensq hredut
in canalibus recurrit adputeum ut hauriret
aquam: Et haustam. omnib: camelis dedit.
Ille autem contemplabatur eam tacitus.

Expanded text:
diam cum domino meo Abraham ecce ego diam cum domino meo Abraham ecce ego sto propter fontem aquae et filiae habitatorinclina hydriam tuam ut bibam et illa responderit bibe quin et camelis tuis dabo potum ipsa est quam praeparasti servo tuo Isaac et per hoc intellegam quod feceris misericordiam cum domino meo necdum intra se verba conpleverat et ecce Rebecca egrediebatur filia Bathuel filii Melchae uxoris Nahor fratris Abraham habens hydriam in scapula puella decora nimis virgoque pulcherrima et incognita viro descenderat autem ad fontem et impleverat hydriam ac revertebatur occurritque ei servus et ait pauxillum mihi ad sorbendum praebe aquBibe, domine mi; celeriterque deposuit hydriam super ulnam suam, et dedit ei potum. Cumque ille bibisset, adjecit; Quin etiam et camelis tuis hauriam aquam, donec cuncti bibant. Effundensque hydriam in canalibus, recurrit ad puteum ut hauriret aquam: et haustam omnibus camelis dedit. Ille autem contemplabatur eam tacitus,
Abbreviated transcription (Latin):
uxorem filio meo defiliab: chananȩorum
interquos habito. sed adterram et cognatio¬
nem mecm proficiscaris. et inde accipias
uxorem filio meo isa ac. Respondit seruus.
Si noluerit mulier uenire mecum in terram
hanc Num reducere debeo filium tuũ ad locũ
dequo egressus es : Dixit abraham. Caue nequan¬
do reducas filium meum illuc. Dñs ds̃ caeli
quitulit me dedomo patrismei et de terra na¬
tiuitatis meae quilocutus ẽ mihi et iurauit
dicenf Semini tuo dabo terram hanc. Ipse
mittet angelum suum coramte et accipies inde
uxorem filio meo. Sin aut̃ noluerit mulier sequi
de grege domini sui et abiit: ex omnib bonis
eius portans secum. Profectusq perrexit
mesopotamiam a durbem nachor. Cum que
camelos fecisset accumbere extra oppidum
iuxta puteum aquae uespere. Cotempore
quo solent mulieres egredi ad hauriendã
aquam : dixit. Dnẽ ds̃ domine mei abraham
occurre hodie obsecro mihi: et facmisericor¬

Expanded text:
uxorem filio meo de filiabus Chananeorum uxorem filio meo de filiabus Chananeorum inter quos habito sed ad terram et ad cognationem meam proficiscaris et inde accipias uxorem filio meo Isaac respondit servus si noluerit mulier venire mecum in terram hanc num reducere debeo filium tuum ad locum de quo egressus es dixit Abraham cave nequando reducas illuc filium meum Dominus Deus caeli qui tulit me de domo patris mei et de terra nativitatis meae qui locutus est mihi et iuravit dicens semini tuo dabo terram hanc ipse mittet angelum suum coram te et accipies inde uxorem filio meo sin autem noluerit mulier sequi de grege domini sui et abiit ex omnibus bonis eius portans secum profectusque perrexit Mesopotamiam ad urbem Nahor cumque camelos fecisset accumbere extra oppidum iuxta puteum aquae vespere eo tempore quo solent mulieres egredi ad hauriendam aquam dixit Domine Deus domini mei Abraham occurre obsecro hodie mihi et fac misericor
Abbreviated transcription (Latin):
pretium in terme ette. Sed quantum ẽ hoc:
sepli mortuum tuum. Quod cum audisset
abraham appendit pecuniam quam ephron
postulauerat audientib filiis hec quadringen¬
Atos sidos argenti et probatͤ monctae publicae.
Confirmatusq ẽ ager quondam ephronis
in quo erat spelunca duplex respiciens mambrae.
tam ipse quam spelunca et omnes arbor es cius
incunctis terminis percircuitum abrahae in
possessionem : uidentibus filiis hec et cunctis
qui intrabant portam ciuitatis illius: Atque
ita sepeauit abraham sara muxorem suam
inspelunca agriduplici quȩ respiciebat mambrȩ
hacc ẽ hebron interra chanaan: Et confir¬
matus ẽ ager et antrum quod erat in co
abrahae in possessionem monumenti. afiliis het
Frat autem abraham senex dierumque
multorum : et dñs incunctis benedixerat ei
Dixitq: adseruum seniorem domus suae. qui
pracerat omnib: quae habebat. Pone manum i¬
tuam subter femur meum: ut adiurem te
perdnm̃ dm̃ caeli et terrae: ut non accipias

Expanded text:
pretium inter me et te sed quantum est hoc sepeli mortuum tuum quod cum audisset Abraham adpendit pecuniam quam Ephron postulaverat audientibus filiis Heth quadringentos siclos argenti et probati monetae publicae confirmatusque est ager quondam Ephronis in quo erat spelunca duplex respiciens Mambre tam ipse quam spelunca et omnes arbores eius in cunctis terminis per circuitum Abrahae in possessionem videntibus filiis Heth et cunctis qui intrabant portam civitatis illius atque ita sepelivit Abraham Sarram uxorem suam in spelunca agri duplici qui respiciebat Mambre haec est Hebron in terra Chanaan et confirmatus est ager et antrum quod erat in eo Abrahae in possessionem monumenti a filiis Heth erat autem Abraham senex dierumque multorum et Dominus in cunctis benedixerat ei dixitque ad servum seniorem domus suae qui praeerat omnibus quae habebat pone manum tuam subter femur meum ut adiurem te per Dominum Deum caeli et terrae ut non accipias
Abbreviated transcription (Latin):
Fac tibi arcam deliginis leuiga¬
tis: mansiunculas in arca facies: & bi tu¬
mineli nies eam intrinsecus & extrinsecus&
Sic aut̃ facies eam: Trecentorũ cubitorũ erit
long̃i tudo arcae. quinquaginta cubitorũ
latitudo eius & triginta cabitorũ altitudo illiꝰ:
F enes tramin arca facies: & incubito consũma¬
bis summitatẽ eius. Ostium autẽ arcȩ po¬
nes exlatere deorsum Caenacula & tristega
facies in ea: Ecce ego ad ducã diluuii aquas suꝑ
terram: ut inter ficiam omem carne inqua
sp̃s uitae est subter caelum. uniuersaquȩ in
terra sunt consumentur: Ponãq fedus meum
tecum: & in gredieris arcam tu & filiitui.
uexortua &uxores filiorũ tuorum tecum:
& excunctis animantibus uni uersae carnis
bina induces in arcã ut uiuant tecũ masculini
sexus & feminini: Deuolu cribus iuxtagenus
suum. & deiumentis ingenere suo. Rex om̃i repti¬
literrae scđm genus suũ. bina de omĩbus
ingredientur tecu. ut possint uiuere: tolles

Expanded text:
Fac tibi arcam de lignis levigatis, mansiunculas in arca facies, et bitumine linies eam intrinsecus et extrinsecus, Et sic facies eam: Trecentorum cubitorum erit longitudo arcae, quinquaginta cubitorum latitudo, et triginta cubitorum altitudo illius. Fenestram in arca facies, et in cubito consummabis summitatem ejus: ostium autem arcae pones ex latere deorsum cenacula et tristega facies in ea ecce ego adducam diluvii aquas super terram ut interficiam omnem carnem in qua spiritus vitae est subter caelum universa quae in terra sunt consumentur ponamque foedus meum tecum et ingredieris arcam tu et filii tui uxor tua et uxores filiorum tuorum tecum et ex cunctis animantibus universae carnis bina induces in arcam ut vivant tecum masculini sexus et feminini de volucribus iuxta genus suum et de iumentis in genere suo et ex omni reptili terrae secundum genus suum bina de omnibus ingredientur tecum ut possint vivere tolles
Abbreviated transcription (Latin):
dat mihi eam coram uobis. In pos sessionem
sepul chri: habita bat autem
ephron: In medio filiorum heth:
Responditque : ad abra ham cunctis au di
entibus qui ingrediebantur portam ciuita¬
tis illius : dicens: Nequa quam
culta quod lo quor
Agrum trado tibi & speluncã
quaeinieo est:
praesen tibus  filiis populi mei
se peli mortuum tuum:
Ad or auit abraham coram
ephron circum staNte plebe
queso ut audias me: dabo pecuniam
pro agro suscipe eam: & sic sepeliam mor¬
tuum meum in eo: Respondit ephron:
Domi niemi audi: terra quam
postulas quadringentis argenti sicdis ualet lstudẽ¬
ne reducas illuc Posuit ergo seruus manũ
subfemore abraham dominisui: Et iurauit

Expanded text:
dat mihi eam coram vobis in possessionem dat mihi eam coram vobis in possessionem sepulchri habitabat autem Ephron in medio filiorum Heth responditque ad Abrentibus qui ingrediebantur portam civitatis illius, dicens: Nequaquam culta quod loquor: Agrum trado tibi et speluncam quae in eo est; praesentibus filiis populi mei, sepeli mortuum tuum. Adoravit Abraham coram Ephron, circumstante plebe: Quaeso, ut audias me: Dabo pecuniam pro agro; suscipe eam, et sic sepeliam mortuum meum in eo. ReDomine mi, audi. Terra quam postulas quadringentis argenti siclis valet; istudne reducas illuc. Posuit ergo servus manum sub femore Abraham domini sui, et juravit
Abbreviated transcription (Latin):
nuncia tum est abraham qđ mel cha quo que
genuis s& filios nachor fratrisuo hus primo
ied laph. acbathu hel dequaꝰ nata est rebec ca
Octo istos genuit melcha nachorfratri abra¬
uiganti septem annis: & mortua est inciuita¬
te arbee quae est hebron interra chanaan:
uenitque abraham ut plan ger& & fleret eam:
Cumque sur rexis sec ab officio funeris : locu¬
tus est adfilios hech dicens: Aduena sum & pe¬
regrinus apud uos Date mihi ius sepul chri
uobis cum : ut sẽpeliam mortuum meum:
Princeps dĩ es apud nos Inelecas sepul chris
nris sepeli mortuũ tuum Nullus que poterit¬
te prohibere : quin in monumento eius sepeli¬
as mortuumtuum: Surrecit abra¬
ham & adora ͥ uit populũ terrȩ: filios
ui delicet he th Dixitque ad eos:
Si placet ani mȩ urẽ ut sepeliam
mortuum meum. audite me. & inter ce¬
dite apud ephron filium soor. ut det mi¬
chi spelim cam du plicem quam habet in ex¬
trema parte agrisui : Pecunia digna tra¬

Expanded text:
nuntiatum est Abraham quod Melcha quoque genuisset filios Nachor fratri suo, Hus primogJedlaph ac Bathuel, de qua nata est Rebecca. Octo istos genuit Melcha Nachor fratri Abraviginti septem annis. Et mortua est in civitate Arbee, quae est Hebron, in terra Chanaan: venitque Abraham ut plangeret et fleret eam. Cumque surrexisset ab officio funeris, locutus est ad filios Heth, dicens: Advena sum et peregrinus apud vos: date mihi jus sepulcri vobiscum, ut sepeliam mortuum meum. princeps Dei es apud nos: in electis sepulcris nostris sepeli mortuum tuum: nullusque te prohibere poterit quin in monumento ejus sepelias mortuum tuum. Surrexit Abraham, et adoravit populum terrae, filios videlicet Heth: dixitque ad eos: si placet animae vestrae ut sepeliam mortuum meum audite me et intercedite apud Ephron filium Soor ut det mihi speluncam duplicem quam habet in extrema parte agri sui pecunia digna tra
Abbreviated transcription (Latin):
risuꝑ struem ligrorum Extendit que manum &
arripuit ladĩum: ut in molar& filiums & ecce
angelus dm̃ decaelo clamauit: dicens: Abraham:
abraham: qui respondit: ad sum: Dixitque ei
Non extendas manũ tuã super puerũ: neq facias
illiquicquã: Nunc cognoui quod timeas dm̃ & non
peper ceris filio tuo unigenito propt̃ me Leua uit
abraham oculos uidi que post tergũ arietẽ inter
uepres herentẽ cornibus: Que assu mens: obtultt

Expanded text:
 struem lignorum extenditque manum et arripuit gladium ut immolaret filium et ecce angelus Domini de caelo clamavit dicens Abraham Abraham qui respondit adsum dixitque ei non extendas manum tuam super puerum neque facias illi quicquam nunc cognovi quod timeas Dominum et non peperceris filio tuo unigenito propter me levavit Abraham oculos viditque post tergum arietem inter vepres herentem cornibus quem adsu
Abbreviated transcription (Latin):
illeres pondit: Ecce inta bernaculo est:
Cuidi xit: Reuertens ueniam ad te tempo¬
reisto uita comite: & habebit filiũ sara
uxortua : Quo aud ito sara risit post os¬
tium taber naculi: Erant autemambo se¬
nes pro uectȩque aetatis: & desi erant sarȩ
fieri muliebria: Quȩ risit occulte dicens:
post quam consenui & dominus meus uetu¬
lus est uoluptati operam dabo: Dixit
Autem dñs ad abraham: Quare risit
sara dicens : num uero pariturasum anus:
Num quid dõ est quic quam diffi cile:
iuxta condictum reuertar adtehoc
eodem tempore uita comite : & habe¬
bit sarafilium : Negauit sara dicens
non risi: terrore perterrita Dñs aut̃
Nõn est inquit ita sed risisti¶Cum ergo sur¬
recis sent in deuiri : direxer unt oculos
contra sodomam & abra ham simul gradi¬
ebatur dediicens eos: Dixit que dñs:
Num cela repotero abraham quȩ gestu¬
rus sum. cum futurus sit ingentem mag¬
nam ac robus tissimam. & bentelicendȩ sint in

Expanded text:
Ille respondit: Ecce in taberIlle respondit: Ecce in taberCui dixit: Revertens veniam ad te tempore isto, vita comite, et habebit filium Sara uxor tua. Quo audito, Sara risit post ostium tabernaculi. Erant autem ambo senes, provectaeque aetatis, et desierunt Sarae fieri muliebria. Quae risit occulte, dicens: Postquam consenui, et dominus meus vetulus est, voluptati operam dabo? Dixit autem Dominus ad Abraham: Quare risit Sara, dicens: Num vere paritura sum anus? Numquid Deo est quidquam difficile? juxta condictum revertar ad te hoc eodem tempore, vita comite, et habebit Sara filium. Negavit Sara dicens, Non risi, timore perterrita. Dominus autem: Non est, inquit, ita; sed risisti. Cum ergo surrexissent inde viri, direxerunt oculos contra Sodomam, et Abraham simul gradiebatur, deducens eos. Dixitque Dominus: Num celare potero Abraham quae gesturus sum, cum futurus sit in gentem magnam, ac robustissimam, et benedicendae sint in
Abbreviated transcription (Latin):
culi sui: in ipso feruore diei Cum que eleuas¬
set oculos: apparuerunt ei tres uiri stantes
propter eum: Quos cum uidis set :cucurrit in
oc cur sum eorum dehostio taber naculi. &
adora uit in terra & dixit: Dñe si inueni gra
tiam inoculis tuis netranseas seruumtuum .
sed afferam pax illum aque & lauentur pedes
ur̃i & requies cite sub arbore bnambu cel¬
lam panis : & conforteturcor ur̃m: post ea
transibitis: Id cir coenim declinastis ad seruũ
urm : Quidixerunt: ł ac ut locutus es Festi¬
nauit abraham intaber naculum ad sarã
dixit que ei : Accelera tria sata similȩ.
commisce & fac sub cinericios panes Ipse
uero ad armentum cucurrit: & tulit in de
uitulum tenerrimum & optimum. dedit que
puero: qui festina uit & coxit illum:
Tulit que butirum & lac. & uitulũ quem co¬
xerat: & posuit coram eis: Ipse uero stabat
iuxta eos sub arbore: Cumque comedissent:
d ixerunt adeum: Vbi est sara uxortuaꝰ

Expanded text:
culi sui in ipso fervore diei cumque elevasculi sui in ipso fervore diei cumque elevasset oculos apparuerunt ei tres viri stantes propter eum quos cum vidisset cucurrit in occursum eorum de ostio tabernaculi et adoravit in terra et dixit Domine si inveni gratiam in oculis tuis, ne transeas servum tuum, sed afferam pauxillum aquae, et laventur pedes vestri, et requiescite sub arbore. Ponam bucellam panis et confortate cor vestrum, postea transibitis; idcirco enim declinastis ad servum vestrum. Qui dixerunt: Fac ut locutus es. Festinavit Abraham in tabernaculum ad Saram, dixitque ei: Accelera tria sata similae commiscens, et fac subcinericios panes. Ipse vero ad armentum cucurrit, et tulit inde vitulum tenerrimum et optimum, deditque puero, qui festinavit, et coxit illum. Tulit quoque butyrum et lac, et vitulum quem coxerat, et posuit coram eis: ipse vero stabat juxta eos sub arbore. Cumque comedissent, dixerunt ad eum: Ubi est Sara uxor tua?
Abbreviated transcription (Latin):
& constituam pactum meũ illi infoedus sempi
ternum & semini eius post eum: Suꝑ is mahel
quo que ex audiuite : Ecce benedi cam ei & au¬
gebo & multiplicabo eum ualde : Duodecim
duces gene rabit: & faciam illum in gentem
magnam : pactum uero meum statuam ad
isa ac quem pariet tibi sara tem pore isto in an¬
no altero: Cũ que finitus ess& sermo loquen¬
tis cum eo: ascendit ds ab abraham: Tulit
Autem abrabam is mabelem filium suum & om̃s
uer naculos domus suae. uniuer sõs que quos
emerat. cunctos mares ex om̃ibus uiris do¬
mus suȩ : & circum cidit̾ carnem preputii
eo rum statim in ipsa die sicut precepe¬
rat ei dominus:
Abra ham no nagin¬
ta no uem erat annorum. quando circũ¬
cidit car nem preputii sui Et is mahel
abraham & is mahel filius eius : & om̃s ueria
euli domus eius tam uernaculi quam emꝑticii
& alienigenae pariter cir cum cisi sunt:
Apparuit autem ei dñs
in conualle mambre sedenti in hostio taberna¬

Expanded text:
et constituam pactum meum et constituam pactum meum ternum, et semini ejus post eum. Super Ismael quoque exaudivi te: ecce, benedicam ei, et augebo, et multiplicabo eum valde, duodecim duces generabit, et faciam illum in gentem magnam. Pactum vero meum statuam ad Isaac, quem pariet tibi Sara tempore isto in anno altero. Cumque finitus esset sermo loquentis cum eo, ascendit Deus ab Abraham. Tulit autem Abraham Ismaelem, filium suum, et omnes vernaculos domus suae, universosque quos emerat, cunctos mares ex omnibus viris domus suae, et circumcidit carnem praeputii eorum statim in ipsa die, sicut praeceperat ei Deus. Abraham nonaginta et novem erat annorum quando circumcidit carnem praeputii sui. Et Ismael fAbraham et Ismahel filius eius et omnes viri domus illius tam vernaculi quam empticii et alienigenae pariter circumcisi sunt apparuit autem ei Dominus in convalle Mambre sedenti in ostio taberna
Abbreviated transcription (Latin):
cum cidetis carnem preputii ues tri: ut sit
signũ foederis inter me & inter uos: Infans
octo dierum cir cum cidetur in uobis: Omẽ
masculinũ ingeneratio nibus ues tris tam
uernaculus quam empti cius cir cũ cidet᷑.
& qui cumque non fuerit de stir pe urã:
erispac tum meũ in carne ur̃a in foedus
aeternum: Masculus cuius preputii ca¬
ro circum cisa non fuerit. delebitur ani¬
ma illa depopulo suo: quia pactũ meum it¬
ritum fecit Dixit quo que dñs ad abram:
Sara i uxoremtuam non uocabis sarai sed
saram : & benedicam ei & ex illa dabotibi filium
cui benedicturus sum : Erit que innationes: & re¬
ges populorum orientur exeo: Cecidit abrahã
in faciem : & risit dicens in cor desuo: putas necen¬
tenario nascetur filius & sara nona genaria pa¬
ri& : Dixit que addm̃ utinam isma hel uiuat
coramte : & ait ds̃ ad abraham: Sara uxortua
pariet tibi filium: uocabis que nomen eius isaac:

Expanded text:
cumcidetis carnem praeputii uestri, ut sit in cumcidetis carnem praeputii uestri, ut sit in signum foederis inter me et uos. Infans octo dierum circumcidetur in uobis. Omne masculinum in generationibus uestris tam uernet quicumque non fuerit de stirpe vestra: eritque pactum meum in carne vestra in foedus aeternum. Masculus, cujus praeputii caro circumcisa non fuerit, delebitur anima illa de populo suo: quia pactum meum irritum fecit. Dixit quoque Deus ad Abraham: Sarai uxorem tuam non vocabis Sarai, sed Saram. Et benedicam ei, et ex illa dabo tibi filium cui benedicturus sum, eritque in nationes, et reges populorum orientur ex eo. Cecidit Abraham in faciem suam, et risit, dicens in corde suo: Putasne, centenario nascetur filius et Sarra nonagenaria pariet dixitque ad Deum utinam Ismahel vivat coram te et ait Deus ad Abraham Sarra uxor tua pariet tibi filium vocabisque nomen eius Isaac