comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuis suꝑnorũ nuncioꝵ testimonia pͥma¬
docuerunt: sic ad iudicandũ mundũ
in ipsa carne uenturũ angłoꝵ officra de¬
clararunt. ut intelligamꝰ quantȩ potesta¬
tes affuturȩ sint cũ iudicaturo. cui tantę
ministrauerunt etiã iudicando. Exulte¬
mus itaq dilectissimi gaudio sp̃ũali: et
ros cordis ocłos ad illã altitudinẽ in qua
xp̃c ẽ erigamꝰ. Sursũ uocatos animos de¬
sideria t̾rena ñ deprimant: ad et̾na p̃ele¬
ctos ꝑitura ñ occuꝑent. Uiã ueritatis in¬
gressos fallaces illecebrȩ ñ retardent.
et ita a fidelib hȩc tẽporalia decurrant᷑.
ut ꝑegrinari se in hac mundi ualle co¬
gnoscant. in qua etiã si quȩdã commoda
blandiunt᷑. ñ amplectenda nequiter. s
transeunda sunt fortit̃. Ad hanc enĩ de
uotionẽ nos beatissimus apłs petrus in
concepit. obsecrans dicit. Km̃i obsecro
uos tanquã aduenas et ꝑegrinos abs¬
tinere uos a carnalib desideriis. quȩ
militant aduersꝰ animã. Cui autẽ nisi

Expanded text:
 testimonia docuerunt, sic ad judicandum mundum in ipsa carne venturum, angelorum officia praedicarunt: ut intelligeremus quantae potestates sint adfuturae cum judicaturo, cui tantae ministraverunt etiam judicando. CAP. V. Exsultemus itaque, dilectissimi, gaudio spiritali, et ros cordis oculos ad illam altitudinem in qua Christus est erigamus. Sursum vocatos animos desideria terrena non deprimant; ad aeterna praeelectos peritura non occupent; viam veritatis ingressos fallaces illecebrae non retardent; et ita a fidelibus haec temporalia decurrantur, ut peregrinari se in hac mundi valle cognoscant, in qua etiamsi quaedam commoda blandiantur, non amplectenda nequiter, sed transeunda sunt fortiter. Ad hanc enim nos devotionem beatissimus apostolus Petrus incconcepit , obsecrans dicit: Charissimi, obsecro vos tamquam advenas et peregrinos, abstinere vos 296 a carnalibus desideriis, quae militant adversus animam . Cui autem nisi
Abbreviated transcription (Latin):
conspiciunt: et quȩ erant tepida. reseran¬
te scripturas dño efficiunt᷑ ardentia. In
nactione panis qͦq conuescentiũ aꝑi¬
ẽẽ subiecta: cui ab ipso corporeȩ natiui¬
tatis exordio famulatus seruisset angłi¬
cus. Sicut enĩ concipiendũ. xp̃m de sp̃u¬

Expanded text:
concipiunt; et quae erant tepida, reseranconcipiunt; et quae erant tepida, reserante Scripturas Domino, effi ardentia. In fractione quoque panis convescentium ae subjecta, cui ab ipso corporeae nativitatis exordio famulatus servisset angelicus. Sicut enim concipiendum Christum de Sp
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiculis in apłis consulebat᷑. Nos in illis
uiris contra calumnias impioꝵ et con¬
tra t̾renȩ argum̃ta sapientiȩ docebam᷑.
Nos illoꝵ instruxit aspectus: nos erudi¬
uit auditus. nos confirmauit attactꝰ.
scõꝵ patrũ necessarie tarditati. Dubita¬
gͦ hi dies dilectissimi qui int resurrecti.¬
onem dñi ascensionẽq fluxer̃t. ocioso
transiere discursu: sed magna in eis
confirmata sacram̃ta. magna sunt
reuelata mysteria. In his metus dire
mortis aufertur: & ñ solũ animȩ sed
etiã carnis immortalitas declarat᷑. In
his ꝑ insufflationẽ dñi infundit᷑ apłis
sp̃s sc̃s: et beato apło petro supra ceteros
post regni claues ouilis dñici cura man¬
datur. In his dieb duob discipłis t̃cius
in uia dñs comes iungit᷑: & ad om̃em
nr̃ȩ ambiguitatis caliginẽ det̃gendam.
pauentiũ ac trepidantiũ tarditas in-¬
crepat᷑. Flaminã fidei illuminata corda

Expanded text:
nostrisque periculis in apostolis consulebatur: nos in illis nostrisque periculis in apostolis consulebatur: nos in illis viris contra calumnias impiorum, et contra terrenae argumenta sapientiae docebamur, Nos illorum instruxit aspectus, nos erudivit asanctorum patrum necessarie tarditati. Dubitaergo ii dies, dilectissimi, qui inter resurrectionem Domini ascensionemque fluxerunt, otioso transiere decursu; sed magna in his confirmata sacramenta, magna sunt revelata mysteria. In his metus dirae mortis aufertur, et non solum animae, sed etiam carnis immortalitas declaratur. In his per insufflatios sanctus; et beato apostolo Petro supra caeteros, post regni claves, ovilis Dominici cura mandatur. In his diebus, duobus discipulis tertius in via Dominus comes jungitur , et ad omnem nostrae ambiguitatis caliginem detergendam, paventium ac trepidantium tarditas increpatur. Flammam fidei illuminata corda
Abbreviated transcription (Latin):
qua uerũ dei templũ uda¬
ica impietate resolutũ di¬
uina in triduo potentia suscitauit:qua¬
dragẽnarius hodie dilectissimi scoꝵ die¬
rum expletꝰ ẽ numerꝰ. sacratissima orli¬
natione dispositꝰ. & ad utilitatẽ nr̃ȩ eru¬
ditionis impensꝰ. ut dũ ã dño in hoc
spaciũ mora p̾sentiȩ corporalis exten¬
ditur. fides resurrectionis docum̃tis ne¬
cessariis muniret᷑. Mors enim xp̃i multoꝵ
discipłoꝵ corda turbauerat: & de supplicio
crucis. de emissione sp̃s. de examinati cor¬
noris sepultura grauatis mestitudine m̃¬
tib quidã diffidentię torpor obrepserat.
Nam cũ sc̃ȩ mulieres sicut euangłica pate¬
fecit hystoria reuolutũ a monum̃to lapidẽ.
sepulchrũ corpore uacuũ. & iuiuentis dñi
aliisq discipłis deliram̃tis similia uide¬
bantur. Quã itiq hesitationẽ humana
infirmitate nutantẽ nequaquã ꝑmi¬
sisset sp̃s ueritatis p̃dicatoꝵ suoꝵ mnesse
pectorib: nisi illa trepida sollicitudo &

Expanded text:
qua verum Dei templum Judaica impietate resolutum divina in triduo potentia suscitavit, quadragenarius hodie, dilectissimi, sanctorum dierum expletus est numerus, sacratissima ordinatione dispositus, et ad utilitatem nostrae eruditionis impensus: ut dum a Domino in hoc spatium mora praesentiae corporalis extenditur, fides resurrectionis documentis necessariis muniretur. Mors enim Christi multum discipulorum corda turbaverat, et de supplicio crucis, de emissione spiritus, de exanimati corporis sepultura gravatis moestitudine mentibus quidam diffidentiae torpor obrepserat. Nam cum sanctae mulieres, sicut evangelica patefecit historia, revolutum a monumento lapidem, sepulcrum coraliisque discipulis deliramentis similia videbantur. Quam utique haesitationem humana infirmitate nutantem, nequaquam permisisset Spiritus veritatis praedicatorum suorum inesse pectoribus, nisi illa trepida sollicitudo et
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlesti dignatione donabit᷑. ut cõmuni
cũ eis qui membra sua in mortẽ ꝓ dño
illoꝵ. sic & uita ñra preciosa sit in con¬
spectu dm̃. diruptisq uinculis carnis.
et ipsi atria suꝑnę ciuitatis introrre.
atq int̾ choros beatoꝵ martyrũ uota
gĩatum edẽptori ñro readerens ñ odp.¬

Expanded text:
coelesti dignatione donabimur, ut communi coelesti dignatione donabimur, ut communi cum eis qui membra sua in mortem pro Domillorum, sic et vita nostra pretiosa sit in conspectu Domini: diruptisque vinculis carnis, et ipsi atria supernae civitatis intrare atque inter choros beatorum martyrum vota gratiarum Redemptori nostro reddere
Abbreviated transcription (Latin):
cem dñi cũ frẽ iacobo qui ẽ occisus gła
dio bibisse intelligit᷑. quia qui tanta
ꝓ ueritate sustinuit: quã ꝓmꝑtus iꝑsã
amur. si ñ uincula. ñ uerbera. ñ carcereᷤᷤ
ñ supplicia corporis. aliã ñnullam ho¬
minum ꝑsecutionẽ ꝓpt̃ iusticiã tolere¬
mus. calicẽ tam̃ salutaris acciꝑe. & mar¬
tyrii palmã obtinere ualemꝰ. si castigare
corpus nr̃m & seruituti subicere curamꝰ.
si in sp̃u humilitats & in anima contri¬
ta dño supplicare assuescimꝰ. si iliatas a
ꝓximo contumelias placita m̃te susciꝑe
satagimꝰ. si & eos qui nos odio habent.
qui iniurias nobis inferunt diligere.
his benefacere. ꝓhoꝵ uita et sospit.te gau¬
demus exorare. si cũ uirtute patientiȩ
bonoꝵ quoq oꝑũ fructib adornari con¬
tendimus. Talit̃ etenĩ conuersantib no¬
bis. et corpora nr̃a iuxta apłi uocẽ hostiã
uiuentẽ. sc̃am. deo placentẽ exhibentib.

Expanded text:
cem Domini cum fratre Jacobo, qui occisus est cem Domini cum fratre Jacobo, qui occisus est gladio, bibisse intelligitur, quia qui tanta pro veritate sustinuit, quam promptus etiam amur, si non vincula, non verbera, non carceres, non supplicia corporis alia, non ullam hominum persecutionem, propter justitiam toleremus, calicem tamen salutaris accipere, et martyrii palmam obtinere valemus, si castigare corpus nostrum et servituti subjicere curamus, si in spiritu humilitatis et animo contrito Domino supplicare assuescimus, si illatas a proximo contumelias placida mente suscipere satagimus, si et eos qui nos odio habent, qui injurias nobis inferunt, diligere, his bene facere, pro deamus exorare, si cum virtute patientiae bonorum quoque operum fructibus adornari contendimus. Taliter etenim conversantibus nobis, et corpora nostra, juxta Apostoli vocem, hostiam viventem, sanctam, Deo placentem exhibentibus ,
Abbreviated transcription (Latin):
pultux suȩ locũ. et facta oratione ꝑositꝰ
sit adpatres suos. tã extraneus a dolore
mortis. quã a corruptione carnis inue¬
nitur alienus. Quomͦ gͦ calicẽ dñi bibe¬
re dictus ẽ. de quo constat quia nequa¬
quã ꝑ mortẽ passionis de corpore exiuit.
nisi quia duob modis idem calixbibit᷑.
uno undelicet cũ a ꝑsecutorib illata
mors patient suscipitur. alio cũ mens
ad passionẽ ꝓmpta habet᷑. cũ uita mar¬
tyrio digna geritur: Nam & iohes ip
ceteris apłis ut in actib eoꝵ legimꝰ. carce¬
rem & uerbera gaudenti animo tolerabat.
quando ꝓpt̾ uerbũ dei & ꝓpt̃ testimomi¬
um ibu in ꝑathinos insula exilio religa¬
tus ẽ. quando sicut hystoria ȩcclastica
uarrat. a domicrano principe missus
ẽ in feruentis olei doliũ: de quo tam̃
ꝓpicio dño tam sospes et mundꝰ exit.
solatio destiuutus ẽe uidebat᷑. eo ampli¬
ore suꝑnoꝵ ennũ meruit frequentia
consolari. Unde ipse quoq ueracit̃ cali¬

Expanded text:
oratione positus sit ad patres suos, tam extraneus a dolore mortis, quam a corruptione carnis invenitur alienus. Quomodo ergo calicem Domini bibere dictus est, de quo constat quia nequaquam per mortem passionis de corpore exivit; nisi quia duobus modis idem calix bibitur, uno videlicet cum a persecutore illata mors patienter suscipitur; alio, cum mens ad passionem prompta habetur, cum vita martyrio digna geritur? Nam et Joannes caeteris apostolis, sicut in Actibus eorum legimus, carcerem et verbera gaudenti animo tolerabat, quando propter verbum Dei et testimonium Jesu in Pathmos insulam exsilio relegatus est, quando, sicut historia ecclesiastica narrat, a Domitiano principe missus est in ferventis olei dolium, de quo tamen propitio Domino tam sospes et mundus exstisolatio destitutus esse videbatur, eo ampliori supernorum civium meruit frequentia consolari. Unde ipse quoque veraciter cali
Abbreviated transcription (Latin):
euanglii lectione cũ filii ⁊ebedei ab eo
sedes regni peterent. confestim illos ad
bibendũ calicẽ suũ hoc ẽ ad imitandũ¬
sue passionis agonẽ reuocat: ut memi¬
nissent quia celestiũ sũma petere. ñ nisi
ꝑ abiecta & asꝑa terrestrium deberent.
Accessit inquit ad eũ mat̃ filioꝵ zebe¬
dei cũ filiis suis. adorans & petens ali¬
quid ab eo. Qui dixit ei. Quid uis: Ait
illi. Dic ut sedeant hi duo filii mei. unꝰ
ad dexterã tuã et unus ad sinistram in
regno tuo. Nemo autẽ estimet matrem
hȩc ꝓ illis absq illoꝵ consensu ac uoto fi¬
liorum petisse. sed potius intelligat una¬
nimo eorũ consilio fuisse dispositũ: ut
ꝑ matrẽ quã maxime dilectam dño no¬
uerant. suũ illi desideriũ discipłi pate¬
facerent: unde hȩc referens euangłista
marcus tacito matris int̾uentu. disci¬
pulorũ uͦ solũmodo quoꝵ cordis appe¬
titum sciebat. facit mtionem. Et accedt̃¬

Expanded text:
sancti lectione cum filii Zebedaei ab eo sancti lectione cum filii Zebedaei ab eo sedes regni peterent, confestim illos ad bibendum calicem suum, hoc est, ad imitandum passionis suae agonem revocat, ut meminissent quia coelestium summa petere non nisi per abjecta et aspera terrestrium deberent. Accessit, inquit, ad eum mater filiorum Zebedaei cum filiis suis adorans, et petens aliquid ab eo. Qui dixiilli: Dic ut sedeant hi duo filii mei, unus ad dextram tuam, et unus ad sinistram in regno tuo. Nemo autem aestimet matrem haec pro filiis absque illorum consensu ac voto petisse, sed potius intelligat unanimi omnium consilio eorum fuisse dispositum ut per matrem quam maxime dilectam Domino noverant, suum illi desiderium discipuli patefacerent. Unde haec referens evangelista Marcus, tacito matris interventu, discipulorum vero solummodo, quorum cordis appetitum sciebat, facit mentionem. Et acce
Abbreviated transcription (Latin):
ac redemptor ñr uulnera
suꝑbiȩ nr̃e sanare deside¬
rans.et ipse cũ in forma dĩ
ẽẽt forma hominis acceꝑta. humiliauit
semet ipsũ factus obediens usq ad mor¬
tem: et nos quoq si culm̃ uerȩ sublimi¬
tatis conscendere uolumus. iter humi¬
patienter ferre p̃cepit. Promisit nobis
dona głȩ. sed p̃misit certamina pugne.
Dixit ꝓmittens. Erit merces ur̃a multa.
et eritis filii altissimi. sed predixit iubens
tur p̃mia pollicetur electis. ut & digna
p̃miis merita demonstret. sic uitã do¬
uat ȩternam. ut ꝑ angustã portã & artã
uiam ad hanc ꝑueniendũ ẽẽ decernat.
unde ait. Contendite intrare ꝑ angu¬
stam portã. Contentione & enĩ ñ parua
opus ẽ siquis ad alta uelit ascendere. nã
cũ tanto sudore uertices montiui sub¬
camus. quantũ necesse ẽ conari. ut con¬
uersationẽ in cęlis habere. & in monte
scõ dei de quo canit psalmista meream᷑
quiescere: ynde etiã in hodierna sc̃i

Expanded text:
ac redemptor noster, vulnera superbiae nostrae sanare desiderans, et ipse cum in forma Dei esset, forma hominis assumpta, humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem: et nos quoque, si culmen verae sublimitatis conscendere volumus, iter humiortem patienter ferre praecepit. Promisit nobis dona gloriae, sed praemisit certamina pugnae. Dixit promittens: Erit merces vestra magna, et eritis filii Altissimi ; sed praedixit jubens,tur praemia pollicetur electis, ut et digna praemiis merita praemonstret: sic vitam donat aeternam, ut per angustam portam, et arctam viam ad hanc perveniendum esse decernat; unde ait: Contendite intrare per angustam portam . Contentione etenim non parva opus est, si quis ad alta velit ascendere. Nam cum tanto sudore vertices montium subeamus, quantum necesse est conari ut conversationem in coelis habere et in monte sancto Domini, de quo canit Psalmista, mereamur quiescere. Unde etiam in hodierna Evangelii
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ meũ dare uob̾. sed quib paratũ est
a patre meo. Sedet ad dexterã saluatoris.
qui in suꝑna beatitudine de p̃senti eiꝰ
uisione lȩtatur: sedet ad sinistrã. qͥ in hac
ꝑegrinatione sc̃ȩ eius eccłiȩ sacerdotali re¬
gimine p̃sidet. Sed intuendũ sollertius
quomͦ se petentib discipłis dicat uerax
magister. ñ ẽ meũ dare uob̃ sed quib pa¬
ratum ẽ a patre meo: cũ alibi dixerit ipse.
om̃ia mͥ tradita sunt a patre meo: ideoq
constet queçũq pat̃ dederit uel paraue¬
rit dona fidelib. hec eadẽ una cũ filio¬
eo parare siue dare. Nam et rursũdicit
de patre dñs. Quȩcũq enĩ ille fecerit.
hȩc & filius similĩt facit. Si ergo om̃ia
quȩcũq pat̃ fecerit. hȩc & filius similit̃
facit: quomͦ dicit filius ñ ẽ meum dare.

Expanded text:
non est meum dare vobis, sed quibus paratum est non est meum dare vobis, sed quibus paratum est a Patre meo. Sedet ad dextram Salvatoris, qui in superna beatitudine de praesenti ejus visione laetatur; sedet ad sinistram, qui in hac peregrinatione sanctae ejus Ecclesiae sacerdotali regimine praesidet. Sed intuendum solertius quomodo se petentibus discipulis dicat verax magister, Non est meum dare vobis, sed quibus paratum est a Patre meo, cum alibi dixerit ipse: Omnia mihi tradita sunt a Patre meo , ideoque constet quia quaecunque Pater dederit, vel paraverit dona fidelibus, haec eadem una cum eo Filium parare sive dare. Nam et rursum dicit de Patre Dominus: Quaecunque enim ille fecerit, haec et Filius similiter facit . Si ergo omnia quaecunque Pater fecerit, haec et Filius similiter facit, quomodo dicit Filius, Non est meum dare
Abbreviated transcription (Latin):
docet apłs dicens. Si enĩ cõplantati
facti sumis similitudini mortis eiuᷤ.
simul et resurrectioni erimꝰ. Dicunt illi.
Possumꝰ. Mentẽ quidẽ deuotionẽq
suã qualis in p̃senti erat simplicit̃
dño pandebant. dũ se calitẽ eius bi¬
bere posse testabant᷑: qui tam̃ qͥntȩ
infirmitatis adhuc eẽnt. postmodũ
patent̾ ostendebant:dũ adueniente tẽ¬
pore qͦ ipse dñs eundẽ calicẽ biberet. eti
sugerunt. Sed ñ diu metus idem bibendi
calicis eorũ corda p̃mebat. quinpotius
qui passuro dño fugerunt. eo resurgen¬
te ocius redierunt: & qd̃ passionis turbine
terrente trepidauerunt. fulgente resur-
rectionis eius triumpho castigarunt:atq
ad bibendũ dñi calicẽ tenebant. quia
ad patiendũ moriendũq ꝓ illo iã inuin¬
cibiles ẽẽ cȩꝑunt. impleta eiꝰ ꝓmissione
qua dixit eos calicẽ suũ ẽẽ bibituros.Nã
sequit᷑. Ait illis. Calicẽ quidẽ meũ bibe¬
tis: sedere autẽ adexterã meã & sinistrã

Expanded text:
 dicens: Si enim complantati facti sumus similitudini mortis ejus, simul etiam et resurrectionis ejus erimus . Dicunt illi: Possumus. Mentem quidem devotionemque suam, qualis in praesenti erat, simpliciter Domino pandebant, dum se calicem ejus bibere posse testabantur: qui tamen quantae infirmitatis adhuc essent, postmodum patenter ostendebant, dum adveniente tempore quo ipse Dominus eumdem calicem biberet, etiaAl. add. eo fugerunt. Sed non diu metus idem bibendi calicis eorum corda premebat, quin potius qui passuro Domino fugerunt, eo resurgente ocius redierunt: et quia passionis turbine terrente trepidaverunrectionis ejus triumpho confirmati  Al.,ad bibendum Domini calicem tenebant, quia ad patiendum moriendumque pro illo jam invincibiles esse coeperunt, impleta ejus promissione qua dixit eos calicem suum esse bibituros. Nam sequitur. Ait illis: Calicem quidem meum bibetis, sedere autem ad dextram meam et sinistram,
Abbreviated transcription (Latin):
quiequid boni agerent. ipse inestima¬
bili mercede remuneraret. Et quidẽ
laude digna ẽ pia simplicitas eoꝵ. qͥ
fiducia deuotȩ m̃tis sedere in regno cir¬
ca dñm poscebant: sed multo dignius
laudabitur prudens humilitas eiꝰ. qͥ
Elegi abiecius eẽ in domo dĩ. magis
quam habitare in tabernaculis pecca¬
torum. Nesciebant quid peterent. qui
eos magister quid primo querendũ eẽt
insinuans. reuocat ad uiã laboris: qua
adbrauiũ ꝑtingere possent retributio¬
nis. Potestis inquit bibere calicẽ quem
ego bibiturus sum: Calicẽ quippe¬
suũ dicit amaritudinẽ passionis. quȩ
infideliũ acerbitate crebro iustis offe¬
runt᷑. Nam hanc quisqͥs humilit. pati¬
enter. gaudent̃ ꝓ xp̃o suscipit meri¬
to subliit̃ cũ illo regnabit. Quia
gͦ filii ⁊ebedei cũ illo sedere desidera¬
bant. admonet eos pͥmo passionis
suȩ sequi exempla: et ita demũ optatȩ¬

Expanded text:
quidquid boni agerent, ipse inaestimaquidquid boni agerent, ipse inaestimabili mercede remuneraret. Et quidem laude digna est pia simplicitas eorum, qui fiducia devotae mentis sedere in regno circa Dominum poscebant, sed multo dignius laudabitur prudens humilitas ejus, quElegi abjectus esse in domo Dei mei magis, quam habitare in tabernaculis peccatorum. Nesciebant quid peterent, qui eos magister quid primo quaerendum esset insinuans, revocat ad viam laboris qua ad bravium pertingere possint retributionis. Potestis, inquit, bibere calicem quem ego bibiturus sum? Calicem suum dicit amaritudinem passionis, quae infidelium acerbitate crebro justis offertur. Nam hanc quisquis humiliter, patienter, gaudenter pro Christo suscipit, merito cum illo sublimiter regnabit. Quia ergo filii Zebedaei dum illo sedere desiderabant, admonet eos primo passionis suae sequi exempla, et ita demum aptare
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sens sc̃e eccłiȩ uita intelligitur. unde
scriptũ ẽ. Longitudo dierũ in dextera
eius. in sinistra illius diuitiȩ & gła.
Longitudo quippe dierũ in dextera
sapientiȩ. uidelicet nr̃i redẽptoris: qͥa
in illa suꝑ nȩ habitationis patria ele¬
ctis & angłis et hominib lux indefecti¬
ua donatur. In sinistra illius diuitiȩ &
gła. quia et in huiꝰ exilio ꝑegrinationiᷤ
diuitiis uirtutũ & gła fidei do nec ad
extrema ꝑueniamus reficim᷑. De qua
iudelicet gła dicit apłs. Et gloriamur
in spe głe filiorũ dĩ. ñ solum autẽ. sed
et gloriamur in tribulationib. De qͥb
item diuitiis. quia in om̃ib diuites
facti estis in illo. in om̃i uerbo & in om̃i
scientia. Nesciebant quid peterent.
qui autumabant humano arbitrio p̃
ro. qua retributione donet᷑: & potius
dñm p̃cabantur ut fiduciã et głam
spei quã habebant. usq ad finẽ firmã
bene merendo ꝑducerent:scientes qͥa

Expanded text:
praesens sanctae Ecclesiae vita intelligitur, unde praesens sanctae Ecclesiae vita intelligitur, unde scriptum est: Longitudo dierum in dextra ejus, in sinistra ejus divitiae et gloria . Longitudo quippe dierum in dextra, sapientia videlicet nostri Redemptoris est, quia in illa supernae habitationis patria electis, et angelis, et hominibus, lux indefectiva donatur. In sinistra illius divitiae et gloria, quia et in hujus exsilio peregrinationis divitiis virtutum et gloria fidei, donec ad aeterna perveniamus, reficimur. De qua videlicet gloria dicit Apostolus: Et gloriamur in spe gloriae filiorum Dei: non solum autem, sed et glit, divites facti estis in illo, in omni verbo et in omni scientia . Nesciebant quid peterent, quia autumabant humano arbitrio praro, qua retributione donetur. Et potius Dominum precabantur ut fiduciam et gloriam spei quam habebant usque ad finem firmum bene merendo perducerent, scientes quia
Abbreviated transcription (Latin):
secreta cognoscerent. qđq ad rẽ plurimũ
ꝑtinebat. se integro corde dño adherere.
& maxima illũ dilectione sentiebant
amplecti. ideoq ñ discredebant fieri
posse. ut circa eũ ipsi uicinius in regno
sederent. p̃sertim cũ uiderent ioh̾em ꝓ
singulari puritate m̃tis et corporis in¬
tanto amore habitũ. ut ipsuis in sinu
in cena recũberet. Sed quideis dignita¬
tem sediũ querentib. ipse cognitor meri¬
torũ ac sediũ distributor responderit:
audiamꝰ. Respondens inquit ihc dixit.
Hescitis quid petatis. Nesciebant etenĩ qͥd
peterent. qui in regno celestis patriȩ quẽ¬
piam ad sinistrã xp̃i sessurũ ẽẽ putabart.
cũ in illa discretione nouissimi examiniᷤ
om̃s electi ad dexterã sũmi regis ac iudiciᷤᷤ
legant᷑ eẽ uenturi. Nil quippe sinistrum
uita illa. nil habet felicitas et̃na reꝓbũ
mlꝑax sempit̾na reciꝑit caducum.Si¬
nistra autem xp̃i cũ in bono accipit᷑.

Expanded text:
secreta cognoscerent: quodque ad rem plurimum secreta cognoscerent: quodque ad rem plurimum pertinebat, se integro corde Domino adhaerere, et maxima illum dilectione sentiebant amplecti. Ideoque non discredebant fieri posse ut circa eum vicinius ipsi in regno sederent, praesertim cum viderent Joannem pro singulari puritate mentis et corporis tanto amore habitum, ut in coena in sinu ipsius recumberet. Sed quid eis dignitatem sedium quaerentibus ipse cognitor meritorum ac sedium distributor responderit, audiamus. Respondens autem Jesus, dixit: Nescitis quid petatis? Nesciebant etenim quid peterent, qui in regno coelestis patriae quemquam ad sinistram Christi sessurum esse putabant, cum in illa discretione novissimi examinis omnes electi ad dextram summi regis ac judicis legantur esse statuendi. Nil quippe sinistrum vita illa, nil habet felicitas aeterna reprobum, nil pax sempiterna recipit caducum. Sinistra autem Christi cum in bono accipitur,
Abbreviated transcription (Latin):
dixit eis. Quid uultis ut faciã uobis:
Et dixerunt. Da nob̾ ut unus ad dexte¬
ram tuã et alius ad simstrã tuã. sedeamꝰ
ingła tua.Iuos ergo tantũ accedere ad
tatem in rogando potiorẽ conspicit: &
quoꝵ hortatu matrẽ ad rogandũ nouit
ẽẽ comitatã. Credendũ ẽ autem qd illa
maximẽ causa uel muliebrẽ matris
affectum. uel carnales adhuc discipłoꝵ
animos ad hȩc postulanda concitaue¬
rit. quia meminissent sermonis dñi
quẽ ait: cũ sederit filius hominis in
sede maiestatis suȩ. sedebitis & uos suꝑ
sedes duodecĩ. iudicantes duodecim
tribus isrł: nossentq se int̃ discipłos
specialius a dño diligi. specialius se
cũ beato petro conscios sepe factos
archanoꝵ quȩ ignorarent ceteri: qd̃
frequens scĩ euangłii textus indicat.
uum ab illo nom̃ imponitur. ut sicut
narges hoc ẽ filii tonttrui uocarentur.
quia uidelicet & uocẽ patris suꝑ dñm
in monte clarificatũ. una cũ petro au¬
dirent. et plura aliis discipłis mysterioꝵ

Expanded text:
obis? Et dixerunt: Da nobis ut unus ad dextram tuam, et alius ad sinistram sedeamus in gloria tua . Illos ergo tantum accedere  Atatem in rogando potiorem conspicit, et quorum hortatu matrem ad rogandum novit commotam. Credendum est autem quod illa maxime causa, vel muliebrem matris affectum, vel carnales adhuc discipulorum animos ad haec postulanda concitaverit, quia meminissent sermonis Domini, quem ait: Cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae, sedebitis et vos super sedestribus Israel , nossentque se inter discipulos specialius a Domino diligi, se specialitus cum beato Petro conscios saepe factos arcanorum, quae ignorarent caeteri, quod frequens sancti Evangelii textus indicat. odo Petro, novum ab illo nomen imponitur, ut sicut anerges, hoc est filii tonitrui, vocarentur: quia videlicet et vocem Patris super Dominum in monte clarificatum una cum Petro audirent, et plura aliis discipulis mysteriorum
Abbreviated transcription (Latin):
angłium suũ aliquando ex uoce diuinȩ
maiestatis qua ȩqualis ẽ patri. aliquan¬
do ex uoce loquitur humanȩ assumpti¬
onis. qua ȩqualis factus ẽ nob̃: In hac
autẽ lectione. quia humilitatis formam
erat p̃biturus hominib. cuncta maxi¬
ne coset in pͥncipiis ut mat̾ adeũ cum
filiis petitura aduenit.quesiuit ab ea qͥd
uellet: int̾rogans quasi homo. quasi nesci¬
us occultoꝵ. quasi ignarus futuroꝵ. qui
in ȩt̃nitate diuinȩ potentiȩ om̃ia nouit
antequã fiant. Et quia illa in precib
humanitatis eius potius quã diuinitatis
memoriã pretulit. postulans sedẽ filiis
a dextris eius et sinistris. qui in habitu¬
quidẽ corporeo dexterã habuit &e sinistrã.
sed in diuina maiestate nulla mẽbroꝵ ẽ
cõpositione formatꝰ: consequent̃ & ipse
tacita impassibili deitatis gła. memoriã
passionis quã humanitus erat susceptu¬
rus in mediũ ꝓtulit. atq hanc discipłis¬
ad imitandũ ꝓposuit: cũ deuotã eorũ

Expanded text:
oce divinae majestatis, quae aequalis est Patri, aliquando ex voce loquitur humanae assumptionis, qua aequalis factus est nobis. In hac autem lectione quia humilitatis formam erat praebiturus hominibus, cuncta maxiNam et in principiis, ut mater ad eum cum filiis petitura advenit, quaesivit ad ea quid vellet, interrogans quasi homo, quasi nescius occultorum, quasi ignarus futurorum, qui in aeternitate divinae potentiae omnia novit antequam fiant. Et quia illa in precibus humanitatis ejus, potius quam divinitatis memoriam praetulit, postulans sedem filiis a dextris ejus et sinistris, qui in habitu corporeo dextram habuit et sinistram, sed in divina majestate nulla membrorum est compositione formatus, consequenter et ipse tacita impassibilis gloria deitatis memoriam passionis, quam humanitus erat suscepturus, in medium protulit, atque hanc discipulis imitandam proposuit, cum devotam eorum
Abbreviated transcription (Latin):
bono  uel maloꝵ: hoc est sregłorum sin¬
bons De bonis sumamus exesmpla. Quis
Aet in montem dominit aut quis reqͥ¬
t in monte sancco eius: Cumq plures
qui ascensuri essent in montem domrni de¬
scripsisset qui diuersis fuerunt etatib: post¬
ea infert. Hec generatio querentium dñm:
querentium faciem dei iacob. Et in alio lo¬
c de omnib sanctis. Generatio iustorum
benedicetur. De malis uero ut in presenti
loco: generatio uperarum. Et requirent᷑
omnia a generatione ista. Et̃ inihezechie¬
le tum p̾eccata terre descripsisset sermo pro¬
pheticus adiecit. Si noe et iob et daniel ibi
fuerint inuenti: non dimittentur peccata
terre illi: omnes iustos qui similes forent
uitutib eorum noe. et iob. daniel uolens
intelligi. Ergo et isti quia similia cayn ce
ioas contra apłos gesserint: de una gene¬
ratione esse referunur.

Expanded text:
bonorum vel malorum, hoc est, singulorum singulas. De bonis sumamus exempla: Quis ascendet in montem Domini? aut quis requiescet in monte sancto ejus ? Cumque plures qui ascensuri sunt in montem Domini, descripsisset, qui diversis fuere aetatibus, postea infert: Haec est generatio quaerentium Dominum, quaerentium faciem Dei Jacob. Et in alio loco de omnibus sanctis: Generatio justorum benedicetur . De malis vero, ut in praesenti loco: Generatio viperarum. Et Requirentur omnia a generatione ista. Et in Ezechiel, cum peccata terrae descripsisset, sermo propheticus adjecit: Si Noe, et Job, et Daniel, ibi fuerint inventi, non dimittam peccata terrae illi : Omnes justos qui similes forent virtutibus eorum, per Noe et Job et Daniel volens intelligi. Ergo et isti qui similia Cain et Joas contra apostolos gesserint, de una generatione esse referuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
pientes et scribas. et ix illis occi¬
detis os crucifigetis. et flagellabitis in
sẏnagogis uris: et persequemini de cun¬
tate in ciuitatem. Hoc quod antea di¬
xeram. uos implete mensuram patrũ
ur̃orum. ad personam domini ꝑtinere
eo quod occidendus esset ab eis. potest
et ad discipulos referri. de quib nunc
dicit. ecce ego mitto ad uos ꝓphetas &s sa¬
pientes &e scribas. et ex illis octidetis.
et crucifigetis. et flagellabitis in syna¬
gogis ur̃is: et ꝑsequemini de ciuitate
in ciuitatem: ut compleatis mensurã
patrum ur̃orum. Simulq obserua iux¬
ta apłm scribentem ad chorinthios.ua¬
ria esse dona discipłorum xp̃i. alios pro¬
phetas qui uentura predicant. alios sapi¬
entes qui nouerint quando debcant pro¬
ferre sermonem: alios scribas in lege doctiˢ¬
simos. ex quib lapidatus est stephanus.
paulus octisus. crucifixus petrus. flagella¬
ti in actib apłorum discipuli. & ꝑsecuti edᷤ
sunt de cunitate in ciuitatem: expellentez

Expanded text:
occidetis et crucifigetis, et ex eis flagellabitis in synagogis vestris, et persequemini de civitate in civitatem. Hoc quod antea dixeramus, Implete mensuram patrum vestrorum, ad personam Domini pertinere, eo quod occidendus esset ab eis, potest et ad discipulos ejus referri, de quibus nunc dicit: Ecce ego mitto ad vos prophetas, et sapientes, et scribas, et ex illis occidetis, et crucifigetis, et flagellabitis in synagogis vestris, et persequemini de civitate in civitatem, ut impleatis mensuram patrum vestrorum. Simulque observa juxta Apostolum scribentem ad Corinthios , varia esse dona discipulorum Christi; alios prophetas, qui ventura praedicant; alios sapientes, qui noverint quando debeant proferre sermonem; alios scribas in Lege doctissimos, ex quibus lapidatus est Stephanus, Paulus occisus, crucifixus Petrus, flagellati in Actibus apostolorum discipuli: et persecuti eos sunt de civitate in civitatem; expellentes
Abbreviated transcription (Latin):
inter templum et altare. sicut regnoꝵ nar¬
rat hẏstoria: sed obseruandum quod ille
zacharyas non sit filius barachye sed sit fi¬
lius ioiade sacerdotis. unde et scriptura re¬
fert. non fuit recordatus ioas patris eius io¬
locus: querimus quare barachye filius dici¬
tur et non ioiade. Barachyas in linguanra
benedictus domini dicitur: et sacerdoti
ioiade iusticia hebreo nomine demonstra¬
tur. In euuangelio quo utuntur nazaren
pro filio barachie filium ioiade scriptum
repperimus. simpliciores fratres inter rui¬
nas templi et altaris. siuem portarum exi¬
tib que sploa dicunt rubra sara monstn¬
tes sanguine zacharye putint esse pollu¬
ta. Non condemnamus erruem: qui de
odio iudeorum et fidei pietate descendit.
Dicamus breuiter quare saiguis abel ui¬
chye ab illorum generatione querat᷑: cum
neutrum horum occiderit. Regule scrip¬
turarum est duas generationes ponere

Expanded text:
inter templum et altare, sicut Regum narinter templum et altare, sicut Regum narrat historia. Sed observandum, quod ille Zacharias non sit filius Barachiae, sed filius Joiadae sacerdotis. Unde et Scriptura refert: Non fuit recordatus Joas patris ejus Jolocus, quaerimus quare Barachiae dicatur filius, et non Joiadae? Barachia lingua nostra benedictus Domini dicitur: et sacerdotis Joiadae justitia, Hebraeo sermone demonstratur. In Evangelio quo utuntur Nazaraeni, pro filio Barachiae, filium Joiadae reperimus 191 scriptum. Simpliciores fratres inter ruinas templi et altaris, sive in portarum exitibus, quae Siloam ducunt, rubra saxa monstrantes, Zachariae sanguine putant esse polluta. Non condemnamus errorem, qui de odio Judaeorum, et fidei pietate descendit. Dicamus breviter quare sanguis Abel juchiae ab illa generatione requiratur, cum neutrum eorum occiderit. Regula Scripturarum est, duas generationes ponere
Abbreviated transcription (Latin):
ter templum et altare. De abel nulla est
ambiguitas: quin is sit quem chayn fra¬
ter occiderit. Iustus autem non solum ex
domini nunc sententia. sed ex genesis te¬
stimonio comprobatur: ubi accepta eius
a deo narrantur munera. Querimus q̃¬
sit iste zacharyas filius barachye. ma
multos legimus zacharyas. Et ne lotra
nobis tribuatur erroris facultas: que¬
çidistis inquit inter templum et altare.
In diuersis diuersa legi: et debeo singuloꝵ
opiniones exponere. Flii zacharyam filiũ
barachye dicunt. qui in duodecim ꝓphetis
undecimus est. patrisq in eo nomen con
sentit: sed ubi occisus est inter templum &
altare scriptura non loquitur. maxime cũ
temporib eius uix ruine templi fuerint.
Alii zacharyam patrem iohannis intelli¬
gi uolunt: ex quibusdam apocriphorum
somniis approbantes. quod ꝓpterea occisus
toritatem: eadem facilitate contemnitur
qua probatur. Alii istum uolunt esse za-¬
charyam. qui octisus est a ioas rege iudee

Expanded text:
erationem istam. 190 De Abel nulla est ambiguitas, quin is sit quem Cain frater ejus occiderit. Justus autem non solum ex Domini nunc sententia, sed ex Genesis testimonio comprobatur , ubi accepta ejus a Deo narrantur munera. Quaerimus quis iste sit Zacharias filius Barachiae, quia multos legimus Zacharias. Et ne libera nobis tribueretur erroris facultas, occidistis inter templum et altare. In diversis diversa legi, et debeo singulorum opiniones ponere. Alii Zachariam filium Barachiae dicunt, qui in duodecim prophetis undecimus est, patrisque in eo nomen consentiat  Al. consentit; sed ubi occisus sit inter templum et altare Scriptura non loquitur: maxime cum temporibus ejus vix ruinae templi fuerint. Alii Zachariam patrem Joannis intelligi volunt, ex quibusdam apocryphorum somniis approbantes, quod propterea occisus toritatem, eadem facilitate contemnitur, qua probatur. Alii istum volunt Zachariam, qui occisus est a Joas rege Judae
Abbreviated transcription (Latin):
imm̃sum lum̃ gr̃ȩ dĩ in medio plebis ap¬
paruit. Et cȩꝑunt paralytici currere ad
pedes petri sani:ceci reꝑto uisu clamare.
claudi restaurato gressu gr̃as deo agere.
languentes recepta sanitate gaudere.
Non nulli etiã solo flatu uiuentes. iã sine
itaq sp̃s sc̃s in illa die gr̃ȩ sue uirtutem
ostendit: ut om̃s a minimo usq ad ma¬
ximum una uoce confiterent᷑ dm̃. Et
intra septẽ dies plusqͣm decẽ milia homi¬
num credentes dño baptizati sunt: scifi¬
catione consecrati: ita ut om̃i auiditatiᷤ
desiderio theophilus qui erat cunctis
potentib in ciuitate sublimior domus
suȩ ingentẽ basilicã eccl̃iȩ nomine conse¬
cotidie ad audiendũ u̾bum dĩ conue¬
niens. credebant sanȩ doctrinȩ quam
accedens faustinianus ꝓcidit ad pedes
petri dicens. Semina u̾bi tui quȩ ager
meȩ m̃tis accepit iã nata sunt: atq ad
fecundã maturitatẽ ꝑfecta st̃. Repone

Expanded text:
immensum lumen gratiae Dei in medio plebis apimmensum lumen gratiae Dei in medio plebis apparuit, et coeperunt paralytici currere ad pedes Petri sani, caeci recepto visu clamare, claudi restaurato gressu gratias agere, languentes recepta sanitate gaudere, nonnulli etiam solo flatu viventes, jam sine itaque Spiritus sanctus in illa die gratiae suae virtutem ostendit, ut omnes a minimo usque ad maximum una voce confiterentur Deum. Et intra septem dies plusquam X millia hominum credentes Deo, baptizati sunt, et sanctificatione consecrati, ita ut omni aviditatis desiderio Theophilus, qui erat cunctis potentibus in civitate sublimior, domus suae ingentem basilicam ecclesiae nomine consequotidie ad audiendum verbum illuc conveniens, credebat sanae doctrinae, quae accedens Faustinus, procidit ad pedes Petri, dicens: Semina verbi tui quae ager mentis meae accepit, jam nata sunt, atque ad fecundam maturitatem provecta: repone
Abbreviated transcription (Latin):
patientes. Et erat infinita multitudo
simul languentiũ. Quos uidens petrꝰ ñ
egritudines patientes crederent ꝑ eũ pos-¬
se saluari: expandit manus suas ad cȩ¬
lum. et cũ lacrimis orationẽ effundenᷤ.
grãsq referens deo: dicebat.
Benedico te pater p̃dicande. qui om̃e
u̾bum et ꝓmissũ filii tui adimplere ꝑ¬
nos dignaris: ut cognoscat om̃is creatura
quia tu solus es ds̃ in cęlo & in terra Ha
et his similia dicens. ascendit in eminen¬
tior loco: et uissit ante se poni om̃em
nem uidentes. nolite putare qd a me pos¬
sitis recuꝑare salutẽ: sed ꝑ eũ qui de cȩlo
descendens. ostendit credentib sibi inte¬
gram animȩ & corporis medicinã. Unde
uox nr̃a testẽ habeat hunc om̃em popłm.
quia ex toto corde creditis in dñm iħm
xp̃m: ut sciant etiã se ipsos ab illo ꝑ nos¬
posse saluari. Cumq om̃is multitudo in¬
firmantiũ una uoce clamaret hunc ue¬
rum dm̃ quẽ petrꝰ annunciat: subito

Expanded text:
patientes, et erat infinita multitudo patientes, et erat infinita multitudo simul languentium. Quos videns Petrus noaegritudines patientes, crederent per eum posse salvari, expandit manus suas ad coelum, et cum lacrymis orationem effundens, gratiasque referens Deo, dicebat: Benedico te, Pater praedicande, qui omne verbum et promissum Filii tui adimplere dignaris, ut agnoscat omnis creatura quia tu solus es Deus in coelo et in terra. Haec et his similia dicens, ascendit in eminentiorem locum, et jussit ante se poni omniumsse videntes, nolite putare quod a me possitis recuperare salutem, sed per eum qui de coelo descendens, ostendit sibi credentibus integram animae et corporis medicinam; unde vestra fides testem habeat hunc omnem populum, quia ex toto corde creditis in Dominum Jesum Christum, ut sciant etiam semetipsos ab ipso posse salvari. Cumque omnis multitudo infirmantium una voce clamaret hunc verum Deum quem Petrus annuntiat, subito
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiȩ nominauit dñs: & ideo digne
hoc fundam̃tum generalis ȩccłia
colit. supra qđ sui edificii celsitudo
consurgit. Unde conuenient̃ psalmus¬
dicit. Exaltent eum in ȩccł̃ia plebis. & in
cathedra senioꝵ laudent eũ. Dignũ gͦ ẽ
ut fundam̃tum hoc in ȩccłia honoret᷑.
ꝑ qđ ad cęlum ascenditur. Qd natalis
sacerdotale officiũ honoratur. Quȩ etiã
tanto necesse ẽ plus habeat in eccłia digni¬
tatis: qͣnto sacerdotale officiũ plus hono
frequent̃ intra quadragesimȩ dies euene¬
rit: facere eam nob̃ debet sc̃oꝵ dierũ re¬
uerentia gratiorẽ. Et bene natalẽ cathe¬
drȩ int̃ ipsa ieiumioꝵ initia nob̾ ds pre¬
stitit: ut dies quȩ erat prius intẽꝑantie.
sit scitatis. Huiꝰ autẽ sollemnii
religio: sic ȩccłiis introducta ẽ. Cũ enim
nudis pedib penitentiã agentes. qđ cont᷑
predicationẽ eiꝰ cũ mago symone consen-¬
sissent. Hȩc & his similia ꝓsequentes. offe¬
runt ei uexatos languorib & demoniis

Expanded text:
Ecclesiae nominavit Dominus, et ideo digne hoc fundamentum generalis Ecclesia colit, supra quod aedificii sui celsitudo consurgit. Unde convenienter Psalmdicit: Exaltent eum in ecclesia plebis, et in cathedra seniorum laudent eum . Dignum ergo est, ut fundamentum hoc in Ecclesia honoratur per quod ad coelum conscenditur. Quod natalis sacerdotale officium honoratur. Quae etiam tanto necesse est plus habeat in Ecclesia dignitatis, quanto sacerdotale officium plus honorfrequenter intra Quadragesimae dies evenerit, facere eam nobis debet sanctorum dierum reverentia gratiorem. Et bene natalem Cathedrae inter ipsa jejuniorum initia nobis Deus praestitit, ut dies quae erat prius intemperantiae, sit sanctitatis. Hujus autem solemnii religio sic Ecclesiis introducta est: Cum enim nudis pedibus poenitentiam agentes, qui contra praedicationem ejus cum Simone Mago consensissent. Haec et his similia prosequentes, offerunt ei vexatos languoribus et fatigat
Abbreviated transcription (Latin):
est lectio recitata. sed ne ali¬
quib ipsa eius planicies al¬
ta fortasse uideatur: eam sub breuita¬
te transcurrimus.quatinus eius ex¬
positio ita nescientib fiat cognita:
ut tam̃ scientib ñ sit onerosa. Quia
uiris luxuria in lumbis sit.feminis
in umbilico. testatur dñs: qui de cha¬
bolo ad beatum iob loquitur dicens.
Uirtus eius in lumbis eius. & fortitudo
illius in umbilico uentris eiꝰ. A princi¬
pali igitur sexu lumboꝵ nomine luxu¬
ria designatur. cũ dñs dicit. sint lumbi
ur̃i precincti. Lumbos enim p̃cingunꝰ.
cũ carnis luxuriã ꝑ continentiã coar¬
tamus. Sed quia minus ẽ mala ñ age¬
re. nisi etiam quisq studeat & bonis
bona oꝑa ꝓximis nr̃is lucis exempla
Duo autem sunt quȩ iubentur. et
lumbos restringere. & lucernas tene¬
re: ut & mundicia sic casticatis in
corpore. & lumen ueritatis in opera

Expanded text:
est lectio recitata. Sed ne aliquibus ipsa ejus planities alta fortasse videatur, eam sub brevitate transcurrimus, quatenus ejus expositio ita nescientibus fiat cognita, ut tamen scientibus non sit onerosa. Quia viris luxuria in lumbis sit, feminis in umbilico, testatur Dominus, qui de diabolo ad beatum Job Virtus ejus in lumbis ejus, et fortitudo illius in umbilico ventris ejus . A principali igitur sexu lumborum nomine luxuria 1481 designatur, cum Dominus dicit: Sint lumbi vestri praecincti. Lumbos enim praecingimus cum carnis luxuriam per continentiam coarctamus. Sed quia minus est mala non agere, nisi etbona opera proximis nostris lucis exempla Duo autem sunt quae jubentur, et lumbos restringere, et lucernas tenere, ut et munditia sit castitatis in corpore, et lumen veritatis in opera
Abbreviated transcription (Latin):
sine altero placere nequaquã potest.
si aut qui bona agit adhuc luxuriȩ
inquinam̃ta ñ deserit: aut is qui
castitate preminet. necdũ se ꝑ bona
oꝑa exercet. Nec castitas ergo magna
ẽ sine bono oꝑe: nec opus bonum ẽ
aliquid sine castitate. Sed si utrunq
quam se a uiciis ꝓ mundi huiꝰ hone¬
state contineat. quia & si quȩdã bona
aliquando ꝓ honestate inchoat. in eiꝰ
tam̃ intentione ñ debet ꝑmanere: nec
ꝑ bona opera p̃sentis mundi głam
querere. sed totam spen in redempto¬
ris sui aduentu constituat. Unde &
ꝓtinus subdit. Et uos similes homini¬
bus expectantib dñm suũ. quando
reuertatur a nuptiis. Ad nuptias
quippe dñs abiit. quia resurgens a
mortuis. ascendens in celũ: suꝑnam
mo copulauit. Qui tunc reuertitur.
cum nob̾ iam ꝑ iudiciũ manifestat᷑.

Expanded text:
equaquam potest, si aut is qui bona agit, adhuc luxuriae inquinamenta non deserit, aut is qui castitate praeeminet, necdum se per bona opera exercet. Nec castitas ergo magna est sine bono opere, nec opus bonum est aliquid sine castitate. » Quid enim quam se a vitiis pro mundi hujus honestate contineat. Qui etsi quaedam bona aliquando pro honestate inchoat, in ejus tamen intentione non debet permanere, nec per bona opera praesentis mundi gloriam quaerere, sed totam spem in Redemptoris sui adventum constituat. Unde et protinus subditur: Et vos similes hominibus exspectantibus dominum suum, quando revertatur a nuptiis. Ad nuptias quippe Dominus abiit, quia resurgens a mortuis, ascendens in coelum, supern homo copulavit. Qui tunc revertitur, cum nobis jam per judicium manifestatur.
Abbreviated transcription (Latin):
cetur. Quãuis enĩ peccator in hac die de
indulgentia ñ habet desꝑare: estenm
p̃rogatiua ñ parua. Si enĩ latro parady¬
sum meruit: cur ñ mereat᷑ ueniã xp̃ia¬
nus: Et sulli dñs cũ crucifigit᷑ miseret᷑:
multomagis huic miserebit᷑ cũ resurgit.
Et si passionis humilitas tantũ p̃stitit
confitenti: resurrectionis gła quantũ
tribuet dep̃canti: Largior enĩ ad pre-¬
standum solet eẽ. sicut ipsi scitis lȩta
uictoria: quam addicta captiuitas.

Expanded text:
cetur. Quamvis enim peccator, in hac die de cetur. Quamvis enim peccator, in hac die de indulgentia non debet desperare; est enim praerogativa non parva; si enim latro paradisum meruit, cur non mereatur veniam Christianus, et si illi Dominus, cum crucifigitur, miseretur, multo magis huic miserebitur, cum resurgit; et si passionis humilitas tantum praestitit confitenti, resurrectionis gloria quantum tribuit deprecanti? Largior enim ad praestandum solet esse, sicut ipsi scitis, laeta victoria, quam addicta captivitas.
Abbreviated transcription (Latin):
minister. sicut tunc obscuratꝰ ẽ ad exeqͥas
sepultuixe. mͦ choruscet in resurrectionis
obsequiũ. In passione enim xp̃i caligiu
se noc̃te circũdedit: et iudeorũ facinus
mundo teste congemuit. Indiciũ enim
qddam doloris in sole est.tanto sceleri
officiũ luminis denegasse: et ultione qͣ¬
oam iudeoꝵ ocłis tenebras infudisse. ut
quoꝵ m̃tem cecitas inuaserat. eoꝵ ocłos
cecitas occuparet. nec luceret eis mundi
lum̃. a quib fuerat lum̃ salutis extinctr̃.
Damnatio igit᷑ quȩdã ingerit᷑ pharisei ᷤ:
ut tenebras in die iudicii peccatorib re-¬
ꝓmissas. iam apud suꝑos patiant᷑. Aꝑud
suꝑos ergo crucifixo xp̃o immorantur
tenebre. quid mirũ si apud suꝑos sunt
tenebre. cũ lux descendit ad inferos:
Igit᷑ fr̃s. om̃s in hac die scã exultare de¬
bemus. Nullus se a cõmuni lȩticia pec¬
catorum conscientia subtrabat: nullus
a publicis uotis delictoꝵ farcina reuo¬

Expanded text:
minister, sicut tunc obscuratus est ad exsequias minister, sicut tunc obscuratus est ad exsequias sepulturae, modo coruscet in resurrectionis obsequium; in passione enim Christi caliginum se nocte circumdedit, et Judaeorum facinus, mundo teste, congemuit: judicium enim quoddam doloris in sole est, tanto sceleri officium luminis 182 denegasse, et ultione quadam Judaeorum oculis tenebras infudisse; ut quorum mentem caecitas invaserat, eorum oculos caecitas occuparet, nec luceret eis mundi lumen, a quibus fuerat lumen salutis exstinctum. Damnatio igitur quaedam ingeritur Pharisaeis, ut tenebras in die judicii peccatoribus repromissas jam apud superos patiantur. Apud superos ergo, crucifixo immorantur tenebrae: quid mirum, si apud superos sunt tenebrae, cum lux descendit ad inferos? Igitur, fratres, omnes in hac die sancta exsultare debemus: nullus se a communi laetitia peccatorum conscientia subtrahat; nulla a publicis votis delictorum sarcina revo
Abbreviated transcription (Latin):
qui auctor uitȩ claruerat. inferni clau-¬
stris retentũ. quasi samson in gaza se
dep̾hendisse lȩtati sunt. Samson uero
nocte media ñ solum exiit. sed etiam
portas tulit: quia uidelicet redẽptor nr̃
ante lucem resurgens.ñ solũ liberde
inferno exiit. sed & ipsa etiã inferm
claustra destruxit. Portas tulit et
montis uerticẽ subiit: quia resurgen¬
do claustra inferni abstulit. ec ascen¬
dendo cȩloꝵ regna penetrauit. Hanc
ergo resurrectionis cius głam frs km̃i
et post patuit ex facto: tota m̃te dili¬
gamus. ꝓ eius amore moriam᷑. Ecce
in resurrectione auctoris nr̃i. mini¬
stros eius angłos conciues nr̃os agno¬
uimus. Ad horũ ergo ciniũ illã fre¬
Necesse ẽ enim ut sol in eiꝰ resurrectione
gaudeat. in cuius passione condoluit:
et cuiꝰ mortẽ lugubri quadã caligine ꝓ¬
sequutus est: eiusdẽ uitam nitidioris
lucis splendore suscipiat. et tanquã bonꝰ

Expanded text:
qui auctor vitae claruerat, in inferni clauqui auctor vitae claruerat, in inferni claustris retentum, quasi Samsonem in Gaza se deprehendisse laetati sunt. Samson vero modia nocte non solum exiit, sed etiam portas tulit, quia videlicet Redemptor noster ante lucem resurgens, non solum liber de inferno exiit, sed et ipsa etiam inferni claustra destruxit. Portas tulit, et montis verticem subiit, quia resurgendo claustra inferni abstulit, et ascendendo coelorum regna penetravit. Hanc ergo resurrectionis ejus gloriam, fratret post patuit ex facto, tota mente diligamus, pro ejus amore moriamur. Ecce in resurrectione auctoris nostri ministros ejus angelos concives nostros agnovimus. Ad horum ergo civium illam frenecesse enim est ut sol in ejus resurrectione gaudeat, in cujus passione condoluit; et cujus mortem lugubri quadam caligine prosecutus est, ejusdem vitam nitidioris lucis splendore suscipiat; et tanquam bonus