comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ominicȩ natiuitatis diem qua tempo¬
raliter natus est annua reuolutione re
colentes libet oculos mentis ad contemplan¬
dam naturã diuinitatis conuertere. Et quia
in tribus euangłistarũ dictis Mathei scilicet
marci & lucȩ modus humanȩ natiuitatis
describit᷑. ad consubstantialẽ dĩ patris essenti¬
am. oportet beati lohannis eugłistȩ dicta
considerare. De cuius eugłio loquuturi. bre¬
uiter quidem sed rationabilit̾ cominemoran¬
dum uidet᷑ quare tam dni dilectus discipłs
in ordine eugłistarũ ponat᷑ extremus. Quia
enĩ suũ eugłm scripsit nouissimus. ideo ui¬
re ponit᷑ ultimus. Iam uͦ tria euangelia scrip¬
ta erant. acq inuniuersũ orbem diuulgata.
Per Matheũ quippe in udȩa per ꝙartũ utro
& Lucã in gentibus. Ipse aut̃ post ascensionem
dni per sexaginta fer me annos. eugłm suũ absq
cauit. Sed postquã a domitiano impiissimo

Expanded text:
ominicae nativitatis diem, qua temporaliter natus est, annua revolutione colentes, libet oculos mentis ad contemplandam naturam Divinitatis convertere; et quia in tribus evangelistarum dictis, Matthaei scilicet, Marci et Lucae, modus humanae nativitatis describitur, ad consubstantialem Dei Patris essentiam, oportet beati Joannis evangelistae dicta considerare. De cujus Evangelio locuturi, breviter quidem, sed rationabiliter commemorandum videtur, quare tam Domini dilectus discipulus, in ordine prophetarum ponatur extremus. Quia enim suum Evangelium scripsit novissimus, ideo jure ponitur ultimus: jam vero tria Evangelia scripta erant atque in universum orbem divulgata. Per Matthaeum quippe in Judaea, per Marcum vero et Lucam in gentibus. Ipse autem post ascensionem Domini, per sexaginta ferme annos Evangelium suum, absque cavit; sed postquam a Domitiano, i
Abbreviated transcription (Latin):
ERBa pastoꝵ quam sint rationabilia &
pastorib ȩccłȩ digna. diligenter inspice.
Uęre enĩ quasi uigilantes non dixerunt
uideamus puerũ. uideamus qđ dicitur.
sed uideamus uerbũ qđ factum est. In pͥn¬
cipio erat uerbũ. & uerbũ caro factũ est.

Expanded text:
Verba pastorum quam sint rationabilia, et pastoribus Ecclesiae digna, diligenter inspice. Vere enim quasi vigilantes non dixerunt: Videamus puerum, videamus quid dicitur, sed: Videamus verbum quod factum est: In principio erat Verbum, et Verbum caro
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ fr̃s kiñ. audite audite & exultate iusti in
Audite qđ nostis. recolite qđ audistis. Amate
qđ creditis. predicate qđ amatis. Sicut anni¬
uersariũ cęlebramus hunc diem. sic huic
diei debitũ expectate sermonẽ. Natus est
tempore. de matre sine semine. De patre
principiũ uitȩ de matre finis mortis. De
patre ordinans om̃em diem. de matre con¬
lob̾em qui tunc nasceret᷑ cum dies incipe¬
rent minui. & natus est ipse cũ dies in¬
ciperent crescere: ut ex hoc prȩfiguraret᷑
qd ait idem ioħis lllũ opoitet crescere. me
aut᷑ miniu. Pebet enĩ uita humana in se
deficert in xp̃o proficere. ut qui uiuit iaͣ
non sibi uiuat. sed ei qͥ pro om̃ib mortuus ẽ
& resurrexit. Et dicat unus quisq nr̃m qđ dicit

Expanded text:
issimi, audite; audite, et exsultate, justi, in Audite quod nostis, recolite quod audistis, amate quod creditis, praedicate quod amatis. Sicut anniversarium celebramus hunc diem, sic huic diei debitum exspectate sermonem. Natus est tempore, de matre sine semine. De Patre principium vitae, de matre finis mortis. De Patre ordinans omnem diem, de matre conim hominem Joannem, qui tunc nasceretur, cum dies inciperent minui: et natus est ipse, cum dies inciperent crescere, ut ex hoc praefiguraretur quod ait idem Joannes, Illum oportet crescere, me autem minui . Debet enim vita humana in se deficere, in Christo proficere; ut qui vivunt, jam non sibi vivant, sed ei qui pro omnibus mortuus est et resurrexit : et dicat unusquisque nostrum quod dicit
Abbreviated transcription (Latin):
Aliud simul aliud singularit᷑ agunt. & tam̃
ab inuicem non separantur. Sic & filius sus¬
cepit carnem & non deseruit patrem. nec
se diuisit a patre. Suscepit in quam filius
carnem improprietatẽ .o. tamen pater &¬
sp̃c sc̃s non defuit maiestare. In diuinitate
ȩqualitas. in carne sola filii proprietas. llon
Cum ergo una sit dĩtas. una diuinitas: imple
maiestate non susceptione. Uis scire quia cũ

Expanded text:
fervorem. Aliud simul, aliud singulares agunt; tamen fervorem. Aliud simul, aliud singulares agunt; tamen ab invicem non separantur. Sic et Filius suscepit carnem, et non deseruit Patrem, nec defuit a Patre. Suscepit, inquam, Filius carnem in proprietate, sed tamen et Pater sanctus non defuit majestate. In divinitate aequalitas, in carne sola Filii proprietas: non aCum ergo una sit deitas, una sit divinitas, imtus sanctus; sed majestate, non susceptione. Vis scire quia cum
Abbreviated transcription (Latin):
propħa dauid. Magnus dñs nr̃ & magna
untus eius. & sapientiȩ eius non est numerꝰ.
Ds unus est pater. ds̃ unus est filius. ds̃ unus
est sp̃c sc̃s. Non tres di i. sed unus ds̃ Tres
inuocabulis. unus in deitate substantiȩ. Sed
dicit michi hereticus. Ergo si unũ sunt.
om̃s incarnati: Non Ao solum xp̃m per¬
tinet caro. Nempe aliud est anima. aliud
est ratio: & tamen in anima est ratio. & una
est anima. sed aliud anima agit. aliud ratio.
Anima uiuit. ratio sapit: & ad animã perti¬
net uita. & ad rationẽ pertinet sapientia:
Et cum unũ sint: sola anima suscipit uitam
ratio sola suscipit sapientiã. Et tamen nec
anima fine ratione:. nec ratio sine anima.
sit: ad xp̃m solum pertinet caro sicut ad
solam rationẽ pertinet sapientia: licet non
recedat ab anima. Ecce aliud. In sole calor
& splendor in uno radio sunt. fes calor
exsic̾cat. splendor inluminat. Aliud sũsci¬
pit calor. aliud splendor. Et licet calor &
splendor ab inuicem non queant separari.¬

Expanded text:
propheta, Magnus Dominus noster, et magna virtus ejus, et sapientiae ejus non est numerus . Deus unus est Pater, Deus unus est Filius, Deus unus est Spiritus sanctus; non tres dii, sed unus est Deus: tres in vocabulis, unus in deitate substantidicit mihi haereticus: Ergo si unum sunt, omnes sunt incarnati. Non. Ad solum Christum pertinet caro. Nempe aliud est anima, aliud est ratio: et tamen in anima est ratio, et una est anima. Sed aliud anima agit, aliud ratio: anima vivit, ratio sapit; et ad animam pertinet vita, et ad rationem pertinet sapientia. Et cum unum sint, anima sola suscipit vitam, ratio sola suscipit sapientiam: et tamen nec anima sine ratione, nec ratio sine anima. eus sit, ad Christum solum pertinet caro: sicut ad solam rationem pertinet sapientia, licet non recedat ab anima. Ecce iterum aliud. In sole calor et splendor in uno radio sunt: sed calor exsiccat, splendor illuminat; aliud suscipit calor, aliud splendor. Et licet calor et splendor ab in
Abbreviated transcription (Latin):
hõ: creator arigelorũ st̃s est hõ & clũformȩ
formȩ serui natalem deuoto obsequio cȩlebre¬
mus. Nondum contemplari possumus quod
genitus est ante luciferũ a patre. pensemus
qđ nocturnis horis est natus ex uirgine Llonꝰ¬
dum capimus qđ ante solem permanet no¬
men eus. agnoscamus in sole positũ taber¬
naculũ eus. Nondum contuemur uncum
ꝑmanentẽ uppatre suo. recordem sponsũ
procedentẽ de thalamo suo. Nondum ido¬
nei sumus conuiuio patris nr̃i. agnoscamus

Expanded text:
homo, creator Angelorum factus est homo. Illi homo, creator Angelorum factus est homo. Illi formae servi Natalem devoto obsequio celebremus. Nondum contemplari possumus quod genitus est ante luciferum a Patre, frequentemus quod nocturnis horis est natus ex virgine. Nondum capimus, quod ante solem permanet nomen ejus , agnoscamus in sole positum tabernaculum ejus. Nondum contuemur Unicum permanentem in Patre suo, recordemur sponsum procedentem de thalamo suo . Nondum idonei sumus convivio Patris nostri, agnoscamus
Abbreviated transcription (Latin):
minui. Laudant eũ condigne om̃s angłi eiꝰ
quoꝵ cybus ȩternus est. in corruptibili eos
sagina uiuificans. Quia uerbũ dñi est cuius
uita uiuunt. cuius ȩternitate semꝑ uiuunt.
cuius bonitate semꝑ beati uiuunt. Illi eum
condigne laudant dm̃ apud dm̃ & dant
głam in excelsis dõ. Nos aut̃ plebs eius &
oues manuum eius pro modulo infirmita¬
tis nr̃ȩ pacem per bonam uoluntatẽ recon¬
na uox est: quam nato nobis saluatore exul¬
tando fuderunt. Gloria in excelsis dõ. & in
terra pax hominib bonȩ uoluntatis. Lau¬
dant ergo illi compenter. laudemus & nos
obȩdienter. Sunt illi nuntii eius. sumus &
nos pecciora eius. impleuit in cęlo mensam
ipsoꝵ. impleuit in terra presepe nr̃m. Ne¬
nitudo enĩ mensȩ ipsoꝵ est. quia in prm¬
cipio erat uerbum. & uerbũ erat apud dm̃.
& ds erat uerbum. Plenitudo prȩsepii nr̃iẽ.
quia uerbũ caro factum est & habitauit in
nobis. Ut enĩ panem angłoꝵ manducaret

Expanded text:
ibus. Laudant eum condigne omnes Angeli ejus, quorum cibus aeternus est, incorruptibili eos sagina vivificans; quia Verbum Dei est, cujus vita vivunt, cujus aeternitate semper vivunt, cujus bonitate semper beate vivunt. Illi eum condigne laudant, Deum apud Deum, et dant gloriam in excelsis Deo. Nos autem plebs ejus et oves manuum ejus , pro modulo infirmitatis nostrae pacem per bonam voluntatem reconre hodierna vox est, quam nato nobis Salvatore exsultando fuderunt: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Laudant ergo illi competenter, laudemus et nos obedienter. Sunt illi nuntii ejus, sumus et nos pecora ejus. Implevit in coelo mensam ipsorum, implevit in terra praesepe nostrum. Plenitudo enim mensae ipsorum est, quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Plenitudo praesepii nostri est, quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Ut enim panem Angelorum manducaret
Abbreviated transcription (Latin):
dñi sp̃s sapientiȩ & intellestus. Quod ergo hȩc
uirga nuces produxit. imago dominici corpo¬
ris fuit. Nuꝑx enĩ trinã habet in suo corpore
substantie unionẽ. corium. testam & nucleũ.
In corio caro. in testa ossa. in nueleo interior
anima comparat᷑. In corio nucis caro signifi¬
catur saluatoris. quȩ habuit in se asperitatẽ
uel amaritudinẽ passionis. In nucleo interi¬
ore declarat dulcedinẽ dĩtatis. quȩ tribuit
pastũ & luminis subministrat officium
In testa lignũ inserens crucis. qui discreuit id
qđ foris & intus fuit. Sed quȩ terrena & cȩ¬
lestia fuerant mediatoris ligni interpositi¬

Expanded text:
itus sapientiae et intellectus . Quod ergo haec virga nuces produxit, imago Dominici corporis fuit. Nux enim trinam habet in suo corpore substantiae unionem, corium, testam et nucleum. In corio caro, in testa ossa, in nucleo interior anima comparatur. In corio nucis carnem significat Salvatoris, quae habuit in se asperitatem vel amaritudinem passionis. In nucleo interiorem declarat dulcedinem deitatis, quae tribuit pastum, et luminis subministrat officium. In testa, lignum interserens crucis, quod non discrevit id quod foris et intus fuit, sed quae terrena et coelestia fuerunt mediatoris ligni interpositi
Abbreviated transcription (Latin):
ONSUROE consurge. induere fortitudine
tua syon: induere uestimentis głȩ tuȩ hie¬
rusalem ciuitas Nquia non adiciet ultra
ut per transeat per te incircumcisus &
inmundus. Excutere de puluere. consurge.
sede hierłm solue uncula colli tui captiua
filia syon. Quia hȩc dicit dñs. Gratis uenim¬
dati estis. & sine argento redimemini. Quia
hȩc dicit dñs ds̃. In egyptũ descendit popłs
m̃s in principio ut colonus esset ibi. & assur
absq ulla causa calumpniatus est eũ. Et nc̃
quid michi est hȩc dicit dñs: Qm̃ ablatus est
populus m̃s gratis. Pominatores eius inique
agunt dicit dñs. & iugiter totadie nomen meũ
blasphemat᷑. Propter hoc sciet popłs nĩs nomen
meũ in die illa. quia ego ipse qui loquebar.

Expanded text:
onsurge consurge: induere fortitudine tua Syon induere vestimentis glorie tue Hierusalem civitas sancta. Quia non adjiciet ultra: ut pertrinmundus excutere de pulvere consurge sede Hierusalem solve vincula colli tui captiva filia Sion quia haec dicit Dominus gratis vendati estis: et sine argento redimemini. Quia hec dicit Dominus Deus, in Egypto descendit populus meus in principio ut colonus esset ibi: et Assur absque ulla causa calumniatus est eum. Et nunc: quid mici est hec dicit Dominus, quoniam ablatus est populus meus gratis. Dominatores eius inique agunt dicit Dominus: et iugiter tota die nomen meum blasfematur. Propter hoc sciet populus meus nomen meum i
Abbreviated transcription (Latin):
Quomꝰ ergo propħa ueritatis est. si ciusdem
ueritatis sermonibus concors non est.Sed
si subtiliter ueritas ipsa requirit᷑. hoc qđ int̾ se
contrartum sonuit: quomͦꝰ nonsit contrariũ inue¬
nitur.
Ad zachariã namq de iohanne e nitur.¬
tute helyȩ Qui idcirco uenturus in sp̃u & uir¬
tute helyȩ dicit᷑. quia sicut helyas scđm dñi
aduentũ prȩueniet. ita & loħs prȩuenit pri¬
mum. Dicut ille prȩcursor uenturus est iudi¬
cis. ita iste prȩcursor factus est redemptoris.
loħs igitur in sp̃u helyas erat. in persona hely¬
as non erat. Quod ergo dñs fatetur de sp̃u. hoc¬
loħs denegat de persona. quia & iustũ sic erat
ut & discipłis dñs spiritalẽ de ioħe sententiã
diceret. & loħs isdem turbis carnalib non de
suo sp̃u. sed de corpore responderet. Contrariũ
ergo ueritati uidet᷑ esse qđ ioħs sonuit: sed ta¬
men a ueritatis tramite non recessit.

Expanded text:
Quomodo ergo propheta Veritatis est, 1457 si ejusdem Quomodo ergo propheta Veritatis est, 1457 si ejusdem Veritatis sermonibus concors non est? Sed si subtiliter veritas ipsa requiratur, hoc quod inter se contrarium sonuit, quomodo contrarium non sit invenitur. Ad Zachariam namque de Joanne antute Eliae . Qui idcirco venturus in spiritu et virtute Eliae dicitur, quia sicut Elias secundum Domini adventum praeveniet, ita Joannes praevenit primum. Sicut ille praecursor venturus est judicis, ita iste praecursor est factus Redemptoris. Joannes igitur in spiritu Elias erat, in persona Elias non erat. Quod ergo DJoannes denegat de persona, quia et justum sic erat ut discipulis Dominus spiritualem de Joanne sententiam diceret, et Joannes eisdem turbis carnalibus non de suo spiritu, sed de corpore responderet. Contrarium ergo veritati videtur esse quod Joannes sonuit, sed tamen a veritatis tramite non recessit.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui cum tantȩ untutis esset ut xp̃c credi
potuisset. elegit soli de subsistere inse. ne huma¬
na opinione raperet in aniter suꝑ se. Nam con¬
fessus est : & non negauit. Confessus est: quiꝰ non
sum ego xp̃c. Sed quia dixit non sum: negauit
plane qđ non erat: sed non negauit qđ erat. ut
ueritatẽ loquens eius menbrũ fieret. cuius sibi
nomen fallaciter non usurparet. Cum ergo
quia dum infirmitatẽ suã studuit humiliter
agnoscere. illius celsitudinẽ meruit uęracit᷑ obti
ed cum ex lectione alia redempłc.UIIII. nere¬
toris nr̃i sententia ad mentẽ reducitur. ex
huius nobis lectionis uerbis questio ualde im¬
plexa generatur. Alio quippe in loco inquisitꝰ
Helyas iam uenit & non cognouerunt eum.
sed fecerunt in eum quȩtumq uoluerunt.
Et si uultis scire. lohannes est ipse hehas. Re¬
quisitus aut̃ lohannes. dicit non sum helyas.
hoc propħa ueritatis negat. Ualde namque
inter se contraria funt. ĩpse est ornon sum.

Expanded text:
tus credi potuisset, elegit solide subsistere in se, ne humana opinione raperetur inaniter super se. Nam confessus est, et non negavit, et confessus est: Quia non sum ego Christus. Sed quia dixit Non sum, negavit plane quod non erat, sed non negavit quod erat, ut veritatem loquens, ejus membrum fieret cujus sibi nomen fallaciter non usurparet. Cum ergo quia dum infirmitatem suam studuit humiliter agnoscere, illius celsitudinem meruit veraciter obtinere. Sed cum ex lectione alia Redemptoris nostri sententia ad mentem reducitur, ex hujus lectionis verbis nobis quaestio valde implexa generatur. Alio quippe in loco inquisitus Elias jam venit, et non cognoverunt eum, sed fecerunt in eum quaecunque voluerunt. Et si vultis scire, Joannes ipse est Elias . Requisitus autem Joannes, dicit: Non sum Elias. hoc propheta Veritatis negat? Valde namque inter se diversa sunt Ipse est et Non sum.
Abbreviated transcription (Latin):
miniã ȩgypti. Et tunebunt & confundentur
ab ethyopia spe sua. & ab egypto gła sua. Et
dicet habitator in sulȩ huius in die illa. Ecce
hȩc erat spes nr̃a ad quos confugimꝰ nos in
auxilium. ut liberarent nos a facie regis assy

Expanded text:
miniam Aegypti. Et timebunt, et confundentur miniam Aegypti. Et timebunt, et confundentur ab Aethiopia spe sua, et ab Aegypto gloria sua. Et dicet habitator insulae hujus in die illa: Ecce haec erat spes nostra, ad quos confugimus in auxilium, ut liberarent nos a facie regis Assy
Abbreviated transcription (Latin):
ad dñm & placabit᷑ eis. & sanabit eosnia ta.¬
n die illa erit uia de egypto in asfyriesiut
trabit affyrius egyptũ. & egyptius in asferiqsi
& seruient ȩgyptii assyrio. In die illa exit ifrđ̃
tercius ȩgyptio. & affyrio benedictio inmedio
terrȩ. cui benedicit dñs exercituũ dicens.
Benedictus popłs m̃s egypti. & opus manuũ
mearũ affyrio. hereditas aut̃ mea isił̃. in anno
quo ingressus est tharchan in azotum. cum
misisisset eũ sargon rex assyrioꝵ & pugnasset
contra azotum & cȩpisset eam. in tempore
illo loquutus est dñs in manu ysaiȩ filii amoᷤ
dicens. Ulade & solue saccum de lumbis tuis.
& calciamenta tolle de pedibus tuis. Et fecit
sic: uadens nudus & discaltiatus. L. .UI.¬
t dixit dñs. Sicut ambulauit seruus m̃s ysaias
nudus & discaltiatus. trium annoꝵ signum
& portentũ erit suꝑ egyptũ & suꝑ &hyopiã.
Sic minabit rex assyrioꝵ captiuitatẽ egypẽr
nudã & discaltiatã. discoopertis natib ignõ¬

Expanded text:
eis et sanabit eos in die illa erit via de Aegypto in Assyrios et intrabit Assyrius Aegyptum et Aegyptius in Assyrios et servient Aegyptii Assur in die illa erit Israhel tertius Aegyptio et Assyrio benedictio in medio terrae cui benedixit Dominus exercituum dicens benedictus populus meus Aegypti et opus manuum mearum Assyrio hereditas autem mea Israhel in anno quo ingressus est Tharthan in Azotum cum misisset eum Sargon rex Assyriorum et pugnasset contra Azotum et cepisset eam in tempore illo locutus est Dominus in manu Isaiae filii Amos dicens vade et solve saccum de lumbis tuiet calciamenta tolle de pedibus tuis. Et fecit sic, vadens nudus et discaltiatus. Et dixit Dominus: Sicut ambulavit servus meus Ysaias nudus et discalciatus, trium annorum signum et portentum erit super Egyptum et super Ethyopiam, sic minabit rex Assyriorum captivitatem Egnudum et discalceatum, discoopertis natibus, igno
Abbreviated transcription (Latin):
festiuitatẽ. omĩs qui illius fuerit recordatus.
pauebit a facie consili i dñi exercituũ quod
ipse cogitauit super eam.L.Iii.¬
n die illa erunt quinq ciutates in terra
ȩgypti loquentes linglia ahanaan: & uirantes¬

Expanded text:
festivitatem: Omnis qui illius fuerit recordatus, festivitatem: Omnis qui illius fuerit recordatus, pavebit a facie consilii Domini exercituum, quod ipse cogitavit super eam. In die illa erunt quinque civitates in terra Aegypti, loquentes lingua Chanaan
Abbreviated transcription (Latin):
operabant᷑ linum. pestentes & texentes subti
lia. Et erunt in rigua eius flaccentia. om̃s qui
faciebant lacunas ad capiendos pisces. Stulti
principes taneos. sapientes confiliari i pharao
dederunt consiliũ insipiens. Quomodo dici¬
tis pharaoni filius sapientiũ ego. filius regũ
antiquoꝵ.: Ubi sunt nunc sapientes tui:
Adnuntient tibi & indicent. quid cogitaue¬
rit dñs exercituũ super ȩgyptum .ł. .iĩ i.¬
tulti facti sunt principes taneos. emarcueit̃
principes menpheos. deceperunt egyptum
angulum popłoꝵ eius. Dñs miscuit in medio
eius sp̃m uertiginis. & errare fecerunt egyp¬
tum in om̃ĩ opere suo. sicut errat ebrius
& uomens. & non erit egypto opus quod
faciat. caput & caudam incuruantt̃ & re¬
frenantẽ. In die illa erit egyptus quasi mu¬
licres. & stupebunt & timebunt a facie com¬
motionis manus dnĩ exercituũ. quã ipse
mouebit. suꝑ eam. Et erit terra iuida egypto in

Expanded text:
operabantur linum pectentes etoperabantur linum pectentes etlia. Et erunt irrigua ejus flaccentia: omnes qui faciebant lacunas ad capiendos pisces. Stulti principes Taneos; sapientes consiliarii Pharaonis dederunt consilium insipiens. Quomodo dicetis Pharaoni: Filius sapientium ego, filius regum antiquorum? Ubi sunt nunc sapientes tui? annuntient tibi, et indicent quid cogitaverit Dominus exercituum super Aegyptum. Stulti facti sunt principes Taneos, emarcuerunt principes Mempheos, deceperunt Aegyptum, angulum populorum ejus. Dominus miscuit in medio ejus spiritum vertiginis: et errare fecerunt Aegyptum in omni opere suo, sicut errat ebrius et vomens. Et non erit Aegypto opus, quod faciat caput et caudam, incurvantem et refrenantem. In die illa erit Aegyptus quasi mulieres, et stupebunt, et timebunt a facie commotionis manus Domini exercituum, quam ipse movebit super eam. Et erit terra Juda Aegypto in
Abbreviated transcription (Latin):
leuem & ingrediet᷑ egyptũ. & mouebunt᷑
simulachra egypti a facie eius. Et cor egypti ta¬
bescet in medio eiꝰ & concurrere faciam egyptioᷤᷤ
aduersũ egyptios. Et pugnabit uir contra
frẽm fuũ. & uir contra amicũ suũ. Ciuitas
aduersũ ciuitatẽ. regnũ aduersũ regnũ. Et dis
rumpet᷑ sp̃c egypei in uiscerib eiꝰ. & consilium
eiꝰ prȩcipitabo. Et in terrogabunt simulachra
sua. & diuinos suos & phitones & ariolos. Et
tradã egyptũ in manũ dominoꝵ crudeliũ.
& rex fortis dominabit᷑ eoꝵ ait dñs ds exerci
tuũ. Et arescet aqua de mari & fluuius deso¬
labit᷑ atq siccabitur. Et deficient flumina. &¬
adtemiabunt᷑ & ficcabunt᷑ riui aggerũ calamus
& iuncus marcescet. CI. i.¬
Sudabitur alueus riui a fonte suo. & om̃is se¬
cmentis in rigua ficcabit᷑. arescet & non erit.
Et merebunt piscatores. & lugebunt om̃is mit¬
tentes in flumen hamum. & expandentes rete
suꝑ faciẽ aquȩ marcescerit. Confundent᷑ qui

Expanded text:
levem et ingredietur Aegyptum et movebuntur simulacra Aegypti a facie eius et cor Aegypti tabescet in medio eius et concurrere faciam Aegyptios adversum Aegyptios et pugnabit vir contra fratrem suum et vir contra amicum suum civitas adversus civitatem regnum adverrumpetur spiritus Aegypti in visceribus ejus, et consilium ejus praecipitabo: et interrogabunt simulacra sua, et divinos suos, et pythones et ariolos. Et tradam Aegyptum in manu dominorum crudelium, et rex fortis dominabitur eis, ait Dominus Omnituum et arescet aqua de mari et fluvius desolabitur atque siccabitur et deficient flumina adtenuabuntur et siccabuntur rivi aggerum calamus t iuncus marcescet nudabitur alveus rivi a fonte suo et omnis sementis inrigua siccabitur arescet et non erit et maerebunt piscatores et lugebunt omnes mittentes in flumen hamum et expandentes rete super faciem aquae marcescent confundentur qui
Abbreviated transcription (Latin):
mariȩ quoq nasceret᷑ origo. Neq enĩ moris
est scripturȩ feminarũ genealogiã texere.
Nam & de utroq potest intelligi qđ dicit᷑.
de domo dauid. Deinde ne uelut adultera la¬
pidaret᷑ a uidȩis. malens aliqͦs de suo ortu quã
de pudore dubitare parentis. simul & uirgi¬
nibus impudicis occasionẽ tollens. ne ma¬
trẽ quoq saluatoris dicerent falsis suspiti¬

Expanded text:
Mariae quoque nosceretur origo. Neque enim mos Mariae quoque nosceretur origo. Neque enim mos est Scripturae feminarum genealogiam texere. Nam et de utroque potest intelligi quod dicitur de domo David. Deinde, ne velut adultera lapidaretur a Judaeis, malens aliquos de suo ortu quam de pudore dubitare parentis, simul et virginibus impudicis occasionem tollens, ne matrem quoque Salvatoris dicerent falsis suspici
Abbreviated transcription (Latin):
illo solstitiũ brumale fieri credamꝰ. cõnuenit
utiq cum lucis incremento concipi uel nas¬
ci eum qui inluminat om̃em hominẽ: in hc̃¬
mundũ. At siquis ante dñicȩ natiuitͥaeniᷤ
& concept̾ionis tempus lucẽ uel crescere uel
tenebras superare conuicerit. dicemꝰ & nos
quia & loħs tc̃ ante faciem aduentꝰ eiꝰ regnũ
cȩloꝵ euangelizabat: & nunc quoq predica
torib imperat᷑. iter facite ei qui ascendit
ur aut̃ loħs circa ȩquinoctiũ autumnale
conceptꝰ circa solstitiũ ȩstiuũ sit natꝰ. docet
ipse qui uel ex sua uel ex ueteris testamenti ut
multi autumant persona loquit᷑. Illũ oportet
crescere. me aut̃ minui. Ad uirginẽ desponsatã
uiro cui nomen erat ioseph de domo dauid:
& nomen uirginis maria. Multas ob causas
saluator non de simplici uirgine. sed . despon¬
sata uoluit nasci. Primo uidelicet ut per ge¬
nerationẽ ioseph cuius maria cognata erat.

Expanded text:
illo solstitium brumale fieri credatur, convenit illo solstitium brumale fieri credatur, convenit utique cum lucis incremento concipi, vel nasci eum, qui illuminat omnem hominem venientmundum . At si quis ante Dominicae nativitatis et conceptionis tempus lucem vel crescere, vel tenebras superare convicerit, dicimus et nos quia et Joannes tunc ante faciem adventus ejus regnum coelorum evangelizabimperatur, Iter facite ei qui ascendit ur autem Joannes circa aequinoctium autumnale conceptus, circa solstitium aestivum sit natus, docet ipse qui vel ex sua, vel ex Veteris Testamenti ut multi autumant persona loquitur: Illum oportet crescere, me autem minui . Ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joet nomen virginis Maria. » Multas ob causas Salvator non de simplici virgine, sed de desponsata voluit nasci. Primo videlicet, ut per generationem Joseph, cujus Maria cognata erat,
Abbreviated transcription (Latin):
ut signetur per uocabula etiã in oꝑatione
qͥd ualeant. Neq enĩ in illa sc̃a ciuitate quã
de uisione. omĩpotentis dĩ plena scientia per¬
fecit idcirco propria nomina sortiunt᷑ ne
eoꝵ personȩ sine nominib sciri non possent.
sed cum ad nos aliqͥd ministraturi ueniunt.
apud nos etiã nomina aministeriis trahunt.
Ad mariã ergo uirginẽ gabrihel mittit᷑. qui
dĩ fortitudo nominat᷑. Illũ quippe nuntiare
ueniebat. qui ad debellandas aerias potesta¬
tes humilis apparere dignatus est. de quo
per psalmistã dicit᷑. Dñs fortis & potens.
dñs potens in prȩlio. Et rursum. Dñs uir¬
tutum. ipse est rex gloriȩ.L.UIII.¬
er dei ergo fortitudinẽ nuntiandus erat.
Cqui uututũ dñs & potens in prelio contra
potestates aerias ad bella ueniebat. Mensem
aut̃ sextũ martiũ intellige. cuius uigesimo
& quinto die dñs nr̃ & conceptꝰ traditur¬
sis decenbris natus. Quod si uel hoc die ut
non nulli arbitrant᷑ ȩquinoctiũ uernale uel

Expanded text:
atione quid valeant. Neque etenim in illa sancta civitate, quam de visione omnipotentis Dei plena scientia perfecit, idcirco propria nomina sortiuntur, nec eorum personae sine nominibus sciri non possint: sed cum ad nos aliquid ministraturi veniunt, apud nos etiam nomina a ministeriis trahunt. Ad Mariam ergo virginem Gabriel mittitur, qui Dei fortitudo nominatur. Illum quippe nuntiare veniebat, qui ad debellandas aereas potestates humilis apparere dignatus est. De quo per Psalmistam dicitur, Dominus fortis et potens, Dominus potens in praelio . Et rursum, Dominus virtutum ipse est rex gloriae . Per Dei ergo fortitudinem nuntiandus erat, qui virtutum Dominus et potens in praelio, contra potestates aereas ad bella veniebat. Mensem autem sextum, Martium intellige, cujus vicesimo et quinto die Dominus noster et conceptus traditursis Decembris natus. Quod si vel hoc die, ut nonnulli arbitrantur, aequinoctium vernale, vel
Abbreviated transcription (Latin):
edemptoris prȩcursor quo temp̃ore papȩ. ł.i.¬
romanȩ rei publice principe & iudeȩ regib
qui & ex iudȩa q̃sdam & multos exgentibus
redempturus erat. per rege̾ gentiũ & prin¬
cipes uidȩoꝵ prȩdicationis eiꝰ tempora de¬
signant᷑. Quaaut̃ gentilitas colligenda erat
& iudȩa pro culpa perfidiȩ disꝑgenda. ipsa qͦq
descriptio terreni principatꝰ ostendit: qm̃ &
in romana re publica unus prȩfuisse descri¬
bitur. & in uideȩ regno per quartã partem
plurimi principabant᷑. Uoce enĩ nr̃i redemp¬
toris dicit᷑. Omne regnũ in se ipsũ diuisũ¬
ni uidȩa ꝑuenerat. quȩ tot regib diuisa
subiacebat. Apte quoq non solum quibus
regib. sed quib etiã sacerdotib auctũ fit
demonstrat᷑. Et quia illũ ioħs baptista prȩ¬
dicaret qui simul rex & sacerdos existeret.
lucas eugłista prȩdicationis eiꝰ tempora per
regnũ & sacerdotiũ designauit. Et uenit
in om̃em regionẽ iordanis. p̃rȩdicans bap¬

Expanded text:
tri praecursor quo tempore praedicatioRomanae reipublicae principe, et Judaeae regibus, qprincipes Judaeorum praedicationis ejus tempora designantur. Quia autem gentilitas colligenda erat, et Judaea pro culpa perfidiae dispergenda, ipsa quoque descriptio terreni principatus ostendit, quoniam et in Romana republica unus praefuisse describitur, et in Judaeae regno per quartam partem plurimi principabantur. Voce enim nostri Redemptoris dicitur: Omne regnum in seipso divisuea pervenerat, quae tot regibus divisa subjacebat. Apte quoque non solum quibus regibus, sed quibus etiam sacerdotibus actum sit demonstratur. Ut quia illum Joannes Baptista praedicaret, qui simul rex et sacerdos existeret, Lucas evangelista praedicationis ejus tempora per regnum et sacerdotium designavit. Et venit in omnem regionem Jordanis, praedicans bap
Abbreviated transcription (Latin):
iscite uirgines non circũ cursare per alie¬
nas edes. non demorari in plateis. non aliqͦs
in publico miscere sermones. Maria in do¬
mo fera festina in publico. mansit apud
cognatã suã tribus mensib. Et enĩ quȩ propt̃
officiũ uenerat. inherebat officio. Mansit
mensib trib non qͦ domus eã delestaret aliena¬
sed quia frequentius uideri in publico displice¬
bat. Didicistis uirgines pudorẽ mariȩ. discite
humilitatẽ. Uenit propinqͥ ad proximã. ui¬
nior ad seniorẽ: nec solum uenit. sed etiã pri¬
or salutauit. Decet enĩ ut quanto castior
uirgo. tanto humilior sit. Nouerit honorẽ¬
deferre senioribus. sit magistra humilitatis
in qua est professio castitatis. Sabbato.

Expanded text:
iscite, uirgines, non circumcursare per alieiscite, uirgines, non circumcursare per alienas aedes, non demorari in plateis, non aliquos in publico miscere sermones. Maria in domo sera, festina in publico mansit aput cognatam suam tribus mensibus; etenim quae propter officium uenerat inhaerebat officio. mansit tribus mensibus, non quod domus eam delectaret alienased quia frequentius uideri in publico displicebat. didicistis, uirgines, pudorem Mariae: discite humilitatem. uenit propinqua ad proximam, iunior ad seniorem nec solum uenit, sed etiam prior salutauit; decet enim ut quanto castior uirgo tanto humilior sit. nouerit deferre senioribus, sit magistra humilitatis, in qua est professio castitatis. est
Abbreviated transcription (Latin):
intrauit in domum zachariȩ & salutauit
orale est omĩbus ut qui fidem exigunt.
fidem astruant. Et idõ angłs cũ abscondi¬
ta nuntiaret ut fides astrueret᷑ exemplo
senioris feminȩ sterilis conceptũ uirgini
mariȩ nuntiauit: ut possibile dõ omẽ qđ ei pla¬
cuerit assereret. Ubi audiuit hoc aiaria non
quasi incredula de oraculo. nec quasi incerta
de nuntio. nec quasi dubitans de exemplo. sed
quasi lȩta pro uoto. religiosa pro officio. festi¬
na pro gaudio. in montana perrexit. Quo enĩ
iam dõ plena nisi ad fuperiora cũ festinatio¬
ne contenderet: Nescit tarda molimina
iscite & uos sc̃ȩ mulieres. sedulitatẽ quã preg¬
nantib debeatis exhibere cognatis. Mariam
quȩ ante sola in intimis penetralib uersabat᷑.
non a publico uirginitatis pudor. non astu¬
dio asperitas montiũ. non ab officio prolixi¬
tas itineris recardauit. in montana uirgo
cũ festinatione. uirgo officii memor. inuriȩ
inmemor. affectu uigente non sexu: relicta

Expanded text:
intrauit in domum Zacchariae et salutauit orale est omnibus, ut qui fidem exigunt fidem adstruant. et ideo angelus cum abscondita nuntiaret, ut fides adstrueretur exemplo, senioris feminae sterilisque conceptum uirgini Mariae nuntiauit, ut possibile deo omne quod ei placuerit adsereret. ubi audiuit hoc Maria, non quasi incredula de oraculo nec quasi incerta de nuntio nec quasi dubitans de exemplo, sed quasi laeta pro uoto, religiosa pro officio, festina pro gaudio in montana perrexit. quo enim iam deo plena nisi ad superiora cum festinatione contenderet? nescit tarda molimina discite et uos, sanctae mulieres, sedulitatem quam praegnatibus debeatis exhibere cognatis. Mariam, quae ante sola in intimis penetralibus uersabatur, non a publico uirginitatis pudor, non ab studio asperitas montium, non ab officio prolixitas itineris retardauit in montana uirgo cum festinatione, uirgo officii memor, iniuriae inmemor, adfectu uigente, non sexu relicta
Abbreviated transcription (Latin):
inquisitus dñs enumeratis potentiȩ suȩ mira¬
culis de mortis suȩ protinus humilitate res¬
pondit dicens. Cȩci uident. claudi ambulant.
leprosi mundant᷑. Surdi audiunt. mortui
resurgunt. pauperes euangelitant᷑. Et beatus
isis tot signis tantisq uirtutibus. non scanda¬
lizari quisq potuit sed admirari. Sed infide¬
lium mens graue in illo scandalũ pertulit.
cum eũ post tot miracula morientẽ uidit.
xp̃m crucifixũ. iudȩis quidẽ scandalũ. gen¬
tibus aut̃ stultitiã. Stultũ quippe hominib
uisum est: ut pro hominib auctor uitȩ moreret᷑.¬
& inde contra eũ homo scandalũ sumpsit. unde
etiã plus debitor fieri debuit. Nam tanto ds̃
ab hominib dignius honorandus esset. quanto
prohominib & indigna susceperat. Quid est
ergo dicere beatus qui non fuerit scandalizat᷑ꝰ
inme. nisi aperta uoce abiectionẽ mortis fuȩ
humilitatẽq signare.Ac si patenter dicat.

Expanded text:
inquisitus Dominus enumeratis potentiae suae mirainquisitus Dominus enumeratis potentiae suae miraculis, de mortis suae protinus humilitate respondit, dicens: Caeci vident, claudi ambulant, leprosi mundantur, surdi audiunt, mortui resenim tot signis tantisque virtutibus, non scandalizari quisquam potuit, sed admirari. Sed infidelium mens grave in illo scandalum pertulit, cum eum et post tot miracula morientem vidit. Christum crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam . Stultum quippe hominibus visum est ut pro hominibus auctor vitae moreretur; et inde contra eum homo scandalum sumpsit, unde etiam plus debitor fieri debuit. Nam tanto Deus ab hominibus dignius honorandus est, quanto pro hominibus et indigna suscepit. Quid est ergo dicere: Beatus qui non fuerit scandalizatus in me, nisi aperta voce abjectionem mortis suae humilitatemque signare? Ac si patenter dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ om̃is est cur in carcere positus mittess
discipłos requirit. lues qui uenturꝰ es añ
alium expestamꝰ: tamqliã. si ignoret quobi
ostenderat. & an ipse sit̃ nesciat. quẽ ipsum
esse prophetando. baptixando ostendendo
clamauerat: Sed hȩc citius questio soluit᷑.
sigestȩ rei tempus & ordo pensaturł.uiIi.¬
d iordanis enĩ fluenta positus quia ipse re¬
demptor mundi esset asseruit. missus uͦ in
carcerẽ an ipse ueniat requirit. non quia ipsum
esse mundi redemptorẽ dubitat. sed querit ut
sciat si isqui per se inmundũ uenerat. per se
etiã ad inferni claustra descendat. Quẽ enĩ prȩ¬
currens mundo nuntiauerat. hunc moriendo
& ad inferos prȩcurrebat: Ait ergo. lues qui
uertilrus es an alium expectamus Ac si a¬
pertes dicat. Dicut pro hominib nasci dignatꝰ
es. an etiã pro hominib mori digneris insinua.
ut qui natiuitatis tuȩ prȩcursor extiti mortis
et iãfiam. & uenturũ inferno te nuntiem.
quẽ iam uenisse mundo enuntiaui. Vnde &

Expanded text:
s suos, requirit: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? tanquam si ignoret quem ostenderat, et an ipse sit nesciat, quem ipsum esse prophetando, baptizando, et ostendendo clamaverat. Sed haec citius quaestio solvitur si gestae rei tempus et ordo pensetur. Ad Jordanis enim fluenta positus, quia ipse Redemptor mundi esset asseruit; missus vero in carcerem, an ipse veniat requirit, non quia ipsum esse mundi Redemptorem dubitet, 1453 sed quaerit, ut sciat si is qui per se in mundum venerat per se etiam ad inferni claustra descendat. Quem enim praecurrens mundo nuntiaverat, hunc moriendo et ad inferos praecurrebat. Ait ergo: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? Ac si aperte dicat: Sicut pro hominibus nasci dignatus es, an etiam pro hominibus mori digneris insinua, ut qui nativitatis tuae praecursor exstiti, mortis  fiam, et venturum inferno te nuntiem, quem jam venisse mundo nuntiavi. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
otandum itaq qđ dicit᷑. prȩdicans bap¬
tismum pęnitentiȩ in remissionẽ pecca¬
toꝵ: qm̃ baptismũ qd peccata solueret quia
dare non poterat prȩdicabat. ut sicut incarnatũ
uerbũ patris prȩcurrebat uerbo predicationis.
ita baptismũ pęnitentiȩ quo peccata soluunt᷑.
prȩcurreret suo baptismate quo peccata solui
non possunt: ut quia eius sermo prȩcurrebat
prȩsentiã redemptoris. ipsũ quoq eiꝰ baptisma
prȩcedendo fieret umbra ueritatis. Sequitur.
Sicut scriptũ est in libro sermonũ ysaiȩ pro¬
pħȩ. Uox clamantis indeserto parate uiã dnĩ.

Expanded text:
tandum itaque quod dicitur: Praedicans baptismum paenitentiae in remissionem peccatorum, quoniam baptismum quod peccata solveret, quia dare non poterat, praedicabat: ut sicut incarnatum Verbum Patris praecurrebat verbo praedicationis, ita baptismum poenitentiae, quo peccata solvuntur, praecurreret suo baptismate, quo peccata solvi non possunt; ut quia ejus sermo praecurrebat praesentiam Redemptoris, ipsum quoque ejus baptisma praecedendo fieret umbra veritatis. Sequitur: 3. Sicut scriptum est in libro sermonum Isaiae prophetae: Vox clamantis in
Abbreviated transcription (Latin):
dit talia: Quis hoc excogitare potuit ut
mater uirgo esset. intacta generaret. Quȩ
& uirgo permansit. & genuit. Sicut enĩ quon¬
dam rubus comburi. uidebatur & ignis eum
non tangebat. & sicut tres pueri in camino
conclusi habebant᷑. & tam̃ eos non ledebat in¬
cendium. nec odor fumi erat in eis. uel quẽ
claustris non apertis allatum est prandiũ ab
abacuc propła. ita & hȩc sc̃a uirgo genuit dñm.
&rintasta permansit. Mater effecta est : sed uir¬
ginitatẽ non amisit. Genuit infantem. & ut
ddictum est uirgo permansit. INI ATALC drꝙ¬

Expanded text:
dit talia? quis hoc excogitare potuit, ut dit talia? quis hoc excogitare potuit, ut mater virgo esset, et intacta generaret, quae et virgo permansit et genuit? Sicut enim quondam rubus comburi videbatur, et ignis eum non tangebat , et sicut tres pueri in camino inclusi habebantur, et tamen eos non laedebat incendium, nec odor fumi erat in eis: vel quemaclaustris non apertis, allatum est ei prandium ab Abacuc : ita et haec sancta virgo genuit Dominum, sed intacta permansit. Mater effecta est, sed virginitatem non amisit. Genuit infantem, et ut dictum est virgo permansit. Vir
Abbreviated transcription (Latin):
Uȩ fuit necessitas ut desponsata esset Ma¬
aia ioseph. nisi propterea quatinus hoc sacra¬
mentũ diabolo celaret᷑. & ille magͥnus fraudis
commenta aduersus desponsatã uirginem
nulla penitus inuenisset. Uel ideo fuerat des¬
ponsata ioseph: ut nato infanti uel ipsi aianiȩ
curam uderet᷑ gerere ioseph siue in egyptum
iens. uel inde denuo rediens. ldeo defponsata
fuit ioseph non tamen in concupiscentia unda
ater inquit eius. Mater inmaculata.  ..¬
mater incorrupta. mater intacta. mater enus
Cuius eius Mater dĩ unigeniti dũ. & regis omĩ¬
um plasmatoris & creatoris cunctoꝵ Illius qui
in celis sine matre. & in terra est sine patre.
lllius qui in cȩlis scđ̾m deitatẽ in sinu est padris.
& in terris scd̃m corporis susceptionẽ in sinu
est matris. Omagnȩ admirationis grã o inenar¬
rabilis suauitas . o ineffabile magnumq sacram̃
trix. ipsa ancilla. plasmatio enis ipsa quȩ genuit.
uis umquã ista audiuit: Quisui lc III.¬

Expanded text:
uerit necessitas ut desponsata esset Maria Joseph, nisi propterea quatenus hoc sacramentum diabolo celaretur, et ille malignus fraudis commenta adversus desponsatam virginem nulla penitus invenisset? Vel ideo fuerat desponsata Joseph, ut nato infanti, vel ipsi Mariae curam videretur gerere Joseph, sive in Aegyptum iens, vel inde denuo veniens: ideo desponsata fuit Joseph, non tamen in concupiscentia juncta. Mater, inquit, ejus. Mater immaculata, mater incorrupta, mater intacta. Mater ejus: cujus ejus? Mater Dei unigeniti, Domini et regis omnium, plasmatoris et creatoris cunctorum: illius qui in coelis est sine matre, et in terris est sine patre; ipsius qui in coelis secundum deitatem in sinu est Patris, et in terris, secundum corporis susceptionem, in sinu est matris. O magnae admirationis gratia! o inenarrabilis suavitas! o ineffabile magnumque sacrametrix, ipsa ejus ancilla, plasmatio ejus ipsa quae genuit. Quis unquam ista audivit? quis vi
Abbreviated transcription (Latin):
oculo ad oculum uidebunt. cum conuerterit
dñs syon. Gaudete & laudate simul deserta
hierłm : quia consolatus est dñs popłm suum
redemit hierłm. Parauit dñs brachiũ sc̃m suũ
in oculis om̃ium gentiũ. & uidert̃ om̃s fines
terre salutare dĩ nr̃.

Expanded text:
oculum ad oculum videbunt: cum converterit Dominus Syon. Gaudete et laudate simul deserta Hierusalem: quia consolatus est Dominus populum suum: redemit Hierusalem. Paravit Dominus brachium sanctum suum in oculis omnium gentium. Et videbunt omnes fines terre: salutare D
Abbreviated transcription (Latin):
latuit. quia multi diligebant eũ. Post uͦ dies
quadraginta & quinq occiderunt regẽ filii eiꝰ.
& reuersus est tobias ad domũ suã. & omĩs fa¬
cultas eius restituta est er leC ⁊ i0.U.
ost hec uͦ cum esset dies festus dies diũ. & factũ
esset prandiũ bonũ in domo tobiȩ. dixit filio
suo. Uade & adduc aliquos de tribu nr̃a ti¬
mentes dm̃. ut epulent᷑ nobiscum. Cunique
abisset. reuersus nuntiauit unũ ex filiis isrł
iugulatũ iacere in platea. Statimq exiliens
de accubitu suo. relinquens prandiũ. ieuinꝰ
peruenit ad corpus. st tollens illud portauit
ad domũ suã occulte. ut dum sol occubuisse.
caute sepeliret eũ. Cumq occultasset corpus.
manducauit panẽ cũ luctu & tremore. me¬
morans illum sermonẽ quẽ dixit dñs per
amos propħam. Dies festi ur̃i conuertentur
in lamentationẽ & luctũ. Cum uͦ sol occubu¬
rguebant aut̃ illum om̃s ꝓximi sui dicentes.
Iam huius rei causa interfici ussus es. & uix

Expanded text:
tuit, quia multi diligebant eum. Post dies vero quadraginta quinque occiderunt regem filii ipsius, et reversus est Tobias in domum suam, omnisque facultas ejus restituta est ei.  Cap. II. Post haec vero, cum esset dies festus Domini, et factum esset prandium bonum in domo Tobiae, dixit filio suo: Vade, et adduc aliquos de tribu nostra, timentes Deum, ut epuleabiisset, reversus nuntiavit unum ex filiis Israel jugulatum jacere in platea, statimque exsiliens de accubitu suo, relinquens prandium jejunus pervenit ad corpus, et tollens illud, portavit in domum suam occulte, ut dum sol occubuisset, caute sepeliret eum. Cumque occultasset corpus, manducavit panem cum luctu et tremore, memorans illum sermonem, quem dixit Dominus per Amos prophetam: Dies festi vestri convertentur in lamentationem et luctum. Cum vero sol occuburguebant autem illum omnes proximi sui dicentes iam huius rei causa interfici iussus es et vix
Abbreviated transcription (Latin):
uomodo texit caligine in furore suo dñs
Afiliã syon: proiecit de cȩlo in terrã inclitam
isrł & non est recordatus scabelli pedũ suoꝵ
in die furoris sui Beih. Precipitauit dr̃s
nec pepercit omĩa speciosa iacob destruxit
in furore munitiones. uirgines uida deiecit
in terrã. polluit regnũ & principes eiuis. Gi¬

Expanded text:
uomodo obtexit caligine in furore suo Dominus filiam Sion proiecit de caelo terram inclitam Israhel et non recordatus est scabilli pedum suorum in die furoris sui BETH praecipitavit Dominus nec pepercit omnia speciosa Iacob destruxit in furore suo munitiones virginis Iuda deiecit in terram polluit regnu
Abbreviated transcription (Latin):
deuorantis in gyro. Pei et h. Tetendit arcũ
quasi inimicus. firmauit dexterã suã quasi
hostis. & occidit omẽ qđ pulchrũ erat uisu
in tabernaculo filiȩ syon. effudit quasi ignẽ
indignationẽ suã. he. Factus est dñs uelut
inimicus. prȩcipitauit ifrł. Precipitauit om¬
nia mȩ̨nia eius. dissipauit munitiones eiꝰ.

Expanded text:
etendit arcum suum quasi inimicus, firmavit dexteram suam quasi hostis: et occidit omne quod pulchrum erat visu in tabernaculo filiae Sion, effudit quasi ignem indignationem suam.  He.  Factus est Dominus velut inimicus: praecipitavit Israel, praecipitavit omnia moenia ejus: dissipavit munitione
Abbreviated transcription (Latin):
nunt᷑. cibos offerunt. & dm̃ quẽ in scripturȩ
sacrȩ expositione non cognouerant: in panis
fractione cognoscunt. Audiendo ergo prȩcepta
dĩ inluminati non sunt. faciendo inluminati
sunt: quia scriptum est. Non auditores legis
iusti sunt apud dm̃. sed factores legis iustifi¬
cabuntur. Quisquis ergo uult audita intel

Expanded text:
nunt, cibos offerunt, et Deum quem in Scripturae nunt, cibos offerunt, et Deum quem in Scripturae sacrae expositione non cognoverant, in panis fractione cognoscunt. 2. Audiendo ergo praecepta Dei illuminati non sunt, 1539 faciendo illuminati sunt, quia scriptum est: Non auditores legis justi sunt apud Deum, sed factores legis justificabuntur . Quisquis ergo vult audita
Abbreviated transcription (Latin):
De se ergo loquentib prȩsentiam łc .ii. bat.
exhibuit. sed de se dubitantib cognitionis suȩ
speciem abscondit. Uerba quidem contulit.
duritiam intellectus increpauit: scripturȩ sa¬
crȩ mysteria quȩ de se ipso erant aperuit. &
tamen quia adhuc in eoꝵ cordib peregrinus erat
a fide. ire se longius fixit. Fingere namq compo¬
nere dicimus: unde & compositores luti figulos
uocamus. Nichil ergo simplex ueritas per dup¬
plicitatẽ fecit. sed talem se eis exhibuit in cor¬
pore. qualis apud illos erat in mente. Proban¬
d aut̃ erant. si hi qui eum & si nec dum ut dm̃
diligerent. saltim ut peregrinũ amare potuis¬
sent. Sed quia esse extranei a karitate non po¬
terant hi cum quib ueritas gradiebat᷑. eũ ad hos¬
pitium quasi peregrinum uocant . Ec .iii.¬
UR aut̃ dicimus uocant. cum illic scriptum sit
& coegerunt illum. Ex quo nimirum exemplo
colligitur. quia peregrini ad hospitiũ non solũ
inuitandi sunt. sed etiã trahendi. Mensam po¬

Expanded text:
De se ergo loquentibus praesentiam suam exhibuit, sed de se dubitantibus cognitionis suae speciem abscondit. Verba quidem cduritiam intellectus increpavit; sacrae Scripturae mysteria quae de seipso erant aperuit, et tamen quia adhuc in eorum cordibus peregrinus erat a fide, se ire longius finxit. Fingere namque componere dicimus; unde et compositores luti figulos vocamus. Nihil ergo simplex Veritas per duplicitatem fecit, sed talem se eis exhibuit in corpore qualis apud illos erat in mente. Probandi autem erant, si hi qui eum etsi necdum ut Deum diligerent, saltem ut peregrinum amare potuissent. Sed quia esse extranei a charitate non poterant hi cum quibus Veritas gradiebatur, eum ad hospitium quasi peregrinum vocant. Cur autem dicimus, vocant, cum illic scriptum sit Et coegerunt eum? Ex quo nimirum exemplo colligitur quia peregrini ad hospitium non solum invitandi sunt, sed etiam trahendi. Mensam po
Abbreviated transcription (Latin):
scipłis & per incrementũ temporis ostendit.
quia nimrum tanta erat uirtus miraculi:
ut hanc repente totã capere fragilia morta¬
lium pestora non possent. Consulens igit᷑
ipse tmbecillitati quȩrentiũ. primo uenien¬
tibus ad monumentũ & feminas suo amore
feruentib & uiris. reuolutũ lapidem & abla¬
to corpore suo linteamina quib inuolutũ
erat sola posita monstrauit. Deinde curiosius
inqui rentib feminis & de eo qđ inuenerant
mente consternatis angłoꝵ uisionẽ ostendit.
qui illum refurrexisse certa manifestatione
padefacerent: ac si precurrente fama paratȩ
resurrestionis. tandẽ ipse dñs iuurtutũ & rex
głȩ apparens quanta potentia mortẽ quam

Expanded text:
 per incrementum temporis ostendit, quia nimirum tanta erat virtus miraculi, ut hanc repente totam capere fragilia mortalium pectora non possent. Consulens igitur ipse imbecillitati quaerentium, primo venientibus ad monumentum et feminis suo amore ferventib quibus involutum erat, sola posita monstravit; deinde curiosius inquirentibus feminis, et de eo quod invenerant mente consternatis angelorum visionem ostendit, qui illum resurrexisse certa manifestatione patefacerent, ac sic praecurrente fama patratae resurrectionis, tandem ipse Dominus virtutum et rex oriae apparens, quanta potentia mortem quam