comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diendi sunt qui legendum putant natum
ex mulitre factum sub lege. sed factum ex mu¬
litrt: quia conceptus in utero uirginali. carnẽ
non de nichilo. non aliunde. sed matema tra¬
xit ex carne: alioquin. nec uert filius homi¬
nis diceretur. qui originem non haberet ex
homins Et nos igitur his confra euthicen
dictis. extollamus uoctm cum eclesia catho¬
lica. cuius hec mulier typum gessit: extolla¬
mus et mentem de medio turbatum. dicam¬
ꝙ saluatori: beatus uenter qui te portauit.
er ubera que suxisti. Were enim beata pa¬
rens. que si quidam ait enira puerꝑa
regem. qui alum terramq regit per fecula:
cuius pnen ab eterno complectens om̃ia
giro. imꝑium sine fine manet: que uentre
beato gaudia matris habens cum uirgi¬
nitatis honore. nec primam similem uisa
est nec habere sequentem. At ille dixit.
Quinimmo. beati qui audiunt uerbum
dei. et custodiunt illud. Pulcre saluator
attestationi mulieris annuit. nori eam
tantummodo que uerbum dei corporalit̾

Expanded text:
diendi sunt qui legendum putant, natum ex muliere, factum sub lege, sed, factum ex muliere. Quia conceptus ex utero virginali, carnem non de nihilo, non aliunde, sed materna traxit ex carne. Alioquin nec vere Filius hominis diceretur, qui originem non haberet ex homine. Et nos igitur his contra Eutychen dictis extollamus vocem cum Ecclesia catholica, cujus haec mulier typum gessit, extollamus et mentem de medio turbarum, dicamusque Salvatori: Beatus venter qui te portavit, et ubera quae suxisti . Vere enim beata parens, quae sicut quidam ait enixa est puerpera Regem. Qui coelum terramque tenet per saecula, cujus. Numen et aeterno complectens omnia gyro, Imperium sine fine manet; quae ventre beato, Gaudia matris habens cum virginitatis honore, Nec primam similem visa est, nec habere sequentem. At ille dixit: Quin imo beati qui audiunt verbum Dei, et custodiunt. Pulchre Salvator attestationi mulieris annuit, non eam tantummodo quae Verbum Dei corporaliter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ famulũ data ẽ defendunt. qui gr̃am
quam ipse filius offert acciꝑe renuunt.
Incassum se deo patri placere estimant.
qui dĩ filiũ contẽpnere. ĩmo etiã ꝑsequi
acblasphemare laborant. Unde recte sub¬
iungitur. Et hȩc facient uob̾: quia ñ no¬
uerunt patrem neq me. Quia enĩ filius
in patre & pat̃ est in filio. et qui uidet fi¬
lium uidet et patrẽ: patet ꝓfecto. quia
quicũq filii credulitati obstinata m̃te
resistunt. nec patrem nosse ꝓbant᷑. Unde
etiã idem ioħes ueritatẽ diuinȩ unitati ᷤᷤ
insinuans ait. Om̃is qui negat filiũ nec
patrem habet: qui confitet᷑ filiũ & patrẽ
habet. Et iterũ. Et om̃is qui diligit eum
qui genuit: diligit eũ qui natus est ex eo.
Uerũ quia discipł qui patrẽ bene noue¬
rant. et filiũ. multa ꝓ eiusdẽ scientiȩ de¬
fensione ac ꝓpalatione fuerant passuri.
ꝓuida dñs admonitione subiungit. Sed

Expanded text:
per famulum data est, defendunt, qui gratiam per famulum data est, defendunt, qui gratiam quam ipse Filius offert, accipere renuunt. Incassum se Deo Patri placere aestimant, qui Dei Filium contemnere, imo etiam persequi ac blasphemare laborant. Unde recte subjungitur: Et haec facient vobis, quia non noverunt Patrem, neque me. Quia enim Filius in Patre, et Pater est in Filio, et qui videt Filium, videt et Patrem , patet profecto quod quicunque Filii credulitati obstinata mente resistunt, nec Patrem nosse probantur. Unde etiam idem Joannes veritatem divinae unitatis insinuans, ait: Omnis qui negat Filium, nec Patrem habet: qui confitetur Filium, et Patrem habet . Et iterum: Et omnis qui diligit eum qui genuit, diligit eum qui natus est ex eo . Verum quia discipuli, qui Patrem bene noverant et Filium, multa pro ejusdem scientiae defensione ac propalatione fuerant passuri, provida Dominus admonitione subjungit: Sed
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ obsequiũ se p̃stare iudei. in eo qd
ministros noui testam̃t odiis inseque¬
bantur & mortib: quia sicut illis testi
loquitur. Et ego quidẽ existimauerã me
aduersus nom̃ dei nazarei debere multa
contraria agere: qđ & feci iherosolimis.
Predictis gͦ pressuris aduersantium. re-¬
ꝑente quasi consolans discipłos adiunxit.
Sed uenit hora: ut om̃is qͥ int̃ficit uos ar¬
bitretur obsequiũ se p̃stare dõ. Acsi paten¬
ter dicat. Bella quidẽ tribulationũ a
contribulibus uestris estis passuri: sed
eo tolerabilius hec susciꝑite. quo ñ tam
odio ur̃i quã diuinȩ legis emulatione
uob̾ ingerunt᷑. Cuiꝰ memor ad monitioniᷤ
beatus martyr steꝑhanus. flexis genib
ꝓ his qui se int̃ficiebant. pia uoce suppli¬
cabat dicens. Dñe ne statuas illis hoc pec¬
catum. Arbitrabant᷑ ergo legis emulato¬
res obsequiũ se p̃stare deo. dũ preconib
gre neces inferrent. sed frustra legẽ quȩ

Expanded text:
autem obsequium se Deo praestare Judaei in eo quod autem obsequium se Deo praestare Judaei in eo quod ministros Novi Testamenti odiis insequebantur et mortibus: quia, sicut illis testimloquitur: Et ego quidem existimaveram me adversus nomen Jesu Nazareni debere multa contraria agere, quod et feci Hierosolymis . Praedictis ergo pressuris adversantium repente quasi consolans discipulos adjunxit: Sed venit hora ut omnis qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo. Ac si aperte dicat: Bella quidem tribulationum a contribulibus vestris estis passuri, sed eo tolerabilius haec suscipite, quo non tam odio vestri, quam divinae legis aemulatione vobis ingerentur. Cujus memor admonitionis beatus martyr Stephanus, flexis genibus pro his qui se interficiebant, pia voce supplicabat, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum . Arbitrabantur ergo legis aemulatores obsequium se praestare Deo, dum praeconibus gratiae neces inferrent: sed frustra legem quae
Abbreviated transcription (Latin):
cia. ꝑ sequutionẽ quoq eoꝵ qui eidẽ predi¬
cationi resisterent. parit̃ exorturã ostendit
dũ subdidit. Hȩc locutus sũ uob̃ ut ñ
scandaliremini: absq synagogis facieit
uos. Curauit nanq puis magister futu¬
ra discipłis prauorũ bella p̃dicere: quo
minus hec eos uenientia possent offen¬
dere. quia solent nimirũ leuius ferri
aduersa. quȩ possunt ante p̃nosei. Nam
quȩ imparato ac ñ p̃uidenti animo ma¬
la ingeruntur: grauius hunc seꝑe ab
integritatis suę statu deiciunt. Unde
bene salomon admonet dicens. Fili acce¬
dens ad seruitutẽ dei. sta in iusticia &
timore dĩ: & p̃para animã tuã ad temp¬
tationẽ. Non solũ uero discipłos saluator
a contribuliũ societate pellendos: sed
ab eis etiã mortis ꝑicula passuros fuisse
p̃monuit. Nã sequit᷑. Sed uenit hora:
ut om̃is qui int̃ficit uos arbitretur ob¬
sequium se p̃stare dõ. Arbitrabantur

Expanded text:
cia persecutionem quoque eorum qui eidem praedicia persecutionem quoque eorum qui eidem praedicationi resisterent pariter exorturam ostendit cum subdidit: Haec locutus sum vobis, ut non scandalizemini. Absque synagogis facient vos. Curavit namque pius magister futura discipulis pravorum bella praedicere, quo minus haec eos venientia possent offendere, quia solent nimirum levius ferri adversa quae possunt ante praenosci. Nam quae imparato ac non praevidenti animo mala ingeruntur, gravius hunc saepe ab integritatis suae statu dejiciunt. Unde bene Salomon admonet dicens: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore Domini, et praepara animam tuam ad tentationem. Non solum vero discipulos Salvator a contribulium societate pellendos, sed ab eis etiam mortis pericula passuros fuisse praemonuit. Nam sequitur: Sed venit hora ut omnis qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo. Arbitrabantur
Abbreviated transcription (Latin):
etiã postquã mentit᷑: quia om̃ps ds̃ dr̃
libenter nr̃am penitentiã suscipit. ipse
suo iudicio hoc qđ errauimꝰ abscondit.
lens apłm: ñ hunc neophitũ. sed ꝓbatũ
ex tempore curauit eligere dicens Opor¬
tet gͦ ex his uiris qͥ nobiscũ congregati
sunt in om̃i tempore qͦ intrauit & exi¬
uit int̾ nos dñs iħc: testẽ resurrectioniᷤ
cius nobiscũ fieri unũ ex istis. Hinc ipse
gentib xp̃m euangłirans: confidenter
aiebat. Hunc ds̃ suscitauit t̾cia die: e de¬
dit eũ manifestũ fieri ñ om̃i popło. sed te¬
stib p̃ordinatis a dõ. nob̾ qͥ manducaui¬
mus et bibimꝰ cũ illo postquã resurrexit
a mortuis. Sed quia crescentib electorym
meritis. statim crescere solet antiqui hostis
inuidia. qua uel ꝑ se ipsũ latent̃. uel ꝑ ho¬
mines suȩ malignitati subditos patenter
inchoata pietatis germina conec᷑ obruere:
recte dñs ꝓmissa discipłis p̃dicandi fido¬

Expanded text:
etiam postquam mentitur, quia omnipotens Deus dum etiam postquam mentitur, quia omnipotens Deus dum libenter nostram poenitentiam suscipit, ipse suo judicio hoc quod erravimus abscondit.apostolum, non hunc neophytum, sed probatum ex tempore curavit eligere dicens: Oportet ergo ex his viris, qui nobiscum congregati sunt in omni tempore quo intravit et exivit inter nos Dominus Jesus, testem resurrectionis ejus nobiscum fieri unum ex istis . Hinc ipse gentibus Christum evangelizans, confidenter aiebat: Hunc Deus suscitavit tertia die, et dedit eum manifestum fieri non omni populo, sed testibus praeordinatis a Deo, nobis qui manducavimus et bibimus cum illo postquam resurrexit a mortuis . Sed quia crescentibus electorum meritis statim crescere solet antiqui hostis invidia, qua vel per seipsum latenter, vel per homines suae malignitati subditos patenter, inchoata pietatis germina conatur obruere, recte Dominus promissa discipulis praedicandi fidu
Abbreviated transcription (Latin):
hinc ẽ enim qđ dequib dã falsis fidelib
paulus dicit. Qui confitent᷑ se nossedm̃:
factis autẽ negant. Hinc ioh̾es ait. Qui
dicit se nosse dm̃. et mandata eius ñ
custodit: nidax est. Qđ cũ ita sit. fidei
nr̃ȩ ueritatẽ in uitȩ nr̃ȩ consideratio¬
ne debemus agnoscere. Tunc enĩ uera¬
citer fideles sumꝰ. si qđd uerbis ꝓmitti¬
mus oꝑib complemꝰ. In die quippe bap finis¬
tismatis om̃ib antiqui hostis oꝑib atq
om̃ib pompis abrenunciare ꝓmisimꝰ
Itaq unusquisq nr̃m ad consideratio¬
nem suã m̃tis ocłos reducat: et seruat
post baptismũ qd ante baꝑtismũ spo¬
pondit. certus: ã quia fidelis ẽ gaudeat.
Sed ecce qđ ꝓnusit: minime seruauit.
Ad exercenda praua oꝑa. ad concupiscen¬
das mundi pompas dilapsus est:uide¬
amus si iam scit plangere qđ errauit.
Apua miscdem nanq iudicẽ nec ille fal¬
lax habebitur. qͥ ad ueritatẽ reuertitur

Expanded text:
Hinc est enim, quod de quibusdam falsis fidelibus Hinc est enim, quod de quibusdam falsis fidelibus Paulus dicit: Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negdicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est. Quod cum ita sit, fidei nostrae veritatem in vitae nostrae consideratione debemus agnoscere. Tunc enim veraciter fideles sumus, si quod verbis promittimus operibus complemus. In die quippe baptismatis, omnibus nos antiqui hostis operibus et omnibus pompis abrenuntiare promisimus. Itaque unusquisque vestrum ad considerationem suam mentis oculos reducat, et si servat post baptismum quod ante baptismum spopondit, certus jam quia fidelis est gaudeat. Sed ecce quod promisit minime servavit, sed ad exercenda prava opera, ad concupiscendas mundi pompas dilapsus est: videamus si jam scit plangere quod erravit. Apud misericordem namque Judicem, nec ille fallax habebitur qui ad veritatem revertitur,
Abbreviated transcription (Latin):
designari. Antea etem̃ dictũ fuerat. in
uiã gentiũ ne abieritis. nunc autẽ dr̃
p̃dicate om̃i creaturȩ. ut scilicet pͥus
a iudea apłoꝵ repulsa p̃dicatio. tc̃ nob̾
in adiutoriũ fieret. cũ hanc illa ad dam¬
nationis suȩ testimoniũ suꝑba reppu-¬
lisser. Sed cũ discipłos ad p̃dicandũ ue¬
ritas mittit: quid aliud in mundo facit
nisi grana seminis asꝑgit : Et pauca
grana mittit in semine: ut multarũ
messiũ fruges recipiat ex nr̃a fide. Neq¬
etenĩ in uniu̾so mundo tanta fideliũ
messis exurgeret: si de manu dñi suꝑ
rationalẽ t̾ram illa electa grana p̃dican¬
tium ñ uenissent. Seqͥtur. Qui crediderit
et baptizatꝰ fuerit: saluus erit. Qui uͦ ñ
crediderit: condemnabit᷑. Fortasse unus-
quiso aꝑud semet ipsũ dicat: ego iam
credidi. saluus ero. Uerũ dicit si fidem
oꝑib tenet. Uera etenĩ fides ẽ: quȩ in hoc
qđ uerbis dicit. morib ñ contradicit.

Expanded text:
designari. Ante etenim dictum fuerat: In designari. Ante etenim dictum fuerat: In viam gentium ne abieritis . Nunc autem dicitur, Praedicate omni creaturae, ut scilicet prius a Judaea apostolorum repulsa praedicatio tunc nobis in adjutorium fieret, cum hanc illa ad damnationis suae testimonium superba repulisset. Sed cum discipulos ad praedicandum Veritas mittit, quid aliud in mundo facit, nisi grana seminis spargit? Et pauca grana mittit in semine, ut multarum messium fruges recipiat ex nostra fide. Neque enim in universo mundo tanta fidelium messis exsurgeret, si de manu Domini super rationalem terram illa electa grana praedicantium non venisset. Sequitur: 3. Qui crediderit, et baptizatus fuerit, salvus erit, qui vero non credquisque apud semetipsum dicit: Ego jam credidi, salvus ero: verum dicit, si fidem operibus tenet. Vera etenim fides est, quae in hoc quod verbum dicit, moribus non contradicit.
Abbreviated transcription (Latin):
herhȩ & arbusta: uiuunt quidẽ sed ñ
sentiunt. Uiuunt dico ñ ꝑ animã sed ꝑ
uiriditatẽ : qͥa et paulus dicit. Insipienᷤ
tu qd seminas ñ iuuificat᷑: nisi prius
moriatur. Uiuit gͦ qd moritur: ut uiui¬
ficetur. Lapides itaq sunt: s ñ uiuunt.
Arbusta autẽ sunt: uiuunt & ñ senti¬
unt. Bruta u animalia sunt: uiuunt.
sentiunt. sed ñ discernunt. Angłi ete¬
nim sunt: uiuunt. sentiunt. & discer¬
nunt. Om̃is autẽ creaturȩ: aliquid ha-¬
bet homo. Habet nãq cõmune ẽẽ cum
lapidib : uiuere cũ arborib. sentire cũ
ammalib. intelligere cũ angłis.Si igit᷑
cõmune habet aliquid cũ om̃i creatura
homo: ruxta aliqͥd om̃is creatura homo
Om̃i gͦ creaturȩ p̃dicat᷑ euangłiũ cũ
soli homini p̃dicatur:. quia ille uideli
cet docetur. ꝓpt̃ quẽ in t̾ra cuncta crea¬
ta sunt: & a quo om̃ia ꝑ quandã simi¬
litudinẽ aliena ñ sunt. Potest etiã oĩmᷤ
creaturȩ nomine om̃is natio gentiũ

Expanded text:
herbae et arbusta; vivunt quidem, sed non sentiunt. Vivunt dico, non per animam, sed per viriditatem, quia et Paulus dicit: Insipiens, tu quod seminas non vivificatur, 1570 nisi prius moriatur . Vivit ergo quod moritur, ut vivificetur. Lapides itaque sunt, sed non vivunt. Arbusta autem sunt, et vivunt, sed non sentiunt. Bruta vero animalia sunt, vivunt, sentiunt, sed non discernunt. Angeli etenim sunt, vivunt, sentiunt, et discernunt. Omnis autem creaturae aliquid habet homo. Habet namque commune esse cum lapidibus, vivere cum arboribus, sentire cum animalibus, intelligere cum angeliscommune habet aliquid cum omni creatura homo, juxta aliquid omnis creatura homo. Omni ergo, creaturae praedicatur Evangelium, cum soli homini praedicatur. » Licecet docetur, propter quem in terra cuncta creata sunt, et a quo omnia per quamdam similitudinem aliena non sunt. Potest etiam omnis creaturae nomine, omnis natio gentium
Abbreviated transcription (Latin):
unquam enĩ ab om̃ipoten¬
tia patris et filii. scĩ sp̃s
est discreta maiestas: & qͥc¬
quid in dispositione omni¬
um rerũ agit diuina moderatio. ex to¬
tius uenit ꝓuidentia trinitatis. Una
est ibi benignitas miscdiȩ: una ẽ cen¬
sura iusticiȩ. nec aliquid ẽ in actione
diuisũ: ubi nichil ẽ uoluntate diuersũ.
Quȩ ergo illuminat pater. illuminat
filius: illuminat & sp̃s scs̃. Cumq alia
sit ꝑsona missi. alia mittentis. alia pro¬
mittentis: simul nobis & unitas mani¬
festatur & trinitas. ut essentia habens
ȩqualitatem. et ñ recipiens solitudinẽ.
& eiusdem substantię. & ñ eiusdẽ intel¬
ligatur ẽe ꝑsonȩ. Quod ergo salua coo

Expanded text:
umquam enim ab omnipotentia Patris, et Filii, Spiritus sancti est discreta majestas. Et quidquid in dispositione omnium rerum agit divina moderatio ex totius venit providentia Trinitatis. Una est ibi benignitas misericordiae, una censura justitiae; nec aliquid est in actione divisum, ubi nihil est in voluntate diversum. Quae ergo illuminat Pater, illuminat Filius, illuminat Spiritus sanctus. Cumque alia sit persona missi, alia mittentis, alia promittentis, simul nobis et unitas manifestatur et Trinitas; ut essentia habens aequalitatem, et non recipiens solitudinem, et ejusdem substantiae et non ejusdem intell
Abbreviated transcription (Latin):
ruit: eiq mansionẽ ꝑpetuȩ claritatis
ostendit dicens. Ueni: quia in hac telucis
mansione suscipiã. Quȩ subsequente
mox febre correpta: ad diem ꝑuenit ex¬
tremũ. Et sicut nobilib feminis uirisq
morientib multi conueniunt. qui eorũ
ꝓximos consolentur: eadẽ hora eiꝰ exitꝰ
multi uiri ac femine eiꝰ lectulũ circũste¬
terunt. int̃ quas mat̃ quoq mea affuit.¬

Expanded text:
ruit, eique mansionem perpetuae claritatis ostendit, dicens: Veni, quia in hac te lucis mansione suscipio. Quae subsequenti mox febre correpta, ad diem pervenit extremum. Et sicut nobilibus feminis virisque morientibus multi conveniunt, qui eorum proximos consolentur, eadem hora ejus exitus multi viri ac feminae ejus lectulum circumsteterunt, inter quas mat
Abbreviated transcription (Latin):
tem. ac sic impossibile ñ putes. ut
transferri obtineas in angłicas beati¬
tudines. cum in hoc scło angelicas
deuiceris potestates. Non ergo te dege¬
nerem ac despectũ faciat uita. quem
uel factura ꝓbatur illustrẽ ꝓtulisse.
uel gr̃ã. sed cursũ fideles xp̃i ad suꝑ¬
na fiducialit̾ extollant. Nam qͥ se
celesti precio uident redemptos. ad
cȩlestia ñ dubitent p̃paratos

Expanded text:
tem; ac sic impossibile non putes, ut tem; ac sic impossibile non putes, ut transferri obtineas in angelicas beatitudines, cum in hoc saeculo angelicas deviceris potestates. Non ergo te degenerem ac despectum faciat vita, quem vel factura probatur illustrem protulisse, vel gratia, sed cursum fideles Christi ad superna fiducialiter extollant; nam qui se coelesti pretio vident redemptos, ad coelestia non dubitent praeparatos
Abbreviated transcription (Latin):
remeauerit. atq eam ex imis p̃cordiis¬
inferni. ꝑditio exulcerata reddiderit.
uidemꝰ itaq in ꝓphetȩ afflictionib
aꝑtissime prefiguratã et mortẽ parit
et resurrectionẽ. Quappt̃ qͦd impletũ
cernis in seruo: credere ñ cuncteris in
dño. Quȩ cũ ita sint: ꝑspice õ homo
quantũ ualeas. et ꝑpende quid debe¬
as. Espice quantũ ualeas. ut tandẽ
uilis tibi esse desinas. ut uel ꝓ hoc
erubescendis subiacere uiciis dedigne¬
ris. dũ generositatẽ tuã de creatoris
ac reparatoris dignitate metiris. ha-¬
bẽc causas quib se ipse confundat. cur
iulegio qui dudũ diuinȩ imaginis par-¬
ticipatione uidebaris honoratꝰ. effice¬
ris etiã commercii nobilitate precio¬
sus. Unde quã fortis eẽ possis contra
hostem tuũ. interroga statũ tuũ. qͦd
tibi dñs ao debellandũ in membris
tuis mundi principẽ. ac sp̃uales neqͥ¬
cias suꝑandas liberã contulit faculta¬

Expanded text:
remearit, atqremearit, atqinferni perditio exulcerata reddidit. Videmus itaque in prophetae afflictionibus apertissime praefiguratam et mortem pariter et resurrectionem. Quapropter quod impletum cernis in servo, credere non cuncteris in Domino. Quae cum ita sint, perspice, o homo, quantum valeas, 176 et perpende quantum debeas; perspice quantum valeas, ut tandem vilis esse tibi desinas; ut vel pro hoc erubescendis subjacere vitiis dedigneris: dum generositatem tuam de creatoris et reparatoris dignitate metiris. Habet causas, quibus se ipse confundat, cur vilegio, qui dudum divinae imaginis participatione videbaris honoratus, efficeris etiam commercii nobilitate pretiosus; unde tuam fortis esse possis contra hostem tuum, interroga statum tuum, quod tibi Dominus ad debellandum in membris tuis mundi principem, ac spiritales nequitias superandas, liberam contulit faculta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑditionis ꝓfundo: et seruatur ipsius
mortis obsequio. Quis est iste qui ua-¬
stissimos sinus ꝑiculoꝵ totus ingre¬
ditur: & sub altitudine conclusus im¬
mensa atq mortifera.uitali aere pasci¬
tur. & dimissus in alienã rerũ naturã.
in uitȩ exilio cũ uita ꝑegrinatur. et mor¬
tis suꝑstes annunciat uenturã mun¬
lua in escam suã rapuit. et p̃dam suã
captiua contremuit. Contremuit in¬
quam: nã si nouerat crucifixũ.tamen
quem ñ meminerat reum ñ poterat
tenere damnatũ. quia culpã ñ facit
pena sed causa. Quasi solitũ cibum
deuorauit: sed magnã esse cibi ipsius
dignitatẽ p̃focata cognouit. Atq ideo
diuinus sermo cõmemorat. & p̃cepit
dñs pisci. et euomuit ionã in aridam.
Precepit gͦ bestiȩ. p̃cepit morti semper
esurient. precepit abyssĩs et inferno.
ut mundo restituant saluatorem.
Euomuit autẽ hoc debemꝰ acciꝑe. qđ
ex imis uiscerib mortis uictrix uita

Expanded text:
perditionis profundo, et servatur ipsius perditionis profundo, et servatur ipsius mortis obsequio. Quis est iste qui vastissimos sinus periculorum totus ingreditur, et sub altitudine conclusus immensa atque mortifera, vitali aere pascitur, et dimissus in alienam rerum naturam, in vitae exsilium, cum vita peregrinatur, et mortis superstes annuntiat venturam munlua, in escam suam rapuit, et praedam suam captiva contremuit. Contremuit, inquam; nam si noverat crucifixum, tamen, quem non meminerat reum, non poterat tenere damnatum: quia culpam non facit poena, sed causa. Quasi solitum cibum devoravit, sed magnam esse cibi ipsius dignitatem praefocata cognovit; atque ideo divinus sermo commemorat: Et praecepit Dominus pisci et evomuit Jonam in aridam . Praecepit ergo bestiae, praecepit morti semper esurienti, praecepit abyssis et inferno, ut mundo restituant Salvatorem. Evomuit autem, hoc debemus accipere, quod ex imis visceribus mortis victrix vita
Abbreviated transcription (Latin):
exercetur.Nisi ionas pessundetur: nau¬
ñ liberatur eccłia:. nisi xp̃i morte sal¬
uetur. Nautȩ dimissuri ionã. tamen
uerentur et dicunt. Dñe ne des suꝑ
nos sanguinẽ innocentẽ. Nonne nob̾
uidetur nautaꝵ imp̃catio pilati ẽẽ
confessio. qui tradit xp̃m & tamen
lauat manus suas et dicit. mundus
ego sum a sanguine iusti huius: Quã.
congrue ꝑ ꝑsonam gentilẽ. fides gen¬
tium predicat᷑. Dicit itaq ionas in ora¬
tione sua. Tolle igitur dñe animam
meam: quia melior est mͥ mors quam
quia melior est mͥ mors quam uita.
id est uiuens unam iudeorum gentem
saluare ñ potui. moriar et uniuersus
mundus una morte saluetur. Ionam
cȩtus piscis excepit immersũ. sed ñ
contigit deuoratũ: et quẽ malicia ho¬
minum ꝑdidit. bestia ȩsuriens custodi¬
uit. Plens uiscerib famẽ patitur: &
in predam quã absorbuit nil sibi licere
miratur. Quis ẽ iste qui intra auidos
rictus assumi potest. consumi ñ po¬
test: Cibus ẽ: corruptio ñ est. Tradit᷑

Expanded text:
di turbinibus exercetur. Nisi Jonas pessumdetur, nnon liberatur Ecclesia, nisi Christi morte salvetur. Nautae dimissuri Jonam, tamen verentur et dicunt: Domine, ne des super nos sanguinem innocentem . Nonne vobis videtur nautarum increpatio Pilati esse confessio, qui tradit Christum, et tamen lavat manus suas, et dicit: Mundus ego sum a sanguine justi hujus . Quam congrue personam gentilem fides gentium praedicat. Dicit itaque Jonas in oratione sua: Tolle igitur, Domine, animam meam, quia melior est mihi mors quam quia melior est mihi mors quam vita . Id est vivens unam Judaeorum gentem salvare non potui; moriar, et universus mundus mea morte salvetur. Jonam cetus piscis excepit immersum, sed non contigit devoratum; et quem malitia hominum perdidit, bestia esuriens custodivit. Plenis visceribus famem patitur, et in praedam quam absorbuit, nihil sibi licere miratur. Quis est iste qui intra avidos rictus assumi potest, consumi non potest? Cibus est, corruptio non est, traditur
Abbreviated transcription (Latin):
Quis hic alius p̃figurabatur. nisi dñs
te largitur. et uitã sepultus oꝑatur:
passio ac resurrectio presignatur. Hic
ionas qͦd fidei ur̃ȩ ñ arbitram᷑ inco-¬
gnitum: typũ dñi gessisse ꝑscribitur.
Ipse enĩ dñs dicit. Sicut fuit ionas in
uentre ceti trib dieb et trib noctib:
ita erit filius hominis in corde terrȩ¬
ionas ad predicandũ nimuitis ire ce¬
lestis offensam dño iubente dirigit᷑:
sed prescius tristem ꝓphetiã popłi
conuersione uacuandã. nauẽ ꝓfugꝰ¬
quȩ tharsum petebat ingreditur. sed
nautis exorta tempestate t̾batis. sorte
fluctib datur. et faucib cȩti piscis di¬
mersus excipit᷑. sed pisce illefum eru-¬
ctante depositũ. t̃cia die terris refun¬
ditur. Uidete dñm etiam in ueterite¬
stamento in serui forma mirabiliter
apparere: uidete quomͦ se anteac̃tis se¬
culis indicauit. sub seruilis formȩ
humilitate uenturũ. Ionas iram dñi
ꝑredicaturꝰ. ad magnã niniuitarũ de¬

Expanded text:
Quis hic alius praefigurabatur, nisi Dominte largitur, et vitam sepultus operatur? passio ac resurrectio praesignantur. Hic Jonas quod fidei vestrae non arbitramur incognitum typum DIpse enim Dominus dicit: Sicut fuit Jonas in ventre ceti tribus diebus et tribus noctibus, ita erit Filius hominis in corde terrJonas ad praedicandum Ninivitis irae coelestis offensam, Domino jubente, dirigitur; sed praescius tristem prophetiam populi conversione vacuandam, profugusque Tharsum petebat, ingreditur navim, sed nautis exorta tempestate turbatis, sorte fluctibus datur, et faucibus ceti piscis dimersus excipitur; sed pisce illaesum eructante depositum, tertia die terris refunditur. Videte Dominum etiam in Veteri Testamento in servi forma mirabiliter apparere. Videte quomodo se ante actis saeculis judicavit secundum servilis formae humilitatem venturum. Jonas iram Domini praedicaturus ad magna
Abbreviated transcription (Latin):
supponit᷑. Gemina hic adoranda
substantia redemptoris ostendit᷑. Dei
enĩ unigenitus offertur: et uirginis
pͥmogenitus immolat᷑. Noc quoq
dñicȩ passionis p̃figurabat insignia:
qͦd legimus beatũ helyseũ sepulchro
conditũ. ingesto a latrunculis cada¬
uerc intra tumulũ suũ corpus ex¬
tincti tactu sacri corporis suscitasse.

Expanded text:
supponitur. Gemina hic adoranda supponitur. Gemina hic adoranda substantia Redemptoris ostenditur, Dei enim unigenitus offertur, et Virginis primogenitus immolatur. Hoc quoque dominicae passionis praefigurabat insignia, quod legimus beatum Elisaeum sepulchro conditum ingesto a latrunculis cadavere intra tumulum suum corpus exstincti tactu sacri corporis suscitasse:
Abbreviated transcription (Latin):
cens frat̃na tanquã iudaica impieta¬
te mactat᷑. Hoc idem dñs in nouissi¬
ma mundi senescentis ȩtate ꝑ figurã
beati abrahȩ longeui patris offertur.
Quo tempore dũ nouo sacrificio in
unici sui iugulũ pius parricida con¬
surgit: ex impuiso aries ocłis eiꝰ ap¬
paruit. sicut loquit᷑ sermo diuinus.
et uidit abrahã arietem inter uepres
herentẽ cornib. Int uepres inquit. Re¬
quiramus quȩ sit ista nouitas. idest
in multitudine circũ stantiũ peccatoꝵ.
Herentẽ cornib. idest ad crucis cor¬
nua clauoꝵ confixione pendentẽ. sicut
in alio locolegimꝰ. cornua in manib eiꝰ
sunt. Hoc ideo.quia uenerandas manꝰ
eius patibuli brachia susceꝑunt. Inter
spinas autẽ deputatus ẽ: quando sp̃i¬
neo serto innocentiȩ & iusticie auctor
illusus est. Sed altius introspicere de¬
bemus. quid nã sit qđ ysaac a patre
altarib admouet᷑. ac subito aries ꝓ eo¬
ñ mutata sed duplicata oblatione

Expanded text:
cens fraterna tanquam Judaica impietacens fraterna tanquam Judaica impietate mactatur. Hic idem Dominus in novissima mundi senescentis aetate per figuram beati Abrahae longaevi patris offertur. Quo tempore dum novo sacrificio in unici sui jugulum pius parricida consurgit, ex improviso aries oculis ejus apparuit, sicut loquitur sermo divinus: Et vidit Abraham arietem inter vepres haerentem cornibus . Inter vepres, inquit; requiramus quae sit ista novitas, id est in multitudine circumstantium peccatorum, haerentem cornibus, id est ad crucis cornua clavorum confixione pendentem, sicut in alio loco legimus: Cornua in manibus ejus sunt . Hoc ideo quia venerandas manus ejus patibuli brachia susceperunt. Inter spinas autem deputatus est, quando spineo serto innocentiae et justitiae actor illusus est. Sed altius introspicere debemus quidnam sit quod Isaac a Patre altaribus admovetur, ac subito aries pro eo non mutata sed duplicata oblatione
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i cũ magna atq mirifica
sint:tam̃ nec noua ꝓbantur
esse nec subita. sed ab initio scłi & p̃dicta¬
sunt oraculis. et p̃figurata mysteriis.
Sacram dñi passionẽ ab ipsis mundi
coalescentis exordiis ueteris testamenti
responsa cecinerunt: et ideo xꝑ̃m dñm
predicatũ atq annunciatũ suis aꝑte
ex ipsoꝵ libris atq uoluminib asserimꝰ.
Ualidis absq dubio nitit᷑ priuilegiis. qͥ
causam de aduersarius̃ asserit instru¬
mentis. Sꝑeciosa uictoria ẽ. contrariã
partem cartulis fuis uelut ꝓpriis la¬
queis irretire: & testimonioꝵ suorum
uocib confutare. et emulũ telis suis
euincere: ut pugnatoris tui argum̃ta
tus ꝓbent᷑ utilitatib militare. Itaq
in dñi nr̃i ꝑsona. dum exadȩ primi
hominis costa. mat̃ cunctoꝵ uiuentiũ
eua ꝓducitur. ex huius sacro latere ac
salutari uulnere. eccłia om̃ium fide¬
lium parens reparanda monstrat᷑. In
eius tẏpo abel iustus occidit᷑: & in no-¬

Expanded text:
ri cum magna ac mirifica sint, tamen nec nova probantur esse nec subita; sed ab initio saeculi, et praedicta oraculis, et praefigurata mysteriis. Sacram Domini passionem ab ipsius mundi coalescentis exordiis Veteris Testamenti responsa cecinerunt, et ideo Christum Dominum praedicatum atque nuntiatum Judaeis aperte ex ipsorum libris et voluminibus asserimus, validis absque dubio nititur privilegiis, qui causam de adversariis asserit instrumentis. Speciosa victoria est contrariam partem chartulis suis velut propriis laqueis irretire et testimoniorum suorum vocibus confutare et aemulum telis suis evincere, ut pugnatoris tui argumenta tuis probentur utilitatibus militare. Itaque in Domini nostri persona dum ex Adae primi hominis costa mater cunctorum viventium Eva producitur, ex hujus sacro latere ac salutari vulnere Ecclesia omnium fidelium parens reparanda monstratur. In ejus typo Abel justus occiditur, et inno
Abbreviated transcription (Latin):
sta est dñ sententia: i llũ noł ampliꝰ
quam qui misereatur esse ꝓxin ui. Sed
iherosolimite ciui. ñ sacerlos. ñ leuita. ex
eadem gente immo in endẽ urbe nati &
nutriti. sel externȩ gentis accola. quia
magis misertꝰ e. factus ẽ ꝓximus. Sã¬
cratiore autẽ intellitu qm̃ nemo rua-¬
gis ꝓximus quã qui uulnera nr̃a eura¬
uit: diligamus eũ uasi dñm dm̃ ur̃m.
diligamus quasi ximũ. Nichil enim
tam ꝓximũ: quã caput m̃bris. Diligamꝰ
etiam eum qui imitator ẽ xp̃i. Hoc est

Expanded text:
sta est Domini sententia, nullum nobis amplius quam qui misereatur esse proximum, sed Hierosolymiti civi non sacerdos, non levita ex eadem gente, imo in eadem urbe nati et nutriti, sed exterae gentis accola, quia magis misertus est, factus est proximus. Sacratiore autem intellectu, quoniam nemo magia proximus quam qui uulnera nostra curauit, diligamus eum quasi dominum, diligamus et quasi proximum; nihil enim tam proximum quam caput membris. diligamus etiam eum qui imitator est Christ
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s sc̃s adueniens docuit apłus om̃eor
ueritatẽ. quo gentib erudiendis insta¬
re atq euangłium p̃dicare sufficirent.
Et quodcũq suꝑ erogaueris: ego iũ
rediero reddam tibi. Suꝑ erogat labu-¬
larius quod in duob denarus ñ acce¬
pit: cum dicit apłs. De uioginib autem
preceptũ dñi ñ habeo. consiliũ autẽ do.
itemq & dñs ordinauit his qui euan-

Expanded text:
Spiritus sanctus adveniens docuit apostolos omnem Spiritus sanctus adveniens docuit apostolos omnem veritatem , quo gentibus erudiendis instare atque Evangelium praedicare sufficerent. Et quodcunque supererogaveris, ego cum rediero, reddam tibi. Supererogat stabularius, quod in duobus denariis non accepit, cum dicit Apostolus: De virginibus autem praeceptum Domini non habeo, consilium autem do . Itemque: Et Dominus ordinavit h
Abbreviated transcription (Latin):
credere. eiusq mysteriis initiari. simul
& ab hostis incursione tutari. stabulum
autem ẽ ȩccłia presens. ubi reficiuntur
uiatores. de ꝑegrinatione hac in ȩt̃nam
patriam redeuntes. Et bene ium̃to impo¬
situm duxit in stabulũ: quia nemo nisi
baptizatus. nisi corpori xp̃i adunatus.
ȩccłiam intrabit. Et altera die ꝓtulit du¬
os denarios: & dedit stabulario. & ait.
Curã illius habe. Altera dies ẽ post dñi
resurrectionẽ: nam & ante quidem ꝑ
euanglii sui gr̃am illuminauerat his
qui in tenebris & in umbra mortis se¬
debant. sed potior resurrectione celebra¬
ta ꝑpetuȩ lucis splendor effulsit. Duo
denarii duo sunt testam̃ta: in quib
eterni regis nom̃ & imago continetur.
Finis enim legis xp̃c. Qui altera die
ꝓlati dantur stabulario: quia tc̃ aꝑuit
illis sensum ut intelligerent scripturaᷤ.
Altera die stabularius denarios quoꝵ
precio uulneratũ curaret accepit: qͥa

Expanded text:
credere, ejusque mysteriis initiari, simul credere, ejusque mysteriis initiari, simul et ab hostis incursione tutari. Stabulum autem est Ecclesia praesens, ubi reficiuntur viatores, de peregrinatione hac in aeternam patriam redeuntes. Et bene jumento impositum duxit in stabulum, quia nemo, nisi baptizatus, nisi corpori Christi adunatus, Ecclesiam intrabit. Et altera die protulit duos denarios, et dedit stabulario, et ait: Curam illius habe. Altera dies est post Domini resurrectionem. Nam et ante quidem per Evangelii sui gratiam illuminaverat, his qui in tenebris et in umbra mortis sedebant , sed potior, resurrectione celebrata, perpetuae lucis splendor effulsit. Duo denarii sunt duo Testamenta, in quibus aeterni Regis nomen et imago continetur. Finis enim legis Christus . Qui altera die prolati dantur stabulario: quia tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas . Altera die stabularius denarios, quorum pretio vulneratum curaret accepit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
uentus homo. cõpassionis nr̃e susceptio¬
ne finitimus. et miscłiȩ factus ẽ consola¬
tione uicinus. Et apꝓpians alligauit
uulnera eius: infundens oleũ et uinum.
Peccata que in hominib inuenit redargu¬
endo cohibuit: spem ueniȩ penitentibus.
terrorẽ pȩnȩ peccantib incutiens. Alligat
enim uulnera. dum p̃cipit pęnitentiam
agite: infundit oleum dũ addit. appro¬
pinquauit enĩ regnũ cęloꝵ. infundit &¬
uinũ. dũ dicit. om̃is arbor quȩ non facte
fructũ bonũ. excidetur & in ignẽ mitte¬
tur. Et imꝑonens illũ in iumtum suu:
duxit in stabulũ. & curã eius egit. Lumen¬
tum eius ẽ caro. in qua ad nos uenire di-¬
gnatus est. in quo sauciũ imꝑosuit: quia
peccata nr̃a portauit in corpore suo suꝑ
lignũ. & iuxta aliam parabolã inuentam
quȩ errauerat ouem humeris suis impo¬
sitam reportauit ad gregẽ. Itaq imponi in¬
iumento ẽ in ipsam incarnationem xp̃i

Expanded text:
ventus ut homo, compassionis nostrae susceptioventus ut homo, compassionis nostrae susceptione, finitimus et misericordiae factus est collatione vicinus. Et appropians alligavit vulnera ejus, infunaens oleum et vinum. Peccata quae in hominibus invenit, redarguendo cohibuit, spem veniae poenitentibus, terrorem poenae peccantibus incutiens: alligat enim vulnera dum praecipit: Poenitentiam agite; infundit oleum, dum addit: Appropinquabit enim regnum coelorum; infundit vinum dum dicit: Omnis arbor quae non facit fructum bonum excidetur et in ignem mittetur. Et imponens illum in jumentum suum duxit in stabulum, et curam ejus egit. Jumentum ejus est caro, in qua ad nos venire dignatus est, in quo saucium imposuit, quia peccata nostra ipse portavit in corpore suo super lignum ; et juxta aliam parabolam, inventam, quae erraverat ovem, humeris suis impositam, reportavit ad gregem . Itaque imponi jumento est, in ipsam Incarnationem Christi
Abbreviated transcription (Latin):
eo uiso illo preteriuit. Similit̃ & leuita⁊
cum ẽẽt secus locũ & uideret eũ: transi¬
it. Sacerdos et leuita qui uiso saucio
transierunt. sacerdotiũ & ministerium
ueteris testam̃ti ẽ. ubi ꝑ legis decreta
ra monstrari tantũ ñ autem curari
poterant.quia impossibile erat ut apo¬
stolus ait sanguine uituloꝵ &agnorũ
et hẏrcoꝵ auferri peccata. Samaritanꝰ
autẽ quidã iter faciens uenit secus eũ:
& uidens eũ miscdia motus ẽ. Samari¬
tanus qui interpretatur custos. dñm si¬
gnificat: cui rectissime ꝓph̃a ne hos la¬
trones possit incurrere supplicat. custo¬
di me inquiens a laqueo quẽ statuert̃
mͥ. et ab scandalis oꝑantiũ iniquitatẽ.
qui ꝓpt̃ nos homines et ꝓpt̃ nr̃am
salutem descendens de cȩlo. uitȩ p̃sentis
iter arripuit. & uenit secus eũ qui uul¬
nerib tabescebat inflictis. idest in simi¬
lituidinem hominũ factus. & habitu in¬

Expanded text:
et, viso illo, praeterivit. Similiter et Levita, et, viso illo, praeterivit. Similiter et Levita, cum esset secus locum, et videret eum, transiit. Sacerdos et Levita, qui, viso saucio, transierunt sacerdotium et ministerium Veteris Testamenti est, ubi per legis decreta ra monstrari tantum, non autem curari poterant, quia impossibile erat ut Apostolus ait sanguine vitulorum et agnorum, et hircorum auferri peccata . Samaritanus autem quidam iter transiens, venit secus eum, et videns eum misericordia motus est. Samaritanus, qui interpretatur custos, Dominum significat, cui rectissime propheta, ne hos latrones possit incurrere, supplicat. Custodi me, inquiens, a laqueo, quem statuerunt mihi, et a scandalis operantium iniquitatem . Qui propter nos homines, et propter nostram salutemiter arripuit, et venit secus eum qui vulneribus tabescebat inflictis, id est, in similitudinem hominum factus et habitu in
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt eum: gła uidelicẽt ĩmortalitatis.
et innocentiȩ ueste priuarunt. Hec est
prima stola qua iuxta aliã parabolam
luxuriosus filius ꝑ pęnitenuã rediens or¬
natur: & ꝓthoplasti amissa cognouer̃t
se esse nudos. tunicasq pellicias naturȩ
mortalitatis induti st̃. Et plagis impo¬
sitis: abierunt semiuiuo relicto. Plagę
peccata sunt. quib naturȩ humanȩ inte¬
gritatem uolando. seminariũ quoddã
ut ita dicã augendo mortis fessis indi-¬
dere uiscerib. Abierunt autẽ ñ ab insi-¬
diis aliquatenus cessando: sed earundẽ
insidiarũ fraudes occultando. Semin¬
uum reliquerunt: quia beatitudineo
uitȩ immortalis exuere. sed ñ sensũ rati¬
onis abolere ualuerunt. Ex qua enĩ par¬
te sapere & cognoscere dm potest. uiuus
ẽ homo: ex qua uͦ peccatis contabescit &
miseria deficit. mortuus idem letiferoq
ẽ uulnere fȩdatus. Acccidit autẽ ut fa-¬
cerdos quidam descenderet eadem uia:

Expanded text:
verunt eum. Gloria videlicet immortalitatis verunt eum. Gloria videlicet immortalitatis et innocentiae veste privarunt. Haec est enim prima stola, quam, juxta aliam parabolam, luxuriosus filius per poenitentiam rediens ornatur, et qua protoplasti amissa, cognoverunt esse se nudos, tunicasque pelliceas naturae mortalis induti sunt. Et plagis impositis, abierunt, semivivo relicto. Plagae peccata sunt, quibus naturae humanae integritatem violando, seminarium quoddam ut ita dicam augendae mortis, fessis indidere visceribus. Abierunt autem, non ab insidiis aliquatenus cessando, sed earumdem insidiarum fraudes occultando. Semivivum reliquerunt, quia beatitudinem vitae immortalitatis exuere, sed non sensum rationis abolere valuerunt. Ex qua enim parte sapere et cognoscere Deum potest, vivus est homo. Ex qua vero peccatis contabescit, et miseria deficit, mortuus idem, lethiferoque est vulnere foedatus. Accidit autem ut sacerdos quidam descenderet eadem via,
Abbreviated transcription (Latin):
cialiter ipsũ dei filiũ qui ꝓ nob̾ ꝑ hu¬
manitatem ꝓximus fieri dignatus ẽ
designaret. Neq enĩ ita ꝓximũ quem
sicut nos diligere iubemur: suꝑ xp̃o
interpretari debemus: ut moralia mu-¬
tuȩ frat̾nitatis instituta. sub allegoriȩ
regulis extenuare & auferre conemur.
Suspiciens autẽ iħc dixit. Homo qͥdã
descendebat ab ihrłm in iericho. Homo
iste adam intelligitur in genere hu¬
mano: ihrłm ciuitas pacis illa cęlestiᷤ.
a cuiꝰ beatitudine lapsus. in hane mor¬
talem miserãq uitã deuenit. Quam
bene iericho quȩ luna int̾pretatur
significat: uariis idelicet defectuũ
laborib errorib q semꝑ incertã. Et
incidit in latrones. Latrones dyabo¬
lum & angłos eius intellige: in quos
quia descendebat incidit. Nam nisi
prus intus intumesceret: foris temp¬
tatus tam facile ñ caderet. Uera est enim
satis sententia quȩ dicit:ante runam
enĩ exaltabitur cor. Qui etiam despolia¬

Expanded text:
cialiter ipsum Dei Filium, qui nobis per hucialiter ipsum Dei Filium, qui nobis per humanitatem proximus fieri dignatus est, designaret. Neque enim ita proximum, quem sicut nos diligere jubemur, super Christo interpretari debemus, ut moralia mutuae fraternitatis instituta sub allegoriae regulis extenuare et auferre conemur. Suspiciens autem Jesus, dixit: Homo quidam descendebat a Jerusalem in Jericho. Homo iste Adam intelligitur in genere humano. Jerusalem civitas pacis illa coelestis, a cujus beatitudine lapsus in hanc mortalem miseramque vitam devenit. Quam bene Jericho, quae luna interpretatur, significat, variis, videlicet, defectuum laboribus erroribusque semper incertam. Et incidit in latrones. Latrones diabolum et angelos ejus intellige, in quos, quia descendebat, incidit. Nam nisi prius intus intumesceret, foris tentatus tam facile non caderet. Vera est enim satis sententia, quae dicit: Ante ruinam enim exaltatur cor . Qui etiam despolia
Abbreviated transcription (Latin):
similiter. idest tali miscđiȩ studio proxi¬
mum tuũ necesse habentẽ diligere & su¬
stentare mem̃to. aꝑtissime declarans so¬
lam eẽ dilectionẽ. & ipsam ñ uerbotenꝰ
ostentatã. sed oꝑis executione ꝓbatam.
quȩ ꝑpetuã ducat ad uitã. Ille autẽ uo
lens iustificare se ipsũ: dixit ad iħm. Et
quis ẽ meus ꝓximus: Quanta inanis
głȩ dementia. Legisꝑitus obuulgi fa¬
uorem captandũ. quasi sapient̾ respono¬
disse iactaretur. primũ se legis fatetur
ignorare mandatũ. uere iuxta saluato¬
ris sententiã sapiens et prudens in lege.
sed quia ñ humiliari cũ paruulis xp̃i.
sed se ipsũ iustificare desiderat. beatos
oculos columbarũ innocentiȩ lacte lo¬
tarum. quib xp̃i archana uidere pos-¬
set. accipere recusat. Cui ꝓfecto dñs ita
responsum temꝑauit suum. ut & om̃em
qui miscdiam faceret culibet ꝓximũ
doceret: & tamͣ hec eadẽ parabola spe¬

Expanded text:
similiter; id est, tali misericordiae studio proxisimiliter; id est, tali misericordiae studio proximum tuum necesse habentem diligere et sustentare memento, apertissime declarans solam esse dilectionem et ipsam non verbotenus ostentatam sed operis exsecutione probatam, quae perpetuam ducat alens justificare seipsum, dixit ad Jesum: Et quis est meus proximus? Quanta inanis gloriae dementia! Legisperitus ob vulgi favorem captandum, quo sapienter respondisse jactaretur, primum se legis fatetur ignorare mandatum, vere juxta Salvatoris sententiam, sapiens et prudens in lege, sed quia non humiliari cum parvulis Christi, sed seipsum justificare desiderat, beatos oculos columbarum innocentiae lacte lotarum, quibus Christi arcana videre posset, accipere recusans. Cui profecto Dominus ita responsum temperavit suum, ut omnem qui misericordiam faceret cuilibet proximum doceret, et tamen haec eadem parabola, spe
Abbreviated transcription (Latin):
endo succumbere. sed regendo preesse
nouerunt. Et ecce quidam legisꝑitus
surrexit: temptans eũ &dicens. Magist᷑
quid faciendo uitã ȩternã possidebo:
Legis ꝑitus qui de uita eterna dñm
temptans interrogat: occasionem ut
reor temptandi de ipsis dñi sermonib
sumpsit ubi ait. gaudete autẽ quod no¬
sua temptatione declarat. quã uera sit
illa dm̃ confessio qua patri loquit᷑. qđ
abscondisti hec a sapientib & pruden¬
tib & reuelasti ea pariuilis. At ille di¬
xit ad eum. In lege quid scriptum est
quomͦ legis: lile autẽ respondens dixit.
tini: et ꝓximũ tuũ sicut te ipsũ. Dum
legisꝑito respondit. ꝑfectum nobis
saluator iter uitȩ cęlestis ostendit: cui
primo de dilectione dei & ꝓxii legis
scripta ꝓponenti dicit. recte respondi¬
sti hoc fac et uiues. deinde post indu¬
ctam parabolam respondenti illum
fuisse ꝓximũ uulnerato qui fecit mise¬
ricordiam in illũ. adiecit uade & tu fac

Expanded text:
endo succumbere, sed regendo praeesse endo succumbere, sed regendo praeesse noverunt. Et ecce quidam legisperitus surrexit, tentans eum, et dicens: Magister quid faciendo Legisperitus qui de vita aeterna Dominum tentans interrogat, occasionem, ut reor, tentandi de ipsis Domini sermonibus sumpsit, ubi ait: Gaudete autem quod nosua tentatione declarat, quam vera sit illa Domini confessio, qua patri loquitur: Quod abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. At ille dixit ad eum: In lege quid scriptum est? Quomodo legis? Ille respondens dixit, tua, et proximum tuum sicut teipsum. Dum legisperito respondet, perfectum nobis Salvator iter vitae coelestis ostendit, cui primo de dilectione Dei, proximi, Legis scripta proponenti dicit: Recte respondisti; hoc fac et vives. Deinde post inductam parabolam respondenti illum fuisse proximum vulnerato qui fecit misericordiam in illum, adjecit: Vade et tu fac
Abbreviated transcription (Latin):
on oculi scribarum et
phariseoꝵ qui corpus tan¬
tum dm̃ uidere: sed illi
beati oculi qui eius posst̃
cognoscere sacram̃ta de quib di¬
citur. & reuelasti ea paruulis. Beati
oculi paruuloꝵ: quib & se & patrẽ¬
filitis reuelare dignatur. Dico enĩ uob̃.
qđ multi ꝓphetȩ & reges uoluerunt
uidere quȩ uidetis & ñ uiderunt. et
audire quȩ auditis et ñ audierunt.
Abraham exultauit ut uideret diem
xp̃i: et uidit & gauisus ẽ. Ysaias quoq
et micha & multi alii ꝓphetȩ uidert
pellati sunt. Sed hi om̃s alonge aspici-¬
entes et salutantes: ꝑ speculũ & in eni-
gmate uiderunt. Aꝑsĩ autẽ in p̃sentia
habentes dñm conuescentesq ei. et
quęq uoluissent int̾rogando discentes
nequaquã ꝑ angłos aut uarias uisio¬
num species opus habebant doceri. Qͦs
uero lucas multos ꝓphas & reges dicit.
matheus aꝑtius ꝓphas et iustos ap¬
pellat. Ipsi sunt enĩ magni reges: quia
temptationũ suarũ motib ñ consenti¬

Expanded text:
on oculi scribarum et Pharisaeorum, qui corpus tantum Domini videre, sed illi beati oculi qui ejus possunt cognoscere sacramenta, de quibus dicitur: Et revelasti ea parvulis. Beati oculi parvulorum, quibus et se et patreFilius revelare dignatur. Dico enim vobis quod multi prophetae et reges voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt, et audire quae auditis, et non audierunt. Abraham exsultavit ut videret diem Christi, et vidit, et gavisus est. Isaias quoque, et Micha, multi alii prophetae viderunt appellati. Sed hi omnes a longe aspiciegmate viderunt , apostoli autem impraesentiarum habentes Dominum, convescentesque ei, et quaecunque voluissent interrogando discentes, nequaquam per angelos aut varias visionum species opus habebant doceri. Quos vero Lucas multos prophetas et reges dicit, Matthaeus apertius prophetas et justos appellat. Ipsi sunt enim reges magni, quia tentationum suarum motibus non consenti
Abbreviated transcription (Latin):
tuum. Longe ẽ inferior meritii pecca¬
tor & penitens iste qͣm paulus. Sed qͥa
adhuc hac in re de saulo loquim᷑. cru¬
delitatem necis anbelantẽ liceat auden¬
ter dicere. quia saulus ꝓpt̃ suꝑbiã uo¬
humilitatẽ uocẽ consolationis. Hunc
quia humilitas strauerat. diuina pietaᷤ
erigebat: illũ quia suꝑbia erexerat. c¬
uina seueritas humiliabat. Habete gͦ
fecistis. Largitatẽ suꝑnȩ pietatis aspi¬
cite: & ad miscdẽm iudicem dum ad¬
huc expectat cũ lacrunis uenite. Consi
derantes nanq qđ uistus sit.peccata
ur̃a nolite negligere: considerantes uͦ
qđ pius sit. nolite desꝑare. Prebet apud
spes magna pęnitentib. quia aduoca¬
tus nrͣ factus ẽ iuidex nr̃. qui iuuit &¬

Expanded text:
tuum. Longe est inferior meritis peccatuum. Longe est inferior meritis peccator iste poenitens quam Paulus. Sed quia adhuc in hac re de Saulo loquimur crudelitatem necis anhelante, liceat audenter dicere quia Saulus propter superbiam vohumilitatem vocem consolationis audivit. Hunc quia humilitas straverat, divina pietas erigebat, illum quia superbia erexerat, divina severitas humiliabat. Habete ergfecistis. Largitatem supernae pietatis aspicite, et ad misericordem judicem, dum adhuc exspectat, cum lacrymis venite. Considerantes namque, quod iustus sit, peccata nostra non neglegamus; considerantes vero, quod pius sit, non desperemus. Prebet apud spes magna penitentibus, quia advocatus noster factus est iudex noster, qui