comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ticoꝵ. fertur ⁊ paparethos iħu filii syrach liber
⁊ aliuspseudo graphus qͥ sapientia salomonis. in¬
scribitur. quoꝵ priorem hebraicum repperi. non
eccłasticumꝰ ut̾ apͥud latinos s parabolas prenota¬
tum cui iuncti erant eccłastes et cancitum can¬
citoꝵ ut similitudinẽ salomonis nonsolum numo
libroꝵ s etiam materiaꝵ genere cocquaret. Scd̾s
apd̃ ẽbreos mis quam est. qd̾ et ipse stilus grecam e¬
loquentiam redolet. et nonnulli scriptoꝵ ueterũ
hc̃ esse uid̾i filonis affirmant. Sicut gͥ udich ⁊ t̾o¬
bi et machabeoꝵ libros legit quidẽ eõs eccła. s in¬
ter canonicas scripturos non recipit. Sic et hec du¬
o uolumina legat. ad edificationem plebis. non ad
auctoritatem eccłasticoꝵ dogmatum ꝯfirmandam.
si cui sane lxx interpretum magis editio placet. ht̃
eam a nobis olẏm emendatam. neq enĩ sic noua
cudimus ut uẽtera destruamus. et tñ cum diligen¬
tissime legerit. sciat magis nr̃a scripta incelligi q̃

Expanded text:
icit. Fertur paranetos Jesu filii Sirac liber, et alius pseudographus, qui Sapientia Salomonis inscribitur, quorum priorem Hebraicum reperi, non Ecclesiasticum apud nos, sed parabolas praenotatum. Cui juncti erant Ecclesiastes et Cantica canticorum, ut simitudinem Salomonis, non solum librorum ero, sed etiam materiarum genere coaequaret. Secundus apud Hebraeos nusquam est, quia et ipse stylus Graecam eloquentiam redolet: et nonnulli scriptorum veterum hunc esse Judaei Philonis affirmant. Sicut ergo Judith, et Tobi, et Machabaeorum libros legit quidem Ecclesia, sed inter canonicas Scripturas non recipit: sic et haec duo volumina legat ad aedificationem plebis, non ad auctoritatem Ecclesiasticorum dogmatum confirmandam. Si cui sane Septuaginta Interpretum magis editio placet, habet eam a nobis olim emendatam. Neque enim sic nova cudimus, ut vetera destruamus. Et tamen cum diligentissime legerit, sciat magis nostra intelligi, quae
Abbreviated transcription (Latin):
SNotandum tũ qd̾ uulgata editio parabolas q̃ hebra
uenit. Que enĩ ꝑabole qͥa occulta st̃ mincupant᷑.¬
qͥa talia st̃ quȩ sepe in ore colloquentium uersa¬
ri ac memoria debent retineri. et ꝓuerbia plerum¬
ꝙ tam obscura st̃ ut parabole bene dicantur. Uñ.
hec in ꝓuerbus locutus sum uobis.⁊ c̃¬

Expanded text:
Notandum quod vulgata editio parabolas, quae Hebconvenit. Quae enim parabolae quia occulta sunt nuncupanta talia sunt, quae saepe in ore colloquentium versari ac memoria debent retineri. Etiam proverbia plerumque tam obscura sunt ut parabolae bene dicantur; unde: Haec in proverbiis locutus sum vobis
Abbreviated transcription (Latin):
le grece la¬
tine simz¬
litudines.
qd̾ uocabu¬
lũ iõ salo¬
mon huic
operi im¬
posuit ut
non iuxta
litteram
intelliga¬
mus q̃ di¬
eit in qͦ
rabolice
turbis lo¬
cuturum
significat
sicut et
nomine
suo et reg¬
no pacit᷑i¬

Expanded text:
 Graece, Latine similitudines; quod vocabulum ideo Salomon huic operi imposuit, ut non juxta litteram intelligamus quae dicit: in quo rabolice turbis locuturum significat, sicut et nomine suo regno pacifi
Abbreviated transcription (Latin):
aiunt enĩ qui debe¬
stiarum scͥpsere na¬
turis leenas feroti¬
oreseẽ maxĩe si ca¬
tulos nitͥant ⁊ sem¬

Expanded text:
Aiunt enim hi, qui de bestiarum scripsere naturis, leaenas esse ferociores, maxime si catulos nutriant, e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊h. Hebrei ita expo
ab hac die. qua ne̾
t loquor: erat aut̃
annus pͥmus clarii
qui occidit balta¬
sar.⁊ regnũ caldeo¬
rum inꝑsas medoᷤᷤ¬
q transtulit. usq¬

Expanded text:
» Hebraei sic exponab hac die, qua nunc tibi loquor. Erat autem annus primus Darii, qui occidit Baltassar, et regnum Chaldaeorum in Persas Medosque transtulit, usq
Abbreviated transcription (Latin):
dinem suũ due res fient. de quibꝰ
ante dixi. quod reu̾tatur ppłs
⁊ reedificetur platea. a neemia.
⁊ esdra. In sine gͦ ebdom ad arũ
complebitur dĩ sententia in an¬
gustia tempoꝵ qnrursum de¬
struetur templum ⁊ capietur
ciuitas. Nampost.lxx. duas eb¬
domadas occidetur xp̃c ⁊ non
bat se recepturum.⁊ quid di¬
co dexp̃o occidendo: et negaturo
ppło penitus deserendo: euuri
ciuitatem ⁊ scũarium dissipa¬
turus sit ppłs romanus eum
duce uenturo .i. uespasiano:
quo mortuo: transactis.yu.
ierłm. urłb helia condita ẽ: rebel¬
lantesuideos timo rupho ma¬
gistro excitus pugnante: suꝑa¬

Expanded text:
dinem suum duae res fient, de quibus et ante jam dixi, quod revertatur populus, et aedificetur platea a Neemia et Esdra. In fine ergo hebdomadarum complebitur Dei sententia in angustia temporum, quando rursum destruetur templum, et capietur cidomadas occidetur Christus, et non bat se recepturum. Et quid dico de Christo occidendo et negaturo populo, penitus deserendo, cum et civitatem et sanctuarium dissipaturus sit populus Romanus cum duce venturo, id est Vespasiano. Quo mortuo, transactis septJerusalem urbs Aelia condita est, rebellantes Judaeos, Timo Rufo magistro exercitus pugnante, su
Abbreviated transcription (Latin):
ens lux
stultꝰ
tenebre
illiꝰ ocu¬
li ĩ celo.
t̾ra re¬
pente
mͥ sur¬
repsit
quare
ꝯmuni
morte
pereat᷑.
mis̾iade¬

Expanded text:
ens, lux, stultus, tenebrae: illius oculi in coelo, terra, repente mihi surrepsit, quare communi morte pereant, miseria de
Abbreviated transcription (Latin):
Operseuerauit.
alii stetit .i. ei ĩcar¬
ne posito sap̾ia ꝑ¬
ꝑ mom̾̃ta᷑ sic̃ in
nob̾. s inpleniu¬
dine stansz.

Expanded text:
Perseveravit. Alii, stetit, id est, ei in carne posito sapientia pper momenta, sicut in nobis, sed in plenitudine stans.
Abbreviated transcription (Latin):
mus nonfonti ꝯparantiu. s cas¬
cerus qr ad tp̾s pascunt colligen¬
tẽ ⁊ ĩ tempore deficiunt. at qͥ impi¬
ger fũt ꝓ celestib laborare diui¬
ciis hꝰ messis ut fons adueniat. q
m̃cedem laboꝵ ĩ deficientẽ ꝑcipiet.

Expanded text:
mus non fonti comparantur, sed cisternae, quia ad tempus pascunt colligentem et in tempore deficiunt: at qui impiger fuerit pro coelestibus laborare divitiis, hujus messis ut fons advenit, quia mercedem laborum indeficientem percipiet.
Abbreviated transcription (Latin):
queq pigei . dormis es: qn̾¬
consurges e sompno tuo:
paulum dormies paulu¬
lum dormitabis. paulu¬
lum conseres manũ ut¬
dormias. ⁊ ueniet tͥ qsi
uenaror egestas. ⁊ pau¬
peries quasi uir arͥmat.¬

Expanded text:
quo, piger, dormies? Quando surges e somno tuo? Paululum dormies, paululum dormitabis, paululum conseres manus tdormias. Et ueniet tibi uiator egestas et pauperies quasi uir armatu
Abbreviated transcription (Latin):
funiũ aliqñ solet᷑ diuina p̾¬
tunt se ħetici ꝯtertu uer¬
boꝵ celestium salubre su¬
is auditorib quasi stratũ
parare. in quo a uicioꝵ tu¬
multib libero corde qͥescant.
S ueracit̾ illis funib pecc̃o¬
rum construunt locũ per¬
nicis originẽ supsit̾: intelli¬
sum doctrine pestilentis qͣsi
merete choꝵ facinoris se ter¬
uissẽ głatir̃.
sapientissimꝰ sã
pula. ut orige
qͥ negauerit er¬
rat.
.monte discipłos
sinł ⁊ turbas do¬
sepe his qͥ queni¬
ebant p̾licabat
⁊ eos qͥ cura ĩ cl¬
gebant sanabat.
In ipsa porta e¬

Expanded text:
funium aliquando solent divina praetunt se haeretici contextu verborum coelestium salubre suis auditoribus quasi stratum parare, in quo vitiorum tumultibus libero corde quiescant; sed veraciter illis funibus peccatorum construunt locum pernicis originem sumpsit, intellisum doctrinae pestilentis, quasi meretrix thorum facinoris se texisse gloriatur. sapientissimus virpula. Ut Origenqui negaverit, errat.monte discipulos simul et turbas dosaepe his qui conveniebant praedicabat, et eos qui cura indigebant sanabat. In ipsa etiam porta
Abbreviated transcription (Latin):
cauit sacerdotes eus. ⁊ ait eis. Nisidixe¬
ritis michi. quisẽ qui comedit impen¬
sas has moriemini. Slaut̃ ostend̾itis
qd̾ bel comeclat hec: morietur daniel.
quiablasphemauit beb. Et dixitda
runt sacerdotes belis: Ecce nos ing̾¬
dimur foras: itu rex poneescas.⁊ uinũ
misce. ⁊ claude ostium. ⁊ signa anulo
tuo Et cum ing̾ssus fuis mane. nͥ in¬
uen̾isom̃ia comesta abel: morte mori
emur: ł damel qui m̃titusẽ adu̾sum
nos Contempnebant aut̃ quia fece¬
rant subm̃sa absconditum introtũ ⁊

Expanded text:
dixeritis mihi, quis est qui comedat impensas has, moriemini. Si autem ostenderitis quoniam Bel comedat haec, morietur Daniel, quia blasphemavit in Bel. Et dixit Darunt sacerdotes Bel: Ecce nos egredimur foras, et tu, rex, pone escas, et vinum misce, et claude ostium, et signa annulo tuo: et cum ingressus fueris mane, nisi inveneris omnia comesta a Bel, moriamur, vel Daniel qui mentitus est adversum nos. Contemnebant autem, quia fecerant sub mensa absconditum introitum,
Abbreviated transcription (Latin):
gressi sunt illi ⁊ rex posuit cibos ante
bel: p̃cepit daniel pueris suis. ⁊ attu¬
uit coram rege. Et eg̾ssi clauserunt o-¬
stium. ⁊ signantes anulo regis abier̃t.
acerdotes aut̃ ing̃ssi s̃ nocte iuxta cõ¬
suecudinẽ suã. ⁊uxores ⁊ filii eoꝵ ⁊ come¬
derunt om̃ia ⁊biberunt. Surrexert̃
rex sũmo diluculo. ⁊ daniel cumeo. et
rex ait. S alua ne sunt signa daniel:
Qui respondit. Salua rex. Statimq
cũ aꝑuissent ostium. intuitus ẽ rex

Expanded text:
gressi sunt illi; et rex posuit cibos ante Bel: praecepit Daniel pueris suis, et attum templum coram rege: et egressi clauserunt ostium: et signantes annulo regis abierunt. Sacerdotes autem ingressi sunt nocte juxta consuetudinem suam, et uxores, et filii eorum: et comederunt omnia, et biberunt. Surrexit autem rex primo diluculo, et Daniel cum eo. Et ait rex: Salvane sunt signacula, Daniel? Qui respondit: Salva, rex. Statimque cum aperuisset ostium, intuitus rex
Abbreviated transcription (Latin):
gnuisesbel. ⁊ne apudte dolus quisqͣ
⁊ risit daniel ⁊ tenuit regem ne ingrede¬
retur intro ⁊ dixit. Ecce pauim̃tum
app̃hendit rex sacerdotes ⁊uxores ⁊ fi¬
lios eoꝵ ⁊ ostenderunt ei abscondita o¬
stiola ꝑque ingrediebantur ⁊ consu¬
mebant q̃ erant suꝑm̃sam. Occidit
gͦ illos rex ⁊ bel tradidit inpotestatem
danieli. qui subu̾tit eũ itemplũ eius.
Et erat draco magnus in illoloco. ⁊ cole¬
bant eũ babylonir:⁊ dixit rex danieli.
Ecce nunc ñ potesdicere qd̃ iste ñ sit
d̃s uiuens. adoragͦ eum Dixitq dam¬
ebiste nẽds̃ uiuens. Tuaut̃ rex da
mͥpotestatem:⁊ int̾ficiam draconem.
absq gladio ⁊ fuste. ⁊ ait rex. D otibi.

Expanded text:
n est apud te dolus quisquam. Et risit Daniel: et tenuit regem ne ingrederetur intro: et dixit: Ecce pavimentum, apprehendit sacerdotes, et uxores, et filios eorum, et ostenderunt ei abscondita ostiola, per quae ingrediebantur, et consumebant quae erant super mensam. Occidit ergo illos rex, et tradidit Bel in potestatem Danielis, qui subvertit eum et templum ejus. Et erat draco magnus in loco illo, et colebant eum Babylonii. Et dixit rex Danieli: Ecce nunc non potes dicere quia non sit iste Deus vivens: adora ergo eum. Dixitque Dae est Deus vivens: tu autem, rex, da mihi potestatem, et interficiam draconem absque gladio et fuste. Et ait rex: Do tibi.
Abbreviated transcription (Latin):
sole nec uelociũ esse cursum¬
nec fort᷑ium bellium. nec sa¬
pientũ paneͣm nec doctoꝵ
duucias. nec artificum gra¬
ciam. Sed tp̃s caluq in oĩ¬
bus nescit hõ finẽ uui slic̃
pͣisces ca̾p ͣsunt᷑ hamo ⁊ sic̃ a¬
ues conp̾hendunt᷑ laq̃o: sic
capunt᷑ hoiẽs pͥpr nal o  c̃e¬

Expanded text:
e nec velocium esse cursumnec fortium bellum, nec sapientium panem, nec doctorum divitias, nec artificum gratiam, sed tempus casumque in omnibus. Nescit homo finem suum. Sed sicut pisces capiuntur hamo, et sicut aves comprehenduntur laqueo; sic capiuntur homines
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ĩdoctã eloquentia uer¬
berat aures. & corda sub¬
iectoꝵ q ubi non st̃ doc¬
ti p̃dicatores fraustra ad
audiendum confluunt

Expanded text:
 indocta eloquentia verberat aures ac corda subjectorum, quia ubi non sunt docti praedicatores, frustra ad audiendum confluit
Abbreviated transcription (Latin):
¶Inore stulti uir¬
uaniloqͥum humi¬
les qͦs decipiunt
affligunt. S hii ꝑ
doctrinã sapienti¬
um ne decipiant᷑
se muniunt.

Expanded text:
In ore stultivaniloquium humiles, quos despiciunt, affligunt; sed hi per doctrinam sapientium, ne decipiantur, se muniunt.
Abbreviated transcription (Latin):
stulticiã q mimi st̾ ł
istryones uł huiꝰmodi
non ut instruendo cor¬
rigat amat. s ut faci¬
endo deteriores effici¬
at. licet sapiens uide¬
boni sine filiis obeu̾t.¬

Expanded text:
stultitiam, quia mimi sunt, vel histriones, vel hujusmodi, non ut instruendo corrigat, amat, sed ut favendo, deteriores efficiat: licet sapiens videboni sine filiis obeunt
Abbreviated transcription (Latin):
Tantũ distat in¬
ter sapientẽ &
stultũ: ut hic ali¬
qñ ꝓfectu erudi¬
tionis ad eũ qͥ
se docuerat do¬
cendũ ꝑueniat.
ille net arguit᷑¬
um. Iussa dn̾ica
impinguabit᷑. q
ꝑfecta suꝑnoꝵ dul¬
cedine reficiet᷑.
Unde sicut ad.⁊
piis ꝓ dño labo¬
rib ĩ sudant. ĩ¬
marcessibili co¬
rona dñabunt᷑.¬

Expanded text:
Tantum distat inter sapientem et stultum, ut hic aliquando profectu eruditionis ad eum qui se docuerat, docendum perveniat ille, nec cum arguitum jussa dominica impinguabitur, quia perfecta supernorum dulcedine reficietur; unde: Sicut adipe piis pro Domino laboribus insudant, immarcescibili corona donabunt
Abbreviated transcription (Latin):
NQui cũ sa.¬
plex aut rus¬
ticus qͥ archa¬
hendere neqͥt
si cñ exempla
sapientiũ ui¬
uendo sectan¬
tur iure int̾
sapientes nu¬
merabit᷑

Expanded text:
Qui cum sapplex aut rusticus, qui arcaehendere nequit, si tamen exempla sapientum vivendo sectatur, jure inter sapientes numerabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
pessimoꝵ q ai̾e cius desideriũ
eo tendit. quãuis nesciat ut cũ
priorib iniustis et̾nȩ mortis car¬
cere claudatur. uerũ qr tales
uident incurrunt. dicit econtra
rant ĩ fururo ꝑ¬
cipient.
NNõ sic uult oc¬
cultari ut dura.
s oĩno deleatur.
ẽ natura ire. ut
ꝓlata mag̾ fer¬
ueat. occultata
languescit᷑.

Expanded text:
pessimorum, quia omne desiderium ejus eo tendit, quamvis ipso nesciente, ut cum prioribus injustis aeternae mortis carcere claudatur. Verum, quia tales ident incurrunt, rant in futuro percipient.non sic vult occultari, ut duret, sed omnino deleatur; est enim natura irae ut prolata, magis ferveat; occultata, languescat.
Abbreviated transcription (Latin):
nam fidi catholice pru¬
dens qͥsq dũ catheeri at
facilius percipit. ꝙͣ. heti¬
nunquam prorsus ĩue
sapĩam ꝙͣ quexit nõ in¬

Expanded text:
nam fidei catholicae prudens quisque dum catechizatur, facile percipit, quam haeretinunquam prorsus invensapientiam quam quaerit non
Abbreviated transcription (Latin):
leua stamus. at cũ ea
ꝓ amore celestiũ salubͥ¬
cipimꝰ lanã agni i̾ma¬
culati de colo ĩfusum
de leua ĩdext̾am thici¬
mus. qͥ de donis nr̃isal¬

Expanded text:
estamus. At cum in ea pro amore coelestium salubrjam lanam Agni immaculati de colo in fusum, de laeva in dexteram trajicimus, quia de donis nostri Re
Abbreviated transcription (Latin):
uidonem fe¬
cit & uendidit.
& cingulũ. tͣ¬
didit chana¬
neo. ayn. For¬
titudo & de¬
cor indumen¬
tum eius. &
ridebit in die
nouissimo. Phe
Os suuͣ aꝑuit
Sapĩa & lexcle¬
mentiȩ in lun¬
gua eiꝰ Sad̾son¬
siderauit semi¬
cas domus
sue & pane

Expanded text:
donem fecit et vendidit et cingulum tradidit Chananeo ain fortitudo et decor indumentum eius et ridebit in die novissimo phe os suum aperuit sapientiae et lex clementiae in lingua eius sade considerat semitas domus suae et pane
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ g̾men radicum int̾ra dimitite: et
iunciatur ferro et ereinherbis foris. et
rore celi consꝑgatur. ⁊ cum feris sit pa¬
bulũ eius: donec .uii. tempora ꝯmutẽ¬
tur suꝑ eam: hec int̾pretatio sententie¬

Expanded text:
tamen germen radicum ejus in terra dimittite, et vinciatur ferro et aere in herbis foris, et rore coeli conspergatur, et cum feris sit pabulum ejus, donec septem tempora commutentur super eum. Haec est interpretatio sententi
Abbreviated transcription (Latin):
interp̾tationem narra festinus.qr õs
sapientes regnimei neq̃unt solutionẽ
edicere mͥTu aut̃ potes. quia sp̃c d̾oꝵ
cepit intra semetip̃m tacitus cogitare q̃i
hora una. ⁊ cogitationes eiꝰ conturbabãt

Expanded text:
interpretationem narra festinus: quia omnes sapientes regni mei non queunt solutionem edicere mihi: Tu autem potes, quia spiritus dcoepit intra semetipsum tacitus cogitare quasi hora una: et cogitationes ejus conturbab
Abbreviated transcription (Latin):
ex quo damieli sompniũ
reuelatumẽ usq ad con¬
sumationem mundi.
statua que uidetur cõ¬
terendaẽ.

Expanded text:
e, quo Danieli somnium revelatum est, usque ad consummationem mundi. statuaque quae cernitur, conterenda
Abbreviated transcription (Latin):
ret om̃ia hec. P orro quia uidisti
pedũ ⁊ digitoꝵ. partem testeam
siguli. ⁊ partem ferream. regnum
diuisum erit. Quodtam de plã¬
tario ferriorietur. scđmquodui¬
disti ferrum mixtũ teste iluto.⁊
digitos pedum ex parte ferreos
⁊ ex parte fictiles. ex parte regnũ
erit solidũ. ⁊ ex parte coniͥtum.
Quia aut̃ iudistiferrũ mixtum¬
teste ex luto: comiscebuntur q̃d̾
humano semine. s ñ adherebt

Expanded text:
et conteret porro quia vidisti pedum et digitorum partem testae figuli et partem ferream regnum divisum erit quod tamen de plantario ferri orietur secundum quod vidisti ferrum mixtum testae ex luto et digitos pedum ex parte ferreos et ex parte fictiles ex parte regnum erit solidum et ex parte contritum quia autem vidisti ferrum mixtumtestae ex luto commiscebuntur quidem humano semine sed non adherebunt
Abbreviated transcription (Latin):
rat. Uictus gͦ anthiocus
intra taurum regnare
uissus ẽ. ⁊ iñ fugit. ad opi¬
am ⁊ sasam. ⁊ ultinas re¬
gni sui penetrauit adur¬
bes cumq adu̾sus elue¬
os pugnaret: cum omi

Expanded text:
ria. Victus ergo Antiochus, intra Taurum regnare jussus est, et inde fugit ad Apamiam, ac Susam, et ultimas regni sui penetravit urbes. Cumque adversum Elimaeos pugnaret, cum omni
Abbreviated transcription (Latin):
theodotr obtinuisset sy¬
riam. que ꝑ successionem
tam aregib egipti tene¬
cis artib quib inserture di¬
cebatur. ut ultro egiptiis bel¬
¶ Adu̾sum anthicũ magnũ
quẽ nunc regem aquilo
enĩ locus: pro qualitate
loci: alt̾i ad austrum: al¬
teri ad aquilonem. y̾bi
riis ad austrum ẽ.¬

Expanded text:
Theodotii obtinuisset Syriam, quae per successionem jam a regibus Aegypti tenecis artibus, quibus inservire dicebatur, ut ultro Aegyptiis bel adversus Antiochum Magnum, quem nunc regem Aquilonem enim locus pro qualitate regionis, alteri ad Austrum, alteri ad Aquilonem situs riis ad austrum e
Abbreviated transcription (Latin):
lum deletaẽ. neq urbiᷤᷤ
neq templiullum re¬
manet uestigiũ. sub
occasionegͥ ome. ponti¬
ficis: infinita uideoꝵ.¬

Expanded text:
ue deleta est: et neque urbis, neque templi, ullum restat vestigium. Sub occasione ergo Oniae Pontificis, infinita
Abbreviated transcription (Latin):
nantib contra se magno
anthioco ⁊ ducib ptolome¬
contraria studia scinde¬
batur. aliis anthioco a¬
liis ptolomeo fauentib.
deuiq omias sac̾dos. as¬
fugit inegiptũ. ⁊ apto¬
lomeo honorifice suscep¬
tiss. accepit regionẽ que
olio poleos uocabatur.⁊
concedente rege templũ

Expanded text:
nantibus contra se Magno Antiocho et ducibus Ptolemaecontraria studia scindebatur: Aliis Antiocho, aliis Ptolemaeo faventibus. Denique Onias sacerdos ast in Aegyptum, et a Ptolemaeo honorifice susceptus, accepit eam regionem quae Heliopoleos vocabatur, et, concedente rege, templum
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ sacram̃toisto ⁊ ñꝑirent
daniel ⁊ socii euscumcet̾is sa¬
pientib babylonis. Tunc
nomendm̃i benedictum a
seculo ⁊usq in seculum qr

Expanded text:
 sacramento isto, et non perirent Daniel et socii ejus cum caeteris sapientibus Babylonis. Tunc nomen Dei benedictum a saeculo et usque in saeculum: q
Abbreviated transcription (Latin):
uisio unaputatur
ꝙẏri regis ꝑsarum.
apparuit cdanielu s
iuxta hebraicam iu̾¬
tatem seꝑata sunt.
q̃ secuntur. ⁊ scpta or¬
dine p̃postero. de cuiꝰ
causa supradictumẽ.¬

Expanded text:
i una putatur Cyri Regis Persarum apparuit Danieli. Porro juxta Hebraicam veritatem, separata sunt quae sequuntur, et scripta ordine praepostero. De cujus causis supra dixim
Abbreviated transcription (Latin):
¶Aũsio et ꝓsperitas ꝑdit cũ ãti
nichil sustin̾e̾ uidet᷑ aduersi. s
ut iob ait. ducunt ĩ bonis dies
suos et inpuncto ad ĩfernum
descenderunt.

Expanded text:
Aversio et prosperitas perdit, cum a timnihil sustinere videtur adversi. Sed ut Job ait: Ducunt in bonis dies suos, et in puncto ad infernum descendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sapientem in hac uita qui non possit sa¬
pientior esse. etiam dictis minoꝵ. Audi¬
uit regina saba salomonẽ. minor maiorẽ
et sapientior redit. Audiuit moyses socrũ
multo inferiorem. et sapientior factus est.
¶Dixit audiens sa. ⁊ c̃. dicit econtrario destul¬
tis qͥa sapientiam recti doginatis et doctri¬
nam .i. disciplinam uł pure̾ ꝯuersationis ñ
m̾ non assecuntur sed etiam nosse contendut᷑:¬

Expanded text:
sapientem in hac vita, qui non possit sapientior esse etiam dictis minorum. Audivit regina Saba Salomonem minor majorem, et sapientior rediit. Audivit Moyses socerum multo inferiorem, et sapientior factus est. disceret actus. Dicit e contrario de stultis quod sapientiam recti dogmatis et disciplinam purae conversationis non modo non assequantur, sed et nosse contemnant
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiȩ uł scĩe est amicalis. qͥ ꝑfectionẽ
sapientiȩ conmittat᷑. Serulis principium
sapientię. quia qui post errata sapere in¬
ne uł in modico ocłos amantissimi patris
offendat. utq in futuro cessabit. cabitas ñ
quam exeider.
Saudi fili. Hactenꝰ ꝓuerbialiter de utraq ꝑ

Expanded text:
entiae est, et amicabilis qui perfectionem sapientiae comitatur. Servilis principium sapientiae est, quia qui post errata sapere inne vel in modico oculos amantissimi patris offendat; uterque in futuro cessabit, charitas vero nunquam excidet. ui, etc. Hactenus proverbialiter de utraque p
Abbreviated transcription (Latin):
mea quia uocaui et remi¬
istis Extendi manum¬
meam et non fuit qui as¬
piceret desperistis omne¬
consilium meum. et incre-¬
pationes meas necglexistis.

Expanded text:
 Quia uocaui et renuistis, extendi manummeam, et non fuit, qui aspiceret. Despexistis omnconsilium meum et incpationes meas neglexistis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ sententia ab arioch pͥncipe mi¬
litie regis qui ingressus suerat ad
int̾ficiendos sapientes babilonis.
Et int̾rogauit eũ qui arege potesta¬
tem acceꝑat. qͣm obcãm tamcru¬
delis sententia a facie regis eẽt eg̾s
tempus daret ei ad absolutionem. ut sa¬
indicandam regi⁊ ing̾ssus ẽ domũ
suã.ananieq uinisaeli. atarie soci

Expanded text:
ncipe militiae regis, qui egressus fuerat ad interficiendos sapientes Babylonis. Et interrogavit eum, qui a rege potestatem acceperat, quam ob causam tam crudelis sententia a facie regis esset egretempus daret sibi ad solutionem indicandam regi. Et ingressus est domum suam, Ananiaeque, Misaeli et Azari
Abbreviated transcription (Latin):
perfectio uirtu¬
tum ⁊ ⁊̃ hac ui¬
ta ut caste ti¬
uirtutũ in fu¬
turo. ut duuci¬
as ꝓmisse h̾edi¬
tatis regni celes¬
ꝑcipiamus et̾¬
nam

Expanded text:
perfectio virtutum est in hac vita, ut caste tivirtutum in futuro, ut divitias promissae haereditatis, regni coelesrecipiamus aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
at diuicias suas dabit᷑ ipse di¬
aurẽ tuã & audi uerba sapien¬
tium appone aut̃ cor ad doctri¬
nam meã q̃ pulch eritt cuser¬
uauis eam ĩ uentie tuo. & r̾e¬

Expanded text:
at divitias suas, dabit ipse diaurem tuam, et audi verba sapientium: appone autem cor ad doctrinam meam. Quae pulchra erris eam in ventre
Abbreviated transcription (Latin):
fiducie eiꝰ. Qui custodit os
suum ⁊ linguã suã: custo¬
dit ab angustiis aiãm suã.
suꝑbus ⁊ arrogans uocat᷑
ĩ doctus. qͥ in ira operat᷑ su¬
ꝑbiam. Hesideria occidũt
manꝰ eiꝰ operari. tota ꝯcu
piscit & desiderat. qͥ aut̃
iustꝰ ẽ tribuet & nõ cessabit.

Expanded text:
t os suum, et linguam suam, custodit ab angustiis animam suam. Superbus et arrogans vocatur indoctus, qui in ira operatur superbiam. Desideria occidunt manus ejus operari; Tota die concupiscit et desiderat: qui autem justus est, tribuet, et non cessabit.
Abbreviated transcription (Latin):
piger ad bona
fidem quã corde te¬
rimat. timeo ad ex¬
ercenda uirtutũ ope¬
ra in publicu ꝓdire
ne forte meł antiqͥ
hostis adu̾sitas gra¬

Expanded text:
pera bona fidem quam corde terimat. Timeo ad exercendas virtutum actiones in publicum progredi, ne forte me vel antiqui hostis adversitas gra
Abbreviated transcription (Latin):
pius corde erat quãius
ipso dnõ redarguere nolu
piciente se dnõ mox pe¬
nitendo correrit qd̾ negan¬
do deliqͥt.

Expanded text:
impius corde erat, quamvis ipso Domino se redarguente, noluipiciente se Domino, mox poenitendo correxit, quod negando deliquit.
Abbreviated transcription (Latin):
cipem p̾liari egreditur. g̾corum sͥ
to causa: ereptionullius resistebat.
iusti dep̾cantis ereptionem ppłi
exigit eidem eiusdem mͥ ppłi adhuc
quia mereri ueniam. tam longa
opp̾ssorum captiuitas poterat.

Expanded text:
cipem praelietur egreditur, Graecorum sibi to causa ereptioni illius resistebat. justi deprecantis ereptionem populi exigit, ejusdem tamen populi adhuc quia mereri quidem veniam tam longa oppressorum captivitas poterat,
Abbreviated transcription (Latin):
tur. qui semꝑ conspectuuũ¬
tatis assistunt : S quia c̾ta
angłoꝵ mnist̾i̾a dispensandiᷤᷤ
singuũs quibq gentib p̃
lata sunt. cum subiectoꝵ. mo¬
sim p̾positorum sp̃uum opẽ
mentur: ip̃i qui p̃sunt sp̃c
contra se uenire referuntur.
Inamq angłs qui dauie¬
li loquebatur captuuis is¬
raelitici ppłs in ꝑside con¬
stitutis prelatus agnoscit᷑
Michaes aut̃ eoꝵ quiex ea¬
nieli dicitur. Nemo est ad

Expanded text:
tur, qui semper conspectui veritatis assistunt? Sed quia certa angelorum ministeria dispensandis sinaelata sunt, cum subjectorum mosim praepositorum spirituum opem merentur, ipsi qui praesunt spiritus contra se venire referuntur. Is namque angelus, qui Danieli loquebatur, captivis Israelitici populi in Perside constitutis praelatus agnoscitur: Michael autem eorum qui ex eanieli dicitur: Nemo est ad
Abbreviated transcription (Latin):
q suꝑatis uictaq grecia: tebisq
suꝑatis: transunt in asiam ⁊ fuga¬
tis darii ducib urbem sardis ce¬
pit. posteaq capta india: ⁊ urbe

Expanded text:
sque superatis, victa Graecia Thebisque subversis, transivit in Asiam: et fugatis Darii ducibus, urbem Sardis cepit: posteaque capta India, et urbe
Abbreviated transcription (Latin):
eleopatre filii. quoꝵ. auũ¬
side̾ntur. alexandrie ue
quoꝵ unus erat marcus.
publius lenas cũ eũ stan
um distulisset: orbem fe
natur ppło romano: re¬

Expanded text:
Cleopatrae filii, quorum avunsiderentur Alexandriae, quorum unus Marcus Popilius Lenas, cum eum sum distulisset, orbem fenatui et populo Romano, re
Abbreviated transcription (Latin):
biis melior ẽ par¬
ua acceptio cũ
iusticia qͣ mul¬
ta genimina cũ
iniquitate ele¬
gant᷑ iusticia. re¬
quiem ht. iniqͥ¬
tas laborem

Expanded text:
biis: Melior est parva acceptio cum justitia, quam multa genimina cum iniquitate . Eleganter justitia requiem habet, iniquitas laborem
Abbreviated transcription (Latin):
ticoꝵ. fertur ⁊ papãrethos iħu filii syrach liber.
⁊ aliuspseudo graphus qͥ sapientia salomonis in¬
scribitur. quoꝵ priorem hebraicum repperi. non
eccłasticumꝰ ut̾ apud latinos s parabolas prenota¬
tum cui iuncti erant eccłastes et cantitum can¬
citoꝵ. ut similitudinẽ salomonis nonsolum numo
libroꝵ s etiam materiaꝵ genere cocquaret. Sed̾s
apd̃ ẽbreos nusquam est. qd̾ et ipse stilus grecam e¬
logquentiam redolet. et nonnulli scriptoꝵ ueterũ
hc̃ esse uid̾i filonis affirmant. Sicut g̃ uidith ⁊ to¬
bi et machabeoꝵ libros legit quidẽ eõs eccła. s in¬
ter canonicas scriptures non recipit. Sic et hec du¬
o uolumina legat. ad edificationem plebis. non ad
auctoritatem eccłasticoꝵ dogmatum ꝯfirmandam.
sicui sane lxx. interpretum magis editio placet. ht̃
eam a nobis olẏm emendatam. neq enĩ sic noua
cudimus ut uẽtera destruamus. et tñ cum diligen¬
tissime legerit. sciat magis nr̃a scripta intelligi q̃

Expanded text:
icit. Fertur paranetos Jesu filii Sirac liber, et alius pseudographus, qui Sapientia Salomonis inscribitur, quorum priorem Hebraicum repEcclesiasticum, ut apud Latinos; sed Parabolas praenotatum, cui juncti erant Ecclesiastes et Canticum Canticorum, ut similitudinem Salomonis non solum librorum numero, sed etiam materiarum genere coaequaret. Secundus apud Hebraeos nusquam est, quia et ipse stylus Graecam eloquentiam redolet: et nonnulli scriptorum veterum hunc esse Judaei Philonis affirmant. Sicut ergo Judith, et Tobi, et Machabaeorum libros legit quidem Ecclesia, sed inter canonicas Scripturas non recipit: sic et haec duo volumina legat ad aedificationem plebis, non ad auctoritatem Ecclesiasticorum dogmatum confirmandam. Si cui sane Septuaginta Interpretum magis editio placet, habet eam a nobis olim emendatam. Neque enim sic nova cudimus, ut vetera destruamus. Et tamen cum diligentissime legerit, sciat magis nostra intelligi, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tit amor comentarios in osee. amos̃. ⁊ achariã.
malachiam. quos postitis scͥpsissẽ si licuisset p̃ua
licudine mittitis solatia sũptiuum notarios nrõs ⁊
librarios sustentantes ut uobis potissimum nos¬
trum desudet ĩgenium. Et ecce ex lacere freq̃ns
turba diu̾sa poscentiũ. quasi aut eqũ sit me uo¬

Expanded text:
 Zachariam. Malachiam, quos poscitis, scripsissem, si licuisset prae valetudine. Mittitis solatia sumptuum: notarios nostros et librarios sustentatis, ut vobis potissimum nostrum desudet ingenium. Et ecce ex latere frequens turba diversa poscentium: quasi aut aequum sit, me, vo
Abbreviated transcription (Latin):
pientia ⁊ fortitudinem
dedistimichi.⁊ nunc
ostendisti michi que
rogauimus te. quia ser¬
monem regis aꝑiusti
nobis. Post hec dani¬
el ingressus ad arioch
quem constituerat
rex ut ꝑderet sapien¬
tes babylonis sic ei locu¬
tusẽ. S apientes baby

Expanded text:
pientiam et fortitudinem dedisti mihi et nunc ostendisti mihi quae rogavimus te quia sermonem regis aperuisti nobis post haec Danihel ingressus ad Arioch quem constituerat rex ut perderet sapientes Babylonis sic ei locutus est sapientes Baby
Abbreviated transcription (Latin):
intelligere xp̃m ñ
possit: Qͥd ħetico eis¬
dem habundare di¬
uiciis c̾ unitatẽ fi¬
d̾i in eis disc̾nere ne¬
q̃at: Qͥd malo cat¬
holico expedit di¬
di cũ sapiã pie ac¬
tionis hr̃e̾ neglex̾.¬

Expanded text:
intelligere non possit? Quid haeretico eisdem abundare divitiis, cum unitatem fidei in eis discere nequeat? Quid malo et catholico expedit didei, cum sapientiam piae actionis habere neglex
Abbreviated transcription (Latin):
pruis magist̾ esse
desiderat quã dis¬
cat stulticie nor¬
am ñ declinat
Qui iudicare ꝑx¬
qͣ. utriꝰq plene cau¬
sam nou̾it mor¬
dinare festinat
se dignũ confu¬
sione monstrat.

Expanded text:
prius magister esse desiderat, quam discat, stultitiae noxam non declinat. Qui judicare proxquam utriusque plene causam noverit, inordinate festinat, se dignum confusione monstrat.
Abbreviated transcription (Latin):
luce desperat
ex desperatione
s peccandi fre¬
na relarat. s ob¬
ꝓbrium future
dapnationis
nulla rõne eua¬
dit. ꝙ̃ nulla di¬
umi timoris me¬
moria cohibuit.
Saqua ꝓfunda¬
et c̃. Quia dñs
et apłi palã ut¬
usq testam̾ti sa¬
cramenta mun¬
do reserabant. de
quib subdit ⁊
torrens redim¬
dans fons sapĩę¬

Expanded text:
luce desperat, ex desperatione sibi peccandi frena relaxat; sed opprobrium futurae damnationis nulla ratione evadit, quem nulla divini timoris memoria cohibuit. qua profunda. Quia Dominus et apostoli palam utriusque Testamenti sacramenta mundo reserabant, de quibus subdit: Et torrens redundans fons sapie
Abbreviated transcription (Latin):
tus : qͥ cũ fr̾is sui an¬
mã suscipiat regen¬
dam. de suis głatur
actib. ⁊ nõ potiꝰ ei hu¬
mili conpassione qͥc¬
qͥd p᷑ auxilii salutariᷤ
inpendit.

Expanded text:
qui cum fratris sui animam suscipiat regendam, de suis gloriatur actibus, et non potius ei humili compassione quidquid potest auxilii salutaris impendit.
Abbreviated transcription (Latin):
brium. qua ꝓfund̾a uerba ex or᷑ e
iiiiri & torrens redundans fonͤ sapĩe¬
accipere ꝑsonam ĩmpii ĩ uidicio. ñ¬
labia stulti miscent se rixis & os eiꝰ
uirgia prouocat. os stuli conte nti¬
o ẽ. tabia ipsiꝰ ruiima aĩs eiꝰ. Uerba

Expanded text:
brium. Aqua profunda verba ex ore viri: et torrens redundans fons sapieAccipere personam impii non eLabia stulti miscent se rixis: et os ejus jurgia provocat. Os stulti contritio ejus: et labia ipsius, ruina animae ejus. Verba
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicator tiere suis audito¬
rib uias uite aperit: qͥ ex¬
ercet ipse qd̾ p̾dicat. qͥa a¬
morẽ uerbi qͦ alios crudit
fixũ incorde possidet. nͦ
tam memoria retentũ ꝗͣ.
collectũ gremio semen iac
tionis didicerint q̃ di
loq̃ntiã ꝓsunt amanti¬
b & faue̾ntib suauit᷑¬

Expanded text:
praedicator vere suis auditoribus vitae vias aperit, qui exercet ipse quae praedicat; qui amorem verbi, quo alios erudit, fixo in corde possidet, nec tantum memoria retentum, quasi collectum gremio semen jacttionis didicerint, eademloquentiam possunt amantibus et faventibus suavit
Abbreviated transcription (Latin):
clause insigti contineꝵt᷑. diuini aut̃: iudiciix cuiꝰ elata¬
palmã teneat sic hoĩum facta ĩ p̃senti qͥdẽ uitg. latẽt
mus plena uictimis cu iurgio.
seiu sapiens dñabitur. stultis f¬
liis & int̾ fr̃s heditatem diuidet.
Sicut igne ꝓbatur argentũ ⁊ aurũ
camino: ita corda ꝓbat dñs. mal
obedit lingue iniq & fallax obtẽ

Expanded text:
clausae in sinum continentur, divini autem est judicis, cupalmam teneat; sic hominum facta in praesenti quidem vita patent mus plena uictimis cum iurgio. s sapiens dominabitur filiis stultis et inter fratres hereditatem diuidet. sicut igne probatur argentum et aurum camino, ita corda probat dominus. malus oboedit linguae iniquae, et fallax ob
Abbreviated transcription (Latin):
pe faciliꝰ fit quã he¬
reticum ad fidem
rectũ reuocare. uł
catholicũ pͣne agen¬
tem ad bonũ opꝰ re-¬
duce.¬

Expanded text:
pe facilius fit, quam haereticum ad fidem rectam revocare, vel catholicum prave agentem ad bonum opus reduce
Abbreviated transcription (Latin):
hauri magrii. & ĩsaciabiles. Meliꝰ¬
ẽ uocare adholera cũ caritate qͣm¬
ad uitulũ saginatũ cũ odio. uir
iracundus ꝓuocat riras. qͥ paciens¬
ẽ imitigat suscitatas. ter pigro¬
rum quasi spes spinaꝵ uia uis
toꝵ absq offendiculo. filius sapiens
letificat patrem & stultus hõ des¬

Expanded text:
auri magni et insatiabiles. melist uocari ad holera cum caritate qad uitulum saginatum cum odio. uir iracundus prouocat rixas: qui patientigat suscitatas. iter pigrorum quasi saepes spinarum: uia rum absque offendiculo. filius sapiens laetificat patrem: et stultus homo des
Abbreviated transcription (Latin):
Sebullit stulticiã
scͥpturam ꝑuerten¬
do suos sensꝰ aucto¬
ritati p̾ferendo. E¬
qͥ fatui philosoph.
ut porphiriꝰ. & iu¬
doctores stulticie
fluenta fundebat.
muminis ⁊ docuerit
sic hoĩes. ininimꝰ :
in regno celoꝵ. tali¬
b tñ si correati fue¬
rint patet reditꝰ ad
ueniam. Si ã incre¬
pationes ñ recepert̃:
om̃ino morientur.

Expanded text:
Ebullit stultitiam. Scripturam pervertendo, suos sensus auctoritati praeponendo; velut fatui philosophi, ut Porphyrius, et Judoctores stultitiae suae fluenta fundebant. minimis, et docuerit sic homines, minimus est in regno coelorum. Talibus tamen, si correcti fuerint, patet reditus ad veniam: si autem increpationes non receperint, omnino morientur.
Abbreviated transcription (Latin):
fodit malũ & in labiis eiꝰ ignis
ardescit. Nõ peruersꝰ suscitat
lites. & u̾bosus separat pͥncipes
uir iniqus lactat amicũ suum
&ducit eum per uiã nõ bonã.
Qui atronitis ocłis cogitat pra¬
ua mor dens labia sua perficit
malum. Cor ona dignitatis
senectus q̃ in uiis iusticie repe¬
riet᷑. Melior ẽ paciẽs uiro fort

Expanded text:
is ardescit. Homo perversus suscitat lites: et verbosus separat principes. Vir iniquus lactat amicum suum: et ducit eum per viam non bonam. Qui attonitis oculis cogitat prava, mordens labia sua perficit malum. Corona dignitatis senectus, quae in viis justitiae reperietur. Melior est patiens viro forti:
Abbreviated transcription (Latin):
Ianima laboran
a litt̾am q expul¬
sus de paradyso
hõ cotidianum
laborem ne defi¬
ilium longũ cũ
labore sufferat. ⁊
ĩ sudore uultꝰ su

Expanded text:
antis laborat uxta litteram, quia expulsus de paradiso homo quotidianum laborem, ne defiilium longum cum labore sufferat, et in sudore vultus
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m complentur ebdomades.lxx.
uixta lunarem hebreoꝵ supputãtionẽ
quunenses ñ uxta solis. s iuxta lune
cursum numerant. Nam a. o⁊ .xu. an
agebat. ⁊ erat octogesime ⁊ t̾cie olimpia¬
dis annusquartus usq ad ducentesi¬

Expanded text:
Christum, complentur hebdomades LXX juxta lunarem Hebraeorum subputationem, qui menses non juxta solis, sed juxta lunae cursum numerant. Nam a centesimo etannum, et erat octuagesimae et tertiae Olympiadis annus quartus, usque ad ducentesi
Abbreviated transcription (Latin):
nice. aprolatione sermonis responde¬
re me tibi hec. Uñ: apͥmo anno darii
debenis computare. tunc enĩ hanc ui
sionem uidit damel. yideamus gͥ quo¬
mͦ anni impleantur usq ad aduentũ
xͥ darius regnauit annis .xuiii. artha¬
xerses .xbi. ochus qui ⁊ eẏrus annis
xxiiii. argus anno nno. alius darius
qui ⁊ melas .xxi. alexander macedo:
annis .xii. post eum̃ regnauit sother.¬
in alexandria: annis.xxxu. cui fucce¬
dens philadelphus: regnauit annis
eu̾getes . xxu. annis. dem̃ philopater.
Mxt .uii. post huno epiphanes .xxiiii.
opatra annis xx. ⁊ mensib .ui. Item
cleopatra cogregnauit augusto: an¬
nis .xii. pͦ cleopatram augustus: an¬
nis xliii. imꝑauit. Namom̃s anniau¬
gusti fuerunt inmero. ly. uidemus
liqua tempora annoꝵ. indie natuta¬
tis xͥ in aunũ augusti xli. pꝰ mortem
eleopatre aui. cecc .xxxuii. ⁊ men¬
ses .ui. uñ implentur . lxii. ebdoma¬
des. ⁊ dimidia. que facuint annos. cc¬

Expanded text:
njice a prophetatione sermonis respondere me tibi? Hoc et a primo anno Darii debemus computare, quando hanc vidit visionem Danihel. Videamus anni quomodo impleantur usque ad adventum Christi. Darius regnavit annis XIX, Artaxerxes XL, Ochus qui et Cyrus annis XIV, Argus anno I, alius Darius qui et Melas annis XX, Alexander Macedo annis X. Post eum regnavit in Alexandria Soter annis XXXV, cui successit Philadelphus regnans annis ergetes, annis XXV. Deinde Philopator annis XVII. Post hunc Epiphanes, annis XXIIII. opatra annis XX, mensibus V. Item adhuc Cleopatra conregnavit Augusto annis XIII. Post Cieopatram Augustus aliis annis XLIII imperavit; nam omgusti fuerunt numero LVI. Videmus liqua tempora annorum in die nativitatis Christi in annum Augusti XLI post mortem Cleopatrae anni CCCCXXXVII, et menses V. Unde adimplentur LX hebdomades et dimidia
Abbreviated transcription (Latin):
.uii.⁊ dimidia. ebdomades que sunt:
sub diuise in abscisione pͥorum eb¬
domadarum: in quo actu sint imple¬
te. Post angustũ eiũ qui suꝑ uixit post
natiuitatem xͥ anniẜxu. efficiuntur
pu sui. debellauit iudeos ⁊ sunt an¬

Expanded text:
t dimidia hebdomades, quae sunt subdivisae in abscissione priorum hebdomadarum, in quo actu sint adimpletae. Post enim Augustum, qui supervixit post nativitatem Christi, anni XV efficiuntur:perii sui debellavit Judaeos, et fiunt an
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ uent᷑um dicit.ẜ quadragesimo do
minice passionis anno ita cum ppło ro¬
mano ciuitatem ⁊ scũarium dissipauit.
ut ñ remaneret lapis suꝑ sapidem. uñ
ꝑ anticipationem his p̾libatis: mox
ad exponendum ebdomade. qͣmob¬
mserat redit euentum. Confirma¬
bit aut̃ pactum .s. fid̾i. multis: ebdo¬
mas unae̾hec. ip̃a nouissima. ĩ qua
cesariserat. qñ inchoato xͥ baptismate
hostiarum purificatio. fidelib paula¬
tim uilescere cepit. Item ꝙ sequitur. in
templo erit ab hominatio desolationis

Expanded text:
quadragesimo anno dominicae passionis ita cum populo Romano civitatem et sanctuarium dissipavit, ut non remaneret lapis super lapidem. Verum his anticipationem prelibatis, mox ad exponendum ebdomadae, quam omiserat, redit eventum. « Confirmabit autem pactum multis ebdomada una, » hoc est ipsa novissima, in quaCaesaris erat, quando, inchoato Christi baptismate, hostiarum purificatio fidelibus paulatim vilescere coepit. Item quod sequitur: Et in templo erit abominatio desolationi
Abbreviated transcription (Latin):
quia hoc aplerisq lectorib ignorari ⁊ spe¬
cialegenus ebdomade flagitare: cogno¬
uimus falluntur enĩqui putant he
ẽ: deb̾et intelligi. s ad lune cursum stͥn¬
gi. sciendum sane ꝙ affricanus ebdo¬
c̾dimus. iuxta cronicam eusebii ꝑdu¬
xiinus ab eodem quo nosincipiens ex
eum passum credidit: putat completũ¬
eẽ.ponens annos regni ꝑsarum. cc .xxx.
macedonũ: coc. romanoꝵ. Ho. s diligens
lector: quid magis putau̾t seq̃ndum:

Expanded text:
quia hoc et a plerisque lectoribus ignorari, et speciale genus hebdomadae flagitare cognovimus. Falluntur enim qui putant Hebest debet intelligi, sed ad lunae cursum st. Sciendum sane quod Africanus hebdocredimus, juxta Chronicam Eusebii perduximus, ab eodem quo nos incipiens exoeum passum credit, putat esse completum, ponens annos regni Persarum CXV, Macedonum CCC, Romanorum LX. Sed diligens lector quod magis sequendum
Abbreviated transcription (Latin):
trauit ab eorestautari murõ ierłm
rit. ad eo .s. afinitimis gentib un¬
pugnatus ut structores singuli
gladio accuieti. una manu pug¬
nasse. alta murum recuꝑasse: nar¬
rentur. ab hoc gͥ tempore usq ad
xp̃m ducem ebdomades.ixx.
computantur. hoc ẽ anni duo¬
denoꝵ m̾smmlunariũ. coce xe
LxxU. si quid̃ ꝑse ap̃fato uicesi¬
mo anno regis archaxersis usq
ad mortem darii regnauerunt
annis .c.xuiii. ex hinc macedo¬
nes usq ad int̾itum cleopatre: an¬
decimum anm tyberii cesaris mo
narchiam tenuert̾. annis. lyui.
qui sunt simul ut diximus anni
tur cculis .x. noualib xxu. deci¬
⁊ quia singuliscͥculis embolismi
.uni. acc̾scunt. multiplica .xxu.

Expanded text:
travit ab eo restaurari muros Hierusalem, rit, adeo scilicet a finitimis gentibus impugnatus, ut structores singuli gladio renes accincti una manu pugnasse, altera murum recuperasse narrentur. Ab hoc ergo tempore usque ad Christum ducem hebdomadas LXX computa, hoc est, annos duodenorum mensium lunarium C: siquidem Persae a praefato vicesimo anno regis Artaxerxis usque ad mortem Darii regnaverunt annis CXVI. Ex hinc Macedones usque ad interitum Cleopatrae andecimum Tiberii Caesaris annum monarchiam tenuerunt annis LIX, qui sunt simul ut diximus anni tur cyclis decennovennalibus XXV. DeciEt quia singulis circulis embolismi VII accrescunt, multiplica XXV pe
Abbreviated transcription (Latin):
tem iam septuagesime ebdomade in¬
ebdomadas. s in fine ebdoma de.lxx.¬
possumus. seg̾gat acet̾is ebdomadis.
quia dehac erat plura relaturus. nã
ñ modo inpassione u̾m continuo ex
quo aioh̃e p̾dicari cepit negatus ẽ. qd̾¬

Expanded text:
tem jam septuagesimae hebdomadis inhebdomadas, sed in fine septuagepossumus, segregavit a ceteris, quia de hac erat plura relaturus. Nam n modo in passione, verum continue, ex quo a Iohanne predicari cepit, negatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
me foueã incidit. de qͣ
q multi nimis poti
uuln̾a ꝑtumorẽ acce¬
pert̾ q̃ nulla feca per¬
tulert̾. cui suffossio o¬
culoꝵ ꝙ ĩmoderatꝰ hau¬
stus uim ⁊ exterioris
interioris isus ingerit
in corde mulierẽ ꝯeu¬

Expanded text:
in foveam incidit, de quaquia multi nimis potati vulnera per tumorem acceperunt, quae nulla ferri causa pertulerunt. Cui suffossio oculorum? quia immoderatus haustus vini, et exterioris et interioris visus ingerit in corde, muliebrem se
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Non uetat bi¬
bere uinũ ad
necessitatẽ s
morari ertra
tp̃s ⁊ utilitatẽ
cuandis certa¬
re calicib.
qͥ potentes es¬
tis ad bibendũ
ri fortes ad mĩ¬
cendam ebrie¬
tatem.
ferunt.q uacantes potib &

Expanded text:
 Non vetat bibere vinum ad necessitatem, sed morari extra tempus et utilitatem cuandis certare calicibus, qui potentes estis ad bibendum iri fortes ad miscendam ebrietatem . VER
Abbreviated transcription (Latin):
qñ flauescit. cũ splenduerit
in uitro color eius. INgredit᷑
blande. sed in nouissimo
mor debit ut coluber. & sic̃
regulus uenena diffundet
Oculi mi uidebut etese¬
&e cor tuim loquetur ꝑuer

Expanded text:
 flavescit, cum splenduerit in vitro color ejus. Ingreditur blande, sed in novissimo mordebit ut coluber, et sicut regulus venena diffundet. Oculi tui videbunt ext cor tuum loquetur per
Abbreviated transcription (Latin):
ferno liberabis. Fili mi si sapiens
fu̾it animꝰ tuus. gaudebit tecũ cor¬
mei. &̃ erultabt̃ renes cu locuta
fiuint rectum labia tͦuaͣ Nõ emu¬
let᷑ cor tuũ pecc̃ores. s ĩ timore dñi
esto tota die. q habebis spͨem ĩ no¬
uissimo. ⁊ p̾stolatio tua nõ aufere¬
tur. Audi fili mi & esto sapnena. &
dirige ĩ uia auĩm tuũ. Noli esse ĩ
conuiuiis potatoꝵ nee ĩ cõmessa

Expanded text:
iens fuerit animus tuus gaudebit tecum cm et exultabunt renes mei cum locuta fuerint rectum labia tua non aemuletur cor tuum peccatores sed in timore Domini esto tota die quia habebis spem in novissimo et praestolatio tua non auferetur audi fili mi et esto sapiens et dirige in via animum tuum noli esse in conviviis potatorum nec in comesa
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis dormie̾s u̾bera¬
nentia mala nõ ꝓspi¬
eit. sic nec q̃ ꝑpetraue¬
tat. ut rursũ uina re¬
no torporis p̾ssus sen̾¬

Expanded text:
tudinis dormiens verberanentia mala non prospicit, sic nec quae perpetravetat, ut rursum vina reno torporis a sui
Abbreviated transcription (Latin):
se seruaueris. ⁊t̃ ⁊ aliis
p̾dica. ⁊ ĩ magna au¬
ditoꝵ ãplitudine di¬
uina eloquia iuxta u
dispensa.
rius late p̾dicationes
fundimꝰ. ⁊ tñ per eas
laudes humanas nõ
ambumus.
SSit uena. sit doctri¬
na tua. ⁊ q̃cunq nas¬
cuntur ex ea. ĩ benedic¬
tionẽ eccłe. ⁊ letare
cumea. cui ab ado¬
lescentia .i. ex qͦ cre¬
didisti coniunctuses.
Mamore cuis delectare
iugiter nõ uxorino
am̾ore ĩsistere docet.
ci unquam socieris.
ac parietũ obtegi. ñ
h̾etici sua molumina
posse celari. qr tene¬

Expanded text:
se servaveris, tunc et aliis praedica, et in magna auditorum amplitudine divina eloquia, juxta undispensa. rius late praedicationes fundimus, et tamen per eas laudes humanas non ambimus.Sit vena. Sit doctrina tua, et quaecunque nascuntur ex ea, in benedictione Ecclesiae; et laetare cum ea, cui ab adolescentia, id est ex quo credidisti, conjunctus es.amore illius delectare jugiter. Non uxorio operi semper insistere docet,  et meretrici unquam socieris. aut parietum obtegi: non haeretici sua volumina posse celari, quia tene
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ loca doctorẽ. in seq̃nte ã uacan¬
tem quelibet ut se gerere debe¬
at instruit. Dr᷑ .n. p̃ceptori si
ceperis. iã ligasti m̃tem apd̃ curã
sollicitudinis q̃ ante deerat illaq̃
dicando dice̾. teipsũ priꝰ necesse
÷ q̃ dix̾is custodire.
re ut auditore tuo salubritꝰ ĩsti¬
tuto ipse a sponsione uite eius
liber effugies. Uł certe qr damu¬
la mundũ natura animal ÷: ue¬
lox cursu. uisu acerrimuꝰ. Uñ ⁊¬
doreas nuncupat᷑. auis ã uolando
alta pet̾e ꝯsucuit c̾ ĩ docendis occu
tum penins tutꝰ eẽ satage. qͣtꝰ exple¬
to p̾dicandi negocio ad suꝑna trasuo¬
lare ⁊ celestis uite pascua m̾caris ĩ trare.

Expanded text:
periocha doctorem, in sequente vacantem quemlibet ut se gerere debeat instruit. Dicitur enim praeceptori, Siceperis, jam ligasti mentem apud curam sollicitudinis quae ante deerat. Illaquaedicando dicere te ipsum prius necesse est quae dixeris custodire. re, ut auditore tuo salubriter instituto ipse a sponsione vitae ejus liber reddaris. Et certe quia damula mundum natura est animal, velox cursu visuque acerrimum, undorcas nuncupatur. Avis autem volando alta petere consuevit: cum in docendis occuptum pennis fultus esse satage, quatenus expleto praedicandi negotio ad superna transvolare
Abbreviated transcription (Latin):
constringunt᷑. cũ incessabili aue¬
mento sue pͣuitatis intereunt. Q
tortitudo operũ maloꝵ tales libͥ
nectentes ñ aliud scͥbendo qͣm qͦ
se artius obligent agunt.

Expanded text:
constringuntur, cum incessabili augmento suae pravitatis intereunt, qui alis est et tortitudo operum malorum. Tales libri nectentes, non aliud scribendo quam quo se arctius obligent, agunt.
Abbreviated transcription (Latin):
defixisti apd̃ extraneũ
manũ tuã. illaqueatꝰ
uerbis oris tui. ⁊ captꝰ
propriis sermonib tu¬
is. Pac gͣ qd dico fili
mi & teͣmet ipsum libe¬
ra. q incidisti ĩ manũ
proximi tui. discurre¬
festina suscita amicũ¬
tuũ. Ne dedis sompnũ¬

Expanded text:
defixisti apud extraneum animam tuam. Illaqueatus es verbis oris tui et captus propriis sermonibus tuis. Fac ergo quod dico, fili  temetipsum libera, quia incidisti in manus proximi tui, discurrfestina, suscita animutuum, ne dederis somnu