comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
solamur adõ. qm̃ sicut suꝑ abundant
abundabit & consolatio nr̃a. Et iterum
Et spes nr̃a firma est ꝓuobis. scientes qm̃
sicut participes estis passionũ: sic & con¬
non isrł &e iacob & uidam ut in alus lo¬
cis scriptura cõmemorat. sed popłm dĩ:
zacharias ꝓpħa testatur dicens. Gaude
&e lȩtare filia sion: quia ego uenio & habi.¬
tabo inmedio tui dicit dñs. Et confugient
adte. Quo testimonio. ꝑspicue demon.¬
stratur gentes plurimas in popłm dĩ
esse uertendas. Et. hȩc dicit dñs missus
a dño. cui nomen omp̃s est. Et hoc notan.¬
dum. qđ non soluunt᷑ nr̃a peccata. nisi de
manu dni receꝑimꝰ ea. Nec idem est solui
peccata. atq dimitti. Cui enĩ dimittunt᷑
solutione indiget. audiens in euangłio.
confide filia dimittunt᷑ tibi peccata tua
Cui aut̃ soluuntur: ꝓpterea soluuntur
quia purgata sunt & soluta ꝑpoenas.
Iuxta historiam recepit ierłm de manu
dñi duplicia peccata sua. semel a babilonis.

Expanded text:
oniam sicut superabundant abundabit et consolatio nostra ; et iterum: Et spes nostra firma est pro vobis: scientes quoniam sicut participes estis passionum, sic et connon Israel, et Jacob et Juda, ut in aliis locis Scriptura commemorat, sed populum Dei, Zacharias Propheta testatur dicens: Gaude et laetare, filia Sion: quia ego veniam et habitabo in medio tui, dicit Dominus. Et confugient ad te . Quo testimonio perspicue demonstratur, gentes plurimas in populum Dei esse vertendas. Et haec dicit Dominus missus a Domino, cui nomen Omnipotens est. Et hoc notandum quod non solvantur peccata nostra, nisi de manu Domini receperimus ea. Nec idem est solvi peccata, atque dimitti. Cui enim dimittuntur, solutione non indiget, audiens in Evangelio: Confide, fili, dimittuntur tibi peccata tua . Cui autem solvuntur, propterea solvuntur, quiapurgata sunt et soluta per poenas. Juxta historiam recepit Jerusalem de manu Domini duplicia peccata sua; semel a Babyloniis,
Abbreviated transcription (Latin):
quid locuti sunt. & unde uenerunt. lli
adunum respondit altero p̃t̃misso. qũ
cum emfasi &e suꝑcilio legendũ est. de
terra longinqua uener̃ ad me de babiss¬
ne. quod quanto terra longior sit unde
uenerunt: tanto iste gloriosior ꝓpter
quẽ uener̃. Et uener̃t inquit adme: qu
debuerat dicere. uenerunt ad glorifi¬
candum dm̃ ꝓsigni magnitudine qt
uider̃t in domo tua: Et ille responde
ex parte uerũ. qđ omĩa uider̃ in dom
illius. nec fuit res quã non ostenderiu
inthesauris suis. Sed alterũ tacet deq
uerebat᷑ offensam. qđ ostenderit eis cuu¬
cta quȩ haberet in potestate sua. haudus¬

Expanded text:
quid locuti sint, et unde venerint? Ille quid locuti sint, et unde venerint? Ille ad unum respondit, altero praetermisso: quod cum ἐμφάσει, et supercilio legendum est: De terra longinqua venerunt ad me, de Babylone: quod quanto terra longior sit unde venerunt, tanto iste gloriosior propter quem venerint. Et venerunt, inquit, ad me; qui debuerat dicere, venerunt ad glorificandum Deum pro signi magnitudine, de viderunt in domo tua? Et ille respondit ex parte verum, quod omnia viderint in domo illius, nec fuerit res, quam non ostenderit eis in thesauris suis, sed alterum tacuit, de quo verebatur offensam: quod ostenderit eis cuncta, quae haberet in potestate sua: haud
Abbreviated transcription (Latin):
Iegredient᷑ ex te quos genueris tollent:
Icẽ erunt eunuchi in palatio regis babilo¬
Iuis. Et dix̃ ez echias adisaiam. Bonũ uer¬
Ibũ dñi qđ locutꝰ ÷. Et ait. E iat tantũ pax
& ueritas indieb meis. Tradunt hebrei.
yses pharaone summerso. & detibori ue¬
fecto sisara. & anna genito samuel ii
cõmonitum esse fragilitatis suȩ. ruri
post corporis sanitate &e signi magiitu¬
nẽ offerri aliam occasionẽ suꝑbiȩ. N
ut prudens & dĩ cultor uitare debur
nec monstrare alienigenis diuitias sus
quas dõ tribuente possederat. E&x quo u
legis quoq tropologiam discimus. non
mittendas margaritas ante porcos n
dandum sc̃m canib. Qui enĩ fidelis et
sp̃u. abscondit negotia. Et quicunq hi
fecerit: omĩs uirtus illius eneruatur
ꝑitq posteritas. & amisso uirili robu
inmuliebrẽ redigitur molitudium
Ingreditur gͦ isaias ad regẽ. & quasin¬
scius sciscitatur. Quid dixerunt un
isti. & unde uenerunt: Duo int̾rogat.

Expanded text:
ientur ex te, quos genueris, tollent: et erunt eunuchi in palatio regis Babylonis. Et dixit Ezechias ad Isaiam: Bonum verbum Domini quod locutus est. Et ait: Fiat tantum pax et veritas in diebus meis. Tradunt Hebraei Moyses Pharaone submerso , et Debbora interfecto Sisara , et Anna genito Samuele . Unde commonitum esse fragilitatis suae. Rursumque post corporis sanitatem, et signi magnitudinem offerri aliam occasionem superbiae, quam, ut prudens et Dei cultor, vitare debuerat; nec monstrare alienigenis divitias suas, quas, Deo tribuente, possederat. Ex quo juxta Leges quoque tropologiae discimus, non mittendas margaritas ante porcos, nec dandum sanctum canibus . Qui enim fidelis est spiritus, abscondit negotia; et quicumque hoc non fecerit, omnis virtus illius enervatur; peritque posteritas, et amisso virili robore, in muliebrem redigitur mollitudinem . Ingreditur ergo Isaias ad regem, et quasi nescius sciscitatur. Quid dixerunt viri isti, et unde venerunt? Duo interrogat,
Abbreviated transcription (Latin):
ad comburendũ. & omĩa quad rupedia na¬
non sufficient ad holocaustũ. & cunctȩ ql
quasi nichilũ sunt. & innichilũ reputatę
sunt ei. Ne quis putaret difficilẽ esse uoca¬
tionẽ gentium. & qđ omĩs caro uideret
salutare dĩ suꝑ montẽ excelsũ iubent᷑ asit
dere qui euangeli tant sion. & ipse dusu
niret infortitudine & redderet unicuiq
scđm opus suũ. instarq pastoris agnos fiu¬
ueret insinu. & foetas ipse portaret: deb¬
bitur illius magnitudo. qđ nichil ei im¬
sibile sit. & quia uniuersa condiderit a¬
torq sit omĩum: etiam hȩc quȩ cõparita¬

Expanded text:
uadrupedia non sufficiunt ad holocaustum, et cunctae gentes quasi nihili sunt, et in nihili reputatae sunt ei. Ne quis putaret difficilem esse vocationem gentium, et quod omnis caro videret salutare Dei; super montem excelsum juberent Al. evangelizat Sion; et ipse Dominus veniret in fortitudine, et redderet unicuique secundum opus suum; instarque pastoris agnos foveret in sinu, et foetas ipse portaret: describitur illius magnitudo, quod nihil ei impossibile sit; et qui universa condiderit, Creatorque sit omnium; etiam haec qu
Abbreviated transcription (Latin):
pou. magnitudinẽ ꝓ nichilo reputandam.
nauit ertendit cȩlos ce expandit eos. ut uel
hpra habitarent angeloꝵ. multitudines.
U subt homines morarent᷑. & quasi magnã
ationalib creaturis fecit domum: ipse ꝓqͣli¬
ct tempoꝵ principes constituit. siue secre¬
tor scrutatores. ut sint quasi non sint: &e
idices terrȩ uelut in anes fecit. ꝓ quo. lxͥx.
granstuler̃. terrã aut̃ quasi niclnlũ fecit.¬

Expanded text:
porum magnitudinem pro nihili reputandam. porum magnitudinem pro nihili reputandam. Qui autem extendit coelos et expandit eos: ut vel supra habitarent Angelorum multitudines, vel subter homines morarentur, et quasi magnam rationabilibus creaturis fecit domum: ipse pro qualitate temporum principes constituit, sive secretorum scrutatores, ut sint quasi non sint; et judices terrae velut inane fecit. Pro quo LXX transtulerunt, terram aut
Abbreviated transcription (Latin):
terrȩ. Ex quo nonnulli quasi punctũ &
globũ esse contendunt. & habitatores illi
quasi locustas. Si enim in toto orbe consiu¬
remꝰ uarias nationes. & ab oceano usq au
in quo congelascunt aquae. & succina pil-¬
chra concrescunt: omẽ in medio hominun
genus quasi locustashabitare cernimꝰ. Quis
gͥ suꝑbit terra ce cinis: Quia si cęlũ. immo
ut scripturarũ utamur. auctoritate cęlie¬
tenduntur quasi camera. siue ut in hebra
continetur quasi doch. de quo supra diaun¬
ꝓ quo septuaginta ibi saliuam interp̃tatis
& unum uerbũ. nunc sputũ. nunc aman
id est fornicẽ transtuler̃t. & tantã eoꝵ la¬
tudinẽ quasi tabernaculũ & papilionẽ u¬
quid miramur. si parua hominũ corpora
nicis. quod scilicet media pars & sperȩ &
terrȩ opiat. eum in hebraico ñ forricen
sa doch idest tenuissimum puluerẽ legamꝰ.
pquo saliua quȩ ꝓicitur in terrã & pulueri
ouuscetur &e deꝑit. ostendit uniuersã cor¬

Expanded text:
terrae: ex quo nonnulli quasi punctum et terrae: ex quo nonnulli quasi punctum et globum eam esse contendunt, et habitatores illius quasi locustas. Si enim in toto orbe consideremus varias nationes, et ab Oceano usque ad in quo congelascunt aquae, et succina pulchra concrescunt, omne in medio hominum genus quasi locustas habitare cernimus. Quid igitur superbit terra et cinis? quia coelum, immo ut Scripturarum utar auctoritate, coeli extenduntur, quasi camera; sive, ut in Hebraico continetur, quasi DOC, de quo supra diximus: pro quo LXX ibi salivam interpretati sunt: et unum verbum nunc sputum, nunc cameram, id est, fornicem transtulerunt; et tantam eorum latitudinem quasi tabernaculum et papilionem exquid miremur si parva hominum corpora nicis, quod scilicet media pars sphaerae terras operiat: cum in Hebraico non fornicem, sed DOC, id est, tenuissimum pulverem legerimus. Pro quo saliva quae projicitur in terram, et pulveri commiscetur, et deperit, ostendit universam cor
Abbreviated transcription (Latin):
& habitatores eiꝰ quasi locustas. Qui statu.¬
it quasi cameram cęlum. & ertendit qͣsi
Staber naculum ad habitandum. Quiat po¬
cipes regnare ꝓ nichilo. terrã aut qulsina¬
lum fecit. Si quidem non plantabuntilis
serentur nec solidabitur int̾ra radix cor
Flauit suꝑ eos &e arefacti sunt: &e tempstes
assumet illos quasi stipulam. Nunc gͦ ii
similastis me. & exęquabor eis dixit suctis¬
ẜ leuate sursum oculos ur̃os. & uidete quis a¬
dit hȩc omĩa. Qui educit uxta numeni
ornam̃tũ suũ: om̃s in nomine uocauit.a
multa gła &e in robore fortitudinis. mai¬
a te absconditum est. Abinitio inquit i¬
turali lege uos docui. & postea ꝑ moysa
seripta lege testatus sum qđ nichil essent
idola. & qđ creator mundi ipse esset as q
tantam molẽ t̾rȩ fundasset suꝑ marid.a
suꝑflumina collocasset eã. ut elementin
grauissimũ suꝑtenues aquas dei pendent
arbitrio. qui instar regis sedet suꝑgirumn

Expanded text:
et habitatores ejus quasi locustas. Qui statuet habitatores ejus quasi locustas. Qui statuit quasi cameram coelum, et extendit quasi tabernaculum ad habitandum. Qui dat principes regnare pro nihil, terram autem quasi nihili fecit. Siquidem non plantabuntur, neque serentur, nec solidabitur in terra radix eorum. Flavit super eos, et arefacti sunt, et tempestas assumet illos quasi stipulam. Nunc ergo cui assimilastis me? exaequabor eis? dixit Sanctus. Elevate sursum oculos vestros, et videte quis ostendit haec omnia. Qui educit juxta numerum ornatum suum, omnes in nomine vocabit, a multa gloria et in robore fortitudinis: nihil te latet. Ab initio, inquit, naturali lege vos docui, et postea per Moysen scripta Lege testatus sum, quid nihil esset idola, et quod Creator mundi ipse esset Deus, qui tantam molem terrae fundasset super maria, et super flumina collocasset eam: ut elementum gravissimum super tenues aquas Dei penderet arbitrio, qui instar regis sedet super gyrum
Abbreviated transcription (Latin):
firmentur ne moueantur & corruant.
non scitis: Nunquid ñ auditis: Nunquid
non annunciatũ est abinitio uobis: Nun¬
quid non intellexistis fundam̃ta terrę :¬
Qui sedet suꝑ girum terrę. & habitatores eiꝰ¬
sunt quasi locustȩ. Qui exrtendit uelut
nichilũ cȩlos. &e expandit eos sicut taber¬
naculum ad habitandum. Qui dat secre¬
tor scrutatores quasi non sint: iudices t̾rȩ
uelut in anes fecit. Equidem neq plantat᷑.
neq satus. neq radicatus in t̾ra truncus
eoꝵ. Repente flauit in eos & aruerunt. &e
turbo quasi stipulam auferet eos. Et cui
Iassimilastis me & adęquastis. dicit sanctꝰ:
creauit hȩc. Qui educit innumero militiam
eoꝵ. & om̃s ea nomine uocat. Prȩ multitu.¬
Idine fortitudinis & roboris uirtutisq eius.
Ineq unum reliquum fuit. Lax. Nonne sci.¬
Setis : Nonne audietis : Nonne annunciatũ
est uobis a principio: Nonne cognouistis
fundam̃ta terrȩ : Qui tenet girũ terrȩ.

Expanded text:
firmantur, ne moveantur, et corruant, firmantur, ne moveantur, et corruant, non scitis? nunquid non audistis? nunquid non annuntiatum est ab initio vobis? nunquid non intellexistis fundamenta terrae? m terrae: et habitatores ejus quasi locustae. Qui extendit velut nihilum coelos, et expandit eos sicut tabernaculum ad inhabitandum. Qui dat secretorum scrutatores quasi non sint: judices terrae velut inane fecit. Equidem neque plantatus, neque satus, neque radicatus in terra truncus eorum: repente flavit in eos et aruerunt, et turbo quasi stipulam auferet eos. Et cui assimilastis me et adaequastis? dicit Sanctus.ete quis creavit haec: qui educit in numero militiam eorum, et omnes ex nomine vocat. Prae multitudine fortitudinis et roboris, virtutisque ejus: neque unum reliquum fuit. LXX: Nonne scietis? nonne audietis? nonne annuntiatum est vobis a principio? Non cognovistis fundamenta terrae? Qui tenet gyrum terrae,
Abbreviated transcription (Latin):
nichili sint in conspectu eiꝰ. & quasi in ane
reputentur. sequentib docet. Cui simil ẽ
fecistis dm̃. aut quã imaginẽ ponetis ei¬
qui sp̃s est. & in omnib est ubicunq discur.¬
rit. & terram quasi pugillo continet : Simulq
irridet stulticiam nationum: qđ artife.x
siue faber aerarius. aut aurifea & argenta¬
rius dm̃n sibi faciant. & laminis clauisq com¬
pingant. ac fortit̾ statuant. ne uentoꝵ. fla¬
tib detrudatur. Qđq intulit. forte lignũ
Hȩc aut̃ dicit. ut idolis reꝑbatis euangelicȩ
doctrinȩ paret uiam. & omĩa praua diri-¬
gantur in rectum. exaltentur ualles &e hu¬
possumus dicere. quod increpent᷑ principes
hereticor. diuersa idola de corde suo fin¬
gentes. uel eloquii uenustate qđ interp̃¬
tatur argentum. uel splendore auri quod
refertur ad sensum. uel ligno imputribili
quȩ uiliora sunt doginata &e ꝑpetua pu-¬
tentur a fingentib. &e dialectica arte

Expanded text:
nihili sint in conspectu ejus, et quasi inane nihili sint in conspectu ejus, et quasi inane reputentur, sequentibus docet: Cui similem fecistis Deum: aut quam imaginem ponetis eiqui spiritus est, et in omnibus est, et ubique discurrit, et terram quasi pugillo continet? Simulque irridet stultitiam nationum, quod artifex sive faber aerarius, aut aurifex aut argentarius Deum sibi faciant, et laminis clavisque compingant ac fortiter statuant, ne ventorum flatibus detrudatur. Quodque intulit: forte lignum Haec autem dicit, ut idolis reprobatis, Evangelicae doctrinae paret viam, et omnia prava dirigantur in rectum; exaltentur valles, et colles hupossumus dicere, quod increpentur principes haereticorum diversa idola de corde suo fingentes, quae vel eloquii venustate quod interpretatur argentum, vel splendore auri, quod refertur ad sensum, vel ligno imputribili, quae viliora sunt dogmata et perpetua putantur a fingentibus, et dialectiea arte
Abbreviated transcription (Latin):
nes abstrahat abidolatria: aufert cerimo.¬
nias uictimarũ. & docet qđ omĩa ligna
libani & armenta quȩ in eo pascuntur.
holocaustis eius sufficere nequeant. Si aut̃
om̃s gentes sic sunt in conspectu illiꝰ quasi
non sint. & quasi nichili &e in ane repu¬¬
tantur. in omĩb aut̃ gentib & isrł est:
ergo & ipse sic est quãsi non sit. & in nichi¬
lum atq in ane reputat᷑. Hoc dicimꝰ. ut
frangatur eius suꝑbia. & cȩterarũ gentiũ
fecistis dm̃. aut quã imãginẽ ponetis ei:
Nunquid sculptile conflau̾it faber. aut
aurifex auro figurauit illud. & laminis
argenteis argentarius : Forte lignum
:ce imputribile elegit artifea sapiens. &¬
quęrit quomͦꝰ statuat simulachrũ qđ ñ
moueat᷑. Descripta dĩ magnitudine. &
potentia illius ex parte monstrata. gentib
quoq insulisq quasi stilla situlȩ &e mom̃to
staterȩ reputatis. ac puluere & hostiarum
cerimoniis refutatis: cur om̃s gentes quasi

Expanded text:
nes abstrahat ab idololatria, aufert caeremones abstrahat ab idololatria, aufert caeremonias victimarum; et docet quod omnia ligna Libani et armenta quae in eo pascuntur, holocaustis ejus sufficere nequeant. Si autem omnes gentes sic sunt in conspectu illius quasi non sint, et quasi nihil et inane reputantur in omnibus autem gentibus et Israel est, ergo et ipse sic est quasi non sit, et in nihili atque inane reputatur. Hoc dicimus, ut frangatur ejus superbia, et caeterarum Ysaias «aut quam imaginem ponetis ei? Nunquid sculptile conflabit faber, aut aurifex auro figurabit illud et laminis argenteis argentarius? Forte lignum et imputribile elegit; artifex sapiens quaeret quomodo statuat simulacrum quod non moveatur. Descripta Dei magnitudine, et potentia illius ex parte monstrata, gentibus quoque insulisque quasi stilla situlae, et momento staterae reputatis, ac pulvere, et hostiarum caeremoniis refutatis, cur omnes gentes quasi
Abbreviated transcription (Latin):
eli firmati sunt: &e sp̃u oris eius omĩs uirtꝰ
i. Om̃s gentes quȩ non cognouert̃ crea¬
idn̾ suũ. siue uniuersum mortaliũ genus:
adcmparationẽ dĩ quasi stilla situlȩ sunt
e qusi momentuĩ staterȩ. qđ leui pondere
in partem alteram declinatur. Et quomodo
si de situla stilla modica fluat a portante
neglegitur: ita uniuersa gentiũ multitu.¬
do. suꝑnis ministeriis comparata & angłor
multitudini. ꝓnichilo ducit᷑. Insulȩ quoq
quasi saliua reputantur. siue ut simmachꝰ
& theodotion ipsum ponentes hebraicum
hoc uerbo significari tenuissimũ puluerẽ.
qui uento raptante sepe in oculos mittit᷑.¬
& sentitur potius quã uidetur. Minutissi.¬
ma gͦ frusta pulueris & pene inuisibilia
hoc uerbo appellant᷑. quas forsitaꝰ demo.¬
critꝰ cum epicuro suo athomos uocat.
ut in hebraico posita sunt: ꝓpt̃ interpre.¬
tantis difficultatẽ. & ad comparationem
linguȩ hebreȩ tã greci quã latini sermo¬
nis pauꝑiem. Simulq ut paulatu homi¬

Expanded text:
ati sunt, et spiritu oris ejus omnis virtus eorum . Omnes gentes quae non noverant Creatorem suum, sive universum mortalium genus ad comparationem Dei quasi stilla situlae sunt, et quasi momentum staterae, quod levi pondere in partem alteram declinatur. Et quomodo si de situla stilla modica fluat, a portante negligitur; ita universa gentium multitudo supernis ministeriis comparata et Angelorum multitudini, pro nihilo ducitur. Insulae quoque quasi saliva reputantur, sive ut Symmachus et Theodotio ipsum ponentes Hebraicum,hoc verbo significari tenuissimum pulverem, qui vento raptante saepe in oculos mittitur, et sentitur potius quam videtur. Minutissima ergo frusta pulveris et pene invisibilia, hoc verbo appellantur: quas forsitan Democritus cum Epicuro suo atomos vocat. ut in Hebraico posita sunt, propter interpretandi difficultatem, et ad comparationem linguae Hebraeae, tam Graeci quam Latini sermonis pauperiem. Simulque ut paulatim homi
Abbreviated transcription (Latin):
&e quod ꝑhorarũ inomenta cresemis
atq decrescimꝰ. nec in eodẽ manemꝰ statu.
ie ute niȩ parte prȩteruolat: non dubita.¬
uet larem foenum dicere. & glameiꝰ quasi
hore soeni siue prata campoꝵ. Qu dudum
miub non esse miret᷑. Pulchra musier quȩ
uole sientulor post se trahebat greges
t afronte contrahit̃. & quȩ prĩ amori.
postea fastidio est. Qđ &e egregius apud
grios scribit orator. speciem corporis aut¬
ampore deficere. aut languore consumi.
ricuta est gͥ caro. & cecidit pulcͥritudo:
qua sp̃s furoris dĩ atq sententiȩ flauit
nel. Ut a generali disputatione ad scriptu
N foenumest flosq p̾teriens. Qui autẽ
abet atq custodit unaginẽ cȩlestis: illa
uio est quȩ cernit salutare dñi. quȩ cotidie
mnouatur in cognitionẽ scđm unaginẽ
ueatoris. & incorruptibile atq immortale

Expanded text:
et quod per horarum momenta crescimus et quod per horarum momenta crescimus atque decrescimus, nec in eodem manemus statu: de vitae nostrae parte praetervolat: non dubitabit carnem foenum dicere, et gloriam ejus quasi florem foeni, sive prata camporum. Qui dudum enem non esse se miretur. Pulchra mulier quae adolescentulorum post se trahebat greges, arata fronte contrahitur: et quae prius amori, postea fastidio est. Quod et egregius apud Grtempore deficere, aut languore consumi. Exsiccata est igitur caro, et cecidit pulchritudo; quia spiritus furoris Dei atque sententiae flavit in ea ut a generali disputajus caro fenum est, flosque praeteriens. Qui autem habet atque custodit imaginem coelestis, illa caro est, quae cernit salutare Domini, quae quotidie renovatur in cogitationem secundum imaginem Creatoris, et incorruptibile atque immorta
Abbreviated transcription (Latin):
cidit flos: quia sp̃s dĩ flauit ineo. Uen fen
est popłs. Exiecatũ est foenum. & cecidit
flos: uerbũ aut̃ dnĩ nr̃i manet in sẽpit nus
Hoc qđ asteriscis notatur quia sp̃sdĩ flau
in eo. uere foenũ est popłs. aruit foenuma
cecidit flos: exhebraico & theodotionis e¬
tione additum est. Ex quo manifestũ est
scriptoꝵ uitio abolitum. dũ & pͥor &e se¬
quens uersus finitur inflore. Supra leguꝰ
ꝓpħa dicente. Et audiui uocẽ diũ dicent
Quẽ nuttam. & quis ihit ad popłm istuiu
Et dixi. Ecce ego mitte me. Et ait. Uades
dic popło isti. Aure audietis &e non intel¬
getis. & uidentes uidebitis &e ñ uidebid
Et resiqua. Ad quã p̃dicationẽ durai ꝑpesu
nunc dni uoce dicente clama. timens simlb
quid clamare debeat sciscitat᷑. Et a genteli
incipiens. omĩs caro foenum. & omĩs glaa
quasi flos foeni: ꝑuenit adspeciale ut nu¬
lo minꝰ dicat de popło. Uere foenũ est por
Et reuera si quis fragilitatẽ carnis aspiuis

Expanded text:
itus Dei flavit in eo + vere foenum est populus + exsiccatum est foenum, cecidit flos  verbum autem Dei nostri manet in sempiternum: Hoc quod asteriscis notatur: quia spiritus Dei flavit in eo: vere foenum est populus: aruit foenum, cecidit flos, ex Hebraico et Theodotionis editione additum est. Ex quo manifestum est, scriptorum vitio abolitum: dum et prior et sequens versus finitur in flore. Supra legimus, Propheta dicente: Et audivi vocem Domini dicentis: Quem mittam, et quis ibit ad populum istum? Et dixi: Ecce ego, mitte me; et ait: Vade et dic populo isti: Aure audietis, et non intelligetis: et videntes videbitis, et non videbitis, et reliqua. Ad quam praedicationem dura perpessus, nunc Domini voce dicente, clama, timens similia, quid clamare debeat sciscitatur; et a generali incipiens, Omnis caro foenum, et omnis gloria ejus quasi flos foeni, pervenit ad speciale, ut nihilominus dicat de populo: Vere foenum est populus. Et revera si quis fragilitatem carnis aspiciat,
Abbreviated transcription (Latin):
re dĩ non prȩdicetur in ierłm: sed in solitu¬
dine ȩccłiȩ. & indeserta gentium multitu¬
dine de qua supra legimus. Lȩtare deserta
sitiens. ex ultet solitudo. & floreat quasi
lilium. Hȩc enim deserta erat noticia dĩ.
&e abidolis tenebatur. humilis in confessi¬
one. erecta insuꝑbia. asꝑa &e intractabilis
inferitate. Sed postquam apparuit gła
dni. &e uidit omĩs caro salutare dĩ: cuncta
repente mutata sunt: & uia dnĩ ppara¬
ta. ita ut appareret insolitudine gła dĩ.
suꝑ intonantis audita est. Hic est filius
nĩs dilectus. in quo michi complacui hunc
audite. Et omĩs caro. uidit salutare dĩ.
Quȩ ꝓpterea appellatur caro: quia prius
scm sp̃m nonhabebat. De qua dic̃ &e dñs.
tare dĩ: de qua ꝑiohel idem loquebut

Expanded text:
ri, non praedicetur in Jerusalem, sed in solitudine Ecclesiae, et in deserta gentium multitudine, de qua supra legimus: Laetare deserta sitiens: exsultet solitudo, et floreat quasi lilium. Haec enim deserta erat notitia Dei, et ab idolis tenebatur humilis in confessione, erecta in superbia, aspera et intractabilis in feritate. Sed postquam apparuit gloria Domini; et vidit omnis caro salutare Dei, cuncta repente mutata sunt, et via Domini praeparata, ita ut appareret in solitudine gloria Dei; qsuper intonantis audita est: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui: hunc audite . Et omnis caro vidit salutare Dei. Quae propterea appellabatur caro, quia prius Sanctum Spiritum non habebat. De qua dicit et Dominutare Dei, de qua per Joel idem loquebat
Abbreviated transcription (Latin):
homine meo ille uos docebit omĩa. &e
rirsum. cum uenerit consolator que ego
mitto uobis a patre sp̃s ueritatis qui
a patre egreditur ille testificabitur de
me. ce. ꝓdest uobis ut ego uadam. nisi
enĩ ego abiero consolator non ueniet
aduos: consolator est. cui & nune p̃ci¬
pitur. ut consoletur popłm dĩ. Unde ce
apłs paulus loquebatur ad credentes.

Expanded text:
os docebit omnia ; et rursum: Cum venerit consolator quem ego mittam vobis a Patre, Spiritum veritatis qui a Patre egreditur, ille testificabitur de me ; et: Prodest vobis ut ego vadam: nisi enim ego abiero, consolator non veniet ad vos ; consolator est, cui et nunc praecipitur, ut consoletur populum Dei. Unde et Apostolus Paulus loquebatur ad credentes:
Abbreviated transcription (Latin):
ua: ꝓomib peccatis suis. Lxĩxr. Consolamini.
uonsolamini popłm meũ: dic̃ dñs. Sacerdo.
ts loquimini adcor ierłm: consolamini eã.
qua repleta est humilitas eiꝰ. solutũ est pecca¬
um illius. quia recepit de manu dñi dupli.¬
ii peccata sua. luxta int̾ p̃tes cęteros iubent᷑

Expanded text:
suis. LXX: Consolamini, consolamini populum meum, dicit Deus ÷ sacerdotes  loquimini ad cor Jerusalem: consolamini eam: quia repleta est humilitas ejus. Solutum est peccatum illius, quia recepit de manu Domini duplicia peccata sua. Juxta interpretes caeteros, jubentur
Abbreviated transcription (Latin):
cum uirtute ueniet. & brachiũ cũ domi¬
uatione. Ecce merces eiꝰ cum eo. & opus
mconspectu illius. Sicut pastor pascet
pylm suum. &e brachio suo congrega.
magnos: & pregnantes consolabitur.
salutare dĩ excelsa conscendat. de magnisq
dicturi insullimib commorentur. Porro hebraicũ
& cęteri int̾p̃tes ponunt genere feminino
acciꝑe uel eam quȩ nunciat. uel eam cui
nunciatur. Siue gͥ nunciet uerbũ dĩ &
dñi salutare sion & ierłm: de sion enĩ exi.¬
bit lex & uerbũ dni de ierłm: siue nunciet᷑
eis ꝑ apłos debent eacelsa conscendere. & ad
montana transire. Mirũq in modũ. cum
ipsa sion mons sit dicente scriptura. mons sion
in quo habitasti : aliũ altiorẽ montẽ iubet᷑
ascendere. a quo uulneratꝰ est princeps
tiri. Et quia doctrinȩ apłor erant multa
futura contraria. & staturi ante prȩsides.¬
& ad tribunalia dicebant᷑: uingitur.
Eralta. noli timere. Dic ciuitatib udę.

Expanded text:
cum virtute veniet, et brachium cum dominatione: ecce merces ejus cum eo, et opus in conspectu illius. Sicut pastor pascet populum suum, et in brachio suo congregabit agnos: et praegnantes consolabitur. salutare Dei, excelsa conscendat: de magnisque dicturi, in sublimibus commorentur. Porro Hebraicum et caeteri interpretes ponunt genere feminino,accipere, vel eam quae nuntiat, vel eam cui nuntiatur. Sive igitur nuntiat verbum Dei, et Domini salutare, Sion et Jerusalem: De Sion enim exivit lex: et verbum Domini de Jerusalem ; sive nuntiatur eis per Apostolos, debent excelsa conscendere, et ad montana transire. Mirumque in modum cum ipsa Sion mons sit, dicente Scriptura: Mons Sion in quo habitasti : alium altiorem montem jubetur ascendere, a quo vulneratus est princeps Tyri. Et quia doctrinae Apostolorum erant multa futura contraria; et statuti ante praesides et tribunalia ducebantur, jungitur, exalta, noli timere: dic civit
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis uerbis utitur atq mensuris. it
dĩ potentiam ꝑ nr̃a uerba discamꝰ. In eo ue¬
septuaginta transtul er̃t. quis mensus e
manu aquam. siue ut nos uertimꝰ quis
mensus est pugillo aquas: aquila tius¬
stulit. quis mensus est minimo digico
aquas. Hoc enĩ lycas sonat. ut scilice
non tota manu. sed parito digito qus
iigo gustatorem uocant. omis aquarum
ases ponderetur. Synioim aut̃ hocest pal¬
leis tenta significat manum. a pollice
sꝙ adc&x tremum digitũ. Sin aut̃ contra.¬
sius manum. prigillus efficit᷑. ut ꝑ pal.
ias pugillũ extentos cȩlos &e globum
m nduerimꝰ. Pro pugillõ quẽ in cõp̃hensio¬
ps ꝑ septuaginta transtulerunt: in hebra
seriptum est salis. quem siminachus tri.¬
M. aquila trissiom interp̃tati sunt. & nos
manifestius faceremus in tres digitos
utimꝰ. qđ scilicet molẽ terrȩ. ex celsa mon¬
um collumq quasi trib digitulis & sta

Expanded text:
mensuris, ut Dei potentiam per nostra verba discamus. In eo ubi LXX transtulerunt: Quis mensus est manu aquam? sive ut nos vertimus: Quis mensus est pugillo aquas? Aquila transtulit: Quis mensus est minimo digito aquas? Hoc enim λιχὰς sonat: ut scilicet non tota manu, sed parvo digito, quem vulgo gustatorem vocant, omnis aquarum vastitas ponderetur: σπιθαμὴ autem, hoc est, palmus, extentam significat manum a pollice usque ad extremum digitum. Sin autem contrahamus manum, pugillus efficitur: ut per palmum et pugillum, extentos coelos et globum terrae noverimus. Pro pugillo quem in comprehensione terrae LXX transtulerunt, in Hebraico scriptum est SALIS  , quem Symmachus τρίτον, Aquila τρίσωμον interpretati sunt: et nos ut manifestius faceremus, in tres digitos vertimus; quod scilicet molem terrae et excelsa montium colliumque quasi tribus digitulis et sta
Abbreviated transcription (Latin):
sed patrũ tuoꝵ labore quȩsita inbabilas
trans ferantur. & de semine tuo fiant uis¬
nuchi in aula regia. Ex quo hebrei uos
danielẽ. ananiã misaelẽ &e a taruan
aufucit de semine regio factos esse eunuchoᷤ.
osua ministerio nabuchodonosor fuisse
qbi dubrum est. Dixxit ei ez echias. Bonum
uonboum dñi qͦd locut᷑ est. In quo ab hebreis
byhenditur. cur non sit imitatꝰ bonitatem
morsi qui locutꝰ est ad dnm̃. Aut dimitte
us hanc noxã. aut si non facis dele me de
a sermonib non ꝓbatur qui in consequen¬
ab loquitur. consolamini. consolamini

Expanded text:
sed patrum tuorum labore quaesita, in Babylonem transferantur, et de semine tuo fiant eunuchi in aula regia. Ex quo Hebraei volunt Danielem, Ananiam, Misael, et Azariam, qui fuere de regio semine, factos esse eunuchos, quos in ministerio regis Nabuchodonosor fuisse non dubium est. Dixit itaque Ezechias: Bonum verbum Domini quod locutus est. In quo ab Hebraeis reprehenditur, cur non sit imitatus bonitatem Moysi, qui locutus ad Dominum est: Aut dimitte eis hanc noxam: aut si non facis, dele me de Dei sermonibus non probatum, qui in consequentibus loquitur: Consolamini, consolamini
Abbreviated transcription (Latin):
aqui aut̃ adcor ierłm: idioma scriptura.¬
rũ est. Qui enĩ merenti loquit᷑ : & blandus
cnsolator est: adcor loqui dicit᷑. Doceat nos
sihem filius emor qui corrupta dina locut᷑
Nadcor eius. & consolatꝰ est eam. Et ubicun.
ꝓsimile quid inueneri s. hunc sensũ habet.
Causaq consolationis. remissio peccatoꝵ. est:¬
& causa remissionis. qm̃ suscepit de manu
dni duplicia. ꝓomĩb peccatis suis. Qui enĩ
seit uoluntatẽ dni sui &e peccat. uapulabit
multis. Omĩsq qui habet in se habitatorẽ
drẽ dabit uobis. ut sit uobiscũ insempit̾nũ¬

Expanded text:
Loqui autem ad cor Jerusalem, idioma Scripturarum est. Qui enim moerenti loquitur, et blandiens consolator est, ad cor loqui dicitur. Doceat nos Sichem filius Hemor, qui corrupta Dina locutus est ad cor ejus, et consolatus est eam . Et ubicumque simile quid inveneris, hunc sensum habet. Causaque consolationis, remissio peccatorum est: et causa remissionis, quoniam suscepit de manu Domini duplicia pro omnibus peccatis suis. Qui enim scit voluntatem Domini sui, et peccat, vapulabit multis . Omnisque qui habet in se habitatorem orem dabit vobis, ut sit vobiscum in sempiternu
Abbreviated transcription (Latin):
ursa quȩ inuenta sunt inthesauris eiꝰ. Non
sut uerbum qđ non ostenderet eis et echias
indomo sua. & in omĩ potestate sua. Supra
legimus. quartodecimo anno regis ezechiȩ
ascendisse sennacherib regẽ assirioꝵ suꝑ om̃s
auitates uideȩ munitas ce cepisse eas. & post¬
ta obsedisse lachis. transisse lobnam. misisse
ierłm partẽ exercitꝰ sui. cęsaq ꝑ angłm
untum octoginta quinq misia exercitꝰ eiꝰ.¬

Expanded text:
t in thesauris suis. Non fuit, quod non monstraret eis Ezechias in domo sua, et in omni potestate sua . » Supra legimus , decimo quarto anno regis Ezechiae ascendisse Sennacherib, regem Assyriorum, super omnes civitates Juda munitas, et cepisse eas, et postea obsedisse Lachis, transisse Lobnam, misisse Jerusalem partem exercitus sui, caesaque per angelum centum octoginta quinque millia exercitus e
Abbreviated transcription (Latin):
ptũ est. Miluus incȩlo cognouit tempus
suum. turtur &e hirundo & ciconia cu¬
stodierunt tẽpora sua. Rȩpcitabo om̃ns
annos meos in amarituchne animȩ meȩ.
Dnẽ sic sic uiuitur &e intelib uita sp̃s meiꝰ¬

Expanded text:
ptum est: Milvus in coelo cognovit tempus ptum est: Milvus in coelo cognovit tempus suum: turtur et hirundo, et ciconia custodierunt tempora sua . Reputabo omnes annos meos in amaritudine animae meae. Domine, si sic vivitur, et in talibus vita sp
Abbreviated transcription (Latin):
tib & gemitib dies noctesq uingebam.
& a dõ solo qui poterat subuenire eleuatis
in altum oculis auxilium p̃stolabar. dice.¬
bamq ad eũ. Plus patior. quã mea poscunt
merita.Sed & quid erraui. conuertar ad
melius. tu sponde ꝓme. Non est enĩ uolen.¬
tis neq currentis. sed miserentis est dĩ.
Rursumq inse reuertitur. Quid dicã. qͥdue
causabor contra factorẽ meũ: Aut quid¬
mͥ respondebit. qui fecit ipse quod uo.¬
luit : Sustinenda gͦ sunt quȩcunq de¬
creuerit. Pro pullo hirundinis siue hi¬
rundine ut septuaginta transtulerunt.
in hebraico scriptũ est suracior. qđ int̾p̃
tatꝰ est aquila susagor. theodotion sisa
gor. Media enĩ uocalis littera UAU. si po-¬
natur int̃ duas samech legitur sus &
appellatur equus. si ioth. legit᷑ sis & hirun¬
do dr̃. Simmachus aut̃. ita transtulit.
Sicut hirundo inclusa: sic clamabo. Quod
uerbum agõr. & iniereiia legit᷑. ubi scri¬

Expanded text:
tibus et gemitibus dies noctesque jungebam; tibus et gemitibus dies noctesque jungebam; et a Deo solo qui poterat subvenire, elevatis in altum oculis, auxilium pbamque ad eum: Plus patior, quam mea poscunt merita; sed et si quid erravi, convertar ad melius, tu sponde pro me. « Non est enim volentis, neque currentis, sed miserentis Dei ; » rursumque in se revertitur: Quid dicam, inquit, quidve causabor contra factorem meum, aut quidmihi respondebit qui fecit ipse quod voluit? Sustinenda ergo sunt quaecumque decreverit. Pro pullo hirundinis, sive hirundine, ut LXX transtulerunt, in Hebraico scriptum est, SUS AGOR  , tatus est Aquila, equus Agor: Theodotio, SIS AGUR  ; media enim vocalis littera vau, si ponatur inter duas Samec, legitur sus, et appellatur equus; si jod, legitur sis, et hirundo dicitur. Symmachus autem ita transtulit: Sicut hirundo inclusa, sic cantabo. Quod verbum agor et in Jeremia legitur, ubi scri
Abbreviated transcription (Latin):
fiu sua atq torintis corporis sustinuisse
s dlẽ quando in die expectaluat noctẽ.¬
&e lucem prȩstolabatur in tenebris. mu¬
tatione tempor putans mutari posse
supplicia. Hoc uerũ esse nouit. qui mag.¬
nis febrib estuat: cuius ignis internus
in similitudinẽ leonis omĩa ossa consumit
nec se putat pdoloris magnitudine ultra
esse uicturũ. Sicut pullus hirundinis
:sic clamabo. meditabor ut columba. Attenua.¬
ti sunt oculi mei. suspicientes in excelso. Dñe
Suim patior. sponde ꝓme. Quid dicã. aut
quid respondebit mͥ. cum ipse fecerit :
Larx. Quasi hirundo sic clamabo. quasi
columba. sic meditabor. Defecer̃ enĩ oculi¬
Imei aspiciendo in excelsũ cęli. ad dnm̃ qui
Seruit me. & abstulit dolorẽ animȩ meȩ.
ce ipse fecit. Mors imminens. & languor
incumbens. dolor quasi leo ita omĩa cor¬
poris mei ossa frangebant. Sed ego insi.¬
militudinẽ hirundinis & columbȩ fle¬

Expanded text:
stia sua atque in tormentis corporis sustinuisse stia sua atque in tormentis corporis sustinuisse se dicit , quando in die exspectabat nocteet lucem praestolabatur in tenebris, mutatione temporum putans mutari posse supplicia. Hoc verum esse novit qui magnis febribus aestuat, cujus ignis internus in similitudinem leonis omnia ossa consumit, nec se putat prae doloris magnitudine ultra esse victurum. Sicut pullus hirundinis, sic elamabo: meditabor ut columba: attenuati sunt oculi mei suspicientes in excelsum. Domine, vim patior; responde pro me: quid dicam aut quid respondebit mihi cum ipse fecerit? LXX: Quasi hirundo sic clamabo: quasi columba sic meditabor. Defecerunt enim oculi mei aspiciendo in excelsum coeli ad Dominum: qui eruit me, abstulit dolorem animae meae, et ipse fecit. Mors imminens, et languoris incumbens dolor, quasi leo ita omnia corporis mei ossa frangebat; sed ego in similitudinem hirundinis et columbae, fle
Abbreviated transcription (Latin):
stulerunt. nequa quam ultra uidebo
silutare dĩ in t̾ra uiuentium. De qua ce
malio loco scriptũ est. Placebo dño in¬
uȩ appellat᷑ lux uiuentiũ. Non est
ni ds̃ mortuor. sed uiuoꝵ. Hoc aut̃ est
omẽ qđ metuit. ne salutare dĩ ductus
adinferos nequaquã mereat᷑ aspicere.
Sequitur. Non aspiciã hominẽ ultra. & ha¬
bitatorẽ quietis. Qđ nos olim ꝓpt̃ uerbi
ambiguitatẽ. sequenti uersiculo iunxera¬
nus. Sermo enĩ hebraicus oled. si legatur
ant scribat᷑ edel requiẽ. si eled occĩdentẽ
sonat. Timet gͦ. ne cũ scĩs & hominib dĩ
non habitet in quiete. ne ñ uideat dnm
nt̾ra uiuentiũ. ne generatio illius instar
sabernaculi dissoluatur. ne telȩ simili¬
tudinẽ in ipso lucis exordio pͣcidatur.
uilĩ. & apłs istruit dicens. Nos qui sumus
ltabernaculo. ingemiscimꝰ aggrauati.
dimane ait usq ad uesꝑam finies me:
sulam usq ad mane. Qđ & iob in angu¬

Expanded text:
stulerunt, « nequaquam ultra videbo stulerunt, « nequaquam ultra videbo salutare Dei in terra viventium; » de qua et in alio loco scriptum est. « Placebo Dominquae appellatur lux viventium. « Non est enim Deus mortuorum, sed vivorum , » hoc autem est omne quod metuit, ne salutare Dei, ductus ad inferos, nequaquam mereatur aspicere. Sequitur: « Non aspiciam hominem ultra et habitatorem quietis. Quod nos olim propter verbi ambiguitatem sequenti versiculo junxeramus; sermo enim Hebraicus HOLED, si legatur, aut scribatur ELED  , requiem: si EDEL  , Occidentem sonat. Timet ergo ne cum sanctis et hominibus Dei non habitet in quiete, ne non videat Dominum in terra viventium, ne generatio illius instar tabernaculi dissolvatur, ne in telae similitudinem in ipso lucis exordio praecidaturulum, et Apostolus instruit dicens: Nos qui sumus in hoc tabernaculo, ingemiscimus aggravati . De mane, ait, usque ad vesperum finies me: sperabam usque mane: quod et Job in angu
Abbreviated transcription (Latin):
dixi. Uadam ad portas inferi. Uel cõmus
lege naturȩ. uel illas portas de quib qd
liberatus sit psalmista decantat. Quli
naltas me de portis mortis. ut annunciẽ
ons laudationes tuas in portis filiȩ syon.
Isportas inferni reor quȩ aduersũ petrũ
non preualent. quia dormiuit in plenitu¬
Ane dierũ suoꝵ. Sc̃i implent dies suos.
qulis fuit abraham qui mortuus est plenꝰ
deru in senectute bona. Peccatores uͦ & im¬
hin dimidio dierũ suoꝵ moriuntur.
ꝓaub psalmꝰ loquitur. Uiri sanguinum
ꝓ dolosi ñ dimidiabunt dies suos. Non
enĩ implent oꝑa uirtutum. nec student
pornitentia emendare delicta. Unde in
medio uitȩ cursu & error tenebris. du.¬
aentur ad tartarũ. Quȩsiui inquit residuũ
annor meor. Non me putans ultra esse
uisturũ: dixi. Non uidebo dnm dñm in
trra uiuentiũ. Pro dño &e dño bis in he.¬
braico ponitur ia. qđ in extrema sillaba
alleluia sonat. ꝓquo septuaginta tran¬

Expanded text:
dixi: « Vadam ad portas inferi. Vel communi dixi: « Vadam ad portas inferi. Vel communi lege naturae, vel illas portas, de quibus, quod liberatus sit Psalmista decantat: Qui exaltas me de portis mortis, ut annuntiem omnes laudationes tuas in portis filiae Sion . Has portas inferni reor quae adversum Petrum non praevalent, quia dormivit in plenitudine dierum suorum. Sancti implent dies suos, qualis fuit Abraham qui mortuus est plenus dierum in senectute bona: peccatores vero et impii in medio dierum suorum moriuntur, de quibus et psalmus loquitur: Viri sanguinum et dolosi non dimidiabunt dies suos , » non enim implent opera virtutum nec student poenitentia emendare delicta. Unde in medio vitae cursu et in errorum tenebris ducentur ad tartarum. « Quaesivi residuum annorum meorum. » Non me putans ultra esse victurum, dixi, « Non videbo Dominum Deum in terra viventium. » Pro Domino et Deo hic in Hebraico ponitur, Ia, quod in extrema syllaba alleluia sonat, pro quo Septuaginta tran
Abbreviated transcription (Latin):
mane usq aduesꝑam finies me. Sꝑabam
Iusq ad mane. quasi leo sic contriuit omis
ossa mea. De mane usq ad uesꝑam finies n
Lxx. Ego dixi in excelso dierum meor.
uadam ad portas inferi. Relinquã annos
residuos. dixi. Nequaquam ultra uidebo
Isalutare dĩ interra uiuentium. nec uide¬
Ibo hominẽ ad huc cum habitantib Defe.¬
Icit cogitatio mea. exiuit & recessit ame
Isicut tabernaculum soluit qui fixerat
Isic̃ tela sp̃s m̃s recessit. cum a texente sut¬
Iciditur. In illa die traditus sum usq mau
Isicut leo sic contriuit omĩa ossa mea
a die usq ad noctem traditus sum. Iant
quȩ tempore prȩmentis angustiȩ immina¬
tisq languoris tacitus cogitarit. Dixiu
quit incorde meo. In dimidio dierũ me
siue ut aquila & simmachus & theodoti¬
on int̾p̃tati sunt in infirmitate & sile¬
sanguinẽ uerterint. ut sit sensus. In sab¬
guine dierũ meoꝵ. quando m̃s cruor m̃¬
ex pectabatur interitꝰ. Itaq desꝑatione

Expanded text:
es me. Sperabam usque mane: quasi leo sic contrivit omnia ossa mea. De mane usque ad vesperum finies me. LXX Ego dixi in excelso dierum meorum, vadam ad portas inferi: relinquam annos residuos: dixi, nequaquam ultra videbo salutare Dei in terra viventium, nec videbo hominem adhuc cum habitantibus: defici a cognatione mea. Exivit et recessit a me, sicut 471 tabernaculum solvit qui fixerat: sicut tela spiritus meus recessit, cum a texente succiditur. In illa die traditus sum usque mane: sicut leo, sic contrivit omnia ossa mea. A die usque ad noctem traditus sum. Narrat quid tempore prementis angustiae imminentisque languoris, tacitus cogitarit; Dixi, inquit, in corde meo, in dimidio dierum meorum, sive ut Aquila et Symmachus et Theodotio interpretati sunt, in infirmitate et silesanguinem verterint, ut sit sensus, In sanguine dierum meorum, quando meus cruor, me spectabatur interitus. Itaque in desperatione
Abbreviated transcription (Latin):
hebraicã consuetudinẽ ꝓre frequenter
accipit᷑. qđ non ostenderit eis in domosua.
&e in omĩ potestate sua. Unde dĩ ira iustissi¬
ma. qũ nonsolũ thesauros suos atq palatũ
sed & templi ostenderit. qđ certe fuit
potestatis eius. de cuius ualiuis auri lami¬
nas ante iam tulerat. Introiuit aut̃
Sisaias ꝓpħa ad regem etechiam. & dix̃
Iei. Quid dixeruntꝰ uiri isti. & unde uęner̃¬
Iad te : De t̾ra longinqua uener̃ ad me:
Ide babilone. Et dixit. Quid uiderunt
in domo tua: Et dixit e techias. Omĩa
Iquȩ in domo mea sunt uider̃t. Non fuit
uerbũ siue res quam ñ ostenderim eis in
Ithesauris meis. Et dix̃ isaias ad etechiã.
Audi uerbũ dñi exercituũ. Ecce diesuenient
ce auferent᷑ omĩa quȩ in domo tua sunt.

Expanded text:
Hebraicam consuetudinem pro re frequenter Hebraicam consuetudinem pro re frequenter accipitur, quod non ostenderit eis in domo sua et in omni potestate sua. Unde Dei ira justissima, quoniam non solum thesauros suos atque palatii, sed et Templi ostenderit: quod certe fuit potestatis ejus, de cujus valvis auri laminas ante jam tulerat. Introivit autem Isaias Propheta ad regem Ezechiam, et dixit ei: Quid dixerunt ias: De terra longinqua venerunt ad me, de Babylone. Et dixit: Quid viderunt in domo tua? Et dixit Ezechias: Omnia quae in domo mea sunt viderunt: non fuit verbum, sive res, quam non ostenderim eis in thesauris meis. Et dixit Isaias ad Ezechiam: audi verbum Domini exercituum. Ecce dies veniet, et auf
Abbreviated transcription (Latin):
est coram cunctis gentib. In dieb illis
egrotauit et echias usq ad mortẽ. & orauit
signum. Sed non uiata beneficia quȩ
acceꝑat retribuit. quia exaltatũ est cor
eus. & facta est contra eum ira. & contra
uidam &e ierłm. Rursumq scriptura sca
elationẽ cordis eius dicit poenitentia mi¬
tigatã. inferens. Et humiliatꝰ est postea.
eo qđ exaltatũ esset cor eiꝰ. tam ipse quam
habitatores ierłm: & iccirco ñ uenit ira
fuisse nabuchodonosor hebrei autumant.
&e in oblatione munerũ. & congratulatio¬
ne sanitatis suȩ. ostenditq eis iuxta. Laxr.¬
domũ nechota. ꝓqua simmachus transtu¬
lit aromatum suoꝵ. &e thesauros argenti
& auri. & odoram̃toꝵ unguenti optimi.
qđ in hebraico scribit᷑ olei boni. & om̃s thes¬
auros uasor gazȩ. siue ut legitur. uasori
suoꝵ. Gaza aut̃ lingua ꝑsarũ diuitię
nuncupant᷑. nec est hebreus sermo. sedbar¬
barus. Non fuit inquit uerbũ qđ iuxta

Expanded text:
est coram cunctis gentibus. In diebus illis est coram cunctis gentibus. In diebus illis aegrotavit usque ad mortem, et oravit signum. Sed non juxta beneficia, quae acceperat, retribuit, quia exaltatum est cor jus, et factum est contra eum ira, et contra Juda, et Hierusalem. Rursumque Scriptura sancta elationem cordis ejus dicit poenitentia mitigatam, inferens: et humiliatus est postea, eo quod exaltatum est cor ejus, tam ipse, quam habitatores Hierusalem; et idcirco non venit ira fuisse Nabuchodonosor Hebraei autumant, et in oblatione munerum et congratulatione sanitatis suae. « Ostenditque eis juxta domum Nechotha » pro qua Symmachus transtulit, « aromatum suorum, et thesauros argenti et auri et odoramentorum et unguenti optimi quod in Hebraico scribitur, olei boni , et omnes thesauros vasorum gazae, sive, ut ibi legitur, vasorum suorum. Gaza autem lingua Persarum divitiae nuncupantur: nec est Hebraeus sermo, sed Barbarus. Non fuit, inquit, verbum quod juxta
Abbreviated transcription (Latin):
solum dm̃ putabant. Cumq causas huiꝰ
miraculi rationẽq ꝑ quirerent: fama ꝑ
om̃s gentes uolitante didicerunt ꝓpter
egrotationem regis uidȩ. etiã cursum
signi clarissimi cõmutatũ. Quã non esse
opinionẽ meam. sed scripturȩ sc̃ȩ fidẽ.
dierum uerba testantur. quȩ dixere post
alia. Ipse est ez echias. qui opturauit su-¬
ꝑiorẽ fontẽ aquarũ gion: & auertit eas
subter ad occidentẽ urbis dauid. In omĩb:
oꝑib suis fecit ꝓsꝑe quȩ uoluit. At tam̃
in legatione principum babilonis qui missi
fuerant adeum. ut interrogarent de por.¬
tento qđ acciderat suꝑ terram: reliquit eũ
ds̃ ut temptaretur. & nota fierent omnia
quȩ erant in corde eius. Iccirco aut̃ tempta¬
tioni relictus est: quia post tantã uictoriã.
& solis regressum. & congratulationẽ regni
potentissimi. cor illius eleuatum est.deniq
in eodẽ uolumine scriptũ est. Multi defere

Expanded text:
solum Deum putabant. Cumque causas hujus solum Deum putabant. Cumque causas hujus miraculi rationemque perquirerent, fama per omnes gentes volitante, didicerunt propter aegrotationem regis Judae, etiam cursum signi clarissimi commutatum. Quam non esse opinationem meam, sed Scripturae sanctae fidem, Dierum verba testantur, quae dixere post alia: Ipse est Ezechias, qui obturavit superiorem fontem aquarum Gion: et avertit eas subter ad occidentem urbis David. In omnibus operibus suis fecit prospere quae voluit; attamen in legatione principum Babylonis, qui missi fuerant ad eum, ut interrogarent de portento quod acciderat super terram, reliquit eum Deus ut tentaretur: et nota fierent omnia quae erant in corde ejus . Idcirco autem tentationi relictus est, quia post tantam victoriam, et solis regressum, et congratulationem regni potentissimi, cor illius elevatum est. Denique 477 in eodem volumine scribitur: Multi defereb