comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ et potus. sit maledistus fructus uentris eoꝵ fruc¬
tꝰq t̃rȩ eorũ sustineantq plagtis herodicincis. quo¬
usq disrumpant᷑ uiscera eorũ. et cũ datan et abi¬
rtin detra uiuentiũ ꝑditi cũdiabolo et angłis eiꝰ
ꝑ p&ualit̃ qͥampnat maneant in poenis inferna¬
lib sine fine crutiandi. Fiant& iã filii eorũ or¬
phcni et uxores eorũ uiquȩ. Nutantes trans¬
ferantur filii eoꝵ. et mendicent eitiant᷑ deha¬
bitationib suis. Om̃ibusq maledictionib quȩ
in ueteri uł nouo testam̃to c̃tinere uident᷑. ma¬
ledisti et anathematirati subiaceant qͦusq re¬
sipiscant. et nr̃ae uocationi et monitioni c̃grue
satis fctiant. Uobis & iã fr̃ib meis et coep̃is sup¬
nominatis mando et p̃cipio auctoritate apłica
ut hanc meã c̃firmais sententiã et similit̃illos
ex cõmunicetis om̃ibq p̃sbiteris etceteris sacrior¬

Expanded text:
eorum et potus; sit maledictus fructus uentris eorum fruceorum et potus; sit maledictus fructus uentris eorum fructusque terrę eorum, sustineantque plagas Herodianas, quousque disrumpantur uiscera eorum, et, cum Datan et Abiron, de terra uiuentium perditi, cum diabolo et angelis eius perp&ualiter dampnati, maneant in poenis infernalibus sine fine crutiandi. Fiant &iam filii eorum orphani et uxores eorum uiduę. Nutantes transferantur filii eorum et mendicent, eitiantur de habitationibus suis, omnibusque maledictionibus, quę in ueteri uel nouo testamento continere uidentur, maledicti et anathematizati subiaceant, quousque resipiscant et nostrae uocationi et monitioni congrue satisfatiant. Uobis &iam fratribus meis et coepiscopis supranominatis mando et precipio, auctoritate apostolica, ut hanc meam confirm&is sententiam et similiter illos excommunicetis omnibusque presbiteris et ceteris sacri or
Abbreviated transcription (Latin):
tes et iniustas querelas quib seruosdi inquietant
et c̃turbant quãcitius deponant: t̾ras etiã iniuste
ꝑucisas. et substantias dep̃datascũ om̃i in tegrita¬
te. iuxtarationẽ quã cũ eis inuenire potuerint
restituant. Sed et deiniuria quã sine causa illis in¬
tulerunt c̃grue satis fticiant. in fra spatiũ qđ est
ab hinc usq infestiuitatẽ sc̃i Michahelis. Qd si fe¬
cerint gram̃ habeant et benedictionẽ. & absolutio¬
nẽ dĩ et sc̃i petri et nrãm.Sicut̃ infra p̃fixũ a nob
t̃minũ. monitioni et uocationi nr̃e ñ adsenserint
sed contentores et in oboedientes extiterint in sua
malitia ꝑseuerantes cauterio aeccł astici excimi¬
nis quasi putrida m̃bra acorpore xp̃i p̃cidantur.
sortio fideliũ alienat et ex cõmunicati Sint
maledisti stantes et ambulantes uigilanteset dor¬
mientes in gredientes et egredientes. sint male¬
dicti manducantes. et bibentes. sit maledictꝰ cyb

Expanded text:
tes et iniustas querelas, quibus seruos Dei inquietant tes et iniustas querelas, quibus seruos Dei inquietant et conturbant, quamcitius deponant, terras etiam iniuste peruasas et substantias depredatas cum omni integritate, iuxta rationem quam cum eis inuenire potuerint, restituant. Sed et de iniuria, quam sine causa illis intulerunt, congrue satisfaciant infra spatium quod est ab hinc usque in festiuitatem sancti Michahelis. Quod, si fecerint, gratiam habeant et benedictionem & absolutionem et sancti Petri et nostram. Si autem, infra prefixum a nobis terminum, monitioni et uocationi nostrę non adsenserint, sed contentores et inoboedientes extiterint, in sua malitia perseuerantes, cauterio æcclesiastici examinis, quasi putrida membra a corpore Xpisti, precidantur ssortio fidelium alienati et excommunicati. Sint maledicti stantes et ambulantes, uigilantes et dormientes, ingredientes, et egredientes; sint maledicti manducantes et bibentes; sit maledictus cybus
Abbreviated transcription (Latin):
decandicico. Aiminus decandiaco. Gerardus decentar¬
pennis. quieis contrarius est deuilla fontanedo. Rot¬
bertꝰ deis lense. quitollit eis plantas quas bernardus
oli int̃fectus. dederat sc̃o petro. seqd et illi quieis contra¬
ru sunt depotestate sarrianis. nec ñ et illi quidep̃da¬
tiones et iniustas consuetuqines faciunt et requirunt
inpotestate ualentiola. et inpotestate tudelecta
et in podio odolenis et inceteris potestatib uillulis.
et terris adp̃stitũ locũ ꝑtinentib Sunt & ĩcĩ alii quã
innumerabiles. quoꝵ nomina longissimũ est huic¬
scedulȩ inseri. hossupra nominatos & om̃s alios ꝑse¬
cutores. dep̃datores. inuasores. trarũ et substantia¬
rũ aqdsepe dictũ locũ ꝑtinentiũ more antecessoꝵ
nr̃orũ p̃faitiloci ad nos specialit̃ ꝑtinentis curã et
ꝓuidentiã habentes exparte di et sc̃ĩ petri et nr̃a
uocamꝰ adresipiscendũ et monemꝰ ut contrarieta¬

Expanded text:
de Candiaco, Aiminus de Candiaco, Gerardus de Centarde Candiaco, Aiminus de Candiaco, Gerardus de Centarpennis, qui eis contrarius est de uilla Fontanedo; Rotbertus de Islense, qui tollit eis plantas quas Bernardus olim interfectus dederat sancto Petro; sed et illi, qui eis contrarii sunt de potestate Sarrianis, necnon et illi qui depredationes et iniustas consuetudines faciunt et requirunt in potestate Ualentiola et in potestate Tudeletta et in Podio Odolenis et in ceteris potestatibus, uillulis et terris ad prefatum locum pertinentibus. Sunt &iam alii quam innumerabiles quorum nomina longissimum est huicscedulę inseri. Hos supra nominatos & omnes alios persecutotes, depredatores, inuasores terrarum et substantiarum ad sepedictum locum pertinentium, more anteccessorum nostrorum, prefati loci ad nos specialiter pertinentis curam et prouidentiam habentes, ex parte Dei et sancti Petri et nostra, uocamus ad resipiscendum et monenus ut contrarieta
Abbreviated transcription (Latin):
dit. ut ꝓiustitia deteriorẽ ab eo iniuriã suscipiant.
Est& uuichardus qebelioco qui eis tollit aeccłam de tresqͥo
cũ om̃ib appenditus suis. Berardus qͦq deretorterio. uigo
demonte pauonis. et uxor eiꝰ atilina qui eis tollunt po¬
testtitẽ delcisiaico cũ om̃ib adse ꝑtinentib sicut qdiue
memorie comes Leotaldus pͥmũ. deinde Msilo religio¬
sus miles ꝑtesttm̃tũ litterarũ olĩ contulerunt scõpe¬
tro et p̃stito loco ł alco nepos iterii clerici et fr̃seius.
omsq c̃ sortes illorũ quieis tollunt potestatẽ deoiadellis
cum om̃ib appenditiis suis. Uuarulfus debrancedͥuno.
et fr̃ eiꝰ uualterius maticensis p̃positꝰ quieis contrarii
sunt dep̃caria quã tenebat desco petro beate recor¬
qͥcitionis Leobaldus ep̃s eorũ uidelic& auunculus. et
dealia tra quã idẽ presulante mortẽ suc̃ ipsã p̃cariã
restituens ex sua parte qͥonaiuerat sc̃õ petro. Duranꝙͥ

Expanded text:
dit, ut pro iustitia deteriorem ab eo iniuriam suscipiant. dit, ut pro iustitia deteriorem ab eo iniuriam suscipiant. Est & Uuichardus de Belioco, qui eis tollit æcclesiam de Tresdo cum omnibus appenditiis suis; Berardus quoque de Retorterio; Ugo de Monte pauonis et uxor eius Azilina, qui eis tollunt potestatem de Lasiaco cum omnibus ad se pertinentibus, sicut diue memorię comes Leotaldus primum, deinde Milo religiosus miles per testamentum litterarum olim contulerunt sancto Petro et prefato loco; Falco, nepos Iterii clerici, et fratres eius omnesque consortes illorum, qui eis tollunt potestatem de Oiadellis cum omnibus appenditiis suis; Uuarulfus de Branceduno et frater eius Uualterius, Maticensis prepositus, qui eis contrarii sunt de precaria quam tenebat de sancto Petro beate recordationis Leobaldus episcopus, eorum uidelic& auunculus, et de alia terra quam idem presul, ante mortem suam ipsam precariam restituens, ex sua parte donauerat sancto Petro; Durandus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓstatuscãẽ dͥi aecłae & omium fideliũ uuoꝵ et defunc¬
torũ salute et requie ipsius dispendiũ cõmune om̃iũ
nr̃m est detrim̃tum. Et licet om̃s boni fideles de eorum
angustia et ꝑturbatione debeant compassionẽ habere.
et sumo cũ studio seruos xp̃i luuare. ut absq ullo impe¬
dim̃to queant in scõꝓposito ꝑsistere. ego tam̃ adquẽ
postdm & scmpetrũ cura et ꝓuidentia sepe distiloci
specialit̃ ꝑtinet. iuuam̃ et solatiũ austoritatis apłicȩ
ñ desistam ministrare. Sunt aut̃ crudeliores sepe no¬
minati loci habitatoꝵ ꝑsecutores. Hilqͥinꝰ om̃is boni¬
tatis immicꝰ. qui ñ solũ illos in hoc irritat qđ sua suoꝵq
eistollit. sed etiam qđ suã nequitiã in illos retorquere
cupiens. fticit circũ se manentib intelligere omnẽ
iustitiã demale ase cõmissis eisse uelle fcicere. Et ita
eo sinipso placito et concordatione semꝑ fallit et in lu¬

Expanded text:
protestatus sauctæ Dei æcclesiæ & omnium fidelium uiuorum et defuncprotestatus sauctæ Dei æcclesiæ & omnium fidelium uiuorum et defunctorum salute et requie ipsius dispendium commune omnium nostrum est detrimentum. Et, licet omnes boni fideles de eorum angustia et perturbatione debeant conpassionem habere et summo cum studio seruos Xpisti iuuare, ut absque ullo impedimento queant in sancto proposito persistere, ego, tamen, ad quem, post Deum & sanctum Petrum, cura et prouidentia sępedicti loci specialiter pertinet, iuuamen et solatium auctoritatis apostolicę non desistam ministrare. Sunt autem crudeliores sepe nominati loci habitatorum persecutores Hildinus, omnis bonitatis inimicus, qui non solum illos in hoc irritat, quod sua suorumque eis tollit, sed etiam quod, suam nequitiam in illos retorquere cupiens, facit circum se manentibus intelligere omnem iustitiam de male a se commissis eis se uelle facere. Et, ita eos in ipso placito et concordatione semper fallit et inlu
Abbreviated transcription (Latin):
Qd actenꝰ dõ ꝓpitiante & apłicet auctoritate suffragante.
bonitate insuꝑse circũ manentiũ aminiculante in
quantũ potuerunt deuote fecerunt. Nunc uͦ sic̃ in p̃sen¬
tia dõ deuoti domni RODBERII regis francoꝵ pͥncipũq
eius et obtimatũ quicum eouenerunt adlimina apłoꝵ
exreclamatoria legatione dilectissimi fili nr̃i ObiLo¬
nis eiusde loci abbatis ꝑcepimꝰ ita maloꝵ contra eosexar¬
descens in surrexit et c̃ualuit cupiditas et insania scilic&
tras ipsorũ inuadendo & substtintiastã ipsoꝵ quã pau¬
perũ sibi comissorũ dep̃dͥcindo ut multiplicib an¬
gustus et afflictionib tribulat nullo modo sicut
nunc usq fecerunt c̃uenient̃ dõ debitũ obsequiũ ua¬
leant soluere: nec soli tã curã suꝑuenientiũ hospitũ. et
pauperũ possint exercere. Igitur qr in eodẽ loco iuges
orationes et missarũ caelebrationes et elemosinȩ fiunt

Expanded text:
Quod actenus, Deo propitiante & apostolica auctoritate suffragante, Quod actenus, Deo propitiante & apostolica auctoritate suffragante, bonitate insuper se circummanentium aminiculante, in quantum potuerunt deuote fecerunt. Nunc uero, sicut in presentia Deo deuoti domni Rodberti regis Francorum principumque eius et obtimatum, qui cum eo uenerunt ad limina apostolorum, ex reclamatoria legatione dilectissimi filii nostri Odilonis eiusdem loci abbatis, percepimus, ita malorum contra eos exardescens insurrexit et conualuit cupiditas et insania, scilic& terras ipsorum inuadendo & substantias tam ipsorum quam pauperum sibi comissorum depredando, ut, multiplicibus angustiis et afflictionibus tribulati, nullo modo sicut nunc usque fecerunt conuenienter Deo debitum obsequium ualeant soluere nec solitam curam superuenientium hospitum et pauperum possint exercere. Igitur, quia in codem loco iuges orationes et missarum caelebrationes et elemosinę fiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
et romanoꝵ imꝑatore. regibus quoq frtincorum &
burgundionũ qđ ita sit ab om̃i subiectione cui libet ꝑ¬
sone siue regis siue ep̃ĩ siue comitis liberrimũ ut ali¬
quid debeat nulli nisi dõ et scõ Petro et sedis apłice sum¬
mop̃suli. Quelibertas acunctis antecessorib nr̃is qui
a conditione ipsius loci inhac scã romana aeccła fuer̃
usqiadnos scriptis pͥuilegiis et ap̃libatis pͥncipib datis
p̃ceptis ttĩdeipso loco quã de om̃ib adse ꝑtinentib inbur¬
gundia a quitanici. prouintia constitutis uidelicet
monasteriis cellis. uillis. triscultis & incultis corrobora¬
ta et c̃firmata ẽ. eo uoto & desiderio ut scłm deseren¬
tes et in eode loco subregulari disciplina xp̃iseruitio
extotosemet mancipantes absq ullius inpedim̃to licen¬
tius dõ adhererent. & de ibide dõ et scõ Petro afidͥelib
oblatis hospitalitati et aegenorũ curȩ inseruirent

Expanded text:
et Romanorum imperatore, regibus quoque Francorum & et Romanorum imperatore, regibus quoque Francorum & Burgundionum, quod ita sit ab omni subiecitione cuiusilibet persone, siue regis, siue episcopi, siue comitis liberrimum, ut aliquid debeat nulli nisi Deo et sancto Petro et sedis apostolice summo presuli. Que libertas a cunctis antecessoribus nostris, qui a conditione ipsius loci in hac sancta Romana aecclesia fuerunt usque ad nos, scriptis priuilegiis et a prelibatis principibus datis preceptis, tam de ipso loco quam de omnibus ad se pertinentibus in Burgundia, Aquitania, Prouintia constitutis, uidelicet monasteriis, cellis, uillis, terris cultis & incultis, corroborata et confirmata est, eo uoto & desiderio ut seculum deserentes et in eodem loco sub regulari disciplina Xpisti seruitio ex toto semet mancipantes, absque ullius inpedimento, licentius Deo adhererent & de ibidem Deo et sancto Petro a fidelibus oblatis hospitalitati et aegenorum curę inseruirent.
Abbreviated transcription (Latin):
tiã constitutis. Burchardo scilic& archiep̃o lug¬
dunensi. eiusdẽ nominis archiep̃o uienensi. Uual¬
terio archiep̃o besonsiensi. Uualterio sũme re¬
ligionis ep̃o augustudunensi Stephano ep̃oaruer¬
nensi. ł redolino ep̃o aniciensi. Gcius fredo ep̃oca¬
bilonensi. Lantbto ep̃o lingonensi. Gaus lino ep̃o
matisconensi. Uiugoni ep̃o ualentinensi. Ar¬
manno ep̃o uiuariensi. Pontio archiep̃o arela¬
tensi. Aribaldo ep̃o ut eticensi. Oqulrico ep̃o¬
tricassinensi. Feralqͥo ep̃o uapicensi. Petro ep̃o uasiomensi
Eldeb̃to ep̃o auinionensi. Stephano ep̃o carpentor atensi
Almertido ep̃o regensi salutationẽ & benedictionẽ ex parte
di ommi potentis & beatipetri apłorũ principis & mea
qui p̃sulctũ lic& indignꝰ tenere iuideor apłicȩ sedis  li¬
quidũ ẽ. Cluniacense monasteriũ olima uuilel mo
nobilissimo a qui tanorũ principe inpago matisconen¬
si constructũ. ipso agente cũ apłicȩ sedis pontifice

Expanded text:
ntiam constitutis, Burchardo scilic& archiepiscopo Lugdunensi, eiusdem nominis archiepiscopo Uienensi, Uualrerio archiepiscopo Besonsiensi, Uualterio summe religionis episcopo Augustudunensi, Stephano episcopo Aruernensi, Fredolino episcopo Aniciensi, Gausfredo episcopo Cabilonensi, Lantberto episcopo Lingonensi, Gauslino episcopo Matisconensi, Uuigoni episcopo Ualentinensi, Armanno episcopo Uiuariensi, Pontio archiepiscopo Arelatensi, Aribaldo episcopo Ureticensi, Odulrico episcoTricassinensi, Feraldo episcopo Uapicensi, Petro episcopo Uasionensi, Eldeberto episcopo Auinionensi, Stephano episcopo Carpentoratensi, Almerado episcopo Regensi, salutationem et benedictionem, ex parte Dei omnipotentis & beati Petri apostolorum principis & mea, qui presulatum lic& indignus tenere uideor apostolicę sedis. Liquidum est Cluniacense monasterium, olim Uuilelmo nobilissimo Aquitanorum principe in pago Matisconensi constructum, ipso agente cum apostolicę sedis pontifice
Abbreviated transcription (Latin):
iulla. Arpciicũ. Parboniacũ. Besurniaicũ aeccłam
lurdonũ. Blanus: Aullã nomine cottã. Monasteriũ
& iã qđ uocat᷑ ccirus locus cũ om̃ib ad se ꝑtinentib Cellã
renniacũ cũ om̃ib adeã ꝑtinentib Eccłam scĩ uictoris
cũ om̃ib quȩ ibi aspicere uiqdent᷑. Cellã qͦq in honore

Expanded text:
um, Arpajacum, Darboniacum, Besurniacum; Ecclesiam Lurdonum, Blanuscum; villam, nomine Cottam; monasterium etiam quod vocatur Carus-Locus cum omnibus ad se pertinentibus; cellam Regniacum cum omnibus sibi pertinentibus; ecclesiam Sancti Victoris cum om
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis pͥnceps neq que lib& magna paruaq ꝑsona
dep̃stitis om̃nib reb & decimis quȩ mibi ꝑtinere uiden stnl¬
tur audeat molestare uł inqui& are. Necñ subdiuini
unudicii ꝓmulgatione & confirmatione & anathe ma¬
tis int̃dictione corroborantes decernimꝰ ut nullus ep̃s
seu quilib& sacerdocũ in eodẽ uenerabili coenobio

Expanded text:
ps, neque quaelibet magna parvaque persona de praefatis omnibus rebus et decimis, quae inibi pertinere videntur, audeat molestare vel inquietare. Nec non sub divini judicii promulgatione et confirmatione, anathematis interdictione corroborantes decernimus, ut nullus episcopus, seu quilibet sacerdotum in eodem ve
Abbreviated transcription (Latin):
tu. Incomitatu uͦ cabilonensi. Cellã debellomonte. in ho¬
nore scãe dĩgenitricis MARIAT constructã cũ om̃ib quȩ
adipsã aspicere uident᷑. Eccłcim qͦq dectimpiloco cũ om̃ib¬
que aqd eã ꝑtinere uident᷑. Curtẽ & iã uocabulo luliacũ
eũ aeccłis & t̾ris eideloco quondã ab ȩp̃odanasse conla¬
tis & om̃s aeccłas & t̾ras quȩcũq supͣdistꝰ locꝰ udet᷑ habere
miã disto comitatu. Inepiscopatuu ᷤ Augustudunens. Cel¬
lã Dicidellis. construstã in honore sc̃ȩ di Genttricis cum
om̃ib suis appenditiis. Illcis& ĩci eccłas & terrasquas leo¬
dardus clericus nuꝑ c̃tulit ici dicto clunensi cenobio con
ꝑtinente cũ om̃ib adipsũ ꝑtinentib Om̃sq aeccłas et¬
t̾ras & quȩcũq supͣdistus locus cluniacꝰ uidet᷑ habere in
adeundẽ locũ ꝑtinentib Et cella quȩ uocat᷑ firmitas cũ
om̃ib ad se ꝑtimentib. Gellã quoq quȩ uocat᷑ scurolias¬

Expanded text:
tu. In comitatu vero Cabilonensi cellam de Bellomonte in honore sanctae Mariae constructam, cum omnibus quae ad ipsam aspicere videntur; curtem quæ ad eam pertinere videntur. Curtem etiam vocabulo Juliacum cum Ecclesiis et Terris eidem loco quondam ab Episcopo Manasse conlatis, et omnes Ecclesias et Terras quæcunque supra dictus locus videtur habere in jam dicto Comitatu. In Episcopatu verò Augustodunensi Cellam Oradellis constructam in honorem sanctæ Dei genitricis cum omnibus suis appendiciis. Illas etiam Ecclesias et Terras quas Theotardus clericus nuper contulit jam dicto Cluniensi Cœnobio. Conpertinente cum omnibus ad ipsum pertinentibus. Omnes terras, et quaecunque supradictus locus Cluniacus videtur habere in ad eumdem locum pertinentibus. Et cellam quae vocatur Firmitas cum omnibus ad se pertinentib
Abbreviated transcription (Latin):
cõmissȩ R cirã salute & apłicam benedistionẽ
r̃is nos sc̃issimis om̃i tepr cõmittimꝰ orationib et
ut accipere dignemini. fidelib exoramꝰ petitionib
qr inquocũq nr̃ ualuerit staitus. nullo modo ur̃
defectum sentiet ꝓfectus. Ad haec igit᷑ quȩ nr̃ȩ auc¬
toritati ꝑ Gerbaldum ur̃m monachũ discutienda
p̃sentastis apłica austoritate. & confratrũ ep̃orum
consilio tali uob respondemꝰ iudicio. Cognoscimus
enĩ illũ ep̃m catholice fuisse ordinatũ. & rationabi¬
lit episcopale accepisse offitiũ. sed postquã dͥiuino
amore ductus honorib & officiis renunciauit se¬
cularib ñ sibi licuit eadẽ exercere negotia quȩ pͥus
fecerat in cõmuni uita. Unde qr qđ fecit non temere
nec contra catholicã austoritatẽ p̃sumpsit. sed oboe¬
dient̃ & simplicit̃ coẽporũ licentia. & sui abbatis exer¬
cuit & qr boni intentio ñ est contrariadõ uolumꝰ&
iudicamꝰ. ut quoscũq ille adailiquẽ gradũ aeccłasti¬

Expanded text:
charam salutem et Apostolicam benedictionem. Vestris nos sanctissimis omni tempore committimus orationibus, et ut accipere dignemini fidelibus exoramus petitionibus: quia in quocumque noster valuerit status, nullo modo vester defectum sentiet profectus. Ad hæc igitur, quæ nostræ auctoritati per Gerbaldum vestrum Monachum discutienda præsentastis, Apostolicâ auctoritate et confratrum Episcoporum consilio, tali vobis respondemus judicio. Cognoscimus enim illum Episcopum catholicè fuisse ordinatum, et rationabiliter Episcopale accepisse officium. Sed postquam divino amore ductus, honoribus et officiis renunciavit sæcularibus, non sibi licuit eadem exercere negotia, quæ priùs fecerat in communi vitâ. Unde quia, quod fecit, non temerè, nec contra Catholicam auctoritatem præsumpsit, sed obedienter et simpliciter Coëpiscoporum licentia et sui Abbatis exercuit: et quia bona intentio non est contraria Deo, volumus et judicamus ut quoscumque ille ad aliquem gradum
Abbreviated transcription (Latin):
utilitatis cõmodis nr̃m assensum. & solite apłicȩ
in tuitu nos conuenit subuenire & rite ꝓ integra
securitate ex ratione solidare. ut ex hoc nob̃ qͦi
potissimũ p̃oriũ ac̃ditore om̃ium dõ insydereis
artib conscribat᷑. Et idõ qr postulcstis a nob̃ ut p̃fa¬
tũ monasteriũ apłicȩ auctoritatis serie munire mꝰ
& omĩci eiꝰ ꝑtinentia ꝑhenni iure ibidẽ in uiolabi¬
lit̃ ꝑmanendo c̃firmaremꝰ. & absq om̃i iugo seudͥitio¬
ne cuicũq ꝑsonȩ constabilire nr̃i pͥuilegii pagia¬
corroboraremꝰ ꝓpterea tuis flexus p̃cib obint̃ uen¬
tu qͥomni inuistissimi & pii Ot tonis imꝑatoris aũ¬
legiũ statuentes decernimꝰ. ut cuncta locti & monã
aqd supͣdistũ cluniense coenobiũ ꝑtinentia quȩ abali¬
quib fidelissimis xp̃ianis regib ep̃is. ducib seupͥnbi¬
pib eidẽ loco sunt c̃cessai. & ab antecessorib tuis ab¬
bcitib adquisita. Bernone uidelic&̃: Odone. Eimar¬

Expanded text:
ssitatis cōmodis nostrum assensum, & solitæ Apostoliisecuritare eâ ratione solidare, ut ex hoc nobis quoque potissimum præmium à Conditore omnium Deo in sydereis arcibus conscribatur. Et ideò quia postulastis à nobis, ut præfatum Monasterium Apostolicæ auctoritatis serie muniremus,  omnia eius pertinentia perhenni iure ibidem inviolabiliter permanenda confirmaremus, et, ut absque omni iugo seu ditione cuiuscumque persone constaret nostri privilegii pagicorroboraremus: propterea tuis flexi precibus ob interventum Domini invictissimi et pii Ottonis imperatoris auvilegium statuentes decernimus ut cuncta loca et monasteria, ad supradictum Cluniense cenobium pertinentia quae ab aliquibus fidelissimis Christianis, regibus, episcopis, ducibus seu princibus eidem loco sunt concessa et ab antecessoribus tuis abbatibus adquisita, Bernone videlicet, Oddone, Eymar
Abbreviated transcription (Latin):
Al onasteriũ uͦ pat̾nicicũ ab adelcuide imperatrice au¬
gusiti construstũ & a conrado rege & filio suo Ro¬
dulforege eidẽ Cluniensi Coenobio ꝑp̃cepta rega¬
lia traditũ cũ om̃ib quȩ uidet᷑ habere inburgundia
& cũ om̃ib que ipsi moncisterio in alsatia deder̃ impe¬
rator esaugusti Ot IONES Monasteriũ qͦq qđ dicit᷑
romanũ cũ om̃ib adse ꝑtinentib iãdisto cluniensi
coenbio & tibitiusq successorib hab̾e c̃cedimꝰ inꝑpe¬
tuũ Haec om̃ia sup̃dista loca & monesteria cũ Cel¬
lis aeccłus. curtib Vuillis. Uuillulis seruis & ancillis.
Silius. Uineis. Cc̃pis. Pratis. aquis. aquarũq qͥecur¬
sib & om̃ib t̃ris cultis & incultis adsupͣdictas potesta¬

Expanded text:
tu. Monasterium quoque Paterniacum ab Adelaide imperatrice Autu. Monasterium quoque Paterniacum ab Adelaide imperatrice Augusta constructum, et a Conrado rege et filio suo Rodulpho rege, Cluniensi coenobio per praecepta regalia traditum, cum omnibus quae videtur habere in Burgundia, et cum omnibus quae ipsi monasterio in Alsacia dederunt imperatores Augusti Ottones. Monasterium quoque quod dicitur Romanum cum omnibus ad se pertinentibus jam dicto Cluniensi coenobio, te haec omnia supradicta loca et monasteria, cum cellis, ecclesiis, curtibus, villis, villulis, servis et ancillis, silvis, vineis, campis, pratis, aquis, aquarumque decursibus, et omnibus terris cultis et incultis ad supradictas potesta
Abbreviated transcription (Latin):
reb habet qͥonatione & descriptionẽ : atq de uilla &
bere Cluniensis locꝰ inuilla quȩ dicit̾ ales & in monte
syon & om̃ia quȩ uidet᷑ habere ipse locꝰ inipso episcopa¬
tu. Inepiscopatu uienensi Moncisteriũ qđ uocat᷑
Iaqernicicũ cũ Cella quȩ dicitur Causella & uul¬
laquȩ uocat᷑ Bracost & uilla quȩ dicit᷑ insula cũ
in nominato episcopatu Inepiscopatu qͦq Lugdu¬
nensi Cellã Beate Mlariȩ quedicit᷑ Taluratis. Cel¬
lã solicicũ Cellulã Artedilnũ . Cellã qͦq Anber¬
tensem cũ aeccłiis uillis. & t̾ris adipsã ꝑtinentib Cel¬
Andeoli. Aeclam que uocat᷑ adoraitoriũ Curtẽ de
romanis. Cellã cauaricicũ. Cellulã lunicicũ
Uillã tussiccũ. Om̃s qͦque aeccłcis uillas & terrasquas¬
U uichardus moriens eidẽ loco Cluniensi c̃tulit cumom̃ib
quȩ iudet᷑ habere supdistus locꝰ insup̃ĩcihisto episcopa

Expanded text:
rebus habet donationem et descriptionem, atque de villa et rebus habet donationem et descriptionem, atque de villa et bere Cluniensis locus in villa quae dicitur Ales, et in monte Syon, et omnia quae videtur habere ipse locus in ipso episcopatu. In episcopatu Viennensi monasterium quod vocatur Taderniacum cum cella quae dicitur causella, et villa quae vocatur Braeost, et villa quae dicitur Insula, cum in nominato episcopatu. In episcopatu quoque Lugdunensi, cellam beatae Mariae quae dicitur Taluzatis; cellam Poliacum, cellulam Artedunum, cellam quoque Ambertensem, cum ecclesiis, villis et terris ad ipsam pertinentibus; celAndeoli. Ecclesiam quæ vocatur ad Oratorium. Curtem de Romanis. Cellam Cavariacum. Cellulam Luiniacum. Villam Tusciacum. Omnes quoque Villas et Terras quas Wichardus moriens eidem loco Cluniensi contulit, cum omnibus quæ videtur habere supradictus locus in jamdicto Episcopa
Abbreviated transcription (Latin):
sittis quas tradidit sup̾dicto loco Domnꝰ Grimaldus clericꝰ
Inepiscopatu & ici uiuariensi Cellã mizoscũ cũ om̃ib quȩ¬
ibi aspiciunt. Cellã derum pono monte. Cellã aqd fontes
Cellã Rioms qum om̃ib quȩ habere uident᷑ supdistus locꝰ
Cluniacꝰ in iãdicto episcopatu. Inepis copatu uticensi Mo¬
nasteriu in honore sc̃i Petri & sci Saturnmni dedicatũ
suꝑ ripã Rodani situ cũ cistro coloncellas & curte lue¬
l&a. & c̃uom̃ib ad se ꝑtinentib exutraq parte flumtnis
Intrecassino episco patu Cellã in honore sc̃i Amandi
construstã. Inepiscopatu Artiusico Cellã in poio Odolino¬
Monasteriolũ in honore sc̃i Panttileonis construstũ cum
coenobio concessam Ariciudo clerico cũ om̃ib suis
appenditiis Canagobiense qͦq Moncisteriolũ qͦq¬
& curtẽ ucilentiolã & omici queuidet᷑ supͣdictus looꝰ
Cluniacꝰ tenere. & qđ deb& habere uidelicet dequib

Expanded text:
sitas, quas tradidit supradicto loco domnus Grimaldus clericus. sitas, quas tradidit supradicto loco domnus Grimaldus clericus. In episcopatu etiam Viibi aspiciunt; cellam Cellam Ruoms cum omnibus quæ habere videtur supra dictus locus Cluniacus in jam dicto Episcopatu. In Episcopatu Uticensi Monasterium in honore sancti Petri et sancti Saturnini dedicatum, super ripam Rhodani situm, cum Castro Coloncellas et Curte Tulletâ, et cum omnibus ad se pertinentibus ex utrâque parte fluminis. In Trecassino Episcopatu Cellam in honore S. Amandi constructam. In Episcopatu ArMonasterium in honore sancti Pantaleonis constructam, cumcoenobio concessam a Rigaudo clerico cum omnibus suis appendiciis. Ganagobiense quoque monasteriolum et curtem Valentiolam, et omnia quae videtur supra dictus locus Cluniacus tenere,
Abbreviated transcription (Latin):
terrulam. quȩ sita est in regione quȩ uocat̾ Camsaurꝰ
quã bonȩ memoriae Aiuido maior dedit scõ setro. Atius
scilicet p̃sentis Midonis iunioris scluo eocenso qđ an¬
nuatim in arca sc̃i p& ri deferetur
Domnus humb̾tus ep̃s ualentinus ꝓpͥa manu hoc fir¬
mauit. Domnus Uugͥo fr̃ ipsius similit̃ ꝓpͥc manu
hoc firmauit. Anno pͥmo consecrationis qͥomni Conradi
imperatoris

Expanded text:
terrulam quæ sita est in regione quæ vocatur Camsaurus, quam bonæ memoriæ Wigo major dedit Sancto Petro, avus scilicet presentis Wigonis junioris, salvo eo censo quod annuatim in archa Sancti Petri deferetur. Domnus Humbertus, episcopus Valentinus, propria manu hoc firmavit. Domnus Wigo, frater ipsius, similiter propria manu hoc firmavit, anno primo consecrationis domni Conradi imperatoris
Abbreviated transcription (Latin):
caput & cardo scã romana eccła tanto intollerabi¬
stũ est unitati suae iud& ꝓpinquior. ex quo adepis copalẽ¬
gł am dedustus es. romanȩ aeccłȩ filius & discipulus uisuses.
Et tã a nob quã ab antecessorib nr̃isusq modo sic cõputatꝰ es
N unc uͦ nescimꝰ qla noua temeritate illestus in extingui¬
bili cupiditate accensus matritue repugnas contranos
meritis petri apłi magistrũ tuũ leuas calccneum. cũ
cenobiũ cluniacense cunctis poene nationib sc̃itatẽ
p̃fulgens necñ apłicis pͥuilegiis fultũ & ab omniũ di¬
tione subtrastũ solius pͥncipis apłorum & uicariorũ
suoꝵ sudiao reseruatum cõmoues uenerandũ patrẽ
& icim in fidelib qͥomũ. Odelonẽ in reuerent̃ appetis.
fresibidẽ degentes ꝓadipiscenda ꝑp&ua trainsitoriã
qui&em obtaintes sollicitas. apłica pͥuilegia casscre
contendis. qđ ita accipimꝰ quẽ adͥmodũ iꝑsa m̃bra nr̃a
auide discerpere quereres. Et qr sinẽ runai tua ẽẽ ne¬

Expanded text:
caput et cardo sancta Romana Ecclesia tanto intolerabistum estgloriam deductus es, Romanae Ecclesiae filius et discipulus visus es, et tam a nobis quam ab antecessoribus nostris amodo sic computatus es; nunc vero nescimus qua nova temeritate illectus, inexstinguibili cupiditate accensus, matri tuae repugnas, et contra nos, meritis apostoli Petri magistrum tuum, levas calcaneum, cum coenobium Cluniacense, cunctis pene nationibus sanctitate praefulgens, nec non apostolicis privilegiis fultum et ab omnium ditione subtractum, solius principis apostolorum et vicariorum suem irreverenter appetis, fratres ibidem degentes pro adipiscenda perpetua transitoriam quietem optantes sollicitas, apostolica privilegia cassare contendis. Quod ita accipimus quemadmodum si ipsa membra nostra avide discerpere quaereres; et quod sine ruina tua esse ne
Abbreviated transcription (Latin):
nantes. Ignorantes utiq miseri. qđ huꝰ scãe sedis decreta
ita pia fiqde a filiis matris aeccłȩ accipienda & uenerander¬
sunt ut tam quã regale canonũ ab eisdẽ absq ullo scru¬
pulo admit tant᷑. Vt pote quȩ deom̃i aeccła fcis habeat
iudicandi neq cuiquã de eiꝰ liceat garrire decreto. nec
iudicare iudicio. Cuiꝰ iudicii sententiã eomagis anemi
mitate & austoritate solidari. Ait enĩ quodã in locoleo
papi uenerabilis. & scãe institutionis dostor ammirabilis
gerũ regni caelestis habeat tutorẽ & patronũ. & in eo
magis timeat. sihic inulta uerba tum̃tis sp̃s relaxent᷑ n
& tumoris insolentiã & nr̃is locis & maxime ac luni¬
ensi cenobio specialit̃ & singularit̃ nob ꝓpͥo ꝓcula mo

Expanded text:
nunt, ignorantes utique miseri quod hujus sanctae sedis decreta ita pia fide a filiis matris Ecclesiae accipienda sunt, et veneranda, ut tanquam regulae canonum ab eisdem absque ullo scrupulo admittantur, utpote quae de omni Ecclesiae fas habeat judicandi, neque cuiquam liceat de ejus garrire decreto, nec judicare judicio. Cujus judicii sententiam eo magis oportet mitate et auctoritate solidari. Ait enim quodam in loco Leo papa venerabilis et sanctae institutionis doctor admirabilis: gerum regni celestis habeat tutorem et patronum, et in eo magis timeat, si hic multa verba tumentis spiritus relaxentur, ne et tumoris insolentiam a nostris locis, et maxime a Cluniensi coenobio specialiter et singulariter nobis pro
Abbreviated transcription (Latin):
strahere. nisi &iam & ealocai quȩ a fidelib qͥilla ex
ꝓpͥis possessionib & sumptib construxere potestati
solius scãe romanȩ aecđae tradita sunt testam̃ti
auctoritate. addãpnationis suae cumulũ sibi conen¬
tur defendere. & suis male applicare. Qui ꝓfesto
ipsũ caput discerpere gestiunt. dũmenbra abillo
separare uolunt & eos quos ut uernaculos h
uris & contumeliis lacessere nondesinunt.Q

Expanded text:
strahere, nisi etiam et ea loca quæ à fidelibus, qui illa ex strahere, nisi etiam et ea loca quæ à fidelibus, qui illa ex propriis possessionibus et sumptibus csolius Romanae Ecclesiae tradita sunt testamenti auctoritate, ad damnationis suae cumulum sibi conentur defendere, et suis usibus male applicare; qui profecto ipsum caput discerpere gestiunt, dum membra ab ipso separare volunt, et eos quos ut vernaculos habet injuriis et contumeliis lacessere non desinunt,
Abbreviated transcription (Latin):
giosis simemultorũ iamkaritate frigescente
suꝑ habundante aut̃ iniquitate plurimis in locis
ñ slũ ab extraneis uerũ &ĩcm abhis qui filii nomite
tenus dicunt᷑ statꝰ aeccłȩ c̃fundit᷑ sacrȩ relionis
ordoc̃tẽpnit᷑ pi&cis & forma iustitiȩ dehonestatur
catholicȩ fidei normaa iugorẽ obtineat. sc̃itas & re¬
ligio cont᷑ inimicos ueritatis tropheũ uistoriȩ insig¬
nit̃ teneat. & sacer ritꝰ p̃cedentiũ patrũ in uiolabi¬
bonorũ ꝑcipiat & deuotio subqͥitorũ exinde adincre¬
m̃ta uirtutũ magis ac magis ꝓficicit. Huiꝰ enĩ scicra¬
m̃tũ non solũ a nob exigit᷑ quib pastoralis cõmissciẽ.
cura uerũ & iam & a uob̵ cui credita est cũ usuris exi¬
gendet mundialis maxima põpa. & regiae subli¬
mitatis potentia. Qđ enĩ sine grauidicere ñ ualemꝰ
qolore. quibusdã ur̃oꝵ execrabili negotio ad sacerdo¬
tiũ introductis. ñ sufficit iniuste adquisita posthabitore

Expanded text:
giosissime rex, multorum jam charitate frigescente, superabundante autem iniquitate, plurimis in locis non solum ab extraneis, verum etiam ab iis qui filii nomine tenus dicuntur, status Ecclesiae confunditur, sacrae religionis ordo contemnitur, pietas et forma justitiae dcatholicae fidei norma vigorem obtineat, sanctitas et religio contra inimicos veritatis trophaeum victoriae insigniter teneat, et sacer ritus praecedentium Patrum inviolabibonorum percipiat, et devotio subditorum exinde ad increta virtutum magis ac magis proficiat. His enim rei Sacramentum non solùm à nobis exigitur, quibus Pastoralis commissa est cura, verùm etiam et à vobis, cui credita est cum usuris exigenda maxima pompa et Regiæ sublimitatis potentia. Quod enim sine gravi dicere non valemus dolore, quibusdam vestrorum execrabili negotio ad Sacerdotium introductis, non sufficit injustè adquisita posthabito Re
Abbreviated transcription (Latin):
sedis p̃sul cũ c&eris coep̃is & frib meis incuenturo¬
mȩ c̃gregati p̃sentiadom CoNADI regis diui
augusti nuꝑ adõ & nobis inimperium romani orb̾
elesti & coronat sttituta quȩ sup memorat ante¬
cessores mei deliberate prediftiloci sanxer̃ & habi¬
tores ipsius ꝑcentũ & eo amplius annos sine alicuiꝰ
ꝑuersa agentes sed & religiosos sobriã & dõ placitã¬
dõ uitã ducere cupientes. Quoqd demonach elunici¬
censib: omnio fieri ꝓhibemus. Seqͥ si quelib& querimo¬
niai ep̃orum aquersũ illos exorta fuerit. & alit̃ fini¬
riñ potuerit apłicȩ sedis ex amini seseru& ur. ut ꝑ
eiꝰ ludiciũ qđ iustũ est decernat᷑. Qđ si huic nr̃e insti¬
tutioni quelib& cuiꝰcũq ordinis uł dignitatis con¬
traire uoluerit. timeat illud qđ meret᷑. Qui con¬
t̾ra diuinũ p̃ceptũ catholicorũ. & apłicoꝵ patrũ
terminos temerario ausu. siue ambitionis cupi¬

Expanded text:
eris Coëpiscopis meis in Conventu Romæ congregato in præsentia Domini Conradi Regis D. Augusti nuper à Deo et nobis in Imperium Romani orbis electi et coronati statuta, quæ supra memorati Antecessores mei de libertate prædicti loci sanxerunt, et habitatores ipsius per centum et eò ampliùs annos sine alicujus perversa agentes, sed et Religiosos sobriam et Deo placitam vitam ducere cupientes; quod de Monachis Cluniacensibus omninò fieri prohibemus. Sed, si quælibet querimonia Episcoporum adversùs illos exorta fuerit et aliter finiri non potuerit, Apostolicæ Sedis examini reservetur; ut per ejus judicium, quod justum est, decernatur. Quod si huic nostræ institutioni quilibet cujuscunque ordinis vel dignitatis contraïre voluerit, timeat illud quod meretur, qui contra divinum præceptum Catholicorum Apostolicorum Patrum terminos temerario ausu sive ambitionis
Abbreviated transcription (Latin):
tanorũ pͥncipe c̃strustũ ẽ inpartib burgundie in comi¬
tatumatis conensi & nunc iuid& esse subdilestis simi filii nr̃i
abbatis Odsilonis prouisione. ita constat dõ & scis eiꝰ apłis
Gregorio. Siluestro meo &iam ñ mͦ spuale patre sed &
carnali fr̃e Benedisto multiplicib pͥuilegiis aplicae
austoritatis roboratũ & confirmatũ. ut adnullum

Expanded text:
tanorum Principe constructum est in partibus Burgundiæ in Comitatu Matisconensi, et nunc videtur esse sub dilectissimi filii nostri Abbatis Odilonis provisione, ita constat Deo et sanctis ejus AGregorio, Silvestro, meo etiam non modò spirituali patre sed et carnali fratre Benedicto multiplicibus privilegiis Apostolicæ a
Abbreviated transcription (Latin):
ret̾austorietur. ut nullius ciuiuscũq scicerdotis ut pͥnci¬
pisꝑsona contrahoc apłicae austoritatis decretũ in ꝑpe¬
tuum garrire uł mutire audeat. Ne apłico ꝑcussus anathe¬
mate districte ultionis poenas lucit. & regalis transgres¬
sor p̃cepti. cũ suppliciis infernorũ exorsõiai fiat tempo¬
ralium bonorum

Expanded text:
et auctorizetur; ut nullius cujuscunque sacerdotis vel principis persona contra hoc apostolicae auctoritatis decretum in perpetuum garrire vel mutire audeat, ne apostolico percussus anathemate districtae ultionis poenas luat, et regalis transgressor praecepti cum suppliciis infernorum exsors etiam fiat temporalium bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
et ut ex transitorus reb mansurã nob mercedẽ ppa¬
potestatẽ Hacigtur sanctione noselemosinari ingel¬
brt comitisse Auulel mꝰ uidelie& comes uir eiꝰ ꝙ Set¬
gerius comes Teuthardus ad soqui& a rnardusꝑ
austoraitatẽ iuissionis psiuis Ingelbelge nr̃iꝙ test¬
monis  stat idoneȩ ꝓfidei cõmisso tradimꝰ adel uni
eonasteriũ in honore sc̃orum apłoru PETRI IT
.u. constitutũ. ubidoninꝰ BERNO abba p̃est uillã

Expanded text:
t ut ex transitoriis rebus mansuram nobis mercedem prepapotestatem. Hac igitur sanctione nos elemosinarii Ingelberge comitissæ, Vuillelmus videlicet comes, vir ejus, et Rotgerius comes, Teuthardus, Adzso, qui et Arnardus, per auctoritatem jussionis ipsius Ingelbelge, nostrique testimonii quod stat idoneæ pro fideicommisso, tradimus ad Cluniense monasterium in honore sanctorum apostolorum Petri et Pauli constitutum, ubi domnus Berno abba pre
Abbreviated transcription (Latin):
comitatu Iab̾niacum. causellam. bracostum. medonẽ. insulã interbinas has aquas bulbarum et carusium cũ aeccłiis eis
suꝑ instructis. capellam quoq decandiaco cum hereditate ratburni quantũ eius concessu adp̃fatũ locũ ꝑuenit seu quicqđ
pratis. pascuis. Silius. Salistis . Sationibus. aquis aquarumq decursibus. molendinis. piscariis. montibus. ucllibus alpibus. pla¬
nitiebus seruis ancillisq nec minus & om̃ib quȩ dici nominari possunt. aut excogitari ad p̃dicta loca ꝑtinentibus p̃sentialit̃
habitis. & in futuro ad quirendis. sint iniure coenobii eiusdẽ. et abbatis nunc temporis ibidẽ p̃sidentis eiusq successorum ad

Expanded text:
comitatu Taberniacum, Causellam, Bracostum, Medonem, Insulam inter binas has aquas Bulbarum et Carusium cum aecclesiis eis comitatu Taberniacum, Causellam, Bracostum, Medonem, Insulam inter binas has aquas Bulbarum et Carusium cum aecclesiis eis super instructis, capellam quoque de Candiaco cum hereditate Ratburni, quantum eius concessu ad prefatum locum pervenit, seu quicqus vineis campis pratis pascuis silvis salictis sationibus aquis aquarumque decursibus molendinis piscariis montibus vallibus alpibus planitiebus servis ancillisque nec minus et omni bus, quę dici nominari possunt aut excogitari, ad predicta loca pertinentibus, presentialiter habitis et in futuro adquirendis, sint in iure coenobii eiusdem et abbatis nunc temporis ibidem presidentis eiusque successorum ad
Abbreviated transcription (Latin):
nens gubernacula potenter. Preclarius et laudabilius iocundiusq nichileẽ om̃ino nr̃o conpbat᷑ iudicio quã si regnũ nr̃m t ali
subregimine disponat᷑. ut inhisque iusta sunt et honestai una incuorũ concordia sit et minorũ Unde certius in notescere uolumꝰ
om̃ib scãe aecłȩ filiis aeiu p̃sentis hominibus. et futuri temporis fidelibus qualit̃ Odelonis cluniensis moncsteri abbatis reli¬
giosissimi. fratrumq in ibi iugit̃ indi scorumq pari & pculi apłorum seruitio de sudantiũ p&itionibus animo sat libero libentiq
consentientes. scripta et dationes regum temporis antiquitate nos p̃cedentiũ quantũ nr̃o iuri regnoq ubiius partium attinere
ud&ur renouare ꝑ p&ualit̃q firmare curauimus. Quod uti talibus et ꝓgis et tam p̃claris ꝑsonis uota assensionis exibere decet
łorensi quoq incomitatu sc̃i uuistoris basilicam. Artedunum uillas & poliacũ cũ suꝑ constructis sibi aeccłus. Inuenensi autẽ

Expanded text:
nens ac gubernacula potenter. Preclarius et laudabilius iocundiusque nichil esse omnino nostro conprobatur iudicio, quam si regnum nostrum tali sub regimine disponatur, ut in his, que iusta sunt et honesta, una maiorum concordia sit et minorum. Unde certius innotescere volumus omnibus sanctae aecclesię filiis, aevi presentis hominibus et futuri temporis fidelibus, qualiter Otelonis Cluniacensis monasterii abbatis religiosissimi fratrumque inibi iugiter in dei sanctorumque Petri et Pauli apostolorum servitio desudantium petitionibus animo sat libero libentique consentientes scripta et dationes regum temporis antiquitate nos precedentium, quantum nostro iuri regnoque ubivis partium attinere videtur, renovare perpetualiterque firmare curavimus, quod, uti talibus et tantis et tam preclaris personis vota assensionis exibere decet Forensi quoque in comitatu sancti Victoris basilicam, Artedunum villas et Poliacum cum super constructis sibi aecclesiis; in Uienensi autem
Abbreviated transcription (Latin):
ullo tp̃r nolle quod uolui sed quod ame hic semel fac tum uł conscriptũ ẽ subiure iurando in uiolabilit̾ seruare
Signum ade & petri lege uiuente romana. testiũ. Signũ manuũ algisi ambrosi landefredi ioħis. testium.
e go mainfredus qui & rolandus uidex ⁊ missus doni imꝑatoris autẽticũ huiꝰ exẽpli uidi& legi & sic̃ inbi continebat᷑
sic inistum legitur exemplum extralita plus minus ue. Egobombelus uidex autemticũ huius exẽpli uidi&
legi ⁊ sic̃ inbicontinebatur sic inisto legit᷑ exẽplo. Ego petrus iudex autenticũ huiꝰ exẽpli uidens legi & sic̃ in¬

Expanded text:
ullo tempore nolle quod uolui, sed quod a me hic semel factum uel conscriptum est sub iureiurando inuiolabiliter conseruare is et filii lege viventium Romana, testium. Signum manuum Algisi, Abrosii, Landefredi, Johannis, testiost traditum complevi et dedi. Ego Mainfredus, qui et Rolandus, judex et missus domni imperatoris, autenticum hujus exempli vidi et legi, et sic inibi continebatur, sic in istum exemplum extra litteras plus minusve. Ego Bombello, judex, autenticum hujus exempli vidi et legi, et sic inibi continebatur sicut in isto legitur exemplo, e
Abbreviated transcription (Latin):
nnomine dñ nr̃ iu xp̃i anno diũce incarnationis millesimo octuagesimo septimo. quinto decimo heł februar̃.
indicione decima. Constat me oddonẽ cłm filium quondã ad a lardi deloco sala. qui ꝓfessus sum lege uiuere
casale. argentum der̃ bonos mediolanen sium monete sibras septios centum. finito p̃tio sic̃ int̾ nos conuenit pro
omib causis & reb & t̾ritorus illis iuris inei iacentib insuꝑscripto loco ⁊ fundo quidr̃ sala. in locis & fundis telladega:
uercelliano. cerpente. fleri. mortuciole. maglo. brandiga. lograte. ogniate. creme zana. ornano. pugillano. gla¬
riola ⁊or lingo natano. garda. cartago uł in aluis quib cumq locis cã inmontib quam & in planis ubicumq¬
derro iure in frahoc regnum italicum in ueniri pocuer & pomib: ciusis & reb t̾ricoriis que michi ꝗs oddonicdo¬

Expanded text:
nostri Jesu Christi. Anno Dominice incarnationis milleximo octuageximo septimo, quinto decimo kalendarum februarii, indictione decima. Ego Oddo clericus, filius quondam Adelardi de loco Sala, qui professus sum lege vivere s condam - de loco Baniolo, argentum denarios bonos solidos centum finito pretio sicut inter nos conuenit, pro omnibus casis et rebus territoriis illius iuris nostri reiacentibus in loco et fondo Ceredo, tam inVerceliano, Cerpente, Fleri, Morniciole, Maglo, Brandigo, Lograte, Ogniate, Cremezana, Orliano, Pugillano, Glariola, Zorlingo, Nazano, Garda, Carzago, vel in aliis quibuscumque locis tam in montibus quam et in planis, ubicumqmeo jure infra hoc Italicum regnum inveniri potuerunt, et omnes casas et res ter
Abbreviated transcription (Latin):
omib casis e reb t̾ritoriis tam in fracastra eoꝵ locorum quam extracastra totumin integrũ. hoc sunt tamcase cum
areis suis. & castra sedimina cum edificus desuꝑ. clausure. campi prata pascua uineȩ silluȩ castaneta acstellaree
& roboreȩ cum a rris earum. ripe rupinę acpaludes culta & inculta diuisa & indiuisa usus aquarũ aquarumq due
molendina & piscationes. & eccłȩ seucapellȩ cum om̃ib reb ad eas ꝑtinentib unã c
dationib & om̃ib usib conditionalib. & honorib ibidem ꝑtinentib. tollonea curaturȩ uenetiones uicanalia
cum eȩtera loca & omia alia iura ad iacentia ⁊ ꝑtinentia ad eas dẽ res ꝑloca ⁊uocabula in integrũ. Quas aut̃ res¬

Expanded text:
omnes casas et res territorias tam infra castra eorum locorum quam et foris castra in omnibus: hoc sunt tam case, cum areis suis et castra, sedimina cum edificiis de super clausurem, campi, prata, pascua, vinee et silve castanee ac stellaree et roboree, cum areis earum, ripe, rupine ac paludes, colta et incolta, divisa et indivisa, usus aquarum aquarumque ductus, molendina et piscationes, et ecclesie seu capelle, cum omnibus rebus ad eas pertinentibus, una cdacionibus, et omnibus usibus, conditionibus et honoribus ibidem pertinentibus, tolonea, curature, venationes, vicanalia, conceliba loca, et omnia alia jura adjacentia et pertinentia ad easdem res per loca et vocabula in omnibus. Volo et
Abbreviated transcription (Latin):
pauum. Quod siquis nr̃o p̃cepto ñ obaudierit. nosipsi ultores erimꝰ Aꝑte enĩ regni nr̃i aduerscirius ẽ.
aeccłam inpugnare molientes expugnamus. Prosequentes igit᷑ eospsterncmꝰ ut iustricia signa ex
hostib aduenienti xp̃o reportemus. Uit aut̃ huiꝰ nr̃e institutionis p̃ceptũ firmũ obtineat ugorẽ. anu
nr̃o regali impͥmi iussimꝰ. et caractere in signiri precepimus Am eN

Expanded text:
erpetuum. Quod si quis nostro precepto non obaudierit, nos ipsi ultores erimus, a parte enim regni nostri adversarius est, erpetuum. Quod si quis nostro precepto non obaudierit, nos ipsi ultores erimus, a parte enim regni nostri adversarius est, anctam æcclesiam inpugnare molientes expugnamus? Prosequentes igitur eos, prosternamus ut victricia signa ex hostibus advenienti Christo reportemus. Ut autem hujus nostræ institutionis preceptum firmum obtineat vigorem, anulo nostro regali imprimi jussimus et caractere insigniri precepimus. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ hominũ est absolutũ. Ad cohibendã itaq insolentiã prauorũ hominũ hoc eis iterato concedimꝰ
p̃ceptũ In pͥmis ego Robtꝰ rex duxq Plenricꝰ cum consensu nr̃oꝵ obtimatũ dõ ꝓsperante. Ut cunctis pa
tas nr̃a ergalocũ ipsũ et fr̃m in ibi degentium. Precipimꝰ itaq ut inconfinio monasteris
aciuitate Cabilonensi et maticensi. et monte algoio. et ccistro Chedrelensi. et monte sc̃i uuncentii
nullus homo aut pͥnceps uł dux castellũ construat. uł firmitatẽ aedific&. Iuin etiã austoriz cimꝰ
ac laudamꝰ quic qđ siue ep̃s siue comes. siue liber siue seruus ꝓmiscui sexus. atq gradus ad altare eorũ dele¬
gciuerit. ut ex turbatis et pulsis om̃ib cclumpniatorib atq c̃tradistorib firmũ ratũq ꝑmaneat in ꝑ¬

Expanded text:
omnium hominum est absolutum; ad cohibendam itaque insolentiam pravorum hominum, hoc eis iterato concedimus omnium hominum est absolutum; ad cohibendam itaque insolentiam pravorum hominum, hoc eis iterato concedimus preceptum. In primis ego Rotbertus rex, duxque Heinricus, cum consensu nostrorum obtimatum, Deo prosperante, ut cunctis palam fiat liberalitas nostra erga locum ipsum et fratrum inibi degentium, precipimus itaque ut in confinio monasterii a civitate Cabilonensi et Maticensi, et Monte Algoio, et castro Chedrelensi, et Monte Sancti Vincentii, nullus homo aut princeps vel dux castellum construat, vel firmitatem ædificet. Quin etiam auctorizamus ac laudamus quicquid sive episcopus, sive comes, sive liber, sive servus, promiscui sexus atque gradus, ad altare eorum delegaverit, ut exturbatis et pulsis omnibus calumpniatoribus atque contradictoribus, firmum ratumque permaneat in p