comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mensurandam. uerum adq̃: uiscorporum siue tempora dimitienda conue¬
niunt : unde & ratio uel mos obtinuit. ut in cantiore compatorum pueri
dem modum sequentia pumerorum quã plurima: Siue igitur horam unã
reliquas .xi. duncem appellant si in sex partiris. sexta pars sextans
quinque reliquȩ dextans. uelut cli destus uocitunta: siinquatcuor.
quarta pars qua drantis nomen : residuce tres dodrantis accipiunt:
& huus discipline rogula soluitur quod plerosq turbat inperitos qui a
philippus in ex positione beati iob ciestum maris ocini cotidiȩ bis uenire
describens ad uncxerit: hunc unius ae qui nocticlis horae dodrante trans

Expanded text:
mensurandam, verum ad quaevis corpora, sive tempora demetienda conveniunt. Unde et ratio vel mos obtinuit ut in cantione computorum, pueri dem modum sequentia numerorum quam plurima. Sive igitur horam unam, reliquas undecim deuncem appellant. Si in sex partire vis, sexta pars sextans; quinque reliquae dextans, vel ut alii distas vocantur. Si in quatuor, quarta pars quadrantis nomen obtinet; residuae tres dodrantis nomen accipiunt. Et hujus disciplinae regula solvitur, quod plerosque turbat imperitos, quia Philippus in expositione beati Job aestum maris Oceani quotidie bis venire describens, adjunxerit hunc aequinoctialis horae dodrante trans
Abbreviated transcription (Latin):
ciugustarũ teruareddatꝰ Quaciuxta argumenti regulã secunda compa¬
tabatur Siuero iuxta hoc quod nos supra docuimus cianuario principi
argument sum meremauis codem ordine luna in lł dec uiiͣ incurrit quae
uixtu argumen. Vi ficridebins seputabatur quianimirũ luna nouembri
mensis unam amitut diem aꝓxxx cosuetis unde xxx solum dieb cogitur eẽ
condenta quae ꝓfecto om̃a melius conloquendo quam scribendo docentur
non autẽ transit duce comme moandũ quod hocargumentum aseptembria
quidã anticipiant. ponentes eidem septembrio regulares v. Nouem¬
brio uiI. octobrior decembriouii. cetera ut supranos posuimus quod
ob cuicconitatẽ aegyptiorum rationabiliter prorsus agunt Uta quibus
origo computandi sumpttẽ horum quoq: in computando anni principium
emitentur Verum clusaptius mubdo & expraeditus uidetur ut compu¬

Expanded text:
Augustarum tertia reddatur, quae juxta argumenti regulam secunda compuAugustarum tertia reddatur, quae juxta argumenti regulam secunda computabatur. Si vero, juxta hoc quod nos supra docuimus, a Januario principium argumenti sumere mavis, eodem ordine luna in Calendas Decembres VII incurrit, quae juxta argumentum sexta fieri debuisse putabatur, quia nimirum luna Novembris mensis unam amittit diem, et pro XXX consuetis XXIX solum diebus cogitur esse contenta. Quae profecto omnia melius colloquendo quam scribendo docentur. Non autem transitorie commemorandum quod hoc argumentum a Septembri quidam incipiunt, ponentes eidem Septembri regulares V, Octobri V, Novembri VII, Decembri VII, et caetera, ut supra nos posuimus: quod ob auctoritatem Aegyptiorum rationabiliter prorsus agunt, ut a quibus origo computandi sumpta est, horum quoque in computando anni principium imitentur. Verum aliis aptius multo et expeditius videtur ut compu
Abbreviated transcription (Latin):
unt autẽ annitres circuli decenno uennalis in quib: idemargamentũ sttabili¬
tcitem siutenoris conseruare nequeat Decauus uidelic& undecimus & no¬
nus decimus cuicciusa nutandi uaria facit aedisꝑsa ꝑtennũ embolis mo¬
rum insertio Si quidem anno octauo lunakalendarum maiarum¬
iuxta ratuem quidem argumenti ui cesima &oeccuia conputat sed opt̃
adiectionẽ diei quemsuꝑ fluitas embolismi adtulerat fit xxuiui
Item anno un decimo quialuna emb pridieñ decemb̾ accenditur
mi testiodie nonarũ martiarum incipit Cogit luna inł mai xxuii¬
conputari cum xx. Uiiii. secundũ argumenti calculationẽ canat᷑
Quo&iam cinnoratio scltus lunciris de quo in sequentib dicemus
fidem eiuscrgumenti inpugnat. Sienim ipsum argumentum iuxta
uegyptios aseptem briomense ubi principiũ est cnnieorũ inchoauers
necesseẽ ud una iulu mensis eoanno xxuiui dies utnumquã ulias ha¬
becit ut nouidelic& ratione saltus amisso & obidluna kalendarum

Expanded text:
unt autem anni tres circuli decennovenalis, in quibus idem argumentum stabilitatem sui tenoris conservare nequeat: octavus videlicet, undecimus, et nonus decimus, cui causam notandi varia facit ac dispersa per annum embolismorum insertio. Siquidem anno octajuxta rationem quidem argumenti vicesima octava computatur. Sed propter adjectionem diei quem superfluitas embolismi attulerat, fit vicesima nona. Item anno undecimo, quia luna embolismi pridie Nonas Decembrmi teMaias XXVIII computari cum XXIX secundum argumenti calculationem canatur, quo etiam anno ratio saltus lunaris, de quo in sequentibus dicemus, fidem ejusdem argumenti impugnat. Si enim ipsum argumentum juxta Aegyptios a Septembri mense, ubi principium est anni eorum, inchoaveris, necesse est ut luna Julii mensis eo anno XXIX dies ut nunquam alias habeat, uno, videlicet ratione saltus, amisso, et ob id luna Calendarum
Abbreviated transcription (Latin):
uerendeẽ Natiuitas lunae xvmę ab octauo idum martiarũ usq
innonas aprilis quae primi mensis nouorũ initiũ oftendit axii uero N
icad celebrationẽ scãẽ paschae perduc&.
pas cha ccidebrabis similiter ecuitus esto ut xiiuĩ ł maĩ lunaxiui non crans¬
cendat cuit adxnii lł mai cuit adxu łmai nam suncipiens magnum
inducis errorem.¬
dic reguli uidelic& lunc occurrerit sem̃ pascha modis omnib: caalebrabis
qđ siante xi R ap̃r &iam si luna occurrat uel post uikmoa pascha
coẽ memoricetheophilus alexandrinis ep̃s datis epistolis adsinodum
apud niceã ciuitatẽ brthiniȩ ubi cccxUIIi pontifices conuenerunt
seuad t̾e odosium imperatorem in quo adnuntiatur ut abyiii id martu.
usquemdiem nonis aprelis. Diebus scilic& xxuiii qualis cumq lun&
co id est luna xupascha ccelebrare conscripsit et sidie dominico luna
eiusdem mensi s idẽ primi mensis euenerit ipsa ebdomata transmissa cid¬
alterum die dominicum paschasine dubio ccilebrare conscripsit

Expanded text:
erenda est nativitas lunae 14 a VIII Idus Mart. usque in Nonas April., quae primi mensis novorum initium ostendit, a XII Kalente ad celebrationem sancti Paschae perducet. Pascha celebrabis. Similiter cautus esto, ut XIV Kalend. Maii luna 14 non transcendat, aut ad XIII Kalend. Maii, aut ad XV Kalend. Maii. Nam ino regulae videlicet luna occurrerit, sanctum Pascha modis omnibus celebraris. Quod si ante XI Kal. Apr. etiamsi luna occurerit, vel post VII Kal. Maii Pascha  memoriae Theophilus Alexandrinus episcopus, datis epistolis ad synodum apud Nicaeam civitatem Bithyniae, ubi CCCXIX pontifices convenerunt, seu ad Theodosium imperatorem, in quibus annuntians ut ab octavo Idus Martii usque in diem Nonarum April., diebus scilicet 29, qualiscunque luna co, id est luna XV, Pascha celebrare conscripsit, et si die Dominico luna XIII ejusdem mensis, id est primi mensis, ealterum diem Dominicum luna 21 Pascha sine dubio conscripsit
Abbreviated transcription (Latin):
cumergoromani gxbac distributione Pompili cdlunae cursum si¬
cut areti auuum ꝓprium conputurent. Necessario & inter lclurem

Expanded text:
Cum ergo Romani ex hac distributione Pompilii ad lunae cursum sicut Graeci annum proprium computarent, necessario et intercalarem
Abbreviated transcription (Latin):
LUNCO
po ten ta
eeffectiua lunae potentia beatus antistes ambrosius l
libro .iiͦI. exa meron ita commemonet simila delunae ne¬
tione conueniunt. quue de consorte eius ac fratre memo rcuimus
sĩ quidem in id seinduit ministerium in quođ & fracter. ut in lumina
tenebran foueat semina. augeat fructus. Hab& etiam pleniq
a fratre distinctu ut quem toto die calorumorem terrre sicca¬
uerit. eundem exiguae noctirem pore rosreponat : Nam &ipsa¬
luua larguroris adseritur. Deniq: cumseremornox est & lupa
pernox tunclargior rosfestur arua perfundere & pleri¬
q: subere quiescentes quo magis sublumine fuissent luncie
git pouu & cumsit inminuta cumul&ur in quo gnende mysterium

Expanded text:
lunae potentia. De effectiva lunae potentia beatus antistes Ambrosius in libro quarto Hexameron ita commemorat: « Similia de lunae ratione conveniunt, quae de consorte ejus ac fratre memoravimus, siquidem in id se induit ministerium in quod et frater, ut illuminet tenebras, foveat semina, augeat fructibus. Habet etiam pleraque a fratre distincta, ut quem tota die calor humorem terrae siccaverit, eumdem exiguae noctiluna larga roris asseritur. Denique cum serenior nox est, et luna pernox, tunc largior ros fertur arva perfundere. Et plerique sub aere quiescentes, quo magis sub lumine fuissent lunae, et cum sit imminuta, cumuletur. In quo grande mysterium
Abbreviated transcription (Latin):
eratione bissexti non noua nunc cudere. sedq̃ in uepistola ro.¬
gapti ciniico quondam dixi &ium his inserer e placuit opus¬
culis ubi post praefationem congruam Ita subieci sicut in quum
saltum lupce quem dñt locus & honacitior incensionis eius pes
x & uiiii efficit annos Ita e contrario biss&tum non alia
causa quamtar ditas solaris cursus generat: sunt enim non¬
pulli qui stecilitate computuandi absq labore cõnp̃hendoent

Expanded text:
ratione bissexti non nova nunc cudere, sed quae in epistola roganti amico quondam dixi, etiam iis inserere opusculis placuit, ubi post praefationem congruam ita subjeci. « Sicut, inquam, saltum lunae quem dicunt, locus et hora citior incensionis ejus per X et IX annos efficit; ita e contrario bissextum non alia causa quam tarditas solaris cursus generat. Sunt enim nonnulli qui facilitate computandi absque labore comprehendant
Abbreviated transcription (Latin):
implere: de quibus singulis suo loco consequentius prout dñs dederit expone¬
mus: nunc ammonere contenti duo decimo Rcalendarum a priliumdie

Expanded text:
implere. De quibus singulis suo loco consequentius, prout Dominus dederit, exponemus, nunc admonere contenti, XII Calendarum Aprilium die
Abbreviated transcription (Latin):
DEM SVRIS TERRARUM
Digiti .iIII. pialmus .
Pesticcpalmmi xl uiii
Pertica X arip̃ i
Iugerum arip̃ ii.¬
quia millicriũ ꝓmillepassus dr̃
S chrnus uri passuuta
Stcidium arip̃ u idest. cxxU
Pcra sanga idest quod scints

Expanded text:
DE MENSVRIS TERRARVM digiti quattuor palmus I pertica palmi XLVIII perticae X arip I iugerum arip quia miliarum pro mille passus dicitur scynus IIII passum stadium arip V, id est passus CXXV parasanga idem quod scynus
Abbreviated transcription (Latin):
S esttirius antiquis eminas duas
Acetabuld̾ UIII.
Eecitus
Cignus¬
cxLIIII
Chemas
Olei libromanã is
UI
Cecitus
Cignus
Cocleciria CLiIIi
Oleipensat UIIII
Romaniponderis
Ac& abulum
II
Oleipens scrip̃ .III. Rom̃ ponđ
Olcipens scripis. Rom ponđ
Chuleus
Vrnais
XL
Congius
Sestarius deccclx¬
dcccclx
Vrnas
Congius
UIII
Seflarius
XL UIII
Congius sestarius
Sestarius ominas siuecatilas ii
Eminae uel cotila
Oxibaifia siueac& aibula iiii
Oxibafiũ uelac& cibulũ ceatum is.
Cecitus
Cignus siue ministros uii
Onistros siue cignus
Chemas iii.
Chemen codeario i1¬
ITEITALICAE MENSGRAE
Modiusolei lib̵ xxiiii. sest xui
Semodius olei lib̾ xii. sest uiii
Belibris olei libii sesi
Medimnus alei lib elxiiii modius ui
A iforciolei lib̾ lxxii.
Vrnas .iI. Congius uii
Urnac olei lib̾ XXXUI
Congius olei lib̾ UIIII
Sest̃ olci. lib .i5

Expanded text:
tarius Atticus - eminas II acetabula VIII ceatus cignuXLVIII chemas olei lib Romanam IS I ceatus cignus coclearia CXLIIII olei pensat - VIIII Romani ponderis acetabulum II olei pens scrip III Rom pond olei pens scrip IS Rom pond chulleus urnas XL congius sestarius DCCCCLX urnas II congius VIII sestarius XLVIII congius - sextarius I sestarius - eminas sive cotylus II emina vel cotyla - oxibafia sive aIS ceatus	- cygnus sive mistros IIII mistros sive cignus themnas III themen - coclearia ITEM ITALICAE MENSVRAE modius olci lib. XXIIII, sext. XVI semdius olci lib. XII, sext. VIII belibris olci lib. II, sex. I medimnus olci lib. CLXIIII, modius VI anfora olci lib. LXXII, urnas II, congius VII urna olci lib. XXXVI congins olci lib.VIIII s
Abbreviated transcription (Latin):
Semeobolus siliqua .is.
Obolus siliquas iii.
S criptulus siliquas ui. hoc ẽ gramma
O lcon scrip iii.
S extula serip̃ iiii
Dicilicus serip̃ ui.
Duella scripsit uiii.
O ncia serip̃ XXIIIi.
Librae unciȩ XIi

Expanded text:
semeobulus siliqua IS obulus	siliquas III scriptulus siquas VI, hoc est gramina olchon scrip III sextula scrip IIII sicilicus scrip VI duella scrip VIII nucia scrip XXIIII librae unciae XII
Abbreviated transcription (Latin):
unde sepius omne tẽpus aestatis in ꝓcellas turbidinesq: brumales uerti conspicm
Sed haec cũ suo tẽ pore euenerint: tẽpestates cũ uero alias prodigia uel
signa dicuntur
denatura aquanũ dupLi ci

Expanded text:
Unde saepius omne tempus aestatis in procellas turbinesque brumales verti conspicimus. Sed haec cum suo tempore venerint, tempestates; cum vero alias, prodigia vel signa dicuntur. De natura aquarum duplici
Abbreviated transcription (Latin):
empora sunt uices mutationũ: quib solaccedendo łrecedendo anniteperatorbem
Hicmpsenĩ illo longius morante frigidaẽ & humida Uerillo redeuna humidum
accilidũ Arstas illo suꝑ feruente calida & sicca. Autumnus illo decedente siccus
& frigidus Haecantiqui sexto dic cnt idus febraarias & maics augustas & nouebres
inchoabant ut solstitia & equi noctia in medio eent tẽporũ: Uercut̃ orienti c̃parat᷑:
quicitunc ext̃ris omã ouuntur. Aestos meridicno : eo qđ parscius calore flagran¬
tiorsit. Autumnus occiduo coqđ ob confiniũ caloris & frigoris graues morbos
habacit. hiems septentrioni coqđ frigore torpeat DEAÑ NIS

Expanded text:
empora sunt vices mutationum, quibus sol accedendo vel recedendo anni temperat orbem. Hiems enim illo longius morante, frigida est et humida: ver, illo redeunte, humidum et calidum: aestas vero, illo superfervente, calida et sicca: autumnus, illo decedente, siccus et frigidus. Haec autem antiqui septimo die ante Idus Februarias, et Maias, Augustasque et Novembres inchoabant, ut solstitia et aequinoctia in medio essent temporum. Ver autem orienti comparatur, quia tunc ex terris omnia oriuntur: aestas meridiano, eo quod pars ejus calore fragrantior sit: autumnus occiduo, eo quod ob confinium caloris et frigoris graves morbos habeat: hiems septentrioni, eo quod frigore torpeat. CAPUT IX.
Abbreviated transcription (Latin):
terriq: lunae. hac̃ subeunte repentinas obdua tenebnis.
Rur sumq: illius umbr sidus hebethari. Neque aliud esse poctẽ qũ
ternce umbnem: sticti autem atque non menstrui sunt utriq

Expanded text:
terraque lunae. Hac subeunte repentinas obduci tenebras, rursumque illius umbra sidus hebetari: neque enim aliud esse noctem quam terrae umbram. Stati autem atque non menstrui sunt utriq
Abbreviated transcription (Latin):
ATIURASRERŨ XU¬
UARIAS LABENTIS XX¬
ET A E II.
PER ST RIXXITITULIS
Tempora LATATΙS
BedA dĩ pamulus
TUPIXA OBSECRO
QUI LEGIS AS TRA
Super Mente
TUERE DIEM
I Dequadri fario di opere

Expanded text:
aturas rerum varias, labentis et aevi Perstrinxi titulis, tempora lata, citis, Beda Dei famulus; tu fixa, obsecro, Qui legis astra, super mente tuere diem.  quadrifario Dei opere
Abbreviated transcription (Latin):
punctos quat tuor. & unam pustem. & quia illa tredecim
pastes complente solun am̃ conpl& In defierie sicut sũpnt docui¬
mus pomplus cotidiapo progressũ csole quam qua ternis
punctis hoc est duodenis partibus elongetur. Ponat er golupam
ubi lib& computare uoluerit. ut puta in Halendas ianuari as primam
Haet ubi prima poctem diemq trans egerit. illum cuelilo cum tene
quemsoltertio decimo meniis eiusdem die cõpl&o: ubi secunda est
multiplicaduoper .iii. fiunt viii. Item ut de punctis ad partes per¬
uenias multiplica uii. per ui fiunt xxti quat tuor illĩ
ergo cuelipurtem tena lupa secunda inqua stononas lapia

Expanded text:
punctos quatuor et unam partem. Et quia illa tredecim punctos quatuor et unam partem. Et quia illa tredecim partes complente sol unam complet, inde fieri ut, sicut supra docuimus, non plus quotidiano progressu a sole, quam quaternis punctis, hoc est, duodenis partibus, elongetur. Ponat ergo lunam ubilibet computare voluerit, utpote in Kal. Januarias primam: haec ubi prima noctem diemque transegerit, illum coeli locum tenet, quem sol XIII mensis ejusdem die completo. Ubi secunda est, multiplica duo per quatuor, fiunt octo. Item ut de punctis ad partes pervenias, multiplica VIII per III, fiunt XXIIII. Illam ergo coeli partem tenet luna II in IIII Nonas Janua
Abbreviated transcription (Latin):
pemo qui dubit& multplica quindecim perquattuor fiunt lx
partire perdecem sexsies deni sexcus sex enim signis quinta deci¬
maluna semper Id est dimidio spente caelestis a sole discerni¬
tur. siue aute. scu p&ro respexeris: Deniq: orbẽ luna quoties
plenissimus est. contrasolem cernis obpositum. humilem uidel
c& sole sublimi & sublimem humili qui animirum cumsole aes¬
tuum tenente circulum plena est ipsa ten& brumalem:
cumsole deuexo in brumale plena est . Ipsc̃ solstitiali scandere
circulo pox longissima prodit: at cumiste hoc aequi noctium ip
plenilunio: tum illa alterum seruat: & quoc pastibus solae¬
qui poctium uelsol stitium quod nuperrimae lustra uerat
tioen sut. toadem pastibus luna plena uelcequi noctium uel
uodũquis signorum pescius lunaris tamencursus agnos¬
cendicupidus est. pouerit & ip sesolem cotidie pastemup
cotidianos solis incaelo debemus sentire progressus: Lunam
uero cotidie tredecim parteseisdem rodici conficere. Idest

Expanded text:
emo qui dubitet. Multiplica quindecim per quatuor, fiunt sexaginta; partire per decem, sexies deni sexais. Sex enim signis decim luna semper, id est, dimidio sphaerae coelestis a sole discernitur, sive ante, seu retro respexeris. Denique orbem lunae, quoties plenissimus est, coicet sole sublimi, et sublimem humili. Quia nimirum cum sole aestivum tenente circulum plena est, ipsa tenet prumalem; cum sole divexo imprumalem plena est, ipsam solstitiali scandere circulo nox longissima prodit. At cum iste hoc aeqplenilunio, tum illa alterum servat, et quot partibus sol aequinoctium, vel solstitium, quod nuperrime lustraverat transiit, totidem partibus luna plena, ve aequinoctium, vel igna ignorat. Quod si quis, signorum nescius, lunares tamen cursus agnoscendi cupidus est, noverit et ipse solem quotidie partem quotidianos solis in coelo sentire debemus progressus. Luna vero quotidie tredecim partes ejusdem zodiaci conficit, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
oxest solis cbsentiaterrarũ umbra conditimortelib: adrequiem fucta
neo perediutino auidadeficer& humanitas cui partes sUII. crepuscula dest
dubialux intlucẽ & tenebras Nã creperũ dubiũ dicimus ues perũ aparente
stlla hui nominis conticiniũ : quando om̃a silent in tẽpestũ qđ emediũ ain¬
actuo sũ noctis tepus galiciniũ : q̃ dando gallus resonat. Matutinũ interabs¬
cessũ tenebrarũ noctis & curor&aduentũ &hluculũ quasi iã incipienspatua
eoq: rursus ebdomada semꝑ ondit̃ his nom̃ gentilitas clplanais inididit
habere secredens a sole spm̃. alun a corpus. amarte sanguinẽ a mercurio
ingenium & linguã Aio uetẽperantiã auenero uoluptatẽ : Astidir no
tar ditatẽ sed sc̃s siluester ferias cippellari constituit : primli diẽdonini eis
mero nominant apud quos ebdom̃ ada totide &ic̃ cinnis ꝑagitur quieb don¬

Expanded text:
ox est solis absentia terrarum umbra conditi, mortalibus ad requiem facta, ne opere diutino avida deficeret humanitas: ubi rigidior, dubia lux inter lucem et tenebras; nam creperum, dubium dicimus. Vesperum, apparente stella hujus nominis. Conticinium, quando omnia silent. Intempestum, quod est medium et inactuosum noctis tempus. Gallicinium, quando gallus resonat. Matutinum, inter abcessum tenebrarum, et aurorae adventum: et diluculum, quasi jam incipiens parva eoque rursus hebdomada orditur. His nomina gentilitas a planetis indidit, habere se credentes a sole spiritum, a luna corpus, a Marte sanguinem, a Mercurio ingenium et linguam, a Jove temperantiam, a Venere voluptatem, a Saturno tarditatem. Sed sanctus Sylvester Ferias appellare constituit, primum diem Dominicum teros a numero nominant: apud quos hebdomada totidem etiam annis peragitur; qui hebdo
Abbreviated transcription (Latin):
iuis scre quota lunaẽ in una quaq die p̃senti colligesimul aepactas quae fue¬
rint in lł dismensis curcũq uolueris. a dism̃sis illius usq in p̃sentẽ quã lib&
tqͥs Neitrũ deb as computare cũ duob mensib: & sulle mensis xxx¬
lunã hab& redeba& dimitte xxx cuit si xxuiiii lunã sol& habere : dimit¬
texxviiii. Quotus numerus remanserit: totuerit epgeta in illo die
sicuitẽ illũ numerũ epactarum q uaecurr̃ in kłdis m̃sium et dierum

Expanded text:
is scire quota luna est in unaquaque die praesenti, collige simul epactas quae fuerunt in Kalendis mensis cujuscunque volueris et dies mensis illius usque in praesentem quamlibet tis, ne iterum debeas computare cum diebus mensis: et si ille mensis re, dimitte viginti novem: quotus numerus remanserit, tota erit epacta in illa die. Si autem illum numerum epactarum, quae currunt in Kalendis mensium et dierum,
Abbreviated transcription (Latin):
iuis scire qactas. in lđ xii mensiũ scies qt̃ regulares hab& unus quisq: m̃sis. Incipi¬
mutant aegrptia xpactas &illas aepactas primas quas a egyptihabent
in principio credi lni hł dis xiim̃siũ nos regulares habemus. Uerbigratia
septb.u. oli .u. noub .uii. deb̃ .uii. lañ .uiiii. feb .x. mar .uiiii. apł .x.
quae cũq fuerin inximo kł ap̃ quolib& anno inuenies ȩpactas in Rłxii. m̃suim

Expanded text:
s in Kalend. duodecim mensium, scias quot regulares habet unusquisque mensis, incipimutant Aegyptii epactas, et illas epactas primas quas Aegyptii habent in principio cycli, in Kalend. duodecim mensium nos regulares habemus. Verbi gratiab. V. Nov. VII. Decemb. VII. Jan. VIIII. Feb. X. Mar. VIIII. Apr. X. quaecumque fuerint in XI Kal. Apr., quolibet anno invenies epactas in Kal. 12 m
Abbreviated transcription (Latin):
aquã solum offerre lic& neui delic& ipsa oblatio ueldõ intũ ueltuntũ
homini conueniat. sed sanguinem uuae torculari crucis exraessum prãe
fragilitutis aqua temperamus granum quoq frumenti pasmis mola con¬
tritum aqua miscemus: ut iuxtu quod a postolus ait. Ad irentes dño unis
cum eo sp̃s effici ualeamus. Ita &iam in eiusdem sacrificii tepore obser¬
uundo nec solis tuntum modo cursum quaeritemus qua sidm̃uidem creden¬
tes sed ultra nr̃icurã sublimatũ iuxtu eos quidicunt nubes ctibulum enis

Expanded text:
aquam solam offerri licet, ne videlicet ipsa oblatio vel Deo tantum, vel tantum aquam solam offerri licet, ne videlicet ipsa oblatio vel Deo tantum, vel tantum homini conveniat, sed sanguinem, qui torculari crucis expressus est nostrae fragilitatis aqua temperamus, granum quoque frumenti, passionis mola contritum, aqua miscemus, ut, juxta quod Apostolus ait, Adhaerentes Domino, unus cum eo spiritus effici valeamus. Ita etiam et in ejusdem sacrificii tempore observando, nec solis tantummodo cursum quaeritemus, quasi Deum quidem credentes, sed ultra nostri curam sublimatum, juxta eos qui dicunt: Nubes latibulum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
accipere sciunt. dare nesciunt atq incelebratione maaente. solempniti¬
tis deps cecdesiat debunit ante poni quaenon nisiper illum lucers poam siquiplen¬
lunum pa schade ante cequinoctium feriposse contender: Ostendat ud
ec desicam scam priusquam saluator incarne uenir& extitit perfectum
uel quem lib& fidelium ante praeuentum gratiue illius aliqo posse superne
lucis habere : Neq enimsine rutione paschadis obseruanti temporis qua
mundi scdutem & figurari &uenire decebat. Ita diuinitus ẽ pocuratu : ut neq
primadie qualux factuẽ. Neq secunda qua firmamentũ petertia qua ari¬
du cepparuit. neq mox quarta inchoante. qua sol ae quino calis tam quam
sponsus &halamo processit sed adues peram tundem orienteluna sostir&ur
exordium: expecta tuest enim hora quae in luminationem eilesiae olim
nxp̃ouedurã designa r&. ut sicut inmys terũ sacrificii caelestis Necuim solum pec

Expanded text:
accipere sciunt dare nesciunt. Atqui in celebratione maximae solemnitatis Christus Ecclesiae debuit anteponi, quae non nisi per illum luceret. Nam si qui plenilunium paschale ante aequinoctium fieri posse contenderit, ostendat vel Ecclesiam sanctam priusquam Salvator in carne veniret, exstitisse perfectam; vel quemlibet fidelium ante proventum gratiae illius aliquid posse supernae lucis habere. Neque enim sine ratione paschalis observantia temporis, qua mundi salutem et figurari et venire decebat, ita divinitus est procurata, ut neque prima die qua lux facta est, neque secunda qua firmamentum, neque tertia, qua arida apparuit, neque mox quarta inchoante, qua sol aequinoctialis tanquam sponsus e thalamo processit, sed ad vesperam tandem oriente luna sortiretur exordium. Exspectata est enim hora, quae illuminationem Ecclesiae olim in Christo venturam designaret. Ut sicut in mysterio sacrificii coelestis nec vinum solum, nec
Abbreviated transcription (Latin):
uecaliud habitattur interris quam quod illisubiac& reliqua apolis squalero
ueneris tantum stella excedit cumbinis pcertibus luna ꝑtotum latitudi
nemeius uagatur sed omnino non excedens cum ab his mercuru¬
stella laxissime ut tamen eduodenis partibus totenim sunt latitu¬
dinis nonum plius oetonas perterra Nequebas a qualiter sediduas
medio cius & supra quat tuor instaducis sol deinde medio fertur int
duas partes flexuoso dra conum meatu incequalis martisstella
quicttuor medus Iouis media &supeam duabus Satur niduabus
trũ abire suꝑueniente ab alio latere solissadio cademq uirur sus

Expanded text:
lae quas diximus feruntur, nec aliud habitatur in terris quam quod illi subiacet, reliqua a polis squalent. Venerm latitudinem ejus vagatur, sed omnino non excedens eum. Ab his Mercurstella laxissime, ut tamen e duodenis partibus — tot enim sunt latitdinis — non amplius octonas pererret, neque has aequaliter, sed duas in medio eius et supra quattuor, infra duas. 67 sol deinde medio fertur inter duas partes flexuoso draconum meatu inaequalis, Martis stella quattuor mediis, Iovis media et super eam duabus, Saturni duabus uperveniente ab alio latere radio eademque vi rursus
Abbreviated transcription (Latin):
ues ꝑtino mmpiscib: ruros facit creberrimos inuirgine matutinoss¬
non fieri ineanero uero non citra uisessima quintã partẽ hunam
bis coitũ cum sole annullo alio signo facit quã in geminisñ coire aliquan¬
do in sagit taeriꝯ tantũ Nouissimã uero pramãq eadem die ł noete millo
ulio insigno quẽ arta te conspici Sentit quidẽ &ipse ingruentiũ salis¬
minuens ecsdem figuras partib edit inter uallis. similiratione qua
supra solem tria sidera non conparere inccielo saturmi sidus & marts
cũ plurimis dieb clxx. louis xXXUI Aut cũminimũ denis detracts
dieb Ueneris lxuiiii cutcumminũ .lii. merturii xii autcũ pluranã

Expanded text:
vespertinos in piscibus raros facere, creberrimos in virgine, in lnon fieri, in cancro vero non citra vicesimam quintam partem, lunam bis coitum cum sole in nullo alio signo facere quam geminis, non coire aliquando in sagittario tantum, novissimam vero primamque eadem die vel nocte nullo alio in signo quam arminuens easdem effigies paribus edit intervallis, simili ratione qua ma cernendi Lynceo—, non conparere in caelo Saturni sidus et Martis, cum plurimum, diebus CLXX, lovis XXXVI aut, cum minimum, denis detractis diebus, Veneris LXVIIII aut, cum minimum, LII, 5 Mercuri XIII aut, cum plurimum,
Abbreviated transcription (Latin):
untur adsolem & occcisu uesꝑtino delitifcunt uerneris stella stationes ducis
matutinã uesꝑtinamq ah etroq exortus facit a longissimis distantiae
suae finibus. Mercuru fiationes brcuiori memento quam ut dep̃hendi
possint cuius reiratione pfiuatim redeodaẽ ꝑ cussein quad iximꝰ parte &tri¬
angulo solis radio inhibent᷑ rectũ cgeretursum &ignecuileuant̃ in sublime hoc
nonꝓtinus intelligipotest uisunro. Ideoq excestimunt᷑ stareunde & nom̃ ticcep
ftatio. Praegredit᷑ deindȩ ciusdẽ radii uolentia & r&ro ire cogituaporẽ ꝑcussis
multo id magis inuesꝑtino earũ exortũ toto sole aduerso cum sũmas absidas
explluntur minimeq cernunt᷑ qm̃ altissim e abs & minimo feruntur
motutanto minore cum hoc inaltissimis absidum inuenit signis. absidus

Expanded text:
untur ad solem et occasu vespertino delitescunt. Veneris stella et stationes duas, untur ad solem et occasu vespertino delitescunt. Veneris stella et stationes duas, matutinam vespertinamque, ab utroque exortu facit a longissimis distantiae suae finibus, Mercurii stationum breviore momento quam ut deprehendi possintangulo solis radio inhibentur rectum agere cursum et ignea vi levantur in sublime. hoc non protinus intellegi potest visu nostro, ideoque existimantur stare, unde et nomen accepit statio. progreditur deinde eiusdem radii violentia et retroire cogit vapore percussas. multo id magis in vespertino earum exortu, toto sole adverso cum in summas apsidas expelluntur minimaeque cernuntur, quoniam altissime absunt, et minimo feruntur motu, tan
Abbreviated transcription (Latin):
res cuutem quas supra solem diximus cẽ sitas occultantur men¬
tes cumeo exoriunt᷑ uero matutino descendente sole partibus
nũ commplius undenis Postearadiorum eius contactũ reguntur
& in triquetro a partib exx stationis matutinas faciunt quac
& primȩ uocantur moxinaduerso a partib centũ lxxx exortus
ues ꝑtinos iterumq in exx partib: abalio latere ad ppinquantes
duo denis ocult& illas qui uesꝑtini occcisus appellantur. Martis stella ꝓpius
senis mensib moratur in signis alio quibi menstris cumceterae utraq stati¬
one quaternos menses non impleant In feriores autem duc occultantur
in coitu uesꝑtino simili modo relicta quesole totidem in partib facunt ex¬
ortus matutinos ad quos longissimus Distantiae suae metissolem in secun¬
tur ad eptaeq occasu matutino conduntur Acp̃tereunt moxeodem. In ter¬
uallo uespere exoriuntur usq adquos diximus terminos ab hisr&ro gradi¬

Expanded text:
res, quas supra solem diximus sitas, occultantur meantes cum eo, exoriuntur vero matutino discedentes partibus numquam amplius undenis. postea radiorum eius contact reguntur et in triquetro a partibus CXX stationes matutinas faciunt, quae et primae vocantur, mox in adverso a partibus CLXXX exortus vespertinos, iterumque in CXX ab alio latere appropin- quantes duodenis occultet illas, qui vespertini occasus appellantur. Martis stella, ut prsenis mensibus commoratur in signis, alioqui bimenstris, cum ceterae utraque statione quaternos menses non inpleant. inferiores autem duae occultantur in coitu vespertino simili modo, relictaeque a sole totidem in partibus faciunt exortus matutinos, ad quos longissimis distantiae suae metis solem insequuntur adeptaeque occasu matutino conduntur ac praetereunt. mox eodem intervallo vespere exoriuntur usque ad quos diximus terminos. ab his retrogradi
Abbreviated transcription (Latin):
in iegionem umbnte huius incidens lunae globus ec lipsin faciat. Estaut̃
noctis umbrt mostalib: ad requiem cosporisdata Neo peris auida con¬
tinuato labore deficer& acperir& humanitas & ut animantibus qui¬
busdam quaelucem solis ferre nequeunt. Ipsis & iam bestus quae prresep¬
tiim uerentur humanam discursandi ubique acuictum quaȩ ritapdi
copia sub peter&: Iuxta quod in dĩ laudib: psal mista decantat:
solcognouit occasum suum. Posuisti tenebras & facta est nox. In ipsa
pertrensibunt omnes bestiae siluarum. & ct quammint prouis i occe¬
atoris Ita tempentuit : ut ubi obsolis longinquititem rigidior ibiado¬
perar breuianda & fouendamembro ꝓlixior quia & hieme quam

Expanded text:
in regionem umbrae hujus incidens lunae globos eclipsim faciat? » Est autem noctis umbra mortalibus ad requiem corporis data, ne operis avida continuato labore deficeret ac periret humanitas, et ut animantibus quibusdam, quae lucem solis ferre nequeunt, ipsis etiam bestiis quae praesentiam verentur humanam, discursandi ubique, ac victum quaeritandi copia suppeteret, juxta quod in Dei laudibus Psalmista decantat: Sol cognovit occasum suum; posuisti tenebras et facta est nox, in ipsa pertransibunt omnes bestiae sylvarum, etc. Quam mira provisio Creatoris ita temperavit, ut ubi ob solis longinquitatem rigidior, ibi ad opera brevianda et fovenda sit membra prolixior, quia et hyeme quam
Abbreviated transcription (Latin):
qulustnttionum poteris eredebatur Iustneriq: eomense ciuitatem
pecesse enit quo statuit ut iusta dus manibus soluerentur: sed hanc lustnt

Expanded text:
lustrationum potens credebatur: lustrarique eo mense civitatem necesse erat, quo statuit ut sacrificia Diis Manibus solverentur. Sed hanc lust
Abbreviated transcription (Latin):
brrto Idem pontifex Redata Id est uo catuncapitolium plebea lo
curum culubntm quaecusae romuli ꝓxima est quot pumero dics do

Expanded text:
brato, idem pontifex calata, id est vocata, in Capitolium plebe juxta curiam Calabram, quae casae Romuli proxima est, quot numero dies
Abbreviated transcription (Latin):
& scũ arium dissi pabit populus cumduce uenturo & finis eius uastitus &
post sinem belli. statutu desolatio : nonadiax ebdomadas pertip&
Pntedictum enimfuenat quodipse ebdomades adxpĩ usq: ducatum
pertingerent sed scriptunt pntedicto aduentu & passione ipsius. quio
&ium post hapc populo qui eum recipere. Noll& ess& euenturu moster¬
dit : Ducem enim uenturum titum dicit. quiqua drx gesimo appo. Domi¬
uicae passionis Itacum populoromapo ciui tatem & scũ arium dissipa¬
uit. ut ponre maner& lapis super lapidem : uerum his percnticipatio¬
uem prcelibatis. mox ad e ponendum ebdomadae quam omiserat redit
cueptum Confirmabit autem pactum multir eb domada una. Hoc est
ipsa uouussima inqua ueliohannes baptistio uel dñs & cpostolipntedicap

Expanded text:
uarium dissipabit populis cum duce venturo, et finis ejus vastitas et post finem belli statuta desolatio ; non ad LXX hebdomadas pertinet. Praedictum enim fuerat, quod ipsae hebdomades ad Christi usque ducatum pertingerent: sed scriptura, praedicto adventu et passione ipsius, quid etiam post hanc populo, qui eum recipere nollet, esset eventurum, ostendit. Ducem enim venturum Titum dicit, qui quadragesimo anno Dominicae passionis ita cum populo Romano civitatem et sanctuarium dissipavit, ut non remaneret lapis super lapidem. Verum, his per anticipationem praelibatis, mox ad exponendum hebdomadae, quam omiserat, redit eventum. Confirmabit autem pactum multis hebdomada una , hoc est, ipsa novissima, in qua vel Joannes Baptista, vel Dominus, et apostoli in p
Abbreviated transcription (Latin):
Quicrta u bis sexti crescentis particula persingulos an nos uel
menses uel &im septimanas & dies incessanter adimple

Expanded text:
quanta bissexti crescentis particula per singulos annos, vel menses, vel etiam septimanas et dies, incessanter adimple
Abbreviated transcription (Latin):
tiarum diceremus resurrectionem d̃i proculdu¬
bio cȩlebrandam : Ni quib: minime rationabilis uisa
ẽ pr̃a resporisio Eoquod uictorius quidam incircu¬
lo paschali quem edidit aliter diem dominice resur¬
rectionis ad fixerit lic& & hunc. designauerit quem nos
glebrandum pariter prositeremur & in processuo¬
peris Sed & nunc in quit ordo &p&it ut ciclorũ quos
uictorius edidit. pate faciam. Euidenter errores.
dum nescit legitimum diem definire pas chalem ut cũm pre¬
teritr ostensus hoc modo fuerit deliquisse . In presentib:
acfuturis & auctoritate careat: & occansionem prauae ꝑ¬
suassionis amittat.

Expanded text:
Maiarum diceremus resurrectionem Domini mini procul duMaiarum diceremus resurrectionem Domini mini procul dubio celebrandam; aliquibus minime rationabilis visa est nostra responsio, eo quod Victorius quidam, in circulo paschali quem edidit, aliter diem dominicae resurrectionis adfixerit, licet et hunc designaverit quem nos celebrandum pariter profitemur. » Et in processu operis: « Sed nunc, inquam, ordo expetit ut cyclorum quos Victorius edidit patefaciam evidenter errores, dum nescit legitimum diem definire paschalem, ut cum in praeteritis ostensus hoc modo fuerit deliquisse, in praesentibus ac futuris et auctoritate careat et occasionem pravae persuasionis amittat.
Abbreviated transcription (Latin):
seruatione cum egrptus potius eo anno in uiul m
uandum quod egrptii docent autumas quare non illorum
perom̃a scientiam sectaris uerum quia hoc fucere non uis
sed int̃ utrosque medius incedens Magis latinorum
quos uituperas quam egiptiorum. quos prefers calculum
tuis legendum sequendumq: contradis Nos egyptiã
calculandi disciplinam quȩ & tuo iudicio & uniuersabs
ecdesiȩ consensu uerior appar& Omnib: sequendam
nouimus. initium uidelic& primi mensis ab .viiͦi iduũmar
Uerum nenos
amatores iictorii temere illum ad gressos esse. lace¬
rent : leganT librum doc tirsimi & sanctissimi uiri uic¬
tabatur celebrari debere In dictione xiii. decies pc̃bu
rib aestimatus sit suus magister. inuenienT: Cuius prin¬
cipium libriẽ cumpaschalis ueneranda solempnitas
quanam dic potissimum prouenir& per anni presen¬
tis indictionem xiuii anobis sollicite querer&ur &
iuxta. patrum uenerabilium constituta .xiuͦi Nełr mar

Expanded text:
servatione, cum Aegyptiis potius eo anno in octavo servatione, cum Aegyptiis potius eo anno in octavo vandum quod Aegyptii docent autumas, quare non illorum per omnia scientiam sectaris? Verum quia hoc facere non vis, sed inter utrosque medius incedens, magis Latinorum quos vituperas, quam Aegyptiorum quos praefers, calculum tuis legendum sequendumque contradis, nos Aegyptiam calculandi disciplinam, quae et tuo judicio, et universalis Ecclesiae consensu verior apparet, omnibus sequendam novimus, initium videlicet primi mensis ab octavo Iduum Marerum ne nos amatores Victorii temere illum aggressos esse lacerent, legant librum doctissimi et sanctissimi viri, Victabatur celebrari debere, indictione autem decima tertiaribus aestimatus sit suus magister invenient, cujus principium libri est: « Cum paschalis veneranda solennitas quanam die potissimum proveniret per anni praesentiam decimam a nobis sollicite quaereretur, et juxta patrum venerabilium constituta octavo calendarum
Abbreviated transcription (Latin):
se inea pascha cglebrari qua necdum ȩqui noctium
transicrit sed nec insequenti dominica quia luna super¬
te necessitate insecundi tempora mensis paschȩ differen¬
da solempnia : mirus calculandi preceptor. qui princi¬
paliter doccas lunam .iii. non as martias natam efficere
primi mensis initium. Et rursum ratione ipsa superatus
compellaris fateri nisi interueniente biss&xto pullate¬
nus lunam hacdie Nactam sed potius eam. quae postunde
xxx dies fuerit accensa paschalib festis congruam . d
uero ud fuerit bis sectus tunc efficilunam sequentis
anru primam quae abs queilllo fieri poterat & trematran¬
acti & quid̃ quod ais &ium siluna conueniat xiii hłapr̃¬
num quam pascha cȩlebrandum penitus inueniri quo¬
modo enim potesi luna conuenire paschalib solemn¬
is ubinumq: pas chalia sunt celebranda solemnia &si
puschalem aiii. non as martias inchoare decernunt lo
uonlic& paschafieri & merito illorum contemod oe¬

Expanded text:
se in ea Pascha celebrari, quia necdum aequinoctium se in ea Pascha celebrari, quia necdum aequinoctium transierit; sed nec in sequenti dominica, quia luna superte necessitate in secundi tempora mensis Paschae differenda solennia? Mirus calculandi praeceptor, qui principaliter doceas lunam III Nonas Martias natam efficere primi mensis initium, et rursum ratione ipsa superatus compelleris fateri, nisi interveniente bissexto, nullatenus lunam hac die natam, sed potius eam quae post XXIX dies fuerit accensa, paschalibus festis congruam. Si vero adfuerit bissextus, tunc effici lunam sequentis anni primam, quae absque illo fieri poterat extrema transacti. Et quid est quod ais: etiamsi luna conveniat, XIII Canunquam Pascha celebrandum penitus inveniri? Quomodo enim potest luna convenire paschalibus solenniis, ubi nunquam paschalia sunt celebranda solennia? Et paschalem a III Nonas Martias inchoare decernunt, innon licet Pascha fieri. Et merito illorum contempta ob
Abbreviated transcription (Latin):
usserit esse seruandus Item infine eiusdem prologi
dum est repperiri non posse Videamusergo litinos suos
quomodo commend& uictorius dicit eor maxime censu¬
isseas nonas martics natam lunam efficere primimer
sis initiũ &xuii luna die dominico pascha cuelebrandũ
niat pas cha glebrandum secundum latinos sed magis se
sis in itium. quidrationis ẽ ut non in co pascha cęlebre¬
mus ged potius ulium differamus inmensem cumle to¬
dies imper& ut omñs qui possint in primo menise pur¬
cha fucian soliautem qui inuia fuerint & in mundi se¬
cundo hocmense celebrenT: quid est rogo quod ad dir
ubis qbiss&xto anforte quiã quando Radendȩ lanu¬
ariȩ scbbato sunt x iii hecilendan a prilium dies in domini¬
cum occurrit sibis sextilis annus non est Si autembiss&¬
tus inter cesserit eadem dies secunda feria prouenit
Docereuis cum secunda feria fuerit .xiũ. heł a prł in lura
cha rite cȩlebrari: Cum uero cadem dies xiui kalenda

Expanded text:
sserunt esse servandas. » Item in fine ejusdem prologi:dum est, reperiri non posse. » Videamus ergo Latinos suos quomodo commendet Victorius. Dicit eos maxime censuisse a III Nonas Martias natam lunam efficere primi mensis initium, et decima sexta luna die Dominico Pascha celebrandum. niat, Pascha celebrandum secundum Latinos, sed magis secsis initium, quid rationis est, ut non in eo Pascha celebremus, sed potius alium differamus in mensem, cum lex toties imperet ut omnes qui possint in primo mense Pascha faciant, soli autem qui in via fuerint et immundi secundo hoc mense celebrent? Quid est, rogo, quod addis, absque bissexto? An forte quia quando Calendae Januariae Sabbato sunt, tertia decima Calendarum Aprilium dies in Dominicum occurrit, si bissextilis annus non est; si autem bissextus intercesserit, eadem dies secunda feria provenit, docere vis cum secunda feria fuerit XIII Calendas Aprilis in cha rite celebrari; cum vero eadem dies XIII Calendas
Abbreviated transcription (Latin):
one lunã in occasuͭ defecisse utroq suꝑterras conspicuo sidere sed ne s ingulis men qͣtato¬
sib eclipsis fier&: latitudo signiferi lunam superius iriferius ue

Expanded text:
one, lunam in occasu defecisse, utroque super terras conspicuo sidere. Sed ne singulis mensibus eclipsis fieret, latitudo signiferi lunam superius inferiusve tr
Abbreviated transcription (Latin):
di consuaudinem benemutuuit xp̃i ana religio. Cum in menst eodemde
scũe marias plebs unuersa cum sacer dotibus acminiseris. hrmnis modula &¬
t euo cis per eclesius perque congrue urbis loca ꝓcedit Dictusq aponꝰS¬
fice cuncticereas in mutibus gestunt ardenter & ciugescente bona consue

Expanded text:
di consuetudinem bene mutavit Christiana religio, cum in mense eodem die sanctae Mariae plebs universa, cum sacerdotibus ac ministris, hymnis modulatae vocis per ecclesias, perque congrua urbis loca, procedit, datosque a pontifice cuncti cereos in manibus gestant ardentes, et augescente bona consue
Abbreviated transcription (Latin):
philus ep̃s dix̃ : dicite ergo quib: & qualib: bene dictionibus eum fuisse sc̃ifi¬
catum adseritis ut scribere possitis: ep̃i dixer̃: prima illibenedictio est. qđ in
ipso tenebrȩ sunt remotae & lux apparuit: secunda ẽ illi benedictio. qđ de
terra aegipti ueluđ claenebris peccatorũ. quasi ꝑ fontem baptismi ꝑmare
rubrum populus fuerit liberatus: In t̃tia illibene dictio ẽ: quia in eodem
diȩ celestiscibusmanna hominib datũ ẽ: Quarta illi benedicto est: quia
mox ses mandat adpopulum: sit uob obseruatus dies primus & nouis simus
bene dictio est. quod in ipsa dñs resurrex̃ : uides ergo quia dies resurrecti¬
anis dominicus singularit̃ in pascha ꝑcipit᷑: Teophilus dix : d&emporeaũ
ad morsen mandatũ ẽ ado. Hic m̃sis ẽ uobis principio mensiũ: pascha facite
dies foras terminum excluduntur. Ep̃idixer. Nulla ratione deb& ut tantũ sacram̃¬

Expanded text:
philus dixit: Dicite ergo quibus et qualibus benedictionibus eum esse sanctificatum asseritis, ut scribere possimus. Episcopi dixerunt, Prima illi benedictio est quia in ipso tenebrae sunt remotae, et lux apparuit. Secunda est illi benedictio, quod de terra Aegypti velut de tenebris peccatorum, quasi per fontem baptismi, per mare Rubrum populus fuisset liberatus. Tertia illi benedictio est, quia in eodem die coelestis cibus manna hominibus datus est. Quarta illi benedictio est, qua Moyses mandat ad populum: Sit vobis observatus dies primus et novissimus. benedictio est, quod in ipsa Dominus resurrexit. Vides ergo quia dies resurrectionis dominicus singulariter in Pascha teneri possit. Theophilus dicit: De tempore autem ad Moysen mandatum est a Deo. Hic mensis erit vobis initium mensium, Pascha facite dies foras terminum excludentur? Episcopi dixerunt: Nulla ratione fieri debet, ut tantum sacramen
Abbreviated transcription (Latin):
nitalia uero.alii uiginti dies ie iuncibant. Alii septem: orien tales uero sicut
apostolas uidertnt ut supradictũ .o. Quarta decima luna mense martio. pas¬
chatenebant: Cũ ergo tales obseruationes ꝑsingulas prouintias tenerent
unde meimorati sacer dotis co qđ aquib: una fides recta tenebant᷑ eorũ dissen¬
trent ieiunia. Tunc papauictor romanae urbis epis dixerit auctoritatẽ &the¬
ophilũ cȩscriensis palas tince. antestitem. ut quomodo pascha reccouire
acunctis catholicis caelebrar&ur ecclesus in ibi fier& ordinatio. ubidñs &
saluator mundi fuerat incarne uersatus: ꝑcepta itaq auctoritate pdictus

Expanded text:
in Italia vero alii XX dies jejunabant, alii septem. Orientales vero, sicut in Italia vero alii XX dies jejunabant, alii septem. Orientales vero, sicut apostolos viderunt, ut supradictum est, decima quarta luna, mense Martis pascha tenebant. Cum ergo hae tales observationes per singulas provincias tenerentur, unde moeror erat sacerdotibus, eo quod a quibus una fides recte tenebatur, eorum dissentirent jejunia. Tunc papa Victor, Romanaeque urbis episcopus direxit auctoritorem ad Theophilum Caesariensis Palestinaeque antistitem, ut quomodo pascha recto jure a cunctis catholicis celebraretur ecclesiis, inibi fieret ordinatio, ubi Dominus et salvator mundi fuerat in carne versatus. Percepta itaque auctoritate, praedictus
Abbreviated transcription (Latin):
haec ecidem uulgata cognosc&. Ini dipsum uero epistola scĩp&ri cilexan¬
drino orbis ep̃i ad eundempcipa leonẽ ꝓhac ecidem pcischali ratione¬
questione direpta testat᷑ quã ante hos cinnos tranferentes agreco huic
appere nec tandã ẽẽ ꝑspeximus nec non & argumenta egiptior
sagacitate quesita subdidimus quibus si forsitan ignorent᷑ pcischa¬
chalis tituli possint ftcile reperire. Idẽ quoatussit annus ab in¬
carnatione dñi &que sit indictio quotus &iam lunares circulus
decen nouennales existat ca&eriq simili supputationis conpe¬
dio requirent᷑. FINIT
ostresur rectionem uel cis censionem dñi saluatoris. a postoliqu¬
modo pas cha deberenit obseruari nihil or dinartpatuer. quia
die quarta decima luna mense marcio fuiss& pcischa caelebraban
Postransitum ergo de hoc mundo omniũ a postolorum. ꝑsingulcis pro¬
uincicis diuersa tenebant ieiunia: Nam galli qua cũque die octauo Nł

Expanded text:
haec eadem vulgata cognoscet. Id ipsum vero Epistola sancti Proterii, Alexanhaec eadem vulgata cognoscet. Id ipsum vero Epistola sancti Proterii, Alexandrinae urbis episcopi, ad eumdem papam Leonem, pro hac eadem pquaestione directa, testatur: quam ante hos annos transferentes e Graeco, huic operi adnectendam esse perspeximus : nec non et argumenta Aegyptiorum sagacitate quaesita subdidimus; quibus, si forsitan ignorentur, paschales tituli possint facile reperiri: id est, quotus sit annus ab Incarnatione Domini, et quota sit indictio; quotus etiam lunaris circulus, sive decemnovennalis existat; caeterique simili supputationis compendio requirantur. Orantost resurrectionem vel ascensionem Domini Salvatoris, Apostoli quomodo pascha deberent observare, nihil ordinare potuerunt, qudie decima quarta luna mense Martio fuisset, pascha celebrabant. Post transitum ergo de hoc mundo omnium apostolorum, per singulas provincias diversa tenebant jejunia. Nam Galli quacunque die octavo Kal