comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a dõ. & ꝓ magno hoc desiderant.
Qͥ sunt gͦ filii homnũ: Qͥ sub teg¬
mine alarũ eiꝰ sꝑant. Alii enĩ homi¬
nes cũ ium̃tis gaudent in re: filii
aut̃ hominũ gaudent in spe. Illi p̃¬
sentia bona sectant᷑ cũ ium̃tis. illi
futura bona sꝑant cũ angłis. Qua
re cũ distinctione illi uocant᷑ homi¬
nes. & illi uocant᷑ filii hominum.
Nam & quodã loco sic ait seriptura.
Q ẽ homo qd memor es eiꝰ. aut filiꝰ
hominis qm̃ uisitas eũ: Qͥd e homo
qd̾ memor eiꝰ es: Memor es quasi
absentis. filiũ aut̃ hominis uisitas
p̃sentẽ. Qͥd eͣ memor es hominis:
Homines & ium̃ta saluos facies dñe.
qͥa & ipsis malis das salutẽ: & ipsis
qͥ ñ desiderant regnũ cȩloꝵ. Tueris
emͣ illos. & nͣ illos deseris scdm
modũ suũ: tanqu̾a pecora tua ñ¬

Expanded text:
siderant. Qui sunt ergo filii hominum? Qui sub tegmine alarum ejus sperant. Illi enim homines cum jumentis gaudent in re, filii autem hominum gaudent in spe: illi praesentia bona sectantur cum jumentis, isti futura bona sperant cum Angelis. Quare ergo cum distinctione illi vocantur homines, et isti vocantur filii hominum? Nam  est homo quod memor es ejus, aut filius hominis quoniam visitas eum ? Quid est homo quod memor es ejus? Memor ejus es, quasi absentis; filium autem hominis visitas praesentem. Quid est, memor es hominis? Homines et jumenta salvos facies, Domine: quia et ipsis malis das salutem, et ipsis qui non desiderant regnum coelorum. Tuetur enim illos, et non illos deserit secundum modum suum, tanquam pecora sua
Abbreviated transcription (Latin):
Iam gͦ dixisti. leuaui oculos meos ad montes.
unde ueniet auxiliũ mͥ. S qͥa neq
qͥ plantat eͣ aliqͥd. neq qui rigat: dic
Auxiliũ meũ a dño. qͥ fecit cęlũ e t̾rã.
Et̃. Iusticia tua sicut montes dĩ. Id est.
montes implet iusticia tua. Iudicia
tua. sicut multa abyssus. Abyssũ
dicit ꝓfunditat᷑e peccatoꝵ. quo qͥs¬
q ꝑuenit contẽpnendo dm̃. sicut
quodã loco dicit. Dedit illos ds̃ in
concupiscentiã cordis eoꝵ facere
quȩ ñ conueniunt. Intendat cari¬
tas ur̃a. Magna res ẽ. magna res a¬
git᷑. Qͥd ẽ hoc. dedit illos in concu¬
piscentia cordis illoꝵ. facere quȩ
ñ conueniunt: Ergo si ds̃ illos
dedit in concupiscentiã cordis eoꝵ
facere quȩ nͣ conueniunt: idõ fa¬
ciunt tanta illa mala. Quasi
aliquis ꝓponit questionẽ. Si
ds̃ hoc facit ut faciant que nͣ
conueniunt. qͥd ipsi fecert̃: De¬
cultũ ẽ qd̾ audisti. dedit illos
in concupiscentiã cordis eorum.
Ergo fuit conoupiscentia quã

Expanded text:
sti: Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi: sed quia neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; dic: Auxilium meum a Domino, qui fecit coelum et terram: et, Justitia tua sicut montes Dei, id est, montes implentur justitia tua. 10. Judicia tua sicut multa abyssus. Abyssum dicit profunditatem peccatorum, quo quisque pervenit contemnendo Deum; sicut quodam loco dicit: Dedit illos Deus in concupiscentias cordis eorum, facere quae non conveniunt. Intendat Charitas Vestra. Magna res est, magna res agitur. Quid est hoc? Dedit illos Deus in concupiscentias cordis eorum, facere quae non conveniunt. Ergo si Deus illos dedit in concupiscentias cordis eorum, facere quae non conveniunt, ideo faciunt tanta illa mala? Quasi aliquis proponat quaestionem: Si Deus hoc facit, ut faciant quae non conveniunt, quid ipsi fecerunt? Occultum est quod audisti: Dedit illos Deus in concupiscentias cordis eorum. Ergo fuit concupiscentia, quam
Abbreviated transcription (Latin):
illos deseris. Tam̃ tan qu̾a absentis¬
eiꝰ memor es. At uͦ quẽ uisitas filiꝰ
hominis ẽ: & drͣ ei. Filii autͣ homi¬
nuͣ sub tegmine alarũ tuaru sꝑa¬
bunt. Et si uultis discernere ista
duo genera hominũ. duos ho¬
mines pͥmo attendite: adam &¬

Expanded text:
illos deserit; tamen tanquam absentium memor est. At vero quem visitat, filius hominis est; et dicitur ei: Filii autem hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt. Et si vultis discernere ista duo genera hominum, duos homines primo attendite, Adam
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Qͥ habet sponsã. sponsus est.
Amicus aut̃ sponsi stat & audit
eũ. & gaudio gaudet ꝓptͣ uocem
sponsi. Et si amieus sponsi mons
e. ñ tam̃ a se habet luce̾ mons: s
audit & gaudio gaudet ꝓptͣ uo¬
cẽ sponsi. Nos inquit de plenitu¬
dine eiꝰ accepimꝰ. De cuiꝰ plenitu¬
dine: Illius qͥ erat lum̃ uerũ. qd̃
illuminat omnẽ hominẽ ueni

Expanded text:
ait: Qui habet sponsam, sponsus est: amicus autem sponsi, qui stat et audit eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi . Et si amicus sponsi mons est, non tamen a se habet lucem mons: sed audit, et gaudio gaudet propter vocem sponsi. Nos, inquit, de plenitudine ejus accepimus. De cujus plenitudine? Illius qui erat lumen verum, quod illuminat omnem homine
Abbreviated transcription (Latin):
Iusticia tua sicut montes dĩ. iudici
a tua abyssus multa. Qͥ st̃ mon¬
tes dĩ: Ql dicti sunt nubes. ipsi st̃
& montes dĩ. Magni p̾dicatores.
montes dĩ. Et quomͦ qu̾ãdo orit᷑
de lux ad humillima tͬerarũ des¬
cendit: sic quando uenit dñs ñr¬

Expanded text:
ustitia tua sicut montes Dei: judicia tua sicut abyssus multa. Qui sunt montes Dei? Qui dicti sunt nubes, ipsi sunt et montes Dei: magni praedicatores, montes Dei. Et quomodo, quando oritur de lux ad humillima terrarum descendit: sic quando venit Domin
Abbreviated transcription (Latin):
derant habere. abundare impiis &
iniquis: && putant qͥa ꝑdiderunt
mercedẽ colendi dm̃. qͥa id qd̃ mali
habent & ipsi habent. cũ ipsi colunt
dm̃ quẽ ñ colunt illi. aut aliqͣndo
ipsi qͥ colunt ñ habent: & illi ha¬
bent qͥ blasphemant. Ergo in ꝑieu¬

Expanded text:
derant, habere atque abundare impios et derant, habere atque abundare impios et iniquos, et putant quia perdiderunt mercedem colendi Deum, quia id quod mali habent, et ipsi habent, cum ipsi colant Deum, quem non colunt illi; aut aliquando illi qui colunt non habent, et illi habent qui blasphemant: ergo in pe
Abbreviated transcription (Latin):
bonis. Quȩ stͣ munera quȩ om̃ib
abundant: Qͥ solẽ suũ oriri facit
suꝑ bonos & malos. & pluit suꝑ i̾tos
ꝙ iniustos. Quis ñ habet istã mi¬
scdiam dĩ. pͥmo ut sit. ut discerna¬
t̃ a pecorib. ut rationale animal¬
sit. qͥ possit dm̃ intelligere: dem¬
de frui ista luce. isto aere. pluuia.
fructib diu̾sitate tẽpoꝵ. solaciis
tͣrenis. salute corporis. affectu a¬
micoꝵ. salute domꝰ suȩ: Bona om̃i¬
a ista sunt. ⁊ dĩ munera st̃. Ne pu¬
tetis fr̃s. qd̾ aliquis illa poterit da¬
re. nisi unus ds̃. Qͥ cũq gͦ ñ expec¬
tant ista nͥ a dõ. multũ int̾est int̾
hos & eos qͥ illa quęrt aut a demo¬
nib. aut a sortilogis. aut a mathe¬
maticis. Isti enĩ duob modis mise¬
ri sunt: qͥa & t̾rena sola bona defi¬
derant. & ñ ab eo petunt qͥ dat om̃ia
bona. Q uͦ ista bona desiderant. et
in his bonis felices uolunt eẽ et
ista sola petunt a dõ. hoc qͥdẽ me
& uident ista om̃ia tͣrena quȩ desi¬

Expanded text:
t munera quae omnibus abundant? Qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Quis non habet istam misericordiam Dei, primo ut sit, ut discernatur a pecoribus, ut rationale sit animal, qui possit Deum intelligere, deinde frui ista luce, isto aere, pluvia, fructibus, diversitate temporum, solatiis terrenis, salute corporis, affectu amicorum, salute domus suae? Omnia bona sunt, et Dei munera sunt. Ne putetis, fratres, quod aliquis illa poterit dare, nisi unus Deus. Quicumque ergo non exspectant ista, nisi a Domino, multum interest inter hos et eos qui illa quaerunt aut a daemonibus, aut a sortilegis, aut a mathematicis. Isti enim duobus modis miseri sunt, quia et terrena sola bona desiderant, et non ab eo petunt qui dat omnia bona. Qui vero ista bona desiderant, et in his bonis felices esse volunt, et ista sola petunt a Deo, hoc quidem meet vident ista omnia bona terrena, quae desi
Abbreviated transcription (Latin):
buit᷑. Idõ dixit miustus ut delinqͣt
in semet ipso. Proposuit delinquere.
s ñquid qͥ ꝓponit delinquere. pu¬
blice hoc dicit. & nͣ in semet ipso:
Quare in semetipso: Qa homo illũ
ñ uidet. Qld gͦ: Qla homo ñ uidet
in ipso corde ubi sibi dicit ut delin¬
quat. ds̃ ibi ñ uidet: Uidet ibi ds̃.
Et quid sequit᷑: Non ẽ timor dĩ ante
oculos eiꝰ. Ante oculos timor homi
nũ ẽ. nͣ audet em̃ publice ꝓfiteri¬
inquit iniquitatẽ. ne uł repͣhen¬
dat᷑ uł dãpnet᷑ ab hominib. Disce¬
dit aut̃ a conspectu hominũ. quo
ad semetipsũ ducit se intro. & ne¬
mo illũ uidet. Ubi meditabit᷑ do¬
los. & insidias. & delicta. nemo ui¬
det. Posset & nec ibi apud se medi¬
tari. si cogitaret qͥa ds̃ illũ uidet.
S qͥa ñ ẽ timor dĩ ante oculos eiꝰ cũ
discesserit a conspectu hominũ ad
cor suũ. ibi que timeat: Nunquid

Expanded text:
buitur. Ideo dixit injustus, ut delinquat in semetipso: proposuit delinquere. 2. Sed numquid qui proponit delinquere, publice hoc dicit, et non in semetipso? Quare in semetipso? Quia homo illum non videt. Quid ergo, quia homo non videt, in ipso corde, ubi sibi dicit ut delinquat, Deus ibi non videt? Videt ibi Deus. Sed quid sequitur? Non est timor Dei ante oculos ejus. Ante oc est. Non audet enim publice profiteri iniquitatem, ne vel reprehendatur, vel damnetur ab hominibus. Discedit autem a conspectu hominum: quo? Ad semetipsum: ducit se intro, et nemo illum videt: ubi meditatur dolos et insidias et delicta, nemo videt. Posset nec ibi apud se meditari, si cogitaret quia Deus illum videt: sed quia non est timor Dei ante oculos ejus, cum discesserit a conspectu hominum ad cor suum, ibi quem timeat? Numquid
Abbreviated transcription (Latin):
rant quȩ in cęlo ẽ: & quȩ annun¬
tiata eͣ ꝑ nubes. Et si ñ possunt.
interĩ uł tẽporalia bona nͣ deside¬
rent: nisi ab uno dõ. Sic ueteri
testam̃to seruant᷑. ut ad nouui ꝑ¬
ueniant. Nam & ppłs ille tͣrena
bona desiderauit. regnũ iherłm.
subiectionẽ inimicoꝵ suoꝵ. ab un¬
dantiã fructuũ. salutẽ ꝓpͥam. sa¬
lutẽ filioꝵ suoꝵ. Calia desidera

Expanded text:
quae in coelo est, et quae annuntiata est per nubes. Sed si non possunt adhuc, interim vel temporalia bona non desiderent, nisi ab uno Deo: sic et in Veteri Testamento serviant, ut ad Novum perveniant. 13. Nam et populus ille terrena bona desideravit, et regnum Jerusalem, subjectionem inimicorum suorum, abundantiam fructuum, salutem propriam, salute
Abbreviated transcription (Latin):
lo sunt adhuc. hic aut̃ uere intel¬
lexit qua miscdiam dep̃cet᷑ a deo.
Dñe̾ in cęlo miscđia tua. & ueritas¬
to tua usq ad nubes. Id ẽ miscđia
quȩdã quã donas scĩs tuis. cȩlestis
ẽ. ñ ẽ t̾rena. ȩtͣna ẽ. tẽporalis nͣ est.
Et quomͦ illã potiusti annuntiare
hominib: Qla ueritas tua usq
ad nubes. Nam quis posset nosse
cȩleste̾ miscdiam dĩ. nisi annun¬
tiaret ds̃ hominib: Quomͦ illã
annuntiauit: Mittendo uerita¬
tẽ suã usq ad nubes. Quȩ sunt
nubes: Predicatores u̾bi dĩ. Un
de quodã loco ds̃ iratus ẽ cui¬
dam uineȩ. Intelligit aut̃ quantũ
puto caritas ur̃a. Audiuit enim¬
ysaiam ꝓpħam. ubi dicit de qua¬
dã uinea. Expectaui ut faceret u¬
uam. fecit aut̃ spinas. Et nequis
putaret de uinea ista uisibili di¬
cere. sic conclusit. Uinea aut̃ dm̃
sabaoth. domꝰ isrł ẽ: & homo iuda
nouellũ dilectũ. Ergo ipsi uineȩ
increpabat. quã expectauit ut fa
ceret uuam: fecit aut̃ spnias. Et

Expanded text:
lo sunt adhuc. 8. Hic autem vere intellexit quam misericordiam deprecetur a Deo. Domine, in coelo misericordia tua, et veritas tua usque ad nubes: id est, misericordia quaedam quam donas sanctis tuis, coelestis est, non terrena; aeterna est, temporalis non est. Et quomodo illam potuisti annuntiare hominibus? Quia veritas tua usque ad nubes. Nam quis posset nosse coelestem misericordiam Dei, nisi annuntiaret Deus hominibus? Quomodo illam annuntiavit? Mittendo veritatem suam usque ad nubes. Quae sunt nubeco Deus iratus est cuidam vineae. Intelligit enim, quantum puto, Charitas Vestra, audivit Isaiam prophetam, ubi dicit de quadam vinea: Exspectavi ut faceret uvam, fecit autem spinas. Et ne quis putaret de vinea ista visibili dicere, sic conclusit: Vinea autem Domini Sabaoth, domus Israel est; et homo Juda, novellum dilectum. Ergo ipsam vineam increceret uvam, fecit autem spinas. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd enĩ manifestius quã qd̾ dictur
ẽ ad dexterã positis. uenite bene¬
dicti patris mei. ꝑcipite regnũ
qd̾ uob̾ paratũ ẽ ab origine mun¬
di: Audient hȩc illi qͥ ad sinistrã
ert̃. & gement infructuosa pęni¬
tentia. qͥa cũ ita uiuerent. eam
gement. qͥa ñ ẽ illis locus correcti¬
onis. Audient aut̃ ⁊ ipsi. ite male¬
dicti in ignẽ ȩt̾nũ. qͥ paratus e᷑ di¬
abolo & angłis euis. Iste ẽ auditus
malus. Nam uisti ad auditũ bonũ
gaudebunt. Sic enĩ scriptũ est. In
memoria ętͣna erit iustus. ab au¬
ditu malo ñ timebit. Aquo auditu
malo: Quẽ audituri sunt illi. ite
in ignẽ ȩtͣniua. Ds̃ gͦ qͥ potens est
supͣ quã petimꝰ aut intelligimꝰ face¬
re. occultũ gemitũ nr̃m quęrit.
ut in conspectu eiꝰ placeamꝰ: & nͣ nos
quasi de iusticia nr̃a ante homines
iactemꝰ. Qͥ enĩ de iusticia sua pla¬
cere uult hominib. ñ eo fine ut

Expanded text:
Quid enim manifestius quam quod dicturus Quid enim manifestius quam quod dicturus est ad dexteram positis? Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi . Audient haec illi qui ad sinistram erunt, et gement infructuosa poenitentia ; quia cum ita viverent, eam gement? Quia non est illis locus correctionis. Audient autem et ipsi: Ite in ignem aeternum qui paratus est diabolo et angelis ejus . Iste est auditus malus. Nam justi ad auditum bonum gaudebunt; sic enim scriptum est: In memoria aeterna erit justus, ab auditu malo non timebit . A quo auditu malo? Quem audituri sunt illi, Ite in ignem aeternum. Deus ergo qui potest supra quam petimus aut intelligimus facere , occultum gemitum nostrum quaerit, ut in conspectu ejus placeamus, et non nos quasi de justitia nostra ante homines jactemus. Qui enim de justitia sua placere vult hominibus, non eo fine ut
Abbreviated transcription (Latin):
suo. Qͥd dixit in cubili suo: Dixit
iniustus ut delinquat in semetipso.
Qd̃ dixit suꝑius in semetipso. hoc di¬
xit in cubili suo. Cubile nr̃m. cor
do bona conscientia ẽ. Qͥ amat
cubile cordis sui. aliqͥd boni ibi agat.
Noli talia expectare de dõ quȩ forin¬
secus sunt: s ea quȩ intrinsecꝰ st̃.
Et pat̾ tuus qͥ uidet in abscondito.
reddet tibi. Qͥs ẽ qui nͣ claudat
ostium: Qͥ talia petit a dõ ꝓmag¬
no. & ibi constituit om̃s p̾ces suas.
ut accipiat ea quȩ st̃ huiꝰ scłi bo¬
na. Patet ostiũ tuũ. turba uidet
cũ oras. Qͥd ẽ elaudere ostium:
Ut hoc petas a dõ qd̾ solus ds̃ no¬
uit. quomͦ tibi det. Qͥd ẽ hoc ꝓp¬
t̃ qd̵ claudis ostiũ & petis: Qd̃ oculꝰ
ñ uidit. & auris nͣ audiuit. & in cor
hominis ñ ascendit. Et forte nͣ ascen¬
dit in ipsũ cubile tuũ id ẽ in cor
tuũ: s ds̃ nouit qͥd tibi daturus ẽ.
Quando aut̃ erit: Quando reue¬
iabit᷑ dñs. quando apparebit iudex

Expanded text:
d dixit, in cubili suo? Dixit injustus, ut delinquat in semetipso: quod dixit superius, in semetipso; hoc hic dixit, in cubili suo. Cubile nostrum esdo bona conscientia est. Qui amat cubile cordis sui, aliquid boni ibi agat. Noli talia exspectare de Deo, quae forinsecus sunt; sed ea quae intrinsecus sunt: Et Pater tuus, qui videt in abscondito, reddet tibi . Quis est qui non claudit ostium? Qui talia petit a Deo pro magno et ibi constituit omnes preces suas, ut accipiat ea quae sunt hujus saeculi bona. Patet ostium tuum, turba videt cum oras. Quid est claudere ostium tuum? Ut hoc petas a Deo, quod solus Deus novit quomodo tibi det. Quid est hoc propter quod claudis ostium, et petis? Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . Et forte non ascendit in ipsum cubile tuum, id est in cor tuum. Sed Deus novit quid tibi daturus est. Quando autem erit? Quando revelabitur Dominus, quando apparebit judex.
Abbreviated transcription (Latin):
dabo nubib meis. ne pluant su¬
ꝑ eam. Ad uos missi eramꝰ. s quia
respuistis u̾bũ dĩ. ecce cõu̾timꝰ nos ad
gentes. Ergo impletũ e. mandabo nu¬
bib meis. ne pluant suꝑ eam Usq ad
bes potuit nuntiari miscđia dĩ q̃
in cȩlo ẽ & nͣ in t̾ra. Et reuera fr̃s.
nubes sunt p̾dicatores u̾bi u̾itatis.
Quando minat᷑ ꝑ p̾dicatores ds̃. tonat
ꝑ nubes. Quando miracula facit
ꝑ pͣdicatores ds̃. choruscat ꝑ nubẽ.
t̾ret ꝑ nubẽ. & irrigat ꝑ pliuuas¬

Expanded text:
meis ne pluant super eam: Ad vos missi eramus, sed quia respuistis verbum Dei, ecce convertimur ad Gentes . Ergo impletum est, Mandabo nubibus meis ne pluant super eam. Usque ad bis potuit nuntiari misericordia Dei quae in coelo est, et non in terra. Et revera, fratres, nubes sunt praedicatores verbi veritatis. Quando minatur per praedicatores Deus, tonat per nubes. Quando miracula facit per praedicatores Deus, coruscat per nubes, terret per nubes, et irrigat per pluvia
Abbreviated transcription (Latin):
lectatione iniquitatis in corpore.
s maior ẽ delectatio uoluptatis ũ¬
bi sapientiȩ pͣcepti dĩ. Uince pec¬
catũ. & uoluptatẽ eiꝰ. Feccatũ ⁊ in¬
iquitatẽ oderis. ut iungas te dõ
qͥ tecũ illud oderit. Iam cõiunctꝰ
mͣ̃te legi dĩ. mͣte serui legi dĩ. Et
si carne ꝓpterea seruis legi pec¬
cati. qͥa sunt inte delectationes
quȩ dã carnales: tẽ nullȩ erunt.
quando iam ñ pugnabis. Aliud
ẽ ñ pugnare et eẽ in pace uera
atq ꝑpetua. aliud eꝰ pugnare &
uincere. aliud pugnare & unci:
aliud nec pugnare. s trahi. Stͣ
eñ homines ꝓrsus qͥ ñ pugnant.
qualis ẽ iste de quo loquit᷑. Cũ em̃
dixit. maliciã ñ odio habuit. quo¬
mͦ pugnat contra eã quã ñ odit:
Iste a malicia trahit᷑. nec pugnat.
Sunt aut̃ qͥ pugnare incipiunt. s qͥa
de uirib suis pͣsumunt. ut osten¬
dat illis ds̃ qͥa ipse iuncit si se ho¬
mo subiungit dõ: & pugnantes
uincunt᷑. cũ quasi ceꝑint tenere

Expanded text:
lectatio iniquitatis in corpore; sed major est delectatio voluptatis verbi sapientiae, praecepti Dei. Vince peccatum et voluntatem ejus. Peccatum et iniquitatem oderis, ut jungas te Deo qui tecum illud oderit. Jam conjunctus mente legi Dei, mente servis legi Dei. Et si carne propterea servis legi peccati , quia sunt in te delectationes quaedam carnales, tunc nullae erunt quando jam non pugnabis. Aliud est non pugnare, et esse in pace vera atque perpetua. Aliud pugnare, et vincere. Aliud pugnare et vinci. Aliud nec pugnare, sed trahi. Sunt enim homines prorsus, qui non pugnant, qualis est iste de quo loquitur. Cum enim dixit, Malitiam autem non odio habuit, quomodo pugnat contra eam, quam Iste a malitia trahitur, nec pugnat. Sunt autem qui pugnare incipiunt; sed quia de viribus suis praesumunt, ut ostendat illis Deus quia ipse vincit, si se homo subjungit Deo, et pugnantes vincuntur, et cum quasi coeperint tenere
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ tibi ñ faciat amaritudinem.
sapientiã dĩ. cũ ipsa coniuge reqͥ¬
esce intus in cubili tuo: nͣ inde te
eiciat fumꝰ malȩ conscientiȩ. At il
le meditaret᷑ dolos. illuc se tollebat.
de quo loquit᷑ ista scriptura ubi
homines ñuident: & talia ibi me¬
ditabat᷑. ut nec in ipso corde reqͥ¬
esceret. Iniquitatẽ meditatus est¬
in cubili fuo. Astitit om̃i uiȩ ñ bo¬
nȩ. Qͥo ẽ astitit: ꝑseuerant᷑ pecca¬
uit. Unde & de quodã pio & bono
dr̃. et in uia peocatoꝵ ñ stetit. Quo¬
mͦ ille ñ stetit. sic iste astitit. Mali¬
ciã autͣ ñ odio habuit. Ibi ẽ finis.
ibi fructus. Si ñ potest ñ habere ma¬
liciã. uł oderit illã. Cũ enĩ odisti
illã. uix tibi subrepit ut aliquid
mali facias. Est enĩ peccatũ in mor¬
tali corpore. S qͥd dicit apłs: Non
regnet peccatũ in ur̃o mortali cor¬
pore. ad obȩdiendũ desideriis eiꝰ.

Expanded text:
quae tibi non faciat amaritudinem, quae tibi non faciat amaritudinem, sapientiam Dei; cum ipsa conjungere, quiesce intus in cubiculo tuo, non inde te ejiciat fumus malae conscientiae. At ille ut meditaretur dolos, illuc se tollebat, de quo loquitur ista Scriptura, ubi homines non vident; et talia ibi meditabatur, ut nec in ipso corde requiesceret. Iniquitatem meditatus esn cubili suo. 6. Astitit omni viae non bonae. Quid est, astitit? vit. Unde et de quodam pio et bono dicitur: Et in via peccatorum non stetit . Quomodo ille non stetit, sic iste astitit. Malitiam autem non odio habuit. Ibi est finis, ibi fructus: si non potest non habere malitiam, vel oderit illam. Cum enim odisti illam, vix tibi subrepit ut aliquid mali facias. Est enim peccatum in mortali corpore: sed quid dicit Apostolus? Non regnet peccatum in vestro mortali corpore,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa patet ostiũ in illo strepitu. & ñ
audit ds̃ quomͦ audire uult. Cubi¬
le gͦ id ẽ cor nr̃m laboremꝰ munda¬
re. ubi possit nob̾ bene ẽẽ. Nouit ca¬
ritas ur̃a quã multi multa patian¬
t᷑ in publico. in foro. in uirgiis. in
contentionib. in molestiis negoti¬
oꝵ. quomͦ quisq fatigatus negoti¬
is foris. currit ad domũ suã ubi
requiescat. & dat oꝑam cito finire
negotia quȩ foris sunt: & tollere
se ad requiem in domũ suã. Idõ enĩ
unusquisq domũ suam habet. qͥ¬
a ibi requiescit. Si u & ibi molesti¬
as patiat᷑. ubi potest requiescere:
Mo gͦ bonũ ẽ: Ut uł in domo sua
requiem habeat. Si autͣ patit᷑ foris
mimicos. int̾ forte malã uxorem:
ꝓcedit in publicũ. Cũ uult requi¬
escere ab his quȩ foris sunt: intͣt
in domũ. Quando nec ibi requi¬
escit. nec foris requiescit. ubi erit
requies : Saltẽ in cubili cordis. ut
tollas te ad interiora conscientiȩ
tuȩ. Si tibi inuenisti forte cõiugem.

Expanded text:
a patet ostium illo strepitu, et non audit Deus quomodo audire vult. Cubile ergo cor nostrum laboremus mundare, ubi possit nobis bene esse. Novit Charitas Vestra quam multa multi patiuntur in publico, in foro, in jurgiis, in contentionibus, in molestiis negotiorum: quomodo quisque fatigatus negotiis foris, currit ad domum suam ut ibi requiescat, et dat operam cito finire negotia quae foris sunt, et tollere se ad requiem in domum suam. Ideo enim unusquisque domum suam habet, quia ibi requiescit. Si vero et ibi molestias patiatur, ubi potest requiescere? Quid ergo? Bonum est ut vel in domo sua requiem habeat. Si autem patitur foris inimicos, intus forte malam uxorem; procedit in publicum: cum vult requiescere ab his quae foris sunt, intrat in domum: quando vero nec ibi requiescit, nec foris requiescit, ubi erit requies? Saltem in cubiculo cordis, ut tollas te ad interiora conscientiae tuae. Si ibi invenisti forte conjugem,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ex animo agunt inuenire & o¬
disse. S qͥa in ipsa inquisitione
dolus ẽ: in inuentione defensio
iniquitatis erit. Cũ enͣi inuenerit
iniquitatẽ: ecce iã manifestũ est
illi. qͥa iniquitas ẽ. Noli illa face¬
gebat ut inueniret. iã inuenit
&e ñ odit. Ula em̃ dicit: Quã mul¬
ti hoc faciunt. Et quis hoc ñ facit:
Et nũquid om̃s ꝑditurus ẽ ds̃: dut
certe hoc dicit. Si nollet illa ds
fieri. uiuerent homines qͥ ista cõ¬
mittunt: Uides qͥa dolose age¬
bas ad inueniendã miquitatẽ
tuã: Nam siñ dolose s sincerit᷑ age¬
res. iã inuenisses & odisses. Modo
inuenisti. & defendis. Dolosegͦ a¬

Expanded text:
non ex animo agunt invenire et onon ex animo agunt invenire et odisse. Sed quia in ipsa inquisitione dolus est, in inventione defensio iniquitatis erit. Cum enim invenerit iniquitatem, ecce jam manifestum est illi, quia iniquitas est. Noli illam facegebat ut inveniret, jam invenit, et non odit: quid enim dicit? Quam multi hoc faciunt, et quis hoc non facit? Et numquid omnes perditurus est Deus? Aut certe hoc dicit: Si nollet Deus illa fieri, viverent homines qui ista committunt? Vides quia dolose agebas ad inveniendam iniquitatem tuam? Nam si non dolose, sed sinceriter ageres, jam invenisses et odisses: modo invenisti et defendis: dolose ergo a
Abbreviated transcription (Latin):
Qmͣ dolose egit in conspectu eius.
In cuiꝰ conspectu: Cuiꝰ timor ñ est
ante oculos eiꝰ. Qͥ dolose egit ut
inueniret iniquitatẽ suã & odis¬
set. iste sic egit ut inueniret. St
enĩ homines. qui quasi conant᷑¬
quȩrere iniquitatẽ suã. & timent il¬
lã inuenire: qͥa si illã inuenerint.
dr̃ illis. Recede ab illa. Hec fecisti.
antequã scires. Iniquitate fecisti
cũ eẽs in ignorantia. dat ds̃ ueniã.
Modo cognouisti eã. dimitte eã: ut
possit facile ignorantiȩ tuȩ ueniã
dare. ut libera fronte dicas dõ. De¬
licta iuuentutis meȩ. & ignoran-¬
tiȩ meȩ ne memineris. Hac illam
quęrit. ac timet ne inueniat illã.
Dolose enĩ quęrit. Non sciebam qͥa
peccatũ ẽ. qͣndo dicit homo cũ ui¬
derit qͥa peccatũ eꝰ. & destiterit
facere ipsũ peccatũ. qd̾ idõ facie¬
bat qͥa ignorabat: uere sic uoluit
nosse iniquitate̾. ut inueniret et
odisset. Nunc aut̃ multi dolose agt̃
ut inueniant iniquitatẽ suã. id ẽ

Expanded text:
m dolose egit in conspectu ejus. In cujus conspectu? Cujus timor non est ante oculos ejus qui dolose egit. Ut inveniret iniquitatem suam, et odisset. Iste sic egit ut non inveniret. Sunt enim homines qui quasi conanquaerere iniquitatem suam, et timent illam invenire; quia si illam invenerint, dicitur illis, Recedite ab illa: haec fecisti antequam scires, iniquitatem fecisti cum esses in ignorantia; dat Deus veniam: modo cognovisti eam; dimitte illam ut possit facile ignorantiae tuae venia dari, et libera fronte dicas Deo, Delicta juventutis meae et ignorantiae meae ne memineris . Hac illam quaerit, hac timet ne inveniat illam: dolose enim quaerit. Non sciebam quia peccatum est, quando dicit homo? Cum viderit quia peccatum est, et destiterit facere ipsum peccatum, quod ideo faciebat, quia ignorabat; vere sic voluit nosse iniquitatem, ut inveniret, et odisset. Nunc autem multi dolose agunt, ut inveniant iniquitatem suam, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
Ntendat caritas ur̃a paululũ
textũ. & my.steria psalmi hu¬
us. & curramꝰ eũ: qͥa in mul¬
tis locis aꝑtus ẽ. Ubi autͣ ob¬
scuritatis necessitas nos mm¬
morari coegerit. tolerabitis
fructu discendĩ. Dixit miꝰtꝰ
ut delinquat in semetipso.
ñ ẽ timor dĩ ante oculos eius.
Non unũ homine̾. s genꝰ homi¬
nũ iniquoꝵ dicit. qui sibi adu̾san¬
tͦ ñ intelligendo ut bene uiuant. nͣ
qͥa ñ possunt. s qͥa nolunt. Aliud
ẽ enĩ quando qͥsq conat᷑ aliqͥd intel¬
ligere. & ꝑ infirmitate̾ carnis nͥ po¬
test. sicut dicit quodã loco scriptu

Expanded text:
ntendat Charitas Vestra paululum textum et mysteria psalmi hujus; et curramus eum, quia in multis locis apertus est: ubi autem obscuritatis necessitas nos immorari coegerit, tolerabitis fructu discendi. Dixit injustus ut delinquat in semetipso: non est timor Dei ante oculos ejus. Non unum hominem, sed genus hominum iniquorum dicit, qui sibi adversantur, non intelligendo ut bene vivant; non quia non possunt, sed quia nolunt. Aliud est enim quando quisque conatur aliquid intelligere, et per infirmitatem carnis non potest, sicut dicit q
Abbreviated transcription (Latin):
batione hominũ. Ut iam nullã hu¬
manã cont᷑bationẽ patiant᷑. Proteges
eos in tabernaculo tuo. a contradicti¬
one linguarũ. S hic interim dum
eis maledice linguȩ obstrepunt di¬
centes. quis hȩc nouit. aut quis
inde uenit: ꝓteges eos in taberna¬
culo fidĩ earũ rerũ. quas dñs ꝓ nobis
qmͣ mirificauit miscđiam suã mͥ in
ciuitate circu̾stantiȩ. Henedictus dñs.
qmͣ post emͣdationẽ acerrimarũ ꝑse¬
cutionũ. om̃ib mirabilẽ fecit miscdiã
suã ꝑ orbẽ tͣrarũ. in circuitu socie
Unde ille ppłs iterũ loquens ait. Ego
dixi in pauore meo. cũ horribiliter
in me gentes seuirent. Proiectus sũ
a facie oculoꝵ tuoꝵ. Non enĩ si me

Expanded text:
humanam conturbationem patiantur. 21. Proteges eos in tabernaculo tuo, a contradictione linguarum: sed hic interim dum eis maledicae linguae obstrepunt dicentes, Quis hoc novit, aut quis inde venit? proteges eos in tabernaculo fidei earum rerum, quas Dominus pro nobis m mirificavit misericordiam suam in civitate circumstantiae: benedictus Dominus, quoniam post emendationem acerrimarum persecutionum, omnibus mirabilem fecit misericordiam suam per orbem terrarum, in circuitu societunde ille populus iterum loquens, ait: Ego dixi in pavore meo, cum horribiliter gentes in me saevirent. Projectus sum a facie oculorum tuorum: non
Abbreviated transcription (Latin):
crucifixũ. Quã magna multitudo
dulcedinis tuȩ dne. Exclamet hic ꝓpħa.
ista cernens. x mirans. Quã multis
modis copiosa e dulcedo tua dnẽ.
Quã abscondisti timͣtib te. Etiã eos
quos em̃das multũ amas. s ne disso¬
luta securitate negligentius agant.
abscondis ab eis dulcedinẽ amoris
tui: quib utile ẽ timere ce. ꝑfecisti
sꝑantib in te. ꝑfecisti autͣ hanc dulce¬
dinẽ sꝑantib inte: ñ subtrahens eis
qd̃ usq in finẽ ꝑseuerant᷑ expectant.
In conspectu filioꝵ hominũ. Non latet
filios hominũ. iam ñ scd̃m adam. s
scđm filiũ hominis uiuentes. Ab¬
scondes eos in abscondito uultꝰ tui.

Expanded text:
 Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine: exclamat hic Propheta ista cernens, et mirans quam multis modis copiosa est dulcedo tua, Domine. Quam abscondisti timentibus te: etiam eos quos emendas, multum amas; sed ne dissoluta securitate negligentius agant, abscondis ab eis dulcedinem amoris tui, quibus utile est timere te. Perfecisti sperantibus in te: perfecisti autem hanc dulcedinem sperantibus in te; non enim subtrahis eis quod usque in finem perseveranter exspectant. In conspectu filiorum hominum: non enim latet filios hominum, jam non secundum Adam, sed secundum filium hominis viventes, Abscondes eos in abscondito vultus tui
Abbreviated transcription (Latin):
uituꝑationẽ multoꝵ accolentiũ in
circuitu. Qm̃ audiui uituꝑantes mul¬
tos inꝑegrinatione huiꝰ t̾rȩ. uixta
me sequentes circuitũ tẽpoꝵ. & me¬
cũ in patriã ęc̾nam redire recusan¬
tes. Cũ congregarent᷑ ipsi simul adũ¬
sus me. ut acciꝑent animã meã con¬
siliati sunt. Ut consentiret eis anima
mea. quȩ morte posset de potestate
illoꝵ facile exire. excogitauert᷑ con¬
siliũ quo nec mori me sinerent. Ego¬

Expanded text:
ationem multorum accolentium in circuitu: quoniam audivi vituperantes me multos in peregrinatione hujus terrae juxta me, sequentes circuitum temporum, et mecum in patriam aeternam redire recusantes. Dum congregarentur ipsi simul adversum me, ut acciperent animam meam consiliati sunt: ut consentiret eis anima mea, quae morte posset de potestate illorum facile exire, excogitaverunt consilium, quo nec mori me sinerent.
Abbreviated transcription (Latin):
qui em̃das. In manib tiuis sortes mee.
In potestate tua st̃ sortes meȩ. Non e¬
nĩ ullũ uideo meritũ. quo de uni¬
ũsa impietate generis humani me
potissimũ elegisti ad salutẽ. Et si est
apudte iustus & occultus ordo ele¬
ctionis meȩ. ego tam̃ que hoc latet
ad tunicã dñi mei sorte ꝑueni. Erue
me de manib mimicoꝵ meoꝵ. & a

Expanded text:
 16. In manibus tuis sortes meae: in potestate tua sunt sortes meae. Non enim ullum video meritum, quo de universa impietate generis humani me potissimum elegisti ad salutem: et si est apud te justus et occultus ordo electionis meae, ego tamen quem hoc latet, ad tunicam Domini mei sorte perveni . Erue me de manibus inimicorum meorum, et a
Abbreviated transcription (Latin):
exaudisti dñe uocẽ orationis mex. cũ
clamarẽ ad te. Idõ modũ pones em̃da¬
tioni. & ostendens me ꝑtinere ad cu¬
rã tuã. ex audisti dñe uocẽ orationis
bulatione nimis intenderẽ. Diligite

Expanded text:
audisti, Domine, vocem orationis meae, cum clamarem ad te: ideo modum ponens emendationi, et ostendens me pertinere ad curam tuam, exaudisti, Domine, vocem orationis bulatione nimis intenderem. 24. ve
Abbreviated transcription (Latin):
& deducant᷑ in infernũ. Erubescant po¬
tius qui lapides inuocant. & umbris
Nota faciens ppłis sacram̃ta in me cua.
fac obstupescere labia fingentiũ de
me falsa. Qͤ locunt᷑ adu̾sus iꝰũm
iquitatẽ. in suꝑbia & contẽptu. Quȩ
locunt᷑ adu̾sus xp̃m iniquitate̾. su¬

Expanded text:
 deducantur in infernum: erubescant potius qui lapides invocant, et umbris nota faciens populis sacramenta in me tua, fac obstupescere labia fingentium de me falsa. Quae loquuntur adversus justum iniquitatem, in superbia et contemptu: quae loquuntur adversus Christum iniquitate
Abbreviated transcription (Latin):
a me. Qm̃ ñ intelligebant interiorẽ
& inuisibilẽ sꝑem meã. in exteriora
me. tãquã mortuus sim a corde ip¬
soꝵ. Factus sũ tãquã uas ꝑditĩ. Uisus
sũ mͥ perisse usib dñi. uiuens in hoc

Expanded text:
a me: quoniam non intelligebant interiorem a me: quoniam non intelligebant interiorem et invisibilem spem meam, in exteriora me, tanquam mortuus sim a corde ipsorum. Factus sum tanquam vas perditum: visus sum mihi periisse usibus Domini, vivens in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ defecit in dolore uita mea. Qm̃
uita mea ẽ confiteri te. s defecit in
dolore. cũ dixisset mimicus. torque¬
ant᷑ donec negent. Et anni mei in
gemitib. Tempora quȩ ago in hoc
scło ñ mͥ morte auferunt᷑. s manent
atq in gemitib sunt. Infirmatꝰ ẽ in
egestate uigor m̃s. Egeo sanitate
nuiꝰ corporis. nec parcit᷑ cruciati¬
b: egeo resolutione corporis. & par¬
cit᷑ morti: & in hac egestate infirma¬
ta ẽ fiducia mea. Et ossa mea cõtur¬
bata sunt. Et firmitas mea cõtur
m̃ ꝓ scelerib suis usq ad cõfessionẽ
torquent᷑. Suꝑaui ego obpbriũ eoꝵ.
cuiꝰ confessionẽ ñ mors sequit᷑. s
cruciatꝰ insequit᷑. Et uicinis meis
nimiũ. Nimiũ hoc uisũ ẽ eis qͥ iam
ꝓpinquabant cognoscere & tenere
fidẽ qu̾a teneo. Et timor notis meis.
Et ipsis notis meis exemplo horribi¬
li tribulationis meȩ. timorẽ incus¬
si. Qͥ uidebant me. foras fugiebant

Expanded text:
m defecit in dolore vita mea: quoniam m defecit in dolore vita mea: quoniam vita mea est confiteri te, sed defecit in dolore, cum dixisset inimicus: Torqueantur donec negent. Et anni mei in gemitibus: tempora quae ago in hoc saeculo, non mihi morte auferuntur, sed manent, atque in gemitibus sunt. Infirmatus est in egestate vigor meus: egeo sanitate hujus corporis, nec parcitur cruciatibus; egeo resolutione corporis, et parcitur morti: et in hac egestate infirmata est fiducia mea. Et ossa mea conturbata sunt: et firmitas mea conturbmen pro sceleribus suis usque ad confessionem torquentur: superavi ergo opprobrium eorum, cujus confessionem non mors sequitur, sed cruciatus insequitur. Et vicinis meis nimium: nimium hoc visum est eis qui jam propinquabant cognoscere te et tenere fidem quam teneo. Et timor notis meis: et ipsis notis meis exemplo horribilis tribulationis meae timorem incussi. Qui videbant me, foras fugiebant
Abbreviated transcription (Latin):
litatẽ meã. Qͥa respexisti humilita¬
tẽ meã. qua me uanitati in spe sub¬
iecisti. Saluã fecisti de necessitati¬
b animã meã. Saluã fecisti de ne¬
cessitatib tim oris animã meã. ut
tibi caritate libera seruiat. Nec con
respirandi in libertatẽ. & darer in
semꝑit᷑nam potestatẽ diaboli. cu¬
piditate uitȩ huiꝰ illaqueantis. &¬
‸ morte tͣrentis. Statuisti in loco
spatioso pedes meos. Resurrectio¬
ne cognita dñi mei. & mea ꝓmissa
mͥ. spaciat᷑ ꝑmanens in latitudi¬
nẽ libertatis ab angustiis timo-¬
eͣ ista in sꝑata ꝑsequentiũ crude¬
litas. magnũ mͥ pauore incutiens:
Miserere mei dñe. Non em̃ de mor¬
te iam tͣreor. s de cruciatidb atq
torm̃tis. Conturbatꝰ ẽ in ira ocu¬
lus m̃s. Habebam oculũ in te. qd̃
nͣ me desereres. iratus es & cont᷑¬
basti eum. Anima mea & uent᷑
m̃s. In eadẽ ira conturbata ẽ anima
mea. & memoria qua tenebã qͥd ꝓme
ptulerit. & qͥd mͥ ꝓmiserit ds̃ m̃s.

Expanded text:
lit. Quia respexisti humilitatem meam: qua me vanitati in spe subjecisti. Salvam fecisti de necessitatibus animam meam: salvam fecisti de necessitatibus timoris animam meam, ut tibi charitate libera serviat. 9. versrespirandi in libertatem, et darer in sempiternam potestatem diaboli, cupiditate hujus vitae illaqueantis, et morte terrentis. Statuisti in loco spatioso pedes meos: resurrectione cognita Domini mei et mea promissa mihi, spatiatur permanens in latitudinem libertatis ab angustiis timoest ista insperata persequentium crudelitas, magnum mihi pavorem incutiens? Miserere mei, Domine. Non enim de morte jam terreor, sed de cruciatibus atque tormentis. Conturbatus est in ira oculus meas: habebam oculum in te, quo non me desereres; iratus es, et conturbasti eum. Anima mea et venter meus: in eadem ira conturbata est anima mea, et memoria qua tenebam quid pro me pertulerit, et quid mihi promiserit Deus meus.
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑaui. ñ qu̾a confundar. dũ tanquam
homini simili cȩteris insultabit᷑.
In tua iustitia erue me & exime me.
Et in tua iusticia erue me de fouca mor¬
tis. & exime me de numero eoꝵ. Incli
Ne differas in finẽ scłi. sicut om̃iũ cre¬
dentiũ mͥ. segregationẽ meã a pecca¬
torib Esto mͥ in dm̃ͣ ꝓtectorẽ. Prote¬
ctor ds̃ mͥ esto. Et in domũ refugii.
ut saluu me facias. Et tanqũa domꝰ
dos tu mͥ es. Et ꝓpt̾ nom̃ tuũ dux
mͥ eris. & enutries me. Et ut ꝑ me
innotescas om̃ib gentib. ꝑ om̃ĩa
sequar uoluntatẽ tuã. Et paulatĩ
mͥ aggregatis scĩs adimplebis cor¬
pus meũ. & ꝑfectã staturã meam.

Expanded text:
avi, nunquam confundar, dum tanquam homini simili caeteris insultabitur. In justitia tua erue me, et exime me: et in tua justitia erue me de fovea mortis, et exime me de numero eorum. 3. ne differas in finem saeculi, sicut omnium credentium mihi, segregationem meam a peccatoribus. Esto mihi in Deum protectorem: protector Deus mihi esto. Et in domum refugii, ut salvum me facias: et tanquam domusdos tu mihi es. Et propter nomen tuum dux mihi eris, et enutries me: et ut per me innotescas omnibus gentibus, per omnia sequar voluntatem tuam, et paulatim mihi aggregatis sanctis adimplebis corpus meum, et perfectam staturam meam.
Abbreviated transcription (Latin):
dnm. agnoscite possessionẽ dñi. S uos
cõmuni cũ xp̃o unitate dominari
enĩ uultis in tͣra. ñ cũ illo in cęlo reg¬
nare. possidetis domꝰ ur̃as. Et aliqͣndo
uenimꝰ ad illos dicentes. Qͦ ramꝰ uerũ.
inueniamꝰ uerũ. Et illi. Uos tenete. qd̾
tenetis. Ques tuas habes: oues meas
qͥ illas emit: illiꝰ sint qͥ illas signauit.
Neq qͥ plantat ẽ aliqͥd. neq qͥ rigat.
s qͥ increm̃tũ dat as. Qare habeo me¬
as. habes tu tuas: Si ibi ẽ xp̃c. illo
huc eant tuȩ. qͥa ñ st̃ tuȩ. Propt᷑ pos¬
sessiones osculent᷑ nob̾ caput & manꝰ.
& ꝑgant filii alieni. Non ẽ mea pos¬
sessio inquit. Qid ẽ hoc: Wideamꝰ¬

Expanded text:
Dominum: agnoscite possessionem Domini. 31. Scommuni cum Christo unitate; dominari enim vultis in terra, non cum illo in coelo regnare, possidetis domos vestras. Et aliquando venimus ad illos dicentes, Quaeramus verum, inveniamus verum. Et illi, Vos tenete quod tenetis: oves tuas habes, oves meas qui illas emit, illius sint qui illas signavit. Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Quare habeo meas, habes tu tuas? Si ibi est Christus, illo huc eant tuae, quia non sunt tuae. Propter possessiones osculentur nobis caput et manus, et pereant filii alieni. Non est mea possessio, inquit. Quid est hoc? Videam
Abbreviated transcription (Latin):
aures qͣndo lector ipsoꝵ dic̃. cõmemo¬
rabunt᷑ & conu̾tent᷑ ad dnm. uniũsi fi¬
nes t̾rȩ. Cia. forte unꝰ u̾sus ẽ. Aliunde
cogitabas. cũ fr̃e tuo fabulabaris. qͣn¬
do aliua dixit. Attende qͥa repetit. &¬
surdos pulsat. Et adorabunt in con¬
spectu eiꝰ. uniu̾sȩ patriȩ gentiũ. Aa¬
huc surdus ẽ. ñ audit: pulset᷑ iterum.
e cantati st̃ & ibi. aut forte deleuert̃ eos illos.
Credite mͥ fr̃s mei. ita estuo. ita uĩ patior.
ut mirer nescio quã surditatẽ &e duritiã
cordis ipsoꝵ: ut aliqͣndo dubitẽ utrũ
habeant illud in codicib. Hodie curit᷑
om̃s ad eceliam. hodie om̃s intenti audi¬
unt psalmũ: om̃s suspenso corde audi.¬
unt :S fac qͥa ñ st̃ intenti. Nunqͥd unꝰ
u̾sus ẽ. Cõmemorabunt᷑ & conũtent᷑ ad

Expanded text:
ipsorum dicit: Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae? Eia, forte unus versus est: aliunde cogitabas, cum fratre tuo fabulabaris, quando illud dixit: attende, quia repetit, et surdos pulsat: Et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium. Adhuc surdus est, non audit, pulsetur iterum:e cantati sunt et ibi, aut forte deleverunt eos. Credite mihi, fratres mei, ita aestuo, ita vim patior, ut mirer nescio quam surditatem et duritiam cordis ipsorum, ut aliquando dubitem utrum habeant illud in codicibus. Hodie currunt omnes ad ecclesiam, hodie omnes intenti audiunt Psalmum, omnes suspenso corde audiunt. Sed fac quia non sunt intenti: numquid unus versus est, Commemorabuntur, et convertentur ad
Abbreviated transcription (Latin):
dicturꝰ ẽ. Iam ego uolebã ꝓnuntiare. & ñ ad¬
mutere homines aliud aliqͥd intͣptari. Cũ
dieat xp̃c in ȩccłia magna. tu dicis qͥa ab ex¬
trema parte mansit: Et adhue audent di¬
cere. & nr̃a ȩccłia magna ẽ. Qo tibi uidet᷑
bagai. etiã ugadõ: Si ñ dic̃ aliqͥd unde om¬
mutescant. adhuc dicant qͥa magna ẽ ȩc¬
huc dnm. Uota mea reddã corã tim̃tib eũ.
Quȩ stͣ uota sua: Sacrificiũ qd̾ obtulit dõ.
Nostis q̃le sacrificiũ. nort̃ fideles uota quȩ
reddidit corã tim̃tib eũ. Nam sequit᷑. Edẽt
pauꝑes & saturabunt᷑. ꝑeati pauꝑes. qͥa idõ
edunt ut saturent᷑. Edunt enĩ pauꝑes. qͥ
aut̃ diuites st̃ ñ satiant᷑. qͥa ñ esuriunt.
Comedant pauꝑes. Inde edit piscator ille
petrus. inde edit alius piscator ioħes. et
ia cobus fr̃ ipsius. Inde edit etiã publica¬
nus matheus. De pauꝑib ipsi erant. qͥ co¬
medert & saturati st̃. talia passi. qualia
manducauert᷑. Carnẽ suã dedit. passio¬

Expanded text:
dicturus est. Jam ego volebam pronuntiare, et non admittere homines aliud aliquid interpretari, cum dicat Christus: In Ecclesia magna. Et tu dicis quia in extrema parte remansit. Et adhuc audent dicere, Et nostra Ecclesia magna est, quid tibi videtur Bagai et Tamugade? Si non dicit aliquid unde obmutescant, adhuc dicant quia magna est Ecchuc Dominum: Vota mea reddam coram timentibus eum. Quae sunt vota sua? Sacrificium quod obtulit Deo. Nostis quale sacrificium? Norunt fideles vota quae reddidit coram timentibus eum: nam sequitur, Edent pauperes, et saturabuntur. Beati pauperes, quia ideo edunt ut saturentur: edunt enim pauperes; qui autem divites sunt, non satiantur, quia non esuriunt. Comedent pauperes: inde erat piscator ille Petrus, inde erat alius piscator Joannes et Jacobus frater ipsius, inde erat etiam publicanus Matthaeus. De pauperibus ipsi erant, qui comederunt et saturati sunt, talia passi qualia manducaverunt. Coenam suam dedit, passio
Abbreviated transcription (Latin):
sustinui te dñe. Innocentes & recti ñ p̃sen¬
tia corporali miscent᷑ tantũ sicut mali.
s confessione cordis in ipsa innocentia
ut imitarer malos. s sustinui te expectans
uentilationẽ ultimȩ messis tuȩ. Redime¬

Expanded text:
sustinui te, Domine: innocentes et recti non praesentia corporali miscentur tantum, sicut mali, sed consensione cordis in ipsa innocentia ut imitarer malos; sed sustinui te, exspectans ventilationem ultimae messis tuae.
Abbreviated transcription (Latin):
cordis mei habundante miquitate.
& refrigescente caritate: multiplicatȩ
st̃. De necessitatib meis educ me. Qmͣ hȩc
tolerare mͥ necesse ẽ: ut ꝑseuierans usq in
rẽ meu̾ quo indisciplinatos mͥ cõmixtos
suffero. Et remitte mͥ om̃ia peccata mea.
Et his sacrificiis ꝓpiciatꝰ remitte peccata
mea: ñ illa tantũ iuuentutis & ignoran¬
tiȩ mee antequã crederẽ. s etiã ista q̃ iã

Expanded text:
cordis mei abundante iniquitate et refrigescente charitate multiplicatae nt. De necessitatibus meis educ me: quoniam haec tolerare mihi necesse est, ut perseverans usque in rem meum, quo indisciplinatos mihi commixtos suffero. Et remitte omnia peccata mea: et his sacrificiis propitiatus remitte peccata mea, non illa tantum juventutis et ignorantiae meae antequam credere
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑. Colaphis cȩdebat᷑. & ñ subueni¬
ebat᷑. Spinis coronabat᷑. nemo sub¬
ueniebat. Leuabat᷑ in lignũ. nemo
eruit. Clamabat. ds̃ m̃s. ds̃ m̃s. ut¬
qͥd me dereliqusti. ñ subuenit᷑. Qa¬
re fr̃s mer: Care: Qe mercede tan¬
ta passus ẽ: Omĩa ista q̃ passus ẽ. p̃ci¬
ũ ẽ. Cuiꝰ rei pio tanta passuse: Re¬
citemꝰ. uideamꝰ q̃ dicat. Primũ qͣramꝰ
q̃ passus sit: deinde qͣre. Et uideamꝰ ꝙͣ
sint hostes xp̃i. qͥ cõfitent᷑ qͥa tãta
passus ẽ: & tollunt quare. Hinc au¬
diamꝰ totũ in isto psalmo. & q̃ passus
ẽ. & qͦre. Cenete ista duo. qͥd & qͦre. Mlo
do qͥd explicẽ. Non ibi ĩmorem᷑. & me¬
liꝰ ad uos ꝑueniunt ipsa u̾ba psalmi.
Uidete q̃ patit᷑ dñs. attendite xp̃iani.
Obpbriũ hominũ. & abiectio plebis.

Expanded text:
bat; colaphis caedebatur, et nemo subveniebat; spinis coronabatur, nemo subveniebat; levabatur in ligno, nemo eruit; clamat, Deus meus, Deus meus, utquid me dereliquisti? non subvenitur . Quare, fratres mei? quare? qua mercede tanta passus est? Omnia ista quae passus est, pretium est. Cujus rei pretio tanta passus est, recitemus, videamus quae dicat. Primum quaeramus quae passus sit, deinde quare: et videamus quam sint hostes Christi, qui confitentur quia tanta passus est, et tollunt quare. Hinc audiamus totum in isto psalmo, et quae passus sit, et quare. Tenete ista duo, quid et quare. Modo ipsum quid explicem. Non ibi immoremur, et melius ad vos perveniunt ipsa verba Psalmi. Videte quae patitur Dominus, attendite Christiani: Opprobrium hominum et abjectio plebis.
Abbreviated transcription (Latin):
Non intestatus mortuus ẽ pater. fecit
testam̃tũ. & sic mortuus ẽ. Et mor¬
tuus ẽ. & resurrexit. Tamdiu cõtẽ¬
dit᷑ de hereditate mortuoꝵ. qͣndi¬
u testam̃tũ ꝓferat᷑ in publicum.
Et cũ testam̃tũ ꝓlatũ fuerit in pu¬
blicũ. tacent om̃s ut tabulȩ aꝑian¬
t᷑. recitent᷑. Iudex intentus audit.
aduocati silent. p̾cones silentiũ faciunt.
uniu̾sus ppłs suspensus ẽ. ut legant᷑
u̾ba mortui ñ sentientis in monum̃to.
Ille sine sensu iacet in monum̃to. & ua¬
lent u̾ba ipsius: sedet xp̃c incęlo. et

Expanded text:
Non intestatus mortuus est pater. Fecit testamentum, et sic mortuus est: mortuus est, et resurrexit. Tamdiu contenditur de haereditate mortuorum, quamdiu testamentum proferatur in publicum; et cum testamentum prolatum fuerit in publicum, tacent omnes, ut tabulae aperiantur et recitentur: judex intentus audit, advocati silent, praecones silentium faciunt, universus populus suspensus est, ut legantur verba mortui, non sentientis in monumento. Ille sine sensu jacet in monumento, et valent verba ipsius: sedet Christus in coelo, et
Abbreviated transcription (Latin):
ris peccato meo. multũ ẽ enĩ. Non solũ
peccata mea donasti. quȩ ante ꝙͣ crede¬
rẽ admisi: s & peccato meo qd̾ multũ
ẽ. qͥa & inuia ñ deẽ offensio. sacrificio
nire ad sapientiã. Lege̾̃ statuit ei in
uia quã elegit. Lege̾ statuit ei in uia
qua liber app̃hendit. ne impune iam
opus eiꝰ hereditatẽ solidã instaurati cor¬

Expanded text:
ris peccato meo; multum est enim: non solum peccata mea donasti, quae antequam crederem admisi; sed et peccato meo, quod multum est, quia et in via non deest offensio, sacrificio nire ad sapientiam. Legem statuet ei in via quam elegit: legem statuet ei in via quam liber apprehendit, ne impune jam opus ejus haereditatem solidam instaurati cor
Abbreviated transcription (Latin):
dñi ẽ regnũ. & ipse dñabit᷑ gentiũ. Si
ẽ adhuc qd̾ dicant: nescio. Litigent cũ
scripturis. ñ nobiscũ. Ecce codex ipse.
contra illũ certent: ibi e litigent. Non
seruauimꝰ scripturas ne arderent. ser¬
uate st̃ unde tu ardeas. Qͥ a seruasta:
Api. lege. Tu seruasti. & tu oppugnas. Qld
seruasti a flãma. qd̾ delere uis lingua:
Non eredo. ñ credo: qͥa seruasti. Prorsus
ñ credo. Non seruasti. uerissime dicunt
nr̃i. qͥa tu tradidisti. Ille ꝓbat᷑ traditor.
qͥ lecto testam̃to ñ sequit᷑. Cece legit᷑ &¬
sequor. legit᷑ & recusas. Ciiꝰ manꝰ misit
in flãmã: Q credit & sequit᷑. an qͥ do¬
let qͥa ẽ qd̾ legat᷑: Nolo scire quis ser¬
uauerit. Undecũq inuentꝰ ẽ codex. te¬
stam̃tũ patris nr̃i exiit. de qͣlibet ca¬
ũna nescio. Qͥ fures tollere uolebant.
nescio. Qͥ ꝑsecutores incendere uole¬
bant. nescio. Undecũq ꝓlatũ ẽ: legat᷑.
Qͥre litigas: Fr̾i sumꝰ. qͣ̃re litigamꝰ:¬

Expanded text:
ni est regnum, et ipse dominabitur gentium. 30. Si est adhuc quod dicant, nescio: litigent cum Scripturis, non nobiscum. Ecce codex ipse, contra illum certent. Ubi est lingua, Nos servavimus Scripturas, ne arderent? Servatae sunt, unde tu ardeas. Quid servasti? Aperi, lege: tu servasti, et tu oppugnas. Quid servasti a flamma, quod delere vis lingua? Non credo, non credo quia servasti: prorsus non credo, non servasti. Verissime dicunt nostri, quia tu tradidisti. Ille probatur traditor, qui lecto testamento non sequitur. Ecce legitur, et sequor; legitur, et recusas. Cujus manus misit in flammam? Qui credit, et sequitur; an qui dolet quia est quod legatur? Nolo scire quis servaverit: undecumque inventus est codex, testamentum patris nostri exiit de qualibet caverna: nescio qui fures toliere volebant, nescio qui persecutores incendere volebant: undecumque prolatum est, legatur. Quare litigas? Fratres sumus, quare litigam