comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eg̾et eo nͥ possid̾et peccuniam. quam possit amitt̾e. Nubitari
inquã nequit. In contriũ gͥ relapsa ẽ. res. Namq̃ sufficientes s fa-¬
c̾e putabãtur opes : alieno pocĩ p̃sidio faciunt indigentes
Quis ã mod̾ ẽ. quo pellat᷑ diuitiis indigentia: Num enimdi¬
uites esurire neq̃unt.  Num sitire ñ possunt: Num frigꝰ hib̾nũ
pecuniostrũ m̃bra ñ sentiurt. S ad ẽ inquies opulentis. qͦfa¬
r̃ satient. quo sitim̃ frigꝰq depellant. S hoc mͦ consolari qͥd̃
diuitiis indigentia.p̃. auferri penitꝰ ñ pot̾. Nam si ħ hians
semꝑ atq aliquid poscens opib ñ ex pletur. ianeat ne¬
cẽt ÷ que possit expleri. Taceo quod nature minimum qͥ
auaricie nil satis: Quare si opes nec sũmoue indigentia
possitẽ ⁊ ipse suã facũt : quid quod eas sufficientiã p̃sta¬
re credacis¬
uamuis fluente dues aurigurgite :¬
Non expleturas cogat auarus opes.

Expanded text:
non egeret eo nisi possideret pecuniam, quam possit amittere. – Dubitari, non egeret eo nisi possideret pecuniam, quam possit amittere. – Dubitari, inquam, nequit. – In contrarium igitur relapsa res est; nam quae sufficientes sibi facere putabantur opes alieno potius praesidio faciunt indigentes. Quis autem modus est quo pellatur diuitiis indigentia? Num enim diuites esurire nequeunt, num sitire non possunt, num frigus hibernum pecuniosorum membra non sentiunt? Sed adest, inquies, opulentis quo famem satient, quo sitim frigusque depellant. Sed hoc modo consolari quidem diuitiis indigentia potest, auferri penitus non potest; nam si haec hians semper atque aliquid poscens opibus expletur, maneat necesse est quae possit expleri. Taceo, quod naturae minimum, quod auaritiae nihil satis est. Quare si opes nec summouere indigentiam possunt et ipsae suam faciunt, quid est quod eas sufficientiam praestare credatisuamuis fluente diues auri gurgite non expleturas cogat auarus opes
Abbreviated transcription (Latin):
aliquos horum adeptione felices. Quod sineq id ualeant
efficere: quod ꝓmittunt: bonisq plurib carent: non ne
liquido falsa meis beatitudinis sp̃es dephendr̃. Primũ gͥ de ip¬
sum qui pauloante liuiciis affluebas int̾rogo: int̾ illas ab uñ¬
dantissimas opes. numqͣne aĩm tuũ concepta exqualibet i
iuria confudit aiictas.: At qͥ in ꝗͣ unquã me lib̾o fuisse aĩo.
quin aliquid semꝑ angerer reminisci nequeo. Nonne quiat
aberat quod abeẽ. ñ uelles. ł ad erat quod ad er̃ Noluisses.: Ita
ẽ in quã. Illiꝰ gͥ p̃sentiã huiꝰ absentiã desiderabas: Confiteor in¬
sufficientiã pleñ inqͥuit opib sustinebas: quid ni inquam. Opes
gͥ nichilo indigericẽ. suffictentẽq s̃ fac̾e nequeunt. & hoc e
sidet᷑ inuitis neq̃at a uferri. fateor inquã Quid ni fattare.
Cum eã cotidie ualentior aliqͥs eripiat inuito: Uñ enĩ fo¬
renses s̃ q̃rimonie. nͥ quod ł ui. ł frande nolentib peccunte

Expanded text:
aliquos horum adeptione felices. Quod si neque id valent efficere quod promittunt, bonisque pluribus carent, nonne liquido falsa in eis beatitudinis species deprehenditur? Primum igitur te ipsum, qui paulo ante divitiis affluebas, interrogo. Inter illas abundantissimas opes numquamne animum tuum concepta ex qualibet 10 injuria confudit anxietas? Atqui, inquam, tam libero me fuisse animo, quin aliquid semper angeret, reminisci nequeo. Nonne quia vel aberat, quod abesse non velles; vel aderat, quod adesse noluisses? Ita est, inquam. Illius igitur praesentiam, hujus absentiam desiderabas. Confiteor, innsufficientiam plenus, inquit, opibus sustinebas? Quid ni? inquam. Opes  nihilo indigentem sufficientemque sibi facere nequeunt, et hoc erat sidetur inuitis nequeat auferri. – Fateor, inquam. – Quidni fateare, cum eam cotidie ualentior aliquis eripiat inuito? Vnde enim forenses querimoniae, nisi quod uel ui uel fraude nolentibus pecuniae
Abbreviated transcription (Latin):
acdiisa depellit. Atqͥ nec opes inexpletam restinguere auariciã
queunt nec potestas sui compotẽ fec̾s: quẽ uitiose lipidines
in solubilib astrictũ reciuẽt cathenis. E collata imꝑbis dignitã
ñ mͦ efficit dignos: s ꝓdit pocꝰ eos. ⁊ ostendit indignios. Cur ita
puentt Gaudecis enĩ res sese alr̾ hñtes falsis appellare noĩb
que facile ipsarũ rerũ redarguuntur. effectu. Itaq ille duittie
nec illa potc̃cia. nec ħ dignitas: iure appellari pot̾. Postremo
id de tota licet concludẽ fortuna. inquanicħ expeten&d. ł na¬

Expanded text:
aduersa depellit. Atqui nec opes inexpletam restinguere auaritiam aduersa depellit. Atqui nec opes inexpletam restinguere auaritiam queunt, nec potestas sui compotem fecerit quem uitiosae libidines insolubilibus adstrictum retinent catenis, et collata improbis dignitas non modo non effecit dignos sed proprouenit? Gaudetis enim res sese aliter habentes falsis compellare nominibus quae facile ipsarum rerum redarguuntur effectu; itaque nec illae diuitiae nec illa potentia nec haec dignitas iure appellari potest. Postremo idem de tota concludere fortuna licet in qua nihil expetendum, ni
Abbreviated transcription (Latin):
beor: licet celo ꝓferre dies lucidos. eosd̃q tenebrosis nocttbꝰ
cond̾e. Licet aniuo t̾re uultũ nunc floub fugib q redi mẽ.
nunc ninb̾ frigorib q confundẽ. Ius⁊ mari nunc strato eqͦre
blandiri nunc ꝓcest fluctib ꝙ inhorrescere. Nos ad con¬
stantia nr̃is moub alienã: in expleta honunũ cupiditaᷤ al¬
ligabit. ħ nostra uis÷ hc̃ contuiuũ ludũ ludimꝰ. rotam uolu¬
bili orbe u̾samꝰ. Infima: sumis sũma: infimis mutare gau¬
demꝰ. Ascende si placet.S ea lege. uenti cũ ludicͥ mei rõ
poscet descende̾ : in iuriam putes. An tu mores ignorabas
meos: Nesciebas cresum regem lydotũ. cyro. pauloante for¬
midabilẽ. mox deinde miserandum rogi flanimis tͣditẽ:
misso celitꝰ ymbre defensũ: Num te p̃ti̾t paulum ꝑsi re¬
gis a se capti calamitatibus pias impendisse lacͥmase
Quid tragediarum clamor aliud deflet. nͥ indiscreto ietu

Expanded text:
bebor? Licet caelo proferre lucidos dies eosdemque tenebrosis noctibus bebor? Licet caelo proferre lucidos dies eosdemque tenebrosis noctibus condere, licet anno terrae uultum nunc floribus frugibusque redimire nunc nimbis frigoribusque confundere, ius est mari nunc strato aequore blandiri, nunc procellis ac fluctibus inhorrescere: nos ad constantiam nostris moribus alienam inexpleta hominum cupiditas alligabit? Haec nostra vis est, hunc continuum ludum ludimus: rotam volubili orbe versamus, infima summis, summa infimis mutare gaudemus. Ascende, si placet, sed ea lege, ne, uti cum ludicri mei ratio poscet, descendere iniuriam putes. An tu mores ignorabas meos? Nesciebas Croesum regem Lydorum Cyro paulo ante formidabilem, mox deinde miserandum rogi flammis traditum, misso caelitus imbre defensum? Num te praeterit Paulum Persi regis a se capti calamitatibus pias impendisse lacrimas? Quid tragoediarum clamor aliud deflet nisi indiscreto ictu
Abbreviated transcription (Latin):
Ult̾q geraitꝰ duma qͥs fict. ridet.¬
Sic illa ludit. sic suas ꝓbat uires.
Uidetur unastratꝰ. ac felix hora.
ius postulet. animadu̾te. Quid tu homo ream cotidianis¬
me agis quereł: Quam tͥ fecinus inniriam: Que tua tͥ
decͣximꝰ bona: Quo uis iudice de opũ dignitatũq possessione
ris ẽẽ ego iam tua fuisse que repecis. sponte concedã. Cum te
maiͥs utero natura ꝓdiixit: nc udum reb omnib inoꝓeniq
suscepi ⁊ meis opib foui. ⁊ quod te nc̃ inpacientẽ nr̃i facit
fauore ꝓna ⁊ indulgeniꝰ educaui. ⁊ omniũ que meisuat
iuris. affluentia. ⁊ splendore cͥcum dedi. Nunc m marũ recͣh.
ta ẽ. uolentia. Opes honores. cet̾aq taliũ mei uiris sunt. do¬
minã famule cognoscunt. ⁊ mecum ueniunt ⁊ me abe¬
unte discedt̃. Audact̾ affirmo. situaforent que amissa con¬
quereris: nullo mͦ ꝑdũ isses. Anego sola is meũexcere ꝓhi¬

Expanded text:
ultroque gemitus, dura quos fecit, ridet.ultroque gemitus, dura quos fecit, ridet.Sic illa ludit, sic suas probat uires m uisatur una stratus ac felix hora. ius postulet animaduerte. “Quid tu, homo, ream me cotidianis agis querelis? Quam tibi fecimus iniuriam? Quae tibi tua detraximus bona? Quouis iudice de opum dignitatumque mecum posseris ego iam tua fuisse quae repetis sponte concedam. Cum te matris utero natura produxit, nudum rebus omnibus inopemque suscepi, meis opibus foui et, quod te nunc impatientem nostri facit, fauore prona indulgentius educaui, omnium quae mei iuris sunt affluentia et splendore circumdedi. Nunc mihi retrahere allata uiolentia. Opes, honores ceteraque talium mei sunt iuris. Dominam famulae cognoscunt: mecum ueniunt, me abeunte discedunt. Audacter adfirmem, si tua forent quae amissa conquereris, nullo modo perdidisses. An ego sola meum ius exercere prohi
Abbreviated transcription (Latin):
ocłos sitũ ÷ : sufficit intueri. Rer̾ exitꝰ prudentia metitur
Cad̾q in alt̾ut᷑ mutabilitas nec formidandas fortune minas
nec exoptandas facit ẽẽ blandicias. Postremo equo auimo tole-¬
res opotet. quicquid intra areat fortune g̾itur: cũ semeliugo
illiꝰ colid sũmiseris. Quod si manendi abeundiq legem scrib̾e
entia sortẽ exacerbes. quam ꝑmutare ñ possis : Siuentis ue¬
la cõmitt̾es ñ te quo utluntas pet̾et: s quo flatꝰ impelle̾t ꝓ mo¬
u̾es. Si aruis semina crede̾s: feraces int̾ se annos sterilesq pẽ¬
sares. fortune te regend̾ dedisti: dñe morib opoetet obtemꝑes.
Tu uͦ uoluentis rote impetũ retine̾ conaris: At omĩũ stolidis
ec suꝑba cũ uert̾it uices dextra.
⁊ estuantis more fertur euripi
Dudũ trem̃dos seua ꝓterit reges.
Humilẽq uicti subleuat uultr̃ fallat.
Non illa miseros audit. aite curat flecꝰ.

Expanded text:
oculos situm est suffecerit intueri, rerum exitus prudentia metitur; oculos situm est suffecerit intueri, rerum exitus prudentia metitur; eademque in alterutro mutabilitas nec formidandas fortunae minas nec exoptandas facit esse blanditias. Postremo aequo animo toleres oportet quicquid intra fortunae aream geritur cum semel iugo eius colla summiseris. Quodsi manendi abeundique scribere legeentia sortem exacerbes quam permutare non possis? Si uentis uela committeres, non quo uoluntas peteret sed quo flatus impellerent promoueres; si aruis semina crederes, feraces inter se annos sterilesque pensares. Fortunae te regendum dedisti, dominae moribus oportet obtemperes. Tu uero uoluentis rotae impetum retinere conaris? At, omnium mortaliuHaec cum superba uerterit uices dextra et aestuantis more fertur Euripi, dudum tremendos saeua proterit reges humilemque uicti subleuat fallax uultum. Non illa miseros audit aut curat fletus
Abbreviated transcription (Latin):
deserit. cumq hac musica laris nti unacła nunc leuiore
quod te inmesticiam luctumq deiecit: Nouum credo aliqͥd
inusitatumq uidisti. Tu fortunã ẽẽ gͦ te putas mutatam:
Erras. Hii semꝑ eiꝰ sunt mores. ista natura. Seruauit circa
te ꝓͥam pociꝰ inipsa sui mutabilitate ꝯstanciã. Tat erat
cum blandiebat᷑ tͥ. cũ tͥ false illecebris felicitatis allud et
Dep̃ndisti ceci numinis uultꝰ ambiguos. Que sese ad huc
uelat aliis. totatͥ ꝓriꝰ innotuit. Si pas: tt̾e morib ⁊ ne q̃raris
Si ꝑfida ꝑhorrescis. sꝑne. atq abice ꝓniciosa ludentẽ Nam q̃nẽ
tͥ ÷ tanti causa meroris. ħ ead tͣnqͥllitatis et̃ debuit. Reliqũit
nendi fida. ⁊ cũ discesserit: allat᷑a merorẽ ⁊ Ꝙ si nec ex arbito
retin̾i pot̾. ⁊ calamito sos facit fugiens: quid aliud ÷ illa fugax
quam future quoddã calamitatis indicium neq enĩ quod ant̃

Expanded text:
deserit cumque hac musica laris nostri uernacula nunc leuiores deserit cumque hac musica laris nostri uernacula nunc leuiores quod te in maestitiam luctumque deiecit? Nouum, credo, aliquid inusitatumque uidisti. Tu fortunam putas erga te esse mutatam: erras. Hi semper eius mores sunt, ista natura. Seruauit circa te propriam potius in ipsa sui mutabilitate constantiam; talis erat cum blandiebatur, cum tibi falsae illecebris felicitatis alluderet. Deprehendisti caeci numinis ambiguos uultus. Quae sese adhuc uelat aliis, tota tibi prorsus innotuit. Si probas, utere moribus, ne queraris. Si perfidiam perhorrescis, sperne atque abice perniciosa ludentem; nam quae nunc tibi est tanti causa maeroris, haec eadem tranquillitatis esse debuisset. Reliquit nendi fida et cum discesserit allatura maerorem? Quodsi nec ex arbitrio retineri potest et calamitosos fugiens facit, quid est aliud fugax quam futurae quoddam calamitatis indicium? Neque enim quod ante
Abbreviated transcription (Latin):
os⁊ hec pauł ꝑ obticuit. atq ubi attentonem
meam modesta taciturnitate collegit: sic orsa est.
Si penitus egritudins tue causas habitumq cog¬
noui: fortune pͥoris affectu desidioq tabescis. E a sta¬
tum animitui sicuti tu tͥ fingis mutata ꝑuertit. Intelligo mys¬
tiformes illius ꝓdigii fucos. ⁊ eo usq cum his quos elud̾c nicit᷑
blandissimã familiant᷑atẽ: dum intollerabili dolore confundat
quos insperata resiquerit. Cuius si nat̾am. mores. ac meritr᷑
reminiscare. nec habuisse te mea pulchrum aliqͥd: nec ami¬
sisse cognosces. S ut arbitͦr haut multũ ħtͥ in memorian
reuocare laborau̾im. Solebas enĩ p̃sentem qͦ blandientemq
tu contingit animorũ. Sic factum ẽ: ut tu qͦ paulisꝑ atna
tͣnquillitate disced̾es. S tempus est haurire te aliquid. ac de¬
gustare molle atq iocundum. quod adint̾iora tͣnsmissum:
ualidiorib haustib uiam fect̾t. Assit gͦ rethorice suadela

Expanded text:
osthaec paulisper obticuit, atque ubi attentionem meam modesta taciturnitate collegit, sic exorsa est: 92 Si penitus aegritudinis tuae causas habitumqnoui, fortunae prioris affectu desiderioque tabescis; ea tantum animi tui sicuti tu tibi fingis mutata peruertit. Intellego multiformes illius prodigii fucos et eo usque cum his quos eludere nititur blandissimam familiaritatem, dum intolerabili dolore confundat quos insperata reliquerit. Cuius si naturam, mores ac meritum reminiscare, nec habuisse te in ea pulchrum aliquid nec amisisse cognosces; sed, ut arbitror, haud multum tibi haec in memoriam reuocare laborauerim. Solebas enim praesentem quoque, blandientem quoque tu contingit animorum; sic factum est ut tu quoque paulisper a tua tranquillitate descisceres. Sed tempus est haurire te aliquid ac degustare molle atque iucundum, quod ad interiora transmissum ualidioribus haustibus uiam fecerit. Adsit igitur rhetoricae suadela
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi munꝰculã clabas. Rursũ ipsã boniformam dĩ ac beatitudinis
loq̃baris. eẽ sub̾am. ipsumq unũ id ipm ẽẽ. bonũ docebas quod
aboĩ rer̾ nat᷑a appet̾et᷑. Dm̃ qͦ bonitatis gubnacłs̃ uniu̾sitatem
regere clisputabas. uolentiaq cuncta partre nec ullã mali ee.
quit ludimꝰ reitiq om̃nĩ maximã dĩ muni̾e quẽ dudũ dep̃caba¬
m̃ eregimꝰ. Ea enim diuina forma sub̾e̾ ut neq mext̾na dilabat᷑

Expanded text:
quasi munusculum dabas. Rursus ipsam boni formam dei ac beatitudinis quasi munusculum dabas. Rursus ipsam boni formam dei ac beatitudinis loquebaris esse substantiam ipsumque unum id ipsum esse bonum docebas quod ab omni rerum natura peteretur. Deum quoque bonitatis gubernaculis uniuersitatem regere disputabas uolentiaque cuncta parere nec ullam mali essequit, ludimus remque omnium maximam dei munere, quem dudum deprecabamur, exegimus. Ea est enim diuinae forma subst
Abbreviated transcription (Latin):
huic bono ł uelit. ł possit obsistere. Non inquam ar
stulticiã magna lacerantẽ sui pudeat. Accepisti inquit infabuł laces¬
santes celum gigantes. s illos qͦ uti condignũ fuit benigna fortitudo
disposinit. S uis ne rones ipsas inuicẽ collidamꝰ: forsitan ex hꝰ confuit
quit ẽẽ. omĩu potentẽ nemo dubitau̾it. Qui quid̾ inquã nĩte conis¬
tat nulsꝰ ꝓtiꝰ ambigat. Quiuͦ inquit omiũ ÷ potens. nich⁊ qͦd
dis ne inꝗͣ me inextricabilem laberintũ ro̾nb texens. que nuc̃
quid̃ qua egͥdiarie introeas. nunc uͦ quo introeris reg̾diare. An
mirabilẽ quedã diuine simplicitatis orbem complicas mͥ: Tem̃
pauloant̃ abeatitud incipiens eam suminũ bonũ ẽẽ. dicebas. quĩ
in sũmo dõ sitã loq̃bare. Ipm qͦ drã sũmũ ẽẽ bonũ. plenãq beati¬
tudinẽ disserebas. Ex quo neminẽ beatum fore. nͥ qui parit̾ deus eec

Expanded text:
huic bono uel uelit uel possit obsistere? – Non, inquam, ahuic bono uel uelit uel possit obsistere? – Non, inquam, astultitiam magna latrantem sui pudeat. Accepisti, inquit, in fabulis lacessenteis coelum Gigantes: sed illos quoque, uti condignum fuit, benigna fortitudo deposuit. Sed visne rationes ipsas invicem collidamus? forsitan ex hujusmodi cquit, esse omnium potentem nemo dubitaverit. Qui quidem, inquam, mente consistat, nuLudisne, inquam, me inextricabilem labyrinthum rationibus texens, quae nunc quidem qua egrediaris introeas, nunc uero quo introieris egrediare, an mirabilem quendam diuinae simplicitatis orbem complicas? Etenim paulo ante beatitudine incipiens eam summum bonum esse dicebas, quam in summo deo sitam loquebare. Ipsum quoque deum summum esse bonum plenamque beatitudinem disserebas, ex quo neminem beatum fore nisi qui pariter deus esset
Abbreviated transcription (Latin):
ipsam ẽẽ. concessimꝰ: Ita quid̾. Et ad mund gͥ inquit regendũ
nuilł extͥnsecꝰ admmict indigebit. Alioqͥn si quo egeat: plenam suf¬
ficientiã ñ habebit. Id inꝗͣ tca ẽ. necessariũ. ꝑ se gͥ solũ cuncta
ꝑ se quã bonũ ẽẽ consensimus. ⁊ ħ ẽ ueliti qͥdã clauns atq gub̾na¬
licet suspicioe ꝓspen. Credo inquit. Iam enĩ ut arbitror uigi¬
lantiꝰ adc̾nenda uͥa ocłos deduçis. S quod dicata ñminꝰ q̃d contu¬
end̾ patet. Quid inꝗͣ. Cum ds inquit omĩa bonitatis clauo gu¬
bnare iure credat᷑ : ead̾q oia sicitti docui adbonũ nat̾ali intẽ¬
tone festinent. numqͥd dubitari pot̾ quin uolutita rie regãt̃
seq ad disponentis ntitũ ueluti conuenientia contemꝑantia¬
q rectori sponte conu̾tant. Ita inquam necee̾: Nec beatum re
inquã. Quod siconetur ait.tium tand̾ ꝓficiet quicꝗͣ adu̾sꝰ

Expanded text:
ipsam esse consensimus? – Ita quidem. – Et ad mundum igitur, inquit, regendum ipsam esse consensimus? – Ita quidem. – Et ad mundum igitur, inquit, regendum nullis extrinsecus amminiculis indigebit; alioquin si quo egeat, plenam sufficientiam non habebit. – Id, inquam, ita est necessarium. – Per se igitur solum cuncta  quem bonum esse consensimus, et hic est ueluti quidam clauus atque gubernalicet suspicione prospexi. – Credo, inquit; iam enim, ut arbitror, uigilantius ad cernenda uera oculos deducis. Sed quod dicam non minus ad contuendum patet. – Quid? inquam. – Cum deus, inquit, omnia bonitatis clauo gubernare iure credatur eademque omnia, sicuti docui, ad bonum naturali intentione festinent, num dubitari potest quin uoluntaria regantur seque ad disponentis nutum ueluti conuenientia contemperataque rectori sponte conuertant? – Ita, inquam, necesse est; nec beatum reginquam. – Quodsi conetur, ait, num tandem proficiet quicquam aduer
Abbreviated transcription (Latin):
bo. Quib q in hoc ronib accedã: b uit̾ exponã. Mundus uͥ
extam drũsis contrariisq partib inunam formã meui mȩ
conuenisset nisi unus eẽt quitam diu̾sa coniungeret. Ciunc ta
uͦ naturalr̾ ipsa diu̾sitas. inuicẽ discors. dissociaret atq diuellet
nͥ unꝰ ẽe̾t qui quod nexuit. contin̾et. Nontam uͦ certꝰ nat̾e ordo
ꝓcectet. nec tam dispot̾tos motꝰ locis. temꝑib efficientia spaciis
qualitatib explicaret. nͥ unus e̾ẽt. qui has mitt̾onũ uarietates
manens ipse dispon̾et. hoc quicqͥd quocondita manent q̃tq agi¬
tantur. usitato cunctis uocabulo dm̃ nomino. Tum illa. Cum
ħ inquit ita sentias. paruã mͥ oꝑam restare puto: ut tu felici¬
tatis compos patͥã sospes reuisas. S q̃ ꝓposuimꝰ intueam᷑. Nõ¬
ne inbeatitudine sufficientiã memora uimꝰ : dm̃q beatitudinẽ

Expanded text:
bo, quibusque in hoc rationibus accedam breuiter exponam. Mundus hic bo, quibusque in hoc rationibus accedam breuiter exponam. Mundus hic ex tam diuersis contrariisque partibus in unam formam minime conuenisset nisi unus esset qui tam diuersa coniungeret. Coniuncta uero naturarum ipsa diuersitas inuicem discors dissociaret atque diuelleret nisi unus esset qui quod nexuit contineret. Non tam uero certus naturae ordo procederet nec tam dispositos motus locis, temporibus, efficientia, spatiis, qualitatibus explicarent nisi unus esset qui has mutationum uarietates manens ipse disponeret. Hoc, quicquid est, quo condita manent atque agitantur usitato cunctis uocabulo deum nomino. – Tum illa: Cum haec, inquit, ita sentias, paruam mihi restare operam puto ut felicitatis compos patriam sospes reuisas. Sed quae proposuimus intueamur. Nonne in beatitudine sufficientiam numerauimus deumque beatitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
lũ cuneta referuntur ⁊ uno uelitti u̾tice destituta sine rectore
flutrabunt. aut siquid ẽ. ad quod uniu̾sa festinent iderit sũmũ
om̃iũ honor. Q illa. Nimiũ inquit o alumne. letor ipsam etũ
mnecdie u̾itatis notũ m̃te fristi. S in hoc ꝑatuit t̾ qued ignora¬
collegimꝰ : oportet omĩũ rerũ finẽ bonũ. ẽẽ fateamur.
ual ego Platoni inquã uehem̃t̃ assentior na me hor
iam scd̾o cõmemoras. pͥmũ qͦd memoriã corꝑea ꝯtagione
e hitic cũ meroris p̾ssꝰ mole aminisi. Tum illa. Si pͥora inquit
concessa respicias. ne illd̾̃ quid̃ longiꝰ aberit. quin record̾is. q uod
te dud nescire confessus es. Quid inꝗͣ Quib ait illa gub̾nacł
mundꝰ regat᷑. Memini inꝗͣ me inscitiã meã fuisse confessum
s quid afferas licet iã ꝓspiciã. platuꝰ tñ exte audire desid̾o. Mũ¬
d̾ inquit hunc ad̾o regi pauloante minime dubitandũ puta¬
bas. Hec nunc quid arbitror inꝙͣ. nec unꝗͣ dubitand̾ puta¬

Expanded text:
unum cuncta referuntur et uno ueluti uertice destituta sine rectore fluitabunt, aut si quid est ad quod uniuersa festinent, id erit omnium summum bonorum. Et illa: Nimium, inquit, o alumne laetor, ipsam enim mediae ueritatis notam mente fixisti. Sed in hoc patuit tibi quod ignoracollegimus, oportet rerum omnium finem bonum esse fateamur. uiam secundo commemoras, primum quod memoriam corporea contagione, dehinc cum maeroris mole pressus amisi. – Tum illa: Si priora, inquit, concessa respicias, ne illud quidem longius aberit quin recorderis quod te dudum nescire confessus es. – Quid? inquam. Quibus, ait illa, gubernaculis mundus regatur. – Memini, inquam, me inscitiam meam fuisse confessum, sed quid afferas, licet iam prospiciam, planius tamen ex te audire desidero. – Mundum, inquit, hunc deo regi paulo ante minime dubitandum putabas. – Ne nunc quidem arbitror, inquam, nec umquam dubitandum puta
Abbreviated transcription (Latin):
et̃ bonũ. Id̾ de reu̾entia. cdaritudine. iocunditate: coniectare
i̾ta bona sint appetuntur. Quo fit iti sumina cardo atq causa ex¬
petenclorũ bonitas iure ẽẽ creclat᷑. Cuiꝰ uͦ causa quid expetitur
id ingume uidetur optari. ueluti si salitis causa quispiam cie¬
lit equit̾are ñ tam equitandi motũ desidat. quã salittis effec¬
tum. Cum gͥ omĩa boni gra pecantur: ñ illa potꝰ quam bo
censuntius. Qr̃ sic quoq sola queritur beatitudo. Ex quo liquido
indeo cur dissentire quispiã pofsit. S dm̃ u̾amq beatitudinẽ
unũ atq id̾ monstrauimꝰ. Ita inꝗͣ. Secure gͥ conclud̾e licet dĩ qͦ
in ipso bono nec usꝗͣ alio sitam ẽẽ sub̾am.
Uc om̃s parit̾ uenite capti:¬
Qs fallax ligat imꝓbis catenis

Expanded text:
 bonum; idem de reuerentia, claritudine, iucunditate coniectare deantur quasi uere bona sint appetuntur. Quo fit uti summa, cardo atque causa expetendorum omnium bonitas esse iure credatur. Cuius uero causa quid expetitur id maxime uidetur optari, ueluti si salutis causa quispiam uelit equitare, non tam equitandi motum desiderat quam salutis effectum. Cum igitur omnia boni gratia petantur, non illa potius quam bonconcessimus quare sic quoque sola quaeritur beatitudo. Ex quo liquido  – Nihil uideo cur dissentire quispiam possit. – Sed deum ueramque beatitudinem unum atque idem esse monstrauimus. – Ita, inquam. – Securo igitur concludere licet dei quoque in ipso bono nec usquam alio sitam esse substantiam. Huc omnes pariter uenite captax ligat improbis catenis
Abbreviated transcription (Latin):
Eccine omĩa bonũ sufficientia. potentia. cet̾aq ueluti quedã
beatitudinis m̃bra s̃. An ad bonũ ueluti adu̾ticem cuncta re¬
feruntur.: Intelligo inquã quid it uestigandir̃ ꝓponas. s quid
constituas audire desid̾o. Cuius discret̾o neni sic acupe.Si ħ osa
tura ut unũ corpꝰ diu̾sa componant. Atqui ħ omĩa id̾. ẽẽ. mon
ꝯuincta quod fieri nequit. Id quid̾ inꝗͣ dubiũ ñ ÷ s id qͦd
restat expecto ad bonũ uͦ cet᷑a referri palam ẽ. Idcͥco. enĩ siffici

Expanded text:
 bonum, sufficientia, potentia ceteraque, ueluti quaedam beatitudinis membra sunt an ad bonum ueluti ad uerticem cuncta referuntur? – Intellego, inquam, quid inuestigandum proponas, sed quid constituas audire desidero. – Cuius discretionem rei sic accipe. Si haec omnia tura ut unum corpus diuersa componant. Atqui haec omnia idem esse moconiuncta, quod fieri nequit. – Id quidem, inquam, dubium non est, sed id quod restat exspecto. – Ad bonum uero cetera referri palam est. Idcirco enim suffici
Abbreviated transcription (Latin):
Omĩs gͥ betitꝰ ds. S natura quid unꝰ÷ participat̾one uͦ. nich
ꝑ hibet tẽ. quam płimos. Et pulchrum inꝗͣ hoc atq p̃ciosum
siue porisma siue corollariũ uocati mauit. Atqui hoc qͦ nicħ
sum mutta inquit beatitudo contin̾e uideat᷑. utrum ne oĩa¬
ħ unũ uel titi corpꝰ beatitudinis quadã partium uarietate
coniungant ansit eorii aliqͥd quod beatitudĩs sub̾am ꝯpleat.
ad hoc uͦ cẽta referart᷑ : Uellem inquã id ipsar̾ rerũ cõmemo¬
rone patefat̾es. Honue inqͥt beatitudinẽ bonum ẽẽ censuimus

Expanded text:
deus. Sed deus natura quidem unus; participatione uero nihil prohibet esse quam plurimos. – Et pulchrum, inquam, hoc atque pretiosum siue porisma siue corollarium uocari mauis. – Atqui hoc quoque – Cum multa, inquit, beatitudo continere uideatur, utrumne haec omnia unum ueluti corpus beatitudinis quadam partium uarietate coniungant an sit eorum aliquid quod beatitudinis substantiam compleat, ad hoc uero cetera referantur? – Vellem, inquam, id ipsarum rerum commemoratione patefaceres. – Nonne, inquit, beatitudi
Abbreviated transcription (Latin):
mauult. O ultas ⁊̃ s natutales quoq subtͣhit uoluptates ne.
pecuniam quam parauit amittat. S hoc mͦ ne sufficientia q
contig̾ ei. quem ualentia deserit. quẽ molestia pungit. quem
uilita ᷤᷤ abicit. quẽ recondit obscuritas. Quiuͦ solũ posse desicłat
ꝓfligat opes. despicit uoluptates. honorẽq potentia careritẽ. głam
anxietatib mordentur. Cumq ħ depelłe uequeat: id ⁊̃ quod
tiraxiẽ pecebat. potens eẽ desistat. Sunilr̾ ro̾cinari de hono
t̾a sit: quisquis horũ aliquid sine tet̾is petit ne illud aid̃ ꝙ
ad ipisci. Summã quid̾ ille beatitudinis uelit. s num mhns
eam reꝑiet. que demonstrauimꝰ. id ꝙ pollicentur ñ posse cõ¬
ferte. Minime inꝗͣ. Inhis gͥ que singła quedã expetendor

Expanded text:
mauult, multas etiam sibi naturales quoque subtrahit uoluptates, ne mauult, multas etiam sibi naturales quoque subtrahit uoluptates, ne pecuniam quam parauit amittat. Sed hoc modo ne sufficientia quidem contingit ei quem ualentia deserit, quem molestia pungit, quem uilitas abicit, quem recondit obscuritas. Qui uero solum posse desiderat profligat opes, despicit uoluptates honoremque potentia carentem, gloriaanxietatibus mordeatur, cumque haec depellere nequeat etiam id quod maxime petebat, potens esse, desistat. Similiter ratiocinari de honorera sit, quisquis horum aliquid sine ceteris petit ne illud quidem adipisci? – Summam quidem ille beatitudinis uelit; sed num in his eam repperiet quae demonstrauimus id quod pollicentur non posse conferre? – Minime, inquam. – In his
Abbreviated transcription (Latin):
uideat᷑. ab iectiꝰ: Nonpossũ inquã quin hoc uti est ita ⁊̃ cele¬
b̾rimũ. eẽ. confitear. Cousequens ÷ gͥ ut claritudinẽ suꝑtorib
tͥb nich̃ clisferre fateam̃. Consequitur inqͥuã. Qnod e nulliꝰ¬
alieni egeat. quod suis cuncta uirib possit quod sit darĩ
atq reu̾end. ñne hoc ⁊̃ constat ẽẽ. letissimum: .B. S unde hu¬
ic in quã tali meror ullus obrepat. ne cogitare quid̃ possũ.
qͣre plenũ eẽ. leticie. siquid̾ suꝑiora manebut necẽe ÷ confit̾i.
Atqui illud quoq ꝑead̃ necessariũ ÷ sufficientie. potentie. cla¬
ritudinis. reu̾entie. iocund itatis. nomina quid̃. ẽẽ. diu̾sa. nul¬
partẽ conait᷑ ad ipisci: nec port̾onẽ que nulla ÷ nec ipsam q̃ mini¬
ine affectat assequit᷑. Quonam inquã mͦe Qui diuitias in qͥt
petit penurie fuga: de potentia nicħ laborat. Uił obscurꝰq eẽ

Expanded text:
uideatur abiectius – Non possum, inquam, quin hoc uti est ita etiam celeuideatur abiectius – Non possum, inquam, quin hoc uti est ita etiam celeberrimum esse confitear. – Consequens igitur est ut claritudinem superioribus tribus nihil differre fateamur. – Consequitur, inquam. – Quod igitalieni, quod suis cuncta uiribus possit, quod sit clarum atque reuerendum, nonne hoc etiam constat esse laetissimum? – Sed unde huic, inquam, tali maeror ullus obrepat ne cogitare quidem possum; quare plenum esse laetitiae, si quidem superiora manebunt, necesse est confiteri. – Atqui illud quoque per eadem necessarium est, sufficientiae, potentiae, claritudinis, iucunditatis nomina quidem esse diuersa, nulpartem conatur adipisci, nec portionem, quae nulla est, nec ipsam, quam minime affectat, assequitur. – Quonam, inquam, modo? – Qui diuitias, inquit, petit penuriae fuga, de potentia nihil laborat, uilis obscurusque esse
Abbreviated transcription (Latin):
accenus m̃dacis foriam felicitatis ostendisse suffea̾t. Quã
si ꝑspicacit̾ intueris ordo ẽ. deinceps q̃ sit u̾a monstrare.
Atqͥ uideo inquã nec opib sufficienitiã. nec regnis potentiã.
nec reu̾entiam dignitatib. uec celebritatẽ gła. nec leticiam
uoluptatib. posse continge̾. An ⁊̃ causas cur id ita sit dep̾hen¬
distis Tenui quid̃ ueluti rimula mͥ uideor intueri. s exte cog
indiuisũq natura : id error humanꝰ separat ⁊ au̾o atq ꝑfec¬
to. ad falsũ inꝑfectũq tͣducit. Antu arbtcͣris quod nichilo in
÷ tad̾q nat᷑a. Sic uidet᷑. Quod uͦ hꝰ modi sit sꝑnend̾ ne ẽẽ. censes:
An contͣ rerum oĩm uen̾at̾one dignissimum : At ħ inquã.
ri. Quid uͦ inquit: Obscurũ ne hoc atq ignabile censes ẽt̃
anomĩ celebritate cdarissimũ: Considã uͦ ne quod nichilo in¬
dig̾e quod potentissimũ quod honore dignissimũ. eẽ. concessũ

Expanded text:
actenus mendacis formam felicitatis ostendisse suffecerit; quam si perspicaciter intueris, ordo est deinceps quae sit uera monstrare. – Atqui uideo, inquam, nec opibus sufficientiam nec regnis potentiam nec reuerentiam dignitatibus nec celebritatem gloria nec laetitiam uoluptatibus posse contingere. – An etiam causas cur id ita sit deprehendisti? – Tenui quidem ueluti rimula mihi uideor intueri, sed ex te apindiuisumque natura, id error humanus separat et a uero atque perfecto ad falsum imperfectumque traducit. An tu arbitraris quod nihilo indest eademque natura. – Sic uidetur. – Quod uero huius modi sit spernendumne esse censes an contra rerum omnium ueneratione dignissimum? – At hoc, inquri. – Quid uero, inquit, obscurumne hoc atque ignobile censes esse an omni celebritate clarissimum? Considera uero, ne quod nihilo indigere, quod potentissimum, quod honore dignissimum esse concessum e
Abbreviated transcription (Latin):
Circuit. ⁊ simili eonit̾ait imagine celum.
Tu causis aias parib uitasq minores.
ꝓ uehis ⁊ leuib sullimes currib aptans.
Incelũ t̾rãq seris quas lege benigna.
Adte comisis reduci facis igne reu̾ti
Da pat̾ angustam m̃ti conscendẽ sedẽ.
Ua fontem lustrare. boni. da luce reꝑta.
Inte conspicuos animi defig̾e uisus
Dissice t̾rarũnebulas.⁊ potid̾a molis.
atq tuo splendore mica. tu namq serenũ
Turequies tͣnquilla piis. te c̾nere finis.
Pͥncipium. uector. dux. semita. d̾iminus id.
iudisti: nunc demonstrand̾ reor ĩ¬
quonã
ħ felicitatis ꝑfectio constituta sit. In quo ilid̾
arbitror inquirendum. Analiquid huius modi bo¬
nũ
quale pauloante diffinistr in rer̾ natura possit exiftere.
ne nos p̃t̾ rei subietei u̾itatẽ cassa cogitonis imago decipiat.S.
quin existat sitq hoc ueluti quedã omĩũ fons bonorũ negari

Expanded text:
circuit et simili conuertit imagine caelum. circuit et simili conuertit imagine caelum. Tu causis animas paribus uitasque minores prouehis et leuibus sublimes curribus aptans in caelum terramque seris, quas lege benigna ad te conuersas reduci facis igne reuerti. Da, pater, augustam menti conscendere sedem, da fontem lustrare boni, da luce reperta in te conspicuos animi defigere uisus. Dissice terrenae nebulas et pondera molis atque tuo splendore mica; tu namque serenum, tu requies tranquilla piis, te cernere finis, principium, uector, dux, semita, terminus idemuidisti, nunc demonstrandum reor quonam haec felicitatis perfectio constituta sit. In quo illud arbitror inquirendum an aliquod huius modi bonum quale paulo ante definisti in rerum natura possit exsistere, ne nos praeter rei subiectae ueritatem cassa cogitationis imago decipiat. Sed quin exsistat sitque hoc ueluti quidam omnium fons bonorum, negari
Abbreviated transcription (Latin):
Assentior inquã. Qtñ gͥ nouisti que u̾a illa sit q̃ dñ bea¬
titudinẽ mentiat᷑ : nuinc suꝑ ẽ ut unde u̾ã hane petete
reb druinũ pcidiũ debeat imploran. quid nc̃ faciendũ
rite funaic datur exordium. Recte inquit. ac simul ita
odulata es t.
Qui ꝑpetua mund̾ rõne gub̃tias.
Terrarum. celiq sator. qui tempꝰ ab euo.
Ire iubes. stabiłq manens clas cuneta moiũ.
Quena ñ ext̾ne pepuler̾t fing̾e cause.
oiaterie fluitãtis opꝰ x̾um insita sunmi.
Ducis abexemplo. pulchrũ pulcherrimꝰ ipẽ.
Mund̾ m̃te g̾ens. similiq ĩimagine formans.
ꝑ fectasq iubens ꝑfectum ab solĩe parte.
Tunutt̾is elem̃ta ligas. utt frigora flãmis.
Arida conuemant liquidis. ne purior ignis.
e uolet. aut msas deducant potid̾a t̾ras.
Tutriplicis mediã nature eineta mouẽtem.
Onectens animã ꝑ consona m̃bra resoluis.
Que ͤ nsecta duos motum glom̾antur i. es.
In semec reditura meat. ñtemq ꝓ funlam.

Expanded text:
tur agnouisti quae uera illa sit, quae autem beatitudinem mentiantur, nunc superest ut unde ueram hanc petere rebus diuinum praesidium debeat implorari, quid nunc faciendum rite fundatur exordium. – Recte, inquit; ac simul ita modulata est: O qui perpetua mundum ratione gubernas, terrarum caelique sator, qui tempus ab aeuo ire iubes stabilisque manens das cuncta moueri, quem non externae pepulerunt fingere causae materiae fluitantis opus uerum insita summi ducis ab exemplo, pulchrum pulcherrimus ipse mundum mente gerens similique in imagine formans; perfectasque iubens perfectum absoluere partes. Tu numeris elementa ligas, ut frigora flammis, arida conueniant liquidis, ne purior ignis euolet aut mersas deducant pondera terras. Tu triplicis mediam naturae cuncta mouentem conectens animam per consona membra resoluis; quae cum secta duos motum glomerauit in orbes, in semet reditura meat mentemque profundam
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ uot̃ falsis uulgi opinionib abstulert̃. quo quid t̾piꝰ
excogitari pot̾. Nam qui falso p̃dicant᷑ : suis ipsi netẽẽ ÷ lau¬
dib erubeseant. Que si ⁊̃ mĩtis ꝯquigite sunt̃. quid tñ sapiẽ¬
tis ad iectrint conscientie: qui bonũ suũ ñ populari rumore
s conscientie u̾itate mecitur Quod si ħ ip̃m ꝓpagasse nom̃
pulcrũ uidet᷑ conseq̃ns ÷ ut fedum ñ extendisse udicetur. S
cũ uti pauloante disserin płes gtͥs e̾ẽ. necee̾ fic. ad quas tuiĩ¬
fama hominis nequeat ꝑuenire tte ut quem tuestia. es glo¬

Expanded text:
men falsis uulgi opinionibus abstulerunt. Quo quid turpius excogitari potest? Nam qui falso praedicantur suis ipsi necesse est laudibus erubescant. Quae si etiam meritis conquisitae sint, quid tamen sapientis adiecerint conscientiae, qui bonum suum non populari rumore sed conscientiae ueritate metitur? Quodsi hoc ipsum propagasse nomen pulchrum uidetur, consequens est ut foedum non extendisse iudicetur. Sed cum, uti paulo ante disserui, plures gentes esse necesse sit ad quas uniufama hominis nequeat peruenire, fit ut quem tu aestimas esse glo
Abbreviated transcription (Latin):
secto nẽ. Neq nẽ nos de uoluntariis anime cognoscentis moti¬
b s de naturali intento ne tͣctamiis sicut ẽ quod acceptas escas
sine cogitone tͥnsigimꝰ. quod in sompno spm̃ cducimꝰ nescientes Nlã
nec inanimalib quid manendi amor ex anime uoluptatib u̾ũ
ex nãte pͥncipiis uenit. Nam sepe mottẽ cogentib causis quam
nat᷑a reformudat uolucitas amplectitur. Contͣq illud quo solo rerũ
moetaliũ durat iut̾nas gignendi opꝰ quodnat̾a semꝑ appetit : in¬
td̾ cohercit uoluntas. Ado ħ sui caritas ñ exai̾alut̾one s exna¬
turali intent̾one ꝓcedit. Dedit enĩ ꝓuidentia creatis reb ase hac̃
⁊ ł manendi maximã causam. ut qͦuoad postt̃ nat᷑alr̾ manere
desicdãnt. Qr nicħ ÷ quod ullo mͦ queat dubitare cuncta q̃ s̃
tee in quam nunc me indubitato cͥnere. que dudum incerta iu¬
certa udebantur. Quod autem inquit subsistere ac ꝑmatie̾

Expanded text:
sectionem. Neque nunc nos de uoluntariis animae cognoscentis motisectionem. Neque nunc nos de uoluntariis animae cognoscentis motibus, sed de naturali intentione tractamus, sicuti est quod acceptas escas sine cogitatione transigimus, quod in somno spiritum ducimus nescientes. Nam ne in animalibus quidem manendi amor ex animae uoluntatibus, uerum ex naturae principiis uenit. Nam saepe mortem cogentibus causis, quam natura reformidat, uoluntas amplectitur, contraque illud quo solo mortalium rerum durat diuturnitas, gignendi opus, quod natura semper appetit, interdum cohercet uoluntas. Adeo haec sui caritas non ex animali motione, sed ex naturali intentione procedit; dedit enim prouidentia creatis a se rebus hanc uel maximam manendi causam ut quoad possunt naturaliter manere desiderent. Quare nihil est quod ullo modo queas dubitare cuncta quae sem. – Confiteor, inquam, nunc me indubitato cernere quae dudum incerta uidebantur. – Quod autem, inquit, subsistere ac permanere
Abbreviated transcription (Latin):
dat cusq natuta quod conuenit. ⁊ ne dum man̾e̾ possunt int̾e
Quid quod mollissimũ quodq sicuti medulla ÷ int̾ioie semꝑ
seqͥe reconditur: Extͣ uͦ quadã ligni firmitate defenditur
ultimꝰ aut̃ cortex ad u̾sũ celi intemꝑiem qͣsi mali paciens de¬
fensor oppotutur. Iam uͦ qͣnta est nat̾e diligentia uides.
ut cuncta semine multiplicato ꝓ pagent᷑ que omĩa ñ mͦ ad tẽpꝰ
manendi. ũũ gn̾ati quoq quasi inꝑpetuum ꝑmanendi ueluti
qͣsaã machinas. ẽẽ. quis nesciat. e ea ⁊̃ que inaruitiata c̾e creditt᷑
quid̾ sursit̃ leuitas uehit t̾ras uͦ deorsũ pond̾ de pͥmit nisi qͥ
punt.Iam uͦ que dura sunt ut lapides adħent tenacissime
partib suis ⁊ ne facile dissoluantur resistunt. Que uͦ liq̃nti¬
a ut aer. atq aqͣ: facile quid̾ cliuidentib cedutit. s cito rurc̃
in ea aquib sunt abscisa relabuntur. Ignis uͦ omnẽ refugit

Expanded text:
dat cuique natura quod convenit, et, ne, dum manere possunt, intereadat cuique natura quod convenit, et, ne, dum manere possunt, intereaQuid, quod mollissimum quodque, sicuti medulla est, interiore semper sede reconditur, extra vero quadam ligni firmitate tegitur: ultimus autem cortex adversum coeli intemperiem, quasi mali patiens defensor opponitur? Jam vero quanta est naturae diligentia, 15 ut cuncta semine multiplicato propagentur, quae omnia non modo ad tempus manendi, uerum generatim quoque quasi in perpetuum permanendi ueluti quasdam machinas esse quis nesciat? Ea etiam quae inanimata esse creduntur quidem sursum leuitas uehit, terras uero deorsum pondus deprimit, nisi quod punt. Iam uero quae dura sunt ut lapides adhaerent tenacissime partibus suis et ne facile dissoluantur resistunt; quae uero liquentia ut aer atque aqua facile quidem diuidentibus cedunt, sed cito in ea rursus a quibus sunt abscisa relabuntur; ignis uero omnem refugit
Abbreviated transcription (Latin):
plima minime aliud uidet᷑. Est ne gͥ inquit quod inquantum
nat᷑alt̾ agat. relicta subsistendi appetẽtia uenire adintͥitũ cor¬
rupt̾onẽq desid̾et: Si aĩalia inquã consid̾e̾m que hñt aliꝗͣ
uolendi nolendiq naturam. nicħ inuenio qͥ nulł extͣ cogenti¬
b abiciant manendi intent̾onẽ.: ⁊ adint̾itum sponte fastraẽt.
Omine tãq aĩal intueri salitẽ laborat. mottẽ uͦ ꝑniciemq¬
deuteat. S quid de ħbis arboribq quid de manimatis omĩno cõ¬
scientiã reb ꝓrsꝰ dubito. Atqui ñs quod deboc possis ambigere
cũ ħbas atq arboris intuearis pͥmũ iͥ conuenientib innasci
locis. uͥ qͣntũ ear̾ nat̾a qĩat cito exaresce̾ atq int̾ire ñ possint
slam alie quid̾ campis. alie montib oriuutur. Alias ferite
paludes. alie sans berent. aliatꝰ fecunde suat sfiles hare¬
ne. Quas simalia quispiam loca tͣnsferre conetur: anscant. Sin

Expanded text:
plura, minime aliud videtur. Estne igitur, inquit, quod in quantum plura, minime aliud videtur. Estne igitur, inquit, quod in quantum naturaliter agat, relicta subsistendi appetentia, 15 venire ad interitum, corrup-, tionemque desideret? — Si animalia, inquam, considerem, , quae habent aliquam volendi nolendique naturam, nihil in- venio, quod nullis extra cogentibus abiciant manendi inten tionem et ad interitum sponte festinent. Omne na i animal tueri salutem laborat, mortem devitat. Sed 238 quid de herbis, arboribusque, quid de inanimatis omnino consentiam rebus, prorsus dubito. Atqui non est quod de hoc possis ambigere, cum herbas atque arbores intuearis, primum sibi convenientibus innasci locis, ubi quantum earum natura queat, cito exarescere, atque 5 interire non possint. Nam aliae quidem campis, aliae montibus oriuntur, alias ferunt paludes, aliae saxis haerent, aliarum fecundae sunt steriles arenae, quas si in alia quispiam loca transferre conetur, arescant. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
t̃. botii participõne concedis bonũ eẽ. an minime: Ita ẽ. Oportet
gͥ id̾ ẽt. unũ atq bonũ simili r̾one concedas. Ead̾ namq sub̾a
ẽ. eorũ quorũ nat̾a lr̾ ñ ẽ. diu̾suseffectꝰ. Negare inquã nequeo.
Nostine gͥ inquit om̃e quod ẽ tamdiu man̾e atq subsiste̾ quã¬
diu sit unsi: S int̾ire atq dissolui parit̾. atq unũcẽ. clestit̾it
corpꝰq ied aĩl uocat᷑. Cum uͦ ħ unitas utusq seꝑat̾one dissoluit᷑: int̾i¬
re necessariũ ẽẽ. aĩal liq̃t. Ipsum qͦ corpꝰ cum inuna forma m̃broꝵ
couiunct̾one ꝑmanet humana uisitͥ. sp̃es. At sicdift̾bute atq seg̾¬
gate partes corꝑis distraxint unitatẽ: desinit ẽẽ. quodfuat¬
eoq modo ꝑcurrenti tͥ cet̾a : ꝓ culdubio patebit subsiste̾ unum qq
dum unũ ẽ. Cum uͦ unũ ẽẽ desinit: int̾ire. Consid̾anti inꝗͣ m

Expanded text:
est boni participatione bonum esse concedis, an minime? – Ita est. – Oportet est boni participatione bonum esse concedis, an minime? – Ita est. – Oportet igitur idem esse unum atque bonum simili ratione concedas; eadem namque substantia est eorum quorum naturaliter non est diuersus effectus. – Negare, inquam, nequeo. – Nostine igitur, inquit, omne quod est tam diu manere atque subsistere quamdiu sit unum, sed interire atque dissolui pariter atque unum esse destiterit? corpusque id animal uocatur, cum uero haec unitas utriusque separatione dissoluitur interire nec iam esse animal liquet; ipsum quoque corpus cum in una forma membrorum coniunctione permanet humana uisitur species, at si distributae segregataeque partes corporis distraxerint unitatem desinit esse quod fuEoque modo percurrenti caetera procul dubio patebit subsistere unumquodque, dum unum est: cum vero unum esse desinit, interire. Consideranti, inquam mihi
Abbreviated transcription (Latin):
hͥ portꝰ placida manẽs qͥete¬
ħ patens unũ miseris asilũ.¬
Ñ qͥcqͥd tagꝰ aureis harenis.¬
bonat. aut herinꝰ rutilãte ripa
hac̃ qͥsq pot̾it notare lucem¬
Candidos phebi radios negabit.
S sentior inquã. cuncca enim firmissimis ro̾̃nib nexa con¬
patefaciam maneant mͦ q̃ paulo ante conclusa sunt. Manebt̃.
Honne inquit monstrauimus ea que appetuntur aplurib¬
Cumq alt̾i ab eẽt alt̾m. plenũ ab solutũ ꝙ bonũ afferre
ñ posse. Tum ã u̾um bonũ fieri. cũ inunã ueluti formã atq
efficientiã colligunt᷑. ut que sufficientia ÷ ead̾ sit potentia. re¬
u̾entia. claritas. atq iocunditas: Nisi uͦ unũ atq id̾ omĩa sint
nicħ hr̃e quo it̾ expet̃ẽda num̾ent᷑ Demonstratũ mꝗ̃ ẽ. nec
dubitari ullo iodo pot̾. Quegͥ cum discrepant: minime sũt
bona. Cum uͦ unũ eẽ ceꝑint: bona fiunt. Nonne ħ ut bona sit̃
unitatis adeptione fien contingit: Ita inꝗͣ uidet᷑. S omne ꝙ bonũ

Expanded text:
 portus placida manens q patens unum miseris asylum.id Tagus aureis harenisonat aut Hermus rutilante ripa hanc quisquis poterit notare lucemcandidos Phoebi radios negabit. Assentior, inquam; cuncta enim firmissimis nexa rationibus conatione patefaciam, maneant modo, quae paulo ante conclusa sunt. — - sunt. - Nonne, inquit, monstravimus ea, quae appetuntur pluribcumque alteri abesset alterum plenum absolutumque bonum afferre non posse, tum autem uerum bonum fieri cum in unam ueluti formam atque efficientiam colliguntur, ut quae sufficientia est eadem sit potentia, reuerentia, claritas atque iucunditas, nisi uero unum atque idem omnia sint, nihil habere quo inter expetenda numerentur? – Demonstratum, inquam, nec dubitari ullo modo potest. – Quae igitur cum discrepant minime bona sunt, cum uero unum esse coeperint bona fiunt, nonne haec ut bona sint unitatis fieri adeptione contingit? – Ita, inquam, uidetur. – Sed omne quod bonum
Abbreviated transcription (Latin):
mectrema ħ atq effeca dilabitur. Quod suiti pauloante monstͣ¬
imus ÷ quedã boni fragił inꝑfecta felicitas eẽ. aliꝗͣ solide
bonum eẽ. quis dubitet: Ita uͦ bonum eẽ. dm̃ rõ demonstt.
ut ꝑfectũ quoq in eobonũ eẽ. conumcat. Nami nͥtale sit:
rerum om̃iũ pͥnceps. eẽ ñ poc̾it. Eric enim eo p̃stantiꝰ aliqͥd. ꝑ¬
feccũ possidens bonũ quod hoc pͥus atq antiquiꝰ eẽ. uideat᷑.
O mĩa itamq ꝑfecta minus integris pͥora ẽẽ claruert. Quare
ne mĩfinitũ to ꝓdeat confitendum ẽ. summũ dm̃ sũmmi
ꝑfectiq boni eẽ. plenissimũ. S sũmũ bonũ uã eẽ beatitudinẽ¬

Expanded text:
uti paulo ante monstravimus, est quaedam boni fragilis imperfecta felicitas, esse aliquam solidam bonum esse quis dubitet? Ita vero bonum esse deum ratio demonstrat, ut perfectum quoque in eo bonum esse convincat. Nam ni tale sit, rerum omnium princeps esse non poterit; erit enim eo praestantius aliquid perfectum possidens bonum, quod hoc prius atque antiquius esse videatur; omnia namque perfecta minus integris priora esse claruerunt. Quare ne in infinitum ratio prodeat, confitendum est summum deum summi perfectiq
Abbreviated transcription (Latin):
uircutẽ q̃rar molitos. s que sꝑauerunt effcisse uehementer
ammror. Nam det̾iora uelle nr̃i fu̾it fortasse defectus:
posse contͣ in nocentiã que scełatꝰ quisq conceꝑit. in spectãte
dõ monstri simile ẽ. Unde haud iniuria tuorũ quedam
familiariũ quesiuit. Si quid̾ deus ÷ inquit. unde mala:
Bona uͦ unde sunt. si ñ ÷  S fas fu̾it nefarios homines
pugnare bonis senatuiq uidant ꝑditum ire uoluisse. S
non id̾ de patͥbuꝰ quoq merebamur: Meministi ut opinor qm̃
me dicturum quid facturum ue presens semꝑ ipsa dirigebas.:
meministi in quã uerone cum auidus exicii cõmunis maiesta

Expanded text:
uirtutem querar molitos, sed quae sperauerint effecisse uehementer uirtutem querar molitos, sed quae sperauerint effecisse uehementer ammiror. Nam deteriora uelle nostri fuerit fortasse defectus, posse contra innocentiam quae sceleratus quisque conceperit inspectante deo monstri simile est. Vnde haud iniuria tuorum quidam familiarium quaesiuit: “Si quidem deus”, inquit, “est, unde mala? Bona uero unde, si non est?” Sed fas fuerit nefarios homines,pugnare bonis senatuique uiderant, perditum ire uoluisse. Sed num idem de patribus quoque merebamur? Meministi, ut opinor, quoniam me dicturum quid facturumue praesens semper ipsa dirigebas, meministi, inquam, Veronae cum rex auidus exitii communis maiesta