comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd nisi octauus idem qͥprimꝰ habendus ẽ
ipstenĩ dicit᷑ etiã una sabbati : ut de inde
sit. scđa tertia. quarta. & de inceps
usq ad septimũ sabbatũ : Adominico
autẽ usq ad dominicũ octauus ẽ. dies:
ubi testam̃ti noui reuelatio declarat᷑:
qđ in ueteritanquã sub terrenis ꝓmis¬
sionib: tegebatur : Septẽ porro & octo :¬
qͥndecim sunt: totsunt & cantica quȩ
appellantur graduũ : Qm̃ totidem
fuerant etiã tẽpligradus. De inde etiã
quinquagenarius numerus. magnum
sacramentũ ꝑ segerit : Constat enĩ de
septimana septimanarũ: ad dito uno
tanquã ipso octauo ad qͥnquagenarium
numerũ terminandum: Septies qͥppe
septeni : quad raginta nouẽ faciunt:
Quib unꝰadditur: ut faciant qͥn quaginta:
Quinumerus qͥn quagenarius usq: adeo
magnȩ significationis ẽ : ut ex oni resur¬
rectione. totdieb cõpletis ipso qͥnqͣ¬
genario die uenerit suꝑ eos qͥ in xp̃o

Expanded text:
quid nisi octavus, idem qui primus habendus est? quid nisi octavus, idem qui primus habendus est? Ipse enim dicitur etiam «una sabbati» , ut deinde sit secunda, tertia, quarta, et deinceps usque ad septimum sabbatum. A dominico autem usque ad dominicum octavus est dies: ubi Testamenti Novi revelatio declaratur, quod in Veteri tanquam sub terrenis promissionibus tegebatur. Septem porro et octo quindecim sunt. Tot sunt et cantica quae appellantur graduum, quoniam totidem fuerant etiam templi gradus. Deinde et quinquagenarius numerus magnum sacramentum per se gerit. Constat enim de septimana septimanarum, addito uno tanquam ipso octavo ad quinquagenarium numerum terminandum. Septies quippe septem quadraginta novem faciunt; quibus unus additur, ut fiant quinquaginta. Qui numerus quinquagenarius usque adeo magnae significationis est, ut ex Domini resurrectione tot diebus completis, ipso quinquagenario die venerit super eos qui in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
AMUIS ORDO ESALMORUM
qͥ mihi magni sacram̃ti uide t
continere secretũ. non dũ mihi fuerit
reuelatꝰ : tam̃ qđ om̃ scentũ quinqͣginta
numerant᷑ etiã nobis qͥ totius ordinis
eorũ altitudinẽ adhuc acie m̃tis ñ penȩ¬
trauimꝰ. in sinuant aliqͥd unde non inpu¬
denter quantũ dñs̃ ad iuuat disputare
possimꝰ: Primũ quia denarius numerus
existonumemultiplicatur : qđ enim
ualent quinde cĩ in ordine singulorũ
hoc ualent centũ qͥnquaginta in ordine
denariorũ : qm̃ quindecies denos faciuns :¬
Hocualent mille quingenti inordine
centenariorũ : qm̃ qu in deciescenteni sun
Hocualent qͥn decimmilia in ordinemille¬
nariorũ : qm̃ quindecies mille sunt :
Quindenarius ergonumerus: concordiã
significat duorum testam̃torum: In illo
enĩ obseruat᷑ sabbacũ qđ significat qͥȩtẽ :
inisto. Dominicus dies. qđ significat
resurrectionẽ : sabbatũ ẽ autẽ dies
septimꝰ . Dominicus uero postseptimũ

Expanded text:
amvis ordo Psalmorum, qui mihi magni sacramenti videtur continere secretum nondum mihi fuerit revelatus; tamen quia omnes centum quinquaginta numerantur, etiam nobis qui totius ordinis eorum altitudinem adhuc acie mentis non penetravimus, insinuant aliquid, unde non impudenter, quantum Dominus adjuvat, disputare possimus. Primum quindenarius numerus, ex quo iste multiplicatur quod enivalent quindecim in ordine singulorum, hoc centum quinquaginta in ordine denariorum, hoc valent mille quingenti in ordine centenariorum, quoniam quindecies centeni sunt; hoc valent quindecim millia in ordine millenariorum, quoniam quindecies mille sunt: quindenarius ergo numerus concordiam significat duum Testamentorum. In illo enim observatur sabbatum, quod significat quietem : in isto dominicus dies, qui significat resurrectionem. Sabbatum autem est dies septimus: dominicus vero post septimum,
Abbreviated transcription (Latin):
chos. ⁊ heu ꝓbdolor qđ abinitio ñ dictũ neq auditũ est
ep̃os sodomiaco peccato deludunt. ⁊ etia unũ
ep̃m sub hoc nefario peccatõ iam crepuert̃.
Loca uͦ sc̃a innumerabilib: modis contaminant
⁊ destruunt. ⁊ peiora eis minant᷑. Et adhec
quis ñ plangit: Iuis ñ cõpatit᷑: Iuis ñ horr& :
Iuis ñ orat: Nam pene tota t̾ra ab iberusalẽ
cipales chiyos ⁊ mitlena. ⁊ multȩ aliȩ regi¬
ones ⁊ insulȩ qͣs ñ ualuim mͦ numerare. usq
tracias ab eis inuase st̃. ⁊ fere iam nob̾¬
non remansit nisi constantinopoł ꝗ ipsi cttissi¬

Expanded text:
or! et quod ab initio non dictum neque auditum est, episcopos Sodomitico peccato deludunt, et etiam unum episcopum sub hoc nefario peccato jam crepuerunt. Loca vero sancta innumerabilibus modis contaminant et destruunt, et pejora eis minantur. Et ad haec quis non plangit? Quis non compatitur? Quis non horret? Quis non orat? Nam pene tota terra ab Jerusalem cipales Chios, et Militina, et multae aliae regiones et insulae, quas non valemus modo enumerare, usque Thracias, ab eis jam invasae sunt, et fere jam nihil remansit, nisi Constantinopolis, qua
Abbreviated transcription (Latin):
potentatꝰ eiꝰ qͥ modo dictũ .ẽ. nossumꝰ
iustitia dĩ in ipso: Quid autẽ potentiꝰ
quã regnare in ȩternũ. subpedib: posi¬
tis om̃ib: inimicis : curnon ipsis etiã
multitudo magnitudinis eiꝰ : non qua
ipse magnꝰ ẽ sed quamagnos cosfecit
tã multos hoc.ẽ.miliamiliũ  sic ut
aliter intelligitur iustitia qua ẽ.
ipse iustꝰ aliter quã in nobis facit ut
nossimꝰ iustitia eiꝰ: Idem ipsi scĩ sunt
in om̃ib: musicis & organis deinceps
significati ad laudandũ dm̃ : qm̃ ꝓposuit¬

Expanded text:
potentatus ejus; quomodo dictum est, «Nos» sumus potentatus ejus; quomodo dictum est, «Nos» sumus «justitia Dei in ipso.» Quid enim potentius, quam regnare in aeternum, sub pedibus positis omnibus inimicis? Cur non ipsi sint etiam multitudo magnitudinis ejus? Non qua ipse magnus est, sed qua magnos eos fecit, tam multos, hoc est, millia millium. Sicut aliter intelligitur justitia qua est ipse justus; anter quam in nobis facit, ut nos simus justitia ejus. 5. Iidem ipsi sancti sunt in omnibus musicis organis deinceps significati, ad laudandum Deum. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
bria deridendo dicebant. pmnũ cantate nob̾ de canti¬
cis syon. Sic instupro filiarũ matres cõpellunt᷑ nunc
cantare cantilenas nefarias. qͣrũ uoces ñ cantũ sed ma¬
gis ut eredim plus resonant luctũ sic̃ scripiĩ est
in morte in nocentũ. Uox in rama audita est. ⁊ ceterã¬

Expanded text:
bria deridendo dicebant: Hymnum cantate nobis de cantibria deridendo dicebant: Hymnum cantate nobis de canticis Sion . Sic et in stupro filiarum matres compellunt nunc cantare cantilenas nefarias, quarum voces non cantum, sed magis, ut credimus, plus resonant planctum, sicut scriptum est in morte innocentium: Vox in Rama audita est, plora
Abbreviated transcription (Latin):
maxime xp̃ianȩ fidi consolator notificare prudentiȩ
fortit̃ apincintas. a tracus. qͦtidie ⁊ dep̃dat᷑. ⁊ ad quirit᷑
sine intmissione ⁊ fiunt cedes diuerse ⁊ inenarrabiles
xp̃ianoꝵ int̾fectiones ⁊ derisiones. S q st̃ multa mala
quȩ agunt ⁊ut dixim inenarrabilia. de multis dicamꝰ
pauca que tunst̃ auditu berribilia ⁊ c̃tbant etia ipsũ
gere compellunt. ⁊ deinceps in circutai ȩccłiȩ eos
uolent̃ deducunt. ⁊ nomen ⁊ fidẽ sc̃ȩ trinitatis
blasphemare cõpellunt Illos uͦ nolentes ea: diuersis
penis affligunt ⁊ ad ultimnũ int̃fieiuint. Nobiles uͦ ma¬
tronas ac earũ filias dep̃datas. in inuicẽ succedendo. ut
animalia adulterando deludunt Alu uͦ corrũpendo
turpit᷑ uirgines statiuint ante facies earũ matres. cõpel¬
lentes eas nefarias ⁊ lipxuriosas decantare cantilenas.
donec cõpleant ipsa sua nefaria. Sic legimꝰ actũ in popłõ¬
di antiqͥt᷑ quib impu babrlonu post diuersa ludi¬

Expanded text:
maxime fidei consolator, notificare prudentiae fortiter a Pincinaois et Turcis quotidie, et depraedatur et acquiritur sine intermissione, et fiunt caedes diversae, Christianorum interfectiones et derisiones. Sed quia sunt multa mala, quae agunt, et, ut diximus, inenarrabilia, de multis dicamus pauca, quae tamen sunt auditu horribilia, et conturbant etiam ipsum gere compellunt, et deinceps in circuitu ecclesiae eos violenter deducunt, et nomen et fidem sanctae Trinitatis blasphemare compellunt. Illos vero nolentes ex diversis poenis affligunt, et ad ultimum eos interficiunt. Nobiles vero matronas ac earum filias depraedatas invicem succedendo ut animalia adulterando deludunt. Alii vero corrumpendo turpiter virgines statuunt ante facies earum matres, compellentes eas nefarias et luxuriosas decantare cantilenas, donec compleant stupra ipsa sua nefaria. Sic enim legimus actum in Dei populo antiquitus, quibus impii Babylonii post diversa delu
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis: Vos enĩ scĩ eiꝰ inquit uirtus eiꝰ
estis. sed quã fecit in uobis & potentatꝰ
eiꝰ & multitudo magnitudinis eius.
quã fecit. & ostendit in uobis Vos
estif tuba. psalterium. cythara.
tpmphanum chorus. chordȩ & or¬
ganum. & cymbala iubilationis
bene sonantia . quia consonantia
Uofestis hȩc om̃ĩa: nihil hic uile.
nihilhic transitorium: nichil dierum
cogitetur : Et quia sapere secundum
carnem mors est: omnis sp̃s¬
LAVDET

Expanded text:
ipsis? Vos enim sancti ejus, inquit, virtus ejus ipsis? Vos enim sancti ejus, inquit, virtus ejus estis, sed quam fecit in vobis; et potentatus ejus, et multitudo magnitudinis ejus, quam fecit et ostendit in vobis. Vos estis tuba, psalterium, cithara, tympanum, chorus, chordae, et organum, et cymbala jubilationis bene sonantia, quia consonantia. Vos estis haec omnia nihil hic vile, nihil hic transitorium, nihil ludicrum cogitetur. Et quia sapere secundum carnem mors est, «Omnis splaudet
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is cõparata sunt : sed melius intelligi
puto incymbalis qͥdã modo laudare dm̃.
dũ qͥsq: honoratur aꝓximo. non ase ipso:
& inuicẽ honorantes dant laudem dõ
Nequis autem crmbala intelligeret quȩ sine
anima sonant : id eo puto additũ in cr̃m¬
balis iubilationis : Iubilatio nãq: id ẽ
ineffabilis laus. nonnisi ab anima profi¬
ciscitur : Nec p̃tereundũ existimo. qđ
musici docent: & resipsa manifesta ẽ :
tria ẽẽ genera sonorũ : uoce. flatu.
pulsu: Uoce : ut est ꝑ fauces & arterias
& organo aliquo cantantis hominis:
Flatu. sicut ꝑtibiã. uel quid eius modi :
Pulsu. sicut ꝑcrtharã. uel quid eiꝰ modi:
Nullũ itaq genꝰ hic p̃termis sum est:
Namuox ẽ inchoro flatus in tuba : pulsus
incytharis tanquã mens sps corpus:
sed ꝑsimilitudinẽ non ꝓroprietatẽ:
Quod ergo proposuit. laudate dñm
in scĩs eius: quib hoc dixit. nisi eis

Expanded text:
nostris comparata sunt. Sed melius intelligi nostris comparata sunt. Sed melius intelligi puto in cymbalis quodammodo laudare Deum, dum quisque honoratur a proximo suo, non a seipso; et invicem honorantes dant laudem Deo. Ne quis autem cymbala intelligeret, quae sine anima sonant, ideo puto additum, «in cymbalis jubilationis.» Jubilatio namque, id est ineffabilis laus, nonnisi ab anima proficiscitur. Nec praetereundum existimo quod musici dicunt, et res ipsa manifesta est, tria esse genera sonorum; voce, flatu, pulsu: voce, ut est per fauces et arterias, sine organo aliquo cantantis hominis; flatu, sicut per tibiam, vel quid ejusmodi; pulsu, sicut per citharam, vel quid ejusmodi. Nullum itaque genus hic praetermissum est: nam vox est in choro, flatus in tuba, pulsus in cithara; tanquam mens, spiritus, corpus; sed per similitudines, non per proprietates. Quod ergo proposuit, «Laudate Dominum in sanctis ejus,» quibus hoc dixit, nisi eis
Abbreviated transcription (Latin):
hic eẽ non arbitror : Nã cũ organum
uocabulũ grecũsit ut dixi generale
om̃ib musicis instrum̃tis : hoc cui folles
adhibentur. alio greci nomine appellad
Vt autẽ organũ dicat᷑: magis latina
& ea uulgaris ẽ. consuetudo : Qđ ergo
ait inchordis & organo : t uidetur mihi
aliquod organũ qđ chordas habeat
significare uoluisse : Nonenĩ sola¬
psalteria & cythara chordas habet:
intelligi Aliud nos in ipsis chordis quȩrere
ammonuit : quia & ipsȩ caro sunt. sediam¬
a corruptione liberatȩ : aquib: ideo fortasse
addit organũ. non ut singulȩ sonent. sed
ut diuersitate concordissima consonent :
sicut ordinantur in organo: Habebunt
enĩ etiã tunc sc̃i differentias suas conso
sicut fit suauissimꝰ cantꝰ. ex diuersis qͥdem.
sed non interse aduersis sonis: Stella enĩ
BENESONANTIB: LAUDATE EUM ITGA¬
balis iubilazionus: Cymbala inuicẽ
tangunt᷑ ut sonent. Ideo aqͥb:dã labiis

Expanded text:
hic esse non arbitror. Nam cum organum hic esse non arbitror. Nam cum organum vocabulum Graecum sit, ut dixi, generale omnibus musicis instrumentis, hoc cui folles adhibentur, alio Graeci nomine appellant. Ut autem organum dicatur, magis Latina et ea vulgaris est consuetudo. Quod ergo ait, in chordis et organo, videtur mihi aliquod organum quod chordas habeat significare voluisse. Non enim psalteria sola et citharae chordas habent, ctionem possit intelligi, aliud nos in ipsis chordis quaerere admonuit: quia ipsae caro sunt, sed jam corruptione liberata. Quibus ideo fortasse addidit organum, non ut singulae sonent, sed ut diversitate concordissima consonent, sicut ordinatur in organo. Habebunt enim etiam sancti diffesicut fit suavissimus concentus ex diversis quidem, sed non inter se adversis sonis. «Stella enim bene sonantibus, laudate eum in cymbalis jubilationis.» Cymbala invicem tangunt ut sonent; ideo a quibusdam labiis
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur. uarie significans eosdẽ ipsos
LAUDATEEŨIMESALTERIO & cythaRA
Psalteriũ ẽ. de superiorib laudans dnm̃
Cythara de inferiorib laudans dm̃:
tanquã decȩlestib & terrestrib: tanquã
eũ qͥfecit cȩlũ & terrã : Ia qͥppe in alio¬
psalmo exposuimꝰ . psalteriũ de super
habere sonorũ illud lignũ cuineruorũ¬
eiꝰ series ut meliorẽ sonũ reddat incũbit:
đ lignũ cychara inferius habet
LaVdatEEṼ iNrerm Ehanio &choro:
Trmphanũ laudat dm̃ : cũ iã in carne
mutata nulla . ẽ. terrenȩ corruptionis
in firmitas. Decorio qͥppe fit tymphanũ
& siccato atq firmato : Chorus laudat
dm̃ : quando eũ laudat pacata societas.
IAUDATE CŨ INCHORDIS &ORGANO
Chordas habet psalteriũ & cythara:
quȩ superius cõmemorata sunt: Organũ
autẽ generale nom̃ .ẽ. uasorũ om̃ium
musicorũ : quã uisiã ob tinuerit consue¬
tudo ut organa ꝓpriȩ dicantur ea quȩ
inflantur follib: qđ genꝰ significatũ

Expanded text:
sequitur, varie significans eosdem ipsos «Laudate eum in psalterio et cithara.» Psalterium est de superioribus laudans Deum, cithara de inferioribus laudans Deum; tanquam de coelestibus et terrestribus, tanquam eum qui fecit coelum et terram. Jam qpsalmo exposuimus psalterium desuper habere sonorum illud lignum, cui nervorum series, ut meliorem sonum reddat, incumbit, quod lignum cithara inferius habet. Laudate eum in tympano et choro: tympanum laudat Dominum, cum jam in carne mutata nulla est terrenae corruptionis infirmitas: de corio quippe fit tympanum exsiccato atque firmato. Chorus laudat Dominum, quando eum laudat pacata societas. Laudate eum in chordis et organo: chordas habet et psalterium, et cithara, quae superius commemorata sunt. Organum autem generale nomen est vasorum omnium musicorum. Quamvis jam obtinuerit consuetudo, ut organa proprie dicantur ea quae inflantur follibus. Quod genus significatum
Abbreviated transcription (Latin):
oemund filius Rottre atq Rammund comes sci
egidu. simulq Godefred dux atq hugo magnus
mairib & minarib totiꝰ orb ficdĩ catholicȩ cul¬
torib: uitam adipisci ꝑpetãa. Ut notũ sit om̃i¬
b qualit int̃ nos cr imꝑatorẽ facta sit pix. et
qm in terra sarracenoꝵ nob postꝗ illic uenim
euenit. dirigimꝰ aduos hunc nr̃m legatũ qͥ omia
que apd̃ nos facta sunt uob̃ ꝑ ordinẽ diligenter
maio dedit nob̾ fiducias atq securitatẽ cũ iura¬
mento dando ȩtiam nob̵ obsides scilicce nepotẽ¬
suũ atq generũ suũ adiungensq inhis qđ nemini
ꝑegrinum scĩ sepuldiri contumelia amplius se in¬
aliquẽ ꝑogrinũ tangere in malo nemo ausus esset
Idđ nceͥs hoc tnfringerae suspendu pena ilico digne
subir&e Quid plura: Modo reuertam adea
quib maximo gaudio ur̃a repleri debeant corda

Expanded text:
OEMUNDUS, filius Roberti, atque RAYMUNDUS, comes S. Aegidii, simulque GODEFRIDUS dux, atque HUGO MAGNUS, majoribus et minoribus totius orbis catholicae fidei cultoribus vitam adipisci perpetuam. Ut notum sit omnibus qualiter inter nos et imperatorem facta sit pax, et quomodo in terra Sarracenorum nobis postquam illuc venimus evenit, dirigimus ad vos hunc nostrum legatum, qui omnia quae apud nos facta sunt vobis per ordinem diligenter Maio dedit nobis fiducias atque securitatem cum juramento, dando etiam nobis obsides, scilicet nepotem atque generum suum, adjungensque in his quod nemini peregrinorum S. Sepulcri contumeliam amplius inaliquem peregrinum tangere in malo nemo ausus esset. Quod si quis hoc infringeret, suspendii poenam illico digne subiret. Quid plura? modo revertamur ad ea quibus maximo gaudio vestra repleri debent corda.
Abbreviated transcription (Latin):
habeat & aliã rationẽ multo subtiliorẽ
& iocundiorẽ : qđ decẽ & septẽ intrigo¬
nũ missis. id .ẽ. ab uno usq ad decem
& septẽ . om̃ib: cõputatis ad eundem
numerũ ꝑuenit᷑ : Indecẽ autẽ lex insep¬
tẽ uero grã significat᷑ : qr legẽ nonim¬
plet nisi caritas diffusa in cordib nr̃is.¬

Expanded text:
habeat et aliam rationem multo subtiliorem habeat et aliam rationem multo subtiliorem et jucundiorem, quod decem et septem in trigonum missis, id est, ab uno usque ad decem et septem omnibus computatis, ad eumdem numerum pervenitur. In decem autem Lex, in septem vero Gratia significatur; quia Legem non implet, nisi charitas diffusa in cordibus nos
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ssc̃s. septenario numero com̃dat᷑ : Iuin¬
qua genarid̃ uero etiã in quadraginta & decẽ.
dñs disꝑtitus. ẽ : Dieqͥppe quadragesimo¬
quẽ postresurrectionẽ suã ascendit in
cȩlis: acdeinde cõpletis dieb: decem
misit sp̃msom̃ : Quadragenario scilicet
numero tẽporalem in hoc mundo chꝰ habi¬
tationẽ cõm̃dans : qm̃ quaternarius
inquad raginta numerus p̃ualuit: quat¬
tuor autẽ partes. habet annꝰ amundus:
Denamo uero addito. uelut mercedem
figurat᷑ : Hunc quinquagenariũ triplũ
habet centesimꝰ & quinqua gesimꝰ nume¬
rus : tinquã eũ multiplica uerit trinitas:
Vnde & hac causa non in conuenienter
intelligit᷑ istũ numerũ eẽ ꝓsalmorũ:
Nã & in illo numero pisciũ qͥcapti sunt recib:
postresurrectionẽ missis . adcentum
qͥn quaginta additis trib:: uelut ammo¬
nitio uidet᷑ facta in qͦt partes debeat
istenumerus disꝑtiri ut ter habeat qͥn¬
quagnita q̃uã quã ille numerus piscium

Expanded text:
io numero commendatur. Quinquagenarium vero etiam in quadraginta et decem Dominus dispertitus est. Die quippe quadragesimo post resurrectionem suam ascendit in coelum, ac deinde completis diebus decem misit Spiritum sanctum: quadragenario scilicet numero temporalem in hoc mundo cohabitationem commendans. Quoniam quaternarius in quadraginta numerus praevalet; quatuor autem partes habet mundus et annus: denario vero addito, velut mercede figuratur. Hunc quinquagenarium triplum habet centesimus et quinquagesimus numerus, tanquam eum multiplicaverit trinitas. Unde et hac causa non inconvenienter intelligimus istum numerum esse Psalmorum. Nam et in illo numero piscium qui capti sunt retibus post resurrectionem missis, ad centum quinquaginta additis tribus , ve ut admonitio videtur facta, in quot partes debeat iste numerus dispertiri, ut ter habeat quinquagenos. Quanquam ille numerus piscium
Abbreviated transcription (Latin):
ani magis ꝗ pagani hab̃e debent Et muni¬
men magnum erit om̃ib xp̃ianis si hec om̃ia
habuerint: Setrimentũ uͦ ⁊ uiditiũ si ꝑdidđint.
Qđ si obhoc certare noluerint ⁊ aurũ magis
amauerint. in ea plus inuenient ꝗ in toto mun¬
do Nam soli tesauri eccłiarũ constantinopoł.
in auro ⁊ argento ⁊ gẽmis ⁊ lapidib p̃ciosis.
⁊ pannis sericis ⁊ pallus. sufficere possunt

Expanded text:
ani magis quam pagani habere debent, et munimen magnum erit omnibus Christianis, si haec omnia habuerint; detrimentum vero et judicium, si perdiderint. Quod si ob hoc certare noluerint, et aurum magis amaverint, in ea plus invenient aurum quam in toto mundo. Nam soli thesauri ecclesiarum Constantinopolis in argento, auro, gemmis et lapidibus pretiosis et pannis sericis
Abbreviated transcription (Latin):
tũ .ẽ. ds̃m̃s uolui & legẽ tuã in medio cor¬
dismei : Qđ autẽ seqͥtur. euangeliza ur
iustitiã in eccła magna : congruentius
adillud refert᷑ : er̃ duo in carne una : Siue
ergo illud. siue hoc intelligat᷑. qđ dictũ ẽ
incapite libri : liberiste psalmorũ ꝑquinqͣ¬
genos Si ꝑ ipsos qͥnquagenarios articulos
interrogetur: magnũ aliqͥd & ualde dig¬
num consideratione respondet : Nonenĩ
frustramͥuidet᷑. quinquage simꝰ. eẽ. depęni¬
tentia: centesimꝰ demisericordia & iudicio :
centesimꝰ quinquage simꝰ. dedĩ laude in sc̃ĩs
eiꝰ. Sic enĩ ad ȩternã beatãq tendimꝰ uitã :
primitꝰ nr̃a peccata damnando. de inde

Expanded text:
s, volui, et legem tuam in medio cordis mei.» Quod autem sequitur, «Evangelizavi justitiam tuam in Ecclesia magna» ; congruentius ad illud refertur, «Et erunt duo in carne una.» 3. Sive ergo illud, sive hoc intelligatur quod dictum est, «In capite libri;» liber iste Psalmorum per quinquagenos, si per ipsos quinquagenarios articulos interrogetur, magnum aliquid et valde dignum consideratione respondet. Non enim frustra mihi videtur quinquagesimus esse de poenitentia, centesimus de misericordia et judicio, centesimus quinquagesimus de laude Dei in sanctis ejus. Sic enim ad aeternam beatamque tendimus vitam, primi
Abbreviated transcription (Latin):
Iuis tale gaudũ uidit. Siue eni uuum. siue mo-¬
rim᷑ dñi sum. Ad hec ꝓcerto sciatis. regẽ ꝑsa¬
rũ infestutate om̃iũ scõꝵ nob̃ p̃liũ se ꝑactu.¬
rũ mandasse asserens qđ si nos deuicerit. nul¬
latenꝰ cũ rege babiloniȩ alioꝵq plurunoꝵ re¬
gũ paganos. suꝑ xp̃ianos uenire cessabit. Porro
si ꝑdidit: se om̃sq qͦs adiungere pot̾it xp̃ianos
fut᷑os ẽẽ spopondit. Unde uos om̃s ualde p̾cam̃ ut
due faciatis: Specialit̃ t̃tiũ diẽ ante festũ qͥ ẽ. dies ueneris
inqͦ triũphante xp̃o p̾liũ potent̃ cõmissuri sum. deuote

Expanded text:
Quis tale gaudium vidit? Sive enim vivimus, sive morimur, Domini sumus . Ad haec pro certo sciatis regem Persarum in festivitate Omnium Sanctorum nobis praelium se peracturum mandasse, asserens quod si nos devicerit, nullatenus cum rege Babyloniae et aliis pluribus regibus paganis super Christianos cessabit. Porro si perdiderit, se et omnes quos adjungere poterit, Christianos futuros spopondit. Unde vos valde precamur, ut ne faciatis. Specialiter autem tertium diem ante festum qui est dies Veneris, in quo triumphante Christo praelium potenter commissuri
Abbreviated transcription (Latin):
tionis rationẽ. cũ uellem cõp̃hendere ñualu:
quia nec ipse qͥnq partes ȩquales sunt int̃se
& si nonscripturȩ quantitate. saltim psalmoꝵ
ipsonumero ut trecentos haberent : & siuniꝰ¬
cuiꝰq libri finis. ẽ. fiat fiat : cur liber qͥntus
idemq ultimꝰ non eodẽ fine sit terminatꝰ:
merito quȩri potest: Nos autẽ scripture
canonicȩ auctoritatẽ sequentes ubi legit᷑
scriptũ ẽ enĩ in libro psalmorũ : unũ psalmo¬
& hocuerũ sit : & illud Siuerũ .ẽ. huic uero
non reluctet᷑ Fierienĩ potest. ut aliqua
consuetudine litterarũ ebraicarũ unꝰ liber
dicat᷑ qͥconstat ex plurib sicut execclesus
plurib: una constat ȩccła : & explurib: cȩlis
unũ cȩlũ : Non enĩ cȩlorũ aliqđ p̃termisit
qͥ dixit : auxiliũ ieum adno qͥfecit cȩlũ¬

Expanded text:
vellem comprehendere, non valui: quia nec ipsae quinque partes aequales sunt inter se, etsi non scripturae quantitate, saltem Psalmorum ipso numero, ut tricenos haberent. Et si uniuscujusque libri finis est. «Fiat, fiat;» cur liber quintus idemque ultimus non eodem fine sit terminatus, merito quaeri potest. Nos autem Scripturae canonicae auctoritatem sequentes, ubi legitur, «Scriptum est enim in libro Psalmorum» ; unum Psalmoet hoc verum sit, et illud si verum est, huic vero non reluctetur. Fieri enim potest ut aliqua consuetudine litterarum hebraearum unus liber dicatur, qui constat ex pluribus; sicut ex Ecclesiis pluribus una constat Ecclesia, et ex pluribus coelis unum coelum Non enim coelorum aliquod praetermisit qui dixit, «Auxilium meum a Domino, qui fecit coelu
Abbreviated transcription (Latin):
stantinopolim ut daximus uelocit᷑ caꝑe hec
qͦscunq fideles xp̃i amatores. tam maiores
sed semꝑ a facie tracoꝵ ⁊ pincinatoꝵ fugio:
&e tamdui in singuł cuutatib maneo donec
aduentũ toꝵ ꝓpe sentio. Et melius uolo esse
totis uirib debetis. ut głiosam ⁊ ineffabilem
mercedem in celo gaudentes recipiatis. Nam
meliꝰ est ut uos habeatis constantinopolim quã
nea qua fuit coronat᷑  arundo ꝗ uice sceptri¬
in manib tulit:ͥ uestimenta quib ante crucẽ
expoliat᷑ fuit pars maxima ligni crucis xpi¬
in qua crueifocus fuit claui quib affocus fuit.
linteamina post resurrectionẽ eiꝰ in sepulebro
inuenta: duodecim cophini fraginentoꝵ de
quinq panib ⁊ duob piscib Caput cũ capilł¬

Expanded text:
stantinopolim, ut diximus, velociter capere. Haec quoscunque fideles, Christi bellatores, tam majores sed semper a facie Turcorum et Pinemacorum fugio, et tandiu in singula civitate maneo, donec adventum eorum prope sentio. Et melius subjectus totis viribus maxime debetis, ut gloriosam et ineffabilem mercedem in coelo gaudentes recipiatis. Nam melius est ut vos habeatis Constantinopolim quam nea qua fuit coronatus, arundo quam vice sceptri manibus tulit, vestimenta quibus ante crucem spoliatus fuit, pars maxima ligni crucis in qua crucifixus fuit, clavi quibus affixus fuit, linteamina post resurrectionem in sepulcro inventa, duodecim cophini fragmentorum de quinque panibus et duobus piscibus, caput cum capil
Abbreviated transcription (Latin):
& dormitionis & eugilatiomis. ostendit:
Crucifixꝰ ẽ enĩ : & sepultꝰ ẽ : & resurrex̃ :
Incruce de principib & potestatib trium¬
phauit : in sepulchro reqͥ euit : In resur¬
rectione exultauit : pȩnitentia cruci

Expanded text:
et dormitionis et evigilationis ostendit. et dormitionis et evigilationis ostendit. Crucifixus est enim, et sepultus, et resurrexit. In cruce de principibus et potestatibus triumphavit, in sepulcro requievit, in resurrectione exsultavit. Poenitent
Abbreviated transcription (Latin):
& uocauit: & qͦsuocauit. ipsos& tusti fi¬
cauit : Quos autẽ instificauit : ipsos &glo¬
rificauit : Prȩdestinationꝙã. non in nobis
facta ẽ. sed in occulto apud ipsũ in eiꝰ
p̃scientia : Tria uero reliqua in nobis
fiunt: Uocatio iustificatio glorificatio:
Voca p̃dicatione pęnitentiȩ : sic enĩ
cȩpitdñs euangeli tare: Agite pęni¬
tentiã ad ꝓpinquabit enĩ regnũ cȩloꝵ :
Iustificamur in uocatione mi scđiȩ
& timore iudicii: hinc ẽ. qđ dicitur:
ds̃ in nomine tuo saluũ me fac: & inuir¬
tute tua iudicame : Nontimet iudicari:
qͥimperauerit. ante salua rillo catirenun¬
tamꝰ diabolo ꝑpenitentiã. nec subiugo
eiꝰ remaneamꝰ qustificati. sanamur ꝑmi
scđiam : ne iudiciũ timeamꝰ : Vlorificati.
transimꝰ inuitã ȩternã. ubidm̃ sine
fine laudamꝰ: Ad hoc ꝑtinere arbitror
qđ dñsait : ecce eicio de monia. & sani¬
tates ꝑficio hodie & cras. & tertia die¬
consumor : Qđ etiã intriduo suȩ passionis.

Expanded text:
ocavit, ipsos et justificavit; quos autem justificavit, ipsos et glorificavit» . Praedestinatio nostra non in nobis facta est, sed in occulto apud ipsum, in ejus praescientia. Tria vero reliqua in nobis fiunt, vocatio, justificatio, glorificatio. Vocamur praedicatione poenitentiae: sic enim coepit Dominus evangelizare, «Agite poenitentiam; appropinquavit enim regnum coelorum» . Justificamur in vocatione misericordae, et timore judicii: hinc est quod dicitur, «Deus, in nomine tuo salvum me fac, et in virtute tua judica me» . Non timet judicari, qui impetraverit ante salvari. Vocati, renuntiamus diabolo per poenitentiam, ne sub jugo ejus remaneamus: justificati, sanamur per misericordiam ne judicium timeamus: glorificati, transimus in vitam aeternam, ubi Deum sine fine laudamus. Ad hoc pertinere arbitror quod Dominus ait: «Ecce ejicio daemonia, et sanitates perficio hodie et cras, et tertia» «consummor» . Quod etiam in triduo suae passionis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsuadet᷑ qr similiter legit᷑ sicut scriptũ ẽ
in libro ꝓphetarũ : Sunt etiã qͥun iuersas
om̃ino scripturas canonicas unũ librum
uocent qđ ualde mirabile & diuina uni¬
tate concordent : & hinc. eẽ dictum:
Incapite libri scriptũ .ẽ. deme ut faciã uolun¬
tatẽ tuã : ut sic intelligat᷑ ꝑfiliũ pater fecisse
mundum: Cuiꝰ conditio principiũ scriptura¬
rũ. ẽ. in libro geneseos. uel magis qr ꝓphetia
uidet᷑ eẽ non facta narrans sed futura p̃nun¬
tians: Non enĩ ait qđ fecerim. sedut faciã :
siue ut facerẽ uoluntatẽ tuã: Adillud hȩc
sententia referenda . ẽ qđ in primis partib

Expanded text:
similiter legitur, «Sicut scriptum est in libro Prophetarum» . Sunt etiam qui universas omnino Scripturas canonicas unum librum vocent, quod valde mirabili et divina unitate concordent: et hinc esse dictum, «In capite libri scriptum est de me, ut faciam voluntatem tuam;» ut sic intelligatur per Filium Pater fecisse mundum, cujus conditio principium Scripturarum est in libro Geneseos. Vel magis quia prophetia videtur esse, non facta narrans, sed futura praenuntians non enim ait, quod fecerim; sed, «ut faciam,» sive, «ut facerem voluntatem tuam»; ad illud haec sententia referenda est, quod in primis par
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝓpinquanti sibi : Nemodicat:
non sum filius isrł: neputetis iudeosfilios
isrł eẽ & nos non eẽ filios isrł : Aud eo uobis
dicere fr̃smei illi non sunc : & nos sumꝰ:
ham: qr pfaac. ex abraham isrł exisa ac:
Quomodo placuit dõ abraham: credidit
autẽ abrahamdõ : & deputatũ ẽ. illiad
iustitiã : Iuis qͥsimitatꝰ fuerit abrahã.
filius .ẽ. abra ham : Quis qͥs de generauit
a fide abraham. ꝑdidit ꝓgeniem abra¬
ham: Iudȩi degenerauer ꝑdider̃: imi¬
tatisumꝰ nos inuenimꝰ Audi : qr illi ꝑdide¬
runt : Quid illis dicit dñs̃ dicentib filii
sumꝰ abra ham: ausi sunt ostentare se
& erigere ceruicẽ de nobilitate generis
iusti & qͥd illis dñs: si filii abrahȩ essetis:
facta abrahȩ fecissetis Siergo ꝑdider̃
ipsi qđ filu sunt abrahȩ : inuenimꝰ nos
ut filii simꝰ abrahȩ : Credendo qͥppe
inuenimꝰ: qđ illi non credendo amiser̃ :
Quia credidit abra ham dõ: & deputatũ ẽ.

Expanded text:
appropinquanti sibi.» Nemo dicat: Non sum filius Israel. Ne putetis Judaeos filios Israel esse, et nos non esse filios Israel: audeo vobis dicere, fratres mei; illi non sunt, et nos sumus. ham; quia Isaac ex Abraham, Israel ex Isaac. Quomodo placuit Deo Abraham? «Credidit autem Abraham Deo, et deputatum est illi ad justitiam» . Quisquis imitatus fuerit Abraham, filius est Abrahae: quisquis degeneraverit a fide Abraham, perdidit progeniem Abrahae. Judaei degeneraverunt; perdiderunt: imitati sumus nos; invenimus. Audi quia illi perdiderunt: quid illis dicit Dominus dicentibus, «Filii sumus Abrahae?» Ausi sunt ostentare se, et erigere cervicem de nobilitate generis justi; et quid illis Dominus? «Si filii Abrahae essetis, facta Abrahae fecissetis» . Si ergo perdiderunt ipsi quod filii sunt Abrahae, invenimus nos ut filii simus Abrahae. Credendo quippe invenimus quod illi non credendo amiserunt: quia «credidit Abraham Deo, et deputatum est
Abbreviated transcription (Latin):
extendunt᷑ : In utroq: organo : caro cru¬
cifigit᷑ : Quã bene psallebat intrmpha¬
no & psalterio qͥ dicebat: Mihimundꝰ
canticũ nouũ qͥte docet : quando tibidicit :
qͥuult eẽ m̃s discipłs. ab neget semet ipsũ.
& tollat crucẽ suã & sequaturme : Non
dimittat ꝑsalteriũ suũ : ñ dimittat
tymphanũ : extendat᷑ in ligno & siccet᷑
a concupiscentia carnis : Herui quanto
plus fuerint extenti : tatnto acutius
sonant: Utergo acute sonaret pauli
a płi psalteriũ qͥd dixit : quȩ retro
oblitus in ea quȩ ante sunt extentꝰ. seqͦr
ad palmam suꝑnȩ uocationis: Exten¬

Expanded text:
extenduntur: in utroque organo caro cruextenduntur: in utroque organo caro crucifigitur. Quam bene psallebat in tympano et psalterio, qui dicebat: «Mihi mundus canticum novum, qui te docet quando tibi dicit: «Qui vult esse meus discipulus, abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me» . Non dimittat psalterium suum, non dimittat tympanum: extendatur in ligno, et siccetur a concupiscentia carnis. Nervi quanto plus fuerint extenti, tanto acutius sonant. Ut ergo acute sonaret Pauli apostoli psalterium, quid dixit? «Quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus, sequor ad palmam supe
Abbreviated transcription (Latin):
discrepauerit: offendit auditũ. & ꝑturbat
chorũ. Siuox in conuenienter cantantis
disturbat concentũ cantantiũ quomͦ dis¬
dantiũ e chorus xpĩ. iam totus mundus est
Chorus xpĩ : ab oriente in ocoidente con¬
sonat : Videamꝰ sitantũ extenditur cho¬
rus xp̃i : dicit psalmꝰ alius: Asolis ortu
usq ad occasũ : laudate nom̃ dñi Lau¬
dent nom̃ eiꝰ inchoro: Intim pano &
psalterio psallant ei Quare assumit
trmphanũ & psalteriũ : ut non solauox
laudet : sed & opera : Quando assumitur
tͥmphanũ & psalteriũ : manꝰ conci nunt
uoci: Sic &tu si quando cantas alleluia.
porrigas & panẽ esurienti uestias nudũ.¬
suscipias peregrinũ : Non sola uox sonat.
sed & manꝰ consonat qr uerbis facta con¬
cordant : Assũ psisti organũ : consentuñs
digiti linguȩ : & ipsumisteriũ trmphani
& psalterii: non .ẽ tacendũ: Intympha¬
no coriũ extendit᷑ : Inpsalterio. cordȩ

Expanded text:
discrepuerit, offendit auditum, et perturbat discrepuerit, offendit auditum, et perturbat chorum. Si vox inconvenienter cantantis disturbat concentum cantantium, quomodo disdantium? Chorus Christi jam totus mundus est. Chorus Christi ab oriente in occidentem consonat. Videamus si tantum extenditur chorus Christi. Dicit psalmus alius: «A solis ortu usque ad occasum laudate nomen Domini» . «Laudent nomen ejus in choro.» 8. «In tympano et psalterio psallant ei.» Quare assumit tympanum et psalterium? Ut non sola vox laudet, sed et opera. Qtympanum et psalterium, manus concinunt voci: sic et tu si quando cantas Alleluia, porrigas et panem esurientsuscipias peregrinum; non sola vox sonat, sed et manus consonat, quia verbis facta concordant. Assumpsisti organum, et consentiunt digiti linguae. Et ipsum mysterium tympani et psalterii non est lacendum. In tympano corium extenditur, in psalterio chordae
Abbreviated transcription (Latin):
forte aliqͥd mundũ offerre purgatꝰ:
sedut purgeris : aliqͥđ ꝓte offorendũ est:
Quidergo ꝓte oblaturuses ut munderis:
simundatꝰ es poteris offerre qđ mundũ ẽ :
offerat ergo seipsũmundus facerdos : &
mundet: hoc .ẽ. qđ fecit xp̃o Nihil
mundũ inuenit in hominib qͦdofferret
ꝓhominib: : seipsum obtulit mundam
uictimã : felix uictima uera uictima.¬
Nonergo hoc optulit : qđ nos illi dedimꝰ:
immo hoc optulit. qđ a nobis accepit:
& mundũ optulit : Carnẽ enĩ a nobis
accepit: hanc optulit: Sedunde illã
accepit: deutero uirginis MaRiE:
ut mundã offerret ꝓinmundis:
Ipserex ipse sacerdos: in illo lȩtemur.
Laudent nom̃ eiꝰ inchoro : &chorus
qͥd significat᷑. multi nouerunt chorũ :
Et quia in ciuitate loqͥmur. ꝓpe om̃s
norunt : Chorus ẽ : consenfio cantan¬
tiũ : Siinchoro cantamꝰ : concordit̃¬
cantdonꝰ. Inchoro cantantiũ. Quis qͥs uoce

Expanded text:
forte aliquid mundum offerre, purgatus; forte aliquid mundum offerre, purgatus; sed ut purgeris, aliquid pro te offerendum est. Quid ergo pro te oblaturus es, ut munderis? Si mundatus es, poteris offerre quod mundum est. Offerat ergo seipsum mundus sacerdos, et mundet. Hoc est quod fecit Christus. Nihil mundum invenit in hominibus, quod offerret pro hominibus; seipsum obtulit mundam victimam. Felix victima, vera victima,Non ergo hoc obtulit quod nos illi dedimus: imo hoc obtulit quod a nobis accepit, et mundum obtulit. Carnem enim a nobis accepit, hanc obtulit. Sed unde illam accepit? De utero virginis Mariae, ut mundam offerret pro immundis. Ipse Rex, ipse Sacerdos; in eo laetemur.Laudent nomen ejus in choro.» Et chorus quid significat? Multi noverunt chorum; et quia in civitate loquimur, prope omnes norunt. Chorus est consensio cantantium. Si in choro cantamus, concorditcantemus. In choro cantantium quisquis voce
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c : Xpc̃ acrismate dictꝰ ẽ : id ẽ. ab unc¬
tionẽ : Reges autẽ ungebant᷑ & sacerdotes
Ille uersis unctꝰẽ : & rex & sacerdos : Rex
pugnauit ꝓnobis : sacerdos obtulit se ꝓ nobs
Quando ꝓ nobis pugnauit quasi uictus ẽ:
Vere autem uicit Crucifixus ẽ enĩ : & decru¬
cesua in quaerat fixus. diabolũ occidit:
etinde rex nr̃: Vnde autẽ sacerdos : qͥse ꝓno
bis obtulic: Date sacerdoti qđ offerat:
qͥd inueniret homo qđ daret: mundã uica¬
mã : Quã uictimã : qͥd mundũ potest offerre :¬
opeccator. oiniq oimpie : qͥcqͥd attulens
inmundũ. ẽ : & aliqͥd mundũ ꝓ eo offeren¬
dũ ẽ: Iuȩre apudte qđ offeras : non inue¬
mes : Quere exte qđ offeras : non delec¬
tat᷑ arietib nec hircis. nectauris : om̃ia ip¬
sius sunt : & sinon offeras: offerergo illi
mundũ sacrificiũ : Sed peccator es impiuses:
sed & inqͥnatã conscientiã habes. Poteris

Expanded text:
 a chrismate dictus est, id est, ab unc a chrismate dictus est, id est, ab unctione. Reges autem ungebantur et sacerdotes : ille vero unctus est et Rex et Sacerdos. Rex pugnavit pro nobis, Sacerdos obtulit se pro nobis. Quando pro nobis pugnavit, quasi victus est; vere autem vicit. Crucifixus est enim, et de cruce sua, in qua erat fixus, diabolum occidit: et inde Rex noster. Unde autem Sacerdos? Quia se pro nobis obtulit. Date Sacerdoti quod offerat. Quid inveniret homo quod daret mundam victimam? Quam victimam? Quid mundum potest efferre peccator? O inique, o impie! quidquid attuleris immundum est, et aliquid mundum pro te offerendum est. Quaere apud te quid offeras; non invenies. Quaere ex te quod offeras; non delectatur arietibus, nec hircis, nec tauris. Omnia ipsius sunt, etsi non offeras. Offer ergo illi mundum sacrificium. Sed peccator es, impius es, sed inquinatam conscientiam habes. Poteris
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a. ipsa nos genuit : ipsa ẽ ec ł a scõrũ
ipsa nos nutriuit : exparte peregrina.
exmagna parte immanens: Ex parte
Exparte quaperegrinat᷑ in hoc scło.
spes ẽ iustorũ: Deilla dictũ ẽ. gła in exced¬
sis dõ : De hacdictũ ẽ & interra pax
hominib: bonȩ uoluntatis : Iuia ergo inhac
uita gemunt. & desiderant illã patriam:
currant dilectione ñ pedib corporis:
nonquȩrant naues sed pennas : duas alas
caritatis a pp̃hendant: Quȩ s̃ duȩ a lȩ
caritatis : dilectio dĩ & dilectio ꝓximi
Peregrinam̃ enĩ : sus piramꝰ. gemimꝰ. Venerꝰ
ad nos litterȩ depatrianrã: ipsasnobis
recitamꝰ . Lȩtet᷑ isrł in eo qͥfecit eũ : & filiȩ
sponexultent in rege suo Qđ dix̃ qͥ fecit
hoc .ẽ. filiision: & qđ audistis in eo qđ fecio
eũ . hoc ẽ in rege suo: Filius dĩ qͥfecitnos:
factꝰ ẽ internos: & rexnr̃ regitnos qr crea¬
tornr̃ fecitnos : Ipse ẽ tam̃ ꝑ quẽ facti sumꝰ

Expanded text:
nostra . Ipsa nos genuit, ipsa est Ecclesia sanctorum, ipsa nos nutrivit; ex parte peregrina, ex magna parte immanens in coelo. Ex parte ex parte qua peregrinatur in hoc saeculo, spes est justorum. De illa dictum est, «Gloria in excelsis Deo:» de hac dictum est, «Et in terra pax hominibus bonae voluntatis» . Qui ergo in hac vita gemunt, et desiderant illam patriam, currant dilectione, non pedibus corporis: non quaerant naves, sed pennas; duas alas charitatis apprehendant. Quae sunt duae alae charitatis? Dilectio Dei, et proximi. Peregrinamur enim, suspiramus, gemimus. Venerunt ad nos Litterae de patria nostra, ipsas vobis recitamus. 6. «Laetetur Israel in eo qui fecit eum, et filii Sion exsultent in rege suo.» Quod dixit, «qui fecit nt, «filii Sion:» et quod audistis, «in eo qui fecit eum;» hoc est, «in rege suo.» Filius Dei qui fecit nos, factus est inter nos: et Rex noster regit nos, quia Creator noster fecit nos. Ipse est tamen per quem facti sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo cũq hinc homines insam effecti.
& inflatitiphoinanes intꝰ. foris tumidi :
etiã ressuas ꝑdere uolunt donando scenicis.
ystrionib: uenatorib: aurigis : quanta
donant: quanta impendunt : effundug̃
uires. non patrimonii tantũ : sed etiam
animi sui. Isti fastidiunt pauperem :
qr non clamat popłs. ut pauꝑ accipiat᷑
Clamat autẽ pauꝑ. ut uenator accipiat.
Illiergo ubi eis ñclamat᷑ nolunt erogane :
ubi clamatur : Ab in sanis insaniunt: & fiug̃
om̃s insani: & qui expectat᷑. & qͥ ex pectas
& qͥdonant: In sana ista gła rẽp̃henditur
acceper̃ uenatores : & illis ut donarets.
demeo donastis : Ego autẽ nudus eram.
& non uestistisme : & illi : Quando te uidimꝰ
nudum. & non uestiuimꝰ te : & ille: Cum

Expanded text:
quomodocumque. Hinc homines insani effecti, quomodocumque. Hinc homines insani effecti, et inflati typho, inanes intus, foris tumidi, etiam res suas perdere volunt, donando scenicis, histrionibus, venatoribus, aurigis. Quanta donant! quanta impendunt! Effundunt vires, non patrimonii tantum, sed etiam animi sui. Isti fastidiunt pauperem, quia non clamat populus, ut pauper accipiat; clamat autem populus, ut venator accipiat. Illi ergo ubi eis non clamatur, nolunt erogare: ubi clamatur ab insanis, insaniunt; et fiunt omnes insani, et qui spectatur, et qui spectat, et qui donat. Insana ista gloria reprehenditur acceperunt venatores; et illis ut donaretis, de meo donastis: ego autem «nudus eram, et non vestistis me.» Et illi: «Et quando te vidimus nudum, et non vestivimus te?» Et ille
Abbreviated transcription (Latin):
płosuo. Quid tã beneficũ quã mori pim
pus: qͥd tam beneficũ quã sanguine ito.
delere cyrographũ peccatoris : quidtã
beneficũ quã dicere. ñ ad me ꝑtinet
Qđ fuistis. estote qđ non fuistis: bene facit
dñs inpopło suo. dimittendo peccata:
ꝓmittendo uitã aeternã: bene facit.
auersum conuertere : repugnantẽ adiu¬
uare: uincentẽ coronare: Bene facit
dñ sinpopłosuo: Et ex altabit mansue¬
tos insalutẽ. Ex altantur enĩ & suꝑbi :
sed non insalutẽ : Mansueti insalutẽ :¬
suꝑbi in mortẽ : Ideo. suꝑbi ipsise exal¬
tant & dñ seos humiliat : Mansuetiautẽ
ipsise humiliant. &dsillos exaltat:
Ex altabit mansuetos in salutẽ : Ex altant᷑¬
Aliqͥd uolo dicere : audite adtentius degła
scorũ: Nemo ẽ. enĩ qͥ nonamãt głam :
sed gła stultorũ popularis illa quȩdicit᷑.
habet in lecebrã deceptionis : ut ad laudẽ¬
suã uanorũ hominũ. uisq cõmotꝰ uelit
sic uiuere. & p̃dicet᷑ ab hominib qͥbuscũq

Expanded text:
Quid tam beneficum, quam mori pro impiis? quid tam beneficum, quam sanguine justo delere chirographum peccatoris? quid tam beneficum, quam dicere: Non ad me pertinet quod fuistis; estote quod non fuistis? «Benefecit Dominus in populo suo,» dimittendo peccata, promittendo vitam aeternam. Benefacit aversum convertere, pugnantem adjuvare, vincentem coronare: «Benefecit Dominus in populo suo. Et exaltabit» «mansuetos in salute». Exaltantur enim et superbi, sed non in salute. Mansueti in salute, superbi in morte: id est, superbi ipsi se exaltant, et Dominus eos humiliat; mansueti autem ipsi se humiliant, et Deus eos exaltat. «Et exaltabit mansuetos in salute.» 10. «vAliquid volo dicere; audite attentius de gloria sanctorum. Nemo est enim qui non amet gloriam. Sed gloria stultorum, popularis illa quae dicitur, habet illecebram deceptionis, ut ad laudes vanorum hominum quisque commotus, velit sic vivere, ut praedicetur ab hominibus quibuscumque,
Abbreviated transcription (Latin):
Hymnũ : qr hoc ẽ qđ accepturi s̃ in finẽ hym¬
nũ sempiternũ : Ideo alio loco dicit psalmꝰ:
sacrificiũ laudis glorificabitme: &ibi
est uia quaostendã illi salutare meũ :
& beati qͥ habitant indomotua. in scła

Expanded text:
hymnum; quia hoc est quod accepturi sunt in fine, hymhymnum; quia hoc est quod accepturi sunt in fine, hymnum sempiternum. Ideo alio loco dicit psalmus, «Sacrificium laudis glorificabit me; et ibi est via qua ostendam illi salutare meum» : et, «Beati qui h
Abbreviated transcription (Latin):
captiuitatẽ . in qua morta liter uiuimus
unde dicit apłs. Nolite ante tẽpꝰ iudicar¬
don ec ueniat dñs. & in luminet abscondi¬
ta tenebrarũ : & tunc lauserit umcuiq
adõ: sed dicismͥ: Vbi ẽ. radixmea ubi
fructꝰ ms sicredis: nosti ubi .ẽ radixtua:
Ibi .ẽ enĩ. ubi ẽ fides tua uibi ẽ. spes atcan¬
tas tua: audi apłm: Mortui enĩ estis :qͣsi
ꝑhiemem : mortui apparebant : Audiqr
quando ergo ornaberis honore : quando
fecũdaberis fructu : audi illũ sequentem
Hymnꝰ scitis qͥd ẽ : cantꝰ ẽ cũ laude dĩ
Silaudas dm̃ & non cantas : non dicis hr̃m¬
nũ : Sicantas & non laudas dm̃ non dicis
hymnũ : Si laudas aliud qđ non ꝑtinet
ad laudẽ dĩ : & si cantando lauda si ndicis
hrmnũ. Hymnꝰ ergo tria ista habet & can¬
tũ & laudem & dĩ laus: Ergo dĩ incantico
hp̃mnꝰ dicit᷑ : uid ẽ ergo hẏmnꝰ om̃ib: sc̃is
ess accipiant scĩ eiꝰ hymnum dicant scĩ eiꝰ

Expanded text:
captivitatem in qua mortaliter vivimus. captivitatem in qua mortaliter vivimus. Unde dicit Apostolus: «Nolite ante tempus quit abscondita tenebrarum; et tunc laus erit unicuique a Deo» . Sed dicis mihi: Ubi est radix mea? ubi est fructus meus? Si credis, nosti ubi est radix tua. Ibi est enim, ubi est fides tua, ubi spes est et charitas tua. Audi Apostolum: «Mortui enim estis.» Quasi per hiemem mortui apparebant; audi quiQuando ergo honore ornaberis? quando fecundaberis fructu? Audi illum sequentem: Hymnus scitis quid est? Cantus est cum laude Dei. Si laudas Deum, et non cantas, non dicis hymnum: si cantas, et non laudas Deum, non dicis hymnum: si laudas aliud quod non pertinet ad laudem Dei, etsi cantando laudes, non dicis hymnum. Hymnus ergo tria ista habet, et cantum, et laudem, et Dei. Laus ergo Dei in cantico, hymnus dicitur. Quid est ergo, «Hymnus omnibus sanctis ejus?» Accipiant sancti ejus hymnum, dicant sancti ejus
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ : & de quo dicturi sunt suꝑbi & impu
iustitiȩ lum̃ ñ luxit nobis: & solnon .ẽ
ortꝰ nobis : Ipsaerit ȩtas nr̃a : modo fructꝰ
ꝑhibernũ inradice non apparent : Ad¬
tendis quasi aridas arbores ꝑhiemen :
qͥnonnouit uidere. aridã putat uitem
& forte .ẽ. iuxta quȩ uere aruit : similes
sunt ambȩ ꝑ hiemem: Illauiuit: illa
mortua ẽ : Sed illius uita & illius mors
in abscondito ẽ: ȩstas ꝓcedit : uita illus
clarificat᷑ : morsillius manifestat᷑: Procedt
honor foliorũ : fȩcunditas fructuũ. uestiũ
uitis infaciem. ex eo qđ habet in radice
Ergo modo fr̃s tales sumꝰ : quales sunt
alii homines : Quomͦ nascuntur. mandi¬
cant. bibunt. uestiunt᷑. transigunt uitã
istã: sic & soĩ aliquando : Ipsa res decipit
quia xp̃ianꝰ .ẽ. qͥd habet plus ame : o uitis
arida : ad tendis uxta te uitẽ nudam
inhiberno sed non aridã : ȩsta suemiet:
ueniet dñs honor nr̃ qͥlatebat in radice
& tunc exaltabit cornupopłi sui. post

Expanded text:
dicturi sunt superbi et impii, «Justitiae lumen non luxit nobis, et sol non est ortus nobis» . Ipsa erit aestas nostra. Modo fructus per hibernum in radice non apparent; attendis quasi aridas arbores per hiemem. Qui non novit videre, aridam putat vitem: et forte juxta est quae vere aruit; similes sunt ambae per hiemem: illa vivit, illa mortua est; sed illius vita et illius mors in abscondito est: aestas procedit, vita illius clarificatur, mors illius manifestatur; procedit honor foliorum, fecunditas fructuum; vestitur vitis in facie, ex eo quod habet in radice. Ergo modo, fratres, tales sumus, quales sunt alii homines: quomodo nascuntur, manducant, bibunt, vestiuntur, transigunt vitam istam; sic et sancti. Aliquando ipsa res decipit quia christianus est, quid habet plus a me? O vitis arida, attendis juxta te vitem nudam in hiberno, sed non aridam. Aestas veniet, veniet Dominus, honor noster, qui latebat in radice; et tunc «exaltabit cornu populi sui,» post
Abbreviated transcription (Latin):
in quox põ nos : ergo filii isrł nos: & qͦ¬
modo addidit ut discerneretnos filuis
isrł popło ad ꝓpinquantisibi : Ad ten¬
dite iudȩos: si ꝓpinquant. ĩpsisunt :¬
& forte ad propinquant: dicit mͥ aliqs:
cotidie & ipsicantant psalmũ : & cantant
hymnos dõ: Nonauditis qͥdeis dixit
propħa: popłs hic labiis mehonorat:
corautẽ eorũ longe .ẽ ame: Sulloꝵ¬

Expanded text:
isto nos: ergo filii Israel nos. Et quomodo addidit, ut discerneret nos? «Filiis Israel, populo appropinquanti sibi.» Attendite Judaeos: si propinquant, ipsi sunt. Et forte propinquant, dicit mihi aliquis: quotidie et ipsi cantant psalmum, et cantant hymnos Dei. Non auditis quid eis dixit propheta? «Populus hic labiis me honorat; cor autem eorum longe est a me»