comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
genitus dĩ uiui: inseparabilis semꝑ
ꝑmanens apud patrẽ: ita ꝓ nob ꝑfe¬
ctum susciꝑe dignatus ẽ hominem:¬
& ita qđ ds̃ erat exmaniuit in semoe¬
ipso: ut ꝑ omĩa legalium sanctionũ
sacram̃ta transiret. Nã ut pͥmum be¬
ate matris scõ ꝓcessit ab utero: circũ¬
cisionis signacło dedicat᷑: siue ut in¬
dubitatam carnis suȩ ostendet ueri¬
tãtẽ: suie ne eum uelut alienigenã.
alumna circũcisionis plebs iudaica
declinaret. Dem quia traditȩ ꝑ mo-¬
ysen legis p̃teriri p̃cepta ñ poterant:
offertur ꝓ eo purgationis holocau¬
stum. Et ꝓ illo fr̃s holocaustum pur-¬
gationis offertur: qui omĩum ho-¬
em eus concurrentes ad se popu¬
los & p̃dicatione corrigeret. & pęni-¬
tentiȩ baptismo consecraret: ipse ad
eum uĩs int̃ ꝓmiscuas uilesq turbas
ta sese benignissimꝰ dignatione sub-¬
iecit: ut illud sacratissimũ caput tre¬
mendũ potestatib: angłis ueneran¬
dum: ad suscipiendum baptismum

Expanded text:
genitus Dei vivi inseparabilis semper permanens apud Patrem, ita pro nobis perfectum suscipere dignatus est hominem, ita quod Deus erat exinanivit in semetipso, ut per omnia legalium sanctionum sacramenta transiret. Nam ut primum beatae Matris sancto processit ab utero, circumcisionis signaculo dedicatur; sive ut indubitatam carnis suae ostenderet veritatem; sive ne cum alienigenam alumna circumcisionis plebs Judaica declinaret. 100 Dein, quia traditae per Moysem legis praeteriri praecepta non poterant, offertur pro eo purgationis holocaustum ; et pro illo, fratres, holocaustum purgationis offertur, qui omnium hoem ejus concurrentes ad se populos et praedicatione corrigeret et poenitentiae baptismo consecraret, ipse ad eum inter promiscuas vilesque turbas, ta sese benignissimus dignatione subjecit, ut illud sacratissimum caput tremendum potestatibus, angelis venerandum, ad suscipiendum baptismum
Abbreviated transcription (Latin):
desꝑant s ñ desꝑantes: ꝑsecutionẽ
commouent s amantes: quia & si
foris increpationes ꝑ disciplinã exag¬
gerant: intꝰ tam̃ dulcedinẽ ꝑ carita¬
tẽ seruant. Preponunt sibi in animo
ipsos plerũq quos corrigunt: meli¬
ores existimant eos quoꝙͣ quos iudi-¬
cant. Qđ uidelicet agentes: & ꝑ dis-¬
ciplinã subditos. & ꝑ humilitatẽ cu¬
stodiunt sem&e ipsos.

Expanded text:
 non desperantes; persecutionem commovent, sed amantes, quia etsi foris increpationes per disciplinam exaggerant, intus tamen dulcedinem per charitatem servant. Praeponunt sibi in animo ipsos plerumque quos corrigunt, meliores existimant eos quoque quos judicant. Quod videlicet agentes, et per disciplinam subditos, 1601 et per humilitatem custodiunt
Abbreviated transcription (Latin):
scensurus in celum dñs. pͥmo dis¬
cipłos de mysterio fidei diligent̃
ĩstruere curauit: ut tanto certiꝰ hanc
mundo p̃dicarent: quanto eã & ab
ipso ueritatis ore ꝑcepissent: & ꝓpħa-¬
rum ore tam dudũ p̃signatã fuisse

Expanded text:
scensurus in coelum Dominus primo discipulos de mysterio suae fidei diligenter instruere curavit, ut tanto certius hanc mundo praedicarent, quanto eam et ab ipso veritatis ore percepissent, et prophetarum ore jamdudum praesignatam fui
Abbreviated transcription (Latin):
loricȩ eiꝰ quinq milia sicloꝵ eris: &
ocreas ereas habebat in crurib: et
clipeus ereus tegebat humeros eius.
Hastile autẽ hastȩ eiꝰ erat quasi licia¬
torium texentium: ipsũ autẽ ferrũ
hastȩ eiꝰ sexcentos siclos habebat fer¬
ri: & armiger eiꝰ antecedebat eum.

Expanded text:
loricae eius quinque milia siclorum aeris et ocreas aereas habebat in cruribus et clypeus aereus tegebat umeros eius hastile autem hastae eius erat quasi liciatorium texentium ipsum autem ferrum hastae eius sescentos siclos habebat ferri et armiger eius antecedebat eum
Abbreviated transcription (Latin):
uirum: & descendat ad singulare
certam̃. Si quiuerit pugnare mecũ.
& ꝑcusserit me: erimꝰ uob̃ serui. Si
autẽ ego p̃ualuero & ꝑcussero eum:
uos serui eritis: & seruietis nob̃. Et
ait philisteus. Ego exꝓbraui agmi¬
nib isrł hodie. Date michi uirum:
& ineat mecũ singulare certamen
bant et metuebant nimis. Dauid
autẽ erat filiꝰ effratei uiri de quo su¬
pradictum ẽ. de bechleem iuda: cui
erat nom̃ ysai: qui habebat octo fi¬
lios: & erat uir in dieb saul senex &
grandȩuus int̃ uiros.¬

Expanded text:
are certamen si quiverit pugnare mecum et percusserit me erimus vobis servi si autem ego praevaluero et percussero eum vos servi eritis et servietis nobis et aiebat Philistheus ego exprobravi agminibus Israhelis hodie date mihi virum et ineat mecum singulare certamen bant et metuebant nimis David autem erat filius viri ephrathei de quo supra dictum est de Bethleem Iuda cui erat nomen Isai qui habebat octo filios et erat vir in diebus Saul senex et grandevus inter viros
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ hoc miracłi fr̃s: Nascitur caro de
carne: ñ tamen generata ꝑ carnẽ:
& secreto quodã incomp̃hensoq con¬
ceptu ꝓcedit de mortali femina diui¬
na ꝓgenies. Nec mirum sane si extitit
diuina natiuitas. ubi ñ erat huma.¬
na conceptio:aut si illam matrẽ ñ
uiolauit partus: quã coitus ñ feda¬

Expanded text:
hoc est miraculi, fratres? Nascitur caro de hoc est miraculi, fratres? Nascitur caro de carne, non tamen generata per carnem, et secreto quodam incomprehensoque conceptu procedit de mortali femina divina progenies. Nec mirum sane, si exstitit divina nativitas, ubi non erat humana conceptio, aut si illam matrem non violavit partus, quam coitus non foeda
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentis diei. in omẽ gaudium se totꝰ
ubiq suscitat mundus: quia hodie
ꝓmissus a scłis uniu̾so orbi udex na¬
tus ẽ & redemptor: & necesse ẽ ut in
commune nos om̃s qui futuri exami-¬
nis resurrectionisq ꝓmisse salutarẽ
suscẽpimus fidẽ: habeamꝰ metum
quidẽ de iudice: s de redemptore
lȩticiam. Omĩs nãq fidelis anima ti¬
more corrigitur: correptione lȩtat᷑.
Et in hoc carissimi quanta erga hu¬
manum genus omĩpotentis patris
dispensatio ẽ. quantaue benignitas:
ut quẽ uidicẽ p̃parabat incredulis:
hunc credituris p̃mitteret. redempto¬
rẽ: quatinus p̃currens miscđia. seue¬
ritatẽ aduenientis udicis p̃ueniret.
Hodie itaq natus ẽ xp̃c: s in natiui-¬
lẽ: quia qui pͥuilegia pͥmȩ natiuita-¬
tis amisimus: uisitante nos xp̃o san¬
ctiore partu redimiis ad uitam. Hodie
peꝑit Maria: s ipsa suum parturiuit
auctorẽ. Hodie edidit mundo homi¬
nẽ: quẽ ñ suscepit ab homine. Qͥ d

Expanded text:
sentis diei in omne se gaudium totus ubique suscitat mundus, quia hodie promissus a saeculis universo orbi judex ortus est, et redemptor. Et necesse est, ut in commune nos omnes qui futuri examinis resurrectionisque promissae salutarem suscepimus fidem, habeamus metum quidem de judice, sed de redemptore laetitiam. Omnis namque fidelis anima timore corrigitur, correctione laetatur. Et in hoc, carissimi, quanta erga humanum genus omnipotentis Patris dispensatio est, quantave benignitas, ut, quem judicem praeparabat incredulis, hunc credituris 30 praemitteret redemptorem: quatenus, praecurrens misericordia, severitatem adventantis judicis praeveniret. Hodie itaque natus est Christus, sed in nativilem: quia, qui privilegia primae nativitatis amisimus, visitante nos Christo, sanctiore partu redimus ad vitam. Hodie peperit Maria, sed ipsa suum parturivit auctorem. Hodie edidit mundo hominem quem non suscepit ab homine. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
cum in diu̾sorio: quia ingressus mũ¬
dum xp̃c fidẽ in qua possit requies-¬
cere ñ inuenit: ut ait ipse in euan¬
gelio dicens. filiꝰ hominis ñ habet
ubi caput suum reclinet. Unde ad¬
uertimus: quia unicꝰ dĩ filiꝰ ñ in spa¬
ciosis domib auratisq laquearib s
in fide credentium requiescit. Hunc
infantium more uagientẽ: uilibus
circiindatum pannis: iacentẽ in p̃se¬
pi. anglica ministeria ꝓsequuntur:
& omĩs celestis exercitus multitudo
miratur. consona eũ uoce collaudans
& dicens. Gła in excelsis dõ: & in t̾ra
pax hominib bonȩ uoluntatis. Sł a
utiq dõ: qui desꝑatis mortalib mu¬
nus ȩt̃nȩ salutis exhibuit. Et pax ho¬
minib bonȩ uoluntatis. qͦs certami¬
ne suo xp̃c suoq prelio. in regnũ
ꝓprium diabolica de captiuitate
gelos głosus ẽ in excelsis. & bonȩ uo-¬
luntatis hominib pacẽ p̃stat in ter¬
ris. Propt̃ qđ dilectissum competen¬

Expanded text:
cum in diversorio; quia ingressus muncum in diversorio; quia ingressus mundum Christus fidem, in qua possit requiescere, non invenit, ut ait ipse in Evangelio, dicens: Filius autem hominis non habet ubi caput suum reclinet . Unde advertimus quia unicus Dei Filius non in spatiosis domibus auratisque laqueariis, sed in fide credentium requiescit. Hunc scentium infantium more vagientem, vilibus circumdatum pannis, jacentem in praesepe, angelica ministeria prosequuntur, et omnis exercitus multitudo miratur, consona cum voce collaudans et dicens: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Gloria utique Deo, qui desperatis mortalibus munus aeternae salutis exhibuit: et pax hominibus bonae voluntatis, quos certamine suo Christus, suoque praelio in regnum proprium diabolica de captivitate gelos gloriosus est in coelis, et bonae voluntatis hominibus pacem praestat in terris. Propter quod, dilectissimi, competen
Abbreviated transcription (Latin):
uł fieri uł dici: hic qui pannis cir-¬
cũ uoluitur. p̃dicatus ab initio de si¬
nu patris ȩtnoq thalamo salutari-
um nuptiarũ sponsus uenit de cȩlo:
sicut ait uenerandus dauid. Ipse
tanqͣm sponsus ꝓcedens de thalamo
suo. Deinde. ut legitur ponit᷑ in p̃se¬
pi: quia ut ait euangłista ñ erat illi
locus in diu̾sorio. Ne quẽ fr̃s ista ꝑ-¬
moueant: quia omĩs hȩc in saluato¬
re uilitas. p̃ciosissimum nr̃e salutis
ẽ sacram̃tum. Uidete enim qͣnta sa¬
pientia collocari xp̃c dicitur in p̃se¬
pi: qui gemina quadã grã. humani
generis & esca erat futurus & pastor.
Qui bene in p̃sepio ponitur: ut ad
pabula ꝑ ennis uitȩ. sp̃ualium ouiũ
greges. agni cęlestis balatus inuitec.
Non erat inquit ei locus in diu̾sorio.
Nũquid tantȩ illiꝰ erant angustiȩ
mansionis. ut nati sub hora paruuli
membra ñ caꝑet: S iccuco mystico
refertur sermone. non inueniri lo¬

Expanded text:
vel fieri vel dici, hic qui pannis cirvel fieri vel dici, hic qui pannis circumvolvitur, praedicatus ab initio de sinu Patris, aeternoque thalamo salutarium 32 nuptiarum sponsus venit e coelo, sicut ait venerandus David: Ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo . Deinde ut legitur ponitur in praesepe, quia, ut ait evangelista, Non erat illis locus in diversorio . Ne quem, fratres, ista permoveant, quia omnis haec in Salvatore vilitas pretiosissimae nostrae salutis est sacramentum. Videte enim quanta sapientia collocari Christus dicitur in praesepe, qui gemina quadam gratia humani generis et esca erat futurus, et pastor. Qui bene in praesepio ponitur, ut ad pabula perennis vitae spiritualium ovium greges agni coelestis balatus invitet. Non erat, inquit, eis locus in diversorio. Nunquid tantae illius erant angustiae mansionis, ut nati sub hora parvuli membra non caperet? Sed idcirco mystico refertur sermone, non invenire lo
Abbreviated transcription (Latin):
tanti talesq sunt testes. ñ erubescit
ueritas: sed auditor incredulus con¬
futatur. S iã uideamus quas ꝓ no
ue rursus iniuiriȩ ille uirtutib deco¬
rentur. Et ante omia femineo sexu
se concipi patitur: qui in exordio
mundi omĩpotenti manu de mas-¬
culo oꝑatus ẽ feminã: s hanc hu¬
militatẽ nascendi. uirginalis matriᷤᷤ
sublimat integritas. Ꝙ quãuis nat᷑
xp̃c femineo ut infans lacte pascat᷑:
tam̃ ut rerum potens uirgineis nu-¬
tritur uberib: atq ut pͥmum illũ
in has scłi ꝓcellas & fluctuantis sen¬
tinam mundi. uterꝰ mat̾̃nus effudit:
uilissimis circundatur pannis. Pan
nis induitur ille ꝓ nobis: qui cum
crearet omĩa. tras luce ꝑfudit. cęlum
siderib adornauit: & ignea solem
claritate uestiuit. Obuoluit᷑ quidẽ
pannis: s hi panni noua stella ra-¬
diante munerantur a magis: & ab
exultantib angłis honorant᷑. Et ut
nouerimus uniu̾sa hȩc ꝑ mysteriũ

Expanded text:
tanti talesque sunt testes, non erubescit tanti talesque sunt testes, non erubescit veritas, sed auditor incredulus confutatur. Sed jam videamus quas pro nsve rursus injuriae illae virtutibus decorentur; et ante omnia femineo sexu se concipi patitur, qui in exordio mundi omnipotenti manu de masculo operatus est feminam. Sed hanc humilitatem nascendi virginalis matris sublimat integritas. Et quamvis natus Christus femineo, ut infans, lacte pascatur; tamen ut rerum potens virginibus nutritur uberibus, atque ut primum illum in has saeculi procellas, et fluctuantis sentinam mundi uterus maternus effudit, vilissimis circumdatur pannis. Pannis siquidem induitur ille pro nobis, qui cum crearet omnia, terras luce perfudit, coelum sideribus adornavit, et ignea solem claritate vestivit. Obvolvitur quidem pannis, sed hi panni nova stella radiante munerantur a magis et exsultantibus angelis honorantur. Et ut noverimus universa haec per mysterium
Abbreviated transcription (Latin):
bunt nom̃ eius emmanuel: qđ est
int̃pretatum nob̃cum ds̃. Atq ut
au̾̃tamus noui ac ueteris testam̃ti
unum eẽ consensum. unumq consi¬
lium: ait etiã beatissimꝰ lucas dnĩcę
generationis relator egregiꝰ dicens.
Missus ẽ angłs gabriel a dõ ad uir-¬
ginẽ desponsatã uiro cui nom̃ erat.
ioseph: & ait ad illam. Ecce concipi-¬
es in utero et paries filium: & uoca¬
bis nom̃ eius uĩm. Iñs autẽ carissi¬
mi: latino sermone saluator dicit᷑
Ecce qualit̃ inuicẽ concordantib sen¬
tentiis testimonia diuina confirman¬
tur: & cum p̃dicantium diu̾sa sint
tempora. ñ tam̃ diu̾sa narratio. Nã
partum uirginis quẽ ille p̃clixerat.
iste testat᷑. Quis gͥ de diumnitate xp̃i.
quis de redemptore cunccet᷑: quẽ
& ysaias ꝓfitetur dm̃⁊ & gabriel an-¬
nunciat saluatorẽ: Quis intacte pu¬
erpere aluum dubitet floruisse: qd̃
uno pene ore atq eodẽ spũ ꝓloquun¬
tur euanglista. angłs & ꝓpħa: Ubi

Expanded text:
s Emmanuel, quod interpretatur Nobiscum Deus . Atque, ut advertamus Novi ac Veteris Testamenti unum esse consensum unumque consilium, ait etiam beatissimus Lucas dominicae generationis relator egregius dicens: Missus est angelus Gabriel a Deo ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph, et ait ad illam: Ecce concipies in utero, et paries filium, et vocabunt nomen ejus Jesum . Jesus autem, carissimi, Latino sermone Salvator dicitur. Ecce qualiter se invicem concordantibus sententiis testimonia divina confirmantur, et cum praedicantum diversa sint tempora, non diversa narratio. Nam partum virginis, quem ille praedixerat, iste testatur. Quis igitur de divinitate Christi, quis de redemptione cunctetur, quem et Isaias profitetur Deum, et Gabriel annuntiat Salvatorem? Quis intactae puerperae alvum dubitet floruisse, quod uno pene ore, atque eodem spiritu proloquuntur evangelista, angelus et propheta? Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
t pat̃ m̃s diligit eum: Le .xi.¬
& ad eum ueniemꝰ. & mansio¬
nem apud eũ faciemꝰ. Pensate fr̃s ca¬
rissimi quanta sit ista sollemnitas:
hab̾e in cordis hospitio aduentum dĩ.
Certe si domum urãm quisquã diues
ac p̃potens amicꝰ intraret: om̃i festi¬
natione domꝰ tota mundaret᷑: ne qͥd
fortasse eẽt. qđ ocłos amici intrantis
offenderet. Tergat gͦ sordes praui oꝑis:
qui dõ p̃parat domum m̃tis. S uide¬
te quid ueritas dicat. Uememꝰ & man¬
sionẽ apud eum faciemꝰ. In quoꝵdã
& enim corda uenit: & mansionẽ ñ
facit: quia ꝑ compunctionẽ quidẽ
dĩ respectum ꝑcipiunt: s temptati¬
onis tempore hoc ipsum qđ compun¬
cti fuerant obliuiscunt᷑: sicq ad ꝑpe¬
tranda peccata redeunt: acsi hȩc mi¬
nime planxissent. Qui gͦ dm̃ uere
diligit: qui eiꝰ mandata custodit:
in eius corde dñs uenit & mansionẽ
facit: quia sic eum amor diuinitatiᷤᷤ
penetrat: ut ab hoc amore. tempta¬
tionis tempore ñ recedat. Ille gͦ ue¬

Expanded text:
t Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus et mansionem apud eum faciemus. Pensate, fratres charissimi, quanta sit ista solemnitas, habere in cordis hospitio adventum Dei. Certe si domum vestram quisquam dives ac praepotens amicus intraret, omni festinantia domus tota mundaretur, ne quid fortasse esset quod oculos amici intrantis offenderet. Tergat ergo sordes pravi operis, qui Deo praeparat domum mentis. Sed videte quid Veritas dicat: Veniemus, et mansionem apud eum faciemus. In quorumdam etenim cordafacit, quia per compunctionem quidem Dei respectum percipiunt, sed tentationis tempore hoc ipsum quod compuncti fuerant obliviscuntur; sicque ad perpetranda peccata redeunt, ac si haec minime planxissent. Qui ergo Deum vere diligit, qui ejus mandata custodit, in ejus corde Dominus et venit et mansionem facit, quia sic eum divinitatis amor penetrat, ut ab hoc amore tentationis tempore non recedat. Ille ergo ve
Abbreviated transcription (Latin):
ibet fr̃s carissimi
euanglicȩ uerba lectionis sub breui¬
tate transcurrere: ut post diutiꝰ lice¬
at in contemplatione tantȩ sollem¬
nitatis immorari. Hodie nãq sp̃s sc̃s
mutauit: & foris apparentib linguis
igneis. intꝰ facta sunt corda flãman¬
tia: quia dum dm̃ in ignis uisione
suscipiunt. ꝑ amorẽ suauit̃ arsert.

Expanded text:
ibet, fratres charissimi, evangelicae verba lectionis sub brevitate transcurrere, ut post diutius liceat in contemplatione tantae solemnitatis immorari. Hodie namque Spiritus mutavit, et foris apparentibus linguis igneis, intus facta sunt corda flammantia, quia dum Deum in ignis visione suscipiunt, per amorem suaviter arserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uenire. s & miracłm ibidẽ quo conui¬
uas lȩtificaret facere dignatus ẽ: ex¬
ceptis cȩlestium sacram̃toꝵ figuris eti¬
am uixta litterã fidẽ recce credentiũ
confirmat. Porro taciani & marcio¬
nis ceteroꝵq qui nuptiis detrahunt
ꝑfidia: quam sit damnabilis insinuat.
Si enim thoro immacłato. & nupti¬
is debita castitate celebratis culpa in¬
ẽẽt: nequaquã dñs ad has uenire:
nequaquã eas signoꝵ suoꝵ mitiis cõ¬
secrare uoluisset. Nc̃ autẽ quia bona
ẽ castitas conugalis : melior continẽ¬
tia uidualis: optima ꝑfectio uirgina¬
lis: ad comꝓbandã omĩum electionẽ
graduum. discernendũ tam̃ meri
uirginis utero nasci dignatꝰ ẽ: a ꝓ
iã nuienis inuitatur: & hos suȩ pre¬
sentia uirtutis honorat. S & altior
est cȩlestium lȩticia figurarum. Ec .x.
iracła facturus in t̾ra dĩ filius.
uenit ad nuptias: ut ipsum se
ẽẽ doceret. de quo sub typo solis psalmi¬
sta p̃cinit. Et ipse tanqͣm sponsus ꝓce-¬

Expanded text:
 miraculum ibidem, quo convivas laetificaret, facere dignatus est, exceptis coelestium sacramentorum figuris, etiam juxta litteram recte fidem credentium confirmat. Porro Tatiani et Marciani caeterorumque qui nuptiis detrahunt perfidia quam sit damnabilis insinuat. Si enim toro immaculato et nuptiis debita castitate celebratis culpa inesset, nequaquam Dominus ad has venire, nequaquam eas signorum suorum initiis consecrare voluisset. Nunc autem, quia bona est castitas conjugalis, melior continentia vidualis, optima perfectio virginalis, ad comprobandam omnium electionem graduum, discernendum tamen singvirginis utero nasci dignitatus est, jam juvenis invitatur, et hos suae praesentia virtutis honorat. Sed nunc rtitiam figurarum. Miracula namque facturus in terra Dei Filius venit ad nuptias, ut ipsum se esse diceret de quo sub typo solis Psalmista praecinuit: Et ipse tanquam sponsus proce
Abbreviated transcription (Latin):
& ex quo ad sociandã sibi eccłiam tan¬
qͣm sponsus ꝓcessit. P rimꝰ nuptiarum
locus uidȩa extitit: in qua filiꝰ dĩ homo
fieri. & eccłiam sin corporis ac sangui¬
nis participatione consecrare: sui sp̃s
pignore in fide confirmare dignatꝰ ẽ.
S uocatis ad fidẽ gentibꝰ: usq ad fines
orbis t̾rȩ earũdẽ nuptiarum uotiua

Expanded text:
et ex quo ad sociandam sibi Ecclesiam tanet ex quo ad sociandam sibi Ecclesiam tanquam sponsus processit. Primus nuptiarum locus in Judaea exstitit, in qua Filius Dfieri, et Ecclesiam sui corporis ac sanguinis participatione consecrare, sui Spiritus pignore in fide confirmare dignatus est, sed vocatis ad fidem gentibus, usque ad fines orbis terrae, earumdem nuptiarum vo
Abbreviated transcription (Latin):
filii sponsi lugere. qͣm diu cum illis ẽ
sponsus : Uement autẽ dies cũ aufe¬
retur ab eis sponsus: & tunc ieuinab̃t.
Quia nimirum incarnatio nr̃i redẽ¬
ptoris .ex. quo patrib cȩpit ꝓmitti: mul¬
tis scõꝵ ẽ lacrimis & luctu semꝑ expe-¬
ctata. donec ueniret. Similit̃ ex quo
post resurrectionẽ ascendit in cȩlum:
om̃is scõꝵ spes ad enis pendet reditũ.
Solo autẽ quo cum hominib conuer¬
satus ẽ tempore. flere aut lugere ne¬
quiuerunt: quia iã secum etiã corpo¬
ralit̾ eum quẽ spũ aliter dilexerunt¬
nuptiarũ: singuli quiq fideliũ eiꝰ
sunt. Tempꝰ nuptiarũ: tempꝰ ẽ illud
qͣndo ꝑ incarnationis mysterium sc̃ãm
sibi eccłiam sociauit. Non igit᷑ casu s
certi grã mysterii uenit ad nuptias car-¬
nali more celebratas: qui ad copulan¬
dam sibi spũali amore eccłiam de cȩlo
descendit ad t̾ras. Cuiꝰ quidẽ thalamꝰ
incorruptȩ genitricis uterꝰ fuit: in qͦ
ds̃ humanȩ naturȩ coniunctus est:

Expanded text:
diu cum illis est sponsus? Venient autem dies, cum auferetur ab eis sponsus, et tunc jejunabunt . Quia nimirum incarnatio nostri Salvatoris ex quo patribus coepit promitti, multis est sanctorum lacrymis et luctu semper exspectata donec veniret. Similiter ex quo post resurrectionem ascendit ad Patrem, omnis sanctorum spes ad ejus pendet reditum. Solo autem quo cum hominibus conversatus est tempore, flere ac lugere nequiverunt, quia jam secum etiam corporaliter eum quem spiritualiter dilexeruntnuptiarum singuli quique fidelium ejus sunt: tempus nuptiarum est tempus illud quando per incarnsibi Ecclesiam sociavit. Non igitur casu, sed certi gratia mysterii, venit ad nuptias in terra carnali more celebratas, qui ad copulandam sibi spirituali amore Ecclesiam de coelo descendit ad terram: cujus quidem thalamus incorruptae genitricis uterus fuit, in quo Deus humanae naturae conjunctus est,
Abbreviated transcription (Latin):
ongruent̃ dñs hydropicum
animali qđ cecidit in puteũ
comparauit: humore enĩ labora¬
bat: sicut illã mulierẽ quã decẽ et
octo annis alligatã dixerat & ab ea-¬
dẽ. alligatione soluebat. compara¬
uit ium̃to qd̃ soluit᷑ ut ad aquam
ducatur. Et bene utroq loco bo¬
uẽ posuit & asinum: quia siue sa-¬
pientes quosq & hebetes. siue ut
supra dictum ẽ utrũq popłm eos
significare sentiamꝰ : eum uidelicet
cuius ceruicẽ iugum legis attriuit.
atq eum quẽ quilibet seductor rep¬
ꝑit. quasi brutum animal & nul-¬
la ratione renitens. quo uoluit er¬
rore substrauit: om̃s saluator ad¬
ueniens sathanȩ uincłis astrictos:
om̃s in imo concupiscentiȩ puteo
demersos inuenit. Non ẽ enim di¬
stinctio. Om̃s enim peccauerunt.
& egent gła dĩ: iustificati gratis

Expanded text:
ongruenterque hydropicum animali, quod cecidit in puteum, comparavit, humore enim laborabat, sicut illam mulierem quam decem et octo annis alligatam dixerant, et ab eadem alligatione solvebat. Comparavit jumento, quod solvitur, ut ad aquam ducatur, et bene utroque loco bovem posuit et asinum, quia sive sapientes quosque et hebetes, sive, ut supra dictum est, utrumque populum eos significare sentiamus, eum videlicet cujus cervicem jugum legis attrivit, atque eum quem quilibet seductor reperit, quasi brutum animal, et nulla ratione renitens, quo voluit errore subtraxit, omnes Salvator adveniens, Satanae vinculum adstrictos, omnes in imo concupiscentiae puteo demersos invenit. Non est enim distinctio, omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei, justificati gratis
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m ad suꝑbiam traxit: qđ eũ ad
auariciã sublimitatis excitauit.¬
pͥmum hominẽ strauit: eisdẽ
modis scđo homini tẽptato succu¬
buit. ꝑgulã quippe temptat: cum
dicit. Dic ut lapides isti panes fiant:
Puanã głam temptat: cum dicit.
Si filius dĩ es: mitte te deorsũ. ꝑ sub
limitatis auariciã temptat: cũ re¬
gna omĩa mundiostendit dicens.
Hec omĩa tibi dabo: si ꝓcidens ad¬
homine uincitur. quib pͥmum ho¬
minẽ se uicisse głatur: ut a nr̃is cor¬
dib ipso aditu captꝰ exeat: quo nos
aditu intromissos tenebat. S ẽ ali¬
ud fr̃s carissumi qđ in hac tempta¬
tione dominica consicłare debeamꝰ:
quia temptatus a diabolo dñs sacri
eloquii p̃cepta respondit: & qui eo

Expanded text:
nostrum ad superbiam traxit, quo eum ad nostrum ad superbiam traxit, quo eum ad avariciam sublimitatis excitavit.primum hominem stravit, eismodis, secundo homini tentato, succubuit. Per gulam quippe tentavit eum, qui dicit: Dic ut lapides isti panes fiant. Per vanam gloriam tentavit, cum dicit: Si filius Dei es, mitte te deorsum. Per sulimitatis avaritiam tentat, cum regna omnia mundi ostendit, dicens: Haec omnia tibi dabo si procidens admodis vincitur quibus primum hominem se vicisse gloriatur, ut a nostris cordibus ipso aditu captus exeat, quo nos aditu intromissos tenebat. Sed est aliud, fratres charissimi, quod in hac tentatione Dominica considerare debeamus. Quia tentatus a diabolo Dominus, sacri eloquii praecepta respondit. Et qui eo
Abbreviated transcription (Latin):
potuit: s eius m̃tẽ peccati delectatio¬
ñ momordit: atq ideo diabolica illa
ordinẽ temptationis eiꝰ aspicimꝰ: pen¬
semus quanta magnitudine nos a tẽ¬
ptatione lib̃amur. Antiquus hostis
contra pͥmum hominẽ parentẽ nr̃m
in trib se temptationib erexit: quia
hunc uidelicet gula. uana gła & aua¬
ricia temptauit: s temptando suꝑa¬
uit: quia sibi cum ꝑ consensũ subdidit.
Exgula quippe temptauit: cũ cibũ
ligni uecitum ostendit: atq ad come¬
dendum suasit. Ex uana autẽ gła tẽ¬
ptauit: cum diceret: eritis sicut dii.
Et ex ꝓuectu auaricie temptauit: cũ
& malum. Auaricia enim ñ solum pe-¬
cunȩ ẽ. s etiã altitudinis. Recte enĩ
auaricia dicitur: cum supra modũ
sublimitas ambit᷑. Si enim ñ ad aua-¬
riciã honoris rapina ꝑtineret: neqͣ¬
qͣm paulus de unigenito filio dic̾et.
Non rapinã arbitratus ẽ eẽ se ȩqua¬
lẽ dõ. In hoc gͦ diabolus parentem

Expanded text:
potuit, sed ejus mentem peccati delectatio nopotuit, sed ejus mentem peccati delectatio non momordit. Atque ideo omnis diabolica illa ordinem tentationis ejus aspicimus, pensemus quanta magnitudine nos a tentatione liberamur. Antiquus hostis contra primum hominem parentem nostrum in tribus se tentationibus erexit, quia hunc videlicet gula, vana gloria et avaritia tentavit; sed tentando superavit, quia sibi eum per consensum subdidit. Ex gula quippe tentavit cum cibum ligni vetitum ostendit, atque ad comedendum suasit. Ex vana autem gloria tentavit cum diceret: Eritis sicut dii . Et ex provectu avaritiae tentavit cum et malum'. Avaricia enim non solum pecuniae est, sed etiam altitudinis. Recte enim avaritia dicitur, cum supra modum sublimitas ambitur. Si enim non ad avaritiam honoris rapina pertineret, nequaquam Paulus de unigenito Dei filio diceret: 'Non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo'. In hoc ergo diabolus parentem
Abbreviated transcription (Latin):
si in illo & alia facta pensamꝰ. Certe
iniquoꝵ omĩum diabolus caput est:
& huiꝰ capitis membra sunt om̃s unnqͥ.
An non diaboli membrũ pilatus: An
ñ diaboli membra iudȩi ꝑsequentes ⁊¬
& milites crucifigentes fuerunt: Qͥd
gͦ mirum si se ab illo ꝑmisit in montẽ
duci: qui se ꝑtulit etiã a mẽbris illius
crucifigi: Non ẽ gͦ indignum redẽp¬
tori nr̃o qđ temptari uoluit: qui ue¬
nerat occidi. Iustum quippe erat ut
sic temptationes nr̃as suis temptatio¬
nib uinceret: sicut mortẽ nr̃am ue¬
nerat sua morte suꝑare.
ciendum nob̃ ẽ quia trib modis
temptatio agitur: suggestione.
delectatione. consensu. Et nos cũ tem¬
ptamur. plerumq in delectationem.
aut etiã in consensũ labim᷑: quia de
carnis peccato ꝓpagati: in nob̃ ipsis
etiã gerimꝰ unde certamina toleramꝰ.
Ds̃ uͦ qui in utero uirginis incarnatus.
in mundum sine peccato uenerat: ni¬
chil contradictionis in semoe ipso to¬
lerabat. Temptari gͦ ꝑ suggestionẽ

Expanded text:
pensamus. Certe iniquorum omnium diabolus est caput, et hujus capitis membra sunt omnes iniqui. An non diaboli membrum Pilatus? an non diaboli membra Judaei persequentes, et milites crucifigentes fuerunt? Quid ergo mirum, si se ab illo permisit in montem duci, qui se pertulit etiam a membris illius crucifigi? Non est ergo indignum Redemptori nostro, quod tentari voluit, qui venerat occidi. Justum quippe erat ut sic tentationes nostras suis tentationibus vinceret, sicut mortem nostram venerat sua morte superare. Sed sciendum nobis est quia tribus modis tentatio agitur, suggestione, delectatione et consensu. Et nos cum tentamur, plerumque in delectationem, aut etiam in consensum labimur, quia de carnis peccato propagati, in nobisipsis etiam gerimus unde certamina toleremus. Deus vero qui, in utero Virginis incarnatus, in mundum sine peccato venerat, nihil contradictionis in semetipso tolerabat. Tentari ergo per suggestionem
Abbreviated transcription (Latin):
quid patimͣ: ad doctrinã excitem᷑
potiꝰ qͣm ad uinlictã. Pensate qͣnta
ẽ ƿatientia dĩ: qͣnta impatientia
nr̃a. Nos si iniuriis aut aliquã lesio¬
ne ꝓuocam᷑: furore ꝑmoti. aut qͣn¬
tum possumꝰ nosmae ipsos ulciscim᷑ ⁊
aut qđ ñ possumꝰ facere minamur.
Ecce adu̾sitatẽ diaboli dñs ꝑtulit. &
nichil ei nisi mansuetudinis uerba
respondit. Portat quẽ punire pote¬
rat: ut hoc in laude eius altiꝰ cresceret.
si hostẽ suum ñ extinguendo. s inte¬
rim patiendo suꝑaret.

Expanded text:
quid patimur, ad doctrinam excitemur potius quam ad vindictam. Pensate quanta est patientia Dei, et quanta impatientia nostra. Nos si injuriis, aut aliqua laesione provocamur, furore permoti, aut quantum possumus nosmetipsos ulciscimur, aut quod non possumus facere minamur. Ecce adversitatem diaboli Dominus pertulit, et nihil ei nisi mansuetudinis verba respondit. Portat quem punire poterat, ut hoc in laudem ejus altius cresceret, si hostem suum non exstinguendo, sed interim patiendo superaret.
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m sc̃m dari deb̾e testabat᷑. ipse uos
baptizabit inquiens sp̃uscõ. a quo se
ipsum ablui desidabat dicens. ego
a te debeo baptitari: & tu uenis ad
me. Quomodo gͦ dicit & ego nescie¬
bam eum: nisi quia eum quẽ ante
nouerat. ꝑfectiꝰ iam cum baptizare¬
tur agnouit: & quẽ mundi saluato¬
rẽ & udicẽ nouerat. huiꝰ potentiã
scendente cognouit: Neq enim du¬
bitandum ẽ. quia beatus ioħs cum
sp̃m sc̃m licet corporali specie uide.¬
& cum uocẽ patris licet corporaliter
sonantẽ meruissec audire. multũ
ex hoc uisu &e auditu ꝓfecerit: mul¬
tum de diuinȩ potestatis excellentia
reuelatis m̃tis ocłis scientiȩ cęlestis ac¬
ceꝑit: ad eo ut ad comparationẽ intel¬
ligentiȩ qua tunc illustrari cȩꝑat: ea¬
tenus illum qͣntus eẽt. omĩmodis si¬
bi uidetur ignorasse. Qui & testimo¬
num in quo missus ẽ. dño diligen¬
ter ꝑhibens: adiungit. S ut manife¬
staret᷑ in isrł: ꝓpt̃ea ueni ego in aqua¬

Expanded text:
sanctum dari debere testabatur, ipse vos baptizabit, inquiens, Spiritu sancto; a quo se ipsum ablui desiderabat, dicens: Ego debeo a te baptizari, et tu venis ad me? Quomodo ergo dicit, et ego nesciebam eum, nisi quia eum quem et antea noverat, perfectius jam cum baptizaretur agnovit? Quem mundi Salvatorem et judicem noverat, hujus potentiam  Neque enim dubitandum est quia beatus Joannes cum Spiritum sanctum licet corporali specie videre, cum vocem Patris licet corporaliter sonantem meruisset audire, multum ex hoc visu et auditu profecerit, multum de divinae potestatis excellentia revelatis oculis mentis scientiae coelestis acceperit a Deo, ut ad comparationem intelligentiae qua tunc illustrari coeperit, eatenus illum quantus esset omnimodis sibi videretur ignorasse. Qui testimonium, in quod missus est, Domino diligenter perhibens, adjungit: Sed ut manifestaretur in Isr
Abbreviated transcription (Latin):
ior est intellige. Qui ante me factꝰ
ẽ: pͥmatum regiȩ potestatis quo eti¬
am anglis p̃sidet intuere. Quia pͥ¬
or me erat: et̾nitatẽ diuinȩ maiesta¬
tis qua patri ẽ ȩqualis attende. Post
me uenit uir iui ante me factꝰ ẽ:
quia prior me erat. Post me uenit
humanitate: qui ideo me p̃cellit di¬
gnitate. quia pͥor me erat diuinita

Expanded text:
riorem Christum intellige; Qui ante me factus est, primatum regiae potestatis, quo etiam angelis praesidet, intuere; quia prior me erat, aeternitatem divinae majestatis, qua Patri est aequalis, intellige. Post me venit vir, qui ante me factus est, quia prior me erat. Post me venit humanitate, qui ideo me praecellit dignitate, quia prior me erat divinita
Abbreviated transcription (Latin):
specialit̃ eius nunciabat aduentum.
& cȩterȩ quidẽ factȩ sunt stellȩ. ut
mundi istiꝰ tempora cursusq distin¬
guerent: hȩc uͦ ꝓdire uissa ẽ. ut ip¬
sum mundi dñm. & regni cȩlestis
adẽe tempꝰ ostendet. Aunt itaq ma¬
gi. Uidimus stellã eiꝰ: & uenimꝰ adora¬
re eum. Ecce xp̃m qui ñ habent ha¬
re contempnunt. Iudeus dñm suũ
refugit: paganus inquirit. Qđ̃ ꝓxi¬
mus ñ agnoscit: alienus intelligit.
Gentilis stellam xp̃i uidet & uenit:
iudeus xp̃m uidet et inuidet sicut
lectum ẽ. In sua uenit: & sui eum ñ
receꝑunt. Uere uidȩa durissima sua¬
q infidelitate cȩcata: ñ uidebat qd̃
stella radiabat: nec audire poterat.
qd̃ angli conclamabant.

Expanded text:
specialiter ejus nuntiabat adventum. Et caeterae quidem factae sunt stellae, ut mundi istius tempora cursusque distinguerent; haec vero prodire jussa est ut ipsum mundi Dominum et regni coelestis adesse tempus ostenderet. Aiunt itaque magi: Vidimus stellam ejus, et venimus adorare eum. Ecce Christum qui non habent hare contendunt. Judaeus Deum suum refugit, paganus inquirit: quod proximus non agnoscit, alienus intelligit: gentilis stellam videt, et venit; Judaeus Christum videt, et invidet, sicut lectum est: In sua venit, et sui eum non receperunt . Vere Judaea durissima, suaque infidelitate caecata, non videbat quod stella radiabat, nec audire poterat quod angeli conclamabant.
Abbreviated transcription (Latin):
agnum & minimũ manda¬
tum dicimꝰ. qͣntum ad digni-¬
tatẽ mandatoꝵ: ñ qͣntum ad uti-¬
litatẽ. Alioquin utilitas om̃ium¬
ita sibi coherent ut alterũ sine alde¬

Expanded text:
um et maximum mandatum dicimus, quantum ad dignitatem mandatorum, non quantum ad utilitatem. ia sibi cohaerent, ut alterum n
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ quid sit qđ dicit᷑: uidens ci¬
uitatem fleuit suꝑ illã dicens: qͥa
si cognouisses & tu. fleuit & enim
pus redemptor ruinã ꝑfide ciuita¬
tis: quã ipsa sibi ciuitas ñ cognosce¬
bat ẽẽ uenturã. Cui a flente dnõ re-¬
ete dicit᷑: quia si cognouisses & tu
subaudis fleueras: quȩ mͦ quia ne-¬
scis qđ imminet exultas. Unde & sub¬
dit᷑. Et quidẽ in hac die tua: quȩ
ad pacẽ tibi. Cum enĩ carnis se uo¬
luptatib daret. & uentura mala ñ
ꝓspiceret: in die sua quȩ ad pacẽ ci¬
ẽẽ poterant habebat. Cur uero bo¬
na p̃sentia ad pacẽ habuerit: mani-
condita ñ eẽnt: leta in p̃sentib ꝓspis
ñ fuisset. Cuiꝰ mox etiã pena quȩ
de romanis sicut p̃dixi pͥncipib im¬
minebat: adiuncta ẽ. Qua descri-¬
pta: quid dñs fecerit suditur: quia

Expanded text:
t quod dicitur: Videns civitatem, flevit super illam dicens: Quia si cognovisses et tu. Flevit etenim pius Redemptor ruinam perfidae civitatis, quam ipsa sibi civitas non cognoscebat esse venturam. Cui a flente Domino recte dicitur, Quia si cognovisses et tu, subaudis fleveras, quae modo, quia nescis quod imminet, exsultas. Unde et subditur: Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi. Cum enim carnis se voluptatibus daret, et ventura mala non prospiceret, in die sua quae ad pacem esse ei poterant habebat. Cur vero bona praesentia ad pacem habuerit, manifecondita non essent, laeta in praesentibus prosperis non fuisset. Cujus mox etiam poena quae de Romanis, sicut praedixi, principibus imminebat, adjuncta est. 2. Qua descript
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsequi: aut dantes spũalit̃ necare.
cationis u̾ba nec indignis et
ingratis subtrahit: postqͣm discipli¬
nȩ uigorẽ eiciendo ꝑu̾sos tenuit: do¬
num mox grẽ ostendit. Nã subdit᷑.
Hȩc iuxta historiã breuit̃ tractando
transcurrimꝰ: s quia eu̾sam iã ie-¬
rusalẽ nouimꝰ. atq eu̾sione. sua in
meliꝰ commutatã: quia expulsos
latrones e templo. atq iã templũ
erutum scimꝰ: debemꝰ ex reb exteri¬
orib introrsus aliquã similitudinẽ
trahere: atq ex eu̾sis edificiis parie¬
tum. moꝵ ruinã timere. Hidens
enim ciuitatẽ. fleuit suꝑ illã: dicenᷤ.
quia si cognouisses & tu. Hoc semel
egit cum ꝑiturã ciuitatẽ eẽ nuncia¬
uit: hoc cotidie redemptor nr̃ ꝑ ele¬
ctsuos agere nullatenꝰ cessat: cũ
quosdã ex bona uita ad mores reꝓ¬
bos ꝑuenisse considat. Plangit enĩ
eos qui nesciunt cur plangunt᷑: qͥ
iuxta salomonis u̾ba letant᷑ cũ ma¬

Expanded text:
persequi, aut dantes spiritaliter necare. persequi, aut dantes spiritaliter necare. cationis verba nec indignis et ingratis subtrahit, postquam disciplinae vigorem ejiciendo perversos tenuit, donum mox gratiae ostendit. Nam subditur: Haec juxta historiam breviter tractando transcurrimus. 3. Sed quia eversam jam Jerusalem novimus atque eversione sua in melius commutatam, quia expulsos latrones a templo, atque ipsum jam templum dirutum scimus, debemus ex rebus exterioribus introrsus aliquam similitudinem trahere, atque ex eversis aedificiis parietum morum ruinam timere., Videns enim civitatem, flevit super illam, dicens: Quia si cognovisses, et tu. Hoc semel egit, cum perituram civitatem esse nuntiavit. Hoc quotidie Redemptor noster per electos suos agere nullatenus cessat, cum quosdam ex bona vita ad mores reprobos pervenisse considerat. Plangit enim eos, qui nesciunt, cur plangantur. Qui, iuxta Salomonis verba, laetantur, cum ma
Abbreviated transcription (Latin):
ñs qui narrauit mala uentu¬
ra et ꝓtinꝰ templũ ing̾ssus ẽ.
ut de illo uendentes & em̃tes eice¬
ret: ꝓfecto innotuit quia ruina
popłi maxime ex culpa sacerdotũ
fuit. Cu̾sionẽ quippe describens.
riens: in ipso effectu sui oꝑis osten¬
dit. unde. radix ꝓdiit ꝑditionis.
Sicut autẽ euangłista alio teste di¬
dicimꝰ: in templo columbȩ uende¬
bantur. Et quid ꝑ columbas. nisi
sp̃s scĩ donum accipit᷑: S uenden¬
des & em̃tes ex templo eliminat: qͥa
uł eos qui ꝓ munere impositionẽ
manuum tribuunt. ut eos qui do¬
num sp̃s emere nitunt᷑ dampnat.
De quo templo mox subdit᷑. Domꝰ
mea domꝰ orationis ẽ: uox autẽ fe¬
cistis illã speluncã latronũ. Qͥ enĩ
ad accipienda munera residebant:
ꝓfecto quia quibdã ñ dantib lesi¬
ones exquirerent dubium ñ erat.
Domꝰ orationis spelunca latronũ
facta fuerat: quia ad hoc in tẽplo
assistere nouerant. ut aut ñ dan¬
tes munera studerent corporalit̃¬

Expanded text:
 enim narravit mala ventura, et protinus templum ingressus est ut de illo vendentes et ementes ejiceret, profecto innotuit quia ruina populi maxime ex culpa sacerdotum fuit. Eversionem quippe describens, riens, in ipso effectu sui operis ostendit unde radix prodiit perditionis. Sicut autem evangelista alio teste didicimus, in templo columbae vendebantur . Et quid per columbas nisi sancti Spiritus donum accipitur? Sed vendentes et ementes e templo eliminat, quia vel eos qui pro munere impositionem manuum tribuunt, vel eos qui donum Spiritus emere nituntur damnat. De quo templo mox subditur: Domus mea, domus orationis est, vos autem fecistis illam speluncam latronum. Qui enim ad acprofecto quia quibusdam non dantibus laesionem exquirerent dubium non erat. Domus ergo orationis spelunca latronum facta fuerat, quia ad hoc in templo assistere noverant, ut aut non donantes munera studerent corporalite
Abbreviated transcription (Latin):
de dño illa ierosolimoꝵ subu̾sio de¬
scribatur: quȩ a uespasiano & tico
romanis pͥncipib facta ẽ: nullus
qui historiã euersionis eiꝰdẽ legit ig¬
norat. Romani enim pͥncipes de-¬
nunciant᷑: cum subdit᷑. Quia ue-¬
nient dies in te. & circundabunt de
inimici tui uallo: & circumdabunt

Expanded text:
no illa Jerosolymerum subversio describatur, quae a Vespasiano et Tito Romanis principibus facta est, nullus qui historiam eversionis ejusdem legit ignorat. Romani enim principes denuntiantur, cum dicitur: Quia venient dies in te, et circumdabunt te inimici tui vallo; et circumdabu
Abbreviated transcription (Latin):
tempꝰ uisitationis tuȩ. Creator qͥp¬
pe omĩum ꝑ incarnationis suȩ my¬
sterium. hanc uisitare dignatꝰ est:
s ipsa timoris & amoris illiꝰ recorda¬
ta ñ est. Unde etiã ꝑ ꝓpħam in in¬
crepatione cordis humani. aues cȩ¬
li ad testimonium deducunt᷑: dũ
pus suum ⁊ turtur & hirundo & ci¬
conia custodierunt dempꝰ aduentꝰ¬

Expanded text:
tempus visitationis tuae » . Creator quippe omnium per incarnationis suae mysterium hanc visitare dignatus est, sed ipsa timoris illius et amoris recordata non est. Unde etiam per prophetam in increpatione cordis humani aves coeli in testimonium deducuntur: « pus suum: turtur, et hirundo, et ciconia, custodierunt
Abbreviated transcription (Latin):
fac mecum: & p̃cipe in pace recipi
sp̃m meum. Expedit enim mͥ mori:
magis qͣm uiuere. Cadẽ itaq die
conuigit ut sara filia raguel in ciui¬
tate medoꝵ & ipsa audiret imꝓpi-¬
um ab una ex ancillis patris sui: q̃m
tradita fuerat septẽ uiris. & demo¬
nium nomine asmodeuis occidebat
eos: mox ut ingressi fuissent ad eam.
Ergo cum ꝓ culpa sua increparet pu-¬
ellam: respondit ei dicens. Ampliꝰ
ex de ñ uideamꝰ filiũ aut filiã suꝑ ter¬
ram: int̾fectrix uiroꝵ tuoꝵ. Nũquid¬

Expanded text:
fac mecum, et praecipe in pace recipi spiritum meum. Expedit enim mihi mori, magis quam vivere. » Eadem die contigit, ut Sara, filia Raguel, in civitate Medorum, et ipsa audiret improperium ab una ex ancillis patris sui, quoniam tradita fuerat septem viris, et daemonium nomine Asmodaeus occiderat eos, mox ut ingressi fuissent ad eam. Ergo cum pro culpa sua increparet puellam, respondit ei, dicens: Amplius ex te non videamus filium aut filiam super terram, interfectrix virorum tuorum. Nu
Abbreviated transcription (Latin):
ihat ad textrinum opꝰ cotidie:
& delabore manuũ suarũ uictum
quẽ consequi poterat deferebat. Unde
factum ẽ ut hedum caprarũ accipi¬
ens. detulisset domum: cuiꝰ cũ uocẽ
lalantis uir eiꝰ audisset. dixit. Uide¬
te ne furtiuus sit. Reddite eũ dñis
to aut edere aut contingere. Ad hec¬

Expanded text:
ibat ad textrinum opus cotidie et de labore manuum suarum victum quem consequi poterat deferebat unde factum est ut hedum caprarum accipiens detulisset domi cuius cum vocem balantis vir eius audisset dixit videte ne forliquid aut edere aut contingere .
Abbreviated transcription (Latin):
suã. & mediis noctib sepeliebat ea :¬
ontigit autẽ ut quadã
die fatigatus a sepultura ueniens do¬
mũ suam. iactasset se uixta parietẽ
& obdormisset: et ex nido hirundinũ
dormienti illi calida stercora inside¬
rent suꝑ ocłos eiꝰ: fieretq cȩcꝰ. Hanc
autẽ temptationẽ ideo ꝑmisit dñs
euenire illi: ut posteris daret᷑ exem

Expanded text:
mediis noctibus sepeliebat ea contigit autem ut quadam die fatigatus a sepultura veniens domum iactasset se iuxta parietem et obdormisset ex nido hirundinum dormienti illi calida stercora insiderent super oculos eius fieretque caecus hanc autem temptationem ideo permisit Dominus evenire illi ut posteri
Abbreviated transcription (Latin):
iratus multos occideret ex filiis isrł.
thobias sepeliebat corpora eoꝵ. At
ubi nunciatum ẽ regi. iussit eũ oc¬
cidi: & tulit ei omnẽ substantiã eiꝰ.
Thobias uͦ cum filio suo &e uxore fu¬
giens nudus latuit: quia multi di¬
ligebant eum. Post dies uͦ quadra¬
ginta & quinq occidunt regẽ filii
eus: & reu̾sus ẽ tobias in domum
dñi: & factum eẽt prandium
bonum in domo tobiȩ: dix̃ filio suo.
Nade & adduc aliquos ex trihu nr̃a
tim̃tes dm̃: ut epulent᷑ simul nobis¬
cum. Cumq abisset: reu̾sus nunci¬
auit unum ex filiis isrł iugulatũ
iacere in platea. Statimq exiliens
de accubitu suo: relinquens pran-¬
dium ieiunus ꝑuenit ad corpꝰ: & tol¬
lens ullud portauit ad domũ suam
occulte: ut dum sol occubuisset cau¬
te sepeliret eum. Cumq occultasset

Expanded text:
ret ex filiis Israhel Tobias sepeliebat corpora eorum at ubi nuntiatum est regi iussit eum occidi et tulit ei omnem substantiam eius Tobias vero cum filio suo et cum uxore fugiens nudus latuit quia multi diligebant eum post dies vero quadraginta et quinque occiderunt regem filii ipsius et reversus est Tobias ad domum ini et factum esset prandium bonum in domo Tobis dixit filio suo vade et adduc aliquos ex tribu nostra timentes Deum et epulentur nobiscum cumque abisset reversus nuntiat unum ex filiis Israhel iugulatum iacere in platea statimque exiliens de accubitu suo relinquens prandium ieiunus pervenit ad corpus tollensque illud portavit ad domum suam occulte ut dum sol occubuisset caute se
Abbreviated transcription (Latin):
b & trib noctib ñ manducauit ne¬
q bidit. s in orationib ꝑsistens. la¬
qruis dep̃cabat᷑ dm̃: ut ab isto im¬
ꝓꝑio lib̾aret eam. factum ẽ autem
t̾cia die dum compleret orationẽ:
benedicens dñm dixit. Benedictũ
ẽ nom̃ tuum dnẽ ds̃ patrum nr̃oꝵ:
qui cum iratus fueris miscđiam faci¬
es: & in tempore tribulationis pec¬
cata dimittis his qui inuocant de.
Ad te dñe faciẽ meã conũto: ad te
ocłos meos conu̾to. Peto dne ut de
uincło imꝓperii huiꝰ absoluas me:

Expanded text:
manducavit neque bibit sed in oratione persistens lacrimis deprecabatur Dominum ut ab isto inproperio liberaret eam factum est autem tertia die dum conpleret orationem benedicens Dominum dixit benedictum est nomen tuum Deus patrum nostrorum qui cum iratus fueris misericordiam facies et in tempore tribulationis peccata dimittis his qui invocant te ad te Domine faciem meam converto ad te oculos meos converto peto Domine ut de vinculo inp
Abbreviated transcription (Latin):
in domum tuam: tu exaudies in cȩ¬
lo & facies. & iudicabis seruos tuos.
condemnans impium. reddens uiã
suã suꝑ caput eius: iustificansq iu¬
stum & retribuens ei scđm iusticiã
suã. Si fugerit popłs tuus isrł ini¬
micos suos quia peccaturus ẽ tibi:
& agentes penitentiã & confiten-¬
tes nomini tuo uenerint & oraue¬
rint. & dep̃cati de fuerint in domo
hac: exaudi in celum: & dimitte pec¬
catum popłi tui isrł: & reduces eos

Expanded text:
in domum tuam tu exaudies in caelo et facies et iudicabis servos tuos condemnans impium et reddens viam suam super caput eius iustificansque iustum et retribuens ei secundum iustitiam suam si fugerit populus tuus Israhel inimicos suos quia peccaturus est tibi et agentes paenitentiam et confitentes nomini tuo venerint et oraverint et deprecati te fuerint in domo hac exaudi in caelo et dimitte peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
enis cum dolo u̾bis pacificis dicens.
Non sit pugna int̾ me &e uos: ue¬
niã cum uiris paucis ut uideã faci¬
es ur̃as cum pace. Et uenit ad iudã :¬
& salutauerunt se pacifice: & ho¬
stes parati erant raꝑe uidã. Et inno¬
tuit sermo iudȩ qm cum dolo uene¬
rat ad eiim : & conterritꝰ ẽ ab eo: &
ampliꝰ noluit uidere faciẽ eiꝰ. Et co¬
gnouit nichanor q̃m denudatũ ẽ
consilium eiꝰ. & exiuit obuiã uide
in pugna. iuxta capharsalama. Et
cecidunt de nͣichanoris fere qͥnq
milia uiri: & fugerunt in ciuitatẽ
dauid. Et post hec u̾ba ascendit in
montẽ syon: &e exierunt de sacerdo

Expanded text:
o verbis pacificis dicens non sit pugna inter me et vos veniam cum viris paucis et videam facies vestras cum pace et venit ad Iudam et salutaverunt se invicem pacifice et hostes parati erant rapere Iudam et innotuit sermo Iudae quoniam cum dolo venerat ad eum et conterritus est ab eo et amplius noluit videre faciem eius et cognovit Nicanor quoniam denudatum est consilium eius et exivit obviam Iudae in pugnam iuxta Capharsalama et ceciderunt de Nicanoris fere quinque milia viri et fugerunt in civitatem David et post haec verba ascendit Nicanor in montem Sion et exier
Abbreviated transcription (Latin):
idit alchimus qđ p̃ualuit iu¬
das &e qui cum eo sunt : & cogno¬
uit quia ñ potest sustinere eos. Et
regressus ad regẽ: accus auit eos mul¬
tis criminib. Ꝙ misit rex nichano¬
rẽ unum ex pͥncipib nobilioribꝰ. qͥ¬

Expanded text:
 Alchimus quod praevaluit Iudas et qui cum eo sunt et cognovit quia non potest sustinere eos et regressus est ad regem et accusavit eos multis criminibus et misit rex Nicanorem unum ex principibus sui
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrare ei holocaustomata
quȩ offerebantur ꝓ rege. Et irri¬
dens spreuit eos & polluit : & locu¬
tus ẽ suꝑbe: & iurauit cum ira di¬
cens. Nisi traditus fuerit uidas et ex¬
ercitus eiꝰ in manꝰ meas: continuo cũ
regressus fuero in pace. succendã do¬
mum istã. Et exiit cũ ira magna.¬

Expanded text:
ustomata quae offerebantur pro rege et inridens sprevit eos et polluit et locutus est superbe et iuravit cum ira dicens nisi traditus fuerit Iudas et exercitus eius in manus meas continuo cum regressus fuero in pace succendam domum istam et exiit cum ira magna