comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cuiusq fides apud dm̃ ualeat
ubi tanti ualuit aliena ut totus homo
repente hocẽ exterius interiusq:
iã saluatus ex surger& aliorũq:
merito aliis relaxarentur errata
non enĩ ait euangeliũ uidens ih s
fidem eius quiofferebatur. sed
eorũ quiofferebant. Conde
FILIREMTTUNTUR TIbI PECCATATUA
Omira humilitas dispectũ & de¬
bilem totisq membrorũ conpa¬
gibus dissolutũ filiũ uocat quẽ
sacerdotes non digna bantur
adtingere Aut certe ideo filiũ
quia dimittuntur ei peccata
sua iuxta trophologiã interdũ
anima iacens incorpore suo
totis membrorũ uirtutibus
dissolutis aꝑfecto doctore of¬
fertur curanda dnio quaesi
miscdia eius sanata fuerit
tantũ roboris accipit ut port&
statim lectũ suũ. Curaturus
hominẽ a paralisi dnprimo
peccatorũ uincula dissoluit
ut ostender& eũ obnoxiis cula¬
rũ artuũ dissolucione fuisse
dãpnatũ. nec nisihis relaxati
membrorũ posse recupera¬
ne sanari. Et ecce OVΙDa

Expanded text:
cujusque fides apud Deum valeat, cujusque fides apud Deum valeat, ubi tanti valuit aliena, ut totus homo repente, hoc est, exterius interiusque jam salvatus exsurgeret, aliorumque merito aliis relaxarentur errata. Non enim ait Evangelium: Videns Jesus fidem ejus qui offerebatur, sed eorum qui offerebant. Confide, fili, remittuntur tibi peccata tua. O mira humilitas, despectum et debilem totisque membrorum compagibus dissolutum filium vocat, quem sacerdotes non dignabantur attingere, aut certe ideo filium, quia dimittuntur ei peccata sua. Juxta tropologiam interdum anima jacens in corpore sub totis membrorum virtutibus dissolutis, a perfecto doctore offertur curanda Domino, quasi misericordia ejus sanata fuerit, tantum roboris accepit, ut portet statim lectum suum. Curaturus hominem a paralysi Dominus primo peccatorum vincula dissolvit, ut ostenderet eum obnoxiis culparum actuum dissolutione fuisse damnatum, nec nisi his relaxatis, membrorum posse recuperatione sanari. Et ecce quidam
Abbreviated transcription (Latin):
aliquocies uero animã scam :¬
specialiter uł genera liter
totã significat aecctam. Ciuitas
uerosua quae natard h uocat᷑
ad quã miseri corditer uenit
quaemunda siue custodita
int̃p̃tatur idemipsam gene¬
raliter totã significat aecłam:
Suracio para litici huius
animae post diutur nam in le¬
ebre carnalis inerciã ad xp̃m̃
suspirantis indicat saluacionẽ
quae primo om̃iũ ministris quicã
int̃cessionis suggerant indig& qui
bene marco narrante quattuor
fuisse repperiuntur. Siue quia
quattuor euangelii libris om̃is
proedicanciũ uirtus omĩs sermo
firmatur seu quia quattuor sunt
uirtutes quib: ad ꝓmerendam
sospitatẽ fiduciamentis erigitur
De quibus inaet̾nae sapienciae
laude dicitur sobria&atẽ enim
&sapienciã doc& & iusticiã & uir¬
tutẽ quibus utilius nihil ẽ inuita
hominibus quas non nulli uersis
nominibus prudenciã fortitu
appellant. ETVIDENS FDEM
IlLORŨ DixIT paRALITICO
Intuendũ ane quanti ꝓpria

Expanded text:
aliquoties vero animam sanctam aliquoties vero animam sanctam specialiter vel generaliter totam significat Ecclesiam. Civitas vero sua, quae Nazareth vocatur, ad quam misericorditer venit, quae munda sive custodita interpretatur, ipsam generaliter totam significat Ecclesiam. uratio paralytici hujus animae post diuturnam illecebrae carnalis inertiam ad Christum suspirantis indicat salvationem, quae primo omnium ministris, qui eam intercessionis suggerant, indiget. Qui bene, Marco narrante, quatuor fuisse reperiuntur, sive quia quatuor Evangelii libris omnis praedicantium virtus, omnis sermo firmatur, seu quia quatuor sunt virtutes, quibus ad promerendam sospitatem fiDe quibus in aeternae sapientiae laude dicitur: Sobrietatem enim et sapientiam docet et justitiam et virtutem, quibus utilius nihil est in vita hominibus . Quas nonnulli diversis noappellant. Et videns fidem illorum dixit paralytico. Intuendum sane quanti propria
Abbreviated transcription (Latin):
Congregatio istoꝵ regnum
caelorũ dicitur : Regnũ ergo¬
caelorũ. aecclesiaẽ iustorũ: qr
dũ eorũ corda in t̾ra nil
ambiunt. ꝑ hoc quod ad suꝑna
suspirant iã meis dñs quasi incae¬
lestibus regnat Rex iste qui fe¬
cit nupcias filio suo: dñs omp̃sẽ

Expanded text:
storum regnum coelorum dicitur. Regnum coelorum Ecclesia est justorum, quia electorum corda in terra nil ambiunt, per hoc quod ad superna suspirant, jam in eis Dominus, quasi in coelestibus regnat. Rex iste qui fecit nuptias filio suo Deus om
Abbreviated transcription (Latin):
ũẽ dõ nonuoce sed is:S corde
cantanũ intimore. in opere in
sciencia scripturarũ: sibona opera
habuerit dulcis apud dm̃ cantorẽ :
sic cant& seruus xp̃i: ut non uox
canentis sed uerba placeant quae
leguntur : GRACIAS AGENTES
SEMPER PROOM A NIbUS
Dupliciter intuen uͣntu dũ
ut & inomni tẽpore & ꝓ omĩbus
quae nobis accidunt dõ gracias
referamus : ait montantũ ꝓhis
quaebona putamus: sed &iam
quaenos coartant & contra nram̃
uenunt uoluntatẽ indĩ p̃coniũ
mens lacta ꝓrũpat: xpĩ anorũ
ꝓpria uirtus ẽ &diã in his quae ad¬
uersa putantur referre grãs
minũ e ẜ referat eas xp̃o ihũ.
quia nisi ꝑ illũ accedere nonua le¬
mus ad patrem: SUBIECTIINUICẼ
Et alio loco ꝑ caritatẽ seruite
inuicem: Au diant haec ep̃i au¬
diant presbiteri. audiat omis
suis um e seeẽ subiectos &imi¬
tentur dicentẽ apłm: Cum enĩ
essem lib̵ ex om̃ib: hominibus.
me ipsũ seruũ feci. Ut om̃s lucri¬

Expanded text:
um est Deo, non voce, sed corde um est Deo, non voce, sed corde cantandum in timore, in opere, in scientia Scripturarum. Si bona opera habuerit, dulcis apud Deum cantor est. Sic cantet servus Christi, ut non vox canentis, sed verba placeant quae leguntur. Domino gratias agentes semper pro omnibus. Dupliciter intuendum, ut et in omni tempore et pro omnibus, quae nobis accidunt Deo gratias referamus, ut non tantum pro his, quae bona putamus, sed etiam quae nos coarctant, et contra nostram veniunt voluntatem, in Dei praeconium mens laeta prorumpat, Christianorum propria virtus est, etiam in his quae adversa putantur, referre gratias minum referat eas Christo Jesu, quia nisi per illum accedere non valemus ad Patrem. Subjecti invicem Et in alio loco: Per charitatem servite invicem. Audiant haec episcopi, audiant presbyteri, audiant omnes suis se esse subjectos, et imitentur dicentem Apostolum: Cum enim essem liber ex omnibus hominibus, meipsum servum feci, ut omnes lucri
Abbreviated transcription (Latin):
potest accipere sp̃italiter psa¬
mos hrranos & canticadinpsal¬
terio plenissi me discimus
hic autẽ breuiter himnos esse
dicendũ qui fortitudinẽ & maies¬
tatẽ pͥdicant dĩ & eiusdem serꝑ
uł beneficia uł facta mirantur:
quod om̃s psalmi continent quib
alleluia uł p̃positũ uł subiectũe¬
ꝑ salmi autẽ ꝓpriae ad ethicũ locũ
ptinent : ut ꝑ organũ corporis quid¬
faciendũ & quid uitandũ sit noueri¬
mus: qui uero de superi oribus dis¬
putat & conuentũ mundi om̃iũq:
ireaturarũ ordinẽ atq: concordi¬
ã subtilis disputator edisserit:
iste spitale canticũ canit: Vel certe
utꝓpt̃ simpliciores manifestius
cloquamur : psalmus ad corpus
canticũ refertur ad mentem
et canere igitur &psallere
&laudare dnm̃ magis animo
quã uoce debemus: hoc ẽ quippe
qđ dicitur cantantes & psallen¬
tes in cordibus uris dnõ Audi¬
ant haec adolescentuli audiant hi
quibus psallendi in aeccła offici¬

Expanded text:
potest accipere spiritualiter, psapotest accipere spiritualiter, psalmos, hymnos, et canticaterio plenissime discimus. Nunc autem breviter hymnos esse dicendum, qui fortitudinem et majestatem praedicant Dei, et ejusdem semper, vel beneficia, vel facta mirantur. Quod omnes psalmi continent, quibus ALLELUIA, vel praepositum, vel subjectum est, psalmi autem proprie ad ethicum locum pertinent, ut faciendum et quid vitandum sit noverimus. Qui vero de superioribus disputat, et conventum mundi, omniumque creaturarum ordinem atque concordiam subtilis disputator edisserit, iste spirituale canticum canit, vel certe, ut propter simpliciores manifestius eloquamur, psalmus ad corpus, canticum refertur ad mentem. Et canere, igitur et psallere et laudare Dominum, magis animo quam voce debemus, hoc est, quippe quod dicitur: Cantantes et psallentes in cordibus vestris Domino. Audiant haec adolescentuli, audiant in, quibus psallendi in Ecclesia offici
Abbreviated transcription (Latin):
primum considerandũ quiduelit
ds̃ & habito iudicio id postea faci¬
endũ. quod illi placere fuerit
cõprobatũ: NOLITE INEBRIARI
VINO IN QUO ESE LUXURIA SED
Quomodo enĩ non possumus du¬
obus dominis seruire dõ & ma¬
monae: sic non possumus spũ
impleri pariter & uino: Quienĩ
spũ impletur hab& prudenciã
man suetudinẽ. uerecundiam.¬
& castitatẽ: qui uinohab& insi pien¬
ciã furorem procacitatẽ libidi¬
nem: hoc quippe aestimo uno uer¬
bo significare luxuriã: Potest
autẽ uinũ in quoe luxuria
& illud accipi: de quo incantico
morsi dicitur: furor draconũ
uinũ eorũ & furor aspidum
insanabilis: quod om̃s qui scłi
istius cogitacionibus sunt ebrii
bibunt & insaniunt. & uomunt.
& p̃cipites corruunt: LOqVEN¬
Tes uobis en& ipsis irpsalmis¬
& hronus & cariticis sp̃italib
CANTANTES &PSALLENTES INCOR¬
DIBUS URĨS DNO
Quise abstinuerit ab ebrisate
uini in quo ẽ luxuria & prohac
spũ fuerit impletus iste om̃ia

Expanded text:
primum considerandum quid velit primum considerandum quid velit Deus, et habito judicio, id postea faciendum, quod illi placere fuerit comprobatum. Nolite inebriari vino in quo est luxuria, sed Quomodo nos non possumus duobus dominis servire Deo et mammonae, sic non possumus spiritu impleri pariter et vino. Qui enim spiritu impletur, habet prudentiam, mansuetudinem, verecundiam, castitatem; qui vino, habet insipientiam, furorem, procacitatem, libidinem, hoc quippe aestimo uno verbo significare luxuriam. Potest autem vinum, in quo est luxuria, et illud accipi, de quo in cantico Moysi dicitur: Furor draconum vinum eorum, et furor aspidum inistius cogitationes ebrii sunt, bibunt, et insaniunt et vomunt, et praecipites corruunt. Loquentes vobismetipsis, psalmiset hymnis, et canticis spiritualibus, cantantes et psallentes in cordibus vestris Domino. Qui se abstinuerit ab ebrietate vini, in quo est luxuria, et pro hoc spiritu fuerit impletus, iste omnia
Abbreviated transcription (Latin):
VrDETEITAqΕ QUoModoCaVTE
abolETIS: NOR QUASI INNSIPIERI¬
TES SED QUASI SAPIENTES:
Recte effesiis dicitur ut caute
ambulent : qui habebant exerci¬
tatos sensus ad discernendum
bonũ & malũ & ꝓbantes om̃ia. Id qđ
statuerunt bonũ eẽ rinebant:
quiautẽ d& quomodo ambul&.
& quã caute figat gressum nefor¬
te offendat ad lapidem pedem
suũ & dicit. lucerna pedibus
meis uerbũ tuũ dnẽ: utiquae
sapiens est: Redimentes tem¬
dies mali sunt : quando inbono
opere tẽpus consumimus e mi¬
mus & ꝓpriũ facimus qđ malicia
hominũ uenditũ fuerat : Ne¬
mo autẽ uitae huius quaerens
necessaria & de diuicus & sol¬
licitudinib: quas euange iũ spinas
nuncupat cogitans. potest sibi tẽpus
redimere: Redimentes autẽ tẽpus
qm̃ in dieb malis est: quodã modo
in mutamus illud & dies malos in
bonos uertimus & facimus illos
non p̃sentis scłi sed futuri: Prop¬
TEREA NOLITE FIERI INPRUDENTES:
SEDIN TELLIGENTES QUAESIT VOLUN¬
tas dei: In om̃i ergo opere

Expanded text:
Videte ergo quomodo caute ambuletis: non ut insipientes, sed ut sapientes. Recte Ephesiis dicitur, ut caute ambulent, qui habebant exercitatos sensus ad discernendum bonum et malum, et probantes omnia, id quod statuerant, bonum esse retinebant. Qui autem videt quomoet quam caute figat gradum, ne forte offendat ad lapidem pedem suum, et dicit: Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine , utique sapiens est. Redimentes temdies mali sunt, quando in bono opere tempus consumimus, emimus et proprium facimus, quod malitia hominum venditum fuerat. Nemo autem vitae hujus quaerens necessaria, et de divitiis et sollicitudinibus, quas Evangelium spinas nuncupat cogitans, potest sibi tempus redimere. Redimentes autem tempus, quoniam in diebus malis est, quodammodo immutamus illud, et dies malos in bonos vertimus, et facimus illos non praesentis saeculi, sed futuri. Propterea nolite fieri imprudentes, sed intelligentes quae sit voluntas Dei. In omni ergo opere
Abbreviated transcription (Latin):
manitatis suae fragilitatem
ꝓpeccatoribus mori. TUNCaI
paralitico. Surge tolle
LeCTŨ TUUM &UADE iNDoo
Spĩtaliter ergo degrabatto
surgere ẽ animã se a carnalib
desideriis ubi egra iacebat
abstrahere. Grabatũ uerot¬
lereẽ ipsam quoq carneri
ꝑ continenciae frena corres¬
tã spe caelestiũ p̃miorũ ade¬
licus segregare terrenis. Sil¬
lato autẽ grabatto domum
irae ad para disũ redire es.
haec & enĩ ueraẽ domus rrõ
quae hominẽ prima susceps
non iure amissa sed fraud
tandem restituta ꝑ eum quifrau¬
dulento hosti nihl debuit. Mit̃
sanus quilanguerat domi repor¬
tat grabattũ cũ anima remissi¬
one accepta peccatorũ ad int̃¬
nam sui custodiã cũ ipso secorpo¬
re refert nequid post ueniam
unde iterũ iuste feriatur ad¬
mittat. VIDERTESAUTEM
TURBAE TIONERUNTT &GLORIEI¬
CAUERUNT DM̃ QUIDEDIT PO¬
testatem talem hoonnibus.
Quam miranda diuinae poten¬
ciae uirtus: ubi nulla tẽporis
int̃ueniente morula iussa

Expanded text:
manitatis suae fragilitatem pro peccatoribus mori. Tunc ait paralytico: Surge, tolle lectum tuum, et vade in domum Spiritualiter ergo de fragilitate surgere est, animam se a carnalibus desideriis, ubi aegra jacebat, abstrahere. Grabatum vero tollere est ipsam quoque carnem per continentiae frena correptam spe coelestium praemiorum, a deliciis segregare terrenis. Sublato autem grabato domum ire ad paradisum redire est, haec enim vera est domus. Nam quae hominem in prima suscepit, non jure amissa, sed fraude tandem restituta, per eum qui fraudulento hosti nihil debuit. Aliter sanus qui languerat, domi reportat grabatum, cum anima remissione recepta peccatorum, ad internam sui custodiam, cum ipso se corpore refert, ne quid post veniam, unde iterum juste feriatur admittat. Videntes autem turbae, timuerunt et glorificaverunt Deum, qui dedit potestatem talem hominibus. Quam miranda divinae potentiae virtus, ubi nulla temporis interveniente morula, jussa
Abbreviated transcription (Latin):
re fecerimus cũ in nobis ꝓlem suã
Quiahi quunuitae istius nego cus
conuersantur ꝓpt̃ alim̃ta & usus
necessarios coguntur aliqua ut
emere uł uendere &lucra
denegociacione sectari : Et dif¬
ficile ẽ &iã eos quia c&eris passi¬
onibus liberi sunt fornicacione
uidelic& idolatria adulterio
homicidio. hoc uicio nonteneri:
ꝓpt̃ea nunc effesios mon& ne sub
occasione e molum̃ti furti cri¬
men incurrant : furtũ nominans :¬
omne quod al terius dãpno ad¬
quiritur : Potest autẽ & alcius
intellegi qui furabatur iã non fu¬
retur ꝓpt̃ illud qđ scriptũ est
deseudo ꝓphetis. qui furantur
sermones unus quisq: aꝓximo
quot quot uener̃ anteme. fures
sunt & latrones. hos ꝓhib& furta
facere spitalia: MaGISATEM

Expanded text:
re fecerimus, cum in nobis prolem suam re fecerimus, cum in nobis prolem suam Quia hi qui in vitae istius negotiis conversantur, propter alimenta et usus necessarios coguntur aliqua vel emere, vel vendere, et lucra de negotiatione sectari: et difficile est etiam eos qui a caeteris passionibus liberati sunt, fornicatione videlicet, idololatria, adulterio, et homicidio, 631 hoc vitio non teneri. Propterea nunc Ephesios monet, ne sub occasione emolummen incurrant. Furtum nominans omne quod alterius damno acquiritur. Potest autem et altius intelligi: Qui furabatur jam non furetur. Propter illud quod scriptum est, de pseudoprophetis: Qui furantur sermones unusquisque a proximo quotquot venerunt ante me, fures fuerunt et latrones . Hos prohibet furta facere spiritalia. Magis autem
Abbreviated transcription (Latin):
lumen indulgens p̃cipit nus
apłs netalia faciamus furore
superati ꝑ quae nob sol occi¬
dat & principale cordis tent¬
bris in uoluatur: quidam
putant sic accipiendũ hocei
simpliciter: quomodo & illus
quarti psalmi Vnde &ipsũ
quecũq: indie uł opere uł sermone
uł cogitacione peccatis: haec suc¬
uedente paenitencia purgate
o noctẽ &ira sit breuis nec indi¬
em crastinũ differatur : Noli¬
EE LOCŨ DAREDIAbOLO
Diabolus grecũ uerbum est:¬
qđ latinae dicitur criminator:
ingua uero he braica satanas
ippellatur aduer sarius siue
untrarius : & abapło belial hoc ẽ
absq: iugo qđ de collo suo dĩ
abscerit seruiciũ quẽ a quila
a postatã transtulit: Nolite
itaq: ait dare locũ diabolo:
dẽ irascendo. uł quolib& alio
nodo peccando : Locus enim
diaboli peccatũ ẽ: di abolus
ditur: Sol& autẽ antẽquam
ueniat quaedã iacula p̃mittere :
&p̃cursorem aduentus sui facere
cogitacionem : hanc sinos incorde

Expanded text:
lumen indulgens, praecipit nunc lumen indulgens, praecipit nunc Apostolus, ne talia faciamus furore superati, per quae nobis sol occidat, et principale cordis tenebris involvatur. Quidam putant sic accipiendum hoc esse simpliciter, quomodo et illud quarti psalmi, unde et ipsum quaecunque in die vel opere vel sermone, vel cogitatione peccatis, haec succedente poenitentia purgate per noctem, et ira sit brevis, nec in diem crastinum differatur. Nolite locum dare diabolo. Diabolus Graecum verbum est Latine dicitur criminator. Lingua vero Hebraica Satan appellatur, adversarius sive contrarius, et ab apostolo Belial, hoc est, absque jugo, quod de collo suo Dei abjecerit servitutem, quem Aquila apostatam transtulit. Nolite itaque, ait, dare locum diabolo, id est, irascendo, vel quolibet alio modo peccando. Locus enim diaboli peccatum est. Diabolus ditur. Solet autem, antequam veniat, quaedam jacula praemittere, et praecursorem adventus sui facere cogitationem: hanc si nos in corde
Abbreviated transcription (Latin):
hominibus esse concessũ: ut ad in¬
dignẽ alicuiusre ⁊ faciem moue¬
amur tranquillitatẽ que mentis
uelut lenis quaedã aura contur¬
b& nequa quã tamen intu mescen¬
tes gurgites furoris impetu sub¬
leuemur : SOLNONOCCIOATSUꝑ
iRacuridiam VRãm:
Si sim pliciter hunc solem intel¬
legimus quioculis carnis aspici¬
tur. peccamus quando irascimur.
&occidente sole iracundia ꝑse¬
uerat: non peccamus autẽ quando
uerbigã a primahora usq ad
undecimam irascentes facimus
quod indignacio furor. ira su¬
gesserint quo sensu nibil mihi
uidetur absurdius: quasi non
queat quis piam abortu solis
usq: ad occa sũ intanta scelera
deba chari. quanta tota uita¬
sua non possit lacrimis expi¬
re : Aut non magis iralocum
indie habeat cũ utiq: nox re¬
quies sit furoris & ucce denci
somno &iã surascimur. in die
iracundiam differamus :
Quia igitur uerussol sicut
lta &ia suꝑ om̃s occidit peccut¬
res. Nequaquã eis ortus sui

Expanded text:
hominibus esse concessum, ut ad inhominibus esse concessum, ut ad indignae alicujus rei faciem moveamur, tranquillitatemque mentis, velut lenis quaedam aura, conturbet, nequaquam tamen intumescentes gurgitis furoris impetu sublevemur. Sol non occidat super iracundiam vestram. Si simligimus, qui oculis carnis aspicitur, peccamus, quando irascimur, et occidente sole, iracundia perseverat. Non peccamus autem, quando verbi gratia a prima hora usque ad undecimam irascentes, facimus quod indignatio, furor, ira suggesserint. Quo sensu nihil mihi videtur absurdius, quasi non queat quispiam ab ortu solis usque ad occasum, in tanta scelera debasua non possit lacrymis expiare. Aut non magis ira locum in die habeat, cum utique nox requiescit furoris, et succedente somno, etiam si irascimur, in diem iracundiam differamus. Quia igitur verus sol sicut ita etiam super omnes occidit peccatores, nequaquam eis ortus sui
Abbreviated transcription (Latin):
inos iure ꝑmittit : sed ꝓxi¬
nũ uocat omnẽ hominem:
qui exeodẽ nob cũ parente
generatus ẽ : Qc̃ ev mus
INVICEM MEMbRA
Quod autẽ dicit sumus in¬
uicem membra magis mihi
udetur significare mrstẽ¬
riũ sdehis dicere quinobis fide
&uirtute sunt ꝓximi: menbra
quippe alterutrũ non sunt nisi
norũ: Ergo hoc iub&ꝰ: ut unus¬
quisq: mystica queq: atq secreta
&eaquȩ dĩ ueritate sunt plena
loquatur cũꝓximo suo & nond&
scm̃ canibus. neq mittat marga¬
ritas suas ante porcos: nec quicũq
oleum non habuerint ueritatis
illos inthalamum sponsi & poenũ
&NOLITE PECCARE
Dupliciter autẽ non solũ apud
nos. uerũ &iã apud phrlosophos
irae nomen accipitur . uł cum
in iuria lacessitinaturalibus
stimulis concitamur uł cũ re¬
qui escente impetu & furore
restincto potest mens habere
iudiciũ: & nihil hominus suꝑ
eo qui putatur. lesisse desiderat
ulcionem : Arbitror itaq: depri¬
ori ira nunc dictũ & nobis quasi

Expanded text:
enos jure promittit. Sed proxienos jure promittit. Sed proximum vocat omnem hominem, qui ex eodem nobis cum parente generatus est. Quoniam sumus invicem membra. Quod autem dicit: Sumus invicem membra, magis mihi videtur significare mysterium, et de his dicere, qui nobis fide et virtute sunt proximi. Membra quippe alterutrum non sunt, nisi norum. Ergo hoc jubet, ut unusquisque mystica quaeque atque secreta, et ea quae Dei veritate sunt plena loquatur cum proximo suo, et non det sanctum canibus, neque mittat margaritas suas ante porcos, sed quicunque oleum habuerit veritatis, illos in thalamum sponsi cellariumnolite peccare. Duplex autem non solum apud nos, verum etiam apud philosophos irae nomen accipitur, vel cum, injuria lacessiti, naturalibus stimulis concitamur, vel cum requiescente impetu et furore restincto, potest mens habere judicium, et nihilominus super eo qui putatur laesisse desiderat ultionem. Arbitror itaque de priori ira nunc dictum, et nobis, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
DM CREATUS EST
Considerandũ igitur quia
creacio atq condicionũ quã
nisi inmagnis operibus nomi¬
nentur: uerbi causa mun¬
dus creatus ẽ urbs uero¬
conditaẽ : Ex quo anim aduer¬
tendũ istũ nouũ hominẽ qui
iuxta dm̃ in xpo creatus est
magnũ dĩ opus eẽ &e minere
ultra ceteras creaturas cũ sit
conditor eẽ dicatur ut mun¬
ordio elementorũ om̃i un
sit creatus : In rosticia
h̃sergo uere creatus ẽ in iut¬
cia & scĩtate ueritatis quia ds
uerus dĩ uerifilius est : & tota
in illo religio atq iusticia
dĩ ueritate conpleta est :
PROPTER QUODDE PORIENSES
MEEDACIU LO QVIMITII VERITA¬
Non simpliciter ut quidã
putant nec moraliter apts
s̃cepit mendacio derelicto
capximis ueritatẽ loquendã
alio quin sitantũ cũꝓximis¬
loquimur ueritatẽ quicũq
ñ fuerit ꝓximus deb& audire
mendaciũ : quod quidẽ &in
lege p̃ceptũ non ad ulterabis
uxorẽ ꝓximitui : si ꝓximus
tantũ ꝓpinquus uł amicus
accipitur. adulteria iali¬

Expanded text:
m creatus est. Considerandum igitur, quia creatio atque conditio nunquam nisi in magnis operibus nominentur. Verbi causa, mundus creatus est, urbs condita est, ex quo animadvertendum istum novum hominem, qui juxta Deum in Christo creatus est magnum Dei opus esse, et eminere ultra caeteras creaturas, cum sic conditus esse dicatur, ut munordio elementorum omnium sit creatus. In justitia us ergo vere creatus est in justitia et sanctitate veritatis, quia Deus verus Dei veri filius est, et tota in illo religio atque justitia Dei veritate completa est. Propter quod deponentes omne mendacium loquimini veritaNon simpliciter, ut quidam putant, nec moraliter Apostolus praecepit, mendacio derelicto cum proximis veritatem loquendam. Alioquin si tantum culoquimur veritatem, quicumque non fuerit proximus, debet audire mendacium. Quod quidem et in Lege praeceptum est: Non adulterabis uxorem proximi tui . Si proximus tantumpropinquus accipitur, adulteria in ali
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũ dicunt scribȩ quia ni¬
mo dimittere peccata nisis
potest quiꝑ eos quoq dimit
quib dimittendi triburt
peccata quasids̃ potest Et¬

Expanded text:
erum dicunt scribae, quod nemo dimittere peccata nisi Deus potest, qui per eos quoque dimittit, quibus dimittendi tribuit peccata quasi Deus potest
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ uobis quia angłi eorum
in caelis semꝑ uident faciem
dignitas animarũ : ut una que¬
que habeat abhortu natiuita¬
tis in custodiam sui angelum
delegatũ: Vnde legimus in apo¬
calip̾si ioħis angło ephesi
che atherae & angto philadel¬
phrae & anglis quattuor reli¬
quarũ a ecclesiarũ scribȩ: hȩc
apłs quoque p̃cepit uelari.

Expanded text:
rum in coelis vident semper faciem dignitas animarum, ut unaquaeque habeat ab ortu nativitatis in custodiam sui angelum delegatum. Unde legimus in Apocalypsi Joannis: Angelo 140 Ephesi, Thyatirae, et angelo Philadelphiae, et angelis quatuor reliquarum Ecclesiarum scribe haec . Apostolus quoque praecipit velari
Abbreviated transcription (Latin):
corde & ponat animã suam pro
inimicis suis ut ille posuit ꝓouib
suis uerberatus non respondeat.
maledictus non remaledicat.
sed AT uincat inhumilita¬
tẽ suꝑbiã: iste indutus est
nouũ hominẽ & dicere cũ apło
potest: Uiuo autẽ iãnon ego: uiuit

Expanded text:
corde, et ponat animam suam pro corde, et ponat animam suam pro amicis suis, ut ille posuit pro ovibus suis, verberatus non respondeat, maledictus non remaledicat, sed vincat in humilitate superbiam, iste indutus est novum hominem, et dicere cum Apostolo potest: Vivo autem jam non ego, vi
Abbreviated transcription (Latin):
Nec in sensu renouamur absq
spũ. nec inspũ absq: sensu: sed
renouarur coniunctae inspũ
sensus nr̃i. ut quomodo psallimnus
in spũ psallamus & sensu : Oramus
inspũ: oremus & sensu: Sic inspũ
sensus nri renouemur : ut cum
sensus mundus fuerit atq: pur¬
gatus & ab om̃i macula sordidae
concrecionis alienus. tunc ei
unitatis glutinũ copulentur.
Nouum hominem
Idipsũ puto eẽ qđ uł ci inalio
loco dicitur. induite uos xp̃m
ihm̃: Iste quippe ẽ nouus homo:
quo uni uersi credentes debe¬
mus indui atq uestiri : Quid
enim in homi ne quia saluatore
nr̃o assuptuse non nouũ fuit.
concepcio. natiuitas partus. in¬
fancia doctrina. uita uirtus
& adextremum crux &passio
expoliantes in ea principatus
ẽ contrarias fortitudines osten¬
tui habentes. resurreccio quoq
& ascensus ad caelũ : quia igitur
conuersa cionẽ illius imitari
potest & uniuersas inse exprimere
uirtutes ut sit mansuetus sicut
fuit ille mansuetus & humilis

Expanded text:
Nec in sensu renovamur absque spiritu, nec spiritu absque sensu, sed renovamur conjuncte in spiritu sensus nostri, ut quomodo psallimus spiritu, psallimus et sensu, oramus spiritu, oremus et sensu, sic in spiritu sensus nostri renovemur, ut cum sensus mundus fuerit, atque purgatus, et ab omni macula sordidae concretionis alienus, tunc ei unitatis glutino copulentur, novum hominem. Id ipsum puto esse, quod in alio loco dicitur: Induite vos Christum Jesum. Iste quippe est novus homo, quo universi credentes debemus indui atque vestiri. Quid enim in homine qui a Salvatore nostro assumptus est non novum fuit? conceptus, nativitas, partus, infantia, doctrina, vita, virtus, et ad extremum crux et passio, exspoliantis in ea principatus, et contrarias fortitudines ostentui habentis, resurrectio quoque et ascensus ad coelum. Qui igitur conversationem illius imitari potest, et universas in se exprimere virtutes, ut sit mansuetus sicut fuit ille mansuetus, et humilis
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ ꝑmolam asinariã saecula¬
ris uitae circuitus ac labor
exprimitur: & ꝑ ꝓfundum
maris. Extrema dã pnacio
designatur: quiergo ad scĩta¬
tis speciem deductus uł uerbo
c&eros destruit uł exemplo:
melius ꝓfecto erat ut hunc
ad mortẽ sub exteriori habitu
terrena acta constringerent
quã sacra officia in cul pa
coeris imitabilem demonstra¬
rent : quia nimirũ si solus
cader& ut cũq hunc tolerabi¬
lor inferni poena cruciar&¬
CES SE EST ENI. UT UENIANT
SCANIDALA : VE RŨ TAMENUAE
SoMNI PER QUẼ SCANDALŨ
VENIT:
Non quo necessesit uenire
scandala: alio quin absq cul pa
essent quis candalũ faciunt: Sed
cũ necessesit in istomundo fieri
scandala unus quisq: suo uicio
scandalis pat&ꝰ simulq ꝑgenera¬
lem sentenciã ꝑcutitur iudas.
quiꝓdicioni animũ p̃parauerat:
SIaUTẼ MARIUSTUA VEL PES TUUS
Scatidalizatte: abscide eum
UITAM INOREDI DEbILEM UE
CLAUDŨ : QUÃ DUAS MANTUS UT

Expanded text:
er molam asinariam, saecularis vitae circuitus ac labor exprimitur, et per profundum maris, extrema damnatio designatur. Qui ergo ad sanctitatis speciem deductus, vel verbo caeteros destruit, vel exemplo; melius profecto erat ut hunc ad mortem sub exteriori habitu terrena acta constringerent, quam sacra officia in culpa caeteris imitabilem demonstrarent. Quia nimirum si solus caderet, utcunque hunc tolerabilior inferni poena cruciarcesse est enim ut veniant scandala. Verumtamen vae homini per quem scandalum venit. Non quod necesse sit venire scandala, alioquin sine culpa essent, qui scandalum faciunt, sed cum necesse sit in isto mundo fieri scandala, unusquisque suo vitio scandalis patet. Simulque per generalem sententiam percutitur Judas, qui proditioni animum praeparaverat. Si autem manus tua, vel pes tuus scandalizat te, abscinde eum vitam ingredi debilem vel claudum, quam
Abbreviated transcription (Latin):
dũ sane quod inrõ bono opere
aliquando cauendũe scanda¬
lũ ꝓximi: Aliquando uero pro
nichilo contẽpnendũ: Inquan¬
tũ enĩ sine peccato possumus:
uitare ꝓximorũ scandalũ
debemus: si autẽ deueritate
scandalũ sumitur: ut ilius
ꝑmittitur scandalũ nasci.
quã ueritas non relin quatur:
Expedit CIVTSUSpENDa¬
Secundũ ritũ ꝓuinciae lo¬
quitur : quoma iorũ criminũ
ista apud ueteres iudae os
poena fuerit ut in ꝓ fundu
ligato saxo demergerentur
Expedit autẽ eiꝰ quia multo
melius ẽ ꝓculpa breuem rec¬
pere poenã quã aet̃nis ser¬
uare cruciatib: non enim

Expanded text:
dum sane quod in nostro bono opere dum sane quod in nostro bono opere aliquando cavendum est scandalum proximi, aliquando vero pro nihilo contemnendum. In quantum enim sine peccato possumus, vitare proximorum scandalum debemus. Si autem de veritate scandalum sumitur, utilius permittitur scandalum nasci, quam veritas relinquatur. Expedit ei ut suspendaSecundum ritum provinciae loquitur, quo majorum criminum ista apud veteres Judaeos poena fuerit, ut in profundum ligato saxo demergerentur. Expedit autem ei, quia multo melius est pro culpa brevem recipere poenam, quam aeternis servire cruciatibus. Non e
Abbreviated transcription (Latin):
deant ꝑ industriã : ut malicia
non sapiencia paruuli sint: Qui¬
CŨq ERGO HUMLIAUERIT SE SICUT
PARVULUS ISTE HICEST MAIOR IN
REGRIO CAELORṼ
Sicut iste paruul us cui uobis
exemplũ tribuo non ꝑseuerat
iniracundia non lesus meminit
non uidens pul chrã mulierem
delectatur. non aliud cogitat
& aliud loquitur : sic & uos nisi
talem habueritis in nocenciam
quicũq humiliauerit se sicut
par uulus iste: hicẽ maior in
regno caelorũ: qui imitatus me
fuerit & se in exemplũ mei humi¬
caelorũ : Et QUISUSCEPERIT UNŨ
paruulũ talem iNnomne
Meo: Me Suscipit:
Quitalis fuerit ut xp̃i imitetur
humilitatẽ & in nocenciã in eo
xp̃s suscipitur & prudenter¬
responsũ ut cũ delatũ fuerit
non illos sui merito sed magis¬
trihonore suscipiendos: Qui
M TẼ SCANDALIT AUERIT UNNŨ
depusillis iStis qui mene
CRE DUNT
Nota qtđi qui scanda lizatur.
par uulus ẽ: maiores enim:
scandala non recipiunt: notan¬

Expanded text:
deant per industriam: ut malitia, deant per industriam: ut malitia, non sapientia parvuli sint. Quicumque ergo humiliaverit se sicut parvulus iste, hic est major in regno coelorum. Sicut iste parvulus, cujus vobis exemplum tribuo, non perseverat in iracundia, non laesus meminit, non videns pulchram mulierem delectatur, non aliud cogitat, et aliud loquitur; sic et vos nisi talem habueritis innocentiam, Quicumque humiliaverit se sicut parvulus iste, hic est major in regno coelorum. Qui imitatus fuerit me, et se in exemplum mei humicoelorum . Et qui susceperit unum parvulum talem in nomine meo, me suscipit. Qui talis fuerit, ut Christi imitetur humilitatem et innocentiam, in eo Christus suscipitur. Et prudenter, ne cum delatum fuerit non illos sui merito, sed magistri honore suscipiendos. Qui autem scandalizaverit unum de pusillis istis, qui in me credunt. Nota quod qui scandalizatur parvulus est, majores enim scandala non recipiunt. Notan
Abbreviated transcription (Latin):
& mitte amum. & eum piscem
qui primus ascenderit tolle
&apto ore eius inuenies state¬
rem illũ sumens daeis ꝓme &
dño fuerat cõparatus I dõ int̃¬
rogant quis maior sit in regno
caelorũ: uidensq ihis̃ cogitacio¬
nes eorũ & causas erroris intel¬
ligens uult desideriũ gloriae
humilitatis contencione sanare :
ETADUOCANS IHS̃ PARVVLṼ SA¬
IUIT EUM INME DIO EORŨ & DIX̃
Nel simplicit᷑ quẽ lib& paruulũ
utaetatẽ quaerer& & similitu¬
dinẽ innocenciae de monstrar&:
udcerte paruulũ statuit in
nedio eorũ seipsũ qui non
ministrari uenerat sed mi¬
nistrare. ut eis humilitatis
tribuer& exemplũ: alii
par uulũ inter p̃tantur spm̃
scm̃ quẽ posuerit incordibus
discipulorũ : ut suꝑbiam hu¬
militate mutarent: AMeN¬
DICOUOBIS HIISI CONUERSI FUERITIS
&EłFICIaMIM SICUS PARVULINOR
INTRAbITIS IREGNŨ CAELORŨ.
Non p̃cipit᷑ apłis ut aetatẽ habe¬
ant paruulorũ sed ut in nocenciã:
& qđ illi ꝑannos possident in possi¬

Expanded text:
 eum piscem, qui primum ascenderit tolle, et aperto ore ejus invenies staterem, illum sumens da eis pro me et Domino fuerat comparatus, ideo interrogant: Quis major sit in regno coelorum? Vidensque Jesus cogitationes eorum, et causas erroris intelligens, vult desiderium gloriae humilitatis contentione sanare. Et advocans Jesus parvulum statuit eum in medio eorum, et dixit: Vel simplicitquaereret et similitudinem innocentiae demonstraret, vel certe parvulum statuit in medio illorum seipsum, qui non ministrari venerat, sed ministrare, ut eis humilitatis tribueret exemplum. Alii parvulum interpretantur Spiritum sanctum, quem posuerit in cordibus discipulorum, ut superbiam humilitate mutarent.  nisi conversi fueritis et efficiamini sicut parvuli, non intrabitis in regnum coelorum. Non praecipitur apostolis, ut aetatem habeant parvulorum, sed ut innocentiam, et quod illi per annos possident, hi possi
Abbreviated transcription (Latin):
suihaber& : Non intellegentib:
pharissaeis quod haec incorde
portanda sint non incorpore:
usserat quoq aliud morses
ut in quattuor angulis
palliorũ iachinctinas fimbrias
facerent adisrahelis popłm di¬
noscendũ. ut quomodo incorporib
circũcisio signũ iudaicae gentis
dar&: ita uestis haberet aliquã
differenciã suꝑsticiosi magistri
captantes aurã popularem atq
exmuliherculis sectantes lucra
faciebant grandes fimbrias & acu¬
tissimas in eis spinas ligabant. ut
uidelic& ambulantes & sedentes
interdum pungerentur. & quasi
hac cõmonicione retraherentur
adofficiũ dĩ & ministeria serui¬
tutis eius: istius modi erat fimbria
parua & breuis exlege p̃cepta.
quã & mulier illa quae sanguinae
fluebat. Tetigit in pallio dni:
sed nonẽ conpuncta suꝑsticiosis
sentibus pharisaeorũ magisq:
sanata ad tactũ eius: amant

Expanded text:
sui haberet, non intelligentibus sui haberet, non intelligentibus Pharisaeis, quod haec in corde portanda sint non in corpore, usserat quoque aliud Moyses ut in quatuor angulis palliorum hyacinthinas fimbrias facerent, ad Israelis populum dignoscendum, ut quomodo in corporibus circumcisio signum Judaicae gentis daret, ita et vestis haberet aliquam differentiam. Superstitiosi magistri captantes auram popularem, atque ex mulierculis sectantes lucra, faciebant grandes fimbrias, et acutividelicet ambulantes, et sedentes, interdum pungerentur, et quasi hac admonitione retraherentur ad officium Dei, et ministeria servitutis ejus. Istiusmodi erat fimbria parva et brevis ex lege praecepta, quam et mulier illa quae sanguine fluebat tetigit, in palliolo Domini, sed non est compuncta superstitiosis sentibus Pharisaeorum, magisque sanata ad tactum eju
Abbreviated transcription (Latin):
GRauia & inpor tabilia & iti
DIGITO AUTẼ SUO NOLUNT CA
MOVERE
Hoc generaliter aduersus
om̃s magistros: qui grandia
iubent. & minora non faciunt:
Notandũ autẽ qđ & humeri
& digito & honera & uincula
quibus alligantur: honera
spĩtaliter intelligenda sint:
UM̃AUERO OPERASUAEACI¬
VNTT. UT UIDEANTUR Ab homi¬
rubus: quicũq: igitur ia
ab hominib: scriba ẽ & phi¬
risaeus: DILATANT ENIO
FLaC TERIA SUA
Dñs cũ de diss& mandata
legis ꝑmorsen: ad extre¬
mũ intulit : ligabis ea in
manutua: &er̃ in mota
ante oculoffuos: & est sensi
Praecepta mea sint in man
cua ut opere compleantur : Sint
ante oculos tuos: utdie ac nocte
mediteris in eis : hoc pharisati
male interp̾tantes scribebant
in menbranulis decalogum
conplicantes ea & ligantes in
fronte & quasi coronam capiti
habuerit : quasi religiosus in
poptis uidicatur : & hȩc ipsa
paciola philacteria uocabant:
quod qui cũq habuiss& quasi
obcustodiam & munim̃tũ

Expanded text:
gravia et importabilia, et gravia et importabilia, et digito autem suo nolunt ea movere. Hoc generaliter adversus omnes magistros, qui grandia jubent, et minora non faciunt. Notandum autem quod et humeri et digitus et onera et vincula, quibus alligantur, onera spiritualiter intelligenda sint. Omnia vero opera sua faciunt, ut videantur ab hominibus. Quicunque igitur ita ab hominibus, scriba est et Pharisaeus. Dilatant enim phylacteria sua. Dominus cum dedisset mandata legis per Mosen, ad extremum intulit: Ligabis ea in manu tua, et erunt immota ante oculos tuos ; et est sensus: Praecepta mea sint in manu tua, ut opere compleantur; sint ante oculos tuos, ut die ac nocte mediteris in eis, hoc Pharisaei male interpretantes, scribebant in membranulis decalogum complicantes ea, et ligantes in fronte, et quasi coronam capitis habuerit, quasi religiosus in populis judicatur. Et haec ipsa pistariola, phylacteria vocabant, quod quicunque habuisset ea, quasi ob custodiam et munimentum
Abbreviated transcription (Latin):
& pharisȩi. omia quae dixerint̃ ubis :
seruate & facite : scđm oꝑa uero
eorũ nolite facere: dicunt enĩ:
& non faciunt: quid man su&ius
quid benignius : dño tẽptato
apharis aeis confringuntur in¬
si diae eorũ & scđm psal mistã
sagittae paruulorũ facte sunt
plage eorũ & nihil ominus ꝓpt̃
sacerdo cium & nominis dignita¬
tem hortatur popłos ut subiciant᷑
eis non opera sed doc trina con¬
siderantes: quod autẽ ait. EUPER
CATHE DRA MOPSI SEDERVNT
SCRIBE & PHARISAEI
Per cathe drã doctrinã legis osten¬
dit : Ergo &illud quoddicitur in
psalmo & incathedra pestilenciae
non sedit. & cathedras uendenciũ
columbas euertit: doctrinã debe¬
mus accipere: Illa ergo cathedrã
non eorũ sed morsi cogebat eos
bona dicere: &iã non bona fa¬
cientes: a gebant ergo sua inuita
sua: docere autẽ sua cathedra
illos non ꝑmittebat aliena:
Multis itaq ꝓsit dicendo quae
non faciunt: sed longe plurib:
prodessent faciendo quaedi¬
cunt: ALLIGANT MTẼ OMERA

Expanded text:
que dixerint vobis, servate et facite: secundum opera vero eorum nolite facere. Dicunt enim, et non faciunt. Quid mansuetius, quid benignius Domino? Tentatur a Pharisaeis, confringuntur insidiae eorum, et secundum Psalmistam: Sagittae parvulorum factae sunt plagae eorum , et nihilominus propter sacerdotii et nominis dignitatem, hortatur populos ut subjiciantur eis, non opera, sed doctrinam considerantes. Quod autem ait: Super cathedram Moysi sederunt Scribae et Pharisaei: per cathedram doctrinam Legis ostendit. Ergo et illud quod dicitur in Psalmo: In cathedra pestilentiae non sedit . Et: Cathedras vendentium columbas evertit doctrinam debemus accnon eorum, sed Mosi cogebat eos bona dicere, etiam non bona facientes. Agebant ergo sua in vita sua. Docere autem sua cathedra illos non permittebat aliena. Multis itaque prosunt dicendo quae non faciunt, sed longe pluribus prodessent faciendo quae dicunt. Alligant autem onera
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ ante tẽpora manendo:
& filius dauid apparuit
homo intẽporũ fine nascen¬
do: quod autẽ apatre subie¬
untur inimici non infir¬
mitatẽ filii sedunitatẽ nature
quain altero alter operatur
significat : nam& filius subicit
inimicos patri quia patrem
clarificat suꝑ t̾ram : Sede adex¬
tris & cetera: hic sessio stabili¬
tatẽ significat: Apte enĩfilio
post passionis laborẽ dicitur:
Sede idẽ uictor ingla ad extris:
Non locũ sed ae qualitatẽ patris
significat: donec ꝓsemꝑ infi¬
nitũ significat: ut illud: elonec
senescatis : egosũ: acsidicer&
Iusemꝑ sede quia semꝑ inimici¬
pedes enĩ dñi: uł incarnacio
uł ipsi apłi intelliguntur:
ET NEMO POTERAT RESPOR¬
DERE EIVERBUM. NE QUAE
M SUSRIT qUIS QUÃ exILLA
DIE EUM AMPLIUS INTERRO¬
GARE
sionẽ calumniae & uerbum ali¬
quod inuenire qđ pater & insidus:
quia in sermonibus confutati sunt
ultra non interrogant. sed aꝑtissi¬
mae conp̃ hensũ romanȩ tradunt

Expanded text:
s ante tempora manendo, et filius David apparuit, homo in temporum fine nascendo. Quod autem a patre subjiciuntur inimici, non infirmitatem filii, sed unitatem naturae, quia in altero alter operatur, significat. Nam et filius subjicit inimicos patri, quia patrem clarificat super terram. Sede a dextris meis, etc. Hic sessio stabilitatem significat. Apte enim filio post passionis laborem dicitur: Sede, id est victor in gloria; a dextris, non locum, sed aequalitatem patris significat. Donec pro semper infinitum significat, ut illud: donec senescatis ego sum, ac si diceret: Tu semper sede, quia semPedes enim Domini vel incarnatio, vel apostoli intelliguntur. Et nemo poterat respondere eiausus fuit quisquam ex illa die eum amplius interrogaresionem calumniae, et verbum aliquod invenire quod pateret insidiis: quia in sermonibus confutati sunt, ultra non interrogant, sed apertissime comprehensum Romanae tradunt
Abbreviated transcription (Latin):
scribȩ grauẽ sȩpe intersor¬
bas &pharisȩos quȩstionen
esse uersatam qđ ess& mai¬
datũ primũ siue maximi
diuinȩ legis: quib: dã uid¬
lic&̃ hostias & sacrificia
laudantibus : Aliis uerꝰ
maiore auctoritate fidei &̃dilec¬
cionis opera p̃ferentibus eo quod
plurimi patrũ ante legem
absq omĩ uictimarũ & sacrifi¬
ciorũ consuetudine exfide
placerent dõ sũmique apud
ipsũ locihaberentur : Ne mo
autẽ umquã absq fide acdilec¬
cione: ꝑ holo chausta solũ & sa¬
crificia dõ placuisse inueni¬
tur: Inqua sentencia scriba
istȩ &ia sefuisse declarauit:¬

Expanded text:
saepe inter scribas et Pharisaeos quaestionem esse versatam, quod esset mandatum primum sive maximum divinae legis, quibusdam videlicet hostias et sacrificia laudantibus, aliis vero majore auctoritate fidei et dilectionis opera praeferentibus, eo quod plurimi Patrum ante legem absque omni victimarum et sacrificiorum consuetudine ex fide placerent Deo, summique apud ipsum loci haberentur: nemo autem unquam absque fide et dilectione per holocausta solum, et sacrificia Deo placuisse inveniretur. In qua sententia scriba iste etiam se fuisse declaravit
Abbreviated transcription (Latin):
FLIUS EST
Iui ad tẽptandũ ihm̃ fuerant con¬
gregati & ueritatẽ fraudolenta
interrogacione capere nitebantur.
occasionem p̃buerunt confutacio¬
nis suae. Interroganturqui dexp̃o
iudaeos: Et hi enĩ qui conficent᷑
simplicem acscmñ uirũ asserunt
degenere dauid: interroge mus
ergo eos docti adnõ. si simplex
quo modo dauid uocat eũ dnm̃
suum nonerroris incerto nec
ꝓpria uoluntate. sed in scõspũ :¬

Expanded text:
ejus est? Qui ad tentandum Jesum fuerant congregati, et veritatem fraudulenta interrogatione capere nitebantur, occasionem praebuerunt confutationis suae. Interroganturque  Al. IJudaeos. Et hi enim qui confitentursimplicem et sanctum virum asserunt de genere David. Interrogemus ergo eos docti a Domino: si simplex quomodo David vocet eum Dominum suum: non erroris incerto, nec propria voluntate: sed in
Abbreviated transcription (Latin):
Primum om̃ium non ꝓordine
sed ꝓ dignitate intellige dictũ
Idẽ maximum om̃ium siue
primum quia ante om̃ia debe¬
mus intimo incorde singuli
quasi unicũ pietatis fundam̃tĩ
locare : Ergo primum om̃iũ
& maximum mandatũ ẽ cogni¬
cio atq confessio diuinae uni¬
tatis: cũ ex secucione bone
operacionis : bona autẽ operacu
di leccione dĩ & ꝓximi ꝑficitu
quod breuiter aliis uerb con¬
mendat apłs dicens: In xpõ¬

Expanded text:
Primum omnium non pro ordine, sed pro dignitate intellige dictum, id est, maximum omnium sive primum. Quia ante omnia debemus intimo in corde singuli, quasi unicum pietatis fundamentum locare. Ergo primum omnium et maximum mandatum est cognitio atque confessio divinae unitatis, cum exsecutione bonae operationis. Bona autem operatio dilectione Dei et proximi perficitur, quod breviter aliis verbis commendat Apostolus dicens: In
Abbreviated transcription (Latin):
carnis siue angłs satanae quie ũ
cola fizar&. Aut ad intelligẽ inda
& corrigenda peccata nr̃a sicut
maria soror aaron inheremo
obuerba temeritatis & suꝑbiae
iste de quo tractamus qui non nisi
dimissis primo peccatis potuit
ab infirmitate curari. Aut ad
głam di saluantis siue ꝑseipsũ
siue ꝑ famulos suos sicut caecus
natus in euangelio quineq: ipse
peccauit neq parentes eius sed
ud mani festarentur oꝑadĩ in illo
sicut lazarus cuius infirmitas
non fuit admortẽ sed ꝓgloriadĩ
ut glori ficaretur filius diꝑeũ.
Aut ad inchoacionẽ dapnacionis
ut̃q: suo tẽpore aduersus dnm̃
repugnantes qđ torm̃torum
ingehenna ꝑ p&uo passuri essent
p̃ senciũ. ad fliccionũ miseria
cunctis ostendebant quib con¬
gruit illud ꝓph&ae & duplici
contricione contere eos. Vnde
necesseẽ ut in om̃ib quae tẽpo¬
raliter aduersa patimur cũ
humilitate dnõ gras agamus
& infirmitatis nr̃e conscii de

Expanded text:
carnis suae angelus Satanae qui eum carnis suae angelus Satanae qui eum colaphizaret . Aut ad intelligenda et corrigenda peccata nostra, sicut Maria soror Aaron in eremo ob verba temeritatis et superbis de quo tractamus, qui non nisi dimissis primo peccatis potuit ab infirmitate curari. Aut ad gloriam Dei salvantis, sive per seipsum, sive per famulos suos, sicut caecus natus in Evangelio , qui neque ipse peccavit, neque parentes ejus, sed ut manifestarentur opera Dei in illo: sicut Lazarus, cujus infirmitas non fuit ad mortem, sed pro gloria Dei, ut glorificaretur Filius Dei per eam . Aut ad inchoationem damnationis utrique suo tempore adversum Deum repugnantes , quod tormentorum in gehenna perpetuo passuri essent, praesentium afflictionum miseria cunctis ostendebant. Quibus congruit illud prophetae: Et duplici contritione contere eos. Unde necesse est in omnibus quae temporaliter adversa patimur, cum humilitate Domino gratias agamus, et infirmitatis nostrae conscii de
Abbreviated transcription (Latin):
Ostendit se dm̃ qui potest
cordis occulta cognoscere & quo¬
dã modo tacens loquitur eadem
maiestate & potencia qua cogita¬
ciones uras intueor possũ & ho¬
minib: delitta dimittere Exuo¬
bͥintelligite quid paraliticus
consequatur . Et qurd est
IACILIUS DICERE DIMITTVNTVR
tibi pECCaTATUA ATTDICERE
SVRGE& AMbULA
inter dicere & facere multa
distanciaẽ utrũ sint paralitico
peccata dimissa solus nouerat
quidi mittebat. surge autem
aambula tamille qui surgebat
quã hi qui surgentẽ uidebant
apꝓbare poterant fit igitur
carnale signũ ut probetur
spicale. datur nob intelligen¬
cia ꝓpt̃ peccata plerasque eue¬
nuire corporũ debilitates quin¬
s: enĩ sunt differenciae cau¬
sarũ proquibus in hac uita molestus
corporalibus affligimur. Aut enĩ
iusti corporis infirmitate grauant᷑
ut beatus iob & tobias. Aut ad custo¬
diã uirtutũ p̃ceptarũ ne suꝑbia
tẽptante dispereant. sicut apłs pau¬
lus cui ne magnitu doreuelacionũ
extolleretur datus ẽ stimulus

Expanded text:
Ostendit se Deum, qui potest cordis occulta cognoscere. Et quodam modo tacens loquitur: Eadem majestate et potentia qua cogitationes vestras intueor, possum et hominibus delicta dimitterebis intelligite quid paralyticus consequatur. Quid est facilius dicere: Dimittuntur tibi peccata tua, an dicere: Surge et ambula? Inter dicere et facere multa distantia est; utrum sint paralytico peccata dimissa solus noverat, qui dimittebat. Surge autem et ambula, tam ille, qui surgebat, quam hi qui surgentem videbant approbare poterant. Fit igitur carnale signum, ut probetur spirituale, datur nobis intelligentia, propter peccata plerasque evenire corporum debilitates. Quinque enim sunt differentiae causarum pro quibus in hac vita molestiis corporalibus affligamur.  Ex Bedajusti corporis infirmitate gravantur, ut beatus Job et Tobias. Aut ad custodiam virtutum, praeceptorum, ne superbia tentante dispereant sicut aposlus, cui ne magnitudine revelationum extolleretur, datus est stimulus
Abbreviated transcription (Latin):
Totam magnitudinem &latitu¬
dinem diuinorũ eloqui orum
secura possid& caritas quadm̃
ꝓximũq diligimus: doc& enĩ nos
caelestis unus magister. & dicit :
diliges dnm̃ dm̃tuũ ex toto corde
scripturarũ secreta penetrare
tene caritatẽ ubi pendent
om̃ĩa: ita tenebis qđ ibi didicisti:
Tenebis &iã quodnon didicisti:
Si enĩ nosticaritatẽ aliquid nosti.
Vnde & illud pend& qđ forte
non nosti & ineo qđ scripturas
intelligis caritas pat&: ille itaq¬

Expanded text:
Totam magnitudinem et latitudinem divinorum eloquiorum secura possidet charitas, qua Deum proximumque diligimus. Docet enim nos coelestis unus Magister, et dicit: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde scripturarum secreta penetrare, tene caritatem, ubi pendent omnia: ita tenebis quod ibi didicisti, tenebis etiam quod nondum didicisti. si enim nosti caritatem, aliquid nosti, unde et illud pendet quod forte non nosti: et in eo quod in scripturis intellegis caritas patet et