comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiae. Cumuͦ eaq scłm priuationem atq habi¬
tum oppositio s est a contrariis & ab ad firma¬
tione negationeq discrepat: duȩ sunt diffe¬
rentiȩ quȩ iuncte superioribus quinq ꝑfta¬
unt. Idcirto ȩnum quid distar&. habitus att
priuatio ea oppositione quȩ relatiua est prȩ¬
ter misimus: qm̃ prius monstrauimus quid
relatiua oppositio habitu priuatione quȩ
differr&. Nonest enim dubium & quam ẽt̃
inutrisquȩ differentiam cumuna ab alia
discrepauerit. Restat una sola differentia
quȩ est contrarioꝵ: adaffirmationem scili¬
c& & negationem. Preter missa mam queest
contrariorum differentia. Derelatiua sci¬
lic& & scđm habitũ priuationemq opposi¬
operis ordinem ueniamus.¶Qm̃ autem pri¬
uatio & habitus nonsic opponuntur ut ad ali¬
quid manifestum est. Neq enim dr̃. hocipsũ
quod est oppostti. Uisus enim non est cȩcitatis
uisus. nec alia ullomodo ad ipsum dicuntur . & cȩ¬
in contrariorum differentia arelatiua oppositi¬

Expanded text:
ecundum privationem atque habitum oppositio est, a contrariis et ab affirmatione negationeque discrepat, duae sunt differentiae, quae junctae superioribus quinque perficiunt. Idcirco enim quid distaret habitus atque privatio, ea oppositione quae relativa est praetermisimus, quoniam prius monstravimus quid relativa oppositio ab habitu privationeque differret; non est enim dubium aequam esse in utrisque differentiam, cum una ab alia discrepaverit. Restat una sola differentia, quae est contrariorum ad affirmationem scilicet et negationem; praetermissa namque est contrariorum differentia, de relativa scilicet et secundum habitum privationemque opposioperis ordinem veniamus. Quod autem privatio et habitus non sic oppoununtur ut ad aliquid, manifestum est; neque enim dicitur hoc ipsum quod est oppositi, visus enim non est caecitatis visus, nec alio ullo modo ad ipsum dicitur. Similin contrariorum differentia relativa oppositi
Abbreviated transcription (Latin):
praeter priores dictos modos alios possit
habere prȩdicari: Et dehac aequi uocatione
quidim habendi sufficentor dictomest :
Sed forte quis dubto& curtum hab̾e suꝑiꝰ in
genere numerauerit : nunt id ipsum aqͥ¬
uocum ponat. Sed haec questio soluitur.¬

Expanded text:
praeter priores dictos modos, alios possit praeter priores dictos modos, alios possit habere praedicari. Et de hac aequivocatione quidem habendi sufficienter dictum est. Sed forte quis dubitet cur cum habere superius in genere nominaverit, nunc idipsum aequivocum ponat, sed haec quaestio
Abbreviated transcription (Latin):
aliquam qualitatem uthabitum uł disposi¬
tionem. dicim̃ quoq habere scientiam uł
untutens: Quamtitatem quoq habere phi bemͣ.
Dicimus ẽnim inmensura haberȩ quinq uł quat¬
uor pedes. Necnon &iam impsis partibus ali¬
& hab̾e digitos. & indigito anulos Cirtaq
cormis quoq aliquid habere dicimur. ut tu¬
nĩ cam uł quod lib& aliud uestimentum. Nec¬
non &iam inuase habere aliquid dicimur:
ut trtacum inmodio & unum indolio. haec
habere uxorem. Quȩ scilic& significatio nul¬
li supra dicte commimis: sedut ipsi aristote¬
li uidetur: Longe diuersa hat significatio
ab habendi p̃dicamento. Nonenĩ ꝓpriae ha¬
bemus uxores. Sed quod habere quis dr̃ uxo¬
rem: hoc significat. habitare cumeo uxorem.
Habere enim: habitare dicimꝰ ut ÷ socratis ex¬
Quare : ipse quoq aristoteles inquid et̃ aliquos
tatur quoq nos adulteriorem aliqu̾a inqui¬
sitonem: utanos quoq quȩramur. Perquos

Expanded text:
aliquam qualitatem, ut habitum vel disposialiquam qualitatem, ut habitum vel dispositionem. Dicimur quoque habere scientiam vel virtutem; quantitatem quoque habere perhibemur, dicimur enim in mensura habere quinque vel quatuor pedes. Nec non etiam in ipsis partibus et habere digitos, et in digito annulos. Circa corpus quoque aliquid habere dicimur, ut tunicam, vel quodlibet aliud vestimentum. Necnon etiam in vase haberi aliquid dicitur, ut triticum in modio, et vinum in dolio: haec, habere uxorem, quae, scilicet significatio nulli supradictae communis est, sed ut ipsi Aristoteli videtur longe diversa est haec significatio ab habendi praedicamento; non enim proprie habemus uxores, sed quod habere quis dicatur uxorem, hoc significat habitare cum eo uxorem, habere enim habitare dicimus, ut est SocratQuare ipse quoque Aristoteles inquit esse aliquostaturque nos ad ulteriorem aliquam inquisitionem, ut nos quoque quaeramus per quos,
Abbreviated transcription (Latin):
quidem om̃ino contrarium non habere. Et¬
tamen sicit superius dictum est scđm locum
quoq scłm qualitatem commutationis dicat᷑
quis ẽẽ contraria: infinitio namque commu¬
tationuis : trans latioest scđm qualitatem. Cum
enim qualitas cuiuis lib& rei mguetur. fit
solũ scdm locum translatio: sed & iam in con¬
trarium locum tras latio. scłm qualitatem
quoq: qui eti non solum erit contraariaetas
est album sirubrum fiat : quieti quidem ei
quȩ in albo colore poterat ꝑmanere. contra¬
ria fuit: qualitatis ipsa mutatio. ut ex albo
inrubeũ mutaretur. Siqui senm exalbo
uertatur in nigrum: illuc maxime ꝑmuta¬
tur. & illud quieti suꝑicra contrarium est:
qualitatem qui es uł in contrarium qualita¬
exemplo. Quare qm̃ demotibus expeditũ ÷ :
habendi aequiuotatumem quae sequitur explicemꝰ:¬
uocum eẽ. habendi modum manifes tumest.
Habere enim ita multis dr̃ mobis: ut tamen
equi uocȩ prȩdicetur. Dicimur eñ habere

Expanded text:
quidem omnino contrarium non habere, quidem omnino contrarium non habere, tamen, sicut superius dictum est secundum locum quoque secundum qualitatem commutationi dicatur se contraria? Definitio namque commutationis est translatio secundum qualitatem, cum enim qualitas cuiuslibet rei movetur, fit solum secundum locum quies, sed etiam in contrarium locum translatio, secundum qualitatem quoque mutationi non solum erit contraria secunest album, si rubrum fiat, quieti quidem ei quae in albo colore poterat permanere contraria fuit qualitatis ipsa mutatio, ut ex albo in rubrum mutaretur; si quid enim ex albo vertatur in nigrum, illud maxime permutatur, et illud superiori mutationi contrarium est, qualitatem quies vel in contrarium qualitaexemplo. Quare quoniam de motibus expeditum est, habendi aequivocationem quae sequitur explicemvocum esse habendi modum manifestum est, habere enim ita multis dicitur modis, ut tamen aequivoce praedicetur. Dicimur enim habere
Abbreviated transcription (Latin):
atq ibi maneat & sit quieta : post ea siteius
in aliis motibus actidit ut siquissit addexte¬
ram: si ei in sinistram motusste: in contrari
rit : si reliqua motui. ul commutation eͥ aliquid
possit eẽ contrarium. Quam queftionem ita
motuum non faci leest as signare quid sit con
trarium. Uidetur autem nequȩ ẽẽ aliquid
ei contrarium : nisi quis opponat scđm qualita¬
tem quietem scđm qualitatem traslationi
contrarium. Exsimilitudie enĩ motuum:
cmtrariȩ tates quoq colligimus. Nam qm̃
locum quietem : qm̃ om̃is commutatio quȩ
scđm aliquam passionemsit. Scđm qualita¬
tem commutat tur: aequȩ motui euis con¬
trarietatem posuit quietem scđm quialita
tem. Ut si lapis confrigidus ÷ si ita ꝑmaneat.
qualitas illa mansit & inqui euit. Quod sit¬
ȩpeat : qualitas illa conimutata est. Et est
ipsa commutatio contraria: quod factus
idẽ motus est. in tempore lapidis scłm qua
dem qualitatem. Quo circa uidetur hicmotus

Expanded text:
atque ibi maneat, et sit quieta, postea sit ei motus atque ibi maneat, et sit quieta, postea sit ei motus in aliis motibus accidit: ut si quis sit ad dexteram, si ei in sinistram motus sit, in contraribitat si reliquo motui, id est commutationi, aliquid possit esse contrarium, quam quaestionem ita motuum non facile est assitrarium, videtur autem neque esse aliquid ei contrarium, nisi quis opponat secundum qualitatem quietem secundum qualitatem translationio. Ex similitudine motuum contrarietates quoque colligimus. Nam quonlocum quietem, et quoniam omnis commutatio quae secundum aliquam passionem fit secundum qualitatem commutatur, motus ejus contrarietatem posuit secundum qualitatem quietem: ut si lapis cum frigidus est, si ita permaneat, qualitas illa mansit et quievit, quod si tepeat, qualitas illa commutata est, et est ipsa commutatio contraria, et factus est quidem motus, et in tepore lapidis secundum dem qualitatem. Quocirca licet videatur hic motus
Abbreviated transcription (Latin):
Tenerabiles autem ut priores dicantur: ab usio
potius quam ulla ꝓpriaetas est.: Quintus mo¬
dus quemipse adiidit : huiusmodi ÷. Videtur
autem p̃ter eos quidictisunt : alt̃ ẽẽ prioris¬
modus. Eoꝵ enim quȩ conuertuntur. scđm
essentiae consequentiam quod alterius alteri¬
quomꝰ lib& causa ÷ : digne pͥus natura dicit᷑¬
Noumus quasdam res inpredicatione posse
conuerti. Quodsi una earum que conuer¬
tuntur alteri causa ÷ & ueluti naturalem sub¬
siftentiam subministrat: illa naturaliter
prius ẽẽ pibetur. Ipse autem aptisfimo qđ
ꝓposuit firmauit exemplo. Nam si ÷ aliqua
res: uerum ÷ deea dicere qm̃ ÷. Rursus side
contrariam: scłm locum quietam. Contrarium
namque ÷ moueri deloco in locum & non moueri.
Et est non moueri quidem scđm locum quies.
moueri uͦ : stđm locum translatio. Maxime
autem inquid scm locum mutationi: scđm¬
locum quies contrariaest: in contrarium
locum ꝑmutatio. Ut si quales sursum sit

Expanded text:
honorabiles, ut vero priores dicantur, abusio honorabiles, ut vero priores dicantur, abusio potius quam ulla proprietas est. Quintus modus quem ipse addidit hujusmodi est. Videtur autem praeter eos qui dicti sunt, altemodus; eorum enim quae convertuntur secundum essentiae consequentiam, quod alterius quomodolibet causa est digne prius natura dicitNovimus quasdam res in praedicatione posse converti. Quod si una earum quae convertuntur alteri causa est, et veluti naturalem subsistentiam subministrat, illa naturaliter prius esse perhibetur. Ipse autem aptissimo quod proposuit affirmavit exemplo. Nam si est aliqua res, verum est de ea dicere, quoniam est. Rursus si decontrariam secundum locum quietem, contrarium namque est moveri de loco in locum, et non moveri, et est non moveri quidem secundum locum quies, moveri vero secundum locum translatio. Maxime autem, inquit, secundum locum mutationi contraria est in contrarium locum permutatio. Ut si qua res sursum sit
Abbreviated transcription (Latin):
prius singulae tradimai litterȩ quamque ex
his syllabȩ conumgunar. Quo cirta ipsȩ quo¬
q ordme priores sunt syllabis. Rethores uͦ
non sepe anarratione. sed ab exordio agere:.
causas incipiunt : ideo quod exordia a narratio¬
nibus priora sunt ordme. Quare tertius mo¬
dus prioris isteest: qui scđłm nexum cuiusdam
ordinis inqua lib& arteest. conftutus. Am¬
tens neq scđm subsistendi consequentiam.
nec scđm ordinem sit: sed quod cumq pratiosi¬
us fieriprius ẽẽ. uideatur. Ut sollima prior
est. & anima corpore. & animus anima. Hoc
uͦ tali argumento ꝓbat: quodhi qui aliquos
uenerantur & honorabiliores existimant. di¬
cant eos sec̃ẽ. priores. & hiqui inrebus publi¬
cis plurimum possunt: priores dnr̃ ab his
qui eos maxime uenerantur. Sed ut ipse ait :
alienssimus modusest. a significatione pͥoris.
Hic quartus quinon dr̃ modus. Et enim dehis
melius dicipotest utihicantur honorabiles.

Expanded text:
prius singulae traduntur litterae quam quae ex prius singulae traduntur litterae quam quae ex his syllabae conjunguntur, quocirca ipso quoque ordine priores sunt syllabis. Rhetores vero non saepe a narratione, sed ab exordio agere causas incipiunt, ideo quod exordia narrationibus priora sunt ordine, quare tertius modus prioris iste est qui secundum nexum cujusdam ordinis in qualibet arte est constitutus. Amties, neque secundum subsistendi consequentiam, nec secundum ordinem sit, sed quodcunque pretiosius fuerit, prius esse videatur, ut sol, luna prior est, et anima corpore, et animus anima. Hoc vero tali argumento probat, quod hi qui aliquos venerantur, et honorabiliores existimant, dicant eos apud se esse priores, et hi qui in rebus publicis plurimum possunt, priores dicuntur ab his qui eos maxime venerantur. Sed ut ipse ait, alienissimus est a significatione prioris hic quartus qui nunc est dictus modus, etenim de his melius dici potest, ut dicantur venerabiliores et
Abbreviated transcription (Latin):
quantitatem. Iad circo quodbmario non indiga uni¬
tas. Sicut indigens erat unitate binarius. Qua¬
re: priorest unitas binario. Quodsi taest: &
quicquid ita fuerit ut abeo subsistendi consequen¬
tia non conuertatur : prius aristotele auctore
probabtar: ut in eo quod est homo & animal.
Cum dico hominem : mox dixi animal. Cuma¬
nimal dixero : nichil adhuc de homine dictu :
Om̃is enim homo animal: non ome animal homo.
ordie. Ponit teraam prioris significationẽ
ut ingeo metrica priora sunt in quid elemen¬
ta discriptumibus. Elementa uͦ ait : q̃ uos ter¬
minos appellamus. uł ub punctum sit. quid
liea. quidfigura p̃dicetur. His enim cognitis.
& fideliter anime comp̃hensis. postea om̃s geo¬
metrices descriptiones fiunt . quȩ problemata
ułthe oremata numcupantur. Ergo qm̃ prius
distimtur elementa descriptionibus ordme
scilica: Qm̃ ut descriptio possit: intellegi : pͥus
elementa traduntur. & ingrammatica quoq

Expanded text:
quantitatem, idcirco quod binario non indiget uniquantitatem, idcirco quod binario non indiget unitas, sicut indigens erat unitate binarius. Quare prior est unitas binario: quod si ita est, et quidquid ita fuerit, ut ab eo subsistendi consequentia non convertatur, prius Aristotele auctore probabitur, ut in eo quod est homo et animal. Cum dico hominem, mox dixi animal; cum animal dixero, nihil adhuc de homine dictum est. Omnis enim homo animal est, non omne animal homo. ordine. Ponit tertiam prioris significationem, ut in geometria priora sunt, inquit, elementa descriptionibus. Elementa vero ait quos terminos appellamus, id est ubi quid punctum sit, quid linea, quid figura praedicitur. His enim cognitis et fideliter animo apprehensis, postea omnes geometriae descriptiones fiunt, quae problemata et theoremata nuncupantur. Ergo quoniam prius discuntur elementa, post ad descriptiones escilicet, quoniam ut descriptio possit intelligi, prius elementa traduntur, et in grammatica quoque
Abbreviated transcription (Latin):
uertitur subsiftentiȩ consequentia. Scđ̃a in¬
quit significatio prioris. significatio est. quȩ
non tempore intelligitur sednatura. & hoc: ait.
a quo non conuertitur substitendi consequentia.
N amsi duȩ ros itasint. positȩ. ut si unasit netes¬
sesit ẽẽ. aliam. sialiasit. non netesse eẽ. aliam :
illa pͥorest quaposita ut sit : non est aliam eẽ
necesse. Et hoc quidem uniuersaliter dictum ÷.
lanius uͦ hisfiat exemplis. Binarius uͦ numerus
& unitas. eam reun& naturam : ut siquis duos
et ꝓponat. umum quoq et̃ monstrauerit. Unũ
enim in ipsis duobus concluditur : nec preter du¬
as unitates. poterit ẽẽ binariꝰ. Quocata quisqͥs
binarium numerũ posuerit: unũ quoq et̃ com¬
sequitur. Id cuto quodbinarius ut sit : indiga
unitait. Atu siquis ponat ẽẽ. unitatem: nondũ
necesseest ẽẽ. biiarium. Ergo ab imitate subsis¬
tendi consequentia non conueratur. Posite enim
unitate : necesse nomn fuit binarii numeri sub sequi

Expanded text:
vertitur essendi consequentia. Secunda, inquit, significatio prioris est, quae non tempore intelligitur, sed natura, et hoc ait a quo non convertitur subsistendi consequentia. Nam si duae res ita sint oppositae, ut si una sit, necesse sit esse aliam, et si alia sit, non necesse sit esse aliam, illa prior est qua posita ut sit, non est aliam esse necesse, et hoc quidem universaliter dictum est. Planius vero his fiet exemplis. Binarius enim numerus et unitas eam retinet naturam, ut si quis duo esse proponat, unum quoque esse monstraverit, unum enim in ipsis duobus concluditur, nec praeter duas unitates poterit esse binarius. Quocirca si quis binarium numerum esse posuerit, unum quoque esse consequitur, idcirco binarius ut sit indiget unitate. At vero si quis ponat esse unitatem, nondum necesse est esse binarium. Ergo ab unitate subsistendi consequentia non convertitur. Posita enim unitate necesse non fuit binarii numeri subsequi
Abbreviated transcription (Latin):
iđ colore. Color enim: albedinis ac nigredinis ÷
genus . Hac igitur subuno sunt genere. Alia
uͦ contraria: in contrariis generibus inuenium¬
tur. ut uisttaa & inuiftraa. Iuftitiae enĩ genꝰ ÷
bonum: inustitiae uͦ malum. Malum uͦ bonũ
contrarium est. Iustitia ergo & iniustitia: sub
contrariis generibis sunt. Rursus alia ipsa suit
grnera. utbonum & malum . Utraque sunt
genera subse bonorum malorum q positorum.
Et non hoc dr̃nunt. quod bonitas & malitia nulli
alii generi subdimtur. Ponuintur enim subqua¬
litate : sedpaticularium bonorum & malorum
non ẽe. alia genera : nisi ipsum bonum & malũ
generaliter. Recte igitur bonum & malum.
aliorum paracularium bonorum malorum¬
quae genera sunt numerata. Quare rectissi¬
me dictum est. om̃ia contraria aut sub eodem
genere ẽẽ. ut album &nigrum. sub colore.
aut in contrariis generibus. ut iustitia atq in¬
iustitia. subbono & malo : aut ipsa eẽ genera.

Expanded text:
id est colore, color enim albedinis et nigredinis est id est colore, color enim albedinis et nigredinis est genus. Haec igtur sub uno sunt genere. Alia vero contraria in contrariis generibus inveniuntur, ut iustitia et iniustitia. Iustitiae enim genus est bonum, iniustitiae vero malum, malum vero bono contrarium est, iustitia ergo et iniustitia sub contrariis generibus sunt. Rursus alia ipsa sunt genera, ut bonum et malum, utraque sunt genera sub se malorum bonorumque positorum, et non hoc nunc dicitur quod bonitas et malitia nulli alii generi subduntur, ponuntur enim sub qualitate. Sed particularium bonorum et malorum non esse alia genera, nisi ipsum bonum et malum generaliter. Recte igitur bonum et malum aliorum particularium bonorum, malorumque genera sunt numerata. Quare rectissime dictum est omnia contraria, aut sub eodem esse genere, ut album et nigrum sub colore, aut in contrariis generibus, ut iustitia atque iniustitia sub bono et malo, aut ipsa esse genera,
Abbreviated transcription (Latin):
spetiȩ. Ut est corpus quidem animalis unũ.
scđm genus. Omĩ um enmi animalium unũ
genus est: & cirta hoc agritudo uł sanitas inue¬
nitur. Similiter & cirta corpus om̃e. indiscre¬
te ułanimalis. uł in animati: albedo & nigre¬
doest: quod scilic& om̃e corpus: & ipsum scđm
genus est. Unum namquȩ his genus est sub¬
stantia. Iustitia quoq & iniustitia manima est.
mis autem anima quae uaftitiam in uistitiã¬
q: suscipit. rationalis ÷ .i. hominuis. Sed om̃s
homines idẽst̃ scđm spetiem. Om̃s igitur
animȩ hȩ siđm eȩdem spetiemst̃. Iustitia er¬
go & iniustitia : cirta easdem res scđm spea¬
em repperiuntur. Quocuta recte con¬
clusum est. om̃i a contraria cirta easdem
ipsa et̃ genera. L Monstrat id quod reli
Om̃ia enim quae sunt contraria: aut sub eo¬
dem gnr̃e sunt. aut sub contrarus generib
aut ipsa sunt genera. Subeodem genere sunt can¬
traria. ut album & nigrum subuno sunt genere.

Expanded text:
specie, ut est corpus quidem animalis unum specie, ut est corpus quidem animalis unum secundum genus, omnium enim animalium unum genus est, et circa hoc aegritudo vel sanitas invenitur. Similiter et circa corpus omne indiscrete, vel animalis vel inanimati, albedo et nigredo est, quod, scilicet omne corpus et ipsum secundum genus est unum, namque his genus est substantia. Justitia quoque et injustitia in anima est. Omnis autem anima quae justitiam injustitiamque suscipit, rationalis est, id est hominis; sed omnes homines idem sunt secundum speciem, omnes igitur animae eaedem secundum speciem sunt; justitia ergo et injustitia circa easdem res secundum speciem reperiuntur. Quocirca recte jam conclusum est, omnia contraria circa easdem orum existentia. Monstrat id quod reliqomnia enim quae sunt contraria, aut sub eodem genere sunt, aut sub contrariis generibus, aut ipsa sunt genera. Sub eodem genere sunt contraria, ut album et nigrum sub uno genere,
Abbreviated transcription (Latin):
Etnon erit necessarium imo contrario posito.
mox subsequi alt̾ũ. Nam si necesse eẽt uno
contrario constituto. mox ali ud sequi: poss&
idem sotiates uno eodemq tempore & sanus
eẽ & eger quod fieri nimpotest. Non estigi¬
tur necesse. cumsit una contrariȩtas: mox
aliam sequi. Quo circa fieri potest: utcum
unum contrarium sit: aliud nonfit. Id que
in singularibus & iam netesseest: utineo quod est
socratem et̃ sanum. non est socratem aegrotare.
quod socratis a fanitati est contrarium. Socrates
enim quamꝗ contrariorum susceptibilis sit. qm̃
substantia est : tam̃ uno eodemq tempore con¬
autem qm̃ circa idẽ ułsperie ulgenere natu
rasunt fieri contraria. Egritudo namquae
& sanitas circa corpus animalis ht̃ naturam¬
fieri. albedo uͦ & nigredo simpliciter circacor¬
pus. lustitia uͦ & iniustitia in animo. Voc&
circa quae semꝑ possunt eẽ contraria. Ait enĩ
cirta eas resquae autgenere eadem sint aut

Expanded text:
Et non erit necessarium uno contrario posito, Et non erit necessarium uno contrario posito, mox subsequi alterum. Nam si necesse esset uno contrario constituto, mox aliud sequi, posset idem Socrates uno eodemque tempore, et sanus esse et aeger, quod fieri non potest. Non est igitur necesse cum sit una contrarietas mox aliam sequi. Quocirca fieri potest ut cum unum contrarium sit, aliud non sit. Idque in singularibus etiam necesse est, ut in eo quod est Socratem esse sanum, non est Socratem aegrotare, quod Socratis sanitati est contrarium Socrates enim quanquam contrariorum susceptibilis sit, quoniam substantia est, tamen uno eodemque tempore conautem quoniam circa idem vel specie vel genere nata sunt fieri contraria; aegritudo namque et sanitas circa corpus animalis, albedo vero et nigredo simpliciter circa corpus, et iustitia et iniustitia icirca quae semper possint esse contraria. Ait enim circa eas res quae aut genere eadem sint, aut
Abbreviated transcription (Latin):
aucioriinis inueniri. Amplius. Contrariis ñ ÷
sacratem. Dic tumest inrelatiuis. quȩdam re¬
latiua simul ẽẽ naturaliter. uttumsit filius
pater est. Cumu̾ sitpater : sine filio ẽẽ non posse.
Quocirca simul semꝑsunt pater & filius. Hoc
uͦ in contrariis non est. Ait enim non netesse
ẽẽ simul semꝑ ẽt̃ contraria. Sienim nullus
aegrot& & sint om̃s sani: cum sit sanitas. nim
erit agroͥtudo. Et una contrariaetate manen¬
te: alia om̃ino nonerit. Ut siquis hoc ulem
dicat detignis. & enim om̃s cignisunt albi: in
cignis nigrodo nonerit. Atq hoc idẽ ad uniuit¬
salia referendum est. Namsi om̃a quae sunt.
alba sunt. om̃ino nigredo nonerit. Tractum
autem hocuidetur. eẽ. singillatim apartibus.
N amq duo contraria. in eodẽ uno eodem quae
tempore et̃. non possunt. Ut socrates cumsa¬
nus est. egrotus non est. Et cum sanus est: ma¬
nente sanitate. non esse poterit aegritudo.

Expanded text:
aucioribus inveniri. Amplius contrarium non aucioribus inveniri. Amplius contrarium non Socratem. Dictum est in relatione, quaedam relativa simul esse naturaliter, ut cum sit filius, pater est, cum vero sit pater, sine filio esse non posse. Quocirca simul semper sunt pater et filius, hoc vero in contrariis non est. Ait enim non necesse est simul semper esse contraria. Si enim nullus aegrotet et sint omnes sani, cum sit sanitas, non erit aegritudo, et una contrarietate manente, alia omnino non erit, ut si quis hoc idem dicat de cygnis, etenim omnes cygni sunt albi, in cygnis nigredo non erit. Atque hoc idem ad universalia referendum est. Nam si omnia quae sunt alba sunt, omnino nigredo non erit. Tractum autem hoc videtur esse sigillatim a partibus. Nam quod duo contraria in eodem uno eodemque tempore esse non possunt, ut Socrates cum sanus est, aegrotus non est, et cum sanus est, manente sanitate, non esse poterit aegritudo.
Abbreviated transcription (Latin):
denominatur. & medicus qui medicinam. Rur¬
sus qui gram maticam. grammaticus. Et ex his
singulis rebus colligitt uniuersaliter. & quicũq
aliquam artem nouit eiusdem denominatione
designatur. Ut a gram matica grammaticus. a
medicina medicus. & cetã huius modi. Quocirta
hocquod supra dhximus decontrariis aristoteles ex¬
emplorum planis sima inductione firmauit: Il¬
lud quoq: addit mala possa malis ẽẽ contraria.
inpaucissimis inueniri: semꝑ autem mala bonis
ẽe contraria. Nam & in his ipsis in quib mala
malis contrariasunt : in ÷ tam̃ ut &iam simul bo¬
nis contraria et̃ uid eantur. Vt timiditas qm̃¬
temeritati contraria est. simul & iam fortitudini
contraria est. Sediecesseest quod cumq malum
bono ÷ contrarium : mox & iam mali eẽ contrarium.
Utaegritudo sanitat quidem quod est bonum. con¬
traria ÷ : alii uͦ malo contrarium non est. Recte
igitur dictum est. malum malo contrarium in p¬

Expanded text:
denominatur, et medicus qui medicinam, rurdenominatur, et medicus qui medicinam, rursus qui grammaticam grammaticus, et ex his singulis rebus colligat universaliter, et quicunque aliquam artem novit ejusdem denominatione signatur, ut a grammatica grammaticus, a medicina medicus, et caetera hujusmodi. Quocirca hoc quod supra diximus de contrariis, Aristoteles exemplorum planissima inductione firmavit. Illud quoque addidit mala posse malis esse contraria, in paucissimis inveniri, semper autem mala bonis esse contraria. Nam et in his ipsis in quibus mala malis contraria sunt, inest tamen ut etiam simul bonis contraria esse videantur, ut timiditas, quotemeritati contraria est, simul est etiam fortitudini contraria. Sed non necesse est, ut quodcunque malum bono est contrarium, mox etiam mali esse contrarium, ut aegritudo sanitati quidem, quod est bonum contraria est, alii vero malo contraria non est. Recte igitur dictum est, malum malo contrarium in p
Abbreviated transcription (Latin):
animi pessimus duas ht̃ contrariȩtates. Teme¬
ritatem scilic& & fortitudinem. Nam qui om̃a
tim&. & est timidus: & qui nichil tim& om̃ino.
in quo ÷ temeritas: longe a sese distant & discre¬
pant. Quocirra sibi contraria sunt : cum utraq
sint mala. Rursus qm̃ bono malum contrariũ ÷¬
& foratudo bonaest: timiditas mala erit : & for¬
ttaidini contraria oppositaq timiditas. Duae
igitur contrari aetates opponuntur timiditati.
temeritas & foraitudo. Sed te meritas contrari
a ÷ scđm longissimam distantiam. quantitatẽ¬
quȩdis crepantis habitus atq contrarii. Timiditas
uͦ fortitudini uidetur opposita scđm qualitatem
bonitatis atq malitiae. Quare suffiti enteresł
demonstratum. bona semꝑ malis eẽ contraria.
Malauͦ aiam malis. Inductio autem est: singuloꝵ
exemplorum collectio. & ad uniuersalem ꝑ eam
cognitionem collec tionemq reductio. Vt siqͥs
dicat: quimusicam nouit. musicus ÷. & habea

Expanded text:
animi pessimus, duas habet contrarietates, temeanimi pessimus, duas habet contrarietates, temeritatem scilicet et fortitudinem, nam qui omnia timet et est timidus, et qui nihil timet omnino in quo est temeritas, longe a sese distant et discrepant, quocirca sibi contraria sunt, cum utraque sint mala. Rursus quoniam bonum malo contrarium, et fortitudo bona est, timiditas mala erit, et erit fortitudini contraria oppositaque timiditas. Duae igitur contrarietates opponuntur timiditati, temeritas et fortitudo; sed temeritas contraria est secundum longissimam distantiam quantitatemque discrepantis habitus atque contrarii. Timiditas vero fortitudini videtur opposita, secundum qualitatem bonitatis atque malitiae. Quare sufficienter est demonstratum bona semper malis esse contraria, mala vero etiam malis. Inductio autem est singulorum exemplorum collectio, et ad universalem per ea cognitionem collectionemque reductio, ut si quis dicat qui musicam novit musicus est, et ab ea
Abbreviated transcription (Latin):
oppositionis q̃ ẽ scđ̃m affirmatonem & negati¬
onem. Quarta relatiuorum. & rius quȩ est
irmationis & negationis. Sexta priuationis
& habitus. adnegationem & affirmationem.
Sed post has oppositionum differentias. quȩdã
in contrariis admultas ꝓfitientia questiones
ab aristotele tradinitur. Contrarium autem ÷
bono quidẽ exnecessitate malum. Hoc enim
Hoc loco monstratur quod om̃ i bono semꝑ ma¬
lum contrarium est: non autem om̃i malo.
semꝑ bonum. N am quodcumq fuerit bonũ:
solum illi malum contrarium est. Malo
autem & bonum potest ẽẽ. contrarium &
malum. Sanitati enim quaebonaest. egritu¬
do q̃ est mala contrariaest. Rursus felicitati
q̃ bonaest: infelicitas quȩ ipsa quoq est mala:
contrariaest. Estautem inuenirȩ malum.
quod duas ht̃ contrariaetates. bor scilic& &
alteriꝰ mali. Namcum easint contraria q̃ a se
plurimum distent : cumsit timiditas. habitus

Expanded text:
oppositionis quae est secundum affirmationem et negatioppositionis quae est secundum affirmationem et negationem; quarta relativorum et eius quae est irmationis et negationis; sexta privationis t habitus ad negationem et affirmatiSed post has oppositionum differentias quaedam de contrariis ad multas proficientia quaestiones ab Aristotele traduntur. Contrarium autem est bono quidem ex necessitate malum, hoc autem Hoc loco monstratur quod omne bonum semper malo contrarium est, non autem omni malo semper bonum, nam quodcunque fuerit bonum, solum illi malum contrarium est, malo autem et bonum potest esse contrarium et malum. Sanitati enim quae bona est, aegritudo quae est mala, contraria est. Rursus felicitati quae est bona, infelicitas quae ipsa quoque est mala, contraria est. Est autem invenire malum quod duas habet contrarietates, boni scilicet et alterius mali. Nam cum ea sunt contraria quae a se plurimum distent, cum sit timiditas habitus
Abbreviated transcription (Latin):
cere deeo qm̃ non est sanus. Sinegationes
uerȩ sunt falsȩ sunt affirmationes. Siuero
res subiecta non subsistat. Om̃ĩ no deeo
quidem affirmatio falsa est. negatio semꝑ
uera. Nr̃o enim tempore cum socrates non
est neq subsistit. siquis dicat. socrates ui¬
d& & alius dicat socrates non uid&: falsum
firmationibus & negationibus alteram
semꝑ ueram. falsam alteram in p̃dicatione
confiitui. Quo circa qm̃ in contraris & in his q̃
scm priuationem habitum q sunt: sicõplexio¬
ne utraq dicantur. dere non subsistente. falsa
sunt utraq: q̃p̃dicantur : cum hoc idẽ in affirma¬
tionibus & negationibus non sit. Om̃s ceterȩ
oppositiones ab affirmatione & negatione dissen¬
tiunt. Monstratesunt igitur oppositiones.
iiͦͬ. & sex differentiae. Una quidem quidem .i.¬
contrariorum & eius quȩ est adaliquid. Scd̃a .ii.
contrariorum & eoꝵ quȩ sunt scđm habitum
& priuationem. Tertia contrariorum & tius .iii.

Expanded text:
cere de eo quoniam non est sanus. Si negationes cere de eo quoniam non est sanus. Si negationes verae sunt, falsae sunt affirmationes. Si vero res subiecta non subsistat omnino, de ea quidem affirmatio falsa est, negatio semper vera. Nostro enim tempore cum Socrates non est neque subsistit, si quis dicat Socrates videt, et alius dicat Socrates non videt, falsum firmationibus et negationibus alteram semper veram, alteram falsam in praedicatione constitui. Quocirca quoniam in contrariis et in iis quae secundum privationem habitumque sunt, si cum complexione utraque dicantur de re non subsistente, falsa sunt utraque quae praedicantur. Cum hoc idem in affirmationibus et negationibus non sit, omnes caeterae oppositiones ab affirmatione et negatione dissentiunt. Monstratae sunt igitur oppositiones quatuor et sex differentiae: una quidem contrariorum et eius quae est ad aliquid; secunda contrariorum et eorum quae sunt secundum habitum et privationem; tertia contrariorum et eius
Abbreviated transcription (Latin):
inuenitur. Non enim ẽt̃ idẽ dicert a grotare
aliquem quodum ẽẽ sanum: neculem cȩcum
ẽẽ quod non uidere : ꝑspicacissimȩ doc&. Nam
si aegrotat : nisi subsistat non potest aegrotare.:
Nonet̃ autem sanum non itaest. Nani & iamsi
non sit om̃ino aliquis: potest deȩo qui non est.
haecnegatio p̃dicari. Quodenim non est. sanũ
ẽẽ non potest. Quod sanum eẽ non potest. non
est utiq sanum. Eodem quoq modo est & de
cȩcitate & deuisu. Neque enimest idem dicȩre.
cecum ẽt̃ aliquem: quod non uidere. Qui eni
cȩcusest : subsistit uiuitq ut sit cetus. Nonui¬
dere uͦ: & iam de om̃mo non subsistente dici
potest. Quod enim non subsistit om̃mo: uide¬
renonpotest. Et quod uidere nonptest non
uid&. Quorirta in affirmatione & negati¬
tione siuesit dequo dr̃. siue nonsit una sem¬
ꝑ uera est altera falsa. Namcum sit socrates
rumest dicere. quod sanusest. falsum est di¬

Expanded text:
inveniuntur. Non esse enim idem dicere aegrotare inveniuntur. Non esse enim idem dicere aegrotare aliquem quod non esse sanum, nec idem caecum esse quod non videre perspicacissime docet. Nam qui aegrotat nisi subsistat non potest aegrotare. Non esse autem sanum, non ita est, nam etiamsi non sit omnino aliquis, potest de eo qui non est haec negatio praedicari. Quod enim omnino non est, sanum esse non poest utique sanum. Eodem quoque modo est et de caecitate et de visu, neque enim idem est dicere caecum esse aliquem quod non videre: qui enim caecus est, subsistit vivitque, ut sit caecus, non videre vero etiam de omnino non subsistente dici potest. Qui enim non subsistit omnino videre non potest, et qui videre non potest non videt. Quocirca in affirmatione et negatione sive sit de quo dicitur, sive non sit, una semper vera est, altera falsa. Nam cum sit Socrates rum est dicere, quoniam sanus est, falsum est di
Abbreviated transcription (Latin):
Sedtunc neq uidens est neq cȩcus. Et uidens
quidem non est: qm̃ nondum inlucem est ȩditus.
rat. Ergo cumsit atq subsista tres. dequa habi¬
tus & priuatio praedicantur : potest sieri ut deeo
falso utraque p̃dicentur. Sinuͦ res dequa dr̃. Non
sit om̃ino: utrasq falsas ẽẽ necesseest. Ut cum
socrates om̃ino non est: falsum est eum dirȩre
cȩcusest: qui uiuit atq subsistit. Cum uͦ dequo
dr̃ nonsit. om̃ino: utraq deȩo falso diir. Incatu¬
lis quoq idemest. Namcum iam sunt edia. fub¬
sis tunt quidem. sednequȩ cȩcisunt neq uiden¬
tes. quod nundum adhuc ꝑnaturam usum
habert potuȩrunt. Sinuͦ om̃mo non fint. rur¬
sus falsum est dehis utrunquȩ predicari
naffirmatione uͦ & negatione non ita est : ut &¬
ipse ꝓnontiat. In affirmatione inquid & ne¬
gatione siueres subiecta subsistat. siue non¬
sit om̃ino: semꝑ inuna ueritas in alia falsitas

Expanded text:
sed tunc neque videns est neque caecus, et videns sed tunc neque videns est neque caecus, et videns quidem non est; quoniam nondum in lucem est editus. Crat. Ergo cum sit atque subsistat res de qua habitus et privatio praedicantur, potest fieri ut de ea falsa utraque praedicentur; si vero res de qua dicitur non sit, omnino utrasque falsas esse necesse est, ut cum Socrates omnino non est, falsum est eum dicere caecus est qui vivit atque subsistit, cum vero de quo dicitur non sit omnino, utraque de eo falso dicuntur. In catulis quoque idem est, nam cum iam sunt editi, subsistunt quidem; sed neque caeci sunt neque videntes, quia nondum per naturam visum habere potuerunt. Sin vero omnino non sint, rursus falsum est de his utrumque praedicari. In affirmatione vero et negatione non ita est, ut ipse pronuntiat. IN AFFIRMATIONE VERO ET NEGATIONE Ssit omnino, semper in una veritas, in alia falsitas
Abbreviated transcription (Latin):
socrates sanus est. rursusq alius ꝓnunti&.
socrates xegrotat: unam ueram. unam falsam
ẽe necesseest. Socrates enim uiuens. aut aegro¬
tat aut sanus est. Et si eum uerum est agrotare.
sanum eẽ falsumest. Et si falsum est aegrotare:
sanum ee uerumest. Siuͦ socrates ipse non fub¬
sistat. neq om̃ino sit: utrumq deeo falsum est
dicerȩ qm̃ aegrotat & sanus est. Quienim om̃i¬
no non est: neq om̃ino poterit aegrotus eẽnec sanꝰ
Ergo in contrari is. subsistente rede quap̃dicant᷑.
semꝑ una p̃dicatio ueraest: alia falsa. In his scili¬
ce contrari is. quȩ scđm complexionem dicuntur:
& carent medio. Non subsiftente autemre: con¬
dicentur. & subsiftatres: non necesseest aliam ut¬
ram tẽ. aliam falsam. Et tumres om̃mo nom sit
utrȩ q st̃ falsȩ. Socrates enim cumsit iam in suȩ
matris aluo & nondum sitgenitus : in lutem qui¬
dem meditus non est ipse tamen est atq uiuit.

Expanded text:
Socrates sanus est, rursusque alius pronuntiet: Socrates sanus est, rursusque alius pronuntiet: Socrates aegrotat, unam veram, unam falsam esse necesse est. Socrates enim vivens aut aegrotat aut sanus est, et si verum est eum aegrotare, sanum esse falsum est, et si falsum est aegrotare, sanum esse verum est; si vero Socrates ipse non subsistat neque omnino sit, utrumque de eo falsum est dicere, quoniam aegrotat et sanus est. Qui enim omnino non est, neque omnino poterit aegrotus esse nec sanus. Ergo in contrariis subsistente re de qua praedicantur, semper una praedicatio vera est, alia falsa, in his scilicet contrariis quae secundum complexionem dicuntur et carent medio. Non subsistente autem re, condicentur, et subsistat res, non necesse est aliam veram esse, aliam falsam, et cum res omnino non sit, utraeque sunt falsae. Socrates enim cum sit iam in suae matris alvo, et nondum sit genitus in lucem quidem editus non est, ipse tamen est atque vivit,
Abbreviated transcription (Latin):
igitur affirmationem & negationem oppo¬
sitio: cunctis aliis superioribus distat.
in his quȩ scđm complexionem dñr. Usquȩ¬
ria scđm complexionem dici. inquibus aut
falsitas repperitur autueritas. Setequȩ
ut affirmatiosit : neq ut negatio. dehis quoq
dicit. quid distent ac complexionib: quȩ scđm
affirmationẽ negationẽq chir. Nam sicut
egritudo: contraria sanitta: ita quoq: egrt¬
tum eẽ socratem ei quod est sanum eẽ contra¬
rium est. Oratio quoq quȩdic̃. socrates sa¬
nus est : contraria est ei quȩ ꝓnuntiat socra¬
tes egrotat. In his ergo & ueritas inue¬
nitur & falsitas. Quid igitur hac distint.
ea oppositione quȩ scđm uim affirmationis
aut negationis opponitur. hoc scilic&. quod
subsistentere dequa utraquȩ thr: utrum li¬
b& eoꝵ uerum ÷. sitam̃ ea contraria p̃dicaNt
quȩ mediis carent. Nam uiuente & subsis¬
tente socrate : qm̃ aegritudo & sanitas in me¬
diata contraria funt. Siquis desocrate dicat.

Expanded text:
um affirmationem et negationem oppositio a cunctis aliis superioribus distat. in his quae secundum complexionem contrsecundum complexionem dici, in quibus aut falsitas reperitur aut veritas, sed neque ut affirmatio sit neque ut negatio, de his quoque dicit, quid distent his complexionibus, quae secundum affirmationem negationemque dicuntur. Nam sicut aegritudo est contraria sanitati, ita quoque aegrotum esse Socratem, ei quod est sanum esse contrarium est. Oratio quoque quae dicit Socrates sanus est, contraria est ei quae pronuntiat Socrates aegrotat. In his ergo et veritas invenitur et falsitas. Quod igitur haec distant ea oppositione quae secundum vim affirmationis aut negationis opponitur, hoc scilicet quod subsistente re, de qua utraque dicuntur, utrumlibet eorum verum est, si tamen ea contraria praedicantur, quae mediis carent, nam vivente et subsistente Socrate, quoniam aegritudo et sanitas immediata contraria sunt, si quis de Socrate dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt in quibus aut falsitas autueritas inue¬
nitur : scđm aliquam cõplexionẽ dñr. Ea
uͦ quȩ simpliciter ꝓferuntur : ueri atq fal¬
si ꝓlatione carent. Utipse ait. Cum in
principio om̃a p̃dicamenta numerara.
dixit. Singula eorum quȩ eent̃ dicta
innulla affirmatione dici. quadam uero
complexione interse hoꝵ p̃dicam̃torum:
ueritatem falsitatemq gigni. Quibus a¬
ristoteles edocuit p̃ter complexionem
aliquam in sermonibus ueritatem falsita¬
temq inueniri non posse. Siquidem ex¬
emplo quoq hoc manifestumest. Sienim
dixero socrates homo ÷ autuerum aut
falsum est. Quodsi hoc tantum dicam so¬
crates. autrursus homo: nichil in eo ne¬
quȩ ueritas. neq falsitas est. Quo circa
qm̃ om̃is affirmatio cũ complexione ꝓ

Expanded text:
ibus aut ueritas aut falsitas inuenitur, secundum aliquam complexionem dicuntur; ea uero quae simpliciter proferuntur, ueri atque falsi prolatione carent, ut ipse ait, cum in principio omnia praedicamenta numeraret. dicens singula eorum quae essent dicta in nulla affirmatione dici, quadam vero complexione inter se horum praedicamentorum veritatem falsitatemque gigni, de quibus Aristoteles edocuit praeter complexionem aliquam in sermonibus veritatem falsitatemque inveniri non posse. Si quidem exemplo quoque hoc manifestum est. Si enim dixero, Socrates homo est, aut verum aut falsum est. Quod si hoc tantum dicam Socrates, aut rursus, homo, nihil in eo neque veritatis neque falsitatis est. Quocirca quoniam omnis affirmatio cum complexione
Abbreviated transcription (Latin):
quare manifestum est. qm̃ scđm neutrum
quib ȩaquȩ sunt ĩmediata contrarus distant
nhis enim contrariis quȩ medium non hñt:
semꝑ necesseest ipsorum alterum in eẽ ei quod
his ipsis subiectumest. In habitu uͦ & priua¬
tione non ita est. Rson eñĩ semꝑ quȩ lib& res
aut habitum ht̃ autpriuatur. sed est tempus
quando utrum quȩ non habeat. Ut catuli
quibus nondum adhuc ꝑnaturam otuli pa¬
tent. Illos enim neq habere habitum di¬
cimus. quando non uident: nec priuatos ui¬
su. qm̃ pariuili ad huc uisum ꝑnaturam
habere nonpossunt. Igitur eorum quȩ sibi
Nam inhis quȩ sunt ad aliquid non solum non.
est nec ẽẽ oppositionem ipsam sibi ueram fal¬
samquȩ diuidere : sed in his nulla om̃mo nequȩ
ueritas : nequȩ falsitas inuenitur. Siquis enim
dicat hoc tantum. pater. ułrursus filius. neq
uerum aliquid. nequȩ falsum pronuntiat.
Et in contrariis quoq idẽ est. Nam cum bono
malum sit contrarium : siquis nomin& bonũ.

Expanded text:
unde palam est quod secundum neutrum quae sunt immediata contrariis distent. In his enim contrariis quae medium non habent, semper necesse est ipsorum alterum inesse ei quod his ipsis subiectum est. In habitu vero et privatione non ita est. Non enim semper quaelibet res aut habitum habet aut privationem, sed est tempus quando utrumque non habeat, ut catuli quibus nondum per naturam oculi patent. Illos enim nec habere habitum dicimus, quoniam non vident, nec privatos visu, quoniam parvuli adhuc visum per naturam habere non possunt. Igitur horum quae sibi Nam in his quae sunt ad aliquid non solum non est necesse oppositionem ipsam sibi verum falsumque dividere, sed in his nulla omnino neque veritas, neque falsitas invenitur. Si quis enim dicat hoc tantum, pater, vel rursus, filius, neque verum aliquid neque falsum pronuntiat. Et in contrariis quoque idem est, nam cum bono malum sit contrarium, si quis nominet bonum,
Abbreviated transcription (Latin):
& senius dicimus.  Post quam deoppositis dis¬
putationem quantum ad presens attinrbat
explicauit : nuncquȩ priora dici possunt. quae
posteriora : disserit. & ait. Primo quidem
& propriae & quod inusum prius dicimus. hoc
est: quando aliquam rem. alias res tempore
p̃cedit & superat. & dum propriae loquimur: stđ̃m
tempris p̃cessionem aliud antiquius dicimus.
aliud senius. Antiquius quidem: in hisquȩ ina¬
nimata sunt ut porphyrio plac&. Senius uero:
in hisquȩ anima non carent. Ut siquis dicat
antiqui us fuisse bella thebanoꝵ atq grecorum
troie excidio. id circo quod tempore precedant.
Filii namq ducum quit hebano periere prȩlio:
troie preliis inter fuerunt. utdiomedes tẏdei
filius & stenedius capanei. At que hoc quidem ita.
romana . quã consulum. magistratum. In rebus
uͦanimatis : senius uocamus . Seniorẽ namq dicimꝰ
pitagoram socrate. Socratẽ aristotele : id cirto
quon se temporibus antecedunt. Ergo prius
alterum altero dr̃ quad rupliciter. Eas quae

Expanded text:
 senius dicitur. Postquam vero de oppositis disputationem quantum ad praesens tempus attinebat explicavit, nunc quae priora dici possint, quae posteriora disserit. Et ait, primo quidem et proprie, et quod in usu prius dicimus, hoc est quando aliquam rem alia res tempore praecedit, et superat, et dum proprie loquimur secundum temporis praecessionem, aliud antiquius dicimus, aliud senius. Antiquius quidem in iis quae inanimata sunt, ut Porphyrio placet, senius vero in iis quae anima non carent: ut si quis dicat antiquius fuisse bellum Thebanorum atque Graecorum Trojae excidio, idcirco quod tempore praecedat, filii namque ducum qui Thebano periere praelio, Trojae praeliis interfuerunt, ut Diomedes Tydaei filius, et Stenelus filius Capanei. Atque hoc quidem ita, Romana, quam consulum et magistratuum. In rebus vero animatis senius vocamus. Seniorem namque dicimus Pythagoram Socrate, Socratem Aristotele, idcirco quod se temporibus antecedant. Ergo prius alterum altero dicitur p
Abbreviated transcription (Latin):
men hoc opposta desubiectis &equi uote p̃dicari.
Ita firmantibus qm̃ aristuteles ita dirit. deoppo¬
sitis quotiens solent opponi ditendum est. Hoc¬
est quodest quotiens ad multiplicitatem per¬
tin& &qui uocationis. Sed qui melius iuhica¬
uere : hioppositionis nomen generis loco di¬
cunt debere p̃dicari. ud cirto quod tum nomen
oppositionis desubiectis quatuor oppositioni¬
bus praedicetur: abhis quoq: diffinitio non ober¬
r&. Sunt enim opposita: que meodem scđm
idem in eodem tempore. cirta unam eandem¬
quae rem simul ee nompossunt. Quod persin¬
gula quoq ꝑgentibus insingulis oppositis in¬

Expanded text:
men hoc oppositi de subjectis aequivoce praedicari, men hoc oppositi de subjectis aequivoce praedicari, ita affirmantibus, quoniam Aristoteles ita dixit: De oppositis quoties solent opponi dicendum est hoc, id est quoties ad multiplicitatem pertinet aequivocationis. Sed qui melius judicavere, hi oppositionis nomen generis loco dicunt debere praedicari, idcirco quod cum nomen oppositionis de subjectis quatuor oppositionibus praedicetur, ab his quoque diffinitio non oberret. Sunt enim opposita quae in eodem, secundum idem, in eodem tempore, circa unam eamdemque rem, simul esse non possunt, quod per singula quaeque pergentibus in singulis oppositis in
Abbreviated transcription (Latin):
deratur. Necesse igitur fuit demotu ditere qui
naturam fatiendi atquȩ patiendi uell&. ostendere.
Quis autem dubit& cuius lib& illius sermonis aequi¬
uocationem monstrare eẽ. ꝑutile. quare qm̃ ha¬
bere quoq p̃dicamentum est. non fuit inconueni¬
ens nequȩ suꝑfluum dehabendi ae qui uocatione
tractasse. Illud quoq quaeritur utrum opposi¬
tionis nomen aequi uoce praedicetur. Dicimus enĩ
quatuor modis opponi. Aut ut contraria. autut
ad aliquid. aut uthabitum & priuationem. aut
ut ad firmationem & negationem. Hicergo con¬
teniditur utrum &equi uocatio quȩdam cirra has qua¬
tuor disuersitatessit: an id ipsum quod dicimus
oppositum generis uicȩ pradicetur ut sit uniuocũ.
Sed in hor stoicoꝵ peiri pateticoꝵq diuersa senten¬
tia fuit &ipsi interse peri patyti diuersa secta¬
tisunt. Sto icoꝵ qm̃ linga sententia est praeter¬
mittatur. Aliis autem perypatetitis placa. no¬

Expanded text:
deratur necesse igitur fuit de motu dicere, qui deratur necesse igitur fuit de motu dicere, qui naturam faciQuis autem dubitet cujuslibet sermonis aequivocationem monstrare, esse perutile? Quare quoniam habere quoque praedicamentum est, non fuit inconveniens neque superfluum de habendi aequivocatione T. Illud quoque quaeritur utrum oppositionis nomen aequivoce praedicetur. Dicimus enim quatuor modis opponi, aut ut contraria, aut ut aliquid, aut ut habitum et privationem, aut ut affirmationem et negationem. Hic ergo contenditur utrum aequivocatio quaedam circa has quatuor diversitates sit, an idipsum quoppositum generis vice praedicetur, ut sit univocum. Sed in hoc Stoicorum Peripateticorumque diversa sententia fuit, et ut ipsi inter se Peripatetici, diverse sectati sunt. Stoicorum quoniam longa sententia est, praetermittatur, aliis autem Peripateticis placet no