comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quamuis et itcrecte possit intellegi qđ ait.
N onueniuo careiustos sed peccatores. Quia
non illos uocauerit qui suã iustitiam uo¬
lentes constituere. iustitia edĩ non sunt sub¬
iecti. sed eospotius qui fragilitatissuae
conscunonerubescunt profiteri. quia in
multis offendimus omnes : Si quos autem
et deillis qui faciliter sunt iusti correctos
uocatadueniam. Et iamin illi simplebit᷑
eiussermo quia non uenerit uocareiustos
sed peccatores. Idest nonelatossed humi¬
les Non de sua iustitia inflactos. sed ei
quiiustificatimpium de uotamente sub¬
stratos: Namettalesubiconuertuntur.
nequaquam seiustos sed peccatores ne¬
cesseest sincero cordetestentur: Libet
dñ sarcemiustitiae matheum quemde
publicanis actibus elegit. ut spemremis¬
sionis peccatoribus ampliaret aduexerit.
Qualis namq: sit factus ipsea postolorum
numerus cuun sertus ẽ docet: Docet
et ipsagens aethiopum. quam definib

Expanded text:
Quamvis et ita recte possit intelligi quod ait: Quamvis et ita recte possit intelligi quod ait: Non veni vocare justos, sed peccatores, quia non illos vocaverit qui, suam justitiam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti, sed eos potius qui fragilitatis suae conscii non erubescunt profiteri, quia in multis offendimus omnes. Si quos autem et de illis qui fallaciter sunt justi correctos vocat ad veniam, etiam in illis implebitur ejus sermo, quia non venerit vocare justos, sed peccatores, id est, non elatos, sed humiles; non de sua justitia inflatos, sed ei qui justificat impium devota mente substratos. Nam et tales ubi convertuntur, nequaquam se justos, sed peccatores necesse est sincero corde testentur. Libet Dominus arcem justitiae Matthaeum, quem de publicanis actibus elegit, ut spem remissionis peccatoribus ampliaret, advexerit. Qualis namque sit factus, ipse apostolorum numerus cui insertus est, docet: docet et ipsa gens Aethiopum, quam de finibus
Abbreviated transcription (Latin):
nequaquam nathana hel discipulatus
illius consors existeret. quemad se
primouenientem tantal aude dignũ
put auit ut diceret: Ecceuerei s raheli¬
tac in quodo lus non est: Sinoniustos
uocaret. petrum et andream in apos¬
tolactus arcenon haberet qui quan¬
oamore iustitiae flagrauerint do¬
uerunt cum adtestimonium praecur¬
ris continuo dnm uidere et audi¬
regauisi sunt: Quomodo ergononue¬
nituocareiustos sed peccatores : nisi
qui alucas haec referens a pertius dicit
Nonueniuo care iustos. sed peccatore sin
paenitentiam : Omnesnam que electos
ad regnum caeleste dñsuocat. sed illos
solum ad paenitentiamuocat. quos pecca¬
tis grauioribus inuolutosinuenit: Quos
uero iustitiae operibus deditos repperit
non eos ad paenitentiam preterire con¬
uersationis. sed ad profectũ magisuitae
perfectioris inuitat: Vocat peccatores
ut perpaenitentiam corrigantur. uo¬
catiustos ut magis magisque iustificent᷑:

Expanded text:
nequaquam Nathanael discipulatus nequaquam Nathanael discipulatus illius consors existeret, quem ad se primo venientem tanta laude dignum putavit, ut diceret: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Si non justos vocaret, Petrum et Andream in apostolatus arce non haberet, qui quanto amore justitiae flagraverint, docuerunt cum ad testimonium praecursoris continuo Dominum videre et audire gavisi sunt. Quomodo ergo non venit vocare justos, sed peccatores, nisi quia, sicut Lucas haec referens apertius dicit, Non veni vocare jussos, sed peccatores in poenitentiam ? Omnes namque electos ad regnum coeleste Dominus vocat, sed illos solum ad poenitentiam vocat, quos peccatis gravioribus involutos invenit. Quos vero justitiae operibus deditos reperit, non eos ad poenitentiam praeteritae conversationis, sed ad profectum magis vitae perfectioris invitat. Vocat peccatores, ut per poenitentiam corrigantur; vocat justos, ut magis magisque justificentur.
Abbreviated transcription (Latin):
tes curare eru direnescios. contu¬
macesred arguere uel etiamforas
deturbare quamuictimas studuit
offerre : Liquet utiq qui a uolunta¬
tis diuinȩ quam propheta monebat
ius saperfecit : Miseri cordia euide +¬
licet opus ex sequendo : et non sacrifi¬
cium caelebrando. Quietiamrepre¬
hensoribussuis quarecum publicanis
et peccatoribus manducaret rationẽ
reddere non despexit. Vt uel siceos
a superuacua murmuratione cohibe¬
ret. atquead sequenda pietatis suae¬
dona prouocaret : Non eniminquit
ueniuo careiustos sed peccatores.
Idcirco igitur dñ speccatorum con¬
uiuia frequentabat. ut inuitatores
suos docepdo caelestes inuitaretad
epulas. Sed mouet forte aliquem
quo modo dñs dixerit. non seuenisse
adiustos. sed magis ad peccatoresuo¬
candos. cum cunctis legentibus con¬
stec quod etiã illos quossecundum
nrosasce legis instituta. iustosinuenit.
Ad euangelice perfectionis culmen
plurimosuocauit. Si en imsolos pec¬
catores et non etiamiustos uocaret.

Expanded text:
tes curare, erudire nescios, contumaces redarguere, vel etiam foras deturbare, quam victimas studuit offerre, liquet utique quia voluntatis divinae, quam propheta monebat, jussa perfecit, misericordiae, scilicet, opus exsequendo, et non sacrificium celebrando. Qui etiam reprehensoribus suis quare cum publicanis et peccatoribus manducaret, rationem reddere non despexit, ut vel sic eos a supervacua murmuratione cohiberet, atque ad sequenda suae pietatis dona provocaret. Non enim, inquit, veni vocare justos, sed peccatores. Idcirco igitur peccatorum convivia frequentabat, ut insidiatores suos docendo coelestes invitaret ad epulas. Sed movet forte aliquem quomodo Dominus dixerit non se venisse ad justos, sed magis ad peccatores vocandos, cum cunctis legentibus constet quod etiam illos quos secundum Mosaicae legis instituta justos invenit, ad evangelicae perfectionis culmen plurimos vocavit. Si enim solos peccatores, et non etiam justos vocaret,
Abbreviated transcription (Latin):
rede tractabant Quis nam que iustus
essepoterit ut diuin a opitulatione
non egeat: : Cumille quo in natis muli¬
erum maiornemo ẽ Deseiohannes ap¬
tissimedicat: Non potest homo accipe¬
caelo : dumuero subiungit: Euntes aut̃
discite. Quid est miseri cordiam uolo
et non sacrificium : Eisdemphacrisaeis
defalsa iustitia tumentibus. etiam con¬
silium correctionis ostendit: Ammo¬
netnamq eos ut peropera misericor¬
dia sibimetipsis superne misericordiae
praesidia conquirant : Et non contemp¬
tis pauperum necessitatibus perobla¬
tionem sacrificiorum dnm̃placare con¬
fidant: Proposuit autemeis testimo¬
nium depropheta : et hocillos euntes
discereiussit: Euntes uidelicet atere¬
mitate stultȩ uituperationis: ad dili¬
gentiorem scripturae scãe meditatio¬
nem ut quieum peccatores suscipien¬
tem contrascripturarũ decreta facere
calumniabatur: ipsi se potius intellege¬
rent quaeessent dĩ precepta nescisse.
uel agnita non fecisse: Quienin cottidi¬

Expanded text:
re detrectabant. Quia namque justus esse poterit, ut divina opitulatione non egeat, cum ille, quo in natis mulierum major nemo est, de se Joannes apertissime dicat: Non potest homo a se accipecoelo ? Dum vero subjungit: Euntes autem discite quid est: Misericordiam volo, et non sacrificium? Iisdem Pharisaeis de falsa justitia tumentibus etiam consilium correctionis ostendit. Admonet namque eos ut per opera misericordiae sibimet ipsis supernae misericordiae praesidia conquirant, et, non contemptis pauperum necessitatibus, per oblationem se sacrificiorum Dominum placare confidant. Proposuit autem eis testimonium de propheta, et hoc illos euntes discere jussit: euntes videlicet a temeritate stultae vituperationis, ad diligentiorem Scripturae sanctae meditationem, ut qui eum peccatores suscipientem contra Scripturarum decreta facere calumniabantur, ipsi se potius intelligerent, quae essent Dei praecepta nescisse, vel agnita non fecisse. Qui enim quotidi
Abbreviated transcription (Latin):
Oporcetnamq ut quotiens a terreni¬
regis magnificentiã in scĩs euange¬
lorũ libris predicare cognouerimus
Procidamus humiles anteilliusmi¬
fericordiam deuotis prȩcibus inplo¬
remus et quicquid bonis operis ha¬
berepossumus non nr̃is hoc meritis. sed
sedens inthrono patris unacum spũ
scõ uiuit et regnatds̃ in omnia scła
saeculorum amen

Expanded text:
ortet namque ut quoties Regis aeterni magnificentiam in sanctis Evangeliorum libris praedicari cognoverimus, procidamus humiles ante illius misericordiam, et devotis precibus imploremus, et quidquid boni operis habere possumus, non nostris hoc meritis, sed sedens in throno Patris una cum Spiritu sancto vivit et regnat Deus per omnia saecula saeculorum. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
co egimus terrenȩ delectationis: iure
igiturrestat : ut simul nosomnia ferian
quaesimulomnia uitus nr̃is male sub¬
acta seruiebant : Vt quot prius in mun¬
do in colomes habuimus gaudia : tot
deipso postmodum cogamur sentipe
tormenta. Notandum uero quod lici¬
tur: Terrores decalo Cũtempestates

Expanded text:
coegimus terrenae delectationis. Jure ergo restat ut simul nos omnia feriant, quae simul omnia vitiis nostris male subacta serviebant, ut quot prius in mundo incolumes habuimus gaudia, tot de ipso postmodum cogamur sentire tormenta. Notandum vero quod dicitur: Terrores de coelo et tempestates
Abbreviated transcription (Latin):
filium hominis remittitur ei. Qui
autem dixerit contra spm sc̃m non re¬
mittecurei neque in hoc saeculo. neq
infuturo. Vnde manifestum est pec¬
catorum remissionem sine scĩsp̃s ad
uocatione nonfieri: nequem quam
sineillo sicut expedit ingemescere.
Aut sicut oportecorare. dicente
apło. Quid enimoremus sicut opor¬
tet nescimus. sed ipsespspostulat pro
nobis gemitibus in encrrabilibus : Et
est nimisque mortiferum. quianũ quã
ueniam meremur. quiab intercessore
deseritur. Omnes ergo dilectissimi
qui indnmihm̃ crediderant. in fusum
sibi habebant spm̃scm. et remitten¬
dorum peccatorum etiam tunc apłi
acceperant potestatem. cum postre¬
surrectionem suam dñsinsufflauit et
miseritis peccata remittentur. Et
quorum decenueritis detenta erunt
Sed illi perfectioni quaeerat discipu¬
lis conferenda. maior gratia et
habundantior inspiratio seruaba¬
tur. perquam et quae nondum acce¬
perant sumerent. Et excellentius pos¬
sint habere quae sumpserant propter

Expanded text:
qui autem dixerit contra Spiritum sanctum, non remittetur ei neque in hoc saeculo, neque in futuro . Unde manifestum est peccatorum remissionem sine Spiritus sancti advocatione non fieri, nec quemquam sine illo, sicut expedit, ingemiscere, aut sicut oportet, orare, dicente Apostolo: Quid enim oremus sicut oportet, nescimus; sed ipse Spiritus postulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus ; et:est nimisque mortiferum, quia numquam veniam meretur, qui ab intercessore deseritur. qui in Dominum Jesum crediderant, infusum sibi habebant Spiritum sanctum, et remittendorum peccatorum etiam tunc apostoli acceperunt potestatem, cum post resurrectionem suam Dominus insufflavit, et miseritis peccata, remittentur eis; et quorum retinueritis, retinebuntur . Sed illi perfectioni, quae erat discipulis conferenda, major gratia et abundantior inspiratio servabatur, per quam et quae nondum acceperant sumerent, et excellentius possent habere quae sumpserant. Propter
Abbreviated transcription (Latin):
tatis a uersis. quisiue perignorantiae
caecitatem. siueperturpitudinis ap¬
petitum adilla non sacra. sed execra¬
menta perueniunt. quae propter
cominunem uerecundiam non sunt
nro sermone promenda. cumiam
abundantissime ipsorum sint confessi
tissimi suadeatur quod tante impieta¬
tis auctorem sp̃ssc̃s aliqua ex partedig¬
natus sit nihiladistum prorsus deilla
uirtute peruenit quam ecclesiae
sua exp̃s et promisit et misit : Dicente
enim beato apło iohanne : Nondum
enimerat sp̃s datus. quia ihs nondum
erat darificatus : Oni ascensio dandi
sp̃s fuit ratio. quemillenecesseest ut
neget datum. quiad consensum pater¬
nedex terȩ uerumin x põhominem
negat esse prouectum Nos autem
dilectissimi adbeatam aeternita¬
tem et animȩ et carnis per genera¬
tionem sc̃isp̃s adoptari sacratissimũ
diei istius festum rationabili obse
beato paulo aposcolo quod d ñ sihs¬

Expanded text:
tatis aversis, qui sive per ignorantiae tatis aversis, qui sive per ignorantiae caecitatem, sive per turpitudinis appetitum, ad illa non sacra, sed exsecramenta perveniunt, quae propter communem verecundiam non sunt nostro sermone promenda, cum jam abundantissime ipsorum sint confessioestrum, dilectissimi, suadeatur quod tantae impietatis auctorem Spiritus sanctus aliqua ex parte dignatus sit. Nihil ad istum prorsus de illa virtute pervenit, quam Ecclesiae suae Christus et promisit et misit. Dicente enim beato apostolo Joanne: Spiritus nondum erat datus, quia Jesus nondum erat clarificatus : Domini ascensio, dandi Spiritus fuit ratio, quem ille necesse est ut neget datum, qui ad consessum paternae dexterae verum in Christo hominem negat esse provectum. Nos autem, dilectissimi, ad beatam 308 aeternitatem et animae et carnis per regenerationem sancti Spiritus adoptati, sacratissimum diei istius festum rationabili obseqbeato Paulo apostolo, quod Domi
Abbreviated transcription (Latin):
probabissent. impletum est quod dnis
promiserat dicens. Cum autemtra¬
dentuos. nolite cogitare quomodo
aut quidloquamini : Non enim uosestis
promissio dñi pertot aetatum interual¬
la differri Nec illesps ueritatis quem
mundusnonaccipit impiorum It a
septi formemillam donorum suorum
continuit largitatem : Vt cotecdesiȩ
generagunes sua inspiratione frauda¬
ret Donec prodigiosus urpuisi men¬
datio rum signifer nascer& ti quire¬
oletus sp̃si diabolispiritui rescititxp̃i
et cum scis dĩ hocparaclitidoctrina: con¬
tulerit. ut futura predicarent: Hinc
ne falsitates eius ipsererum processus
urgueret: sacrilegarum in pruden¬
tium fabularum in preteritas recor¬
sit aetates. et quasinihilnos desempi¬
ternitate creatoris. nihildeor dine
isset. in contumeliam di. et omnium
bene conditarum iniuriamnaturarũ
conpugnantia mendaciorum mons¬
tra contexuit : Quibustandem suas
insinuaturus insanias nisimultum in¬
sipientibus et nimium alumine ueri¬

Expanded text:
probavissent impletum esse quod Dominus probavissent impletum esse quod Dominus promiserat, dicens: Cum autem tradent vos, nolite cogitare quomodo aut quid loquaminpromissio Domini per tot aetatum intervalla differri, nec ille Spiritus veritatis, quem mundus non accepit impiorum, ita septiformem illam donorum suorum continuit largitatem, ut tot Ecclesiae generationes sua inspiratione fraudaret, donec prodigiosus turpium mendaciorum signifer nascereturenim spiritu diaboli, Spiritui restitit Christi; et cum sanctis Dei hoc Paracleti doctrina contulerit, ut futura praedicerent, hic ne falsitates ejus ipse rerum processus argueret, sacrilegarum impudentiam fabularum in praeteritas retorsit aetates. Et quasi nihil nos de sempiternitate Creatoris, nihil de ordine isset, in contumeliam Dei et in omnium bene conditarum injuriam naturarum, compugnantia mendaciorum monstra contexuit. Quibus tandem suas insinuaturus erat insanias, nisi multum insipientibus et nimium a lumine veri
Abbreviated transcription (Latin):
curimpietas haca percissi me sententia
totum sacrilege falsitatis dogma pro¬
quendam atq sublimen sequi uideren¬
tur autorem. inmagistrosuo mane scm
apparuis se spm̃ crediderunt. Promis¬
soque ad nõ paralitum. non prius uenisse
quam hic infelicium deceptor oreretur:
Inquo ita sp̃sdim anserit. ut non aliud
fuerit mansisse quam sp̃s qui perminis¬
terium corporeae uocis edinguȩ. disci¬
pulos suos induceret i n omnem ueritatem
Etnumquam cognita perterritorũ
secreta reseraret. quod quam falsum
quam quesit uanum ipsa euangelicȩ
predicationis declarat auctoritas
Manis igiturminister falsitatis diabo¬
licȩ et conditor superstitionis obscene
eotemporedamnandus in notuit. quo
postresurrectionem dñi ducentesimus
et sex agesimus annus impletus est
proboimperatore et paulino consu¬
libus Cumoctaua iaminxp̃i anos
persecutio deseuiret et innumera
mcrtyrum milia ipsissuis uictoriis

Expanded text:
tur impietas, hac apertissime sententia tur impietas, hac apertissime sententia totum sacrilegae falsitatis dogma proquemdam atque sublimem sequi viderentur auctorem, in magistro suo Mane sanctum apparuisse Spiritum crediderunt, promissumque a Domino Paracletum non prius venisse quam hic infelicium 305 deceptor oriretur: in quo ita Spiritus Dei manserit, ut non aliud fuerit Manes ipse quam spiritus qui per ministerium corporeae vocis et linguae discipulos suos in omnem induceret veritatem, et numquam cognita praeteritorum secreta saeculorum reseraret. Quod quam falsum quamque sit vanum, ipsa evangelicae praedicationis declarat auctoritas. Manes ergo minister falsitatis diabolicae, et conditor superstitionis obscenae, eo tempore damnandus innotuit, quo post resurrectionem Domini ducentesimus et sexagesimus annus impletus est, Probo imperatore Paulinoque consulibus, cum octava jam in Christianos persecutio desaeviret, et 306 innumera martyrum millia ipsis suis victoriis
Abbreviated transcription (Latin):
autem ille sp̃s ueritatis illeuos docebit om¬
nem ueritatem Num quid sedens dñs in¬
ferioris intellegentiae uole bat intelleg
aut minus aliquid quam scm̃ spm̃ a
patredidicisse cumipsesit ueritas. et
nihil paterdicere. nihil sp̃spossitdoce¬
re sine uerbo. Id eoque sit dictum.
Demeo accipiet. Qm̃ quod accepit sp̃s¬
a patre dante dat etfilius Nonitaq
aliaerat insinuandaueritas. nec alia
predicanda doctrina: sed oportebat
capacitatemeorum quidocebantur
augeri et multiplicari constantiam¬
forismitteret. et furorem per sequen¬
tium nontimeret: Quodutiquea postoli
sunt repleti ardentius uelle. et effica¬
cius posse. coeperunt proficientes a
preceptorum scientia. ad tolleran¬
tiam passionum. ut subnullaiam tempes¬
tate trepidantes fluctus saeculi et ela¬
tiones mundi fidesupergrediente çal¬
carent. et morte contempta omnibus
dilectissimi nec transitorio accipiamus
auditu: preceralias enim ueritatis lo¬
quutiones quibus manicheorum confuta¬

Expanded text:
us ille veritatis, ille vos diriget in omnem veritatem? Numquid sese Dominus inferioris scientiae volebat intelligi, aut minus aliquid quam Spiritum sanctum a Patre didicisse? cum ipse sit Veritas, et nihil Pater dicere, nihil Spiritus possit docere sine Verbo, ideoque dictum sit: De meo accipiet : quoniam quod accipit Spiritus, Patre dante, dat Filius. Non itaque alia insinuanda erat veritas, nec alia praedicanda doctrina; sed oportebat capacitatem eorum qui docebantur augeri, et multiplicari constantiamforas mitteret, et furorem persequentium non timeret. Quod utique apostoli,sunt repleti, ardentius velle et efficacius posse coeperunt, proficientes a praeceptorum scientia ad tolerantiam passionum: ut sub nulla jam tempestate trepidantes, fluctus saeculi et elationes mundi fide supergrediente calcarent, et morte contempta, omnibusdilectissimi, nec transitorio accipiamus auditu. Praeter alias enim veritatis locutiones quibus Manichaeorum confuta
Abbreviated transcription (Latin):
quameis priscesuae praesentiae
dulcedinem abstulit. sed eandem
potius promisso sp̃ssci charismate
cumulauit. Denique cum promit¬
ter et eos spũ scõbaptizandos. post
dies non multos eis quebenedicens
ascenderet acferer&ur incaelum.
Quadragesimo utique die suaere¬
surrectionis moxilli ad orantes re¬
gressi sunt in hierusalem cum gaudio
magno. et erant semper intemplo
laudantes et benedicentes dm̃.

Expanded text:
quam eis priscae suae praesentiae quam eis priscae suae praesentiae dulcedinem abstulit, sed eamdem potius promisso Spiritus sancti charismate cumulavit. Denique cum promitteret eos Spiritu sancto baptizandos post dies non multos, eisque benedicens ascenderet ac ferretur in coelum, quadragesimo utique die suae resurrectionis, mox illi adorantes regressi sunt in Hierusalem cum gaudio magno, et erant semper in templo laudantes et benedicent
Abbreviated transcription (Latin):
intueri sic etiam ualebimus lauda
re. Iuxcaillud psalmiste. Et intem¬
ploeius omnes dicent gloriam.
Vnde et alibi dicit. Caeli enarrant
gloriam dĩ. Caelos quippe caeles¬
dis patriae ciues appellat. Et qui¬
dei terrigine gloriamdi narrare
possunt. Non autem hanc enarrare
nisi caeli ciues sufficiunt. quia quo
hanc uicinius uident. eocertius ualent
eloqui. Vtramq: sane hanc sollemni¬
tatem. hoc est et quadragesime et quin¬
quagesime Non quorum libethominũ
sed ipsius dñi acsaluatoris nr̃i prima
nobis sanxit auctoritas. Quadragesi
uersutia ministeriis fruebatur
angelicis ubi suo nosinformauit ex¬
emplo. quia permaceracionem car¬
nis aduersccrii spirit adis machinas
euit are ec adangelorum debea¬
mus preuenire consortium. Porro
quinquagesime nobis gaudia in eo
seruanda monstrauit. quod post
resurrectionem seipsum discipulis
quentia uisitationis laetabundum.
hoc tempus haberefecit acfestiuum.
sed et in caelum ascendens. nequa¬

Expanded text:
intueri, sic etiam perfecte vaintueri, sic etiam perfecte vaalmistae: Et in templo ejus omnes dicent gloriam . Unde et alibi dicit: Coeli enarrant gloriam Dei. Coelos quippe coelestis patriae cives appellat. Et quidem terrigenae gloriam Dei narrare possunt, non autem hanc enarrare nisi coeli cives sufficiunt, qui quo hanc vicinius vident, eo certius valent eloqui. Utramque sane hanc solemnitatem, scilicet et Quadragesimae et Quinquagesimae, non quorumlibet hominum, sed ipsius Domini ac Salvatoris nostri prima nobis sanxit auctoritas: Quadragesimtentatoris versutia, ministeriis fruebatur angelicis: ubi suo nos informavit exemplo, quia per macerationem carnis adversarii spiritualis machinas evitare, et ad angelorum debeamus pervenire consortium. Porro Quinquagesimae nobis gaudia in eo servanda monstravit, quod post resurrectionem seipsum discipulis quentia visitationis laetabundum hoc tempus habere fecit ac festivum. Sed et in coelum ascendens nequa
Abbreviated transcription (Latin):
ea nobis mercederepensantur. et in
requiȩ sempiterna. et audire uocẽ
laudiseius et ipsicum scĩs eum benedi¬
cere. gloriam regnieius dicere po
tentiam uirtutis eius loquimerea¬
mur. Idcirco autem plures ecclesiae
magistri decantationem alleluiae
tempore quadragesimae intermit¬
tendam esse sancxerunt. Quamuis
inecclesia num quam adiuina laude
cessatur. sed aliis uerbis quaei dipsum
perfecte significant. eius cottidie
dona canuntur ut noua eius repetitio.
maiorem gratiorem que paschalibus
sollemniis honorificentiam reddat
et splendorem. Sed ethoc ineo mys¬
terium maximȩ designare uoluert
quodinhuius exilii peregrinatione
sicut expartenouimus et exparte pro¬
phetamus. Ita etiam ex p̃arte dnm̃
laudamus. Dicente scum proph&a
quo modo cantabimus canticum dñi
interraaliena : Cumueronrãm pa¬
triam terramscilicet uiuentium
domum que regnicaelestis. olimno¬
bis ad nõ repromissam intrare me¬
ruerimus. Tunc et illum perfecte

Expanded text:
ea nobis mercede recompensantur, ut in ea nobis mercede recompensantur, ut in requie sempiterna et audire vocem laudis ejus, et ipsi cum sanctis eum benedicere, gloriam regni ejus dicere, et potentiam virtutis ejus loqui mereamur. Idcirco autem plures magistri Ecclesiae decantationem Alleluia tempore Quadragesimae intermittendam esse sanxerunt, quamvis in Ecclesia nunquam a divina laude cessatur, sed aliis verbis quae id ipsum perfecte significant, ejus quotidie dona canuntur, ut nova ejus repetitio majorem gratioremque paschalibus solemniis honorificentiam reddat et splendorem. Sed et hoc in eo mysterium maxime designare voluerunt, quod in hujus exsilii peregrinatione, sicut ex parte novimus, et ex parte prophetamus, ita etiam ex parte Dominum laudamus, dicentes cum Propheta: Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena? Cum vero nostram patriam, terram scilicet viventium, domumque regni coelestis nobis olim a Domino repromissam intrare meruerimus, tunc ut illum et perfecte
Abbreviated transcription (Latin):
Nam quo modo in hiero solimis quon
dammultitudinis credentium erat
pacis uisione multitudinis uidentiuu
dm̃. eritcor et anima una. Vide¬
licet diligendi ac laudandieum.
cuiusse gr̃atia uiderint essesclua¬
tos. Etibiuera citererunt omnibus
omnia communia. quia sicut a posto¬
lus ait. Erit ds̃ omnia in omnibus.
Incuius trpum temporis aclauda¬
bunde nrãe quietis ultimi septem
psclmi quispecialiter in dñi lauden
canuntur. Alleliuae titulo prae¬
notantur. Septima quippe dies
sabbati. Idestrequiei perlegem
uocari ethaberi praecepta est
Etapte liber psalmorum posttanta
caelestium preceptorum institutae
Tot archanorum spiritalium inis¬
teria de cantanda. tantccssalubo¬
rimȩ confessionis acdeprecatiosis
humilimȩ uoces aeditas. septem
alleluiae titulisfinitur Quiaquie¬
quid in hacuita bonigerimus. quic¬
quidinobsequium redemptoris eu
lingua exultante proferimus. Quic¬
quid proaeternȩ patriae desiderio
cogitamus cuncta haec nimirum

Expanded text:
Nam quomodo in Hierosolymis quondNam quomodo in Hierosolymis quondam multitudinis credentium in Dopacis visione multitudinis videntium Deum, erit cor unum et anima una, videlicet diligendi ac laudandi eum, cujus se gratia viderint esse salvatos: et ibi veraciter erunt omnibus omnia communia, quia sicut Apostolus ait, Erit Deus omnia in omnibus . In cujus typum temporis ac laudabundae nostrae quietis, ultimi eidem psalmi, qui specialiter in Domini laudem canuntur, Alleluia titulo praenotantur. Septima quippe dies Sabbati, id est requiei, per legem vocari et haberi praecepta est. Et apte liber psalmorum post tanta coelestium praeceptorum instituta, tot arcanorum spiritualium mysteria decantata, tantas saluberrimae confessionis ac deprecationis humillimae voces editas, semper Alleluia titulis finitur: quia quidquid in hac vita boni gerimus, quidquid in obsequium Redemptoris nostri lingua exsultante proferimus, quidquid pro aeternae patriae desiderio cogitamus, cuncta haec nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
psalmis ubi canimus lauda tednm̃.
prohoc uerbo apudhebreos semper
alleliua canitur. quod euangelista
io hannes in apocalrpsi suacael estiũ
agmina uirtutum canentia se audis¬
se perhibet. Sed et uenerabilis pa¬
ter tobias ex uisione angelica intel¬
legens qualis supernorumciuium
gloria quanta ipsius hierusalem
caelestissit lccritas haec mistica
uoce dicebat. Ex lccpide pretioso et
mundo omnes plateae eius sternentur
et peruicos eius allelua cantabitur
Rectissi me autem et pulcherrime
generalis scãe ecclesiae mosinoleuit
Vt hoc diuinȩ laudationis carmen
propterreuerentiam prime aucto¬
ritatis. Acunctis perorbem fidelibus
hebreauoce cantetur. Quod ideosit
ut pertadis consonantiam deuotio¬
nis omnis ammoneatur ecclesia
quia et nunc in una fide confessione
ac dilectionexp̃i consister edebeat.
et ad illam infuturo patriam festi¬
nare . inqua nulla diuersitas mentiũ
Nullacest dissonantia linguarum

Expanded text:
psalmis ubi nos canimus Laudate Dominum, psalmis ubi nos canimus Laudate Dominum, pro hoc verbo apud Hebraeos semper Alleluia canitur: quod evangelista Joannes in Apocalypsi sua coelestium agmina virtutum cantantia se audisse perhibet. Sed et venerabilis pater Tobias ex visione angelica intelligens qualis supernorum civium gloria, quanta ipsius Hierusalem coelestis sit claritas, haec mystica voce dicebat: Ex lapide pretioso et mundo omnes plateae ejus sternentur, et per vicos ejus Alleluia cantabitur . Rectissime autem et pulcherrime generalis sanctae Ecclesiae mos inolevit, ut hoc divinae laudationis carmen, propter reverentiam primae auctoritatis, a cunctis per orbem fidelibus Hebraea voce cantetur. Quod ideo fit ut per talis consonantiam devotionis admoneatur Ecclesia quia et nunc in una fidei confessione ac dilectione Christi consistere debeat, et ad illam in futuro patriam festinare, in qua nulla diversitas mentium, nulla est dissonantia linguarum.
Abbreviated transcription (Latin):
tedis premiam debeamus ad tingere :
Porro quinquagesimam ab ipsodomi¬
nicae resurrectionis die inchoare.
et gaudiis potius laudibusq: diuinis.
quamieiuniis uoluerunt esse caelebrema
quatenus annuis eius festis dulcius
ammonemur desiderium pr̃m. ad
oboedienda festa quae non sunt annua
sed continua. non terrena sed caeles¬
tia semper accendere. fixumq
tenere quia non tempore mortali¬
tatis huius. sed in aeternitate futurae
incorruptionis. uera nobis quaerenda
felicitas. uera nobis est inuenienda¬
sollemnitas. Vbicessantibus cunctis
languoribus. tota indiuisione ac
laude uitageritur. Iuxta hoc quod
proph&a cordepariter et carne in
dm̃ uiuum exultans aiebat. Beatiqui
habitant indomotua. in saeculum
saeculi laudabuntte: Vndemerico¬
quin quagesimȩ diebus in memoriam
huius nrãe quietissime ac felicissime
actionis crebrius acfestiuius allelua
canere solemus. Alleliua namque:
hebreussermo est. et interpr&atur¬
in latine laudatednm. Denique in

Expanded text:
talis praemia debeamus attingere. talis praemia debeamus attingere. Porro Quinquagesimam ab ipso Dominicae resurrectionis die inchoare, et gaudiis potius laudibusque divinis, quam jejuniis voluerunt esse celebrem, quatenus annuis ejus festis dulcius admoneremur, desiderium nostrum ad obtinenda festa, quae non sunt annua sed continua, non terrena sed coelestia, semper accendere fixumque tenere, quia non in tempore mortalitatis hujus, sed in aeternitate futurae incorruptionis vera nobis quaerenda felicitas, vera est insolemnitas, ubi cessantibus cunctis angoribus tota in Dei visione ac laude vita geritur. Juxta hoc quod Propheta, corde pariter et carne in Deum vivum exsultans, aiebat: Beati qui habitant in domo tua, in saeculum saeculi laudabunt te . CQuinquagesimae diebus in memoriam hujus nostrae quietissimae ac felicissimae actionis crebrius ac festivius Alleluia canere solemus. Alleluia namque Hebraeus sermo est, et interpretatur Latine: Laudate Dominum. Denique in
Abbreviated transcription (Latin):
patiuntur propter ius citiam : qm̃ ip¬
sorum est regnum caelorum : Haecde
explanando transcurrimus : nunc
libet deipsaquam colimus quinqua¬
gesimȩ sollemnitate subtilius aliquid
loqui: Sicut enim inminentibus sollem¬
niis paschalibus quadragesimam ie¬
iuniorum obseruantia caelebrauimus.
Sic eisdem peractis. quinquagesimam
non sine certi causam ysterii festa de¬
uotione agimus : Nam quia scã ecclesia
inquibus dam̃ suis membris. ad huc pro
aeterna reliquie laborat interris.
in quibus damuero omni finitid abere:
riam utriusque uitae : constituere
patres nr̃i. gemina haec congrue
religionis sollemnia : Quadragesi¬
mam uidelicet afflictionis et ieiuni¬
orum instante iamdominicȩ resurrec¬
tionis tempore gaudiisque pascha¬
libus : ut per eam nobissaepius adme¬
moriam reuocarent. Quia perlabo¬
res et continentiam peruigilias et o¬
rationes. percetera qua e apłs comme¬
morat armaiustitiae. aduitae in mor¬

Expanded text:
patiuntur propter justitiam, quoniam ippatiuntur propter justitiam, quoniam ipsorum est regnum coelorum . Haec deexplanando transcurrimus, nunc libet de ipsa, quam colimus, Quinquagesimae solemnitate subtilius aliquid loqui. Sicut enim imminentibus solemniis paschalibus Quadragesimam jejuniorum observantia celebravimus, sic eisdem peractis, Quinquagesimam non sine certi causa mysterii festa devotione agimus. Nam quia sancta Ecclesia in quibusdam suis membris adhuc pro aeterna requie laborat in terris, in quibusdam vero omni finito labore criam utriusque vitae constituere patres nostri gemina haec congruae religionis solemnia, Quadragesimam videlicet afflictionis et jejuniorum, instante jam Dominicae resurrectionis tempore, gaudiisque paschalibus, ut per eam nobis saepius ad memoriam revocarent: quia per labores et continentiam, per vigilias et orationes, et per caetera, quae Apostolus commemorat , arma justitiae, ad vitae immor
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant passuri : Prouida dñs am¬
monitione subiungit : Sedhaeclo¬
cutus sum uobis : ut cum uenerithora
eorum reminis camini quia ego dixi
uobis : Magno pondere pensan¬
dum est quod ait ⁊Ego ego dixiuobis ⁊
Ego qui proura uita acsalute
moriturus sum. quiuos meo sanguine
redempturus. quuin tribulatione
uossemper auditurus. quiã a eterna
uobis premia post tribulationem
daturussum : Magnum quippe cer¬
tantibus leuamen: Magnam conso¬
lationis gratiam prestat. quando ille
certamina eadem futura praedixisse
reminiscitur. qui et milites suos ne
uincipossint adiuuatre⁊ et nein cassũ
uincant in mortalem : post proelia
solet rependere palmam : Qui enim
hic horam persecutionis uenturam¬
in eadempersecutione. suum fidelib
auxilium pollicetur dicens : Inmun¬
do praessuram habebitis : sed confidite.
ego uicimundum : Ipse alibi legitime
certantibus : coronam uitae repro¬
mittit dicens : B eati quipersecutionem

Expanded text:
fuerant passuri, provida Dominus adfuerant passuri, provida Dominus admonitione subjungit: Sed haec locutus sum vobis, ut cum venerit hora eorum, reminiscamini quia ego dixi vobis. Magnopere pensandum est, quod ait, Ego dixi vobis, ego qui pro vestra vita ac salute moriturus sum, qui vos meo sanguine redempturus, qui vos in tribulatione semper adjuturus, qui aeterna vobis praemia post tribulationem daturus sum. Magnum quippe certantibus levamen, magnam consolationis gratiam praestat, quando ille certamina eadem futura praedixisse reminiscitur, qui et milites suos ne vinci possent adjuvare, et ne incassum vincant immortalem post praelia solet rependere palmam. Qui enim hic horam persecutionis  Ain eadem persecutione fidelibus suis auxilium promittit, dicens: In mundo pressuram habebitis; sed confidite: ego vici mundum; ipse alibi legitime certantibus coronam vitae repromittit, dicens: Beati qui persecutionem
Abbreviated transcription (Latin):
trabantur ergo legis aemulator es
obsequium se praest aredõ : dum
preconibus gratiae neces inferrent:
Sed frustralegem quaeperfamulũ
data est defendunt : quigratiam
quamipsefilius offert. accipere
rennuunt : Incassumse dõpatri
placere aestimant : quidĩfilium
contemhere. immo etiam persequi
acblasphemare laborant: Vnde
recte subiungitur. : Ethaec faci¬
ent : quia non nouerunt patrem
nequeme : Quia enimfilius inpatre
et pater est infilio. Et quiuidet filiũ
uidet et patrem: Patec pro fecto.
quia quicumque filii credulitati
obstinata mente resistunt: nec pa¬
tremnosse probantur : Vnde etiã
isdemiohannes ueritatem diuinae
unitatis insinuans ait : Omnis qui
negat filium : nec patrem habet :
qui conficetur filium : et patrem ha¬
bet : Et iterum : Omnis quidiligit
eum Quigenuit : diligit eum qui
natus est ex ipso : Verum quia dis¬
cipuli quipatrem beneno uerant
et filium. multa proeiusdem scien¬
tiae defensione acpropalatione

Expanded text:
trabantur ergo legis aemulatores trabantur ergo legis aemulatores obsequium se praestare Deo, dum praeconibus gratiae neces inferrent: sed frustra legem quae per famulum data est, defendunt, qui gratiam quam ipse Filius offert, accipere renuunt. Incassum se Deo Patri placere aestimant, qui Dei Filium contemnere, imo etiam persequi ac blasphemare laborant. Unde recte subjungitur: Et haec facient vobis, quia non noverunt Patrem, neque me. Quia enim Filius in Patre, et Pater est in Filio, et qui videt Filium, videt et Patrem , patet profecto quod quicunque Filii credulitati obstinata mente resistunt, nec Patrem nosse probantur. Unde etiam idem Joannes veritatem divinae unitatis insinuans, ait: Omnis qui negat Filium, nec Patrem habet: qui confitetur Filium, et Patrem habet . Et iterum: Et omnis qui diligit eum qui genuit, diligit eum qui natus est ex eo . Verum quia discipuli, qui Patrem bene noverant et Filium, multa pro ejusdem scientiae defensione ac propalatione
Abbreviated transcription (Latin):
tretur obsequium seprestar edõ:
Arbi trabantur autem obsequium
sedõ prestare iuda ei sineo quod mi¬
nistros noui testamenti odisinse¬
quebantur et mortibus : Quia sicut
illis testimonium perhibet apostolus.
Aemulationem dĩ habent : sed non se¬
cundum scientiam : Et dese: ipselo¬
quitur : Et ego quid&m existimaue¬
ram me aduersus nomenihũ nazaren
debere multa contraria agere :
quod et feci hiero solimis : Praedic¬
tisergo praessuris aduersantium:
repente quasi consolans discipulos
adiunxit I S eduenithora : ut omnis
qui interficituos. arbitretur obse¬
quium se praestaredõ : Acsia perte
dicat ⁊ bellaquidem tribulationum
a contribulibus ur̃is estispassuri:
sedeo tollerabilius haec suscipite.
quo nontam odio ur̃i. quam diuins
legis aemulatione uobis ingerun¬
tur ⁊ cuius memor ammonitionis
beatus martor stephanus Flexis
genibus prohis quise interficiebant
piauoce supplicabat dicens : Dñe
nestatua sillis hoc peccatum Arbi¬

Expanded text:
tretur obsequium se praestare Deo. tretur obsequium se praestare Deo. Arbitrabantur autem obsequium se Deo praestare Judaei in eo quod ministros Novi Testamenti odiis insequebantur et mortibus: quia, sicut illis testimonium perhibet Apostolus, Aemulationem Dei habent, sed non secundum scientiam . Et de seipso  Al., se ipse loquitur: Et ego quidem existimaveram me adversus nomen Jesu Nazareni debere multa contraria agere, quod et feci Hierosolymis . Praedictis ergo pressuris adversantium repente quasi consolans discipulos adjunxit: Sed venit hora ut omnis qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo. Ac si aperte dicat: Bella quidem tribulationum a contribulibus vestris estis passuri, sed eo tolerabilius haec suscipite, quo non tam odio vestri, quam divinae legis aemulatione vobis ingerentur. Cujus memor admonitionis beatus martyr Stephanus, flexis genibus pro his qui se interficiebant, pia voce supplicabat, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum . Arbi
Abbreviated transcription (Latin):
ata pietactis germina conetur obru¬
ere : Recte dñs promissa discipulis
predicandi fidutia persecutionem
quo queeorum qui eidem predicatio¬
ni resisterent pariter exorturam os¬
tendit dum subdidit.: Haeclocutus
sum uobis : ut nonscandalizemini :
absque synagogis facient uos : Curauit
nam que pius magister futura discipu¬
lis prauorumbella praedicere :
quominus haec eosuenientia possent
offendere : Quia solent nimirum leui¬
us ferri aduersa. quae possunt ante
praenosci : Nam qua e in parato acnon
preuidenti animo mala ingeruntur:
gracuus hunc saepe ab integritatis
suae statu deiciunt. Undebene
salomon ammonet dicens : F illi acce¬
dens ad seruitutem dĩ : sta in iustitia
et timore. et praepara animam tuam
ad temptationem: Nonsolum uero
discipulos saluator a contribulium
societate pellendos: sed ab eis etiam
mortis pericula passuros fuisse prȩ¬
monuit: Namsequitur. Seduenit
hora ut omnis quuin terficit uos. arbi¬

Expanded text:
ata pietatis germina conatur obruata pietatis germina conatur obruere, recte Dominus promissa discipulis praedicandi fiducia persecutionem quoque eorum qui eidem praedicationi resisterent pariter exorturam ostendit cum subdidit: Haec locutus sum vobis, ut non scandalizemini. Absque synagogis facient vos. Curavit namque pius magister futura discipulis pravorum bella praedicere, quo minus haec eos venientia possent offendere, quia solent nimirum levius ferri adversa quae possunt ante praenosci. Nam quae imparato ac non praevidenti animo mala ingeruntur, gravius hunc saepe ab integritatis suae statu dejiciunt. Unde bene Salomon admonet dicens: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore Domini, et praepara animam tuam ad tentationem. Non solum vero discipulos Salvator a contribulium societate pellendos, sed ab eis etiam mortis pericula passuros fuisse praemonuit. Nam sequitur: Sed venit hora ut omnis qui interficit vos, arbi
Abbreviated transcription (Latin):
remuraccipimus : nec aduersita te
aliqua. abonis quae coepimus repella
discipulorum uiuit : quod ab initio erant
cum dño: Ideoq: quae apudillum uide¬
runt ec audierunt : absq ullac ambigui¬
tate. predicare ualebant : Vn debene
p&rus alium proiuda ordinare uo¬
lens apostolum : non hunc neo phitum.
sed probatum ex tempore curauit
eligeredicens. Oportetergo ex his
uiris qui nobiscum congregati sunt in
omni tempore quo intrauit et exiuit
internos dñsihs. testem resurr ectionis
eius uobiscumfieri unum: existis: Hinc
ipsegentibus xp̃me uangelizans : con¬
fidenter agebat : Hunc ds̃ suscitauit
tertiadie : et dedit eum manifescumfi¬
eri non omni populo: sed testibus pre¬
ordinatis adõ nobis quimanducauimus
et bibimus cumillo postquamresur¬
rexit a mortuis : S ed quia crescentibus
electorum meritis statim crescere
solet antiqui hostis inuidiã ÷ quauel
peripsum latenter. uel perhomines suȩ
malignitat subditos. patenter incho¬

Expanded text:
remur, accipimus, ne adversitate remur, accipimus, ne adversitate aliqua a bonis quae cepimus repellamdiscipulorum juvit quod ab initio erant cum Domino, ideoque quae apud illum viderunt et audierunt, absque ulla ambiguitate praedicare valebant. Unde bene Petrus alium pro Juda ordinare volens apostolum, non hunc neophytum, sed probatum ex tempore curavit eligere dicens: Oportet ergo ex his viris, qui nobiscum congregati sunt in omni tempore quo intravit et exivit inter nos Dominus Jesus, testem resurrectionis ejus nobiscum fieri unum ex istis . Hinc ipse gentibus Christum evangelizans, confidenter aiebat: Hunc Deus suscitavit tertia die, et dedit eum manifestum fieri non omni populo, sed testibus praeordinatis a Deo, nobis qui manducavimus et bibimus cum illo postquam resurrexit a mortuis . Sed quia crescentibus electorum meritis statim crescere solet antiqui hostis invidia, qua vel per seipsum latenter, vel per homines suae malignitati subditos patenter, incho
Abbreviated transcription (Latin):
gloriae dextera constituit ⁊ Quod omnia
proph&arum scripta. illitestimonium
perhibent : quod confessio nominis eius.
usque ad fines eratpropaganda terra¬
rum : Cetera que fide illius mr̃steria :¬
sp̃s sci testimonio sunt reserata discipulis::
N equeillis tantum modo. sed e tomnib:
quiper uerbumeorum credunt in dnm.
quicquid rectesapiunt: eiusdem sp̃s est
muner econcessum ⁊ Illeergo in quidđ
testimonium perhibebit deme: et uos
testimonium perhibebitis : Quia quae
spũ intus docente perceperunt : Haec
abiecto timore pristino foris loquen¬
do et aliis minis trabant : Ipsenam que
sp̃s cordaceorum E scientia ueritatis
inlus trauit : Et ad docenda quȩ noisent
culmine uirtutis erexit : Vnde recte
apudesaiam sp̃sidem fortitudinis ec
scientiae nuncupatur ⁊st et enim sp̃s
scientiae : quiaperipsum quaer ecte age¬
re uel etiam cogittere debeamus ag¬
noscimus: Est et fortitudinis : qui a etiã
peripsum ut quaebene nouimus ope¬

Expanded text:
gloriae dextera constituit, quod omnia gloriae dextera constituit, quod omnia prophetarum scripta illi testimonium perhibent, quod confessio nominis ejus usque ad fines erat propaganda terrarum, caeteraque fidei illius mysteria Spiritus sancti testimonio sunt reserata discipulis. Neque illis tantummodo, sed et omnibus qui per verbum eorum credunt in Dominum, quidquid recte sapiunt, ejusdem Spiritus est munere concessum. Ille ergo, inquit, testimonium perhibebit de me, et vos testimonium perhibebitis, quia quae Spiritu intus docente perceperunt, haec abjecto timore pristino foris loquendo et aliis ministrabant. Ipse namque Spiritus corda eorum et scientia veritatis illustravit, et ad docenda quae nossent cuimine virtutis erexit: unde recte apud Isaiam: Spiritus idem fortitudinis et scientiae nuncupatur . Est enim Spiritus scientiae, quia per ipsum quae recte agere, vel etiam cogitare debeamus, agnoscimus; est et fortitudinis, quia etiam per ipsum, ut quae bene novimus ope
Abbreviated transcription (Latin):
dimsp̃s gratia datur hominibus.
mictitur profecto sp̃s apatre.
mictitur et a filio : Procedit
apatre. procedit eta filio : quia et
eiusmissio ipsa processio est quȩ ex
patre procedit et filio ⁊ Venit et sua
sponte : quia sicut coaequalis est patri
et filio : ita candem habet uoluntatem
cumpatre et filio communem ⁊ sp̃senĩ
ubi uult spirat:  sicut apls enumera¬
tis donis caelestibus ait : Hae c omnia
operatur unus atqueidem sp̃s : diui¬
dens singulis prout uult ⁊ Adueniens
autem sp̃s testimonium perhibuit de
spirans omnia quaede illo erant sci¬
enda mortadibus clara illis lucer eue¬
lauit : Quoduidelicet a equalis et con¬
substanti alis patrierat antesaecula:
quod substantialis factus est nobis infine
sacculorum : Quod de uirgine natus
sine peccato uixit inmundo q̃uando
uoluit : et quauoluit morte transiuit
sus est etresurrexit carnem. ad caelos
ascendendo leuauit: Atque in paternȩ

Expanded text:
dem Spiritus gratia datur hominibus, dem Spiritus gratia datur hominibus, mittitur profecto Spiritus a Patre, mittitur et a Filio; procedit a Patre, procedit et a Filio, quia et ejus missio ipsa processio est qua ex Patre procedit et Filio. Venit et sua sponte, quia sicut coaequalis eet Filio, ita eamdem habet voluntatem cum Patre et Filio communem: Spiritus enim ubi vult spirat . Et sicut Apostolus enumeratis donis coelestibus, ait: Haec omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . Adveniens autem Spiritus testimonium perhibuit de  add. pro Deo aspirans, omnia quae de illo erant scienda mortalibus, clara illis luce revelavit: quod videlicet aequalis et consubstantialis erat Patri ante saecula, quod consubstantialis nobis factus est in fine saeculorum, quod de Virgine natus sine peccato vixit in mundo, quod quando voluit et qua voluit morte transivit sus et resurrexit carnem ad coelos ascendendo levavit atque in paternae
Abbreviated transcription (Latin):
xmultis scĩ euangelii locis
Tinuenimus : quia discipuli
ante aduentum sc̃ĩ sp̃s minus
Icapaceserant adintelle¬
genda archana diuinae sublimita¬
tis minus fortes adtoleranda ad¬
uersa humanȩ prauitatis: sedeis
aduemente spũ cum augmento di¬
uinae agnitionis data ẽst etiam
constantia uincendȩ humanȩ per¬
secutionis:: Vnde illis dominica
promissione nuncdicitur ⁊ Cum
uenerit paraclitus que megomittã
uobis a patre spm̃ueritatis qui apa¬
treprocedit: ille test imonium per¬
hibebit deme : Et uos testimonium
perhibetis: Notandum autem in¬
primis quod dñs spm̃ueritatis. et a se
inittendum ẽe testatur : et eundem
moxa patre procedere subiungit:
Nonquia idemsp̃s aliter a patrepro¬
cedit quama filio mittitur: Aut
quam cum a filiomittitur :
Sedideo filius
eum a semitti : A patredicit proce¬
dere : ut aliam patris. aliam esse
suampersonam designet . :Nin ea
esse operationem ac uoluntatem
siuam cumpatris uoluntate ecope¬
ratione denuntiet ⁊ Cum enim eius¬

Expanded text:
multis sancti Evangelii locis invenimus quia discipuli ante adventum Spiritus sancti minus capaces erant ad intelligenda arcana divinae sublimitatis, minus fortes ad toleranda adversa humanae pravitatis, sed eis adveniente Spiritu cum augmento divinae cognitionis, data est etiam constantia vincendae humanae persecutionis. Unde illis Dominica promissione nunc dicitur: Cum venerit Paracletus, quem ego mittam vobis a Patre, Spiritum veritatis, qui a Patre procedit, ille testimonium perhibebit de me. Et vos testimonium perhibebitis. Notandum autem imprimis quod Dominus Spiritum veritatis, et a se mittendum esse testatur, et eumdem mox a Patre procedere subjungit, non quia idem Spiritus aliter a Patre procedit quam a Filio mittitur, aut quam cum a Filio mittitur, sed ideo Filius eum a se mitti, et a Patre dicit procedere, ut aliam Patris, aliam esse suam personam designet, atque ut esse operationem, ac voluntatem suam cum Patris voluntate et operatione denuntiet. Cum enim ejus
Abbreviated transcription (Latin):
sentem autem sollemnitatem dilec¬
tissimi aetiamilla nobis est adicienda
deuotio ut ieiunium quod ex apos¬
tolica traditione subsequitur cae¬
lebremus. Quia et hoc intermagna
sc̃i sp̃s donanumerandum est quod
aduersum concupiscentias carnis et
insidiasdiaboli ioiuniorum nobis¬
sunt conlatata praesidia quibus
omnes cemptationes dõ adiuuante
uincamus Quartaigitur ecsexta
feria ieiunemus sabbato autem
apudbeatum pecrum a poscolum
uigilias caelebremus Patrocinan¬
teeo dem orationibus nris. ut inom¬
nibus miseri cordiamdĩ obtinere ne¬

Expanded text:
sentem autem solemnitatem, dilectissimi, etiam illa nobis est adjicienda devotio, ut jejunium quod ex apostolica traditione subsequitur celebremus, quia et hoc inter magna sancti Spiritus dona numerandum est, quod nobis adversum illecebras carnis et insidias diaboli jejuniorum sunt collata praesidia, quibus omnes tentationes Deo adjuvante vincamus. Quarta igitur et sexta feria jejunemus; sabbato autem apud beatum Petrum apostolum vigilias celebremus, patrocinante eodem orationibus nostris, ut in omnibus misericordiam Dei obtinere me