comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a uere tim̃do & orando. ne irruatis
in illud enigma salomonis. ubi mulier insipi¬
ens et audax in obs panis effecta. conuocat p̃te¬
reuntes dicens. Panes occultos libent̃ a tangit:
et aque furtiue dulcedixem. hȩc enim mulier
uanitas. ẽ. impioꝵ cũ sint insipientis simi
aliqͥd se scire opinantium. sic̃ de ista muliere
dictum ÷ in obs panis efficit᷑ Quȩ cũ sit in ops
panis ꝓmittit panes : id ÷ cũ sit ignara ueri¬
tatis. ꝓmittit scientiam ueritatis. Occultos
furtiue dulcedinem. ut eam scilicet libentiꝰ
et dulcius audiant᷑ &agant᷑ quae palã in eccła
disci crediq ꝓhibentur. Ipsa quippe occul¬
tatione condunt qͦdam mͦ nefarii doctores sua
aliquid magnum qr meruit hab̾e secretum :
et suauius hauriant insipientiam qͣm pu¬
secreta mulier illa ñ solũ insipiens. uerum
audax etiam ñcupat᷑. Hȩc mulier insipiens¬
et audax sub xp̃ĩano uocabulo tot scelestas
hereses condidit. tot nefandas fabulas finx̃.

Expanded text:
avete timendo et orando, ne irruatis in illud aenigma Salomonis, ubi mulier insipiens et audax, inops panis effecta, convocat praetereuntes dicens, Panes occultos libenter attingite, et aquae furtivae dulcedinem . Haec enim mulier vanitas est impiorum, cum sint insipientissimi, aliquid se scire opinantium, sicut de ista muliere dictum est, inops panis effecta. Quae cum sit inops panis, promittit panes; id est, cum sit ignara veritatis, promittit scientiam veritatis. Occultos furtivae dulcedinem; ut ea scilicet libentius et dulcius audiantur et agantur, quae palam in Ecclesia dici credique prohibentur. Ipsa quippe occultatione condiunt quodammodo nefarii doctores sua aliquid magnum, quia habent secretum, et suavius hauriant insipientiam quam pusecreta, mulier illa non solum insipiens, verum audax etiam nuncupatur. Sed haec net audax, sub christiano vocabulo tot scelestas haereses condidit, tot nefandas fabulas finxit?
Abbreviated transcription (Latin):
peris in xp̃o pie uiuere: in gressus es
torcular. Prepara te adp̃ssuras: sed¬
uere necesse. ẽ patiant᷑ oppio¬
bria : necesse. ẽ contemnant᷑ ab his
qͥ uolunt impie uiuere. qͦrũ felicitas
tota t̾rena ẽ. Irrident᷑ illi qui felicitatẽ
uocant quam ocłis uide ñ possunt. Et dr̃
eis. Quid credis insane: uides qđ cre

Expanded text:
peris in Christo pie vivere, ingressus es torcular. Praepara te ad pressuras. vere, necesse est patiantur opprobria, necesse est contemnantur ab his qui nolunt pie vivere, quorum felicitas tota terrena est. Irridentur illi qui felicitatem vocant quam oculis videre non possunt, et dicitur eis: Quid credis, insane? Vides quod cre
Abbreviated transcription (Latin):
ante uirginis partũ scõs habuer̃. qͥ desi¬
derarent̃ in carnationis eiꝰ aduentũ: ista
uͦ tempora ex qͦ ascendit in cęlũ scõs ha¬
bes̃ qui desident eius manifestationem.
ad uiuos et mortuos iudicandos. Neq¬
scłi requieuit aliqͣntum. nisi quã diu hic
cũ discipłis in carne uersatꝰ ÷ ut totiꝰ cor

Expanded text:
ante Virginis partum sanctos habuere, qui desiderarent incarnationis Christi adventum. Ista vero tempora ex quo ascendit in coelum sanctos habent, qui desiderent ejus manifestationem ad vivos et mortuos judicandos. Neqluctus requievit aliquantum, nisi quandiu hic cum disci
Abbreviated transcription (Latin):
ens diuitias suas ñ cũ iudicio. Edix enĩ
nimis contentiosum animal. notũ. ẽ
qͣnta auiditate ipsius contentionis cur¬
rat in laqͥeum. Nenim disputare a-¬
mant heretici. s qͦ qͦmͦ suꝑare impud en¬
tissima ꝑuicacia: ut congregeN sic̃ hic
dix̃ q̃ ñ peperer̃. Xpĩanos enĩ qͦs maxi¬
me xp̃i nomine seducunt iã ꝑ ipsius
xp̃i euangłm natos inueniunt. et faci¬
unt illos diuitias suas ñ sane cũ iudicio.
sed cũ temeritate in considerata. Non enĩ
intelligunt ibi eẽ. ueram et salubrem et
qͦdam mͦ germanã atq radicalem xp̃ia-¬
nam sociẽtatem : unde istos separauer̃. qͦs
ad suas diuitias c̃ggar̃. Et qr de talib dicit
apłs sic̃ enĩ iamines et mãbres restiter̃ mo¬
rsi. sic & isti resistunt ueritati. hoẽs m̃te cor

Expanded text:
ens diuitias suas non cum iudicio. perdix enim, nimis contentiosum animal, notum est, quanta auiditate ipsius contentionis currat in laqueum. non enim disputare amant haeretici, sed quoquo modo superare inpudentissima peruicacia, ut congregent, sicut hic dixit quae non pepererunt. christianos enim, quos maxime Christi nomine seducunt, iam per ipsius Christi euangelium natos inueniunt et faciunt illos diuitias suas, non sane cum iudicio, sed cum temeritate inconsiderata. non enim intellegunt ibi esse ueram et salubrem et quodam modo germanam atque radicalem christianam societatem, unde istos separauerunt, quos ad suas diuitias congregarunt. et quia de talibus dicit apostolus: sicut enim Iamnes et Mambres restiterunt Moysi. sic et isti
Abbreviated transcription (Latin):
dis : Reuersus ẽ aliquis ab inferis & retulit
tibi quid ibi agitur: Ecce qđ ego amo:
undeo & fruor. Despiceris quia speras
tatem futuram. Noli turbari: Atteade si
teNiet. Labitur hoc ab illo qͦd tenet:
uel ipse ab eo qđ tenet. Necesse. ẽ. tran¬
seant aut ipse ꝑ ressuas: aut res illiꝰ
ꝑ illum. ꝑ quem transeunt res suȩ : Qui
eas labe factauerit. Qui transit ꝑ res suas :
aufert ad infeyos. Tu securior esto qr
res urrexit xs̃e. & docuit te qđ in alia
uita daturus sit Certus esto : qr dat
Sed insultat ille: qr tenet. Ferto insul¬
tantem : et ridebis gem̃tem. Post ea enĩ
ueniet tempus : quando dicturi st̃
illi ipsr Hi st̃ quos aliqͣndo habuimꝰ in
risum. Uerba st̃ libri sapientiȩ qr
prodidit nob seriptura quȩ dicturi
st̃ illi ipsi qui nos modo irrident et
qui nos despiciunt. & a quib implea
sumꝰ obprobrio et despectione. Quȩ
uerba habebt̃ tñc. quando a ueri¬
tate despicientur : Uidebt enim ad
dexteram fulgere. qͦs secum commix¬

Expanded text:
dis? Reversus est aliquis ab inferis, et retulit tibi quid ibi agitur? Ecce ego quod amo video, et fruor. Despiceris, quia speras tatem futuram: noli turbari; attende si tenet. Labitur hoc ab illo quod tenet, vel ipse ab eo quod tenet; necesse est transeat aut ipse per res suas, aut res ipsius per illum. Per quem res transeunt suae? Qui vivus labefactus erit. Quis transit per res suas? aufert ad inferos. resurrexit Christus, et docuit te quid in alia vita daturus sit: certus esto quia dat. Sed insultat ille, quia tenet. Ferto insultantem, et ridebis gementem: postea enim veniet tempus quando dicturi sunt illi ipsi, «Hi sunt quos aliquando habuimus in risum.» Verba sunt libri Sapientiae; quia prodidit nobis Scriptura quae dicturi sunt illi ipsi qui nos modo irrident, et qui nos despiciunt, et a quibus impleti sumus opprobrio et despectione: quae verba habebunt tunc, quando a veritate despicientur. Videbunt enim ad dexteram fulgere quos secum commix
Abbreviated transcription (Latin):
tiam ñ quam ꝑuenientes: hic st̃ utiq sẽꝑ
discentes. Cũ uͦ de hac uita exierint. iã
ñ er̃ disceNes : sed erroris sui mercedẽ
recipientes. Sic enim dictũ.ẽ sẽꝑ discen
tes. & adueritatis scientiam ñ quam ꝑue¬
semꝑ ambulem iniuia : donec eo uenia¬
mus qͦ ducit uia. Nus qͣm in ea remane¬
amus : donec ꝑducat ubi maneamus.
Atq ita & qerendo tendimꝰ : & inueni¬¬
endo ad aliquid ꝑuenimꝰ : & ad id quod
ꝑfectioni ñ suꝑ et intentio ꝓficiendi.¬

Expanded text:
tiam nunquam pervenientes; hic sunt utique semper tiam nunquam pervenientes; hic sunt utique semper discentes; cum vero de hac vita exierint, jam non erunt discentes, sed, erroris sui mercedem recipienttes, et ad veritatis scientiam nunquam pervesemper ambulemus in via, donec eo veniamus quo ducit via. Nusquam remaneamus in ea donec perducat ubi maneamus; atque ita et quaerendo tendimus, et inveniendo ad aliquid pervenimus, et ad id quod post perfectionem non superest intentio proficiendi
Abbreviated transcription (Latin):
 que nrmꝰ inuentũ. Vt inuenienđ quaerat᷑ occultꝰ
ẽ ut inuentꝰ quaerat᷑ imm̃sus ẽ. Vnde alibi dr̃
Querite faciem eiꝰ semꝑ.Satiat enim qͣ erentem
in qͣntũ capit: et inuenieNem capatiorem fac̃.
ut porsus quaerat implere ubi plus caꝑe coeꝑat.
Ngͦ ita dictũ ẽ quȩ rite faciem eius semꝑ: quem¬
ad modũ de quibusdam. Semꝑ discentes: et ad
ueritatis scientiam ñ quã ꝑuenientes : sed potiꝰ
sic̃ ille ait. cum consummciuerit ħ tñc incipit:
dõnec ad illam uitam ueniamꝰ. ubi sic impleam᷑. ut
capatiores non efficiam᷑ : qr ita ꝑfecti erimꝰ ut iã
ñ ꝓficiam̃ Inc enim ostendit᷑ nob qđ sufficit
nobis. Nic autem semꝑ quȩrtemꝰ : & fructus inuen¬
tionis ñ sit finis in quisitionis teq enim ꝓpt̃¬
ea ñ semꝑ qr hic tantum: sed idõ hic semper¬
dicimus eẽ. quaerendũ: ne aliqͣndo hic pri¬
temꝰ ab inqͥsitione cessandũ Nã et de qͥb
dictũ. ẽ semꝑ discentes. & adueritatis scien¬

Expanded text:
us quaeratur, occultus est, ut inventus quaeratur, immensus est. Unde et alibi dicitur: Quaerite faciem ejus semper . Satiat enim quaerentem in quantum capit, et invenientem capaciorem facit, ut rursus quaerat impleri, ubi plus capere coeperit. Non ergo dictum est, quaerite faciem ejus semper, quemadmodum de quibusdam, semper discentes, et ad veritatis scientiam nunquam pervenientes ; sed potius sicut ille ait: Cum consummaverit homo, tunc incipit , donec ad illam vitam veniamus, ubi sic impleamur, ut capaciores non efficiamur, quia ita perfecti erimus, ut jam non proficiamus. Tunc enim ostenditur nobis quod sufficit nobis. Hic autem semper quaeramus, et fructus inventionis non sit finis inquisitionis. Neque enim propterea non semper, quia hic tantum: sed ideo hic dicimus esse quaerendum, ne aliquando hic putemus ab inquisitione cessandum. Nam et ddictum est, Semper discentes, et ad veritatis scien
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd facias: ubi ponas Suꝑ harenã ẽ quẽ c̃sti¬
tus. Uenturꝰ ẽ. rmb. influxurꝰ ẽ fluuius fla¬
turus ẽ uentus. impingent domũ istam et
cadet: & fiet ruina eiꝰ magna leua de arena:
iens num Attendat ad passiones xp̃i indignas. at¬
tendat illũ sine ullo pecotto. q̃ ñ repuit exoluen

Expanded text:
quid facias, ubi ponas. Super arenam est quod constiquid facias, ubi ponas. Super arenam est quod constituis. Venturus est imber: influxurus est fluvius, flaturus est ventus, et impingent in domum istam, et cadet, et fiet ruina ejus magna. Leva de arena,  Christianum. Attendat ad passiones Christi indignas: attendat illum sine ullo peccato, quae non rapuit, exsolven
Abbreviated transcription (Latin):
Ñg ille edificcit suꝑ po&ram qͥ sic edificat
liciȩ conqͥrendȩ. Confortat᷑ in firmꝰ : cũ ei dr̃
Sꝑa qͥdem tẽptationes huiꝰ scłi s ab om̃ib¬
te eruet dñs: si ab illo ñ recesserit reco cor
tium. Nam ad ẽfortandũ cor tuũ uenit
ille pati. uenit ille mori: uenit sputis illiniri : uenit
spinis coronari: uenit obꝓbria biber uenit po¬
sdemo ligno ẽfigi. Om̃a haec ille ꝓte: tu nichil
pillo sed ꝓte Quales aut̃ st̃ qui tim̃tes hos leđe¬
corã quib locunt᷑. ñ solũ ñ p̃parant ad immi¬
nentes temptationes. sed etiam ꝓmittunt felici¬
tatẽ huius scłi. qͣm ds̃ ipse scło ñ ꝓmisit. Ille p̃¬
dic̃ labores suꝑ labores usq in finem uentuios
ipsi scło. et tuuis ab ipsis laborib exceptũ. eẽ.
xp̃icinum : Qui xp̃ianus ẽ : aliquid plus passurꝰ
ris abundabt̃ tͥ om̃a bona ÷ & si filios ñ ha¬
bes suscipies. et enutries om̃s: et nemo tibi
moriet᷑. Hecine ẽ aedificatio tua : Attende

Expanded text:
 aedificat super petram, qui sic aedificat, rendae. Confortatur infirmus, cum ei dicitur: Spera quidem tentationes hujus saeculi, sed ab omnibus eruet te Dominus, si ab illo non recesserit retro cor tuum. Nam ad confortandum cor tuum venit ille pati, venit ille mori, venit sputis illiniri, venit spinis coronari, venit opprobria audire, venit postremo ligno configi: omnia haec ille pro te; tu nihil pro illo, sed dere quibus loquuntur, non solum non praeparant ad imminentes tentationes, sed etiam promittunt felicitatem hujus saeculi quam Deus ipsi saeculo non promisit; ille praedicit labores super labores usque in finem venturos ipsi saeculo, et tu vis ab ipsis laboribus exceptum esse Christianum? quia Christianus est, aliquid plus passurus ris, abundabunt tibi omnia bona, et si filios non habens, suscipies et nutries omnes, et nemo tibi morietur. Haeccine est aedificatio tua? Attende
Abbreviated transcription (Latin):
ensi in epła tua qđ tedium te detinu¬
erit apeccatorib reliaqentib legẽ dĩ
Illo enim spũ uiuis. qͦ dictũ . ẽ. uidi insensa¬
tos et tabescebam. Pia ÷ ista tristitia: et si
dici potest beata miseria uituis ali¬
enis tribulari non implicari. merere
ñherere. dolore contrahi. ñ amore
attrahi . Hȩc ÷ ꝑsecutio qͣm patiunt᷑ om̃s qͥ
uolunt in xẽo pie uiuere. scđm apłicam
mordacem ueramq sententiam. Quid enĩ
hicͣ ꝑsequitur uitam bonoꝵ quã uita ini¬
quoꝵ Ñ cũ cogit imitari qđ displicet. sed
cum cogit dolere qđ uidet. q̃m coram pio
uiuens impie. et si non obligat c̃sentientẽ
cruciat consentientem. Nam sepe et diu
libet uexationib parcit᷑: pioꝵ aut̃ cor¬
dib malis hominum morib numꝗ
usq ad huius scłi finem. Sic gͦ potius
impletur qđ cõmemoraui dixisse a po¬
uere ꝑsecutionem patiunt᷑. & tanto ama¬
rius quanto interius. donec diluiũ
transeat. ubi archa continet coruum
et columbam.

Expanded text:
em in epistula tua, quod taedium te detinuerit a peccatoribus relinquentibus legem dei; illo enim spiritu uiuis, quo dictum est: Vidi insensatos et tabescebam. pia est ista tristitia et, si dici potest, beata miseria uitiis alienis tribulari non implicari, maerere non haerere, dolore contrahi non amore adtrahi, haec est persecutio, quam patiuntur omnes, qui uolunt in Christo pie uiuere secundum apostolicam mordacem ueracemque sententiam. quid enim sic persequitur uitam bonorum, quam uita iniquorum. non cum cogit imitari. quod displicet, sed cum cogit dolere. quod uidet, quoniam coram pio uiuens impie, etsi non obligat consentientem, cruciat sentientem? nam saepe et diulibet uexationibus parcitur. piorum autem cordibus a malis hominum moribus numquam usque ad huius saeculi finem. sic ergo potius impletur, quod commemoraui dixisse apouere, persecutionem patiuntur et tanto amarius quanto interius, donec diluuium transeat, ubi -area continet coruum et columbam.
Abbreviated transcription (Latin):
de illa uox ẽ. Scđm multitudinem doloꝵ meoꝵ
incorde meo. N enim ait in corpore meo. Sed
rursus qm̃ cogitantur immutabilia diuina ꝓ¬
potest: idõ sequit᷑ in illo psalmo. Consolatio¬
nes duȩ iocundauer̃ animam meam. Dolor
mores xpĩcinoꝵ maloꝵ siue falsoꝵ ꝓdest
dolentibus: q̃m de caritate descendit qa
eos periie noluN. nec impedire alioꝵ salutẽ
Deniq magnȩ consolationes fiua etiam de
correctionib eoꝵ que pioꝵ animas tanta io¬
cunditate ꝑfundunt. quantis dolorib de
sua ꝑditione cryciauer̃. Sic in hoc scło iN
his dieb malis. ñ solum a tẽpore corporał¬

Expanded text:
de illa uox est: Secundum multitudinem dolorum meorum de illa uox est: Secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo. Non enim ait: In corpore meo. Sed rursus quoniam cogitantur inmutabilia diuina propotest: ideo sequitur in illo psalmo: Consolationes tuae iucundauerunt animam meam. Dolor mores Christianorum malorum siue falsorum, prodest dolentibus, quoniam de caritate descendit, qua eos perire nolunt nec inpedire aliorum salutem. Denique magnae consolationes fiunt etiam de correctionibus eorum, quae piorum animas tanta iucunditate perfundunt, quantis doloribus de sua perditione cruciauerunt. Sic in hoc saeculo, in his diebus malis non solum a tempore corpora
Abbreviated transcription (Latin):
putandũ ẽ de eẽ. posse tẽporib: qr &cũ ab eis qͣiꝰ
foris st̃ ñ seuientib uidetur eẽ. tranquillitas. &
reuera ẽ plurimumq c̃solationis affert maxi¬
me infirmis ñ tam̃ desunt. immo multi st̃ intus
cum nom̃. Qđ quanto ẽ carius eis qui uoluto
pie uiuere uaxeo : tanto magis dolea qđ per
malos inrtus positos fit ͣminus quam pioꝵ
m̃ers desiderant diligitur Apsi quo ꝓioꝵ
heretici eũ cogitantur hab̾e nom.  sac ram̃ta
xpiana & seriptunes. & ꝓfessionem : magnum
dolorem faciunt in cordib pioꝵ qa ec multi
uolentes eẽ. xpitini. ꝓpt̃ eoꝵ dissensiones he¬
sitare coguntur. & multi maledier ecam ire
his iriuẽnunt materiam blasphemaidi id¬
appellantur. His atq huiꝰ modi pͣuis morib
& errorib hominum ꝑsecutionem patientur
qͥuoluñ inxło pie uiuere. etiã nullo infestane
neq uexante corpꝰ illoꝵ. Patiunt᷑ quippe hanc
ꝑsecutionem ñ in corporib sed in cordib. Un¬

Expanded text:
cum ab eis qui foris sunt non saevientibus, videtur esse tranquillitas, et revera est, plurimumque consolationis affert, maxime infirmis; non tamen desunt, imo multi sunt intus, cum nomen: quod quanto est charius eis, qui volunt pie vivere in Christo, tanto magis dolent, quod per malos intus positos fit, ut minus quam piorum mentes desiderant, diligatur. Ipsi quoque haeretici, cum cogitantur habere nomen et sacramenta christiana, et Scripturas, et professionem, magnum dolorem faciunt in cordibus piorum: quia et multi volentes esse Christiani, propter eorum dissensiones haesitare coguntur, et multi maledici etiam in his inveniunt materiam blasphemandi Chappellantur. His atque hujusmodi pravis moribus et erroribus hominum persecutionem patiuntur, qui uolunt in Christo pie uiuere, etiam nullo infestante neque uexante corpus illorum. Patiuntur quippe hanc persecutionem non in corporibus, sed in cordibus. Un
Abbreviated transcription (Latin):
iamnes et mambres restiter̃ morsi
sic & hi resistunt ueritati. hoẽs m̃te
corrupti. rȩꝓpbi circa fidem : sed ultra
ñ proficient. Dem̃tia enim eoꝵ mani¬
digitꝰ dĩ ẽ hoc. Si c̃ aut̃ conciliatus sp̃s
sc̃s reqͥem p̃stat mitib et humilib cor¬
de : ita contrarius et adũsus immites
Quã inquietidinem muscȩ ille bre¬
uissimȩ significauer̃ : sub qͥb magi

Expanded text:
stiterunt Moysi; sic et isti resistunt veritati. Homines mente corrupti, circa fidem reprobi, sed ultra non proficient: dementia eorum omnibus manii hic est . » Sicut autem conciliatus Spiritus sanctus, requiem praestat mitibus et humilibus corde: ita contrarius et adversus malignuQuam inquietudinem muscae illae brevissimae significaverunt, sub quibus ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
uabat indigentiam pauꝑm etiam ex his loculis
qͦs ex oꝑib implebat alioꝵ. Iđsi forte qͥs dixerit
nec illos debiles et m̃dicos qͦs dñs iussit potiꝰ in¬
uitari. nec illos quib solebat de loculis erogare
peccatores fuisse : ideo ñ eẽ consequens. ut ꝓpt̃
hȩc euangłica tefamonia etiam peccatores
amisericordib suscipi uł pasci iubeantur :
illud attendat qđ iam suꝑius mem oraui. qr ttq
peccatores & maxime scelerati st̃ qͥoderunt &
qͥ fac̃ solem suũ oriri suꝑ bonos et malos : et
pluit suꝑ iustos et in iustos. Figͦ suscipiamus
peccatores ꝓpt̃ qđ st̃ peccatorẽs: sed tam̃ eos
ipsos qr et homines st̃ humana c̃sidatione
tractemꝰ ꝑsequam᷑ in eis ꝓpͥam iniqͥtatem: mise¬
reamur communem conditionem. Et sic infati¬
gabiles cũ tempꝰ habemꝰ oꝑem᷑ bonũ omnes:
maxime aut̃ ad dom esticos fidei. Michi¬

Expanded text:
vabat indigentiam pauperum, etiam ex iis loculis, vabat indigentiam pauperum, etiam ex iis loculis, quos ex opibus implebat aliorum. Quod si forte quis dixerit, nec illos debiles et mendicos, quos Dominus jussit potius imitari, nec illos quibus solebat de loculis erogare, peccatores fuisse; ideo non esse consequens, ut propter haec evangelica testimonia, etiam peccatores a misericordibus suscipi vel pasci jubeantur: illud attendat quod jam superius memoravi, quia utique peccatores et maxime scelerati sunt, qui oderunqui facit solem suum oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos. Non ergo suscipiamus peccatores propter quod sunt peccatores; sed tamen eos ipsos, quia et homines sunt, humana consideratione tractemus. Persequamur in eis propriam iniquitatem; misereamur communem conditionem: et sic infatigabiles, cum tempus habemus, operemus bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei.
Abbreviated transcription (Latin):
sed etiam pauꝑi regentĩ domum suam.¬
diuiti regedi familiam suam. marito re¬
ged̃i conĩugem suam . pr̃ĩ regedi ꝓlem suã
iudictregedi ꝓuintiam suam. regi regedi
ab uniũsoꝵ dño potestatem. qui etiam
regentes regit. dant oꝑam ut idem ipsi
quos regunt & conseruentur homines
et ꝑeant peccatores. Ita implent qđ seri¬
ptũ.ẽ da miscđintu & ne suscipias pecca¬
torem: ne hoc in illo saluum qđ peceaitor
.ẽ. uelint. Et impiis et peccatorib redđe
uindictam : & in hoc ipsũ qđ impii et
pecccitores st̃. deleatur in eis. Bene fac
humili ꝓpt̃ hoc qđ humił ẽ et ne dedis
odio hab& peccatores: & impiis reddet
uinidictam: Qui tam̃ qr ñ solum pecca¬
tores et impii. uerũ etiam & homines st̃: facit
oriri solem suũ suꝑ bonos & malos. et pluit suꝑ
iustos et in iustos. Ita nulli homini claudenda ẽ¬
nenda elemosina quȩ qͥbusq pauꝑibi iure hu¬
manitatis impenditur. qͣndo quidem dñs suble¬

Expanded text:
sed etiam paused etiam paudiviti regenti familiam suam, marito regenti conjugem suam, patri regenti prolem suam, judici regenti provinciam suam, regi regenti ab universorum Domino potestatem, qui etiam regentes regit, dant operam ut iidem ipsi quos regunt, et conserventur homines, et pereant peccatores. Ita implent quod scriptum est, Da misericordi, et ne suscipias peccatorem, ne hoc in illo salvum quod peccator est velint. Et impiis et peccatoribus redde vindictam. Et hoc ipsum quod impii et peccatores sunt, deleatur in eis. Benefac humili, propter hoc quod humilis est, et ne dederis odit peccatores, et impiis reddet vindictam . Qui tamen, quia non solum peccatores et impii, verum etiam et homines sunt, facit oriri solem suum super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Ita nulli hominum claudenda nenda eleemosyna, quae quibusque pauperibus jure humanitatis impenditur; quandoquidem Dominus suble
Abbreviated transcription (Latin):
Nec ido̾ tam̃ falsa st̃ quȩ supͣ posuimꝰ: qr &
ipsa diuina p̃cepta st̃. da miscđi. et
ne suscipias peccatorem. Illa enim ob
hoc dicta st̃. ne cuiqͣm peccatori ꝓpt̃ ea
bene facias. qr peccator ẽ. Ut bene fa¬
Aut̃ facias ei qͥ te odit: ñ qr peccator
sed qr homo ẽ Ita utrumq p̃ceptum
tenebis : nec ad iudicandum remissus
nec ad subuemendum in humanus.
Omnis enim qͥ recte arguit peccatorem:
qͥd aliud qͣm ñ uult eũ eẽ. peccatoreme
Odit gͦ in illo qͦd et ds̃ odit: ut perimat᷑
qđ homo fecit᷑ & lib̾etur qđ dĩ fecit.
Peccatum qͥppe homo fec̃: ipsũ autem
hominem ds̃. Et duo ista nomina cũ di¬
cimꝰ. homo. peccator: ñ utiq frustra di¬
cunt᷑ ÷ qr peccator .ẽ. corripe : & qr ho¬
mo. ẽ miserere. Nec omnino libabis
hominem: nisi cũ ꝑsecutꝰ fueris peccato¬
rem. Huic officio omnis inuigilat disci¬
plina : sic̃ cuiq regenti apta et accommo¬
data.ẽ ñ solum ep̃o regenti plebẽ suã

Expanded text:
c ideo tamen falsa sunt quae supra posuimus; quia et ipsa divina praecepta sunt, Da misericordiam, et ne suscipias peccatorem. Illa enim ob hoc dicta sunt, ne cuiquam peccatori propterea bene facias, quia peccator est: ut bene quid facias ei qui te odit, non quia peccator est, sed quia homo est. Ita utrumque praeceptum tenebis, nec ad judicandum remissus, nec ad subveniendum inhumanus. Omnis enim qui recte arguit peccatorem, quid aliud quam non vult eum esse peccatorem? Odit ergo homo quod et Deus odit: ut perimatur quod homo fecit, et liberetur quod Deus fecit. Peccatum quippe homo fecit, ipsum et hominem Deus. Et duo ista nomina cum dicimus, Homo peccator, non utique frustra dicuntur. Quia peccator est, corripe; quia homo est, miserere. Nec omnino liberabis hominem, nisi eum persecutus fueris peccatorem. Huic officio omnis invigilat disciplina, sicut cuique regenti apta et accommodata est; non solum episcopo regenti plebem suam,
Abbreviated transcription (Latin):
Ilextr̃ enim głam hominum magis qͣm
głam dĩ. Videte quẽ ad modum notaue¬
rit euangłista & impbauerit qͦsdam ÷ qͦs tam̃
in eum mredidisse dixit. Qui in hoc ingressu
fidei si ꝓficerent amorem qͦq humanȩ głȩ
ꝓficiendo suꝑarent. quem suꝑauit apłs dicens
Ad hõc enim et ipse dñs crucem suam ubi eim
dem̃tia suꝑbȩ impietatis irrisit. in eoꝵ qͥ in
illum credent frontib fixit. ubi ÷ qͦdam modo
sedes uerecundiȩ ut de nomine eius fides ñ
erubescat: et magis dĩgłam qͣm hominum di¬
gendus portans eycem suam iñc. Grande
spectaculum. Sed si spectet impietas.
grande sudribriumi Si pietas grande
mysterium. Si spectet impietas ÷ grande
ignominiȩ docum̃tũ. Si pietas: grande fidĩ
munim̃tũ. Si speetet impietas: ridet regẽ
ꝓuirga regni. ligniũ sui portare sup̃¬
plicũ. Si pietas: uidet regem baiulantẽ
lignum ad semet ipsum figendum qđ ficurus
fuerat etiam infrontib regum. in eo sꝑnendꝰ

Expanded text:
ilexerunt enim gloriam hominum magis, quam gloriam Dei. « Videte quemadmodum notaverit evangelista et improbaverit quosdam quos tamen in eum dixit credidisse: qui in hoc 589 ingressu fidei si proficerent, amorem quoque humanae gloriae proficiendo superarent, quem superaverat Apostolus Ad hoc enim et ipse Dominus crucem suam, ubi eum dementia superbae impietatis irrisit, in eorum qui in illum crederent frontibus fixit, ubi est quodammodo sedes verecundiae, ut de nomine ejus fides non erubescat, et magis Dei gloriam quam hominum digendus, portans crucem suam Jesus. Grande spectaculum: sed si spectet impietas, grande ludibrium; si pietas, grande mysterium: si spectet impietas, grande ignominiae documentum; si pietas, grande fidei munimentum: si spectet impietas, ridet regem pro virga regni lignum sui portare supplicii; si pietas, videt regem bajulantem lignum ad semetipsum figendum, quod fixurus fuerat etiam in frontibus regum: in eo spernendus
Abbreviated transcription (Latin):
intelligamus domesticos fidei. cum alibi
aꝑte sit posttum. iustus ex fi de uiuits
Ñ tam̃ aliis hominib: etiam peccitorib: mi¬
scđiȩ clcudenda st̃ uiscera: nec si etiam
Adũsum nos hostilem animum gerant.
ipo ño saluatore dicente ac monente
Diligite inimicos uros: bene facite his qͥ
oder̃ uos. Neq hoc in libris ueterib
tacitum. ẽ. Ibi enim legit᷑ Si esurierit

Expanded text:
intelligamus domesticos fidei, cum alibi intelligamus domesticos fidei, cum alibi aperte sit positum, Justus ex fide vivit ? Non tamen aliis hominibus, etiam peccatoribus, misericordiae claudenda sunt viscera, nec si etiam adversum nos hostilem animum gerant: ipso nostro Salvatore dicente ac monente, Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos . Neque hoc in libris veteribus tacitum est. Ibi enim
Abbreviated transcription (Latin):
unt qui existimaÑ elemosinas iustis
tantũ modo eẽ. p̃bendas peccato¬
rib aut̃ niehil eius modi dari oportere
ne c̃tra dm̃ conemͣ cuius in eis indignatio
declaratur. tanquã ex hoc etiam nob̃
possit irasci: qr eis uolumus subuenire
qͦs uult ipse punire Adhibeq̃ etiam testi¬
monia scripturerum scãrũ. ubi legimꝰ.
Da misericordi: et ne suscipias pecc̾ato
yem: & impiis & peccaatorib redde uin¬
dictam. Bene fac humili: et ne dederis
impio. Qm̃ et altissimꝰ odio habet pecca¬
tores: et ipus seddet uindictam. Hȩc
uerba quem ad modum accipienda sid̃.
ñ intelligentes de testabili cy delitate
induuntur. Unde nos oportet de hac
re fr̃s urãm alloqui caritatem : Ne
cognatione ꝑũsa cũ diuina uoluntate
consentiatis. Omnib eẽ imꝑtiendam
dicens: Infatigabiles inquit cum tempꝰ
habemꝰ oꝑemur bonum ad om̃s: maxi¬
me aut̃ ad dom esticos fidei. Vnde ye¬
uera satis appar& in huiꝰ modi oꝑib
iustos eẽ p̃ponendos. Quos enim alios

Expanded text:
unt qui existimant eleemosynas justis tantummodo esse praebendas; peccatoribus autem nihil ejusmodi dari oporterene contra Dominum conemur, cujus in eis indignatio declaratur: tanquam ex hoc etiam nobis possit irasci, quia eis volumus subvenire, quos vult ipse punire. Adhibent et testimonia Scripturarum sanctarum, ubi legimus Da miserem, et impiis, et peccatoribus redde vindictam, et benefac humili, et ne dederis impio; quoniam et Altissimus odio habet peccatores, et impiis reddet vindictam . Haec verba quemadmodum accipienda sint non intelligentes, detestabili crudelitate induuntur. Unde nos opertet de hac re, patres, vestram alloqui Charitatem: ne cogitatione perversa cum divina voluntate non consentiatis. Omnibus esse impertiendam dicens: Infatigabiles, inquit, cum tempus habemus, operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei . Unde revera satis apparet, in hujusmodi operibus justos esse praeponendos. Quos enim alios
Abbreviated transcription (Latin):
Inde cultellus petrinus. Para aut̃ erat
xp̃c. Inde octauus dies circũcisionis
dnĩcus resurrectionis Idõ apłs inde
transiens. inde uenietis. tratisiers
scilicet ad xp̃m. Ut auferat᷑ uel am̃ :¬

Expanded text:
Inde cultellus petrinus: Petra autem erat Christus . Inde octavus dies circumcisionis, et dominicus resurrectionis. Ideo Apostolus inde transiens, inde veniens, transiens scilicet ad Christum, ut auferatur velam
Abbreviated transcription (Latin):
signũ ad frontem. Michi aut̃ absit
hic habeo inqͥt qđ ignorabam. Venit
testam̃tum nouum: reuelatũ. ẽ qđ oc¬
cultabatur Qui sed ebant in ũbra
mortis : lum̃ ortũ ẽ eis Reuelatũ ẽ
qđ occultabat᷑ : qđ latebat in aꝑto. ẽ.
Uenit ipsa parti. Omnes nos circũcidit.
spũ: et suȩ humilitatis signũ in re¬
demꝑtorum fronte defixit

Expanded text:
signum ad frontem. Mihi autem absit Hic habeo, inquit, quod ignorabam. Venit Testamentum novum, revelatum est quod occultabatur. Qui sedebant in umbra mortis, lumen ortum est eis . Revelatum est eis quod occultabatur: quod latebat, in aperto est. Venit ipsa Petra, omnes nos spiritu circumcidit, et suae humilitatis signum in redemptorum
Abbreviated transcription (Latin):
uultꝰ eiꝰ abiectꝰ et deformis compositio
eius Hoc ÷ uultus eius despectus: et de¬
formis positio eiꝰ. homo in plaga positꝰ.
et sciens ferre infirmitates. De formitas
xp̃i te format. Ille enim si deformis eẽ
noluisset: tu fornam qͣm ꝑdidifa ñ re¬
cepisses. Pendebat gͦ incruce deformis :
sed deformitas illius pulchritudo
nr̃a erat. In hac gͦ uita deformem
uiũ xẽi: ꝑ quem mͥ munđ crucifiaꝰ. ẽ
et ego mundo. Hȩc ÷ deformitas xp̃i
Nunquid dixi me aliquid scire in uob̾
nisi uiam : Hec ÷ uia cređe in ercifixũ.
Huius deformitatis signũ. in fronte por

Expanded text:
 ejus abjectus, et deformis positio ejus, hoc est virtus ejus: despectus et deformis positio ejus, homo in plaga positus, et sciens ferre infirmitates . Deformitas Christi te format. Ille enim si deformis esse noluisset, tu formam quam perdidisti non recepisses. Pendebat ergo in cruce deformis: sed deformitas illius pulchritudo nostra erat. In hac ergo vita deformem i, per quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Haec est deformitas Christi. Numquid dixi me aliquid scire in vobis, nisi viam? Haec est via, credere in crucifixum. Hujus deformitatis signum in fronte por
Abbreviated transcription (Latin):
icni aut̃ absit głiari: nisi in
et uerũ diceret Sed dix̃ in cruce
Ubi mundi phylosophus erubuit: ibi
thesaurum apłs reꝑit. Ñ contemnen¬
do uile in uoluerum: ꝑuenit ad p̃ti¬
osum inuolutũ. Absit mͥ in qͥt głari¬
sarcinam sustulisti: ibi totum. ẽ qđ
quȩsisti. Et quid ibi magnum lateret
ostendisti: Quale ad iutoriũ. ꝑ quem
mͥ in qͥt munđ crucifixꝰ. ẽ et ego mun
Quando tͥ crucifigeretur mundus ÷
nisi ꝓde qucifigeretur ꝑ quem factꝰ
ẽ munđ Ergo qui głatur in drĩo
glorietur. Quo dño p̃o ercifixo¬

Expanded text:
inquit, absit gloriari, nisi in et verum diceret: sed dixit, in cruce. Ubi mundi philosophus erubuit, ibi thesaurum Apostolus reperit: non contemnendo vile involucrum, pervenit ad pretiosum involutum. Absit, inquit, misarcinam sustulisti, ibi totum est quod quaesisti; et quid ibi magnum lateret, ostendisti. Quale adjutorium? Per quem mihi, inquit, mundus crucifixus est et ego mundo . Quando tibi crucifigeretur mundus, nisi pro te crucifigeretur per quem factus est mundus? Ergo qui gloriatur, in Domino glorietur. Quo Domino? Chri
Abbreviated transcription (Latin):
cruce xẽĩ głari. Vnde tͥ insultat impius :
inde glorietur pius. Vnde insultat suꝑb:
in de glietur xx̃ianꝰ. Noli erubescere de
cruce xeͣi. Idõ infronte tanꝗ in sede pu¬
doris. signum istũ accepisti. Recole fron¬
tem tuã: ne linguam expauescas alienã.
carne Signum noui testam̃ti : Signũ in
libera fronte. Ibi enim occultatio ẽ:
hic reuelatio. Illud. ẽ Rbuelamine :
hoc infacie Quandui enĩ legit᷑ mor¬
ses: uelam̃ suꝑ cor eoꝵ positũ. ẽ. Quare:
qr ñ transier̃ ad xp̃m. Cũ enim tran¬
sieris ad xp̃m: auferetur omne uelam̃
Ut qui habebas in occulto circũ cisionẽ
infronite portes crucem. Nos autem Ne¬
uelata facie. dñi głam speculantes. in

Expanded text:
cruce Christi gloriari: unde tibi insultat impius, inde glorietur pius; unde insultat superbus, inde glorietur christianus. Noli erusbescere de cruce Christi: ideo in fronte tanquam in sede pudoris signum ipsum accepisti. Recole frontem tuam, ne linguam expavescas alienam. carne: signum novi Testamenti crux in libera fronte. Ibi enim occultatio est, hic revelatio: illud est sub velamine, hoc in facie. Quamdiu enim legitur Moyses, velamen super cor eorum positum est. Quare? Quia non transierunt ad Christum. Cum enim transieris ad Christum, auferetur velamen: ut qui habebas in occulto circumcisionem, in fronte portes crucem. Nos autem revelata facie gloriam Domini speculantes, in
Abbreviated transcription (Latin):
apłs testis ẽ qui dicit. Bonum aut̃
facientes ñ deficiamꝰ : tempore enim ꝓpͥo
metem. Et iterum. Hoc aut̃ inquit. qui
parce seminat. parce et metet. Quid aut̃
fr̃s potentius. quã ut regnũ caeloꝵ non
solum zacheus emat dimidio ierum su¬
arum. sed et uidua duab minutis. et
tantundem ibi ut̃q possideant: Quid
potentius. quam ut idem regnum. &
thesauris diuiti. & calice aq frigidȩ pau¬

Expanded text:
s testis est, qui dicit, Bonum autem facientes non deficiamus; tempore enim proprio metemus : et iterum, Hoc autem, inquit, qui parce seminat, parce et metet . Quid autem, fratres, potentius, quam ut regnum coelorum, non solum Zachaeus emat dimidio rerum suarum , sed et vidua duobus minutis , et tantumdem ibi uterque possideat? quid potentius, quam ut idem regnum et thesauris diviti, et calice aquae frigidae pau
Abbreviated transcription (Latin):
Lane quȩdam quam uis in nominie eius pe¬
tamus. id ẽ. scđm saluatorem & scđm ma¬
gistrũ petamus: non tunc qͣndo pe¬
timus facit. sed tam̃ facit. Neq enim qͣn¬
do & illud petimꝰ ut ueniat regnũ dĩ
ꝓpt̾ea ñ facit qđ petimus. qr non statim
cum illo in ȩt̾nitate regnamꝰ. Differtur
enim qđ petimus : non negat᷑. Uerum tam̃
orantes tanqͣm seminantẽs non deficiamꝰ.
tempore enim ꝓpͥo metem.¬

Expanded text:
ane quaedam quamvis in nomine ejus petamus, id est secundum Salvatorem et secundum magistrum petamus; non tunc quando petimus facit, sed tamen facit. Neque enim quia et illud petimus ut veniat regnum Dei, propterea non facit quod petimus, quia non statim cum illo in aeternitate regnamus: differtur enim quod petimus, non negatur. Verumtamen orantes tanquam seminantes non deficiamus; tempore enim proprio metem
Abbreviated transcription (Latin):
IULII ui & sibi placent tanqͣm de bono
a se sibi patrato & ab adulantibus uł
errantibus ita laudantur : ac si ipsi
fint aliquid. Qui aut̃ putat se. ẽẽ aliquid
cum nichil sit sic̃ dicit apłs se ipsũ seducit. ⁊.¬
Opus autem suum ꝓbet unus quisq : & tnc̃ in se¬
met ipso tantum głam habebit & non in altero:
hoc ÷ portare oleum secum: ñ ex aliena laude
pendere. Sed quam głam in se habebit: nisi

Expanded text:
ulti, qui et sibi placent tamquam de bono a se sibi parato et ab adulantibus uel errantibus ita laudantur, ac si ipsi sint aliquid. qui autem putat se esse aliquid, cum nihil sit, sicut dicit aposOpus autem suum probet unusquisque; et tunc in seipso tantum gloriam habebit, et non in altero : hoc est portare oleum secum, non ex aliena laude dependere. Sed quam gloriam in se habebit, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
unus quisq p̃matur attendat. Nam qͣndo
portas infirmitatem fr̃is tui: ñte onerart
peccata ipsius. Plane si consentias : iam tua
te p̃munt. non alterius. Quis quis enim con¬
senserit peccatori : non alienis sed suis gra¬
uatur. Consensio enim. ad peccatum alteriꝰ
tuum fit peccatum. Et ñ.ẽ. qͣre qͤraris quͦd
peccata aliena te p̃mant. Dicitur enim tͥ
Pmuꝗ te : sed tua. Vidisti furem : concur¬
risti cũ eo. Quid ÷ hoc : Pedib ambulafa
ad furtum : immo m̃te coniunocisti te furto.
Qđ ipsius solum erat: factũ ẽ et tuũ: q
placuit tͥ. Si aut̃ displicuerit tͥ et oraueris
ꝑeo. et dep̃catus ueniam dederis. ut pos¬
sis liba fronte dicere in p̃cib tuis quas ÷ͥ
iuris peritus caelestis dictauit. dimitte
nob̵ debita nr̃a sic̃ & nos dimitamꝰ debi¬

Expanded text:
unusquisque prematur, attendat. Nam quando unusquisque prematur, attendat. Nam quando portas infirmitatem fratris tui, non te onerant peccata ipsius. Plane si consentias, jam tua te premunt, non alterius. Quisquis enim consenserit peccatori, non alienis, sed suis gravatur. Consensio enim ad peccatum alterius, tuum fit peccatum; et non est quare queraris quod peccata aliena te premant. Dicitur enim tibi: Premunt te, sed tua. Vidisti furem, cucurristi cum eo . Quid est hoc? Pedibus ambulasti ad furlum; imo mente conjunxisti te furi: quod ipsius solum erat, factum est tuum; quia placuit tibi. Si autem displicuerit tibi, et oraveris pro eo, et deprecatus veniam dederis, ut possis libera fronte dicere in precibus tuis, quas tibi Jurisperitus coelestis dictavit, «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimit
Abbreviated transcription (Latin):
apłm comm̃dantem ipsam legem. In¬
uicem in qͥt onera ur̃a portate : et sic
ad implebitis legem xp̃i.¬
ui Portant inuicem onera sua. nisi
qui habent caritatem : Qui ñ
habent caritatem : graues st̃ sibi. Qui
Laut̃ babent caritatem : portaN se.
Lesit te aliquis: peat ueniam. Si non
dimittis: non portas onus fratris tui
Si dimittis: portas in firmum. Et tu si
forte ina aliquam infirmitatem ceciđis
qͣsi homo: oport& ut sic te portet &ille. quem¬
admodum et tu. Audi qͥd p̃cesserit. Pr̃s.¬
et si p̃occupatus fuerit homo in aliqͦ delicto:
uos qͥ spĩtua les estis instruite huiꝰ modi inspũ
lenitatis & ne forte qr spĩtuales monuerat
uelut securi sibi uiderentur : continuo sub¬
iecit. Intendens te ipsũ : ne et tu tempteris.
Deinde qđ cõmemoraui subiunigit. Alt̾ alteriꝰ
onera portate : & sic ad implebitis legẽ xP̃i
Itaq caritas portat onera sua: sed ñ timeat ne
p̃matur onerib talib: ne peccatis suis

Expanded text:
apostolum commendantem ipsam legem: Inapostolum commendantem ipsam legem: Invicem, inquit, onera vestra portate, et sic adimplebitis legem ChriQui portant invicem onera sua, nisi qui habent charitatem? Qui non habent charitatem, graves sunt sibi; qui autem habent charitatem, portant se. Laesit te aliquis, petit veniam: si non dimittis, non portas onus fratris tui; si dimittis, portas infirmum. Et tu si forte in aliquam infirmitatem cecideris, quasi homo, oportet ut sic te portet et ille, quemadmodum et tu. Audi quid praecesserit: omo in aliquo delicto, vos qui spirituales estis, instruite hujusmodi in spiritu lenitatis.» Et ne forte quia spirituales monuerat, veluti securi sibi viderentur, continuo subjecit: «Intendens teipsum, ne et tu tenteris.» Deinde quod commemoravi, subjunxit, «Alter alterius onera portate, Itaque charitas portat onera; sed non timeat ne prematur talibus oneribus: ne peccatis suis
Abbreviated transcription (Latin):
pletur : nisi inuicem onera nr̃a portemꝰ
Sufferentes in qt inuicem in dilectione:
faidentes seruare unitatem sp̃s inuiri¬
culo pacis. Cũ eẽs languidus: porta¬
bat tepximus tuus Sanus factus es:
porta ꝓximum tuũ. Inuicem onera
ur̃a potate: et sic ad implebitis legẽxẽi.
udi PS Almum euid dicat. Pax
multa diligentib legem tuã:
et ñ ÷ illis scandalum. Pacemꝰ multã
dix̃ eis qui diligunt legem dĩ: et idõ
ñ eis eẽ. scandalũ. Illi gͦ qui scanda¬
lum patiuntur : pacem ꝑdunt
Et quos dixit ñ pati scandalum aut
non facere: Diligentes legem dĩ. Ergo
in caritate posia st̃. Sed dicit aliqͥs.
Legem dei dix̃ diligentib : ñ fr̃s. Audi
quid dñs dicat Mandatum nouũ
do uob̾: ut uos inuicem diligatis.
Quid ÷ lex nisi mandatum: Quomodo
autem non patiunt᷑ scandalum. nisi
dum sufferunt inuicem sic̃ paulus
dicit. sufferentes inuicemͫ dilectione.
faidentes seruare unitatemssin uinculo
pacis  Et qr ipsa .ẽ. lex xẽi: eundem audi

Expanded text:
onera nostra portemus. Sufferentes, inquit, invicem in dilectione, studentes servare unitatem spiritus in vinculo pacis . Cum esses languidus, portabat te proximus tuus; sanus factus es, porta proximum tuum: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem udi Psalmum, quid dicat: Pax multa diligentibus legem tuam, et non est eis scandalum . Pacem multam dixit eis qui diligunt legem Dei, et ideo non eis esse scandalum. Illi ergo qui scandalum patiuntur, pacem perdunt. Et quos dixit non pati scandalum, aut non facere? Diligentes legem Dei. Ergo in charitate positi sunt. Sed dicit aliquis, Legem Dei dixit diligentibus, non fratres. Audi quid Dominus dicat: Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis. Quid est lex, nisi mandatum? Quomodo autem non patiuntur scandalum, nisi dum sufferunt invicem? Sicut Paulus dicit, Sufferentes invicem in dilectione, studentes servare unitatem spiritus in vinculo pacis . Et quia ipsa est lex Christi, eumdem audi
Abbreviated transcription (Latin):
Audans inuoca dnm: et ab mimicis:s
saluus eris. qr qd ait ipse dñs: Sacrificiũ
UIIIlaudis glificabit me: et ibi uia.ẽ ubi os¬
tendam illi salutare ieum. Ubi uia : in sacri¬
ficio laudis. Noli pedem extra hanc uiam mit¬
tere : inuia esto. Auia noli receđe Alaude dñi
nec unguem ne dum pedem.
dare : non eris saluus ab illis inimicis : qr de
ipsis dictũ . ẽ. luxta semitam scandala posuer̃
michi. Quicquid gͦ putaueris boni te habe
ab ste : deuiast alcude dĩ. Quid iam mira¬
ris: si te seducit inimicus. qͣndo tu ipsius seduc¬
tor es: Audi apłm. Qui enim putat se. ẽẽ. ali¬
quid cũ nichil sit: se ipsum seducit. Oeus¬

Expanded text:
audans invoca Dominum, et ab inimicis tuis salvus eris. Quia quid ait ipse Dominus? Sacrificium laudis glorificabit me; et ibi via est, ubi ostendam illi salutare meum . Ubi via? In sacrificio laudis. Noli pedem extra hanc viam mittere. In via esto: a via noli recedere; a laude Domini nec unguem, nedum pedem. dare, non eris salvus ab illis inimicis: quia de ipsis dictum est, Juxta semitam scandala posuerunt mihi . Quidquid ergo putaveris boni te habere abs te, deviasti a laude Dei. Quid jam miraris, si te seducit inimicus, quando tui ipsius seductor es? Audi Apostolum: Qui enim putat se aliquid esse, cum nihil sit, se ipsum seducit
Abbreviated transcription (Latin):
Ieq enim᷑ ꝓrsus nulla res ẽ homo de qͦ
ait apłs. Qui se putat aliqͥd eẽ cum
nichil. sit. In comparatione quippe spirituał
hominis. qui scit gr̃a dĩ se. eẽ qͦd.ẽ. quis quis
uana p̾sumit nichil. ẽ.¬
N compayctione enim illius qđ ẽ. attendess
ista quȩ non ita st̃. et plus mͥ uidens de eẽ
quam ad ẽẽ : humilior sum ex eo qđ de. ẽ.
quam elatior ex eo qđ ad est. Nam qui pu¬
tat se aliquid hab̾e cum hic uiuunt: su¬
tat se eẽ aliquid cum nichil sit: se ipsum
seducit. Nec isti ex boc magni sunt. Nam
et inflatio et tumor imitatur magni¬
tudinem : sed non habet sanitatem. :¬

Expanded text:
Neque enim prorsus nulla res est homo, de quo ait Apostolus: Qui se putat aliquid esse, cum nihil sit . In comparatione quippe spiritualis hominis, qui scit gratia Dei se esse quod est, quisquis vana praesumit, nihil eendens ista quae non ita sunt, et plus mihi videns deesse quam adesse, ero humilior ex eo quod deest, quam elatior ex eo quod adest. Nam qui putant se aliquid habere cum hic vivunt, sutat se esse aliquid, cum nihil sit, semetipsum seducit . Nec isti ex hoc magni sunt: nam et inflatio et tumor imitatur magnitudinem, sed non habet sanitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
unus quisq : et tñc insemet ipso habebit
głam et ñ in altero. Vnꝰ qͥsq enim ꝓprium
onus portabit. Nisi oneris nom̃ sub diũsis
significationib acceꝑis: ꝓcul dubio putab
eundem sibi in loqͥendo eẽ. contrarium.
& hoc inuna sententiatam uicine positis
uerb̵. Qui cũ paulo ante dicene alt̃ alteriꝰ
onera portate : pꝰ ea dix̃. unꝰ qͥsq ꝓpriũ onꝰ
portabit. Sed alia st̃ onera participande
infirmitatis : alia reddendesationis deo
deactib nris. Illa cũ fr̃ĩb sustentanda
cõmunicant᷑: hec ꝓpria ab uno qͦq por¬
tintur.
cũ alio alt̾ nec ꝓicit in alterum: et alia st̃
onera in qͥb recte dicis fr̃i.porto tecũ. aut
porto ꝓte. Si gͦ difanctione opꝰ ẽ ñ ẽ facilis
intellectus. Contra gͦ eos qui putabant posse
hominem contaminari peccatis alienis.
sub intrare. ut qͣsi securi facti qđ non conta¬
minarentur peccatis alienis : neminem
curarent corrigere. inuicem onera urãpor¬

Expanded text:
unusquisque, et sic tunc in semetipso habebit gloriam et non in altero; unusquisque enim onus proprium portabit. Nisi oneris nomen sub diversis significationibus acceperis, proculdubio putabis, eumdem sibi in loquendo esse contrarium, et hoc in una sententia, tam vicine positis verbis, qui cum paulo ante diceret: Alter alterius onera portate, postea dixit: Unusquisque proprium onus portabit. Sed alia sunt onera participandae infirmitatis, alia reddendae rationis Deo de actionibus nostris. Illa cum fratribus sustentanda communicantur, haec tantur. cum alio alter, nec projicit in alterum; et alia sunt onera, in quibus recte dicis fratri, Porto tecum, aut Porto pro te. Si ergo distinctione opus est, non est facilis intellectus. Contra eos ergo qui putabant posse hominem contaminari peccatis alienis, subintrare, ut quasi securi facti quod non contaminarentur peccatis alienis, neminem curarent corrigere, Invicem onera vestra por
Abbreviated transcription (Latin):
dicit ipse apłs. Si enim scđm carnem uixe¬
ritas moriemini : Si aut̃ spũ facta carnis
mortificaueritis: uiuetis. In his uerbis
iam extollebat se homo : quasi spũ suo fa¬
cta carnis possit mortificare. Ex pone nob̵¬
apłȩ qͦ spu. Habet enim & homo sp̃m ad
naturam ꝓpͥam ꝑtinentem qͣ homo. ẽ
Homo enim constat ex corpore et spũ
Et de ipso spu hominis dictũ. ẽ Nemo scit
quae sint hominis nisi sp̃s hominis qͥ in
ipso. ẽ Uideo gͦ et ipsum hominem habe
sp̃m suum ꝑtinentem ad naturam suã:

Expanded text:
m carnem vixeritis, moriemini: si autem spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis. In his verbis jam extollebat se homo, quasi spiritu suo facta carnis possit mortificare. Si sepiritu. Habet enim et homo spiritum ad naturam propriam pertinentem, quo homo est. Homo enim constat ex corpore et spiritu. Et de ipso spiritu hominis dictum est: Nemo scit quae sunt hominis, nisi spiritus hominis qui in ipso est . Video ergo et ipsum hominem habere spiritum suum pertinentem
Abbreviated transcription (Latin):
us alia significatione intelligitur tẽp¬
tatio de qua dictum. ẽ. ds̃ neminem tẽp¬
tionis ẽ: haec ꝓbationis: Sic̃ iudicium altum
accipit᷑ de quo dictũ ÷ qͥ bene fecer̃. in resur
rectionem iudicii : & altũde qͦ dictũ. ẽ. iudica
me ds̃. et discerne causam meam degene
ñ sc̃ã. Illud enim iudiciũ damnationis ẽ
hoc discretionis. It multa alia st̃ uerba qͣe
non habent unam significationem : sed di¬
uersis locis c̃gruent̃ posita diũso modo in¬
telligunt᷑. Et aliqͣndo cũ expositione dicunt᷑:
ut .ẽ. illud. Nolite pueri effici sensibus : sed
malitia paruuli estote : ut sensib ꝑfecti sitis.
Hoc enim breuit̃ clausa sententia dici potuit:
Nolite ẽẽ.pueri : sed estote pueri. Et illud.
Siquis putat se sapientem eẽ. in uob in hoc
scło: ftultus fiat. ut sit sapiens: Quid enim
Aliud dix̃ quam ñ sit sapiens ut sit sapienis:
Aliqͣndo autem clausȩ ita dicuntur : ut
exerceant inqͥrentẽ : ut ẽ qđ ait. In uicem¬

Expanded text:
ub alia significatione intellegitur temtatio, de qua dictum est: deus neminem temttionis est, haec probationis, sicut iudicium aliter accipitur, de quo dictum est: qui bene fecerunt, in resurctionem iudicii, et aliter, de quo dictum est: iudica me, deus, et discerne causam meam de gente non sancta. illud enim iudicium damnationis est, hoc discretionis. Et multa alia sunt uerba, quae non habent unam significationem, sed diuersis locis congruenter posita diuerso modo intelleguntur et aliquando cum expositione dicuntur, ut est illud: nolite pueri effici sensibus, sed malitia paruuli estote, ut sensibus perfecti sitis. hoc enim breuiter clausa sententia dici potuit nolite esse pueri, sed estote pueri\'. et illud: si quis putat se sapientem esse in uobis in hoc saeculo, stultus fiat, ut sit sapiens. quid enim aliud dixit quam non sit sapiens, ut sit sapiens\'? aliquando autem clause ita dicuntur, ut exerceant inquirentem, ut est quod ait ad