comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ qͥ capit ciuitatẽ: Diuitias querit: quino
uult dare pauꝑib Attende quod sipt
ẽ. Habebis thesaurum incelo. Nonge¬
ris inglorius ignoscendo: quia de uaui¬
cta laudabilius triumphatur. Non
egebis tribuendo: qi thesaurꝰ cȩlestis
cercius possidet᷑. Hunc u̾sum parturie¬
bat ille suꝑior: gła ⁊ cdliuitiȩ in domo
eiꝰ. Qui hȩc itaq faĩ: disponit sermone
suos inuidicio. E acta ip̃a sermones ft̃

Expanded text:
qui capit civitatem» . Divitias quaerit qui non vult dare pauperibus; attende quod scriptum est: «Habebis thesaurum in coelo» . Non ergo eris inglorius ignoscendo; quia de ira victa laudabilius triumphatur: non egenus tribuendo; quia thesaurus coelestis certius possidetur. Hunc versum parturiebat ille superior, «Gloria et divitiae in domo ejus.» 5. Qui haec itaque facit, «Disponet sermones suos in judicio.» Fact
Abbreviated transcription (Latin):
ReDo quod attendistis frẽs
huiꝰ titulum psalmi: memo¬
rieq mandastis. Conu̾sio
inqͥt aggei et rachariȩ. Nõ¬
dũ erant hiꝓpħȩ: cum ista
cantata sunt. Namq int̾ tempꝰ dauid
et tͣnsinigͣtionẽ ppłi isrł inbabiloniam.
qͣtuordec ĩ gn̾ationes num̾ant᷑: sic̃ diui¬

Expanded text:
redo quod attendistis, fratres, hujus titulum psalmi, memoriaeque mandastis. «Conversio,» inquit, «Aggaei et Zachariae.» Nondum erant hi prophetae, cum ista cantata sunt. Namque inter tempus David, et transmigrationem populi Israel in Babyloniam, quatuordecim generationes numerant
Abbreviated transcription (Latin):
tura. Ecce pono insyon lapidẽ angula¬
rem. electum. p̾ciosũ: et qui credidit in
illũ ñ c̃fundet᷑. Ergo ut fiat quisq lapiᷤᷤ
uuiꝰ. ad talẽ fabricã idoneus: sp̃ualit̾ in¬
telligat templi renouationẽ. exruina
uet̾e quȩ inadam facta ẽ. reꝑationẽ no¬
ui popłi. scđm nouum hominẽ atq ce¬
lestem: ut sic̃ portauimꝰ imaginẽ t̾reni
portemꝰ iimaginẽ eiꝰ qui decȩlo ẽ: quo
septuaginta annos qͥ mysticoꝑfectioniˢ
num̾o p̾signant᷑: & tanꝗͣ pꝰ captiuitatẽ
longinquȩ ꝑegͥnationis ñ ruit᷑a mole
construi. ẜ ȩt̾n̾a ĩmortalitate solidari.

Expanded text:
ura, Ecce pono in Sion lapidem angularem, electum, pretiosum, et qui crediderit in illum, non confundetur» . Ergo ut fiat quisque lapis vivus ad talem fabricam idoneus, spiritualiter intelligat templi renovationem ex ruina vetere quae in Adam facta est, reparationem novi populi secundum novum hominem atque coelestem: ut sicut portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem ejus qui de coelo est , quo nnos, qui mystico perfectionis numero praesignantur, et tanquam post captivitatem longinquae peregrinationis, non ruitura mole construi, sed aeterna immortalitate solidari.
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. Et unde fcm̃ ẽ ut eiꝰsis et mortuus:
Quia p̾cio sanguinis te redemnit et mor-¬
mors ẽ p̾cium tuum: Ideo cum dixiss
siue uiuimꝰ siue morim᷑. dñi sumꝰ: ut os¬
tendet ip̃m p̾ciũ. ad hoc enĩ inquit axͦ

Expanded text:
m. Unde factum est ut ejus sis et mortuus? quia pretio sui sanguinis te redemit et mormors est pretium tuum? Ideo cum dixisset, sive vivimus, sive morimur ; Domini sumus, ut ostenderet ipsum pretium. Ad hoc enim, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. ꝑ quȩ omniautiq u̾bo dĩ atq doct̾na
instructus apparet: orare tñ ⁊ dicẽ. Bene¬
dictus es dñe: doce me iustificationes tu s ᷤ
Ubinichil aliud intelligitur posce̾. pai ad¬
iutorium grẽ : ut qͦd iam nouit sermone
discat ⁊ oꝑe

Expanded text:
er quae omnia utique lege Dei atque doctrina instructus apparet; orare tamen et dicere, «Benedictus es, Domine; doce me justificationes tuas.» Ubi nihil aliud intelligitur poscere, nisi adjutorium gratiae, ut quod jam novit sermone, discat et
Abbreviated transcription (Latin):
Phanc suauẽ exercitationẽ sit etiã qͦd ad¬
iungit. Iniustificationib tiusmeditabor:
ñ obliuiscar u̾borum tuoꝵ. Ideoutiq me¬
ditabor: ut ñobliuiscar. U nde beat᷑ illȩ
impͥmo psalmo: in lege dñi meditabitur
die ac nocte. In hisomib quȩ ut potuimꝰ
disputauimꝰ : memin̾mꝰ kmi. eum qui¬
abscondit incorde suo eloquia dñi. et eñ¬
tiat in labiis suis omnia rudicia oris eius.
inuia testimonioꝵ eiꝰ delectat᷑ sic̃ in oĩb
diuitus: ⁊ garriens uel sese exercens in

Expanded text:
it etiam quod adjungit: «In justificationibus tuis meditabor, non obliviscar verborum tuorum.» Ideo utique «meditabor,» ut «non obliviscar.» Unde beatus ille in primo psalmo, in lege Domini meditabitur die ac nocte . 5. In his omnibus quae, ut potuimus, disputavimus, meminabscondit in corde suo eloquia Domini, et enuntiat in labiis suis omnia judicia oris ejus, et in via testimoniorum ejus delectatur sicut in omnibus divitiis, et garriens
Abbreviated transcription (Latin):
dequo disputauimꝰ. Hie u̾sus. In labuᷤᷤ
meisꝓnunciaui: omĩa uidicia oristui
Quid ÷ hoc dilectissimi. quid ÷ hoc:
Quis omĩa iudicia dei enunciare pos¬
sit: cũ inuestigare ñpossit: Anu cũ
apło exclamare dubitamꝰ. o altitudo
diuitiarum sapientiȩ ⁊ scientiȩ dei:
qͣm inscrutabilia s̃ uidicia eiꝰ ⁊ inuesti¬
gabilesuiȩ eiꝰ: Dñsdicit. Adhuc mł
ta habeo uob̾ dic̾e̾: s ñ potestis porta¬
remꝰ. Et qͣmuis continuo ꝓmiserit
tam̃ beatꝰ paul. exparte scimꝰ: ut in¬
telligamꝰ sp̃u quidẽ scõ unde pignꝰac¬
cepimꝰ. ꝑ duci nos ad omnẽ u̾itatẽ: s

Expanded text:
s: «In labiis meis enuntiavi omnia judicia oris tui.» Quid est hoc, dilectissimi? quid est hoc? Quis omnia judicia Dei enuntiare possit, cum investigare non possit? An vero cum Apostolo exclamare dubitamus, «O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigablta habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo:» et quamvis continuo promiserit tamen beatus Paulus, «Ex parte scimus;» ut intelligamus Spiritu quidem sancto, unde pignus accepimus, perduci nos ad
Abbreviated transcription (Latin):
Ee .uͭ. nescit eccłia: Scit plane. Namscit utiq
qualib dicturꝰ sit uidex uiuoꝵ ⁊ mortuoꝵ
uenite benedicti patrismei ꝑcipite regñ
et qualib dicturꝰ sit. ite in ignem ȩt̾num

Expanded text:
ei nescit Ecclesia? Scit plane. Nam scit utique ei nescit Ecclesia? Scit plane. Nam scit utique qualibus dicturus sit judex vivorum et mortuorum, «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum;» et qualibus dic
Abbreviated transcription (Latin):
ca atq coniuncta: ut qm̃ in corde suo
abscondit eloquia d̾i. in labiis suis iudi¬
cia eiꝰ enunciẽt. Corde enim creditur
adiusticiã: ore autem confessio fit ad sa¬
liitẽ. S qͦd int̾ hȩc duo mediũ posuit.
benedictus es dñe doce me iustificatioẽs
tuas: qͦm ꝯueniat hõmini cuiꝰ ĩ corde iã st̃ eloqͥ adĩ.
et qͥ labiis suiꝰ eñciauit omĩa iudicia dĩ ũadhueue¬
ut di̾cere iustificationes dein̾inuenit᷑: nͥ
ut eas disc̾e uelle intelligat᷑ faciendo.¬
ñ memoria retinendo et loquendo. Et
id a dño demonstrauit deb̾e nospet̾e:
sine qͦ nichil possumꝰ face̾. S hoc ante
istum alio iam sermone tͣctauimꝰ. Nc̃
biis suis enunciasse. cͦ dicta sint inscru¬
tabilia. ⁊ dequoꝵ ꝓfunditate alibi scͥp¬
tum ẽ. iudiciatua abyssus multa: qͣnt̃
d̾s donat tͣctare suscepimꝰ. Q uidhic gͦ
intelligamꝰ: attendite. Nunqͥd iudicia dĩ¬

Expanded text:
ca atque conjuncta, ut quoniam in corde suo ca atque conjuncta, ut quoniam in corde suo abscondit eloquia Dei, in labiis suis judicia ejus enuntiet; «Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem» : sed quod inter haec duo medium posuit, «Benedictus es, Domine; doce me justificationes tuas,» quomodo conveniat homini cujus in corde jam sunt eloquia Dei, et qui labiis suis enuntiavit omnia judicia Dei, ut adhuc velit discere justificationes Dei, non invenitur, nisi ut eas discere velle intelligatur faciendo, non memoria retinendo et loquendo; et id a Domino demonstravit debere nos petere, sine quo nihil possumus facere. Sed hoc ante istum alio jam sermone tractavimus: nubiis suis enuntiasse, cum dicta sint inscrutabilia, et de quorum profunditate alibi scriptum est, «Judicia tua abyssus multa» ; quantum Deus donat, tractare suscepimus. 2. Quid ergo hic intelligamus, attendite. Numquid judicia D
Abbreviated transcription (Latin):
disce̾ iustificationes eiusꝰ Aniudicia
qͥdẽ cuncta iam nou̾at: iustificati¬
onesautẽ ad huc discẽ cupiebat: Hoc
u̾ẽẽt mirabilius: suam sciebat scrutabilia
dei. ⁊ eaquȩ hominib p̾cepit facienda nesci¬
ebat. Iustificationes enim sunt. ñ dicta sed
facta iusticiȩ: oꝑa scilicet iustoꝵ. que ĩꝑat
d̾s. Ideo autem dei dicunt᷑. qͣmuis a nobis
fiant: quia nͥipsodonante ñfiunt. Iudicia
porro dei sunt: quib ab eo mundiste. ⁊ nc̃
⁊ infine scłi iudicatur. S cum eloquiis
dei omnia contineantur: ⁊iustificatioes
uidelicet ⁊ iudicia÷ cur querit iustificatio¬
nes disce̾. qui eloquia dei se abscondisse di¬
cit incorde : Ait enim. Incorde meo abscõ¬
dieloquia tua: ut ñpeccemtͥ. Tunc secu¬
tus ad iunxit. Benedictus es dñe: doce
me iustificationestuas. Ac deinde: in la¬
biismeisinquit enunciaui omnia udi¬
cia oristui. Uident᷑ quidẽ duo ista inter
se nͨ ẽẽ contraria: immo ẽẽ. potius ami¬

Expanded text:
discere justificationes ejus? An judicia quidem cuncta jam noverat, justificationes autem adhuc discere cupiebat? Hoc est mirabilius, si jam sciebat inscrutabilia Dei, et ea quae hominibus praecepit facienda nesciebat. Justificationes enim sunt, non dicta, sed facta justitiae, opera scilicet justorum, quae imperat Deus. Ideo autem Dei dicuntur, quamvis a nobis fiant, quia nisi ipso donante non fiunt. Judicia porro Dei sunt, quibus ab eo mundus et nunc et in fine saeculi judicatur. Sed cum eloquiis Dei omnia contineantur, et justificationes videlicet et judicia; cur quaerit adhuc justificationes discere, qui eloquia Dei se abscondisse in corde dicit? Ait enim, «In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi:» tum secutusustificationes tuas;» ac deinde, «In labiis meis,» inquit, «enuntiavi omnia judicia oris tui.» Videntur quidem duo ista inter se non esse contraria, imo esse potius ami
Abbreviated transcription (Latin):
lini int̾ p̾tes quidã garriam. quidam
exebor int̾ptati sunt. Quȩ duo inter
se uidentur eẽ diu̾sa. S si exercitatio intel¬
ligatur ingenii. cum quadã delectatione
disputationis: utrumq coniungitur. &
quasi exutͦq unum aliquid temꝑat᷑ : ut
ñ sit aliena abhuimi exercitatione garru¬
litas. Solent enun garruliuocari loqͣces.
Sic autẽ se in dei mandatis exercet ȩccłia.
ad u̾susom̃sinimicos fidei xpĩane atq
catholice: copiosis doctorũ disputatiõib¬
uelut garrula. Quȩ tc᷑ fructuosȩ sunt
disputantib: siñ ibi consident᷑ nͥiuȩ dñi.¬

Expanded text:
tini interpretes quidam «garriam,» quidam tini interpretes quidam «garriam,» quidam «exercebor,» interpretati sunt; quae duo inter se videntur esse diversa: sed si exercitatio intelligatur ingenii, cum quadam delectatione disputationis, utrumque conjungitur, et quasi ex utroque unum aliquid temperatur, ut non sit aliena ab hujusmodi exercitatione garrulitas. Solent enim garruli vocari loquaces. Sic autem se in Dei mandatis exercet Ecclesia, adversus omnes inimicos fidei christianae atque catholicae copiosis doctorum disputationibus garrula: quae tunc fructuosae sunt disputantibus, si non ibi considerentur ni
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃tis duob. Quȩ omnia iudicia: usq qͣ¬
ꝙ inlabiis suis enunciare ñ cessat ȩccłia.
diuitiis. Uiam testimonioꝵ dei. nichilci¬
tius. nichil cercius. nichilbreuiꝰ. nichilq
diti. Inde et iste ait. seiocundatũ uelde¬
lectatũ in hac iua: quasi in omnib diuitũᷤ
Testimonia quippe deisunt: quib qͣntũ
nosdiligat. nob ꝓbare dignat᷑. Cõmẽ¬
dat autẽ suam caritatẽ ds in nob: qm̃
cum ad huc peccatores essemꝰ. xp̃c ꝓnob
mortuus ẽ. Cumgͦ ipse dicat. ego sum
uia: et humilitas eiꝰ carnalis natiuita¬
tisatq passionis. euidentia sint testimo¬
nia diuine erga nos dilectionis: ꝓcul
quippe testimonia. quȩ inillo uidemꝰ
impleta: etiam futura erganos quȩ
sempit̾na ꝓmissa s̃ expectamꝰ ⁊ sꝑamꝰ im¬
plenda. Quienim ꝓpͥo filio ñ peꝑcit. s
ꝓnob̾ omnib tradidit eum: qͦm᷑ ñ ⁊ cũ
illo omnia nob̾ donauit: Sequit᷑. In¬
mandatis tuis garriã: ⁊ considabo uiaᷤ

Expanded text:
tamentis duobus; quae omnia judicia usqueqin labiis suis enuntiare non cessat Ecclesia. divitiis.» Viam testimoniorum Dei nihil citius, nihil certius, nihil brevius, nihilque ae absconditi . Inde et iste ait se jucundatum vel delectatum in hac via, «quasi in omnibus divitiis.» Testimonia quippe Dei sunt, quibus quantum nos diligat, nobis probare dignatur. Commendat autem suam charitatem Deus in nobis, quoniam cum adhuc peccatores essemus, mortuus est . Cum ergo ipse dicat, «Ego sum via» , et humilitas ejus carnalis nativitaatque passionis, evidentia sint testimonia divinae erga nos dilectionis; procuquippe testimonia quae in illo videmus impleta, etiam futura erga nos, quae sempiterna promissa sunt, exspectamus et speramus implenda. Qui enim proprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum, quomodo non et cum illo omnia nobis donavit mandatis tuis garriam et considerabo vias
Abbreviated transcription (Latin):
sitionis: iu̾acit̾ dicat. In labiis meis
innotesce̾ uoluisti: s omnia ꝓrsus in labiis
meis enunciaui. hoc enim michi uidet᷑ sig¬
nificare uoluisse. quod ñ ait omĩa udicia
tua. s omĩa iudicia oristui. id ÷ quȩ mͥ dixi-

Expanded text:
sitionis, et veraciter dicat: In labiis meis sitionis, et veraciter dicat: In labiis meis innotescere voluisti, sed omnia prorsus in labiis meis enuntiavi. Hoc enim significatur; quia non ait, omnia judicia tua, sed om
Abbreviated transcription (Latin):
multa abyssus. ꝓfunda ⁊ occulta. An ⁊
ipsa nota sunt quibꝰdã excellentiorib
mͣbris hominis hꝰ. qui c̃ suo capite salua¬
tore totꝰ ẽ xp̃c: Inscrutabilia enim for¬
tasse dictast᷑ homini: quia uirib suis
ea ñ pot̾ ꝑscrutari. S cur ñ possit dono
sp̾c scĩ. cuicunq hoc dñs conferre digna¬
tur: Sic enim illud dictũ ÷ d̾s habitat
lucẽ in accessibilẽ: et audimꝰ tam̃. Acce¬
dite ad eum: ⁊ illuminamini. Quȩ u¬
tiq ita soluitur questio: ut in accessibił
sit uirib nr̃is: accedat᷑ autẽ ad eũ mun̾i¬
b suis. Qmꝗͣ et si nemini omĩno scõꝵ.
qͣmdiu corpꝰ qͦd corrumpit᷑ aggrauat
animã. omĩa uidicia dei scire concedi¬
tur: quia reu̾a multum ÷ ad hominẽ.
cum ꝓfecto ut aliqͥd exempligra dicã
unde iudicioꝵ dei coniciat᷑ ĩm̃sitas.¬
cum nemosine iudicio dei sit tardus
in animo uł claudus incorpore: hab&e
tam̃ unde dicat ȩccłia. hoc ẽ pͦpłs ad qͥ¬

Expanded text:
multa, profunda et occulta. An et ipsa nota sunt quibusdam excellentioribus membris hominis hujus, qui cum suo capite Salvatore totus est Christus? Inscrutabilia enim fortasse dicta sunt homini, quia viribus suis ea non potest perscrutari. Sed cur non possit dono Spiritus sancti, cuicumque hoc Dominus conferre dignatur? Sic enim illud dictum est, «Deus habitat lucem inaccessibilem» ; et audimus tamen, «Accedite ad eum, et illuminamini» . Quae utique ita solvitur quaestio, ut inaccessibilis sit viribus nostris, accedatur autem ad eum muneribus suis. Quanquam etsi nemini omnino sanctorum, quamdiu corpus quod corrumpitur aggravat animam , omnia judicia Dei scire conceditur, quia revera multum est ad hominem, cum profecto ut aliquid exempli gratia dicam, unde judiciorum Dei conjiciatur immensitas nemo sine judicio Dei sit tardus in animo, tamen unde dicat Ecclesia, hoc est, populus acqui
Abbreviated transcription (Latin):
thronum suũ: Qui descendit et ascendit:
qui mortuus ẽ. resurrex̃. qͥ hominẽ assũ¬
ptum incȩlo leuauit: ipse parauit in
cȩlo thronũ suũ. Tronꝰ. sedes iudicis ẽ.
Obseruate gͦ quȩ audistis: quia paraũ
incȩlo thronum suũ. Eaciat quisq qͦd
uult int̾ra. Non erit impunitũ pecẽm
ñ erit infructuosa iusticia: ꝙr dñs qͥ ante
thronũ iudicis hominis irrisꝰ: incęlo pa¬
rauit thronũ suũ. Dñs in celo parauit
thronũ suũ. Et regnũ eiꝰ omniũ domi¬

Expanded text:
onum suum? Qui descendit et ascendit, qui mortuus est et resurrexit, qui hominem assumptum in coelum levavit, ipse paravit in coelo thronum suum. Thronus sedes est judicis: observate ergo qui auditis, quia «paravit in coelo thronum suum.» Faciat quisque quod vult in terra, non erit impunitum peccatum, non erit infructuosa justitia; quia Dominus qui ante thronum judicis hominis irrisus est, in coelo paravit thronum suum. «Dominus in coelo paravit thronum suum; et regnum ejus omnium domi
Abbreviated transcription (Latin):
bore. edes panẽ tuũ : & terra sꝑmas et
ctum ẽ. Aut si ẽ aliud nr̃a uita: si potest
conu̾t̾e adaliqͣm uoluptatẽ uͥ spinas nͥ
sentias. Elige qͦd uolueris: aut auarꝰ.
luxoriosus. ut duo ista dicamꝰ. Adde &e
t̾cium: ambitiosus. In horũ cupiditate :¬
Amores turpes qͣntas molestias habent.
qͣntas sollicitudines: hic inifta uita.
Omitto gehennas. Uide ne iã ipse tͥ
gehenna sis. Hoc gͦ totum frẽs mei:
de ira ipsiꝰ ẽ. Et cũ te conu̾t̾is ut iuste
agas: ñ pot̾is nͥ laborare int̾ra. Et ñ
finit᷑ labor: nͥ cum finita fu̾it uia.
O portet inuia laborare: ut impatria
gaudeamꝰ. Ergo consolat᷑ ꝓmissione
sua laborẽ tuũ: sudorẽ tuũ. molestiaᷤᷤ
tuas : & dicit tͥ. Non infinẽ irascet᷑. neq

Expanded text:
bore edes panem tuum, et terra spinas et bore edes panem tuum, et terra spinas et ctum est. Aut si est aliud vita nostra; si potes, convertere ad aliquam voluptatem, ubi spinas non sentias. Elige quod volueris, avarus, luxuriosus, ut duo ista sola dicamus; adde et tertium, ambitiosus: in honorum cupiditate qAmores turpes quantas molestias habent? quantas sollicitudines hic in ista vita? Omitto gehennas. Vide ne jam ipse tibi gehenna sis. Hoc ergo totum, fratres mei, de ira ipsius est: et cum te converteris, ut juste agas, non poteris nisi laborare in terra; et non finitur labor, nisi cum finita fuerit via. Oportet in via laborare, ut in patria gaudeamus. Ergo consolatur promissione sua laborem tuum, sudorem tuum, molestias tuas, et dicit tibi: «Non in fin
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa sua. Nontͥ sic uideat᷑ d̾s misericor:
ut ñ uideat᷑ iustus. Misericors ⁊ mise¬
rator dominꝰ. Audio: et gaudeo. Ita di¬
cis. Audi et gaude. A dhuc addidit.
Longanimis: et multũ misericors. Et
inextremo: et uerax. G audes adu̾ba
suꝑiora: adultimum treme. Sic mise¬
ricors et longanimis ẽ: ut sit ce uerax.
Cum tͥ thesauriraiu̾s irã indie irȩ.
nonne exꝑieris iustum. quẽ contẽpsisti
uimus in flagellis et correptione morta¬
litatis : de indignatione ipsius ẽ. De
pena hoc habemꝰ pͥmi peccati. Frẽs mĩ.
ñ solum cogitare debemꝰ ut futuras
minas ipsius ȩuadamꝰ. s et p̾sentẽ irã:
quia et ista ira ipsius ÷ cuiꝰ et se et nos
fuisse dicit filios apłs. Ait quippe. Piu¬
mus enim et nos aliqͣndo natura filii irȩ:
sicut & cet̾i. Ergo ex ira ipsnis ẽ. qͦd hic ho¬
mo ꝑegͥnatur: qͦd laborat. Non ẽ ex ira
ipsius frẽs mei. insudore uultus tui et la¬

Expanded text:
opera sua» . Non tibi sic videatur Deus misericors, opera sua» . Non tibi sic videatur Deus misericors, ut non videatur justus. «Misericors et miserator Dominus.» Audio, et gaudeo: ita dicis. Audi, et gaude; adhuc addidit, «Longanimis et multum misericors:» et in extremo, «Et verax.» Gaudes ad verba superiora, ad ultimum treme. Sic misericors et longanimis est, ut sit et verax. Cum tibi thesaurizaveris iram in die irae, nonne experieris justum, quem contempsisti ur.» Quia et quod vivimus in flagellis et corruptione mortalitatis, de indignatione ipsius est: de poena hoc habemus primi peccati. Fratres mei, non solum cogitare debemus, ut futuras minas ipsius evadamus, sed et praesentem iram; quia et ista ira ipsius est, cujus et se et nos fuisse dicit filios Apostolus: ait quippe, «Fuimus enim et nos aliquando natura filii irae, sicut et caeteri» . Ergo ex ira ipsius est quod hic homo peregrinatur, quod laborat. Non est ex ira ipsius, fratres mei, «In sudore et in la
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo te ds̃ longanuitate sua parcen¬
do ad penitentiã te adducit Tuautẽ
cum quotidie dicisfinit᷑ hodiernꝰ dies.
et sic bonꝰero et crastino die: ñ enĩ craᷤ
erit ultimꝰ. & t̾cio die: et subito uenit
ira eiꝰ. Erẽs: ñ tardetis conuerti ad dñm.
Sunt enim qui p̾ꝑant conu̾sionẽ et
differ̃: et fit in illis uox coruina. cras
cras. Coruus de archa emissus: ñ ẽ re¬
u̾sus. Non quęrit d̾s dilationẽ in uo¬
ce coruina: s confessionẽ ingemitu co¬
lumbino. Missa columba: reu̾sa ẽ.
Qmͣ diu c̃ras. cras: Obserua ultimũ
cras: ꝙ ignoras qͦd sit ultimũ cras. Su¬
ffitiat quod iuxisti usq adhodiernũ
peccator. Audisti. sepe soles audire: au¬
disti et hodie. Qmͣ cotidie audis: tã
cotidie ñ corigeris. Tu enim scđm duri¬
ciam cordis tui. et corinpȩnitens. the¬
saurizas tͥ irã in die irȩ et reuelatiomiͤ
iusti iudicũ dei: qͥ reddet unicuiq scd̃m

Expanded text:
Ergo te Deus longanimitate sua parcenErgo te Deus longanimitate sua parcendo ad poenitentiam adducit: tu autem cum quotidie dicis, Finitur hodiernus dies, et sic ero et crastino die, non enim cras erit ultimus; et tertio die: et subito venit ira ejus. Frater, non tardes converti ad Dominum . Sunt enim qui praeparant conversionem, et differunt, et fit in illis vox corvina, Cras, cras. Corvus de arca missus, non est reversus . Non quaerit Deus dilationem in voce corvina, sed confessionem in gemitu columbino. Missa columba reversa est. Quamdiu, Cras, cras? Observa ultimum cras: quia ignoras quod sit ultimum cras, sufficiat quod vixisti usque ad hodiernum peccator. Audisti, saepe soles audire, audisti et hodie: quam quotidie audis, tam quotidie non corrigeris. «Tu» enim «secundum duritiam cordis tui et cor impoenitens, thesaurizas tibi iradum
Abbreviated transcription (Latin):
multȩ misericordiȩ. Quid tam longa¬
nimum. quid tam multũ in mĩa: ꝑ ecca
uita. Blasphemat᷑ cotidie: et facit so¬
lem suum oriri suꝑ bonos et malos.
Uocat undiq ad correctionẽ: uocat
undiq ad penitentiã. Uocat benefi
tuis creaturȩ: uocat imꝑciendo tempꝰ
uiuendi. Uocat ꝑlectorẽ: uocat ꝑtra¬
ctatorẽ. Uocat ꝑ intimã cogitationẽ.
uocat ꝑ flagllum correptionis: uocat
et mult᷑ miscdia. S obserua: ne lon¬
gitudine miscdiȩ dei male utendo.
tut᷑ thesaurires qͦd ait apłs. iram in
die irȩ. Nam hoc ait apłs. Andiuitiaᷤ
bonitatis eiꝰ & longaminitatis eiꝰ con¬
tempnis: Ignoras qm̃ patientia dei ad
penitentiam te adducit: Quod tͥ parcit
putas quia places ei: Hȩc fecisti inquit:
et tacui. Supicatus es iniquitatẽ: qͦd
ero tͥ similis. Nonmͥ placent peccata: s
longanimitate quȩro recta facta. Si pu¬
nirem peccatores: ñ inuenirẽ confessores.

Expanded text:
multum misericordiae». Quid tam longamultum misericordiae». Quid tam longanimem? quid tam multum in misericordia?vita: blasphematur quotidie, et facit solem suum oriri super bonos et malos . Vocat undique ad correctionem, vocat undique ad poenitentiam, vocatendo tempus vivendi, vocat per lectorem, vocat per tractatorem, vocat per intimam cogitationem, vocat per flagellum correptionis, vocat et multum misericordiae.» Sed observa ne longitudine misericordiae Dei male utendo, tu tibi thesaurizes, quod ait Apostolus, iram in die irae. Nam hoc ait Apostolus: «An divitias benignitatis et longanimitatis ejus contemnis, ignorans quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit» ? Quod tibi parcit, putas quia places ei? «Haec fecisti,» inquit, «et tacui; suspicatus es iniquitatem, quod ero tui similis» . Non mihi placent peccata, sed longanimitate quaero recte facta. Si punirem peccatores, non invenirem confessores.
Abbreviated transcription (Latin):
catores. Prȩuaricator enim ñ ÷ quisq:
nͥ cum legem tͣnsgress fu̾it. Ipse apłs ħ¬
dic̃. Ubi enim ñ ẽ lex : nec p̾uaricatio.
Abundauit gͦ peccatũ: ut suꝑ abunda¬
ret grã. Ergo ut dic̃e cȩꝑam quia h:
in lege magnum my st̾ium. ideo eam da¬
tam ut crescente pecc̾o humiliarent᷑ suꝑ¬
bi÷ humiliati confit̾e̾nt᷑. confessi sana¬
rentur: istȩ sunt uiȩ occultȩ qͣs notas
fecit moysi. ꝑquem legem dedit. qua
peccatũ abundaret. ut suꝑ abundaret
egrotat et ñ sentit: medicũ ñ quęrit.
Augetur morbus. crescit molestia: q̃¬
ritur medicꝰ : et totum sanatur corpꝰ.
Notas fec̃ uias suas moysi: filiis isrł
uoluntates suas. Nunquid omnibus
filiis isrł: S ueris filus isrł. Immo
om̃ib filiis isrł. Qui enim dolosi. qͥ ĩ¬
sidiosi. qui hẏpocritȩ: ñ filiusrł. Et
qͥ filii isrł: Ecce uͭ isrłita: in qͦ dol ñe᷑.¬
S cors et miserator dñs: longanimis et

Expanded text:
catores. Praevaricator enim non est quisque, catores. Praevaricator enim non est quisque, nisi cum legem transgressus fuerit. Ipse Aposdicit: «Ubi enim non est lex, nec praevaricatio» . Abundavit ergo peccatum, ut superabundaret gratia. Ergo, ut dicere coeperam, quia hoc est in Lege magnum mysterium, ideo eam datam, ut crescente peccato, humiliarentur superbi, humiliati confiterentur, confessi sanarentur: istae sunt viae occultae, quas notas fecit Moysi, per quem Legem dedit, qua peccatum abundaret, ut superabundaret aegrotat et non sentit, medicum non quaerit: augetur morbus, crescit molestia, quaeritur medicus, et totum sanatur. «Notas fecit vias suas Moysi; filiis Israel voluntates suas.» Numquid omnibus filiis Israel? Sed veris filiis Israel; imo omnibus filiis Israel. Qui enim dolosi, qui insidiosi, qui hypocritae, non filii Israel. Et qui filii Israel? «Ecce vere Israelita, in quo dolator et misericors Dominus, longanimis et
Abbreviated transcription (Latin):
sanat᷑. Qͥ p̃t̾ unitatem fu̾it: et si iace¬
hoc ibi myst̾ium ẽ: ideo docet datam
legẽ. ut conuinc̾ent᷑ peccatores : et ad
grãm accipiendam medicũ inuocarẽt.
monstrata illi quedã rixa in seipso:
unde dicit. Uideo aliã legẽ in m̃briᷤᷤ
meis repugnantem legimentis meȩ:
et captiuũ me ducentem sub lege pec¬
cati. quȩ ẽ in menbris meis. Cognouit
se inmiseria. ingemitu. in rixa. et con¬
tentione: ipse secum sibi ñ concordans.
a se resiliens. Et qͥd ait optans pacẽ.
pacẽ uerã pacẽ suꝑnam: Infelix ego
homo. quis me lib̾abit de corꝑe mortiᷤᷤ
huius: Grã dei: ꝑ iħim xp̃m dñm nr̃m¬
Ubi enim habundauit peccatũ: suꝑ¬
abundauit grã. Unde autẽ habundauit
peccatum& Lex autẽ subintrauit:
ut abundaret peccatum. Quare fub
intͣnte lege abundauit peccatum:
Quia nolebant se confit̾i homines pec¬
catores. Addita lege: facti s̃ et p̾uari¬

Expanded text:
sanatur. Qui praeter unitatem fuerit, etsi jacesanatur. Qui praeter unitatem fuerit, etsi jace Ergo quia hoc ibi mysterium est, ideo docet datam Legem, ut convincerentur peccatores, et ad gratiam accipiendam medicum invocarent. um enim demonstrata illi erat quaedam rixa in seipso, unde dicit, «Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem sub lege peccati, quae est in membris meis.» Cognovit se in miseria, in gemitu, in rixa et contentione; ipse secum sibi non concordans, a se dissonans, a se resiliens: et quid ait, optans pacem, pacem veram, pacem supernam? «Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Gratia Dei Ubi» enim «abundavit peccatum, superabundavit gratia.» Unde autem abundavit peccatum? «Lex autem subintravit, ut abundaret peccatum» . Quare Lege subintrante abundavit peccatum? Quia nolebant se confiteri homines peccatores, addita Lege facti sunt et praevari
Abbreviated transcription (Latin):
tellige om̃s iustos: om̃s scõs. Unũ posu¬
it: om̃soccurrant. Tam̃ ꝑ moy sen da¬
ta ẽ lex: &e ht̃ aliqͦd obscurũ tͣdicio ip̃a
legis. Adhocenim dataẽ lȩx: ut coniñ¬
ceret᷑ languid. et medicũ imploraret.
Ip̃a ẽ. uia occulta dĩ. Iã dudũ audieraᷤᷤ.
qui sanat om̃s languores tuos. Lan¬
guores: in egͦtis latebant. Dati sunt
quinq libri moysi: cincta ÷ piscina
qͥnq porticib ꝓduxit languidos. ut
ibi iacerent: ut ꝓderent᷑. ñ ut sanarẽ¬
tur. Qͥnq portic᷑ ꝓdebant langͥdos
ñ curabant. Piscina curabat: desce̾¬
dente uno. Et hoc piscina turbata.
Turbatio piscinȩ: inpassione dñ.
Ueniens enĩ & ignotꝰ factꝰ. c̃ diceret᷑
abaluis ipse ẽ xp̃c. & ab aliis ñ ẽ ap̃c¬
iustus ẽ. peccator ẽ. magist̾ ÷ seductor ẽ.
turbauit aqͣm. id ÷ turbauit popłm.
Et in tota illa ꝑturbatione aquȩ. unꝰ
sanabat᷑: quia inpassione dñi unitas

Expanded text:
tellige omnes justos, omnes sanctos: unum posutellige omnes justos, omnes sanctos: unum posuit, omnes occurrant. Tamen per Moysen data est Lex, et habet aliquid obscurum traditio ipsa Legis. Ad hoc enim data est Lex, ut convinceretur languidus, et medicum imploraret. Ipsa est via occulta Dei. Jamdudum audieras, «Qui sanat omnes languores tuos.» Languores in aegrotis latebant, dati sunt quinque libri Moysi: cincta est piscina quinque porticibus; produxit languidos, ut ibi jacerent, ut proderentur, non ut sanarentur. Quinque porticus prodebant languidos, non curabant; piscina curabat descendente uno, et hoc piscina turbata : turbatio piscinae in passione Domini. Veniens enim et ignotus factus, cum dicitur ab aliis, Ipse est Christus; ab aliis, Non eustus est, peccator est; magister est, seductor est: turbavit aquam, id est, turbavit populum; et in tota illa perturbatione aquae unus sanabatur, quia in passione Domini unitas
Abbreviated transcription (Latin):
licet. nec forte &̾ monere aut p̾cipere:
tolera. Securꝰ tolera. Audi eiuãgłm:
qͦd mͦ lectũ ẽ. Deatieritis cũ uos ꝑsecu¬
ti fui̾nt homines. & dix̾int adu̾sũuoᷤ
omẽ malũ mentientes: ꝓpt̾ nom̃ meũ.
Et ibi addidit ꝓpt̾ quid nem̾ito tuo
accipias maledicta. ñ causa iustifica¬
ꝓpt̾ea itaq ẽsto securꝰ. m̃isericors: ex¬
tende dilectionẽ usq ad inmicos. Qł
forte ꝑtinent ad gub̾nationẽ tuã. uin¬
dica. coherce cum dilectione. cũ cari¬
tate: attendens salutẽ ȩt̾nam. ne cũ
parcis carni. anima ꝑ eat. Fac hoc: &
multos passurꝰ es. in qͦs non potes exerc̾e
disciplinã: quia ñꝑtinent ad iura gu¬
bernationis tuȩ. Ferto iniurias. Secu¬
um omnib inuiriã accipientib. Sic in
te facit miscđiam: si misericors fueris.
Sic erit misericors: ut qͦd pat̾is inurri¬
ysi. Quasuias suas notas fec̾ moysi:
Quare moy sen elegit: Ex moyse in¬

Expanded text:
licet, nec forte etiam monere aut praecipere; licet, nec forte etiam monere aut praecipere; tolera, securus tolera: audi Evangelium quod modo lectum est, «Beati eritis, cum vos persecuti fuerint homines, et dixerint adversus vos omne malum, mentientes, propter nomen meum» . Et ibi addidit propter quid, ne merito tuo accipias maledicta, non causa justificaPropterea itaque securus esto misericors, extende dilectionem usque ad inimicos: qui forte pertinent ad gubernationem tuam, vindica, coerce cum dilectione, cum charitate, attendens salutem aeternam; ne cum parcis carni, anima pereat. Fac hoc: et multos passurus es, in quos non potes exercere disciplinam, quia non pertinent ad jura gubernationis tuae; ferto injurias, secuum omnibus injuriam accipientibus.» Sic in te faciet misericordiam, si misertus fueris: sic eris misericors, ut quod pateris injuriysi.» Quas vias suas notas fecit Moysi? Quara Moysen elegit? Ex Moyse, in
Abbreviated transcription (Latin):
mercedem suam. Qͦmͦ gͦ intelligis qui
receꝑit iustum in nomine iusti m̾cedem
iusti recipiet: sic intellige. Qui receꝑit
usq adimmicos : securi estote. Id eo
ẽ: ex ore infantium et lactentium ꝑfe¬
cisti laudẽ. ut destruas inimicũ et uiꝰ¬
dicatorẽ. Qͦs ñ nulli codices defensorẽ¬
habent: s u̾ius ẽ uindicatorẽ. Destrue¬
re uenit dñs uindicatorẽ. id ÷ eũ qͥ se
uoluerit uindicare: ut n᷑ illi dimit¬
tant᷑ peccata sua. Quid gͦ inquis. dor¬
miet disciplina. auferet᷑ omĩs corre¬
ptio: Non auferet᷑. Quid enĩ de lu¬
xurioso filio fact᷑us es: Non castigab̾.
ñ u̾b̾ab̾: Seruũq ipsũ tuũ si male ui¬
uentẽ uidis. ñ pena aliqͣ. ñ u̾b̃ib refre¬
nabis: E iat h: fiat. Admitat ds. Im¬
mo rep̾hendit: si ñ fiat. S animo di¬
lectionis fac: ñ animo ultionis. Ubi
autẽ potentiores aliqͦs imuriosos pas¬
sus fuĩs: uͥtͥ nec corig̾e ꝑ disciplinam

Expanded text:
mercedem suam» . Quomodo ergo intelligis, «Qui mercedem suam» . Quomodo ergo intelligis, «Qui receperit justum in nomine justi, mercedem justi accipiet;» sic intellige, Qui receperit usque ad inimicos: securi estote. Ideo est, «Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem, ut destruas inimicum et vindicatorem» habent; sed verius, «vindicatorem.» Destruere voluit Dominus vindicatorem, id est, eum qui se voluit vindicare, ut non illi dimittantur peccata sua. Quid ergo, inquis? dormiet disciplina? auferetur omnis correptio? Non auferetur. Quid enim de luxurioso filio facturus es? non castigabis, non verberabis? Servumque ipsum tuum, si male viventem videris, non poena aliqua, non verberibus refrenabis? Fiat hoc, fiat: admittit Deus, imo reprehendit, si non fiat; sed animo dilectionis fac, non animo ultionis. Ubi autem potentiores aliquos injuriosos passus fueris, ubi tibi nec corrigere disciplina
Abbreviated transcription (Latin):
dum temporale. ut forte causȩ tuȩ
necessariꝰ qñ fu̾it uenalis tͥ sit. quia
ei aliqͥd porrexisti: tam tu ñ dedisti
iusto si sic dedis. qmͣ illi ñ dedit hõi
qͣndo dedit uenatori. Resgͦ kmĩ im
obscura fuit: iã manifesta ẽ. Ad hoc
dñs te constrinxit cũ dic̾et. Quire¬
cipit iustum. Suffic̾et. S quia pot̾
recipi iustus alia intentione. cum
putat᷑ ꝓdesse posse ad aliquid tẽpo¬
rale: forte ad supplendã cupiditatẽ
forte ad adiuuandũ ut homo circũ¬
ueniatur aut oppͥmat᷑. qͥ tale minis¬
t̾ium de illo queris. forte ꝓpt̾ea sus¬
cipis: negauit tͥ m̾cedẽ iusti. nͥcum
additamento. Ait enĩ. Qui receꝑit
iusti accipiet: id est ideo recipiens.
quia iustus ẽ. Et qui receꝑit ꝓpħam.
ꝓpħȩ. hoc inillo honorans qͦd ꝓpħa
ẽ. Ad extremum quided̾it calice̾
aquȩ frigidȩ uni exminimis istis
tantum innomine discipłi : id ẽ ꝓpt̾ea
tor ẽ. sacramenti: am̃ dico uobis ñ ꝑdet

Expanded text:
dum temporale, ut fortasse causae tuae dum temporale, ut fortasse causae tuae necessarius quando fuerit, venalis tibi sit, quia ei aliquid porrexisti; tam tu non dedisti justo, si sic dederis, quam ille non dedit homini, quando dedit venatori. Res ergo, charobscura fuit, jam manifesta est. Ad hoc Dominus te astrinxit, cum diceret, «Qui receperit justum:» sufficeret. Sed quia potest recipi justus alia intentione, cum putatur prodesse posse ad aliquid temporale, forte ad supplendam cupiditatem, forte ad adjuvandum, ut homo circumveniatur, aut opprimatur; quia tale ministerium de illo quaeris, forte propterea suscipis: negavit tibi mercedem justi, nisi cum additamento. Ait enim, «Qui receperit ti;» id est, ideo recipiens quia justus est: et, «Qui receperit prophetam;» e,» hoc in illo honorans quod propheta est: ad extremum, «Qui dederit calicem aquae frigidae uni ex minimis istis, tantum in nomine discipuli,» id est propterea tor sacramenti est; «amen dico vobis, non perdet
Abbreviated transcription (Latin):
illo amat. inqͦ nequissimꝰ ẽ: hoc
in illo pascit. hoc in illo uestit: ip¬
sam nequiciã publicã expectacłis
omniũ. Qui donat histrionib. qui
donat aurigis. qͥ donat m̾etͥcib : qͣrȩ
donat: Nunqͥd ñ et ipsi hominib
donant: Non tam̃ ibi attendunt
nat᷑am oꝑis dĩ: s neqͥtiã oꝑis huma¬
ni. Uisuide quid honores in uena¬
tore. qͣndo illum uestis: Dicatur tͥ.
Sis talis. Amas. gaudes. ad illum:
uis quodãmͦ spoliare te. & illũ ues¬
tire. Nolicum in uiria acciꝑe: sitͥ
tuȩ. In iuria ẽ inquis. Quarȩ in¬
iuria est. nͥ quia illa iniquitas: Qua¬
re iniuria ẽ nͥ quia illa turpitudo:
Nongͦ donas cum donas fortitudini:
sedturpitudini. Quomͦ gͦ qͥ uenatori
donat. ñ homini donat s arti neqͥssi¬
me: na̾ si homo tantũ eẽt. et uenator
non ẽẽt ñdonares. honoras in eo ui¬
trum ñ naturã: sic contͣ si des iusto.
sides ꝓpħe. si des discipło. xp̃i aliquid

Expanded text:
illo amat, in quo nequissimus est; hoc illo amat, in quo nequissimus est; hoc in illo pascit, hoc in illo vestit, ipsam nequitiam publicam spectaculis omnium. Qui donat histrionibus, qui donat aurigis, qui donat meretricibus, quare donat? Numquid non et ipsi hominibus donant? Non tamen ibi attendunt naturam operis Dei, sed nequitiam operis humani. Vis videre quid honores in venatore, quando illum vestis? Dicatur tibi, Sis talis: amas illum, gaudes ad illum, vis quodammodo exspoliare te, et illum vestire; noli cum injuria accipere, si tui. Injuria est, inquis. Quare injuria est, nisi quia illa iniquitas? quare injuria, nisi quia illa turpitudo? Non ergo donas, cum donas, fortitudini, sed turpitudini. Quomodo ergo qui venatori donat, non homini donat, sed arti nequissimae nam si homo tantum esset, et venator non esset, non donares; honoras in eo vitium, non naturam: sic contra, si des justo, si des prophetae, si des discipulo Christi aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
sipeccator ẽ qͥ te petit: da ñ tanqͣm
peccatori. Qnͣdo das tanꝗͣ peccõri:
Quãdo id qͦd peccator ÷ hoc tͥ placet
dat caritas ur̃a: donec euoluat᷑.
etiam exemplis. multum utilis ad in¬
telligendum. Hoc dixi. Cum esurie
rit nescio quis: si habesunde des.da.
Si uides dandum eẽ. ad subuenien¬
dum: da Ne pigrescant inhoc uisca
miscđiȩ: quia tͥ peccator occurrit.
Ocurrit enĩ tͥ homo peccator. Cum
dico occurrit tͥ hõ peccator: duo no¬
mina dixi. Hȩc duo nomina: ñ suꝑ¬
flua s. Duo nomina: aliud qͦd homo
aliud qͦd peccator. Quod hõ: opꝰ d̾i ẽ.¬
O uod peccator: opꝰ hominis ẽ. Daoꝑi
đi: noli oꝑi hominis. Et qͦmͦ in qͥt
me ꝓhibes dare oꝑihominis: Quid
÷ dare oꝑi hominis : P eccatori dare.
ꝓpt̾ peccatũ: placenti tͥ ꝓꝑt̾ pecc̃m.
Et quis hoc faciat inquis: Quis ħ
faciat: Utinam nemo. Utinã pau¬
ci. Utinã ñ publice. Qui uenatori¬
b donant. quare donant: Dicat
m: quare donat uenatori. Hoc in

Expanded text:
est qui me petit. Da, non tanquam peccatori. Quando das tanquam peccatori? Quando in quo peccator est, hoc tibi placet dat Charitas vestra, donec evolvatur res etiam exemplis, multum utilis ad intellirit nescio quis, si habes unde des, da; si vides dandum esse ad subveniendum, da. Ne pigrescant in te viscera misericordiae, quia tibi peccator occurrit. Occurrit enim tibi peccator homo: cum dico occurrit tibi peccator homo, duo nomina dixi: haec nomina non superflua sunt. Duo nomina, aliud quod homo, aliud qquod peccator, opus hominis est: da operi Dei, noli operi hominis. Et quomodo, inquis, me prohibes dare operi hominis? Quid est dare operi hominis? Peccatori dare propter peccatum, placenti tibi propter peccatum. Et quis hoc faciet, inquis? Quis hoc faciet? Utinam nemo, utinam pauci, utinam non publice. Qui venatoribus donant, quare donant, dicant mihi? Quare donat venatori? Hoc in
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ: Deficimꝰ inuoce: s: ñ in affectu.
Ueniat inmente recens illa tractatio
psalmi. Explicare ñ possumꝰ: iubile¬
mꝰ. Bonum ẽ ds. Qualebonũ quis
dicat: Ecce ñ possumꝰ dic̃e: & ñ ꝑ¬
nuttimur tacere. E rgo siñ possumꝰ
dic̾e̾. et p̾gaudio ñ ꝑmittim᷑ tac̾e: nec
loquam᷑ nec taceamꝰ. Quid gͦ faciemꝰ
nec loquentes. nec tacentes: Iubilemus.
Iubilate dõ salutari nr̃o. Iubilate deo
omnis t̾ra. Quid ÷ iubilate: Deferte
uocem in effabilem gaudiorũ ur̃oꝵ: &
eructuate in eũ lȩticias urãs. Et quid.
erit illa eructuatio pꝰsaginam. si mͦ pꝰ
modicas istas refectiones tantũ afficit᷑
anima nr̃a: Quid erit quando fiet pꝰre
demptionem ab omnicorruptione.
quod dictum ẽ in isto psalmo. qͥ satiat
inbonis desidium tuũ: Et quasi qͦ¬
reres quando satiat: ooͦ enĩ ñsatior.
Ad qͦdcunq me conu̾tero. uilescit mͥ
adeptum : qͣmuis accendit desid̾atũ.

Expanded text:
sumus? Deficimus in voce, sed non in affectu. sumus? Deficimus in voce, sed non in affectu. Veniat in mentem recens illa tractatio Psalmi: explicare non possumus, jubilemus. Bonum est Deus. Quale bonum, quis dicat? Ecce non possumus dicere, et non permittimur tacere. Ergo si non possumus dicere, et prae gaudio non permittimur tacere; nec loquamur, nec taceamus. Quid ergo faciamus, non loJubilate Deo salutari nostro, «Jubilate Deo, omnis terra». Quid est, «Jubilate?» Efferte vocem ineffabilem gaudiorum vestrorum, et eructate in eum laetitias vestras. Et quid erit illa ructatio post saginam, si modo post modicas istas refectiones tantum afficitur anima nostra? quid erit, quando fiet post redemptionem ab omni corruptione, quod dictum est in isto psalmo, «Qui satiat in bonis desiderium tuum?» 9. Et quasi quaereres, Quando satiat? modo enim non satior; ad quodcumque me convertero, vilescit mihi adeptum, quamvis accenderit desideratum:
Abbreviated transcription (Latin):
na: quȩ aliis. & aliis s̃ bona. Peccori
quid bonum ẽ frẽs. nͥ implere uentrẽ
carere indigentia. dormire. gestire.
uiu̾e. sanum eẽ. gen̾are: Bonũ illi
ẽ: et usq ad quendam modum ht̃ bo¬
ni sui mensurã tͥbutã et concessã. ab
omniũ rerum creatore d̾o. Tale tubo¬
num queris. Dat et hoc d̾s: sed noli
quȩrere. Cohȩres xp̃i. quid gaudes.
quia socius es peccori: Erige spẽtuã:
ad bonum bonorũ omniũ. Ipse erit
bonũ tuũ: aqͦ tu in tuo genere factus
es bonus ÷ ce omĩa in suo gene facta
sunt bona. Fecit enim ds omniabo¬
naualde. Ergo illud bonũ qͦd ds ẽ.
si dicamꝰ ualde bonũ: iam ce de creat᷑a
dictũ ẽ. fec̃ d̾s omĩa bona ualde. Qͥd gͦ
illd̾ bonũ deqͦ dictum ẽ. nemo bonus
nͥ unus ds : Dicimꝰ. quia bonũ ẽ ual¬
de: recurrit nobis recordatio de oĩb
creaturis. quia dictum ẽ. fec̃ d̾s ds
omnia bonaualde. Quid gͦ dicturi

Expanded text:
na, quae aliis et aliis bona sunt. Pecori na, quae aliis et aliis bona sunt. Pecori quid bonum est, fratres, nisi implere ventrem, carere indigentia, dormire, gestire, vivere, sanum esse, generare? Bonum illi est, et usque ad quemdam modum habet boni sui mensuram tributam, et concessam ab omnium rerum creatore Deo. Tale tu bonum quaeris? Dat et hoc Deus; sed noli solum quaerere. Cohaeres Christi, quid gaudes, quia socius es pecori? Erige spem tuam ad bonum bonorum omnium. Ipse erit bonum tuum, a quo tu in tuo genere factus es bonus, et omnia in suo genere facta sunt bona. Fecit enim Deus omnia bona valde. Ergo illud bonum quod Deus est, si dicamus valde bonum, jam et de creatomnia bona valde» . Quid ergo illud bonum de quo dictum est, «Nemo bonus nisi unus Deus?» dicimus quia bonum est valde? Recurrit nobis recordatio de omnibus creaturis, quia dictum est, «Fecit Deus omnia valde bona.» Quid ergo dicturi
Abbreviated transcription (Latin):
tum est: Nouissima inimica destru¬
etur mors. Post destructionẽ mortiᷤᷤ.
nullum tumeb̾ inimicum. Inde absor¬
taẽ. mors inuictoriã. Tc̃ gͦ erit uicto¬
ria: tunc corona. Post certam̃ gͦ: co¬
ronabor. Pcoronam qͥd agam: Qui sa¬
ciat inbonis desidium tuum. Mͦ erã
audis bonum et anhȩlas: audis boñ
et suspiras. Et hoc ip̃m qͦd forte pecca ᷤͤ:
eligendi boni auiditate falleris. Et
in eo reus detin̾is: qͦd bonũ consiliũ
dei ñ audis. qͥd contepnendum. et qͥd
eligendum sit. Quod forte negligis
disce. Sur e ligendobono fallebaris:
uͥc̃q peccas. qͣsi bonũ quȩris. quasi
refectionem desidas. Bona s̃ ista que
quȩris: s mala tͥ erunt deserto illo
aqͦ bona facta sunt. Bonum tuum
quȩre oanima. Est enim bonum
aliud alteri: & om̃s creaturȩ habent
quoddam bonum suũ integͥtatis suȩ
et ꝑfectionis nat᷑ȩ. suȩ. Int̾ ẽ. quid cuiq
rei imꝑfecte necessarium sit: ut ꝑfiti

Expanded text:
tum est? «Novissima inimica destrutum est? «Novissima inimica destruetur mors.» Post destructionem mortis, nullum timebis inimicum: inde «absorpta est mors in victoriam» . Tunc ergo erit victoria, tunc corona. Post certamen ergo coronabor, post coronam quid agam? «Qui satiat in bonis desiderium tuum.» Modo enim audis bonum, et anhelas; audis bonum, et suspiras: et hoc ipsum quod forte peccas, eligendi bona aviditate falleris; et in eo reus detineris, quod bonum consilium Dei non audis, quid contemnendum et quid eligendum sit; quod forte negligis discere, si in eligendo bono fallebaris. Ubicumque peccas quasi bonum quaeris, quasi refectionem desideras. Bona sunt ista quae quaeris; sed mala tibi erunt, deserto illo a quo bona facta sunt. Bonum tuum quaere, o anima. Est enim bonum aliud alteri, et omnes creaturae habent quoddam bonum suum, integritatis suae, et perfectionis naturae suae: interest quid cuique rei imperfectae necessarium sit, ut perfic
Abbreviated transcription (Latin):
cursũ consummaui: fidẽ seruaui. de
det mͥ dñs in illa die iustus iudex.
Quarȩ: Quia agonem certaui. ¶re:
¶uia cursum consummaui. Q rȩ:
Quia fidem seruaui. Unde certasti:
sti: Nonego autẽ: s grã dĩ mec̃. Er¬
go et quod coronaris: illiꝰ miscdia co¬
ronaris. Nusqͣm sis suꝑb: semꝑ lau¬
da dñm. O m̃s retͥbuciones eiꝰ: noli
obliuisci. Retͥbucio ẽ: cũ peccator &
impiꝰ uocatꝰ es. ut iustific̾is. Retͥbu¬
tio ẽ: cum rectus et gub̾nat̾ es. ne cade¬
res. Retͥbucio ẽ: cumtͥ uires summi¬
nistratȩ sunt. ut usq ĩ finẽ ꝑseu̾ares.
Retͥbucio ẽ: ut cẽ caro ista tua. qͣ p̾me¬
baris resurgat. et nec capitis tui capil¬
lus int̾eat. Retͥbucio ẽ: ut pꝰ resurrec¬
tionem coroñis. Retͥbucio ẽ: ut in et̾¬
num dm̃ ipsum sine defectu laudes.
mica suggestio uel corruptio: cũ qͣ
lucter. Semꝑ enim in hac uita lucta¬
mur: cum corruptione ista. S qͥd scͥp¬

Expanded text:
cursum consummavi, fidem servavi: de cursum consummavi, fidem servavi: de det Dominus in illa die justus judex» . Quare? Quia «agonem certavi.» Quare? Quia «cursum consummavi.» Quare? Quia «fidem servavi.» Unde certasti? sti? «Non ego autem, sed gratia Dei mecum.» Ergo et quod coronaris, illius misericordia coronaris. Nusquam sis superbus; semper lauda Dominum, omnes retributiones ejus noli oblivisci. Retributio est, cum peccator et impius vocatus es, ut justificareris. Retributio est, cum erectus et gubernatus es ne caderes. Retributio est, cum tibi vires subministratae sunt, ut usque in finem perseverares. Retributio est, ut etiam caro ista tua qua premebaris, resurgat, et nec capitis tui capillus intereat. Retributio est, ut post resurrectionem coroneris. Retributio est, ut in aeternum Deum ipsum sine defectu laudes.  erit inimica suggestio vel corruptio cum qua lucter. Semper enim in hac vita luctamur cum corruptione ista: sed quid scrip
Abbreviated transcription (Latin):
dimit de corruptione uitã tuã. O¬
stendit exemplo: qͦd ꝓmisit ĩ p̃mio.
Mortuus ẽ. ꝓpt᷑ delicta nr̃a: et re¬
surrex̃ ꝓpt̾ iustificationem nr̃am
Sꝑent menbra: quod incapite demõ.¬
stratum ẽ. Non curabit m̃bra sua. quo¬
rum caput leuauit incelum: Ergo
ꝑas: cum audires. coronat te Ergo
manus sũ: gͦ luctatus sum. Cuiꝰ uirib:
Tuis: s. ab illo subministratis. Na̾ luc¬
taris: manifestum ẽ. Et iõ coronab̾is:
quia uincis. S: uide quis pͥor uicerit:
uide quiste faciat etiam scdo uictorẽ.
Ego inqͥt uici scłm: gaudete. Et und
gaudemꝰ si ille uicit scłm: Quasi nos
uic̃imꝰ ita plane gaudeamꝰ: quia nos
uicimꝰ. Qui in nob uicti sumꝰ: in illo
uncimꝰ. Ergo coronat te in miserati¬
⁊ ronat. ñm̾ita tua. Plusom̃ĩb illis la¬
boraui: ait apłs. s uide qͥd adiun¬
xit. Non ego autẽ: s grã dei mecum.
Et pꝰ labores om̃s. expectat ipsam co¬
ronã: & dicit. Bonũ agonem certaui:

Expanded text:
dimit de corruptione vitam tuam.» Odimit de corruptione vitam tuam.» Ostendit exemplo, quod promisit in praemio. Mortuus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram erent membra quod in capite demonstratum est. Non curabit membra sua, quorum caput levavit in coelum? Ergo eras, cum audires, «coronat te.» Ergo magnus sum, ergo luctatus sum. Cujus viribus? Tuis, sed ab illo subministratis. Nam luctaris, manifestum est; et ideo coronaberis, quia vinces: sed vide quis prior vicerit, vide quis te faciat etiam secundo victorem. «Ego,» inquit, «vici saeculum, gaudete» . Et unde gaudemus, si ille vicit saeculum? quasi nos vicerimus? Ita plane gaudeamus, quia nos vicimus. Qui in nobis victi sumus, in illo vicimus. Ergo coronat te, quia dronat, non merita tua. «Plus omnibus illis laboravi,» ait Apostolus: sed vide quid adjungit, «Non ego autem, sed gratia Dei mecum» . Et post labores omnes exspectat ipsam coronam, et dicit, «Bonum agonem certavi,