comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& qͥd ñ sit. & pͥmo ipsũ mundũ uideat
cõmutatũ. Nuꝑ adorantẽ idola. mͦ ado.¬
rantẽ dm̃. Nuꝑ seruientẽ his quȩ fecit.
modo ei a qͦ factꝰ. ẽ. Prohis qͥ immutabun¬
tur. Uidete quando dictũ sit. mͦ iã resi.¬
dui pagani mutata ex pauescunt. & qͥ
nolunt mutari uident refertas eccłas.
tẽpla deserta. In hac celebritatẽ. ibi so¬
litudinẽ mirant᷑ mutata. Legant prȩ¬
dicta. aurẽ accõmodent ꝓmissori. crȩ¬
infideli fidelis fit. ex raptore largitor.
Castꝰ ex adultero. beneficus ex malefico
Ergo cantet᷑ nob ꝓhis qͥ cõmutabunt᷑.
&̃ incipiant describi ꝑquẽ cõmutati
st̃. Sequit᷑ enĩ. Prohis qui cõmutabuntꝰ¬

Expanded text:
primo ipsum mundum videat commutatum; nuper adorantem idola, modo adorantem Deum; nuper servientem iis quae fecit, modo ei a quo factus est. Pro his quae commutabuntur, videte quando dictum sit. Modo jam residui Pagani mutata expavescunt: et qui nolunt mutari, vident refertas ecclesias, templa deserta; hac celebritatem, ibi solitudinem. Mirantur mutata, legant praedicta: aurem accommodent promissori, creinfideli fidelis fit, ex raptore largitor, castus ex adultero, beneficus ex malefico. Ergo cantetur nobis, Pro his quae commutabuntur: et sic incipiat describi, per quem commutata sunt. 3. Sequitur enim: Pro his qu
Abbreviated transcription (Latin):
Seruat hoc legitimũ paulus. uolentes
appellari ex nomine suo.reuocat: Nun¬
qͥd paulus ꝓ uob crucifixus. ẽ: Ad de¬
functũ aspicite. Nunqͥd paulus ꝓ
uob̾ crucifixus. ẽ.: Quid gͦ.÷ Quando
illos generasti. quid si nom̃ tuũ illis
gũ in honore tuo. Tenete. seruate. in
honore tuo. Hoc. ẽ. habere uestẽ nupti¬
alẽ. illius honorẽ. illius gr̃am quȩ rere.
ntelligite etiã filiȩ regũ. Ciuitates

Expanded text:
Servat hoc legitimum Paulus: volentes Servat hoc legitimum Paulus: volentes appellari ex nomine suo, revocat: Numquid id Paulus pro vobis crucifixus est? Ad defunctum aspicite, Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? Et quid ergo? Quando illos generasti, quid si nomen tuum illis gum in honore tuo. Tenete, servate, in honore tuo. Hoc est habere vestem nuptialem, illius honorem, illius gloriam quaerere. Intelligite etiam filias regum, civitates
Abbreviated transcription (Latin):
ctũ. ẽ. sedebitis suꝑ duodecĩ sedes. iudi¬
cantes duodecĩ tribus isrł Prȩdicauer̃
uerbũ ueritatis. & genuerꝰ ecclas. ñ
sibi sed illi. Adhoc sacram̃tũ ꝑtinet
qđ scriptũ. ẽ. in lege. si mortuus fue¬
rit fr̃ accipiat uxorẽ eiꝰ fr̃ eiꝰ. & susci¬
bo nom̃ tuũ frĩb meis. Mortuus. ẽ xp̃c.
resurrexit. ascendit. ab sentauit se
nom̃ frĩs ego uos genui. Itãq suscitan¬
genuer̾. ñ paulianos. aut petrianos.
sed xp̃ianos nominauer. Uidete si ñ
iste sensus uigilat & inhis uersib. Cũ
enĩ diceret adomib eburneis. dixi de
regalib. amplis. pulchris. lenib qualia
st̃ corda scõꝵ: subiecit. Ex quib te de¬
lectauer̃ filie regũ in honore tuo. Filiȩ
honore tuo. quia sem̃ illi suscitauer̃
frĩ suo. Idõ ipsos quos suscitauerat frĩ
suo paulus. cũ uideret currere ad
nom̃ suũ: exclamauit. Nunqͥd paulꝰ
crucifixus. ẽ. ꝓ uob: Quid enĩ ait
cto nascat᷑. de functi nomine appellet᷑.

Expanded text:
decim sedes, judicantes duodecim tribus Israel . Praedicaverunt verbum veritatis, et genuerunt Ecclesias, non sibi, sed illi. Ad hoc sacramentum pertinet quod scriptum est in Lege: Si mortuus fuerit frater, accipiat uxorem ejus frater ejus, et suscibo nomen tuum fratribus meis . Mortuus est Christus, resurrexit, ascendit, absentavit se ium, ego vos genui . Itaque suscitangenuerunt, non Paulianos aut Petrianos, sed Christianos nominaverunt. Videte si non iste sensus vigilat et in his versibus. Cum enim diceret, a domibus eburneis, dixit de regalibus, amplis, pulchris, lenibus, qualia sunt corda sanctorum: subjecit, Ex quibus te delectaverunt filiae regum, in honore tuo. Filiae honore tuo, quia semen illi suscitaverunt fratri suo. Ideo ipsos quos suscitaverat fratri suo Paulus, cum videret currere ad nomen suum, exclamavit: Numquid Paulus crucifixus est pro vobis? Quid enim ait cto nascatur, defuncti nomine appelletur.
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipio erat uerbũ. & uerbũ erat apud
dm̃. & dserat uerbũ. Descendant & uide¬
ant. qͥa uerbũ caro factũ.ẽ. & habitauit
in nob̾. Ascendant ut erigant magnos:
descendant ut nutriant᷑ paruos. Uide
ascendentẽ paulũ. Siue enĩ m̃te exces¬
simꝰ: dõ. Uide descendentẽ: Siue tẽpan¬
tes sumꝰ: uob̾. Uid e ascendentẽ. Sap̾ien
tiã loquim᷑ int̾ꝑfectos. Uide descenden¬
tẽ. Lac uob̃ potũ dedi ñ escam. Hoc fit
in ȩccła. Ascendunt & descendunt an¬
głi dĩ suꝑ filiũ hominis. Quia. ẽ. sursũ
filius hominis ad quẽ ascendunt corde.¬

Expanded text:
apud Deum, et Deus erat Verbum. Descendant, et videant, quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Ascendant, ut erigant magnos: descendant, ut nutriant parvos. Vide ascendentem Paulum: Sive mente excessimus, Deo. Vide descendentem: Sive temperantes stiam loquimur inter perfectos. Vide descendentem: Lac vobis potum dedi, non escam . Hoc fit in Ecclesia: ascendunt et descendunt Angeli Dei super Filium hominis: quia sursum est Filius hominis, ad quem ascendunt corde
Abbreviated transcription (Latin):
apud patriarchas qͥ unũ dm̃ colebañ:
Factũ . ẽ. enĩ infigura. & discessũ. ẽ Non
enĩ unxit lapidẽ. & uenit illuc sẽp
adorare. & sacrificia ibi facere. Expres¬
sũ. ẽ. mysteriũ. ñ inchoatũ sacrileciũ
Ꝙ uidete lapidẽ. lapidẽ quẽ reꝓbauer
ȩdificantes. Hic factꝰ. ẽ. incaput anguli.
Quiauiri xp̃c. ꝓpt̾ea lapis ad caput: Aiten¬
dite magnũ sacram̃tũ. Lapis xp̃c. Lapidẽ
uiuũ ait petrus abhominib reꝓbatũ. adõ
autẽ electũ. Et lapis ad caput. qͥa caput
uiri xp̃c. Et unctꝰ lapis: quia a crismate
dictꝰ. ẽ. xp̃c. Et uident᷑ scalȩ reuelante

Expanded text:
apud Patriarchas, qui unum Deum colebant? apud Patriarchas, qui unum Deum colebant? Factum est autem in figura, et discessum est. Non enim unxit lapidem, et venit illuc semper adorare, et sacrificia ibi facere. Expressum est mysterium, non inchoatum sacrilegium. Et videte lapidem: Lapidem quem reprobaverunt aedificantesus , propterea lapis ad caput. Attendite magnum sacramentum: lapis Christus. Lapidem vivum, ait Petrus, ab hominibus reprobatum, a Deo autem electum . Et lapis ad caput, quia caput viri Christus . Et unctus lapis quia a chrismate dictus est Christus. Et videntur scalae, revelante
Abbreviated transcription (Latin):
te ods̃. ds̃ tuus. Sic accipite. sic intelligi¬
te. sic ingreco euidentissimũ. ẽ. Ergõ
a crismate. Hoc nom̃ qͦ appellat᷑ xp̃c
unctionis. ẽ: nec in aliqͦ unguebant᷑
reges & sacerdotes. nisi in illo regno ubi
la gente. in nullo regno. Unctus. ẽ. gͦ
ds̃ ã dõ. Quo oleo. nisi spu ali: Oleum̃
enĩ uisibile insigno. ẽ: oleũ uisibile
in sacram̃to. ẽ oleũ spũale intꝰ. ẽ. Unctꝰ
.ẽ. nob̾ ds̃. & missus. ẽ. nob & ipse ds̃ ut
ungueret᷑ homo erat. Sed ita homo erat
ut ds esset. itads̃ erat. ut homo. ẽẽ. ñ
dedignaret᷑. Uerus homo uerus ds̃.
innullo fallax. innullo falsus. qͥa ubiq
triarcha lapidẽ sibi ad caput posuerat.
cdormiens autẽ illo lapide ad caput
posito: uidit aptis cęlis scalas a cȩlo in
t̃rã & angłos ascendentes & descenden¬
tes. Hoc uĩso euigilauit. unxit lapidẽ
& discessit. In illo lapide intellexte xp̃m
idõ unxit. Uidete ex quo pͣdicatur. xp̃c
Quid sibi uult illa unctio lapidis. p̾sertĩ

Expanded text:
 tuus. Sic accipite, sic intelligite, sic in graeco evidentissimum est. Ergo a chrismate: hoc nomen quod appellatur Christus, unctionis est. Nec in aliquo alibi ungebantur reges et sacerdotes, nisi in illo regno ubi la gente, in nullo regno. Unctus est ergo Deus a Deo: quo oleo, nisi spirituali? Oleum enim visibile in signo est, oleum invisibile in sacramento est, oleum spirituale intus est. Unctus est nobis Deus, et missus est nobis: et ipse Deus, ut ungeretur, homo erat: sed ita homo erat, ut Deus esset; ita Deus erat, ut homo esse non dedignaretur: verus homo, verus Deus; in nullo fallax, in nullo falsus; quia ubique  Jacob patriarcha lapidem sibi ad caput posuerat; dormiens autem illo lapide ad caput posito, vidit apertis coelis scalam a coelo in terram, et Angelos ascendentes et descendentes: hoc viso evigilavit, unxit lapidem, et discessit. In illo lapide intellexit Christum, ideo unxit. Videte ex quo praedicatur Christus. Quid sibi vult illa unctio lapidis, praesertim
Abbreviated transcription (Latin):
Myrra & gutta & ⁊ casia auestim̃tis tuis.
a domib eburneis ex quib te delecta¬
uer̃ filiȩ regũ. Domos eburneas. domos
magnas. domos regales. quas uis elige.
delłẽctauer̃ inde xp̃m filiȩ regũ. Uis
domos eburneas spũalit̾ accipe. Ma¬
gnas domos & magna tab̾nacula dĩ cor¬
da scõꝵ ipsosq reges regentes carnẽ.
subiugantes sibi turbas humanarũ
affectionũ. castigantes corpus & serui¬
tuti subicientes accipe. qͥa inde delecta¬

Expanded text:
a et gutta et casia a vestimentis tuis, a domibus eburneis, ex quibus delectaverunt te filiae regum. Domos eburneas, domos magnas, domos regales, quasvis elige, delectaverunt inde Christum filiae regum. Vis domos eburneas spiritualiter accipere? Magnas domos, et magna tabernacula Dei, corda sanctorum, ipsosque reges regentes carnem, subjugantes sibi turbas humanarum affectionum, castigantes corpus, et servituti subjicientes, accipe: quia inde delecta
Abbreviated transcription (Latin):
apte dicit. ne auertas faciẽ tuã ame.
as̃ peccata mea. qͥa uidere dĩ. anĩ aduer¬
tere. ẽ. Idõ & iudex qđ punit. anĩ aduer¬
tere dicit᷑. id .ẽ. animũ illuc aduertere.
intendere utiq ad puniendũ qͥa iudex. ẽ.
Sic ẽ. & iudex ds̃ Auerte faciẽ tuã a pec¬
catis meis: Tu ab ipsis faciẽ tuã noli auer¬
tere: si uisut ds̃ abipsis auertat faciem
suã. Uide qͦmͦ hoc offert dõ in ipso psalmo.
Facinꝰ meũ inqͥt ego cognosco: & peccatũ
meũ ante me. ẽ. semp:. Hoc ñ uult. eẽ. an¬
onis. uirga regnitui. Nemo sibi multũ
de misccłia dĩ blandiat᷑. uirga directio¬
nis. ẽ. Nunqͥd dicimꝰ ñ. et̃ misericordẽ
dm̃: Quid misericordius eo. qui parcit
tantũ peccatorib eo qui in omĩb con¬
uersis ad se ñ curat pͣterita: Sic eũ di-¬
lige misericordẽ: ut uelis esse ueracẽ
Nonenĩ misccł̃ia potest illi auferre iusti¬
ciam. neq iusticia miscđiam. Interim

Expanded text:
aperte dicit: Ne avertas faciem tuam a me aperte dicit: Ne avertas faciem tuam a me as peccata mea. Quia videre Dei, animadvertere est. Ideo et judex quod punit, animadvertere dicitur, id est, animum illuc advertere; intendere utique ad puniendum, quia judex est. Sic est et judex Deus. Averte faciem tuam a peccatis meis. Tu ab ipsis faciem noli avertere, si vis ut Deus ab ipsis avertat faciem suam. Vide quomodo hoc offert Deo in ipso psalmo: Facinus meum ego, inquit, agnosco, et peccatum meum ante me est semper . Hoc non vult esse ansibi multum de misericordia Dei blandiatur; virga directionis est. Numquid dicimus, non esse misericordem Deum? Quid misericordius eo, qui parcit tantum peccatoribus, eo qui in omnibus conversis ad se non curat praeterita? Sic eum dilige misericordem, ut velis esse veracem: non enim misericordia potest illi auferre justitiam, neque justitia misericordiam. Interim
Abbreviated transcription (Latin):
Homo es enĩ iniquus. Duo dixi nomina.
Duo nomina: homo & iniquus. Inistis
duob nominib: unũ. ẽ. naturȩ. alterũ
culpȩ. Unũ cͥ ds̃ fecit: alterũ tu fecisti.
Ama qđ ds̃ fecit. oderis qđ fecisti: qͥa &
ipse hoc odit. Uide qͦmͦ iã illi incipias
coniungi. cũ odisti qđ odit. Peccatũ
puniturus. ẽ: qͥa uirga directionis. ẽ. uir¬
endũ ñ esset: nec peccatũ esset. prȩueni
illũ. Nonuis ut ipse puniat: tu puni.
Idõ enĩ ad huc ipse parcit. differt. tenet
manũ. arcũ intendit. hoc . ẽ. minat᷑
Nonclamaret tantũ feriturũ se: si¬
uellet ferire. Differt gͦ manũ apecca¬
tis cuis. ti noli differre. Conuerte te
ad punienda peccata tua: qͥa impunita
esse peccata ñ posst̃. Puniendũ erit: aut
ate aut abipso. Tu agnosce. ut ille igno¬
scat. Attende ex emplũ. in illo psalm̃o
poenitentiȩ. Auerte faciẽ tuã a pecca¬
tis meis. Nunqͥd dix̃ ame : Alio enĩ loco

Expanded text:
Homo enim es iniquus. Duo dixi nomina; Homo enim es iniquus. Duo dixi nomina; duo nomina, homo et iniquus: in istis duobus nominibus unum est naturae, alterum culpae; unum tibi Deus fecit, alterum tu fecisti: ama quod Deus fecit, oderis quod tu fecisti, quia et ipse hoc odit. Vide quomodo jam illi incipias conjungi, cum odisti quod odit. Peccatum puniturus est, quia virga directionis est virendum non esset, nec peccatum esset. Praeveni illum: non vis ut ipse pumat, tu puni. Ideo enim adhuc ipse parcit, differt, tenet manum, arcum intendit, hoc est minas. Clamaret tantum feriturum se, sivellet ferire? Differt ergo manum a peccatis tuis: tu noli differre. Converte te ad punienda peccata tua, quia impunita esse peccata non possunt. Puniendum ergo erit, aut a te, aut ab ipso: tu agnosce, ut ille ignoscat. Attende exemplum in illo psalmo poenitentiae: Averte faciem tuam a peccatis meis . Numquid dixit, A me? Alio enim loco
Abbreviated transcription (Latin):
cet tͥ bonũ: bonꝰ ẽ. ds̃. Displicet tͥ: quasi
prauus ẽ. ds̃. Curuus. ẽ. ad te ds̃. tuacur¬
uatura facit hȩc. nã illius rectitudo sẽꝑ
manet. Audi in alio psalmo. Quã bonꝰ ds
iusticiã & odisti iniqͥtatẽ. Accede ad istã
uirgã. sit tͥ rex xp̃c. regat te uirga ista
ne frangat te. Uirga enĩ ferrea . ẽ. illa. in¬
flexibilis & qͥd dictũ ẽ Reges eos in
uirga ferrea. & tanꝗ uasfiguli conteres eos.
Alios regit. alios conterit. Regit sp̃u ales.
conterit carnales. Ergo accede ad uirgã
istã. qͥd in ea timesꝰ Hȩc ẽ. tuta uirga.
Dil existi iusticiã & odisti iniqͥtatẽ. Quid
times. si forte iniquus eras. Audisenĩ
regẽ tuũ qͥa odit iniqͥtatẽ & times. Est
qͦđ facias. Quid odit: Iniqͥtatẽ Nunqͥd
ce: Sed inte . ẽ. iniqͥtas. Odit illã ds̃
Oderis & tu: ut unã rem ãbo oderitis.
Fris enĩ dõ amicus si odisti qđ odit. ita
& amabis qđ amat. Displiceat intẽ ipso
tͥ iniqͥtas cua: & placeat creatura ipsiꝰ.

Expanded text:
cet tibi bonum, bonus est Deus: displicet tibi, quasi pravus est Deus. Curvus est ad te Deus, tua curvatura facit hoc: nam illius rectitudo semper manet. Audi in alio psalmo: Quam bonus Dejustitiam, et odisti iniquitatem. Accede ad istam virgam, sit tibi rex Christus: regat te virga ista, ne frangat te. Virga enim ferrea est illa, inflexibilis. Et quid dictum est? Reges eos in virga ferrea, et tanquam vas figuli conteres eos . Alios regit, alios conterit: regit spirituales, conterit carnales. Ergo accede ad istam virgam. Quid in ea times? Haec est tota virga: Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem. Quid times? Sed forte iniquus eras: audis enim regem tuum, quia odit iniquitatem, et times. Est quod facias. Quid odit? Iniquitatem: numquid te? Sed in te est iniquitas? Odit illam Deus, oderis et tu: ut unam rem ambo oderitis. Eris enim Deo amicus, si odisti quod odit. Ita et amabis quod amat. Displiceat in teipso tibi iniquitas tua, et placeat tibi creatura ipsius.
Abbreviated transcription (Latin):
pło sub lege constitutꝰ: quȩ carnali
umbra illũ popłm ꝓtegebat.
ibi te uidi. Quid . ẽ. ibite uidi: Ibi tui
misertꝰ sũ. Ille aut̃ recordatꝰ qđ fuerit
etiã sub arbore fici inueritate: admi¬
ratus qͥa putabat se a nemine uisũ cũ
ibi esset. confitet᷑ & dicit. Tues filius
dĩ. tues rex isrł. Quis hoc dixit: Qui
audierat. qđ uerus ẽẽt israhelita. &
dolus in illo ñ esset. Et dñs. Quia dixi
tͥ uidi te sub arbore fici credidisti. ma¬
iora horũ uidebis Loquit᷑ cũ isrł cũ
iacob. cũ illo qͥ sibi lapidẽ ad caput po¬
suerat. maiora horũ uidebis. Quȩ ma¬
iora: Quia iã lapis iste ad caput. ẽ.
Am̃ dico uob: uidebitis cęlũ aptũ. &¬

Expanded text:
pulo sub Lege constitutus, quae carnali pulo sub Lege constitutus, quae carnali umbra illum populum protegebat, ibi te vidi. Quid est, ibi te vidi? Ibi tui misertus sum. Ille autem recordatus quod fuerat etiam sub arbore fici in veritate, admiratus, quia putabat se a nemine visum cum ibi esset, confitetur et dicit: Tu es Filius Dei, tu es rex Israel. Quis hoc dixit? Qui audierat quod verus esset Israelita, et dolus in illo non esset. Et Dominus: Quia dixi tibi, Vidi te sub arbore fici, credidisti; majora horum videbis. Loquitur cum Israel, cum Jacob, cum illo qui sibi lapidem ad caput posuerat. Majora horum videbis. Quae majora? Quia jam lapis ille ad caput est. Amen dico vobis, videbitis c
Abbreviated transcription (Latin):
ut crucifigeret eũ. & tam̃ in his ꝗͥ xp̃o
crediderunt ab ipso cui pualuit bene¬
dictꝰ. ẽ. Sed multi ñ credider̃. inde
claudicatio iacob Benedictio & claudi¬
catio. Benedictio inhis qͥ credider̃. Nã
postea nouimꝰ ex ipso popło multos cre¬
didisse. Claudicatio aut̃. in ins qͥ ñ
credider̃. Et qͥa plures ñ credider. &
pauci credider̃: idõ ut fieret claudi¬
catio. tetigit latitudinẽ femoris eiꝰ
Quid ẽ. latitudo femoris: Multitudo
generis. Uidete gͦ scalas illas. Dñs qͣn¬
do uidit nathahelẽ in euangłio ait
Ecce uere israhelita. in qͦ dolus ñ .ẽ. Sic
enĩ dicit᷑ de ipso iacob Et erat iacob
sine dolo habitans indomo. Hoc recolenᷤ
dñs. uidens nathanahelẽ sine dolode
gente illa & de popło illo: ecce uere
inqͥt israhelita. in quo dolus ñ est
Appellauit israhelitã in quodolus ñ
esset ꝓpt̾ iacob. Et ille nathana hel
Unde me nosti: &dñs. Cũ esses sub arbo¬
re fici: uidite. Id.ẽ. cũ esses in illo po¬

Expanded text:
ut crucifigeret eum; et tamen in his qui Christo crediderunt, ab ipso cui praevaluit, benedictus est. Sed multi non crediderunt, inde claudicatio Jacob. Benedictio et claudicatio. Benedictio in his qui crediderunt: nam postea novimus ex illo populo multos credidisse. Claudicatio autem in his qui non crediderunt. Et quia plures non crediderunt, et pauci crediderunt; ideo ut fieret claudicatio, tetigit latitudinem femoris ejus. Quid est latitudo femoris ejus? Multitudo generis. Videte ergo scalas illas · Dominus quando vidit Nathanaelem in Evangelio ait: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est . Sic enim dicitur de ipso Jacob, Et erat Jacob sine dolo habitans in domo : hoc recolens Dominus videns Nathanaelem sine dolo de gente illa et de populo illo, Ecce vere, inquit, Israelita, in quo dolus non est. Appellavit Israelitam, in quo dolus non esset, propter Jacob. Et ille Nathanael, Unde me nosti? Et Dominus, Cum esses sub arbore fici vidi te: id est, cum esses in illo po
Abbreviated transcription (Latin):
nis uirga regnitui. Directionis uirga. ẽ.
quȩ dirigit homines. Curui erant. distor¬
ti erant. sibi regnare cupiebant. sẽ amabaÑ.
facta sua mala diligebant. ñ uoluntatẽ
suã dõ subdebant. sed uoluntatẽ dĩ ad
suas concupiscentias flectere uolebant.
rascit᷑ enĩ peccator & iniquus plerunq
dõ qͥa ñ pluit. & ñ uult sibi dm̃ irascĩ
qͥaffluit. & ad hoc ꝓpemodũ sedent co¬
tidie homines. ut disputent contͣ dm̃.
Hoc facere debuit. hoc ñ bene fecit. Tu
uidelicet uides qͥd facias. ille nescit.
Distortꝰ es ille rectꝰ. ẽ. Distortũ ad rectũ
qͣndo coniungis: Collineari ñ potest.
Tanꝗ si in pauim̃to ȩquali ponas lignũ
curuũ ñ coaptat᷑ ȩ̨quali. Ergo dĩ uo-¬
luntas ȩqualis. ẽ: tua curua. ẽ. Proptea
tͥ praua uidet᷑ illa. qͥa tu illi coaptari
ñ potes. Dirige ad illã te. ne illã uelis
curuare ad tẽ. qͥa ñ potes. Frustra cona¬
ris. illa sẽꝑ directa. ẽ. Uis illi hȩrere:

Expanded text:
nis, virga regni tui. Directionis virga est, quae dirigit homines. Curvi erant, distorti erant: sibi regnare cupiebant, se amabant, facta sua mala diligebant; non voluntatem suam Deo subdebant, sed voluntatem Dei ad suas concupiscentias flectere volebant. Irascitur enim peccator et iniquus plerumque Deo, quia non pluit; et non vult sibi Deum irasci, quia fluit. Et ad hoc propemodum sedent quotidie homines, ut disputent contra Deum: Hoc facere debuit, hoc non bene fecit. Tu videlicet vides quid facias, ille nescit? Distortus tu es, ille rectus est. Distortum ad rectum quando conjungis? Collineari non potest. Tanquam si in pavimento aequali ponas lignum curvum est, non coaptatur aequali. Ergo Dei voluntas aequalis est, tua curva est: propterea tibi curva videtur illa, quia tu illi coaptari non potes: dirige ad illam te, ne illam velis curvare ad te; quia non potes, frustra conaris: illa semper directa est. Vis illi haerere?
Abbreviated transcription (Latin):
rimꝰ. ũt de xp̃o dici nẽmo dubitet. Po
daici tẽporalis ꝑtinens ad ecos qui sub
lege erant: ñ ad eos qͥ subgrã erant:
Uenit ille ut liberaret cos qͥ sub lege
erañ arͣi & sub grã constitueret. Sedes
sedes illa pͥma. regni tẽporalis fuit.
Unde nunc sȩdes in scła scł oꝵ: Quia dĩ
Sedes tua ds̃ in scła scłoꝵs.¬

Expanded text:
rimus, ut de Christo dici nemo dubitet. Poprimus, ut de Christo dici nemo dubitet. Popdaici temporalis, pertinens ad eos qui sub Lege erant, non ad eos qui sub Gratia erant: venit ille ut liberaret eos qui sub Lege erant, et sub Gratia constitueret. Sedes sedes illa prima regni temporalis fuit. Unde nunc sedes in saecula saeculorum? Quia Dei. Sedes tua, Deus, in saec
Abbreviated transcription (Latin):
uiuat discipłs xp̃i. De celo emissa. ẽ. sa¬
gitta. corde ꝑcussus. ẽ. saulus. Nondũ
paulus. adhuc saulus. adhuc erectꝰ.
nondũ ꝓstratꝰ: accepit sagittã. ceci¬
dit incorde. Nonenĩ qͦd ꝓstratꝰ. ẽ.
infacie ibi cecidit: sed ubi ait. Dnẽ.
qͥd me iubes facere: Modo ibas ad xp̃i¬
anos alligandos. & ꝑducendos ad poe¬
nã. & modo dicis xp̃o. qͥd me iubes fa¬
cere: O sagittã acutã potentissimã.
qua acceptã cecidit saulus ut. eẽt. paulus
Ut ille: ita popłi. Gentes attendite. ui¬
dete subditas xp̃o. Ergo popłi sub te
cadent. in corde inimĩcoꝵ regis. Hoc ẽ.
incorde inimicoꝵ tuoꝵ. Ipsũ enĩ appel¬
lat regẽ: ipsũ nouit regẽ. Popłi subte
cadent̃. incorde inimicoꝵ regis. Inunici
erant. acceper̃ sagittas tuas. cecider̃ ante
te. Ex inimicis amici facti st̃. inimicimor.¬
tui st̃ amici uiuunt. Hoc. ẽ. ꝓris qͥ im¬
mutab unt᷑. Quȩrimꝰ intelligere uer¬
ba singula. uersus singulos. itatam̃ quȩ¬

Expanded text:
ivat discipulus Christi. De coelo emissa sagitta, corde percussus est Saulus, nondum Paulus, adhuc Saulus, adhuc erectus, nondum prostratus: accepit sagittam, cecidit in corde. Non enim quod prostratus est in facie, ibi cecidit in corde; sed ubi ait: Domine, quid me jubes facere ? Modo ibas ad Christianos alligandos et perducendos ad poenam; et modo dicis Christo: Quid me jubes facere? O sagittam acutam, potentissimam, qua accepta cecidit Saulus ut esset Paulus! Ut ille, ita et populi: gentes attendite, videte subditas Christo. Ergo, Populi sub te cadent, in corde inimicorum regis: hoc est, in corde inimicorum tuorum. Ipsum enim appellat regem, ipsum novit regem. Populi sub te cadent, in corde inimicorum regis. Inimici erant: acceperunt sagittas tuas, ceciderunt ante te. Ex inimicis amici facti sunt: inimici mortui sunt, amici vivunt. Hoc est, Pro his quae commutabuntur. Quaerimus intelligere verba singula, versus singulos: ita tamen quae
Abbreviated transcription (Latin):
bonꝰ nisi unꝰ ds̃. Quomꝰ gͦ & ipse bonꝰ.
nisi qͥa ds Non solũ autẽ ds̃. sed cũ
patre unꝰ ds̃ Nonenĩ dicendo nemobonꝰ
nisi unꝰ ds̃: discreuit se. sed uniuit. Eru¬
ctauit cor meũ uerbũ bonũ. Dixerit
hoc pat̾ ds̃ de uerbo suo bono. atq bene¬
fico: hono nr̃o. ꝑ qđ solũ bonũ utcunq
boni esse possumus. Sequit᷑. Dico ego
opa mea regi. Ad huc pat̾ loquit᷑. Si
adhuc pat̾ loquit᷑. quęramꝰ & hoc qͦmͦ
scđm fidẽ uerã catholicã intelligamꝰ.
dico ego oꝑa mea regi:. Sienĩ pat̾ dicit
opasua filio suo regĩnr̃o. quȩ oꝑa pat̃
dicturus. ẽ. filio. cũ omĩa oꝑa patris ꝑ
filiũ facta sint: Anforte dicooꝑamea
regi ipsũ dico. generationẽ filii signifi¬
cat̃: Uercor. ne hoc aliquanto a tardio¬
rib ñ possit intelligi. Ueruntam̃dicã.
sequatur qͥ potest: ne ñ dicto ñ sequat᷑.
& qui potest. Legimꝰ inalio psalmo di¬
ctũ semel locutꝰ ẽ ds̃. Totiens locutꝰ ẽ.¬

Expanded text:
nisi unus Deus. Quomodo ergo et ipse bonus, nisi quia Deus? Non solum autem Deus, sed cum Patre unus Deus. Non enim dicendo, Nemo bonus, nisi unus Deus, discrevit se, sed univit. Eructavit cor meum verbum bonum. Dixerit hoc Deus Pater de Verbo suo bono atque benefico bono nostro, per quod solum bonum utcumque boni esse possumus. 5. Sequitur, Dico ego opera mea regi. Adhuc Pater loquitur? Si adhuc Pater loquitur, quaeramus et hoc quomodo secundum fidem veram et catholicam intelligamus, Dico ego opera mea regi. Si enim Pater dicit opera sua Filio suo regi nostro; quae opera Pater dicturus est Filio, cum omnia opera Patris per Filium facta sint? An forte, Dico ego opera mea regi, ipsum Dico, generationem Filii significat? Vereor ne hoc aliquando a tardioribus non possit intelligi: verumtamen dicam; sequatur qui potest, ne non dicto non sequatur et qui potest. Legimus in alio psalmo dictum: Semel locutus est Deus . Toties locutus es
Abbreviated transcription (Latin):
tatꝰ. ẽ. xp̃c expectationi generis
humani. ut in semine abrahȩ bene¬
dicerent᷑ om̃s gentes. Prȩdicatũ ẽ.
euangłiũ. ueritas.ẽ. Quid mansu¬
ctudo: Passi st̃ martyres. & inde
regnũ dĩ. qͥa patiebant᷑ martyres
nec deficiebant. nec resistelant. Di¬
centes omĩa. nichil occultantes. pa¬
rati ad om̃ia nichil recusantes. Ma¬
gna mansuetudo. corpus xp̃i hoc
fecit. incapite suo didicit. Ille pͥor
sic̃ ouis ad occisionẽ ductꝰ. ẽ. & sic̃
agnꝰ corã tondente se ñ apuit os
suũ. usq ad eo mansuetꝰ ũt pendenꝰ

Expanded text:
istus exspectationi generis humani, ut in semine Abrahae benedicerentur omnes gentes. Praedicatum est Evangelium; veritas est. Quid mansuetudo? Passi sunt martyres, et inde regnum Dei: quia patiebantur martyres, nec deficiebant, nec resistebant; dicentes omnia, nihil occultantes; parati ad omnia, nihil recusantes. Magna mansuetudo! Corpus Christi hoc fecit, in capite suo didicit. Ille prior sicut ovis ad occisionem ductus est, et sicut agnus coram tondente se non aperuit os suum : us
Abbreviated transcription (Latin):
didit. diuisa .ẽ. aduersus sẏnagogã.
Diuisa. ẽ. & nurus aduersus socrum
suã. Pebs de gentib ueniens nurus
dicit᷑ : qͥa sponsus xp̃c filius synago¬
ge. Unde enĩ natꝰ. ẽ. filiusdĩ scđm
carnẽ: Ex illa synagoga. Ille qui
dimisit patrẽ & matrẽ. & ad hȩsit
uxori suȩ ut essent duo incarne u¬
na. ñ coniectura nr̃ã. sed actestante
sit enĩ patrẽ qͦdã modo. Non omĩno di¬
misit. ueluti ad separationẽ: sed ad
susceptionẽ humanȩ carnis. Quomͦ
dimisit: Quia cũ esset in formadĩ.
ñ rapinã arbitratꝰ. ẽ. esse se ȩqualem
dõ. sed semet ipsũ exinaniuit formã

Expanded text:
didit, diuisa est aduersus synagogam. didit, diuisa est aduersus synagogam. diuisa est et nurus aduersus socrum suam: plebs de gentibus ueniens nurus dicitur, quia Christus sponsus filius synagogae. unde enim natus filius dei secundum carnem? ex illa synagoga ille qui dimisit patrem et matrem et adhaesit uxori suae, ut essent duo in carne una, non coniectura nostra, sed attestante sit enim patrem quodam modo, non omnino dimisit ueluti ad separationem, sed ad susceptionem humanae carnis. quomodo dimisit? quia, cum esset in forma dei, no.n rapinam arbitratus est esse se aequalem deo, sed semet ipsum exinaniuit f
Abbreviated transcription (Latin):
socrũ. Nã aliqͣndõ in una domo nurus
& socrus inueniunt᷑. heretica & catholi¬
ca. Et ubi fortit̾ recipit᷑ iste gladius:
rebaptizationẽ ñ timemꝰ. Potuit diui¬
di filia aduersus matrẽ suã: & ñ potest
nurus aduersus socrũ suã  Factũ .ẽ. hoc
generalit̾ etiã ingenere humano. diui¬
sus. ẽ. filiꝰ aduersũs patrẽ. Fuimꝰ enĩ ali¬
qͣndo filii diaboli. Adhuc infidelib
dictũ. ẽ uos a patre diaboloestis. Et
om̃is infidelitas nr̃a. unde nisi a patre
diabolo: Non ille creando. sed nos illũ¬
imitando. Iã mͦ uidetis filiũ diuisũ
aduersus patrẽ. Uenit gladius ille.
renunciat diabolo. inuenit aliũ patrẽ.
inuenit aliã matrẽ. Ille ad imitationẽ
se p̃bens. generabat in exitͥũ. paren¬
tes uͦ quos inuenimꝰ inuitã ȩt̾nã ge¬
nerant. Diuisus. ẽ. filius aduersus
patrẽ. diuisa. ẽ. filia aduersus ma-¬
trẽ suã. Pebs illa quȩ de iudeis cre¬

Expanded text:
socrum suam. nam aliquando in una domo nurus socrum suam. nam aliquando in una domo nurus et socrus inueniuntur haeretica et catholica, et ubi fortiter recipitur iste gladius, rebaptizationem non timemus. potuit diuidi filia aduersus matrem suam, et non potest nurus aduersus socrum suam? 4 Factum est hoc generaliter etiam in genere humano: diuisus est filius aduersus patrem. fuimus enim aliquando filii diaboli. adhuc infidelibus dictum est: uos a patre diabolo estis. et omnis infidelitas nostra unde, nisi a patre diabolo, non ille creando, sed nos imitando? iam modo uidetis filium diuisum aduersus patrem: uenit gladius ille, re renuntiat diabolo, inuenit alium patrem, inuenit aliam matrem. ille ad imitationem se praebens generat in exitium: parentes duo, quos inuenimus, in uitam terrenam generant. diuisus est filius aduersus patrem, diuisa est filia aduersus matrem suam: plebs illa, quae de Iudaeis cre
Abbreviated transcription (Latin):
gladiũ tuũ. circa fem᷑ tuũ potentissime
Oladiũ tuũ. qͥd nisi uerbũ tuũ: Illogla¬
dio strauit inimicos. illo gladio diuist
filiũ a patre. & filiã a matre. nurũ a
socru. Legimꝰ hȩc in euangłio. ñ ueni
pacẽ mittere sed gladiũ. Et erunt in
una domo quinq diuisi aduersus se.
Duo aduersus tres. & tres aduersus duos
erunt diuisi. Id . ẽ. filius aduersus pa
trẽ. & filia aduersusmatrẽ: nurus ad¬
uersus socrũ suã. Hȩc diuisio quo gladio
cotidianis exemplis uidemꝰ hȩc. Placet
iuueni alicui dõ seruire. displicet pa-¬
tri. diuisi st̃ aduersus se. Ille ꝓmittit
terrenã hereditatẽ. ille amat oelestẽ.
Aliud iste pollicet᷑. aliud ille eligit. Non
sibi putet pat̾ factã in iuriã. ds̃ solus
illi p᷑fert᷑. & tam̃ litigat cũ filio uolen¬
te dõ seruire. Sed fortior .ẽ. ille gladius
spũ alis separans. quã copulans natura
carnalis. Fit hoc & de filia aduersus
matrẽ. multo magis & de nuru aduers

Expanded text:
gladium tuum circa femur, potentissime. gladium tuum quid, nisi uerbum tuum? illo gladio strauit inimicos, illo gladio diuisit filium a patre, filiam a matre, nurum socru. Legimus haec in Evangelio: Non veni pacem mittere, sed gladium. Et erunt in una domo quinque divisi adversum se, duo adversus tres, et tres adversus duos ertrem, filia aduersus matrem suam, nurus aduersus socrum suam. haec diuisio quotidianis exemplis videmus haec. Placet juveni alicui Deo servire, displicet patri; divisi sunt adversus se: ille promittit terrenam haereditatem, ille amat coelestem; aliud iste pollicetur, aliud ille eligit. Non sibi putet pater factam injuriam; Deus solus illi praefertur: et tamen litigat cum filio volente servire Deo. Sed fortior est ille gladius spiritualis separans, quam carnalis. fit hoc de filia aduersus matrem suam, multo magis et de nuru aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
Filiȩ tẏri. filiȩ gentiũ. a parte totũ.
ꝑtirũ uicinã tunc huic t̾rȩ ubi ꝓpħa
erae. significauit gentes credituras in¬
xp̃o. Inde erat illa chananea: quȩ pͥmo
canis. ẽ. appellata. Nã ut noueritis qͥa
ibi narrantꝰ Quia pͥmo canis erat
apud patrẽ suũ & in popło suo sed
clamando & ueniendo ad istũ regem
cletorã facientẽ & credendo in illũ
quid meruit audire: O mulier: magna
ẽ. fides tua. concupiuto rex speciẽ tu¬
ã. & adorabunt eũ filiȩ tyri in mu¬

Expanded text:
liae Tyri, filiae Gentium: a parte ad totum. Tyrus vicina huic terrae ubi prophetia erat, significabat Gentes credituras Christo. Inde erat illa Chananaea, quae primo canis est appellata, Nam ut noveritis quia ibi narrantur. Quae primo canis erat apud patrem suum et in populo suo, clamando et veniendo ad istum regem, decora facta credendo in illum, quid meruit audire? O mulier, magna est fides tua . Concupivit rex speciem tuam. Et adorabunt eum filiae Tyri in mu
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt manũ tuã sub femore meo.
& sic iura. Quasi diceret: Pone ma-
nũ ad altare. aut ad euangłiũ.
aut ad ꝓpħam. aut ad aliqͥd scm.
S ub femore meo inqͥt pone manũ. ha¬
bens fiduciã. nec reuerens turpitii¬
dinẽ. sed intelligens ueritatẽ. Propt̾ea
accingere glacłiũ cuũ. circa femur
potentissime. Potentissime etiã circa
femur. qͥa qđ infirmũ. ẽ. dĩ. fortius¬

Expanded text:
inquit, manum tuam sub femore meo, inquit, manum tuam sub femore meo, et sic jura . Quasi diceret, Pone manum tuam ad altare, aut ad Evangelium, aut ad Prophetam, aut ad aliquid sanctum. Sub femore meo, inquit, pone manum: habens fiduciam, nec reverens turpitudinem, sed intelligens veritatem. Propterea, Accingere gladium tuum circa femur, potentissime. Potentissime etiam circa femur: quia quod infirmum est D
Abbreviated transcription (Latin):
herentẽ ueterib sacram̃tis. Ad ipsã fi¬
gurã ꝑtinet qđ ait. Quȩ mͥ mat᷑ aut
qui fes: Ille enĩ intꝰ docebat. illi fo¬
crus gͦ qͥd est: Mat̾ sponsi. Mat̾ spon¬
si dñi nr̃i iħu xp̃i. sẏnagoga. ẽ. Proin¬
de nurus eiꝰ ȩccła ueniens de gentib.
diuisa. ẽ. aduersus socrũ suã. Accin¬
gere gladiũ tuũ. De potentia huius
gladii loquebam᷑. cũ ista diceremus.
Aecingere gladiũ tuũ. sermonẽ tuũ
circa femur potentissime. Circa fem᷑¬
Unde illud . ẽ. Non deficiet pͥnceps
ex iuda. nec dux de femorib eius.
Nonne & ipse abrahã cui ꝓmissũ erat
sem̃ in quo benedicerentur om̃s gs.
quando misit seruũ suũ ad quȩren-¬
dã & ducendã uxorẽ filio suo.
unde ueniret illud sem̃ scm̃ in qͦ
benedicerent᷑ om̃s gs̃. fide tenens
in illa ueluti humilitate seminis
esse magnitudinẽ nominis. id est
filiũ dĩ uenturũ ex filiis hominũ.:
psem̃ abrahȩ. fecit ipsũ seruũ suũ
quẽ mittebat ita sibi iurare. Pone

Expanded text:
tem ueteribus sacramentis ? ad ipsam figuram pertinet quod ait: quae mihi mater, aut qui fratres? ille enim intus docebat, illi focrus ergo quae est ? mater sponsi. mater sponsi domini Iesu Christi synagoga est. proinde nurus eius — ecclesia ueniens de gentibus divisa est adversus socrum suam. Accingere gladium tuum. De potentia hujus gladii loquebamur, cum ista diceremus. 13. Accingere gladium tuum, sermonem tuum: circa femur, potentissimUnde illud est: Non deficiet princeps de Juda, et dux de femoribus ejus . Nonne et ipse Abraham, cui promissum erat semen in quo benedicerentur omnes gentes, quando misit servum suum ad quaerendam et ducendam uxorem filio suo, unde veniret illud semen sanctum in quo benedicerentur omnes gentes; fide tenens in illa veluti humilitate seminis esse magnitudinem nominis, id est Filium Dei venturum ex filiis hominum per semen Abrahae, fecit ipsum servum suum, quem mittebat, ita sibi jurare? Pone,
Abbreviated transcription (Latin):
uidet misero. Erat gͦ głosus inpͣdica¬
tione uerbi dĩ. & uiuens scđm regulã
uirgȩ illius directionis. & diligebant
eũ qui in illo diligebant xp̃m. qui seque¬
bant᷑ bonũ odorẽ. Diligebat amicũ
sponsi sui ipsa sponsa quȩ dicit in canticis
canticoꝵ. post odorẽ unguentoꝵ tuo
curremꝰ. Illi aut̃ qͣnto magis eũ uide

Expanded text:
videt misero. Erat ergo gloriosus in praedicavidet misero. Erat ergo gloriosus in praedicatione verbi Dei, et vivens secundum regulam illius virgae directionis: et diligebant eum qui in illo diligebant Christum, qui sequebantur bonum odorem; diligebat amicum sponsi sui ipsa sponsa, quae dicit in Canticis canticorum, Post odorem unguentorum tuorum curremus . Illi autem quanto magis eum vi
Abbreviated transcription (Latin):
influxu sanguinis. & sanata. e. audi il-¬
lũ dicentẽ: Xpĩ bonꝰ odor sumꝰ in omĩ
loco. & iniis qͥ salui fiunt. & in iis qui
& malus odor in sisqͥ peunt: sed qđ ad
nos attinet bonꝰ odor sumꝰ & in iis qui
salui fiunt & in iis qͥ peunt. Saluũ fieri
hominẽ bono odore. ñ. ẽ. imꝓbabile
neq incredibile. Perire aute hominẽ
bono odore. quȩ ratio. ẽ: Magna uis.
magna ueritas. & si capi ñ potẽst. ita. ẽ.
Nã ut noueritis qͥa difficile capit᷑: statĩ
ad hec qͥs idoneus: Quis intelligat ho-¬
mines moribono odore: Tam̃ aliqͥd
dicã fr̃s. Ecce ipse paulus pͣdicabat
euangłiũ. multi illũ amabant. pͣdica¬
torẽ euangłi i. multi illi inuidebant.
Qui illũ amãbant: bono odore saluabant᷑.
Qui illi in uidebant: bono odore ꝑibant.
idõ & peuntib ñ malus odor. sed bonꝰ
odor. Idõ enĩ magis inuidebant: qͥa tã
bona in illo gra p̃ualebat. Nemoenĩ in¬

Expanded text:
in fluxu sanguinis, et sanata est ; audi ilin fluxu sanguinis, et sanata est ; audi illum dicentem: Christi bonus odor sumus in omni loco, et in iis qui salvi fiunt, et in iis qui  malus odor in iis qui pereunt; sed, Quod ad nos attinet, bonus odor sumus, et in iis qui salvi fiunt, et in iis qui pereunt. Salvum fieri hominem bono odore non est improbabile neque incredibile: perire autem hominem bono odore, quae ratio est? Magna vis, magna veritas: etsi capi non potest, ita est. Nam ut noveritis quia difficile capitur, statim s idoneus? Quis intelligat homines mori bono odore? Tamen aliquid dicam, fratres. Ecce ipse Paulus praedicabat Evangelium; multi illum amabant praedicatorem Evangelii, multi illi invidebant: qui illum amabant, bono odore salvabantur; qui illi invidebant, bono odore peribant. Ideo et pereuntibus non malus odor, sed bonus odor. Ideo enim magis illi invidebant, quia tam bona in illo gratia praevalebat: nemo enim in
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c hic. Nã si ibi tantũ & hic non: unde
uox illa. saule. saule. qͥd me ꝑsequeris
Quis enĩ illi incȩlo molestꝰ fuit: Nemo.
nec iudei. nec saulus. nec diabolus tẽpta¬
tor. Nemo ibi molestꝰ illi: secd sic̃ in cõpage
corporis humani. pede calcata lingua
clamat. Dilexisti iusticiã & odisti iniqͥ.¬
tatẽ ꝓpterea unxit te ds̃ ds̃ tuus. Locu¬
tisumꝰ de uncto dõ. hoc. ẽ. de xp̃o. Non
potuit aꝑtius dici nom̃ xp̃i. quã ut dice-¬
ret᷑ unctus ds̃. Quomͦ speciosus forma
p᷑ filiis hominũ. sic unctꝰ. Oleoȩxulta
tionis p̃particib tuis. Qui st̃ participes
eiꝰ: Filii hominũ qͥa & ipse filius homi¬
nis particeps factꝰ mortalitatis illoꝵ:
ut faceret participes ĩmortalitatis suȩ
ga. Propt̃ maculã abluens in sanguine.
ꝓpt̃ rugã extendens in cruce. Inde bonꝰ
odor. qͥ significat᷑ nominatis quibdã
aromatis. Audi paulũ. illũ minimũ
fimbriũ de uestim̃to. qđ tetigit mulier

Expanded text:
stus hic. Nam si ibi tantum, et hic non; unde vox illa: Saule, Saule, quid me persequeris ? Quis enim illi in coelo molestus fuit? Nemo, nec Judaei, nec Saulus, nec diabolus tentator; nemo ibi molestus illi: sed sicut in compage corporis humani pede calcato lingua clamat. 21. Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem: propterea unxit te, Deus, Deus tuus. Locuti sumus de uncto Deo, hoc est de Christo. Non potuit apertius dici nomen Christi, quam ut diceretur unctus Deus. Quomodo speciosus forma prae filiis hominum; sic unctus, oleo exipes ejus? Filii hominum: quoniam et ipse Filius hominis particeps factus est mortalitatis illorum, ut faceret eos participes immortalitatis suae.ga : propter maculam, abluens in sanguine; propter rugam, extendens in cruce. Inde bonus odor qui significatur nominatis quibusdam aromatis. Audi Paulum illum minimum, fimbriam de vestimento quod tetigit mulier
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ dedit ipsũ calicẽ salutarẽ: Reman¬
sit inactione grãrũ Nã in relatione
defecit. Inueni qͥd dõ des qđ ab illo ñ
accepis: & retuleris grãm. Sed caue ne
dũ quęris qͥd illi retribuas qđ ab illo
ñ accepis: inuenias. sed peccatũ tuũ
Hoc plane ab illo ñ accepisti. sed nec ei da¬
re debes. hoc deder̃ iudei: retribuer̃
mala ꝓbonis. Acceper̃ abeo pluuiã.
fructũ ñ deder̃. sed spinas dolorum.
Ergo bonũ qͥcqͥd uolueris inte dare dõ
non te inuenis accepisse nisi adõ. Ipsa
.ẽ. grã dĩ diffusa in labiis. Fecit te. gra¬
tis te fecit. Nonenĩ erat cui prȩstaret:
ante quã faceret. Perieras. quȩ siuit
te. inuentũ reuocauit te Prȩterita ñ
imputauit futura ꝓmisit. Uere dif¬
fusa. ẽ. grã in labiis eius Propt̾ea in qͥt
benedixit te ds̃ in ȩt̾nũ. Caborat᷑ ut hoc
possit intelligi. ad huc apatre dõ dici
ꝓpterea benẽdix̃ te ds̃ inȩt̾nũ Ac cõ¬

Expanded text:
tibi dedit ipsum calicem salutarem? Remantibi dedit ipsum calicem salutarem? Remansit in actione gratiarum, nam in relatione defecit. Inveni quid Deo des, quod ab illo non acceperis; et retuleris gratiam. Sed cave ne dum quaeris quid illi retribuas, quod ab illo non acceperis, invenias, sed peccatum tuum. Hoc plane ab illo non accepisti, sed nec ei dare debes. Hoc dederunt Judaei, retribuerunt mala pro bonis; acceperunt ab eo pluviam, et fructum non dederunt, sed spinas dolorum. Ergo bonum quidquid volueris in te dare Deo, non te invenis accepisse nisi a Deo. Ipsa est gratia Dei diffusa in labiis. Fecit te, gratis te fecit. Non enim erat cui praestaret antequam faceret. Perieras, quaesivit te; et inventum revocavit te. Praeterita non imputavit, futura promisit. Vere diffusa est gratia in labiis tuis. 8. Propterea, inquit, benedixit te Deus in aeternum. Laboratur, ut hoc possit intelligi adhuc a Deo Patre dici, Propterea benedixit te Deus in aeternum. Accom
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m dñm nr̃m. Diffusa. ẽ. gͦ gr̃a inla¬
bus eius. uenit nob cũ uerbogrẽ. cum
osculo grẽ. Quid ista grãdulcius : Quo
ptinet ista gr̃a: Beati quoꝵ remissȩ
st̃ iniqͥtatẽs. & quoꝵ tectast̃ peccata.
Si seuerus iudex ueniret. nec afferret
istã gram diffusã in labiis suis. qͥs de
salute aliqͥd sparet: Quis ñ sibi hoc
timeret qđ pec̾catori debebat᷑: Iile
ueniens cũ grã. ñ exegit qđ debebat.
soluit qđ ñ debebat. Honenĩ ñ peccator
debebat mortẽ: aut uͦ tͥ peccatori de¬
belat᷑ nisi suppliciũ : Debitatua dimi¬
sit. sua & indebita exoluit. Magna gr̃a.
Quare grã: Quia gratis. Propt̾ẽa tibiꝰ
agere grãs licet. referre ñ licet. Non
enĩ potes. Quęrebat ille qͥd retribueret
& dix̃. Quid retribuã dño ꝓ omĩb quȩ
retribuit mͥ & inuenit quasi aliqͥd.
Calicẽ salutaris accipiã. & nom̃ dñi in¬
uocabo. Hoc illi rependis. qͥa calicẽ salu¬
tarẽ accipis. & nom̃ dni inuocas: Quis

Expanded text:
m nostrum . Diffusa est ergo gratia in labiis tuis. Venit nobis cum verbo gratiae, cum osculo gratiae. Quid ista gratia dulcius? Quo pertinet gratia ista? Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Si severus judex veniret, nec afferret istam gratiam diffusam in labiis suis, quis de salute aliquid speraret? Quis non sibi hoc timeret quod peccatori debebatur? Ille veniens cum gratia, non exegit quod debebatur, solvit quod non debebat. Num enim non peccator debebat mortem? Aut vero tibi peccatori debebatur, nisi supplicium? Debita tua dimisit, et indebita sua exsolvit. Magna gratia. Quare gratia? Quia gratis. Propterea tibi gratias agere licet, referre non licet; non enim potes. Quaerebat ille quid retribueret, et dixit: Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? Et invenit quasi aliquid: Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo . Hoc illi rependis, quia calicem salutaris accipis, et nomen Domini invocas? Quis
Abbreviated transcription (Latin):
tendens quid ds̃ pat̾ de filio suohomi¬
ni reuelauerte qui potuit dicere ista.
& ex ꝑsona dĩ: ꝓpterea inqͥt benedi-¬
xit te ds̃ inȩt̃nũ. Quare: ꝓpt̾ gr̃ãm.
Illa enĩ grã quo ꝑtinet: Ad regnũ cȩloꝵ

Expanded text:
ttendens quid Deus Pater de Filio suo homini revelaverit, qui potuit dicere ista et ex persona Dei, Propterea, inquit, benedixit te Deus in aeternum. Quare? Propter gratiam. Illa enim gratia quo
Abbreviated transcription (Latin):
mã meã a labiis iniqͥs. & alingua dolosa.
Et statĩ. Quid detꝰ tͥ & qͥd adic̾iat᷑ tͥ ad¬
uersus linguã dolosã: Alia illic ꝑsona
erat. alia hic. Ibi petentis: hic subue¬
mentis. Sagittȩ potentis acutȩ. cũ car¬
quus factꝰ.ẽ & in paucis uersib tã
crebra mutatio ꝑsonarũ intellectũ ad¬
monet. Non ex primit locũ: ubi muta¬
tur. Nondicit᷑. hocdix̃ homo hoc
dix̃ ds̃: sed ex ipsis uerbis fit nobis
intelligere. qͥd ad hominẽ ptineat.
quid ad dm̃. Homo aut̃ dicebat. eru¬
ctauit cor meũ uerbũ bonũ. dico ego
opa mea regi. Homo dicebat. ille dice¬
bat qͥscripsit psalmũ. sed ex ꝑsona
dĩ dicebat. Incipit dicere & ex̃ sua.
ꝓpt̃ ea benedix̃ te ds̃ inȩt̃nũ. Dixerat
enĩ ds̃. diffusa. ẽ. grã in labi is tuis.

Expanded text:
 lingua dolosa; et statim, Quid detur tibi, aut quid adjiciatur tibi adversus linguam subdolam? Alia illic persona erat, alia hic: ibi petentis, hic subvenientis. Sagittae potentis acutae, cum carquus factus est . In paucis versibus tam crebra mutatio personarum intellectum admonet: non exprimit locum ubi mutatur; non dicitur, Hoc dixit homo, hoc dixit Deus; sed ex ipsis verbis fit nobis intelligere quid ad hominem pertineat, quid ad Deum. Homo autem dicebat, Eructavit cor meum verbum bonum, dico ego opera mea regi. Homo dicebat, ille dicebat qui scripsit Psalmum; sed ex persona Dei dicebat: incipit dicere et ex sua, Propterea benedixit te Deus in aeternum. Dixerat enim Deus, Diffusa est gratia in labii
Abbreviated transcription (Latin):
aliud fuit p̾miũ uł ꝓmissio sublege
positoꝵ. aliud subgr̃a. Terrachanane¬
orũ iudeis sublege positis. regnũ cȩ¬
lorũ xp̃ianis sub grã positis. Itaq qđ
ꝑtinebat ad eos qͥ sublege positi erant
ptĩnet sub grã positis ñ transit. Propt̾ea
ħic benedixit te ds̃. ñ ad tẽpus. sed in
ȩt̃nũ. Non defuer̃ qui om̃ia etiã fuꝑio¬
ra uerba ex ꝓpħȩ ꝑsona accipi mal¬
lent. & hoc qđ dictũ. ẽ. eructauit cor
meũ uerbũ bonũ. ex ꝓpła uoluerint
intelligi. ueluti dicente ymnũ. Quis¬

Expanded text:
ium fuit vel promissio sub Lege positorum, aliud sub Gratia: terra Chananaeorum Judaeis sub Lege positis, regnum coelorum Christianis sub Gratia positis. Itaque quod pertinebat ad eos qui sub Lege positi erant, pertinet sub Gratia positis, non transit. Propterea hic, benedixit te Deus, non ad tempus, sed in aeternum. 9. Non defuerunt qui omnia etiam superiora verba ex Prophetae persona accipi mallent: et hoc quod dictum est, Eructavit cor meum verbum bonum, ex Propheta voluerint intelligi, veluti dicente hymnum. U
Abbreviated transcription (Latin):
est: qͥa condelector legi dĩ scđm interi¬
orẽ hominẽ. sed alia lẽx in mẽbris meis
repugnat legi m̃tis meȩ: & captiuũ
me ducit in legẽ peccati. quȩ. ẽ. in mẽ¬
brismeis. Miser ego hõ. quis me lib̾abit

Expanded text:
est, quia condelector legi Dei secundum interiest, quia condelector legi Dei secundum interiorem hominem. Sed alia lex in membris meis repugnat legi mentis meae, et captivum me ducit in lege peccati, quae est in membris
Abbreviated transcription (Latin):
telligentiã. sed ñ pigra rtmaneat re¬
spiciendo antiquarios. aut respicien¬
do quales libet ueloces notarios. Si
aut̃ hoc attenderit: remanebit ibi.
Ipsũ uel ocit̾ cogitet uelocit̃. &uide¬
at quare dictũ sit uel ocit̃. Uelocit̃
dĩ tale. ẽ: uquel ocius nichil sit.
In seripturis enĩ inscribit᷑ littera
post litterã. sillaba post sillabã. uerbũ
post uerbũ. Nec ad scđm transit᷑ nisi
pͥmo ꝑscripto. Ibi aut̃ nichil uelocius.
ubi ñ multa st̃ uerba. nec tam̃ aliqͥd
prȩt̾missũ. ẽ: cũ in uno sint om̃ia. Ecce
forma pͣfiliis hominũ. Prȩ fili is homi¬
nũ. quare ñ & p̃angłis: Quid uoluit
dicere p̃filiis hominũ. nisi qͥa homo:
Ne hominẽ xp̃m quẽ libet hominẽ puta¬
res ait pͣfiliis hominũ speciosꝰ forma.
Etiã homo pͣ filiis hominũ. etiã int̾filios
hominũ p̃ filiis hominũ. etiã ex filus
hominũ pͣfiliis hominũ. Diffusa. ẽ. grã

Expanded text:
telligentiam: sed non pigra remaneat, retelligentiam: sed non pigra remaneat, respiciendo antiquarios, aut respiciendo qualeslibet veloces notarios; si autem hoc attenderit, remanebit ibi. Ipsum velociter, cogitet velociter; et videat quare dictum sit, velociter. Velociter Dei tale est, ut velocius nihil sit. In Scripturis enim scribitur littera post litteram, syllaba post syllabam, verbum post verbum; nec ad secundum transitur, nisi primo perscripto. Ibi autem nihil velocius, ubi non multa sunt verba, nec tamen aliquid praetermissum est, cum in uno sint omnia. 7. vforma prae filiis hominum. Prae filiis hominum: quare non et prae Angelis? Quid voluit dicere, Prae filiis hominum, nisi quia homo? Ne hominem Christum quemlibet hominem putares, ait, Prae filiis hominum speciosus forma. Etiam homo prae filiis hominum; etiam inter filios hominum, prae filiis hominum; etiam ex filiis hominum, prae filiis hominum. Diffusa est gratia