comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ m̃s ꝑdiem. quia nulle in eo tenebre erant.
⁊ nocte .i. intbulatione inqua clamantes so¬
lent exaudiri. ⁊ tamen non exaudies me quin¬
hic sinas crucifigi. Non enim auditus. ẽ. xp̃s.
ad salutẽ corporalem. Attende diligent̾. quia
hic dicit xp̃m non fiusse exauditum. cui con¬
seat ame si fieri potest calxx iste. Ueruntam̃
non fiat uoluntas mea s tua. Ex his enum
tinuit. S his contraria iudñtur: que in alio
psalmo dicuntur. Desiderium cordis eiꝰ tbu
nes tuas. Sciendum igit᷑ ureta duas naturaᷤᷤ
rationis affectus concordabat. aliud affectu
sensualitatis. Poluntate nãq diuinitatis &
rationis uolebat mori ꝓsalute hominis. af¬
fectu sensualitatis non uolebat. Itrũq tamen
bonũ erat. s alt̾um meliꝰ. scił ut moreretur.
ideoq illud effectui mancipauit. nec tamen
uł carnẽ contͣ sp̃m sure contͣ dm̃. quia dei¬
uoluntas erat. ut scđm carnẽ illud apetere
uellet ut ira ueritaᷤᷤ humanitatis ineo expͥ¬

Expanded text:
s, per diem, quia nullae in eo tenebrae erant. Et nocte, id est in tribulatione, in qua clamantes solent exaudiri. Et, tamen, non exaudies me quin sinas crucifigi. Non enim exauditus est Christus ad salutem corporalem. Attende diligenter quod dicit hic Christum non fuisse exauditum, cui conseat a me, si fieri potest, calix iste; verumtamen non fiat voluntas mea, sed tua . Ex his enim tinuit. Sed his contraria videntur, quae in alio psalmo dicuntur: Desiderium cordis ejus trines tuas . Sciendum igitur juxta duas naturas, rationis affectus concordabat. Aliud affectu sensualitatis. Voluntate namque divinitatis et rationis volebat mori pro salute hominis; affectu sensualitatis non volebat. Utrumque tamen bonum erat, sed alterum melius, scilicet ut moreretur. Ideoque illud effectui mancipavit. Nec tamen vel carnem contra spiritum, sive contra Deum, quia voluntas Dei erat ut secundum carnem illud vellet ac peteret, ut veritas humanitatis in eo expr
Abbreviated transcription (Latin):
deuirgine. ut. ẽẽm. ultͣ homines in homine.
Unde subdit. ⁊ non homo tantũ. quia etiam
gine natus addit ⁊ ñ homo. ut distinctionẽ
uotaret. quia est ⁊ homo u̾mis ut adam. qͥ
non desemine uiri fuit. ⁊ hõtantũ. s: xp̃s. ẽ.

Expanded text:
de Virgine, ut essem ultra homines in honore. Unde subdit, et non homo tantum, quia etiam dit, et non homo, ut distinctionem notaret, quia est et homo vermis, ut Adam, qui non de semine viri fuit, et homo tantum; se
Abbreviated transcription (Latin):
iiͦi. etates. Inientus enim ȩccłȩ fuit. tempo¬
te martyrum. qͣndo fortes erant. ꝓ grediente uero
claudet᷑ Hȩx opꝰfuit dici inscͥpturis. ꝓpt̾ illos qui
dicunt. quod adparuum tempus sint xp̃iam.
contͣ qͦs dñs dicit. Uob̃cum sum usq adcon¬
summationẽ scł̃i. Quasi dic̾et. memorabor iu¬
stitic tue soliꝰ. quia tu dds̃ dociusti me. sic̃ ante dixi¬
mus exuuentute mea .i. extẽpore martyrũ quo
dimicare cepi. ⁊ usq uẽ .i. usq ad ꝓgrediens tempꝰ:
qͦd mͦ. ẽ. ꝑspacia tempoꝵ creuit doctrina. ⁊ ego
doctus ꝓmintiabo mirabilia tua. scił quod de iniqͦ
tute doctus p̾dicam iustitiã dei. usq insenec̃tam
qui dicunt ad tẽpꝰ erunt. xp̃iam. ⁊ ut ego usq ad
frnem laudes p̾dicem. Unde subdit. Donec¬

Expanded text:
etates. Juventus enim Ecclesiae fuit tempore martyrum, quando fortes erant. Progrediente vero claudetur. Haec opus fuit dici in Scripturis propter illos qui dicunt quod ad parvum tempus sint Christiani. Contra quos Dominus dicit: Vobiscum sum usque ad consummationem saeculi . Quasi dicat: Memorabor justitiae tuae solius, quia, tu Deus, docuisti me, sicut ante diximus ex juventute mea, id est ex tempore madiens tempus: quod modo est, per spatia temporum crevit doctrina, et ego doctus pronuntiabo mirabilia tua, scilicet quod de iniquoa a juventute doctus, praedicavi justitiam Dei, usque in senectam, qui dicunt: Ad tempus erunt Christiani, et ut ego usque ad finem laudes praedicem. Unde subdit: VE
Abbreviated transcription (Latin):
est reformator incastitate integra cordis mei. qͥ
tam castum eor mͥ fecit. quod gratis iam dm̃ amo.
⁊ pars mea ds̃. ẽ. tã magna res. alii eligunt alia.
s. ego dm̃. hoc est: quoł. ẽ. ei in celo. ds̃ dico existens
met̾num. qͦd non alia. Uel est pars mea. ds̃ inet̾

Expanded text:
est reformator in castitate integra cordis mei, qui tam castum cor mihi fecit, quod gratis jam Deum amo, et pars mea Deus, est: tam magna res, alii eligunt alia, sed ego Deum, hoc est quod est ei in coelo. Deus dico existens in aeternum, quod non alia. Vel pars me
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi. uere dĩabit᷑ quia ꝑmalas artes. Dic̃
enum incorde stio. id .ẽ. ap̃ se extͣ enim: alia di¬
cit. tit bonꝰ uideatur. Quid dixit: non moue.¬
bor ageneratione ingenerationẽ sine malo.
il ẽ. fama mea non tͣnsibit de hac p̃senti gene¬
ratione ad post̃os: nisi malis artib tale cul.¬
men. ⁊ tam excelsum pͥncipatũ conseqͣt᷑. de
quo post̾i: tacere non possunt. Animꝰ enim
ꝑditus. exꝑs bonarum arciũ. ⁊ aiustitie lumi¬
ne alienus. mał artib sibi aditũ molit᷑. ad fa¬
mam tam diuturnam: ut ap̃ postõs etiã ce¬
lebret᷑. ⁊ qui non possunt bene innotescere:
cupiunt uł male de se homines loqui dũ¬
mͦ nomen eoꝵ. latissime ꝑuaget᷑. Uel ita
dixit. ego mouebor ageneratione mortali.
ingenerationẽ inmortalẽ. s ñ sine malo. id
ẽ. non sine mał artib. Putabit enim se ma
mortali generatiõe: inet̾nam det̾ra: incelũ.
qͦd ⁊ symon magꝰ putauit. cum sceleratis
humana generatione in diuinam magiciꝰ

Expanded text:
abitur, quia per malas artes. Dixit enim in corde suo, id est apud se, extra, alia dicit, ut bonus videatur. Quid dixit? Non movebor a generatione in generationem sine malo, Aug. id est fama mea non transibit de hac praesenti generatione ad posteros, nisi malis artibus tale culmen et tam excelsum principatum consequatur, de quo posteri tacere non possint. Animus enim perditus et expers bonarum artium, atque a justitiae lumine alienus; malis artibus sibi aditum molitur ad famam tam diuturnam, ut apud posteros etiam celebretur. Et qui non possunt bene innotescere, cupiunt vel male de se homines loqui, dummodo nomen eorum latissime pervagetur. Vel ita, dixit, ego movebor a generatione mortali, in generationem immortalem; sed non sine malo, id est non sine malis artibus. Putabit enim Antichmortali generatione, in aeternam; de terra in coelum: quod et Simon Magus putavit, cum sceleratis humana generatione in divinam artibus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Uel ita ego ñ mouebor. hic distingue. id
ẽ. non inquietabor. s pociꝰ ageneratione.
p̃senti tñdens ingen̾ationẽ fut᷑am semꝑ
ero sine malo ⁊ contͣdictione. id.ẽ. sine inqͥe¬
tione. Deinde exequit᷑ eiꝰ maliciam dicens.

Expanded text:
 Vel ita, Ego non movebor, hic distingue, id est non inquietabor, sed potius, a generatione praesenti tendens, in generationem futuram semper ero sine malo, Rem. et Alcuin. id est sine inquietatione. Deinde exsequitur ejus m
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ ꝑceptionẽ ⁊ intelligentiã. qͣsi adlucem iam
ineis formata t̾utate generant᷑. Quarto: quasi
manib eccłȩ portantur. ⁊ lacte nutͥunt᷑ ⁊ alun¬
tur: dum sumpliciori ⁊ facili ȩccłȩ doctͥna im¬
buuntur. donec alact̾e simplicis sensꝰ accedant
uantur. Dumͣ quarta feria.iiiͦi. septimanae mi¬
litie xp̃iane agoniste. xp̃i uocantur. quasi in
ut̾o nascuntur. Inde usq ad sabbatũ pasche
qͣsi. inut̾o alunt᷑. In sabbato ꝑbaptismum
qͣsi. adlucem geueraut᷑. Inde quasi manib
portantur. ⁊ lacte nutͥuntur. donec in die
pentecostes uirtute paracliti de alto induant᷑.
quo qͣsi ablactati uariĩs lingnis magualia
dei locuntur. Unde abraham comuiuũ maxi¬
mum ablactato ysaãc fecit qͦd ũ ante fecerat
incͥcũcisione. ⁊ maliis quia tunc paruulus erat.

Expanded text:
torum perceptionem et intelligentiam, quasi ad lucem jam torum perceptionem et intelligentiam, quasi ad lucem jam in eis formata veritate generantur. Quarto, quasi manibus Ecclesiae portantur, et lacte nutriuntur, vel aluntur, dum simpliciori Ecclesiae doctrina imbuuntur, donec a lacte simplicis sensus accedant vantur. Dum enim quarta feria quartae septimanae militiae Christianae agonistae Christi vocantur, quasi in utero nascuntur. Inde usque ad Sabbatum paschale, quasi in utero aluntur. In Sabbato per baptismum quasi ad lucem congenerantur: inde quasi manibus portantur, et lacte nutriuntur, donec in die Pentecostes, virtute Paracleti de alto induantur: quo allatis variis linguis magnalia Dei loquuntur . Unde Abraham convivium magnum ablactato Isaac fecit , quod non ante fecerat in circumcisione et in aliis, quia tunc parvulus erat.
Abbreviated transcription (Latin):
dico peccatores auuluua matͥs .i. ab ipsa origine
non quia extuue peccauert̃. s quia p̾cognouit ds̃
ab ut̾io illos futuros peccatores. ut rebecce ait.
cum ad huc p̾gnans. ẽẽt. maior seruiet minori ia¬
ut̾o. ⁊ sic̃ p̾uisum. ẽ. accidit quia locuti st̃ falsa.
E cce iniquitas inore. ⁊ non solum ñ faciunt bona
ita abillo loco. Alienati st̃ pectatores. accipitur
uulua. Uel uterus caritas eccłȩ in qͣ cõnt̾si conci¬
piunt᷑ ⁊ nascunt᷑. dum fidei rudimenta suscipi¬
unt. ⁊ paulatim nuͥtͥuntur. donec ineis formata
cła eadẽ custodit. Priꝰ enim puer concipit᷑ .i. in
ut̾o nascit᷑. Sed̾o: intit̾o alitur. Tercio: ad lucem
emittitur. Quarto: matͥs manib gestatur cit
crescat. Quinto: ablactatur ut admensam patͥs
accedat. ut sic ualidiori cibo alatur. Ita quos
incathetismo ⁊ exorcismo. post: quasi in utero
aluntur. dum illis rudimentis pleniꝰ infor¬
mantur. Tercio: ꝑbaptisini ⁊ alioꝵ sacramen¬

Expanded text:
dico peccatores a vulva matris, id est ab ipsa origine, non quia ex tunc peccaverunt, sed quia praecognovit Deus ab utero illos futuros peccatores, ut Rebeccae ait, cum adhuc praegnans esset: Major serviet minori utero, et sicut praevisum est accidit, quia locuti sunt falsa. Ecce iniquitas in ore, et non solum non faciunt bona, ita ab illo loco, alienati sunt. Et accipitur vulva vel uterus, charitas Ecclesiae in qua conversi concipiuntur et nascuntur, dum fidei rudimenta suscipiunt, et paulatim nutriuntur, donec in eis formata clesia eadem custodit. Prius enim puer concipitur, id est in utero nascitur; secundo in utero alitur; tertio, ad lucem emittitur; quarto, matris manibus gestatur, ut crescat; quinto, ablactatur, ut ad mensam patris accedat, ut sic validiori cibo alatur. Ita quos in catechismo et exorcismo. Prius quasi in utero aluntur, dum vel rudimentis plenius informantur. Tertio, per baptismum et aliorum sacramen
Abbreviated transcription (Latin):
apulsos abub̃ib. Unde int̾ pascha ⁊ penteco¬
sten nulla difficilia indicunt᷑. scił ut ieumiũ.
⁊ intẽpeste noc̾tis iugilie. quia soror nr̃a par¬
ua est ⁊ ubera non habet. & xp̃c diluculo sur¬
rexit. Istiuͦ: uł non concipunt᷑ inut̾o. uł ñ
nascuntur exut̾o. & hoc est. Alienati st̃ pecca¬
tores auulua ȩccle quȩ conu̾sos concipit. ⁊ natoᷤ
iam inse.⁊ si nondum natos ase nutrrt. do¬
nec formit᷑ meis u̾itas. ⁊ tune ꝑfectos pari
contradicendo doctͥne u̾itatis ab ortim ex.¬
cutiuntur. Ergo generet te mat̾ nec aborti
at. ⁊ tuesto patiens. usq quo formeris. con.
doctͥna u̾itatis. Si autẽ inpaciens concusseriᷤ
lat̾amatͥs. te excutit foras. s magis tuo malo
ria matͥ secuti sunt. ⁊ ideo quia errant auen¬
tre in quo est u̾itas locuti sc̃ falsa.

Expanded text:
ulus erat. Unde inter Pascha et Pentecosten nulla difficilia indicuntur, scilicet ut jejunium et intempestae noctis vigiliae, quia soror nostra parva est, et ubera non habet , et Christus diluculo surrexit. Isti vero vel non concipiuntur in utero, vel non nascuntur ex utero. Et hoc est, alienati sunt peccatores a vulva Ecclesiae, quae conversos concipit, et natos jam in se, et si nondum natos ex se nutrit, donec formetur in eis veritas, et tunc perfectos pariacontradicendo doctrinae veritatis, abortivi excutiuntur. Ergo generet te mater ne abjiciat. Et tu esto patiens usquequo certa sit atis. Si autem impatiens concusseris latera matris, te excutit foras, sed magis tuo malo ria matri secuti sunt. Et ideo quia errant a ventre in quo est veritas, locuti sunt falsa.
Abbreviated transcription (Latin):
Scła pars ubi p̃missa spe boni ⁊ gaudio post ea enar¬
rat qͣm maligne erga benignũ agunt.⁊ loquit᷑ hic
exultauit. ut que audit int̾. salus tua egosum.
Exultauit dico indño non querens alias extͥnsecus
diuicias. ñ querens circũfluere uoluptatib bonis ꝙ
t̾renis. s ipsum solum sibi ꝓponcns. quo nicħ suariꝰ
.ẽ. nec deficit. qui omnia fecit. ipsũ g̾ pete. anillo
habeb̾ omnia. ⁊ delectabitur. qͣs. anima mea xc

Expanded text:
a pars ubi praemissa spe boni et gaudio enarrat quam maligne erga benignum agunt. Et loquitur hexsultabit, ut quae audit salus tua ego sum, exsultabit, dico, in Domino, non quaerens alias extrinsecus divitias, non quaerens circumfluere voluptatibus bonisque terrenis, sed ipsum solum sibi proponens, quo nil suavius est: non deficit qui omnia fecit. Ipsum ergo pete, et in illo habebis omnia, et delectabitur, quasi dic
Abbreviated transcription (Latin):
hii ft̃ antiquus popłs. qui accepit mandatũ
adeo. ⁊ tam̃ non nouit. uł fecit. Ad quid gͦ man¬
dauit: Nota fac̾e ea filiis suis. Filũ sc̃. nouuꝰ
popłs noui testamenti. qui mandata nouit
& fecit. qͦd quasi exponendo subdit. Ad hoc ac¬
ceꝑunt ut generatio alt̾a. scił degentib collec¬
ta cognoscat sp̃ualit̾. qͦd ipsi patres ñ nouert̃.
& st̃ idem filii. ⁊ generatio alt̾a. scił popłs gr̃ae.¬

Expanded text:
Hi sunt antiquus populus, qui accepit mandatum a Deo, et tamen non novit vel fecit. Ad quid ergo mandavit? nota facere ea filiis suis. Filii sunt novus populus Novi Testamenti, qui mandata novit et fecit, quod quasi exponendo subdit. Ad hoc acceperunt, ut generatio altera, scilicet de gentibus collecta, cognoscat spiritualiter quod ipsi patres non noverunt. Et sunt idem filii et generatio altera, scilicet populus gra
Abbreviated transcription (Latin):
ge dñe. scił xp̃e caput meũ. in cuiꝰ resurrectio¬
ne salus. ẽ. Unde sequit᷑. ⁊ saluũ me fac ds̃
m̃s. ⁊ me regnante dicit eccła. ꝑcussisti. con
id .ẽ. uerba maledica uł pͥncipes. ⁊ qͥa ita feẽ
dñs. gͦ credite homines. quia dnĩ.ẽ. salus. &¬

Expanded text:
iste, caput meum, in cujus ressurectione salus est. Unde: Salvum me fac Deus meus. Et me regnante dicit Ecclesia: Percussisti confid est verba maledica vel principes. Et quia ita fecit Dominus, ergo credite, homines, quod Domini est salus,
Abbreviated transcription (Latin):
unammis. olim qui aliqͣndo bonũ consiliũ de¬
disti. ⁊ ditx iñs. qui aliqͣndo bonũ monitisti.
& notus mĩs. qui ineadem ȩccła mecũ fuisti.
Tu inqͣm tał non es tolerandtis. ⁊ cum intꝰ sint
mali. Quiad gͦ restat nisi solitudo: Nulla enĩ

Expanded text:
nsilium dedisti, et dux meus qui aliquando bene monuisti, et notus meus qui in eadem Ecclesia mecum fuisti. Tu, inquam, talis non es tolerandus. Et cum intus sint mali, quod ergo restat, nisi solitudo? Nulla enim
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃bra sua. Cõp̃hũdit᷑ aliqͥs insuꝑbia sua. cũ imia¬
nitatem peccati sui attendens. uidens se suꝑbe
egisse ⁊ frustra. hoc quidã iudeoꝵ eoꝵ conu̾si no¬
uerunt. scił quia fc̃m eoꝵ in irricum uenit &
peccatum remansit suꝑ eos. ⁊ sic cõp̾hensi sc̃ in
suꝑbia. & hoc. ẽ. cõp̃hendantur insuꝑbia sua.
.i. inqua uisi st̃ pͥus p̾ualere .i. sciant se suꝑ¬
he egisse. ⁊ manit̾. quia frustra irruert̃ in me
fortes. Non euim uitam s mortem occiderunt.
Mors quippe inmoriente extincta. ẽ. ⁊ iuta in
resirrgente die t̾cio resurrexit ⁊ ita inuenerunt
se nichil clampnasse ⁊ nichil intulisse de mag¬
nitudine peccati plus humiliati st̃. ⁊ ea humĩ¬
enim sic impedit ꝑfectionem ut suꝑbia. Suꝑ¬
bie aritẽ comes. ẽ. mindia. nec fieri potest ut su¬
ꝑb non inuicdeat. Unde ⁊ diabłs qui ꝑ suꝑbiam
paulo angłs sathane. Tacinus uͦ deleuit uenia.

Expanded text:
rbia sua. Comprehenditur aliquis in superbia sua, cum immanitatem peccati sui attendens, videt se superbe egisse, quia et frustra hoc quidam Judaeorum conversi noverunt, scilicet quia factum eorum in irritum venit, et peccatum remansit super eos. Et sic comprehensi sunt insua. Et hoc est, et comprehendantur in superbia sua, in qua visi sunt praevalere, id est sciant se superbe egisse et inaniter, quia frustra irruerunt fortes: non enim vitam, sed mortem occiderunt. Mors quippe in moriente exstincta est, et vita in resurgente die tertio resurrexit. Et ita invenerunt se nihil damnasse, et nihil fecisse, et de magnitudine peccati plus humiliati sunt, et ea humienim sic impedit perfectionem ut superbia. Superbiae autem comes est invidia, nec fieri potest ut superbus non invideat. Unde et diabolus qui superbia Paulo angelus Satanae . Facinus vero delevit venia.
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩ. ⁊ odnẽ cuiꝰ eloquia st̃ casta. tu non nos.
ipsi seruab̾ nos ꝑ illa eloquia hic ⁊ infut᷑o.
Supr dixit de mał. Disꝑdat dñs tnuer¬
sa labia dolosa. hic dicit qͥd seruat. agers
debonis. Seq̃r. ⁊ custodies nos. hic tanqͣm ĩ opes pi¬

Expanded text:
non nos ipsi, Servabis nos per illa eloquia hic et in futuro. Supra dixit de malis, Disperdat Dominus universa labia dolosa; hic dicit quod servet, agens de bonis. Sequitur: Et custodies nos. Aug. Hic tanquam inopes
Abbreviated transcription (Latin):
scdm qͦd hõ unctꝰ. ẽ. scđm qͦd ds̃ unguens. bis po¬
nit᷑ ds̃ ꝓpatre ⁊ filio. ⁊ ingreco aꝑte. alt̾. ẽ. uoca¬
tinus. alt̾. ẽ. nominatiuꝰ. Iste uͦ unc̾tus: est ille
lapis .i. ꝑ illum lapidẽ figuratꝰ. qm iacob inixit
erignns intitulũ. ⁊effundens desuꝑ oleũ. ꝑ hoc
autẽ quod dicit eũ unctum. regẽ ⁊ sacerdotẽ eum
e̾e. significat. ineiꝰ figura inuet̾i testam̃to reges ⁊
sac̾dotes ungebant᷑. unx̃ dico oleo sp̃uali oleo dico

Expanded text:
is ponitur Deus pro Patre et Filio, et in Graeco aperte alter vocativus est, alter nominativus est. Iste vero unctus est ille lapis, id est per illum lapidem significatus, quem Jacob unxit erigens in titulum, et effundens oleum desuper . Per hoc autem quod dicit eum unctum, regem et sacerdotem eum esse significat, in cujus figura in Veteri Testamento reges et sacerdotes ungebantur . Un
Abbreviated transcription (Latin):
iustus es. s mnaliis diligis iusticiã. ⁊ odisti non ho-¬
mines. s miquitatẽ. Alit ꝑfecte non diligit᷑ iusti¬
cia nisi ocliat᷑ miquitas. Si gͦ hõ inqͥtatẽ inse
odit. cum deo facit ꝯͣds̃ iniquitatẽ. oderis ⁊ tu ut
unam rẽ ambo oderitis. eris enĩ deo amicus si
displiceat inte iniquitaᷤᷤ tua. ⁊ placeat creatura ip¬

Expanded text:
justus es, sed in aliis diligis justitiam; et odisti non homines, sed iniquitatem. Aliter perfecte non diligitur justitia, nisi odiatur iniquitas. Si ergo homo iniquitatem in se odit, cum Deo facit. Odit Deus iniquitatem, oderis et tu, ut unam rem ambo oderitis. Eris enim Deo amicus, si displiceat in teipso iniquitas tua, et placeat creatura ip
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ colles p̾dicatores uiriq euangłice pacis. siue p̾¬
cedentes. ut apłi: siue sequentes. ut eoꝵ uica¬
rii accipiantur. & distinguitur sic lit̾a. Mon¬
tes .i. p̾dicatores p̾cedentes. ⁊ alii colles .i. p̾dica¬
tores sequentes. suscipiant pacẽ .i. xp̃m nunti¬
andam popło. Deinde scđ̃m aliam lit̾am. sequi¬
tur. Iusticia iudicabit pauꝑes popłi. s illi co¬
dices magiᷤ aꝓꝓbant᷑ qui habent quod supͣ expo¬
siumꝰ. Iudicabit pauꝑes popłi .i. eos qui pauꝑeᷤ
st̃ inpopło. in quo boni maliq cõmuxti st̃. sic in¬
dicabit. & .i. quia saluos faciet discretos abiniqͥs
filios pauꝑum. idem st̃. qui pauꝑes. sicut eadem
ciuitas. ẽ. syon. ⁊ filia syon. Uel distingue int̾filioᷤ
pauꝑum ⁊ pauꝑes. Pauꝑes dicit patres. scił ꝓ
cis ꝓficiunt. quos om̃s sic iudicabit dñs. ut sal¬
uos faciẽt & humiliabit inp̾senti calũpniatorẽ
.i. diabłm. dum enum gr̃a sua uiuat. ut gratiᷤᷤ

Expanded text:
utrique praedicatores evangelicae pacis, sive praecedentes, ut apostoli, sive sequentes, ut eorum vicarii, accipiantur: et distinguitur sic littera, montes, id est praedicatores praecedentes, et colles, id est praedicatores subsequentes, suscipiant pacem, id est Christum, nuntiandam populo. Deinde secundum aliam litteram sequitur: Justi judicabunt pauperes populi. Sed illi codices magis approbantur qui habent quod supra exposuimus, judicabit pauperes populi, id est eos qui pauperes sunt in populo, in quo boni et mali commisti sunt. Sic judicabit, et, id est quia salvos faciet, id est discretos ab iniquis filios pauperum: idem sunt qui et pauperes, sicut eadem civitas est Sion, et filia Sion. Vel distingue inter filios pauperum, et pauperes. Pauperes dicit Patres, sciliceeis proficiunt. Quos omnes sic judicabit Dominus, ut salvos faciat. Et humiliabit in praesenti calumniatorem, id est diabolum Dum enim gratia sua vivat, ut gratis
Abbreviated transcription (Latin):
uidebat᷑. qui uere calumpniator dr̃. qͥa inno¬
centes inculpã. trahere nitit᷑. quod est calump¬
mari. hunc autẽ humiliauit. xp̃c inpassioẽ.
s non dum penitꝰ. ẽ. extinctus. Unde alibi.
Humiliasti sicut uulneratũ suꝑbum. Uñ
ieremias. Clamat ꝑdix. congregauit que ñ
peꝑit. fecit diuicias. non cum uidicio. Indimi

Expanded text:
d. Qui vere calumniator dicitur, quia innocentes in culpam trahere nititur, quod est calumniari. Hunc autem humiliavit Christus in passione, sed nondum penitus est exstinctus. Unde alibi: Humiliasti sicut vulneratum superbum . Unde Jeremias: Clamat perdix. Congregavit quae non peperit, fecit divitias n
Abbreviated transcription (Latin):
pͣiaret᷑ sic̃ ceteri. s sine macula .i. apeccatis
lib̾. ⁊ oꝑatur iusticiam. Ut cum uendentes ⁊
ementes cicit de tẽplo. Qui loquit᷑ ueritatẽ.
fecit. addit incorde suo. qͥa aliqͣndo xp̃c ta
i cuit indignis frauduicut̾ quereatib ⁊ non
egit dolum in lingua sua. quia omnia qͦ
audiuit a patre sine aliqua adiectione. uel
rep̾ssione: nota fecit discipuł que eis notifi¬
qͦd uidam mordaci increpatione non lacera¬
uit. Et ad inichilum deductꝰ. ẽ. inconspectu

Expanded text:
teri, sed sine macula, id est a peccatis liber; et operatur justitiam, ut cum vendentes et ementes ejecit de templo ; qui loquitur veritatem.  Christus fecit. Addit, in corde suo, quia aliquando Christus tacuit, ut indignis fraudulenter quaerentibus. Et non egit dolum in lingua sua, quia omnia quae audivit a Patre sine aliqua adjectione vel repressione nota fecit discipulis quae eis notifiquod Judam non mordaci increpatione laceravit; et: ad nihilum deductus est in conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
Tercia pars. ubi narrat magnalia tẽpore incar¬
nationis fcã. quasi dic̾et. quid fecit susceptor:
magna oꝑa. Uenite fide ⁊ uidete .i. intelligite oꝑa
dnĩ. Uel ita continua. quia nob̾cũ. ẽ. ⁊ susceptor. gͦ.
uenite fide. qͣsi. iam secur̃ uos inuito ⁊ uidete .i. in
telligite oꝑa dñi que tẽpore incarnationis fecit
ut de pace uimia ⁊ huiꝰmodi. que posuit suꝑ totã¬

Expanded text:
Tertia pars, ubi narrat magnalia tempore Incarnationis facta. Quasi dicat: Quid fecit susceptor? magna opera, et venite fide, et videte, id est intelligite opera Domini. Vel ita continua, quia nobiscum est et susceptor, ergo venite fide, quasi dicat: Jam securus vos invito. Et videte, id est intelligite, opera Domini, quae tempore Incarnationis fecit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ria sacerdotũ. intẽplo etechielis. Unde ali¬
bi. De ambulabã ininnocentia cordi mei.
Et nota mutationẽ ꝑsone. Atercia ꝑsona
enim ubiait. exaudiuit. tͣnsit ad sccl̃am
ubi ait. dilatasti mͥ. Prius enim indica¬
uit hominib se esse exauditũ. Deinde qͣsi
habens incorde dm̃. de qͦ ante loquebat᷑ ex
dilectione ei familiarit̾ loquit᷑. in quo mon¬
stratur cordis dilatatio.

Expanded text:
ria sacerdotum in templo Ezechielis . Unde aliria sacerdotum in templo Ezechielis . Unde alibi, Deambulabam in innocentia cordis mei. Et nota mutationem personae. A tertia enim persona, ubi ait, Exaudivit, transit ad secundam, ubi ait: Dilatasti mihi. Prius enim indicavit hominibus se esse exauditum, deinde quasi jam habens in corde Dominum, de quo ante loquebatur, ex dilectione ei familiariter loquitur, in quo demonstratur cordis dilatatio.
Abbreviated transcription (Latin):
Cum inuocarẽ exaudiuit me ds̃. Quasi
diceret. Urĩ dii oydolatre. cũ inuocant᷑ ne.¬
queunt exaudire. quia ñ uere iuuunt. s
ds̃. scił dator. iustitie meẽ. id .ẽ. me iustifi¬
cans. scił aquo. ẽ. iustitia mea. exaudiuit
me. cũ inuocarẽ eum. id .ẽ. intꝰ inmente¬
eũ habens ꝑ gr̃am. uocarẽ ad maiorẽ con¬
ferendã. Uel inscda ꝑsona legit᷑. scd in ali¬
am lit̾am quȩ. ẽ. exaudisti me. sic ods̃ ui
stitie meẽ. exaudisti me. cũ inuocarẽte.
Idem. ẽ. sensꝰ cum pͥori. ⁊ intͥbulatione di.¬
latasti mͥ. id .ẽ. ab angustiis tristitie. in la-¬
titudinẽ gaudiĩ. duxisti me. qͦd gaudi¬
um. ẽ. depura conscientia. de spc uitȩ et̾.¬
ne. Unde apls. Gaudemꝰ intͥbulatione.
Scientes qm̃ tͥbulatio oꝑat᷑ pacientiam.¬
spem. spes autẽ non confundit. quia im¬
plet᷑. quia caritas dei diffusa. ẽ. incordib
nr̃is. Hȩc dilatationẽ cordiũ generat. an
b angustiant᷑. Hȩc sunt de ambulato¬

Expanded text:
Cum invocarem exaudivit me. Quasi dicat: Vestri dii, o idololatrae, cum invocantur, nequeunt exaudire, quia non vere vivunt; sed Deus, scilicet dator justitiae meae, id est me justificans, scilicet a quo est justitia mea, exaudivit me, cum invocarem eum, Aug. id est intus in mente habens gratiam, vocarem ad majorem conferendam. Vel in secunda persona legitur secundum aliam litteram, quae est exaudisti me; sic, o Deus justitiae meae, exaudisti me, cum invocarem te, et est idem sensus cum priori. In tribulatione dilatasti mihi, id est ab angustiis tristitiae in latitudinem gaudii deduxisti me, quod gaudium est de pura conscientia, et de spe vitae aeternae. Unde Apostolus: Gaudemus in tribulatione, scientes quoniam tribulatio operatur patispem; spes autem non confundit, quia charitas Dei diffusa est in cordibus nostris . Haec dilatationem cordis generat, angus angustiantur. Haec sunt deambulato
Abbreviated transcription (Latin):
facta st̃ in tempore plenitudinis. Est
serantur falsi dũ. ⁊ uana scł̃i. id .ẽ. tẽporalia.
mo exemplo sui increpat infideles. de fal¬
sis diis. ⁊ falsis bonis. Scdo ꝓponens no¬
uere ibi. ⁊ scitote. ⁊ cet̾a. Tercio deposito ue¬
t̃ homune nos insacrifitiũ deo iubemur
offerre. quia c̃ti debonis ibi. Sacͥficate. ⁊¬

Expanded text:
facta sunt tempore plenitudinis. Est facta sunt tempore plenitudinis. Est serantur falsi dii et vana saeculi, id est temporalia. assiod. Primo, exemplo sui increpat infideles de falsis diis et falsis bonis; secundo, proponens nouere ibi, et scitote quoniam, etc., tertio; deposito vetere homine, nos in sacrificium Deo jubemur offerre, quia certi sumus de bonis, ibi, sacrificate,
Abbreviated transcription (Latin):
mentis. habitã deet̾nis indicat. Dr̃ itaꝙ
psalmꝰ: in q̃tantũ de oꝑatione bona agit᷑.
Canticũ inqͦ de m̃tis exultatione. solum
tractat᷑. ꝑsalmi canticũ. uł canticũ psal.¬
mi. uͭ pͥmũ debona oꝑatiõe. post eade m̃¬
tis iocunditate agit᷑. cantici psalmꝰ. uł psal¬
mꝰ cantici. ubi pͥmũ dementis lecicia post¬
modũ de bona oꝑatione tractat᷑. ut hic.
Priꝰ enĩ dicit se exauditũ ⁊ intbulatiõe di¬
latatũ. de inde depenitñtia. ⁊ sacrificio ui¬
stitis agit. Et. ẽ psalmꝰ iste de morib qͥa
ad bonos mores informat. Et.ẽ. sensus ti¬
tuli talis. Psalmꝰ iste qͥ dr̃ psalmꝰ. qͥa monet
ad bene agenddũ psalmꝰ dico cantici. qui agit
de mentis letitia faciens m̃tionẽ de et̾na io.¬
cunditate. psalmꝰ dico dirigens in finem id ẽ.¬
in xp̃m. qͥ c̃ finis consũmationis inp̃senti
ad iustitiam. ⁊ infutõ acł coronã. Tel infinẽ id
ẽ. inplenitudie tẽporis. qͥa agit de his quȩ

Expanded text:
ernis indicat. Dicitur itaque psalmus in quo tantum de bona operatione agitur; canticum, in quo de mentis exsultatione solum tractatur. Psalmi canticum, vel canticum psalmi, ubi primum de bona operatione, postea de mentis jocunditate; cantici psalmus, vel psalmus cantici, ubi primum de mentis laetitia, postmodum de bona operatione tractatur, ut hic; prius enim dicit se exauditum, et in tribulatione dilatatum; deinde de poenitentia et sacrificio justitiae agit. Et est psalmus iinformat. Et est sensus tituli talis, psalmus iste, qui dicitur psalmus, quia monet ad bene operandum; psalmus dico cantici, quia agit de mentis laetitia, faciens mentionem de aeterna jucunditate. Psalmus dico dirigens nos in finem, id emans in praesenti ad justitiam, in futuro ad coronam. Vel in finem, id est in plenitudinem temporis, quia agit de his quae
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ hic habet᷑ psalmꝰ cantici. diligent̃ am.
madũtendũ. ẽ. Intituił namq psalmoꝵ
aliqͥnddo: tantũ ponit᷑ psalmus. aliqͥndo
tantĩ canticumint̾idũ utrũq s diu̾so mͦ.
Quandoq enĩ canticũ psalmi. qͣndo ꝙ psa¬
ratio scđm lit̾a. ut liqueat. Sciendũ .E. qͥa
qͣndoq psalmꝰ ante archam intab̾nacło dnĩ
soluis instrum̃ti. qͥd dicebat᷑ psaltium. sono
decantabat᷑ sine chori uoce. qͣndoq uoce
humana sine instrumento. ⁊ qͣndoq instru¬
mtnto ⁊ uoce chori. ⁊ qͣndo utroq canta¬
bat᷑. Aliqnͣdo p̃cinebat sonus instrum̃ti.
⁊ acclamabat uox chori. Aliqͣndo uoxcho.¬
ei p̃cinebat: ⁊ instrumentũ sequebat᷑. Qnͣ¬
dosolo instrumento cantabat: dicebatur
tantũ psalm. quia psaliel ad lit̾ã sotꝰ. ẽ. in¬
strum̃ti. ⁊ modulatio. qndo sine instrĩ.¬
to sola uoce cantabat᷑: dicebat᷑ tantũ can¬
ticũ. Canticũ enĩ ad lictã: sonꝰ. ẽ. humane

Expanded text:
autem hic habetur, psalmus cantici diligenter advertendum est; in titulis namque psalmorum aliquando tantum ponitur psalmus, aliquando tantum canticum, interdum utrumque, sed diverso modo. Quandoque enim canticum psalmi, quandoque psa sciendum est quia quandoque psalmus ante arcam in tabernaculo Domini solius instrumenti, quod dicebatur psalterium, sono decantabatur sine chori voce, quandoque voce humana, sine instrumento; quandoque instrumento, et chori voce. Et quando utroque cantabatur, aliquando praecinebat sonus instrumenti, et acclamabat vox chori. Aliquando vox chori praecinebat, et instrumentum sequebatur. Quando solo instrumento cantabatur dicebatur tantum psalmus. Quia psalmus ad litteram sonus est instrumenti et modulatio. nto sola voce cantabatur, dicebatur tantum canticum. Canticum enim sonus est humanae
Abbreviated transcription (Latin):
b modis accipit᷑. scilicet ꝓconsũmatione.
uł ꝓ consumptione. id ẽ. qͣndo aliquid aefi.¬
cit. uł qnͣdo ꝑficit᷑. ꝑ consũptione. ut cũ dr̃
finita. ẽ. candela. uł finita. ẽ. expensa. ꝑ con¬
sũmatione. ut cũ dr̃ finita.ẽ. domꝰ. finitus

Expanded text:
ilicet pro consumptione, et pro consummatione, id est quando aliquid deficit, vel quando perficitur. Pro consumptione, ut cum dicitur, finita est candela, vel finita est expensa. Pro consummatione, ut cum dicitur, finita est domus, finitus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ita nou loqͤ ndo s ea custodic̃do. ꝓbat ea dulcia.
custodit ea dico: ⁊ retͥbutio multa. que qͣnta
in ipsis dum custodiunt᷑ in hac uita. quia in
stodia gaudium magnum est. Seriure enim
deo regnare est.
Delicta quis intelligit ab occłtis meis munda me

Expanded text:
Et ita non loquendo, sed custodiendo probat ea dulcia. Custodit ea dico, et retributio multa quae quantae, Aug., Gl. int. sed in ipsis dum custodiuntur in hac vita, quia in stodia magnum est gaudium. Servire enim Deo regnare est. Delicta quis intelligit? ab occultis meis munda me
Abbreviated transcription (Latin):
Tercia pars. ubi ostñdit quid de p̾dic¬
alit nos infame. Ut autẽ post ꝑfecte saginetur ani¬
ma nr̃a escis incorruptibilib sustinet m dñm. Uel
ita continua. Eruat amorte. ⁊ hoc expectans anima
nr̃a sustinet dt̃m. uel ita continua dico eruet ani¬
mam. nam ideoanima nr̃a mint̾im sustinet dñm
.i. paciens. ẽ. ⁊ potest sustinere. qm̃ ipse ad uitor nr̃¬
.ẽ. dum conainur adeum. ⁊ ꝓtectordum hosti resi¬

Expanded text:
Tertia pars, ubi ostendit quid de praedic Quasi dicat: Modo alit nos in fame, ut autem post perfecte saginetur, anima nostra escis incorruptibilibus, sustinet Dominum. Vel ita continua, eruat a morte, hoc exspectans anima nostra sustinet Dominum: vel ita dico, eruat animam; nam ideo anima nostra interim sustinet Dominum, id est patiens est. Et potest sustinere quoniam ipse est adjutor noster, dum cona
Abbreviated transcription (Latin):
cura me. ut sapiens medicus. quia ego sum¬
egrotꝰ. t medicus. ego habeo infirmitatẽ. tu
sanitatẽ. Ego sum infirmꝰ ꝓpeccato: tu sana
ri cum uitiis. ñ ẽ. autẽ crudelitas. dilatiodei.
s. ideo differt. ut ꝑsuadeat anime: inq̃ mala
orat. ut dicatur ei. Adhuc te loquente: dicã
ecce adsum. ⁊ etiã ideo ut exdifficultate sana¬
tionis. inde magiᷤᷤ caueat sibi. qͦd enim facile
sanat᷑. non nultũ cauet᷑. Ex difficultate
autẽ sanationis: fit diligentior custo¬
dia. recepte sanitatis: ⁊ etiam ideo ut ostñ¬
datur quȩ pena sit non conuersis. si tan¬
ta difficultas: est conuersis. Unde alibi.
Si uix iustus saluabitur. impiꝰ ubi pare¬
bit: Hel ita potest legi. Miserere mei dñe.
stat qͥn sanes: nichil. ⁊ ideo: tu qui puis es:

Expanded text:
Hier. quasi dicat cura me ut sapiens medicus, quia ego aegrotus sum, tu medicus: ego habeo infirmitatem, tu sanitatem; ego sum infirmus pro peccato, tu sana ri cum vitiis. Non est autem crudelitas dilatio Dei; sed ideo differt, ut persuadeat animae in quae maorat, ut dicatur ei: adhuc te loquente, dicam: Ecce adsum. Et etiam ideo, ut ex difficultate sanationis, inde magis caveat sibi. Quod enim facile sanatur, non multum cavetur. Ex difficultate autem sanationis, fit diligentior custodia receptae sanitatis. Et ideo, ut ostendatur quae poena sit non conversis, si tanta difficultas est conversis. Unde alibi: Si justus vix salvabitur, impius ubi parebit? . Vel ita potest legi: miserere mei, Dominstat quin sanes? nihil. Et ideo tu qui pius es,
Abbreviated transcription (Latin):
alio non. ẽ. miscłia. nisi eam ds̃ donet. ⁊ ipse
erit sine ea. Ruius currit. ⁊ fons siccatus est:
Ipse enim fons. ẽ. miscłie: qui eam naturalit̾
habet. a quo emanat uelud ruilus defonte:
significat qͦd incepit. ⁊ consueuit misereri. Idẽ
cet iram. Uñ ꝑ ysaiam. Noninet̾num in uob̃
uindex ero. neq ꝑomne tẽpus irascar uob̃. Idõ
autẽ dicit continebit miscdias. quia cepit iã
miserert. ⁊ ideo iam ñ desistñdũ. ẽ. ¶Et dixi

Expanded text:
alio non est misericordia, nisi eam Deus donet, et ipse erit sine ea? Rivus currit et fons siccatus est? ipse enim fons est misericordiae, qui eam naturaliter habet a quo emanat velut rivulus de fonte significat quod incoepit et consuevit misereri. Idem cet iram. Unde per Isaiam: Non in aeternum vobis vindex ero . Neque per omne tempus irascar vobis. Ideo ante dicit, continebit misericordias, quia coepit jam misereri. Et ideo non desistendum. PARS. II
Abbreviated transcription (Latin):
bulemꝰ. Dies gͦ.ẽ. incõparatione infideliũ. ⁊ nox
incõꝑatione angłoꝵ. & cũ idẽ sit dies & nox: tam̃
ꝓpt̾ aluid supͣ dies ponit᷑: ꝓpt̾ aliut hic nox. dies
cium necessitatẽ tẽporis. nor: tcẽpus clamoris
notat. Ecce dixit qua necessitate. & qͦmͦ. ⁊ qndo
querit. ⁊ ubi queris: coram ec uł contͣ eũ. C orã
ipso dm̃ querit. qui ñ facit iusticiã stiã coram
hominib ut uideat᷑ ab eis. Unde. nesciat sini¬
stra tua. quid faciat dext̾a tua. Et cum facis
elemosinam. noli tuba canere ante te. Et quo
fructu. quia ñ sum deceptꝰ ut hii: qui aliud
querunt. qͥa inuem qͦd querebã. Rei¬

Expanded text:
nox in comparatione angelorum, et cum idem sit dies et nox, tamen propter aliud supra dies ponitur, propter aliud hic nox. Dies enim necessitatem, nox tempus clamoris notat. Ecce dixit qua necessitate, et quomodo et quando quaerit, et ubi quaeris? Coram eo, vel contra eum. Coram ipso Deum quaerit, qui non facit justitiam suam coram hominibus ut videatur ab eis. Unde: Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua . Et: Cum facis eleemosynam, noli tuba canere, etc. . Et quo fructu non sum deceptus, ut hi qui aliud quaerunt, quia inveni quod quaerebam. VE
Abbreviated transcription (Latin):
indie tͥbulationis meẽ. inqua: alii quecunt
deea exire: qui ñ tnsiliunt. Iste necessitatum
oblitus: dr̃ rantũ querit. Uel ita continua.
Quomͦ hoc totum fit. scił clamor. & exaudicio:
deranti celũ. exquisiuu dm̃. Ei xtͥbulatione que¬
rit iste dm̃. ut in eo sit sibi quies. non ab eo aliud
querit. Nota qͦd huc usq dix̃. quis clamauerit.
& ad quẽ. ⁊ ꝓpt̾ quid. & qua necessitate. Deinde

Expanded text:
in die tribulationis meae, in qua alii quaerunt de ea exire, qui non transiliunt. Iste necessitatum oblitus, Deum tantum quaerit. Vel ita continua: Quomodo hoc totum fit? scilicet clamor et exauditio, deranti coelum, exquisivi Deum. Ex tribulatione quaerit iste Deum, ut in eo sit sibi quies. Non aliud ab eo quaerit. Nota quod hucusque dixit, quis clamaverit, et ad quem, propter quid, et qua neces
Abbreviated transcription (Latin):
bo. Quasi. cõplacui inueritate. ⁊ uere quia ñ se¬
tis .i. cor non apposui non consensi. ⁊ si intraui
corpore. Sedere eium consentire. ẽ. cum his qͥ
ibi sedent. qͦd si p̾sens es ⁊ hoc non feceris. non se
disti ibi. si ab sens feceris sedisti ibi corde. qͣmiu̾¬
es noncorpore. ideo dicit. Non sedi cum con
qui ꝓuident beati fieri intͣnsitoriis. que cau¬
sa est omnium iniquoꝵ .i. iniquitatũ. Ac si
diceret. tractatum iniquoꝵ uitaui. facta eti¬
am nec incepi. Unde subdit. ⁊ cum iniqͣ geren.¬

Expanded text:
n seatis, Aug. id est cor non apposui, non consensi, etsi intravi corpore. Sedere est consentire cum his qui ibi sedent. Quod si praesens es, et hoc non feceris, non ibi sedisti. Si absens feceris, sedisti ibi corde, quamvis non corpore. Ideo ait, non sedi cum conqui provident beati fieri in transitoriis, quae causa est omnium iniquorum, id est iniquitatum. Ac si diceret: Tractatum iniquorum vitavi, facta etiam nec incoepi. Unde subdit et cum iniqua geren
Abbreviated transcription (Latin):
tuoꝵ. que suꝑant magnitudinẽ qͣmlibet pecca
& est miscdia innatura ⁊ miseratio in effectu. Qͦmͦ
uͦ misereri uelit: ostũdit dele iniquitatẽ ut nul¬
lum remaneat peccati uestigiũ iniquitatẽ meã
contͣ ꝓximũ cõmissam.¬

Expanded text:
um, quae superat magnitudinem quamlibet peccatEt est misericordia in natura, miseratio in effectu. Quomodo vero misereri velit, ostendit, dele ut nullum remaneat peccati vestigium, iniquitatem meam contra proximum commissam
Abbreviated transcription (Latin):
Exponit breuit̾ quare eis sit data. ħ pax. ideoscił
qͥa non. ẽ. declinatio mortis eoꝵ. Alialit̾a .i. quia cer¬
ta mors. ⁊ et̾na: eos manet. que nec dedinat abeis.
nec ipsi abea:⁊ firmamentũ. ẽ. in plaga eoꝵ .i. fla¬
gellũ eoꝵ firmũ.ẽ. non tẽporale s et̾num

Expanded text:
Exponit breviter quare eis sit data haec pax, ideo, scilicet quia non est declinatio mortis eorum, alia littera, id est quia certa mors et aeterna eos manet, quae non declinat ab eis, nec ipsi ab ea, et firmamentum est in plaga eorum, id est flagellum eorum firmum est, non temporale, sed aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
randũ. pene effusi st̃ gressus mei ad lapsum: non
omnino moti st̃ pedes. uł effusi st̃ gressus. s pene
quia ceꝑam errare. s ñ errau̾am. ceꝑam cadere. s ñ
pedes accipit. ꝓarbito mentis. quod aueritate dis-
crepabat. Gressus st̃ actus mali. qui st̃ effusi .i. p̾cipi¬
tati. &dicit pene. quia cito rediit.¶

Expanded text:
randum, pene effusi sunt gressus mei ad lapsum. Non omnino moti sunt pedes, vel effusi sunt gressus, sed pene; quia coeperam errare, sed non erraveram; coeperam cadere, sed non pedes accipit pro arbitcrepabat. Gressus sunt actus mali, qui sunt effusi, id est praecipitati. Et dicit, pene, quia cito rediit.
Abbreviated transcription (Latin):
noluit ipse peccatũ euadere. s seriuiᷤ. ẽẽ. pec.¬
cati libidine dñante rationi. ⁊ ipse ideo in¬
ferior gͣuat᷑ iniqͥtate. quȩ seilet suꝑ talen¬
tũ plumbi imacharia ꝓpħa. ⁊ mnillum
descendit. ⁊ hõnerat. utnon reuolet ad re¬
quiem scoꝵ: Uel distingue int̾ capͣ ⁊ u̾ticẽ.
⁊nt̾ conuertetur ⁊ descendet. Caput enĩ¬
nas detrudetr. ⁊ .c̃. dolor eiꝰ qͣm concepit. ⁊
iniqͥtas qͣm peꝑit. cou̾tet᷑ incapͭ eiꝰ. id ẽ. iani¬
mã. ⁊ inu̾ticẽ eiꝰ. id .ẽ. inrationẽ cui dñantur

Expanded text:
noluit ipse peccatum evadere, sed servus esse peccati, libidine dominante rationi. Et ideo ipse inferior gravatur iniquitate, quae sedet super talentum plumbi, in Zacharia propheta, et in illum descendet; et onerat, ut non revolet ad requiem sanctorum. Vel distingue inter caput et verticem, et convertetur et descendet. Cassinas detrudent. Et est, dolor ejus, quem concepit. Et iniquitas quam peperit. Convertetur in caput ejus, id est in animam. Et in
Abbreviated transcription (Latin):
me inimici mei. Quasi dic̾et. ita affligit me ini¬
micus dum .i. quia confringunt᷑ ossa mea quia
etiã fortes ȩccłȩ cedunt scandał. Nam qͣsi fran¬
gunt᷑ ossa dum uirtꝰ pacientie affligit᷑ ⁊ tepe.¬
scit. qͦd irrident mali. Uñ sequit᷑. ⁊ etiam ex ꝓbra¬
uerunt mͥ qͥ tͥbulant me inimici mei ħ mͦ exꝓ¬

Expanded text:
 Cassiod. Quasi dicat: Ita affligit me inimicus, dum, id est quia confringuntur ossa mea, quia etiam fortes Ecclesiae cedunt scandalis; nam quasi ossa franguntur, dum virtus patientiae affligitur et tepescit quod irrident mali. Et etiam exprobraverunt mihi qui tribulant me inimici mei.
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi mͦ est paciens. s nisi conu̾si fueritis
splendi si cabit alia lit̾a. Gladius
ruscabit lumen suis. t̾ror impũs ens. Uel
gladium suũ inbrauit. id .ẽ. manifestam
uindictã exercet. nec inp̃dictũ. ẽ. hoc: quia
testamenti. duricia uet̾is flectitur ⁊ doma¬
t᷑. Tetendit gͦ arcũ tẽꝑando uetꝰ testam̃tũ
ꝑ nouũ. parauit aircuin ꝑ explanationẽ¬

Expanded text:
ens, sed nisi conversi fueritis splendificavit. Alia littera: Gladius ruscabit lumen suis, terrorem impiis. Vel: Gladium suum vibravit, Rem. id est manifestam vindictam exeret. Nec impraedictum est hoc, quia am Novi Testamenti duritia Veteris flectitur, et domatur. Tetendit ergo arcum, temperando Vetus Testamentum per Novum. Paravit arcu
Abbreviated transcription (Latin):
fecit anime mẽẽ. uͭclamarẽ ad ipsum. cũ gs̃ ad
ydola muta clament. & hoc fent quod exulta¬
ui sublingua mea .i. qͦd intꝰ habeo extra loquor.
Et est sensꝰ. clamani & exultaui .i. ipsũ publice
p̃dicaui. & insecreto confecsꝰ sum. quod mnore &
incorde habeo. inde: holocausta medullata st̃

Expanded text:
fecit animae meae, ut clamarem ad ipsum, cum gentes ad idola muta clament. Et hoc fecit quod exaltavi sub lingua mea, id est quod intus habeo, extra loquor. Et est sensus: Clamavi et exaltavi, id est ipsum publice praedicavi, et in secreto confessus sum quod in ore, hoc in corde habeo. Inde holocausta sunt medullata:
Abbreviated transcription (Latin):
iacob.i. iudaicũ popłm. ħ est p̾dicta hereditaᷤ
ferarum dentib tradendo. Ecce more oratoꝵ.
ꝓhomine hõ ponitur. scił ꝓgente quȩ offendit:
gratus patͥarcha ut eiꝰ memoria: popłĩ peccata
mitiget. ⁊ locũ eiꝰ desolauerunt. eu̾sione cuu¬
tatis. quȩ ciuib suis nudata. ẽ. Uel quia occi¬
derunt substitutos loco euuũ occisoꝵ. Locus
enim est ciuitas. ubi tẽplum erat. quo congrega¬
bantur ad festa. De eccła quoq bene hoc accipi¬
tur. Quia comederunt. alios in corporandosibi.

Expanded text:
id est Judaicum populum. Haec est praedicta haereditas ferarum dentibus tradendo. Ecce more oratorum pro homine homo ponitur, scilicet pro gente quae offendit, gratus patriarcha, ut ejus memoria populi peccata mitiget. Et locum ejus desolaverunt, eversione civitatis, quae civibus suis nudata est, vel quia occiderunt substitutos loco civium occisorum. Locus enim est civitas, ubi erat templum, quo congregabantur ad festa. De Ecclesia quoque bene hoc accipitur, quia comederunt, alios incorporando sibi,
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi dico. ne
arguas. s. potiꝰ odñe miserert in hac uita mei
⁊ uicio adeo: quia iusticiã sustinere nequeo. Uñ¬
Et non parũ sum infirmꝰ. s usq acdossa ꝑue¬
nit infirmitas. peccati. id .ẽ. ad robur anime.
qm̃ conturbata st̃ ossa mea. id ẽ. fortitudo
anime. Deinde sequit᷑ expositio ossuũ cũ

Expanded text:
quasi dicat: Ne arguas, sed potius, o Domine, miserere in hac vita mei mus sum natura et vitio, adeo quia justitiam sustinere nequeo. Et non parum sum infirmus, sed usque ad ossa pervenit infirmitas, id est ad robur animae,Quoniam conturbata sunt ossa mea, id est fortitudo animae. Deinde sequitur expositio ossium cum ait:
Abbreviated transcription (Latin):
huic scił miserie exposuert peccando. ds̃ autem
carne assumpta. assumpsit me ad inmortalita
cipi hoc. pat̾ ms malus fuit regnũ scłi. Uel dia¬
bolus. mater cuntas scl̃i. scił babisonia .i. societas
unde natꝰ sum. dereliquerunt me. querentẽ te &
contempnentẽ se. cum id qͦd quero dare ñ posset̃.
dñs autẽ assumpsit me. Quimͥ potest dare. qͦd
quero. ⁊ mͦ necessaria. Ecce magna humilitas
qua fecit iste se paruulũ deo. ipsum fecit sibi
patrem ⁊ matrem. pat̾ est: quia condidit quia
cit. dñs autem assumpsit me. scił ad regendum.¬
⁊ ad nutriendum tauqͣm pat̾ ⁊ mat̾. quasi. qͣm¬

Expanded text:
id est huic miseriae me exposuerunt peccando: Dominus autem accepta carne assumpsit me ad immortalitatcipi hoc, pater malus fuit regnum saeculi, vel diabolus. Mater, civitas saeculi, scilicet Babylonia, id est societas unde natus sum, dereliquerunt me quaerentem te, et contemnentem, se cum id quod quaero dare non possent. Dominus autem assumpsit me, qui potest dare mihi quod quaero, et modo necessaria. Ecce magna humilitas, qua fecit iste se parvulum Deo; ipsum fecit sibi Patrem et matrem. Pater est, cit, Dominus assumpsit me, scilicet ad regendum, ad nutriendum, tanquam pater et mater. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
quia amaritudine ⁊ dolo. id.ẽ. ira ⁊ insudit
alios sibi conuertet. ⁊ labor. id. ẽ. iniquitã.
⁊ dolor. ul. ẽ ꝑucies. que inde sequet᷑. c̃. sub¬
sc̃is lingua eiꝰ. non inlingua. quia tacite apͣ
se. ista cogitabit. alit̾ extra loquet᷑ hominib
dolor. ud.ẽ. cogitationes eiꝰ st̃ de labore. ⁊ do¬
lore sc̃oꝵ. corporeo. quia cogitabit qualit̃
scõs affligat ⁊ occidat. quod inmarꝙyrib ab
eo ⁊ ascĩs occisis: patet. Iel ita labor. scoꝵ. ⁊
dolor. qui. ẽ. extra inpenis corporis . ẽ sub
lingua eiꝰ. ul.ẽ. leuior. ẽ. lingua eiꝰ. que intꝰ
plus timebunt᷑ ⁊ nocebunt quib p̾cipitabit᷑

Expanded text:
quia amaritudine et dolo, id est ira et insidiis alios convertet. Et labor, id est iniquitas et dolor, id est pernicies, quem inde sequetur, est sub lingua ejus, non in lingua, quia tacite apud se ista cogitabit. Aliter extra loquetur hominibudolor, id est cogitationes ejus sunt de labore lore corporeo, quia cogitabit qualiter sanctos affligat, et occidat: quod in martyribus ab eo et a suis occisis patet. Vel, labor sanctorum, et dolor, qui est extra in poenis corporis, est sub lingua ejus, id est saeculorum est lingua ejus quae intus rba ejus plus timebuntur et nocebunt, quibus praecipitabitur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdilectionẽ sp̃ui scõ. Unde. Meminerim te.
intelligam te. diligã te. Lum̃ gͦ uultus eiꝰ.
grã iustificationis. qua uultus. id.ẽ. ymago
creata insignunt᷑. Hoc lum̃ . ẽ. totũ. ⁊ uerũ ho¬
minis bonũ. quosignat᷑ ut denariꝰ. imagi.¬
ne regis. Homo enĩ fc̃s. ẽ. ad iaginẽ dei. ꝗͣ
peccando corrũpit. s renascendo ymago¬
signat᷑. Unde dñs in euangłio. Reddite gͦ
sic animã deo lumine uultus eiꝰ illustratam
⁊ signatã. Uel ita ut intͣnsitiue legat᷑. Lum̃
uultus tui. id .ẽ. luminosꝰ uultꝰ tuus. ailitͦ.¬
minans nos. scił ymago ꝑ qͣm cognosceris.
nuuc ineniginate. in fut᷑o ꝓut in re es. Sig.¬
natũ.ẽ. suꝑ nos. id.ẽ. inp̃ssũ anime nr̃e. ⁊¬

Expanded text:
nerim te, intelligam te, diligam te. Lumen ergo vultus est gratia justificationis, qua imago creata insignitur. Hoc lumen est totum et 8 verum hominis bonum, quo signatur ut denarius in imagine regis. Homo enim factus est ad imaginem Dei, quam peccando corrupit, sed renascendo signatur. Unde Dominus in Evansic animam Deo, lumine vultus ejus illustratam et signatam. Vel ita, ut intransitive legatur, lumen vultus tui, id est luminosus vultus tuus, et illuminans nos, scilicet imago per quam cognoscetis nunc in aenigmate, in futuro prout es. Signatum est super nos, id e
Abbreviated transcription (Latin):
in fronte mentis. ⁊ infronte corporis insig.
pͥncipis in pͥmunt᷑. quȩ crux. ẽ lum̃uerũ.
quia intalib irradiat ds̃. ⁊ ꝑhoc lumen
dedisti leticiam sp̃ualem non foris inuaniᷤ
s intus incorde meo. ubi habitat ds̃. ibi. que¬
renda. ẽ. leticia. Lutꝰ enim sc̃ uera ⁊ certa bo.¬
na. que mali ñ uident temporalia sectanteᷤᷤ.

Expanded text:
icet in fronte mentis, et in fronte corporis, et in principis imprimuntur, quae crux est lumen verum, quia in talibus irradiat Deus. Et per hoc lumen dedisti laetitiam spiritualem non foris, et in vanis, sed intus in corde meo, ubi habitat Deus, ibi quaerenda est laetitia; intus enim sunt vera et certa bona, quae mali non vident, tempor
Abbreviated transcription (Latin):
tum cognoscit᷑ aliquis: ita ꝑspeculũ ratio.¬
nis cognoscit᷑ ds̃. ⁊ sicut uultꝰ conformitate
aliꝰ alii assimulat᷑. ita ꝑrationẽ: nos deo si.¬
miles sumꝰ scd̃m illud. fecit ds̃ hominẽ ad
ratio ꝑpeccatũ hominis de formata. ẽ. ꝑ
q̃d homo dissimił deo factus. ẽ. s ꝑgr̃am xp̃i¬

Expanded text:
speculum rationis, cognoscitur Deus, et sicut vultus conformitate alius alii assimilatur, ita per rationem nos Deo similes sumus, secundum illud: Fecit Deus hominem ad ratio per peccatum hominis deformata est, per quod homo dissimilis Deo factus est; sed p