comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dum uitia carnis cogitatiõ¬
nib animi concordant. Sa-¬
cratis edib ultro se mulie¬
res ingerunt: dum mollici¬
es ⁊ blandimenta carnis. ĩ
secreto mentis sese licenter
abscondunt. Altare ꝓphana-¬
tum ⁊ plenum illicitis esse
legitur: dum mens ea deside
tur. Porte combuste iacent:
dum sensuum aditus arden¬
ti desiderio succensi. in euntib
uitiis omnino patent. Uir¬
gulta u̾o iñ atriis nata. sũt
illicita desideria: que sicut uir¬
gulta nullo colente trescunt.
sic in animo sponte surg̾e nõ
desistunt. Pastoforia diruta
sunt mentis secreta: ab alie¬
nigenis. id ẽ a spiritib im̃¬
mundis destructa. Pastofo¬
ria siquidem sunt cellule in
m̃itimnis gazophilatiqrami

Expanded text:
dum vitia carnis cogitatiodum vitia carnis cogitationibus animi concordant. Sacratis aedibus ultro se mulieres ingerunt, dum mollities et blandimenta carnis in secreto mentis sese licenter abscondunt. Altare profanatum, et plenum illicitis esse legitur, dum mens ea desidertur. Portae combustae jacent, dum sensuum aditus ardenti desiderio succensi, ineuntibus vitiis omnino patent. Virgulta vero in atriis nata sunt illicita desideria, quae sicut virgulta nullo colente crescunt, sic in animo sponte surgere non desinunt. Pastophoria diruta, sunt mentis secreta, ab alienigenis, id est, a spiritibus immundis destructa. Pastophoria siquidem, sunt cellulae in intimis gazophylaciorum
Abbreviated transcription (Latin):
stoforia diruta. et scinderunt
uestimenta sua: ⁊ planxcrist
flitu magno. Iudas fugato
lyla. id ẽ destrusta liriria.
⁊ contritis hostib. luxurie sci¬
licet oꝑib. in montem syon
ascendit: dum u̾a consessio ꝑ
gradus uirtutum sublimia
querit. Ascendit mundare sc̃a:
⁊ renouare. Cor mundum in-
ctum innoua in uiscerib me¬
is. Auitiis munda: uirtuti¬
b innoua. Et uid̾unt sc̃ĩfica¬
tionem desertam. Sc̃ificatio¬
nem desertam conspicit: qui
sc̃ĩtatem mentis a deo dereli¬
ctant ẽẽ cognoscit. Templum
enim sicut in eodem libro dicitͣ᷑.
luxuria ⁊ comessationibz erat
plenum: ⁊ scortantium cum
mererricib. sacratisq edib
mulieres se ultro ing̾ebant.
Templum luxurie: plenum
ẽe dicitur: diui luxurie co¬
gitationib uoluptuosis ani¬
mus delectatur. Comessatio-¬
nes u̾o in eo fiunt: dum ui¬
tia carnis inuicem diu̾sis
dlestationu ferculis men-¬
tem pascunt. Scortantes cum
meretricib in eo habitant:

Expanded text:
stophoria diruta: et sciderunt stophoria diruta: et sciderunt vestimenta sua, et planxerunt planctu magno . Judas fugato Lysia, id est, destructa luxuria, et contritis hostibus, luxuriae scilicet operibus, in montem Sion ascendit, dum vera confessio per gradus virtutum sublimia quaerit. Ascendit mundare sancta, et renovare. Cor mundum crea, rectum innova in visceribus meis . A vitiis munda, virtutibus innova. Et viderunt sanctificationem desertam. Sanctificationem desertam conspicit, qui sanctitatem mentis a Deo derelictam esse cognoscit. Templum enim, sicut in eodem libro dicitur, luxuria, et comessationibus gentium erat plenum, et scortantium cum meretricibus sacratisque aedibus mulieres se ultro ingerebant . Templum luxuria plenum esse dicitur, dum luxuriae cogitationibus voluptuosis animus delectatur. Comessationes vero in eo fiunt, dum vitia carnis invicem diversis delectationum ferculis mentem pascunt. Scortantes cum meretricibus in eo habitant,
Abbreviated transcription (Latin):
lib uiris. Iudas exerritui. ly¬
sie cum decem milib uiris
occurrit: quando uera cõ¬
fessio fulta decem preceptis
legis. diu̾sis luxurie motib
uirilit̾ resistit. Et commise
rib luxurie contradicit. Et
sic de epercitu lysie quinq
milia corruunt: dum quin¬
q sensus corꝑis. in ore gla¬
dii confessiont succimibunt.
Tidens aut̃ lysias suorum
fugam. ⁊ iudẽorum audatiã:
abiit anthyochiam. Anthyo¬
chiam lysias abiit: quia lu¬
ruria diuitiarum habundã¬
tiam querit. Anthyochia e¬
nim: pauꝑtatis silentium in¬
t̾pretatur. Ibi pauꝑtas silere
dicitur᷑: ubi diuitie dominã¬
tur. Postquant iudas mis¬
sum ab anthyocho fugauit
lysiam: ⁊ ille iustus abiit
anthyochiam: dixit iudas
ad fratres eius. Etce contriti
sunt inimici nr̃i: ascendamuᷤ
nunt mundare ⁊ renouare
tem syon. ⁊ uid̾unt scĩficatio¬
nem desertam. ⁊ altare ꝓpha¬
natum: ⁊ portas eustas. Et
iñ attiĩs uirgulta nata. sic̃
in saltu uel in montibz. ⁊ pa¬

Expanded text:
libus viris. Judas exercitui Lysiae cum decem millibus viris occurrit, quando confessio fulta decem praeceptis legis, diversis luxuriae motibus viriliter resistit. Et commiserribus luxuriae contradicit. Et sic de exercitu Lysiae quinque millia occumbunt, dum quinque sensus corporis in ore gladii confessioni succumbunt. Videt autem Lysias suorum fugam, et Judaeorum audaciam, abiit Antiochiam. Antiochiam Lysias abiit, quia luxuria divitiarum abundantiam quaerit. Antiochia enim, paupertatis silentium interpretatur. Ibi paupertas silere dicitur, ubi divitiae dominantur. Postquam Judas missum ab Antiocho fugavit Lysiam, et ille victus abiit Antiochiam. Dixit Judas ad fratres suos: Ecce contriti sunt inimici nostri; ascendamus nunc mundare, et renovare tem Sion, et viderunt sanctificationem desertam, et altare profanatum et portas exustas, et in atriis virgulta nata sicut in saltu, vel in montibus, et pa
Abbreviated transcription (Latin):
Ncipientib edificare int̾iori.¬
querendus ẽ locus fundam̃-¬
ti: ne superpositi parietis con¬
geries. inclinet se ad ruinam.
Solent enim ⁊ hoc rationabi¬
lit̾ qui firmit̾ edificare uolũt.
eu̾sa ⁊ eiecta t̾ra supra firmã
petram licet nimio labore q̃¬
sitam: edificii sui pon̾e fun-¬
damentum. Diu̾sa ẽ tam̃:
diu̾sorum ratio edificiorum.
Ampla enim sibi palatia re¬
ges edificant: s domus illoꝵ.
sepulchra inet̾num. Turres
firmas in summis montib
locant: uallant agg̾e ⁊ mu¬
ro cingunt. montes nõ suis
s pauꝑum manibz transfe¬
runt. circumductis solo im-¬
ꝑio fluminib excludunt
hostium uires: nichil tam̃
horum. morti contradicere
potest. Ep̃i domos nõ impa¬
res eccliis magnitudine
construunt. pistos delectan¬
tur habere thalamos. uesti¬
untur ymagines ibi precio¬
sis colorum indumentis.
pauꝑ autem sine uestibus
incedit: et uacuo uentre.
damat ad ostium. O mira
paries pictus. purpura et
auro uestitos: et xp̃ianis

Expanded text:
ncipientibus aedificare quaerendus est locus fundamenti, ne superpositi parietis congeries inclinet se ad ruinam. Solent enim ex hoc rationabiliter qui firmiter aedificare volunt, eversa et ejecta terra, super firmam petram licet nimio labore quaesitam, aedificii sui ponere fundamentum. Diversa est tamen diversorum ratio aedificiorum. « Ampla etenim palatia reges sibi aedificant, sed domus illorum sepulcra eorum in aeternum . Turres firmas in summis montium locant, vallant aggere, et muro cingunt, montes non suis, sed pauperum manibus transferunt, circumductis solo imperio fluminibus, excludunt hostium vires, nihil tamen horum morti contradicere potest. » Episcopi domos non impares ecclesiis magnitudine construunt, pictos delectantur habere thalamos, vestiuntur ibi imagines pretiosis colorum indumentis. Pauper item sine vestibus incedit, et vacuo ventre clamat ad ostium. O mira,paries pictus purpura, et auro vestitos, Christianis
Abbreviated transcription (Latin):
ta uallis ẽ uirtus humili¬
tatis. Per portam uallis
iherłm ingreditur: cum ali¬
quis corde humilis ad pacẽ
rediens. mente deo reconcili¬
atur. Per portam uallis e¬
greditur. ut destructionem
ciuitatis uideat: qui rumaᷤ
eccł̃ie uel lapsus anime: hu

Expanded text:
ta vallis, est virtus humilitatis. Per portam vallis Jerusalem ingreditur, cum aliquis corde humilis ad pacem rediens, mente Deo reconciliatur. Per portam vallis egreditur, ut destructionem civitatis videat, qui ruinas Ecclesiae, vel lapsus animae hu
Abbreviated transcription (Latin):
icut ex quatuor
lat̾ib claustri
mat̾ialis strustu¬
ra fieri solet: sic in quatuo
uirtutib animi. quadratu¬
ra clanstri sp̃alis ꝑ similitu¬
dinem assignari potest. que
sunt. contemptus sui. ⁊ con¬
temptus mundi: amor ꝓxi
ad orientem: quartum ad
assiduos defestus cernimus.
dum cotidianos occasus a¬
nimi uidemus: tunc quasi ĩ
lat̾e claustri qd̃ ad occasum
respicit sedemus. Quid enĩ
aliud nisi occasum considera¬
mus. dum iñ nob̾ subtratis
radis suꝑni solis. diem diui¬
ne cognitionis deficere senti¬
mus: Recedente sole crescũt
umbre. minuitur claritas:
sic recedente sole iusticie: mise̾

Expanded text:
icut ex quatuor lateribus claustri materialis structura fieri solet, sic in quatuor virtutibus animi quadratura claustri spiritualis per similitudinem assignari potest, quae sunt contemptus sui, contemptus mundi, amor Dei ad Orientem, quartum ad assiduos cernimus, dum quotidianos occasus animi videmus, tunc quasi in latere claustri, quod ad occasum respicit, sedemus. Quid enim aliud nisi occasum cernimus, dum in nobis subtractis radiis superni solis, diem divinae cognitionis deficere sentimus? Recedente sole crescunt tenebrae, minuitur claritas, sic recedente sole justitiae, mise
Abbreviated transcription (Latin):
rem uideas. archidyaconum
uel ep̃m te uidisse cõtendas.
S forsitan dices. delicatis
delicata conueniunt: ex re¬
gula testimonium ꝓferens.
Ait enim b̃s̃ augustinus.
Si eis qui uen̾int ex morib
delicatiorib ad monasteriũ
aliquid alim̃torum. uestim̃.¬
torum. oꝑmitorum datur.

Expanded text:
rem videas, archidiaconum vel episcopum te vidisse contendas. Sed forsitan dices, delicatis delicata conveniunt, ex regula testimonium proferens. Ait enim beatus Augustinus: « Si eis, qui venerunt ex moribus delicatis ad monasterium aliquid alimentorum, vestimentorum, operimentorumve da
Abbreviated transcription (Latin):
modo torpenti. modo precipi¬
tata actione ferit. modo pi¬
gra uel immoderata locutõ¬
ne. confundit: pene autem
nimiis cogitationum molib
p̾mit. Sic igitur chasdei trib
turmis camelos rapiunt:
qͣndo illicita oꝑatione: suꝑ¬
fiua locutione. inoidinata
cogitatione. curas dispansa¬
torum confundunt. Sepe
antem quid sibi. quid ꝑximu̾
debeat aitendit: nec pͣ fmmo¬
derationem sollicitudinis ali¬
orum se negligit. nec ꝑ sui

Expanded text:
modo torpenti, modo praecipimodo torpenti, modo praecipitata actione ferit, modo pigra vel immoderata locutione confundit, pene autem semper nimiis cogitationum molibus premit. Sic igitur Chaldaei tribus turmis camelos rapiunt, quando illicita cogitatione, superflua operatione, inordinata locutione curas dispensatorum confundunt. Saepe autem quid sibi, quid proximis debeat, attendit, nec per immoderationem sollicitudinis aliorum se negligit, nec per sui
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem. consilium ꝑ preci¬
pitationem. fortitudo per ti¬
morem. scientia ꝑ ignoran¬
tiam: pietas ꝑ duritiam: ti¬
mor ꝑ suꝑbiam. S ab hac
ruina puer euadit. qui bõ
iob nuntiet: id ẽ discretio
mentis. que cum animo a¬
git. ut quod ꝑdere ceꝑat: pe¬
nitendo conseruet. Hii sunt
rumores claustralium ad
quos non ꝑtinent bella pͥn¬
cipum scłarium: s pugne
temptationum. Delectare
igitur kiñe hiis rumorib
non ext̾iorib. Ten̾at et ali¬
us iuuenis ad b̃m iob qui
diceret. Chaldei fet̾unt tres
turmas. et inuaserunt ca¬
melos et tulerunt eos: nec¬
non et pueros ꝑcusserunt
gladio: et effugi ego solus
ut nuntiarem tibi. Chaldei
feroces. io ẽ demones. cameli:
bonas t̾renorum dispensatio¬
nes. pueri custodes. sollicitas
circunspectiones: nuntius
qui euadit discretionem de¬
signat animi. Camelum par¬
tim mundum animal quia
ruminat. partim immundũ
quia ungulam nõ diuidit.
bonas t̾renorum dispensa¬
tiones dicit: quas dyabolus

Expanded text:
tudinem, consilium per praecipitationem, fortitudo per timorem, scientia per ignorantiam, pietas per duritiam, timor per superbiam. Sed ab hac ruina puer evadit, qui beato Job nuntiet, id est discretio mentis, quae cum animo agit, ut quod perdere coeperat, poenitudo conservet. Hi sunt rumores claustralium, ad quos non pertinent bella principum saecularium, sed pugnae tentationum. Delectare igitur, charissime, his rumoribus, non exterioribus. Venerat et alius nuntius ad beatum Job, qui diceret: Chaldaei fecerunt tres turmas, et invaserunt camelos, et tulerunt eos, necnon et pueros occiderunt gladio, et effugi ego solus, ut nuntiarem tibi . Chaldaei feroces, id est daemones; cameli, bonas terrenarum rerum dispensationes, pueri custodes, sollicitas circumspectiones, nuntius qui evadit discretionem designat animi. Camelus partim mundum animal, quia ruminat, partim immundum, quia ungulam non dividit, bonas terrenorum dispensationes innuit, quas diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
sunt conditores
scripturaꝵ. qui do¬
cent qualit̾ debeamus onera¬
aliena: qualit̾ iuscios docere.
contemptores corriꝑe. de quibz
qpłs dicit. corripite inquietos.
consolamini pusillanimes:

Expanded text:
sunt doctores Scripturarum, qui docent qualiter debeamus oneraliena, qualiter inscios docere, contemptores corrigere. De quibus Apostolus dicit: Corripite inquietos, consolamini pusillanimes
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Adhuc plura de confes
sione libent̃ dic̾em : nisi deli¬
cato lectori tedium inferre
timuissem. Deo tamen an¬
miente qͣndiu uxero: in in¬
dea manens. inseꝑabilis iũ¬

Expanded text:
dit. Adhuc plura libenter de confessione dicerem, nisi delicato lectori taedium inferre timuissem. Deo tamen annuente, quandiu vixero, in Judaea manens inseparabilis Jud
Abbreviated transcription (Latin):
anime ad d̾m
pocalipsi dicitur. Uidi sub
altare dei animas int̾fectoꝵ
ꝓpt̾ u̾bum dei: ⁊ clamabãt
uoce magna dicentes. Usq¬
quo domine nõ uidicas et
uindicas sanguinem nr̃m:
de hiis qui habitant in t̾raͤ
Tnde b̃s̃ gregorius. Quid ẽ
animas uindicte petitionẽ
dicere. nisi diem extremi iu-¬
dicii. ⁊ resurrectionem extin¬
stonum corporum desiderare:
Magnus quippe damor ea¬
rum: magnum ẽ desid̾ium.
Tanto enim quisq minus
clamat: quantominus desi¬
derat. Et tanto maiorem uo-¬
cem in aures in carruinscripti
sp̃s expimit: quanto se m
eis desiderium plenius fum-¬
dit. Anmarum igitur ia:

Expanded text:
animae ad Deum Joannis dicitur: Vidi sub altare Dei animas interfectorum propter verbum Dei: et clamabant voce magna dicentes: Usquequo, Domine, non judicas, et vindicas sanguinem nostrum de iis qui habitant in terra? Unde beatus Gregorius: « Quid est animas vindictae petitionem dicere, nisi diem extremi judicii, et resurrectionem exstinctorum corporum desiderare? Magnus quippe clamor earum magnum est desiderium. Tanto enim quisque minus clamat, quanto minus desiderat. Et tanto majorem vocem in aures incircumscripti spiritus exprimit, quanto se in ejus desiderium plenius fundit. » Animarum igitur
Abbreviated transcription (Latin):
lius in qua habitant huius¬
modi bestie. in die solent ar¬
borem succidere: ut cũ nocte
uen̾it cadat ut̾q. ⁊ int̾ficia¬
tur elefans. Utrumq fit:
succiditur arbor. ⁊ int̾ficitur
bestia. Cuncta ista suꝑbie
conueniunt: et talis ẽ eius
compositio. Membra suꝑbie
inflexibilia sunt: cum enim
imponas silentium ei. non
acquiescit. s ut ait salomon:

Expanded text:
lius in qua habitant hujuslius in qua habitant hujusmodi bestiae, in die solent arborem succidere, ut cum nocte venerit, cadat uterque, et interficiatur elephas. Utrumque fit: succiditur arbor, et interficitur bestia. Cuncta ista superbiae conveniunt, et talis est ejus compositio. Membra superbiae inflexibilia sunt. Cum enim imponas ei silentium, non acquiescit, sed, ut ait Salomon,
Abbreviated transcription (Latin):
opere: religiosis u̾o insidiat᷑
ꝑ gl̾am laudis humane:
Eleazarus ut ueredica nar¬
rat hystoria elefantem occi¬
disse: et occisus a elefante
legitur esse. Cecidit enim
elefans suꝑ eleazarum: et
mole sui corꝑis oppressit e¬
um. Per eleazarum illi qui
mundi fa tus repudiant ꝑ
humilitatem: ꝑ elefantem
suꝑbia mundi designatur.
Hum enim uestis asꝑita¬
tem libent̾ patimur. dum
tenues amamus pannos.
dum uilib utimur cybis.
dum labore callosa squalet
manus. et cutis frigore ri-¬
get. et sole nigrescit: tunc
eleazarus occidit elefantẽ.
rum cadens opprimit ele¬¬
fang Et pulchie ꝑ elefantẽ
figuratur suꝑbia: utriusq
enim natura similem tenet
compositionem. Elefantis
natura talis esse dicitur: ut
ossa illius iuncturis careãt:
et ideo flectere membra sua
nequeat. s semꝑ stet. Et si a-¬
liquando quietem corꝑi suo
uelit inferre. stando latus¬
suum inclinat ad arborem:
et sic sompno utitur. ⁊ quie¬
te. Soz homines regionis il¬

Expanded text:
opere, religiosis vero insidiatur per gloriam laudis humanae. Eleazarus, ut veridica narrat historia, elephantem occidit, et occisus ab elephante legitur esse. Cecidit enim elephas super Eleazarum, et mole sui corporis oppressit eum . Per Eleazarum illi designantur qui mundi fastus repudiant per humilitatem. Per elephantem superbia mundi designatur. Dum enim vestis asperitatem libenter patimur, dum tenues amamus pannos, dum vilibus utimur cibis, dum labore callosa squalet manus, et cutis frigore riget, et sole nigrescit, tunc Eleazarus occidit elephantem.rum cadens opprimit elephas. Et pulchre per elephantem figuratur superbia, utriusque enim natura similem tenet compositionem. Elephantis natura talis esse dicitur, ut ossa crurum illius juncturis careant, et ideo flectere cura sua nequeat, sed stet semper, et si aliquando quietem corpori suo velit inferre, stando latus inclinat ad arborem, sic et somno utitur et quiete. Sed homines regionis il
Abbreviated transcription (Latin):
arma ⁊ escas. Arma. sunt de¬
fensionis u̾ba: esce. delectatõ¬
nes t̾rene: Huiusmodi cybiᷤ
archem muniunt: qui t̾remꝰ
delestationib mentem pascũt.
S ⁊ rex anthyochus ire uo-¬
lens in ꝑsydem. reliquit lysiã
hominem nobilem de genere
regali. suꝑ negotia regia: et
mandauit ei de omnibz que
uolebat. ⁊ de habitantib iu-¬
eos exercitum. ad cont̾endam
uirtutem ystl̃: et reliquias
herłm. Et congregauit Iysiaᷤ
elestorum uiroriu sexagiñ

Expanded text:
arma, et escas. Arma, sunt dearma, et escas. Arma, sunt defensionis verba, escae, delectationes terrenae. Hujusmodi cibis arcem muniunt, qui terrenis delectationibus mentem pascunt. Sed et rex Antiochus ire volens in Persidem reliquit hominem Lysiam nobilem de genere regali super negotia regia: et mandavit ei de omnibus quae volebat, et de habitantibus Judeos exercitum ad conterendam virtutem Israel, et reliquias Hierusalem . Et congregavit Lysias electorum virorum sex
Abbreviated transcription (Latin):
tie flammnis comburit. In t̾i¬
us destruxit domos ⁊ in cir¬
cuitu eius muros: id ẽ intꝰ
conscientias. ⁊ in cireuitu o¬
ꝑationes ꝑfectas. Et captinã
duxerunt mulieres. imꝑfectaᷤᷤ
scł̃i mentis affectiones: ⁊ na¬
tos. io ẽ astus earum imꝑfe¬
ctos. Pecora eorum possident.
dum dyabolus uel carnis ap¬
petitus. in potestate sua ĩrra¬
tionabiles animi motus re¬
tinent: ⁊ que filii yscl̃ custo¬
dire consueu̾ant. anthyocheni
mactant ⁊ manducant. Ciur¬
tatem dauid edificant: dum
mentem cuiussibet manufo¬
tis io ẽ bene: oꝑantis. in con¬
tiariam partem mutant.
ogaro magno ⁊ turrib fie¬
mis muniunt: dum ꝑu̾sa o¬
pera ⁊ eorunt defensiones mñ
circuitu ponunt. Et facta ẽ
illis in archent: id ẽ in sumt
mam ꝑu̾se mentis elationẽ.
Et posuerunt illic gentem pec¬
catorum. uiros iniquos: in
anima scilicet gentem uitio¬
rum: mn eccłia u̾o hereticos.
xpristiane fidei graues ini-¬
micos. Et posuerunt cũ illis

Expanded text:
tiae flammis animum comburit. Interius destruxit domos, et in circuitu ejus muros, id est, intus conscientias, et in circuitu operationes perfectas. Et captivas duxerunt mulieres, imperfectas scilicet mentis affectiones; et natos, id est, actus earum imperfectos. Pecora eorum possident, cum diabolus, vel carnis appetitus in potestate sua irrationabiles animi motus retinent. Et quae filii Israel custodire consueverant, Antiocheni mactant et manducant. Civitatem David aedificant, dum mentem cujuslibet manu fortis, id est, bene operantis, in contrariam partem mutant. Muro magno et turribus firmis muniunt, dum perversa opera et eorum defensiones in circuitu ponunt. Et facta est illis in arcem, id est perversae mentis elationem. Et posuerunt illic gentem peccatorum, et viros iniquos, in anima scilicet gentem vitiorum, in Ecclesia vero haereticos Christianae fidei, graves inimicos. Et posuerunt illic
Abbreviated transcription (Latin):
ritatem in oꝑib: cum orat
exauditur. ut in pace dimit¬
tatur. Cum offerebantur
in templo pueri: offerri so

Expanded text:
ritatem in operibus, cum orat exauditur, ut in pace dimittatur. Cum offerebantur in templo pueri, offerri so
Abbreviated transcription (Latin):
quen nou̾at int̾ discipulos
det̾iorem: Quo digredior:
Quo ascendo:. Altioris ẽ enĩ
hoc oꝑis et subtilioris. scio t̾a¬
men quia si uenisset sathan
ad capitulum confessionis:
impetrare posset indulgentiã
remissionis. Sz ne desꝑaret ho¬
mo. cum audiret anglm tan¬
te dignitatis desꝑasse. homi¬
nem tante potestatis perrasse.
discipulum tante familiarita¬
tis apostatasse: ostendit nobis
d̃s exempla quorumdamn qui
peccau̾unt. nec desꝑau̾unt: s
amici dei facti sunt. An igno¬
ras petri negationẽ: an nescis
thome dubitationem: Nõne
post culpami dilexit mariam:
Amat xpp̃c confitentium hui.¬
militatem. nõ suꝑboꝵ obstĩna¬
tionem: qui declinant cor suũ
ciendas iustificationes tuas

Expanded text:
quem noverat inter discipulos deteriorem? Quo digredior? Quo ascendo? Altioris est enim hoc operis et subtilioris. Scio tamen quod si veniret Satanas ad capitulum confessionis, impetrare posset indulgentiam remissionis. Sed ne desperaret homo, cum audiret angelum tantae dignitatis desperasse, hominem tantae potestatis peccasse; discipulum tantae familiaritatis apostatasse, ostendit nobis Deus exempla quorumdam, qui peccaverunt, nec desperaverunt, sed amici Dei facti sunt. An ignoras Petri negationem? An nescis Thomae dubitationem? Nonne post culpam dilexit Mariam? Amat Christus confitentium humilitatem, non superborum obstinationem, qui declinant cor suum ciendas justificationes tuas
Abbreviated transcription (Latin):
telis uidelicet hasta et gla¬
dio. Pionge positi uulu̾an¬
tur telis: in illos qui cuspi.¬
de tangi nequeunt uibiat᷑
hasta. cum pugnatur com¬
minus: officium suũ gla¬
dius implet. Similibz ar¬
mis utitur impudicitia
ad expugnandum homi¬
nem ext̾iorem : qd̃ in ioseph
pr̃ĩarcha utt̾is testamenti.
contigisse uirrat hystoria.
Ait enum scoptura. Et im¬
misit uxor dũ sui ocłos su¬
os in ioseph/ Sec sunt impu¬
dicitie tela: uibz uulneran¬
tur multi liet longe positi.
Hiis telis psdicitiam ocło¬
rum opposit. Scriptum ẽ
enim. Noli itendere fallaci
mulieri: nexpiaris oculis
neq rapiaril palpebris eiuꝰ.
Petulans ẽ um libido. de qͣ
petulantia oilorum: dicit
bs̃ augustins. in regula cle¬
ricorum. Sdi me petulan¬
tiam in aliq nr̃m aduer¬
t̾itis: statim monete ne
scepta ꝓgredtur. s de ꝓxi¬
mo corrigatisec tantiũ
petulans ẽ libido: s etiam
procax. Ait enim uxor dñi

Expanded text:
telis videlicet, hasta et glatelis videlicet, hasta et gladio. Longe positi vulnerantur telis in illos qui cuspide tangi nequeunt; vibratur hasta, cum pugnatur cominus, officium suum gladius implet. Similibus armis utitur impudicitia ad expugnandum hominem exteriorem, quod in Joseph patriarcha Veteris Testamenti contigisse narrat historia. Ait enim Scriptura: Et immisit uxor domini sui oculos suos in Joseph . Haec sunt impudicitiae tela, quibus vulnerantur multi, licet longe positi. His telis oculorum pudicitiam opposuit. Scriptum est enim : « Noli intendere mulieri fallaci, ne capiaris oculis, neque rapiaris palpebris ejus. Petulans enim libido est. » De qua petulantia oculorum dicit beatus Augustinus in Regula clericorum: « Si hanc petulantiam in aliquo vestrum adverteritis, statim admonete, ne coepta progrediatur, sed de proximo corrigatur. Nec tantum petulans est libido, sed etiam procax. » Ait enim uxor domin
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ꝑsonas infames.
hospicia suspecta. munuscu¬
la dare. et acciꝑe. pecuniã
plurimam congregare:
nem ipsa laqueus lateat.
in quo cum alio ꝑeat. Ecce
nunc autem qualit̾ uita¬
ri queant. ꝓ modulo nr̃e
imbecillitatis assignemus.
Pulchritudinem igit᷑ mu¬
lierum et delectatõnem car¬
nalem que inde procedit:
ꝑ oculorum ⁊ cordis pudi¬
citiam ne noceat uitare
possumus. Ad hoc ꝑtinet
illud quod in regula cle¬
ricorum scriptum a beato
augustino legitur. Impu¬
dicus inquit oculus: impu-¬
dici cordis ẽ nuntius. Qui
dampnat impudicitiam:
pudicitiam laudat. Sunt
susceptibile. Pudicus oculuꝰ
ianitor ẽ cordis: sedet ad ia-¬
nuam nec ꝑmittit intrare
qd̃ noceat. nichil nuntiat
nisi quod deceat. quicquid
⁊ eliminat. Impudicus u̾o
querens quod placeat per
omnia discurrit. uolentes
intrare patitur: nolentes
u̾o. monet ⁊ hortatur. Inde
scriptura dicit. Oculi prima
tela sunt adult̾e. Solent
homines trib gen̾ib armo¬
rum uti ad defensionem:

Expanded text:
etiam personas infames, hospitia suspecta, munuscula dare et accipere, pecuniam plurimam congregare, ne in ipso laqueus lateat, in quo cum alio pereant. EcNunc autem qualiter vitari queant, pro modulo nostrae imbecillitatis assignemus. Pulchritudinem igitur mulierum et delectationem carnalem, quae inde procedit, per oculorum et cordis pudicitiam ne noceat, vitare possumus. Ad hoc pertinet illud quod in Regula clericorum scriptum a beato Augustino legitur: « Impudicus, inquit, oculus impudici cordis est nuntius. Qui damnat impudicitiam, pudicitiam laudat. Sunt susceptibile. Pudicus oculus janitor est cordis, sedet ad januam, nec permittit intrare quod noceat, nihil nuntiat nisi quod deceat, quidquid  eliminat. Impudicus vero quaerens quod placeat, per omnia discurrit, volentes intrare patitur, nolentes vero monet et hortatur. » Unde Scriptura dicit: Oculi prima tela sunt adultera . Solent homines tribus generibus armorum uti ad defensionem,
Abbreviated transcription (Latin):
Testes etiam in diuina scrip¬
tura possunt accipi: quibus
archa ꝑ heremum a filiis
ysrł solebat deportari. Facies
inquit uectes delignis sechim
⁊ oꝑies auro: inducesq per
circulos qui sunt in laterib
arche: ut portetur in eis qui
semꝑ erunt in cicculis: ⁊ ñꝙͣ
extrahentur ab eis. Archa est
eccł̃ia: uectes. eccł̃ie doctores.

Expanded text:
ectes etiam in divina Scriptura possunt accipi, quibus arca per eremum a filiis Israel solebat deportari. Facies, inquit, vectes de lignis setim, et operies auro, inducesque per circulos, qui sunt in lateribus arcae, ut portetur in eis: qui semper erunt in circulis, nec unquam abstrahentur ab eis . Arca, est Ecclesia: vectes, Ecclesiae doctores.
Abbreviated transcription (Latin):
flamma cum fumo. cõtem¬
platio: ignis cum flãma
sine fumo. Cum aut̃ men̾
ad consideranda celestia la¬
borat. tunc cogitatio occu¬
patione temporalium impe¬
ditur. meditatio conturba¬
tur otio. contemplatio cu

Expanded text:
flamma cum fumo; contemplatio, ignis cum flamma sine fumo. Cum autem mens ad consideranda coelestia laborat, tunc cogitatio occupatione temporalium rerum impeditur, meditatio quippe otio conturbatur, contemplatio cu
Abbreviated transcription (Latin):
Qui enim mentes hominun
fidelium ad sp̃ale edificium
uolunt instruere: tales debẽt
esse. ut quid faciendum sit
quid reiciendum sciant diffi¬
nire. ut sciant t̾renis adhente.
a mundo abstrahere: abstra¬
ctos instruere. Qui enum opꝰ
templi spiritalis p̾parant:
necesse ẽ ut ꝓuideant quas
uirtutes in fundam̃to humi
quadringentesi¬
mo ⁊ ostogesimo anno egres¬
sionis filiqum ysrl de terra
egypti. in anno quarto mense

Expanded text:
Qui enim mentes hominum Qui enim mentes hominum fidelium ad spirituale aedificium volunt instruere, tales debent esse, ut quid faciendum sit, quid rejiciendum, sciant definire, terrenis adhaerentes a mundo abstrahere, abstractos instruere. Qui enim opus templi spiritualis praeparant, necesse est ut provideant, quas virtutes in fundamento humiquadringentesimo et octogesimo anno egressionis filiorum Israel de terra Aegypti, in anno quarto, mense
Abbreviated transcription (Latin):
ad timorent. iusticia ad amo¬
rem: sese inclinet. Habet etiã
quadratus lapis sex suꝑfici¬
es: inferius udelicet ⁊ suꝑiuiᷤ
ante et retro. dextrum ⁊ sini¬
strum: id ẽ prelationent et
subiectionem. occulta ⁊ aper¬
ta. ꝓsꝑa et adu̾sa. Si igitur
quadratus lapis fueris: in
quocumq lat̾e iaceas. firmit̾
stabis. Quos dolau̾unt cem̃¬
tarii yram. ⁊ cem̃tarii salo¬
moius. A cem̃tariis salomo¬
nis ⁊ a cem̃tariis yram lapi¬
des preciosi dolantur: nõ enĩ
ab aliis nisi ab hiis qui pa¬
cem tenent. ⁊ mortificant
carnem. electorum uita qua¬
dratur. Si enim stricte uiuaᷤ
⁊ pacem non teneas: uel si
pacẽ teneas. ⁊ dissolute uiuã:
nõ bene lapidem dolas. Sic
canta in tympano: ut can¬
tes in choro. In tympano can¬
tant. qui carnem mortificant:
in choro cantant. qui concor¬
diam morum seruant. Porro
byblii p̾parau̾unt ligna ⁊ la¬
ꝓ qua in hebreo gobel siue ge¬
bal continetur: qd̵̃ diffiniens
siue det̾minans int̾pretatur.

Expanded text:
ad timorem, justitia ad amorem se inclinet. Habent etiam quadrati lapides sex superficies, inferius, videlicet et superius, ante et retro, dextrum et sinistrum, id est, praelationem et subjectionem, occulta et aperta, prospera et adversa. Si igitur quadratus lapis fueris, in quocunque latere jaceas firmiter stabis. Quos dolaverunt caementarii Hiram, et caementarii Salomonis. A coementariis Salomonis, et a caementariis Hiram lapides pretiosi dolantur. Non enim ab aliis, nisi ab iis qui pacem tenent et mortificant carnem, electorum vita quadratur. Si enim districte vivas, et pacem non teneas, vel si pacem teneas, et dissolute vivas, non bene lapidem dolas. Sic canta in tympano, ut cantes in choro . In tympano cantant, qui carnem mortificant. In choro cantant, qui concordiam morum servant. Porro Biblii praeparaverunt ligna et la qua in Hebraeo Gobel sive Gebal continetur, quod definiens sive determinans interpretatur.
Abbreviated transcription (Latin):
iratus ad mitem. crudelis ad
misericordem: et tam̃ patit᷑
humilis elatum. mitis ira¬
tum. crudelem misericors.

Expanded text:
iratus ad mitem, crudelis ad misericordem: et tamen patitur humilis elatum, mitis iratum, crudelem misericors.
Abbreviated transcription (Latin):
huic scło. habende despectui.
S que sunt hee cause temp¬
tationum. ⁊ quare ⁊ quomͦ
fugiende: audientium mẽ¬
tib pro captu nr̃o patefa¬
ciamus exemplis. Prima
autem harum quatuor. ẽ
loci amenitas. ut ciuitateᷤ
et oppida: que nõ tantum
exsitu loci amenitatem re¬
cipiunt. s ex inhabitantiũ
gr̃a. S̾cd̾a u̾o causa ẽ. locuᷤ
diuitiaꝵ: ubi enim diuitiẽ.
ibi ꝑiculum. Tercia u̾o cau¬
sa ẽ. preciosus hornatus: ut
ẽ equorum cura pinguiũ.
⁊ uestimentoꝵ exquisita
uarietas. Quarta aut̃ ẽ.
mulierum species: quaꝵ ut
dicitur uox blanditur au-¬
rib ⁊ facies oculis. Etre q̃
sint ille quatuor tempta¬
tionum cause audiuimꝰ.
nunc aut̃ quare fugiende
sint: restat ut dicamus. Ideo

Expanded text:
ctui. Sed quae sint hae causae tentationum, et quare et quomodo fugiendae, audientium mentibus pro captu nostro patefaciamus exemplis. Prima autem harum quatuor est loci amoenitas, ut civitates et oppida, quae non tantum ex situ loci amoenitatem recipiunt, sed etiam ex inhabitantium gratia. Secunda vero causa est locus divitiarum; ubi enim divitiae, ibi periculum. Tertia vero causa est pretiosus ornatus, ut est equorum cura pinguium, et vestimentorum exquisita varietas. Quarta autem est mulierum species, quarum ut dicitur vox blanditur auribus, et facies oculis. Ecce quae sint illae quatuor tentationum causae audivimus, nunc autem quare fugiendae sint, restat ut dicamus. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
templum dñi salomon edifi¬
thecsm nuncupatut. Mens
enim que renuntiat omnib
que possidet: conculcatore
dyabolo suꝑato. d̃m quem de¬
siderat in pace uidet. Necipit
ignur ꝓ loco arce: regnum fe¬
licitatis et̾ne. Quia u̾o scd̾m
situm loci mensurari solet
qͣntitas edificii: ideo congru¬
um uidetur subiungi de txũ¬
b dimensionibz templi. Ma¬
bebat enim sexaginta cubi¬
tos in longitudine. niginti
in latitudine: centum iuigin
ẽ domus: longanimitas bo-¬
i oꝑis in exilio huius pere

Expanded text:
lomon aedifialem nuncupatur. Mens enim, quae renuntiat omnibus quae possidet, conculcatore diabolo superato, Deum quem desideraverat, in pace videt. Recipit ergo pro loco areae, regnum felicitatis aeternae. Quia vero secundum situm loci mensurari solet quantitas aedificii: ideo congruum videtur subjungi de tribus dimensionibus templi. Habebat enim sexaginta cubitos in longitudine, viginti in latitudine, centum autem tudo domus est longanimitas boni operis
Abbreviated transcription (Latin):
narrant. quando ꝓ illis lo¬
cuntur a quibz non agnos¬
cuntur: multorum partes
defenduntip multis ĩtascim.¬
tur. ꝓ multis litigant: igno¬
negant. Si aut̃ de regib ser-¬
mõ est: docet lectio claustri.
regum certamina. casus et
euentus bellorum quomodo
moriatur saul: quis eius
mortem nuntiauit dauid.
Cum enim reu̾teretur da¬
uid a cede amalech et mane¬
ret in sychelech: uenit homo

Expanded text:
narrant, dum pro illis loquuntur, a quibus non agnoscuntur, multorum partes defendunt, pro multis irascuntur, pro multis litigant, ignoaffirmant. Si autem de regibus sermo est, docet lectio claustri regum certamina casus et eventus bellorum, quomodo moriatur Saul, quis ejus mortem nuntiaverit David. Cum enim reverteretur David a caede Amalech, et maneret in Siceleg, venit homo
Abbreviated transcription (Latin):
impietatem poccati mei. Iustũ
pondus habundans miscd̾ia.
delictum suum cognitum fa¬
cit. confitetur iniusticiam:
et quo plus peccatum detegit᷑
ab co. tanto plus regitur a dõ.
Audi pondus publicum: põ¬
dus cayn. Ait enim. Maior
ẽ mniquitas mea: quam ut
neniam merear. Plus suam
derauit. Sz appetitus carnis
cesariem nutrit: quia cogi¬
tationum suꝑfluitatem ꝓ¬
ducit. Que cesaries grauat
mentem: dum deprimit t̾re¬
na inhabitatio sensum mul¬
ta cogitantem. Qui tonsus
semel in anno. ducentis sidis
omni spatio uite sue cupsdi¬
tatib scli semel renuntiat. ⁊¬
hoc in fine. Tune enim tan.¬
tum ab hiis que possidet spo¬
liatur: quando succisione

Expanded text:
impietatem peccati mei . Justum pondus abundans misericordia, delictum suum cognitum facit, confitetur injustitiam, et quo plus peccatum detegitur ab eo, tanto plus regitur a Deo. Audi pondus publicum, pondus Cain; ait enim: Major est iniquitas mea, quam ut veniam merear , plus suam deravit. Sed et appetitus carnis caesariem nutrit, quia cogitationum superfluitatem producit. Quae caesaries gravat mentem, dum deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Qui tonsus semel in anno ducentis siclis omni spatio vitae suae cupiditatibus saeculi semel renuntiat, et hoc in fine. Tunc enim tantum ab iis, quae possidet, spoliatur, quando succisione
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o eius quasi iugum nob̾
imponitur. Alt̾um leue ẽ:
alt̾um suaue. S dicet for¬
sitan aliquis. onus xpri
non ẽ leue. s graue: iugũ
eius non ẽ suaue. sz asꝑum.
bria pati. nichil possidere.
affligere corpus: mori pro
poximo. S cui ẽ hoc onu̾
leue:Audiant cui. Cupio
inquit paulus dissolui: et
ẽe cum xpĩo. Et alibi. Casti¬
go corpus meum et in ser¬
uitutem redigo: ne cum
aliis prredicauerim. ipse re-¬
prob efficiar. Mira res.
Hoc abhorrent cotidie se¬
culares: et hoc cotidie pa¬
tiuntur. Timent obpbria
pati ꝓ xpr̃o: ꝓ mundo aut̃

Expanded text:
o ejus, quasi jugum nobis imponitur; alterum leve est, alterum suave. Sed dicet forsitan aliquis: Onus Christi non est leve sed grave, jugum ejus non est suave sed asperum. bria pati, nihil possidere, affligere corpus, mori pro proximo. Sed cui est hoc onus leve? Audiant cui: Cupio, inquit Paulus, dissolvi et esse cum Christo ; et alibi: Castigo corpus meum et in servitutem redigo, ne cum aliis praedicaverim, ipse reprobus efficiar . Mira res. Haec abhorrent quotidie saeculares, et haec quotidie patiuntur. Timent opprobria pati pro Christo, pro mundo aut
Abbreviated transcription (Latin):
autem quare suspirent: qui
ollas carnium semꝑ habent:
dit suꝑ eos. Esca enim uentri
et uent᷑ escis: d̃s aut̃ et hunc
et hanc destruet: occidit enĩ
pingues eoꝵ. et electos ysrł
impediuit. et quoꝵ ds̃ uent̾
ẽ et gła eorum in confusio¬
ne erit. ꝑ similitudinẽ scrip̃
tura sepe loquitur: ut qd̃ in
re aliqua discerni non potest
in consimili discernatur. Per
similitudinem uent̾ d̾o com¬
paratur cum dicitur: quoꝵ
deus uent̾ ẽ et gła eoꝵ in
confusione. Solent enun dii
templa construi. altaria eri¬
gi. ministri ad seruiendum
ordinari: immolari pecudes.
thura cremari. Deo siquidẽ
uentri templum ẽ coquina.
altare mensa: ministri coqui
mimolate pocudes. parate car¬
nes. fumus incensqrum. odor

Expanded text:
autem quare suspirent, qui ollas carnium semper habentdit super eos . Esca enim ventri, et venter escis; Deus autem et hunc et has destruet . Occidit enim pingues eorum, et electos Israel impedivit , et quorum Deus venter est, et gloria in confusione eorum . Per similitudinem saepe Scriptura loquitur, ut quod in re aliqua discerni non potest, in consimili discernatur. Per similitudinem Deo venter comparatur, cum dicitur: Quorum Deus venter est, et gloria eorum in confusione. Solent enim diis templa construi, altaria erigi, ministri ad serviendum ordinari, immolari pecudes, thura concremari. Deo siquidem ventri templum est coquina, altare mensa, ministri coqui, immolatae pecudes, coctae carnes, fumus incensorum, odor
Abbreviated transcription (Latin):
redemit. Et qui inter impio¬
tum manus occubuit: in
celo muit᷑. In nouissimo. gͥ
Ne restrgam: ut in carne
meat recus homo uerum
hominem deum uideam. Repo¬
sita ẽ hec spes mea in sinu med.

Expanded text:
redemit. Et qui inter impiorum manus occubuit, in coelo vivit. In novissimo igitur die resurgam, ut in carne mea verus homo verum hominem Deum videam. Reposita est haec spes mea in sinu me
Abbreviated transcription (Latin):
uocr sublimiori: hec aut̃ ab
humiliori. Audi igitur do¬
ctorem. de musica sp̃uali:
doctrinam nob̃ facientem.

Expanded text:
oce sublimiori, haec autem ab humiliori. Audi igitur doctorem de musica spirituali doctrinam nobis facientem
Abbreviated transcription (Latin):
io ẽ non pigre. s pecedant
exemplo et oꝑatione. Uidea.¬
mus si floruerit uinea. si flo¬
res fructus parturiunt: id
ẽ usdere faciamus. si bonis
cogitationib animus flore¬
at. si boni oꝑis fructum gig¬
nat. Quid: Nonne int̾ oꝑa
quiescendum: Dicat igitur
aimus. Sicut malus int̾
ligna siluarum: sic dilect᷑

Expanded text:
id est, non pigre, sed praecedant id est, non pigre, sed praecedant exemplo et operatione. Videamus an floruerit vinea, an flores fructus parturierint, id est, videre faciamus, an bonis cogitationibus animus floreat, an boni operis fructus gignat. Quid? Nonne inter opera quiescendum? Dicat igitur animus: Sicut malus inter ligna silvarum, sic dilect
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ luxuriat in palinitib. ha¬
buudet in fructib. Tnde in
canticis dicitur. Tieni dileste
mi egrediamur in agrum:
commoremur in uillis. ma¬
ne surgamus ad uineas. ui¬
deamus si floruerit uinea. si
flores fructus parturiunt.
Egrediamur inquit ĩ agrũ.
Egreditur inquit animus a
contemplatione: ad sui circũ¬
spectionem: egreditur a cura
sui. ad agendam curam ꝓxi¬
mi. ut consoletur pusillani-¬
mes. corripiat inquietos:
ut fiat ager uirtitum. qui
prius erat ueprium et spi-¬
narum. Commoremur inqͥt
in uillis io ẽ in illis qui sũt
uillani: id ẽ rudes et tardi
ad ꝑcipienda docum̃ta curie
xp̃ri. Sunt enim quidam
claustrales quasi curiales.
quidam u̾o uillani. so ẽ inor¬
dinati: qui nõ querunt edi¬
ficationem mentis. s reple-¬
tionem uentris. t̾renis inhi¬
ant. t̾rena sapiunt. In hiis¬
igitur necesse ẽ ut faciamu̾
moram: ꝑ doctrinam ꝑ disci-¬
plinam. Mane surgamus
ad uineas. Qui enim uolũt
suꝑfluitatem animarum:
oportet ut surgant mane.

Expanded text:
d luxuriat in palmitibus, redundet in fructibus. Unde in Canticis canticorum: Veni, dilecte mi, egrediamur in agrum, commoremur in villis, mane surgamus ad vineas; videamus etiam si floruerit vinea, si flores fructus parturiunt . Egrediamur, inquit, in agrum. Egreditur animus a contemplatione ad sui circumspectionem, egreditur a cura sui ad agendam curam proximi, ut consoletur pusillanimes, corripiat inquietos, ut fiat ager virtutum qui prius fuerat veprium et spinarum. Commoremur, inquit, in villis, id est in illis qui sunt villani, id est rudes et tardi ad percipienda documenta curiae Christi. Sunt enim quidam claustrales quasi curiales, quidam vero villani, id est inordinati, qui non quaerunt aedificationem mentis, sed repletionem ventris, terrenis inhiant, terrena sapiunt. In his necesse est ut faciamus moram per doctrinam, per disciplinam. Mane surgamus ad vineas. Qui enim volunt fluitates animarum, oportet ut surgant mane,
Abbreviated transcription (Latin):
de scło ꝓuidentes sibi ad habi¬
tandum. domum conu̾sionis.
Inueniunt igitur ibi ephot
onis: et cum eo sculptile ꝑu̾si
oꝑis. et conflatile: confabula¬
tionis. Nostis enim frẽs quod
cum fieri debeat conflatile. me¬
talli species circumpositis fol¬
lib ponitur in igne: fit tu-¬
multus follium attracto et
emisso aere⁊ commouentur
cneres. crescit flamina: uo¬
lant scintille. Sic in quibusdã
ecdesiis euenire solet: dum
simul in aliquo loco conueni¬
unt. otiosi frẽs. Ponunt igi¬
tur in medio metallum sd̃ ẽ
mat̾iam rumorum. Aerem
cum rumores audiunt fr̃es ⁊
dicunt. Auditur ibi tumultꝰ
follium: id ẽ dissensio impati

Expanded text:
de saeculo providentes sibi ab habide saeculo providentes sibi ab habitandum domum conversionis. Inveniunt igitur ibi quandoonis, et cum eo sculptile perversi operis, et conflatile confabulationis. Nostis, fratres, quod cum fieri debeat conflatile, metalli species circumpositis follibus ponitur in igne, fit tumultus follium attracto et emisso aere, commoventur cineres, crescit flamma, volant scintillae. Sic in quibusdam ecclesiis evenire solet, dum simul in aliquem locum conveniunt otiosi fratres. Ponunt igitur in medio metallum, id est, materiam rumorum. Aerem cum rumores audiunt fratres et dicunt. Auditur ibi tumulus follium, id est, dissensio impati
Abbreviated transcription (Latin):
latione: certificatur cohabi-¬
tatione. Cohabitatione siqui-¬
dem pax u̾a cognoscitur: ꝙͣ
lingua uel habitus ext̾ius
simulatorie locuntur. Di¬
cunt enim quandoq lingͣ
et habitus par par: si autẽm
requiratur aninus. respon¬
det quod non fit par. An u̾a
enim sit pax animi assidue
cohabitationis spacium de¬
monstrabit: ut sit pax in oꝑe.
non inore. Lingna quandoq
pacem predicat᷑: s sepius tur¬
bat. Cum aut̃ habitus. coꝵ.
et lingua concordant: pacẽ
seruant. Tgbi u̾o lingua dis¬
soluta discurrit: pacem soluit.
Ad hoc ꝑtinere moralit̾ uide¬
tur. quod cum tribus dan poᷤ¬
sessionem sibi quereret: ut in
ea habitaret. usq ad illum
enin diem int̾ cet̾as tribus
sortem non acceꝑat. uen̾unt.
de filiis dan ad domum miche:
et inuen̾unt ibi ephot ⁊ scułp¬
tile atq conflatile. Dan int̾¬
pretatur iudicium: iustus enĩ
in initio accusator ẽ sui. Filii
dan ꝓuidentes sibi sortem here¬
ditatis: designant quosdam

Expanded text:
latione, certificatur cohabitatione. Cohabitatione siquidem pax vera cognoscitur, quam lingua et habitus exterius simulatorie loquuntur. Dicunt enim quandoque lingua et habitus, pax pax; si autem requiratur animus, respondet quod non sit pax. An vera enim sit pax animi, assiduae cohabitationis spatium demonstrat, ut sit pax in opere non in ore. Lingua quandoque pacem praedicat, sed saepius turbat. Cum autem habitus, cor et lingua concordant, pacem servant. Ubi vero lingua dissoluta discurrit, pacem solvit. Ad hoc pertinere moraliter videtur, quod cum tribus Dan possessionem sibi quaereret, ut in ea habitaret usque ad illum enim diem inter caeteras tribus sortem non acceperat venerunt de filiis Dan ad domum Michae, et inverunt ibi ephod, et sculptile, atque conflatile . Dan interpretatur judicium. Justus enim in initio accusator est sui . Filii Dan quaerentes sibi sortem haereditatis, designant quosdam
Abbreviated transcription (Latin):
lis remouet spem retribu¬
tionis. cum ꝓ ꝓximo mor¬
tem pati non renuit: amo¬
rem mundi non p̾ponit.
Hec sunt enim illa tria q̃
solent en̾uare compassio¬
nis membra: humanus¬
tributio et amor mundi
qui mortem ꝓ ꝓximo pati

Expanded text:
lis removet spem retributionis. Cum pro proximo mortem pati non renuit, amorem mundi non praeponit. Haec sunt enim tria illa quae solent enervare compassionis membra, humantributio et amor mundi. Qui mortem pati
Abbreviated transcription (Latin):
autem alii quorum ꝑu̾sita
ẽ occulta. qui consilio suo
frẽs commouent ad iram.
excitant ad rixas: qui consi¬
absalon contra dauid. id ẽ
filios sp̃ales contra eorum
pr̃es. ad discordiam ꝓmo¬
uent. qui machinantur ut
moriatur dauid in castris:
sicut de achitophel legit᷑. Sz
utrisq seuera debet esse reli¬
gio: ut aꝑte ꝑu̾sis resistat
in faciem. et occultorum cõ-¬
silia mutet. Sic dauid phili¬
stei frontem lapide commi¬
nuit: sic chusi consiliũ achi¬
listei ẽ cognitio ꝑuersitatis.
Percutitur ergo philisteus
in fronte: quando ꝑu̾sitas
insipientis agnita reu̾bera¬
tur. a sapiente. Chusi autẽ
int̾pretatur silentiũ: achito¬
phel autem ruina fratris.
Destruxit igitur chusi con¬
siliimi achitophel: quia ꝑ
silentium illorum qui sũt
quasi ruima fratrum. adn

Expanded text:
autem alii quorum perversitas est occulta, qui consilio suo fratres promovent ad iram, excitant ad rixas, qui consiAbsalon contra David, id est, filios spirituales contra eorum patres ad discordiam promovent, qui machinantur ut moriatur David in castris, sicut de Achitophel legitur . Sed utriusque severa debet esse religio, ut aperte perversis resistat in faciem, et occultorum consilia mutet. Sic David Philisthaei frontem lapide comminuit, sic Chusi consilium deslisthaei est cognitio perversitatis. Percutitur ergo Philisthaeus in fronte, quando perversitas insipientis agnita, reverberatur a sapiente. Chusi autem interpretatur silentium; Achitophel vero ruina fratris. Destruxit ergo consilium Chusi consilium Achitophel; quia per silentium, eorum qui sunt quasi ruina fratrum, an
Abbreviated transcription (Latin):
s teemptorem. Qui enim
omina creauit: de captiui¬
datent̃a. stia nos passione
dedemst. Et qui inter impio¬
tum man̾us occubuit: in
celo muit᷑. In nonissimo: gi
Ne restirgam: ut in came
mea uetus homo uerum
hominem deum uideam. Rep¬
sita ẽ hec spes mea in sinu mab.

Expanded text:
 Redemptorem. Qui enim omnia creavit, de captivitato nostra sua nos passione redemit. Et qui inter impiorum manus occubuit, in coelo vivit. In novissimo igitur die resurgam, ut in carne mea verus homo verum hominem Deum videam. Reposita est haec spes mea in sinu meo .
Abbreviated transcription (Latin):
uoniam de curiali-
nonacho pauca
dicturi sumus:
notandum fateor ut et de
canonico seu conu̾so curia¬
li eadem sentiamus. Luicet
enum diu̾sus sit habitus:
idem tamen debet ẽe religio¬
nis effectus: ut ñ affectent
uestib placere. s moribus.
Cum ergo dicitur monachu
curialis: ex adiuncto designa¬
tur aliquid leuitatis. Qui
enim scl̃arium hominum
consortia diligunt: qui se
consiliis principum libent̾
ing̾unt: qui secretoꝵ cõscii
sunt et int̾nuntii: curiales
possunt appellari. Consilia
principum ꝑu̾sa si ea scias
et int̾nuntius fias: timeo.
ne consentias. Ordo claustri

Expanded text:
uoniam de curiali monacho pauca dicturi sumus notandum fateor ut de canonico seu converso curiali eadem sentiamus. Licet enim diversus sit habitus, idem tamen debet esse religionis affectus, ut non affectent vestibus placere, sed moribus. Cum ergo dicitur curialis monachus, ex adjuncto designatur aliquid levitatis. Qui enim saecularium hominum consortia diligunt, qui se consiliis principum libenter ingerunt, qui secretorum conscii sunt et internuntii, curiales possunt appellari. Consilia principum perversa, si ea scias, et internuntius fias, timeo ne consentias. Ordo claustri
Abbreviated transcription (Latin):
species. Quidam enim sunt
qui infirmantur ex senio: a¬
lii u̾o ex membrorum lesio¬
ne. alii ex infiremitate ad tem¬
pus recedente: alii. continuo.
detinentur languore. Sunt
autem aliqui quorum sene-¬
ctus ẽ garrula iracunda.

Expanded text:
species. Quidam enim sunt qui infirmantur ex senio, alii vero ex membrorum laesione, alii ex infirmitate ad tempus recedente, alii vero continuo detinentur languore. Sunt autem aliqui quorum senectus est garrula, iracunda
Abbreviated transcription (Latin):
mores uirga castigat: sic ꝑ
abstinentiam uentris. ⁊ gu-¬
le uoluptuosus restringitur
affectus. Sollicitum me
reddit cũra uentris: nũc hoᷤ.
plura parantur: et multis
fr̃ib unum datur. Multis
unum. et uni plura. Quid
ergo: Necesse ẽ igitur ut ñ
ad ingurgitationem uentri ͤ
ut ait b̃s gregorius utam᷑:
s discamus saturari et esu

Expanded text:
mores virga castigat, sic per abstinentiam ventris et gulae voluptuosus restringitur affectus. Sollicitum me reddit cura ventris, nunc hos, plura parabuntur? et unum multis fratribus dabitur? multis unum, et uni plura? Absit! Quid ergo? « Necesse est igitur, ut non ad ingurgitationem ventris, ut ait beatus Gregorius, utamur; sed discamus » satiari et esu