comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerborũ oũdictũ cẽt̃. captiuasti captuitatẽ accepis
ti in hominib: ĩta subiunctũ ẽ. &enĩ qͥ ñ credunt
in bonã captiuitatẽ. unde fuerit mala captiuitas
ostendit : non credendo enĩ possidebantur ab inimi¬
co qͥoꝑat̃ infiliis diffidentiȩ : in qͥb & uosinqͥt suistir
aliquando cũ uiueritisin illis : Donisergo gr̃ȩ suȩ
qͥaccepit dona in hominib captiuauit istã captiui¬
tatẽ : Et enĩ non credentos crant. ut in habitarent:
Nã fidescos inde lib̵auit. ut iam credentes in habitent
indomodĩ facti&ipsidomꝰ di & currus dĩ decẽmilũ¬

Expanded text:
captivitatem, accepisti dona in hominibus; ita subjunctum est, Etenim qui non credunt in bonam captivitatem, unde fuerit mala captivitas ostendit? Non credendo enim possidebantur ab inimico, qui operatur in filiis diffidentiae; in quibus et vos, inquit, fuistis aliquando, cum viveretis in illis . Donis ergo gratiae suae, qui accepit dona in hominibus captivavit istam captivitatem. Etenim non credentes erant ut inhabitarent. Nam fides eos inde liberavit, ut jam credentes inhabitent in domo Dei, facti et ipsi domus Dei, et currus Dei mil
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt hȩc nomina tribuũ israeliticarũ : sienĩ tantũ
mꝰ figuratos etiam principes testam̃ tino ui : Cũ uero
adiungit. pͥncipes tabulon pͥncipes neptalim: qͥs¬
quã forsitan dicat ex his tribub: apłos faisse.
exaliis autẽ ñ fuisse : Iđ lict unde hoc ꝓhari pos¬
sit ñ uideã : tam̃ qr nec unde refellat̃ inuenio. & hoc
locopͥncipesccđarũ ducesq corũ qͥincȩlis bene¬
dicant dnm uideo cõm̃dari ñ ab surde etiã istum
sensũ ꝓbo: Sed plusmedelectat. qđ i storũ nominũ
digno sducatu. dignosimitatione. dignos honorib:,
Martres nãq in eccłus locũ sumũ tenent : atq apicȩ
scȩ̃ dignitaas excellunt: lamuero in martirio pͥma
confessio ẽ : &pilla qͥc qͥd acciderit colerandi: Sequens
assumitur foraitudo : deinde postom̃ia tolerata fintis
angustius. latitudo conseqͥt᷑ in p̃mio: Pot est aesicintal

Expanded text:
volunt haec nomina tribuum Israeliticarum? Si enim tantum volunt haec nomina tribuum Israeliticarum? Si enim tantum mus figuratos etiam principes Testamenti Novi: cum vero adjungit, principes Zabulon, principes Nephthalim; quisquam forsitan dicat ex his tribubus Apostolos fuisse, ex aliis autem non fuisse. Quod licet unde probari hoc posset non videam; tamen, quia nec unde refellatur invenio, et hoc esiarum, ducesque eorum qui in Ecclesiis benedicunt Dominum video commendari, non absurde etiam istum sensum probo; sed plus me delectat quod ex istorum nominum dignos ducatu, dignos imitatione, dignos honoribus. Martyres namque in Ecclesiis locum summum tenent, atque apice sanctae dignitatis excellunt. Jam vero in martyrio prima confessio est, et pro illa quidquid acciderit tolerandi sequens assumitur fortitudo; deinde post omnia tolerata, finitis angustiis, latitudo consequitur in praemio Potest et sic intel
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiantes nouũ testam̃tũ : coniuncti psallentib:
dequorũ bonis oꝑib: &iã uisibilib: tanquã organis
lcudis glorificarit̃ ds̃ Idem autt̃ pͥncipes in medio
adolescentularũ tmpanistriarũ : inministerio
scilicet honorabili : Hãita s in medioministri p̃positi :¬
ecłarũ nouarũ : hoc estenĩa do lefcentularũ : carne
edomita dm̃ laudantiũ: Hoc enĩ ẽ timpanistriarũ :
nequis quã carnalit̃ isto acciperet & ex his uerbis
quosdã luxuriȩchorosi nanimũ inducerit : scqͥtur
&dicit : In ecclesiis benedicite d̃m. Tinquã diceret:
V qͥd cũ auditis ad olescentulas timpanꝰ scrias. lasciua
delectam̃ta cogitatis: i n ecclesis benedicite dnm̃:
Aeccłȩ quippe uob̵: hacmistica significatione monstrat᷑ :
tim panistniȩ casagata carne spirita liter sonore :
in ecolesiis ergo benedicite dñm: de fontib isrł:
in de qͥppe priꝰ elegit : quos fontes faceret : Nam

Expanded text:
llentibus, de quorum bonis operibus etiam visibilibus, tanquam organis laudis, glorificaretur Deus. Iidem autem principes in medio adolescentularum tympanistriarum, in ministerio scilicet honorabili: nam ita sunt in medio ministri praepositi Ecclesiarum novarum; hoc enim est, adolescentularum: carne edomita Deum laudantium; hoc enim est, tympanistriarum, eo ne quisquam carnaliter ista acciperet, et ex his verbis quosdam luxuriae choros in animum induceret, sequitur et dicit, In Ecclesiis benedicite Dominum: tanquam diceret, Utquid, cum auditis adolescentulas tympanistrias, lasciva delectamenta cogitatis? In Ecclesiis benedicite Dominum. Ecclesiae quippe vobis hac mystica significatione monstrantur: tympanistriae, castigata carne spiritualiter sonorae. In Ecclesiis ergo benedicite Dominum Deum de fontibus Israel. Inde quippe prius elegit quos fontes faceret. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
fundũ maris ad cosqͦq lib andos qͥceñt etiã despatis¬
simi peccatores : Quã quã in aliquo greco inuenerĩ.
qđ priorẽ sensũ c̃irmat. qđ etiã ibids̃ conuertat
ad se. deꝓfundi sclamantes : Qui &siincelligatur
ibi ipse c̃uerti ad liberandos et ã cales ñẽ. in con¬
gruũ &ita eos c̃uercit uł ad cos libandos ita c̃uer¬
utur. ut in tinguatur pes eiꝰ in sanguine : Iđ adip
sũd nm̃ ꝓpħa dicit. ut in tinguatur pestuus in san¬
guine idẽ ut ipsi qͥadte conuertunt᷑ Ae lad quos
liberindos conuerteris. licet in ꝓfundo maris honere
andũ euangł intuũ. & ꝓnominetuo diuducentes
martirũ usq ad sanguinẽ certent : Siceñĩut ar¬
bitror c̃uenientius intelligitur. pesciꝰanctus
in sanguine: Deniq adiungit : lingua canũtuoꝵ
exinimicis abnpso: Eos dem ipsos qͥusq ad singuinẽ
suerant ꝓfide cuangelica certaturi. etiã canes
uocins tanquã ꝓsuo dño lacrantes: Nonillos

Expanded text:
ent etiam desperatissimi peccatores. Quanquam in aliquo graeco invenerim, quod priorem sensum confirmat, quod etiam ibi Deus convertat ad se de profundis clamantes. Qui et si intelligatur ibi ipse converti ad liberandos etiam tales, non est incongruum: et ita eos convertit, vel ad eos liberandos ita convertitur, ut tinguatur pes ejus in sanguine. Quod ad ipum Propheta dicit: Ut tinguatur pes tuus in sanguine: id est, ut ipsi qui ad te convertuntur, vel ad quos liberandos converteris, licet in profundo maris onere iandum Evangelium tuum, et pro nomine tuo diu ducentes martyrium, usque ad sanguinem certent. Sic enim, ut arbitror, convenientius intelligitur pes ejus tinctus in sanguine. 32. Denique adjungit, Lingua canum tuorum ex inimicis ab ipso: eosdem ipsos qui usque ad sanguinem fuerant pro fide evangelica certaturi, etiam canes vocans, tanquam pro suo Domino latrantes. Non illos
Abbreviated transcription (Latin):
ciet̃mꝰ rc conciliati sumꝰdõ ꝑ mortẽ filii eiꝰ: Ad hoc
Gressus qͥb: uenisti ꝑmundũ. tanquã in illo curru
pagracurus orbẽterrarũ quos & hubes in euangio
scõs a& fidelessuos significant ubiait. A modo
uidebitis filiũ hominis uenientẽ in nubib: Excep¬
coillo aduentu in quo erit uidex uiuorũ & mor

Expanded text:
ci essemus, reconciliati sumus Deo per mortem Filici essemus, reconciliati sumus Deo per mortem FiliGressus quibus venisti per mundum, tanquam in illo curru peragraturus orbem terrarum; quos et nubes in Evangelio sanctos et fideles suos significat, ubi ait: Amodo videbitis Filium hominis venientem in nubibus . Excepto illo adventu in quo erit
Abbreviated transcription (Latin):
magno sacram̃to gedeon solos cos iussus ẽ ducere
qͥ fluminis aquã sic̃canes lãberent. talesq ñ ampliꝰ
quã trecenti intanta mulotudine inuentis̃ : In quo
numero crucis signũ ẽ ꝓpt̃ tau luterã : quȩ in grecis
numerorũ notis. crecentos significat: Decalib canib:
nescirent . & dormitare a marent : Vbiutiq demon¬
sirauit. qr siuigilarent. & ꝓdño suo latrarent. lau¬
dabiles canesceñt : sicut laudantur isti deqͥbus dicit
lingua canũ tuorũ : uostam̃ ꝓpheta exinimicis
futuros. eẽ. p̃dix̃ ꝑ illã scilacet c̃uersionẽ dequasu¬
penꝰlo quebatur : Vnde &ille psalmꝰ Conuerten¬
tur aduesꝑam: & fam̃ patientur ut canes: Deinde
ueluti querentib: unde hocillis tantũbonũ ut ca¬
nes ei fierent cuiꝰ suerant in imici responsu est abip¬
so. Siceni legitur : lingua canũ tuorũ exinimicis
abipso: Ipsi usutiq dilectione : ĩ psius miscłia. ipsius
grã : Nã quando id possent a scipsis : &enĩcũ inimi¬

Expanded text:
magno sacramento Gedeon solos eos jussus est ducere, qui fluminis aquam sicut canes lamberent; talesque non amplius quam trecenti in tanta multitudine inventi sunt . In quo numero crucis signum est propter τ litteram, quae in graecis numerorum notis trecentos significat. De talibus canibnescirent, et dormitare amarent . Ubi utique demonstravit, quia si vigilarent et pro domino suo latrarent, laudabiles canes essent: sicut laudantur isti de quibus dicitur, Lingua canum tuorum. Quos tamen Propheta ex inimicis futuros esse praedixit, per illam scilicet conversionem de qua superius loquebatur. Unde et ille psalmus: Convertenturveluti quaerentibus unde hoc illis tantum bonum, ut canes ejus fierent, cujus fuerant inimici; responsum est, ab ipso. Sic enim legitur: Lingua canum tuorum ex inimicis ab ipso. Ipsius utique dilectione, ipsius misericordia, ipsius gratia. Nam quando id possent a seipsis? Etenim cum inimi
Abbreviated transcription (Latin):
Dñ sds̃ benedictus : Bene dñs ds̃ dedie indiem: Iđ non¬
nulli codices habent : die coadie : Iuia sic habent
exprimeretur dicm cotidie : Iuã puto locutionẽ
hoo significare : qđ dictũ ẽ dedie indiem: Coadie
qͥppe hocagit usq in
accipiens dona in homimibus : Et qm̃ currũ illũ
grẽ cõm̃dat̃: Quis enĩ siluus eẽt nisi ipsesanarit :
sed ne oocurreret cogitationi. curergomorim.¬
siꝑciꝰ gram̃ salui facti sumꝰ continuo subiecit:
Et dñs exitꝰ morais: Tanquã diceret: uid indigna¬
ris humana condito habere te exitũ mortis:
ergo consolare : quã indignare .Nã& dm̃exitꝰ mortis:
specnĩ salui sactisumꝰ. Sidutẽ qđ nonuidemꝰ sꝑamꝰ:
tormortis & d ñ seet a quo nemoanimã tolleret
sedipsecũ a scmecipso poneret. etã ipsius suit exitꝰ¬

Expanded text:
dictus, benedictus Dominus Deus de die in diem. Quod nonnulli codices habent, die quotidie. Quia sic habent exprimeretur, die quotidie. Quam puto locutionem hoc significare quod dictum est, de die in diem. Quotidie quippe hoc agit usque in accipiens dona in hominibus. 29. Et quoniam currum illum gratia commendatur. Quis enim salvus esset, nisi ipse sanaret? Sed ne occurreret cogitationi, Cur ergo morimgratiam salvi facti sumus? continuo subjecit, et Domini exitus mortis: tanquam diceret, Quid indignaris humana conditio habere te exitum mortis? ergo consolare quam indignare; nam et Domini exitus mortis. Spe enim salvi facti sumus: si autem quod non videmus tor mortis, et Dominus esset a quo nemo animam tolleret, sed ipse eam a semetipso poneret, etiam ipsius fuit exit
Abbreviated transcription (Latin):
intellegiur ꝗd etiã in apło seqͥt̃. ubi autẽ habundauit
delictũ : suꝑ habundauit grã : Nãq habundance
delicto mulca plicatȩ sunt infirmitates eorũ & post¬
ea accelerauer̃ : Quia ingemuer & inuocauer̃ ut
ipso adiuuante impleretur qđ ipso iubente ñim¬
plebatur : Est in his uerb̵ & alisensus : qͥ probabilior
mͥuidetur : Multo enĩ congruentius intelligitur.
ipsa grã pluuia cioluntaria : qr nullis p̃cedentib:
oꝑum meritis gracisdacur : Sienĩ grã iã non ex

Expanded text:
gitur quod etiam in Apostolo sequitur, Ubi autem abundavit delictum, superabundavit gratia . Namque abundante delicto, multiplicatae sunt infirmitates eorum; et postea acceleraverunt : quia ingemuerunt, et invocaverunt, ut ipso adjuvante impleretur quod ipso jubente non implebatur. 12. Est in his verbis et alius sensus, qui probabilior mihi videtur. Multo enim congruentius intelligitur ipsa gratia pluvia voluntaria, quia nullis praecedentibus operum meritis g
Abbreviated transcription (Latin):
in regnũdi : Sed dñs in illis: id eo &si sunt quasi
trisi s. semꝑ tam̃ gaudentes: Nec iã ipso fine quo
ñdũ uener̃ sed spes gaudentes &in tribulatione paci¬
int̃p̃tationib: inuenimꝰ. syna int̃ p̃tarimandacũ:
&alia quȩdã int̃p̃tatur. sed hoc puto p̃sena loco
aptius conuenire : Reddens enĩ causã quareleta¬
Qđmandatũ scm̃ẽ sic dicit ipłs : Itaq lex quidemscã & man¬

Expanded text:
in regnum Dei : sed, Dominus in illis. Ideo etsi sunt quasi in regnum Dei : sed, Dominus in illis. Ideo etsi sunt quasi tristes, semper tamen gaudentes ; nec jam in ipso fine quo nondum venerunt, sed spe sunt gaudentes, et in tribulatione patiinterpretationibus invenimus Sina interpretari Mandatum: et alia quaedam interpretatur; sed hoc puto praesenti loco aptius convenire. Reddens enim causam quare laetaquod mandatum sanctum est, sicut dicit Apostolus: Itaque Lex quidem sancta, et man
Abbreviated transcription (Latin):
inme Vt quidergo suspicamini montes in ca. seacos
montẽ in quo placuit dõ habitare ineo &eni montes
illo sincascatos dñsistemons inca seatꝰ in habitabit usq
in finẽ ut aliqͥd sint : qͥb:ait. quia sineme nihil potests¬
facore : lta fic &iã qđ seht̃ : Currus dĩ decẽ miliũ mul¬
tiplex : Veldenũ miliũ mulciplex uł decies milies
multiplex : Vnũ em̃ uerbũ grecũ sic̃ qͥsq potuit lati¬
norũ int̃p̃tũ transtulit : qđibi dictũẽ miri oplasion:¬
Latine autẽ sctis ex pͥmiñ potuit: qm̃ mille a pđgrecos
qͥppeuna : decẽ milia sunt : Ingentẽ mulcitudinẽ
scõrũ atq fideliũ qͥportandodm̃ fiunc qͦdã modo
currusdĩ significauit hoc nomine: Hancimimanendo
&regendo ꝑducit in finẽ. tanquã currũ suũ uelut in lo
cantur infinẽ. quẽ nunc expectant ꝑpacientiam:
Mirifice aut̃ cũ dixis set milialȩtanciũ : continuo
nã ꝑmultas tribulationes oportetnos introire

Expanded text:
in me . Utquid ergo suspicamini montes incaseatos, montem in quo placuit Deo inhabitare in eo? Etenim montes illos incaseatos Dominus iste, mons incaseatus, inhabitabit usque in finem, ut aliquid sint quibus ait: Quia sine me nihil potest Ita fit etiam quod sequitur: Currus Dei decem millium multiplex; vel, denum millium multiplex; vel, decies millies multiplex. Unum verbum enim graecum sicut quisque potuit latinorum interpretum transtulit, quod ibi dictum esLatine autem satis exprimi non potuit: quoniam mille apud Graecos quippe una, decem millia sunt. Ingentem itaque multitudinem sanctorum atque fidelium, qui portando Deum fiunt quodammodo currus Dei, significavit hoc nomine. Hanc immanendo et regendo perducit in finem tanquam currum suum velut in loccantur in finem quem nunc exspectant per patientiam . Mirifice autem, cum dixisset, Millia laetantium, continuo Nam per multas tribulationes oportet nos introire
Abbreviated transcription (Latin):
pisti dona in hominib:: Nec moueat qđ apłsidem
testimoniũ cõmemorans: nonait accepit dona ho
minib: sed dedit dona in hominib: Ille qͥppeauc¬
toritate apłica scđm hoc locutus ẽ qđ ds̃ ẽ cũ patre
filiꝰ : Scđm hocqͥppe dedit dona hominib mittens

Expanded text:
sti dona in hominibus. Nec moveat quod Apostolus idem testimonium commemorans non ait, Accepisti dona in hominibus; sed, Dedit dona hominibus. Ille quippe auctoritate apostolica secundum hoc locutus est, quod Deus cum Patre Filius. Secundum hoc quippe dedit dona hominibus, mittens
Abbreviated transcription (Latin):
utq uerbũ incarne ut uerbũ etiã caro faccũ solus
ꝓpriȩdiccretur id ẽ homo uerbũ inunã xp̃ipsonã
copularet᷑ : Vt qͥd ẽgo suspicamini montes inco sca¬
tos cũ mont̃ in quoplacuit dõ habitare in eo: longe
utiq alit̃ quã in illis montib: quorũ aliquẽ ciam
hunc suspicamini : Nonenĩ qr &illi ꝑadoptionis
gram filudi sunt ideo qͥsquã illorũ c̃ unigenitus
cuidiceret sed add exterã neã . donecponã inimicos
tuos subpedib cuis : Et enĩ dñs in habitabit usq infi¬
nẽ : Idẽ illos montes ñ conparandos huic monti.
ipsedns in habitabit. qͥẽ mons paratꝰ in cacumine mon¬
tiũ. ut ꝑducat eosinfinẽ id ÷ inscipsũ. sic̃ ds̃ est con¬
tẽplandũ : Finscñi legis axp̃c: adiusticiã om̃icredenti :
Dõ itaq placuit habitare inistomonte qͥ paratus ẽ in
cacumine montiũ : cuidicit. ues filius ̃s dilectus
in quobene mͥ cõplacui : Ipse autẽ mons dñs ẽ qͥ alius

Expanded text:
ue Verbum in carne, ut Verbum caro factum solus proprie diceretur, id est, homo Verbum in una Christi persona copularetur. Ut quid ergo suspicamini caeteros montes? Eum montem in quo placuit Deo habitare in eo? Longe utique aliter quam in illis montibus, quorum aliquem etiam hunc suspicamini. Non enim quia et illi per adoptionis gratiam filii Dei sunt, ideo quisquam illorum est Unigenitus cui diceret: Sede ad dexteram meam, donec ponam inimicos tuos sub pedibus tuis . Etenim Dominus inhabitabit usque in finem: id est, illos montes non comparandos huic monti ipse Dominus inhabitabit, qui est mons paratus in cacumine montium; ut perducat eos in finem, id est in seipsum sicut Deus est contemplandum. Finis enim Legis Christus, ad justitiam omni credenti . Deo itaque placuit habitare in isto monte, qui paratus est in cacumine montium; cui dicit: Tu es Filius meus dilectus, in quo bene complacui . Ipse autem mons Dominus est, qui alios
Abbreviated transcription (Latin):
simꝰ iusticia dĩimipso. Oeqͥb montib: in alio loco dicit̃
Illummans cum irabilitr a montib: ȩternis. Quia
uita eis eterna donata ẽ. & ꝑ eos scãrũ scripturarũ
eminentissima auctoritas constituta c̃. sedillum¬
nante abeis illocui dicit᷑. illuminanstũ. leuaui
enĩ oculos ieosinmontes. unde ueniet auxiliũ mͥ.
nectam̃ auxiliũ incũ abipsisꝓpriȩmontib. sed
auxiliũ ncũ a d̃o qͥfecit cȩlũ &etrrã. Unꝰ qͥppe
ipsorũ montiũ multũ excellens cũ dixisset qđ plus

Expanded text:
ipso . De quibus montibus et alio loco dicitur, Illuminans tu admirabiliter a montibus aeternis ; quia vita eis aeterna donata est, et per eos sanctarum Scripturarum eminentissima auctoritas constituta est, sed illuminante ab eis illo cui dicitur, Illuminans tu. Levavi enim oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi: nec tamen auxilium meum ab ipsis proprie montibus; sed auxilium meum a Domino qui fecit coelum et terram . Unus quippe ipsorum montium multum excellens cum d
Abbreviated transcription (Latin):
monies incisseatos. montẽ inqͥt inquo placuit
dõ habitare in oo. ut qͥd suspiramini : fic̃ enĩ lum illi
qr &ipsis dictũ ẽ. uos estis lux mundi sed aliud illud. ẽ.
&illi sedlong aliꝰ non spanaituis incacumine montium:
Montis icaq: ist. illũ montẽ portando gloriosis: quorũ
illcun dicit : Michiautẽ ab sit głari nisi incruce dñi

Expanded text:
cuit Deo inhabitare in eo? Utquid suspicamini? Sicut enim lumen illi, quia et ipsis dictum est, Vos estis lumen mundi ; sed aliud illud dictuilli; sed longe alius mons paratus in cacumine montium. Montes itaque isti illum montem portando gloriosi sunt: quorum ille unus dicit, Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domi
Abbreviated transcription (Latin):
latagrã testam̃ti noui: Vnde diccũ est : Quam
spetiosi pedeseorũ qͥ a nnuntiant pacẽ : qͥa n nuna¬
ant bona: hȩc eñ grã. &isti gressus: lacebant
mnueteri testam̃to: Cũ autẽ uenit plenitudo tẽporis
& placuit dõ reuelare filiũ suũ ut annuntia retur
ingentib: uisi sunt gressus cuids̃: Gressus dĩmei regis

Expanded text:
e dictum est, Quam speciosi pedes eorum qui annuntiant pacem, qui annuntiant bona ! Haec enim gratia et isti gressus latebant in Vetere Testamento: cum autem venit plenitudo temporis, et placuit Deo revelare Filium suum, ut annuntiaretur in gentibus , visi sunt gressus tui, Deus; gressus Dei mei, regis
Abbreviated transcription (Latin):
dealbabo: Pote st &e sic intelligi: ut in eo qđ diccũ ẽ
pennȩ colũbȩ dcargentatȩ sub audiatur eritis.
ut iste sic sensus : Quos qͥtanquã spolia specieidomꝰ
diui dimimi. sidormiatis int̃medio seleros. pennȩ
colũbȩ deargentate ericis: idẽ. in altiora eleuabimi¬
ni cõpagiuini tam̃ ecđȩ coherentes : Nullã qͥppe
aliam melius hic intelligiputo colũbãd eargen¬
gentata ẽ autẽ : qe diuinis ẽ cloqͥis erudita : Elo qͥa
nãq dñi. alio loco dicuntur argencũ igne exami
testam̃ ca et̃. uoluerint : ut dormire sit int̃medios
cleros in eorũ testam̃torũ auccoritate reqͥescere.
id ẽ. utriꝰq testam̃ a testimoniis ad qͥescere. ut qͣndo
aliqͥd exhisꝓfertur. &ꝓbacur om̃is c̃tentio pacifica
qͥcte finiatur : Iđ siuta ẽ quid aliud ammonere
uidentur euangelitantes uirtute multa. nisi quia
tunceis dñs dabit uerbũ ut euangelitare possint.

Expanded text:
dealbabo. Potest et sic intelligi, ut in eo quod dictum est, dealbabo. Potest et sic intelligi, ut in eo quod dictum est, Pennae columbae deargentatae, subaudiatur eritis, ut iste sit sensus: Vos qui tanquam spolia speciei domus dividimini, si dormiatis inter medios cleros, pennae columbae deargentatae eritis, id est, in altiora elevabimini, compagini, tamen Ecclesiae cohaerentes. Nullam quippe aliam melius hic intelligi puto columbam deargengentata est autem, quia diuinis eloquiis erudita; eloquia namque domini alio loco dicuntur argentum igne examintestamenta esse uoluerunt, ut dormire sit inter medios cleros in eorum testamentorum auctoritate requiescere, id est, utriusque testamenti testimoniis adquiescere, ut quando aliquid ex his profertur et probatur, omnis intentio pacifica quiete finiatur. Quod si ita est, quid aliud admoneri videntur evangelizantes virtute multa, nisi quia tunc eis Dominus dabit verbum ut evangelizare possint,
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ libris: crebra ẽ ista locutio : Rideo quando
sub dscurȩ fit. ex manifestis suigineris exemplis
intelligenda ẽ sic̃ hoc loco psal mihuiꝰ quẽ trac¬
fecit morses sic̃ p̃cepit dñ smorsi: Qiuia uero dic¬
tũ ẽ rexuirtutũ dilect: non facile. ẽ. ut oc currat
ipsũ eẽ. regẽ uirtutũ qui est & dilactꝰ: Rexergo
uirtutũ dilecti sic intelligi potest. aosidiceretur
sus tantã necessitatẽ. ut non aliudualeat
accipi. quia & pat̃ potest intelligirex uir¬
tutũ filii sui dilecti. cuidicit ipsedilectus.
nescioutrũ qͥs quã audeat hocabeo nom̃ auferre
ubi a pł sdicit : Regiautẽ scłorũ : inmortalim
ui sibili solidõ : Quia cesi hoc deipsa crinitate
dictũ ẽ ĩbi ẽ. & ds̃ pater: Si autẽ non carnaliter
intelligimꝰ. ds̃ iuditiũ tuũ regida: &iustitiã tuã
filio regis nescio utrũ aliud aliqͥd diccũ est quã
filiotuo: Rex ergo est &pater: Vnde uersi¬
culus iste psulmi huiꝰ. rexuirtutũ dilecti. utroq

Expanded text:
autem libris crebra est ista locutio: et ideo quando subobscure fit, ex manifestis sui generis exemplis intelligenda est; sicut hoc loco psalmi hujus quem tracFecit Moyses sicut praecepit Dominus Moysi: quia vero dictum est, Rex virtutum Dilecti, non facile est ut occurrat ipsum esse regem virtutum, qui est et Dilectus. Rex ergo virtutum Dilecti, sic intelligi potest, ac si diceretsus tantam necessitatem, ut aliud non valeat accipi: quia et Pater potest intelligi rex virtutum Filii sui dilecti, cui dicit ipse Dilectus, nescio utrum quisquam audeat hoc ab eo nomen auferre, ubi Apostolus dicit: Regi autem saeculorum immortali, invisibili, soli Deo . Quia etsi hoc de ipsa Trinitate dictum est, ibi est et Deus Pater. Si autem non carnaliter intelligimus, Deus, judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis ; nescio utrum aliud aliquid dictum est quam, Filio tuo. Rex ergo est et Pater. Unde versiculus iste psalmi hujus, Rex virtutum Dilecti, utroque
Abbreviated transcription (Latin):
rexgłȩ: Qd auit̃ nondixit rex uirtutũ suarũ
seđd rexuirtutũ diletti : locutio ẽ inscripturis
usitatissima siquis aduertat : Iđ ibimaxime
apparet tbietiã ꝓpriũ nom̃ exprimitur
ut eundẽ cẽ dequodicitur dubitari om̃i no ñ possit:̧
Qualis est illa: in pentacheuco multis locis inuenit̃:
dñs morsi : Quasi alius sit morses cui p̃cepit :
&alimorses qͥ ftcit cũudem ipsesit : Tales locu

Expanded text:
riae . Quod autem non dixit, Rex virtutum suarum, riae . Quod autem non dixit, Rex virtutum suarum, sed, Rex virtutum Dilecti, locutio est in Scripturis usitatissima, si quis advertat: quod ibi maxime apparet, ubi etiam proprium nomen exprimitur, ut eumdem esse de quo dicitur, dubitari omnino non possit. Qualis et illa in Pentateucho multis locis invenitur: Dominus Moysi; quasi alius sit Moyses cui praecepit, et alius Moyses qui fecit, cum idem ipse sit. Tales locut
Abbreviated transcription (Latin):
suauitatẽ. & t̃ranrã dabit fructũ suũ. Vt bonũ
opꝰ fiat ñ timore sed amore : ñ formidine poene.
isti puꝑtas dequalib alibi dicitur: Obpbriũhis
q habundant : a despectio suꝑbis: Hosenĩ dixit
Cibaria scilicet anima lib: suis : quȩ in habitant
inea : Sed qͥd oꝑ abuntur hȩc animalia qͥbi dabit
uerbũ : quid nisi qđ seqͥtur: euangeli tancibus
uirtute multa : Iuauirtute nisi foratu dine illa
inqua educit cõpeditos : fortisse &iã uirtatẽ hic
dicat illã qua euangelitantes mirabilia signa
st cer̃ : Quis gͦ dñs dabit uerbũ euangelitan¬
ab: uirtute multa : rexinqͥt uirtucũ dilect:
Pat̃ ergo ẽ rexuirtutũ filii: Dilectus eni quanbo
non ponitur quis diletus : ꝑ anconomasian filus
unicꝰ intelligit̃ : Anuirtatũ suarũ rexipse filius
uircutũ scilicet sibi feruientium : qr uirtute
multa cuangelitantib: dabit uerbũ rex
uirtutũ dequo dictũ ẽ. dñ s uirtutũ ipseẽ

Expanded text:
suavitatem, et terra nostra dabit fructum suum : ut bonum suavitatem, et terra nostra dabit fructum suum : ut bonum opus fiat non timore, sed amore; non formidine poenae,upertas; de qualibus alibi dicitur: Opprobrium his qui abundant, et despectio superbis . Hos enim dixit s dabit verbum: cibaria scilicet animalibus suis quae inhabitabunt in ea. Sed quid operabuntur haec animalia, quibus dabit verbum? quid nisi quod sequitur? Evangelizantibus virtute multa. Qua virtute, nisi fortitudine illa in qua educit compeditos? Fortasse etiam virtutem hic dicat illam, qua evangelizantes mirabilia signas. 13. Quis ergo dabit verbum evangelizantibus virtute multa? Rex, inquit, virtutum Dilecti. Pater ergo est rex virtutum Filii. Dilectus enim, quando non ponitur quis dilectus, per antonomasiam Filius unicus intelligitur. An virtutum suarum rex ipse Filius; virtutum scilicet sibi servientium? quia virtute multa evangelizantibus dabit verbum rex virtutum, d
Abbreviated transcription (Latin):
firmata ẽ : Tuuero ꝑ ficistieã : q uirtꝰ in in firmicate
ꝑficit᷑ : Iuidã sane codices & latini& grecinon
habent monssyna : seda faciȩ dĩ syna a faciȩdĩ
isrł idẽ cȩli distillauer̃ a faciȩdĩ : Et quasi quȩ¬
reretur cuiꝰdi : a faciedĩ in qͥt sina a faciȩdĩ srł
id ẽ a faciȩdĩ qͥlegẽ deditpopło m isrł : Quare
ergo cȩlidis cillauer̃ a faciȩ dĩ huiꝰ. nisiqr sic¬
implecũ ẽ qđ p̃dictũ ẽ benedictionẽ debit qͥle¬
gẽ dedit: legẽ quaterreat dehuma nis uirib
p̃sum̃tẽ benedictionẽ qua liberet indm̃ sꝑantẽ :
Tuergo ꝑfecisti ds̃ hereditatẽ tuã : qi infirmata ẽ.
in se. ut ꝑficeretur abste : Animalia tua in habi¬
tabt̃ in ea : Iua non sua : tibi subdita. ñ sibi libera:
suauitate ȩgena ds̃: Intua suauitate : non illius
facultate : Egens ẽ enĩ qũ in firmatus . ẽ. ut ꝑfici¬
atur agnouit se indigentẽ ut repleatur: hȩc
est illa suauitas: dequa alibi dicit᷑: Onsdabio

Expanded text:
irmata est; tu vero perfecisti eam: quia virtus in infirmitate perficitur . Quidam sane codices, et latini et graeci, non habent, mons Sina; sed a facie Dei Sina, a facie Dei Israel. Id est, coeli distillaverunt a facie Dei: et quasi quaereretur cujus Dei; a facie Dei, inquit, Sina, a facie Dei Israel; id est a facie Dei qui Legem dedit populo Israel. Quare ergo coeli distillaverunt a facie Dimpletum est quod praedictum est: Benedictionem dabit qui Legem dedit ? Legem, qua terreat de humanis viribus praesumentem, benedictionem, qua liberet in Deum sperantem. Tu ergo perfecisti, Deus, haereditatem tuam; quia infirmata est in se, ut perficeretur abs te. 13. vers. 11. Animalia tua inhabitabunt in ea. Tua, non sua; tibi subdita, non sibi libera; suavitate egenti Deus. In tua suavitate, non illius facultate. Egens est enim, quoniam infirmatus est, ut perficiatur: agnovit se indigentem, ut repleatur. Haec est illa suavitas de qua alibi dicitur, Dominus dabit
Abbreviated transcription (Latin):
reges suꝑ colũbã deargentatã ñ sua merita extol¬
lant ñ dȩꝓpria uirtute confidant: Nnieqͥppedeal¬
babuntur in selmon: grã candificabunt̃ imꝓtec
quid hic autẽ aliud pinguem. quãuberẽ diceret: est
enĩ & monsisto nomine nuncupatus: id ÷ selmon:
Sed quẽ montẽ intelligere debemꝰ. montr̃dĩ. montẽ
uberẽ. montẽ incasscatũ. nisi cundẽ dñm xp̃m. d̃eqͦ

Expanded text:
reges super columbam deargentatam, non sua merita extolreges super columbam deargentatam, non sua merita extollant, non de propria virtute confidant: nive quippe dealbabuntur in Selmon; gratia candificabuntur in proQuid hic autem aliud pinguem, quam uberem diceret? Est enim et mons isto nomine nuncupatus, id est Selmon. Sed quem montem intelligere debemus montem Dei, montem uberem, montem incaseatum, nisi eumdem Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃sscssuꝑueniet inte &iurtꝰ al cissimi obũbrabitabi:
hoc est umbrã faciet. Propterea qđ nascet̃ exce scm̃ uo¬
cabitur filius dĩ : Vmbra porro ista : defensiculũ intelli¬
gitur abȩstu concupiscentiarũ carnaliũ : Vndeilla
uirgo xp̃m ñ carnalitor c̃cupiscendo sed spiritaliter
oredendo c̃cepit: Constat autẽ umbra : lumine & cor¬
pore : Pro inde illud qđ m pͥncipio erat uerbũ. lum̃
illud uerũ ut umbraculũ meridianũ fieret nobis:
uerbũ caro factũ ẽ. & habitauit in nob̾ Dõscilicet.
homo tanquã lumini corpꝰaccessit: & incũ credentes
ũbra ꝓtactionis operuit: Nonenĩ dequali ũbra dicit᷑
transier̃ om̃ia illa tanquã ũbra. nec dequaliũbra
dicit apłs. nemouos iudicet incibo aut in potu. aut
in parte dici festi. aut neo memȩ: aut sabbatorũ. qđ ẽ.
ũbra futurorũ : sed dequali scriptũ ẽ. subũbra alarũ
tuarũ ꝓtegeme : Dũ ergo discernit ille suꝑcȩlestis

Expanded text:
s superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi, hoc est, umbram faciet tibi: propterea quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei . Umbra porro ista defensaculum intelligitur ab aestu concupiscentiarum carnalium: unde illa virgo Christum non carnaliter concupiscendo, sed spiritualiter credendo concepit. Constat autem umbra lumine et corpore: proinde illud quod in principio erat Verbum, lumen illud verum, ut umbraculum meridianum fieret nobis, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Deo scilicet homo, tanquam lumini corpus, accessit, et in eum credentes umbra protectionis operuit. Non enim de quali umbra dicitur, Transierunt omnia illa tanquam umbra ; nec de quali umbra dicit Apostolus, Nemo vos judicet in cibo, aut in potu, aut in parte diei festi, aut neomeniae, aut sabbatorum, quod est umbra futurorum ; sed de quali scriptum est, Sub umbra alarum tuarum protege me . Dum ergo discernit ille supercoelestis
Abbreviated transcription (Latin):
uirũ : sp̃s sc̃sinqͥt suꝑueniet inte : & iuirtꝰ alassimi
obũ brabittͥ : Quid ẽ obũbrabitͥ. nisiũbrã faciet :
mon: Selmonqͥppe : interp̃tatur umbra : Nonenĩ
meritis aut uirtute ꝓpria discernunt᷑: Qui som̃
te in qͥt discernit : quid enĩ habes qđ non accepisti :
ut ergo discernantur ab impiis: accipiunt remis¬
sionẽ peccatorũ ab illo qͥait: Si suerint peccita
urã sic̃ pheniciũ anquã niuẽ deillubo: Ecccqͦ mꝰ niue

Expanded text:
 superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi. Quid est, obumbrabit tibi, nisi, umbram faciet? mon. Selmon quippe interpretatur Umbra. Non enim meritis aut virtute propria discernuntur. Quis enim te, inquit, discernit? Quid autem habes quod non accepisti ? Ut ergo discernantur ab impiis, accipiunt remissionem peccatorum ab illo qui ait: Si fuerint peccata vestra sicut phoenicium, tanquam nivem dealbabo . Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
& heres lorocomnos : cloros aute sorsgrecadi¬
cit᷑ : & sortes exꝓmissionedĩ partes hereditati suocant̃
que popłosunt discribuge : Vnde tribus leui pcep
taretur : ł lĩ&cleros &clericos hincappellatos puco
sorr clectus ẽ. quẽ pͥmũ ꝑ apłos legimꝰ ordinatũ
Proindȩ ꝓpt̃ hereditatẽ quȩ fit testam̃to. tanquã
ꝑid qđ efficitur id qđ efficit : nomine clerorum
testam̃ta. ipsa signisicata sunt. Quãquã mihi &
aliꝰ hinc sensus occurrat. nisi fallor anteponendus:
ut deros multo ꝓbabilius ipsas hereditate s intel¬
ligamꝰ. Utqm̃ hereditas ueteris cestam̃tiẽ quã uis¬
dita suero noui testam̃ciẽ. ȩterna in mortalitas:
dormire sit int̃medios cleros nec illã iã quȩrere
ablatus ẽ sonꝰ abeis. ut ñ dormiant : Inflã mantib:
enĩ cupiditatib agitao inflagitia &e facinor ꝓpel¬
lunt : nec om̃inore qͥescunt. desiderando ut adqͥ¬
ranc. metuendo neamictant: Qui autẽ meaudit

Expanded text:
 sors graece dicitur, et sortes ex promissione Dei, partes haereditatis vocantur, quae populo sunt distributae. Unde tribus Levi praectaretur . Nam et Cleros et Clericos hinc appellatos puto,sorte electus est, quem primum per Apostolos legimus ordinatum . Proinde propter haereditatem quae fit testamento, tanquam per id quod efficitur id quod efficit, nomine clerorum Testamenta ipsa significata sunt. 20. Quanquam mihi et alius hic sensus occurrat, nisi fallor, anteponendus, ut cleros multo probabilius ipsas haereditates intelligamus: ut quoniam haereditas Veteris Testamditas vero novi Testamenti est terrena immortalitas: dormire sit inter medios cleros, nec illam quaerere ablatus est somnus ab eis, et non dormiunt. Flammantienim cupiditatibus agitati, in flagitia et facinora propelluntur, nec omnino requiescunt; desiderando ut acquirant, metuendo ne amittant. Qui autem me audit,
Abbreviated transcription (Latin):
insinniunt᷑ notis: Sed siue repetat̃ siue semel
dictũ accipiat᷑ qđ positũ ẽ. dilectũ : sic intelli¬
gendũ puto qđ seqͥtiar & specieidomꝰ diuidere
spolia ac sidiceretur. dilect etiã speciei diuidere
spolia. id ÷ dilecti etiã aduidenda spolia : Spetio
illi spolia : sic̃ spetiosũ ẽ corpꝰ distributione m̃¬
brorũ : Spolia porro dicuntur : quȩ uicas
hostib: detrahunt᷑: Hoc qͥd sit: euangelium
nos ammoneat ubi legimꝰ : Nemointrat indomũ
fortis utuasa eiꝰ diripiat : nisi prius alligauerit
fortẽ : Alligauit ergo diabolũ xp̃c̃ spiritalib
uinculis suꝑando mortẽ & suꝑcȩlos ab inferis
ascendendo : Alligauit eũ sacram̃to in carnationis
suȩ. qđ nihil in co repperiens mortedignum
tam̃ ẽ ꝑmissus occidere : Ac sic alligato. abstulit
tanquã spolia uasaciꝰ: Oꝑabat᷑ quippe in filuis
diffident ȩ : quorũ infidelitate utebat᷑ aduo lun¬
tatẽ suã : Hȩo uasa dñs mundans remissione

Expanded text:
l dictum accipiatur quod positum est, Dilecti; sic intelligendum puto quod sequitur, et speciei domus dividere spolia, ac si diceretur, Dilecti etiam speciei domus dividere spolia, id est, Dilecti etiam ad dividenda spolia. Speciosailli spolia; sicut speciosum est corpus distributione membrorum. Spolia porro dicuntur quae victis hostibus detrahuntur. Hoc quid sit Evangelium nos admonet, ubi legimus: Nemo intrat in domum fortis, ut vasa ejus diripiat, nisi prius alligaverit fortem . Alligavit ergo diabolum Christus spiritualibus vinculis; superando mortem, et super coelos ab inferis ascendendo: alligavit eum sacramento incarnationis suae, quod nihil in eo reperiens morte dignum, tamen est permissus occidere; ac sic alligato abstulit tanquam spolia vasa ejus. Operabatur quippe in filiis diffidentiae , quorum infidelitate utebatur ad voluntatem suam. Haec vasa Dominus mundans remissione
Abbreviated transcription (Latin):
ta darius rcuelataẽ ipsi apłi & beatimarts es
eȩteriq iusti. tanquã arietes & arietũ filii usq ad
hoc tẽ pꝰ dormier̃ int̃medios cleros regniterreni
felicititẽ ũ concẽpnentts. & regnicȩlorũ ȩternita¬
tẽ spantes & nondũ tenentes: Et quia tãbene dor¬
mir̃icis uelut pennis nunc uolitat & laudibus
exaltatur eeła. coluba scilicet deargentata :
ut hac eorũ fama ad imitandũ posteris inuititis
dũ ic etiã ceteri dormiunt. ad dantur pennȩ qͥb
mon: Ile suꝑcȩlestis illeqͥascendit suꝑom̃ sgȩlos
uta dimpleret om̃ia dũ discernitreges suꝑ cam
id c̃ suꝑ candẽ colubã deargentatã: Seqͥt ẽm̃ apts
acdicit : Et iprededia quosdam qͥdẽ aptos. qͦsdã aut̃
ꝓphecis. qͦsdã uͥ eiunge lstas. quosdã autt̃ pastofes
&doctores: Nã qͥd ẽ aluid reges discernere suꝑeã
do quidem ipsac̃ corpꝰxp̃i : dicuntur aucẽ iuireges
utiq aregendo : Et qͥd magis quã carni s c̃cupiscen¬

Expanded text:
i et beati martyres caeterique justi, tanquam arietes et arietum filii usque ad hoc tempus dormierunt inter medios cleros; regni terreni felicitatem jam contemnentes, et regni coelorum aeternitatem sperantes, et nondum tenentes. Et quia tam bene dormierunt, eis velut pennis nunc volitat, et laudibus exaltatur Ecclesia, columba scilicet deargentata; ut hac eorum fama ad imitandum posteris invitatis, dum sic etiam caeteri dormiunt, addantur pennae quibus mon: ille supercoelestis, ille qui ascendit super omnes coelos, ut adimpleret omnia, dum discernit reges super eam, id est super eamdem columbam deac dicit: Et ipse dedit quosdam quidem apostolos, quosdam autem prophetas, quosdam vero evangelistas, quosdam autem pastores et doctores. Nam quid est aliud reges discernere super dificationem corporiac dicit: Et ipse dedit quosdam quidem apostolos, quosdam autem utique a regendo: et quid magis quam carnis concupiscen
Abbreviated transcription (Latin):
medios deros ut istã mortẽ carnis. more suo scrip¬
tura dormitionẽ uocauerit : hȩc est morsopama.
ut incupiditatũ cohibitione a terrenis. in specelestis
hereditatis homo usq in finẽ ꝑseuerans diemuitȩ
huiꝰ ultmũ claudat : amo: Sic eñ dormientes
int̃medios deros er̃pennȩ deargentiȩ : utt̃pore¬
quoresirgent rapiantur in nubib obuuã xp̃o
ꝑ cos quisicmoriuntur quanto securius tanto sub¬
limus eccła diffanatur : & quasi qͥbusdã pennis
excelsȩ laudis actollitur: Neq em̃ frustra diccũe :
ante mortẽ nel audes hominẽ quẽ quã : Om̃sergo
scidĩ ab initio generis humam usq ad tẽpꝰapłoꝵ¬

Expanded text:
medios cleros, ut istam mortem carnis more suo Scriptura dormitionem vocaverit; haec est mors optima, ut in cupiditatum cohibitione a terrenis, in spe coelestis haereditatis homo usque in finem perseverans, diem vitae hujus ultimum claudat. Sic enim dormientes inter medios cleros, erquo resurgent, rapiantur in nubibus obviam Chri aut certe, quia per eos qui sic moriuntur, quanto securius, tanto sublimius Ecclesia diffamatur, et quasi quibusdam pennis excelsae laudis attollitur. Neque enim frustra dictum est: Ante mortem ne laudes hominem quemquam . Omnes ergo sancti Dei ab initio generis humani, usque ad tempus Apo
Abbreviated transcription (Latin):
manna respuens infirmata ẽ : non debuit sequi.
offenso ꝑ illa murmura atq sastidia: ingensplaga
secuta c̃: Postremo illiom̃ sinheromo consternati st̃:
nec qͥs quã eorũ p̃ter duos itrrã meruit ꝓmissionis
intrare : Quãquã etiã sidicatur infiliis corũ bere

Expanded text:
manna respuens infirmata est, non debuit sequi, manna respuens infirmata est, non debuit sequi, offenso per illa murmura atque fastidia, ingens plaga secuta est . Postremo illi omnes in eremo consternati sunt, nec quisquam eorum, praeter duos, terram meruit promissionis intrare . Quanq
Abbreviated transcription (Latin):
sentiat. qđ cȩli disaillauer̃ a faciedĩ qm̃ magna pluit
popło suo. Hoc etiã et̃ qđ seqͥt᷑: Monssina a faciedĩ
isrł pluuiã uoluntariã segregans hereditatituȩ
quia inmonte syna locutus estds admorsen qͣndo
legẽ dedit. ut manna sit pluua uoluntaria quãs egre¬
gauit ds̃ hereditati suȩ id ẽ. popło suo. qr solos ita pauit.
ñ ut cȩteras gentes : It qđ deinde dicit & infirmata est.
ipsa hereditas infirmata intelligatur : qm̃ murma¬
rantes manna fastidiosi respucr̃ . desi derante sȩscas
carniũ & caqͥb uesci inȩgipto c̃sueuerant: Sedin
his uerb̵ sipprictas tantũ modo litterȩ ñ spiritalis
reqͥrendus. ẽ intellectus: oportet ut ostendatur
scđm ꝓprietatẽ corporalẽ qͥ tunc cõpediti. qͥq etã
habitantes in sepulchris. eductis in forti cudine:
Deindesiille popls. illa scilicet heredicas di fastidio

Expanded text:
sentiat quod coeli distillaverunt a facie Dei, quoniam manna pluit sentiat quod coeli distillaverunt a facie Dei, quoniam manna pluit populo suo ; hoc etiam esse quod sequitur, Mons Sina a facie Dei Israel, pluviam voluntariam segregans, Deus, haereditati tuae, quia in monte Sina locutus est Deus ad Moysen, quando Legem dedit : ut manna sit pluvia voluntaria quam segregavit Deus haereditati suae, id est populo suo: quia solos eos ita pavit, non et caeteras Gentes: ut quod deinde dicit, Et infirmata est, ipsa haereditas infirmata intelligatur; quoniam murmurantes, manna fastidiosi respuerunt, desiderantes escas carnium, et ea quibus vesci in Aegypto consueverant . Sed in his verbis si proprietas tantummodo litterae, non spiritualis requirendus est intellectus, oportet ut ostendatur secundum proprietatem corporalem, qui tunc compediti, quique etiam habitantes in sepulcris educti sunt in fortitudine. Deinde si ille populus, illa scilicet haereditas Dei, fastidio
Abbreviated transcription (Latin):
suseiꝰ intelligit᷑ : cũ apparet in oꝑib suis : Apparit
autẽ ñ om̃ib: sedcis qͥnouerint oꝑaeiꝰ intueri : Non
enĩ ca oꝑanc̃ dico quȩ conspicua sc̃ om̃ib cȩlũ &terrã
mare & umuersa quȩ ineissunt.: sedo ꝑaqͥb educit
umetos inforatudine. similit̃ a maricantes qͥha¬
bitant insepulchris & facit cosuniꝰ moris habitare
in domo : Sic egredit̃ corã popłosuo: id ẽ. corãcis
qͥistã grãm eiꝰintelligunt: Deniq seqͥt᷑: Cũ transi¬
res indeserto : terra motaẽ : Desertũ erant gentes
que ignorabant dm̃ : desertũ crat ubilex nulla
cũ p̃dicaris ingentib terrimota ẽ : ⁊ trreni homines
a fide excitatis : Sedunde motaẽ : & enĩ cȩlidistilla¬
uer̃ a faciȩdĩ : Forsi tanhic aliqͥ srccolat illud t̃pꝰ qͥnoo
indeserto ds̃ transibat corã popłosuo. corã silus isr ł
dic colũ pna nubis. nocte in fulgore ignis & hoc eẽ.

Expanded text:
us intelligitur, cum apparet in operibus suis. Apparet us intelligitur, cum apparet in operibus suis. Apparet autem non omnibus, sed eis qui noverunt opera ejus intueri. Non enim ea nunc opera dico, quae conspicua sunt omnibus, coelum, et terram, et mare, et universa quae in eis sunt; sed opera quibus educit compeditos in fortitudine, similiter amaricantes qui habitant in sepulcris, et facit eos unius moris habitare in domo. Sic egreditur coram populo suo, id est coram eis qui istam gratiam ejus intelligunt. Denique sequitur: Cum transires in deserto, terra mota est. Desertum erant Gentes, quae ignorabant Deum: desertum erat, ubi lex nulla cum praedicareris in Gentibus, terra mota est, terreni homines ad fidem excitati sunt. Sed unde mota est? Etenim coeli distillaverunt a facie Dei. Forsitan hic aliquis recolat illud tempus, quando in deserto Deus transibat coram populo suo, coram filiis Israel, die in columna nubis, nocte in fulgore ignis ; et hoc esse
Abbreviated transcription (Latin):
& accepit dona in hominib:: Ideoq mista captiuitate
inista seruitute. imstocurru. subisto iugo ñ smilia
plorantiũ sed milia lȩtantiũ Dñs qͥppe in illis insina
in scõ : Cuis ensii congruit & lia intp̃tatio qr inter¬
p̃tatur sina m̃sura.
hã de his dons
lȩtitiȩ spiritalis apłs
loquens id qđ supra cõmemoraui : unicuiq autem

Expanded text:
et accepit dona in hominibus. Ideoque in ista captivitate, et accepit dona in hominibus. Ideoque in ista captivitate, in ista servitute, in isto curru, sub isto jugo non sunt millia plorantium, sed millia laetantium. Dominus quippe in illis, in Sina, in sancto. Cui sensui congruit et alia interpretatio, qua interpretatur Sina Mensura. Nam de his donis laetitiae spiritualis Apostolus loquens id quod supra commemoravi: Unicuique autem
Abbreviated transcription (Latin):
cũigit᷑ idemipse dicat. quando uni exminimis meis
fecisti sm fecistis. qͥd dubi tamꝰ cũ accipere in m̃bris
suis. quȩ lonam̃bra eiꝰ accipiunt : sed quid ẽ capti¬
uasti captiuitatẽ : utrũqͥ ui citmortẽ quȩt aptiuos
tenebat in qͥb regnabat. amipsos homines appel¬
lauit captiuitatẽ. qͥcaptiui subdiaholo tenebant᷑:
cuiꝰ reimistoriũ ẽtinet etiã titulus illiꝰpsalmi qͣndo
domꝰ ȩdificabat᷑ postca paiuitatẽ idẽ eccła postgen¬
tiliatẽ : Ipsos itaq homines qͥcaptui tinebantur
appellans captiuitatẽ sic̃ militia cũ dicit᷑ & intelli¬
gunt᷑ qͥmilitant: eandẽ capciuuitatẽ axp̃o capauatã
dicit : Cur enin sit captiuitas felix si & adbonum
homines poss capi unde petrodictũ ẽ ex hociã homi¬
neseris capiens : Captiua tiergo qi capti. &capa qr
subiugati. sublene illudiugũ missi : libatia peccato
cuiꝰ seruierant : & iustitiȩ serui faca. cuiꝰ liberi
erant : Vnde &i psemillis ẽ. qͥdedit dona hominib:

Expanded text:
sequeris ? Cum igitur idem ipse dicat, Quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis ; quid dubitamus eum accipere in membris suis, quae dona membra ejus accipiunt? 26. Sed quid est, Captivasti captivitatem? Utrum quia vicit mohomines appellavit captivitatem, qui captivi sub diabolo tenebantur? Cujus rei mysterium continet etiam titulus illius psalmi, Quando domus aedificabatur post captivitatem : id est, Ecclesia post gentilitatem. Ipsos itaque homines qui captivi tenebantur appellans captivitatem, sicut militia cum dicitur et intelliguntur qui militant, eamdem captivitatem a Christo captivatam dicit. Cur enim non sit captivitas felix, si et ad bonum homines possunt capi? Unde Petro dictum est: Ex hoc jam homines eris capiens . Captivati ergo, quia capti, et capti quia subjugati; sub lene illud jugum missi , liberati a peccato cujus servi erant, et justitiae servi facti cujus liberi erant . Unde et ipse in illis est, qui dedit dona hominibus,
Abbreviated transcription (Latin):
moueret᷑ ad fidẽ : Nonenĩ cȩliascipsis discilla uer̃ :
seda ficiȩdĩ utq in habitantis cos & facientis eos in¬
habitare uniꝰ moris indomo: Ipsisunt enĩ & ontes :
decͥbi dicit̃ : leuaui oculos meos ad montes: unde uem&
auxiliũ mͥ: Eitam̃ ne in hominib: spẽ posuisse uideret᷑:
c̃tinuo subietit : Auxiliũ meũ adño qͥstc it cȩlũ & terrã:
Eiqͥppe alio loco dicit᷑ : Illuminans cu mirabilit̃ : a mon¬
tib eternis : Iuã uis amontib ȩternis : tam̃ illuminans
tu: Sic & hic cȩlidiscillauer̃ seda faciȩ dĩ ipsi
eñĩ salui facti s̃ ꝑfidẽ & hoc non exseipsis seddĩ donũ ÷¬

Expanded text:
moveretur ad fidem. Non enim coeli a seipsis distillaverunt; sed a facie Dei, utique inhabitantis eos, et facientis eos inhabitare unius moris in domo. Ipsi sunt enim et montes, de quibus dicitur: Levavi oculos meos ad montes, unde veniet auxilium mihi. Et tamen ne in hcontinuo subjecit: Auxilium meum a Domino, qui fecit coelum et terram . Ei quippe alio loco dicitur, Illuminans tu admirabiliter, a montibus aeternis : quamvis a montibus aeternis, tamen illuminans tu. Sic et hic, coeli distillaverunt; sed, a facie Dei. Et ipsi enim salvi facti sunt per fidem, et hoc non ex seipsis; sed Dei donum
Abbreviated transcription (Latin):
& ipset̃ urrȩmotꝰ cũ c̃turbat̃ homines qr legẽ im¬
pleroñ possunt: Id suta ẽ : hȩc est & pluuia uolun¬
taria. dequa consequent̃ dicit: Puuiã uoluntariã
segregans ds̃ hereditati suc: quia ñ ficit sic ulligena.
&iuditia sua ñ man festauit eis Segregauit itaq
dedit: Et infirmata ẽ uł i psalex uł ipsa hereditas
lex in firmata sic accipi potest eo qđ nonimpletur :
ñ qđ ipsa in firmasit sed qđ infirmos facit minando
usus ẽ. ubi ait. đ eñin possibileerat legis inquo in¬
firmabatur ꝑ carnẽ Significare uolens: qr ꝑ sp̃m¬
scm̃impletur tam̃ ipsa dix̃ infirmari. cũ ab in fir¬
mis nom possit impleri: infirmata uero ipsa here¬
ditas id ẽ ipse popłs: data sibilege sine ulla ambi¬
guitate intelligitur: lex em̃ sub intrauit : ut habun¬
daret delictũ : d autẽ seqͥtur: auuͦi ꝑficisti eã. ad legẽ
ita refertur : quia scđmillud ꝑfecta id ẽ implaa ẽ
id ẽ ꝑ grãm spiritalẽ ipseitẽ dicit ut iustitia legis

Expanded text:
st terrae motus, cum conturbantur homines, quia Legem implere non possunt? Quod si ita est, haec est et pluvia voluntaria, de qua consequenter dicit, Pluviam voluntariam segregans, Deus, haereditati tuae; quia non fecit sic ulli genti, et judicia sua non manifestavit eis . Segregavit itaque dedit. Et infirmata est: vel ipsa Lex, vel ipsa haereditas. Lex infirmata sic accipi potest, eo quod non impleretur: non quod ipsa infirma sit, sed quod infirmos facit minando  ubi ait, Quod enim impossibile erat Legi, in quo infirmabatur per carnem; significare volens quia per spiritum impletur: tamen ipsam dixit infirmari, cum ab infirmis non possit impleri. Infirmata vero ipsa haereditas, id est ipse populus, data sibi Lege, sine ulla ambiguitate intelligitur. Lex enim subintravit, ut abundaret delictum. Quod autem sequitur, Tu vero perfecisti eam, ad Legem ita refid est per gratiam spiritualem; ipse item dicit: Ut justitia Legis