comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mouet nos adquȩrendum
sacramentum : quia nomen muta¬
tũ ẽ. Nãneq illud sine causa factũ
ẽ : quã uis sit factũ: Sed quia aliqͥd
figurabat : neq hoc sine causa scrip
cũ ẽ. quã uis sit factũ: Sed quia aliqͥd
figurabat: neq hocsine causa scriptũ
ẽ & nomine conmutato Ulidetis
certe fr̃s ꝓfunditatẽ sac ramentoꝵ
Sinon ẽ in mysterio qđ a puerogoli¬
as occisus ẽ: non ẽ. in myster io quia
inmutauit uultũ suũ. & affectabat
& tẏmphanitabat. & cadebat ados¬
tia ciuitatis. & ad ostia portȩ & sali¬
uȩ decur rebant suꝑ barbã eiꝰ Un¬
de fieri potest ut non hoc aliquid
signficaret. quando quidẽ dicit apłs.¬

Expanded text:
et ad quaerendum sacramentum, quia nomen mutatum est. Nam neque illud sine causa factum est, quamvis sit factum; sed quia aliquid figurabat: neque hoc sine causa scripis sit factum; sed quia aliquid figurabat: neque hoc sine causa scriptum est, et nomine commutato. 3. Videtis certe, fratres, profunditatem sacramentorum. Si non est in mysterio, quod a puero Golias occisus est; non est in mysterio, quia immutavit vultum suum, et affectabat, et tympanizabat, et cadebat ad ostia civitatis et ad ostia portae, et salivae decurrebant super barbam ejus. Unde fieri potest ut non hoc aliquid significaret? quando quidem ap
Abbreviated transcription (Latin):
b:: Quomodo ẽ : uerbũ ẽ admirantis
& non intelligentis Abi melech pa¬
tris mei regnũ : Dauid manufortis
Infigura dp̃i da uid. sicut golias infi¬
humilitas occidit suꝑbiam: E uergo
xp̃m nomino fr̃s mei. maxime no¬
bis humilitas conmendatur Uiam
enĩ nob̵ fecit ꝑhumilitatẽ. quia per
suꝑbiam recesseramꝰ adõ. redire
ad eum nisi ꝑhumilitatẽ non potera¬
mꝰ. & quẽ nob̵ p̃poneremꝰ ad imitan¬
dũ non habebamꝰ. Om̃is enĩ mortali¬
tas hominũ suꝑbia tumuerat :
et si existeret aliquis humilis uir
inspũ sicut erant ꝓphetȩ. patriar¬
chȩ : de dignabatur genus humanũ
imitari humiles bomines: Nonergo
de dignaretur homo nitarihominẽ
humilẽ : Et ds̃ factus ẽ. humilis. ut
uł sic suꝑbia generis humani non
de dignaretur sequi uesti gia xp̃i
Erat autẽ ut nostis sacrificid̾m iude¬
orũ antea scđm or dinẽ aaron inuic¬
timis peccorũ. & hoc in mister io. non¬
dũ erat sacrificiũ corporis & sangui¬

Expanded text:
 Quomodo est, verbum est admirantis, et non intelligentis. Abimelech, Patris mei regnum: David, Manu fortis. In figura Christi David, sicut Golias in fiHumilitas occidit superbiam. Cum ergo Christum nomino, fratres mei, maxime nobis humilitas commendatur. Viam enim nobis fecit per humilitatem: quia per superbiam recesseramus a Deo, redire ad eum nisi per humilitatem non poteramus, et quem nobis praeponeremus ad imitandum, non habebamus. Omnis enim mortalitas hominum superbia tumuerat. Et si existeret aliquis humilis vir in spiritu, sicut erant Prophetae, Patriarchae, dedignabatur genus humanum imitari humiles homines. Ne ergo dedignaretur homo imitari hominem humilem, Deus factus est humilis, ut vel sic superbia generis humani non dedignaretur sequi vestigia Dei. 5. Erat autem, ut nostis, sacrificium Judaeorum antea secundum ordinem Aaron in victimis pecorum, et hoc in mysterio: nondum erat sacrificium corporis et sangui
Abbreviated transcription (Latin):
tis & ferebatur inmanib: suis: Et pro¬
cedebat ad ostia portȩ : & saliuȩ de-¬
currebant suꝑ barbã eiꝰ Uidit eum
rex ille apud quẽ latebat : & ait suis:
Vt quid michiis tũ arrepticium addu¬
xistis nũ quid nã intraturus est
indomũ meã & sic illũ dimisit pro¬
iciens. & sic reces sit inde dauid in co¬
lumis: Peristã figurationẽ furoris:

Expanded text:
ferebatur in manibus suis, et procidebat ad ostia portae, et salivae discurrebant super barbam ejus. Vidit eum rex ille apud quem latebat, et ait suis: Utquid mihi arreptitium istum adduxistis? numquidnam intraturus est in domum meam? Et sic illum dimisit projiciens illum: et recessit inde David incolumis per istam figurationem furoris
Abbreviated transcription (Latin):
deniq duo abrahae natiscđm ordinem
nascendihominũ. & tam̃ in ipsos duos
filios duotestamenta apellat apłs
menta quȩ s̃ mallegoria: Siergo
illa sig̃nificant. nĩchil. quȩ uidetis
auctor itate apłica in misterio futu¬
rarũ rerũ gesta eẽ debemꝰ arbitra¬
ri nichil significare etiã hoc qđ uob
ex libro regnor ũ de dauid paulo an.¬
tea nar rauimꝰ: Nonergo nichil sig¬
& id dictũ ẽ. corã abi melech: inten¬
dite mecũ O m̃ĩa enĩ quȩ dixi modo
quasi ad manũ ꝑtinet pulsantis. non¬
dũ aꝑtũ ẽ. Pulsauimꝰ cũ ista dicere¬
mꝰ. pulsatis & uoscũ ista audiretis:
Adhuc pulsemꝰ orando ut aperiat᷑.¬
Nominũ hebreorũ habemꝰ int̾p̃ta¬
tionẽ : nonde fuer̃ doctiurri. qui
nobis om̃ia exhebreo ingretã linguã
& inde in latinã trans ferrent : Con¬
sulente sergo nomina ista : inuenimꝰ
int̃ p̃tariabi me lech patris meir eg¬
nũ. & int̃ p̃tari achis quomodo est¬

Expanded text:
duo filii Abrahae nati secundum ordinem nascendi hominum, et tamen ipsos duos filios duo Testamenta appellat Aposmenta, quae sunt in allegoria : si ergo illa nihil significant, quae videtis auctoritate apostolica in mysterio futurarum rerum gesta esse; debemus arbitrari nihil significare etiam hoc quod vobis ex libro Regnorum de David paulo ante narravi. Non ergo nihil sig, et dictum est coram Abimelech. 4. Intendite mecum. Omnia enim quae dixi modo, quasi ad manum pertinent pulsantis, nondum apertum est. Pulsavimus, cum ista diceremus; pulsastis et vos, cum ista audiretis: adhuc pulsemus orando, ut Domibraeorum habemus interpretationem: non defuerunt docti viri, qui nobis nomina ex hebraeo in graecam linguam, et inde in latinam transferrent. Consulentes ergo nomina ista, invenimus interpretari Abimelech, Patris mei regnum; et interpretari Achis, Quomodo est
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis urȩ fundatis dm̃ ꝓeis Ali¬
quid enĩ prosalute eor ũ agimꝰ in con¬
silio qđ explicari uob̾ hodie iãtẽ pꝰ
non sufficit : Vnde exhortamur
uos : ut alacriores & numerosio¬
ressitis : Audiunt eñ a uob fr̃s nr̃i
quinunc non ad st̃ crastino conueni¬
atis crastino die adbasilitã triclia

Expanded text:
liquid enim pro salute ipsorum egimus in concilio, quod explicari vobis hodie jam tempus non sufficit. Unde exhortamur vos ut alacriores et numerosiores audient enim a vobis fratres nostri qui nunc non adsunt conveniatis crastino die ad basilicam Triclia
Abbreviated transcription (Latin):
quȩrerẽ . nisi quia peristi: siergo pe¬
rii inquit. quomodo sum fr̃ tuus. ut di¬
catur mͥdete. fr̃tuus mortuus erat &
reuisit. Perierat & inuentus est : Ad¬
iuramꝰ ergo & uos fr̃s ꝑ ipsa uiscera ca¬
ritatis cuius lacte nutrimur. cuius pa
habundantẽ miscđiam. inde p̃cando
dm̃ ꝓ illis. ut aliquando det illis sen¬
sũ sobrium. respiciant se. & uideant
sequia non habent omino qđ dicant
contra ueritatẽ: Non eis remansit
nisi fola infirmitas animositatis quȩ
tanto ẽ. languidior. quantose maio¬
res uires habere existimat ꝓ infir¬
mis: Procarnalit̃ sapientib: panima¬

Expanded text:
quaererem, nisi quia periisti? Si ergo pequaererem, nisi quia periisti? Si ergo perii, inquit, quomodo sum frater tuus? Ut dicatur mihi de te: Frater tuus mortuus erat, et revixit; perierat, et inventus est . Adjuramus ergo vos, fratres, per ipsa viscera charitatis, cujus lacte nutrimur, cujus panabundantem misericordiam in deprecando Deum pro illis, ut aliquando det illis sensum sobrium, ut resipiscant, et videant se, quia non habent omnino quod dicant contra veritatem: non eis remansit nisi sola infirmitas animositatis, quae tanto est languidior, quanto se majores vires habere existimat pro infirmis, pro carnaliter sapientibus, pro anima
Abbreviated transcription (Latin):
to: non uult intelligere nisixp̃ianos
Nonẽ. autẽ sub iec tus in quo fr̃ aut so
ror inhuius modicũ diceret de coniu¬
gio: ꝑrem aut sororẽ dix̃ xpĩanum.
uel xp̃ianã. Itẽ dicit Tuautẽ quiiudi¬
cas frẽm tuum. aut tuquispernis frẽm
tuum: Et alioloco : Uos inquit iniqͥta¬
tẽ facitis. & fraudatis. & hoc fr̃ibus
Istiergo quidicunt. nonestis fr̃s nr̃ i :
paganos nos dicunt : Idõ enĩ et rebap¬
titare nos uolunt : dicentes nos non
habere qđdant Unde consequens est
error ipsorum : ut negent nos fr̃s su¬
os eẽ : Sed quare nobis dix̃ ꝓpheta. uos
dicite illis fr̃ib fr̃s nr̃i estis . nisiquia
nos meis agnoscimꝰ. qđ non repetimus:
Illiergo non ag noscendo baptis mũ nr̃m
ipsorũ sed agnoscendo nr̃m dicimꝰ eis
biscũ habemꝰ rationẽ: Nos prorsus ha
debemus: Quidergo me quȩritis : a it
superii. magna absur ditas. magna ue.¬
sania  Quid me quȩritis superii : quare :¬

Expanded text:
nto, non vult intelligi nisi Christianos: nto, non vult intelligi nisi Christianos: Non est autem subjectus, inquit, ceret de conjugio, fratrem et sororem dixit christianum vel christianam. Item dicit: Tu autem quid judicas fratrem tuum, aut tu quid spernis fratrem tuum ? Et alio loco, Vos, inquit, iniquitatem facitis et fraudatis, et hoc fratribus . Isti ergo qui dicunt, Non estis fratres nostri, paganos nos dicunt. Ideo enim et rebaptizare nos volunt, dicentes nos non habere quod dant. Unde consequens est error ipsorum, ut negent nos fratres suos esse. Sed quare nobis dixit propheta: Vos dicite illis, Fratres nostri estis: nisi quia nos in eis agnoscimus quod non repetimus? Illi ergo non agnoscendo baptismum nostruipsorum, sed agnoscendo nostrum, dicimus eis: biscum habemus rationem. Nos prorsus vobdebemus. Quid ergo me quaeris, ait, si perii? Magna absurditas, magna vesania. Quid me quaeris, si perii? Quare
Abbreviated transcription (Latin):
aut om̃ino angustabitur : Quom̃o do
ille a quo petis qđ non habet. aut qđ
parũhabet. & timet dare neminus
habeat: Uis nosse quomodo tibi ero¬
get ds̃ miscđiam: tue roga caritatẽ:
lideamꝰ si finis dũ erogas Quanta ẽ
ergo opulentia inipsa sũmitate : si po¬
test tanta eẽ mimagine Ergo fr̃s
adhanc maxime exhortamur uos ca¬
ritatem : non solũ in uos ipsos. sed meos
etiam ipsos quiforis sunt Siueadhuc
pagani nondũ oredentes inxp̃m. siue
diunisi a nob̵ nob̵ cũ caput confitentes.
& acor pore separati Doleamꝰ illos fr̃s
tanquã fr̃s nrõs : uelint nolint fr̃s
nr̃isunt Tunc eẽ desinent fr̃s nr̃i:
cũ desine rint dicere pat̾ nr̃ Dicit
de quibris dã ꝓpheta. his quidicunt uob̾
non estis fr̃s nr̃i : dicite fr̃s nr̃iestis
Eir cũ inspice de quib: hoc dicere potu¬
erit nũ quid depanis: non: Meque
& aecclesias ticũ loquendi morem: Bũ
quando dicit apłssine aliquo additam̃¬

Expanded text:
aut omnino angustabitur, quomodo aut omnino angustabitur, quomodo ille a quo petis quod non habet, aut quod parum habet, et timet dare ne minus habeat. Vis nosse quomodo tibi eroget Deus misericordiam? Tu eroga charitatem: videamus si finis, dum erogas. Quanta est ergo opulentia in ipsa summitate, si potest tanta esse in imagine? 29. Ergo, fratres, ad hanc maxime exhortamur vos charitatem, non solum in vos ipsos, sed in eos etiam qui foris sunt, sive adhuc pagani, nondum credentes in Christum, sive divisi a nobis, nobiscum caput confitentes et a corpore separati. Doleamus illos, fratres, tanquam fratres nostros. Velint nolint, fratres nostri sunt. Tunc esse desinent fratres nostri, si desierint dicere, Pater noster . Dixit de quibusdam propheta: His qui dicunt vobis, Non estis fratres nostri; dicite, Fratres nostri estis . Circumspicite de quibus hoc dicere potuerit: numquid de Paganis? Non, neque et ecclesiasticum loquendi morem. Numqquando dicit Apostolus sine aliquo additame
Abbreviated transcription (Latin):
ra & pulcrioras quȩ expectamus:
Ex pectemꝰpul era: et apulcroex¬
pectemur Ex pec tamus nos mente
ea quȩ dicuntur in sensibus diuinarũ
scripturarum. & gaude mus talispec¬
taculo: Ex pectator autẽ nr̃ quis ẽ
rantiam. quã diufa mis ẽ. ex pec te¬
mꝰ inuia refici ne deficiamus Quid
nobis in ponit. uelquid ꝓfiteri debe¬
mus Anima nr̃a patiens erit dño:
bimus immoplane durabimus:
cũusq infinẽ ꝑueneris. quid tibi
erit ÷ quamercedetoleras. ut qͥd
taris ib : esuri & sitihic. ut epula¬
memꝰ : inquosolo & de quo solo p̃su¬
mamus: Post haec fit oratiobreuis.
uimꝰ inte : Fui quib: dã honerosus sen¬
tio quib: dã autẽ etiã cito termina¬
ui sermonẽ : & hoc sentio Ignos cunt
infirmifortior ib: & ꝓinfirmis de p̃¬
centur fortiores: Inunocorpore
om̃ia menbrasimꝰ a capite nrõuege¬
temur & millo spes nrã ẽ & in illo for¬
titudo nr̃a ẽ: Non dubitemꝰ exigere

Expanded text:
ra et pulchriora sunt quae spectamus. ra et pulchriora sunt quae spectamus. Spectemus pulchra, et a pulchro spectemur. Spectemus nos mente ea quae dicuntur in sensibus divinarum Scripturarum, et gaudeamus tali spectaculo. Spectator autem noster quis rantiam quamdiu fames est, et exspectamus in via refici, ne deficiamus; quid nobis imponitur, vel quid profiteri debemus? Anima nostra patiens erit Domino. bimus? Imo plane durabimus: cum usque ad finem perveneris, quid tibi erit? Qua mercede toleras? utquid teris ibi. Esuri et siti hic, ut epulememus, in quo, et de quo solo pmamus: post haec fit oratio brevis vimus in te. Fui quibusdam onerosus; sentio: quibusdam autem etiam cito terminavi sermonem; et hoc sentio: ignoscant infirmi fortioribus, et pro infirmis deprecentur fortiores. In uno corpore omnia membra simus, a capite nostro vegetemur: et in illo spes nostra est, et in illo fortitudo nostra est. Non dubitemus exigere
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ: In ab imdantia autẽ uir¬
tutis suȩ nonerit saluus Et un¬
de erit saluus : non de uir tute. non
de uirib: non de honore : non de gła.
nonde equo Wnde quo ibo. ubi unde¬
ueniã unde saluus sim: nolidiuquȩ¬
rere nolilonge Ecce inquit ocu.¬
lidñi suꝑtimentes eum Clide¬
tis quia ipsisunt quos ꝓspex̃ de habi¬
taculo suo Ecce oculidñi. suꝑtimen¬
tes eum Sperantes suꝑ miscđiam
eius : non de meritis suis. non de uir¬
non de fortitudine. nonde equo. sed
Quidinista peregrinatione: nũquid
deserit : In de quid sequitur Etalat
eos in fame : Tẽ pus famis ẽ. modo. tẽ¬
pus saturitatis post erit. Q ui nos in fa¬
me huius corruptionis non de serit.
inmortales factos quomodo satiabit
sed quã diutẽpus ẽ. famis: tolerandũ
ẽ. durandũ ẽ. ꝑ seuerandũ ẽ. usq infi¬
nẽ : Iãcurrenda sunt om̃ia. quia & ple
Adhuc quidẽ expeccatores mamphi¬
teatro forte mianis. & insole sedent:

Expanded text:
salutem: in abundantia autem virsalutem: in abundantia autem virtutis suae non erit salvus. Et unde erit salvus? Non de virtute, non de viribus, non de honore, non de gloria, non de equo. Et unde? Quo ibo? Ubi inveniam unde salvus sim? Noli diu quaerere, noli longe. Ecce oculi Domini super timentes eum. Videtis quia ipsi sunt quos prospexit de habitaculo suo. Ecce oculi Domini super timentes eum, sperantes super misericordiam ejus: non de meritis suis, non de virnon de fortitudine, non de equo, sed Quid in ista peregrinatione? numquid deserit? Vide quid sequitur: Et alat eos in fame. Tempus famis est modo, tempus saturitatis post erit. Qui nos in fame hujus corruptionis non deserit, immortales factos quomodo satiabit? Sed quamdiu tempus est famis, tolerandum est, durandum est, perseverandum est usque in finem. Jam currenda sunt omnia, quia et viaAdhuc quidem spectatores in amphitheatro forte insaniunt, et in sole sedent:
Abbreviated transcription (Latin):
tem qđ ueluti iusti ad salutem men¬
tiantur Nonẽ. enĩ seriptũ equus qd̾
ab ȩquitate dicitur: sed equus ani¬
mal quadrupes hoc grecus codete
indicat. Et redarguuntur mala
iumenta homines quisibi quȩr̃ occa¬
siones mendatiorũ cũscriptura
dicat os qđ mentitur occidit animã.
& ꝑdes om̃s quilo quuntur menda¬
tium Quidẽ ergo mendax equus
ad salutẽ : mentitur tibi equus.
quando ꝑmittit salutẽ Nũquid
equus alicuilo qͥtur. et ꝓmittit sa¬
lutẽ  sed cũ tu uides equũ bene for¬
matũ. bonis uirib: magnocursup̃¬
ditum : ista omĩa uelut promittunT
tuetur. quia m̃dax equus ad salutẽ:
Equũ accipe etiam figurate quãli¬
bet ã plitudinẽ scł ihuius. quẽ libet
honorẽ inquẽ suꝑb incidis. quo al¬
tius ingreder is. & eotenus tantum
celsiorẽ. sed etiã tutiorẽ falsopii¬
tas: Quomodo enĩte deitiat : nes¬
cis : Tanto elisograuis. quanto subli¬
mius ferebaris : Mendax equus ad

Expanded text:
tem, quod velut justi ad salutem mentem, quod velut justi ad salutem mentiantur. Non est enim scriptum aequus, quod ab aequitate dicitur; sed equus, animal quadrupes. Hoc graecus codex indicat. Et redarguuntur mala jumenta, homines qui sibi quaerunt occasiones mendaciorum: cum Scriptura dicat, Os quod mentitur, occidit animam ; et; Perdes omnes qui loquuntur mendacium . Quid est ergo, Mendax equus ad salutem? Mentitur tibi equus quando promittit salutem. Numquid equus alicui loquitur, et promittit salutem? Sed cum tu vides equum bene formatum, bonis viribus, magno cursu praeditum, ista omnia velut promittunt tuetur, quia Mendax equus ad salutem. Equum accipe etiam figurate quamlibet amplitudinem saeculi hujus, quemlibet honorem in quem superbus ascendis: quo altius ingrederis, eo te non tantum celsiorem, sed etiam tutiorem falso putas. Quomodo enim te dejiciat nescis, tanto elisum gravius, quanto sublimius ferebaris. Mendax equus ad
Abbreviated transcription (Latin):
saluus fiet rex ꝑmultitudinẽ uirtu¬
tis suȩ : Ad dñm om̃s indõ om̃s Spes
tua ds sit fortitudo tua ds̃ sit. firmitas
tua ds̃ sit. Exhortatiotua ipsesit. laus
tua ipse sit. finis in quo requies cas ipse
sit ad iutorium cũ laboras. ipse sit :
Audi ueritatẽ Non saluus fiet rex
ꝑ multitudinẽ uir tutis suȩ: Nec gi¬
Ias saluus erit inmultitudie uirtu¬
tis suȩ Gygas suꝑb aliquis ẽ. ex tol¬
lens se aduersus dm̃: uelut quia est
ipse aliquid inse & ꝑse Nonfit iste
saluus in multitudine uir tutis suȩ.
rit cito depericulo illũ liberare :
Nonfallacit̃ audiat qđ sequitur: Men¬
daxx equus ad salutẽ. Anintellexis¬
tis quid dictũ sit mendax equus ad sa¬
lutem : non tibi ꝓmittat equus tuus
salutem: Si ꝓmiserit : mentietur :
Sienĩ ds̃ uoluerit : liberaberis. Sids̃
noluerit: tadentrequo altiuscades:
Nonergo putetis dictũ m̃dax equus
ad salutẽ quasim̃dax iustus ad salu¬

Expanded text:
us fiet rex per multitudinem virtuus fiet rex per multitudinem virtutis suae. Ad Dominum omnes, in Deo omnes. Spes tua Deus sit, fortitudo tua Deus sit, firmitas tua Deus sit, exoratio tua ipse sit, laus tua ipse sit, finis in quo requiescas ipse sit, adjutorium cum laboras ipse sit. Audi veritatem: Non salvus fiet rex per multitudinem virtutis suae: nec gigas salvus erit in multitudine fortitudinis suae. Gigas superbus aliquis est, extollens se adversus Deum, velut quia est ipse aliquid in se et per se. Non fit iste salvus in multitudine virtutis suae. 2rit, cito illum de periculo liberare? Non fallatur, audiat quod sequitur: Mendax equus ad salutem. Intellexistis quid dictum sit: Mendax equus ad salutem? Non tibi promittat equus tuus salutem: si tibi promiserit, mentietur. Si enim Deus voluerit, liberaberis: si Deus noluerit, cadente equo altius cades. Non ergo putetis dictum, Mendax equus ad salutem, quasi mendax justus ad salu
Abbreviated transcription (Latin):
sasunt oꝑa. sed sanitas una : sic in om̃ib
m̃bris xp̃i diuersamiera. sed cari¬
tas una: Qui finx̃ singillatĩcordaeo¬
rũ : quimn telligit om̃ia oꝑaeorum In¬
telligit qͥ dsecretius & interius uidet:
I abes in psalmo: intellige clamor ẽ
meum Nonenĩ quasi uocibus opusest.
ut ꝑueniat aliquid ad aures dei Occul¬
tus uisus: intellectus uocatur Ex p̃s¬
sius quã sidiceret. uidet om̃ia oꝑaeorũ
Tunc putares uideri oꝑa ista quan¬
do & tu uides opus hominis factũ. mo
tũ eiꝰ incorpore uides. dsautẽ in cor¬
deuidet: Quia ergoitus uidet : dictũ
ẽ. intelligit om̃ia oꝑa eorum Dant
duo pauꝑibus unus sibi mercedem
quȩrit caelestem : alius huma nã
laudẽ. Quautem in duob unã rem
uides : ds̃ autẽ duas intelligit Intus
enĩ intelligit : in tus agnoscit Fines
ipsorũ uidet. intentiones ipsas uidet
quiintelligit om̃ia oꝑa eorum: Non¬

Expanded text:
sa sunt opera, sed sanitas una: sic in omnibus sa sunt opera, sed sanitas una: sic in omnibus membris Christi diversa munera, sed charitas una. Qui finxit singillatim corda eorum. 22. Qui intelligit omnia opera eorum. Intelligit quid est? Secretius et interius videt. Habes in psalmo: Intellige clamorem meum . Non enim quasi vocibus opus est, ut perveniat aliquid ad aures Dei. Occultus visus intellectus vocatur. Expressius dixit, quam si diceret, Videt omnia opera eorum: ne tunc putares videri opera ista, quando et tu vides opus hominis. Hous corpore videt, Deus autem in corde videt. Quia ergo intus videt, dictum est, intelligit omnia opera eorum. Dant duo pauperibus; unus sibi mercedem quaerit coelestem, alius humanam laudem: tu in duobus unam rem vides, Deus duas intelligit; intus enim intelligit et intus agnoscit, fines ipsorum videt, intentiones ipsas videt. Qui intelligit omnia opera eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Quifinzc̃ singillatimcordaeorũ:
Manu grãe suȩ. manu miscđiȩ
suȩ finã corda. plas mauit corda
nr̃a finx̃ singillatim singula quȩ
dã dans nob quȩ tam̃ nonderimat
unitatẽ: Quo modo singillatim men¬
braformatas̃ omĩa singulatim
habent o ꝑasua: & tamen munitate
corporis inuunt: Manus facit :¬
qđ oculus non facit Auris ualet
id qđ nec oculus. nec manus ualet.
omĩa tam̃ unitatẽ operantur : Et
manus & oculꝰ. & auris diuersa faci¬
unt: nec sibi aduersantur Sic &
incorpore xpĩ singuli hominestan¬
quã m̃bra singula donissins gauden:
quia ille quielegit popłm inhere
om̃s ꝓphete  Nũ quid om̃s docto¬
res nũ quid om̃s donahabent sani¬
tatũ : Nũ quid om̃s linguis loquun¬
tur : nũ quidom̃s int̃ p̃tantur: alii
quidẽ datur ser mosa pientiȩ. alii ser¬
moscientiȩ : alii fides scđm eundem
sp̃m. Alteridonacurationũ : Quare
quia finx̃ singillatim cordacorum:
q uomo do aut̃ inm̃bris nrĩs diuer¬

Expanded text:
Qui finxit singillatim corda eorum. Manu gratiae suae, manu misericordiae suae finxit corda, plasmavit corda nostra, finxit singillatim, singula quaedam corda dans nobis, quae tamen non dirimant unitatem. Quomodo singillatim membra formata sunt omnia, singillatim habent opera sua, et tamen in unitate corporis vivunt; manus facit quod oculus non facit, auris id valet quod nec oculus nec manus valet; omnia tamen in unitate operantur, et manus et oculus et auris diversa faciunt, nec sibi adversantur: sic et in Christi corpore singuli homines, tanquam membra singula donis suis gaudent, quiomnes prophetae? Nunquid omnes virtutes? Nunquid omnes dona habent curationum? Nunquid omnes linguis loquuntur? Nunquid omnes interpretantur? Omniritum datur sermo sapientiae, alii sermo scientiae, alii fides secundum eumdem Spiritum, alteri dona curationum . Quare? Quia finxit singillatim corda eorum. Quomodo autem in membris nostris diver
Abbreviated transcription (Latin):
miscđia : ubi nulla ẽ. miseria: Inter¬
ra abundat hominimiseria : super¬
abundat dni miscđia. Miseriah omi¬
nis plenaẽ terra : et miscđia dñi ple¬
naẽ. terra: Caeliergo. ubi nulla ẽ.
miseria: Nũquid quia non in digeNT
miscđia. non indigent dño : Omĩa
indigent dño : et miscđia & felitia.
Sine illo miserinon subleuantur:
sine illo felix non regitur: Ergo ne:
forte decȩł quȩreres. cũ audires mi¬
scđia dm̃ plena ẽ terra: Audiquia
fuer̃ : nec ipsicae li firmitatẽ sibi pris¬

Expanded text:
misericordia, ubi nulla est miseria. In termisericordia, ubi nulla est miseria. In terra abundat hominis miseria, superabundat Domini misericordia: miseria hominis plena est terra, et misericordia Domini plena est terra. Coeli ergo, ubi nulla est miseria, numquid quia non indigent misericordia, non indigent Domino? Omnia indigent Domino, et misera et felicia. Sine illo miser non sublevatur, sine illo felix non regitur. Ergo, ne forte de coelis quaereres, cum audires, Misericordia Domini plena est terra, audi quia fuerunt, nec ipsi coeli firmitatem sibi pr
Abbreviated transcription (Latin):
clamat ds̃ tanquã sitẽpore famis di¬
ceretur. accipe frumentũ  Sđ cũ
audires tẽpore famis ꝓfecto ipso
stimulo necessitatis concitꝰ curreres
uer sanste huc atq illuc quȩ rensum¬
de accipias qđ dictũ ẽ. accipe Et cũ
uenires quando teceneres. quã mo¬
rã interponeres : sic & nuc dictũ ẽ.
accipite miscđiam Diligit enĩ misc¬
ricor diam : & iuditiũ: Qũ acceperis
bene utere : ut bonã rationẽ red das
cũ iuditium uenerit eiꝰ qui tibimodo
dare qđ cantasti. miscđia dm̃ plenaẽ.
terra. U̾biiã non euangłm p̃dicabit᷑
ubiser modnĩtacet. ubisał cessat : opꝰ
ẽ. ut uelis accipere plenas horrea.
Haec ipsa plenitudo & ab undantia
nonte uenientẽ ex pectauer̃: sed ad
dormientẽ uener̃: Nondictũ ẽ. sur¬
gant gentes & eant ad unũ locũ : sed ad¬
nuntiatas istagentib ubierant. ut
impleretur indeꝓphetiadicens: Ad¬
li audiquid cȩli Nonem̃ indigent

Expanded text:
clamat Deus, tanquam si tempore famis diclamat Deus, tanquam si tempore famis diceretur, Accipite frumentum. Quod cum audires tempore famis, profecto ipso stimulo necessitatis concitus curreres, versans te hac atque illac, quaereres unde acciperes quod dictum est, Accipite. Et cum invenires, quando te teneres? quam moram interponeres? Sic et nunc dictum est, Accipite misericordiam. Diligit enim misericordiam et judicium. Cum acceperis, bene utere; ut bonam rationem reddas, cum judicium venerit ejus qui tibi modo dare quod cantasti, Misericordia Domini plena est terra. Ubi jam non Evangelium praedicatur? ubi sermo Domini tacet? ubi salus cessat? Opus est ut velis accipere: plena sunt horrea. Haec ipsa plenitudo et abundantia non te venientem exspectaverunt, sed ad dormientem ipsa venerunt. Non dictum est, Surgant gentes, et eant ad unum locum: sed annuntiata sunt ista gentibus ubi erant, ut adimpleretur exinde prophetia dicens: Adli? Audi quid coeli. Non enim indigent
Abbreviated transcription (Latin):
mit teret: Ergo diligit miscđiam :
oportet ut ex hibeat quod ꝓmittit.
& quia diligit iuditium : oportet ut
exigat qđ dedit Unde ipse dñs hcit
cuidã seruo Dares tupetuniam me
am : &ego ueniens cũ usuris exige
quomodo audimus Ipse enĩ dicit
alio loco meuangłio: Nonego ndi¬
coquẽ quã sermo quẽ locutus sum
eis. iiose iudicabit eos innouissimo
die: Nese excuset quiaudire non
uult : neq: sisit quod abillo exigatur:
Id ipsũ enĩ exigitur : qui noluitꝰ acci¬
pere cũ da retur: Aliud enĩ ẽ non
posse accipere : aliud nolle. Illic
ex cusatio necessitatis ẽ : hicreatus
uoluntatis: Ergo om̃ia oꝑaeius infi¬
de: Diligit miscđiam & iuditium
Accipite miscđiam. & timete iudi¬
tium ne ille cũ uenerit exigat nos.
Sic & nos exigat : ut manes dimit¬
tat: Exigit enĩ rationẽ : reddit ra¬
tionẽ. donat aeternitatem. Acci¬
miat : neadreddendũ male excite¬
tur: Accipite miscđiam : sic ad nos

Expanded text:
mitteret? Ergo quia diligit misericordiam, mitteret? Ergo quia diligit misericordiam, oportet ut exhibeat quod promittit: et quia diligit judicium, oportet ut exigat quod dedit. Unde ipse Dominus dicit cuidam servo: Dares tu pecuniam meam, et ego veniens cum usuris exigerquod modo audivimus. Ipse enim dicit alio loco in Evangelio: Ego non judico quemquam: sermo quem locutus sum eis, ipse judicabit eos in novissimo die . Nec se excuset, qui audire non vult ne quasi sit quod ab illo exigatur. Idipsum enim exigitur, quia noluit accipere cum daretur. Aliud est enim non posse accipere, aliud nolle: illic excusatio necessitatis est, hic reatus voluntatis. Ergo, omnia opera ejus in fide: diligit misericordiam et judicium. Accipite misericordiam, et timete judicium; ne ille cum venerit ut exigat nos, sic nos exigat ut inanes dimittat. Exigit enim rationem; reddita ratione, donat aeternitatem. Accimiat, ne ad reddendum male excitetur. Accipite misericordiam: sic ad nos
Abbreviated transcription (Latin):
t inad nuntiando & maudien¬
do uerbo ueritatis : labor ẽ:
Quẽ laborẽ fr̃s ae quo animo
toleramus sisententiȩ dominicȩ
& conditionis nrãe me minerimꝰ:
Ab ipso enĩ nr̃i generis exordio
audiuit homo. non ab homine. nec
adiabolo seductore. sed ab ipsa
ueritate exoredĩ. insudore uul¬
tus tui ederis panẽ tuum: Prom¬
de sipanis nr̃ ẽ. uerbũ dĩ: sudemꝰ
inaudiendo nemoriamur inie iu¬
nando : Psalmihuns primarũ par
cantauimus: Miscđia dñi plenaẽ.
terra. Uerbo dm̃ caeli firmati
sunt : Id ipsum ẽ. enĩ sermone dñi
caeli solidati sunt  Dixerat supe¬
rius bene cantate ei in iubilatio¬
ne : id ẽ. ineffabiliter canite :
& non reddit: fidelis ille factꝰ ẽ
debitor estotua uarus exactor: Dem¬
de cũ dixis set om̃ia oꝑa eius infide:
adiunx̃ quare: Diligit miscđiam
diligit: miseretur  Quiautẽ misẽ¬
retur: potest ꝓmittere & nonda¬
re. quipos set dare etiam si non pro¬

Expanded text:
Et in annuntiando et in audienEt in annuntiando et in audiendo verbo veritatis, labor est. Quem laborem, fratres, aequo animo toleramus, si sententiae dominicae et conditionis nostrae meminerimus. Ab ipso enim nostri generis exordio audivit homo, non ab homine fallace, nec a diabolo seductore, sed ab ipsa veritate ex ore Dei, In sudore vultus tui edes panem tuum . Proinde si panis noster est verbum Dei, sudemus in audiendo, ne moriamur in jejunando. Psalmi hujus primarum partcantavimus. Misericordia Domini plena est terra. Verbo Domini coeli firmati sunt. Idipsum est enim, Sermone Domini coeli solidati sunt. Dixerat superius, Bene canite ei in jubilatione, id est, ineffabiliter canite: Qet non reddit: fidelis ille factus est debitor, esto tu avarus exactor. Deinde cum dixisset, Omnia opera ejus in fide; adjunxit quare: Diligit misericordiam diligit, miseretur. Qui autem miseretur, potest promittere et non dare, qui posset dare etiamsi non pro
Abbreviated transcription (Latin):
cere dõ. Si ꝑsonã pauper is iniuditio
accipiat & dicat faui pauperi. immo
cuius iniquitati fauisti : Ecce sacello
peꝑcisti. cor ꝑcussisti. pauꝑ iste iniqͥs
remansit: & tanto iniquior : quanto
& sibi hominẽ iustũ fauere uidet iniqͥ¬
tati suȩ. Ate reces sit iniuste ad iu¬
tus : adõremansit iuste dãpnandus:
Qualem miscđiam p̃buistiei quẽ in ius¬
tũ fecisti: ecce crudelior inueniris:
causam. argueres pauperẽ. flecte¬
res diuitẽ alius ẽ iudicanhi alius
petendilocus: Quandote ille uide¬
ret diues tenuis se iustitiã. nonere¬
xisse iniqui pauperis ceruicẽ : se
ꝓmerito peccatisui obiur gasse te
iuste non flecte retur ille ad miscđiã
canti. Quã uis ergo fr̃s psalmiplu¬
ra restent. consulendũ ẽ. tam̃ uiri¬
b: & ammae & corporis. et ꝓpter
uarietatẽ audientium qua refici
mur cũ exeodẽ tritico uelut mul¬
tisapores nob̵ fiunt: ad de tergen¬
da fastidia hae uob sufficiant con

Expanded text:
cere Deo, si personam pauperis in judicio cere Deo, si personam pauperis in judicio accipiat, et dicat Deo: Favi pauperi. Imo cujus iniquitati lavisti? Ecce saccello pepercisti, cor percussisti: pauper iste iniquus remansit; et tanto iniquior, quanto te quasi hominem justum favere vidit iniquitati suae. A te recessit injuste adjutus, Deo remansit juste damnandus. Qualem misericordiam praebuisti ei, quem injustum fecisti? Ecce crudelior inveniris causam, argueres pauperem, flecteres divitem. Alius est judicandi, alius petendi locus. Quando te ille dives videret tenuisse justitiam, non erexisse iniqui pauperis cervicem, sed pro merito peccati sui objurgasse te juste, nonne flecteretur ille ad misericorcante te? Quamvis ergo, fratres, Psalmi plura restent, consulendum est tamen viribus et animae et corporis propter varietatem audientium: quia et cum relicimur ex eodem tritico velut multi sapores nobis fiunt, ad detergenda fastidia: haec vobis sufficiant.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtineat : iudicium autẽ non ad te
ꝑtineat: Aliquando audis causã
inter duos : quor ũ duor um unꝰ ẽ.
diues & alius pauꝑ. & contingit ut pauꝑ
habeat causã malã. diues autẽ bonam
Iãtus inoneruditus in regnodĩ uideris
tibi benefacere siquasi pauperem
miseratus abscondas & contegas ini¬
quitatẽ illius. & uelis eũ iustificare.
ut quasibonã causam habere uideat᷑
Et si rep̃hensus fueris quod maleiu¬
dicasti : quasi de miscđia respondes:
No in & egoscio. sed pauꝑ erat. miscđia
ei debebatur: Quomodo tenuis timi
amitterẽ miscđiam: Pronuntiarẽ
aduersus pauperẽ. quiunde red de¬
ret non haberet : aut si haber& cum
red didiss& unde postea uiueret non
inueniret: Ait tibi ds̃ tuus Meac ci¬
pias ꝑsonã pauperis iniuditio: Cȩterũ
facile ẽ. ut ad monea mur ꝑsonam di¬
uitis non accipere : hoc om̃is homoui¬
d& atq utinã sic om̃is homo faceret
illudẽ ubi fallitur. ue luti quiuult pla¬

Expanded text:
tineat, judicium autem non ad te pertineat. Aliquando audis causam inter duos, quorum duorum unus est dives, et alius pauper; et contingit ut pauper habeat causam malam, dives autem bonam: jam si tu non es eruditus in regno Dei, videris tibi bene facere, si quasi pauperem miseratus, abscondas et contegas iniquitatem illius, et velis eum justificare, ut quasi causam bonam habere videatur: et si reprehensus fueris quod male judicasti, quasi de misericordia respondes: Novi, et ego scio; sed pauper erat, misericordia ei debebatur. Quomodo tenuisti misamitterem misericordiam? Pronuntiarem adversus pauperem, qui unde redderet non haberet; aut si haberet, cum reddidisset unde postea viveret non inveniret? Ait tibi Deus tuus: Ne accipias personam pauperis in judicio . Caeterum facile est ut admoneamur personam divitis non accipere; hoc omnis homo videt, atque utinam sic omnis homo faceret! illud est ubi fallitur, veluti qui vult pla
Abbreviated transcription (Latin):
is interim cõmunẽ bibens pluuiam.
sed tam̃ horreum non habitura cõ¬
munẽ. Ergo cũ dic tum eẽt. miscđia
dñi plena est terra: quasiquȩre¬
res unde impleta ẽ terra miscđia
suꝑtotamterrã. Nã ide quid de
ipsis cȩlis alibi dicitur : Cȩlienar¬
tiat firmam̃tum Quod cȩli : hoc
firmamentum. Dies diei eruo.¬
tat uerbũ : & nox nocti tidñtiat
scientiam: Nonces sat᷑ : nontace¬
atur: S& ubi p̃dicauer̃. & quous

Expanded text:
is interim communem bibens pluviam, is interim communem bibens pluviam, sed tamen horreum non habitura commune. 7. Ergo cum dictum esset, Misericordia Domini plena est terra: quasi quaereres, Unde impleta est terra misericordia super totam terram. Nam vide quid de ipsis coelis alibi dicitur: Coeli enartiat firmamentum. Quod coeli, hoc firmamentum. Dies diei eructat verbum, et nox nocti annuntiat scientiam. Non cessatur, non tacetur. Sed ubi praedicaverunt, et quous
Abbreviated transcription (Latin):
rentib Exceptis ergo illis cȩlis quo¬
modo sint suꝑ in uicẽ. uel quosint uł
quib modis distinctisunt. quib in coł
impleti sunt. qua dispositione regan¬
tur quomodo ibi inꝰ quidã himnus in¬
defitiens concinnens ab omĩb p̃dic&
dm̃  multũ ẽ ad nos inuenire : sata¬
zamus tamen ꝑuenire. Ibiẽ eñ patria
nr̃a : quã longafortasse peregrina¬
tione oblitisumus: Uox enĩ nr̃a ẽ : m
illo psalmo. Heu me quia peregri¬
natio mea longinqua facta ẽ: Ergo
de illis cȩlis & michi difficile ẽ. dispu¬
tare : sita men non inpossibile & uo¬
bis intelligere : Certe quime mhis
reb: intellectu p̃uenit. fruatur
qđ p̃cessit : & oret ꝓme ut sequar
ego: Interĩ exceptis illis caelis ab eo
de quib: hic ut cũq disserã. nobis ꝓ¬
ximos caelos scõs dei apłos. p̃dicato¬
res uerbi ueritatis. ꝑ quos cȩlos cõ¬
pluti sumus. ut ꝑ totũ mundũ seges
aeccłȩ pullularet. Et sicut ⁊ izani¬

Expanded text:
rentibus; exceptis ergo illis coelis, qui quorentibus; exceptis ergo illis coelis, qui quomodo sint super invicem vel quot sint, vel quibus modis distincti sint, quibus incolis impleti sint, qua dispositione regantur, quomodo ibi unus quidam hymnus indeficiens concinens ab omnibus praedicet Deum, multum est ad nos invenire, satagimus tamen pervenire. Ibi est enim patria nostra, quam longa fortasse peregrinatione obliti sumus. Vox enim nostra est in illo psalmo: Heu me, quoniam peregrinatio mea longinqua facta est ! Ergo de illis coelis et mihi difficile est disputare, si tamen non impossibile, et vobis intelligere. Certe qui me in his rebus intellectu praevenit, fruatur quo praecessit, et oret pro me ut sequar ego. Interim exceptis illis coelis, habeo de quibus hic utcumque disseram, nobis proximos coelos sanctos Dei Apostolos, praedicatores verbi veritatis, per quos coelos compluti sumus, ut per totum mundum seges Ecclesiae pullularet; etsi cum zizani
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ Nonenĩ neglegenter p̃tereundũ
ẽ. propt̃ quosdam discretores iniqͦs.¬
& turbulentos confusores. utrũq
enĩ malefit Eonfundunt illimale
discernendo creaturam cũcreatore:
& cumsit creator sp̃s dĩ. inter creatu¬
ras eumnumerant : Illi discernunt
& confundunt : confundantur ut cõ¬
eẽ nisi habere stabilem firmãq: uir¬
tutem et spũoris eiꝰ om̃is uirtus eoꝵ
Posset & sic dicispũoris eius caelisoli¬
datisunt & uerbo dñi om̃is uirtus eorũ:
Quod ẽ. enĩ omĩs uirtus eorum: hoc ẽ
solidatisunt : H oc ergo facit filius
ergo facit ꝑ uerbũ suum & ꝑs p̃msu¬
um nisicuius uerbũ ẽ. & cunus sp̃s:
Trinitas ergo haet : unꝰ ds̃ : Hunc ado¬
rat : quinouit adorare: Hunc ubiq
habet : quo se conuerterit: Monenĩ
quȩritur ab auersis : sed ipse uocat
auersos ut impleat conuersos: Sa
ne fr̃s exceptis illis cȩlis superiorib
ignotis nob̵ inter ralaborantib: & ꝑ
humanas comecturas. ut cũq: is taquȩ¬

Expanded text:
sancti. Non enim negligenter praetereundum est, propter quosdam iniquos discretores et turbulentos confusores. Utrumque enim male fit. Confundunt illi, male discernendo, creaturam cum Creatore; et cum sit creator Spiritus Dei, inter creaturas eum numerant. Illi discernunt, et confundunt: confundantur, ut conesse, nisi habere stabilem et firmam virtutem? Et Spiritu oris ejus omnis virtus eorum. Posset et sic dici, Spiritu oris ejus coeli solidati sunt, et Verbo Domini omnis virtus eorum. Quod est enim omnis virtus eorum, hoc est solidati sunt. Hoc ergo facit Filius ergo facit per Verbum suum et Spiritum suum, nisi cujus Verbum est, et cujus Spiritus? Trinitas ergo haec unus Deus. Hunc adorat qui novit adorare, hunc ubique habet qui se converterit. Non enim quaeritur ab aversis; sed ipse vocat aversos, ut impleat conversos. 6. Sane, fratres, exceptis illis coelis superioribus ignotis nobis in terra laborantibus, et per humanas conjecturas utcumque ista quae
Abbreviated transcription (Latin):
qđ dictũ ẽ nons̃ loq̃ lȩneq: ser¬
mones quorũ non audiuntur
uoces eorũ Sed quȩro ipsa uox
ihominũ linguis quo usq ꝑ uene¬
rit . quo impleuerit: Audiero
quid se quitur Inomẽ in terrã exxi¬
uit sonus eorũ. & infines orbis t̃rȩ
ũba eorum  Quorũ nisicaelor ũ¬
momẽm terra exiuit sonuseorũ.
et infines orbterre uerbacor ũ.
quid p̃dicauer̃ nob Indic& nob̵
quiillos misit. in dic& plane fidelit̃
indicat quia & ante quã fierent
p̃dix̃ futura ille cuius om̃ia oꝑa
infide : Resurrex̃ enĩamortuis
& contrectatis m̃bris agnitus dis¬
cipuł suis ait: Oportebat pati
xpm et resurgere amortuis t̃cia
die. et p̃dicari in nomine eiꝰ pȩni¬
tentiã & remissionẽ peccatorũ

Expanded text:
ctum est, Non sunt loquelae neque sermones, quorum non audiantur voces eorum. Sed quaero, ipsa vox in omnibus linguis quousque pervenerit, quae impleverit. Audi ergo quod sequitur: In omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . Quoruomnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum, quid praedicaverint nobis, indicet nobis qui illos misit. Indicat plane, fideliter indicat: quia et antequam fierent praedixit futura, ille cujus omnia opera in fide. Resurrexit enim a mortuis, et contrectatis membris suis agnitus a discipulis suis ait: Oportebat pati Christum, et resurgere a mortuis tertio die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissio
Abbreviated transcription (Latin):
uidetis enĩ quantidis putant conene
dñm quã multis displiceant oꝑa
eiꝰ. Cũ em̃ facere uoluerit contur
uoluntatẽ hominũ quia dñs ẽ. &
nouit quid faciat nec tantũ ad ten¬
dit nram uoluntatẽ quã utilitatẽ:
illiqui malunt suã uoluntatẽ im¬
pleri quãdĩ: Clolunt adsuã uolun¬
tatẽ flectere dm̃ : ñsuã corrigere
Talib hominib: infidelib: impiis. iniqͥs¬
& quod piget dicere : sed tamendicam
Nostis em̃ quã uerũ dicam. Pacilius pla¬
cet pantomimꝰ quã ds̃: Proptereacũdi¬
xis set exultate iustimdño : quia exul¬
tare millo nisi laudando non possumꝰ
Eũ autẽ laudamus : cuitantomatis
placemus quanto magis ipse nob pla¬
cuerit: Rec tos inquit decet conlau¬
datio: Qui sunt recti: qui dirigunt
cor scđm uoluntatẽ dei. Et sicosꝑtur¬
bat humana fragilitas : diuma conso¬
latur ȩquitas Quã iis autẽ corde mor¬
tali priuatim aliquid uel int quosuȩ

Expanded text:
Videtis enim quam multi disputent contra Deum, quam multis displiceant opera ejus. Cum enim facere voluerit contra voluntatem hominum, quia Dominus est, et novit quid faciat, nec tam attendit nostram voluntatem quam utilitatem; illi qui malunt suam voluntatem impleri quam Dei, volunt ad suam voluntatem flectere Deum, non suam corrigere Talibus hominibus infidelibus, impiis, iniquis, quod piget dicere, sed tamen dicam, nostis enim quam verum dicam, facilius placet pantomimus quam Deus. 2. Propterea cum dixisset, Exsultate justi in Domino; quia exsultare in illo nisi laudando non possumus, cum autem laudamus, cui tanto magis placemus quanto magis ipse nobis placuerit; Rectos, inquit, decet laudatio. Qui sunt recti? Qui dirigunt cor secundum voluntatem Dei; et si eos perturbat humana fragilitas, divina consolatur aequitas: quamvis enim corde mortali privatim aliquid velint, quod suae
Abbreviated transcription (Latin):
esꝰ. Ut eruat amorte animas eorum:
& alat eos in fame Ut det eis alimen¬
tũ uerbi & sempiternȩ ueritatis qđ
amiserant : dũ p̃sinunt iuerbis suis
& ideo nec ipsas uires habet fama ius
ruptilib interĩ dũ hic ẽ. amma nrã
patienserit dño. Qm̃ adiutor & ptec¬
tor noster est: Adiutor nr̃ ẽ : dũcona¬
mur ad dm̃ Et ꝓtector : dũ resisti
magna sine illo inopia ẽ : sedinipso
musuenturos nos ad dm̃ : quia nob
ab sentib ꝑ fidem misit nom̃suum:
nos exultare in dño
Inscribitur aut̃ ipsidauid
Quiergo ꝑtinet ad sacra

Expanded text:
 Ut eruat a morte animas eorum, et alat eos in fame: ut det eis alimentum verbi et sempiternae veritatis, quod amiserant dum praesumunt in viribus suis, et ideo nec ipsas vires habent fame jusruptibilibus, interim dum hic est, anima nostra patiens erit Domino. Quoniam adjutor et protector noster est: adjutor noster est, dum conamur ad eum; et protector, dum resistimmagna sine illo inopia est; sed in ipso mus venturos nos ad Deum, quia nobis absentibus per fidem misit nomen suumnos exsultare in Domino. Inscribitur autem, Ipsi David. Qui ergo pertinent ad sacra
Abbreviated transcription (Latin):
sicut inutre aquas maris: Congregat
popłos scłi in confessionẽ mortificati
peccati. ne suꝑbia libere ꝑfruant:
Ponens inthesauris abissos : et eis occul
om̃is terra: Timeat om̃is peccator
ut pet care desinat: Ab ipso aut̃ cõmo¬
ueantur uniuersa: Nec terror ibus
hominum uel cuius quã creaturȩ : sed
ab ipso cõmoueantur om̃s qui in habitart

Expanded text:
sicut in utrem aquas maris: congregat populos saeculi in confessionem mortificati peccati, ne per superbiam libere defluant. Ponens in thesauris abyssos: et in eis occultTimeat Dominum omnis terra: timeat omnis peccator, ut peccare desinat. Ab ipso autem commoveantur: nec terroribus hominum vel cujusquam creaturae, sed ab ipso commoveantur omnes qui inhabitant
Abbreviated transcription (Latin):
insđa scłorum : Cogitationes sapien¬
tiȩ eius: non sunt mutabiles sed ma
ꝑtinens ad cȩlestẽ ciuitatem : Quȩ
sibi dñm non nisi dm̃suum diligit.
Popłs quẽ elegit dñs ihereditatẽ sibi
raeq hoc ase ipsa sed dei munere
electa ẽ : ut possidendo eam incul
losuo Dehabitaculo susceptionis huma¬
ne quod parauit sibi Respexit suꝑ
om̃s quihabitant terrã. Mhisericor dit̃
uidit om̃s quimhabitant carnẽ : ut p̃sit
dona propria spiritalit̃ tribuit : ut nec
totũ corpus oculus. nec totũ auditus.
sed alius sic. alius autẽ sic in corporen¬
tur in xp̃o Quiintelligit om̃ia ope¬
ra eorum Apud illũ intellectus suNt
titudine uirtutis suȩ: Nonsaluus qui
carnẽ suam regit : siisua uir tute
traconsuetudinẽ concupiscentiȩ
suȩ : uel contradiabolũ & angłos eiꝰ
saluus erit sisue fortitudini multũ

Expanded text:
saeculorum: cogitationes sapientiae ejus non sunt mutabiles, sed manpertinens ad coelestem civitatem, quae sibi Dominum nonnisi Deum suum elegit. Populus quem elegit Dominus in haereditatem sibi: neque haec a seipsa, sed Dei munere electa est, ut possidendo eam, incullo suo: de habitaculo susceptionis humanae, quod praeparavit sibi. Rexpexit super omnes qui inhabitant terram: misericorditer vidit omnes qui inhabitant carnem, ut praesit dona propria spiritualiter tribuit, ut nec totum corpus oculus, nec totum auditus ; sed alius sic, alius autem sic incorporentur Christo. Qui intelligit omnia opera eorum: apud illum intellecta sunt otitudine virtutis: non salvus fiet qui carnem suam regit, si in sua virtute mtra consuetudinem concupiscentiae suae, vel contra diabolum et angelos ejus, salvus erit, si se suae fortitudini multum
Abbreviated transcription (Latin):
AULTATE IUSTI INDÑO¬
Exultate iusti non in uobis
non enĩ hoc tuũ ẽ. sed indño
Rectos decet conlaudatio
Ipsilaudant dñm. quise subdunt dño.
te ei: Seruiant menbra ur̃a dilecti¬
oni dei & proximi : inquib tria &
septẽ p̃cepta seruantur: Cantate¬

Expanded text:
ultate justi in Dominoexsultate justi, non in vobis, non enim hoc tutum est; sed in Domino. Rectos decet laudatio: ipsi laudant Dominum, qui se subdunt Domino; ate ei: serviant membra vestra dilectioni Dei et proximi, in quibus tria et septem praecepta servantur. 3. v
Abbreviated transcription (Latin):
& eadimittis hic : aut cũ uiuis omĩa
pereunt & inspetua deficis: Hanc ua¬
nitatem cõmendat isaias dicens Om̃is
caro senum : & om̃is głaeius ut flos
feni Aruit fenũ & flos eius decidit᷑:
uerbũ aut̃ dñi manet inȩter num

Expanded text:
et ea hic dimittis; aut cum vivis, omnia et ea hic dimittis; aut cum vivis, omnia pereunt, et in spe tua deficis. Hanc vanitatem commemorat Isaias dicens: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos feni: aruit fenum, et flos ejus decidit; verbum autem Domi
Abbreviated transcription (Latin):
& tam̃ uocẽ corporis in setrans figu¬
rauit: Nonenĩ unicũ suum pater.
aliquando de reliquit: Rede mistime
chiẽ ds̃ ueritatis: Paciens quod promi¬
sisti: non fallens in pollititacione tua
Timendo enĩ mori m̃titur : & morit᷑
ante quam moriatur : Qui ideo men¬
tietur : ut uiueret: Mentir iuis ne mo¬
riaris : & mentier is. & morieris
& cumuitas imammortẽ quã differ¬
re poteris auferre non poteris
in cidas in duas. ut prius moriaris in a¬
obseruando uanitatem quia dulcis est
tibi transiens dies. quia dulcia sunt tibi
uo lantia tempora : unde nichil tenes.
& insuꝑtuteneris: O distiobseruan¬
tes uanitatem suꝑ uacue Ego autem
qui nonobseruo uanitatẽ : indño sꝑaui:
Speras inpecumia : obseruas uanita¬
tem: Speras in honore aliquo. & sub¬
limitate potestatis humanȩ obser¬
uas uanitatem: Speras mn aliquo ami¬
copotente : obseruas uanita tem : In
his omibus cũ speras. aut tuexspiras

Expanded text:
Et tamen vocem corporis in se transfiguEt tamen vocem corporis in se transfiguravit; non enim Unicum suum Pater aliquando dereliquit. Redemisti me, Domine, Deus veritatis: faciens quod promisisti, non fallens in pollicitatione tua,timendo enim mori mentitur, et moritur antequam moriatur, qui ideo mentiebatur ut viveret. Mentiri vis, ne moriaris: et mentiris, et moreris; et cum vitas unam mortem quam differre poteris, auferre non poteris, incidis in duas, ut prius in aobservando vanitatem? Quia dulcis est tibi transiens dies, quia dulcia sunt tibi transvolantia tempora, unde nihil tenes, et insuper tu teneris. Odisti observantes vanitatem supervacue. Ego autem, qui non observo vanitatem, in Domino speravi. Speras in pecunia, observas vanitatem: speras in honore et sublimitate aliqua potestatis humanae, observas vanitatem: speras in aliquo amico potente, observas vanitatem. In his omnibus cum speras, aut tu exspiras,