comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stultos conuocans dicit. Panes oc¬
cultos libenter edite: uel sicut
in nr̃a translatione scriptum ẽ.
aquȩ furtiuȩ dulciores sunt: &
panis absconditus suauior. Sunt
enim nonnulle hereses. quȩ aꝑte
metuunt p̾dicare qđ sentiunt.
&s apud infirmorũ mentes uerba
sua tantomagis condiunt. quan¬
to quasi amplius reuerenter
abscondunt. Unde non immeri¬
to dicit̾. panes occultos libenter
edite. Miseris em̃ cordib occulta
hereticorum uerba eo magis sapi-¬
unt. quo cum reliquis commum¬
ter non habent᷑. Rursum ꝑ panẽ
subsidium uite p̾sentis accipitur.
sicut iacob ad laban transiens ait.
Dñẽ dẽ si dederis mͥ panẽ ad man¬
ducandum. & uestem ad induen¬
Idum. Et sicut in ȩuangłio dñs
turbis se sequentib dicit. Que¬
ritis me non quia uidistis sig¬
na: sed quia manducastis ex pa¬
nib. & saturati estis. De septem
enim panib fuerant satiati. Et
ꝑ eoꝵ ꝑsonam dñs illos intra

Expanded text:
stultos convocans, dicit: Panes ocstultos convocans, dicit: Panes occultos libenter edite . Vel, sicut in nostra translatione scriptum est: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior. Sunt enim nonnullae haereses quae aperte metuunt praedicare quod sentiunt, et apud infirmorum mentes verba sua tanto magis condiunt, quanto quasi amplius reverenter abscondunt. Unde non immerito dicitur: Panes occultos libenter edite. Miseris enim cordibus occulta haereticorum verba eo magis sapiunt, quo cum reliquis communiter non habentur. Rursum per panem subsidium praesentis vitae accipitur, sicut Jacob ad Laban transiens, ait: Domine Deus, si dederis mihi panem ad manducandum, et vestem ad induendum . Et sicut in Evangelio Dominus turbis se sequentibus dicit: Quaeritis me, non quia vidistis signa, sed quia manducastis ex panibus, et saturati estis . De septem enim panibus fuerant satiati. Et per eorum personam Dominus illos intra
Abbreviated transcription (Latin):
ra quippe austri habitant. qui
m scã eccłia positi. suꝑni sp̃s ca¬
ritate ꝑflantur. fugit autẽ: qui
huus mundi mala euadere con¬
cupiscit. Qui gͦ in terra austri
habitat. fugienti cum panibus
occurrat: id ẽ is qui iam sco sp̃ũ
intra scãm eccłiam plenus est.
eum qui mala sua euadere. m¬
titur. eruditionis alloquio conso¬
letur. Fugienti scilicet cum panib
occurrere est: metuenti ȩterna sup¬
plicia. doctrine sacre escas offerre.
Et modo tumorem terrore compri¬
mere. mͦ pauorẽ exhortatione re¬
fouere. Et quia panis refectio scrip¬
ture sacre non inconuemienter
is solam luteram seruantib dr̃.¬
non in panibus: Acsi diceret. Pen¬
satis sacra eloquia. sed non in re¬
fectione: quia dum solam speciẽ
luterȩ custoditis. de spũali intel¬
ligentia pinguedinem internȩ
refectionis amittitu. Unde illic
nem hereticorũ pͣdicatio designa¬
t᷑. ficut ꝑ salomonem mulier he¬
retice ȩccłiȩ typum gestans. et

Expanded text:
ra quippe Austri habitant qui ra quippe Austri habitant qui in sancta Ecclesia positi superni Spiritus charitate perflantur. Fugit autem qui hujus mundi mala evadere concupiscit. Qui ergo in terra Austri habitat, fugienti cum panibus occurrat, id est, is qui jam sancto Spiritu intra Ecclesiam plenus est eum qui mala sua evadere nititur eruditionis alloquio consoletur. Fugienti scilicet cum panibus occurrere est metuenti aeterna supplicia doctrinae sacrae escas offerre, et modo tumorem terrore comprimere, modo pavorem exhortatione refovere. Quia panis refectio Scripturae sacrae non inconvenienter is solam litteram servantibus dicinon in panibus ? Ac si diceret: Pensatis sacra eloquia, sed non in refectione, quia dum solam speciem litterae custoditis, de spirituali intelligentia pinguedinem internae refectionis amittitis. Unde et nem haereticorum praedicatio designatur, sicut per Salomonem mulier haereticae ecclesiae typum gestans, et
Abbreviated transcription (Latin):
obturare aures suas ne audiat
sanguinẽ. nisi peccatis suaden¬
nascuntur. non prebere consen¬
sum: Et quid est ne malumui¬
deat oculos claudere. nisi om̃e
qđ rectitudim aduersum est non
bit. quia quãuis eum adhue caro
in inferiorib retinet. mente̾ iam
in sublimib fixit. Munimenta sa¬
xorum sublimitas eius.  qui abie¬
cta desideria terrene conuersati¬
onis calcat. ad suꝑnam patriam ꝑ
p̃cedentium patrũ exempla se sub¬
leuat. Et quia ꝑ contemplationis
donũ gr̃a spũali satiatur. apte sub¬
iungitur. Panis ei datus est: id est
refectionẽ spũalis gre ꝑcipit. qui¬
a se a bonis infimis. cȩlestia sꝑan¬
do suspendit. Hinc etiam de sc̃a ec¬
clesia ꝑ dauid dñs dicit. Pauꝑes
eius. saturabo panibus. Quia in
illa posite mentes humiliũ. sp̃u¬
fectione donorũ. Rursum ꝑ pa¬
nem. dnune doctrinen erũditio de
signat᷑. sicut ꝑ ꝓpħam dicitur.
Qui habitatis in terra austri. cũ
panib occurrite fugienti. In ter¬

Expanded text:
obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadennascuntur, non praebere consensum? Et quid est, ne malum videat, oculos claudere, nisi omne quod rectitudini adversum est, non bit, quia quamvis eum adhuc caro in inferioribus retinet, mentem jam in sublimibus fixit. Munimenta saxorum sublimitas ejus, quia qui abjecta desideria terrenae conversationis calcat, ad supernam patriam per praecedentium patrum exempla se sublevat. Et quia per contemplationis donum gratia spiritali satiatur, apte subjungitur: Panis ei datus est, id est refectionem spiritalis gratiae percipit, quia se a bonis infimis coelestia sperando suspendit. Hinc etiam de sancta Ecclesia per David Dominus dicit: Pauperes ejus saturailla positae mentes humilium, spiritufectione donorum. Aquanem divinae doctrinae eruditio 756 designatur, sicut per prophetam dicitur: Qui habitatis in terra Austri, cum panibus occurrite fugienti . In ter
Abbreviated transcription (Latin):
lic tempus de ipso lilioꝵ pastu
diffinitur: dum dicit᷑. Donec as¬
piret dies. & inclinent᷑ umbrȩ.
Tandiu quippe refici iustorum
exemplis indigemus. donec p̃¬
sentis mortalitatis umbras et̃¬
no die aspirante transeamus.
Uum enim huius temporalita¬
tis umbra. transacta hac mor¬
talitate fuerit inclinata: quia
ipsius diei internũ lumen cer¬
nimus. nequaqu̾a iam appeti¬
mus ut ad amorẽ eius ꝑ alioꝵ
exempla flagremus. Nunc au-¬
tẽ quia necdum eum intueri
possumus: summoꝑe necesse est.
ut eorum qui illum ꝑfecte se¬
cuti sunt. conspectis actionib
incitemur. Intueamur gͦ quam
pulchra est agilitas sequentiũ.
& iuideamus quam turpis sit
ebitudo pigrorum. Statim namq
ut bene agentiũ gesta respicimꝰ
nosmetipsos confusione intima
ulciscente iudicamus. Mox ue¬
recundia mentẽ concutit. iox
iuste seuens reatus addicit: et
uehementer hoc etiam displicet.
qđ adhuc forcasse turpiter libet.

Expanded text:
lic tempus de ipso liliorum pastu lic tempus de ipso liliorum pastu definitur, dum dicitur: Donec aspiret dies, et inclinentur umbrae. Tandiu quippe refici justorum exemplis indigemus, donec praesentis mortalitatis umbras, aeterno die aspirante, transeamus. Cum enim hujus temporalitatis umbra, transacta hac mortalitate, fuerit inclinata, quia ipsius diei internum lumen cernimus, nequaquam jam appetimus ut ad amorem ejus per aliorum exempla flagremus. Nunc autem quia necdum eum intueri possumus, summopere necesse est ut eorum qui illum perfecte secuti sunt conspectis actionibus incitemur. Intueamur ergo quam pulchra est agilitas sequentium, et videamus quam turpis sit nebetudo pigrorum. Statim namque, ut bene agentium gesta respicimus, nosmetipsos confusione intima ulciscente judicamus: mox verecundia mentem concutit, mox juste saeviens reatus addicit; et vehementer hoc etiam displicet, quod adhuc fortasse turpiter libet.
Abbreviated transcription (Latin):
bera. nisi ex iudea & gentilita¬
te ueniens uterq popłs: qui
in scẽ eccłȩ corpore. ꝑ intentio¬
nem sapientię archano est cor¬
dis infixus: Ex quo popło hii
qui electi sunt. iccirco capree
hinulis comparant᷑: quia ꝑ hu¬
militatẽ quidem paruos se ac
peccatores intelligunt. sed eis ꝑ
caritatẽ currentibus. si obstacu¬
la de impedimento temporalita¬
tis obuiant. transeunt: & datis
contemplationis saltib. ad suꝑ¬
na conscendunt. Qui ut hec a¬
gant. p̃cedentiũ scõrũ exempla
conspiciunt. Unde ⁊ in liliis pas¬
ci referuntur. Quid enim ꝑ lilia.
nisi illorum uita declaratur.
qui ueraciter dicunt. xp̃i bonus
odor sumus do: Clecti gͦ ut asse¬
qui summa p̾ualeant. conspecta
odorifera & candida iustorum
uita satiantur. Iam quidem ui¬
dere dm̃nsitiunt. iam de eius cõ¬
templatione satiari caritatis ȩsti¬
b mardescunt. Sed quia in hac
uita positi necdum ualent. ꝑ p̃¬
cedentium interim patrũ exem
pla pascuntur. Unde & apte il¬

Expanded text:
bera, nisi ex Judaea et gentilitate veniens uterque populus, qui in sanctae Ecclesiae corpore, per intentionem sapientiae, arcano est cordis infixus? Ex quo populo, hi qui electi sunt, idcirco capreae hinnulisque comparantur, quia per humilitatem quidem, pravos se ac peccatores intelligunt; sed de his per charitatem currentibus, si qua obstacula de impedimento temporalitatis obviant, transeunt, et datis contemplationis saltibus, ad superna conscendunt; qui, ut haec agant, praecedentium sanctorum exempla conspiciunt, unde et in liliis pasci referuntur. Quid vero per lilia, nisi illorum vita declaratur, qui veraciter dicunt, Christi bonus odor sumus Deo ? Electi ergo, ut assequi summa praevaleant, conspecta odorifera et candida justorum vita, inhianter jam quidem videre Dominum sitiunt: jam de ejus contemplatione satiari charitatis aestibus inardescunt, sed quia in hac vita positi necdum valent, per praecedentium interim Patrum pla pascuntur. Unde et apte il
Abbreviated transcription (Latin):
se extulit. rursum quasi ad equi¬
tatis concordiam condescendit di
& inter nos uideamꝰ quid sit me
lius. Sed utrum boc iudicium
ex humili corde quȩsierit. faci¬
le cognoscimus: si subsequentia
eus uerba pensemus. Sequitur.¬
Quia dixisti iob iustus sum: & ds¬
. subuertit iudiciũ meum. In iu¬
dicando entm łis mendaciũ est:
& iolenta est sagũta mea absꝙ¬
se querit᷑. quȩ tamen quia mi¬
nime dixerit requisita sacre
hẏstoriȩ uerba testant. Sed qͥ
iudicium ȩque quesierat: ex
culpa quã fuixit. ꝓtinus sen¬
tentiam ꝓmulgat. Nam seqͥt᷑.¬

Expanded text:
se extulit, rursum quasi ad aequalise extulit, rursum quasi ad aequalitatis concordiam condescendit, diet inter nos videamus quid slius. - Sed utrum hoc judicium et humili corde quaesierit, facile cognoscimus si subsequentia ejus verba pensemus. Sequiturquia dixit Iob iustus sum et Deus subvertit iudicium meum in iudicando enim me mendacium est violenta sagitta mea absqse queritur, quae tamen quia minime dixerit requisita sacrae historiae verba testantur. Sed qui judicium aeque quaesierat, ex culpa quam finxit protinus sententiam promulgat; nam seq
Abbreviated transcription (Latin):
cas gustu duudicat. Aosi dice¬
ret. Sicut nec auris ȩscas. nec
guttur u̾ba cognoscit: ita nec
stultus quisꝙ seutentiam sa¬
pientium intelligit. Sapientes
gͦ atq eruditi audite qđ di¬
co: qui potestis ea que fuerint
dicta cognoscere. Uideamus
gͥ quantũ tumeat. qui u̾ba
sua non nisi a sapientib au¬
diri decenter existimat. Uerus
autẽ sapientiȩ p̾dicator dicit.
Sapientib & insipientib debi¬
tor sum. At contra arrogans
in p̃dicatione sua. aures tan¬
tũmodo sapientium expectat:
quia non ido p̾dicat ut pos¬
sit quoslibet sapientes effice¬
re. sed ido sapientes querit. ut
possit qđ senserit suꝑbiendo mon¬
strare. Siout enim suꝑius dictũ
est. non illos appetit erudire.
sed se ostendere. Nec intuetur qͣm
iusti qui audiunt fiant: sed ipse
quam doctus cum a doctis audi
nem arrogantiũ nullus admit¬
teret. si non & aliquid de humi¬
litatis imagine ꝑmiscerent: bene
helui postquã ꝑ tumida uerba

Expanded text:
cas gustu dijudicat. - Ac si dicecas gustu dijudicat. - Ac si diceret: Sicut nec auris escas, nec guttur verba cognoscit, ita nec stultus quisque sententiam sapientis intelligit. Sapientes ergo atque eruditi, audite qco, qui potestis ea quae fuerint dicta cognoscere. Videamus igitur quantum tumeat, qui verba sua non nisi a sapientibus audiri decenter existimat. Verus autem sapientiae praedicator dicit: Sapientibus et insipientibus debitor sum . At contra arrogans in praedicatione sua aures tantummodo sapientium exspectat, quia non ideo praedicat ut possit quoslibet sapientes efficere, sed ideo sapientes quaerit, ut possit quod senserit superbiendo monstrare. Sicut enim superius dictum est, non illos appetit erudire, sed se ostendere; nec intuetur quam justi qui audiunt fiant, sed ipse quam doctus , cum a doctis auditnem arrogantium nullus admitteret, si non et aliquid de humilitatis imagine permiscerent, bene Eliu postquam per tumida verba
Abbreviated transcription (Latin):
typum. exempla suꝑbie ostentant.
Unde fit ut eoꝵ p̾dicatio concors
sibi manere non possit: quia
id qđ rectũ loquentes seminant.
ꝑuerse tumentes impugnant.
Humilib namq auditorib ũ¬
ba sua non compatiendo sed
uix dedignando largiuntur.
Longe quippe se in altũ posi¬
tos ęstimant. & suꝑ eosdem au¬
ditores suos quasi p̾cedentis
doctrinȩ respectum. uix de
summo dignanter inclinant.
At contra uerba iustoꝵ ex ra¬
dice ueniunt humilitatis. ut
fructũ ualeant ferre pietatis.
Et quicquid salubre potuerint
non tumendo sed compatiendo
subministrant. Uia quippe cari-¬
tatis uel se in auditorib suis.
uel auditores suos in se ita tranꝰ¬
formant: acsi & illi ꝑ istos hoc
qđ audiunt. doceant. & isti
ꝑ illos hoc docendo ꝓferunt.
discant. Helui gͦ typum arro¬
gantium tenens. cum ꝓnun¬
tiationis ostentatione inchoanꝰ.
quid dicat audiamus. Sequit᷑.
eruditi asscultate me. Auris
enim u̾ba ꝓbat. & guttur es¬

Expanded text:
typhum exempla superbiae ostentant. typhum exempla superbiae ostentant. Unde fit ut eorum praedicatio concors sibi manere non possit, quia id quod rectum loquentes seminant, perverse tumentes impugnant. Humilibus namque auditoribus verba sua non compatiendo, sed vix dedignando largiuntur. Longe quippe se in altum positos aestimant, et super eosdem auditores suos quasi praecedentes doctrinae respectum vix de summo dignanter inclinant. At contra verba justorum ex radice veniunt humilitatis, ut fructum valeant ferre pietatis: et quidquid salubre potuerint, non tumendo, sed compatiendo subministrant. Per verba quippe charitatis vel se in auditoribus suis, vel auditores suos in se ita transformant, ac si et illi per istos hoc quod audiunt doceant, et isti per illos hoc quod docendo proferunt discant. Eliu ergo typum arrogantium tenens, et cum pronuntiationis ostentatione inchoans, quid dicat audiamus. Sequitur:eruditi auscultate enim verba probat, et guttur es
Abbreviated transcription (Latin):
am cũ requirit. ut discat: ꝓ¬
mittit quia doceat. Ecce quasi
requirendo qđ tustũ est. ali¬
quid planũ sonuerat lingua.
sed mox cęlare non potuit: hoc
qd altũ tumebat in conscien¬
tia. Nam repente subiunxit. La¬
ce & docebo te sapientiam. ¶La
uͦ arrogantes om̃s in eo qđ ꝓfe¬
runt typo suꝑbiȩ inflant᷑: os
uelut in alto positi sic doctoꝵ
speciem sumunt. acsi eoꝵ uer¬
ba dignatione quadam suꝑ in¬
dignos homines cęlitus effun¬
dantur: bene a scriptore huius
historie uersus interponit᷑. quo
lui. etiam hȩc locutus est. Qͥa¬
enim ꝑ huius ꝓnuntiationis uo¬
cabulum. nisi inflatio elatio¬
nis ostendit᷑: ut uerba que
de alta suꝑbiȩ radice ueniebant.
cum quadam quasi altitudi¬
ne & distinctione ꝓcederent.
ita ut iuidelicet p̾dicare om̃s
arrogantes solent: Cũ quodã
enim fastu ꝓferunt hoc: qđ
singulariter intellexisse se cre¬
dunt. Et fortasse tunc humi¬
litatẽ p̃dicant. cum ꝑ ęlationis

Expanded text:
am cum requirit ut discat, pam cum requirit ut discat, promittit quia doceat. Ecce quasi requirendo quod justum est aliquid planum sonuerat lingua; sed mox celare non potuit hoc quod altum tumebat conscientia. Nam repente subjunxit: Tace, et docebo te sapientiam. Quia vero arrogantes omnes in eo quod proferunt typho superbiae inflantur, et, velut in alto positi sic doctorum speciem sumunt ac si eorum verba dignatione quadam super indignos homines coelitus effundantur, bene a scriptore hujus historiae versus interponitur, quoliu, etiam haec locutus est. enim per hujus pronuntiationis vocabulum, nisi inflatio elationis ostenditur, ut verba, quae de alta superbiae radice veniebant, cum quadam quasi altitudine et distinctione procederent. Ita videlicet praedicare omnes arrogantes solent? Cum quodam enim fastu proferunt hoc quod singulariter intellexisse se credunt; et fortasse tunc humilitatem praedicant, cum per elationis
Abbreviated transcription (Latin):
uolo enim te apparere iustum.
Sed hȩc quia ex cordenon ꝓtu¬
lit. audire qđ quȩsierat non ex¬
pectauit. Nam ilico subiunxit.
Qd si non habes audi me: tace
&e docebo te sapientiam. Qui enĩ
ueraciter quęrunt audire qđ
iustum est: equanimiter expe¬
ctant audire qđ querunt. Heli¬
u autẽ quia ueraciter requisi¬
tionis uerba non ꝓtulit. dici
qđ quesierat non ꝑmisit. Sed
mox qđ intrinsecus gestabat e¬
rupit: qualemq se in oculis su¬
is habebat ostendit dicens. Ca¬
ce & docebo te sapientiam. Arro¬
gantes enim uiri quando ali¬
quid humiliter sonant. diu in
euisdem humilitatis specie non
ꝑdurant: cum fortasse querunt
ut audiant. mox loquendo ob¬
uiant ne doceant᷑: quia suꝑfi¬
ciem uocis quam ꝓtulerant. ci¬
tius ostentationis intentio com¬
primit. que ex radice cordis ex¬
urgit: atꝙ eandem humilita¬
tis formam specietenus sũptã
eo celerius ꝓbant. quia aliena
est: quo illam diutius tenere
non possunt. Ecce helui iustici¬

Expanded text:
olo enim te apparere justum. Sed quia haec ex corde non protulit, audire quod quaesierat non exspectavit. Nam illico subjunxit: Quod si non habes, audi me; tace, et docebo te sapientiam. Qui enim veraciter quaerunt audire quod justum est, aequanimiter exspectant audire quod quaerunt. Eliu autem, quia veraciter requisitionis verba non protulit, dici quod quaesierat non permisit, sed mox quod intrinsecus gestabat erupit, qualemque se in oculis suis habebat ostendit, dicens: Tace, et docebo te sapientiam. Arrogantes enim viri quando aliquid humiliter sonant, diu in ejusdem humilitatis specie non perdurant. Cum fortasse quaerunt ut audiant, mox loquendo obviant ne doceantur, quia superficiem vocis quam protulerant citius ostentationis intentio 778 comprimit, quae ex radice cordis exsurgit, atque eamdem humilitatis formam specie tenus sumptam eo celerius probant quia aliena est, quo illam diutius tenere non possunt. Ecce Eliu justiti
Abbreviated transcription (Latin):
quia nimirũ illius uitam illic
eripit ab ultione supplicii. cuius
hic mentẽ subtrabit a delecta¬
tione peccati. Neq enim illic ha¬
bet qđ formidare debeat de gla¬
dio sententiȩ. quẽ hic post emen¬
dationẽ suam pollutio non cor¬
ruperit culpe. Bene gͦ dicit᷑ eru¬
ens animam eius de corruptio¬
ne. & uitam illius ut non tran¬
seat in gladium. De corruptione
namꝙ ad gladpũ transire e: post
ꝑacta uicia. ad toleranda sup¬
plicia ꝑuenire. Sequit᷑. Increpat

Expanded text:
quia nimirum illius vitam illic quia nimirum illius vitam illic eripit ab ultione supplicii, cujus hic mentem subrahit a delectatione peccati. Neque enim illic habet quod formidare debeat de gladio sententiae, quem hic post emendationem suam pollutio non corruperit culpae. Bene ergo dicitur: Eruens animam ejus de corruptione, et vitam illius, ut non transeat in gladium. De corruptione namque ad gladium transire est post peracta vitia ad toleranda supplicia pervenire. Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ homo ꝓprium. nisi peccatũ fec̾ :
Ut scriptum est. Initium om̃is pec¬
.cati suꝑbia. Bene gͦ dicit᷑. quia
homo cum ab bis que fecit aũ¬
titur: de suꝑbia liberat᷑. Contra
conditorẽ quippe suꝑbire est. p̃¬
cepta eius peccando transcende¬
re: quia quasi ase iugum do¬
minationis eius excutit. cui ꝑ¬
in obedientiam subesse contemp¬
nit. At contra qui id qđ fecit
uitare appetit. id qđ a do factus
est recognoscit: & ad conditionis
suȩ ordinẽ humiliter redit. dũ
sua oꝑa fugiens. talem se qua¬
lis a do factus est diligit. Qa
uͦ ꝑ hauo intelligentiam gła
suꝑna recipitur et supplicia e¬
terna uitantur.: apte subiungit.¬
I tione. e uitam illiis ut non
transeat in gladium. Om̃is quip
uiciorum illuc ad gladium cõ¬
pellitur transire penarum: ut un¬
de hic inique delectatus est. inde
illic iuste crucietur. Notandũ
est gͦ qđ d̾s nobis ꝑ somniũ lo¬
quens. prius nos a corruptione.
a postmodum a gladio liberat:

Expanded text:
homo de seipso nisi peccatum fecit? 753 Et scriptum est: Initium omnis peccati superbia . Bene ergo dicitur quia homo cum ab his quae fecit avertitur de superbia liberatur. Contra conditorem quippe superbire est praecepta ejus peccando transcendere, quia quasi a se jugum dominationis ejus excutit, cui per obedientiam subesse contemnit. At contra qui id quod fecit vitare appetit, id quod a Deo factus est recognoscit, et ad conditionis suae ordinem humiliter redit, dum sua opera fugiens, talem se qualis a Deo factus est diligit. Quia vero per hanc intelligentiam gloria sempiterna recipitur, supplicia aeterna vitantur, apte subjungittione et vitam ejus ut non transeat in gladium; omnis enim catorum vel vitiorum illuc ad gladium compellitur transire poenarum, ut unde hic inique delectatuillic juste crucietur. Notandum est ergo quod Deus nobis per somnium loquens, prius nos a corruptione, et postmodum a gladio liberat,
Abbreviated transcription (Latin):
elui uim suꝑne dis¬
pensationis insinu¬
ans. de electi uni¬
uscuiusq ꝑcussione
intulit dicens. Appropinquauit
corruptioni anima eius. & ui¬
d illius mortiferis. Et dum
temptatum hominem de monstrat
unum: in qua temptatione sit po¬
sitũ humanũ genus ostendit u¬
niuersum. Dumq narrat quid spe¬
cialiter agatur in singulis. liqui¬
do intimat. quid generaliter aga¬
tur in cunctis. Sic enim tempta¬
tionem expressit quorumdam
ꝓprie singulorũ. ut possit intel¬
ligi & uniuersaliter om̃iũ. Cun¬
ctum quippe electorũ genus. in
hac uita huius tedio laboris affi¬
citur. Unde & mex hiuc genera¬
li pestilentie. generale subintulit
remedium medicine dicens. Si¬

Expanded text:
Eliu vim supernae dispensationis insinuans, de electi uniuscujusque percussione intulit, dicens: Appropinquabit corruptioni anima ejus, et vita illius mortiferis. Et dum tentatum hominem demonstrat unum, in qua tentatione sit positum humanum genus ostendit universum; dumque narrat quid specialiter agatur in singulis, liquido intimat quid generaliter agatur in cunctis. Sic enim tentationem expressit quorumdam, proprie singulorum, ut possit intelligi et universaliter omnium. Cunctum quippe electorum genus in hac vita hujus taedio laboris afficitur. Unde et mox huic generali pestilentiae generale subintulit remedium medicinae, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
de mͥ: et aduersus faciem meã
consiste. Ecce dum narrat ordinẽ
uere conditionis. in fastũ subito
de eodem luto ego quoꝙ forma¬
‸ tus sum. Uerumtamen miracu¬
I lũ meum non te terreat. & elo¬
 quentia mea non sit tibi grauis.
Quid est hoc qđ helui ordinẽ ue¬
re conditionis agnoscit. & modũ
rectę locutionis ignorat: Quid
est qđ se beato iob & conditus ex¬
equat. et locuturus exaltat: nisi
hoc qđ arrogantes om̃s. cunctis
quidem hominib ȩqualiter se¬
conditos meminerunt: sed ꝑ fa¬
ctum scientiȩ auditores suos e¬
quales sibi uel esse uel credere
dedignant᷑. eisq se ꝑ naturȩ con¬
ditiouem conferunt. sed ꝑ tumo¬
rẽ scientię suꝑponunt: Equales
quide se udicant extitisse nas¬
cendo: sed non equales remansisse
uiuendo. Atq in eo qđ ȩquales
quasi uiuendo iam non sunt:
illud ad maius miraculũ reuo¬
cant. qđ ęquales nascendo fue¬
runt. Unde inflatus helui dixit.
Eece & me sicut & te fecit do. &
de eode luto ego formatus sum.

Expanded text:
de mihi, et adversus faciem meam consiste. - Ecce dum narrat ordinem verae conditionis, in fastum subito de eodem luto ego quoque formatus sum. Verumtamen miraculum meum non te terreat, et eloquentia mea non sit tibi gravis. Quid est hoc, quod Eliu ordinem verae conditionis agnoscit, et modum rectae locutionis ignorat? Quid est, quod se beato Job et conditus exaequat, et locuturus exaltat, nisi hoc, quod arrogantes omnes cunctis quidem hominibus se aequaliter conditos meminerunt, sed per fastum scientiae auditores suos aequales sibi vel esse vel credere dedignantur, eisque se per naturae conditionem conferunt, sed per tumorem scientiae superponunt? Aequales quidem se judicant exstitisse nascendo, sed non aequales remansisse vivendo. Atque in eo quod aequales quasi vivendo jam non sunt, illud ad majus miraculum revocant, quod aequales nascendo fuerunt. Unde inflatus Eliu dicit: Ecce et me sicut et te fecit Deus, et de eodem luto ego quoque formatus sum.
Abbreviated transcription (Latin):
uit: ut inde penam ueracit᷑ su¬
meret. unde culpam negligen-¬
ter admisset admisisset. Quia
gͥ unumquemꝙ electum suum
diina gra tunc magis crudi¬
endo custodit. cum quasi ꝑcu¬
tiens deserit: dicatur recte. Ap¬
propinquauit corruptioni ani¬
ma eius. & uita illius mortife.¬
ris: ut qđ se suis uirib uicinũ
morti ꝑ aduersa considerat. eo
in cunctis que fortiter egerit.
ad diuine spei munimen fugi¬
ens. solidius uiuat.

Expanded text:
vit, ut inde poenam veraciter suvit, ut inde poenam veraciter sumeret, unde culpam negligenter admisisset. Quia igitur unumquemque electum suum divina gratia tunc magis erudiendo custodit, cum quasi percutiens deserit, dicatur recte: Appropinquabit corruptioni anima ejus, et vita illius mortiferis, ut quo se suis viribus vicinum morti per adversa considerat, eo in cunctis quae fortiter egerit, ad divinae spei munimen fugiens solidius vivat.
Abbreviated transcription (Latin):
nim qđ uir di contra altare
samariȩ ad ꝓphetandũ directꝰ.
p̃sente rege auctoritatẽ libere
uocis exercuit. eiusdemq regis
extensum brachium in rigore
mirabiliter asstrinxit: qđ tam̃
mox misericorditer saluti resti¬
tuit. cuius in domo inuitatus
comedere noluit: quia ne in
uia comederet ꝓhibitionis dm̃¬
ce p̃cepta. seruattit. qui tamen
in gidem uia u seductus come¬
ant. et pastus interiit: Qua in
re quid subtili consideratione
colligimus. quid ut ita dixerim
formidandum suspicamur. ni¬
si qđ forsitan apud semet ipsũ
tacitus. et ꝓ p̃ceptis dm̃cis re¬
gem se contempsisse głatus ab
interna mox soliditate quassa¬
tus est: & inde ei in oꝑe culpa
subripuit. unde gła in corde
surrexit: ut ꝓpħȩ falsi uerbis
deceptus disceret. quia nequa¬
quam ꝓpriȩ fortitudinis fue¬
rit. qđ regis uerbis restitisset:
Bene autem ex enus ore mortis
sententiam accepit. cuius se¬
ductione a uitȩ p̾cepto deuia¬

Expanded text:
nim quod vir Dei contra altare nim quod vir Dei contra altare Samariae ad prophetandum directus praesente rege auctoritatem liberae vocis exercuit, ejusdemque regis extensum brachium in rigorem mirabiliter astrinxit, quod tamen mox misericorditer saluti restituit? Cujus in domo invitatus comedere noluit, quia ne in via comederet prohibitionis dominicae praecepta servavit, qui tamen in eadem via et seductus comedit, et pastus interiit. Qua in re quid subtili consideratione colligimus; quid, ut ita dixerim, formidandum suspicamur, nisi quod forsitan dum apud semetipsum tacitus pro praeceptis dominicis regem se contempsisse gloriabatur, ab interna mox soliditate quassatus est, et inde ei in opere culpa subripuit, unde gloria in corde surrexit, ut prophetae falsi verbis deceptus disceret quia nequaquam propriae fortitudinis fuerit quod regis verbis restitisset. Bene autem ex ejus ore mortis sententiam accepit, cujus seductione a vitae praecepto devia
Abbreviated transcription (Latin):
ti. quȩ est in membris meis. In¬
felto ego homo. quis me libera¬
bit de corpore mortis huius:
Corruptioni gͦ uel mortiferis ap¬
propinquare est: considerate in¬
firmitate humanitatis suȩ. pec¬
catorem se ex suis meritis cerne¬
re. atꝙ apuad se arrogantiam
ex ꝓpriis uirib non habere. Qͥa
enim sumnus. si conditoris nr̃i ꝓ
tectione deseramur: Quȩ nimi¬
rum ꝓtectio minus necessaria
creditur. si semꝑ habeat᷑. Sed u¬
tiliter plerumq subtrahitur. ut
sibimet ipsi homo quam sine il¬
la nichil sit ostendatur. Manus
gͥ d̃i aliquando nos nobis ꝑ ad¬
uersa insinuat. que etiam nesci¬
entes nos in ꝓsꝑis portat. Qua
destituti dum cadere incipimꝰ.
& camen ab adiutore tenemur.
et doctrina fit qđ in lapsum tre¬
piclamus. & custodia qđ in statu
ꝑmanemus. Nemo gͦ se alieuius
meriti estimet. etiam cũ quid
fortiter potest: quẽ si diuina
ꝓtectio deserat. ibi repente e¬
neruiter obruitur: ubi se ualen¬
ter stare głabatur. Quid est e¬

Expanded text:
Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Corruptioni ergo et mortiferis appropinquare est, considerata infirmitate humanitatis suae, peccatorem se ex suis meritis cernere, atque apud se arrogantiam ex propriis viribus non habere. Quid enim sumus, si a conditoris nostri protectione deseramur? Quae nimirum protectio minus necessaria creditur, si semper habeatur. Sed utiliter plerumque subtrahitur, ut sibimetipsi homo quam sine illa nihil sit ostendatur. Manus igitur Dei aliquando nos nobis per adversa insinuat, quae etiam nescientes nos in prosperis portat. Qua det tamen adjuti retinemur; et doctrina fit, quod in lapsu trepidavimus; et custodia, quod in statu permanemus. Nemo ergo se alicujus virtutis aestimet, etiam cum quid fortiter potest, quia si divina protectio deserat, ibi repente enerviter obruitur, ubi se valenter stare gloriabatur. Quid est e
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet ueritatis. quam corde
mortuus uidere non posset. Uel
certe quia dñs dixit. ego sum
lux mundi: uidebunt lucẽ etiã
mortui. quando om̃s iniusti eũ
uenire ad iudicium. in huma¬
nitatis forma conspererinit. Ded
uiuens tunc lucem respicit. qui
hominabilis ei fit in uita sua pa
nis. & appropinquauit corruptio

Expanded text:
scilicet veritatis quam corde scilicet veritatis quam corde mortuus videre non posset. Vel certe, quia Dominus dixit: Ego sum lux mundi , videbunt lucem etiam mortui, 771 quando omnes injusti eum venire ad judicium in humanitatis forma conspexerint. Sed vivens tunc lucem respicit, qui ominabilis sit ei panis in vita sua, et appropinquavit corr
Abbreviated transcription (Latin):
ramus. Pena gͦ nos interrogat.
si ueraciter cognoscimus cul¬
pam̃. Uir itaq iustus quia cul¬
pam suam districte conside¬
rat. etiam in flagello positus di¬
cat. Et ut eram dignus ñ recepi.
ne ꝑgeret in uteritum. Quia p̃¬
ueniente diuina gr̃a in oꝑatio.¬
ne bona. nrm liberũ arbitrium
sequitur: nosinet ipsi nos libera¬
re dicimur. qui liberanti nos
dño consentimus. Unde paulus
cum diceret. habuudantuis illis
om̃ib laboraui: ne labores suos
sibi tribuisse uideretur. ilico
adiunxit. Non autẽ ego. sed gr̃a
di mecum. Quia enim p̾uenien¬
tem di grãm eciam ipse ꝑ libe¬
rũ arbitrium fuerat subsecut᷑.
apte subiunxit mecum: ut et
diuino muneri non esset in¬
gratus. & tamen a merito libe¬
ri arbitrii non remaneret ex¬
trancus. De hoc autẽ qui libera¬
tori suo semetipsum cognoscen¬
do consensit: recte dicit᷑. Libe¬
rauit animam suam. ne ꝑgeret
m interitum. Sequitur. Sed
uiuens lucem uideret. Lucem

Expanded text:
ramus. Poena ergo nos interrogat, ramus. Poena ergo nos interrogat, si veraciter cognoscimus culpam. Vir itaque justus, quia culpam suam districte considerat, etiam in flagello positus dicat: Et ut dignus eram non recepi. Quia praeveniente divina gratia in operatione bona, nostrum liberum arbitrium sequitur, nosmetipsos liberare dicimur, qui liberanti nos Domino consentimus. Unde Paulus, cum diceret: Abundantius illis omnibus laboravi , ne labores suos sibi tribuisse videretur, illico adjunxit: Non autem ego, sed gratia Dei mecum. Quia enim praevenientem Dei gratiam in se per liberum arbitrium fuerat subsecutus, apte subjungit, Mecum: ut et divino muneri non esset ingratus, et tamen a merito liberi arbitrii non remaneret extraneus. De hoc autem qui liberatori suo semetipsum cognoscendo consensit, recte dicit: Liberavit animam suam, ne pergeret in interitum. Sequitur: IBID.---Sed vivens lucem videret. Lucem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ exempla melioꝵ. ex cordis in¬
timo cognoscit se esse qđ dicit.
Ait enim. Peccaui. & uere deliqui.
Atq de eo ipso qđ tolerat flagel¬
lo subiungit. Et ut eram dignꝰ
non recepit. Unusquisq enim
in flagello positus. minus ad¬
huc sua peccata considerat.
si uel tanto uel amplius se ꝑ¬
cussum quam merebatur existi¬
mat. Iste autẽ quia quanto ma¬
iorum exempla considerat. tan¬
to districtiori examinatione pen¬
sat. minus se ꝑcussum quã me¬
rebatur agnoscit: quia in illoꝵ
iusticia conspicit. quã grauis
Et iccireo hoc qđ patitur distri¬
ctum esse non sentit. quia di¬
stricte nouit pensare qđ fecit.
Ualde autẽ facile est. ut pecca¬
torẽ se quisꝙ cum nichil pro
peccato suo patitur: fateatur.
Secure uidelicet iniquos nos di¬
cimus. cum uindictam nullam
de iniquitate sentimus. Nam
peccatores nos quiđe in tran¬
quillitate loquimur. sed cum
de peccatis ipsis flagello inter¬
ueniente corripimur: murmu¬

Expanded text:
per exempla meliorum ex cordis inper exempla meliorum ex cordis intimo cognoscit se esse quod dicit. Ait enim: Peccavi, et vere deliqui. Atque de eo ipso quod tolerat flagello subjungit: Et ut eram dignus non recepi. 23. Qui in flagello positus minus adhuc peccata sua considerat, si vel tantum vel amplius se percussum quam merebatur existimat. Iste autem, quia quanto majorum exempla considerat, tanto districtiori examinatione se pensat, minus se percussum quam merebatur agnoscit, quia in illorum justitia conspicit quam gravis et idcirco hoc quod patitur districtum esse non sentit, quia districte novit pensare quod fecit. Valde autem facile est ut peccatorem se quisque, cum nihil pro peccato suo patitur fateatur. Secure videlicet iniquos nos dicimus, cum vindictam nullam de iniquitate sentimus. Nam peccatores nos quidem in tranquillitate loquimur, sed cum de peccatis ipsis flagello interveniente corripimur, murmu
Abbreviated transcription (Latin):
quanto peccando distarent a bo¬
nis hominib uiuenirent. De hoc
gͦ penitente qui iccirco bonoꝵ
exempla considerat. ut sibi¬
met ipsi quantũ a bono recessit
innotescat: bene dicit᷑. Respi¬
res se plerumꝙ confitent᷑. etiam
qui se peccasse non credunt.
Nlam sepe contingit. ut passim
se homines miquos esse fatean¬
tur. sed cum peccata sua uera¬
citer aliis arguentib audiunt.
defendant se summoꝑe. atq in¬
nocentes uideri conentur. Unꝰ¬
quisq gͦ cum talis ẽ. & si deli¬
qui dicit. uere non dicit: quip¬
pe qui peccatorẽ se non ex cor¬
dis intimo. sed uerbotenus asse¬
rit. Quia enim scriptum est.
iustus a principio accusator ẽ
sui. iste de confessione peccati¬
oruari ornari noluit. sed hu¬
miliari. Per accusationẽ suam
humilis appetit uideri: ñ esse.
Nam si confitentendo peccatum
esse humilis apͤpͥeteret. de ꝑpe¬
tratione peccati arguentes se
alios non impugnaret. Itaꝙ
iustus uitam suam iudicans

Expanded text:
quantum 770 peccando distarent a boquantum 770 peccando distarent a bonis hominibus, invenirent. De hoc ergo poenitente qui idcirco bonorum exempla considerat ut sibimetipsi quantum a bono recessit innotescat bene dicituresse plerumque confitentur etiam qui se peccasse non credunt. Nam saepe contingit ut passim se homines iniquos esse fateantur, sed cum peccata sua veraciter aliis arguentibus audiunt, defendunt se summopere, atque innocentes videri conantur. Unusquisque ergo cum talis est, si deliquisse se dicit, vere non dicit, quippe qui peccatorem se non ex cordis intimo, sed verbotenus asserit. Quia enim scriptum est: Justus in principio accusator est sui , iste de confessione peccati ornari voluit, non humiliari; per accusationem suam humilis appetiit videri, non esse. Nam si confitendo peccatum esse humilis veraciter appeteret, de perpetratione peccati arguentes se alios non impugnaret. Itaque justus vitam suam judicans
Abbreviated transcription (Latin):
iam tanta scitate sublimes sunt.
ut ꝑ humilitatis gressum ad ma¬
iora ꝓficiant. adhuc querunt
in aliis qđ imitantes aminiren¬
quia mentis oculos semꝑ in
infimis p̃munt. Qui & si quan¬
do in uia dñi ueniunt. non
ad meliorũ uestigia sed ad in
do postponant: sed quib suꝑ¬
biendo se p̾ferant. Deteriores nã¬
ꝙ respiciunt. quib meliores
se esse głentur. Et iccirco ꝓfice¬
re ad meliora non possunt. qr
hoc sibi sufficere estimant. qđ
pessimos antecedunt. O miseri.
Uiam ꝑgunt. & in tergum res¬
piciunt. er spem quide quasi
ante se pedem ꝓferunt. sed ꝑ cõ¬
siderationẽ prauorum hominũ
post se oculos tendunt. Recti
uideri appetunt. sed ad inueni¬
endos se tortam regulã sumunt.
Si enim semetipsos quales sunt
cognoscere appetunt. non dete¬
riorũ conspicere sed meliorũ
exempla debuerant. Iocirco gͦ pec¬
catores se esse non intelligunt.
quia homines non attendunt.
Nam si homines attenderent.

Expanded text:
jam tanta sanctitate sublimes sunt, jam tanta sanctitate sublimes sunt, ut per humilitatis gressum ad majora proficiant, adhuc quaerunt in aliis quod imitantes admirenquia mentis oculos semper in infimis premunt, qui et si quando in viam Domini veniunt, non ad meliorum vestigia, sed ad intdo postponant, sed quibus superbiendo se praeferant. Deteriores namque respiciunt, quibus meliores se esse gloriantur; et idcirco proficere ad meliora non possunt, quia hoc sibi sufficere aestimant, quod pessimos antecedunt. O miseri, viam pergunt, et in terga respiciunt. Per spem quidem, quasi ante se pedem proferunt, sed per considerationem pravorum hominum post se oculos tendunt. Recti videri appetunt, sed ad inveniendos se tortam regulam sumunt. Si enim semetipsos quales sunt cognoscere appetunt, non deteriorum conspicere, sed meliorum exempla debuerant. Idcirco ergo peccatores se esse non intelligunt, quia homines non attendunt. Nam si homines attenderent
Abbreviated transcription (Latin):
us laborando transcenderet: ut
ab elatione se p̃meret. & uires su¬
as in humilitatis gremio nutri¬
ret: crudelitatis sue antique ñ
immemor apłorum om̃iũ inno¬
centiam contemplatus ait. C go
enim sum minimus aploꝵ. qui
non sum dignus uocari apłs.
quia ꝑsecutus sum eccłam dei.
Et tamen eorũdem om̃ium apłoꝵ
primus quasi accepti principatꝰ
oblitus. acsi minus ipse aliquid
saꝑet: in paulo sapientiam mi¬
ratur dicens. Sicut & carissimꝰ
& in om̃ib epłis loquens in eis
de his in quib sunt quedam
difficilia intellectu. Eece paulus
in apłis miratur innocentiam.
ecce apłoꝵ princeps miratur in
paulo sapientiam. Quid ẽ hoc
os p̾ferunt. uolantia animalia
alarum ꝑcussione se tangunt: ut
eO ad uolatũ se altius excitent.
quo humilius alter in altero
qđ ammiret᷑ uidet: Hinc itaꝙ
colligendum est. quanta debe¬
mus sollicitudine meliorum
uitam conspicere. nos qui in
infimis iacemus: si & bii qui

Expanded text:
us laborando transcenderet, ut us laborando transcenderet, ut ab elatione se premeret, et vires suas in humilitatis gremio nutriret, crudelitatis suae antiquae non immemor, apostolorum omnium innocentiam contemplatus, ait: Ego enim sum minimus apostolorum, qui non sum dignus vocarpersecutus sum Ecclesiam Dei, et tamen eorumdem omnium apostolorum primus, quasi accepti principatus oblitus, ac si minus ipse aliquid saperet, in Paulo sapientiam miratur, dicens: Sicut et charissimus et in omnibus epistolis, loquens in eis de his in quibus sunt quaedam difficilia intellectu . Ecce Paulus in apostolis miratur innocentiam, ecce apostolorum princeps miratur in Paulo sapientiam. Vet. XII. os praeferunt, volantia animalia alarum percussione se tangunt, ut eo ad volatum se altius excitent, quo humilius alter in altero quod admiretur videt? Hinc itaque colligendum est quanta debemus sollicitudine meliorum vitam conspicere nos, qui in infimis jacemus, si et hi qui
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis in aliis cernimus. qđ
non habemus. Unde ie zecbi¬
el ꝓpħa cum uolantia animnalia
descripsisset. adiunxit. Et audi¬
ui post me uocẽ commotionis
magnę: benedicta gła dnĩ de
malium. nisi uirtutes debemꝰ¬
rena despiciunt. ad cęlestia uo¬
tiam ꝑ ysaiam dicit᷑. Qui con¬
fidunt in dño mutabunt forti¬
tudinẽ. & assument pennas ut
aquile. uolantia itaq anmalia
alis suis se uicissim feriunt. qr
scõꝵ mentes in eo qđ suꝑna ap¬
petunt. consideratis inuicem
alternis uirtutib excitantur.
Ala enim sua me ꝑcutit. qui ex¬
emplo scĩtatis ꝓprie me ad me¬
lius accendit. Et ala mea uici¬
num animal ferio. si aliquando
alteri opus bonum qđ imitet᷑
significari istis animalib dixi¬
mus. libet in ipso uolatu an¬
malium oculos mentis attolle¬
re: & quanta uicissim alarũ
ꝑcussione se excitent. subtili
consideratione pensare. Paulus
namq cum ceteroꝵ scõꝵ solli¬
citudinẽ in pͣdicatione robusti¬

Expanded text:
virtutis in aliis cernimus quod virtutis in aliis cernimus quod non habemus. Unde Ezechiel propheta, cum volantia animalia descripsisset, adjunxit: Et audivi post me vocem commotionis magnae: Benedicta gloria Domini de malium sanctorum virtutes debemurena despiciunt, ad coelestia votiam per Isaiam dicitur: Qui confidunt in Domino, mutabunt fortitudinem, assument pennas ut aquilae . Volantia itaque animalia alis suis se vicissim feriunt, quia sanctorum mentes in eo quod superna appetunt, consideratis invicem alternis virtutibus excitantur. Ala enim sua me percutit, qui exemplo sanctitatis propriae me ad melius accendit. Et ala mea vicinum animal ferio, si aliquando alteri opus bonum quod imitetur significari istis animalibus diximus, libet in ipso volatu animalium oculos mentis attollere, et quanta vicissim alarum percussione se excitent, subtili consideratione pensare. Paulus namque, cum caeterorum sanctorum sollicitudinem in praedicatione robusti
Abbreviated transcription (Latin):
digentib que habet tribuere
om̃ia recusat. Alius iam & ab
ocioso se sermone restringens.
lingue lasciuiam suꝑat: sed ta¬
men adhuc insurgentis ire sti¬
mulos ꝑfecte non calcat. Alius
insurgentem iram iam ꝑfecte
edomat: sed tam̃ adhuc linguã
in lȩticiam relaxat. Quid ẽ hoci
qđ iste eo bono indiget. quo a¬
lius pollet: & ille cum multis
polleat habunde. aliis bonum
adesse considerat. qd̃ sibi deeẽ
suspirat: nisi qđ mim nobiscũ
dispensatione agitur. ut ꝑ hoc
qđ alter habet. & iste non habet.
unus alteri melior ostendatur.
quatinus tanto ardentius ad
humilitatẽ quisq ꝓficiat. qͣnto
ex bonis quȩ non habet. inferi¬
orẽ se habentib pensat: Sicꝙ
fit. ut dum ille in isto atꝙ
hic in illo respicit qđ ammire¬
tur distincta bona & ab alti¬
tudine elationis reprimant.
&e ad studium ꝓuectus accen¬
dant. Magna namq sollicitu¬
dine ad curam nr̃ȩ meliora¬
tionis accingimur. quando io

Expanded text:
digentibus quae habet tribuere digentibus quae habet tribuere omnia recusat. Alius jam et ab otioso se sermone restringens, linguae lasciviam superat, sed tamen adhuc insurgentes irae stimulos perfecte non calcat. Alius insurgentem iram jam perfecte edomat, sed tamen adhuc linguam in laetitiam relaxat. Quid est hoc, quod iste eo bono indiget quo alius pollet; et ille, cum multis polleat, abunde aliis bonum adesse considerat quod sibi deesse suspirat, nisi quod mira nobiscum dispensatione agitur, ut per hoc quod alter habet, et iste non habet, unus altero melior ostendatur, quatenus tanto ardentius ad humilitatem quisque proficiat, quanto ex bonis quae non habet inferiorem se habentibus pensat? Sicque fit ut dum ille in isto, atque hic in illo respicit quod admiretur, distincta bona et ab altitudine elationis reprimant, et ad studium profectus accendant. Magna namque sollicitudine ad curam nostrae meliorationis accingimur, quando id
Abbreviated transcription (Latin):
rectorũ narrare. Qui itaq sicut
diximus ꝑduci ad summa desi¬
derant. semꝑ necesse est. ut meli¬
orũ ꝓfectib intendant: quatinꝰ
tanto districtius in se culpas iu¬
dicent. quanto in illis altius qđ
ammirentur uident. Sed quid
ista dep̾cantib dicimus. cum ip¬
sos quoꝙ oꝑatores iusticiȩ tan¬
ta ꝓuehi dispensatione uideamꝰ:
Auus namq habet donũ scientiȩ.¬
& tamen ad uirtutẽ mire absti¬
nentiȩ non ꝑtingit. Auus mag¬
na abstinentię uirtute accingi¬
Cͦ. nec tamen in sũma scientie
contemplatione dilatatur. Alius
tionis gratiam  mala presentis
molestię mala subleuare. Alius
ꝑ curationis grãm mala p̾sen¬
tis molestiȩ subleuat. sed tam̃
quia ꝓphetiȩ spm non habet.
quid sequatur ignorat. Alius
indigentib multa iam ꝓpria
largiri potest. sed tam̃ iniuste
agentib obuiare ubere non po-¬
test. Alius iniuste agentib auda¬
eter ꝓ do obuiat. sed tamen in¬

Expanded text:
rectorum opera narrare. Qui itaque sicut rectorum opera narrare. Qui itaque sicut diximus, perduci ad summa desiderant, semper necesse est ut meliorum profectibus intendant, quatenus tanto districtius in se culpas judicent, quanto in illis altius, quod admirentur vident. Sed quid ista de peccantibus dicimus, cum ipsos quoque operatores justitiae tanta pervehi dispensatione videamus? Alius namque donum scienti tamen ad virtutem mirae abstinentiae non pertingit. Alius magna abstinentiae virtute accingitur, nec tamen in summa scientiae contemplatione dilatatur. Alius tionis gratiam non valet praesentis molestiae mala sublevare. Alius per curationis gratiam mala praesentis molestiae sublevat, sed tamen quia prophetiae spiritum non habet, quid sequatur ignorat. Alius indigentibus multa jam propria largiri potest, sed tamen injuste agentibus obviare libere non potest. Alius injuste agentibus audacter pro Deo obviat, sed tamen in
Abbreviated transcription (Latin):
Fili hominis. ostende domui isrł
templum. ut confundant᷑ ab in¬
iquitatib suis: & metiant᷑ fabri¬
cam. ut erubescant ex om̃ib quȩ
‸fecerunt. Templum quippe dei
filiis isrł ad confusionẽ ostendi¬
t᷑. quando uniuscuiusq iusti ani¬
ma quam inspirando ds inhabi¬
tat. quanta scitate fulgeat. ad
confusionẽ suam peccatorib de¬
monstratur: ut in illa bonum
qđ negligunt uideant. & in se¬
metipsis malum qđ oꝑantur
erubescant. Metiri uͦ est fabri¬
cam. pensari subtiliter iustoꝵ
uitam. Sed dum metimur fa¬
bricam. necesse est ut ex cunctis
quȩ fecimus erubescamus: qui¬
a bonorum uitam quanto sub
tilius pensando discutimus. tan¬
to seueruis in nobis om̃ia miq
gesta reprobamus. Bene autẽ
ꝓpħe dicit᷑. ut ostendat cẽplũ:
quia enim iustorũ rectitudi¬
nẽ peccator considerare dissimu¬
lat. saltem hanc ex uoce p̾dican¬
tis agnoscat. Templum quippe
peccatorib ostendere est: sponte
sua considerare nolentib. oꝑa

Expanded text:
ium: Ostende domui Israel templum, ut confundantur ab iniquitatibus suis, et metiantur fabricam, ut erubescant ex omnibus quae fecerunt . Templum quippe Dei filiis Israel ad confusionem ostenditur, quando uniuscujusque justi anima, quam inspirando Deus inhabitat, quanta sanctitate fulgeat, ad confusionem suam peccatoribus demonstratur, ut in illa bonum quod negligunt videant, et in seipsis malum quod operantur erubescant. Metiri vero fabricam est pensare subtiliter justorum vitam. Sed dum metitur fabricam, necesse est ut ex cunctis quae fecimus erubescamus, quia bonorum vitam quanto subtilius pensando discutimus, tanto severius in nobis omnia inique gesta reprobamus. Bene autem prophetae dicitur ut ostendat templum, quia enim justorum rectitudinem peccator considerare dissimulat, saltem hanc ex voce praedicantis agnoscat. Templum quippe peccatoribus ostendere est, sponte sua considerare nolentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
minus se uidere conspicit. qui
ad uidendum dm̃ futurũ mane
concupiscit. Qitia uͦ ut diximꝰ
ab exteriori actione cessare dor¬
mire est: bene helui subdidit.
quando irruit sopor suꝑ homines.
Quia autẽ scĩ uiri cũ exteriori
actioni non deseruiunt. intra
mentis cubilia conquiescunt:
apte subuinxit. Et flormiunt in
lectulo. Sci̾s ẽnim unris dormire
in lectulo est: intra metitis sue
cubile quiescerẽ. Unde scriptum
est. E.xultabunt scĩ in gła. leta¬
bunt᷑ in cubilib suis. Dicat᷑ gͦ
qd semel nobis loquit᷑ ds ꝑ som¬
mum in uisione nocturna. qͣn¬
do irruit sopor suꝑ homines.
& dormiunt in lectulo: quia m¬
mirum tunc secreta diuinita¬
tis agnoscimus. cum ab huius
mundi tumultuosa concupis¬
centia intra mentis nr̃e cubili¬
a segregam᷑. Quia uͦ ut sepe
iam diximus. aurẽ cordis tumul¬
tus secularium negotioꝵ clau¬
dit. et quies secretȩ considerati¬
onis aꝑit: apte subiungit. Tunc¬

Expanded text:
minus se videre conspicit, qui minus se videre conspicit, qui ad videndum Deum futurum mane concupiscit. Quia vero, ut diximus, ab exteriori actione cessare dormire est, bene Eliu subdit: Quando irruit sopor super homines. Quia autem sancti viri cum exteriori actioni non deserviunt, intra mentis cubilia conquiescunt, apte subjungit: Et dormiunt in lectulo. Sanctis enim viris dormire in lectulo est intra mentis suae cubile quiescere. Unde scriptum est: Exsultabunt sancti in gloria, laetabuntur in cubilibus suis . Dicatur ergo, quod semel nobis loquitur Deus per somnium in visione nocturna, quando irruit sopor super homines, et dormiunt in lectulo, quia nimirum tunc secreta divinitatis agnoscimus, cum ab hujus mundi tumultuosa concupiscentia intra mentis nostrae cubilia segregamur. Quia vero, ut saepe jam diximus, aurem cordis tumultus saecularium negotiorum claudit, et quies secretae considerationis aperit, apte subjungit: