comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
catus. eo quod sit singularis. Mo¬
nas enuim grece: singularitas dieitur.
Ergo si solitarius int̃pretatur nocabu¬
lum monachi. quid facit in turba qui
solus est: Plura sunt autem genera
monachoꝵ. Cenobite. quos nos in cõ¬
iune tuuentes possummis appellare.
Cenobium enim: plurimorum est.
Anachorite sunt: qui post cenobialẽ
urtam deserta petunt. & soli habitaN
ꝑ deserta: & ab eo quod ꝓcul ab homi¬
nib recesserunt tali nomine nuncu¬
pantur. S anachorite heliam ꝙ ioħm:
cenobite apłos imitantur. Hertmite
hi sunt quiet anachorite. ab hominũ
conspectu remoti: heremum & deser-¬
tas solitudines appetentes. Nam here¬
mum dicitur quasi remotũ. Abba aũt
syrum nomen significat in latinum
pater. qd̃ paulus romanis scribens
exposuit dicens. in quo clamamꝰ ab ba
pater: in uno nomine duab usus
linguis. Dicit enim abba syro nomi

Expanded text:
catur, eo quod sit singularis. Monas enim Graece, Latine singularitas diciErgo si solitarius interpretatur vocabulum monachi, quid facit in turba qui solus est? Plura sunt autem genera monachorum. 2. Coenobitae, quos nos in commune viventes possumus appellare. Coenobium enim plurimorum est. 3. Anachoritae sunt qui post coenobialem vitam deserta petunt, et soli habitant per deserta; et ab eo quod procul ab hominibus recesserunt, tali nomine nuncupantur; sed anachoritae Eliam et Joannem, coenobitae apostolos imitantur. 4. Eremitae ii sunt qui et anachoritae, ab hominum conspectu remoti, eremum et desertas solitudines appetentes. Nam eremum dicitur quasi remotum. 5. Abba autem Syrum nomen, significat in Latinum pater, quod Paulus Romanis scribens exposuit, dicens: In quo clamamus: Abba, pater, in uno nomine duabus usus linguis. Dicit enim abba Syro nomi
Abbreviated transcription (Latin):
usica ẽ ꝑitia modulati¬
onis. sono cantuq con¬
sistens. Et dicta musica
ꝑ diriuationem a mu¬
sis. Muse autem ap¬
io est a querendo. quod ꝑ eas sicut anti¬
qui uoluerunt ius carnimum et uocis
modulatio quereretur. Quarum somis
quia sensibilis res est et preterfluit in
preteritum. tempus imprimiturq
memorie. inde a poctis iouis et minerut¬
memorie filias musas eẽ confictum ẽ.
Nisi enim ab homine memorie tencan

Expanded text:
Musica est peritia modulationis sono cantuque consistens. Et dicta Musica per derivationem a Musis. Musae autem apid est a quaerendo, quod per eas, sicut antiqui voluerunt, vis carminum et vocis modulatio quaereretur. Quarum sonus, quia sensibilis res est, et praeterfluit in praeteritum tempus, inprimiturque memoriae. Inde a poetis Iovis et Memoriae filias Musas esse confictum est. Nisi enim ab homine memoria tenean
Abbreviated transcription (Latin):
sint demetis.xxx.
ccarsi qͥꝑpe appellatione propte
tarminum co sinem mundi designati uo¬
luit. ab eo qͦd aliquid em̃sum finis ẽ. siue
adtestimonium orientis occidentisq solic¬

Expanded text:
 De metis. 1. Metarum quippe appellatione proprie terminum ac finem mundi designari volunt, ab eo quod alicui emensus finis est, sive ad testimonium orientis occidentisque Soli
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Pilatiis os malleatoris. quia dum
more malleatoris utraq ferit. Barra¬
bas filius magistri eorum. absq du¬
bio iudeoꝵ magistri qui ẽ diabolus.

Expanded text:
. PILATUS, os malleatoris, quia dum more malleatoris utraque ferit. 10. BARRABA, filius magistri, eorum absque dubio Judaeorum magistri, qui est diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
aria illuminatrix. siue stella
maris. Genuit enim lum̃ mun¬
di. Sermone aut̃ syro maria dña
nuncupatur. Et pulchre: quia dñm
genuit. E lisabeth. dei mei sanitas.
uel dei mei uramentum. Magdale¬
ne turris. Martha. irritans uel ꝓ¬
uocans. Sermone autẽ sẏro: int̃pre¬
tatur dominans. Nathanael domĩ
dei quia dolus idest simulatio dono
dei in eo non finit. T̃ ebedeus donatꝰ.
siue fluens iste. Tacheus iustus. siue
iustificatus aut iustificandus. Syrũ
est nomen non hebreum. Lazarus
ad nitus. eo quod a morte resuscita¬
tus. Herodes. pellicrus głosus. Cay.¬
phas inuestigator aut sagax. aut uo¬
mens ore. Iniq enim ore suo iustũ con¬
demnauit: quamuis hec mysterio
ꝓpħali annuntiasset. Pontiꝰ declinãs
consilium. utiq iudeoꝵ. Accepta enĩ
aqua lauit manus suas dicens. in no¬

Expanded text:
aria inluminatrix, sive stella maris. Genuit enim lumen mundi. Sermone autem Syro Maria domina nuncupatur; et pulchre; quia Dominum genuit. Elisabeth Dei mei saturitas, vel Dei mei iuramentum. Magdalena turris. Martha inritans, vel provocans. Sermone autem Syro interpretatur dominans. Nathanael donum Dei quia dolus, id est simulatio, dono Dei in eo non fuit. Zebedaeus donatus, sive fluens iste. Zacchaeus iustus, sive iustificatus, aut iustificandus. Syrum est nomen, non Hebraeum. Lazarus adiutus eo quod sit a morte resuscitatus. Herodes pellicius, gloriosus. Caiphas investigator, aut sagax, aut vomens ore. Inique enim ore suo iustum condemnavit, quamvis hoc mysterio prophetali adnuntiasset. Pontius declinans consilium, utique Iudaeorum. Accepta enim aqua lavit manus suas dicens
Abbreviated transcription (Latin):
na ad disserendas re¬
rum causas inuen¬
ta. Ipsa est phyloso¬
phie species que logi¬
ca dicitur. id ẽ. iatio.¬
ualis: diffimendi.
querenti. & disserendi. potens. Docet
enim inplurib questiont̃ generibꝰ qͣm¬
admodu disputando uera ⁊ falsa di¬
indicent᷑. Hauc qͥdam pͥmi phyloso¬
phi in siis dictionib habtierant. non
tamen ad artis redegere ꝑitiam. ꝑ ost
hos aristoceles ad regnlas quasta huiꝰ
doctrine argum̃ca ꝑduxit & dialecic̃a
nancupauit: ꝓ eo qd mea dedictis dis¬
putatar. Nam̃ lecton: dietio d̾t. Ideo
autẽ post rethoricam discipliua dialec¬
tica seq̃r. quia in multis uttaq cõmunia
existunt. De differentia dialetiee n

Expanded text:
na ad disserendas rerum causas inventa. Ipsa est philosophiae species, quae Logica dicitur, id est rationalis definiendi, quaerendi et disserendi potens. Docet enim in pluribus generibus q disputando vera et falsa diiudicentur. Hanc quidem primi philosophi in suis dictionibus habuerunt, non tamen ad artis redigere peritiam. Post hos Aristoteles ad regulas quasdam huius doctrine argumenta perduxit et dialecticam nuncupavit, pro eo quod in ea de dictis disputatur. Nam λεκτόν dictio dicitur. Ideo autem post Rhetoricam disciplinam Dialectica sequitur, quia in multis utraque communia existunt. De differentia Dialecticae
Abbreviated transcription (Latin):
Quieqͥd hs̃ hodie crus te fortasse ralinquet
A ut mͦ dumi loqueris desut eẽ tinu¬
l as ludit forcuna uices. regesq suꝑbo
Et seruos humiles. ñ sinit ẽẽ di
Illa dolosa comes sola leuitate fideli
Nõ inpune fauet. aut sine fine p̃mi
na mͥ quondam risu blandita seren¬
gi utaint uultus nimmubila facta rueo suo s
s tuelud eternam misero conaca ruma
Spem qͦ leticie detrahit illa mich
lla ꝓfessa doltim. submersit. diruitiussit
oste. itotho. morbis. borrea. poma. grege
ccessit dampnis malus ille gͣuisq tiranius
uo cenomannorum consuleiuis ꝑni
uiuis auos puduit scelerũ genuisse pat᷑rni
ortuna ꝙ parem mobilitate doli¬
lle pudor patͥi meñ inpune tuente
nsticie leges expulit apatri¬
ñ ratem scando utam cõmicto ꝑcelli

Expanded text:
Quidquid habes hodie, cras te fortasse relinquet, Quidquid habes hodie, cras te fortasse relinquet, Aut modo, dum loqueris, desinit esse tuum. Has ludit fortuna vices, regesque superbos, Aut servos humiles non sinit esse diu. Illa dolosa comes, sola levitate fidelis, Non impune favet, aut sine fine premit. Illa mihi quondam risu blandita sereno Mutavit vultus, nubila facta, suos. Et velut aeternam misero conata ruinam, Spem quoque laetitiae detrahit illa mihi. Illa professa dolum, submersit, diruit, ussit Hoste, noto, morbis, horrea, poma, gregem. Accessit damnis novus ille gravisque tyrannus, Quo Cenomanorum consule jus periit. Cujus avos puduit scelerum genuisse patronum, Fortunaeque parem mobilitate, dolis. Ille pudor patriae me non impune tuentem Justitiae leges, expulit a patriInde ratem scando, vitam committo procelli
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑ eram locuplefimiltis q batꝰ amici¬
t risere diu futa scd̃a mici Us hidbti¬
arga ceres. ds archadie bac̃q replebã¬
orrea. tecta. penum. farre bidẽt. mese
ortus. apes. famulȩ. pulm̃to. melle tapetie
itabant large pñdia. uasa. donni
eitra laborabat gẽmis. pomeria fruet
rata redundabant gͣmĩe. lacte grege
gger opum. tͣnquilla. qͥes. num̃tis amicu
elicias. sõpnos. consiliumq daban
etera qͥd referã. niestos solatia unlt
mĩa captate prospitatis eran¬
utares suꝑos int mã nota tener
t res occasũ dedidicisse pat
rrabar sic te siete fortuna fidele¬
Mirabar stabilem. q̃ leuis eẽ sole¬
M.
Sepe mͥ diri. quorsũ tam ꝓsꝑa rery
Quid sͥ nult tantꝰ tam citus agger opr
Si mͥ nulla fides. mala constancia reby
Res ipẽ quid sĩt. mobilitate doceu
Res hoũm atq homiines. leuis aleau̾sat ĩboͣ a̾.
Et uenit a sũmo sũma ruuna grad¬
s uncta subancipiti pendent mortalia cas u
&s pondent̾ pͥpa mobilitate fuga

Expanded text:
r eram locuples, multisque beatus amiciEt risere diu fata secunda mihi. Larga Ceres, deus Arcadiae Bacchusque replebaorrea, tecta, penum, farre, bidente, mero. Hortus, apes, famulae, pulmento, melle, tapetis itabant large prandia, vasa, domum. Dextra laborabat gemmis, pomaria fructu; rata redundabant gramine, lacte greges. Agger opum, tranquilla quies, numerosus amicus Delicias, somnos, consiliumque dabant. Caetera quid referam moestos solantia vultus, Omnia captatae prosperitatis eranJurares superos intra mea vota teneri, Et res occasum dedidicisse pati. Mirabar sic te, te sic, fortuna, fideleMirabar stabilem, quae levis esse soles. Saepe mihi dixi: Quorsum tam prospera rerum? Quid sibi vult tantus, tam citus agger opum? Si mihi nulla fides, nulla est constantia rebus. Res ipsae quid sint mobilitate docent. Res hominum atque homines levis alea versat in horas, Et venit a summo summa ruina gradu. Cuncta sub ancipiti pendent mortalia casu, Et spondent propria mobilitate fugam.
Abbreviated transcription (Latin):
s tudit facienda facit. regit absq labor¬
n issinguit formis tep̃e forie lac
c ꝑesgendi studiũ reb metitur et illa
s isas esẜeredi te qͥeqͣm posse ł ess
o foitima qͦd es. qͦd potes. ip̃e dedi
p acctua foctuna loqt᷑. blandi .e. minar
s ats usi querar. aut bñĩ leter age
l potens mitis. tenior ⁊ concordia rerr
Quoqͥo tualt in me digerat eius t¬

Expanded text:
vidit facienda facit, regit absque labore. Distinguit formis, tempore, fine, loco. Crescendi studium rebus metitur, et illas Si fas est credi te quidquam posse vel esse, O fortuna! quid es? quod potes ipse dedit. Pace tua, fortuna, loquar; blandire, minare, Nil tamen unde querar, aut bene laeter ages. Ille potens, mitis tenor et concordia rerum, Quidquid vult in me digerat, ejus
Abbreviated transcription (Latin):
e tscmper qͥdam conditione mor
s s hõis indum nasci nudũq reueit
A d matrem. nec opes tollere posse sua
I stius est heres nõ ptosperitatis ⁊ illu
C atius tns dnm̃ predia nulla matien
R es ⁊ opes prestant᷑ ii. famulantur ad horã

Expanded text:
 semper quadam conditione mori. Est hominis nudum nasci, nudumque reverti Ad matrem, nec opes tollere posse suasi. Istius est haeres homo prosperitatis, et illum Certius his dominum praedia nulla manent. Res et o
Abbreviated transcription (Latin):
Imbre madet uelum. nex tegit atra dieni.¬
S ĩspetari ⁊ ibent uenti. mare. tbrac fluctu
ꝯ ccursu rupes. ignibus ip̃e polu
Inftagilem pinum totus ꝓꝓe digetit ira
S ũ sie scuit hiems. dũ pallet ⁊ ip̃e magiste
D ñstupet. ⁊ieri piscil esea time
e te rarax turbo tollẽs ad syda fucto
Iinꝑtibit adlitus iam sine pupps rate
Sic miset ifclix. qͥssa rate. rel ad empti
Quansi uentos. equora. saxa. ⁊ ioue
Qna miser ille sͥ platidere dote potes
a dmatrem. nec opes collere posse sua¬
ꝑ st noĩs putrere solo saniemq faceR¬

Expanded text:
Imbre madet velum, nox tegit atra diem. Desperare jubent venti, mare, turbine, fluctu Occursu rupes, ignibus ipse polus. In fragilem pinum totus pene congerit iras t. Dum sic saevit hiems, dum pallet et ipse magister, Dum stupet, et fieri piscibus esca timet, Ecce rapax turbo tollens ad sidera fluctus, Impulit ad littus jam sine puppe ratem. Sic miser et felix, quassa rate, rebus ademptis, Evasi ventos, aequora, saxa, Jovem. Qua miser ille sibi plaudere dote potestAd matrem, nec opes tollere posse suas. Est hominis putrere solo, famemque
Abbreviated transcription (Latin):
onduplicatio ẽ cum ranionem amplificãs
aut mistrationis eunsdem unus aut plai¬
ti mum illorum iteratio fichoc coͦ
Time pr̃em gladio crudelis nata necast
priore posterior contraria pͥori proficiscãts
Diris sapiens uibeat cum supͣ uos sit utrum
Quis ue ubens sapiat cum qͦd iubet hoc neqͥt
simum dicat lioc c̾o
u mͥ te confers nõ ce qͦ noĩe dica
Hesito si dicam sparcissime ñ crit equu
Bis seclus appellem mitius ẽ defortirior ansi
N equeo ignoro uẽ noc tn. nẽ placet illu
issolutum ẽ cum comunctioĩb uerborm
emedio sublatis separatis partib hoc m
D ilige cognatos caros uenerare parente
Subditus esto dõmandatis legis obed

Expanded text:
onduplicatio est, cum ratione  amplificationis, aut miserationis unius, aut plurium verborum iteratio fit; hoc modo: Tune patrem gladio crudelis nata necastia priore posterior contraria priori proficiscatur;Quis sapiens jubeat, cum supra nos sit utrumque? Quisve jubens sapiat, cum quod jubet, hoc nequisimum dicat; hoc modo: Tu mihi te confers homo, quo te nomine dicam? Haesito. Si dicam spurcissime, non erit aequum. Si scelus appellem, minus est. Deformior an sis Nequior ignoro. Nec hoc mihi, nec placet illuissolutum est, quod conversionibus verborum e medio sublatis, separatis partibus effertur; hoc modo: Dilige cognatos; charos venerare parentes Subditus esto Deo; mandatis legis obed
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nuolat hos hoĩs rapit illum diripit illu
Sclicet oblitus decoris qui ntino decori
nesctre a ut nollen drẽ id quod maxtme
scimus noc modo
⁊ sirite nuii quanti sit tũa maculata iuuent s
plagiciis quociens si publica uerba passu¬
ꝑ tactreo sedes. peruiria. fuita rapina
a afinem propero quid enim sicũcta referre or
A pt libare uelmi. lassandas prebeat aure

Expanded text:
nvolat os hominis; rapit illam, diripit illam; Scilicet oblitus decoris, quin imo decorisnon scire, aut nolle dicere id quod maxime tunc dicimus; hoc modoulata juventus Flagitiis? quoties sis publica verbera passus? Praetereo caedes, perjuria, furta, rapinas. Ad finem propero. Quisnam, si cuncta referre, Aut libare velit, lassandas praebeat aure
Abbreviated transcription (Latin):
nscelus. in gladios. corda : manusq tralim
timia uile forum. res publica faliere gnat
ucressisse putat. cũ licet ẽt rea
T urp̾e putat quociens turpia uulla geri
Et predata uiros. p̃da fit ip̃a uiti
Corpus. opes. aminios. eneruat diripit angi
Tla. manus. odiũ. suꝑgerit. armat. ali
f enuna submonuit tuglõ dampnare iob̾e
ł cinina mente parĩ uica spouauit uria
Et pietate cdauid. salomonemq fid
F tiina mente gerittuita ꝓbat act̾ib miple
Quo lex qͦ ppłs. quo simul ip̃a rui

Expanded text:
n scelus, in gladios corda manusque trahunt. Femina vile forum res publica, fallere nata. Successisse putat, cum licet esse ream. Turpe putat quoties turpia nulla geriEt praedata viros praeda fit ipsa viris. Corpus, opes, animos enervat, diripit, angit; Tela, manus, odium suggerit, armat, aliFemina sustinuit jugulo damnare Joannem, h. Femina mente pari vita spoliavit Uriam; Et pietate David, et Salomona fide. Femina mente gerit, lingua probat, artibus implet, Quo lex, quo populus, quo simul ipsa rui
Abbreviated transcription (Latin):
omanus ppłs gallos in cesare uici¬
s sibonce proratio medͥoatica regna sub egi¬
⁊ annibalis uires scipionis noĩe fregi¬
A ant morbo spes cadic. autetate fatisci
inftrieres hoc modo¬
h iticetas. forie ddeciis. atterit. aut ualitud

Expanded text:
omanus populus Gallos in Caesare vicit. Sub duce Pompeio Mithridatica regna subegit. Hannibalis vires Scipionis nomine fregit. Aut morbo species cadit, aut aetate fatiscitinferiores; hoc modo: Aut aetas formae decus atterit, aut valitud
Abbreviated transcription (Latin):
suant pelles. qͣn setores. Caliglnuos il n
nce cãi. hinic et calciam̃ta dicta qͦdĩ
ꝑidas g̃te ante reptas usi st. Est aus ͤ del
singularis forme.⁊ idẽ utͥq aptũ pedi. ł
pertrot sinstro. Crepidas aut̃ dictas qͥ¬
cum sono stringãt᷑. siue apedum cxtp¬
tu in ambulando. Calctis reges ntebar
Hissolis ꝑacritii utebant᷑. luna aut̃ in cis
ñsyderis formani. s notam centenarii nu¬
meri significabat. qͦdinntio patricii sena¬
tores centum fuerũt. Oeret tibialia calci¬
amenta sũt. dicta qͦd crura tegant. Catu¬
rni st̃ quibus calciabant᷑ tragedi. qͥ in ebe
atro ducendi erant. et alta inconantiq
noce carmina cantaturi. Est enim cal¬
ciam̃cum in modũ crepidarum. qͦͥ eroes
utibantur. s tale ẽ. ut in dexͦ. et in leuo cõ¬
ueniat pede. Baxea calciam̃tum come¬
doꝵ erat. sicͣ tragedoꝵ coturni. qͦs quidã
res calcei socci sũt qui et iñ nominati ui¬
onͣt qͦd ea sigura sint. ut contingant ca¬

Expanded text:
suant, quasi setores. Caligarios vero non lice tantum. Hinc et calciamenta dicta quod in pidis Greci ante repertis usi sunt. Est autem genus singularis forme et idem utrique aptum pedi, vel dextro, vel sinistro. Crepidas autem dictas, qcum sono stringantur, sive a pedum crepitu in ambulando. Calceos reges utebantur hos soli patricii utebantur. Luna autem in eis non sideris formam, sed notam centenarii numeri significabat, quod initio patricii senatores centum fuerint. Ocreae tibialia calciamenta sunt, dicta quod crura tegant. Coturni satro ducendi erant et alta intonanti voce carmina cantaturi. Est enim calciamentum in modum crepidarum quo heroes utebantur, sed tale est, ut et in dextro et in levo conveniat pede. Braxea calciamenta comedorum erant, sicut tragedorum coturni, quos quidam res calcei socci sunt, qui et inde nominati videntur, quod ea figura sint ut contingant ta
Abbreviated transcription (Latin):
ut parte cũ osseis ł encis malleolis ad
ꝙͥ loea deligabant᷑. Dicti sũt aut̃ a colo¬
et rubxo qͣlis ẽmulli piscis. solct st̃ qͥbus
dum. Ittm solet mat̾iales exmat̾ia corio
incexta. Socci cuiꝰ diminut̾m soccelli: ap¬
pillati iñ qͦd soccum hãt. in qͦ pars plãtȩ
micit᷑. Caligule: calige t a callopedumdi¬
ꝯsocci dicti qͣn calibati eo qͦd minutis ela¬
iuis .i. acutis solo caligis unciant᷑. Perones
r sculpoues rustica calciam̃ca st̃. Baccea

Expanded text:
autem parte cum osseis vel aeneis malleolis, ad quos lora deligabantur. Dicti sunt autem a colore rubro, qualis est mulli piscis. Soleae sunt quibus dum. Item solee materiales ex materiali corio intexta. Socci cuius diminutivum socelli, appellati inde quod soccum habeant, in quo pars plante iniicitur. Caligule, calige, vel a callo pedum diti dicti, quasi calibati, eo quod minutis clavis id est acutis solee caligis vinciantur. Perones et culponee rustica calciamenta sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Pa.b: ꝓb.c. & deiceps eadem ratione
cet̾as ał ro⁊. autẽ lutera recleundũ erit
ad duplex. aa. Quidam etiã uersis u̾b

Expanded text:
pro b c et deinceps eadem ratione ceteras; pro z autem littera redeundum erit ad duplex a a'. Quidam etiam versis
Abbreviated transcription (Latin):
entencia ẽ or̃o sũpta de uita que aut qͥd
sit. aut qͥd eẽ oporteat unde breuiter
ostendit hoc pacto
cui satis ẽ qͥd h̃t satis illũ constet haber/ e.
Cui non ẽ qͥd ht satis. illum constet eger
Ergo facit iprtus ñ copia sufficiente
Et ñ paupcitas s mentis hiatus egente

Expanded text:
ntentia est oratio sumpta quae, aut quid sit, aut quid esse oporteat in vita, breviter ostendit; hoc modo: Cui satis est quod habet, satis illum constat habere. Cui non est quod habet satis, illum constat egere Ergo facit virtus, non copia sufficientem, Et non paupertas, sed mentis hiatus egente
Abbreviated transcription (Latin):
In lucturides. int̾ conuia luge
m anc petis ilictum. dimitis uesꝑe tecti¬
s gr est arma frenis. uellum ꝓpace precari
c um debes clamare caces cum parc̃e clama s.
Urbem rure cupilaudas bona ruris in urb

Expanded text:
In luctu rides, inter convivia luges. Mane petis lectum, dimittis vespere tectum. Pax est, arma fremis, bellum pro pace precaris. Cum debes clamare, taces; cum parcere, clamas. Urbem rure cupis, laudas bona ruris in urbe
Abbreviated transcription (Latin):
niditatio ẽ in qua nonante ad consequẽs
uerbum descenditur qd a suꝑras concefsr̃
est boc modo
Allicit. allectam uiciat ꝓdit uiciata¬
m.
q iuirtus laudem laus uiuidiam peꝑisseͥt
Andiogeo. sospes agnosia regna redisse¬
t
Inindie edis pars lũc suꝑata necaui
isfitio ẽ q̃ rei alicuitis ꝓͥas amplectitur po¬
rodigis ut sargo. sic parcus distat auar
rodigus ẽ aĩ uitio retuenda profiidep
I rogus qui sumptum sacit erratiõe libente s
arcus qui retinet. qͥcqͥd ñ postulat usti
Qoiretinet eupide qͥd res disponit auara¬
ransitio ẽ que cum ostendit᷑ breuit̃ ꝗd̃
Tudistis qualem se presticit iste parent¬
A unc qualis fuit iste parens audite uicissi
U t digniis uec ꝓsẽ q̃at. nec patit uides¬

Expanded text:
datio est, in qua non ante ad consequens verbum descenditur, quam ad superius ascensum est; hoc modo: Allicit. Allectam vitiat, prodit vitiatam. Ni virtus laudem, laus invidiam peperisset Androgeo, sospes ad Gnossia regna redisset. Invidiae telis pars haec superata necaviinitio est, quae rei alicujus proprias amplectitur poProdigus ut largo, sic parcus distat avaro. Prodigus est, animi vitio retinenda profundens; Largus, qui sumptum facit ex ratione libenter. Parcus, qui retinet quidquid non postulat usus; Qui retinet cupide quod res deposcit, avarransitio est; quae cum ostendit breviter quid hoc modo: Audistis qualem se praestitit iste parenti; Nunc qualis fuit ipse parens audire vicissim, Ut dignus nec prole queat, nec patre vide
Abbreviated transcription (Latin):
Fac mͥ fortunam festina frangẽ luno
Et cont᷑ factum faciat te cura beat
S et nec diues eris donec iurtuce carebi
m olliter asfaris fallacit᷑ in sidiari
Inquiris ulande pronus cõmissa nefand

Expanded text:
Fac tibi fortunam, festina frangere lunam, Et contra fatum faciat te cura beatSed nec dives eris; donec virtute carebis. Molliter affaris, fallaciter insidiaris. Inquiris blande. prodis commissa nefand
Abbreviated transcription (Latin):
asic flos troia potens ogłia que nun
ncincrem collapsa iaces. uͥ regia ptole
ouiugis in faciem dictorumq parentu
ostiles pͥpo fe dasti sanguĩe curtu
anc adoͣ ꝑat̾e cladem tu ꝑfice pasto
iuibus inuerit disgrecuta nolupta.¬

Expanded text:
Asiae flos Troja potens! o gloria quae nunc! In cineres collapsa jaces. Ubi regia proles, Conjugis in facie, defectorque parentum, Hostiles primo foedasti sanguine currus! Hanc adeo patriae cladem, tua, perfide pastor, Navibus invexit diis exsecrata volupta
Abbreviated transcription (Latin):
Q uetrepidas mentes ⁊ mollia q̃ sequentes
ł allit. in ulcẽdo carmen blaudeq fouend
ostea fiuitur. nec iam dulcis reperitu
s et sit amam numis ñ eqn̾s ultima pͥmi
Ot grauit᷑ pungit miseros ꝗs pͥmitus ungi¬
⁊ am sic illusus. ⁊ semꝑ mollibus usu
D ãpnatos digne post mortem mittit migi
A tq uoluptatem conuertit in ãnetaten
Et fit flaĩna furens. illos sine fine ꝑuren
Talia iucra feret. studiis qui talitꝰ here
s eo qui saluari uult ppetuoq bear

Expanded text:
Quae tepidas mentes et mollia quaeque sequentes Quae tepidas mentes et mollia quaeque sequentes Fallit, mulcendo carnem blandeque fovendo: 893 Postea finitur nec dulcis jam reperitur. Sed fit amara nimis, non aequans ultima primis, Et graviter pungit miseros quos primitus ungit. Nam sic illusos et semper mollibus usos Damnatos digne post mortem torquet in igne, Atque voluptatem convertit in anxietatem, Et fit flamma furens illos sine fine perurens. Talia lucra ferent studiis qui talibus haerent. Sed qui salvari vult perpetuoque bear
Abbreviated transcription (Latin):
iisignisq thori cuppe ciphiq decou
aplend̃es uestis q̃ moribus obstat honiesti s.
rexarmentoꝵ spaciosus cultꝰ agroeu¬
Ftrale uinetum diuersa uite repletu
Bioria natorum dilectio dulcis eoru
C uncta relinquentur. ñ postͥn uͣi ueniento
Qs̃ brcuit̃ durat quis prudens q̃rere cura
N õ metuens hominẽ faciat mors asꝑafme
Rebus mundatus mendacibus ⁊ male sa ni
ausa grauis scelerum cesfabit amor muliety
osloqiuit̃ quarum nichil ẽ nͥ uirus amaru¬
rebens sub mellis dulcedĩe pocula felli
Iam decor illarum laqueus fallax aĩaru
um uerbis blandis fallacibus atq nefatidi¬
lla que at stultos. ⁊ feit ao tartara multe
emꝑa transibutit. ⁊ gaudia uana ꝑibumn
t parient fructum tristẽ ꝑ secula lucty.
mĩb hoc dico. neͦ subdant raimic
esupplantetur: qui captus inbis retinety
N oli confundi misera dulcediẽ mund
n am sua duicedo dilabitur oĩe fed

Expanded text:
Insignesque thori, cuppae scyphique decori, Insignesque thori, cuppae scyphique decori, Resplendens vestis quae moribus obstat honestis Grex armentorum, spatiosus cultus agroruFertile vinetum diversa vite repletum, Gloria natorum, dilectio dulcis et horum, Cuncta relinquentur, nec post haec invenientur. Quod breviter durat quis prudens quaerere curat? Non metuens hominem faciet mors aspera finem Rebus mundanis mendacibus, et malesanis. Causa gravis scelerum cessabit amor mulierum; Colloquium quarum nil est nisi virus amaruPraebens sub mellis dulcedine pocula fellis. Nam decor illarum laqueus fallax animarum. Cum verbis blandis, fallacibus atque nefandis Illaqueat stultos et fert ad tartara multos. Tempora transibunt et gaudia vana peribunt, Et parient fructum tristem per saecula luctum, Omnibus hoc dico, ne se subdant inimico; Ne supplantetur qui captus in his retinetur. Noli confundi misera dulcedine mundi; Nam sua dulcedo dilabitur ordine foedo,
Abbreviated transcription (Latin):
S ic uadit cubito ꝙ cadit dũ stare putati si.
ee precium. nec seruicium mors accip unqua e
eo caio plura loquor ⁊ nulli morsi nꝓba pattit
oeuadet mops. nec qui marsup i farcit.
dg calses ea q̃ bona sunt oꝑar minar i¬
ammors s cessat tͥ nocte dieq minar i.
mplitis uitebus noli sperare caduci
pocupiat cuam̃s eterne gaud̾a luci
f aslicur in sipiens inte presentis amor e.
S it sapiens noscit qͣntum sit plenadolor e.
Quicqͥs formosum mundus gerit aut p̃ciofỹ.
s loris ht̃ tior᷑ cui datnatura colore
⁊ orut siccatur totus color ad inchilatu R
ostea s̃i florem monstrat. uͭ spirat odore m
Rigiamaiestas oĩs terrena potesta¬
⁊ rospetitas rex̾series longinqua dierum.
t ransiet absq mora cura mortis ueñit hor a.¬
⁊undi quid sit honoi cur nẽ bͥ scribere cono si
Dosti quippe satis. qr uͥl ht̃ utilitati
redia terrarum possessio diuitiar u
abrica murorum. grandis struet᷑a domor ũ.
ratiamensarum cũ deliciis epulat u

Expanded text:
 cadit dum stare putatur. Nec pretium, nec servitium mors accipit unquam. Sed quid plura loquor? nulli mors improba parcit: Non evadit inops nec qui marsupia farcit. cesses ea quae bona sunt operari: Nam mors non cessat tibi nocte dieque minari Amplius in rebus noli sperare caducis: Sed cupiat tua mens aeternae gaudia lucis. Fallitur insipiens vitae praesentis amore: Sed sapiens noscit quanto sit plena dolore, Quidquid formosum mundus gerit et pretiosum, Floris habet morem cui dat natura colorem, Mox ut siccatur totus color annihilatur: Postea nec florem monstrat, nec spirat odorem. Regia majestas, omnis terrena potestas, Prosperitas rerum, series longaeva dierum, Transiet absque mora, mortis dum venerit horaAudi quid sit honor: sed non tibi scribere conor; Nosti quippe satis, quia nil habet utilitatis. Praedia terrarum, possessio divitiarum, Fabrica murorum, grandis structura domorum, Gratia mensarum cum deliciis epularum,
Abbreviated transcription (Latin):
Qui sua diulgat. ꝓb̾a eredas qd tua cele¬
T
ninetues egrum qm sanum despicieba¬
nsoli cedes qͦm cim socio superaba
soluca sme tociis sentencie demonstracide¬

Expanded text:
Qui sua divulgat probra, credis quod tua celet? Jam metues aegrum quem sanum despiciebaAn soli cedes quem cum socio superabassoluta, sine totius sententiae demonstrati
Abbreviated transcription (Latin):
ersificaturo quedam tͥ tradere cur
Sceniata uerborum studio celebͣta pͥor
Que st̃ in ꝓsa qͥ si minium specios
Si potis his ueluti gẽmis aut florib ut¬
ẜ iet opus clarum uelut ortus deliciar u
Nõ decrit fructus fioꝵ de germĩe ducto
M tns auditoris ꝑstiasa nitore colori
s casi forte rudis uix dura uulgaria crudi

Expanded text:
ersificaturo quaedam tibi tradere curo Scemata verborum studio celebrata piorQuae sunt in prosa quoque non minimum speciosa Si potes his veluti gemmis et floribus uti, Fiet opus clarum velut ortus  f. hortusNec deerit fructus florum de germine ductus: Mens auditoris persuasa nitore coloris. Sed si forte rudis vix dum vulgaria cudis;
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ atducib qͣ pͥncipib cõmunis habeto
Ifia frttnit gñs õe tremit. qd ĩ orbe moueto
Illaferiti caro cota perit. dũ sub pedemorti.
Cnt numias s diuicias petit ille parar
Itistabiles sumus ⁊ fragiles multisq ruani s.
A tterimur. sic iam trabimꝰ subcꝑx fu¬

Expanded text:
m ducibus quam principibus communis habeturIlla fremit, genus omne tremit quod in orbe movetur, Illa ferit, caro tota perit: dum sub pede mortisCur nimias sibi divitias vult ille parari? Instabiles sumus et fragiles multisque ruinis Atterimur: sic jam trahimur sub
Abbreviated transcription (Latin):
ordis iu aure sonent ⁊ sic retiũe meien.o
t tͥ gͣnde bonũ nr̃i mouitus oꝑen ⁊
erq d̾ĩdonũ tͥ celica regna parent
ẽti sincere possũt ħ uerba placer
ec iter ostendũt. ortant᷑. ñ reprebendrn
or diuiua sonat. qͦd nemo spem sͥponat.
n reb miridi. q̃ causam dant ꝑeund
estrmet obscenum. qd̃ mundus credit ainemm.
Cotum uilescit oͥ qcꝗͥd in orbe patesci¬
U itat terrenum decus ut mortale uetiem¬
m.
A biectoq foris. sceno carnalis amori
Ad regnum celi suspirat mente fidel¬
I amq fide plena paradisi sperat amen
U ⁊ placeas itat᷑. mundo dũ uiuis in isto
Nec tͥ sin cure res ad uichilum reditur¬
s ee nuliam ortem poteris depeliere morte o
Cur ceuto lecatur. q̃ uermibus escaparatu ⁊

Expanded text:
is in aure sonent, et sic retinere memento: Ut tibi grande bonum nostri monitus operentur Perque Dei donum tibi coelica regna parentur. Menti sincerae possunt haec verba placere. Haec iter ostendunt, hortantur, non reprehendun. Vox divina sonat, quod nemo spem sibi ponat In rebus mundi, quae causam dant pereunAestimat obscaenum quod mundus credit amoenum; Et sibi vilescit totum quod in orbe nitescit Vitat terrenum decus ut mortale venenum, Abjectoque foris coeno carnalis amoris, Ad regnum coeli suspirat mente fideli, Jamque fide plena paradisi sperat amoenUt placeas Christo dum mundo vivis in iston tibi sint curae res ad nihilum redituris; Per nullam sortem poteris depellere mortem. Cur caro laetatur, quae vermibus esca paratur?
Abbreviated transcription (Latin):
qͦo semꝑ appendit᷑. Beniq in fabrica nͥ
omĩa ad ꝑpendiculũ & t̾ta regulam si¬
ant. necesse ẽ. ut cuncta mendosa in
struant᷑. ut al iqͥ praua sint. aliqua
cubantia ꝓniñ nulla. alia supina
& ꝑꝑ hoc uniu̾sa sint contͣcta. linea a
gencre suo appellata. qr exlino sic. hcͣ
miaciones uturit᷑ siuelignarii. ne tortũ
aliqͥd construant. E rulle nom̃ factũ
calce ł luto lapides. Martellus maci

Expanded text:
quod semper adpenditur. Denique in fabrica nisi quod semper adpenditur. Denique in fabrica nisi omnia ad perpendiculum et certam regulam fiant, necstruantur, ut aliqua prava sint, aliqua cubantia, prona nonnulla, alia supina et propter hoc universa sint contracta. Linea a genere suo appellata est, quia ex lino fit. Hac muratores utuntur sive lignarii, ne tortum aliquid construant. Trulle nomen factum, calce vel luto lapid
Abbreviated transcription (Latin):
minant̃. sic ⁊ ipm̃ ȩxereta admixtis
uitreifgrminis. Cerussa sit bm̃. Iunuase
enini aceto acerrimo impleto sarm̃ta
aminea in eod̃ uasculo collocabis. ac suꝑ
sarmenta tabulas plumbi tenuissim aᷤ
ꝑones. deiñ uas diligentissime claudis
illiꝰq uec aliquid iñ spiraminis exeat.
Post dies aut̃ triguita uas aꝑit᷑ et ex dis¬
tillacione tabularum uinata cerussa
inuenitur qͦd ablatum et arefactum
teritur. acq itm̃i aceto admixto inpas¬
tais cliuidit᷑ et in sole siccatur. Hac ob¬
scruantia si lamminas eras sarmentis
ficri. & adꝑpendiculum respondereop᷑¬
tet. Noema dicta agreco uocabulo
eb quam nichilrectum ficripͣ. Compo¬
nitur aut̃ ex trib regulis itaut due
sint binoꝵ pedum tercia hãt pedes . uͦ.
uncias decem: qsͣ eqͥli crassicudine po¬
litus extremis cacumiib b iungitut
scenam trigoni faciant: id erit norma.
Regula dicta qͦo sit recta qͣsi rectula. ⁊
mpedimentum nhãt. Perpendiculs ẽ.

Expanded text:
minantur. Fit et ipsud ex creta admixtis minantur. Fit et ipsud ex creta admixtis vitreis gemmis. Cerussa fit hoc modo: in vaso enim aceto acerrimo inpleto sarmenta aminea in eodem vasculo conlocabis, ac super sarmenta tabulas plumbi tenuissimas pones, deinde vas diligentissime claudis, inlinisque, ne aliquid inspiraminis exeat. Post dies autem triginta vas aperitur, et ex distillatione tabularum innata cerussa invenitur. Quod ablatum et arefactum teritur, atque iterum aceto admixto in pastillis dividitur et in sole siccatur. Hac observantia si lamminas aereas sarmentis fieri et ad perpendiculum respondere oportet. Norma dicta Graeco vocabulo, extra quam nihil rectum fieri potest. Conponitur autem ex tribus regulis, ita ut duae sint binum pedum, tertia habet pedes duos, uncias decem, quas aequali crassitudine politas extremis cacuminibus sibi iungit ut schemam trigoni faciant. Id erit norma. Regula dicta quod sit recta, quasi rectula, et inpedimentum non habeat. Perpendiculum est
Abbreviated transcription (Latin):
tineat. Huic pictores csi aqͥ admiscent
glucten. ut illustriꝰ resplendeat. Adsts¬
tinacionem aut̃ oꝑis etiam sarmentoꝵ
uet̾̃m carbones cum gluctino criti in¬
ducendis parietib actramenti spc̃m
roddunt. Sunt a qui uim fecem sicca¬
tam excoqͣnͣt affirmantq si ex bono
uino fuerit in dici spc̃m id atcram̃dũ.
p̃bere. s et sarmentũ uut ingro opti¬
motinctum peaquam siccitate ar¬
rucrit si gxuras et conteras adiecto gl¬
uite intorem in dici reodit. ustaq plu¬
runum necessaria ẽ Nulla negocia pre¬
uenit. Nam et si glebam silicis bene
lorem pͤpureum red dit. Ea autẽ¬
łi contueris. usta crit. Omne autem
attramentum sole ꝑficit᷑. Om̃s colores
ealcis admixtione corrsipunt᷑. meli¬
num dictũ qͦd ci metalli ferax sit una
decicladib insula melos noĩe. Est enĩ
candidum necutunt᷑ eopictores pꝑ
mmiã pinguedinẽ. Anulare qͦo uocãt
candidãi ẽ. qͥ muliebres picture illu¬

Expanded text:
tineat. Huic pictores cum aqua admiscunt tineat. Huic pictores cum aqua admiscunt gluten ut inlustrius resplendeat. Ad festinationem autem operis etiam sarmentorum veterum carbones cum glutino triti inducendis parietibus atramenti speciem reddunt. Sunt et qui vini faecem siccatam excoquant, adfirmantque, si ex bono vino faex fuerit, Indici speciem id atramentum praebere. Sed et sarmentum uvae nigrae vino optimo tinctum posteaquam siccitate aruerint, si exuras et conteras adiecto gluten, nitorem Indici reddet. Usta, quae plurimum necessaria est, nullo negotio provenit. Nam si et glebam silicis bonae lorem purpureum reddet. Eam ubi contriveris usta erit. Omne autem atramentum sole perficitur: omnes colores calcis admixtione conrumpuntur. Melinum dictum quod eius metalli ferax sit una ex Cycladibus insula Melos nomine. Est enim candidum, nec utuntur eum pictores propter nimiam pinguedinem. Anulare, quod vocant, candidum est, quod muliebres picturae lu
Abbreviated transcription (Latin):
ltum temꝑare pͥmum alexandria repꝑit.
a initalia ex harene puluere. etintrisio¬
simlicudo erit. Purpurissum excreta ar¬
gentaria cum purpuris parit̾ tinguitur
bibitq eum colorem celerinꝰ lanis. Ere¬
cppuum ẽ cłi alind qͦd ad bucuase rudibꝰ
medicam̃tis in ebriato ꝓximum ẽ. egesto
s addita certa inius idem. Et qͥciens id
lictum ẽ eleuat᷑ bonitas. Prcciosissime
purpure causa ẽ. qͦo scuo inaxime infi¬
citur rubeaq. Indicus color in indicio
inuenitur calamis spuma adberento
limo. Est aut̃ coloriscinaei. mixturã
spure ccruliq mirabilem reddens. ett
alcerum genus in ppurariis officiniis
spuma increis cortinis innatans: quã
infectores detrahentes siccant. Atram̃¬
tum dictum qͥdsit acrũ. cuiꝰ spẽs et picꝰ¬
ture. & cotidiano usui necessaria est.
ste int̾facticios ẽ. fit enim exfuligine
plurib̾ mis suꝑardences tedas resina
adiecta lacusculo edificata ꝗ fumũ re¬

Expanded text:
leum temperare primum Alexandria reperit; leum temperare primum Alexandria reperit; et in Italia ex arene pulvere et nitri floiani similitudo erit. Purpurissum ex creta argentaria. Cum purpuris pariter tinguitur bibitque eum colorem celerius lanis. Praecipuum est tamen aliud quod adhuc vaso rudibus mediceo addita creta in ius idem, et quotiens id factum est elevatur bonitas. Pretiosissimae purpurae causa est quod hysgino maxime inficitur rubeaque. Indicum in Indicis invenitur calamis, spuma adhaerente limo: est autem coloris cyanei, mixturam purpurae caerulique mirabilem reddens. Est alterum genus in purpurariis officinis, spuma in aereis cortinis innatans, quam infectores detrahentes siccant. Atramentum dictum quod sit atrum, cuius species et picturae et quotidiano usui necessaria est; iste inter facticios est. Fit enim e fuligine pluribus modis super ardentes taedas resina adiecta, lacusculo aedificata, quae fumum re
Abbreviated transcription (Latin):
Inuenitur aut̃ in aurtis et in argentarii
netallis melior q magis rufa. qͦ magis iirꝰ
redolet. Quamꝗͣ & cerussa sicorreatꝰ in for¬
nace sandaracum facit. Uñ e color est
slamnieus. Quod si correatur eqͥ ꝑte rubͥ¬
ca admmixta. scandicen reodet. Arsencił
qͥo latine obcolerẽ aripigmentum uocãt
colligr᷑ in ponto ex auraria mat̾ia. uͥ et
scandaraca. Optimum ẽ qͦd in aureuni
colorem tnͣsit. purũ ⁊ fissile gracili uenqx
decursu. Qs uͦ pallidi. aut scandarace si¬
mile ẽ decerius iudicatur. Est et tercium
geinissquamosum qͦ miscet᷑ aureus colo
uĩeqꝵ ut scandarace. s acrior. Ocra et
ipã in insula rubri maris coparon gig¬
iitur: i et sand araca. fit qͦ et ocrea ex¬
usta rubrica in ollis nouis luco circum¬
licis q̃ qnͣto magis in camino arscrit tã¬
coccinum. Est enim uermiculum ex
siluestribus frondib̾ in qͦ lanatinguit᷑
q̃uermiculum appellat᷑. uenetum ctru¬

Expanded text:
Invenitur autem in aureis et in argentariis Invenitur autem in aureis et in argentariis metallis, melior quo magis rufa quoque magis virus redolet; quamquam et cerussa si torreatur in fornace sandaracum facit, unde et color est flammeus. Quod si torreatur aequa parte rubrica admixta, sandycem reddit. Arsenicum, quod Latini ob colorem auri auripigmentum vocant, colligitur in Ponto ex auraria materia, ubi etiam sandaraca. Optimum est quod in aureum colorem transit, purum et fissile gracili venarum discursu; quod vero pallidius aut sandaracae simile est deterius iudicatur: est et tertium genus squamosum quo miscitur aureus color. Vis earum ut sandaracae, sed acrior. Ochra et ipsa in insula Rubri maris Topazo gignitur, ubi et sandaraca. Fit quoque et ochra exusta rubrica in ollis novis luto circumlitis, quae quanto magis in camino arserit tancoccineum. Est enim vermiculum ex silvestribus frondibus, in quo lana tingitur, que vermiculum appellatur. Venetum ceru
Abbreviated transcription (Latin):
phesiorum solo inuenisse tradunt᷑. cui
dit. huins distillatio argentum liquidũ
gignit. Miiun aut̃ hoc quidã dicũt
ce cinnabarim. Cumabaru a dracone
ꝙ barro .i elefanto coguominatum.
aiunt enim draconum ẽẽ sanguinẽ
dum implicant elefantos. Ruunt enĩ
belue & dracones obruunt᷑. q̃ fusus cti¬
or terram inficit. sicq pignĩtum qco
solo cinxerit. Est aut̃ puluis coloeis ru
bri. Erasm .i. creta uiridis. & si maliqͥb
c̃ris ꝓmiscue generet᷑. optuna tsi inli¬
bia cyrenensi. Crisocola colore panis¬
na ẽ dicta qd uena eiꝰ aursi hr̃e traditꝰ
Hec & marinenia nascit̾. s ex macc¬
donia ꝓbabilis ueuit. foor enĩ exintes
enis. cuius inuentio argentum atq indicis
ꝓdit. UIamuena eiꝰ cum his ht̃ nat̃e societat
Cypria ab insula cypro uͥ plurima reꝑitar
scandaraca innisula rubri maris copati
nascitur colore cumabari odorc sulphuto.

Expanded text:
Ephesiorum solo invenisse traduntur. Cuius Ephesiorum solo invenisse traduntur. Cuius dit. Hujus distillatio argentum liquidum gignit. Minium autem hoc quidam dicunt esse cinnabarim. 8. Cinnabaris a dracone et barro, id est, elephanto cognominatum. Aiunt enim draconum esse sanguinem, dum implicant elephantos. Ruunt enim belluae, et dracones obruuntur, quorum fusus cruor terram inficit, fitque pigmentum quidquid solo tinxerit. Est autem pulvis coloris rubri. Prasin, id est creta viridis, etsi in aliquibus terris promiscue generetur, optima tamen in Libya Cyrenensi. Chrysocolla colore prasina est, dicta quod vena eius aurum habere traditur. Haec et in Armenia nascitur, sed ex Macedonia probabilis venit. Foditur enim ex metallis aeris, cuius inventio argentum atque Indicum prodit. Nam venae eius cum his habent naturae societatem. Cypria ab insula Cypro, ubi plurima reperitur. Sandaraca in insula Rubri maris Topazo nascitur, colore cinnabari, odore sulphureo.
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd calore ignis ł sole ꝑficiuntur
sine qͥd untio colabant᷑. ut sũme subci¬
litatis existereut. Colores aut nascat᷑
Nascuntur in sinopis rubrica pati¬
tomum. melinum. fretia. auripigñitũ
Cec̃i finguntur aut arte aut ꝑmixtion
Siopis inuenta pͥmum in ponco ẽ. ñ
nom̃ a sinope urbe accepit. Speties cusꝰ
cres. rubra. cinuius rubens. ꝙ int̾ has
media. Rubrica uocata qͦd sit ruibra. &
sanguineo ꝓtuna. Hec plurimis in lo¬
cis gignitur.s. optima ponto. uñ
pontica dr. Sẏricum rubri coloꝵ
ꝑigmentum ex qͦ ⁊ libroꝵ capita scͥbũt᷑
Iꝓsum ẽ & senictum appellatum. ita eo
qͦo in syria colligatur ulictorib rubri
maris uͥ fenices inhabitant. aliud ẽ. aut̾
sericum. Naliud syricum. Nam series
lana ẽ quã seres mittunt. syricum uͦ
ꝑigmentum qͦd syrii fences in rubri
maris lictorib colligunt. Est aut̃ ꝙ nt̾
facticios. Nam sepe fit aut synopi̾e. aut̾
scandice mixtis. muuum pͥmi g̾ci ine

Expanded text:
od calore ignis vel sole perficiuntur; sive quod in initio colabantur, ut summe subtilitatis existerent. Colores aut nascuntur Nascuntur, ut Sinopis, rubrica, Paraetonium, Melinum, Eretria, auripigmentum. Ceteri finguntur aut arte aut permixtione. Sinopis inventa primum in Ponto est: inde nomen a Sinope urbe accepit. Species eius tres: rubra et minus rubens, et inter has media. Rubrica vocata quod sit rubra et sanguineo proxima. Haec plurimis locis gignitur, sed optima Ponto; unde et Pontica dicitur. Syricum rubri coloris pigmentum, ex quo et librorum capita scribuntur. Ipsud est et Phoeniceum, appellatum ita eo quod in Syria colligatur in litoribus Rubri maris, ubi Phoenices inhabitant. Aliud est autem sericum, aliud Syricum. Nam sericum lana est quam Seres mittunt; Syricum vero pigmentum quod Syrii Phoenices in Rubri maris litoribus colligunt. Est autem et inter facticios; nam saepe fit aut Sinopide aut sandyce mixtus. Minium primi Graeci in
Abbreviated transcription (Latin):
dicebant. Uñ et auium penne qi acute
Et ecce nom̃ qͦd reserauit antiquitatm
qructeres pennas dicebant si ꝑinnas. Hec
t dolabra qͦo hãt duo labra. Nam se¬
curissimplex ẽ. Dexͣus dextere babilig
scia ab astuał dicta qͣs eligno grimit
cuiꝰ diminutiuum ẽ asciola. Est aut̃
manubrio breui graduersa parte resero
tamplicem malleum aut cauatum.
ł bicorne rastrum. scalprus dictꝰ qͦd scal¬
pcuris et foraminibus sit aptus qͥsi scalpꝑxꝰ
cuius duminutiuum scapellus. Grebra
uocata auerme ligni qui mincupat᷑ te¬
dicta terebra. qͦdut uerimis tercudo steat.
qͥsi terefora. ł qͥsi tñsforans: Earatrum
qͥsi teratrum. Scophina dicta qͦo herẽdo
scophen faciat. Canteriũ. Galla. Guiua.

Expanded text:
dicebant; unde et avium pinnae, quia acutae. dicebant; unde et avium pinnae, quia acutae. Et ecce nomen quod reservavit antiquitatem; quia veteres pennas dicebant, non pinnas. Haec et dolabra, quod habeat duo labra; nam securis simplex est. Dextralis dexterae habilis. Ascia ab astulis dicta quas a ligno eximit; cuius diminutivum est asciola. Est autem manubrio brevi ex adversa parte referens vel simplicem malleum, aut cavatum, vel bicorne rastrum. Scalprus dictus quod scalpturis et foraminibus sit aptus, quasi scalforus. Cuius diminutivum scalpellus. Terebra vocata a verme ligni, qui nuncupatur tedicta terebra quod ut vermis terendo forat, quasi terefora; vel quasi transforans. Taratrum, quasi teratrum. Scobina dicta quod haerendo scobem faciat. Cantherium. Guvia. De
Abbreviated transcription (Latin):
mordacitate resecans q̃q attingit. Serre
cutiniq nsum ꝑdicem quidam adnoles¬
aes inuenit q̃ puerum dedalus fr̃ mr̃is sue
studiis ꝑdocendum acceꝑat: cuiꝰ puericm̃
ingenium fertur. ut dũ mat̾ie diuidẽde
compendium quęret. spinam piscis imi¬
tatus exferro lãminam ex asꝑans dencis
mordacitate armaint. quam serrã arti
dedalus magister cius inuidie liuore ꝑmo¬
tus p̃cipitem puerum exarce deiecit. de¬
hinc exulatus crctam abiit̃. ibiq aliqnͣdio
fit et ut fabule ferunt ercreta pennis
nolauit. et inciliciam uenit. Circinus diꝰ¬
tus qͦd uergendo efficiat circulum. huiꝰ
modus dupplicata linea fit q̃ simplex ꝑ la¬
aitudinem extensa fuerat. Functus aut̃
medium cuncta conuergunt. Securis
nocatur eo qͦd ea arbores succidant᷑. qͥsi
succͥis. Item securis qͣsi semicuris exuna
emm ꝑarte acuta ẽ ex altera fossaria. ħ
apud ueteres penna uotaut᷑. utͣmq aut̃
hñs aciembiptimis. Nam bipennis dii
pennas. Pennum enim antiqui: acutt̃

Expanded text:
. Serrae circinique usum Perdice quidam adolescens invenit, quem puerum Daedalus frater matris suae studiis perdocendum acceperat. Cuius pueri tantum ingenium fertur ut, dum materiae dividendae conpendium quaereret, spinam piscis imitatus e ferro lamminam exasperans dentium mordacitate armavit, quam serram artifne Daedalus magister eius invidiae livore permotus praecipitem puerum ex arce deiecit, dehinc exulatum Cretam abiit ibique aliquamdiu fuit, ut fabulae ferunt. Ex Creta pinnis volavit et in Ciliciam venit. Circinus dictus quod vergendo efficiat circulum. Huius modus duplicata linea fit, quae simplex per latitudinem extensa fuerat. Punctus autem r; in cuius medium cuncta convergunt. Securis vocatur eo quod ea arbores succidantur, quasi succuris. Item securis quasi semicuris; ex una enim parte acuta est, ex altera fossoria. Haec apud veteres penna vocabatur; utrimque autem habens aciem, bipennis. Nam bipennis dicipinnas. Pennum autem antiqui acutum
Abbreviated transcription (Latin):
qr num̾̃ tm̃ pluralis ẽ. nom̃ ut lict̃e que
epłam significant de fabricis ligna¬
ignarius gentraliter ligniriis. aꝑ¬
opisex appellatur. carpentarius speciale
nom̃ ẽ. Carpentum enim solum facit. sic̃
nauicularius qui tm̃ nauium ẽ fabricatu
& artisex. Sarticictor dictꝰ qͦd ex multis
hĩc et iñ coniunctis cabut uniun cecti sar¬
ciat ccepus. Ioem et tignarius qr tectora
lignis induc̃. lignum uocatum greca echi¬
mologia qr incensum lum̃ conuertitur et
inflaminam. Uñ et li cunum dr᷑ qͦd lum̃
tuam mat̾ĩa erit. o d aliqͥdenm semper
materia semꝑ accipienda ẽ. sic̃ elementa
Trabes uocate qͦo intnͣsuerso posite utsꝙ
parietes contineant. aliud aut̃ sunt tigna
aliud trabes. Eigna eminiuncta trabẽ

Expanded text:
tantum pluralis est nomen, ut littrae quae epistolam significant. De lignariis . Lignarius generaliter ligni opifex appellatur. Carpentarius speciale nomen est; carpentum enim solum facit, sicut navicularius quia tantum navium est fabricator et artifex. Sarcitector dictus quod ex multis hinc et inde coniunctis tabulis unum tecti sarciat corpus. Idem et tignarius, quia tectoria lignis inducit. Lignum vocatum Graeca etymologia, quia incensum in lumen convertitur et in flammam. Unde et lychnium dicitur, quod lumen tuam, materia erit. Ad aliquid enim semper materia accipienda est, sicut elementa 5. Trabes vocatae, quod in transverso positae utrosque parietes contineant. Aliud autem sunt tigna, aliud trabes. Tigna enim 443 juncta trabem
Abbreviated transcription (Latin):
sonat. Hora enim finis est temporis. si cut
et bora fines sunt maris. flumorum. res¬
timentorum. De diebꝰ xxx.

Expanded text:
sonat. Hora enim finis est temporis, sicut et ora sunt finis maris, fluviorum, vestimentorum. De diebus .