comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra hunc ĩde collidit᷑. qm his qui a ꝯsuetu¬
dine praua ĩ notiuitatẽ uite euadere
niitur: ext̾ius ꝑmũdi eoleccam̃ta. int̾¬
ius ꝑ illicita de sideria frequentissime pul¬
satur. Iste sũt aque ext̾iores ⁊ int̾iores. que
nr̃e domui frequẽt̾ allidũt. que taiẽ
ad spũalem ĩ gͥsum dei ad cor hominis
netunnt ⁊ recedunt. uider̃t unquit te
⁊ est abyssus ext̾ior. Iut̾ior abyssus est.
abyssus cordis. Ex t̾ior abysllis est. abyss
mundi. aque abyssi ĩ t̾ioris. uane cogi¬
tationes. praue dilectationes. a que abys¬
⁊ suꝑbia. Iste gͦ aque pͥmo uident deũ.
te aque deus. uidert te aqui ⁊ timue¬
rĩt ẽurbent᷑ abissi dum pace uanitatis
int̾ruptar eor rethi ĩcipit ab amore m̃¬
est unit̾ise carnalitatis. quippe ommĩ
caro uiam suam corrumpit: ꝑ sensũ
tũ ext̾iorem delectationes hauriũt que
ĩt sensum eet̾iorem sensum int̾iorem
posite aĩam usq adĩ uisibilia dei asdẽ¬
de illa sensus delectatione. ocłs meus ĩ¬

Expanded text:
etudine prava in novitatem vitae evadere nititur, exterius per mundi oblectamenta, interius per illicita desideria frequentissime pulsatur. Istae sunt aquae exteriores et interiores, quae nostrae domui frequenter allidunt, quae tamen ad spiritalem ingressum Dei ad cor hominis metuunt et recedunt. Viderunt, inquit, teet est abyssus exterior. Interior abyssus est, abyssus cordis: exterior abyssus est, abyssus mundi. Aquae abyssi interioris, vanae cogitationes, pravae delectationes; aquae abyset superbia. Istae ergo aquae primo vident Deum, te aquae, Deus, viderunt te aquae et timuerunt. Turbantur abyssi, dum pace vanitatis interrupta, cor retrahi incipit ab amore muest, universae carnalitatis quippe omnis caro viam suam corrumpit, per sensum tamen exteriorem delectationes hauriunt, quae inter sensum exteriorem et sensum interiorem positae, animam usque ad invisibilia Dei ascende illa sensus delectatione: Oculus meus, in
Abbreviated transcription (Latin):
etͥne p̃mio: oꝑarũ fundam̃ti ĩ domo dĩ ꝯ¬
stituũtur. pͥmo gͦ. t̾ram effodiũt postea
ordine tͥ ꝑtito lapidum fundam̃tũ dis¬
sponũt. t̾rã effodiunt. dum quicqͥd t̾ie¬
nitatis latet ĩ corde ꝑ ꝯfesstonem oris ma¬
nifestm̃ faciũt. fundam̃tũ ł ꝑtita distin¬
ctione lapidum omãt. Dum pͥmo ꝑ ꝯpu¬
rictionẽ amini. Scdo ꝑ detestationẽ ma¬
li. ł cioꝙ cautelam futuri se imposito bo¬

Expanded text:
ernae praemio, operarii fundamenti in domo Dei constituuntur. Primo ergo terram effodiunt, postea ordine tripartito lapidum fundamentum disponunt. Terram effodiunt, dum quidquid terrenitatis latet in corde, per confessionem oris manifestum faciunt. Fundamentum tripartita distinctione lapidum ornant, dum primo per compunctionem animi, secundo per detestationem mali, tertio per cautelam mali futuri se i
Abbreviated transcription (Latin):
tati spõsi accedit. ⁊ apossessione sue sa¬
piẽtie neqͣquam recedit. quia cũ ip̃o
genita eiꝰdem eẽtitie pari uolũtate ipo¬
tentia semꝑ ei assistit. Dom᷑h tͥplici mã¬
sione distingnitur. pͥma ẽ laborantũ
Scd̾a: desid̾antium. Ecia uͦ. fruentiũ. tͣ
autẽ de pͥma mansione pͥmo dicam᷑.
laborantium: Alusunt i feri cres allis
suꝑiores. pͥmi sunt qui ad similitudinẽ
moysi afilia pharaonis ad optati. ⁊ĩflu¬
mine egypti repositr post modum adop¬
tionem esꝰ de testantur ⁊ egiptiosre¬
linquẽtes. ad filios isrł reu̾tuntur
ꝑcarnis entm cõ cupioẽtiã ĩ flamine
uicioꝵ enutͥti. cũ ad ulti fuert̃. ñ scd carnẽ

Expanded text:
tati Sponsi accedit a possessione suae sapientiae nequaquam recedit: quia cum ipso genita ejusdem essentiae, pari voluntate et potentia semper ei assistit. Domus haec triplici mansione distinguitur. Prima est laborantium, secunda desiderantium, tertia vero fruentium. Ut autem de prima mansione primo dicamus, laborantium alii sunt inferiores, alii superiores . Primi sunt qui ad similitudinem Moysi a filia Pharaonis adoptati, et in flumine Aegypti repositi, postmodum adoptionem ejusdem detestantur, et Aegyptios relinquentes ad filios Israel revertuntur. Per carnis enim concupiscentiam in flumine vitiorum enutriti, cum adul
Abbreviated transcription (Latin):
natio intonet adu̾sum te. Uenob̾ scͥbe
⁊ pharisei. qui mundatis quod foris
est calicis. Intus autem in munditi¬
a plenum est. Psallas gͦ uoce. psalias
oꝑe. psallas ⁊ m̃te. Siẽ enĩ debes dño ho¬
ras uocales. sic debes horas reales. sic de
cantantur. De quil dr̃. septies indie
laudem dixi tibi. Hore reales sunt. q̃
bonis cꝑib ñ abis decantant᷑. ut lar¬
gitio elemosine. ꝑ egͥnorum susceptio.
uestire nudũ. uisitare ĩfirmĩl sepelire
mortuũ ⁊ his similia. hore spũales sũt
uiitutes anime. que ip̃am mouent ad
b̃nagendum ut humilitas. Caritas.
pax. pacĩa. longanimitas. bonitas. beni¬
gnitas. Modestia. continẽtia. castitas.
⁊ cet̾e ĩ hũc modum. In hũs uͥtutib in
p̃senti iugit̾ ex̾ceri. ⁊ ĩ futuro earum fr

Expanded text:
natio intonet adversum te: Vae vobis, Scribae natio intonet adversum te: Vae vobis, Scribae et Pharisaei, qui mundatis quod foris est calicis, intus autem immunditia plenum est . Psallas ergo voce, psallas opere, psallas et mente. Sicut enim debes Domino horas vocales, sic debes horas reales, et spirantantur, de quibus dicitur: Septies in die laudem dixi tibi . Horae reales sunt, quae bonis operibus non verbis decantantur, ut largitio eleemosynae, peregrinorum susceptio, vestire nudum, visitare infirmum, sepelire mortuum, et his similia. Horae spiritales sunt virtutes animae, quae ipsam movent ad bene agendum, ut humilitas, charitas, pax, patientia, longanimitas, bonitas, benignitas, modestia, continentia, castitas, et caeterae in hunc modum. In his virtutibus in praesenti jugiter exerceri, et i
Abbreviated transcription (Latin):
itudinẽ ꝯu̾sationis. ut quod u̾bis dicit.
ꝯtͣdicat fc̃is. si paruonaso. ꝑ dissc̾tionẽ
boni ⁊ mali.Si grandi uł terto naso pe
tis. si fracła manu .i. sine ex̃cicio boni
oꝑis. si gibbosus .i. oñatꝰ uicio curi¬
ostratis. Si lippꝰ .i. mente turbatꝰ car¬
nalib desid̾iis. Si albugraem hñs i̾
ocło rõnis si iugem scabiem. ꝑ scanda¬
la luxurie. Sũpetiginem. ꝑ estum a¬
uaritie. Si pond̾osus ocłtarum cogi¬
tationũ pond̾e dep̾ssus. huic ẽ ꝙ iͣ le¬
ge honio pollutꝰ nocturno semine .i. oc¬
culta maculatꝰ cogttatione. ibetur
ĩmudꝰ ẽẽ usq adnesꝑam. Nam si a¬
licꝰ talium sibi ꝯscius quis mensam do¬
mini frequentare psumĩt benedictio¬
gͦ offers laudes deo. siue missarsi sol¬
lẽpnia. sine diurnas horas. sine noc¬
turnas. ĩ maculato corpore ⁊ mũdo
corde imple musfium tuum. ne
si alt̾um de fuerit: illa phariseoꝵ ꝯmi¬

Expanded text:
itudinem conversationis, ut quod verbis dicit, itudinem conversationis, ut quod verbis dicit, contradicat factis; si parvo naso per indiscretionem boni et mali; si grandi vel torto naso, tis; si fracta manu, id est sine exercitio boni operis; si gibbosus, id est oneratus vitio curiositatis; si lippus, id est mente turbatus carnalibus desideriis; si albuginem habens in oculo rationis; si jugem scabiem per scandala luxuriae; si impetiginem, per aestum avaritiae; si ponderosus, occultarum cogitationum pondere depressus. Hinc est quod in lege homo pollutus nocturno semine id est occulta maculatus cogitatione, jubetur immundus esse usque ad vesperam . Nam, si alicujus talium sibi conscius quis mensam Domini frequentare praesumit, benedictioi. Quicunque ergo offers laudes Deo sive missarum solemnia, sive diurnas horas, sive nocturnas, immaculato corpore et mundo corde imple ministerium tuum, ne si alterum defuerit, illa Pharisaeorum commi
Abbreviated transcription (Latin):
cetͥa ĩ hũc modũ ut cum aliquid stre¬
nue gesserunt: cuiꝰ nomini aseͥbi debe
at ꝑs inditia cognoscat᷑. Tu quocs qͥ
celesti regi militas tua signa tecũ ꝑtͣa¬
ie debes. nt sit tib ꝓ aquila eminẽtia
caritatis. ꝓ leone. fortitudo oꝑis. ꝓrosa.
pacientia tͥbulationis. ꝓlilio. candor
castitatis. ꝓ lunila. ꝑsen̾entia ꝑfecti¬
onis. Qui autẽ uͥtutib huiꝰ ii ornat᷑ꝰ ñ
dus est. uñ. ⁊ ĩ lege dlm̃. a sac̃dotio talis
ꝓhibetur. ut scͥptum ẽ. Sacdos de scini¬
ne aãron macłam hñs nõ ministret
ĩtab̃nad̾o. neq offerat panes dño deo
suo. ut si focat cecus. si claudus. si gͣt¬
di. ł ꝑaruo ł torto naso. si fracto pede
uł mami. si gibbosus. Si lippus. Si al¬
bugiem hñs mocłs. Si rugem scabi¬
em. si impetiginem. si ponderostis.
Non enun debet sacerdos ministrare ad
mensam dñi. si fuerit cecus ꝑ ignorã¬
tiam diune legis. si claudꝰ ꝑdissimili¬

Expanded text:
caetera in hunc modum, ut cum aliquid strencaetera in hunc modum, ut cum aliquid strennue gesserunt, cujus nomini ascribi debeat per haec indicia cognoscatur. Tu quoque, qui coelesti regi militas, tua signa tecum portare debes, ut sit tibi pro aquila eminentia charitatis, pro leone fortitudo operis, pro rosa patientia tribulationis, pro lilio candor castitatis, pro lunula perseverantia perfectionis. Qui autem virtutibus hujusmodi ornatus non dus est. Unde et in lege Domini a sacerdotio talis prohibetur, ut scriptum est: Sacerdos de semine Aaron maculam habens non ministret in tabernaculo, neque offerat panes Domino Deo suo: ut, si fuerit caecus, si claudus, si grandi vel parvo vel torto naso, si fracto pede vel manu, si gibbosus, si lippus, si albuginem habens in oculo, si jugem scabiem, si impetiginem, si ponderosus . Non enim debet sacerdos ministrare ad mensam Domini, si fuerit caecus per ignorantiam divinae legis; si claudus, per dissimil
Abbreviated transcription (Latin):
tõnale. cidaris ⁊ lamina aurea. Infem¬
malib gͥͦ sig̃tata ẽmũditia caruis. in
tunica bissima mũditia mentis.In
baltheo. qͦ uestes stͥngunt᷑ utͥtusco cͦtodia.
Intunica iacincta. iuytus ꝯtemplatio¬
nis Insuꝑ hum̃ali. fostudo boni oꝑĩ. In rõ¬
nali quod erat ornam̃tũ pectoris. dicre¬
tio scle. Incidari qua caput tegebatur
regimen qͥnq sensuum. qͥ p̃cipue ĩ capi¬
te sedem hñt. Inlamina aurea. q̃ ĩminebat
fr̃õti: inemoria siue ciux dñice passiõis
ut sac̃dos nichil agat ꝑgtentionẽ. uel
fiant. his ornam̃toꝵ geñib ad m̃sam
xp̃i debet quisq acced̾e. hissignis ⁊ armis
regi suo militare. ut ⁊ exip̃o ci lesti ha¬
bitu militie. matiifestũ sit qͦ tendat fi¬
nisuictorie. Certe hu qui t̾reno ĩꝑatori
nuilitãt signa q̃dam portãt singalaris
militie. t picta alui aqͥ Aas. alii leonẽ.
quidã rosas uł lilia. qͥudam lunulas.⁊

Expanded text:
rationale, cidaris, et lamina aurea . In foemrationale, cidaris, et lamina aurea . In foeminalibus ergo significata est munditia carnis, in tunica byssina munditia mentis, in baltheo quo vestes stringuntur, utriusque custodia, in tunica hyacinthina virtus contemplationis, insuper humerali fortitudo boni operis, in rationali, quod erat ornamentum pectoris, discretio scientiae, in cidari, qua caput tegebatur, regimen quinque sensuum, qui praecipue in capite sedem habent, in lamina aurea, quae imminebat fronti memoria sive crux Dominicae passionis, ut sacerdos nihil agat per contentionem vel fiant. His ornamentorum generibus ad mensam Christi debet quisque accedere, his signis et armis regi suo militare, ut et ex ipso coelesti habitu militiae manifestum sit quo tendat finis victoriae. Certe hi, qui terreno imperatori militant, signa quaedam portant singularis militiae, ut puta alii aquilas, alii leones, quidam rosas vel lilia, quidam lunulas, et
Abbreviated transcription (Latin):
lignum inꝑanẽ euis. Ẽcuis: sꝑitalis.
ip̃e ẽ uerbum dei. Diqno dr. Ego sũ
paris ninus qui de celo descendens.
Qnattꝰ inteslectualis. ip̃e ẽ nincłm ece¬
bastice tinitatis. De quo dł. crede ⁊ mã¬
dncasti. Pmꝰ panis foris ꝑspeciem no¬
trio fidem. scd̃s nat̾e humane exhi¬
bit u̾itatẽ. tͥcuis: intus oꝑatur t̾tifi¬
cationẽ. Quartꝰ: eccłiastice caritatis fo¬
uet unionẽ. sic ⁊ nini diu̾sitatiꝰ seru¬
m̃se minist̾ sint ydonei. ad exhiben¬
dũ obseqnium xp̃o discũbente. uere
ommino ydonei ẽẽ debeno. qma astant
ante dñm t̾ce. qui gestant puerum
iħm. qui ponũtur mediatores int̾ dm̃
⁊ homines at ꝓpitiet᷑ ũ cutati eoꝵ. Qn¬
to autẽ urtitt̃ decore minister alta¬
ris ornatꝰ eẽ debeat uet̾is sacdocis cultuᷤ
mistice figurat. sacdos siqͥdem legał octo
ornam̃toꝵ genib infigurã uͥtutũ ute.¬
bat᷑. q̃ erãt femmalia tunicabissit a.
balthens. tumca iacincta suꝑ hum̃ale.

Expanded text:
spiritalis, ipse est Verbum Dei, de quo dicitur: Ego sum panis vivus qui de coelo descendi . Quartus intellectualis, ipse est vinculum ecclesiasticae unitatis, de quo dicitur: Crede et manducasti. Primus panis foris per speciem nutrit fidem, secundus naturae humanae exhibet veritatem, tertius intus operatur justificationem, quartus ecclesiasticae charitatis fovet unionem. Sic et vini diversitates scrumensae ministri sint idonei ad exhibendum obsequium, Christo discumbente. Vere omnino idonei esse debent, qui astant ante Dominum terrae, qui gestant puerum Jesum, qui ponuntur mediatores inter Deum et homines, ut propitietur iniquitati eorum. Quanto autem virtutum decore minister altaris ornatus esse debeat, veteris sacerdotii cultus mystice figurat. Sacerdos siquidem legalis octo ornamentorum generibus in figuram virtutum utebatur: quae erant foeminalia, tunica byssina, baltheus, tunica hyacinthina, superhumerale,
Abbreviated transcription (Latin):
fines seculoꝵ. hoc ẽ fines scłaritatis deue¬
munt qͣi ĩ se ip̃os innectina facientes. uo¬
bolonis. hoc ẽ de uoluptate carnis. ꝯq̃uũt
ddicentes ei. beatꝰ ẽ qui dignam recompẽ¬
sationem tibi exhibuert. ut sic̃ tu sp̃mĩ
ararne mortificasti: sic ⁊ tu ꝑ sp̃m ĩ carne
mortificeris. Abicint gͦ gregem porcoꝵ

Expanded text:
fines seculorum, hoc est, fines secularitatis deveniunt, quasi in se ipsos invectiva facientes, vobylonis, hoc est, de voluptate carnis, conqueruntur dicentes ei: Beatus est qui dignam recompensationem tibi exhibuerit, ut sicut tu spiritum in carne mortificasti, sic et tu per spiritum in carne mortificeris. Abjiciunt ergo gregem
Abbreviated transcription (Latin):
uite nmnstrauerũt. cibantes illos paneui¬
te ⁊ intellectus. ⁊ aqua sapĩe salutaris po¬
ta . il. De qua aqua. ⁊ cibo alibi ꝓpħa dicit.
flumen dei repletum est aqiris. parasti
cibum illoꝵ qm̃ ita est p̃paratio euis.
hurus mense quatuor fereula distingue¬
re possumus. uidelicit sensum histori¬
alem qui instruit ad ueritatem. mo¬
ralem qui informat uoluntatem. al¬
legoricum. qui roborat fidem. anago¬
gicum. qui sursum trahit per cõ¬
templationem. Uel possumus secũ¬
dum apostolum huius mense fer¬
cula aliter distinguere. Diuisiones
imquit graciarum sunt. Alis enĩ
datur sermo sapientie. Alu sermo
scientie. alũ inteip̃tatio sermonuma.
Alii mist̾iorum. reuelatio. Alii ꝓpħie.
g̾e. iudełc sacrañtum altaris. Deqͣ
seͥptum ẽ. Ponam inꝯspee. meo.ĩ. ad.¬
testis comunicare mense xp̃i ⁊ mẽse
denti quatuor panũ gen̾a q̃ apponĩtt¬

Expanded text:
s illos pane vitae et intellectus, et aqua sapientiae salutaris potantes illos. De qua aqua et cibo alibi Propheta dicit: Flumen Dei repletum est aquis, parasti cibum illorum, quoniam ita est praeparatio ejus . Hujus mensae quatuor fercula distinguere possumus, videlicet sensum historialem, qui instruit ad veritatem, moralem, qui informat voluntatem; allegoricum, qui roborat fidem; anagogicum, qui sursum trahit per contemplationem. Vel possumus secundum Apostolum hujus mensae fercula aliter distinguere. Divisiones, inquit, gratiarum sunt. Alii enim datur sermo sapientiae, alii sermo scientiae, alii interpretatio sermonum, alii mysteriorum revelatio, alii prophetiae, gere, videlicet sacramentum altaris, de qua scriptum est: Ponam in conspectu meo testis communicare mensae Christi, et denti quatuor panum genera sunt
Abbreviated transcription (Latin):
qua sponsꝰ. spõsam. dilectꝰ. dilectam. sp̃¬
sus speciosam sp̃uali sͥ nectĩt ma¬
mũ sibi fieri ĩ qͣ sollẽpnia nuptiarã fi¬
ant. uͥ filie itrłm regem salomonẽ ĩ de¬
core suo ꝯfpiciãt. nͥ demꝙ laudẽt eũ ĩ
choro. ĩ tympano ⁊ psalt̾o psallant ei.
Nec ad ħ opꝰ ꝯsũmãdũ sapiẽtẽ aliqͥm
s ip̃am sapiẽtiã q̃ ẽ p̃bum p̃ris uut᷑¬

Expanded text:
qua sponsus sponsam, dilectus dilectam, speciosus speciosam, spiritali sibi nectit mamum sibi fieri in qua solemnia nuptiarum fiant, ubi filiae Jerusalem regem Salomonem in decore suo conspiciant, ubi denique laudent eum in choro, in tympano et psalterio psallant ei. Nec ad hoc opus consummandum sapientem aliquem, sed ipsam sapientiam, quae est Verbum Patris,
Abbreviated transcription (Latin):
etiam or̃onis eccłia dr᷑ ꝓpt̾ eos qui
uł ꝓconscĩa cdelicti. uł desiderio pͥmũ ob¬
sectionib ⁊ or̃onib uacantes. ñ recedĩt
atẽplo dei die ac nocte. De qua domo scͥp¬
nidum dͥ uͥ reponat pullos suos. Ubi ꝑ
gemitus peccatoris designantur. hec ẽ do¬
mus illa. ĩ qua xp̃c cũ ⁊ acheo uult ma¬
n̾e dicens ⁊achee festinans descende. ic̃.
s q̃ ẽ arbor ista de qua iubetur de scend̾e
pachens. anteqͣm recipiat xp̃m in domũ
ptatis. corticem uanitatis. ⁊ folia leuita¬
tis. fructꝰ arboris huiꝰ pleniꝰ nouerũt qͥ
implicuerũt se uoluptatib huniꝰ uite
ducẽtes ĩ bonis dies suos ⁊ hãc sͥ partẽ
statuerũt. uti delicũs ⁊ frui bonis. S de o
raches quis d̾ocuit de hac arbore descẽdẽ.
quis fugere a uentum ira. Ip̃e c̾te qui
te instificauit. zacheus enĩ iuistꝰ uł iusti¬

Expanded text:
os qui vel pro conscientia delicti, vel desiderio praemii obsecrationibus et orationibus vacantes, non recedunt a templo Dei die ac nocte. De qua domo scripnidum sibi ubi ponat pullos suos . Ubi pgemitus peccatoris designantur. Haec est domus illa, in qua Christus cum Zachaeo vult manere dicens: Zachaee, festinans descende, etc. Sed quae est arbor de qua jubetur descendere Zachaeus antequam recipiat Christum in domum ptatis, corticem vanitatis et folia levitatis. Fructus arboris hujus plenius noverunt, qui implicuerunt se voluptatibus hujus vitae, ducentes in bonis dies suos, et hanc sibi partem statuerunt uti deliciis et frui bonis. Sed, o Zachaee, quis te docuit de hac arbore descendere? quis fugere a ventura ira. Ipse certe, qui te justificavit. Zachaeus enim justus vel justi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ĩ anno iubileo qui resurrectionis glo¬
riam p̃fig̾at ad fidelitatẽ beatitudinis
altitudo eccłie ad sublimitatem di¬
gnitatis. fortitudo. ad seu̾itatẽ pote¬
statis. Pulcritudo aduenustatem
iltutis. Uñ: ꝑ salomonem turriꝰ
ꝑatur que edificata ẽ c̃ ꝓpugnac¬
nlis Mille mĩqͥt clipei pendent ex
ea. omnis armatura fertium. ꝓpug¬
nacła huius turris. sũt ꝑ fecti uirri
eccłie doctores qͥ ĩ sublimi ꝯstituti ex¬
ẽplo bone uite oed̾os regũt ⁊ defendũt.
Cuipei ẜ depẽdentes st̃ quiq ĩ f̾i̾ores
qͥ scnto humilitatis ⁊ paciẽtie: ab ĩ cur

Expanded text:
et in anno jubileo, qui resurrectionis gloriam praefigurat, ad felicitatem beatitudinis altitudo Ecclesiae ad sublimitatem dignitatis, fortitudo ad saeveritatem potestatis, pulchritudo ad venustatem virtutis. Unde per Salomonem turri comparatur, quae aedificata est cum propugnaculis. Mille, inquit, clypei pendent ex ea, omnis armatura fortium . Propugnacula hujus turris, sunt perfecti viri et Ecclesiae doctores, qui in sublimi constituti exemplo bonae vitae caeteros regunt et defendunt: clypei vero dependentes sunt quique inferiores, qui scuto humi
Abbreviated transcription (Latin):
opite lonꝰa ꝯn̾satione signũ ⁊ exẽplũ
sealiis p̃lere moliciem rerũ tẽpalium
ab aꝑpib inuocẽtie separe. Thamar in
biuio ocuriens ĩ amorem sunm trabat.
qr delectatio rerum temꝑaliũ q̃ uere
ẽ a maritudo aĩe t̾ter sensum extiorẽ

Expanded text:
ona conversatione signum et exemplum se aliis praebere, molliciem rerum temporalium ab operibus innocentiae separare, Thamar in bivio occurrens in amorem suum trahit, quia delectatio rerum temporalium, quae vere est amaritudo animae, inter sensum exteriorem
Abbreviated transcription (Latin):
me ꝯtemplationis decditos. solum de¬
um ⁊ ea que dei sunt meditantes. toti¬
q ab sorti in sp̃m. corꝑe sunt in terris.⁊
ꝯu̾satione incelis. Duodecimꝰ ametistũ
tectum ꝯ sũmat. purpureum hñs colo¬
rem. Purpura uͦ: regum ornam̃tum
te designãt᷑. qui ũbo ⁊ martirio xp̃m ꝑ¬
uniu̾sũ mundum cͥcum ferentes: p̃ cet̾¬
is singłartt̃ mundo eũ innotuerũt. Et
ħ de domꝰ pulcͥtudine. Mensa uͭ huins
domꝰ. ẽ sacra scͥptura. Dequa salomõ ait.
sedisti ad mensam diuitis. diligenter
attẽcle que apponũt᷑ tibi. ut ⁊tu simili¬
a p̃pares. Hec ẽ mẽsa uet̾is tab̾nacłi. suꝑ

Expanded text:
mae contemplationi deditos, solum Demae contemplationi deditos, solum Deum et ea quae Dei sunt meditantes, totique absorpti in spiritum, corpore sunt in terris et conversatione in coelis. Duodecimus amethystus tectum consummat, purpureum habens colorem; purpura vero regum ornamentumte designantur, qui verbo et martyrio universum mundum circumferentes prae caeteris singulariter mundo eum innotuerunt. Et haec de domus pulchritudine. Mensa vero hujus domus est sacra Scriptura, de qua Salomon ait: Sedisti ad mensam divitis, diligenter attende quae apponuntur tibi, ut et tu similia praepares . Haec est mensa ve
Abbreviated transcription (Latin):
tione puri. tñ ne aliqua seculi ꝯtagiõe
maculẽt᷑. se ip̃os at̾renis occupationib
soli dõ uaccãtes sequestrauerũt. Parieti¬
b uͦ cõsũmatis tectum domꝰ ĩ choat to¬
pariꝰ. qui aerio ⁊ aret colore int̾mixtus.
eos designat. qui inutra ꝙ uita ꝑfẽct.
abactiua ad ꝯtemplatiuam tnͣsierũt.
Eolor enĩ aerus qui ⁊ celestis designat
ꝯtemplationẽ. Polor nͦ aureus eo quod
ad rubeum accedat colorem: uite acti¬
ue tribulationes. ut ĩ isto loco: et qñq
fulgorem muraculoꝵ ut ĩ sequentib di¬
cet᷑: designat. Decimꝰ aut̃ crisoprassus
uiridi aureoq colore distinguitur iuir¬
tutẽ hñs aiunt fiscici medicinalem ⁊
sig̃t eos qui preter fidei uirtutem: ⁊̃
oꝑationem inuaculorum acceꝑunt.
ut illi qui sanare infirmitates susci¬
tare mortuos. fugare demones: merue¬
runt. Undecimꝰ ẽ iacinctꝰ. qui totus celest¬
is siue aerñ coloris est. ⁊ sig̃cat uiros sñ¬

Expanded text:
tione puri, tamen ne aliqua seculi contagione tione puri, tamen ne aliqua seculi contagione maculentur, se ipsos a terrenis occupationibus, soli Deo vacantes, sequestraverunt. Parietibus vero consummatis, tectum domus inchoat. Topazius, qui aerio et aureo colore intermistus, eos designat, qui in utraque vita perfecti, ab activa ad contemplativam transierunt. Color enim aerius, qui et coelestis, designat contemplationem. Color vero aureus eo quod ad rubeum accedat colorem vitae activae tribulationes, ut in isto loco: et quandoque fulgorem miraculorum ut in sequentibus dicetur, designat. Decimus aut chrysoprasus viridi aureoque colore distinguitur, virtutem habens aiunt physici medicinalem, et significat eos, qui praeter fidei virtutem, etiam operationem miraculorum acceperunt, ut illi qui sanare infirmitates, suscitare mortuos, fugare daemones meruerunt. Undecimus est hyacinthus qui totus coelestis sive aerii coloris est, et significat viros sum
Abbreviated transcription (Latin):
scõs eccłie doctores qui fidei iugore per¬
fecte uirentes ũbo predicationis. ⁊ ex¬
hortationis coeteros afficiunt. et ad¬
uiam ueritatis conũtunt. Quintus
sardonix. huiꝰ domꝰ parietes erig̾e in¬
cipit. qui colore candilus. ⁊ quodammͦ
uergens ĩ colorem rubeum. figant sc̃o̾
iuros ĩ eccłia qui licet innocentia ⁊ pu¬
ritate inte sint candidi. tñ uigilando.
ieranãdo cet̾isq tribulationib uolun¬
ponit᷑ sardnis. qͥ totꝰ rubeus sig̃t scõs
martires. qͥ per multas persecntioneᷤ.
⁊ inturias tandem hostiam niuã san¬
guine suo ꝑ fusos se ip̃os deo obtulerũt.
Septimꝰ crisolitꝰ. totus ẽ aureus. In auro
iste lapis eos qui hoc donum diuinitus
ꝑcepunt. ut ioħes ĩ apocał. ⁊ paulus qͥ¬
xp̃i ⁊ eccłia muist̾ia ordinauerunt. Oc̃ta¬
uus e̾ berillus. eximie claritatis. colorẽ
ceruleum hñs admixtũ uros significat
claustrales ⁊ religiosos. qui sc̃a con u̾sa¬

Expanded text:
sanctos Ecclesiae doctores, qui fidei vigore persanctos Ecclesiae doctores, qui fidei vigore perfecte virentes, verbo praedicationis et exhortationis caeteros afficiunt, et adviam veritatis convertunt. Quintus sardonyx hujus domus parietes erigere incipit, qui colore candidus, et quodammodo vergens in colorem rubeum, figurat sanctos viros in Ecclesia, qui licet innocentia et puritate vitae sint candidi, tamen vigilando, jejunando, caeterisque tribulationibus volunerponitur Sardius, qui totus rubeus, significat sanctos martyres, qui per multas persecutiones et injurias, tandem hostiam vivam sanguine suo perfusos seipsos Deo obtulerunt. Septimus chrysolitus totus est aureus, in auro iste lapis eos qui hoc donum divinitus perceperunt, ut Joannes in Apocalypsi, et Paulus qia ordinaverunt. Octavus est beryllus eximiae claritatis colorem coeruleum habens admistum, viros significat claustrales et religiosos, qui sancta conversa
Abbreviated transcription (Latin):
qui colore ẽ medio erit̾ uiridis: ⁊ infũ¬
demẽto hiuꝰ domꝰ. pͥmo ponit᷑: ĩ ꝑfec¬
tumi uiã ñ dum attinguẽtes sola fi¬
scͥptũ ẽ. lustus autẽ meꝰ ex fide uiuit.
hinc suꝑponitur saphirꝰ. qui colorem
habens aeriũ. macłis qͥbdam distin¬
guntur. si gnificans eos ã plenrrmmꝙ
rapit̃t᷑ desid̾io celestiũ. s t̾cena sollici¬
tudine ⁊ negocũs huiꝰ scłi. qͣi quibdã
macłis afficiunt᷑. Terciũ locum optin
calcedonius. colorem hñs rubeum. s
obscurum. qui si caistꝰ fu̾it eum co¬
lorem quem pͥus habebat obscuxum.
exhibet clarissimũ. sig̾cans eos qͥ para¬
ti sunt ad omnia ꝓ noĩe iħi sustinen¬
da. tẽpore tnͣquillitatis obscuri. s si
estus ꝑsecutiones eos pupngerit: tũc
oruales uitꝰ latuerint pacientia ⁊ pu¬
gna maifestũ faciũt Quartꝰ sinag¬
dus fundam̃tũ ꝑficit. qui colere usq
adõ ẽ uiridis quod cͥcunnacentes her¬
bas ⁊ folia inriditate sua afficit. sig̃cans

Expanded text:
in fundamento hujus domus primo ponitur, imperfectum viam nondum attingentes, sola fiscriptum est: Justus autem meus ex fide vivit . Huic superponitur saphyrus, qui colorem habens aerium maculis quibusdam distinguitur, significans eos qui plerumque rapiuntur desiderio coelestium, sed terrena sollicitudine et negotiis hujus seculi, quasi quibusdam maculis afficiuntur. Tertium locum obtinet chalcedonius colorem habens rubeum, sed obscurum, qui si cavatus fuerit, eum colorem quem prius habebat obscurum exhibet clarissimum: significans eos qui parati sunt ad omnia pro nomine Jesu sustinenda, tempore tranquillitatis obscuri, sed si aestus persecutionis eos pupugerit, tunc quales intus latuerint, patientia et pugna manifestum faciunt. Quartus smaragdus fundamentum perficit, qui colore usque adeo est viridis, quod circumjacentes herbas et folia viriditate sua afficit: significans
Abbreviated transcription (Latin):
aliqnẽ defraudam reddo quadruplum
husticia exẽpli ẽ p̃t̃ mãdatadĩ ad exẽplũ
nͥtutis mittãde relĩquere testimoniñ boni
oꝑis: ut ĩbi. Ecce dnudiũ bonoꝵ meoꝵ do
pauꝑib. husticia uͦ ꝯsilũ ẽ spretis reb taͣ¬
sttorñs ds̃ firmit̾ ꝑ ꝯtẽplationẽ ad hibere
siẽ de ⁊ acheo scͥptam ẽ. ⁊ descendit festi¬
nant᷑ ⁊ excepit illũ gaudens. Et c̾te p̃¬
dc̃is u̾bis nob qui ꝑzacheum sig̃cati
sunis. inzacheo loquitir. xp̃o. iuibens
nos p̃dictis passib iusticie de arbore sy¬
chonioro descende ne alioua remaneãt
ĩ nob̃ uestigia uoluptatis. uanitatis. sĩ
leuitatis. quib domus nr̃a que ẽ e t¬
sordedata. ad uenientis offendat reu̾¬
entiam maiestatis. Oꝑtet gͦ domũ
hanc ĩ qua xͦ uult mani̾e triplici
apparatu p̃peari ut sit domus pulcͣ
mensa locuples. idonei minist fites
Ad domiis huiꝰ pultͥtudinem sufficie
ꝓpon̾e. quod uniu̾sus lapis p̃ciosus in

Expanded text:
em defraudavi, reddo quadruplum. Justicia exempli est praeter mandata Dei ad exemplum virtutis imitandae relinquere testimonium boni operis, ut ibi: Ecce dimidium bonorum meorum do pauperibus. Justicia vero consilii est, spretis rebus transitoriis Deo firmiter per contemplationem adhaerere, sicut de Zachaeo scriptum est: Et descendit festinanter, et excepit illum gaudens. Et certe praedictis verbis nobis qui per Zachaeum signati sumus, in Zachaeo loquitur Christus, jubens nos praedictis passibus justiciae de arbore sycomoro descendere, ne aliqua remaneant in nobis vestigia voluptatis, vanitatis, sive levitatis, quibus domus nostra, sordidata advenientis offendat reverentiam majestatis. Oportet ergo domum hanc in qua Christus vult manere triplici apparatu praeparari, ut sit domus pulchra, mensa locuples, idonei ministrantes. Ad domus hujus pulchritudinem sufficit proponere, quod universus lapis preciosus in
Abbreviated transcription (Latin):
uidentes aliene urtuti suspiciosi. do¬
losi. fallaces. inuentores scelerura. sine
affectione absc federe cum boiuis et
modestis discoli cum ꝑ uersis homitib
fedeuati Certio flumine trabuntur deor¬
sum pussillamines ⁊ in constantes corde
qui illatas sibi foris in iurias pre pussil¬
lanimitate sp̃c ferre non possunt. et
ideo quolibet uento de tractionis et
molest̾e abititiere recte conuersatiõis
exoludinttu ut g̾ hic pateat tusitꝰ
ut flumitie hec sicco pede possint ꝑ¬
tunsiri. tria subsidia necessaria sũt
uidelicet uirga moysi. archa testam̃ti.
pallium helie. Nis enimtͣb diuisiones
a quarum facte leguntur. Pmo ꝑ uir¬
gam moysi mare rubrum diuisum
ẽ indurisiones. Sed̾o. archa testam̃ti
p̾cedente. iordanis conuersus ẽ retͣorsũ.
p̾bens transitum filiis iseł. Tertio hely¬
seus pallio helye flumen tetigit:⁊
diuisis aquis sicco nestigio suniliter
ꝑtransit̃t. ꝑ urgam gͥ moysi discretõ

Expanded text:
videntes alienae virtuti, suspiciosi, dovidentes alienae virtuti, suspiciosi, dolosi, fallaces, inventores scelerum, sine affectione, absque foedere, cum bonis et modestis discoli, cum perversis hominibus foederati. Tertio flumine trahuntur deorsum pusillanimes et inconstantes corde, qui illatas sibi foris injurias prae pusillanimitate spiritus ferre non possunt, et ideo quolibet vento detractionis et molestiae ab itinere rectae conversationis excluduntur. Ut ergo hic pateat transitus, ut flumina haec sicco pede possint pertransiri, tria subsidia necessaria sunt, videlicet virga Moysi, arca testamenti, pallium Heliae. His enim tribus divisiones aquarum factae leguntur. Primo, per virgam Moysi mare Rubrum divisum est in divisiones: secundo arca testamenti praecedente Jordanis conversus est retrorsum, praebens transitum filiis Israel: tertio, Helisaeus pallio Heliae flumen tetigit, et divisis aquis sicco vestigio similiter pertransiit. Per virgam ergo Moysi, discretio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmisit ut celo restituat. ꝙ decelo nob ẽ ꝯ¬
missum ⁊ ecce inp̃ceps pene ferunt᷑ ommnia
que sursum ascendere debuerunt. surrũt
taim tͥa babilonis flimna inter celum
⁊ t̾ram. que de orsum rapiunt ascendere
tupientes. quorum primum est in unda¬
tio carnalium cupiditatum. Secundũ:
cursus spiritualium temptationu
Terchum uexatio immunentium mole¬
stigrum. Primo flumine rapiuntur
carnales homines qui exterminata Ø¬
omm puritate ⁊ nrunditia uite uitũs
⁊ concupicentiis se subdiclerunt ⁊ uo¬
luptatibus ⁊ inmunditia uite suffo¬
catti auimam gebenne preparant. qͣm
celo reddere debuerunt. Non minus
isto ꝑiculosus est scd̾s fluiuus uideli.¬
eit cursus spũalium temptatiomiitn
q̃ sunt. odium. inuidia. ire. rixe dissẽ¬
tiones. ambitio. suꝑbia ⁊ his sumilia.
quib infelices ille amme deorsum rapi¬
uatur. quib. bon̾osa aliena ꝓsꝑitas
Pemꝑ machinantel malum. et iñ¬

Expanded text:
commisit, ut coelo restituat quod de coelo nobis est ccommisit, ut coelo restituat quod de coelo nobis est commissum, et ecce in praeceps pene feruntur omnia quae sursum ascendere debuerunt. Currunt enim tria Babylonis flumina inter coelum et terram, quae deorsum rapiunt ascendere cupientes, quorum primum est inundatio carnalium cupiditatum: secundum, cursus spiritalium tentationum: tertium, vexatio imminentium molestiarum. Primo flumine rapiuntur carnales homines, qui, exterminata omni puritate et mundicia vitae, vitiis et concupiscentiis se subdiderunt, et voluptatibus et immundicia vitae suffocati animam gehennae praeparant, quam coelo reddere debuerunt. Non minus isto periculosus est secundus fluvius, videlicet cursus spiritalium tentationum, quae sunt odium, invidia, irae, rixae, dissensiones, ambitio, superbia, et his similia, quibus infelices illae animae deorsum rapiuntur, quibus onerosa aliena prosperitas, semper machinantes malum et in
Abbreviated transcription (Latin):
di potest At̾cium uł celum raptus est.
facies qui ad ¶eteris corpore mortis
hunis: Si a Endere uolueris: desidia
spiritus modis corpea amor ntoe huuns
retardant te. ⁊ postremo diuine sententie ani¬
ma dueisio. qua dictum est. terra es. ⁊ in
terram ibis. flebilis ad modum sententia
suꝑ filios adam qua omnes. terre paddicti
sunt. s utmam siater terre tͥbuũt quol
fuum est: cciam ⁊ celo redlerent sp̃m quice¬
lestem h̃t originem quem de celo acceperũt.
sp̃c enim rationalis te positum quoddam
ẽ celitus nob̾ cominissum. quod omni dili¬
qnͣtia seruandu ⁊ fide inuiolata restitu¬
endum ei qui cõmisit. qm̃ in hoc deposito
ꝯmatere frandem: fidera utiq negas se
est. Quid gͦ dicture sunt misere ille anime
quando is qui de posuit ponet rationem
cum eis. que de positum tam nobile cele¬
stis regis signaculo insignitum tantis cͥ¬
nafnib ⁊ enormitatib subdiderũt. Im nunet
eerte ĩitͥuct. ⁊ iam ꝓpe est ut repetat qd̾

Expanded text:
di potest. Ad tertium vero coelum raptus est, ur, et tu quid facies, qui adhuc teneris corpore mortis hujus? Si ascendere volueris, desidia spiritus, moles corporea, amor vitae hujus retardant te, et postremo divinae sententiae animadversio, qua dictum est: Terra es, et in terram ibis . Flebilis admodum sententia super filios Adam, qua omnes terrae addicti sunt. Sed utinam si terrae tribuunt quod suum est, etiam et coelo redderent spiritum qui coelestem habet originem, quam de coelo acceperunt. Spiritus enim rationalis depositum quoddam est coelitus nobis commissum, quod omni diligentia servandum, et fide inviolata restituendum ei qui commisit: quoniam in hoc deposito committere fraudem, fidem utique negasse est. Quid ergo dicturae sunt miserae illae animae, quando is qui deposuit, ponet rationem cum eis, qui depositum tam nobile coelestis regis signaculo insignitum tantis criminibus et enormitatibus subdiderunt. Imminet certe, imminet, et jam prope est ut repetat quod
Abbreviated transcription (Latin):
tunc ambulat suꝑ penuas uentoꝵ
ꝑ celsitudinem uͦ diuinitatis qͣ
omnem humani generis capaci¬
tatem super greditur nec adtioticiã
nostram ꝑuenit: uolat suꝑ pen
nas .r. torum. Tu oͦ si uolautem
sec ui non potes. tene sedentem. seq̃¬
re ambi lantem. Qm̃ ⁊ si suꝑ te est
diminitate si certe iuxta te est huã¬
nitate I ixtate est inquam. ut si
te oste idas miserum. si plangas tua
peccata. faciat tecum miscłiam. su¬
ꝑ te e̾rut faciat tecũ iudicium sine
miscd̾ia: si inueniat ꝯtumacem. ⁊ a
uie iusticie alienum. Et ꝓpt̾ea fugi

Expanded text:
tunc ambulat super pennas ventorum. tunc ambulat super pennas ventorum. Per celsitudinem vero divinitatis, qua omnem humani generis capacitatem supergreditur, nec ad noticiam nostram pervenit, volat super nas ventorum. Tu ergo si volantem sequi non potes, tene sedentem, sequere ambulantem. Quoniam et si super te est divinitate, sed certe juxta te est humanitate. Juxta te, inquam, est, ut si te ostendas miserum, si plangas tua peccata, faciat tecum misericordiam. Super te est ut faciat tecum judicium sine misericordia, si inveniat contumacem et a via justitiae alienum. Et propterea fugi
Abbreviated transcription (Latin):
onis tamqͣm ameridie emiitunt.
habent autẽ uenti isti pennas suas:
indelicet. ĩ uestigõnes scripturarum
amnurationẽ celestium desid̾ium
oilection is. ꝯtemplationis gustum.
quib spũali quodam uolatu ad ce¬
lũ ascendũt. s hiis pennis altior ẽ.
Qui ponit nubem ascensum su¬
um qui ambulat suꝑ pennas uẽ¬
torum aidebitur forsan alicm̃ qͦd
saluator nr̃ nõ uno mͦ super has pẽ¬
ambulat. q̃ti uolat. suꝑ pennasi
uentoꝵ. Sessio autem xp̃i. mnatura
humanitatis. ambulatio. insacram̃tis.
Uolatus. ĩnat᷑a diuinitatis considera¬
tur. Cum enim untelleftus siue qui¬
libet affectus cordis nr̃i cuta huma¬
tiam xp̃i naturam aut ea que gessit
inccopore uersatut. quib se mnclinãs
nostre cognitioni se uoluit mani¬
festare: tunc sedet super pennas
uentoꝵ. Quando uͦ circa saccam̃ta
eius corde u̾saniur. inquib sensuꝰ
noster infumus est ubi exparte
cognoscimus. ⁊ ex parte ꝓpħamiꝰ:

Expanded text:
onis tanquam a meridie emittunt. onis tanquam a meridie emittunt. Habent autem venti isti pennas suas, videlicet investigationes Scripturarum, admirationem coelestium, desiderium dilectionis, contemplationis gustum, quibus spiritali quodam volatu ad coelum ascendunt. Sed his pennis altior est, qui ponit nubem ascensum suum, qui ambulat super pennas ventorum. Videbitur forsan alicui, quod Salvator noster non uno modo super has penambulat, quandoque volat super pennas ventorum. Sessio autem Christi in natura humanitatis, ambulatio in sacramentis, volatus in natura divinitatis consideratur. Cum enim intellectus, sive quilibet affectus cordis nostri circa humanam Christi naturam, aut ea quae gessit in corpore versatur, quibus se inclinans nostrae cognitioni se voluit manifestare, tunc sedet super pennas ventorum. Quando vero circa sacramenta ejus corde versamur, in quibus sensus noster infirmus est, ubi ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus,
Abbreviated transcription (Latin):
subtilitate ingenu ⁊ celesti meditatiõe
siue affectione uentiis comꝑandos qͥ
aquatuor plagis celi .i. presentis eccłie
flatus quosdam spũales emictunt.
uenti enim flantes ab oriente sunt
hũ qui scͥpturis scĩs u̾ngilant. ⁊ tn
lege dei meditantur die ac nocte.
Dum enim his qui intebris sunt i¬
gnorantie. ortodoxa eruditione lumẽ
diuine cognitionis infundũt quasi
aboriente flatũ spũalẽ enuitũt. uẽti
flãtes ab occidente sũt hũ ãmiratores
secretor celestium. qui pondus et̾ne
glorie ñ sufficiũt capere. ⁊ iõ ĩ tellectu
ueuitt sole qͥlam urtesugibili meis
occidente conu̾si in ammaritionẽ tan¬
quam ab occasu flatum mittunt. uẽ¬
ti flantes ab aquilonesunt qui in¬
ter tbulationes ⁊ mala presentis ui¬
te. suspirantes de sidero futuro patrie
ad łm respiciunt. uenti flantes ame¬
ridie sunt hũ qui remoto omni
turbatione ⁊ nubilo. mentotranqͥlla
uelut celo sereno flatum sc̃e deuoti¬

Expanded text:
subtilitate ingenii, et coelesti meditatione subtilitate ingenii, et coelesti meditatione sive affectione ventis comparandos, quia a quatuor plagis coeli id est praesentis Ecclesiae flatus quosdam spiritales emittunt. Venti enim flantes ab oriente sunt hi qui Scripturis sanctis invigilant, et in lege Dei meditantur die ac nocte. Dum enim his qui in tenebris sunt ignorantiae, orthodoxa eruditione lumen divinae cognitionis infundunt, quasi ab oriente flatum spiritalem emittunt. Venti flantes ab occidente sunt hi admiratores secretorum coelestium, qui pondus aeternae gloriae non sufficiunt capere, et ideo intellectu velut sole quodam intelligibili in eis occidente, conversi in admirationem tanquam ab occasu flatum mittunt: venti flantes ab aquilone sunt, qui inter tribulationes et mala praesentis vitae suspirantes, desiderio futurae patriae ad Deum respiciunt: venti flantes a meridie sunt hi qui, remoto omni turbatione et nubilo, mente tranquilla velut coelo sereno flatum sanctae devoti
Abbreviated transcription (Latin):
tue donune. quara abscondisti tiãttib
ti. Disid̾io chlectionis sursum ascenduant.
hũ qui huius uite miseriam ⁊ omnia
que sub sole sunt transitoria: añ ocłos
suos statiunt. ⁊ clum millis ml stabile
ł mansurum. nil nͥ ladorem ⁊ dolorem
consid̾artt. eo. feruentius ad lm̃ ĩ quo e¬
uera pax. ⁊ requies sp̃num. ꝑ desideriũ
amoris ascendunt. Quo ascendendi oe¬
nere propħa ascendit. qui dieit. Anima
mea desiderauit te in noct̾e. Et alius.
Qnem ad modum desid̾at ceriuis ad fõ¬
tes aquarum. ⁊ta desid̾at anima mea ad
te dens. Gustu ꝯtemplationis sursum
ascendunt uiri ꝑ fecti. qui acuris ⁊ de¬
siderĩs uite huuis ab stract̃i t̾rcus af¬
fectib unse mitigatis. suꝑne gr̃e tãgũ¬
tur dulcedine. ⁊ excursu rerum tempa¬
lium nullam foris amaritudinẽ senti¬
unt. qui et̾m regis delitus intus per
gustum ꝯtemplationis assistũt Nec
alios puto uentos ꝓpħam suꝑuis signi¬
ficasse in libo quod ꝓposui. qͣm hoĩes

Expanded text:
sti timentibus te! Desiderio dilectionis sursum ascendunt hi, qui hujus vitae miseriam et omnia quae sub sole sunt transitoria, ante oculos suos statuunt, et dum nil in illis stabile vel mansurum, nil nisi laborem et dolorem considerant, eo ferventius ad Deum, in quo est pax et requies spirituum, per desiderium amoris ascendunt. Quo ascendendi genere propheta ascendit qui dicit: Anima mea desideravit te in nocte . Et alius: Quemadmodum desiderat cervus ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te Deus . Gustu contemplationis sursum ascendunt viri perfecti, qui a curis et desideriis vitae hujus abstracti, terrenis affectibus in se mitigatis, supernae gratiae tanguntur dulcedine, et ex cursu rerum temporalium nullam foris amaritudinem sentiunt, qui aeterni regis delitiis intus per gustum contemplationis assistunt. Nec alios puto ventos prophetam superius significasse in verbo quod proposui, quam homines
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sum. Hugo etiam nr̃ penes quẽ in¬
ter modernos sacre scͥpture est singularis
auctoritas. uociferatur ⁊ clamat dicen᷑
humanttatem ĩibi in amma rationa¬
li. apͥma conceptione sui ex in effabili
unione cdiuinitatis plenam ⁊ ꝑfectã
potentiam bonitatem ⁊ uirtutem hũis¬
assũpsit. ⁊ ꝙ assũpsit una ẽẽnt ĩ t̾rutate
ꝑsona. Et ꝓpt̾ ea. ꝑsonã assumẽtẽ negãt
hr̃e u̾itatem duunitatis. qui natam
humanam assumptã in ꝑsonam. ⁊ iõ
ꝑsonã. negant hr̃e plenitulinem po¬
testatis. Hii tres celi quos distiximus
sũt hũ ad quoꝵ t̾cium se ẽẽ raptũ pau¬
lus ꝯmemorat si qͥdẽ suꝑ celum eccłle
positus est. auctoritate p̃lationis
Suꝑ celum angłici nature eleuat᷑ e. emi¬
nentia cognitionis. qlo celum adminita¬
tis raptꝰ est. singulan quadam sp̃e reue¬
lationis. Suꝑ pͥmũ celum positus est.
quando eccłiam dei rigendam ũ¬
suscepii. Suꝑ celum scd̾m eleuatꝰ ẽ. cũ

Expanded text:
diversum. Hugo etiam noster penes quem inter modernos sacrae Scripturae est singularis autoritas, vociferatur et clamat, dicens: Humanitatem Verbi in anima rationali a prima contentione sui ex ineffabili unione divinitatis plenam et perfectam potentiam, bonitatem et virtutem habuis assumpsit una essent in Trinitate persona. Et propterea personam assumentem negant habere veritatem divinitatis, qui naturam humanam assumptam in personam, et ideo personam negant habere plenitudinem potestatis. Hi tres coeli quos distinximus, sunt hi ad quorum tertium se esse raptum Paulus commemorat . Siquidem super coelum Ecclesiae positus est, autoritate praelationis; super coelum angelicae naturae elevatus est, eminentia cognitionis; ad coelum divinitatis raptus est, singulari quadam specie revelationis. Super primum coelum positus est, quando Ecclesiam Dei regendam suscepit: super coelum secundum elevatus est, cum
Abbreviated transcription (Latin):
uator noster ꝓ nobis fustimut eqni¬
nuter illatas iniurias ⁊ uexationes
pͥma uice ꝑ cussus non diuiditur s
sed̾a iuice quoniam ĩ nocatur sp̃c he¬
lye. ubi est inquit helyseus spiritus
hebre cciammine. Sunt enim mul¬
ti qui molestias d̾ illatas. labor ⁊es.
inꝯmoda mł̾ta sustinẽt. si qm̃ spĩa

Expanded text:
vator noster pro nobis sustinuit, aequanivator noster pro nobis sustinuit, aequanimiter illatas injurias et vexationes prima vice percussus non dividitur, sed secunda vice, quoniam invocatur spiritus Heliae. Ubi est, inquit Helisaeus, spiritus Heliae etiam nunc . Sunt enim multi qui molestias sibi illatas, labores, incommoda multa sustinent, sed quonia
Abbreviated transcription (Latin):
compͥmenda. Ad hoc enim sp̃e carni
psidet. ut ꝑ ip̃m illictai motus seristi¬
alitatis comp̃mantur ⁊ sic ꝑ mediũ
tter faciat. ut motus sensualitatis
ex una ꝑte sterit ad appetitum nece¬
ssitatis. ex altera parte fluant ad pro¬
bationem uirtutis. Secundus fluui¬
us archa testam̃ti precedente scindẽ¬
dus est. quia contra spuitualia uitia
sacrescͥpture dimicandũ cruditione.
ut m editatione diuine legis exhorta¬
tionib sanctis p̃ceptis iusticie. exem¬
plis iustorum: auimus tali peste ĩ¬
fectus. ad meliora ꝓ nocetur ⁊ qm̃
flumus iste ꝑ ũquitatẽ currit ĩ dã¬
pnationẽ sic ꝑ medium iter fieri
debet. ut ex n̾na parte qui graditur
euitet ininqͥtatem. exalt̾a parte: eua¬
dat dampnationem. Pertius uͭ fluuius
per pallium helye scindendus est.
qr ĩ omnib ĩuiriis ⁊ molestũs. quas
inutta mortali patimur. semꝑ de¬
benus opponere exemplũ dominice
passionis. quia dum mente retine¬
mus qͣm ĩ iusta. quam indigna sal¬

Expanded text:
hoc enim spiritus carni praesidet, ut per ipsum illiciti motus sensualitatis comprimantur, et sic per medium iter faciat ut motus sensualitatis ex una parte stent ad appetitum necessitatis, ex altera parte fluant ad probationem virtutis. Secundus fluvius arca testamenti praecedente scindendus est, quia contra spiritalia vitia sacrae Scripturae dimicandum eruditione, ut meditatione divinae legis, exhortationibus sanctis, praeceptis justitiae, exemplis justorum, animus tali peste infectus ad meliora provocetur. Et quoniam fluvius iste per iniquitatem currit in damnationem, sic per medium iter fieri debet, ut ex una parte qui graditur, evitet iniquitatem, ex altera parte evadat damnationem. Tertius vero fluvius per pallium Heliae scindendus est quia in omnibus injuriis et molestiis, quas in vita mortali patimur, semper debemus opponere exemplum Dominicae passionis: quia dum mente retinemus quam injusta, quam indigna Sal
Abbreviated transcription (Latin):
num est sal terre ꝑ scĩam ⁊ doct̾rinam:
debet ẽc̃ lux mundi ꝑ bonam uitam si¬
cut ꝓpħa dicit. a mandatis tuis ĩtellexi
propt̾ea odiui omnemiuam ĩ iquitatis.
De his enim qui mandata dei corde reti¬
nent. ⁊ ea oꝑe non custodiunt. mere¬
chiele scͥptum est. Cum ip̃i limpidis¬
simam aciuam biberetis: reliquam pe
tur.⁊ que pedes ur̃i turbauerunt hec
bibunt. Qiuid enim aliud ẽ limpdissimã
aquam bibere quam mandata dei
corde retinere: uel candem aquam pe¬
dib conturbare. quid aluid ẽ quam
mandata dei prauis oꝑib ꝯ fundere:
ut̃. aqua ħ turbata. ouib potanaa
porriottur. qñ smmpliciores quiq non
a bonis que andunat. s aprauis oꝑib
que uident. ex emplum iuendi assum¬
unt. Scĩa gͦ celestium bona est. s cełe
magnitudinem ꝓmissorum capere nõ
sufficiunt. s dum uiris scĩs hec audiũt
reꝓmitti. ad ea que intellectu neque¬
unt ꝯpechendere. per stuporem ãmi¬

Expanded text:
nim est sal terrae per scientiam et doctrinam, nim est sal terrae per scientiam et doctrinam, debet esse lux mundi per bonam vitam, sicut Propheta dicit: A mandatis tuis intellexi, propterea odivi omnem viam iniquitatis . De his enim qui mandata Dei corde retinent, et ea opere non custodiunt, in Ezechiele scriptum est: Cum ipsi lympidissimam aquam biberetis, reliquam pedtur, et quae pedes vestri turbaverant, haec bibenant . Quid enim aliud est lympidissimam aquam bibere, quam mandata Dei corde retinere? Vel eandem aquam pedibus conturbare quid aliud est, quam mandata Dei pravis operibus confundere? Unde aqua haec turbata ovibus potanda porrigitur, quando simpliciores quique non a bonis quae audiunt, sed a pravis operibus quae vident, exemplum vivendi assumunt. Scientia ergo coelestium bona est, sed coelmagnitudinem promissorum capere non sufficiunt, sed dum viris sanctis haec audiunt repromitti, ad ea qua intellectu nequeunt comprehendere per stuporem admi
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃is laborib suis nil ꝓficunt. ⁊ aquiꝰ
manentib indunsis. scełib suis ĩ oura
ti p̃cipitiũ ferintur. Excitatio enĩ cor¬
porał ad modicum utił ẽ. pietas u
ad omnia ualet. sicut paulus dicit
Sic euasis quibidam ꝑicłis facilior
est. ascensus. s diusa sutit asdenden.¬
di modi alũ crum ascendũt studio
ĩ quttionis. Alii ductu ammationis
Alũ desiderio dilectioms alĩ gustu ꝯ¬
demplationis. Studio ĩ qͥsionis. ascen¬
dunt ꝑ iugiles illi indagatores secte¬
toruni celestium quib inscͥpturis
scĩs xp̃e nota facit quecũq audiuit
apte suo. uidelicet. misterium t̃ai¬
tatis. in carnationem uerbi. statum
future patri differentias beatarum
mansionũ. Et quidam iocundus iste
a scensus. s ad hoc ut fructuo sus sit:
celesti ꝯuersatione ẽ ꝯsumandus. uñ
⁊ magnus ille scrutator super celestiũ
paulus eum se gloriaretur non esse
imꝑium scĩa. hoc queq ad iunxit:
Nr̃a autem conu̾satio incelis ẽ. Qui e¬

Expanded text:
boribus suis nil proficiunt: et aquis manentibus indivisis sceleribus suis indurati, in praecipitium feruntur. Exercitatio enim corporalis ad modicum utilis est, pietas vero ad omnia valet, sicut Paulus dicit . Sic evasis quibusdam periculis facilior est ascensus, sed diversi sunt ascendendi modi. Alii enim ascendunt studio inquisitionis, alii ductu admirationis, alii desiderio dilectionis, alii gustu contemplationis. Studio inquisitionis ascendunt pervigiles illi indagatores secretorum coelestium, quibus in Scripturis sanctis Christus nota facit quaecunque audivit a Patre suo, videlicet mysterium Trinitatis, incarnationem Verbi, statum futurae patriae, differentias beatarum mansionum. Et quidem jocundus iste ascensus, sed ad hoc ut fructuosus sit, coelesti conversatione est consummandus. Unde et magnus ille scrutator supercoelestium Paulus cum gloriatur se non esse imperitum scientiae, hoc quoque adjunxit: Nostra autem conversatio in coelis est . Qui e