comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
clebretur nomen eiꝰ in plateis. łe.uii.¬
espondens autẽ iob dixit. Us¬
queque affligitis anunã nłcã:
a auteruisme sermonibus: En docies
confunditis me: & ñ erubescitis op¬
primences me. Nempe & si ignoraur:
luecũ erit ignorantia mea. At uos
contra me crigimini: & arguitis me
dprobriis meis. Saltem nun: int l¬
ligie: quia ds̃ ñ equo iudicio affl.¬
xenit ne. & flagellis suis me cinxerit.
Eax clamabo ium patiens & nemo
audict: uociferabor. & ñ est qui iudi.¬
t. Semitam meã cutumsepsit &
Dnsire ũ possigã. & in calłe. neo te¬
ias posuit. Spoliaait me gle ria

Expanded text:
celebretur nomen ejus in plateis. Ecelebretur nomen ejus in plateis. Eespondens Job dixit: usquequo affligitis animam meam et atteritis me sermonibus? En decies confunditis me, et non erubescitis opprimentes me. Nempe etsi ignoravi, mecum erit ignorantia mea. At vos contra me erigimini, et arguitis me opprobriis meis. Saltem nunc intelligite, quia Deus non aequo judicio afflixerit me, et flagellis suis me cinxerit. Ecce clamabo vim patiens, et nemo audiet; et vociferabor, et non est qui judicet. Semitam meam circumsepsit, et transire non possum, et in calle meo tenebras posuit, et spoliavit me gloria
Abbreviated transcription (Latin):
animã tuam in fucore: no: Nũqd
ꝓpter te cherelinquȩgur i a:ar tai¬
ferentur rupes de loci sui: Nonue
iux impii extingiletur: nec splend¬
bit flĩma ignis eius: Lux ui an¬
bresce: in tabnaculo illius: ⁊ ludł̃¬
na quȩ suꝑeum est exting egrꝰ.
Artabuntur gressus unts a plas
&e precipitabit eũ consilui. us
Immisit enum in iete ped̾e. suos el¬
S enebitur planta illuis laque
& exardescet contra eum sitis.
Abscondita est in terra pedica euis.
⁊ decipula illius suꝑ semitam. Un¬
diq terrebunt eum formidines: &
faie robur euis: & inedia inuadat
costas illius. Deuoret pulchritudi¬
nen cutis euis: consumet brachia
illius primogenita mors. Auellat᷑
de tab̾naculo suo fiducia euis: & cal¬
cet suꝑ eum quasi rex inceritus. Habi¬
itat in tab̾naculo illius socii eiꝰ qui
ñ est: asꝑgatur in tab̃naculo eius
sulphur. Deorsum radices eius sic¬
centur: sursum atteratur messis ciꝰ.
Memoria illiꝰ pereat de terra: & ñ

Expanded text:
animam tuam in furore tuo numquid propter te derelinquetur terra et transferentur rupes de loco suo nonne lux impii extinguetur nec splendebit flamma ignis eius lux obtenebrescet in tabernaculo illius et lucerna quae super eum est extinguetur artabuntur gressus virtutis eius et praecipitabit eum consilium suum inmisit enim in rete pedTenebitur planta illius laqueo, et exardescet contra eum sitis. Abscondita est in terra pedica ejus, et decipula illius super semitam. Undique terrebunt eum formidines, etfame robur ejus, et inedia invadat costas illius. Devoret pulchritudinem cutis ejus, consumat brachia illius primogenita mors. Avellatur de tabernaculo suo fiducia ejus, et calcet super eum, quasi rex, interitus. Habitent in tabernaculo illius socii ejus qui non est, aspergatur in tabernaculo ejus sulphur. Deorsum radices ejus siccentur, sursum autem atteratur messis ejus. Memoria illius pereat de terra, et non
Abbreviated transcription (Latin):
in terrã & data est illis potestas. sicut
habent potestatem scorpiones terrȩ.
& preceptũ est illis ne lederent fenum
terrȩ. neq omne uiride. neq omnẽ
arborem: nisi tantũ homines qui ñ
habent signũ dei in frontib suis.

Expanded text:
data est illis potestas, sicut habent potestatem scorpiones terrae. Et praeceptum est illis ne laederent fenum terrae, neque omne viride, neque omnem arborem, nisi tantum homines qui non habent signum Dei vivi in frontibus.
Abbreviated transcription (Latin):
meos in ira mea: ex iai cesin gła
mea. Uox multitudinis in mon¬
tib. quasi popłorũ frequentiũ:
uox sonicus regum. gentiũ con¬
gregatarũ. Dñs exercituũ prece¬
pit militiȩ belli. uenientib de t̾ra
procul a sũmitate cęli: dñs & ia¬
sa furoris eius. ut disꝑdat omnẽ
terram. Ululate quia prope est
dies dñi: quasi uastitas a dño ue¬
niet. Propt̃ hoc om̃s inanus dis¬
soluentur: & omne cor hominis
tabescet & conteret᷑. Tortiones et
dolores cenebunt: qͣsi parturien
dolebunt. Unusquisq ad ꝓximũ
suum stupebit: facies combuste

Expanded text:
n ira mea exultantes in gloria mea vox multitudinis in montibus quasi populorum frequentium vox sonitus regum gentium congregatarum Dominus exercituum praecepit militiae belli venientibus de terra procul a summitate caeli Dominus et vasa furoris eius ut disperdat omnem terram ululate quia prope est dies Domini quasi vastitas a Domino veniet propter hoc omnes manus dissolventur et omne cor hominis tabescet et conteretur tortiones et dolores tenebunt quasi parturiens dolebunt unusquisque ad proximum suum stupebit facies conbust
Abbreviated transcription (Latin):
lic pecuniam dicens. Date & michi
hanc pocestatem. ux cuicumq impo¬
suero manus: accipiat sp̃m sc̃m. Peirꝰ
uero dixit ad eum. Pecunia tua tecũ
sit in ꝑditionem: quia donũ dei exi¬
stimasti pecunia possidere. Non et
tibi pars. neq sors in sermone isto.
Cor autẽ tuũ non est rectũ coramdeo.
Penicentiã itaq age ab hac nequi¬
tia tua: & roga deum si forte remutat
tibi hec cogitatio cordis cui. In salle
enim a maritudinis. & obligatione
iniquitatis uideo te esse. Respondeis
autẽ symon dixit. Precamini uos
pro me ad dñm: ut nichil ueniat suꝑ
me horũ quȩ dixistis. At illi qͥdem

Expanded text:
eis pecuniam dicens: Date mihi hanc potestatem ut cuicunque imposuero manus, accipiat Spiritum sanctum. Petrus autem dixit ad eum: Pecunia tua tecum sit in perditionem: quoniam donum Dei existimasti pecunia possideri. Non est tibi pars neque sors in sermone isto. Cor enim tuum non est rectum coram Deo. Penitentiam itaque age de hac malicia tua et roga Deum, si forte remittatur tibi haec cogitatio cordis tui. In felle enim amaritudinis et obligatione iniquitatis autem Simon, dixit: Precamini et vos pro me ad Dominum, ut nihil veniat super me horum quae dixistis . Et nota ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ gaudium in illa ciuitate.
symon. qui ance fuerat in cii¬
tate magus. scaducens gentem santa¬
ris i diccns se essc aliquẽ magnum.
Sn ascultabant om̃s aminimo usꝑ
ad maximum dicentes. Hec est uirtus
dei: quȩ uocatur magna. Ettende¬
bant autẽ eum propt̃ qͦa multo cem¬
pore magicis sitis dementasset eos. Cum
uero credidissent. phylippo euangłi¬
tante de regno dei: & nomine ihu
xp̃i baptitabantur uiri ac mulieres.
Tunc sẏmon & ipse credidit. E cum
baptizatus esset: adherebat phylupo.
Uidens etiam signa & uirtuces mari¬
mas fieri: stupens admirabat᷑. Cum
autẽ audissent apłi qui erant ihero¬
solimis. quia recepit samaria uerbũ
di: miserunt ad illos petrũ ꝙ ioħem.

Expanded text:
dium in illa civitate mon qui ante fuerat in civitate magus seducens gentem Samariae dicens esse se aliquem magnum cui auscultabant omnes a minimo usque ad maximum dicentes hic est virtus Dei quae vocatur Magna adtendebant autem eum propter quod multo tempore magicis suis dementasset eos uero credidissent Philippo euangelizanti de regno dei, in nomine Iesu Christi baptizabantur uiri ac multunc Simon et ipse credidit et cum baptizatus esset adherebat Philippo videns etiam signa et virtutes maximas fieri stupens admirabatur cum autem audissent apostoli qui erant Hierosolymis quia recepit Samaria verbum Dei miser
Abbreviated transcription (Latin):
Isemꝑurentem in urtute sua. Le¬
carnis suȩ morte. & sepultus. atq ab
inferis dampnapo & spoliato pͥnci¬
pe tocius iniquitatis re hiens. tercia
die resurrexit attum triumpho
uenturus iudicare uraos ꝙ mortu¬
os. Quem impni uidebunt uidicantẽ.
in ea forma qua crucifixus est. ñ in
ea humilitate qua inuiste iudicatꝰ
est: s in ea elaritate qua iuste iudi¬
caturus Et mundum. C uiꝰ usio

Expanded text:
semper viventem in virtute sua. carnis suae morte, et sepultus; atque ab inferis, damnato et spoliato principe totius iniquitatis, rediens, tertia die resurrexit, atque cum triumpho venturus judicare vivos et mortuos, quem impii judicantem videbunt in ea forma qua crucifixus est, non in ea humilitate qua injuste judicatus est, sed in ea claritate qua juste judicaturus est mundum; cujus
Abbreviated transcription (Latin):
est pater in natura quam filius & sp̃c
ꝑsona. alius est filius in ꝑsona: alius
n patre manet eternitas. in filio equa
litas: in sp̃u sco eternitatis equalita¬
tisq conexio. Unum om̃s in substan-¬
tia & essentia: om̃ipotentia & deitate.
Sicut enim eadem sc̃a trinitas inse¬
oꝑa dei quibꝰdam ꝑsonis specialiter
conuenianti siꝗnt uox illa patris¬
tum. & ad silii ꝑsonam humanica¬
tis tantummͦ ꝑtinet susceptio. & sp̃s
ba. in cuiꝰ specie idem sp̃c sc̃i descendit
suꝑ eundem filium dei. scd̃m homi¬
nem baptiratũ: tamen absq dubi
etate illam uocem & illam columbã.
& xp̃i humanitatem tota sc̃a tͥnitas
oꝑata est. cuiꝰ oꝑa inseꝑabilia sunt.
redimus eundem filiũ łe.U̾.¬
dei. uerbum dei. eternaliter
bentem natiuitates. unam ex patre
ȩternam. alteram ex matre temꝑa¬
lem. qui etiam filius dei suȩ carnis
conceptione conceptus est. & suȩ car¬
nis natiuitate natus est: deum uerũ¬

Expanded text:
est Pater in natura quam Filius vel Spiest Pater in natura quam Filius vel Spipersona, alius Filius in persona, alius n Patre aetelitas, in Spiritu sancto aeternitatis aequalitatisque connexio. Unum omnes in substantia, et essentia, omnipotentia, et deitate. 739 Sicut enim eadem sancta Trinitas inseecialiter conveniant, sicut Patri vox illa tum, et ad Filii personam humanitatis tantummodo pertinet susceptio, et Spirba, in cujus specie idem Spiritus sanctus descendit super eumdem Filium secundum hominem baptizatum. Tamen absque omni dubitatione illam vocem et illam columbam in Christi humanitatem tota sancta Trinitas operata est, cujus opera inseparabilia sunt. Credimus eumdem Filium Dei Verbum aetbentem nativitates, unam ex Patre aeternam, alteram ex matre temporalem, qui etiam Filius Dei suae carnis conceptione conceptus est et suae carnis nativitate natus. Deum veru
Abbreviated transcription (Latin):
on tamen tres deos dicimꝰ. s
unum deum om̃ipocencem:
ecernũ. inuisibilem. incõmutabilẽ.
Qui totus ubiq est. totus ubiq pre¬
sens: non ꝑ partes diuisus. s tocus
in om̃ib. ñ localiter sed potentiali
ter. Qui sine mutatione sui muta¬
bilia cuncta creauit. & gubernat
chil accidens esse poterit. quia sun¬
plici diuinitatis naturȩ nichil ad¬
di uel minui potest: quia semꝑ est
quod est. cui propͥum esse est. cui
sempiternũ esse est. cui idem est ẽd̃
niuere & intelligere. Hȩc tria unus
fas in ꝑsonis. uera ꝙ sem̃pit̾na uni¬
tas est in substantia: quia una est sub¬
stantia pater & filius & spiritus san¬
ctus. Hȩc uero sancta trinitas ni
chil mauis est in tribus ꝑsonis si¬
mul nominatis. quã in una quali¬
bet ꝑsona semel dicta: quia una¬
queq ꝑsona plena est substantia
in se. Non tamen tres substantiȩ: s
unus ds̃. Una substantia. una po¬
tentia. una essentia. una eternitas.
una magnitudo. una bonitas:

Expanded text:
on tamen tres deos dicimus, sed unum Deum omnipotentem, aeternum, invisibilem, incommutabilem, qui totus ubique est, totus ubique praesens: non per partes divisus, sed totus in omnibus non localiter, sed potentialter, qui sine commutatione sui mutabilia creavit et creata gubernat, hil accidens esse poterit, quia simplici divinitatis naturae nihil addi vel minui potest, quia semper quod est, cui semper primum est, cui sempiternum est, cui idem est esse, vivere, et intelligere. Et haec tria unus tas in personis, vera et sempiterna unitas in substantia, quia una est substantia Pater, et Filius, et Spiritus sanctus. Haec vero sancta Trinitas, nil majus est in tribus personis simul nominatis quam in una qualibet persona semel dicta; quia unaquaeque persona plena est substantia in se, non tamen tres substantiae, sed unus Deus, una substantia, una potentia, una essentia, una aeternitas, una magnitudo, una bonitas P
Abbreviated transcription (Latin):
domesticis quã inimici iaculis li¬
ditur. plus propͥo quã hostili en¬
se ꝑunitur: plus mulieris quã ꝙ¬
terno gladio uulneratur. A cel¬
sic enim serpens subtilis ut fallat
& accessit ñ ut uiro sedut mulii
serpencinũ uirus infligeret. Ic¬
cessit inquã: ut unius consensu
utrisq nocere potuisset. Solipe¬
suacdet quod ambobꝰ obesset: ud¬
q obfuit. quod unius animũ al¬
litia serpencis infecit. Le. Uͥ

Expanded text:
domesticis quam inimici jaculis laedomesticis quam inimici jaculis laeditur, plus proprio quam hostili ense perimitur, plus mulieris quam externo gladio vulneratur. Accessit enim serpens subtilis ut falleret, et accessit, non ut viro, sed ut mulieri serpentinum virus infligeret. Accessit, inquam, ut unius consensu utrique nocere potuisset. Sed soli persuadet, quod ambobus obesset: utrisque obfuit quod unius animum malitia serpentis infecit. De
Abbreviated transcription (Latin):
deo genitori parendũ esse cogno¬
sceret. Et enum dñs ds̃ uidens ho¬
quippe qui cum diabolo fuerat
pugnaturus. uelut quibusdam
armis. hoc est prudentia. consilio.
ratione fuerat instruendus. Ad¬
didit precerea legem qua dei uo-¬
luntatem cognosceret: & quid
contempnenti euenire posset ad¬
disceret. Qui qͥdem homo incau¬
tus. dũ diabolo ꝑsuadenti quam
deo iubenti consensit. sic & uitan
quã habuit ꝑdidit: & mortẽ quã
ignorabat accepit. Le.u̾¬
tabat acdam incer uxorem
& diabolum. incer euamꝙ
hostem: inter mulierem & serpen¬
tem. Diabolus ꝑsuadet ut noce¬
at: eua consentit ut pereat. Ou¬
bolus mulierem astutia fallent
circũuenit: mulier in cauta sel¬
pentinum uirus excepit. Diabi¬
lus qͦd ꝑ se ñ potuit: ꝑ uxorem
adam ꝓchoplastum circũuenit
Adam uero ꝑ uxorem inuenitu
teritum: quam a deo acceꝑat in
auxilium. Prolidolor. Prospau
contrarium cedunt: utilia ꝑnis¬
em oꝑantur. Deniq plus adau

Expanded text:
Deo genitori parendum esse cognoDeo genitori parendum esse cognosceret. Etenim Dominus Deus videns hoquippe qui cum diabolo fuerat pugnaturus, velut quibusdam armis, hoc est prudentia, consilio, ratione, fuerat instruendus. Addidit praeterea legem qua Dei voluntatem agnosceret, et quid contemnenti evenire posset, addisceret. Qui quidem homo incautus, dum plus diabolo persuadenti quam Deo jubenti consensit, et sic vitam quam habuit perdidit, et mortem quam ignorabat accepit. Stabat Adam inter uxorem et diabolum, inter Evam et hostem, inter mulierem et serpentem. Diabolus persuadet ut noceat, Eva consentit ut pereat. Diabolus mulierem astutia fallendi circumvenit, mulier incauta serpentium virus accepit. Diabolus quod per se non potuit, per uxorem Adam protoplastum circumvenit. Adam vero per uxorem invenit interitum, quam a Deo acceperat in auxilium. Proh dolor! prospera in contrarium cedunt, utilia perniciem operantur. Denique plus Adam
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc iur de domo leui. accepta ux¬
ore stirpis suȩ: quȩ concepit &
peꝑit filiũ. E uidens eum elegan¬
tem: abscondit trib mensibus.
Cum q iam celare ñ posset. sumꝑ¬
sit fiscellam scirpeam & linuit
eam bitumine acpice. posuitq
intus infanculũ. & exposuit eum
in carecto ripȩ fluminis stante
procul sorore euis: & consideran¬
te euentũ rei. Ecce autẽ descen¬
debat filia pharaonis ut lauare¬
cur in flumine: & puellȩ eiꝰ uie¬
diebantur ꝑ crepidinem aliui
Quȩ cũ uidisset fiscellam in pa¬
pirione. misit unã e famulab
suis. & allatam aꝑiens cernensq
in ea paruulũ uagientem: miser¬
ta eiꝰ ait. De infantib hebreorũ
emo est qui nesciat pͥn¬
cipio hominem sic a deo plasma¬
tum. ut instrueretur prudentia.
consilio formaretur: rationis
capax diuina prouidentia red¬
deretur. Instrueretut inquã pru¬
lentia. qua hostis calliditatem
uitaret. consilio quo salutaria
ac recta ꝑ quireret: ratione qua

Expanded text:
cepta uxore stirpis suae: quae concepit, et peperit filium: et videns eum elegantem, abscondit tribus mensibus. Cumque jam celare non posset, sumpsit fiscellam scirpeam, et linuit eam bitumine, ac pice: posuitque intus infantulum, et posuit eum in carecto ripae fluminis, stante procul sorore ejus, et considerante eventum rei. Ecce autem descendebat filia Pharaonis ut lavaretur in flumine et puellae eius gradiebantur per crepidinem alvei quae cum vidisset fiscellam in papyrione misit unam e famulis suis et adlatam aperiens cernensque in ea parvulum vagientem miserta eius ait de infantibus Hebraeorum est qui nesciat principio hominem sic a Deo plasmatum ut instrueretur prudentia, consilio formaretur, rationis capax, divina providentia redderetur. Instrueretur, inquam, prudentia qua hostis calliditatem vitaret; consilio, quo salutaria ac recta perquireret; ratione, qua
Abbreviated transcription (Latin):
ene ergo fecit ds̃ Te .iiͥi.
obstetricib: & creuit popłs
confortatus q est nimis. S: uia
timuerant obstetrices deum: edi¬
ficauit illis domos. Precepit autẽ
pharao om̃i popło suo dicens. Qͥe¬
quid masculini sexus nacũ fuerit

Expanded text:
ene ergo fecit Deus obsetricibus et crevit populus confortatusque est nimis et quia timuerant obsetrices Deum aedificavit illis domos praecepit autem Pharao omni populo suo dicens quicquid mascu
Abbreviated transcription (Latin):
eniq consentiens mulite
talis circa uirum extisit
qualem circa se malitiam serpa¬
tis inuenit. A deo ꝑsuasa etai
suasit. infecta est & infecit. ¶¬
uer feritur sententia duplici: al¬
ꝑria. qua filios parere in dolore
precepta est: cõmuni. qua cũ ui¬
ro morti a ddicta est. Aitera. qua
serpenti assensit: altera. qua
marico ꝑsuasit. De consensu enĩ.
mortis sencentiã incidit: de ꝑsu¬
asu. in dolore filios parerȩ meruit.
hanc gͥ sentent un & qui ̃ no¬
uit dum pacitur discit. & qͥ nes¬
cit dum expungitur sentit: & qͥ
ignorat dum expetitur agnoscit.
Prohnefas. Preceptũ dei contemp¬
nitur: ꝙ ꝑsuasio serpentis audi¬
tur. Despicitur ds̃ prouidens:
& serpens auditur decipiens.
Sꝑnunt᷑ salucaria monita: & re¬
cipiuntur uenenata colloquia.
Unde addicitur homo ex concẽp¬
tu morti: qui maluit obedire
serpenti. Spoliantur gła: cligni¬
tate priuantur. Facti sunt qͦd ñ
erant: dum amutunt qđ fuerant.

Expanded text:
enique consentiens mulier talis circa virum exstitit, qualem circa se malitiam serpentis invenit. Adeo persuasa est et persuasit, infecta est et infecit, dulier feritur sententia duplici, alpria, qua filios parere in dolore praecepta est; communi, qua cum viro morti addicta est. Altera qua serpenti assensit, altera qua marito persuasit. De consensu enim in mortis sententiam incidit, de persuasu in dolore filios parere meruit. Hanc igitur sententiam, et qui non novit, dum patitur discit; et qui nescit, dum expungitur sentit; et qui ignorat, dum experitur agnoscit. Proh nefas! praeceptum Domini contemnitur, et persuasio serpentis auditur. Despicitur Deus providens, et serpens auditur decipiens. Spernuntur salutaria monita, et recipiuntur venenata colloquia. Unde addicitur homo ex contemptu morti, qui maluit obedire serpenti. Spoliantur gloria, dignitate privantur, facti sunt quod non erant, dum amittunt quod fuerant.
Abbreviated transcription (Latin):
audisis. expositione ñ indiget. si
amionitione. Quam enĩ ꝑse
mecipsam ueritas exposuit: hanc
discutere humana fragilitas ñ
presumit. Sed est qͦd sclacite ui
hac ipsa expositione dñca pen¬
sare debeamus. quia si nos uobis
semen uerbum. agrum muncdii.
uolucres d̾emonia. spinas diuiti¬
as. significare diceremꝰ: ad creden¬
dum nobis mens forsican ur̃a
dubitaret. Unde idem dñs ꝑ se¬
met ipsum dignatus ẽ exponere
qͦd dicebat: ut sciatis rerum sig¬
nificationes querere. in his etiam
quȩ ꝑ semetipsum uoluit expla¬
nare. Exponendo gͦ quod dicit.
figurate se loqui innotuit: quatinꝰ
certos nos redderet. cum uob̃ nr̃a
fragilitas uerborũ illius figuras
aꝑiret. Quis enĩ mͥ unquã crede¬
ret. si spinas diuitias interp̃tari
uoluissem: maxime cũ ille pun¬
gant. iste delectent: Ey tamen spi¬
nȩ sunt. quȩ cogitationũ suarũ
punctione mentem lacerant: &
cum usq ad peccatũ ꝑtrahunt.
quasi inflicte uulnere cruentant.

Expanded text:
audistis expositione non indiget, sed admonitione. Quam enim per semetipsam Veritas exposuit, hanc discutere humana fragilitas non praesumit. Sed est quod sollicite in hac ipsa expositione dominica pensare debeatis, quia si nos vobis semen verbum, agrum mundum, volucres daemonia, spinas divitias significare diceremus, ad credendum nobis mens forsitan vestra dubitaret. Unde et idem Dominus per semetipsum dignatus est exponere quod dicebat, ut sciatis rerum significationes quaerere in iis etiam quae per semetipsum noluit explanare. Exponendo ergo quod dixit figurate se loqui innotuit, quatenus certos vos redderet cum vobis nostra fragilitas verborum illius figuras aperiret. Quis enim mihi unquam crederet, si spinas divitias interpretari voluissem, maxime cum illae pungant, istae delectent? Et tamen spinae suntpunctionibus mentem lacerant, et cum usque ad peccatum pertrahunt, quasi inflicto vulnere cruentant,
Abbreviated transcription (Latin):
tabat adam icet iron¬
hostem: inter mulierem a sit¬
tem. Diabolus ꝑsuadet ut
at: eua consentit ut pen⁊
bolus mulierem astusla fau

Expanded text:
tabat Adam inter uxorhostem, inter mulierem et serpentem. Diabolus persuadet ut noceat, Eva consentit ut pereat. Diabolus mulierem astutia fallendi
Abbreviated transcription (Latin):
su prun hominis. łc. iii.
emo est qui nesciat ꝓͥn¬
⁊ipio hominem sic a deo plasm¬
tum. ut instrueretur prudentia.
consilio formaretur:s.
dapax diuina promacaria ua¬
deretur. Instrueretuq iła psu¬
dentia. qua hostis callictitatem.
uitaret. consilio quo salutaria
e recta ꝓ quiperet: raqono qua
dco genitorĩ ꝑ arendũ esse qgno¬

Expanded text:
su primi hominis. Nemo qui est qui nesciat principio hominem sic a Deo plasmatum ut instrueretur prudentia, consilio formaretur, rationis capax, divina providentia redderetur. Instrueretur, inquam, prudentia qua hostis calliditatem vitaret; consilio, quo salutaria ac recta perquireret; ratione, qua Deo genitori parendum esse cogno
Abbreviated transcription (Latin):
& laboramus oꝑantes manib nr̃is.
Maledicimur: & benedicimꝰ Perse¬
cutionem patimur: & sustinemus.
Blasphemamur: & obsecramus.
Tanquã purgamenta huiꝰ mundi
facti sumus. om̃iũ peripsema: ułꝙ
ahuc. Non ut confundam uos
hȩc scribo: sed ut filios meos cariss¬
mos moneo. Nam si ecem milia
ꝑecdagogorum habeatis in xp̃os
uos: imitatores mei estoce. Ideomi¬
si ad uos timotheum qui est filius
meus carissimus & fidelis in dñs.
qui uos commonefaciat uias mea
quȩ sunt in xp̃o. sicut ubiq in oñ
anquã non uenturus sim al
uos: sic inflati sunt qitidan
Ueniani autẽ cito ad uos si dñs uos

Expanded text:
s manibus nostris; maledicimur et benedicimus; persecutionem patimur et sustinemus; blasphemamur et obsecramus | tanquam purgamenta huius mundi facti sumus, omnium peripsema usque adhuc non ut confundam vos haec scribo sed ut filios meos carissimos moneo nam si decem milia pedagogorum habeatis in Christvos imitatores mei estote ideo misi ad vos Timotheum qui est filius meus carissimus et fidelis in Domino qui vos commonefaciat vias meas quae sunt in Christo sicut ubique in omni amquam non venturus sim ad vos sic inflati sunt quidam veniam au
Abbreviated transcription (Latin):
pientur. Liga testimoniũ. signa
egem in discipłis meis: & expecta
Nomo iacob. &e pnolabor eum¬
tuum conturbata est terra: &erit
popłs quasi esca ignis. Uir fr̃i suo ñ
pairet. & declinabit ad dexteram oe
esuriet: & comedet ad sinistrã & ñ sa¬
turabitur. Unusqͥsq carnem brachu
sui uorabit. Manasses effraun. et
ephraun manassen: simul ipsi con¬
tra iudam. In om̃ib his ñ est auersus
furor enuis: s adhuc manus eiꝰ extenta.
Ue qui condunt leges iniquas. et
scribentes in iusticiam scripserunt.
ut opprimerent in iudicio pauꝑes.
& ium facerent cause humilium po¬
puli mei: ut ẽẽnt uiduȩ preda eorũ
& pupillos diriperent. Quid facie¬
tis in dic uisitationis. & calamitatis

Expanded text:
pientur liga testimonium signa pientur liga testimonium signa legem in discipulis meis et expectabo domo Iacob et ptuum conturbata est terra et erit populus quasi esca ignis vir fratri suo non parcet et declinabit ad dexteram et esuriet et comedet ad sinistram et non saturabitur unusquisque carnem brachii sui vorabit Manasses Ephraim et Ephraim Manassen simul ipsi contra Iudam in omnibus his non est aversus furor eius sed adhuc manus eius extenta vae qui condunt leges iniquas et scribentes iniustitiam scripserunt ut opprimerent in iudicio pauperes et vim facerent causae humilium populi mei ut essent viduae praeda eorum et pupillos diriperent quid facietis in die visitationis et calamitati
Abbreviated transcription (Latin):
fluminis fortes ⁊ multas. regem
assiriorum & omnẽ głam eiꝰ: et
ascendet suꝑ om̃s riuos eius. & flu¬
et suꝑ uniũsas ripas eius. & ibit
ꝑ iudam in undans & transiens. usq
ad collum ueniet. & erit extensio
alarum eius implens laticudinem
ongregamini popłi & uinci¬
mini: & audite uniũse procul
terrȩ. Confortamini & uincimini.
accingite uos & uncimini. Inite
consilium & dissipabit᷑: loqͥmini
uerbum & ñ fiet. quia nobiscum ds̃.
Hȩc enim ait dñs ad me. Sicut in
mani forti erudiuit me ne irem in
ua popłi huiꝰ. dicens. ñ dicatis. con¬
iuratio. om̃ia enim quȩ loquit᷑ po¬
płs iste conuratio est: & timoremeiꝰ
ne timeatisneq paueatis: dñm ex¬
ercituum ip̃sum scĩficate. Ipse pa¬
uor ur & ipse terror ũr. & erit nobis
n scificationem: in lapidem autẽ
offensionis & in petram scandali
duab domib ifrł. in laqueũ & in
ruinam habitantib iherłm. Et
offendent ex eis plurimi: & cadent.
& conterentur. &e irretientur & ca¬

Expanded text:
es et multas regem Assyriorum et omnem gloriam eius et ascendet super omnes rivos eius et fluet super universas ripas eius et ibit per Iudam inundans et transiens usque ad collum veniet et erit extensio alarum eius implens latitudinem ongregamini populi et vincimini et audite universae procul terrae confortamini et vincimini accingite vos et vincimini inite consilium et dissipabitur loquimini verbum et non fiet quia nobiscum Deus haec enim ait Dominus ad me sicut in forti manu erudivit me ne irem in via populi huius dicens non dicatis coniuratio omnia enim quae loquitur populus iste coniuratio est et timorem eius ne timeatis neque paveatis Dominum exercituum ipsum sanctificate ipse pavor vester et ipse terror vester et erit vobis in sanctificationem in lapidem autem offensionis et in petram scandali duabus domibus Israhel in laqueum et in ruinam habitantibus Hierusalem et offendent ex eis plurimi et cadent et conterentur et inretientur et ca
Abbreviated transcription (Latin):
Iusticia habitauit in ea: nunc autẽ
homicidȩ. Argentũ tuũ uersum ẽ
in scoriam: uinum tuũ mixtũ est
aqua. Principes tui infideles: socii
quunt᷑ retributiones. Pupillo non
ilidicant: & causa uiduȩ ñ ingreoit᷑
ad eos. Propt̃ hoc ait dñs exercituũ¬

Expanded text:
titia habitavit in ea, nunc autem homicidae. Argentum tuum versum est in scoriam: vinum tuum mistum est aqua. Principes tui infideles  Al. iquuntur retributiones. Pupillo non judicant: et causa viduae non ingreditur ad eos. Propter hoc ait D
Abbreviated transcription (Latin):
on. Propt̃ quasdam talessimili¬
tudines: animalib hic assimilati
sunt homines deũ uel deifiliũ ñ
cognoscentes. Est enĩ animal hoc
immundũ. & pre ceteris pene iu¬
mentis magis irrationabile & stul¬
tum. et infirmũ & ignobile: et
oneriferum magis. Sic fuerunt
& homines ante xp̃m idolatriis
& passionib diuersis immundi.
& irrationabiles. uerbi rationẽ

Expanded text:
. Propter quasdam enim tales similitudines animalibus hic assimilati sunt homines, Deum vel Dei Filium non cognoscentes. Est enim animal hoc immundum, et prae caeteris pene jumentis magis irrationabile, et stultum, et infirmum, et ignobile, et oneriferum magis: sic fuerunt et homines ante Christum idololatriis et passionibus immundi et irrationabiles verbi rat
Abbreviated transcription (Latin):
mum iacob. quia repleti sunt ut olim.
& augures habuerunt philistiim:
& pueris alienis adheserunt. Te .iii.¬
t repleta est terra argento &¬
Iauro: & non ẽ finis thesauro¬
rum eiꝰ. E repleta est t̾ra eius equis:
& innumerabiles quadrigȩ eiꝰ. Et
repleta est terra eius idolis: opus ma¬
nuum suarũ ad orauerunt. qd̾ fece¬
runt digiti eorũ. & incuruauit
se homo: & huniliatus ẽ uir. Ne gͦ

Expanded text:
leti sunt ut olim et augures habuerunt ut Philisthim et pueris alienis adheserunt repleta est terra argento eauro et non est finis thesaurorum eius et repleta est terra eius equis et innumerabiles quadrigae eius et repleta est terra eius idolis opus manuum suarum adoraverunt quod fecerunt digiti eorum et incurvavit se homo et humiliatus est vi
Abbreviated transcription (Latin):
N die illa proiciet homo Le pͥma.¬
idola argenti sui. & simulachra
auri sui quȩ fecerant sibi: ut adora¬
rent talpas & uesꝑtiliones. Ee ingre¬
dientur scissuras petrarum. & ca
uernas saxorum a facie formidinis
dm̃i: & a gła maiestatis eiꝰ cũ surre¬
xerit ꝑcutere terram. Quiescite gͦ
ab homine cuiꝰ sp̃s in narib eiꝰ. qui
excelsus reputatus est ipse. Ecce enĩ
dñatorls̃ exercituum auferet ab
tem. omne robur panis & omne
roburaquȩ. fortem. & iurũ bella¬
torem. iudicem & propħam. & ario¬
lam. & senem. pͥñcipem suꝑ qͥnqua¬
ginta. & honorabilem uultu. et
Ꝙ dabo pueros pͥncipes eorũ: & effe¬
minati dñabunt᷑ eis. Et corruet po¬
płs iurad uirũ: unusqͥsq ad ꝓximũ¬
puer contra senem: & ignobilis
contra nobilem. Apprehendet enum
uir fr̃em suũ: domesticũ patͥs sui.
Uestimentũ tibi est: princeps esto
noster. Ruina autẽ hȩc: sub manu
tua. Respondebit in die illa diceis.
Non sum medicus & in domo mea

Expanded text:
n die illa proiciet homo ydola argenti sui et simulacra auri sui, que fecerant sibi ut adorarent talpas et vespertiliones, et ingrederentur scissuras petrarum et vernas saxorum a facie formidinis Domini et a gloria maiestatis eius cum surrexerit percutere terram quiescite ergo ab homine cuius spiritus in naribus eius quia excelsus reputatus est ipse ecce enim Dominator Deus exercituum auferet ab tem omne robur panis et omne robur aquae fortem et virum bellatorem iudicem et prophetam et ariolum et senem pginta, et honorabilem vultu, Et Et dabo pueros principes eorum, et effeminati dominabuntur eis. Et irruet populus, vir ad virum, unusqpuer contra senem, et ignobilis contra nobilem. Apprehendet enim vir fratrem suum domesticum patris sui: Vestimentum tibi est, princeps esto noster, ruina autem haec sub manu tua. Respondebit in die illa, dicens: Non sum medicus, et in domo mea
Abbreviated transcription (Latin):
mole constiterant. Ante colles ego par¬
turiebar: adhuc terrã non fecerat. ꝙ
flumina. & cardines orbls terre. Quan¬
do preparabat cȩlos aderam. qͥndo
certa lege & gyro uallabat abyssos.
Quando ethera firmabat sursum:
& libiabat fontes aquarũ. Quando
circumdabat mari terminũ suĩr: &
legem ponebat aquis ne transirent
fines suos. Quando appendebat fun¬
dam̃ta terrȩ cũ eoeram cuncta cõpo

Expanded text:
constiterant: ante colles ego parturiebar. Adhuc terram non fecerat: et flumina: et cardines orbis terre. Quando preparabat celos: aderam: quando certa lege et giro vallabat abyssos. Quando ethera firmabat sursum: et librabat fontes aquarum. Quando circumdabat mari terminum suum: et legem ponebat aquis: ne transirent fines suos. Quando appendebat fundamenta terre
Abbreviated transcription (Latin):
⁊omne desiderabile ei ñ potest com
habito in consilio: & erutitis
iter sum cogitationibꝰ. Timor dñi
otit malum. arrogantiã & suꝑbiam.
& uiam prauã: & os bilingue decestor:
Meum est consilium & equitas: mea
prudentia. mea est forticudo. ꝑ mere¬
ges regnant: & legum conditores iusta
decernunt. ꝑ me pͥncipes imꝑant: q.¬

Expanded text:
o habito in consilio et eruditis intersum cogitationibus timor Domini odit malum arrogantiam et superbiam et viam pravam et os bilingue detestor meum est consilium et aequitas mea prudentia mea est fortitudo per me reges regnant et legum conditores iusta decernunt per me principes im
Abbreviated transcription (Latin):
ammon: sicut preceꝑat illis absa¬
lon. Surgentes q om̃s filii regis
ascenderunt singuli mulas suas: &
fugerunt. Cum ꝙ adhuc ꝑgerent
in itinere: fama ꝑuenit ad damd
dicens. ꝑcussit absalon om̃s filios
regis: & ñ remansit ex eis saltemuł
urrexit itaꝙ rex. & scidic Te aͥ¬
uestimenta sua. & cecidit suꝑ
ei sciderunt uestimenta sua. Res¬
pondens autẽ ionadab filius sem¬
maa fr̃is dauid. dixit. Ne estunet
dñs meus rex. qm̃ om̃s pueri filu
regis occisi sint: ammon solus mor¬
tiuis est. qm̃ in odio absalon erat
positus ex die qua oppressit sororẽ
dñs m̃s rex suꝑ cor suũ uerbum
istud dicens. om̃s filii regis occisi
sunt: qm̃ ammon solus mortuus
est. Fugit aucẽ absalon. & leua¬
uit puer speculator oculos suos &

Expanded text:
Annon sicut preceperat eis AbsaAnnon sicut preceperat eis Absalon. Surgentesque filii Regis ascenderunt singuli mulas suas: et fugerunt. Cumque adhuc pergerent in itinere: fama pervenit ad David dicens. Percussit Absalon omnes filios Regis: et non remansit ex eis saltem unus. Surrexit itaque Rex: et excidit vestimenta sua: et cecidit super ei exciderunt vestimenta sua. Respondens autem Jonadab filius Semmae fratris David dixit. Ne estimet Dominus meus Rex: quod omnes pueri filii Regis occisi sunt: Annon solus mortuus est: quoniam in odio Absalon erat positus: ex die qua oppressit Thamar Dominus meus Rex super cor suum verbum istud dicens: omnes filii Regis occisi sunt: quoniam Annon solus mortuus est. Fugit autem Absalon: et levavit puer speculator oculos suos
Abbreviated transcription (Latin):
primogenitus erat ei. Porro ñ est
loquutus absalon ad ammon: nec
bonum nec malum. Oderat aucem
absalon ammon: eo qͦd uiolasset
thamar sororem suã. FR̃a .iii.¬
Actum est aucẽ post tempus¬
biennii. ut tonderentur oues absa¬
lon in baalsar: quȩ est iuxta ephta¬
im. E uocauit absalon om̃s filios
regis. uenit q ad regem: & ait ad
eum. Ecce tondentur oues serui
tui: ueniat oro rex cum seruis siuis
ad seruũ suũ. Dixit q rex acl absi¬
lon. Noli fili mi noli rogare ut ue¬
niamꝰ om̃s: & grauemus te. Cũ gͦ
rogaret eum & noluisset ire: bene
mon frater m̃s. Dixitq ad cum rex
Non est necesse ut uadat tecum.
oegit itaq eum absa. Ie .ii.¬
lon. & dimisit cũ eo aminon:
& uniuersos filios regis. P receꝑat
autẽ absalon pueris suis dicens.
Obseruate cum temulentus fuerit
ammon uino. & dixero uob̃: ꝑcuti¬
te eum & interficite. Nolite cimnere
ego enim sum qui precipio uobis:
roboramini. & estote uiri fores. fe¬
cerunt gͦ pueri absalon aduersus

Expanded text:
 porro non est locutus Absalom ad Amnon nec malum nec bonum oderat enim Absalom Amnon eo quod violasset Thamar sororem suam factum est autem post tempusbiennii ut tonderentur oves Absalom in Baalasor quae est iuxta Ephraim et vocavit Absalom omnes filios regis venitque ad regem et ait ad eum ecce tondentur oves servi tui veniat oro rex cum servis suis ad servum suum dixitque rex ad Absalom noli fili mi noli rogare ut veniamus omnes et gravemus te cum autem cogeret eum et noluisset ire benedinon frater meus dixitque ad eum rex non est necesse ut vadat tecum oegit itaque eum Absalom et dimisit cum eo Amnon et universos autem Absalon pueris suis dicens. Observate cum temulentus fuerit Annon vino: et dixero vobis percutite eum: et interficite: nolite timere. Ego enim sum qui precipio vobis. Roboramini: et estote viri fortes. Fecerunt ergo pueri Absalon adversus
Abbreviated transcription (Latin):
tras: qui accepisti iuitutẽ tuã mag¬
nam. ꝙ regnasti. Ee iratȩ sunt gen¬
tes. & aduenit ira tua: & tempus
mortuorũ iugicari. & reddere mer¬
redem serius tius propħis. & sc̃is. ꝙ
camentib nomen tuũ. pusillis et
magnis: & exterminandi eos qui cor¬

Expanded text:
  accepisti virtutem tuam magnam, et regnasti. Et iratae sunt gentes, et advenit ira tua, et tempus mortuorum judicari: reddere mercedem servis tuis prophetis et sanctis, et timentibus nomen tuum pusillis, et magnis, et exterminandi eos qui cor
Abbreviated transcription (Latin):
enit. & post dies tres ꝙ dimidium.
sp̃s uitȩ a deo intrauit in eos. ꝙ stete¬
runt suꝑ pedes suos: & timor magnꝰ
cecidit suꝑ eos. qui uiderunt eos.
Et audierunt uocem magnã de celo
dicentẽ eis. Ascendite huc. W
as cenderunt in nube

Expanded text:
Et post dies tres et dimidium spiritus uitę a Deo intrauit in eos. Et steterunt super pedes suos, et timor magnus cecidit super eos, qui uiderunt eos. Et audierunt uocem magnam de cęlo dicentem eis: Ascendite huc! Et ascenderunt in cęlum
Abbreviated transcription (Latin):
ponat om̃ia quȩ cuta ipsum gerun.¬
tur: ita ut cũ gaudio reuertatur
acd nos. Ad hanc uocem: cessauit
mater eius flere. & tacuit. P rofectus¬
est autẽ tobias & cai is sequut᷑ est
eum: & mansit prima mansione
iuxta fluuium tigris. & exiuit: ut
lauaret pedes suos. E ecce piscis umn¬
manis exiuit ad deuorandũ eum.
Quem expauescens tobias clama¬
uit uoce magna dicens. Dñe. inua¬
dit me. E dixit ei angłs. Appicha¬
de branciã eius: & trahe eũ adce.
Qđ cum fecisset. attraxit eum in sic

Expanded text:
ponat omnia quae circa ipsum gerunponat omnia quae circa ipsum geruntur ita ut cum gaudio revertatur ad nos ad hanc vocem cessavit mater eius flere et tacuit profectusque est Tobias et canis secutus est eum et mansit prima mansione iuxta fluvium Tigris et exivit ut lavaret pedes suos et ecce piscis inmanis exivit ad devorandum eum quem expavescens clamavit voce magna dicens Domine invadet me et dixit ei angelus adprehende brancia eius et trahe eum ad te quod cum fecisset adtraxit eum in sic
Abbreviated transcription (Latin):
Genus queris mercennarii: an
ipsum mercennarium qui cũ filio
tuo eat: Sed ne forte sollicitum te red¬
dam: ego sum azarias ananiȩ mag¬
ni filius. E tobias respõndit. Ex mag¬
no genere es tu. Sed peto ne irascaris:
qͦd uoluerim cognoscere genus tuũ.
Dixit autẽ illi angłs. Ego sanum du¬
cam: & sanum tͥ reducam filiũ tuũ.
Respondens autẽ tobias diycit. Bene
ambuletis. & sit ds̃ in itinere ur̃o: &
angłs ens comitetur uob̃cũ. Tunc
paratis om̃ib que erant in uia portan¬
da. fecit tobias uale patri suo. & ma¬
trisuȩ: & ambulauerunt ambo si¬
mul. Cumq profecti essent: cepit fle¬
ctutis nr̃e tulisti & transinisisti a no¬
bis: nunqͣm eẽt ipsa pecunia ꝓqua
misiftreñ Sufficiebat nob̃ pauꝑtas
nrã: ut diuicias computaremꝰ nob¬
ixit q ei tobias. Noli flere: sal¬
uus ꝑueniet filius nĩr. & saluus
reuertetur ad nos: & oculi tui iide¬
bunt eum. Credoenim qm̃ angłs
dei bonus comitetur ei. & bene dis¬

Expanded text:
Genus quaeris mercenarii, an ipsum mercenarium, qui cum filio tuo eat? Sed ne forte sollicitum te reddam, ego sum Azarias Ananiae magni filius. Et Tobias respondit: Ex magno genere es tu. Sed peto ne irascaris quod voluerim cognoscere genus tuum. Dixit autem illi angelus: Ego sanum ducam, et sanum tibi reducam filium tuum. Respondens autem Tobias, ait: Bene ambuletis, et sit Deus in itinere vestro, et angelus ejus comitetur vobiscum. Tunc paratis omnibus, quae erant in via portanda, fecit Tobias vale patri suo et matri suae, et ambulaverunt ambo simul. Cumque profecti essent, coepit matectutis nostrae tulisti, et transmisisti a nobis. Numquam fuisset ipsa pecunia, pro qua misisti eum. Sufficiebat enim nobis nostra ut divitias conputaremus hodixitque ei Tobias noli flere salvus perveniet filius noster et salvus revertetur ad nos et oculi tui videbunt eum credo enim quoniam angelus Dei bonus comitetur ei et bene dis
Abbreviated transcription (Latin):
dñs pro nobis: quia ñ est dño diffi¬
cile saluare uel in multituline uel
in paucis. Dixit q ei armiger suus.
Fac om̃ia que place c anuno tuo.
transimus ad iurosistos. Cũ q appa¬
ruerimus eis. si taliter locuti fuerint
ad nos. manete donec ueniamꝰ ad uos:
stemus in loco nr̃o. nec ascendamꝰ ad
cos. Si autẽ dixerint ascendite acd
nos. ascendamꝰ: quia tradidit illos
dñs in manib nr̃is. Hocerit nobis

Expanded text:
 pro nobis; quia non est Domino difficile salvare, vel in multitudine, vel in paucis. Dixitque ei armiger suus: Fac omnia quae placent animo tuo: transimus ad viros istos. Cumque apparuerimus eis, si taliter locuti fuerint ad nos: Manete, donec veniamus ad vos: stemus in loco nostro, nec ascendamus ad eos. Si autem dixerint: Ascendite ad nos: ascendamus, quia tradidit eos Dominus in manibus nostris: hoc erit nobis
Abbreviated transcription (Latin):
Ueni & transeamꝰ ad stationem phili-¬
stum: quȩ est trans locuin illũ. Patri
autem suo: hoc ipsum ñ indicauit.
Porrosaul morabatur in extrema
parte gabaa sub malo granato quȩ
erat in magron: & erat populus cũ
eo quasi sescentorũ uirorũ. Ex achias
filiꝰ achitob fr̃is ichabod filii finees
qui ortus fuerat ex heli sacerdote
populus ignorabat: quo isset iona¬
thas. Erant autẽ inter ascensus ꝑ qͦs
nicebatur ionachas transire ad sta-¬
tionem philistinorũ eminences pe-¬
tre ex utraq parte: & quasi in modũ
dentium scopuli hinc inde prerupti.
nomen uni boses & nomen alteri
sene. unus scopulus ꝓminens ad a¬
quilonem ex aduerso machinas. ẜ
alter a meridie contra gabaa. Fr̃a.¬
ad adolescentem armigerũ
sũum. Ueni. transeamꝰ ad stationẽ

Expanded text:
veni et transeamus ad stationem Philiveni et transeamus ad stationem Philisthim quae est trans locum illum patri autem suo hoc ipsum non indicavit porro Saul morabatur in extrema parte Gabaa sub malogranato quae erat in Magron et erat populus cum eo quasi sescentorum virorum et Ahias filius Achitob fratris Ichabod filii Finees qui ortus fupopulus ignorabat quo isset Jonathan. Erant autem inter ascensus, per quos nitebatur Jonationem Philisthinorum, eminentes petrae ex utraque parte, et quasi in modum dentium scopuli hinc inde prnomen uni Boses et nomen alteri Sene unus scopulus prominens ad aquilonem ex adverso Machmas et alter a meridie contra Gabaa dad adulescentem armigerum suum veni transeamus ad sta
Abbreviated transcription (Latin):
beniamin. Ex recensiit saul popłm
qui inuentus fuerat cũ eo: quasi sex¬
cencos uros. W saul & ionathas filius
eius. popłsq qui inuencus fuerat cũ
eis: erat in gabaa beniamin. Porro
philistuim consederant in machmas:¬
& egressi sunt ad predandũ de castris
philistiim tres cunei. Unus cuneus
bethoron. tercius autẽ uerterat se ad
iter termini imminentis uallis sebo¬
im contra desertum. Lc .ii.
enim philistum. ne forte facerent he¬
brei gladium aut lanceam. Descende
bat ergo om̃is isrł ad philistiim ut ex¬
acueret unusqͥsq uomerem suũ ꝙ
ligonem: & securim. & sarculum.
Retunsȩ itaq erant acies uomerũ.
& ligonũ. & tridentũ. & securiũ: usq
ad stimulũ corrigendũ. Cumq ue¬
nisset dies prelii. ñ est inuenitus ensis
& lancea in manu totius popłi qui
erat cũ saul & cũ ionathan: excepto
saul & ionatha filio euis. E gressa est
autẽ statio philistiim ut ascenderet¬
Tut diceret ionachas filius saul
ad adolescentem armigerũ suum.

Expanded text:
in et recensuit Saul populum qui inventi fuerant cum eo quasi sescentos viros et Saul et Ionathan filius eius populusque qui inventus fuerat cum eis erat in Gabaa Beniamin porro PhilistEt egressi sunt ad praedandum de castris Philisthim tres cunei. Unus cuneus Beth Oron: tertius autem verterat se ad iter termini imminentis valli Seboim contra desertum. Porro faenim Philisthim, ne forte facerent Hebraei gladium aut lanceam. Descenbat ergo omnis Israhel ad Philisthim ut exacueret unusquisque vomerem suum et ligonem et securim et sarculum retunsae itaque erant acies vomerum et ligonum et tridentum et securium usque ad stimulum corrigendum cumque venisset dies proelii non est inventus ensis et lancea in manu totius populi qui erat cum Saul et cum Ionathan excepto Saul et Ionathan filio eius egressa est autem statio Philisthim ut transcendereut diceret Ionathan filius Saul ad adulescentem armigerum suum
Abbreviated transcription (Latin):
eus arrogante. Ne uelox sis adira-¬
scendũ: quia ira in sinu stulti re-¬
quiescit. Ne dicas. Quid putas cau¬
ş est qͥd priora temꝑa meliora fue¬
re: quã nuuc sunt: Stulta est enĩ
hustemodi incerrogatio. Sabb̃o. Ec.i.¬
onsidera oꝑa dei: qͦd nemo
possit corrigere. quẽ ille des-¬
pexerit. In die bona fruere bonis:
& malam diem precaue. Sicut enĩ
hanc sic & illam fecit ds̃: ut ñ inue¬
niat homo contra eũ iustas querimo¬
nias. Hȩc quoq uidi: in dieb uanita¬
tis meȩ. Iustus perit in sua iusticia:
& impius multo uiuit temꝑe in ma-¬
litia sua. Noli eẽ iustus multũ & no¬

Expanded text:
ens adrogante. ne uelox sis ad irascendum: quia ira in sinu stulti requiescit. ne dicas: quid putas causae est quod priora tempora meliora fuere, quam nunc sunt? stulta est enim huiuscemodi interrogatio. Et post IConsidera opera Dei, quod nemo possit corrigere quem ille despexerit. In die bona fruere bonis, et malam diem praecave. Sicut enim hanc, sic et illam fecit Deus, ut non inveniat homo contra eum justas querimonias. Haec quoque vidi in diebus vanitatis meae: Justus perit in justitia sua, et impius multo vivit tempore in malitia sua. Noli esse justus multum: N
Abbreviated transcription (Latin):
saul tria milia de isrł. & erant cues
saul duo milia in machinas. & inson¬
te bethel: mille autẽ cum ionachai
gabaach beniamin. Porro ceterũ po¬
pulum remisit unũquẽq in tab̃nacda
sua. Ꝙ ꝑcussit ionatha stacionem pbi¬
listinorum: quȩ erat in gabaa. Ea
cum. audissent philistiim: saul ceti

Expanded text:
Saul tria milia de Israhel et erant cum Saul duo milia in Machmas et in monte Bethel mille autem cum Ionathan in Gabaath Beniamin porro ceterum populum remisit unumquemque in tabernacula sua et percussit Ionathan stationem Philisthim quae erat in Gabaa quod cum
Abbreviated transcription (Latin):
gati sunt ad preliandũ contra Eł¬
equitum. & reliquũ uulgus sicut are.¬
na quȩ est in lutore maris plurima.
E ascendences castra metati sunt in
machinas: ad orientem bethauen.
Quod cũ uidissent uiri isrł se in arco
positos. afflictus enĩ erat popłs. & ab¬
sconderunt se in speluncis. & in abscon¬
ditis: in petris quoq & in antris & in
cisternis Hebrei autẽ transierunt
iordanem: terram gad & galaad.
Cum q adhuc esset saul in galgala:
uniũsus popłs ꝑterritus est qͥ seque¬
batur eũ. & expectauit septẽ diebus
iuxta placitũ samuhelem. & ñ uenit
samuhel in galgala: dilapsus ẽ popłs

Expanded text:
gati sunt ad praeliandum contra Iscurruum et reliquum vulgus sicut arena, quae est in litore maris plurima. Et ascendentes castra metati sunt in Machmas ad orientem Bethaven. Quod cum vidissent viri Israel se in arto sitos, afflictus enim est populus, absconderunt se in speluncis et in abditis, in petris quoque et in antris et in cisternis. Hebrei autem transierunt Iordanem terram Gad et Galaad cumque adhuc esset Saul in Galgal universus populus perterritus est qui sequebatur eum et expectavit septem diebus iuxta placitum Samuhel et non venit Samuhel in Galgala dilapsusque es
Abbreviated transcription (Latin):
acerdoces aucem qui portabant
archamstabant in iordanis
medio. donec om̃ia complerentur:
quȩ iosue ut loqueretur ad popłi
preceꝑat dñs. & dixerat ei moyses.
Festinauit q popłs & transtuit.
Cum q transissent om̃s. transiuit
& archa dñi: sacerdotesq ꝑgebant
ance popłm. Filii quoq ruben & gad
& dimidia tribus manasse. armati
precedebant filios isrł. sicut cispit¬
ceꝑat moyses: & quadraginta pus¬

Expanded text:
acerdotes autem qui portabant arcam, stabant in Jordani medio, donec omnia complerentur quae Josue ut loqueretur ad populum praeceperat Dominus, et dixerat ei Moyses. Festinavitque populus et transiit. Cumque transissent omnes, transiit et arca Domini. Sacerdotes quoque pergebant aet dimidia tribus Manasse, armati praecedebant filios Israel, sicut eis praeceperat Moyses. Et quadraginta pug
Abbreviated transcription (Latin):
piam. & dixerunt. Testis. De ait sa¬
muhel ad popłm. Dñs qui fecit moy¬
sen & aaron: & eduxit patres nr̃osi
de terra egypti. Nunc gͦ state. ut ii¬
dicio contendam aduersum uos coram
cit uobiscũ. & cum patribꝰ ur̃is: quob
ingressus est iacob in egxꝓtũ. & clama¬
uerunt patres ur̃i ad d:im̃. & misit¬
ur̃os de egypto: & collocauit eosinloc
hoc. Qui obliti sunt dñi dei sui. &
tradidit eos in manu sisarȩ magisti
militiȩ asor. & in manu philistinorũ:
& in manu regis moab. & pugnauert
aduersum eos. Fr̃a .il. Ie pͥma.

Expanded text:
ppiam. Et dixerunt: Testis. Ipsppiam. Et dixerunt: Testis. Ipsmuel ad populum. Dominus qui fecit Moysem et Aaron: et eduxit patres nostros de terra Egypti. Nunc ergo state: ut judicio contendam adversum vos coram cit vobiscum et cum patribus vestris. Quorum ingressus est Jacob in Egyptum: et clamaverunt patres vestri ex Egypto: et conlocavit eos in loco hoc. Qui obliti sunt Domini Dei sui: et tradidit eos in manu Sisare magistri milicie Asor: et in manu Philistinorum: et in manu Regis Moab: et pugnaverunt adversum eos.