comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ sufficientẽ : ut etiã sinon inplet᷑ illius laudis
explicatio. acceptet᷑ laudatoris deuotio:
Approbetine ipse uoluisse : ignoscat ñ impleuisse:
I neffabili dulcedine teneor : cũ audio bonꝰdñs:
Consideratisq omib: & conlustratis quȩ forinsetꝰ
cent adillũ redeo aqͦ sunt : ut intelligã qm̃bonꝰ ẽ.¬
dñs. Rursũ cũ adillũ quantũ possũ ingressus
fuero interiorẽ mihi & superiorẽ inuenio : quia
sic bonꝰ ẽ. dñs. ut istis ñ indigeat qͦ sit bonꝰ: Deniq
ista ñ laudo sine illo: illũ autẽ sine istis ꝑfectum.
ñ indiguũ in cõmutabilẽ. Nullius bonũ quȩrentẽ.
qͦ augeat᷑. hullius malũ tim̃tẽ qͦminuat᷑ inuenio:
& qddicã amplus ÷ inuenio increatura cȩlũ bonũ.
solẽ bonũ. lunã bona stellas bonas. terrã bonã.
quȩ gignuntur in t̾ra &radicib nixa sunt bona :
quȩ ambulant & mouent᷑bona : quȩ uolitant

Expanded text:
et non sufficientem, ut etiamsi non impletur illius laudis et non sufficientem, ut etiamsi non impletur illius laudis explicatio, acceptetur laudatoris devotio. Approbet me ipse voluisse, ignoscat non implevisse. 4. Ineffabili dulcedine teneor, cum audio, «Bonus Dominus;» consideratisque omnibus et collustratis quae forinsecuscent, ad illum redeo a quo sunt, ut intelligam «quonnus.» Rursum, cum ad illum, quantum possum, ingressus fuero, interiorem mihi et superiorem invenio; quia sic bonus est Dominus, ut istis non indigeat quo sit bonus. Denique ista non laudo sine illo; illum autem sine istis perfectum, non indigum, incommutabilem, nullius bonum quaerentem quo augeatur, nullius malum timentem quo minuatur, invenio. Et quid dicam amplius? Invenio in creatura coelum bonum, solem bonum, lunam bonam, stellas bonas; terram bonam, quae gignuntur in terra et radicibus nixa sunt, bona; quae ambulant et moventur, bona; quae volitant
Abbreviated transcription (Latin):
ille qͥfecit : & tam̃ cũ bona fecerit. multoq sit
melior qͥfecit quã ista quȩ fecit : non inuemes
melius qđ de illo dicas nisi qr bonꝰ ẽ. dñs: sitam̃
intelligas ꝓprie bonũ. a qͦ sunt cȩterabona.
Om̃ia enĩ bona ipse fecit: Ppse . ẽ. bonꝰ quẽ ne mo
fecit: Ille bono suo bonꝰ ẽ : non aliunde partici¬
patobono : Ille seipsobonobonꝰ ẽ : ñ adherendo
alteribono . Mihi autẽ adherere dõbonũ ẽ:
Qunonegͥit a quo fierebonꝰ: sed eguer̃ illo
cȩtera. ut fierent bona. Uultis audire quã sin¬
gulariter ille sit bonꝰ s dñ sinterrogatꝰ duã
nemobonꝰ insi unꝰ ds̃: hanc singularitatẽ bonitatisod
& p̃terire breuit̃ nolo: & cõm̃ dare congrue
ñsufficio : Metuo nesi hinccito transiero: ego
in gratꝰ inueniar . Itẽ metuo : ne hoc cũ explican¬
dũ suscepero. subtanta laudis dominicȩ sarcina
defatiger Sictam̃ fr̃s accipiteme & laud antẽ

Expanded text:
ille qui fecit? Et tamen cum bona fecerit, multoque sit ille qui fecit? Et tamen cum bona fecerit, multoque sit melior qui fecit, quam ista quae fecit; non invenis melius quod de illo dicas, nisi «quia bonus est Dominus:» si tamen intelligas proprie bonum, a quo sunt caetera bona. Omnia enim bona ipse fecit: ipse est bonus quem nemo fecit. Ille bono suo bonus est, non aliunde participato bono: ille seipso bono bonus est, non adhaerendo alteri bono. Mihi autem adhaerere Deo bonum est , qui non eguit a quo fieret bonus; sed eguerunt illo caetera ut fierent bona. Vultis audire quam singulariter ille sit bonus? Dominus interrogatus dixit, «Nemo bonus, nisi unus Deus» . Hanc singularitatem bonitatis ejus, et praeterire breviter nolo, et commendare congrue non sufficio. Metuo ne si hinc cito transiero, ego ingratus inveniar: item metuo ne hoc cum explicandum suscepero, sub tanta laudis dominicae sarcina defatiger. Sic tamen, fratres, accipite me et laudantem
Abbreviated transcription (Latin):
Nũ qͥd parũ ingrati ẽẽ. debemꝰ: nonne cogitandũ ẽ
qr hic stamꝰ : non ne cogitandũ . ẽ. qͥd facti fuerimꝰ:
nonne cogitandũ ẽ. ubi iacebamꝰ & quo collectisumꝰ
Nonne cogitandũ . ẽ. qr om̃s impii dñm ñ quȩ re¬
bant & ipse illos nonquȩrentes quȩ sut ipse
inuentos excitauit. ipse excitatos uocauit:
Ipse uocatos intro diẽ . & indomosua stare fecit:
Hȩc qͥs qͥs cogitat. & ingratꝰ non ẽ : om̃ino despicit se
pamore dĩ sui. a quo sibi tanta p̃stita s̃: && qm̃ non
habet qͥd ꝓtantis beneficiis dõ retribuat. qͥd
eirestat nisigrãs agere : non rependere ad ipsã
grãrũ actionẽ ꝑtinet : & calicẽ dñi accipere.
& nom̃eiꝰ inuocare : Nã qͥd retribuat dñoser¬
om̃ia bona ualde : Non tantũ bona sed & ualde
Cȩlũ & terrã & omia quȩ in eis sunt bona fecit
& ualde bona fecit: Si hȩc om̃iabona fecit. qͣlisc

Expanded text:
numquid parum grati esse debemus? Nonne cogitandum est numquid parum grati esse debemus? Nonne cogitandum est quia hic stamus? nonne cogitandum est quid facti fuerimus? nonne cogitandum est ubi jacebamus, et quo collecti sumus? nonne cogitandum est quia omnes impii Dominum non quaerebant, et ipse illos non quaerentes quaesivit, ipse inventos excitavit, ipse excitatos vocavit, ipse vocatos introduxit, et in domo sua stare fecit? Haec quisquis cogitat et ingratus non est, omnino despicit se prae amore Domini sui, a quo sibi tanta praestita sunt: et quoniam non habet quid pro tantis beneficiis Deo retribuat, quid ei restat nisi gratias agere, non rependere? Ad ipsam gratiarum actionem pertinet, et calicem Domini accipere, et nomen ejus invocare. Nam quid retribuat Doomnia bona valde : non tantum bona, sed et valde Coelum et terram et omnia quae in eis sunt bona fecit, et valde bona fecit. Si haec omnia bona fecit, qualis est
Abbreviated transcription (Latin):
enarras iustitias meas. & ad sumȩs testam̃tũ
meũ ꝑostuũ. tuautẽ odisti disciplinã. & pie¬
cisti sermones meospostte : Ne forte qͥsquã
qm̃ dictũ .ẽ. laudate seruidñm. etiã si indomo
ista magna fuerit malus seruus. potest il ĩ pro¬
desse laus dñi: continuo quales sint qͥlauda¬
re debeant dñm. subiecit aedocet: Quistatis
indomo dñi : inatrus domꝰ dĩnr̃i. Quistatis.
non qui ruitis: Illi enĩ stare dicunt᷑. qͥin manda¬
tis eiꝰ ꝑseuerant : q inside non ficta & spe firma
& caritate sincera serui unt dõ & honorant
eis quenire uolunt: & inuia. lapides offensionis¬
ñ anueniunt᷑ : Ergo qͥstatis indomodñi : laudate
ergo statis pͥarũne . ẽ. uobis ubilaudandus. ẽ.
qͥuos erexit iacentes. & fecit indomosua stare
& ipsum agnoscere ipsũq laudare : paruũ neha
beneficiũ ẽ. qđ stamꝰ in domo dñi. huc interim.
in hac peregrinatione. in hac domo. qđ etiã pere¬
grinationis tabernaculũ dicit᷑. qua hic stamꝰ :

Expanded text:
titias meas, et assumis testamentum meum per os tuum? Tu autem odisti disciplinam, et projecisti sermones meos post te» : ne forte quisquam, quoniam dictum est, «Laudate, servi, Dominum,» etiamsi in domo ista magna fuerit malus servus, putet sibi prodesse laudem Domini, continuo quales sint qui laudare debeant Dominum, subjicit et docet: «Qui statis in domo Domini, in atriis domus Dei nostri. Qui statis,» non qui ruitis. Illi autem stare dicuntur, qui in mandatis ejus perseverant, qui in fide non ficta, et spe firma, et charitate sincera serviunt Deo, et honorant eis qui venire volunt, et in via lapides offensionis inveniunt. Ergo, «Qui statis in domo Domini, laudate ergo statis, parumne est vobis, ubi laudandus est qui vos erexit jacentes, et fecit in domo sua stare, et ipsum agnoscere, ipsumque laudare? parvumne hoc beneficium est, quod stamus in domo Domini? Hic interim, in hac peregrinatione, in hac domo, quod etiam peregrinationis tabernaculum dicitur, quia hic stamus,
Abbreviated transcription (Latin):
bent sequi altitudinẽ cordissui de
aliqͥb dicit᷑: posuer̃ incęlũ ossuum
Heuentis tollantur: in montib requies¬
cant: Habent auctoritatẽ scõrum:
reqͥescant in montib: in apłis. in pro¬
phetis: Illic in habitent tales aues:
quia inmontib petras inueniunt.
firmam̃ta quȩdã p̃ceptorũ. Sicut enĩ
una illa petra xp̃s. uerbũ dĩ: sic multa
uerba dĩ. multȩ petrȩ : &istȩ petrȩ
inmontib: uide aues ibi habitantes:

Expanded text:
bent sequi altitudinem cordis sui, de bent sequi altitudinem cordis sui, de qualibus dicitur: «Posuerunt in coelum os suum» . Ne a ventis tollantur, in montibus requiescant. Habent auctoritatem sanctorum, requiescant in montibus, in Apostolis, in Prophetis: illic inhabitent tales aves, quia in montibus petras inveniunt, firmamenta quaedam praeceptorum. Sicut enim una illa petra, Christus Verbum Dei; sic multa verba Dei, multae petrae, et istae petrae in montibus. Vide aves ibi habi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmanserit. & scđm quendã modũ
uitȩ aptũ carnalib & degremio ecđȩ
non recesserit. & non fuerit seductus
ab hereticis. ut ex contraria parte
diuidatur : ueni& caminꝰ. & ad dexterã
ponetur: Sine camino non poterit:
Sedsi caminũ pati nonuult : ꝑgat intur¬
turẽ & columbam: Qui potest capere :
capiat : Siautẽ non sic erit. & edifica¬
uerit suꝑ fundam̃tũ. ligna. foenum.
stipulam. id.ẽ. amores scłares. funda¬
m̃to fidei suȩ suꝑedificauerit: tam̃
sunfundam̃to sit xp̃c. ut primũ locũ
ipse habeat incorde. ut ei nihil om̃ino
ante ponatur: portantur & tales. tole¬
rantur & tales : Ueni& caminꝰ: incen¬
det ligna. fęnũ stipulã: Ipse autem
inqͥt saluuserit: sictam̃ tam quã ꝑ ignẽ:
Hoc aget caminꝰ: Alios insinistrã sepa¬
rabit: alios indexterã qͦdãmodo
eleuabit : Auesautẽ nondiuisit : Sed
aues udeant. siauestales sunt. quȩ
suꝑ montes illos inhabitent: Nonde¬

Expanded text:
permanserit, et secundum quemdam modum permanserit, et secundum quemdam modum vitae aptum carnalibus, et de gremio Ecclesiae non recesserit, et non fuerit seductus ab haereticis, ut ex contraria parte dividatur; veniet caminus, et ad dextram poni sine camino non poterit. Sed si caminum pati non vult, pergat in turturem et columbam. Qui potest capere, capiat. Si autem non sic erit, et «aedificaverit super fundamentum ligna, fenum, stipulam,» id est, amores saeculares fundamento fidei suae superaedificaverit; tamen si in fundamento sit Christus, ut primum locum ipse habeat in corde, et ei nihil omnino anteponatur; portantur et tales, tolerantur et tales: veniet caminus, incendet ligna, fenum, stipulam: «Ipse autem,» inquit, «salvus erit, sic tamen quasi per ignem» . Hoc aget caminus; alios in sinistram separabit, alios in dextram quodammodo eliquabit. «Aves autem non divisit.» Sed aves videant, si aves tales sunt quae super montes illos inhabitent; non de
Abbreviated transcription (Latin):
& caminꝰ : Nã consedit ibi abraham usq
aduesperã : & uenit magnꝰ terror diei
iudicii: Vespera enĩ illa finisscłi: & caminꝰ
media illa quȩ diuisa erant. etiã caminꝰ:
si ntermedia transiit Cam inꝰ : alia index¬
terã. alia in sinistrã separauit : Sunt
ergo qͥdã carnales & tam̃ eccłȩ gremio
continentur. uiuentes scđm quendam
modũ suum : Quib timemꝰ: ne seducant᷑
abhereticis Quandiu enĩ carnalessunt :
diuisibiles sunt: Aues qͥꝓpe ñ diuisit
Carnales duiduntur : Nonpotui loqui
uobis quasi spiritalib:: sed quasi carnalib
& quomodo ꝓbatur quia carnales diuidunTur.
ad iungit : Cũ enĩ dicit unꝰqͥsq urm̃¬
ego sum pauli. ego autẽ apollo. ego uero
cephȩ nonne carnalȩs estis. & scđm ho¬
minem ambulatis: Rogouos frs.
audite & ꝓficite: excutite uos deloco
carnali ꝑgite inturturẽ & colũbã :
Aues enĩ non diuisit: Sed qͥcũq talis

Expanded text:
et caminus: nam consedit ibi Abraham usque et caminus: nam consedit ibi Abraham usque ad vesperam, et venit magnus terror diei judicii. Vespera enim illa finis est saeculi; emedia illa quae divisa erant, etiam caminus . Si inter media transiit caminus, alia in dextram, alia in sinistram separavit. Sunt ergo quidam carnales, et tamen Ecclesiae gremio continentur, viventes secundum quemdam modum suum, quibus timemus ne seducantur ab haereticis: quamdiu enim carnales sunt, divisibiles sunt. «Aves» quippe «non divisit;» carnales dividuntur. «Non potui loqui vobis quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus.» Et quomodo probatur quia carnales dividuntur? AdEgo sum Pauli, ego autem Apollo, ego vero Cephae; nonne carnalis estis, et secundum hominem ambulatis?» Rogo vos, fratres, audite, et proficite; excutite vos de loco carnali, pergite in turturem et columbam: «Aves» enim «non divisit.» Sed quicumque talis
Abbreviated transcription (Latin):
oleastro : Trima sunt dicta hȩc animalia:
quia tertio tẽpore grã reuelata est:
Namprimũ fuit antelegẽ : Scđm ex quo
lex data est : Tertiũ quod nunc ẽ ex quo
regnũ cȩlorũ p̃dicatur : Quid ergo dicimꝰ
quod aries non dundatur : Nonne ep̃i:
fuer̃ auctores scismatũ & heresum:
porro autẽ . si plebs ipsa non diuideret᷑.
id .ẽ. siuacca non diuidepet᷑. Si capra non
diuideretur : erubuis se fortasse illi indi¬
uisionib suis. & ad cõpagem remeassent:
Dunduntur duces : duiduntur & plebes:
ut cȩcus cȩcũ sequatur. & simul in foueã
cadant: Ponuntur aduersus inuicem:
Aues autẽ non diuisit : Spiridales non habeq̃
diuisionẽ : non cogitant scismata. Pax. ẽ.
in eis: custodiunt eã in cęteris quantum
possunt: Ubi in alis deficiunt: in setenent:
Sierit ibi inq filius pacis. reqͥescet suꝑ
eũ paxurã : Si quominꝰ. ad uos reuertet᷑:
Non est filius pacis . diuidi uoluit: reuertet᷑
adte paxtua: Qia aues non diuisit: lleniet

Expanded text:
oleastro. Trima sunt dicta haec animalia, quia tertio tempore gratia revelata est. Nam primum fuit ante Legem; secundum, ex quo Lex data est; tertium, quod nunc est, ex quo regnum coelorum praedicatur. Quid ergo dicimus, quod aries non dividatur? Nonne episcopi fuerunt auctores schismatum et haeresum? Porro autem si plebes ipsae non dividerentur, id est, si vacca non divideretur, si capra non divideretur; erubuissent fortasse illi in divisionibus suis, et ad compagem remeassent. Dividuntur duces, dividuntur et plebes, ut caecus caecum sequatur, et simul in foveam cadant : ponuntur adversus invicem. «Aves autem non divisit.» Spirituales non habent divisionem, non cogitant schismata: pax est in eis, custodiunt eam in caeteris quantum possunt; ubi in aliis deficiunt, in se tenent. «Si erit ibi,» inquit, «filius pacis, requiescet super eum pax vestra; si quo minus, ad vos revertetur» . Non est filius pacis, dividi voluit, revertetur ad te pax tua; quia aves non divisit. Veniet
Abbreviated transcription (Latin):
unicuiq autẽ datur sp̃s ad manifestationẽ:
Gratia quȩdã quȩ .c̃. hominũ ad homines ꝑspi¬
cua. adconciliandũ scm̃ amorẽ : oleũ dicitur
innitore diuino: & qm̃ excellentissima
in xp̃o apparuit. totus orbis eũ diligit: Quicũ
contẽptus hic. ẽẽt. ad oratur modo ab om̃i
gente : qm̃ ipsius ẽ. regnũ. & ipse dñabitꝰ
gentium. Tanta enĩ est eiꝰ grã. ut multi
qui ineũ non credunt laudent eũ: & ꝓpterea
dicant. nolle se in eũ credere. quia nemo
potest implere qđ iubet. Laudando impe¬
diuntur : qui inillũ uituperando sȩuiebant:
Amatur tam̃ ab om̃ib:. p̃dicatur ab om̃ib:¬
d quia excellenter unctus. ideoxp̃c Ap̃c

Expanded text:
Unicuique autem datur Spiritus ad manifestationem» . Gratia quaedam quae est hominum ad homines perspicua, ad conciliandum sanctum amorem, oleum dicitur, in nitore divino; et quoniam excellentissima in Christo apparuit, totus orbis eum diligit: qui cum contemptus hic esset, adoratur modo ab omni gente: «Quoniam ipsius est regnum, et ipse dominabitur gentium» . Tanta est enim ejus gratia, ut multi qui in eum non credunt, laudent eum, et propterea dicant nolle se in eum credere, quia nemo potest implere quod jubet. Laudando impediuntur, qui in illum vituperando saeviebant. Amatur tamen ab omnibus, praedicatur ab omnibus; quia excellenter unctus, ideo C
Abbreviated transcription (Latin):
auia ueritatis & iustitiȩ lum̃ non lux̃ nobis
& sol non ortus. ẽ nobis : Ei sol iste oritur:
qͥ in telligit xp̃m : Recedit autẽ ab intellec¬
tueiꝰ xp̃o: quisic iratꝰ fuerit fratrisuo. ut
teneat odium: Itaq irascimini: & nolite pec¬
care : Caritas & si rascitur aliquando ut cor¬
rigat. non tenetur rea : quia non inueterauit
ira. ut uerteret᷑ in odium : Si autẽ ira con¬
uersa fuerit inodiũ: occidet sol suꝑira¬
ideo non nullis solem. eẽ. adorandũ : quia
sol inscripturis. aliquando xp̃m significat:
Talis. ẽ. enĩ dem̃tia hominũ : quasi adorandũ
aliqͥd dicatur cũ dicitur. sol xp̃m significat:
Adora ergo & petrã : quia xp̃m significat :
Sicut ouis aduictimã ductus ẽ: Adora

Expanded text:
a via veritatis, et justitiae lumen non luxit nobis, a via veritatis, et justitiae lumen non luxit nobis, et sol non ortus est nobis» . Ei sol iste oritur, qui intelligit Christum. Recedit autem ab intellectu ejus Christus, qui sic iratus fuerit fratri suo, ut teneat odium. Itaque «irascimini, et nolite peccare» . Charitas etsi irascitur aliquando, ut corrigat, non tenetur rea; quia non inveteravit ira, ut verteretur in odium. Si autem ira conversa fuerit in odium, occidit sol super iraideo nonnulis solem esse adorandum, quia sol in Scripturis aliquando Christum significat. Talis est enim dementia hominum; quasi adorandum aliquid dicatur, cum dicitur, Sol Christum significat. Adora ergo et petram, quia Christum significat . «Sicut ovis ad victimam» «ductus est» ; adora
Abbreviated transcription (Latin):
minutis quidem qͦtidianisq peccats: non eis
tam̃ de. ẽ. petra quȩ illos docuit dicere.
dimitte nobis debita nra. sicut & nos dimit¬
timꝰ debitorib nr̃is. Petrarefugiũ ericiis
Intelligimꝰ spiritaliter eccłam crescentem
deminimo : & ista mortalitate uitȩ . qͦđã modo
senescentẽ: Sedut ꝓpinquet ad solem
non istã lunã dico uisibilẽ oculis. sed quȩ
hoc nomine significatur. ista. Quando
obscura erat eccła. quando nondũ appare¬
bat. nondũ eminebat. seducebant᷑ homines.
gitarent in obscura luna rectoscorde:
Modo quã cȩcus.ẽ. qͥluna plenaerat : fecit
lunã intẽpora : hic enĩ tẽporaliter transit
eccła : Nonem̃ hicerit semꝑ ista mortalitas
Augeri & minui potest: aliquando ꝑtransibit :
Intẽpora facta est : SOLAGNOUIT OCCASŨ
Sutim: & hic qͥssol. nisi sol ille iustitiȩ. quẽ
quẽ sibiortũ impii plangent indie iudicii:
quidicturi sunt in illo diȩ: Ergo errauimus

Expanded text:
minutis quidem quotidianisque peccatis; non eis minutis quidem quotidianisque peccatis; non eis tamen deest petra, quae illos docuit dicere, «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris» . «Petra refugium ericiis Intelligimus spiritualiter Ecclesiam crescentem de minimo, et ista mortalitate vitae quodammodo senescentem; sed ut propinquet ad solem. Non istam lunam dico visibilem oculis, sed quae hoc nomine significatur. Ista quando obscura erat Ecclesia, quando nondum apparebat, nondum eminebat, seducebantur homines,; «ut sagittarent in obscura luna rectos cord.» . Modo quam caecus est qui plena luna errat? «Fecit lunam in tempora.» Hic enim temporaliter transit Ecclesia; non enim hic erit semper ista mortalitas: augeri et minui aliquando transibit; in tempora facta est. «Sol agnovit occasum suum.» Et hic quis sol, nisi sol ille justitiae, quem sibi non ortum impii plangent in die judicii? Qui dicturi sunt in illo die, «Ergo erravimus
Abbreviated transcription (Latin):
qđ minutissimis peccatis operitur. ericius. ẽ.
& non potest tenere excelsa illa & ꝑfecta
p̃cepta. Illi eñi montes excelsiceruis Quid
Sic enĩ montes altissimi dati sunt ceruis :
ut & his uideas quid sequatur : PETRA
REEUGIT̃ ERICIIS & LEPORIBUS: quia
factus ẽ. dñs refugium pauperi : Ponas
petrã illã in terra: refugiũ est ericus & le¬
porib: Ponasillam in mari : domꝰ. ẽ. fulice
Ubiq utilis p&ra: & in montib ipsa utilis:
Montes. sine petrȩ fundam̃to: ruerent in ꝓ¬
fundum : Nonne iãdudũ demontib: dice¬
batur. illic uolatilia cęli in habitabunt.
demedio petrarũ dab̃t uoces suas: ubiq
ergo p&rarefugium nr̃m : Siue in montib
excdsa sit siue inmaritundatur fluctib:
non frangitur. siue in terra solidetur: ad
illam cerui. ad illã fulica: ad illã lepus & eri¬
cius: tundant pectoraepores. & ericii:
confiteantur peccata sua: licet cooꝑti sint

Expanded text:
quod minutissimis peccatis operitur, ericius est: quod minutissimis peccatis operitur, ericius est: et non potest tenere excelsa illa et perfecta praecepta. Illi enim «montes altissimi cervis.» Quid Sic enim «montes altissimi cervis,» ut et his videas quid sequatur: «Petra refugium ericiis et leporibus.» Quia factus est Dominus refugium pauperi . Ponas petram illam in terra, refugium est ericiis et leporibus: ponas illam in mari, domus est fulicae. Ubique utilis petra. Et in montibus ipsa utilis: montes sine petrae fundamento ruerent in profundum. Nonne jamdudum de montibus dicebatur: «Illic volatilia coeli inhabitabunt; de medio petrarum dabunt voces suas?» Ubique ergo petra refugium nostrum: sive in montibus excelsa sit, sive in mari tundatur fluctibus, non frangatur, sive in terra solidetur; ad illam cervi, ad illam fulica, ad illam lepus et ericius. Tundant pectora lepores, et ericii confiteantur peccata sua: licet cooperti sint
Abbreviated transcription (Latin):
Imitantur enĩ xp̃i passiones : & si forte
cedrilibani irate fuerint. & aliquid
molestiȩ uł scandali seruisdĩ in ramissuis
commouerint : uolabunt quidem in de
passeres : seduȩ cedro. remanenti sine
nidis passerũ. Passeres enĩ non naufraga¬
les: transcendentes incurs om̃ia spinosa
ueprium atq siluarum: Qui ꝑficis inqͥt
pedes meos sicut cerui: & suꝑ excelsa sta¬
tuisme. Teneant montes altos. alta p̃cep¬
tadĩ sublimia cogitent: teneant ea
quȩ multũ eminent inscripturis. iustifi¬
centur in summis: Cer ui enĩ sunt. illi mon¬
tes altissimi. Quid dehumilib bestus :
quid delepore : quid de ericio: lepꝰminutũ
animal & infirmũ: ericus etiã spinosum.
minor eorũ. Illud animal timidũ: illud
animal spinis cooꝑtũ:. Spinȩ enĩ quid signi¬
ficant nisi peccatores: qui peccat qͦtidie.
etiã si non magna. peccata. minutissimis spinis
cooꝑtus est. Ineo qđ timet lepus. ẽ. in eo

Expanded text:
imitantur enim Christi passiones. Et si forte imitantur enim Christi passiones. Et si forte cedri Libani iratae fuerint, et aliquid molestiae vel scandali servis Dei in ramis suis commoverint, volabunt quidem inde passeres; sed vae cedro remanenti sine nidis passerum. Passeres enim non naufragales, transcendentes in cursu omnia spinosa veprium atque silvarum. «Qui perficit,» inquit, «pedes meos sicut cervi, et super excelsa statuet me» . Teneant montes altos, alta praecepta Dei; sublimia cogitent, teneant ea quae multum eminent in Scripturis, justificentur in summis: cervis enim sunt illi montes altissimi. Quid de humilibus bestiis? quid de lepore? quid de ericio? Lepus minutum animal et infirmum, ericius etiam spinosum: illud animal timidum, illud animal spinis coopertum. Spinae quid significant, nisi peccatores? Qui peccat quotidie, etiamsi non magna peccata, minutissimis spinis coopertus est. In eo quod timet, lepus est; in eo
Abbreviated transcription (Latin):
sedin his quȩ in media aqua sunt: Plerũq ergo
in petris: quasaqua circũdat : Intelligimꝰ
ergo: petrã. eẽ. idoneã fulicȩ domũ Nus¬
quã fortius & firmius habitat : quã in petra:
nquali petra: inmari constituta: & situn¬
ditur fluctib. franget tam̃ fluctꝰ: non fran¬
gitur petra: hoc habet magnũ p&ra : inma¬
ri constituta. Quanti fluctꝰ. contunder̃
uidei: illi fracti sunt: ille integermansit :¬
& unꝰ qͥsq imitans xp̃m. itasit in isto scło idiẽ.
in istomari. ubi non potest nisi ꝓcellas
tẽpestatesq sentire: ut nulliuento cę̧dat.
nulli fluctui. sed om̃ia excipiat & in teger
maneat: Ergo fulicȩ domꝰ: & fortis. ẽ. &
humilis: Non habet domũ fulica in excel¬
sis : nihil illa domo firmiꝰ & nihil humilius :
Incȩdris quidem nidificant passeres. ꝓpt̃
p̃sentẽ necessitatẽ: sed param illã habent
ducẽ quȩ fluctib tunditur. & non frangit᷑:

Expanded text:
sed in iis quae in media aqua sunt: plerumque ergo sed in iis quae in media aqua sunt: plerumque ergo in petris quas aqua circumdat. Intelligimus ergo petram esse idoneam fulicae domum, nusquam fortius et firmius habitat, quam in petra. In quali petra? In mari constituta. Etsi tunditur fluctibus, frangit tamen fluctus, non frangitur: hoc habet magnum petra in mari constituta. Quanti fluctus contuderuntJudaei; illi fracti sunt, ille integer mansit. Et unusquisque imitans Christum, ita sit in isto saeculo, id est in isto mari, ubi non potest nisi procellas tempestatesque sentire, ut nulli vento cedat, nulli fluctui, sed omnia excipiat, et integer maneat. Ergo fulicae domus et fortis est, et humilis. Non habet domum fulica in excelsis; nihil illa domo firmius, et nihil humilius. In cedris quidem nidificant passeres, propter praesentem necessitatem: sed petram illam habent ducem, quae fluctibus tunditur, et non frangitur;
Abbreviated transcription (Latin):
debent cȩdros libani. & putare illos. eẽ.
superiores. aquib: eorũ necessaria cõplent᷑:
Passeres enĩ sunt: illiautẽ cȩdri libanisunt:
Ergo fulicȩ domꝰ : dux ẽ. passerũ. Quã uis
incȩdris libani nidificent passeres. non tam̃
cȩdri libani du cessunt passerũ: Ecce
saciabuntur ligna cãpi. Om̃s popłi &cȩdri
libani saciabuntur : quasplantauit dñs:
Om̃s nobiles. excelsi. fideles. illic id ẽ incȩ¬
dris libani passeres nidificabunt: p̃bebunt
ramos facultatũ suarũ colligendisminutis
spiritalibus: Prebent ista: faciunt hȩc cȩdri
libani quasplantauit dñs: Faciunt: & li¬
benter faciunt: Nouer̃ quid faciant :
nouer̃ quid accipiant : Sed passeres quãuis
incȩdris libani nidificabunt: fulicȩ domꝰ
duxest eorũ : Quȩ ẽ. fulicȩ domꝰ: fulica
sicut om̃s nouimꝰ: marina auisest. uel in
stagnis. ẽ. uł in mariest : Hab et quandam
domũ non facile in litore terrȩ. autnũ quã:

Expanded text:
debent cedros Libani, et putare illos esse debent cedros Libani, et putare illos esse superiores, a quibus eorum necessaria complentur. Passeres enim sunt; illae autem cedri Libani sunt. Ergo «fulicae domus dux est» passerum. Quamvis in cedris Libani nidificent passeres, non tamen cedri Libani duces sunt passerum. Ecce satiabuntur ligna campi, omnes populi; et cedri Libani satiabuntur, quas plantavit Dominus, omnes nobiles et excelsi fideles. Illic, id est in cedris Libani, passeres nidificabunt; praebebunt ramos facultatum suarum colligendis minutis spiritualibus. Praebent ista, faciunt haec cedri Libani quas plantavit Dominus; faciunt, et libenter faciunt; noverunt quid faciant, noverunt quid accipiant. Sed passeres quamvis in cedris Libani nidificabunt, «Fulicae domus dux est eorum.» Quae est fulicae domus? Fulica, sicut omnes novimus, marina avis est; vel in stagnis est, vel in mari est. Habet quamdam domum non facile in littore terrae, aut nunquam;
Abbreviated transcription (Latin):
petrus accepit Quasinihl habentes.: & om̃iã
possidentes Facint hoc multi: Ista faciuts
quiparũ habent: & ueniunt & fiunt passeres
utiles: Minuti uidentur : quia non habent
altitudinẽ dignatatis scłaris Nidificant
audiunt. Peatꝰ qͥ intelligit suꝑegenũ & pau¬
perẽ: attendunt ressuas. uillas suas. & om̃s
suꝑfluas copias. qͥbi uidentur excelsi. & p̃¬
bent illas seruisdĩ : Dant agros. dant hortos.
edificant eccłas. monasteria: colligunt
passeres ut incędris libani nidificent:
Passeres ergo satiant᷑ cȩdrolibani quasplan¬
tauit dñs: & illic passeres nidificabunt :
Attendite totã terrã: sinonita.ẽ. ut loquor:
I sta nonsolũ credidi: sed &uidi: Deditmihi
intellectũ: ipsum experim̃tũ : Interrogate
latissimas terras qui nostis : & ui detequam
multis cȩđris libani passeres illi deqͥb
ipsi passeres spiritalessunt: Quã uis nidifi¬
cent in cȩdris libani: non ꝓmagno habere

Expanded text:
Petrus accepit. Quasi nihil habentes, et omnia Petrus accepit. Quasi nihil habentes, et omnia possidentes . Faciunt hoc multi: ista faciunt qui parum habent, et veniunt, et fiunt passeres utiles. Minuti videntur, quia non habent altitudinem dignitatis saecularis: nidificant audiunt, «Beatus qui intelligit super egenum et pauperem;» attendunt res suas, villas suas, et omnes superfluas copias, quibus videntur excelsi, et praebent illas servis Dei; dant agros, dant hortos, aedificant ecclesias, monasteria, colligunt passeres, ut in cedris Libani nidificent passeres. Ergo satiantur «cedri» «Libani quas plantavit» Dominus, et «illic passeres nidificabunt.» Attendite totam terram, si non ita est. Ut loquerer ista, non solum credidi, sed et vidi; dedit mihi intellectum ipsum experimentum. Interrogate latissimas terras qui nostis, et videte in quam multis cedris Libani passeres illi, de quibus ipsi passeres si spirituales sunt, quamvis nidificent in cedris Libani, non pro magno habere
Abbreviated transcription (Latin):
patris sui in opẽ . uix unũ lectũ & unã arc̃a:
conuertit se tam̃. factus ẽ. passer. Quȩ siuit
spiritalia: bene: optime : Nonilli in sultemꝰ :
non illi dicamꝰ. nihildimisisti : Non suꝑbiat.
qui multa dimisit: Petrus ut sequeretur dñm
nouimꝰ qđ piscator eratiqd potuit dimittere
uł frat̃ eiꝰ andreas uel filii tebedei ioh̃s &ia cob:
etiã ipsi pistores: & tam̃ quid dixer̃ : eccenos
dimisimꝰ om̃ia : & secuti sumꝰte : Nonei dix̃ dñs
oblitus es pauꝑtatẽ tuã : qd dimisisti ut totũ
mundũ acciperes: multum dimisit fr̃sinei:
Multũ dimisit. qui non solũ dimi sit quicquid
habebat: sedetiã quicqͥd habere cupiebat:
Quis eñi pauꝑ nontur gescit inspemscłi huiꝰ:
quis non cotidie cupit augere qđ habet:
Ista cupiditas p̃cisa. ẽ: Ibat in imm̃su. acce¬
pit modũ: & nihil dimissum estꝰ Prorsus
totũmundũ dimisit petrus: & totũmundũ

Expanded text:
patris sui inopem, vix unum lectum et unam arcam. patris sui inopem, vix unum lectum et unam arcam. Convertit se tamen, factus est passer, quaesivit spiritualia. Bene, optime; non illi insultemus, non dicamus: Nihil dimisisti. Non superbiat qui multa dimisit. Petrus ut sequeretur Dominum, novimus quod piscator erat, quid potuit dimittere? Vel frater ejus Andreas, vel filii Zebedaei Joannes et Jacobus, etiam ipsi piscatores ; et tamen quid dixerunt? «Ecce nos dimisimus omnia, et secuti sumus te» . Non ei dixit Dominus: Oblitus es paupertatem tuam; quid dimisisti ut totum mundum acciperes? Multum dimisit, fratres mei, multum dimisit, qui non solum dimisit quidquid habebat, sed etiam quidquid habere cupiebat. Quis enim pauper non turgescit in spem saeculi hujus? quis non quotidie cupit augere quod habet? Ista cupiditas praecisa est: ibat in immensum, accepit modum, et nihil dimissum est? Prorsus totum mundum dimisit Petrus, et totum mundum
Abbreviated transcription (Latin):
Vbi passeres nidificabt̃ : incȩdris libani
am audiuimꝰ. quȩ sint cȩdrilibani: nobiles
scłi excelsi genere. opib: honoribus:
Et ipsȩ cȩdri satiantur: illȩ tam̃ quasipse
plantauit : In his cȩdris: passeres nidificabt̃:
Qui sunt passeres: auesquidem & uolatiliacęli
sunt passeres: sedminuta uolatilia solent
dicipasseres: Sunt ergo quidam spirit᷑ales:
nidificantes incȩdris libani : Id est sunt qͥdam
seruidĩ. audientes ineuangłio. dimitte om̃ia
tua uel uende om̃ia tua & da pauperibus:
& habebis thesaurũ incęlis & ueni sequereme :
& non tantũ hoc audier̃ magni. sed audier̃
& paruiꝰ & uoluer̃ hoc facere & par ui & eẽ.
spiritales : non iungi uxoribi. non macerari
cura filiorũ : non hãbere ꝓprias sedes quib
deligarentur. sedire inuitã quandã cõmunẽ:
Sedqui dimiser̃ isti passeres: minutienĩ scłihuiꝰ:
passeres uidentur : Quid dimiser̃ : quid mag¬
nũ dimiser̃ : aliusse conuertit : dimisit cellã

Expanded text:
bi passeres nidificabunt? In cedris Libani. Jam audivimus quae sint cedri Libani, nobiles saeculi, excelsi genere, opibus, honoribus: et ipsae cedri satiantur, illae tamen quas plantavit ipse. In his cedris passeres nidificant. Qui sunt passeres? Aves quidem et volatilia coeli sunt passeres, sed minuta volatilia solent dici passeres. Sunt ergo quidam spirituales nidificantes in cedris Libani: id est, sunt quidam servi Dei audientes in Evangelio, «Dimitte omnia tua,» vel, «vende omnia tua, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelis; et veni, sequere me» . Et non tantum hoc audierunt magni, sed audierunt et parvi, et voluerunt hoc facere et parvi, et esse spirituales; non jungi uxoribus, non macerari cura filiorum, non habere proprias sedes quibus deligarentur, sed ire in vitam quamdam communem. Sed quid dimiserunt isti passeres? Minuti enim saeculi hujus passeres videntur. Quid dimiserunt? quid magnum dimiserunt? Alius se convertit, dimisit cellam
Abbreviated transcription (Latin):
audio. qͥd deillo tuo milite nunties homi¬
nib qͥd deillo p̃cone scõ p̃dices gentibus:
Xpm̃ dĩ uirtutẽ : & dĩ sapientiam : Irrideañ
udei crucifixũ xp̃m. quia scandalũ. ẽ. eis:
Irrideant pagani crucifixum xp̃m. quia
stultitia .ẽ eis : Nos autẽ p̃dicamꝰ inqͥt¬

Expanded text:
audio quid de illo tuo milite nunties homiaudio quid de illo tuo milite nunties hominibus; quid de illo praecone sancto praedices gentibus, Christum Dei Virtutem, et Dei Sapientiam. Irrideant Judaei crucifixum Christum, quia scandalum est eis; irrideant Pagani crucifixum Christum. quia stultitia est eis: «Nos autem,» inq
Abbreviated transcription (Latin):
in pace. & tranquillitate. oꝑatur eccła: quia
exiet homo adopꝰ suum. E TAd OPERATIO
oꝑa ista tã magnaꝰ quȩ illa statio dĩ ubi sedit
& ista oꝑatꝰ est : unde ꝓcesser̃. primoista
tã pulchra : Siadlitterã accipias: om̃is
ordinata creatura ordinate currens. ordi¬
nate pulchra. ordinate oriens. ordinate
occidens: ordinate ꝑagens om̃ia tẽpora
Vnde ꝓcessit: ipsa autẽ eccła. qͦ modo accepit
increm̃ta successus ꝓfectionẽ : quomodo
destinatur ad finẽ quendã immortalitatis:
qͥb p̃coniis p̃dicat᷑ qͥb misterus cõm̃daturs
quib sacram̃tis occultatur: quap̃dicatione
reuelatur : ubi fecit hȩc ds̃: Uideo magna
quȩro ubifecerit: locũ non inuenio. sed uideo
quid sequatur. Omiã insabienitia fecisi:
Ergo om̃ia ini xp̃o fecisti. Ille contẽptꝰ. ille
expalmatꝰ Ille consputꝰ. ille spinis coronatꝰ.
ille crucifixus : omia in illo fecisti: Audio

Expanded text:
in pace et tranquillitate operatur Ecclesia; quia in pace et tranquillitate operatur Ecclesia; quia «exiet homo ad opus suum, et ad operationopera ista tam magna? quae illa statio Dei ubi stetit ista operatus est? unde processerunt primo ista tam pulchra? Si ad litteram accipias, omnis ordinata creatura, ordinate currens, ordinate pulchra, ordinate oriens, ordinate occidens, ordinate peragens omnia tempora, unde processit? Ipsa autem Ecclesia quomodo accepit incrementa, successus, perfectionem? Quomodo destinatur ad finem quemdam immortalitatis? Quibus praeconiis praedicatur? quibus mysteriis commendatur? quibus sacramentis occultatur? qua praedicatione revelatur? Ubi fecit haec Deus? Video magna !» Quaero ubi fecerit, locum non invenio; sed video quid sequatur: «Omnia in sapientia fecisti.» Ergo omnia in Christo fecisti. Ille contemptus, ille expalmatus, ille consputus, ille spinis coronatus, ille crucifixus, omnia in illo fecisti. Audio,
Abbreviated transcription (Latin):
sol iste. ut intelligatur ab arbe terrarũ.
& clarificetur xp̃c in toto mundq: Congre¬
gantur catulileonũ : illa dȩmonia receduã
a ꝑsecutione etđȩ. quȩ instigabant ꝑseqͥ
domũdĩ. operando infilus diffidentiȩ:
Nam dictũ ẽ scđm principẽ potestatis aeris huiꝰ.
qͥnunc oꝑat᷑ infiliis in fidelitatis: Modoiam
Quã multiger̃ leones. cubantes in cordib suis:
non inde erũpunt: non faciunt imp&um in istã
peregrinantẽ hierłm : Quare non faciunt :
quia iam ortus ẽ. sol & splendet in toto orbe
sol. & congregatis & incubilib: suis cubabt̃:
Quidtu ohomo dĩ qͥd tu o eccładĩ: quid tu
ohomo unitas eiꝰ: EXIET INeUIT homo
adoPVsSuum: Operetur ergo iste homo
oꝑabona in securitate paciseccłȩ: oꝑet᷑ eni
usq infinẽ: Aliquando enĩ erit quȩdam
contene briatio: & fiet qͥdam imp&us : sed in
uesperã id .ẽ. infinẽ mundi: Modo autem

Expanded text:
sol iste, ut intelligatur ab orbe terrarum, sol iste, ut intelligatur ab orbe terrarum, et clarificetur Christus in toto mundo, congregantur catuli leonum; illa daemonia recedunt a persecutione Ecclesiae, quae instigabant persequi domum Dei, operando in filiis diffidentiae. Nam dictum est: «Secundum principem potestatis aeris, qui nunc operatur in filiis infidelitatis» . Modo jam Quam multi gerunt leones cubantes in cordibus suis? Non inde erumpunt, non faciunt impetum in istam peregrinantem Jerusalem. Quare non faciunt? Quia jam «ortus est sol,» et splendet in toto orbe sol, et congregati sunt, et in cubilibus suis cubabunt.» Quid tu, o homo Dei? quid tu, o Ecclesia Dei? quid tu, o homo, unitas ejus? «Exiet,» inquit, «homo ad opus suum.» Operetur ergo iste homo opera bona in securitate pacis Ecclesiae, operetur usque in finem. Aliquando enim erit quaedam contenebratio, et fiet quidam impetus, sed in vespera, id est in fine mundi: modo-autem
Abbreviated transcription (Latin):
sũ suũ ipse sol iustitiȩ agnoscens occasum suũ:
ait discipłis suis. tanqua tenebris futuris
circuituro leone. ut quȩreret quẽ deuoraret:
& qđ ille leo neminẽ deuoraret nisi peteret:
hac nocte inquit postula uit satanas uexare
uos sicut triticũ: &ego rogaui ꝓte petre
nedeficiat fides tua: Nonne p&rus cũter
negauit. iã in terdentes leonis erat : catuli
leonũ rugientes ut rapiant : & ut querent
habeo ponendi animã meã. & potestatẽ habeo
iterũ sum̃dieam : Agnouit occasũ suum.
& posuit eã : Ortꝰ ẽ .sol. &̾ recepit eã: Ortꝰ ẽ
sol. quia occidit sol : sed non extinctus ẽ sol:
Adhuc eis quinon in telligunt xp̃m: ipsa nox ẽ:
Adhuc eis sol ortus non est: Instent. ut intel¬
ligant: nerapiantur arugiente leone : Nã
ecce qͥb ortus ẽ : non eos audent in uadere
catulileonum: Sequitur enĩ. ORTUSeST
SOL &CONGREGATISUN ET INCUBILIB:
SUIS CUBABUNT: Magis magisq ubiorit᷑

Expanded text:
sum suum, ipse sol justitiae agnoscens occasum suum, sum suum, ipse sol justitiae agnoscens occasum suum, ait discipulis, tanquam tenebris futuris, circuituro leone, ut quaereret quem devoraret, quod ille leo neminem devoraret, nisi peteret: «Hac nocte,» inquit, «postulavit satanas vexare vos sicut triticum; et ego rogavi pro te, Petre, ne deficiat fides tua» . Nonne Petrus cum ter negavit , jam inter dentes leonis erat? «Catuli leonum rugientes, ut rapiant, et ut quaerant habeo iterum sumendi eam; agnovit occasum suum,» et posuit eam; «ortus est sol,» et recepit eam. «Ortus est sol,» quia occidit sol, sed non exstinctus est sol. Adhuc eis qui non intelligunt Christum, ipsa nox est; adhuc eis sol ortus non est: instent, ut intelligant, ne rapiantur a rugiente leone. Nam ecce quibus ortus est, non eos audent invadere catuli leonum. Sequitur enim: «Ortus est sol, et congregati sunt, et in cubilibus suis cubabunt.» Magis magisque ubi oritur
Abbreviated transcription (Latin):
abeadẽ enĩlittera intipit nom̃ dñi. a qua
incipit nom̃ diaboli: & nahiltã disunctũ.
quã ds̃ & diabolus: Uide ergo quã absur¬
dus .ẽ. arebus & humanis & diuinis : quidi
nom̃ diaboli : &cũ quȩ sieris quare : respondeat.
ego in nomine dĩ legi istã litterã. Ridetur iste :
nã nectalis ẽ. cui digneris reddere rationem:
Nolite ergo tãpueriliter sapere etiã ista diuma:
ut forte aliqͥsurm. quia dixi superiꝰ. bestias
sil uȩ significare gentes Modo autẽ dico
bestias siluȩ significare dȩ monia. & angłos
prȩuaricationis : putetisme aliquid contra¬
riũ dicere : Similitudines enĩ s̃: & in quocũq
locosunt: circũ stantia sui exponuntur:
Illic ꝑtransibt̃ om̃s bestiȩ siluȩ: Ubi. innoctẽ
quã posuit dñs : quia sol agnouit occasũ suũͣ
Catulileonũ rugientes ut rapiant. querentes
adõ ȩ scã sibi Merito dñsuentunis ad occa¬

Expanded text:
Ab eadem enim littera incipit nomen Dei, a qua Ab eadem enim littera incipit nomen Dei, a qua incipit nomen diaboli; et nihil tam disjunctum, quam Deus et diabolus. Vide ergo quam absurdus est a rebus et humanis et divinis, qui dinominis diaboli, et cum quaesieris, quare? respondeat: Ego in nomine Dei legi istam litteram. Ridetur iste; nam nec talis est cui digneris reddere rationem. Nolite ergo tam pueriliter sapere etiam ista divina, ut forte aliquis vestrum, quia dixi superius bestias silvae significare Gentes, modo autem dico bestias silvae significare daemonia et angelos praevaricationis, putet iis me aliquid contrarium dicere. Similitudines enim sunt, et in quocumque loco sunt, circumstantia sui exponuntur. «Illic pertransibunt omnes bestiae silvae.» Ubi? In nocte quam posuit Dominus, quia «sol agnovit occasum suum. Catuli leonum rugientes, ut rapiant, quaerentes a Deo escam sibi.» Merito Dominus venturus ad occa
Abbreviated transcription (Latin):
ignis auro. Manducatus ẽ. uidasut foenũ:
ꝓbatus ẽ. iob ut aurũ : Posuisti tenebras & facꝰ¬
ta ẽ .nox: illic ꝑtransibt̃ om̃s bestiȩ siluȩ :¬
Iambestiȩ siluȩ aliomodo: Alio enĩ & aliomͦ.
semꝑ ista intelliguntur: quomodo dñs ipse agnꝰ
ipseleo: uidtã diuersum quã agnꝰ & leo
sed qualis agnꝰ: quiuinceret lupũ. uinceret
ledłIpse pa̾ra. ipse pastor : ipse ianua: Pastor
intrat ꝑ ianuã & dicit. ego sum pastor bonꝰ:
& dicit ego sum ianua: Ipsum leonis nomen.
dñm significat. quia uicit leo detribu iuda:
&diabo lũ: quia conculcauit leonẽ & draconẽ:
Discite sic intelligere. cũ ftgurate istȩ dicun¬
tur : neforte ubi legeritis qđ xp̃m significat
p&ra. ubiq p&ram xp̃m putetis Signĩficat
alia atq alia: sicut littera quo loco ponatur:
Uide ubi intelligis eius uim: Si audieris litterã
primã in nomine dĩ & putaueris eã semꝑibi
ponendam delebis eã in nomine diaboli :

Expanded text:
ignis auro. Manducatus est Judas ut fenum; ignis auro. Manducatus est Judas ut fenum; probatus est Job ut aurum. «Posuisti tenebras, et facta est nox: illic enim et alio modo semper ista intelliguntur; quomodo Dominus ipse agnus, ipse leo. Quid tam diversum quam agnus et leo? Sed qualis agnus? Qui vinceret lupum, vinceret leonem. Ipse petra, ipse pastor, ipse janua. Pastor intrat per januam: et dicit, «Ego sum pastor bonus;» et dicit, «Ego sum janua» . Ipsum leonis nomen Dominum significat; quia, «Vicit leo de tribu Juda» , et diabolum; quia, «Conculcavit leonem et draconem» . Discite sic intelligere, cum figurate ista dicuntur; ne forte ubi legeritis quod Christum significat petra , ubique petram Christum putetis. Significat alia atque alia, sicut littera quo loco ponatur vide, ibi intelligis ejus vim. Si audieris litteram primam in nomine Dei, et putaveris eam semper ibi ponendam, delebis eam in nomine diaboli.
Abbreviated transcription (Latin):
abillo erat: Aspectu ante illũ : potestate
remotꝰ ab illo : Quando auderet tẽptare
uel carnẽ uel facultates eiꝰ quas possidebat
nisi accepis set potestatẽ : quare autem
dantur potestates: aut ad damnandos
impios : aut ad ꝓbandos pios: Iuste  hoc
totũ dñs agit : & inneminẽ habet diabolus
potestatẽ uel in aliqͥd eiꝰ: nisi ille concedat.
ubi potestas suma & sublimis: Sic diabolo
sic homini nulla. ẽ. potestas in homine : nisi de suꝑ
d&ur : Stabat uidex uiuorũ & mortuorũ ante
hominẽ iudicẽ : & inflauit se homo iudex
uidens ante se xp̃m. & ait: Nescis quia potes¬
tatẽ habeo occidendi & dimittendite : Atille
quiuenerat & eũ docere. aquo iudicabatur :
non haberes inꝗt in me potestatẽ nisi desuꝑ
tibi eẽt. data : & homo &diabolus. & quȩ libet
dȩmonia non nisi accepta potestate nocent :
Sed ꝓficientib non nocent: malis ita sunt.
tanquã ignis foeno: bonis ita sunt. tanquam

Expanded text:
ab illo erat: aspectu ante illum, potestate ab illo erat: aspectu ante illum, potestate remotus ab illo. Quando auderet tentare vel carnem, vel facultates ejus quas possidebat, nisi accepisset potestatem? Quare autem datur potestas? Aut ad damnandos impios, aut ad probandos pios. Juste hoc totum Dominus agit; et in neminem habet diabolus potestatem, vel in aliquid ejus, nisi ille concedat, cui est potestas summa et sublimis. Sic diabolo, sic homini nulla est potestas in hominem, nisi desuper detur. Stabat judex vivorum et mortuorum ante hominem judicem, et inflavit se homo judex videns ante se Christum, et ait: «Nescis quia potestatem habeo occidendi et dimittendi te?» At ille qui venerat et eum docere, a quo judicabatur: «Non haberes,» inquit, «in me potestatem, nisi esset tibi desuper data» . Et homo et diabolus et quaelibet daemonia nonnisi accepta potestate nocent: sed proficientibus non nocent. Malis ita sunt tanquam ignis feno; bonis ita sunt tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
Defecit speseorũ : quib primomagnꝰ & redẽp¬
tor om̃ium udebatur : Quare. POSUISTI
TENCBRAS ET FACTAẼ NOX: IBIPERTRAN¬
SIBUN OM̃SBESTIG SILUEͣ CATULILEORꝰ
RUGIENTES TITRAPIAN QUGRENTESADÕ
ESCΑMSIBI: Quid intelligã spirita liter
catulos leonũ. nisi spiritalia neqͥtiȩ : quid
intelligã. nisi mala dȩ monia. quȩ dȩ monia
pascuntur erroribus hominũ : Sunt enĩ pͥnci¬
pes demoniorũ : & sunt dȩ monia quȩdã con¬
tẽptibilia. Ista demonia seducere animas
quȩrunt. Sed ubi sol nonortus. ẽ: tenebrȩ
enĩ sunt : & cũ tenebrȩ sunt : quȩr̃ catuli leonũ
quos deuorent pse leo maior princeps om̃iũ
talium leonũ : quid de illo dictũ. ẽ: nescitis
quia aduersarius ur̃ diabolus. tãquã leo
rugiens circuit quȩrens quẽ deuoret : ideo
quȩrentes adõ ȩscã sibi : quia nec tẽptari
quis potest adiabolo nisi ꝑmittente dõ
ob sc̃s. ante diabolũ erat: & tam̃ longe

Expanded text:
defecit spes eorum, quibus primo magnus et redempdefecit spes eorum, quibus primo magnus et redemptor omnium videbatur. Quare? «Posuisti tenebras, et facta est nox: ibi pertransibunt omnes bestiae silvae. Catuli leonum rugientes, ut rapiant, quaerentes a Deo escam sibi». Quid intelligam spiritualiter catulos leonum, nisi spiritualia nequitiae ? quid intelligam nisi mala daemonia, quae daemonia pascuntur erroribus hominum? Sunt enim principes daemoniorum, et sunt daemonia quaedam contemptibilia. Ista daemonia seducere animas quaerunt, sed ubi sol non ortus est; tenebrae enim sunt. Et cum tenebrae sunt, quaerunt catuli leonum quos devorent. Ipse leo majolo dictum est? «Nescitis quia adversarius vester diabolus, tanquam leo rugiens circuit, quaerens quem devoret» ? Ideo «quaerentes a Deo escam sibi;» quia nec tentari quis potest a diabolo, nisi permittente Deo. Job sanctus ante diabolum erat, et tamen longe
Abbreviated transcription (Latin):
speciem rerũ uisibiliũ : solagnouit occasũ suũ:
Quid. ẽ. sol agnouit occasum suũ : xp̃c agnouit
passionẽ suã : Occasus xp̃i: passio xp̃i: Sed
numquid sic sol occidit ut nonoriatur :¬
Numqͥd qͥdormit nona diciet ut resurgate
quia agnouit hociẽ. placuit ei: quidenĩ
Quomodo ergo ibi non no uiuos. non est quasi
ignotimihi estis. sed nonmihi placetis:
sic & hic agnouit occasum suũ. placuit illi
occasus suus: Sienĩ ei displiceret qͥm pater&ur :
homini eñĩ quia non est illisol etiã sidispliceat
passio sua: patitur & qđ non uult : Ille autẽ
non pateretur. nisi ei placeret. id ẽ. nisuag¬
nosceret occasum suũ: flonoccideret᷑: quia
ipseait. potestatẽ habeo ponendi animã meã.
& potestatẽ habeo iterũ sum̃dieã: Nemo
tollit eã ame. sed ego ipse eã pono ame:
dñs factȩ sunt quȩdã tenebrȩ in apłis:

Expanded text:
speciem rerum visibilium: «Sol agnovit occasum suum.» speciem rerum visibilium: «Sol agnovit occasum suum.» Quid est, «Sol agnovit occasum suum?» Christus agnovit passionem suam: occasus Christi, passio Christi. Sed numquid sic sol occidit, ut non oriatur? «Numquid qui dormit, non adjiciet ut resurgat» ? quia agnovit, hoc est, placuit ei? Quid enim vi vos» . Quomodo ergo ibi, «Non novi vos,» non est quasi, Mihi ignoti estis, sed, non mihi placetis; sic et hic, «agnovit occasum suum,» placuit illi occasus suus. Si enim ei displiceret, quomodo pateretur? Homini enim, quia non est ille sol, etiamsi displiceat passio sua, patitur et quod non vult. Ille autem non pateretur, nisi ei placeret: id est, nisi agnosceret occasum suum, non occideret; quia ipse ait, «Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam: nemo tollit eam a me, sed ego ipse eam pono a me» Dominus? Factae sunt quaedam tenebrae in Apostolis,