comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in belli mutatam: huicsentice obtrestatores amici regis enent. non utilitatem
ncogitantes sed uerentes neprobato consilio eius primum apud regem locum gratiae
upar& : Eantiocho non tantum consilium quam auctordis plicebat : Negloria
utori& annibalis non suaes s&: Omnicuigituruariis adsentationem adulationib:
orrum pebatur nihil consilio uelnatione agebatur Rexipseperhiemem in luxuriam
ipsus nouis cotudiae nuptiis deditus enit: Contnt acilius romanus consul. quiadho
bllum missusentt. copias arma ca&entque bello neces saria summa industria
nitbat. ciuitates socias confirmabat. dubias in liciebat. necalius exitus belli quam¬
ad panetus utrius que pastis fuit. Itaque primabelli conssgioͥne cumiedentes suos
rexrrnierde non labo uentibus auxiliumtulit. sed fugientibus seducem pnrebuit
casbrroquelitia uistoribus relinquit. Deindecum asiam pnteda romanss occupcas

Expanded text:
nam belli mutatam. Huic sententiae obtrectatores amici regis erant, non utilitatem nam belli mutatam. Huic sententiae obtrectatores amici regis erant, non utilitatem rei cogitantes, sed verentes. ne probato consilio eius primum apud regem locum gratiae occuparet. Et Antiocho non tantum consilium quam auctor displicebat, ne gloria victoriae Hannibalis, non sua esset. Omnia igitur variis adsentationum adulationibus corrumpebantur, nihil consilio vel ratione agebatur. Rex ipse per hiemem in luxuriam lapsus novis cotidie nuptiis deditus erat. Contra Acilius, Romanus consul, qui ad hoc bellum missus erat, copias, arma ceteraque bello necessaria summa industria parabat, civitates socias confirmabat, dubias inliciebat; nec alius exitus belli quamadparatus utriusque partis fuit. Itaque prima belli congressione cum cedentes suos rex cerneret, non laborantibus auxilium tulit, sed fugientibus se ducem praebuit castraque ditia victoribus relinquit. Deinde cum in Asiam praeda Romanis occupatis
Abbreviated transcription (Latin):
is aliquas expugnasse. cumromanos seuoccupaueris prioraliqua. seuuiceris. tamen
un cumuisto & iacentelustandum es se: Quam obrem si quis cosinitaliam lacesser&
sos opibus suis uiribus suis armis posseuincere. sicutipsefecerit. Sinuero qui sillis
lia uelut fonte uirium cesserit. ꝑ inde falli acsiquis amnes non ab ipsis fontium
mordiis diriuare. sed concr&isiamaquarum molibus auestere uel exsiccare uelit:
uec& secreto secen suis se ultro queministerium consiliisui optulisse. & nunc pnaesentib:
ncis. id eo repe tisse. utscirent omnes netionem gerendi cum romanis belli eosque
ns inuictos domi frogileseẽ : Namprius illos urbequam imperio. priusitalia
umꝓuinciis exui posse : Ouippe &agallis captos. &asẽ ꝓpedel&os eẽ. nequeum quã
ustum prius quam terris eorum cesserit. ruerso castaginem. statim cumloco fostu¬

Expanded text:
urbes aliquas expugnasse; cum Romano, seu occupaveris prior aliqua seu viceris, tamen urbes aliquas expugnasse; cum Romano, seu occupaveris prior aliqua seu viceris, tamen etiam cum victo et iacente luctandum esse. Quam ob rem siquis eos in Italia lacessat, suis eos opibus, suis viribus, suis armis posse vincere, sicut ipse fecerit. Sin vero quis illis Italia velut fonte virium cesserit, proinde falli ac si quis amnes non ab ipsis fontium primordiis derivare, sed concretis iam aquarum molibus avertere vel exsiccare velit. Haec et secreto se censuisse ultroque ministerium consilii sui obtulisse, et nunc praesentibus amicis ideo repetisse, ut scirent omnes rationem gerendi cum Romanis belli, eosque foris invictos, domi fragiles esse. Nam prius illos urbe quam imperio, prius Italia quam provinciis exui posse; quippe et a Gallis captos et a se prope deletos esse; neque umquam se victum prius quam terris eorum cesserit; reverso Karthaginem statim cum loco fortu
Abbreviated transcription (Latin):
neret  qͣuibus sprcetis nonaccipiendum bellum statut sed inferendum
dicitur cẽ frequenter debello consiliẽ remoto annibale habuiss& tand
eum uocari ius siss&. non ut ex sententia ei: aliquidager&. sed neꝑoni
nia spiceuis seui der&ur: omnib: perrogatis: postremum
egro gtisse: quo illeanim aduerso intellegese professus est. non quia egeat con
sed absup plendõ. numerum sententiarum seuocatum. tamen &odio romanorum &amore
sapud quem solum totum exilium sibi relistum sit. seuiam gerendibellum edis sesturum:
sam dein de libeftati pntefatus. nihilse aut consiliorum autcoeptorum pniesentium
eait Nequesedem belli gretiam sibi placere cumitalia uberior materia sit
romanos uinci nonnisi armissuis posse. necitaliam aliter quamitalicis uiribus subigi
uidem diuersum ca&eris mostalibus eẽillud &hominum & belligenus: aliis bellis plurimũ
mentibabere: priorem aliquam coepisse occasionem loctemporisq agros npuisse

Expanded text:
neret. Quibus spretis non accipiendum bellum statuit, sed inferendum. Dicitur, cum frequenter de bello consilium remoto Hannibale habuisset, tandem eum vocari iussisse, non ut ex sententia eius aliquid ageret, sed ne per omnia sprevisse videretur, omnibusque perrogatis postremum interrogasse. Quo ille animadverso intellegere se professus est, non quia egeat consilio, sed ad supplendum numerum sententiarum se vocatum; tamen et odio Romanorum et amore regis, apud quem solum tutum exilium sibi relictum sit, se viam gerendi belli edisserturum. Veniam deinde libertati praefatus nihil se aut consiliorum aut coeptorum praesentium probare ait, neque sedem belli Graeciam sibi placere, cum Italia uberior materia sitRomanos vinci non nisi armis suis posse nec Italiam aliter quam Italicis viribus subigi; siquidem diversum ceteris mortalibus esse illud et hominum et belli genus. Aliis bellis plurimum momenti habere priorem aliquam cepisse occasionem loci temporisque, agros rapuisse,
Abbreviated transcription (Latin):
as srricrum ueterłm &quas. habitum gentilib morem nõua imperiicupiditate
mutauit: Hic primus inculit bella finitimis &rudes adhuc ad resistendum popu¬
los. terminosusq libiae ꝑdoniuit: ꝑ uere quidem temporib: antiquiores. ui to¬
res aegrpo & serdiiae nextanaus. q uerum alter in pontũm. alterus que aegyp¬
tum excessit sed longinqua non finitima bella gerebant. necim periumsibi.
sed populis suis gloriam quaerebant. contenaque uietoria: imperio ab stinebant
Minus magnitudinem quaesitae dominationis continua pos sessione fir mauit.
Domiti sigitur pximis. cum accessioneuirium fastior ad alios transiret . & pxima
quae queuictoria instrumentum sequenti sess& toius orientis populos subegit:
Dostremum bellum illi fuit cum toro astre rege baccrianorum : qui primus dicit
astes magica sinuenisse & mundi principia siderum que inotus. diligentis sime
speccasse : Hoco go so& ipse decessit : Relicto ad huc in puberefilo ny naet

Expanded text:
Assyriorum, veterem et quasi avitum gentibus morem nova imperii cupiditate mutavit. Hic primus intulit bella finitimis et rudes adhuc ad resistendum populos terminos usque Libyae perdomuit. Fuere quidem temporibus antiquiores Vezosis Aegyptius et Scythiae rex Tanaus, quorum alter in Pontum, alter usque Aegyptum excessit. Sed longinqua, non finitima bella gerebant nec imperium sibi, sed populis suis gloriam quaerebant contentique victoria imperio abstinebant. Ninus magnitudDomitis igitur pquaeque victoria instrumentum sequentis esset, totius Orientis populos subegit. Postremum bellum illi fuit cum Zoroastre, rege Bactrianorum, qui primus dicitur artes magicas invenisse et mundi principia siderumque motus diligentissime spectasse. Hoc occiso et ipse decessit, relicto adhuc impubere filio Ninia et
Abbreviated transcription (Latin):
iuuetutẽ in in sidus locari iussit matronis solito clamorea cstrepitu. etiã in accessu hostia
ne intellectos sesanti att sacra celebrare : Egressosq nauib megarenses inopinan es
p̃berent megarã contendit. Illicũ & nauiũ fermã & peatã predã cognoscerent obuii ad port
pcedune Q uib: ceis pisistratus. paulũ a capienda urbe a fuit. Ita dorenses suis dolis
hosti uictoriã dederunt. Sed pisistratus quasi sibi non patriȩ uiciss& : Lirannidem ꝑ dolũ

Expanded text:
iuventutem in insidiis locat, iussis matronis solito clamore ac strepitu etiam in accessu hostium, iuventutem in insidiis locat, iussis matronis solito clamore ac strepitu etiam in accessu hostium, ne intellectos se sentiant, sacra celebrare;egressosque navibus Megarenses inopinantes  captarum matronarum praeberent, Megara contendit. Illi cum et navium formam et petitam praedam cognoscerent, obvii ad portum procedunt, quibus caesis Pisistratus paulum a capienda urbe afuit. Ita Dorienses suis dolis hosti victoriam dedere. Sed Pisistratus, quasi sibi, non patriae vicisset, tyrannidem per dolu
Abbreviated transcription (Latin):
insulȩ ꝓpeusq intritũ arimis dimi catũ fuerat post multas clades capita les se apud athe¬
nenses cepit: si quis legẽ deuindicenda in sulatulissas. Sollutꝰ igitur solon Neaut
tocendo parũ rei publice consuler&. Aut cexsendo sibi sulitã dem̃tia simulat cuius uenia
ñdituras modo ꝓhnibita sed & facturꝰ erat deforimis habitu more uecordiũ imnpublicũ euolat÷¬
adtoq ancursu hominũ qu magis consiliũ dissimuliȩt insolitis sibi uersib suadere populo
cepit qđue tabat᷑ : ammniũq animos itacepit: ut &x eplo bellũ aduersus megapenses decarmaro
insula deuiotis hostib: at hemensiũ fier& Interea megarenses memores illati athemiensib:
mllia q& desertineftu fira arina mouisse ui derentur matrines atbemensiũ in heleusi nus
sacris nocte oppressuri naues conscendunT. Quare cognita dugxa themiensiũ pisistratus

Expanded text:
insulae prope usque interitum armis dimicatum fuerat. Post multas clades capital esse apud Atheinsulae prope usque interitum armis dimicatum fuerat. Post multas clades capital esse apud Athenienses coepit, si quis legem de vindicanda insula tulisset. Sollicitus igitur Solon, ne aut tacendo parum rei publicae consuleret aut censendo sibi, subitam dementiam simulat, cuius venia non dicturus modo prohibita, sed et facturus erat. Deformis habitu more vaecordium in publicum evolatfactoque concursu hominum, quo magis consilium dissimulet, insolitis sibi versibus suadere populo coepit,quod vetabatur, omniumque animos ita cepit, ut extemplo bellum adversus Megarenses decerneretur insulaque devictis hostibus Atheniensium fieret. Interea Megarenses memores inlati Atheniensibus belli et deserti, ne frustra arma movisse viderentur, matronas Atheniensium in Eleusinis sacris noctu oppressuri naves conscendunt. Qua re cognita dux Atheniensium Pisistratus
Abbreviated transcription (Latin):
de euentu p̃lui oracula consuluerunt: responsũ superiores fore. ni regẽ atheniensi ũ
occidis sent. Cũ uentũ eet̃ inbellũ militib: ante om̃ã custodia regis p̃cipit᷑ : Atheniensib:
eodẽ tempore rex codrus erat qui & responsodei & pceptis hostiũ cognitis. ꝑmutato regis¬
habitu pannosus sarm̃ta collo gerens castra hosiũ in gredit᷑ ibi inturba ab sistentiũ amilite
quẽ falce asta conuulnerauerat int̃ficit᷑ Cognito regis corpore dorenses sine p̃lio discedur
atq ita athenienses uircute ducis ꝓlalutẽ patrie& mortise offerenti bello liberanTur
rogũ ꝓlegib habebatur. Legit̃ itaq solonuir iustitiȩ in sign is qui uelud nouã ciuitatẽ
Legibꝰ condera : quitanto tẽperam̃to int̃ plebẽ senatũq egit cũsi quid ꝓaltero ordine
tulissas alteri displiciturũ uideretur utabutrisq parẽ gratiã traher& Huius uiri
int̃multe᷑ gecie illud memorabile fuit. intathenienses & megarenses dȩꝓprietate salaminȩ

Expanded text:
de eventu praelii oracula consuluerunt. Responsum est superiores fore, nisi regem Atheniensium occidissent. Cum ventum esset in bellum, militibus ante omnia regis custodia praecipitur. Atheniensibus eo tempore rex Codrus erat. Qui responso dei, habitu pannosus, sarmenta collo gerens castra hostium ingreditur. Ibi in turba obsistentium a milite, quem falce astu convulneraverat, interficitur. Cognito regis corpore Dorienses sine proelio discedunt. Atque ita Athenienses virtute ducis pro salute patriae morti se offerentis bello liberantur. regum pro legibus habebatur. Legitur itaque Solon, vir iustitiae insignis, qui velut novam civitatem legibus conderet. Qui tanto temperamento inter plebem senatumque egit cum, si quid pro altero ordine tulisset, alteri displiciturum videretur, ut ab utrisque parem gratiam traheret. Huius viri inter multa egregia illud memorabile fuit. Inter Athenienses et Megarenses de proprietate Salaminae
Abbreviated transcription (Latin):
monstrarunt. litterecaerͥiae acfecundia & hic cnulis disciplinat ordo
ueluti templum athenas habent: Anted eo calionis tempore regem habuot
ce̾tropem: quem utomnis antiquitas fabulo sa est biformen diredidere.
qui a primus marem feminae matrimonio iunxit. Huic sueces sit granas
cuius filiacis nomen regionidedit. posthune am fictronides regnauit
quipreus mineruae urbem sacntuit & nomen ciuitati athenas dedin
Hoiustemporib aquarum in luuies maiorem pastem populorunꝰ aosu
sit: superfuerunt quosrefugia montium retȩperunt. aut adregem
ches saliae deucalioem nrtibus euectili sunt : Aquo propterea gxnus
hominum conditum dicitur perordinem dein desucces sonis regnunt
ad heum descendit: sub quo frumenti nitio est. Aeusina hꝑtolom o npđo
incuius muneris honorem noctes iniciorum sacnitae: cenuit. de edea
&eghaeus thessci pacer achenis regnum. a quo perdiuoslium deced ens

Expanded text:
monstrarunt. Litterae certe ac facundia et hic civilis disciplinae ordo monstrarunt. Litterae certe ac facundia et hic civilis disciplinae ordo veluti templum Athenas habent. Ante Deucalionis tempora regem habuere Cecropem, quem, ut omnis antiquitas fabulosa est, biformem tradidere, quia primus marem feminae matrimonio iunxit. Huic successit Cranaus, cuius filia Atthis nomen regioni dedit. Post hunc Amphictyonides regnavit, qui primus Minervae urbem sacravit et nomen civitati Athenas dedit. Huius temporibus aquarum inluvies maiorem partem populorum Graeciae absumpsit. Superfuerunt, quos refugia montium receperunt, aut ad regem Thessaliae Deucalionem ratibus evecti sunt, a quo propterea genus hominum conditum dicitur. Per ordinem deinde successionis regnum ad Erechtheum descendit, sub quo frumenti satio est Eleusinae a Triptolemo reperta,in cuius muneris honorem noctes initiorum sacratae. Tenuit et Aegeus, Thesei pater, Athenis regnum, a quo per divortium discedens
Abbreviated transcription (Latin):
malib hominuni scrthiã in gressus non facientibus hostib pugnae
poussatem in&uens neinterrepto pontehistri reditus sibi interduder&
amissis. L aN Milib hominum cepidus refugit. Quaei actunt.
abundante multitudine. interdamna numenata non est: indeasiam
& machedoniã. ionasquoq: nauali pntelio superat. Dein cognito quod
athenienses ionis contraose. auxilium tulis s&. omnem in p&um belluneo
conuestit. Hinc qñm adbella atheniensium uentum estq̃ non modo
ultro spem gerendi uerum &iam ultagesti fidem peracta sunt.o peno
atheniensium effectum a ior quam li oto fuere : paucis urbis origo
pnc&er quam in cremento &iamorigin egloriantur. quippenon aduen&e
nequepassim collecta populi conluuies originemdedit: sed eodem innati solo
quodinflunt & quaeillis sedes eadem origo est: primilaneficu & olei &uini
usum docuere. Ancre quoque acserere frumenta glandem uescentibus

Expanded text:
milibus hominum Scythiam ingressus, non facientibus hostibus pugnae potestatem metuens, ne interrupto ponte Histri reditus sibi intercluderetur, amissis LXXX milibus hominum trepidus refugit;quae iactura abundante multitudine inter damna numerata non est. Inde Asiam et Macedoniam domuit; Ionas quoque navali proelio superat. Dein cognito quod Athenienses Ionis contra se auxilium tulissent, omnem impetum belli in eos convertit. Nunc quoniam ad bella Atheniensium ventum est, quae non modo ultra spem gerendi, verum etiam ultra gesti fidem peracta sunt, operaque Atheniensium effectu maiora quam voto fuere, paucis urbis origo praeterquam incremento etiam origine gloriantur;quippe non advenae neque passim collecta populi conluvies originem urbi dedit, sed eodem innati solo, quod incolunt, et quae illis sedes, eadem origo est. Primi lanificii et olei et vini usum docuere. Arare quoque ac serere frumenta glandem vescentibus
Abbreviated transcription (Latin):
corripiiub&. atq itaegregius adulescens & caedem patris & scabin sidiis astaban
&acheniensib: induas diuisa pastes ab externis bellis uelutinuis cerasua armaconuen
fiunt igitur deuno populo duocorporo & corundem castrorum homines induoshostiles
exercitus diuiduntur: hinclacedemonii communia quondam ciuitatium aunui& aduin
suas tnehere. in detichenienses & u&ustategentis & gestis rebus in lustres ꝓpris urbib. cons

Expanded text:
corripi iubet. Atque ita egregius adulescens et caedem patris et necem fratris et se acorripi iubet. Atque ita egregius adulescens et caedem patris et necem fratris et se aet Atheniensibus in duas divisa partes ab externis bellis velut in viscera sua arma convertit. Fiunt igitur de uno populo duo corpora, et eorundem castrorum homines in duos hostiles exercitus dividuntur. Hinc Lacedaemonii communia quondam civitatum auxilia ad vires suas trahere, inde Athenienses, et vetustate gentis et gestis rebus inlustres propriis viribus con
Abbreviated transcription (Latin):
iur ae semperilli patebat: trucidato queregeuoto suo. obsistentes filiosei: dolo ad greditur.
sccurior decsta: xerxepuero ad modum. fingitregem adario qui entt adalescens quo maturus
exregis filus scehesuo supercẽar tabanus uideret m&uer&q deregnocestamina
principum as sumit in socidatem consilibacabasum: qui pnresenti statu contends
uem pdit asta xerxi ut patereius occisus sit ut fiaterfolsa parricidii suspicione
op pncessus. ut deniq ipsi ꝑouientur in sidicȩ. his cognitis astaxerxesuerens as tabani
numierum faliorum an posterum diem panttum cẽarmatum exercitum iub& iecog¬
nturuis du nunerum militum & inarmis industriam sigulorum : Itaq cumintereceros
ipsecis tabanus ui matus asister& rexsimulatse brtuiorem loricam haberonub& q
cistabanum. secum commuta re: ecuentem sea enudatum. gladiotnrict: tum & filios

Expanded text:
iure semper illi patebat, trucidatoque rege voto suo obsistentes filios eius dolo adgreditur. iure semper illi patebat, trucidatoque rege voto suo obsistentes filios eius dolo adgreditur. Securior de Artaxerxe, puero admodum, fingit regem a Dario, qui erat adulescens, quo maturius ex regis filiis sceleri suo superesse Artabanus videret metueretque de regno certamina principum, adsumit in societatem consilii Baccabasum,qui praesenti statu contentus rem prodit Artaxerxi: ut pater eius occisus sit, ut frater falsa parricidii suspicione oppressus, ut denique ipsi pararentur insidiae. His cognitis Artaxerxes, verens Artabani numerum filiorum, in posterum diem paratum esse armatum exercitum iubet, recogniturus et numerum militum et in armis industriam singulorum. Itaque cum inter ceteros ipse Artabanus armatus adsisteret, rex simulat se breviorem loricam habere, iubet Artabanum secum commutare, exuentem se ac nudatum gladio traicit; tum et filios eius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓditionis consilia discussit: Nec multo postaccusatus paiusanias damnatur
gitur xerxes cum ꝓditionis dolum publicatum uideret. gcintegro bellum institas
greci quoq: ducem constituunt timon aheniensem. filium miltiadis quoduo
ãpud maste dhoneni paignatum est iuuenem. cuius magnitudinere fertu nor pacds
documenta ꝓ diderunt. quip pcpatrem oberimen peculatus in careerem conie
ibiq defrũ nctum tuenslatis in seuin s ad sepultunrm remedit: necinbello iudicium deigentiũ
fefellit: siquidem non inferior uistutibus patris xerxen temestrinaualib: bello supenctũ
trepidum reciperese in regnum coegit. Ex ELIC LIB .II.
rexpersarum terror anteagentium bllo in gretia infeliciter gesto&iam suis
contemptui eecoepit: quippea ftabanus perfeccus eius deficiente cottidie regris maiestate inspe
regni adductus cumseptem robustissimis filiis regiam uesperein greditur : Namamicitiac

Expanded text:
proditionis consilia discussit. Nec multo post accusatus Pausanias damnatur. proditionis consilia discussit. Nec multo post accusatus Pausanias damnatur. Igitur Xerxes, cum proditionis dolum publicatum videret, ex integro bellum instituit. Graeci quoque ducem constituunt Cimona Atheniensium, filium Miltiadis, quo duce apud Marathonem pugnatum est, iuvenem, cuius magnitudinem futuram pietatis documenta prodiderunt;quippe patrem ob crimen peculatus in carcerem coniectum ibique defunctum translatis in se vinculis ad sepulturam redemit. Nec in bello iudicium deligentium fefellit, siquidem non inferior virtutibus patris Xerxen, terrestri navalique bello superatum, trepidum recipere se in regnum coegit. LIBER III rex Persarum, terror antea gentium, bello in Graecia infeliciter gesto etiam suis contemptui esse coepit. Quippe Artabanus, praefectus eius, deficiente cotidie regis maiestate in spem regni adductus cum septem robustissimis filiis regiam vesperi ingreditur nam amicitiae
Abbreviated transcription (Latin):
mistantum sed&iam muris sustinere. siquid ob eam rendesccrudelius statuerent. Legao
corum inso pignus achenis retentos. Entuiter deindecastquit cos quod non uiftete sedu
becillitate sociorum potentiam quacrerent: siedimis siᷤꝰ uelutitrium phatis spasthanis
aciuib &cipitur: posthaec spasthani ueniresocios corrum perent. &utbis inlatum
aꝑsis gnaetia ebellum ul ciscerentur. ultro finescorum populantur ducem suo socior
gercitui delfgunt pausaniam. quipducatu regnum gretiae ad fectansꝑditionis
ontemium cum̃ xer xe nuptics filiaecius pacisatur redditis captiuis ut fidesoo s
aliquo bencficio obstringer&ur: scribit pnt&erea xerxi quoscumq ad sepotius
missis s& interficeret : Neres loquaaitate hominum ꝓderetur: sed duxathenien sius
cristidẽs belli socibs collegetonatibus obuiam eundo simul&inrem sapienter consulꝰ

Expanded text:
mis tantum, sed etiam muris sustinere;si quid ob eam rem de se crudelius statuerent, legatos mis tantum, sed etiam muris sustinere;si quid ob eam rem de se crudelius statuerent, legatos eorum in hoc pignus Athenis retentos. Graviter deinde castigavit eos, quod non virtute, sed inbecillitate sociorum potentiam quaererent. Sic dimissus veluti triumphatis Spartanis a civibus excipitur. Post haec Spartani, ne vires otio corrumperent et ut bis inlatum a Persis Graeciae bellum ulciscerentur, ultro fines eorum populantur. Ducem suo sociorumque exercitui deligunt Pausaniam, qui pro ducatu regnum Graeciae adfectans proditionis praemium cum Xerxe nuptias filiae eius paciscitur redditis captivis, ut fides regis aliquo beneficio obstringeretur. Scribit praeterea Xerxi, quoscumque ad se nuntios misisset, interficeret, ne res loquacitate hominum proderetur. Sed dux Atheniensium Aristides, belli socius, collegae conatibus obviam eundo, simul et in rem sapienter consulendo
Abbreviated transcription (Latin):
hostibus &receptacula futuribelli etruant: themisthodes utuidit speiurbis inuideri non
&istimans abruptae agendum. respondit. Vigatisituros lacedemonem quideea re pariter
cum illis consulant: sic dimissis spasthanis ostatur suos opusmaturent. Dein ipseinteriet
temporeinlegationẽ ꝓficiscitur : & nuncinitinere infirmitate simulata. nuntur¬
ditaem collegentm accusans si nequibus agiiure nihilposs& diem dedie ꝓferendo
spatium consumando operiqua erebat cum interim nuntiaturs parthanis
opusathenis matuneri : propterquod denuo legctos mittunt ed inspiciendã
nen : Cum themisthodes pesseruum magistratib scribit atheniensium legaco
uincia nt pignus que tencunit nein segntuius consulatur. Ad ut deindecontionem
Vacedemoniorum andicat ꝑmunitas achenasesse. & posseiam in latumbellum nonas¬

Expanded text:
hostibus et receptacula futuri belli exstruant. Themistocles ut vidit spei urbis invideri, non hostibus et receptacula futuri belli exstruant. Themistocles ut vidit spei urbis invideri, non existimans abrupte agendum, respondit legatis, ituros Lacedaemonem, qui de ea re pariter cum illis consulant. Sic dimissis Spartanis hortatur suos, opus maturent. Dein ipse interiecto tempore in legatione proficiscitur, et nunc in itinere infirmitate simulata, nunc tarditatem collegarum accusans, sine quibus agi iure nihil posset, diem de die proferendo spatium consummando operi quaerebat;cum interim nuntiatur Spartanis opus Athenis maturari, propter quod denuo legatos mittunt ad inspiciendam rem. Tum Themistocles per servum magistratibus scribit Atheniensium, legatos vinciant pignusque teneant, ne in se gravius consulatur. Adiit deinde contionem Lacedaemoniorum, indicat permunitas Athenas esse et posse iam inlatum bellum non ar
Abbreviated transcription (Latin):
gressionem cumdasses & aduersostnerent. famdadutrumq ecercitum ueniducis so
grecos & mardonii copicis occidionecaistidisse : Tantam famȩ uelocitatem fuis seutcum matu¬
aituno tempore prolium in bo&ia commissum sit: meridianis oris inasiam ꝑcotmaria
& tantum spatii tam breui horarum momento deuictori a nuntiatum sit: confectobello
cum depntemus ciuitatium ageretur omnium iudicio atheniensium uiftus ca&eris pnte¬
lata. interduces quoq diemistlodes princeps ciuitatum testimonio iudicatus gloriãs
patiicesua auxit: Igitur athenienses aucti &pntemiis belli &gloria urbem ginteg ip
condere moliuntur: cum moenia maiont complei fuissent : sus petaee lacedemonis
coepere. retae puituintib quibus ruina urbistantum incrementi dediss&: quantum
sit datunemunita ciuitas: Mitat ergo legatos quimonerent nemunimenta

Expanded text:
gressionem, cum classes ex adverso starent, fama ad utrumque exercitum venit, vicisse gressionem, cum classes ex adverso starent, fama ad utrumque exercitum venit, vicisse Graecos et Mardonii copias occidione cecidisse. Tantam famae velocitatem fuisse, ut, cum matutino tempore proelium in Boeotia commissum sit, meridianis horis in Asiam per tot maria et tantum spatii tam brevi horarum momento de victoria nuntiatum sit. Confecto bello, cum de praemiis civitatium ageretur, omnium iudicio Atheniensium virtus ceteris praelata. Inter duces quoque Themistocles princeps civitatum testimonio iudicatus gloriam patriae suae auxit. Igitur Athenienses aucti et praemiis belli et gloria urbem ex integro condere moliuntur. Cum moenia maiora conplexi fuissent, suspecti esse Lacedaemoniis coepere reputantibus, quibus ruina urbis tantum incrementi dedisset, quantum sit datura munita civitas. Mittunt ergo legatos, qui monerent, ne munimenta
Abbreviated transcription (Latin):
quies &iam fames accessenat: multorum. Deindedierum copia conenexenrt¬
& pestem : Tantaq foeditas morientium fuit . utuia dada ueribus in plerentur
alitesq &bestia e in lecebris sollicitatae. &ercitum sequerentur: Interim mardonius
cius urbis &iam in maius restitu: tionem: postquam nullo prr&io libestatem hisuenalẽ
uid & incensisq̃ aedificare corpenrt. copias in bo&iam transfesteo &grecorum gercitus
quicentum milium fuit secutus est. ibique proelium commissum. sed fostuna regis cum
ducemuta ta non est : namuictus mardonius ueluti enaufraegio cumpaucis ꝓfugit:
castrarefesta regalis opulentiae captaunde primum grecos diuiso interseciuro ꝑsico
diuitiarum luxuria coepit: eodem fostedie quom ardonii copiae del&esunt &iam
nauali proelio inasia sub monte masiae aduersus persas dimicatum est: ibi ante con¬

Expanded text:
quies etiam fames accesserat. Multorum deinde dierum inopia contraxerat etquies etiam fames accesserat. Multorum deinde dierum inopia contraxerat et pestem, tantaque foeditas morientium fuit, ut viae cadaveribus implerentur alitesque et bestiae escae inlecebris sollicitae exercitum sequerentur. Interim Mardonius eorum urbis etiam in maius restitutionem. Postquam nullo pretio libertatem his venalem videt, incensis quae aedificare coeperat, copias in Boeotiam transfert. Eo et Graecorum exercitus, qui centum milium fuit, secutus est ibique proelium commissum. Sed fortuna regis cum duce mutata non est. Nam victus Mardonius veluti ex naufragio cum paucis profugit. Castra referta regalis opulentiae capta. Vnde primum Graecos diviso inter se auro Persico divitiarum luxuria cepit. Eodem forte die, quo Mardonii copiae deletae sunt, etiam navali proelio in Asia sub monte Mycale adversus Persas dimicatum est. Ibi ante con
Abbreviated transcription (Latin):
dis pinetionem inuiftutem uesterent. &iter quod aliter non pater& ferro patefacerent
sads multos hostes in gr&iam remanere dicatans necaugeri numerum retinendo
oposterecumuicere consilio c&eros no poss& cundem seruum adxerxem mitttt̃
efuoremq consilufticit &occupare trrensitũmatuneta fugaiub&: ilepercussus
nuntio drediditducib: milites perducendos ipsecum paucis abrdum contendit
ubicum solutum pontem hibernis tempestatib offendiss&. piscatoria sccpha
trepidus traiecit : ł nqes spectaculo digna . &a estimatĩone sorlis humangherus
uari&a temintsida in exiguo latentem uidere nauigio quempaulo anteuix aequor
omne capiebat carentĩ omni&iam seruorum ministerio. cuius exercitus propter
multitudineei terris gnaueseraent: necpedestrib: copiis quas ducib: ad signauenit
felicius iterfuit: siquidem cottidiano labori nequeenim ulla est m&uentib

Expanded text:
desperationem in virtutem verterent et iter, quod aliter non pateret, ferro patefacerent desperationem in virtutem verterent et iter, quod aliter non pateret, ferro patefacerent satis multos hostes in Graecia remanere dictitans, nec augeri numerum retinendo oporterecum vincere consilio ceteros non posset, eundem servum ad Xerxen mittit certioremque consilii facit et occupare transitum maturata fuga iubet. Ille perculsus nuntio tradit ducibus milites perducendos; ipse cum paucis Abydum contendit. Vbi cum solutum pontem hibernis tempestatibus offendisset, piscatoria scapha trepidus traiecit. Erat res spectaculo digna et aestimatione sortis humanae, rerum varietate miranda in exiguo latentem videre navigio, quem paulo ante vix aequor omne capiebat, carentem omni etiam servorum ministerio, cuius exercitus propter multitudinem terris graves erant. Nec pedestribus copiis, quas ducibus adsignaverat, felicius iter fuit, siquidem cotidiano labori neque enim ulla est metuentibus
Abbreviated transcription (Latin):
captaenaues multae mersae : plurestamen nonminus seuitiam regis. quam hostem
timentes domumdilabuntur: hacda depercussum & dubium consilii xerxẽmardom¬
us ad greditur. hostaturutinregnum nabeat: nequid seditionis moueaat. fama adis¬
siblli &in mauis sicati mosest : omnia extollens sibi. c̃c̃e milia ar ma corudega
exomnib: copiis relinquid: qua manu autcum gloriaei. perdomitorum segresiã
Autsi alitereuentus fuentt sineciusdem in famia. hostib cessurum: ꝓbato consilio
im ardonio gercicustreditur. reliquas copias rexipsededucere in regnum pante: sedon
audita regis fuga consilium incunt pontes interrum pendi quem illcabdoudua
uictormaris fecento : utinterduso reditu a utcum exercitu delereur. aut desperetio
ntum pacemuicus p&erecoger&ur: Sed chemisthodes timens neinterluss hostes

Expanded text:
captae naves, multae mersae; plures tamen non minus saevitiam regis, quam hostem captae naves, multae mersae; plures tamen non minus saevitiam regis, quam hostem timentes domum dilabuntur. Hac clade perculsum et dubium consilii Xerxen Mardonius adgreditur. Hortatur ut in regnum abeat, ne quid seditionis moveat fama adversi belli et in maius, sicuti mos est, omnia extollens;sibi CCC milia armatorum lecta ex omnibus copiis relinquat, qua manu aut cum gloria eius perdomiturum se Graeciam aut, si aliter eventus ferat, sine eiusdem infamia hostibus cessurum. Probato consilio Mardonio exercitus traditur; reliquas copias rex ipse deducere in regnum parat. Sed Graeci audita regis fuga consilium ineunt pontis interrumpendi, quem ille Abydo veluti victor maris fecerat, ut intercluso reditu aut cum exercitu deleretur aut desperatione rerum pacem victus petere cogeretur. Sed Themistocles timens, ne interclusi hostes
Abbreviated transcription (Latin):
dilabiuellent  timens hemisthodes nediscessu sociorum iuires mnuerentur.
ꝑseruum fidum xerxi nuntiat. uno in loco eum cononetam̃ greuam capere
facillimeposse: Quodsicuitates quaciam capireuellent dissipentur maiorclab ore
cisingulas collectandas: hocdolo inpellit. regem signum pugnaedare. greciquo que
aduentuhostium occupati prodium conlatis uiribus capescunt. Incercare e uelitpos¬
tatepugnaccum pastenauium inlitortreman&. astemisia autemiegina alacarnas
quaem auxilium xerxiuenerat interprimos duces bellum accrrimetiebat cuippe
a tinuiro muliebrem timorem: itainmuliere uirilem audaciam cerneres. cumanceps
pncelium e&uig nes iuxta pnteceptum themis chodis pugnae sepaulatim suberchieie
coeperunt : quorum defcctio animos ca&eros fregit: itaq circum spicientes fugaut
oelntur persae & mox procdio uicuinfugam uestuntur in qua trepidationie multo

Expanded text:
dilabi vellent, timens Themistocles, ne discessu sociorum vires minuerentur, dilabi vellent, timens Themistocles, ne discessu sociorum vires minuerentur, per servum fidum Xerxi nuntiat, uno in loco eum contractam Graeciam capere facillime posse. Quodsi civitates, quae iam abire vellent, dissipentur, maiore labore ei singulas consectandas. Hoc dolo inpellit regem signum pugnae dare. Graeci quoque adventu hostium occupati proelium conlatis viribus capessunt. Interea rex velut spectator pugnae cum parte navium in litore remanet. Artemisia autem, regina Halicarnasi, quae in auxilium Xerxi venerat, inter primos duces bellum acerrime ciebat,quippe ut in viro muliebrem timorem, ita in muliere virilem audaciam cerneres. Cum anceps proelium esset, Iones iuxta praeceptum Themistoclis pugnae se paulatim subtrahere coeperunt; quorum defectio animos ceterorum fregit. Itaque circumspicientes fugam pelluntur Persae et mox proelio victi in fugam vertuntur. In qua trepidatione multae
Abbreviated transcription (Latin):
themistodeluctoriam illam depersis non finem sed causam maioris bellifore:
ce. naues fabricauerunt : aduentanceigitur xerxe consulentib: delphisonculũ
responsum fuenet salutem muris ligneis cuerentur : themistocles nauium pnresidiũ
demonstratum ittus ꝑ suad& omnibus patriam municipes cẽ . non moenia ciuitatemq
nonina dificuis sedinciuibus positam : Mliusitaq salutem nauibus qua murbi
cominis suros huius sententiae. &iam deum auctorem cẽ: pbato consilio coniuges
liberosquecum pntetiosis simis rebus abditis insulis relicta urbedemandant÷
Ipsinaues armati conscendunt: Ecemplum atheniensium & alia curbesimitate
Itaq cumadunata omnes sociorum lassis &intenta inbellum naualeco angusti¬
asq salamini fr&i necircumueniri amultitudine posset occupassent
dissensiel interciuitatũprincipes oritur: quicum de sesta belloͦ adstatuend a

Expanded text:
Themistocle, victoriam illam de Persis non finem, sed causam maioris belli fore, Themistocle, victoriam illam de Persis non finem, sed causam maioris belli fore, CC naves fabricaverunt. Adventante igitur Xerxe consulentibus Delphis oraculum responsum fuerat, salutem muris ligneis tuerentur. Themistocles navium praesidium demonstratum ratus persuadet omnibus, patriam municipes esse, non moenia, civitatemque non in aedificiis, sed in civibus positam;melius itaque salutem navibus quam urbi commissuros; huius sententiae etiam deum auctorem esse. Probato consilio coniuges liberosque cum pretiosissimis rebus abditis insulis relicta urbe demandant; ipsi naves armati conscendunt. Exemplum Atheniensium et aliae urbes imitatae. Itaque cum adunata omnis sociorum classis et intenta in bellum navale esset angustiasque Salaminii freti, ne circumveniri a multitudine posset, occupassent, dissensio inter civitatum principes oritur. Qui cum deserto bello ad sua tuenda
Abbreviated transcription (Latin):
loquensai chosarte i qua uosioneos dementacena : qtod ficinus agtatsp̃iellom
infercolim conditoribus uestris nuperl&iam uindicibus cogitacis: anideomoenia
uestr condidimus utessent quino ftrc delerent: quid si non haec & dario prius & nunc
xerxibellicausa nobiscum for& quoduo srebellantes non destituimus. quinuos in hȩc
cãsbic uestrt exista obsidione densicis : aut si hoc parum tdtum extatuos commisso
prodio itefessim in hibiteremcs & abello discedite: Antenaualis proelii congressi¬
onem miserat xerxesiiiͦ milia armatorum delphos acemplum appollinis diripien¬
dum prorsus quasi non congrecis tantum sed & cumdiis inmostalib: bellum gerer&:¬
quaemanus cota imbribus & fluminibus del&aẽ : utintellegeret quam̃ nulla e
essent hominum aduersum deosuires: posth aecchespiadas & plateas & achenas
uacuas hominibus incendit. & quoniam ferro in homines non pocerat. in aedi ficia
ignegnes satur: nam queachenienses postpugnam manehoniam proemonente

Expanded text:
oscribi curat:"Quae vos, Iones, dementia tenet? Quod facinus agitatis? Bellum inferre olim conditoribus vestris, nuper etiam vindicibus cogitatis?An ideo moenia vestra condidimus, ut essent qui nostra delerent?Quid si non haec et Dario prius et nunc Xerxi belli causa nobiscum foret, quod vos rebellantes non destituimus?Quin vos in haec castra vestra ex ista obsidione transitis?Aut si hoc parum tutum est, at vos commisso proelio ite cessim, inhibite remis et a bello discedite". Ante navalis proelii congressionem miserat Xerxes IV milia armatorum Delphos ad templum Apollinis diripiendum, prorsus quasi non cum Graecis tantum,sed et cum diis inmortalibus bellum gereret;quae manus tota imbribus et fulminibus deleta est, ut intellegeret, quam nullae essent hominum adversum deos vires. Post haec Thespiades et Plataeas et Athenas vacuas hominibus incendit, et quoniam ferro in homines non poterat, in aedificia igne grassatur. Namque Athenienses post pugnam Marathoniam praemonente
Abbreviated transcription (Latin):
coruims mmiliuminiumpunt. statim queregis pre&orium pe&lunt . aantum ll
aetsupsi oꝑ pntessi eis senrt: inipsius potissinum selenoritu: gemala sgois
casfus s ture spasthani postquam regemn noninueniunt : ꝑom nua castre
uictores uagantur. caedunt sternuntq: omnia ut quisciuntt se roetisnea
Nonspeuitioriat sedinmostis oltionem: proclium a principio noctis inmdion
pastem dicftractum ad postremum nonuicti seduinedido fadgac bus tinoco¬
es ston orum hostu ndceruas occiderunt: Xet xesduobi oulnenbus tenes¬
on prodio acceptisicxperirimaris fostunamstaterde sedarben ser siuns ilie
hemis ciodes comanim ad uestis se& ionas ꝑpterquos bellum persarum suscepe

Expanded text:
torum milium inrumpunt statimque regis praetorium petunt, aut cum illo torum milium inrumpunt statimque regis praetorium petunt, aut cum illo aut, si ipsi oppressi essent, in ipsius potissimum sede morituri. Tumultus totis castris oritur. Spartani, postquam regem non inveniunt, per omnia castra victores vagantur; caedunt sternuntque omnia, ut qui sciunt se pugnare non spe victoriae, sed in mortis ultionem. Proelium a principiio noctis in maiorem partem diei tractum. Ad postremum non victi, sed vincendo fatigati inter ingentes stratorum hostium catervas occiderunt. Xerxes duobus vulneribus terrestri proelio acceptis experiri maris fortunam statuit. Sed Atheniensium dux Themistocles cum animadvertisset Ionas, propter quos bellum Persarum suscepe
Abbreviated transcription (Latin):
quamuita deberec&eros ad prcesidia graetiae seruandos: Audito iegi simperio
discecade  ÷ seblaced eononiiremanserunt: initio uis bellisciscitantib del phis onttula
nes ponsum fucraet autregi spastha norum audirbi cadendum. &id eircoreelconi¬
daẜcuminbellum ꝓ ficisceretur: ita suos firmauentt utiresẽ. pantto ad moriendũ
animoscirent: angustias ꝓpterea occupauentt uteum paucis autiia ioreeloria
uinceret aut minore damno reupcaderet: PDimis sisigitur socus hoftatur
spasthanos meminerint qualitercumq prodiantib: cedendundiesidaaerot
s ffstus on ansisst equam dimicasse. iudeantur: ncesȩe pectanduri utabhorti
arcum uenirentur: seddum noxoccasionem dar&. saccuris elous soꝑuenieridũ¬
nus qua m uictortes hionestius qua min castris hostium perituros: nibilente disficibe
pes suadent ꝑresuasis mora: statim armacapiunt & sestentiuri casbrt quinȩen¬

Expanded text:
quam vitae debere, ceteros ad praesidia Graeciae servandos. Audito regis imperio quam vitae debere, ceteros ad praesidia Graeciae servandos. Audito regis imperio discessere ceteri, soli Lacedaemonii remanserunt. Initio huius belli sciscitantibus Delphis oracula responsum fuerat, aut regi Spartanorum aut urbi cadendum. Et idcirco rex Leonidas, cum in bellum proficisceretur, ita suos firmaverat, ut ire se parato ad moriendum animo scirent angustiasque propterea occupaverat,ut cum paucis aut maiore gloria vinceret aut minore damno rei publicae caderet. Dimissis igitur sociis hortatur Spartanos, meminerint qualitercumque proeliatis cadendum esse; caverent, ne fortius mansisse quam dimicasse videantur;nec exspectandum, ut ab hoste circumvenirentur, sed dum nox occasionem daret, securis et laetis superveniendum;nusquam victores honestius quam in castris hostium perituros. Nihil erat difficile persuadere persuasis mori:statim arma capiunt et sexcenti viri castra quingen
Abbreviated transcription (Latin):
timidus sicubim&us ab ec̃ in flatus : Denique ante& perimentum belli fiducia
uirum ueluti natunte ipsius domus & montes inplanum deducebat : & conuexa
uallium equabat. & quaedam maria pontibus sternebat. qua edam ad nauiga¬
cionis com modum oercondium ducebat. cuius introitus ingretiam: quamters ibilis
tam iuipis aefoedus discessos fuit: Namq cumleonida rexsparthra noramm
curaũi milibo gulitum angustias aermoprlarum occupas scc : xerxescontem p¬
iu pauerasis eospua diam las es serriuba: quorum cognati manechonia pugna
uoor feroi fuetr: quidum ilcisci suos querunt principiom dadis fuchon suc plonte
persarum dimicatum: Quastadie cumnunti atum esteͣ lomi de a Mgx amulib
hostium sũmum cacumen teneri. cumhostatur. socios rcedant & sctid meliort patria
tempont reseruent. sibi cums pasthanis fostunam &periendam plurima patriae

Expanded text:
timidus, sicubi metus abesset, inflatus;denique ante experimentum belli fiducia timidus, sicubi metus abesset, inflatus;denique ante experimentum belli fiducia virium veluti naturae ipsius dominus et montes in planum deducebat et convexa vallium aequabat et quaedam maria pontibus sternebat, quaedam ad navigationis commodum per conpendium ducebat Cuius introitus in Graeciam quam terribilis, tam turpis ac foedus discessus fuit. Namque cum Leonida, rex Spartanorum, cum IV milibus militum angustias Thermopylarum occupasset, Xerxes contemptu paucitatis eos pugnam capessere iubet, quorum cognati Marathonia pugna interfecti fuerant. Qui dum ulcisci suos quaerunt, principium cladis fuere; succedente Persarum dimicatum. Quarta die cum nuntiatum esset Leonidae a XX milibus hostium summum cacumen teneri, tum hortatur socios, recedant et se ad meliora patriae tempora reservent, sibi cum Spartanis fortunam experiendam;plura patriae
Abbreviated transcription (Latin):
ius somagistratui spasthanorum taedere. Quib: ꝑlatis lacedemonae. questioni res
diu fuit. quod neque scriptum aliquiduiderent. nec frustra missas suspicarentur:
Tantoq remmaiorem quanto sit occultior putabant: Haerentib: inconiectune uiris
soror iegis leonidae consilium scribentis inuenit : Intsaigitur cenaebelli consilia
deleguntur : Iam xerxes septingenta milia : dea uxiliis ut non in merito ꝓditumsit¬
flumina ecbexercituei. siccata gretiamq: omnemuix capere &ercitum ei: potuisse:
Naues quoque. deciescentum miliam numero habuissedicitur : Huictanto agmini
duxdefuit: c&erum siregem spectes diuitias nonducem laudes quarum tanta copra
iniegnoei fuitiutcum flumina multitudine consumarentur. opestamen regiae
supessent: Ipseautem in fuga postremus in proclio semperuisus est. inpericulis

Expanded text:
iusso magistratibus Spartanorum tradere. Quibus perlatis Lacedaemone quaestioni res iusso magistratibus Spartanorum tradere. Quibus perlatis Lacedaemone quaestioni res diu fuit, quod neque scriptum aliquid viderent nec frustra missas suspicarentur, tantoque rem maiorem, quanto esset occultior putabant. Haerentibus in coniectura viris soror regis Leonidae consilium scribentis invenit. Erasa igitur cera belli consilia deteguntur. Iam Xerxes septingenta milia de regno armaverat et trecenta milia de auxiliis, ut non inmerito proditum sit,flumina ab exercitu eius siccata Graeciamque omnem vix capere exercitum eius potas autem tria milia numero habuisse dicitur. Huic tanto agmini dux defuit. Ceterum si regem spectes, divitias, non ducem laudes;quarum tanta copia in regno eius fuit, ut, cum flumina multitudine consumerentur, opes tamen regiae superessent. Ipse autem primus in fuga, postremus in proelio semper visus est, in periculis
Abbreviated transcription (Latin):
animo ad patruum suum aria fernen ueluti ad domesticum iudicem deferunt
Adeoq fnaeterna contentio fuit. ut necuictor in sultauerit necuictus doluert
Iosoq: litistempore munenr in uicm miserint: iucunda quo queunrtes senon soluro
sederedula conuiuia h abuerint. iudicium quoq: ipsum sinearbitris sinecoñficio
fuerit. Tanto moderatius cum fratres intersemaxima regna diuidebant
quam nunc ꝯcigua patrimonia pastiuntur. igitur xerxes bellum a patrecoeptũ
aduersus gretiam quin quennium instrucxit. quo d ubi primum didicit. demanttus
rexaceda emoniorum quia putxerxeneculabat amictior patriae posifugam
quamregi postbeneficia neinopinato bello opprimerentur. omnia in tabellis ligneiş
magi stratui perscribit casdemq cent suꝑ inducta del&. neaut scriptunt sinecegmine
indicium dar&. autrecens cendolum ꝓder&. fido deinde seruo ꝑferendas traedit

Expanded text:
animo ad patruum suum Artaphernen veluti ad domesticum iudicem deferuntanimo ad patruum suum Artaphernen veluti ad domesticum iudicem deferuntadeoque fraterna contentio fuit, ut nec victor insultaverit nec victus doluerit ipsoque litis tempore munera invicem miserint, iucunda quoque inter se, non solum credula convivia habuerint, iudicium quoque ipsum sine arbitris, sine convitio fuerit. Tanto moderatius tum fratres inter se maxima regna dividebant, quam nunc exigua patrimonia partiuntur. Igitur Xerxes bellum a patre coeptum adversus Graeciam quinquennium instruxit. Quod ubi primum didicit Demaratus, rex Lacedaemoniorum, qui apud Xerxen exulabat, amicior patriae post fugam, quam regi post beneficia, ne inopinato bello opprimerentur, omnia in tabellis ligneis magistratibus perscribit easdemque cera superinducta delet,ne aut scriptura sine tegmine indicium daret aut recens cera dolum proderet, fido deinde servo perferendas tradit
Abbreviated transcription (Latin):
in ipso appancto decidit relictis multis filiis & in regno & anteregnum suscep¬
tis Echis aftemisiis maximus natua&atis priuilegio regnum sibiuindicabat
Quodius & ordonascendi & natunt ipsagentibus porro xerxes concrouersiam
non deordine. sed denascendi felicitate referebat. Nam astamenem primum
quidem dario. sed priuato ꝓuenisse seregiprimum natum. fraetresitaq suos
qui antegeniti essent priuatum patrimonium quodeotempore. darius habuis s&
non regnum uindicare sibiposse seeẽquem primum in regno iamrex pater sustelert
Hucaccidere quodastemenes nom patretantum. sed &matre priuatae ad huc
fostunae: Auo quo que materno priuato ꝓcreatus sit. seuero & matreregina natum
& matrem nonnisi regem uidisse. Auum quoq maternum crrum scregem habuissi
paterreliquiss&. materno tamen seiure . & uito uincere. hoccestamen concordi

Expanded text:
in ipso apparatu decedit, relictis multis filiis et in regno et ante regnum suscepin ipso apparatu decedit, relictis multis filiis et in regno et ante regnum susceptis. Ex his Ariamenes maximus natu aetatis privilegio regnum sibi vindicabat, quod ius et ordo nascendi et natura ipsa gentibus dedit. Porro Xerxes controversiam non de ordine, sed de nascendi felicitate referebat;nam Ariamenen primum quidem Dario, sed privato provenisse; se regi primum natum. Fratres itaque suos, qui ante geniti essent, privatum patrimonium, quod eo tempore Darius habuisset, non regnum vindicare sibi posse; se esse, quem primum in regno iam rex pater sustulerit. Huc accedere, quod Ariamenes non patre tantum, sed e matre privatae adhuc fortunae, avo quoque materno privato procreatus sit;se vero et matre regina natum et patrem non nisi regem vidisse, avum quoque maternum Cyrum se regem habuisse,  fratrem pater reliquisset, materno tamen se iure et avito vincere. Hoc certamen concordi