comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur ad mariam maglalenã. noli me tangeie
non dini enim ascendi ad patrem meum:
⁊ rursum inmatheo senptum sit quod ad
uestigia saltiatoris mulieres corruerint. cũ
utiq non sit idipsum. tangare post resurrec¬
tionem pedesenis. m on tangere. Soierio¬
Parta maglalenae ipsa ÷ aqua septem
demona expulit.: ut ubi abtindanerat
peccatum: suꝑ abundaret grã. Quae quia
dnmn hortolanum putabat. ⁊ quasi cum
homine loquebatar. ⁊ quęrebat unicutẽ
cum mortuis. recte audiuit. noli me tan¬
gere. Et ÷ sensus. Non meitris meis herere
destigns. neo adorare quasi dñi: nec cius
teneie pedes. quem non estimas surrexisse.
Tibi enim: necdum ascendi ad patrẽ meũ.
Cȩteit tero mulieres quae pedes tangunt
dnm̃ confitentur: ⁊ merent᷑ eius herere
uestigus. qtiem ad patrem ascendisse confi¬
dunt. Quamquã etiam si cadem mulier
in druersis cuangłis ⁊ tenuisse pedes ⁊ non
tenuisse referat᷑. facilis solutio sit: cam po¬

Expanded text:
tur ad Mariam Magdalenen: noli me tangere; tur ad Mariam Magdalenen: noli me tangere; nondum enim ascendi ad patrem meum, et rursum in Matheo scriptum sit, quod ad uestigia saluatoris mulieres corruerint, cum utique non sit id ipsum tangere post resurrectionem pedes eius et non tangere. Maria Magdalene ipsa est, a qua septem daemonia expulerat, ut, ubi abundauerat peccatum, superabundaret gratia; quae, quia dominum hortulanum putabat et quasi cum homine loquebatur et quaerebat uiuentem cum mortuis, recte audit: noli me tangere, et est sensus: \'non mereris meis haerere uestigiis nec adorare quasi dominum et eius tenere pedes, quem non aestimas surrexisse. tibi enim necdum ascendi ad patrem meum.\' ceterae uero mulieres, quae pedes tangunt, dominum confitentur et merentur eius haerere uestigiis, quem ad patrem ascendisse confidunt. quamquam, etiamsi eadem mulier in diuersis euangeliis et tenuisse pedes et non tenuisse referatur, facilis solutio sit, cum po
Abbreviated transcription (Latin):
aduentu saluatoris in corpore fuerint dep̃¬
hensi. in hisdem corporibus occurrant ciꝰ
ita tamen. ut in goriũ ⁊ corruptum ⁊ mor¬
talt. gła ⁊ incorraptione ⁊ immortalita.¬
te mutetur: ut qualia corpora surrectura
sunt. intalem substantiam etiam uiuo¬
rum corpora transformentur. Unde dicit
auita: nescilicet corpus ab atima destra¬
turꝰ s anima abitante incorpore. fiat i¬
ditum qd̾ ante ingloriũ fuit. De enocb
autem ⁊ helia quos uenturos apocalipsis
refert ⁊ esse morituros non ÷ istius tempo¬
ris disputatio: cum omĩs ille liber aut spi¬
ritualit̾ intelligendus sit ut nos aestima¬
mus. ant si carnalem int̾̃pretationem seqͥ¬
mur uidaicis fabulis ad quiesandum sit:
ut rursum acdificetur ierłm ⁊ hostiae offẽ¬
rantur in templo. ⁊ spũali cultu mutato
garnales optineant caerimomae. Queetlo .ii¬
uastem ÷ quod quęsisti. quomodo in
iohamis etangłio post resurrectionem dica¬

Expanded text:
aduentu saluatoris in corpore fuerint depraduentu saluatoris in corpore fuerint deprehensi, in isdem corporibus occurrant ei, ita tamen, ut inglorium et con-upturn et mortale gloria et incorruptione et inmortalitate mutetur, ut, qualia corpora surrectura sunt, in talem substantiam etiam uiuorum corpora transformentur. unde dicit a uita, ne scilicet corpus ab anima deseratur, sed anima habitante in corpore fiat inclitum, quod ante inglorium fuit, de Enoch autem et Helia, quos uenturos Apocalypsis refert et esse morituros, non est istius temporis disputatio, cum omnis ille liber aut spiritaliter intellegendus sit, ut nos aestimamus, aut, si carnalem interpretationem sequimur, Iudaicis. fabulis adquiescendum sit, ut rursum aedificeturHierusalem et hostiae offerantur in templo et spiritali cultu inminuto carnales obtineant caeremoniae. Quartum est, quod quaesisti, quomodo in Iohannis euangelio post resurrectionem dica
Abbreviated transcription (Latin):
agni qui stant a dectris. ⁊ hedi qͥ asinistus¬
xp̃ĩam sunt atq gentiles: ⁊ non potins boni
⁊ mali. Nlon memini hoc aliquando dixisse.
⁊ sidreisem. non essem in errore ꝑtinax.
Quantum autem dictanti subito occurrit
in sedo uolumine contra iouinianum fup
hoc capitulo dupritasse me noui: ⁊ ñ solum
suꝑ hoc sed oe deeo quod meadem questionẽ
cadit ubi pisces mali abonis piscib separaut᷑.
Qnod cigo ibi plenie dictum est: nunc omit¬
tendum uidetur. uestio III.¬
utio interrogarieras quod dicit apłs
maduentum dñi saluateris rapi quosdam
uiuentes obuiam innubibꝰ ita ut ñ p̃ueni¬
antur abbiis qui inxp̃o dormier̃ : uisq nosse
utrum sic occurant in corporibꝰ. ⁊ ñ ante
moriantur. cum ⁊ dñs nr̃ mortuus sit. ⁊
enoch atq helias scd̾m apocalipsin ioħis
morit esse dicantur: ne scilicet ullus sit
qui ñgustauerit mortem. hoc exipsius
continentia locisciri potest. quod scĩ qͥ m

Expanded text:
agni qui stant a dextris, et haedi qui stagni qui stant a dextris, et haedi qui sttiani sint atque gentiles et non potius boni et mali. non memini me hoc aliquando dixisse et, si dixissem, non essem in errore pertinax. quantum autem dictanti subito occurrit, in secundo uolumine contra Iouinianum super hoc capitulo disputasse me noui et non solum super hoc, \' sed et de eo, quod in eandem quaestionem cadit, ubi pisces mali a bonis piscibus separantur. quod ergo ibi plene dictum est, nunc omittendum uidetur. Tertium interrogaueras, quod dicit apostolus in aduentu domini saluatoris rapi quosdam uiuentes obuiam in nubibus, ita ut non praeueniantur ab his, qui in Christo dormierunt, uisque nosse, utrum sic occurrant in corporibus et non ante moriantur, cum et dominus noster mortuus sit et Enoch atque Helias secundum Apocalypsin Iohannis morituri esse dicantur, ne scilicet ullus sit, qui non gustauerit mortem. hoc ex ipsius continentia loci sciri potest, quod sancti, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
responsio ÷: non debe nos queiere quid at
illud qͦd nec oculus uidit. nec auris audi¬
tut. nec incor hominis ascendit. Si erum
ignoratur. quomodo scm potest : Qđ ꝓmit¬
titur infuturo: non cernitur in p̃seati. Spes
ctum quae uidetur non ÷ spes. s iam aita
possessio. Quomodo si uelit quispiam diccre:
ostende mͥ quod inuisibile ÷. loquert quod
audtri non potest. ex pone quod cogitatio ñ
comprehendit humana. Ergo hoc sensu
apłs dixisse credendus ÷: quod carnalibus
oculis. ⁊ aine carnali. ⁊ cogitatione mortali
non noumius cum. Et in iołis epła scubit᷑.
C arissimi ianc filii dĩ sumus. ⁊ nec dum
manifestum ÷ quod futuri sumus: qm̃ uide¬
bimus eum sicuti ÷. Qtiod reuelatum sibi ⁊
ut ipse aliis reuelarit. Alioquin audunt
⁊ mparadiso uerba meffabilia. quae alus
narrare non poterat. aut si narrauit. ne¬
quaquam in effabilia sunt.TeUIIIO
cđa quęstio fuit. in qua dicis legisse te
ꝑtrausitum inoprisculis meis. quod

Expanded text:
ere, quid sit illud, quod nec oculus uidit nec auris audiuit nec in cor hominis ascendit. si enim ignoratur, quomodo sciri potest? quod promittitur in futuro, non cernitur in praesenti. spes enim, quae uidetur, non est spes, sed iam certa possessio, quomodo si uelit quispiam dicere: \'ostende mihi, quod inuisibile est; loquere, quod audiri non potest; expone, quod cogitatio non conprehendit humana! ergo hoc sensu apostolus dixisse credendus est, quod carnalibus oculis et aure carnali et cogitatione mortali non nouimus eum. et in Iohannis epistula scribitur: carissimi, nunc filii dei sumus ot necdum manifestatum est, quid futuri sumus, quoniam uidebimus eum, sicuti est. quodque reuelatum sibi etut ipse aliis reuelarit. alioquin audiuit et in paradiso uerba ineffabilia, quae aliis narrare non poterat; aut si narrauit, nequnda Quaestio fuit, in qua dicis legisse te per ransitum in Opusculis meis, quod
Abbreviated transcription (Latin):
AGNIS
NOSPRO¬
nocas questio¬
nibus. & ter¬
pens otio m¬
ganium dum interrogas doces. Ermatiua
sciscitatio fuit quac sinit illa. quae nec oclt
indit. nec auris. audiuit. nec in cor hominis
ascendunt. quae p̃parant dĩ his qui dili¬
gunt cum. ⁊ quomodo rursuim idem apłs

Expanded text:
agnis nos provocas Quaestionibus; et torpens otio ingenium, dum interrogas, doces. Prima tua sciscitatio fuit, quae sint illa, « quae nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascenderunt, quae praeparavit Deus his qui diligunt
Abbreviated transcription (Latin):
eatissimo papȩ damaso: hieronimus
Post quam epłam tuae scĩtatis accepi.
confestim accito notario: ut exciperet
imꝑaui. Quo adofficium p̾ꝑato. quod
eram uoce prompturus: ante m cogi¬
tatione pingebam. Interim iam iegi
lingua : & ille arciculum mouebamus.¬

Expanded text:
eatissimo papae Damaso Hieronymus. Postquam epistulam tuae sanctitatis accepi, confestim accito notario, ut exciperet, imperaui; quo ad officium praeparato, quod eram uoce prompturus, ante mihi cogitatione pingebam. interim iam et ego linguam et ille articulum mouebamus
Abbreviated transcription (Latin):
tuagesimum scđm psal¬
mum id÷ tercu libri pͥn¬
cipium legere cȩpissemus. ⁊ docere cogerem̃
tituli ipsius partem adfinem scd̃i libri. par¬
tem ad principium tercu libri ꝑtinere. qđ¬
succedant. Et cum cotidie scđm corpus loqͦr
p̃moriamur in coeteris: non nos ꝑpetuos
aestimemus: ut possimus esse ꝑpetui. EX eł¬
MARCELLA. DEUITA
ENO REPBE

Expanded text:
tuagesimum secundum Psalmum, id est, tertii libri principium legere coepissemus; et docere cogeremur, tituli ipsius partem ad finem secundi libri, partem ad principium tertii libri pertinere: qsuccedant et, cum cotidie secundum corpus loquor - praemoriamur, in ceteris non nos perpetuos aestimemus, ut possimus esse perpetui. XARCELLAM DE UlTA emo repre
Abbreviated transcription (Latin):
NUETERE UIA NOUAC SEAuTAM
querimus. ⁊ mantiqua detritaq
anateria rudem artis ex cogitamꝰ
elegantiam: ut nec eadem sint¬
⁊ eadem sint. Unum it̃ ÷: ꝑue¬
niendi quo cupias. Multa
compendia sepe ad uiduas
scripsimus. ⁊ mexortatione earum
multa de scripturis scĩs exempla repe¬
tentes. uarios testimoniorum flores
inunam pudicitiae coronam texui¬
mus. Nunc ad aggeruchiam nobis ser¬
mo ÷: quae quondam uaticinio futurorũ
ac dĩ p̃sidentis auxilio nomen accepit: quã
auae. matris. amiteq ꝓbattrum in Xep̃o
femmarum nobilis tarba circumstat.
ꝑseuerans. annam nobis filiam phanuelis
de euangłio retulit. benigna mat̾ quartũ¬

Expanded text:
In ueteri uia nouam semitam quaerimus et in antiqua detritaque materia rudem artis excogitamus elegantiam, ut nec eadem sint et eadem sint. unum iter et perueniendi, quo cupias, multa conpendia. saepe ad uiduas scripsimus et in exhortatione earum multa de scripturis sanctis exempla repetentes uarios testimoniorum flores in unam pudicitiae coronam texuimus. nunc ad Geruchiam nobis sermo est, quae quodam uaticinio futurorum ac dei praesidentis auxilio nomen accepit, quam auiae et matris amitaeque, probatarum in Christo feminarum, nobilis turba circumstat: nos uidua perseuerans Annam nobis, filiam Fanuhelis, de euangelio retulit, Benigna mater quartu
Abbreviated transcription (Latin):
scribens ad co¬
rinthios. & ru¬
Delesiam sacris
disciplinis: int̾ cętera mandata hoc quoq
infidelem. ⁊ hic consentit habitare cũ ea.
non dimittat uirum suum. Scĩficatus. ẽ.
enim uir infidelis ꝑ mulierem fidelem.
⁊ scĩficata ÷ mulier in fidelis in uiro fideli.
Alioquin filii ur̃ĩ inmundi essent: nunc aũt

Expanded text:
scribens ad Corinthios, et rucclesiam sacris  disciplinis, inter caetera mandata hoc quoqueinfidelem: et hic consentit habitare cum ea, non dimenim uir infidelis in muliere fideli, et sanctificata est mulier infidelis in uiro fideli. alioquin filii uestri inmundi essent, nunc aut
Abbreviated transcription (Latin):
aut ocrpimus: cum &
in carguendis malis
sit correctio: coeterum ⁊ moptimis p̃dican¬
dis. bonorum ad uirtutem studia conciten¬
tur. Nudius tercius de beatae memoriae
leae aliqua dixeramis: ilico pupugit ani¬
mum.⁊ uenit michi inmentem ñ debere
nos tacere de uirgine. qui de scđo ordine
castitatis lociti sumus. Igitur a selle nrȩ
uita breuit̃ explicanda:: cui quaeso Ne
hanc epłam legas. grauatur quippe lau

Expanded text:
aut carpimus, cum et in arguendis malis sit correptio ceterorum et in optimis praedicandis bonorum ad uirtutem studia concitentur. nudius tertius de beatae memoriae Lea aliqua dixeramus: ilico pupugit animum et mihi uenit in mentem non debere nos tacere de uirgine, qui de secundo ordine castitatis locuti sumus. igitur Asellae nostrae uita breuiter explicanda est, cui quaeso ne hanc epistulam legas - grauatur quippe lau
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ malam famam. ꝑuenire ad regna coelo¬
rum. Saluta paulam. ⁊ custochium uelit.
nolit mundꝰ: in xxp̃o meȩ st̃. Saluta matie albmnã
sororesq marcellas: marrellinam quoq.
scãm. ⁊ felicitatem.: ⁊ dic eis. Ante tribunal
xp̃i simul stabimus. ibi parebit. qua m̃te
quis uixent. Memento mei exẽplũ pudicitię
⁊ uirgmitatis in signȩ : fluctusq maris.
tuis precib mitiga

Expanded text:
 malam famam perveniri ad regna coelorum. 7. Saluta Paulam et Eustochium, velit nolit mundus, in Christo meas. Saluta matrem Albinam, sororemque Marcellam, Marcellinam quoque, et sanctam Felicitatem, et dic eis: Ante tribunal Christi simul stabimus, ibi apparebit qua mente quis vixerit. Memento mei, exemplum pudicitiae, et virginitatis insigne; fluctusque maris tuis precibus mitiga
Abbreviated transcription (Latin):
referri posse : non sapiã.
meam scãe animȩ
tuae restituere.
quod meretur. Ego
enim indignus. nec aes¬
timare umquam potui nec optare: ut mͥ
tantum in xp̃o largneris affectum. W licet
me sceleratum quidam putent.⁊ omĩb. flagi¬
tus obrutum. ⁊ ꝓpeccatis meis etiam haec
parua sint: tam̃ tu bene facis. quod ex tua
mente etiam malos bonos putas. Periculo

Expanded text:
referri posse, non sapiam. meam sanctae animae tuae restituere, quod meretur. ego enim indignus nec aestimare umquam potui nec optare, ut mihi tantum in Christo largireris adfectum. et licet me sceleratum quidam putent et omnibus flagitiis obrutum et pro peccatis meis etiam haec parua sint, tamen tu bene facis, quod ex tua mente etiam malos bonos putas. periculo
Abbreviated transcription (Latin):
lȩtantur in coelo. Quod sicui uidetur iN¬
dignum: a dnõ audiat. Amice. si ego bonꝰ.
quare oculus tuus nequam est: EXELICIT

Expanded text:
laetantur in coelo. Quod si cui videtur indignum, audiat a Domino, Amice, si ego bonus, quare oculus tuus nequam? Val
Abbreviated transcription (Latin):
LURES ANHISUNT
quod suꝑ dormitione
blesille. paulam ue¬
nerabilem feminam
recenti adhuc uulnere con¬
solatus sum. Quartȩ aetatiscurulis uol¬
uit᷑: ex quo adheliodorum ep̃m nepotiam
scribins epitaphiũ. quicquid hab̾e uiriũ
potia. in illo tunc dolore consumpsi. Ante
hx ferme biennium pammachio meo
ꝓsubita ꝑegrinatione pauliȩ. breuem
epłam dedi: erubescens ad disertissimum
uirum pluara loqui. ⁊ ei sua ingerere. Ne
non tam consolari amicum uiderer.¬

Expanded text:
Plures anni sunt, quod super dormitione Blesillae Paulam, uenerabilem feminam, recenti adhuc uulnere consolatus sum. quartae aestatis circulus uoluitur, ex quo ad Heliodorum episcopum Nepotiani scribens epitaphium, quidquid habere uirium potui, in illo tunc dolore consumpsi. ante hoc ferme biennium Pammachio meo pro subita peregrinatione Paulinae breuem epistulam dedi erubescens ad disertissimum uirum plura loqui et ei sua ingerere, ne non tam consolari amicum uiderer
Abbreviated transcription (Latin):
meum maior tibi cupiditas silentio conci¬
tat᷑. Itaq nete diutius traham : habeto
parica ꝓplurib Quidam diapsalma cõmu¬
tationem metri dixerunt esse alii pausatio¬
nem sp̃s : ñ nulli alterius sensus exordium.

Expanded text:
eo major tibi cupiditas silentio concitetor? Itaque, ne te diutius traham, habeto pauca pro pluribus. Quidam diapsalma commentationem metri dixerunt esse; alii pausationem spiritus: nonnulli alterius sensus exordium;
Abbreviated transcription (Latin):
cornelius romae. ciprianuis
carthagine. felici cruore
aegyptum & thebaidem
eccłas. tempesttis sȩua de¬
populata est. Uoti tunc xp̃i
donaret: multomagis eligeret tunicam
PAuli cum meritis eius: quam regũ purpuites

Expanded text:
Cornelius Romae, Cyprianus Carthagine, felici cruore Aegyptum et Thebaidem Ecclesias, tempestas saeva populata est. Voti tunc Chridaret, multo magis eligeret tunicam Pauli cum meritis ejus, quam regum purpuras
Abbreviated transcription (Latin):
eatissimo papę damaso: hieronimus.
Post quam epłam tuae sc̃itatis accepi.
confestim accito notario: ut exciperet
imꝑaui. Quo ad officium p̃ꝑato. quod
eram uoce prompturus: ante mͥ cogi¬
tatione pingebam. Interim iam ⁊ ego
lingua: &e ille aiticulum mouebamus.
Tum subito hebreus int̾uenit destrens
non pauca uolumina. quae desinago¬
ga quasi lecturus acceꝑat . et ilico ha¬
bes inquit quod postulaueras. Aleq
dubiũ & quid facerem nescientem. ita
festinus extruit: ut om̃ibus pt̾missis.
adscribendum tiansuolarem: quod qͥdẽ
usq ad p̾sens facio. Uerum quia echeri
diacono adme masso ut putas epłam
ut ego sentio cõmentarium te expec¬
tare dixcisti: breuem responsionẽ ad ea
desid̾ans. quae singula magnorum uo¬

Expanded text:
eatissimo papae Damaso Hieronymus. Postquam epistulam tuae sanctitatis accepi, confestim accito notario, ut exciperet, imperaui; quo ad officium praeparato, quod eram uoce prompturus, ante mihi cogitatione pingebam. interim iam et ego linguam et ille articulum mouebamus, cum subito Hebraeus interuenit deferens non pauca uolumina, quae de synagoga quasi lecturus acceperat. et ilico habes\', inquit, \'quod postulaueras\' meque dubium et, quid facerem, nescientem ita festinus exterruit, ut omnibus praetermissis ad scribendum transuolarem; quod quidem usque ad praesens facio. uerum, quia heri diacono ad me misso, ut tu putas, epistulam, ut ego sentio, commentarium te expectare dixisti breuem responsionem ad ea desiderans, quae singula magnorum uo
Abbreviated transcription (Latin):
t tam paruam epłam scriberem
causae duplicis fuit: quod ⁊ tabel¬
larius festinabat. ⁊ ego alio oꝑe detentus. boc
quasi parergio me occupare nolui. Quaeris
quidnã illud sit tam grande. tam necessarũ.
quo epistolicae confabulationis munus ex¬
clusum sit. Iam pridem cum uoluminib he¬
breorum editionem aquilȩ confero. nequid
forsitan ꝓpt̃ odium xp̃i sina goga mutauerit.¬
⁊ ut amicae menti fatear. quae ad nrãm fidẽ
ꝑtineant roborandam. plura repꝑio. Nimc
sim recensitis. exodum teneo. quemi illi elesmoth
uocant. ad leuiticum transiturus. Uides gͥ.
quod nullum officium huic oꝑi p̃ponendũ ÷
At tamen necurrentius forte nr̃ frustra cucur¬
rerit. duas ȩpłas quas ad sororem tuam paulã
eiusq pignus eustochium miseram. huio ser¬
munculo adnexui: ut dum illa legis. ⁊ in his
aliquid doctrinȩ parit̾ ac leporis inueneris.
putes tibi quoq scripta esse: quae scripta sunt
Albinam communem matrem ualere cupio.

Expanded text:
Ut tam paruam epistulam scriberem, causae duplicis fuit: quod et tabellarius festinabat et ego alio opere detentus . hoc quasi parergio me occupare nolui. quaeras, quidnam illud sit tam grande, tam necessarium, quo epistolicae confabulationis munus exclusum sit. iam pridem cum uoluminibus Hebraeorum editionem Aquilae confero, ne quid forsitan propter odium Christi synagoga mutauerit, et, ut amicae menti fatear, quae ad nostram fidem pertineant roborandam, plura repperio. nunssim recensetis Exodum teneo, quem illi ele smoth uocant, ad Leuiticum transiturus. uides igitur, quod nullum officium huic operi praeponendum est. attamen, ne Currentius forte noster frustra cucurrerit, duas epistulas, quas ad sororem tuam Paulam eiusque pignus Eustochium-miseram, huic sermunculo adnexui, ut, dum illa legis et in his aliquid doctrinae pariter ac leporis inueneris, putes tibi quoque scripta esse, quae scripta sunt. Albinam, communem matrem, ualere cupio.-
Abbreviated transcription (Latin):
minibus. ⁊ omĩa contraria saluator m̃s
& dñs assumpsit. ut contrariis dissoluat
contraria. ⁊ confirmemur ab infirmita¬
te eus. & sapientes efficiamur afatuo
eius. ⁊ in haec introducti. possimus as-¬
cende ad sapientiam ⁊urtutem dĩ xp̃m¬

Expanded text:
minibus: et omnia contraria Salvator meus minibus: et omnia contraria Salvator meus et Dominus assumpsit, ut contrariis dissolvat contraria, et confirmemur ab infirmitate ejus, et sapientes efficiamur a fatuo ejus, et in hoc introducti possimus ascendere ad sapientiam et virtutem Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
ignotum corpore. mente sociauit.
Iuis enim non diligat eum qui sub.
paludamento ⁊ habitu militari
agat oꝑa ꝓpharum: & exterio¬
rem hominem aliud ꝓmittentem
sapientiae sustinere. Uerum exemplum
interponam. ut ꝑspicuae possit intelligi.
quomodo fatuum dĩ. stultam fecerit
sapientiam mundi. Eingamus paulisꝑ
me qui aliquid putor nosse. cum insipien¬
te aliquo ⁊ inerudito conferre sermonem.
qui nichil intelligat: nichil acutȩ disputa¬
tionis interraget: Numquidnam opiis mͥ
ẽ. ad illius stulticiam coarguendam di¬
alecticȩ artis calliditatem. ⁊ ꝓfundorum
sensuum acumen adhibere : Non ne
ad unius sermunculi iactum uilis ⁊ mo¬
dici. qui tamen illius in telligentiae ui
deatur acerrimus. fatuum eum ⁊ insipi¬
entem esse conuincam: Sic igitur ad
mundi sapientiam stultificandam. non ẽ.
opus sapientiam dĩ descendere. & cum ea
colluctari quae deorsum. ẽ sapientia: sed
sufficit fatiu dĩ. qm̃ sapientius. ẽ. ho¬
minibus. ⁊ infirmum dĩ fortius.ẽ. ho¬

Expanded text:
ignotum corpore mente sociauit. quis enim non diligat eum, qui sub paludamento et habitu militari agat opera prophetarum et exteriorem hominem aliud promittentem sapientiae sustinere. Verum exemplum interponamur, ut perspicue possit intelligi, quomodo fatuum Dei stultam fecerit sapientiam mundi. Fingam paulisper me, qui aliquid putor nosse, cum insipiente aliquo et inerudito conferre sermonem, qui nihil intelligat, nihil acutae disputationis interroget. Nunquidnam opus mihi est ad illius stultitiam coarguendam dialecticae artis calliditatem et profundorum rensuum acumen adhibere? Nonne ad unius sermunculi jactum vilis et modici, qui tamedeatur acerrimus, fatuum eum et insipientem esse convincam? Sic igitur ad mundi sapientiam stultificandam, non est opus sapientiam Dei descendere, et cum ea colluctari, quae deorsum est sapientia, sed sufficit fatuum Dei: quoniam sapientius est hominibus: et infirmum Dei, fortius est ho
Abbreviated transcription (Latin):
meus eracdius
diaconiis michi
retulit . quod
cupiditate nr̃i
cessam usq ue-¬
nisses : ⁊ homo pan¬
nomus id ÷ t̾renum
amimial non timueris adriatici maris
diaconus portitor litterarum tuis rursum
amplexibus fuerit irretitus. ⁊ illo comita¬
tus huc ueneris: libent̃ suscipiam dispensa-¬
tionis moram. magnitudine fęnoris dupli¬

Expanded text:
meus Heraclius diaconus mihi retulit, quod cupiditate 409 nostri Cissam usque venisses: et homo Pannonius, id est, terrenum animal, non timueris Adriatici maris diaconus, portitor litterarum, tuis rursum amplexibus fuerit inretitus et illo comitatus huc ueneris, libenter suscipiam dispensationis moram magnitudine fenoris dupli
Abbreviated transcription (Latin):
aut ꝓgenie exierunt filii isrł deterra
egipti: quod utiq nisi exxponatur: ui¬
decui esse concarium. auA INT Cur
abtilm fidi suȩ signum incircumcisio¬
ne suscepit: AuIa iNTA Cur isaac
uit iustus &e dõ carus. non illi cui uoluit
sed cui noluit deceptus ertore benedi&̃.¬

Expanded text:
autem progenie exierunt filii Israel de terra autem progenie exierunt filii Israel de terra Aegypti? quod utique nisi exponatur, videtur esse contrarium. IV. Cur Abraham fidei suae signum in circumcisione suscepit? V. Cur Isaac, vir justus et Deo charus, non illi cui voluit, sed cui noluit deceptus errore benedi
Abbreviated transcription (Latin):
gere igit᷑. ꝙ mͥ quie subiecta sunt edusere
seruans utrumq inodamen. ut nec ꝓposi¬
ta solutionẽ desid̾ent. nec epłae breuitatt̃.
suum tendunt᷑. & raro de nio dogmate dĩs¬
putant. Quo fit: ut & legenti fastidium
genent longitudo. & si qua breuia sunt
scolaticis magis sint apta quam nobis: de
metris ⁊ regionũ sitii. & philosophi ũ dis¬
putantibus. INTIR ROGat Quid sibi
uult quod ingenesi scriptum est. om̃is
qui occidit cam septem uindictas ex¬
soluet: ALIA Si om̃ia ds̃ fecit bona
ualde. quare noc demundis ⁊ ĩmudis¬
inimalibus p̾cepit. cum in mundum ni¬
chi ex bonum possit et in nouo testam̃¬
to post uisionem quae petro fuerat osten
in mundum numquam intiouit in os
meum. uox decelo respondit. qđ ds mũ¬
dauit tu cõmune sc dixxeris: AUS
Gur ds̃ loqͥcur ad abraham quod quarta
progenie filii isrł essent de egipto re¬
uersuri. et postea moises scribit lquinta

Expanded text:
gere igitur, et mihi quae subjecta sunt dissere, gere igitur, et mihi quae subjecta sunt dissere, servans utrobique moderamen, ut nec proposita solutionem desiderent, nec epistola brevitatem. suum tenduntur, et raro de nostro dogmate disputant: quo fit, ut et legenti fastidium generet longitudo; et si qua brevia sunt, scholasticis magis sint apta, quam nobis, de metris, et regionum situ et philosophis disputantia. I. Quid sibi vult quod in Genesi scriptum est: Omnis qui occiderit Cain, septem uindictas exsoluet?, Si omnia deus fecit bona ualde, quare Noe de mundis et inmundisnimalibus praecepit, cum inmundum bonum esse nihil possit et in nouo testamento post uisionem, quae Petro fuerat ostensne et inmundum numquam introiuit in os meum, uox de caelo responderit: quod deus mundauit, tu ne commune dixeris? Cur deus loquitur ad Abprogenie filii Israel essent de Aegypto reversuri, et postea Moyses scribit: Quinta
Abbreviated transcription (Latin):
excitare disposui. non quo aelegere non
debetis. hoc enim ueluti cogdiano cibo
alitus & pinguescit oratio. sed quo leo¬
tionis fructus sit iste si scribas. Itaq qm
cceri tabellanio adme remisso. nullas
ium te epistolas habert dixisti. exceptis
his q̃s aliquindo inhertmo dictaueras.
quasq tota auiditatt legi atq descripsi.
et ultro pollicitus es ce fuitiuis noctium
oꝑib aliquas si uellem posse dictart liben¬
tti accipio ab offerente. qđ rogare uolue
ram sinegasses. Neq uͦ ullam puto digni¬
orem disputationis nrac confabulationem
fore. quam si de scripturis sermocinemur in¬
ter nos. idest ut ego inc̾rogem. tu responi¬
dius: quo animę pabulo. om̃ia mella su¬
ꝑant̾. Iuani dulcia inquit ꝓpħa guitu¬
ri meo eloquia tua: suꝑ mel ori meo. llam
cum iccuto ut ait p̾cipuus orator hoĩnes
abestiis disferaimus qđ loqui possumus. qua
laude dignus ÷ qui in ea re ceteros suꝑat.
inqua homines bestias ante cellunt: Accin¬

Expanded text:
excitare disposui: non quo et legere non debeas; hoc enim veluti quotidiano cibo alitur et pinguescit oratio: sed quod lectionis fructus sit iste, si scribas. Itaque quoniam et heri tabellario ad me remisso, nullas te jam epistolas habere dixisti, exceptis his, quas aliquando in heremo dictaveras, quasque tota aviditate legi atque descripsi; et ultro pollicitus es te furtivis noctium operis aliquas, si vellem, posse dictare; libenter accipio ab offerente, quod rogare volueram, etiam si negasses. Neque vero ullam puto digniorem disputationis nostrae confabulationem fore, quam si de Scripturis sermocinemur inter nos; id est, ut ego interrogem, tu respondius; quo animae pabulo omnia mella superantur. Quam dulcia, inquit Propheta, gutturi meo eloquia tua, super mel ori meo. Nam cum idcirco, ut ait praecipuus orator, homines a bestiis differamus, quod loqui possumus: qua laude dignus est, qui in ea re caeteros superat, in qua homines bestias antecellunt? Accin
Abbreviated transcription (Latin):
bro fama
mentitur: & tam de bonis mala. quã
de malis bona. falsorum ore concelebrat.
Unde ⁊ego gaudeo quidem suꝑ testimonio
enga me sc̃ĩtatis tuae. ⁊ amorem scĩ prbi
ensebii: nec dubito qum me. publice p̃di¬
cetis. sed tacitum urãe prudentiae uidici¬
um ꝑtimesco. Itaq obsecro ut magis me¬

Expanded text:
bro fama mentitur, et tam de bonis mala, quam de malis bona, falso rumore concelebrat. Unde et ego gaudeo quidem super testimonio erga me sanctitatis tuae, et amore sancti Presbyteri Eusebii: nec dubito quin me publice praedicetis, sed tacitum vestrae prudentiae judicium pertimesco. Itaque obsecro, ut magis me
Abbreviated transcription (Latin):
enobis. cur finem iungis exordio : Cur amit¬
tis antequam teneas. nisi forte negligentiȩ
semꝑ excusatione socia. asseres te ñ habuisse
quod serberes: cum hoc ipsum debueris scribe.¬
aliud te ñ habuisse quod scriberes.

Expanded text:
e nobis, cur finem jungis exordio? cur amite nobis, cur finem jungis exordio? cur amittis antequam teneas? Nisi forte negligentiae semper excusatione socia, asseras te non habuisse quod scriberes: cum hoc ipsum debueris scribere, te non habuisse quod scriberes.
Abbreviated transcription (Latin):
I GMCA TE
affectus m̃s sit. carissimus
ambobus heliodoriis. tibi¬
potuit fidelit̾ nunciare:
qui non minori te
sonem. Ut ad pͥmam quanq confabulatio¬
nem. iocundissimi mͥ consortu recorder. &
humilitatem ad mier. uirtutem efferam:
pdicem caritatem. Uerum tu. quod natinto
linches insitum habent ne postergum respici¬
entes meminerit᷑ pͥorum. & mens ꝑdat qđ
oculi uidere desierint: ita nrẽ necessitu dmis
penitus oblitus. illam epłam quam in corde
litura s imis ut aumt ceris erasisti. Et
ille quidem quas dixius ferę. subfrondente
captantes arboris ramo. fugaces capreas
aut timidum ceruos animal cõpbenduri.
currentemq frustra p̃dandum hostem suũ
currueutit iabidoq desuꝑ ore dilaniant:¬
& tam diu meminere p̃dandi. quã diu uent̃
uacuis siccũ fame guttur exasꝑat. Ubi uͦ
sanguine pasta feritas uiscera distenta com¬
pleuerit. cum saturitate succedit obliuio:
Tam di nescitura quid capiat. donec memo¬
riam reuocarit esuries. Tu necdũ satiatus

Expanded text:
irca te affectus meus sit, carissimus ambobus Heliodorpotuit fideliter nuntiare, qui non minori te sonem, ut ad primam quamque confabulationem iucundissimi mihi tui consortii recorder, ut humilitatem admirer, uirtutem efferam, praedicem caritatem. uerum tu, quod natura lynces : insitum habent, ne postergum respicientes meminerint priorum et mens perdat, quod oculi uidere desielint, ita nostrae necessitudinis penitus oblitus illam epistulam, quam in corde litura, sed imis, quod aiunt, ceris erasisti. et illae quidem, quas diximus, ferae sub frondente captantes arboris ramo fugaces e capreas ant timidum, ceruos, animal conprehendunt currentemque frustra praedam, dum hostem suum secura uehit, rabido desuper ore dilaniant et tam diu meminere praedandi, quam diu uenter uacuus siccum fame guttur exasperat; ubi uero sanguine pasta feritas uiscera distenta conpleuerit, cum saturitate succedit obliuio tam diu nescitura, quid capiat, donec memoriam reuocauerit esuries. tu necdum
Abbreviated transcription (Latin):
uitas. damnatio
delictorum. ẽ. &
in ipso sepe lucis
exordio mors secu¬
ta nascentem. la
terras: aeternitas mortalitate mutata. in
nongentos ⁊ eo amplnis annos scd̃am qͦdãmͦ
inmortalitatem maledicti hominis distule
braham de patria ⁊ decognatione tua. ⁊ ꝑgẽ
quo nescis. Si habes substantiam: uende &
da pauperibus. Si non habes: grandi honere libera¬
tus es. Nudum xpm: nudus sequere. Durum
grande. difficile : sed magna sunt prȩmia

Expanded text:
itas, damnatio delictorum est. Et in ipso saepe lucis exordio, mors secuta nascentem, labterras, aeternitas mortalitate mutata, et in nongentos et eo amplius annos, secundam quodammodo immortalitatem maledicti hominis distulebraham de patria et de cognatione tua et perge, quo nescis. Si habes substantiam, vende et da pauperibus, si non habes, grandi onere liberatus es; nudum Christum nudus sequere. Durum, grande, difficile, sed magna sunt praemia
Abbreviated transcription (Latin):
tuis. non res¬
pondere suꝑ¬
biae.ẽ : res¬
pondere
dormitantius rectius diceretur : os foctidũ
rursum aꝑire. ⁊ putorem spurcissimũ contͣ¬
quam illi breui lugubratiuncula.
s tota nocte uigilabo ⁊ socus illius. immo
discipulis uel magistris. qui nisi tumen¬
tes uteros indint feminaru. maritos
earum xp̃i ministerio arbitrantur ini¬
dignos.

Expanded text:
tuis, non respondere, superbiae est: respondere,Dormitantius rectius diceretur os foetidum rursus aperire, et putorem spurcissimum contquam illi brevi lucubratiuncula, sed tota nocte vigilabo, et sociis illius immo discipulis vel magistris, qui nisi tumentes uteros viderint feminarum, maritos earum Christi ministerio arbitrantur indignos.
Abbreviated transcription (Latin):
OLDEBET
ERTA DUI¬
dere quos amor
mutiniis copula¬
uit. neo ꝑsinguls
officia mei sunt
parcienda ser.¬
monis: cum sic inuicem uos ametis. ut ñ minꝰ
tres caritas iungat quam duos natura sociatit.
Qum potius sirei conditio pateretur. subuno lit¬
terulae apice nomina indiuisa concluderem.
ur̃is quoq ita me litteris ꝓuocantibus. ut &
muno tres. ⁊ tres inimo. ⁊ intribꝰ unũ putat̃.

Expanded text:
debet charta diuidere, \'quos amor mutuus copulauit, nec per singulos officia mei sunt partienda sermonis, cum sic inuicem uos ametis, ut non minus tres caritas iungat, quam duos natura sociauit. quin potius, si rei condicio pateretur, sub uno litterulae apice nomina indiuisa concluderem uestris quoque ita me litteris prouocantibus, ut et in uno tres et in tribus unum putarem.
Abbreviated transcription (Latin):
michi multorũ
sim conscis pec¬
catorum. & cotidie
in
oratione.
flexis genibus loqͣr
delicta
iuuentutis meȩ & ignorantiãs
meas ne memmeris : tamen sciens
dictum. ẽẽ. ab apło.ne inflatus suꝑbia
mcidat inuidicium diaboli. ⁊ malio loco
scriptum. suꝑbis deus resistit. humilib. aut̃
dat grãm : nichil ita apueritia uitare
fluuium ꝑueniri. ut accipiat ingalgala
scd̾am circumcissionẽ : ut illi hieroͥco corru¬
at sacerdotalium tubarum sub uersa clan¬
goribus. ut uguletur ad omibezech ut
ai. & a sor puilcherrimȩ quondam corru¬
ant ciuitates. fr̃s qui nobiscũ in monas¬
teriolo sunt : te salutant. Scõs qui Nos
diligere dignant᷑: ꝑ te oppido salutamꝰ

Expanded text:
mihi multorum sim conscius peccatorum, et quotidie in oratione flexis genibus loquar: « Delicta juventutis meae, et ignorantias meas ne memineris » : tamen sciens dictum esse ab Apostolo: « Ne inflatus superbia incidat in judicium diaboli » : Et in alio loco scriptum: « Superbis Deus resistit; humilibus autem datfluuium perueniri, ut accipiat secundam in Galgala circumcisionem, ut illi Hiericho corruat sacerdotalium tubarum subuersa clangoribus, ut iuguletur Adonibezec, ut Gai et Asor pulcherrimae quondam corruant ciuitates. fratres, qui nobiscum in monasteriolo sunt, te salutant. sanctos, qui nos diligere dignantur, per te oppido salutamus.
Abbreviated transcription (Latin):
debat: Et ne forsitan legentibus uidaeis
ambiguum delinquat: quae sit illa t̾roc
quam uidere cupiebat. ipso sermone
demonstrat dicens. Credo uide bona
diũ : in terroc uiuentium. Ergo terroe
iudeae quae ditionis illius erat non ẽ.
terro uiuentium. id.ẽ. abrabam isa ac
& iacob de quibus dt̾is in quaestioNe
resurrectionis dicit. non ÷ deus mortuo¬
rum sed uiuentium: uerum terroc ⁊ re¬
gio mortuorum. de quibus loquitur
iezechiel. anima quae peccauerit ipsa
morietur. & non mortui laudabunt te
dñe. sed nos quiuiuimus: qui ⁊m resur¬
rectione occursuri sunt dño saluatori
dicente apło. hoc enim dico uobis N
sermone dru. qm̃ nos qui uiuimus.
qui relinquimur. in ad uentu dñ non
preueniemus eos qui dormiunt. De qͥb
⁊ hieremias loquitur. Reliquentes suꝑ
terram scribentur. Quodq ꝓmitat. credo

Expanded text:
debat? et ne forsitan legentibus Iudaeis debat? et ne forsitan legentibus Iudaeis ambiguum derelinquat, quae sit illa terra, quam uidere cdemonstrat, dicens: Credo videre bona Domini, in terra viventium. Ergo terra Judaeae, quae ditionis illius erat, non est terra viventium, id est Abraham, Isaac, et Jacob, de quibus Dominus in quaestione Resurrectionis dicit: Non est Deus mortuorum, sed viventium : verum terra et regio mortuorum, de quibus loquitur Ezechiel: Anima quae peccaverit, ipsa morietur . Et: Non mortui laudabunt te Domine, sed nos qui vivimus : qui et in resurrectione occursuri sunt Domino Salvatori, dicente Apostolo: Hoc enim dico vobis in sermone Domini, quoniam nos qui vivimus, qui relinquimur in adventum Domini, non praeveniemus eos qui dormiunt : de quibus et Jeremias loquitur: Derelinquentes te, super terram scribentur . Quodque David pro
Abbreviated transcription (Latin):
TERIS DARDA¬
ne xp̃ianorum nobi¬
lissime. nobilium xp̃i¬
anissime. quae sit terra
repromissi¬
onis. quam uidei rede¬
untes ex aegip¬
to possederunt:
cum amaioribus
eorum iam fue¬
rit ante possessa: ac ꝑinde non sit ꝓmissa.
sed reddita. his enim uerbis uteris incalcę
aeplae tuae. quod intentigans uideris illud
sentire quod plurimis nr̃orum placet.
aliam repromissionis terram. eẽ. quaerendã
de qua ⁊ dauid loquitur in psalmo. credo
uidere bona dñi interroc uiuentium: &
dñs meuangłio. beati mites. qm̃ ipsi possi¬
debunt terram. Ultiq dauid quando hȩc
cantubat in spũ. interroc reꝓmissionis erat:
& non solum in uideae finibus morabatur.
sed multarum incirruitu nationum uic¬
tor extiterat : quae atorrente aegypti
qui .ẽ. rmicorus usq ad eufraten fluuiũ
tendebant᷑ : dicens malio loco. Inidumeã
ex tendam calciamentum meum: michi
alienigenȩ seruient. Quomodo ergo se
credebat acciꝑe. quod iam uictoria possi¬

Expanded text:
eris, Dardane, Christianorum nobilissime, nobilium Christiamssime, quae sit terra repromissionis, quam Iudaei redeuntes ex Aegypto possiderunt, cum a maioribus eorum iam fuerit ante possessa ac proinde non sit promissa, sed reddita. his enim uerbis uteris in calce epistulae tuae. quod interrogans uideris illud sentiie, quod plurimis nostrorum placet, aliam repromissionis esse terram quaerendam, de qua et Dauid loquitur in psalmo: credo uidere bona domini in terra uiuentium et dominus in euangelio: beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram. utique Dauid, quando haec cantabat in spiritu, in terra repromissionis erat et non solum in Iudaeae finibus morabatur, sed multarum in circuitu nationum uictor extiterat, quae a torrente Aegypti, qui est Rinocorurae, usque ad Eufraten fluuium tendebantur, dicens in alio loco: in Idumaeam extendam calciamentum meum, mihi alienigenae seruient. quomodo ergo se credebat accipere, quod iam uictoria possi
Abbreviated transcription (Latin):
scripta ꝑcepi: in quib
admiratus sum: quam xp̃iani pectoris inte
ablatã fuisse uirtutẽ. ut animum flecteres
ad dolorem. Stupeo miͬrum fidĩ penitratum
uulnerib orbitatis. quem sopire debuerat
spes resurrectionis. ⁊ regni caelestis Numquã
spes cum dolore concordat: nec fides aliquando
sensit ouamcum&. iacturam. Resurgere cre

Expanded text:
scripta percepi, in quibusadmiratus sum, quam Christiani pectoris in re ablatam virtutem fuisse, ut animum flecteres ad dolorem. Stupeo murum fidei penetratum vulneribus orbitatis, quem sepire debuerat spes resurrectionis et regni coelestis Numquam spes cum dolore concordat, nec fides aliquando sentit quantamcumque jacturam. Resurgere cre
Abbreviated transcription (Latin):
id non debemus omittere quod sibi p̃sti¬
terunt apud quos erat cruda rusticitas.
⁊ qui humanitatem quodam modo nes¬
ciebant. Ecce beatus chromatius cum scõ
eusebio non plus natura quam morum
sibi aequalitate germano. litterario me
ꝓuocuuit officio. Tu modo a nobis abici¬
ens recentem amicitiam: scindis potius
quam dissuis. qͣuod prudent̾ elius uetat.
nisi forte ita tibi exasus ÷ oriens. ut litt̾as
quoq tuas buc uenire formides. Exꝑgis-¬
cere. exꝑgiscere: euigila de somno. presta
unam cartę scedulam caritati. Int̾ delici¬
as patriae &e communes quas habuimus
ꝑegrmationes: aliquando suspira. Sia¬
mas scribe. si irasceris. iratus licet scribe.
Magnum & hoc desideni habebo solamen.

Expanded text:
id non debemus omittere, quod sibi praestiid non debemus omittere, quod sibi praestiterunt, apud quos erat cruda rusticitas et qui humanitatem quodammodo nesciebant! ecce beatus Chromatius cum sancto Eusebio non plus natura quam morum sibi aequalitate germano litterario me prouocauit officio. tu modo a nobis abiens recentem amicitiam scindis potius, quam dissuis, quod prudenter Laelius uetat; nisi forte ita tibi exosus est oriens, ut litteras quoque tuas huc uenire formides. expergiscere, expergiscere, euigila de sommo, praesta unam chartae scedulam caritati inter delicias patriae et communis, quam habuimus, peregrinationis aliquando suspiria. si amas, rescribe; si irasceris, iratus licet scribe. magnum et hoc desiderii habebo solamen,
Abbreviated transcription (Latin):
lugebat saulem
quia penituerat
dnm quod unxis¬
set eum regem
chorintios in quib. audiebatur fornicatio
bili cõmonebat dicens. nec cum rursus
uenero humiliet me deus apud uos : &
lugeam multos ex his qui ante peccauer̃.
⁊ non egerunt poenitentiam suꝑ immun¬
ditias quas gesserunt. ininpudicitia ⁊ for
ureilius comicus
tra ctans de incissi¬
tudine litterarum.
sola inquit res ÷. quȩ
homines absentes p̾sentes faciat. Nec falsam
dedit: quam in se nouerat sententiam.
Q uid enim.ẽ. ut ita dicam tam presens
int̾ absentes. quam ꝑ aepłas ⁊ alloqui &
audire quos diligas: Nam o rudes illi ita¬
liae homines quos cassos hennius appellat.
qui sibi ut iirethoricis eicero ait. uicto ferit
uictum requirebant. ante carte & menbra¬
narum usum aut indolatis ex ligno codi¬
cellis. aut in corticibus arborum mutua
eplarum alloquia musitabant. Unde &
portitores earum tabellarios: & scriptores
alibris arborum librarios uocauere. Quan¬
to igitur expolito iam artib mundo.

Expanded text:
lugebat Saulem, quia paenituerat dominum, quod unxisset eum regem Corinthios, in quibus audiebatur fornicatio bili commonebat dicens: n e, cum rursus uenero, humiliet me deus apud uos et lugeam multos ex his, qui ante peccauerunt et non egerunt paenitentiam super inmunditiam, quam gesURPILIUS Comicus tractans de vicissitudine litterarum: sola, inquit, res est, quae homines absentes praesentes faciat\'. nec falsam dedit, quamquam in re non uera, sententiam. quid enim est, ut ita dicam, tam praesens inter absentes, quam per epistulas et adloqui et audire quos diligas? nam et rudes illi Italiae homines, quos cascos Ennius appellat, qui sibi, ut in Rhetoricis Cicero ait, uictu fero uitam requirebant, ante chartae et membranarum usum aut in dedolatis ex ligno codicellis aut in corticibus arborum mutua epistularum adloquia missitabant; unde et portitores earum tabellarios et scriptores a libris arborum librarios uocauere. quanto igitur nos expolito iam artibus mundo
Abbreviated transcription (Latin):
sanguine. non theatri luxuria delectaba
sani uercauiꝙ de earum peru quas q derigi¬
suae anno. cernens grande monasterium
imultitudinem frm̃ secum habitantium.
turbasq eorum qui diuersis langoribus. &
immundis spiritib occupatos. ad se deduce¬
bant. ita ut omi genere hominum. solitud
ꝑcireuitum repleretur : flebat cotidie : &
increcdibili desiderio conuersationis antique

Expanded text:
sanguine, non theatri luxuria delectabasanguine, non theatri luxuria delectabastiumque, et earum rerum quas quis tetigesuae anno cernens grande monasterium, et multitudinem fratrum secum habitantium; turbasque eorum, qui diversis languoribus, et immundis spiritibus occupatos ad se deducebant, ita ut omni genere hominum solitudo per circumitum repleretur, flebat quotidie, et incredibili 29 desiderio conversationis antiquae
Abbreviated transcription (Latin):
UE BIAT
chylarionis. habitato
illi uirtutes largitus ::
michi ad narrandas eas sermo¬
nem tribuat: ut facta dictis exequantur.
E orum enim qui fecere uirtutem. ut
ait crispus tanta habetur: quantũ eã
uerbis potuere extollere preclaroc inge¬
nia. Alexander magnus macedo. quẽ¬
latuit non fuisse: quia multis uisus ÷ uilis
existimetur. fecerunt hoc & maiores eorũ
quondam pharisei. quib & ioħ̃is heremus.
atq ieumium. nec dnĩ saluatoris turbe cibi
potusq placuerunt. Uerum destinato
operi. imponam manum. & scilleos canes.
thabata qui curiter quinq milia a gata
urbe palestine ad austrum situs. ẽ: cum pa¬
rentes haberet idolis deditos: rosa ut dicit᷑
de spinis floruit. Aquib missus alexan¬
driam. graminatico traditus ÷: ibique¬
quantum illa patiebatur aetas. mag¬
Ona ingenii ⁊ morum documenta pre¬
buit breui. carus omĩb & loquendi arte
gnarus : quodq his maus.ẽ. omĩb credens
in dnm̃ iħm. Non circi forib. non arene

Expanded text:
 beati Hilarionis, habitatorilli virtutes largitus est, mihi ad narrandas eas sermonem tribuat, ut facta dictis exaequentur. Eorum enim qui fecere, virtus ut ait Crispus tanta habetur, quantum eam verbis potuere extollere praeclara ingenia. Alexander Magnus Macedo, quelatuit, non 14 fuisse; qui a multis visus est, vilis existimetur. Fecerunt hoc et majores eorum quondam Pharisaei, quibus nec Joannis eremus ac jejunium, nec Domini Salvatoris turbae, cibi, potusque placuerunt. Verum destinato operi imponam manum, et Scylleos canes oThabata, qui circiter quinque millia a Gaza urbe Palaestinae ad Austrum situs est, cum parentes haberet idolis deditos, rosa, ut dicitur, de spinis floruit. A quibus missus Alexandriam, gramquantum illa patiebatur aetas, magna ingenii et morum documenta praebuit; in brevi charus omnibus et loquendi arte gnarus. Quodque his majus est omnibus, credens in Dominum Jesum, non circi furoribus, non arenae
Abbreviated transcription (Latin):
ui totum legem seruauerit. ⁊ offendit¬
uno: fit omĩum reus. Itaq cum opposue-¬
rint nobis uxorem ante baptismum. nos
abeis omĩa quae post baptismum. p̃ceptai
sunt requiramus. Pretereunt quod noN
licet : ⁊ obiciunt quod concessum est

Expanded text:
ui totam legem obseruauerit et offenderitinuno, fit omnium reus. itaque, cum obposuerint nobis uxorem ante baptismum, nos ab eis omnia, quae post baptismum praecepta sunt, requiramus. praetgreunt, quod non licet, et obiciunt, quod concessum est
Abbreviated transcription (Latin):
cipis calumniam sustine¬
ret reorum: & de carceri¬
bus exeuntes. post sordes
ac uestigia cateni¬
um. dolerent alios relaxatos. In euangelio

Expanded text:
cipis calumniam sustineret reorum et de carceribus exeuntes post sordes ac uestigia catenarum dolerent alios relaxatos. in euangelio
Abbreviated transcription (Latin):
dum ego adolescentulus morarer
syria: ad pape euagrii necessarui mei
narrate posteris: ut sciant int̾ gladios.
int̾ deserta & bestias. pudicitiã nũquã
esse captiuam. & hominem xp̃o deditũ
posse mori. non posse superari

Expanded text:
dum ego adolescentulus morarer in Syria, ad papae Evagrii necessarii mei narrate posteris, ut sciant inter gladios, et inter deserta et bestias, pudicitiam numquam esse captivam: et hominem Christo deditum posse mori, non posse superari
Abbreviated transcription (Latin):
est: A quo potissimum monachorum
heremus habittiri coepta sit. Quidam
enim altius repetentes: abeato helia
helias plus nobis uidetur fuisse quam
opinione uulgus om̃e consentit: asseruis
antonium huiꝰ propositi caprit: quod ex
parte uerum ÷. Non enim tam ipde ante
om̃s fuit: quam abeo omĩum incitatui
sunt studia. Amathas uero & macharius
discipłi antonii. e quibus suꝑior corpꝰ magis

Expanded text:
est, a quo potissimum Monachorum eremus habitari coepta sit. Quidam enim altius repetentes, a beato Elia m et Elias plus nobis videtur fuisse, quamopinionem vulgus omne consentit. asserunt Antonium hujus propositi caput, quod ex parte verum est: non enim tam ipse ante omnes fuit, quam ab eo omnium incitata sunt studia. Amathas vero et Macarius, discipuli Antonii, e quibus superior magis
Abbreviated transcription (Latin):
bratione dictaui: ne uiderer omĩno reti¬
cere. Codem enim tempore inimo eodem
die mͥ cx litterȩ tuae reddite sunt &
meȩ expetite: ut aut tacendum fuerit
aut in concto eloquio respondendum:
quorum alterum pudoris. alterũ caritatis : s

Expanded text:
bratione dictaui, ne uiderer omnino retibratione dictaui, ne uiderer omnino reticere. eodem enim tempore, immo eodem die mihi et litterae tuae redditae sunt et meae expeditae, ut aut tacendum fuerit aut incompto eloquio respondendum, quorum alterum pudoris, alterum caritatis es