comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tigal uectigal. cui timorẽ timorẽ. cnii tri¬
butũ tribitũ. cui honorẽ honorẽ. & uni¬
u̾sis omĩa rep̃sentat. nulli debens aliqͦd
officiũ. ũbi grã. honorans parentes. ut¬
parentes. fres ut frẽs. filios ut filios epõs
nos ut diaconos. fideles. ut fideles. cathe¬
cuminos. ut cathecuminos. si om̃ib oĩa
reddat. nulli debet officiũ. Si uͦ reddẽ
debet & ñ reddit: ñ potest dicere sidebui.
Cũ enimi debuerit non ex soluit. Qd aut̃
sequit᷑ ñ debuit mͥ quisquã. sic intelli¬
gendum ẽ. Ego quid̃ fenerari uolui.
&e spũales pecumas cõmodare: s illi a¬
ũterunt aures suas. ab his q̃ dicebant᷑.
neq uoluert̃ p̃bere se dociles. ut nuichi
deberent q̃ audierant. Idcirco ñ debu¬
it mͥ quisquã. Siquis enĩ uoluerit
sermones qͥ dicuntur audire debitor
torib accipere disciplinȩ uerba cũ fe¬
nore: & fieri debitores quam ñ acciꝑe
nec debere. Accusantur quippe tules
dicente propħa: neo debuit mͥ quisꝗͣ¬

Expanded text:
vectigal, cui timorem timorem, cui tributum tributum, cui honorem honorem , et universis omnia repraesentat, nulli debens aliquod officium, verbi gratia, honorans parentes, fratres ut fratres, filios ut filios, episcnos ut diaconos, fideles ut fideles, catechumenos, ut catechumenos; si omnia omnibus reddat, nulli debet officium. Si vero reddere debet, et non reddit, non potest dicere: Non debui; cum enim debuerit, non exsolvit. isquam, sic intelligendum est: Ego quidem fenerari volui: et spiritales pecunias commodare, sed illi averterunt aures suas ab iis quae dicebantur, neque voluerunt praebere se dociles, ut mihi deberent quae audiebant. Idcirco non debuit mihi quisquam. Si quis enim voluerit sermones qui dicuntur audire, debitor toribus accipere disciplinae verba cum fenore, et fieri debitores, quam non accipere, nec debere. Accusantur quippe tales, dicente propheta: Non debuit mihi quisqu
Abbreviated transcription (Latin):
I thesauros tuos indep̃dationẽ. Uabo
Scommutationẽ ꝓpt̾ omiã peccata tua.¬
& in omnib finib tuis. Quod dic̃
tale ẽ. Ista omiã ꝓpt̾ peccata cua q̃
in uniu̾sos fines tuos ꝑuenert̃. tͥ
reddita st̃. stullus quippe infinib
illiꝰ ẽ. populi. qͥ non peccatis eiꝰ reple
Int̾fec̃ ueritatẽ si ẽ xp̃s u̾itas. Unde
ꝓpt̾ crudeles contra filium dĩ. accla
ultra int̾fectorib suis. s tantũ credẽ¬
tib sibi ex mortuis uictor ostensus ẽ.
Et dabo te inseruitutẽ inimicis tuis.
interrã quã nesciebas. Seruiuit po¬
pulus uideoꝵ inimicis suis. & disꝑsꝰ
ẽ. interiã. quã ignorabat. Im̃ ignis

Expanded text:
t thesauros tuos in depraedationem dabo, t thesauros tuos in depraedationem dabo, commutationem propter omnia peccata tua in omnibus finibus tuis. Quod dicit tale est: Ista omnia propter peccata tua, quae in universos fines tuos provenerunt, tibi reddita sunt. Nullus quippe finis illius est populi, qui non peccatis ejus repletinterfecere veritatem, si est Christus veritas. Unde propter crudeles contra Filium Dei acclamultra interfectoribus suis, sed tantum credentibus sibi ex mortuis victor ostensus est. Et dabo te in servitutem inimicis tuis, in terram quam nesciebas . Servivit populus Judaeorum inimicis suis, et dispersus est in terram quam ignorabat. Quoniam ignis
Abbreviated transcription (Latin):
ysaias. thesaurꝰ erat & moyses & reliqui.
Thesauros abstulit dĩ a popło. & ꝑ xp̃m¬
qͥ dix̃ auferetur a uob̃ regnũ dĩ & dabi¬
tur genti facienti fructus eiꝰ. largitus ẽ
nob̾. Dabo gͦ ꝓpt̾ peccata tua thesau¬
ros tuos indep̃dationẽ. Dedit nob̾ the¬
sauros illius populi dñs qͥ pͥmũ ulis
credita sunt eloquia dĩ: & nobis de¬
ab eis ablata sit. hñt quippe legem
ita regnum dĩ ablatum ẽ. ab eis dũ
scͥpture sensus auferet᷑. Cessauit
apud eos legis & ꝓpħarum int̾pre¬
tatio. legunt omnia. ñ intelligunt. ex
dix̃ popło huic auditione audietis &
non intelligetis. & cernentes uidebitis
& ñ scietis. Incrassatum ẽ. enĩ. cor ppłi
huiꝰ. Neo ñ & illud qd ab ysaia dicit᷑.
auferet dñs ab iudea. & ab ierusalem
ualidum. & ualidam: gigantẽ. & homi
auditorem. Hȩc omnia abstulit ab il¬
elis dĩ. & nob̾ qui exgentib sumus. si
Stam̃ accipe uoluerimus tradidit. &¬

Expanded text:
Isaias; thesaurus erat et Moyses, et reliqui. Isaias; thesaurus erat et Moyses, et reliqui. Hos thesauros abstulit Deus a populo, et pAuferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructus ejus, largitus est nobis. Dabo ergo propter peccata tua thesauros tuos in depraedationem. Dedit nobis thesauros illius populi Dominus, quia primum illis credita sunt eloquia Dei, et nobis deab cis ablata sit: habent quippe Legem  ea. Atque ita regnum Dei ablatum est ab eis, dum Scripturae sensus aufertur. Cessavit apud eos Legis et Prophetarum interpretatio: legunt omnia, et non intelligunt. ExpDic populo huic: Auditione audietis, et non intelligetis, et cernentes videbitis, et non scietis, incrassatum est enim cor populi hujus . Necnon et illud quod ab Isaia dicitur: Auferet Dominus a Judaea, et ab Jerusalem validum et validam, gigantem et hominauditorem . Haec omnia abstulit ab illis Deus, et nobis qui ex gentibus sumus, si tamen accipere voluerimus, tradidit. E
Abbreviated transcription (Latin):
cent ocusi urĩ lacrimas. quia contritus
ẽ. grex domini.
uod adeo ꝓphe ubetur ut di¬
cat: debet dignum ẽẽ ĩꝑio
dĩ. S ñ uidecur dignũ si
maneamus inlittera. de scħ altius reqͥ¬
ramꝰ. intantũ ut siquis rudis aucditor ex¬
aurt̃ accomodare. & ea cognosc̾e. que in
his lectitantur hoc aut̃ dic̃ animalis.
Ammalis quippe homo non ꝑcipit ea q̃
st̃ sp̃s dĩ: stulticia enim ei ẽ. Consideremꝰ
ꝙͦ dĩ sermonẽ quid̃ iubeat. & dices ad

Expanded text:
cent oculi vestri lacrymas, quia contritus est grex Domini . Quod a Deo prophetae jubetur ut dicat, debet dignum esse imperio Dei. Sed non videtur dignum, si maneamus in littera, et nihil altius requiramus, 821 intantum ut si quis rudis auditor exaurem accommodare, et ea cognoscere quae in eis lectitantur. Hoc est dictum animalis: Animalis quippe homo non percipit ea quae sunt spiritus Dei. Stultitia enim ei est . Consideremus ergo Dei sermonem quid jubeat: Et dice
Abbreviated transcription (Latin):
bertatĩ & redit unde fuerat expulsus.
Miles quoq abiectus exordine suo. resti¬
tuitur ordini. si acceꝑit ueniam. Ita &
nunc dicit᷑ ded mortale genus id ẽ. ad
nos homines qui adeo fueramꝰ au̾si
Si conu̾si fueritis restituã tios. finis qͥp¬
pe reꝓmissionis. restitutio ẽ. ut in acti¬
b apłoꝵ legimꝰ usq ad tempora resti¬
tutionis. omniũ quȩ locutꝰ ẽ. dñs. ꝑ os

Expanded text:
bertati, redit unde fuerat expulsus. bertati, redit unde fuerat expulsus. Miles quoque abjectus ex ordine suo restituitur ordini, si acceperit veniam: ita et nunc dicitur ad mortale genus, id est, ad nos homines, qui a Deo fueramus aversi: Si conversi fueritis, restituam vos. Finis quippe repromissionis restitutio est, ut in Actious apostolorum legimus usque ad tempora restitutionis omnium, quae locutus est Deus per os
Abbreviated transcription (Latin):
de iustis. siue specialit̾ de ieremia uo¬
lueris acciꝑe: ñ abhorrebit a sensupla¬
ga mea firma ẽ.Unde sanabor. Et sal¬
uator potest dice̾ unde sanabor. Resur¬
rectionem suam post clauoꝵ annunti¬
ans uulnera. & iustꝰ qͥ post plagas re¬
cipit sanitatẽ. fact̾a ẽ. michi. sub audit᷑
plaga. sic̃ aqua mendax non hñs fidẽ.
siquidẽ plaga mea ñ manet. s suꝑ me
tnͣsit. Inde hoc dic̃ dñs. si conu̾sus fue¬
ris restituam te. Ad om̃s hȩc loquit᷑.
ds̃. quos reu̾ti uult ad salutẽ. uidet᷑
aut̃ quiddã significare mift̾ii in eo qd
ait. restituam te. Nemo quippe restitui
potest. nisi ineũ locum. unde ante dis¬
cesserat. Ut putoͣ. si m̃brũ corporis mei.
fuerit a compage disiunctũ: medicus
illud inpͥstinũ locũ restituere conat᷑.
Si aliquis separatꝰ apatria in exilium
mutatur. & post ea ꝑ indulgentiã eoꝵ
qͥ possunt exules soluere reoditur li¬

Expanded text:
de justis, sive specialiter de Jeremia vode justis, sive specialiter de Jeremia volueris accipere, non abhorrebit a sensu. Plaga mea firma est, unde sanabor? Et Salvator potest dicere, Unde sanabor? resurrectionem suam post clavorum annuntians vulnera: et justus qui post plagas recipit sanitatem. Facta est mihi subauditur plaga sicut aqua mendax non habens fidem . Si quidem plaga mea non manet, 856 sed super me transit. Ideo haec dicit Dominus: Si conversus fueris, restituam te. Ad omnes haec loquitur Deus, quos reverti vult ad salutem. Videtur autem quiddam significare mysterii in eo quod ait: restituam te; nemo quippe restitui potest, nisi in eum locum unde ante discesserat, ut puta si membrum corporis mei fuerit a compage disjunctum, millud in pristinum locum restituere conatur. Si aliquis separatus e patria in exsilium mittitur, et postea per indulgentiam eorum qui possunt exsules solvere, redditur li
Abbreviated transcription (Latin):
a maritudinib comedite. & implemini
Sicuti & inalio loco dicitur. de quibꝰ dã.
manducate. & implete uos. ꝓpħa uͦ non
ait amaritudinẽ comedi. s amaritudine
repletus sum. Hoc ẽ. in me tantũ scłi ꝑ¬
secutionũ pondus incubuit: ut plenus
amaritudine fierẽ. Quare qͥ me contris¬
tant confortantur inme: Multa pass
ẽ ieremias ab his qui u̾itatẽ audire no¬
ait. Si e̾ẽt de hoc mundo regnũ meũ:
ministri mei. laborarent ut ñ trade¬
rer uideis. Confortantur gͦ adu̾sus eũ
inscło isto. & quia uistꝰ debilior sit
a ꝑsequentib se: uide martirũ passi¬
ones. Iudex in altis tribunalibꝰ sedet:
ad ructũ nutũ. & ad delicias senten¬
tat iudicatur plenꝰ amaritudine. &
ad mortem. usq subiectus confortatis
inimicis suis adũsum se diõ. plaga
mea firma ẽ. Qui confortant᷑ in me uul¬
nera inferunt michi. Et plaga mea fir¬
ma ẽ: siue decruce dnĩ p̾dicatũ. siue

Expanded text:
amaritudinibus comedite et implemini, amaritudinibus comedite et implemini, sicut et alio loco dicitur de quibusdam: Manducate et implete vos. Propheta vero non ait: Amaritudinem comedi; sed: Amaritudine repletus sum: hoc est, in me tantum saeculi persecutionum pondus incubuit  Al. incumbit, ut plenus amaritudine fierem. Quare qui me contristant, confortantur in me? Multa passus est Jeremias ab his qui veritatem audire noait: Si esset de hoc mundo regnum meum, ministri mei laborarent ut non traderer Judaeis . Confortantur ergo adversus eum in saeculo isto. Et quod justus debilior sit a persequentibus se, vide martyrum passiones. Judex in altis tribunalibus sedet ad ructum, et ad delicias sententat, judicatur plenus amaritudine, et ad mortem usque subjectus, confortatis inimicis suis adversum se. Plaga mea firma est. Qui confortantur in me, vulnera inferunt mihi: et plaga mea firma est. Sive de cruce Domini praedicatum, sive
Abbreviated transcription (Latin):
manducabitis. Simul aut̃ disseren¬
dum puto quid sibi uelit. hec iussio
q pcepit agentẽ. pascha di arima
cũ amaritudinib manducare. Et de
arimis quid meã int̾pretationẽ apłs
paulus exposuit. De amaritudine uͦ
quod sequit᷑: necc̾ẽ ẽ. ut aliquid apłi¬
ce disputationis simile repperiatur.
De azimis itaq apłs ita dic̃ festa cele¬
ut talis ratio reddatur. que doceat sic
eas celebrandas: quomͦ arima come¬
dant᷑. habeto sinceritatem & u̾itatẽ.
& amaritudines sequent᷑. & mandu¬
cabis atima cum sinceritate & u̾itate.
Paulus qͥa istius mͦi azima comede¬
bat. sequebat᷑ eũ amaritudo dicentẽ
inimicus factus sum uera dicens. Man¬
ducabat a maritudines indolore & labo¬
re. inuigiliis frequent̾. infame & siti. extͣ
cetera quib ꝓ totus mundi salute tende¬
bat: & quȩ eum faciebant p̃sidem ueri¬
tatis azima cũ amaritudinib mandu¬
care. Et lex quidem hec dic̃. Arimacũ

Expanded text:
manducabitis . Simul autem consideranmanducabitis . Simul autem considerandum puto quid velit haec jussio, quae praecepit agentem pascha Dei azyma cum amaritudinibus manducare. Et de azymis quid est mea interpretatio, Apostolus Paulus exposuit. De amaritudine vero quod sequitur, necesse est ut aliquid Apostolicae disputationi simile reddatur. De azymis itaque Apostolus ita dicit: Festa celeut talis ratio reddatur, quae doceat sic eas celebrandas, quomodo azyma comedantur. Habeto sinceritatem et veritatem, et amaritudines te sequentur, et manducabis azyma cum sinceritate et veritate. Quia Paulus istius modi azyma comedebat, sequebatur eum amaritudo dicentem: Inimicus vobis factus sum vera dicens . Manducabat amaritudines in dolore, in labore, in vigiliis frequenter, in fame et siti , extra caetera quae pro totius mundi salute pandebat, et quae eum faciebant praesidem veritatis azyma cum amaritudinibus manducare. Et Lex quidem haec dicit: Azyma cum
Abbreviated transcription (Latin):
derunt altaria tua suffodert̃. & ego
relictus sum solus: & q̃runt animam
meam acciꝑe illã. Si aut̃ uoluerimꝰ¬
& sacratͥus aliquid acciꝑe in eo qͦd
dicit᷑ solus sedebam: forsitan inueni¬
nec ẽ. conu̾satio nrã a popło melior. nec
contempta uidice deo ab omĩ malitia
separato: ñ possumus dicẽ. solus sede¬
bam. Sedemus quippe cũ płimis. Qnͣ¬
do aut̃ uita nr̃a fuerit istiꝰ modi. ut
nullus nob̃ sensu sermone. gestis. coe¬
quetur: tunc possumꝰ dicẽ. solus sede¬
bam. licet ei qui ñ ẽ. p̃sbiter aut ep̃s
aut diaconus. aut alia qualibet de¬
coratus eccłiȩ dignitate bene iuuen¬
ti clicẽ solus sedebam. quia amaritu¬
dine plenus sum. Si arta & angusta
uia ẽ. quȩ duc̃ aduitã. expedit tͥ ab
omni dulcedine recedenti. ut amari¬
tudine inp̃senti scło complearis. An
ignoras qm̃ sollennitas dĩ iundis
amaritudinib celebratur: dit qͥppe
sermo diuinus. Cum habueritis diẽ
festum arima suꝑ a maritudine

Expanded text:
derunt, altaria tua suffoderunt, et ego relictus sum solus, et quaerunt animam meam accipere illam . Si autem voluerimus sacratius aliquid accipere in eo quod dicitur: Solus sedebam, forsitan inveninec conversatio nostra a populo melior, nec, contempto judice Deo, ab hominum malitiis separatur, non possumus dicere: Solus sedebam; sedemus quippe cum plurimis. Quando autem vita nostra fuerit istiusmodi, ut nullus nobis sensu, sermone, gestis coaequetur; tunc possumus dicere: Solus sedebam. Licet ei qui non est presbyter, aut episcopus, aut diaconus, aut alia qualibet decoratus Ecclesiae dignitate, bene 854 viventi dicere: Solus sedebam, quia amaritudine plenus sum . Si arcta et angusta est via quae ducit ad vitam, expedit tibi ab omni dulcedine recedenti, ut amaritudine in praesenti saeculo complearis. An ignoras quoniam solemnitas Dei adjunctis amaritudinibus celebratur? Ait quippe sermo divinus: Cum habueritis diem festum, azyma super amaritudinem
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ ẽ. iniquissimũ. Si itaq uolu¬
mus requiescẽ cum ꝓpħis. consideremꝰ
uitas ꝓpħarum qͦmodo ex eo qͦd incre¬
pabant & arguebant delinquentes: ob
ioccisionẽ gladii occubuert̾. circum¬
euntes in melotis. incaprinis pellib
inegestate. int̾błatione & miseria. in
solitudinib errantes. Eo tempore qͦ
erant synagoge. plurime in isrł: nicħ¬
Quid gͦ ẽ: siquis uult imitari uitas pro¬
pħarũ. increpet arguat ꝙ peccatorẽꝙ
statim odium merebitur statim & de¬
trahetur. statim patietur insidias. Qd̃
p̾sidet populo & regit eccłiasticã dis¬
ciplinã. eicit eum de cong̃gatione scõꝵ
lacerant. Beati apłi uͦ omni ad mira¬
tione digni innumerabilib ꝓpter ue¬
ritatẽ iniurus affoct loq̃bant᷑ ꝓpt̾¬
ea complaceo michi infirmitatibus.
incontameliis. in necessitatib. inꝑse¬
cutionib. & in angustiis ꝓ xpo. Hoc

Expanded text:
est iniquissimum. Si itaque volumus requiescere cum Prophetis, consideremus vitas prophetarum, quomodo ex eo, quod increpabant et arguebant delinquentes, judcti in occisione gladii occubuerunt, circumeuntes in melotis et in caprinis pellibus, in egestate, in tribulatione et miseria, in solitudinibus errantes . Eo tempore quo erant synagogae plurimae in Israel, nihiQuid ergo est? Si quis vult imitari vitas prophetarum, increpet, arguatque peccatores, statim odium merebitur, statim ei detrahetur, statim patietur insidias. Quodpraesidet populo, et regit Ecclesiasticam disciplinam, ejicit eum de congregatione sanctorum: lacerant. Beati vero apostoli omni admiratione digni innumerabilibus propter veritatem injuriis affecti loquebantur: Propterea complaceo mihi in infirmitatibus, in contumeliis, in necessitatibus, in persecutionibus et angustiis pro C
Abbreviated transcription (Latin):
sita sedere inconsilio ludentinm. &
offendere maiestutẽ tuam: aut certe
surgere de eo & ea fac̾e quȩ tͥ placita
erant: magis elegi surgere de congre¬
gatione ludentium. & amicꝰ tuus ẽẽ¬
que contraria facient int̾ eos qͥ tui
hostes sunt computari. Non sedi in
consilio ludentiũ. s timebã a facie
manus tue. Et saluator nr̃ ñ sedit
inconsilio ludentiũ: s surrexisse se
docens ait. dimittet᷑ uob̃ domꝰ urã
deserta. Resiquit enĩ sermo diuinꝰ
consistũ uideoꝵ & aliud sibi consili¬
um exgentib cong̃gauit. Solus sede¬
bam. Et ipse tantũ sine expositio¬
ne sermo edificat audientes. Quan¬
do ẽ. multitudo peccantiũ & sustinet

Expanded text:
sita, sedere in concilio ludentium, et sita, sedere in concilio ludentium, et offendere majestatem tuam, aut certe surgere de eo, et ea facere quae tibi placita erant, magis elegi surgere de congregatione ludentium, ut amicus tuus eam contraria faciens, inter eos, qui hostes sunt, computari. Non sedi in concilio ludentium, sed timebam a facie manus tuae. Et Salvator noster non sedit in concilio ludentium, sed surrexisse se docens ait: Dimittetur vobis domus vestra deserta . Reliquit enim sermo divinus concilium Judaeorum, et aliud sibi concilium ex gentibus congregavit. Solus sedebam. Et ipse tantum sine expositione sermo aedificat audientes, quando est multitudo peccantium, nec sustinet
Abbreviated transcription (Latin):
& laudis głam ñ consequit᷑. Et erit
sermo tuus mͥ inleticiam. Nlon ait
ẽ s erit. Si quidẽ inp̃senti tempore
carceres. exilia. contumelias. ac labo¬
res michi tͥbuit. s hoꝵ omĩũ finis erit
leticia. Et erit sermo tuus mͥ inletici
tellectu. Nom̃ quippe pat̾s in uocatũ ẽ
suꝑ eum. Non sedi inconsilio ludenti¬
um. Si qnͣdo uidebat ꝓphetes ñ sol¬
licitoꝵ consiliũ. s ludentiũ. fugiebat
illud. Unde oportet nosse differentiaᷤ
consilioꝵ sollictti atq ludentis. Si
hoc consilium nr̃m sollicitũ ẽ. sigiã
cũ eccłiastioa diligentia querit. si ser¬
mo cum disciplina. si uita sollicita
ẽ. si negocia cum cautela: consiliũ ẽ.
ñ ludentium. s sollicitoꝵ. Si autem
dereliquerit studium religionis. & ua¬
cauerit lusib mundi istius qͥ ueni¬
unt apͣuitate. fit consiliũ ludentiũ.
Ait itaq ꝓpħes. Non sedi inconsilio
ludentium. s timebam a facie ma¬
nus tue. Cũ duo michi essent ꝓpo¬

Expanded text:
dis gloriam non consequitur. Et erit sermo tuus mihi in laetitiam. Non ait, Est: sed, Erit; siquidem in praesenti tempore carceres, exsilia, contumelias, ac labores mihi tribuit, sed horum omnium finis erit laetitia. Et erit sermo tuus mihi in laettellectu: nomen quippe Patris invocatum est super eum. Non sedi in concilio ludentium. Si quando videbat prophetes non sollicitorum concilium, sed ludentium, fugiebat illud. Unde oportet nosse differentias conciliorum, solliciti atque ludentis. Si hoc concilium nostrum sollicitum est, si omnia cum Ecclesiastica diligentia quaerit, si sermo cum disciplina, si vita sollicita est, si negotia cum 853 cautela, concilium est, non ludentium, sed sollicitorum. Si autem dereliquerit studium religionis, et vacaverit lusibus mundi istius, qui veniunt a pravitate, fit concilium ludentium. Ait itaque prophetes: Non, sedi in concilio ludentium, sed timebam a facie manus tuae. Cum duo mihi essent propo
Abbreviated transcription (Latin):
mus ad uestigia unigeniti tui. hec loqͤn¬
tes ñ sentimus qͥd petamus. Rei. Reͥ em̃
hoc dicimꝰ fac & nos sic odio haberi ut
odio habiti sunt ꝓpħe: & da nob̃ uerba
talia suꝑ que ꝑsecutionem ꝑatiamur.
Da in istas incidere calamitates quaᷤ
apłi sustinuerunt. Dic̃e quippe da mͥ
partẽ cum ꝓpħis. nolentẽ id pati qđ¬

Expanded text:
mur ad vestigia Unigeniti tui. Haec loquenmur ad vestigia Unigeniti tui. Haec loquentes non sentimus quae petimus: re enim hoc dicimus: Fac nos sic odio haberi, ut odio habiti sunt prophetae, et da nobis verba talia super quae persecutionem patiamur: da in istas incidere calamitates quas apostoli sustinuerunt. Dicere quippe, da mihi partem cum prophetis, nolentem pati
Abbreviated transcription (Latin):
linqui. ꝓpt̾ eos qͥ ꝑ signa atq porten¬
ta apłoꝵ credituri erant. Scis quomͦ ac¬
cepi ꝓpter te ob ꝓbrium. a contempnen¬
tib sermones tuos. Potest fieri ut pro¬
phetes hoc dicat contẽptus apopulo
peccatore. suꝑ his que p̃dicabat. Ait
quippe & alibi. Compleui dies meos
irrisione. Ob ꝓbrium gͦ patitur ab his
qͥ sermones dĩ audire contempnunt:
& dep̃catur ut dĩ habeat auxilium di¬
cens. Scis qͦmͦ acceꝑim ꝓpter te obꝓbri¬
um a contempnentib sermones tuos.
tes s magis conuenit saluatori: post
cuiꝰ passionẽ uenit consũmatio ierłm.
u̾bi. & increpationes dĩ. qͣs ad populum
ꝑferebant: oportet auditores paucis com¬
moneri. de uita eoꝵ atq ꝓmissis. & nrã
uoluntate. ut uixta possibilitatẽ uiriũ
si uolumus requiem consequi. cum ꝓpłiis:
etiam oꝑa eoꝵ face̾ nitamur. Quod aut̃
istiꝰ modi ẽ fr̃equent̾ inoratione dicimꝰ.
Ds̃ omĩps da nob̃̾ partem cum ꝓpħis:
da cum apłis xpi. Tu tͥbue ut uenia

Expanded text:
linqui, propter eos qui per signa atque portenta apostolorum credituri erant. Scito quomodo accepi propter te opprobrium a contemnentibus sermones tuos. Potest fieri ut prophetes hoc dicat contemptus a populo peccatore super his quae praedicabat: ait quippe et alibi: Complevi dies meos in irrisione . Opprobrium ergo patitur ab his qui sermones Dei audire contemnunt, et deprecatur ut Dei habeat auxilium dicens: Scito quomodo acceperim propter te opprobrium a contemnentibus sermones tuos. , sed magis convenit Salvatori, cujus post passionem venit consumptio Jerusalem verbi et increpationes Dei, quas ad populum proferebant, oportet auditores paucis commoneri de vita eorum, atque promissis, et nostra voluntate, ut juxta possibilitatem virium, si volumus requiem consequi cum prophetis, etiam opera eorum facere nitamur. Quod autem loquor istiusmodi est: frequenter in oratione dicam: Deus omnipotens, da nobis partem cum prophetis, da cu
Abbreviated transcription (Latin):
nulla alia renisi ꝑ ꝓpõ sustineamꝰ.
contumeliã. & necessitatis causa sit
xp̃s. Id optemꝰ ut maledicta ꝑpessi:
ꝓ ueritate nos imaledici sciamus: qͥa
defendimꝰ eã. & scͥpturarũ uolunta¬
tem omni cum fiducia p̃dicamꝰ. Igit᷑
qͣntũ possumꝰ ad uitã ꝓpħarum et
tendamꝰ. molestias. & ꝑicula ñ euitan¬

Expanded text:
ineamus contumeliam, et necessitatis causa sit Christus. Id optemus ut maledicta perpessi, pro veritate nos maledici sciamus, qui eam defendimus, et Scripturarum voluntate omni cum fiducia eam praedicamus. Igitur, quantum possumus, ad vitam prophetarum et tandam
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Dnẽ quis credidit audi tui nro.
& brachium tuum cui reuelatũ ẽ. An¬
nunciauimꝰ coram eo. sic̃ infans. sicut
raclix interra sitienti. Non ẽ. species ei
neq gła. Uidimꝰ eum & ñ habebat spe¬
ciem neq formam: s species eiꝰ in ho¬
norata. & deficiens circa filios homi¬
num. Homo inplaga & dolore. sciens
ferre infirmitatem. quia adu̾sa ẽ. fa¬
cies eius. dep̾datus ẽ. nec computatꝰ.
Hic peccata nrã fert: & ꝓ nob̾ dolet.
Et nos estimauimꝰ indolorib eũ eẽ. &
in plaga & uexatione. Ipse aut̃ uulne¬
ratus ẽ. & infirmatꝰ ẽ. ꝓpt̾ iniquitates
nr̃as. Doctͥna pacis nrẽ suꝑ eum: liuore
eiꝰ nos sanati sumus. Igitur suscepit
sibi. Et uirtus defec̃ ab eis qui maledice¬
bant decelestib descendentẽ. Simul enĩ
ut assumpsit serui formam u̾bum caro
factum ẽ: ex inaniuit se. & iuxta apłm
dicentẽ euacuauit. se ipsum formam
serui accipiens. Nunc quoq loqͥt᷑ dicens

Expanded text:
dicens: Domine, quis credidit auditui nostro, dicens: Domine, quis credidit auditui nostro, et brachium tuum, cui revelatum est? Annuntiabitur coram eo sicut infans, sicut radix in terra sitienti. Non est species ei neque gloria; vidimus eum et non habebat speciem neque formam, sed species ejus inhonorata et deficiens circa filios hominum. Homo in plaga et dolore, sciens ferre infirmitatem, quia aversa est facies ejus, depretiatus est nec computatus. Hic peccata nostra fert, et pro nobis dolet; et nos existimavimus in doloribus eum esse, et in plaga et in vexatione. Ipse autem vulneratus et infirmatus est propter iniquitates nostras. Doctrina pacis nostrae super eum: livore ejus sanati sumus . Igitur 847 suscepit sibi, et virtus ejus defecit ab eis qui maledicebant e coelestibus descendentem. Simul enim et assumpsit servi formam; Verbum caro factum exinanivit se, et juxta Apostolum dicentem: Exinanivit seipsum formam servi accipiens , nunc quoque loquitur:
Abbreviated transcription (Latin):
aboĩ t̾ri. Possumꝰ & alit̾ intellige̾ qͦmͦ¬
Quis imꝓboꝵ ũ condempnat xpĩanã
religionem : Quis gentilium saltim
tͣnsitorie non excutit eam: Quis iude¬
oꝵ ñ de xp̃ianis loquitur: Quis de
phiosophis: uis de imꝑitis: Ubiq
xp̃s condempnatur atq discernitur.
Et ab aliis quidem condempnatur
ab aliis non condempnatur. Si aut̃
uescitur tecum. Si uͦ de religione au
ut mendacem. ut seductorem inerro¬
rem mundum tͣhentem. Quasi quẽ
me genuisti uirum qui iudicer &dis¬
cernar omni t̾re. Quic̃q penitus ei ñ
credunt: condempnant illum. Qui au¬
tem credunt & ad huc ambigunt diiu¬
dicant illum. Duo gͥ apud homines
xp̃s ꝑpetitur. Ab incredulis condemp¬
natur ab ambigentib discexnitur. Si
portas imaginem celestis: de posita ⁊¬
magine terreni. ñ es t̾ra condempnãs
eum. Neq int̾ra in qua uidicatur at¬
q discernitur. uirtus mea de fec̃ in
his qui maledicunt mͥ. Apłs loquitur
de s aluatore nr̃o. quia crucifixus sit

Expanded text:
ntelligere quomoQuis improborum non condemnat Christianam religionem? quis Gentilium saltem transitorie non excutit eam? quis Judaeorum non de Christianis loquitur? quis de philosophis? quis de imperitis? Ubique Christus condemnatur atque discernitur: et ab aliis quidem condemnatur, ab aliis non condemnatur. Si autem non vescitur tecum. Si vero de religione audut mendacem, ut seductorem hominum, ut in errorem mundum detrahentem. Quasi quem me genuisti virum, qui judicer et discernar omni terrae. Quicumque penitus ei non credunt, condemnant illum. Qui autem credunt, et adhuc ambigunt, dijudicant illum. Duo igitur apud homines Christus perpetitur: ab incredulis condemnatur, ab ambigentibus discernitur. Si portas imaginem coelestis, deposita imagine terreni non es terra condemnans eum, neque terra in qua judicatur atque discernitur : Virtus mea defecit in his, qui maledicunt mihi . Apostolus loquitur de Salvatore nostro, quia crucifixus ex i
Abbreviated transcription (Latin):
t:a uersata es ame. dic̃ dñs.
retro ambulabis. & extendam manum
meã suꝑ te. & disꝑdam te. & ultra non
sinam te & disꝑgam illos indisꝑsioe
Dixi. Sine filuis effectus sum: egestas te¬
nuit me. Exemplum accipiam. hostis
huiꝰ terrȩ iudicatus ẽ. Ab hoc omĩs mi¬
sericordia aufertur. scilicet ne dũ dap̃¬
nato quis miseretur. incipiat offend̾e
condempnantẽ. Sunt aut̾ non nulli
qͥ adiciunt ad seueritatẽ ut ne contris¬
tentur quidẽ suꝑ eo id magnoꝑe de¬
uitantes: ne ꝑ merorem uultus muten¬
tur inditio reges offendi. Si intellȩx
a deo condempnatũ peccatorẽ. & ui¬
de quomͦ in numerabilib angłis hu¬
mano generi p̃sidentib: ne ab uno qͥd̃

Expanded text:
Aversata es a me, dicit Dominus. Retro ambulabis, et extendam manum meam super te, et disperdam te, et ultra non sinam te, et dispergam illos in dispersione. Dixi: Sine filiis effectus sum: egestas tenuit me. Exempluhujus terrae adjudicatus est: ab hoc omnis misericordia aufertur: scilicet, ne dum damnato quis miseretur, incipiat offendere condemnantem. Sunt autem nonnulli qui adjiciunt ad severitatem, ut ne contristentur quidem super eo, id magnopere devitantes, ne per moerorem vultus putentur judicio regis offendi. Si intellixisa Deo condemnatum peccatorem, et vide quomodo innumerabilibus angelis humano generi praesidentibus, ne a
Abbreviated transcription (Latin):
eis: fĩat in eis cum adpenitentiã conu̾¬
si post maledicta quib me insequeban¬
tur ambulare ceperint rectam uiam.
fiat dñe dirigentib eis si astiti tͥ. Red¬
dit rationẽ quare his qui maledicebat᷑
sibi postulet directionẽ atq uirtutem¬

Expanded text:
eis, fiat in eis, cum ad poenitentiam convereis, fiat in eis, cum ad poenitentiam conversi post maledicta quibus me persequebantur, ambulare coeperint rectam viam. Fiat, Domine, dirigentibus eis, si non astiti tibi. Reddit rationem quare, iis qui maledicebant sibi
Abbreviated transcription (Latin):
mam uitiis. & ꝑ turbationib seruientẽ:
uideb̾ quomͦ uirtus u̾bi deficiat inea.
inea. & hoc qđ scͥbitur de iħu aptabis
ei. seq enim tantũ modo iħs ꝓficiebat¬
mines: uerum. & insingłis ꝓfectum sa¬
pientie. & etatis & gra̾e recipientib ꝓfec̃
iħs. s apientia etate & grã ap̃ dm̃ &
homines. Sermo gͦ filius dĩ. qui erat
ds u̾bum. qͥ habitabat indicente. heu
ram maiestatis sue loquitur. uirtus
mea de fec̃ inmaledicentib mͥ. Si quis
maledixerit u̾bo. statim recipit uicẽ: &
torm̃ta ꝑ petitur. Uirtus quippe iħu de¬
ficꝰ ineo. oratio ininuit᷑. Si quis e contrio
quam ẽ in maledicentib ei passa ꝑpeti¬
tur. Ut enĩ inmaledicentib defecerat:
sic inbenedicentib crescit. fiat dñe di¬
rigentib eis. Si ñ astiti tͥ intempores
maloꝵ meoꝵ. Quid ẽ. hoc qđ dicitur
fiat dne: Qui potest ex ipso sermone
consideret. his ipsis dñe dirigentib qͥ
ma ledicebaut mͥ. uirtusq deficiebat in

Expanded text:
nam, et perturbationibus servientem, videbis quomodo virtus Verbi deficiat in ea:in ea: et hoc quod scribitur de Jesu, aptabis ei. Neque enim tantummodo in se Jesufectum sapientiae, et aetatis, et gratiae recipientibus, proficit Jesus sapientia, aetate, et gratia apud Deum et homines. Sermo ergo Filius Dei qui erat Deus Verbum, qui habitat in dicente: Heu ram majestatis suae loquitur: Virtus mea defecit in maledicentibus mihi. Si quis maledixerit Verbo, statim recipit vicem, et tormenta perpetitur. Virtus quippe Jesu defecit in eo, cum ratio minuitur. Si quis econtrario quam est in maledicentibus ei, passa, perpetitur, ut enim in maledicentibus defecerat; sic in benedicentibus 848 crescit: Fiat, Domine, dirigentibus eis, si non astiti tibi in tempore malorum eorum . Quid est hoc quod dicitur: Fiat, Domine, qui potest ex ipso sermone consideret. His ipsis, Domine, dirigentibus, qui maledicebant mihi, virtus quae deficiebat in
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa perut reuertens a terra. & qui cor¬
rigat inter homines ñ ẽ. Om̃s insan¬
guine uidicantur. uenit enĩ ut me¬
teret fructus : & quasi stipula insege¬
te reꝑta ꝓpter plurimos peccatores ait
miare botros uitȩ in hominib: &
in mensis scelerib inuentis diõ. & sic̃
racemus inuindemia cũ ñ suꝑ sit.
botrus nue admanducandũ pͥmiti

Expanded text:
t reverens a terra, et qui corrigat inter homines non est. Omnes in sanguine judicantur . Venit enim ut meteret fructus, et quasi stipula in segete reperta propter plurimos peccatores, aitmiare botros uvae in hominibus, et in messe sceleribus inventis, dicit: Et sicut racemos in vindemia, cum non supersit b
Abbreviated transcription (Latin):
trẽ loquit᷑ dicens. quȩ utilitas insan¬
guine meo dũ descendũ incorrupti¬
onẽ: Quid tantoꝑe hominib ꝑfui
qͥ nicħ sanguine meo quẽ fudi ꝓ eoꝵ
salute ꝑ fecerunt: Que utilitas᷑ in
sanguine meo dũ descendo decelis.
liis afficior dũ porto corpꝰ humanum
quid his omnib dignũ int̾ hoĩnes
per petratum ẽ. Que utilitas insangui¬
ne meo dum descendo incorruptionẽ:

Expanded text:
Quae utilitas in sanguine meo, dum descendo in corruptionem? Quid tantopere nominibus profui, qui nec in sanguine meo, quem fudi pro eorum salute, profecerunt? quae utilitas 845 in sanguine meo, dum descendo de coelis, liis affector  Forte afficior, dum porto corpus humanum? quid his omnibus dignum inter petratum est? Quae utilitas in sanguine meo, dum
Abbreviated transcription (Latin):
sic & inp̃senti loco interp̃temur. An¬
notauimꝰ inpͥncipio huius libri dictũ.
ꝓp ham ingentib pͥosui te. regna eradica¬
re: & subu̾tere. & disꝑdere. & edificare.
edificatione nequitie subu̾sa. fec̃ in
animab nrĩs iusticiã ueritatẽq reg¬
nare. Quomͦ gͥ magis illa conueni¬
unt xpõ quam ieremie: sic arbitror
uidencdũ ẽ. an possit id qͦd incongru¬
um. & blasphemũ uidetur ẽẽ si refera¬
tor nr̃ dicere miserans alios. Ad qđ ꝓ
bandum exhibenda st̃ testimonia q̃
manifeste nulli alii apta sint nisi
saluatori: quomodo uidens ierus alẽ
fleuerit suꝑ eam. & dixerit ierłm. ie¬
rusalem quȩ occidis ꝓpħas & lapidas

Expanded text:
sic et in praesenti loco interpretemur. Annotavimus in principio hujus libri dictum: Prophetam in gentibus posui te, regna eradicare, et subvertere, et disperdere, et aedificare, aedificatione nequitiae subversa, fecit in animabus nostris justitiam, veritatemque regnare. Quomodo igitur magis illa conveniunt Christo quam Jeremiae, sic, arbitror, videndum est an possit id quod incongruum, et blasphemum videtur esse si referator noster dicere miserans alios. Ad quod probandum exhibenda sunt testimonia, quae manifeste nulli alii apta sint nisi Salvatori: quomodo videns Jerusalem fleverit super eam, quia dixerit: Jerusalem, Jerusalem, quae occid
Abbreviated transcription (Latin):
tur ꝓpter qđ ait. Nisi granũ frum̃ti
cadens interrã mortuum fuerit ipsũ
solum manet. Si aut̃ mortus̃ fuerit:
spica frumenti facta ẽ septuplũ. & mul¬
tum ampliꝰ restituens quã fuerat semi¬
natum. fingamꝰ enĩ paulisꝑ ñ fuisse eũ
crucifixum. neq post mortẽ ad inferoᷤ
descendisse. Sequitur ut solũ granũ
exeo. Attendite diligenter eloquia diui¬
na: qͥd in se uelint intelligi. Granĩ fru¬
m̃ti si non cadens interrã mortuũ fuerit:
ñ multum fructum affert: Mors iħu :
istos om̃s fructificauit. Si aut̾ mors tan¬
tas attulit fruges. resurrectio cuiꝰ futura
ẽ. ubertatis: Onẽ uirtutũ iudicans iusta
ꝓbans renes & corda. uideã quȩ exte ẽ.
uindictam deeis. ꝓphetice orat. ut uide¬
at undictã de eis apud patrẽ. Circun¬
data ẽ. quippe ab exercitu. hierłm. & ap¬
propinquauit subũsio eiꝰ: & id qđ dictũ
acleam fuerat. ecce dimittetur uobis
domꝰ ur̃a deserta completũ ẽ. Uideam

Expanded text:
ranum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet; si vero mortuum fuerit, u Christi, spica frumenti facta est, septuplum et multo amplius restituens quam fuerat seminatum. Fingamus enim paulisper non fuisse eum crucifixum, neque post mortem ad inferos descendisse: sequitur ut solum granum ex eo. Attende diligenter eloquia divina, quid in se velint intelligi. Granum frumenti si non cadens in terram mortuum fuerit, non multum fructum affert . Mors Jesu istos omnes fructificavit. Si autem mors tantas attulit fruges, resurrectio cujus futura est ubertatis? Domine virtutum, judicans justa, probans renes, et corda, videam quae ex te est, vindictam de eis . Prophetice orat, ut videat vindictam de eis apud Patrem; circumdata est quippe ab exercitu Jerusalem, et appropinquavit subversio ejus, et id quod dictum ad eam fuerat: Ecce dimittetur vobis domus vestra deserta , completum est. Videam
Abbreviated transcription (Latin):
u̾taris in sodomã. Drmisisti uitia atq
peccata. ne reg̃diaris ad ea. nec steteris
intota regione. Etiam si p̃cedens im¬
ꝑuim custodieris inqͦ dicitur ne res¬
pexeris retro: non tͥ sufficiet adsalutẽ
nisi & consequens obseruaueris nec stete¬
ris in tota regione. Non enim expedit
incipienti ꝓficere. ut stet in regionib
sodomors. Et iam si sodomam tnͣscen¬
disti. & a sathane regione discedens. in¬
cipis liber eẽ suppliciis: expedit ut sal¬
ueris in monte. NIe respexeris retro. ne
steteris uitota regione in monte saluũ
te fac. ne forte comprehendaris.Si uis
a sodomoꝵ ruma non comp̃hendi: ne
conĩitaris retro. ne steteris in regione
eors. nec ad alia ꝑgas loca. sed cũ inde
discesseris. ascende montẽ inqͦ salus¬

Expanded text:
vertaris in Sodomam. Dimisisti vitia atque vertaris in Sodomam. Dimisisti vitia atque peccata, ne regrediaris ad ea. Ne steteris in tota regione. Etiamsi praecedens imperium custodieris, de quo 840 dicitur: Ne respexeris retro, non tibi sufficit ad salutem, nisi et consequens observaveris: Ne steteris in tota regione; non enim expedit incipienti proficere, ut stet in regionibus Sodomorum. Et si Sodomam transcendisti, et a Satanae regione discedens, incipis liber esse suppliciis, expedit ut salveris in monte. Ne respexeris retro, nec steteris in tota regione: in monte salvum te fac, ne forte comprehendaris. Si vis a Sodomorum ruina non comprehendi, ne convertaris retro, ne steteris in regione eorum, ne ad alia pergas loca, sed cum inde discesseris, ascende in montem, in qu
Abbreviated transcription (Latin):
int̾pretationem hoc quod sequitur con¬
nenit: tu adũsata es a me dic̃ dñs. Re¬
tro ambulabis. Quia adu̾sata es filiũ
dĩ. & ꝑ hoc etiam adeo patre recessisti:
retro ambulabis. Quid aut̃ necẽẽ est
manifesta replicare: Ierłm que qͦndã
inuidea erat. aqua figuraliter uniu̾si
uidĩ intelliguntur: quia aclũsata sit
xp̃m ideo retro ambulat. fuit quippe
tempꝰ qͣnͣdo non ambulauert̃ retro.
slunc uero ambulant. & com̃isi sunt
corde inegyptum: ut retro ambulent.
di inpriora. considera. Iustus eoꝵ quȩ
retro st̃ obliuscens. inpriora extendit᷑
Peccator posterior meminit priora ñ
appetens qui aut̃ post̾ioꝵ meminit.
p̾uaricatur inlegem iħu dicentis. ne
conũtatur. retrorsũ tollere uestim̃tũ
suum. In obediens ẽ. dicto eiꝰ. Memen¬
tote uxoris loth. Contempnit imꝑiũ
aratrum. & respiciens retrorsũ: aptus ẽ.
hoc intellectum dignũ spiũ dĩ. sle
inquit respexeris retro. id ẽ. ad priora
extendere. Dunisisti sodomam. ne re¬

Expanded text:
interpretationem, quod sequitur convenit: Tu aversata es me, dicit Dominus, retro ambulabis . Quia aversata es Filium Dei, et per hoc etiam a Deo Patre recessisti, retro ambulabis. Quid autem necesse est manifesta replicare? Jerusalem quae quondam in Judaea erat, a qua figuraliter universi Judaei intelliguntur, quia aversata est Christum, ideo retro ambulat. Fuit quippe tempus quando non ambulaverunt retro: nunc vero ambulant, et conversi sunt corde in Aegyptum, ut retro ambulent di in priora, considera. Justus eorum quae retro sunt obliviscens, in priora extenditur . Peccator posteriorum meminit, priora non appetens. Qui autem 839 posteriorum meminit, praevaricatur in legem Jesu dicentis: Ne convertatur retrorsum tollere vestimentum suum : Inobediens est dicto ejus: Mementote uxoris Loth , contemnit imperiuaratrum, et respiciens retrorsum aptus est hunc intellectum dignum spiritu Dei: Ne, inquit, respexeris retro, id est in priora, extende. Dimisisti Sodomam, ne re
Abbreviated transcription (Latin):
quasi quẽ ine geniusti. o sapientia: fĩ¬
lios uͦ sapientie. & alibi legimus scͥptu¬
ra dicente. emittit sapientia filios su¬
os. Heu michi itaq ego mater mea sa¬
pientia. quasi quem me genuisti uirũ
qui uidicer: Quis ego sum qͥ in hoc natꝰ
sim ut iudicer atꝙ discernar. ꝓpt̾ in¬
crepationes. ꝓpter correctionẽ. ꝓpter
magiftium dum corrrigere nitor habi
tantes suꝑ terram: Si ieromias dic̃¬
quasi quẽ me genuisti uirũ qͥ uidicer
& discernar ab omni terra: si possumꝰ
expoñe quid sit omni terre. neq enĩ ab oĩ
terra li uidicatus ẽ. ieremias. nsi forte
uiolent̃ scͥpturam tͣhentes dicamus po¬

Expanded text:
at: Cur me genuisti, o Sapientia? Filios vero Sapientiae et alibi legimus, Scriptura dicente: Amittit Sapientia filios suos. Heu mihi, inquit, mater mea, Sapientia, quasi dicat: Cur me genuisti virum qui judicer? Quis ego sum qui in hoc natus sum, ut judicer atque discernar propter increpationes, propter correptionem, propter magisti Jeremias dicit: Cur me genuisti virum qui judicer; et discernar terrae? non possumus exponere quid sit, omni terrae; neque enim ab omni terra dijudicatur Jeremias, nisi forte violenter Scriptura trahentes, dicamus po
Abbreviated transcription (Latin):
debur. neq debuit mͥ qͥsquã. Oportet
exponẽ. & hoc qu inhebreis cotlicib
inuenitur intactam non p̃tertre. p̾dica¬
uit ieirmias mandata dtuina. Nemo
his que p̃dicabantur attendit. Quã¬
obrem quasi medicus ubens ac ꝓmptꝰ
medicamina languentib tribuit. & ilł
ñ scdm̃ artificium curantis: s iuxta
uoluntatẽ suam agentib dic̃. ñ ꝑ fui
neq ꝑfuit mͥ quisquã. Quodã modo
enimꝰ beneficium consequit᷑. ipse qui
curat. si fructũ ł aboris su megrotan¬
te conspiciat. & ꝑleticiã m̃tis etiam ipse
consequttur utilitatẽ. scdm illud qł
alibi dicit᷑ beatꝰ qui loquit᷑ in aures
audientiũ. h anc gͥ utilitatẽ quã con¬
sequitur magist̾ ab auditorib suis
si proficiant audiendo. dũ fructus
ex salute eoꝵ consequit᷑: quodammͦ
ieremias uidens de iuideis ñ habere
se: dic̃ non ꝓfuit michi quisquam
Si enim debet aucditorib ꝓdesse qd̾
loquor. auditores uero que dicunt᷑
abiciunt: & ego dico non ꝓ fui. neq

Expanded text:
squam. Oportet exponere; et hoc quod in Hebraeis codicibus invenitur, intactum non praeterire. Praedicavit Jeremias mandata divina; nemo his quae praedicabantur attendit. Quamobrem quasi medicus libens ac promptus medicamina languentibus tribuit, et illis non secundum artificium curantis, sed juxta voluntatem suam agentibus dicit: Non profui, neque profuit mihi quisquam. Quodammodo enim beneficium consequitur ipse qui curat, si fructum sui laboris in aegrotante conspiciat, et per laetitiam mentis etiam ipse consequitur utilitatem, secundum illud, quod alibi dicitur: Beatus qui loquitur in aures audientium. Hanc igitur utilitatem quam consequitur magister ab auditoribus suis si proficiant audiendo, dum fructus ex salute eorum consequitur, quodammodo 842 Jeremias videns de Judaeis non habere se, dicit: Non profuit mihi quisquam. Si enim debet auditoribus prodesse, quod loquor: auditores vero quae dicuntur, abjiciunt: et ego dico: Non profui, neque
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiat. de hoc fletum ẽ. quẽ cominemo¬
rat ꝓpħa. nunc dicens: nisi audieritis
occulte. plorabit anima urã. a facie con¬
tumelie. Cum enĩ fueritis passi contu¬
meliam: tunc plorabitis. & deducent
oculi ur̃i lacrimas. quia contritus ẽ
tritus sit grex dnĩ : fu̾it quippe aliqnͣ¬
do hio grex dñi. Et quia indignos se
udicauerunt salute conu̾sus ẽ. sermo do¬
mini adgentes. Si gͦ grex ille contritus
ẽ. nos oleaster qui contra naturã inser
ti sumus inbonam oliuam patriarcha¬
rum: non ne plus debemus uereri ne
oe iste grex dñi conterat᷑: futurũ qͥppe
ẽ. ut aliquando & iste grex conterat᷑.
uixta illud qđ a saluatore p̾dictum ẽ.
Cum multiplicate fuerint iniquitates
tunc refrigescet caritas multoꝵ. de qͥ¬
b enim hoc dicitur refrigescet caritas
multoꝵ non ne de his qui nuncupan¬
tur xp̃iam: De quib hic sermo ẽ. ue¬
runtamen ueniens filius hominis pu¬
tas inueniet fidem suꝑ terram nonne

Expanded text:
nuntiat, de hoc fletu est, quem commemonuntiat, de hoc fletu est, quem commemorat propheta nunc, dicens: Nisi audieritis occulte, plorabit anima vestra a facie contumeliae . Cum enim fueritis passi contumeliam, tunc plorabitis, et deducent oculi vestri lacrymas, quia contritus est tritus sit grex Domini. Fuit quippe aliquando hic grex Domini, et quia indignos se judicaverunt salute, conversus est sermo Domini ad Gentes. Si ergo grex ille contritus est, nos oleaster, qui contra naturam inserti 836 sumus in bonam olivam Patriarcharum , nonne plus debemus vereri, ne et iste grex Domini conteratur? Futurum quippe est ut aliquando et iste grex conteratur, juxta illud quod a Salvatore dictum est: Cum multiplicatae fuerint iniquitates, tunc refrigescet charitas multorum : de quibus enim hoc dicitur, refrigescet charitas multorum? nonne de his qui nuncupantur Christiani? de quibus hic sermo est: Verumtamen veniens Filius hominis, putas inveniet fidem super terram ? nonne
Abbreviated transcription (Latin):
dempnauit. quia creator ẽ. qui eum¬
adu̾setur: & tale eẽ peccatũ ut miseri¬
cors & clemens quodam mͦ necessitatẽ
miserentur. ñ reuertunt᷑ ut rogent ꝓ
eo pacem. Iherusalem igitur quia ad¬
priora scelera etiam hoc adiecit ut
crucifigeret dnm̃ meum iħm: & intan¬
tum consurrexit scelus ut de ea dicẽt
uolui congregare filios tuos quasi galli¬
na congregat pullos suos sub alas suas¬
& noluisti. Ecce dimitretur uob domꝰ
urã deserta. Ideo dimissa ẽ. & usq
lex moysi. tradita ẽ. disposita ꝑ angłos
in manu mediatoris deseruerunt eam.
& dixerunt. Multis facinorib oppressa
nus. Quam lni minora peccauit. po¬
tumus rogare ꝑ ea: potuimꝰ obsecrare
dñm. potuimus parcere ei. Suꝑ ista
quis parcat᷑. Si peccans peccauerit uir
imurum exorabunt ꝑ eo. Si aut̃ in¬
dñm peccauerit. quis exorabit ꝑ eo:
Grande piaculum commisit iherłm.
grande ꝑpetrauit nefas. Ideo in cõ¬
motione factaẽ: & dicitur̾ acd eã. Quis

Expanded text:
Creator est qui aversatur, et tale esse peccatum, ut misericors et clemens Deus quodammodo necessitatem miserentur, non revertuntur, ut rogent pro eo pacem. Jerusalem igiturpriora scelera etiam hoc adjecit, ut crucifigeret Dominum meum Jesum, et in tantum surrexit scelus, ut de ea diceretvolui congregare filios tuos, quasi gallina congregans pullos suos sub alas, et noluisti? Ecce dimittetur vobis domus vestra deserta , ideo dimissa est, et usqlex Moysi tradita est, disposita per Angelos in manu mediatoris , deseruerunt eam, et dixerunt: Multis facinoribus oppressanus. Quamdiu minora peccavit, potuimus rogare pro ea, potuimus obsecrare Dominum, potuimus parcere ei: super isto vero quis parcat? Si peccans peccaverit vir in virum, exorabitur pro eo; si autem peccaverit in Deum, quis orabit pro eo? Grande piaculum commisit Jerusalem, grande perpetravit nefas, ideo in commotione facta est : Et dicitur ad eam: Quis
Abbreviated transcription (Latin):
culcauerit & sanguinẽ testam̃ti. pollu¬
grẽ contumeliam fecerit. Si conculcas¬
ti iħm filium dĩ. si fecisti conuitium spui
grẽ. quis parcet suꝑ te: Quis contristabit᷑
suꝑ te: Quis reuertetur rogare ea quȩ
ipacem sunt tͥ: Ipsum iħm qui roga¬
bat parit̃ & p̃stabat ea quȩ erant inpa¬
ce ꝓdũt anima peccatrix. Quis potest
ultra rogare comĩsus ad ea. que sunt
inpacem t̾: Scientes gͦ quia impossibile
ẽ. eos qui semel st̃ illuminati gustauert̃
etiam donum celeste. & participes st̃ fac¬
ti spc̃ scĩ. Gustauert̾ nichilominus bonũ

Expanded text:
culcaverit, et sanguinem Novi Testamenti polluculcaverit, et sanguinem Novi Testamenti pollugratiae contumeliam fecerit ? Si conculcasti Jesum Filium Dei, fecisti convicium spiritui gratiae, quis parcet super te? quis contristabitur super te? quis revertetur rogare ea quae in pacem sunt tibi? Ipsum Jesum qui rogabat pariter, et praestabat ea quae erant in pacem, prodidit anima peccatrix, quis potest ultra rogare, conversus ad ea quae sunt in pacem tibi? Scientes ergo quia impossibile est eos qui semel illuminati sunt, gustaverunt etiam donum coeleste, et participes sunt facti Spiritus sancti, gustaverunt nihilominus bonum
Abbreviated transcription (Latin):
facta ẽ. ademulandũ eos. Et quia fio
peccauit ut uoce dm̃ diceret᷑. quispar¬
cet suꝑ te ierłm: Ego quoq dico adin¬
terfectricẽ dnĩ mei. Quis parcet suꝑ
te ierłm: Et quis contristabitur suꝑ
te: Transcendam aut̃ adspũalem in¬
salem nuncupetur. Post disciplinã qͥ p¬
pe diuinam factus es ierłm. qui pͥus
fueras iebus. Hystoria refert quia no¬
men loci istius fuerit ieb: & post ea
cõmutato uocabulo. mincupata sit ie¬
rusalem. Ieb aut̃ hebreoꝵ posteri tra¬
conculcata a fortitudinib contrariis.
anima nrã. tnͣsmutata ẽ. & facta est¬
ierłm uisio pacis. Si itaq post de mu¬
munẽ existimaũis. dicitur & de te. Qͥs
parcet suꝑ te ierłm: Et quis contͥstabit᷑
suꝑ te: Quis enim contristabitur si ta¬
lis fueris ut tracdas iħm Unus qͥsq
nrm̃ quando peccat maxime q cũpec¬
cat ingentia: iniħm peccat. Si autẽ &
quanto plus arbitramini de teriora
mereri supplicia. eum qui filiũ dĩ con¬

Expanded text:
 aemulandum eos. Et quia sic peccaverit ut voce Domini diceretur: Quis parcet super te, Jerusalem? ego quoque dico ad interfectricem Domini mei: Quis parcet super te, Jerusalem? et quis contristabitur super te? Transcendam autem ad spiritalem insalem nuncupetur. Post disciplinam quippe divinam facta es, Jerusalem, quae prius fueras Jebus. In historia refertur, quod nomen loci istius fuerit Jebus, et postea, commutato vocabulo, nuncupata sit Jerusalem. Jebus autem Hebraeorum posteri trao  Al. autem conculcata a fortitudinibus contrariis anima nostra transmutata est, et facta Jerusalem, Visio pacis. Si itaque post demumunem existimaveris, dicetur et de te: « Quis parcet super te, Jerusalem, et quis contristabitur super te? » Quis enim contristabitur, si talis fueris, ut tradas Jesum? Unusquisque nostrum, quando peccat, maxime quicunque peccat ingentia, in Jesum peccat: si autem et rem « quanto plus arbitramini deteriora mereri supplicia eum, qui Filium Dei con