comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nullam creaturam ꝑ indigentiam fecit. ꝓinde
in nulla creatura requieuit. Nam qđ dicit
scriptura requi euisse dm̃ in die septimo ab om¬
nib oꝑibus suis. quȩ fecit. hoc intelligi posse ar¬
bitror. qđ ñ in ipso die tanꝗ eius bono indigens
qđ sit beatior reqͥeuerit sed ipsũ diẽ septimũ
id est angłicam naturã adduxisse ad reqͥem
telligitur & alit̃ requies dĩ. id est cum nos ꝓpt̃ bona
oꝑã requiescere facit. scđm illũ modũ quẽ dicit ds̃
ad abraham. Nunc cognoui qđ timeas dm̃ qđ intelli¬
gitur cognoscere te feci. IH TERRO GATIO

Expanded text:
nullam creaturam per indigentiam fecit, proinde nullam creaturam per indigentiam fecit, proinde in nulla creatura requievit. Nam quod dicit Scriptura, requievisse Deum in die septimo ab omnibus operibus suis quae fecit ; hoc intelligi posse arbitror, quod non in ipso die, tanquam ejus bono indigens, quo sit beatior, requieverit; sed ipsum diem septimum, id est, angelicam naturam adduxisse ad requiem telligitur et aliter requies Dei, id est cum nos bona opera requiescere facit secundum illum modum quem Deus dicit ad Abraham: Nunc cognovi quod timeas Deum , id est, cognoscere te feci, ita et hic
Abbreviated transcription (Latin):
um ds̃ dixerit generet t̾ra herbam uirente & af¬
ferente sem̃. & ligna fructifera. ergo ligna in¬
fructuosa uł spinas ac tribulos quando fecit: R
imul om̃ia ds̃ fecit dicente scriptura. qui uiuit
in aet̃num creauit om̃ia simul. Hulla tenus igit᷑
dicenda sunt infructuosa ligna quȩ aliquo mõ¬
do hominib: afferunt adiumenta. quia & re ue¬
ra si non inuenimus in ea aliqͥd ad edendum. in¬
uenimꝰ scilic& ad medicam̃tum. inuenimꝰ ad adiu¬
torium. iure gͥ nullum lignũ debemus dicere¬
peccatum homini nascantur ad laborẽ dicente
scriptura spinas & tribulos pariet tͥ. tamen ñ est
dicendũ tunc ea ab oriri ex t̾ra quia iam erant
utiq: ad pastus pecudum uł uolatiliũ facta¬
sed non adaugendã hominis pęnam ꝓducta.
rem. cur ds̃ requiescere dr̃ : an & ipse tẽpore
fatigatus est ut reqͥescere dicat᷑ : RES PONSIO¬
on in aliqua creatura tanquã eius bono indi¬
gens requieuit ds̃ sed in se ipso. Ergo quia

Expanded text:
et terra herbam virentem, et afferentem semen et ligna fructifera ; ligna infructuosa, vel spinas vel tribulos quando fecit? RESP. Simul omnia Deus fecit, dicente Scriptura, Qui vivit in aeternum, creavit omnia simul . Nullatenus igitur dicenda sunt infructuosa ligna, quae aliquo modo hominibus afferunt adjumenta: quia et revera, si non invenimus in eis aliquid ad edendum invenimus certe ad medicamentum, invenimus ad adjutorium. ccatum hominis nascantur ad laborem, dicente Scriptura: Spinas et tribulos pariet tibi ; tamen non est dicendum tunc ea oboriri ex terra, quia jam erant utique ad pastus pecorum ac volatilium facta, non ad augendam hominis poenam producta. rem, cur Deus requiescere dicitur; an et ipse opere fatigatus est, ut requiescere diceretur? M. Non in aliqua creatura tanquam ejus bono indigens requievit Deus, sed in seipso.
Abbreviated transcription (Latin):
uid significat qđ noe sexcentoꝵ erat annoꝵ qͣndo
diliuii aquae in undauer̃ suꝑ t̾ram  RESEO
RESPONS

Expanded text:
uid significat quod Noe sexcentorum erat annorum, quando diluvii aquae inundaverunt super terram ? RESP. S
Abbreviated transcription (Latin):
ene semꝑ uocis & silentii temperam̃tum. ris.¬
Tamen & in hoc incumbe. ut libentius audias qͥd loqua
Tacere qui nescit. nescit eloqui.

Expanded text:
Tene semper uocis et silentii temperamentum. Tamen et in hoc incumbe, ut libentius audias quam loquaris 87. Tacere qui nescit, nescit loqui
Abbreviated transcription (Latin):
on aspicias quã plenas qͥsq det manꝰ. sed qũa puras
admoueat. Hon alit̃ nisi optimꝰ animꝰ pulcherrimꝰ¬
cultus est. Hichil int̃ est qͦ animo facias. qđ fecisse ui¬
ciosum est.
Nam facta cernuntur. animus non uidetur
Nequitia. ipsa pena sui est.¬
Nam mala conscientia sepe tuta est secura nunqua¬

Expanded text:
on aspicias, quam plenas quisque manus Deo, sed puras admoueat. Non enim aliter nisi optimus animus pulcherrimcantium 85. Nihil interest, quo animo facias, quod fecisse uitiosum est. Nam facta cernuntur, animus non uidetur Nequitia ipsa sui poena est. Mala conscientia saepe tuta est, secura qu
Abbreviated transcription (Latin):
un quid quia opus erat adae ut ei coniux fieret.
alit̾ ñ poterat fieri. nͥ ut dormiente costa detra¬
heret᷑ qua conux ȩdificaret᷑ : RES POHSIO¬
oterat ds̃ hoc & alit̃ facere sed congruentius udica¬
uit ut sic facerb& unde aliqͥd significaret᷑. Sicut
enĩ dormienti adae costa de trahit᷑ ut conux efficiat᷑
ita & xp̃o moriente de latere sangius effundit᷑ ut ec

Expanded text:
unquid quia opus erat Adae, ut ei conjux fieret, aliter non poterat fieri, nisi ut dormienti costam detraex qua conjux aedificaretur ? RESP. Poterat Deus etiam aliter facere, sed ideo congruentius judicavit ut sic faceret, unde aliquid significaretur. Sicut enim dormienti Adae costa detrahitur ut conjux efficiatur, ita et Christo morienti de latere sanguis effunditur, ut Ec
Abbreviated transcription (Latin):
obtime. & ꝑ eo quod ad tẽpus ad monueris dep̃cor
Tantũ oro excellentissimam clem̃tiam tuã. ut me
penitus ad te conuertas. nichilq mͥ repugnare
facias tendenti ad te : iubeasq me dũ hoc ipsũ
coꝵ pus ago atq porto. purum. magnanimũ.
iustum prudentemq: eẽ. ꝑ fectumqͥ: amatorẽ
ꝑ ceptorẽq: sapientiae tuae. & dignũ habitatio

Expanded text:
optime, et pro eo quod ad tempus admonueris deprecabor: optime, et pro eo quod ad tempus admonueris deprecabor: tantum oro excellentissimam clementiam tuam, ut me penitus ad te convertas, nihilque mihi repugnare facias tendenti ad te, jubeasque me dum hoc ipsum corpus ago atque porto, purum, magnanimum, justum, prudentemque esse, perfectumque amatorem perceptoremque sapientiae tuae, et dignum habitatio
Abbreviated transcription (Latin):
facio pat̃. quia hoc solum noui: sed unde
ad te ꝑueniatur ignoro. tu michi suggere¬
tũ ostende. tu uiaticũ prebe. Si fide te inueniunt qui ad
te refugiunt. fidem da. Si uirtute uir tutẽ. Si scientia
scientiam. Auge in me fidem. auge spem. auge caritatẽ
Admiranda & singularis bonitas tua. ad te ambio : &
quib rebus ad te ambiatur a te rursum peto. Tu enim
si deseris peritur. sed non deseris quia tu es summũ bonũ:
qđ nemo recte quȩsiuit & minime inuenit. Om̃is autẽ rec¬
te quȩsiuit : quẽ tu recte quȩrere fecisti. lac me pat̾ quȩ¬
rere te. uindica me ab errore quęrentẽ te. Nichil michi
aliud ꝓ te occurrat : si nichil aliud desidero quã te.
Inueniam te iam quȩso pat̃. Si aũt est in me suꝑ flui alicu
appetitio: tu ipse me munda. & fac idoneum. aduiden
qũa du nescio quid michi utile sit ex eo uł eis quos
diligo : tibi illud cõmitto pat̾ sapientis sime atq

Expanded text:
facio, Pater, quia hoc solum novi; sed unde facio, Pater, quia hoc solum novi; sed unde ad te perveniatur ignoro. Tu mihi suggertende, tu viaticum praebe. Si fide te inveniunt qui ad te refugiunt, fidem da; si virtute, virtutem; si scientia, scientiam. Auge in me fidem, augadmiranda et singularis bonitas tua! Ad te ambio, et quibus rebus a te ambiatur, ad te rursum peto. Tu enim si deseris, peritur hic: sed non deseris, quia tu es summum bonum, qudo nemo recte quaesivit, et minime invenit. Omnis autem recte quaesivit, quem tu recte quaerere fecisti. Fac me, Pater, quaerere te, vindica me ab errore; quaerenti te mihi nihil aliud pro te occurrat. Si nihil aliud desidero quam te, inveniam te jam, quaeso, Pater. Si autem est in me superflui alicujus appetitio, tu ipse me munda, et fac idoneum ad videnduamdiu nescio quid mihi ex eo utile sit, vel eis quos diligo, tibi illud committo, Pater sapientissime atque
Abbreviated transcription (Latin):
mea. salus mea. lux mea. uita mea. exaudi exau¬
di exaudi me. more illo tuo paucis notissimo. Iam
te solum amo. te solum sequor. te solum quȩro. tibi
soli seruire paratus sum : quia tu solus iuste domina¬
ris. Tui uiris eẽ desidero. Iube quȩso atq impera
quic quid uis: sed sana & aperi aures meas quib:
uoces tuas audiam. sana & aperi oculos meos
quib: nutos tuos uideam. Expelle ame insania
ut recognoscam te. dic michi quo adtendam ut
aspiciam te : & om̃ia me spero quȩ uisseris eẽ
inimicis tuis quos sub pedib habes seruierim.
satis fuerim fallaciarum ludibrium. Accipe
me ab istis fugientem famulum tuũ. quia isti
me quando ate fugiebam acceper alienum.
Ad te michi redeundum ẽẽ sentio. Pateat pul¬
santi ianua tua. quomodo ad te ꝑueniat᷑ edo¬
ce me. Hichil habeo aliud quã uoluntatem.
hichil aliud scio nisi fluxa & caduca sper¬
nenda ẽẽ. certa & aet̃na requirenda. hoc

Expanded text:
mea, patria mea, salus mea, lux mea, vita mea. Exaudi, exaumea, patria mea, salus mea, lux mea, vita mea. Exaudi, exaudi, exaudi me more illo tuo paucis notissimo. 5. Jam te solum amo, te solum sequor, te solum quaero, tibi soli servire paratus sum, quia tu solus juste dominaris; tui juris esse cupio. Jube, quaeso, atque impera quidquid vis, sed sana et aperi aures meas, quibus voces tuas audiam. Sana et aperi oculos meos, quibus nutus tuos videam. Expelle a me insaniam, ut recognoscam te. Dic mihi qua attendam, ut aspiciam te, et omnia me spero quae jusseris esse inimicis tuis, quos sub pedibus habes, servierim, satis fuerim fallaciarum ludibrium. Accipe me ab istis fugientem famulum tuum, quia et isti me quando a te fugiebam acceperunt alienum. Ad te mihi redeundum esse sentio: pateat mihi pulsanti janua tua; quomodo ad te perveniatur doce me. Nihil aliud habeo quam voluntatem; nihil aliud scio nisi fluxa et caduca spernenda esse; certa et aeterna requirenda. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ex erc& diem. luna tẽperat noctẽ. totus mundus ꝑ
successionib ꝑlustra ꝑfectione cursus solaris. ꝑ
magnos orbes recur su in ortus suos. sỹ derũ
magnam rerum constantiam. quantũ sensibilis
materia patitur tẽporis ordinib replicationibusq
custodit. Cuiꝰ legib in aeuo stantib motus insta¬
bilis rerum mutabiliũ ꝑturbatus eẽ ñ sinitur
frenisq circũ euntiũ scłoꝵ semꝑ ad similitudi nẽ
stabilitatis reuocatur. cuius legib arbitrium
animae liberum est bonisq prȩmia & malis
pęnae fixis ꝑ om̃ia necessitatib distributȩ
sunt. a quo manant usq ad nos om̃ia bona
sine quo nichil. sub quo totum. in quo totum. cũ quo totũ.
Qui fecisti hominem ad imagine & similitudinẽ tuam
quod qui se ipse nouit agnõscit: ex audi exaudi ex¬
audi me. ds meus. ds̃ meus. rex meus. pater meus.
causa mea. spes mea. res mea. honor meus. domus

Expanded text:
exercet diem, luna temperat noctem: omnisque mundus per exercet diem, luna temperat noctem: omnisque mundus per successionibus; per lustra, perfectione cursus solaris; per magnos orbes, recursu in ortus suos siderum, magnam rerum constantiam, quantum sensibilis materia patitur, temporum ordinibus replicationibusque custodit. Deus cujus legibus in aevo stantibus, motus instabilis rerum mutabilium perturbatus esse non sinitur, frenisque circumeuntium saeculorum semper ad similitudinem stabilitatis revocatur: cujus legibus arbitrium animae liberum est, bonisque praemia et malis poenae, fixis per omnia necessitatibus distributae sunt. Deus a quo manant usque ad nos omnia bona,sine quo nihil est. Deus sub quo totum est, in quo totum est, cum quo totum est. Qui fecisti hominem ad imaginem et similitudinem tuam, quod qui se ipse novit agnoscit. Exaudi, exaudi, exaudi me, Deus meus, Domine meus, rex meus, pater meus, causa mea, spes mea, res mea, honor meus, domus
Abbreviated transcription (Latin):
deducis ad ianuam Ds qui facis ut pulsẽntib a pe¬
riatur. Ds qui nob̵ das panem uitae. Ds ꝑ quem po¬
tum sumimus. quo hausto nunquã sicimus. D: qu¬
arguis scłm de peccato de iustitia. & de iudicio.
Ds̃ ꝑ quẽ nos non mouent qui minime creditur
ds ꝑ que im probamus eoꝵ errorẽ qui animarũ merita
nulla eẽ apud te credunt. Ds̃ ꝑ quem non seruimus
infirmis & ȩgenis elem̃tis. Ds̃ qui nos purgas & ad diuina
p̃paras prȩmia : adueni michi ꝓpitius. Tu quic quid
a me dictũ est. unus ds̃. tu tu ueni. ueni mͥ in auxilium.
una aet̾na uera substantia. ubi nulla discrepantia.
nulla confusio. nulla transitio. nulla indigentia.
nulla mors. ubi summa concordia. summa euidentia.
summa constantia. sum ma plenitudo. sum ma uita
ubi nichil deest. nichil redundat. ubi qui gignit &
om̃ia. cui obtemperat om̃is bona anima. cuius legib:
portantur poli. cursus suos sydera ꝑagunt. sol

Expanded text:
deducis ad januam. Deus qui facis ut pulsantibus apededucis ad januam. Deus qui facis ut pulsantibus aperiatur . Deus qui nobis das panem vitae. Deus per quem sitimus potum, quo hausto nunquam sitiamus . Deus qulum de peccato, de justitia, et de judicio . Deus per quem nos non movent qui minime credunt. Deus per quem improbamus eorum errorem, qui animarum merita nulla esse apud te putant. Deus per quem non servimus infirmis et egenis elementis . Deus qui nos purgas, et ad divina praeparas praemia, adveni mihi propitius tu. 4. Quidquid a me dictum est, unus Deus tu, tu veni mihi in auxilium; una aeterna vera substantia, ubi nulla discrepantia, nulla confusio, nulla transitio, nulla indigentia, nulla mors. Ubi summa concordia, summa evidentia, summa constantia, summa plenitudo, summa vita. Ubi nihil deest, nihil redundat. Ubi qui gignit, et  serviunt; cui obtemperat omnis bona anima. Cujus legibus rotantur poli, cursus suos sidera peragunt, sol
Abbreviated transcription (Latin):
tas iungit. Ds ꝑ quẽ uincimus inimicum: te dep̃cor
Ds ꝑ quem accepimus ne om̃ino pereamus. Ds̃ a quo
admonem̃ ut euigilemus. Ds ꝑ quẽ a malis bona
separamus. Ds ꝑ quem mala fugimꝰ & bona sequim᷑.
Ds ꝑ quem non cedimus aduersi tatib Ds̃ ꝑ quem
bene seruimus & bene dominam. Ds ꝑ quẽ discimus
aliena eẽ quȩ aliqͣndo nr̃a & nr̃a eẽ. quȩ aliquando
aliena putabam us. Ds ꝑ quem maloꝵ aescis atq il¬
lecebris non heremus. Ds ꝑ quȩm nos minime res non
minuunt. Ds ꝑ que melius nr̃m de teriori subiectũ
non est. Ds ꝑ quem mors ab sorbet᷑ in uictoriam. Ds̃
qui nos conuertis. Ds qui nos eo qđ non est ex uis. &
eo qđ est induis. Ds̃ qui nos ex audibiles facis. Ds qui
nos unis. Ds qui nos in om̃em ueritatẽ inducis. Ds qui
nobis omĩa bona loqueris. nec insanos facis. nec aqͦqͣm
fieri sinis. Ds qui nos reuo as in uiam. Nĩ ds qu. nos

Expanded text:
tas jungit, Deus per quem vincimus inimicum, te deprecor. tas jungit, Deus per quem vincimus inimicum, te deprecor. Deus per quem accepimus ne omnino periremus. Deus a quo admonemur ut vigilemus. Deus per quem a malis bona separamus. Deus per quem mala fugimus, et bona sequimur. Deus per quem non cedimus adversitatibus. Deus per quem bene servimus et bene dominamur. Deus per quem discimus aliena esse quae aliquando nostra, et nostra esse quae aliquando aliena putabamus. Deus per quem malorum escis atque illecebris non haeremus. Deus per quem nos res minutae non minuunt. Deus per quem melius nostrum deteriori subjectum non est. Deus per quem mors absorbetur in victoriam . Deus qui nos convertis. Deus qui nos eo quod non est exuis, et eo quod est induis. Deus qui nos exaudibiles facis. Deus qui nos munis. Deus qui nos in omnem veritatem inducis. Deus qui nobis omnia bona loqueris, nec insanos facis, nec a quoquam fieri sinis. Deus qui nos revocas in viam. Deus qui nos
Abbreviated transcription (Latin):
bilis lucis. Pat̃ euigilationis atq illum inationis nra e
Pater pignoris quo ad monem redire ad te : te in uoco
ds ueritatis. in quo & a quo & ꝑ quẽ uera sunt. quȩ
uera sunt om̃ia. Di sapientia. in quo & a quo & ꝑ
om̃ia Ds beatitudo in quo & a quo & ꝑ que beata
sunt quae beata sunt om̃ia. Ds bonũ & pulchrum
intelligibilit̾ lucent quae intelligibilit̃ lucent om̃ia. Ds cuiꝰ
regnum est totus mundus quẽ sensus ignorat. Ds de cuiꝰ
regno lex etiam in ista regna describitur. Ds a quo
auerti cadere. in quem conuerti resurgere. in quo manere
consistere est. Ds a quo exire mori. in quem redire uiues¬
cere. in quo habitare uiuere est. Ds que nemo amittit.
nisi deceptus. nemo quęrit nisi ad monitus. nemo inuenit
nisi purgatus. Ds̃ quem relinquere hoc est quod perire
quẽ adtendere hoc est qđ amare . quẽ uidere. hoc est
qđ habere. Ds cui nos fides excitat. spes erigit. cari¬

Expanded text:
bilis, lucis, Pater evigilationis atque illuminationis nostrae, bilis, lucis, Pater evigilationis atque illuminationis nostrae, Pater pignoris, quo admonemur redire ad te, te invoco. Deus veritas, in quo, et a quo, et per quem vera sunt, quae vera sunt omnia. Deus sapientia, in omnia. Deus beatitudo, in quo et a quo et per quem beata sunt, quae beata sunt omnia. Deus bonum et pulchrum,intelligibiliter lucent, quae intelligibiliter lucent omnia. Deus cujus regnum est totus mundus, quem sensus ignorat. Deus de cujus regno lex etiam in ista regna describitur. Deus a quo averti, cadere; in quem converti, resurgere; in quo manere, consistere est. Deus a quo exire, emori; in quem redire, reviviscere; in quo habitare, vivere est. Deus quem nemo amittit, nisi deceptus; quem nemo quaerit, nisi admonitus; quem nemo invenit, nisi purgatus. Deus quem relinquere, hoc est quod perire; quem attendere, hoc est quod amare; quem videre, hoc est quod habere. Deus cui nos fides excitat, spes erigit, chari
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersitatis conditor. praesta mͥ primũ ut te¬
bene rogem. deinde ut me agam dignũ quẽ ex au¬
dias. postremo ut liberes. Ds ꝑ que om̃ia quȩ ꝑse non
ẽent tendunt ẽẽ. Ds qui ne iđ quidem quod se in uice
ꝓdit perire ꝑmittis. Ds qui de nichilo mundũ istũ
creasti. quẽ om̃ium oculi sentiunt pulcherrimum.
Os qui malum non facis & facis eẽ ne pessimũ fiat
osqui paucis ad id qđ uere est refugientib ostendis
malũ nichil eẽ. Ds ꝑ quẽ uniuersitas etiam cũ sinis¬
tra parte ꝑfecta est. Ds a quo dissonantia usq in
extremum nulla est cum deteriora meliorib con¬
cinunt. Ds quẽ amat om̃e quod amare potest siue sci¬
ens siue nesciens. Ds in quo sunt om̃ia cui tamen uni¬
uer sae creaturae nec turpitudo turpis est. nec
malitia nocet. nec error errat. Ds qui nisi mundos
uerum scire noluisti. Ds pater ueritatis. pater sa¬
pientiae . pater uerae sum meq: uitae
sater beatitudinis. pat boni & pulchri. Pat̃ incelligi¬

Expanded text:
universitatis conditor, praesta mihi primum ut bene te rogem, deinde ut me agam dignum quem exaudias, postremo ut liberes. Deus per quem omnia, quae per se non essent, tendunt esse. Deus qui ne id quidem quod se invicem perimit, perire permittis. Deus qui de nihilo mundum istum creasti, quem omnium oculi sentiunt pulcherrimum. Deus qui malum non facis, et facis esse ne pessimum flat. Deus qui paucis ad id quod vere est refugientibus, ostendis malum nihil esse. Deus per quem universitas etiam cum sinistra parte perfecta est. Deus a quo dissonantia usque in extremum nulla est, cum deteriora melioribus concinunt. Deus quem amat omne quod potest amare, sive sciens, sive nesciens. Deus in quo sunt omnia, cui tamen universae cmalitia nocet, nec error errat. Deus, qui nisi mundos, verum te scire noluisti, Deus Pater veritatis, Pater sapientiae, Pater verae summaeque vitae, Pater beatitudinis, Pater boni et pulchri, Pater intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
uanco plus liceat: tam libeat minus.
or tunae inuidia est immeritus miser
Lelix criminibus non erit hoc di.
Ignoscas aliis multa : nichil tibi.
arcit quisq malis. ꝑdere uult malos.
Maioꝵ meritis gła non datur.
urpis sepe datur fama minoribus.
PERIANDER CLO RINTHIUS

Expanded text:
uanto plus liceat, tam libeat minus. Fortunae invidiae est immeritus miser. Felix criminibus nullus erit diu. Ignoscas aliis multa: nihil tibi. Parcit quisque malis, perdere vult bonos. Majorum meritis gloria non datur. Turpis saepe datur fama minoribus. Periander Corinthius
Abbreviated transcription (Latin):
sola inusitata exhorrescimus: usitata uero
ꝓ quib abluendis filii dĩ sanguis effusus est ꝙ li¬
bet magna sint & om̃ino claudi contra se cogant
regnũ dĩ sepe uidendo omĩa tolerare sepe toleran¬
do ñ nulla etiam facere cogim᷑. Atq: utinam ds̃ ñ¬
Est quidam motus bonae uitae de quo etiam in
ista humana conuersatione. iusta quȩrela eẽ ñ
possit. Quis enim uiste quęrit᷑ de homine qui ne¬
mini mala uult & quib potest fidelit̾ consulit
nec contra cuiusquã in iurias tenet libidinẽ uin¬
dicandi ut ueracit᷑ dicat. dimitte nobis debita¬
eo ipso qđ uerum dicit dimittite sicut & nos di¬
mit timus. sine peccato se ñ ẽẽ declarans : Idem
cram̃to caret etiam si nũquã reconciliet᷑ dõ:
ita manente in se uinculo foederis con iugalis
uxor dimittitur ob causam fornicationis nec
carebit uinculo coniugali etiam si numquam
reconciliet᷑ uiro. carebit aut si mortuus fue¬
rit uir eiꝰ. Reus uero ex cõmunicat᷑. ideo

Expanded text:
sola inusitata exhorrescimus: usitata vero pro quibus abluendis Filii Dei sanguis effusus est, quamlibet magna sint, et omnino claudi contra se faciant regnum Dei, saepe videndo omnia tolerare, saepe tolerando nonnulla etiam facere cogimur! atque utinam, o Dest quidam modus bonae uitae, de quo etiam in ista humana conuersatione iusta querella esse non possit. quis enim iuste queritur de homine, qui nemini male uult et quibus potest fideliter consulit nec contra cuiusquam iniurias tenet libidinem uindicandi, ut ueraciter dicat: sicut et nos dimiteo ipso quod uerum dicit: dimitte, sicut et nos dimittimus, sine peccato se non esse declarat. Inde cramento caret, etiamsi numquam reconcilietur deo, ita manente in se uinculo foederis coniugalis uxor dimittitur ob causam fornicationis nec carebit illo uinculo, etiamsi numquam reconcilietur uiro; carebit autem, si mortuus fuerit uir eius. reus uero excommunicatus ideo
Abbreviated transcription (Latin):
egimus in epłis grecoꝵ. quod post passionem apłoꝵ
sc̃s pachomius abbas in aegi pto cum monachis suis
in oratione a dño rogauer̃ ut ostenderet eis quo mo¬
do pascha deberent celebrare. Et misit dñs angłm
suum & scripsit ad p̃fatum scm pa chomiũ cr̃lum
decẽ nouenalem hoc modo.

Expanded text:
egimus in epistolis Graecorum, quod post passionem apostolorum sanctus Pachomius abbas in Aegypto cum monachis suis in oratione a Domino rogaverit, ut ostenderet eis quomodo Pascha deberent celebrare. Et misit Dominus angelum suum, et scripsit ad praefatum sanctum Pachomium cyclum decemnovalem hoc modo.
Abbreviated transcription (Latin):
animaliũ atq uolatiliũ immunda bina inducun¬
tur in arcam. & munda septena : RESPONSIO¬
mmunda illos homines significant. qͥ ad scisma st̃
etiam qͥdam poeta ait. Numero ds̃ impare gaud&¬
uid significat qđ noe uir iustus plantauit uineã.¬
& bibens uinũ in ebriatus est. & nudatus in taber¬
naculo suo : RESPS Ds̃ quodã mͦ plantauit
gentẽ iudȩoꝵ segregando eam a cunctis gentibus un¬
de & circũcisionis signumͤ dedit. legẽ dedit. sacrifi¬
cia instituit. se ipsum in carne uenturũ in lege p̃di¬
xit. cui ñ credentes a uineae suae uino id est a mali¬
tia popłi sui passus est crucifixus est sputis alinitus
est. Sed hoc passus est in tabernaculo suo id est in gen¬
te sua.
QUESTIO

Expanded text:
animalium atque volatilium, immunda bina inducuntur in arcam, et munda septena ? RESP. Immunda illos homines significant, qui ad schisma sunt etiam quidam poeta ait: Numero Deus impare gauduid significat quod Noe vir justus plantavit vineam, bibensque vinum inebriatus est, et nudatus in tabernaculo suo ? RESP. Deus quodam modo plantavit gentem Judaeorum, segregando eam a cunctis gentibus. Unde et circumcisionis signum indidit, Legem dedit, sacrificia instituit, se ipsum in carne venturum in Lege praedixit: sed cui non credentes, vineae suae vino, id est, malitia populi sui passus est, crucifixus est, sputis illinitus, et illusus. Sed hoc passus est in tabernaculo suo, id est, in gente sua. QUAEST
Abbreviated transcription (Latin):
um ds̃ unus sit dicente scriptura. audi isrł dñs
ds̃ tuus d̃ unus est. quo modo ipse ait. Ecce adã
quasi unus ex nobis factus est : nobis enim pluralita¬
tẽ insinuat. R̾ Os̃ enim quã uis sit unus. tam̃
trinitas est. pat̾ scilic& & filius. & sp̃s sc̃s. Unus¬

Expanded text:
um Deus unus sit, dicente Scriptura: Audi, Israel, Dominus Deus tuus Deus unus est: quomodo hic dicit: Ecce Adam quasi unus ex nobis factus est? nobis enim pluralitatem insinuat. M. Deus enim quamvis unus sit, tamen Trinitas est, Pater scilicet, et Filius, et S
Abbreviated transcription (Latin):
unquam discrepat utile ab decore.
lus est sollicitus magis beatus.
Moraem optare malumꝰ. timere peius
Fac sis ut libeat quod est necesse
Multis terribilis: caueco mulcos.
Si forcuna uiuat: rachil laboris.
Si non adiuuat : ho: minus laboris.
SOLON ATHE NI ENSIS
uic beatam dico uitam: cũ ꝑacta facta sint.
ar pari. iugato conuix. qͥc qͥd impar dissidet.
Non es unt honoris umquã fortuica muneris
Clam io arguas ꝓpinquũ: sed palam laudaueris.
Pulchrius mulco parari. quam creari nobilem.
Certa si decreta sors est quid caueri ꝓderit.
Siue sunt incerta cuncta quid timeri conuenit:
CHILON LACEOE MONIUS
olo minor me timeat. despiciatq maior
Niue menior mortis. item uiue memor salutis.
Tristia cuncta exuperas : aut animo aut amico
T u bene si quid facias: nec meminisse fas est.
Quae bene facta accipias: ꝑ petuo mem̃co.
Grata se iectus hominis: quę parilis iuuentae.
Illa uiuenta est grauior quae similis senectae:
ANACHARSIS
SCITA.

Expanded text:
umquam discrepat utile ab decoro. plus est sollicitus magis beatus. mortem optare malum, timere peius. fac sis, ut libeat, quod est necesse. multis terribilis caveto multos. si fortuna iuvat, nihil laboris: si non adiuvat, hoc minus laboris. SOLON ATHENIENSIS. Turn beatam dico vitam, cum peracta fata sunt. par pari iugator coniunx: quicquid inpar, dissidet. non erunt honores umquam fortuiti muneris. clam coarguas propinquum, propalam laudaveris. pulchrius multo parari quam creari nobilem. certa si decreta sors est, quid cavere proderit: sive sunt incerta cuncta, quid timere convenit? CHILON LACEDAEMONIVS. Nolo minor me timeat despiciatque maior. vive memor mortis, item vive memor salutis, tristia cuncta exsuperas aut animo aut amico. tu bene si quid facias, nec meminisse fas est. quae benefacta accipias, perpetuo memento. grata senectus homini, quae parilis iuventae: illa iuventa est gravior, quae similis senectae. ANACHARSIS SCYTHA.
Abbreviated transcription (Latin):
uaenam summa boni est : mens semꝑ conscia reca.
ernicies homini quae maxima : solus homo alter
uis diues: qui nil cupiet. quis pauꝑ : auarus.
Quae dos matronis pulcherrima: uita pudica.
Quae casta est : de qua mentiri fama ueretur.
Q uod prudentis opus: cum possis nolle nocere.
Quid stulti ꝓprium : non posse & uelle nocere :
PIT TAEUS MITILENUS
oqui ignorabit : qui tacere nesciat
onis pbari malo : quam uti malis.
Demens suꝑbis inuidet felicibus.
Demens dolorem ridet infelicium.¬
U.
Pareto legi: quisquis legem san xeris.
Plures amicos. re scđa cõparas.
P aucos amicos rebus aduersis ꝓbas.
CLEOBOLUS INOUS.

Expanded text:
Quaenam summa boni est? mens quae sibi conscia recti. Quaenam summa boni est? mens quae sibi conscia recti. pernicies homini quae maxima? solus homo alter, quis dives? qui nil cupiet. quis pauper? avarus. quae dos matronis pulcherrima? vita pudica. quae casta est? de qua mentiri fama veretur. quod prudentis opus? cum possit, nolle nocere: quid stulti proprium? non posse et velle nocere. PITTACVS MITYLENEVS. Loqui ignorabit, qui tacere nesciet. bono probari malo quam multis malis. demens superbis invidet felicibus. demens dolorem ridet infelicium. pareto legi, quisque legem sanxeris. plures amicos re secunda comparas: paucos amicos rebus adversis probas. CLEOBVLVS LINDIVS.
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc pollent sobria. nunc marcent ebria corda.¬
T.
Semꝑ in ambiguo uoluuntur pectora cursu.¬
Quid iam plura loquar : qͦt lucent sydera cęli.¬
Q uot punctis horae : quot currunt sȩcła mom̃tis.
Tot nr̃am faciem mutat sententia formis¬
ex gradib consummatur ꝑ fectio casta
rimo : dum uigilas fluxum nescisse peculcũ.
Quem sequitur lasciuia diu non uoluere corde.
Tum : ne uel leuiter speciem cernendo cupiscas.
ltimus in somnis nullo phantasmate ledi.¬
H oc sibi nemo rapit. sed xp̃i gr̃a pręstat¬
L ibra cibi solidi. simplex emina falerni.
P reterea labor. excubiae rogitatio crebra.
Ne caro languentem necet incrassata pudorem.
AO IO HANNEM
uersiculos nexos quia despicis. hannes:
cipe. di. sollers si nosti iungere. uisos.
Cerne . ca. pascentes dumoso in littore. melos.
It. por. triticea uellentes gramina. cellos.
Ar. sitibunda petunt limpharum pocula. m̃ta.
Atq bu. glandiferae recubant sub tegmine. bulci.
Nos. pas. lanigera ducunt ad pascuã. tores.

Expanded text:
nunc pollent sobria, nunc marcent ebria corda. semper in ambiguo volvuntur pectora cursu.quid iam plura loquar? quot lucent sidera caeli,quot punctis horae, quot currunt saecla momentis, tot nostra faciem mutat sententia formisex gradibus consummatur perfectio casta: rimum dum vigilas fluxum nescire petulcum; Quem sequitur, lasciva diu non volvere corde; Tum ne vel leviter speciem cernendo cupiscas; ltimus, in somnis nullo phantasmate lHoc sibi nemo rapit, sed Christi gratia praestatLibra cibi solidi, simplex hemina falerni; Praeterea labor, excubiae, rogatio crebra, Ne caro languentem necet incrassata pudorem. AD IOHANNEM. O IO-versiculos nexos quia despicis- HANNES, excipe DI - sollers si nosti iungere - VISOS. cerne CA - pascentes dumoso in litore - MELOS, et POR - triticea verrentes germina - CELLOS. AR - sitibunda petunt lympharum pocula - MENTA atque BV - glandiferae recubant sub tegmine - BVLCI. nunc PAS - lanigeras ducunt ad pascua - TORES
Abbreviated transcription (Latin):
alũ natura ñ est. sed pͥuatione boni hoc nom̃ acce¬
pit. Deniq bonũ potest ẽẽ sine malo. malũ ñ po¬
test ẽẽ sine bono. Nec potest ẽẽ malũ ubi ñ fuerit bo¬
nũ. Ac ꝓpt̃ hoc dicimus & angłm bonũ. & angłm ma¬
malũ qđ uitiosũ. Bonũ qđ homo : malũ qđ uitiosũs¬
idõq quando dicimus bonũ : naturã laudamus.
naturae dep̃hendimus. IH TERROGATIO¬

Expanded text:
alum natura non est, sed privatio boni hoc nomen accepit: denique bonum potest esse sine malo, malum non potest esse sine bono, nec potest esse sine malo ubi non fuerit bonum, ac per hoc dicimus et angelum bonum et angelum mamalum quod vitiosus; bonum quod homo, malum quod vitiosus. Quando dicimus bonum, naturam laudamus; st bonae naturae, deprehendimus. I
Abbreviated transcription (Latin):
ratione sapimus. Certe in anima est ratio & cũ sinc unũ.
nem quẽ assumpsit. eũq ñ tota trinitas assumpsit
sed sola filii ꝑsona. IH IERRO GATIO
oluntate genuit pat̾ filiũ. an necessitate :
ec uoluntate nec necessitate. quia necessitas in
dõ non est. Praeire uoluntas sapientiã non potest. qđ
est filius. Igitur prius est rationabiliter saꝑe. qua
rationabilit uelle. Nam quidam nr̃m cũ eũ int̾rogas¬
sec hereti cus. utrũ uolens auc olens genuerit pater
filium: laudabilit̾ respondisse fertur. Dic inquit
& tu hereuce. D̃s pat̾ necessitate est ds̃ an uolunta¬
te. Quod si dixisset necessitate. sequebatur illum
grandis absurditas. Si aũt uoluntate : responde¬
batur illi. Ergo uoluntate est ds̃ non natura. & in la¬
queũ quẽ uolebat ponere ipse incidit. & uidens se con¬
uic tum oinmutuit.

Expanded text:
eatorem. Certe in anima est ratio, et cum unum sint, nem, quem non tota Trinitas assumpsit, sed sola Filii persona. QUAEST. VII. Voluntate genuit Pater Filium, an necessitate? RESP. Nec voluntate, nec necessitate: quia necessitas in Deo non est: praeire autem voluntas sapientiam non potest, quod est Filius: igitur prius est rationabiliter sapere, quam rationabiliter velle. Nam quidam nostrum, cum eum interrogasset haereticus, utrum volens, an nolens genuerit Pater Filium; laudabiliter respondisse fertur: Dic, inquit, et tu, haeretice, Deus Pater necessitate est Deus, an voluntate? Quod si dixisset, Necessitate; sequebatur illum grandis absurditas. Si autem, Voluntate; respondebatur illi, Ergo voluntate est Deus, non natura: et ita in laqueum quem volebat ponere, ipse incidit; et videns se convictum, obmutuit.
Abbreviated transcription (Latin):
rũ sit: & illud siuerũ est huic uero non reluc¬
tet᷑. Fieri enim potest: ut aliquo consuetudine lit¬
terarũ hebraicarũ unus liber dicat᷑. qui constat
ex pluribus: sicut ex ecclesiis plurib una
constat eccłia. & ex plurib cȩlis unũ caelũ. Non enĩ
caeloꝵ aliqͦd p̃termisit qui dixit. Auxiliũ meũ a dño:

Expanded text:
rum sit, et illud si verum est, huic vero non relucrum sit, et illud si verum est, huic vero non reluctetur. Fieri enim potest ut aliqua consuetudine litterarum hebraearum unus liber dicatur, qui constat ex pluribus; sicut ex Ecclesiis pluribus una constat Ecclesia, et ex pluribus coelis unum coelum Non enim coelorum aliquod praetermisit qui dixit, «Auxilium meu
Abbreviated transcription (Latin):
ta in quo par tes debeat iste numerus disꝑtiri.
ut ter habeat quinqua genos. quã quã ille nume¬
rus piscium habeat & aliam rationẽ multo sub¬
lex : in septẽ uero gr̃a significat᷑ quia legem non
sem qui septenario numero significatur. Quod er¬
go quidam om̃ium psalmoꝵ quinq libros eẽ cre¬
dider̃. illud secuti sunt : quoties in fine psalmi
dictũ fuerit. fiat fiat. Sed huius disꝑtionis ra¬
tionem cũ uellem cõprehende non ualui : quia
nec ipse quinq par tes ȩquales sunt int̾ se. & si
non scripturae quantitate. saltim psalmor&
ipso numero. ut trecentos haberent. & si unius¬
cuiꝰq libri finis est fiat fiat : cur liber quintus
idemq ultimus ñ eodem fine sit t̾minatꝰ meri¬
to queri potest. Nos aũt scripturae canonicȩ
auctoritatem sequentes ubi legit᷑. scriptũ est
enim in libro psalmoꝵ&. unũ psalmor& librũ
eẽ nouimus. & uideo quidẽ qͦ modo & hoc ue¬

Expanded text:
ta, in quot partes debeat iste numerus dispertiri, ta, in quot partes debeat iste numerus dispertiri, ut ter habeat quinquagenos. Quanquam ille numerus piscium habeat et aliam rationem multo subLex, in septem vero Gratia significatur; quia Legem non  Spiritum sanctum, qui septenario numero significatur. 2. Quod ergo quidam omnium Psalmorum quinque libros esse crediderunt, illud secuti sunt, quoties in fine psalmi dictum fuerit, «Fiat, fiat» . Sed hujus dispertitionis rationem cum vellem comprehendere, non valui: quia nec ipsae quinque partes aequales sunt inter se, etsi non scripturae quantitate, saltem Psalmorum ipso numero, ut tricenos haberent. Et si uniuscujusque libri finis est. «Fiat, fiat;» cur liber quintus idemque ultimus non eodem fine sit terminatus, merito quaeri potest. Nos autem Scripturae canonicae auctoritatem sequentes, ubi legitur, «Scriptum est enim in libro Psalmorum» ; unum Psalmorum librum esse novimus. Et video quidem quomodo et hoc ve
Abbreviated transcription (Latin):
cordib nr̃is: ꝑ sp̃m scm̃ qui datus est nobis. Hinc
quoq sp̃s sc̃s septenario numero cõm̃dat᷑. Quin qua¬
genariũ uero etiam in quadraginta & decẽ dñs
disꝑtitus est. Die quippe quadragesimo quȩ post re¬
surrectionẽ suam ascendit in caelis ac deinde cõple¬
tis dieb decẽ misit spm scm̃: quadragenario scilic&
numero tẽporalẽ in hoc mundo cohabitationẽ cõm̃¬
dans qm̃ quat̃narius in qua draginta numerus p̃ua¬
luit. Quatuor aũt partes hab& annus : & mundus.
Denario uero addito uelut mercede ꝓ impleta leg
bonis operib: reddita. ipsa aet̃̾nitas figurat᷑. Hunc
quinquagenariũ triplũ hab& centesimus &: quin qͣ ge¬
simus numerus. tanqua eũ multiplicauerit trinitis.
Unde & hac causa non inconuenient̃ intelligit᷑ istũ nume¬
rũ eẽ psalmoꝵ. Nam & in illo numero pisciũ qui cap¬
ti sunt retib post resurrectionẽ missis. ad centũ quin¬
quaginta additis trib uelut am monitio uidet᷑ fac¬

Expanded text:
per Spiritum sanctum, qui datus est nobis . Hinc quoque Spiritus sanctus septenario numero commendatur. Quinquagenarium vero etiam in quadraginta et decem Dominus dispertitus est. Die quippe quadragesimo post resurrectionem suam ascendit in coelum, ac deinde completis diebus decem misit Spiritum sanctum: quadragenario scilicet numero temporalem in hoc mundo cohabitationem commendans. Quoniam quaternarius in quadraginta numerus praevalet; quatuor autem partes habet mundus et annus: denario vero addito, velut mercede pro impleta lege bonis operibus reddita, ipsa aeternitas figuratur. Hunc quinquagenarium triplum habet centesimus et quinquagesimus numerus, tanquam eum multiplicaverit trinitas. et hac causa non inconvenienter intelligimus istum numerum esse Psalmorum. Nam et in illo numero piscium qui capti sunt retibus post resurrectionem missis, ad centum quinquaginta additis tribus , ve ut admonitio videtur fac
Abbreviated transcription (Latin):
ma destinat᷑. & ut eam modulatio decora com¬
ponat lignis quib dam lignens ab interiori par¬
te construit᷑. quas disciplinabilit̃ magistroꝵ digiti
reprimentes grandisonam efficiunt᷑ & suauis si¬
mam cantilenam. Cimbala sunt ex ꝑmixtis me¬
tallis paruissimae fialae cõpositae. uentricula
artificiosa modulatione collisae acutissimum
sonũ delec tabili collatione resti tuunt.
e

Expanded text:
ma distinetur, et ut eam modulatio decora comma distinetur, et ut eam modulatio decora componat, linguis quibusdam ligneis ab interiori parte construitur, quas disciplinabiliter magistrorum digiti reprimentes, grandisonam efficiunt et suavissimam cantilenam. Cymbala sunt ex permistis metallis minimae phialae compositae, ventricula artificiosa modulatione collisae; acutissimum sonum delectabili collatione restituunt. e
Abbreviated transcription (Latin):
tione consimilis : quae in stagnis delectabilit̃
cõmorat᷑. Erinacius que uocamus ericiũ animal
est omino timidum: natura ꝓuidente semꝑ ar¬
matũ : cuius cutẽ inuicẽ saetarũ sudes acutissi¬
mȩ densissimȩq cõmuniun. & refugium hab&
in saxis. Topazion genus est lapidis p̃ciosum.
qui duos fertur hab̾e colores. unum auri puris¬
simi & alterum aetheria claritate relucentẽ.
pinguedo rosea uerecundaq: puritas uicini la¬
pidis crisoprasso magnitudine uel colore qui
maxime lampat cũ solis splendore ꝑcutiuir :¬
quem si polire uelis obscuras. si naturae ꝓpriae
relinquas irridiat. nasci dicit᷑ in insula topati¬
on. quae est ꝓuintiae thebaidȩ. unde & nomen
accepit. Cristallum est in modum uitri ꝑ nume¬
rosas hiemes glacies condurata : & in duritiam
saxi liquens ad modũ ꝑducta substantia.
Organũ est quasi turris quȩdam diuersis fistuł
fabricata: quib flatu folliũ uox copiosissi¬

Expanded text:
tione consimilis, qui in stagnis delectabiliter tione consimilis, qui in stagnis delectabiliter commoratur. Herinacius, quem vocamus ericium, animal est omnino timidum, natura providente semper armatum, cujus cutem invicem setarum sudes acutissime densissimeque communiunt, et refugium habet semper in saxis. Topazion genus est lapidis pretiosum, qui duos fertur habere colores, unum auri purissimi, et alterum aetherea claritate elucentem. Pinguedo rosea verecundaque puritas, vicinus lapidi chrysopraso magnitudine, vel colore, qui maxime splendet, cum solis splendore percuQuam si polire velis, obscuras; si naturae propriae relinquas, irradiat. Nasci dicitur in insula Topazion, quae est provinciae Thebaidae. Unde et nomen accipit. Chrystallum est in modum vitri per numerosas hiemes glacies condurata, et in duritiam saxi liquens admodum perducta substantia. Organum est quasi turris quaedam diversis fistulis fabricata, quibus flatu follium vox copiosissi
Abbreviated transcription (Latin):
Nicticorax grece dicit᷑ noctis coruus: quẽ qͥdam
bubonẽ. quidam noctuã eẽ dixer̃. Alii magis
coruo magnitudine. & colore consimilẽ : quem
specialit̃ in asiae partib inueniri posse testant᷑
Istũ sicut diei fulgor abscondit. ita aduentus
noctis ꝓducit: & contra consuetudines auiũ tunc
magis uigilare. & escas querere incipit. quando
se in soporẽ animantia cuncta cõponunt. Passer
est auis parua. sed nimia sagacitate sollicita : quȩ
nec facile laqueis irretitur. nec ꝑ illuuiẽ uentris
escarum ambitione decipit᷑. haec ꝓpt̃ infirmi ta¬
tẽ suam. ne aut ipsa ap̃datore capiat᷑. aut foetus
eius serpentinis deuorentur insidi is. ad domoꝵ
fastigia celsa concurrit. Turtur aũt auiũ castis¬
sima una tantũ copulatione content eẽ narra¬
tur. Fixor est fasciculus sarm̃t aridus. non nisi
ad incendiũ aptus. Fulica mansueta auis & nigra¬
est: anantea equidem paruior. sed corporis posi¬

Expanded text:
Nycticorax Graece dicitur noctis corvus, quem quidam Nycticorax Graece dicitur noctis corvus, quem quidam bubonem, quidam noctuam esse dixerunt. Alii magis corvo magnitudine et colore consimilem, quem specialiter in Asiae partibus inveniri posse testantur. Istum sicut diei fulgor abscondit, ita adventus noctis producit, et contra consuetudines avium tunc magis vigilare et escas quaerere incipit, quando se in soporem animantia cuncta componunt. Passer est avis parva, sed non minima sagacitate sollicita, quae nec facile laqueis irretitur, nec per ingluviem ventris escarum ambitione decipitur. Haec propter infirmitatem suam ne aut ipsa a praedatore capiatur, aut fetus ejus serpentinis devorentur insidiis, ad domorum fastigia celsa concurrit. Turtur avium castissimus, una tantum copulatione contentus esse narratur. Frixorium est fasciculum sarmenti aridum, non nisi ad incendium aptum. Fulica, mansueta avis et nigra, anati equidem, minor, sed corporis posi
Abbreviated transcription (Latin):
est saxoꝵ sicca constructio: quae sine aliquo liga¬
mine impense in altũ ducta cõponit᷑. Timpanũ est
quod tenso corio quasi supra duas ut ita dixerim
metus tibi ab acuta parte copulatas solet reso¬
nare ꝑcussum sicut hominũ corpus dũ ꝓ deo tri¬
bulatione quatit᷑. ad suꝑna mandata dulcius
tẽperatur. Aspidũ immane genus est serpentiũ.
qđ naturali obstinatione uerha in cantantiũ non
ꝑhibet᷑ admit tere. quia ne uerba eoꝵ exaudiat
suasq: latebras derelinquat. unam aurẽ caudae suae
uifizcione dicit᷑ obturare. alterã uͦ in trã deprimere
Pellicanꝰ auis egrptia est: crconiis corporis gran¬
ditate consimilis. quae naturali macie semp
ꝑuiscera quic qͥd ȩscarũ accipit. sine aliqua
recoctione transmittit. Quȩ ñ gregatim ut coe¬
trae aues uolat: sed delectatione se solitaria
consolat᷑. quoꝵ genus stagnis in habitat. Aliud
ur dictũ est: in desertis locis secreasq uersa.t᷑.

Expanded text:
est saxorum sicca constructio, quae sine aliquo legaest saxorum sicca constructio, quae sine aliquo legamine impensae in altum ducta componitur. Tympanum est quod tenso corio quasi supra duas, ut ita dixerim, metas tibi ab acuta parte copulatas solet resonare percussum, sicut hominum corpus dum pro Domino tribulatione quatitur, ad superna mandata dulcius temperatur. Aspidum immane genus est serpentum, quod naturali obstinatione verba incantantium non perhibetur admittere, quia ne verba eorum exaudiat, suasque la tebras derelinquat, unam aurem caudae suae inflexione dicitur obturare, alteram vero in terram deprimere. Pellicanus avis Aegyptia est, ciconiis corporis granditate consimilis, quae naturali macie sempeper viscera quidquid escarum accipit, sine aliqua recoctione transmittit. Quae non gregatim, ut caeterae aves, volat, sed electatione se solitaria consolatur, quorum genus stagnis inhabitat. Aliud, ut dictum est, in desertis locis secretisque versatur.
Abbreviated transcription (Latin):
rebus & odor in est suauis : ut merito scãe in¬
carnationi & uirtus herbarũ & odoris suauitas
cõparet᷑. Ebur non ad solas diuitias intelliga¬
mus aptatum: sed qm̃ elefas cuiꝰ haec ossa sunt
nimiae castitatis asserit᷑. qui inter quadrupe¬
dia & sensu plurimo ual&. & tẽperanter mis¬
cetur feminae suae. & coniuge scđa non utit᷑.
hoc pudicis feminis decent̃ ap̃tatũ. Ysopus
quamuis sit herba paruissima: radicib sus
saxor fertur uiscera penitrare. Haec & inter¬
nis hominũ sauciatis ꝓbatur accommoda : & in
libro leuitico immolato sanguine intincta supra
lȩpsi corpus septies solebat asꝑgi. sugnificans pre¬
cioso sanguine dñi saluatoris maculas peccatoꝵ
efficacit eẽ diluendas  Ramnũ spinarũ genus
est ꝑmolestũ : quod priꝰ in herbam mollissimam
pubescit. sed ubi adulta aetate conualuerit.
ramusculos ꝓducit acum in atos. posteaq: eius
sudes durescunt in arboream firmitatẽ. Mlaceria

Expanded text:
rebus et odor inest suavis, ut merito sanctae Inrebus et odor inest suavis, ut merito sanctae Incarnationi et virtus herbarum et odoris suavitas comparetur. Ebur non ad solas divitias intelligamus aptatum, sed quoniam elephas cujus haec ossa sunt nimiae castitatis asseritur, qui inter quadrupedia et sensu plurimo valet, et temperanter miscetur feminae suae, et conjuge secunda non utitur; hoc pudicis feminis decenter aptatum est. Hyssopus, quamvis sit herba minima radicibus saxorum fertur viscera penetrare. Haec et internis hominum sauciatis probatur accommoda, et in libro Levitico immolato sanguine intincta supra leprosi corpus septies solebat aspergi, significans pretioso sanguine Domini Salvatoris maculas peccatorum efficaciter esse diluendas. Rhamnus spinarum genus est permolestum, quod prius in herbam mollissimam pubescit; sed ubi adulta aetate calluerit, ramusculos producit acuminatos, postea ejus sudes durescunt in arboream firmitatem. Maceria
Abbreviated transcription (Latin):
rnira quidem est decẽ cordis coartata. Hȩc plec¬
tro ꝑcutitur. Habla uero duodecim sonos habens.
digitis tangitur. Caedrus non est utilis. nisi suc¬
cisa fuerit : nullos enim in sua radice manens ꝓ¬
ficuos generat fructus sicut nec elatio. hermon
paruus mons uixta iordanẽ est positus. sicut de
utero nomii lectione cognoscit᷑. Accepimꝰ inquit
in tẽpore t̾ram de manib duoꝵ regũ am rreoꝵ
qui erant transiordanẽ a torrente arnon usq:
ad montem hermon. Mrrra mortẽ significat
quã ꝑ hominum uita mediator suscepit. Gut¬
ta quae dicit᷑ ammoniaca duritias curat aliqͣ
necessitate contractas: quae pulchre incar¬
nationi dñi cõparat᷑ quia duritiam cordis hu¬
mani scã p̃dicatione dissoluit. Cassia quae
a nr̃is fistula dicit᷑. redemptio generis hu¬
mani ꝑ aquam baptismatis indicat᷑ : quo hoc
erbae genus a quosis locis dicit᷑ inueniri. His

Expanded text:
» Cinyra quidem est decem chordis coarctata: haec plec» Cinyra quidem est decem chordis coarctata: haec plectro percutitur; nabla vero, duodecim sonos habens, digitis tangitur. Cedrus non est utilis nisi succisa fuerit. Nullos enim in sua radice manens proficuos generat fructus, sicut nec elatio. Hermon parvus mons juxta Jordanem est positus, sicut ex Deuteronomii lectione cognoscitur. Accipimus, inquit, in tempore terram de manibus duorum regum Amorrhaeorum, qui erant trans Jordanem a torrente Arnon usque ad montem Hermon. Myrrha mortem significat, quam pro hominum salute Mediator suscepit. Gutta quae dicitur Ammoniaca, duritias curat aliqua necessitate contractas, quae pulchre Incarnationi Domini comparatur, quia duritiam cordis humani sancta praedicatione dissolvit. Cassia, quae a nostris fistula dicitur, redemptio generis humani per aquam baptismatis indicatur, quoniam hoc herbae genus aquosis locis dicitur inveniri. His
Abbreviated transcription (Latin):
in capite. Hoc aũt genus organicoꝵ atq singulare
aptatur corpori dñi saluatoris. Qm sicut istud
de altiorib: sonat : sic illud gloriosae institutio¬
nis suꝑna concrebrat. Hoc apud hebreos dicitur
hoc est a tangendo. Nam & psalterias cr̃charedas
uocamus docto pollice modulationes mi sicas
exprimentes. P salmus est cum ex ipso solo instru¬
id est psalterio modulatio quȩdam dulcis & cano¬
nora ꝓfunditur. Canticum est qͣndo qͥs liber tate
ꝓpriae uocis utit᷑: nec loquaci instrum̃to cuiqua
musico consona modulatione sociat᷑. Psalmus
est r̃mnus alicuiꝰ metri lege cõpositus : qui ad si¬
militudinẽ p̃dicti organi suꝑnam nobis cognos¬
citur indicare uir tũtẽ.
ramea modo contũ. modo loricam. modo gla¬
dium significat bis acutũ. Aliter. Arnobius
ł rameã inquit humanȩ litterȩ specialit̃ dicunt
lanceam regis: nos aũt frameam generaliter
gladiũ inscripturis scĩs accipimus.

Expanded text:
in capite. Hoc autem genus organi canorum, atque singulare in capite. Hoc autem genus organi canorum, atque singulare aptatur corpori Domini Salvatoris, quoniam sicut istud de altioribus sonat, sic illud gloriosae institutionis superna concelebrat. Hoc apud Hebraeos dicitur λειν, hoc est, a tangendo. Nam et psaltrias citharoedas vocamus docto pollice modulationes musicas exprimentes. Psalmus est ex ipso secundo instrurio modulatio quaedam dulcis et canora profunditur. Canticum est, quando quis libertate propriae vocis utitur, nec loquaci instrumento cuiquam musico consona modulatione sociatur. Psalmus est hymnus alicujus metri lege compositus, qui, ad similitudinem praedicti organi, supernam nobis cognoscitur indicare virtutem. Framea modo contum, modo loricam, modo gladium significat bis acutum. Aliter Arnobius: « Frameam, inquit, humanae litterae specialiter dicunt lanceam regis. Nos autem frameam generaliter gladium in Scripturis sanctis accipimus.