comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tionib resistentẽ uident. Quẽ cũna¬
lis p̾sentib afflictũ conspiciunt. qu¬
si ꝑadmonitionẽ ad conditoris gr̃am
trahere conant᷑ dicentes. Si reuersis
fueris ad omĩpotentẽ: edificaberis
Acsi aꝑte dicant. Quia nr̃is doginati
resistendo. a dño recessisti: iccirco qͥ
iusticiȩ ȩdificatione destructꝰ es.
bernaculũ uͦ. aliqͣndo accipimꝰ hab¬
taculũ corporis. aliqͣndo uͦ habitacis¬
lũ cordis. Nã sicut anima habitamꝰ in
corpore : ita ꝑ cogitationẽ habitamꝰ
inm̃te. Iniquitas gͦ in tab̾naculo
m̃tis. ẽ: ꝑuersa intentio in studio co¬
gitationis. Iniqͥtas aut̃ intab̾naculo
corporis ꝑ expletionẽ oꝑis actio car¬
nalis. Eliphaz gͦ qͥa amicus beati
uiri extitit quȩdã iã uera sentiens.
sed tam̃ iniis in quib a rectitudine
deuiat hereticoꝵ speciẽ tenens. be

Expanded text:
tentem vident. Quem cum malis praesentibus afflictum conspiciunt, quasi per admonitionem ad conditoris gratiam trahere conantur, dicentes: Si reversus fueris ad Omnipotentem, aedificaberis. Ac si aperte dicant: Quia nostris dogmatibus resistendo a Domino recessisti, idcirco a justitiae aedificatione destructus es. Tabernaculum vero aliquando accipimus habitaculum corporis, aliquando vero habitaculum cordis. Nam sicut anima habitamus in corpore, ita per cogitationes habitamus in mente. Iniquitas ergo in tabernaculo mentis, est perversa intentio in studio cogitationis, iniquitas autem in tabernaculo corporis per expletionem operis actio carnalis. Eliphaz itaque quia amicus beati viri exstitit, quaedam vera sentiens, et tamen in his, in quibus a rectitudine deviat, haereticorum spe
Abbreviated transcription (Latin):
Seqr Cũ ille implesset domꝰ coꝵ bonis
Malorũ domꝰ dñs bonis implet: quia
etiã ingratis sua dona ñ denegat. Ut
aut benignitatẽ conditoris erubescat̃
& ad bonitatẽ redeant: aut redire
omimodo contẽnentes. inde illic gra¬
uius puniant᷑ unde hic & bonis di
largiorib mala reddider̃. Ut durio¬
ra ẽos tunc supplicia puniant: quoꝵ
hic maliciã nec dona uicer̃. Sequit᷑¬
Quoꝵ sententia. ꝓcul sit ame. Hoc etiã
pbeatũ iob dictũ .ẽ. Ait nanq Quoꝵ
consiliũ longe sit ame. Quãuis ali¬
ud sententiã. atq aliud confiliũ in
telligi possit. Sententia qͥppe in ore
ẽ: consiliũ incogitatione: Dũ gͦ eli¬
phar longe se a maloꝵ sententia. be¬
atus uͦ iob a consilio optauit: constat
nimirũ qͥa iste maloꝵ uerbis. ille
uͦ etiã cogitatione desiderat. eẽ dissi¬

Expanded text:
 Cum ille implesset domos eorum bonis. - Malorum domos Dominus bonis implet, quia etiam ingratis bona sua non denegat, ut aut benignitatem Conditoris erubescant, et ad bonitatem redeant; aut redire omnimodo contemnentes, inde illic gravius puniantur, unde hic et bonis Dei largioribus mala reddiderunt, ut duriora eos tunc supplicia puniant, quorum hic malitiam nec dona vicerunt. SequitQuorum sententia procul sit a me. - Hoc etiam per beatum Job dictum est: Ait namque: Quorum consilium longe sit a me. Quamvis aliud sententia, at aliud consilium possit telligi. Sententia quippe in ore est, consilium in cogitatione. Dum ergo Eliphaz longe se a malorum sententia, beatus vero Job a consilio optavit, constat nimirum quia iste malorum verbis, ille vero etiam cogitationi desiderat esse dissi
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑscrutari ñ posst̃. credere con¬
tẽnunt: & ꝑ inquisitionẽ nimiã
in errorẽ labunt᷑ Hi itaq cũ nec¬
duĩ crederent. uł ad huc ad iniqͥta¬
tis oꝑa uacarent: aquȩ niuiũ fu¬
erunt. Sed cũ carnalia facta dese¬
rentes in fide ad quã ꝑducti st̃:
plus appetunt ꝑscrutari quã capi¬
unt: amplius ꝓfecto calent. quã
calere debuerunt. Bene gͦ de hoc
ꝑuerso qͦlibet. ꝓphetantis dunta¬
.xat sententia. ñ optantis dicitur
Ad nimiũ calorẽ transeat ab aquis
niuiũ. Acsi aꝑte diceret᷑. Qui hu¬
milit̃ sub disciplinȩ uincla ñ re

Expanded text:
ne perscrutari non possunt credere conne perscrutari non possunt credere contemnunt, et per inquisitionem nimiam in errorem labuntur. Hi itaque cum necdum crederent, vel adhuc ad iniquitatis opera vacarent, aquae nivium fuerunt. Sed cum, carnalia facta deserentes, in fide ad quam perducti sunt, plus appetunt perscrutari quam capiunt, amplius profecto calent quam calere debuerunt. Bene ergo de hoc perverso quolibet prophetantis duntaxat sententia, non optantis dicitur: Ad nimium calorem transeat ab aquis nivium. Ac si aperte diceretur: Qui humiliter sub disciplinae vinculo non re
Abbreviated transcription (Latin):
salis scẽ ȩccłȩ p̾dicationẽ pensans.
neq a fidei: neq a bonoꝵ actuum
rectitudine declinat Inuia qͥppe
uinearũ ambulare. ẽ: scẽ eccłe
patres uelut dependentes botros
aspicere. Quoꝵ uerbis dũ intendit
ui labore itineris: amore debriat᷑
co iniqͥtas frigori cõparat᷑: quia
peccantis m̃tẽ corpore constringit
Unde scriptũ. ẽ Sicut frigidã facĩt
cisterna aquã suã sic frigidã facit
malicia suã. Qđ contra caritas
calor. ẽ: qͥa uidelicet m̃tẽ accendit
quã replet. De qͦ calore scriptũ. ẽ
Abund abit iniqͥtas: refrigescet
caritas multoꝵ. Et sunt ñnulli. qͥ
dũ iniquitatũ suarũ frigora decli
nant. ad uerã fidẽ. uł ad scĩtatis ha¬
bitiũ ueniunt. Sed qͥa plusquã neces¬
se . ẽ. de suis sensib p̃sumunt. sepe
in fide quã accipiunt: ea quȩ non
capiunt ꝑscrutari uolunt. ut ra¬
tione magis indõ quã fide teneant᷑.
Quia uͦ humana mens ꝑscrutari ñ
ualet diuma secreta: omẽ qđ ratio¬

Expanded text:
salis Ecclesiae praedicationem pensans, neque a fidei, neque a bonorum actuum rectitudine declinat. In via quippe vinearum ambulare est sanctae Ecclesiae Patres velut dependentes botros aspicere, quorum verbis dum intendit in labore itineris, amore debriatur co iniquitas frigori comparatur, quia peccantis mentem torpore constringit. Unde scriptum est: Sicut frigidam fecit cisterna aquam suam, sic frigidam fecit malitiam suam . Quo contra charitas calor est, quia videlicet mentem accendit quam replet. De quo calore scriptum est: Abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum . Et sunt nonnulli qui, dum iniquitatum suarum nant, ad veram fidem vel ad sanctitatis habitum veniunt. Sed quia plus quam necesse est de suis sensibus praesumunt, saepe in fide quam accipiunt, ea quae non capiunt, perscrutari volunt ut ratione magis in Deo, quam fide teneantur. Quia vero humana mens perscrutari non valet divina secreta, omne quod ratio
Abbreviated transcription (Latin):
malignoꝵ sp̃uũ insidias grauius to
tionis nr̃ȩ oculos a lucẽ intimȩ uisio¬
nus obscurent. Qđ nimirũ psalmi¬
sta ptulerat: cũ dicebat. Declinate
a me maligni: & scrutabor mandata
dĩ mei. Uidelicet patent̃ insinuans.
qͥa mandata di ꝑscrutari ñ poterat.
cũ malignoꝵ sp̃uũ insidias inm̃te to¬
lerabat᷑. Qđ etiã in isa ac oꝑe sub
allophiloriĩ prauitate cognoscimꝰ
designari: qͥ puteos qͦs isaac foderat.
t̾rȩ congerie replebant. Hos enĩ nos
nimirũ puteos fodimꝰ. cũ inscriptu¬
rȩ sacrȩ abditis sensib alta penetra
mus. Quos tam̃ occulte replent al¬
lophili: quando nob ad alta tenden¬
tib immundi sp̃s t̾renas cogitatio¬
Anes
ingerunt: & quasi inuentã diuine
scĩentiȩ aquã tollunt. Sed qͥa nemo¬

Expanded text:
malignorum spirituum insidias gravius tolmalignorum spirituum insidias gravius toltentionis nostrae oculos a luce intimae visionis obscurent. Quod nimirum Psalmista pertulerat, cum dicebat: Declinate a me, maligni, et scrutabor mandata Dei mei . Videlicet patenter insinuans quia mandata Dei perscrutari non poterat cum malignorum spirituum insidias in mente tolerabat. Quod etiam in Isaac opere sub Allophylorum pravitate cognoscimus designari, qui puteos quos Isaac foderat terrae congerie replebant . Hos enim nos nimirum puteos fodimus cum in Scripturae sacrae abditis sensibus alta pmus. Quos tamen occulte replent Allophili, quando nobis ad alta tendentibus immundi spiritus terrenas cogitationes ingerunt, et quasi inventam divinae sci
Abbreviated transcription (Latin):
tes aureos. Quid ꝑ t̾rã nisi infirmi¬
tas actionis. qͥd ꝑduriciã silicis. nͥ
fortitudo desig̾nat᷑ Quid ptor¬
rentes aureos. nisi doctrinã intimȩ
claritatis accipimꝰ: Omp̃s aut̃ ds̃.
ad se conuersis ꝓt̾ra dat silicẽ: qͥa
ꝓ infirma actione. dat forticudinẽ¬
robustiopis. Dat etiã ꝓsilice tor¬
rentes aureos: qͥa ꝓ robusto oꝑe. do¬
ctrinã multiplicat clarȩ p̃dicatio¬
Ut peccator qͥsq conuersus. & exanfior¬
mo fortis existere ualeat. & in sua fon¬
ticudine post usq ad ꝓferenda uerłar
intime claritatis exurgat. Quatinꝰ in
eo & in firmitas actionis inqua uelitt¬
tra soluit᷑ bene uiuendi fortitudine
solidet᷑ & rursũ cũ sensus ex uitatra¬
bit᷑ ex ipsa fortitudine torrentes au
qis alios hostes patim᷑. quã malignos
ut ciuitatẽ ualeant nr̃ẽ m̃tis irrũ¬
pe eamq sub sui iugo dominiica¬
ptam tenere: Argeñti aut̃ nomine.
casta argentũ igne examinatũ t̾̃rȩ
Et sepe cũ eloquiis sacris intendimꝰ.

Expanded text:
Quid per terram nisi infirmitas actionis, quid per duritiam silicis, nisi fortitudo signatur? quid per torrentes aureos, nisi doctrinam intimae claritatis accipimus? Omnipotens autem Deus ad se conversis pro terra dat silicem, quia pro infirma actione fortitudinerobusti operis. Dat etiam pro silice torrentes aureos, quia pro robusto opere doctrinam multiplicat clarae praedicatiout peccator quisque conversus, et ex infirmo fortis existere valeat, et in sua fortitudine usque ad proferenda verba intimae claritatis exsurgat, quatenus in eo et infirmitas actionis, in qua velut solvitur, bene vivendi fortitudine solidetur; et rursus cum sensus ex vita trahitur, ex ipsa fortitudine torrgis alios hostes patimur quam malignos ut civitatem valeant nostrae mentis irrumpere, eamque sub sui jugo dominii captam tenere? Argenti autem nomine scasta, argentum igne examinatum terrae . Et saepe cum eloquiis sacris intendimus,
Abbreviated transcription (Latin):
& enĩ. & si eius fuit arbitrii. ut cũ
ipso ꝓficeret: liquet tam̃ qͥa eiꝰ arbi¬
trii ñ fuit. ut cũ ipso exiret de ute¬
ro. Constat gͦ. qͥa suȩ uirtuti nil
tribuit. qͥ ꝓfecto testat᷑. qͥa hoc ex
conditoris munere accepit: Bonũ gͥ
qđ a conditione se habuisse intimat:
liquet ꝓcul dubio qͥa ad laudẽ creato¬
ris uarrat. indicans ab ipso se accepis¬
se ut pius esset. a quo accepit ut esset
Quia sic̃ suo ope in utero conditꝰ ñ
fuit: ita nec sua uirtute abutero pi¬
us fuit. Sed pensandũ nob. ẽ qđ asse
rit. creuit mecũ. Nonnulli enĩ qͦ ad
ȩtatẽ crescunt: ab innocentia decre-¬
scunt. Flectis uͦ. cũ foris etas corpo-¬
ris: intꝰ si diciliceat crescit etas uirtu¬

Expanded text:
etenim etsi ejus fuerit arbitrii, ut cum ipso proficeret, liquet tamen quia ejus arbitrii non fuit ut cum ipso de utero exiret. Constat ergo quia suae virtuti nil tribuit, qui profecto testatur quia hoc ex conditionis munere accepit. Bonum igitur quod a conditione habuisse se intimat, liquet procul dubio quia ad laudem conditoris narrat, indicans ab ipso se accepisse ut pius esset, a quo aquia sicut suo opere in utero conditus non fuit, ita nec sua virtute ab utero pius furit, crevit mecum. Nonnulli enim quod aetate mores coeperunt ab innocentia decrescunt. Electis vero cum foris aetas corporis, intus se deliteat, crescit aetas virtu
Abbreviated transcription (Latin):
aute. qͥa in hac uita cũ ꝑcutit. si ꝑ¬
cussionẽ correctio sequit᷑: disciplina
patris. ẽ. ñ ira iudicis. amor corripi¬
entis. ẽ: ñ districtio punientis. Ex
ipso gͦ p̾senti uerbere. iudicia ȩt̃na
pens anda st̃. Hinc enĩ ꝑpendere :¬
hinc sũmoꝑe debemꝰ. quomͦ ferat᷑
illa quȩ reꝓbat. si ferri mͦ uix ua
ius ira quȩ purgat. Expl̃ lis̃¬

Expanded text:
autem quia in hac vita, cum percutit, si percussionem correctio sequitur, disciplina patris est, non ira judicis; amor corrigentis est, non districtio punientis. Ex ipso ergo praesenti verbere judicia aeterna pensanda sunt. Hinc enim perpendere summopere debemus, quomodo feratur illa quae reprobat, si ferri modo vix valet ejus ira quae purgat. LIBER VI
Abbreviated transcription (Latin):
feriunt. p̃uident quȩ sequant᷑ Bene¬
aut̃ subdit᷑ Et pondus eiꝰ ferre ñ
potui. Qm̃ qͥ extremi iudicii aduen¬
tũ intenta mente considerant: ꝓfe¬
cto uident qͥa tantꝰ pauor imminet.
qͣntũ ñ solũ tunc uidere. sed se etiã
nunc p̃uidere ꝑtimescant. Consi¬
deratione nanq̃ tanti t̾roris. metu
animꝰ palpitat: & intentionis suȩ
oculos declinans. intueri qđ p̃uidet
recusat. Bene gͦ dr̃. Et pondus eiꝰ
ferre ñ potui. Quia cũ suꝑnȩ maiesta¬
tis uim ad iudiciũ uenientis. t̾rorẽq
tanti ex aminis considerando animus
conatur exquirere: mox ad semec ipsũ
refugiens. se se expauescit inuenisse.
Sed int̾ hȩc pensandũ. ẽ.: qͥa beatꝰ iob
ista de se loquit᷑. laudatꝰ & flagel¬
latus. Si gͥ saltẽ ad meritorũ ꝓue¬
ctũ ita ꝑcussus. ẽ. qͥ sic timuit. qͦmͦ
feriendus. ẽ. qͥ contẽnit : Quomͦ de¬
pressura st̃ dĩ iudicia eos qͥ sẽ sub¬

Expanded text:
feriunt, praevident quae sequantur. Seferiunt, praevident quae sequantur. Sequitur: Et pondus ejus ferre non potui, quoniam qui extremi judicii adventum intenta mente considerat, profecto videt quia tantus pavor imminet, quantum non solum tunc videre, sed se etiam nunc praevidere pertimescat. Consideratione namque tanti terroris metu animus palpitat, et intentionis suae oculos declinans, intueri quod praevidet recusat. Bene ergo dicitur: Et pondus ejus ferre non potui, quia cum supernae majestatis vim ad judicium venientis terroremque tanti examinis considerando animus conatur exquirere, mox ad semetipsum refugiens, sese expavescit invenisse. Sed inter haec pensandum est quia beatus Job ista de se loquitur laudatus et flagellatus. Si igitur saltem ad meritorum profectum ita percussus est qui sic timuit, quomodo feriendus est qui contemnit? Quomodo depressura sunt Dei judicia eos qui se e
Abbreviated transcription (Latin):
lerter intueri. Tẽpestas qͥppe cũ orit᷑.
prius lȩnes undȩ. & postmodũ uo-¬
lumina maiora concitant᷑. ad extre¬
mũ fluctꝰ se in alta erigunt. & ua¬
uigantes qͦsq ipsa sua altitudine sub¬
uertunt. Sic sic nimirũ extrema illa
ꝓperat. quȩ uniuersũ mundũ sur
ruat tẽpestas animarũ. Nunc enĩ
bellis & cladib qͣsi quib dã undis
sua nob̾ exordia ostendit. & qͣnto
ad finẽ cotidie ꝓpinqͥores efficim᷑.
tanto grauiora irruere tribulatio¬
nũ uolumina uidemꝰ Ad excremũ uͦ
cõmotis om̃ib elem̃tis supnꝰ iudex
ueniens. finẽ omĩũ appõrtat: qͥa
uidelicet tunc tẽpestas fluctꝰ incęlũ
leuat. Unde & dr̃. Ad huc modicũ
& ego mouebo ñ solũ t̾rã sedetiam
cȩlũ. Quã scilicet tẽpestatẽ. qͥa scĩ
uiri uigilant̃ aspiciunt: quasi tum̃tes
suꝑ se cõtidie fluctꝰ expauescunt. atq
ex his tribulationib quȩ mundumꝰ

Expanded text:
lerter intueri. Tempestas quippe cum oritur, lerter intueri. Tempestas quippe cum oritur, prius lenes undae, et postmodum volumina majora concitantur; ad extremum fluctus se in alta erigunt, et navigantes quosque ipsa sua altitudine subvertunt. Sic sic nimirum extrema illa properat, quae universum mundum 696 subruat tempestas animarum. Nunc enim bellis et cladibus quasi quibusdam undis sua nobis exordia ostendit, et quanto ad finem quotidie propinquiores efficimur, tanto graviora irruere tribulationum volumina videmus. Ad extremum vero commotis omnibus elementis, supernus judex veniens finem omnium apportat, quia videlicet tunc tempestas fluctus in coelum levat. Unde et dicitur: Adhuc modicum, et ego movebo non solum terram, sed etiam coelum . Quam sciviri vigilantes aspiciunt, quasi tumentes super se quotidie fluctus expavescunt, atque ex his tribulationibus quae mundum
Abbreviated transcription (Latin):
tantȩ similitudinis. pensemꝰ si pos¬
sumꝰ. quanta in scõ uiro fuerit uis ti¬
moris. Fluctꝰ enĩ cũ tum̃tes desup
imminent. cũq eã quã deferunt᷑
mortẽ minant᷑: nulla tunc nauiganti¬
b cura rerũ tẽporaliũ. nulla carnis
delectatio ad m̃tẽ reducit᷑ Ea ipsa
qͦq ex naui ꝓiciunt: ꝓ quib longa
nauigia sũpser̃. Cuncte res indespe¬
ctũ mentis ueniunt amore uiuendi.
Quasi gͦ tum̃tes suꝑ se fluctꝰ dm̃ me¬
tuit᷑. qͥ dũ uerã ũitã desiderat. om̃ĩa
despicit: quȩ hic possidens portat
Nã uelut tepestate dephensi. pondus
nauis abicimꝰ : quando ab oppressa
m̃te. desideria t̾rena remouemꝰ.
Fitq ut releuata nauis enatet. quȩ
mergebat᷑ onerata: qͥa nimirũ curȩ
quȩ in hac uita depͥmunt. m̃tẽ in
ꝓfundũ trahunt. Quȩ uidelicet
mens tanto altius inttẽptͣionũ fluctꝰ
atcollit᷑: qͣnto sollicitius abhuiꝰ scłi
cogitatione uacuat᷑. Est uͦ & aliud.
qͦđ de maris concussione debeat sol¬

Expanded text:
tantae similitudinis pensemus, si possumus, quanta in sancto viro fuerit vis timoris. Fluctus etenim cum tumentes desuper imminent, cumque eam quam deferunt mortem minantur, nulla tunc navigantibus rerum cura temporalium, nulla carnis delectatio ad mentem reducitur; ea ipsa quoque ex navi projiciunt, pro quibus longa navigia sumpserunt; cunctae res in despectum mentis veniunt, amore vivendi. Quasi ergo tumentes super se fluctus Deum metuit, qui dum veram vitam desiderat, omnia despicit quae hic possidens portat. Nam velut tempestate deprehensi pondus navis abjicimus, quando ab oppressa mente desideria terrena removemus. Fitque ut sublevata navis enatet, quae mergebatur onerata, quia nimirum curae quae in hac vita deprimunt mentem in profundum trahunt. Quae videlicet mens tanto altius inter tentationum fluctus attollitur, quanto sollicitius ab hujus saeculi cogitatione vacuatur. Est vero et aliud quod de maris concussione debeat so
Abbreviated transcription (Latin):
ei: Qui uenturũ iudicẽ cogitat.
indesinent̾ cotidie rationũ suarũ in
melius causas parat. Qui ȩt̾nũ dñm
tremore cordis intuet᷑: iura tẽpora-¬
lis dominii. suꝑ subiectos moderari
cõpellit᷑. ꝑpendit enĩ nil esse. qđ tẽ¬
poralit̾ prȩest cȩteris: qͣndo ad red¬
dendã illi rationẽ subest. qͥ sine fine
dominat᷑ Sepenanq transitoria po¬
testas animũ ꝑ abrupta elationis rapit:
Et qͥa eo quisq extollit᷑. quo se suꝑ aliquos
uidet illũ oportet qͥ suꝑ se est̾ semꝑ
aspiciat. ut ex eiꝰ metu qui suꝑ om̃ia
erescentẽ intrinsecus animi tumorẽ
premat. In tuet᷑ enĩ qͥ subipso sut sed
consideret. ipse sub quo: ut ex conside¬
ratione ueridnũ. decrescat tumor falsȩ
dominationis. Unde beatꝰ ĩob. qͥa cius
iudiciũ qͥ suꝑ omia est metiit: hic ad
teporale iudiciũ. famulis ȩqualis uenit

Expanded text:
Qui venturum judicem cogitat, indesinenter quotidie rationum suarum in melius causas parat; qui aeternum Dominum tremore cordis intuetur, jura temporalis dominii super subjectos moderari compellitur. Perpendit enim nil esse quod temporaliter praeest caeteris, quando illi ad reddendam rationem subest qui sine fine dominatur. Saepe namque transitoria potestas animum per abrupta elationis rapit. Et quia eo quisque extollitur, quo se esse super aliquos videt, illum oportet qui super se est semper aspiciat, ut ejus metu qui supra omnia est crescentem intrinsecus animi tumorem premat. Intuetur enim qui sub ipso sint, sed consideret sub quo ipse sit, ut ex consideratione veri domini, decrescat tumor falsae dominationis. Unde beatus Job, quia ejus judicium qui super omnia est metuit, hic ad temporale judicium famulis aequalis ven
Abbreviated transcription (Latin):
patent̾ dicat. Neq tunc utilitatis
meȩ negotia. uirtute contra pupil¬
lũ exeq̃ui uolui: quando me in iudi
rib contentionũ negotia subeunt.
dũ grauare uł inminimis timent.
refũgiunt. Sciunt qͥppe. qͥa omnis
hum̃ana iusticia. iniusticia. ẽẽ. rep̃¬
hendit᷑ si diuinitꝰ districte iudi¬
cetur. Unde hoc qđ sibi cõpetit ca¬
uent uehem̃t̃ exigere: ne eoꝵ actͦ
supnã rectitudinẽm contingat sub¬
tilĩter examinare. Sed ut inueniri
iusti indiuino ęxamine ualeant:
plerunq apud humana iudicia. gra¬
uari se & iniuste patiunt᷑. Beatũs
aut̃ iob uitȩ suȩ celsitudinẽ narrans:
plerunq humana mens renuit bona
credere quȩ nescit oꝑari: maledicti
sibi sententiã ꝓtinꝰ subicit. si qua
horũ que dixerat oꝑe ñ impleuit dic̃s.¬

Expanded text:
patenter dicat: Neque tunc utilitatis patenter dicat: Neque tunc utilitatis meae negotia virtute contra pupillum exsequi volui, quando me in judicribus contentionum negotia subeunt, dum gravare vel in minimis timent,  refugiunt. Sciunt quippe quia omnis humana justitia injustitia esse reprehenditur, si divinitus districte judicetur. Unde hoc quod sibi competit cavent vehementer exigere, ne eorum actus supernam rectitudinem contingat subtiliter examinare. Sed ut inveniri justi in divino examine valeant, plerumque apud humana judicia gravari se et injuste patiuntur. Beatus autem Job vitae suae celsitudinem plerumque humana mens renuit bona credere quae nescit operari, maledicti sibi sententiam protinus subjicit, si qua horum quae dixerat opere non implevit, dic
Abbreviated transcription (Latin):
necessaria. ñ qͥa homines. sed quia
noti st̃ largiunt᷑: bene nunc ꝑbeatũ
iob dr̃. Si despexi p̃tereuntẽ: eo qđ
ñ habuerit indum̃tũ. Ignoto enĩ
ꝓximo misertũ se indicãt. quẽ prȩ¬
tereuntẽ uocat. Quia uidelicet. apud
piã m̃tẽ plus natura ualet. quã no¬
ticia. Nã & unꝰ quisq qͥ indiget. eo
ipso qͦ homo. ẽ: ei ia in cognitꝰ ñ. ẽ.¬
meã. cũ uiderẽ mẽ inporta suꝑiorẽ
Mos apud ueteres fuit. ut ad portã
seniores sederent. qͥ certantiũ iurgia:
iudiciaria examinatione disiunge¬
rent. quatinꝰ urbẽ inqua concordit
oporteret uiuere. discordes minime
incastris: ita iudiciũ qđ inpor̃ta agi
consueuerat. porta nominat᷑. In põr¬
ta gͦ se supiorem uidet: qͥ se melioris
partis esse in iudicio. ȩqͥtatis merito
conspicit. Beatꝰ gͥ iob qͥa nec tunc
contra pupillũ manũ exeruit. cũ sẽ
etiã piusticiȩ meritũ potiorẽ uidit:
nob timoris regulã insinuans dicit.

Expanded text:
necessaria non quia homines, sed quia necessaria non quia homines, sed quia noti sunt, largiuntur, bene nunc per beatum Job dicitur: Si despexi praetereuntem, eo quod non habuerit indumentum. Ignoto enim proximo misertum se indicat, quem praetereuntem vocat, quia videlicet apud piam mentem plus natura valet quam notitia. Nam et unusquisque qui indiget, eo ipso quo homo est, ei jam incognitus non emeam, cum viderem me in porta superiorem. - Mos apud veteres fuit, ut ad portam seniores sederent, qui certantium jurgia judiciaria examinatione distinguerent, quatenus urbem, in qua concorditer oportebat vivere, discordes minime pugnatur ex castris, ita judicium quod in porta agi consueverat, porta nominatur. In porta ergo se superiorem videt, qui se melioris partis esse in judicio aequitatis mconspicit. Beatus igitur Job, quia nec tunc contra pupillum manum exeruit, cum se etiam per justitiae meritum potiorem vidit, nobis timoris regulam insinuans, dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
dẽq ordine. & suꝑbiȩ uitiũ & impie¬
tatis p̾mens: p̃tereuntẽ quẽpiã &
humilit̾ aspiciens ñ despexi. & miscdit᷑
calefeci. Quisquis enĩ suꝑ eũ cui aliqͥa
tribute. fastu se elationis extollitꝰ.
maiorẽ culpã intrinsecus supbiendo
pagit. quã extrinsecus largiendo:
mercedẽ. Fitq ipse bonis interiorib
nudus. cũ nudũ despicit uestiens:
eoq agit ut se ipso deterior fiat. qͦ se
indigenti ꝓximo meliorẽ putat.
Minꝰ quippe inops. ẽ. qͥ uestem ñ habet:
quã qͥ humilitatẽ. Unde necesse. ẽ.
ut cũ naturȩ nr̃ȩ consortes exterio¬
ra ñ habere conspicimꝰ: quã nobis
multa desint bona interiora pensemꝰ.
Quatinꝰ sese suꝑ inopes cogitatio nr̃a¬
ñ eleuet. cũ sollert̃ uidet qͥa nos
tanto uerius qͣnto & interius indi¬
cognitos nesciunt. sed solis qͦs ꝑ as-¬
siduitatẽ noticiȩ didicerint. mise¬
rent᷑. apud qͦs nimirũ plus familiã.¬
ritas quã natura ualet. duquib dã

Expanded text:
biae vitium, et impietatis premens, praetereuntem quempiam et humiliter aspiciens non despexi, et misericorditer calefeci. Quisquis enim super eum cui aliquid tribuit fastu se elationis extollit, majorem culpam intrinsecus superbiendo peragit, quam extrinsecus largiendo, mercedem, fitque ipse bonis interioribus nudus, cum nudum despicit vestiens; eoque agit ut se ipso deterior fiat, quo se indigenti proximo meliorem putat. Minus quippe inops est qui vestem non habet quam qui humilitatem. Unde necesse est ut cum naturae nostrae consortes exteriora non habere conspicimus, quam multa nobis desint bona interiora pensemus; quatenus sese super inopes cogitatio non elevet, cum solerter videt quia nos tanto verius quanto et interius indicognitos nesciunt, sed solis quos per assiduitatem notitiae didicerint miserentur, apud quos nimirum plus familiaritas quam natura valet, dum quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
S& brachiũ meũ cũ suis ossib conte¬
racur
Quia oꝑatio corporea ꝑhumerũ & bra¬
chiũ agit᷑: bona quȩ ore ꝓtulit si ope
ñ impleuit. cadere sibi humerii. &
conteribrachiũ exoptat. Acsi apte di¬
cat: Si hona quȩ ixi. oꝑari ren̾ui: ipsũ
qđ mͥ ad opandũ datũ . ẽ. corporis
mẽbrũ pdã. ut uidelicet cadat a cor¬
pore. qͦđ exercere nolui adutilitatem
Si uͦ hȩc maledicti sententia. ad sp̃ualẽ
est intelligentiã referenda: liquet ꝓfe¬
Cto. qđ brachiũ corporis ꝑ humerum
ungit᷑. Et sic̃ ꝑbrachiũ bona opatio:
ita phumerũ socialis uitȩ coniu̾nctio

Expanded text:
um meum cum suis ossibus conteratur. - Quia operatio corporea per humerum ac brachium agitur, bona quae ore protulit, si opere non implevit, cadere sibi humerum et conteri brachium exoptat. Ac si aperte dicat: Si ea quae dixi operari renui, ipsum quod mihi ad operandum datum est corporis membrum perdam, ut videlicet cadat a corpore, quod exercere nolui ad utilitatem. Si vero haec maledicti sententia ad spiritualem est intelligentiam referenda, liquet profecto quod brachium corpori per humerum jungitur. Et sicut per brachium bona operatio, ita per humerum socia
Abbreviated transcription (Latin):
libet uideat᷑ uirtutib esse soluit᷑.
nisi ꝑcaritatis uinculũ patientia con-¬
seruet᷑. Sua enĩ bona ꝑdit oꝑari:
qͥ aliena mala renuit p̾peci. Feruore
qͥppe iracundi sp̃s lęsus qͥsq a dile.¬
ctione resilit. & cũ se exterius gra¬
uari ñ tolerat. intꝰ sẽ ꝑamissũ lum̃
caritatis obscurat. Nec u̾idet iam qͦ
tendat pedẽ boni opis: qͥ oculũ ꝑdi¬
dit dilectionis. Sed scĩ uiri humerꝰ
a iunctura sua ñ cadit: qͥa uidelicet
eiꝰ dilectio. a socialis uitȩ concordia
pimpatientiã ñ recedit. Eiꝰq brachi¬
um minue frangit᷑: qͥa om̃is eiꝰ o¬
peratio. in coniunctione humeri. id. ẽ.
in caritatis connexione custoditur.
Sed qͥa consideratione bona hȩc tanta
egerit. atq a malis omĩb sese absti¬
nuerit: adiungit dicens. Sẽꝑ enĩ¬

Expanded text:
tutibus, solvitur, nisi per charitatis vinculum patientia conservetur. Sua enim bona perdit operari qui aliena mala renuit perpeti. Fervore quippe iracundi spiritus laesus quisque a dilectione resilit, et cum se exterius gravari non tolerat, intus se per amissum lumen charitatis obscurat; nec videt jam quo tendat pedem boni operis, qui oculum perdidit dilectionis. Sed sancti viri humerus a junctura sua non cadit, quia videlicet ejus dilectio a socialis vitae concordia per impatientiam non recedit. Ejusque brachium minime frangitur, quia omnis ejus operatio in conjunctione humeri, id est in charitatis connexione custoditur, Sed qua consideratione bona haec tanta egerit, atque a malis omnibus sese abstinuerit, adjungit dicens. CAPUT XXI
Abbreviated transcription (Latin):
debeat ꝑ pietatẽ & uerbũ bonũ tribui
phumilitatẽ. At contra. alii egenos
fr̃s ñ student reb fulcire cũ possint.
sed blandis tantũ sermonib fouere.
Quos tam̃ uehem̃t᷑ iacobi p̃dicatio scã
rep̃hendit dicens. Si aut̃ fr̃ aut soror

Expanded text:
debeat per pietatem, et bonum verbum tribui debeat per pietatem, et bonum verbum tribui per humilitatem. At contra, alii egenos fratres non student rebus fulcire cum possint, sed blandis tantum sermonibus fovere. Quos vehementer Jacobi praedicatio sancta reprehendit, dicens: Si autem frater aut s
Abbreviated transcription (Latin):
quatinꝰ nec humilitas cũ uenerat᷑ ꝓxi¬
mũ. largitatis grãm deserat: nec pietas
cũ largit᷑. intumescat. Erga indigen¬
tiã itãꝙ ꝓrimi. humilitatẽ pietas ful¬
ciat: humilitas pietatẽ. Ut cũ indi¬
gentẽ reb necessariis naturȩ tuȩ con¬
sortẽ uideris: nec ꝑ impietatẽ desinas
tegere. nec ꝑ suꝑbiã neglegas uenera¬
ri quẽ tegis. Nam st̃ nnulli. qͥ mox
ut abegenis frĩb fuerint necessaria
postulati: post dona largituri. in eos
prius contumeliosa uerba iaculant᷑
Qui & si reb ministeriũ pietatis ꝑfici¬
unt: uerbis tam̃ orãm humilitatis
quia illatȩ iã iniuriȩ satis factionẽ
soluunt: cũ post contumelias dona
largiunt᷑. Nec magni . ẽ. oꝑis qđ po¬
stułata tribuunt: quia ipso dationis
suȩ munere. uix eundẽ excessũ sermo¬
librũ dr̃. Omĩ dato ñ des tristiciã
uerbi mali. Et rursũ. Ecce uerbũ suꝑ
cdatũ bonũ. & utraq cũ homine iustĩ¬
ficato. Uidelicet ut datũ exhiberi

Expanded text:
quatenus nec humilitas, cum veneratur proximum, largitatis gratiam deserat, nec pietas cum largitur intumescat. Erga indigentiam itaque proximi humilitatem pietas fulciat, humilitas pietatem, ut cum indigentem rebus necessariis naturae tuae consortem videris, nec per impietatem desinas tegere, nec per superbiam negligas venerari quem tegis. Nam sunt nonnulli qui mox ut ab egenis fratribus fuerint necessaria postulati, post dona largituri, in eos prius contumeliosa verba jaculantur. Qui etsi rebus ministerium pietatis perficiunt, verbis tamen gratiam humilitatis quia illatae jam injuriae satisfactionem solvunt, cum post contumelias dona largiuntur. Nec magni est operis quod postulata tribuunt, quia ipso dationis suae munere vix eumdem excessum sermoitur: Omni dato non des tristitiam verbi mali . Et rursum: Ecce verbum super datum bonum, et utraque cum homine justificato , videlicet, ut datum exhiberi
Abbreviated transcription (Latin):
it. ab eo postmodũ ꝑpetua recepturꝰ:
ut ita dicã. quasi ad frugẽ t̾rã exco¬
lit. quȩ qđ accepit uberiũs reddit.
Restat gͦ. ut nunquã elatio surgat ex
munere: qͣndo uidelicet diues ex eo
qđ paupi tribuit. agit ut in ꝑpetuũ
paup non sit. Beatꝰ gͥ iob ut diligent̃
osten̾deret. humilitãs atq misccłia
quanta ineo fuerit consideratione so¬
ciata: ait. Si despexi p̃tereuntẽ eo qđ
ñ habuerit indum̃tũ: & absq opim̃to
pauꝑem.Si ñ benedixer̃ mͥ lat̾era eiꝰ.¬

Expanded text:
it, ab eo postmodum perpetua recepturus, it, ab eo postmodum perpetua recepturus, ut ita dicam, quasi ad frugem terram excolit, quae quod acceperit uberius reddit. Restat ergo ut nunquam elatio surgat ex munere quando videlicet dives ex eo quod pauperi tribuit agit ut in perpetuum pauper non sit. Beatus igitur Job ut diligenter ostenderet humilitas atque misericordia quanta in eo fuerit consideratione sociata ait: Si despexi praetereuntem, eo quod non habuerit indumentum, et absque operimento pauperem; si non benedixerunt mihi latera e
Abbreviated transcription (Latin):
apłs admonet dicens. Filioli mei. ñ
diligamꝰ uerbo nec lingua: sed oꝑe &
ueritate. Dilectio itaq nr̃a. sẽꝑ exhi¬
benda c̃. & ueneratione sermonis: &
ministerio largitatis. Multũ uͦ ad
ecdomandã dãntis suꝑbiã ualet: si cũ
t̾rena tribuit. uerba sollicite magistri
cȩlestis penset qͥ ait. Facite uob̾ ãmi¬
cos de mãmona iniqͥtatis. ut cũ defe¬
ceritis. recipiant uos in ęt̃na tab̾nacu¬
la. Si enĩ eorũ amiciciis. ȩt̾na tab̾na¬
cula adquirimꝰ: dantes ꝓcul dubio
pensare debemꝰ. qͥa patronis potius
munera offerimꝰ. quã egenis dona
largim᷑. Hinc ꝑ paulũ dr̃. Urã abun¬
dantia illoꝵs inopiã suppleat: ut &
illoꝵ abundantia. urẽ inopiȩ sit sup¬
plem̃tũ. Ut uidelicet sollicite ꝑpen¬
damꝰ qͥa & eos qͦs nunc inopes cernimꝰ.
abundantes qͣndoq uidebimꝰ: & qui
abundantes aspicim᷑. si largiri negle¬
gimꝰ: qͣndoq inopes erimꝰ. Qui itaq
nunc tẽporale subsidiũ pauꝑi tribu¬

Expanded text:
s admonet, dicens: Filioli mei, non diligamus verbo, nec lingua, sed opere et veritate . Dilectio namque nostra semper exhibenda est et veneratione sermonis, et ministerio laredomandam dantis superbiam valet, si cum terrena tribuit, verba sollicite coelestis magistri penset, qui ait: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut cum defeceritis, recipiant vos in aeterna tabernacula . Si enim eorum amicitiis aeterna tabernacula acquirimus, dantes procul dubio pensare debemus, quia patronis potius munera offerimus quam egenis dona largimur. Hinc per Paulum dicitur: ut et illorum abundantia vestrae inopiae sit supplementum . Ut videlicet sollicite perpendamus quia et eos quos nunc inopes cernimus, abundantes quandoque videbimus; et 693 qui abundantes aspicimur, si largiri negligimus quandoque inopes erimus. Qui itaque nunc temporale subsidium pauperi tribu
Abbreviated transcription (Latin):
tatis uiscera: hȩc eadẽ uera mater
agnoscit᷑ : qͥa ome magisteriũ in
examine caritatis apꝓbat᷑. Et sola
nis discipłis suis ñ solũ laudẽ aliis
filios recipiunt. quañdo in sup̃mo ȩxa¬
mine ex eor urta ꝑfectȩ retributio¬
nis gaudia consequunt᷑. I aec pau.¬

Expanded text:
tatis viscera, haec eadem vera mater tatis viscera, haec eadem vera mater agnoscitur, quia omne magisterium in examine charitatis approbatur, et sola nis discipulis suis non solum aliis laudem filios recipiunt quando in supremo examine ex eorum vita perfectae retributionis gaudia sequuntur: « Locu
Abbreviated transcription (Latin):
ut soli postmodũ matri reddatur.
Quia in hac uita quasi partiri con¬
cedit᷑ uita discipłi. dũ ex illa non¬
nunquã alter apud dm̃ meritũ.
alter uͦ apud homines laudẽ hab̾e
ꝑmittit᷑. Sed falsa mat̾ eũ quẽ ñ
genuit occidi ñ metuit: qͥa arrogan¬
tes magistri & caritatis ignari. si
plenissimũ nom̃ laudis ex alienis
discipłis consequi nequeunt: eorũ
uitã crudelit̾ in sequunt᷑. Inuidiȩ
enĩ face succensi: nolunt aliis uiue¬
re quos se conspiciunt ñ posse pos¬
sidere. Unde illic puersa mulier
clamat: Nec ms sit᷑: nec istius. Ut
enĩ diximꝰ. qͦs sibi obsequi ñ uident
ad głam tẽporalẽ: eos aliis inuideã
uiuere ꝑueritatẽ. Uera autẽ mat̾
satagit ut eiꝰ filius saltẽ apud ex.¬
tranẽã sit & uiuat: qͥa concedunt
ueraces magistri. ut ex eoꝵ disci¬
płis alii quĩdẽ magisterii laudẽ
habeant. si tam̃ integritatẽ uitę
idem discipłi ñ amirtant. ꝑquȩ pie¬

Expanded text:
ut soli postmodum matri reddatur: ut soli postmodum matri reddatur: quia in hac vita quasi partiri conceditur vita discipuli, dum ex illa nonnunquam alter apud Deum meritum, alter vero apud homines laudem habere permittitur. Sed falsa mater, eum, quem non genuit, occidi non metuit; quia arrogantes magistri, et caritatis ignari, si plenissimum nomen laudis ex alienis discipulis consequi nequeunt, eorum vitam crudeliter insequuntur. Invidiae enim face succensi, nolunt aliis vivere, quos conspiciunt se non posse possidere. Unde et illic perversa mulier clamat : nec meus sit, nec istius. Ut enim diximus, quos sibi obsequi non vident, ad gloriam temporalem, eos aliis invident vivere per veritatem. Vera autem mater satagit, ut ejus filius saltim apud extraneam sit, et vivat; quia concedunt veraces magistri, ut ex eorum discipulis alii quidem magisterii laudem habeant; si tamen integritatem vitae iidem discipuli non amittant, per quae pie
Abbreviated transcription (Latin):
glegentia occidit: Neq enĩ torpen¬
ti nõb est m̃te transeundũ. qđ apud
Salomonẽ. mulier filiũ quẽ uigi¬
lans lactare consueuerat: dormĩenꝰ
int̾emit. Quia nimirũ magistri
uigil antes quidẽ scientia. sed uita
dormientes: auditores suos qͦs ꝑui
gilias p̃dicationis nutriunt. dũ
qđ dicunt facere neglegunt. ꝑ
somnũ torporis occiduñt. & negle¬
gendo opprimunt. qͦs alere uerbo¬
rũ lacte uiidebant᷑ Unde plerunq
dũ ipsi rep̃hensibilit̾ uiuunt. &
habere discipłos uitȩ laudabilis ne-¬
queunt: alienos sibi attrahere co¬
nant᷑. Quatinꝰ dũ bonos se habere
sequaces ostendunt. apud iudicia
hominũ excusent mala quȩ agunt.
& quasi ꝑsubditorũ uitã mor̃tiferã
salomonis sgladius inuenit: quia
uidelicet cuiꝰ fructꝰ uiuat. uł cuiꝰ
intereat. extremo examine: ira di¬
stricti iudicis demonstrat. Ubi &
illud sollerter . ẽ. intuendũ. qđ
uiuens filius pͥus diuidi p̃cipit᷑:

Expanded text:
gligentia occidit. Neque enim torpengligentia occidit. Neque enim torpenti nobis est mente transeundum quod apud Salomonem mulier filium, quem vigilans lactare consueverat, dormiens interemit , quia nimirum magistri igilantes quidem scientia, sed vita dormientes, auditores suos quos per vigilias praedicationis nutriunt, dum quod dicunt facere negligunt, per somnum torporis occidunt; et negligendo opprimunt, quos alere verborum lacte videbantur. Unde plerumque dum ipsi reprehensibiliter vivunt, et habere discipulos vitae laudabilis nequeunt, alienos sibi attrahere conantur: quatenus dum bonos se habere sequaces ostendunt, apud judicia hominum excusent mala quae agunt, et quasi subditorum vitam mortifera Salomonis gladius invenit, quia videlicet cujus fructus vivat, vel cujus intereat, in extremo examine ira districti judicis demonstrat. Ubi et illud est solerter intuendum, quod vivens filius prius dividi praecipitur,
Abbreviated transcription (Latin):
serere dicimꝰ. uerba uitȩ p̾dicare.
Hinc & enĩ ꝓpħa ait Beati qͥ semina¬
tis suꝑ om̃s aquas. Scã qͥppe ȩccła.
p̃dicatores suꝑ om̃s aquas seminare
conspexit: qͥ cͥunctis late popłis. uitȩ
uerba. quasi cęlestis panis grana tra¬
dider̃. Comedere aut̃ ẽ: Bonis oꝑib
satiari. Unde ꝑsemet ipsã ueritãs
dicit. Ms cibus. ẽ: ut faciã uolunta¬
tẽ eiꝰ qͥ misit me. Si gͦ ea quȩ ꝓtulit
facere p̃t̾misit: ait Serã & alius
cõmedat Acsi aꝑte dicat. Qđ os meũ
loquit᷑: ñ ego sed alter oꝑet᷑ Prȩdi¬
cator qͥppe qui a suis uocib morib
discrepat: ieiunꝰ serit qđ alius man-¬
ducat. Quia suo semine ipse ñ pasci¬
tur: quando a uerbi sui rectitudine
ex magistri uita oꝑũ ȩxemplo destru¬
unt᷑. recte subiungit̾ Et ꝓgenies
mea eradicet᷑. Doctoris enĩ ꝓͣgenies
eradicat᷑: qͣndo is qui ꝑuerbũ na-¬
scit᷑ ꝑ exemplũ necatur. Quia quẽ
lingua uigilans gignit: uitȩ ne-¬

Expanded text:
are. Hinc etenim propheta ait: Beati qui seminatis super omnes aquas . Sanctae quippe Ecclesiae praedicatores super omnes aquas seminare conspexit, quia cunctis late populis verba vitae, quasi coelestis panis grana, tradiderunt. Comedere autem est bonis operibus satiari. Unde per semetipsam Veritas dicit: Meus cibus est ut faciam voluntatem ejus qui misit me . Si ergo ea quae protulit facere praetermisit, ait: Seram, et alius comedat. Ac si aperte dicat: Quod os meum loquitur, non ego, sed alter operetur. Praedicator quippe 686 qui a suis vocibus moribus descrepat, jejunus serit quod alius manducet, quia suo semine ipse non pascitur, quando a verbi sui rectitudine ex magistri vita operum exemplo destruuntur, recte subjungitur: Et progenies mea eradicetur. eradicatur quando is qui per verbum nascitur per exemplum necatur, quia quem lingua vigilans gignit, vitae ne
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetrat actione. huic serpens repit h
oꝑa explenda puenitur: recte ser¬
pens prius pectore. & postmodũ re-¬
tenuit: una custodia. serpentis pect
uentrẽq suꝑauit dicens. Pepigi foedus
cũ oculis meis. ut ne cogitarẽ quidẽ
de uirgine. Quia nimirũ cordis mun

Expanded text:
perpetrat actione, huic serpens repit experpetrat actione, huic serpens repit ex explenda opera pervenitur, recte serpens prius pectore, et postmodum retenuit, una custodia serpentis pectus ventremque superavit, dicens: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virg
Abbreviated transcription (Latin):
Lumbos uͦ m̃tis succingere. ẽ: hanc
etiã a cogitatione restringere. Hinc
est qđ angłs qui ioħem alloquit᷑ ⁊o¬
na aurea suꝑ mamillas cinctꝰ esse p¬
hibet᷑. Quia enĩ testam̃ti noui mun¬
dicia. etiã cordis luxuriã frenat.
angłs qͥ in eo apparuit. in pectore cin¬
ctus uenit. Quẽ bene Zona aurea
stringit: qͥa quisquis suꝑnȩ patriȩ
ciuis . ẽ. ñ iã timore supplicii. sed amo¬
re caritatis immundiciã deserit.
Malũ uͦ luxuriȩ. aut cogitatione ꝑpe¬
trat᷑. aut ope. Callidus nanq hostis
nr̃. cũ ab effectu oꝑis expellit̾: secre¬
ta polluere cogitatione molit᷑. Un¬
de & serpenti a duõ dr̃. Pectore & uen¬
tre repes Serpens uidelicet uentre
repit: quando hostis lubricus. ꝑhu¬
mana mẽbra sibi subdita. usq adex¬
pletionẽ oꝑis luxuriã exercet. Ser¬
pens aut̃ repit pectore: quando eos
qͦs inoꝑe luxuriȩ ñ ualet. polluit
incogitatione. Alius itaq luxuriã iã

Expanded text:
lumbos vero mentis succingere est hanc lumbos vero mentis succingere est hanc etiam a cogitatione restringere. Hinc est quod angelus qui Joannem alloquitur, zona aurea super mamillas cinctus esse perhibetur, quia enim Testamenti novi munditia et cordis luxuriam frenat, angelus qui in eo apparuit in pectore cinctus venit. Quem bene zona aurea stringit, quia quisquis supernae patriae civis est, non jam timore supplicii, sed amore charitatis immunditiam deserit. Malum vero luxuriae aut cogitatione perpetratur, aut opere. Callidus namque hostis noster cum ab effectu operis expellitur, secreta polluere cogitatione molitur. Unde et serpenti a Domino dicitur: Pectore et ventre repes . Serpens videlicet ventre repit, quando hostis lubricus per humana membra sibimet subdita usque ad expletionem operis luxuriam exercet. Serpens autem repit pectore, quando eos quos in opere luxuriae non valet polluit in cogitatione. Alius itaque luxuriam jam
Abbreviated transcription (Latin):
Uideamꝰ gͥ. quomͦ beatꝰ iob id qđ in eo
fluxũ ac puerile caro saꝑe potuit.
iuuenili sapientiȩ uigore restrinx̃:
it Pepigi foedus cũ oculis meis. Et qͥa ñ
in se actionẽ tantũmꝰ. sed etiã cogita¬
tionẽ luxuriȩ extinxit: secutꝰ ad¬
iunxit. Ut ne cogitarẽ quidẽ de
uirgine. Sciebat nimirũ. luxuriã
legis p̃cepta transcenderet. & ab ele¬
ctis suis ñ solũ luxuriã carnis. sed
etiã cordis aboleret. dicens. Scriptũ
ẽ. Non adulterabis. Ego aut̃ dico
uob̾. qͥa omis qͥ uiderit mulierẽ ad
concupiscendũ eã. iã moechatꝰ ẽ. eã
incorde suo. ꝑmoysen qͥppe luxuria
ꝑpetrata: ꝑ auctorẽ uͦ mundiciȩ.
luixuria cogitata dãnat᷑. Hinc ẽ enĩ.
qđ discipłis primꝰ ȩccłȩ pastor dicit
ꝓpt̃ qđ succincti lũbos m̃tis urẽ. sõ¬
brii. ꝑfecte sꝑate in eã quȩ offert᷑
uob grãm. Lumbos enĩ carnis succin¬
gerẽ. ẽ. luxuriã ab effectu refrenare

Expanded text:
ideamus igitur quomodo beatus Job id quod in eo ideamus igitur quomodo beatus Job id quod in eo fluxum ac puerile caro sapere potuit, juvenili sapientiae vigore restrinxit. Ait enim: Pepigi foedus cum oculis meis. Et quia non in se actionem tantummodo, sed et cogitationem luxuriae exstinxit, secutus adjunxit: Ut ne cogitarem quidem de virgine. Sciebat nimirum luxuriam elegis praecepta transcenderet, et ab electis suis non solum luxuriam carnis, sed etiam cordis aboleret, dicens: Scriptum est: Non adulterabis; ego autem dico vobis, quoniam omnis qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde sperpetrata, per auctorem vero munditiae luxuria cogitata damnatur. Hinc est enim quod discipulis primus Ecclesiae pastor dicit: Propter quod succincti lumbos mentis vestrae, sobrii perfecte sperate in eam quae offertur vobis gratiam ; lumbos enim carnis succingere est luxuriam ab affectu refrenare,
Abbreviated transcription (Latin):
U idit mulier qđ bonũ esset lignũ ad
uescendũ & pulchrũ oculis. aspectuꝙ
delectabile: &culit de fructu illius
& comedit. Hinc gͦ pensandũ est:¬
cũ quanto debemiꝰ moderamine erga
illicita usũ stringere. nos qͥ mortalit᷑
uiuimꝰ. si & mat̾ unuentiũ ꝑ oculos
ad mortẽ uenit. Hinc etiã sub iudeȩ
uoce. quȩ exteriora uidendo concupi¬
scens bona interiora ꝑdiderit. ꝓpħa
dicit. Oculus ms̃ dep̃datꝰ ẽ animã meã.
Concupiscendo enĩ uisibilia: inuisibiles
uirtutes amisit:. Quȩ gͦ interiorẽ fru¬
ctũ ꝑ exteriorẽ uisũ ꝑdidit: ꝑ ocłm
corporis ꝑtulit predã cordis: Unde
nob ad custodiendã cordis mundiciã.
exteriorũ qͦq sensuũ disciplina seruan¬
da . ẽ. Nã quantalibet uircute mens
polleat. quantalibet grauitate uige¬
at. carnales tam̃ sensus puerile quid
ris grauitatis pondere. & quasi iuue¬
nili qͦdã uigore refrenent᷑: ad fluxa
quȩq & leuia m̃tẽ eneruem trahuns.

Expanded text:
bonum esset lignum ad vescendum, et pulchrum oculis, aspectuque delectabile, et tulit de fructu illius, et comedit . » Hinc ergo pensandum est, quanto debemus moderamine erga illicita visum restringere, nos qui mortaliter vivimus, si et mater viventium per oculos ad mortem venit. Hinc etiam modo sub Judaeae voce, quae exteriora videndo concupiscens, bona interiora perdiderat. Propheta dicit: « Oculus meus depraedatus est animam meam; » concupiscendo enim visibilia, invisibiles virtutes amisit. Quae ergo interiorem fructum per exteriorem visum perdidit, per oculum corporis pertulit praedam cordis. Unde nobis ad custodiendam cordis munditiam, externorum quoque sensuum disciplina servanda est. Nam quantalibet virtute mens polleat, quantalibet gravitate vigeat, carnales tamen sensus puerile quiddris gravitatis pondere, et quasi juvenili quodam vigore refrenentur, ad fluxa quaeque et levia mentem enervem trahunt.
Abbreviated transcription (Latin):
bulo agit᷑. ne cogitationis elatio.
ex secrẽtis celestib oeneret᷑. Cuiꝰ ui¬
delicet humanitatis. bene beatꝰ iob
sẽꝑ recordationẽ tenuit. qui ait.
Nunqͥd ñ inutero fecit me qͥ & illũ
opatꝰ. ẽ: & formauit in uulua unꝰ:
Acsi apte dicat. Cur ñ eque debeamꝰ
incui̾us libet negotii iudicio discuti.
qͥ ꝑconditoris põtentiã sumꝰ ȩqualit̃
facti: Sed quia castitatis eiꝰ atq
humilitatis acta cognouimꝰ: nunc li¬
beralitatis eiꝰ oꝑa cõgnoscamꝰ. Seqr̃¬

Expanded text:
bulo agitur, ne cogitationis elatio bulo agitur, ne cogitationis elatio ex secretis coelestibus generetur. Cujus videlicet humanitatis bene beatus Job semper recordationem tenuit, qui ait: Nunquid non in utero fecit me, qui et illum operatus est, et formavit in vulva unus? Ac si aperte dicat: Cur non aeque debeamus in cujuslibet negotii judicio discuti, qui per conditoris potentiam sumus aequaliter facti? Sed quia castitatis ejus atque humilitatis acta cognovimus, nunc liberalitatis opera cognoscamus. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
recurrit dicens. Surge. & ego ipse ho
mo sũ. Quis enĩ nescĩat. qđ conditori
suo homo debeat. & ñ homini ꝓster-¬
ni: Quia gͦ humiliari sibi plusquã
debuit ꝓximũ uidit: ne ultra huma¬
nitatis mens intumesceret. esse se ho¬
minẽ recognouit: quatinꝰ illati sibi
honoris elationẽ frangeret. ex consi¬
derata equalitate conditionis. Hinc
a ioħe angłs adoratꝰ. creaturã se esse
cognoscit dicens. Uide ne feceris. conser¬
uus tuus sũ: & fr̃m tuorũ. Hinc ꝓpħa¬
cũ ad uidenda sullimia rapit᷑. filiꝰ
hominis uocat᷑: ut ductꝰ ad cȩlestia.
hominẽ se esse meminerit. Acsi eum
diuina uox uerbis aptiorib ad mone¬
at dicens. Mem̃to quid sis: ne de his
ad quȩ rapis extollaris. sed altitudi¬
nẽ reuelãtionis tẽꝑa memoria con¬
ditionis. Ex eo gͦ colligendũ. ẽ. cũ¬
quanta cõmunis naturȩ memoria:
in corde deprimi debeat t̾renȩ pote¬
statis tumor: si ex humanitatis uoca-¬

Expanded text:
recurrit, dicens: Surge, et ipse ego recurrit, dicens: Surge, et ipse ego homo sum . Quis enim nesciat quod conditori suo homo debeat et non homini prosterni? Quia ergo humiliari sibi plus quam debuit proximum vidit, ne ultra humanitatis metas mens intumesceret, esse se hominem recognovit, quatenus illati sibi honoris elationem frangeret ex considerata aequalitate conditionis. Hinc a Joanne angelus adoratus, creaturam se esse cognovit, dicens: Vide ne feceris; conservus tuus sum, cum ad videnda sublimia rapitur, filius hominis vocatur , ut ductus ad coelestia, hominem se esse meminerit. Ac si eum divina vox verbis apertioribus admoneat dicens: Memento quid sis, ne de his ad quae raperis extollaris, sed altitudinem revelationis tempera memoria conditionis. Ex eo ergo colligendum est quanta communis naturae memoria in corde deprimi debeat terrenae potestatis tumor, si ex humanitatis voca