comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ligna. fenũ. stipulã. In quo mani-¬
feste ostendit᷑. ẽẽ quedã pec̾ca ita
leuia ut stipulȩ. cõparent᷑. cui utiq
ignis illatꝰ diu ñ pot̃ immorari:
alia uͦ feno eẽ. similia. q̃ ⁊ ipsa non
difficult̃ ignis absumat: uertam̃
aliqͣnto tardiꝰ ꝗͣ instipulis immoret᷑.
ꝓ qualitate criminũ. diutinũ ⁊gͣn¬
de pabulũ ignis inueniat: Ita ergo

Expanded text:
ligna, fenum, stipulam . In quo manifeste ostendit esse quaedam peccata, ita levia, ut stipulae comparentur, cui utique ignis illatus diu non potest immorari; alia vero feno esse similia, quae et ipsa non difficulter ignis assumat, verum aliquanta tardius tanquam in stipulis immoretur; pro qualitate criminum diutinum et grande pabulum ignis
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ egipthius Qͥd gͦ ẽ. utͥsq litigan¬
tib: Necessario ille qͥ carnalem
seqr᷑ sensum. tãqͣm de egiꝑthio ge-¬
nus ducens: nom̃ nominat. et
maledicit: Nominat enĩ nom̃ di:
&e cũ ma ledicto nominat: Negat
enĩ eũ creatorẽ ẽẽ mundi: negat
inscͥpturis sc̃ĩs defendimꝰ : iliti-¬
gamꝰ adu̾sum eos qͥ ex media
parte isrłite uident᷑ : ⁊ dicimus.
qͥa neq scđm litt̾am maledici opor
blasphemari: Maledicus enĩ non

Expanded text:
egyptius. Quid ergo est utrisque litigantibus necessarium? Ille qui carnalem sequitur sensum, tanquam de Aegypto genus ducens, nomen nominat et maledicit: nominat enim nomen Dei, et cum maledicto nominat, negat enim eum creatorem esse mundi, negat in Scripturis sanctis defendimus, et litigamus adversum eos qui ex media parte Israelitae videntur, et dicimus quia neque secundum litteram maledici oportblasphemari, maledicus enim non
Abbreviated transcription (Latin):
possumꝰ: Restat gͦ ut ostendamꝰ mul¬
to eẽ. grauiꝰ: iacciꝑe pecc̾m i habere
secũ: qͣm morte multari: Mors que
pene causa infert᷑ ꝓpec̃̾co: purgatio
pecẽi ipsius ẽ ꝓ quo iubet᷑ inferri
Absoluit᷑ gͦ peccm ꝑ penã mortis:
nec suꝑ ẽ. aliqͥd qd̾ ꝓ hoc crimine ui¬
dicii dies .⁊ pena et̾ni ignis inueni¬
at Ubi uͦ quis accipit pecc̃m. ⁊ ht̃
illud secũ ac ꝑmanet cũ ipsoͬ nec
aliqͦ supplicio penaq diluit᷑: tran¬
poralia nõ ꝑsoluit: ibi expendit eter¬
na supplicia: Uides gͦ. quãto grauiꝰ
sit acciꝑe pecc̃m: qm morte multari:
Hic enĩ mors ꝓ uindicta dat᷑: ⁊ apud
iustũ iudicẽ dñm. ñ iundicabit᷑ bis
in idipsũ. sic̃ ꝓpħa dicit: Ubi aũ ñ ẽ.
soluta uindicta: pecc̃m manet illis¬
uinis uoluminib adhib̾e: ruben:¬
suũ iacob: cũ uellent assum̾e secũ¬
patrẽ: Ambos filios meos occide: nisi
reduxero ad te beniamin: Iudas uͦ
ait: Peccator ero inte: nisi reduxero¬

Expanded text:
possumus, Restat ut ostendamus multo esse gravius accipere peccatum et habere secum quam morte mulctari. Mors quae poenae causa infertur pro peccato, purgatio est peccati ipsius pro quo jubetur inferri. Absolvitur ergo peccatum per poenam mortis, nec superest aliquid quod pro hoc crimine judicii dies et poena aeterni ignis inveniat. Ubi vero quis accipit pnec aliquo supplicio poenaque diluitur; tranporalia non persolvit, ibi expendit aeterna supplicia. Vides ergo quanto gravius sit accipere peccatum quam morte mulctari; hic enim mors pro vindicta datur, et apud justum judicem Dominum non judicatur bis in idipsum, sicut propheta dixit ; ubi autem non est soluta vindicta, peccatum manet aetvinis voluminibus adhibere Rubensuum Jacob, cum vellent Benjamin secupatrem: Ambos filios meos occide, nisi reduxero ad te Benjamin . Judas vero ait: Peccator ero in te, nisi reduxero
Abbreviated transcription (Latin):
culoꝵ cõcubitores. neq fures. neq
auari. neq maledici. regnum dei
possidebunt. Wide int̾ q̃ crimina
int̾ adulteros. int̾̃ mascłoꝵ cõcubitores.
int̃ auaros. qͦs alibi dic̃ idoł seruien¬
tes. etiã maledicos posuit: ⁊ aregno
dĩ cũ illis parit̾ exclusit: Uideant gͦ
si qͥ os suũ cotidiana pene cõsuetudi¬
ne hoc uicio insuescunt: qͥd eis ꝑicħ
immineat: Putantes enĩ leue ⁊ faci¬
le hoc eẽ. pecc̾m: ñ facile cauent: S
cõsident apłm. quomͦ maledicũ a
regno dĩ excludit: ⁊d̾s ꝑ moysen qͦ

Expanded text:
bitores, neque fures, neque avari, neque maledici, regnum Dei possidebunt . Videte inter quae crimina, inter adulteros, inter masculorum concubitores, inter avaros, quos alibi dicit, idolis servientes, etiam maledicos posuit, et a regno Dei cum illis pariter exclusit. Videant ergo si qui os suum quotidiana pene consuetudine hoc vitio insuescunt, quid eis periculi immineat; putantes aut leve et facile hoc esse peccatum, non facile cavent: sed considerent Apostolum, quomodo maledicum a regno Dei excludit, et Deus per Moy
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ ledit᷑ in eo qd̃ ñ recto ui-¬
dicio ab hominib uidet᷑ expul¬
sus & ita fit. ut int̾dũ ille
qui foras mritit᷑ intꝰ sit:  ille
foris sit qͥ intus retineri ui¬

Expanded text:
nihil laeditur in eo, quod non recto iudicio ab hominibus videtur expulsus. Et ita fit, ut interdum ille, qui foras mittitur, intus sit; et ille foris sit, qui intus retineri vi
Abbreviated transcription (Latin):
tate sui. penarũ iusta ꝑsoluit. Ue.¬
rũtam̃ qͥd opꝰ ẽ. fidelib ⁊ his qͥ cogno¬
uer̃t dm̃: de penarũ qualitatibus
cogitare: Qͥd opꝰ ẽ. ligna. qͥd fenum.
quid uł ipsam stipulã: fundam̃to
xp̃i suꝑ ponere : Cur ñ aurũ mag̃
uł argentũ. uł p̃ciosos lapides᷑.
p̃cioso suꝑ ponimꝰ fundam̃to: uͥ cũ
ignis accesserit. nich inueniat qd̾
absumat: Nam si accesserit adsti¬
pulã: ex stipula fauillas reddit &e
cinereᷤ : Si uͦ accesserit ad aurum:
aurũ purius reddet: Hec anobis
dicta sint: ꝓ his qͥ negligunt oris
maledici confuetudinẽ resecare:
Qui &ẽ si ñ ex corde maledi cant: cẽ¬
si ñ uoto ⁊ animo iniqͦ ꝓferant ma¬
ledicta: tñ immunditiã labiorum
scd̾m ysaie u̾bũ ⁊ inqͥnam̃ta oris
incurrunt: Iste tũ qͥ licet matre
tre: exiit. ⁊ nominans nom̃ male¬
dixit: De quo ego puto: qd̾ nsi

Expanded text:
 poenarum justa persolvit. Verumtamen, quid opus est fidelibus et his qui cognoverunt Deum de poenarum qualitatibus cogitare? Quid opus est ligna, quid fenum, quid vel ipsam stipulam fundamento Christi supraponere? Cur non aurum magis vel argentum, vel pretiosos lapides, pretioso supraponimus fundamento, ubi cum ignis accesserit, nihil inveniat quod absumat? Nam si accesserit ad stipulam, ex stipula favillas reddet et cineres; si vero accesserit ad aurum, aurum purius reddet. Haec nobis dicta sint pro his qui negligunt oris maledici consuetudinem resecare, qui etiamsi non ex corde maledicant, etiamsi non voto et animo iniquo proferant maledicta, tamen immunditiam labiorum secundum Isaiae verbum et inquinamenta oris incurrunt. Iste tamen, qui licet matre tre, exiit, et nominans nomen maledixit, de quo ego puto quod n
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ aũ noĩat nom̃ dñi: morte mo-¬
riat᷑ Qͥd ẽ. hoc qd̾ qͥ maledix̾it
uerit nom̃ dñi: Nonne multo
magis gͣuiꝰ ẽ. maledicere dm̃ quã
nominare: quãuis inuanũ nomi¬

Expanded text:
i, morte moriatur . Quid est hoc? qui maledixerit verit nomen Domini? Nonne multo gravius est maledicere Deum quam nominare, quamvis in vanum nomi
Abbreviated transcription (Latin):
genꝰ ducit: Duos gͦ scriptura
ꝓposuit litigantes: unũ ex in¬
tegro isrłitã. qͥ litigauit quid̃.
s nõ peccauit: istũ uͦ cuiꝰ pecca¬
tũ designat. maxima exparte
mixtũ ẽẽ egypthio generi in¬
dicat: adu̾sũ quẽ litigat isrłi¬
ta: & forte cõpetent̃ ⁊ racionabi¬
lit̃ litigat: Nã ce in erodo egip¬
ta suꝑat ⁊ egypthiꝰ cadit: Igͣ &
ego hodie. si u̾itatẽ defendam.
si pugnẽ ꝓ eccłastica fide aduer¬
sum eũ qui exparte qͥd̃ ere¬
dit xp̃o. ⁊⁊ recipit script᷑as: s
ñ ex integro sensũ earũ nec fi¬
delit̃ recipit: litigo adu̾sũ eũ qͥ
ex matre qͥđ isrłita est. ex patre
uͦ egipthius Si quis gͦ i fidei cre¬
dulitate. ⁊ ꝓfessione nominis

Expanded text:
us. Duos ergo Scriptura proposuit litigantes, unum ex integro Israelitam, qui litigavit quidem, sed non peccavit; istum vero cujus peccatum designat, maxima ex parte istum esse Aegyptio genere indicat adversum quem litigat Israelita: et forte competenter et rationabiliter litigat. Nam et in Exodot, et Aegyptius cadit. Igitur et ego hodie si veritatem defendam, si pugnem pro ecclesiastica fide adversum eum qui ex parte quidem credit Christo, et recipit Scripturas, sed non integre sensum earum, nec fideliter recipit, litigo adversum eumdem qui ex matre quidem Israelita est, ex patre vero Aegyptius. Si qui ergo et fidei credulitate
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s irȩ. si inuidiȩ. si suꝑbie. si impu¬
dicicie. ingressiis fuerit ad animã
tuã: ⁊ receꝑis eum. ⁊ cõsenseris ȩi
loquenti in corde tuo. delectatꝰq
fueris his que scd̃m suã mentem
suggerit: meretricatꝰ es cũ eo
Meretͥcem gͦ nõ accipiet sacerdos.
magnꝰ: &e nõ contaminabit sem̃
suũ inpopło suo Qd̃ est istud se-

Expanded text:
spiritus irae, seu invidiae, si superbiae, si impuspiritus irae, seu invidiae, si superbiae, si impudicitiae ingressus fuerit ad animam tuam, et receneris eum, consenseris ei loquenti in corde tuo, delectatusque fueris his quae tibi secundum suam mentem suggerit, meretricatus es cum eo. Meretricem ergo non accipiet sacerdos magnus, et non contaminabit semen suum
Abbreviated transcription (Latin):
macłata S & meretͥcem ñ accipi-¬
et: Que est anima meretͥr: Que
ad se recipit amatores: de quib
dicit ꝓpħa: Meretͥcata es: post
amatores tuos: Qui sunt isti am¬
atores qui intrant ad animam
meretricem.⁊ nisi cõtͣrie potesta¬
tes: ⁊ demones qui desidiũ capi-¬
unt pulchritudinis eiꝰ: Pulchra-
nãq ad̾o creata ẽ. anima: i satis
decora: Audi qͦmͦ ipse d̾s dicit:
Faciamꝰ inqͥt hominẽ: ad imagi¬
nem ⁊ similitudinẽ nr̃am Ui¬
de cuiꝰ decoris euius
pulchritudinis est anima: que¬
imaginem &e si militudinẽ ht̃¬
dei: Hanc pulchritudinẽ contra-¬
rie potestates cum aspiciunt.
id÷ diabolus ⁊ angłi eiꝰ: cõcupis¬
cunt speciem ipsiꝰ. Et qr ñ postt̃
sponsi eiꝰ fieri: meretͥtari cupiũt cũ ea
Si gͦ susceꝑis ohomo incubili
animȩ tuȩ. adult̾um diabolũ:
meretricata ẽ. anima tua cũ dia¬
bolo: Si receꝑis angłos eiꝰ. si sỹs
diuersos qui peccare te suadeant:
meretͥcata ẽ. cum eis anima tuadi

Expanded text:
munda. Sed et meretricem non accipiet. Quae est enim anima meretrix? quae ad se recipit amatores, de quibus dicit Propheta: Meretricata es, post amatores tuos. Qui sunt isti amatores, qui intrant ad animam meretricem, nisi contrariae potestates et daemones, qui desiderium capiunt pulchritudinis ejus? Pulchra namque a Deo creata est anima, et satis decora. Audi quomodo ipse Deus dicit: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram , vide cujus decoris, cujus pulchritudinis est anima. Imaginem habet et similitudinem Dei. Hanc pulchritudinem contrariae potestates cum aspiciunt, id est, diabolus et angeli ejus, concupiscunt speciem ipsius. Et quia non possunt sponsi ejus fieri, meretricari cupiunt cum ea. Si ergo susceperis, o homo, in cubili animae tuae adulterum diabolum, meretricata est anima tua cum diabolo; si receperis angelos ejus, si spiritus diversos, qui peccare te suadeant, meretricata est cum eis anima tua. Si
Abbreviated transcription (Latin):
citur in corde auditoꝵ: Hoc enĩ
u̾bi semine ⁊. ⁊ conceptũ format
in se u̾bũ: donec pariat sp̃m tun-
marum partꝰ: iste conceptꝰ: Ista
sunt scã coniugia. que conueni¬
unt ⁊apta st̃ magno pontifici

Expanded text:
citur in corde auditorum. Hoc enim  semine verbi et conceptum format in se verbum, donec pariat spiritum marum partus, iste conceptus, ista sunt sancta conjugia, quae conveniunt et apta sunt magno pontifici
Abbreviated transcription (Latin):
credidimꝰ dõ. contaminati sumꝰ
in patre Atq utitram tẽ solum
ꝑ incredulitatẽ factũ sit: cęssatũ
matre cõtaminam᷑: si credentes dõ
uł eccł̃iã ledimꝰ. uł lib̾tatẽ matris
matre contaminatꝰ est: Ꝙ de scĩs

Expanded text:
credidimus Deo, contaminati sumus credidimus Deo, contaminati sumus in Patre; sed atque utinam tunc solum per incredulitatem factum sit, cessatum matre contaminamur, si credentes Deo vel Ecclesiam laedimus, vel libertatem matris matre contaminatus est. Et de sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
impatre ⁊ in matre pollutus est.
cionem mundus ingressꝰ ẽ In ꝑatͤ.
matre nõ ẽ. pollutus: ingressꝰ ẽ. enĩ.
corpꝰ ñ cõtamitiatũ: Ipse enĩ erat: qͥ
idudũ ꝑ salomonẽ dixerat: Ma¬
gis aut̃ cum ẽẽm bonus: ueni ad
corpꝰ incoinquinatũ: Nõ ẽ. gͦ con-¬
taminatꝰ in matre: s ne inpatre
qͥdẽ: Nicħ enĩ ioseph ingeneratiõe
eiꝰ. p̃t̾ ministeriũ prestitit: ⁊ affec¬
tum Unde ⁊ꝓ fideli ministerio:
patris ei uocabulũ diuina scͥpt᷑a
concessit: Sic enĩ maria ipsa dicit
in euangelio: Ecce ego ⁊ pat̾ tuus:
dolentes querebamus te Sic ergo¬
solus ẽ. hic sacerdos magnꝰ: qui neq¬
aliqͥd sublimius ⁊ ꝓdignitate can¬
ti pontificis inuenire: Pat̃ om̃iũ
uerus dicit᷑ d̾s Matrẽ aut̃. apłs
iherłm dicit celestem Om̃s gͦ qui
peccant: contaminant᷑ in ꝑatre a
quo creati sunt: Siue enĩ egimus
aliquid impiũ. siue locuti sumꝰ.
siue cogitauimꝰ. contͣ dm̃: cum ñ

Expanded text:
in patre et matre pollutus est, tione mundus ingressus est, et in matre non est pollutus. Ingressus est enim corpus incontaminatum, ipse enim erat qui et dudum per Salomonem dixerat: Magis autem cum essem bonus, veni ad corpus incoinquinatum . Non est ergo contaminatus in matre, sed ne in patre quidem. Nihil enim Joseph in generatione ejus praeter mysterium praestitit et affectum, unde et pro fideli ministerio patris ei vocabulum Scriptura concessit. Sic enim Maria ipsa dicit in Evangelio: Ecce ego et pater tuus dolentes quaerebamus te . Sic ergosolus est hic sacerdos magnus, qui neqaliquid sublimius et pro dignitate tanti pontificis invenire. Pater omnium verus dicitur Deus, matrem autem dicit esse coelestem. Omnes ergo qui peccant contaminantur in Patre, a quo creati sunt; sive enim egimus aliquid impium, sive locuti sumus, sive cogitavimus contra Deum, cum non
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sincerã requirit animã: quã
sibi ningat: Qͥa qͥ se iunxerit
ostenditur. qd sint diffefentie
pecc̃oꝵ: ⁊ qui peccau̾it pecẽm
ad mortẽ abiectus sit : ꝙͥ aut̃
ñ peccat ad mortẽ. s inferiꝰ ali¬
quid. pollutus sit: Sponsa añ
.xp̃i. neq abiecta. neq polluta
potest ẽẽ: s uͥgo incontaminata.
incorrupta ⁊ munda. Memento¬

Expanded text:
equirit animam, quam sibi jungat: Quia qui se junxerit ostenditur hoc, quod sint differentiae peccatorum. Qui peccaverit peccatum ad mortem, abjectus sit. Qui autem non peccat ad mortem, sed inferius aliquid, pollutus sit. Sponsa autem Christi neque abjecta, neque polluta potest esse, sed virgo incontaminata, incorrupta et munda. Sed et
Abbreviated transcription (Latin):
Qͦd si uis auoire de excelsioribus
indum̃tis eiꝰ: accipe uerba ꝓpħica
pontificis habitꝰ: quo indicatur
ꝓfunda scienciȩ ⁊ sapiencie luce
uestitꝰ: que uere sc̃a sunt indũm̃¬
taz Non inquit auferet de capi-¬
te suo cydarim: Iam suꝑiꝰ dixi¬
mus. cydarim genꝰ eẽ. oꝑimenti:
qd̾ capiti suꝑ positũ. pontifici
p̃stat ornam̃tum Hic gͦ magnꝰ
pontifex m̃s: nũꝗͣ deponit sacͥ
sui. qͥ d̾s ẽ. ñqm depotut ornatũ:
qͥa sẽꝑ ẽ. pat̃ infilio. sic̃ ⁊ filius
sẽꝑ inpatre: Q̾ uestim̃ta sua non¬

Expanded text:
d si vis audire de excelsioribus indumentis ejus, accipe verba prophetica: pontificis habitus, quo judicatur profunda scientiae et sapientiae luce vestitus, quae vere sancta sunt indumenta. Non, inquit, auferet de capite suo cydarim. Et prius jam diximus cydarim genus esse operimenti quod capiti superpositum pontifici praestat ornatum. Hic ergo magnus pontifex meus, nunquam deponit sacri sui, qui Deus est, nunquam deponit ornatum, quia semper est Pater in Filio, sicut Filius semper in Patre. Et vestim
Abbreviated transcription (Latin):
eiectã ⁊ contaminatã nõ accipiet: Si
quis nr̃m peccau̾it. abiectus ẽ: etiã
si nõ abiciat᷑ ab ep̃o: siue qđ late¬
at. siue qd̃ interdum ad gr̃am u-¬
dicet᷑: eiectꝰ ẽ. tñ ipsa consciencra
pecc̾i: nec ꝓdest hominis gr̃a: cũ¬

Expanded text:
t. Si quis nostrum peccaverit, abjectus est, etiam si non abjiciatur ab episcopo, sive quod liceat, sive quod interdum ad gratiam judicetur, ejectus est, tamen ipsa conscientia peccati, nec prodest hominis gratia, cu
Abbreviated transcription (Latin):
ad salutẽ gentib inferendam. Si uͦ qͥs
in om̃ib cupiat cursũ utͥusq exposi¬
tionis aptare: potest ex torquere for¬
tassis. ut etiam de xͦ hec hoc mͦ uide¬
ant᷑ intelligiͥ quia ñ deficiet pͥnceps
ex iuda. id est hic qui pꝰ resurrectionẽ

Expanded text:
ad salutem Gentibus conferendam. Si vero quis ad salutem Gentibus conferendam. Si vero quis in omnibus cupiat cursum utriusque expositionis aptare, potest extorquere fortassis, ut etiam de Christo haec hoc modo videantur intelligi: Quia non deficiet Princeps ex Juda, id est, hi qui post resurre
Abbreviated transcription (Latin):
templum hoc: & ego intrib dieb sus¬
citabo illud. Hoc autẽ dicebat: de tẽ¬
plo corporis sui. Quia gͦ ⁊ ipse se dicit
suscitare corpꝰ suum: & deus illũ dr̃ sus¬
citasse: recte ꝓpħa stupore tante patͥs
et filii unitatis. atq indiscretionis at¬
tonitꝰ dicit. Quis suscitabit eũ: Non
defitiet pͥnceps exiuda. neq dux defe¬
sita sunt ei. Wel ut in aliis exemplarib
habetur. ueniat is cui repositũ ẽ : &
ipse erit expectatio gentium. Hic locus
manifeste refert᷑ ad nidã. C onstat eni
usq ad natiuitatẽ. xp̃i ñ defecisse pͥcipeᷤ
& ꝑ ambicionem in regnum iudeorum
dr̃ irrepsisse. Statim gͦ ut hoc factũ ẽ
& ut defecit dux defemorib uide: ad¬
uenit ille cui erat regnũ repositũ inqͦ
qͦmͦ gentes sperent. euuangelii fides.
& ecclesiarũ docet ꝓpagatio. Reposi¬
ta autẽ dicunt᷑ ea. que oportuno tẽ¬
infinẽ scłorũ ad uenisse dr̃. cũ dicit
apło. Ecce nunc tempꝰ acceptũ: scilicet

Expanded text:
c, et ego in tribus diebus suscitabo illud: hoc autem dicebat de templo corporis sui . Quia vero ipse dicit, suscitasse templum suum, et Deus illum dicitur suscitasse: recte Propheta stupore tantae Patris et Filii unitatis, atque indiscretionis attonitus dicit, Quis suscitabit eum? 3. Non deficiet Princeps, ex Juda, neque dux de fesita sunt et velut in aliis exemplaribus habetur, Veniat cui repositum est et ipse erit exspectatio gentium . Hic locus manifeste refertur ad Judam: constat enim, usque ad nativitatem Christi non defecisse principes 10 et per ambitionem in regnum Judaeorum dicitur irrepsisse. Statim ergo ut hoc factum est, et ut defecit dux de femoribus Judae, advenit ille cui regnum repositum, in quo, quomodo Gentes sperent, Evangelii fides et Ecclesiarum docet propagatio. Reposita autem dicuntur ea quae opportuno temin fine saeculorum advenisse dicitur, cum dicit Apostolus, Ecce nunc tempus acceptum , scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
Ex iuirgins enã natꝰ ẽ. Non ex semine.
s exuirgine. Absq concubitu uiri. &
absq semine naturali nascit᷑ xp̃c: ue¬
lut uirgultum siue ramꝰ: In qͦ manifes¬
tissime ⁊ ueritas carnis assumpte exiur¬
gine de claratur. In sac scõ germine:
a contagio humani & carnalis seminis
excusat᷑. Recumbens dormisti sic̃ leo:
& sic̃ catulus leonis. Manifeste recubu¬
isse & dormisse: dictũ de passione
mortis ostendit᷑. Sed uideamꝰ quare
ut leo & ut catulus leonis. dormit. De
catuli quidẽ sumno: iã suꝑiꝰ dictũ ẽ.
Quod ualde conuenienient̾ aptari pot̾¬
de terre sepultus. somnũ mortis im¬
pleuit. Ut leo autẽ. hoc mͦ deb̾e in¬
telligi arbitror. Mors xp̃i: oppressio
& tribumphꝰ demonũ fuit. Omne̾ nãq
p̾dam quã leo ille contraruis inuaserat.
ꝓ strato homine & deiecto: hoͥc leo eri¬
cens omnia. & debellans: & destruxit
eum qui habebat mortis imꝑiũ : & ue¬
lut catulus leonis die tercia suscitat᷑.

Expanded text:
ex Virgine enim natus est, non ex semine, sed ex virgine absque concubitu virili, et absque semine naturali Christus. Velut virgultum, sive ramus, 9 in quo manifestissime et veritas carnis adsumtae ex Virgine declaratur in sacrosancto germine, et a contagio carnalis et humani seminis excusatur. Recumbens dormisti ut leo, et sicut catulus leonis. Manifeste recubuisse et dormisse, dictum de passione mortis ostenditur. Sed videamus quare ut leo, et ut catulus leonis, dormit. De catuli quidem somno jam superius dictum est, quod valde convenienter adaptatur Chrde terrae sepultus, somnum mortis implevit. Ut leo autem, hoc modo debere intelligi arbitror: Mors Christi oppressio et triumphus daemonum fuit, omnem namque praedam, quam leo ille contrarius invaserat, prostrato homine et dejecto, hic leo noster ericens omnia et debellans, et destruxit eum, qui habebat mortis imperium . Et velut catulus leonis, die tertia suscitatur.
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ & femora eius spũalit̾ intellecta
in dicare eos. qͥ ꝓ firmitate ⁊ constan¬
tia fortitudinis. omne corpꝰ eccłie
sustentare uident᷑ & ferre: uel qͥa
humani seminis in diciũ solet infe¬
morũ appellatione figuralit̾ dici:
apud nos autẽ. qui seminat. uerbũ
intelligi duces. usqueqͦ ueniant que
reposita sͨ: & uidebit᷑ ita posse intelli¬
gi. qͦ ad usq ad consummationẽ scłi ñ
deer̃ isti duces. donec ueniant ea que
reposita sunt que  parauit ds his qui
diligunt eum. Et ipse erit expecta¬
tabunt. Alligans adintẽ pullũ suũ:
& ad palmitẽ pullumasine. Hoc de xͦ¬

Expanded text:
ergo et femora ejus spiritaliter intellecta indicare eos, qui pro firmitate et constantia fortitudinis, omne corpus Ecclesiae sustentare videntur, et ferre: vel quia humani seminis judicium solet in femorum appellatione figuraliter dici, apud nos autem qui seminat, verbum intelligi duces. Usquequo veniant, quae reposita sunt ei: videbitur ita posse intelligi, quod usque ad consummationem seculi, non deerunt isti duces, donec veniant ea quae reposita sunt, quae apparavit Deus his qui diligunt eum. Et ipse erit exspectatabunt. 4. Alligans ad vitem pullum suum, 11 et ad palmitem pullum asinae suae
Abbreviated transcription (Latin):
mo deiest: qui sermo in lege horde¬
um seminat: in euangło tͥcicũ. Il¬
lum enim cibum ꝑfectiorib & spi-¬
ritalib ⁊ hunc imꝑiciorib & anima¬
lib parat: quia scriptũ ẽ. Homines
⁊ iumenta: saluos facies dnẽ. Isa ac gͦ¬
id sermo d̾ legis ordeum seminat: &
tam̃ it ipso hordeo inuenit centesi¬
mum fructum. In uenis enim &¬
in lege martyres: quorum ẽ centesi
turbis autem plana & communia
loquebat᷑. Uis autẽ uidere quia cẽ
ipse hordei cibos incipientib exhi¬
bet: Scͥptum ẽ in euangeliis : quia
scđo pauerit turbas. Sed illos qͦs
deaciis panib pascit. P ostea uͦ cũ
iã ꝓfecissent inuerbo & doctrina:
triticeos eis exhibebat panes. Sed
et magnificatus est ualde. Paruus erat
isaac in lege: sed ꝓcessu temꝑis fit mag¬

Expanded text:
Domini est, qui sermo in lege Dei ordeum seminat, in Evangeliis triticum illum enim cibum perfectioribus et spiritalibus hunc imperfectioribus et animalibus parat: quia scriptum est: Homines et jumenta salvos facies, Domine . Isaac ergo, sermo legis, ordeum seminat, et tamen in ipso ordeo invenit centesimum fructum. Invenis et in lege martyres, quorum est centesiturbis autem communia plane loquebatur. Vis autem videre quia etiam ipse ordei cibos incipientibus exhibet? Scriptum est in Evangeliis quia secundo paverit turbas, sed illas quas as primum pascit; postea vero cum jam profecissent in verbo et doctrina, triticeos eis exhibet panes. Sed et magnificatus est valde. Parvus erat Isaac in lege, sed processu temporis fit mag
Abbreviated transcription (Latin):
peꝑimꝰ sp̃m salutis tue fecimꝰ suꝑ terrã:
tc̃ & alius intͣ nosppłs inuenit᷑ in spu
suetudo. continentia. castitas: ⁊ his
similia. Uides alium popłm: qui & ipse
intͣ nos ẽ : s iste minor ẽ: ille maior.
Semꝑ enim plures sunt mali qͣm boni:
& uitia numerosiora uirtutib. Sed si
tales sumꝰ qͣlis rebecca & meream᷑ de
ysaac id est de uerbo dei hr̃e conceptũ:
etiã in nob̾. popłs popłm suꝑabit. &
maior seruiet minori. Seruiet enim
caro spũi : & uitia uurtutib cedent.

Expanded text:
piritum salutis tuae fecimus super terram , tunc et alius intra nos populus invenitur, in spiritu suetudo, continentia, castitas , et his similia. Vides alium populum, qui et ipse intra nos est; sed hic minor est, ille major: semper enim plures sunt mali quam boni, et vitia numerosiora virtutibus. Sed si tales simus qualis Rebecca, et mereamur de Isaac, id est, de verbo Dei habere conceptum, etiam in nobis populus populum superabit, et major serviet minori: serviet enim caro spiritui, et vitia virtutibus cedent.
Abbreviated transcription (Latin):
dici potest: quia due gs̃ & duo ppłi sunt
est: & uitiorum nichilominꝰ płs intͣ noᷤ
ẽ. De corde enim nr̃o ꝓcedunt cogita¬
ciones malȩ: adulteria. furta. falsa te¬
stimonia. doli. contentiones. hereses.
in uidiȩ. comesationes: & his similia
Uides quantꝰ malorum ppłs intͣ nos ẽ:
Si uͦ meream᷑ illã uocem scõrũ. dicere a¬

Expanded text:
uo populi intra et vitiorum nihilominus intra nos est. De corde enim nostro procedunt cogitationes malae, adulteria, furta, falsa testimonia, doli, contentiones, haereses, invidiae, comessationes , et his similia. Vides quantus malorum populus intra nos est Si
Abbreviated transcription (Latin):
etiam illud: qͦd sapientia commonet
& ꝓpͥum fontẽ.: lit & tu cum app̃bendis
librũ scripturarũ . incipias etiã ex ꝓpͥo sen¬
su ꝓferre aliquẽ intellectũ. & scdn ea
que meccłia didicisti. tempta & tu bibe
de fonte ingeni tiui. Estͫ intͣ te nat᷑a
aque iuuȩ sunt uene ꝑ hennes & irrigua
fluenta rationabilis sensus: si mͦ ñ sint̃
terra et ruderib oͣpleta. Sed satis¬
age fode terram tuam. & purgare
sordes: id ẽ ingenii tui amouere desi¬
diã. & torporẽ cordis excutere. Audi
enim quid dicit script᷑a. Punge ocłin
& ꝓfer lacͥmã: punge cor. & ꝓfer
sensum. Purga gͦ & tu ingeniũ tuũ:
ut aliqͣndo etiã de tius fontib bibas:
& de tius puteis. haurias aquã uiriã.
Si enim suscepisti inte uerbũ dĩ: si acce¬
pisti abiħu aqͣm iuuam. & fidelit̾ acce¬
pisti: fiet inte fons aqͤ. salientis in ui¬

Expanded text:
etiam illud quod sapientia commonet proprium fontem, ut et tu cum apprehenderis librum Scripturarum, incipias etiam ex proprio sensu proferre aliquem intellectum, et secundum ea quae in Ecclesia didicisti. Tenta et tu bibere de fonte ingenii tui. Est intra te natura aquae vivae, sunt venae perennes et irrigua fluenta rationabilis sensus, si modo non sint terra et rudibus completa. Sed satage fodere terram tuam, et purgare sordes, id est ingenium, amovere desidiam et torporem cordis excutere. Audi enim quod dicit Scriptura. « Punge oculum, et profer lacrymam: punge cor, et profer sensum . Purga etiam et tu ingenium tuum, ut aliquando etiam de tuis fontibus bibas, et de tuis puteis haurias aquam vivam. Si enim suscepisti in te verbum Dei, si accepisti ab Jesu aquam vivam, et fideliter accepisti, fiet in te fons aquae salientis in vi
Abbreviated transcription (Latin):
erit magnꝰ ualde: cum ceꝑit littera le¬
gis uelut palea hordei eius se cerni:
& apparuerit qͦd spiritalis est lex: tc̃¬
isaac magnificabit᷑. & ualde fiet mag¬
nus. Uide enim quia & dñs in euan¬
geliis paucos panes frangit. & qͦt mi¬
lia reffcit ppłorũ: & qͣnti cophini reli¬
quiarum suꝑ sunt. Donec integri s̃
panes. nemo saturat᷑ nemo reficit᷑.:
nec ipsi panes iuudent᷑ augeri. Consi¬
dera gͦ nunc qͦmͦ paucos panes fran¬
gimꝰ e scripturis duunis ⁊ paucos ser¬
mones adsumimꝰ: qͦt milia hominũ

Expanded text:
erit magnus valde, cum coeperit littera legis velut palea ordei ejus secerni, et apparuerit quod spiritalis est lex; tunc magnificabitur Isaac, et fiet magnus valde. Vide enim quia et Dominus in Evangeliis paucos panes frangit, et quot millia refecit populorum, et quanti cophini reliquiarum supersunt. Donec integri sunt panes, nemo saturatur, nemo reficitur; nec ipsi panes videntur augeri. Considera ergo nunc quomodo paucos panes frangimus in Scripturis divinis. Paucos sermones assumimus, et quot millia hominum
Abbreviated transcription (Latin):
ost hec uenitur in gel mondeblatẽ. qͥ
interpretat᷑ contemptus ficuum: i.
terrena. Nisi enim spreta fuerint & con-¬
tempta ea que delectare uident᷑ interris:
ad celestia transire non possumꝰ:¬
&e ad summã ꝑfectionis ascenderit: transit
iam de scł̃o. etͣ abscedit. sic̃ scriptum est
de enoc: &e non inueniebat᷑. quia transtulit
eum ds̃: Quod ce si uideat᷑ adhuc eẽ inscło

Expanded text:
ost haec venitur in Helmondeblathaim, quod interpretatur contemptus ficuum, id est terrena: nisi enim contempta fuerint, quae delectare videntur in terris, ad coelestia transire non possumet ad summum perfectionis ascenderit, transit jam de saeculo, et abscedit sicut Henoch, qui non inveniebatur, quia transtulit illum Deus. Quod si videatur adhuc in
Abbreviated transcription (Latin):
enim tantũ in uidea notus erat deuᷤ.¬
& inisrł nom̃ eius nominabat᷑. Nunc
autẽ in omnẽ t̾rã exiit sonꝰ eorũ: & in
fines orbis terre uerba eoꝵ. Exeũtes
omĩb ostenderunt: baptirantes om̃s gͥs
in nomine patris et filii & sp̃c scĩ. Dñi

Expanded text:
enim tantum in Judaea notus erat, eenim tantum in Judaea notus erat, et in Israel nomen ejus nominabatur ; nunc autem in omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum ; exeuntes omnibus ostenderunt, baptizantes omnes gentes in nomine Patris, et Filii, et Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
qui libros scͥpserant uet̾is testam̃ti:
quos terrena & sordida repleuerat
intelligentia iudeorum. Quã cũ uellet
purgare isaac: & ostende quia quec̃q
lex & ꝓpħe dixerunt. de ipso dicert:
ab eis. Non enim potest esse cum his
qui imputeis aquam nolunt hr̃e. s
terrã: Et dicit eis. Ecce relinquet᷑
uobis. domꝰ ur̃a deserta. Fodit gͦ isaac¬
& nouos puteos. Immo pueri isaac fo¬
diunt. Pueri sunt isaac: matheus.
marcꝰ. lucas. ioħs. Pueri eius sunt: pe¬
lus. Qui om̃s: noui testamenti puteoᷤ
fodiunt. Sed et ꝓhis alt̾cant᷑ illi. qͥ
terrena sapiunt: nec noua condi pa
ciunt᷑. nec uet̾a purgari. E uangłiciᷤ
puteis contͣdicunt: apłicis aduersant᷑.
Et qm̃ in omnib contͣdicunt. in om̃ĩb
litigant: dr̃ ad eos. Qm̃ indignos uos
fecistis gra dei: ex hoc iam ad gentes
ibimꝰ. P ost bec gͦ fodit terciũ puteũ
isaac: & appellauit nomen loci illuiᷤ
amplitudo dicens. Quia nunc dila¬
impleuit nobis scientiã tͥnitatis. Tẽ

Expanded text:
libros scripserunt Veteris Testamenti: quos tamen terrena et sordida repleverat intelligentia Judaeorum. Et eorum os cum vellet purgare Isaac ut ostenderet, quia quaecunque lex et prophetae dixerunt, de ipso dixeruntab eis, et non potest esse cum his qui in puteis aquam nolunt habere, sed terram: et dicit eis, Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta . Fodit ergo Isaac novum puteum. Immo pueri Isaac fodiunt. Pueri sunt Isaac Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes. Pueri ejus sunt, Pelus: qui omnes novi Testamenti puteos fodiunt. Sed et pro his altercantur illi qui terrentiuntur, nec vetera purgari: evangelicis puteis contradicunt, et apostolicis adversantur, et quoniam in omnibus contradicunt, in omnibus litigant, dicitur ad eos: Quoniam indignos vos fecistis gratia Dei, ex hoc jam ad gentes ibimus. 4. Post haec fodit tertium puteum Isaac, appellavitque nomen loci illius latidudo, dicens: Nunc dilaimplevit in nobis scientiam Trinitatis; tunc
Abbreviated transcription (Latin):
uerti: lugere p̃t̾ita. cauere fut᷑a:
inuocare auxilium dei : Statĩ enim
ut conuersus ingemueris ait: saluꝰ
eris: Inuenies enim aduocatum qui
ꝓte interpellat apud patrẽ. dñm¬
nr̃m iħm xp̃m: multo p̃stantiorẽ
ꝗͣ fuit moy ses: qui tñ orauit pro
popło illo ce exauditꝰ est: Et fortasse
ꝓpterta moy ses scribit᷑ int̾uenis¬
se ꝓpeccatis popłi prioris. &e impe¬
trasse ueniam: ut multomagis noᷤ
confidamꝰ. quod aduocatus ñr iħe
indubitatã nob̃ ueniã p̃stabit apd̃
patrẽ: si tam̃ conuertamur ad eum.
oli: ut non peccetis: Qd̾ ce si pecca¬
uerit aliqͥs nr̃m. habemꝰ aduoca-¬

Expanded text:
verti, lugere praeterita, cavere futura, verti, lugere praeterita, cavere futura, invocare auxilium Dei. Statim enim ut conversus in gemueris, salvus eris. Invenies enim advocatum, qui pro te interpellat Patrem, Dominum Jesum multo praestantiorem quam fuit Moyses; qui tamen oravit pro illo populo et exauditus est. Et fortasse propterea Moyses scribitur intervenisse pro peccatis populi prioris et impetrasse veniam, ut multo magis nos confidamus, quod advocatus noster Jesus indubitatam nobis veniam praestabit a Patre, si tamen convertamur ad eum, oli, ut non peccetis . Quo si peccaverit aliquis vestrum, habemus advoca
Abbreviated transcription (Latin):
uulnus p̃teritũ sanat.:⁊ s ce ultͤ
animã pecc̃o nõ sinit uuluerati:
Immo ce illud adiciã: u̾bi causaz
Si pecc̃or sum: nũquid ea dẽ erit
michi pena. si semel pecca ui: quȩ
& si sccło. ⁊ tercio. ce si frequentiꝰ
peccem: Non ita erit: s &e ꝓ modo.
&e tumero. &e mẽsura pec̃ci. etrã
penȩ quantitas metienda ẽ: Os̃
enim dabit nobis panem lacri¬
marũ: & potabit nos in lacͥmis
& inmensura Mensura autem
hec erit: quã sibi in hac uita
unusquisq uel minus uel am¬
plius peccando quesiuerit: Sed
&e calix inmanu dñi: uini meri
tur gͦ sine dubio unicuiꝙe et
fuet iudicium eiꝰ nõ solũ ex malis
que gesit. s &̃ ex bonis: & tamẽ
cũ utraq misceant᷑. fex eiꝰ quã
ego puto maloꝵ partẽ dici ñ ad
integrũ ex maniet᷑. S & hec ut di¬
ximus in manu dei st̃: nr̃m ẽ aũ
ademendationẽ ciciꝰ festinare: ad
penitentiã sine dissimulatione cõ¬

Expanded text:
vulnus praeteritum sanat, sed et ultra vulnus praeteritum sanat, sed et ultra animam pImo et illud adjiciam verbi causa: Si peccator sum, nunquid eadem erit mihi poena si semel peccavi, quae et si secundo et tertio, et si frequentius peccem? Non ita erit, sed pro modo, et numero, et mensura peccati, etiam poenae quantitas metienda est. Deus enim dabit nobis panem lacrymarum, et potabit nos in lacrymis, sed in mensura. Mensura autem haec erit, quam sibi in hac vita unusquisque vel majus, vel amplius peccando quaesierit. Sed et calix in manu Domini, vini meri tur ergo sine dubio unicuique et fiet judicium ejus, non solum de malis quae gessit, sed etiam ex bonis; et tamen cum utraque misceantur, fex ejus quam ego puto malorum partem dici, non ad integrum exinanietur, sed haec, ut diximus, in manu Dei sunt. Nostrum est autem ad emendationem citius festinare, ad poenitentiam sine dissimulatione con
Abbreviated transcription (Latin):
cati Que si omia uidere pos⁊ semꝰ.
ce uulnerate anime sentire cicatri¬
ces: certũ ẽ. quod usq ad mortẽ re¬
sisteremus aduersum peccatũ: S
nunc sic̃ hi qui uł demone reple-¬
ti uł mente alienati sunt. ñ sen-¬
ciunt si uulnerent᷑: quia natura¬
libus sensibus carent: ita or nos
uł cupiditatib scl̃i amentes effecti.
uel uiciis in ebriati: sentire non
possumus. quanta uulnera. qͣntaᷤ
contriciones anime peccando con-¬
quȩrimus: Et idõ consequen tissima
racio est pene. id est cure ac me¬
dicationis tempus extendi: & ꝑunũ¬
quodq uulnus. ꝓ qualitate plage
medendi quoq spacia ꝓpagari:
Sic gͦ ce dei equitas. & benigni¬
tas cẽ in ipsis anime supplicuĩs
euidens fiet: ut hec audiens qͥ
peccauit resipiscat. & ultra non
peccet Conuersio enĩ in p̃senti
uita & penĩdentia fructuose gesta.
celerem conferet huiꝰ mõi uuluerib
medicinã: qͥa penitentia nõ solũ

Expanded text:
peccati. Quae si omnia videre possimus, peccati. Quae si omnia videre possimus, et vulneratae animae sentire cicatrices, certum est, quod usque ad mortem resisteremus adversum peccatum. Si nunc sicut hi qui vel daemone repleti, vel mente alienati sunt, non sentiunt si vulnerantur, quia naturalibus sensibus carent, ita et nos vel cupiditatibus saeculi amentes effecti vel inebriati, sentire non possumus quanta vulnera, quantas contritiones animae peccando conquirimus. Et ideo consequentissima ratio est, poenae, id est, curae ac medicationis tempus extendi; et per unumquodque vulnus pro qualitate plagae, medendi quoque spatia propagari. Sic ergo et Dei aequitas ac benignitas etiam in ipsis animae suppliciis evidens fiat, ut haec audiens, qui peccavit resipiscat, et ultra non peccet. Conversio enim in praesenti vita et poenitentia fructuosa gesta celerem conferet hujusmodi vulneribus medicinam, quia poenitentia non solum
Abbreviated transcription (Latin):
aũ tẽpr̃. si tam̃ potuerit ad sanitatẽ
ꝑducetur: & uix aliquando ita cu-¬
rabit᷑. ut uł debilitatẽ corporis uel
feditatem cicatricis effugiat: Tran¬
si nunc ab eremplo eorporis: ad aĩe
uulnera: Anima quociens peceat.
tociens uulnerat᷑ Et ne dubites pec¬
catis eam uelut telis aut gladiis
uulnerari: audi apłm monentẽ. ut¬
assumamus scutum fidei: inqͦ pos¬
ignea extinguere: Uid. es gͦ peccata ma-¬
ligni ẽẽ iacula: que in animã diri-¬
gunt᷑ Patit᷑ aut̃ anima ñ solũ uul-¬
nera iaculoꝵ. s & fracturas pedum:
cum laquei parant᷑ pedib eiꝰ & sub.¬
plantant᷑ gressus eius: Hec gͦ & huiꝰ¬
modi uulnera: quanto tp̃r putaᷤ pos¬
lus uulnus in fligit: Non legisti dic-¬
tum. quia uulnerant gladri: s noꝗ
ita ut sĩgua: U lneratur ergo ce ꝑ
linguã anima: uulnerat᷑ ce ꝑ cogi¬
tationes. &e ꝑ concupiscentiaᷤ malas:
frangit᷑ aut̃ &e conterit᷑ ꝑoꝑa per

Expanded text:
autem tempore, si tamen potuerit, ad sanitatem autem tempore, si tamen potuerit, ad sanitatem perducitur. Et vix aliquando ita curabitur, ut vel debilitatem corporis, vel foeditatem cicatricis effugiat. Transi nunc ab exemplo corporis ad animae vulnera. Anima quoties peccat, toties vulneratur. Et ne dubites peccatis eam velut telis et gladiis vulnerari, audi Apostolum monentem: Assumite scutum fidei, in quo posignea exstinguere . Vides ergo peccata maligni esse jacula quae in animam diriguntur. Patitur autem anima non solum vulnera jaculorum, sed et fracturas pedum, cum laquei parantur pedibus ejus, et supplantantur gressus ejus. Haec ergo et hujusmodi vulnera, quanto tempore putas poslus vulnus infligit. Non legistis dicunt, quia vulneraverant gladii, sed non ita ut lingua? Vulneratur ergo et per linguam anima; vulneratur et per cogitationes et concupiscentias malas; frangitur autem et conteritur, per opera
Abbreviated transcription (Latin):
trãdidit pat̾ Qd̃ aut̃ dies peccati
inantiũ pene reputent᷑: nõ solũ in
hoc libro in quo nicħ om̃ino ẽ. quod
dubitari possit ostendit᷑: s in libello
recipien da uidet᷑. similia in eadem¬
designa nt᷑. S fortasse aliquis neget
bonitati dei conuenire. ut pro unius
reddat:: quãuis iustũ hoc nõ tamen
clem̃s uidet᷑ aut benignũ ẽẽ: Audi
gͦ ad hec: si forte possimus difficultatẽ
rei exemplis lucidioribꝰ explanare
Si uulnus corpon infligatur. aut os¬
resoluatur: sub unius enĩ hore spa¬
cio huiusmodi uulnera soletit corpor¬
ib accidere. & plurib postmodũ cru-¬
ciatib ac dolorib er actis multo uix
tempore sanari: quanti tumores in
loco. quanta tormenta generantur:
Iam uero si accidat ut in eodẽ uulu̾e.
uł in eadem fractura. iterũ & sepius
quis uulneret᷑. frequentiꝰq frangat᷑:
quantis hoc penis curari. & quantiᷤ
poterit cruciatibꝰ medicari: Quantõ

Expanded text:
tradit Pater. Quod dies peccati tradit Pater. Quod dies peccati in annum poena reputatur, non solum in hoc libro, in quo nihil omnino est quod dubitari possit, ostenditur, sed et in libello recipienda videtur, similia designantur. Sed fortasse aliquis neget bonitati Dei convenire, ut pro unius reddat, quamvis justum, non tamen clemens videtur aut benignum. Audi ergo adhaec, si forte possimus difficultatem rei exemplis lucidioribus explanare. Si vulnus corpori infligatur, aut resolvatur, sub unius horae spatio hujus mundi vulnera solent corporibus accidere, et postmodum, cruciatibus ac doloribus exactis, multo vix tempore sanari. Quanti enim timores in loco, quanta tormenta generantur. Jam vero si accidat ut in eodem vulnere vel in eadem fractura, iterum et saepius quis vulneretur, frequentiusque frangatur, quantis hoc poenis curari, quantis potest cruciatibus medicari, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
ginta dieb: ꝓ die ꝑ annum recipietis
peccata ur̃a quadraginta annos Timeo
enĩ anuos ego: misterii huiꝰ secreta dis¬
cutere: Uideo enĩ: quod peccatoꝵ inh
racio comprehendit᷑. & penarum: Si enĩ
unicuiq peccatori annus adscribitur
adpenam. pro unius diei pec̃co: & scd̃m
racionẽ dierũ quib peccat᷑. annorum
totidẽ numerus in suppliciis consumen¬
dus est: uereor ne forte nobis qui coti¬
die peccamus ce nullũ forte uite
nr̃e diem absq pecc̃o transigimꝰ: ne ipfa
sint adpenas luendas: In eo enĩ quod
popłs ille ꝓ quadraginta dierũ de-¬
licto: quadraginta annis erueiatur
indeserto. nec terrã scãm introire ꝑ-¬
mittit᷑: similitudo q̃dã futuri iudi-¬
cii uidet᷑ ostenoi. ubi peccoꝵ ratio
discucienda ẽ: nisierit aliqua for¬
tasse etiã bonoꝵ operũ recõpensatio:
uł etiã eoꝵ ꝗ̃ inuita sua unusqͥsq
mala recepit: ut abraham de laza
nosse: nisi illius cui om̃e iudicium

Expanded text:
ginta diebus, pro die per annum recipietis peccata vestra quadraginta annis. Timeo ergo mysterii hujus secreta discutere. Video enim quod peccatorum in hoc ratio comprehenditur, et poenarum. Si enim unicuique peccatorum annus ascribitur ad poenas pro unius diei peccato, et secundum rationem dierum quibus peccatur, annorum totidem numerus in suppliciis consumendus est, vereor ne forte nobis qui quotidie peccamus, et nullum forte vitae nostrae diem absque peccato transegimus, ne ipsa sint ad poenas luendas. In eo enim quod populus illo quadraginta dierum delicto, quadraginta annis cruciatur in deserto, nec Terram Sanctam introire permittitur, similitudo quaedam futuri judicii videtur ostendi, ubi peccatorum ratio discutienda est, nisi erit aliqua fortasse etiam bonorum operum compensatio, vel etiam eorum, quae in vita sua unusquisque mala recipit, ut Abraham de Lazarntegrum, nisi illius cui omne judicium
Abbreviated transcription (Latin):
&e non mosaycus s xp̃ianꝰ erat po¬
płs appellandus Iccirco gͥ pluri-¬
mũ ȩxorat morses ꝓpopło illo:
dñs uero modũ correptionis libra¬
ta moderatione dispensat. & dicit:
Qͥa uiri quidẽ qͥ exierunt de egỹo¬
to. & temptauerunt me. atq incre-¬
duli ꝑmanserunt: cadent indeser-¬
to hoc. & nõ uidebunt inqͥt terrã
qua iuraui patrih eoꝵ: s filii iꝑ¬
soꝵ qui sunt mecii hic qͥcũq ig¬
norant bonũ uł malum. S ẽ. for-¬
tassis aliquid etiã secrecioris mist̾ii.
in uerb̃ dñi dicentis: filii ipsoꝵ qͥ
audiat: Nos interĩ dicimus. qm̃
patres nr̃i fuerunt popłs ille pͥor:
nos aut̃ filii ipsoꝵ sumus. Illi gͦ

Expanded text:
popopulus appellandus. Idcirco igitur pluribus exhortatur Moyses pro populo illo; Dominus vero correptionis modum librata moderatione, dispensat et dicit: Quia viri quidem, qui exierunt de Aegypto, et tentaverunt me atque increduli permanserunt, cadent in deserto hoc: Et non videbunt, inquit, terram, quam juravi patribus eorum; sed filii eorum, qui sunt mecum hic, quicunque ignorant bonum vel malum. Sit fortassis aliquid etiam secreti mysterii in verbis Domini dicentis: Filii ipsorum, aures audiat. Nos interim dicimus, quia patres nostri fuerunt populus ille prior; nos autem filii ipsorum pro illis
Abbreviated transcription (Latin):
popłm habeat. & dei bonitas quȩ
supra omnẽ mentẽ est in notesc̾et:
Scribit᷑ enĩ irasci ds̃. & cõminari
interitũ popło: quo doceat᷑ homo
fiducie: ut si etiã sit aliqua indõ
indignatio. obsecracionib mitige¬
tur humanis: tantũq de eo impe¬
trare posse hominẽ. ut &e ꝓpria
statuta conuertat: Bonitas enĩ quȩ
sub seqͥt᷑ iracũdiam: &e moysi fiduci¬
am ostendit apud dm̃: &e alienani
ab iracũdie uicio diuinã docet ẽẽ
naturã: simul &e misteriũ inscłis
futuris explendũ continet sermo.
ꝑ quẽ ꝓmutit ds̃ quod aliũ ppłm
hoc abiecto resuscitet Ait enim
ꝑcuciã eos morte. &e ꝑdã eos: &e faci¬
am te & domũ patris tui in naci¬
onem magnã multo magis ꝗͣ hec ẽ
Cõminatio gͦ hȩc ñ ẽ iracuora: sed
propħia: Asumenda nãq erat ala
nacio id ẽ popłs iste nationum:
s non ꝑ moy sen: Excusauit se nãq
mos ses: sciebat enĩ quia gens illa
magna que repromittit᷑. ñ ꝑ moy¬

Expanded text:
m habebat, et Dei bonitas, quae supra omnem mentem est innotescerent. Scribitur enim irasci Deus et comminari interitum populo, quo doceatur homo fiduciae, ut etiam si sit aliqua in Deo indignatio, obsecrationibus mitigetur humanis, tantumque de eo impetrare posse hominem, ut et propria instituta convertat. Bonitas enim quae subsequitur iracundiam, et Moysi fiduciam ostendit apud Deum, et alienam ab iracundiae vitio divinam docet esse naturam: simul et mysterium in saeculi futuris explendum continet sermo, per quem promittit Deus quod alium hoc abjecto resuscitet. Ait enim: Percutiam eos morte et perdam eos, et faciam te et domum patris tui in nationem magnam, multo magiComminatio enim haec, non est iracundia, sed prophetia. Assumenda namque erat alia natio, id est, populus iste nationum, sed non per Moysen. Excusavit se namque Moyses. Sciebat namque quia gens illa magna, quae repromittitur, non per Moy
Abbreviated transcription (Latin):
yodecim missi sunt
inspectores ex filiis is-¬
rł: ad considerandam
terrã que eis fuerat
repmissa: hiq post
quadraginta dies re-¬
renunciant: Nam decem ex illiᷤ in
desperationem popłm mitunt :¬
ita ut etrã uelint. ab iecto moy se
eligere aliũ ducem: ce reuerti in
egr̃ptum: alii uero duo bona nun-¬
ciant: & chohortant᷑ popłm con-
centes: Si diligit nos ds̃ dñs nr̃.¬
ꝓfecto introducet nos in terrã hãc
S ppłs infidelitatis desperatione
p̃ceps agitur: & ad lapidanoos
eos qui bona nuntiant ꝓsilit: ma-¬
iestas uͦ dñi ꝓtegit eos in nubibꝰ
Et dicit dñs ad moysen: Feriã eos
morte. & incerimam eos: & faciã te
&e domũ patris tui in nacionem

Expanded text:
odecim missi sunt inspectatores ex filiis Israel, ad considerandam terram quae eis fuerat repromissa. Hique, post quadraginta dies rerenuntiant. Nam decem ex his in desperationem mittunt populum, ita ut velint abjecto Moyse eligere alium ducem, et reverti in Aegyptum. Alii vero duo bona nuntiant, et cohortantur populum centes: « Si diligit nos Deus, introducet ad terram hanc . » Sed populus infidelitatis desperatione praeceps agitur, et ad lapidandos eos qui bona nuntiant prosilit. Majestas vero Domini protegit eos in nubibus, et dixit Dominus ad Moysen: « Feriam eos morte et interimam eos; et faciam te et domum patris tui in gentem
Abbreviated transcription (Latin):
non adsacietatem carnis. s ad ꝓfectũ
sp̃c: sacrificiis sp̃alib purificatione
mentis oblatis Oecet enĩ dõ immola¬
ri uictimã cordis. & hostiam contͥbu¬
lati sp̃c: non carnis & sanguinis u¬
gulari: quia & si agnouimꝰ xp̃m ali¬
quando scđm carnem. s ñc iã nõ no-¬
uimus: & idõ in sp̃u diem festum
agamus: &e spiritalia sacrificia iugir¬
lemus: Hec ꝓuirib nr̃is de diuersita¬
te sacrificioꝵ discussa sint: quor
ad liquidũ intelligentiã scit ille cui
nuda & reuelata sunt omĩa: nec ẽ.
ulla creatura in conspectu eiꝰ inui-¬

Expanded text:
non ad satietatem carnis, sed profectu non ad satietatem carnis, sed profectu spiritus, sacrificiis spiritalibus purificatione mentis oblatis. Decet enim Deo immolari victimam cordis et hostiam contribulati spiritus, non carnis et sanguinis jugulari. Quia et si agnovimus Christum aliquando secundum carnem, sed nunc jam non novimus. Et ideo in spiritu diem festum agamus, et spiritalia festa jugulemus. Haec pro viribus nobis, pro diversitate sacrificiorum discussa sint: quorum ad liquidum intelligentiam scit ille, cui nuda et revelata sunt omnia, nec est ulla creatura in conspectu ejus invi
Abbreviated transcription (Latin):
cationis intellige: Indigent enĩ purifi¬
catione. non solũ que interris sunt: sed
&e que incelis: Imminet namq & celis¬
i om̃s ut uestim̃tum ueterascent: ⁊sic̃
amictum in uolues eos. & mutabunt᷑.
Intuere igit᷑ tocius mundi. id ẽ celesti¬
um ac terrestrium ⁊ infernoꝵ purifi¬
cationem: uide qͣntis indigeant ista
om̃ia hostiis: quantos requirant ui¬
tulos: qͣntos arietes: quãtos hẏrcos:
S in his om̃ib unus ẽ agnus: qui
tociꝰ mundi potuit auferre peccatũ
Et idõ nẽ cessauerunt cetere hostiȩ:
quia talis fuit hec hostra. ut una so¬
la sufficeret ꝓtocius mundi salute
Ceteri enĩ precib peccata: hic solus
potestate duisit: Dicebat enĩ: Fili:
remissa sunt tibi peccata tua Sic gͦ
imbuitur mundus pͥmo ꝑ liuersaᷤ
hostras remissionem querere pecc̃oꝵ:
donec ueniat adhostiã ꝑfectã. adhosti
qui tollit peccatũ tocius mundi: per
quem festiuitates agat spiritales:

Expanded text:
cationis intellige. Indiget enim purificationis intellige. Indiget enim purificatio non solum quae in terra sunt, sed et quae in coeliset omnes ut vestimentum veterascent; et sicut amictum involves eos et mutabuntur . Intuere igitur mundi, id est, coelestium, ac terrestrium, et infernorum purificationem. Vide quantis indigent ista omnia hostiis, quantos requirant vitulos, quantos arietes, quantos hircos. Sed in his omnibus unus est agnus, qui totius mundi potuit auferre peccatum. Et ideo cessaverunt caeterae hostiae, quia talis fuit haec hostia, ut una sola sufficeret pro totius mundi salute. Caeteri enim precibus peccata, hic solus potestate dimisit. Dicebat enim: Fili, remissa sunt tibi peccata . Sic ergo imbuitur mundus, primo per diversas hostias remissionem perquirere peccatorum, donec veniat ad hostiam perfectam, ad hostiaqui tollit peccatum mundi totius, per quem festivitates agat spiritales,