comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uit aeperennis coronam accepit : Dice¬
batergo illiiohannes : Non licet tibi hoc¬
bereeam: et uolens inquit illum occide¬
re timuit populum. quia sicut prophe¬
tam eum habebant. Non populus tan¬
tum : sed ipseetiam herodes io hannem
sicut prophetam habebat: Teste
euangelista. marco quidicit: Herodes
enim metuebat iohannem sciens eum ui¬
rumiustum e scm̃ et custo dieb iteum:
Etaudito eo multacfaciebat. et libent̃
eum audiebat : seduicitamor mulieris.
eumq: in illum quem scm̃ eẽ nouerat
etiustum in conus mittere coegit : Qui
qmnoluit cohibere luxdriam : ad ho¬
micidureatum pro lapsus est. Minusq
illi peccatum maioris erat causa pecca¬
ti : cui districtođĩ iudicio contigit : ut
propter appecitum adulterȩ quam detes¬
tandam sciebatsanguinem funderet pro¬
phecae quem dõ acceptum eẽ cognouerat:
Haecnamq: est illa diuina dispensatio ex¬
aminis dequadicitur : Quinocet noceat
adhuc et qui insordibus est. sordescatad¬

Expanded text:
vitae perennis coronam accepit. Dicevitae perennis coronam accepit. Dicebat ergo illi Joannes: Non licet tibi habere eam. Et volens, inquit, illum occidere, timuit populum, quia sicut prophetam eum habebant. Non populus tantum, sed ipse etiam Herodes Joannem sicut prophetam habebat, teste evangelista Marco, qui dicit: Herodes enim metuebat Joannem, sciens eum virum justum et sanctum, et custodiebat eum . Et audito eo multa faciebat, et libenter eum audiebat. Sed vicit amor mulieris, eumque in illum quem sanctum esse noverat et justum manus mittere coegit. Qui quoniam noluit cohibere luxuriam, ad homicidii reatum prolapsus est, minusque illi peccatum majoris erat causa peccati: cui districto Dei judicio contigit ut propter appetitum adulterae quam detestandam sciebat, sanguinem funderet prophetae, quem Deo acceptum esse cognoverat. Haec namque est illa divini dispensatio examinis, de qua dicitur: Qui nocet, noceat adhuc: et qui in sordibus est, sordescat ad
Abbreviated transcription (Latin):
tatem dominicam pauco tempore reg¬
naret: sicut euangelica testatur histo¬
ria: Archelaus eiꝰ filius successit in
regnum. Quocumuix decłmannis poti¬
returaccusantibus in solentia meius
iudacis pulsus est regno abaugusco
ac perperuo camnatus exilioi rinde
augistus ut regniuiudaiciminueret
potentiam diuisi in quattuor paoltes
ꝑrouintiã ÷ quattuor fr̃s arebelai
cidomregendȩ praefecit: Quisinguli
a principatu quartȩpartis grecoser¬
mone. sunt tetrarchȩ uocati: Equi¬
bus phrlippus herodiadem filiam
a rȩteregis arabum : accepituxorem:
quamidem arcta. postmodum ablctam
abeo deditherode eo quodipse maioris¬
esset potestatis et famȩ: Factumq est
adulterium publicum : sicut perfidis
causa pereundi. Ittfidelissimo preconi
nrae redemptionis materia triumphan¬
di :Qui prohibendoregis iniusti scelera
morte quidem iniusta meruit plecti
Sed postmorqtĩ gustum a rege iustitiȩ
cui testimonium perhibebat: iustam

Expanded text:
tatem dominicam pauco tempore regtatem dominicam pauco tempore regnaret, sicut evangelica testatur historia, Archelaus ejus filius successit in regnum; quo cum vix decem annis potiretur, accusantibus insolentiam ejus Judaeis , pulsus est regno ab Augusto ac perpetuo damnatus exsilio. Deinde Augustus, ut regni Judaici minueret potentiam, divisa in quatuor partes provincia, quatuor fratres Archelai eidem regendae praefecit, qui singuli a principatu quartae partis Graeco sermone sunt tetrarchae vocati. E quibus Philippus Herodiadem, filiam Arethae regis Arabum, accepit uxorem, quam idem Aretha postmodum ablatam ab eo dedit Herodi, eo quod ipse esset majoris potestatis et famae, factumque est adulterium publicum. Sicut perfidis causa est pereundi, ita fidelissimo praeconi nostrae redemptionis materia triumphandi, qui prohibendo regis injusti scelera, morte quidem injusta meruit plecti, sed post mortis gustum a rege justitiae cui testimonium perhibebat, justam
Abbreviated transcription (Latin):
cederet ante dñm inspũ et uirtuteheliȩ:
Ambonamq: continenter uiuentes : Ambo
habitu inculti: Ambo insolitudine de¬
gentes : Ambo precõnes ueritatis:
Amboreges et reginȩ: persecutionẽ
propteriustitiam perpessi sunt : Ille
a hab et rezabel : Isteherodis ethero¬
diadis: Illeneabimpiis occideretur:
igneo curriumerat raptuf. In calũ :
isteneabimpiisuincer&ur : perfecco
martyrucertamine spũ caelestia reg¬
nã petiuit : Angelorumutique sub¬
uectus auxilio : de quibusscriptum est:
Currusdĩ decemmilibe multi plex milia
laetantium dñs in illis: Et iterum.
Qui facit angelossuos sp̃s et ministrossuos
ignem urentem. Sed quaerit force ali¬
quis qui sit isteherodes: quiue frater eius
quaeetiam herodias : de quibus sermo ẽ :¬
Hero desiste quietio hannem decollauit
et in passione redemptoris nr̃i pilato ad¬
sensum prebuit: filius esthero dis illius
sub quodñsnatus est: Qui cum postnatiui¬

Expanded text:
cederet ante Dominum in spiritu et virtute Eliae. cederet ante Dominum in spiritu et virtute Eliae. Ambo namque continenter viventes, ambo habitu inculti, ambo in solitudine degentes, ambo praecones veritatis, ambo regis et reginae persecutionem propter justitiam perpessi sunt: ille Achab et Jezabel, iste Herodis et Herodiadis. Ille ne ab impiis occideretur, igneo curru est raptus in coelum; iste ne ab impiis vinceretur, perfecto martyrii certamine spiritu coelestia regna petivit, angelorum utique subvectus auxilio, de quibus scriptum est: Currus Dei decem millia multiplex millia laetantium, Dominus in illis . Et iterum: Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem urentem . Sed quaerit forte aliquis quis sit iste Herodes, quive frater ejus, quae etiam Herodias, de quibus sermo iste? Herodes iste qui et Joannem decollavit, et in passionem Redemptoris nostri Pilato assensum praebuit, filius est Herodis illius sub quo Dominus natus est: qui cum post nativi
Abbreviated transcription (Latin):
ipse surrexit a mortus : etideo uirtutes o¬
peranturineo: Qui bene intellexiti mortu¬
umposse hominem resuscitari aduitam:
Benederesurrectionis gloria sensit : qui
turos esseperspexit : sed misere desipuit.
qui quod de hominepuro sponte crederepo¬
tuit. hoc dedõ homine credere. tocmira¬
culis actestantibus tantis predicatorum
preconiis consonantibus. nulla ratione
aperte intellegamus non in credibilere¬
surrectionis miraculum. sed prauorũ
animos a credendigratia. peccatis
obstantibus eẽ preditos. Maior esq
illigratias referamus. qui nr̃is cordi¬
bus ab lato erroris uelamine. luc̃eue¬
ritatis aperire dignatus est : Hero des
enim tenuitiohannem et alligauiteũ
et posuit in carcerem. propterhero¬
diadem uxorem fratrissui : Dicebat
enimilluo hannes : non licettibi habe¬
reeam: Impletum uidemus iniohannes
quod deillo angelus ⁊ achariae prius¬
quamnascerecur praedixit: quia pre¬

Expanded text:
ipse surrexit a mortuis, et ideo virtutes oipse surrexit a mortuis, et ideo virtutes operantur in eo. Qui bene intellexit mortuum posse hominem resuscitari ad vitam, bene de resurrectionis gloria sensit, qui turos esse perspexit: sed misere desipuit, qui quod de homine puro sponte credere potuit, hoc de Deo homine credere tot miraculis attestantibus, tantis praedicatorum praeconiis consonantibus, nulla ratione aperte intelligamus, non incredibile resurrectionis miraculum, sed pravorum animos a credendi gratia peccatis obstantibus esse praepeditos, majoresque illi gratias referamus, qui nostris cordibus, ablato erroris velamine, lucem veritatis aperire dignatus est. Herodes enim tenuit Joannem, et alligavit eum, et posuit in carcerem, propter Herodiadem uxorem fratris sui. Dicebat enim illi Joannes: Non licet tibi habere eam. Impletum videmus in Joanne quod de illo angelus Zachariae priusquam nasceretur, praedixit: quia prae
Abbreviated transcription (Latin):
diem caelebrantes. õportetut
nonsolum constantiam passio¬
nis illius: piadeuotione recolamus : sed
et eorum a quibus passus est malitiam:
nobis in arm̃a uertamus salutis : Tuncet¬
enimscripturisscĩs utiliter animum in¬
tendimus : cum nonsolasin eis uirtutes.
ac praemia iustorum : uerum etiamuitia
uindictamq: reproborum ad incitamenta
nobis beneagendi proponimus: Hoc siqui¬
demet ipsius dñidocemur exemplo. quiut
hum a nesuperbiae ceruicemfrangat. ac
sublime nobis humilitatis iugumin ponat
Non suae tantum humilitatis formam
qua in sequamur insinuat dicens: Discite
ame quia mitissum ethumiliscorde. sed
etiam angelicae superbiae delationem
quam caueamus ad memoriam nobis re:¬
uocatdicens : Videbam satanan quasi ful¬
gor decaelo cadentem: Quatenus non so¬
lumnos suaediuinaebonitatis. sedet dae¬
monicae prauitatis exemplo. Ad obseruan¬
tiam summe uirtutis accendat. Audut¬
igitur hero des tetrarcha famamihũ : et
aie puerissuis: Hic estio hannes baptista

Expanded text:
diem celebrantes, oportet ut non solum constantiam passionis illius pia devotione recolamus, sed et eorum a quibus passus est malitiam nobis in arma vertamus salutis. Tunc etenim Scripturis sanctis utiliter animum intendimus, cum non solum in eis virtutes ac praemia justorum, verum etiam vitia, vindictamque reproborum ad incitamentum nobis bene agendi proponimus. Hoc siquidem et ipsius Domini docemur exemplo, qui ut humanae superbiae cervicem frangat, ac sublime nobis humilitatis jugum imponat, non suae tantum humilitatis formam quam sequamur, insinuat dicens: Discite a me, quia mitis sum, et humilis corde , sed etiam angelicae superbiae dejectionem, quam caveamus ad memoriam nobis revocat, dicens: Videbam Satanam quasi fulgur de coelo cadentem , quatenus non solo  Al., non solum nos suae divinae bonitatis, sed et daemoniacae pravitatis exemplo ad observantiam summae virtutis accendat. Audivit ergo Herodes tetrarcha famam Jesu, et ait pueris suis: Hic est Joannes Baptista,
Abbreviated transcription (Latin):
a stdsis prophetis quiueniunt aduos
inuestimentis ouium. intus autem sunt
lupira paces. Ex fructibus eorum.
cognoscetiseos: Si qui sergo speciemo¬
uetur. fructum in terroget : Audis
aliquem sacer dotem dici. rapina seius
agnoscis uestitum ouis habet facta
predonis: forisouis. intus lupłs est :¬
quimodo non habet rapinarum. qui
tam quam in nocte scitico membradu¬
ratus gelu cruentus hora. circum¬
uolet quȩrens quem deuoret : Non¬
ne uobis uidetur lupus quihum anenecis
insaturcbilis credulitate fidelium
morte populorum. rabiem suam de¬
siderauit explere : Vlulatiste. non
tractat: quinegat uocis auctorem
et sacrilego sermonem bestiale.

Expanded text:
ad uos in uestitu ouium, intus autem sunt lupi rapaces. ex fructibus eorum cognoscetis eos. si quis ergo specie mouetur, fructum interroget. audis aliquem sacerdotem dici, rapinas eius cognoscis: uestitum ouis habet, facta praedonis: tons ouis, intus lupus est qui modum non habet rapinarum, qui tamquam in nocte Scythico membra duratus gelu, cruentus ora circumuolat quaerens quem deuoret. nonne uobis uidetur lupus, qui humanae necis insaturabilis cruditate fidelium morte populorum rabiem suam desiderauit explere? ululat iste, non tractat qui negat uocis auctorem et sacrileg
Abbreviated transcription (Latin):
Nosicerunt ipsetenebrae: sed quo¬
modo erunt: Ibierit fletus etstri¬
Nec quitorquet fatigatur : nec qui
tor quitur moritur: Eruntergo
a eternȩ lacrime illis quisic uixe¬
runt: erunt aeterna gaudiã scõ¬
rum: Quando uenientes uenient
in exultatione portantes manipu¬
mus quo diussisti : red de quod pro¬

Expanded text:
non sic erunt ipsae tenebrae. Sed quonon sic erunt ipsae tenebrae. Sed quomodo erunt? Ibi erit fletus et striNec qui torquet, fatigatur; nec qui torquetur, moritur. Erunt ergo aeternae lacrymae illis qui sic vixerunt, erunt aeterna gaudia sanctorum, quando venientes venient in exsultatione, portantes manipumus quod jussisti; redde quod pro
Abbreviated transcription (Latin):
qui a spinassemin auerunt: ignẽ
colligunt : Et eunt non defletu ad¬
risum sicut sc̃i: euntesibant etflebant. UII¬
portantes semina sua : Venientes
autemuenient in exultatione. Illi.
afletu ad fletum A flecu cum
risu: ad flecum sinerisu: Quidenĩ
illisfiet: quoeunt. quandoresur¬
rexerint: quid: nisi quod dñs dixei
Ligateillis manus et pedes. et proicite
illos intenebras exteriores : Age
quidpostea tȩnẽbrae erunt. et do¬
lornonerit: fortepalpabunt sed
non dolebunt: Non uidebunt. sed ñ
cruciabuntur : Absit : Non soletene¬
bracerunt: non eissolatolliturspe¬
cies quagaudebant: sedlatur etiã
quodinȩcernum gemant: Necontẽp¬
neres enimte hebras. o quisquis es
flagitiosus. qui solus proptertua
mala facta. et propter lasciua
adulteria. non solum tenebras.
non orrere. sed quaerere : qui
soles plus gaudere quando lucerna
extinguitur: non tales tenebras
habebis ubi gaudebis. ubi laeteris
ubite uoluptatibus carnis oblectes:

Expanded text:
quia spinas seminaverunt, ignem quia spinas seminaverunt, ignem colligunt; et eunt non de fletu adrisum, sicut sancti, Euntes ibant et flebant, mittentes semina sua, venientes autem venient in exsultatione: illi a fletu ad fletum, a fletu cum risu ad fletum sine risu. Quid enim illis fiet? Quo eunt quando resurrexerint? Quo, nisi quo Dominus dixit, Ligate illi manus et pedes, et projicite illum in tenebras exteriores? Age, quid postea? Tenebrae erunt, et dolor non erit? Forte palpabunt, sed non dolebunt? non videbunt, sed non cruciabuntur? Absit. Non solae tenebrae erunt, non eis sola tollitur species qua gaudebant, sed datur etiam quod in aeternum gemant. Ne contemneres enim tenebras, o quisquis es flagitiosus, qui soles propter tua mala facta, et propter lasciva adulteria non solum tenebras non horrere, sed quaerere, qui soles plus gaudere quando lucerna exstinguitur: non tales tenebras habebis ubi gaudeas, ubi laeteris, ubi te voluptatibus carnis oblectes,
Abbreviated transcription (Latin):
fendimus fidemxpianam : et respon¬
deturnobis: Eccepredicatur ubiq
nomenxp̃i: quareabundant mala:
quid aliud dicitur. nisiubi est ds̃tuus:
Qui audit. gemit: quia quidicit perit:
scõrum quas indicant orationes scõrũ:
Beneo peratur ethilaris est: etplo¬
rat ut beneo per&ur: Plorat: quia
beneo peratus est: Plorando: exigit
bonum opus: plorando commendat
bonumopus quod fecit: Crebreergo
sunt lacrime iustorum : sedista uia:
numquid in patria: quarenon in
patria: quiauenientes uenientin
exultatione. portantes manipulossuos :
felicitasuenit: numquid lacrimaredit
Porro aute milli qui hic in aniterplo¬
rant : in aniterrident. cupiditatib
sus dissipati : quando fraudantur ge¬
munt : Quando fraldant exultant:
Plorant et ipsi in uaista: prorant
etipsi: sed non ex ultatione: Uenien¬
tes autem uentent in exultatione:
portantes manipulõssuos: Quid col¬
ligunt quinibil seminauerunt : immo
colligunt: sed quod seminauerunt:

Expanded text:
fendimus fidem christianam, et responfendimus fidem christianam, et respondetur nobis, Ecce praedicatur ubique nomen Christi, quare abundant mala? quid aliud dicitur, nisi, Ubi est Deus tuus? Qui audit, gemit; quia qui dicit, peritsanctorum, quas indicant orationes eorum. Bene operatur, et hilaris est: et plorat ut bene operetur: plorat quia bene operatus est. Plorando exigit bonum opus, plorando commendat bonum opus quod fecit. Crebrae ergo sunt lacrymae justorum, sed in ista via: numquid in patria? Quare non in patria? Quia venientes venient in exsultatione, portantes manipulos suos. Felicitas venit, numquid lacryma redit? Porro autem illi qui hic inaniter plorant, inaniter rident, cupiditatibus suis dissipati, quando fraudantur gemunt, quando fraudant exsultant: plorant et ipsi in via ista, plorant et ipsi; sed non in exsultatione. Venientes autem venient in exsultatione, portantes manipulos suos. Quid colligunt, qui nihil seminaverunt? Imo colligunt, sed quod seminaverunt:
Abbreviated transcription (Latin):
peregrinantium. orationes in haciua
aborantium. orationes animantium
orationes gementium. orationes aeter¬
nepatriae suspirantium. donec eauisa
satiemur. qui nunc in memore sunl coni¬
stituti: Etenim fr̃smei quam diu sumus
in corpore : peregrinamur ad ño idon
desiderat patriam peregrinatiosinela¬
crima : Si desideras quod non habes
fundelcccrimas : Namundedicturuses
donposuistil acrimas meas in conspectutuo :
Vndedicturus esdõ factȩ sunt mihi la
crimemeae panesdie ac nocte:
Vndedumdicitur mihi cotidie ubi eft
ds̃tiuis: Quisiustus non habuit istas la¬
crimas : qui non habuit: peregrinum
seesse nondoluit: Qua fronte ad pa¬
triamuenit. quinon absenssuspirauite
Non ne cotidie n obis dicitur. ubi est ds̃tu¬
us: Discite fr̃smei : discite depaucis
eẽ: beneuiuite: ambulateuiam dĩ:
et uidete quia auditis. ubi est ds̃tuus:
feliceseritis. cum hoc audieritis: In¬
felices. sidixeritis. Quando enim de¬

Expanded text:
peregrinantium, orationes in hac via peregrinantium, orationes in hac via laborantium, orationes amantium, orationes gementium, orationes aeternae patriae suspirantium, donec ea visa satientur qui nunc in moerore sunt constituti. Etenim, fratres mei, quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino . Non desiderat patriam peregrinatio sine lacryma. Si desideras quod non habes, funde lacrymas. Nam unde dicturus es Deo: Posuisti lacrymas meas in conspectu tuo ? Unde dicturus es Deo: Factae crymae meae panis die ac nocte. Unde? Dum dicitur mihi quotidie, Ubi est Deus tuus ? Quis justus non habuit istas lacrymas? Qui non habuit, peregrinum se esse non doluit. Qua fronte ad patriam venit, qui non absens suspiravit? Nonne quotidie nobis dicitur, Ubi est Deus tuus? Discite, fratres mei, discite de paucis esse. Bene vivite, ambulate viam Dei; et videte quia auditis, Ubi est Deus tuus? Felices eritis, cum hoc audieritis; infelices, si dixeritis. Quando enim de
Abbreviated transcription (Latin):
quando ipseinfans in deincipit: utique
infans quando nascitur. deangustus uteri
in huius mundi latitudinẽ funditur: De
tenebris. procedȩt adlucem : et tamen
detenebris ueniens adlucem. plorarepo¬
test. redirenon potest Etrident homines.
et plorant homines : Et quodridenthomines
plorandum est: Sed ploratalius damnum
suum: ploratalius pressuram suam. quia in
carcer eest constitutus: Plorat alius quod
amiserit mortuum aliquem carissimorũ
suorum: Illehinc illehinc Iustus unde :
Primo dehisomnibus iustus enimplorat
uerccciter: plorantes stereliter: plorat
plorantes: ploratridentes: Quia etqui
plorant derebus uanis. in aniterplorant :
Et quirident derebusuanis. malosuori¬
dent Illeubiq plorat: plusergo ipse
hominemiustum cum facitopus bonum.
hylccremesse : It aplane hilarescit
Hilarem enim datorem diligitds̃: Quan¬
doergo plorat: quando boña opera sua
orando commendat: Orationesscorũ
uoluit commendarepsalmus: orationes

Expanded text:
quando ipse infans inde incipit? Utique quando ipse infans inde incipit? Utique infans quando nascitur, de angustiis uteri in hujus mundi latitudinem funditur, de tenebris procedit ad lucem: et tamen de tenebris veniens ad lucem, plorare potest, videre non potest. et plorant homines: et quod rident homines, plorandum est. Sed plorat alius damnum suum, plorat alius pressuram suam, quia in carcere est constitutus; plorat alius quod amiserit mortuum aliquem charissimorum suorum: ille hinc, iste hinc. Justus unde? Primo de his omnibus: justus enim plorat veraciter plorantes steriliter. Plorat plorantes, plorat ridentes: quia et qui plorant de rebus vanis, inaniter plorant; et qui rident de rebus vanis, malo suo rident. Ille ubique plorat, plus ergo ipse hominem justum, cum facit opus bonum, hilarem esse? Ita plane hilarescit. Hilarem enim datorem diligit Deus . Quando ergo plorat? Quando bona opera sua orando commendat. Orationes sanctorum voluit commendare Psalmus, orationes
Abbreviated transcription (Latin):
quasi diceret: red det mihi messem c̃uime
ipsumimpendo sementem: Haec uerba
quantum intellegimus fr̃s exultantis ft̃.
non plorantis: Numquid quando istadice¬
bat in lacrimis erat : Non nesimilis erat
mos ergo referamus haec uerba. ut nec ipsi
desperent qui in lacrimisseminarunt :
Quia et si seminarunt in lacrimis transiet
dolor et gemitus: Transit tristitia cum
fine: etuenit laetitia sine fine: Verum
detur. ad omnespertinese quod dictũ ẽ.
Qui seminant in lacrimis. ingaudio me¬
tent: Euntesibant et flebant᷑ mitrentes
semina sua : Uenientes autem uenient in
ex ultatione tollentes manipulos suos:
Audite si adiuuantedño explicarepo¬
tuero: quemad modum adomnes perti¬
neat. euntes ibant etflebant: Ex quo
nascimur imus: quis enim stat : quis
non ex quouiam intrauit cogiturambu¬
lare c Infansnatus est: crescendo
ambulat: Mors. finis est: Indiẽ iam
ueniendum est: sed cum exultatione
Quis enim non hic plorat in uia istamala.

Expanded text:
: quasi diceret, Reddet mihi messem, cui me : quasi diceret, Reddet mihi messem, cui me ipsum impendo sementem. Haec verba, quantum intelligimus, fratres, exsultantis sunt, non plorantis. Numquid quando ista dicebat, in lacrymis erat? Nonne similis erat mos ergo referamus haec verba, ut nec ipsi desperent qui in lacrymis seminarunt: quia etsi seminarunt in lacrymis, transiet dolor et gemitus: transit tristitia cum fine, et venit laetitia sine fine. 4. Quodetur ad omnes pertinere quod dictum est, Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent. Euntes ibant et flebant, mittentes semina sua: venientes autem venient cum exsultatione, tollentes manipulos suos. Audite si, adjuvante Domino, explicare potuero, quemadmodum ad omnes pertineat, Euntes ibant et flebant. Ex quo nascimur, imus. Quis enim stat? Quis non ex quo viam intravit, cogitur ambulare? Infans natus est, crescendo ambulat: mors finis est. Inde jam veniendum est, sed cum exsultatione. Quis enim non hic plorat in via ista mala,
Abbreviated transcription (Latin):
Tristis estanima mea usque ad mortẽ :
Patersi fieripotest : transeatame
calixiste Quis hocdicit : quaepo¬
testas : quac in firmitas : Audite
quidicit : Potestatem habeo ponen¬
dianimammeam: et potestctem ha¬
beo iterum sumendi eam: Nemo
tolleteam ame : sed egoponoeam. et
iterum sumo eam: Haec potestas
tristis erati quando faciebat quod
non faceret. nisi uoluisset: Potes¬
tate enim fecit. non conditione: quia
ipseuoluit : non quia iuda eus potuit:
sranfiguraui tergo in seinfirma membra
corporissui et forte deillis dictum est :
qui seminantin lacrimis in gaudiometent .
idestdein firmioribus : Non enimin lacri¬
misseminabat ille ipsius xp̃imagnus pre¬
co quando dicebat : Ego enimiammolor
et tempus mea eresolutionis instat: Bonum
certamen certaui: cursum consummauiꝰ
fidem seruaui : decetero superest mihi coro¬
naiustitiae : Coronadem anipulis Suꝑ¬
est inquid mihi coronaiustitiae. quam
redd et mihidñs in illa dieaus tus iudex

Expanded text:
Tristis est anima mea usque ad mortem. Tristis est anima mea usque ad mortem. Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . Quis hoc dicit? Quae potestas, quae infirmitas? Audite quae dicit: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Nemo tollet eam a me, sed ego pono eam, et iterum sumo eam . Haec potestas tristis erat, quando faciebat quod non faceret, nisi voluisset. Potestate enim fecit, non conditione; quia ipse voluit, non quia Judaeus potuit. Transfiguravit ergo in se infirma membra corporis sui. Et forte de illis dictum est, Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent: id est, de infirmioribus. Non enim in lacrymis seminabat ille ipsius Christi magnus praeco, quando dicebat: Ego enim immolor, et tempus meae resolutionis instat. Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi: de caetero superest mihi corona justitiae, corona de manipulis; superest, inquit, mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex
Abbreviated transcription (Latin):
inpenderunt scipsos: Operibuserg
honis seminemus dum tempus eft:
dicente apło: qui parceseminat:
parceet metet: In fauigabiles in¬
quid dum tempus habemus¬
ns operemurbonumadomnes
maxime autem ad domesticos fidei.
Etiterum Bonuminquid facien¬
tes non deficiamus: Temporeenim
suo mecemus: qui defecerit in semi¬
ergo in lacrimis cumomniabon aope¬
ra nr̃a haberedebeant hilaritatem :
Et quidem demartyribus dicipotest:
Quiacum lacrimis seminauerunt
poraiter enim certaueruntuet in
magnis tribulationibus fuerunt
Namutcorum lacrimas xp̃s conso iIi¬
lar&ur transculiteos et tranfigu¬
rauiteos ẽt dixit. Tristis estanim a
mea usquead mortem: Verumta¬
menfr̃smei ui deturmihi quod caput
nrm̃ in firmioribus suis membris con¬
passũ est: nedese fortemembra in¬
firmadesperarente Sicut esthuma¬
nafragilitas morte propinquante
perturbaretur ec dicerent. non se
addm̃ pertinere : nam si pertinerent :
gauderent : Ideo prius xp̃s dixit :

Expanded text:
impenderunt se ipsos. Operibus ergo bonis seminemus, cum tempus est, dicente Apostolo, Qui parce seminat, parce et metet . Infatigabiles, inquit, cum tempus habemus operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei. Et iterum: Bonum, inquit, facientes non deficiamus; tempore enim suo metemus . Qui defecerit in semiergo in lacrymis, cum omnia bona opera nostra habere debeant hilaritatem? Et quidem de martyribus dici potest, quia cum lacrymis seminaverunt. Fortiter enim certaverunt, et in magnis tribulationibus fuerunt. Nam ut eorum lacrymas Christus consolaretur, transtulit eos et transfiguravit eos in se, et dixit: Tristis est anima mea usque ad mortem. Verumtamen, fratres mei, videtur mihi quod caput nostrum infirmioribus suis membris compassum est, ne de se forte membra infirma desperarent, et sicut est humana fragilitas, morte propinquante perturbarentur, et dicerent non se ad Deum pertinere; nam si pertinerent, gauderent. Ideo prius Christus dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
et honesta prohibentur. nesolemnis gra¬
tia obrepat officii. etimpediat minis¬
terium: cuiusmora culpasit. Iam¬
dedomo addomum. quisuaga facili¬
tate demigret. Vt seruemus etiam hos¬
pitali inamore constantiam. nec co¬
alitamamicitiae necessitudinem facile
resoluamus. Pacisreferamusnuntiũ.
ut ipseprimus ingressus pacis benedic¬
tione caelebretur. Crbopotuq obla¬
to. oportere nos eẽ contentos. Et illa
fidei non premenda. et regni caelestis
euangelium predi candum : Ex cutien¬
dum depedibus puluerem. siquisre¬
cipiendosciuitatis hospitio non putauȩ¬
rit docet etiam grauiori paeneobnai¬
osfore qui euangelium non sequendũ.
quam quilege iudicauerint eẽ soluen¬
dam. eo quodtyrus et sydon. sitanta
operationum cael estium uidissent.
miracula : non dispexissent remediũ
paenitentiae: Istam quoq uel afflu¬
entiam. uel in solentiam saecularem:
neq: caelestimunese comparandam.
neqirursus sineremedio delinqui.

Expanded text:
et honesta prohibentur, no sollemnis graet honesta prohibentur, no sollemnis gratia obrepat et officii inpediat ministerium. cuius mora culpa sit. de domo ad domum quis uaga facilitate demigret, ut seruemus etiam hospitali in amore constantiam nec coalitam amicitiae necessitudinem facile resoluamus, pacis praeferamus nuntium, ut ipse primus ingressus pacis benedictione celebretur, cibo potuque oblato oportere nos esse contentos, uexilla fidei non premenda et regni caelestis euangelium praedicandum, excutiendum de pedibus puluerem, si quis recipiendos ciuitatis hospitio non putauerit. Docet etiam grauiori poenM obnoxios fore qui euangelium non sequendum quam qui legem iudicauerint esse soluendam, eo quod Tyrus et Sidon, si tanta operationum caelestium uidissent miracula, non despexissent remedium paenitentiae. istam quoque uel afluentiam uel insolentiam saecularem neque caelesti muneri conparandam neque rursus sine remedio derelinqui,
Abbreviated transcription (Latin):
lis neminem salut aueritis in uia. cumiste
communissitusus gratiae. sic inferiores.
superiorum sibi fauorem conciliare
consuerunt: Gentiles quoq cumxp̃ia¬
nis habent huiusmodi officiorum com¬
mertia: Quomodo dñs hunc usum hu¬
manitatis auellit: sed considera non
hoc solum eẽ. neminem salutaueritis.
sed non frus traaditum inuia: Denique
et heliseus cum mitteret seruum suum.
ut baculum eius poneret supra corpus
puerili defuncti. mandauit ei neinuia
aliquem salut cret: F. estinato enimiu¬
uebat eum contendere ut cael ebrande
resurrectionis ex sequeretur officium.
ne confabulatione alicuius obuiim an¬
dato reflecteretur amunere : Ego
et hic non salutationis officium seduti¬
litas aufertur. sed obstaculum in pedi¬
ende deuotionis aboletur: Vt quando
diuinamandantur. paulisperseques¬
trentur humana: Pulchra est saluta¬
tio. sed pulchrior quomaturior ex¬
secutio diuinorum quae ꝑmoram
sepetraxit offensam : Ideo autem

Expanded text:
lis: neminem salutaueritis in uia, cum iste lis: neminem salutaueritis in uia, cum iste conmunis sit usus gratiae. sic inferiores superiorum sibi fauorem conciliare consuerunt, gentiles quoque cum Christianis habent huiusmodi officiorum conmercia. quomodo dominus hunc usum humanitatis auellit? sed considera non hoc solum esse: neminem salutaueritis, sed non frustra additum in uia. denique et Helisaeus, cum mitteret seruum suum, ut baculum eius poneret supra corpus pueruli defuncti, mandauit ei, ne in uia aliquem salutaret; festinato enim iubebat eum contendere, ut celebrandae resur rectionis exsequeretur officium, ne confabulatione alicuius obuii mandato reflecteretur a munere. ergo et hic non salutationis sedulitas aufertur, sed obstaculum inpediendae deuotionis. aboletur, ut quando diuina mandantur, paulisper sequestrentur humana. pulchra est salutatio, sed pulchrior quo maturior exsecutio diuinorum, quae per moram saepe traxit offensam. ideo autem
Abbreviated transcription (Latin):
ergo sine uirga diriguntur. infirmio¬
rescumbaculo manducabant: Sed et
paulus uirgam quidemminatur. sed
inspũmansuetudinis uisitat del inquen¬
tes Deniq ut scia smitem esse doctorẽ
eorum ipsorum quosarguit consulit
uoluntatem: Quiduultis inquit in uir¬
gamueniam aduos an incaritate spũq:
mansuetudinis: semel uirgam dixit
bis mitiora subiecit. Adiciens man¬
suetudinem caritatt. Prius tamen
minutatus est. sed ex hibuit mansuetu¬
dinem: Nam in secunda epistolce ad
eosdem corinthios scribens ait: Testem
dm̃ inuoco. in animammeam quod par¬
censuobis non uenicorinthum Audiqua
ratione putaueritesse parcendum. ne
iterumin quit intristitia ueniremaduos
Abiecit uirgam. et affectum caritatis
assumpsit: et neminem saluta ueritis
inuia. fortasse quibusdam hocdurũ
et superbum. nec mansueti. nechumiles
dñi precepto conuemipe uidetur. quod
ille qui etiamaccubitionis loco precepit
essecedendum: Hoc lo co mandet discipu¬

Expanded text:
ergo sine uirga diriguntur, infirmioergo sine uirga diriguntur, infirmiores cum baculo manducant. sed et Paulus uirgam quidem minatur, sed in spiritu mansuetudinis uisitat delinquentes. denique ut scias mitem esse doctorem, eorum ipsorum quos arguit consulit uoluntatem. quid uultis? inquit in uirga ueniam ad uos an in caritate spirituque mansuetudinis? semel uirgam dixit, bis mitiora sub iecit adiciens mansuetudinem caritati. prius tamen minitatus est, sed exhibuit mansuetudinem; nam in secunda epistula ad eosdem Corinthios scribens ait: testem deum inuoco in animam meam, quod parcens uobis non ueni Corinthum. audi qua ratione putauerit esse parcendum: ne iterum inquit in tristitia uenirem ad uos. abiecit uirgam et adfectum caritatis adsumsit. Et neminem salutaueritis in uia. fortasse quibusdam hoc durum et superbum nec mansueti et humilis domini praecepto conuenire uideatur, quod ille qui etiam accubitionis loco praecepit esse cedendum hoc loco mandet discipu
Abbreviated transcription (Latin):
fortasse antẽ passionem dñi quaenut an¬
tiumpopulorum corda firmauit. Ne¬
cessaria sola fuerit m ansuetudo. postpas¬
sionem correptio : Certemulceat dñs.
increpat paulus suadeat qui potest. etiã
pecoradura mollire. Arguat qui non
potest. uniuersa suadere : Virgamigitur
paulus ex doctrinalegis assump̃serat. le¬
geratenim qui parcitbaculo oditfili¬
umsuum. Legerat etiam. quia agnum
manducantes baculum inmanibus habe¬
re. precepto prophetico iubebantus
Et ideo dñs inueteri testamento ait:
Vi sitabo in uirga iniquitates eorum:
Innouo autem testamento. seipsum ob¬
tulit ut ignosceret uniuersis dicens: sime
quaeritis sinite hosabire : Et alibi habes
qui acum apłi ignem decaelo capereuel¬
lent ut consumeret samaritanos. qui
ihm̃ dnm̃ intraciuitatem suam recipere
noluerunt. conuersus increpauit illos
etait: Nescitis cuius sp̃s estis filius enĩ
hominis nonuenit animas hominum ꝑ¬
dere. sed saluas facere: Perfectiores

Expanded text:
fortasse ante passionem domini, quae nutanfortasse ante passionem domini, quae nutantium populorum corda firmauit necessaria sola fuerit mansuetudo, post passionem correptio. certe mulceat dominus, increpet Paulus; suadeat qui potest etiam pectora dura mollire, arguat qui non potest uniuersa suadere. uirgam igitur Paulus ex doctrina legis adsumserat. legerat enim: qui parcit baculo odit filium suum. legerat etiam quia agnum manducantes baculum in manibus habere praecepto prophetico iubebantur. et ideo dominus in ueteri testamento ait: uisitabo in uirga iniquitates eorum: in nouo autem se ipsum obtulit, ut ignosceret uniuersis dicens: si me quaeritis, sinite hos abire. et alibi habes quia cum apostoli ignem de caelo petere uellent, ut consumeret Samaritanos, qui Iesum dominum intra ciuitatem suam recipere noluerunt, conuersus increpauit illos et ait: nescitis cuius spiritus estis; filius enim hominis non uenit animas hominum perdere, sed saluas facere. perfectiores
Abbreviated transcription (Latin):
trinam humilitatis ad collerent :¬
Quodlo cohumilitattis. putauit etiã
pacientiam copulandam. quia ipse
quoque iux tatestimonium petri
cummalediceretur non remale¬
dixit. cum percuteretur. non re¬
percussit: Hoc estergodicere: Imi¬
tatores mei estote. ultionisstudia
deponite insolentia uerberatum
non in iuriae relatione sed magna¬
nimitate pacientiae uerberate :
Nemo ipsed ebet quod in alio repre¬
hendit imitari: Grauiora contuma¬
cibus mansuetudo uulnerareferti
hoc pugno repercussit dñs uerberantẽ
dicendo Quitepercutit inmaxillã
preberi et alteram fit eniminiudi¬
ciosuo ipsesedamnet. et quod amsti¬
mulisui conpungatur effectus. qui
relatam sibi sedulitatem periniuria
quamfecit auerterit: Habettamen
quos etcumuirga a postolus miserit
sicutpaulus testificatur dicens
Quiduultis inuirgaueniam aduos
an in caritatespũqͦ mansuetudinis
Hanc uirgametiam timotheo dedit apłs
dicens: Argue obsecro increpa : Aut

Expanded text:
trinam humilitatis adtollerent trinam humilitatis adtollerent quo loco humilitati putauit etiam patientiam copulandam, quia ipse quoque iuxta testimonium Petri, cum malediceretur, non remaledixit, cum percuteretur, non repercussit. hoc est ergo dicere: imitatores mei estote, ultionis studia deponite, insolentias uerberantum non iniuriae relatione, sed magnanimitate patientiae uerberate. nemo ipse debet quod in alio reprehendit imitari; grauiora contumacibus mansuetudo uulnera. refert. hoc pugno repercussit dominus uerberantem dicendo: qui te percutit in maxilla, praebe ei et alteram. fit enim ut iudicio suo ipse se damnet et quodam stimulo sui conpungatur affectus qui relatam sibi sedulitatem pro iniuria quam fecit aduerterit. habet tamen quos et cum uirga apostolos miserit, sicut Paulus testificatur dicens: quid uultis? in uirga ueniam ad uos an in caritate spirituque mansuetudinis? hanc uirgam etiam Timotheo dedit apostolus dicens: argue obsecra increpa. aut
Abbreviated transcription (Latin):
chacelebratꝰ patere potest uulneri
Qui autem minister est ueritatis habi¬
tat uenena non trepidat: Denique
momordit paulum uipera in melita
insula: et uidentes pendentem de
manuetus uiperam in cole locullius.
put abant eum eẽ moriturum: S ed
ubi in offensum stare uidere dm̃ di¬
cebant. cuiuenenum nocere non po¬
terat : Et ut scias hocuerum ẽẽ ip¬
sedñs ait : eccededi potestatemuobis
calcan disupra serpentes et scorpiones
et supra omnem uir tutem inimici.
et nihil uobis nocebunt: Non uirgas
inmanu iubentur toller eapostoli:
Sic enimmatheus scribendumputa¬
uit quod est uirga nisi praeferen¬
dȩ potestatis insignȩ et ulciscendȩ
in strumentum doloris. Ergo humi¬
lis dñi in humilitate enim iudicium
eius sublatum est. Humilis inquam
dñi preceptum discipulieius humi¬
litatis officiis ex sequuntur: Eos
enimmisit ad seminandum fidem.
qui noncogerent seddocerent: Nec
uim potestactis exercerent. sed doc¬

Expanded text:
cha celebrat patere potest uulneri, cha celebrat patere potest uulneri, qui autem minister est ueritatis hebetat uenena, non trepidat. denique momordit Paulum uipera in Melita insula. et uidentes pendentem de manu eius uiperam incolae loci illius putabant eum esse moriturum, sed ubi inoffensum stare uiderunt, deum esse dicebant, cui uenenum nocere non poterat. et ut scias hoc uerum esse, ipse dominus ait: ecce dedi uobis potestatem calcandi supra serpentes et scorpiones et supra omnem uirtutem inimici et nihil uobis nocebunt. Non uirgas in manu iubentur tollere apostoli; sic enim Matthaeus scribendum putauit. quid est uirga nisi prae. ferendae potestatis insigne et ulciscendi instrumentum doloris? ergo humilis domini — in humilitate enim iudicium eius sublatum est - humilis inquam domini praeceptum discipuli eius humilitatis officiis exsequuntur; eos enim misit ad seminandam fidem, qui non cogerent, sed docerent nec uim potestatis exsererent, sed doc
Abbreviated transcription (Latin):
Nihilautem in nobis dñs ihsmortaleuult
eẽ: Denique ad moxsendicit. Solue
calciamentum pedumtuorum Locus
enim in quostas. terra scã est: Mortale
itaque et terrenum calciamentum iu¬
betur soluere cummitteretur ad popu¬
lum liberandum: Huius enimminis t̃
muneristimereni hil debet. nec asus¬
cepto officio mortispericulo detar¬
dari Ipseenim cum defensionem fra¬
trum hocest iudaeorum uoluntarius
recipisset : calumniae terrenae reuo¬
catus est ab incepto et fugitex aegypto:
Etideo cumdñs affectum eius probas¬
set. conditionem autem audisset in¬
firmam. animieiufmentisq uestigi¬
um mortalibus uinculis censuit exu¬
endum: Quodsiquem mouet qua
ratione in aegypto calciatiiubentur
edereagnum Apłi autem sine calci¬
amentis ad predicandum euangeliũ
diriguntur : his considera redebet
quia in aegypto potius debet adhuc
morsus cauere serpentis : Multaenĩ
uenena in aegypto et qui intypopas¬

Expanded text:
nihil autem in nobis dominus Iesus mortale uult nihil autem in nobis dominus Iesus mortale uult esse. denique ad Moysen dicit: solue calciamentum pedum tuorum; locus enim in quo stas terra sancta. est. mortale igitur atque terrenum calciamentum iubetur soluere, cum mitteretur ad populum liberandum; huius enim minister muneris timere nihil debet nec a suscepto officio mortis periculo retardari. ipse etenim cum defensionem fratrum, hoc est Iudaeorum, uoluntarius recepisset, calumniae terrore reuocatus est ab incepto et fugit ex Aegypto. et ideo cum dominus adfectum eius probasset, condicionem autem uidisset infirmam, animi eius mentisque uestigium mortalibus uinculis censuit exuendum. quod si quem mouet, qua ratione in Aegypto calciati iubentur edere agnum, apostoli autem sine calciamentis ad praedicandum euangelium diriguntur, is considerare debet, quia in Aegypto positus debet adhuc morsus cauere serpentis — multa enim uenena in Aegypto — et qui in typo pas
Abbreviated transcription (Latin):
ut ei aliquid pecuniae largiretur. ait
Argentum atq aurum non habeo
IVegloriatur quod non habeat argentũ
neq: aurum uobispudoriest minus adhuc
habere quõt cupitis : Estergo et paupe¬
ries gloriosa quia est etbeata paupertas
sicut scriptum est. Beati pauperesspũ
Tamentam hocgloriatur petrus quod
argentum et aurum non habeat. quam
quod seruet dñimandatum quiprece¬
pit Nolite aurum possidere  Hocest
dicese uides mexpiessediscipulum et
aurum amerequiris : Aliud nobis multo
pretiosius auro donauit ut in nomins
eius operc&ur. ltaq non habeo quod nor
dedre sed quod ededit habeo Innomaue
dñiihũ surgee cambula Sicut engoqui
horrea iult congerendis aedificare
frumentis. dom̃inicae sententiae
auctoritate deprehenditur e Iader
sacculum ulilt aurum para reconden¬
do neuum reprehensionis in currit.
Non peramneque calciamenta : Vtrũq
decorio mortis animantis conficisol&

Expanded text:
ut ei aliquid pecuniae largiretur, ait: ut ei aliquid pecuniae largiretur, ait: argentum atque aurum non habeo. ille gloriatur quod non habeat argentum atque aurum, uobis pudori est minus adhuc habere quam cupitis? est ergo et pauperies gloriosa, quia est et beata paupertas, sicut scriptum est: beati pauperes spiritu; tamen non tam hoc gloriatur Petrus quod argentum et aurum non habeat quam quod seruet domini mandatum, qui praecepit: nolite aurum possidere, hoc est dicere: uides me Christi esse discipulum et aurum a me requiris? aliud nobis multo pretiosius auro donauit, ut in nomine eius operemur. itaque non habeo quod non dedit. sed quod dedit habeo: in nomine domini Iesu surge et ambula. sicut ergo qui horrea uult congerendis aedificare frumentis dominicae sententiae auctoritate reprehenditur, ita E qui sacculum uult auro parare condendo naeuum reprehensionis incurrit. Non peram neque calciamenta. utrumque de corio mortui animantis confici solet;
Abbreviated transcription (Latin):
non confitecurdnmihm aeterne prae¬
sulem uitaest : Audiuimus eius ulula¬
tus cumin orbem gladius mitteretur:
Dentes asperos horatumida praefe¬
rebat. et putcbat quoduocemomnib
abstuliss&. quamsolus amiserat. &ideo
ut lupos effugere possimus Docet dñs
quid sequamur dicens : Nolite portare
sacculum nequeperam. neque calcia¬
mentac: Quid sit sacculum non essepoe¬
tandum alibi euidenter ex pressit:
Scripsit enimmatheus. qm̃ dixitad disci¬
pulos dñs: Nolite possidere aurum neq¬
peram neque argentum si prohibemur
aurum possidere. quoderipere quid
donare preciperis quem admodum con¬
geris quod non habeas: quod predicas
non furandum furaris: Quidicis non
mechandum mecharis: qui ex sacraris
idola sacrilegium facis: Quiin lege¬
gloriaris perpreuaricationem legis
dm̃ in honoras nomenenimdĩ peruos
blasphematur : Nonsic apłs p&crus qui
primus dominicȩ insecutor sententiae
ut ostenderet non inuacuum dñi effusa
mandata cum posceretur a paupere

Expanded text:
ternae praesulem uitae. audiuimus eius ululatus, cum in orbem gladius mitteretur. dentes asperos, ora tumida praeferebat et putabat quod uocem omnibus abstulisset. quam solus amiserat. et ideo ut hos lupos effugere possimus, docet dominus quid sequamur dicens: nolite portare sacculum neque peram neque calciamenta. quid sit sacculum non esse portandum alibi euidenter expressit; scripsit enim Matthaeus quoniam dixit ad discipulos dominus: nolite possidere aurum neque argentum. si prohibemur aurum possidere, quid eripere, quid donare praeciperis, quemadmodum congeris quod non habeas? qui, praedicas non furandum furaris? qui dicis non moechandum moecharis? qui exsecraris idola sacrilegium facis? qui in legegloriarisper praeuaricationem legis deum inhonoras? nomen enim dei per uos blasphematur. non sic apostolus Petrus, qui primus dominicae exsecutor sententiae, ut ostenderet non in uacuum domini effusa mandata, cum posceretur a paupere,
Abbreviated transcription (Latin):
tempestates: ecce in aequalitas aeris :
Qui aergo omnia consumman dasunt.:
ante consummationem omnia pertur¬
bantur : Et qui incunctis delinquimus.
incunctis ferimur : ut impleatur quod di¬
citur: Pugnabit proeo orbis terrarum
contrainsensatos: Omnianamq: quae
adusumuitȩ accepimus. adusuna conuer
infleximus adusum nobis uertuntur
ultiõnis: Tranquillitatem quippehu¬
manȩ pacis : adusum uertimus uanȩ se¬
curitatis: Peregrinationem terrae
prohabitatione diligimus patriae
salutem corporum redigimusinusũ
uitiorum : ubertatis abundantiam
non ad necessitatem carnis : sed ad peruer¬
si tatem in torsimus uoluptatis : Ipsã
serenqaeris ad amorem nobisseruire

Expanded text:
tempestates, ecce inaequalitas aeris. tempestates, ecce inaequalitas aeris. Quia ergo omnia 1613 consummanda sunt, ante consummationem omnia perturbantur; et qui in cunctis deliquimus, in cunctis ferimur, ut impleatur quod dicitur: Et pugnabit pro eo orbis terrarum contra insensatos . Omnia namque quae ad usum vitae accepimus ad usum convertinfleximus ad usum nobis vertuntur ultionis. Tranquillitatem quippe humanae pacis ad usum vertimus vanae securitatis, peregrinationem terrae pro habitatione dileximus patriae; salutem corporum redegimus in usum vitiorum; ubertatis abundantiam non ad necessitatem carnis, sed ad perversitatem intorsimus voluptatis; ipsa serena blandimenta aeris ad amorem nobis servire
Abbreviated transcription (Latin):
magnierunt perloca : et pestilentiae
et fames terroresq decaelo et signa
magnaerunt Vel sicut in quibusdã
codicibus inuenitur terroresq
decaelo et tempestates: Atq post
subditur : et signa magnaerunt :
Vltima tribulatio : multis tribula¬
tionibus praeuenitur. Et percre¬
bramala quae preueniunt : indican¬
turmalaperpetua quae subsecun¬
tur : Etideo perbella et sȩdiciones:
non statimfinis ⁊ qui a multa debent
mala praecurrere : ut malumuale¬
ant sinefine nuntiare : Sedcumtot
signaperturbationis dicta sint : opor¬
tec ut eorum considerationem bre¬
uiterper singula perstringamus :
Quia necesse est ut alia ecaelo: alia
eterra alia abelementis: alia ab ho¬
minibus patiantur : Aitenim: Surgit
gens contragentem : ecceperturbatio
hominum : Erunt terremotus magni
perloca: eccerespectus irae de super:
Erunt pestilentiae : ecce in a equalita¬
tescorporum: Erit fames. ecce sterb¬
litas terrae : Terroresq decaelo et

Expanded text:
magni erunt per loca, et pestilentiae magni erunt per loca, et pestilentiae et fames, terroresque de coelo; et signa magna erunt. Vel sicut in quibusdam Codicibus invenitur, Terroresque de coelo et tempestates. Atque post subditur: Et signa magna erunt. Ultima tribulatio multis tribulationibus praevenitur, et per crebra mala quae praeveniunt indicantur mala perpetua quae subsequentur. Et ideo post bella et seditiones non statim finis, quia multa debent mala praecurrere, ut malum valeant sine fine nuntiare. Sed cum tot signa perturbationis dicta sint, oportet ut eorum considerationem breviter per singula perstringamus, quia necesse est ut alia e coelo, alia e terra, alia ab elementis, alia ab hominibus patiamur. Ait enim: Surget gens contra gentem, ecce perturbatio hominum; erunt terrae motus magni per loca, ecce respectus irae desuper; erunt pestilentiae, ecce inaequalitas corporum; erit fames, ecce sterilitas terrae; terroresque de coelo et
Abbreviated transcription (Latin):
uia longius aburbe digressi
sumus: nea dreuertendum
nos tardior hora praepediat.
necesse est ut expositionem scĩ euan¬
gelii breuior sermotranscurrait:
Dñs acredemptornoster perituro
mundo precurrentiamala denuntiat.
ut eominusperturbent uenientia :
quo fuerint pͣraescita : Minus enim
iacula feriunt : quae preuidentur .⁊
et nostolerabilius mundimala susci¬
pimus : si contrahaec praesentiae
clipeo munimur: Ecce etenim dicit:
Cum audieritis proelia et seditiones:
nolite terreri : Oporcet primum
haecfieri: sed nondum statim finis:
Pensanda sunt uerba redemptori snr̃i
perquãenos aliud interius : aliud ex¬
terius passuros denuntiat: Bella
quippe adhostes pertinent: seditio¬
nes ad ciues : Vtergo nosindicet interi¬
us exteriusq turbccri: Aliud nosfate¬
tur ab hostibus aliud a fratribus per¬
peci: Sedhis malis preuenientibus
qui a nõnstatimfinis sequatur ãdiun¬
git : Surgst gens supragenten etres¬
num aduer susregnum : et terrȩmotus

Expanded text:
uia longius ab urbe digressi sumus, ne ad revertendum nos tardior hora praepediat, necesse est ut expositionem sancti Evangelii brevior sermo transcurrat. ominus ac Redemptor noster perituri mundi praecurrentia mala denuntiat, ut eo minus perturbent venientia, quo fuerint praescita. Minus enim jacula feriunt quae praevidentur; et nos tolerabilius mundi mala suscipimus, si contra haec per praescientiae clypeum munimur. Ecce enim dicit: Cum audieritis praelia et seditiones, nolite terreri; oportet enim primum haec fieri, sed nondum statim finis. Pensanda sunt verba Redemptoris nostri, per quae nos aliud interius, aliud exterius passuros esse denuntiat. Bella quippe ad hostes pertinent, seditiones ad cives. Ut ergo nos indicet interius exteriusque turbari, aliud nos fatetur ab hostibus, aliud a fratribus perpeti. Sed his malis praevenientibus, quia non statim finis sequatur, adjungit: Surget gens contra gentem, et regnum adversus regnum; et terrae motus