comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re sus itesn tanit urenaonnio soi iri actur: orion & cunis: S colastus er¬
culus ceteraq militia çeli una uice plus terrȩ orbẽ quã sol ipse cireueonit.
extra hos sane circulos solis tres. duos utrobiq circulõ septentrionalẽ
ponunt ꝙ anstralẽ quoꝵ septẽ trionalis semꝑ nr̃is uisibꝰ apparens ñ solis
s. arcturi. & quȩ cirea eũ sunt stellarũ ambitu ẽficit᷑. & quia uicinitate
car solis frigidus ẽẽ ñcessat. Cui simił ẽ austrał & ipse ob longiquitatẽ
solis gelidus obque terrȩ obiectũ nob̾ sẽꝑ absconsus. Deqͦ utroq indi lau¬
de dr̃ qui fac̃ arcturũ & oriͦna. &iadas. & interiora austri. & alibi. qͥ¬
cȩlũ zone. quarũ una corusco semꝑ sole rubens. ⁊ torrida semꝑ abigni¬
ipsa ẽ equi noctiał: qua quia sẽꝑ sol aut p̾sens. aut hinc ł inde uicinus
ilustrat. Himirũ subrecta terrarũ exusta flãmis. & cremata cõminꝰ¬

Expanded text:
e fit ut in anno solari, Arcturus, Orion, et canis, sed et lacteus circulus, caeteraque militia coeli una vice plus terrae orbem quam sol ipse circumeat. Extra hos sane circulos solis tres, duos utrobique circulos, Septentrionalem ponunt et Australem: quorum Septentrionalis semper nostris visibus apparens, non solis, sed Arcturi, et quae circa eum sunt stellarum ambitu conficitur; et quia vicinitate caret solis, frigidus esse non cessat. Cui similis est Australis, et ipse ob longinquitatem solis gelidus, obque terrae objectum nobis semper absconditus. De quo utroque in Dei laude dicitur: Qui facit Arcturum et Oriona, et Hyadas, celum zone: quarum una corrusco / semper sole rubens et torrida semIpsa est aequinoctialis, quam quia semper sol aut praesens, aut hinc vel inde vicinus illustrat, nimirum subjecta terrarum exusta flammis et cremata, cominu
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ q germaniȩ. gallias oceani litora amplexi. qd eẽt horarũ xu. alterũ ꝑ
ioboreos & brattannã horarũ .x.&uii. Postremũ serthicũ aripheis iugis.
ithlen in quo dies continuarent᷑. Ut diximꝰ. noctesq ꝑuices. idex ante pͥncipra
que fecimꝰ posuere circulos duos Primũ ꝑ insulã meroen. & ptolomaidẽ. in ru¬
bro mar actelephantoꝵ uenatꝰ cditã ubi longissimꝰ des xui horarũ ẽẽt. di¬
midia hora amiplior: sed̾m ꝑsiennen. egypti cuntẽ. qui cẽt horarũ .xiii. hec
heplinii scdi scriptis. excerpta hunc mnrĩs opusculis habent locũ.XX¬

Expanded text:
temque Germaniae, Gallias, Oceani littora amplexi, quod esset horarum XVI. Alterum per temque Germaniae, Gallias, Oceani littora amplexi, quod esset horarum XVI. Alterum per Hyperboreos et Britanniam, horarum XVII. Postremum Scythicum a Riphaeis jugis in Thulen, in quo dies continuarentur, ut diximus, noctesque per vices. Iidem et ante principia quae fecimus, posuere circulos duos. Primum per insulam Meroen, et Ptolemaidem, in Rubro mari ad elephantorum venatus conditam, ubi longissimus dies XII horarum esset, dimidia hora amplior; secundum per Syenen Aegypti euntem, qui esset horarum XIII. » Haec de Plinii Secundi scriptis excerpta hunc in nostris opusculis habeant locum.
Abbreviated transcription (Latin):
plusianã: gnomoni pedes uiiii. umbrę uiii. longissima spacia horarũ. eqͥ¬
noctialiũ xu. addita nona parte unius horȩ ut nigidio placuit quinta:
Septima diuisio ab altera caspii maris ora incipit: Uadit suꝑ callatĩ bosphoꝵ
boristenenstomonftratie. auersatri uallo illirici reliqͣ. adriaticũ mare.
a quilerã. altinũ. uenecrã. nicetiã. patauiã. neronã. cremonã. rauennã.
anchonã picenũ. marsos. peligros. sabinos. umbriã. ariminũ. bononiã.
placentiũ. mediolanũ. om̃iaq ab appenino transq alpis galliã. aquitaniã.
uiennã prreneũ celtiberrã. umbilico ax u. umbrę xxxui. ut tam̃ inpar¬
tẽ uenetię erequet̾ umbra gnomoni. amplissima dies horarũ eqͥnoctra¬
liũ xu. ꝙ quintarũ partũ horȩ triuĩ: actenꝰ antiquoꝵ ex acta celebrauimꝰ
sequentiũ diligentissimi qđd suꝑ ẽ teriaꝵ sup̃ tribꝰ ad signauere segm̃tis.
cotanei ꝑmeodii lacũ. ⁊ sarmatas usq borithenen atq ita ꝑdacos par¬

Expanded text:
per Lusitaniam. Gnomoni pedes IX umbrae inoctialium XV addita nona parte unius horae, aut, ut Nigidio placuit, quinta. Septima divisio ab altera Caspii maris ora incipit, vadit super Callatim, Bosphorum, Borysthenem, Tomos, Thraciae aversa, Triballos, Illyrici reliqua, Adriaticum mare, Aquileiam, Altinum, Venetiam, Vicentiam, Patavium, Veronam, Cremonam, Ravennam, Anconam, Picenum, Marsos, Pelignos, Sabinos, Umbriam, Ariminum, Bononiam, Placentiam, Mediolanum, omniaque ab Apennino, transque Alpes, Galliam Aquitaniam, Viennam; Pyreneum, Celtiberiam. Umbilico XXXV pedum, umbrae XXXVI. Ut tamen in partem Venetiae exaequetur umbra gnomoni, amplissima dies horarum aequinoctalium XV, et quintarum partium horarum trium. Hactenus antiquorum exacta celebravimus. Sequentium diligentissimi quod superest terrarum tribus assignavere segmentis. A Tanai per Maeotim lacum, et Sarmatas usque Borysthenem, atque ita per Dacos par
Abbreviated transcription (Latin):
gentes caucasũ. septentrionalia armenia. appolloniã supͣbrindacũ. nicomediã
niceã. calcidonẽ. bi t antiũ. lisimaceã. cheronẽ sũ. malanensiũ addera. samotraqͥeã¬

Expanded text:
gentes, Caucasum, Septentrionalia Armeniae, Apolloniam supra Rhyndacum, Nicomediam, gentes, Caucasum, Septentrionalia Armeniae, Apolloniam supra Rhyndacum, Nicomediam, Nicaeam, Chalcedonem, Byzantium, Lysimachiam, Chersone
Abbreviated transcription (Latin):
sis galliȩ exortura hẏspaniȩ maritima. a cartagine noua. & inde ad occasu
gnomoni rai pedũ. respondent umbrȩ xui pedũ: longissimꝰdies habet eqͥnocti¬
ales horas .x.iiii. & tercias duas unius horȩ: Iuinto continent᷑ segm̃to ab intro¬
itu caspi maris bactri. hyberia. armenia. misia. frigia. helespontꝰ troas.¬
abioscepsis. hyliũ. idamons cizicũ. lãfacũ. senope. amisũ. eraelea. Inponte
pafaglonia. Lemnꝰ. Imbrus. thasus. casandria. thesalia. macedonia larissa
imphapolis. thessalonice. pella. edessus. beroea. pharsalia. caristũ. eubo ea.
boetũ rcaleis delphi acarnania. et holia. apollonia. brundisiũ. tarentũ turi
locri reguĩ lucanio. neapolis puteoli. tuscũ mare. corsica. baleares. hyspania
media  gnomorus uii pedes umbris .ui. magnitudo chei. sũma horarũ equi¬
noctialiũ xu. Sexta cõp̃hensio quȩ continet᷑ urbs roma amplectit᷑ caspias

Expanded text:
sis Galliae exortiva, Hispaniae maritima a Carthagine nova, et inde ad occasum sis Galliae exortiva, Hispaniae maritima a Carthagine nova, et inde ad occasum gnomoni XXI pedum respondent umbrae XVI pedum. Longissimus dies habet aeqales horas XIIII et tertias duas unius horae. Quinto continentur segmento ab introitu Caspii maris Bactri, Hiberia, Armenia, Mysia, Phrygia, Hellespontus, TroasScepsis, Ilium, Ida mons, Cyzicus, Lampsacus, Sinope, Amisus, Heraclea in Ponto, Paphlagonia, Lemnus, Imbrus, Thassus, Cassandria, Thessalia, Macedonia, Larissa, Amphipolis, Thessalonice, Pella, Edesus, Beroea, Pharsalia, Carystus, Euboea, Boeotum, Chalcis, Delphi, Acarnania, Aetolia, Apollonia, Brundusium, Tarentum, Thurii, Locri, Rhegium, Lucani, Neapolis, Puteoli, Tuscum mare, Corsica, Baleares, Hispania media. Gnomoni VII pedes, umbrae VI. Magnitudo diei summa horarum aequinoctialium XV. Sexta comprehensio, qua continetur urbs Roma, amplectitur Caspias
Abbreviated transcription (Latin):
bis quinta parte unus horȩ: Tercius circulus ab indisi montẽ ꝓxrimis oritur.
tendit ꝑ caspias partes mediȩ ꝓximȩ cataoniã. capadociã taurũ amanunissũ
cilitias portas solis. tarsũ. cyprii. phesidiã. pãphiliã. siden. licaoniã.
litiã patarũ. xanthũ. caunũ. rodũ coũ. halicarnasũ. gnidũ. doridachiũ.
delũ  cicladas medias. citiũ. malean. argos. laconiã elim. olimpiã mesanã.
peloponesi. syrac ᷤcatinã. siciliã. mediã sardinię. austrinã. cartezã. gades:
gnomonis cuncte. umbrã x uiii. unciaꝵ faciunt: Longissimꝰ dies ẽ ẽ
iacent circulo quȩ s̃ ab altero latere. imaui capadociȩ. austrina galatia. misia
sardis smirna sipulus. imolus. mons lidia. caria. ionia. trallis colophon. ephe¬
sos miletus. chios ramos. ⁊ cariũ mare . cicladũ septentrio. athene. magara.
corintus. sicion achaia. patreistimꝰ epirus. septentrionalia siciliȩ. Narbonen¬

Expanded text:
bis quinta parte unius horae. Tertius circulus ab Indis Imao proximis oritur. Tendit per Caspias portas Mediae proximas, Cataoniam, Cappadociam, Taurum, Amanum, Issum, Cilicias portas, Solos, TaLyciae Patarum, Xanthum, Caunum, Rhodum, Coum, Halicarnasum, Gnidum, Dorida, Chium, Delum, Cycladas medias, Cythium, Maleam, Argos, Laconiam, Elin, Olympiam, Messanam Peloponnesi, Syracusas, Catinam, Siciliam mediam, Sardiniae Austrina, Cartegiam, Gades. Gnomonis cunctae umbram XXXVIII unciarum faciunt. Longissimus dies est ajacent circulo, quae sunt ab altero latere Imai, Cappadociae Austrina, Galatia, Mysia, Sardis, Smyrna, Sipylus, Tmolus mons Lydiae, Caria, Ionia, Trallis, Colophon, Ephesus, Miletus, Chios, Samos, Icarium mare, Cyclades Septentrionales, Athenae, Megara, Corinthus, Sycion, Achaia, Patrae, Isthmus, Epirus, Septentrionalia Siciliae, Narbonen
Abbreviated transcription (Latin):
totunditas ut ñ nulla etiã clarissima austrualis sydera climatis nob̃
nui qua pareant: Contra. nr̃a septentrionalia. illis ñ parua exparte ce¬
lentur. Deniq ipsos septentriones qui nob supͣ uertice ascendunt. neq oc¬
entunt um quã. ñcernit trogoditice ⁊ c̃finis egyptꝰ. Porro ipsoꝵ sydus
pntaximu & dĩ quonda nomine cultũ. Non solũ nos brutanni. s nec
ꝑtalia quidẽ potest uidere canopũ. Non q lux stellarũ longin quioribꝰ
pulatĩ minorindo subtrahit᷑ & defic̃. s qr terrȩ moles obposita spaciũ p̃¬
cludit aspectandiq cuncta demonte quolib& ꝑ grandi undiq circum

Expanded text:
rotunditas, ut nonnulla etiam clarissima Australis sidera climatis nobis rotunditas, ut nonnulla etiam clarissima Australis sidera climatis nobis nunquam pareant, contra nostra Septentrionalia illis non parva ex parte celentur. Denique ipsos Septentriones, qui nobis supra verticem ascendunt, neque occidunt unquam, non cernit Troglodytice, et confinis Aegyptus. Porro ipsorum sidus permaximum, et Dei quondam nomine cultum, non solum nos Britanni, sed nec Italia quidem potest videre Canopum; non quia lux stellarum longinquioribus paulatim minorando subtrahitur et deficit, sed quia terrae moles apposita spatium praecludit aspectandi. Quae cuncta de monte quolibet pergrandi undique circum
Abbreviated transcription (Latin):
anni uertentis circuitũ. Uno eodẽq tpr̃is puncto sol mediũ cęli conscendat
Signeus orbe. nec tam̃ eodẽ utrisq puncto ł hora oriat᷑ aut occidat. S eũ
plagã austri cireuiens hyberno tpr ꝑuehit᷑: eos qui meridianũ terrȩ latus
in habrtant. Ante oriens adit: s serus dimittit occidens. qua nos qͥ ad septen¬
trionẽ positi: globo terraꝵ obstante tardius eiꝰ ortũ. s citius sortim̾ occasũ
At contra idem in estiuo degens circulo multo nobis qui sub eodẽ habitamꝰ.
conuersati. & prius illũ eiꝰdẽ terrȩ obiectu cernere uetant᷑. & post ocius
amittere cogunt᷑. Idoq ili breuiores nob̃ dies ęstate. longiores habent
nhoeme. qd n desolari giro tantũ modo. s de stellarũ quoq om̃iu sub
diuier ses poli plagis currentiũ potest situ cognosci Eade qui ppenfac tro

Expanded text:
annum vertentis circuitum, uno eodemque temporis puncto Sol medium coeli conscendat annum vertentis circuitum, uno eodemque temporis puncto Sol medium coeli conscendat igneus orbem. Nec tamen eodem utrisque puncto vel hora oriatur, aut occidat, sed cum plagam austri circumiens hyberno tempore pervehitur, eos qui meridianum terrae latus inhabitant, ante oriens adit, sed serius dimittit occidens, quam nos, qui ad Septentrionem positi, globo terrarum obstante, tardius ejus ortum, sed citius sortimur occasum. At contra idem in aestivo degens circulo, multo nobis qui sub eodem habitamus conversati, et prius illum ejusdem terrae obtectu cernere vetantur, et post ocyus amittere coguntur. Ideoque illi breviores nobis dies aestate, longiores habent in hyeme. Quod non de solari gyro tantummodo, sed de stellarum quoque omnium, sub diversis poli plagis currentium potest situ cognosci; eadem quippe facit terrae
Abbreviated transcription (Latin):
aras ciuĩp iue iltune e. in comuniũ lnterarii pagnis ordi teidius sotũ
E st ose npitui orb uatt inmedio totius mundi positꝰ ñ in altitudinis solũ
airo quasi instar scuti rotundus. si instar potius pilȩ undiq uersũ eqnal.
rntunditate ꝑ similis. Neq aũt intantȩ molȩ magnitudinis qũauis enorũ¬
mt montiũ uallũq distantiã quantũ inpila iutiera unũ digitũ tantũ
mddere ł toniere crediderim: T̃alis eñĩ ergostematis terra mortalibꝰ ad in hidi¬
betantũ datuesolis circuit semꝑ in hoc mundo lucentis certa ratione consti¬
tutionis di a libi diem exhib&. alibi noctẽ relinquit u& qui a sie eecłaftes
ut Drit᷑ sol ꝙoc̃ cidit. & in locũ suũ reuertit᷑. Ibiq renascens girait ꝑmeri¬
diem ⁊ fledit᷑ ad aquilonẽ. Necesse ẽ circuiens orientalib̾ quibꝰq prius quã
ocerdentalib sub eadẽ linea positis mane meridiẽ uesꝑã: ad ducatꝰ. Itẽ neces

Expanded text:
rae divinae, et in communium literarum paginis orbis terrae vocatur. Est enim revera orbis idem in medio totius mundi positus, non in latitudinis solum gyro, quasi instar scuti rotundus, sed instar potius pilae undiqueversum aequali rotunditate persimilis, neque autem in tantae mole magnitudinis, quamvis enormem, montium valliumque distantiam, quantum in pila ludica unum digitum, tantum addere vel demere crediderim. Talis ergo schematis terra mortalibus ad inhabitandum data, solis circuitus in hoc mundo lucentis certa ratione constitutionis Dei, alibi diem exhibet, alibi noctem relinquit. Et quia, sicut Ecclesiastes ait, Oritur sol, et occidit, et in locum suum revertitur, ibique renascens gyrat per Meridiem, et flectitur ad Aquilonem, necesse est circumiens Orientalibus quibusque prius quam Occidentalibus sub eadem linea positis mane, meridiem, vesperam adducat, ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
seripsit. quibꝰ inlocis indie umbrȩ ñ sint Septentrionẽ ñ conspie ebreo
locu appellari ascia nec horas dinumerarȩ ibi: & totas trogodiartȩ ũbr as
bis x lx dieb̃ in anno erttostenes incontrarũ cudere pelid e qditisi sit
qd corisio eredi solsticu dieb aceedente sole ꝓpaus a senet mundie an¬
aosto luens onbretu soloesto iertys etinuos dies babere psna sionsib ases
tast ediues sobatir isna remoto qd fieri i insula ehple plithoers ma solt¬
cosis ssinerso so deni nuigatione in septentrione adbrateraa cduistanrte
hias lelosigi todine dispari solstitialiũ dierũ pbas entea rodonet ã bru¬
naliũ ders qusit on partib: Iongitudo sub antelligendũ reliqnie: eo
onot ncdũ qđ Sres De thile alit̃ seribit solunꝰ Ehile inquid ul umri mas eblitie

Expanded text:
scripsit, quibus in locis Indiae umbrae non sint, Septentrionem non conspici; ex eo scripsit, quibus in locis Indiae umbrae non sint, Septentrionem non conspici; ex eo loca appellari Ascia, nec horas dinumerari ibi. Et tota Troglodytice umbras bis XLV diebus in anno Eratosthenes in contrarium cadere prodidit. Sic fit, quod cogit ratio credi, solstitii diebus accedente sole propius verticem mundi, angusto lucis ambitu subjecta terrae continuos dies habdiverso ad brumam remoto. Quod fieri in Insula Thule Pythias Massiliensis scribit, VI dierum navigatione in Septentrionem a Britannia distante. » Haec de longitudine dispari solstitialium dierum Plinius intexendo, etiam brumalium dierum quae sit in partibus longitudo subintelligendunotandum quod de Thule aliter scripsit Solinus: « Thule, inq
Abbreviated transcription (Latin):
eo dẽ onesi eretus scripsit. Constatq inberonice: urbe trogoditarũ unde
stadiis uiid ccc.xix. In eade ptolomaide oppido qd̃ in margine rubrimari
ad primos elephantoꝵ uenatꝰ conditũ ẽ. hoc idẽ ante solstitũ qͣdragenis quini
diebꝰ toridẽq postea fieri & post eos xc. dies in meridiem umbras iaci Rursꝰ
imero ȩ insula. hȩc caputq gentis ȩthiopũ: quinq milibꝰ stadioꝵ asyene in
am ne nilo habitat᷑ bis anno ab sumi umbras. sole duo deuicesimã tauri
partẽ &. qͣrtã leonis obtinente. in india gente. oretũ mons ẽ maleus no¬
mine iuxta quẽ umbre estate inaustrũ. Hyeme ad septentriones iaciuntur
&u tantũ noctibꝰ ibi appar& septentrio. In indiapatalis cȩleberrimo
portu sol dert̃ orit᷑. umbre inmeridiẽ cadunt. Septentrionẽ ibi ale randn
morante ⁊ dnotatũ : Prima tantũ parte noctis aspici onesi cretꝰ dua ei

Expanded text:
eodem Onesicritus scripsit; constatque in Berenice urbe Troglodytarum, unde eodem Onesicritus scripsit; constatque in Berenice urbe Troglodytarum, unde stadiis MMMMDCCCXX in eadem Ptolemaide oppido, quod in margine Rubri maris ad primos elephantorum venatus conditum est, hoc idem ante solstitium quadragenis quinis diebus totidemque postea fieri, et post eos XC dies in meridiem umbras jaci. Rursus in Meroe insula, quae caput gentis Aethiopum, V millibus stadiorum a Syene, in amne Nilo habitatur, bis anno absumi umbras, sole devicesimam Tauri partem, et quartam decimam Leonis obtinente. In Indiae gente Oretum mons est, Malaeus nomine, juxta quem umbrae aestate in Austrum, hyeme ad Septentrionem jaciuntur: XV tantum noctibus ibi apparet Septentrio. In India Patalis celeberrimo portu sol dexter oritur, umbrae in meridiem cadunt, Septentrionem ibi Alexandro morante adnotatum, prima tantum parte noctis aspici. Onesicritus dux ejus
Abbreviated transcription (Latin):
transmittant. & paulo p̾t. Sunt enĩ in hoc quẽ nos incolimꝰ orbȩ errea meridiem
postti: qui in australẽ pla gã uideant᷑ umbr̾ã transmittere. hoc aũt fieri dr̃:
ũmo estu cũ ad aquilonẽ sol dirigat se: Cui paria seribit basilius ⁊ ipse in
expositione geneseos. S ⁊ plꝑnius scłaribꝰ litteris si ñ c̃tẽpnendis. hȩc ipsa
latuis exequens: ita scribit. Uasa qͦq oro seopi ñ eadẽ sunt usui intrecentis
stadiis.aut longissi me in quingentis mutantibꝰ sem& umbris solis. Itaq¬
cu die paulo plusqu̾ã dimidiã gnomonis m̃ surã efficit. In urbe roma non a
pars gnomonis de ẽ umbra. In oppido anchona suꝑ ẽ.quinta tricesima In
parte italȩ quȩ uenetia appellatur. hisdẽ horis umbra gnomoni parfit.
umbra iaci : Puteũq eiꝰ ex perim̃ti grã factũ. totũ illuminari. ex qͦ apparet
retũ solẽ illi loco supͣ uertic̃ẽ cẽ. qd & in india suꝑ flum̃ hipasim fieri tpr̃

Expanded text:
transmittant. » Et paulo post: « Sunt enim in hoc quem nos incolimus orbe terrarum, circa meridiem positi, qui in Australem plagam videantur umbram transmittere, hoc autem fieri dicitur summo aestu, cum in Aquilonem sol dirigitur. » Cui paria scribit Basilius, et ipse in expositione Geneseos. Sed et Plinius secularibus literis, sed non contemnendis, haec ipsa latius exequens ita scribit: « Vasaque horoscopii non eadem sunt usui in trecentis stadiis, aut ut longissime in quingentis, mutantibus semet umbris solis; itaqridie paulo plus, quam dimidiam gnomonis mensuram efficit. In Roma, nona pars gnomonis deest umbrae. In Ancona, superest quinta tricesima. Inparte Italiae, quae Venetia appellatur, iisdem horis umbra gnomoni par fit. umbram jaci, puteumque ejus experimenti gratia factum, totum illuminari, ex quo apparet tum solem illi loco supra verticem esse; quod et in India supra flumen Hypasim fieri tempore
Abbreviated transcription (Latin):
uot purs o oreu i quanto uisus iter suũ deflectens ad austros. Porno
mbruma antu sub terre inferiora longe lateq cireũfext. quantũ in
sł tol futui decurrens in circulo ta breue sub aquuilonisa terre loe⁊ noc¬
na facitdil esiu. qua semꝑ meridiana eiꝰ loca dieb̃ hobnis bnuĩe fac̃

Expanded text:
reas partes occultus quanto visus iter suum deflectens ad Austros. Porro reas partes occultus quanto visus iter suum deflectens ad Austros. Porro in bruma tantum sub terrae inferiora longe lateque circumfertur quantum in stivo, id est, solstitiali, decurrens in circulo, tam brevem sub aquilonia terrae loca noctu facit digressum quam super meridiana ejus loca diebus hybernis b
Abbreviated transcription (Latin):
ane qm de tẽporibꝰ Ioquentes ȩ necesse habiumꝰ aliquories eq̃ noctialis
ł soeftitiat ⁊ brumalis meminisse circuli ꝓ rone oedebis paulo latius
dicendũ putauimꝰ. Solent enĩ philo sophi mneqlitates tẽpoꝵ ł erxsuũ solis
annuorhis distinquere uocabulis. ut equi no ctialẽ uiocene qiondiseuis¬
eubiu ala eesi regune qua sol cirea equinoctia solstutialẽ. que cureasol¬
tili ull ruae qua inhyeme mundũ consueuit ambire. Ureuli autl
Hone uocant eereo qđ circuitu solis efficiunt᷑: equibꝰ equano etialis quer
mediae hona equali spatio terras suꝑ subtꝰq eicũ qlectit᷑. at solstoti¬
mectaparospaci subterris qua brumalis agit suꝑ terras. Itẽq briu¬
malis qui suꝑtuis angustꝰ ẽ. tantã hab&e amplitudinẽ circuit subterra
quantũ sol sitiał. suꝑ trã. quia nimirũ sol mequinoctio tabeũ spacii noctu
sub ter ss quantũ int diui suꝑ terris exigit. tanto utq diserimine subibo¬

Expanded text:
am de temporibus loquentes necesse habuimus aliquoties aequinoctialis, vel solstitialis, vel brumalis, meminisse circuli, vel zonae, de iis paulo latius dicendum putavimus. Solent enim philosophi inaequalitates temporum, vel cursuum solis annuorum, iis distinguere vocabulis, ut aequinoctialem vocent zonillam coeli regionem, qua sol circa aequinoctia; solstitialem, qua circa solstitium; brumalem, qua in hyeme mundum consuevit ambire. Circuli autem vel zonae vocantur ex eo quod circuitu solis efficiuntur, e quibus aequinoctialis, quae media est zona, aequali spatio terras super subtusque circumflectitur, at solstitialis tam parum spatii sub terris quam brumalis, agit super terras. Itemque brumalis, qui super terras angustus est, tantam habet amplitudinem circuitus sub terra, quantam solstitialis supra terram, quia nimirum sol in aequinoctio tantum spatii noctu sub terris quantum interdiu super terras exigit, tanto utique discrimine sub Bo
Abbreviated transcription (Latin):
& septentrionẽ ab inuicẽ sunt remoti. plinii sedĩ dictis ostendimꝰ Uidet᷑
oportunũ ⁊ eadem nẽ latius. & consonantiã quoq dierũ int̾ eos qͥ in qͣcũq
mundi parte sub eade ab oriente in occidentẽ ducente linea cõmoraintur
en declarare sermonibꝰ. Igit̾ in seato naturał hystorie libro de his seribens
plira s inquit segiñta mudi quȩ nr̃i circulos apellauere. groci paralelos.
Principiũs habe& indie pars uersa ad austrũ. Patet usq arabiã ꝙ rubri
maris accolas: Continentur gedrosi carmini ꝑsȩ elimei. parthie ne. naria.
susiane me sopotamia. selentia cognominata baby lonia arabia ad petras
ritima cirenaica oppida omĩa. ⁊hapsus. hadrumetũ. elipea. cartago utie
Iboc erlsi cireũ flexu equi noctu die medio umbilieus que gnomonẽ uo¬
cint. septe pedes longus. umibrã ñ amplurs quattuor pedes longã nddit:
loctis si dieiq longissima spacia .xiiii. horas equnosiules babent bre¬

Expanded text:
stendimus, videtur opportunum et eadem nunc latius, et consonantiam quoque dierum, inter eos qui in quacunque mundi parte sub eadem ab Oriente in Occidentem ducente linea commorantur, ejusdem declarare sermonibus. Igitur in sexto Naturalis historiae libro de his scribens: « Plura sunt, inquit, segmenta mundi, quae nostri circulos appellavere, Graeci παραλλὴλους: principium habet Indiae pars versa ad Austrum, patet usque Arabiam, et Rubri maris accolas; continentur Gedrosi, Carmani, Persae, Elymaei, Parthi, Syene, Aria, Susiana, Mesopotamia, Seleucia, cognominata Babylonia, Arabia ad petras ritima, Cyrenaica oppida omnia, Thapsus, Hadrumetum, Clupea, Carthago, Vtiin hoc caeli circumplexu aequinoctii die medio umbilicus, quem gnomonem vocant, VII pedes longus umbram non amplius IIII pedes longam reddit, noctis vero dieique longissima spatia XIIII horas aequinoctiales habent, bre
Abbreviated transcription (Latin):
triginta semꝑ & tribꝰ annis minorẽ quã ab eiꝰ incarnatione dionisius pasd̃
oari ȩ scriptũ ui disse.⁊ inde scripsisse referebant: Apassione dñi nr̃i iħu xp̃i
circulus paschalis circũ agit᷑: his adde xx ui. ł potiꝰ xxxiiii. ut illũ ipsũ qͦ
passus ẽ dñs ad tingere possis annũ. funt d.lxui. Ipse ẽ gͦ annꝰ dominicȩ
passionis & refurrectionis amortius. q sic̃ quingentesimꝰ tricesimꝰ t̾cius
primo. ita quingentesimꝰ sexagesimꝰ sextꝰ tricesimo qͣrto ꝑ uniuersos solis
& lunȩ c̃cordatꝰ discursus & iđo circulis beati dionisii aꝑtis. siquin¬
gentissimũ sexage simũ sextũ ab incarnatione dñi contingens annum.¬

Expanded text:
triginta semper et tribus annis minorem quam ab ejus incarnatione Dionysius ponat, triginta semper et tribus annis minorem quam ab ejus incarnatione Dionysius ponat, Mariae scriptum vidisse, et inde descripsisse referebant: « A passione Domini nostricirculus paschalis circumagitur, his adde XXXIII vel potius XXXIIII, ut illum ipsum quo passus est Dominus attingere possis annum, fiunt DLXVI. Ipse est ergo annus dominicae passionis et resurrectionis a mortuis. Quia sicut quingentesimus tricesimus tertius primo, ita quingentesimus sexagesimus sextus tricesimo quarto per universos solis et lunae concordat discursus. Et ideo circulis beati Dionysii apertis, si quingentesimum sexagesimum sextum ab incarnatione Domini contingens annum
Abbreviated transcription (Latin):
uidelic& duobꝰ qͥreliqͥ tẽ erant annis sublatis ceteros calculator ꝑxuiii parte di
annos dr̃i rite sumere duudere multiplicare: Idem diuidere ẜ muillo deptot aodite
nib& quia nimirũ seđo decennouenalis cieli anno incipientos epacte as imienien¬
dũ suũ statũ addi quid uł demi deannis dnũ qui secũ inchoauenaq minime posee¬
baÑ. Itẽ si uelimꝰ scire adiectiones soł icł concurrentes. septimane tbo si molere
annos dñi iub&. & addita quarta parte. quattuor in suꝑ regularos seꝑ adiceroe
doce. ac si tandẽ ꝑ uii partire. quia nimirũ quinq erant c̃currentes anno
enĩ nifallor ȩccłȩ fides dnm̃ in carne paulo plusquã axx.iii. annos usq ad sue
tenere ⁊ ipsis testatur in diculis quȩ sus incereis annuatĩ seribere sol&. Wbi
tempꝰ dominicȩ passionis in memoriã populis reuocans. numerũ annoꝵ

Expanded text:
videlicet, duobus qui reliqui tunc erant annis sublatis, caeteros calculatos per nonam decimavidelicet, duobus qui reliqui tunc erant annis sublatis, caeteros calculatos per nonam decimaannos Domini rite sumere, dividere, multiplicare. Item dividere, sed nullo dempto vel addito, jubet, quia nimirum secundo decennovenalis cycli anno, incipientes epactae, ad inveniendum suum statum, addi quid vel demi de annis Domini qui secum inchoaverant, minime poscebant. Item si velimus scire adjectiones solis, id est, concurrentes insuper regulares semper adjicere docet, ac sic tandem per VII partiri, quia nimirum V erant concurrentes anno et, ni fallor, ecclesie fides Dominum in carne paulo plus quam XXXIII annos usque ad sue tenere et ipsis testatur indiculis, quae suis in cereis annuatim scribere solet, ubi tempus dominicae passionis in memoriam populis revocans, numerum annorum
Abbreviated transcription (Latin):
quingentesimꝰ tricesimꝰ t̃cius ab in carnatione dñi cõpletꝰ ẽ annꝰ. Ipse ẽ
nimirũ iuata concursus syderũ ille in quo in carnari dignatꝰ ẽ. quia hic
scłs annꝰ decennouenał octauus decimꝰ ẽ cicli lunaris .xi. habens epactas.u.
fuere simillima. & si ẽet qui tẽ paschamore nc̃ ȩccłiis usitatã die dm̃ca facers ipsa
nisius ipse nob̃ quod a modo tacite qͣ dicimꝰ in paschalibꝰ quȩ scripsit argum̃tis osten¬
dit ubi ao inuemendũ quotꝰ sit annus circuli decennouenalis sumere annos dñi g
priusquã hos ꝑ x uinii parciam̃ imũ p̃cepit adicere signi ficans illo in carnato unũ
circuli decennouenał annũ iã fuisse cõpletũ. Itẽ ađ sciendũ quot sut annꝰ cicli ui¬
naris sumere mon& annos dñ. ⁊ sub trabere seꝑ duo ac sic ꝑ xuimi partiri. ut

Expanded text:
quingentesimus tricesimus tertius ab Incarnatione Domini completus est annus, ipse est quingentesimus tricesimus tertius ab Incarnatione Domini completus est annus, ipse est nimirum juxta concursus siderum ille in quo incarnari dignatus est, quia hic secundus annus decennovenalis octavus decimus est cycli lunaris, XI habens epactas, V fuere simillima, et si esset qui tunc Pascha more nunc Ecclesiis usitato die Dominica faceret, ipsa am sextam. Denique Dionysius ipse nobis quodammodo tacite quae dicimus in paschalibus quae scripsit argumentis ostendit, ubi ad inveniendum quotus sit annus circuli decennovenalis, sumere annos Domini, et priusquam hos per X et IX partiamur unum praecipit adjicere, significans illo incarnato unum circuli decennovenalis annum jam fuisse completum. Item ad sciendum quotus sit annus cycli lunaris, sumere monet annos Domini, et subtrahere semper duo, ac sic per X et IX partiri, ut,
Abbreviated transcription (Latin):
urbus sntrussa limqos ꝗolui eis sic̃ ipse testat᷑ memoria impii n ꝑseeuroris
passio red eptoris nr̃i euidentius elucere. Qđ in primo suo circulo qͥngentissimũ
tescesimũ scđ̃m dominicȩ in carnationis annũ in capite ponendo manifestũ docuit.
scđi sui circuli annũ ipsũ eẽ qͦeiꝰdẽ sacro sc̃ȩ incarnationis misteriũ cępit:
quia enĩ lunaris circulus decennouenalis ẽ. Solaris aut ax uiii. c̃ficit᷑
inoꝗquia tandẽ replicata. totus solaris lunarisq recursus ordo inde sua
puestigia reuolutur eundẽq decennouenał limarisq ereli annũ easdẽ e
patas lunȩ. Solis quoq dies concurrentes eandẽ quartã decimã lunã . eun¬
ai dominici paschȩ diẽ ac lunã ipsius exordine restituens. qd &iã uictoriꝰ
quauis alterius institutionis paschalẽ condens descripto tot annoꝵ circ ulo
manifeste ꝓbauit. Quia gͦ sedo anno circuli quẽ primũ dionisius seripsit

Expanded text:
s circulos, noluit eis, sicut ipse testatur, memoriam impii et persecutoris passio Redemptoris nostri evidentius eluceret. Qui in primo suo circulo quingentesimum tricesimum secundum dominicae Incarnationis annum in capite ponendo, manifeste docuit secundum sui circuli annum ipsum esse quo ejusdem sacrosanctae Incarnationis mysterium coepit. Quia enim lunarigitur annorum. Qua tandem replicata totus solaris lunarisque cursus ordo in sua vestigia per se revolvitur. Eumdem decemnovennalis lunarisque circuli asolis quoque dies concurrentes, eandem quartam decimam lunam, eundem dominicae Paschae diem ac lunam ipsius ex ordine restituens. Quod etiam Victorius, quamvis alterius institutionis, paschalem condens, descripto tot annorum circulo, manifeste probavit. Quia ergo secundo anno circuli quem primum Dionysius scripsit,
Abbreviated transcription (Latin):
S ii quiminꝰ habentur in ogdo ade solari. duoꝵ bissextoꝵ sꝑant adiectione
supplenda Uideaniꝰ & endecaden utruisq sẏderis si forte ihi sol bis sextile
querat auriliũ: Utrũq enĩ tempꝰ necesse ẽ una regula cõplectat᷑. undecies tri¬
centenis exageni quini fiunt uII xU. Itẽ undecres tricentem quinqͣgeni & qͣt̾ni
xIIII. tolle unũ saltus diem remanent uĩi xuiii. Uide igit᷑ sihic opꝰ habeat
endecas solis subsidio bissextili ut additis uudelic& duobꝰ ł tribꝰ diebꝰ lunarẽ
cõpensare suffitiat endecaden. ñ utiq eg& qͣdrantili iuiuamme ad ȩquiꝑandã
lune endecaden. quando duobꝰ in suꝑ diebꝰ exx suꝑare ꝓbatur S suis potius¬
quibꝰ suꝑ habundat diebꝰ qd̾ minꝰ ẽ in ogdo aden solis ad impl&. liquidoq pat&
in hoꝵ concordatione tẽpoꝵ nihil p̃iudicare bis sextus. s qd̾ docuimꝰ quot quot in

Expanded text:
Sed duo qui minus habentur in ogdoade solari duorum bissextorum superant adjectione Sed duo qui minus habentur in ogdoade solari duorum bissextorum superant adjectione supplenda. Videamus et hendecadem utriusque sideris, si forte ibi sol bissextile quaerat auxilium; utrumque enim tempus necesse est una regula complectatur. Undecies treceni sexageni et quini fiunt IIIIMXXV. Item undecies trecenteni quinquageni et quaterni MXIIII. Tolle unum saltus diem, remanent IIIIMXIII. Vide igitur si hic opus habeat hendecas solis subsidio bissextili, ut additis videlicet duobus vel tribus diebus, lunarem compensare sufficiat hendecadem. Non utique eget quadrantili julunae hendecadem, quam duobus insuper diebus exsuperare probatur, sed suis potius superabundat diebus, quod minus est in ogdoade solis adimplet. Liquidoque patet in horum concordatione temporum nihil praejudicare bissextos, sed quotquot in
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ s̃ qui solis uiii. annos totide annis lunaribꝰ dierũ equalitate cõponi. ub si
pͥmo dicendũ ẽ qd̃ absq ulla c̃tradictione si uiii. anni utriusq syderis ali¬
quando longitudine concordant semꝑ idẽ facere debebunt. Neq ullũ
undenoꝵ annoꝵ equalitas locũ inueni&. Si aũt ł semel xi. anni amboꝵ s¬
mul incipiunt simulq terminant᷑. semꝑ ipsũ facturi s nec erit quando octonoꝵ
c̃cordia redire possit anmnoꝵ. Deinde numerꝰ ipse pulsandus ẽ uidendũq ꝙ¬
UIII annis solares habent dies exceptis bissextis ũ deccexx. Ocies eñi¬
tricentenis exageni & quin faciunt i deccc ade ad lunares anni totidem
uide quot habeint dies: Occies tricentẽ quinquageni & quat̾ni faciunt uid¬
cccxxii. ad de xc triũmensiũ embolismoꝵ die̾ faciunt ũ ñgenti axii.

Expanded text:
nnis lunaribus dierum aequalitate componi. Ubi nnis lunaribus dierum aequalitate componi. Ubi primo dicendum, quod absque ulla contradictione est: Si octoni anni utriusque sideris aliquando longitudine concordant, semper idem facere habebunt, neque ullum undenorum annorum aequalitas locum inveniet. Si autem vel semel XI anni amborum simul incipiunt, simulque terminantur, semper ipsum facturi sunt, nec erit quando octonorum concordia redire possit annorum. Deinde numerocto anni solares habent dies, exceptis bissextis, IIDCCCCXX. Octies trecenteni sexageni et quini faciunt IIDCCCCXX. Nam lunares anni totidem vide quot habeant dies, octies trecenteni quinquageni et quaterni faciunt MMDCCCXXXII, adde XC trium mensium embolismorum dies, fiunt MMDCCCXXII.
Abbreviated transcription (Latin):
st & alia p̃fati circuli diuisio qua inogdoaden ⁊ endecaden. idẽ in octo
& .x.i. distinguit᷑ annos. eo qđ octauo & undecimo anno luna paschał sup̃m
suȩ nanuitatis metas subeat. & utrũq eoꝵ insolito embolismi more
unꝰ cõmunis ꝓcedat annus. Tcerte quia antiquis uisũ ẽ octo annos solares
totidẽ lunaribꝰ annis dierũ numero equari. qd̃ ab eruditionibꝰ euo sequente
doctoribꝰ exꝑtũ ẽ. nisi annis xi adiectis nequaqũa fieri posse ad indiciũ
utriusq obseruationis ogdo adibꝰ ẽ. ⁊ endecadibꝰ tota lunę digesta c̃uer¬
sio Nã & greci quondã quos ⁊ antiquissimi romanoꝵ ꝑhibent᷑ mmitati
cũ ad lunȩ cursũ ad huc annos cõputarent. octo annis cõminibꝰ pari racione
conectis. embrolismos triũ m̃siuĩ parit̾ mt̃balabant. sienĩ occies undecĩ &
quartã partẽ uolueris sub putare. &c dies hoc ẽ tres m̃ses effities uerũoiã¬

Expanded text:
st et alia praefati circuli divisio, qua in ogdoadem et hendecadem, id est, in VIII et in XI, distinguitur annos, eo quod octavo et undecimo anno luna paschalis supremas suae nativitatis metas subeat, et utrumque unus communis praecedat annus. Vel certe quia antiquis visum est octo annos solares totidem lunaribus annis dierum numero aequari. Quod ab eruditioribus aevi sequentis doctoribus expertum est, nisi annis undecim adjectis, nequaquam fieri posse. Ad indicium ergo utriusque observationis ogdoadibus est et endecadibus tota lunae digesta conversio. Nam et Graeci quondam, quos et antiquissimi Romanorum perhibentur imitati, cum ad lunae cursum adhuc annos computarent, octo annis communibus pari ratione confectis, embolismos trium mensium pariter intercalabant. Si enim octies undecim et quartam partem volueris supputare, nonaginta dies, hoc est, tres menses, efficies. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
tie diligent̃ inspicitur. nec ipsa symonis fides innocens inuenit᷑ Pecunia
inquit tua tecũ sit inꝑditione.: qui donũ dĩ existimati pecunia possideri.
la celiẽ existimast donũ dei pecunia possideri. euident᷑ ostendit tale
tũc fuisse s s monis fidẽ. ut si ptiũ ddaret ñ in merito ad facienia miracũ¬
Quod ordinatio si sit catholiea sit etiã rata.

Expanded text:
tia diligenter inspicitur, nec ipsa Symonis fides innocens invenitur: Pecunia, tia diligenter inspicitur, nec ipsa Symonis fides innocens invenitur: Pecunia, inquit, tua tecum sit in perditione, qui donum Dei existimasti pecunia possideri. Nam cum dicit: existimasti donum Dei pecunia possideri, evidenter ostendit, talem tunc fuisse Symonis fidem, ut, si precium daret, non immerito ad facienda miracuQuod ordinatio, si sit catholica, sit etiam rata.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ atq cõsecratũ sit inhac parte diu̾sitas. penitꝰ ñ uidet᷑ Iuõgͥ una ẽ causa.¬
aliu qui baptismo tribuitur. S qͥs hoc sacrilega temeritate p̾sumat cũ mani¬
xp̃m p̃dicat quẽ ñ p̃dicauimꝰ aut aliũ xp̃m accep̃ quẽ ñ accepistis. Aut
aliũ eugłiũ qͦd ñ accepistis. recte pateremini. Huc accedit qͦd sic̃ canonica
testat᷑ Auctoritas. id circo ꝓhibet᷑ rebaptizatio fieri. ne sc̃ȩ tͥnitatis nom̃
in quo baptizatũ ẽ uideat᷑ anullari. Qͦ d si hȩc causa cur rebaptizari qͥsq
ñ debeat. cui manifestiu quã ordinato cui lib&. asimoniaco cõgruit. qui
ñ mͦ inscȩ̃ trinitatis nõe cõsecrat. s & om̃em ꝓrsu ordinẽ catholice cõsecra
tionis obseruat. Sy moniacꝰ enĩ lic& ꝑuerso cõmertio efficiatur herencus.
ẽ tam̃ fide catholicꝰ. eniꝰq dap̃natio magis exãbitione descendere. quã
uideatur ad ꝑfidiã ꝑtinere. Quãꝗͣ & si iaculata in sy monẽ. petri senten¬

Expanded text:
tum atque consecratum sit in hac parte diversitas, penitus non videtur. Quorum igitur unaalius, qui in baptismo tribuitur. Sed quis hoc sacrilega temeritate presumat? cum manin predicavimus, aut alium Spiritum accepit, quem non accepistis, aut aliud euangelium, quod non accepistis, recte pateremini. Huc accedit, quod, sicut canonica testatur auctoritas, idcirco prohibetur rebaptizatio fieri, ne sanctae Trinitatis nomen, in quo baptizatum est, videatur annullari. Quodsi haec est causa, cur rebaptizari quisque non debeat, cui manifestius quam ordinato cuilibet a symoniaco congruit, qui non modo in sanctae Trinitatis nomine consecrat, sed et omnem prorsus ordinem cathooniacus namque, licet perverso commercio efficiatur hereticus, est tamen fide catholicus, eiusque dampnatio magis ex ambitione descendere quam videatur ad perfidiam pertinere. Quamquam, etsi iaculata in Symonem Petri senten
Abbreviated transcription (Latin):
datur. cũ dicer&̧ ds̃ fiat lux. mox tenebrȩ quę abyssũ texerant ab¬
ier̃ .& lux aboriente medias int̾ undas emergens. cunctã terre
suꝑfiti ẽ oꝑuit latitudine sui fulgoris boreales simul australesq
necñ ⁊ occiduas horas attingens. paulatiq se copleto diei unius
spacio sub ducens. inferiora terrȩ girando subiit. atq aurora p̃ce¬
dente diem scđm terciũq simili ordine cõpleuit : hoc tantũ asola¬
ri luce differens. qd̾ caloris fotu carebat. & qr sydera ñdũ erant.
spissis adhuc̃ tenebris. noctes illas relinquebat obscuras. qđ si cui
uideat᷑ incredulũ meatꝰ aquarũ. luminis ẽẽ capacos: uideat oꝑa

Expanded text:
datur, cum diceret Deus Fiat lux, mox tenebrae quae abyssum texerant abdatur, cum diceret Deus Fiat lux, mox tenebrae quae abyssum texerant abierunt, et lux ab Oriente medias inter undas emergens, cunctam terrae superficiem operuit latitudine sui fulgoris, boreales simul australesque, necnon et occiduas oras attingens; paulatimque se completo diei unius spatio subducens, inferiora terrae gyrando subiit, atque aurora procedente, diem secundum tertiumque simili ordine complevit, hoc tantum a solari luce differens, quod caloris fotu carebat; et quia sidera nondum erant, priscis adhuc tenebris noctes illas relinquebant obscuras. Quod si cui videtur incredulum meatus aquarum luminis esse capaces, videat o
Abbreviated transcription (Latin):
que erat suꝑ facrẽ terrę secessit. ut t̾ra tͥ ꝓducer&s fructꝰ. Consentit
hiuc ambrosius mediolanensis antistes in libro exameron seđo: S &
interĩ ñ uidebat᷑. Hieronimꝰ qq̃ saerȩ hystoriȩ doctissimꝰ int̃pres.
in expositione ꝓphetice sententiȩ qͣdictũ ẽ. qͥ dicebas in corde to
incȩlũ ascendã suꝑ sydera di ex altabo soliũ meũ. meminit cęli suꝑi¬
oris ita scribens: ł ante qũa decelo corruer& ista dicebat. ł pꝰtquã
decȩlo corruit. Si adhuc incęlo positꝰ. qͦmͦ dic̃ ascendã incelũ. S quia
legimꝰ. Cȩlũ celi dño. Cũ ẽẽt incȩlo idẽ infirmam̃to. incęlũ ubi soliuĩ
dñi ẽ. cupi ebat ascendere. ñ humilitate s suꝑbia Si aũt post quã de
celo corruit ista loquit᷑. uerba arrogantia debemꝰ intelligere. qͥnec
p̾cipitatꝰ quiescat. s ad huc sibi grandia reꝓmittat. Non ut mt̃ astra
s suꝑ astra dĩ sit. Quantũ gͦ nob̾ uestigia patris sequentibꝰ conicere

Expanded text:
quae erat super faciem terrae, secessit, ut terra tibi produceret fructus. » Consentit huic Ambrosius Mediolanensis antistes, in libro Hexameron secundo. Seinterim non videbatur. » Hieronymus quoque sacrae historiae doctissimus interpres, in expositione propheticae sententiae, qua dictum est: Qui dicebas in corde tuo: In coelum ascendam, super sidera coeli exaltabo solium meum, meminit coeli superioris, ita scribens: « Vel antequam de coelo corrueret, ista dicebat, vel postquam de coelo corruit? Si adhuc in coelo positus, quomodo dicit, Ascendam in coelum? Sed quia legimus Coelum coeli Domino, cum esset in coelo, id est, firmamento, in coelum, ubi solium Domini est, cupiebat ascendere, non humilitate, sed superbia. Sin autem postquam de coelo corruit, ista loquitur verba arrogantiae, debemus intelligere, qui nec praecipitatus quiescat, sed adhuc sibi grandia repromittat, non ut inter astra, sed super astra Dei sit. » Quantum ergo nobis vestigia Patrum sequentibus conjicere
Abbreviated transcription (Latin):
rar᷑ Qđ si unũ remanserit sex horas sigu sequentis noueris ẽẽ cõpletas Si
horas idẽ dnos ad iectos ẽẽ des Ex quibꝰ tam̃horis. ꝑterna seꝑ signa binas
subtrahere mintie Operosũ ẽ en insingulis signis horas minutatĩ diuidere
puncias. uñ i p̃sinti nianis atinonai ⁊ crriones tria remanserint ñ horas
tam̃ xuii. s xui sexti signi xiiꝰ luna iõplebit & hȩc quidẽ bana in prima
ł media parte signiciuꝰ łih& nata ꝓpnita ẽ cõputatio. Sin aũt alias qđ
primo signo luna accensa demoserit ł retinuerit partes. tot sequentib
etiã retrahere Hadicere recorieris. uuIII. horis inluna ꝓodiebꝰ insole cõputatiꝰ

Expanded text:
ratur; quod si unum remanserit, sex horas signi sequentis noveris esse completas; si horas, id est, duos adjectos esse dies. Ex quibus tamen horis per terna semper signa binas subtrahere memento. Operosum est enim in singulis signis horas minutatim dividere per uncias. Unde in praesenti quamvis ad nonas portiones tria remanserint, non horas XVIII, sed XVI, sexti signi duodecima luna complevit. Et haec quidem luna in prima vel media parte signi cujuslibet nata prompta est computatio; sin autem alias, quot primo signo luna accensa vel dempserit vel retinuerit partes, tot sequentibus etiam detrahere vel adjicere recorderis, novem horis in luna pro quinque diebus in
Abbreviated transcription (Latin):
Cantent t̾ciã. postea missam. Qua ꝑ acta: son& pͥor iubente si
psalmos prolus quoꝵ s̃ ibi nomina ꝓnunciata. Deinde sonet
pͥor tabulã annuente abbate. & iubeat ipse singalos ad officia
sua ꝑgere. Pueri ueniant ad capitulũ. postea in refectoriũ.

Expanded text:
cantent tertiam, postea missam. Missa peracta sonet prior, jubente si cantent tertiam, postea missam. Missa peracta sonet prior, jubente si psalmos pro his quorum sunt ibi nomina pronuntiata. Deinde sonet prior tabulam annuente abbate, et jubeat ipse singulos ad officia sua pergere. Pueri veniant ad capitulum, postea in refectorium.
Abbreviated transcription (Latin):
Dimittantur meridiane. quibꝰ solent fr̃s¬
Ecce iam noctiᷤᷤ Priuatis aut̃ diebꝰ post matutinas reuertantur
ad lectula fr̃s. Cum diem uiderit apparere custos eccłę. sonet
minꝰ signũ modicę. ut sine mora uenientes ad ęccłam fr̃s. cantent
primã. & post.uII. psalmos. & letaniam. Inde uenientes. sed ean
ad lectiones suas cũ silentio. Pueri pͥmitꝰ altauoce legant.
Postea suauius. ł cantent. Fr̾s aut̃ honeste debent ł legere
ł cantare. Ebdomadarii quoqͥnȩ. cellerarii & decani ł quibꝰ
deforis aliqͥd in iunctũ ẽ obędientię: debent se solũmodo call¬
ciare. Cũ tẽpus fuerit regularis hore. sono custos mmꝰ sicgnum
modice. ut ꝑgentes indormitoriũ : calcient se. Demde lauent
manꝰ suas o facies. Wenientibꝰ aut̃ ad ęccłam infantibꝰ mauis
ũgnũ sonet᷑. & in choro om̃s simul faciant tres orationes. Quibiꝰ
finitis. in clinent se ante mretro. Iterũ minꝰ signĩ pulsetur.

Expanded text:
dimittatur meridiana, qua fratres solent ebus mensis ipsius Octobris post matutinas revertantur ad lectula fratres. Cum diem viderit apparere, custos ecclesiae sonet minus signum modice, et sine mora venientes ad ecclesiam fratres cantent primam, et post septem psalmos litaniam: inde venientes sedeant ad lectiones suas cum silentio. Pueri primitus alta voce legant, postea suavius, vel cantent; fratres autem honeste debent vel legere vel cantare. Hebdomadarii coquinae, cellerarii, et decani, vel quibus de foris aliquid injunctum est obedientiae, debent se solummodo calceare. Cum tempus fuerit regularis horae, sonet custos minus signum modice et pergentes in dormitorium calcient se, deinde lavent manus ac facies suas. Venientibus autem ad ecclesiam infantibus, majus signum sonetur, et in choro simul omnes faciant trinam orationem; quibus finitis inclinent se ante et retro. Iterum minus signum pulsetur:
Abbreviated transcription (Latin):
officiat.: quẽ ꝓpͥa scientia ñ cõdep̃nat. Quomͦ aliena pͣuitaᷤ a diuina grã
ad mediũ idoneus suffragator accedat. Contra parmenianũ enĩ donatistã his
obloquit᷑ uerbis.
uod aut̃ inqͥt inlibro sapientiȩ legit̾. sp̃s sc̃s disciplinȩ effugiet fictũ. ꝙ au¬

Expanded text:
officiat, quem propria conscientia non condempnat. Quomodo aliena pravitas a divina gratia officiat, quem propria conscientia non condempnat. Quomodo aliena pravitas a divina gratia ad medium idoneus suffragator accedat. Contra Parmenianum enim Donatistam his alloquitur verbis: Quod autem, inquit, in libro Sapientiae legitur: 'Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
oruis. & aqua angustiȩ. Ibiq felix ille papa cõfessor factꝰ. desunctꝰ ac sepultiꝰ ẽ.
ad cuꝰ tumulũ ñ nullisanabant᷑ infirmi. Uigilui aut̃ dignis anathematis
nexib in retitꝰ. reus insuꝑ homicidii nefariis ausib se papã instituit. Sed õ
inestimabilẽ diuinȩ pietatẽ dem̃tiȩ. Uigiluiᷤᷤ qͥ iã desꝑatꝰ erat. ad culpã.
seruat᷑ ad penitentiã. Antimũ scilic& hereticũ patͥarchã quẽ recõciliare
spoponderat intronizare noluit. ꝓpt̾ea longo detrus exilio. durisq afflictio¬
nib maceratꝰ. factis digna recep̃. & sic demũ ꝓcul apatria defunctꝰ. qͥeuit
in dño. Ordinationes tam̃ eius ut dictũ ẽ. insua ꝑpetĩ stabilitate ꝑmanse¬
rt̃. Hȩc aut̃ quȩ desiluerio uigilioq retulimꝰ. partĩ insinodali decreto.
eius dẽ silueris partẽ inpontificali codice digesta legunt᷑. Si gͦ ñ tã flagitio¬
sorũ pontisicũ statuta cassant᷑. quo pacto in nocentihõi sy moniaci maniᷤ

Expanded text:
s, et aqua angustiae: ibique felix papa ille confessor factus, defunctus ac sepultus est: ad cujus tumulum nonnulli sanabantur infirmi. Vigilius autem dignis anathematis nexibus irretitus, reus insuper homicidii, nefariis ausibus se papam instituit. Sed, o inaestimabilem divinae clementiae pietatem! Vigilius, qui jam desperatus erat ad culpam, servatur ad poenitentiam, Antimum scilicet haereticum patriarcham, quem reconciliare spoponderat, inthronizare noluit: pnibus maceratus factis digna recepit et sic demum procul a patria defunctus, quievit in Domino. Ordinationes tamen eius, ut dictum est, in sua perpetim stabilitate permanserunt. Haec autem, quae de Silverio Vigilioque retulimus, partim in sinodali decreto eiusdem Silverii, partim in pontificali codice digesta leguntur. Si ergo nec tam flagiciosorum pontificum statuta cassantur, quo pacto innocenti homini symoniaci manus
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ ꝑ empni. residui uͦ catholici. ñ solũ ab ȩccłiis. s etiã ab alneis sũt ꝓhibit.¬
nimirũ sceleratꝰ & impuiᷤᷤ. qͥcqͥd ordinando cõstituit. nemo pontificũ cassare
p̃sũpsit. Istũ deniq noueris eẽ uigiliũ. ꝗ pͥus bonifacio papȩ ẽ molitꝰ insidiaᷤ
qͣtinꝰ eo uuente apłicã sedẽ sacrilegus obtineret. S resistente senatu conatꝰ
illicito & nefarioᷤ implere ñ potuit. Post modũ uͦ solitis machinationib silue¬
riũ papa aggressꝰ ẽ apłica dignitate pͥuare. Quod ille mox anĩaduertens. si¬
nodale cõciliũ cõgregauit. Ubi auctoritate scĩ spc̃ & apłica potestate eũ ut

Expanded text:
sunt perempti, residui quoque catholici non solum ab aecclesiis, ssunt perempti, residui quoque catholici non solum ab aecclesiis, snimirum sceleratus et impius, quidquid ordinando constituit, nemo pontificum cassare praesumpsit. Istum denique noveris esse Vigilium qui prius Bonifacio papae molitus est insidias, quatenus eo vidente, apostolicam sedem sacrilegus obtineret; sed resistente senatu, conatus illicitos et nefarios implere non potuit. Postmodum vero solitis machinationibus Sylverium papam aggressus est apostolica dignitate privare, quod ille mox animadvertens, synodale concilium congregavit, ubi auctoritate Spiritus sancti, et