comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
humiliat & exaltat: ipse occidit & uinificat:
deducit ad infernũ. & reducit: Et ignita diabo¬
li iacula quȩ meo arbitrio tibi ꝑmisit infligi:
redundante sp̃s sui rore restinguat: Quam¬
temptatione licet eadẽ celeritate qua inferi
dñs passus ẽ. adunã senis orationẽ rursus abs¬
tulerit: euidenti tam̃ exꝑimto docuit. non¬
modo non exprob̾ari pate facta cuiusq uitia.:
s ne leuit̾ quidem laborantis dolorem de¬
bere contempni Et id circo nequaquam uos
unius senis siue paueorum uł imperitia uł
leuitas. abilla salutari quã p̃ diximꝰ uia & tra¬
ditione maiorum de t̾reat & exeludat. quoꝵ
canitie ad deceptionẽ iumoꝵ callidissimus ab¬
utitur inimicus. s absq ullo confusionis ex¬
plmento omnia debent seniorib reuelari.
atq ab eis uł remedia uulnerũ. uł exempla
conuersationis ac uitae fiducialit̾̃ sumi In
quib parem opem & simile experiem᷑ effec¬

Expanded text:
humiliat et exaltat, ipse occidit et uiuificat, humiliat et exaltat, ipse occidit et uiuificat, deducit ad inferum et reducit et ignita diaboli iacula, quae me arbitro tibi permisit infligi, redundante sptentationem, licet eadem celeritate qua inferri eam Dominus passus est, ad unam senis orationem rursus abstulerit; evidenti tamen exmodo non exprobrari patefacta cuiusque uitia, sed ne leuiter quidem laborantis dolorem debere contemni. et idcirco nequaquam uos unius senis siue paucorum uel inperitia uel leuitas ab illa salutari qua praediximus uia et traditione maiorum deterreat et excludat, quorum canitie ad deceptionem iuniorum callidissimus abutitur inimicus: sed absque ullo confusionis operimento omnia debent senioribus reuelari atque? ab eis uel remedia uulnerum uel exempla conuersationis ac uitae fiducialiter sumi. in quibus parem opem et similem experiemur effec
Abbreviated transcription (Latin):
parcas Nr̃iq saluatoris exemplo: harun¬
dinẽ quassatam non conterere. & linũ fumi¬
gins non extinguere: Atq illã ad nõ grãm
poscere : qu a ipse quoq fiducialit ualeas oꝑe
ac ueritate cantare: Dñs dedit michi linguã
eruditã: ut sciã sustentare eũ qui lapsus ẽ. uer¬
bo Nullus & enĩ sufferre inimici posset
insidias. seu carnales aestus naturali quodam¬
modo igne flagrantes uel extinguere uł re¬
primere: nisi dĩ grã uł uiuaret fragilitatẽ
nr̃am. uł ꝓtegeret ac muniret. Et id circo
salutaris huius dispensationis ratione finita.
qua uel illũ iuuenem ꝑniciosis aestib dñsli¬
b̾are. uel de inpugnationis uehementia & com¬
patiendi affectu te uoluit erudire. cõmunib
eũ p̃cib imploremus. quo flagellũ istud quod
utilitatis grã tibi dñs inferre dignatus ẽ: iube¬
at amoueri: Ipse enĩ dolere facit. & rursum
medetur. ꝑcutit: & manus eius sanauer̃: Ipse

Expanded text:
parcas, nostrique saluatoris exemplo harunparcas, nostrique saluatoris exemplo harundinem quassatam non conterere et linum fumigans non extinguere atque illam a domino gratiam poscere, qua ipse quoque fiducialiter ualeas opere ac uirtute cantare: dominus dedit mihi linguam eruditam, ut sciam sustentare eum, qui lassus est uerbo. nullus etenim sufferre inimici posset insidias seu carnales aestus naturali quodammodo igne flagrantes uel extinguere uel reprimere, nisi dei gratia uel iuuaret fragilitatem nostram uel protegeret ac muniret et idcirco salutaris huius dispensationis ratione finita, qua uel illum iuuenem perniciosis aestibus dominus liberare uel de inpugnationis uehementia et conpatiendi affectu te uoluit erudire, communibus eum precibus inploremus, quo flagellum istud, quod utilitatis gratia tibi dominus inferre dignatus est, iubeat amoueri ipse enim dolere facit et rursum medetur: percutit et manus eius sanauerunt ipse
Abbreviated transcription (Latin):
docereris. Qui suscipiens uuenem infestatio¬
ne diabolica laborantẽ. non modo nulla con¬
solatione fouisti: s etiam ꝑnitiosa desꝑatio¬
ne deiectũ. inimici manib tradidisti: quan¬
tũ istẽ ẽ ab eodẽ lugubrit᷑ deuorandũ: Quẽ
sine dubio nequaquam tam uehementi conflic¬
tu fuisset ad gressus. quo te nunc usq ẽ ad¬
petere dedignatus: nisi futuro ꝓfectui eius
in uidens inimicus. illã uirtutẽ quã animis
eiꝰ ineẽ cernebat anticipare ac p̃uertere suis
ignitis iaculis festinasset. proeul dubio intel¬
legens fortiorem: cui tanta uehementia con¬
fligere opere p̾tiũ iudicauit: Disce itaq tuis
exemplis laborantib conpati. & ꝑiclitantes ne-¬
quaquam ꝑniciosa desꝑatione terrere. nec du¬
rissimis sermonib asꝑare: s potiꝰ leni blan¬
daq consolatione reficere: Et scđm p̃ceptum
sapientissimi salomonis: eruere eos qui ducunt᷑
admortẽ. & redimere eos qui int̾ficiunt᷑. ne

Expanded text:
docereris, qui suscipiens iuuenem infestatiodocereris, qui suscipiens iuuenem infestatione diabolica laborantem non modo nulla consolatione fouisti, sed etiam perniciosa desperatione deiectum inimici manibus tradidisti, quantum in te est ab eodem lugubriter deuorandum. quem sine dubio nequaquam tam uebementi conflictu fuisset adgressus, quo te nunc usque est adpetere dedignatus, nisi futuro profectui eius inuidens inimicus illam uirtutem, quam animis eius inesse cernebat, anticipare ac praeuertere suis ignitis iaculis festinasset, procul dubio intellegens fortiorem, cui tanta uehementia confligere operae pretium iudicauit disce itaque tuis exemplis laborantibus conpati et periclitantes nequaquam perniciosa desperatione terrere nec durissimis sermonibus asperare, sed potius leni blandaque consolatione reficere, et secundum praeceptum sapientissimi Salomonis eruere eos qui ducuntur ad mortem et redimere eos qui interficiuntur ne
Abbreviated transcription (Latin):
quo inquit ꝓꝑas .: aut quȩ namite causȩ se¬
nilis illiꝰ grauitatis oblitũ ita puerilit̃ inquie¬
tant. ac mobilit̾ cursitare conpellunt: cũq
ille ꝓ conscierttiae suae reatu ac turpi
exagitatione confusus. crederet ardorẽ siui pec¬
toris dep̃hensũ: ac petectis seni sui cordis ar¬
canis. nullã responsionẽ ꝑcontanti reddere
prorsus auder&: reuertere inquit adcellam.
tandẽq te intellege uł ignoratũ ac tenus ra
diabolo uł despectũ: Nec innumero eoꝵ re¬
putatũ: quib ille cotidie confligere & conluc¬
tari ꝓfectib eoꝵ ac studiis instigatur: Qui
unum eius inte directũ iaculũ. post tantã
annorũ seriem quã in hac ꝓfessione triuisti:
non dicã respuere. s uno quidem die differ¬
re potuisti: Quo te id cireordñs passus est
sauciari: ut saltem insenecta disceres conpati
infirmitatib alienis. & fragilitati condescen¬
dere iumoꝵ. tuis exemplis atq experientia

Expanded text:
quo, inquit, properas aut quaenam te causae sequo, inquit, properas aut quaenam te causae senilis illius grauitatis oblitum ita pueriliter inquietant ac mobiliter cursitare conpellunt ? cumque ille pro conscientiae suae reatu ac turpi exagitatione confusus crederet ardorem sui pectoris deprehensam ac retectis seni sui cordis arcanis nullam responsionem percontanti reddere prorsus auderet, reuertere, inquit, ad cellam tandemque te intellege uel ignoratum hactenus a diabolo uel despectum nec in eorum numero reputatum, quibus ille cotidie confligere et conluctari profectibus eonun ac studiis instigatur, qui unum eius in te directum iaculum post tantam annorum seriem, quam in hac professione triuisti, non dicam respuere, sed ne uno quidem die differre potuisti. quo te idcirco dominus passus est sauciari, ut saltim in senecta disceres conpati infirmitatibus alienis et fragilitati condescendere iuniorum tuis exemplis atque experientia
Abbreviated transcription (Latin):
occultirũ uriũ & infirmitatis humanȩ
solus arbit piꝰ ac secretꝰ es medicus. in pung¬
nationẽ illiꝰ iuuenis insenẽ istũ: ut condes¬
cendere infirmitatib laborantũ. & conpa¬
ti fragilitati iunioꝵ: uł insenectute doce¬
atur : Cumq ille hanc p̃cem cũ gemi¬
tu conclusisset: cernit aethiopem te¬
trũ contra illiꝰ cellulã stantem. atq
ignita aduersus eũ iacula dirigentẽ:
Quib cum fuisset ille ꝓtinus saucia¬
tus. & ꝓgressus ẽcella huc illucq
uelut amens & ebrius cursitar&.
atq egrediens & ingrediens iã
se mea continere non posset. eadẽ
uia ꝑgere concitꝰ coepit. qua ui¬
uenis ille discesserat: Quẽ abbas
apollo uelut amentẽ factũ. quib dã furiis
conspiciens agitari: intellex̃ ignitũ diaboli qd
uiderat telũ in corde eiꝰ fuisse defixũ. Illã ꝙ
ineo confusionẽ. mentis ac ꝑturbationẽ sensuũ:
intolerandis aestib oꝑari: Accedensq ad eũ.

Expanded text:
occultarum virium et infirmitatis humanae occultarum virium et infirmitatis humanae solus arbiter pius ac secretus es medicus impugnationem illius juvenis in senem istum, ut condescendere infirmitatibus laborantum et conpati fragilitati iuniorum uel in senectute doceatur. cumque ille hanc precem cum gemitu conclusisset, cernit Aethiopem taetrum contra illius cellulam stantem atque ignita aduersus eam iacula dirigentem. quibus cum fuisset ille protinus sauciatus et progressus e cella huc illucque uelut amens et ebrius cursitaret, atque egrediens et ingrediens iam se in ea continere non posset, eadem uia pergere concitus coepit, qua iuuenis ille discesserat. quem abbas Apollo uelut amentem factum quibusdam furiis conspiciens agitari intellexit ignitum diaboli quod uiderat telum in corde eius fuisse defixum illamque in eo confusionem mentis ac perturbationem sensuum. intolerandis aestibus operari, accedensque ad eum,
Abbreviated transcription (Latin):
ullũ posset referre: magis ac ma¬
gis eum sentiens senex non manit̃
causam tantȩ tristitiae silentio
uelle contegere. quã ne uultu
quidem dissimulare p̃ualeret.
intentius abeo causas occulti doloris
coepit inquirere: Quib ille constrictus: ꝑge¬
tentiã illiꝰ senis monachus eẽ non possit. nec
refrenare stimulos carnis. & inpugnationis
remedia consequi iã ualeret: uxorẽ ducer&.
ac relicto monasterio: reuerteretur ad scłm
Quẽ senex blanda consolatione demulcens.
seseq aclserens hisdem cotidie incentiuoꝵ stimu¬
lis atq aestib agitari: & iderreo non debere
eum prorsus desꝑatione concidere. nec mi¬
rari suꝑ inpugnationis ardore. qui non tã
uinceretur: unius tantũ diei abeodẽ popos¬
cit inducias Et ut reuerteretur ad suam
cellã dep̃catus: admonasteriũ p̃dicti senis
tota festinatione ꝑrexit: Cumq eidem
proximasset. expansis manib orationẽ
cũ lacrimis fundens: conuerte ait dñẽ qͥ

Expanded text:
ullum posset referre, magis ac maullum posset referre, magis ac magis eum sentiens senex non inaniter causam tantae tristitiae silentio velle contegere, quam ne vultu quidem dissimulare quivisset, intentius ab eo causas occulti doloris coepit inquirere. Quibus ille constrictus, pergetentiam illius senis monachus esse non posset, nec refrenare stimulos carnis et impugnationis remedia consequi jam valeret, uxorem duceret, ac relicto monasterio reverteretur ad saeculum. Quem senex Apollo blanda consolatione demulcens, seseque asserens iisdem quotidie incentivorum stimulis atque aestibus agitari, et idcirco non debere eum prorsus desperatione concidere, nec mirari super impugnationis ardore, qui non tam t gratia vinceretur: unius tantum diei ab eodem poposcit inducias, et ut reverteretur ad suam cellulam deprecatus, ad monasterium praedicti senis tota festinatione perrexit. Cumque eidem proximasset, expansis manibus, orationem cum lacrymis fundens: Converte, ait, Domine, qui
Abbreviated transcription (Latin):
meationis spũ semetipsũ inquietari simplicit᷑
prodidisset: consolationẽ credens laborib suis
oratione senis. & remedia inflictis uulnerib
reꝑturũ . ille amarissimis eũ increpans uer¬
bis. miserabilẽq & indignũ nec monachi no¬
men ͤ censendũ eẽ ꝓnuncians. qui potuerit
huiꝰ modi uitio ⁊ concupiscentia titillari:
ita suis econtrario correptionib uulnerauit:
ut eũ sũma desꝑatione deiectũ. ac loetali
tristitia const̾natũ: esua dimitteret cella:
Cumq ei tali merore depresso. nec iã de
remidio passionis sed de expletione concep¬
tae concupiscentiae ꝓfunda cogitatione trac¬
tanti abbas apollo semoꝵ ꝓbatissimꝰ occur¬
risset. laborẽq & obpugnationis uehem̃tiã
quae incorde eiꝰ tacitae uoluebatur de
contem platione: uultꝰ & de iec tene
coniectans. causã tantae ꝑturbationis
inquireret: atq ille mollit̾ se con¬
pellanti seni. ne responsum quidem

Expanded text:
nicationis spiritu semet ipsum inquietari simpliciter nicationis spiritu semet ipsum inquietari simpliciter prodidisset, consolationem credens laboribus suis oratione senis et remedia inflictis uulneribus reperturum, ille amarissimis eum increpans uerbis miserabilemque et indignum nec monachi nomine censendum esse pronuntians, qui potuerit huiusmodi uitio et concupiscentia titillari, ita suis e contrario correptionibus uulnerauit, ut eam summa desperatione deiectum ac letali tristitia consternatum e sua dimitteret cella. cumque ei tali maerore depresso nec iam de remedio passionis, sed de expletione conceptae concupiscentiae profunda cogitatione tractanti abbas Apollo seniorum probatissimus occurrisset laboremque et obpugnationis uehementiam, quae in corde eius tacite uoluebantur, de contemplatione uultus et deiectione coniectans cantam tantae perturbationis inquireret, atqpellanti seni ne responsum quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbitas. nec ulla ꝓpositi. huiꝰ laudabilis atq imitan¬
da districtio: s annositas sola ꝓuexit: Quorũ
canitiẽ. callidissimus inimicus ad deceptionẽ ui¬
nioꝵ inp̃iudicata auctoritate ꝓponens: etiã
illos qui ad uiã ꝑfectionis uł suis uł aliorũ potuer̃
monitis incitari. sub uertere ac decipere exẽ¬
plis eoꝵ fraudulenta subtilitate festinat.: uł in
teporẽ eos scilic& noxiũ. uł in loetalẽ despera¬
tionẽ. doctrinis eoꝵ institutisq ꝑducens:
Cuiꝰ rei uolens uob̾ exempla ꝓferre. auctoris
nomine p̃ter misso. nenos quoq illius qui pa¬
te facta sibi fr̃is uitia publicauit simile aliqͥd
admittamus: rẽ tantũ gestam quae instructio¬
nẽ necessariam uob̾ conferre possit exponam:
Cũ gͥ adsenẽ quendã nob optime cognitũ. qͥdã
non ignauissimoꝵ iuuenũ ꝓfectus sui & curati¬
onis grã ꝑrexisset. & carnalib incentiuis ac for¬

Expanded text:
probitas nec ulla propositi huius laudabilis atque imitanprobitas nec ulla propositi huius laudabilis atque imitanda districtio, sed annositas sola prouexit. quorum canitiem callidissimus inimicus ad deceptionem iuniorum in praeiudicata auctoritate proponens etiam illos, qui ad uiam perfectionis uel suis uel aliorum potuerunt monitis incitari, subuertere ae decipere exemplis eorum fraudulenta subtilitate festinat, uel in teporem eos scilicet nonum uel in letalem desperationem doctrinis eorum institutisque perducens. cuius rei uolens nobis exempla proferre, auctoris nomine praetermisso, ne nos quoque illms, qui patefacta sibi fratris uitia publicauit, simile aliquid admittamus, rem tantum gestam, quae instructionem necessariam uobis conferre possit, exponam. cum igitur ad senem. quendam nobis optime cognitum quidam non ignauissimorum innenom profectus sui et curationis gratia perrexisset et carnalibus incentiuis ac for
Abbreviated transcription (Latin):
annorũ conputata: Gani enĩ st̃ sensus homi nis. &
caetas senectutis uita inmaculata Et id eirco.
non omniũ senioꝵ quoꝵ capita canities tegit
quosq uitae longeuitas sola cõmmendat: nob̾ st̃
sectanda uestigia. seu traditiones ac monita sus¬
cipienda : sed eoꝵi quos laudabilit̃ uitã suã ac
ꝓbatissime compererimus in iuuentute. signas¬
se. nec p̃sumptionib propriis. s maioꝵ traditio¬
nib institutos Sunt enĩ non nulli. quorum etiã
quod ẽ lugubrius maior ẽ multitudo: qui in
tepore suo quẽ abadolescentia conceper̃ atq ig¬
nauia senescentes. auctoritatẽ sibi non maturi¬
tate moꝵ: sed annorum numerositate conquir̃:
De quib expłatio illa dnĩ ꝓprie satis dirigit᷑
ꝑ propħam: Et comeder̃ aliem robur eiꝰ: & ipse
nesciuit: Sed & cani effusi sunt ineo: & ipse igno¬
rauit: hos in quã in exemplũ iumorib non uitȩ

Expanded text:
annorum conputata: cani enim sunt sensus hominis, et annorum conputata: cani enim sunt sensus hominis, et aetas senectutis uita inmaculata. et idcirco non omnium seniorum, quorum capita canities tegit quosque uitae longaeuitas sola commendat, nobis sunt sectanda uestigia seu traditiones ac monita suscipienda, sed eorum, quos laudabiliter uitam suam ac probatissime conperimus in iuuentute signasse nec praesumptionibus propriis, sed maiorum traditionibus institutos. sunt enim nonnulli, quorum etiam, quod est lugubrius, maior est multitudo, qui in tepore sto quem ab adulescentia conceperunt atque ignauia senescentes auctoritatem sibi non maturitate morum, sed annorum numerosi- tate conquirunt. de quibus exprobratio illa domini proprie satis dirigitur per prophetam: et comederunt alieni robur eius, et ipse nesciuit: sed et cani effusi sunt in eo, et ipse ignoranit. hos, inquam, in exemplum iunioribus non uitae
Abbreviated transcription (Latin):
SERMANUS
Iccasionẽ nobis
ꝑniciosȩ uerecun¬
diȩ qua cogitatio¬
nes malas studeamꝰ
obtegere. illa p̃cipue
creat causa: qua nouimꝰ quendã insyriae par¬
tibus ut credebat᷑ p̃cipuũ semoꝵ: cuidã fratri
cogitationes suas simplici confessione ꝓdenti: post¬
modũ quadã indignatione commotũ easdẽ gra¬
uit̃ exꝓbasse. Unde fit: ut dũ eas in nob̾ p̃mimꝰ.
ac seniorib erubescimꝰ publicare: curationũ reme¬
dia conseqͥ nequeamꝰ:
OSES. SICUT
non sunt omnes iuuenes
parimodo uł feruentes
spũ. uł disciplinis acm̃orib optimis instituti:
Sita ne senes quidẽ cuncti uno modo uł ꝑfecti
possunt uł ꝓbatissimi reperiri: Diuitiae enim
ĩsenum non sunt camoie capitis. s industria iu¬
uentutis. ac preteritorũ laboꝵ stipendis metien¬
dȩ: Quae enĩ non congregasti inquit in iuuentu¬
te. quomodo inuenies insenectute tua.  senectꝰ
namq honorabilis. non diuturna : hon numero

Expanded text:
GERMANVS: GERMANVS: Occasionem nobis perniciosae uerecundiae, qua cogitationes malas stadeamus obtegere, illa praecipue creat causa, qua nouimus quendam in Syriae partibus, ut credebatur, praecipuum seniorum cuidam fratri cogitationes suas simplici confessione prodenti postmodum quadam indignatione commotum easdem grauiter exprobrasse. unde fit, ut dum eas in nobis premimae ac senioribus erubescimus publicare, curationum remedia consequi nequeamus. MOVSES: Sicut non sunt omnes iuuenes pari modo uel feruentes spiritu uel disciplinis ac moribus optimis instituti, ita nec Senes quidem cuncti uno modo uel perfecti possunt uel probatissimi repperiri. diuitiae enim senum non sunt canitie capitis, sed industria iuuentatis ac praeteritorum laborum stipendiis metiendae. quae enim non congregasti inquit in iuuentute, quomodo inuenies in senecta tua? senectus namque honorabilis non diuturna, ate numero
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ cũ om̃s artes ac disciplinȩ humano ingemo
reptȩ. & quae nichil ampliꝰ quã uitae huius
tẽporariȩ commodis ꝓsunt. licet manũ palpa¬
m queant & oculis ꝑuideri. recte tam̃ aquo quã
sine instituentis doctrina nequeant comp̃hen¬
di: quã ineptũ ẽ credere hanc solã non egere
doctore. quae & in uisibilis & occulta ẽ. & quae
non nisi carde purissimo ꝑuidetur : cuiꝰ error.
non temporale damnũ nec quod facile repare¬
tur : s aruimae ꝑditionẽ pariẽ. mortemq
ꝑpetuã Heł abet enĩ non aduersus uisibiles. s
inuisibiles atq ĩmites hostes diurnũ noctur¬
nũq conflictũ: nec contra unũ uł duos. s
contra innumerabiles cateruas.: spĩtale certa¬
men: Cuiꝰ casus tanto ꝑniciosior cunctis: quan¬
to & infestior iimicus. & congressus occultior:
Et ideo semꝑ senioꝵ fũma cautione sunt sec¬
tanda uestigia. atq ad eos cuncta quae in nr̃is
cordib oriuntur: sublato c̃fusionis uelamine de¬
ferenda:

Expanded text:
enim cum omnes artes ac disciplinae humano ingenio repertae, et quae nihil amplius quam vitae hujus temporariae commodis prosunt, licet manu palpari queant et oculis pervideri, recte tamen a quoquam sine instituentis doctrina nequeant comprehendi; quam ineptum est credere hanc solam non egere doctore, quae et invisibilis et occulta est, et quae non nisi corde purissimo pervidetur, cujus error non temporale damnum, nec quod facile reparetur, sed animae perditionem parit, mortemque perpetuam! Habet enim non adversus visibiles, sed invisibiles atque immites hostes diurnum nocturnumque conflictum, nec contra unum seu duos, sed contra innumerabiles catervas spiritale certamen, cujus casus tanto perniciosior cunctis, quanto et infestior inimicus et congressus occultior. et ideo semper seniorum summa cautione sunt sectanda uestigia atque ad eos cuncta quae in nostris cordibus oriuntur sublato confusionis uelamine deferenda.
Abbreviated transcription (Latin):
langori morbo alienum sanũq
subsistere: ne illud euangłicum
dicatur ei medice prius cura te
ipsum: Ac uidens festucam in o¬
culo frĩs sui: trabem in oculo suo
non uideat. Uel quomodo uide¬
bit eicere festucam deoculo fra¬
tris sui: qui trabem furoris ges¬
& acumini uisuum ex inalem
ualidioris morbi ingerens trabẽ:
solem iusticiae non sinit intue¬
ii Nichil inter est utrum au¬
rea lamina plumbea ue. ser cuiꝰ¬
lib& metalli oculorum obtuti¬
bus imponatur. Differentiã
cecitatis: non facit p̃ciositas me¬
Uuis tallorum
ministerium satis com¬
mode nobis in sertum: ad quod solũ
eam recipere utile nob̾ ac salubre
Cum contra lascuuentes cordis nr̃i
motus in dignantes infremimus: &
ea quae agere c̃fundimur coram
hominib uł ꝓloqui: in latebras
a scendisse nr̃ipectoris indignam:
Angelorum scilicet ac dei ipsius p̃¬
sentiam ubiq & omnia penetran¬
tis. oculumqs eius tota formidine
tremiscentes: quem nequa quã
possunt conscientiae nrãe latere¬

Expanded text:
languoris morbo alienum sanumque subsistere, ne illud euangelicum dicatur ei: medice, prius cura te ipsum ac uidens fistucam in oculo fratris sui trabem in oculo suo non uideat. uel quomodo uidebit eicere fistucam de oculo fratris sui, qui trabem furoris geset acumini visus exitialem validioris morbi ingerens trabem, solem justitiae non sinit intueri. Nihil interest, utrum aurea lamina, plumbeave, seu cujuslibet metalli, oculorum obtutibus imponatur; differentiam caecitatis non facit pretiositas metallorum. ministerium satis commode nobis insertum, ad quod solum eam recipere utile nobis est ac salubre, cum contra lascivientes cordis nostri motus indignantes infremimus, et ea quae agere confundimur coram hominibus, vel proloqui, in latebras ascendisse nostri pectoris indignamur; angelorum scilicet ac Dei ipsius praesentiam ubique et omnia penetrantis, oculumque ejus tota formidine tremiscentes, quem nequaquam possunt conscientiae nostrae latere
Abbreviated transcription (Latin):
extinguere : & qui non quiuit pas¬
siones in ꝓpatulositas paruasq con¬
pescere. quem admodũ occultas
nulloq hominũ teste prurientes.
moderatrice discretione poterit
debellare : & id cireo ꝑsingulos
motus. & in quo libet desiderio.
robur animȩ cõꝓbatur: Quȩ si
inminimis aꝑtisq cupiditatib¬

Expanded text:
extinguere? et qui non quiuit pasextinguere? et qui non quiuit passiones in propatulo sitas paruasque conpescere, quemadmodum occultas nulloque hominum teste prurientes moderatrice discretione poterit debellare? et idcirco per singulos motus et in quolibet desiderio robur animae conprobatur: quae si in minimis apertisque cupiditatib
Abbreviated transcription (Latin):
harum. contra spiritalia nequitiȩ
incȩlestibꝰ. Alit̃ enim congredi illis
nullo modo poterimus. nec spiri¬
tales pugnas merebimur experiri:
carnali deiecti conflictu. & cõluc¬
tatione uentris elisi: Meritoꝙ no¬
bis. ab apło cum exꝓbratione dictꝰ.
Temptatio uos non ad p̃hendit. nisi
humana:
GIIUR Mlonachus ad pus¬
Nas interiorum certaminũ
cupiens ꝑuenire : hanc in pͥ¬
mis cautionem sibi indieat.
ulla oblectatione deuictus:
ante stationem legitimã
cõmunemq refectionis
horam. extra mensam ꝑci¬
pere sibimet prorsus in¬
dulgeat: Sed ne refectione
quidem transacta: ex his presumere
sibi quantulum cumq ꝑsuitiat:
Similit̾ quoq canonicum somni
tempus: mensuramq custodiat:
Eodẽ namq studio. istę sunt m̃¬
tis amputandȩ lasciuiȩ: quo me¬
retricationis uitium de secandum:
Qui enĩgulȩ suꝑ fluos ad petitus
inhibere non potuit. quomͦ ȩstus
carnalis concupiscentię ualebit

Expanded text:
harum, contra spiritalia nequitiae harum, contra spiritalia nequitiae in caelestibus. aliter enim congredi illis nullo modo poterimus, nec spiritales pugnas merebimur experiri carnali deiecti conflictu et conluctatione uentris elisi, meritoque nobis ab apostolo cum exprobratione dicetur: temptatio uos non adpre-hendit nisi humana. Igitur monachus ad pugnas interiorum certaminum cupiens peruenire hanc in primis cautionem sibimet indicasus ulla oblectatione deuictus ante l stationem legitimam communemque refectionis horam extra mensam percipere sibimet prorsus indulgeat, sed ne refectione quidem transacta ex his praesumere sibi quantulumcumque permittat, similiter quoque canonicum somni tempus mensuramque custodiat. eodem namque studio istae sunt mentis amputandae lasciuiae, quo meretricationis uitium desecandum. qui enim gulae superfluos adpetitus inhibere non potuit, quomodo aestus carnalis concupiscentiae ualebit
Abbreviated transcription (Latin):
in corpore cõ¬
moranti: nũ¬
quã defit con¬
luctationũ
palma. sed
quantoma¬
gis triũ phoꝵ
successib creuerit: tanto ei etiam
conluctationum robustior ordo
succedit Subiugata & enĩ carne
atq deuicta. quanta aduersarioꝵ
cohortes: quanta hostiũ agmina
aduersus iuctorem militem xp̃i.
triũ phis eius instigata consurgunt:
scilicet ne pacis otio miles xp̃i lentis¬
cens. incipiat obliuisei conluctatio¬
nũ suarum głosa certamina : ac se¬
curitatis mercia dissolutus. p̃mioꝵ
stipendiis ac trium phorum meritis
defraudet᷑: Itaq si adhos triũ phoꝵ
gradus cupimus crescente uirtu¬
te conscendere. eodem nos quoq or¬
dine oportet p̃lioꝵ inire certami¬
na. & primum eum apło dicere:¬
sic pugno non quasi aerẽ uerberanᷤ.
sed castigo corpds meũ. & seruituti
subitio. Ut hoc conflictu suꝑato.
nobis conluctatio aduersus carnẽ
& sanguinem. sed aduersus pͥnci
patus: aduersus potestates. ad uer¬
sus mundi rectores tenebrarum

Expanded text:
in corpore commoranti numquam defit conluctationum palma, sed quanto magis triumphorum successibus creuerit, tanto ei etiam conluctationum robustior ordo succedit. subiugata etenim carne atque deuicta quantae aduersariorum cohortes, quanta hostium agmina aduersus uictorem militem Christi triumphis eius instigata consurgunt, scilicet ne pacis otio miles Christi lentescens incipiat obliuisci conluctationum suarum gloriosa certamina, ac securitatis inertia dissolutus praemiorum stipendiis ac triumphorum meritis defraudetur. itaque si ad hos triumphorum gradus cupimus crescente uirtute conscendere, eodem quoque nos ordine oportet proeliorum inire certamina et primum cum apSic pugno non quasi aerem verberans, sed castigo corpus meum, et servituti subjicio , ut hoc conflictu superato, nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed aates, aduersus mundi rectores tenebrarum rum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ euoniã
hic liber
de instituti¬
renunciat
huic mundo.
ꝑ quã scilicet
introductus adhumilitatẽ uerã
& obȩdientiam ꝑfectam: Cȩte¬
rarũ quoꝙ uirtutũ culmina
possit ascendere: necessarium
reor quȩdã seniorũ gesta quib
ꝑ hanc enituere uirtutem: exẽ¬
pli gratia sic᷑ ꝓmisimus explica¬
re: Dem ultis ad modũ pauca
eligentes: ut studentib subli¬
miora sectari. ñ solum incita¬
mentũ exhis uitȩ ꝑfectȩ : sed
etiã ꝓpositi forma procedat:. Iuã¬
obrem duo uel tres ꝓ libelli huiꝰ
conpendio. de tã innumera pa¬
trum multitudine ꝓferentes
ponimꝰ. primum ab batẽ ioħem.
qui cõmoratus ẽ iuxta lyco qđ
est oppidum thebaidȩ: Quiq
ꝓpt̃ obedientiae uirtutem usq
ad ꝓphetiae grãm sublimatus:
Sic uniuerso orbi clarint. ut etiã
regib mundi huiꝰ merito suo red¬
der&ur in lustris Nã cũ extre¬
mis ut diximus thebaidȩ partib
cõmaneret: non ante p̾sumebat
theodosius imperator ad pͣpoten¬

Expanded text:
 quoniam hic liber de institutirenuntiat huic mundo, per quam scilicet introductus ad humilitatem veram, et obedientiam perfectam, caeterarum quoque virtutum culmina possit ascendere; necessarium reor quaedam seniorum gesta, quibus per hanc enituere virtutem, exempli gratia, sicut promisimus, explicare; de multis admodum pauca carpentes, ut studentibus sublimiora sectari, non solum incitamentum ex his vitae perfectae, sed etiam propositi forma procedat. Quamobrem duos, vel tres, pro libelli hujus compendio de tam innumera patrum multitudine proferentes ponemus. Primum abbatem Joannem, qui commoratus est juxta Lycon, quod est oppidum Thebaidis: quippe propter obedientiae virtutem usque ad prophetiae gratiam sublimatus, sic universo claruit orbi, ut etiam regibus mundi hujus merito suo redderetur inlustris. nam cum in extremis ut diximus Thebaidae partibus commaneret, non ante praesumebat Theodosius imperator ad praepoten
Abbreviated transcription (Latin):
tranda flagitia stuprorum &
ad ulteria. quȩ legis etiam auc¬
toritate dampnantur: Irȩ ȩtiã
aculeos nonne saluberrimȩ nob̾
intellegimꝰ adtributos. utouur¬
nm̃i s t uitus & errorib indig¬
nantes: uirtutib potius ac spi¬
ritalib studiis occupemur.
omnem caritatem dõ & pacien¬
tiã nr̃is
fr̃ĩb exhibentes

Expanded text:
tranda flagitia stuprorum et tranda flagitia stuprorum et adulteria, quae legis etiam auctoritate damnantur. irae etiam aculeos nonne saluberrime nobis intellegimus adtributos, ut nostris uitiis et erroribus indignantes uirtutibus potius ac spiritalibus studiis occupemur, omnem caritatem deo et patientiam nostris fratribus exhibentes
Abbreviated transcription (Latin):
carnis sim¬
plicis motꝰ.
non ne ui¬
demus non
solum in
uerum in paruulis atq lactanti¬
b qui cum ne inicium quidem
ullius libidinis insemet ipsis ha¬
beant. motus carnis naturali in
citamento sibi in eẽ designant.
Irȩ quoq aculeos truces. nonne
similiter in paruulis iamingere
conspicimꝰ : & ante quam pacientiȩ
uirtutem agnoscant. in iuriis eos
cernimus cominoueri. & uerboꝵ
sentire etiam ꝑlocũ contumeliã
in rogatas:. Ic̾num quam cumde:¬
sint uires. uoluntas tamen ultio¬
nis ira instigante non de est:
Nec hoc dico. quo uocem natu¬
ram conditionis inculpã: sed qo
ad seram. motus hos qui ꝓcedunt
ex nobis. quosdam quidem utili¬
tatis causa nobis insertos. quos¬
dam uero neglegentię intio: ac
malȩ uoluntatis arbitrio. ex¬
trinsecus introduci Namq hi
quos supra diximus motus carna¬
les obreparationem sobolis & pos¬
teritatis ꝓpaginem suscitandã.
utilit̃ sunt corpori nr̃o ꝓuden¬
tia creatoris inserti: non ad ꝑpe¬

Expanded text:
carnis simplices motus, nonne videmus non solum in m in parvulis, atque lactentibus? Qui cum ne initium quidem ullius libidinis in semetipsis habeant, motus carnis nacitamento sibi inesse designant. irae quoque aculeos truces nonne similiter in paruulis iam uigere conspicimus, et antequam patientiae uirtutem agnoscant, iniuriis eos cernimus commoueri et uerborum sentire etiam per iocum contumelias inrogatas? ac nonnumquam, cum desint uires, uoluntas tamen ultionis ira instigante non deest. nec hoc dico quo uocem naturam conditionis in culpam, sed quo adseram motus hos, qui procedunt ex nobis, quosdam quidem utilitatis causa nobis insertos, quosdam uero neglegentiae uitio ac malae uoluntatis arbitrio extrinsecus introduci. namque hi quos supra diximus motus carnales ob reparationem subolis et posteritatis propaginem suscitandam utiliter sunt corpori nostro prouidentia creatoris inserti, non ad perpe
Abbreviated transcription (Latin):
IT ENI¬
coores aiunt
ad p̾hendi
non posse
ita ne adfontem quidem uerȩ
scientiae ꝑueniri posse definiunt:
donec penetralib animȩ nr̃ȩ. ra¬
dix uitu huius in sederit: Et pos¬
sibile quidem esse integritatẽ.
sine scientiae gratia repperiri :
in possibile uero. scientiam sp̃alẽ :¬
sine integritatis castimonia possi¬
deri: Quiꝰ & diuersa sunt dona.
& non om̃ib una gratia sp̃s scĩ
tribuitur : sed ad quãm se unus¬
quisq studio uel industria sua.
dignum aptumq prȩbuerit:
Deniq cum in omnib apłis scĩs.
uirtus integritatis ꝑ fecta fuis se
credatur: abundantius tamen
scientiȩ donum exuberauit m
paulo. quia se adhanc aptum: sol¬
lerti studio atq industria p̃paraũ¬

Expanded text:
t eniores aiunt adprehendi non posse,ita ne ad fontem quidem uerae scientiae perueniri posse definiunt, donec penetralibus animae nostrae radix uitii huius insederit, et possibile quidem esse integritatem sine scientiae gratia repperiri, inpossibile uero scientiam spiritalem sine integritatis castimonia possideri, quia et diuersa sunt dona et non omnibus utra gratia spiritus sancti tribuitur, sed ad quam se unusquisque studio uel industria sua dignum aptumque praebuerit. denique cum in omnibus apostolis sanctis uirtus integritatis perfecta fuisse credatur, abundantius tamen scientiae donum exuberauit in Paulo, quia se ad hanc aptum sollerti studio atque industria praeparau
Abbreviated transcription (Latin):
idialus
alium in
solitudine
commoran¬
tem: qui
num quã
se soli sibi ci¬
bum indul¬
sisse testatus est Sed etiam si ꝑto
tos quinq dies ad eius cellulam.
nullus efratrib aduenisset : refec¬
tionem iugiter distulisse. donee
sabbatoꝵ uel dominico die.deuote
congregationis obtentu ꝓcedens
adęccłiam: peregrinoꝵ quemprã
repperisset: Quem ex inde redu¬
cens adcellam. consorte eo refec¬
tionem corpori: non tam suȩ neces¬
sitatis obtentu. quam humanita¬
tis gr̃a causaq fratris ad sumeret:
Itaq ut nor̃ aduentu fratrum
indifferenter soluere cotidiana
ieiunia. ita discedentib eis refec¬
tionem obillos indultã. continen¬
tia maiore compensant: ꝑceptio¬
nem cibi paruissimi acriore castiga¬
tione. Nec sola panis: sed etiam
somni ipsius diminutione duriꝰ
exigentes

Expanded text:
idimus alium in solitudine commorantem, qui numquam se soli sibi cibum indulsisse testatus est, sed etiam si per totos quinque dies ad eius cellam nullus e fratribus aduenisset, refectionem iugiter distulisse, donec sabbatorum uel dominico die deuotae congregationis obtentu procedens ad ecclesiam peregrinorum quempiam repperisset, quem exinde reducens ad cellam consorte eo refect.ionem corpori non tam suae necessitatis obtentu quam humanitatis gratia causaque fratris adsumeret. itaque ut norunt aduentu fratrum indifferenter soluere cotidiana ieiunia, ita discedentibus eis refectionem ob illos indultam continentia maiore conpensant, perceptionem cibi paruissimi acriore castigatione nec sola panis, sed etiam somni ipsius deminutione durius exigentes
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ gͦ crucifi¬
xus quis iam
non ꝓamimi
sui motu. me¬
bra sua quo quã
mouendi. uel conuertendi habet
potestatem: ita ⁊ nos uoluntates nr̃aᷤ
ac desideria. non scđm id qđ nob
suaue ẽ ac delectat ad p̾sens: s scđ̾m
legem dni. quo nos illa constrinxe̾¬
rit adplicare debemus Et sicut
is qͥ patibulo erucis ad figit᷑. non ĩa
presentia contem plat᷑. nec de suis
ad fectionib cogitat: non ꝓcrastino
die sollicitudine curaq distendit᷑.
nulla possidendi concupiscentia ꝑ¬
mouet᷑: nulla suꝑbia. nulla cogi¬
tatione. nulla emulatione succendi¬
t. non dep̃sentib dol& in iurus:
ñ preteritarum iam recordat᷑. seq cũ
adhuc spiret incorpore: cunctis elem̃¬
tis credit ee defunctũ. illuc p̾mit¬
tens sui cordis intuitum: quo se ñ
dubitat ilico transiturũ: Ita nos
quoq timore dñi crucifixos. opor¬
tet his om̃ĩbus id est ñ solũ carnali¬
bus uitiis: uerũ etiã ipsis elem̃tis
mortuos ẽe: Illic habentes ocłos am¬

Expanded text:
sicut ergo crucifixus quis iam non pro animi sui motu membra sua quoquam mouendi uel conuertendi habet potestatem, ita et nos uoluntates nostras ac desideria non secundum id, quod nobis suaue est ac delectat ad praesens, sed secundum legem domini quo nos illa constrinxerit adplicare debemus. et sicut is qui patibulo crucis adfigitur non iam praesentia contemplatur nec de suis adfectionibus cogitat, non pro crastino die sollicitudine curaque distenditur, nulla possidendi concupiscentia permouetur, nulla superbia, nulla contentione, nulla aemulatione succenditur, non de praesentibus dolet iniuriis, non praeteritarum iam recordatur seque, cum adhuc spiret in corpore, cunctis elementis credit esse defunctum, illuc praemittens sui cordis intuitum, quo se non dubitat ilico transiturum, ita nos quoque timore domini crucifixos oportet his omnibus, id est non solum carnalibus uitiis, uerum etiam ipsis elementis mortuos esse, illic habentes oculos an
Abbreviated transcription (Latin):
entia conterens: ad secretorũ nr̃orũ
luminatis nobis: reuelet ea quȩ st̃
abscondita tenebrarũ. & manifestet
consilia cordiũ: ut sic ad tetras uitioꝵ
tenebras. purissimis oculis animȩ pę¬
netrantes: pate facere eas ac ꝓduce¬
re possimus adlucẽ. causasq earũ
atq naturas. his qui uel caruerunt
eis uł adhuc obligati sunt: pandere
ualeamus Et ita scđ̾m propħam.
transeuntes per ignem uitiorum: diris-¬
sime nr̃as ex urentiũ mentes. confes¬
tim ꝑ aquas quoꝙ uirtutũ extin¬
guentium scilicet ea: transire pos¬
simus in lesi. ac spiritalib remeduᷤᷤ
adrorati: ad refrigerium ꝑ fectio¬
nis. puritate cordis mereamur re

Expanded text:
entia conterens ad secretorum nostroruentia conterens ad secretorum nostroruostolum inluminatis nobis reuelet ea quae sunt abscondita tenebrarum et manifestet consilia cordium ut sic ad taetras uitiorum tenebras purissimis oculis animae penetrantes patefacere eas ac producere possimus ad lucem, causasque earum atque naturas his, qui uel caruerunt eis uel adhuc obligati sunt, pandere ualeamus, et ita secundum prophetam transeuntes per ignem uitiorum dirissime nostras exurentium mentes confestim per aquas quoque uirtutum extinguentium scilicet ea transire possimus inlaesi, ac spiritalibus remediis adrorati ad refrigerium perfectionis puritate cordis mereamur e
Abbreviated transcription (Latin):
traditionib seniorum. ab omnibus
protinus agnoscunt᷑: ita priusquam
reuelentur. cũ ab ipsis uniuersi uas¬
tentur: ⁊ incunctis hominib: immo¬
rentur: ab omnib ignorantur:
Uerũ eas ita nos aliquatenus expli¬
care posse confidimꝰ. si int̾cessionib
ur̃is. ad nos quoq ille qui ꝑ isaiã pro¬
latꝰ est: sermo dni dirigatur E go
ante te ibo: & potentes t̾rae humi¬
liabo: Portas ȩreas conteram: & uec¬
tes ferreos confringam: Et aperiã
tibi thesauros absconditos: & archana
secretorum: Ut nos quoq uerbũ dĩ p̃¬
cedens. pͥmũ terrȩ nr̃ȩ potentes hu¬
muliet: id est has easdem quas expug¬
nare cupimꝰ noxias passiones. domi¬
nationẽ sibi ac tyrannidẽ seuissimã
in nr̃o mortali corpore uendicantes:
easq faciat indagini nr̃ȩ atq expo¬
sitioni sub cũ bere: Et ita nos ignora¬
tionis portas effringens: ac uitiorũ
uectes excludentiũ nos a uera sci¬

Expanded text:
traditionibus seniorum, ab omnibus traditionibus seniorum, ab omnibus protinus agnoscuntur, ita priusquam reuelentur, cum ab ipsis uniuersi uastemur et in cunctis hominibus inmorentur, ab omnibus ignorantur. uerum eas ita nos aliquatenus explicare posse confidimus, si intercessionibus uestris ad nos quoque ille qui per Esaiam prolatus est sermo domini dirigatur: ego ante te ibo: et potentes terrae humiliabo: portas aereas conteram, et uectes ferreos confringam. et aperiam tibi thesauros absconditos, et arcana secretorum, ut nos quoque uerbum dei praecedens primum terrae nostrae potentes humiliet, id est has easdem quas expugnare cupimus noxias passiones dominationem sibi ac tyrannidem saeuissimam in nostro mortali corpore uindicantes, easque faciat indagini nostrae atque expositioni subcumbere, et ita nos ignorationis portas effringens ac uitiorum uectes excludentium nos a uera sci
Abbreviated transcription (Latin):
UIN IUS
NOBIS
iuuante
iste procuditur Nam post quat¬
tuor libellos qui suꝑ institutis
monasteriorum digesti sunt: nunc
arripere conluctationem aduersus
octo pͥncipalia uitia. ur̃is orationib
dño confortante disponimꝰ: id est
primum gastrimargiae quȩ inter¬
pretat᷑ gulȩ concupisçentia: Se¬
cundũ fornicationis Tercium filar¬
giriae qđ intellegitur auaricia:
uel ut proprius exprimatur. amor
pecuniae Quartũ irȩ. quintum
tristiciae : sextũ accdiae. qđ est
anxietas siue tediũ cordis Septimũ
cȩnodoxiae: quod sonat. uana seu
in anis gła Octauum suꝑbiȩ: Quem
in euntes agonem: tuis p̃cib o beatis¬
sime papa castor nunc inpensius in¬
digemus. ut primũ naturas eorum
tã minutas. tã occultas. tamq obs¬
curas in uestigare condigne: deinde
causas eoꝵdẽ sufficient̃ exponere.
tercio idoneas curationes eorum ac
remedia possimꝰ inferre:
UARUM
passionũ
causȩ.
modum cum patȩ factȩ fuerint

Expanded text:
uintus nobis iuuante deo liber iste procuditur. nam post quattuor libellos, qui super institutis monasteriorum digesti sunt, nunc arripere conluctationem aduersus octo principalia uitia uestris orationibus domino confortante disponimus, id est primum gastrimargiae, quae interpretatur gulae concupiscentia, secundum fornicationis, tertium filargyriae, quod intellegitur auaritia, uel ut proprius exprimatur, amor pecuniae, quartum irae, quintum tristitiae, sextum acediae, quod est anxietas siue taedium cordis, septimum cenodoxiae, quod sonat uana seu inanis gloria, octauum superbiae. quem ineuntes agonem tuis precibus, o beatissime papa Castor, nunc inpensius indigemus, ut primum naturas eorum tam minutas, tam occultas tamque obscuras inuestigare condigne, deinde causas eorundem sufficienter exponere, tertio ut idonee curationes eorum ac remedia possimus inferre. Quarum passionum causae modum, cum patefactae fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
idolorum seruitutem ꝓnuncia¬
uit dicens Et auaritia quod
est simulachorum seruitus:
Cernis gͥ ad quantam labem ra¬
bies hȩc ꝑgradus singulos crescat:
ut etiam idolorum uel simula¬
chrorum seruitus. a postoli uoce
ꝓnuncietur: eo quod figura dei
& imagine pret̾missa. quam de¬
uote seruiens deo in maculatam
in semetipso debuit custodire. ho¬
minum figuras in pressas auro:
diligere ꝓdeo maluit & tueri:¬

Expanded text:
idolorum seruitutem pronuntiaidolorum seruitutem pronuntiauit dicens: et auaritia quod est simulacrorum seruitus. cernis igitur 1 ad quantam labem ra.bies haec per gradus singulos crescat, utetiam idolorum uel simulacrorum seruitus apostoli uoce pronuntietur, eo quod figura dei et imagine praetermissa, quam deuote seruiens deo inmaculatam in semet ipso debuit custodire, hominum figuras inpressas auro diligere pro deo maluit. et tueri
Abbreviated transcription (Latin):
iuuentute fuerit preparata: to¬
lerari insenecta non possint: Agit᷑
itaq infelix anima serpentinis
nexib obligata. dum matheriã
male congregatã ne quiorae cura
concupiseit agͣere. pestem sibi
qua dirius in flammetur. ipsa
parturiens Totaq lucri cogita¬
tione possessa: nichil aliud res¬
picit cordis intuitu. qua munde
pecumam parare ualeat: ꝑ quã
possit demonasterii disciplina
quam totius euolare: Nullam
ex hibens fidem: ubi potuerit
nummi spes aliqua refulgere:
ꝓ hac non mendacn. non ꝑiurii.
non furti facinus. admittere per¬
horrescit Non fidem frangere.
non iracundiȩ noxio furore supple¬
ri: si quoqͥam aspe quęstus decide¬
rit. Non honestatis: non humilita¬
tis. modum transcendere ꝑtimes¬
cit: Fitq .i ꝑ omnia.ut aluis uen¬
ter : ita huic aurum & spes lucri
ꝓdeo Unde beatus a postolus. huiꝰ
morbi noxia uenena ꝓspiciens:
non solum eam radicem esse om¬
nium malorum. uerum etiam

Expanded text:
iuuentute fuerit praeparata, toiuuentute fuerit praeparata, tolerari in senecta non possint. agitur itaque infelix anima serpentinis nexibus obligata, dum materiam male concretam nequiore cura concupiscit augere, pestem sibi qua dirius inflammetur ipsa parturiens, totaque lucri cogitatione possessa nihil aliud respicit cordis intuitu quam unde pecuniam parare ualeat, per quam possit de monasterii disciplina quantocius euolare, nullam exhibens fidem, ubi potuerit nummi spes aliqua refulgere. pro hac non mendacii, non periurii, non furit facinus admittere perhorrescit, non fidem frangere, non iracundiae noxio furore suppleri, si 1 quoquam a spe quaestus deciderit, non honestatis, non humilitatis modum transcendere pertimescit, fitque ei per omnia, ut aliis uenter, ita huic aurum et spes lucri pro deo. unde beatus apostolus huius morbi noxia uenena prospiciens non solum eam radicem esse omnium malorum, uerum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
fectu uitam ngiter toleraturũ:
In opem quoq se semꝑ ac nudũ:
non sine in ꝓperio aliena substan¬
tia sustenandum. Itaq cum huiꝰ¬
cemodi cogitationib laqueaue¬
rit mentem: qualet̾ unũ saltẽ
denarium adquirere possit ex¬
cogitat. Ium peculiare opus
quod exerceat. ab bate inscio.
sollicita mente ꝑquirit Quod
uendens clam. & optato tandẽ
potius nummo: qualit̾ eum du¬
plicet acrius ue hementiusq
torquetur : ubi reponat. cui ue
eum credat ambiguus Deinde
quid ex eo coemere. qualiq illũ
commertio ualeat duplicare :
cura grauiore distenditur Cũq
illi ex hoc ex uoto cesserit: auidior
fames ad crescit auaritiȩ̨ Tanto¬
q uehementior suscitatur: quan¬
to etiam summa lueri maior ad¬
ponitur: Cum pecuniȩ & enĩ
incremento: rabies cupiditatis
augetur: Tum deinde uita longẽ¬
ua ꝓmittitur: senectus incur¬
ua. infirmitates diuersȩ atq
ꝓlixȩ : quȩ nisi maior summa in

Expanded text:
fectu uitam iugiter toleraturum, fectu uitam iugiter toleraturum, inopem quoque se semper ac nudum non sine inproperio aliena substantia sustinendum. itaque cum huiuscemodi cogitationibus laqueauerit mentem, qualiter unum saltim denarium adquirere possit excogitat. tum peculiare opus, quod exerceat abbate nescio, sollicita mente perquirit. quod uendens clam et optato tandem potitus nummo, qualiter eum dupbcot, acrius uehementiusque torquetur, ubi reponat cuiue eum credat ambiguus. deinde quid ex eo coemere qualique illum commercio ualeat duplicare, cura grauiore distenditur. cumque illi et hoc ei uoto cesserit, auidior fames adcrescit auri tantoque uehementior suscitatur, quanto etiam summa lucri maior adponitur. cum pecuniae etenim incremento rabies cupiditatis augetur. tum deinde uita longaeua promittitur, senectus incurua, infirmitates diuersae atque prolixae, quae, nisi maior summa in
Abbreviated transcription (Latin):
TACEIGI TUR
cum remissã
tepidamq
monachi po̾¬
sederit men¬
tem: primitus eum inexigua
summa sollicitans: ustos quosdã
& uelut rationabiles ei colores.
obquos uel reseruare sibi aliquid
pecuniȩ debeat uel parare descri¬
bit.: Nam & ea quȩ prebentur
in monasterio. querit᷑ non esse
sufficientia: ⁊ sano robustoq corpo¬
re uix posse tolerari: Quid faci¬
endum si ualitudo mala carnis
emerserit: & reconditum nonfu¬
erit aliquid peculiare quo sus
ga aegrotantes maximam: Si pro¬
prium aliquid non fuerit. quo
cura corpori ualeat adhibere:
misere eẽ moriendum Ipsũ etiã
uestimentum non sufficere quod
p̾betur: nisi ꝓcurauerit unde
sibi aliud ualeat ex hibere Post¬
tremo. nec diu posse in eodem
loco: uel monasterio cõmorari:
Etnisi parauerit sibi uiatici
sumtus. euectionisq transma¬
rine mercedem: non posse cũ
uoluerit transinigrare. Et neces¬
sitate in opiȩ coartatum: laborio¬
sam ac miserabilem absq ullo ꝓ¬

Expanded text:
c igitur cum remissam tepidamque monachi possederit mentem, primitus eum in exigua summa sollicitans . iustos quosdam et uelut rationabiles ei colores, ob quos uel reseruare sibi aliquid pecuniae debeat uel parare, describit. nam et ea quae praebentur in monasterio queritur non esse sufficientia et sano robustoque corpore uix posse tolerari. quid faciendum si ualitudo mala carnis emerserit et reconditum non fuerit aliquid peculiare, quo susga aegrotantes maximam. si proprium aliquid non fuerit quo cura corporis ualeat adhiberi, misere esse moriendum. ipsum etiam uestimentum non sufficere quod praebetur, nisi procurauerit nde sibi aliud ualeat exhibere. postremo nec diu posse in eodem loco uel monasterio commorari, et nisi parauerit sibi uiatici sumptus euectionisque t-ransmarinae mercedem, non posse cum uoluerit transmigrare, et necessitate inopiae coartatum laboriosam ac miserabilem absque ullo pro
Abbreviated transcription (Latin):
bentur. & congrua: quod non solũ sint aliqͣte¬
nus mollia. paruoq & opere reparent᷑ & p̃tio.
ut pote passim papyro ꝑripas nili fluminis
emergente : sed etiam quod ad remouendum.
seu cũ necesse fuerit ad mouendũ. habilis ma¬
theria leuisq naturae sint: Atq ita p̃cepto
senis tandẽ sumus ad degustationem somni
onerosa quiete conpositi. tam digestȩ colla¬
tionis inflãmati gaudio: quã repmissae dis¬
putationis ex pectatione suspensi¬

Expanded text:
bentur et congrua, quod non solum sint aliquatebentur et congrua, quod non solum sint aliquatenus mollia paruoque et opere praeparentur et pretio, utpote passim papyro per ripas Nili fluminis emergente, sed etiam quod ad remouendum seu cum necesse fuerit admouendum habilis materiae leuisque naturae sint. atque ita praecepto senis tandem sumus ad degustationem somni onerosa quiete conpositi, tam digestae conlationis inflammati gaudio quam repromissae disputationis expectatione suspensi