comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mulier imperatorem dicens. paruita¬
tepecuniolae quam coniungere potui.
adẽ ueniad contem plandum eam et qđ
libuerit facito. Surrexit gauisus impr
desolio nihi percepturus exauro per¬
git ad domum mulieris. putanssecopio¬
sosthesauros palatio deportare: Cuicũ
mulier occur sum humiliter reddidis set
inuitat in templum martrris ad orationẽ
Erat enim proximum domuieius ethaec
qua ehabere potuerat loco illo delegaue¬
rat scõ. At praehensamimperator ma¬
num mulicris eo quod eẽt senex ingredi¬
tur aedem. prosternitur adorationẽ
Qua expleta. ait mulier. Suspica equae¬
so cameram huius aedisgloriosissime au¬
gustae : et scito quiapaupertas mea in
hoc opere continaetur. Tu uero quod
uolueris ex inde facito non aduersor
Ile uerosuspiciens atq ad mirans. eru¬
buit. Et nepudor eius manifesta retur
conlaudans opus et gratias agens. absce¬
derecoepit. Sed nere diretuacuus amu¬
nere: extractum mulier a nolum adi¬

Expanded text:
mulier imperatorem, dicens: 'Parvitamulier imperatorem, dicens: 'Parvitate pecuniolae, quam coniungere potui, adest; veni ad contemplandum eam et quod libuerit facito'. Surrexit gavisus imperator de solio, nihil percepturus ex auro; pergit ad domum mulieris, putans se copiosos thesauros palatio deportare. Cui cum mulier occursum humiliter reddidisset, invitat in templum martyris ad orationem, – erat enim proximum domui eius, – et haec quae habere potuerat loco illi delegaverat sancto. Adprehensam imperator manum mulieris, eo quod esset senex, ingreditur aedem, prosternitur ad orationem. Qua expleta, ait mulier: 'Suspice, quaeso, cameram huius aedis, gloriosissime auguste, et scito, quia paupertas mea in hoc opere contenetur. Tu vero quod volueris exinde facito, non adversor'. Ille vero suspiciens atque admirans, erubuit; et ne pudor eius manifestaretur, conlaudans opus et gratias agens, abscedere coepit. Sed ne rediret vacuus a munere, extractum mulier anolum a di
Abbreviated transcription (Latin):
imperatoris ingenium sapienter obtegit
quae dõ deuouerat dicens. Paruita sre¬
dituum meorum tam detributis quam
quod defructibus speratur. peripsas
adhuc residet domos. siergo gloria
uestra recipiendis patium tribuit. cum
collectum fuerit conspectui uestrore¬
prae sentatur. Cumq: oculis proprus
cuncta contem plauertas quae placue¬
rit et relinquitis et aufertis erit mihi
ratum. quae uoluntas cordis uestricen¬
suerit. His tadelusus imperator uerbis
ad palatium gaudens rediit. putansse
ac pecuniam iam inthesauris publicis
retinere. At illa uocatis artificibus quan¬
tum reperire auri in prumptuarus po¬
tuit tradidit occulte dicens. iteet factis
iuxta mensuram tegnorum tabulis beati
ex hoc poliocam arerris camera mex¬
ornatae nebaec auari imperatoris ma¬
nus attinguat. illi uero perfecta omnia
quaem atronam praeceperat camerae
ad fixerunt texerunt quae ex auro mun¬
dissimo. Quodopus expicitum uocat

Expanded text:
imperatoris ingenium, sapienter obtegit imperatoris ingenium, sapienter obtegit quae Deo devoverat, dicens: 'Parvitas redituum meorum, tam de tributis, quam quod de fructibus speratur, per ipsas adhuc residet domos; si ergo gloria vestra recipiendi spatium tribuit, cum collectum fuerit, conspectui vestro repraesentatur. Cumque oculis propriis cuncta contemplaveritis, quae placuerint et relinquitis et aufertis. Erit mihi ratum, quae voluntas cordis vestri censuerit'. His ita delusus imperator verbis, ad palatium gaudens rediit, putans se hanc pecuniam iam in thesauris publicis retenere. At illa, vocatis artificibus, quantum reperire auri in prumptuariis potuit, tradidit occultae, dicens: 'Ite, et factis iuxta mensuram tegnorum tabulis, beati ex hoc Poliocti martyris cameram exornate, ne haec avari imperatoris manus attingat'. Illi vero, perfecta omnia quae matrona praeceperat, camerae adfixerunt texeruntque ex auro mundissimo. Quod opus explicitum, vocat
Abbreviated transcription (Latin):
tur. aut siperiur auerit protinus ultio¬
nediuina perculitur. Huius basilicae
cameram iuliana quaedam urbis il¬
lius matrona. auro purissimotexit
hoc modo. Cum adim peratoremius¬
tinianum fama facultatis eius multis
narrantibus peruenis set ad occur sũ
illius properare celerius non tarda¬
uit dicens: laterete non puto ouenera¬
bilis mater. qualiter abspecie aurithe¬
sauri publicisint ex hausa dumuos qui¬
etos et̃ uolumus dumpatrias defensare
studemus dumgentes nobisplacamus
dumsolacia diuersorium dindo conqui¬
rimus Ergo qui a tibi potentia maiesta¬
tis diuinae multum contulit auri. quae¬
sout nobis manum porrigas. atq aliquid
pecuniae commodes. ut scilicet cumtri¬
butorum publicorum fuerit summa dela¬
ta ilicotibiquae commodaueris refor¬
mentur. ac in postero laudis tuae titulo
praecurrente canatur urbem contanti¬
nopolitanam a iuliana matrona fuisse
pecuniis subleuatam. At illa intellegens

Expanded text:
tur aut, si periuraverit, protinus ultiotur aut, si periuraverit, protinus ultione divina perculitur. Huius basilicae cameram Iuliana quaedam urbis illius matrona auro purissimo texit hoc modo. Cum ad imperatorem Iustinianum fama facultatis eius, multis narrantibus, pervenisset, ad occursum illius properare celerius non tardavit, dicens: 'Latere te non puto, o venerabilis mater, qualiter ab specie auri thesauri publici sint exhausti, dum vos quietos esse volumus, dum patrias defensare studemus, dum gentes nobis placamus, dum solatia diversorum dando conquirimus. Ergo quia tibi potentia maiestatis divinae multum contulit auri, quaeso, ut nobis manum porrigas atque aliquid pecuniae commodes, ut scilicet, cum tributorum publicorum fuerit summa delata, ilico tibi quae commodaveris reformentur, ac in postero, laudis tuae titulo praecurrente, canatur, urbem Constantinopolitanam a Iuliana matrona fuisse pecuniis sublevatam'. At illa intellegens
Abbreviated transcription (Latin):
ab eundi: Habentur aetiameius reli¬
quiae inui co quodam cinomannens:
ubimulta perumq miracula ostendus¬
tur: Namn caeciclaudifrigoriaciuel
reliqui in firmi : saepius ibis anitatum
gracia munerantur:
poteum inbasilica scĩ habens. inquo et
fertur iniectus. Decuius aqua. inergu¬
ministbrecitantesq uel reliqui in firm
siepius potati s aluantur. Dicitur ibietiã
lumen quasicereus ardens a fidelibus
sae peuideri. Sed et ego uidi prb̵m quis epe
adfirmabat hoc lumen deore poteicre¬
brius contemplasse. In hac enim insula
et granum colligitur masticis ab arbori
bus quaeut ferunt celebre aliis non in¬
ueniuntur in regionibus
cultu polioctus martrr colitur¬
Proeo praecipue quod cum magnisuir¬
tuaibus pollet. inperiuribus tamen p̃¬
sensultor exsifat. Nam quicumq ut
adsolet occultum scelus ad miserit. et
data suspicione ad hoc perductus fue¬
rit templum. aut statim quod admisit
uirtutemartrris ꝑ territus confite¬

Expanded text:
abeundi. Habentur etiam ejus reliabeundi. Habentur etiam ejus reliquiae in vico quodam Cenomanensi, ubi multa plerum que miracula ostenduntur. Nam caeci, claudi, frigoritici, vel reliqui infirmi, saepius ibi sanitatum gratia munerantur. puteum in basilica Sancti habens, in quo et fertur injectus, de cujus aqua energumeni febricitantesque, vel reliqui infirmi, saepius potati salvantur. Dicitur ibi etiam lumen, quasi cereus ardens, a fidelibus saepe videri. Sed et ego vidi presbyterum qui se affirmabat hoc lumen de ore putei crebrius contemplatum esse. In hac enim insula et granum colligitur masticis ab arboribus celebre, quae, ut ferunt, aliis non inveniuntur in regionibus.cultu Polioctus martpro eo praecipuae quod, cum magnis virtutibus polleat, in periuribus tamen praesens ultor exsistit. Nam quicumque, ut adsolet, occultum scelus admiserit et data suspitione ad hoc perductus fuerit templum, aut statim quod admisit virtute martyris perterritus confite
Abbreviated transcription (Latin):
cisus carne non corde sanus abscedito
Et haec dicentes cumira lrcnos basilicae
qui ex camera dependebat. comminue¬
recoeperunt. Sed nec his defuit miseri¬
cordia postulata. Namipsa diesanati
ad propria sunt regressi
cula gestacognouimus de quibus
pauca locuturus sum. Huiusenim reli¬
reliquiae cumiam reliquorum sc̃orũ
aquibus damferebantur. Sed cum
portitores ad locumquendam lemo¬
uicini termini aduenissent ubiiam
pauciclerici consertumligneis tabu¬
lis oratorium dñm assidue praec aban¬
tur. mansionem postulant: Susceptiq̃
benigne: noctem cum caeteris fratribus
psallendo deducunt: Mane autem
facto ad praehensam capsulam : leuare
penitus non ualebant: Deniq cumiter
maximus dolor animiinsedis set : intel¬
legunt inspirante dõ sibia liquid ex his
inquisitis ligaturis. diuisisq: paracu¬
lis seniori quicellulae perat largiun¬
tur: relinquentes partem patrocinii:
sumentes facultatem quo uoluera nt

Expanded text:
cisus carne non corde, sanus abscedit. cisus carne non corde, sanus abscedit. Et haec dicentes cum ira lychnos basilicae, qui ex camera dependebant, comminuere coeperunt. Sed nec his defuit misericordia postulata: nam ipsa die sanati ad propria sunt regressi.cula gesta cognovimus , de quibus pauca locuturus sum. Hujus enim reliquiae cum reliquorum sanctorum a quibusdam ferebantur: sed cum portitores ad locum quemdam Lemovicini termini advenissent, ubi jam pauci clerici, conserto ligneis tabulis oratorio, Dominum assidue precabantur, mansionem postulant. Susceptique benigne noctem cum caeteris fratribus psallendo deducunt. Mane autem facto, apprehensam capsulam levare penitus non valebant. Denique cum iter maximus dolor animi insedisset, intelligunt, inspirante Deo, sibi aliquid ex his inquisitis ligaturis divisisque particulis, seniori qui cellulae praeerat largiuntur, relinquentes partem patrocinii, sumentes facultatem quo voluerant
Abbreviated transcription (Latin):
in hac necessitatelaborantibus mede¬
retur quidamiudeus abipsa infirꝰ¬
mitate correptus scĩ basilicam quã¬
quam xp̃o noncrederet deuotus tam̃
expetut. seq ad ianuam atrii deponi
p̃cipiens indignum se eẽ uociferans qui
sc̃mlimen ingrederetur. Aiebat enim
Sicio mequi dem gloriose martrr. legis
uelanime obcaecatum: cuitu impertire
miseri cordiã dedigneris. Sed nunc ad te
confugio. et supplex tuam miseri cordiã
posco ut auersa prius infirmitate corpo¬
rea. languorem incredulitatis a uellas
Haec cum ante portam aulae fateretur
Adueniente nocte. ob dormiuit. Sed mar¬
trrbeatus non longis patio temporis discu¬
lit misereri Igitur ea nocte uisi tans ae¬
grotum persomnium iussit recedere sa¬
num. At ille expergefactus. sentit se
redditum in colomitaa. Confessusq xpm
filium dĩ eẽ salua toremmundi sanus abs¬
cessit. Quod uidente s xp̃iani qui inip¬
sa tenebantur infirmitate quaerimoni
as inferunt dicentes. Eccenos benedm̃
confessinec dum meruimur liberari

Expanded text:
laborantibus mederetur, quidam Judaeus ab ipsa infirmitate correptus Sancti basilicam, quanquam Christo non crederet, devotus tamen expetiit, seque ad januam atrii deponi praecipiens, indignum se esse vociferans qui sanctum limen ingrederetur. Aiebat enim: Scio me quidem, gloriose martyr, legis velamine obcaecatum, cui tu impartiri misericordiam dedigneris: sed nunc ad te confugio, et supplex tuam misericordiam posco, ut, aversa prius infirmitate corporea, languorem incredulitatis avellas. Haec cum ante portam aulae fateretur, adveniente nocte obdormivit: sed Martyr beatus non longi spatio temporis distulit misereri. Igitur ea nocte visitans aegrotum per somnium, jussit recedere sanum. At ille expergefactus sentit se redditum incolumitati, confessusque Christum Filium Dei esse Salvatorem mundi, sanus abscessit. Quod videntes Christiani, qui in ipsa tenebantur infirmitate, querimonias Sancto inferunt, dicentes: Ecce nos bene Deum confessi, 833 necdum meruimus liberari,
Abbreviated transcription (Latin):
unda qua uento posse ferriuel palea
quem diumultũq: quaesitũ infra
unius hora spatium repperit: ac¬
cendebatur interea uehem̃ ter
focus ille subdoleo quoualidus
feruens. non facile ad sequi possit
anulus amanuquaerentis. Extrac¬
tũq tandẽ nihildiaconus sensit
incarnesua. sel potius protestat
inimo quidem frigidũ eẽ. ae neũ
in summitatẽ uero calorem tempo¬
ris modici continente. Quod cer¬
nens hereticus. ualde confusus
iniec it audax manum in aeneo di¬
cens. praestabit mihi haec fides
mea iniecta manũ protinus usq
ad ipsa ossuum int̃ nodia omnis
caroliq facta defluxit: et sic alt̃ caci¬
ofinem fecit.
ed et nos trotẽpore. cũ incre¬
dulitas. ac in qua arrianorũ
secta in locis hispaniae permalorũ
pessimas assertiones disseminata fu¬
isset quidã clericus ad p̃bensus. xp̃ĩ¬
anũ seeẽ confessusẽ. Ad serens aequa¬
qui p̃erat oblata munera tã quã ma¬
iorẽ sibi supplicit̃ dep̃cabatur. ut

Expanded text:
unda, quam vento possit ferri vel palea; unda, quam vento possit ferri vel palea; quem diu multumque quaesitum infra unius horae spatium repperit. Accendebatur interea vehementer focus ille sub doleo, quo validius fervens non facile adsequi possit anulus a manu quaerentis, extractumque tandem, nihil diaconus sensit in carne sua; sed potius protestatur, in imo quidem frigidum esse aeneum, in sumitatem vero calorem teporis modici contenentem. Quod cernens hereticus, valde confusus, iniecit audax manum in aeneo, dicens: 'Praestabit mihi haec fides mea'. Iniecta manu, protinus usque ad ipsa ossuum internodia omnis caro liquefacta defluxit; et sic altercatio finem fecit. 81. Sed et nostro tempore, cum incredulitas ac iniqua Arrianorum secta in locis Hispaniae per malorum pessimas assertiones disseminata fuisset, quidam clericus adprehensus, christianum se esse confessus est, adserens aequaqui praeerat, oblata munera, tamquam maiorem sibi suppliciter deprecabatur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
oleo unguento conspergit. Sed tam̃
loca scã circuit. et dñm dep̃catur
Quid plura circahoram terciam. in
foro conueniunt. Concurrit populus
adspectaculũ accenditur ignis. ae¬
neus superponitur. feruet ualde
Anulus inunda feruenti proicitur
inuitat primũ diãchereticũ. ut ip¬
se eũ a calore auferat. ed statim recu¬
sauit eũ dicens. Quiha ncsententiã
protulisti debes auferre : Dia conus
uerolicet trepidus. tam̃dinudat
prachiũ: cũq eũ uidis set unguentis
hereacus prbdilibutũ exclamauit
dicens magicis artib: teclitandũ
putasti. ut haec unguenta diffunde¬
ris. nec ualebunt ista quae agis: his
italitigantib: superuenit diaconus
a durberauenna iacincthus nomi¬
ne. sciscitansq quae eẽt haec alt̃catio
Vt ueritatem comouit nec moratus
extracto auestim̃tis brachio in aene¬
um dexteram mergit. Anulus enĩ
qui eiectus fuerat enitualdeleuis
c paruuluis. Nec minus ferebatur ab

Expanded text:
oleo, unguento conspergit. Sed tamen oleo, unguento conspergit. Sed tamen loca sancta circuit et Dominum deprecatur. Quid plura? Circa horam tertiam in foro conveniunt. Concurrit populus ad spectaculum. Accenditur ignis, aeneus superponitur, fervet valde, anulus in unda ferventi proicitur. Invitat primum diaconus hereticum, ut ipse eum a calore auferat. Sed statim recusavit, dicens: 'Qui hanc sententiam protulisti, debes auferri'. Diaconus vero, licet trepidus, tamen dinudat brachium. Cumque eum vidisset unguentis hereticus presbiter dilibutum, exclamavit, dicens: 'Magicis artibus te elitandum putasti, ut haec unguenta diffunderis, nec valebunt ista quae agis'. His ita litigantibus, supervenit diaconus ab urbe Ravenna Iacincthus nomine, sciscitansque , quae esset haec altercatio, ut veritatem cognovit, nec moratus, extracto a vestimentis brachio, in aeneum dexteram mergit. Anulus enim, qui eiectus fuerat, erat valde levis ac parvulus, nec minus ferebatur ab
Abbreviated transcription (Latin):
nostrae religionis altercationẽ
habebat. proferens contradĩ filium
ac spm̃ scm ut mosgenti et uenenosas
ad sertiones. At illecum diu multũq
non nulla defidei nostrae ratione dis¬
seruis set et hereticus perfidie ob¬
caecatus caligine quae erant uerares¬
pueret iuxta illud. quia in maliuola
anima non intro ibit sapientia: adiecit
dicens. quid longis sermotinationum
intentionib fatigamur : factis reiue¬
ritas ad probetur. Succendatur igni
aeneus et inferuenti aqua anulus
cuiusdam proiciatur: Qui uero eum
exferuentiunda sustulerit. illeiu faciã
consequi conprobatur. Quo facto pars
diuersa ad cognitionem huius iusti¬
tiae conuertatur. Intellegeitaq et tu
tate dissonum. nihil. eẽ. dissimi le
fatearis. Consensit hereticus. huic dif¬
finitioni. Et inito usq: maneplacito
discesserunt. Sed fidei feruor perquẽ
haec primum diac̃. protulerat. coepit
inimico insidiante tepescere. Dilucu¬
lo autem surgens. brachiũ infundit

Expanded text:
nostrae religionis altercationem nostrae religionis altercationem habebat, proferens contra Dei Filium ac Spiritum sanctum, ut mos genti est, venenosas adsertiones. At ille, cum diu multumque nonnulla de fidei nostrae ratione disseruisset, et hereticus perfidiae obcaecatus caligine, quae erant vera respueret iuxta illud, quia: In malivola anima non introibit sapientia, adiecit, dicens: 'Quid longis sermocinationum intentionibus fatigamur? Factis rei veritas adprobetur; succendatur igni aeneus, et in ferventi aqua anulus cuiusdam proiciatur. Qui vero eum ex ferventi unda sustulerit, ille iustitiam consequi conprobatur; quo facto, pars diversa ad cognitionem huius iustitiae convertatur. Intellege itaque et tu, tate dissonum, nihil esse dissimile, fatearis'. Consensit hereticus huic diffinitioni, et inito usque mane placito, discesserunt; sed fidei fervor, per quem haec primum diaconus protulerat, coepit, inimico insidiante, tepiscere. Diluculo antem surgens, brachium infundit
Abbreviated transcription (Latin):
rotunditatib: ad solet ex ornari festi¬
nans hereticus prius quam ferculũ illud
uel mensam tangeret. Eleuata in obuiã
manu signat. Statimq positum codea¬
rium sumit. Non intelligens ancaleret
feruentẽq cibum: uelocit̃ ingluttiuit
Protinus accenso pectore. aestua recoe¬
pit. Emissumq: cum suspirio inm̃so
uerris strepitu. nequam sp̃m ex alauit. Ab¬
latusq: deconuiuio. locatus intumu¬
lo terraene molis congeriae ẽ. opertus
Tunc exultans prb nostrae religionis
ait uereultus ẽ ds̃ seruos sucs Et con¬
uersus ad uirum cuius erat conuiuiũ
dixitꝰ perut huius memoria cumsoni¬
tu. et dñs in ae ternum permanet tu
uero ad pone quod comedamstunc
homo ille perterritus expleto conui¬
uio prouolutus ẽ ad pedes prbi. Con¬
uersusq ad fidem catholicã credidit
cũ domosua qui in hac perfidia tene¬
batur et multiplicata ẽ. laeatia sicut
prius mulier flatigauerat:
rrianorum prbt cumdiacono

Expanded text:
rotunditatibus adsolet exornari, festirotunditatibus adsolet exornari, festinans hereticus, priusquam ferculum illud vel mensam tangeret, elevata in obviam manu, signat; statimque positum coclearium, sumit, non intellegens, an caleret, ferventemque cibum velociter ingluttivit. Protenus accenso pectore, aestuare coepit, emissumque cum suspirio inmenso ventris strepitu, nequam spiritum exalavit; ablatusque de convivio, locatus in tumulo, terrenae molis congeriae est opertus. Tunc exultans presbiter nostrae religionis, ait: 'Vere ultus est Deus servos suos'; et conversus ad virum, cuius erat convivium, dixit: 'Periit huius memoria cum sonitu, et Dominus in aeternum permanet. Tu vero adpone quod comedam'. Tunc homo ille perterritus, expleto convivio, provolutus est ad pedes presbiteri, conversusque ad fidem catholicam, credidit cum domo sua, qui in hac perfidia tenebatur; et multiplicata est laetitia, sicut prius mulier flagitaverat. rrianorum presbiter cum diacono
Abbreviated transcription (Latin):
Autem ad conuium uir illecum prbro
dextriepiris ornu ociupa Catolicũ
ad sinistrumstatuens. Positaq: ad le¬
uam eius sellula in quaconiuxeius
resederet. Dixq uir ad prbrmhere¬
ticum Si consenseris dictionib meis
exercemur hodie cachinnum de hoc
romanorũ prbr̃o ut scilicet apposito
ferculo tuceleriussi gnare festines
Cumq illemanum non posuerit illotris¬
tante noscumlaeticia comedemꝰ cibum
Quiille faciaminquit quod precipis
Deniq ueniente discocum olerib signa¬
uithereticus posuitq primus manusuã
Quod cernens mulier ait Neseceris
quia in gratefero iniuriã sacerdotis. Ei
exhibito alio cibo sumpsit catholicus
Insecundo uero et tertioferculo similis
fecithereticus Quarto aut̃ exhibito
cuius in medium sartagoferuens adue¬
nerat in qua compositum erat cibum
illud quod exconlisis ouis parum ꝑ mix¬
ta farina dactilorum partib: oliuarũq

Expanded text:
autem ad convivium, vir ille cum presbitero autem ad convivium, vir ille cum presbitero dextrae partis cornu occupat, catholicum ad sinistrum statuens, positamque ad laevam eius sellulam, in qua coniux eius resederet. Dixitque vir ad presbiterum hereticum: 'Si consenseris dictionibus meis, exercemus hodie cachinnum de hoc Romanorum presbitero, ut scilicet, adposito ferculo, tu celerius signare festines; cumque ille manum non posuerit, illo tristante, nos cum laetitia comedimus cibum'. Cui ille: 'Faciam', inquid, 'quod praecipis'. Denique, veniente disco cum holeribus, signavit hereticus, posuitque primus manum suam. Quod cernens mulier, ait: 'Ne feceris, quia ingrate fero iniuriam sacerdotis'. Et exhibito alio cibo, sumpsit catholicus. In secundo vero et tertio ferculo similiter fecit hereticus. Quarto autem exhibito, cuius in medium sartago fervens advenerat, in qua conpositum erat cibum illud, quod ex conlisis ovis, parumper mixta farina, dactilorum partibus olivarumque
Abbreviated transcription (Latin):
tro componi atq: adeundem euehi acper
tione restituo agrum quem iniq: peruasi
Tancum ut oret prome scitas tua. Illo quoq
recusante. Compulit eum .ui. ut abiret ad
ecclesiam Quodiscendente. ut ecdesia ẽ
ingressus. et hic sp̃m ex alauit. Recepitq
confestim ec clesia remsuã
heresis et ubicumq potueric tendere
insidias non obmittit. Sicut illud ẽ. quod
quod ã loco factum celebrae fama profert
Mulier qua edã erat catholica. habensui¬
rum hereticum. Ad quam cum uenisset
prb. nr̃ae religionis ualdecatholicus. Ait
mulier aduirum suum. Peto caritatituae.
ut proaduentu huius sacerdotis qui me
uisitare dignatus ẽ. laetitia habeatur
indomo nr̃a acp̃paratum dignis inpenduis
prandium. aepulemur cumeo. Promitten¬
te autem uiro eiussic se ut illa flagitabat
facturum Aduenit et alius hereticorũ
prbt. Dixitq: uir mulieri. Duplicata ẽ
laetitaa hodie eo quod sint sacerdotes utri¬
usq religionis indomonr̃a. Discũbentib

Expanded text:
tro conponi atque ad eodem evehi ac pertro conponi atque ad eodem evehi ac pertiotantum ut oret pro me sanctitas tua. Illo quoque recusante, compulit eum vi ut abiret ad ecclesiam, quo discedente, ut ecclesiam est ingressus, et hic spiritum exhalavit. recepitque confestim ecclesia rem suamheresis, et ubicumque potuerit tendere insidias, non obmittit; sicut illud est quod quodam loco factum celebre fama profert. Mulier quaedam erat catholica, habens virum hereticum. Ad quam cum venisset presbiter nostrae religionis valde catholicus, ait mulier ad virum suum: 'Peto caritati tuae, ut pro adventu huius sacerdotis, qui me visitare dignatus est, laetitia habeatur in domo nostra, ac praeparatum dignis inpendiis prandium aepulemur cum eo'. Promittente autem viro eius, sic se ut illa flagitabat facturum, advenit et alius hereticorum presbiter, dixitque vir mulieri: 'Duplicata est laetitia hodie, eo quod sint sacerdotes utriusque religionis in domo nostra'. Discumbentibus
Abbreviated transcription (Latin):
urbem super asinum faciam : ut sis in ri¬
diculo omnib: quite aspexerint. At ille
silens. ad nota recurrit presidia. Prost̃¬
nitur in oratione. celebratur uigilias
acnoctem totã in lacrimis et psallentio
ducit. Mane aut̃ facto. accedit adlsch¬
nos quidecamera ecclesiae dependebant:
Extendensq: uirgã quam tenebat in
manu effregit cunctos dicens Nonhic
accenditur lumen donec ulciscatur ds̃
deinimicis. et resatuat resdomussuae:
Haec eodicente. protinus hereticus
ille in rediuiua febrecorruit. Cũq in
extremis ageret misit ad epm dicens
Oret promẽ sacerdos ad d nm̃uuam et
restituam agrum ac similem eius confera
dominationi. Quib: pontifex respondit.
Iamoraui ad dñm et ex audiuit me
Misit et alios actertios nuntios. sed sacerdđ
in unores ponsopersistens non moueba tur
adhaec ut pro eo orationem daret ad dñm
haec illehereticus cernens iussit se in plaus¬

Expanded text:
urbem super asinum faciam, ut sis in riurbem super asinum faciam, ut sis in ridiculo omnibus qui te aspexerint'. At ille silens ad nota recurrit praesidia; prosternitur in oratione, celebratur vigilias ac noctem totam in lacrimis et psallentio ducit. Mane autem facto, accedit ad lignos, qui de camera eclesiae dependebant, extendensque virgam, quam tenebat in manu, effregit cunctos, dicens: 'Non hic accenditur lumen, donec ulciscatur Deus de inimicis et restituat res domus suae'. Haec eo dicente, protinus hereticus ille in rediviva febre corruit. Cumque in extremis ageret, misit ad episcopum, dicens: 'Oret pro me sacerdos ad Dominum, ut vivam et restituam agrum ac similem eius conferam dominationi'. Quibus pontifex respondit: 'Iam oravi ad Dominum, et exaudivit me'. Misit et alios ac tertios ad eum nuntios. Sed sacerdos in uno responso persistens, non movebatur ad haec, ut pro eo orationem daret ad Dominum. Haec ille hereticus cernens, iussit se in plaus
Abbreviated transcription (Latin):
erat hereticus paruipendens dehis
quae ab epõ dicebantur reminsua
dominatione retenuit. Interim pro¬
cedentedie. arripitur a febre. Cũq
nonmodo ardore corporeo. uerũ
aetiam animae uexa retur in cõmo¬
domisit ad ep̃mnuntios dicens. Dignet᷑
prome sacerdos orationẽ ad dñm fun¬
dere. et egodimittã agrũ eius. Quo
orante. hic aualitudine qua grauaba¬
tur conualuit. factusq sanus ait suis
Quid putatis quid istinunc romanidi¬
cant : a iunt enim meobhoc fuisse
febre grauatũ quia tulerim a grum
eorũ quod mihi iuxta consuetudinẽ
humanicorporis accidit Verum tam̃
non habebunt eum meuiuente. Et dicco:
citius misit qui eum iterum auferret
Quod cum ep̃s comperissec uenit ad eũ
dicens. Num paenitette prius fecisse
bene quod hoc iterum conaris euertere
Nefacias quaeso et ultioni diuinae sub¬
iaceas Qui ait adepm. Sile Sile decre¬
pite. Nam infrenatum teloris circuire

Expanded text:
erat hereticus, parvi pendens de his erat hereticus, parvi pendens de his quae ab episcopo dicebantur, rem in sua dominatione retenuit. Interim procedente die, arripitur a febre, cumque non modo ardore corporeo, verum etiam animae vexaretur incommodo, misit ad episcopum nuntios, dicens: 'Dignetur pro me sacerdos orationem ad Dominum fundere, et ego dimittam agrum eius'. Quo orante, hic a valitudine qua gravabatur convaluit, factusque sanus, ait suis: 'Quid putatis, quid isti nunc Romani dicant? Aiunt enim, me ob hoc fuisse febre gravatum, quia tulerim agrum eorum, quod mihi iuxta consuetudinem humani corporis accidit; verum tamen non habebunt eum me vivente'. Et dicto citius misit qui eum iterum auferret. Quod cum episcopus conperisset, venit ad eum, dicens: 'Num paenitet te prius fecisse bene, quod hoc iterum conaris evertere? Ne facias, quaeso, et ultioni divinae subiaceas'. Qui ait ad episcopum: 'Sile, sile decrepite; nam infrenatum te loris circuire
Abbreviated transcription (Latin):
remisit adurbem quem intanto amo¬
re proipsa martrris reuerentia dile¬
xit in posterum. ut decedente urbis
illius sacerdote ipsum sacerdotem man¬
daret institui. Sed nec archi prbm. am
plius inquiriiussit. Omaga uirtus
martrris. quae per innocentis inuiri¬
amnoxium absoluit apoena. Imple¬
tũq illuda postoli quia diligentib dm̃
omnia cooperantur inbonum. Cum
haec in iuria gradũ huic construxit.
quem scandaret ad regenda meccle¬
cclesia quoq: a gatensis urbis
quã sci andreae a postoli reliqui¬
isplaudit. plerũq gloriosis inlus¬
tratur miraculis. peruasores rerum
suarum sepius arguit. Deniq: goma¬
charius comes a grum et lesiae ipsius
peruadit Tuncleo ep̃s huius ecclesiae
ualde mestus. concurrit ad eum dicens
relinq: fili respauperum quasordi¬
nationi nostre dñs commendauit.
netibi sit noxium. et alacrimis egen¬
tium. quidefructibus eius alere con¬
sueuerant eneceris: illeuero quia

Expanded text:
remisit ad urbem, quem in tanto amoremisit ad urbem, quem in tanto amore pro ipsa martyris reverentia dilexit in posterum, ut, decedente urbis illius sacerdote, ipsum sacerdotem mandaret institui. Sed nec archipresbiterum amplius inquiri iussit. O magna virtus martyris, quae per innocentis iniuriam noxium absolvit a poena! impletumque est illud apostoli, quia: Diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum, cum haec iniuria gradum huic construxit, quem scanderet ad regendam ecleEclesia quoque Agatensis urbis, quae sancti Andreae apostoli reliquiis plaudit, plerumque gloriosis inlustratur miraculis, pervasores rerum suarum saepius arguit. Denique Gomacharius comes agrum eclesiae ipsius pervadit. Tunc Leo episcopus huius eclesiae valde maestus concurrit ad eum, dicens: 'Relinque, o fili, res pauperum, quas ordinationi nostrae Dominus commendavit, ne tibi sit noxium, et a lacrimis egentium, qui de fructibus eius alere consueverant, eneceris. Ille vero, quia
Abbreviated transcription (Latin):
trris alumno proprio subuenire. pu¬
eriuero iuxta ipsam portam cum eo
mansionem habuerunt quia iamob¬
seratis pronocte portarum ualuis in¬
gredi non potuerunt. In ipsa uero noc¬
te duce obdormiente adsteat ei archi¬
diaconus. peruisum dicens. Quidtibi
o. homo culpabilis extiti. quod me in
hac humilitate redactum cum tale
tibi quia non effugies iudiciũ dĩ. At
ille experge factus consternatusq¬
metũ. exclamat suis. Inquirite sipue¬
riquos nemauso direximus. iamuene¬
runt: interro gantesq: demuro urbis
responder̃ se ad eẽ cum homine : re¬
nuntiant nuntii quae audierant. Con¬
festimq: dux ait. Ex hibete ad meho¬
minẽ . quẽ adduxistis. Quod cum fac¬
tũ fuisset. a spiciens eũ dux timore
perterritus ait. Archi prbm ego ad¬
duci p̃ceperam. non archidia conem
et prostratus ad pedes eius. ait. Indul¬
ge quaeso delictihuius. quia non ẽ. in
conscientiammeã ut haec passus fuis¬
ses. et fatim digiis honoratum munerib

Expanded text:
tyris alumno proprio subvenire. Putyris alumno proprio subvenire. Pueri vero juxta ipsam portam cum eo mansionem habuerunt, quia jam obseratis pro nocte portarum valvis, ingredi non potuerunt. In ipsa vero nocte, duce obdormiente, astitit ei archidiaconus per visum, dicens: Quid tibi, o homo, culpabilis exstiti, quod me in hanc humilitatem redactum cum tali tibi, quia non effugies judicium Dei. At ille expergefactus, consternatusqmetu, exclamat suis: 'Inquirite, si pueri quos Nemauso direximus iam venerunt'. Interrogantesque de muro urbis, responderunt, se adesse cum homine. Renuntiant nuntii quae audierant. Confestimque dux ait: 'Exhibete ad me hominem, quem adduxistis'. Quod cum factura fuisset, aspiciens eum dux, timore perterritus, ait: 'Archipresbiterum ego adduci praeceperam, non archidiaconem'. Et prostratus ad pedes eius, ait: 'Indulge, quaeso, delicti huius, quia non est in conscientiam meam, ut haec passus fuisses'. Et statim dignis honoratum muneribus
Abbreviated transcription (Latin):
se sed prius quã portũ negotiator at¬
tingeret. inerguminus inecdesia ad¬
irebaudilliũ martrrem. orientalem
plagã stupentib populis declam auit.
Ostendit aut̃ beatus martrr et in aliis
uirtutẽ suã. Aram uero theodorici
regis italicidux dũ in arelatensi urbe
resideret. extrat ei quidã archi pr pa¬
rochiae nemausensis inuisus Tunc
feruens felle contraeum misit pue¬
ros dicens. ite quantotius edigatis pe¬
dib: acmanibus adducite eum cum
ui. ut cognoscat quod simdominus re¬
gionis huius. At illi non intellegentes
Archi prm puta uerunt quod archi¬
diaconemiussisset ad duci. Et ascensis
equitibus uenerunt adurbem introgin¬
tesq: de archidiacono. digito eis osten¬
sus ẽ. Erat enim hic iohannis nomine
ualde religiosus. et in archidia conatu
suo studium docendiparuulos habens
Apprae hensumq pueriducis liga¬
tis manib: ac pedib sub aluo equi ad¬
duxer̃ eũ. Sed nondesiit uirtus mar¬

Expanded text:
se; sed priusquam portam negotiator atse; sed priusquam portam negotiator attingeret, inerguminus in ecire Baudillium martyrem Orientalem plagam, stupentibus populis, declamavit. Ostendit autem beatus Martyr et in aliis virtutem suam. Aram vero Theodorici regis Italici dux, dum in Arelatensi urbe resideret, exstitit ei quidam archipresbyter parochiae Nemausensis invisus. Tunc fervens felle, contra eum misit pueros, dicens: Ite quantocius, et ligatis pedibus ac manibus, adducite eum cum 809 vi, ut cognoscat quod sim dominus regionis hujus. At illi non intelligentes archipresbyterum, putaverunt quod archidiaconem jussisset adduci. Et ascensis equitibus venerunt ad urbem, interrogantesque de archidiacono, digito eis ostensus est. Erat enim hic Joannes nomine, valde religiosus, et in archidiaconatu suo studium docendi parvulos habens: apprehensumque pueri ducis ligatis manibus ac pedibus sub alvo equi adduxerunt eum. Sed non desiit virtus Mar
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Sed adductus adbasilicam scĩ
cũ seexuri eius uirtute fateretur. de¬
bachans pertotã aedem. dietertia mun¬
datus abscessit. Qui intantũ fidei
merito roboratus ẽ. utdeinceps hu¬
miliatis capillis. abbatis sortitus or¬
dinem monasterio uni p̃poneretur.
dobaudillubeatimartrris glo¬
nosum sepulebrũ. dequos ae piusuir¬
tutes multae manifestantur. Ex quo
sepulchro laurus orta. et perparietẽ
egressa. arborẽ foris fecit salubrico¬
ma uernante quod saepeloci incolae
inmultis infirmitatibus habere cae¬
leste remediũ sunt experti. Proquib:
uirtutũ beneficus cum plerumq: nu¬
daretur a foliis. uelipsa quod ad mo¬
do corticea rida . ẽ. effecta. Vnde quia
morbos ab eamultorũ infirmitatum
diximus depelli. longũ fuit singulos
quosq memorari. Ideo haec suffice¬
reputaui. quod ea medicam̃ta largien¬
do aridã effectã dixi. Nã fertur ce¬
lebre anegotiatore quodã in orien¬
te dehis folus deportatum. pignus fuis¬

Expanded text:
ret: 808 sed adductus ad basilicam Sancti, ret: 808 sed adductus ad basilicam Sancti, cum se exuri ejus virtute fateretur, debacchans per totam aedem, die tertia mundatus abscessit. Qui in tantum fidei merito roboratus est, ut deinceps, humiliatis capillis, abbatis sortitus ordinem monasterio uni praeponereturdum Baudillii beati martyris gloriosum sepulcrum, de quo saepius virtutes multae manifesepulchro laurus orta et per parietem egressa, arborem foris fecit, salubri coma vernante. Quod saepe loci incolae in multis infirmitatibus habere caeleste remedium sunt experti. Pro quibus virtutum beneficiis cum plerumque nudaretur a foliis vel ipsa quodadmodo cortice, arida est effecta. Unde quia morbos ab ea multorum infirmitatum diximus depelli, longum fuit singulos quosque memorari; ideo haec sufficere putavi, quod ea medicamenta largiendo aridam effectam dixi. Nam fertur celebre a negotiatore quodam in Oriente de his foliis deportatum pignus fuis
Abbreviated transcription (Latin):
tib obrui et spumis undarũ ipsarũ
grauiter operiri. Extracta acollo
capsula quae scorumpignora conti¬
nebatur undis tumentib fidus obiect
Acscorũ p̃sidium clara inuocat uoce
dicens nepeream in his fluctibus
uir tutẽ urãm de p̃cor martrres glorio¬
si sed potius quiiugiter per euntibus
prebetis auxilium: mihi quaeso dexte¬
ram salutis porrigere dignamini. fluc¬
tus opprimite. Nosq adlitus optatũ
ur̃ ad iutorii ope reducite : Et haec
dicens cessante uento. decedentib: undis
adlitus euecti sunt. Haec ab ipso prbr̃o
tructarum piscium magnitudinẽ usq
adcentum librarum pondere trutinari
Imassiliensis martrris. mira uir¬
tus. Nam cum sepius ad eum acceden¬
tes infirmi sanentur: reliqui. iner¬
guminita menmultũ secolidentes
et martrrem declamantes. eiectis
da emonib liberantur. Auriliani aut̃
patricuseruus ad aemonio correptus.
dolendo exiti cruciabatur. Ita ut
plerũq propriis semorsibus lacera¬

Expanded text:
tibus obrui, et spumis undarum ipsarum tibus obrui, et spumis undarum ipsarum graviter operiri, extracta a collo capsula, quae Sanctorum pignora continebat, undis tumentibus fidus objecit, ac Sanctorum praesidium clara invocat voce, dicens: Ne peream in his fluctibus, virtutem vestram deprecor, martyres gloriosi, sed potius qui jugiter pereuntibus praebetis auxilium, mihi, quaeso, dextram salutis porrigere dignemini; fluctus opprimite, nosque ad littus optatum vestri adjutorii ope reducite. Et haec dicens, cessante vento, decedentibus undis, ad littus evecti sunt. Haec ab ipso cognovitructarum piscium magnitudinem usque ad centum librarum pondera trutinari.Massiliensis martyris mira virtus . Nam cum saepius ad eum accedentes infirmi sanentur reliqui, energumeni tamen multum se collidentes, et Martyrem declamantes, ejectis daemonibus liberantur. Aureliani autem patricii servus a daemonio correptus, dolendo exitu cruciabatur, ita ut plerumque propriis se morsibus lacera
Abbreviated transcription (Latin):
qua modo laminauocum. Cumaut̃
guntramnus rex itase sp̃ĩtalib: actio¬
nib: mancipasset ut relictis sclipom¬
pis thesauros suos ecclesis et paupe¬
rib: erogaret. accedit ut misso prbro
munera fratrib qui scis a gaunensi¬
bus deseruiunt ex uoto transmitte¬
ret. Precipiens prbr̃o ut ad eum
rediens scõrũ sibi reliquias ex hi¬
beret Igitur dum impleta regis
p̃ceptione cumbis regrederet᷑
pignorib: limannilaciperquẽ
rbodanus influit. nauigiũ petit.
extenditur aut̃ lacus ille. in lon¬
ritudine. quasi stadiis quadrin¬
gentis : latitudinis uero instadiis
cL. Deniq reuertens prbut dixi¬
mus cũ nauigiũ hoc fuis set ad gres¬
sus. subito tem pestas exorta fluctus
Ad sidera. Surgunt undarũ montes
et nunc puppis nauiculae prora. de¬
hiscente fertur in altũ . nunc iterũ
dimersapuppi. prora tollitur in sub¬
limi. Turbantur nautae. et nibil ali¬
ud nisi solamors in hoc periculo p̃sto¬
latur Tunc prb cũuideret sebis fluc¬

Expanded text:
qua modulamina vocum. Cum autem qua modulamina vocum. Cum autem Guntchramnus rex ita se spiritalibus actionibus mancipasset, ut relictis saeculi pompis thesauros suos ecclesiis et pauperibus erogaret, accidit ut, misso presbytero, munera fratribus qui sanctis Agaunensibus deserviunt ex voto transmitteret, praecipiens presbytero ut ad eum rediens Sanctorum sibi reliquias exhiberet. Igitur dum, impleta regis praeceptione, cum his regrederetur pignoribus, Limanni laci, per quem Rhodanus infinit, navigium petit. Extenditur autem lacus ille in longitudine quasi stadiis quadringentis, latitudinis vero in stadiis 150. Denique revertens presbiter, ut diximus, cum navigium hoc fuisset adgressus, subito tempestas exorta fluctus tollit; ad sidera surgunt undarum et nunc puppis naviculae, prora dehiscente, fertur in altum; nunc iterum, demersa puppe, prora tollitur in sublime. Turbantur nautae, et nihil aliud nisi sola mors in hoc periculo praestolatur. Tunc presbyter cum videret se his fluc
Abbreviated transcription (Latin):
credas. certa eẽ quaeloquor : Sur¬
ge crastinadie ad matutinũ et audi¬
esuocem eius int̃choros psallentiũ
monachorũ: et non solũ die crastina
sed etiã omnib: dieb: uitaetuae. cum
ueneris audies inpsallentio uoce eius :
Ideoq: nefleueris. eo quod gaudere
te oporteat. potius quã lugere. Sur¬
git mulier longaq ducit suspiria
nec obdormit instratusuo. donec signũ
ad consurgendũ cõmoueatur amo¬
nacbis. Quo commoto. accedit ad
ecclesiam. aliquad euisione quam ui¬
derat probatura : nihilenĩ p̃teriit de
pollicitacione scã sed quae fueram
diuinitus nuntiata. mox impleta nos¬
cuntur : Verũ ubi cantor responso
ante phonã caterua suscepit monacho¬
rũ audit genetrix. paruuliuocem
cognoscit. et gratias agit dõ. Sed etil
lud quod martrrisore promissum
habebatur. prossus impletũ ẽ. ut
omnibus dieb uitaesuae. cumacces¬
sis set mulier adpsallentiũ uocem
audiret huius infantuli. interreli¬

Expanded text:
credas, certa esse quae loquor, surcredas, certa esse quae loquor, surge crastina die ad matutinum, et audies vocem eius inter choros psallentium monachorum. Et non solum die crastina, sed etiam omnibus diebus vitae tuae, cum veneris, audies in psallentio vocem eius; ideoque ne fleveris, eo quod gaudere te oporteat potius quam lugere'. Surgit mulier longaque ducit suspiria, nec obdormit in stratu suo, donec signum ad consurgendum commoveatur a monachis. Quo commoto, accedit ad eclesiam, aliqua de visione quam viderat probatura. Nihil enim praeteriit de pollicitatione sancta, sed quae fuerant divinitus nuntiata mox impleta noscuntur. Verum, ubi cantor responso, antephonam caterva suscepit monachorum, audit genetrix, parvuli vocem cognoscit et gratias agit Deo. Sed et illud quod Martyris ore promissum habebatur, prorsus impletum est, ut omnibus diebus vitae suae cum accessisset mulier ad psallentium, vocem audiret hujus infantuli inter reli
Abbreviated transcription (Latin):
ciparetur officiis. Uerũ cũ iam spiri¬
talibus eruditus eẽt in lit teris et cũ
reliquis lerias inchoro canentium
psalleret modica pulsatus febre spm̃
exalauit. Cucurrit mat̃ orbata ad¬
obsequiũ funeris plangens. sepeliuitq
filiũ. Verũ tam̃ non sufficerunt hae
lacrimaedolori quae in ex sequiis sunt
effusae. Sed perdies singulos ueniebat.
et super sepulchrũ natisui emissis in
altũ uocib heiuilabat. Cuitandemap¬
parens perui sum noctis beatus mauri¬
cius ait. Quidtu. omulier incessant̃
filii obitũ plangens. numquã desiftis
aluctu: cuilla. Dies inquit uitaemeae
hunc planctum non expleuat seddum
aduixero semper defleã unicummeũ
necum quam mitigabor a lacrimis
donec oculos corporis huius. debi¬
ta mors concludat: Cui ille: Noliita
ait quasi mortuũ flere. sed a equa¬
nimiter age. Nã scias eũ nobiscũ
habitare: et sedes uitae perennis con¬
sortio nostro perfrui. Et ut ueracit̃

Expanded text:
ciparetur officiis . Verum cum jam spiriciparetur officiis . Verum cum jam spiritalibus eruditus esset in litteris, et cum reliquis clericis in choro canentium psalleret, modica pulsatus febre, spiritum exhalavit. Cucurrit matobsequium funeris plangens, sepelivitque filium. Verum tamen non sufficerunt hae lacrimae dolori, quae in exsequiis sunt effusae, sed per dies singulos veniebat et super sepulchrum nati sui, emissis in altum vocibus, heiulabat. Cui tandem apparens per visum noctis beatus Mauricius, ait: 'Quid tu, o mulier, incessanter filii obitum plangens, numquam desistis a luctu?' Cui illa: 'Dies', inquid, 'vitae meae hunc planctum non expleunt, sed dum advixero semper defleam unicum meum; nec umquam mitigabor a lacrimis, donec oculos corporis huius debita mors concludat'. Cui ille: 'Noli ita', ait, 'quasi mortuum flere, sed aequanimiter age! Nam scias, eum nobiscum habitare et sedes vitae perennis consortio nostro perfrui. Et ut veraciter
Abbreviated transcription (Latin):
rat ei in hoc scło ultio diuina re¬
tribueret . Vt scilicet habeatur
iniudicio absolutus. si ei malam
quae gesserat. prius quã demundo
decedat. repensetur: ibiq et psal¬
lentiũ cotidianum insatuit locũq
tam interrituriis quã in reliquis
reb affluentis sime ditunt postea
uero captus achlod mere regecum fi¬
liisinterfectusq: eius iussu. ad eodelocũ
delatus. sepulturae mandatus ẽ. Quem
in consortioscõrũ adscitum ad scitut
ipsa res quaegeritur manifestat Nã
quinunc frigoritiui in eius honore mis¬
sas deuotae celebrant. Eiusq prorequie
dõ offer oblationem statim cõp̃sistre¬
morib rescrictis frebrib sanatipris¬
tinae restaurantur
agnaenim uirtus ad antedicto¬
rum martrrum sepulchra
Dequib relictis plurib pauca ꝑstrin¬
gerelibuit: mulier quaedã filiũ su¬
um unicũ ad hoc monas teriũ ad du¬
cens abbaa tradidit erudiendum:
Videlicet ut factus clericus. scĩs man

Expanded text:
rat in hoc ei saeculo ultio divina rerat in hoc ei saeculo ultio divina retribueret, ut scilicet habeatur in iudicio absolutus, si ei mala quae gesserat, priusquam de mundo decedat, repensetur. Ibique et psallentium cotidianum instituit locumque tam in territuriis quam in reliquis rebus affluentissime ditavit. Postea vero captus a Chlodomere rege cum filiis, interfectusque eius iussu, ad eodem locum delatus, sepulturae mandatus est; quem in consortio sanctorum adscitum ipsa res quae geritur manifestat. Nam, ei qui nunc frigoritici in eius honore missas devote celebrant eiusque pro requie Deo offerunt oblationem, statim, conpressis tremoribus, restinctis febribus, sanitati praestinae restaurantur. Magna est enim virtus ad antedictorum martyrum sepulchra, de quibus relictis pluribus pauca perstringere libuit. Mulier quaedam filium suum unicum ad hoc monasterium adducens, abbati tradidit erudiendum, vid
Abbreviated transcription (Latin):
apud loci incolis legitur. Hic dũ
eẽt incorpore. castaneũ diuaridũ
suis orationibus obtenuit. uiriditati
redire. In cuius ba silicam cũplerĩq
super infirmos mirabilia ostendan¬
tur. Illud preceteris. ẽ ad mirabile
quod liliũ dudũ collectũ et siccũ in
eius sollemnitate denuoreui rescit.
itaut intueantur. illadie populi
flores nouos. quos pridem uide¬
rant a refactos. Adhuius enĩ sepul¬
chrũ plerũq sacramentũ mendax
prolatũ aperfidis. uirtute martr¬
ris confutatur. Vt qui temeritate
elatusiduenerat. emendatus absce
contumacis mentis. uirgacor¬
rectionis eneruat. ut eandẽ cultus
sui ueneratio restituat. sicut quon¬
dã desigimundo rege manifesta
fides gestũ profert. Hic et enim post
int̃emptũ periniquae consilium
coniugis filiũ. conpunctus corde
a gauno dirigit ⁊ ibiq prostratus co¬
ram sepulchris beatissimorũ mar¬
trrũ legionis felicis. paenitentiã
egit: dep̃cans ut quaecũq: deliquae¬

Expanded text:
apud loci incolas legitur. Hic dum apud loci incolas legitur. Hic dum esset in corpore , castaneum diu aridum suis orationibus obtinuit in viriditatem redire: in cujus basilica cum plerumque super infirmos mirabilia ostendantur, illud prae caeteris est admirabile, quod lilium dudum collectum, et siccum, in ejus solemnitate denuo revirescit, ita ut intueantur illa die populi flores novos, quos pridem viderant arefactos. Ad hujus enim sepulcrum plerumque sacramentum mendax prolatum a perfidis virtute Martyris confutatur, ut qui temeritate elatus advenerat, emendatus abscedrogantiam contumacis mentis virga correctionis enervat, ut eandem cultus sui venerationi restituat, sicut quondam de Sigimundo rege manifesta fides gestum profert. Hic etenim post interemptum per iniquae consilium coniugis filium conpunctus corde, Agauno dirigit, ibique prostratus coram sepulchris beatissimorum martyrum legionis felicis, paenitentiam egit, deprecans, ut quaecumque delique
Abbreviated transcription (Latin):
lodiiudicatur. sed ꝓrbt̃ metuens ne
obsui damni causam animihominis aufe¬
retur : Iudicem de p̃cans ut concessa ille
uita hic culpa reus absolueretur a poena
Dicens. satissibi . eẽ iam factum: quod per
tot tormentorum generalatro quae
gesserat declarasset sed seueritas iudi¬
cis cumnullis precib potuisset inflecti
reum patibulo condempnauit: Tunc
prbt̃ cum lacrimis prostratus. ad
beati martrristum ulũ suppliciter
dep̃catur dicens. Quaeso gloriosis
sime athlea xp̃i. ut eruas hunc pau¬
perem demanu mortis iniquae. ne
mibifiat in obprobrium sipermea ac¬
cusationẽ moriatur hic homo. Osten¬
de depraecor uirtutẽ tuã. ut quem
asperitas humana nequidia absolue¬
relenis pietatis moderamine tudis¬
soluas. Haec sacer dote cum lacrimis
dep̃cante : disruptis uinculis patibuli
reus ad terrã ruit. Quo audiens iu¬
dex timore perterritus. et diuinã
urbis beorrianae presbiteri
hon ore p̃ditus. cuius passionis historia

Expanded text:
lo diiudicatur. Sed presbiter metuens, ne lo diiudicatur. Sed presbiter metuens, ne ob sui damni causam anima hominis auferreretur, iudicem deprecans, ut, concessa illi vita, hic culpa reus absolveretur a poena, dicens, satis sibi esse iam factum, quod per tot tormentorum genera latro quae gesserat declarasset; sed severitas iudicis cum nullis precibus potuisset inflecti, reum patibulo condemnavit. Tunc presbiter cum lacrimis prostratus ad beati martyris tumulum, suppliciter deprecatur, dsime athleta Christi, ut eruas hunc pauperem de manu mortis iniquae, ne mihi fiat in opprobrium, si per meam accusationem moriatur hic homo. Ostende, deprecor, virtutem tuam, ut quem asperitas humana nequit absolvere lenis pietatis moderamine tu dissolvas. Haec sacerdote cum lacrymis deprecante, disruptis vinculis patibuli, reus ad terram ruit. Quod audiens judex, timore perterritus, et divinam urbis Beorritanae, presbyterii honore praeditus, cujus passionis historia