comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
euangelici conuenirent. pran¬
dium colligebantur. qui uocati
excusandtm ab huiusmodi epu-¬
lis non putarunt. postea quam
foro in quam & plateis requifiuit.
incidit in eos qui cirtueunt ciuui-¬
tatem: & tunc demum potuit
inuenire. que requirit. fortasse¬
eo quod in tribulatione & metu
posita magis inuenit gratiam. De-¬
niq his posterius ait. Inuenerunt
me uigiles qui circueunt ciuita¬
tem: tulerunt michi pallium.
Habuit gͦ certamen. S qua ratio¬
ne fupra non tulerint pallium
hereo aꝑire. nisi focte quia ibi
interrogasse se dixit. nunquid
quem dilexit anima mea uuidistis
que xp̃m loquebatur. nec exuta
est pallio: & quem querebat in-¬
uenit. Disce quemadmodum xp̃c
querattir ab his utiq qui ñ per-¬
functorie querunt. sed iuolenter
retinent: ficut ista quȩ ait. Te¬
nui eum: & non dimisi eum. fide
inuenit. & meditatione constrix̃.
Si bonos custodes accipimus: utiq
angłi sunt. Qui ergo angłos tͣn¬
sit: uerbum inuenit. Ideo non

Expanded text:
euangelici prandium conuenirent, euangelici prandium conuenirent, colligebantur, qui uocati excusandum ab huiusmodi epulis non putarunt —, posteaquam in foro, inquam, et plateis quaesiuit, inc-idit in eos, qui circumeunt ciuitatem, et tunc demum potuit inuenire quod quaesiuit, fortasse quod in tribulatione et metu posita magis inuenit gratiam. denique in posterioribus ait: inuenerunt me qui circumeunt ciuitatem, tulerunt mihi pallium. habuit ergo certamen; sed qua ratione supra non tulerint pallium, haereo reperire, nisi forte quia ibi interrogasse se dixit: numquid quem dilexit anima mea uidistis? quae Christum loquebatur, nec exuta est pallio et quem quaerebat inuenit. Disce, quemadmodum Christus quaeratur ab his utique, qui non perfunctorie quaerunt, uiolenter retinent, sicut ista, quae ait: tenui eum et non dimisi eum, fide inuenit, meditatione constrinxit. si bonos custodes accipimus, utique angeli sunt. qui ergo angelos transit, uerbum inuenit. ideo non
Abbreviated transcription (Latin):
indiges sumptu. memento dĩi
tui: ne nox de egestatis obdacat
a deuotionis affectu. Hoc est
enim mandatum legis. ut in noc¬
te magis queras: ut quando ma-
gs exaudiaris a dño & possis di¬
re habundat ad gratiam: sed
ut insistas & intendas muneri.
Deniq ista uel eccłã uel anima¬
que requisitit in cubili. quesi¬
uit innoctibus pͥmo non inue-¬
nit. quia fortasse in cubili que¬
siuit: sed postea quam surrerit.
& abiit in ciuitatẽ. Uide ne
in illa ciuitate. in ꝗtiam dñs
celebraturtis pascha discipulos
destinauit: ite in cinitatem ad
quendam. Postea quam in foro
ut dixi quesitut. ubi oletim uẽ¬
ditur. quod expectantes spon-¬
sum emere consuerunt. ubi ius
ubi leges. si enim lex spiritalis
& forum est utiq spiritale. ubi
disputant periti legis eterne.
quod forum ñ litibus tumultuo¬
sum est. s xp̃i tribunalibus glo¬
riosum. ubi quesitut in quam
in foro. quesiuit in plateis. de
quibus hi qui ad patriffamiliaᷤᷤ

Expanded text:
indiges sumptu? Memento Domini Dei indiges sumptu? Memento Domini Dei tui, ne nox te egestatis abducat a devotionis affectu. Hoc est enim mandatum Legis, ut in nocte magis quaeras, quando magis 1055 exaudiaris a Domino, et possis diorie abundat ad gratiam, sed ut insistas et intendas muneri. Deniqquae requisiuit in cubili, quaesiuit in noctibus, primo non inuenit, quia fortasse in cubili quaesiuit, sed posteaquam surrexit et abiit in ciuitatem — uide ne in illam ciuitatem, in quam dominus celebraturus pascha discipulos destinauit: ite in ciuitatem ad quendam —, posteaquam in foro, ut dixi, quaesiuit, ubi oleum uenditur, quod expectantes sponsum emere consuerunt, ubi ius, ubi leges. si lex spiritalis, et forum est utique spiritale, ubi disputant periti legis aeternae, quod forum non litibus tumultuosum est, sed Christi tribunalibus gloriosum. ubi quaesiuit, inquam, in foro et post quaesiuit in plateis — de quibus hi, qui ad patris familias
Abbreviated transcription (Latin):
aduentus testimonia: de ꝓpħis
euangłistȩ. paulusq postierunt.
llude scͥptum est: quia nox noc¬
ti indicat scientiam. Quesunt
in noctibus in ꝑsecutionibus & ad¬
uersis in tribulatiombus & labo¬
ribus duris. Nox est omnibus:
quibus non est ꝑfecta securitas.
Unde ait dñs. Ulenet nox qñ
nemo potest oꝑari: cum in hoc
mundo sum. lux huiꝰ mundi sũ.
Non ergo oꝑemtir in tenebris.
Si enim lucent oꝑa nr̃a. non o¬
ꝑamur in tenebris: sed in ltmi¬
ne. Dies est quibus ad est xp̃c:
nox est quibus se denegat. Non
magnum gͥ si tunc dño gratias
adhereas xp̃o. quando te ꝑse-¬
cutor exagitat. quando aliqua
ꝑcella ꝑturbat. A misisti filiũ
in illo dolore in illa nocte. in illa
destitutione. memento dñi dei
tui: ne quasi non exauditus in¬
gratus sis & in tua p̃uariceris
erumpna. Pulsus es in exiltum
memento dm̃i dei tui: ne patͥȩ
interdicte tͥ caritatem deo p̃se¬
ras. Alicauus diuitis oppresstis¬
potentia amisisti ꝓpͥas facaltates

Expanded text:
nici testimonia de prophetis evangelistae Paulusque posuerunt. Unde scriptum est, quia nox nocti indicat scientiam . Quaesivit in noctibus, in persecutionibus et adversis, in tribulationibus et laboribus duris. Nox est omnibus quibus non est perfecta securitas; unde ait Dominus: Veniet nox, quando nemo potest operari ; cum in hoc mundo sum, lux hujus mundi sum. Non ergo operemur in tenebris. Si enim lucent opera nostra, non operamur in tenebris, sed in lumine. Dies est quibus adest Christus: nox est quibus se denegat. 34. Non magnum ergo si tunc Domino gratias adhaereas Christo, quando te persecutor exagitat, quando aliqua procella perturbat. Amisisti filium? In illo dolore, in illa nocte, in illa destitutione memento Domini Dei tui; ne quasi non exauditus, ingratus sis, et in tua praevariceris aerumna. Pulsus es in exsilium? Memento Domini Dei tui; ne patriae interdictae tibi, charitatem Deo praeferas. Alicujus divitis oppresspotentia amisisti proprias facultates,
Abbreviated transcription (Latin):
maximam partem earum lectio-¬
ni & oratiomibus deptitemus. Au
di eccłie uocem: querentis etiam
in noctibus xp̃m. Inctibili in qͥt
meo in noctibuis quesicu: quẽ dili¬
git anima mea. Accipe scdm lit¬
teram qta quesutit in noctibuis
orando. dep̃cando etiam lacͥmis
deplorando. Questuit in noctiaꝰ
quia postut tenebras latibulum
suum: ut querere eum sollitiuͦs
disceremus. Quesiuit gͥ in ꝓpħs¬

Expanded text:
maximam partem earum lectiomaximam partem earum lectioni et orationibus deputemus. 33. Audi Ecclesiae vocem quaerentis etiam in noctibus Christum. In cubili, inquit, meo, in noctibus quaesivi quem dilexit anima mea . Accipe secundum litteram. Quaesivit in noctibus orando, deprecando, etiam lacrymis deplorando. Quaesivit in noctibus; quia posuit tenebras latibulum suum; ut quaerere eum sollicitius disceremus. Quaesivit igitur in p
Abbreviated transcription (Latin):
laxatur. sompno resoluitur. Cunc
irrepit impuri libido concubitꝰ.
tunc ꝑturbatur cor sqtialore u¬
munditiȩ. ñ uidetur castitas.
puritas non consideratur: ptidi¬
citiȩ głã non recensetur. Noxerat
quando iidas ꝓdidit: quando
petrus negauit. Illo gͥ precipue
tempore itstificationes deiam-¬
mo retexende sunt. relegenda
mandata hortatoria. Illa de casti¬
tate p̃cepta ñ absint: ut his oc¬
cupata mens. flagrantiam libidi-¬
nis. carnis restringat ardorem.
Tene illud animo. Lauabo per
singulas noctes lectum meũ. Qs
enim stupris deditus. flagitiis
lectum suum: Nescit flere qui
flenda cõmittit: & cum sit ipse
lacͥmabilis. non habet pene la-¬
crimas sue. At ille qui castigat
corpus suum. & sui sollicitas gu¬
bernator est atq ingemiscens oo
dolens laꝑsi suꝑioris offense. quȩ¬
rit quomͦ abluat eam fletibtis
penitentie: hic lauat ꝑ singulas
noctes lectum scium. Non dor-¬
miamus gͦ totis noctibus: sed

Expanded text:
laxatur, somno resoluitur, tunc laxatur, somno resoluitur, tunc inrepit inpuri libido concubitus, tunc perturbatur cor, squalor inmunditiae non ueretur, castitatis puritas non consideratur, pudicitiae gloria non recensetur. nox erat, quando ludas prodidit, quando Petrus negauit. Illo igitur praecipue tempore iustificationes dei animo retexendae sunt, relegenda mandata hortatoria, illa de castitate praecepta non absint, ut his occupata mens flagrantiam libidinis. carnis restinguat ardorem. tene illud animo: lauabo per singulas noctes lectum meum. qui enim stupris deditus. flagitiis noctes lectum suum. nescit flere qui flenda committit et, cum sit ipse laccrymas suae. At ille qui castigat corpus suum, et sui sollicitus gubernator est, atque ingemiscens et dolens lapsus superioris offensae quaerit quomodo abluat eam fletibus poenitentiae, hic lavat per singulas noctes lectum suum. Non dormianus ergo totis noctibus: sed
Abbreviated transcription (Latin):
doctrinis scłaribus ꝑparum somp¬
no indulgent: quantomagis qui
deum cupiunt cognoscere. non de-¬
bent sompno corporis impediri nͥ
quantum naturȩ satis est: Dauid
ꝑ singulas noctes lectum suum
lacrimis diluebat. surgebat etiã
noctis medio. ut dño confiteret᷑:¬
& tu totam noctem sopori existi¬
mas deputandam: Tunc magis
tibi orandus est dñs. tunc p̃sidia
postulanda culpa cauenda: quando
uidetur habere secretum. Tunc
maxime quando tenebre in cir-¬
cuitu meo & parietes me oꝑiunt:
consideranditin quia ds̃ omnia
intuetur abscondita. Ne dixeris
ergo circumfusus tenebris. quis
me tudet. & quem uereor septus
parietibus & inclusus: quia uultͦ
dñi suꝑ facientes mala. Deinde
si arbitrum non uides. te ipsum
non uides: Tue conscientiȩ testi¬
monium non uereris: Nescis illã
caliginem noctis non oꝑtorium. s
incentiuum esse peccatis Cum
sompno & cibo feruent corpora:
tunc etram mentis uigor sopore

Expanded text:
doctrinis saecularibus perparum somdoctrinis saecularibus perparum somno indulgent, quanto magis, qui deum cupiunt cognoscere, non debent somno corporis inpediri, nisi quantum naturae satis est! Dauid per singulas noctes lectum suum lacrimis diluebat, surgebat etiam noctis medio, ut domino confiteretur, et tu totam noctem sopori existimas deputandam ? tunc magis tibi orandus est dominus, tunc praesidia postulanda, culpa cauenda, quando uidetur habere secretum ; tunc maxime, quando tenebrae in circuitu meo et parietes me operiunt, considerandum, quia deus omnia intuetur abscondita. ne dixeris ergo: \'circumfusus sum tenebris; quis me uidet et quem uereor saeptus parietibus et inclusus ?\', quia uultus domini super facientes mala. deinde, si arbitmm non uides, te ipsum non uides, tuae conscientiae testimonium non uereris? nescis illam caliginem noctis non opertorium, sed incentiuum esse peccati? cum somno et cibo feruent corpora, tunc etiam mentis uigor sopore
Abbreviated transcription (Latin):
tanquã his melioribus epulis pas¬
geretur. Epulabatur enim animꝰ
pie deuotionis alimentum. Non
solum itaq hymini & psalmi: sed
etiam legis p̃cepta cantabilia scĩs
sunt. Beniq cantabat moyses qͥ
legem accepit: cum p̃tergressus
pedibus mare. seruati poplĩ duc¬
tor. iustificationes dei p̃dicaret.
Suꝑ est adhuc ꝓpositum uiri itisti¬
egregium. quia omni tẽmpore
cura dei laudes debet esse inten¬
tus. non solum die s etiã nocte.
Ideoq addidit. Memor fui noc¬
te nominis tui dñe: & custodiui
legem tuam. Ulideamus si & ille
memor est qui uocat dñm uer-¬
bo: non custodit autẽ diuina
mandata. De quo satis dictum
potuerit affectum. fides autem
ꝓbitas. innocentia: memorem
ꝓbant. Quod autẽ ait. memor
fui nominis plena deuotio ẽ:
quia nemo dicit dñm iħm nifi
in sp̃u sc̃o. Hoc nomen: inuocat᷑
diebus & noctibus. Nullum dem¬
pus predicandi nactium: sinat sc̃a
detiotio preterire. Si studentes

Expanded text:
tamquam his melioribus epulis pastamquam his melioribus epulis pasceretur; epulabatur enim animus piae deuotionis alimento. non solum itaque hymni et psalmi, sed etiam legis praecepta cantabilia sanctis sunt. denique cantabat Moyses, qui legem accepit, cum praetergressus pedibus mare seruati populi ductor iustificationes domini praedicaret. Superest adhuc propositum egregium uiri iusti, quia omni tempore circa dei laudes esse debet intentus, non solum die, sed etiam nocte. ideo addidit: memor fui nocte nominis tui, domine, et custodiui legem tuam. uideamus, si et ille memor est, qui uocat dominum uerbo, non custodit autem mandata diuina. de quo satis dictum potuerit affectum. fides ergo, probitas, innocentia memorem probant. quod autem ait: memor fui nominis tui, plena deuotio est, quia nemo dicit dominum Iesum nisi in spiritu sancto. hoc nomen inuocetur diebus et noctibus, nullum tempus precandi uacuum sinat sancta deuotio praeterire. Si studentes igitur
Abbreviated transcription (Latin):
peregrinationis meẽ. Contieiit
sibi. Si quidem & alibi ait. Ad¬
uena sum ego in terra hac. Unde
& apłs non uult nos in domo dĩ
fideiq deuotione aduenas esse
atq peregͥnos: sed ciues scõrum
eo domesticos dei. Qui enim do-¬
mesticus dei est: exul est intin¬
do. Qui conuer satur in celestibꝰ.
peregrinus est terris. Peregͥna¬
bantur in hoc mundo hebrer:
naturã incendii non sentieabes.¬
Cantabiles habebant iustificatio¬
nes dei: cum hymntm deo de
creaturarum laudatione canta¬
rent. Bemiq qui cantat uacius
est & diuersarum cogitationtĩ
curas religat: sequestrat auari¬
tiam. Non soltm corporis uoce
sed etiam mentis uiuacitate se
mulcet. Non enim tanquã mestꝰ
mopie sollicitudine: sed tanquã
liber ab omnibtis corporalitm af¬
fectiomibus passionum canebat idẽ
ꝓpha. Psallam tibi in cithara sc̃s
isrł. Gaudebunt. labia mea cum
cantatiero tibi: & amina mea quã
redemisti. Cantabat hȩc letus:

Expanded text:
peregrinationis meae . Convenit peregrinationis meae . Convenit sibi; siquidem et alibi ait: Advena sum ego in terra hac . Unde et Apostolus non vult nos in domo Dei, fideique vocatione advenas esse et peregrinos: sed cives sanctorum et domesticos Dei. Qui enim domesticus Dei est, exsul est mundo: qui conversatur in coelestibus, peregrinus est terris. Peregrinabantur in hoc mundo Hebraei, naturam incendii non sentiecantabiles habebant iustificationes dei, cum hymnum deo de creaturarum laudatione cantarent. Denique qui cantat uacuus est et diuersarum cogitationum curas relegat, sequestrat auaritiam et non solum corporis uoce, sed etiam mentis uiuacitate se mulcet. non enim tamquam maestus inopiae sollicitudine, sed tamquam liber ab omnibus corporalium affectibus passionum canebat idem propheta: psallam tibi, deus, in cithara, sanctus Israel. gaudebunt 1abia mea cum cantauero tibi, et anima mea quam redemisti. cantabat haec laetus,
Abbreviated transcription (Latin):
filia saul saltantem & ꝑcutientẽ
in organis armizatis in conspectu
dñi: & ait ad eam. postea quam
se domum recepit. Quid utiq
honorificatus ẽ rex isrł qr denti¬
datus est hodie in ocalis puella-¬
rum suapum ancillarum: sicut
unus exsaltatoribꝰ : Et dixit
dauid ad michol in conspectti
dñi. Benedictus dñs qui elegit
me suꝑ patrem ttium. ob sup
oninẽ domtm illuis. constitus.¬
re in pͥncipem scp plebem suã
demudaboe adhuc sic. eo eronti¬
gax in conspecta tuoi &o cum
ꝓuellis cum quibus dyxisti me
nudatum glorisicabor. Et michol
inquit saul filie: non erat filitis
usq in diem mortis eius. Etudens
itaq exemplum quod & ꝓph̃a¬
qui ꝑcutiebat in organis. & salta¬
uit ante archam dm̃i iustificatus
est: & illa que rep̃hendit eum
sterilitate dampnata est. Sed ñ
satis est ut aliquis cantabiles ha¬
beat iustificationes dei: nifi ter¬
renarum exeat seruitio sollici¬
tudinum. Ideoq addidit. In loco¬

Expanded text:
filia Saul saltantem, et percutientem filia Saul saltantem, et percutientem in organis harmonizatis in conspectu Domini, et ait ad eum, posteaquam se domum recepit: Quid utique honorificatus est rex Israel; quia denudatus est hodie in oculis puellarum suarum ancillarum, sicut unus ex saltatoribus? Et dixit David ad Michol in conspectu Domini: Benedictus Dominus qui elegit me super patrem tuum, et super omnem domum illius constituere in principem super plebem suam denudabor adhuc sic, et ero nugax in conspectu tuo, et cum puellis cum quibus dixisti me nudatum, glorificabor. Et Michol, inquit, filiae Saul non erat filius usque in diem mortis ejus . Evidens itaque exemplum quod cutiebat in organis et saltauit ante arcam domini, iustificatus est et illa, quae reprehendit eum, sterilitate damnata est. Sed non satis est ut aliquis c-antabiles habeat iustificationes dei, nisi terrenarum exeat seruitio sollicitudinum. ideoq
Abbreviated transcription (Latin):
bat. ꝓphete quoq ut ꝓphetarẽt̃
psallendi ꝑitum iubebant psallȩ¬
re: quo suaui int̾itata dulcedine
spiritalis infanderetur gratia.
Et in euanglio legimus in domo
patris illius filium recupantis ꝑ¬
crepuisse. symphoniam quȩ epu¬
lantes delectabatur fideles: ꝑfidꝰ
autẽ impatienter auidiebat. Dul¬
cis gͥ cantilena que non corpus
effeminat: sed mentem antint̃¬
q confirmat. Ideoq canticum
dicitur dm̃ testamentum: quia
remissionem omnium peccatoꝵ
dñiq iusticias in scͥpturis euan¬
gelii suaui mentis exultatione
conciminus. Ipse quoq dñs non
dedigiratus est dicere: cantaui¬
mus nob̃. & non saltastis. Canta¬
uit nobis in euangłio ueniam de¬
lictorum debuerunt iudei men
tem attollere. non hystrionico
corporis motu sed sancto sp̃u. Nõ
fecerunt: ideo rep̃hend unt᷑.
S etiam corporis saltatio in ho¬
norem dei: laudabilis habetur.
Demq saltauit dauid ante ar¬
cham dm̃i. & uidit eum michol

Expanded text:
bat. prophetae quoque, ut prophetarent, bat. prophetae quoque, ut prophetarent, psallendi peritum iubebant psallere, quo suaui inuitata dulcedine spiritalis infunderetur gratia. et in euangelio legimus in domo patris illius filium recuperantis percrepuisse symphoniam, qua epulantes delectabantur fideles, perfidus autem inpatienter audiebat. dulcis igitur est cantilena quae non corpus effeminat. sed mentem animumque confirmat. ideoque canticum dicitur domini testamentum, quia remissionem omnium peccatorum dominique iustitias in scripturis euangelii suaui mentis exultatione concinimus. ipse quoque dominus non dedignatus est dicere: cantauimus uobis et non saltastis. cantauit nobis in euangelio ueniam deltem attollere non histrionico corporis motu, sed sancto Spiritu. Non fecerunt, ideo reprehenduntur. 27. Sed etiam et corporis saltatio in honorem Dei laudabilis habetur. Denique saltavit David ante arcam Domini, et vidit eum Michol
Abbreviated transcription (Latin):
ctm legimꝰ ea. in memoriã eorum
redire udeamur. s etiam cum
ab est codex manibus tanquam
ammantia que ꝓbantur & mũ¬
da habentur in lege. etram con¬
dterendo non pascuntar rumi¬
nare consuerunt. ex semetipsis
alimenta fibi recondita ꝓferen-¬
tiaita & nos de nr̃e meinorie
thesauro de interioribus nr̃is ru-¬
minandum nobis pabtilum spiri-¬
tale ꝓmanius. Hymni nob̾. can¬
ticum nobis. psalim nobis: iusti¬
ficationes dm̃ sunt. Psalmtis sp̃t.
psalmtis & mente: ne si obliti
fuerunus in tempore necessitats.
dicatur unicuiq nr̃m. abiecisti
sermones meos post te. Ideoq
ut expelleretur & elimaretur
obliuio a domo sancta sua. canto¬
res sibi fecit uerus salomon qui
toto sp̃ti acquirende cognitioni
ditiinitatis intenderent. ne psal¬
lentes deessent eccłie sue quorũ
cantu nequã sp̃c fugaretur: sic̃
dauid sci docemur exemplo. quo
psallente maltis ille sp̃c expelle-¬
brtur. qui saul regis corda uera-¬

Expanded text:
cum legimus ea, in memoriam eorum cum legimus ea, in memoriam eorum redire uideamur, sed etiam, cum abest codex manibus, tamquam animantia, quae probantur et munda habentur in lege, etiam quando non pascuntur ruminare consuerunt, ex semet ipsis alimenta sibi recondita proferentia, ita et nos de nostrae me- moriae thesauro, de interioribus nostris ruminandum nobis pabulum spiritale promamus. hymni nobis, canticum nobis, psalmi nobis iustificationes domini sint. psallamus spiritu, psallamus et mente, ne, si obliti fuerimus. in tempore necessitatis dicatur unicuique nostrum: abiecisti sermones meos post te. Ideoque. ut expelleretur et eliminaretur obliuio a domo sancta sua, cantatores sibi fecit uerus Salomon, qui toto spiritu inquirendae cognitioni diuinitatis intenderent, ne psallentes deessent ecclesiae suae, quorum cantu nequam spiritus fugaretur, sicut Dauid sancti docemur exemplo, quo psallente malus ille spiritus expellebatur, qui Saul regis corda uexa
Abbreviated transcription (Latin):
tradticere: & utiq nullum adbuc
audierat oraculum. Ita non solũ
ab ultionis attrocitate. s etiam
ab accusationis seueritate. iusti
aliena ꝑsona est: potiusq ducit
suam remissionem accusari qd̵̃
non uindicauerit. quam alienũ
crimen urgere. S dices. Quomͦ
dixit ipse dauid: letabitur iustꝰ
cum uiderit uindictam impiorũ:
Michi uidetur. quia lecet᷑ quod
ipse euaserit: non quia impii ꝑu¬
mantur. Queramus altud iusti
ꝓpositum exequentibus. Itaq dĩc.
Cantabiles mͥ erant iustificatio¬
nes tue: in loco ꝑegrinationis
mee. Merito peregͥnatiomibuis
non frangebatur. suꝑbos declina¬
bat. eorumq prosꝑis successibtis
non motiebatur. consolabatar
se inuidiciis celestibus angebat᷑
in alienis peccatis: quia canta¬
biles habebat iustificationes dei.
Que enim bene tenemtis canta¬
re consueuimis: & que cantant᷑
melius. nr̃is adherent sensibus.
Non eiim ꝑfuinctorie transeamꝰ
que legimnins. ut tunc tantum

Expanded text:
traducere, et utique nullum adhuc traducere, et utique nullum adhuc audierat oraculum. ita non solum ab ultionis atrocitate, sed etiam ab accusationis seueritate iusti aliena persona est potiusque ducit suam remissionem accusari, quod non uindicauerit, quam alienum crimen urgere. sed dices: \'quomodo dixit ipse Dauid: laetabitur iustus, cum uiderit uindictam impiorum? mihi uidetur, quia laetetur quod ipse euaserit, non quia impii puniantur. quaeramus aliud iusti propositum ex sequentibus. Itaque dicit: cantabiles mihi er ant iustif icationes tuae in loco seueritate s meae. merito peregrinationibus non frangebatur, superbos declinabat eorumque prosperis successibus non mouebatur, consolabatur se in iudiciis caelestibus, angebatur in alienis peccatis, quia cantabiles habebat iustificationes dei. quae enim bene tenemus cantare consueuimus et quae cantantur melius nostris adhaerent sensibus. non enim perfunctorie transeamus quae legimus, ut tunc tantum,
Abbreviated transcription (Latin):
Et dixit dauid. ad abisar: &
ad omnes ptie.ros eius.
Ecce filitis meus. qui exiuit de
ultoris. Quomͦ enim maledicttm
extranei ꝓ regis inuria uindica¬
ret: cum filii adhuc parricidiẽ
inultum maneret: Non titiq
extranei maledictum: & filii
partidium equa esset lance pen¬
sandum. Et addidit. Sine illã
maledicere. qm̃ dixit illi dñs.
donec uideat humilitatem meã.
& retribuat michi dñs bona
ꝓ maledicto. Est & ali ud
iusti ꝓpositum longe om̃ibꝰ
ꝑfecticis & potentius ir derue¬
nire ꝓ ꝑsequentibus. & excusa-¬
re peccantes: quod legintis in e¬
uangłio dicente dño iħti. cum
cruicifirus esset a ꝑfidis. Pater
dimitte illis: non enim scirint
quid facituit. Liquet gͥ his ma¬
gisteriis doctrinȩ celestis: quod
iustus se acctisare malit ꝗtiam
alium deformare. Deniq de io¬
seph cui desponsata erat oraria
mater dñi. scͥptum est quod
cum eam grauem utero iuidis¬
set. cum esset iustus. nolait eã

Expanded text:
et dixit Dauid ad Abisai et et dixit Dauid ad Abisai et ad omnes pueros eius: ecce filius meus, qui exiuit de ultoris: quomodo enim maledictum extranei pro regis iniuria uindicaret. cum filii adhuc parricidium inultum maneret ? non utique extranei maledictum et filii parricidium aequa esset lance pensandum. et addidit: sine illum maledicere. quoniam dixit ii dominus, donec uideat humilitatem meam et retribuat mihi d dominus bona pro maledicto. est et aliud iusti propositum longe omnibus perfectius et potentius, interuenire pro persequentibus, excusare peccantes, quod legimus in euangelio dicente domino Iesu, cum crucifixus esset a perfidis: pater, dimitte illis: non enim sciunt quid faciunt. Liquet igitur his magisteriis doctrinae caelestis, quod iustus se ac-cusare malit quam alium deformare. denique de Ioseph, cui desponsata erat Maria mater domini, scriptum est quod, cum eam grauem utero uidisset, cum esset iustus, noluit eam
Abbreviated transcription (Latin):
tis ictu seipsum obiecit dicens.
Ecce ego peccaui. & ego pastor ma-¬
lignum feci: & hic gręx quid fe-¬
cit: fiat manus tua in me: & in
domum patris mei. Quasi iusttis
g̾ acctisator sui. in ipso sermonis
exordio & peccatum sutm agno-¬
uit: & iniqtutatem ꝓpriam con-¬
fitendo iustificatus ẽ in semetipso.
Alibi quoq de urie morte coar¬
gustus a ꝓph̃a: ait. Peccaui dño.
Cui responsum est ꝓpter peniten¬
catuim. Item alio loco cum semei
malediceret ei. & lapidaret etĩ
nec uerbo quidem referens contu¬
meliam. Quin etiam etĩ abisai
dux eius caput maledicentis uellet
auferre: ait rex. Quid mͥ & tibi
est fili saruie: Quod maledicit
michi: dñs dixit ei maledicere
dauid. Primum gͥ culpam eius
exctisanit. & causam ad dĩ
retulit uoluntatem. scdõ in stiũ
meritum retorsit ut non illum
errasse .s se mertusse significaret.
tercio. maledictionem illius sͥ non
solum non nocere s etiam ꝓdesse
memorauit: sicat scͥptum est.

Expanded text:
tis ictui se ipsum obiecit dicens: tis ictui se ipsum obiecit dicens: ecce ego peccaui et ego pastor malignum feci, et hic grex quid fecit? fiat manus tua in me et in domo patris m e i. quasi iustus ergo accusator sui in ipso sermonis exordio et peccatum suum agnouit et iniquitatem propriam confitendo iustificatus est in semet ipso. alibi quoque de Uriae morte coargutus a propheta ait: peccaui domino; cui responsum est propter paenitencatum. Item alio loco, cum Semei malediceret ei et lapidaret eum ne uerbo quidem referens contumeliam. quin etiam cum Abisai dux eius caput maledicentis uellet auferre, ait rex: quid mihi et tibi est, fili Saruiae? quod maledicit mihi. dominus dixit ei maledicere Dauid. primum igitur culpam eius excusauit et causam ad domini retulit uoluntatem, secundo in suum meritum retorsit, ut non illum errasse, sed se meruisse significaret, tertio maledictionem illius sibi non solum non nocere, sed etiam prodesse memorauit, sicut scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
bra compatiuntim. Ideo forte &
illud positum est. Iustus in exor¬
dio sermonis: accusator est sui. Nã
& si possit iustus habere quod in¬
se accuset. & itstus non esse quia
nemo sine peccato p̃ter unum dm̃
& possit etiam peccator hoc iꝑso
iustus esse. qi accusator est sui. se¬
cundum illud. dic iniqutates
tuas ut iustificeris: at tam̃ forsi
tan aliquibtis non uideatur ab¬
surdum. ut etiam de illo dictum
sit quod itstus sit qui se accuset
quod accuset. Quam gͥ in his
omnibus sancto dauid uiri iusti
ꝑsona conueniat: consideremus
Accusauit se nullo accuisante.
peccatum confessus est ꝓpͥum. qñ
rauit plebem. Qui &o dixit ad
dñm. Peccaui dñe quod fecerim
hoc uerbum. & nunc dñe aufer
iniquitatem seruitui: qr deliqͥ
uehementer. Itaq quamtis scͥp¬
tura habeat quod apposita est
ira dei ut irasceretur in isrł: ꝗtio
regis ꝓlapsio. excusari uidetur:
tamen cam uidisset angłm. qui
stragem plebis effitiebat. ꝑcitien-¬

Expanded text:
bra conpatiuntur. ideo forte et bra conpatiuntur. ideo forte et illud positum est: iustus in exordio sermonis accusator est sui. nam etsi possit iustus habere in se quod accuset et iustus esse, quia nemo sine peccato praeter unum deum, et possit etiam peccator hoc ipso iustus esse, quia accusator est sui secundum illud: dic iniquitates tuas, ut iustificeris, attamen forsitan etiam aliquibus non uideatur absurdum, ut etiam de illo dictum sit, quod iustus sit qui se accusat quod accuset. Quam igitur in his omnibus sancto Dauid uiri iusti prima persona conueniat, consideremus. accusauit se nullo accusante, peccatum confessus est proprium, qrauerit plebem. qui et dixit ad dominum: peccaui, domine, quod fecerim hoc uerbum. et nunc, domine, aufer iniquitatem serui tui, quod deliqui uehementer. itaque quamuis scriptura habeat, quod adposita est ira dei, ut irasceretur in Israel, quo regis prolapsio excusari uideretur, tamen, cum uidisset angelum qui stragem plebis efficiebat, percutien
Abbreviated transcription (Latin):
deserit. s tanquã bene de se
meritum omni studio sanare
contendit. exercens non solum
artis peritiam. s etiam mentis
tat esse non imꝓbitatis. magisq
uul neri eius medicinam
affer re desiderat. & compa¬
tit᷑. &.  dolet. non ꝓpter se sed
ꝓpter illum qui desꝑato laborat
incõmodo. & dicit huno untim
ex fratribtis sic laborare. sic affi¬
ci ut faciat michi inuiriam. qui
si agnosceret me. honoraret
utiq certe non lederet. Quid
eni lesus est meo facto. ut ha¬
beat ledentis affectum: Cum
gͦ non suppetit causa ledendi: ñ
potest culpa esse ꝓpositi. Ergo
si iustus sum afficior ꝓpter ca¬
ritatem. ꝓpter dilectionem:
corporis detrimentum. Possum
etiam illtid dolere. quod ego si e¬
tiam ledentem non leserim. & ñ
sim mͥ conscius. quod eum in me
rim lapsus. est quod innocentem
ledendo delinꝗtiã. quod factus sim
ei materia peccati. Hoc gͦ olet da¬
uid: & ideo dolet. quia cum unũ
menbrtim patitur. & cetera men¬

Expanded text:
deserit, sed tamquam bene de se deserit, sed tamquam bene de se meritum omni studio sanare contendit, exercens non solum artis peritiam, sed etiam mentis tat esse, non improbitatis, magisque vulneri ejus medicinam afferre desiderat, et compatitur, et dolet non propter se, sed propter illum qui desperato laborat incommodo: et dicit hunc unum ex fratribus sic laborare, sic affici, ut faciat mihi injuriam; qui si agnosceret me, honoraret utique, certe non laederet. Quid enim laesus est meo facto, ut habeat laedentis affectum? Ergo cum non suppetit causa laedendi, non potest culpa esse propositi. Ergo si justus sum, afficior propter charitatem, propter dilectionem, corporis detrimentum. possum etiam illud dolere, quod, etiamsi ego laedentem non laeserim et non sim mihi conscius, quod eum in me rim lapsus eius, quod innocentem laedendo delinquat, quod factus sim ei materia peccati. Hoc ergo dolet Dauid et ideo dolet, quia, cum unum membrum patitur, et cetera mem
Abbreviated transcription (Latin):
detiniit me: a peccatoribus dere¬
linquentibus legem tuã. Dole¬
bat dauid. non quia contẽpne¬
batur. non quia appetebatur
ipse. s quia lex dei relinquebat᷑.
& eorum qui hoc faciebãt
dampnum do lebat qđ̵ pe¬
rirent deo. Sicut bonus pater
in frenesi constituti filii. cum
ab eo maledicatur. uerberetur.
affitiatur iniuiriis. non stiam s
egroti deflet erumpnã. & contti¬
meliam dolet. non quo sͥ fit ir-¬
rogata. s quia ꝑ furorem quid
faciat eger ignorat. ita uir bonꝰ
cum uidet peccatorem ñ reuere¬
ri. non honorare etiam canos se¬
indignum. non agnoscere quadã
peccandi insania. quam in decora
& inhonesta cominittat. quasi
moriturum dolet. quasi desꝑatũ
amedicis in  gemiscit. & ie
bontis me dicus pͥmo monet.
deinde etiam si grauia patiat᷑.
tam̃ tanquã ille egrum & si ce¬
datur sustinet. & si maledicat᷑
non derelinquit. & quicquid ꝑo¬
test medicine adhibere non de-¬
negat. nec tanquã contumacem

Expanded text:
detinuit me a peccatoribus deredetinuit me a peccatoribus derelinquentibus legem tuam. Dolebat Dauid, non quia contemnebatur, non quia adpetebatur ipse, sed quia lex dei relinqueba eorum qui hoc faciebant, damnum dolebat, quod perirent Deo. Sicut bonus pater in phrenesi constituti filii, cum ab eo maledicatur, verberetur, afficiatur injuriis, non suam, sed aegroti deflet aerumnam; et contumeliam dolet, non quo sibi sit irrogata, sed quia per furorem quid faciat aeger ignorat: ita vir bonus cum videt peccatorem non revereri, non honorare etiam canos seindignum; non agnoscere, quadam peccandi insania, quam indecora et inhonesta committat, quasi moriturum dolet, quasi desperatum a medicis ingemiscit; et ut bonus medicus primo monet, deinde etiamsi gravia patiatur, tamen tamquam ille aegrum, etsi caedatur, sustinet, et si maledicatur, non relinquit: et quidquid potest medicinae adhibere, non denegat: nec tamquam contumacem
Abbreviated transcription (Latin):
miscit: & catisam se fuisse de-¬
plorat ledentis erroris. Exem¬
plum accipe apłictim. Patiltis
enim in peccato flebat alieno: sic̃
ait ipse. Nam ex multa tribula¬
tione & angustia cordis: scͥpsi uob̃
ꝑ multas lacͥmas. Et cum ipse
contristaretur: eos ipsos quos ar¬
guebat contristare nolebat. De¬
niq addidit. Non ut contriste¬
mini: sed ut sciati quam cari¬
tatem habeo in uobis abun¬
dantius. Contris tare enim
uolebat usq ad penitentiam lap.¬
sos non usq ad mesticiam ꝓftin.¬
diorem: tantum ut eorum qui
arguebant᷑ mesticia. gaudio fieret
arguenti. Unde ait. Si enim ego
contristo uos. & quis est qui me
letificet: nisi qui contristatur
ex me: Arguit itaq ut alletiet
diutarnitatem mesticiȩ : quo pe¬
nitentia fieret in salutem. Dãp.¬
nat ut absoluat excludit ut re¬
cipiat: non ignoscit ut liberet.
Ideo talis paulus: qui bene pe.¬
ritus in lege. cognouerat p̃cep¬
tum dicentis. Pusillanimitas

Expanded text:
mescit et causam se fuisse demescit et causam se fuisse deplorat laedentis erroris. exemplum accipe apostolicum. Paulus enim in peccato flebat alieno, sicut ait ipse: nam ex multa tribulatione et angustia cordis scripsi uobis per multas lacrimas, et cum ipse contristaretur, eos ipsos quos arguebat contristari nolebat. denique addidit: non ut contristemini, sed ut sciatis quam caritatem habeo in uobis abundantius. contristari enim uolebat usque ad paenitentiam lapsos, non usque ad maestitiam profundiorem, tantum ut eorum qui arguebantur maestitia gaudium fieret arguenti. unde ait: si enim ego c-ontristo uos, quis est qui me laetificet nisi qui contristatur ex me? arguit itaque, ut alleuet diuturnitatem maestitiae, quo paenitentia fieret in salutem; damnat ut absoluat, excludit ut recipiat, non ignoscit ut liberet. ideo talis Paulus, qui bene peritus in lege cognouerat praeceptum dicentis: pusil- lanimitas
Abbreviated transcription (Latin):
dituna formidini sunt: Deniq
ut hoc illa quȩ eterna sunt col¬
ligamus exemplo. uideamꝰ in hoc
seculo innocentes letos ad indiciũ
festinare. odisse moras. celeritatẽ
affectare uidicii: reos autẽ
restigere & pauere differ¬
re. uitare. mestificari. demq¬
cam diem iudicii audierint con-¬
stitutum. Beatus itaq ille: qui
illud celeste iudicium letus expec-¬
tat. Scit enim sibi regnum celort̃
anglõrum consortium: coronam
quoq bonorum repositam esse
meritorum. Consideremtis nunc
quod fit aliud uiri sci ꝓpositum:¬
fectio tenuit me: ꝓ peccatoribus
derelinquentibus legem turam.
Non est hoc cominune cum mul-¬
tis. Nam plurimorum est contri¬
stari. si quam ab aliquo patiunt᷑
imuriam: si lesi. si appetiti. si de¬
colorati. sint. Nr̃a enim catisa:
nos infirmiores fraudi nobis ali¬
quos dolemus fuisse. At uͦ qui
fortior est ñ ꝓpͥam contumeliam
dolet. s aliena peccata & in stia
initiria lapsum alterius inge-¬

Expanded text:
diuina formidini sunt! denique diuina formidini sunt! denique ut hoc illa quae aeterna sunt colligamus exemplo, uidemus in hoc saeculo innocentes laetos ad iudicium festinare, odisse moras, celeritatem affectare iudicii, reos autem refugere et pauere, differre, uitare, maestificari denicum diem iudicii audierint constitutum. beatus itaque ille qui illud caeleste iudicium laetus expectat; scit enim sibi regnum caelorum, angelorum consortium, coronam quoque bonorum repositam esse meritorum. Consideremus nunc, quod sit aliud propositumdetinuit me a peccatoribus der elinquentibus l legem tuam. non est hoc commune cum multis. nam plurimorum est contristari, si quam ab aliquo patiantur iniuriam, si laesi, si adpetiti, si decolorati sint; nostra enim causa nos infirmiores, fraudi nobis aliquos dolemus fuisse. at uero qui fortior est, non propriam contumeliam dolet, sed aliena peccata et in sua iniuria lapsum alterius inge
Abbreviated transcription (Latin):
semoribus fratribus ante latas
sit: qtiod helyas ꝓpter ⁊elum dei
currueleuatus in aerem. celestis se.¬
dis hospitium noui generis acqui¬
sierit incolatu. Hec qui nouit re¬
texere. habet unde gratiam sue
consolationis acquirat. E contra
ꝗttia iudicia dei uera sunt. sicut
habes. iudicia dei uera iustificata
in semetipsa. desiderabilia super
aurtim & lapidem p̃tiosum mul¬
tum. & dultiora suꝑ mel & fauũ.
etenini seruus tuus custodit ea:
custodienti gͥ dultia sunt ditima
iudicia. negligenti autẽ ea ama¬
ra esse non dubium est. quia ad¬
uertit in obpbrii turpitudine
peccator ꝓpositum sibi diuine euen¬
tum esse sententiȩ. Qui autem
qͥ bene conscits est: non tarbatur
utiq dicens. Heredes sumtis dei:
coheredes autem xp̃i. Si tam̃ cõ¬
patiamur: ut & finul glorificem᷑.
S quis nr̃m huiꝰmodi. ut se diu¬
nortm iudiciorum serie consolet᷑.
Terribilia sunt peccatoribus etiã
humana iudicia. quantomagis

Expanded text:
senioribus fratribus antelatus senioribus fratribus antelatus sit: quod Elias propter zelum Dei, curru elevatus 1049 in aerem, coelestis sedis hospitium novi generis acquisierit incolatu. 16. Haec qui novit retexere, habet unde gratiam suae consolationis acquirat: et contra; quia judicia Dei vera sunt, sicut habes: Judicia Dei vera, justificata in semetipsa, desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum et dulciora super mel et fauum. etenim seruus tuus custodit ea. custodienti igitur dulcia sunt diuina iudicia, neglegenti autem ea amara esse non dubium est, quia aduertit in obprobrii turpitudine peccatorum propositum sibi diuinae euentum esse sententiae. qui autem bene sibi conscius est, non turbatur utique dic-ens: heredes sumus dei, coheredes autem Christi, si tamen conpatiamur ut et simul glorificemur. Sed quis nostrum huiusmodi, ut se diuinorum iudiciorum serie consoletur ? terribilia sunt peccatoribus etiam humana iudicia; quanto magis
Abbreviated transcription (Latin):
quisq legis instructus. &o firma¬
tas exemplis credat semꝑ uera cẽ
dei iudicia: cito declinat a lege.
Qui autẽ p̃terita repetit. & ex¬
semet colligit seriem uetustatis.
cognoscit. quod neq peccator pe-¬
nam suie imꝑbitatis euadat: ne¬
ꝙ iustus equitatis suȩ p̃miis de¬
fratdetur. Retexit enim ani¬
mo. quod ab initio adam ꝓpteꝵ
mandati celestis p̃tiaricationem.
de paradysi eiectus sit incolatu.
& cayn parricidalis sceleris pre¬
tium. diuine sententie auctorita¬
te dampnatꝰ exsoluerit. qd
enoch ꝓꝑter deuotionem
raptus ad celum. terrene mali¬
tiȩ crus euaserit. quod noe ꝓpt̾
iusticiam diluuii uictor generis
factus suꝑstes humani sit. quod¬
abraham ꝓpter fidem semina¬
rlim posteritatis sue toto orbe
diffciderit. quod isrł ꝓpter laboꝵ
tolerantiam popłm credentitam
ꝓprii nominis signaculo consetra¬
uerit. quod ipse dauid ꝓpter mã¬
suetudinem regali honore donatꝰ

Expanded text:
quisque legis instructus et formaquisque legis instructus et formatus exemplis credat semper uera esse dei iudicia, cito declinat a lege. qui autem praeterita repetit exempla et colligit seriem uetustatis, cognoscit, quod neque peccator poenam suae improbitatis euadat neque iustus aequitatis suae praemiis defraudetur. retexit enim animo, quod ab initio Adam propter mandati caelestis praeuaricationem de paradisi eiectus sit incolatu et Cain parricidalis sceleris pretium diuinae sententiae auctoritate damnatus exsoluerit, quod Enoch propter deuotionem raptus ad caelum terrenae malitiae uirus euaserit, quod Noe propter iustitiam diluuii uictor generis factus suAbraham propter fidem seminarium posteritatis suae toto orbe diffuderit: quod Israel propter laborum tolerantiam, populum credentium proprii nominis signaculo consecraverit: quod ipse David propter mansuetudinem regali honore donatus,
Abbreviated transcription (Latin):
condita. testimonium ꝑhibente
conscientia accusationibus nr̃is.
Cuius modi. gͥ fit ꝓpositum sc̃i
uiri: hoc euidentitis loco exponit᷑.
Primum enim esse debet memor¬
ꝓmissorum celestium: scdõ quȩ
iuuentibus merces statuta debe¬
tur. Deinde aliud ꝓpositum scĩ
uiri est ut etiam si in perictilis
& aduersis positus sit: spe tam̃
quam hausit ex serie scriptura.¬
rum. se debeat consolari. Ter-¬
cium ꝓpositum. ut & si impios
& sacrilegos uideat. & suꝑbos
uuque agentes habundare ditu¬
tiis in hoc sectilo. non quasi incre¬
dulus declinet ã lege : sed in eiꝰ
semitis ꝑseueret & fugrat suꝑ¬
borum contagia. Contaminat
enim omnis iminundtis. Immũ¬
dus autẽ suꝑbus de quo scͥptum
est. Immundtis ante deutm: om̃
tumidi codis. Quartum ꝓpositũ
uiri sci. ut memoi sit iudiciorum
celestium: sicut dauuid asserit qͥ
dicebat. Memor fiti iudiciorum
tuorum quȩ a seculo sunt: & me
consolatus sum. Nisi enim unus¬

Expanded text:
condita, testimonium perhibente condita, testimonium perhibente conscientia accusationibus nostris. Cuiusmodi igitur sit propositum uiri sancti, hoc euidentius loco exponitur. primum enim memor esse debet promissorum caelestium, secundum quae uiuentibus merces statuta debetur. deinde aliud propositum uiri sancti est, ut, etiamsi in periculis et aduersis positus sit, spe tamen, quam hausit ex serie scripturarum, se debeat consolari. tertium propositum, ut, etsi impios et sacrilegos uideat et superbos inique agentes abundare diuitiis in hoc saeculo, non quasi incredulus declinet a lege, sed in eius semitis perseueret et effugiat superborum contagia. contaminat enim omnis inmundus, inmundus autem superbus, de quo scriptum est: in munda ante deum omnis tumiditas cordis. Quartum propositum uiri, ut memor sit iudiciorum caelestium, sicut Dauid adserit, qui dicebat: memor fui iudi- ciorum tuorum quae a saeculo sunt et me consolatus su m. nisi enim unus
Abbreviated transcription (Latin):
dex: non solum autẽ mͥ s etiã
his qui diligunt aduentum eiꝰ.
S hoc ille ait. qui poterat dic̾e:
a lege autẽ tua non declinatii.
In quo non solum boni oꝑis elu¬
cet gratia: sed etiam intime
puritas conscientiȩ. Lex enim
ñ solum agendi munus infor-¬
mat: uerum etiam secrete mũ¬
dat mentis affectum. Non enĩ
solum in oꝑibus. s etiam in ip.¬
sis intimus scdm legem dño mili¬
tamus. quia lex dicit. non fiat
uerbum in iusticiȩ occulte in
corde tuo. tt non solum nichil
oꝑe factisq delinqtias. cum su¬
ꝑbos uideris gloriari. nec sermo.¬
ne labaris: sed ne in corde qtui¬
dem intimo dum de dei iudicio
disceptas contrahas iniquitatis
offensam. Que quo putatur
occultior. eo frequentior esse con
sueuit. quia tuto putat unus-¬
quisq quod huiꝰ disceptationem
tielut septas uisceribus suis con¬
scientie sue credat. cum ipse sui
accusator in die iudicii sit futa¬
rus: quia reuelantur cordis abs.¬

Expanded text:
dex, non solum autem mihi, sed etiam dex, non solum autem mihi, sed etiam his qui diligunt aduentum eius. Sed hoc ille ait, qui poterat dicere: a lege autem tua non declinaui, in quo non solum boni operis elucet gratia, sed etiam intimae puritas conscientiae. lex enim non solum agendi munus informat, uerum etiam secretae mundat mentis affectum. non enim solum in operibus, sed etiam in ipsis occultis secundum legem domino militamus, quia lex dicit: non fiat uerbum iniustitia occulta in corde tuo, ut non solum nihil opere factisque delinquas, cum superbos uideris gloriari, nec sermone labaris, sed ne in corde quidem intimo, dum de dei iudicio disceptas, contrahas iniquitatis offensam, quae quo putatur occultior eo frequesuevit; quia tuto putat unusquisque quod hujusmodi disceptationes, velut septus visceribus suis, conscientiae suae credat; cum ipse sui accusator in die judicii sit futurus; quia revelantur cordis abs
Abbreviated transcription (Latin):
suam: sicut sompnium exurgen-¬
tis. Cognouit gͥ impiorum succes¬
sus in hoc seculo sompnii esse si¬
miles. non ueritatis. quorum e¬
molumenta tam diu uidentur
esse dum dormiunt. iͥi edormie-¬
rint sompnum suum qui uide-¬
bantur potare sibi iam fitiunt.
qui eptilabantur esciriunt. n¬
chil solidam ex isto sompnio per-¬
fectumq referentes. Et bene
sompnium dormiunt seculares
uiri: qui licet seculo uigilent dõ
doriniunt. De quibus bene sc̃s
iob qui eorum affluentiam ante¬
mirabatur ait. quia ficut palee
iactantur a uento: & sicut pul¬
ius turbine dissipantur. Mori¬
untur autẽ cum a maritudine
anime sue. nichil manducantes.
nichilq bom habentes. Iustus aũt
habens bone fidutiam conscien-¬
cie in suis magis notissimis gra¬
tulatur. & se uite huits exitu
a laboribus intelligit liberari:
mercecdemq boni oꝑis & factoꝵ
requirit dicens. Reposita ẽ. mͥ
corona iusticiȩ. quam reddet
michi dñs in illa die iustus iuri-¬

Expanded text:
suam sicut somnium exsurgensuam sicut somnium exsurgentis. cognouit igitur impiorum successus in hoc saeculo somnii esse similes, non ueritatis, quorum emolumenta tamdiu uidentur esse dum dormiunt. ubi edormierint somnium suum, qui uidebantur sibi potare iam sitiunt, qui epula- bantur esuriunt, nihil solidum ex isto somnio perfectumque referentes. et bene somnium dormiunt saeculares uiri, qui, licet saeculo uigilent, deo dormiunt, de quibus bene sanctus Iob, qui eorum ante afluentiam mjactantur a vento, et sicut pulvis turbine dissipantur. . . . moriuntur autem cum amaritudine animae suae, nihil manducantes, nihilque boni habentes . Justus autem habens bonae fiduciam conscientiae, in suis magis novissimis gratulatur, et se vitae hujus exitu a laboribus intelligit liberari, mercedemque boni operis et factorum requirit dicens: Reposita est mihi 1048 corona justitae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus ju
Abbreviated transcription (Latin):
& nr̃m unusquisq qui ꝑfecti ñ
sumus: hec uidens dicit. llbi est
ꝓuidentia dei. ubi iusticia : Su¬
ꝑbus iste habundat arrogans
iste locupletatur. impitis iste
beatus & potens est: isttis atitẽ
ille. uides quemadinodum iacet
deiectus atq defecttis est quen-¬
admodum ipso uictu indiget.
afficitur contumeliis ab isto im¬
pio. ab isto insolente conculcat᷑.
excluditur. Non mediocris uti¬
q ista temptatio est: nisi ad ea
que sunt uentura ꝓspitias. insi
preceptis plenius celestibus instrua¬
ris. Deniq & daunid putabat se
ante hȩc cognoscere sed nescie-¬
bat: & ideo anxius fluctuanti
animo laborabat. Vnde ait. Et
existimabam me scire. hoc labor
est ante me. donec ingrediar
in scuarium dei: & intelligam
in notusfimis. In quibtis ꝑ id qd̃
se extulerunt suꝑbi. uidit ꝓphe¬
tico sp̃u deiectiores fore: & ait.
Quomodo facti sunt. in desolatio¬
ne : Subito defecerunt. & exter-¬
minati sunt ꝓpter iniquitatẽ

Expanded text:
et nostrum unusquisque, qui perfecti non et nostrum unusquisque, qui perfecti non sumus, haec videns dicit: Ubi est providentia Dei, ubi justitia? Superbus iste abundat, arrogans iste locupletatur, impius iste beatus et potens est: justus autem ille, vides quemadmodum jacet dejectus atque defectus, quemadmodum ipso victu indiget: afficitur contumeliis ab isto impio, ab isto insolente conculcatur, excluditur? Non mediocris utique ista tentatio est, nisi ad ea quae sunt ventura prospicias, nisi praeceptis plenius coelestibus instruaris. 12. Denique et David putabat se ante haec cognoscere, sed nescieet ideo anxius fluctuanti animo laborabat. unde ait: et aestimabam me scire hoc; labor est ante me, donec ingrediar in sanctuarium dei et intellegam in nouissimis, in quibus per id, quod se extulerunt superbi, uidit prophetico spiritu deiectiores fore et ait: quomodo facti sunt in desolationem? subito defecerunt et exterminati sunt propter iniquitatem
Abbreviated transcription (Latin):
contemptores fidelium ex tollen¬
tes se aduersus eos qui humili¬
ant cor suum scdm timorem dei.
& precepta celestia. habundare
in hoc scło diuitiis p̃como. ho-¬
noribus potestatibus eisq quo
grauiora comiserint. eo affluen¬
tiores successus cõmodorum secu¬
larium secundare: contra autẽ
iustos turos plerumq laborare
inopia amissionibus filiorum.
sterilitatibus comugum. quo ex¬
agitati atq turbati. sensum
mentis inclinent. ut putent dĩ
in hoc quodaminͦ errare iudiciũ.
non tenentes caput ueritatis.
quo euidentissime comp̃hendit᷑.
non in hoc sclo. sed in futuro re-¬
positam nr̃orum remuneratio-¬
neͣ esse meritorum. S paticorum
est istud auertere. Deniq in pͥn¬
cipiis etram dauid ipse temp¬
tatus est: sicut habes scͥptum.
Ecce ipsi peccatores & abundan¬
tes in scło. obtinerunt diuitiaᷤ.
Et dixi. Hunquid sine causa
iustificatii cor meum. & laui int̾
innocentes manus meas. & fui
flagellatus tota die: Ita igitur

Expanded text:
contemptores fidelium, extollencontemptores fidelium, extollentes se aduersus eos, qui humiliant cor suum secundum timorem dei et praecepta caelestia, abundare in hoc saeculo diuitiis praeconio honoribus potegraviora commiserint, eo affluentiores successus commodorum saecularium secundare: contra autem justos viros plerumque laborare inopia, amissionibus filiorum, sterilitatibus conjugum; quo exagitati atque turbati, sensum mentis inclinent, ut putent Dei in hoc quodammodo errare judicium: non tenentes caput veritatis, quo evidentissime comprehenditur non in hoc saeculo, sed in futuro repositam nostrorum remunerationem esse meritorum. 11. Sed paucorum est istud advertere. Denique in principiis etiam David ipse tentatus est; sicut habes scriptum: Ecce ipsi peccatores et abundantes in saeculo obtinuerunt divitias, et dixi: Numquid sine causa justificavi cor meum, et lavi inter innocentes manus meas, et fui flagellatus tota die ? Ita igitur