comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
n̾a hostiũ. irruũt enĩ ꝑsecutores uolenti. cogitãt repelłe h̾etici. ⁊ ficti. Illiita.
s ip̃i ore suo bñdicebant. qi neqũt ꝑ aꝑta mala: tẽptãt ꝑblãda eũ seduc̾e.⁊ ⁊ cord̃
suo. uͥ cogitauer̃ repelłe maledicebãt. hos sitiebat iste. Sciend̾ ẽ hͥ sig̾cari duas
sp̃uales ciuitates. unã malorũ: q̃ dr̃ babilonia: que incep̃ ãchaĩ. altera bonoꝵ:
irruentes. ⁊ repelłe p̃ciũ cogitantes. siues uͦ ierłm: s̃ s̾cͥientes: ⁊ eos usq infinẽ

Expanded text:
nera hostium. Irruunt enim persecutores violenti, cogitant repellere haeretici et ficti. Illi ita.sed ipsi ore suo benedicebant. Quia nequeunt per aperta mala, tentant per blanda eum seducere, et corde suo, ubi cogitaverunt repellere, maledicebant. Hos sitiebat iste. Sciendum est hic significari duas spirituales civitates, unam malorum, quae dicitur Babylonia, quae incipit a Cain; altera bonorumirruentes, et repellere pretium cogitantes; cives
Abbreviated transcription (Latin):
reliquos ad id̾ abi Uerũtũdõ. Tercio: errãtes ex ꝓbrat. ⁊ monet in dõ nõ incadu¬
cis cõfid̾e. q̃ ẽ intẽtiop̾si. ibi Aerũtũ uani. dranfiliẽs aũ iste: uidẽs tot impedim̃¬
tasͥ otcurrẽtia: dõ se fubdit: qͥ ẽ altior eo. et inferiorib se. qiͣ de alto: Respõdet in¬
erit subiecta. deo sub deo ero. nil p̃ter eũ cupiens. hoc iõ dicit: ne tͣnsiliẽdo sit
elat᷑. qr qui se exaltat humiliabr̃. ⁊ nõne subiectaerit : erit quid̾. qr ab ip̃o .s. a dõ

Expanded text:
t in Deo non in caducis confidere, quae est intentio psalmi, ibi, verumtamen vani. Transiliens autem iste, videns tot impedimenta sibi occurrentia, Deo se subdit, qui est altior eo, et inferioribus se, quasi de alto respondet inerit subjecta Deo, nil praeter eum cupiens. Hoc ideo dicit, ne transiliendo sit elatus, quia, qui se exaltat humiliabitur . Et, Nonne subjecta erit? erit qui
Abbreviated transcription (Latin):
tate. ⁊ si enĩuarii s in suis ꝑue̾t  studiis: de uanitate tñ in unũ s̃. Uñ uulpes
qͣs colligauit sanson ad succendẽd̾ meises alienigenar̃. inpost̾iorib cõueniebãt.
facies uo diuersas habebant. heretici enĩ uulpib similes: inpͣuitate erroris cõ¬
ueniũt s ꝯtͣria cͣdẽtes. ⁊ adu̾sus se ip̃os dimicãtes: uictoriã eccłe faciũt. Uł ita.
⁊ agit dehipocritis. qͥ aliud s̃. ⁊ aliud uid̾e uolũt. ⁊ hoc ẽ. filii hõiũ s̃ m̃daces. qr fal¬
so examine fallũt intuentes. qr iusti ud̾i uolũt. cũ sint fallaces. ⁊ hoc ẽ qd̾ sub¬
dr̃. m̃dacesdico sũt: instat̾is .i. inlibra iusticie ꝑ qd̾ faciliꝰ decipiũt. Uñ seq̃r. ut iꝑ¬
si de uanitate decepti: decipiãt alios: in id ip̃m.i. ꝑ hoc ip̃m: qd̾ credũtur equi.¬

Expanded text:
. Etsi enim varii sunt in suis perversis studiis, de vanitate tamen in unum sunt. Unde vulpes, quas colligavit Samson ad succendendum messes alienigenarum, in posterioribus conveniebant, facies vero diversas habebant. . Haeretici enim vulpibus similes in pravitate erroris conveniunt; sed contraria tradentes, et adversus seipsos dimicantes, victoriam Ecclesiae faciunt. Vel ita, et agit de hypocritis, qui aliud sunt, et aliud videri volunt. Et hoc est filii hominum sunt mendaces quia falso examine fallunt intuentes, quia justi videri volunt, cum sint mendaces. Et hoc est quod subditur: Mendaces, dico, sunt in stateris, id est in libra justitiae, per quod facilius decipiunt, ut ipsi de vanitate decepti, decipiant alios in idipsum, id est per hoc ipsum qu
Abbreviated transcription (Latin):
inclinato. ⁊ macerie. qr putatis: qd sine de fensore sit. ⁊ qd̃ facile corruat: ut
inclinatus paries. qui ̃ nõ impulsus cad̾et. ⁊ qiͣ maceria: que ẽ cõstrut̾o saxo¬
rũ: sine ligamine cem̃ti. ut fit cirea hortos ⁊ uineas:⁊ ne ip̃a nouitate firmã
putes: addit depulse. ł impulse. laliis manẽtib: ita legͥ illud scd̾ lict̾am nr̃am ã¬
tͣficitis unru̾si uos. Qiͣd. irruitis in hoĩem s nõ ẽ uobis irruẽd̾.qr ir euẽdo ĩ hõiẽ:
int̾ficitis uos ip̃os uniu̾si ⁊̃ cõsentientes. ł ita scd̾ aliã litt̾am. Quousq apponi¬
minẽ illũ: qͣntũ ad hoĩem. s nõ om̃s unũ: s om̃s eccłam. s qr d̾s est susceptor: nõ mo¬

Expanded text:
inclinato et maceriae, quia putatis quod sine defensore sit, et quia facile corruit ut inclinatus paries, qui etiam non impulsus caderet; et quasi maceria, quae est constructio saxorum sine ligamine coementi, ut sit circa hortos et vineas. Et ne de ipsa novitate firmam putes, addit, depulsae vel impulsae, vel aliis manentibus. Ita legitur illud, secundum litteram nostram, interficitis, universi vos. Hiinterficitis vos ipsos, universi, etiam consentientes. Vel ita, secundum aliam litteram, quousque apponiminem illum, quantum ad hominem; sed non omnes unum, sed omnes Ecclesiam. Sed, quia Deus susceptor, non mo
Abbreviated transcription (Latin):
nes .s. coturnices sic̃ puluerẽ. hoc ẽ habũde. qͣs carnes ded̾it: subdit. ⁊ sic̃ arenã ma¬
ris uolatilia pennata. Iõ mirũ fuit. qd̾ cũ eẽti uolatilia pennatã. C ecider in medio
castrorũ eorũ. ut nec difficultas cupiẽdi: eis eẽt: circa tab̾nacła eorũ. ut itin̾e u¬
niꝰ diei: ex om̃i parte corturnices erãt. ħ om̃ia mistice. ꝑ austrũ ⁊ affricũ: intel¬
ligũtur p̃dicator es. qͦs tͣnffert ds̃: decelo ad t̾ras. qnͣ descẽdẽtes amaiorib: mino

Expanded text:
et coturnices, sicut pulverem, hoc est abunde. Carnes quas dedit, subdit, Et sicut arenam maris volatilia pennata. Ideo mirum fuit quod cum essent volatilia pennata, pro voantia, ut nec difficultas capiendi esset eis, circa tabernacula eorum, itinere unius diei, ex omni parte coturnices erant. Haec omnia mystice; per austrum et africum intelliguntur praedicatores, quos transfert Deus de coelo ad
Abbreviated transcription (Latin):
pariili audiẽdo t̃restria: nutriãtur ad celestia. Uñ dñs. Si t̃rena dixiuobis
⁊ nõ creditis. aͦmͦ sidixero uob̃ celestia credetis: Uł ꝑearnes in telligͥ fides par¬
uulorũ. ⁊ ẽ.⁊ pluit sr̃ eos carnes .i. sr̾ in firmos pluit paruulã fidẽ ⁊ carneis uo¬
cil ectitã. Seq̃r. sic̃ puluerẽ. Puluis sig̾cat hic intelligentie subtilitatẽ. q̃ ad suꝑ¬
na cõscẽdit. et ẽ. pluit ista sic̃ puluerẽ .i. aminorib ꝓ uehẽdo nos ad maiora: ⁊
altiora.⁊ pluit uolatilia pennata siẽ arena maris. arena innimã prudẽtie
copiã. salis sapore cõditã sig̾cat. Uolatilia pennata: celestia s̃ desid̾ia. qͥb ani¬
na pasta pͥnguescit. Ista cõtert ds̃ nobis. s nõ possumꝰ hec acciꝑe. nͥ intra septa
hoĩes.⁊ portãt ei  qiuinitꝰ missa ut insuis sedib. ⁊ circa taber nacła: ea ho¬
posubile putauer. ⁊ desid̾iũ eorũ attulit eis. licet eis nõ ꝓfuerit. cõcedũtur enĩ

Expanded text:
capienda. Unde Dominus: Si terrena dixi vobis et non creditis, quomodo si dixero vobis coelestia credetis? Vel per carnes intelligitur fides parvula. Et est, Pluit super eos carnes, id est super infirmos pluit parvulam fidem, carneis vocibus editam, sicut pulverem: pulvis significat hic intelligentiae subtilitatem, quae ad superna conscendit, Et est, pluit ista sicut pulverem, id est a minoribus provehendo nos ad magna et altiora. Et pluit volatilia pennata, sicut arenam maris. Arena innumeram prudentiae copiam salis sapore conditam significat. Volatilia pennata coelestia sunt desideria, quibus anima pasta pinguescit. Haec confert nobis Deus, sed non possumus haec accipere, nisi intra septa homines, et portant eis verba divinitus missa, ut in suis sedibus, et circa tabernacula ea hopossibile putaverunt: Et desiderium eorum attulit eis, licet eis non profuerit. Conceduntur enim
Abbreviated transcription (Latin):
uerati: mẽte intrãtes ad uultũ dĩ: nõ turban tur: ꝑ roteges. ꝯuia p̃dicta in
futitro ꝓmiserat: ne ꝓmissio tm̃ futi tͣbaret: hoc de psenti: addit. ꝓteges. qͣi an¬
futuro abscõdes. ⁊ hic int̾imdũ ꝑegrinantur. dũ maledicte lingue obftrpũt
negantes futura: ꝓteges eos ne noceant᷑: intab̾nacło tuo. s. in tab̾naculo
fidei earũ rerũ: quas ꝓ nob̃ dñs gessit. ⁊ꝑtulit .i. a neccła catholica que ẽ tab̾
nacłm fid̾i. c̃ab̾nacłm enĩ habito est militũ: positoꝵ in expeditione. domus:
habitacłm ẽ quiescẽtiũ. Rignet gͦ inexpeditione ꝑegrimis: ut ꝓtectus inta¬
b̾nacło: ołosus qͥescat indomo celi nõ mamifacta. s a quib ꝓtege s: ecce. a cõ¬
ꝑsonãt. que contradicũt aͥane doctrine.iõ tucurre ad tab̾nacłm dĩ: eccłam ca-¬
tholicã tene.a regła u̾itatis: noli disced̾e. Bñdictus. Plenitudinẽ bñficii in¬

Expanded text:
vexati, mente intrantes ad vultum Dei, non turbantur. Proteges, quia praedicta in futuro promiserat, ne promissio tamen futura turbaret, hic de praesenti agit. VERS. futuro abscondes, et hic interim dum peregrinantur, dum maledictae linguae obstrepunt, negantes futura, proteges eos ne eis noceatur, in tabernaculo tuo, scilicet in tabernaculo fidei earum rerum, quas pro nobis Dominus gessit efuturo abscondes, et hic interim dum peregrinantur, dum maledictae linguae obstrepunt, rnaculum fidei. Tabernaculum enim, habitatio est militum positorum in expeditione; domus habitatio est quiescentium. Pugnet ergo in expeditione peregrinus, ut protectus in tabernaculo; gloriosus quiescat in domo coeli, non manu facta. Sed a quibus proteges? ecce, a conae contradicunt veraci doctrinae: tu curre ad tabernaculum Dei, Ecclesiam catholicam tene, a regula veritatis noli discede
Abbreviated transcription (Latin):
feci: aut nõ ẽ hoc pecẽm: s d̾suoluit. alii dñt. fatũ mͥ fecit. stelle mͥee fecert̃.
⁊ ita ꝑ circuitũ uolunt ꝑuenire ad dm̃ accussandũ : nõ de cõpẽdio addm̃ pla¬
candũ. Stellas enĩ ip̃e fecit. ⁊ ordinauit. ⁊ ita ꝑeas uolũt ostñd̾e: qd̾ d̾s fecit:
ut peccarẽt. dicãt gͦ illi potiꝰ. dñe miserere nũ sana aĩam meã qrͥ peccaui tibi.
Ita clamet eger. ad medicũ. ⁊ dicat cũ lib̾o arbitͥo: mec̾auit d̾s. iõ q si peccaui:
ego peccaui. nõ fatũ. nõ fortuna. nõ diabolus me coegit. s ego ꝑ suadenti ꝯsensi ⁊

Expanded text:
 fecerunt. Et ita per circuitum volunt pervenire ad Deum accusandum, non de compendio ad Deum placandum. Stellas enim ipse fecit et ordinavit. Et ita per eas volunt ostendere quod Deus fecit ut peccarent. Dicant ergo illi potius: Domine, miserere mei, et sana animam meam, quia peccavi tibi . Ita clamet aeger ad medicum, et dicat: Cum libero arbitrio creavit me Deus: ideoque si peccavi, ego peccavi non fatum, non fortun
Abbreviated transcription (Latin):
dũ de iusticia mea. Nõ ẽ cõtrariũ qd̾ ait tacui. dũ clamarẽ. sacuit enĩ q̃dã. nõ
tacuit quedã. ĩ acuit uñ ꝓfic̾et: nõ tacuit uñ defic̾et. tacuit cõfessionẽ. clamaũ:
dem̾itis p̾sũptioẽm. sana m̃bra medico ostẽdebat: iuiln̾a tegebat. ⁊ iõ ñ fuit curatꝰ ñ fuit sanat
d̾ffensione pecẽorũ. inqͦ cũ iactet m̾ita: ampliꝰ deficit fortitudo eiꝰ. Exagg̾at enĩ cul¬
tũ se p̃dicet. qr delicta qͥs intelligit : aut qͥs Głat᷑ se castũ hr̾e cor: Quidicit se pec¬
catũ nõ hr̃e : mẽdax est. Uñ apłs. Nichil mͥ cõsciꝰ sũ s nõ in hoc ĩtificatꝰ sũ. s. t salomõ.

Expanded text:
cui dum clamarem. Tacuit enim quaedam, non tacuit quaedam; tacuit unde proficeret, non tacuit unde deficeret; tacuit confessionem, clamavit de meritis praesumptionem. Sana membra medico ostendebat, vulnerata tegebat. Ideo non fuit curatus, non fuit sanatdefensione peccatorum: in quo cum et jactet merita, amplius deficit fortitudo. Beatus custum se praedicet, quia delicta quis intelligit ? aut, quis gloriatur castum se habere cor? Qui dicit se peccatum non habere, mendax est . Unde Apostolus: Nihil mihi conscius sum, sed non in hoc justus sum . Et Salom
Abbreviated transcription (Latin):
nõ diẽ inqͥb nõinuenit pecc̃m. Nã iomĩbꝰ inuenit. s qͥb remitit. Nichil boni feci¬
sti. ⁊ dat᷑ tͥ remissio peccatorũ. debebat uindictã exculpa tua. dat indulgẽtiã ex
qd̾ debet᷑: puniẽdus es Nõtib reddit ds debitã penã. s donat indebitã gr̃am. Nemo gͦ
iactet oꝑa sua añ fidẽ. nemo sit piger mnoꝑib bonis : accepta fide. dat enĩ d̾s indul¬
gentiã impiis. ⁊ eos iustificat ex fide. Inctpit᷑ gͦ iustifico fid̾i ꝑ indulgentiã. Iñqͥta¬
ẽ. nõ utiq actualis s originalis. Post bapt̾m : pena ẽ. ⁊ nõ culpa. In bapt̾o enĩ delet᷑

Expanded text:
Non dicit in quibus non invenit peccatum, nam in omnibus invenit, sed quibus remittuntur. Nihil boni fecisti et datur remissio peccatorum. Tibi debebat vindictam ex culpa tua, dat indulgentiam ex dus es, non tibi reddit Deus debitam poenam, sed donat et indebitam gratiam. Nemo ergo jactet opera sua ante fidem, nemo sit piger in operibus bonis accepta fide. Dat enim Deus indulgentiam impiis, et eos justificat ex fide. Incipitur 66 ergo justificatio fidei per inest, non utique actualis sed et originalis; post baptismum vero poena est et non culpa. In baptismo enim delet
Abbreviated transcription (Latin):
nobis: mali sumꝰ. ut totit spes indeo sit. nõ in nr̃is uirib qd̾ aũ filioꝵ ionadab
mentio fit intitulo: sciend̾ qd̾ ĩonadab ꝯmendatur a ieremia. qui filiis fuis p̃cep̃
ne bib̾ent urinũ. neq indomib s intab̾nacuł habitarẽt. Cui illi obedier̃. qͣi ds hoc
tri catnali. Nñ suadet ieremias filiis isrł. ut parẽt se captiuitati. nec resistãt uo¬
lũtati dĩ. Iñ gͦ uidetur sũptus titulus huiꝰ pͥsi. sũ gͦ dixisset filiorũ ionadab: sub¬
iecit. ⁊ieot qui pͥmi captiui ducti sũt nõ q fili ionadab ducti sint ĩcaꝑtiuitatẽ¬

Expanded text:
nobis mali sumus, ut tota spes nostra in Deo sit, non in nostris viribus. Quod autem filiorum Jonadab nobis mali sumus, ut tota spes nostra in Deo sit, non in nostris viribus. Quod autem filiorum Jonadab mentio fit in titulo, sciendum quia Jonadab commendatur a Jeremia, qui filiis praecepit ne biberent vinum, nec in domibus, sed in tabernaculis habitarent , cui illi obedierunt, quasi hoctri carnali. Unde suadet Jeremias filiis Israel ut parent se captivitati, nec resistant voluntati Dei. Inde ergo videtur sumptus titulus hujus psalmi. Cum ergo dixisset, filiorum Jonadab subjecit, et eorum qui primi captivi ducti sunt, non quia filii Jonadab captivi ducti
Abbreviated transcription (Latin):
lios. facio ⁊ hoc ẽ Ego u̾o etiã iã iustus. sũ egenus. ł mendicus .i petens.
qi adhuc lex meubroꝵ: repugnat legi mentis mee. ⁊ adhuc esurio uisticiã. uͥ¬
le u̾o diues. nulliꝰ egens. lum̃ meũ Ułita cõtimuia. ip̃i dedeo illud dicãt. s de se
ita sentiant: ut dicant. ego u̾o sũ egemuis. ⁊̃ cꝰ. uł ita. assumł iste sibi ũbadei.
nas copias nõ ht̃. ⁊ intus ubi est diues: sẽꝑ ambit. desid̾at. accipit. s odeiis
adiuua me.: inmũdi tͥbulatione. łcce unde cep̃. Uł deus adiuuat me alia lit¬
litt̾am.⁊ iõ aduiua: qr f diutor meus es tu ⁊lsb̾ator nĩs: dẽ tot nexib curarũ.
⁊ ne cedã : tu: nõ alia michi spes est. ⁊ iõ dñe nemoreris. tardũ ei uidetur. quod
entiam. qua qui caret: tardũ ei uidetur. et deflectitur abeo. sic̃ ⁊ uxor loth re¬
spexit retro. q̃ facta ẽ statua sał. ut te ꝯdiat. exẽploenĩ est tibi: ne retro respicias

Expanded text:
lios facio. Dico quod ego, etiam jam justus, sum egenus vel mendicus, id est petens, quia adhuc lex membrorum repugnat legi mentis meae , et esurio justitiam ; ille vero dives, nullius eges lumen meum. Vel ita continua: Ipsi de Deo illud dicant, sed de se ita sentiant, ut dicat: Ego sum egenus, etc. Vel ita: Assumit iste sibi verba Dei, nas copias non habet, et intus ubi est dives, semper ambit, desiderat, accipit. Sed o Deus adjuva me in mundi tribulationem. Ecce unde coepit. Vel, Deus adjuvat me, alia litlitteram. Ideo adjuva, quia adjutor meus es tu, et liberator meus, de tot nexibus curarum. Et ne cedam, tu, non alia mihi spes est. Et ideo, Domine, ne moreris. Tardum ei videtur, quod entiam, qua qui caret, tardum ei videtur, et deflectitur ab eo, sicut et uxor Lot respexit retro, quae facta est statua salis , ut te condiat. Exemplo enim tibi est ne respicias
Abbreviated transcription (Latin):
etiã statĩ erubescãt. qui dicũt mͥ euge euge. irrisorie. ł adulatorie. duo enĩ sũt gn̾a
ꝑsequẽtiũ. uituꝑantiũ.⁊ adulãtiũ. Sic̃ igne aurũ ꝓbatur. ita uit lingua adulã¬
tium. Plus enĩ nocet lingua adulatoris. quã manũ persecutoris. utrũ enĩ. s¬
uituperatio.⁊ laudatio: ignis ẽ. intͣ habet ignem: qͥ tẽptat᷑ uitupio: ⁊ lau¬
deerit integer. qui neutro capitur. sic̃ pauluis. qui reppulit dicẽtes: ego sũ pauili

Expanded text:
enim sunt genera persequentium, vituperantium et adulantium. Sicut enim igne aurum probatur, ita vir lingua adulantium . Plus enim nocet lingua adulatoris, quam manus persecutoris. utrumque vituperatio et adulatio ignis est. Intrat hunc ignem, qui tentatur vituperio vel laude; exit integer, qui neutro capitur. Sicut Paulus, qui repulit dicentes: Ego sum Pauli
Abbreviated transcription (Latin):
ter insipientes. ałr senes. alr uiuenes. ałr celibes. alit̾ cõuigati.⁊ ita. dies .d. erue-¬

Expanded text:
ter insipientes, aliter senes, aliter juvenes, aliter coelibes, aliter conjugati. Et ita, dies diei eructer insipientes, aliter senes, aliter juvenes, aliter coelibes, aliter conjugati. Et ita, dies diei eruc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectos.⁊ alibi. siue cedimꝰ. uiie sobrii sumꝰ nob̃ ẽ. Ex cedũt cũ mẽte ascẽdũt.
usq adu̾bũ patris. qd̾ semel locutꝰ ẽ d̾s. Sobrii s̾. oũ se paruuł cõtẽꝑant. Uñ
res prudentes. indispensatiõe u̾bi dĩ. Rarꝰ enĩ ẽ doctor. qui eloquiis diuinis aliqͥd
adult̾ina opinione nõ admisceat. Rarior: qͥ singłis cõgrua diiudicet. Iili gͦ: ñ s̃ dispẽ¬
satores: s ꝓdigi extirpatores s̃. qui celanda ir reuerẽter qͥb nõ oportet detegũt. et
studiose querenda: sine m̃sura ꝓfundũt ui cauti. uinoq debriant: qͦs opꝰ ẽ ali lacte.
incõminationib. Infialis: larga p̃dico. Inciathis: minima ⁊ tenuis sig̾catitr. qr in-
doctrina sacri eloquii nõ solũ exibenda s̃ magna ⁊ archana q̃ debriẽt: s ⁊̃ parua. ⁊
subtilia. ł tenuia. que qͣi ꝑ gustũ noticiã pr̾ant. A lit̃ enĩ instruendi st̃ sapientes. ali¬

Expanded text:
alibi: Sive excedimus Deo, sive sobrii sumus vobis . Excedunt, dum mente ascendunt, usque ad Verbum Patris, quod semel locutus est Deus; sobrii sunt, dum se parvulis contemperant. Unde res prudentes in dispensatione verbi Dei. Rarus enim doctor est, qui eloquiis divinis aliquod adulterina opinione non admisceat; rarior quod singulis congrua dijudicet. Illi ergo non sunt dispensatores, sed prodigi exstirpatores, quia celanda irreverenter, quibus non oportet detegunt, et studiose quaerenda sine mensura perfundunt incauti, vinoque debriant quos opus est ali lacte, in comminationibus; in phialis larga praedicatio; in cyathis, minima et tenuis signatur quia in doctrina sacri eloquii non solum sunt exhibenda magna et arcana quae debret tenuia, quae quasi per gustum notitiam praestent. Aliter enim instruendi sunt sapientes, ali
Abbreviated transcription (Latin):
mus ẽ: ꝓpinquat nobis. In eo u̾o qd̾ iniqius nõ ẽ s iustꝰ. iũgit nos deo. Inħ¬
tur scd̾ dĩtatẽ. et suꝑ hũc quidẽ iocumdatt sũt inimici incruce: sic: s suꝑ
suos iocũdat᷑ inpassionib s nõ indedicatione. uł suꝑ eũ .ł. suꝑ suos aiõq ue.
suꝑme indedicatione. s. ⁊ si ante. de iñ exponit susceptionẽ dicens. U nẽ
cdeus m̃is.cla. ad te. inpassione. et sanasti me. inresurrectone. qr ĩã nõ ge¬

Expanded text:
mus, propinquat nobis. In eo vero quod non iniquus est, jungit nos Deo. Itur, secundum deitatem. Et super hunc quidem jucundati sunt inimici in cruce: sic et super suos jucundatur in passionibus, sed non in dedicatione, vel super eum, vel super suos. Ideoque super me, in dedicatione, scilicet, etsi ante. Deinde ponit susceptionem, dicens, Domine Deus meus, clamavi ad te, in passione. Et sanasti me, in resurrectione, quia jam non ge
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑttͣ᷑. Idẽ uidet᷑ dic̾e h: qd̾ supͣ aͥ dixit. Induit maledictioem siẽ uestim̃tũ.
s cdiffert. qr supͣ dixit uestimẽtũ quo intuitur. ut tunica. hicaũ dicit
uestim̃tũ qͦ oꝑitur. ut pallio. qd̾ e̾it incõspectu hõĩũ. de miquitate głari. ⁊
fiat ei maleclictio sic̃ ⁊ ona qͣ sẽꝑ p̃cingit᷑ tona p̃cingũtur hoĩes: ut ad oꝑã.¬
dtũ sint ꝓmptiores. nõ inpediti sinb uestis. Maledictiõe gͦ si c̃ rona cingͥ: qͥ¬
nõ repente facit malũ: s: dispositũ agg̾ditur. ⁊ ita discit mala fac̾e. ut sẽper

Expanded text:
. Idem videtur dicere hic quod supra ubi dixit, Induit maledictionem sicut vestimentum; sed differt, quia supradixit vestimentum quo induitur ut tunica. Hic vero dicit vestimentum, quo operitur ut pallio, quod est in conspectu hominum de iniquitate gloriari. Et fiat ei maledictio sicut zona qua semper praecingitur. Zona praecinguntur homines, ut ad opera sint aptiores nonon repente facit malum, sed dispositum aggreditur; et ita discit male agere ut semper
Abbreviated transcription (Latin):
bono: ħ ad illud retulit: ubi sũmũ bonũ: debet in quiri .s. ut custodiãt nistifi¬
catͥones ⁊ c̾. Nõ enĩ data s̃ adeo eis ista t̃rena bona: ut ineis luxu diffluãt. ł per¬
tio. ut dilige dm̃. ꝓximũ. q̃ custodiẽda s̃. Seqr̃. et legẽ eiꝰ requirant. lex ẽ de
bentes uite p̃ientis ⁊ future. si tẽpt̾ones scłi uobis uidẽtur dure iosephinearee¬
re.: x p̃m incruce cogitate. i uͥo ꝓsꝑitas adest: nõ ꝑꝑ ip̃am deo: s ea ꝓpt̃ dm̃ uti¬
mini. nec eũ putetis necessariũ suis ꝓpt̃ ea q̃dat ⁊ malis: ⁊blasphematorib su¬
is. set pͥmum querite regnũ dĩ. ⁊ hec om̃ia adicient᷑ uobis.¬

Expanded text:
bono, sed ad illud retulit, ubi summum bonum debet inquiri. Ut custodiant justificationes ejus; non enim data sunt eis a Deo ista terrena bona, ut in eis luxu defluant, vel pertio, ut dilige Deum et proximum quae custodienda sunt. Et legem ejus requirant. Lex est debentes vitae praesentis et futurae, si tentationes saeculi vobis durae videntur, Joseph in carcere, Christum in cruce cogitate. Si prosperitas adest, non propter ipsam Deo, sed ea propter Deum utimini, nec eum putetis necessarium suis, propter ea quae dat etiam malis blasphematoribus suis. Sed primum quaerite regnum Dei, et haec omnia adjicientur vobis
Abbreviated transcription (Latin):
carnat. Pħ enĩ qđ deuitino: carnale aliquid carnales huerũt: yea cĩ legẽ: i ius¬
tificatones: facilius receꝑũt. licet ꝑ dolũ eg̾int: ab iniquis tñ qd̾ sibi reddide¬
buit abstulerũt. ⁊ sic̃ miquita egeptiorũ: sic horũ infirmitate ad hoc qd̾ opus
erat hisfactis figurari: diuine usus est deus. Ioi enĩ sp̃ualit̃ figiratũ est pħos
siue heticos. a catholicis spoliari his: que imu̾bis. ł scripturis eorũ. taber nacło
nõ aĩo. intribubus rib eorũ. hoc fuit: magnũ bñficiũ migraturis. etl eta¬
mebãt isrł. ne rediẽs reliqͥas eorũ cõsume̾t. hic inpletũ ẽ: ad̾ suꝑiꝰ ait. ifir ma¬
uit eũ sr̃ inimͥ os eiꝰ. dem̃ seqr̃ tẽiũ bñficiũs Ee ꝑandit nubẽ.⁊ ẽ hic Mi purs.¬
mo facta s̃. Pxrandit mibem in ꝑtectiõe meoꝵ ut ꝓteg̾et eos: cẽ argͥolẽ solis. ⁊¬

Expanded text:
r hoc enim quod de vicino carnale aliquid carnales habuerunt, postea Dei legem et justificationes facilius receperunt. Et licet per dolum egerint, ab iniquis tamen quod sibi reddidebuit abstulerunt, et sicut iniquitate Aegyptiorum, sic eorum infirmitate ad hoc quod opus erat his factis figurari, divine usus est Deus. Ibi enim spiritualiter figuratum est philosophos, sive haereticos a catholicis exspoliari his quae in verbis vel Scripturis eorum tabernaculo non animo, in tribubus eorum, hoc fuit magnum beneficium migraturis. Et mebat Israel, ne rediens reliquias eorum consumeret. Hic impletum est quod superius ait: Et firmavit eum super inimmo facta sunt. Expandit nubem in protectione
Abbreviated transcription (Latin):
E t̾ nota. qr hocadoit laudib dĩ. qd̾ hebreos ditatos auro ⁊ argento eduxit exegip¬
to. qr tales erãtap̃iqͥ nõ possent sꝑn̾e laborũ suorũ m̾cedem: licet tẽꝑalẽ. quib p̃¬
cep̃ deus ut uasa aurea.⁊ argẽtea uestesq p̃ciosas ab egiptiis mutuarẽt ac se
rũt: s ut deo mãcati parerẽt: illimfirmi. qͦrũ cupiditates examinabat d̾s:
enĩ bonis fuit p̃ceptũ: ita ⁊ cupicdis ꝑmissio scd̾ aliquid.⁊ sed̾ aliud p̃ceptio. Prece¬
pit enĩ ut fac̾ent. s ꝑmisit nõ ꝑrecepit: ut ita fac̾ent. Qualitas gͦ facti. fuit in¬

Expanded text:
 quoque addit laudibus Dei, quod Hebraeos ditatos auro et argento eduxit de Aegypto, quia tales erant ipsi qui non possent spernere laborum suorum mercedem, licet temporalem; quibus praecepit Deus ut vasa aurea et argentea, vestesque pretiosas ab Aegyptiis mutuarent, ac serunt, sed ut Deo mandanti parerent. Et illi infirmi, quorum cupiditates examinabat Deus,enim bonis fuit praeceptum ita et cupidis permissio, secundum aliquid, et secundum aliud praeceptio. Praecepit enim ut facerent, s
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmogenita peccorũ: que simiłr ꝑcussit. ħ ẽ nouissima plaga in egipto. qͣ uicti
ceclũt egiptii. Notãdũ uero ꝙ. cũ sĩt.xͥ. plage qͣs ponit moyses in exodo: nec om̃s
hic memorat ꝓpħa: nec eo ordine qͦ ibi narrãtur. qr lib̾a ẽ laudatͥo. de qͣ agit iste
p̃s: a lege hittoricͥi. addit qͦ hic qd̾ historia nõ ht̃. ⁊ p̃terit qd̾ illa habet. auctorita
clĩ cdedit: supponit. ut his aduiti: legem cĩ querãt. et eduxit eos in argẽto ⁊ au

Expanded text:
mogenita pecorum, quae similiter percussit. Haec est novissima plaga in Aegypto, qua victi caedunt Aegyptii. Aug. Notandum vero quod cum sint decem plagae, quas ponit Moyses in Exodo, nec omnes hic commemorat propheta, nec eo ordine quo ibi narrantur, quia libera est laudatio, de qua agit iste psalmus, a lege historiae; additque hic, a misericordia Dei dedit supponit, ut his adjuti, legem Dei quaerant. Et eduxit eos in argento et au
Abbreviated transcription (Latin):
Mane surrexit: ut nos mane surgamꝰ. qd̾ ẽ qnͣ lux gr̃e oritur hõi inmẽ¬
tempꝰ ante legem.⁊ fublege. Quiod gͦ triduo illo ostẽdit capud tuũ inse. hic tridu
scłi ostendet᷑ inte. Si enĩ scłm cogites: unus dies añ legẽ: sublege: Scdꝰ. tercius¬

Expanded text:
Mane surrexit, ut nos mane surgamus, quod est quando lux gratiae oritur homini in menMane surrexit, ut nos mane surgamus, quod est quando lux gratiae oritur homini in mentempus ante legem, et sub lege. Quod ergo triduo illo ostendit caput tuum in se, hoc triduo saeculi ostendetur in te. Si enim saeculum cogites, unus dies est ante legem, s
Abbreviated transcription (Latin):
rat̾o facta: tͣdito dño.⁊ in multis: qr ex eo om̃s nascũtur inpecc̃o ⁊ pena. demorabi¬
matutinaaͥ. resurrectõne p̃floruit. et tc̃. s. inmatutino. erit nobis letitia
ꝑheminis. qr cẽ absterget cͥs om̃em lacrimã abocłis cõrũ. Alit̃ scd̾ moralẽ in¬
tellectũ. dr̃ enĩ matutinũ ł mane: ortus fid̾i ⁊ caritatis s. cũlux gr̃e oritur
fideli: que occidit peccanti. ꝑ quã maĩa resurgimꝰ. Sed̾ illud. sxurge a mor¬
tuis. et illuminabit tibi orp̃c. ꝓ qͣua resurrectione designanda: dñs mane
nis aĩe inp̃senti: ⁊ corꝑis infuturo. X p̃c enĩ cuiꝰ actio nr̃a ẽ instructio. ñ
sine mist̾ii celebris rone. inhoc uesꝑe quopeccauit adam sepeliri uoluit.
se mori nõ ꝓsua culpa: s ꝓnobis. qui uespe sumꝰ sepulti inꝑadiso. i pͣer
peccatũ ade cõmissũ. Uesꝑe inꝑadiso sepulti suis inculpa et inpena.

Expanded text:
tutio tradito Domino, et in multis, quia omnes ex eo nascimur in peccato et poena, Demorabitutio tradito Domino, et in multis, quia omnes ex eo nascimur in peccato et poena, Demorabimatutina Christi resurrectione praefloruit; et tunc, scilicet in matutino, erit nobis laetitia perennis, quia tunc absterget Dominus omnem lacrymam ab oculis sanctorum . Aliter secundum moralem intellectfideli, quae occidit peccanti, per quam in anima resurgimus, secundum illud: Exsurge a mortuis, et illuminabit tibi Christus . Pro qua resurrectione designanda, Dominus maanimae in praesenti, et corporis in futuro. Christus enim cujus actio nostra est instructio, non sine mysterii celebris ratione in hoc vespere quo peccavit Adam, sepeliri voluit, se mori non pro sua culpa, sed pro nobis, qui vespere sumus sepulti in paradiso, id est per peccatum Adae commissum. Vespere in paradiso sepulti sumus in culpa et in poena.
Abbreviated transcription (Latin):
expositiõe sc. I ra ꝓcessit exindignatione eiꝰ. ⁊ illa ira: nõ est breuis inmo lon¬
ga. qr fletus .i. om̃unoda hõis miseria: tam culpe quã pene incipiẽs ad uesꝑũ
ade.tã tãꝑis qͣm pectoris. demorabitur usq ad matutinĩ. Uesꝑil enĩ est: qnͣ sol
iusticie: ⁊ liim̃ pectorũ ab eo occidit. uergente te̾ moccasũ sole tñꝑis. Uñ
ingenesi. Cũ deambularet dñs in ꝑadiso. ad auram post meridiem: timuit
adam ⁊ abscondit se. iã ille pecc̃or tegebat se inter ligna ꝑadisi. nolebat uid̾ e
faciem dĩ: ad quã gaud̾e consueuerat. Occid̾at enĩ illi sol iusticie: nõ gaude¬
bat ad p̃sentiam dĩ. iñ incoata est omĩs uita ista mortalis dies uersus est in
noctem. leticia infletũ. Defle gͦ o genꝰ hurmanũ: qr nasceris de adam. ex.
adam enĩ facti sumꝰ om̃s. et quot qͦt ꝓcreauer̃ filios. et ꝓcreaturi sũt: exa¬
dam sũt. ex quo ip̃i creati sũt. U esꝑe itaq cep̃ pͥost mudiem. ubi lux sapĩe

Expanded text:
Ira processit ex ejus indignatione, et illa ira non est brevis, imo longa. Quia, fletus id est omnimoda hominis miseria, tam culpae quam poenae, incipiens, ad vesperum, Adae tam temporis quam pectoris, demorabitur, usque ad matutinum. Vespera enim est quando sol cidit, vergente tunc in occasum sole temporis. Unde in Genesi: Cum deambularet Dominus in paradiso ad auram post meridiem, timuit Adam, et abscondit se . Jam ille peccator tegebat se inter ligna paradisi, nolebat videre faciem Dei, ad quam gaudere consueverat. Occiderat illi sol justitiae, non gaudebat ad praesentiam Dei. Inde inchoata est omnis vita ista mortalis, dies versus est in noctem, laetitia in fletum. Defle ergo, genus humanum, quia nasceris de Adam. Ex Adam enim facti sumus omnes, et quotquot procreaverunt filios, et procreaturi sunt, ex quo et ipsi creati sunt. Vespere itaque coepit post meridiem, ubi lux sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
ponit subdens  otadie .i. sine intermissiõe. Ecce inquitas. lingͣ tua cogita¬
uit in iusticiã.i.aneclitatio maliest in lingͣ. in quo ostendr̃ leuis mens. p̃ceps
dictio. qr nõ añ cogitat. qͣm loqͣtur. Uñ salomon ait. In ore stultoꝵ eor eorũ.
mali ab est amanib: a corde nõ absit. Quid uͦ efficiat: subdit fecisti dolũ sic̃
nouacła acuta aata expetlite. sic̃ nouacula cito. ⁊ facile radit. ł sic̃ ñonacła
sr̃ fluos ⁊ mutiles pilos radit: ita mali a scĩs capillos radũt .i. mutilia ⁊ st̾ flua
rapiũt. s. mala desid̾ia. ⁊ bona p̃sentia: que scĩ cõtemnũt: cũ ip̃a uita. ut sit

Expanded text:
od., Alcuin. id est sine intermissione. Ecce iniquitas. Lingua tua cogitavit injustitiam, id est meditatio mali est in lingua, in qua ostenditur levis mens, praeceps dictio, quia non ante cogitat quam loquatur. Unde Salomon ait: In ore stultorum est cor emali abest a manibus, a corde non absit. Quid vero efficiat subdit, fecisti dolum sicut novacula acuta, id est ita expedite, sicut novacula acuta, cito et facile radit. Vel sicut novacula superfluos et inutiles pilos radit, ita mali sanctis capillos radunt, id est inutilia et superflua rapiunt, scilicet mala desideria et bona praesentia, quae sancti contemnunt, cum ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
nich ualẽt᷑ lasphemie. impiorũ. qͥ nolẽtes sue culpe tribuere qd̾ peccant.
mala eͦx cusant ꝑ fortunã. ł fatũ. ł diabolũ. cui pot̾ resisti. ł ꝑ aliã nat᷑am
que nõ sit ex dõ. hi tales fluctuãt errãtes potiꝰ qͣm cõfiteãtur dõ. ut eis ig¬
noscat. qͥ aũ uid⁊ m̾ita aĩar̃ sic ordinari adoͣ. ut dũ sua cuiq tͥbitũtur:
pulcͥtudo unu̾isitatis nulla exparte uiolet᷑: In omĩb laudat deũ. distĩguẽs aliud

Expanded text:
nihil valent blasphemiae impiorum, qui volentes suae culpae tribuere quod peccant, mala sua excusant per fortunam, vel fatum, vel diabolum, cui potest resisti, vel per aliam naturam, quae non sit ex Deo. Hi tales fluctuant 16 errantes, potius quam confiteantur Deo, ut eis ignoscat. Qui autem videt merita animarum sic ordinari a Deo, ut, dum sua cuique tribuuntur, pulchritudo uni
Abbreviated transcription (Latin):
iuit᷑ ladiũ suũ iniudicio: ⁊ u̾e. qr ip̃e ẽ iudex. ip̃e ẽ iustus. scd̾ m̾ita: singłis
reodens. Ipe ẽ fortis. cͥui nenis nõ resitit᷑. ⁊ simͦ paciẽs ẽ. qr sustinet in multa
patientia uasa tre. ⁊ u̾e ẽ paciens. Nt̃ qͥd.it. irascet᷑ ꝑ singłos dies: nõ.s. expec¬
tat ad penitẽtiã. Uñ post grauiꝰ ꝑunit. siñ ꝯuertãtur. Uł ẜ. aliã lictͥam ꝙũqͥd
inds̾ ẽ na qͣ punit: s mangłis ire ꝑ qͦs punit. qui nõ ꝑe usticiã qͣnõ gaudẽt.
s ꝑ maliciã pena humana delectãt᷑. Nõ gͦ adduc̃ ds̃ irã ꝑsingulos dies. i nõ¬

Expanded text:
licet in judicio. Et vere, quia ipse est judex, ipse est justus secundum merita singulis reddens. Aug. Ipse est fortis cui non resistitur, et si modo patiens est, qui sustinet in multa patientia vasa irae. Et vere est patiens, nunquid enim irascitur per singulos dies? non, sed exspectat ad poenin ipso est ira qua punit, sed in angelis irae, per quos punit: qui non propter justitiam qua non gaudent, sed propter malitiam poena humana delectantur. Non ergo adducit iram Deus per
Abbreviated transcription (Latin):
ligentib. s aroentib: studio: ead̾ loca s̃ sagitte. qr tp̃a difficultate intelligẽdi
malo uoto legẽtes ⁊ͥpecc̃a male intelligãt iscͥpturis. qd̾ ẽ eis pena pecc̃i:⁊
aũ cdiurine dispositoni tribuitur. ño qd̾ tp̃a pecc̃ores faciat. s qi ip̃a de malis
eorũ ordinat cũ percauerĩt. Uł oebonis utrũq pot̾ accipi. Eid̾ enĩ sũt uasa
mortis qͥb dã. ⁊ sagite aliis. scd̾ illud apłi. Aliis sumꝰ olor mortis inmortẽ aliis
odor uite inutã. ⁊ ẽ sẽiꝰ. ⁊ ineo arcu. i ansacra scͥptura: ꝑasĩ uasa mortis .i.a
amore dĩ. Post hãc aũ dispẽsat̾onẽ ⁊ ꝓpeccatis malorũ: ueniet ustũ iudici¬
ũ. dequo dicit. Et̾ ece parturit. qd̾ nõ pax dĩ ⁊ in effabile lum̃ de se ꝓfert. ũ¬
de pimiantur iniqui: s ip̃a pecc̃a uͥtũtur hõi impenã. ut q̃ fuerũt hõi delec

Expanded text:
ligentibus, sed ardentibus studio eadem loca sunt sagittae, quia ipsa difficultate intelligendi peccata male intelligant in Scripturis, quod est eis poena peccati; et autem divinae dispositioni tribuitur, non quia ipsa peccatores faciat, sed quia ipsa de malis eorum ordinat, cum peccaverint; vel de bonis utrumque potest accipi. Idem enim sunt vasa mortis, quibusdam, et sagittae aliis, secundum illud Apostoli: Aliis sumus odor mortis in mortem, aliis odor vitae in amore Verbi. Post hanc autem dispensationem, et pro peccatis malorum veniet justum judicium. De quo dicitur, quod non pax Dei et ineffabile lumen de se profert, unde puniantur iniqui; sed ipsa peccata vertuntur homini in poenam, ut quae fuerunt delectamenta
Abbreviated transcription (Latin):
quã duu uixerit. Sibi bñfecit: inmorte torquebit᷑ aĩa Uł bñdicetur. nõ utiq de
bono actu: s de deliciis. Bñdicet᷑ enĩ fauore luxuriãtiũ. qui int̃ epulas pastoribus
ni m̾iti: qͣm nõ tollit uis doloris. Nec suffic̃ ei ꝓpͥa iniquitas. ĩmoetiã ¶u troibit¬
qͥ patres pessimos imittãtur: eoꝵ societate dãnãdi s̃. nõ uidebit dico usq ĩet̾mĩ
q ⁊̃ hic intenebris int̾iorib ẽ. ⁊pꝰea ext̾iore ᷤ patietur. s quare hoc : qr homo cũ¬
sipientib ⁊similis factus ẽ illis. Iterat hic deformitatẽ hõis. ut malus a ma¬
lo quieseat

Expanded text:
quia, quandiu vixit, sibi benefecit: in morte torquebitur anima. Vel, benedicetur, non utique de bono actu, sed de deliciis. Benedicetur enim favore luxuriantium, qui inter epulas pastoribus ni meriti, quam non tollit vis doloris. Nec sufficit ei propria iniquitas, imo etiam VERQui enim patres pessimos imitantur, eorum societate damnandi sunt. Non videbit dico usque in aeternum, quia etiam hic in tenebris interioribus est, et postea exteriores patietur . Sed quare hoc? qusipientibus, et similis factus est illis. Iterat hic deformitatem hominis, ut malus a malo quiescat
Abbreviated transcription (Latin):
lia: fiũt ⁊̃ hipocrite. ⁊ labiis bñdicũt dm̃. nõ corde. aucdiẽtes enĩ de et̾na uita:
de cõtẽptu mũdi nõ curãt. s ne erubescant. ł corripiãtur: ore bñdicũt. et peio¬
res sũt apertis malis. i fiũt posteriora pͥorib det̾iora. Uł bñdicẽt dm̃. ĩmplẽdo
desid̾ia. hic ẽ mos peccanttũ. Eũ enĩ uota implent: dõ gr̃as agũt. s in oresuo
xp̃c uita: ita idiabolus mors. qui pastor ẽ illis: ut ouib quos tͣhit ad pascua mor¬
tis. Nł ita. se iactãt. s mͥ iã cõstat. qd̾ ꝑositis̃ in inferno .i. qd̾ ponẽtur: post hãc ui¬
tã: ininferno sic̃ oues. oues enĩ amissa lana: manent. sic mistis: sine cõsũptͥone
sub̾e: pena inuenit qd̾ cruciet. ⁊ mors depascet eos. hoc dr̃ asimili iumẽtoꝵ que
nõ radititꝰ uellũt hbas. s sũmitates tm̃ capũt. Uñ iterum hbe nascũtur ad pas

Expanded text:
ita, de contemptu mundi non curant, sed ne erubescant vel corripiantur, ore benedicunt Deum, et pejores sunt apertis malis, et fiunt posteriora prioribus deteriora. Vel benedicunt Deum, implendo desideria. Hic est mos peccantium. Cum enim vota implent, Deo gratias agunt, sed in ore suo ristus vita, ita diabolus est mors, qui pastor est illis, ut ovibus quas trahit ad pascua mortis. Vel ita se jactant, sed mihi jam constat quod positi sunt, id est quod ponentur, post hanc vitam, in inferno sicut oves: oves enim amissa lana manent, sic in istis, sine consumptione substantiae, poena invenit quod cruciet. Et mors depascet eos. Hoc dicitur a simili jumentorum, quae non radicitus vellunt herbas, sed summitates carpunt, unde iterum herbae nasc
Abbreviated transcription (Latin):
ominus illuminatio mea. titulus. In finẽ pͥs dauiduͥa. lui̾e t᷑
unctꝰ. Primo in bethel.a samuele. in domo patris sui ysaiͣ utiq
inunctus ẽ in ebron in regem. mortuo saule. et regnauit sr̃ tribũ uida.
Occiso aũ hisboseht filio saul: qui sr̃ alias trib regͣ ͭ tercio: unctus ẽ ibid̾.
ut regnaret srͥ uniu̾sũ ifrł. ⁊ ascẽdens inierłm: inpace regnauit. S due ex

Expanded text:
ominus illuminatio mea. Titulus. In finem, psalmus David priusquaunctus. Primo in Bethlaeem a Samuele in domo patris sui Esai, non utique inunctus est in Hebron in regem mortuo Saüle, et regnavit super tribum Juda . Occiso autem Hisboset filio Saül, qui super alias tribus regnabat, tertio inunctus est ibidem, ut regnaret super universum Israel . Et ascendens in Jerusalem, in pace regn
Abbreviated transcription (Latin):
cos .s. iudeos. paganos. hẽticos. qͥ uł nõ intelligũt. ł nõ oꝑantur bñ prudentẽ me fe¬
cisti in mantato tuo. qr illi insignis. ego inu̾itate quiesco. qr illi telũ dĩ habent.
ꝑalia p̃mia ut filii agar serui: ex mandato quer̃t. ⁊ iõ nõ est illis in et̃nũ sic̃ huic.
finito scło scd̃ illos: nullũ pot̃ eẽ legis mandatũ. scd̃ istũ: in tabuł cordis: erit dilec¬
tio dĩ ⁊ꝑximi inet̃nũ. et p̃miũ mandati cͦtoditi erit ip̃e deus. qͥ mandauit: qnͣ

Expanded text:
cet Judaeos, paganos, haereticos, qui vel non intelligunt, vel non operantur, Prudentem me fecisti mandato tuo, quia illi in signis, ego in veritate quiesco, quia illi zelum Dei habent, poralia praemia ut filii Agar servi ex mandato quaerunt, et ideo non est illis in aeternum, sicut huic finito saeculo. Secundum illos nullum potest esse legis mandatum, secundum istum in tabulis cordis erit dilectio Dei in aeternum, et praemium mandati custoditi; erit ipse Deus, qui mandavit, quando
Abbreviated transcription (Latin):
Men. que m̃nt̃pr̃ usc̾a. ł ex ip̃is. qr agit hic de caritate: que ẽ ex ip̃is medullis ꝓ hoc gͦ
int̾elligͥ multi plexdilectio. qr legẽ ex toto corde amat. Uñ mea nouũ.t. inueñ.¬
oftendit. dilectio enĩ est: latitudo mandati. Qii aũ diligit qd̾ iubet deus: diligi.⁊
ipãm uissionẽ. qua illud iubet᷑: que ẽ lex cliligit. Et nota qd̾ dũ ait añe ip̃m testẽ
inuocat quẽ diligit. Qui u̾o dm̃ diligit: legẽ eiꝰ diligit. dem̃ exponẽs qualit̾ legẽ
totadie.i. continue. ⁊ sicaro impediat.⁊ bñ aĩt die: non nocte. qr sẽꝑ ẽ dies: medi¬
tanti in lege. quiaũ nouũ testam̃tũ in ea nescuĩt: illis sẽꝑ est nox. Bñ ⁊̃ ait to¬
ri queri ͭ ex fide: que ꝑdilectionem oꝑatur. Uñ: ht̃ mimicos iudeos. qui aex oꝑibus

Expanded text:
etatur viscera vel ex ipsis, quia agit hic de charitate quae est ex ipsis medullis. Per hoc ergo intelligitur multiplex dilectio, quia legem ex toto corde amat. Unde in ea Novum Testamenostendit. Dilectio enim est latitudo mandati. Qui autem diligit quod jubet Deus, et ipsam jussionem, qua illud jubetur, quae est lex diligit. Einvocat: quem diligit, qui vere diligit Deum legem ejus diligit. Deinde exponens qualiter legem Tota die, id est continue, etsi caro impediat. Et bene ait, die, et non nocte, quia semper est dies meditanti in lege. Qui autem Novum Testamentum in ea esse nesciunt, illis semper est nox. Bene etiam ait, torit justificari ex fide, quae per dilectionem operatur. Unde habet inimicos, quos? Judaeos
Abbreviated transcription (Latin):
straret in mõte: uestim̃ta facta sũt alba sic̃ nix. qi nõ ip̃e solus erit alienꝰ a cõta
r̾one: neq nubent: neq nubentur. Bõnigͦ utres frigidi. s: gelicidio ꝯstrieti pru¬
ine: nõ libidinis calore soluti. ⁊ uc uistificones dĩ a memoria non labuntur. Und̾.
subdit. iustificones tuas nõ sũ oblitus. dũ aliun: nõ cogitat᷑. q torpet cupiditas. fer¬
uet caritas. Uł ita. Iõ desid̾o hoc: qr factus sũ ꝯꝑatiõe futuri: sic̃ ut̃ inpruina. iaui
lis ꝓᷤuilli liquori idoneus. ⁊ tñ iustificͥones tuas nõ sũ oblitꝰ ł ꝑ̃ pruiã: intelligũt᷑¬

Expanded text:
straret in monte, vestimenta ejus facta sunt alba sicut nix , quia non ipse solus erit a contagione perectione neque nubent neque nubentur . Boni ergo sunt utres frigidi, id est in gelicidio constricti pruinis, non libidinis calore soluti, et sic justificationes Dei a memoria non labuntur. Unde subdit, justificationes tuas non sum oblitus, dum aliunde non cogitatur, quia torpet cupiditas, fervet charitas. Vel ita; Ideo desidero hoc, quia factus sum, comparatione futuri, sicut uter in pruina, id est vilis et nulli liquori idoneus: et tamen justificationes tuas non sum oblitus.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ. tͣn. Et qr hec mandata intelligenda s̃ diligent̃: et indaganda: iõ cõgrue huic octo¬
ter s̃ intelligenda. ł sollicite seruanda. Celestia .Nt. ⁊ casta s̃ eloquia ddi. nichil meis
adult̾ina oppinione: miscendũ ẽ. s totũ sinc̾a. atq sp̃uali u̾itate: resplendet. Le
uet᷑ cor circũcisũ: adea. decet enĩ in te man̾e. qd̾ incelo ꝑseuerat. et illud sẽꝑ medita¬
ri ñ insequẽti. nͥ qd̾ lex tua meditat̾o. m̃a ẽ. ⁊ illd̾. Inet̾irũ nõ obliuiscar iꝰtific̾o¬
nes tuas. Serua gͦ u̾bũ clĩ. et serua illd̾ diligent̃ incorde tuo. litt̾e huiꝰ sententia
sic continuat᷑ ad p̃cedentia dixit supͣ. Paulominꝰ ꝯsũmauer̃t me int̃ra. S qr non
ꝑmisit eũ deus cõsũmari in terra: ad miratꝰ dĩ potentiã.: exclamat.  net̃nũ dñe u̾¬

Expanded text:
nt . Et quia haec mandata intelligenda sunt diligenter et indaganda. Ideo congrue huic octointelligenda, vel sollicite servanda. Coelestia enim et casta sunt eloquia Dei, nihil in eis adulterina opinione miscendum est, sed totum sincera atque spirituali veritate resplendeat. Levetur ergo cor circumcisum ad ea; decet enim in te manere, quod in coelo perseverat et illud semper meditari. Unde in sequenti: Nisi quod lex tua meditatio mea est. Et illud: In aeternum non obliviscar justificationes tuas. Serva ergo verbum Dei, et serva illud diligenter in corde tuo. Litterae hujus sententia sic continuatur ad praecedentia. Dixit supra: Paulominus consummaverunt me in terra; sed quia non permisit eum Deus consummari in terra, admiratus Dei potentiam exclamat: VERS. 1
Abbreviated transcription (Latin):
tãꝙͣ opere lassati. Nõ ẽ ẽnĩ ociosus qui tm̃ u̾bo dĩstudet. Nec płis ẽ qͥ extͣ oꝑatur:
qͣm qͥ studiũ cognoscendediuinitatis exͥcet. Ip̃a ⁊ sapĩa marime opꝰ ẽ. ⁊ añfẽrt᷑ masia¬
que audiebat: marthe que ministrabat. ⁊ nõta qr hic iã theoricꝰ monstratur.
fit: ut resdilata: dulcior ueniat. & nota.ꝙ. ait dicentes. lingua enĩ solet: nõ ocłi
loqͥ s uox eorũ est: gemitus ⁊ or̃o. dũ aũ ardent sp̃ualia desid̾ia frigescũt carna

Expanded text:
am opere lassati. Non est enim otiosus qui tantum verbo Dei studet; nec pluris est qui extra operatur quam qui studium cognoscendae divinitatis exercet. Ipsa etiam sapientia maximum opus e. fit ut res dilata dulcior veniat. Et nota quod ait, dicentes. Lingua enim solet, non oculi loqui, sed vox eorum, est gemitus et oratio. Dum autem ardent spiritualia desideria, frigesc
Abbreviated transcription (Latin):
i ip̃m ł inbono pot legi. ⁊ moueat᷑. qͣi tub̃ sonãtib moueatur mare.i. andulce¬
tur mare legii .i. legał amaritudo: ligno crucis in ea posito: qͣi ligno moy si posite
ta ẽ a qua. hoc ẽ lignũ crucis. qd̾ legalẽ amaritudinẽ qͣm nullus pot̾at portare: miti¬

Expanded text:
 in bono potest praelegi: Moveatur quasi tubis sonantibus, Moveatur mare, id est indulcetur mare legis, id est legalis amaritudo, ligno crucis in ea posito, quasi ligno Moysi in Marta est aqua . Hoc est lignum crucis, quod legalem amaritudinem quam nullus poterat portare, miti
Abbreviated transcription (Latin):
lite fiͥ. sic̃ eqꝰ ⁊mulus .i. nolite eẽ sic̃ gentiles. ł sic̃ uid̾i. qͥb: nõ ẽ intellectꝰ. eͥd enĩ taleᷤᷤ
patiũt᷑: ecce. I ncamo. ⁊ freno. ⁊ cͣlt ita. Holite fiꝰ sic̃ eqꝰ ⁊ mu. eqꝰ sine disc̾tione sessorẽ.
gͦ hoĩes adiabolo insid̾i. ⁊ utiis hon̾ari. alioquin: equs freno. mulus camo: arceatur.
talib: nõ ẽ intellectus. si c̃ necequo: necmulo. Uñ subdit. gͥb: nõ ẽ intellectꝰ. qd̾ sinolu
tiam de uirib suis. ⁊ m̾itis. Sienĩ nõ hs. xp̃m sessorẽ: os qͦ iactas m̾ita.⁊ taces pecc̾a: cõfrĩ¬
getur. Si gͦ nõ uis cõfrĩgi os tuũ: noli eẽ sic̃ eq̃ ł mulus. s fic̃ bos qui cognouit posses
ut saltẽ necessitate coacti: redeãt. sic̃ ai̾alia donec uiam teneãt: frena patiũtur: i fla¬
gella. Maxillas eorũ dico: qui nõ approximãt adte. humiliando se. qrͥs quidã. qui
sipeceant: carnis inbecillitate: tñ apiis p̃cib nõ recedũt. Possũt etiã ẽẽ u̾baxͥ. Holi¬

Expanded text:
mulus, id est nolite fieri sicut gentiles, vel sicut Judaei, quibus non est intellectus. Quid enim tales patiuntur? Ecce, in camo, etc. Vel ita, nolite fieri sicut equus. Equus sine discretione sessorem, ergo homines a diabolo insideri et vitiis onerari, alioquin equus freno, mulus camo arceatur. Etalibus non est intellectus, sicut equo et mulo.t meritis. Aug. Si enim non habes Christum sessorem, os quo jactas merita, et taces peccata, confringetur. Si ergo non vis confringi os tuum, noli esse sicut equus et mulus, sed sicut bos qui cognovit possessut saltem necessitate coacti redeant sicut animalia donec viam teneant, frena patiuntur et flagella. Maxillas eorum, dico, qui non approximabunt ad te humiliando se, quia sunt quidam qui si peccant carnis imbecillitate, tamen a piis precibus non recedunt. Possunt etiam haec esse
Abbreviated transcription (Latin):
mãducat̃ ⁊ bibũt. qr ⁊bona mdigne sũpta: obfũt malis. Tres aũ m̃sas legimꝰ. pͥma
posita intab̾nacło iuxta introitũ. suꝑ ꝙ eã erãt.xii. panes ꝓpofit̾onis de simila-¬
saciat. Tercia głificat. ꝑrimaerat inlitt̾a. scd̾a: in sp̃u. t̾c̃ia: in sp̃e. Rima enĩ
clocebat. Scd̾a adiuuat. iercia cõsũmat. Uł m̃sã. hic accipit doctrinã ualidio¬
ad huc paritulus ⁊ aĩał qͣiͣ lacte ingregis pascuis alebar. Pasti in cõspectu m̃o m̃sã.
.i. ualidiorẽ cibũ. ut iã nõ lacte alar parinitus: s ad m̃sam patris accedã gͣndiuscłs.
et ꝑ hoc cõfirmatus sũ adu̾sus eos. qͥ.t. ane.  Inpinguasti octaua pars. uͥnotatur

Expanded text:
manducant, et bibunt, quia et bona indigne sumpta obsunt malis. Tres autem mensas legimus: prima gitur mensa posita in tabernaculo juxta introitum, superque eam erant XII panes propositionis de similagsatiat, tertia glorificat. Prima erat in littera, secunda in spiritu, tertia in specie. Prima enim docebat, secunda adjuvat, tertia consummat. Vel, mensaadhuc parvulus et animalis, quasi lactis pascuis alebar, parasti in conspectu meo mensam, id est validiorem cibum, ut jam non lacte alar parvulus, sed ad mensam Patris accedam grandiusculus. Et per hoc confirmatus sum, adversus eos qui tri
Abbreviated transcription (Latin):
co pascue.i. intelligẽtia diuini sermonis incipiẽtis ad fidẽ.i.ancipientes instru
que ẽ aqua refectionis.ai. instruxit me ad fidem: ⁊ pꝰ: educauit me p̾aulatĩ ut¬
pueros: suꝑ aqͣm refectionis .i. babtismi. qͦ reficiunt᷑: qui integritatẽ mẽtis ⁊ ui ã¬
res amiserant. ⁊ aĩa ariditate pecc̃orũ sterił fecũdat᷑. ¶a iãm meã. tercia parꝰ..c
conu̾tit. ut pͥost sit sca ⁊ iusta. Ec̃e pͥmã gr̃am ostẽdimꝰ ẽẽ diuini uerbiintelligen¬
tiam. Scd̾am: babt̾i regen̾ationẽ. terciã pꝰ babt̾m: sc̃ificationẽ. Quib dã tñ uidef᷑

Expanded text:
 est in intelligentia divini sermonis incipientis ad fidem, id est incipientes instrueSuper aquam refectionis pueros. Super aquam refectionis, id est baptismi, quo reficiuntur, qui integritatem et vires amiserant. convertit, ut post sit sancta, et justa. Ecce primam gratiam ostendimus esse divini verbi intelligentiam, secundam baptismi regenerat