comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trinitatẽ ita. ẽẽ. crediderunt. ficut
eandẽ trinitate̾ noui patres aꝑte lo¬
quuti funt. I sayas namq audiuit an¬
geliea agmina in cęlo clamantia. sc̃s.
narũ trinitas monstraret᷑. t̾cio sc̃o
tis appareat. non dñi sabaoth. s dñs
sabaoth ipse ꝑhibetur. Quod dauid
quoq similit sentiens. ait. Benedi¬
cat nos ds cd̾ nr̃. ⁊ benetlicat nos d̾o.
Qui cum tercio diariss dm̃. ut unũ
hunc. ẽẽ. ostenderet. subdidit. Et

Expanded text:
crediderunt, sicut eamdem Trinitatem novi patres aperte locuti sunt. Isaias namque audivit angelica agmina in coelo clamantia: « Sancnarum trinitas monstraretur, tertio sanctus tis appareat non Domini sabaoth, sed Dominus sabaoth esse perhibetur. Quod David quoque similiter sentiens, ait: « Benedicat nos Deus Deus noster, benedicat nos Deus . » Qui cum tertio dixisset Deum, ut unum hunc esse ost
Abbreviated transcription (Latin):
animꝰ. ꝙͣ ab illicitis cogitationibus
cocrret᷑. dñ reatus e̾ẽ ꝑfectus. &
in deliberatione cordis ostendit᷑.
Illi quippe quia a flagitiis. a crude¬
litatib. a rapinis. auditoꝵ ammas
ꝓhibere curauerunt. quid aliud¬
alitid nͥ limen intrinsecus facti sunt:
Unde & ipsa ueritas loquit᷑ dicens.
Audistis quia dictũ ÷ antiquis.
ñ occides. qui anͣ occiderit. reus

Expanded text:
animus etiam ab illicitis cogitationibus coercetur, dum reatus esse perfectus, et in deliberatione cordis ostenditur. Illi quippe a flagitiis, a crudelitatibus, a rapinis auditorum animas prohibere curaverunt: istialiud nisi limen intrinsecus facti sunt? Unde et ipsa Veritas loquitur, dicens: « Audistis quia dictum est antiquis: Non occides; qui autem occid
Abbreviated transcription (Latin):
erudit: actiua. scilicet ⁊ contẽplatita.
Et ꝑ sex cubitos. quid aliud ꝗͣ actiua¬
uita exprimit᷑: Quia serto diȩ ꝑfec̾
ds omĩa oꝑa sua. Paltnus uͦ. qͥ suꝑ sex
cubitꝰ ñ ÷. Actiua gͦ uita signat᷑ ꝑsca
cubitos. & contẽplattua ꝑ palmũ. qr
Actitia enĩ uita est. panẽ esurienti
tribuere. t̾bũ sapientie nescientẽ doce¬
re. errantẽ corrigere. ad humilitatis
uiam suꝑbientẽ prarimũ reuocare.

Expanded text:
erudit: activa videlicet et contemplativa. Et per sex cubitos quid aliud quam activa exprimitur? quia sexto die perfecit Deus omnia opera sua. Palmus vero qui super sex cubitus non est. Activa ergo vita signatur per sex cubitos, contemplativa per palmum, quia Activa enim vita est, panem esurienti tribuere, verbum sapientiae nescientem docere, errantem corrigere, ad humilitatis viam
Abbreviated transcription (Latin):
quasi media. ut neq ipsa mectia plene
sentiat᷑. eũ p̃mittit᷑ quasi. qtia mox
ut se animus subleuare ceꝑit : & qͥetiᷤ
intime lumine ꝑfu̾di. recdeunte citiꝰ
cogitationũ strepitu de semet ipso con¬
fundit᷑. & confusus cecat᷑. Uita gͥ
contemplatiua quȩ illic hora quasi
mere eupimus. paulo lacius ꝑ exces¬
sum loqiuti suus. S bonis mentib
quib utraq eadem uita ad agenctũ ÷¬
amabilis. ẽẽ ñ debet ad audiendũ guiᷤ.
tino. Omͣps chꝰ qui nec magnis tendit᷑
nec ĩ minmnis angustat᷑. sic de tota simul
eccłia loqͥtur. ac si de una anima loquat᷑.
Et sepe qđ ab co de una anma dr̃. nil
obstat si de tota simul eccłia ĩ telligat᷑
Latitudo itaq edificii ad caritatẽ ꝑti¬
net. de qua psalmista dicit. Latũ man¬
clatũ tuũ numis. Nil eni latius qua
om̃s in finti amoris reciꝑe. & nullas
octu angustias sustinere. Sic quippe lata
est caritasatit ĩ amplitudine dilectior̾o

Expanded text:
quasi media hora, ut neque ipsa media hora plene quasi media hora, ut neque ipsa media hora plene sentiatur, cum praemittitur quasi, quia mox ut se animus sublevare coeperit, et quietis intimae lumine perfundi, redeunte citius cogitationum strepitu, de semetipso confunditur, et confusus caecatur. Vita igitur contemplativa quae illic hora quasi imere cupimus, paulo latius per excessum locuti sumus. Sed bonis mentibus, quibus utraque eadem vita est ad agendum amabilis, etens Deus qui nec in magnis tenditur, nec in minimis angustatur: sic de tota simul Ecclesia loquitur, ac si de una anima loquatur. Et saepe quod ab eo de una anima dicitur, nil obstat si de tota simul Ecclesia intelligatur. Latitudo itaque aedificii ad charitatem pertinet, de qua Psalmista dicit: « Latum mandatum tuum nimis . » Nil enim latius quam omnes in sinu amoris recipere, et nullas odii angustias sustinere. Sic quippe lata est charitas, ut in amplitudine dilectionis
Abbreviated transcription (Latin):
paret. infirmȩ tam mentis desiderio
satiffacit. ut si adhuc maiꝰ ñ potest.
ĩa tamen minus qđ uidet admiretur
Fa gͦ quȩ sub eo sunt. implent tepłu.
quia sic̃ dictũ est. & cum mens in con¬
tẽplacione ꝓfecerit. ñ ĩa quod ipse est.
s id quod sub ipso est cont̾ẽplat᷑. in qͣ
uidelicet contemplacione. iã quietis in¬
ternȩ gustus contingit᷑. Cuiꝰ quia qͣsi
quedã pars est. & ꝑfecta esse nͣ potest.
recte in apocalipsin scriptũ ÷: factũ ÷
silentium in cȩlo quasi mdia hora. Cȩ¬
lum quippe ⁊ anima iusti. sic̃ ꝑ ꝓpħam¬
ctñs dicit. Celũ mͥ sedes est. Et cęli
enarrant gła̾m diꝰ. Q̾ cum gͦ quies
contemplatiuȩ uitȩ agit᷑ in mente. silen¬
tium fit in cęlo. quia euͣ terrenoꝵ actu¬
um strepitus quiescit a cogitatione.
ad secretũ intimuͣ aurẽ animꝰ apponit.
S quia hȩo quies mentis eͣe̾ in hac ui¬
ta ꝑfecta non potest. ne quaꝗͣ hora
integra factũ in cęlo silentiũ dr̃. s

Expanded text:
paret, infirmae tamen mentis desiderio satisfacit, ut si adhuc majus non potest, jam tamen minus quod videt admiretur. Ea ergo quae sub eo sunt implent templum, quia, sicut dictum est, et cum mens in contemplatione profecerit, non jam quod ipse est, sed id quod sub ipso est contemplatur. In qua videlicet contemplatione jam quietis internae gustus contingitur. Cujus quia quaedam quasi pars est, et perfecta nunc esse non potest, recte in Apocalypsi scriptum est: Factum est silentium in coelo, quasi media hora . Coelum quippe est anima justi, sicnus dicit: Coelum mihi sedes est . Et, Coeli enarrant gloriam Dei . Cum ergo quies contemplativae vitae agitur in mente, silentium fit in coelo, quia terrenorum actuum strepitus quiescit a cogitatione, ut ad secretum intimum aurem animus apponat. Sed quia haec quies mentis esse in hac vita perfecta non potest, nequaquam hora integra factum in coelo silentium dicitur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Istt ienĩ murꝰ incarnatꝰ uidelieet dñs¬
nob̾ murꝰ nͥ esset : si forinseeꝰ nͣ faisset.
quia intꝰ nos ñ ꝓtegeret: si exrt̾uis nͣ
appareret. S neq hoc negligent᷑ pͣte¬
circuitu domꝰ undiq. Domꝰ qͥppe dĩ. nͣ

Expanded text:
» Iste etenim murus incarnatus videlicet Domi» Iste etenim murus incarnatus videlicet Dominobis non esset, si forinsecus non fuisset, quia intus nos non protegeret, si exterius non appareret. Sed neque hoc negligenter praetecircuitu
Abbreviated transcription (Latin):
murꝰ fcrinsetꝰ in circuitu domꝰ undiq
Pierũ q in sacro eloquio. ea ꝓtectioĩs
faȩ munimine. murꝰ dici ipse ĩcarnatꝰ
Ponet᷑ in ea murꝰ. ⁊ ante muir̃ale. Ipse
enĩ nob̃ mutꝰ ÷. qui nos undiq custo¬
diendo eircu̾̃dat. Ante nurale auteͣ
endã fidẽ ꝓphetando missi st̃. In ex
quos ipse ꝑfecte ꝓtegit. &̾ ꝓpħari u̾ba
in ficti constructione uenerunt. Un¬
de & bene pͥus murus. ⁊ post ante¬
mitrale ponit᷑. quia uocati ex gentib
dicta minime suscepissemus. Et no¬
tandu̾ quod iste murꝰ spiritalis edifi¬
cii e̾ẽ forinsecꝰ dr. Murus quippe
qui ad munitione̾ edificii construit᷑.
ñ int̾ius. s ext̾ius poni solet. Quid gͦ
necessariũ fuit. ut diceret᷑ forinsecꝰ :
dũ nũꝗͣ poni murꝰ intrinsecꝰ soleat.
qr necesse ÷ ut exterius positꝰ. ea q̃
intꝰ sunt defendat: S in hoc u̾bo
quid aꝑte. nͥ dñica in carnatio de
popłi tui. ut saluas facias xpͣas tuos.

Expanded text:
murus forinsecus in circuitu domus undique. » Plerumque in sacro eloquio ex protectionis suae munimine murus dici ipse incarnatus Ponetur in ea murus, et antemurale . Ipse enim nobis murus est, qui nos undique custodiendo circumdat. Antemurale autem endam fidem prophetando missi sunt. In saquos ipse perfecte protegit, etiain fidei constructione venerunt. Unde et bene prius murus, et post antemurale ponitur, quia vocati ex gentibushetarum illius dicta minime suscepissemus. Et notandum quod iste murus spiritalis aedificii esse forinsecus dicitur. Murus quippe qui ad munitionem aedificii construitur, non interius, sed exterius poni solet. Quid ergo necessarium fuit ut diceretur forinsecus, cum nunquam poni murus intrinsecus soleat? quia necesse intus sunt defendat. Sed in hoc verbo quid aperte nisi Dominica incarnatio dempopuli tui, ut salvos facias christos tuos .
Abbreviated transcription (Latin):
cencdit᷑. ut in conspectu om̃ipotentis am
inde sicrificiu redoleat. unde prius cal¬
pa displicebat. S hac in re questio orit᷑.
Cum suꝑtus dictum sit. qđ garophlatia
ad atistralem tuam facies haberent. qua
ratione nunc dr̾. quia gazopbilatium
qđ respicit uiã meridianã saceritotũ ÷
qui erctibant in custodiis templi. & ga¬

Expanded text:
cenditur, ut in conspectu omnipotentis Domini cenditur, ut in conspectu omnipotentis Domini inde sacrificium redoleat, unde prius culpa displicebat. Sed hac in re quaestio oritur, cum superius dictum sit quod gazophylacia ad australem viam facies haberent, qua ratione nunc dicitur, quia gazophylacium, quod respicit viam meridianam, sacerdotum est, qui excubant in custodiis templi, et ga
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝑficlia. ne qͥs in siꝑdia. ne qͥs ĩ rapina¬
uł ĩ tamuna itia labat᷑. exquirere. atq
cõpescere. hoc ÷ tempłũ dĩ. ⁊d ÷ seãtti
ȩccłiam custodire. St ati minoris ordi¬
nis sacertotes. qui ad ministeriũ altaris
ercubant. qui uicdelicet in adiutoriũ
maioꝵ peccata delinquentiũ subtilit̾ in
uestigant. ⁊ uita carnaliũ corrigunt.
atq adhoc usq ꝑducunt. ut ꝑ lam̃ta
pęuitentiȩ. quasi incendant carne̾ in sic̾fi¬
tio. ꝗͣ prtus uiuere dimiserant ĩ peccato.
Non enim hiĩ qui scĩs ȩxcłiis. p̾sunt.
ꝑ semet ipsos cuncta agere p̃ualent: s
cũ ipsi causis spͣualib oceupant᷑. si qua
prane carnalia ꝑpettant᷑. hȩo aliis dis¬
cutienta atq corrigenda cõmittunt
ꝑquos dũ carnalis uita corrigit᷑. ⁊ usq
ad absimentiȩ atq orationis studiũ a ꝓsi¬
cientib ꝑuenit᷑. quasi in altari ĩa oaro in

Expanded text:
in perfidiam, ne quis in superbiam, ne quis in rapinain perfidiam, ne quis in superbiam, ne quis in rapinam, vel immunditiam labatur, exquirere atque compescere, hoc est templum Dei, id est sanctam Ecclesiam, custodire. 13. Sunt autem minoris ordinis sacerdotes, qui ad ministerium altaris excubant, qui videlicet in adjutorium majorum peccata delinquentium subtiliter 1424 investigant, et vitam carnalium corrigunt, atque ad hoc usque perducunt, ut per lamenta poenitentiae quasi incendant carnem in sacrificio, quam prius vivere permiserant in peccato. Non enim hi qui sanctis Ecclesiis praesunt per semetipsos cuncta agere praevalent. Sed dum ipsi causis spiritalibus occupantur, si qua prava ac carnalia perpetrantur, haec aliis discutienda atque corrigenda committunt. Per quos dum carnalis vita corrigitur, et usque ad abstinentiae atque orationis studium a proficient
Abbreviated transcription (Latin):
An non custos templi fuerat. qui labori ᷤ
fui passiones enumerans dicit. in labore
& erũpna. in uigiliis multis. in fame ⁊
siti. in ieinus multis. in frigore & na¬
ditate. Atq quę statim subdit. Pret̾
illa quȩ extrinsecus sitat. instantia mea
cotictiana. sollicitudo om̃iũ ȩccłiaꝵ. Pen¬
sate quȩso custos templi quanta sollietu¬
dine ugilet. Ecce enĩ in se ipso iesti¬
mabilia patit᷑. & cordis sui sollicitudinẽ
alus mꝑtit᷑. Cuius g uirtutis est. plus
de utilitate praxtmor. ꝗͣ de sua afflicti¬
one cogutare. Quis hoc digne estimet:
Quis hoc cdigne penset: Laborat. luget.
esurit. sitit. alget. ieiunat. uigilat.
& Lamen uigilatido de ȩccłuarũ om̃ium
sollicitudine cogitat. E ocȩ ÷ sollertissi¬
mus custos tẽpli in exemplo ꝓpositus.
Imitef᷑ qui ualet. Adu̾sa & enĩ ꝓ uerita¬
te pati. bona ꝓarinis impendere. eirca
animarũ sollicitudine uiglare. ne qͥo

Expanded text:
An non custos templi fuerat, qui labores An non custos templi fuerat, qui labores suae passionis enumerans dicit: « In labore et aerumna, in vigiliis multis, in fame, et siti, in jejuniis multis, in frigore et nuditate . illa quae extrinsecus sunt, instantia mea quotidiana, sollicitudo omnium Ecclesiarum . Pensate, quaeso, custos templi quanta sollicitudine vigilet. Ecce enim in seipso inaestimabilia patitur, et cordis sui sollicitudinem aliis impartitur. Cujus rogo virtutis est plus de utilitate proximorum quam de sua afflictione cogitare? Quis hoc digne aestimet? quis digne penset? Laborat, luget, esurit, sitit, alget, jejunat, vigilat, et tamen vigilando de Ecclesiarum omnium sollicitudine cogitat. Ecce est solertissimus custos templi in exemplo propositus. Imitetur qui valet. Adversa etenim pro veritate pati, bona proximis impendere, circa animarum sollicitudinem vigilare, ne quis
Abbreviated transcription (Latin):
qui ecreubant in eustodus tẽpli. Atq
max subdit᷑. Porro garophilatru qd̾ res¬
picit ad uiam aquilonis. sacerdotum
erit. qui eercubant ad ministeriũ alta¬
ris. In quib ꝓpħȩ uerbis. prius nobis
querendum est. qui sint maioris drdinis
sacertdotes. utrͣu hii qui in custodus
ercubant templi. an hu qui ĩ ministerio
ante faciem templi. aꝑte ostendit᷑. illos
.ẽẽ. maioris ordinis sacertdotes. qͥ in custo¬
diis tẽpli ercubant. quia ꝓfecto ad altare
qđ ⁊ interuos inmistrant. Hii aui qui
ad altare qd añ faciem templi est excu¬
bant. tanto inferiores sunt. qͣnto erte¬
riorib ministrant. Querenctũ gͦ ĩa
nob̾ est qui sacerdotes sunt qͥ tẽplum
eustoctunt. & qui ad ministerĩ altari ᷤ
excubare ꝑhibent᷑. Magister enĩ gen¬
hnii qui orando. p̃dicando. sp̃ualib actib
iniugilantdo. scam ȩccłiam a malignoꝵ spi¬
rituum immissionib. a prauoꝵ suasio¬
nib ab hereticoꝵ errorib defendunt:

Expanded text:
ubant in custodiis templi. » Atque mox subditur: « Porro gazophylacium quod respicit ad viam aquilonis, sacerdotum erit, qui excubant ad ministerium altaris. » In quibus prophetae verbis prius nobis quaerendum est qui sint majoris ordinis sacerdotes: utrum hi, qui in custodiis excubant templi, an hi qui in ministerio ante faciem templi, aperte ostenditur illos esse majoris ordinis sacerdotes, qui in custodiis templi excubant, quia profecto in altari quod est interius ministrant. Hi autem, qui ad altare, quod ante faciem templi est, excubant, tanto inferiores sunt, quanto in exterioribus ministrant. Quaerendum ergo jam nobis est, qui sacerdotes sint, qui templum custodiunt, et qui ad ministerium altaris excubare perhibentur. Magister enim genhi qui, orando, praedicando, spiritalibus actibus vigilando, sanctam Ecclesiam a malignorum spirituum immissionibus, a pravorum suasionibus, ab haereticorum erroribus defendunt?
Abbreviated transcription (Latin):
oblationes .⁊ holocausta. De quo rutsus
ait. Ut cantet tͥ gła mea & n con¬
pungar. In utroq autẽ sacrificio car¬
nes offeruent᷑. quia hie oblatio carnus
est maceratio corꝑis. ibi oblatio carmuo
.eͥ. in laude dĩ. gła resurrectionis. Te
quuippe illio quasi in holocaustũ offert᷑
caro. quando in ȩtͣna incorruptione
ꝑmutata. nil contradictionis. nil mor¬
talitatis habuerit. qttia tota simul amo¬
ris etus ignib aocensa. in laude sine
fine ꝑmanebit. Porta gͦ hȩc interior
id ÷ scã eccłia habeat interiora sua. ilłã
uidelicet uitã quȩ adhuc oculis nr̃is
occulta est. Habeat extra eam atriu̾
exterius. id ÷ uitã p̾sentem. in qua
om̃e bonũ agit᷑. ut ad bonũ sine fiue
ꝑueniat᷑. Sint gͦ in interiori atrio. qd
tam̃ catra portã est. garophilatia eantas
quia ȩlecti quiq atq ꝑfecti. qui adhuo
in carne mortali subsisticat. ꝙ intra si¬

Expanded text:
oblationes et holocausta . De quo rursus oblationes et holocausta . De quo rursus ait: « Ut cantem tibi gloria mea et non compungar . » In utroque autem sacrificio carnes offeruntur: quia hic oblatio carnis est maceratio corporis: ibi oblatio carnis est in laude Dei gloria resurrectionis. Tunc quippe illic quasi in holocaustum offertur caro, quando in aeterna incorruptione permutata nil contradictionis, nil mortalitatis habuerit, quia tota simul amoris ejus ignibus accensa in laude sine fine permanebit. Porta ergo haec interior, id est sancta Ecclesia, habeat interiora sua, illam videlicet vitam, quae adhuc oculis nostris occulta est. Habeat extra eam atrium exterius, id est, vitam praesentem in qua omne bonum agitur, ut ad bonum sine fine perveniatur. Sint ergo in interiori atrio, quod tamen extra portam est, gazophylacia cantorum. Quia electi quique atque perfecti, qui adhuc in carne mortali subsistunt, et intra si
Abbreviated transcription (Latin):
obstat intelligi. ut interiorẽ portã
sic̃ dictũ est. scãm ȩccłiam sentiamus:
de qua nc̃ dr̃. Et ertra portã interiorẽ.
gazophilatia cantoꝵ in atrio interiori.
Duo sunt & eni quȩ dicunt᷑. porta in¬
terior. atq eatra hanc atrium interiꝰ.
quatinꝰ hoc ipsum atrtaͣ. & exteriꝰ
sit ⁊ interius. Extertas a porta
interiori. interius aute̾ sic̃ pͣdiximꝰ
portis quas narrando subiunxit. Sc̃a
enĩ eccłia duas uitas habet. unã ꝗͣ
tẽporalit᷑ ducit. aliam qu̾a inrȩt̾nũ
recipit. Unã qua laborat in terra.
aliam qua remimerat᷑ in cęlo. Unã
qua merres colligit᷑. aliam uͦ in qua
ĩa de receptis mercetib gaudet.
atq in utraq uita offert sacrificiũ.
Hic iudelicet sacrificiũ conpuncti¬
onis. & illic sacrificium laudis. De
hoc sacrificio dr. Sacrificiũ dõ sp̃o
contribtilatꝰ. De illo aũ scriptũ est.
Tunc acceptabis sacrificiũ iusticiȩ

Expanded text:
obstat intelligi ut interiorem portam, obstat intelligi ut interiorem portam, sicut dictum est, sanctam Ecclesiam sentiamus. De qua nunc dicitur: Et extra portam interiorem gazophylacia cantorum in atrio interiori. Duo sunt etenim quae dicuntur: porta interior, atque extra hanc atrium interius, quatenus hoc ipsum atrium et exterius sit et interius, a porta exterius, interius autportis quas narrando subjunxit. Sancta enim Ecclesia duas vitas habet, unam qua temporaliter ducit, aliam quam in aeternum recipit: unam qua laborat in terra, aliam qua remuneratur in coelo; unam qua mercedes colligit, aliam vero in qua jam de receptis mercedibus gaudet. Atque in utraque vita offert sacrificium: hic videlicet sacrificium compunctionis, et illic sacrificium laudis. De hoc sacrificio dicitur: « Sacrificium Deo spiritus contribulatus . » De illo autem scriptum est: « Tunc acceptabis sacrificium justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
ipsam sint. quomͦ extra portã ite¬
riorem sunt. si extra ecołiam ñ st̃ :
Intelligi gͦ porta interior potest. ea
de qua iam longe suꝑius loquuti su¬
mus. quȩ contra portã aquilonis ꝙ
orientalem tr̃. posita. ꝑ quã figura¬
ri dixius aditã. qiti nobis ad ĩte¬
riora gaudia patriȩ cȩlestis aꝑitut.
ut hic quoq ꝑ portas quȩ cirta uesti¬
bulum narrant᷑ sc̃a eccłia. ꝑ portã uͦ
interiorẽ. celestis regni aditus figarit᷑.
S ne quais me uerba sc̃i sp̃s estunet
ad intellectã meũ uolent᷑ ĩflectere.
& dicat quia de porta interiori. sig
mitare non debui: infulgente gr̃a om̃i¬
potentis dĩ. quȩ ceptinus ipsa tene¬
amus. ut ea porta interior signet ee¬
desiam. quȩ nos ad interiora gauctia
ꝑlucit. & garophilatia. cantores. sa¬
cerdotes. tẽplum. altare. sacrificia.
sint in atrio quod est eatra portam.
& tam̃ extra ȩccłiam non suit. Si eni
subtili inuestigatione ꝑqutrunus. nichil

Expanded text:
ipsam sint, quomodo extra portam inteipsam sint, quomodo extra portam interiorem sunt, si extra Ecclesiam non sunt? Intelligi ergo porta interior potest ea de qua jam longe superius locuti sumus, quae contra portam Aquilonis et Orientalem dicitur posita, per quam figurari diximus aditum qui nobis ad interiora gaudia patriae coelestis aperitur, ut hic quoque per portas quae circa vestibulum narrantur sancta Ecclesia, per portam vero interiorem coelestis regni aditus figuretur. Sed ne quis me verba sancti Spiritus aestimet ad intellectum meum violenter inflectere, et dicat quia de porta interiori signimel dixi mutare non debui, infulgente Dei omnipotentis gratia, quae coepimus ipsa teneamus, ut et porta interior signet Ecclesiam, quae nos ad interiora gaudia perducit; et gazophylacia, cantores, sacerdotes, templum, altare, sacrificia sint in atrio quod est extra portam, et tamen entra Ecclesiam non sint. Si enim subtili investigatione perquirimus, nil
Abbreviated transcription (Latin):
memorant᷑. & porta quȩ respiciebat ad
aquilonẽ in qua mense
ficium. non ad holocaustum. Q
in iteriori dicrius significari ȩccłiam:
ĩ exrteriori sẏnagogam S his exrple¬
tis. rursum ꝓpħa incipit. interiorẽ
portam. atq tres alias. id ÷ aquilonis.
anstri. & orientis describere. & in
earũ atrio interiori. quod erat eatͣ
portam interiorẽ. eẽ. garophilatia.
cantores. sacerttotes. tempłu. altare.
sacificia ꝑhibet. In quib uerbis quia
de sc̃ę ȩccłiȩ institutione narrare alia
ab eis quę prius dixerat cepit. pata
quod interioris porte intellectũ muta¬
uit. Si emͣ sub uno intellectu omĩa
cticeret. nouo ortline ipsa atq alia
non replicaret. Nam quomͦ possumꝰ
eatra portã interiorẽ atrium. garo¬
philatia. cantores. sacerdotes. tẽplũ.
altare. sacrificia. dicere. si ꝑ eandẽ
portã interiorẽ hoo loco sc̃a ȩcołia
designat᷑. Cum enĩ cuncta hȩc ĩtͣ

Expanded text:
memorantur; et porta quae respiciebat ad memorantur; et porta quae respiciebat ad Aquilonem, in qua mensficium, non ad holocaustum. Unde in interiori diximus significari Ecclesiam, in exteriori Synagogam. Sed, his expletis, rursum propheta incipit interiorem portam, atque tres alias, id est Aquilonis, Austri et Orientis describere, et in earum atrio interiori, quod erat extra portam interiorem, esse gazophylacia, cantores, sacerdotes, templum, altare, sacrificia perhibet. In quibus verbis quia de sanctae Ecclesiae institutione narrare alia ab eis quae prius dixerat coepit, patet quod interioris portae intellectum mutavit. Si enim sub uno intellectu omnia diceret, novo ordine ipsa atque alia non replicaret. Nam quomodo possumus extra portam interiorem atrium, gazophylacia, cantores, sacerdotes, templum, altare, sacrificia dicere, si per eamdem portam interiorem hoc loco sancta Ecclesia designatur? Cum enim cuncta haec intra
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis aꝑte intelligit᷑. quia cantoꝵ garo¬
philatia intͣ latus porte quę respiciebat
ad aquilonem. ⁊ latus porte orientalis
fuerant posita. quę porta uidelicet
respiciebat ad uam aquilonis. Facies
itaq gazophilatioꝵ contra iã australẽ.
s positio uit̾ portã erat orientis. ⁊ aqͥlo¬
nis. Porta gͦ interior habebat ex latere
pattã aquilonis : ex alio quoq latere
portã australẽ. in fronte uͦ uestibuli
orientalis porta surrererat. atq sie atͥuͣ
qđ erat exrtra porta interiorẽ. ut hoc
quoq esset interius. porte eateriores
ambiebant. Hȩc de uerbis lutere sub
breuitate transcurrimus. ut i eis sen¬
fas mysticos ncͣ breuit̾ exquiramus. In
parte autẽ suꝑiori. tres porte descripte
sunt. id ÷ orientis atq aquilonis. ⁊ austri.
morq interioris atrii tres aliȩ narrate.
id ÷ austri ⁊ orientis. ⁊ aquilonis . deinde
parta atrii interioris dicta est. in qua
mensȩ de quadris lapidib exstructȩ.

Expanded text:
elligitur, quia cunctorum gazophylacia inter latus portae respicientis ad aquilonem, et latus portae orientalis fuerant posita, quae porta videlicet respiciebat ad viam aquilonis. Facies itaque gazophylaciorum contra viam australem, sed positio inter portam erat orientis et aquilonis. Porta ergo interior habebat ex latere portam aquilonis, ex alio quoque latere portam Australem. In fronte vero vestibuli Orientalis porta surrexerat, atque sic atrium quod erat extra portam interiorem, ut hoc quoque esset interius, portae exterius ambiebant. 3. Haec de verbis litterae sub brevitate transcurrimus, ut in eis sensus mysticos non breviter exquiramus. In parte autem superiori tres portae descriptae sunt, id est Orientis, Aquilonis, et Austri; moxque interioris atrii tres aliae narratae, id est Austri, Orientis, et Aquilonis, ac deinde porta atrii interioris dicta est, in qua mensae de quadris lapidibus exstructae
Abbreviated transcription (Latin):
defiderium in illo ardent. qt̃e ad huo
reuelata faciȩ uidere non possunt. Int̾
artham quippe ⁊ altare uelum. ẽ. quia
hoc quod nos adhue a uisione clĩ separat.
corruptionis nr̃e obstaculũ remotũ ñ ÷
S qtiousq ante uelum samus. oportor
ut quasi thimiathis incensum flãma
amoris ardeamus. ꝑ conpunctionis aũ
lacrimas. nil terrenũ. nil transitorium
querere debemts. solus ipse nobis suffi
ciat: qui fecit omĩa. Transcendamus ꝑ
desiderium omĩa. ut mente̾ colliganius
in unum. non iam timore pęnaru. ñ
memoria uitioꝵ. s amoris flamma suc¬
censi. artleamis in lacrimis cuͣ odore

Expanded text:
lo ardent quem adhuc revelata facie videre non possunt. Inter arcam quippe et altare velum est, quia hoc quod nos adhuc a visione Dei separat corruptionis nostrae obstaculum remotum non est. Sed quousque ante velum sumus oportet ut quasi thymiamatis incensum flamma amoris ardeamus. Per compunctionis autem lacrymas nil terrenum, nil transitorium quaerere debemus. Solus ipse nobis sufciat qui fecit omnia. Transcendamus per desiderium omnia, ut mentem colligamus in unum, non jam timore poenarum, non memoria vitiorum, sed amoris flamma succensi, ardeamus in lacrymis cum odore
Abbreviated transcription (Latin):
yas moletu pruꝑts frangat. Arra ÷ pauꝑi pauꝑtis
Ałia q̃ casngat᷑ ne habinclatꝰ ꝑ incontinentiam
diffluat. Arra ÷ forti fartitudo sua qͣ roborat᷑ ut
ad benũ opꝰ qualescat. Arra ⁊ debili debitita sua
q̃ ꝯ stringit᷑ ne malũ ꝑficiat. Arra ⁊ sapienti sapi
entia sua qͣ illuminat᷑ ut ꝓficiat. Arra ⁊ simplici
simplicitas sua qͥ humiliat᷑ ne suꝑbiat. ⁊ oͣtno qͥeqͥd
in huac uiti humana fragilitas tolerat. ħ piꝰ ꝯdrtor
qͣntli. ĩ sua bonitate ⁊ ł ad correctionẽ p̃utatis.
ul ad ꝓstetũ uirtutis dispensat. Ioo ĩ õib gñis age̾

Expanded text:
a paupertatis frangat. Arrha est pauperi paupertas sua, qua castigatur, ne abundans per incontinentiam diffluat. Arrha est forti fortitudo sua, qua roboratur, ut ad bonum opus convalescat. Arrha est debili debilitas sua, qua frangitur, ne malum perficiat. Arrha est insipienti sientia sua, qua illuminatur, ut proficiat; arrha est insipienti simplicitas sua, qua humiliatur, ne superbiat: et omnino quidquid in hac vita humana fragilitas tolerat, hoc pius Conditor, quantum in sua bonitate est, vel ad correctionem pravitatis vel ad perfectum virtutis dispens
Abbreviated transcription (Latin):
portã orientis. ⁊ aquilonis sumus. ad uã
australem m̃tis oculos leuemus. quatinus
ex sc̃ã caritate feruentes. calor nos amoris
liberet a culpa reporis & frigorisint
gͦ gaxophilatia int̾ portã orientis ⁊ aqͥlo¬
nis. s sicut dictaͣ ⁊ ad australe̾̃ uiam
facies intenclant. ut int̾ hoc quod nati
in fide sumus. & qđ post ad peocata di¬
lapsi de spe pietatis p̾stimimus. ererre¬
amus nosmet ipsos in ardore caritatis.
& ibi tendamus oculos corttis. uͥ accendi¬
m ignib amoris. Potest autẽ ꝑ aqͥlonis
portam gentilitas. ꝑ australem uuã tudea.
ꝑ orientis autẽ portã ipse dñs designari.
ꝑ a quilonẽ quippe ñ in merito gentilitis
figurat᷑. ꝗͣ ille in torporis frigore posse¬
dit. qui cdiarit. Secdebo in monte testa¬
menti. i laterib aquilonis. ꝑ australẽ
quoq portã recte iudea accipit᷑: in qua

Expanded text:
portam Orientis et Aquilonis sumus, ad viam portam Orientis et Aquilonis sumus, ad viam Austri mentis oculos levemus, quatenus, ex sancta charitate ferventes, calor nos amoris liberet a culpa torporis et frigoris? Sint ergo gazophylacia inter portam Orientis et Aquilonis; sed, sicut dictum est, ad Australem viam facies intendant, ut inter hoc, quod nati in fide sumus, et quod post, ad peccata delapsi, de spe pietatis praesumimus, exerceamus nosmetipsos in ardore charitatis, et ibi tendamus oculos cordis, ubi accendimur ignibus amoris. 8. Potest autem per Aquilonis portam gentilitas, per Austri viam Judaea, per Orientis autem portam ipse Dominus designari. Per Aquilonem quippe non immerito gentilitas figuratur, quam ille in torporis frigore possedit qui dixit: Sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis . Per Australem quoque portam r
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ austri autẽ caritatem. diximus desig¬
nari. Hȩc itaq gatophnlatia intͣ portã
orientis & aquilonis ẽẽ memorant᷑: atq
itã auistralem respicere. quia corcla sc̃oꝵ
int̾ fidem & spem posita. australem itiã
respiciunt. quȩ sc̃ę caritatis ignib inar¬
descunt. Ipsa quoq orientalis porta respi¬
cere dr ad uiam aqitilonis. quia nob̾ ꝑ
fidem quide̾ om̃ia in baptismate peccata
orientis porta uiã aqͥlonis respicit. caͣ iata
nr̃a pꝰ ꝑceptã fidem. adhuc aliqͣtenꝰ in frigo¬
re culpe toepeseit. Quis enĩ in hac utta
tialeat pꝰ fidẽ sine culpa iniuere. ẽ ioħes
miisapsi nas secluetmus. & ueritas ĩ nob̃
non est. Ciiꝰ u̾bis iacob concordans.
ait. In multis enĩ offenctimtis. Si auͣ pec¬
cata pͣterita. in ficłi ꝑceptione dimissa st̃.
& adhuc post fidem ad peccatũ declinat᷑.
quȩ nob̃ erit p̾sumptio iusticiȩ. quȩ spes
uitȩ ꝑmanentis : nͥ ut nc dũ adhueit᷑

Expanded text:
s designari. Haec itaque gazophylacia inter portam orientis et aquilonis esse memorantur, atque ad viam australem respicere, quia corda sanctorum inter fidem, et spem posita, australem viam respiciunt, quae sanctae charitatis ignibus inardescunt. Ipsa quoque orientalis porta respicere dicitur ad viam aquilonis, quia nobis per fidem quidem omnia in baptismate peccata orientis porta viam aquilonis respicit, cum vita nostra post perceptam fidem adhuc aliquatenus in frigore culpae torpescit. Quis enim in hac vita valeat post fidem, sine culpa vivere, cum Joannes mus, ipsi nos seducimus, et veritas in nobis non est ? Cujus verbis Jacobus concordans, ait: In multis enim offendimus omnes . Si autem peccata praeterita in fidei perceptione dimissa sunt, et adhuc post fidem ad peccata declinatur, quae nobis erit praesumptio justitiae, quae spes vitae permanentis nisi ut nunc, dum adhuc inter
Abbreviated transcription (Latin):
domi ẽ sponsꝰ ale. Cauet cnĩ ne uilescat amor suus. &
qͥa cuiꝰ in tediũ ueniret si sc̃ꝑ p̾sens esset: dõ aliqñ se
subchit. aligũ id tpꝰ recedit: ut dũ reqͥrit᷑ ab seus strictiꝰ
teneat᷑ p̾sens. Pot̃ forte ab erat. q̃ñ hoc diccbats ne rursũ
longior mora aliqͣtenꝰ obliuionẽ gigueret. rodire diespo¬
nebat. & ait Ito mͥ. Setũ loqͥt᷑ qͥd sactutꝰ ẽ. qͥa ad dicendũ

Expanded text:
mor suus; et quia citius in taedium veniret, si semper praesens esset, ideo aliquando se subtrahit, aliquando ad tempus recedit; ut, dum requiritur absens, strictius teneatur praesens. Et tunc forte aberat, quando haec dicebat. Sed ne rursus longior mora aliquatenus oblivionem gigneret, redire disponebat, et ait: Ibo mihi; secum loquitur quod facturus est, quia ad
Abbreviated transcription (Latin):
qu̾a dono sciꝰ sp̃s accepertnt. a sp̃ualib
patrib synagoge capiunt. Ulnde ꝑ ipsi
quoq garophilatia & in aquilonis latei
posita. oculos ad uiã australem tendunt.
Ecce enim ex gentib uenimus. s ĩ hoc
qđ sc̾ĩ sp̃s amore calemtis. iudeę patres
aspicimus. qui nobis in suis dictis coti¬
diȩ scĩ desiderii exrempla pͣbent. An non
quasi calore mepͣidianis feruoris arde¬
bat. qui estuabat dicens. sic̃ cerius desi¬
derat ad fontes aquarũ. ita desiderat
anima mea ad te ds. Sitiuit anima mai
ad cłm utuu: quando ueniã ⁊ apparebo
ante faciem ctiꝰ. Qui rursus ait. Psallã
& intelliga̾ in uia inmaculata. ꝗͣdo ue¬
nies ad me. Hoc quoq artlore succensus
Quia gͦ ex gentilitate uenimus is seos
uideȩ patres nobis in diuina amoris mi¬
tatione ꝓponuas. quasi quędã cantoꝵ
gatophilatia eer latere porte. quȩ tuam

Expanded text:
Spiritus acceperunt, ab spiritalibus patribus synagogae capiunt. Unde ipsa quoque gazophylacia et in aquilonis latere posita, oculos ad viam australem tendunt. Ecce enim ex gentibus venimus, sed in hoc, quod per sancti amorem calemus Judaeae Patres aspicimus, qui nobis in suis dictis quotidie sancti desiderii exempla praebent. An non, quasi calorem meridiani fervoris ardebat, qui aestuabat, dicens: « Sicut cervus desiderat ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te, Deus. Sitivit anima mea ad Deum vivum; quando veniam et parebo ante faciem Dei ? Qui rursus ait: Psallam et intelligam in via immaculata, quando venies ad me . Hoc quoque ardore succensus Quia ergo ex gentilitate venimus, sed sanctos Judaeae patres nobis in divini amoris imitatione proponimus, quasi quaedam cantorum gazophylacia ex latere portae quae
Abbreviated transcription (Latin):
si suã. laudem quererent. ꝓfecto
pati tot obꝓbria in morte timuis¬
sent. S nemo eoꝵ sibi uixit. &
nemo sibi mortuus ÷ : quia stia głam
nec uiuendo nec moriencto quesiert᷑.
Uideamus si ipse primus pastor
ȩccłiȩ qui sibi nͣ uixrit. si sibi sit mor-¬
tuas. Ioħes eiꝰ socius requirat᷑. &
dicat. Hoc aũ dixit. significans qua
morte clarificaturis esset dmͣ. Non
gͦ sibi ÷ mortuus. qui dm̃ clarificatut
in morte. Discamus gͥ fr̃s mei inten¬
tionẽ nraͣm in om̃e quod agimus. sol¬
licita inquisitione discutere. nr̃a nͥ
querere. si om̃ipotenti dõ uolumꝰ minis¬
trare S: quia ea ficdeli popło. filios sa

Expanded text:
si suam laudem quaererent, profecto si suam laudem quaererent, profecto pati tot osent. Sed nemo nostrum sibi vivit, et nemo sibi moritur, quia suam gloriam nec vivendo, nec moriendo quaesierunt. Videamus si ipse primus pastor Ecclesiae, qui sibi non vixit, sibi sit mortuus. Joannes ejus socius requiratur, edicat: Hoc autem dixit significans qua morte clarificaturus esset Deum . Non ergo sibi est mortuus qui Deum clarificavit in morte. Discamus igitur, fratres mei, intentionem nostram in omne quod agimus sollicita inquisitione discutere, et nostra non quaerere, si omnipotenti Deo volumus ministrare. Sed quia ex fi
Abbreviated transcription (Latin):
digentib nr̃a largiamur. siue ꝑ absti¬
nentiã carne̾ domemus. seu telo moue¬
amur. siue ꝑ pacientiã aliquando le¬
nit᷑ pratia toleremus. ut sũmoꝑe¬
debeamus intentionẽ nr̃ãm discute¬
rẽ. quatinis om̃e quod facimus. ñ
uerant. de quib paulus dicebat.
Om̃s quę sua sunt querunt. & ñ
cum electis fr̾ib nͣ sibi inmistrare
s ctño & uiuendo ⁊ moriendo festi¬
nabat dicens. Nemo nrm sibi uiuit:
& nemo sibi morit᷑. Siue eniͣ uiui¬
Sibi non uiuunt. quia ꝑ om̃e qđ
agunt ad lucra sp̃ualia anhelant.
atq orando. pͣdicando. sci̾s oꝑib
insistendo cęlestis patrię ciues mul¬
tiphcare desiderant. Et sibi mi¬
nime moriunt᷑. quia in conspectu
hominu᷑ de sua morte dm̃ glorifi¬
cant. ad qu̾e ꝑuenire &e̾ moriendo
festinant. Pensate itaq in morte
sc̃oꝵ. nͣ quantuͣ eoꝵ obpbrium ab
infidelib fuit. s qtanta laus dñi
in corde fidelium exrcreuit. Qui

Expanded text:
digentibus nostra largiamur, sive per abstidigentibus nostra largiamur, sive per abstinentiam carnem domemus, seu zelo moveamur, sive per patientiam aliquando leniter prava toleremus, ut nos summopedebeamus intentionem nostram discutere, quatenus omne quod facimus, nonverant de quibus Paulus dicebat: Omnes quae sua sunt quaerunt, non cum electis fratribus non sibi ministrare, sed Domino, et vivendo et moriendo festinabat, dicens: Nemo nostrum sibi vivit, et nemo sibi moritur. Sive enim vivisibi non vivunt qui per omne quod agunt ad lucra spiritalia anhelant, atque orando, praedicando, sanctis operibus insistendo coelestis patriae cives multiplicari desiderant. Sibi minime moriuntur, qui in conspectu hominum Deum de sua morte glorificant, ad quem pervenire etiam moriendo festinant. Pensemus itaque in morte sanctorum quantum eorum opprobrium ab infidelibus fuit, sed quanta laus Domini in corde fidelium excrevit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
qui sint qui dño ministrant. Qui enĩ
legendo atq p̃dicando głam ꝓpriam
querunt. largiendo quȩ habent. &
corpus in abstinentia macerando. lau¬
deo reciꝑe ab hominib appetunt: sibi gͣ.
ñ. dño ministrant. Quo contra per
psalmistam dñs dicit. Ambulanis in
uia inmaculata. hic mͥ ministrabat.
Habet enim maculatã uam. qui
in bono oꝑe quod agit. t̾renę głę
sibi pͣmiu̾ ꝓponit. qui in hoc mundo
ra conspectu cdñi spetiem boni oꝑis.
macula prauȩ intentionis. Fortisse
& enim quis discipline stadio intentꝰ
feruet. oulpas delinquentium resecat. gͣ¬
qui tamen ad hȩc agenda. si nͣ ex
om̃ipotentis di amore. s zelo ꝓprio
ducitur. sibi in his ⁊ nͣ dño ministrat.
Alius ne asper. ẽẽ. tudeat᷑. multa le¬
nit̾ tolerat. quȩ praue ꝑpetrant᷑.
Is itaq quia uideri ꝓ dño districtuo
non uult. ꝑ lenitatis suę studiũ. sibi¬
& nͣ dño ministrat. Restat gͥ ut siue
in uerbi ministerio fatigemur. seu in¬

Expanded text:
igant, Domino ministrant. Qui enim legendo atque praedicando, gloriam propriam quaerunt, largiendo quae habent, et corpus in abstinentia macerando, laudes recipere ab hominibus appetunt, sibi, non Domino, ministrant. Quo contra per Psalmistam Dominus dicit: Ambulans in via immaculata, hic mihi ministrabat . Habet enim maculam in via qui in bono opere quod agit terrenae gloriae sibi praemium proponit, qui in hoc mundo in conspectu Dei speciem boni operis macula pravae intentionis. Fortasse etenim quis disciplinae studio intentus fervet, culpas delinquentium resecat, qui tamen ad haec agenda si non ex omnipotentis Dei amore, sed zelo proprio ducitur, sibi in his, et non Domino, ministrat. Alius, ne asper esse videatur, multa leniter tolerat quae prave perpetrantur. Iste itaque, quia videri pro Domino districtus non vult, per lenitatis suet non Domino ministrat. Restat ergo ut sive in verbi ministerio fatigemur, seu in
Abbreviated transcription (Latin):
atq iusticiam tenent. mensurã sp̃ualis
atrii in quactro habent. Eccȩ enim
ipse uirtutes quas habere bonos ac
fideles ctiaonnus. ita in quadro sunt.
ut una aliam nͥ eacetlat. Magna
quippe est puclentia. S si minꝰ ÷ a uo¬
luptatib tẽꝑans. minꝰ in ꝑiculis fortio.
minus in oꝑationib iusta. ꝓfecto mi
s si minus intelligit unde se tẽꝑet.
si acluersa sustinere ꝑ fortitudine̾ imꝰ
ualet. atq in timore animũ dẽicit :
s ꝑ p̾cipitationẽ suã aliquando ad ĩ¬

Expanded text:
atque justitiam tenent, mensuram spiritalis atrii in quadro habent. Ecce enim ipsae virtutes quas habere bonos ac fideles diximus ita in quadro sunt, ut una aliam non excedat. Magna quippe est prudentia; sed si minus est a voluptatibus temperans, minus in periculis fortis, minus in operationised si minus intelligit unde se temperet, si adversa sustinere per fortitudinem minus valet, atque in timore animum dejicit, si per praecipitationem suam aliquando ad in
Abbreviated transcription (Latin):
sonat. atq aliud eerit ad intelligentiam
quod ñ sonabat. Citi gͦ uerbũ sacri ȩlo¬
quii. nͥ lapicti simile ctixerim. in quo
ignis latet: Qui manu quidẽ frigitus
tenetur. s ꝑcussus ferro ꝑ scintillas en¬
cat. atq hoc emittit igne̾ qui pꝰ artde¬
at. quod prius manus frigidũ tenebat.
Sic &enim. sic sunt uerba sacri ȩloquii
quȩ quidẽ ꝑ narrationẽ litterȩ frigidi
tenentur. s si quis hȩc aspirante dño
intento intellectu pulsauerit. de mysti¬
cis eius sensib ignẽ ꝓducit. tit in eꝰ
uerbis pꝰ animus sp̾tialit̾ artleat. qus
prius ꝑ litterã ipse quoq frigidus aud

Expanded text:
aliud exit ad intelligentiam quod non sonabat? Cui ergo verbum sacri eloquii nisi lapidi simile dixerim, in quo ignis latet? Qui manu quidem frigidus tenetur, sed, percussus ferro, per scintillas micat, atque hoc emittit ignem qui post ardeat, quod prius manus frigidum tenebat. Sic etenim, sic verba sunt sacri eloquii, quae quidem per narrationem litterae frigida teneintento intellectu pulsaverit, de mysticis ejus sensibus ignem producit, ut in eis verbis post animus spiritaliter ardeat, quae prius per litteram ip
Abbreviated transcription (Latin):
nultitudo gentiũ ad fidem uenit. atq
inter ipsos fideles popłos. & sacͣmẽta do¬
minicȩ incarnationis quȩ medullitus
diligunt corda amantiũ furgunt. Ha¬
beant gͦ sc̃a gatophilatia. hinc orientis
portã. & inde aquilonis: quia int̾ ipsa
rtdemptionis suȩ mysteria quȩ sequunt᷑

Expanded text:
multitudo gentium ad fidem venit, atque inter ipsos fideles populos et sacramenta dominicae incarnationis quam medullitus diligunt, corda amantium surgunt. Habeant ergo sancta gazophylacia, hinc Orientis portam, et inde Aquilonis, quia inter ipsa redemptionis suae mysteria quae sequuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
clissimilit̃ nũꝗͣ. eẽ. Unoe ad moysen
cłr. Ego sum qui sum. Et dices
filiis ifrł. qui est misit me ad uos.
Iacobus quoq ait. Apud que non
est transmutatio. nec uicissitudinis
obumbratio. Itaq ꝑ iohanne̾ dicit᷑.
Similes ei erimus. qmͣ uidebimꝰ eu̾
sicuti est. Quia ꝑ hoc qd̾ aspicimꝰ
eius essentiam naturȩ. a mutabilita¬
te nr̃a liberati. figimur in ętͣnitate.
Inmutabim᷑ quippe in ipso que ui¬
debimus. quia morte carebimus ui¬
cdendo uitam. Q utabilitatẽ nram
transcendemus. uidendo inmnutabi¬
litattm. corruptione nulla tenebim᷑.
uidendo incorruptionem. Erit aũ
tunc similitudo hominis. & in cor¬
porib nr̃is. Hinc & enĩ ꝑ paulũ
dr̃. N ustra conuersatio in cȩlis est.
dñm iħm xp̃m. qui reformauit
corpus humilitatis nr̃ȩ configura.¬
tũ corpori claritatis suȩ. Erunt
gͦ tuno electoꝵ corpora claritati do¬
miniei corporis configurata. Quȩ

Expanded text:
dissimiliter nunquam esse. Unde ad Moysen dissimiliter nunquam esse. Unde ad Moysen dicitur: Ego sum qui sum; et dices filiis Israel: Qui est misit me ad vos . Jacobus quoque ait: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Itaque per Joannem dicitur: Similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est: quia per hoc quod aspicimus ejus essentiam naturae, a mutabilitate nostra liberati figimur in aeternitatem. Immutabimur quippe in ipso quem videbimus, quia morte carebimus videndo vitam: mutabilitatem nostram transcendemus, videndo immutabilitatem; corruptione nulla tenebimur, videndo incorruptionem. Erit autem tunc similitudo hominis etiam in corporibus nostris. Hinc enim per Paulum dicitur: Nostra conversatio in coelis est; i reformabit corpus humilitatis nostrae, configuratum corpori claritatis suae . Erunt ergo tunc electorum corpora claritati dominici corporis configurata, quae
Abbreviated transcription (Latin):
statim clausus in tenebris erroris
cadat. Ao huiꝰ similitudine̾ surge-¬
re festiabat ꝓpħa cũ diceret.
In mandatis tuis me exercebo. &
considerabo uias tuas. Qui enim
uias dñi tacitus in mente conside¬
rat. & se exercere in mandatis illiꝰ
festinat. quid aliuo in semet ipso.
nͥ imagine̾ noui hominis reformat:
Quod quia in sc̃oꝵ cortlib agit᷑ in¬
cessanter. recte nunc de animalib
dr̃. similitudo hominis erat in eis.
Post hanc uͦ similitudine̾ quȩ neͣ ĩ
morib tenet᷑. quandoq ad similitu¬
dinem głe ꝑuenit᷑. Hinc & enm
ioħ̾s dicit. Nunc filii dĩ sumus.
& nindum apparuit qđ erimus.
Scimus enĩ qm̃ cum apparuerit.
similes ei erimus. Qui mar uncle
hoc fieri ualeat. acdiungit dicens.
Qmͣ uidebimus eum sicut ẽ. Esse
etenim dĩ est. ęternũ hunc atq
incõmutabilẽ ꝑmanere. Nam om̃e
quod mutat᷑. desinit ẽẽ qđ fuit. &
incipit. c̾e̾. quod ͭ fuit. Dĩ uͦ e̾ẽ est.

Expanded text:
statim clausus in tenebris erroris statim clausus in tenebris erroris cadat. Ad hujus similitudinem hominis surgere festinabat Propheta, cum diceret: « In mandatis tuis exercebor, et considerabo vias tuas . » Qui etenim vias Domini tacitus in mente considerat, et sese exercere in mandatis illius festinat, quid aliud in semetipso nisi imaginem novi hominis reformat? Quod quia in sanctorum cordibus incessanter agitur, recte nunc de animalibus dicitur: « Similitudo hominis in eis. » Post hanc vero similitudinem, quae nunc in moribus tenetur, quando ad similitudinem gloriae pervenitur. Hinc etenim imi, nunc filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus. Scimus quoniam cum apparuerit, similes ei erimus. Qui mox unde hoc fieri valeat, adjungit, dicens: Quoniam videbimus eum sicuti est. Esse etenim Dei, est aeternum hunc atque incommutabilem permanere. Nam omne quod mutatur desinit esse quod fuit, et incipit esse quod non fuit. Dei vero esse est
Abbreviated transcription (Latin):
titer agunt. humilitate̾ tota inten¬
tione custocdiunt. s ⁊ ꝑ redẽpto¬
rem nrͣm ctr. discite a me quia
mitis sum. & humilis corde. Per¬
secutores quoq suos diligunt pͣdi¬
catores sc̃i. s ⁊ ipse actor om̃iũ ac
redemptor in passione positus. pro
persecutorib intercedit dicens. Pat̃
ignosce illis. quia nesciunt qͥd faciuił.
Sc̃i mẽbra sua ponunt in passione ꝓ
fratrib. s ⁊ ꝓ electoꝵ uita usq ad
mortẽ se tradidit actor uite. Di¬
cat᷑ gͦ de scĩs animalib qđ similitu
do hominis est in eis. quia qd sc̃a.
qđ mira sunt. hoc in eis de spetiȩ
similitucdinis est. id ÷ de uirtute
imitationis. Caput quippe om̃iũ
nrͣm. redemptor nrͣ est. Et ꝑ sa¬
lomonem cłr. Oculi sapientis in
capite eius. Stultus autẽ in tene¬
mus in capite. cũ uitam redẽptoris
nrͣi tacita cogitatione conspicimus.
cum om̃is nr̃a intentio in eiꝰ imita¬
tione se erigit. ne si uias lucis as¬
picere oculus mentis neglexerit.

Expanded text:
atem tota intentione custodiunt; sed per Redemptorem nostrum dicitur: Discite a me, quia mitis sum, et humilis corde . Persecutores quoque suos diligunt praedicatores sancti; sed ipse, auctor omnium ac redemptor in passione positus, pro persecutoribus intercedit, dicens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Membra sua ponunt in passione pro fratribus; sed pro electorum vita usque ad mortem se tradidit auctor vitae. Dicatur ergo de sanctis ando hominis in eis est. Quia quod sancta, quod mira sunt, hoc in eis de specie similitudinis est, id est, de virtute imitationis. Caput quippe omnium nostrum Redemptor noster est. Et per Salomonem dicitur: « Oculi sapientis in capite ejus, stultus autem in tenemus, cum vitam redemptoris nostri tacita cogitatione conspicimus, cum omnis nostra intentio in ejus imitatione se erigit, ne si vias lucis aspicere oculus mentis neglexerit,
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Mens itaq quousq ab humore
prauitatis suȩ ꝑftcte ñ fuerit exsic¬
cata. aliene linguȩ manu tangi ñ
debet. ne prius ꝗͣ plene ꝑcipiat. ꝑ¬
dat soliditatt᷑ suã. ne nimis pulsa ru
at uelut arbustuͣ sine radice. dum
plus ꝗͣ tolerare ualet concutit᷑ flatib
arescat. Ad erempłi gͦ ñ sunt osten¬
denda quȩ infirma sunt. Priuis o¬
eñim cõualescere debet mens. atq
ad utilitatẽ ꝓrimoꝵ postmodũ derroͣ¬
strari. eũ iam nec ꝑ laudem eletiata
corruat. nec ꝑ uituꝑationẽ ꝑcussa
contabescat. Nam & si thimotheo¬

Expanded text:
ti. Mens itaque quousque ab humore ti. Mens itaque quousque ab humore pravitatis suae perfecte non fuerit exsiccata, alienae linguae manu tangi debet; ne priusquam plene percipiat, perdat soliditatem suam, et impulsa ruat, ne velut arbustum sine radicibus, dum plus quam tolerare valet concutitur, flatibus arescat. Ad exemplum hominum non sunt ostendenda, nisi quae firma sunt. Prius etenim convalescere debet mens, atque ad utilitatem proximorum postmodum demonstrari, cum jam nec per laudem elevata corruat, nec per vituperationem percussa contabescat. Nam et pe
Abbreviated transcription (Latin):
gelos docet in cęlo. Quia enĩ ipse ÷
cli sapientia. De ipso angłi uiuendo
uiuunt. hoc qđ beatitudine ęt̾na
saciunt᷑. Qd̃ moyses quoq sub alle.¬
gorie mysterio. ad monet dicens. Nõ
arabis in primogenito bouis. Primoge¬
nitũ enĩ bouis. accipimis. in inftrma¬
ȩtate primi nr̃i temꝑis bonã oꝑationẽ.
In qua tamen aranclũ ñ est. quia cũ
prima sunt adolescentiȩ uel iuuen¬
tutis nr̃e tẽꝑa. nobis adhuc a p̃dica¬
tione cessandum est. ut uomer lin¬
guȩ nr̃ȩ ꝓbindere non audeat. t̾rã
cortlis aliem. Quoadusq & enĩ in¬
ra eitius ostendimus. amittamus.
Quia & arbusta plantata si prius ĩ
tͣra tacticata non fuerint. manu tac¬
ta citius arescunt. At si semel radi¬
ctm firerint. manus tangit. ⁊ tͣnͣ
nil officit. uenti inpellunt: nec ta¬
men impellentes lectunt. Et con¬
structi parietes si impellant᷑ eriunt᷑.
nͥ a suo prius fuerint humore sicca¬

Expanded text:
gelos docet in coelo. 1184 Quia enim ipse est gelos docet in coelo. 1184 Quia enim ipse est Dei sapientia, de ipso angeli videndo vivunt hoc quod beatitudine aeterna satiantur. Quod Moyses quoque sub allegoriae mysterio admonet, dicens: Non arabis in primogenito bovis . Primogenitum enim bovis accipimus in infirma aetate primi nostri temporis bonam operationem. In qua tamen arandum non est, quia cum prima sunt adolescentiae vel juventutis nostrae tempora, nobis adhuc a praedicatione cessandum est, ut vomer linguae nostrae proscindere non audeat terram cordis alieni. Quoadusque etenim ina citius ostendimus, amittamus, quia et arbusta plantata si prius in terra radicata non fuerint, manu tacta citius arescunt; at si semel radicem fixerint, manus tangit, et tamen nil officit; venti impellunt, nec tamen impellentes laedunt. Et constructi parietes si impellantur, eruuntur, nisi a suo prius fuerint humore sicca