comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sum .i. ablutio peccatoꝵ: ⁊ hec fc̃a. ẽ. quia apłi
ꝑmundum disꝑsi st̃ ad p̾dicandũ qui intel¬
liguntur ꝑ ossa. qui ipsi etiam effusi dicuntur
ut aqua abluens ⁊ rigans. qͣsi. circũ dederunt
me. ⁊ etiam occider̃t me. ⁊ me passo. omnia os
Ecce ego mitto uos sic̃ oues in medio lupoꝵ.
runt. sordes uicioꝵ ⁊ irrigauert̃ mentes ut
aqua abluit ⁊ rigat. ⁊ ꝑ eos cormeũ fc̃m est tan¬
qͣm cera liquesceus .i. secretũ scripture elicuit.¬
quia scriptura .i. sapientia ⁊ uoluntas xp̃i quȩ
erat iscripturis clausa. crucifixo dño. liqͥfcã
est ut cera. adeo: ut om̃s infirmi intelligereNi.
enun ⁊ manifestata.ẽ. sapientia xp̃i uoluntas
Uel inmnedio uentris mei .i. minemoria ecclȩ. Si
tenet noticias. ⁊ bene. legis mist̾ia cõꝑat cere. qͦ
patefcã st̃. ut omnib in eccła illucerent. ⁊ peo
uelum templi scissum. c̃. asũmo usq deorsũ.¬

Expanded text:
haec facta est, quia apostoli per mundum dispersi sunt ad praedicandum, qui intelliguntur per ossa, qui etiam ipsi effusi dicuntur, ut aqua abluens et rigans, quasi dicat: Circumdederunt me, et etiam occiderunt, et me passo, omnia ossEcce ego mitto vos sicut oves in medio luporum . runt sordes vitiorum, et rigaverunt mentes, ut aqua abluit et rigat. Et per eos, cor meum factum est tanquam, etc., id est secretum Scripturae elicuitquia Scriptura, id est sapientia et voluntas Christi, quae erat in Scripturis clausa, crucifixo Domino liquefacta est ut cera, adeo ut omnes infirmi intelligerent. etiam manifestata est sapientia Christi et voluntas. Vel in medio ventris mei, id est in memoria Ecclesiae. tenet notitias. Et bene legis mysteria comparat cerae, quae patefacta sunt, ut omnibus in Ecclesia illucescerent. Et pro eo velum templi scissum est, a summo usque deorsu
Abbreviated transcription (Latin):
.i. nom̃ ieũ. qͦd aute passionẽ contẽpnebat᷑ post
firmiꝰ honorat᷑. ⁊ ideo non ait tanqͣm fenum.
s tanqͣm testa. quia ut testa igni fit firmior. tta
⁊ lingua mea .i. p̾dicatores mei. adhesit faucib
pios quos ꝓicit uentus a facie t̾re. morti desti.¬

Expanded text:
 nomen meum quod ante passionem contemnebatur, post firmius honoratur. Et ideo non ait tanquam fenum, sed tanquam testa, quia ut testa igni fit firmior, ita Et lingua mea, id est praedicatores mei, adhaesit faucibus pios quos projicit ventus a facie terrae, et morti desti
Abbreviated transcription (Latin):
Exurge. iil. ẽ. ap¬
pare ꝑcarnem. dormit enim insecretis suis.
latet incognitus. Appare dico mira tua. id ẽ.
inuindicta contͣ diabłm. ꝑfectus enim uir
ñ p̾catur hic adu̾sus homineᷤ s aduersus dia¬
błm ut possessionẽ amittat. id ẽ peccatores
⁊ impios qui st̃ eiꝰ possessio. Cum enimiusti¬
ficat᷑ impiꝰ expossessione diabłi intẽplũ dei¬

Expanded text:
exsurge, id est appare per carnem. Dormit enim, dum in secretis suis latet incognitus. Cassiod. Appare, dico, in ira tua, id est in vindicta contra diabolum. Perfectus enim iste non precatur hic adversus homines, sed adversus diabolum, ut possessionem amittat, id est peccatores et impios, qui sunt ejus possessio. Aug. Cum enim justificatur impius, ex possessione diaboli
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi. illoꝵ consilia repbat s consilium dnĩ qͦ
beatum non facit nisi subditum sibi. manet in
tiones cordis eiꝰ .i. cogitationes sapientie eiꝰ st̃ in
gen̾atione ⁊ generationũ .i. non sc̃ mutabiles s et̾
inquo consuluit homini manet inet̾num quia
adet̾nam salutẽ optinendam nob̾ ualet. ⁊ cogita.¬
tiones cordis eiꝰ st̃ ingeneratione ⁊ gen̾ationũ.i. p̾¬

Expanded text:
at: Illorum consilia reprobat; sed consilium Domini, quo beatum non facit nisi subditum sibi, manet inejus, Aug. id est cogitationes sapientiae ejus, sunt in generatione et generationem, id est non sunt mutabiles, sed aein quo consulit homini, manet in aeternum, ad aeternam salutem obtinendam nobis valet. Et cogitationes cordis ejus sunt in generatione et generationem,
Abbreviated transcription (Latin):
apud te spe. s adhuc aduena. uł inquilimis¬
⁊ ꝑegͥnus .i. non habrns sedẽ. qͥ hinc tͣnsiturꝰ adet̾¬
na ubi non ero inquilinꝰ ⁊ sũ subaudi apud te.
uͦ cum deo cum quo st̃ spe non re. Qmdui enĩ
sumꝰ incorꝑe ꝑegrinam᷑ adnõ. sic om̃s patres
mei. qͥ migrauert aduitã. Constat gͦ idem de me.
tus de babilonia ad ierłm sum tͣnslatꝰ. meũ reg¬
nũ ꝓtuo desero. ⁊ ꝑegͥnꝰ non eligens mͥ sedẽ hic.
quia ibi mͥ patͥa. non hic. siẽ om̃s patres mei. hoc
dicit neqͥs ab hac conditione putet᷑ exceptus.

Expanded text:
apud te spe, Aug. sed adhuc advena vel inquilinus, id est non habens hic sedem, quia hinc transiturus ad aeterna, ubi non ero inquilinus; et sum peregrinus, subaudi apud te, li quidam vero cum Deo, cum quo sunt spe non re, quandiu enim sumus in corpore, peregrinamur a Domino sicut omnes patres mei, qui migraverunt ad vitam. Constat tus, de Babylonia ad Hierusalem sum translatus, meum regnum pro tuo desero. Et peregrinus, non eligens mihi sedem hic, quia ibi mihi patria, non hic. Sicut omnes patres mei: hoc dicit, ne quis ab hac conditione putetur exceptus.
Abbreviated transcription (Latin):
.i. qͥa p̾uideo substantiã meã. dicit dauid apua
te futurã ꝑunionẽ ꝑsone. ẽ. Uł ita. substantiam
dicit non illam actualẽ contractã abadam. s bõẽ
conscientie int̾iorẽ possessionẽ. ⁊ ħ .ẽ. substantia mea
non illa uetꝰ ade. s pure conscientie possessio int̾ior
qua hõ sustentat᷑. ⁊ pasct᷑. ẽ. apud te. ñ in sacuł nr̃iᷤ
.ẽ. s ante dm̃ cui placet. Uel ita substantia mea
apud te. ẽ .i. ad te tendens tam incepit. ẽẽ. aliqͣntu¬
lum. s quia nemo sine peccato. ẽ. qͣntũcũq tnͣsi¬
liuerit: peto.¬

Expanded text:
ia praevideo substantiam meam, dicit David, apud te futuram per unionem personae, est, vel ita substantiam dicit, non illam actualem ab Adam contractam, sed bonae conscientiae 85 possessionem. Et hoc est substantia mea, non illa vetus Adae, sed purae conscientiae possessio, qua interior homo sustentatur et pascitur. Est apud te, non in . sed ante Deum cui placet. Vel ita: Substantia mea apud te est, id est ad te tendens, jam incipit aliquantulum esse. Sed quia nemo sine peccato est, quantumcunque transilierit, peto
Abbreviated transcription (Latin):
Uisa hac uanitate aqua
tͣnsiliit idichum. ⁊ respiciens ueritatẽ adqͣm se
extendit. quasi. inmedio positus. Ait gͦ. ⁊ nunc
post qͣm tanta tͣnsiliui qͦ. ẽ. expectatio mea .i. fintᷤ
m̃s. uñ supͣait. Notum fac mͥ finẽ. Expectatio inea

Expanded text:
isa hac vanitate a qua transilivit et respiciens veritatem ad quam se extendit, quasi in medio positus ait ergo: Et nunc postquam tanta transilui quae est exspectatio mea, id est finis meus, unde supra dixit: Notum fac
Abbreviated transcription (Latin):
borabit quia non uidebit int̾itum .i. non intelliget
qui set uerꝰ int̾itus. ⁊ hoc cum uiderit sapientes
motientes .i. quia uidet eque mori bonos ⁊ malo ᷤᷤ.
Dicit enim si sapiens qui pie coluit dm̃ mortuus

Expanded text:
id est non intelliget quod sit verus interitus. Et hoc, cum viderit sapientes morientes, id est quia vident aeque mori bonos et malos. Dicit enim: Si sapiens qui pie coluit Deum mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
peticio qͥa popłs extorsit hunc regem adeo. qui
pocritã ꝓpt̾ ꝑuersitatẽ popłi. Dauid autẽ ele¬
t̾num. s non aute dauid regnũ tenet. qͣm lib̾at᷑
aꝑsequentilb. Et sic̃ dauid pͥus sustinuit sau¬
Et bene saul ꝑsecutor ilauid mors dr̃. quȩ
sola nos ꝑsequitur. Nssi enim mortales essemꝰ:
nich nob faceret inimic̾. ⁊ sic̃ illum ds̃ regẽ non
non fecit ds̃. s impii manib ⁊ uerb accersicrunt.
dauid accipiatur. cantici dico: tendentis infinẽ
diũ .i. pats. dequo ysaias ait. Puer natꝰ. ẽ. nobis
⁊ filiꝰ datus.ẽ. nob̃. quȩ uerba locutꝰ. ẽ. xp̃c. dño

Expanded text:
petitio, quia populus extorsit hunc regem a Deo, quipocritam propter perversitatem populi. . David autem eleternum. Sed non ante David tenet regnum, quam liberatur a persequentibus. Et sicut David prius sustinuit SauEt bene Saul persecutor David mors dicitur, quae sola nos persequitur. Nisi enim mortales essemus, nihil nobis faceret inimicus. Et sicut Deus illum regem non , sed impii manibus et verbis accersierunt.toria David accipiatur. Cantici dico, tendentis in finem, domini Dei Patris, de quo Isaias ait: Puer natus est nobis, et filius datus est nobis . Quae verba locutus est, to
Abbreviated transcription (Latin):
moꝓpħa sũmam beneficioꝵ dĩ colligens deli
nigeneris. anteaduentũ xp̃i. ⁊ qualit᷑. sit misertꝰ.¬
ibi. Circũdederunt me. Tercio xp̃c agit. deuir.¬
tute ⁊ potñcia sua: ibi. Ds̃ quip̾cinxit. Quarto:
tues firmam̃tum meum .i. firmasti me. ⁊ hoc
ideo quia es refugiũ meũ .i. quasi ad te refugi.¬
um. refugiũ autẽ. ⁊ id.ẽ. quia lib̾ator m̃s es de mu¬
micis .i. quia lib̾asti me. ademonib ⁊ iudeis. Dcin¬
creat: me aduiuat. ⁊ eo adiuuante. ego sꝑabo
incum. acsi iiscła ꝑsona diceret. Iu qui creas eᷤᷤ
adiutor. qui pͥus aduitorium uocationis mͥ gratiᷤ
p̾stitisti. ut ꝑ hoc possem sꝑare inte. ⁊ tu es.¬

Expanded text:
t, summam beneficiorum Dei colligens. ni generis ante adventum Christi, et qualiter Domiibi, circumdederunt. Tertio, Christus agit de virtute ac potentia sua ibi, Deus qui praecinxit. Quarto, tu es firmamentum meum, id est firmasti me. Et hoc ideo, quia es refugium meum, quia ad te refugi; refugi autem, et, id est quia liberator meus es de inimicis, id creat, me adjuvat: et eo adjuvante, ego sperabo in eum ac si in secunda persona diceret: Aug. Tu qui creas es adjutor, qui prius adjutorium vocationis mihi gratis praestitisti, ut per hoc possem sperare in te. Et tu es
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ꝓpħis se abdidit exaudit p̾ceᷤᷤ
meas aquib expectans non cessat. ⁊ quid fecit:
concupiscentiarũ. ⁊ deluto feciꝰ. Uł limi .i. de maliᷤ
oꝑib que pedes affectionũ inquinant ⁊ retinent. ⁊ sc̃
uilia ut fex cõꝑatione uini. uł lacꝰ st̃ tenebre iniqͥ¬
tatum .i. infidelitatiᷤ ⁊ ignorantie. Laitũ. ẽ. car¬

Expanded text:
Qui prophetis se abdidit preces meas, a quibus exspectans non cessat. Et quid fecit?concupiscentiarum, de luto faecis vel limi, id est de malis operibus, quae pedes affectuum inquinant, et retinent, et sunt vilia ut faex, comparatione vini. Vel lacus sunt tenebrae iniquitatum
Abbreviated transcription (Latin):
tio. Uerbum enim fc̃m. ẽ. caro. ⁊ habitauit in
nob̾. Unde nor nocti indicat sciaentiã. Ueretua
st̃. quia tu fabricatus es aurotẽ. uł lunam .i.
carualẽ qui ut luna mutatur. qui tam̃ non .ẽ.
deserendus. ⁊ solem .i. sapientes. qui ꝑmanent
scđm illud. Sapiens ꝑmanet sic̃ sol. stultus au¬
tem sic̃ luna mutat᷑. Uel fecisti aurorã ⁊ solem¬
.i. iniciĩ ⁊ ꝑfectionẽ sapientie .i. incipienteᷤ &
ꝑfectos.

Expanded text:
tio. Verbum enim caro factum est et habitavit in nobis . Unde: Nox nocti indicat scientiam . Vere tua sunt, quia tu fabricatus es auroram vel lunam, id est carnalem, qui ut luna mutatur, qui tamen non est deserendus, et solem, id est sapientes, qui permanent, secundum illud: Sapiens permanet sicut sol. Stultus autem sicut luna mutatur Vel, fecisti auroram et solem, initium et perfectionem sapientiae, id est insipientes et perfectos.
Abbreviated transcription (Latin):
Ab hoc loco sp̃alit̾ agit de udeis. quasi nul¬
lus de eis faciat bonum. s hoc est unũ in ex¬
ul .ẽ. de humana natura. qͣm assum psit emi¬
nuit uirtute deitatis. diuina oꝑans scił ipse
dico indendens. suꝑ filios hominũ. ⁊ cet̾a.

Expanded text:
Ab hoc loco specialiter agit de Judaeis. Quasi dicat: Nullus de eis facit bonum, sed hoc est, unde inex est de humana natura, quam assumpsit, eminuit virtute deitatis divina operans. Ipse dico intendens super filios hominum. Aug.
Abbreviated transcription (Latin):
on .i. de iudeis dabit salutare isrł: Nonne
hic solus cui dixistis non est ds̃. Utiq iste so¬
lus dabit tunc cũ conut̾it dñs. qui m manꝰ¬
cui maior seruiet. exultabit hic quia hoc in¬
telligit. ⁊ ipse idem fc̃s isrł letabitur infut᷑o.
quia ipse cognoscet tunc ꝑ fecte.

Expanded text:
id est de Judaeis, dabit salutare Israel. Nonne hic solus cui dixisti, non est Deus? Utique iste solus dabit, tunc cum averterit Dominus, qui mcui major serviet . exsultabit hic, quia haec intelligit et ipse idem factus Israel laetabitur in futuro, quia ipse cognoscet perfecte.
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ manifeste exibet. In pͥmo miscdiam. in se¬
cuudo ueritatẽ. Que duo tam̃ momni oꝑe dñi
simul st̃. ⁊ si non nob̾ manifeste aliqͣndo appa.¬
reant. Teneat autẽ ille uias eiꝰ qui exꝑtus est¬
miscłiam. de ponit suꝑbiã. nullis sius m̾itis¬
liberatum se uidens. ⁊ de inceps cauet seuerita.¬
tẽ iudicis. Seqr. Requirentib ⁊c̾. qͣsi dico qͦd uni

Expanded text:
 manifeste nobis exhibet. In primo, misericordiam; in secundo, veritatem. Quae duo tamen in omni opere Domini simul sunt, etsi non nobis manifeste appareant. Tenet autem ille vias ejus, qui expertus misericordiam deponit superbiam, nullis suiiberatum se videns, et deinceps cavet severitatem judicis. Sequitur: Requirentibus, etc. Quasi dicat: Di
Abbreviated transcription (Latin):
tã nouã. ⁊ qui requirt̃ testimonia eiꝰ. inꝓpħis ⁊ in
euangłistis ut credentib inmortẽ suam uitã no¬
b ꝓmittit: increduł uͦ minat᷑ mortẽ et̾nã. Uel ab
illo loco. Dulcis ⁊ rectꝰ. ⁊c̃. Et legitur totum de
git. ⁊ ꝓpter hoc quia dulcis. ẽ. ⁊ rectus. non exincru.¬
delitate s exbenignitate dabit legẽ correctionis

Expanded text:
am. Et qui requirunt testimonia ejus in prophetis et evangelistis, ubi credentibus in mortem suam vitam promittit, incredulis vero minatur mortem aeternam. Vel ita, ab illo loco, dulcis, etc. et legitur totum de git. Et propter hoc quia dulcis et rectus, ideo non ex crudelitate, sed ex
Abbreviated transcription (Latin):
meã: uͭ regnẽ. scił int̾renis. qͥ etiam de me ñ st̃. nec
de me ꝓficere uolunt: Uelita. Quis deducet me
reuos adqͦs deduci disiderat uͭ de eis impleto
numero p̾destinatoꝵ. simul cum eis ad beatrtu¬
dinẽ ꝑueniret.¬

Expanded text:
maeam, ut regnem, scilicet in terrenis, qui etiam de me non sunt, nec de me proficere volunt. Vel ita, quis deducet me rrenos, ad quos deduci desiderat, ut de eis impleto numero praedestinatorum, simul cum eis ad beatitudinem veniret.
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi comp̃hensi sc̃ insuꝑbia. ⁊ sic deececratio¬
ne inqua sc̃ iudei int̾ gentes. uł quod xp̃m
exterabantur. ⁊ d̾ m̃datio. quo ꝑu̾tunt scͥp¬
turas. annuntiabunt᷑ abapłis ⁊ aliis merm¬
plum
ẽẽ. inconsũmatione. uł annuntiabunt᷑ consũ¬
habundarat delictum execrationis ⁊ menda¬
nuit admedicinam humilitatis infirmitas
hominis. Uel ita scđm aliam lit̾am. ⁊ demale¬
dicto. scił quod putastis maledictum penden¬
tem inligno. ⁊ mendatio quod scił dedistiᷤ pe¬
cuniam custodib ut mentirentur annuntia¬
bunt᷑ in consũmatione .i. ideo magis ꝑficient᷑.
quia in his dep̾hensi st̃. ⁊ hoc totum factum
est. In ira consũmationis .i. inuindicta dei.
qua consummat quos uult. Est enim ira¬
dei .i. uindicta dei consũmationis. ẽ. quia aliq̃n
uindicat ds̃ ut ꝑficiat. ⁊ est consumptionis. ut
cum dicet. Ite maledic̾ti in ignem et̾num. dico
cõp̾henduntur insuꝑbia sua. ⁊ ita non erunt
serunt uidei. Antea enim iusti sibi uide¬

Expanded text:
exsecratione, in qua sunt Judaei inter gentes. Vel quod Christum exsecrabatur. Et de mendacio, quo perverterunt Scripturas, annuntiabuntur ab apostolis et aliis in exemplum esse. In consummatione, vel annuntiabuntur consumabundavit delictum exsecrationis et mendanuit ad medicinam humilitatis et infirmitatis hominis. Vel ita secundum aliam litteram, et de maledicto, scilicet quod putatis maledictum pendentem in ligno ; et de mendacio, quod scilicet dedistis pecuniam custodibus ut mentirentur , annuntiabuntur in consummatione, id est ideo magis perficiuntur, quia in his deprehensi sunt. Et hoc totum factum est in ira consummationis, id est in vindictam Dei qua consummat. Est enim ira, id est vindicta Dei consummationis, qua aliquando vindicat Deus ut perficiat; et est consumptionis, ut cum dicet: Ite, maledicti, in ignem aeternum . Dico comprehenduntur in superbia sua, e t ita non erunt serunt. Antea enim sibi justi vide
Abbreviated transcription (Latin):
ideo dicit. quia ante aduentũ xp̃i diabłs cap¬
est in paucis. ⁊ quia orb̃ sic int̾it plorat hic sc̃s.
espice. Scła pars post conquestionẽ dedila¬
tione: orat uͭ illuminet᷑ necedat. fraudib inimi¬
ci: iste qui in miscłia confidit. qͣsi mͦ dolor ẽ.
cum facies tua. ẽ. auersa. cum exaltat᷑ inimicuᷤ.
s. odne cuiꝰ ego sum seruus. qui es ds. cuiꝰ sum
cieatura: respice .i. mute quẽ missurꝰ es. ⁊ exau

Expanded text:
ideo dicit, quia ante adventum Christi diabolus capest in paucis. Et quia sic orbis interit, plorat hic sanctus. Respice orat, ut illuminetur, ne cedat fraudibus inimici iste qui in misericordia confidit. Quasi dicat: Modo dolor est, cum facies tua est aversa, et cum exaltabatur inimicus, sed o Domine, cujus ego sum servus, qui es Deus meus, cujus sum creatura, resp
Abbreviated transcription (Latin):
elatio. s non ingrati confessio. ⁊ licet sim ⁊ in no¬
cens ⁊ iustus. non tam̃ sicinme s indño sꝑabo.
⁊ indño sꝑans non infirmabor .i. non titubabo
non uieis s in dũo sꝑat. uł non mouebor alialit.¬
ut boni uideantur. Qui nͦ qͣsi boni nolunt inter
malos. ẽt̃ scismatici st̃ ⁊ peiores st̃ illis. ⁊ ut paleẽ.
iam ante ipsam uentilationẽ auento suꝑbie ra.

Expanded text:
elatio, sed non ingrati confessio. Aug. Et licet sim innocens et justus, non tamen sic in me, sed in Deo sperabo. Et in Domino sperans non infirmabor, id est non titubabo non in eis, sed in Domino sperat. Vel, non movebor, alia litut boni videantur. Qui vero quasi boni nolunt inter malos esse, schismatici sunt, et pejores sunt illis, et ut paleae jam ante ipsam ventilationem a ven
Abbreviated transcription (Latin):
s uir ꝑfectus qui petit infuturo seꝑari. amal
loco aquib inp̾senti se iungit᷑ merito. Et est
qui hic loquitur. Int̾ntio hec est. Psalmꝰ iste
monet uitari consorcia iniquoꝵ ⁊ iungiiu.¬
stis. quia exconiũctu moreᷤ formant᷑. M odꝰ.
tit discerm abeis in futꝰo. Scd̃o: petit nemał
inuuidicio misceatur ibi. Dñe dilexi. ⁊c̾. Et
nota differentiam int̾ pͥmã ⁊ scd̾am partẽ. In
tum deinuocentia sua agit. In scd̃a. de utro¬
q pene parit̾ tangit. ⁊ in pͥma pͥus de iudicio.
grana cum paleis. ita ut pauca uł nulla uide¬
antur grana: sic̃ helias se solum relictũ putauit.
orat infuturo localiter diuidi sic̃ dicens amał.
ait. indnõ sꝑans. deinde subdens non infirmabor
sic̃ ⁊ apłs non exarrogantia s ex spei confidencia
ait. R eposita est mͥ coronam iusticie qͣm reddet¬
mͥdñs milla die. uistus uidex. Deinde meritum

Expanded text:
 int. qui petit in futuro separari a malis, loco, a quibus in praesenti sejungitur merito. Et est qui hic loquitur. Intentio haec est. Psalmus iste monet vitari consortia iniquorum, et jungi justis, quia ex convictu mores formantur. Modus.tit discerni ab eis in futuro. Secundo petit ne malis in judicio misceatur, ibi, Domine dilexi. Et nota differentiam inter primam et secundam partem. In tum de innocentia sua agit; in secunda de utroque; pene pariter tangit, et in prima, prius de judicio, grana cum paleis, ita ut pauca vel nulla videantur grana, sicut Elias, se solum relictum putavit , orat in futuro localiter dividi, sic dicens: O, VERS. ait, in Domino sperans. Deinde subdit: Non infirmabor, sicut et Apostolus, non ex arrogantia, sed ex spei confidentia ait: Reposita est mihi corona justitiae, quam reddet mihi justus judex, etc. . Deinde meritum
Abbreviated transcription (Latin):
emanarent liquorem sapientie. & diuicias fidei.
& torrentes .i. eoᷤᷤ qui ad tempꝰ p̾dicant. s tẽpore
tẽptatuꝰ desistunt. Discretunt. ẽ. int̾ fontes & tor¬
centes. In aliis enim fit u̾bum dei fons aque
salientis inuitã et̾nam. Et in aliis torrens. ẽ.
qui. ẽ. aqua currens. s estate siccatur. Hii st̃ illi
qui accepto u̾bo p̾dicationis p̾dicant eurrutł.
s tẽptationib cedunt. qͥ non habent u̾br̃. ut
bene uiuant: s ut aliis non taceant. tam̃ ex
dicationis qua boni docꝰtores fulem & sapien¬
tiam. aliis copiose ꝓfundunt. ⁊ accppit eosdem
fontes & torrentes. Sequit᷑. tu siccasti fluiuioᷤ ethã
qͦd int̾ptat᷑ fortis. & significat de se p̾sumentes
.i. tu si ͤcasti om̃s doctnas gentium magoꝵ ui
demalis potest accipi sic. Tu dirupisti fontes .i.
illos quoꝵ mala iugit̾ influebant. ⁊ torrentes .i.
qui subito ⁊ rapide peccant. dicupisti .i. a fonte
suo. scił diabło diuisisti. tu etiam penitꝰ. siccasti

Expanded text:
rem sapientiae. Et divitias fidei, et torrentes, id est eos qui ad tempus praedicant, sed tempore tentationis desistunt. Discretum est ergo inter fontes et torrentes. In aliis enim fit verbum vitae, fons aquae salientis in vitam aeternam. In aliis torrens est, qui est aqua currens. Sed aestate siccatur. Hi sunt illi qui accepto verbo praedicationis currunt, sed tentationibus cedunt, qui non sic habent verbum ut bene vivant, sed ut aliis non taceant; tamen ex dantiam praedicationis, qua boni doctores fidem et sapientiam aliis copiose profundunt. Et accipit eosdem fontes et torrentes, tu siccasti fluvios Ethan, quod interpretatur fortis, et significat de se praesumentes, id est tu siccasti omnes doctrinas gentium, malorum,de malis potest accipi sic: Tu fontes, id est illos quorum mala jugiter influebant, et torrentes, id est qui subito et rapide peccant, dirupisti, id est a fonte suo diabolo divisisti. Tu etiam penitus siccasti
Abbreviated transcription (Latin):
Et. ẽ. sensꝰ tituli. Psalmꝰ iste dirigens nos
infinẽ. id .ẽ. ad et̾nam hereditatẽ. quȩ. ẽ con¬
sũmatio. ẽ. ꝓea libera. id.ẽ. sara. honoranda
ila hereditas affirmat᷑ aqua emula excludit᷑.
Unde sequit᷑. quȩ consequit᷑ hereditatẽ. non
sic sẏ nagoga quȩ eicit᷑ dedomo. Eccła uͦ. ẽ.¬
quȩ hereditatẽ. id .ẽ. uitã et̾nam. id .ẽ. ipsum
xp̃m accipit. qui dr̃ nr̃a hereditas. quia ipse¬
nos pascit ⁊ continet. ⁊ nos quoq hereditas
dei dicim᷑. quia ipse nos ⁊ excolit ⁊ regit. In¬
tentio ꝓpħe. ẽ. certificare fideles. de heredi¬
tate habenda. Modus. Triꝑtitus. ẽ. psalmꝰ.
Primo agit de hereditate qͣm sibipetit &¬
asserit sibi dari emulam dicens excludi. sy¬
nagogã. Scdo petit auxiliũ contͣ ea quȩ
emula ingerit ibi. dnẽ deduc me. Tercio p̃¬
mia bonoꝵ ostñdit ut sic̃ t̾ret pena. alliciaNł
p̃mia bonoꝵ ibi. Et lecent᷑. Hoc mͦ distingui
eccła ut audiat᷑. Scdo ut intelligit eccła quȩ

Expanded text:
talis Psalmus iste, dirigens nos in finem, id est ad aeternam haereditatem, quae est consummatio. Est pro ea libera, id est Sara honoranda,nda haereditas affirmatur, a qua aemula excluditur. Unde sequitur quare consequitur haereditatem, non sic Synagoga quae ejicitur de domo. Aug. Equae haereditatem, id est vitam aeternam, id est ipsum Deum accipit, qui dicitur nostra haereditas, quia ipse pascit nos et continet, et nos quoque haereditas Dei dicimur, quod ipse nos administrat et regit. tentio prophetae est certificare fideles de haereditate habenda. Modus: tripartitus est psalmus: primo, agit de haereditate quam sibi petit, et asserit sibi dari, aemulam dicens excludi; secundo, petit auxilium contra ea quae aemula ingerit; ibi, Domine, deduc; tertio, praemia bonorum ostendit, ut sicut terret poena, ita illiciant praemia; ibi, Et laetentur. Hoc modo distinguitEcclesia, ut audiatur; secundo, ut intelligat quae
Abbreviated transcription (Latin):
consequit᷑ hereditatẽ.
Titulus huiꝰ psal.¬
mi hystorie genesis alludit ubi legit᷑ quod
abraham duos filios habuit. unũ quidem
de ancilla agar: scił hysmaelẽ. alt̾um uͦ de
libera sara. scił ysaãc. Hismael uͦ: maior
natu. ꝑsequebatur ysaãc dum luderet cũ
eo. Intelligens gͥ sara ludũ hismaeł. cum
ysaac ꝑsecutionẽ. ẽẽ. dixit uiro suo. Eice
ancillã ⁊ filiũ eiꝰ de domo. Eiecta.̃ ancil
la itaq dedomo cum filio. ⁊ libera cum fi.¬
lio hereditatẽ optinuit. Adhanc histori.¬
am uidr respicere titulus. cui etiã quedã
uerba psalmi alludunt. uerũ ñ dehisto¬
ria. immo de significatio agit᷑. In hoc psal¬
mo libera enim sara. quȩ ñ scdm naturam.
s ꝑ dei gr̃am peꝑit: eccl̃am significat quȩ
filios sp̃uales. deo generat. ñ incarnis s gr̃ã
dei. Ancilla significat synagogam. que ꝓ
temporalib seruit. ⁊ totum corpus maloꝵ
qui fecundi ⁊ t̾renis habundantes ꝑsecunt᷑

Expanded text:
consequitur haereditatem. Rem. Titulus hujus psalmi historiae Genesis alludit, ubi legitur quod Abraham duos filios habuit, unum quidem de ancilla Agar, scilicet Ismaelem; alterum vero de libera Sara, scilicet Isaac. Ismael vero major natu persequebatur Isaac, dum luderet cum eo. Intelligens ergo Sara ludum Ismaelis cum Isaac persecutionem esse, dixit viro suo: Ejice ancillam et filium ejus de domo . Ejecta itaque est ancilla de domo cum filio, et libera cum filio haereditatem obtinuit. Ad hanc historiam videtur respicere titulus, cui etiam quaedam verba psalmi alludunt. Verum non de historia, imo de significato agitur hoc psalmo. Libera enim Sara, quae non secundum naturam, sed per Dei gratiam peperit, Ecclesiam significat, quae filios spirituales Deo generat, non vi carnis, sed gratia Dei. Ancilla significat Synagogam, quae pro temporalibus servit; et totum corpus malorum, qui fecundi et terrenis abundantes persequuntur
Abbreviated transcription (Latin):
quo adre clamo. quo clamabat moy ses ta¬
cens. ⁊ susanna ap̃sbit̾is accusata Intellige
dico ⁊ ꝑcipe. aurib id ẽ. p̃sentia tue maiesta¬
tis. ꝑ hoc qͦd ait. intellige. bene ostñdit᷑ qͣd
spũalis. ẽ. clamor. ñ uocał. qui in telligit᷑. Un¬

Expanded text:
quo ad te clamo, Aug. quod clamabat Moyses tacens, et Susanna a presbyteris accusata. Intellige, dico, et percipe auribus, id est praesentia tuae majestatis. Et per hoc quod ait. Intellige, bene ostenditur quod spiritualis clamor est, non vocalis, qui intelligitur. Un
Abbreviated transcription (Latin):
popłs fideł qui p̾dicta exꝑtꝰ iam nos hortatur. qͣsi.
tribulatus sum clamaui. timui. non sum con
ileo diligite dñm auctorẽ tanti beneficii ouos¬
om̃s scĩ dei. quoꝵ.ẽ. diligere dm̃. quia ñ amant
mundum neq ea que inmundo st̃. Amicꝰ enim
huiꝰ mundi. inimicꝰ dei constituit᷑. disce gͦ ñ dili¬
gere mundum. ut discas diligere dm̃. Auerte
requiret dñs etiam ascĩs. qñ uix iustus saluabit᷑.¬

Expanded text:
populus fidelis, qui praedicta expertus jam vos hortatur, quasi dicat, tribulatus sum, clamavi, timui, non sum confideo, diligite Dominum, auctorem tanti beneficiiSancti ejus, quorum est diligere Deum, quia non amant mundum, neque quae in mundo sunt; amicus mundi hujus, inimicus Dei constituitur. Disce ergo non diligere mundum, ut discas diligere Deum: averte, requiret Dominus, etiam a sanctis, quando vix justus salvabit
Abbreviated transcription (Latin):
res faciunt suꝑbiam qui nec cito penitent. de quo¬
libet mortali peccato. Suꝑbiã enim ponit ꝓom
ni uicio quia radix.ẽ. omniũ uicioꝵ. Hic etiam
inp̾senti aliquib aliq̃n retͥbuet dñs ut suꝑboᷤ
deretur uigilare diuina ꝓuidentia. Si omnib
hoc faceret: non seruatet᷑ diuina patientia. Ut
gͦ patiens ⁊ iustus appareat. alic¬

Expanded text:
ter faciunt superbiam, qui non cito poenitent de quolibet criminali peccato. Superbia enim ponitur pro omni vitio, quia radix est omnium vitiorum. Hic etiam in praesenti aliquibus aliquando retribuet Dominus, ut superbos deretur vigilare divina providentia; si omnibus hoc faceret, non servaretur divina patientia. Ut ergo patiens et justus appareat ali
Abbreviated transcription (Latin):
Eit manducauert̃ ⁊ saturati st̃ nimis uen¬
deo inpossibile putauer̃t ⁊ de siderium
eoꝵ atculit eis. licet eis non ꝓfuerro. Conce¬
duntur enim int̾lum que ñ ꝓst̃.⁊ non st̃ ftan¬
dati adesideriosuo. quia multum st̃ usi
illis carnib. quod ideo fc̃m. ẽ. illis. ne in po¬
tentia indeo uideretur.

Expanded text:
Et manducaverunt et saturati sunt nimis, venDeo impossibile putaverunt: Et desiderium eorum attulit eis, licet eis non profuerit. Conceduntur enim interdum quae non prosunt; et non sunt fradati a desiderio suo, quia multi sunt usi illis carnibus. Quod ideo factum est eis, ne impotentia in Deo videretur.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊dextera eoꝵ repleta. ẽ. munerib .i. si quid bo¬
ni agunt ꝓmunerib faciunt pecunie tit lau¬
dis humane. uł timoris. quo timent offende
rep̾hendatur eo qͦd contͣ pauꝑem agat opp̾ssit
iusticiam ⁊ ꝓtulit contͣ ueritatẽ sententiam suã¬
parcens pauꝑi inmala causa. ⁊ ita quasi munus
accipit a pauꝑe qui non arguitur contͣ pauꝑem
fecisse. S beatꝰ qui excutit manus ab omni inu¬
nere. munera enim excetant ocłos. ⁊ inde aucto¬
ritatis inclinant. Unde dñs ꝑ ysaiam. Ue uob̾¬
tinendam salutem etnam conu̾tant ad coneu¬
pienda huiꝰ uite dona existimantes questũ.ẽ.¬
.ẽe. pietatem. ego.gͦ. qͣsi. illi uolunt muneri

Expanded text:
et dextera eorum repleta est muneribus, id est si quid boni agunt, pro muneribus faciunt, pecuniae, vel laudis humanae, vel timoris, quo timent divitem reprehendatur, eo quod contra pauperem fecerit oppressit justitiam, et protulit contra veritatem sententiam,parcens pauperi in mala causa; vel ita, quasi munus accepit a paupere, quod non arguitur contra pauperem fecisse. Sed beatus est qui excutit manus ab omni munere. Munera enim excaecant oculos, et vim auctoritatis inclinant . Unde per Isaiam Dotinendam salutem aeternam, convertunt ad accipienda saeculi dona, aestimantes quaestum esse pietate
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipes & potestates. adu̾sus sp̃ualia nequi¬
cie. hii uͦ plus uigilauert̃ ad decipiendũ. qͣm
ego ad custodiendum. ubiq scandala ponunt.
ubiq muscipulas ponurec. Ecct enĩ tedium
inest cordi. timendũ. ẽ. ne ͥsticia absorbeat le¬
ticiam. uł ne gartiendo. inleticia sp̃c deficiat.
& dicat hõ. quod inimicꝰ teneat .i. rep̾hendat.
Unde iste turbat᷑. & non loquit᷑. Unde seqͥt᷑.
turbatus sum. quia malum.ẽ. mͥ tat̾e.⁊ ma¬
lum loqui. Unde intro redit. Unde suibdit.
& non sum locutꝰ. non tam̃ cessat. conat᷑ in¬
uenire remediũ. uult & hoc ipsum tͣnͣscen¬

Expanded text:
principatus et potestates, adversus spiritualia nequitiae . Hi vero plus vigilaverunt ad decipiendum, quam ego ad custodiendum, ubique scandala ponunt, ubique ponunt muscipulas. Ecce enim taedium inest cordi, timendum est ne tristitia absorbeat laetitiam. Vel ne garriendo in laetitia spiritus deficiat, et dicat homo, quod inimicus teneat, id est reprehendat, unde iste turbatur, et non loquitur. Unde sequitur: turbatus sum, quia malum est tacere, et malum loqui. Ideo retro redit, unde subdit: Et non sum locutus, non tamen cessat, conatur invenire remedium, vult et hoc ipsum transcen
Abbreviated transcription (Latin):
tari homines. quib it̾ uicioꝵ leue. ẽ. ⁊ uirtutũ
difficile. Uel ita. Dico non. ẽ. inuenta inme
meum .i. ut non iactant̾ hoc dicã. qͦd.c̃. oꝑa .i.
ut ñ loquat᷑ os meum aliqͥd indebitũ .i. ut ñ
scił peccare inlingua. Sequencia non mutan.
in humanas actiones cisq infinẽ .i. tisq ad pas¬
sionẽ ⁊ mortẽ. Ante enim non. ẽ. nisi inchoatio
ꝑfice dico: insemitis tus .i. inartiorib p̃ceptiᷤ
nus. ad hoc ꝑfice. uͭ uestigia mea ñ moueant᷑
.i. ut illi qui uoluire me imitari: non moue.
⁊ doctrinam qmͣ tradidit. Et est. ideo ꝑfice. ut
cestigia mea quib. ẽ. imp̃ssa forma iustitie.
non moueant᷑ ab eis qui me uolunt initari.

Expanded text:
tari homines: quibus iter vitiorum leve est, et virtutum difficile. Vel ita: dico, non est inventa in memeum, ut non jactanter hoc dicam, quod est ut non loquatur os meum aliquid indebitum, id est ut non minum, scilicet peccare in lingua. Sequentia non mutantu meas actiones usque in finem, id est usque ad passionem et mortem. Ante enim non est nisi inchoatio. Perfice dico in semitis tuis, id est in arctioribus praeceptis tuis. Ad hoc perfice, ut vestigia mea non moveantur, id est ut illi qui volunt me imitari, non moveanet doctrinam quam tradidit. Et est sensus: Ideo perfice, ut vestigia mea, quibus est impressa forma justitiae, non moveantur a bonis, qui volunt me imitari.
Abbreviated transcription (Latin):
cit.⁊ hoc.c̃. qͦil ait. Dñs dissipat. ne habeant effec¬
tum consilia contͣ se fc̃a. ⁊ contra suos. consilia di
t̾renis. Et si enim multa machinarent᷑ iudei ut tol.¬
lecent nom̃ xp̃ianum. de t̾ra tam̃ creuit ȩccl̃a. uł
distingue inter gentes ⁊ popłos. ut ꝑgentes inrtelli¬

Expanded text:
cit. Et hoc est quod ait: Dominus dissipat, ne habeant effectum consilia contra se facta, et contra suos. Consilia dicterrenis. Etsi enim multa machinarentur Judaei ut tollerent nomen Christianum de terra, tamen crevit Ecclesia. Vel distingue inter gentes et populos, ut per gentes intelli
Abbreviated transcription (Latin):
bere. dolores ei mitigari p̾catur. ne hominis in¬
eiꝰ. qͥsi. lectus quietis st̃ ei ħ bona tẽporalia. s ds̃
facit hec dolorib plena. ne in eis habeat᷑ spes. ⁊ ideo
tanta patimur: conuertens iste sermonẽ ad dm̃.
exponit consiliũ eiꝰ dicens. medicine uniu̾sũ stra¬
tum eĩ. qͥsi. benedixi lectũ dolori. qͣsi. uniu̾sũ stra¬
tũ eiꝰ hominiˢ.i. inuudanã felicitatẽ uersasti in
infirmitate eiꝰ .i. ꝓuide conũtisti ods̃ in angu¬
bonus sibi eligit. inqͦ pauset ui uxor filii & cet̾a¬
licita. cũ laborẽ mentis indm̃ extense. non posset
neratũ qͥ incidit in latͦnes amemꝰ ꝓdomo et̾ne habi¬

Expanded text:
bere: dolores ei mitigat, et precatur ne hominis inicat: Lectus quietis, sunt ista bona temporalia, sed Deus facit haec doloribus plena, ne in eis spes habeatur. Et ideo tanta patiuntur? convertens iste sermonem ad Deum, exponit consilium medicinae ejus dicens: Universum stratum, quasi dicat: Bene dixi, lectum doloris universum stratum ejus, hominis, id est mundanam felicitatem, versasti in infirmitate ebonus sibi eligit in quo pauset, unde uxor bona cum laborem mentis in Deum non posset curandum qui incidit in latrones , amemus pro domo aeternae habi
Abbreviated transcription (Latin):
pientie tue .i. remissionis peccatoꝵ mͥ ꝑ sapien¬
tiam reuelate manifestasti mͥ: ꝑ nathan ꝓ pham
qui ait mͥ penitenti tͣnstulit ate dñs peccatũ tuũ.
Inc̾ta autem ⁊ occulta st̃ quod talib ig¬
noscit ds̃. subhac inc̾titudiue niniuite inci¬
nere ⁊ cilicio penituerunt dicentes. quis scit sicon¬
uertatur & ignoscat ds̃. s hec nouit dauid dicen¬
te sibi confitenti nathan ꝓpħa. dimissum est tibi

Expanded text:
pientiae tuae, id est remissionis peccatorum mihi per sapienpientiae tuae, id est remissionis peccatorum mihi per sapientiam revelatae, manifestasti mihi. Per Nathan prophetam, qui dixit mihi poenitenti; transtulit a te Dominus peccatum tuum . Incerta autem et occulta sunt, quod talibus ignoscit Deus. Sub hac incertudine Ninivitae poenituerunt, dicentes: Quis scit si convertatur et ignoscat Deus? Sed hoc novit David, dicente sibi confitenti Nathan propheta: Dimisum est tibi
Abbreviated transcription (Latin):
quia non inte culpam refundo. s ueritatẽ ꝓfi.¬
teor qm diligis. hic penitens quia inconfitendo
plicat sibi subuentri. Uel ita. ideo punio pecca¬
tum meũ. quia ecce in manifesto dilȩxiftiueritatẽ
qua peccatum punias. licet sis pius ultor. uł¬
indulror. Sic enim miscłiam dat ds̃ ut seruiet
ueritatẽ. ut uec peccata eiꝰ suit impunita cui ig
noscet. Ignoscit enim se ipsum punienti. Misccł̃ia
est etiam quod hõ liberatur ueritas. ẽ. quod puni¬
quosdam. ubi exanctoritate dei manifestantis
occulta ⁊ incerta. O stuͣditur confidentia ablutio¬
nis. qͣsi dic̾et. oro ut mͥ parcas quia iam incerta &
occulta sapientie tue .i. aduentũ filii tui qui aliis
tum est. ut sciret quod ds̃ filiũ haberet.⁊ desemi
ne suo nasceretur. Unde sibi apeccato magis erat
cauendũ. Uel ita. incerta ⁊ occulta sapientie tue
.i. cognitionis tue .i. ea que de cognitione tua. aliis
st̃ oceulta mainfestasti mͥ. Uel incerta ⁊ occulta sa¬

Expanded text:
: Non in te culpam refundo, sed veritatem profiteor, quam diligis. Hic poenitens, quia in confitendo plicat sibi subveniri. Vel ita: Ideo ita punio peccatum meum, quia, ecce in manifesto, veritatem dilexisti, qua peccatum punias, licet sis pius indultor. Sic enim misericordiam dat Deus, ut servet veritatem, ut nec peccata ejus sinoscit. Ignoscit enim se ipsum punienti. Misericordia est, quod homo liberatur; veritas, quod quosdam, ubi ex auctoritate Dei manifestantis occulta ostenditur confidentia ablutionis. Quasi dicat: Oro ut mihi parcas, quia jam incerta et occulta sapientiae tuae, id est adventum Filii tui, qui aliis tum est, ut sciret quod Deus Filium haberet, et de suo semine nasceretur, unde sibi a peccato magis erat cavendum. Vel ita: Incerta et occulta sapientiae tuae, id est cognitionis tuae, id est quae de cognitione tua aliis sunt occulta manifestasti mihi. Vel incerta et occulta sa
Abbreviated transcription (Latin):
differebatur aduentus consilio dei. Iratũ
dicit: quia tardat. Eece quȩ pietas. ⁊ qͣntum
desiderium petentis. ideo ita clamat: quia scie¬
bat differri. Cybab̾. enumerat quȩ mala int̾tm
ante aduentũ pasciebant᷑. qͣsi dic̾et. tam diu. qͦ¬
usq uenias. Cybab̾ nos pane lacͥmarũ. Panis la¬
cͥmarum. ẽ: uita dolorib plena. s ⁊ ħ cib est. dũ
non sic extinguimur. s erudimur. addit etiã
qͦd ipsa est ⁊ potus dicens. & potum dab̃ nob̾ in
lacmis inmensura. Ideo ħ duo ponit. quia ħ
duo st̃: quib uiuit omnis hõ. ut ꝑħ suffici¬
entem ⁊ plenam refectionẽ .i. eruditionem fla¬
gelloꝵ. significet. Nam qͦd tẽpus. ẽ. alacͥmis
uacuũ: quas tamen lacͥmas: das in mensura
.i. distributo mͦ. Ende fid̃elis ds̃ qui non pacie¬
tur uos tẽptari. ⁊ c̾. Deinde exponit lacͥmas.
dicens. Posuisti nos incontradictionẽ uicinis¬

Expanded text:
differebatur adventus, consilio Dei. Iratum differebatur adventus, consilio Dei. Iratum dicit quia tardat. Ecce quae pietas et quantum desiderium petentis. Ideo ita clamat, quia sciebat differri. Cibabis; enumerat quae mala interim ante adventum patiebantur, quasi dicat: Tandiu quousque veniascrymarum est vita doloribus plena. Sed et haec cibus est, dum non sic exstinguimur, sed erudimur. Addit etiam quod ipsa est et potus dicens: Et potum dabis nobis in lacrymis. Ideo haec duo ponit, quia haec duo sunt quibus vivit omnis homo, ut per haec sufficientem et plenam eruditionem flagellorum significet. Nam quod tempus est a lacrymis vacuum? quas tamen lacrymas das? In mensura, id est distributo modo. Unde: Fidelis Deus qui non permittet vos tentari , etc. Deinde exponit lacrymas dicens: Posuisti nos in contradictionem vicin
Abbreviated transcription (Latin):
ui erimꝰ. Desiderantis mos est frequenter repe
co. Excica. orat potentiam miracłoꝵ. quȩ ds̃ fe¬
cit inuet̾ popło excitari. quȩ excitata est. ⁊ exbi
olim fecisti. quoꝵ potentia sopita. ẽ. donec res
eoꝵ appareat. dico ueni ut saluos facias nos.
Ecce qͣntam in carnationis utilitatẽ iste nouit
id̾eo tã studiose p̾catur. Quȩ enim uota hoc
sufficiunt pet̾e. Sequitur Dñe ds̃ uirtutũ. alia
lit̾a. Dm̃ uirtutũ dicit: quẽ nouit asapħ. ⁊ in
se.⁊ in aliis hominib miracła facturum. Ipse
enim solus. ẽ. qui ab infidelitate lib̾at homi¬
nes. tu inqͣm ds̃ conuerte nos distortos. ⁊ con¬
uersis: ostende faciem tuam. qͥa conu̾sos solet
ds̃ respicere. Deinde querit quare ds̃ tam diu
differat aduentum. qͣm dilationẽ: iram dei
contra se reputat dicens. Dnẽ ds̃ uirtutũ quo¬
usꝙ irasceris suporationẽ serui tui ũ nonfa¬
cias iam ꝓmissa: Hoc asaph. illo tempore
dicebat. quo eum uenire petebat. quo adhuc

Expanded text:
vi erimus. Desiderantis mos est frequenter repetco, excita, orat potentiam miraculorum, quae Deus fecit in veteri populo excitari, quae excitata est exhibitaolim fecisti, quorum potentia sopita est, donec res eorum appareat. Dico veni, ut salvos facias nos. Ecce quantam Incarnationis utilitatem iste novit. Ideo tam studiose precatur. Quae enim vota haec sufficiunt petere? Domine Deus virtutum, alia littera: Deum virtutum dicit quem novit Asaph, et in se et in aliis hominibus miracula facturum, ipse enim solus est qui ab infidelitate liberat homines. Tu, inquam, Deus, converte nos, distortos, et conversis ostende faciem tuam, quia conversos solet Deus respicere. Deinde quaerit, quare tandiu differat adventum, quam dilationem iram Dei contra se reputat dicens: Domine Deus virtutum quousque irasceris super orationem servi tui, ut non facias jam promissa? Hoc Asaph illo tempore dicebat, quo eum venire petebat, quo adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
faciem. ⁊ mͦ dum sum ꝑegͥnus. dum ũ.ẽ. mͥ res. bonũ
est mͥ ponere indñõ deo spem meã. que. ẽ. qͣsi ancho¬
ra. pͥmissa adt̾ram. Uel dep̾senti potest accipi. Mi¬
cum. Et sienim errauerit: acultura ñ recessit.
alia non mutãt᷑.¬

Expanded text:
iem, et modo dum sum peregrinus, dum non est mihi res, bonum est mihi ponere in Domino Deo spem meam, quae est quasi anchora praemissa ad terram. Vel de praesenti potest accipi: Mitum. Etsi enim erravit, a cultura non recessit. Alia non mutant
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd ante debuissent. ⁊ famẽ pacient᷑ ut caneᷤ¬
estimantes se ut canes non ut oues cognoscen¬
tes se infirmos ut sani fiant. Nemo enim
insanabilior. ẽ. illo qui sanus sibi iudetur. qͥ¬
uͦ se infirmo ᷤᷤ agnoscunt sanant᷑. Unde mul¬
tiplicate sc̃ infirmitates eoꝵ. post ea accela¬
rauerunt.⁊ circiuibunt ciuitatẽ. ⁊ sic̃ supͣ.¬

Expanded text:
d antea debuissent; et famem patientur ut canes, id est ut peccatores, non ut oves, cognoscentes se infirmos, ut sani fiant, nemo enim insanabilior est eo qui sanus sibi videtur: qui vero infirmos se agnoscunt, sanantur. Unde, multiplicatae sunt infirmitates eorum, postea acceleraverunt . Et circuibunt civitatem, sic
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi dic̾et. intinguetur pes tuus. quia sic uidñt
te p̾cessisse ods̃. & hoc est. Yiderunt ingressus
uł gressus tuos ds̃. Uel scdm lit̾am aliam. Uisi
st̃ gressus tui ds̃. quib scił uenisti inmundũ. ħ
grã latebat inuet̾i testam̃to. mͦ patet eũ filiꝰ mis¬
sus annuntiat᷑ ingñtib cuiꝰ dei gressꝰ uder̃t.
ingressus inqͣm dei mei creatione. scił u̾bi regiᷤᷤ
mei gub̾natione. qui ds̃ est inscõ templo .i. inscĩs¬

Expanded text:
Quasi dicat: Intinguetur pes tuus, quia sic vident te praecessisse, o Deus. Et hoc est, viderunt ingressus, vel gressus tuos, Deus. Vel, secundum aliam litteram, visi sunt gressus tui, Deus, quibus scilicet venisti in mundum. Haec gratia latebat in Veteri Testamento; modo patet, cum Filius missus annuntiatur in gentibus, cujus Dei gressus viderunt, ingressus, inquam, Dei mei creatione, scilicet Verbi regis mei gubernatione, qui Deus est in sancto templo, id es
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ in altũ constituit. Et disciplina tua correẽ.
uł dixexit me infinẽ. ⁊ cet̾a. Hoc qͣntũ adeffectũ.
quia effectꝰ correcti. ⁊ docti: fuit inxp̃o. qui tam̃
nec amalo correptꝰ. non qͦd ignoraret. doctꝰ fuit.
Sequit᷑. Dilatasti gressus meos subtus me .i.oꝑa
etiã inferioris nat᷑e. scił humanitatis ⁊ notifica.¬
sti ꝑ mundũ. ⁊ ñ st̃ infirmata uestigia mea.i.
guendo eos. ⁊ diu̾sis afflictionib fatigando. ⁊
cõp̃hendam illos .i. ueris rationib circũueniã
⁊ non conuertar ab isto oꝑe. donec deficiant
arebellione. Confringã illos nec potert̃ stare.¬
gam. nec potert̃ stare adu̾sum me. ⁊ cadent sub¬
tus pedes meo̾.i. subiciam illos mͥ ⁊ hoc: exeo. qͥa.

Expanded text:
iplina tua correxit, vel, direxit me in finem et dis. etc., hoc quantum ad effectum, quia effectus correcti et docti fuit in Christo, qui tamen nec a malo correctus, nec quod ignoraret doctus fuit. Dilatasti gressus meos subtus me, id est opera etiam inferioris naturae, scilicet humanitatis notificasti per mundum, et non sunt infirmata vestigia mea, guendo eos, et diversis afflictionibus fatigando, et comprehendam illos, id est veris rationibus circumveniam. Et non convertar ab isto opere, donec deficiant, a rebellione; confringam illos, Cassiod.gam; nec poterunt stare, adversum me, et cadent subtus pedes meos, id est subjiciam illos mihi. Et hoc ex eo quia
Abbreviated transcription (Latin):
pedirer supplantasti insurgentes inie subtꝰ me.
Hec uerba capiti xp̃o conueniunt. ineuiꝰ etiam
ꝑsona potest intelligi totũ. ab illo loco.
Os qui p̾cinxit. Tercia pars. ubi xp̃s deuirtu
te acpotentia sua: agit dicens. Ds̃ pat̾.ẽ. qui p̃¬
cuixit me uirtute. ꝑ hoc notat dignitatẽ ⁊ fortitu¬
dinem qͦd ei conuenit. qͥ potestate sua iudicabit
inundum. ⁊ posuit.i. firmauit uã meã imina

Expanded text:
pedirer. Supplantasti insurgentes subtus me. Haec verba capiti Christo conveniunt, 37 in cujus etiam persona potest totum intelligi ab illo loco, Deus qui praecinxit me te ac potentia sua agit, dicens: Deus Pater est, qui praecinxit me virtute, per hoc notat dignitatem et fortitudinem, quod ei convenit qui potestate sua judicabit mundum; et posuit, id est firmavit viam
Abbreviated transcription (Latin):
rurati sc̃ filiis .i. adopus filioꝵ ⁊ est similitudo are
que non est. Nullius enim dape. filiĩ saturantur.
⁊ ita saturati st̃. qͦd dunisert̃ reliquias suas. scił re
.i. adutilitatẽ filioꝵ. qui st̃: reliquie saluan.¬
de. Dequib dixit ysaias. Reliquie isrł sal

Expanded text:
turati sunt filiis, id est ad opus filiorum. Et est similitudo a re, quae non est. Nullius enim dape filii saturantur, et ita saturati sunt, quod dimiserunt reliquias suas, scilicet id est ad utilitatem filiorum, qui sunt reliquiae salvandae, de quibus dixit Isa
Abbreviated transcription (Latin):
.oꝑib mał. filios
enim intelligimꝰ oꝑa. ⁊ sic̃ bona oꝑa bonos filioͤ
ita malos mala. Uel saturati st̃ porcina .i. ĩmust¬
dicia conculranteᷤ margaritas sermonũ dei. Ał̃r ab.¬
sublatos: det̾ra ꝓqua me occiderunt. Illos inqͣm
diuide: ꝑorbem. ⁊ hoc inuita eoꝵ p̾senti. Quid gͦ
de absconditis tuis .i. deimimundicũs qͣs utiq

Expanded text:
ibus malis. Filios enim opera intelligimus: et sicut bona opera bonos filios, ita malos mala. Hier. Vel saturati sunt porcina, id est immunditia, concultantes margaritas sermonum Dei. Aliter absublatos de terra, pro qua me occiderunt. Illos, inquam, divide per orbem. Et hoc in vita eorum praesenti. Quid ergo de absconditis tuis, id est de immunditiis, quas utique
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝰ cognoscere. ⁊ hoc. ẽ. fac mͥ notum numerum
rꝰ dierũ. ẽ. uete non tͣnsit. Numerꝰ uͦ diexũ qui
mͦ st̃. non sc̃ uere tnsilienti herranti autẽ. ẽẽ. ui¬
detur. Ut sciam quid de sit mͥ .i. qͣntũ de sit hic
inp̾senti mͥ. unde.ẽ. humilior homo qui hoc no¬
inuicẽ. Quasi dic̾et. aliqͥs. cur dixisti dies illos. ẽẽ:
tanqͣm ⁊ isti dies temporales non sint: Quid enĩ
de istis dieb tusitoriis sentiᷤᷤ: Ecce mensura.

Expanded text:
tius cognoscere. Et hoc est, fac mihi notum numerum tius cognoscere. Et hoc est, fac mihi notum numerum us dierum est vere, et non transit. Numerus vero dierum qui modo sunt, non est vere transilienti; haerenti autem esse videtur. Ut sciam quid, id est quantum desit hic in praesenti, mihi; unde humilior est homo, qui haec noinvicem. Quasi dicat aliquis: Cur dixisti illos dies esse tanquam et isti temporales dies non sint? Quid enim de istis diebus transitoriis sentis? Gl. int.
Abbreviated transcription (Latin):
conseruis dũ timeo ne loqͣr mala ⁊ qr ñ erogo pauꝑib scĩam
talentũ mͥ traditum: non cõmittit mͥ diues dñs.
cipiat. ⁊ homini distribuat dñi sui pecuniam.
s non dum timet. ẽt̾. ꝓdigꝰ exstirpator. fit auat᷑
dispensator. aliis non crogando. ⁊ ideo subtrahit᷑
ei adnõ. ħ iste confitetur se. ẽẽ. passum docens.
nos cauere. h ñ imitari. Si autẽ iste piger damꝑ.
natur. qͥa ñ erogat. quid ille pacietur. qͥ ꝑlixu¬
riam consumit: ⁊ sic humiliatus sum adõ ñ¬
me humiliaui:⁊ ita dolor m̃s renouat᷑. ẽ. Do¬
let tacuisse dicenda qͥa uidet mala ĩo ⁊ tacuit
angit eũ uñ sequit᷑. Concaluit cor meũ intra
inde. ẽẽꝑicula. ⁊ inmeditatione mea exardescet
lingua mea .i. quesuu meliorẽ locũ. ubi hec ñ
tnͣsii. restat aadhtic finis ubi non st̃ scandala. Ex
numerũ dierũ. Ecce. quasi. noto fine. plus de¬
siderat ⁊ omma tnͣsilit. Desiderat enĩ define. ꝑfe.¬

Expanded text:
conversis, dum timeo ne loquar mala. Et quia non erogo pauperibus talentum mihi creditum, non committit mihi dives Dominus. cipiat, et homini distribuat Domini sui pecuniam. Sed dum timet esse prodigus et dissipator fit avarus dispensator, aliis non erogando . Et ideo subtrahitur ei a Domino, hoc iste confitetur se passum, docens nos cavere hoc non imitari. Aug. Si autem piger iste damnatur, quia non erogat, quid ille patietur, qui per luxuriam consumit? Et sic humiliatus sum a Deo, non humiliavi me. Et ita, dolor meus renovatus est, dolet tacuisse dicenda; quia vidit mala, ideo tacuit angit eum. Unde sequitur: concaluit cor meum intra inde esse pericula. Et in meditatione mea exardescet lingua mea, id est, quaesivi meliorem locum, ubi haec non transivi, restat adhuc finis ubi non sunt scandala; et numerum: Ecce quasi noto fine plus desiderat et omnia transilit; desiderat enim de fine perfec