comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ab illoꝵ generatione cũ neutrũ eoro
occiderit. Ad qͦd ioħs respondet. Non ita
intelligendũ ÷ ut omniũ generationũ
p̃ceentiũ &e sequentiũ merita ꝑsoluat
generatio una. Net enĩ iustũ ÷ ut alter
ꝓpeccatis alterius puniat᷑. Sed cũ in die
uindictȩ unaquȩq generatio ꝑpecca¬
tis suis punietur: de hac ipsa una gene¬
ratione uindicatũ uidebitur ee. Omniũ
eñ iniquor acain usq ad finẽ scłi. una

Expanded text:
ab illorum generatione, cum neutrum illorum occiderit? Ad quod Joannes respondet: Non ita intelligendum esse ut omnium generationum praecedentium et sequentium merita persolvat generatio una. Nec enim justum est ut alter pro peccatis alterius puniatur, sicut in die vindictae, unaquaeque generatio pro peccatis suis punietur. De ipsa hac generatione vindicatum videbitur esse. Omnium enim iniquorum a Cain usque ad finem saecu
Abbreviated transcription (Latin):
fuit recordatꝰ icaðpatris eiꝰ ioiadȩ: qͣ sibi
fecisset bona. Cũ gͦgachariam teneamꝰ. &
occisionis conueniat locus: queramꝰ quare
dicat᷑ filius barachiȩ & ñ ioiade. Barachias
lingua nr̃a benedictꝰ dñi dicit᷑: & sac̃ dotis
ioiadȩ nõie iusticia hȩbreoꝵ demonstrat᷑.¬

Expanded text:
fuit recordatus Joas patris ejus Joiadae, quae sibi fuit recordatus Joas patris ejus Joiadae, quae sibi fecisset bona . Cum ergo Zachariam teneamus, et occisioni conveniat locus, quaeramus quare dicatur filius Barachiae, et non Joiadae. Barachias, lingua nostra benedictus Domini dicitur, et sacerdotis Joiadae nomine, justitia Hebraeorum designat
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ uos occidistis. ur̃a sciicet generatio
int᷑ templũ & altaris. qͦd altare erat¬
positũ subdiuo. quas diceret. quem
interfecistis in atrio tẽpli Hitartꝰ.
Querit᷑ quis sit iste ⁊ acharias. Alii
Tachariã dict filiũ barachiȩ illum
qui in duodecim ꝓpħis undecimꝰ. ẽ. patrisq
in eo nom̃ consentit. Sed ubi ille occisus sit scrip¬
tura ñ dicit: maxime cũ tp̃ib illis uix fũ¬
erint ruinȩ tẽpli. Alii dict̃ zachariã patrẽ
ioħis ꝑ apocrifas scripturas c̃õpbantes qͦd
ꝓpterea occisus sit: qͥa nom̃ saluatoris &
aduentũ p̃dicauerit. Sed qͥa inde auctori¬
tatẽ ñ habemꝰ. eadẽ facilitate contẽpnit᷑
qua ꝓbat᷑. Alii uolunt ẽe zachariam qͥ
occisis ÷ a ioas rege iudee int̾ templũ &
altare: sic̃ regũ narrat historia. quod
melius credendũ. ẽ. Sed uidendũ qͥa ille
zacharias ñ fuit filius barachiȩ: sedioiadȩ
sacerdotis. Unde &e scriptura refert. Non

Expanded text:
scilicet generatio, intra templum et altare, quod altare positum erat sub divo. Quasi dicat, quem interfecistis in atrio templi. HIERONYMUS. Quaeritur quis sit iste Zacharias. Alii dicunt Zachariam filium Barachiae, illum qui in duodecim prophetis undecimus est, patrisque nomen in eo consentit, sed ubi ille occisus sit, Scriptura non dicit. Maxime cum temporibus ejus vix ruina templi fuerit. Alii dicunt Zachariam patrem Joannis, per apocryphas scripturas comprobantes quod propterea occisus sit, quia nomen Salvatoris et adventum praedicaverat, sed quia inde auctoritatem non habemus, eadem facilitate contemnitur, qua probatur. Alii volunt esse Zachariam, qui occisus est a Joas rege Judae inter templum et altare, sicut Regum narrat historia, quod melius credendum est. Sed videndum quia ille Zacharias non fuit filius Barachiae, sed Joiadae sacerdotis. Unde Scriptura refert: Non
Abbreviated transcription (Latin):
inciuitatẽ Ideo ut scilicet impleatis
trib ur̃is: mitto eggo ad uos ꝓpħas qͥ
Quentura prȩdicunt. & sapientes qui
scripturas exponunt. uel qui corde
eruditi st̃ : unde dauid & eruditos corde
in sapientia. & scribas moꝵ doctores qͥ¬

Expanded text:
icat: Ideo, non solum impleatis tribus, mitto ego ad vos prophetas, qui futura praedicant, et sapientes, qui Scripturas exponunt, vel qui corde eruditi sunt. Unde et David: Et eruditos corde in sapientia, et scribas, morum doctores, q
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ audite᷑ me. Non solũ autẽ ipse
uirtutes multas: ꝓpter incredulitatẽ
illoꝵ. Non qͦ etiam ipsis incredulis facere
ñ potuerit uirtutes multas. sed qͦ ne
multas faciens uirtutes qiues incredu¬

Expanded text:
ipsum audietis . Non solum vero ipse virtutes multas propter incredulitatem eorum. Non quod etiam illis incredulis facere non potuerit virtutes multas; sed quod ne multas faciens virtutes, cives incredu
Abbreviated transcription (Latin):
Nacqpetrã dicit duriciã ꝓteruȩ m̃tis
terrã lenitatẽ aĩȩ obędientis. solẽ u̾
feruorẽ ꝑsecutionis seiuientis: cum
tione alia Petrosa gͦ loca quȩ tenui
cespite contecta susceptũ semen cito
erudita. nullis teptationũ ꝓbationib
emollita: dulcedine tantũꝰ auditi
ddelectant᷑ Sed in tp̃e tẽptagionis
recedt᷑ qa cũ momentanea cȩlestis
uerbi dulcedinẽ insite sibi austeri¬
tati prȩtendt̃ qͣsi locus semini sc̃o

Expanded text:
Namque petram duritiam protervae mentis, terram lenitatem animae obedientis, solem dicit fervorem persecutionis saevientis, cum t . Petrosa vero loca, quae tenui cespite contecta susceptum semen cito erudita nullas tentationum probationibus emollita, dulcedine tantum auditi delectantur, sed in tempore tentationis recedunt; quia cum momentaneam coelestis oraculi dulcedinem insitae sibi austeritati praetendunt, quasi locus semini sancto
Abbreviated transcription (Latin):
Itendamꝰ gͥ qͦd setr. Qui habet aures audi¬
endi: audiat. Beda. Quotiens hȩc admoni¬
tiuncula uel in eugłio uel in apocalipsi
ioħis int̾ponit᷑. nusticũ ẽe hoc qd dicit᷑ atq
ad audiendũ discendũq salubre insinuat᷑.
Mures eñi audiendi aures cordis st̃. & sensus
interiores aures st̃ obȩtdiendi & faciendi

Expanded text:
tat. Et dicebat, Qui habet aures audiendi, audiat. Quoties haec admonitiuncula vel in Evangelio, vel in Apocalypsi Joannis interponitur, mysticum esse hoc quod dicitur, atque ad audiendum discendumque salubre insinuatur. Aures enim audiendi, aures sunt cordis, et sensus interiores, aures obediendi et faciendi
Abbreviated transcription (Latin):
et N: credendũ qͦd tunc primũ accede¬
psidio eguisse uł uicisse ut uͦille uictꝰ
abut: p̃arati ad obseqͥum uenert̃. Et nota¬
qr sic̃ etiã hoc agone milicta nr̃a p̃struit᷑.
qui repleti inspiratione uipera sim¬
plices quoq decipiunt negantes in xp̃o

Expanded text:
c primum adepraesidio eguisse vel vicisse. Sed ut ille victus abiit, parati ad obsequium venerunt. Sicut in hoc agone militia nostra praestruitur, qui repleti inspiratione viperea, simplices quosque decipiunt, negantes in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
lea: intentione quãdriptita. Alui enĩ p̃pt᷑
cȩleste magisteriũ ut discipłi alii ꝓpter
curationẽ infirmitatũ: alii sola fama &
curiositate uolentes experiri uera ne
ẽent. quȩ dicebant᷑. alii ꝓpt̃ inuidiã uolen¬
tes eu in aliquo cape & accusare: qͥdã etiã
sequebant᷑ eũ ꝓpter corporalẽ uictũ.

Expanded text:
 intentione quinquepartita. Alii enim propter coeleste magisterium, ut discipuli, alii propter curationem infirmitatum, alii sola fama et curiositate, volentes experiri verane essent quae dicebantur, alii propter invidiam, volentes eum in aliquo capere et accusare; quidam etiam sequebantur eum propter corporalem victum.
Abbreviated transcription (Latin):
ri Colũba enĩ amalicia fellis ÷ alieria. in qͦ
phibem᷑ abra. Hullũ ore uł unguib. ledit in
quo notat᷑ innocentia. Nec mininas auiculas
los nutriunt.: in qͦ ꝓhibet᷑ rapina Puro & sim¬
plici uescit᷑ grano inquo notat᷑ abstinentia:

Expanded text:
ri. Columba a malitia fellis est aliena, in quo prohibemur ab ira. Nullum ore vel unguibus laedit, in quo notatur innocentia. Nec minimas aviculas suos nutriunt: in quo prohibemur a rapina. Puro pascitur grano: in quo notatur abstinentia,
Abbreviated transcription (Latin):
menta mutat᷑ ad uitia. nec ꝑstat iN
incepto: sed crescit & decrescit & nc̃ inignẽ
libidirus fert᷑ qͦ adulterantiũ corda succen
saft̃ uel inignẽ irȩ tͦ uident᷑ alta petere:
nc̃ in aquas carnalis uoluptatis. qͣ emolliant
&e resoluant robur m̃tis. De qͥb aquis dr̃
Aquȩ multȩ ñ potert̃ extinguere karitatẽ.
Scurare eũ. Hilarꝰ. Latent᷑ hoc dicto
accusat apłos. cũ possibilitas curandi inter¬
dũ ñ adinbecillitatẽ curantiũ. s ad eor
fidẽ referat᷑ qͥcurandi st̃: dicente dño.

Expanded text:
menta mutatur ad vitia nec persistit in coepto, sed crescit atque decrescit. Et nunc in ignem libidinis fertur, quo adulterantium corda succensunt, vel in ignem irae, quo videntur alta petere, nunc in aquas voluptatis carnalis, quae molliant et resolvant rebus mentes, de quibus aquis dicitur: Aquae multae non potuerunt exstinguere charitatem . uli eum, etc. Latenter hoc dicto accusat apostolos, cum possibilitas curandi interdum non ad imbecillitatem curantium, sed ad eorum fidem referatur, qui curandi sunt, dicente Do
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑. Nullꝰ enĩ aliꝰ uiã reuersionis institu¬
it. ñ ille qͥait ẜgosũ uia & ueritas &̾ uita.
Iec loqͥt᷑ puer adeos ne diuinitas ante tẽpꝰ
reuelet᷑ & ut uera humanitas conꝓbet᷑.
unde &̾ moxinegyptũ mitcit᷑: & recte p̾ci

Expanded text:
uia nullus alius viam reversionis instituit, nisi ille qui dicit: Ego sum via, veritas, et vita. Non loquitur puer ad eos, ne divinitas ante tempus revelaretur, et vera humanitas habeatur. Unde et mox in Aegyptum mittitur: qui
Abbreviated transcription (Latin):
rius. Nato enĩ regi aurũ offerimꝰ: si in conspectu
illiꝰ claritate suꝑ nę sapientiȩ respͥondemꝰ ł hus
offerimꝰ: sicogitationes carnis ꝓstudiũ oratio¬
nis inara cordis incendimꝰ. Mirrã offerimus:
sicarnis uicia ꝑ abstinentiã mortificamꝰ. Et¬

Expanded text:
u illius claritate supernae sapientiae resplendemus. Thus offerimus, si cogitationes carnis, per studium orationis in ara cordis incendimus. Myrrham offerimus, si carnis vitia per abstinentiam mortificamus.
Abbreviated transcription (Latin):
regni sur: & ꝓpter irã romanoꝵ ꝗͣ pa¬
teret᷑ si consentir&̾. Decreuerant enĩ
romani. ne qͥs rex uł ds̃ sine consiliodi¬
cerct᷑. ł urbatꝰ: etiã ꝓpt̃ astantẽ mul¬
ticudinẽ magos comitantẽ: qͣsi et ubes¬
cens aliũ quęri qͣse regem. Unde notandũ
qr rex hic nominat᷑: ut excollatione eiꝰ qͥ queri¬
t ipse extraneus intelligat᷑ & uide qr re¬
illi fauere quẽ timebat. Popłs enĩ plus
iusto eis fauet. qͦscrudeles sustin&. Unde salo¬
mon. Rex iniustꝰ õs ministros habet ĩpios.

Expanded text:
pter iram Romanorum quam pateretur si consentiret. Decreverant enim Romani ne quis rex vel Deus sine suo consilio diceretur. Turbatus est propter astantem multitudinem magos comitantem, quasi erubescens alium quam se quaeri regem. Unde notandum, quia rex hic nominatur, ut ex collatione ejus qui quaeritur, ipse extraneus intelligatur. Et vide quilli favere quem timebat. Populus enim plus justo illis favet, quos crudeles sustinet. Unde Salomon. Rex injustus omnes ministros habet impios .
Abbreviated transcription (Latin):
oriã. Nota qr ioram non genuit oz iã scd̃in historã
libriregũ. s potiꝰ genuit ochoriã: & ocho ⁊ ias. gen̾
ioas & ioas amasia & amasias otiã. S qͥa euanglista
iosaphat se miscuerat in pussimo generi ie ⁊abel
memoria esꝰ tollit᷑ ne mordine sc̃ȩ n̾atiuitatispo
machab De isto ochoria legit in paralipomenon

Expanded text:
Oziam. Nota quod Joram non genuit Oziam secundum historiam libri Regum, sed potius genuit Ochoziam, et Ochozias genuit Joas, et Joas Amasiam, et Amasias Oziam . Sed quia evangelista  et Joram filius Josaphat se miscuerat impiissimo generi Jezabel, memoria ejus tollitur, ne in ordine sanctae nativitatis poer vias domus Achaz. De isto Ochozia legitur in Paralipomenon
Abbreviated transcription (Latin):
Necte dicit eiꝰ. qr licet õsstellȩ ab eodẽ crea¬
lũ modonatũ nũtiabat ceterȩ stellȩ ab.
inicio mundi factȩ st̃: ut distinguerent
tẽpora. & oparent᷑ quȩdã nob occulta.
Audiens autẽ herodes rex turbatꝰ.: Iste¬

Expanded text:
realum modo natum nuntiabat. Caeterae stellae ab initio mundi factae sunt, ut distinguerentur tempora, et operarentur quaedam nobis occulta. Audiens autem Herodes rex, alium nat
Abbreviated transcription (Latin):
poptos gentiliũ. aliqͣndo curas luor¬
iu as in dicpnte sacerdotes murã
gnitatis dẽ a portã equorũ edi ftior¬
uerta iũ dotores sci post uocatione
uedaicȩ plebis usq adirodiicendos

Expanded text:
populos gentilium, aliquando curas temporgatas indicant. Et sacerdotes murum civitatis Dei ad portam equorum aedificaverunt, cum doctores sancti post vocationem Judaicae plebis, usque ad introducendos
Abbreviated transcription (Latin):
interpretatione disserere: quȩ etiã nobis¬
cacentib lector ꝑitus facillime cognoscet¬
⁊ antũ hoc notandũ. quia qͥ portas &̃turres
edificant. ꝑ quas uł ciues in grediant᷑. uł
oꝑationis ꝑ quã inunitatẽ scȩ̃ ȩccłȩ intrare
debeamꝰ. ministrata est quoriĩq uerbis qua¬
liter ad uersarios ueritatis redarguamꝰ
ac repellamꝰ discimꝰ. Qui uͦ reliqua urbis
extruunt: ipsi sunt pastores & docto res qͦs
sẽuatur. Et sic̃ neemias cunctos ex ordine
ciuitatis structores enumerans ꝑpetuo
memorabiles facit: ita consolator nrȩ̃
pauꝑtatis dñs. om̃iũ qͥ eccłam suã in el ec¬
cis ȩdificant nomina conscribit in cȩlo.
Sed uideamus & reliqua.

Expanded text:
interpretatione disserere; quinterpretatione disserere; qucognoscit. Tantum hoc notandum, quia qui portas et turres aedificant, per quas vel cives ingrediantur, vel operationis, per quam unitatem sanctae Ecclesiae intrare debeamus, ministrata est; quorumque verbis qualiter adversarios veritatis redarguamus ac repellamus, discimus. Qui vero reliquis verbis exstruunt, ipsi sunt pastores et doctores, quos servatur. Et sicut Nehemias cunctos ex ordine civitatis structores enumerans, perpetuo memorales facit; ita consolator nostrae paupertatis Dominus, omnium qui Ecclesiam suam in electis aedificant, nomina conscribit in coelo. Sed videamus et reliqua.
Abbreviated transcription (Latin):
te cũ suas ipsorũ cogitationes quib
necesse habent de uictu siue habiit
Neo suorũq tractare ita disponun
uo nequaquã hȩ libertatẽ mentiera
qua se estia semip querere ꝓposuens
retardent. Ubi & bene de oꝑantib subdit᷑.
Inusqͥs contra domũ sciã. Qui sermo crebri¬
us in hac constructione sc̃ẽ ciuitatis repeti¬
tur. Neq in expositione laborandũ est. quo¬
modo inscã eccła contra domu suã quisq
muriĩ uirtutũ edificare. suãq mentem
ad uersis insidias diaboli debeat munire.
ne ille qui quasi leo rugiens circũit quęrens
quẽ deuoret ulla ex parte ualeat irumꝑe.
dũ suũ qͥsq corpꝰ & mentẽ forti indñm fi¬
de p̾munierit. Sed & in eo qͥsq contra domũ
suã edificat: si illos qͥsibi cõmissi ft᷑ diligen¬
ti custodia discipline regularis tutat᷑. ne
uel incursu uitiorũ uel heretica possint
psuasione decipi. Longũ est de singulis sc̃ȩ
cuutatis edificiis uł edificatorib spũali

Expanded text:
rte cum suas ipsorum cogitationes, quibus necesse habent de victu sive habitu suo suorumque tractare, ita disponunt, ut nequaquam hae libertatem mentis, qua coelestia semper quaerere proposuerant, retardent. Ubi et bene de operantibus subditur, Unusquisque contra domum suam; qui sermo crebrius in hac constructione sanctae civitatis repetitur. Neque in expositione laborandum est, quomodo in sancta Ecclesia contra domum suam quisque murum virtutum aedificare, suamque mentem adversus insidias diaboli debeat munire; ne ille qui quasi leo rugiens circuit, quaerens quem devoret , ulla ex parte valeat irrumpere, dum suum quisque corpus et mentem forti in Dominum fide praemunierit. Sed et in eo quisque contra domum suam aedificat, si illos qui sibi commissi sunt, diligenti custodia disciplinae regularis tutatur, ne vel incursu vitiorum, vel haeretica possint persuasione decipi. Longum est de singulis sanctae civitatis aedificiis vel aedificatoribus spirituali
Abbreviated transcription (Latin):
continuo aruit: Dñs scandalũ
crucis portaturus. discipulorp
anĩmos uoluit aliquo signo antrcipar.
ut uident qͦd ea uirtute qua ficis
aruit eadẽ uirtute inimicos siccant:
nisi eor salutẽ ꝑpatientiã expecar
espondens autẽ iñs ait eis amen¬
dico uobis si habueritis fidẽ sic̃ grau̾
sinapis. & ñ hesitaueritis. ñ solumd¬
ficulnea facietis: Sed & si montill
xeritis: tolle & iacta te nmare it

Expanded text:
continuo aruit? etc. Dominus scandalum crucis portaturus, discipulorum animos voluit aliquo signo anticipari, ut viderent, quod ea virtute, qua ficus aruit, eadem virtute inimicos siccaret, nisi eorum salutem per patientiam exspectaret. Respondens autem dico vobis, si habueritis fidem, et non haesitaveritis, non solum dficulnea facietis, sed si monti huic dixeritis: Tollere, et jacta te in
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa esurut salutẽ credentiũ. Possumus
etiã notare ꝑistã matutinã reuer¬
sionẽ factã in ierłm: ipsius resurrec¬
tionẽ qͦndo scilicet discussis noctis tene¬
bris dãnatoq diabolo matutina
resurrectione radiante per quam¬
illustrauit uniuersũ orbẽ: esurut¬

Expanded text:
ssumus etiam notare per istam matutinam reversionem factam in Jerusalem ipsius resurrectionem, quando scilicet discussis noctis tenebris, damnatoque diabolo, matutina resurrectione radiante, illustravit universum orbem. Esur
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Patet gͦ liteerȩ sensus. patet & in tel¬
ligentia sp̃ũalis : qͥa indelicet dñs & sal-¬
uator nr̃ habet sapientiã dĩ in manu sua.
pse est enĩ diꝰ uirtus & dĩ sapientia. cuiꝰ
solius est constituere iudices ae prȩsules
eccłarũ : qui scđm uoluntatẽ eꝰ iudi¬
cent omĩa. & in doctis porbẽ fidẽ eius
prȩdicent. Q om̃ĩs qͥ decreta contemnit
legis illius: uł prȩsenti poena uł futura
iuxta modũ quisq sui putiet᷑ erratꝰ.
Hȩc gͦ artarxerxes scribens exrȩ: & amo¬
reꝰ quẽ erga cultũ religionis habebat.
litteris comprehendens : patenter ex pres¬
sit. qͥd futuri tẽporib xpianis reges deuo¬
tionis habituri: quid erga fidẽ ueritatis
essent acturi. Unde breuit᷑ epłam eius
quibusdã licet intermissis cõmemora¬
re curauimꝰ. ut lector recognosceret :
quantũ concordetiis quȩ reuelata ȩuan¬
gelii grã xp̃iani pͥncipes ꝓscẽ ȩccłȩ pace
qͥb sepe reges ac pͥncipes litteras ꝓfideliũ

Expanded text:
dit. Patet ergo litterae sensus, patet et intelligentia spiritualis, quia videlicet Dominus et Salvator noster habet sapientiam Dei in manu sua. Ipse enim Dei virtus et Dei sapientia, cujus solius est constituere judices ac praesules Ecclesiarum, qui secundum voluntatem ejus judicent omnia, et indoctis per orbem fidem ejus praedicent. Et omnis qui decreta contemnit legis illius, vel praesenti poena, vel futura juxta modum quisque sui punietur erratus. Haec ergo Artaxerxes scribens Ezrae, et amorem quem erga cultum religionis habebat litteris comprehendens, patenter expressit, quid futuris temporibus Christiani reges devotionis habituri, quid erga fidem veritatis essent acturi. Unde breviter epistolam ejus, quibusque licet intermissis, commemorare curavimus; ut lector cognosceret, quantum concordet his quae revelata Evangelii gratia Christiani principquibus saepe reges ac principes litteras pro fidelium
Abbreviated transcription (Latin):
quis dubitet scã eiꝰ ac mystica dicta confi¬
teri quȩ ꝓpħa ei diuinitꝰ inspirata cõme¬
morat. a quo etiã domũ dni głificatã asse¬
uerat Et ego confortatus manu dñi
Aĩ mei quẽ erat inme: congregaui de isrł
principes qͥ ascenderent mecũ. Manũ¬
ds: uirtutẽ dĩ qua omĩa oꝑatur apellat
Merito autẽ ille congregat. quos de baby¬
Cone ierisolimã adducat. qͥ manũ dei qua
confortet᷑ ipse inse habere cognoscitur.

Expanded text:
quis dubitet sancta ejus ac mystica dicta confiteri, quae propheta divinitus ei inspirata commemorat, a quo etiam domum Domini glorificatam asseus. Et ego confortatus manu domini Dei mei, quae erat in me, congregavi de Israel principes, qui ascenderent mecum. Dei, virtutem Dei, quae omnia operatur, appellat. Merito autem ille congregat, quos de Babylone Hierosolymam adducat, qui manum Dei, qua confortetur, ipse habere in se cognoscitur.
Abbreviated transcription (Latin):
in ostensione bonȩ oꝑationis: uinũ inferuore
Et hȩc cuncta sub numero centenario sacerdoti
magno & scribȩ legis dĩ cęli dari iubent᷑ id ÷¬
dño it sO xp̃o. qui cȩlestia nob̃ a patre deferens
mandata. se sequentib indomo patris premia
cȩlestia reꝓmisit. ut nulla ꝓrsus alia quã suꝑ¬
nȩ gr̃a retributionis. bonis insistamꝰ actib:
Centenarꝰ nanq numerus qͥ in cõputo digitorũ¬
de leua transit indexterã: ea quȩ indextera in¬
dicis hoc inuita ȩ terna st̃ solet gaudia desis¬
nare. Palentũ autẽ triplicis eẽ. mensurȩ
tradit᷑. Minimũ librarũ quinquaginta:
mediũ librarũ septuaginta duarũ sũmũ
ubrarũ centũ uiginti. Chorus. triginta modii. batꝰ
de ephi. decima pars chori. id ÷ modi sunt tres

Expanded text:
in ostensione bonae operationis, vinum in fervore in ostensione bonae operationis, vinum in fervore misericordiae. Et haec cuncta sub numero centenario sacerdoti magno et scribae legis Dei coeli dari jubentur; id isto, qui coelestia nobis a Patre deferens mandata, coelestia sequentibus in domo Patris praemia repromisit; et nulla prorsus alia quam supernae gratia retributionis bonis insistamus actibus. Centenarius namque numerus, qui in coa laeva transit in dexteram: ea quae in dextra indicis id est vita aeterna sunt gaudia, designat. Talentum autem triplicis mensurae traditur. Minimum, librarum quinquaginta medium, librarum sexaginta duo summum, librarum centum et viginti. Corus triginta modii: batos, qui et ephi decima pars cori, id est tres
Abbreviated transcription (Latin):
diripere nͥ prius alligauerit fortẽ. & tunc domũ
illius diripiat: Fortis & enĩ erat rex babylonis
id ÷ diabolus. repbis male dominans. sed uictus
ac ligatꝰ a dño  ea quȩ in iuste possidebat uasa
id ÷ electorũ corda amisit. neq hȩc auferenti
atq ad suꝑnã ciuitatẽ eiꝑꝰ erant ꝓpria reducen¬
ti contradicere potuit. Et ego arta. xerxos
rex statui atq decreui omnib custodib arcȩ
publicȩ qͥsunt transflum̃: ut qđ cunq petierit
a uobis exras sacerdos scriba legis dĩ cęli. absq
mora detͦ: & usq ad argenti talenta centum.
&eusq ad frum̃ti choros centũ & usq ad uini
batoscentũ. & isq ad batos olei centũ. Et pͥnci¬
pes xp̃iani sub iectis sibi om̃ib imꝑant. ut qͥcqͥd
ab eis petierit dñs & pontifex nr̃ absq mora tri¬
buant. nichil om̃ino retranctantes. quin uelo¬
cius diuinȩ uoluntatis iussa ꝑficiant. Dent autã
uli argentũ in confessione uerȩ fidei. frumentũ

Expanded text:
 prius alligaverit fortem, et tunc bona illius diripiet ? Fortis etenim rex erat Babylonis, id est, diabolus reprobis male dominans; sed victus ac ligatus a Domino, ea quae injuste possidebat vasa, id est, electorum corda, amisit. Neque haec auferenti, atque ad supernam civitatem, cujus erant propria, reducenti contradicere potuit. Et rex statui atque decrevi omnibus custodibus arcae publicae qui sunt trans flumen: Quodcunque petierit a vobis Ezras sacerdos, scriba legis Dei coeli, absque mora detis, usque ad argenti talenta centum, et usque ad frumenti coros centum, et usque ad vini batos centum, et usque ad batos olei centum, pes Christiani subjectis sibi omnibus imperant, ut quidquid ab eis petierit Dominus et pontifex noster, absque mora tribuant, nil omnino retractantes, quin veloces divinae voluntatis jussa perficiant. Dent autem illi aurum in confessione verae fidei, frumentum
Abbreviated transcription (Latin):
in comdemnationẽ substantiȩ eiꝰ. uel cer¬
te in carcerẽ. Repetit rex sermonẽ quẽ
dixerat : & ueritatẽ quã cognouit iterato ser¬
mone confirmat. Supra nanq ait in ma¬
nu et rȩ legẽ. ẽẽ. dĩ ipsiꝰ. nc̃ autẽ dicit sapi¬
entiã dĩ eiꝰ esse in manu illius: qr nimirũ

Expanded text:
in condempnationem substantiae eius, vel cerin condempnationem substantiae eius, vel certe in carcerem. dixerat, et veritatem, quam cognovit, iterato sermone confirmat. Supra namque ait, in manu Ezrae legem esse Dei ipsius. Nunc autem dicit, sapientiam Dei ejus in manu
Abbreviated transcription (Latin):
imponendi suꝑ eos. Hoc priuilegio qͦ sacerdotes.
leuitȩ & coeteri domꝰ dĩ ministri a uectigali¬
b immunes redduntur: manifeste osten¬
dit᷑ qd cȩtera plebs filiorũ isrł ad patriã per¬
ueniens tributa regi pendebat. Quod discre¬
ta om̃i modis ꝓuisione rex fecisse cognosctt᷑.
ut hi qͥ diuino seruitio sẽꝑ occupati erant:
a suo essent famulatu liberi. quiq nil in t̾ra
ꝓpriũ possidebant: sed ex decimis popłi uiue¬
bant: abhis nemo cributa soluenda exigeret.
E x qͥb om̃ĩb aꝑtissime ꝓbat᷑. rex ñ solũ duexis¬
se: sed & optime diditisse quȩ diuinȩ ser¬
scđm sapientiã dĩtui que ẽ. in manu cua
constitue uidices & pręsides: & iudicent
Som̃i popło qui est trans flumen. his uideli¬
cet qui nouerc᷑ legẽ dĩ cui. Sed imperitos
docete libere. Ꝙ om̃is qͥ ñ fecerit legẽ dĩ
tui & legẽ regis diligenter: iudicium
Serit de eo siue in mortẽ. siue in exiliũ. siue

Expanded text:
ibus, etc. Hoc privilegio, quo sacerdotes, Levitae, et caeteri domus Dei ministri a vectigalibus immunes redduntur, manifeste ostenditur, quod caetera plebs filiorum Israel, ad patriam perveniens, tributa regi pendebat. Quod discreta omnimode provisione rex fecisse cognoscitur, ut hi qui in divino servitio semper occupati erant, a suo essent famulatu liberi; quique nil in terra proprium possidebant, sed ex decimis populi vivebant, ab his nemo tributa solvenda exigeret. Ex quibus omnibus apertissime probatur, regem non solum dilexisse, sed et optime didicisse quae divinae serm sapientiam Dei tui, quae est in manu tua, constitue iudices et presides, ut iudicent omni populo, qui est trans flumen, his videlicet, qui noverunt legem Dei tui, sed et imperitos docete libere. Et omnis, qui non fecerit legem Dei tui et legem regis diligenter, iudicium erit de eo, sive in morte sive in exilium sive
Abbreviated transcription (Latin):
ac placitũ dĩ iussit ordinari. Sunt enĩ
quȩdã clarissimȩ scõꝵ uirtutes. quȩ non
tamen om̃ib in exẽplo oꝑis possunt osten¬
di: sed tantũ ad głificandã dĩ grãm recita¬
ri. Ut est illud. qđ danihel & ieranias
spm̃ scm̃ accepit. Ut sunt innumera sc̃oꝵ
miracula: quȩ instar argenti uł auri ful¬
gent in domo añi: nec tam̃ ex eodẽ argento
siue auro oblationes quȩ suꝑ altare impo¬
nant᷑ emi possunt. Quia talia cũ audimꝰ.
mirari quidem uelit diuina debemꝰ:
sed ñ hȩc tamen quasi possibilia ualemꝰ imitari.
Sacrificia autẽ ꝓprie dicebant᷑ quȩ de frugib t̾rȩ
offerebant᷑: ut est panis. simila. spicę. libamina au¬
tẽ quȩ de uino arliquidis rebus fiebant.
asa quoq quȩ dantꝰ tͥ in ministeriũ domꝰ¬
solũ argentũ & aurũ diuersi ponderis. ueruĩ
dunt᷑ ab hominib inqͥb est & uas electionis pau¬

Expanded text:
ac placitum Dei jussit ordinari. Sunt enim ac placitum Dei jussit ordinari. Sunt enim quaedam clarissimae sanctorum virtutes quae non tamen omnibus in exemplo operis possunt ostendi, sed tantum ad glorificandam Dei gratiam recitari; ut est illud quod Daniel et Jeremias sanctum accepit, ut sunt innumera sanctorum miracula, quae instar argenti et auri fulgent in domo Domini; nec tamen ex eodem argento sive auro oblationes, quae super altare imponantur, emi possunt; quia talia cum audimus, mirari quidem velut divina debemus, sed non haec tamen quasi possibilia valemus imitari. Sacrificia autem proprie dicebantur, quae de frugibus terrae offerebantur, ut est panis, simila, spicae; libamina autem, quae de vino ac liquidis rebus fiebant. Vasa quoque quae dantur tibi in ministerium domsolum argentum et aurum diversi ponderis, verum duntur ab hominibus, cujusmodi est vas electionis Pau
Abbreviated transcription (Latin):
ut de hac pecunia emerent᷑ hostiȩ & sacri¬
ficia &elibamina quȩ offerrent᷑ suꝑ altare
dĩ & si qͥd suꝑesset pecuniarũ. hoc ñ alit̃
nͥ iuxta uoluntatẽ dĩ dispensaret᷑ Ubi
& hoc notandũ. qͥa cũ dicit de sacerdotib
oblaturos indomũ dĩ sui: manifeste docet
&e si aliqͥ desacerdotib ac leuitis cũ ezra
ierusolimã ascenderint. non nullos tam̃
adhuc in babylonia cũ residuis sui po¬
pti remansisse. Patet & sensus allegoriȩ.
qa fideles ad hoc sua oꝑabona inscã ȩccła
clarescere cupiunt : ut & ipsi ꝑhȩc partẽ
cuĩ sc̃is habere mereant᷑. & alii ipsorũ ꝓfi¬
ciant exẽplis. Nã uelit de argento &
auro nr̃o sacrificia libamina & hostiȩ
ad offerendũ dño cõparant᷑: cũ conspec
ta nr̃oꝵ oꝑum claritate. ꝓximi con¬
uertunt᷑ ad officiũ pictatis: qͦ & ipsi be¬
ne uiuendo consecrent᷑. Sed & siqͥd argen¬
ti supesset & auri. de quo oblationes ñ
essent emendȩ : & hoc scđm uoluntatẽ

Expanded text:
de hac pecunia emerentur hostiae, et sacrificia, et libamina, quae offerrentur super altare Dei: et si quid superesset pecuniarum, hoc non aliter nisi juxta voluntatem Dei dispensaretur. Ubi et hoc notandum, quia dum dicit de sacerdotibus oblaturos in domum Dei sui, manifeste docet, et si aliqui de sacerdotibus ac Levitis cum Ezra Hierosolymam ascenderint, nonnullos tamen adhuc in Babylonia cum residuis sui populi remansisse. Patet et sensus allegorice, quia fideles ad hoc sua opera bona in sancta Ecclesia clarescere cupiunt, ut et ipsi per haec partem cum sanctis habere mereantur, et alii ipsorum proficiant exemplis. Nam velut de argento et auro nostra sacrificia, libamina, et hostiae ad offerendum claritate proximi convertuntur ad officium pietatis, quo et ipsi bene vivendo, Domino consecrentur. Sed et si quid argenti superesset, et auri, de quo oblationes non essent emendae, et hoc secundum voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
etiã designare constat om̃ib. Unde & in cõmu¬
n lo cutione isulsi uocant᷑ hebetes. Sed distat
i uob̾ sal: & pacẽ habete int̃ uos. Nec tamenfrustra
dauid inualle salinarũ idumeos ꝑcussisse legit᷑
quia nimirũ sal cęlestis sapientiȩ qͥ initiant᷑ cathe¬
cumini: in cunctis oꝑum nroꝵ sacrificiis offerre

Expanded text:
entiam designare constat omnibus, unde et in communi locutione insulsi vocantur hebetes; sed distat in vobis sal, et pacem habete inter vos . Nec tamen frustra David in valle Salinarum Idumaeos percussisse legitur, quia nimirum sal coelestis sapientiae, quo initiantur catechumeni, in cunctis operum nostrorum sacrifici
Abbreviated transcription (Latin):
est. Notanda fides ac sapientia regis &e con-¬
siliatorũ eiꝰ. qui dona quȩ dño offerre uo¬
luert᷑: magis ꝑillũ qui legẽ dĩ in manu
habebat idest aꝑe cõplebat. offerenda esse
intellexerunt Mirũq dictu. quã fide¬
liter ac docte rex ipsũ inierłm habere
tabernaculũ dicat : quẽ supra dm̃ cęli di¬
xerat. Tabernacuilo nanq initinere uti
solemꝰ: & ds̃ celi tabernaculũ habet in
ierłm. Quia qui ȩternã incęlis sede̾ habet:
ipse cum peregrinantib in hac ęccła scĩs
ad tẽpus demorari dignat᷑. Unde ÷ illud¬
in apocal ypsi. Ecce tab̾naculũ dĩ cum
hominib Uerũ quia beatꝰ exras ñ solũ¬
erat. sed etiã dnĩ saluatoris ad cunꝰ membra
ꝑtinebat typũ gessit : quasi ꝑillũ dona
nrã offerimꝰ cuiꝰ in om̃ib opitulatione in¬
digemꝰ. ut bona quȩ agimꝰ dõ patri possint¬
.ẽt. accepta. Nemo enĩ uenit ad patrẽ inqͥt¬

Expanded text:
pientia regis et consiliatorum ejus, qui dona quae Domino offerre voluerunt, magis per illum qui legem Dei in manu habebat, id est, opere complebat, offerenda esse intellexerunt. Mirumque dictu, quam fideliter ac docte rex ipsum in Hierusalem habere tabernaculum dicat, quem supra Deum coeli dixerat; tabernaculo namque in itinere uti solemus, et Deus coeli tabernaculum habet in Hierusalem; quia qui aeternam in coelis sedem habet, ipse cum peregrinantibus in hac Ecclesia sanctis ad tempus demorari dignatur. Unde est illud Apocalypseos, Ecce tabernaculum Dei cum hominibus . Verum quia beatus Ezras non soluerat, sed etiam Domini Salvatoris, ad cujus membra pertinebat, typum gessit, quasi per illum dona nostra offerimus, cujus in omnibus opitulatione indigemus, ut bona quae agimus, Deo Patri esse possint accepta. Nemo enim, inquit, venit ad Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
sał absq mensura tribui diligent᷑ in domo dĩ cęli
Q nimirũ necesse est ut quicqͥd sapientiȩ qͥs habet.
totũ hoc in obsequiũ sui creatoris ex hibeat. Et re¬
colendũ. qđ in suꝑiorib huius libri legit᷑ dixisse
samaritanos scribentes ad alterũ artarxerxem:
qͥa memores fuerint salis qđ in palatio comede¬
rant ideoq tolerare ñ potuerint: ut tẽplum
& ciuitas dĩ contra utilitatẽ eꝰ ȩdificaret᷑. Nunc
autẽ hic artarxerxes uibet om̃ib arcȩ publicȩ
custodib. ut int̾ alia donaria sal: suñ inquan¬
cũ opus sit indo mũ dĩ cęli tribuant. Ibi nanq
dã eccłam fraudulento humanȩ sapientiȩ
gustu animent᷑. hic autẽ insinuat᷑ qđ conuersi
ad fidẽ scłi sapientes: ipsã sepe fidẽ ꝑ disciplinã
eiusdẽ sapiendiȩ scłaris ad iuuent. dũ ad uersa

Expanded text:
sal absque mensura tribui diligenter in domo Dei coeli; quia nimirum necesse est ut quidquid sapientiae quis habet, totum hoc in obsequium sui Creatoris exhibeat. Et recolendum, quod in superioribus hujus libri legitur dixisse Samaritanos, scribentes ad alterum Artaxerxen, quia memores fuerint salis quod in palatio comederant, ideoque tolerare non potuerint, ut templum et civitas Dei contra utilitatem ejus aedificaretur. Nunc autem hic Artaxerxes jubet omnibus arcae publicae custodibus, ut inter alia donaria sal suum, in quantum opus sit, in domum Dei coeli tribuant. Ibi namquedam Ecclesiam fraudulento humano sapientiae gustu animentur. Hic autem insinuatur, quod conversi ad fidem simul sapientes, ipsam saepe fidem per disciplinam ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
dñice resurrectionis insinuat. Unde daublt
tẽpestas qͥa rutilat triste cȩlũ: siblits
mane designatũ. subsequi tribulationes fide¬
liũ suor: quib etiã qͦdã mͦ potuit incellii
& prȩuideri iudiciũ uniuersale fucurũ. V

Expanded text:
nicae resurrectionis insinuat. Unde David: tempestas, quia rutilat triste coelum, subtilitudium per mane designatum, subsequi tribulationes fidelium suorum, quibus etiam quodammodo potuit intelligi et praevideri judicium universale futu
Abbreviated transcription (Latin):
illis abit. Nota qͥa ñ sic̃ in aliis locis legit᷑
dimissis turbis abiit. Sed qͥa infidelitatis
error insolentiũ aĩos optinebat: ñ dimisit
eoss reliquit ꝑ qͦd iterũ significauit se
iudeos relinquere : & ad gentes ire.
At cũ uenissent discipłi eiꝰ transfretũ:
stat᷑im impletis septẽ sportis ascende¬
rt̃ in nauicłam & uenert̃ in fines magedan:
ibici audiunt nauigantes. qͦd cauere de¬
heant aferm̃to phariseor. Sed scriptura¬
dicit: oblitist̃ eos secũ tollere. Rabanꝰ att¬
Qđ indliciũ ÷ quã modicã carnis cuirã habent
in reliquis qͥb ipsa reficiendi corporis ne¬
cessitas quȩ naturalit᷑ cunctis inest intentione
cdnici comitat᷑ & dulcetdine ueri panis qͥ cũ

Expanded text:
illis, abiit, etc. Nota quod non sicut in aliis locis legitur, dimissis turbis abiit, sed quia infidelitatis error insolentium animos obtinebat, non dimisit eos, sed reliquit. Per quod iterum significat se Judaeos relinquere, et ad gentes transire. Et cum venissent dstatim impletis septem sportis, ascenderunt in naviculam, et venerunt in fines Magedan: ibique audiunt navigantes, quod cavere debeant a fermento Pharisaeorum et Sdicit: Obliti sunt eos secum tollere. Quod indicium est, quod modicam carnis curam haberent in reliquis, quibus ipsa reficiendi corporis necessitas, quae naturaliter cunctis inest, intentione Dominici comitatus, et dulcedine veri panis, qui cu
Abbreviated transcription (Latin):
ex ordine elem̃tor discernant des ÷. itni
one significent: ut quẽ admodũ fide tepes¬
tatis cęli. uel matutini uel uesꝑis rubor ra¬
deret: ita manifestã tẽpors cognicionẽ uir¬
tutũ acq oꝑm indicia prȩstarẽ deberent.

Expanded text:
ex ordine elementorum discernant dies, sed siione significent: ut quemadmodum fidem tempestatis coeli vel matutini vel vesperis rubor redderet; ita manifestam temporum cognitionem virtutum atque operum indicia praestare deberent.
Abbreviated transcription (Latin):
sternunt in uia: significant eos qͥcor¬
pora sua ꝑ abstinentiã domant. ut it̃¬
ei ad mentẽ parent: uel exempla bona
seqͣcib prȩbeant. Ali autẽ cedebant
in uia. Ramos uel frondes cedunt. qui
uerba ce sententias bonas de libris pa¬

Expanded text:
erunt in via, significant eos qui corpora sua per abstinentiam domant, ut ei iter ad mentem praeparent, vel exempla bona sequentibus praebeant. Alii autem caedebant us. Ramos vel frondes caedunt, qui verba et sententias bonas de libris Pa
Abbreviated transcription (Latin):
inueniebat calumiȩ locũ. Motu ergo
corporis indicat insaniam mtis : &
ꝓuocat ad respondendũ. ut qualibet
occasione accusandi inueniat locũ. ltis
autẽ respondebat sciens ut ds̃ quicqͥd
respondisset. torquendũ in calumniã.
Tandẽ tñ acliuratꝰ si eẽt filius dei: ipsi
principi respondit. Tu dixisti. Marcus

Expanded text:
inveniebat locum calumniae. Motu ergo corporis indicat insaniam mentis, et provocat ad respondendum, ut qualibet occasione accusandi inveniat locum. Jesus autem non respondebat, sciens, ut Deus, quaecunque respondisset, torquendum in calumniam: tandem tamen adjuratus, si esset Filius Dei, ipsi principi respondit, qua res
Abbreviated transcription (Latin):
Hilarius. Falsus testis ÷ qͥ ñ eodẽ sensu dicta intel¬
ligit : quo dicuntur. Dñs enĩ dixerat de tẽplo
corporis sui: sed &e in ipsis uerbis calũpniarit᷑.¬
& paucis additis uel mutatis. quasi iustã infert̃¬
&e aiunt. Ego dissoluã templũ hoc manu factũ
Uos inquit soluite ñ eggo: qͥa illicitũ ÷ ut nobis
ipsi mortẽ inferamꝰ. ltẽ dñs dixerat. && ego susci¬
tabo: qͦd de animali tẽplo dr. Illi uertunt di¬
centes illũ dixisse. aliud manufactũ ȩdificabo:
ut ꝓprie de tẽplo iudaico dictũ uideat᷑. Aliud
etiam est ȩdificare: aliud suscitare.
It surgens princeps sacerdotũ:

Expanded text:
imus? Sed falsus testis est, qui non eodem sensu dicta intelligit quo dicuntur. Dominus enim dixerat de templo corporis sui, sed et in ipsis verbis calumniatur, et paucis additis vel mutatis quasi justam et aiunt: Ego dissolvam hoc templum manufactum. Vos, inquit, solvite, non ego, quia illicitum est, ut nobis ipsis mortem inferamus. Item Dominus dixerat, et ego resuscitabo, quod de animali templo dixerat. illi venerunt, dicentes illum dixisse, aliud manufactum aedificabo, ut proprie de templo Judaico videretur dictum. Aliud enim est aedificare, aliud resuscitare. t surge
Abbreviated transcription (Latin):
tante ipso popło circũ eundo. Mundaue¬
runt parit᷑ una secũ popłm. portas & mu¬
rã. expleto circũitu uictimas magnas
ꝓstatu ciuiũ simul & ciuitatis offeren¬
do Sed & nc̃ hi qui sacro ducatui plebi¬
b presunt & assũpti sunt ad nõ inmi¬
nisteriũ spuale: quo maiorẽ nr̃e dedi¬
cationis quȩ est in resurrectione futu¬
ra memoriã gerunt. eo instantius &
se ipsos & sibi commissorũ qͦsq mun¬
dare ac scĩficare contendunt. nequis
forte in sordido mentis habitu inuentꝰ
a communi sc̃ȩ̃ solennitatis iocundi-¬
tate foras eiciatur uinctisq manib

Expanded text:
tante ipso populo circumeundo. Mundavetante ipso populo circumeundo. Mundaverunt pariter una secum populum, portas, et murum, expleto circuitu victimas magnas pro statu civium, simul et civitatis offerendo. Sed et nunc hi qui sacro ducatu plebibus praesunt, et assumpti sunt a Domino in ministerium spirituale, quo majorem nostrae dedicationis, quae est in resurrectione futura, memoriam gerunt, eo instantius et seipsos et sibi commissos quosque mundare ac sanctificare contendunt; ne quis forte in sordido mentis habitu inventus, a communi sanctae solemnitatis jucunditate foras ejiciatur, vinctisque manibus
Abbreviated transcription (Latin):
cũltu ierłm. filii cantorũ sunt imitatores
coꝵ qͥdeuota atq hilari mente dño famula¬
r. uł etiã uerbũ eiꝰ aliis pͣdicando resonart
de in habitant dicentes. Nrã conuers atio incȩ¬
lis est. faciunt autẽ easdẽ uillas incampestrib
circa ierłm: cũ tanto magis sẽ dilatato in dm̃
corde humiliant quanto suauius głam sullimi¬
tatis eiꝰ gustando contingunt. Qui uidelicet om̃s
tionis hoc ÷ ꝑpetue remunerationis ibidẽ parit̃
inueniuntur. Et mundati sunt sacerdotes
rũ lustus omnimodis ordo. ut qͥ popłm munda¬
re desiderant doctores ac prȩsules. priꝰ ipsi
mundent᷑. primo corpuis suũ castigent &
seruituti subiciant. ne forte aliis pͣdicantes
ipsi repbi inueniant᷑. Mundati sunt autem
sacrdotes & leuitȩ orationib & oblationibus
uictimarũ. simul & abuxorib continen¬
do mundauert᷑ popłm eandẽ continentiã
predicando Mundauert̃ portas & mu¬
rũ cũ tubis & canticis psalmorũ. comi¬

Expanded text:
um, etc. Filii cantorum sunt imitatores eorum qui devota atque hilari mente Domino famulari, vel etiam verbum ejus aliis praedicando resonare de inhabitant, dicentes: Nostra autem conversatio in coelis est . Faciunt autem easdem villas in campestribus circa Hierusalem, cum tanto magis se dilatato in Deum corde humiliant, quanto suavius gloriam sublimitatis ejus gustando contingunt; qui videlicet omnes, tionis, hoc est perpetuae remunerationis, ibidem pariter inveniuntur. Et mundati sunt sacerdotes Justus omnimode ordo, ut qui populum mundare desiderant doctores ac praesules, prius ipsi mundentur; primo corpus suum castigent, et servituti subjiciant, ne forte aliis praedicantes, ipsi reprobi inveniantur . Mundati sunt autem sacerdotes et Levitae orationibus et oblationibus victimarum, simul et ab uxoribus continendo, mundaverunt populum, eamdem continentiam praedicando. Mundaverunt et portas et murum cum tibiis et canticis psalmorum, comi
Abbreviated transcription (Latin):
Structores gͦ sc̃ẽ ciuitatis int̾ alia cur¬
rẽ furnorũ edificant: cũ doctores
auditorũ corda suor infide & oꝑe
ueritatis instituunt. qͦ digni fiant
ac maiora sp̃s dona ꝑcipienda nouasp
cotidie uirtutũ dapes ingaudium
popłi dĩ ꝓferendas. Gaudentes uero
ac dño laudẽ canentes suꝑ turrẽ
furnorũ indie dedicationis ieruso¬
limorũ incedunt: cũ intẽpore
future retributionis de illoꝵ quos
uitȩ magisteriis instituere gła &̾
eterna beatitudine congaudent.
norũ. ipsa est sublimitas & custodia
bonoꝵ oꝑum. qua eadẽ corda nẽ
a maligniis spiritib possint lȩdi. ne
flãma uirtutũ uento elationis in¬
flecti uł turbari ualeat. circũ specta
semper necesse est cautela & sol¬
licitudine muniri.

Expanded text:
Structores ergo sanctae civitatis, inter alia turStructores ergo sanctae civitatis, inter alia turrem furnorum aedificant, cum doctores auditorum suorum corda in fide et opere veritatis instituunt, quo digni fiant ad majora Spiritus dona percipienda, novasque quotidie virtutum dapes in gaudium populi Dei proferendas. Gaudentes vero, et Domino laudem canentes, super turrim furnorum in die dedicationis Hierosolymorum incedunt, cum in tempore futurae retributionis de illorum quos vitae magisteriis instituere gloria, aeterna beatitudine congaudent. norum, ipsa est sublimitas et custodia bonorum operum; quae eadem corda, ne a malignis spiritibus possint laedi, ne flamma virtutum, vento elationis inflari vel turbari valeant, circumspecta semper necesse est cautela et sollicitudine muniri.
Abbreviated transcription (Latin):
sce̾ moenia ciuitatis. etiã suꝑ turrẽ furno¬
rũ incuius pridẽ structð̃ra desudabant.
neemias cũ choro laudantiũ incedit: cũ
magistri ueritatis de sublimib eoꝵ qͦs
docuere p̃miis letant᷑. Si enĩ panes fur¬
nicei qͥ in abdito coquunt᷑ internã men¬
tis fideliũ deuotionẽ quȩ caritatis est igne
confirmata designant. unde & cales
insacrificiũ dñ ꝑlegẽ iubebant᷑ offerri.
qͥd ꝑfurnos inqͥb ide panes coquuntur
aptius quã ipsa illoꝵ corda. quȩ flã ma
amoris intimi sẽꝑ ardere & uirtutũ fac¬
ta siue uerba solent ꝓcreare figurant᷑:
ignis est insyon &̾ caminꝰ eiꝰ in ierłm.
tidẽ ipsi de se. Nonne connrm ardens
erat in nob̾ cũ loqueret᷑ inuia & aꝑiret
nobis scripturas : Cui contra reproboꝵ
corda & ipsa ardent. s igne scelerũ
Unde aliꝰ ꝓpħa de illis. Om̃s inqͥt ad ul¬
terantes uelut clibanꝰ corda eorum̃.

Expanded text:
sanctae moenia civitatis, etiam super turrim furnosanctae moenia civitatis, etiam super turrim furnorum, in cujus pridem structura desudabant, Nehemias cum choro laudantium incedit, cum magistri veritatis de sublimibus eorum, quos docuere, praemiis laetantur. Si enim panes fornacei, qui in abdito coquuntur, internam mentis fidelium devotionem, quae charitatis est igne confirmata, significant; unde et tales in sacrificium Domini per legem jubebantur offerri , qui per furnos, in quibus iidem panes coquuntur, aptius quam ipsa illorum corda, quae flamma amoris intimi semper ardere, et virtutum facta sive verba solent procreare, figurantur. ignis in Sion, et caminus ejus in m ardens erat in nobis, cum loqueretur in via, et aperiret nobis Scripturas ? Et contra, reproborum corda et ipsa ardent, sed igne scelerum. Unde alius propheta de illis: Omnes, inquit, adulterantes velut clibanus corda eorum .
Abbreviated transcription (Latin):
rupa cȩta. Longũ ÷ de singulis ports
siue currib specialit᷑ disserere. łantũ
dixisse sufficiat. qͥa qͥ portas. curces &e murũ
cuitaus inmagno labore. eruina fame.
frigore uigiliis diurnis nocturnisq re
pugnante qn defesso hoste atq insidiante
ptiecert nunc repulso & confuso hoste
pcuesdẽ ouuttis portas turres & ȩdifi¬
eeu dambulantes incanticis & ymnis
inꝓsalterus: Symbalis & cytharis intu
inplagrarũ actione una cũ ipsis qͥ aucto¬
bes opis & doctores legis dĩ fuere magistris
colletant᷑ Qa eodẽ ordine etiã in sp̃uali
edficio fieri nulli dubiũ est. cũ instante
eeport ułtimȩ recributionis. quasi diu de¬
sderaita detticatione ciuitatis dĩ fideles ȩt̾na
poꝑib suis p̾mia consequunt᷑. quando ue¬
fp ncemias & etras coeteriq sacerdotes &
letȩ suos singuli oꝑarios ꝓducentes cunc¬
e fideliũ popłoꝵ magistri. suos quiq quos
dñõ adquisierunt auditores ad moenia pa¬
triȩ celestis introducunt. Tunc int̾ alia

Expanded text:
s sive turribus specialiter disserere; tantum dixisse sufficiat quia qui portas, turres, et murum civitatis in magno labore, aerumna, fame, frigore, vigiliis diurnis, nocturnis quoque, repugnante indefesso hoste atque insidiante, perfecerunt, tunc repulso et confuso hoste per ejusdem civitatis portas, turres et aedificia deambulantes, in canticis et hymnis, in psalteriis, cymbalis, citharis, in tubis et gratiarum actione, una cum ipsis qui auctores operis et doctores legis Dei fuere, magistris collaetantur. Quod eodem ordine etiam in spirituali aedificio fieri, nulli dubium est. Cum instante tempore ultimae retributionis, quasi diu desiderata dedicatione civitatis Dei, fides aeterna pro operibus suis praemia consequitur; quando velut Nehemias et Ezras, caeterique sacerdotes et Levitae, suos singuli operatios producentes, cuncti fidelium populorum magistri, suos quique, quos Domino acquisierunt auditores, ad moenia patriae coelestis introducunt. Tunc inter alia
Abbreviated transcription (Latin):
ris accendunt: & illa ꝑfectius eũ insuan¬
uicẽ beatitudine congaudentes. semper
absq fastidio laudant. iuxta exẽplum
seraphim qͥ ꝓpħa teste alter ad alterum
clamantes socia scãm trinitatem exul¬
tatione concelebrant
⁊ chorus seqͥs grãs referentiũ ibade

Expanded text:
ris accendunt, et in illa perfectius eum in sua inris accendunt, et in illa perfectius eum in sua invicem beatitudine congaudentes, semper absque fastidio laudant, juxta exemplum seraphin, qui propheta teste, alter ad alterutrum clamantes, socia sanctam Trinitatem exsultatione concelebrant . Et chorus secundus gratias referentiu
Abbreviated transcription (Latin):
illa fideliũ seruorũ parabola. quoꝵ uni
dicenti. dnẽ mna tua decẽ mnas ad quisi¬
uit : ait idẽ dñs. euge serue. bone quia m
modico fidelis fuisti. eris potestatẽ habens
supͣ decem ciuitates. Alteri itẽ dicenti. dñt
mna tua fecit qͥnq mnas: & tu inqͥt esto
supra quinq ciuitates. Quantos enĩ nunc
quisq uerbo uł exẽplo suo erudit aduitam:
ꝓͥtantis tunc in ꝑceptione uitȩ głosior ap¬
parens honorificabit᷑. Perueniunt quoq¬
idem sacerdotes usq ad portã aquarum
adorientẽ. qͣndo hi qui in hac uita quem¬
ad modũ desidat ceruus ad fontes aquarũ
ita desiderauert᷑ uenire & parere ante fa¬
ciem di ad effectũ ipsiꝰ desiderii ꝑtinguis
ortũq solis iusticiȩ sine occasu uidere me¬
rent᷑. Qđ autẽ dicit᷑. & contra eos ascende¬
rt̃: ñ contrarietatẽ distantiȩ s occursum
significat consonantiȩ. qua electi & in hac
uita semet alterutrũ ad amorẽ sui aucti¬

Expanded text:
illa fidelium servorum parabola, quorum uni illa fidelium servorum parabola, quorum uni dicenti, Domine, mna tua decem mnas acquisivit; ait idem Dominus, Euge, serve bone, quia in modico fidelis fuisti, eris potestatem habens super decem civitates. Alteri idem dicenti, Domine, mna tua fecit quinque mnas; et, Tu, inquit, esto super quinque civitates . Quantos enim nunc quisque verbo vel exemplo suo erudit ad vitam, pro tantis tunc in perceptione vitae gloriosior apparens honorificabitur. Perveniunt quoque sacerdotes usque ad portam aquarum ad orientem, quando hi qui in hac vita, quemadmodum desiderat cervus ad fontes aquarum, ita desideraverunt apparere ante faciem Dei, ad affectum ipsius desiderii pertingunt, ortumque Solis justitiae sine occasu videre merentur. Quod autem dicitur, Et contra eos ascenderunt; non contrarietatem distantiae, sed occursum significat consonantiae, qua electi et in hac vita semel alterutrum ad amorem sui Aucto