comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad imitandũ. Sed malicia in fantes esto¬
tatꝰ.ẽ. Audiamꝰ eũ tanquã filii sponsi
illius: quẽ pͥueri insensati incaluariȩ
loco crucifixer̃. Illi enĩ meruer̃ a besti¬
is deuorari. nos abangłis coronari.
de illa erubescimꝰ. Non erubescimꝰ de illo
appellato mystice caluo ꝓpt̃ caluariȩ
locũ Ipsa enĩ cruce inqua illi insultatũ ẽ.
ñ ꝑmisit caluã. eẽ frontẽ nr̃am. qͥa eã
suo ligno signauit. Deniq ut noueritis
qm̃ nõb̾ dicunt᷑ hȩc: uidete qͥd dicitꝰ᷑.
ms gentes plaudite manib Nunqͥd
popłs iudeoꝵ om̃s gentes erant: Sed
cęcitas ex parte isrł facta. ẽ: ut pueri
in sensati clamarent calue calue. atq ita
dñs crucifigeret᷑ incaluariȩ loco. &
sanguine fũso gentes redimeret. & im¬
Cȩcitas ex parte isrł
facta.ẽ: ut plenitudo
gentiũ intraret. Insul¬¬
tent gͦ uani & hebe-¬
tes & insensati. & dicant calue calue.
Uos autẽ sanguine illius redẽpti. qͥ fusus

Expanded text:
ad imitandum: Sed malitia infantes estoad imitandum: Sed malitia infantes estotatus est. Audiamus eum tanquam filii sponsi illius, quem pueri insensati in Calvariae loco crucifixerunt. Illi enim meruerunt a bestiis devorari, nos ab Angelis coronari. de illa erubescimus. Non erubescimus de illo appellato mystice calvo, propter Calvariae locum. Ipsa enim cruce in qua illi insultatum est, non permisit calvam esse frontem nostram, quia eam suo ligno signavit. Denique ut noveritis, quia nobis dicuntur haec, videte quid dicitur.s gentes, plaudite manibus. Numquid populus Judaeorum omnes gentes erant? Sed caecitas ex parte Israel facta est, ut pueri insensati clamarent, Calve, calve; atque ita Dominus crucifigeretur in Calvariae loco, ut sanguine fuso gentes redimeret, et imCaecitas ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret . Insultent ergo vani et hebetes, et insensati, et dicant, Calve, calve: vos autem sanguine illius redempti, qui fusus
Abbreviated transcription (Latin):
de calue. Ille autẽ ñ tã crudelit᷑ quã
mystice: fecit illos pueros abursis exe¬
untib deuorari. Si ñ deuorarent᷑ illi
Aud ñ possent mortales nati etiã febre
int̃cipi: Mysteriũ tam̃ ineis ñ ostende¬
ret᷑: ubi posterite rrerent᷑ Nemog̾
irrideat crucẽ dnĩ. uidei fc̃ possessi a
demonib & deuorati. Nã in caluariȩ
loco crucifigentes xp̃m & leuantes in
cruce: tanquã ipsi dicebant sensu pue¬
rili. ñ intelligentes qͥd loquerentur
ascende calue. Quid ẽ enĩ ascende
Crucifige crucifige. Proponit᷑ enĩ pue¬
ritia ad imitandã humilitatẽ.
& iterũ ꝓponit᷑ pueritia ad cauendã
fatuitate. Proposita pueritia ad iitan¬
dã humilitate a dño. ẽ: qͣndo uocauit
ad se pueros. & cũ ꝓhiberent᷑ ab ilbodix̃
Sinite eos uenire ad me: taliũ. ẽ regnũ
cȩloꝵ. Propositũ exẽplũ pueritiȩ ad
cauencdã fatuitatẽ ab apło. ẽ. Fr̃s noli¬
ter pueri esse sensib. Et rursus ꝓponit

Expanded text:
de calve: ille autem non tam crudeliter quam mystice, fecit illos pueros ab ursis exeuntibus devorari . Si non devorarentur illi aut non possent mortales nati etiam febre intercipi? Mysterium in eis tamen non ostenderetur, ubi posteri terrerentur. Nemo ergo irrideat crucem Domini: Judaei sunt possessi a daemonibus et devorati. Nam in Calvariae loco crucifigentes Christum, et levantes in cruce, tanquam ipsi dicebant sensu puerili, non intelligentes quid loquerentur, Ascende calve. Quid est enim, Ascende? Crucifige, crucifige . Proponitur enim pueritia ad imitandum humilitatem, et item proponitur pueritia ad cavendum fatuitatem. Proposita pueritia ad imitandum humilitatem a Domino est, quando vocavit ad se pueros, et cum prohiberentur ab illo, dixit: Sinite eos venire ad me, talium est enim regnum coelorum . Propositum exemplum pueritiae ad cavendam fatuitatem ab Apotolo est: Fratres, nolite pueri esse sensibus. Et rursum proponit
Abbreviated transcription (Latin):
rũ erat cũ dicerẽnt᷑ filuchorȩ. Nonne
obscurius. ẽ cũ dicunt᷑ filii calui : Qui
st̃ isti filii calui: An forte filii sponsi
qͥa sponsus in loco caluariȩ crucifiris
.ẽ : Recolite euangłiũ ubi dñm eruc¬
fixer̃. & inuenietis eũ in loco caluarie

Expanded text:
rum erat cum dicerentur filii Core, nonne rum erat cum dicerentur filii Core, nonne obscurius est cum dicuntur filii calvi? Qui sunt isti filii calvi? An forte filii sponsi? Quia sponsus in loco Calvariae crucifixus est. Recolite Evangelium, ubi Dominum crucifixerunt, et invenietis eum in loco Calvari
Abbreviated transcription (Latin):
& faciunt nos dulcit̾ cogitare quȩ nõ¬
uimꝰ. & eadẽ ipsa libent᷑ audire: qͥa
modus dicendi uariat᷑ & res antiqua
tituli psalmoꝵs etiã alii noꝵ mnulli &
indicant dulce mysteriũ. insinuant
magnũ sacram̃tũ. ubi & nos ipsosliben¬
ter intelligamꝰ. & agnoscamꝰ intitulo
nos. qͥ audimꝰ & legimꝰ & tanquã speculo
ꝓposito qͥ sumꝰ intueam᷑. Fili i chorȩ qͥ
sunt: Fuit homo qͥdã chorȩ nomine.
sic enĩ uocabat᷑ aliquis homo. Ueruntam̃
cũ legunt᷑ quȩ scripta st̃. & inuenit᷑ ser¬
mo diuinꝰ loqui ad qͦsdã qͥ ñ ualde intel¬
ligant᷑ filii esse illius unius hom̃inis
qͥ uocabat᷑ chorȩ: recurrit animꝰ ad ioy¬
steriũ. ut quȩrat qͥd significet chorȩ
& int̾pretat᷑ in grecã linguã. & in la¬
tinã linguã. & factũ. ẽ. iam. & multa
nomina hebrea int̾pretata st̃ nob̾
Inspicimꝰ & inuenimꝰ chorȩ int̾p̃tari
caluũ. Multo magis attendistis. Obscu¬

Expanded text:
et faciunt nos dulciter cogitare quae noet faciunt nos dulciter cogitare quae novimus, et eadem ipsa libenter audire; quia modus dicendi variatur, et res antiqua tituli Psalmorum etiam alii nonnulli, et indicant dulce mysterium, insinuant magnum sacramentum: ubi et nos ipsos libenter intelligamus, et agnoscamus in titulo nos qui audimus et legimus, et tanquam speculo proposito qui sumus intuemur. Filii Core qui sunt? Fuit homo quidam Core nomine , sic enim vocabatur aliquis homo: verumtamen cum leguntur quae scripta sunt, et invenitur sermo divinus loqui ad quosdam, qui non valde intelliguntur filii esse illius unius hominis qui vocabatur Core; recurrit animus ad mysterium, ut quaerat quid significet Core. et interpretatur in graecam linguam et in latinam linguam. Et factum est jam; multa nomina hebraea interpretata sunt nobis: et inspicimus, et invenimus Core interpretari Calvum. Multo magis attendistis. Obscu
Abbreviated transcription (Latin):
ns ds̃ nr̃ fidẽ in qua uiuimꝰ
& ex qua uiuimꝰ. ꝑ libros suos
scripturas scãs multiplicit̃
nob̾ uarieq diffudit. sacra¬
iamenta quidẽ uerboꝵ uari¬
ans. fidẽ tam̃ unã cõmendans. Una enĩ
eadẽq res idõ mnultis modis dicit᷑ ut
mods ip̃so dicendi ꝓpt̾ fastidiũ uarie¬
tur. sed ꝓpt̃ concordiã una teneat᷑
taq inhoe psalmo que cantatũ audiui¬
mus.
cui cantando respondimꝰ. ea sumꝰ dictu¬
ri quȩ nostis. & tam̃ fortassis aliquã ad¬
iuuante & donante dño suauitatẽ alla¬
turi sumꝰ uob̾. quando ea quȩ alibi &
alibi noueratis. etiã cõmoniti rumi¬
natis Nã & ipsa ruminatione inqua si¬
gnificat ds̃ munda animalia. hoc uo¬
luit insinuare. qͥa omĩs homo qđ audit
sic debet in cor mittere: ut ñ piger
sit postea inde cogitare. Ut quando
audit sit similis manducanti. cũ aut̃
audita in memoriã reuocat: & cogi¬
tatione dulcissima recolit. fiat similis
ruminanti. Alio gͦ mͦ eadẽ dicunt᷑:

Expanded text:
noster fidem in qua vivimus, et ex qua vivimus, per libros suos, Scripturas suas multipliciter nobis varieque diffudit. Sacramenta quidem verborum varians, fidem tamen unam commendans. Una enim eademque res ideo multis modis dicitur, non ut modo ipso dicendi propter fastidium varietur, sed propter concordiam una teneatur. Itaque in hoc psalmo, quem cantatum audivimus, cui cantando respondimus, ea sumus dicturi, quae nostis. Et tamen fortassis aliquam adjuvante et donante Deo suavitateturi sumus vobis, quando ea quae alibi et alibi noveratis, etiam commoniti ruminatis. Nam et ipsa ruminatione, in qua significat Deus munda animalia, hoc voluit insinuare, quia omnis homo quod audit sic debet in cor mittere, ut non piger sit postea inde cogitare: ut quando audit, sit similis manducanti; cum autem audita in memoriam revocat, et cogitatione dulcissima recolit, fiat similis ruminanti. Alio ergo modo eadem dicuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
quĩ rex om̃is t̾rȩ ds̃ Non illi sufficit unã
gentẽ habere subse. idõ tantũ p̃ciũ ex
latere dedit. ut emeret orbẽ t̾rarũ.
Rex magnꝰ suꝑomnẽ t̾rã. Subiecit plebes
nobis. & gentes sub pedib nr̃is. Quis sub¬
iecit. & quib subiecit Qui st̃ qͥ loquun
ut hodie honorent᷑ ingentib qui a su¬
cifixus a suis. adorat᷑ ab alienis. sed p̃cio
facti sui idõ emit nos. ut alieni ab eo ñ
essemꝰ. Putate gͦ uoces. eẽ. apłoꝵ. subiecit
plebes nob̾. & gentes sub pedib nr̃is.
Nescio mirũ si apłi tã suꝑbe loquerentꝰ:
ut gauderent gentes esse positas sub petib
suis. id .ẽ. xp̃ĩanos subpedib apłorũ.
Et enĩ apłi gaudent nos. eẽ. secũ sub pedib
illius. qͥ mortuus. ẽ ꝓ nob. Nã sub pedib
pauli currebant. qͥ uolebant. ẽẽ. pauli.
& dicebat eis. Nunqͥd paulus ꝓ uob̾ cruci¬
fixus. ẽ Quid gͦ hic. qͥd accepturi sumꝰ
subiecit plebis nob̃. & gentes sub pedib

Expanded text:
quoniam rex omnis terrae Deus. Non illi sufficit unam gentem habere sub se: ideo tantum pretium ex latere dedit, ut emeret orbem terrarum. Subjecit plebes nobis, et gentes sub pedibus nostris. Quas subjecit, et quibus? Qui sunt qui loquuntut hodie honorentur in gentibus, qui a sucifixus a suis, adoratur ab alienis, sed pretio factis suis. Ideo enim emit nos, ut alieni ab eo non essemus. Putas ergo voces esse Apostolorum, Subjecit plebes nobis, et gentes sub pedibus nostris? Nescio. Mirum si Apostoli tam superbe loquerentur, ut gauderent gentes esse positas sub pedibus suis, id est Christianos sub pedibus Apostolorum. Etenim gaudent nos secum esse sub pedibus illius qui mortuus est pro nobis. Nam sub pedes Pauli currebant, qui volebant esse Pauli; et dicebat eis: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est ? Quid ergo hic? quid accepturi sumus? Subjecit plebes nobis, et gentes
Abbreviated transcription (Latin):
Mandabo inqͥt nubib meis. ne pluant
meis. ne pluant suꝑ eã pluuiã. Deniq
ipsa gens iudea modo sic remansit: can¬
quã uellus siccũ in area. Nã & hoc
nostis contigisse in qͦdã miraculo.
Area sicca erat. uellus solũ habebat.
sed pluuia in uellere ñ apparebat
Sic & sacram̃tũ noui testam̃ti ñ ap¬
parebat ingente iudeoꝵ. Qđ illic
uellus. hic uelũ. Uelatũ enĩ erat sa¬
cram̃tũ in uellere. in area uͦ in omĩb
gentib patet euangłiũ xp̃i. Nuuia
manifesta ẽ. nudã. ẽ. gr̃a xp̃i. Non
enĩ tegit᷑ uelam̃to. Ut aut̃ exiret

Expanded text:
Mandabo, inquit, nubibus meis ne pluant Mandabo, inquit, nubibus meis ne pluant meis, ne pluant super eam imbrem. Denique ipsa gens Judaea modo sic remansit, tanquam vellus siccum in area. Nam et hoc nostis contigisse in quodam miraculo. Area sicca erat, vellus solum madebat: sed pluvia in vellere non apparebat . Sic et sacramentum Novi Testamenti non apparebat in gente Judaeorum. Quod illic vellus, hic velum: velatum enim erat sacramentum in vellere. In area vero, in omnibus Gentibus patet Evangelium Christi: pluvia manifesta est, nuda est gratia Christi; non enim t
Abbreviated transcription (Latin):
nelinata inqͥt st̃ regna. Iã ñ erecta
ut seuirent: sed inclinata ut adora¬
rent. Quando inclinata st̃ regna:
Quando factũ. ẽ. qđ p̃dictũ . ẽ in alio
psalmo. adorabunt eũ om̃s reges
t̾rx̧. om̃s gentes seruient illi. Cuȩ res
fecit ut inclinarent᷑ regna: Quȩ
res: audi. Dedit uocẽ suã altissimꝰ & a
mota .ẽ. t̾ra. Arrepticii iđoloꝵ. tanquã
ranȩ de paludib ꝑsonalant. tanto tu¬
multuosius quanto sordidius. de luto
de ceno. Et quid strepitꝰ ranarũ ad to¬
nithrua nubiũ: Inde enĩ dedit uocẽ
suã altissimꝰ. & mota. ẽ. t̾ra. Tonuit de
ceptis. choruscabat miraculis. Ipse nu¬
bes qͥ montes. Montes ꝓpt̾ altitudinẽ
& firmitatẽ. nubes ꝓpt̾ pluuiã &
ubertatẽ. Irrigauer enĩ t̾rã nubes
istȩ de quib diccũ. ẽ. dedit uocẽ suã
altissimꝰ & mota. ẽ. t̾ra. De his enĩ
nubib minat᷑ cuidã uineę sterili:
unde translati st̃ montes in cor maris.

Expanded text:
Inclinata, inquit, sunt regna: jam non erecta, Inclinata, inquit, sunt regna: jam non erecta, ut saevirent; sed inclinata, ut adorarent. Quando inclinata sunt regna? Quando factum est quod praedictum est in alio psalmo: Adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes servient ei . Quae res fecit ut inclinarentur regna? Quae res, audi: Dedit vocem suam Altissimus, et mota est terra. Arreptitii idolorum tanquam ranae de paludibus personabant, tanto tumultuosius, quanto sordidius de luto et coeno. Et quid strepitus ranarum ad tonitrua nubium? Inde enim dedit vocem suam Altissimus, et mota est terra: tonuit de ceptis, coruscabat miraculis. Ipsi nubes qui et montes: montes propter altitudinem et firmitatem, nubes propter pluviam et ubertatem. Irrigaverunt enim terram nubes istae, de quibus dictum est, Dedit vocem suam Altissimus, et mota est terra. De his enim nubibus minatur cuidam vineae sterili, unde translati sunt montes in cor maris:
Abbreviated transcription (Latin):
nes: ita ds̃ medius esse dicit᷑ ȩqualit̾
omĩb consulens. Ds̃ in medio eiꝰ &
ñ cõmouebit᷑. Unde ñ cõmodebit᷑
Quia in medio eiꝰ ds̃. A diuuabit eã
ds̃ uultu suo. Ille . e. ad iutor intri¬
bulationib quȩ inuener̃ nos nimis.
Adiuuabit eã ds̃ uultu suo. Quid est
uultu suo: Demonstratione sua. Quo
mꝰ demonstrat ds̃ ut uultũ eiꝰ uidea¬
mus: Iã cõmemoro. Didicistis p̾sen¬
tẽ dĩ didicimꝰ ꝑ oꝑa. Quando ali-¬
qͥd ab illo ad iutorii accipimꝰ. ita ut
omĩno ñ dubitemꝰ a dnõ nob̃ esse con¬
cessũ: uultꝰ dĩ nobiscũ. ẽ. Ad iuuabit
eã ds̃ uultu suo. conturbatȩ st̃ gs¬
Et qͦmͦ conturbatȩ Ut qͥd conturba¬
tȩ Ut deicerent ciuitatẽ dĩ incuiꝰ
medio ds̃. ut euerterent tab̾naculũ
scĩficatũ qđ adiuuat ds̃ uultu suo
Non sed iã salubrit̾ conturbatȩ st̃ gs̃.
Quid enĩ sequit᷑: Inclinata st̃ regna.

Expanded text:
nes; ita Deus medius esse dicitur, aequaliter nes; ita Deus medius esse dicitur, aequaliter omnibus consulens. Deus in medio ejus, et non commovebitur. Unde non commovebitur? Quia in medio ejus Deus. Adjuvabit eam Deus vultu suo. Ille est, adjutor in tribulationibus, quae invenerunt nos nimis. Adjuvabit eam Deus vultu suo. Quid est, vultu suo? Demonstratione sua. Quomodo se demonstrat Deus, et vultum ejus videamus? Jam commemoro, didicistis praesentem Deum, didicimus per opera. Quando ab illo aliquid adjutorii accipimus, ita ut omnino non dubitemus a Domino nobis esse concessum, vultus Dei nobiscum est. Adjuvabit eam DEt quomodo conturbatae? utquid conturbatae? Ut dejicerent civitatem Dei, in cujus medio Deus? ut everterent tabernaculum sanctificatum, quod adjuvat Deus vultu suo? Non. Sed jam salubriter conturbatae gentes. Quid enim sequitur? Et inclinata sunt regna.
Abbreviated transcription (Latin):
petus lȩtificant ciuitatẽ dĩ. Et qͥd se¬
quit᷑. : Scĩficauit tabnaculũ suum
altissimꝰ. Si gͦ sequit᷑ scĩ ficationis no¬
men: manifestũ. e. fluminis illos im¬
petus de spũ scõ intelligendos. quo
scĩficat᷑ omĩspia anima credens in
medio eiꝰ ñ cõmouebit᷑. Seuiat mare.
conturbent᷑ montes. ds̃ in medio eiꝰ
ñ cõmouebit᷑. Quid. ẽ. in medio eiꝰ:
Tanquã ds̃ uno loco stee. & circundent
eũ qui credunt in eũ Ergo ambit᷑ loco
ds̃ & lata ft̃ quȩ circundant. in angu¬
sto. ẽ. qͥ circundat᷑  Absit Nichil tale
cogitetis dedõ. qͥ nullo capit᷑ loco. cui
sedes . ẽ. conscientia pioꝵ. & ita sedes
dĩ ẽ. in cordib hominũ. ut si homo
ceciderit a dõ ds̃ in se maneat. non
inte incũbit. ut si te subduxeris: ca¬
dat Ille sise si se sub duxerit cades
ti. tu te si sub duxeris ñ cadet ille.
Quid gͦ. ẽ. ds̃ inmedio eiꝰ Significat
accipit. Quomͦ enĩ illud qđ in me¬
dio ẽ paria habet spacia. ad om̃s fi¬

Expanded text:
 civitatem Dei. Et sequitur: Sanctificavit tabernaculum suum Altissimus. Si ergo sequitur sanctificationis nomen, manifestum est fluminis illos impetus de Spiritu sancto intelligendos, quo sanctificatur omnis pia anima credens in et non commovebitur. Saeviat mare, conturbentur montes: Deus in medio ejus, et non commovebitur. Quid est, in medio ejus? Tanquam Deus in uno loco stet, et circumdent eum qui credunt in eum. Ergo ambitur loco Deus, et lata sunt quae circumdant, in angusto est qui circumdatur? Absit. Nihil tale cogitetis de Deo, qui nullo capitur loco, cui sedes est conscientia piorum: et ita sedes Dei est in cordibus hominum, ut si homo ceciderit a Deo, Deus in se maneat, non te incumbit, ut si te subduxeris, cadat. Ille si se subduxerit, cades tu: tu te si subduxeris, non cadet ille. Quid ergo est, Deus in medio ejus? Hoc significat accipit. Quomodo enim illud quod in medio est, paria habet spatia ad omnes fi
Abbreviated transcription (Latin):
test explicari. Quomͦ ad mirati st̃ gau¬
dentes discipłi. uidentes ire incęlũ. quẽ
planxerant mortuũ: Reuera gaudio
huic uerba ñ sufficerent. Restabat iu¬
bilare. qđ nemo poterat explicare: Ibi
erat & uox tubȩ uox
illa angłoꝵ. Dictũ
.ẽ. enĩ sic̃ tuba exalta
uocẽ tuã. Prȩdica

Expanded text:
test explicari? Quomodo admirati sunt gautest explicari? Quomodo admirati sunt gaudentes discipuli, videntes ire in coelum quem planxerunt mortuum: revera gaudio huic verba non sufficiebant, restabat jubilare quod nemo poterat explicare. Ibi erat et vox tubae, vox illa Angelorum. Dictum est enim, Sicut tuba exalta vocem tuam . Praedica
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdidit pͥmogenita sua. Sic habes scri¬
ptũ. Desiderauit lenticulã. & ait illi
fr̃ eiꝰ Siuis ut dem tͥ: da mͥ primogeni¬
ta tua. Ille plus amauit qđ carnalit̃
concupierat: quã qđ spualit̾ prius
nascendo meruerat. & deposuit pͥmo¬
genita sua: ut manducaret lenticulã.
Lenticulã aut̃ inuenimꝰ cibũ. eẽ egy¬
ptioꝵ. Nã ibi abundat in egyptõ. un¬
de magnificat᷑ lenticula alexandri-¬
na. & uenit usq ad t̾ras nr̃as. quasi hic
ñ nascat᷑ lenticula. Ergo desideran¬
do cibũ ȩgyptiũ: ꝑdidĩt primatũ.
Sic & popłs iudeoꝵ de qͦ dictũ. ẽ. con¬
uersi sunt corde inegyptũ: lenticulã
qͦdã mͦ desiderauerunt. & primatũ ꝑ¬
dit quo. nisi quoscimꝰ. quo eũ udei ñ st̃
secuti nec oculis. Incruce enĩ exaltatũ
irriser̃: incęlũ ascendentẽ ñ uider̃.
Ascendit ds̃ in iubilatione. Quid . ẽ. iubila
tio: Admiratio gaudii. quȩ uerbis ñ po¬

Expanded text:
enita sua. Sic habes scrienita sua. Sic habes scriptum: Desideravit lenticulam, et ait illi frater ejus, Si vis ut dem tibi, da mihi primogenita tua. Ille plus amavit quod carnaliter concupierat, quam quod spiritualiter prius nascendo meruerat: et deposuit primogenita sua, ut manducaret lenticulam . Lenticulam autem invenimus cibum esse Aegyptiorum; nam ibi abundat in Aegypto. Unde magnificatur lenticula alexandrina, et venit usque ad terras nostras, quasi hic non nascatur lenticula. Ergo desiderando cibum aegyptium, perdidit primatum. Sic et populus Judaeorum, de quo dictum est, Conversi sunt corde in Aegyptum , lenticulam quodammodo desideraverunt, et primatum perdit: quo, nisi quo scimus? Quo eum Judaei non sunt secuti, nec oculis. In cruce enim exaltatum irriserunt, in coelum ascendentem non viderunt. Ascendit Deus in jubilatione. Quid est jubilatio, nisi admiratio gaudii, quae verbis non po
Abbreviated transcription (Latin):
ri sibi tẽporalit̾ uolunt. etiã si inec̾nũ
nobiscũ regnare adhuc nolunt: Cũ om̃s
suã. speciẽ iacobquã dilȩxit. Pulchri¬
tudinẽ quandã iacob elegit nob̾. hȩre¬
ditatẽ suã iacob. Duo fr̃s erant esau
& iacob: in utero matris ambo conflige¬
bant. & de conflictu mat̾na uiscera
quatiebant. Q ibi cũ duoessent. electꝰ
.e. minor. & p̃positꝰ. ẽ. maiori. & dictũ
.ẽ. Duo popłi st̃ inutero tuo. & maior
seruiet minori. Per om̃s gentes maior:
p om̃s gentes minor. Secd minor inbo¬
nis xp̃ianis. electis. piis. fidelib. maior
in suꝑbis. indignis. peccatorib. contu¬
macib. sua peccata defendenteb ma¬
gis quã confitentib. Qualis etiã ipse
popłs iudeoꝵ fuit. ignorans dĩ iusticiã
& suã uolens constituere. Sed qͥa dictũ
.ẽ. maior seruiet minori: manifestũ. ẽ.
qͥa pis subdent᷑ impii. & humilib
subdent᷑ suplii. Prior natꝰ ẽ. esaũ. &
posterius natꝰ . ẽ. iacob. Sed qͥ posteriꝰ

Expanded text:
ri sibi temporaliter volunt, etiamsi in aeternum nobiscum regnare adhuc nolunt. Cum omnessuam, speciem Jacob quam dilexit. Pulchritudinem quamdam Jacob elegit nobis haereditatem suam Jacob. Duo fratres erant Esaü et Jacob; in utero matris ambo confligebant, et de conflictu viscera materna quatiebantur: et ibi cum duo essent, electus est minor, et praepositus est majori, et dictum est, Duo populi sunt in utero tuo, et major serviet minori . Per omnes gentes major, per omnes gentes minor: sed minor in bonis christianis, electis, piis, fidelibus; major in superbis, indignis, peccatoribus, contumacibus, sua peccata defendentibus magis quam confitentibus; qualis etiam ipse populus Judaeorum fuit, ignorans Dei justitiam, et suam volens constituere . Sed quia dictum est, Major serviet minori, manifestum est quia piis subdentur impii, et humilibus subdentur superbi. Prior natus est Esaü, et posterior na
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc autẽ dicebat e sp̃u. quẽ accẽpturi
erant ii qui in eum erant credituri.
Sp̃s aut̃ noncdũ erat datꝰ. qͥa tħs nondũ
erat glorificatꝰ. Glorificato iesu post
resurrectionẽ. glorificato post ascen¬
sionẽ: die pentecostes uenit sp̃s sc̃s
impleuit credentes. locuti st̃ linguis.
p̾dicare euangłiũ coeper̃ gentib.
Hinc ciuitas dĩ Tȩtificabat᷑. dũ mare
turbaretꝰ sonitu aquarũ suarũ. dũ
montes conturbarent᷑. quȩrentes quid
agerent. qͦ mͦ nouã doctrinã pellerent
rent. Contra quẽ. Contra fluminis
impetꝰ lȩtificantes ciuitatẽ dĩ Hinc
etiã ostendit de quo diceret. fumine

Expanded text:
Hoc autem dicebat de Spiritu, quem accepturi Hoc autem dicebat de Spiritu, quem accepturi erant hi qui in eum erant credituri. Spiritus autem nondum erat datus, quia Jesus nondum erat glorificatus . Glorificato Jesu post resurrectionem, glorificato post ascensionem, die Pentecostes venit Spiritus sanctus, implevit credentes, locuti sunt linguis , praedicare Evangelium coeperunt Gentibus. Hinc civitas Dei laetificabatur, dum mare turbaretur sonitu aquarum suarum, dum montes conturbarentur quaerentes quid agerent, quomodo novam doctrinam pellerent,rent. Contra quem? Contra fluminis impetus laetificantes civitatem Dei. Hinc etiam ostendit de quo flumine
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ enĩ montes. id ẽ. potestates scłi huiꝰ
Alii st̃ enĩ montes dĩ. alii st̃ montes scłi.
Montes scłi: quib caput diabolus. Mon¬
tes dĩ: quib caput xp̃c. Sed ꝑistos mon¬
tes. turbati st̃ illi montes. Tunc deder̃
uoces contra xp̃ianos. quando turbati
st̃ montes. Sonantib fluctib & mon¬
cõmotȩ aquȩ. Sed cui hõc Ciuitati
illi fundate suꝑ petrã. Sonent aquȩ.
turbent᷑ montes. annunciato euan¬
głio Quid tii ciuitas dĩ: Audiquid
sequit᷑. Fluminis impetꝰ lȩtificant
ciuitatẽ dĩ. Cũ turbant᷑ montes. cũ
seuit mare. ñ deserit ds̃ ciuitatẽ suã
pimpetꝰ fluminis. Qui st̃ isti impe¬
tus fluminis: Inundatio illa sp̃s scĩ.
de qua dñs dicebat. Si qͥs sitit ueniat
& bibat. Qui credit in me. flumina
hȩc flumina fluebant de uentre pauli.
rint ab uno flumine: multi impetꝰ flu¬
minis lȩtificant ciuitatẽ dĩ. Nã ut no¬
ueritis hoc de spũ scõ dictũ: in eodem
euangłio consequent̃ dicit euangłista.

Expanded text:
s, id est potestates hujus saeculi. Alii sunt enim montes Dei, alii sunt montes saeculi: montes saeculi, quibus caput diabolus; montes Dei, quibus caput Christus. Sed per istos montes turbati sunt illi montes. Tunc dederunt voces contra Christianos, quando turbati sunt montes sonantibus fluctibus: et moncommotis aquis. Sed cui haec? Civitati illi fundatae supra petram . Sonent aquae, turbentur montes annuntiato Evangelio. Quid tu, civitas Dei? Audi quod sequitur: 5. Fluminis impetus laetificat civitatem Dei. Cum turbantur montes , cum saevit mare, non deserit Deus civitatem suam per impetus fluminis. Qui sunt isti impetus fluminis? Inundatio illa Spiritus sancti, de qua Dominus dicebat: Qui sitit, veniat et bibat. Qui credit in me, flumina haec flumina fluebant de ventre Pauli, rent ab uno flumine, multi impetus fluminis laetificant civitatem Dei. Nam ut noveritis hoc de Spiritu sancto dictum, in eodem Evangelio consequenter dicit Evangelista:
Abbreviated transcription (Latin):
firmi infirmitate infirmoꝵ sustine¬
re: appellata. ẽ. firmam̃tũ. De hac
cantatur in hoc psalmo. Audiamus.
agnoscamꝰ. sotiem᷑. gloriem᷑. regnemꝰ
N anq eã etiã firmam̃tũ apłicis litte¬
ris appellatã audi & agnosce. Quȩ
ẽ. inquit eccła dĩ iiui. colũna & fir¬
mamitũ ueritatis. De hoc firmam̃to
cantat᷑ filiis chorȩ. qͦs nostis. ẽẽ. filios
sponsi. crucifixi in caluariȩ loco.

Expanded text:
firmi infirmitates infirmore , appellata est firmamentum. De hoc cantatur in Psalmo: audiamus, agnoscamus, sociemur, gloriemur, regnemus. Namque eam etiam firmamentum apostolicis Litteris appellatam audi, et agnosce: Quae est, inquit, Ecclesia Dei vivi, columna et firmamentum veritatis . De hoc firmamento cantatur filiis Core, quos nostis esse filios sponsi crucifixi in Calvariae loco.
Abbreviated transcription (Latin):
uoluer̃. quando intheatro ꝓdiana
sua tantũ strepitũ fecer̃. ut clamarent
magna diana ephesia: Int̾ qͦs fluctꝰ
& sonitũ maris ñ timebant: qͥ ad re.¬
fugiũ illud confugerant. Deniq apłs
paulus uolebat intrare intheatrũ. &
a discipłis reuocatꝰ. ẽ: qͥa necessariũ
ipsos. Sed tam̃ sonuer̃. & turbatȩ
st̃ aquȩ eiꝰ. conturbati st̃ montes in
fortitudine eiꝰ. Cuiꝰ  Nunquid nã

Expanded text:
voluerunt, quando in theatro pro Diana voluerunt, quando in theatro pro Diana sua tantum strepitum fecerunt, ut clamarent, Magna Diana Ephesiorum . Inter quos fluctus et sonitus maris non timebant, qui ad refugium illud confugerant. Denique Apostolus Paulus volebat intrare in theatrum, et a discipulis revocatus est: quia necessarium ipsos . Sed tamen sonuerunt et turbatae sunt aquae eorum. Conturbati sunt montes in fortitudine ejus. Cujus? Numquidnam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝓpħam dicens. Dabo leges meas in cor¬
indita omĩũ gẽntiũ fidei & creduli¬
tati. montes dicti st̃ translati in cor
maris. Iunc nos ñ timebimꝰ. Qui ñ ti¬
mebimꝰ: Illi qͥ cõpuncti sumꝰ corde.
ne fieremꝰ de numero reꝓboꝵ iudeoꝵ:
tanquã ramorũ fractor. Credider̃¬
qͦs deseruer̃ montes. nos a montib ñ
recessimꝰ & quando translatist̃ in cor
ex eo qđ translati st̃ montes in cor ma¬
ris: Attendite & uid ete ueritatẽ.
Hȩc enĩ quando dicebant᷑ obscura erant
qͥa nondũ contigerant. Nunc aut̃ qͥs
iã ñ facta cognõscat: Liber sit tͥ
pagina diuina. ut hȩc audias. liber
tͥ sit orbis t̾rarũ ut hȩc uideas. In
istis codicib ea ñ legunt. nisi qͥ litteris
nouerunt. in toto mundo legat & idiota.
Quid gͦ factũ.ẽ. cũ translati st̃ montes
incor maris : Sonuer̃ & turbatȩ st̃ aquȩ
hoc: Peregrinoꝵ demoniorũ uidet᷑
iste annunciator. eẽ. Hoc athenienses.
Ephesii autẽ quo tumultu occidere apłos

Expanded text:
am dicens: Dabo leges meas in corindita omnium Gentium fidei et credulitati, montes dicti sunt translati in cor maris. Tunc nos non timebimus. Qui non timebimus? Illi qui compuncti sumus corde, ne fieremus de numero reproborum Judaeorum, tanquam ramorum fractorum. Crediderquos deseruerunt montes: nos a montibus non recessimus; et quando translati sunt in cor ex eo quod translati sunt montes in cor maris? Attendite et videte veritatem. Haec enim quando dicebantur, obscura erant, quia nondum contigerant: nunc autem quis jam facta non cognoscat? Liber tibi sit pagina divina, ut haec audias: liber tibi sit orbis terrarum, ut haec videas. In istis codicibus non ea legunt, nisi qui litteras noverunt: in toto mundo legat et idiota. Quid ergo factum est, dum translati sunt montes in cor maris? Sonuerunt et turbatae sunt aquae hoc? Peregrinorum daemoniorum videtur iste annuntiator esse. Hoc Athenienses . Ephesii autem quo tumultu occidere Apostolos
Abbreviated transcription (Latin):
ił iu xp̃i. In illius nomine quẽ occidistis
baptizamini . & dimittunt᷑ uob̾ peccata
ura. Medicũ uł postea cognouistis.
cunt. Propt̾ea ñ timebimꝰ cũ contur.¬
babit᷑ t̾ra. Paulo ante solliciti. subito
securi. ex tribulationib nimus in ma¬
gna tranqͥllitate positi. Dormiebat enĩ
illis xp̃c. idõ turbabant᷑. Excitatꝰ . ẽ.
pauit uentis. & quieuer̃. Qm̃ xp̃c in¬

Expanded text:
isti: in illius nomine quem occidistis, baptizamini, et dimittuntur vobis peccata vestra. Medicum vel postea cognovistis, cunt? Propterea non timebimus, cum conturbabitur terra. Paulo ante solliciti, subito securi, ex tribulationibus nimiis in magna tranquillitate positi. Dormiebat enim illis Christus, ideo turbabantur: excitatus est peravit ventis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. unde factꝰ. ẽ: Cõpuncti inqͥt corde
dixer̃. Quid faciemꝰ: Tanquã magna
despatione. Illȩtantꝰ.ẽ. quẽ nos occidimꝰ.
nos ubi erimꝰ ÷ & petrus Agite poeniten¬
tiã. & baptiz et᷑ unꝰ quisq ur̃m in no-¬
peccata ur̃a. Nichil hoc peccato grauius.¬

Expanded text:
est, unde factus est? Compuncti, inquit, corde est, unde factus est? Compuncti, inquit, corde dixerunt: Quid faciemus? Tanquam magna denos ubi erimus? Et Petrus: Agite poenitentiam, et baptizetur unusquisque vestrum in nopeccata
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃ discipłis. Si habueritis fidem sic̃
granũ sinapis. dicetis monti huic tol¬
lere & mittere in mare. & fiet Forte
montihuic de se ipso dix̃. Dictũ. ẽ. enĩ. Erit
in nouissimis tẽporib. manifestꝰ mons
dnĩ. Sed iste mons suꝑ alios montes
tes montẽ hunc. Idõ sequit᷑. Erit in
nouissimis tẽporib manifestꝰ mons
dnĩ. paratꝰ in cacumine montiũ. Trans

Expanded text:
iscipulis: Si habueritis fidem sicut granum sinapis, dicetis monti huic, Tollere et mittere in mare, et fiet . Forte, monti huic, de seipso dixit; dictus est enim mons: Erit in novissimis temporibus manifestus mons Domini. Sed iste mons super alios montes tes montem hunc. Ideo sequitur, Erit in novissimis temporibus, manifestus mons Domini, paratus in cacumine montiu
Abbreviated transcription (Latin):
uider̃ discipłi ascendentẽ dñm. hȩren¬
tes. ad mirantes. stupentes. nichil dicen¬
tes. sed corde iubilantes. Quox iã tube
inclara uoce angłoꝵ. Uiri galilei quid
statis: Hic ẽ. iħs. Quasi illi nesciebant
qͥa ipse.ẽ. tħs. Ante se pauloante non
uiderant: Secũ loquentẽ ñ audieban
Nempe ñ solũ speciẽ uider̃ p̾sentis sed
& mẽbra contrectauer̃. Ipsi gͦ nescie¬
bant qđ ille. eẽt. iħs.: Sed admiratio¬
ne ipsa pͣgaudio iubilationis tanquã
nutauer̃ uob̃ pedes. qͦ occiso & sepulto
spem uos ꝑdidisse putabatis: ecce ipse
ẽ. iesus. ascendit ante uos. sic ueniet.
quẽ admodũ eũ uidetis euntẽ incęlũ.
Tollit᷑ quidẽ corpus ab oculis ur̃is. sed
ñ separat᷑ ds̃ a corporib ur̃is. Uidete
ascendentẽ. credite in absentẽ. spate
uenientẽ. sed tam᷑ ꝑ miscdiã occultã
etiã sentite p̃sente᷑. Ille enĩ qͥ ascendit

Expanded text:
iderunt discipulos ascendente Domino haerentes, admirantes, stupentes, nihil dicentes, sed corde jubilantes: et vox jam tubae in clara voce Angelorum, Viri Galilaei, quid statis? Hic est Jesus. Quasi illi non scirent quia ipse esset Jesus. Ante se paulo ante cum non viderant? secum loquentem non audierant? Nempe non solum speciem viderunt praesentis, sed et membra contrectaverunt . Ipsi ergo nesciebant quod ille esset Jesus? Sed admiratione ipsa prae gaudio jubilationis, tanquam nutaverunt vobis pedes, quo occiso et sepulto spem vobis perdidisse putabitis; ecce ipse est Jesus. Ascendit ante vos; sic veniet quemadmodum eum videtis euntem in coelum : tollitur quidem corpus ab oculis vestris, sed non separatur Deus a cordibus vestris: videte ascendentem, credite in absentem, sperate venientem; sed tamen per misericordiam occultam etiam sentite praesentem. I
Abbreviated transcription (Latin):
Occultũ. ẽ. gͦ. sed ille ipse qͥ incaluariȩ
loco crucifixus. ẽ. nostis qͥa uelũ discidit.
ut tẽpli secreta patescerent: Proinde qͥa
crux dnĩ nr̃i clauis fuit qua clausa
apirent᷑: credamꝰ affuturũ eũ nob̾.
ut & ista occulta reuelent᷑. Infinẽ enĩ¬
qđ habet: sẽꝑ xp̃m intelligere debemꝰ.
Finis enĩ legis xp̃c. ad iusticiã om̃i cre¬
denti. ł inisenĩ dicit᷑. ñ qͥa consumit. sed
qͥa pficit. Nã & finitũ cibũ dicimꝰ qͥ
manclucabat᷑. & finitã tunicã quȩ te¬
xebat᷑. Illud ad consũptionẽ. hoc ad
ꝑfectionẽ. Quia gͦ ultra quo tendamꝰ
sus nr̃ finis dicit᷑. Nec putare debemꝰ.
qͥa cũ ad illũ ꝑuenerimus. aliqͥd ãplius
debemꝰ niti. ut ad patrẽ ꝑueniamꝰ. Hoc
enĩ putauit & phẏlippis cũ ei dixit.
dnẽ ostende nob patrẽ & sufficit nob̾.¬

Expanded text:
Occultum est ergo; sed ille ipse qui in Calvariae Occultum est ergo; sed ille ipse qui in Calvariae loco crucifixus est, nostis quia velum discidit, ut templi secreta patescerent . Proinde quia crux Domini nostri clavis fuit, qua clausa aperirentur; credamus adfuturum eum nobis, ut ista occulta revelentur. In finem quod habet, semper Christum intelligere debemus. Finis enim Legis Christus, ad justitiam omni credenti . Finis autem dicitur, non quia consumit, sed quia perficit. Nam et finitum cibum dicimus qui manducabatur, et finitam tunicam quae texebatur: illud ad consumptionem, hoc ad rfectionem. Quia ergo ultra quo tendamussus nostri finis dicitur. Nec putare debemus, quia cum ad illum pervenerimus, aliquid amplius debemus niti ut et ad Patrem perveniamus. Hoc enim putavit et Philippus, cum ei dixit: Domine, ostende nobis Patre
Abbreviated transcription (Latin):
am caritati urẽ quȩdã sic̃notissima lo¬
quim᷑. in quib immorari ñdebemꝰ qͥa
ea quȩ scitis breuit̃ cõmemorari deber̃.
Filios chorȩ. nos intelligamꝰ. Cõmemoro
enĩ uos scientes chorȩ int̾p̃tari calui¬
cifixus. ẽ. ad duxisse sibi multos. tanꝗ
illud granũ qđ nisi mortificatũ essẽt
solũ remaneret. & eos qͥ ad ducti st̃ ap¬
pellatos filioschorȩ. Hoc in mysterio.
Cȩterũ fuer̃ nescio qui filii chorȩ. illo
tẽpore qͣndo ista cantabant᷑. sed sp̃s nos
uiuificare debet ñ littera uelare. Nos
gͦ intelligamꝰ. & uidete si ea quȩ sequun¬
tur. ihẽ. quȩ habet psalmi ipse contex tꝰ
congruunt nob̾. & inuenimus hic nos.
si tam̃ inhȩreamꝰ mẽbris eiꝰ cuiꝰ corpo¬
ris caput incȩlo. ẽ. ex illa passione
ascendens. ut eos qͥ inhumilitate iace¬
bant secũ in ubertate adducat. fructũ
ferentes intolerantia. Dictũ. ẽ. autẽ.
In finẽ filiis chorȩ ꝓoccultis psalmꝰ.

Expanded text:
am Charitati Vestrae quaedam sicut notissima loquimur, in quibus immorari non debemus: quia ea quae scitis, breviter commemorari debent. Filios Core nos esse intelligamus. Commemoro enim vos scientes, Core intcifixus est, adduxisse sibi multos, tanquam illud granum, quod nisi mortificatum esset, solum remaneret ; et eos qui adducti sunt, appellatos filios Core: hoc in mysterio. Caeterum fuerunt nescio qui filii Core illo tempore, quando ista cantabantur : sed spiritus nos vivificare debet, non littera velare . Nos ergo hic intelligamus, et videte si ea quae sequuntur, id est, quae habet psalmi ipsius contextus, congruunt nobis: et invenimus hic nos, si tamen inhaeremus membris ejus, cujus corporis caput in coelo est, ex illa passione ascendens, ut eos qui in humilitate jacebant, secum in ubertate adducat, fructum ferentes in tolerantia. Dictum est autem: In finem pro filiis Core, pro occultis, Psalmus.
Abbreviated transcription (Latin):
ira eiꝰ: beati om̃s qͥ c̃fidunt in eo
d.ẽ cũ uindicta uenerit quȩ impiis
& peccatorib pͣparat᷑ ñ solũ eos ñ
attinget qͥ confidunt in dño: sedeciã
ad regnũ illis instruendũ & sulliman¬
dũ ꝓficiet. Non enĩ dix̃. cũ ex arserit
inbreui ira eiꝰ securi om̃s qͥ confidunt
ineo. tanquã hoc solũ inde habeant
qđ ñ puniant᷑: sed beati dix̃. ubi est
bonorũ om̃iũ sũma & cumulus. Qđ
autẽ positũ. ẽ. in breui. hoc significa¬
re arbitror. qͥa repentinũ aliquid

Expanded text:
ti omnes qui confidunt in eo: id est, cum vindicta venerit, quae impiis et peccatoribus praeparatur, non solum eos non attinget qui confidunt in Domino, sed etiam ad regnum illis instruendum et sublimandum proficiet. Non enim dixit: Cum exarserit in brevi ira ejus, securi omnes qui confidunt in eo, tanquam hoc solum inde habeant, quod non puniantur; sed beati dixit, ubi est bonorum omnium summa et cumulus. Quod autem positum est, in brevi, hoc significare arbitror, quia repentinu
Abbreviated transcription (Latin):
iusta. Hoc . ẽ. qđ ait. intelligite erudimi¬
ni. Nã intelligere & erudiri. hoc. ẽ. ap-¬
p̃hendere disciplinã. Ueruntam̃ in eo
qđ dicitꝰ᷑. ap.p̃hendite. satis significatꝰ
pͣsidiũ qđdã atq munim̃tũ ẽsse aduer¬
sus omĩa quȩ obesse possent. nisi tanta
cura app̃henderet᷑. Nequando autẽ
irascat᷑ dñs cũ dubitatione positũ est.
ñ scđm uisionẽ ꝓpħȩ cui certũ. ẽ. sed
scđm eos ipsos qui monent᷑. qͥa cũ dubi¬
tatione solent cogitare irã dĩ quib
ñ aꝑte reuelat᷑ Hoc gͦ sibi ipsi debent
dicere. App̃hendamꝰ disciplinã. neqͣn¬

Expanded text:
justa: hoc est quod ait, intelligite, et erudimini; nam intelligere et erudiri, hoc est apprehendere disciplinam. Verumtamen in eo quod dicitur, apprehendite, satis significatur praesidium quoddam atque munimentum esse adversus omnia quae obesse possent, nisi tanta cura apprehenderetur. Nequando autem irascatur Dominus, cum dubitatione positum est; non secundum visionem Prophetae, cui certum est, sed secundum eos ipsos qui monentur; quia cum dubitatione solent cogitare iram Dei, quibus non aperte revelatur. Hoc ergo sibi ipsi debent dicere: Apprehendamus disciplinam, nequan
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib sacrificiis. qͥ etiã int̾pellat
ꝓ nob̾: ut ad totã ipsã dispensatio¬
nẽ tẽporalẽ quȩ ꝓgenere humano fa¬
cta ẽ. referat᷑ qđ dictũ ẽ. postula a
me. Ut scilicet gentes nomini xp̃iano
copulent᷑. atq ita a morte redimant᷑
& possideantꝰ a dõ. Dabo tͥ gentes hȩ¬
reditatẽ tuã. Quas possideas ad earũ
salutẽ. & quȩ tͥ fructiferent sp̃ua¬
lia. & posiessionẽ tuã t̃minos t̾rȩ.
dem repetitũ. ẽ. Terminos t̾rȩ ꝓ eo¬

Expanded text:
ibus sacrificiis, qui etiam interpellat pro nobis ; ut ad totam ipsam dispensationem temporalem, quae pro genere humano facta est, referatur quod dictum est, Postula a me; ut scilicet gentes nomini christiano copulentur, atque ita a morte redimantur, et possideantur a Deo. Dabo tibi gentes haereditatem tuam, quas possideas ad earum salutem, et quae tibi fructificent spiritualia. Et possessionem tuam terminos terrae. Idem repetitum e
Abbreviated transcription (Latin):
merito t̾ra nominat᷑. qͥa t̾rena labe
Ne insuꝑbiã uercat qđ dictũ ẽ: reges
qͥ iudicatis t̾rã. & exultate ei intre¬
more. Optime subiectũ. ẽ. exultate :
ꝑgeret ineffusionẽ temeritatis: ad¬
ditũ ẽ. cũ tremore. ut ad cautionẽ
ualeret circũ spectãq scĩficationis
custodiã. Etiã sic potest accipi. Et
nunc reges intelligite. idest etiã nc̃
me rege c̃stituto nolite tristes. ce̾ re¬
ges t̾rȩ quasi bonũ ur̃m uob̾ ablatũ
sit: sed intelligite potius & erudimi¬
ni. Id enĩ uob expedit. ut sub illo
sitis a quo intellectꝰ & eruditio uob̃
datur. & hoc uob̃ expedit. ut ñ te¬
mere dominemini sed dño om̃iũ cũ
timore seruiatis. & exultetis in beati.¬
tudine certissima & sincerissima.
cauti & circũ spicientes ne ab ea ꝑsu

Expanded text:
merito terra nominatur, quia terrena labe merito terra nominatur, quia terrena labe ne in superbiam vertat quod dictum est, reges qui judicatis terram. Et exsultate ei cum tremore: optime subjectum est exsultate, npergeret in effusionem temeritatis, additum est, cum tremore; ut ad cautionem valeret circumspectamque sanctificationis custodiam. Etiam sic potest accipi, Et nunc reges intelligite, id est, Et jam nunc me rege constituto, nolite tristes esse, reges terrae, quasi bonum vestrum vobis ablatum sit; sed intelligite potius, et erudimini. Id enim vobis ex pedit ut sub illo sitis, a quo intellectus et eruditio vobis datur. Et hoc vobis expedit, ut non temere dominemini; sed Domino omnium cum timore serviatis, et exsultetis in beatitudine certissima et sincerissima, cauti et circumspicientes ne ab ea per
Abbreviated transcription (Latin):
tuã. Reges eos in uirga ferrea. In infle¬
xibili iusticia: Ꝙ tanꝗ uas figuli con¬
teres eos Id ẽ. conteres in eis t̃renas
cupiditates & uet̾is hominis lutulen-¬
ta negotia. & qͥcqͥd de peccati limo con¬
tractũ atq mnolitũ. ẽ. Et nunc reges
intelligite. Et nunc id ẽ. iã innouati.
iã contritis luteis tegum̃tis id. ẽ. car¬
nalib uasis erroris. quȩ ad pͣteritã
uitã ꝑtinent: Nunc intelligite iã reges.
idest iã ualentes regere qͥcquid in uob̃
seruile atq bestiale. ẽ. iã ualentes pu¬
gnare ñ quasi aerẽ cedentes. sed casti¬
gantes ur̃a corpora & seruituti subi¬
cientes. Erudimini om̃s qͥ iudicatis
t̃rã. Hoc idẽ repetitũ. ẽ. erudimini
ꝓ eo qđ dictũ . ẽ. intelligite. qͥ iudicatis
autẽ t̾rã ꝓ eo qđ dictũ ẽ. reges Sp̃ua.¬
les enĩ significat. qͥ iudicant᷑ t̾ram.
Inferius ẽnĩ nob̾ est. qͥcquid iudicamꝰ
Quic qͥd autẽ infra sp̃ualẽ hominẽ est.

Expanded text:
 Reges eos in virga ferrea: in inflexibili justitia. Et tanquam vas figuli conteres eos; id est, conteres in eis terrenas cupiditates, et veteris hominis lutulenta negotia, et quidquid de peccatore limo contractum atque inolitum est. Et nunc, reges, intelligite: et nunc, id est jam innovati, jam contritis luteis tegumentis, id est carnalibus vasis erroris quae ad praeteritam vitam pertinent: nunc intelligite jam reges, id est, jam valentes regere quidquid in vobis servile atque bestiale est; et jam valentes pugnare, non quasi aeret caedentes, sed castigantes vestra corpora, et servituli subjicientes . Erudimini, omnes qui judicatis terram. Hoc idem repetiigite; qui judicatis autem terram, pro eo quod dictum est, reges. Spirituales enim significat qui judicant terram: inferius enim nobis est, quidquid judicamus; quidquid autem infra spiritualem hominem est,
Abbreviated transcription (Latin):
Ego scilicet. cuiꝰ uincula illi dirũꝑe. &
iugũ meditabant᷑ abicere. Prȩdicans
p̃cẽptũ ipsius. Quis hoc ñ sentiat. cũ
etiã possit ille diei in ꝓphetia dictus
est quasi esse desierit. nec futurũ qua¬
si nondũ sit. sed p̃sens tantũ qͥa qͥcqͥd
ȩcernũ. ẽ. semꝑest: diuinitꝰ accipit᷑
scđm id dictũ hodie genui te. quo sẽ¬
pit̾nã generationẽ uircutis & sapien¬
tiȩ dĩ qui est unigenitꝰ filius. fides
sincerissima & catholica pͣdicat.

Expanded text:
a illi disrumpere et jugum meditabantur abjicere. Praedicans praeceptum ipsias: quis hoc non sentiat, cum etiam possit ille dies in prophetia dictus tum quasi esse desierit, nihilque futurum, quasi nondum sit, sed praesens tantum; quia, quidquid aeternum est, semper est; divinitus accipitur secundum id dictum, Ego hodie genui te, quo sempiternam generationem virtutis et sapientiae Dei, qui est unigenitus Filius, fides sincerissima et catholica praedicat.
Abbreviated transcription (Latin):
accipit᷑: quos dix̃ in ania meditatos.
Ut hoc sit dirũpamꝰ uincula eoꝵ &
abiciamꝰ a nob̾ iugũ ipsoꝵ. demꝰ oꝑam
ut ñ nos alliget neq imponat᷑ nob̃is
irridebit eos. & dñs subsannabit eos.
ter positũ. ẽ. subsannabit. Nichil hors
tam̃ saꝑe oportet carnalit̾. quasi aut̃
buccis ds̃ irrideat aut naso subsannet:
sed ea uis accipienda. ẽ. quã dat scĩs suis.
ut futura cernentes idest nom̃ xp̃i &
dominationẽ puagaturã in posteros.
& uniuersas gentes obtenturã: illos in¬
ania meditatos esse intelligat. Hȩc enĩ
uis qua ista pͣscita st̃: irrisio dĩ est & sub¬
sannatio. Qui habitat incȩł irridebit
eos. Celos si animas scãs accipiamꝰ: ꝑ
has eos. utiq p̾sciens qͥd futurũ sit. de
turbabit eos. Planius enĩ ostendens qͦ¬
modo loquet᷑ ad eos dix̃ conturbabit eos.
ut inira sua hoc sit infurore suo Iram
autẽ & furorẽ dnĩ dĩ ñ pturbationẽ
m̃tis oportet intelligi: sed uim qua

Expanded text:
accipitur, quos dixit inania meditatos; ut hoc sit, Disrumpamus vincula eorum, et abjiciamus a nobis jugum ipsorum, demus operam ut non nos alliget, neque imponatur nobis irridebit eos, et Dominus subsannabit eos. ter positum est, subsannabit. Nihil horum tamen sapere oportet carnaliter, quasi aut buccis Deus irrideat, aut naso subsannet: sed ea vis accipienda est, quam dat sanctis suis, ut futura cernentes, id est nomen Christi et dominationem pervagaturam in posteros et universas gentes obtenturam, illos inania meditatos esse intelligant; haec enim vis qua ista praescita sunt, irrisio Dei est et subsannatio. Qui habitat in coelis, irridebit eos: coelos si animas sanctas accipiamus, per has eos, utique praesciens quid futurum sit, dern furore suo conturbabit eos: planius enim ostendens quomodo ad eos loquetur, dixit, conturbabit eos; ut in ira sua, hoc sit, in furore suo. Iram autem et furorem Domini Dei non perturbationem mentis oportet intelligi, sed vim qua
Abbreviated transcription (Latin):
festa st̃. Syon autẽ si speculationẽ ut
quidã int̾pretant᷑ significat: nichil
magis quã ȩccłam debemꝰ acciꝑe. ubi
cotidie intentio erigit᷑ speculande
claritatis dĩ. sic̃ apłs dicit. Nos autẽ
reuelata facie głam dni speculantes.
Ergo iste sensus ẽ. Ego autẽ c̃stitutꝰ sũ
rex abeo suꝑ ȩccłam scãm eiꝰ. Quam
montẽ appellat: ꝓpt̾ eminentiã & fir

Expanded text:
festa sunt. Sion autem, si speculationem, ut quidam interpretantur, significat, nihil magis quam Ecclesiam debemus accipere, ubi quotidie intentio erigitur speculandae claritatis Dei, sicut Apostolus dicit: Nos autem revelata facie gloriam Domini speculantes . Ergo iste sensus est: Ego autem constitutus rex ab eo super Ecclesiam sanctam ejus, quam montem appellat propter emine
Abbreviated transcription (Latin):
illud qđ scriptũ. ẽ. in salomone: Iu
autẽ dũẽ uirtutis cũ tranqͥllitate iu-¬
dicas. & cũ magna reuerentia dispo-¬
nis nos. Ira gͦ dĩ est. motus qͥ fit in ani¬
ma quȩ legẽ dĩ nouit: cũ eandẽ legẽ
uidet a peccatore pͣteriri. Phunc enĩ
motũ iustarũ animarũ. multa uidi¬
cant᷑. Quanquã possit ira dĩ recte in¬
telligi etiã ipsa m̃tis obscuratio: quȩ
consequit᷑ eos qͥ legẽ dĩ transgrediunt᷑¬

Expanded text:
tum est in Salomone: Tu autem, Domine virtutis, cum tranquillitate judicas, et cum magna reverentia disponis nos . Ira ergo Dei est motus qui fit in anima quae legem Dei novit, cum eamdem legem videt a peccatore praeteriri; per hunc enim motum justarum animarum multa vindicantur. Quanquam possit ira Dei recte intelligi etiam ipsa mentis obscuratio, quae consequitur eos qui legem Dei transgrediunt
Abbreviated transcription (Latin):
spat nisi daminationẽ. St gͦ sꝑet regnũ.
habeat bonã conscientiã. & ut habeat
bona conscientiã: credat & oꝑet᷑. Qđ
credit fides .ẽ: qđ oꝑat᷑ caritas . ẽ. Illogͦ
loco a fide coepit apłs. fides. spes. caritãs.
alioloco abipsa caritate coepit caritas
de corde puro & c̃scientia bona & fide ñ
ficta Modo nos a medio coepimꝰ ab ipsa
c̃scientia & spe. Qui uult inquã habere
bonã spẽ: habeat bonã c̃scientiã cre-

Expanded text:
sperat nisi damnationem. Ut ergo speret regnum, sperat nisi damnationem. Ut ergo speret regnum, habeat bonam conscientiam; et ut habeat bonam conscientiam, credat, et operetur. Quod credit fidei est, quod operatur charitatis est. Illo ergo loco a fide coepit Apostolus, Fides, Spes, Charitas: alio loco ab ipsa charitate coepit, Charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta. Modo nos a medio coepimus, ab ipsa conscientia et spe. Qui vult, inquam, habere bonam spem, habeat bonam conscientiam;
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ mundi. Non uob̾ dicit᷑ nichil ametis.
absit. Pigri. mortui. detestandi. miseri
eritis. Amate. sed qͥd ametis uidete.
Amor dĩ. amor ꝓximi. caritas dicit᷑. Amor
mundi. amorhuiꝰ scłi. cupiditas dicit᷑.
Cupiditas refrenet᷑. caritas excitetur.
Ipsa enĩ caritas bene oꝑantis. dat & spem
bonȩ conscientiȩ. Spem enĩ gerit bona
conscientia. Quomͦ mala conscientia in¬
tota despatione. ẽ: sicbona conscientia
tria. sed ꝓspe bonã conscientiã posuit.
Finis enĩ p̃cepti ẽ. dixit: Quid. ẽ. finis
pfecta sit. Ethic finis dicit᷑. & ibi. Non
gͦ hic finẽ p̃cepti dixit. quo quasi peant
p̃cepta. sed quo ꝑficiant᷑ & consũment᷑.
ñ consumant᷑ Finis gͦ ꝓpt̃ illatria. fi
nis inqͥt p̾cepti . ẽ. caritas. de corde puro
& conscientia bona. & fide ñ ficta. Pro
spe. conscientiã posuit. Ille enĩ spat
qͥ bonã conscientiã gerit. Quẽ uͦ pungit
mala conseientia retrahit se aspe. & ñ sibi

Expanded text:
cem mundi. Num vobis dicitur: Nihil ametis? cem mundi. Num vobis dicitur: Nihil ametis? Absit. Pigri, mortui, detestandi, miseri eritis, si nihil ametis. Amate, sed quid ametis videte. Amor Dei, amor proximi, charitas dicitur: amor mundi, amor hujus saeculi, cupiditas dicitur. Cupiditas refrenetur, charitas excitetur. Ipsa enim charitas bene operantis dat ei spem bonae conscientiae. Spem enim gerit bona conscientia: quomodo mala conscientia tota in desperatione est, sic bona conscientia tria, sed pro spe bonam conscientiam posuit: Finis enim praecepti est, dixit. Quid est finis fecta sit: et hic finis dicitur, et ibi. Non ergo hic finem praecepti dixit, quo quasi pereant praecepta; sed quo perficiantur, et consummentur, non consumantur. Finis ergo propter tria icepti est charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta . Pro spe bonam conscientiam posuit. Ille enim sperat, qui bonam conscientiam gerit. Quem vero pungit mala conscientia, retrahit se a spe, et non sibi