comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerat : illa qͥppe alienigena fuit : ipse iacob nepotes suos ex ioseph
& ss meon erantͥ mͥ. Natos aũ si genueris postea tibi ert̃. Unde etiã
factũ ÷ ut duo decim trib e̾ẽnt isrł excepta tribu leui quȩ tẽploser¬
uiehat. Cũ ea qͥ ppe tredeciᷤ fuer̃. cũ fuissent duo decim filii iacob. Un
intelligit᷑ lucas patrẽ ioseph ñ aqͦ genitꝰ s a qͦfuerat ad optatꝰ. susce¬
pisse in eugło suo cuiꝰ pͥmogenito res sur sũ uersus cõmemoraret
donec exiret addauid. Quomͦ aũ huꝰ rei constet ratio. africanꝰ be¬
coro graphus scribens ad aristiden queda. de eugłioꝵ corsonanted
ostendit ita dicens. Nob̾ gͥ imminet ostendere quomͦ ioseph dicat sccbu¬

Expanded text:
verat, illa quippe alienigena fuit ipse Jacob nepotes suos ex Joseph verat, illa quippe alienigena fuit ipse Jacob nepotes suos ex Joseph et Simeon, erunt mihi. Natos autem si genueris postea, tibi erunt . Unde etiam factum est, ut duodecim tribus essent Israel, excepta tribu Levi, quae templo serviebat, cum ea quippe tredecim fuerint, cum duodecim fuissent filii Jacob. Unde intelligitur Lucas patrem Joseph, non a quo genitus, sed a quo fuerat adoptatus, suscepisse in Evangelio suo. Cujus progenitores sursum versus commemorat, donec exiret ad David. Quomodo autem hujus rei constet ratio, Africanus historiographus scribens ad Aristidem quemdam de Evangeliorum dissonantia, ostendit, ita dicens: « Nobis ergo imminet ostendere quomodo Joseph dicatur secu
Abbreviated transcription (Latin):
da ᷑ modo migraturu. & hinc atq inde utrisq inse credentib taqͣ
lapide angularȩ futuru. Hȩc tam̾ infiguta p̃parabat dĩ. reb in
ueritate ũ enturis. Nã & ipse iechoniãs ubi angulus iste pfiguri¬
tus ÷ int̾pretatur p̾paratio ds. Sic gͦ ia̾ nĩ quadraginta duo. q̃ e fa¬
ciunt ter quatuor detim. s ꝓpt̾ unã bis numeratã quadraginta
una generationes fiunt.si ce ipsũ xpm annumeremuis qui hiuc re
gendẽ uitȩ nr̃e tẽporali atꝙ t̾renȩ tanquã numero quadragena¬
rio rega lit᷑ psidet. lacob aut geniuit roseph. hunc locu nob obicit
uilianus augustis. de dissonantia euuã głistarũ.cur euuangłista
matħs ioseph filiu dixerit iacob: & lucas filui appellauerit᷑ heli
t̾ scđm lege pat̾ sit. Scimꝰ enĩ hoo ꝑ mossseir dno uibentep̾ ceptu
tudo adoptandi etiã in illo popło diꝰ. ut sibi filios facerent: quos
ñ ipsi genuissent. Nã excepto qd filia pharaonis mossen ad opta¬

Expanded text:
trisque in se credentibus tamquam lapidem angularem futurum. haec tunc in figura praeparabat deus rebus in ueritate uenturis. nam et ipse Iechonias, ubi angulus iste praefiguratus est, interpretatur \'praeparatio dei\'. sic ergo iam non quadraginta duae, quod faciunt ter quattuordecim, sed propter unum bis numeratum quadraginta una generatiogendae vitae nostrae temporali atque terrenae tanquam numero quadragenario regaliter praesidet. Jacob autem genuit Joseph. Hunc locum objecit nobis Julianus Augustus de dissonantia evangelistarum, cur evangelista Matthaeus Joseph filium dixerit Jacob, et Lucas filium eum appellaverit Hegem ei pater sit. Scimus enim hoc per Moysen Domino jubente praeceptum, tudo adoptandi etiam in illo populo Dei, ut sibi filios facerent, quos non ipsi genuissent. Nam excepto quod filia Pharaonis Moysen adopta
Abbreviated transcription (Latin):
dicta & scđm ꝓmissionẽ suã. tercia die a mortuis resurrerit: nosq
apeccatoꝵ morte resurgere fecit᷑. & in die iudicis onĩs electos suos gene¬
talit᷑ resuscitans. ad regn̾uꝰ imuitat et̾nũ dicens. Uenite ben edicti patris me
i ꝑcipite regnũ qd uos̾ paratũ ÷ aborigine mundi. Salathiel in latinũ
transfert᷑ : peticio mea ds. & nulli hoc̃ congruentiꝰ quaᷤ redemptori nroõ¬
uenit. qui pattẽ ꝓ discipłis suis petens: talit᷑ locitꝰ ÷. Pat̾ scẽ. serua eos inno¬
mine tuo quos dedistim̾. ut sint unũ sicut & nos. Et ut affectũ dep̾candi

Expanded text:
dicta, et secundum promissionem suam, tertia die a mortuis resurrexit, nos a peccatorum morte resurgere fecit, et in die judicii omnes electos suos generaliter resuscitans, ad regnum invitat aeternum, dicens: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi . Salathiel, in Latinum transfertur petitio mea Deus, et nulli hoc congruentius quam Redemptori nostro convenit, qui Patrem pro discipulis suis petens, taliter locutus est: Pater sancte, serva eos in nomine tuo, quos dedisti mihi, ut sint unum, sicut et nos . Et ut eff
Abbreviated transcription (Latin):
ad breue tẽpiis uitȩ huiꝰ appellabant᷑.xpiꝰ. ad solam ueri xp̃i¬
ymaginẽ conseruandã. quãuis copositione quadã mystica conse¬
erati. olei tam̾ huiꝰ que int̾ nos haberi solet materię liquore ꝑ
unguenta. s nouo ac singulari dono pat̾no spu infusus & unc¬
tus. rp̃s efficit᷑. Sicut multis ante scłis deeo uates ysaias p̾dixe¬
nat.ex ꝑsona ipsius xp̃i dicens. Sp̃s domini suꝑ me ꝓpt᷑ qd unxit¬
me. euuangłitare pauꝑib misit me: p̃dicare captiuis remissio¬
nẽ ae cecis uĩsũ. Nec solus ysaias. diumis hec predixit oracuł. S. &
dauid similit᷑ inspiatꝰ testat᷑ de xp̃o. dicens ad ipsuĩ rp̃m. Sedes tũa
etiam qͥualit᷑ rp̃s effectꝰ sit: indicat dicens. qd unctꝰ sit dt ado
uoleo comuni S oleo lȩticiȩ. Nec sicut participes sui .i. illi qui

Expanded text:
ad breve tempus vitad breve tempus vitimaginem conservandam, quamvis compositione quadam mystica consecrati olei, tamen hujus quae inter nos haberi solet materiae liquore aunguenta, sed novo ac singulari modo paterno Spiritu infusus, et unctus Christus efficitur, sicut multis ante saeculis de eo vates Isaias praedixerat, ex persona ipsius Christi, dicens: Spiritus Domini super me, propter qure pauperibus misit me, praedicare captivis remissionem et caecis visum . Nec solus Isaias haec divinis praedixit oraculis, sed et David similiter inspiratus, testatur de Christo, dicens ad ipsum Christum: Sedes tua, etiam qualiter Christus effectus sit indicat dicens quod unctus sit Deus a Deo, non oleo commun
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ tradider᷑ hȩc affricanus his ipsis sillabis ꝓfert. excepto qd ꝓ
mathat posuit methi. quia fortasse uł codex illius sic habuit.ł
inhsestoria. in qua hȩc didicerat eunde᷑ mathat repperit di soni¬
mu Uiru madiȩ. Cũ uirũ audieris : suspicio tibi nͥ subeat nup¬
tiaru᷑. s recordare consuetudinẽ scripturarũ. qd sponsę uocen¬
de qua po suit. ut de sola uirgine sine semine marit᷑ali natu᷑ demons¬
traret. Quod aũ primũ dicit de quanatꝰ ÷ iħs. ac demde sequit᷑ qͥ¬
uocat᷑ ꝓp̃s. ꝓpriũ nom̃ .i. iħs pͥus ponit. qd̃ ante conceptũ eiꝰ ab
angło nominatũ ÷. deinde conuenient᷑ aptat᷑ qd̾ inpontificib ce
regib prius in ymagine p̾cedebat: hoc ÷ xp̃s. Ut ille in quo hȩc
dito nomina misstica conuener̃. distigueret᷑ a teceris. qui infigura
eius his de̾ nominib s diuisim ncũpati precesser̃. Uerũ illi ꝗmͣ

Expanded text:
sunt, tradiderunt. » Haec Africanus his ipsis syllabis profert, excepto quod pro sunt, tradiderunt. » Haec Africanus his ipsis syllabis profert, excepto quod pro Matthat posuit Melchi, quia fortasse vel codex illius sic habuit, vel historia in qua haec didicerat eumdem Matthat reperit binominem. Virum Mariae. Cum virum audieris, suspicio tibi non subeat nuptiarum, sed recordare consuetudinis Scripturarum, quod sponsae vocene quibus, sed de qua, posuit, ut de sola virgine, sine semine maritali, natum demonstraret. Quod autem primum dicit: De qua natus est Jesus, us, prius ponit, quod ante conceptum ejus ab angelo nominatum est . Deinde convenienter aptatur, quod in pontificibus et regibus prius in imagine procedebat, hoc est, Christus, ut ille, in quo haec duo nomina mystica convenerunt, distingueretur a caeteris, qui in figura ejus iisdem nominibus sed divisim nuncupati praecesserunt. Verum illi quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
legis accipiens genuit ioseꝑ h: natura quidẽ germinis siuĩ filiũ. ꝓp¬
tͣ qd̾ &e scribitũr. la cob aũ genuit ioseph. Scdm uͦ legis p̾ceptũ. heli
dicens. la cob aũ genuit ioseph. & eã ꝗ lucas cõpetenti obseruatione de¬
signat dicens. qui putabatur ẽẽ filius ioseph. Qui fuit heli. Qui &e
ip̃se subsonante eadẽ distinctione. heli ẽẽ filuus putabat᷑: qui fuerat
mathat. Quia legale̾ hanc successionẽ. quȩ uelud ad optione qua da᷑
erga defunctos cõnstat magis quã germinis ueritate̾. cõpeteti sa¬
tis ꝑ hoc designauit indicio: Obseruans eugłista ne om̃ino in huiꝰ ce¬
modi subcessionib genuisse alique̾ nominaret.ꝑ qd̾ digna distinc¬
tione ñ doscendens. s ascendens usq ad adã. & ad ipsu̾ usq ꝑ uenit
ta st᷑ s ipsi hȩc saluatoris nr̃i scđ̾m carne̾ propinqui seu studio
tatrci seminis demonstrandi: seu docendi quȩ scđm ueritate᷑ gesta

Expanded text:
legis accipiens, genuit Joseph, natura quidem germinis, suum filium: propter quod et scribitur: Jacob autem genuit Joseph. Secundum vero legis praeceptum Heli dicens: Jacob autem genuit Joseph: et ea quam Lucas competenti observatione designat, dicens: Qui putabatur esse filius Joseph, qui fuit Heli. Qui et ipse subsannante eadem distinctione, Heli esse filius putabatur, qui fuerat Matthat, quia legalem hanc successionem, quae velut adoptione quadam erga defunctos constat, magis quam germinis veritatem competenti satis per hoc designavit indicio, observans Evangelista, ne omnino in hujuscemodi successionibus genuisse aliquem nominaret, per quod digna distinctione non descendens, sed ascendens, usque ad Adam et ad ipsum usque pervenit ta sunt, sed ipsi haec Salvatoris nostri secundum carnem propinqui, seu studio tanti seminis demonstrandi, sive edocendi, quae secundum veritatem gesta
Abbreviated transcription (Latin):
te ut &e ip̃si in nob̾ unũ sint. Eorobabel uero int̾pretat᷑ ipse magister ba¬
bdonis .i. magist᷑ confusionis. Et quid babilon meliꝰ ꝗ istũ mundũ signi¬
ficat. qui post peccatu᷑ pru hominis. uariis ydoloꝵ cultib: & huma¬
nȩ uitȩ errorib implicatꝰ & confusus erat: S redẽptore nr̃o ueniente
ac regim̾ in eo suscipiente cui pat̾ dix. postula ame & dabo gͥsheredita¬

Expanded text:
 ut et ipsi in nobis sint unum . Zorobabel vero interpretatur ipse Magister Babylonis, id est, magister confusionis. Et quid Babylon melius quam istum mundum significat, qui, post peccatum primi hominis, variis idolorum cultibus et humanae vitae erroribus implicatus et confusus erat? Sed Redemptore nostro veniente, ac regimen in eo suscipiente, cui Pater dixit: Postula a me, et dabo tibi gen
Abbreviated transcription (Latin):
quomar i agonta: & prolixus orabat. Quod ͦ incensũ s¬
ratione sicentfu psalmista testae᷑ dicẽs. dirogat᷑ oratio mea s¬
cut incensũ in conspectu tuo. Quis aũ sit dñi salus. psaias ex ꝑ-¬
sona dm̃ soquens. ostendit dicens. Terrasicut uestimertiudere¬
ret᷑. & habitatores eius : sicut hec interibt. Salus au mea insem¬
pit̾nũ erit. ille utiẽ qui angło teste saluũ faciet ꝑo płmisini

Expanded text:
incensum orationem significet, Psalmista testatur dicens: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Quis autem sit Domini salus Isaias ex persona Domini loquens, ostendit dicens: Terra sicut vestimentum atteretur, et habitatores ejus sicut haec interibunt; salus autem mea in sempiternum erit
Abbreviated transcription (Latin):
in ilł ꝓgeneratoratorib bis numerat᷑. id ÷ iechomas. a quofacta:
quȩdam in extraneas gentes deflȩxio. quando inbabiloniam trans¬
migratu ÷. Ubi aũ ordo arectidine deflectit᷑. atq ut eat in diuersũ
tanꝗ angulũ facit : illud qd̾ in angło : bis numerat᷑. infine seilios
oris ordĩnis : & incapite ipsius deflectionis. Et hoc ipsũ ia pfigurabit

Expanded text:
illis progeneratoribus bis numeratur, id est Iechonias, a quo facta est quaedam in extraneas gentes deflexio, quando in Babyloniam transmigratum est. ubi autem ordo a rectitudine flectitur adque, ut eat in diuersum, tamquam angulum facit, illud quod in angulo est bis numeratur, in fine scilicet prioris ordinis et in cap
Abbreviated transcription (Latin):
runt enĩ sic̃ angłi dĩ incęlo. Et illud. Soluite tẽplũ hoc. ⁊ in trib
dieb excitabo illud. Salmon qui int̃pͣtat᷑ sensus ł sensibił. nũ
in conuenient᷑.rpm figurat: quẽ apłs dir̾ dĩ uirtutẽ & dĩ sapi¬
entͦ eẽ. Quibene sensibit dr̃. Nã in euglio legit᷑ dixisse. tetigit me
aliquis. Nã ego sensi deme uirtutẽ exisse. Ꝙ itẽ. Quid cogitatis
mala incordibus urĩs: Uere sensibił. qui cogitata ut fac̃̾ta : &
futura ut p̾sentia cernit: sicut dequo scribit᷑. Quifec̾quȩ
futura st̃. P ooe in quo robur. ł in ipso fortitudo. ł inforatu¬
dine int̾ptat᷑. apte ad xpm transferri pot᷑. Quia ipse ÷ brachiuꝰ ons¬

Expanded text:
runt enim sicut angeli Dei in coelo . Et illud: Solvite templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud . Salmon, qui interpretatur sensus, vel sensibilis, non inconvenienter Christum figurat, quem Apostolus dixit Dei virtutem et Dei sapientiam esse , qui bene sensibilis dicitur. Nam in Evangelio legitur dixisse. Tetigit me aliquis. Nam et ego sensi de me virtutem exisse . Et item: Quid cogitatis mala in cordibus vestris? Vere sensibilis, qui cogitata ut facta, et futura ut praesentia cernit sicut de eo scribitur, qui fecit quae futura sunt. Boos, in quo robur, vel in ipso fortitudo, vel in fortitudine, interpretatur, apte ad Christum transferri potest, quia ipse est brachium
Abbreviated transcription (Latin):
Ui ꝓcesserant temp̃ore. ita quoq testimoniũ illi dabant ex pͥfigu¬
ratione. Nã nullus eoꝵ : qui ñ aut nomine aut actiu incarna¬
tionẽ ꝓpĩsignificet. & ipsũ eẽ demonstret: qui in patriarchisp¬

Expanded text:
nativitatem Christi praecesserant tempore, ita quoque testimonium illi dabant ex praefigunativitatem Christi praecesserant tempore, ita quoque testimonium illi dabant ex praefiguratione. Nam nullus eorum est, qui non aut nomine, aut actu incarnationem Christi significet, et ipsum esse demonstret, qui in patriarchis
Abbreviated transcription (Latin):
pontificatu eius ide dauid alio in loco tale aliquid archanis signat.
cifer ũ genuite. Iurauid dñi &e numpoenitebit eisꝰ. tu es sacerdos in
etnũ scd̾m ordmẽ melchisedech. Hic auꝰ męlchi sedech in diui¬
nis uoluminib sacerdos fuisse dĩ sũmi refert᷑. s qui nͥ oleo cõmu¬
ni ꝑ unctꝰ sit. neq qui ex successione generis susceꝑit sacͥdotiui. si¬
cut apud hebreos fieri mos erat. & ĩdeo scđm otdiñ ipsius. sacꝰ¬
sollonnit᷑ consetrato. uncti sut᷑ xp̃i. Et siue reges suie ꝓphȩ siue
etiã pontifices per hoc fuerint instititti. nullus tam̃ ipsoꝵ uł gen¬
ti uł discipłis aut sectatorib ex suo uocabulo. nom̃ dare potuit.
& uniuersam ꝑ totum mundum tui nominis gentan. epuer
ri xpi uocubalo. appellari fecit ꝑ henni nominẽ .xp̃ianos. Notan¬
dũ aũ qd ipsi ꝓgenito res xpĩ qͥ in genealogia eius annumeratistͦ.
nͣ sine grandi ms. sterio ab euglista assumunt. maxime cu apłe

Expanded text:
pontificatu ejus idem David alio in loco tale aliquid arcanis signat eciferum genui te. Juravit Dominus, et non poenitebit eum, tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Hic autem Melchisedech in divinis voluminibus sacerdos fuisse Dei summi refertur , sed qui non oleo communi perunctus sit, neque qui ex successione generis susceperit sacerdotium, sicut apud Hebraeos fieri mos erat; et ideo secundum ordinem ipsius sacersolemniter consecrato uncti sint christi, et sive reges, sive prophetae, sive etiam pontifices, per hoc fuerint instituti, nullus tamen ipsorum vel genti, vel discipulis aut sectatoribus ex suo vocabulo nomen dare potuit, et universam per totum mundum sui nominis gentem, ex veri Christi vocabulo appellari fecit perenni nomine Christianos . Notandum autem quod ipsi progenitores Christi, qui in genealogia ejus adnumerati sunt, non sine grandi mysterio ab
Abbreviated transcription (Latin):
spirituali. hoc ÷ septenario facta ÷ eccłia puteus satiens. Quia factꝰ¬
pse: naason princeps tribus uida. sicut in numeris legimꝰ. lesse au .
genuit dauid regem. Regẽ daud dicit ñ qd̾ ipse solus in ista genealo
gia fuerit posit᷑. cũ ab ip̃so usq ad transmigrationẽ babilõnis. q ui
scribunt᷑ regnauernt: s quia dauid dauid detribu fuerit uidarere
yque ordo de currit gen ealogiȩ. dauid ai rex: genuit solomone ex ea
positȩ. cur sola nͥ nominet᷑ behtsabee. S hoc solũ dr̃. qd̾ uxor fuerit
uriȩ igit᷑ hoc ideo putat᷑ factũ. quia tres aliȩ supscriptę̧ licet eri¬
muisẽ fuerint. in partib tam̃ filior ꝑ quos currit gencalotia: n solũ
to uisaluatoris genealogia uideat᷑ ñ nominata. Homꝰ uͦ uiri eiꝰ .i.¬
uriȩ. quasi iustĩ hominis ponit̾. ut etiã ex hoc sceleris immanitas
momeret᷑. dũ uxoris causa occisus ĩmͤmoriã reuocat᷑. Mẏstice auꝰ

Expanded text:
spirituali, hoc est, septenario facta est Ecclesia puteus satietatis: quia factuIpse est Naason princeps tribus Juda, sicut in Numeris legimus . Jesse autem genuit David regem. Regem dicit David, non quod ipse solus in ista genealogia regum fuerit positus, cum ab ipso usque ad transmigrationem Babylonis qui scribuntur regnaverint, sed quia David primus de tribu Juda rex fuit, per quam ordo decurrit genealogiae. Dapositae, cur sola non nominetur Bersabee, sed hoc solum dicatur quod uxor fuerit Uriae? Igitur hoc ideo putatur factum, quia tres aliae supra scriptae, licet criminosae fuerint, in partubus tamen filiorum, per quos currit genealogia, non solum to in Salvatoris genealogia videatur non nominata; nomen vero viriUriae, quasi justi hominis ponitur, ut ex hoc etiam sceleris immanitas memoretur, dum uxoris causa occisus in memoriam revocatur. Mystice autem
Abbreviated transcription (Latin):
intp drtna mar itudo łcõmutans siue palma. Ec merito hȩc otui
conueunt see eccłie. quȩ amara prius futt in idolatria &itur¬
piconuersatione s modo dulcis : ꝓfletũ cõpunctionis & studu¬
u pu laboris. hec cõmutans recte dr.quia et peccatitace. somu¬
tata. in iusta & erodiosa in amatã. Quȩ palmȩ reetoraes simili¬
lat ꝓpt centam labau &e uictorie pmiu. de illõ Quippe berm
ppsalmi sca at. Iust ut palma florebit sicut cedris la bioi muli

Expanded text:
tur amaritudo, vel commutans, sive palma. Et merito haec omnia conveniunt sanctae Ecclesiae, quae amara prius fuit in idololatria et turbida conversatione, sed modo dulcis est per fletum compunctionis et studium pii laboris. Haec commutans recte dicitur, quia ex peccatrice commutata est in justam, et ex odiosa in amatam. Quae palmae rite assimilatur, propter certamen laborum, et victoriae praemium. De illa quippe bene per psalm
Abbreviated transcription (Latin):
nde si naturał superstes ñ fuerit. aut indignꝰ. fuerit.
admonenti tam̃ aut seniori adosentis obedientia p̃ben¬
da erit. Quomͦ enĩ honoratus in senectute opparebit.
qͥ discipline laborem in adolescentio ñ sustinuerit a
Qudcũq enĩ homo seminauerit : hoc & mecet. Om̃is nãq
disciplina in p̃senti ñ uidetur gaudii.ẽẽ. s meroris
postea aut̃ fru̾ctũ paccatissimũ exercitatis. ꝑ eã redãet
iusticid. Sicut ergo fructus non inuenitur in arbore
inqua papiiꝰ aut̃ flos priꝰ ñ apparuerit. sic in senec¬
tute honorem legitiũ consequi non poterit. qui in
adolescentie disciplina alieuꝰ exercitationib ñ labora¬
uerit. Disciplina igitur absq obedientia. quauter fieri
potest  Adolesrens ergo sinc aisciplina addiescens sine
matꝰ estͣ magna erereitatione indiget. Et enĩ sui
norniã studii a xp̃o dño suscepit. qͥ obediens usq ad

Expanded text:
s pater superstes non fuerit, aut indignus fuerit; admonenti tamen aut seniori adolescentis obedientia praebenda erit. Quomodo ergo honoratus in senectute apparebit, qui disciplinae laborem in adolescentia non sustinuerit? Quodcumque etenim homo laboraverit, hoc et metet. Omnis namque disciplina in ppostea vero fructum pacatissimum exercitatio per eam reddet justitiae . Sicut ergo fructus non invenitur in arbore, in qua pampinus aut flos prius non apparuerit: sic et in senectute honorem legitimum assequi non poterit, qui in adolescentia disciplinae alicujus exercitatione non laboraverit. Disciplina igitur absque obedientia, qualiter fieri potest? Adolescens ergo sine disciplina, adolescens sinemater est, magna exercitatione indiget; quae sui normam studii in Christo Domino sumpsit, qui obedien
Abbreviated transcription (Latin):
sine obedientia. Qualiter nanq in senectute obseqͥ
sibi ille sperabit. qͥ in adolescentia seniorib obedi¬
ontiã eribere c̾ceninit e inde &e in ꝓuerbio apuo
ueteres. habetur qđ seriure nequeat qui priꝰ aligu
serututẽ p̾bere denegat. ꝓpter qđ & dotrunus ihs
in tẽporib sue carnis dũ aohuc ad legitimã etatem
aoctoris ñ peruenit obedentie ninissrationẽ paren¬
tib eribuit. Sicut gͦ insenib sobrieras & motum
perfectio regluritur̃. ita oe in adolesentib obsequium
& subiectio & obedientia rite debetur. Qua ꝓpter &̾ in
mandatis legis primũ in his que ad homines ꝑtiuent.
patris & matris honor imꝑatur. Quia quauis carna¬
as pater ñ superiurerit aut indignꝰ fuerit. alicui ta¬
⁊ filiis p̃bendus. et̃. ostenditur. Quactuor enĩ modis per
scripturas diuinas patres uocantur. Hoc ÷ natura. gente.
admonitione etate. De patre nãq naturaliter. iacob
ad laban dr̃. Nisi timor patris mei psaac affuisset.

Expanded text:
ine deprauatur. qualiter namque in senectute ministrari sibi ille sperabit, qui in adulescentia senioribus oboedientiam exhibere contemnit? unde et in prouerbio apud ueteres habetur, quod seruiri nequeat qui prius alicui seruitutem praebere denegat. propter quod et Dominus Iesus in temporibus suae carnis, dum adhuc ad legitimam aetatem doctoris non peruenit, oboedienter ministrationem parentibus suis exhibuit. sicut ergo in senibus sobperfectio requiritur: ita etiam in adolescentibus, obsequium, et subjectio, et obedientia rite debetur. Quapropter et in mandatis legis primum in his quae ad homines pertinent, patris et matris honor imperatur, quia quamvis carnalis pater non supervixerit, aut indignus fuerit; alicui taa filiis praebendus esse ostenditur. quattuor etenim modis per scripturas diuinas patres uocantur, hoc est natura gente admonitione aetate. de patre namque naturali Iacob ad Laban loquitur : nisi timor patris mei Isaac adfuisset,
Abbreviated transcription (Latin):
mundauit. candidiores sic̃ lac facti st̃. qͦs macła postea nulla fuscaust
atq celestia conficientes alimita m̃tũ iut̾ne iuscera saginart᷑. St̃ etia
qͥ mandata dñ lucida qͦ diino ore deꝓmpta sc̃ sic̃ lac nõ b̾ facta arbuti
qͥb nutriti ad panis celestis ꝑuenimꝰ alimeniã. Unde & apłs ai. Lac
uob̾ potũ dedi ñ escã. Nondũ enĩ poteratis. Coruithios in pͥncipuor
iliꝰ ampliandus meus ioseph. filius ampliandꝰ meus relams
filiꝰ meus. ad olescertior ad me reuertere. In quẽ consilui cone¬
rentes maledicebant. & nitendebant meũ dni arcũ. & conceilas
st̃ cũ potentia arcꝰ eoꝵ & dissoluti st̃ neru brachtorũ mans
eoꝵ ꝑ manꝰ potentis iacob. Inde p̾ualuit isrł a dõ patris tu¬

Expanded text:
mundauit, candidiores super lac facti sunt, quos macula postea nulla fuscauit.atque caelestia conficientes alimenta mentis internae uiscera saginarunt. sunt etiam qui mandata domini lucida, quae diuino ore deprompta sunt, sicut lac nobis facta arbi nutriti ad panis coelestis pervenimus alimoniam. Unde et Paulus ait: Lac vobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis . Corinthios in principio filius ampliandus meus Ioseph, filius ampliandus meus zelandus, filius meus adulescentior, ad me reuertere. in quem consilium conferentes maledicebant et intendebant in eum domini arcum. et contriti sunt cum potentia arcus eorum et dissoluti sunt nerui bracchiorum manus eorum per manus potentis Iacob, indeque praeualuit Istrahel a deo pa
Abbreviated transcription (Latin):
as ordine. sed sacre successionis p̃rogatiua pͥmogenitꝰ ode serqptĩ
nuncupari. & uere sc̃m decꝰ eiꝰ de qͦ scripdr̃
resurgente speciosus forma pre filus bo¬
minũ. qͥa ipse ÷ pͥmogenitꝰ ex mor¬
tuis. habens cornua unicornul
Sel cũ arrerit comua. qͥm̃ unicorniu posuerit reqrendũ cuĩ ipsĩ unicor

Expanded text:
e successionis praerogatiua primogenitus meruit nuncupar. et uere sanctum decus eius, de quo scriptum est resurgente: speciosus forma prae filiis hominum, quia ipse est primogenitus ex mortuis, habens cornua unicornui. sed cum dixerit cornua, quomodo unicornui posuerit requirendum, cum ipsum unicor
Abbreviated transcription (Latin):
eris ꝑ agrum & inueneris auem incubantẽ suꝑ pullos suos: ñ teneas auẽ cum
pullis suis: dimitte uolare auem in campũ captos tenens filios. ut longo uiuas
temꝑe. in t̾ra quã dñs ds̃ tirus dederit tͥ. Nonqͥd dimissio auicule dies alicuiꝰ augͥ
pullos aut̃ eiꝰ bona oꝑa intelligunt᷑. Nam sic̃ aius pullos suos sub alas congregat
ut eos fouendo nutriat: ita una queq scã anima oꝑa sua int̾ cordis secreta recon¬
dit & ea semꝑ augendo mulciplicat. & nutrit. ut ex his mercedẽ pleuissimã recipis
Auẽ itaq cũ pullis suis inuenimꝰ: cũ aliquẽ iustũ ꝑ suis bonis oꝑib amando amplectim᷑.¬
Auẽ in agro auolare ꝑmittimꝰ. cũ eũ quẽ diligimꝰ. ꝑ mortẽ ad regna celestia conscendisse
gaudemꝰ. Filios uͦ eiꝰ captos tenemꝰ. si eiꝰ bona oꝑa in m̃te retinemꝰ. atq in eoꝵ uni¬
tacione ꝓficimꝰ. Et in hoc longitudinẽ uite nob̃is ad qͥrimꝰ. qͦ sĩ nͥ incelesti beatitudine

Expanded text:
bantem super pullos suos; ne teneas avem cum pullis suis, sed dimitte avolare avem in campum, et captos tene filios; ut longo vivas tempore in terra, quam Dominus Deus tuus dederit tibi . Numquid dimissio aviculae dies alicujus augepullos autem ejus bona opera intelliguntur. Nam sicut avis pullos suos sub alas congregat, ut eos fovendo nutriat; ita unaquaeque sancta anima opera sua intra cordis secreta recondit, et ea semper augendo multiplicat et nutrit, ut ex iis mercedem plenissimam recipiat. Avem itaque cum pullis suis invenimus, cum aliquem justum Avem in agro avolare permittimus, cum eum quem diligebamus, per mortem ad regna coelestia conscendisse gaudemus: filios vero ejus captos tenemus, si ejus bona opera in mente retinemus, atque in eorum imitatione proficimus. Et in hoc longitudinem vitae nobis acquirimus, quae non nisi in coelesti beatitudine
Abbreviated transcription (Latin):
inqͦ÷ sõꝑ filiꝰ. ita etiã patris uulua
est sp̃ũalis interioris archani.
de quo tanquã ex genitali aluo
ꝓcessit filius. Ueniꝙ diu̾se
cũ unũ ñ definit᷑. & unũ oĩa sonant: spũale magis mystertũ generati¬
onis pat̾ne quã m̃brũ aliqͦd corporale significat. Sed sic̾ illã ex pam
generationẽ intelligimꝰ. ita etiã ad consũmationẽ fidei generationem
marie intelligamꝰ. qͦndo benedicit᷑ uulua matris. illa utiq marie urq¬
nalis qͦ nob edidit dnm̃ iħm. de qͦ pat̾ dic̃ ꝑ ieremiã ꝓꝑħam. Priqͣ rs¬
patre. alterã ex uirgine. ita tam̃ ut ñ exors sue diuinitatis. eẽt. cũ en
uirgine nasceret᷑. & eẽt. in corpore. Unde & conualuit suꝑ om̃s montes
anmn. Qͥs enĩ illoꝵ fuit cui subiecta ẽe̾nt. om̃ia. qͥb ipse donaute. Qqdenbe
in qͦ benedicentur õs scĩ eiꝰ: qͥa ipse: suꝑ capita caput oiũ : caput eñi muli

Expanded text:
st filius, ita etiam patris uulua est spiritalis interioris arcani, de quo tamquam ex genitali aluo processit filius. denique diuerse cum unum non definitur et unum omnia sonant, spiritale magis mysterium generationis paternae quam membrum aliquod corporale significat. sed sicut illam ex patre generationem intellegimus, ita etiam ad consummationem fidei generationem Mariae intellegamus, quando benedicitur uulua matris, illa utique Mariae uirginalis, quae nobis edidit dominum Iesum. de qua pater dicit per Hieremiam prpatre, alteram ex uirgine, ita tamen ut non exsors suae diuinitatis esset, cum ex uirgine nasceretur et esset in corpore. Unde et conualuit super omnes montes dominum. quis enim illorum fuit cui subiecta essent omnia, quibus ipse donauit quod erant? in quo benedicuntur omnes sancti eius, quia ipse est super capita
Abbreviated transcription (Latin):
Id÷ altitudinẽ om̃em eleuantẽ se aduersus dĩ scientiã destruentes. Et id̾o
iurta legẽ munda animalia cornua habent. Lex enĩ spũalis est. Qͥ enĩ pos¬
sunt scłi huiꝰ illecebras uerbo di & uirtutis obseruantia ꝓpulsare.cornib
uelut qͥbdã capitis sui armis uident᷑. ẽẽ. muniti. Meritoq & tuba cor¬
nea dr uirtꝰ sermonis mirabilis. qͦ bonos milites xp̃i accendit ad p̾liũ.
ut de hoste diabolo manubias reportemꝰ. In acie gͥ sumꝰ. & plurimos
ex nobis uidemꝰ in aduersariis castris. ẽẽ saptiuos.

Expanded text:
est altitudinem omnem eleuantem se aduersus dei scientiam destruentes. et ideo est altitudinem omnem eleuantem se aduersus dei scientiam destruentes. et ideo iuxta legem munda animalia cornua habent; lex enim spiritalis est. qui enim possunt saeculi huius inlecebras uerbo dei et uirtutis obseruantia propulsare cornibus uelut quibusdam capitis sui armis uidentur esse muniti. meritoque et tuba cornea dicitur uirtus sermonis mirabilis, quae bonos milites Christi accendit ad proelium, ut de hoste diabolo manubias reportemus. in acie igitur sumus et plurimos ex nobis uidemus in aduersariis castris esse captiuos.
Abbreviated transcription (Latin):
torũ. fr̃at meus candidꝰ & rubens electꝰ de decẽ milib. Deniq etiã iu¬
uencule dauid auctorẽ. ex cuiꝰ successione xp̃s est natꝰ ꝑ uirgenis partũ.
maece milib p̃dicabant. saul aut̃ in milib: cũ reuereñtie gm̃ cirea regẽ
magis p̃ponderare debiussent. Qͥ gͦ cornũ xp̃i eraltauerit consessus eiꝰ głam.
iose qͦ ꝙ accẽpit et̃ cornua. unde etiã sc̃i unicornui dicti st̾ in psalmi uersicło¬
ꝓdilettꝰ tanq fus unicorniorũ. E& enĩ sic̃ aninal huiꝰmodi cu ei oruut᷑ cor-¬
nuia. ꝓcessũ plenioris significat etatis itacũ ẽ capite qͦdã nr̃e anime cor¬
nuia pullulare ceꝑint. ꝓcessũ uident᷑ ꝑfectioris significare uirtutis. & tã¬
dui ceescunt. quã dui cõpleant᷑ hoc cornu dñs iħs cõminuit gentes. ut
suꝑsticionẽ obterer et. salutẽ redderet. sic̃ ipse ait. ꝑcutiã & sanabo. Idõꝙ
tanq imuitator tauri huiꝰ ꝓpħa dic̃. In te minucos ur̃os uentilabimꝰ cornu:

Expanded text:
corum: fraternus meus candidus et rubeus, electus de decem milibus. denique etiam iuuenculae Dauid Mariae auctorem, ex cuius successione Christus est natus per uirginis partum, in decem milibus praedicabant, Saul autem in milibus, cum reuerentiae gratia circa regem magis praeponderare debuissent. qui ergo cornum Christi exaltauerit confessus eius gloriam ipse quoque accipit cornua. unde etiam sancti unicornui dicti sunt in psalmi uersicdilectus tamquam filius unicornuorum. etenim sicut animal huiusmodi, cum ei oriuntur cornua, processum plenioris significat aetatis, ita cum e capite quodam nostrae animae cornua pullulare coeperint, processum uidentur perfectioris significare uirtutis et tamdiu crescunt, quamdiu conpleantur. hoc cornu dominus Iesus comminuit gentes, ut superstitionem obtereret, salutem redderet, sicut ipse ait: percutiam et sanabo. ideoque tamquam imitator tauri huius propheta dicit: in te inimicos nostros uentilabimus, id
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. qͥa uocẽ audio nuptaalẽ. qͥa iã ei dura peccatorũ supplicia. duralegs
torm̃ta. sed remissionẽ peccatorũ. uocẽ leticie. sonũ io cunditatis. grultan¬
oñs festi nuptialis audiuimꝰ. hic÷ ille alligans ad uitẽ asinũ suũ. ꝓ eli
pullũ asine sue. ut seruorẽ sp̃s scĩ congregatio habeat nationĩ. ante it¬
bilis fidi uincłis alligemꝰ Hoc iꝰ illud mysteriũ qͦd pullũ asme solui ust
suauitate reqͥesceret. Lauabit inqͥt᷑ in uino stolã suã. Bona stola: caro ap¬

Expanded text:
uenit, quia uocem audio nuptialem, quia iam non dura peccatorum supplicia, dura legis uenit, quia uocem audio nuptialem, quia iam non dura peccatorum supplicia, dura legis tormenta, sed remissionem criminum, uocem laetitiae, sonum iucunditatis, exultationem festi nuptialis audimus. hic est ille alligans ad uitem asinum suum et cilicio pullum asinae suae, ut feruorem spiritus sancti congregatio habeat nationum ante rebilis fidei uinculis alligemur. hoc est illud mysterium, quod pullum asinae solui iussit anctorum suauitate requiesceret. Lauabit inquit in uino stolam suam. bona stola est caro
Abbreviated transcription (Latin):
amisit. Wenĩ qͥa uerũ regẽ negarunt. filsos hab̾e ceperunt. Ergo hoc
diett patriarcha. Seruabit᷑ in iudicib ł in regib uideorũ intemerate suc¬
cessiois hereditas ducta ꝑ reges. donec ueniat cui repositũ ÷ ut ecclam
d̃i congreget eer conuentu nationũ om̃iũ & gentiliũ deuotione popłoꝵ
Hoc ÷ ipsũ manet. ipsi debitũ reseruat᷑. ipsi tante gre p̾ro gatiua defati lo
ipse ÷ expectacio gentiũ. Plus dit᷑. quã si dirisset ipsũ expectant gemes
qͥd oĩs spes eccłe in ipso recũbat. Idõ d̾e moysi. soluȩ calciam̃tũ pedũ tpi
ne ipse spotisus eccłe crederet᷑. qͥ dux plebis eligebat᷑. Idõ soluit calcianti
siũ iesus naue. ut uenturo tangi muneris gr̃am̃ & ipse seruaret. Ido dic̃ uss
ipse: solus uir eccłe. hocꝰ expectacio gentiũ. Huic deferentes copulã gre mius

Expanded text:
amisit. etenim quia uerum regem negarunt, falsos habere coeperunt. ergo hoc amisit. etenim quia uerum regem negarunt, falsos habere coeperunt. ergo hoc dicit patriarcha: seruabitur in iudicibus uel regibus Iudaeorum intemeratae successionis hereditas ducta per reges, donec ueniat cui repositum est, ut ecclesiam dei congreget ex conuentu nationum omnium et gentilium deuotione populorum, hoc est ipsum manet, ipsi debitum reseruatur, ipsi tantae gratiae praerogatiua defertur. Et ipse est expectatio gentium. plus dixit quam si dixisset: ipsum expectant gentes, quod omnis spes ecclesiae in ipso recumbat. ideo dicitur Moysi: solue calciamentum pedum tuorum, ne ipse sponsus ecclesiae crederetur, qui dux plebis eligebatur. ideo soluit calciamentum suum Iesus Naue, ut uenturo tanti muneris gratiam et ipse seruaret. ideo dicit Iohannes: est: ipse est solus uir ecclesiae, hic est expectatio gentium, huic deferentes copulam gratiae n
Abbreviated transcription (Latin):
ascenderit. sic isaias dic̾. Exiet uirga de radice iesse. & flos de radice eiꝰ ascendei
Radir familia uideoꝵ uirga maria: flos marie xp̃s. Recte uirga qͦ regalis ÷
aboleuit. odorẽ uite infudit etne. Habes gͦ incarnationẽ. accipe passionẽ.
Recũbens inqͥt dormisti ut leo. qͥndo iacuit in sepulero uelut qͦdã corporis¬
Unde & iacob ait. Es suscitabit eũ : Hoc ÷ quẽ dñs suscipiet. qͥs÷ alius qͥ resusenet
nͥ ipse sua patrisq se resuscitet uoluntate uideo natũ auctoritate ꝓpͥa. uides
mortuũ ꝓpͥa uolaintate. uideo dormientẽ pocestate ꝓpͥa. Qͥ om̃ia fuo fecit
arbitrio: cuiꝰ alteriꝰ ut resurgat egebit auxiliis: Ipse gͥ resurrectionis
sue auctor÷: qͥ mortis ÷ arbit᷑. qͥ expectat᷑ a gentib. Ideo ille donec ueniat
ñ deficiet dux ex uda: ut usq ad eiꝰ ortũ regalis successiõis fides incorrupta

Expanded text:
ascenderit, sicut Esaias dicit: exiet uirga ex radice Iessae et flos ex radice ascendet. ascenderit, sicut Esaias dicit: exiet uirga ex radice Iessae et flos ex radice ascendet. radix familia Iudaeorum, uirga Maria, flos Mariae Christus. recte uirga, quae regalis est aboleuit, odorem uitae infudit aeternae. habes ergo incarnationem, accipe passionem. recumbens inqUnde et Jacob ait: Quis suscitabit eum? hoc est, quem Dominus suscipiet. Quis est alius qui resuscitet, nisi ipse se sua patrisque resuscitet potestate? uideo natum auctoritate propria, uideo mortuum propria uoluntate, uideo dormientem potestate propria. qui omnia suo fecit arbitrio cuius alterius ut resurgat egebit auxiliis ? ipse igitur resurrectionis suae auctor est, qui mortis est arbiter, qui expectatur a gentibus. ideo, donec ille ueniat, non deficiet dux ex Iuda. ut usque ad eius ortum regalis successionis fides incorrupta
Abbreviated transcription (Latin):
futuros p̃uidebat qͥ filiũ assererent uinioris etatis: occurrit subiciens. s ꝙ ger¬
mine mͥ ascendisti. recu̾bens dormisti ut leo. & tanquã catulus. & alibi habes:
qͥa catulꝰ ipse: leo de tribu uida. Ergo qͥa catulũ dixerat. bene statĩ leonẽ po-¬
suit. hocͭ dic̾e. Non capiant᷑ auxes ur̾e. qͥa catulũ audiert̃. filiũ expressi. Non
dixi minorẽ. & ipse ÷ leo sic᷑ patꝰ. Audiant qͥa & leonẽ ⁊ catulũ appellauit.
Leonẽ qͦsi ꝑfecte pleneq uirtutis. catulũ qͣsi filiu. ne qͥs cũ audiret eqͣlẽ patri
ñ putaret filiũ. Non sic laudat᷑ filius. ut separet᷑ a patre. Ille ꝓbat eqͣle ᷑. qͥ filiũ
confitet᷑. Mirifice aut̃ & incarnationẽ eiꝰ ex pressit dicens. Ea germine mͥ as-¬
cendisti. eo qͦd tanꝗͣ frutex t̾re in aluo uirginis germinauit. & ut slos boni odo¬
ris ad redẽptionẽ mundi totiꝰ mat̾nis uiscerib splendore noue lucis emissus

Expanded text:
s, occurrit his subiciens: ex germine mihi ascendisti. recumbens dormisti ut leo et tamquam catulus. et alibi habes quia catulus ipse est leo de tribu Iuda. ergo quia catulum dixerat. bene statim leonem posuit, hoc est dicere: non capiantur aures uestrae, quia catulum audierunt; filium expressi, non dixi minorem. et ipse est leo sicut pater. audiant quia et leonem et catulum appellauit, leonem quasi perfectae plenaeque uirtutis, catulum quasi filium, ne quis cum audiret, aequalem patris non putaret filium. non sic laudatur filius, ut separetur a patre. ille probat aequalem qui filium confitetur. mirifice autem et incarnationem eius expressit dicens: ex germine mihi ascendisti, eo quod tamquam frutex terrae in aluo uirginis germinau<er>it et ut flos boni odoris ad redemptionem mundi totius maternis uisceribus splendore nouae lucis emissus
Abbreviated transcription (Latin):
lu sunt iurtutis primordia. aliud ꝓuectus. aliud ꝑfectio. Si enĩ fides ad ꝑfectione
fidẽ. & quidã uenit ad dnm̃ qui uoluit cutari filiũ suũ s reqͥsitus an c̨redent.
quare incredulitatẽ dicebat Si uero incredulitacẽ habere se nouerat. quomodo
credebat Sed qͥa ꝑ occultã inspuationẽ grẽ meritorũ suorũ gͣdib fides crescit. uno
eodẽq tepore is qͥ nẽc dũ ꝑfecte crediderat. simul & credebat. & incredulus erat. Hos nian¬
iactet homo sem̃ in t̾ra & doriniat. & exurgat nocte &̾ diȩ & sem̃ germ¬

Expanded text:
 sunt virtutis exordia, aliud profectus, aliud perfectio. Si enim et ipsa fides ad pefidem, Et quidam venit ad Jesum qui curari voluit filium suum; sed requisitus an crederet, cur incredulitatem dicebat? Si vero incredulitatem habere se noverat, quomodo credebat? Sed quia per occultam inspirationem gratiae meritorum suorum gradibus fides crescit, uno eodemque tempore is, qui necdum perfecte crediderat, simul et credebat, et incredulus erat. § 2. Hos nimijactet homo semen in terram, et dormiat, et exsurgat nocte, ac die; et semen germ
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ benedictionẽ uberũ & uulue. & benedictiones patris tui & matris.
U hera ł duo testam̃ta dixͦ. qͦrũ altero annunciatꝰ ÷: altero demonstratꝰ.
Et bene ubera. qm̃ uelut qͦdã nos spu̾ali lacte nutritos educauit. & ob¬
tulit do filiꝰ. Uel marie dĩc̃ ubera. qͦ uere benedicta erant: qͥb scã uirgo
popło diũ potũ lactis inmulsit. Unde & illa qn euangłio mulier ait
Deatꝰ uent̾ qͥ te portauit. & ubera qͦsux isti. Qͦ d aut̃ ait uulue. benedic¬
tionẽ patris tui & matris. si uuluã solã marie uelimꝰ intelligere. cun
utranq benedictionẽ contunxerat. latebit causa. Potuit enĩ dic̾e̾ de sola
uulua matris. Sed pulcriꝰ arbitror ut scdm sp̃uale mysteriũ intelli¬
gamꝰ utranq generationẽ dñi iħu. & scdm diuinitatẽ. & scd̾m carne̾
qͥa ante scła . generatꝰ ex patre. unde & pat̾ ait. eructauit eor meũ u̾bũ
bonũ. eo qͦd ex illa intima & in cõprehensibili patris ꝓcessit substantia.

Expanded text:
nedictionem uberum et vulvae, benedictiones patris tui et matris. Ubera vel duo Testamenta dixit, quorum altero annuntiatus est, altero demonstratus. Et bene ubera, quoniam velut quodam nos spiritali lacte nutritos educavit, et obtulit Deo Filius: vel Mariae dicit ubera, quae vere benedicta erant, quibus sancta Virgo populo Domini potum lactis immulsit. Unde et illa mulier in Evangelio ait: beatus uenter, qui te portauit, et ubera, quae suxisti! quod autem ait: uuluae benedictionem patris tui et matris, si uuluam solam Mariae uelimus intellegere, cur utramque benedictionem coniunxerit latebit causa — potuit enim dicere de sola uulua matris —, sed pulchrius arbitror, ut secundum spiritale mysterium intellegamus utramque generationem domini Iesu et secundum diuinitatem et secundum carnem, quia ante saecula est generatus ex patre. unde et pater ait: eructuauit cor meum uerbum bonum, eo quod ex illa intima et inconprehensibili patris processit substantia
Abbreviated transcription (Latin):
porit ÷ mitndo. & abundauit gr̃a. ⁊ iliꝰ ãpliandꝰ m̃s. & ideo qͥa uidebant eũ
crescere fr̃is. ei inuidere cepert̃. Intelligibilis aut̃ ioseph. & relũ inciditab
lns qͦs magis fouelat. Deniq dicebat. Non ueni n̾ ad oues ꝑditas domꝰ i sc ł a&e
Ali dicebant nescimꝰ unde sit ille. Curabat eos. & illi negabant eũ. Filius¬
uiqͥt mñs adolescentior. Reuera ado lescentior. ꝗͥ erat pene ultimꝰ natu. Peniq
e scriptura dic amabat eũ iacob. qͥa filiꝰ erat sen eccutis illi. Eͦdad apm¬
refertur. Senescenti enĩ mundo & ĩa occidenti illucescens dĩ filiꝰ ꝑ marie
urginis partũ. serus aduenit tanꝗͣ filiꝰ seneitutis. scđm sacram̃tũ sus¬
cepit corpꝰ. qͥ erat ante scła semꝑ apud patrẽ. Unde dic̃ ad eũ pat᷑. ad me

Expanded text:
hoc mundo et abundauit gratia - filius ampliandus meus - et ideo quia uidebant eum crescere fratres ei inuidere coeperunt, intellegibilis autem Ioseph et . zelum incidit ab iis quos magis fouebat. denique dicebat: non ueni nisi ad oues perditas domus Istrahel. et illi dicebant: nesciminquit, meus adolescentior. Revera 527 adolescentior, qui erat pene ultimus natu. Denique et Scriptura dicit: Amabat eum Jacob, quia filius senectutis erat refertur. Senescenti enim mundo et jam occidenti illucescens Dei Filius per Mariae virginis partum, serus advenit, quasi filius senectutis secundum sacramentum suscepit co
Abbreviated transcription (Latin):
gebant soluit om̃ia. contriuit eorũ potenciã. qͥ in suis uirtutib & ñ in
dõ confidentes erant. Inde in qͥt p̾ualuit isrł a do patris tui. & adiuuit
te ds meus. Qͥs ÷ qͥ confortauit isrł & adiuuit filiũ nͥ solus d̾s pater
qͥ ditꝰ. iacob puer m̃s suscipiã eũ isrł electꝰ meus suscipiat eũ anima
mea: E benedix̾ eũ benedictione celi desuꝑ. & benedictione t̾re habentis¬

Expanded text:
gebant, soluit omnia. contriuit eorum potentiam, qui in suis uirtutibus et non in deo confidentes erant. inde inquit praeualuit Istrahel a deo patris tui. et adiuuit te deus meus. quis est qui confortauit Istrahel et adiuuit filium nisi solus deus pater, qui dixit: Iacob puer meus, suscipiam eum: Istrahel electus meus, suscipiat eum anima mea? et benedixit eum benedictione caeli desu
Abbreviated transcription (Latin):
plenꝰ spũ scõ regressus ÷ a iordane. Lauit gͦ tħs stolã suã. ñ ut suã qͦñ erat.
sed ut nr̃am qͦͣ erat sordẽ ablueret. Deniq addidit. & in sanguine uue ana¬
buladiũ suũ. hoc ÷ in passione corporis sui. diluit gentes suo sanguine.
anabuladiũ gentes sunt. sic̾ scriptũ ÷. Uiuo ego dic̃ dñs. qa
nͥ o̾s eos induã sic̃ uestim̃tũ. E alibi. Sic̃ amictu mutabis eos. & mutabum¬
Iongͦ sanguine ꝓpͥo sua peccata qͦ ñ erant. sed nr̃a qͦ fecimꝰ delicta mundait
& bene uuã diacit. qͥa sic̃ uia pependit in ligno. Ipse ÷ uitis. ipse uua. Utis
ligno adherens. uua qͥa lancea militis latꝰ aꝑtũ. emisit aqua & sanguinẽ.
redemit. Et id̾o ait ꝓpħa. Hilares ocłi eiꝰ a uino. & dentes candidioces quã
lac. significans ꝓpħas & apłostolos. Alii enĩsic̾ ocłi xp̃i p̾uidertꝰ e an¬
nunciauert̃ eiꝰ aduentũ. De qͥb idẽ dic̃ Ahrahã pat᷑ ur̃ diẽ meuiudit &

Expanded text:
esus, regressus est ab Jordane. Lavit ergo Jesus stolam suam, non ut suam quae non erat; sed ut nostram quae erat, sordem ablueret. Denique addidit: Et in sanguine uvae anaboladium suum: hoc est, in passione corporis sui diluit gentes suo sanguine. anaboladium gentes sunt, sicut scriptum est: Vivo ego, dicit Dominus, nisi omnes eos induam sicut vestimnon ergo sanguine proprio sua peccata quae non erant, sed nostra quae fecimus delicta mundauit. et bene unam dixit, quia sicut uua pependit in ligno. ipse est uitis, ipse uua: uitis ligno adhaerens. uua, quia lancea militis apertum latus emisit aquam et sanguinem. redemit. et ideo ait propheta: hilares oculi eius a uino et dentes candidiores quam lac significans prophetas et apostolos. alii enim sicut oculi Christi praeuiderunt et adnuntiauerunt eius aduentum, de quibus ipse dicit: Abraham diem
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ euit. & subito uerbũ ei de medio sermone discessit. Querenti tnͣ ñ du
abfuit. sed saliens suꝑ montes & transiliens suꝑ colles aduenit. Nec mult
post qͦsi capreolus aut ceruorũ hinulus. dũ affat᷑ dilectã exiliuit. & eã
reliqͥt. Tercio cũ in cubili & noctib. in ciuitate & foro. & plateis quesitũ
nͨ reꝑisset. aliqͥndo orationib suis gr̃aq reuocauit. ad eo ut etiã ꝓpͥus
uocaret᷑ ab spenso. Quarto iã ipsa ab eo dormiens excitatur. quã uis
corde uigilaret. ut continuo uocẽ pulsantis audiret. sed morã passa
dũ surgit. qͥa uelocitatẽ uerbi ñ poterat cõ prehendere. dũ aperte
ostiũ transiuit uerbũ. & ipsa exiuit in uerbo eiꝰ. & ꝑ uulnera reqͥ¬
siuit. seduulnerata caritate iux tandẽ inuenit & tenuit. ut postea
non amitteret. Ad sũmã hec cõpendioso sermone ꝑstririmꝰ.
nc̃ discutienda st̃ singła.

Expanded text:
quievit, et subito Verbum ei de medio sermone discessit; quaerenti tamen non diu abfuit, sed saliens supra montes et transiliens super colles advenit. Nec multo post quasi capreolus, aut cervorum hinnulus dum affatur dilectam, exsilivit et reliquit. Terito cum in cubili, et noctibus, in civitate, in foro, et in plateis quaesitum non reperisset, aliquando orationibus suis gratiaque revocavit, adeo ut etiam propius vocaretur a sponso. Quarto ipsa jam ab eo dormiens excitatur, quamvis corde vigilaret, ut continuo vocem pulsantis audiret. Sed moram passa dum surgit, quia velocitatem Verbi non poterat comprehendere, dum aperit ostium, transivit Verbum, et ipsa exivit in verbo ejus, et per vulnera requisitum, sed vulnera charitatis, vix tandem invenit, et tenuit, ut postea non amitteret. Ad summam haec compendioso sermone perstriuxi . Nunc discutiamus singula.
Abbreviated transcription (Latin):
ea. Ecee eniꝰ subiacet uicta. etre ancilla flagellata : Nolite ãplieã mitͥre
nec itũ suꝑbiati nec it̃um inpeccatis uos alliciat. ql ido dĩ nr̃ crucifitus: ut
gestruat᷑ corpꝰ peccae ut ultra ñ seruiamꝰ peccato hec: uictoria. hec ÷̃ cru¬

Expanded text:
ea. Ecce enim subjacet victa; ecce ancilla flagellata est. Nolite amplius eam nutrire, ea. Ecce enim subjacet victa; ecce ancilla flagellata est. Nolite amplius eam nutrire, ne iterum superbiat, iterum vos in peccatis alliciat, quia ideo Dominus eam crucifixit, ut destruatur corpus peccati, et ut ultra non serviamus peccato. Haec est victoria,
Abbreviated transcription (Latin):
ata ÷ usis no huc suꝑ st̃᷑ duo ministri qͥ cotũ scełꝰ ꝑpetrauert᷑ tactꝰ & gustus.
U idete gͥ qͦm᷑ ꝑ illos caro inceptũ suũ. cũ sũmaũ. Sriptũ ÷ aut̃ & tulit defructu illiꝰ q come
or oqanꝰ tulit. oscomedit tactꝰ gͥ ministraũ.Gustꝰ peccatũ cõsũmaũ. ꝓstrata gͥ origi¬
ne hominũ. torũ mu̾dũ expugnabat qͥa ancilla ꝯͥnãm sua sibi subiugauerat᷑. habu¬
ut cũ ea pugnaret. & eã cõpͥmeret. & mininistros suos debilitaret. ut dt̾ inceps
sui possẽt ea resistere. & dnam famul ã gub̾nare: Flegit itaq cõpetent᷑ penã
id⁊ crucẽ. inqua hostẽ nrm crucifigeret. & sc̃sus nrõs pumret. soccłi tpitudinẽ
pene insẽsantis uidert᷑. q nares tenebras mortis sẽ sert᷑.s Aures obꝓbria t᷑pissima
audert᷑.Os ait sitio. & felł ce aceti amaritudinẽ gustauit. ¶ M anꝰ crucifice sc̃.
& tota caro ib ꝑpessa:: ut tota nob subiaceat. ce ã pliꝰ aĩe obediae hoc ÷ nuĩciũ qdͥ as¬

Expanded text:
ata est visu. Adhuc supersunt duo ministri, qui totum scelus perpetraverunt: tactus et gustus. Vide ergo quando per illos caro inceptum suum consummavit. Scriptum est autem: « Et tulit de fructu illius et comedit . » Manus tulit, os comedit, tactus ministravit, gustus peccatum consummavit. Prostrata igitur origine omnium, totum mundum m carnem induit, ut cum ea pugnaret, et eam comprimeret, et ministros suos debilitaret, ut deinceps non possent ei resistere, et domina famulam suam gubernaret. Elegit itaque competentem poenam, in crpoenae et insultantes viderunt, et tenebras mortis senserunt, aures opprobria turpissima audieruut, os ait: « Sitio , » et fellis et aceti amaritudinem gustavit; manus crucifixae sunt, et tota caro ibi perpessa est, ut tota nobis subjaceat, et amplius animae obediat. Ecce enim subja