comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gereris coram młtitudine nudo corpore tͣnͣfi¬
re. nuĩquid posses ñ erubescere. cogita ergo si
tiũ ꝯfimideris qñ ũnũda cogitatione in iente
sordidaris. Cur te iactes amplius dynam ge¬
nuisse. et ordinatã u̾ecundiam hr̃e. si imnꝰ
embescis pudenda cordis qmͣ corꝑis si mag̃
u̾eris młtum hõim qmͣ ꝯspectum angelor.
sictine mag̃ ẽ erurescendũ qd̾ deus fecit bñ
ne incisse. et solam illam que ordinata est

Expanded text:
geris coram multitudine nudo corpore transire, nunquid posses non erubescere? Cogita ergo si tantum confunderis quando immunda cogitatione in mente sordidaris. Cur te jactes amplius Dinam genuisse et ordinatam verecundiam habere, si minus erubescis pudenda cordis quam corporis? Si magis vereris vultum hominum quam conspectum angelorum? Siccine magis est erubescendum quod Deus fecit bene, ne vicisse, et solam illam quae ordinata est
Abbreviated transcription (Latin):
Ed nuĩquid post has uirtutũ soco dine.¬
les saltem dabitur cui uis fñ pcc̃o uiu̾e.
ut saltem post uicioꝵ odiũ possit sine uicio¬
corrigere disponit ex magne pietatis dispẽ¬
satione gͣniter cadere ꝑmittit ut ex ꝓp̾a cul¬
ꝑa discant qmͣ miscões in alioꝵ correctõe
ẽẽ debeant. s qnͣtum putas erbescunt cum
nere merint. frustra dynam se possi posse gig
illud incipies u̾aciter erubescere. Ille pudor e
uerus ẽẽ ꝯgnoscitur qm̃ uicioꝵ odiũ p̾cedit
et comitatur. alioquin si in pcc̃o dep̾henderis
et dep̾hensus pudore confundens. ñ te credo e¬
rubescere culpam s ĩfanniã. Hñt utiq ⁊̃ hoĩes¬
puersi u̾ecundiam. s utinã tonã utinã ordi¬
natam. Nam utiq si bonã hr̃ent ꝑu̾si forsi¬
tan ñ eẽnt. pcc̃m et enim si ꝑfecte erubescerent
ñ tam facile ꝯmitt̾ent. qualis putas pudor ẽ
erubescere pauptatẽ et erubescere hũilitatẽ.
Illud ñ pudet eõs embestere ad qd̾ docendũ ñ

Expanded text:
ed nunquid post has sex virtutum soboles, saltem dabitur cuivis sine peccato vivere, ut saltem post vitiorum odium, possit sine vicorrigere disponit, ex magnae pietatis dispensatione graviter cadere permittit, ut ex propria culpa discant quam misericordes in aliorum correptione esse debeant. Sed quantum putas enere meruit, frustra Dinam se posse gignillud incipies veraciter erubescere. Si veverus esse cognosciutr, quem vitiorum odium praecedit et comitatur. Alioquin, si in peccato deprehenderis et deprehensus pudore confunderis, non te credo erubescere culpam, sed infamiam. Non enim veperversi verecundiam, sed utinam bonam, utinam ordinatam! Nam utique si bonam haberent, perversi forsitan non essent. Peccatum etenim si perfecte erubescerent, non tam facile committerent. Qualis putas pudor est erubescere paupertatem, erubescere humilitatem? Illud non pudet eos erubescere ad quod docendum non
Abbreviated transcription (Latin):
cogitur eos ꝓ culpa ꝑcuter. qm̃ cum cogit᷑
ꝑ eoꝵ defensione puniri. libenter ergo se oc¬
currentib ꝑiculis obicit. Allioqui frustra ĩ¬
marina mũdane p̾ssure discrim̃a trepidat
nsi tempestatib diu fatigatos et tandem
littorib eiectos biande extipiat et benigne
te deceptõnũ frandulentia intsłigitur. Sa¬
tagit g ͦ ⁊ abulon iste ñ solum mibecilles qͦt¬
q erigere ꝙͣ surorem ꝑseqñtiũ. s quostib etiã
simplices eriꝑe de laqueo uenantiũ. lnigͣ .s.¬

Expanded text:
cogitur eos pro culpa percutere, quam cum cogitur pro eorum defensione punire. Libenter ergo se occurrentibus periculis objicit, et contra marina mundanae pressurae discrimina trepidat, nisi tempestatibus diu fatigatos, et tandem littoribus ejectos blande excipiat, et benigne  deceptionum fraudulentia intelligitur. Satagit ergo Zabulon iste non solum imbecilles quosque erigere contra furorem persequentium, sed quoslibet etiam simplices eripere de laqueo venantium. Ad S
Abbreviated transcription (Latin):
temp̃tu conteraptu constãntie mũdialis et e¬
oĩm quas hemus rerum despectione fundami¬
na. quam enim ĩustum at impuum ẽ: si post
abremĩciatam mũdi et om̃m que in eo sunt na¬
nitatem. p̾ciocissime frẽs disctiom suppell ex
iulissima que suꝑflint p̾feratur. Secundũ ẽ.
ut ita suas inusquisq reseret noliitates:
ne sapientem se aut consultum ẽẽ iudicans
sius malit quam ꝓrum diffinitionib obediri.
Tercium ẽ: ut omina sciat etiam que utilia
ac ncc̃ia estimat. possponenda bono caritatis
ac pacis. Quartũ ẽ: ut credat nec iuisti nec ĩ¬
iustis de causis penitus irascendum. Canrit̃
ut adu̾sum se iracundiam frĩs etiam sine rõ¬
ne conceptam eodem modo quo suam curare
desideret. sciens equałr sibi ꝑuitiosam alte¬
nius ẽẽ tristiciam ac si adiisus aliũ ip̃e moue¬
atur: nisi eam quͣtum in se ẽ etiam de frĩs me̾¬
te depulerit. Poscremũ illd̾ ẽ qd̾ generale in¬
tioꝵ oĩi ꝑemptornim eẽ ñ dubiũ ẽ. ut se de

Expanded text:
e in contemptu substantiae mundialis et omnium quas habemus rerum despectione fundamina. Perquam enim injustum atque impium est, si post abrenuntiatam mundi et omnium quae in eo sunt vanitatem pretiosissimae fratris dilectioni supellex uilissima quae superfuit praeferatur. secundum est ut ita suas unusquisque resecet uoluntates, ne sapientem atque consultum esse se iudicans suis malit quam proximi definitionibus oboedire. tertium est ut sciat omnia, etiam quae utilia ac necessaria aestimat, postponenda bono caritatis ac pacis. quartum ut credat nec iustis nec iniustis de causis penitus irascendum. quintum ut aduersum se iracundiam fratris etiam sine ratione conceptam eodem modo quo suam curare desideret, sciens aequaliter sibi perniciosam alterius esse tristitiam acsi aduersus alium ipse moueatur, nisi eam, quantum in se est, etiam de fratris mente depulerit. postremum illud est quod generale uitiorum omnium peremptorium esse non dubium est, ut se de
Abbreviated transcription (Latin):
dore horribili. flagellam aĩam meam ut se¬
queretur me conantem ire post te: et renite¬
batur. Quasi mortem enim reforndabat¬
restringi a fliycu consuetudinis quo tabesce¬
gumenta quibus excusarer de incertitudine¬
in ip̃a rita grandi interioris domus mee ꝙͣ
clamo. Quid patimur: Quid ẽ qd̃ audisti.
Surgirnt in docti et celum rapiunt et uos
cum doctrinis nr̃is ecce ubi uolutamur ĩ car¬
ne et sangunie. ⁊ln quia precesserunt pudet
sequi. et nõ pudet nec saltem seqͥturIn sam¬

Expanded text:
m uerberibus non flagellaui animam meam, ut sequeretur me conantem post te ire? et renitebatur, restringi a fluxu consuetudinis quo tabesceudiniin illa grandi rixa interioris domus meae, quam clamo: "quid patimur? quid est hoc, quod audisti? surgunt indocti et caelum rapiunt, et nos cum doctrinis nostris ecce ubi uolutamur in carne et sanguine! an quia praecesserunt, pudet sequi et non pudet nec saltem sequi?"
Abbreviated transcription (Latin):
insolitum. Punctũq ip̃m temporis quo a¬
hud fycurus erar qnͣto ꝓpius admonebat᷑
tanto ampliorem incuciebat horrorem. Nõ
me nuge migaꝵ. et uauitates uanitatum.
antique amice mee. et succucieret uestem
meam carneari. et sb̾mur murabãt. Dice¬

Expanded text:
insolitum, punctumque ipsum temporis, quo aliud futurus eram, quanta propius admouebatur, tanto ampliorem incutiebat horrorem; sed me nugae nugarum, et vanitates vanitatum, antiquae amicae meae: et succutiebant vestem meam carneam, et submurmurabant; Di
Abbreviated transcription (Latin):
tecum deus mens in qd̃ enudum omĩa ossa
s uelle fortiter et integre. ñ semisantiam
hac at illac uersare et iactare uoluntatẽ
ꝑte assurgente cum alia ꝑte cadente luctan¬
quo iam exigno tenebar tamen. Et insta¬
gella ingeminans tumoris et pudoris. Di¬

Expanded text:
tecum, deus meus, in quod eundum esse omnia ossa sed uelle fortiter et integre, non semisauciam hac atque hac uersare et iactare uoluntatem parte adsurgente cum alia parte cadente luctanquo iam exiguo tenebar. sed tenebar tamen. et instagella ingeminans timoris et pudoris,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfectu incellula residere. Agitur itaq ĩ febox
ad presens remedio paulo post acrius ĩ firmã¬
da. Freqñtius emm ac durius adũsarius at¬
temptabit quem conserto prelio p̾bituru
cõmunis sibi terga cognoscit. salutem sibi
ũ deuictoria ñ de conflictu s de fuga spare p̾¬
indet: dones paulatin ꝓtractus a cella actũ
bilem̃ de cetero reddet ac uacuũ: et ad omne
quo ue colore occasionem refectionis future
ualeat pꝑare. aens enm cciosi nichil aliud
cogittre nouit qmi te escis ac uentre. et ncc̃e
ẽ eum in honestum ee dum nccia uictus re¬
quirit. adulatiomi quoꝵ oꝑam dare. nom¬
tates etiam iunoꝵ sectari. cansaꝵ fabulaꝵ¬
q occasiones conquirere. ꝑ quas sibimes ip̃i
aiditum paret ac facułtatem qua diu̾soꝵ
domos ualeat penetrare.

Expanded text:
m ac sine ullo profectu in cellula residere. Agitur itaque infelix ad praesens remedio, paulo post acrius infirmanda. Frequentius enim ac durius adversarius attentabit eum quem conserto praelio praebiturum cominus sibi terga cognoscit, salutemque sibi non de uictoria nec de conflictu, sed de fuga sperare peruidet, donec paulatim protractus e cella actus bilem de cetero reddet ac uagum, et ad omne quoue colore occasionem refectioni futurae ualeat praeparare. mens enim otiosi nihil aliud cogitare nouit quam de escis ac uentre, donest eum inhonestum esse, dum necessaria victus requirit; adulationi quoque operam dare novitates etiam rumorum sectari, causarum fabularumque occasiones conquirere, per quas sibimetipsi aditum paret, ac facultatem qua diversorum domos valeat penetrare.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: contra te diuin sine auxietatem cor
tem: horrorem loci. fastidium celle. fr̃m qd¬
q qui cum eo uł eminus cõmorartur tan¬
qmͣ necgligentium ac minꝰ sp̃ualium asꝑ¬
desidem et in errem. ab omni se dolet sp̃uali
questu in anem in loco nacũq consistere.
ut pote qui cum posset etiam alios regere ac
ꝓdesse płms nullũ edificauerit nec quẽqmͣ
iustistione sua doctrinaq hicratus sit. 2bse̾¬
tia longeq posita magnnficat monasteria.

Expanded text:
 taedium siue anxietatem cordtem, horrorem loci, fastidium cellae, fratrum quoque, qui cum eo vel eminus commorantur, tamquam negligentium ac minus spiritalium, asperdesidem et inertem. quaestu inanem, in locoque vacuum consistere, utpote qui cum posset etiam alios regere ac prodesse plurimis, nullum aedificaverit, nec quemquam institutione sua doctrinaque lucratus sit. Absentia longeque posita magnificat monasteria,
Abbreviated transcription (Latin):
cos cãntiũ ñ detere adiutti ad iudiciũ ne fal
lant uł fallantur amore suoꝵ. ꝙ si culpani
amici tuo uꝑditio abscondit amor illius aut
fallit. frust nero sͥ de ĩfrrmitate uł ignoran¬
tia blandĩtur. Qui ut lib̾nis peccent libent᷑

Expanded text:
cos causantium non debere admitti ad judicium: ne vel fallant, vel fallantur amore suorum. Quod si culpam amici tuo judicio amor illius aut  frustra sibi de infirmitate, vel ignorantia blandiuntur, qui ut liberius peccent, libenter
Abbreviated transcription (Latin):
gͣnati ⁊ luto. hentib desid̾iis sola int̾im arita
et tenius ꝯsideratõ p̾uolat. et tũ ex tantillo ꝙ
iam dat᷑. libet exclarare. dñe dilexi deco. do.t.¬
et .l .h. g.t. Q si totã se asa colligat. et reductis
affectib ecũctis locis qͥb captintenent᷑. timẽ
toq̃ ñ oꝑtet. amando q ñ decet. dolendo uane.
gaudendo uamꝰ. cũ huis meat totauolũtate¬
et lib̾tate uolatũ. pulset ĩpetu sp̃c. et ĩpe ĩpm¬
guedĩe gr̃e illabat᷑᷑. Nõne cũ ceꝑit cͥcuire illas

Expanded text:
aegravati et luto haerentibus desideriis, sola interim arida et tenuis consideratio praevolat. Et tamen ex tantillo quod jam datur, libet exclamare: Domine, dilexi decorem doe . Quid si totam se colligat anima, et reductis affectibus, e cunctis locis, quibus captivi tenentur, timendo quae non oportet, amando quae non decet, dolendo vane, gaudendo vanius, cum his ineat tota libertate volatum, pulset impetu spiritus, et in pinguedine g
Abbreviated transcription (Latin):
dicũ uł ĩdecens reside paciaris. Distant a te coep̃i
tui. comacłos pu̾os ⁊ comptos adolescentes secũ
sit odibilẽ. ħ si desit ꝯtemptibilẽ reddit. gͥ nes¬
seinus nec dissolucius. ꝙͥ hac medioccitate gͣcius.
ut nec de seu̾tate sis om̃. nec de fami liaritate ⁊¬
temptui. ĩ palatõ ppͣm domi te pr̃em fanulias
exhibeto. ament te domestici tui. Si ñ facito ut
timeant te. utił semꝑ custodia oris q̃ tñ affi¬
bilitatis gr̃am ñ excludat. gͥ ubiq frenanda¬

Expanded text:
il indecens patiaris. Discant a te coepiscopi tui comatulos pueros et comptos adolescentes secum sit, odibilem; haec, si desit, contemptibilem reddit: inim, nec dissolutius. Quid hac mediocritate gratius, ut nec de severitate sis oneri, nec de familiaritate contemptui? In palatio papam, domi te patremfamilias exhibe. Ament te domestici tui: si non, facito ut timeant. Utilis semper custodia oris, quae tamen affabilitatis gratiam non excludat. Ergo ubique frenanda
Abbreviated transcription (Latin):
T̃ociensq tua ꝑegrinat᷑ ꝯsideratõ. quociẽs ab
ilł reb adista deflectit᷑ in feriora. et insibilia sñ
ĩtuenda ad noticiã sũ appetenda ad usũ. sũ ꝓ of¬
ficio disponenda. uł accitanta. si tñ u̾satur in
hiis ut ꝑ h illa requirat. haut ꝓcul exulat. sũ
eĩ ꝯsicerare reprĩare ẽ. sb̾limior ã iste p̾sentiũ.
ac diginor usus ẽ reꝵ cũ .s. ĩuisibilia dei ꝑ ea q̃¬

Expanded text:
toties peregrinatur consideratio tua, quoties ab illis rebus ad ista deflectitur inferiora et visibilia, sive intuenda ad notitiam, sive appetenda ad usum, sive pro officio disponenda vel actitanda. Si tamen ita versatur in his, ut per haec illa requirat, haud procul exsulat. Sic considerare, repatriare est. Sublimior iste praesentium ac dignior usus re
Abbreviated transcription (Latin):
Ionga mat̾ia. s utiliora sunt pauca ĩ pate qmͣ
me offende uciosos. pt̾ tñ fieri uoletite deo a¬
liqͥb quos me timeo exasꝑasse potius placi¬
res desmãt eẽ detractores et remissiores am¬
putẽt suꝑfluitates. Sic sic quisq bonũ teneat
qd̾ tenet᷑ ut aliud aliũ terientẽ ñ iudicet. si qͥs
meliꝰ. bonũ ñ sꝑnat alfius. Si qͥ ⁊ districtuis
uiu̾e possũt. eos qͥ ñ possũt it asꝑnent᷑. nͨ emu¬
id qd̾ minꝰ ẽ descende ne apostatent᷑. sic nõ
oĩb expedit de bonis iumorib ad maiora
sua scandala relinq̃runt. et nob̃ nich̾oꝰ attule¬
runt. dũ qnͣtũ illos sua tem̾aria discessioẽ tm̃
qd̾ ñ ualebant dignods̃ exitueoꝵ tandẽ pate
ter arripu̾ant. et turpit̾ redierũt ad id ꝙ lem¬
t̾ deseru̾ant. eũ eĩ claustͣ nr̃a sui pocius ordĩs
ĩpacĩa qmͣ desid̾io nr̃i expecierint oscendũt qd̾
sunt dũ a nob̾ ad nos. a nobis ad nos ĩstabi¬
li lenitate ꝑuolantes. et nob et nob̃. et oĩbus

Expanded text:
im quia utiliora sunt pauca in pace, quame offendere vitiosos. Potest tamen fieri, volente Deo, aliquibus quos me timeo exasperasse, potius placires desinant esse detractores, et remissiores amputent superfluitates; si sic quisque bonum teneat quod tenet, ut alium aliud tenentem non judicet; si qui melius, bonum non spernat alterius: si qui districtius vivere possunt, eos qid quod minus est descendere, ne apostatentur: sic non omnibus expedit de bonis minoribus ad majora suis scandala reliquerunt, et nobis nihilominus attulerunt, dum quantum illos sua temeraria discessione, tanquod non valebant; digno Deus exitu eorum tandem patefter arripuerant, et turpiter redierunt ad id quod leviter deseruerant. Cum enim claustra nostra suis potius Ordinis impatientia, quam desiderio nostri expetierint; ostendunt quod sunt, dum a vobis ad nos, a nobis ad vos instabili levitate pervolantes, et nobis, et vobis, et omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
des uiui. qui subuenis in tribulatione. qui das
aiptilium uirte sꝑantibus tuũ adintorium de¬
uotus expostulo. ut sibi michi unctoriam suꝑ
hos hostes dederis. et exꝑtus fuero illam mr¬
tutera quam de te ppłi predicant. credam tibi
et in nomine tuo bapti⁊ abor. Inuocam em̃
deos meos et ñ succurrunt. de igitur uenĩ¬
deum ac dnm in uoco tibi credere desidero. tm̃¬
modo ut liberer ab adu̾sariis meis. Cumq
ħ orans clamaret: alemanmi in fugam lap¬
inteifectũ. lotouei potestati se subdunt. et¬

Expanded text:
Dei vivi, qui subvenis in tribulatione, qui das auxilium in te sperantibus, tuum adiutorium devotus postulo, ut, si michi victoriam super hos ostes dederis, et expertus fuero illam virtutem, quam de te populi predicant, credam tibi et in nomine tuo baptizabor. Invocavi enim deos meos, etDeum ac dominum invoco et in te credere desidero, tantum ut liberer ab adversariis meis'. Cumque hec orans clamaret, Alemanni in fugam lapnterfectum, Hludowici potestati se subdunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uert nouit ad eo nouus constartinꝰ ad captis¬
mũ abnegatis omnib dyaboli pompis. Quo
ingresso ad bap̃mũ sanctus dei remignus sic ait.
Ore facundo mitis depone colla sicamb̾. Adora
eẽt qui crisma afferret debu̾at. Ecce subito co¬
lumira celitus elapsa. ampullam cum crisma¬
te rostro detulit. de quo pontifex regem in bap̃¬
mo binuit. ħ ampulla in remensi ecc̃a hodie
quoq seruatur. et inde reges francoꝵ ninigũ¬

Expanded text:
Venit novus Constantinus ad baptismum, abnegatis diabuli pompis. Cui ingresso ad baptismum sanctus Dei sic ait ore fecundo: 'Mitis depone colla, Sicamber; adora et qui crisma afferre debuerat, ecce subito columba celitus elapsa ampullam cum chrismate rostro detulit; de quo pontifex regem in baptismo liniuit. Hec ampulla in Remensi ecclesia usque hodie seruatur et inde reges Francie inungun
Abbreviated transcription (Latin):
ma origo prncipalis morbi. Qu rursũ ꝑ illũ
qui fuerat a se deiectus in ꝓthoplanstũ serpẽs
infirmitates om̃i intioꝵ et materias gerim¬
ꝑfectionis et qualitatem eius ñ u̾boꝵ iactan
plis certissimis tradiderunt᷑ quiq ad hnc fide¬
se potius ꝑuenisse quĩ laboꝵ m̾ito testabant᷑
nt magis magisq se deprimi pcc̃is agnosce¬
rent. Nec blandientes sibi de inferioꝵ ac tepido
nabant. et quo contend̾ent. uł quo dolerent
giliis. or̃onib. contritiomi cordis et corporis
oꝑam dantes. ne ħ omnia morbo ħ ĩflante

Expanded text:
 origo principalis morbi. Qui rursum per illum qui fuerat a se dejectus, in protoplastum serpens, infirmitates omnium vitiorum et materias germifectionis et qualitatem ejus non verborum jactantplis certissimis tradiderunt. Aiunt se potius pervenisse quam laborum merito testabanturut magis magisque se deprimi peccatis agnoscent: nec blandientes sibi de inferiorum ac tepidonabant et quo contenderent uel quod dolerent giliis, orationibus, contritioni cordis et corporis operam dantes, ne haec omnia morbo! hoc inflante
Abbreviated transcription (Latin):
Anno. uii ͦ. corꝑa sauctoꝵ lando aldi. Adrian.
amancii et alioꝵ a w encershono. habamẽ
uico tnͣsferuntur gandanũ cum multa mira¬
culoꝵ głia.

Expanded text:
am petit. Corpora sanctorum Landoaldi, Adriani, Amantii et aliorum, a Wentreshovo, Hasbaniae vico transferuntur Gandavum cum multa miraculorum gloria.
Abbreviated transcription (Latin):
Mane pueri. meridie inuenes. uesꝑe senes.
coane maurus. põidie paulus. nesꝑe ger¬
diei et estus. Portat młr pondus laboris
et estum solis. moraliter pondus carnee e
fragilitatis et escum libidurus. latore igit᷑
mannũ adnich̾atur pondus temptationũ. in¬
ueris antem in ocio quas iuentus sñ iugo.
Qui ñ tenetur dum obedie uinculo i equa¬
litate fr̃ne societatis quaubos lascunens dis

Expanded text:
Mane pueri, meridie juvenes, vespere senes; mane Maurus, meridie Paulus, vespere Gendiei et aestus, portat materialiter pondus laboris et aestum solis, portat moraliter pondus carneae fragilitatis, sustinet aestum libidinis. Labore igitur manuum annihilatur pondus tentationum,  juvencus sine jugo, qui dum non tenetur obedientiae vinculo, in aequalitate fraternae societatis, quasi bos lasciviens, dis
Abbreviated transcription (Latin):
turbati ocio. contemplatio cimositate re¬
uocatur. et sic fit qñ ut mens ociosa uolup¬
tate torpescat. Cum igitur homo interior
iacet in lectulo noluptatis. dum sompno
torpescit in hcie. et sompniis deluditur curi¬
ositatis. cõnocat et hortatur exteniorem ut
inicanet aurem rumoribus. loquatur nana.
mollibus induatur. mane cõmedat. gallus
cene terminet lectionem. Eutib dormitũ.
surgentes ad ugilias obinent frẽs. et ingi¬
lantib illis dornuant. Redemitib surgant.
s melius forsitan eẽt si nich dicerent. qm̃
si subtractis sillabis aut dictionib occtã¬
do psalmos decantarent. laboret igitur hõ¬

Expanded text:
conturbatur, contemplatio curiositate reconturbatur, contemplatio curiositate revocatur, et sic fit quandoque, ut mens otiosa voluptate torpescat. Cum igitur homo interior jacet in lectulo voluptatis, dum somno torpescit inertiae, et somniis deluditur curiositatis, convocat et hortatur exteriorem, ut inclinet aurem rumoribus, loquatur vana, mollibus induatur, mane comedat, gallus coenae terminet lectionem, euntibus dormitum surgentes ad vigilias obvient fratres, vigilantibus illis dormiant, redeuntibus surgant. Sed melius forsitan esset, si nihil dicerent, quam si subtractis syllabis, aut dictionibus, oscitando psalmos decantarent. Haec est
Abbreviated transcription (Latin):
tria duuditur. In pincia lator discipline. In in¬
uentute excicii. In semo doctune. ut qui nescit
in puicia discat qui didicit in inuentute. ex¬
aci ad usum ducat. que ad usum dixit. in
semo doccat Est et alius labor interior .s. co
gitationis et meditationis. ut ad requiem
puenis: cõtempsonis. ut si quid ꝑ oblimno¬
nem sib nube dutõnis lateat obsanum. fi¬
at cogitatione liquidum. meditatione liqui¬
dius. contemplatõe liquidissimũ. Qum eram
stiquid de celestibus offert memoriara men¬
ti prius quasi confusinu in cogitatione cerm¬
tur. Postea uero meditatione discemitur.
Adultimũ neto contempłone dinoscitur. Ac¬
cenditur ergo consideratione cogitatio. ĩfiã¬
matur discretione meditatio. illm̃atur cog¬
uitione contempło. Est enim cogtatõ ĩ mẽ¬
te quasi fumus in igne meditatio quasiaã¬
ma cum sumo. contemplatio ignnis cum sla
deranta celestia laborat. tunc cogitano occu¬
patione temꝑaliũ impeditur. meditatio cõ

Expanded text:
trinae. In pueritia labor disciplinae, in juventute exercitii, in senio doctrinae, ut qui nescit, in pueritia discat; quae didicit, in juventute ad usum ducat; quod ad usum duxit, in senio doceat. Est et alius labor interior, scilicet cogitationis et meditationis, ut ad requiem perveniat contemplationis, ut si quid per oblivionem sub nube dubitationis lateat obscurum, fiat cogitatione liquidum, meditatione liquidius, contemplatione liquidissimum. Cum enim aliquid de coelestibus offert memoria menti, prius quasi confusum in cogitatione cernitur; postea vero meditatione discernitur; ad ultimum vero contemplatione dignoscitur. Accenditur ergo consideratione cogitatio, inflammatur discretione meditatio, illuminatur cogitatione contemplatio. Est enim cogitatio in mente, quasi fumus in igne; meditatio, quasi flamma cum fumo; contemplatio, ignis cum fladeranda coelestia laborat, tunc cogitatio occupatione temporalium impeditur, meditatio otio
Abbreviated transcription (Latin):
amor turpis ẽ in sua uimius. Sapiens itaq¬
nir indicio decet amare cõngem n affectu. Re¬
git impetus uoluptatis fertur in coitum. Ni¬
chil enim fedius ẽ quam ipcorem amare quasi
adulteram. Certe qui dicunt se causa rei publi¬
ce et humam generis ircoribus nngi. saltẽ

Expanded text:
amor turpis est, in sua nimius'. Sapiens uir iudicio debet amare coniugem, non affectu. Reget impetus uoluptatis, ne praeceps feratur in coitu. Nihil est fedius quam uxorem amare quasi adulteram. Certe qui dicunt se causa rei publicae et generis humani uxoribus iungi et
Abbreviated transcription (Latin):
qui extinctus reaccenditur. Et post copiam
rursus in opiam patitur. Anmũq uirilem
esfeminat et excepta passione qmͣ sustinet ali
no ẽ utrum odiosam. an amabilem ducat. Si
odiosam duxit: ferri ñ potest. Si amabilem a¬

Expanded text:
qui exstinctus accenditur, et post copiam rursum inops est, animumque virilem effeminat, et excepta passione quam sustinet, aliud uo est, utrum odiosam, an amabilem ducat. Si odiosam duxerit, ferri non potest. Si amabilem, a
Abbreviated transcription (Latin):
ut quisq subditus ꝓ eo ꝑiculis ĩminenti¬
b caput opponat. Sicut etiam urgente e¬
natura ꝓ capite cetera se solent inembra
opponere.uude claudianus. Non sis ex¬
cubie. ñ circũstantia tela. qm̃ tutatur a¬
mor ñ extoranebis amari. ħ alterna fi¬
des. ħ simplex grã donat. Euc usq dic¬
tum sit de iustõne regum et prinçipinu
qualiter se hr̃e debeant uł domu uł milicie.
ñ solura secud leges dimnas s etiam
humanas que etatenus ualent quatuus
a duunis ñ discrepant. alioqum fłmẽ qd̃
in lege scriptum est. O principi placet le¬
gis ht̃ lugorem. Nullas enim leges cre¬
dunit quidam cuilib preferendas. s has
anatharsis seratelis firanee comꝑauit
que muscas et sulices detinent et uolati¬
na grandiora tnfiittũt.

Expanded text:
ut quisque subditus pro eo periculis imminentibus caput opponat, sicut urgente natura, pro capite cetera se solent membra opponere. Unde Claudianus: Non sic excubie, non circumstantia tela, Ut tutatur amor non extorquebis amari Hoc alterna fides, hoc simplex gratia donat. Hucusque dictum sit de institutione regum et principum qualiter se habere debeant, vel domi, vel militie non solum secundum leges divinas, sed ethumanas; quae eatenus valent, quatenus a divinis non discrepant. Alioquin falsum est quod in lege scriptum est: Quod principi placet, legis habet vigorem. Nullas enim leges credunt quidam civilibus praeferendas: sed has Anacharsis Scytha telis araneis comparavit, quae muscas et culices detinent, et volatilia grandiora transmittunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ amor subditoꝵ. Codrus enim attemen¬
siũ rex ꝓuictoria ppłi sui se ip̃m morti tra¬
didit. Nam mutato regis hĩtu sarmenta
colligens castra hostiũ ingressus a milite
quer falce in nirgio ꝑait ꝑcusserat int̾¬
fectus ẽ. unde et illud poeticum. et nirgia
codri. Necies duces romanior se ꝓ sins ex¬
atib morti denonisse ꝑcelebre ẽ. Inlrus¬
enim cesar dicere solitus erat. Dux qui
ñ laborat ut militib carus sit. nulitem
nescit amare nescit humanitatẽ ducis ĩ
excitu. et adu̾sus hostes debere ẽẽ. Idem eĩ¬
pistorem in unicula cõiecit. quia sibi me¬
horem panem qmͣ ceteris militib in mẽ¬
sasmpposuat. ⁊llexander mlitem suũ ma¬
cedonem senio confectũ. ninio fugore ob¬
stupefcm̃. ip̃e in sublum et ꝓpinqua igra
sede sedens. cum aĩadu̾tisset statimn descen¬
dit. et insuis manib corpus frigore duꝑ¬
plicatũ in suam sedem imposuit. plato cũ
uidiss dyonsiũ tyramiũ sycilie corpis su

Expanded text:
 amor subditorum. Codrus, Atheniensium rex, pro victoria populi sui seipsum morte tradidit. Nam mutato regis habitu, sarmenta colligens, castra hostium ingressus, a milite quem falce in iurgio percusserat, interfectus est. Unde istud poeticum: Et iurgia Codri. Decios duces Romanorum se pro suis exercitibus morti devovisse percelebre est. Iulius Cesar dicere solitus erat: dux qui non laborat ut militibus charus sit, militem nescit amare, nescit humanitatem ducis in exercitu et adversus hostes debere esse. Idem pistorem in vincula coniecit, quia sibi meliorem panem quam ceteris militibus in mensa supposuerat. Alexander, militem suum Macedonem senio confectum, nimio frigore obstupefactum, ipse in sublimi et propinqua igni sede sedens, cum animadvertisset, statim descendit et suis manibus, corpus frigore duplicatum, in suam sedem imposuit. Plato cum vidisset Dionysium tyrannum Sicilie corporis sui
Abbreviated transcription (Latin):
bat cum is qui tenebatur amilso piete tenen¬
tis se manib affugerat aufug̾at. tales in¬
mani rugitu fremens ululatus. O quid fe
puli multitudo sciscitans quis ille clamor
finsset. qui tanta eos nehentencia dormen¬
tes t̾ruisset. Demonis ait furor ille fuit. e
ferre ñ potuistis: societatem dampnati quo
tam optirunt mũdiciam cordis ut uix eum
latere posset quicquid siist̾ sp̃c mollitus fuis¬

Expanded text:
 cum is qui tenebatur a nullo pariete, tenentis se manibus aufugerat, tales immani rugitu fremens ululatus: O quid fecpuli multitudo, sciscitans quisnam ille clamor fuisset, qui tanta eos vehementia dormientes terruisset. « Daemonis, ait, fuit ille furor, ferre non potuistis, societatem damnati quo tam cordis munditiam obtinuit, ut vix eum latere posset quidquid sinister spiritus molitus fuis
Abbreviated transcription (Latin):
pellere uititur tugurio. fallax ergo fallacem
hominis adoptus ymagniem sub obscuro nes¬
ꝑe cellam adolescentis petit in misso capite
fenestre incmibit. ceruens illũ fabrili oꝑe
occupatum. postulat sibi quidpiam oꝑis
tens: oꝑi qd̾ postulabatur aĩm intendit.
facere. uulieꝵ nomina inserere. licxurias
cõmemorate. deinde religionem ostendere
ẽẽt intlłigens. cenacula quib ferrũ tenebat¬
cepit fortiter ignire et supp̾ssis labiis xp̃m ĩ¬

Expanded text:
ititur depellere tugurio. Fallax ergo fallacem hominis adopertus imaginem, sub obscuro vespere cellam petit adolescentis, immisso capite fenestrae incumbit, cernit illum fabrili opere occupatum, postulat sibi quippiam operis ens, operi quod postulabatur animum intendit. facere, mulierum nomina inserere, luxurias commemorare; deinde religionem ostendere esset intelligens, tenacula quibus ferra tenebat fortiter ignire, suppressis labiis Chri
Abbreviated transcription (Latin):
us ꝓ alioꝵ utilitate suscipiunt et seruent inte¬
rius qd̾ de sua estimatione ꝑtimescunt. S
tamen quib dam signis decenter erumpenti¬
b eos apud se ẽẽ humiles etiam sbiecti de¬
mident indeant et de humilitate. qd miten¬

Expanded text:
 aliorum utilitate suscipiunt; servent interius quod de sua aestimatione pertimescunt. Sed tamen quibusdam signis decenter erumpentibus, eos apud se esse humiles etiam subjecti demident videant, et de humilitate quod imiten
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. xiͦ.kl̃. alprił. ccͣ horam nonã noctis sabbato
aũ tamos palmaꝵ et uentoꝵ intemꝑies secu¬
tus maximꝰ et nummia finit plumaꝵ ĩmndatõ.
qua die in frtorio nermoꝵ uixͣ gaudanũ sac̃¬
dos nuissa celebrata fulmine ictus occubuit.
et in tritorio remensi quidã clicus tempesta
prĩam rediret: grecoꝵ naues iacurrit. Cũ
ab eis imꝑator cur foliũ oblidercti p̾sertandꝰ
deducitur. Ge orgius dix nauiũ regis sicilie
eos aggreditur. siquidẽ uastatis. ⁊ spoliatis
grecor ꝓuincus: usq ad ip̃am urtem regiam
ꝯstantinopolĩ accedens. sagittas aureas ĩ ꝑa¬
laciũ ĩꝑatoris iecerat. et incensis suburtaĩs.
de fructu ortoꝵ regis molenter tusat. unde redi¬
ens uaues grecoꝵ nicrit captũ ludouicũ re¬
gem eripuit. s captos regis obtentu dmititit.

Expanded text:
fuit 11 Kal. Aprilis circa horam 9 noctis, sabbato ante ramos palmarum; et ventorum intemperies secumaximus et nimia fuit pluviarum inundantia. Qua die in territorio Nerviorum juxta Gandavum sacerdos, missa celebrata, fulmine ictus occubuit, et in territorio Remensi quidam clericus tempestatpatriam rediret, Grecorum naves incurrit. Cumque ab eis imperatori Curfolium obsidenti presentandus deducitur, Georgius dux navium regis Siciliae eos aggreditur. Siquidem vastatis et spoliatis Grecorum provinciis, usque ad ipsam urbem regiam Constantinopolim accedens, sagittas aureas in palatium imperatoris jecerat, et incensis suburbanis, de fructu ortorum regis violenter tulerat. Unde rediens, naves Grecorum incurrit, captis Ludovicum regem eripuit, sed captos regis obtentu dimittit.
Abbreviated transcription (Latin):
nobilis et religiosus pͥnceps. et panꝑũ pr̃ co¬
mes theobaldus. arulti quoq nobilẽs ħ anno
te sigraficauit qd in pago suessenco eodemac
cidit. Cum etũ hyemali gelu terca uehem̃tter ĩ¬
dumuss. cespis płime longitudĩs et latitudĩs
de t̾ra subito auulsus longe ad aliũ locũ ẽ tas
familiarius ad ĩtncos dei se hũte: filius eiꝰ
baldumꝰ rex eͣ eam insurgit. et obsesus captis¬
q ens mimitõib. in urbẽ scãm intrare ab ip̃a
secunto ꝓhĩtus tandẽ molent ingreditur. cã¬
q in arce obsidens fcã pace neapoli ei dii¬
tit reliqrã ꝑtem regmi sͥ retinet.  elssam uti¬
in quos quitã moabitas dicunt post usurpa¬
tum inauritame regnũ regẽ ⁊̃ q pabulo af¬
ĩuadurit. ip̃ara q syciliam. apuliã. rorã qͦ

Expanded text:
nobilis et religiosus princeps et pauperum pater comes Theobaldus. Multi quoque nobiles hoc anno te significavit, quod in pago Suessonico eodem anno accidit. Cum enim hiemali gelu terra vehementer induruisset, cespes plurimae longitudinis et latitudinis, de terra subito avulsus, longe ad alium locum esfamiliarius ad inimicos Dei se habente, filius ejus Balduinus rex contra eam insurgit, et obsessis captisque ejus munitionibus, in urbem sanctam intrare ab ipsa secundo prohibitus, tandem violenter ingreditur; eamque in arce obsidens, facta pace, Neapolim ei dimittit, reliquam regni partem sibi retinet. Massamuti, quos quidam Moabitas dicunt, post usurpatum Mauritaniae regnum regemque patibulo afi
Abbreviated transcription (Latin):
scantis nr̃is offerimus deo. ad huc quodam¬
modo sub legis sartina detineri: et nec dũ
ad emigelicum illud fastigni ꝑuenisse uos¬
constat qd ob temꝑantes sibi nõ tr̃ presen¬
tis uite benefidiis. S etiam futuris p̾miis
mun̾cit. Nec in m̾rto. Non enim tam an¬
dabile ẽ si ab illicitis quam si etiam a licitis
temꝑemus. et hiis pp̃eis reuerentiam am¬
nio nõ utanur. qui ea nobis pp̃ infirmitatẽ
mas sructuũ suoꝵ sideliter obseruantes p̾cep¬
tis dñicis artiquiorib fammulantur. nec dini
possunt ennͣgłicum culiuen ascendere illi qui
nec dum hec quidem faciunt qnͣtum ab eo ab¬

Expanded text:
stantiis nostris offerimus Deo adhuc quodammodo sub legis sarcina detineri, et necdum ad evangelicum illud fastigium pervenisse, quod obtemperantes sibi non tantum praesentis vitae beneficiis, sed etiam futuris pebit . » Nec immerito, non enim tam laudabile est si ab illicitis, quam si etiam a licitis temperemus, et his propter ejus reverentiam non utamur, qui ea nobis propter infirmitatem mas fructuum suorum fideliter offerentes praeceptis domini antiquioribus famulantur, necdum possunt euangelicum culmen ascendere, illi qui ne haec quidem faciunt quantum ab eo ab
Abbreviated transcription (Latin):
oĩm etiam in ħ seculo ciumulandos. Sicut scꝑ¬
se iusticiam: sub qua tunc positi tñsgre dien¬
tes eam reatum ieuitabłr marebant. et
plentes ad ꝑfectionis apicem ꝑuenire ñ pote¬
rant. Iusti enim quibus lex nõ ẽ posita. sic
ꝓbantur ñ ẽẽ sub lege: ut insticias legis nõ
solum iniplere uerumi etiam suꝑare conten¬
daut sic q ⁊tuotio coꝵ legali m̃aior imꝑio.
que obseruantiã cumuilans preceptoꝵ no¬
luntarie addat in debita. Ita namq et ab¬
ꝯrui future legis p̾cepta leguines suꝑ gressum.
cum suꝑatis quatuor regib. de spoliis sodomoꝵ
que sioiebid uictori ñ in m̾ito debebantur. et
quidem  e ip̃o cinus spolia retulat suppłr
offerente. mil  penitus acamnent attingete.¬
cis talio redderetur. no solum ħ ñ fecit: nerum
etiam cordis affectus corplexus ẽ ꝑseqũtes.
et ꝓ hiis dño pie supplicans etiam cordis af¬
reprehensione potuerint. uirgmes tamen ꝑ¬

Expanded text:
omnium etiam in hoc saeculo cumulandos: se iustitiam, sub qua tunc positi et transgredientes eam reatum ineuitabiliter incurrebant et implentes ad perfectionis apicem peruenire non poterprobantur non esse sub lege, ut iustitias legis non solum implere, uerum etiam superare contendant sitque deuotio eorum legali maior imperio, quae obseruantiam cumulans praeceptorum uoluntaria addat ad debita. Ita namque Abraham futurae legis praecepta legimus supergressum, cum superatis ququae sibi velut victori non immerito debebantur, et quidem rege ipso cujus spolia retulerat suppliciter offerente, nihil penitus acquiescit attingerecis talio redderetur, non solum hoc non fecit, verum etiam dilectione complexus est persequentes, et pro his Domino pie supplicans etiam reprehensione potuerint, virgines tamen p
Abbreviated transcription (Latin):
le ꝓuocare cepit: et ut deo pariter in sanctio¬
ma castimo castitate sermrent diurnis noc¬
turiusq aetib admonere astruebat ñ licere cͥ¬
qmͣ eius se bom extorrem facere qd̾ didiciss.
maioris q eẽ noxie despicere cognitam boni¬
tara bonitatem qui incognitam ñ amare. ⁊d¬

Expanded text:
prouocare et ut deo pariter in sanctimonia et castitate seruirent diurnis nocturnisque fletibus monereiquam ejus se boni extorrem facere quod didicisset, majorisque esse noxae despicere cognitam bonitatem, quam incognitam non amare;
Abbreviated transcription (Latin):
faciut intus relinqñtes a quo fc̃ĩ sunt. et ext̾¬
ramantes qd̃ facti. At ego dñe deus meus et
decus meur etiam huic tibi dico ympnũ et sa¬
crifico laudem sc̃ificatori meo. qm̃ pulcͣ traiecta
ꝑ auimas in manib artificiosis ab illa pulc̾¬
tudine uemũt que ẽ suꝑ animas cui suspirat
amma mes die ac nocte. S pulcritudinũ ex¬
fioꝵ oꝑatores et sectatores inde trahunt aꝓp¬
bandi modum ñ antem indetrahunt utendi
modũ. et ibi ẽ et ñ uident eiui: nͣ eant lon¬
gius et formidinem suam ad te custodiant. nec
eam sꝑganit in deliciosas lassitudines. Ego
autem ħ̃ loqñs et discernens etiam in istis
biliter: et tue uellis misericordit̾. aliqũ ñ sen¬
sentem. quia suspensus inaderam: aliqnͣdo
un dolore quia iam inheseram.lxxxui. De cu

Expanded text:
faciunt, intus relinquentes a quo facti sunt et extefaciunt, intus relinquentes a quo facti sunt et exterminantes quod facti sunt. at ego, deus meus et decus meum, etiam hinc tibi dico hymnum et sacrifico laudem sacrificatori meo, quoniam pulchra traiecta per animas in manus artificiosas ab illa pulchritudine ueniunt, quae supra animas est, cui suspirat anima mea die ac nocte. sed pulchritudinum exteriorum operatores et sectatores inde trahunt adprobandi modum, non autem inde trahunt utendi modum. et ibi est et non uident eum, ut non eant longius et fortitudinem suam ad te custodiant nec eam spargant in deliciosas lassitudines. ego autem haec loquens atque discernens etiam istis biliter, et tu euelles misericorditer aliquando non sentientem, quia suspensus incideram, aliquando cum dolore, quia iam inhaeseram. Huc ac
Abbreviated transcription (Latin):
insinat se ita ne uehementer. ut si repente sb̃¬
trahatur cum desiderio requiratur. et si dui ab¬
fit. contristat anĩ. Olux qmͣ indebat thobi¬
as: cumi clausis oculis istis docebat filiũ mam
dent et amant eam. Et ista corporalis illece
cis amatorib. Qun autem et de ip̃a laudare
te uolunt deus creator oĩm. assuũt eam in
ympno tuo. ñ ab sumũtur ab ea in sompno suo
Oic ẽẽ cupio: resisto seductionib oculoꝵ ne im¬
plicentur pedes mei quib ingredior mnam et
erigo ad te ĩisibiles oculos ut euellas de la¬
queo pedes meos. Tu subrde euellis eos. nã
ulaqueantur. tuñ cessas euellere. Ego ante
crebro hẽo ubiq sparsis insidiis. qui a neq i
bilia uariis artib et opificiis in nestib. cal¬
ciamentis. nasis et huniscemodi fabricatio¬
uib. picturis etiam diu̾sisq fignientis. at
hus usum necessarium at moderatũ. et ip̃ata
significationẽ longe tnsgredientib. addiderũt
homines ad illecebras oculoꝵ foras seqñtes ꝙ

Expanded text:
 se ita nehementer, ut si repente subtrahatur, cum desiderio requiratur; et si diu absit, contristat animum. 0 lux, quam uidebat Tobis, cum clausis istis oculis filium docebat dent et amant eam. at ista corporalis, de quacis amatoribus. cum autem et de ipsa laudare te norunt, deus creator omnium, assumunt eam in hymno tuo, non assumuntur ab ea in somno suo: sic esse cupio. resisto seductionibus oculorum, ne inplicentur pedes mei, quibus ingredior uiam tuam, et erigo ad te inuisibiles oculos, ut tu euellas de laqueo pedes meos. tu subinde euelles eos, nam inlaqueantur. tu non cessas euellere, ego autem crebro haereo in ubique sparsis insidiis, quoniam non d. Quam innumerabilia uariis artibus et opificiis in uestibus, calciamentis, uasis et cuiuscemodi fabricationibus, picturis etiam diuersisque figmentis atque his usum necessarium atque moderatum et piam significationem longe transgredientibus addiderunt homines ad inlecebras oculorum, foras sequentes quod
Abbreviated transcription (Latin):
eogius imatura morte preptus ed¬
uardum filiũ suũ et regmi muor heredem
reliquit. In cuius electione dinnauitaem
bamis arreptocrncis uexilio qd ex more
ante se ferepatur in medio consutuit ed¬
wardum illis oscendit. elegit. sacrauit pa¬
trisq ac magri affectum quo aduyatꝰ ei
ipendit. s illo post triẽniũ nou̾cali fran¬
tunc heres indetur ẽẽ. attamen in die con¬
secrationis sue post impositam coronam
fertur dustanus ħ illi pdycisse. qm̃ con
spirasti ad regnũ ꝑ mottẽ fr̃s tm quem
occidit ignomimosa mr̃ tua ñ defuiet e¬
gladius de domo tua de semine tuo inter
uoces audire. quibus socias iurgines ad

Expanded text:
Edgarus immatura morte praereptus, Edwardum filium suum et regni, et morum haeredem reliquit; in cujus electione dum quidam stanus arrepto crucis vexillo, quod prae se ex more ferebatur, in medio constitit, Edwardum illis ostendit, elegit, sacravit, patrisque ac magistri affectum quoad vixit, ei impendit: tunc haeres videretur esse. Attamen in die consecrationis suae, post impositam coronam, fertur Dunstanus hoc illi praedixisse: Quoniam aspirasti ad regnum per mortem fratris tui, quem occidit ignominiosa mater tua, non deficiet gladius de domo tua saeviens in te voces audire, quibus socias virgines ad
Abbreviated transcription (Latin):
ualeat. quoꝵ etiam ip̃e hĩtus et incessus cer
ribilis. nudam suꝑbiam clamant. Hii quos¬
suꝑ te mentis tabes purulenta corruꝑit semoꝵ
suoꝵ ñ obseruant imꝑata. s iudicant de suis ne¬
gligentiis obuirgati. aut rebellant in solenter
tut murmurãt. Ne loco suꝑiori disceptãt. pre¬
fem se meliorib etiara impudent affectant᷑.
simplicitate sp̃ualium fr̃m irridenter exagitãt
sententias suas ꝓcaciter iactant obsequia. de¬
lata fastidiunt negata ꝑtinaciter quennt
hũt intentione ꝑtinaciam in corde duriciam.
in sermocinatone iactantiam. In hũilitate fal¬
laces. in iocatione mordaces. in odio ꝑtina

Expanded text:
los quos etiam ipse habitus et incessus superibilis nudam superbiam clamant: qusuperbae mentis tabes purulenta corruperit, seniorum suorum non observant imperata, sed judicant; de suis negligentiis objurgati, aut rebellant insolenter, aut murmurant; de loco superiori disceptant, praeferri se etiam melioribus impudenter affectant; simplicitatem spiritualium fratrum irridenter exagitant, suas sententias procaciter jactant, obsequia delata fastidiunt, negata pertinaciter quaeruntin intentione pertinaciam, in corde duritiam, in sermocinatione jactantiam; in humilitate fallaces, in locutione mordaces, in odio pertina
Abbreviated transcription (Latin):
triaritas mirabiliter surgił ami ad iia
primoꝵ se misericorditer altrahit. et cum
bemgne descendit ad mia ualenter recur¬
rit ad suma. Tales queꝙ sese am ꝑsuris.
ethbe snt quib subiecti occulta quoq sua
ꝓtere ñ erubescant. ut cur temptatentͥ
Auctus ꝑuisi tolerant ad pasroris mentẽ
quasi ad martoris suũ recurtant.¬

Expanded text:
ta charitas mirabiliter surgit, cum ad ima proximorum se misericorditer attrahit; et quo benigne descendit ad infirma, valenter recurrit ad summa. Tales autem sese qui praesunt exhibeant, quibus subjecti occulta quoque sua prodere non erubescant; ut cum tentationum fluctus parvuli tolerant, ad Pastoris mentem quasi ad matris sinum recurrant
Abbreviated transcription (Latin):
tes indu at. quibus eo unde descenderati
reascendat. ¶ Odem loco accipienda est
uirgibii au̾ctas de eroybus quos apud in¬
feros pelegauit quos dict nosse sole suũ
et sua sydera qui etiam res lemiores quas
uuu excuerant eos post mortem excere tes
fint. que cura nitentes pascere equos. ea¬
dem sequitur tellure repostos. H̃ auten
in eo hĩtu in quo prius uixerant .i. rustici
in rusticano. milites m̃uilitari sicut uulgꝰ
assere solet de familia hellekim. de qua e¬
hemicis aure lianensis ep̃c. nr̃i beluacẽsis
ep̃i frater referre solebat rem ualde mira¬
bilem qmͣ ip̃e audierat ab illo qui uiderat
.s. Iohanne aurelianensis ecc̃e canonico
dicebat enim iohes iste loqũs de hac re ad
ꝯcoiii. Exemplũ ad h de fa
diaco milia helle quini.

Expanded text:
tes induat, quibus eo unde descenderat tes induat, quibus eo unde descenderat reascendat. Eodem loco accipienda est Virgilii auctoritas de heroibus, quos apud inferos relegavit, quos dicit nosce solum suum, et sua sidera: qui etiam res leviores, quas vivi exercuerant, eos post mortem exercere teumque fuit vivis, quae cura nitentes Pascere equos, eadem sequitur tellure repostos. Haec autem in eo habitu, in quo prius vixerant: id est rustici in rusticano, milites in militari, sicut vulgus asserere solet de familia Hellequini, de qua Henricus Aurelianensis episcopus nostri Belvacensis episcopi frater referre solebat rem valde mirabilem, quam ipse audierat ab illo qui viderat, scilicet Joanne Aurelianensis Ecclesiae canonico. Dicebat enim Joannes iste loquens de hac re ad PUT XI. Exemplum ad haec de familia Hellequin
Abbreviated transcription (Latin):
ant. Que tibi fr̃ ideo descripsi ne putares
u̾am cognitionẽ hoĩs hr̃i posse ex subdola
salutari. Si autem de eadem cognitõne ꝑfec-¬
ciorẽ ut tractatum cupis cognoscere. lege
moracia bĩ gregorii de ip̃o scĩ sp̃c ore ꝓfusa.
teste petro dyacono: qui columbã uidit ad
antem gregorii u̾ba quescriberet suggente᷑.
lege quoq pulchrimũ librum bĩ bernardi
de consid̾atione ad eugemũ ppͣm ex suius
nobilissimostilo et sũns fere pbusqmͣ huma¬
ius poteris agnoscere ñ solis quid sit homo
s etiam quid sit deus poterisq intłłig̾e̾ auc¬
torem huius libri sapientiorẽ fuisse ip̃o apo¬
line. eloqñtiorem dem ostene. subtiliorem a¬
ristotile. moraliorẽ soctate. discertorẽ pla¬
tone ħ̾ dicta sunt ꝓ eo ꝙ macrobius ad ꝓ¬
ui bandũ aĩas e ceło lapsas inducit añctẽ¬
R̾nsi dephia notys elyͣtos. Et hñc ẽẽ hoĩs
agrtõnism dicit. si exordia pruna respexe¬
rit ut ex conscĩa nobilis sue orignns uirtu¬

Expanded text:
ant. Quae tibi, frater, ideo descripsi, ne putares veram cognitionem hominis haberi posse ex subdola cti doctrina salutari. Si autem de eadem cognitione perfectiorem tractatum cupis agnoscere, lege Moralia beati Gregorii de ipso sancti Spiritus ore profusa, teste Petro Diacono, qui columbam vidit ad aurem beati Gregorii verba quae scriberet suggerentem. Lege quoque pulcherrimum librum B. Bernardi De consideratione ad Eugenium papam, ex cujus nobilissimo stylo, et sententiis fere plusquam humanis poteris agnoscere, non solum quid sit homo, sed etiam quid sit Deus; poterisque intelligere auctorem hujus libri sapientiorem fuisse ipso Apolline, eloquentiorem Demosthene, subtiliorem Aristotele, moraliorem Socrate, discretiorem Platone. Haec dicta sunt pro eo quod Macrobius ad probandum animas e coelo lapsas inducit auctnc esse hominis agnitionem sui dicit. Sed exordia prima respexit, ut conscientia nobilis suae originis virtu
Abbreviated transcription (Latin):
suspiriis lacrimaꝵ ne diuelserentur consam¬
gecant manib gerua socioꝵ. Quos molen¬
tia tñ hẽtica mmantib seꝑans gladus. car¬
tagim reuocauit. E dum cum eis qua si cũ
taa etaten blandiciis ageretur suꝑiores fuis
menti sunt auius. Et ne obdornuent ĩ mor¬
tem. hicernean enngelici hunus accendinit.
iadig naut adħ grauiter arriam et se suꝑa¬
tos apilis erutestiuit. unde accensi subdirer
fustib iubent quos iam aũ ꝑancissinios dies
uariis uferib dissiparant. Imprttur mũ¬
uerib uubaera et rursum pena restanata
ctudescit. factum ẽ dño confortante ut nec etas
rmor deficeret in dolore et magis animꝰ cres¬
ceret roboratus. in fide. Quos nũc cartago mii¬
et alius frum̃cius. sp̃i emustem urbis egregio e¬
martyrio coronati sunt. ¶unc et .uii. fr̃es
ñ natura s gr̃a in monasterio cõmanentes¬
confessiorus certamine expleto ĩmarcessibilẽ
maximus monachus.

Expanded text:
suspiriis lacrimarum, ne diuellerentur, constrsuspiriis lacrimarum, ne diuellerentur, constringebant manibus genua sociorum: quos uiolentia tamen heretica minacibus separans gladiis Carreuocauit. Sed dum oun eis, quasi cum tali aetate, non blanditiis ageretur, superiores suis inuenti sunt annis, et ne obdormirent in mortem, lucernam sibi euangelici luminis accenderunt. Indignantur ob hoc grauiter Arriani et se superatos a pueris erubescunt; unde accensi subdi iugiter fustibus iubent, quos iam ante paucissimos dies uariis uerberibus dissipauerant. Inprimuntur uulneribus uulnera et rursum poena restaurata crudescit. Factum est domino confortante, ut nec aetas minor deficeret in dolore et magis animus cresceret roboratus in fide. Quos nunc Carthago miet alius Frumentius ipsiusdem urbis, egregio martyrio coronati sunt. Tunc et septem fratres non natura, sed graconfessionis certamine expleto, immarcescibilem Maximus monachus.