comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pus in eccłia bi marcyris ꝙri seputtũ est. Nacte ade nle
in eadem ecsia facte sũt uoces. ac si quis usolent ase muei¬
tem ac niniũ uoriferantẽ foras tͣhebant. Qui ildlesore
t̾̃riti ad suũ stratũ reu̾si sunt. Mane aũt fc̃o a plaloore¬
in sepulchro alio poidũ uigatis adhuo peclib si cut leuuar
erat austractum. Ex qua re petre collige q his qͥs peñddus
uia depͥmũt si in sacro loro sepeliri se faciant. ⁊ett uo

Expanded text:
pus in ecclesia beati martyris Syri sepultum est. Nocte autem media in eadem ecclesia factae sunt voces, ac si quis violenter ex ea repelntem ac nimium vociferantem foras trahebant. Qui videlicet territi, ad suin sepulcro alio positum, ligatis adhuc pedibus, sicut ab ecclesia fuerat abstractum. Ex qua re, Petre, collige quia hi quos peccata gravia deprimunt, si in sacro loco sepeliri se faciant, restat u
Abbreviated transcription (Latin):
in ip̃a tͥsticia e corpore exiuit. Qui tta est sepuitus ut dyxe¬
tam. S fr̃es om̃s eadem eiꝰ sñia ꝑturbati: ceꝑunt singuli
extrema queq ⁊ uilia ⁊ q̃ eis hr̃e regularit̾ semꝑ licuerat
ad mecliũ proferre. uehem̃ter formidare neqͥd apd̃ se eẽt:
unde rep̾hendi potuissẽt. Oum uͦ post mortẽ eiꝰ tͥginta iam

Expanded text:
ia e corpore exivit, qui ita est sepultus ut dixeram. 468 Sed fratres omnes eadem ejus sententia conturbati, coeperunt singuli extrema quaeque et vilia, et quae eis habere regulariter semper licuerat, ad medium proferre, vehementerque formidare ne quid apud se esset unde reprehendi potuissent. Cum vero post mortem ejus triginta jam
Abbreviated transcription (Latin):
me acito dixi. Uide ut nullus ex fr̃ib se ad eum moriẽtem
iingat noc sermonẽ consolatõnis ex cuiꝰset eoꝵ ore ꝑci¬
puit S eum in morte constitrtꝰ fc̃es q̃sierit: ei suus frat̾
carnalis dicat qr pro solidis quos oculte habuit: a cunctis
tĩm corporib nõ ponat᷑. s quolib fossam in sterquilinio
suate. in ea corpꝰ eius proicite. Ibi quoq suꝑ eum tres aureos
quos reliquit iactate simul omĩs clamantes. Pecimia tus
amaritudo mortis a culpa solubilem fac̾et. ⁊ istos auari¬
cc tanta dampnatio misceri in culpa ꝓhiberet. Qd̾ ita fa¬
atsĩ est. Nam cum isdem monachꝰ ꝑueniss ad mortẽ: atq
anpcie se q̃reret fr̃ib cõmendare nlłus ꝙ e fr̃ĩb ei applicare et

Expanded text:
me accito, dixit: Vade, et nullus ex fratribus se ad eum morientem jungat, nec sermonem consolationis ex cujuslibet eorum ore percipiat, sed cum in morte constitutus fratres quaesierit, ei suus frater carnalis dicat: quia pro solidis quos occulte habuit, a cunctis fratrum corporibus non ponatur, sed quolibet fossam in sterquilinio facite, in eo corpus ejus projicite, ibique super eum tres aureos quos reliquit jactate, simul omnes clamantes, Pecunia tua amaritudo mortis a culpa solubilem faceret, et istos avaritiae tanta damnatio misceri in culpa prohiberet. Quod ita factum est. Nam cum idem pervenisset ad mortem, et anxie quaereret
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ep̃o eccliam ꝑet̾e qͣm suo errori dedicaret. qd̾ dñ nal¬
est . Qd eiu̾isdem ecołie custos audiens festinus cucurcit eccłi¬
am̃ clausit. seris muniuit. fcõ añt uesꝑe. lampa des omnes
oeti axit seꝙ in int̾iorib abscondit. In ip̃o aũt sub seqñtis
notis crepusculo arrianus ep̃o cossecta młtitudĩe aduenit
aliusas eccłie ianuas effring̾e ꝑatus. S repente cuncte si¬
muil regie diunitꝰ concusse abiectis longius seris aꝑte sunt
siꝑ lumine. om̃s q extincte fuerant iamꝑades accense sũt
est ꝑcussus.: ⁊ alienis manib ad suũ habitacłm reductus
Qd tͥum longobardi in eadem regione positi om̃s agnosce¬

Expanded text:
tatis episcopo ecclesiam petere, quam suo errori dedicaret. Quod dum valest. Quod eiusdem ecclesiae custus audiens, festinus cucurrit, ecclesiam clausit, seris munivit. Facto autem vespere, lampades omnes extinxit seque in interioribus abscondit. In ipso autem subsequentis lucis crepusculo Arrianus episcopus collecta multitudine advenit, clausas ecclesiae ianuas effringere paratus. Sed repente cunctae simul regiae divinitus concussae, abiectis longius seris, apertae ssuper lumine, omnes quae extinctae fuerant lampades accensae sunt. est, atque alienis jam manibus ad suum habitaculum reductus. Quod dum Langobardi in eadem regione positi omnes agnosce
Abbreviated transcription (Latin):
ut eius unda suꝑ muros urbis influeret ⁊ in ea maximas
regiones occuparet apd̃ u̾onensem urbẽ fluuius aitesis
excrescens. Ad b̃l zenonis marcyris ⁊ pontisicis̃ eccłiam e¬
nit. Cuiꝰ eccłie dum eeñt ianue aꝑte aqua in eam ñ intit
Que paulisꝑ crescens usq ad fenestras eccłie que erãt t̾mp¬
xime ꝑuenit. Sicq stans aqua eccłie ianuam olausit
si ild̾ elem̃tum liqͥdum in soliditatẽ parietis eẽt ĩmutaĩ¬

Expanded text:
ut eius unda super muros urbis influeret atque in ea maximas regiones occuparet, apud Veronensem urbem fluvius Atesis excrescens, ad beati Zenonis martyris atque pontificis ecclesiam venit. Cuius ecclesiae dum essent ianuae apertae, aqua in eam minime intravit. Quae paulisper crescens, usque ad fenestras ecclesiae, quae erant tervenit; sicque stans aqua ecclesiae januam clausit, ac si illud elementum liquidum in soliditatem parietis fuisset muta
Abbreviated transcription (Latin):
esset: Accepto gͥ tempore assumpta u̾itate descentlit
ceus ut rationẽ poneret cum homine. Qd̃ aum ui
deum cupiens mitigare ⁊ placatum adduc̾e q̃bi gͦ¬
eosut boni fierent. spontanea ⁊ pietate debere reuoca¬
ri. xitas dixit quia deui malis omnino parcere nõ
deberet nũa dixit si nemini parcet deus quia noqͥ
bonos hrẽt.Xitas clixit se nolle nec posse tot sceła
hominum tolerare. Miscd̃ia respondit grãm clñi ad
uidulgendum suꝑhabundare. uidens deus tam diu¬
sas señtentias ad effectum simul ꝓcece ñ posse ait. Scͥp¬

Expanded text:
niret. Accepto igitur tempore assumpta veritate descendit Deus, ut rationem poneret cum homine. Quod cum viDeum cupiens mitigare, et placatum adducere. eos, ut boni fierent, spontanea etiam pietate debere revocari. Veritas dixit, quia Deus malis omnino parcere non deberet. Misericordia dixit: Si nemini parceret Deus, nunquam bonos haberet. Veritas dixit se nolle nec posse tot scelera hominum tolerare. Misericordia respondit gratiam Domini ad indulgendum superabundare. ersas sententias ad effectum simul procedere non posse, ait: Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
b duob scilicet scutis sanguineo colore flãmantib quosdã
pellit ut se ⁊ pẽiam ei dedant. ⁊ datis obsidib se xp̃ianos fu
constituit cum adriano ppͣ aliisꝙ cent̃ .l. tͥh religiosis ep̃is
⁊ abb̃ib. In qua adrianꝰ papa cum uniu̾sa sỹnodo dedit ei¬
ius eligendi pontificem ⁊ ordinantli apłicam sedem. digni
cias ab eo inuestituram acciꝑe liffiniuit: et ut nͥ a rege
laudetur ⁊ inuestiat᷑ ep̃o a nemine consecret᷑. Om̃sꝙ huic
decreto rebelles anathemati zauit. ⁊ nͥ resipisc̾ent bona eoꝵ¬

Expanded text:
ibus, duobus scutis sanguineo colore flammantibus, et quoibus, duobus scutis sanguineo colore flammantibus, et quopetit, ut se et patriam ei dedant, et datis obsidibus se Christianos fuconstituit cum Adriano papa aliisque 153 religiosis episcopis et abbatibus, in qua Adrianjus eligendi pontificem, et ordinandi apostolicam sedem, dignitcias ab eo investituram accipere definivit: et ut, nisi a rege laudetur et investiatur episcopus, a nemine consecretur; omnesque huic decreto rebelles anathematizavit; et nisi resipiscerent, bona eo
Abbreviated transcription (Latin):
sar nõ q̃unt incend̾e qͣm soũs bonefaciꝰ benedixit eamꝙ ñ ꝙͣ
trem̃dam p̾dixit. Hoc cum audisset karolus saxoniã repe¬
tens tͥꝑito ex̾citu concurrit saxonib ⁊ ei uictoria prouenit
in om̃ib ⁊ ygibortus  Arolus rex offensus cdissonan¬
tia eccłiastici cantus int romanos ⁊ galłos ⁊̃ iulicans ĩti¬
us ẽẽ de puro funte qͣm de turbato riuo bibere: cluos cłicos
romam misit. ut autenticũ cantũ a romanis diso̾ent ⁊ gal¬
los decerent. Et post ꝑ hos metensis eccłia ⁊ ꝑ illam om̃is
gallia ad romani cantus auctoritatem est reuocata. Quid
quid aũt ꝑ mł̾ta tpr̃a longobardi romanis abstulerant.
Rarolus eis restituit. Regno uͦ longobardoꝵ destructo: to¬
tam ytaliam sub iure regni francoꝵ redigit. talit̾ longo¬
bardi uicti regnare destiterurit. post annos . cc .iiͦiͯi. ex quo
in ytalia regnare ceꝑunt.  Sno xxxuͦ. saxonib heres
burch castrũ obsidentib głia dei suꝑ eccłiam apparuit oĩ¬

Expanded text:
lar non queunt incendere quam sanctus Bonifacius benedixit, eamque nunquam cremandam praedixit. Igitur Carolus Saxoniam repetens, tripertito exercitu concurrit Saxonibus, eique victoria provenit ndam praedixit. Karolus rex offensus dissonaaecclesiastici cantus inter Romanos et Gallos, et judicans justius esse de puro fonte, quam de turbato rivo bibere, duos clericos Romam misit, ut autenticum cantum a Romanis discerent et Gallos docerent. Et per hos primo Mettensis aecclesia, et per illam omnis Gquid per multa tempora Langobardi Romanis abstulerant, Karolus eis restituit; regno vero Langobardorum destructo, totam Italiam sub jure regni Francorum redigit. Taliter Langobardi victi regnare destiterunt post annos 204, ex quo in Italia regnare coeperunt. Karolus rex Saxoniam burch castrum obsidentibus, gloria Dei super Ecclesiam apparuit omn
Abbreviated transcription (Latin):
oresponsum comeret suum remoto animo ad tumul¬
tibus ait ad socios crelite michi ñdum cantauimus
pus regem et proceres si hoc auclieruit risui se haberi opi¬
naturos ait credite michi piuis faciemus li seruitium
⁊ post agitabimus hominum litigium. Hora igitur
cantata ⁊ nulla tgiu̾satione excogitata nullo amenta¬
to splendore ũi afestim aulan nitrare perrexit suis eum re¬
tuere temptantibus ꝑsuaderi ñ potuit quin pocius illis
cause sue tunentib ꝓ certo ait uoueritis me uilibili ten
hi uide beatos arthiep̃s dunstanum can tuariensem ⁊
ollaldum eloriacensent qui hocdie suis me p̾cibus tuen¬
tes faluloquorum acument ebetabunt. Itaq data bene¬
ditone monacho miniine fatundie uiro s normannice
lieue laolorem ꝑororans obtinuit. Se hpldebto e¬

Expanded text:
o responsum comeret suum, remoto animo a tumulo responsum comeret suum, remoto animo a tumultibus, ait ad socios: Credite mihi, nondum cantavimus pus: « Regem et proceres, si hoc audierint, risui se haberi opinaturos, ait. Credite mihi; prius faciemus Dei servitium, et post agitabimus hominum litigium. » Hora igitur cantata, et nulla tergiversatione excogitata, nullo commentato splendore veri, confestim aulam perrexit. Suis eum retinere tentantibus persuaderi non potuit; quin potius illis causae suae timentibus, pro certo, ait. « Noveritis me visibiliter hic videre beatos archiepiscopos Dunstanum Cantuariensem, et Oswaldum Eboracensem, qui hodie suis me precibus tuentes, falsiloquorum acumen hebetabunt. » Itaque data benedictione monacho minimae facundiae viro, sed Normanniae linguae sciolo, rem perorans obtinuit. Sciendum
Abbreviated transcription (Latin):
qs tu p necessaria diu soporem distuliss tan dem elacͥia¬
n inorarum nexibus ĩ dormitorium ꝑgebat ⁊ ecce uidet
hlapisius abbem. et omnes qui obierant anno illo eo quo
userant oicline sedere. T̃remens et effug̾e gestiens ui re¬
sastus ẽ incxpit᷑ et more monastico flagellatus audiuit
Ma abb̾atis in hanc sententiam. Stustum ẽ de alf̾ius
uoste emolumento ĩ hyare cum sors cuiꝰꝙ sub codem pende¬
ar fato impium ẽẽ cum monathꝰ ommnẽ uitam suam ĩ
ensia asumpsit obsequio ut careat saltem unius anni
pst mortem stipenlio. Sato gͦ te cͥtissime obiturum
ẜ quiequid ꝑio te fiet ad aliorum quib abstulisti refere¬
ni õmodum. In mo et alios corrige exemplo quos cor¬
inpisti uło. Abut ille ⁊ nncħ se uanum uidisse tam recẽ¬
nbuiꝰ plagis auam morte ꝓxima demonstrauit. Ea tẽ¬
pestate Wlstanus wigorniensis ep̃c euni de ꝑua littaꝵ
st̃a pussatus foras concilium exisset ut strictiori concili¬

Expanded text:
am nocte propter necessaria diu soporem distulisset, tandem elaqueatis morarum nexibus in dormitorium pergebat; et ecce videt in capitulo abbatem, et omnes qui obierant illo anno, eo quo decesserant ordine sedere. Tremens et effugere gestiens, vi retroactus, increpitus, more monastico flagellatus, audivit verba abbatis in hanc sententiam: « Stultum est, de alterius morte emolumento inhiare; cum sors cujusque sub eodem pendeat fato. Impium etiam est, cum monachus omnem vitam suam in Ecclesiae consumpserit obsequio, ut careat saltem unius anni post mortem stipendio. Scito ergo te citissime obiturum: sed quidquid pro te fiet, ad aliorum quibus abstulisti referetur commodum. I modo, et alios tuo corrige exemplo; quos corrupisti verbo. Abiit ille, et nil se vanum vidisse, tam recentibus plagis, quam morte proxima demonstravit. Ea tempestate Valstanus Wigorniensis episcopus cum de parva litterarum scientia pulsatus, foras concilium exiisset, ut subtiliori consili
Abbreviated transcription (Latin):
aquisgram instituit aꝑd̾ uillam sũ dyonisii. Et auia ĩ ecc̃a
st̃ dponisii multa rapuerat q̃ alii dederant spineam coro¬
nam dñi ⁊ uinum declauis ⁊ de ligno crucis. et alia quedã
ibi actulit. Sudariũ autẽ apd̃ compondiũ reliciuit ⁊ hec
inslituit ip̃e tempore nicholai po. Anteciuamaũt reliciuie
iste ostend̾entur ppło tanta fames solebat esse in gallia
Post multum tempꝰ apparuit ĩ iusu noctis cuidam sc̃i dio
nisii nomine erthengario et ĩ eadẽ nocte cuidam cłico scĩ qͥn
caluum et ex clĩ iussu eis apparuisse ut dic̾et eis ꝙ dõ et scõ
dionisio dlisplicebat qd corpus eius ñ esset sepultum ĩ eccl̃ia
sc̃ lponisii cui tanta mun̾a pro d̃i honore contułat. Irent
gͦ ⁊ dicerent ludouico filio suo et prot̾ibus regni ut eum re¬
ferrent. Sic ergo relatꝰ est tempore Walt̾i abbatis scĩ dio
nia poorum pestilentia dum canes uncliꝙ collecti cadau̾ib
incomberent. ita lisparuerunt ut nec uiui nec mortui
ceperirentur.

Expanded text:
at, instituit apud villam S. Dionysii. Et quoniam ecclesiae S. Dionysii multa rapuerat, quae alii dederant, spineam coronam Domini, et unum de clavis, et de ligno crucis, et alia quaedam ei obtulit. Sudarium vero apud Compendium reliquit. Haec instituit ipse tempore Nicolai papae. Antequam autem reliquiae istae ostenderentur populo, tanta fames solebat esse in Gallia, Post multum tempus apparuit ipse in visu noctis cuidam monacho Sancti Dionysii, nomine Erthongario, et in eadem nocte cuidam clerico Sancti Calvum, et ex Dei jussu eis apparuisse, ut diceret eis, quod Deo, et sancto Dionysio displicebat, quod corpus ejus non esset sepultum in ecclesia S. Dionysii, cui tanta munera pro Dei honore contulerat. Irent ergo, et dicerent Ludovico filio suo, et proceribus regni, ut eum referrent. Sic ergo relatus est tempore Valteri abbatis Sancti Dionia pecorum pestilentia, dum canes undique collecti cadaveribus incumberent, ita disparuerunt, ut nec vivi, nec mortui reperirentur.
Abbreviated transcription (Latin):
s partibus g alliaꝵ int̾ abbatem ⁊ quenidam scł̃i pot̃ẽ¬
em orta ẽ magna contentio de possessione ita ut utruis¬
ꝑ partis fautores post longa iurgia ad arma conlixerint
Dotens ille secularis turms armatorum stiꝑatus campũ
pliaturus in greditur. Abbas autẽ aunctis qui pro se dimi¬
care uenerant suumni ꝓhibuit comitatum. solos monacho:
suos equis imposuit capita cutullis oꝑiri p̾ceꝑit. et sic arma¬
tus ad locum c̃taminis uenit. Stinus aduersar ii tant hor¬
roie ꝑaissi sunt ut mos equis desilirent. arma ꝓicerent. t̾re
sehumilit st̾uerent inclulgentiam flagitarent. Si obici¬
atur leonem paꝑam bella gessisse respondeo ñ ideo petrum
factum esse aplorum pinicuxm quia negauit nec dauid
ito ꝓpham qia mechatus est. Bona uł mala ñ de meri¬
t bakentium. s de ꝓpuis debent qualitatibus estimari
Gregorus multas inuirias ⁊ uiolentias a longo bardis
passui ost ambrosiis ab arrianis ut̃q sola patria dimica¬

Expanded text:
 partibus Galliarum inter abbatem et quemdam saeculi potentem orta est magna contentio de possessione; ita ut utriusque partis fautores post longa jurgia ad arma condixerint. Potens ille saecularis turmis armatorum stipatus, campum praeliaturus ingreditur. Abbas autem cunctis qui pro se dimicare venerant suum prohibuit comitatum, solos monachos suos equis imposuit, capita cucullis operiri praecepit, et sic armatus ad locum certaminis venit. Protinus adversarii tanto horrore concussi sunt, ut mox equis desilirent, arma projicerent, terrae se humiliter sternerent, indulgentiam flagitarent. Si objiciatur, Leonem papam bella gestasse, respondeo, non ideo Petrum factum esse apostolorum principem, quia negavit; nec David ideo prophetam, quia moechatus est. Mala vel bona non de meritis hominum, sed de propriis debent qualitatibus aestimari. Gregorius multas rapinas et violentias a Longobardis passus est, Ambrosius ab Arianis: uterque sola patientia dimica
Abbreviated transcription (Latin):
cuit desꝑatas reꝯciliatoos int̾ maximos ⁊̃ pͥncipes dño co
diis guerram diuitiꝰ agitatam multo labore sedauit
Cuius occasione negotii ad henricum rog̃ẽ angloꝵ uehe¬
m̃t̾ desid̾atus accessit. In quo itin̾e miraculũ singłare
castrum lugounensis eccłie paucis ab urbe leugis clistãs

Expanded text:
cuit. Desperatas reconciliationes inter maximos etiam principes: Domino cocuit. Desperatas reconciliationes inter maximos etiam principes: Domino codiis guerram diutius agitatam multo labore sedavit. Cujus occasione negotii ad Henricum regem Anglorum vehementer desideratus accessit: in quo itinere miraculum singulare castrum Lugdunensis Ecclesiae, paucis ab urbe leucis distans
Abbreviated transcription (Latin):
o tẽꝑe florcbat multa miraculoꝵ gr̃a petrus caranta¬
siensis ep̃c cuiꝰ uirtutũ fama cur ad ciutate lausẽnã
ꝑuenisset tres iuri ibi ĩ carcͥs clausi custolib sius ante hosti¬
ũ carc̾is obsecratum. ludentib flentes ⁊ lugentes ceꝑunt no¬
m̃ eiꝰ supplicit᷑ ⁊ fidelit inuocare. Adest ꝯtinuo pontifex inuo¬
catꝰ soluit c̃peditos manũ porrigit aꝑit ostiũ iũbet ut exeũ¬
tes sequant᷑ se. Sio manifestus appares illis ⁊ a nullis aliis
iuisꝰ extͣhit dos ⁊ delucit. Cũq nulla foret oportunitas diu̾tẽli
seꝙ̃tes p̾uiũ ducẽ suũ desuꝑ tabulas quib custodes ludebãt
int̾ illos medios ꝑtransibant. Iec mirũ suud̃i p̾sentes ab
cis pontifex añ disꝑuit ꝙͣ euasisse ꝑicła ⁊ ad locũ sese cognosce¬
rent ꝑuenisse secułrum. uñ ⁊̃ uoto sese obligantes ñ gustau̾e
dĩ magnalia p̾clicantes. Implacabiles ininicitias ⁊ oclia
muet̾ata frequent exiuxit ⁊ grauia admodũ bella cõpes¬

Expanded text:
bat multa miraculorum gratia Petrus Tarentasiensis episcopus. Cujus virtutum fama cum ad civitatem Lausennam pervenisset, tres viri ibi in carcere clausi, custodibus suis ante ostium carceris obseratum ludentibus, flentes et lugentes, coeperunt nomen ejus suppliciter et fideliter invocare. Adest continuo pontifex invocatus, solvit compeditos, manum porrigit, aperit ostium, jubet ut exeuntes sequantur se. Sic manifestus apparens illis, et a multis aliis visus, extrahit eos et deducit. Cumque nulla foret opportunitas divertendi, sequentes praevium ducem suum desuper tabulas quibus custodes ludebant, inter illos medios pertransibant. Nec mirum: si videri praesentes abeis pontifex ante disparuit, quam evasisse pericula, et ad locum sese cognoscerent pervenisse securum. Unde et voto sese obligantes, non gustavere t mira Dei magnalia praedicantes. Implacabiles inimicitias, et odia inveterata frequenter exstinxit, et gravia admodum bella compes
Abbreviated transcription (Latin):
icut autem ꝑ iosepl grãm discretionis. sic ꝑ
bemamm intesligimus gram contemplatio¬
nis. ut̾q deeadem matre nastitur quia ⁊ di cogni¬
cio ⁊ sui ex ratione ꝑcipitur. longe post ioseph ben¬
iamin gignitur quia animus qui ĩ sui cognitione
dui excercitatꝰ ꝑleneꝙ eruditus ñ est ad dei cogruti¬
onem ñ sustollitur frustraq cortdis ooulum erigit ad
uidend̾ tleum. qui ñdum ydoneus est ad iudendũ

Expanded text:
icut enim per Joseph gratiam discretionis, sic per Benjamin intelligimus gratiam contemplationis. Uterque de eadem matre nascitur quia et Dei cognitio, et sui ex ratione percipitur. Longe post Joseph Benjamin gignitur, quia animus qui in sui cognitione diu exercitatus, pleneque eruditus non est, ad Dei cognitionem non sustollitur? Frustra cordis oculum erigit ad videndum Deum, qui nondum idoneus est ad videndum
Abbreviated transcription (Latin):
spectaculum ñ desunt uerus ioseph tenere t̾gere ⁊
idesiuent̾ inspic̾e. Tenere ne deorsum coiruens fre
ꝑ amorem inhereat. Ferg̾e ne manium cogitatõnũ
puluere sordescat. Inspicere ne ad ima studia inteni¬
sionis sue oculum reflectat. Ext̾so autem speculo ⁊
oui diligent̾ inspecto uiciꝑit ea quedam ouuni lu¬
muus claritas interlucere ⁊ unmensus quidam
insolite usionis racliusoculis euis apparere. Noc
lumen oculos eius irracliau̾at qui dicebat. Signa¬
tum est suꝑ nos lumẽ uisitꝰ tui domine: ded̾. leti. ĩ cor
uascente rachel moritur quuia mens ad contempla¬
tionem iapta qiuantus sit humane rationis defect᷑
exꝑitur. Si enim aliqua argumentafone adiri po¬
isse. s absq clubio raptum fuisse. scio inquit ho

Expanded text:
speculum non desinit verus Joseph tenere, tergere, indesinenter inspicere. Tenere, ne deorsum, corruens terrae per amorem inhaereat; tergere, ne in inanium cogitationum pulvere sordescat; inspicere, ne ad inania studia intentionis suae oculum reflectat. Exterso autem speculo et diu diligenter inspecto, incipit ei quaedam divini luminis claritas interlucere, et immensus quidam insolitae visionis radius, oculis ejus apparere. Hoc lumen oculos ejus irradiaverat, qui dicebat: Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine, dedisti laetitiam in corde nascente, Rachel moritur, quia mens ad contemplationem rapta, quantus sit humanae rationis defectus experitur. isse, sed absque dubio raptum fuisse: Scio, inquit, ho
Abbreviated transcription (Latin):
tino polim a iohanne magno epõ dyacono ordinatus apd̃
gistrante librato sermone ⁊ ut aꝑtius dicam sensu u̾ba
inueniens et actõne linguam mouens res omnium mo¬
tutõnum. libros .ii. De origine ⁊ aualitate ⁊ remediis
gulis uicus libros expediens. Digessit etiam colłones
cum patribus egipti hĩtas de hoc. Se destinatõne monachi
Sac fiue. De dis c̾tõne de tribus ad sermendumdõ uoca¬
carnem. De natura omnium uiciorum. De nece scõrum
De mobilitate annne. Se .uiii. principatibus. Se auali¬
te. De ꝓtectõne di. Se scĩa piritali. De duuins carisma¬
tibus. De amiticia. De finendo uł ñ fimendo. De t̾b
anticiuis gñibus monachorum: ⁊ .iiiͦi. nuꝑ ex orto. De
fino cenobite.: ⁊ hemite. De satisfactõne penitentie De
romissione quinauagesime. De noctur nis illus iombus
mum iogatus a leone aichidiacono. postea urbis romẽ
ep̃o scripsit adu̾sus nestorem de incarnatõne dñi li¬
bros .uii. Et in his scribentli apud massilliam et uruẽ¬

Expanded text:
tinopoli a Joanne Magno episcopo diaconus ordinatus, apud gistrante, litterato sermone, et ut apertius dicam, sensu verba inveniens, et actione linguam movens, res omnium motutionum librum unum: de Origine et qualitate ac remediis gulis vitiis expediens. Digessit etiam Collationes cum Patribus Aegyptiis habitas, hoc est, de destinatione monachi ac fine, de discretione, de tribus ad serviendum Deo vocacarnem; de natura omnium vitiorum; de nece sanctorum, de mobilitate animae, de octo principalibus vitiis, de qualite, de protectione Dei, de scientia spiritali, de divinis charismatibus, de amicitia, de definiendo vel non definiendo, de tribus antiquis generibus monachorum, et quarto nuper exorto, de fide coenobitae et eremitae, de satisfactione poenitentiae, de remissione Quinquagesimae, de nocturnis illusionibus; mum rogatus a Leone archidiacono, postea urbis Romae episcopo, scripsit adversus Nestorium de Incarnatione Domini libros septem; et in his scribendi apud Massiliam, et vive
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑib ⁊ signum scẽ crutis uestim entis sius quib uestieba¬
nir suꝑaffigi ussit. Cuncta que uiderat que retin̾e pot̾¬
at nobis postmnodum recitauit bonam uitam nos du¬
c̾e̾ monuit u̾bumq di qd̾ ante nescierat cum magna
deuotione ⁊ humilitate ac scĩa p̾dicabat. Nos autem
quia uitam eulimitari ñ possumus. Hec faltem ad
utilitatem legentium scbere stuclumus

Expanded text:
peribus: et signum sanctae crucis vestimentis suis quibus vestiebaperibus: et signum sanctae crucis vestimentis suis quibus vestiebatur, superaffigi jussit. Cuncta quae viderat, quae retinere potuit, nobis postmodum recitavit, bonam vitam nos ducere monuit, verbumque Dei, quod ante nescierat, cum magna devotione et humilitate ac scientia praedicabat. Nos autem, qui vitam ejus imitari non possumus, haec saltem ad utilitatem legentium scribere studuimus
Abbreviated transcription (Latin):
lo tanti mali egi ut reli stertantagła ad corpus re¬
nisi uirgines qui corpora sua ab omiu ĩmundo
tactu ⁊ corda sua ab ommi ĩ mundo affectu custodiũt¬
⁊ aduri magis pro tanta gła quam comquinari
aliqua turꝑi concupiscentia uolunt. Qd̾ tu noliusti
face̾ ⁊ u̾bis meis cred̾e ⁊ id̾o sĩ ppot̾is hic man̾e. Reu̾tere
g᷑ ad corpus tuum ⁊ abstine te ab hus que ante facie¬
bas consilium meum ⁊ auxilium tͥ ñ deerit s p̾sentia¬
lit̾ atq fidelit̾ tibi manebit. ⁊ cum hoc dixisset augłs
conu̾̃sa anima statim sensit se mole corporis c̃ẽ grauatã
Nullum int̾uallum uec ullum tempous int̾cessit mo¬
mentum s ĩ uno eodem tempris puncto ĩ celis lociue¬
batur ad angłm ⁊ ĩ t̾ris se sensit induere corpus suum. Tẽ
ip̃a debilis corporales aporuit oculos ⁊ suspirans nitħ̾q
dicens. respexit dicos cuciiistantes ⁊ sumpsit corpꝰ dñi
cum graꝵ actione ⁊ omnia que habuit disꝑsit ⁊ cedit pau¬

Expanded text:
a ad corpus rnisi virgines, qui corpora sua ab immundo tactu, et corda sua ab omni immundo affectu custodiunt; et aduri magis pro tanta gloria, quam coinquinari aliqua turpi concupiscentia volunt: quod tu noluisti facere, et verbis meis credere; et ideo non poteris hic manere. Revertere ergo ad corpus tuum, et abstine ab his quae ante faciebas. Consilium meum, et auxilium tibi non deerit: sed praesentialiter atque fideliter tibi manebit. » Et cum haec dixisset angelus, conversa anima statim sensit se mole corporis esse gravatam. Nullum intervallum nec ullum temporis intercessit momentum; sed in uno eodemque temporis puncto in coelis loquebatur ad angelum, et in terris se sensit induere corpus suum. Tunc ipsa debilis corporales aperuit oculos: et suspirans, nihilque dicens, respexit clericos circumstantes, et sumpsit corpus Domini cum gratiarum actione; et omnia quae habuit dispersit, et dedit pau
Abbreviated transcription (Latin):
mano imꝑio incubabant Wisigothas .i. se occidentales gothos
nominabant: ⁊ ꝑ multos annos occidentales romanorum
fines usꝙ ad ip̃as ult̾iores hyspanias infestabant. ubi etiã
postmodum ⁊̃ rognum coaluerunt porro gothi qui
ĩ pattio solo trans danubium sub hunorum dominio re¬
mañe passi sunt: regulos quidẽ suegentis habuerunt ⁊ sese
ostrogothas .i. ouentales gothos appellauerunt: qui ⁊ ip̃i p̾ea
ꝑ cheodericum regem suum a zenone imꝑatore ytalie reg¬
num cono acceptum ꝑ multos annos tenuerunt. Ita gothi
ciuasi duobus capitis sui comibus ouentẽ ⁊ occidẽtem ũtilã¬
tes at̾rime: duo ex se regna crean̾e .s. wisigothorum ⁊̃ hyspa¬

Expanded text:
mano imperio incubabant, Wisigothas se, id est occidentales Gothos, mano imperio incubabant, Wisigothas se, id est occidentales Gothos, nominabant, et per multos annos occidentales Romanorum fines usque ad ipsas ulteriores Hispanias infestabant, ubi etiam postmodum in regnum coaluerunt. Porro Gothi, qui in patrio solo trans Danubium sub Hunorum dominio remanere passi sunt, regulos quidem suae gentis habuerunt, et sese Ostrogothas, id est orientales Gothos appellaverunt. Qui et ipsi postea per Theodericum regem suum a Zenone imperatore Italiae regnum dono acceptum per multos annos tenuerunt. Ita Gothi quasi duobus capitis sui cornibus orientem et occidentem ventilantes acerrime, duo ex se regna creavere, scilicet Wisigotharum in Hispa
Abbreviated transcription (Latin):
nno .xiiͦi. ualentis: hum qui ⁊ ip̃i ĩ sathici potent̾
debacabantus atq ferocit᷑ nasti oportunitatẽ ex ĩtesti¬
uãgothoium simłtate fines eoꝵ ex in prouiso inuadunt: eos¬
q bello uictos aut sibi subuigant aut captiuitate ex ceucicĩt
aut pr̃a eliminant. Ita gothi au multas gentes subdid̾at
suo seruitio: hunorani subdunt᷑ dm̃o: ⁊ imis eoꝵ potẽtiã
adaugent. dum om̃s qui gothis seruiebant: ꝑ gothos hu¬
danubio transito ingesserunt finibus romani imꝑui et a
ualente petierunt t̾ram ad inhabitanclum sibi dari. Qͣre
impetrata. cum aliquamdiui se ꝯtinuisset ab omni armoꝵ
ũsolentia: tandem romanorum auaricia coasti ⁊ rei famib¬
aris inopia ĩ ip̃o imꝑii sui sinii grauia contitanerunt p̃lia
Quibus ualens imꝑator octurrens bello uictus ab eis ⁊ igni
crematus iusto dei iutdicio iei publite nimiam intulit ĩ cõ¬
moditatem: hostibus uͦ auxit clationem. Hi gͦ gothi aui ro¬

Expanded text:
 ipsi in Scythia potenter debachabantur atque ferociter, nacti oportunitatem ex intestina Gothorum simultate, fines eorum ex improviso invadunt, eosque bello victos aut sibi subjugant, aut captivitate excruciant, aut patria eliminant. Ita Gothi, qui multas gentes subdiderant suo servitio, Hunorum subduntur dominio, et nimis eorum potentiam adaugentDanubio transito, ingesserunt finibus Romani imperii, et a Valente petierunt terram ad inhabitandum sibi dari. Qua re impetrata, cum aliquandiu se continuissent ab omni armorum insolentia, tandem Romanorum avaritia coacti et rei familiaris inopia, in ipso imperii sui sinu gravia concitaverunt prelia. Quibus Valens imperator occurrens, bello victus ab eis et igni crematus, justo Dei judicio, rei publice nimiam intulit incommoditatem, hostibus vero auxit elationem. Hi ergo Gothi, qui Ro
Abbreviated transcription (Latin):
tranffretant: eamq sibi uondicant. Ita regnum Wisi gotho¬
rum ⁊ sueuoꝵ destructum est: ⁊ redactum sub saratenis
pulsi sunt abhunis. ex auo uͦ cedentibus Wandalis ⁊ deuic¬
tis sueuis ceꝑunt regnare ĩ hyspaniis: annis circiter .cc. lui
galliciensium qd̾ nec tunc W̾isigothi nec postea saraceni¬
potuerunt subig̾e. adhuc uget incolune: ⁊ deo ꝓtegente

Expanded text:
transfretant, eamque sibi vindicant: et ita regnum Wisigothorum et Suevorum destructum est, et redactum sub Saracenis, pulsi sunt ab Hunnis: ex quo vero cedentibus Wandalis, et devictis Suevis coeperunt regnare in Hispania, annis circiter ducentis Galliciensiumpotuerunt subigere, adhuc viget incolume, et Dei protegente
Abbreviated transcription (Latin):
intuens: hoc unũ fertur publice dixisse. Sc̃e ioh̾es suscipe
illam. Tũo electus carnifex euaginatũ gladiũ tenens ao¬
uisu forti in altum brachium ꝑcussurꝰ leuauit: s depon̾e nul¬
lo mͦ potuit. ⁊ sam repente dirignit ⁊ erecto in celum gladio
chiũ sui carnificis sanaret negauit dicẽs. Ego ꝓ eo nillo mͦ
orabo: nͥ mͥ ante iuram̃tum ded̾it q cum manu ista xp̃ia¬
num hoĩem nõ occidat. Om̃s gͥ tante uirtutis hoĩem cognos¬
centes boues ⁊ iuiñta q̃ dep̾dati fu̾ant certatim ei offerre ĩ
mun̾e uolebant. S uir dñi tale munꝰ susciꝑe renuit: munꝰ
aũt bone m̾oedis q̃siuit dicens. Si mͥ aliquid uultis conced̾e
om̃s captiuos quos habetis mͥ tͥbuite ut habeã unde pro uo¬
bis debeam orare.

Expanded text:
intuens, hoc unum intuens, hoc unum illam. Tunc electus carnifex evaginatum gladium tenens, adnisu forti, in altum brachium percussurus levavit, sed deponere nullo modo potuit: nam repente diriguit, et erecto in coelum gladio chium sui carnificis sanaret, negavit dicens: Ego pro eo nullo modo orabo, nisi antea mihi juramentum dederit, quia cum manu ista Christiam remisit. Omnes ergo tantae virtutis hominem cognoscentes, boves et jumenta quae depraedati fuerant, certatim ei offerre in munere volebant; sed vir Domini tale munus suscipere renuit, munus autem bonae mercedis quaesivit, dicens: Si mihi aliquid vultis concedere, omnes captivos quos habetis mihi tribuite, ut habeam unde pro vobis debeam orare.
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃c dñs te eripiet. Nam ego in manu eius sum. Tantũ
in me possũt fac̾e qͣntum ip̃e ꝑmiserit. Fugit itaq dya¬
conꝰ: ⁊ qͣsi deceptꝰ in medio fideiussor remansit. fc̃o gͥ mane
iongobardi qui dẏaconũ ad custodiendũ ded̾ant ueneit̃.
⁊ quẽ ded̾ant pecierũt. S huno uen̾and̾us p̾ibr̃ fugisse
&ndit. Tuno om̃ib qui illic aderant longobardis pla¬
cuit ut eum capite trũcare debuissent qͣtinus sine gͣ¬
ui cruciatu nitam eius cõpendiosa morte t̾minarent.
Ueu̾andus gͥ nir int̾ abmatos deductꝰ ad sua arma sta¬
tim cucurrit. Nam petiit ut sͥ paululũ orandi licen¬
tia daret᷑. Cui dum concessũ fuisset: in t̾ra se strauit
⁊ orauit. Qui dum paulo diutius oraret. hũd electus
int̾fector calce pulsauit ut surg̾et dicens. Surge ⁊ flexo
genu tende ceruicẽ. surrexit aũt uir dñi genu flexit et
ceruicẽ tetendit. S tenso collo eductam contͣ se spatam

Expanded text:
omnipotens Deus eripiat. Nam ego in manu eius sum; tantum omnipotens Deus eripiat. Nam ego in manu eius sum; tantum in me possunt facere, quantum ipse permiserit'. Fugiit itaque diaconus, et quasi deceptus in medio fideiussor remansit. Facto igitur mane, Langobardi, qui diaconum ad custodiendum dederant, venerunt illi, quem dederant petierunt, sit. Tunc omnibus qui illic aderant Langobardis placuit, ut eum capite truncari debuissent, quatenus sine gravi cruciatu vitam eius conpendiosa morte terminarent.Venerandus igitur vir inter armatos deductus, ad sua arma statim cucurrit; nam petiit ut sibi paululum orandi licentia daretur. Cui dum concessum fuisset, in terram se stravit et oravit. Qui dum paulo diutius oraret, hunc electus interfector calce pulsavit ut surgeret, dicens: Surge, et flexo genu tende cervicem. Surrexit autem vir Domini, genuflexit, cervicem tetendit, sed tenso collo eductam contra se spatham
Abbreviated transcription (Latin):
ieqͣdam a longobardis captꝰ quidam diaconus teneba¬
tur ligatus: eũꝙ ip̃i qui tenuerãt int̾fic̾e̾ cogitabant
Aduesꝑascente aũt clie uir dei sanctolus ab eisdẽ longo¬
bardis petiit:. ut relaxari. eiꝙ uita concedi debuisset. Qd̾ pos¬
se se fade om̃ino negauer̃t. Cũq mortemi illiꝰ delib̾asse eos cer¬
n̾et: petiit ut sͥ ad custadiendũ tradi debuisset. Cui ꝓtinꝰ
Rend̾unt. s̃ ĩbi quidem eum damꝰ ad custocliendũ: s ea cõdi¬
tõne int̾posita ut si ip̃e fug̾it: pro eo ip̃e moriaris. Qd̾ uir
dñi libent̾̃ accipiens p̾dictum dẏaconũ in sua susceꝑit Sͥoc.
te mecdia cuni longobardos om̃s somꝑno graui dep̾ssos
aspiceret excitau̾it eũ ⁊ ait. Surge ⁊ concitꝰ fuge: libe¬
ret te omp̃o dñs S isdem dẏaconus ꝓmissionis eiꝰ nõ
ĩmemor sendit dicens sugere par̾ nõ possum. Quia si
ego fugero. pro me sũ dubio morieris. Quem nir dñi
sanctolus ad fugiendũ cõpulit dicens. Surge ⁊ uade:

Expanded text:
dam a Langobardis captus quidam diaconus tenebatur ligatus, eumque ipsi qui tenuerant interficere cogitabant. Advesperescente autem die, vir Dei Sanctulus ab eisdem Langobardis petiit, ut relaxari eique vita concedi debuisset. Quod posse se facere omnino negaverunt. Cumque mortem illius deliberasse eos cerneret, petiit, ut sibi ad custodiam tradi debuisset. Cui protinus responderunt: 'Tibi quidem eum ad custodiendum damus, sed ea conditione interposita, ut, si iste fugerit, pro eo ipse moriaris. Quod vir Domini libenter accipiens, praedictum diaconum in sua suscepit fide.te media cum Langobardos omnes somno gravi depressos aspiceret, excitavit et ait: Surge, et concitus fuge, liberet te omnipotens Deus. Sed idem diaconus 364 promissionis ejus non inmemor, respondit dicens: 'Fugere, pater, non possum, quia, si ego fugero, pro me sine dubio ipse morieris'. Quem vir Domini Sanctulus ad fugiendum conpulit, dicens: 'Surge et vade; te
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut nõ tam nauis int̾ undas qͣm unde iam intͣ nauẽ esse
usd̾entur. Tunc in eadem naui residentes ñ iam ex mortis. ui¬
ciuia s ex ip̃a eius p̾sentia ⁊ uisione turbati om̃s sibim pacẽ

Expanded text:
ita ut non tam navis intra undas quam undae jam intra navem esse ita ut non tam navis intra undas quam undae jam intra navem esse viderentur. Tunc in eadem navi residentes non jam ex morte vicina, sed ex ipsa ejus praesentia ac visione turbati omnes, sibimet p
Abbreviated transcription (Latin):
uiscebar funditus egritudinis mee. Si uͦ ut p̃dixi rediret egͥ¬
tudo ad memoriã: cum tam fortẽ me ẽẽ seutirẽ mirabar si nõ
cõmelissem. Qui ad uesꝑum ueniẽs tante me fortitudinis
inueni: ut si uoluissem ieiunium usq ad diem alt̾m tnͣffer¬
re potuissem. Sicq fc̃m est ut in me probarẽ ⁊ ea etiam de illo
te exigente cum fc̃ib uenit. Qui cũ ad monast̾ium meum
romã rediret: in mari adriatico nimia tempestate dep̾hen¬
sus in estimabłi ordine ⁊ inusitato miracło erga se cũctos¬
q qui cum eo aderant om̃i potentis dei ⁊ iram cognouit et
gr̃am. Nsam cum in eoꝵ morte uentoꝵ nimietatib eleuati
fluctus seruirẽt ex naui olaui sunt ꝑditi arbor abscisa est:
uela in undis ꝓiecta. totũq uas nauis qͣssatum nimis fluo¬
tib ab om̃i fu̾at compage sua dissolutũ. Qimisꝙ patentibus
intͣuit mare: atq usq ad suꝑiores stabulas impleuit nauem.

Expanded text:
viscebar funditus aegritudinis meae. Si vero, ut praedixi, rediret aegriviscebar funditus aegritudinis meae. Si vero, ut praedixi, rediret aegritudo ad memoriam, cum tam fortem me esse sentirem, mirabar si non comedissem. Qui ad vesperam veniens, tantae me fortitudinis inveni, ut si voluissem, jejunium usque ad diem alterum transferre potuissem. 353 Sicque factum est ut te exigente cum fratribus venit. Qui cum ad monasterium meum Romam rediret, in mari Adriatico nimia tempestate deprehensus, inaestimabili ordine atque inusitato miraculo erga se cunctosque qui cum eo aderant, omnipotentis Dei et iram cognovit, et gratiam. Nam cum in eorum morte ventorum nimietatibus elevati fluctus saevirent, ex navi clavi perditi, arbor abscissa est, vela in undis projecta, totumque vas navis quassatum nimiis fluctibus, ab omni fuerat sua compage dissolutum. Rimis itaque patentibus intravit mare, atque usque ad superiores tabulas implevit navem,
Abbreviated transcription (Latin):
poĩtus incisionem uitaliũ paterer: crebrisꝙ angusti¬
is ꝑ horaꝵ momĩta ad exitum ꝓpinqͣrem qͣm melici mole¬
stiam greco elonio scincopin uocant: ⁊ nͥ me freqũter fr̃es
nit dies. Et cum sacratissimo sabb̃o in quo om̃s ⁊ etiam¬
ꝑuuli pu̾r ieiunant. Ego ieiunare nõ potuissem: cepi plus
merore qͣm insirmitate defic̾e S tͥstis auimꝰ consiliũ citius
inuenit: ut eleutheriũ uirũ dei secreto in oratoriũ clucerẽ. eũ
rium ing̾ssi sumꝰ: a me hũilit̾ postulatꝰ sese cum lacͥmis in
orõnẽ declit. Et post paululũ: completa orõne exiit ⁊ ad uocẽ
bñdictõnis illiꝰ. uirtutẽ tantã meus stomachuis accepit:
ut mͥ funditꝰ a memoria tolłetur cibus ⁊ egritudo Et cepi
mirari qͥs eẽm: quis fuerim. Quia ⁊ cum ad animũ redli¬
bat infirmitas: nich exhuis in me que memin̾am recognos¬
cebam. Cũq in clispositõne monast̾ii occupata mens eẽt: obli¬

Expanded text:
positus incisionem vitalium paterer, crebrisque angustiis per horarum momenta ad exitum propinquarem quam medici molestiam Graeco eloquio syncopin vocant, et nisi me frequenter fratres nit dies. Et cum sacratissimo Sabbato, in quo omnes et parvuli pueri jejunant, ego jejunare non possem, coepi plus moerore quam infirmitate deficere. Sed tristis animus consilium citius invenit, ut eumdem virum Dei secreto in oratorium ducerem, eumqurium ingressi sumus, a me humiliter postulatus, sese cum lacrymis in orationem dedit, et post paululum completa oratione exiit. Sed ad vocem benedictionis illius, virtutem tantam meus stomachus accepit, ut mihi funditus a memoria tolleretur cibus et aegritudo. Coepi mirari quis essem, quis fuerim, quia et cum ad animum redibat infirmitas, nihil in me ex his quae memineram recognoscebam. Cumque in dispositione monasterii occupata mens esset, obli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑim̃tum: clubitant utrũ ne sit qd corporalib oculis
ñ uident. Que nimirũ dubretas primo ꝑenti nr̃o ẽẽ nõ
potuit: qr exclusus a ꝑaclisi gaudiis hoc qd̾ amiserat quẽ
ud̾at recolebat. hii aũt sentire uł recołe audita nõ pꝰsunt:
qui eoꝵ nullũ sicut ille saltem de p̾teriro exꝑim̃tum tenẽt.
Ac si enim p̾gnans mulier mittatur incarc̾em ibiꝙ pu
tasse mat̾ q̃ hunc genuit solem lunam. stellas montes et
campos uolantes aues: currentes equos nominet: ille uͦ
qui est in carcere natꝰ ⁊ nutͥtus. nicħ aliud qͣm tenebras car¬
oeris sciat. ⁊̃ heo quidẽ eẽ auddiat. s qr ꝑ exꝑim̃itum nõ no¬
uit ueracit̾ ẽẽ diffidat. ita in hac exilii sui cocitate nati ho¬
mines. dum ẽẽ sũma atq inuisibłi̾a auaiunt. Difficlũt
an uera sint qr sola hec infirma in quib nati sunt uisi

Expanded text:
oralibus oculis non vident. Quae nimirum dubietas in primo parente nostro esse non potuit, quia exclusus a paradisi gaudiis, hoc quod amiserat, quia viderat recolebat. Hi autem sentire vel recolere audita non possunt, quia eorum nullum, sicut ille, saltem de praeterito, experimentum tenent. Ac si enim praegnans mulier mittatur in carcerem, ibiquetasse mater quae hunc genuit, solem, lunam, stellas, montes et campos, volantes aves, currentes equos nominet, ille vero qui est in carcere natus et nutritus nihil aliud quam tenebras carceris sciat, et haec quidem esse audiat, sed quia evit, veraciter esse diffidat, ita in hac exilii sui caecitate nati homines, dum esse summa et invisibilia audiunt, diffidunt an vera sint: quia sola haec in quibus nati sun
Abbreviated transcription (Latin):
dapininia qiuues: nul uelle supra auam postulat usus:
debutur ut suplex aumonia uestis ut una: infirmos te¬
gat ac uret mecdiocriter artus. expletumꝙ modum na¬
ture ñ trahat ultra. Pallor ĩ ore: conscius audacis fcĩ dat¬
Agna iratus. Et dephensa tremit: ianguens manus et
fid fiaus inficiatrio. & sapimus coniungat amor ꝙ iu
iumuiaiuis conspuet stucdio. nil diss ociabise firmum est¬

Expanded text:
a Summa quies nil velle super quam postulat usus. Debitus, ut simplex alimonia, vestis, ut una Infirmos tegat aut recreet mediocriter artus. Expletumque modum nature non trahat ultra. Theosigna reatus, Et deprensa tremunt languens manus, et fidei fraus inficiatrix. Quod sapimus coniungat amor, quod vivimus uno Conspirat studio, nil dissociabile firmum
Abbreviated transcription (Latin):
Desine grande lociii. frangit deus omne suꝑbum. Oag¬
na cadunt infiata crepant᷑: tumesĩa p̾muntur. Disce
suꝑcilium depon̾e disce cau̾e. Scaudunt celsa humiles :
capati. quueauid iuxus edax p̾ciosum liaiuerat unica
copipuisle manu. Nec sufficit amplos: impleiuse siñ¬
siuiat ̃ farcire crumonis: turpe lutrum. Omne hominũ¬

Expanded text:
Desine grande loqui, frangit deus omne superbum. Magna cadunt, inflata crepant, tumefacta premuntur. Disce supercilium deponere, disce cavere. Scandunt celsa humiles, capaci. Quicquid luxus edax pretiosum liquerat unca Corripuisse manu Nec sufficit amplos. Implevisse sinus, iuvat infarcire crumenis. Turpe lucrum e
Abbreviated transcription (Latin):
co pensitauit. sollo aũt ite de quo supra dictum ẽ no¬
bils quidẽ s per uetustase obsoleta prosapia nor icorũ¬
editus. regis f̾cepto pat̾a pulius muitoi quosut es eli¬
enum uł conscĩa scclerum exagitabat inagnis spebiu
sollicttatos secum addipcit. Siraticam agrressus carnoti
hesit cuus aues nec armis nec murii contici beate mat
uus a ꝯstantino poli cum aliis reliciuiiis aduchi facerat
Hanc camisiã ĩ modum uexilli super ꝓpugnatula cus¬
rid̾e et ĩ eam sagitas clirig̾e. Quorum ocłis mox obte¬
nebiatis nec anteced̾e nec retro tendẽ ualebant. Qd̾uidẽ¬
tes oppidam multa eorum cede se satiarunt. Euasit t̃
rollo auem sue fid̾i deus reseruabat. Nec miaitopost
rothomagum et confines urbes optinuit. Ne¬

Expanded text:
o suo. Rollo autem iste, de quo supra dictum est, nobili quidem, sed per vetustatem obsoleta prosapia Noricorum, regis praecepto patria pulsus, multos, quos vel aes alienum, vel conscientia scelerum exagitabat, magnis spebus sollicitatos secum abduxit, pyraticam aggressus, cui non haesit: cujus cives nec armis nec muris confisi, beatae Mavus a Constantinopoli cum aliis reliquiis advehi fecerat. Hanc camisiam in modum vexilli super propugnacula cusridere, et in eam sagittas dirigere. Quorum oculis mox obtenebratis, nec ante tendere, nec retrocedere valebant. Quod videntes oppidani, mira eorum caede se satiarunt. Evasit tamen Rollo, quem suae fidei Deus reservabat. Nec multo post Rothomagum, et confines ejus urbis obtinuit,
Abbreviated transcription (Latin):
moueret. Simidiã portionem omiuim censuũ suoꝵ
uiste diitaxat acquisitorum monasteriis delegauit
Ciuistos ꝑ̃t̾ea redditus ĩ duas diuisit partes et primã
rursus ĩ tres. Quarũ unã dedit ministris suis curia¬
lib. scd̾am oꝑatoribus quos iugit ĩ noua ꝵ clium
ꝯ structõnibus muabili ⁊ ignoto anglis modo hebat
sinu gestabat libellum ĩ quo ꝯtinebatur duirnus cur¬
sus psalmorum ut añ uacaret arriperet ⁊ ꝑcurreret
filiani ethesuidã uxorem dedit balduino comiti fland̾e
ex aua ip̃a hũit arnulfum de sunc comitẽ flandiie et
adulfum qui suscepit a patre tononie comitatum
Sepultus ẽ wintonie monast̾io suo. ad cuius officinã¬

Expanded text:
moneret. Dimidiam portionem omnium censuum suorum moneret. Dimidiam portionem omnium censuum suorum juste duntaxat acquisitorum monasteriis delegavit. Cunctos praeterea redditus in duas divisit partes, et deinde primam in tres: quarum unam dedit ministris suis curialibus; secundam operatoribus, quos jugiter in novarum aedium constructione mirabili, et ignoto Anglis modo constrsinu gestabat libellum, in quo continebatur diurnus cursus Psalmorum, ut quando vacabat, arriperet, et precaretur. Filiam Ethelfeldam dedit uxorem Balduino comiti Flandriae; ex qua ille habuit Arnulfum, de quo sunt comites Flandriae, et Adulphum, qui suscepit a Patre Bononiae comitatum. Sepultus est Wintoniae in monasterio suo. Rollo a
Abbreviated transcription (Latin):
o tempore dan ꝑ annos. xiii gallias infestaue¬
runt donec tandom ab aruulfo imꝑatore et bri
tamus. multis p̾liis uicti ĩ angliam refugerunt. In qͦ
spatio elfredus totam insulam p̾t̾ id qd̾ dani habe¬
bant sibi sublid̾at. Quilundonia capt regni m̾cioꝵ
delit cuidam primario cum filia sua egelfleda: ex qͣ id
primarius nomine egelredꝰ tulit libos ethelnuidam
et eduardum qu post se regnauit. Hic elfrccus iam
duodennis exꝑs omnis littature erat. s tunca mat᷑
beniguo ludo inuitatus ut pio mim̾e qd ĩ manibus
teuelat susciperet. si cito addisceret ioco littasangrese
auiditate siticulosa combibit hos uibros ĩ augucams
guam couu̾tit. Orosium pastoralem sansti gregorui
gesta anglorum. Bede. Soecium de consolatone. Tem¬
pus duturnum ita diuidebat. octo horas impende¬
bat inscribendo et orando ⁊ legendo octo i cura cor¬
pous octo ĩ expeclientlis regni negocuit. Eratos pph
per conbustionem candele regem de singsłis officus ad¬

Expanded text:
im Gallias infestaverunt, donec tandem ab Arnulfo imperatore multis praeliis victi in Angliam refugerunt. In quo spatio Elfredus totam insulam, praeter id quod Dani habebant, suis subdidit. Qui Cinidoniam caput regni Merciorum dedit cuidam primario cum filia sua Egelfreda; ex qua idem primarius, nomine Etelredus, tulit liberos Ethelendam et Edvardum, qui postea regnavit. Hic Elfredus jam duodennis expers omnis litteraturae erat. Sed tamen a matre benigno ludo invitatur, ut pro munere, quod in manibus tenebat susciperet, si cito addisceret, joco litteras ingressus, aviditate siticulosa combibit. Hos libros in Anglicam linguam convertit: Orosium, Pastorale sancti Gregorii, Gesta Anglorum, Boetii librum De consolat. Tempus diurnum ita dividebat: Octo horas impendebat in scribendo, orando et legendo; octo in cura corporis, octo in expediendis regni negotiis. Eratque prop, qui per combustionem candelae regem de singulis officiis ad
Abbreviated transcription (Latin):
omia deppłati sunt. Erm̃fridus quoq ꝑ fugam lapu¬
Lothariꝰ u inde rediens radegundem bcaris regio fula
erm̃fridi neꝑtem secũ adduxit ⁊ eam dͥ legittimo nr̃in¬
nio copulauit. Sed illa post tempꝰ modicũ relicto mabs¬
li choro intͣ pietauensem uibem uestem suscepit melipõ¬
sam. In qua ꝑseuerãs cursum uite laudabłiter c̃ supor

Expanded text:
 depopulati sunt. Ermenfridus quoque per fugam vix lapslotarius vero inde rediens Radegundem Bertarii regis filiam, Hermenfridi neptem, secum abduxit, et eam sibi legitimo matrimonio copulavit. Sed illa post tempus modicum relicto maritali toro intra Pictavensem urbem vestem suscepit religiosam, in qua persevera