comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad curam p̃fecture ꝑtinet. Id̾oꝙ forũ
suarium sub ip̃ius cura ẽ. scd ⁊ cetero¬
rum pecoꝵ siue arñtoꝵ. q̃ ad huiꝰ modi
p̃dibitõnem spectãt ad tp̃ius curam ꝑ¬
tinent. Quies quoq poplariũ ⁊ discip¬
lina spectacłoꝵ ad p̃secti urb̃ curam ꝑ¬
tiete uidet᷑. ⁊ sane deb etiã disposi¬
tos i ilites statõnołos hr̃e ad tuendã¬

Expanded text:
ad curam praefecturae pertinet, et ideo et forum suarium sub ipsius cura est: sed et ceterorum pecorum siue armentorum quae ad huiusmodi praebitionem spectant ad ipsius curam pertinent. Quies quoque popularium et disciplina spectaculorum ad praefecti urbi curam pertinere uidetur: et sane debet etiam dispositos milites stationarios habe
Abbreviated transcription (Latin):
famił qͣi iutt em̃at pata uirerat. et
testõ sc̃ ꝑtis hẽdib oecissit. adp̾sui factũ
suũ q̃i nen ure eam nec p̃sentib testi¬
b emancꝵ sser. pat̃ mouere ꝯrroũsi¬
am ꝓhib tur. ¶ Neq aboptate̾ neq q̃¬
rrogare quis absens nec ꝑ alium huiꝰ¬
modi sollep̃nitatẽ ꝑagẽ põt

Expanded text:
familias quasi iure emancipata uixerat et testamento scriptis heredibus decessit, aduersus factum suum, quasi non iure eam nec praesentibus testibus emancipasset, pater mouere controuersiam prohibetur.Neque adoptare neque adrogare quis absens nec per alium eiusmodi sollemnitatem peragere pot
Abbreviated transcription (Latin):
Ap̃ H on nũqm̃ aũt impubes qui
adoptatus e auciendus erit si pubes
tactus em̃aciꝑari uelit. iq causa co¬
quita. ꝑ udicem statuendũ erit. haͣ¬
Imp̃r utus antoninus rescrpsit. pri¬
nignũ suũ tuten ad opt̾are ꝑmitc̃es.¬

Expanded text:
 Nonnumquam autem impubes qui adoptatus est audiendus erit, si pubes factus emancipari desideret, idque causa cognita per iudicem statuendum erit. Imperator Titus Antoninus rescripsit priuignum suum tutori adoptare permitte
Abbreviated transcription (Latin):
itti etiam tutores. qui male in tutelã
si ue curam uersati: grauiore aĩadũst¬
one indigent. qn ut sufficiat eis sus¬
pectoꝵ infamia. quos pbari pot̾it. ut
nũmis datis tutelam oecupasse. ł pre¬

Expanded text:
ive curatores, qui male in tutela sive cura versati graviore animadversione indigent, quam ut sufficiat eis suspectorum infamia: quos probari poterit vel nummis datis tutelam occupasse, vel pra
Abbreviated transcription (Latin):
iu potestate nullum ex pristino retinet᷑
uestigium. bemꝙ ⁊ patria dignitas per
adoptionem q̃sita fuita ea deponitur.
ad optiuũ patitm ꝯceptus ⁊.natus ꝑ em¬
qui adoptauit. hoc aũt ampliꝰ lib̃i eiꝰ qui
in potestate eius sũt cũ secuntur. Sed
hu qui pͥuiminio redeũt. it qui inutero
fuerunt. cum artogarẽtur: simili modo
inpotestatẽ arrogatoris itdigunt᷑. ¶ Qui

Expanded text:
i potestate nullum ex pristino retinetur uestigium: denique et patria dignitas quaesita per adoptionem finita ea deponitur. adoptatum patrem conceptus et natus per emqui adoptauit: hoc amplius liberi eius qui in potestate sunt eum sequuntur: sed et hi, qui postliminio redeunt, uel qui in utero fuerunt cum adrogaretur, simili modo in potestatem adrogatoris rediguntur. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
alium ne aut uloꝵ quos ex iustis imꝑti¬
is ꝓcreauĩt diminuatur. spes. qm̃ unꝰ¬
quisq lib̾oꝵ obsẽquio paret sibi. aut
qui adoptatus fuit. minꝰ ꝑcipiat. qm̃
dignũ erit eũ ꝯseꝙr. ¶ Interoũ ditio¬
rem ꝑmittitur aboptare pauꝑiori.
si uite eiꝰ sobrietas clara sit. uł affectio
honesta nec incognita. ¶ Satis datio
aũt in his cosib dari solet.
rogare pupillum uolet. si cãm euis ob
aliom ꝓbanit᷑. subscribẽdũ erit. qm̃ si
cauerit suo publico se restituturũ ea
que ex bonis eiuis ꝯsecutus fiͣt. illis ad
quos res ꝑuetura cẽt. si arrogat᷑ ꝑman¬
sisset in suo statu.
actõ in arrogatorẽ datur.

Expanded text:
alium, ne aut illorum, quos iustis nuptiis procreauerit, deminuatur spes quam unusquisque liberorum obsequio paret sibi, aut qui adoptatus fuit minus percipiat quam dignum erit eum consequi. Interdum et ditiorem permittetur adoptare pauperiori, si uitae eius sobrietas clara sit uel affectio honesta nec incognita. Satisdatio autem in his casibus dari solet. rogare pupillum uolet, si causam eius ob alia probabit, subscribendum erit, quam si cauerit seruo publico se restituturum ea, quae ex bonis eius consecutus fuerit, illis, ad quos res peruentura esset, si adrogatus permansisset in suo statu.actio in adrogatorem datur.
Abbreviated transcription (Latin):
ad fabium estlionem p̃fectum urs mis¬
sa decłatur. ¶ Seruos qui ad stattas ꝯfu¬
gerint uł sua pecuma emptos ut man¬
nmittant᷑. de dñis quentes audiet. ¶ S
⁊ patronos egñtes de suis ubtis quenen¬
tes audiet maxime si eg̃ros se ẽe dic̃at.
desid̾entq alib̾tis exhiben. Relogandi.

Expanded text:
ad Fabium Cilonem praefectum urbi misad Fabium Cilonem praefectum urbi missa declaratur. Seruos qui ad statuas confugerint, uel sua pecunia emptos ut manumittantur, de dominis querentes audiet. Sed et patronos egentes de suis libertis querentes audiet, maxime si aegros se esse dicant desiderentq
Abbreviated transcription (Latin):
origo manauiͣt aduicem magr̃i eqͥtum
p̃sectos p̃tono antiꝗtus institutos eẽ. a
quibdam scriptorioi traditũ ẽ. nami
cum apud uetẽs dictatorib ad tõs sũ¬
raa potestas crederetur ⁊ magistros eq¬
tum sibi eligen̾t. ꝗ associati particip¬
ali cure militie gr̃a scd̾n post eos po¬
ad imꝑatores ꝑpetuo transiatis ñto ab
similitudinem magistroꝵ. cquitũ p̃fecti
p̃toĩo a pͥncipib elecci sũt. data ẽ eis pl¬
enior uicentia ad discipline .p. emenda¬
tõnen. ¶ Is cunabulis p̾fectoꝵ aucto¬
ritas mitiata in tr̃ meriut augei. aut
applłan a p̃fectis p̃toĩo non possit. Ham¬
cum añt quesitũ eẽt an uceret a p̃fectis
rempla eoꝵ qui ꝓuocauĩnt. postea pub¬
lice snĩ pũcipau lecta appellandi fatul
sue. qm ip̃e toret iudicãtũrus. Subnixi¬
lp̃ ͦ Om̃ia om̃io cn̾inina p̃fectura
urbis sibi uendicanit. nec tm̃ ca q̃ intͣ
ũrbem admittunt᷑. um ea quoq q̃ ertͣ
urbem int̾ it᷑aliam ut eplã diui scuer

Expanded text:
cem magistri equitum praefectos praetorio antiquitus institutos esse a quibusdam scriptoribus traditum est. nam cum apud ueteres dictatoribus ad tempus summa potestas crederetur et magistros equitum sibi eligerent, qui adsociati participales curae ad militiae gratia secundam post eos poad imperatores perpetuos translatis ad similitudinem magistrorum equitum praefecti praetorio a principibus electi sunt. data est plenior eis licentia ad disciplinae publicae emendationem. His cunabulis praefectorum auctoritas initiata in tantum meruit augeri, ut appquaesitum fuisset, an liceret a praefectis xempla eorum qui prouocauerint: postea publice sententia principali lecta appellandi facultsuae, quam ipse foret iudicaturus. Subnixiurbi. Omnia omnino crimina praefectura urbis sibi uindicauit, nec tantum ea, quae intra urbem admittuntur, uerum ea quoque, quae extra urbem intra Italiam, epistula diui Seueri
Abbreviated transcription (Latin):
dem. U epotes erfius mortua ano.
recidere solent in alii potestate. hoc ẽ
patris sui similimada ⁊ ꝑnipote ⁊ p¬
neptes ⁊ deĩceps. uł in aui porestate si
uiuit. ⁊ in famillam masit.uł n es
parentis. qui añ eos in potestatt ẽ. ⁊ ħ
nor tra in natutalib uͣm in adoptimᷤᷤ¬

Expanded text:
m. Nepotes ex filio mortuo auo reccidere solent in filii potestatem, hoc est patris sui: simili modo et pronepotes et deinceps uel in filii potestate, si uiuit et in familia mansit, uel in eius parentis, qui ante eos in potestate est. et hoc non tantum in naturalibu
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s ꝑ eque gñtes aĩadũtere possumꝰ
dñ in ẜuos uite necisq pocestatẽ fu¬
isse ⁊ q cũq. ꝑ seruũ ad quititur. io
dño adquiritur. ¶ Sed hoc tp̃e nullis
hõib qui sub impio romano sũt. licer
supͣ inodũ. ⁊ sine causa legib cognita
ĩ seruos suoseuire. Nam erastitutiõe
diui pu ⁊ antonini. qui si ne cã ẜuum
suũ occid̾it non minis punin inbet᷑
qm̃ qui auenũ ẜuũ occidĩt. s ⁊ si m̾ai¬

Expanded text:
ere possumus dominis in seruos uitae necisque potestatem fuisse et quodcumque per seruum adquiritur, id domino adquiritur. Sed hoc tempore nullis hominibus, qui sub imperi‹o› Romano sunt, licet supra modum et sine causa legibus cognita in seruos suos saeuire. nam ex constitutione diui Antonini qui sine causa seruum suum occiderit, no‹n› minus puniri iubetur, quam qui alienum seruum occiderit. sed at mai
Abbreviated transcription (Latin):
sum singłi manĩmitcũt. ses non põt
qui apud altm noĩa edidit᷑. apud alterũ
manunttẽ. Seꝑate eñi sunt manu¬
missiones.sane siqua ex causa corlega ma¬
numittẽ non potĩt. in firmitate uł ali¬
qua iusta c̃ausa impeditus. collegam pos¬
se manumissiones expedire senatus cen¬
suit. ¶ Consules apud se ẜ nos suos man¬
umntitre posse nulia dubititõ est. set si
euentͣt ut minor .ar. anñ. ꝯsul sit. ap̃
se manunuttẽ non pocit. cum ip̃e sit

Expanded text:
mittunt: sed non potest is, qui apud alterum nomina ediderit, apud alterum manumittere: separatae enim sunt manumissiones. sane si qua ex causa collega manumittere non poterit infirmitate uel aliqua iusta causa impeditus, collegam posse manumissionem expedire senatus censuit. Consules apud se seruos suos manumittere posse nulla dubitatio est. sed si euenerit, ut minor uiginti annis consul sit, apud se manumittere non poterit, cum ip
Abbreviated transcription (Latin):
dem.I iliũ eum deffitumꝰ qui ex ui¬
ro ⁊ urore eiꝰ nascit᷑. sed si fingamꝰ ab fu¬
isse maritũ. ũbi grã ꝑ decenniũ reũsũ
annitulũ inuenissẽ in domo sua. pl¬
acet nob̾ niliani snũa. hũc nõ eẽ mari¬
ti filiũ. nõ tñ fendũ uliatꝰ att eum q
cũ upore su assidue moratur nolit si¬
liũ agnosc̾e qi nõ sum̃ s michi uidet᷑¬
ꝙ ⁊ steuola ꝓbat. si ꝯstet mai̾tũ al qnͣ¬
re non possit. hũr ꝗ in domo natus ẽ¬

Expanded text:
m. Filium eum definimus, qui ex uiro et uxore eius nascitur. sed si fingamus afuisse maritum uerbi gratia per decennium, reuersum anniculum inuenisse in domo sua, placet nobis Iuliani sententia hunc non esse mariti filium. non tamen ferendum Iulianus ait eum, qui cum uxore sua adsidue moratus nolit filium adgnoscere quasi non su Scaeuola probat, si constet maritum aliquare non possit, hunc, qui in domo natus e
Abbreviated transcription (Latin):
tit. hac quoq tuendũ eñ eui pignꝰ pͥus
datũ cẽt estim duit ¶⁊ itia p̃diũ alie¬
nũtitio pignoĩ dedit. pꝰea meuio. deĩ¬
de dña eius pignois facta. maiͣto suo
indotẽ estimatũ dedit. Sititio solutas
sit petiĩa non id̾o magis menu pign

Expanded text:
 pignus datum esset, existimavit. Titia praedium alienum Titio pignori dedit, post Maevio: deinde domina eius pignoris facta marito suo in dotem aestimatum dedit. si Titio soluta sit pecunia, non ideo magis Maevii pign
Abbreviated transcription (Latin):
bona debitois pignoĩ accep̃. eo potior
ẽ. cui postea p̃dium ex his bonis pig. o
ita d̾mũ cet̾a bona pignoi hr̃ent᷑. si pec
suꝑioĩs tp̃is ordiñe man̾e primo credi¬
tori plagut. tanqm̃ in suñ locũ succe¬
denti ¶ Cum ex causa mandati p̃tiũ
titio cuiꝰ negm̃ fuat geftũ debẽtur. priꝰ¬
qm̃ ei posseflo t̃ d̾etur. id pignoĩ dedit.
gessat᷑ soluisset. ũm si in ea qͣlititate

Expanded text:
bona debitoris pignori accepit eo potior est, cui postea praedium ex his bonis pingoriita demum cetera bona pignori haberentur, si pecris ordinem manere primo creditori placuit tamquam in suum locum succedenti. Cum ex causa mandati praedium Titio, cui negotium fuerat gestum, deberetur, priusquam ei possessio traderetur, id pignori dedit: gesserat solvisset: verum in ea quantitate
Abbreviated transcription (Latin):
auis. Et que nõdũ sũt. sutura tã sũt.
ypothece dari possũt. ut fructus pen¬
dentes. partus antille. fetus pecoꝵ. ⁊
ea q̃ nascũtur sũt ypothiece obligata
idemq ẜuãdũ est. siue dũs fundi ꝯuen¬
erit. aut d̾ sructu. aut d̾ his que nascũ¬

Expanded text:
utura tamen sunt, hypothecae dari possunt, ut fructus pendentes, partus ancillae, fetus pecorum et ea quae nascuntur sint hypothecae obligata: idque seruandum est, siue dominus fundi conuenerit aut de usu fructu aut de his quae nascun
Abbreviated transcription (Latin):
pignon locator eẽt donec meroedes
soluẽntur. idẽ añt hłas iulias eundem
erotem. oluobꝑecuniã creditã pign¬
on dedit. ꝯsult. an adu̾sus hũc credi¬
torẽ petentẽ herotẽ locatorẽ p̃toi tue

Expanded text:
pignori locatori esset, donec mercedes solverentur: idem ante calendas Iulias eundem Erotem alii ob pecuniam creditam pignori dedit. consultus, an adversus hunc creditorem petentem Erotem locator
Abbreviated transcription (Latin):
locasti: ⁊ eam uẽdidisti. ita ut ep̃toĩ me¬
ntes inqlinoꝵ acced̾ent. qmͣtis eam cõ¬
ductor maiore p̃tio locaret. tñ id ep̃tori
accedit ꝙ tibi ꝯductor debeat. ¶ In op¬
eris locatione erat dictũ añt qmͣ diemef¬
fici deb̾et. deiñsi ita scp̃ ñ eẽt qnͣti lo¬
eꝯtois in t̃fpsset tãtã peclima ꝯducto
ꝓmisat. Ea tenꝰ eam obligõñe cc̃hi puto¬

Expanded text:
locasti et eam vendidisti ita, ut emptori mercedes inquilinorum accederent. quamvis eam conductor maiore pretio locaret, tamen id emptori accedit, quod tibi conductor debeat. In operis locatione non erat dictum, ante quam diem effici deberet: deinde, si ita factum non esset, quanti locatoris interfuisset, tantam pecuniam conductor promiserat. eaten
Abbreviated transcription (Latin):
manurttẽ mancipia obligata pigno¬
ri nõ possumꝰ. In habidanter aũt man¬
umittimus .s. añt qm̃a pensioĩs noĩe ꝑ¬
cludant᷑. tẽ em̃i pignõis noĩe retenta
mãcipia ñ lib̾abimus. ⁊ derisus ẽ ner¬
na iuris ꝯsult᷑. qui ꝑ fenestrã m̃ostra¬
uit .s. uõs detentos obpẽs ioñe lib̾ari
maiorẽ partẽ soluisset in residuam
qnͣtitatẽ pignꝰ obliganit. Q uesitũ ẽ.¬

Expanded text:
manumittere mancipia obligata pignori non possumus, inhabitantes autem manumittimus, scilicet antequam pensionis nomine percludamur: tunc enim pignoris nomine retenta mancipia non liberabimus: et derisus Nerua iuris consultus, qui per fenestram monstrauerat seruos detentos ob pensionem liberarimaiorem partem soluisset, in residuam quantitatem pignus obligauit: quaesitum e
Abbreviated transcription (Latin):
uerit. ita uttisq in solidũ obligate es¬
sent. singl̃i in solidũ adc̃sus extraneos
ẜuiara utent᷑. int̃ ip̃os aut si q̃o mo¬
ueat᷑ possidentis meliorẽ ẽt̃ ꝯditõñe.
dabitur eñi possidemti hec exceptio.
si nõ ꝯũeñ ut cad̾ res micħ quoq pi¬
gnori eẽt. Si aũ id actũ fui̾t ut ꝓ par¬
tib res obligarent᷑ utilẽ accõñe ꝯpe

Expanded text:
igatae essent, singuli in solidum adversus extraneos Serviana utentur: inter ipsos autem si quaestio moveatur, possidentis meliorem esse condicionem: dabitur enim possidenti haec exceptio: "si non convenit, ut eadem res mihi quoque pignori esset". si autem id actum fuerit, ut pro partibus res obligarent
Abbreviated transcription (Latin):
debitor crediten pignoi dedĩt. Ques¬
itũ ẽ. utrũ eo fcõ m̃cħ egit. an taber¬
ue appellatione merces que in ea etat
obligasse uideantur. ⁊ si eas merces ꝑ
an omĩa que ibi dep̃hñdunt᷑. credi¬
tor ypothecaria accõne pete̾ possit
cũ ⁊ mertiũ speues mutate sũt. ⁊ rte̾

Expanded text:
pignori dederit, quaesitum est, utrum eo facto nihil egerit an tabernae appellatione merces, quae in ea erant, obligasse uide‹a›tur? et si eas merces pean omnia quae ibi deprehenduntur creditor hypothecaria actione petere possit, cum et mercium species mutatae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ muliere obligauĩt rẽ suã faciliue
dicetur succurti ei sicuti fid̾iussori
huiꝰ mulieris ead̃ datur exceptõ. set
in eo qui ꝓ filio.f. rem suã obligauit
ead̾ dicẽsa erũt que tc̃tant᷑ ⁊ ĩ fid̾iũs¬

Expanded text:
 muliere obligavit rem suam, facilius dicetur succurri ei, sicuti fideiussori huius mulieris eadem datur exceptio. sed et in eo, qui pro filio familias rem obligavit, eadem dicenda erunt, quae tractantur
Abbreviated transcription (Latin):
butoꝵ excessisset id ꝙ ampliꝰ eẽt. ntꝰ
sẽpnio pr̃aret. neq de ea re ulla stipul¬
atio int̃posita ẽ. titius ꝯsulebat. id qd̾
ampliꝰ ex usuris semꝓnius redigisset ꝙͣ
tributoꝵ noĩe p̃stit᷑isset. qua actõne ab

Expanded text:
butorum excessisset, id quod amplius esset Titius Sempronio praestaret: neque de ea re ulla stipulatio interposita est. Titius consulebat, id quod amplius ex usuris Sempronius redegisset, quam tributorum nomine praestitisset, qua actione ab
Abbreviated transcription (Latin):
detũ postea dñs ratũ habui̾t. dicẽdũ e
hoc ip̃m ꝙ ratũ ht̃. uoluisse eũ retro
currere ratihaditõne. ⁊ illud tp̃s
quo ꝯuenit. uolũtas aũt fert eoꝵ de¬
mũ ẜuabitur. qui ⁊ pignor dari po¬
ssũt ¶ Si res ypothece data postea
mutãta fu̾it. eque ypothecaria ac¬
tio cõpetit. ueluti de domo data ypo¬
thete. ⁊ erto scõ.Item si de loco ꝯue¬
nit. ⁊ domus facta sit. Item si de loco
dato ꝯueñ. deiũ uinens in copositis.

Expanded text:
deinde postea dominus ratum habuerit, dicendum est deinde postea dominus ratum habuerit, dicendum est hoc ipsum, quod ratum habet, voluisse eum retro recurrere ratihquo conuenit. uoluntas autem fere eorum demum seruabitur, qui et pignori dare possunt. Si res hypothecae data postea mutata fuerit, aeque hypothecaria actio competit, ueluti de domo data hypothecae et horto facta: item si de loco conuenit et domus facta sit: item de loco dato, deinde uineis in eo positis.
Abbreviated transcription (Latin):
sca ẽ. ñ ad illam q̃ cotidie inseri sol⁊
casitionibi. ut specialit reb ypothe¬
ce. noĩe datis cetera bona teneantur
debitons que ñt hãt ⁊ q̃ postea acꝗsi¬
ent. ꝑ iñ atq si speclalit᷑. ⁊ hec res fu¬
isent obligate. ¶ Qũi res suas ꝓpotħ¬
ecam obligaiũnt. ⁊ aln scd̾o obligauãt
creditoĩ ut fugiãt ꝑͣiclm ꝙ solent pa¬
ti qui sepiꝰ easdem ies obligant. p̃dicẽ
solent aui nulli rem obligatã eẽ. qm̃
hece pignorue id quod pluis ẽ. aut
solidũ eũ pͥmo debito libata res fuciͣt.
d̾ quo uidendũ ẽ. utrũ hec ita se hab¬
cant. si et ⁊̃ ꝯuẽniat. an ⁊ si fr̃plicit̃
ꝯuenĩt de co ꝙ exͣcedit. ut sit ypoth¬
ece. ⁊ solid̃a res mẽẽ ꝯuentioni uidẽ¬
atur. cũ a pͥmo creditire fuit lib̾ata.
an ad huc ꝑars. set illa magis ẽ ꝙ pꝰ
ꝓpothece datus sit. dem̃ allinuone
malor factus ẽ. totas obligabit᷑ ¶ Si
nesciente dño res eiꝰ ypothece data sit.

Expanded text:
facta est, non ad illam, quae cottidie inseri solet cautionibus, ut specialiter rebus hypothecae nomine datis cetera etiam bona teneantur debitoris, quae nunc habet et quae postea adquisierit, perinde atque si specialiter hae res fuissent obligatae. Qui res suas iam obligaverint et alii secundo obligant creditori, ut effugiant periculum, quod solent pati qui saepius easdem res obligant, praedicere solent alii nulli rem obligatam esse quam hypothecaeue id quod pluris est: aut solidum, cum primo debito liberata res fuerit? de quo uidendum est, utrum hoc ita se habeat, si et conueniat, an et si simpliciter conuenerit de eo quod excedit ut sit hypothecae? et solida res inesse conuentioni uidetur, cum a primo creditore fuerit liberata, an adhuypothecae datus sit, deinde alluvione maior factus est, totus obligabitur. Si nesciente domino res eius hypothecae data sit,
Abbreviated transcription (Latin):
nilla crit cĩuilis actõ. ⁊ ido dolodabit᷑.
¶ẜ si facio ut facias. ħ spetics tc̃tatꝰ płes
recip̃.nam si pacti sumꝰ. ut tua meo de¬
bitore cartagine grigas. ego atuo ro
spetie mãdatũ quodã modo int̃ uenisse
uidetur. snĩ quo grigi alieno nõie pe

Expanded text:
nulla erit ciuilis actio, et ideo de dolo dabitur. sed si facio ut facias, haec species tractatus plures recipit. nam si pacti sumus, ut tu a meo debitore Carthagine exigas, ego a tuo Rospeciem mandatum quodammodo interuenisse uidetur, sine quo exigi pecunia alieno nomine
Abbreviated transcription (Latin):
cebens dim̾ittẽtur ñ alit ĩius pign¬
orͣis succẽdit. nisi ꝯuenit. ut sibi ead̾
d̾ pignore. quo casu ep̃toĩs causa me¬
s cũ hoc agetur ne posset uẽdere:
uideamus. an dici possit hoc usq tnͣ¬
sire ad eũ iuspignoĩs. ut distrahere

Expanded text:
cedens dimitteretur, non aliter in ius pignoris succedet, nisi convenerit, ut sibi eademde pignore: quo casu emptoris causa mesed cum hoc ageretur, ne posset uendere, uideamus, an dici possit h‹u›c usque transire ad eum ius prioris, ut distrahere
Abbreviated transcription (Latin):
istum quo accum ẽ. Hams non posa¬
deit. nec dolo fecit. quominꝰ possidat
abisolui debeat. Siũo possid̾at. ⁊ aut pe¬
cunam soluat. aut remi restituat. eque
absoluendus est.si uo neutrũ eoꝵ faciat.
condẽpnatõ sequetur. sedsi uelit rem re¬
sntuere. nec possit forte ꝙ res abest. et
longe sit. uł in ꝓuicus solet cautõnib
res sͣr plicari. Ham si cauĩt se restitu
slit possid̾e. sũma aũ ope nisus non pos¬
sit rem ip̃am restitũe. tanti condẽpnab¬
itur. qnͣti actor inlit̾ẽ rurauit. sicuti
incetis in rem accõnib. Hani si tanti
condẽpnatus eẽt qnͣtũ debẽtur. quidꝓ
d̾it in rem actõ. cum in ꝑsonã agẽdo
idem ꝯsequitur. ¶ Int̃dum etiã de fr¬
uctib arbitrari uider deb. ut ex quo
lis nichoata sit er eõ tꝑr etiã de fructib
condẽpnet.qu.d eñ si mĩn õis sit p̃diũ
qmͣ debrͣtur. nam de antecedentib fr¬
netib nicħ põt ꝓnũtiare. nsl exstẽt

Expanded text:
 non possideat nec dolo fecerit quo minus possideat, absolui debet: si uero possideat et aut pecuniam soluat aut rem restituat, aeque absoluendus est: si uero neutrum horum faciat, condemnatio sequetur. sed si uelit restituere nec possit forte quod res abest et longe est uel in prouinciis, solet cautionibus res explicari: nam si caueret se restitusiit possidere, summa autem ope nisus non possit rem ipsam restituere, tanti condemnabitur, quanti actor in litem iuraverit, sicut in ceteris in rem actionibus: nam si tanti condemnatus esset, quantum deberetur, quid proderat in rem actio, cum et in personam agendo idem consequeretur? Interdum etiam de fructibus arbitrari debet iudex, ut, ex quo lis inchoata sit, ex eo tempore etiam fructibus condemnet. quid enim si minoris sit praedium, quam debetur? nam de antecedentibus fructibus nihil potest pronuntiare, nisi exstent
Abbreviated transcription (Latin):
pnatus sit eq̃ ypotheca manet oblig¬
ata. multo magis ergo si in ꝑsonã ac¬
tũ sit. siue cũ reo siue cũ fideiussore.
sine utrisq tũ ꝓ parte licet dãpnati
str̃. ypotheca manet obligata. nec ꝑ
hoc iidetur satis factũ creditõi ꝙ ht̃
iudreati accõne. ¶ Si sub cõdtiõne de¬
biti noie obligata sit ypotheta d¬
icendũ est aũt conbitõnem. nło recte
agl. cũ nich intrͣ debtat᷑. s si sub con

Expanded text:
natus sit, aeque hypotheca manet obligata. multo magis ergo si in personam actum sit sive cum reo sive cum fideiussore sive cum utrisque pro parte, licet damnati sint, hypotheca manet obligata nec per hoc videtur satisfactum creditori, quod habet iudicati actionem. Si sub condicione debiti nomine obligata sit hypotheca, dicendum est ante condicionem non recte agi, cum nihil interim debeatur: s
Abbreviated transcription (Latin):
amł: Sedan ine. itinĩs. act᷑. aque.
ductus. pignoi̾s ꝯuẽcõ locũ hãt. uidẽ¬
dũ eẽ. pop. ait. ut talis pac̾tõ fiat. qmͣ
dru ꝑeginia soluta ñ sit. his ẜ uitutibꝰ
creditt utatur .s. si uicinũ fundũ hãt¬

Expanded text:
m Sed an viae itineris actus aquae ductus pignoris conventio locum habeat videndum esse Pomponius ait, ut talis pactio fiat, ut, quamdiu pecunia soluta non sit, eis servitutibus creditor utatur scilicet si vicinum fundum ha
Abbreviated transcription (Latin):
ostr̃de ali cui posset. nicħ locatõi ꝯdue¬
torem p̃statsim. ad eo ur nec cogi ꝗd ẽ
posset. ex hͥlis nuiliis refecta domo hab¬
itare. nisi cũ ꝑatus fuisset locatoi. cõm
dit.⁊ habes un pẽtas. nec repetẽ uisagis
nichominꝰ ex lotato cũ fullone. s iudi¬
cem estimatũm. an possis adu̾sus furem
magis agẽ. ⁊ ab eo tnas res ꝯseꝙ̃. fulors

Expanded text:
e alicui posset, nihil locatori conductorem praestaturum, adeo ut nec cogi quidem posset ex kalendis Iuliis refecta domu habitare, nisi si paratus fuisset locator commodam dit et habes unde petas nec repetere uis: agis nihilo minus ex locato cum fullone, sed iudicem aestimaturum, an possis aduersus furem magis agere et ab e
Abbreviated transcription (Latin):
in uecta. ⁊ illata. ac si specialit̃ ꝯuenis¬
s ⁊ tñ certe lib̾tati huiꝰmodi pignus ñõ
numissioni non officere. ob habitatõñe
op̃. In p̃dũs rusticis fructus ꝗibi na¬
scuntur. tacite intelligũt᷑ pignori eẽ
dñs fundi locati. ⁊̃ si mĩat̾i id ñ ꝯueñ.¬

Expanded text:
invecta et inlata, ac si specialiter convenisset, certe libertati huiusmodi pignus non om manumissioni non officere ob habitationem  In praediis rusticis fructus qui ibi nascuntur tacite intelleguntur pignori esse domino fundi locati, etiamsi nominatim id non
Abbreviated transcription (Latin):
specialit obligatm᷑ nõ fuisse. ut puta
suppellex. Itemq uestis relin q̃nda ẽ
debitori. ⁊ ex m̃aupia que in eo usu
habebit. ut certũ sit eum pignori
daturũ nõ fuisse. pinde de ministeruu¬

Expanded text:
aliter obligaturum non fuisse. ut puta supellex, item vestis relinquenda est debitori, et ex mancipiis quae in eo usu habebit, ut certum sit eum pignori daturum non fuisse. proinde de minister
Abbreviated transcription (Latin):
secutã uid̾i .i. cũ iure pigno s. si bous
fid̾i possores ñ alt̃ cogendos creditołr:
edificiũ restituͣt. qmͣ sũ ptꝰ in exstructio¬
ne erogatos. qͣtr nꝰ p̃tiosior res fcã ẽ reci¬
uus ut omĩa beadm̃ pignoi obligata
eent. ꝯuenit. ip̃m quoq qui cauit. ob
ctigal solutũ nõ eẽt. is fundus ad dñm i
tiatũ eẽt. fundũ scd̾m legem dñi eẽ cũs
ctigali non soluto iure suo dñs uus eẽt.
ctiam ꝑignois ius euanuisse.

Expanded text:
secutam uideri, id est cum iure pignoris: sed bona fide possessores non aliter cogendos creditoribus aedificium restituere, quam sumptus in exstructione erogatos, quatenus pretiosior res facta est, reciuus, ut omnia bona domini pignori obligata essent, conuenit, ipsum quoque qui cauit oblictigal solutum non esset, is fundus ad dominumtiatum esset fundum secundum legem domini esse, cuius ctigali non soluto iure suo dominus usus esset, etiam pignoris ius euanuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
legi deẽ ꝙ fac̃ in lege aquilia reodẽoo
accõnes in fcm. accõmodatas leg̃i aqͥli
didit.⁊ in uẽditõne ꝯp̃hñsũ ẽ ꝯuenis¬
se int̃ eos. si ea nupta ei eẽ de sisset.
ut eos fũdos si ip̃e uelet. eod̾ p̃tio in¬
ulier tͣnse̾b̾et uiro. ĩ fcm̃ existimo ex¬
istimo iudiciũ eẽ reddẽdũ. idq ⁊ ĩ ali¬
is ꝑsonis obẜuandũ est¬
i tibi rẽ uẽdẽdã c̃to p̃tio de¬
dissem.ut quo plu̾s uc̃didisses tibi h¬
abẽs. placet neq mãdati neq ꝓsocio
oẽ actioñe. s ĩ scm̃ qͣi alio negotio ge
pietrum certũ excepit.
sula edificata partẽ in reddas neq ep̃¬
tõnẽ eẽ. qr p̃tu loco partẽ rei mee re¬
cipio. neq mãgatũ. qi ñ ẽ gͣturrũ. ne¬
q societatẽ. q nemo societatẽ aͣthen¬
do reisue dñs eẽ desunt ¶ S si puer
docẽdũ. uł pec̾ pascẽdũ t̾ibi dedeto. ł
pueu nutriendũ.ita ut post ãnos cer¬
to ᷤ uenisset. p̾ciũ int̃ nos ꝯmunica

Expanded text:
quod facit in lege Aquilia reddendo actiones in factum accommodatas legi Aquididit et in uenditione comprehensum est conuenisse inter eos, si ea nupta ei esse de‹s›isset, ut eos fundos, si ipse uellet, eodem pretio mulier transcriberet uiro: in factum existimo iudicium esse reddendum idque et in aliis personis obseruandui tibi rem vendendam certo pretio dedissem, ut, quo pluris vendidisses, tibi haberes, placet neque mandati neque pro socio esse actionem, sed in factum quasi alio negotio gescertum pretium excepit.sula aedificata partem mihi reddas, neque emptionem esse, quia pretii loco partem rei meae recipio, neque mandatum, quia non est gratuitum, neque societatem, quia nemo societatem contrahendo rei suae dominus esse desinit. sed si puerum docendum vel pecus pascendum tibi dedero vel puerum nutriendum ita, ut, si post certos annos venisset, pretium inter nos communicar
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ nos gesto ꝓpi cctus. ¶ Si p̃diũ ꝓ
te obligauõ. dem̃ placuit int uosꝰ u̾
mͥ fid̾ iussorẽ pestares. nec facias. meli¬
us ẽẽ dico p̃scͥptis .u̾. agi. nisrmces in¬
t̾ueñ. nã si intͣuenĩt. ex locato eẽ actõ¬
ut si in triduo displicuissẽt. redderes.
tuq desultoi in his cueurreris. ⁊ inceĩs

Expanded text:
inter nos gesto proprii contractus. Si praedium pro te obligavero, deinde placuerit inter nos, ut mihi fideiussorem praestares, nec facias, melius esse dico praescriptis verbis agi, nisi merces intervenit: nam si intervenit, ex locato esse actut, si in triduo displicuissent, redderes, tuque desultor in his cucurreris et viceris
Abbreviated transcription (Latin):
ce mutua dedisset. ut totidẽ acciꝑet
posse eum p̃scͥptis .u. age̾. sicuti sip̃ẽ¬
nulas dedisset. ut tunicas acciꝑet. nec
ite date sĩt̃. ip̃e repeti ño possũt. nam
aliud dando ut aliud redd̃atur obliga¬
ri iure gñtrũ possumꝰ. ꝙ aũt indebitũ
dat᷑. aut ip̃m repeti debr. aut tãtũdẽ
ex eodẽ gnͣe. quoꝵ nentro modo opere
redderes. ꝯmodati actio ẽ. siut pondix
argñti redd̾es. qnͣtũ in illis eẽt. tãtidẽ

Expanded text:
vice mutua dedisset, ut totidem reciperet, posse eum praescriptis verbis agere, sicuti si paenulas dedisset, ut tunicas acciperet: nec itae datae sunt, ipsae repeti non possunt. nam aliud dando, ut aliud reddatur, obligari iure gentium possumus: quod autem indebitum datur, aut ipsum repeti debet aut tantundem ex eodem genere, quorum neutro modo operaeredde‹re›s, commodati actio est: si, ut pondus argenti redderes quantum in illis esset, tantidem
Abbreviated transcription (Latin):
a mariu filius eius quod ip̃e impeditus
erat scrid̾e sub ꝯmetnoratione domꝰ
ad filiũ ꝑtinentes pignoridande. Que¬
batur. an seuis int̃ cetera bona. ⁊ ha̾nc
domũ uire optĩmo posside possit. cũ
patris se hnditate abstinuiͣt. nce me¬
patri. aut signo suo aut alia scͥptura. Mo

Expanded text:
a manu filius eius, quod ipse impeditus esset scribere, sub commemoratione domus ad filium pertinentis pignori dandae: quaerebatur, an Seius inter cetera bona etiam hanc domum iure optimo possidere possit, cum patris se hereditate abstinuerit, nec mepatri aut signo suo aut alia scriptura. Mo
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ad subtilitatẽ legis. ⁊ anetoĩtatem
sentẽtie. ño ꝓbo. Semł eñi causa tnͣsi¬
qnͣtũ quisq obligatã ypothecã hab̾at.
utrũ ꝓ qnͣtitate debiti. an ꝓ partibus
dĩmidiis qrͣ. ⁊ magis ẽ. ut ꝑ qnͣtitate
parte quisq. an d̾ coto ꝙͣ utriq in seli¬

Expanded text:
 ad suptilitatem legis et auctoritatem sententiae non probo: semel enim causa transiquantum quisque obligatam hypothecam habeat, utrum pro quantitate debiti an pro partibus dimidiis, quaeritur. et magis est, ut pro quantitate parte quisque an de toto, quasi utrique in soli
Abbreviated transcription (Latin):
abot Cum iples ãnos domꝰ locata
ẽ. p̃stare lacator debe̾̃t. ut non solũ ha¬
bitare ꝯductta ex ħiis illis cuiꝰq anni
s etiam locãte ahi habitator si uelit
uelut suo tpi possit. Itaq si ea domꝰ ex

Expanded text:
 Cum in plures annos domus locata est, praestare locator debet, ut non solum habitare conductor ex calendis illis cuiusque anni, sed etiam locare habitatori si velit suo tempore possit. itaque si ea domus ex
Abbreviated transcription (Latin):
liuitio id accidit. locatens erit ꝑiłm.
Si oꝑis uitio id accidit. tuũ erit detrim̃¬
lp̃.. Actiode estimato. ꝓponitur
tollende dubitatõtuis grã. fuit eñi ma¬
gis dubitatũ. cũ res esniata uendẽda
datur. utrũ exuendito sit actõ ꝓpter
oꝑas ꝯduxissem. anmandati. meliꝰ ita¬
q uisũ est. hanc accõnẽ ꝓꝑoni. Quotiẽs
eñi de noĩe contec̃tus alieuius ambig̃e¬
tur. ꝯu̾tinret tam̃ aliqm ałtõñe dari.
dandã estim̾atoriam p̃scͥptis u̾b̾. accoͬñe.¬

Expanded text:
li vitio id accidit, locatoris erit periculum, li vitio id accidit, locatoris erit periculum, si operis vitio accidit, tuum erit detrime. Actio de aestimato proponitur tollendae dubitationis gratia: fuit enim magis dubitatum, cum res aestimata uendenda datur, utrum ex uendito sit actio propteoperas conduxissem, an mandati. melius itaque uisum est hanc actione‹m› proponi: quotiens enim de nomine contractus alicuius ambigeretur, conueniret tamen aliquam actionem dari, dandam aestimatoriam praescriptis uerbis actione
Abbreviated transcription (Latin):
tibi pr̃aturũ dio. quod eum tibi elegi¬
ssem. qui eiꝰ modi dampno te afficeret.
uehiełm ꝯduristi ut onꝰ tuũ portaret.
⁊ secũ iter facienis. ⁊ cũ pontẽ tnͣsiret.
red emptor eius pontis pertaliu ab eo
erigebat. Ꝙũebatur. an ẽtiam ꝓipsa
sola reda portorrũ daturus sit. puto.
si portonum mulio non ignorauit. et¬
ea se tnͣsitum eum uehiculũ locaret.
mulionẽ pĩare debẽ. ¶ Rerũ custodi¬
am qm̃ horrearius ꝯductorib pĩare de¬
beret. locatorem totoꝵ horreoꝵ horre¬
arum rerũ fructus denis amplus au¬
reis anniuis is ager locari ceꝑat. Quesi¬
tũ est. si dñs istũ colonũ fundo erectũ
pensionũ debitarũ noĩe ꝯueniat. an
nauigaret.olei metretis trib milib im¬
retinẽtur. ⁊ onus impositũ ꝯmisso to¬
lłetur. Quesitũ ẽ. anuecturas quas ꝯue¬
abor: Si riũ qũe faciendũ ꝯdux¬
eras. ⁊ feceras añt qm eum ꝓbãres labeᷤᷤ
corrupit. tuũ ꝑicłm ẽ. paut ĩmo. si so¬

Expanded text:
tibi praestaturum aio, quod eum elegissem, qui eiusmodi damno te adficeret. Uehiculum conduxisti, ut onus tuum portaret et secum iter faceret: id cum pontem transiret, redemptor eius pontis portorium ab eo exigebat: quaerebatur, an etiam pro ipsa sola reda portorium daturus fuerit. puto, si mulio non ignorauit ea se transiturum, cum uehiculum locaret, mulionem praestare debere. Rerum custodiam, quam horrearius conductoribus praestare deberet, locatorem totorum horreorum horreer earum fructum denis amplius aureis annuis ager locari coeperat. quaesitum est, si dominus istum colonum fundi eiectum pensionum debitarum nomine conueniat, an nauigaret olei metretis tribus milibus imretineretur et onus impositum commisso tolleretur. quaesitum est, an uecturas quas conueanon Si rivum, quem faciendum conduxeras et feceras, antequam eum probares, labes corrumpit, tuum periculum est. Paulus: immo si so
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ ex p̃ssũ sit ĩ stipłat̃one penali d̾ so¬
lutõne pẽsionũ tñ uisimile eẽ: ita cõ¬
uenisse d̾ ño ex pellẽdo colono int tp̃i
p̃finita si pẽsionib paruiͣt. ⁊ ut opor¬
tet cołet ⁊ id̾o si pena pete ceꝑit. is qui
turã locasori doli exceptõne¶ Pauł.¬

Expanded text:
sit in stipulatione poenali de solutione pensionum, tamen verisimile esse ita convenisse de non expellendo colono intra tempora praefinita, si pensionibus paruerit et ut oportet coleret: et ideo, si poenam petere coeperit is qui uturam locatori doli exceptionem. Pau
Abbreviated transcription (Latin):
stuctus ꝓpothecaꝵ. usiñs cõpẽsarentur.
qmiuis eñi itierordio mĩnores instipła¬
cuit. cũ ad diem minore fenore ñ soluto
legitime maiores usure stpłãti recte ꝓ¬
mitri potuert̃ ¶ Cum p̃diũ irtor iurod¬
onasset. idq p̃diũ uir dediss pignori. pꝰ¬
eranit. ⁊ id̾ p̃diũ obdebitũ uiri pignor
dedit. in eadũtaxat pecuĩa recte pignꝰ
a muliere cͣctũ apparuest. qmͣ osferre
uiro debuit meliore p̃dio facto.s. si ma
iores sũptꝰ qm̃ fructus suissẽt. ques uir
ex p̃dio ꝑceꝑit. et eñ in ea qnͣtitate ꝓpa¬

Expanded text:
ctus hypothecarum usuris compensarentur mvis exordio minores in stipulacuit, cum ad diem minore faenore non soluto legitimae maiores usurae stipulanti recte promitti potuerunt. Cum praedium uxor viro donasset idque praedium vir pignori erauit et idem praedium ob debitum uiri pignori dedit. in ea dumtaxat pecunia recte pignus a muliere contractum apparuit, quam offerre uiro debuit meliore praedio facto, scilicet si maiores sumptus quam fructus fuissent, quos uir ex praedio percepit: etenim in ea q
Abbreviated transcription (Latin):
ret in suo. t̃rarm eam areani amplsꝰ
qm̃ fundam̃ta cc̃m̃ticia socatoił ẽrant
toedificia corruerũt. lab̾o. ex locato tã¬
tũmodo actõnem ẽẽ ait. qr non ip̃a con¬
gestio .i. humor erea ꝯgestione pꝰea dãp¬
no fũit. dxmpni aũ miutit actã q̾b ea

Expanded text:
am aream amplius quam fundamenta caementicia locatoris erant uto madefacto, aedificia corruerunt. Labeo ex locato tantummodo actionem esse ait, quia non ipsa congestio, sed umor ex ea congestione postea damno fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
michi locauĩs publicatus sit. tencri
te actõne er ꝯducto ut mͥ frui licent
qͣmuis ꝑ te nõ stet quominꝰ id pãct᷑.
locasses ⁊ solũ corrunset. nicħominꝰ
tenebis. nam ⁊ si uendid̾is micħ fun¬
dũ. isq pͥus qmͣ uatius trad̾etur. pu¬
tp̃is. quo fruitus nõ furͣm. nec ult ac¬
tioñẽ ex ꝯducto pr̃are cogis. nã ⁊ si co¬
lois tuus fundo frui. ate aut abeo ꝓhi¬
betur. que tu ꝓhib̾e ne id faciat possis
tm̃ ei pr̃abis. quãti eiꝰ int̃fiũt frui. in qͦ
⁊ lucrũ eiꝰ ꝯtinebit᷑. Sinuo ad eo int̃¬
pellabitur. qũe tu ꝓhib̾e ꝓp̃t uim ma¬

Expanded text:
mihi locaveris publicatus sit, teneri te actione ex conducto, ut mihi frui liceat, quamvis per te non stet, quominus id praestes:  solum corruisset, nihilo minus teneberis. nam et si vendideris mihi fundum isque priusquam vacuus traderetur puis, quo fruitus non fuerim, nec ultra actione ex conducto praestare cogeris. nam et si colonus tuus fundo frui a te aut ab eo prohibetur, quem tu prohibere ne id faciat possis, tantum ei praestabis, quanti eius interfuerit frui, in quo etiam lucrum eius continebitur: sin vero ab eo interpellabi
Abbreviated transcription (Latin):
opꝰ faciendũ ita ut ꝓ oꝑe redẽptdi cer
R̾. si ita opus locasti. ut bonitas eius
tibi a ꝯductore approbaret᷑. an si con¬
uenit. ut in singulas oꝑas certa petu¬
ma daret᷑. pr̃ari tñ tibi a ꝯductore de¬
b. si id opꝰ uitiosũ fem̃ ẽ. ñ eñi qͥcquã
int̾ẽ utrũ uno p̃tio opꝰ. an ĩsĩgłas o

Expanded text:
opus faciendum ita, ut pro opere redemptori certossim? respondit: si ita opus locasti, ut bonitas eius tibi a conductore adprobaretur, tametsi conuenit, ut in singulas operas certa pecunia daretur, praestari tamen tibi a conductore debet, si id opus uitiosum factum est: non enim quicquam interest, utrum uno pretio opus an in singulas o
Abbreviated transcription (Latin):
onꝰ eẽ ad n̾sũ quippe ꝙ naute fuisset. si¬
ue eadẽ res q̃ tradita esset reddi deberet.
furti eẽ accõnẽ locatoiͣ. ⁊ id̾o suꝑũacirũ¬
uidet᷑ eẽ iudiciũ oneris adũsi .s si ita
datũ eẽt. ut ĩ simili resolui possit. ꝯdu¬
ctorem culpã dũtaxat dełe pr̃are. hã
in re q̃ utriusq causa ꝯtͣhẽtur culpam
deb̾i. neq om̃imado culpã cẽ ꝙ uni re¬
ddioisset ex frurĩte qm̃ alitui pͥmũ

Expanded text:
sse auersum, quippe quod nautae fuisset: siue eadem res, quae tradit‹a› esset, reddi debere‹t›, furti esse actionem locatori et ideo superuacuum esse iudicium oneris auersi. sed si ita datum esset, ut in simili re solui possit, conductorem culpam dumtaxat debere nam in re, quae utriusque causa contraheretur, culpam deberi neque omnimodo culpam esse, quod uni reddidisset ex frumento, quoniam alicui primum
Abbreviated transcription (Latin):
enũ p̃dium ꝑ fraudem locauiͣt. nec te¬
sistẽ dño possit. quominꝰ colonũ is fru
i ꝓbibeat. ¶ Cũm fũdũ coĩm habui¬
miis ⁊ int̃ noi ⁊ueñ. ut alt̾nis anni
certo p̃tio eũ ꝯductũ habẽmꝰ. tu cum
tuns annus erituͣs eẽt ꝯsulto fructũ ĩ¬
a. ꝯducti aũt actõne tua dũtarat᷑ par.¬
ꝓpria iniudicium ueniet. demide i ta

Expanded text:
enum praedium per fraudem locaverit nec resistere domino possit, quominus is colonum frui prohibeat. Cum fundum communem habuimus et inter nos convenit, ut alternis annis certo pretio eum conductum haberemus, tu, cum tuus annus exiturus esset, consulto fructum inia, conducti autem actione tua dumtaxat propria in iudicium venient. deinde ita
Abbreviated transcription (Latin):
Iaius. P erinde ac si¬
latronum ineutsu id acciderit.
uio introducta ẽ. ⁊ ab om̃ib fere cq̃p¬
bata ẽ. ut si adu̾sione insulã locatam
dñs reficiẽdo tie ea ꝯductor pꝰsit frui¬

Expanded text:
iale. perinde ac latronum incursu id acciderit. uio introducta et ab omnibus fere probata est, ut, si auersione insulam locatam dominus reficiendo, ne ea
Abbreviated transcription (Latin):
co noĩe ciuilit᷑ agi posse. lic⁊ aliqͦ cau
suu retẽtus ec̃t qui t̃ditũ accepisset.
em elegisset. si in admisso depiehũstis
fuisset. tũc e̾rũ ⁊ datã estimatõne redd
a dño oportẽ. s. q̃sitũ ẽ. qͥ accõne pecu

Expanded text:
o nomine civiliter agi posse, licet aliquo casu servum retenturus esset, qui traditum accepisset. ro eo pecuniam elegisset sive in admisso deprehensus fuisset: tunc enim et datam aestimationem reddi a domino oportere. sed quaesitum est, qua actione pe
Abbreviated transcription (Latin):
aliqm̃ hr̃e indentur. emptio. ⁊ uenditio.
Item locatio. ⁊ conductio. ut in quibus¬
dm queri soleat. uttũ emptõ ⁊ uendi¬
tio sit. an locatio ⁊ ꝯductõ. ut ecce
si cũ aurifice mͥ ꝯuenit. ut is auro su¬
o anulos i facẽt. certi pondis certeq
forme. ⁊ accepit: u̾bi grã. trecenta.¬

Expanded text:
aliquam habere videntur emptio et venditio, item locatio et conductio, ut in quibusdam quaeri soleat, utrum emptio et venditio sit an locatio et conductio. ut ecce si cum aurifice mihi convenerit, ut is ex auro suo anulos mihi faceret certi ponderis certaeque formae et acceperit verbi gratia trecenta
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑis. ouobꝰ simul locatis cõ
⁊ aliqua parte cenacłi uteͣntur. statĩ de¬
ductõ ñe ex m̾cede faceͣ oportet. Ea eñi
ꝯdictiõe habitatores ẽẽ. ut si quid adu̾sa¬
ri oportẽt. aliqͣln partẽ paruulã incõ¬
modi sustinet. non ita tam̃. ut eã par¬
tẽ cenacłi dñs aꝑuisset. ĩ qmͣ magnam

Expanded text:
is duobus simul locatis convde aliqua parte caenaculi uterentur, statim deductionem ex mercede facere oportet: ea enim condicione habitatorem esse, ut, si quid transversari oporteret, aliquam partem parvulam incommodi sustineret: non ita tamen, ut eam partem caenaculi dominus aperuisset, in quam magnam
Abbreviated transcription (Latin):
dño. s in causa pignois fructus manent
quẽadinod̾ eẽnt. si pͥmus colonus eos ꝑ¬
cepisset ¶ Si domꝰ ut tundus in qͥnõmm¬
ũ pensionib locatus sit. põt dñs si de se¬
ruit habitatõñe uł fundi cultam colo¬
nus uł in quilin᷑. cũ eis stat̃ agẽ. s ⁊ de¬
his que p̃senti die p̃stare debuerũt. ue¬
lut opꝰ anꝙ. efficeñt ꝓpagatõnes face̾nt.
agẽ similit̃ põt. ¶ Colonꝰ si ei fru ño li¬
ceat. totiꝰ qͥn q̃nnu noĩe statĩ recte ag̃.
⁊ si uesiquis annis dñs fundi frui pati¬

Expanded text:
s in causa pignoris manent, quemadmodum essent, si primus colonus eos percepisset. Si domus vel fundus in quinquennium pensionibus locatus sit, potest dominus, si deseruerit habitationem vel fundi culturam colonus vel inquilinus, cum eis statim agere. Sebuerunt, velut opus aliquod efficerent, propagationes facerent, agere similiter potest. Colonus, si ei frui non liceat, totius quinquennii nomine statim recte aget, etsi reliquis annis dominus fundi frui pati
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtuuit non suffectuis duab iłeq ĩp̃e pẽsio¬
nũ noie obligatus erit. ⁊ qnͣtũ ꝑ sĩgłos
ãnõs cõpc̃on factũs erat ꝯsequetur. Se¬
ra ẽ eñi patientia fruendi. q̃ offertur eo
tp̃r quo fru colonꝰ alus red obligatꝰ non
Spõt .ꝙ. si pancis dieb ꝓhuibuit. deĩ pe¬
iitẽtiam egit. om̃iaq colono sũt inte

Expanded text:
duabus neque ipse pensionum nomine obligatus erit et quantum per singulos annos compendii facturus erat, consequetur: sera est enim patientia fruendi, quae offertur eo tempore, quo frui colonus aliis rebus illigatus non potest. quod si paucis diebus prohibuit, deinde paenitentiam ag
Abbreviated transcription (Latin):
mertedib quoq si cũ eo agatur. reputa
locater ũ restit̾uat. ¶ Conductor omia
curare deb ut oꝑi rꝑstica suo quoq tẽ¬
pore faciat. ne intẽpestiua cultã detĩorẽ
fũdũ face̾t. p̃tẽa uillau curã agẽ debr.
ut eas incorruptas hãt ¶ Culpe aũt
ip̃iꝰ ⁊ ullud ãnumerat᷑. si ꝓp̃t inim̃igiti¬
Is eiꝰ ucinꝰ arbores excid̾t. Ip̃e quoq si

Expanded text:
mercedibus quoque si cum eo agatur, reputatlocator non restituat. Conductor omnia curare debet, ut opera rustica suo quoque tempore faciat, ne intempestiua cultura deteriorem fundum faceret. praeterea uillarum curam agere debet, ut eas incorruptas habeat. Culpae autem ipsius et illud adnumeratur, si propter inimicitias eius uicinus arbores exciderit. Ipse quo
Abbreviated transcription (Latin):
odestꝰ. QUero si quis fundũ ita ue¬
did̾it. ut id uenũdatũ ẽẽ uid̾atur. quod
intra t̃minos ip̃e possedit. scicns tam̃
aligm̃ partem certam se nõ possidere.
nec certioiauĩt emptoiẽ. an exempto
iudicio teneatur. cũ ł gnalis adiectio
ad ea que spocialĩt nouit qui ũedidit
nec excepit. ꝑtinere nõ debeat. ne alio¬
tes. si que debentur. uł debebitntur. iu¬

Expanded text:
orum. Quaero, si quis ita fundum uendiderit, ut id uenum datum esse uideatur, quod intra terminos ipse possedit, sciens tamen aliquam partem certam se non possidere non certiorauerit emptorem, an ex empto iudicio teneatur, cum haec generalis adiectio ad ea, quae specialiter nouit qui uendidit nec excepit, pertinere non debeat, ne aliotes si quae debentur, debebuntur": e
Abbreviated transcription (Latin):
am aliqͣuid abstulit ¶ Sed ⁊ siager t̃¬
remotu ita corruͣt. uͣt nꝰ qłt sit. darp
tri ut frui possit. ¶ Cum ꝗdã inc̾ediũ
sũdi allegaret. ⁊ remissioñe desid̾aret.
ita ei rescͥptũ est. Si p̃diũ cõlusi ꝑꝑ¬

Expanded text:
iam aliquid abstulit. sed et si ager terrae motu ita corruerit, ut nusquam sit, damno tori, ut frui possit. Cum quidam incendium fundi allegaret et remissionem desideraret, ita ei rescriptum est: "Si praedium coluist
Abbreviated transcription (Latin):
ducentoꝵ ĩpẽsã excute᷑ certa m̃ cede opꝰtͥ
locam. postea cẽꝑi non posse minaris
trecentoꝵ eam uillam ꝯstare. data antẽ
tͥ erant .c. ex quib cũ partẽ impẽdis¬
ses uetui te opus fact. dixi si opꝰface ꝑ
seuerauĩs. ex locato tecũ age̾. ut pecuĩe
mͥ religũ restituas ¶ Messem ĩ spĩcitate
colono eũ alienã ẽẽ ño ignorares sustuli¬
⁊ ut id faciat. tolonũ ex ꝯducto cũ dño ac¬
tism ¶ Locator horrei ꝓpositũ heũt se an¬
rũ. argñtũ. margãtam non reciꝑe suo
est iae eum futũm tibi obligatũ diꝑł. ae
meũ mulioñe ꝯdlixisti. negligñtia eus
mulus tuus ꝑut. sup̃e se locasset. expe¬
culio dñtaxat. ⁊ d̾ inremũso dãpni ti¬
bi pĩatũm indico. Sin aũ ipe eum loͥcas¬
sem nõ ult᷑ me tidi pratũm. qmͣ dolum.¬

Expanded text:
 impensam excutere: certa mercede opus tibi locaui, postea compe‹r›i non posse minoris tre centorum eam uillam constare: data autem tibi erant centum, ex quibus cum partem impendisses, uetui te opus facere. dixi, si opus facere perseueraueris, ex locato tecum agere, ut pecuniae mihi reliquum restituas. Messem inspicient‹e› colono, cum alienam esse non ignorares, sust‹u›li ut id faciat, colonum ex conducto cum domino acturum. Locator horrei propositum habuit se aurum argentum marg‹ar›itam non recipere suoobligatum dixi, ac meum mulionem conduxisti: neglegentia eius mulus tuus perit. si ipse se locasset, ex peculio dumtaxat et in rem versum damnum tibi praestaturum dico: sin autem ipse eum locassem, non ultra me tibi praestaturum, quam dolum
Abbreviated transcription (Latin):
uidebitur.s ⁊̾ pignoꝵ. tudetur ditrarẽ
obligõ. s hoc itaueꝵ ẽ. si ñõ aliꝰ ꝓee ĩ pͥ¬
ore eductõne res obligauãt. huiniꝰ eñi
diximꝰ taciturnitate utriꝰq partis colo¬
nũ recõdiirisse uidi. tã accipiendũ ẽ. ut
ĩ ip̃o ãno quoͣ tatunt id̾ant᷑ eand̾ lo¬
catõñe renouasse. ñ. ⁊̃ in seqñtib ãnis
s si lustrũ foite ab initio fu̾it ductiõi
p̃stitũ. s ⁊ si scd̾o quoq ãno. post finitũ
lustrũ nicħ fu̾it ꝯtrariũ actul: eand̾ ui¬
deri locatõne ĩ illo anno ꝑmassse. d̾ R
eñi ip̃o quoctacuĩt ꝯsensisse iudẽt᷑. et ħ
deinceps in uno quoq ãno obẜuãdũ ẽ.¬

Expanded text:
idebitur, sed etiam pignora videntur durare obligata. sed hoc ita verum est, si non alius pro eo in priore conductione res obligaverat: huius enim diximus taciturnitate utriusque partis colonum reconduxisse videri, ita accipiendum est, ut in ipso anno, quo tacuerunt, videantur eandem locationem reetsi lustrum forte ab initio fuerat conductioni praestitu tum. sed et si secundo quoque anno post finitum lustrum nihil fuerit contrarium actum, eandem uideri locationem in illo anno permansisse: hoc enim ipso, quo tacuerunt, consensisse uidentur. et hoc deinceps in unoquoque anno obseruandum e
Abbreviated transcription (Latin):
eius id fecit edilis: ⁊ ita lab̾o ⁊ mela sen¬
bũt. ¶ duo rei locatõtus in solidũ eẽ po¬
ut si addiem efectũ ñ ecͣt relocare idli¬
cẽt. nõ alias pͥor ꝯductoi ex locato te¬
nebitur. qm̃ si eãdẽ lege locatũ eẽt. noc
añt relocari ꝑpꝑõt. qͣm si dies effic̾iendi

Expanded text:
eius id fecit aedilis. et ita Labeo et Mela scribunt. Duo rei locationis in solidum esse pout, si ad diem effectum non esset, relocare id liceret, non alias prior conductor ex locato tenebitur, quam si eadem lege relocatum esset: nec ante relocar
Abbreviated transcription (Latin):
carruicarius dum ceteros ins re ꝯten¬
dit. c uuin et̾tit. ⁊ ẜrũ quassauit. uł oc¬
cidit. puto ex locato uieum ẽẽ actõnem
Tem̃ꝑare eñi debuit. s ⁊ utilis aqu̾ilie da¬
naũe merces tnͣstulerat. eaq nauis in

Expanded text:
carucharius, dum ceteros transire contendit, cisium euertit et seruum quassauit uel occidit. puto ex locato esse in eum actionem: temperare enim debuit: sed et utilis Aquiliae danauem merces transtulerit eaque nauis in