comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deore angusto saluat᷑: qͥ & post ini¬
qͥtatũ iugũ. adlibertatẽ boniope¬
ris penitendo reducit᷑ Quȩdã nãq¬
quasi conclusi oris angustia. ẽ: ab op.¬
prim̃timalã c̃suetudine exsurgere
uelle nec posse  Iã quidẽ desiderio
ad suꝑna tendere. sed adhue actu
in infimis remanere : Prȩire corde.
nectam̃ sequi opere: atq in semet¬
ipso contradictionẽ ꝑpeti semet¬
ipsũ Cũ uero ita tendens anima
manugratiȩ ex altantis adiuuat᷑:
abangusto ore ad latitudinem
puenit: qr uictis difficultatibus
oꝑa bona ꝑficit. quȩ concupiscit:
Dauid ꝓpheta conclusionẽ angustio¬
sime autõ saluatũ se nouerat.
cũ subderet dicens  Statuisti in lo¬
cospacioso pedesmeos: Inspacioso
qͥppe loco pedes stabiliti sunt:
quando ad congruentia bona
tendimꝰ. & nulla difficultate p̃pe¬
dim: Quasi enĩ platũ locũ qͦuolu.¬
mꝰ ꝑgimꝰ. quia nullis obiectis dif
sententia c̃ueniret: Froculpa enĩ

Expanded text:
de ore angusto salvatur, qui et post inide ore angusto salvatur, qui et post iniquitatis jugum ad libertatem boni operis poenitendo reducitur. quasi conclusi oris angustia est, ab opprimente mala consuetudine exsurgere velle, nec posse. Jam quidem desiderio ad superna tendere, sed adhuc actu in infimis remanere, praeire corde, nec tamen sequi opere, atque in semetipso contradictorem perpeti semetipsum. Cum vero ita tendens anima manu gratiae exaltantis adjuvatur, ab angusto ore ad latitudinem pervenit: quia, victis difficultatibus, opera bona perficit, quae concupiscit. David propheta conclusionem angusti osime autem salvatum se noverat, cum subderet, dicens: Statuisti in loco spatioso pedes meos. In spatioso quippe loco pedes stabquando et ad congruentia bona tendimus, et nulla difficultate praepedimur. Quasi enim per latum locum quo volumus pergimus, quia nullis objectis diffsententia conveniret. Pro culpa enim
Abbreviated transcription (Latin):
mouit. quasi tẽpestas aquȩ rapuit:
sedsi adhuc consuetudine ñp̃ualuit.
ñ demersit : Iam inputeũ cecidit.
qͥ hoc qđ diuinalex ꝓhibet ꝑpetrauit
sedsi adhuc longa consuetudo ñdepri¬
mit. ne quaquã os suũ puteus coangu¬
stauit: Tanto ergo facilius egreditur:
quanto minore consuetudine coar¬
dȩã ininiqͥtatib longa c̃suetudine
obrutã fuisse c̃spiceret: in lam̃tis suis
sub eiꝰ spetie. semet ipsũ deplorat
dicens Lapsa. ẽ. in lacũ uitamea: & po¬
uita labit᷑: cũ labe iniqͥtatis inquina¬
tur: Lapisuero suꝑ ponit᷑. cũ etiam
dura c̃suetudine mens inpeccato
deuoratur: uit & si uelit exsurgere.
iã ut cũq ñpossit: qr moles de sup
male consuetudinis p̃mit Sed quia
diuinȩ potentiȩ subiacet. & post
angustiã prauȩ consuetudinis. ad
bonȩ actionis amplitudiñẽ reuoca¬
re : id circo dicit᷑. saluabitte deore
angusto latissime: Latissime qͥppe

Expanded text:
movit, quasi tempestas aquae rapuit. movit, quasi tempestas aquae rapuit. Sed si adhuc consuetudine non praevaluit, non demersit. Jam in puteum cecidit, qui hoc, quod divina lex prohibet perpetravit. Sed si adhuc longa consuetudo non deprimit, nequaquam os suum putens coangustavit. Tanto ergo fquanto minori consuetudine coardaeam iniquitatibus longa consuetudine obrutam fuisse conspiceret, in lamentis suis sub ejus specie semetipsum deplorat, dicens: Lapsa est in lacum vita mea, et povita labitur cum labe iniquitatis inquinatur. Lapis vero superponitur cum etiam dura consuetudine mens in peccato devoratur, ut etsi velit exsurgere, jam utcumque non possit, quia moles desuper malae consuetudinis premit. Sed quia divinae potentiae subjacet, et post angustiam pravae consuetudinis ad bonae actionis amplitudinem revocatur, idcirco dicitur: Salvabit te de ore angusto latissime. Latissime quippe
Abbreviated transcription (Latin):
lauit in tribulatione. aurc̃ eiꝰ: Aurẽ
intribulatione reuelare. ẽ. auditũ
cordis. uerberũ plagis aperire :
Cũ enĩ p̃cepta despicimꝰ: pia distric¬
tione nobiscũ agitur. ut flagella
timeamꝰ: Aurẽ itaq cordis tribula¬
tio aperit: quã sepe huiꝰmundi ꝓspe.¬
ritas claudit: Persalomonẽ nãq
dicit᷑ Auersio par uulorũ interfi¬
det eos: & ꝑsperitas stultoꝵ ꝑdet
angusto latissime: Omis qͥuiã uitȩ
deserens. inpeccatoꝵ se tenebras dei¬
cit. semet ipsũ quasi inputeũ uł info¬
ueã mersit Siuero diutina ꝑpetra¬
tione. & iam consuetudine iniqͥtatis
oꝑprimit᷑. ne ad superiora iãpossit
exurgere : quasi angusto ore putei
coartat᷑ : Vnde dđ ꝓpheta. subspe¬
tie peccantiũ exorat: dicens: Non me
demergat tẽpestas aquȩ: neq absor¬
beat me ꝓfundũ: neq urgeat super
me puteus ossuũ: Quẽ enĩmali ope.¬
ris iniqͥtas. abona stabilitate con¬

Expanded text:
labit in tribulatione aurem ejus. Aurem labit in tribulatione aurem ejus. Aurem in tribulatione revelare est auditum cordis verberum plagis aperire. Cum enim praecepta despicimus, pia districtione nobiscum agitur, ut flagella timeamus. Aurem itaque cordis tribulatio aperit, quam saepe hujus mundi prosperitas claudit. Per Salomonem namque dicitur: Aversio parvulorum interficiet eos, et prosperitas stultorum perdet angusto latissime. - Omnis qui viam vitae deserens, in peccatorum se tenebras dejicit, semetipsum quasi in puteum vel in foveam mersit. Si vero diutina perpetratione etiam consuetudine iniquitatis opprimitur, ne ad superiora jam possit exsurgere, quasi angusto ore putei coarctatur. Unde David propheta sub specie peccantium exorat, dicens: « Non me demergat tempestas aquae, neque absorbeat me profundum, neque urgeat super me puteus os suum . Quem enim mali operis iniquitas a bona stabilitate com
Abbreviated transcription (Latin):
laudib mollia corda ꝓstituunt:
qr suis amorib corrumpuntur:
dehac eoꝵ corruptione sub iungi¬
sitoria nulla eoscorruptione uici¬
te : dũ confortetur cor urm̃ ilico
sub didit. quasi sexũ cordis munire
curauit : luxuriose qͥppe mens
corrũpitur: sireb transitoriis
delectatur : Igitur simulatorũ
uita. inter effeminatos moritur:
qr laudis luxuria corrupta
repperitur: Trans latione uero
alia ñ habetur. uita eoꝵ inter
effeminatos: sed uita eorum
uulneretur ab angelis: Utrũq
tamen & si sermone discrepat.
ratione concordat: qr effemi¬
natoꝵ uitã angłi uulneratit.
dũnuncii ueritatis eã iaculis
sc̃ȩ p̃dicationis impugnant
Quia igitur dedãpnatione rep¬
borũ quid agatur audiuimus:
unꝰ quisq humilis. dehac peregrinatio.¬
nis suȩ afflctione liberat᷑: Nã & assi.¬
duis hic tribulationib premit᷑: ut
ad reqͥrendũ uerȩ consolationis gau.¬
diũ ꝓuocetur: Unde & seqͥt᷑ Etreue¬

Expanded text:
laudibus mollia corda prostituunt, laudibus mollia corda prostituunt, quia suis amoribus corrumpuntur. de hac eorum corruptione subjungisitoria nulla eos corruptione vitite, et confortetur cor vestrum, illico subdidit, quasi sexum cordis munire curavit. Luxuriosi quippe mens corrumpitur, si rebus transitoriis delectatur. Igitur simulatorum vita inter effeminatos moritur, quia laudis luxuria corrupta reperitur. Translatione vero alia non habetur: Vita eorum inter effeminatos, sed, Vita eorum vulneretur ab angelis. Utramque tamen etsi sermone discrepat, ratione concordat, quia effeminatorum vitam angeli vulnerant, dum nuntii veritatis eam jaculis sanctae praedicationis impugnant. Quia igitur de damnatione reproborum quid agatur audivimus, unusquisque humilis de hac peregrinationis suae afflictione liberatur. Nam et assiduis hic tribulationis premitur, ut ad requirendum verae consolationis gaudium provocetur. Unde et sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo ꝓbat᷑ inconflatorio
argentũ & infornace aurũ: sicꝓ.¬
batur homo ore laudantis: Laus
qͥppe sua iustos cruciat: iniquos
exaltat: Sed iustos dũ cruciat pur.¬
gat: iniquos dũ lȩtificat. reꝓbos
monstrat: Isti enĩ sua laude pascun
in tus qđ foris dicitur: nesi. ẽ. etiã
qđ dicitur. ante dĩ oculos ipsis fauo.¬
rib: uacuetur : De humana laus
robur m̃tis emolliat. eãq in sui
delectatione ꝓsternat roquȩ
adiumentũ debet. ẽẽ. augendi
operis. iam retributio sit laboris:
Cũuero sua p̃conia indei laudem
tendere sentunt: ea etiã desidera¬
biliter amplectuntur: Scriptũ
nãqr est: Videant oꝑa ur̃a hona:
& glorificent patrẽ ur̃m qui incȩlis
est : Ciã se ergo hominib faciunt.
qͦtiens in se aliquid qͦ ds̃ cognoscat᷑
ostendunt : qr non student inse hu¬
manã laudẽ figere: sed quę̧runt eã
ꝑse medios. ad auctorẽ głȩ ꝑtran¬
sire : Arro gantes autẽ humanis

Expanded text:
Quomodo probatur in conflatorio Quomodo probatur in conflatorio argentum, et in fornace aurum, sic probatur homo ore laudantis . Laus quippe sua justos cruciat, iniquos exaltat. Sed justos dum cruciat purgat, iniquos dum laetificat reprobos monstrat. Isti enim sua laude pascuntintus quod foris dicitur, ne, si est etiam quod dicitur, ante Dei oculos ipsis favoribus vacuetur: ne humana laus robur mentis emolliat, eamque in sui delectatione prosternat; et quae adjumentum debet esse augendi operis, jam retributio sit laboris. Cum vero sua praeconia in Dei laudem tendere sentiunt, ea etiam desiderabiliter amplectuntur. Scriptum namque est: Videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Viam se ergo hominibus faciunt, quoties in se aliquid quo Deus cognoscatur ostendunt, quia non student in se humanam laudem figere, sed quaerunt eam per se medios ad auctoris gloriam pertransire. Arrogantes autem humanis
Abbreviated transcription (Latin):
longe ergo ꝓpheta p̃uaricatorẽ
mittit. cum eum adcorsuum
redire cõpellit: quia qͦ se exterius
fudit: eo ad se unde possit redire
uix inuenit: Quia uero simulatoꝵ
mens ꝓeo qđ ab una ȩternitatis
intentione diuidit᷑. cogitationũ
multipliciũ inundatione uastat᷑:
qͥlli nãq uidebant᷑ uiuere. cum
de scĩt cis curarent laude gaudere
Sed tẽpestate subita eoꝵ anima
moritur : quȩ humanȩ laudispes-¬
sima tranquillitate lȩtabatur:
Plerũq subito in opinata tẽpestas.
om̃e qđ aer serenũ blanditur immu¬
tat: & eopericulũ uitari ñ pocest.
quonec potuit p̃uideri: Vnde qͥq¬
simulatores qͥuite suȩ custodiã ne.¬
glegunt: intẽpestate mori referunt᷑:
Hincquippe eos turbo subitꝰ internȩ̨¬
ꝑcussionis eicit: quos arrogantia
externi fauoris extollit: &dum am¬
plectuntur in laude qđ ñ sunt :
repente inueniunt inultione qđ¬
sunt: Bene autẽ ꝑsalomonẽ dicit᷑:

Expanded text:
Longe ergo prophetas praevaricatorem Longe ergo prophetas praevaricatorem mittit, cum eum ad cor suum redire compellit, quia quo se exterius fudit, eo ad se unde possit redire vix invenit. Quia vero simulatorum mens pro eo quod ab una aeternitatis intentione dividitur, cogitationum multiplicium inundatione vastatquille namque videbantur vivere, cum de sanctitatis curarent laude gaudere. Sed tempestatesubita eorum anima moritur, quae humanae laudis pessima tranquillitate laetabatur. Plerumque subito inopinata tempestas omne quod aer serenum blanditur immutat; et eo periculum vitari non potest, quo nec potuit praevideri. Unde simulatores, qui vitae suae custodiam negligunt, in tempestate mori referuntur. Hinc quippe eos turbo subitus internae percussionis ejicit, quos arrogantia externi favoris extollit; et dum amplectuntur in laude quod non sunt, repente inveniunt in ultione qer Salomonem dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
feriunt᷑: in iqͦs se uł ueracit̾ fateri.
uel sicut sunt dep̃hendere om̃ino
non possunt: qr uidelicet scõsse
humana ꝓfessione crediderunt:
Bene ergo dicit᷑: Heq clamabunt.
cũumcti fuerint: Sp̃e enĩ uacua.
tales se ante supnũ iudicẽ uenire
confidunt : qualesse hominib
innotuisse cognoscunt: Seq ipsos
miseri. nec intorm̃ta dep̃henduNs :¬
& dũ testimoniũ falsȩ laudis
aspitiunt : remedũuerȩ confessio.¬
nis amittunt : Etiam uincti ducun¬
t᷑ a non clamant: quia humanȩ
laudis inportunitate superati :
scõsse miseri &cũ inpeccatis mori¬
untur putant: Quib bene ꝑpro¬
phetã dicit᷑ Redite p̃uaricato.¬
res adcor: Sienĩ adcor redirent:
pexterioris attestationis se uerba
non funderent Nã qͥd uicinius
nobis ẽ. corde nr̃o: quid uicinius
nobis ẽ. eare quȩ intranos est: & ta-
m̃cũꝑ prauis cogitationes spargitur.
a nobis cornr̃m longius euagat᷑:

Expanded text:
feriuntur, iniquos se vel veraciter fateri, feriuntur, iniquos se vel veraciter fateri, vel sicut sunt, deprehendere omnino non possunt, quia videlicet sanctos se humana professione crediderunt. Bene ergo dicitur: Neque clamabunt cum vincti fuerint. Spe enim vacua tales se ante supernum judicem venire confidunt, quales se hominibus innotuisse cognoscunt; seque ipsos miseri nec inter tormenta deprehendunt, et dum testimonium falsae laudis aspiciunt, remedium verae confessionis amittunt. Etiam vincti ducuntur, et non clamant, quia, humanae laudis importunitate superati, sanctos se miseri et cum in peccatis moriuntur putant. Quibus bene per prophetam dicitur: Redite, praevaricatores, ad cor . Si enim ad cor redirent, per exterioris attestationis se verba non funderent. Nam quid vicinius nobis est corde nostro? quid vicinius nobis est ea re quae intra nos est? Et tamen cum per pravas cogitationes spargitur, a nobis cor nostrum longius evagatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Quod intelligi. etiã aliter po test
tacita cogitatione rep̃hendit.¬
tamendum sȩpius scm audire  cepe¬
rit. hoc qđ dese interius tenebat
dit: & quia libenter foras dese fal
sũ testimoniũ recipit: qualẽ se in tꝰ
habeat non reqͥrit: Undefit. ut
uacuȩ laudis fom̃ta. etiam cũde¬
fuerint quȩ̨rat: & oblitꝰ qđ est.
appetat uideri qđ non est Igitꝰ
humano iudicio simulant. dũacti¬
ones suas laudib dignas intuen¬
tiũ oculis ostentant: occulta cũcis
iustitiaagitur. ut quo nituntur
foras alios fallere. eo dese etiam
ipsi intus fallantur: Nã omnem
circase sollicite inuestigationis
oculũ ꝑdunt : Uitã enĩ suã discu¬
tere & ꝑscrutari dissimulant:
sedtales qualesse audiunt putaN:
scõsq se esse non quia ita uiuunt.
sed quia ita dicuntur existimant:
Subtile autẽ di iuditiũ seq ipsos
intueri neglegunt: qr fidẽ sui me.¬
riti. in attestatione ponunt oris
alieni: Cũ uero subita ꝑcussione

Expanded text:
quamvis intelligi etiam aliter potest. Oquamvis intelligi etiam aliter potest. Otacita cogitatione reptamen dum saepius sanctum audire se coeperit, hoc quod de se intrinsecus tenebat dit, quia libenter foras falsum de se testimonium recipit, qualem se intus habeat non requirit. Unde fit ut vacuae laudis fomenta, etiam cum defuerint, quaerat. Et oblitus quod est, appetat videri quod non est. Omnes humana judicia simulant, dum actiones suas laudibtium oculis ostentant, occulta cum eis justitia agitur, ut quo nituntur foris alios fallere, eo de se intus etiam ipsi fallantur. Nam omnem circa se sollicitae investigationis oculum perdunt. Vitam enim suam et discutere et perscrutari dissimulant, sed tales se quales audiunt putant, sanctosque se esse, non quia ita vivunt, sed quia ita dicuntur, existimant. Subtile autem Dei judicium, seque ipsos intueri negligunt, quia fidem sui meriti in attestatione ponunt oris alieni. Cum vero subita percussione
Abbreviated transcription (Latin):
quia interna sua detegere uera c̃fes.¬
sione confunditur: Quasi liberi
uero sumꝰ. cũnulla correptione ca.¬
stigam : quasi uincim̾ autẽ. cũ flagel¬
lo ꝑcussionis ad stringimur: Uincti
igitur. tanto clamamꝰ. altius: quanto
in ꝑcussione positi. peccata nr̃a uera.¬
cius confitemur : Apud aures qͥppe
dei: uox ualida. deuota confessioẽ:
Quia ergo simulatores qͦsq etiã cũ
per cussionis flagella corripiunt.
ad confessi onẽ simplicẽ ñ ꝑducuñ:
cognoscienĩ peccatores refugiunt.
quia scĩ om̃iũ opinione ferebant᷑:
quã uis eos ad extremũ ĩa flagella
feriant : quãuis ducise adeterna
supplitia ñignorent: tales tamen
cupiunt apud humana iuditia re.¬
manere : qualesse studuerant sẽꝑ
ostendere: Dep̃hensi ergo etiam
flagello percussionis extremȩ. quia
confessionẽ purã uł afflicti exerere
neglegunt : quasi uincti clamare
contenunt : Bene ergo dicit᷑ neque
clamabunt. cũ uincti fuerint:¬

Expanded text:
quia interna sua detegere veraci confesquia interna sua detegere veraci confessione confunditur. Quasi liberi vero sumus, cum nulla correptione castigamur; vincimur autem, cum flagello percussionis astringimur. Vincti igitur tanto 841 clamamus altius, quanto in percussione positi peccata nostra veracius confitemur. Apud aures quippe Dei vox valida devota confessio est. Quia ergo simulatores quosque, etiam cum percussionis flagella corripiunt, ad confessionem simplicem non perducunt cognosci enim peccatores refugiunt, quia sancti omnium opinione ferebantur, quamvis eos ad extremum jam flagella feriant, quamvis duci se ad aeterna supplicia non ignorent, tales tamen cupiunt apud humana judicia remanere, quales se studuerant semper ostendere. Deprehensi ergo etiam flagello percussionis extremae, quia confessionem puram vel afflicti exerere negligunt, quasi vincti clamare contemnunt. Bene ergo dicitur: Neque clamabunt cum vincti fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
rũ . & om̃ispurcicia Ita &uos foris
qͥdem apparetis hominib iusti: intꝰ
autẽ pleni estis hypo chrisi. & iniqͥ¬
tate : Foris ergo ostendendo seruañ.
quȩ uiuendo intꝰ inpugnant : intꝰ
uero mala cogitantes ex aggerant.
queforis aliud suꝑducentes occul¬
tant Ante districtũ itaq iudicẽ.
excusationẽ ĩ a deignorantia habe.¬
re non possunt: quia dũ ante oculos
hominũ omnẽ modũ sc̃itatis osten.¬
tant: ipsi sibi sunt testimonio. qr bene
uiuere ñ ignorant: Dicat᷑ igitur recte:
Simulatores & callidi. ꝓuocant irã
dei: Quiduero eos ad extremũ seqͣͥt᷑.
iniquus sit sc̃s uiderin appetit. infla¬
gelliꝑcussione dep̃hensus. fateri
qđ iniqͥssit ñ erubescit : Iuiuero
iniqua agens. humana dese iudicia
subspetie scĩtatis intercipit: etiã
cũ flagello ꝑcutit᷑. iniqͣm se ꝓdere
refugit : qr sc̃s uideri consueuit:
Siquando autẽ grauiter coartat᷑.
iniqui se uix suꝑficietenꝰ confitet᷑.

Expanded text:
urcitia. Ita et vos foris quidem apparetis hominibus justi, intus autem pleni estis hypocrisi et iniquitate Foris ergo ostendendo servant quae vivendo intus impugnant. Intus vero mala cogitantes exaggerant quae foris aliud superducentes occultant. Apud districtum itaque judicem excusationem jam de ignorantia habere non possunt, quia dum ante oculos hominum omnem modum sanctitatis ostentant, ipsi sibi sunt testimonio, quia bene vivere non ignorant. Dicatur igitur recte: Simulatores et callidi provocant iram Dei. Quid vero eos ad extremum sequatur, iniquus sit, sanctus videri non appetit, in flagelli percussione deprehensus, fateri quod iniquus sit non erubescit. Qui vero iniqua agens, humana de se judicia sub specie sanctitatis intercipit, etiam cum flagello percutitur, iniquum se prodere refugit, quia sanctus videri consuevit. Si quando autem graviter coarctatur, iniquum se vix superficie tenus confitetur,
Abbreviated transcription (Latin):
uinctũ se esse cernebat: quando ue.¬
ras diuitias in tuens eas etiã discipłis
exorabat dicens: Vt sciatis quȩ sit
spes uocationis eiꝰ : quȩ diuitiȩ głȩ
hereditatis eiꝰ in sc̃is: Bene autẽ.
post ista subditur: Indicauit eis oꝑa
eoꝵ & scelera eoꝵ: qui a uiolenti fu¬
erint Cũ enĩ suꝑnã głam magis
amando cognoscimus: tunc mala
quȩ egimꝰ. grauiora fuisse sentimꝰ:
Unde & paulus post ꝓceptã gratiã
supnorum: eaquȩ inse studia uir.
tutũ crediderat fuisse. iam scelera
cognoscebat dicens: Quiprius fui
blasphemꝰ. & ꝑsecutor. & contume¬
liosus: sed miscđiã consecutꝰ sum.
quia ignorans feci. in incredulitate:

Expanded text:
victum se esse cernebat, quando vevictum se esse cernebat, quando veras divitias intuens, eas etiam discipulis exorabat, dicens: « Ut sciatis quae sit spes vocationis ejus, quae divitiae gloriae haereditatis ejus in sanctis . Bene autem post ista subditur: Indicabit eis opera eorum, et scelera eorum, quia violenti fuerint. Cum enim supernam gloriam magis amando cognoscimus, tunc mala quae egimus graviora fuisse sentimus. Unde et Paulus post perceptam gratiam supernorum ea qututum crediderat fuisse, jam scelera cognoscebat dicens: « Qui prius fui blasphemus, et persecutor et contumeliosus, sed misericordiam consecutus sum, quia ignoran
Abbreviated transcription (Latin):
inppetuũ subdens: aꝑte qͥd dicat
insinuat : Sienĩ deterreni regni
solio diceret. nullatenꝰ inꝑpetuũ
sub didisset: quia qͥq illud arripi¬
unt: ꝓfecto non in eo inꝑpetuum.
sed tẽ poraliter collocantur: Bene
autẽ subdidit. & illic eriguntur:
ac suntentione audientes innuer&
dicens : Quia hic humiliatisunt :
illic eriguntur: Sc̃is nãq uiris iste
locus humilitatis ẽ : ut ille sit celsi¬
tudinis: Unde: alias scriptum est:
Humiliastinos in loco afflictionis:
locus qͥppe afflictionis. ẽ: uita p̃sens:¬
Quiergo ad eternã patriã tenduÑ.
nuncsemet ipsos tẽporaliter in affuc¬
tionis loco despiciunt: ut tunc in lo¬
co gaudii ueraciter sub lim̃tur: Seqͥt᷑:¬
& si fuerint incatenis. & uinciantur
funib pauptatis. indicabit eis opera
eoꝵ. & sceleraeoꝵ : quia uiolenti
fuerint: Catene obligationissunt :
ipsa adhuc retentio peregrinatio¬
nis: Ligatũ se hiscatenis paulus c̃spe

Expanded text:
in perpetuum subdens aperte quid dicat in perpetuum subdens aperte quid dicat insinuat. Si enim de terreni regni solio diceret, nullatenus in perpetuum subdidisset, quia qui illud arripiunt, profecto non in eo in perpetuum, sed temporaliter collocantur. Bene autem subdidit: Et illic eriguntur. Ac si intentioni audientis innueret, dicens: Quia hic humiliati sunt, illic eriguntur. Sanctis namque viris iste locus humilitatis est, ut ille sit celsitudinis. Unde alias scriptum est: Humiliasti eos in loco afflictionis . Locus quippe afflictionis est vita pQui ergo ad aeternam patriam tendunt, nunc semetipsos temporaliter in afflictionis loco despiciunt, ut tunc in loco gaudii veraciter sublimentur. Elect si fuerint in catenis, et vinciantur funibus paupertatis, indicabit eis opera eorum, et scelera eorum, quia violenti fuerunt. - Catenae obligationis sunt, ipsa adhuc retentio peregrinationis. Ligatum se his catenis Paulus aspexe
Abbreviated transcription (Latin):
Quiuicerit. dabo ei sedere mecum
inthrono meo: sicut & ego uici. & sedi
cũpadre meo in throno eiꝰ: Vincens
dñs inthrono cũ patre sedisse se asse.¬
rit: quia post passionis certamina.
post resurrectionis palmã. clarius se
om̃ib qđ potestati patris. eẽt. eqͣlis
indicauit : eiq se non disparẽ calcato
aculeo mortis in notuit: Vnde & mariȩ
nec dũ se credenti patrisimilẽ. dicit:
Nolime tangere. nondũ enĩ ascendi
ad patrẽ meũ: Hobis enĩ inthrono
filii sedere ẽ. ex eidẽ filii potestate
iudicare : Quia enĩ iudici princi¬
pacũ exeiꝰ uirtute ꝑcipimꝰ: uelut in
ineiꝰ throno residem: Nec abhorret
a uero qđ alias suꝑ xii thronos sessu¬
ros testatur esse discipłos: hic uero
inthrono suo phibet esse sessuros
Perthronos quippe xii uniuersale
iudiciũ: ꝓthronũ uero filii. singu.¬
lare culmen iudiciariȩ potestatis
qđ uno throno filii designatur:
quia uidelicet uniuersale iudiciũ.
exmediatoris nr̃i interuentione

Expanded text:
dabo ei sedere mecum in throno meo, sicut et ego vici et sedi cum Patre meo in throno ejus , Vincens Dominus in throno cum Patre sedisse se asserit, quia post passionis certamina, post resurrectionis palmam, claruisse omnibus quod potestati Patris esset aequalis judicavit, eique se non disparem, calcato aculeo mortis innotuit. Unde et Mariae, necdum se credenti Patri similem, dicit: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem . Nobis enim in throno Filii sedere est, ex ejusdem Filii potestate judicare. Quia enim judicii principatum ex ejus virtute percipimus, velut in ejus throno residemus. Nec abhorret a vero quod alias super duodecim thronos sessuros testatur esse discipulos : hic vero in throno suo perhibet esse sessuros; per thronos quippe duodecim universale judicium, per thronum vero Filii, singulare culmen judiciariae potestatis nis quod uno throno Filii designatur, quia videlicet universale judicium ex Mediatoris nostri interventione
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ uideri ab om̃ib dixerat Quia
& si exratione conspicit᷑: magni¬
tudo tam̃ illius. nulla nr̃i sensus
subtilitate penetrat᷑: Quic quid
nãq: declaritate illius magnitu¬
dinis scimꝰ infra ipsũ. ẽ: & tanto
a beiꝰ scientia longe repellimur. quan.¬
to eiꝰ potentiã nos conp̃hendisse sus¬
picamur : Nãquã uis in altũ mens
nr̃a rapiatur: eiꝰ tam̃ magnitudinis
inm̃sitate transcenditur : Cuiꝰ tunc
aliquid qͣsi ex parte cognoscimꝰ:
quando eũ nos digne cognoscere
non posse sentimꝰ : Seqͥt᷑ : Numerus¬

Expanded text:
quem videri ab omnibus dixerat, quia etsi ex ratione conspicitur, magnitudo tamen illius nulla nostri sensus subtilitate penetratur. Quidquid namque de claritate ejus magnitudinis scimus, infra ipsum est; et tanto ab ejus scientia longe repellimur, quanto ejus potentiam nos comprehendisse suspicamur. Nam quamvis in altum mens nostra rapiatur, ejus tamen magnitudinis immensitate transcenditur. Cujus tunc aliquid quasi ex parte cognoscimus, quando eum nos digne cognoscere non posse sentimus. Sequitur: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
pacientibus irrogauit᷑. qui suꝑnã
grãm inter meroris tenebras tenuit.
anqui inter exteriora gaudia lum̃
uocantur : qr p̃lati cunctis motib
carnis. modo luxuriȩ appetitũ fre¬
nant. modo estũ auaricie tẽperant:
modo głam elationis inclinant ÷
Modo suggestiones liuoris obruuni.
modo ignẽ furoris extingunt:
Rege sergo sunt: qr tẽptationũ sua¬
rũ motib ñ consentiendo succ̃ubere
sed regendo p̃. ẽẽ. nouerunt Quia
igitur abhac potestate regiminis.
ad potestatẽ transeunt retributio¬
nis : dicat᷑ recte : Reges insolio collo¬
cat. inꝓpetuũ Semet ipsos enĩ re¬
gendo ad tẽpus fatigati sunt. sed in
regni erectionis interne solio. inꝑpe.¬
tuũ collocantur: Et eo illic accipiunt
alios digne iudicarȩ. Quohic nesci¬
unt sibimet ipsis neqͥter parcere:
hinc enĩ alias dicit᷑ Donec iꝰtitia. con¬
uertat᷑ iniudicio: Paulus dese suisq
consortib dicit Ut nos efficeremur

Expanded text:
patientibus irrogavit; qui supernam patientibus irrogavit; qui supernam gratiam inter maeroris tenebras tenuit, an qui inter exteriora gaudia lumen vocantur, quia, praelati cunctis motibus carnis, modo luxuriae appetitum frenant, 838 modo aestum avaritiae temperant, modo gloriam elationis inclinant, modo suggestionem livoris obruunt, modo ignem furoris exstingnunt. Reges ergo sunt, quia tentationum suarum motibus non consentiendo succumbere, sed regendo praeesse noverunt. Quia igitur ab hac potestate regiminis ad potestatem transeunt retributionis, dicatur recte: Reges in solio collocat in perpetuum. Semetipsos enim regendo, ad tempus fatigati sunt, sed in regni erectionis aeternae solio in perpetuum collocantur; et eo illic accipiunt alios digne judicare, quo hic nesciunt sibimetipsis nequiter parcere. Hinc enim alias dicitur: Donec justitia convertatur in judicium . Paulus de se suisque consortibus dicit: Ut nos efficeremur
Abbreviated transcription (Latin):
ut euangłm p̃dicans. de eugłio ui¬
lit: & tam̃ eugłii sũptib sustentari
recusauit Curergo iste iudicetur
ut regnet : qͥminꝰ qđ seruaret acce.¬
pit. sedmaius qđ uiueret inuenit :
dicat᷑ igit᷑ recte. iuditiũ pauperib
tribuit : quia quanto huic mundo
magna humilitate despecti sunt.
tanto tunc acceptis sedib maiore
culmine potestatis excrescunt:
lis se enĩ aiustis oculos suos fortasse
dñs creditur: qr iniustorũ crudeli¬
tatib hic sine uindicta lacerant᷑:
Sed famulos suos tunc magis respicit :
cũ in iuste eos neqͥtia ꝑsequentis
affligit Videns enĩ quid hic humi¬
liter tolerent : nimirũ iam p̃uidet.
qͥđ illic eis misericorditer penset:
Nonergo aufert aiusto oculossuos
Icce iste humiliter ingemiscit: ille
supbit & neqͥter floret Iste cor con-¬
terit: ille se degła iniqͥtatis extollit
Horũ ergo qͥs diuinis obtutib longe
est qͥ miusticiã ꝑtulit: anquieam

Expanded text:
ut Evangelium praedicans de Evangelio viut Evangelium praedicans de Evangelio vilit, et tamen Evangelii sumptibus sustentari recusavit. Cur ergo iste judicetur ut regnet, qui minus quod servaret accepit, sed majus, quod viveret, invenit. Dicatur igitur recte: Judicium pauperibus tribuit , quia quanto huic mundo magna humilitatate despecti sunt, tanto tunc acceptis sedibus majore culmine potestatis excrescunt. lisse enim a justis oculos suos fortasse Dominus creditur, quia injustorum crudelitatibus hic sine vindicta lacerantur; sed famulos suos tunc magis respicit, cum injuste eos nequitia persequentis affligit. Videns enim quid hic humiliter tolerent, nimirum jam praevidet quid illic eis misericorditer recompenset. Non ergo aufert a justo oculos suos. Ecce iste humiliter ingemiscit, ille superbit et nequiter floret. Iste cor conterit, ille se de gloria iniquitatis extollit. Horum ergo quis divinis obtutibus longe est, qui injustitiam pertulit, an qui eam
Abbreviated transcription (Latin):
pe imitari desiderat. qͥ fastigium
potentiȩ alienis intentus utilitatib
& ñ suis laudib elatus administrat:
Quip̃latꝰ cȩteris ꝓdesse appetit.
non p̃ esse : Tumorisnãq elatio.
non ordo potestatis incrimine est:
Potentiã ds̃ tribuit: elationem
uero potentiȩ. malicia nrȩ̃ m̃tis inue¬
nit : Tollamergo qđ de nr̃o contuli¬
mꝰ: & bonasunt quȩdeo largiente
possidemꝰ: Quia enĩ nequaquã iusta
potentia. sed actio praua dãpnat᷑.
apte sub iungitur: Sed nonsaluat

Expanded text:
pe imitari desiderat, qui fastigium pe imitari desiderat, qui fastigium potentiae alienis intentus utilitatibus, et non suis laudibus elatus administrat, qui praelatus caeteris prodesse appetit, non praeesse. Tumoris namque elatio, non ordo potestatis in crimine est. Potentiam Deus tribuit, elationem vero potentiae malitia nostrae mentis invenit. Tollamus ergo quod de nostro contulimus, et bona sunt quae Deo largiente possidemus. Quia enim nequaquam justa potentia, sed actio prava damnatur, apte subjungitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
hoc : & qͦ modo istud sacrifitiũ deo
placere cognouerat. qđ inconspec¬
tueiꝰ tanta iteratione uocis immola¬
bat.: nisi qđ uicina. ẽẽ. suꝑbia potentib
solet. & pene semꝑ reb affluentib
elatio sociat᷑: quia & sȩpe honoris
abundantia : duritiã dat tumoris:
Mirũ uero ẽ: cũincordib sublimiũ
regnat humilitas morũ: Vnde pen¬
sandũ ẽ : qr potentes qͥq cũ humili¬
ter sapiunt. culmen extraneȩ &qͣsi
longe positȩ uit tutis attingunt:
& recte hac uirtute chĩm quanto¬
tius placant : quia illud ei sacrifiti¬
ũ potentes offerunt. qđ potentes
inuenire uixpossunt: Subtilissima
nãq ars uiuendi. ẽ. culm̃ tenere :
głam p̃mere : ẽẽ. qͥdẽ inpotentia.
sed potentẽ se esse nescire : Adlar¬
gienda bona potentẽ se cognoscere :
ad repetenda noxia. om̃e qđ poten¬
tor ualet ignorare : Recte itaq
detalib dicitur: Dspoten tes non
abicit. cũ& ipse sit potens Dm̃qͥp¬

Expanded text:
hoc? et quomodo istud sacrificium Deo hoc? et quomodo istud sacrificium Deo placere cognoverat, quod in conspectu ejus tanta iteratione vocis immolabat? nisi quod vicina esse superbia potentibus solet, et pene semper rebus affluentibus elatio sociatur, quia et saepe humoris abundantia duritiam dat tumoris. Mirum vero est, cum in cordibus sublimium regnat humilitas morum. Unde pensandum est quia potentes quique, cum humiliter sapiunt, culmen extraneae quasi longe positae virtutis attingunt, et recte hac virtute Dominum quantocius placant, quia illud ei sacrificium humiliter offerunt, quod potentes invenire vix possunt. Subtilissima namque ars vivendi est culmen tenere, gloriam premere; esse quidem in potentia, sed potentem se esse nescire; ad largienda bona potentem se cognoscere, ad rependenda noxia omne quod potenter valet ignorare. Recte itaque de talibus dicitur: Deus potentes non abjicit, cum et ipse sit potens. Deum quip
Abbreviated transcription (Latin):
cȩteris p̃lati Fotestas enĩ quanto
exterius eminet. tanto p̃munterius
debet : necogitationẽ uincat. ne in.
delectatione sui animũ rapiat. ne
iã subse meris eã regere ñ possit:
cuise libidine dominandi suppo¬
nit: Bene dđ regni potentiã regere
nouerat : qelationẽ eiꝰdẽ potentiȩ
semet ipsũ p̃m̃do uincebat dicens
Dñe. non ẽ. exaltatũ cormeum:
Quiq in eiꝰ humilitatis augm̃to. sub¬
unxit: Neq elatisunt oculimei ÷
Atq addidit: Neq ambulaui inmag.¬
nis : & adhuc semet ipsũ. subtilisi¬
ma inqͥsittone discutiens: ait:
Neq in mirabilib suꝑme: Om̃sq
etiam cogitationes suas. a fundo
cordis ex bauriens: sub iungit dic-¬
cens: Sinon humiliter sentte bam:
sed ex altaui animã meam :
Ecce humilitatis hostiã. ab intimo
cordis oblatã. crebro replicat: & ite.¬
rũ atq iterũ confitendo offerre
ñcessat : eãq multiplicit̃ loquens.
idicis sui oculis ostentat: Quid. ẽ.

Expanded text:
caeteris praelati. Potestas enim quanto caeteris praelati. Potestas enim quanto exterius eminet, tanto premi interius debet, ne cogitationem vincat, ne in delectatione sui animum rapiat, ne jam sub se mens eam regere non possit, cui se libidine dominandi supponit. Bene David regni potentiam regere noverat, qui elationem ejusdem potentiae semetipsum premendo vincebat, dicens: Domine, non est exaltatum cor meum . Quique in ejus humilitatis augmento subjunxit: neque elati sunt oculi mei, atque addidit: Neque ambulavi in magnis. Et adhuc semetipsum subtilissima inquisitione discutiens ait: Neque in mirabilibus super me. Omnesque etiam cogitationes suas a fundo cordis exhauriens, subjungit, dicens: Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam . Ecce humilitatis hostiam ab intimo cordis oblatam crebro replicat, et iterum atque iterum confitendo offerre non cessat, eamque multipliciter loquens Judicis sui oculis ostentat. Quid est
Abbreviated transcription (Latin):
ditos tanto diuinotuditio liberiores
reddet: quanto hic eorũ culpassine
uindicta ñ deserit: Seruanda itaq ẽ
& incorde humilitas. & in operẽ dis¬
ciplina: Atq interhec sollerter
intuendũ. nedũ immoderatitis
custoditur uirtus humilitatis.
soluantur iura regiminis : &dũ p̃latꝰ¬
osq plus decet se deicit: subdito¬
rũ uitã stringere sub disciplinȩ uin¬
cla ñ possit : Teneamꝰ ergo exterius
qđ ꝓalioꝵ utilitate suscepimꝰ: tenea.¬
mꝰ interius qđ denr̃a estimatione sen.¬
timꝰ Sed tam̃ decenter qͥb dã erum
pentib signis. talesnos apud nos esse.
ipsietiã qͥ nobis cõmissi sunt ñ igno¬
rent : ut & de auctoritate nr̃a. qđ for¬
mident uideant. & dehumilitate
qđ imitentur agnoscant: Seruata
autẽ auctoritate regiminis. ad cor
nr̃m sine cessatione redeamꝰ : & con¬
sideremꝰ assidue. qđ sumꝰ ȩqualiter
cũ cȩteris conditi: ñ qđ cẽporaliter

Expanded text:
ditos divino judicio tanto liberiores ditos divino judicio tanto liberiores reddit, quanto hic eorum culpas sine vindicta non deserit. Servanda itaque est et in corde humilitas, et in opere disciplina. Atque inter haec solerter intuendum est, ne dum immoderatius custoditur virtus humilitatis, solse quam decet dejicit, subditorum vitam stringere sub disciplinae vinculo non possit. Teneamus ergo exterius quod pro aliorum utilitate suscipimus; teneamus interius quod de nostra aestimatione sentimus. Sed tamen decentepentibus signis, tales nos apud nos esse ipsi etiam qui nobis commissi sunt non ignorent: ut et de auctoritate nostra quod formident videant, et de humilitate quod imitentur agnoscant. Servata autem auctoritate regiminis, ad cor nostrum sine cessatione redeamus, et consideremus assidue quod sumus aequaliter cum caeteris conditi, non quod temporaliter
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit : ilico magistrũ sc̃. ẽẽ. recolu¬
it dicens Quid uultis. inuirga ueni¬
ã aduos: Sũmꝰ itaq locus benere¬
git᷑: cũis qͥp̃. ẽ. uiciis potius quam
fratrib: dominat᷑: Cunctos quippe
natura ȩquales genuit : Vt autẽ
alii adregendũ aliis cõmittantur.
non eos natura. sedculpa postpo¬
nit: Uicus ergo se debent rectores
erigere : quoꝵ & causa p̃feruntur
&cũ delinquentes corrigunt. sol¬
licite attendant. ut ꝓdisciplinam
culpas qͥdẽ iure potestatis feriant:
sed ꝑhumilitatis custodiã. ȩquales
se ipsis fr̃ib: qͥcorriguntur agnos¬
cant: Quãuis plerũq etiã dignũ ẽ.
ut eosdẽ qͦs corrigimꝰ. tacita nobis
cogitatione p̃feramꝰ: Illoꝵ nãq
ꝑnos uicia discipline uigore ferum¬
t᷑: in hisuero quȩ ipsi cõmittimꝰ. ne
uerbi qdẽ abaliquo inuectione lace¬
ram᷑: Tanto ergo apud dñm obligati.¬
oressumꝰ: quanto apud homines inul¬
te peccamꝰ: Disciplina autẽ nr̃a sub¬

Expanded text:
isset, illico magistrum se esse recoluit dicens: « Quid vultis? In virga veniam ad vos? » Summus enim locus bene regitur, cum is qui praeest, vitiis potius quam fratribus dominatur. Cunctos quippe natura aequales genuit; ut autem alii ad regendum aliis committantur, non eos natura, sed culpa postponit. Vitiis ergo se debent rectores erigere, quorum et causa praeferuntur; et cum delinquentes corrigunt, sollicite attendant, ut per disciplinam culpas quidem jure potestatis feriant, sed per humilitatis custodiam aequales se ipsis fratribus qui corriguntur agnoscant. Quamvis plerumque etiam dignum est ut eosdem quos corrigimus tacita nobis cogitatione praeferamus. Illorum namque per nos vitia disciplinae vigore feriuntur; in his vero quae ipsi commiverbi quidem ab aliquo invectione laceramur. Tanto ergo apud Dominum obligatiores sumus, quanto apud homines inulte peccamus. Disciplina autem nostra sub
Abbreviated transcription (Latin):
& funib pauptatis. pęna etiã tẽpora¬
lis afflictionis in telligi: Quia sȩpe
qui iubentis uerba ñ audiunt. ferien¬
tis uerberib ad monentur: ut adbo¬
na desideria saltẽ pene trahant.
qͦs p̃mia ñ inuitant: Unde ꝓprophe¬
tã dicit᷑: In chamo & freno maxillas
eoꝵ constringes: qͥñ apꝑximant
adte: Siuero etiã fagella despici¬
unt : constat nimirũ qđtanto illic
grauioris uindicte supplicia senti¬
ant. quanto hic maioris ꝓuidentiȩ
grãm calcant Unde & seqͥt᷑: Siaudi

Expanded text:
 funibus paupertatis poena etiam temporalis afflictionis intelligi, quia saepe qui jubentis verba non audiunt, ferientis verberibus admonentur, ut ad bona desideria saltem poenae trahant, quos praemia non invitant. Unde per Prophetam dicitur: In camo et freno maxillas eorum constringe, qui non approximant ad le . Si vero etiam flagella despiciunt, constat nimirum quod tanto illic gravioris vindictae supplicia sentiant, quanto hic majoris providentiae gratiam calcant. Unde et sequi
Abbreviated transcription (Latin):
uit qͦq aurẽ eoꝵ ut corripiat: & lo¬
qͥt᷑ ut reuertantur ab iniqͥtate :
Aurem reuelare. ẽ: intellectũ cogni.¬
tionis aperire : Reuelata uero aure
unꝰ qͥsq: corripitur : quando intrinse¬
cus ȩternoꝵ bonoꝵ desideriũ pci.¬

Expanded text:
bit quoque aurem eorum ut corripiat, et loquetur ut revertantur ab iniquitate. - Aurem revelare est intellectum cognitionis aperire; revelata vero aure unusquisque corripitur, quando intrinsecus aeternorum bonorum desiderium p
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u: qmipsorũ ẽ. regnũ celorũ:
Quia enĩ diuiciȩ uisibiliter poten¬
tes ostendunt : apud semet ipsos
pauperessunt. qͥelati in suis consci¬
entiis. non sunt : Cosuero impiosuo.¬
cat: qui aut afidei pietate disiunc¬
tisunt. aut in hoc qđ fideliter cre¬
dunt. prauissibi morib contradi¬
cunt : Quia ergo omp̃s ds̃ malicie
supbiã ñ potentie celsitudinem
dampnat : postquã dictũ .ẽ. dspo¬
tentes ñ abicit. cũ &ipse sit potens
recte subiungit᷑: Sed non saluat
impios: & uidiciũ ꝑau peribus
tribuit : Idẽ elatos destruit: humi¬
lesuero piudiciũ liberos reqdet:
Velcerte iudiciũ pauperib tribuit:
qrhi qͥnunc neqͥter opprimuntur :¬
electoꝵ scilicet atq reꝑborum.
sed bini ordines. eisdem singulis par.¬
tib continentur: Aliinãq iudicant᷑.
& pereunt: alii ñ iudicantur & pere¬
unt : Aluiiudicant᷑ & regnant: alii
ñ udicant᷑ & regnant: Iũdicant᷑ & pe¬
reunt: qͥb: dñica inclamatione dicit᷑:

Expanded text:
 ipsorum est regnum coelorum . Quia enim divitiae visibiliter potentes ostendunt, apud semetipsos pauperes sunt, qui elati in suis conscientiis non sunt. Eos vero impios vocat, qui aut a fidei pietate disjuncti sunt, aut in hoc quod fideliter credunt pravis sibi moribus contradicunt. Quia ergo omnipotens Deus malitiae superbiam, non potentiae celsitudinem damnat, postquam dictum est: Deus potentes non abjicit, cum et ipse sit potens, recte subjungitur: Sed non salvat impios, et judicium pauperibus tribuit. Id est, elatos destruit, humiles vero per judicium liberos reddit. Vel certe judicium pauperibus tribuit, quia hi qui nunc neqelectorum scilicet atque reproborum; sed bini ordines eisdem singulis partibus continentur. Alii namque judicantur et pereunt, alii non judicantur et pereunt; alii judicantur et regnant, alii non judicantur et regnant. Judicantur et pereunt, quibus Dominica inclamatione dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
tione regiminis: Nonnũquã tamen
cogitationis intum escit : & dũ adusũ¬
cuncta subiacent. dũ aduotum
uelociter iussa cõplentur: Dũ om̃s
subditi. siqua bene gestasunt laudi¬
b efferunt. male gestis autẽ nulla
auctoritate contra dicunt: Dum
plerũq laudant etiã qđ obiurga¬
re debuerunt. seductꝰ abhis quȩ
in fra subduntur. suꝑse animꝰ tollit᷑:
& dũforas inm̃so fauore circunda¬
tur. in tus ueritate uacuat᷑: Atq
oblitꝰ sui. in uoces se spargit alie
nas Nalẽq se credit. qualẽ foras
audit. ñ qualẽ intus discernere
debuit Sub iectos despicit: eosq
ȩquales sibi naturȩ ordine non ag¬
noscit: & quos sorte potestatis ex¬
cesserit. transcendisse se etiam
uite meritis credit Cunctisse
estimat amplius sapere. tͥb se ui.¬
det amplius posse : In qͦdam qͥppe
se constituit culmine. apud semet¬
ipsũ: &qui ȩqua cȩteris naturȩ
conditione constringitur. exȩqͦ

Expanded text:
tione regiminis, nonnunquam tamen,tione regiminis, nonnunquam tamen,cogitationis intumescit. CAP. cuncta subjacent, dum ad votum velociter jussa complentur, dum omnes subditi si qua bene gesta sunt laudibus efferunt, male gestis autem nulla auctoritate contradicunt, dum plerumque laudant etiam quod objurgare debuerunt, seductus ab his quae infra subduntur, super se animus tollitur; et dum foris immenso favore circumdatur, intus veritate vacuatur; atque oblitus suinas, talemque se credit, qualem se foris audit, non qualem intus descernere debuit. Subjectos despicit, eosque aequales sibi naturae ordine non agnoscit; et quos sorte potestatis excesserit, transcendisse se etiam vitae meritis credit. Cunctis se aestimat amplius sapere, qubius se videt amplius posse. In quodam quippe se constituit culmine apud semetipsum, et qui aequa caeteris naturae conditione constringitur, ex aequo
Abbreviated transcription (Latin):
Ex semet ipsis quȩdã sunt noxia.
sicut peccata atq flagitia. Nue¬
dã uero nonnũquã nobis exhisquȩ
circa ipsa sunt nocent: sicut tẽpo¬
ralis potentia uł copula coniuga¬
lis : Bonũnãq ẽ. coniuigiũ: sedina.¬
la sunt quȩ circa illud ex huiꝰmun¬
di cura succrescunt: Vnde paulus
ait: Qui autẽ cũ uxore. ẽ. cogitat
quȩ sunt mundi: quomodo placeat
uxori: Unde & qͥb dã meliora psua.¬
dens : eos a coniuigio reuocat. dicens
Hoc autẽ dico. nonut laqueũ uobis
iniciã: sed adid qđ honestũ. ẽ. & qđ
facultatẽ p̃beat. sine inpedim̃to
dño obseruandi Dũergo tenetur¬
qđ non nocet: exreb iusta positis
cõmittitur. plerũq qđ nocet : Sicut
sepe rectũ mundũq iter ꝑgimus:
& tamen ortis iuxtauiã ueprib ꝓues
tim̃ta retinemur: Inuia qͥdem mun-¬
da non offendimꝰ : sed alatere nascit᷑
quopungantur : Mlagna ẽ. etiam
dm̃ meritũ suũ debona ad ministra¬

Expanded text:
Ex semetipsis quaedam sunt noxia, Ex semetipsis quaedam sunt noxia, sicut peccata atque flagitia; quaedam vero nonnunquam nobis ex his quae circa ipsa sunt nocent, sicut temporalis potentia vel copula conjugalis. Bonum namque est conjugium, sed mala sunt quae circa illud ex hujus mundi cura succrescunt. Unde Paulus ait: Qui autem cum uxore est cogitat quae sunt mundi, quomodo placeat uxori . Unde et quibusdam meliora persuadens, eos a conjugio revocat, dicens: am dico: non ut laqueum uobis iniciam, sed ad id quod honestum est et quod facultatem praebeat sine inpedimento dominum obseruandi. quod non nocet, ex rebus juxta positis committitur plerumque quod nocet, sicut saepe rectum mundi iter pergimus, et tamen ortis juxta viam vepribus per vestimenta retinemur. In via quidem munda non offendimus, sed a latere nascitur quo pungamur. Magna est etiam Deum meritum suum de bona ministra
Abbreviated transcription (Latin):
guitur : H incergo pensandũ. ẽ. illa
cordis elatio quanta añi aduersione
dãpnabitur. quȩ usq ad audaciam
uocis nutritur: sineq hȩc ẽ. excusabi¬
lis quȩ in corde latenter oboritur:
Considerandũ quoq qualis intrinsecus
regnat : que eo usq seruata ẽ. ut etiã
foras erũpere non erubescat Helui er¬
go quiamagna sensit: semet ipsum
humiliter tẽperare nesciurt Scien¬
tiȩ celsitudinem tenuit : humilitatis
grãm recusauit: &dũ seqͥtur bonũ
qđ benedicere appetit: bonum
qđ bene uiuere pocuisset amisit:
Scientia qͥppe inflat: caritasuero
edificat: Sediam nunc rectũ dicat.
qđ tamen dicere ignorat:¬
Nãpost quã inflatas animi cogitati¬
ones. ꝑuerba elationis exaluit: fortẽ
sententiã subdidit. dicens: Ds̃ poten¬
tes non abicit: cũ & ipse sit potens
Inusu uite mortalis. quȩdam ex sẽ.¬
met ipsis sunt noxia: quȩdã uero
ex his quȩ circa ipsa uersantur:

Expanded text:
guitur. Hinc ergo pensandum est illa guitur. Hinc ergo pensandum est illa cordis elatio quanta animadversione damnabitur, quae usque ad audaciam vocis nutritur, si neque haec est excusabilis quae in corde latenter oboritur. Considerandum quoque qualis intrinsecus regnat, quae eo usque servata est, ut etiam foras erumpere non erubescat. Eliu ergo quia magna sensit, semetipsum humiliter temperare nescivit, scientiae celsitudinem tenuit, humilitatis gratiam recusavit; et dum sequitur bonum quo bene dicere appetiit, bonum quo bene vivere potuisset amisit. Scientia quippe instat, charitas vero aedificat . Sed jam nunc rectum dicat, quod tamen recte dicere ignoratNam postquam inflatas animi cogitationes per verba elationis exhalavit, fortem sententiam subdidit, dicens: CAPUTtes non abjicit, cum et ipse sit potens. - In usu vitae mortalis quaedam ex semetipsis sunt noxia, quaedam vero ex his quae circa ipsa versantur.
Abbreviated transcription (Latin):
niũ conscientiȩ nr̃e : Arrogante sautẽ
quia corãdõ conscientiȩ sue testi¬
moniũ non habent᷑. quȩ runt coram
hominib testimoniũ uocis alienȩ:
Quã cũ tarde reperiunt: ipsietiã
inimpudentiã sui fauoris erũpunt:
Sienĩ non inueniunt uoces homi¬
num quas inhianter expectant:
ipsi scientiã suã laudantes p̃dicant:
sensit se magna dicturũ : sed tum̃ti
corde hoc qđ de semet ipso sublimiter
estimauit tacere non potuit: & id¬
circo qđ rectũ sensit. laudando p̃cu¬
currit : Qui iam qͥdẽ diuino iditio
reus eẽt: simagna dese saltẽ silendo
sensisset Ante subtile enĩ ueritatis
examen. securi omino ñ sumꝰ: etiam
sihumano iuditio qđ in nobis rep̃hen¬
didebeat. non habemꝰ: Hãplerũq
neglegentius cogitantes. elatione pul¬
samur : quã tamen tacentes p̃mimus:
Sednisi retractatione concita. tumor
occultus in ipso cubili cordis. in quo
oritur suffocetur. Eorã districto
iudice. om̃e meritũ nr̃e actionis extin¬

Expanded text:
conscientiae nostrae . Arrogantes autem, quia coram Deo conscientiae suae testimonium non habent, quaerunt coram hominibus testimonium vocis alienae; quam cum tarde reperiunt, ipsi etiam in impudentiam sui favoris erumpunt. Si enim non inveniunt voces hominum, quas inhianter exspectant, ipsi scientiam suam laudantes praedicantsensit se magna dicturum, sed tumenti corde hoc quod de semetipso sublimiter aestimavit tacere non potuit: et idcirco quod rectum sensit laudando praecucurrit: quia jam quidem divino judicio reus esset, si magna de se saltem silendo sensisset. Ante subtile enim veritatis examen securi omnino non sumus, etiam si humano 832 judicio quod in nobis reprehendi debeat non habemus. Nam plerumque negligentius cogitantes elatione pulsamur, quam tamen tacentes premimus. Sed nisi retractatione concita tumor occultus in ipso cubili cordis, in quo oritur, suffocetur, coram districto judice omne meritum nostrae actionis exstin
Abbreviated transcription (Latin):
ã seqͥt᷑ : qͥ post mala que ꝑ correp¬
tione sustinet.feruenti corde im¬
pacientiȩ se facib inflãmat: Qđ
beatũ iob ꝑpetrasse heliu credidit:
qr eũ inter flagella positũ. liberis
effari uocib audiuit: Uidelicet
nesciens. qr om̃e qđ dix̃. ñ hoc de
iniqͥtate impacientiȩ. sed deuirtute
ueritatis ꝓtulit: qui ab interniui-¬
dicis sententia. nec cũ iꝰtificaret er.
iniqͥ tatẽ : de eadẽ iniqͥtate ꝓtinꝰ
sub didit: Hanc enĩ cȩpisti sequi

Expanded text:
am sequitur, qui post mala quae pro correptione sustinet ferventi corde impatientiae se facibus inflammat. Quod beatum Job perpetrasse Eliu credidit, qui eum inter flagella positum liberis effari vocibus audivit, videlicet nesciens, quia omne quod dixit, non hoc de iniquitate impatientiae, sed de virtute veritatis protulit, qui ab interni judicis sententia nec cum se justificaret errainiquitatem, de eadem iniquitate protinus subdidit: Hanc enim coepisti sequi