comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gem pluiis nam procellis sonantib poneret: hãc
sapientiam deus uidit. enarrauit. p̃parauit ⁊ ini¬
uestigauit. Usitata sacri eloquii locutione. uidere
dei dicitur. iudere nos facere. sicut uisto iuro dñs
dicit. Flunc cognoui: qd tuneas dñm. Et ifrahe¬
si diligitis eum. idest ut scire uos faciat. Tunc ergo
cum legem pluuiis poneret. hoc est mandatum
custocdie predicatorib daret: hauc incarnatam
sapientiam uideri ⁊ enarrari apredicatorib pre¬
parari. ⁊ inuestigari ab auditorib fecit. Sibi qͥp¬
pe illam p̃parat. quisqͥs illã bñ uiuendo indiẽ
nudicii ꝓpiciam ꝑat. Et notancdum qđ de ea qͣtu¬
o dicta sunt. dit enim. uidit. enarrauit. p̃ꝑauit.
inuestigauit. uidit namq. quia species est. Enar¬
rauit: quia uerbum. Preparauit: quia remediũ.
Inuestigauit: quia occultum. S hoc qd̃ eterna
dei sapientia species patris ⁊ uerbum dicitur:
qũ ab humana mente penetratur: Qius nãq

Expanded text:
iam procellis sonantibus poneret, hanc iam procellis sonantibus poneret, hanc sapientiam Deus vidit, enarravit, praeparavit, et investigavit. Usitata sacri eloquii locutione videre Deus dicitur, videre nos facere, sicut justo viro Dominus dicit: Nunc cognovi quod timeas Deum . Et Israe sciat si diligitis eum ; id est, ut scire vos faciat. Tunc ergo cum legem pluviis poneret, hoc est mandatum custodiae praedicatoribus daret, hanc incarnatam sapientiam videri et enarrari a praedicatoribus, praeparari et investigari ab auditoribus fecit. Sibi quippe illam praeparat, quisquis illam bene vivendo in diem judicii propitiam parat. Et notandum quod de ea quatuor dicta sunt, Ait eniet investigavit. Vidit namque, quia species est; enarravit, quia verbum; praeparavit, quia remedium; investigavit quia occultum. Sed hoc quod aeterna Dei sapientia species Patris et Verbum dicitur, quando ad humana mente penetratur? Quis namque
Abbreviated transcription (Latin):
um: Tuuero odisti disciplinam ⁊ piecisti
sermones meos ꝓꝰte: Sermones ⁊ enĩ dei p̃di
cator post se proicit: cum hoc qd̾ dicit fac̾e
contempnit. Qñ autem dictis enis alt̃ obecli¬
et: dum ipse respuit oꝑe qd̾ predicat uoce
⁊ dissimulat audire qd̾ narrat: De ista precdi¬
cationis lege scriptum est. Qui soluerit unũ
fecerit ⁊ decuerit: magnus uocabit᷑ in regno
celors. Regnum celors uidelicet presentem
acctiam appellat: de qua scriptum est. Et col¬
ligent de regno euis: omnia scandala. In
suꝑno ienim regno: scandala que ex eo colli¬
gi debeant non habentur. Qui gͦ soluit oꝑe
⁊ sic docet uoce: inisto regno celors eri minimꝰ
millo nec minimus. uiam autem ꝓcellis sonan¬
tib posuit. cum predicatorib suis ad corda ho¬
minum terrore uenturi uidicii ꝑcussa aditum
fecit. Prus itaq lex ponit᷑. ut post modum uia
pan̾atur. quia slla uox cor aucdientis penetrat. q
hoc qdł sonuerit oꝑe conseruat. Tũc autẽ cumle¬

Expanded text:
Tu vero odisti disciplinam, et projecisti sermones meos post te . Sermones etenim Dei post se praedicator projicit, cum hoc quod dicit facere contemnit. Quando autem dictis ejus alter obediat, dum ipse respuit opere quod praedicat voce, et dissimulat audire quod narrat? De ista praedicationis lege scriptum est: Qui solverit unum fecerit, et docuerit sic, magnus vocabitur in regno coelorum . Regnum coelorum videlicet Ecclesiam praesentem appellat, de qua scriptum est: Et colligent de regno ejus omnia scandala . In superno etenim regno scandala quae ex eo colligi debeant non habentur. Qui ergo solvit opere, et sic docet voce, in isto regno coelorum erit minimus, in illo nec minimus. Viam autem procellis sonantibus posuit, cum praedicatoribus suis ad corda hominum terrore venturi judicii perculsa aditum fecit. Prius itaque lex ponitur, ut post modum via pandatur, quia illa vox cor audientis penetrat, quae hoc quod ore sonuerit, opere conservat. VET.
Abbreviated transcription (Latin):
reipt. Entra auteri:. de flagello dampnatiouis
scciptu i nt yaopib inamiuim suarum compre hete
at parato. Dequo ꝑ theremiam dñs dict. dumm nor¬
entpoiiter delnquentes populos uilet. quos non iam
sur dil crot i tea fdios .s sud diatrita percuslione  oues¬

Expanded text:
recipit . Econtra autem de flagello damnationis scriptum est: In operibus manuum suarum comprehensus est peccator . De quo per Jeremiam Dominus dicit, dum incorrigibiliter delinquentes populos videt, quos non jam sub disciplina filios, sed sub districta percussione intue
Abbreviated transcription (Latin):
treatorem omnium
qnta humilitate uene¬
remur: ut inhac uita usurpare sibi de ommpotẽ¬
tis dei specie mens humana nil audeat. qđ solum
electis suis premium insubseqñti remuneratione
seruat. Unde bene post quam dictum est. abscondi¬
ta est ab oculis omnium uiuentium: ilico subin
aerie designantur: bonors studiis aduerse. Unde¬
ueuerunt uolutres ⁊ comoderunt illucd. Quia nim¬
rim maligui sp̃s humanas mentes obsidentes
dum cogitationes noxias ingerunt: uerbũ utte
lucres celi uidos: filius autem hominis non habet
ubi capud suum reclinet. Nulpes ualde fraudulẽ
tia sinit animalia que infossis uel specub abscon¬
duntur. Cumq apparuerint numqͣm retis itine¬
rib s tortuosis anfrattib currunt. Uolucres uero
ut nouimus alto uolatu se maera subleuant. No¬
mine gͦ uisspium dolosa atq fraudulenta: noĩe
Acsi dicat. Fraudulenta uelata demonia incorde
ur̃o idest incogitatione suꝑbie inueniunt habi¬

Expanded text:
creatorem omnium creatorem omnium quanta humilitate veneremur, ut in hac vita usurpare sibi de omnipotentis Dei specie mens humana nil audeat, quod solum electis suis praemium in subsequenti remuneratione servat. Unde bene postquam dictum est: Abscondita est ab oculis omnium viventiaeriae designantur bonorum studiis adversae. enerunt volucres, et comederunt illud ; quia nimirum maligni spiritus humanas mentes obsidentes, dum cogitationes noxias ingerunt, verbum vitaelucres coeli nidos; Filius autem hominis non habet ubi caput suum reclita sunt animalia, quae in fossis vel specubus absconduntur, cumque apparuerint, nunquam rectis itineribus, sed tortuosis anfractibus currunt. Quae quout novimus, alto volatu se in aera sublevant. Nomine vero vulpium dolosa et fraudulenta, nominedaemonia; ac si dicat: Fraudulenta et elata daemonia in corde vestro, id est in cogitatione superbiae inveniunt habi
Abbreviated transcription (Latin):
uidit umoͣm. Rursumq tum testamenti ueteris
patris intueor: multos hoꝵ teste ipsa sacre lectioĩs
hystoria deum uidisse cognosco. uidit quippe do¬
minum iacob qui ait. uidi dñm facie ad faciem¬
de quo scriptum est. Loquebat᷑ dñs ad moysen fatie
ad faciem: sicut solet homo loqui ad amicum suũ.
Uidit isdem iob deum: qui dicit. Auditu auris audi¬
ui te: nunc autẽ oculus meus uidet. uidit ysaias
dñm: qui ait. Anno quo mortiuis ÷ rex orias.
udi dñm sedentem suꝑsolium excelsum ⁊ele¬
uatum. Uidit micheas dñm qui dicit. uidi dñm
sedentem suꝑ solium suũ: ⁊omnem exercitum
celi assistentem ei a dextris ⁊asinstris. Quid¬
gͦ qđ tot testamenti ueteris patres dñm se ui¬
disse testati sunt. ⁊ tamen de hac sapientia que
deus ÷ dicit᷑. abscondita est ab oculis omnium
iuuentiũ. ⁊ Ioħ̃s ait. Dm̃ nemo uidit umqm.
nisihoc qd̾ patenter dat᷑ intelligi. quia qmͣdiu

Expanded text:
vidit unquam . Rursumque cum testamenti veteris vidit unquam . Rursumque cum testamenti veteris patres intucor, multos horum, teste ipsa sacrae lectionis historia, Deum vidisse cognosco. Vidit quippe fuit Jacob, qui ait: Vidi Dominum facie ad faciemde quo scriptum est: Loquebatur cum Deo facie ad faciem, sicut loqui solet homo ad amicum suum. Vidit Job Dominum qui dicit: Auditu auris audivi te, nunc autem oculus meus videt te. Vidit Esaias Dominum qui ait: Anno quo mortuus est rex Ozias, vidi Dominum sedentem super solium excelsum, et elevatum. Vidit Micheas Dominum qui dicit: Vidi Dominum sedentem super solium suum: et omnem exercitum coeli astantem ei a dextris tot Testamenti Veteris patres Deum se vidisse testati sunt, et tamen de hac sapientia quae Deus est dicitur: Abscondita est ab oculis omnium viventium; et Joannes ait: Deum nemo vidit unisi hoc quod patenter datur intelligi, quia quandiu
Abbreviated transcription (Latin):
eternus ex patre: ipse temꝑalis ex matre. Ipse qͥ
fecit: ipse qui factus est. Ipse speciosus forma pre
filiis hominum ꝑ diuinitatem. upse de quo dic¬
tum est. uidimus eum mnonerat aspectus. Et
non est sp̃es ei neq decor ꝑ humanitatem. Ipse
ante secula de patre sine matre: ipse infine se¬
culors de matre sine patre. Ipse templum: ipse
conditor templi. Ipse auctor oꝑis: upse opus auc¬
toris. Manens unus ex utͣq ⁊ in utraq natura:
nec naturars copulatione confusus nec naturaꝵ
distinctione geninatus. S quia non hoc tͣctan¬

Expanded text:
aeternus ex patre, ipse temporalis ex matre; ipse, qui aeternus ex patre, ipse temporalis ex matre; ipse, qui fecit, ipse, qui factus est; ipse speciosus forma prae filiis hominum per divinitatem et ipse, de quo dictum est: Vidimus eum, et non erat aspectus, et non est species ei neque decor per humanitatem; ipse ante sęcula de patre sine matre, ipse in fine saeculorum de matre sine patre; ipse templum, ipse conditor templi; ipse auctor operis, ipse opus auctoris: manens unus ex utraque et in utraque natura, nec naturarum copulatione confusus, nec naturarum distinctione geminatus. In natura divinita
Abbreviated transcription (Latin):
ticus desipit. alter inhumanitate. atter in diuinita
ti est. non purus homo conceptus atq editus. post
ꝑmeritum ut dens tẽt accepit: s nunciante an¬
gelo ⁊ adueniente sp̃u mox uerbum in utero. mox
intra uterum uerbum caro. Et manente incõmu¬
tabili ẽẽntia que eiest cum patre ⁊ cum sp̃u scõ co¬
eterna assumpsit intra iurginea uiscera ubi ⁊im¬
passibilis pati. ⁊ inmortalis mori. ⁊ et̃mus ante secu¬
ia temporalis posset ẽẽ infine seculoꝵ. ⁊ ꝑineffabi¬
le sacramentum conceptu scõ npartu inuiolabili
scd̃m ueritatem utriusq nature eadem uirgo ⁊
ancilla dei eẽt ⁊ mater. Sic qiippe ei abelisabeth
dicitur. unde hoc michi ut ueniat mater dñi
mei ad me: Et ipsa uirgo concipiens. dicit.
fece ancilla dñi. fiat mͥ scd̾m uerbum tuum. Et
quamus ipse alid̾ ex patre alid̾ ex uirgine: non
tamen alius expatre aliꝰdex uirgine. S ipse est

Expanded text:
ticus desipit, ticus desipit, te est. Non purus homo conceptus atque editus, post meritum ut Deus esset accepit; sed nuntiante angelo, et adveniente Spiritu, mox Verbum in utero, mox intra uterum Verbum caro, et manente incommutabili essentia, quae Christo est cum Patre et cum Spiritu sancto coaeterna, assumpsit intra virginea viscera, ubi et impassibilis pati, et immortalis mori, et aeternus ante saecula temporalis fieri posset in fine saeculorum: ut per ineffabile sacramentum conceptu sancto et partu inviolabili, secundum veritatem utriusque naturae, eadem Virgo et ancilla domini esset et mater. Sic quippe ei ab Helisabeth dicitur: Unde hoc mihi, ut veniat mater domini mei ad me? Et ipsa virgo concipiens dicit: Ecce ancilla domini: Fiat / mihi secundum verbum tuum. Et quamvis ipse aliud ex patre, aliud ex virgine, non tamen alius ex patre, alius ex virgine, sed ipse est
Abbreviated transcription (Latin):
me mater mea. Ille autem solus ueracĩt sc̃s ÷ natꝰ:
qui ut ipsam conditionem nature corruptibił
uinceret. ex cõmixtione carnalis copule natus ñ
est Huic se sapientie quasi qd̃dam topaNon
de ethiopia equari uoluit. cum quidam heresi¬
arches dixit. Non inuideo xp̃o facto deo: quia si uo
io up̃se possumfieri. Qui ihm xp̃m dñm nr̃m
non ꝑ ministerium conceptionis s ꝑprofactum
gratie deum deputauit. ꝑuersa auegatione
astruens eum purum hominem natum. s ut
deus eẽt ꝑmeritum ꝓfecisse. ato ob hoc estuãs
ise. ⁊ quoslibet alios ei posse coequari qui fiui dei
ꝑgratiam siunt. ilon intelligens non attendẽs
quia non equabitur ei toparion de ethyopia
Aluid est enuim natum hominem gratiam ad¬
optionis ꝑciꝑe: aliud unum singulariter ꝑ
diuinitatis potentiam deum ex ipso cõceptũ
prodise. Nec equari potest głia uni geuiti habita ꝑ
prturam: auis accepta ꝑ grãm. Meclator quippe

Expanded text:
me mater mea . Ille autem solus veraciter sanctus natume mater mea . Ille autem solus veraciter sanctus natus est, qui, ut ipsam conditionem naturae vinceret, ex commistione carnalis copulae conceptus non est. Huic se sapientiae quasi quoddam topazium de Aethiopia aequari voluit, cum quidam haeresiarcha dixit: Non invideo Christo Deo facto; si volo, et ipse possum fieri: qui Jesum: Dominum nostrum non per mysterium conceptionis, sed per profectum gratiae Deum putavit, perversa allegatione astruens, eum parvum hominem natum, sed ut Deus esset per meritum profecisse; atque ob hoc aestimans, et se et quoslibet alios ei posse coaequari, qui filii Dei per gratiam fiunt; non intelligens, non attendens quia non adaequabitur ei topazium de Aethiopia. Aliud est enim natum hominis gratiam adoptionis percipere; aliud unum singulariter per divinitatis potentiam Deum ex ipso conceptu prodiisse: nec aequari potest gloria unigeniti habita per naturam, aliis accepta per gratiam. Mediator quippe
Abbreviated transcription (Latin):
preueniet manus eius deo. Ioest priusqͣm uidea
credat: saluandam se offerret omipotenti deo pec¬
catis nigra gentilitas. Topazion uero pretiosus lapis
est. Et quia greta lingua pan om̃e dicitur: ꝓ eo
qd̾ omni colore resplendet. toparion quasi topan¬
dum uocatur. Dum uero in deum conuersa genti¬
litas creclidit: ex ea multi ita sunt donosp̃s locu¬
pletati. ut quasi multis colorib sic multis uirtutib
huiceant. S ne acceptis quisq uirtutib extollatur:
ascõ iiro nunc dicitur. Non adequabitur ei topa¬
zion de ethyopła. Acsi aꝑte diceretur. Nullus
scõꝵs quiblibet urtutib plemis existat. tamen¬
ex nigredine mundi collectus. equari potest ei de
quo dictum est. Qd̾ nascetur exte sc̃m: uocabit᷑
filns dei. Nos quippe ⁊iscĩ efficimur. non tamen
nascim̃: quia ipsa nature corruptibilis conditione
constringimur. ut cum ꝓpħa dicamus. Ecce enim
miniquitatib conceptus sum: un delictis peꝑit

Expanded text:
praeveniet manus ejus Deo , id est, priusquam Judaea praeveniet manus ejus Deo , id est, priusquam Judaea credat, salvandam se offert omnipotenti Domino, peccatis nigra gentilitas. Topazium vero pretiosus lapis est; et quia Graeca lingua πᾶν omne dicitur, pro eo quod omni colore resplendet topazium, quasi topandium vocatur. Dum vero in Deum conversa gentilitas credidit, ex ea multi ita sunt dono Spiritus locupletati, ut quasi multis coloribus, sic multis virtutibus luceant. Sed ne acceptis quisque virtutibus extollatur, a sancto viro nunc dicitur non adaequabitur ei topazium de Aethiopia. Ac si aperte diceretur: Nullus sanctorum quibuslibet virtutibus plenus, ex ista tamen nigredine mundi collectus aequari potest, de quo dictum est: Quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei . Nos quippe sancti efficimur, non tamen nascimur, quia ipsa naturae corruptibilis conditione constringimur, ut cum propheta dicamus: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit
Abbreviated transcription (Latin):
mecliatorem dei :shominũ hominem xp̃m ihm
purum hominem creatum dicerent. d ex gratia
dei factum tantum q ei sc̃itatis tribuerent. qͣntũ
de sc̃is ceteris euis indelicet fammulis agnouissent.
Quos beatus iob ꝓpħie sp̃u afflatus sententie
sue defuntione redarguit diceus. Non adequabit᷑
ei topazion de ethiopia. Quid eticpiam nisipre¬
sentem mundum accipimus: que coloris ingredi¬
ne designat peccatoꝵ popłm feditate meritors. ⁊
Alqñ uero ethyopie nomine specialiter gentilitas
designari solet: infidelitatis prius nigra peccatis qm
ueniente dño abacuc ꝓpħa uidit timore ꝑt̾ritam
iait. Tab̃nacula ethiopum expauescent: tab̃na¬
cula terre madian. Dauid quoq ꝓpħa uidens qd̾̃ ad
uideam redimendam ueniret dñs. s ante genti¬
litas crederet. ⁊ post modum uidea sequeretur:. sicut
scriptum est. donee plenitudo gentium intraret.
isic omnis israhel saluus fieret: dicit. Athyopia

Expanded text:
mediatorem Dei et hominum, hominem Christum Jesum mediatorem Dei et hominum, hominem Christum Jesum purum hominem creatum dicerent, sed ex gratia deificatum; tantumque ei sanctitatis tribuerent, quantum de sanctis caeteris, ejus videlicet famulis, agnovissent. Quos beatus Job, prophetiae spiritu afflatus, sententiae suae definitione redarguit, dicens: CAPUT ei topazium de Aethiopia . Quid Aethiopiam, nisi praesentem mundum accipiamus, quae coloris nigredine designat peccatorem populum, foeditatem meritorum. Aliquando vero Aethiopiae nomine specialiter gentilitas designari solet, infidelitatis prius nigra peccatis, quam veniente Domino Habacuc propheta vidit timore perterritam et ait: Tabernacula Aethiopum expavescent tabernacula terrae Madian . David quoque propheta videns, quod ad Judaeam redimendam veniret Dominus; sed ante gentilitas crederet, quam Judaea sequeretur, sicut scriptum est: Donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret , dicit: Aethiopia
Abbreviated transcription (Latin):
Scuttis. Re occuttis sapientia trahitur: quia cum sit in¬
uisibilis nonnisi inusibilit̃ inuenit᷑. Que recte qͦ
trabi dicit᷑: quia sicut flatum trahimus: ut corpus
uiuat. sic abintimis sapientie sp̃s ducit᷑. ut ad uitã
amma subsistat. Unde psalmista ait. Os meum
aꝑui ⁊ attͣri sp̃m. Que nuirum sapientia humana
carne cum anima rationali suscepta dum ab in¬
timis apparuisset inꝓmptu: mundus hic qui au¬
ctorem sium inuisibilem uidere non potuit. quẽ
uisibilem conspexithominem. eum quoq unui¬
sibilem cognouit deum. Conuersa est ab infideli¬
tatis sue tenebris suꝑba prius sua auersione gen¬
tilitas: ostensis signis atq ꝓdigiis creuit fides. Ppa¬
gata autem fide inueneratione omnium sc̃e ec¬
cłie culmen einicuit. sui cum deessent aꝑti adu̾¬
reses exorte: contra eam duri certaminis uella
ꝑauerunt. Exercenda quippe est. hoc temꝑe ꝑ
saborem: que seqñti tenclitad remunerationẽ.
Qua exre accum est. ut in ea ñ nulli ꝓdirent. qui

Expanded text:
suis. De occultis sapientia trahitur, quia cum sit invisibilis, non nisi invisibiliter invenitur. Quae recte quoque trahi dicitur, quia sicut flatum trahimus, ut corpus vivat, sic ab intimis sapientiae spiritus ducitur, ut ad vitam anima subsistat. Unde Psalmista ait: Os meum aperui, et attraxi spiritum . Quae nimirum sapientia, humana carne cum anima rationali suscepta, dum ab intimis apparuisset in promptu, mundus hic quia auctorem suum invisibilem videre non potuit, quem visibilem conspexit hominem, eum quoque et invisibilem agnovit Deum. Conversa est ab infidelitatis suae tenebris superba prius sua aversione gentilitas, ostensis signis atque prodigiis crevit fides; propagata autem fide, in veneratione omnium sanctae Ecclesiae culmen emicuit. Cui cum deessent aperti advereses exortae contra eam duri certaminis bella paraverunt. Exercenda quippe est hoc tempore per laborem, quae sequenti tendit ad remunerationem. Qua ex re factum est ut in ea nonnulli prodirent, qui
Abbreviated transcription (Latin):
defectu quid sumus. Et miro mͦ agitur: ut nec
de uirtute quisquam extolli debeat: nec de
temptatione desꝑet. Quia dum sp̃s trahit ⁊¬
caro retrahit: subtilissimo iudicii interni
moderamine infra summa ⁊ suꝑra infima
in quodã medio anima tollat᷑. Bene gͦ dicit᷑.

Expanded text:
defectu quid sumus. Et miro modo agitur ut nec defectu quid sumus. Et miro modo agitur ut nec de virtute quisquam extolli debeat, nec de tentatione desperet, quia dum spiritus trahit, et caro retrahit, subtilissimo judicii interni moderamine infra summa et supra infima, in quodam medio anima libratur. CAP. XII.
Abbreviated transcription (Latin):
dignatur dicens. uideo aliam legem in menbris
meis repugnantem legi mentis mee. ⁊ captiuum
me ducentem in lege peccati que est in menbris
meis. Adima quippe trahit caro ne extollat sp̃s.
iad sum ma trahit sp̃s ne ꝓsternat caro. Sp̃s le¬
uat ne iaceamus ininfimis: caro aggrauat ne ex¬
tollamur ex summis. Si non leuante sp̃u. nos ca¬
ro temptaret. ꝑfectione ꝓcul dubio temptationis
sue in una deiceret. Rursum uero sinon temptã¬
te carne ad sũma nos sp̃s leuaret: insuꝑbie ca¬
su ipsa nos peiuis subleuatione ꝓsterneret. S fit
certo moderamine ut dum unus qͥsq scors iam
quidem interius ad summa rapitur. s adhuc
temptatur exterius: nec desꝑationis lapsum
nec elationis incurrat. Qm̃ nec tẽptatio exteri¬
or culpam efficit. quia interior intentio sursũ
trahit. nec rursum interior intentio insuꝑbiã
eleuat. quia temptatio exterior humiliat dũ
grauat. Sicq magno ordine cognoscunus in
interiore ꝓuectu quid accepimus: inexteriori

Expanded text:
m in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis. Ad ima quippe trahit caro, ne extollatur spiritus, et ad summa trahit spiritus, ne prosternatur caro: spiritus levat, ne jaceamus in infimis, caro aggravat, ne extollamur ex summis; si non sublevante spiritu nos caro tentaret, perfectione procul dubio tentationis suae in ima dejiceret. Rursus vero si non tentante carne ad summa nos spiritus sublevaret, in superbiae casu ipsa nos pejus sublevatione prosterneret. Sed fit certo moderamine, ut dum unusquisque sanctorum jam quidem interius ad summa rapitur, sed adhuc tentatur exterius, nec desperationis lapsum, nec elationis incurrat, quoniam nec exterior tentatio culpam perficit, quia interior intentio sursum trahit; nec rursum interior intentio in superbiam elevat, quoniam tentatio exterior humiliat dum gravat. Sicque magno ordine cognoscimus in interiore profectu quid accipimus, in exteriori
Abbreviated transcription (Latin):
tium dicta signari. Unde ꝑ moysen dicitur.
Expectetur sicut pluuia eloquiũ meum. Qͦ
uidelicet uerba cum blandit᷑ suadent: plu¬
iue sunt. Cum uero terribilia de uenturo
iudicio intonant. sonantes ꝓcelle. Et notan¬
dum qđ pluuiis lex ponitur. ut uia pro¬
cellis sonantib aꝑiatur. lex quippe est ipsis
preclicatorib posita. ut uiuendo impleant
qd loquendo suadere festinant. Nam loq̃ndi au¬
ctoritas ꝑditur: qñ uox oꝑe non aduiuat᷑
Hinc enim ꝑ psalmistam dicitur. Peccatori
autẽ dixit d̾s. Quare tu enarras iusticias¬

Expanded text:
tium dicta signari. Unde per Moysen dicitur: Exspectetur sicut pluvia eloquium meum . Quorum videlicet verba cum blande persuadent, pluviae sunt; cum vero terribilia de venturo judicio intonant, sonantes procellae. Et notandum quod pluviis lex ponitur, ut via procellis sonantibus aperiatur. Lex quippe est ipsis praedicatoribus posita, ut vivendo impleant quod loquendo suadere festinant. Nam loquendi auctoritas perditur, quando vox opere non adjuvatur. Hinc enim per Psalmistam dicitur: Peccatori aute
Abbreviated transcription (Latin):
sui in platea ꝑatur cathedra: quia in
magna auctoritatis latitudine. sui ma¬
gisterii exhibet libertatem. Que enim rec¬
ta que sentit publica uoce predicat: qͣsi
inplatea cathedram sedet. cum nullũ de
sua predicatione metuit. nullius p̃ssa ter¬
rorib se subsilentio abscondit. An non in
publico ad docendum presidet. quã si mł
⁊ sentiendi ueritas ⁊ docendi potestas fulcit:
S cum ad portam ꝓcederet imnplatea ca-¬
thedram sederet. quid a leuib quid ue
agrauib ageret᷑: adiungit dicens. ui¬
intendimus: que dixit credimꝰ. Si alle¬
gorie: que predixit uidennis. Iuuenes
namq dici solent: qui nulla consilii gra¬
uitate deprimunt᷑. Senes uero ñ eos uo
care scriptura sacra consueuit. qui sola
turi sunt. Unde ꝑ quendam dicitur. de

Expanded text:
Cui in platea paratur cathedra, quia in Cui in platea paratur cathedra, quia in magnae auctoritatis latitudine sui magisterii exhibet libertatem. Quae enim recta quae sentit publica voce praedicat, quasi in platea cathedram sedet, cum nullum de sua praedicatione metuit, nullius pressa terroribus, se sub silentio abscondit. An non in publico ad docendum praesidet, quam simul et sentiendi veritas, et docendi potestas fulcit? Sed cum ad portam procederet, et in platea cathedram sederet, quid a levibus, quidve a gravibus ageretur, adjungit dicens: intendimus, quae dixit credimus; si allegoriae, quae praedixit videmus. Juvenes namque dici solent qui nulla consilii gravitScriptura sacra vocare consuevit, qui sola turi sunt. Unde per quemdam sapie
Abbreviated transcription (Latin):
zherebant Mos ueterum fuit ut seniores
inporta consisterent. ⁊ portas introeuntiũ
iudicarent. quatinus tanto eẽt pacificus
urbis populus. qnͣto ad hanc discordes in¬
gredi non liceret. S nos sacram hystoriã
uenerantes ħ egisse beatum Iob ꝓcultu ui¬
sticie ceitum tenemus. atq ad indaganda
allegorie misterra ducimur. Quid gͦ ꝑcuu¬
tatis portam nisi bona queq actio designat᷑
ꝑ quam anima ad conuentũ regni celestis
ingreditur. unde ꝓpha ait. Qui exaltas me
de portis mortis. ut annunciem omnes
laudationes tuas inportis filie
sẏon. Porte quippe mortis sunt. actiones
praue que ad interitum trahunt. Qina aut̃
sẏon speculatio dicitur: portas syon actiones
bonas accipimus. ꝑ quas suꝑnam patriam in¬
gredimur ut regis nr̃i gliam contemplemus.
Quid uero ꝑcathedram nisi magisterii aucto¬
ritas designatur:: fireca autem uoce: platea
pro latitudine dicitur. Nunc gͦ scã eccłia ad
ciutatis portam ꝓcedit: quia ut aditum reg

Expanded text:
Mos veterum fuit ut seniores in porta consisterent, et causas introeuntium judicarent, quatenus tanto esset pacificus urbis populus, quanto ad hanc discordes ingredi non liceret. Sed nos sacram historiam venerantes, haec egisse beatum Job pro cultu justitiae certum tenemus, atque ad indaganda allegoriae mysteria ducimur. Quid ergo per civitatis portam, nisi bona quaeque actio designatur, per quam anima ad conventum regni coelestis ingreditur? Unde et Propheta ait: Qui exaltas me de portis mortis, ut annuntiem omnes laudationes tuas in portis filiae Sion . Portae quippe mortis sunt actiones pravae, quae ad interitum trahunt. Quia autem Sion speculatio dicitur, portas Sion, actiones bonas accipimus, per quas supernam patriam ingredimur, ut Regis nostri gloriam contemplemur. Quid vero per cathedram, nisi magisterii auctoritas designatur? Graeca autem voce platea pro latitudine ponitur. Nunc ergo sancta Ecclesia ad civitatis portam procedit, quia ut aditum coel
Abbreviated transcription (Latin):
‸ michi. Dumbeatificari se ab audientib
sibiq testimoniũ reddi auidentib fatet᷑
beatus Iob qualis insermone qualis in oꝑe¬
fuerit ostenditur. Neq enim aut in oꝑe
iam ꝑfectus÷: cui adhuc lingue prauitas
contradicit. aut insermone lauciabilis. qͥ
qd̾ loquitur oꝑe non ostendit. Ut igitur
beatus Iob amicoꝵ suoꝵ increpati õib
exactus. utͣq se habuisse ꝑhibeat: sese ⁊
audientib iuidentib uenerationi fuisse
manifestat. Etõ si aduocem scẽ ecclie refe¬
rannis: ille eius uerba beatificat. qui ea
que aucdierit oꝑe consummat. Ille ei
testimonium reddit: qui exemplis uite
illuis bene uiuendo respondet. Scãm ⁊¬
enim eccłiam ille ueratit᷑ uidet. cunis

Expanded text:
 mihi. - Dum beatificari se ab audientibus sibique testimonium reddi a videntibus fatetur beatus Job, qualis in sermone, qualis in ofuerit, ostenditur. Neque enim aut in opere jam perfectus est, cui adhuc linguae pravitas contradicit; aut in sermone laudabilis, qui hoc quod loquitur opere non ostendit. Ut igitur beatus Job amicorum suorum increpationibus exactus utraque se habuisse perhibeat, sese et audientibus et videntibus venerationi fuisse manifestat. Quod si ad vocem sanctae Ecclesiae referamus, ille ejus verba beatificat, quia ea quae audierit opere consummat. Ille ei testimonium reddit, qui exemplis vitae illi bene vivendo respondet. Sanctam etenim Ecclesiam ille veraciter videt, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
uel cuiꝰ mens intellectum uite quẽ ꝑceꝑit ꝑmorti¬
feras cogitationes non amittit. Et quia hec eadẽ
sapientia ꝑhumanitatis gr̃am manifestata in
cunctis mundi partib electoꝵ fuerat corda reple¬
tura: rate subditur. Ipse enuim fines mundiũtuẽt᷑:
iomna que sunt fub celo respicit. Respicere qͥp¬
pe dei est: ea que amissa fuerant acꝑdita fuerant:
ad suam gram reformare. unde scriptum est. Rex
qui selet insolio uidicii: dissipat omne malũ intu¬
itu fuo. Respiciendo namiq lenitatis nr̃e malacoher¬
cuit: ⁊ magne merita maturitatis decdit. Unde ad¬
enim ac subtilitate uentoꝵ inscriptura sacra solẽt
anime designari: sicut de deo ꝑꝓpħam dicitur.¬
clitur irtutes animarum. fẽcit gͦ uentis pondus.
quia dum suꝑna sapientia replet animas. eas
maturitate indita gͣues redit. non illa gͣuitate¬
de qua dicitur. filii hominum usqͦ graues cor

Expanded text:
vel cujus mens intellectum vitae, quem perceperit, mortivel cujus mens intellectum vitae, quem perceperit, mortiferis cogitationibus non amittat. Et quia haec eadem sapientia per humanitatis gratiam manifestata in cunctis mundi partibus electorum fuerat corda repletura, recte subditur. CAPUet omnia, quae sub coelo sunt, respicit. - Respicere quippe Dei est ea quae amissa ac perdita fuerant ad suam gratiam reformare. Unde scriqui sedet in solio judicii, dissipat omne malum intuitu suo . Respiciendo namque levitatis nostrae mala coercuit, et magna merita maturitatis dedit. Unde adenim ac subtilitate ventorum in Scriptura sacra solent animae designari, sicut per Psalmisteditur virtutes animarum Fecit ergo ventis pondus, quia dum superna sapientia replet animas, eas maturitate indita graves reddit; non illa gravitate qua dicitur: Filii hominum usquequo gravi cor
Abbreviated transcription (Latin):
reserate. Sicut alias dicitur. It̃ facite ei qui ascendit
suꝑ occasum. duꝑ occasum namq fuit ascen¬
dere: ipsam mortem quã ꝑtulerat resurgendo
suꝑasse. Ait gͦ. Ei qui ascenctit suꝑ occasum iter fa¬
cite. idest resurgenti dño in uestris coedib ꝑfidẽ
faciem dñi ꝑare uias eins. Quisquis ⁊ enĩ p̃cican¬
do sordibꝰ uitioꝵ corda audientiũ inundat: uemi¬
enti sapientie uiam p̃parat. Habet gͦ uiã ista
sapientia:. habet ⁊ locum. Urã qua uenit: locũ
quo manet. Dicut ipsa ait. Siquis diligit me:
sermonem meum seruabit. Et pater meus dili¬
get eum ⁊ad eum ueniemus ⁊ mansionem apd̾
eum faciennis. uia est igitur qua uenit: locꝰ
quo manet. S quo uenit que uͥq est: An ue¬
nire est sapientie ꝑ illuminationem mentis in
dicare p̾sentiam maiestatis sue Et quia homi¬
nib incertum est uel in cunis corde ueniat. nel
modis intellectus sapientie ad cor hominis ueniat

Expanded text:
reserate, sicut alias dicitur: Iter facite ei qui ascendit reserate, sicut alias dicitur: Iter facite ei qui ascendit super occasum . Super occasum fuit ascendere, ipsam mortem quam pertulerat resurgendo superasse. Ait ergo: Ei qui ascendit super occasum, iter facite; id est, resurgenti Domino in vestris cordibus per fidem . Quisquis etenim praedicando a sordibus vitiorum corda audientium mundat, venienti sapientiae viam praeparat. Habet ergo viam ista sapientia, habet et locum: Viam qua venit, locum quo manet, sicut ipsa ait: Si quis diligit me, sermonem meum servabit; et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Via est igitur qua venit, locus quo manet. Sed quo venit, quae ubique est? An venire est sapientiae per illuminationem mentis nostrae indicare praesentiam majestatis suae? Et quia hominibus incertum est vel in cujus cor veniat, vel modis intellectus sapientiae ad cor hominis veniat,
Abbreviated transcription (Latin):
rum hactio temꝑalis est. S stans eos tetigit:
illuminauit: quia non sicut illa dispensatio tem
ꝑalis. ita uerbi eternitas tͣnsit. que inse manens
unouat omina. Stare enum dei est: inconmutabi¬
li cogitatione mutabilia cuncta disponere. Qe
gͦ uoces petentium tͣnsiens audiuit. stans lumen
reddidit. quia ⁊ si ꝓpter nos temꝑalia ꝑtulit. inde
tamen nob̾ lucem tribuit. unde habere mutabili¬
pareret hominib incertum fuit: recte nunc di¬
citur. Dens intelligit uiam euis: ⁊ ipse nouit lo¬
cum illius. Ac si aꝑte diceretur. Humane cog
insibilis etiam cum foris apparuerit ꝑsistat. Qm¬
uis hoc intelligi ⁊ aliter possit. Nam uia eius non
inconuemienter accipitur hoc ipsum qđ uenit ad
cor. seseq nobis intrinsecus infundit. locis uero eiꝰ
sit cor: ad qđ ueniens ꝑmanet. D hac quippe uia
illius dicitur. Uox clamantis indeserto. Parate uiã
dño idest. in corde ur̃ouementi sapientie aditum

Expanded text:
irum haec actio temporalis est. Sed stans eos tetigit et irum haec actio temporalis est. Sed stans eos tetigit et illuminavit, quia non sicut illa dispporalis, ita verbi aeternitas transit, quae in se manens innovat omnia. Stare enim Dei, est incommutabili cogitatione mutabilia cuncta disponere. Qui ergo voces petentium transiens audivit, stans lumen reddidit, quia etsi propter nos temporalia pertulit, inde tamen nobis lucem tribuit, unde habere mutabilipareret hominibus incertum fuit, 606 recte nunc dicitur: Deus intelligit viam ejus, et ipse novit locum illius. Ac si aperte ditrem invisibilis etiam cum foris apparuerit persistat. Quamvis hoc intelligi et aliter potest. Nam via ejus non inconvenienter accipitur hoc ipsum quod venit ad cor, seseque nobis intrinsecus infundit. Locus vero ejus fit cor, ad quod veniens permanet. De hac quoque via illius dicitur: Vox clamantis in deserto, parate viam Domino ; id est, in corde vestro venienti Sapientiae aditum
Abbreviated transcription (Latin):
uiam: atq aliter locum. Locum uero siquis in¬
telligat: non localem. Nam teneri corporaliter
non potest deus: s sicut dictum est. locus intelligͣ
non localis. Locus sapientie pater est. Locus patris
sapientia sicut ipsa sapientia attestante dicitur.
Ego inpatre: ⁊pater inmne. Aliter gͦ sapĩa habet¬
enim non tͣnsit. unde eterna est: s inde tͣnsit
unde ꝓpter nos apparuit temꝑalis. Sic nãq u
euangelio scriptum est: quia egrediens abiherico
tͣnsiebat. Duo autem ceci sedentes iuxta uiam:
clamauerunt dicentes. Dñe miserere nr̃i fili dd̾.
Ad quoꝵ uocem sicut illic scriptum est stetit iħs
⁊ lumen eis reddidit. Quid ÷ autem transeundo
audire. stando lumen reddere: nisi id qł ꝑhuma¬
nitatem suam nob̃ misertus est. qui ꝑdiuinitatis
potentiam a nobis mentis nr̃e tenebras exclusit:
Nd̃ eium ꝓpt̃ nos natus ⁊passus est. quia resurre¬
.xit. ascendit incelum. quasi tnsit iħc quia num¬

Expanded text:
habet, atque aliter locum. Locum vero si quis intelligat, non localem. Nam teneri corporaliter non potest Deus; sed, ut dictum est, locus intelligitur non localis, Locus sapientiae Pater est, locus Patris sapientia. sicut ipsa Sapientia attestante dicitur: Ego in Patre, et Pater in me. Aliter ergo ipsa sapenim non transit unde aeternus est, inde vero transit unde propter nos apparuit temporalis; sic namque et in Evangelio scriptum est: Quia egrediens ab Jerico Dominus transibat. Duo autem caeci sedentes juxta viam clamaverunt dicentes: Domine, miserere nostri, fili David. Ad quorum vocem sicut illic scriptum est: Stetit Jesus, et lumen reddidit. Quid est autem transeundo audire, stando lumen restituere, nisi quod per humanitatem suam nobis misertus est, qui per divinitatis potentiam a nobis mentis nostrae tenebras exclusit? Quod enim propter nos natus et passus est, quod resurrexit et ascendit in coelum, quasi transit Jesus, quia nim
Abbreviated transcription (Latin):
de hac sapientia que deus ÷ dicunt. Aurib nr̃is au¬
diummus fainam eius. quia minrum uisionẽ illuis
plena beatitudine habere nequiuerunt. Uidere qͥppe
ꝑfecte coeternam deo sapientiam: Hoc est qd habere.
Unde ad Ioh̃em de munere uincentis dicitur. Da-¬
bo tibi calculum candidũ: uncalculo nomen no¬
uum scriptum qd nemo scit nisi qui accipit. In hac¬
i enum uita stire aliquid uel uidere possumus: etr̃ã
qd non accipimus. Nomen uero nouum in carculo
scriptum idest inet̃no pramo noticiam dei huma¬
nis mentib inusitatum quam scire non potest nͥ¬
qui hanc etiam acceꝑit. Quia itaq ut diximꝰ uid̾e̾
deum hoc est qd habere: ideo iniqui sp̃s hanc sa-¬
pientiam non uident. quia repulsi ꝑsuꝑbiam ne¬
quaqͣm eam habere potuerunt. Ad lucem quippe
eius clauserunt oculos cordis: suꝑfusis eius racdiis
repugnantes. Sicut intelligietiam de eiscł̾ ma¬
lignis spiritib potest: qđ scriptum est. Ipsi fuer̃¬
rebelles luminis. famã ergo sapientie malignis

Expanded text:
de hac sapientia quae Deus est 605 dicunt: Auribus nostris audivimus famam ejus; quia nimirum visionem illius plena beatitudine habere nequiverunt. Videre quippe perfecte coaeternam Deo sapientiam, hoc est quod habere. Unde ad Jobo tibi calculum candidum, et in calculo nomen novum scriptum, quod nemo scit, nisi qui accipit. In hac enim vita scire aliquid, vel videre possumus, etiam quod non accipimus. Nomen vero novum in calculo scriptum est in aeterno praemio notitiam Dei humanis mentibus inusitatam, quam scire non potest nqui accipit, habere. Quia itaque, ut diximus, videre Deum, hoc est quod habere, ideo iniqui spiritus hanc sapientiam non vident, quia repulsi per superbiam nequaquam eam habere potuerunt. Ad lucem quippe ejus clauserunt oculos cordis, superfusis ejus radiis repugnantes, sicut intelligi etiam de eisdem malignis spiritibus potest, quod scriptum est: Ipsi rebel
Abbreviated transcription (Latin):
net. Nam omne qd mͦ sic est. modo alit est urtañ
ẽe est: ꝑmanere enim instatu suo non potest. Atq
aliquo modo ad nonesse itur. dum ab eo qd̃ fuerat
semꝑ ad aliud ꝑmomenta temꝑm ducitur. Ut gͦ
participatione illius eẽritie aliquid sunus: cognos¬
camus nosmet ipsos quia ꝓpe nichilũ sumꝰ. Bene
itaq dicitur. Nec cõmemorabuntur cõꝑatione eius:
quia uasa auri excelsa ⁊eminentra que ex participa¬
tione sapientie nobis ueneranda sunt. incõꝑatione
sapientie etiam memoranda non sunt. Quia uero
ħsapientia humanis cordib latent̃ infunditur.

Expanded text:
net. Nam omne quod modo sic, et modo aliter est, juxta non net. Nam omne quod modo sic, et modo aliter est, juxta non esse est. Permanere enim in statu suo non potest. Atque 597 aliquo modo ad non esse itur, dum ab eo quod fuerat semper ad aliud per momenta temporum ducitur. Ut ergo in participatione illius essentiae aliquid simus, cognoscamus nosmetipsos, quia prope nihil sumus. Bene itaque dicitur: Nec commemorabuntur in comparatione ejus, quia vasa auri excelsa et eminentia, quae ex participatione sapientiae nobis veneranda sunt, in comparatione sapientiae etiam memoranda non sunt. Quia vero haec sapientia humanis cordibus latenter infunditur,
Abbreviated transcription (Latin):
inde inconmutabiliter inuit. Sola gͦ cum patre
spiciunt: tanto magis se nichil ẽẽ cognoscunt.
Nusqm quippe legitur qd̃ abraham cinerem ⁊pul¬
uerem se ẽẽ ꝓfessus sit: nisi cum hr̃e meruit dei¬
collocutionem. Ait enum. loquar ad dñm meum: cũ
sim pulus ⁊ cinis. Esse enim se aliquem fortasse cre¬
deret: siueracem eẽntiã que suꝑ ipm̃ ÷ minue
sensisset. At uero ubi ad incõmitabilem contem¬
plandũ suꝑ se raptus ÷: impletus tante contem¬
plationis potentia. dum uideret illum nichil se ẽẽ
pletus eadem sapientia exxlamat. Mem̃to dñe qd̾¬
puluis sumus. Qui rursus eiusdem in commutabi¬
lem essentiam contemplatus: ait. Omnia sicut uesti¬
mentum ueterascent: isicut oꝑtorium mutabis eos
umitabuntur. tu autem idem ipse es ⁊ anm tui ñ
deficient. Hinc ad moysen dicitur. Ego sum qui sũ.
Et dices filiis isrł. Quiest misit me aduos. Solus qͥp¬
pe ueraciter est: qui solus in commutabilĩt ꝑma¬

Expanded text:
sed essentialiter vivit. Sola ergo cum Patre nspiciunt, tanto magis se nihil esse cognoscunt. Nusquam quippe legitur quod Abraham cinerem et pulverem se esse professus est, nisi cum habere Dei meruit collocutionem. Ait enim: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . Esse enim se aliquid fortasse crederet, si veracem essentiam quae super ipsum est minime sensisset. At vero ubi ad incommutabilem contemplandum super se raptus est, impletus tanta contemplationis potentia, dum videret illum, nil se esse nipletus eadem sapientia, exclamat: Memento, Dpulvis sumus . Qui rursus ejusdem incommutabilitatem essentiae contemplatus, ait: Omnia sicut vestimentum veterascent, et sicut opertorium mutabis ea, et mutabuntur; tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient . Hinc ad Moysen dicitur: Ego sum qui sum; et dices filiis Israel: Qui est misit me ad vos . Solus quippe veraciter est, qui solus incommutabiliter perma
Abbreviated transcription (Latin):
ineis requirit᷑ corꝑis: atantis sciri poterant
a qͣntis uideri. Dum uero dicitur quos tu
nosti qd̾ senes populi sint: ꝓfecto liquet
quia senectus mentis non corporis eligen
tes assistunt: quia uigorem eius atos ratitu¬
dinem inmaturi formidant ggͣdem głificant.
leues quiq sunt fugiunt: gnͣdes uero atq ꝑ¬
fecti hanc uite sue meritis assurgendo uene¬
rantur. Disciplinam quippe illius ꝑfecti di¬
ligunt: imꝑfecti reprehendunt. uident gͦ
hanc uiuenes ⁊ absconduntur: quia depre¬
hensi insuis occuttis actib mecuunt. Senes
uero assurgentes starit: quia ꝑfecti quiq
ex humilitate indicant. qnͣtum inbona
oꝑatione ꝓficiunt. S qr hec de suis loquit᷑:
narret quoq qualiter ab exteris timeatur.¬
Principes cessabant loqui: idigitum suꝑ¬
ponebant orisuo. uocem suã cohibebant¬
dutes: ⁊ lingua eoꝵ gutturi suo adherebat.
Acsi aꝑte dicat. Cum precdicare michi uoce
publica licuit: omnis me qui ueritati non
ilamie nudauerũt mamiam: lacta¬

Expanded text:
poris quaereretur, a tantis sciri poterant, a quantis videri. Dum vero dicitur: Quos tu nosti quod senes populi sunt, profecto liquet quia senectus mentis, non corporis, eligendtes assistunt, quia vigorem ejus atque rectitudinem immaturi formidant, grandaevi glorificant. Leves quique sunt, fugiunt; graves vero atque perfecti hanc vitae suae meritis assurgendo venerantur. Disciplinam quippe illius perfecti diligunt, imperfecti reprehendunt. Vident ergo hanc juvenes et absconduntur, quia deprehendi in suis occultis actionibus metuunt. Senes vero assurgentes stant, quia perfecti quique ex humilitate indicant, quantum in bona operatione profecerunt. Sed quia haec de suis loquitur, narret quoque qualiter ab exteris timeaturabant loqui, et digitum superponebant ori suo. Vocem suam duces cohibebant, et lingua eorum gutturi suo adhaerebat. Ac si aperte dicat: Cum praedicare mihi voce publica licuit, omnis me qui veritati nonlamiae nudaverunt mammam, lacta
Abbreviated transcription (Latin):
ris nomine nisi secularium mentiũ amara inqͥ¬
etudo signatur : Que dum se uicissim inimicicu
impetunt: quasi aduersantes se undiq collidũt.
Recte ⁊enim mare uita secularium dicitur. quia
dum ꝓcellosis actionum motib concitatur. ab in¬
terne sapientie quiete atq stabilitate disiungit᷑.
Quo contra bene ꝑ ꝓpħam dicitur. Suꝑ quem re¬
quiescet sp̃s meus nisi suꝑhumilem ⁊ quietum
itrementem sermones meos. Aterrens autem men¬
tib tanto longuis sp̃s fugit: qnͣto apud has qui¬
etem non inuenit. Huic est uenim: qd̾ de quib dã
ꝑpsalmistam dicitur. Contͥtio ⁊⁊ infelicitas in uiis¬

Expanded text:
ris nomine nisi saecularium mentium amara inquiris nomine nisi saecularium mentium amara inquietudo signatur? Quae dum se vicissim inimicitiis impetunt, quasi adversantes se undae collidunt. Recte etenim mare vita saecularium dicitur, quia dum procellosis actionum motibus concitatur, ab internae sapientiae quiete atque stabilitate disjungitur. Quo contra bene per prophetam dicitur: Super quem requiescet spiritus meus, nisi super humilem et quietum, et trementem sermones meos ? A terrenis autem mentibus tanto longius spiritus fugit, quanto apud has quietem non invenit. Hinc est enim quod de quibusdam per Psalmistam dicitur: Contritio et infelicitas in
Abbreviated transcription (Latin):
b apud reꝓboꝵ mentes reclusus eis atrocuis dñat᷑.
Qui pauio post quoq de puteo abyssi educi descͥ¬
bitur: quia de iniquoꝵ cordib nunc occulte seui¬
entibꝵ tunc accepta contra eccłiam potestate miñ
aꝑte ꝑsecutionis erumpit. Hec itaq abyssus inqua
nunc diabolus seruatur occuitus. non ẽẽ inse sapi¬
entiamdicit. quia alienam se auera sapientia im¬
quis oꝑib ostendit. Dum enim malitiam quisq
tegit incorde. ore autem blandimenta exhibet:
dũ cogitationes suas dupplicitate obnubilat: dũ
puritatis uerba quasi fatuitatem deuitat: ÷ dum
uias simplices innocentie declinat: quasi habere
abyssus dei sapientiam recusat. Et quia huic mun¬
do mentes dedite. p̃sentis uite curis ⁊ sollicitudinbꝰ
ꝑturbantur. ⁊iccirco eiusdem sapientie tͣnquillita
te ꝑfrui nequaquam possunt: recte subuingatur.¬
 Et mare loquitur non est mecum. Quid enĩ ma¬

Expanded text:
bus, apud reproborum mentes reclusus, eis atrocius dominatur. bus, apud reproborum mentes reclusus, eis atrocius dominatur. Qui paulo post quoque de puteo abyssi educi describitur, quia de iniquorum cordibus nunc occulte saevientibus, tunc accepta contra Ecclesiam potestate, in vim aperte persecutionis erumpet. Haec itaque abyssus, in qua nunc diabolus servatur occultus, non esse in se sapientiam dicit, quia alienam se a vera sapientia iniquis operibus ostendit. Dum enim malitiam quisque tegit in corde, ore autem blandimenta exhibet, dum cogitationes suas duplicitate obnubilat, dum puritatis verba quasi fatuitatem devitat, dum vias simplicis innocentiae declinat, quasi habere se abyssus Dei sapientiam recusat. Et quia huic mundo mentes deditae praesentis vitae curis et sollicitudinibus perturbantur, et idcirco ejusdem sapientiae tranquillitate perfrui nequaquam possunt, recte subjungitur: Et mare loquitur: Non est mecum. Quid enim ma
Abbreviated transcription (Latin):
dib ꝑsetutionis ur̃e igne pugatur. Unde scriptum est.
In igne ꝓbatur aurum & argentum: homines uerore¬
ceptibiles incamino humiliationis. Quo in loco potest hoc
quoq conuenient̃ intelligi: ut de sua heretici stutta pas¬
redemptoris nr̃i nomine multa paciuntur: seq eisclem
passionib euis fieri martires sperant. Nuisb sc̃i uiri nunc
uoce dicitur. Auro locus est in quo conflatur. Llam iuxta
hoc qd̃ iam antt nos dictum est. quisquis extra ecclie
unitatem patitur. penas pati potest. martir fieri non
potest. quia auro locus est in quo conflatur. Quid itaq
ad hec heretici dicitis: sonflari ꝑaflictio carnis uel etiam
suꝑuium ut nonseducat amplius gentes donec
cosumentur mille anni. Millenario ⁊ enim numo
non qtͣititatẽ temꝑis: s uniuersitatẽ qua regnat
ałia designauit. Atiqꝰ autem serpens ugatiis cathe¬
na in abyssum mittit᷑. quia religatus abonoꝵs cordi¬

Expanded text:
dibus persecutionis vestrae igne purgatur. Unde scriptum est: « dibus persecutionis vestrae igne purgatur. Unde scriptum est: « In igne probatur aurum et argentum, homines vero receptabiles in camino humiliationis . » Quo in loco hoc quoque potest convenienter intelligi, ut de sua stulta haeretici pasRedemptoris nostri nomine multa patiuntur, seseque eisdem passionibus ejus fieri martyres sperant: quibus sancti viri voce nunc dicitur: Auro locus est, in quo conflatur. Nam juxta hoc quod jam et ante nos dictum est: « Quisquis extra Ecclesiae unitatem patitur, poenas pati potest, martyr fieri non potest, » quia, auro locus est in quo conflatur. Quid itaque ad haec haeretici dicitis? Conflari per afflictionem carnis, vel etiamum ut non seducat amplius gentes, donec consummentur mille anni . Millenario enim numero non quantitatem temporis sed universitatem qua regnat Ecclesia, designavit. Antiquus autem serpens ligatus catena in abyssum mittitur, quia religatus a bonorum cordi
Abbreviated transcription (Latin):
quid ioquantur. Et ait. Hatet argentum uenarum su¬
arum principia. Ac si aꝑte dicat. Qui ad uere predicatio¬
nis uerba se preparat: neccesse est ut causarum origines
a sacris paginis sumat. ut omne qd̃ loquitur ad diuine
auctoritatis fundamentum reuocet: atq in ed edificium¬
sue locutionis firmet. Ut enim predraimus. sepe heretici
dum sua student ꝑuersa astruere: ea proferunt que
profecto in sacroꝵ libroꝵ paginis nontenentur. Unde
⁊ discipulum suum prelicator egreguis admonet di
dum laudari heretici tanquam de excellenti ingenio cu¬
piunt: quasi noua quedam ꝓferunt. que in antiquors
patrum ubris ueterib nontenentur. Sic q fit ut dum
uideri sapientes desiderant: miseris suis auditorib
io locus est in quo conflatur. Ac si aꝑte dicat. Uera fideli¬
um sapientia. cui unuiersalis eccta locus est. tribula¬
tionem uobis ꝑsequentib patit᷑. s acunctis peccatoꝵ sor

Expanded text:
quid loquantur. Et ait: Habet argentum, venarum suquid loquantur. Et ait: Habet argentum, venarum suarum principia. Ac si aperte dicat: Qui ad verae praedicationis verba se praeparat, necesse est ut causarum origines a sacris paginis sumat, ut omne quod loquitur ad divinae auctoritatis fundamentum revocet, atque in eo aedificium locutionis suae firmet. Ut enim praediximus, saepe haeretici dum sua student perversa astruere, ea proferunt quae profecto in sacrorum librorum paginis non tenentur. Unde et discipulum suum praedicator egregius admonet, dinas vocum novitates ; quia dum laudari haeretici tanquam de excellenti ingenio cupiunt, quasi nova quaedam proferunt, quae in antiquorum Patrum libris veteribus non tenentur; sicque fit ut dum videri sapientes desiderant, miseris suis auditoribusro locus est in quo conflatur. Ac si aperte dicat: Vera fidelium sapientia, cui universalis Ecclesia locus est, tribulationem vobis persequentibus patitur, sed a cunctis peccat