comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ. eũ qui scdm̃ dm̃ creatus est.
in iusticia & scĩtate ueritatis. Et ne
aliqus arbitret᷑ deponendã cẽ aliqũa
substantiã qu̾eadmodũ se expoliat
tunica. aut aliqͥd forinsecus accipi¬
endũ. qͦmͦ accipit aliqd̃ uestim̃tũ.
quasi ponens unã tunicã & sumens
alterã. & carualis iste incellectus ñ per¬
mttteret homines agere in se int̾ spua¬
lit̾ qd̾ p̃cipiebat apłs: secutꝰ ẽ & expo¬
suit qͥd eẽt. exuite ueterẽ hominẽ &
induite nouii. Cȩtera enĩ lectionis ip¬
sius. ad eundẽ intellectũ ꝑtinent.
A it quippe qͣsi dicenti. Et qͦmͦ me exu¬
turus. sũ uetere. aut qͦmͦ induturus
nouo: An ipse tͣcius homo sũ depositu¬
rus ueterẽ hominẽ qu̾e habui. & ac¬
cepturus nouũ que ñ habui. ut tres
homines intelligant᷑: & sit in medio
qͥ deponit ueterẽ hominẽ. & accipit
nouũ: Ne gͦ quisꝙͣ tali carnali cogi¬
tatione impeditꝰ minꝰ faceret qd̃ iube¬
t᷑. & ñ faciens excusaret se de obscurita¬

Expanded text:
hominem qui secundum Deum creatus est in justitia et sanctitate veritatis . Et ne aliquis arbitraretur deponendam esse aliquam substantiam, quemadmodum se exspoliat tunica; aut aliquid forinsecus accipiendum, quomodo accipit aliquod vestimentum, quasi ponens unam tunicam et sumens alteram; et carnalis iste intellectus non permitteret homines agere in se intus sps: secutus est, et exposuit quid esset exui veterem hominem, et indui novum. Caetera enim lectionis ipsius ad eumdem intellectum pertinent. Ait quippe quasi dicenti: Et quomodo me exuturus sum veterem, aut quomodo induturus novum? An ipse tertius homo sum depositurus veterem hominem, quem habui, et accepturus novum, quem non habui; ut tres homines intelligantur, et sit in medio qui deponit veterem hominem, et accipit novum? ne ergo quisquam tali carnali cogitatione impeditus, minus faceret quod jubetur, et non faciens excusaret se de obscurita
Abbreviated transcription (Latin):
repit ira xp̃iano: ñ debet diu teneri. & fi¬
Teri pͥdiana. Eice illã de corde antequã
occidat lux ista uisibilis. ne te deserat lux
ista inuisibilis. S & alitͣ bene intelligi¬
sol qͥ adorat᷑ a paganis & manicheis. et
uidet᷑ etiã a peccatorib: s ille alius cu¬
ĩ ueritate natura humana illustratur.
ad quã gaudent angłi: hominũ aut̃
infirmatȩ acies cordis. & si trepidant
sub radiis eiꝰ. ad eũ tam̃ contẽ plandũ ꝑ
mandata purgant᷑. Cũ ceꝑit iste sol in
homine habitare ꝑ fidem. ñ tantũ in
te ualeat iracundia quȩ inte nascit᷑. ut
occidat suꝑ miscdiam tuaͣ. id ẽ deserat
cũ iracundia tua. Uidet᷑ enĩ quasi ipse
a te occidere. eũ tu ab ipso occidas: quia
ira cũ inuerauerit fit odiũ. eũ factũ fu¬
erit odiũ: iam homicida es. Om̃is eni
qͥ odit frẽm homicida ẽ: sicut dicit io¬
ħes apłs. Itẽ ipse dicit. qͥa om̃is qͥ odit
frẽm suũ: in tenebris manet. Et ñ mi¬

Expanded text:
repit ira christiano, non debet diu teneri et fieri pridiana. Ejice illam de corde antequam occidat lux ista visibilis, ne te deserat lux illa invisibilis. Sed et aliter bene intelligisol qui adoratur a Paganis et Manichaeis, et videtur etiam a peccatoribus; sed ille alius cujus veritate humana natura illustratur, ad quem gaudent Angeli, hominum autem infirmatae acies cordis etsi trepidant sub radiis ejus, ad eum tamen contemplandum per mandata purgantur. Cum coeperit iste sol in homine habitare per fidem, non tantum in te valeat iracundia quae in te nascitur, ut occidat super iracundiam tuam, id est, deserat cum iracundia tua. Videtur enim quasi ipse a te occidere, cum tu ab ipso occidas: quia ira cum inveteraverit, odium fit; cum factum fuerit odium, jam homicida es. Omnis enim qui odit fratrem suum, homicida est , sicut dicit Joannes apostolus. Item ipse dicit, quia omnis qui odit fratrem suum, in tenebris manet : et non mi
Abbreviated transcription (Latin):
net inȩtͣnũ. Pone gͦ dorsũ ad id qd̃ ca¬
dit. & faciẽ ad illud qd̾ manet. Cui¬
gilante xp̃o. iam tẽpestas illa ñ qua¬
tiet cor tuuͣ. ñ opplebunt fluctus na¬
uẽ tuã. qͥa fides tua imꝑat uentis et
de exuendo ueterẽ hominẽ. Irasci¬
mini. & nolite peccare. Sol ñ occidat
suꝑ iracundiã urãm. neq locũ detis

Expanded text:
aeternum . Pone ergo dorsum ad id quod cadit, et faciem ad illud quod manet. Evigilante Christo jam tempestas illa non quatiet cor tuum, non opplebunt fluctus navim tuam: quia fides tua imperat ventis et de exuendo veterem hominem. Irascimini, et nolite peccare: sol non occidat super iracundiam vestram: neque locum
Abbreviated transcription (Latin):
Audite breuit᷑. Qͥsquis adhuc malus
Eece repeto. uidete qͥa dico. qͥsqͥs malus
ẽ int̾rogans conscientiã suã. & mala
sibi renuntians: ñ arbitret᷑ neminẽ
bonũ eẽ. Qͥsquis bonꝰ ẽ: ñ arbitret᷑
se solũ bonũ cẽ. & ñtimeat bonꝰ in eõ¬
mixtione maloꝵ: qͥa ueniet tẽpus
ut inde segreget᷑. Adhuc enĩ hodie
cantauimꝰ. ne ꝑdas cũ impiis anima
meã. & cũ uiris sanguinũ uitã meã.
Q enĩ ẽ. ne cũ impiis ꝑdas: Ne simul
ꝑdas. Qre timet ne simul ꝑdat: Ui¬
dõ eñĩ dictũ dõ. Qͥ a mͦ simul nos pa¬
teris: quos pateris simul. noli ꝑdere
simul. Et hoc habet totus psalmus.
qũe uolo breuit᷑ eũ scĩtate ur̃a con¬

Expanded text:
Audite breviter: Quisquis adhuc malus Ecce repeto, videte quia dico: Quisquis malus est, interrogans conscientiam suam, et male sibi renuntians, non arbitretur neminem bonum esse: quisquis bonus est, non arbitretur se solum bonum esse; et non timeat bonus in commixtione malorum, quia veniet tempus ut inde segregetur. Ad hoc enim hodie cantavimus, Ne perdas cum impiis animam meam, et cum viris sanguinum vitam meam. Quid enim est, Ne cum impiis perdas? Ne simul perdas. Quare timet ne simul perdat? Video enim dictum Deo, quia modo simul nos pateris, quos pateris simul, noli perdere simul. Et hoc habet totus psalmus, quem volo breviter cum Sanctitate Vestra con
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. & ula spe celestis hereditatis. Pro¬
ximũ tuũ debes putare omnẽ hominẽ.
&e anteꝙͣ sit xp̃ianus. Non enĩ nosti qͥd
sit apud dm̃. qͦmͦ illũ p̃scierit ds̃ igno¬
ras. Aliquando qu̾e irrides ad orantem
lapides. conũtit᷑ ꝙ ad orat dĩ. fortasse
religiosius quã tu: qͥ eũ paulo ante irri¬
debas. Sunt gͦ ꝓximi nr̃i latentes in his
hominib qui ñ st̃ in eccłia. & st̃ longe
a nobis latentes in ȩccłia. Idõq qui nͣ
scimꝰ futura. unu̾quẽq ꝓximũ habea¬
mꝰ ñ solũ conditione mortalitatis huma

Expanded text:
tres illa spe coelestis haereditatis. Proximum tuum debes putare omnem hominem, et antequam sit christianus. Non enim nosti quid sit apud Deum, quomodo illum praesciverit Deus ignoras. Aliquando quem irrides adorantem lapides, convertitur, et adorat Deum, fortasse religiosius quam tu, qui eum paulo ante irridebas. Sunt ergo proximi nostri latentes in his hominibus, qui nondum sunt in Ecclesia; et sunt longe a nobis latentes in Ecclesia. Ideoque qui non scimus futura, unumquemque proximum habeamus, non solum conditione mortalitatis hu
Abbreviated transcription (Latin):
daciũ. loqͥmini ueritatẽ unꝰ quisq eũ ꝓ¬
ximo suo. qͥa sumꝰ inuicẽ m̃bra. Irascumi¬
ni. & nolite peccare. Si ꝓpt̾ea irasceris
seruo tuo qͥa peccauit: ne tu ipse pecces.
irascere tibi. Sol ñ occidat. suꝑ rracundiã
qͥa si ex ipsa humana conditione & in¬
frmitate mortalitatis ꝙͣ portamꝰ. sub

Expanded text:
veritatem unusquisque cum proximo suo: quia sumus invicem membra. Irascimini; et nolite peccare. Si propterea irasceris servo tuo quia peccavit: ne et tu ipse pecces, irascere tibi. Sol non occidat super iracundiam quia etsi ex ipsa humana conditione et infirmitate mortalitatis, quam portamus, sub
Abbreviated transcription (Latin):
te: quo intrabo: Tantas sordes tuȩ¬
conscientię sustinebo: Si seruũ
meũ in domũ tuã inuitares. ñne
eã pͥus mundare curares: In uo¬
cas me incor cuũ. & plenũ ẽ rapinis.
Qͦ inuocor ut ds̃ plenũ ẽ blasphemi¬
is. plenũ ẽ adulteriis. plenũ eꝰ ira.
fraudib. plenũ ẽ malis concupis-¬
centiis. & inuocas me: Beniq de
ñ inuocauert̃. Et utiq inuocaue¬
runt. nec tam̃ inuocauert̃. Breuit᷑ di¬
co. qm̃ nata ẽ questio cur tantã mer¬
cedẽ exigat homo. allegans unu me¬
ritũ dicendo qͥa inuocaui te. cuĩ ui¬
deamꝰ a tã multis malis inuocari dm̃.
Nata ẽ questio. unde ñ transeundũ ẽ.
Nico gͦ breuit᷑ homini auaro. Inuocas
dm̃. quare inuocas dm̃: Ut dec tͥ
luchrũ. Luchrũ gͦ inuocas. ñ dm̃.¬

Expanded text:
te, quo intrabo? Tantas sordes te, quo intrabo? Tantas sordes conscientiae tuae sustinebo? Si servum meum in domum tuam invitares, nonne prius eam mundare curares? Invocas me in cor tuum, et plenum est rapinis. Quo invocatur Deus plenum est blasphemiis, plenum est adulteriis, plenum est fraudibus, plenum est malis concupiscentiis, et invocas me! De utique invocaverunt, nec tamen invocaverunt. Breviter dico, quoniam nata est quaestio, ut tantam mercedem exigat homo allegans unum meritum, dicendo, quia invocavi te; cum videamus a tam multis malis invocari Deum, nata est quaestio: unde non transeundum est. Dico ergo breviter homini avaro: Invocas Deum? Quare invocas Deum? Ut det mihi lucru
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ etiã ipsoꝵ impioꝵ ñ inuocat
dnm: Nisi gͦ ꝓpͥo mͦ quodã diceret
inuocaui te. qui ñ possit cõmunis
eẽ cũ multis. nullomͦ de hac inuocati¬
one tantã mercedẽ auderet exigere.
Responderet enĩ illi ds̃ quodãmͦ in co¬
gitatione. & diceret. Qͥ d a me petis.
ut ñ confundaris: Quare: Qͥa inuo¬
casti me: Non cotidie homines ut im¬
pleant forte adulteria quȩ concupis¬
cunt inuocant me: Non cotidie ho¬
mines. ut moriant᷑ illi a quib expe¬
ctant hereditatẽ. inuocant me: Non
cotidie homines qui fraudẽ cogi¬
tant. ut eã ꝓsꝑo exitu impleant. in¬
mercede exigis ut dicas. ñ confun¬
dar qm̃ inuocaui te: Inuocant qͥ¬
dẽ illi. s ñ inuocant te. Inuocas
am̃. quando in te uocas dm̃ Hoc eͣ
enĩ illũ inuocare. in te illũ uocare:
quodãmͦ eũ in domũ cordis tui in¬
uitare. Non auderes aut̃ tantũ pa¬
tre familias inuitare. nisi nosses ei
habitaculũ p̃parare. Si eñi dicat
tibi ds̃. ecce inuocasti me. uenio ad

Expanded text:
impiorum non invocat Deum? Nisi ergo proprio modo quodam diceret, Invocavi te, qui non possit communis esse cum multis, nullo modo de hac invocatione tantam mercedem auderet exigere. Responderet enim illi Deus quodammodo in cogitatione, et diceret: Quid a me petis ut non confundaris? Quare? Quia invocasti me? Nonne quotidie homines, ut impleant forte adulteria quae concupiscunt, invocant me? nonne quotidie homines, ut moriantur illi a quibus exspectant haereditatem, invocant me? nonne quotidie homines qui fraudem cogitant, ut eam prospero exitu compleant, inmercede exigis, ut dicas: Non confundar, quoniam invocavi te? Invocant quidem illi, sed non invocant te. Invocas Deum, quando in te vocas Deum. Hoc est enim illum invocare, illum in te vocare, quodam modo eum in domum cordis tui invitare. Non autem auderes tantum patrem familias invitare, nisi nosses ei habitaculum praeparare. Si enim tibi dicat Deus: Ecce invocasti me, venio ad
Abbreviated transcription (Latin):
ritatẽ reqͥret añs. & retribuet his
qͥ abundant᷑ faciunt suꝑbiã. S quan¬
do retribuet: O si mͦ retribueret. mͦ
eos uolebam uidere humiliatos atq
ꝓstratos. Audite qͥd sequit᷑. Uirilit᷑
agite. Nolite laxas manꝰ in tribula¬
tionib dimitere. ñ nutent genua
ur̃a. Uirilit̾ agite. & confortet᷑ cor

Expanded text:
ritatem requiret Dominus, et retribuet his qui abundanter faciunt superbiam. Sed quando retribuet? O si modo retribueret! modo eos volebam videre humiliatos atque prostratos. Audite quid sequitur: Viriliter agite. Nolite lassas manus in tribulationibus dimittere, non nutent genua vestra. Viriliter agite, et confortetur cor
Abbreviated transcription (Latin):
mabamꝰ insaniã. Cc̃ efficiunt᷑ mu¬
ta labia eoꝵ. quȩ loquunt᷑ adu̾sus
iustũ iniquitatẽ. in suꝑbia ꝙ con¬
tẽptu. Modo eni dicunt nobis.
Ubi ẽ ds̃ u̾r: Ut quid colitis. quod¬
ñ uidetis: Creditis & laboratis.
Certũ ẽ qd̃ laboratis. incertũ ẽ qd̃
sꝑatis. Quando uenerit certũ qd̵
sꝑamꝰ. muta efficiunt᷑ labia dolo
sa. Proinde uide qd̃ sequit᷑. quia
muta efficiunt᷑ labia dolosa. quȩ lo¬
cunt᷑ adu̾sus iustũ iniquitate᷑. in
suꝑbia & contẽptu. Attendit iste
qͥ sic gemit. uidit bona diͣ int̾ in
sp̃u. uidit hȩc bona quȩ in occul¬
to uident᷑. s ab impiis ñ uident᷑

Expanded text:
aniam . Tunc efficientur labia eorum muta, qui loquuntur adversus justum iniquitatem, in superbia et in contemptu. Modo enim dicunt nobis: Ubi est Deus vester? Quid colitis? Quid videtis? Creditis, et laboratis: certum est quod laboratis, incertum est quod speratis. Quando venerit certum quod speramus, muta efficientur labia dolo Proinde vide quid sequitur, quia muta efficientur labia dolosa, quae loquuntur adversus justum iniquitatem, in superbia et contemptu. Attendit iste qui sic gemit, vidit bona Dei intus in spiritu, vidit haec bona quae in occulto videntur, sed ab impiis n
Abbreviated transcription (Latin):
do. ubi dicebant᷑ laudes dõ. eiq sacri¬
ficia offerebant᷑: ubi ꝓpħia ñ cessa¬
bat canendo futura. quȩ mͦ uidemꝰ
impleri. Iste ppłs quasi in medio
gentiũ erat. Attendit ꝓpħa iste. &
uidet futurã ȩccłiam dĩ in om̃ibus
gentib. Et qͥa om̃s gentes circii
diq erant quȩ in medio ponebant
unã gent̾ẽ udeoꝵ: has undiq circũ¬
stantes gentes. appellauit ciuitatẽ
circũstantiȩ. Mirificasti quidẽ dñe
Ibi passus ẽ xp̃c. ibi resurrexit. ibi
ascendit in cęlũ. ibi multa mirabi¬
lia fecit: s maior laus tua ẽ. quia
mirificasti miscđiam tuã in ciuita¬
te circũstantiȩ: Io ẽ in om̃ib gentib
diffudisti miscđiam tuã: nec unige¬
nitũ tuũ in illa iherłm quasi in ua¬
se teniusti: s tãꝙͣ fracto uase ungu̾e¬

Expanded text:
do, ubi dicebantur laudes Deo, eique sacrido, ubi dicebantur laudes Deo, eique sacrificia offerebantur, ubi prophetia non cessabat canendo futura, quae modo videmus impleri: iste populus quasi in medio gentium erat. Attendit propheta iste, et vidit futuram Ecclesiam Dei in omnibus gentibus: et quia omnes gentes circum undique erant, quae in medio ponebant unam gentem Judaeorum; has undique circumstantes gentes appellavit civitatem circumstantiae. Mirificasti quidem, Domiibi passus est Christus, ibi resurrexit, ibi ascendit in coelum, ibi multa mirabilia fecit: sed major laus tua est, quia mirificasti misericordiam tuam in civitate circumstantiae, id est, in omnibus gentibus diffudisti misericordiam tuam. Nec unguentum tuum in illa Jerusalem, quasi in vase tenuisti; sed tanquam confracto vase, ungu
Abbreviated transcription (Latin):
Eccłia huiꝰ tẽporis. Cabernaculum
idõ dr̃. qͥa adhuc in hac t̾ra ꝑegri¬
nat᷑. Cab̾naculũ enĩ habitaculũ est
militũ. in expeditione positoꝵ. Ipsa
dicunt᷑ tab̾nacula. Domꝰ ñ ẽ tab̾nacłm.
Pugna in expeditione ꝑegrinꝰ. ut sal¬
uus factus in tab̾naculo. głosus re¬
cipiaris in domũ. Erit enĩ in cȩlo
domꝰ tua etͣna. si mͦ in hoc tab̾nacu¬
lo bene uixeris. Ergo in hoc tab̾na¬
culo ꝓteges eos a contradictione lin¬
guarũ. Contradicunt linguȩ multȩ.
diu̾sȩ hereses. diu̾sa scismata. ꝑso¬
nant lingue multȩ: contradicunt
ueraci doctrinȩ. Tu curre ad tab̾na¬
culũ dĩ. eccłiam catholicã tene. a re¬
gula ueritatis noli discedere: ⁊ ꝓ¬
tegeris in tabernaculo a contradi¬
qm̃ mirificauit miscdiam suã mͥ.
in ciuitate circunstantiȩ. Quȩ ẽ ciui¬
tas circũstantiȩ: In una iudea ppłs
dĩ erat positus. quasi in medio mu¬

Expanded text:
Ecclesia hujus temporis; tabernaculum Ecclesia hujus temporis; tabernaculum ideo dicitur, quia adhuc in hac terra peregrinatur. Tabernaculum enim habitaculum est militum in expeditione positorum. Ipsa dicuntur tabernacula. Domus non est tabernaculum. Pugna in expeditione peregrinus; ut salvus factus in tabernaculo, gloriosus recipiaris in domum. Erit enim in coelo domus tua aeterna, si modo bene in hoc tabernaculo vixeris. Ergo in hoc tabernaculo proteges eos a contradictione linguarum. Contradicunt linguae multae; diversae haereses, diversa schismata personant; linguae multae contradicunt veraci doctrinae: tu curre ad tabernaculum Dei, Ecclesiam catholicam tene, a regula veritatis noli discedere, et protegeris in tabernaculo a contradidiam suam in civitate circumstantiae. Quae est civitas circumstantiae? In una Judaea populus Dei erat positus, quasi in medio mun
Abbreviated transcription (Latin):
& habitabis in eo. Si eũ in hoc scło
exceꝑis in corde tuo. ille post hoc
scłm excipiet te uultu suo. Acon¬
dito uultus tu ñ conturbant᷑.
Putas ẽ quisqu̾ã ita felix in hoc
habere in dulcedine ipsuis: & a cõ¬
tbatione hominũ a quib audit
obꝓbria intret in uultũ dĩ cũ con¬
scientia sua: Intrat plane. s si ha¬
beat cũ quo intret. id ẽ si ñ sit onero
sa conscientia: siñ illi faciat sarcinã
grandẽ. ad angustã ianuam. Abscon¬
des eos in abscondito uultꝰ tui. a con¬
tͣbatione hominũ. Proteges eos in tab̾¬
naculo tuo. a contradictione lingua
rũ. Aliquãdo abscondes eos in abscõ¬
dito uultus tui a contͣbatione homi¬
nuͣ. ut ꝓrsus in eis conturbatio hu¬
mana deinceps eẽ nͣ possit. S interĩ
cũ ꝑegrinant᷑ in hoc scło. qͥa multas
patiunt᷑ linguas contradicentes qui
tibi seruiunt. qͥd eis facis: Proteges
eos in tab̾naculo. Qͥd ẽ tab̾naculũ:

Expanded text:
tu habitabis in eo. Si eum in hoc saeculo tu habitabis in eo. Si eum in hoc saeculo exceperis corde tuo, ille post hoc saeculum excipiet te vultu suo. Adito vultuPutas est quisquam ita felix in hoc habere in dulcedine ipsius, et a conturbatione hominum, a quibus audit opprobria, intret in vultum Dei cum conscientia sua? Intrat plane, sed si habeat cum quo intret, id est, si non sit onerosa ipsa conscientia, si non illi faciat sarcinam grandem, ad angustam januam. Abscondes ergo eos in abscondito vultus tui, a conturbatione hominum. Proteges eos in tabernaculo tuo, a contrum. Aliquando abscondes eos in abscondito vultus tui, a conturbatione hominum; ut prorsus in eis conturbatio humana deinceps esse non possit: sed interim cum peregrinantur in hoc saeculo, quia multas patiuntur linguas contradicentes qui tibi serviunt, quid eis facis? Proteges eos in tabernaculo tuo. Quod est tabernaculum?
Abbreviated transcription (Latin):
lutẽ. Si gͦ uis ambulare uiã dñi.
etiã in conspectu hominũ sꝑa in
am̃. id ẽ noli erubescere de spe tua.
Quomͦ uiuit in corde tuo. sic habi¬
tet in ore tuo. Qͥ a nͣ sine causa
signũ suũ xp̃e in fronte nobis fi¬
gi uoluit. tanquã in sede pudoris.
Hoc gͦ in conspectu hominũ si fece¬
ris. si inde corã hominib ñ erubu¬
eris. si in conspectu filioꝵ hominũ¬
Abscondes eos in abscondito uultꝰ tui.
Non dixit abscondes eos in cȩlo tuo.
ñ dixit abscondes eos in paradyso:
ñ dixit abscondes eos in sinu abrahȩ.
Multis enĩ significationib loca futu¬
ra scoꝵ in scripturis scĩs posita st̃ Ui¬
hoc ei ait suꝑius. Esto mͥ in dm̃ ꝓte¬
ctorẽ. & in domũ refugii. Ergo eri¬
mꝰ in uultu dĩ absconditi. Qͥ sinus
ẽin facie dĩ. a me expectatis audi¬
re: Purgate cor ut ip̃se illuminet.
& que inuocatis intret. Esto domꝰ
eiꝰ. & erit domꝰ tua. Habitet in te.

Expanded text:
lutem . Si ergo vis ambulare viam Domini, lutem . Si ergo vis ambulare viam Domini, etiam in conspectu hominum spera in Deum, id est, noli erubescere de spe tua. Quomodo vivit in corde tuo, sic habitet in ore tuo: quia non sine causa signum suum Christus in fronte nobis figi voluit, tanquam in sede pudoris, Hoc ergo in conspectu hominum si feceris, si inde coram hominibus non erubueris, si in conspectu filioruAbscondes eos in abscondito vultus tui. Non dixit, Abscondes eos in coelo tuo: non dixit, Abscondes eos in paradiso: non dixit, Abscondes eos in sinu Abrahae. Multis enim fidelibus loca futura sanctorum in Scripturis sanctis posita sunt. Vihoc ei ait superius: Esto mihi in Deum protectorem, et in domum refugii. Ergo erimus in vultu Dei absconditi. Quis sinus est in facie Dei, a me exspectatis audire? Purgate cor, ut ipse illuminet, et quem invocatis intret. Esto domus ejus, et erit domus tua: habitet in te, et
Abbreviated transcription (Latin):
minũ. Non ꝑfecisti in conspectu
filioꝵ hominũ. s sꝑantib in te in
conspectu filioꝵ hominũ: io eͣ eis
ꝑfecisti dulcedinẽ tuã. qui sꝑant
in te in conspectu filioꝵ hominum.
Quomͦ dicit dñs. qui me negauerit
corã hominib. negabo & ego eu co¬
rã patre meo. Ergo si sꝑas in dño. co¬
rã hominib sꝑa: ne forte abscondas
ipsam spem tuã in corde tuo. & time¬
as confiteri: cũ cibi ꝓ crimine obiei¬
at᷑. qͥa xp̃ianꝰ es. Cui aut̃ mͦ obicit᷑
remansert̃. ut eis magis obiciat᷑ qͥa
xp̃iani ñ st̃: qu̾a ipsi audeant ali¬
quib obicere. qͥa xp̃iani sunt. Dico¬
si ñ tͥ obiciat᷑ & a xp̃ianis. s nomine.
ñ uita. ñ morib. Nemo sentit. nͥ
qͥ exꝑtus ẽ. Ergo intende. intue¬
re qd̃ audis. Uis uiuere ut xp̃ianꝰ.
uis sequi uestigia dñi tui: obici¬
at᷑ tibi. erubescis. & erubescendo
dimittis. Uiam ꝑdidisti. Uideris
tibi corde credidisse ad iusticiam.
s ꝑdidisti. ore confessio fit ad sa¬

Expanded text:
Non, Perfecisti in conspectu filiorum hominum; sed, sperantibus in te in conspectu filiorum hominum: id est, eis perfecisti dulcedinem tuam, qui sperant in te in conspectu filiorum hominum. Quomodo dicit Dominus: Qui me negaverit coram hominibus, negabo et ego illum coram Patre meo . Ergo si speras in Domino, coram hominibus spera: ne forte abscondas ipsam spem tuam in corde tuo, et timeas confiteri, cum tibi pro crimine objiciatur quia christianus es. Cui autem modo objicitur remanserunt, ut eis magis objiciatur quia christiani non sunt, quam ipsi audeant aliquibus objicere quia christiani sunt. si non tibi objiciatur et a christianis, sed nomine, non vita, non moribus. Nemo sentit nisi qui expertus est. Ergo intende, intuere quod audis. Vis vivere ut christianus? vis sequi vestigia Domini tui? Objiciatur tibi, erubescis, et erubescendo dimittis. Viam perdidisti. Videris tibi corde credidisse ad justitiam, sed perdidisti; ore confessio fit ad sa
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiã. Forte donec afferatis. tole¬
rate donec careatis: necesse ẽ ut
qͥ abundant᷑ faciunt suꝑbiã. Iam
dicturus es quando retribuet: Qͥn¬
do uult qͥ retribuet. Certus sis de
retributione. ñ dubites de tẽpore
ne audeas dõ dare consiliũ. Frors
u̾itatẽ requiret. & recribuet his qͥ
abundant᷑ faciunt suꝑbiã. Aliqͥb
& hic retribuet. & uidemꝰ & didici-¬
mꝰ. qͥa retribuet. Et enĩ quando hu¬
miliant᷑ qͥ dm̃ timent. si forte in a¬
liqͦ dignitate huiꝰ scłi refulserant.
humiliati ñ cecidert᷑: qͥa dm̃ de cor¬
de ñ exclusert᷑. Altitudo eoꝵ ds̃ est.
Humiliatꝰ uidebat᷑ iob ꝑdita substan¬
tia sua. ꝑditis filiis suis. Editis quȩ
seruabat. ꝑditis qͥb seruabat. re¬
mansit sine hereditate. & qd ẽ tristiꝰ.
sine herede. Remansit ad solã uxorẽ.
ñ suã consolatricẽ. s diaboli potius
adiutricẽ: humiliatꝰ uidebat᷑. Uide

Expanded text:
superbiam. Ferte donec efferatis, tolesuperbiam. Ferte donec efferatis, tolerate donec careatis: necesse est enqui abundanter faciunt superbiam. Jam dicturus es: Quando retribuet? Quando vult. Quia retribuet certus sis; de retributione non dubites, de tempore non audeas Deo dare consilium. Prorsus veritatem requiret, et retribuet his qui abundanter faciunt superbiam. Aliquibus et hic retribuet, et vidimus et didicimus quia retribuit. Etenim quando humiliantur qui Deum timent, si forte in aliqua dignitate hujus saeculi refulserant, humiliati non ceciderunt, quia Deum de corde non excluserunt: altitudo ipsorum Deus est. Humiliatus videbatur Job perdita substantia sua, perditis filiis suis, perditis quae servabat, perditis quibus servabat; remansit sine haereditate, et, quod est tristius, sine haerede ; remansit ad solam uxorem, non suam consolatricem, sed diaboli potius adjutricem : humiliatus videbatur; vide
Abbreviated transcription (Latin):
Exaudisti aut̃. cũ clamarẽ ad te. Cla¬
mor ad dm̃. ñ ẽ uoce s corde. Mul¬
ore strepentes. corde au̾so nichil
impetrare potuert̃. Si gͦ clamas.
clama intus. ubi audit ds̃. Cum
clamare inquit ad te. ex audisti
ego suͣ exꝑtus. Habui tribulatio¬
nes. inuocaui & nͣ sũ deceptus.
Sꝑaui in dm̃ & ñ sũ confusus. cogi¬
tationes meas illuminauit. tre¬
pidationẽ meã firmauit. Biligite
qͥ ñ diligitis mũdũ: hoc ẽ om̃s sci
adhuc diligit amphiteatrũ: Cui di¬
co ut diligat dnm. qͥd adhuc dili-¬
git mimi̾i: Qͥo adhuc diligit pan¬
tomimũ: Qͥo adhuc diligit uino¬
lentiã: Qͥd adhuc diligit pompas
scłi. ꝙ uanitates om̃s & insanias mͣ¬
daces: cui dico disce ñ diligere ut
discas diligere. au̾tere ut conu̾taris.
funde ut implearis: Diligite dñm
ui dent᷑. nostis qͥa mͦ in suis uanita.¬
tib extollunt᷑: Ueritatẽ reqͥret dñs.
Et retribuet his qͥ abundant᷑ faciunt

Expanded text:
meae. Exaudisti autem, cum clamarem ad te. Clameae. Exaudisti autem, cum clamarem ad te. Clamor ad Deum non est voce, sed corde. Mulore strepentes, corde averso nihil impetrare potuerunt. Si ergo clamas, clama intus, ubi audit Deus. Cum clamarem, inquit, ad te, exaudisti vego sum expertus; habui tribulationes; invocavi, et non sum deceptus; speravi in Deum, et non sum confusus: cogitationes meas illuminavit, trepidationem meam firmavit. Diligite on diligitis mundum, hoc est, omnes sancti adhuc diligit amphitheatrum? Cui dico ut diligat Dominum, qui adhuc diligit mimum, qui adhuc diligit pantomimum, qui adhuc diligit vinolentiam, qui adhuc diligit pompas saeculi, et vanitates omnes, et insanias mendaces? Cui dico: Disce non diligere, ut discas diligere; avertere, ut convertaris; funde, ut implearis. Diligite Dominvidentur; nostis quia modo in suis vanitatibus extolluntur: veritatem requiret Dominus. Et retribuet his qui abundanter faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
sũ a facie oculoꝵ tuoꝵ: hoc ẽ in il¬
lo ꝑsalmo si dicebã motus ẽ pes m̃s.
Et qd̾ ẽ in illo. miscdia tua dñe adiu¬
uabat me: hoc ẽ in isto. idõ exaudi¬
sti dñe uocẽ orationis meȩ. Attende
illud in petro. Uidet dnm̃ ambulan¬
tẽ in aquis. putat phantasma: ex¬
clamat dñs. Ego sũ. nolite timere.¬
Confidit petrus. & dicit. Si tu es. iube
me uenire ad te suꝑ aquas. Hinc ꝓ¬
bo si tues. si mu̾bo tuo potero qd̃
tu potes. Ait ille. Ueni. Et u̾bũ iuben¬
tis. facta ẽ potestas audientis. Ueni
inquit. Et descendit: cȩpit ire. Ibat
intrepidus. tanquã in illo sꝑans.
Widens aut̃ uentũ ualidũ. timuit.
Ego dixi in extasi mea. ꝓiectus sũ
a facie oculoꝵ tuoꝵ. Et cũ cȩpisset
mergi. exclamauit. Dñe. pereo. Et
iħc porrigens ei manũ. leuauit e¬
ũ dicens. Modice fidei. quare du¬
bitasti: Dixi gͦ in pauore meo. ꝓ¬
iectus sũ a facie oculoꝵ tuoꝵ. et
tanqua iam ꝑire incipiens in ma¬

Expanded text:
um; hoc est in illo psalmo, Si dicebam, Motus est pes meus. Et quod est in illo, Misericordia tua, Domine, adjuvabat me; hoc est in isto, Ideo exaudisti, Domine, vocem orationis meae. Attende illud in Petro videt Dominum ambulantem in aquis, putat phantasma. Exclamat Dominus, Ego sum, noli timere.Confidit Petrus, et dicit, Si tu es, jube me venire ad te super aquas: hinc probo si tu es, si in verbo tuo potuero quod tu potes. Ait ille, Veni, Et verbum jubentis facta est potestas audientis. Veni, inquit. Et descendit: coepit ire, ibat intrepidus, tanquam in illo sperans: videns autem ventum validum, timuit. Ego dixi in ecstasi mea: Projectus sum a facie oculorum tuorum. Et cum coepisset mergi, clamavit, Domine, pereo. Et Jesus porrigens ei manum, levavit eum dicens, Modicae fidei, quare dubitasti ? Dixi ergo in pavore meo, Projectus sum a facie oculorum tuorum: et tanquam jam perire incipientis in ma
Abbreviated transcription (Latin):
uod de psalmo re¬
stat. unde duos iã
aliquanto ẽ ampliꝰ
die debitũ eẽ cõplendũ. Unde pe¬
to caritatẽ ur̃am. ut libent᷑ habe¬
atis nos in u̾bis eiꝰ planiorib non
ĩmorari: ut ea nos teneant. quo¬
rũ ẽ necessitas exponendi. Mul¬
ta enĩ st̃ animis fideliũ sponte
occurrentia. multaq breui am¬
monitione opus habent: quȩdã¬

Expanded text:
Quod de Psalmo restat, unde duos jam aliquanto est amplius die debitum esse complendum. Unde peto Charitatem Vestram, ut libenter habeatis nos in verbis ejus planioribus non immorari, ut ea nos teneant, quorum est necessitas exponendi. Multa enim sunt animis fidelium sponte occurrentia, multa quae brevi admonitione opus habent: quaeda
Abbreviated transcription (Latin):
iustũ iniquitatẽ. in suꝑbia & con¬
tẽptu. qͥa bona huiꝰ scłi uidere nort᷑.
bona aut̃ futuri scłi nec cogitare sci¬
unt: & ut cõm̃daret ipsa bona futu¬
ri scłi hominib quos iubet tolera¬
re ñ amare p̾sentia. exclamauit &
addidit. Quã magna multitudo
dulcedinis tuȩ dñe. Hic homo impiꝰ
si dicat. ubi ẽ ista multitudo dulce¬
dinis. respondebo. Quomͦ tͥ osten¬
dã multicudinẽ huiꝰ dulcedinis. qͥ
palatũ de febre iniquitatis ꝑdidisti:
Mel si ñ nosses qũa bene spͥet. ñ adamas¬
ses nͥ gustasses. Palatũ cordis ñ ha¬
bes ad hax bona gustanda. qͥd tibi
faciã. qͦmͦ ostendã: Non eͣ cui di¬
añs. Quã magna multitudo
dulcedinis tuȩ dñe: Quã abscon¬
disti tim̃tib te. Qͥd ẽ abscondisti:
Illis seruasti. illis ñ negasti. ut so¬
li ad eã ꝑueniant. Bonũ ẽ eñi qd̾
uistis & impiis ñ potest eẽ cõmune.
ut tũdo ꝑueniant. Quãdui enĩ
adhuc timent. ñdũ & ipsi ꝑueniunt.¬

Expanded text:
 iniquitatem in superbia et contemptu, quia bona hujus saeculi videre norunt, bona autem futuri saeculi nec cogitare sciunt. Sed ut commendaret ipsa bona futuri saeculi hominibus, quos jubet tolerare, non amare praesentia, exclamavit et addidit: Quam multa multitudo dulcedinis tuae, Domine! Hic homo impius si dicat: Ubi est ista multitudo dulcedinis? Respondebo: Quomodo tibi ostendam multitudinem hujus dulcedinis, qui palatum de febre iniquitatis perdidisti? Mel si non nosses, quam bene saperet non clamares, nisi gustasses. Palatum cordis non habes ad haec bona gustanda; quid tibi faciam? Quomodo ostendam? Non est cui diDominus . Quam multa multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te! Quid est abscondisti illis? Servasti illis, non negasti, ut soli ad eam perveniant bonum est enim quod justis et impiis non potest esse commune; ut timendo perveniant. Quamdiu enim adhuc timent
Abbreviated transcription (Latin):
effusum ẽ nom̃ tuũ: & ita mirifica¬
sti miscdiam tuã. in ciuitate circũ¬
stantiȩ. Ascendit enĩ in cȩlũ. sedet
ad dexterã patris: post decẽ dies
xp̃i. lapidati: occisi fugati st̃. Et cũ
inde tanqu̾a ex uno loco fugaren¬
t᷑ quasi ligna ardentia igne diuino.
totã silu̾a mundi accensã feruore sp̃s.
& lumine ueritatis impleuert᷑: & mi¬
rificauit dñs miscdiam suã in ciuita¬
te circu̾stantiȩ. Ego dixi in extasi me
a. Recordamini titulũ psalmi. ecce
ẽ illa extasis. Uidete qͥd dicat. Ego
meo dixi. hoc ẽ dixi in extasi mea.
Uidit se pauentẽ nescio qua tribula¬
tione magna. sicut ñ dest̃. attendit
cor suũ pauidũ & trepidũ. & ait.
Piectus sũ a facie oculoꝵ tuoꝵ. Si
in facie tua eẽm ñ sic tinerẽ. si me¬

Expanded text:
irificasti misericordiam tuam in civitate circumstantiae. Ascendit enim in coelum, sedet ad dexteram Patris, post decem dies Christi; lapidati, occisi, fugati sunt . Et cum inde tanquam ex uno loco fugarentur, quasi ligna ardentia igne divino, totam silvam mundi accensam fervore Spiritus et lumine veritatis impleverunt: et mirificavit Dominus misericordiam suam in civitate circua: recordamini titulum Psalmi, ecce est illa ecstasis. Videte quid dicat: Ego meo dixi, hoc est, dixi in ecstasi mea. Vidit se paventem intus nescio qua tribulatione magna, sicut non desunt: attendit cor suum pavidum et trepidum, et ait: Projectus sum a facie oculorum tuorum. Si in facie tua essem, non sic timere
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓ quib gemat᷑: nisi illustret ille
faciẽ suã suꝑ seruũ suam: Qͥ d eͣ gͦ
illustra faciẽ tuã suꝑ seruũ tuum:
ne sine causa tibi in alio psalmo
dixerim. iudica me ds̃ & discerne
causã meã degente nͣ scã. Qd̃ ibi di¬
xit discerne causã meã. hoc dicit
hic illustra faciẽ tuã suꝑ seruũ
tuũ. Et tam̃ ne & ipse suꝑbiat. & qͣsi¬
ñ in mea iusticia. nͨ in meritis meis.
sũ: s qͥa tu misericors es. Noli me
audire scđm iudiciariã seuerita

Expanded text:
et pro quibus gematur, nisi illustret ille et pro quibus gematur, nisi illustret ille faciem suam super servum suum? Quid est ergo, Illustra faciem tuam super servum tuum? ne sine causa tibi in alio psalmo dixerim: Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta . Quod ibi dixit, Discerne causam meam; hoc dicit hic, Illustra faciem tuam super servum tuum. Et tamen ne et ipse superbiat, et qn in mea justitia, non in meritis meis, sim, sed quia tu misericors es, noli me audire, secundum judiciariam severita
Abbreviated transcription (Latin):
quentib me. Illustra faciẽ tuã suꝑ
seruũ tuũ. saluũ me fac in tua mise¬
ricordia. Suꝑius dicebamꝰ si memi¬
nit hesternȩ disputationis caritas
ura quicũq affuistis. qmͣ illi maxi¬
me ꝑsequunt᷑ eccłiam. qui xp̃iani
nolunt bene uiuere. Phos enĩ obꝑ-¬
briũ habet ȩccłia. & ab his inimici¬
tias sustinet quãdo corripiunt᷑. qͣn¬
do male uiuere ñ ꝑmittunt᷑. quan¬
do cũ eis uł u̾bo agit᷑. Ipsi mala in
suis cordib meditant᷑. & erũpendi
rent boni tanqua grana in area. de
quib tam̃ purgatis horrea replenda
st̃ dñi. Ergo int̾ hos gemens iste ait.
Iilustra faciẽ tuã suꝑ seruu tuum.
Confusio em̃ quȩdã putat᷑. eũ om̃s xp̃i¬
ani dicunt᷑. Et qui bene uiuunt ꝙ
qͥ male uiuunt. om̃s uno caractere
signant᷑. om̃s ad unũ altare accedt̃.
om̃s eodem baptismo abluunt᷑. om̃s
eandẽ orationẽ dñicã ꝓfert̃: om̃s
hisdem my steriis celebrandis int̾¬
sunt. Quando discernunt᷑ qͥ gemãt.

Expanded text:
ers. 17. Illustra faciem tuam super servum tuum, salvum me fac in tua misericordia. Superius dicebamus, si meminit hesternae disputationis Charitas Vestra, quicumque affuistis, quoniam illi maxime persequuntur Ecclesiam qui christiani nolunt bene vivere. Per hos enim opprobrium habet Ecclesia, et ab his inimicitias sustinet: quando corripiuntur, quando male vivere non permittuntur, quando cum eis vel verbo agitur, ipsi mala in suis cordibus meditantur, et erumpendi rent boni, tanquam grana in area, de quibus tamen purgatis horrea replenda sunt Domini . Ergo inter hos gemens iste ait: Illustra faciem tuam super servum tuum. Confusio enim quaedam putatur, cum omnes Christiani dicuntur, et qui bene vivunt, et qui male vivunt, omnes uno charactere signantur, omnes ad unum altare accedunt, omnes eodem baptismo abluuntur, omnes eamdem orationem dominicam proferunt, omnes iisdem mysteriis celebrandis intersunt, Quando discernuntur qui gemant,
Abbreviated transcription (Latin):
gilare diuina ꝓuidentia. Si om̃ib fa¬
ceret. ñ seruaret᷑ diuina patientia. Cu
tam̃ xp̃iane tolerare didicisti. ñ uin¬
dictã retribuere. Uindicari uis xp̃ianꝰ.
ñdũ uindicatꝰ ẽ xp̃e. An tu passus es
imꝓbũ. & ille passus ñẽ: Nonne pͥor
ꝓ te passus ẽ. qͥ ñ habebat quare pate¬
ret᷑: Nam in tribulatio fornax auri¬
ficis ẽ. si tam aurũ sis & ñ palea.
ut sordib careas ñ in cinerẽ conũta

Expanded text:
gilare divina providentia: si omnibus fagilare divina providentia: si omnibus faceret, non servaretur divina patientia. Tu tamen, christiane, tolerare didicisti, non vindictam retribuere. Vindicari vis, christiane? Nondum vindicatus est Christus. An tu passus es improbum, et ille non passus est? Nonne prior pro te passus est, qui non habebat quare pateretur? Nam in te tribulatio fornax aurificis est si tamen aurum sis, et non palea, ut sordibus careas, non in cinerem converta
Abbreviated transcription (Latin):
Widete foris pauꝑem. intꝰ diuitẽ. Iste ge¬
minȩ laudes dĩ. ñ exirent de huiꝰ ore.
nͥ thesauros haberet in corde. Qͥ di¬
uites eẽ uultis. tales diuitias concu¬
piscite. quas nec in naufragio pote¬
stis amitere. Ergo tales quando hu¬
miliant᷑. nolite putare miseros eos.
Erratis. ñ scitis qͥd intꝰ habeant. Ex
uobis conicitis qͥ mundũ diligitis.
qͥa uos cũ talia ꝑditis. miseri re¬
manetis. Prorsus nolite hoc putare.
habent intꝰ quo gaudeant. interi¬
or ẽ dominator ipsoꝵ: interior est
pastor & consolator ipsoꝵ. Illi sunt
qͥ male cadunt: qͥ spem suã in hoc
scło ponunt. Aufert᷑ qd̃ nitebat fo¬
ris. nichil remanet intꝰ. nͥ fumꝰ ma¬
le conscientiȩ. Unde se consolent᷑ nͣ
habent. ñ habent qͦ foris exeant: ñ
habent qͦ intro redeant. Deserti pom¬
pa scłari. in anes gr̃a sp̃uali: uere
humiliant᷑. Et multis facit ds̃ ista
in isto tẽpore. s ñ om̃ib. Si enĩ ne¬
mini faceret. quasi ñ uideret᷑ ui¬

Expanded text:
. Istae gemmae laudis Dei exirent de ejus ore, nisi thesaurum haberet in corde? Qui divites esse vultis, tales divitias concupiscite, quas nec in naufragio potestis amittere. Ergo tales quando humiliantur, nolite eos putare miseros. Erratis, non scitis quid intus habeant. Ex vobis conjicitis, qui mundum diligitis, quia vos cum talia perditis, miseri remanetis. Prorsus nolite hoc putare; habent intus quo gaudeant. Interior est dominator eorum, interior est pastor et consolator ipsorum. Ipsi sunt qui male cadunt, qui spem suam in hoc saeculo ponunt. Aufertur quod nitebat foris, nihil remanet intus nisi fumus malae conscientiae. Unde se consolentur non habent, non habent quo foras exeant, non habent quo intro redeant, deserti pompa saeculari, inanes gratia spirituali, vere humiliantur. Et multis facit Deus ista in isto tempore, sed non omnibus. Si enim nemini faceret, quasi non videretur vi
Abbreviated transcription (Latin):
bra contẽpnunt᷑. totus ipse xp̃c cõ¬
tẽpnit᷑: quia totus ipse uistus est.
caput & corpus. Et necesse ẽ ut cõ¬
tẽpnat᷑ totus ipse xp̃e a suꝑbis et
impiis. ut fiat illis qd̃ dicit. mu¬
ta fiant labia dolosa: quȩ locun¬
t᷑ adu̾sus iustũ iniquitatẽ. in suꝑ¬
bia ꝙ contẽptu. Quando efficiun¬
t᷑ muta labia ista: In hoc seculo:
Non. quia cotidie clamant contra xp̃i¬
anos maxime humiles. cotidie blas¬
phemant. cotidie latrant. augent
linguis suis penas quib apud infe¬
ros sitiant. & aquȩ stillã sine causa
desiderent. Non gͦ nc̃ muta efficiun¬
t᷑ labia istoꝵ. S quando. Quando
traducent eos ex adu̾so iniquitates
eoꝵ. sicut dicit in libro sapientiȩ.
Tc̃ stabunt iusti in magna constan

Expanded text:
mbra contemnuntur, totus ipse Christus conmbra contemnuntur, totus ipse Christus contemnitur, quia totus ipse justus est caput et corpus. Et necesse est ut contemnatur totus ipse Christus a superbis et impiis, ut fiat illis quod dicitur: Muta efficiantur labia dolosa, quae loquuntur adversus justum iniquitatem, in superbia et contemptu. Quando efficientur muta labia ista? In hoc saeculo? Nunquam. Quotidie clamant contra Christianos, maxime humiles; quotidie blasphemant, quotidie latrant: augent linguis suis poenas, quibus apud inferos sitiant, et aquae stillam sine causa desiderent. Non ergo nunc muta efficiuntur labia istorum. Sed quando? Quando traducent eos ex adverso iniquitates eorum, sicut dicitur in libro Sapientiae: Tunc stabunt justi in magna
Abbreviated transcription (Latin):
Multa labia locunt᷑ adu̾sus eũ iniqui¬
tateͣ. in suꝑbia & contẽptu. Quare
in suꝑbia & contẽptu: Qͥ a contẽp¬
tibilis suꝑbis apparuit. qͥ tã humi¬
lis uenit. Non uis ut contẽpnat᷑ ab
eis qui honores amant. ille qui
tantas contumelias accepit: Non
uis ut contẽpnat᷑ ab eis qͥ ꝓ mag-¬
no habent istã uitã. ille qͥ mortuus
ẽ: Non uis ut contẽpnat᷑ ab eis qui
quasi dãpnationis mortẽ turpem
putant. ille qui crucifixus ẽ: Non.
uis ut contẽpnat᷑ a diuitib. ille qͥ
pauꝑem uitã gessit in mundo. cũ
eẽt creator mundi: Omͣia ista quȩ
amant homines. qͥa noluit illa ha¬
bere. xp̃c. ut ñ habendo ostenderet
contẽpnenda. ñ qͥa in potestate nͣ ha¬
buit possidenda: om̃s qͥ amant
hȩc. contẽpnunt illũ. Et quicũq
uoluerit seruoꝵ eiꝰ sequi uestigi¬
a ipsius. ut ambulet & ipse in ea
humilitate. in qua didicit ambu¬
lasse dnm̃ suũ: contẽpnit᷑ in xp̃o.
quasi m̃brũ xp̃i. Et cũ caput ꝙ m̃¬

Expanded text:
multa labia loquuntur adversus eum iniquitatem in superbia et contemptu. Quare in superbia et contemptu? Quia contemptibilis superbis apparuit, qui tam humilis venit. Non vis ut contemnatur ab eis qui honores amant, ille qui tantas contumelias accepit? Non vis ut contemnatur ab his qui pro magno habent istam vitam, ille qui mortuus est? Non vis ut contemnatur ab eis qui quasi damnationis mortem crucis turpem putant, ille qui crucifixus est? Non vis ut contemnatur a divitibus, ille qui pauperem vitam gessit in mundo, cum esset creator mundi? Omnia ista quae amant homines, quia noluit illa habere Christus, ut non habendo ostenderet contemnenda, non quia in potestate non habuit possidenda; omnes qui amant haec, contemnunt illum. Et quicumque voluerit servorum ejus sequi vestigia ipsius, ut ambulet et ipse in ea humilitate, in qua didicit ambulasse Dominum suum, contemnitur in Christo quasi membrum Christi: et cum caput et me
Abbreviated transcription (Latin):
habere ꝑ colonũ tuũ. ꝑ elientẽ tuũ.
ꝑ amicũ tuũ. ꝑ satellitẽ tuũ. in uo¬
cas dm̃. ministrũ luchri cui facis dm̃.
uiluit tibi ds̃. Uis inuocare dm̃:
Gratis inuoca. Auare. an parũ ẽ tibi.
si te impleat ipse ds̃: Ds̃ si ad ce ueni¬
at sine auro & argento. ñ uis ulũ:
Qͥo gͦ tibi de his quȩ fecit ds̃ suffi¬
cit. cui ds̃ ipse ñ sufficit: Merito
gͦ rogat iste. ñ confundar qmͣ in uo¬
caui ce. Inuocate dm̃ fr̃s. si ñ uultis
confundi. Confusionẽ eni quadã
timet iste. de qua in suꝑiorib psal¬
mi locutus ẽ: in te dñe sꝑaui. nͣ
confundar in ȩtͣnũ. Nam ut sciatis
qͥa istã confusionẽ timet. qͥd addit᷑
cũ dixisset ñ confundar inętͣnum.
qm inuocaui te: Erubescant im

Expanded text:
clientem tuum, per amicum tuum, per satellitem tuum; invocas Deum, ministrum lucri tui facis Deum: viluit tibi Deus. Vis invocare Deum? Gratis invoca. Avare, an parum est tibi, si te impleat ipse Deus? Deus si ad te veniat sine auro et argento, non vis illum? Quid ergo tibi de his quae fecit Deus sufficit, cui Deus ipse non sufficit? Merito ergo rogat iste, Non confundar, quoniam invocavi te. Invocate Dominum, fratres, si non vultis confundi. Confusionem enim quamdam timet iste, de qua in superioribus Psalmi locutus est: In te, Domine, speravi, non confundar in aeternum. Nam ut sciatis quia istam confusionem timet, quid addidit, cum dixisset, Non confundar in aeternum, quoniam invocavi te? Er
Abbreviated transcription (Latin):
res mundi. Cuiꝰ mundi: Cęli & terrȩ:
Absit. Huiꝰ mundi rector ñ ẽ nisi creator.
S quẽ dicit mundũ: Amatores mundi.
Deniq addit & exponit. Qd̃ dico mũdi.
tenebrarũ harũ. Quarũ utiq tene¬
brarũ. nsi infideliũ & impioꝵ: Nam
ex impiis & infidelib cũ eẽnt facti pii
& fideles. sic eos alloquit᷑ idem apłs.¬

Expanded text:
res mundi . Cujus mundi? coeli et terrae? Absit. Hujus mundi rector non est nisi Creator. Sed quem dicit mundum? Amatores mundi. Denique addit, et exponit, Quod dico mundi, tenebrarum harum. Quarum utique tenebrarum, nisi infidelium et impiorum? Nam ex impiis et infidelibus cum essent facti pii et fideles, sic eos alloquitur idem apos
Abbreviated transcription (Latin):
dete quͣa aꝑta st̃ hȩc. & nobiscũ po¬
tius cognoscite: & in his nobiscũ
dm̃ laudate. Et si orat psalmꝰ orate.
& si gemit gemite: & si gratulat᷑
gaudete. & si sꝑat sꝑate: & si timer
timete. Om̃ia enĩ quȩ hic conscrip¬
manib mimicoꝵ meoꝵ. & a ꝑsequen¬
tib me. Dicamꝰ hoc. & quisq de in¬
imico suo dicat hoc. Bonũ ẽ eñi
& orare debemꝰ. ut ds̃ nos eruat
Inimici homines qualescũq fuerint.
ñ st̃ odio habendi: ne cũ odit malꝰ
qũe patit᷑ malũ. sint duo mali.
Diligat bonꝰ & cũ patit᷑ malũ. ut uł
unꝰ sit malus. Illi inimnici st̃ contra
quos orandũ ẽ: diabolus & angłi
eiꝰ. Ipsi nobis inuident regnũ celoꝵ.
Ipsi nolunt ut ascendamꝰ unde il¬
li eiecti st̃. Ab his oremꝰ. erue a¬
minã nr̃am. Nam ꝙ quado adu̾¬
sus nos homines incitant᷑. uasa
ipsoꝵ fiunt. Proinde apłs paulus
cõmonens nos quã cauti eẽ con¬
tra inimicos debeamꝰ. ait seruis
dĩ qui tribulationes patiebant᷑.

Expanded text:
dete quam aperta sunt haec; et nobiscum potius agnoscite, et in his nobiscum Deum laudate: et si orat Psalmus, orate; et si gemit, gemite; et si gratulatur, gaudete; et si sperat, sperate; et si timet, timete. Omnia enim quae hic conscripmanibus inimicorum meorum, et a persequentibus me: dicamus hoc, et unusquisque de inimicis suis dicat hoc; bonum est enim, et orare debemus ut nos Deus eruat randum sit. Inimici homines, qualescumque fuerint, non sunt odio habendi; ne cum odit malus quem patitur malum, sint duo mali. Diligat bonus et quem patitur malum, ut vel unus sit malus. Illi inimici sunt contra quos orandum est, diabolus et angeli ejus: ipsi nobis invident regnum coelorum, ipsi nolunt ut ascendamus unde illi dejecti sunt: ab his oremus erui animam nostram. Nam et quando adversum nos homines incitantur, vasa ipsorum fiunt. Proinde Paulus apostolus admonens nos quam cauti esse contra inimicos debeamus, ait servis Dei qui tribulationes patiebantur,
Abbreviated transcription (Latin):
uultũ suũ: ⁊ dimisit eũ e abiit. Ideo
enĩ mutata sunt nomina: ut ad my¬
sterii significationẽ nos excitaret mu¬
tatio nominũ. ne putaremꝰ narrari.
aut cõmemorari in scripturis psal¬
moꝵ. nͥ qd̵ in libris regnoꝵ gestũ i¬
uenit᷑ & ñ ibi quęreremꝰ figuras fu¬
turoꝵ. s tãꝙͣ res gestas acciꝑemꝰ. Cũ gͦ
nomina mutant᷑. qͥd tibi dr̃: Clausũ
ẽ hic aliqͥd. pulsa. Noli herere in litte
credentẽ saluu facit. Quomͦ gͦ dimisit
achis regẽ: Attendite fr̃s. Achis dixi
int̾p̃tari. quomͦ ẽ. Recordamini ȩuan¬
głiũ. Quando loquebat᷑ dñs ñr iħc¬

Expanded text:
vultum suum, et dimisit eum, et abiit. Ideo vultum suum, et dimisit eum, et abiit. Ideo enim mutata sunt nomina, ut ad mysterii significationem nos excitaret mutatio nominum: ne putaremus non narrari aut commemorari in Scripturis Psalmorum, nisi quod in libris Regnorum gestum invenitur, et non ibi quaereremus figuras futurorum, sed tanquam res gestas acciperemus. Cum ergo nomina mutantur, quid tibi dicitur? Clausum est hic aliquid; pulsa, noli haerere in littercredentem salvum facit. 8. Quomodo ergo dimisit Achis regem, attendite, fratres. Achis dixi interpretari, Quomodo est. Recordamini Evangelium: quando loquebatur Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
ponderunt. filiũ dauid. Et ille. Quo¬
mͦ gͦ dauid in sp̃u uocat eũ dñm ubi
ait. dixit dñs dño meo. sede ad dexterã
meã donec ponã mimicos cuos sub pe¬
dib tuis: Si gͦ dauid in sp̃u uocat eũ
dñm. quomͦ filius eiꝰ ẽ: Et ñ potuerunt
intelligebat᷑. Si aut̃ haberent intus¬
oculos sicut habebant foris. ex eo qd̃
ram regno patris. Qͥd ẽ corã regno
patris: Coram iudȩis. Et dimisit eũ
& abiit. Quẽ dimisit: Ipsũ ppłm iu¬
deoꝵ dimisit & abiit. Quęris mͦ xp̃m
apud iudȩos: & ñ inuenis. Unde di
tes. quo nͣ miserat ante p̾cones. Nlam
ad illos. p̃cones miserat. Ipsũ dauid.
ci inde cognouerunt. & ipsi pauci
in cõparatione ꝑ euntiũ. Nlã multi
erant: milia enĩ legimꝰ fuisse. Serip
tũ ẽ. reliquiȩ saluȩ fient. S qͣris
mͦ circũcisos xp̃ianos. & ñ inuenis.
Erant aut̃ de circũcisione recentib
to nͣ inuenis: mutauit enĩ uultũ
suũ coram abymelech: & dimisit
eũ & abiit. Et coram achis mutauit

Expanded text:
ponderunt: Filium David. Et ille: Quomodo ergo David in spiritu vocat eum Dominum, ubi ait: Dixit Dominus Domino meo, Sede ad dexteram m, donec ponam omnes inimicos tuos sub pedibus tuis? Si ergo David in spiritu vocat eum Dominum, quomodo filius ejus est? Et non potuerunt intelligebatur. Si autem intus haberent oculos sicut habebant foris, ex eo quodram regno patris. Quid est, Coram regno patris? Coram Judaeis. Et dimisit eum, et abiit. Quem dimisit? Ipsum populum Judaeorum dimisit, et abiit. Quaeris modo Christum apud Judaeos, et non invenis. Unde dimtes, quo non miserat ante praecones. Nam ad illos praecones miserat, ipsum David, ci inde cognoverunt, et ipsi pauci in comparatione pereuntium: nam multi erant. Millia enim legimus fuisse. Scriptum enim est: Reliquiae salvae fient . Sed quaeris modo circumcisos christianos, et non invenis. Erant autem de circumcisione recentibusto non invenis. Mutavit enim vultum suum coram Abimelech, et dimisit eum, et abiit. Et coram Achis mutavit
Abbreviated transcription (Latin):
coram quib ille mutauit uultũ suũ.
& dimisit eos & abiit: hodie uacare.
Si illi qui xp̃m amiserunt: quos dimi¬
sit & abiit. habent manẽ uacationẽ.
nos habemꝰ fructuosã uacationẽ.
ut intelligamꝰ xp̃m qͥ illos dimisit.
& uenit ad nos. Om̃ia ñ fructra fa¬
cta sunt. & in illo furore dauid. &
qd̃ drͣ affectabat. & tympanitabat
ad ostia ciuitatis. & ferebat᷑ in ma

Expanded text:
coram quibus ille mutavit vultum suum, et dimisit eos, et abiit, hodie vacare. Si illi qui Christum amiserunt, quos dimisit, et abiit, habent inanem vacationem; nos habemus fructuosam vacationem, ut intelligamus Christum qui illos dimisit, et venit ad nos. Omnia non frustra facta sunt, et in illo furore David, quod dicitur affectabat, et tympanizabat ad osti