comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Aterius ꝑsone. dum sub specie bo¬
n laudem querit. G n autẽ
cum oraueris. intra incubicu¬
lum tuum. & clauso ostio ora pa¬
trem tuum. in abscondito. ⁊ pat̾
tans qui uidet in abscondito red¬
dec tibi. umdicit intra i¬
cubiculum: uanam głam iubet. fu
ceptum: ut inclisa cogitatione li¬
ptisq compressis oremis. it de an¬
na legit᷑ in libro regum. Labia ĩqͥt¬
tantum eiꝰ mouebant᷑: & nex illius
non audiebat᷑. Q laudendum est
ostinm: id ẽ carnali sensui ẽ resisten¬
dͥum. Cubiculum ẽ secretum cor¬
dis: ad quod tunc intramis in ora¬
tione. quando omina ert̾iora quȩ
ad scłm ꝑtinent ꝑ contemplationẽ
diuinam quasi nichil reputanius.
in comparatione głe celestis. Ostiũ
mentis ẽ uirtus fortitudins quod
clatidendum ẽ. contra sch tumuiltꝰ.
& cont᷑ fauorẽ humanum: ne oratio
secreta impediatur: s in contempla¬
tione diuna fimidatur: Oratio aut̃
ẽ suauis anini. cum compunctione

Expanded text:
alterius personae, dum sub specie boalterius personae, dum sub specie boni laudem quaerit. Tu autem cum oraveris, intra in cubiculum tuum; et clauso ostio, ora patremtuus qui videt in abscondito, reddet tibi. Cum dicit, intra cubiculum, vanam gloriam jubet fugeceptum, ut inclusa cogitatione labiisque compressis oremus, ut de Anna legitur in libro Regum: Labia, inqtantum movebantur, et vox illius non audiebatur . AUGUST. Claudendum est ostium, id est, carnali sensui resistendum. Cubiculum, est secretum cordis, ad quod tunc intramus in oratione, quando omnia exteriora quae ad saeculum pertinent, per contemplationem divinam quasi nihil reputamus in comparatione gloriae coelestis. Ostium mentis, est virtus fortitudinis, quod claudendum est contra saeculi tumultus, et contra favorem humanum, ne oratio secreta impediatur, sed in contemplatione divina fundetur. Oratio autem est suavis animi cum compunctione
Abbreviated transcription (Latin):
on iitus. s cansa ini titis apd̾
am̃ mercedem habet. At uͦ hypo¬
chrite qͣndo faciunt elemosinam.
camint ante se tuba. id ẽ faciunt
eam in manifestatione. ficrit ille
aptum signum dat qui tuba ca¬
nit: ut honorificent᷑ ab hominib
ꝙ non adeo. ⁊ aut̃̾ faciente
elemosinam. nesciat simstra tua
quid facut dext̾a tia: ut sit ele.¬
det tͥ. Merces hẏpocritarum
ẽ: laus hominum. Simstra sigra¬
ficat dilectionẽ landis: dextera uͦ
intentionem implendi p̃cepta dĩ.
Cum gͥ imples diuinum p̃ceptũ.
faciendo elemosinam uel qd̾ libet
bontm. noli htimanam laudem
minscere. In abscondito: idẽ in
conscientia. Si interiora ꝑtinent
ad dextram. excerioia ꝑtinent ad
Et cum oratis nou eritis sicut hy¬
pochryte. qui amant insynago
cos & in angulis platearum stanteᷤᷤ
orare: ut uideantur ab hominib.
Amen dico nob̾: receꝑunt merce¬
dem siram. Docet mtindo corde
esse oranctum: sicut & elemosi¬
nancdum. Hypochrita ẽ qui
simulat qd̾ non ẽ: rep̃sentator

Expanded text:
on virtus, sed causa virtutis apud Deum mercedem habet. At vero hypocritae quando faciunt eleemosynam, canunt ante se tuba, id est, faciunt eam in manifestatione, sicut ille apertum signum dat qui tuba canit, ut honorificentur ab hominibus et non a Deo, Te autem faciente eleemosynam, nesciat sinistra tua quid faciat dextGUST. Merces hypocritarum, est laus hominum. Sinistra significat dilectionem laudis, dextera vero intentionem implendi praecepta Dei. Cum ergo imples divinum praeceptum faciendo eleemosynam vel quodlibet bonum, noli humanam laudem admiscere. In abscondito, id est, in conscientia. Si interiora pertinent ad dexteram, exteriora pertinent ad Et cum oratis, non eritis sicut hyptearum stantes orare ut videantur ab hominibus. Amen dico vobis, receperunt mercedem suam. RABAN. Docet mundo corde esse orandum, sicut et eleemosynandum. Hypocrita est, qui simulat quod non est, repraesentator
Abbreviated transcription (Latin):
siderium nr̃m. ad futurum regnum
excitamns. ut nobis ueniat. & in eo
luntas tua: sicut in celo & intetra.
iat inquã: ut quomodo inculpate
tidi angeli seruiunt in celo. ita &
nos interra tͥ seruiamtis. Uel ita.
Sicut iusti qui ꝑcelum intelligũ¬
tur faciunt noluntatẽ tuam. ita
etiam peccatores qui ꝑt̾ram intelligun¬
tur. faciant eam ad te conu̾si. Non
non resistit. ita corptis ñ resistat spñ:
ne dum comendunt caro & sp̃c. p̃
cepta di minus implere possimus.
uel ꝑcelum accipe xp̃m sponstim:
ꝑ t̾ram eccłiam enis sponsam. ut sic̃
In xp̃o fit patͥs uoluntas. ita etiam
fit ineocłia. Panem nr̃m. suꝑ fub¬
on. id ẽ suꝑ substantialem. pro quo
in ebito habetur sogolla: qd̾ int̃p̃¬
tati sunt p̃cipuum. uel egregium.

Expanded text:
siderium nostrum ad futurum regnum excitamus, ut nobis veniat, atque in eo luntas tua sicut in coelo et in terra. Fiat, inquam, ut quomodo inculpate tibi angeli serviunt in coelo, ita et nos in terra tibi serviamus. Vel ita: Sicut justi qui per coelum intelliguntur, faciunt voluntatem tuam, ita etiam peccatores qui per terram intelliguntur, faciant eam ad te conversi. Non non resistit, ita corpus non resistat spiritui, ne, dum contendunt caro et spiritus, praecepta Dei minus implere possimus. Vel per coelum accipe Christum sponsum; per terram, Ecclesiam ejus sponsam: ut sicut in Christo fit Patris voluntas, ita etiam fiat in Ecclesia. Panem nostrum supersubon, id est, supersubstantialem, pro quo in Hebraeo habetur sogolla, quod interpretati sunt praecipuum, vel egregium,
Abbreviated transcription (Latin):
N oc ẽ non hoc fine iusticiã faciatis.
coram hominib: ut landem hu¬
manum ab eis queratis. Alioqum.
hoc ẽ si alit̃ faciatis insticiam. nisi
ita ut qͥs singulatit̃ sit in cansa:
non uide habebitis mercedem.
apudipsum. Laus hominum ñ
debet appeti. s subseqiti: ut ex¬
emplo inuitet alios. Iusticiam
intellige iemrpam contra concu¬
piscentiam carnis. elemosinam

Expanded text:
oc est, non hoc fine justitiam faciatis coram hominibus ut laudem humanam ab eis quaeratis. Alioquin, id est, si aliter faciatis justitiam, nisi ita ut Deus singulariter sit in causa, non inde habebitis mercedem apud ipsum. Laus hominum non debet appeti, sed subsequi, ut exemplo invitet alios. Justitiam, intellige jejunium contra concupiscentiam
Abbreviated transcription (Latin):
iustus aut̃ miscret᷑ & tribuet.
Et erit meros ur̃a multa. & eritis.
filii altissum. quia ipse benignꝰ ẽ
suꝑ ingratos & malos. U nus faiꝰ
dei ẽ naturalit̾: iusti uͦ sunt faii eiꝰ.
ꝑ ad optionem. Heredes quidẽ di: co¬
heredes aut̃ ep̃i. Quanto gͦ excelsius
ẽ p̃mitm: tanto debet or impen¬
sins officium esse. Benignus ẽ altis¬
simus ds. suꝑ ingratos & malos:
uel bona tenporalia largiendo.
uel tos ad celestia inspirando.
Estote g̃ mifericordes. sicut pat̾ ur̃¬
est. Sicut ant̃ ⁊ elat fine aliquo liuo¬
nore. irascitur sine aliqua ꝑ turba¬
tione. penitet eum sine alicuius suȩ
pranitatis correptione: ita ẽ pati¬
ens fine ulla passione. & misers¬
tur sint aliquo dolore. E stote
gͦ nos ꝑfecti. sictii pat̾ ur celestis
ꝑfectus ẽ. S icut similitudins
est: non quantitatis. Sensus gͦ talis
ist. Pront potestis ꝑfecti estote: ut
queratis prodesse etiam mimicis
qd̾ dm̃ facere manifestum est.

Expanded text:
justus autem miseretur, et retribuet justus autem miseretur, et retribuet Et erit merces vestra multa, et eritis filii Altissimi, quia ipse benignus est super ingratos et malos. Unus filius Dei est naturaliter, justi vero sunt ejus filii per adoptionem, haeredes quidem Dei, cohaeredes autem Christi . Quanto ergo excelsius est praemium, tanto debet impensius officium esse. Benignus est altissimus Deus super ingratos et malos, vel bona temporalia largiendo, vel eos ad coelestia inspirando. Estote ergo misericordes, sicut et est. Sicut autem zelat sine aliquo livore, irascitur sine aliqua perturbatione, poenitet eum sine alicujus suae pravitatis correptione, ita est patiens sine ulla passione, et miseretur sine aliquo dolore. Estote ergo vos perfecti, sicut Pater vester coelestis perfectus est. Sicut similitudinis est, non quantitatis. Sensus ergo talis est: Prout potestis perfecti estote, ut quaeratis prodesse etiam inimicis, quod Deum facere manifestum est.
Abbreviated transcription (Latin):
reciꝑe. quę gr̾a c̾ nobis: Nam &
peccatores peccatorib fenerantur:
ut recipiant eqtalia. Q si salutane¬
int̾ se natura duce norunt esse be¬
nefiq. quantum uob̃ gradꝰ ꝑfessio¬
nis erimior: necesse ẽ ut cura uir¬
tutis sit uberior: quatimis etiam
ñ amantes caritatis sinti amplecta¬
miii. Peccatores funt ualde
unqui: & granib peccatorum
sartinis onerati. Magna enim chi¬
stancra ẽ. inter peccantes & ꝑec¬
catores. sicut inter ridentes & ir¬
rifores: int̾ scribentes & scͥptores.
nam etiã iusti peccant.ꝑ ene¬
rant᷑ hoc ẽ cominodant. saluta
micos. & benefacite: & mutuum
date. nichil inde sperantes. Sci¬
endum ẽ quia multi ñ causa nequi¬
tiȩ s fenerati sunt: s fraudari ti¬
inuerunt. Huic infirmitati chui-¬
na medetur auctoritas dicens. Et
mutuum date: nichil inde sꝑan¬
tes. Iẽ ñ in homine. sp̃t mercedis fi¬
gatis: s in deo qui nob reddet qd̾
illo iubente facietis. Hme illud ẽ.
Mutuabit᷑ petcator &e ñ soluet.

Expanded text:
vobis? Nam et peccatores peccatoribus fenerantur, ut recipiant aequalia. Et si salutaveinter se natura duce norunt esse benefici, quantum nobis gradus professionis eximior, necesse est ut cura virtutis sit uberior, quatenus etiam non amantes charitatis sinu amplectamini? Peccatores sunt valde iniqui, et gravibus peccatorum sarcinis onerati. Magna enim distantia est inter peccantes et peccatores, sicut inter ridentes et irrisores, inter scribentes et scriptores: nam etiam justi peccant. Fenerantur, hoc est, commodant. Salutavmicos vestros: benefacite, & mutuum date, nihil inde sperantes. BEDA. Sciendum est, quia multi non causa nequitiae non fenerati sunt, sed fraudari timuerunt. Huic infirmitati divina medetur auctoritas, dicens, Et mutuum date, nihil inde sperantes, id est, non in homine spem mercedis figatis, sed in Deo, qui vobis reddet quod illo jubente facietis. Hinc illud est: Mutuabitur peccator, et non solvet;
Abbreviated transcription (Latin):
dñs impossibilia non iussit. Hoc
paults testatur diceris. Maledicim᷑
& benedicimus: blasphemamur. &
obsecrannis. B enefacite his qui
uos oderint. Inde paulus. Si esii
d̾s nubii negat: quamus sit blasphe¬
mus &x imprus. Sine discretione
omnib indigentib simplicit̾ tri¬
buantis: non querentes cui. s qͣre
deimus. Quisquis enim inquacũq
necessitate morituro succurte̾ potest.
si ñ fecerit: occidit. Et orate pro
do s p̃dicendo huius modi scͥpturȩ
inuentuntur. Iohannes apłs di¬
cens. si quis scit peccare frẽm siũ¬
peccatũ non ad mortem postulabit. & dabit
ei q̃s uitam. aꝑte ostendit. non pro
omni fre orandum. Ergo cum dñs
anqua peccata fr̃m ee̾ grauiora ꝑ-¬
secutione inmicorum. Peccatum ad
mortem ẽ: cum xp̃iamis oppugnat
quam penitet. Quappt̾ dñs in cru¬
ce ait. Pat̾ ignosct illis. quia nesci¬
urit quid facritit. ꝙ beatus stepħs
orat ꝑeis. qui cum lapidabant. qͥa
nundum in xp̃o crediderant. Et

Expanded text:
inus impossibilia non jussit. Hoc Paulus testatur, dicens: Maledicimur, et benedicimus; blasphemamur, et obsecramus . Benefacite his qui vos oderunt. Inde Paulus: Si esuriDeus nulli negat, quamvis sit blasphemus et impius. Sine discretione omnibus indigentibus simpliciter tribuamus, non quaerentes cui, sed quare demus. Quisquis enim in quacunque necessitate morituro succurrere potest, si non fecerit, occidit. Et orate pro do, sed praedicendo hujusmodi Scripturae inveniuntur. Joannes apostolus dicens: Si quis scit peccare fratrem supeccatum non ad mortem, postulabit, et dabit ei Deus vitam , aperte ostendit, non pro omni fratre orandum. Ergo cum Dominaliqua peccata fratrum esse graviora persecutione inimicorum. Peccatum ad mortem est, cum Christianus oppugnat quam poenitet. Quapropter Dominus in cruce ait: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt , et beatus Stephanus orat pro eis qui eum lapidabant, quia nundum in Christum crediderant . Et
Abbreviated transcription (Latin):
tiam nos ipsos lugeamus. ⁊ omĩs
ira int̾dicta ex cindat᷑ a nobis.
De ira ꝓferuntar rixe. tumor
mentis: contundie. clamor. blas¬
phemie. indignatio. Orainus pane
cotidiano refiq: ut spũ fortitudi¬
nis esuriamiis. & sitiamus iustici¬
am. absorta tristicia quȩ peccato¬
res absorbere solet. De tristitia
nascitur malicia. rancor. pusilla-¬
nimitas. desꝑatio. torpor contra
p̃cepta. nagatio mentis cont᷑ illicita.
Inconsilio quo misericordes sumus:
purgatio ẽ animȩ. In isto gradu
debec exerceri disectio proximi usq
ad inimici dilectionẽ. ex clusa om̃i
auaricia. Petimus gͥ nobis dinit.¬
ti adeo: sicut dimittimus proximo.
De auaritia. oriuntur ꝓditio. fraus.
falacia. ꝑuiria. inꝗuietudo. molen¬
tiȩ. ꝙ coñtra miscdiam obturationes
cordis. Intellectus mundo corde con¬
templatur ditiina quantũ potest
in hac uita peregͥnamur. qminis con¬
ĩisationem habeamus incelis. Ne gͥ
temptationib cor duplex fiat: pe¬

Expanded text:
tiam nos ipsos lugeamus, et omnis tiam nos ipsos lugeamus, et omnis ira interdicta excludatur a nobis. De ira proferuntur rixae, tumor mentis, contumeliae, clamor blasphemiae, indignatio. Oramus pane quotidiano refici, ut spiritu fortitudinis esuriamus et sitiamus justitiam, absorpta tristitia quae peccatores absorbere solet. De tristitia nascitur malitia, rancor, pusillanimitas, desperatio, torpor contra praecepta, vagatio mentis erga illicita. In consilio quo misericordes sumus, purgatio est animae. In isto gradu debet exerceri dilectio proximi usque ad inimici dilectionem, exclusa omni avaritia. Petimus ergo nobis dimitti a Deo, sicut dimittimus proximo. De avaritia oriuntur proditio, fraus, fallacia, perjuria, inquietudo, violentiae et contra misericordiam obdurationes cordis. Intellectus mundo corde contemplatur divina, quantum potest in hac vita peregrinamur, quamvis conversationem habeamus in coelis. Ne igitur tentationibus cor duplex fiat, pe
Abbreviated transcription (Latin):
am gͦ pecitionem. i his duab iuicaᷤ.
nonuit intelligi. Dende adingit
de pane cotidiano. de remissione
peccatorum. de temptatione ui¬
tanda. relinquens s lib̾a nos a
malo. ut stiat iniusquisq se liba̾¬
ri a malo. ex eo qd̃ non infertui
intemptationem. Quod etiã mult
hȩc lict̾a. s libera. Non enim ib
est & liltera. tanquã una sit ꝑe¬
titio. nt cum dicitur. noli hoc. s
hoc. Atrende quanta conexio¬
ne congruant sibi petitiones sep¬
nicia propulsantur: & beatitrido
iinpetratur. ut in principio hu¬
nis sermonis explicatur. Petimꝰ
scĩficari. nomen cħ in nobis timo¬
re casto ꝑmanente inscła: ut ex
contentiones. ꝑtiatie. discoidie.
& nouitatum p̃sumptiones.
Potimuis dm̃ regnare in nobis.
ut ꝑ pietatem mitescams in ui¬
qͥia remota. De muicha nascitui
odium. susurratio. ditractio:
exultatio madu̾sis ꝓriiii. affu¬
ctio aut̃ in ꝓsꝑis. Oramus fieri
uoluntatẽ di in nobes: ut ꝑscien¬

Expanded text:
iam ergo petitionem in his duabus Lucas iam ergo petitionem in his duabus Lucas voluit intelligi. Deinde adjungit de pane quotidiano, de remissione peccatorum, de tentatione vitanda, relinquens, sed libera nos a malo, ut sciat unusquisque se liberari a malo, ex eo quod non infertur in tentationem. Quod etiam vult haec littera, sed libera. Non enim ibi est, et libera, tanquam una sit petitio, ut cum dicitur noli hoc, sed hoc. Attende quanta connexione congruant sibi petitiones sepvitia propulsantur, et beatitudo impetratur, ut in principio hujus sermonis explicatur. Petimus sanctificari nomen Dei in nobis timore casto permanente in saecula, ut ex contentiones, pertinaciae, discordiae et novitatum praesumptiones. Petimus Deum regnare in nobis, ut per pietatem mitescamus, invidia remota. De invidia nascitur odium, susurratio, detractio, exsultatio in adversis proximi, afflictio autem in prosperis. Oramus fieri voluntatem Dei in nobis, ut per scien
Abbreviated transcription (Latin):
in nr̃o spũ & corpore ꝑfecte atq im¬
mortalit̾ ꝑmanebunt. Qͥ hic in¬
choant᷑ quantumq proficimus au¬
gentem in nobis. Panis tͦ cotidianus
ideo dictus ẽ: qma hic ẽ negssarnis.
R fortasse id̾o dictus ẽ panis. ñ potus:
quia panis infrangendo & manden¬
do. in alimento ũtitur.: sicut scͥꝑ.¬
turȩ apiendo & disserendo ammã
pascunt. Potus aut̃ paratus sieut
ẽ tͣnͣsit in corpus: ut hic panis sit
ueritas cum aliqͣnto labore: tunc
aut̃ potus cum nullo labore dispu¬
tanch. Hic ẽ etiam quã poscimus
remissio: ubi ẽ cominissio pecca¬
torum. Hic temptationes : quȩ
nos ad peccandum. uel alligunt
nel impellunt. Hic demq ma¬
lum: tinde crpinus liberari.
Illic ant̃: ndnl istorum ẽ. Lucas
uͦ in oratione dominica. petitiones
non septem. s quinq complexis ẽ.
in quib illas septem intelligit con¬
tineri. Nomen quippe dĩ scĩficat᷑
in spũi: regnum aut̃ enis incaruis
resurrectione nenturum ẽ. Terq¬

Expanded text:
iritu et corpore perfecte atque immortaliter permanebunt. Et hic inchoantur, quantumcunque proficimus, augentur in nobis, panis vero quotidianus ideo dictus est, quia hic est necessarius. Et fortasse ideo dictus est panis, non potus; quia panis frangendo et mandendo in alimentum vertitur, sicut Scripturae aperiendo et disserendo animam pascunt. Potus autem paratus sicut est, transit in corpus, ut hic panis sit veritas cum aliquanto labore, tunc autem potus cum nullo labore disputandi. Hic est etiam quam poscimus remissio, ubi est commissio peccatorum. Hic tentationes, quae nos ad peccandum vel alliciunt vel impellunt. Hic denique malum unde cupimus liberari, illic autem nihil istorum est. Lucas vero in oratione Dominica petitiones non septem, sed quinque complexus est, in quibus illas septem intelligit contineri . Nomen quippe Dei sanctificatur in spiritu, regnum autem ejus in carnis resurrectione venturum est. Tert
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ ignoscendum. reuelatũ ut¬
nitudo peccati misit en indesꝑationẽ.
cum cdxisset. Peccaui tradens san¬
ginem instrim. Qd fortasse est
peccare in spm̃ scm: scilicet oppug¬
hare ꝑ mindiam frat̃nam caritatẽ.
Quod peccatum: neq hic. neq in
futuxo remittettir Qui solem
suum oriri facit suꝑ bonos & ma¬
los: & pluit suꝑ iustos & inistos.
P robabihus accipiendum ẽ hoc de
sole cominun. & de plutuia aquȩ:
qͣm desole iusticie & de pluitia doc¬
trinȩ ueritatis. Sol enim spũalis
non orit᷑ nis donis: quod plang̾t
miqui in libro sapientie salomoniᷤ
dicentes. Sol ñ ortus ẽ nobis. M .xli.

Expanded text:
ignoscendum petenti fnitudo peccati misit eum in desperationem, cum dixisset: Peccavi tradens sanguinem justum . Quod fortasse est peccare in Spiritum sanctum, scilicet oppugnare per invidiam fraternam charitatem. Quod peccatum neque hic, neque in futuro remittetur. Qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos. Probabilius accipiendum est hoc de sole communi et de pluvia aquae, quam de sole justitiae et de pluvia doctrinae veritatis. Sol enim spiritualis non oritur nisi bonis: quod plangunt iniqui, in libro Sapientiae Salomonis dicentes: Sol non ortus est nobis . M.
Abbreviated transcription (Latin):
lintam qetuleruit: at illi stetim ꝑcdia¬
conum sgum iulianum misit athaua¬
sio alexandrie ep̃o. Wibi postea serna¬
ta theophiltis ensdem urbis ep̃e. expͣ¬
gato a sordib templo serapis ibidem
posiit. & basilicam in honore sc̃iio
hannis consectatitt: qͣndo iubente chx¬
odosio p̾ncipe fana gentium destrti¬
cta sunt. Tempore uͦ martian pͥncipis
auiob monachis orien tatib qui ob
orationem ueneratit hierosolimam:
reuelat iohannes caput suum iuxta
herodis quon dam regis habitactilũ.
Qnod ibi ab eis inuentum & assump¬
tam. s ñ in ultopt᷑ incuria ꝑ ditum.
ꝑlatum ẽ aaliis in emissam pheni¬

Expanded text:
lymam detulerunt. At ille statim per dialymam detulerunt. At ille statim per diaconum suum Julianum misit Athanasio Alexandriae episcopo, et ibi postea servata Theophilus ejusdem urbis episcopus, expurgato a sordibus templo Serapis, ibidem posuit, et basilicam in honorem sancti Joannis consecravit quando, jubente Theodosio principe, fana gentium destructa sunt. Tempore vero Martiani principis, duobus monachis orientalibus, qui ob orationem venerant Hierosolymam, revelat Joannes caput suum juxta Herodis quondam regis habitaculum. Quod ibi ab eis inventum et assumptum, sed non multo post incuria perditum, perlatum est ab aliis in Emissam, Phoeni
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ romane ecłie: & puella dat
matri suȩ adułtere. uidelicet synago¬
gȩ. infinem crediture. Corpus io¬
harmnis sepelitur. caput indisco locat᷑:
quia litt̾a quasi humo tegit᷑. s sp̃s
iohanne consepultis. discipuli eits id:
auditores legis carnalib in se obser¬
uantiis extinctis quass iohannis cor¬
pore sepulto. uenurunt ex lege ad
ennangłium. ex litt̾a ad spm̃ in quo
macherunta nominant adductum:
ibiq truncatum. Corpꝰ uͦ in sebaste
urbe palestine quȩ quondam sama¬
ria dicta ẽ: caput aut̃ in hierosoli¬
mis humatum ẽ. It tẽpore itiliaui
apostate pagani inuidentes xp̃ianis.
qui sepulchum iohannis sollicite
frequentabant: monum̃tum in¬
uadunt. ossa disꝑgunt. eadẽ rur¬
sus collecta & cremata latius disꝑ-¬
gunt. S dĩ ꝓnidentia affuerunt
quidam mona chi ex hierosolmus
qmi mixti paganis ofsa legentib igxi¬
nam cornm parcem congregauerunt.
&ad patrem suum philippum hieroso¬

Expanded text:
hoc est, Romanae Ecclesiae; et puella dat hoc est, Romanae Ecclesiae; et puella dat matri suae adulterae, videlicet Synagogae, in fine crediturae. Corpus Joannis sepelitur, caput in disco locatur, quia littera quasi humo tegitur, sed spiJoanne consepultis, discipuli ejus, id est auditores legis, carnalibus in se observantiis exstinctis, quasi Joannis corpore sepulto, veniunt ex lege ad Evangelium, ex littera ad spiritum, in quo Machaerunta nominant, adductum, ibique truncatum. Corpus vero in Sebasta, urbe Palaestinae, quae quondam Samariae dicta est; caput autem in Hierosolymis humatum est. At tempore Juliani apostatae, pagani invidentes Christianis qui sepulcrum Joannis sollicite frequentabant, monumentum invadunt, ossa dispergunt; eadem rursus collecta et cremata latius dispergunt. Sed Dei providentia adfuerunt quidam monachi ex Hierosolymis, qui misti paganis ossa legentibus, maximam eorum partem congregaverunt, et ad patrem suum Philippum Hieroso
Abbreviated transcription (Latin):
incidrmis ex quo sine aliquo pecca¬
to surgere non possimus. illum po¬
tius euadendi aditum petamus. in quo
minus ꝑictilu ee cernimus: iuxta
illos qui hostilib clauisi mutis euim
euadere desiderantes portarum acces¬
sum sibi int̾dictum considerant idi
necesse ẽ ut desiliendi locuni eligãt.
ubi muro existente breuiore mini¬
mum ꝑiculi cadentes incurrant.
rum sic narret hystoriacus. quomͦ
eo tempore ab omnib credebatur.
ubidicitur & ꝓpt̾ sumil recõbentẽ
uult herodes sui sceleris om̃s ee̾ con¬
sortes. Legimus in romana hystora
flaminium ducem romanoriuum a cen¬
sorib pulsum decuria: ideo qd̾ me¬
retricule quiȩ nimqͣm uidisse se di¬
ceret hominiem dicollatum. assenfus
sit ut reus quidam capitalis crimi¬
nis in conuiuio truncaret᷑. Quanto
sceleratior herodes & herodias & puella.
Hȩc iuxta luteram. Nos aut̾ usq ho
corpore absciditur ꝓprio. id ẽ a iuda¬
ico ppło. & datur puelle de gentid

Expanded text:
inciderimus, ex quo sine aliquo peccainciderimus, ex quo sine aliquo peccato surgere non possimus, illum potius evadendi aditum potamus, in quo minus periculum esse cernimus: juxta illos qui, hostilibus clausi muris, cum evadere desiderantes, portarum accessum sibi interdictum considerant, ibi necesse est ut desiliendi locum eligant, ubi muro existente breviore, minimum periculi cadentes incurrant. rum sic narret historicus, quomodo eo tempore ab omnibus, credebatur. Ubi dicitur, et propter simul recumbentes, vult Herodes omnes sui sceleris esse consortes. Legimus in Romana historia Flaminium ducem Romanorum, a censoribus pulsum de curia, ideo quod meretriculae quae nunquam vidisse se diceret hominem decollatum, assensus sit, ut reus quidam capitalis criminis in convivio truncaretur. HIERON. Quanto sceleratior Herodes et Herodias et puella? Haec juxta litteram. Nos autem usque hstus, a corpore absciditur proprio, id est a Judaico populo, et datur puellae de gentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
matri suȩ. W accedentes discipuli
eus. tulerunt corptis ciꝰ: & sepeliert̃
illud in monumento. Et uenientes
nunciauerunt iħn. Gunens he¬
rodias ne aliquando herodes iohe
mouente resipisceret: optabat in po¬
testate linguam habere quȩ illicitas
nuptias arguebat. Herodis quoq sce¬
lus iuramentum minime exeusas:
qui ad hoc forte iurauit ut future
occasioni machinas prepararet. Alio¬
quin si obiussurandum se dicit fecisse.
quid. si matris filia postulasset interi¬
tum: Sane si aliquid forte nos
in cautius iurasse contigerit. qd̾ ob¬
seruatum nergat in peiorẽ exitum.
quam ꝓtutando ꝑiurio. in aliud cri¬
men grauius eẽ diu̾tendum. Inrauit
danid ꝑdnm occidere nabal turuin
stultum ⁊⁊ impiũ. atq omĩa quȩ ad
illum ꝑtinerent demoliri: s ad pri¬
mam int̾cessionem abigail prudentis
feminȩ nabal. remisit minas. Non
solum aut̃ in iurando. s etiam in oĩ
quod agimus hȩc mod̾atio sollertits
ẽ obseruanda: ut si talem forte lapstim

Expanded text:
ipuli ejus, tulerunt corpus ejus, et sepelierunt illud in monumento. Et venientes nuntiaverunt Jesu. Timens Herodias, ne aliquando Herodes, Joanne monente, resipisceret, optabat in potestate linguam habere, quae illicitas nuptias arguebat BEDA. Herodis quoque scelus juramentum minime excusat, qui ad hoc forte juravit, ut futurae occasioni machinas praepararet. Alioquin si ob jusjurandum se dicit fecisse, quid si matris filia postulasset interitum? Sane si aliquid forte nos incautius jurasse contigerit, quod observatum vertat in pejorem exitum, m pro vitando perjurio, in aliud crimen gravius esse divertendum. Juravit David per Dominum occidere Nabal virum stultum et impium , atque omnia quae ad illum pertinerent demoliri; sed ad primam intercessionem Abigail, prudentis feminae, Nabal remisit minas. Non solum autem in jurando, sed et in omni quod agimus, haec moderatio solertius est observanda, ut si talem forte lapsum
Abbreviated transcription (Latin):
tum prb̃m constat inuentum. Ett
quo tempore cepit in eadem ciuita¬
te decollatio p̃cursoris oelebrari: ipso
die ut arbitramur. quo caput est
inuentum sine eleuatum. A iunt
appellari discum uas rocundum. &
desuꝑ ualde excensum. Serapis dic¬

Expanded text:
terum constat inventum. Ex quo tempore coepit in eadem civitate decollatio praecursoris celebrari, ipso die, ut arbitramur, quo caput est inventum sive elevatum. Aiunt appellari discum, vas rotundum et desuper valde extensum. Serapis dic
Abbreviated transcription (Latin):
licet tibi habere eam.  Herodias
aut̃ insidiabat᷑ illi: & uolebat cum
occidere. nec poterat. M Timebat emͣ
ppłm. quia sicut ꝓpham eum habebant.
AN. Similit̾ &ͣ herodes uolens illum
occidere inetuebat: Asciens eum inrũ
iustum & scm̃. & custodiebat eum.
Et audito eo multa faciebat. ⁊ libent̃
eum andiebat. R.M. & cum dies opor¬
tumis accidisset: herodes natalis sui
cenam fecit pͥncipib & tribunis. &
primis galileȩ. Hullum alium
inuenimus obseruasse diem natalis sui.
nisi herodem ⁊ pharaonem: ut quoꝵ
erat una imꝑictas. eẽt una sollempni¬
tas. Nos aut̾ non natiuitatis diem
lururiando celebremus: s diem mortis
semꝑ cominemorando timeamus.
Homo enim ad laborem nascit᷑: & sc̃i
transcunt ꝑmoitem ad regnum.
umq introisset filia ipsius herodis &
saltasset. & placuisset nerodi. simulq¬

Expanded text:
licet tibi eam habere. Herodias licet tibi eam habere. Herodias autem insidiabatur illi, et volebat eum occidere, nec poterat. M. Timebat enim populum, quia sicut prophetam eum habebant. M. R. Similiter et Herodes volens illum occidere, metuebat. R. Sciens eum virum justum et sanctum, et custodiebat eum. Et audito eo, multa faciebat, opportunus accidisset, Herodes natalis sui coenam fecit principibus et tribunis et primis Galilaeae. Nullum alium invenimus observasse diem natalem sui, nisi Herodem et Pharaonem, ut quorum erat una impietas, esset una solemnitas. Nos autem non nativitatis diem luxuriando celebremus, sed diem mortis semper commemorando timeamus. Homo enim ad laborem nascitur , et sancti transeunt per mortem ad regnum. Cumque introisset filia ipsius Herodiadis et saltasset,
Abbreviated transcription (Latin):
mute te deorsum. Iudei facto mittere
conabant᷑. S illorum furentium su¬
bito mente obstupefacta dñs descendit.
malens eos sanare qmͣ ꝑdere: ut cas-¬
sata eoꝵ nequitia deinceps desisterent
ab eius morte. Nondum enim uene¬
rat hora passionis eiꝰ: nec hoc geuere
mortis elegerat mori. Lxxuiiii.
n illo tempore. herodes tetrarcha tenuit
iohannem: & uinxit eum in carcerẽ
ppt̃ herodiadem uxorem philippi
fris sui quia duxerat eam. U etris
nystoria uarrat philippum herodis uia¬
ioris filium sub quo dñs fugit in egẏp¬
tum. frẽm huius herodis sub quo pas¬
sus ẽ xp̃c. duxisse herodiadem filiam
arethe regis arabum. Postea uͦ socer
eiꝰ exortis quibidani contͣ genertim
simultatib tulit filiã suam. & eam
copula uit herodi inimico eiꝰ. & in
dolorẽ prioris mariti: & quia ille
iohannes qui uenerat in sp̃u & inr-¬
tute helye: eadem auctoritate qua
ille ahab regem corripuerat. ⁊ ierabel
icebat enim iohannes herodi. Non

Expanded text:
Mitte te deorsum , Judaei facto mittere Mitte te deorsum , Judaei facto mittere conabantur. Sed illorum furentium subito mente obstupefacta, Dominus descendit, malens eos sanare quam perdere, ut cassata eorum nequitia, deinceps desisterent ab ejus morte. Nondum enim venerat hora passionis ejus, nec hoc genere mortis elegerat mori. CAPUT LXXIX bis. n illo tempore Herodes tetrarcha tenuit Joannem, et vinxit eum in carcerem propter Herodiadem uxorem Philippi fratris sui, quia duxerat eam. Vetus historia narrat Philippum, Herodis majoris filium, sub quo Dominus fugit in Aegyptum, fratrem hujus Herodis sub quo passus est Christus, duxisse Herodiadem, filiam Aretae regis Arabum. Postea vero socer ejus, exortis quibusdam contra generum simultatibus, tulit filiam suam, et eam copulavit Herodi inimico ejus, et in dolorem prioris mariti, et quia ille Joannes qui venerat in Spiritu et virtute Eliae, eadem autoritate qua ille Achab regem corripuerat et Jezabel Dicebat enim Joannes Herodi: Non
Abbreviated transcription (Latin):
Qui capte consilio prielle hoc ẽ in¬
spirationis suꝑ ne gr̾a qͣm iudeis male
scruantib gentes rapuere. ꝓ salute
ab helyseo septies lanari iubetur: qͥa
solum baptisma saluat. qd̾ seꝑtifor¬
mi sp̃u regenerat. Unde caro eius
ptꝰ lauacrum uelut caro pueri appa¬
ruisse memorat᷑: quia sine cunctos
in xp̃o baptizatos inunam parit
gr̃a mat̃ infantiam. seu ap̃c intelligat᷑
puer. cuius corpori ꝑbaptismũ tota
credentium soboles adnrat᷑. Partẽ scẽ
tertȩ setum tulisse dicit᷑ quia oporter
baptitatos dominici corporis particiꝑa
uisynagoga ira: hȩc audientes. Et
surrexerunt & eiecerunt illũ ertra
ad suꝑcilium montis. supͣ qnẽ ciuitas
illorum erat edificata. ut p̾cipitarent
eum. Iꝑse aut̃ transiens: ꝑ medtum
illorum ibat. Quod dñs testatur de
iudes u̾bo. hoc ipsi testant᷑ facto: recri¬
buentes mala ꝓ bonis. Oꝑcior magistit
discipulorim hereditas. Diabolus dix̃

Expanded text:
Qui captae consilio puellae, hoc est, inQui captae consilio puellae, hoc est, inspirationis supernae gratia, quam Judaeis male servantibus gentes rapuere pro salute, ab Eliseo septies lavari jubet; quia solum baptisma salvat, quod septiformi Spiritu regenerat. Unde caro ejus post lavacrum velut caro pueri apparuisse memoratur, sive quia cunctos in Christo baptizatos in unam parit gratiae mater infantiam, sive Christus intelligatur puer, cujus corpori per baptismum tota credentium soboles adunatur. Partem sanctae terrae secum tulisse dicitur, quia oportet baptizatos Dominici corporis participatin Synagoga ira, haec audientes. Et surrexerunt, et ejecerunt illum extra tis, super quem civitas illorum erat aedificata, ut praecipitarent eum. Ipse autem transiens, per medium illorum ibat. Quod Dominus testatur de Judaei verbo, hoc ipsi testantur facto, retribuentes mala pro bonis. O pejor magistro discipulorum haereditas! Diabolus dixerat:
Abbreviated transcription (Latin):
piditatũ. panisq spũalis angustias pa¬
tiebat᷑: donec helẏas. id ẽ ꝓpħicus ser¬
mo ad eam mittitur: qui in udea fantte
periclitabat᷑. clausa celi iamia. so est
cessante scͥpturarum intelligentia.
ꝑ ꝑfidia iudeorum. Uenit g̾ ꝓpħ̾icus
sermo ad eccłiam ut receptus pasceret᷑.¬
& reficeret corda credentium. Ubi
prius erat panis spũalis angustia: ibi
farina oleumq ore ꝓpħico bñdicitur.
id c̃ stuctus ⁊ liylaritas caritatis. uel
gr̃a dominiei corporis. & unctio cris¬
matis. indefectiuo u̾bi celestis munere
fecundat᷑. ⁊ hactemis hȩc munera aps̃
eccłiam ñ deficiunt. Quod hȩc mulier¬
panẽ mysticum factura dno fe ligna
colligere uelle testat᷑: lignum crucis
exprimit. quo nob̃ ẽ preparatus uitȩ
eterne panis. Et multi leprosi
int̃pretat᷑ decor. ppłm demonstrat
nationum quondã ꝑfidie lepra ma¬
culosum: s ꝑ sacramentũ baptisma¬
tis ab omni seditate postea purgatũ.

Expanded text:
piditatum, panisque spiritualis angustias papiditatum, panisque spiritualis angustias patiebatur, donec Elias, id est propheticus sermo, ad eum mittitur, qui in Judaea fame periclitabatur, clausa coeli janua id est, cessante Scripturarum intelligentia pro perfidia Judaeorum. Venit ergo propheticus sermo ad Ecclesiam, ut receptus pasceretur, et reficeret corda credentium. Ubi prius erat panis spiritualis angustia, ibi farina oleumque ore prophetico benedicitur, id est, fructus et hilaritas charitatis, vel gratia Dominici corporis et unctio charismatis indefectivo verbi coelestis munere fecundatur, et hactenus haec munera apud Ecclesiam non deficiunt. Quod haec mulier mysticum panem factura, duo se ligna velle colligere testatur, lignum crucis exprimit, quo nobis est praeparatus vitae aeternae panis. Et multi leprosi interpretatur aecor. populum demonstrat nationum, quondam perfidiae lepra maculosum, sed per sacramentum baptismatis ab omni foeditate postea purgatum.
Abbreviated transcription (Latin):
in omni t̾ra: & atl nullam illarum
missus ẽ helyas nisi insarepta sydo¬
mȩ ad mulierem uiduam. Quod
diuina fastidiosis cuiib beneficia
subtraho. ꝓpħarum gestis ñ adu̾sat᷑.
qitia sicut tẽpore faiis nemo ẽ in
iudea reꝑtus. helẏȩ dignus hospi¬
cio. s extere gentis indua ẽ quesita.
& sicut multis ibidem lepsis nad¬
man sẏrus ab helẏseo solus curari
ꝓmeruit. sic & uos ꝑfudie cansa
suꝑno munere pͥriabit. Uidita
ad quam helyas missus ẽ. genti¬
um defignat eccłiam. quȩ asuo
conditore diii deserta ppł̃m fidea
nesgum quasi pauꝑem filium
egena stipe nutriebat. idẽ u̾bo
scłaris scientie absq ntilitatis fru¬
ctu docebat. Unde bene hec
iudua in sarepta sẏdonie dicit᷑. esse
miorata. Sẏdoma quippe uenatio in¬
utilis: sarepta uͦ incendiũ uel an¬
gustia panis int̾pretatur. His aut̃
gentilitas exprimittir: quȩ mutili
nenationi dedita. idẽ lucris & negotiis
scłi seriuens incendium carnalium cu¬

Expanded text:
mni terra; et ad nullam illarum missus est Elias, nisi in Sareptam Sidoniae ad mulierem viduam. BEDA. Quod divina fastidiosis civibus beneficia subtraho, prophetarum gestis non adversatur; quia, sicut tempore famis nemo est in Judaea repertus Eliae dignus hospitio , sed exterae gentis vidua est quaesita, et sicut multis ibidem leprosis, Naaman Syrus ab Eliseo solus curari promeruit : sic et vos perfidiae causa superno munere privabit. Vidua ad quam Elias missus est, gentium designat Ecclesiam, quae a suo Conditore diu deserta, populum fidei nescium, quasi pauperem filium egena stipe nutriebat, id est verbo saecularis scientiae absque utilitatis fructu docebat. Unde bene haec vidua in Sarepta Sidoniae dicitur esse morata. Sidonia quippe venatio inutilis; Sarepta vero incendium vel angustia panis interpretatur. His autem gentilitas exprimitur, quae inutili venationi dedita, id est, lucris et negotiis saeculi serviens, incendium carnalium cu
Abbreviated transcription (Latin):
& ioseph. ⁊ symon. ⁊ indas. ⁊ sorores
gus. non ne om̃s apud uos suat.
Unde gͦ hinc oranta ista: Q scanda¬
lizabantur meo. Inhonorat᷑ dñs
a suis. quamquã ⁊ docendi prudentia
& oꝑani uirtus amiuitationẽ mo¬
ueret. Enimuero quẽ u̾bis ⁊ factis
op̃m e̾e̾ cognoscere possunt. ob solã
noticiã gencris contempnunt. Infi¬
delitas namq hinc magna. hinc hu¬
milia cernens: ueritatem indicii.
ñ recepit. s scandalizat᷑. qd̾ ẽ impe¬
diri mentis arbitrium. Marcus
ait dnm dictum fabrum: matheus
credebant enim eo eẽ fabrum quo
fabri filiim. At uͦ in illoꝵ errore
uetitas satet. Uere enim erat filiꝰ
fabri. qui ꝑ ipsum inprincipio oninia
diu̾si generis uasa fabricant. & uasa
ire igne sp̃c molliendo. in miscdie
uasa commnutant. Unde malachias
exꝑsona pacͥs ait defilio. & sedebit
conflans ⁊ emundans argentum. &
purgabit filios leui. & conflabit eos
quasi aurum ⁊ argentum. Manife¬
stum ẽ cognatos more scͥpture fr̃s

Expanded text:
 Judas, et sorores ejus? Nonne omnes apud nos sunt? Unde ergo huic omnia ista? Et scandalizabantur in eo. Inhonoratur Dominus a suis, quanquam et docendi prudentia et operandi virtus admirationem moverent. Enim vero quem verbis et factis Christum esse cognoscere possunt, ob solam notitiam generis contemnunt. Infidelitas namque hinc magna, hinc humilia cernens, veritatem judicii non recipit, sed scandalizatur, quod est impediri mentis arbitrium. Marcus ait Dominum dictum fabrum, Matthaeus credebant enim eo esse fabrum, quo fabri filium. At vero in illorum errore veritas latet. Vere enim erat filius fabri, qui per ipsum in principio omnia diversi generis vasa fabricant; et vasa irae igne spiritus molliendo in misericordiae vasa commutant. Unde Malachias ex persona Patris ait de Filio. Et sedebit conflans et emundans argentum, et purgabit filios Levi, et conflabit eos quasi aurum et argentum . Manifestum est cognatos, more Scripturae, fratres
Abbreviated transcription (Latin):
as. ceteriq ꝓpħe minores in patria qͣre
in exteris cuntatib habiti sunt. Mos
enim ẽ ciues cuiib in uidere. & non p̃¬
sentia uiri oꝑa non uiltutẽ corsił̾ate.
s in fantiȩ fragilitatem recordari. Ie¬
circo aut̾ paricas un tutes fetit ibi
quia si nrillas faceret. in creduli aqͥb
deridebatur forsan excusabiles pu¬
tarentui uel si multa cernerent
signa penitus in excusabiles fierent.¬
sentẽ cernunt. illoꝵ incredulitatẽ
mirat᷑. non quasi rem imꝓuisam.
s mirari se coram hominib osten¬
dit. qd uult intimare mirandũ.

Expanded text:
as, caeterique prophetae, minores in patria quam in exteris civitatibus habiti sunt. Mos enim est cives civibus invidere, et non praesentia viri opera, non virtutem considerare, sed infantiae fragilitatem recordari. Idcirco autem paucas virtutes fecit ibi; quia, si nullas faceret, increduli a quibus deridebatur, forsan excusabiles putarentur; vel si multa cernerent signa, penitus inexcusabiles fierent, etaesentem cernunt, illorum incredulitatem miratur, non quasi rem improvisam, sed mirari se coram hominibus ostendit, quod vult intimare mirandum
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit contempnere scłaria debet.
ut sit ei potestas utend thesauro cum
agro. Uel ita. T hesaurus ẽ celeste
desid̾ium: ager in quo absconditur
disciplina studii cȩlestis. Quem agrũ
uenditis omnib comꝑat: qui uolup¬
tatib carnis renunciat. ⁊ terrena de¬
sideria ꝑcelestis discipline. eustodiã
calcat: ut libernis se applicet studio
intelligentiȩ. Thesaurum abscond̾e
debemus. non in iudia s in corde nr̃o:
quia in hac uita quasi in uia patrie
sumus: ne maligii spc̃. quas latrim¬
culi ur̃m it̾ obsidentes nos expolient.
si publice thesaurum mura portaue¬
rimus. Non ddico ut occultemus ꝑxi¬
mis bona oꝑa ur̾a cum scͥptum sit̾ ui¬
exteriorem non queramtis. Alicer.
Thesaurus in agro duo testaminta
legis sunt in eccłia: ꝓ quorum intel¬
ligentia ut in ocio discatur. tempori¬
na contempnunt᷑. Qd̃ ⁊ phylosophy.
inueniuntui. fecisse: ꝓhumana scien¬
tia. I terum simile ẽ regnum celo¬

Expanded text:
invenit, contemnere saecularia debet, invenit, contemnere saecularia debet, ut sit ei potestas utendi thesauro cum agro. Vel ita: Thesaurus est coeleste desiderium; ager in quo absconditur, disciplina studii coelestis. Quem agrum venditis omnibus comparat, qui voluptatibus carnis renuntiat, et terrena desideria per coelestis disciplinae custodiam calcat, ut liberius se applicet studio intelligentiae. Thesaurum abscondere debemus, non in via, sed in corde nostro; quia in hac vita quasi in via patriae sumus, ne maligni spiritus quasi latrunculi nostrum iter obsidentes, nos exspolient, si publice thesaurum in via portaverimus. Non dico ut occultemus proximis bona opera nostra, cum scriptum sit: Viexteriorem non quaeramus. REMIG. Aliter: Thesaurus in agro, duo Testamenta legis sunt in Ecclesia, pro quorum intelligentia ut in otio discatur, temporalia contemnuntur. Quod et philosophi intelliguntur fecisse pro humana scientia. Iterum simile est regnum coelo
Abbreviated transcription (Latin):
semen sunt hũ: sub audis qui sunt
filii regni. O mina scandala. idẽ eos
qui faciunt ea sine fine affectu m̃¬
tis iniquȩ. dicit᷑ angłi primo costi¬
gere: quia in ipsa resurrectione re¬
pͥbi difficultate onerum peccatoꝵ
deprimentur : electi uͦ rapientur
obiiam ocp̃o inaera. Interris itaq
seꝑabunt᷑ in iusti a iustis: deinde nͦ
in aere boni iungent᷑ xp̃o. sc̾itate
suo modo fulgentes sine defectu. sic̃
sol ingenere suo. lucidissimum corpꝰ
ẽ. Caminum ignais: dicit infernũ.
Officia quidem uindicte bom angłi
intelligunt᷑ implere bono animo
quomodo Iudex: officia uͦ miscdie
mali non implent.Lxxxii.
Sunile ẽ regnum celoꝵ thesauro
abscondito in agro: quem qui in¬
uenit homo abscondit. & uenditꝰ
un iuersa quȩ habet. & emit agrimi
illum. Per similitudinem thesan¬
ri magro: spei nr̃e opes intra se posi¬
tas ostendit. Thesaurus enim ĩ agro
intelligitur filius di: abscondittis in
non nisi dampno scłi possidentur: qui

Expanded text:
semen sunt hi, subaudis, qui sunt filii regni. Omnia scandala, id est eos qui faciunt sine fine affectu mentis iniquae: dicuntur angeli primo colligere, quia in ipsa resurrectione reprobi difficultate onerum peccatorum deprimentur, electi vero rapientur obviam Christo in aera . In terris itaque separabuntur injusti a justis; deindo vero in aere boni jungentur Christo, sanctitate suo modo fulgentes sine defectu, sicut sol in suo genere lucidissimum corpus est. Caminum ignis dicit infernum. Officia quidem vindictae, boni angeli intelliguntur implere bono animo, quomodo judex: officia vero misericordiae mali non implent. CAPUT LXXVII. Simite est regnum coelorum thesauro abscondito in agro: quem qui invenit homo, abscondit, universa quae habet, et emit agrum illum. HILAR. Per similitudinem thesauri in agro, spei nostrae opes intra se positas ostendit. Thesaurus enim in agro intelligitur filius Dei absconditus in cnonnisi damno saeculi possidentur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc p̃sens. in qua iam ettã uir.¬
tutes quium celestium regnant.
toris. Negotiator ẽ similis apło. qui
obseruationes contempsit pristinas
ꝑ xp̃o: non quo inuentio nouiȩ mar¬
garite contempnet uet̾es margari¬
tas. s quo comparatione tiꝰ omnis
gemina uilis sit. A biit negotia¬
tor de domo sua ad forum: abiit ec¬
clesiasticus de possessionib sus ad
scolam sapientiũ. Ille uendidit oñ:
iste renunciat omnib ⁊ sibi ipsi: qͥa
unius huiꝰ desiderati lapidis p̃cium
reliqui laboris ractura ẽ comparan.
dum. Aliter. Quasi bonas mar¬
garitas queris scõs inros quib con¬
formeris: uel bona p̃cepta sen sp̃uãses
intellectus. in quib sit salus. In ue
cepta mandatum dilectionis: atqi
fupra omnẽ intellectum reperis ꝑe¬
netrata carnis testitudine intelle¬
ctum u̾bum qd̾ erat apud dm̃.¬

Expanded text:
adhuc praesens, in qua jam etiam virtutes civium coelestium regnant. toris. Negotiator est similis apostolo, qui observationes contempsit pristinas pro Christo: non quod inventio novae margaritae condemnet veteres margaritas, sed quia comparatione ejus omnis gemma vilis sit. Abiit negotiator de domo sua ad forum, abiit ecclesiasticus de possessionibus suis ad scholam sapientium. Ille vendidit omnia, iste renuntiavit omnibus et sibi ipsi; quia unius hujus desiderati lapidis pretium, reliqui laboris jactura est comparandum. REMIG. Aliter: Quasi bonas margaritas quaeris sanctos viros, quibus conformeris, vel bona praecepta seu spirituales intellectus, in quibus sit salus. Inveniepta mandatum dilectionis atque supra omnem intellectum reperis penetrata carnis testudine intellectum verbi, quod erit apud D
Abbreviated transcription (Latin):
t ait illis. Utiq dicetis mͥ hanc
similitudinẽ. Medice cura te¬
ipsum. Quanta andiuimus facta
in capharnatim: fac & tu in patria
tua. Qiua in capharnaum plu¬
res curasse audiuimus. cura & te
ipsum. id ẽ fac fimilit̾ intua curita¬
te. nbi conceptus ⁊ nutritus. Quasi
dicant. Non credimus qd̃ in certa
fama utlgauit: cum apud nos iu¬
chil tale feceris. quib connementiᷤ
talia impendenda trant beneficia.
uerus medicus ẽ xꝑc̃: quia restaurat
lapsos. ut ptꝰ uulnera sanisimus.
fecit ibi uirtites iiltas. ꝓpt̾ in¬
credulitatẽ illorum. nisi pancos
infirmos impositis manib crira¬
uit. & mirabatur. ꝓpt̾ incredub¬
tatem illorum. Hon solum
ipse dñs & caprtt ꝓphartim de quo

Expanded text:
t ait illis: Utique dicitis mihi hanc similitudinem, Medice, cura teipsum. Quanta audivimus facta in Capharnaum, fac et hic in patria tua. Quorum insares te curasse audivimus, cura et te ipsum, id est, fac simile in tua civitate, ubi conceptus es et nutritus. Quasi dicant: Non credimus quod incerta fama vulgavit, cum apud nos nihil tale feceris, quibus convenientius talia impendenda erant beneficia. Verus medicus est Christus, quia restaurat lapsos, ut post vulnera sani simus.fecit ibi virtutes multas propter incredulitatem illorum, nisi paucos infirmos impositis manibus curavit, et mirabatur propter incredulitatem illorum. BEDA. Non solum ips
Abbreviated transcription (Latin):
delicet hominum ⁊ angłorum: & qui
profero de thesauro cordis mei noua
& uetera. id ẽ noui & uet̾is testam̃ti
scientiã. Epł quoq instructi cum p̃¬
dicarent euuangłnum. com probanit
illud qd̃ de thesauro doctrinȩ eici
na descendere: nonum ẽ regnum
celorum niste unuentes penetrare.
Predicator gͦ doctus & noua scit pro-¬
ferre de snauitate regnri. ⁊ uttusta
de terrore supplicii: ut uel pene t̾re¬
ant. quos p̃mia non inuitant.
Et factum ẽ cũ consummasset iħe.
parabolas istas: transiit inde.lxxuiii.

Expanded text:
delicet hominum et angelorum, et qui delicet hominum et angelorum, et qui profero de thesauro cordis mei nova et vetera, id est Novi et Veteris Testamenti scientiam. Apostoli quoque instructi, cum praedicarent Evangelium, comprobabant illud, quod de thesauro doctrinae eliciena descendere; Novum est, regnum coelorum juste viventes penetrare. Praedicator ergo doctus, et nova scit proferre de suavitate regni, et vetusta de terrore supplicii, ut vel poenae terreant, quos praemia non invitant. Et factum est, cum consummasset Jesus parabolas istas, transiit inde. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ostenditur eẽ gehenna id ẽ nimis
frigoris & feruoris. Cui beati iob
sententia consentit dicentis. Nd calo¬
rem nimium transibunt ab aqͥs
muium. Uel stridor dentiũ ꝓdit
indignantis affectum: eo quod sero
unum quemq peniteat. sero inge¬
miscat. sero irascat᷑ sibi. qui tam ꝑ¬
uicaci imꝑbitate deliquerit. Intel¬
ieristis hȩc omina: Dicit ei. Etia.
Ait uiis. Ideo om̃is scriba doctus in reg.¬
no celorimi: similis ẽ homini patri¬
familias. qui ꝓfert dethesanro suo.
nona ⁊ uetera. Apostolis futuris
magistris. non tantum andientib¬
s & intelligentib dignum testimo¬
nium reddit: sub nomine patrisfa¬
milias se comꝑans. & illos ꝓpt̾ scien¬
tiam scribas imoupans. Ac si dicat᷑.
Quia intellexistis: ideo dͥico uobis qd̾
omnis scriba doctus. oͣmnis scri¬
bens incorde suo. quȩ a me audit
sicut nos ⁊ alii in regno celorum.
qd̾ ẽ eccłia: similis ẽ mͥ qui sum
pat̾familias. quia dñs exercittum ui.¬

Expanded text:
ostenditur esse gehenna, id est, nimii ostenditur esse gehenna, id est, nimii frigoris et fervoris. Cui beati Job sententia consentit, dicentis: Ad calorem nimium transibit ab aquis nivium . Vel stridor dentium prodit indignantis affectum, eo quod sero unumquemque poeniteat, sero ingemiscat, sero irascatur sibi, qui tam pervicaci improbitate deliquerit. Intellexistis haec omnia? Dicunt ei: Etiam. Ait illis: Ideo omnis Scriba doctus in regno cmini, qui profert de thesauro suo nova et vetera. Apostolus futuris magistris, non tantum audientibus, sed intelligentibus dignum testimonium reddit, sub nomine patrisfamilias se comparans, et illos propter scientiam Scribas noncupans. Ac si dicat: Quia intellexistis, ideo dico vobis, quod omnis Scriba doctus, id est, omnis scribens in corde suo quae a me audit, sicut vos et alii in regno coelorum, quod est Ecclesia, similis est mihi, qui sum paterfamilias, quia Dominus exercituum, vi