comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliũ mendicũ inflatum. aut ideo ñ
inflatum. quia nichil habet: querit
tamen unde infletur. Non atten¬
dit ds̃ facultatem sed cupiditatem:
& iudicat eum scđm cupiditatem.
qua inhiat rebus temporalib: ñ scdm
facultatem quã non ei contingit ad¬
ipisci. Unde enĩ de diuitibus dicit
apłs. Diuitibus huiꝰ scłi p̃cipe. non
superbe sapere. neq sꝑare in incertũ
diuitiarũ: sed in dõ uiuo qui nobis p̃¬
stat om̃ia abundanter ad fruendũ.
Quid ergo faciant de diuitiis suis:
Sequitur & dicit. Diuites sint in ope¬
ribus bonis. facile tribuant: cõmu¬
nicent. & uide quia hic pauꝑes st̃:
thesaurirent inquit sibi fundamentũ
bonũ infuturum: ut adp̃hendant
tunc erunt diuites. Quando autẽ
non ea adhuc habent: nouerunt se
pauperes. Ita fit ut om̃s humiles scõ¬
corde. & in caritate gemina constitu¬
tos: quicquid habuerint in hoc sclo.
inter pauperes suos numeret ds̃. qͦs
paululũ aduertat caritas ur̃a. Sacer¬

Expanded text:
alium mendicum inflatum, aut ideo non alium mendicum inflatum, aut ideo non inflatum, quia nihil habet, quaerentem tamen unde infletur. Non attendit Deus facultatem, sed cupiditatem: et judicat eum secundum cupiditatem qua inhiat rebus temporalibus, non secundum facultatem, quam non ei contingit adipisci. Unde de divitibus dicit Apostolus: «Divitibus hujus saeculi praecipe non superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, qui nobis praestat omnia abundanter ad fruendum.» Quid ergo faciant de divitiis suis? Sequitur et dicit: «Divites sint in operibus bonis; facile tribuant, communicent.» Et vide quia hic pauperes sunt: «Thesaurizent,» inquit, «sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant tunc erunt divites; quando autem non eam adhuc habent, noverint se pauperes. Ita fit ut omnes humiles corde, et in charitate gemina constitutos, quidquid habuerint in hoc saeculo, inter pauperes suos numeret Deus, quos paululum advertat Charitas vestra. «Sacer
Abbreviated transcription (Latin):
missis: & dimittas te non custodire. Tunc
eris filius dauid. si custodieris. Sin aut̃.
non eris filius dauid. Filus dauid ꝓmi¬
sit ds̃. Noli dicere. filius sum dauid.
si degener es: Si iudȩi illud ñ dicunt qͥ
de ipsa stirpe nati sunt. immo dicunt
illud: sedd delirant. Aꝑte enĩ ds̃ ait. Si
silios dauid: qui de strrpe non sumus
scd̃m carnem: restat ut filii non simus ni¬
si imitando fidem: nisi colendo dm̃. sicut¬
& ille coluit. Si ergo tibi ꝑ stirpem non
speras: ꝑfecta non uis a ssequi: quomodo
inte complebitur. quia sedebis suꝑ sedẽ
dauid: & si non in te complebitur.: & qͦ
modo steterunt pedes eius: Qualiscunq¬
sumendum: humiliat se dõ. facit in¬
de bene. ita cor ipsius erigitur ad dm̃:
ut nouerit quia non solum nichil
illi prosunt diuitiȩ ipsȩ. sed impedi¬
unt pedes ipsius. nisi ille regat. & ille
subueniat: & numeratur inter pau¬
peres. quia saturatur panib. Inuenis

Expanded text:
missis, et dimittas te non custodire. Tunc missis, et dimittas te non custodire. Tunc eris filius David, si custodieris; si autem non eris filius David. Filiis David promisit Deus. Noli dicere, Filius sum David, si degeneras. Si Judaei illud non dicunt, qui de ipsa stirpe nati sunt imo dicunt illud, sed delirant. Aperte enim Dominus ait: «Sifilios David, qui de ejus stirpe non sumus secundum carnem? Restat ut filii non simus, nisi imitando fidem, nisi colendo Deum, sicut ille coluit. Si ergo quod tibi per stirpem non speras, per facta non vis assequi; quomodo in te complebitur quia sedebis super sedem David? et si non in te complebitur, putas modo steterunt pedes ejus? Qualiscumqsumendum, humiliat se Deo, facit inde bene; ita cor ipsius erigitur ad Deum, ut noverit quia non solum nihil illi prosunt divitiae ipsae, sed et impediunt pedes ipsius, nisi ille regat et ille subveniat: et numeratur inter pauperes qui saturantur panibus. Invenis
Abbreviated transcription (Latin):
homines spei futurȩ: cũ autẽ adepti fu¬
erint quod sperant. filii sunt: quia il¬
lud quod adipiscuntur. pepererunt &
generauerunt in oꝑib bonis. & hoc illis
seruatur inposterũ: quia & ipsa poste¬
ritas in filiis appellari solet. Aut si filios
ipsos homines accipis. intellige & de ipsis
stamentũ meũ. & testimonia mea hec
quȩ docebo eos. & filii eorũ. Id ẽ si custo¬
dierint. ut hic subdistinguas: & deinde
inferas. sedebunt in ȩternum suꝑ sedem
tuam. Id ẽ & filii tui. & filii eorũ: sed si¬
om̃s custodierint. Quid ergo si ñ custo¬
dierint perit promissio dĩ: Sed ideo
dictum ẽ. & ideo promissum ẽ: quia p̃¬
dicauit ds̃. quib. nisi credituris: sed ne
aliquis quasi minaretur promissis đi. &
in potestate sua uellet ponere. quod pro¬
misit ds̃. ut impleretur dõ. & iurauit
dixit: in quo ostendit. quia sine dubio
uenturũ est. Quomodo ergo posuit ibi.
si custodierint: ne iam glorieris de pro¬

Expanded text:
homines spei futurae: cum autem adepti fuhomines spei futurae: cum autem adepti fuerint quod sperant, filii sunt; quia illud quod adipiscuntur, pepererunt et generaverunt in operibus suis. Et hoc illis servatur in posterum, quia et ipsa posteritas in filiis appellari solet. 20. Aut si filios ipsos homines accipis, intellige et de ipsis stamentum meum, et testimonia mea haec quae docebo illos, et filii eorum,» id est, si custodierint; ut hic subdistinguas, et deinde inferas, «sedebunt in aeternum super sedem tuam,» id est, et filii tui et filii eorum, sed omnes si custodierint. Quid ergo si non custodierint? periit promissio Dei? Non: sed ideo dictum est, et ideo promissum est, quia praevidit Deus; quid, nisi credituros? Sed ne aliquis quasi minaretur promissis Dei, et in postestate sua vellet ponere quod promisit Deus ut impleretur; ideo et «juravit» dixit: in quo ostendit quia sine dubio venturum est. Quomodo ergo posuit ibi, «Si custodierint?» Ne jam glorieris de pro
Abbreviated transcription (Latin):
cere uoluntatem ipsius. & ingemiscimꝰ
petentes ut adiuuet nos. quo implea¬
mus quod iubet: nunquid iam se¬
demus in illis sedibus beatitudinis.
quȩ nobis promittuntur: Non.
Sed mandata tenemus: speramus
hoc futurum. Ipsa spes tanquã in fi¬
liis data ẽ: quia hominis in hac uita
uiuentis spes filii sunt. fructus filii st̃.
propterea & homines excusantes auari¬
tiam suam se dicunt filuis suis seruare
quod seruant: & nolentes dare inopi.
pietatis nomine se excusant: quia filii
corum. spes coꝵ erunt. Om̃s homines
enim qui scdm hoc scłm uiuunt. spem
suã dicunt. filios generare & relinquere:
ideo nomine filiorum spem ipsã posuit.¬
& ait. Si custodierint filii tui testam̃¬
tum meũ. & testimonia mea hec quȩ
docebo eos. & filii eorum sedebunt in
ȩt̃num suꝑ sedem tuam: id est tales
fructus habebunt ut spes eos ñ fallat.
ut illuc ueniant quo sperant se uen¬
turos. Modo ergo tanquã patres st̃

Expanded text:
cere voluntatem ipsius, et ingemiscimus cere voluntatem ipsius, et ingemiscimus petentes ut adjuvet nos, quo impleamus quod jubet; numquid jam sedemus in illis sedibus beatitudinis, quae nobis promittuntur? Non: sed mandata tenentes speramus hoc futurum. Ipsa spes tanquam in filiis dicta est; quia hominis in hac vita viventis spes filii sunt, fructus filii sunt. Propterea et homines excusantes avaritiam suam, dicunt se filiis suis servare quod servant; et nolentes dare inopi, pietatis nomine se excusant, quia filii eorum spes eorum sunt. Omnes homines enim qui secundum hoc saeculum vivunt, spem suam dicunt, filios generare et relinquere. Ideo nomine filiorum spem ipsam posuit, et ait, «Si custodierint filii tui testamentum meum, et testimonia mea haec quae docebo illos; et filii eorum sedebunt in aeternum super sedem tuam:» id est, tales fructus habebunt, ut spes eos non fallat, ut illuc veniant quo sperant se venturos. Modo ergo tanquam patres sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Scustodierint filii tui testamentũ meũ.
& testimonia mea hec quȩ docebo eos:
& filii eorũ sedebunt ineternũ super
‸sedem tuam. Si filii tui custodierint:
& filii eoꝵ sedebunt in eternũ : meritũ
filiis. parentes faciunt. Quid si filii
ipsius custodirent : & filii eorũ non
custodirent: Quare ad meritum
patrũ promittitur beatitudo filiorũ :
Quid enĩ ait. Si custodierint filis
tui. & filii eorum sedebunt inȩt̃num.
Non ait. si custodierint filii tui. sede¬
bunt suꝑ sedem tuam. & si custodie¬
rint filii eorum. & ipsi sedebunt suꝑ¬
sedem tuam: Nisi quia filios hic uo¬
luit intelligi fructus ipsorũ. Si filui tui
inquit custodierint legem meã. &
mandata mea que docebo eos seruaue¬
rint : filii tui & filii eorũ sedebunt
suꝑ sedem tuam: Id est hic erit fruc¬
tus eorum. ut sedeant suꝑ sedem tuam:
Modo enĩ fr̃s om̃s qui laboramus
inxp̃o. om̃s qui contremiscimus uerba
ipsius. qui quomodocunq conamur fa¬

Expanded text:
i testamentum meum, et testimonia mea haec quae docebo illos; et filii eorum sedebunt usque in aeternum super sedem tuam.» Si filii tui custodierint, et filii eorum sedebunt in aeternum. Meritum filiis parentes faciunt. Quid si filii ipsius custodirent, et filii eorum non custodirent? Quare ad meritum patrum promittitur beatitudo filiorum? Quid enim ait, «Si custodierint filii tui, et filii eorum sedebunt in aeternum» non ait, Si custodierint filii tui, sedebunt super sedem tuam; et si custodierint filii eorum, et ipsi sedebunt susedem tuam», nisi quia filios hic voluit intelligi fructus ipsorum? «Si filii tui,» inquit, «custodierint legem meam, et mandata mea haec quae docebo eos» servaverint filii tui; «et filii eorum sedebunt super sedem tuam:» id est, hic erit fructus ipsorum, ut sedeant super sedem tuam. Modo enim, fratres, omnes qui laboramus in Christo, omnes qui contremiscimus verba ipsius, qui quomodocumque conamur fa
Abbreviated transcription (Latin):
tibi timpora. Uis eiugilare. & nec dor¬
mire. nec dormitare: noli te credere
tali delectationi: maiores dolores ha¬
bebit. Quã suauiter ista delectatione qͣsi
confricans frontem excutis somnũ: &
paras locũ dño. Donec inueniã locũ
quo ibimus. Tabernaculũ enĩ tanꝗͣ
militantiũ & pugnantiũ. tabernacłm
militũ in procinctu. in expeditione: un¬
de contubernales dicuntur milites.
quasi tabernacula eadem habentes.
Quãdiu ergo habemus hostem cũ qͦ
pugnemus: tabernaculũ dõ facimus.
Cum aut̃ transierit tempus pugnȩ. & ue
cunq enĩ cogitaueris de pace illa. minꝰ
eã capiet animus. adhuc in ista corporis
grauitudine constitutus. Cum illa uene¬
rit patria. iam domus erit: nullus ad¬
uersarius temptabit ut tabernaculũ
uocetur. Non procedemus ad pugnan¬
dũ: sed ꝑmanebimus ad laudandum.
Quidenim dicitur de illa domo: Be¬
ati qui habitant in domo tua: in scła
scłorum laudabunt te. In tabernaculo

Expanded text:
tibi tempora. Vis evigilare, et non dortibi tempora. Vis evigilare, et non dormire, nec dormitare? Noli te credere tali delectationi; majores dolores habebit quam suavitates. Ista cogitatione quasi confricans frontem, excutis somnum, et paras locum Domino. 10. «Donec inveniam locum quo ibimus. Tabernaculum enim tanquam militantium et pugnantium: tabernacula militum in procinctu, in expeditione; unde contubernales dicuntur milites, quasi tabernacula eadem habentes eabitantes. Quamdiu ergo habemus hostem cum quo pugnemus, tabernaculum Deo facimus. Cum autem transierit tempus pugnae, et vecumque enim cogitaveris de pace illa, minus eam capit animus adhuc in ista corporis gravedine constitutus: cum venerit illa patria, jam domus erit, nullus adversarius tentabit, ut tabernaculum vocetur. Non procedemus ad pugnandum, sed permanebimus ad laudandum. Quid enim dicitur de illa domo? «Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te» . In tabernaculo
Abbreviated transcription (Latin):
sire sicut dicit scriptura. ueluti somni¬
um exsurgentis & alio loco. Dormie¬
runt somnũ suum. & nichil inuene¬
runt om̃s uiri diuitiarũ in manib¬
suis: Quia in somnis uidebant diuitias
transituras. Iste ergo qui uult inuenire
locũ dño: dixit etiam. Si dedero som¬
nũ oculis meis. Sunt autẽ quidam qͥ
ñ dormiunt: sed dormitant: Aliquan¬
tum retrahunt se ab amore temporaliũ.
& rursus reuoluuntur in eum: quasi dor¬
mitantes caput crebro inclinant. Uigila.
excute somnũ: dormitando casurus es ñ
uult psalmus oculis suis dare somnũ.
nec palpebris dormitationẽ: eũ qͥ uult
ca oculos sunt: ueluti futurus somnꝰ
gaudio timporum ẽ. Nam homi¬
nibus dormituris: grauari timpora in-¬
uari: iam imminet somnus qͥ dan¬
dus ẽ oculis. Dat requiem timpori¬
bus suis. & uenit somnus: si non dede¬
rit requiem timporib suis. non ueni&
somnus. Cum ergo cȩperit te aliqͥd
delectare ad peccatum: iam grauantur

Expanded text:
sisse, sicut dicit Scriptura, «veluti somnisisse, sicut dicit Scriptura, «veluti somnium exsurgentis» : et alio loco, «Dormierunt somnum suum, et nihil invenerunt omnes viri divitiarum in manibsuis;» quia in somnis videbant divitias transitorias. Iste ergo qui vult invenire locum Domino, dixit etiam, «Si dedero somnum oculis meis.» Sunt autem quidam qui non dormiunt, sed dormitant. Aliquantum retrahunt se ab amore temporalium, et rursus revolvuntur in eum; quasi dormitantes, caput crebro inclinant. Evigila, excute somnum; dormitando casurus es. Non vult Psalmus, oculis suis dare somnum, nec palpebris dormitationem, eum qui vultca oculos sunt. Veluti futurus somnus, gravedo temporum est. Nam hominibus dormituris gravari tempora inpora, jam imminet somnus: qui si dandus est oculis, dant requiem temporibus suis, et venit somnus; si non dederint requiem temporibus suis, non venit somnus. Cum ergo coeperit te aliquid temporale delectare ad peccatum, jam gravantur
Abbreviated transcription (Latin):
quisq possidet: necesse ẽ suꝑbus sit.
Inde enĩ ͤ tendit homo ad hominem:
contra carnẽ pauperem: quasi aliquid il-¬
la caro attulerit quando nata ẽ: aut
aliquid auferat quando moritur. Aa
hoc plus habuit: ut plus tumeret. Iste
autẽ qui uult inuenire locũ dño: dicit.
cũ dormiunt. non faciunt locũ dño.
Tales excitat apłs. Surge qui dormis.
& exurge amortuis: & illuminabit te
xp̃s. & alio loco. Nos autẽ qui diei su¬
mus: uigilemus & sobrii simus. Nam
qui dormiunt. nocte dormiunt: & qui
inebriantur. nocte ebrii sunt. Noctem
dicit iniquitatem: in qua illi obdormi¬
unt. cupiendo ista terrena. & om̃s istȩ
felicitates quȩ uidentur scłi: somnia st̃
dormientiũ. & quomodo qui uidet thes¬
auros in somnis. dormiens diues ẽ. sed ͤ ui¬
gilabit & pauꝑ erit: sic omĩa ista uana
huiꝰ seculi. de quib homines gaudent:
modo euigilant quando utile est:
& inuenient somnia fuisse illa. & tran¬

Expanded text:
quisque possidet, necesse est superbus sit: quisque possidet, necesse est superbus sit: inde se enim tendit homo ad hominem, contra carnem pauperem; quasi aliquid illa caro attulerit quando nata est, aut aliquid auferat quando moritur. Ad hoc plus habuit, ut plus tumeret. Iste autem qui vult invenire locum Domino, dicit, cum dormiunt, non faciunt locum Domino. Tales excitat Apostolus: «Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis; et illuminabit te Christus» ; et alio loco, «Nos autem qui diei sumus, vigilemus, et sobrii simus: nam qui dormiunt, nocte dormiunt; et qui inebriantur, nocte ebrii sunt» . Noctem dicens iniquitatem, in qua illi obdormiunt cupiendo ista terrena. Et omnes istae felicitates quae videntur saeculi, somnia sunt dormientium. Et quomodo qui videt thesauros in somnis, dormiens dives est; sed evigilabit, et pauper erit: sic omnia ista vana hujus saeculi, de quibus homines gaudent, modo evigilant quando utile est; et invenient somnia fuisse illa, et tran
Abbreviated transcription (Latin):
inueneris locũ dño: intrabis in taber¬
dño: & cum eis qui fuerint locus. in
unũ eris. AAbstineamus ergo nos fr̃s a
possessione rei priuatȩ. aut ab amore.
si non possumus apossessione: & facimꝰ
locum dño. Multum ẽ de me ait
te habere senator. non dico senator. pro¬
ceret. offendit me quiddam in domo
tua: & si amares hoc auferres tamen:
ne eum offenderes. ad cuiꝰ amicitiã ambi.¬
res. & quid tibi prodest hominis amici¬
tia : forte ibi non solum nullũ auxiliũ:
sed & ꝑiculũ inuenires. Nam multi ñ
ꝑiclitabantur. antequã maiorib iunge¬
rentur: & exoptarunt maioꝵ amicitias.
ut maiora ꝑicula incurrerent. Securus
opta amicitiã xp̃i. hospitari apud te
illũ ama. Si te amaueris: claudis con¬
tra illũ. Si ipsũ amaueris: Aperis illi.
Si autẽ aperueris & intrauerit. non
peries amando tu: sed inuenieris cum
homo adquiescit. suꝑbos facit: ideo
dixit. si ascendero. In re quã priuatĩ

Expanded text:
inveneris locum Domino, intrabis in taberinveneris locum Domino, intrabis in taberDomini, et cum eis qui fuerint locus Domini, unum eris. 6. Abstineamus ergo nos, fratres, a possessione rei privatae; aut ab amore, si non possumus a possessione; et facimus locum Domino. Multum est ad me, aitabere aliquis senator, non dico senator, proceret, Offendit me quiddam in domo tua; etsi amares hoc, auferres tamen ne eum offenderes, ad cujus amicitiam ambires. Et quid tibi prodest hominis amicitia? Forte ibi non solum nullum auxilium, sed et periculum invenires. Nam multi non periclitabantur antequam majoribus jungerentur; exoptarunt majorum amicitias, ut majora pericula incurrerent. Securus opta amicitiam Christi: hospitari apud te illum ama. Si te amaveris, claudis contra illum; si ipsum amaveris, aperis illi: si autem aperueris et intraverit, non peries amando te, sed invenieris cum homo acquiescit, superbos facit; ideo dixit, «Si ascendero.» In re quam privatam
Abbreviated transcription (Latin):
quid amiserunt: si soli haberent.
unusquisq suũ haberet: hoc solũ ha¬
beret. quod suũ habebat. Cum autẽ
quod propriũ erat cõmune fecit: & ea
quȩ erant ceterorum ipsius facta sunt.
Intendat caritas ur̃a: quia propt̃ illa
quȩ singuli possidemus existunt lites.
inimicitie. discordiȩ. bella inter om̃s.
tumultus. dissensiones aduersũ se: scan¬
dala. peccata. iniquitates. homicidia.
Propter que: Propt̃ illa que singuli
possidemus. Dunquid propter ista quȩ
cõmuniter possidemus litigamus:
litigamus:
Aerem istũ cõmuniter ducimus: solem
cõmunit̃ om̃s uidemus. Beati ergo qͥ
sic faciunt locũ dño. ut priuatiᷤᷤ suiꝰ ñ
gaudeant. Talem ergo describebat iste
qui dicebat. si introiero in tabernaculũ
domus meȩ. Priuatũ hoc erat. sciebat
priuato se impediri. ne faceret locũ dño:
& ea cõmemorat quȩ ad se ipsum ꝑtine¬
bant. Non introibo in tabernaculũ
domus meȩ: donec inueniam. Quid cũ

Expanded text:
quid amiserunt? Si soli haberent, et quid amiserunt? Si soli haberent, et unusquisque suum haberet; hoc solum haberet quod suum habebat: cum autem quod proprium erat, commune fecit; et ea quae erant caeterorum, ipsius facta sunt. Intendat Charitas vestra: quia propter illa quae singuli possidemus, existunt lites, inimicitiae, discordiae, bella inter homines, tumultus, dissensiones adversum se, scandala, peccata, iniquitates, homicidia. Propter quae? Propter ipsa quae singuli possidemus. Numquid propter ista quae communiter possidemus, litigamus? Aerem istum communiter ducimus, solem communiter omnes videmus. Beati ergo qui sic faciunt locum Domino, ut privato suo non gaudeant. Talem ergo describebat iste, qui dicebat, «Si introiero in tabernaculum domus meae.» Privatum hoc erat. Sciebat privato se impediri, ne faceret locum Domino, et ea commemorat quae ad seipsum pertinebant: non introibo «in tabernaculum domus meae, donec inveniam:» quid? cum
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s. nisi suꝑ humilem & quietum &
trementẽ uerba mea. Uis eẽ locus do¬
mini: Esto humilis & quietus. & tre¬
mens uerba dĩ : & tu ipse efficͥeris. quod
Operatur qͥdem ds̃ aliquando ꝑ euan¬
głistam salutem alterius: tantũ si ipse
dicit & non facit. sit ꝑ linguam eius
bene facit & sic docet. fit locus dño cũ
eo quẽ docet: quia om̃s credentes unũ
locũ faciunt dño. In corde enĩ habet
locum dñs: quia unũ cor ẽ omĩum
in caritate copulatorum. Quã multa
milia crediderunt fr̃s mei: quando pre¬
tia rerum suarum posuerunt ante pe¬
des apłorum. Sed quid de illis dicit
scriptura : Certe facti sunt templũ dĩ:
& ut noueritis quia unus locus fac¬
tus est dño in om̃ib. scriptura dicit.
testate sua gaudent: priuatũ suum
concupiscunt. Qui autẽ uult facere
locũ dño: non de priuato sed de com¬
muni debet gaudere. Hoc illi fecerunt
de rebus suis priuatis: fecerunt illas
cõmunes: quod habebant suũ. Nun¬

Expanded text:
etum, et trementem verba mea» . Vis esse locus Domini? Esto humilis, et quietus, et tremens verba Dei, et tu ipse efficieris quod qOperatur quidem Deus aliquando per evangelistam salutem alterius tantum, si ipse dicit et non facit; et fit per linguam ejus bene facit, et sic docet, fit locus Domino cum eo quem docet: quia omnes credentes unum locum faciunt Domino. In corde enim habet locum Dominus; quia unum cor est omnium in charitate copulatorum. 5. Quam multa millia crediderunt, fratres mei, quando pretia rerum suarum posuerunt ad pedes Apostolorum! Sed quid de illis dicit Scriptura? Certe facti sunt templum Dei; Et ut noveritis quia unus locus factus est Domino in omnibus, Scriptura dicit: testate sua gaudent, privatum suum concupiscunt. Qui autem vult facere locum Domino, non de privato, sed de communi debet gaudere. Hoc illi fecerunt de rebus suis privatis; fecerunt illas communes. Quod habebant suum, num
Abbreviated transcription (Latin):
non consilii sed operis mutationem
pęnitere dicitur. Hoc autẽ sic ꝓmisit
ut non mutet: quomodo dicitur &
illud. iurauit dñs & non pęnitebit eũ.
tu es sacerdos in ȩternum. scđm ordinẽ
melchisedech: Sic & hoc quia ita pro¬
missum ẽ. ut non mutaretur. quia
necessario futurũ erat. & ꝑmansurũ:
dixit. lurauit dñs dauid ueritatem &¬
S non pęnitebit eum: ex fructu uentris
‸tui ponam suꝑ sedem tuam. Poterat
dicere. ex fructu fȩmoris tui. Quare
ex fructu uentris uoluit dicere: & il¬
lud quidem si diceret uerũ diceret:
sed significantius dicere uoluit. ex
fructu uentris : quia de femina natus
ẽ xp̃c. quo uir non accessit. Quid gͦ:¬

Expanded text:
non consilii, sed operis mutationem, non consilii, sed operis mutationem, poenitere dicitur. Hoc autem sic promisit, ut non mutaret. Quomodo dicitur et illud, «Juravit Dominus, et non paenitebit eum, Tu es sacerdos in» «aeternum, secundum ordinem Melchisedec» : sic et hoc quia ita promissum est, ut non mutaretur, quia necessario futurum erat et permansurum; dixit, «Juravit Dominus David veritatem, et non poenitebit eum: Ex fructu ventris tui ponam super sedem tuam.» Poterat dicere, Ex fructu femoris tui: quare, «Ex fructu ventris,» voluit dicere? Et illud quidem si diceret, verum diceret: sed significantius dicere voluit, «Ex fructu ventris;» quia de femina natus est Christus, quo vir non accessit. 19.
Abbreviated transcription (Latin):
perarum. Tales enĩ eiant. quales qͦs¬
suarum. ante pedes apłorum ponebant.
Ergo impletum ẽ quod hic rogatus ẽ
dñs: propt̃ dauid seruũ tuum. ne auer¬
ueritatem: & non penitebit eum.
Quid ẽ iurauit: promissũ ꝑse ipsum
firmauit. Quid ẽ non penitebit eũ :
non mutabit. Non enĩ dolorem
penitentiȩ ds̃ patitur. aut in aliquo
fallitur. ut uelit corrigere in quo er¬
rauit: sed quomodo hominẽ cũ peni¬
tet mutare uult quod fecit: sic ubi
audis quia penitet dm̃. mutationẽ
ipsam spera. Aliter illam fecit ds̃
quãuis nomine penitentiȩ appellat:
aliter tu. Tu enim facis quia erraue¬
ras: ille autẽ facit quia uindicat. aut
quia liberat. Mutauit regnũ saul
cũ peniteret eum. sic dictum ẽ: & in
eo ipso loco ubi scriptura dicit. pęni¬
tuit eum. ibi paulo post dicitur.
Non enĩ sic ẽ ut homo. ut peniteat
eum. Cũ ergo mutat opera sua ꝑ in¬
mutabile consiliũ suum: propt̃ ipsam

Expanded text:
perarum.» Tales enim erant, quales qperarum.» Tales enim erant, quales qsuarum ante pedes Apostolorum ponebant . Ergo impletum est quod hic rogatus est Deus, «Propter David servum tuum, ne aververitatem, et non poenitebit eum.» Quid est, «juravit?» Promissum per seipsum firmavit. Quid est, «non poenitebit eum?» Non mutabit. Non enim dolorem poenitentiae patitur Deus, aut in aliquo fallitur, ut velit corrigere in quo erravit. Sed quomodo hominem cum poenitet, mutare vult quod fecit; sic ubi audis quia poenitet Deum, mutationem ipsam spera. Aliter illam facit Deus, quamvis nomine poenitentiae appellet, aliter tu: tu enim facis, quia erraveras; ille autem facit, quia vindicat, aut quia liberat. Mutavit regnum Saül, cum poeniteret eum sicut dictum est: et in eo ipso loco ubi Scriptura dicit, «Poenituit eum;» ibi paulo post dicitur, «Non enim sic est ut homo, ut poeniteat eum» . Cum ergo mutat opera sua per incommutabile consilium suum; propter ipsam,
Abbreviated transcription (Latin):
steterunt pedes ei. Fret̃ quã domũ suã.
non exaudit ds̃ ad uitam ȩternam.
Ille enĩ ad domũ dĩ ꝑtinet: qui ẽ in
caritate compaginatus lapidib uuus.
Qui autẽ caritatem non habuerit rui¬
nam facit: & illo ruente. domus stat. Ne¬
mo enĩ minetur domui ubi eẽ quasi
lapis cepit: si ruere uoluerit. quasi ali¬
quid domui noceat. Sic enĩ suꝑbiebat.¬
& primus populus iudeorum: dicens.
neq enĩ fraudaturus ẽ dñs patrẽ abra¬
ham cui promisit tanta de semine eiꝰ:
& faciebat omia mala. tanquã securi
de pollicitatione dĩ: quia ñ pro illorũ
meritis qui scelera faciebant. sed pro me¬
ritis abrahȩ parceret eis. & qualescunꝙ
malos filios abrahȩ congregaret in do¬
mũ suam ad uitã ȩternam. Sed qͥd
iohannes: Generatio inquit iuꝑarũ:
quando ad illũ uenerunt ipsi filii abra¬
he ut baptizarentur in aqua penitentiȩ.
non eis dixit generatio abrahȩ: sed ui¬

Expanded text:
steterunt pedes ejus.» Praeterquam domum suam, steterunt pedes ejus.» Praeterquam domum suam, non exaudit Deus ad vitam aeternam. Ille enim ad domum Dei pertinet, qui est in charitate compaginatus lapidibus vivis. Qui autem charitatem non habuerit, ruinam facit; et illo ruente domus stat. Nemo enim minetur domui, ubi esse quasi lapis coepit, si ruere voluerit, quasi aliquid domui noceat. Sic enim superbierat et primus populus Judaeorum, dicens, Neque enim fraudaturus est Deus patrem Abraham, cui promisit tanta de semine ejus: et faciebant omnia mala tanquam securi de pollicitatione Dei, quod non pro illorum meritis qui scelera faciebant, sed pro meritis Abrahae parceret eis, et qualescumque malos filios Abrahae congregaret in domum suam ad vitam aeternam. Sed quid Joannes? «Generatio,» inquit, «viperarum.» Quando ad illum venerunt ipsi filii Abrahae, ut baptizarentur in aqua poenitentiae, non eis dixit, Generatio Abrahae, sed «vi
Abbreviated transcription (Latin):
diuimus in effrata: inuenimus in cam¬
pis saltuum. Quod predicatum ẽ in
imagine iudeis: manifestatum: in fide
gentium. Intrabimus in tabernacula eiꝰ.
dĩ: & ut in habiteris. Est enĩ melior
dñs: qui tecum ceperit in habitare. beatũ
te faciet. Nam si tu in illo ñ inhabite¬
ris: miser eris. In sua potestate ẽẽ uoluit
filius qui dixit: da michi partẽ patrimo¬
nii: quȩ me tangit. Bene seruabatur
apud patrem: ne cũ meretricib dissiparet᷑.¬
Accepit: facta ẽ in eius potestate: pro¬
fectus in regione longinqua. effudit
omĩa cum meretricib: passus ẽ tamen
famem. recordatus ẽ tamen patrem:
reuersus ẽ ut pane saturaretur. Ergo
intra ut inhabiteris: & non quasi tuus
sis. sed illius. Intrabimus in tabernac ła
eius: adorabimus in loco ubi steterunt
pedes eius. Cuiꝰ pedes: dñi: an ipsius domꝰ
dñi : domus enim dĩ est ubi dicit. qͥa
debet adorare: adorabimus in loco ubi

Expanded text:
divimus in Ephrata, invenimus in» «camdivimus in Ephrata, invenimus in» «campis saltuum;» quod praedicatum est in imagine Judaeis manifestatgentium. Intrabimus in tabernacula ejus,Dei ut inhabiteris. Est enim melior Dominus, qui cum te coeperit inhabitare, beatum te faciet. Nam si tu ab illo non inhabiteris, miser eris. In sua potestate esse voluit ille filius qui dixit: «Da mihi partem patrimonii quae me tangit.» Bene servabatur apud patrem, ne cum meretricibus dissiparAccepit, facta est in ejus potestate; profectus in regionem longinquam, effudit omnia cum meretricibus. Passus est tandem famem, recordatus est patrem; reversus est, ut pane saturaretur . Ergo intra, ut inhabiteris; et non quasi tuus sis, sed illius: «Intrabimus in tabernacula ejus.» 13. «Adorabimus» «in loco ubi steterunt pedes ejus.» Cujus pedes? Domini, an ipsius domus Domini? Domus enim Domini est, ubi dicit quia debet adorari. «Adorabimus in loco ubi
Abbreviated transcription (Latin):
bi audiuit: ita quęramus quid sint
campi saltus ubi inuenit. Effrata.
uerbum hebreum. interp̃tatur latine
speculũ: sicut tradiderunt qui uerba
hebrea in scripturis posita. in alia lingua
transtulerunt: ut ad nos ꝑuenire t
incellectus. Nam ex hebrea transtule¬
runt in greca: ex greca translata sunt
nobis & in latina. Fuerunt enĩ: qui ui¬
gilarent in scripturis. Si ergo effrata
speculum: illa domus quȩ inuenta ẽ in cam¬
pis saltus. in speculo audita ẽ. Speculũ
imaginem habet: om̃is propħia imago
futurorum. Domus ergo dĩ. in futuroꝵ
imaginẽ propħiȩ p̃dicata est. Audiui-¬
mus enĩ illam in speculo. id ẽ audiuimꝰ
gratia centurias habet tot: saltus pro¬
prie adhuc incultus & siluester dicitur:
nam & quidam codices in campis siluȩ
habent. Ergo qui erant campi saltuum:
nisi gentes incultȩ: Qui erant campi
saltuum: nisi ubi adhuc uepres erant
ibi erant idolatriȩ: ibi inuenimꝰ locum
dño. tabernaculũ dõ iacob. Quod au¬

Expanded text:
bi audivit; item quaeramus quid sit «in campis saltuum,» ubi invenit. Ephrata verbum hebraeum interpretatur latine, Speculum, sicut tradiderunt qui verba hebraea in Scripturis posita in aliam linguam transtulerunt, ut ad nos perveniret intellectus. Nam ex hebraea transtulerunt in graecam, et ex graeca translata sunt nobis in latinam. Fuerunt enim qui vigilarent in Scripturis. Si ergo Ephrata speculum, illa domus quae inventa est in campis saltuum, in speculo audita est. Speculum imaginem habet: omnis prophetia imago futurorum. Domus ergo Dei futura, in imagine prophetiae praedicata est. Audivimus enim illam in speculo, id est, «Audivigratia, centurias habens tot. Saltus proprie, locus adhuc incultus et silvester dicitur. Nam et quidam codices, «in campis silvae,» habent. Qui ergo erant campi saltuum, nisi gentes incultae? qui erant campi saltuum, nisi ubi adhuc vepres erant ibi erant idololatriae, ibi invenimus locum Domino, tabernaculum Deo Jacob. Quod «au
Abbreviated transcription (Latin):
facie ad faciem: adhuc ex parte in enig¬
mate. Currant ergo: quia cũ uia sinita
fuerit. tunc redimus ad patriam. Cur¬
rant: extendant se. Quot quot ꝑfecti
hoc sapiamnus: & siquid aliter sapitis.
hoc quoq uobis ds̃ reuelabit. Si forte
erras in aliquo: quare non redis ad lac
matris: Quia si non extollimini. qͥa
si non exaltatis cor urm. quasi ñ ingre¬
dimini in mirabilib suꝑbe. sed serua¬
tis humilitatem: reuelabit uobis ds̃
quod aliter sapitis. Defendere uultis
& ꝑtinacit̾ adstruere. & contra pacem
eccłȩ: sit uobis maledictum hoc quod
dixit suꝑ matrem. cũ estis & foris a lac¬
te separemini: foris a uiscerib matris.
fame moriemini. Si aut̃ ꝑseueratis in
pace catholica: si quid forte aliter sapi¬
tis quã oportet sapere. ds̃ uobis reuela¬
bit humilib. Quare : Quia ds̃ suꝑ¬
bis resistit: humilib aut̃ dat gratiã.

Expanded text:
facie ad faciem; adhuc ex parte, in aenigfacie ad faciem; adhuc ex parte, in aenigmate . Currant ergo, quia cum via finita fuerit, tunc redimus ad patriam: currant, extendant se. «Quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus; et si quid aliter sapitis, hoc quoque vobis Deus revelabit» . Si forte erras in aliquo, quare non redis ad lac matris? Quia si non extollimini, quia si non exaltatis cor vestrum, quia si non ingredimini in mirabilibus super vos, sed servatis humilitatem, revelabit vobis Deus quod alitet pertinaciter astruere, et contra pacem Ecclesiae, et vobis maledictum hoc quod dixit super matrem cum estis, ut foris a lacte separemini, foris a visceribus matris fame moriamini. Si autem perseveraveritis in pace catholica, si quid forte aliter sapitis quam oportet sapere, Deus vobis revelabit humilibus. Quare? quia Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam.
Abbreviated transcription (Latin):
malã obliuiscere: si te delectauit ali-¬
quando uanitas. non te delectet. Quȩ
retro oblitus inquit. in ea quȩ antea
sunt extentus. scđm intentionẽ sequor
ad palmã suꝑnȩ uocationis dĩ in
curro ut adprehendam. Non enĩdi¬
misit me in uia remanere: qui non
cessat alloqui me. Ergo fr̃s. ñ cessat
ds̃ alloqui nos. Nam si cessat: quid ẽ
quod agimus. quid ẽ quod agunt lec¬
tiones diuinȩ. & cantica diuina: O¬
bliuiscimini ergo quȩ retro sunt:. in ea
quȩ antea sunt uos extendite : sic sugi¬
te lac. ut crescatis ad cibũ. Cum ergo
suꝑnȩ uocationis. Dicit enĩ. Quiqui gͦ
ꝑfecti: hoc sapiamus. Non loquor in¬
quit imꝑfectis. quibus adhuc non possũ
loqui sapientiã: quia adhuc lacte po¬
tantur. non solido cibo pascuntur. Sed
illis dico qui iam manducant solidũ
cibum. iam uidentur eẽ ꝑfecti: quia in¬
telligunt ȩqualitatẽ uerbi cũ patre. Ad¬
huc non sic uident. quomodo uidendũ ẽ

Expanded text:
malam obliviscere. Si te delectavit alimalam obliviscere. Si te delectavit aliquando vanitas, non te delectet «Quae retro oblitus,» inquit, «in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem sequor ad palmam supernae vocationis Dei in curro ut apprehendam. Non enim dimisit me in via remanere, quia non cessat alloqui me. Ergo, fratres, non cessat Deus alloqui nos. Nam si cessat, quid est quod agimus? quid est quod agunt lectiones divinae et cantica divina? Obliviscimini ergo quae retro sunt, et in ea quae ante sunt vos extendite. Sic sugite lac, ut crescatis ad cibum. Cum ergo supernae vocationis. Dicit enim: «Quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus.» Non loquor, inquit, imperfectis, quibus adhuc non possum loqui sapientiam, qui adhuc lacte potantur, non solido cibo pascuntur; sed illis dico, qui jam manducant solidum cibum. Jam videntur esse perfecti, quia intelligunt aequalitatem Verbi cum Patre: adhuc non sic vident, quomodo videndum est,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uidero quȩ ñ poteram uidere. & cȩpe¬
ro quȩ ñ poteram capere: ĩam securus
ero. ꝑfectus ero: Nonquã diu hic ui¬
ues ipsa ẽ ꝑfectio nr̃a. Humiliatus au¬
disti. quod conclusit modo lectio apłi-¬
ca. si hesit in memoria ur̃a: Quomodo
ille qui accepit colaphum ne extollere¬
tur in reuelationibus quanta ei reuela¬
bantur. propt̃ ipsam magnitudinem
reuelationũ quia poterat extolli. nisi
acciperet angłm sathanȩ. & tamen cui
reuelabantur tanta quid ait: Fr̃s ego
me ipsum non arbitror adp̃hendisse.
colaphirantem anglm sathanȩ. ne ex-¬
colleretur in magnitudine reuelationũ
suarũ. Quis audet dicere. quia com¬
p̃hendit: Ecce paulus non adprehen¬
dit: & dicit. non me arbitror adp̾hen¬
disse. & quid agis paule: Ad hoc cur-¬
ro inquit. ut adprehendã. Adhuc
paulus in uia ẽ: & tu te putas in pa¬
triae Unũ aut̃ inquit: quȩ retro st̃
oblitus. Hoc fac & tu: uitam p̃teritã

Expanded text:
cum videro quae non poteram videre, et cepecum videro quae non poteram videre, et cepero quae non poteram capere, jam securus ero? perfectus ero? Non, quamdiu hic vivis. Ipsa est perfectio nostra, humilitas. Audistis quo conclusit modo apostolica lectio, si haesit in memoria vestra; quomodo ille qui accepit colaphum ne extolleretur in revelationibus quanta ei revelabantur! propter ipsam magnitudinem revelationum, quia poterat extolli, nisi acciperet angelum satanae: et tamen cui tanta revelabantur, quid ait? «Fratres, ego meipsum non arbitror apprehendisse.»colaphizantem angelum satanae, ne extolleretur in magnitudine revelationum suarum. Qui audet dicere quia comprehendit? Ecce Paulus non apprehendit, et dicit, «Non me arbitror apprehendisse.» Et quid ais, o Paule? «Adhuc curro», inquit, «ut apprehendam.» Adhuc Paulus in via est, et tu te putas in patria? «Unum autem,» inquit, «quae retro sunt oblitus.» Hoc fac et tu, et vitam praeteritam
Abbreviated transcription (Latin):
non poterat antequã su gendo cresce¬
ret: & habet ubi se extendat: Altiora
te ne quęsieris. & fortiora te ne scrutatꝰ
fueris: id ẽ ad quȩ capienda minus ido¬
neus es. & quid facio inquit. sic rema¬
nebo: sed quȩ prȩcepit tibi dñs: illa co¬
gita semꝑ. Quȩ tibi p̃cepit dñs : fac mi¬
sericordiam: pacem ȩccłȩ noli dimittere:
in hominẽ spem noli ponere: desideran¬
do ꝑ miracula noli temptare dm̃. Si
iam ẽ in te fructus cognoscis: quia cum
bonus es toleras zirania usq ad messem:
quia cũ malis ad tempus potes eẽ. non
in x̧ternum. Palea hic tibi mixta est in
hoc tempore in area: in horreo tecum ñ
erit. Hec quȩ tibi precepit dñs: illa co¬
gita semꝑ. Alacte non separaberis. qͦ¬
adusq suꝑ matrẽ tuam es: ne prius fa¬
me moriaris. antequã panẽ manduca¬
re sis idoneus. Cresces. & erunt ualidȩ
uires tuȩ. & uidebis quod non poteras:
& capies quod non capiebas. Quid gͦ:

Expanded text:
non poterat antequam sugendo crescenon poterat antequam sugendo cresceret: et habet ubi se extendat. «Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris;» id est, ad quae capienda minus idoneus es. Et quid facio, inquis? sic remanebo? «Sed quae praecepit tibi Dominus, illa cogita semper» . Quae tibi praecepit Dominus? Fac misericordiam, pacem Ecclesiae noli dimittere, in homine spem noli ponere, desiderando miracula noli tentare Deum. Si jam est in te fructus, cognoscis, quia cum bonis toleras zizania usque ad messem ; quia cum malis ad tempus potes esse, non in aeternum. Palea hic tibi mixta est in hoc tempore in area; in horreo tecum non erit. Haec «quae tibi praecepit Dominus, illa cogita semper.» A lacte non separaberis quoadusque super matrem tuam es; ne prius fame moriaris, antequam panem manducare sis idoneus. Cresce; erunt validae vires tuae, et videbis quod non poteras, et capies quod non capiebas. 14. Quid ergo?
Abbreviated transcription (Latin):
trem suam Ablactari enim om̃s pos¬
sunt crescendo. Qui crescit & sis abla¬
ctatur: bonũ illi ẽ. Qui autẽ ad-¬
huc suꝑ matrẽ suam ẽ: ꝑnitiosum.
Ergo cauendum fr̃s & timendum ẽ
ne quis ante tempus ablactetur. Nã
om̃is grandis puer seꝑatur a lacte:
sed ne quis tunc a lacte separetur qͣn¬
do adhuc suꝑ matrẽ suam ẽ. Cũ aũt
portatur manib matris qui portatꝰ
ẽ utero. Portatus ẽ enĩ utero ut na¬
sceretur. Portatur manib ut crescat:
lacte opus habet. adhuc suꝑ matrem
suam ẽ. Non ergo ualet tunc exalta¬
re animã suam. cũ forte minus ido¬
neus ẽ ad capiendũ cibũ: sed imple¬
at p̃cepta humilitatis. habet ubi se
ȩxerceat. Credat in xp̃m: ut possit
intelligere xp̃m. Uidere uerbũ non
potest. capere non potest ȩqualitatem
uerbi cũ patre. ȩqualitatem sp̃s scĩ
cum patre & uerbo nondũ potest ui-¬
dere : credat. hoc ẽ sugat. Securus
ẽ quia cũ creuerit manducabit. quod

Expanded text:
trem suam.» Ablactari enim omnes postrem suam.» Ablactari enim omnes possunt crescendo. Qui crescit, et sic ablactatur, bonum est illi; qui autem adhuc super matrem suam est, perniciosum. Ergo cavendum, fratres, et timendum est ne quis ante tempus ablactetur. Nam omnis grandis puer separatur a lacte. Sed ne quis tunc a lacte separetur, quando adhuc super matrem suam est. Cum autem portatur manibus matris, qui portatus est utero portatus est enim utero, ut nasceretur; portatur manibus, ut crescat, lacte opus habet; adhuc super matrem suam est. Non ergo velit tunc exaltare animam suam, cum forte minus idoneus est ad capiendum cibum, sed impleat praecepta humilitatis. Habet ubi se exerceat: credat in Christum, ut possit intelligere Christum. Videre Verbum non potest, capere non potest aequalitatem Verbi cum Patre, aequalitatem Spiritus sancti cum Patre et Verbo nondum potest videre; credat hoc, et sugat. Securus est, quia cum creverit, manducabit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
humilit̃ sentiebam. sed exaltaui ani-¬
mã meã: Id ẽ si non mente. sed malitia
paruulus fui. Quod significans dixi.
suꝑiora uerba. Dñe non ͨ exaltatũ cor
meũ: neq in altum elati sunt oculi mei.
Neq ingressus sum in magnis: neq in
mirabilib suꝑ me. Ecce quia malitia
paruulus fui. sed quia sensu non fui par-¬
uulus. si non humilit sentiebam. sed
exaltaui animã meã: recribuat᷑ michi
quod retribuitur paruulo qui ablac¬
tatur amatre. ut iam panẽ sit idone
tia non displicet: quia non ẽ contra fi¬
dem. Mouet me tamen. quia non
tantũ dictum ẽ quẽadmodũ qui ab¬
lactatus ẽ a lacte. sic retributio in ani
nescio quid tale occurrit: ut uideam qͥa
maledictum ẽ. Ablactatur enim non in¬¬
fans. sed grandiusculus. Qui autem
infirmus ẽ prima infantia. que uera
infantia est: suꝑ matre sua ẽ. Si forte
fuerit a lacte ablactatus: extinguitur.
Non frustra ergo additum ẽ: suꝑ ma¬

Expanded text:
humiliter sentiebam, sed exaltavi anihumiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam;» id est, si non mente, sed malitia parvulus fui. Quod significans, dixit superiora verba: «Domine, non est exaltatum cor meum, neque in altum elati sunt oculi mei; neque ingressus sum in magnis, neque in mirabilibus super me.» Ecce quia malitia parvulus fui. Sed quia sensu non fui parvulus; «Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam;» retribuatur mihi quod retribuitur parvulo qui ablactatur a matre, ut jam panem sim idoneu, sententia non displicet, quia non est contra fidem. Movet me tamen, quia non tantum dictum est, «Quemadmodum qui ablatus est a lacte, sic retributio in animm.» Hic mihi nescio quid tale occurrit, ut videam quia maledictum est. Ablactatur enim non infans, sed jam grandiusculus: qui autem infirmus est prima infantia, quae vera infantia est, super matrem suam est; si forte fuerit a lacte ablatus, exstinguitur. Non frustra ergo additum est, «super ma
Abbreviated transcription (Latin):
quia ds̃ ẽ quod est: qui dixit. ego sũ
quid dixit: Facte sunt michi lacrimȩ
meȩ panis die ac nocte: dũ dicitur mͥ
cotidie. ubi ẽ ds̃ tuus. Ut autẽ inue¬
niret dm̃s quid egite hec meditatꝰ sũ
inquit: & effudi suꝑ me animã meam.
Ut inueniret dm̃. effudit suꝑ se ani¬
mam suam. Non ergo sic tibi dicitur.
humilis esto: ut non sapias. Humilis esto
propt̃ suꝑbiam: altus esto propt̃ sapien¬
tiam. Audi euidentem sententiam de
hac re. Nolite pueri effici mentibus:
sed malitia infantes estote. ut mentib
ꝑfecti sitis. Certe explicatum ẽ fr̃s mei.
ubi nos uoluit ds̃ ẽẽ humiles: ubi altos.
Humiles propt̃ cauendam suꝑbiam: al¬
tos propt̃ capiendã sapientiam. Lactare
ut nutriaris: sic nutrire ut crescas: sic
cresce. ut panẽ manduces. Cũ enĩ cȩpe¬
ris panẽ manducare. ablactaberis: Id ẽ
iam non tibi opus erit lacte. sed solido
cibo & hoc uidetur dixisse. Si non

Expanded text:
quia Deus est quod est; qui dixit, «Ego sum quia Deus est quod est; qui dixit, «Ego sum s tuus,» quid dixit? «Factae sunt mihi lacrymae meae panis die ac nocte, dum dicitur mihi quotidie, Ubi est Deus tuus?» Ut autem inveniret Deum suum, quid egit? «Haec meditatus sum,» inquit, «et effudi super me animam meam» . Ut inveniret Deum, effudit super se animam suam. Non ergo sic tibi dicitur, Humilis esto, ut non sapias. Humilis esto, propter superbiam; altus esto, propter sapientiam. Audi evidentem sententiam de hac re: «Nolite pueri effici mentibus; sed malitia infantes estote, ut mentibus perfecti sitis» . Certe explicatum est, fratres mei, ubi nos Deus voluit esse humiles, ubi altos: humiles, propter cavendam superbiam; altos, propter capiendam sapientiam. Lactare, ut nutriaris; sic nutrire, ut crescas; sic cresce, ut panem manduces. Cum enim coeperis panem manducare, ablactaberis, id est, jam tibi non opus erit lac, sed solidus cibus. Et hoc videtur dixisse: «Si non
Abbreviated transcription (Latin):
leuaui animã meam. E nisi se ipsa
anima suꝑ se effundat. non ꝑuenit
ad uisionem dĩ. & ad agnitionem sub¬
stantiȩ illius incõmutabilis. Nam
modo cũ adhuc in carne ẽ dicitur
quomͦ ꝑ interualla. loca altiora sunt.
Nam si talis altitudo querenda est:
uincunt nos aues ad dm̃. Ergo intus
ds̃ altus ẽ. & spũalit̃ altus: nec ꝑueni&
anuna ut contingat eum. nisi transie¬
rit se. Nam quicquid de dõ sentis
scđm corpus: multũ erras. Multũ in¬
fans es : si sentis de dõ etiam scđm ani¬
mam humanã. Nam quod ds̃ aut
obliuiscatur. aut ita sapiat ut desipi¬
at. aut faciat aliquid & pęniteat eũ.
om̃ia enĩ ista posita sunt in scriptura.
ut nobis lactentibus cõmendaretur ds̃:
non ut proprie de illo sic audiamus
ista & intelligamus. quasi peniteat dm̃.
& intelligat quod non intelligebat: &
reminiscatur quod oblitus erat. Talia
enĩ animȩ sunt. non dĩ. Nisi ergo tran¬
sierit & modũ animȩ suȩ non uidebit.

Expanded text:
animam meam» . Et nisi se ipsa animam meam» . Et nisi se ipsa anima super se effundat, non pervenit ad visionem Dei, et ad cognitionem substantiae illius incommutabilis. Nam modo cum adhuc in carne est, dicitur quomodo per intervalla loca altiora sunt. Nam si talis altitudo quaerenda est, vincunt nos aves ad Deum. Ergo intus Deus altus est, et spiritualiter altus; nec pervenit anima ut contingat eum, nisi transierit se. Nam quidquid de Deo sentis secundum corpus, multum erras. Multum infans es, si sentis de Deo etiam secundum animam humanam, quod Deus aut obliviscatur, aut ita sapiat ut desipiat, aut faciat aliquid et poeniteat eum: omnia enim ista posita sunt in Scripturis, ut nobis lactentibus commendaretur Deus; non ut proprie de illo sic audiamus ista, et intelligamus quasi poeniteat Deum, et intelligat quod non intelligebat, et reminiscatur quod oblitus erat. Talia enim animae sunt, non Dei. Nisi ergo transierit et modum animae suae, non videbit
Abbreviated transcription (Latin):
separati sunt: ubi nutriri & lactari de¬
bebant. ut crescerent ad uerbum capi
ista tractauerunt. & alia sententia: &
alius intellectus in his uerbis:quẽ non
tacebo caritati ur̃ȩ. Hoc enĩ dixerunt.
Om̃is suꝑbus displicet dõ: & debet se
anima humiliare. ne dõ displiceat: &
toto corde intueri quod dictum ẽ. quan¬
to magnus es humilia te in om̃ib. & co¬
ram dõ inuenies gratiam. Sed rursus
sunt quidã hominũ. qui cũ audierint
quia humiles eẽ debent. dimittunt se.
nichil uolunt discere. putantes quia si
aliquid didicerint suꝑbi erunt. & re¬
manent in solo lacte: quos rep̃hendit
scriptura dicens. & facti estis opus ha¬
bentes lacte: non solido cibo. Sic enĩ
nos ds̃ uult nutriri lacte. ut ñ ibi
remaneamus: sed crescendo ꝑ lac. ad
solidũ cibũ ꝑueniamus. Ergo ñ deb&
homo extollere cor suũ in suꝑbia: sed de¬
bet leuare in doctrina uerbi dĩ. Nã
si leuanda anima non esset: non dice¬
retur alia uoce psalmi. Na te dñe

Expanded text:
separati sunt: ibi lactari et nutriri debebant, ut crescerent ad capiendum Veista tractarunt, et alia sententia, et alius intellectus in his verbis, quem non tacebo Charitati vestrae. Hoc enim dixerunt: Omnis superbus displicet Deo, et debet se humana anima humiliare, ne Deo displiceat, et toto corde intueri quod dictum est, «Quanto magnus es, tanto humilia te in omnibus, et coram Deo invenies gratiam» . Sed rursus sunt quidam homines, qui cum audierint quia humiles esse debent, dimittunt se, nihil volunt discere, putantes quia si aliquid didicerint superbi erunt; et remanent in solo lacte. Quos reprehendit Scriptura, dicens: «Et facti estis opus habentes lacte, non solido cibo» . Sic enim nos Deus vult nutriri lacte, ut non ibi remaneamus; sed crescendo per lac, ad solidum cibum perveniamus. Ergo non debet homo extollere cor suum in superbiam, sed debet levare in doctrinam verbi Dei. Nam si levanda anima non esset, non diceretur in alia voce psalmi: «Ad
Abbreviated transcription (Latin):
scłi nomen scłm hoc significat. sed ali
implendum. dm̃ deprecatus ẽ dicens.
Memento dñe dauid: & omis man¬
suetudinis eius. In hanc mansuetudi¬
nem uouit uotũ: ut sit domus dĩ.
Si introiero in tabernaculũ domus
meȩ: si ascendero supra lectum stratus
‸mei. Si dedero somnum oculis meis.
Parum uisum ẽ dicere. somnũ oculis
meis: & palpebris meis dormitationẽ.
Et requiem timporib meis. si dedero:
quoadusq inueniam locum dño. ta¬
‸bernaculũ dõ iacob. Ubi querebat
locum dño: si mansuetus erat: ipse
querebat. Qumodo ẽ enĩ locus dñie¬

Expanded text:
culi nomen hoc saeculum significat, sed aliqatus est dicens. «Memento, Domine, David, et omnis mansuetudinis ejus.» In hac mansuetudine votum vovit, ut sit domus Dei: «Si introiero in tabernaculum domus meae, si ascendero super lectum stratus mei. Si dedero somnum oculis meis.» Parum visus est dicere, «somnum oculis meis: Et palpebris meis dormitationem; et requiem temporibus meis» si dedero, «quoadusque inveniam locum Domino, tabernaculum Deo Jacob.» Ubi quaerebat locum Domino? Si mansuetus erat, in se quaerebat. Quomodo est enim locus Domi