comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
petunt. s etiam hoc ipsum uideri refugunt qd̾ ẽẽ
meruerunt. Unde ille p̾dicator egggregius ueritatis
ꝯt᷑ ꝑseudo apłos loqñs dum uitutes eximias oꝑa-¬
tionis sue ꝓdiscipulors eruditione narraret dum
tot se ꝑicula tolerasse coacerua ꝑsecutione descri¬
beret. ⁊ post ħ usq ad tercium celum rursumq
in ꝑadisum raptum se ẽẽ memoraret ubi tanta
cognoscere potuisset. qnͣta loqui omnino non pos¬
setͣ: erat enim de se adhuc fortasse ad mirabiliora
locuturus s ab humana laude
alta consideratione se temperans. subdit. Parco autẽ:
nequis me existimet supra id qd̾ uidet in me: aut
audit aliquid ex me. Habebat gͦ ad huc dicendum
de se aliquid: qui partit dicere. S egit utrum q
doctor egreguis: ut ⁊ loquendo que egerat disci¬
pulos instrueret. ⁊ tacendo se intra humilitatis
limitem custodiret. Nuis namq eẽt ingratus
side se discipulis tota reticeret. ⁊ fortasse nimis

Expanded text:
petunt, sed etiam hoc ipsum videri refugiunt quod esse petunt, sed etiam hoc ipsum videri refugiunt quod esse meruerunt. Unde ille praedicator egregius veritatis, contra pseudoapostolos loquens, dum virtutes eximias operationis suae pro discipulorum eruditione narraret , dum tot se pericula tolerasse coacervata persecutione describeret, et post haec usque ad tertium coelum, rursumque in paradisum raptum se esse memoraret, ubi tanta cognoscere potuisset, quanta loqui omnino non posset , erat de se adhuc fortasse admirabiliora locuturus, sed ab humana laude  consideratine quis me existimet supra id quod videt in me, aut audit aliquid ex me . Habebat ergo adhuc dicendum de se aliquid qui parcit dicere, sed egit utrumque doctor egregius, ut et loquendo quae egerat discipulos instrueret, et tacendo se intra humilitatis limitem custodiret. Nimis namque esset ingratus, si de se discipulis tota reticeret; et fortasse nimis
Abbreviated transcription (Latin):
Ame etiam fideł discrepat: qui mͥ oꝑe non concordat.
gua dicit᷑ simulator. iustus ñ ẽe appetit s iuderi. Et ic¬
tuto auarꝰ raptor est: quia dum inique agens deside¬
rat de scĩtate uenerari: laudem uite rapiat aliene.Stu¬
dium uero esfeypocritars solet: ut qd̃ sunt surripi
ant. ⁊hoc qd̾ non sunt eẽ hominib in notescant.
quatinus mensuram suam ꝑestimationẽ tͣnseãt.
ip̃ue se ceteros actionis nomine ostendant. Refu-
giunt uideri qd̃ sunt: iante oculos hominum¬
suꝑbucta quadã innocentie honestate se uestiunt.
Unde recte ꝑ euangeliũ uoce redemptoris nr̃i incre¬
pant̃. cum eis dicitur. Ue uob̃ ypocrite quia similes
facti estis sepulchris de albatis que foris quidẽ appa-¬
rent hominib speciosa uitꝰ uero plena sunt ossib
paretis hominib iusti: intꝰ uero pleni estis auaricia¬
solum głiam supͣ modum suum omnino non ap¬

Expanded text:
A me etiam fide discrepat, qui mihi opere non concordat. A me etiam fide discrepat, qui mihi opere non concordat. gua dicitur simulator, justus esse non appetit, sed videri. Et idcirco avarus raptor est, quia dum inique agens desiderat de sanctitate venerari, laudem vitae rapit alienae. Studium vero esse hypocritarum solet ut et quant, et quod non sunt esse hominibus innotescant. Quatenus mensuram suam per aestimationem transeant, et praeire se caeteros actionis nomine ostendagiunt videri quod sunt, et ante oculos superinducta quadam innocentiae honestate se vestiunt. Unde recte per Evangelium voce nostri Redemptoris increpantur, cum eis dicitur: Vae vobis hypocritae, quia simiris quidem apparent hominibus speciosa, intus vero plena sunt ossibus paretis hominibus justi, intus vero pleni estis avaritiasolum gloriam supra modum suum omnino non ap
Abbreviated transcription (Latin):
hoc distare non numqmͣ solet: quia om̃ĩs impiꝰ uin¬
iquus non tamen omnis iniquus est impus. Impius
namq ꝓinfideli ponitur: id est apietate religionis ali¬
enus. Iniquus uero dicitur: qui prauitate oꝑis ab eͥ¬
tate discordat. uelsifortasse xp̃iane fidei nomen portat.
Iobẜeati gͥ uoce typica scã eccłia quia alios recte fidei contͣ¬
dicerites tolerat: impium se habere fatet᷑ in mucum.
Qiua uero alios sub pretextu fidei intꝰ positos inpͣiuis
oꝑib patitur: iniquũ suũ aduersarium testat᷑. Si
autem sicut. ⁊ quasi oportet magis ut ꝑsi militudine
positum sentiamꝰ: scã eccłia eos quos ĩuuentes carna¬
liter intͣ se tolerat. de similitudine impiors notat.
Intꝰ quippe ei inimicꝰ est: qui fidelem se dum affirntat
uocib morib negat. Et quia eum uelud infidelem
estimat. qui illam spetie temis intͦ positus uicio pͣue¬
⁊ actionis impugnat: recte dicit. Sicut impiꝰ mimic᷑¬
⁊ meus: aduesarius meus quasimiquiis. Acsiaꝑte dicat.

Expanded text:
hoc distare nonnunquam solet, quia omnis impius iniquus, non tamen omnis iniquus est impius. Impius namque pro infideli ponitur, id est a pietate religionis alienus; iniquus vero dicitur, qui pravitate operis ab aequitate discordat, vel si fortasse Christianae fidei nomen portat. Beati igitur Job voce typica sancta Ecclesia, quae alios rectae fidei contradicentes tolerat. impium se habere fatetur inimicum. Quia vero alios sub praetextu fidei intus positos in pravis operibus patitur, iniquum suum adversarium detestatur. Si autem sicut, et quasi, oportet magis ut pro similitudine positum sentiamus, sancta Ecclesia eos quos viventes carnaliter intra se tolerat de similitudine impiorum notat. Intus quippe ei inimicus est, qui fidelem se dum affirmat vocibus, moribus negat. Et quia eum velut infidelem aestimat qui illam specie tenus intus positus vitio pravae actionis impugnat, recte dicit: Sicut impius inimicus meus, et adversarius meus quasi iniquus. Ac si aperte dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
nas aures non ꝑuenit. ⁊tamen auditum conclitoris re¬
plet. Hinc est qd̾ anna ad templum ꝑgens ore quidẽ
tacuit. i tamen tot sui desiderii uoces emisit. In euan¬
gelio dñs dicit. Intͣ in cubiculum ⁊clauso ostio ora¬
abscondito reddet tibi. Clauso osto qͥrpe petit in
cubitulo: qui tacenti ore inconspectu suꝑne pieta¬
tis fundit affectum mentis. Et uox auditur in
abscondito: cum ꝑ scã desideria clamatur. silent̃.
Unde recte qͦ ꝑpsalmistam dicitur. Desiderium
pauꝑm exaudiuit dñs. preꝑationem cordis eoꝵex

Expanded text:
nas aures non pervenit, et tamen auditum conditoris renas aures non pervenit, et tamen auditum conditoris replet. Hinc est quod Anna ad Templum pergens, ore quidem tacuit, et tamen tot sui desiderii voces emisit . Hinc in Evangelio Dominus dicit: Intra in cubiculum tuum, et claabscondito reddet tibi . Clauso quippe ostio petit in cubiculo, qui tacenti ore in conspectu supernae pietatis fundit affectum mentis. Et vox auditur in abscondito, cum per sancta desideria silenter clamatur. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: Desiderium pauperum exaudivi
Abbreviated transcription (Latin):
us est. ꝓnobis ĩmo qui ⁊ resurrexit. qui est
in dextera dei. qui etiam interpellat ꝓnobis.
Unigenito enuim filio ꝓhomine int̃pellare
est: apud coeternum patrem se ip̃m hoĩem
demonstrare. Eiq ꝓhumana natura rogasse
esti eandem naturam in diuinitatis sue cel¬
situdinem suscepisse. Int̃pellat gͥ ꝓnobis tlus
non uoce s miseratione. quia qd̾ dãpnare in
electis noluit. suscipiendo liberauit. Aduitor
gͦ queritur ut desideriũ exaudiatur. quia
nisi ꝓ nobis interpellatio mediatoris iunter
cederet. ab aure dei ꝓcul dubio nr̃aꝵ p̃cum
cordis cogitationib. ualentiores nãq uoces
apud se certissimas aures dei non faciũt
uerba nr̃a. s desideria. Ft̃nã ⁊enim uitã
siore petimꝰ nec tamen corde desidera mus:
clamantes taciumus. Sinͦ desideramꝰ ex
corde: etiam cum ore conticessiniꝰ: claman¬
uerboꝵ tacet. ttamen silens aure diuine¬
pietatis auditur: cum dicitur. Quid clamas ad me
Intus est gͦ indesiderio clamor secretus: qui ad huma¬

Expanded text:
 pro nobis, imo qui et resurrexit, qui est in dextera Dei, qui etiam interpellat pro nobis. Unigenito enim Filio pro homine interpellare est apud coaeternum Patrem seipsum hominem demonstrare. Ei quippe pro humana natura rogasse est eamdem naturam in divinitatis suae celsitudine suscepisse. Interpellnon voce, sed miseratione, quia quod damnari in electis noluit, suscipiendo liberavit. Adjutor ergo quaeritur, ut desiderium exaudiatur, quia nisi pro nobis interpellatio mediatoris intcederet, ab aure Dei procul dubio nostrarum precum sed in cogitationibus cordis. Valentiores namquapud secretissimas aures Dei non faciunt verba nostra, sed desideria. Aeternam etenim vitam si ore petimus, nec tamen corde desideramus, clamantes tacemus. Si vero desideramus ex corde, etiam cum ore conticescimus, taverborum tacet; et tamen silens aure divinpietatis auditur, cum dicitur: Quid clamas ad me ? Intus ergo in desiderio est clamor secretus, qui ad huma
Abbreviated transcription (Latin):
allegoriarum conceptione sunt gͣuide: ut qͥs¬
quis eas ad solam hystoriam tenere nititur:
earum noticia ꝑsuam incuriam priuetur. N¬
nulle uero ita exteriorib preceptis inseruiunt:
ut si quis eas subtilius penetrare desiderat. intꝰ
quidẽ nichil inueniat. s sibi hoc etiã qd̃ foras
locuntur abscondat. Unde bene quoq narra¬
tione historiea: ꝑsignificationem dicitur. Tol¬
lens iacob uirgas populeas uirides ⁊ amigda

Expanded text:
allegoriarum conceptione sunt gravidae, ut quisallegoriarum conceptione sunt gravidae, ut quisquis eas ad solam tenere historiam nititur, earum notitia per suam incuriam privetur. Nonnulla vero ita exterioribus praeceptis inserviunt, ut si quis eas subtilius penetrare desideret, intus quidem nihil inveniat, sed hoc sibi etiam quod foris loquuntur abscondat. Unde bene quoque narratione historica per significationem dicitur: Tollens Jacob virgas populeas virides
Abbreviated transcription (Latin):
mit ubera ad eliciendum lac: exprimit butirum.
Et. qui uehement̃ emulgitur: elicit sanguinẽ
Ubera qͥppe foruter p̾mimꝰ : cum uerba sacri elo¬
quii subtili intellectu pensamus. Qua pressione
dum lac querius. butirum inuenimus: quia
dum nutriri uel tenui intellectu querimꝰ. uħ̃¬
tate interne pinguetlinis uinginur. Qd̃ tamen uͦnume
nec semꝑ agendum est: ne dum lac q̃rimus. ab
dum uerba sacri elequii plusqm debent discutiũt.
incarnalem intellectum cadunt. Sanguinem
quippe elicit. qui nehementer emulgitur: qͥa
carnale efficitur. qd̾ ex ninuia sp̃s discussione
sentitur. Unde necesse est ut beati lob oꝑa que
int increpantiũ amicoꝵ uerba ideo uarrat. he
Rtellectus sacri eloquii inter textum ⁊ misterũ
tanta est. libratione pensandꝰ: ut utriusq partis
lance moderata. Hunc neq nimie discussionis põ¬
dus p̾̃mat. neq rursus torpor incurie uacuum
relitiquat. Alulte quippe eus sententie tanta

Expanded text:
mit ubera ad eliciendum lac, exprimit butyrum: et qui vehementer emulgitur, elicit sanguinem . Ubera quippe fortiter premimus cum verba sacri eloquii subtili intellectu pensamus, qua pressione dum lac quaerimus, butyrum invenimus; quia dum nutriri vel tenui intellectu quaerimus, ubertate internae pinguedinis ungimur. Quod tamen nec nimie, nec semper agendum est, ne, dum lac quaeritur ab dum verba sacri eloquii plus quam debent discutiunt, in carnalem intellectum cadunt. Sanguinem quippe elicit qui vehementer emulgitur, dum lac, exprimit butyrum: carnale efficitur hoc quod ex nimia spiritus discussione sentitur. Unde necesse est ut beati Job opera, quae inter increpantium amicorum verba idcirco narrat netellectus sacri eloquii inter textum et mysterium tanta est libratione pensandus, ut utriusque partis lance moderata, hunc neque nimiae discussionis pondus deprimat, neque rursum torpor incuriae vacuum relinquat. Multae quippe ejus sententiae tanta
Abbreviated transcription (Latin):
fisreerige rium celitis datum: mane dicitum Urd
altissinai obuinsbrabit tami. Auamius hac inre ꝑob
uiorationis uocabulum: incarnandi dei utraq¬
utraq potuit natura signari. Umbra enum. aue¬
mine formatur ⁊ corꝑe. Das autem. ꝑ duuntatẽ
lumer est: qui meciante anima in euĩ utero uer daig¬
natus est: ꝑ humanitatem corpus. Siua ago lumen
hacon coicum in cius erat utero corporam dumi eictus
incorporaum cnicipit ad cnpis dictur. uuitus altilumt
aunorabit tiui. Eest corpus inte humamtati aiape:
inorporeum iumen ouuiitatis. Siam de oieuo¬

Expanded text:
um coelitus datum Mariae dicitur: Virtus Altissimi obumbrabit tibi . Quamvis hac in re per obumbrationis vocabulum, incarnandi Dei utraque potuit natura signari. Umbra enim a lumine formatur et corpore. Dominus autem per divinitatem lumen est; qui mediante anima, in ejus utero fieri dignatus est per humanitatem corpus. Quia ergo lumen incorporeum in ejus erat utero corporandum, ei quae incorporeum concepit ad corpus dicitur: Virtus Altissimi obumbrabit tibi. Id est, corpus in te humanitatis accipiet incorporeum lumen divinitatis. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
caꝑe non possumus. humilit̃ scõ spiritui re¬
seruamꝰ. Quia plerumq humilitas ea etiã
electoꝵ mentib aꝑit. que ad intelligendu m
impossibilia ẽẽ uidebantur. Nam ꝑuerse h̾e¬
ticoꝵ mentes dum sibi suꝑbe intellectũ tribu¬
unt: quasi certas dare sententias etram de
incognitis presumunt. Unde fit ut ipsa eoᷤ
elatio que intus apud eos elenat: auerita¬
te foras repellat. iuxq indictis dei interio¬
ra capiant. qui se secreta celestia penetͣsse
singulariter putabant. Unde hic qͦ subdit᷑.¬
⁊ Qui rodebant insolitudine scalentes cala¬
⁊mitate ⁊miseria: ⁊ mandebant herbas ⁊⁊ ar¬
⁊ boꝵ cortices. Rodi solet: qđ comedi ñ potest.
Heretici autem quia scripturam sacram
intelligere sua uirtute moliuntur: ea ꝓd
dubio comprehendere nequaqm possunt.
Quã quia ñdum intelligunt: quasi non
eclunt. Et quia ꝑ suꝑnã grãm non adu

Expanded text:
non possumus, humiliter sancto Spiritui renon possumus, humiliter sancto Spiritui reservamus. Quae plerumque humilitas ea etiam electorum sensibus aperit, quae ad intelligendum impossibilia esse videbantur. Nam perversae haereticorum mentes dum sibi superbe intellectum tribuunt, quasi certas dare sententias etiam de incognitis praesumunt. Unde fit ut ipsa eos elatio, quae intus apud semetipsos elevat, a veritate foras repellat, vixque in dictis Dei exteriora capiant, qui se secreta spiritalia penetrasse singulariter putabant. Unde hic quoque subdit Qui rodebant in solitudine squallentes calamitate et miseria, et mandebant herbas et arborum cortices. - Rodi solet, quod comedi non potest. Haeretici autem, quia Scripturam sacram intelligere sua virtute moliuntur, eam procul dubio apprehendere nequaquam possunt, quam dum non intelligunt quasi non edunt; et quia
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq heretici quia de sublum intelligentia qnͣ¬
to ampliꝰ ambult repleri tanto ampliꝰ in anes¬
cunt: bene de eis dicitur. Eggestate ⁊ fame steri¬
les. Immoderatis namq ausib cognitionis su
ꝑne scientiam quo plus appetunt plus amit¬
tunt. At contͣ hu qui inscã eccłia ueracit̃
sunt humiles iueracĩt docti: norunt de secre¬
tis celestibꝰ i quedam considerata intelligere.
iquedam non intellecta uenerari. Ut ⁊ique
intelligunt ueracit̃ teneant. ⁊ que necdũ
intelligunt humilĩt expectent. Unde nobis¬
ꝑ moysen dicit: ut comedentes agnũ qͥdqͥa de
co reliquũ fuerit igni comburamꝰ. Agnũ qͥpe
comeclimꝰ. cum mmutta dñce humanitatis in¬
telligendo recondinꝰ in uentrem mentis.
Exquo queclã nobremanent que comedine¬
queunt: quia multa adhuc de illo restant.
que intelligi nequa qͣm possunt. Que tamen
igniconburenda surit: quia ea que de illo

Expanded text:
Itaque haeretici, quia de sublimi intelligentia quaItaque haeretici, quia de sublimi intelligentia quanto amplius repleri ambiunt, tanto amplius inanescunt, bene de eis dicitur: Egestate et fame steriles. Impernae scientiam quo plus appetunt, plus amittunt. At contra ii qui in sancta Ecclesia veraciter sunt humiles et veraciter docti, norunt de secretis coelestibus et quaedam considerata intelligere, et quaedam non intellecta venerari: ut et quae intelligunt veneranter teneant, et quae necdum intelligunt humiliteper Moysen dicitur: Ut comedentes agnum, quidquid de eo reliquum fuerit igni comburamus . Agnum quippe comedimus, cum multa dominicae humanitatis intelligendo recondimus in ventrem mentis. Ex quo quaedam nobis remanent, quae comedi nequeunt, quia multa adhuc de illo restant, quae intelligi nequaquam possunt. Quae tamen igne comburenda sunt, quia ea quae capere de illo
Abbreviated transcription (Latin):
rant. ex quib bone uite germina non ꝓdu¬
cant. Uitra se qͥppe sunt que ꝑscrutant᷑. Dũq
ad hoc tendunt qđ cõprehendere nequeũt:
ea cognoscere negligunt. ex quib erudiri po¬
tuerunt. Quam bene eoꝵ audaciam: predi
cator egregius refrenat dicens. Non plus faꝑe
qmͣ oportet saꝑe s saꝑe ad sobrietatẽ. Hinc
salomon ait. Prudentie tue pene modum.
hinc rurt᷑ dicit. Mel inuenisti: comede qd̃ suf¬
ficit tibi neforte saciatus euomas illud. Dul¬
ceclinem qͥppe spiritalis intelligentie qui ul¬
tra qm capit comedere appetit: etiã qd come¬
derit uomit. quia dum sũma intelligere
ultra uires querit. etiã qd̃ bene intellexãt
amittit. Hinc ruisum dicit. Sicut qui mel
multum comedit. ñ est ei bonũ. sic qui scru¬
tator est maiestatis. opprimetur agłia. sita
quippe in insibilis conditoris que moderate
inquisita nos erigit. ultra inres ꝑscrutata p̃mit.

Expanded text:
rant, ex quibus bonae vitae germina non produrant, ex quibus bonae vitae germina non producant. Ultra se quippe sunt quae perscrutantur, dumque ad hoc tendunt quod comprehendere nequeunt, ea cognoscere negligunt ex quibus erudiri potuerancator egregius refrenat, dicens: Non plus sapere, quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Hinc Salomon ait: Prudentiae tuae pone modum . Hinc rursum dicit: Mel invenisti, comede quod sufficit tibi, ne forte saturatus evomas illud . Dulcedinem quippe spiritalis intelligentiae qui ultra quam capit comedere appetit, etiam quod comederat evomit, quia dum summa intelligere ultra vires quaerit, etiam quae bene intellexerat amittit. Hinc rursum dicit: Sicut qui mel multum comedit, non est ei bonum, sic qui 645 perscrutator est majestatis, opprimetur a gloria . Gloria quippe invisibilis conditoris, quae moderate inquisita nos erigit, ultra vires perscrutata premit.
Abbreviated transcription (Latin):
dilectionem quia om̃s ħetici hr̃e refugiũt:
dum abumuersał eccłie unitate duudunt᷑:
iure de eis dicitur. Quoꝵ uirtus manuum
erat michi ꝓnichilo. Et quia eadem signa
que exhibent nulla humilitate concordant:
recte subclitur. Et uita ipsa putabantur in dig¬
ni. uelcerte om̃s hereticos sc̃a eccłia uita ipsa
fatecur indignos: quia nimirum sub noĩe
xp̃i: militant contͣ nomen xp̃i. De quib ad¬
tici a insacro eloquio plus secreta dei student
ꝑscrutari qm capiunt. fame sua steriles fuit.
Neq enim ea querunt ex quib semet ipsos¬
tate disponant: patientiã seruent. longani¬
mitatẽ exhibeant: s ea solum mͦ que eos doc¬
tos acloquaces demõstrent. Illa scire appetũt.
ex quib singularit eruditi uideantur. Pler̃q
enim aucdacter de natura diuinitatis tͣccant.
cumsemet ipsos miseri nesciant. Egestate gͦ ac
fame sua steriles fiunt: qui ea ꝑscrutari deside¬

Expanded text:
dilectionem, quia omnes haeretici habere refugiunt, dilectionem, quia omnes haeretici habere refugiunt, dum ab universalis Ecclesiae unitate dividuntur, jure de eis dicitur: Quorum virtus manuum erat mihi pro nihilo. Et quia ad eadem signa quae exhibent nulla humilitate concordant, recte subditur: Et vita ipsa putabantur indigni. Vel certe omnes haereticos sancta Ecclesia vita ipsa fatetur indignos, quia nimirum sub nomine Christi militant contra nomen Christi. De quibus adretici dum in sacro eloquio plus secreta Dei student perscrutari quam capiunt, fame sua steriles fiunt, neque ea quaerunt ex quibus semetipsostate disponant, patientiam servent, longanimitatem exhibeant; sed ea solummodo quae eos doctos atque loquaces demonstrent, illa scire appetunt ex quibus singulariter eruditi videantur. Plerumque enim audacter de natura divinitatis tractant, cum semetipsos miseri nesciant. Egestate ergo ac fame sua steriles fiunt, quia ea perscrutari deside
Abbreviated transcription (Latin):
cunus. Et tunc confitebor illis quia ñqm no¬
uiuos. discedite ame qui oꝑamini iniqͥtatẽ.
Qua nimirum sententia quid dat᷑ intelligi
nisi ut in hominib caritatis humilitas: non aũ
debeant uirtutũ signa uenerari: Uncle nunc
scã eccłia etiam si qua fiunt ħeticoꝵ miracula des¬
picit: quia inħ scĩtatis speciem non ẽẽ cognoscit.
Probatio quippe scĩtatis non est. signa facere:
s unũquẽq ut se diligere. De deo autem uera
de ꝓximo uero meliora. qm de semet ipso senti¬
re. Nã quia uera uirtus inamore est. non autẽ
in ostensione miraculi: ueritas demonstrat: q̃
ait. In hoc cognoscent om̃s quia mei estis dis¬
cipuli: si dilectionem habueritis adimucẽ. Qui
enim non ait in hoc cognoscetur quia mei
discipuli estis. sisigna feceritis. s ait. si dilectio¬
nem habueritis adiniucem aꝑte incdicat. qr
ueros deifamulos non miracula s sola cari¬
tas ꝓbat. Testimoniũ gͦ suꝑn discipulatus
est: donum fr̃ne dilectionis. Quã uidelicet¬

Expanded text:
Et tunc confitebor illis, quia nunquam novi vos. Discedite a me, op rarii iniquitatis . Qua nimirum sententia quid datur intelligi, nisi ut in hominibus charitatis humilitas, non autem debeant virtutum signa venerari? Unde nunc sancta Ecclesia etiamsi qua fiant haereticorum miracula despicit, quia haec sanctitatis speciem non esse cognoscit. Probatio quippe sanctitatis non est signa facere, sed unumquemque ut se diligere; de Deo autem vera, de proximo vero meliora quam de semetipso sentire. Nam quia vera virtus in amore est, non autem in ostensione miraculi, Veritas demonstrat, quae ait: In hoc cognoscent omnes, quia mei estis discipuli si dilectionem habueritis ad invicem . Qui enim non ait: In hoc cognoscetur, quia mei discipuli estis si signa feceritis, sed ait: Si dilectionem habueritis ad invicem; aperte indicat, quia veros Dei famulos non miracula, sed sola Dei charitas probat. Testimonium ergo superni discipulatus est donum fraternae dilectionis. CAP. XXXVI
Abbreviated transcription (Latin):
randus ostendit dicens. In quo quis audet.
In insipientia dico: audeo ⁊iego. Hebrei sũt:
iego. Irahelite sunt ⁊ego. Semen abrahe sũt
iego. Ministri xp̃i sunt: iego. ut mimis sa¬
piens dico: plus ego. Quib etiam subiungit
qd̃ ei quoq tertii celi secreta patuerint. qd̾ rap¬
tus etiã ꝑadisi archana penetrauit. Ecce hono¬
rem fugiens: seruum se discipuloꝵ p̃dicat.
fcce honorem ꝓutilitate audientiũ querens
falsis apłis uite sue merita suꝑponit. Egit qͥppe
doctor eggregiꝰ: ut dum ipse quał eẽt agnos¬
citur: ⁊ uita ⁊ lingua male p̃dicantiũ eiuis
comꝑatione uilesceret. Illos indelicet cõm̃da¬
ret: sise absconderet. sumq se non ostend̾et:
iram iuidicis superni formidant. Qui si dem
non metuerent: que habent. ctare noluisent.
Et qͥlem inbono opere pͥm incipiencum
gradu est: ut qui adhuc nescit ꝓximum
sicut se chiligere. iam tam̃ incipiat uicdicha¬

Expanded text:
randus ostendit, dicens: In quo quis audet, in insipientia dico, audeo et ego. Hebraei sunt, ego. Israelitae sunt, et ego. Semen Abrahae sunt, et ego. Ministri Christi sunt, et ego: ut minus sapiens dico plus ego . Quibus etiam subjungit quod ei quoque tertii coeli secreta patuerunt, quod raptus etiam arcana paradisi penetravit. Ecce honorem fugiens, servum se discipulorum praedicat: ecce honorem pro utilitate audientium quaerens, falsis apostolis vitae suae merita superponit. Egit quippe doctor egregius, ut dum ipse qualis esset agnoscitur, et vita et lingua male praedicantium ejus comparatione vilesceret; illos videlicet commendaret si se absconderet, cumque se non ostenderet, iram judicis superni formidant; qui si Deum non metuerent, quae habent dare noluissent. Et quidem in bono opere primus incipientium gradus est ut qui adhuc proximum sicut se nescit diligere, jam tamen incipiat
Abbreviated transcription (Latin):
tamuero de pharetra dñs eicit: qñ de occulto con¬
sauo Apta i senitenitiã emittit. suuia enimi flagellãt
quisq dgnoscimꝰ. s. qua excausa flagellũ ueniat
ignoramꝰ. Cum uero post flagella uite correptio sẽ¬
quitur: etiã ipsa consilii uirtus aꝑitur. Pharet᷑
igitur clausa: est consiliũ occisitum. S aꝑta faret
affligimur: qñ ꝑid qd̾ post flagellum seqͥtur. qͦ¬
consilio flagellamur uidemus. sum pecrata dñs ii¬
det. ⁊tñ manũ adundictã ñ cõmouet: quasiclan¬
sampharetrã tenet. S feriendo indicat: qnͣtum
ei innobis displicuit hoc qd̾ dui nidendo tolerauit.
Scã taq electoꝵ eccłia tribulationib p̃ssa: dicat.
Pharetrã enuim aꝑuit: ⁊ afflixit me. Que aduer¬
sarioꝵ uoces insolentes sustinens: dum cernit qd̾
eius predicatio non admnittitur quoꝵdam duri¬
ciam deserens p̃dicationis sue uerba moderatur.
Ppendens ⁊enim ꝑsecutores suos ad exhortatiõis

Expanded text:
tam vero de pharetra Dominus ejicit, quando de occulto tam vero de pharetra Dominus ejicit, quando de occulto silio apertam sententiam emittit. Quia enim flagellatur quisque cognoscimus, sed qua ex causa flagellum veniat, ignoramus. Cum vero post flagella vitae correctio sequitur, etiam ipsa consilii virtus aperitur. Pharetra igitur clausa est consilium occultum, sed aperta pharetra affligimur, quando per id quod post flagellum sequitur, qconsilio flagellamur videmus. Cum peccata Dominus videt, et tamen manum ad vindictam non commovet, quasi clausam pharetram tenet, sed feriendo indicat quantum ei in nobis displicuit hoc quod diu videndo toleravit. Sancta itaque electorum Ecclesia tribulationibus pressa dicat: Pharetram enim suam aperuit, et afflixit me. Quae adversariorum voces insolentes sustinens, dum cernit quod ejus praedicatio non admittitur, quorumdam duritiam deserens, praedicationis suae verba moderatur. Perpendens etenim persecutores suos ad exhortationis
Abbreviated transcription (Latin):
non passib gressuũ s qualitatib moꝵ. Longe fi¬
unt non loco s merito: dum crescentes suꝑbia.
aꝑta eam exꝓbatione contẽpnunt. faciem nãq
euis conspuere est: non tm̃ mabsentia bonis de¬
tra here. s unũ quẽq iustum etiã inp̃sentia cõ¬
futare. Quos tunc pͣui dum aꝑte irridendo despi¬
ciunt: in eoꝵ contumeliis fluxa uerba quasi deflu¬
crescere. atq int̾ opprobria uitã honorabilẽ tenere.
Scit nec de aduersis deicr. nec de ꝓsꝑis głiari. Nouit
ꝯtra ꝓsꝑa mentẽ suam indeiectione sternere: no¬
uit contra aduersa animum ad spem suꝑni cul¬
minis exaltare. Scit bona sua misericordie redẽp¬
toris. scit mala sua iusticie tribuere iuidicis. qd̾ ⁊
bona illo largiente habeat. ⁊mala illo ꝑmittente
faretram enimsuã apuit: ⁊ affluxt me. Nuio ꝓpba¬
retrai dei  nisi occistum consiliũ designat᷑: Sagit¬

Expanded text:
non passibus gressuum, sed qualitatibus morum; longe fuginon passibus gressuum, sed qualitatibus morum; longe fugiunt, non loco, sed merito, dum crescente superbia aperta etiam exprobatione contemnunt; faciem namque ejus conspuere est, non tantum in absente bonis detrahere, sed unumquemque justum etiam in praesentia confutare. Quos tunc pravi dum aperte irridendo despiciunt, in eorum contumeliis fluxa verba quasi deflucrescere, atque inter opprobria honorabilem vitam tenere scit, nec de adversis dejici, nec de prosperis gloriari; novit contra prospera mentem suam in dejectione sternere, novit contra adversa animum ad spem superni culminis exaltare; scit bona sua misericordiae redemptoris, scit mala sua justitiae retribuere judicis, quod et bona illo largiente habeat, et mala illo permittente aretram enim suam aperuit, et afflixit me . » Quid per pharetram Dei, nisi occultum consilium designatur. Sagit
Abbreviated transcription (Latin):
prouerbium. Quib uidelicet uerbis illud sc̃e eccłie
tempꝰ exprimitur: quo publice areꝓbis irridetur.¬
qñ iniquis crescentib inobpbriũ fides. ⁊ueritas erit
qnͣto laudabilis. Sc̃a itaq electoꝵ eccłia afflictio¬
nis tenrꝑe ꝓuerbiũ pͣuis efficitur: quia cum bo
nos mori ꝑtormenta cõspicunt : ab eis similitudi¬
nem maleclictionis sumũt. Quo enum tͣnsitoriã
mortem uident. s ꝑmanentem uitã nonuident:
tanto magis deridendo mala p̾sentia fugiunt. gͣto
ꝑ intellectum intrinsetus ad bona ꝑmanentia ñ
ꝑtingunt. S ea que subiuncta sunt quia obscuri¬
orib sententiis implicata non sunt: debemꝰ sub
breuitate tͣnscurrere: ut ad ea de quib laborandũ:
ualeamus ciciꝰ ꝑuenire. Sequit᷑. Abominantur me.¬
⁊ ilonge fugiunt ame. ⁊ faciem meã cõspuere ñ¬
⁊ iudentur. longe a scã eccłia fugiunt om̃s innqui.

Expanded text:
proverbium. - Quibus videlicet versibus, illud sanctae Ecclesiae proverbium. - Quibus videlicet versibus, illud sanctae Ecclesiae tempus exprimitur, quod publice a requando iniquis crescentibus in opprobrium, fides et veritas erit quo laudabilior. Sancta itaque electorum Ecclesia afflictionis tempore proverbium pravis efficitur, qnos mori per tormenta conspiciunt, ab eis similitudinem maledictionis sumunt. Quo enim transitoriam mortem vident, sed permanentem vitam non vident; tanto magis deridendo mala praesentia fugiunt, quanto per intellectum intrisecus ad bona permanentia non pertingunt. Sed ea quae subjuncta sunt, quia obscurioribus sententiis 658 implicata non sunt, debemus sub brevitate transcurrere, ut ad ea in quibus laborandum est valeamus citius pervenire. Sequitet longe fugiunt a me, et faciem meam conspuere non verentur. - Longe a sancta Ecclesia fugiunt omnes iniqui,
Abbreviated transcription (Latin):
figunt. Premunt in qmͣ s longe sunt: quia eid̾
fidei quã loqq̃ndo astruunt: agendo contradicũt.
Sicut gͦ hoc testimonio docemur: quia non nulli
dñm tangendo non tangunt: ita non nulli ñ
uidentur adño etiã cum uidentur. Quia occul¬
tis eius obtutib nad dãpnationis eius suppliciñ¬
apparent. ⁊ ad electionis meritũ non apparent.
Dicatur gͥ recte. Et interra peltus non apparentes:
quia ssi illos specie tenus eccłia tenuit. eos tñ iuntra
illam conditor quasi non uidit qͦs ignorauit. Qui
tͣnquillitatis temꝑe idcirco fidem uerbo tenꝰ denent:
quia eandemfidem florere generalĩt uident. S cum
repentina contͣ illã ꝓcella adu̾sitatis oboritur.: mor
ab ea negociatione publica distinguntur. Et qͥdq̃d
prius quasi uenerantes tenuerant: ꝯtrahoc post¬
modum deridentes pugnãt. Unde ⁊ apte subditur:
Nunc in eoꝵ canticum uersus sum: ⁊ factus sum eis

Expanded text:
fugiunt. Premunt, inquam, sed longe sunt, quia eidem fugiunt. Premunt, inquam, sed longe sunt, quia eidem fidei, quam loquendo astruunt, agendo contradicunt. Sicut ergo hoc testimonio docemur quia nonnulli Dominum tangendo non tangunt, ita nonnulli non videntur a Domino etiam cum videntur, quia occultis ejus obtutibus et ad damnationis suppliciapparent, et ad electionis meritum non apparent. Dicatur igitur recte: Et in terra penitus non parentes, quia etsi illos specie tenus Ecclesia tenuit, eos tamen intra illam conditor quasi non vidit quos ignoravit. Qui tranquillitatis tempore idcirco fidem verbo tenus tenent, quia eamdem fidem florere generaliter vident. Sed cum repentina contra illam procella adversitatis oboritur, mox ab ea negatione publica disjunguntur, et quidquid prius quasi venerantes tenuerant, contra hoc postmodum deridentes pugnant. Unde apte subditur:Nunc in eorum canticum versus sum, et factus sum eis
Abbreviated transcription (Latin):
confitendo tenent. iuendo non exhibent. R
quib paulus dicit. sonfitentur se nosse dm̃᷑.
factis autemnegant. Hu inscã eccłia fidẽ
quam tenere se asserunt: p̃munt potiꝰ
qmͣ uenerantur. dum sua magis illiꝰ noĩe
qm eius adipisci lucra concupiscunt. Plectiautẽ
ad actoris sui noticiam etiã iñt reꝑboꝵs tumultꝰ
appropinqͣnt. Qd̃ b̃ne in euangelio muliere san¬
guinis fluxu laborante signatum est: de qua
cum dñs diceret quis me tetigit: petrꝰ raciocinã¬
do respondit. Turbe te comprimunt ⁊ affligũt:
itu dicis quis me tetigit: S audire causas uere
rationis meruit: cum ei dñs dixit. Tetigit me
aliquis. Nam ⁊ ego noui uirtutẽ de me exisse.
Ecce turbe p̃mebant dñm: s tamen sola deti¬
git que ad illum humiliter uenit. Quia nimi
rum multi etiam in scã eccłia reꝑbi ueritatem
cognoscendo premunt. quã bene iuuendo tang̾e̾
negligunt. Premunt ⁊ longe sunt: quia diui¬
nam noticiã quã ꝓfessionib secuntur: morib

Expanded text:
ibent. De quibus Paulus dicit: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hi in sancta Ecclesia fidem quam tenere se asserunt premunt potius quam venerantur, dum sua magis illius nomine quam ejus adipisci lucra concupiscunt. Vet. XVIIIad auctoris sui notitiam etiam inter reproborum tumultus appropinquant. Quod bene in Evangelio muliere sanguinis fluxu laborante signatum est, de qua cum Dominus diceret: Quis me tetigit ? Petrus ratiocinando respondit: Turbae te comprimunt et affligunt, et dicis: Quis me tetigit? Sed audire causas verae rationaliquis, nam et ego novi virtutem de me exisse. Ecce turbae premebant Dominum, et tamen sola tetigit quae ad illum humiliter venit, quia multi nimirum etiam in sancta Ecclesia reprobi veritatem cognoscendo premunt quam bene vivendo tangere negligunt. Premunt et longe sunt, quia divinam notitiam professionibus sequuntur, moribus
Abbreviated transcription (Latin):
non possunt. Rene gͦ dicit᷑. Non adequabit᷑ ei aurum
uel uitrum. Ad hoc enim scĩ om̃s adilla gaudia et̃¬
na ꝑueniunt: ut ẽẽ deo similes possint. sicut scriptũ :.
sã apparuerit similes ei erimꝰ qm̃ uidebimꝰ eum sicit
est. Et tamen scriptum est. Dñe quis simit tibi: Et
iterum. Aut quis similis erit deo infiliis dei : unde
gͦ similes ⁊unde nonsimiles: nisi quia ⁊ huic sapien¬
tie ⁊similes erunt ad unaginem ⁊ tamen non erunt
similes adequalitatẽ : Aspiciendo quippe ẽt̾nitatẽ dei.¬
ex ꝑceptione beatitudinis imitant᷑ qd̾ uident. Et sum¬
les ergosunt qui beati fiunt: ⁊tamen creatori similes
uel uitrum. Quia qnͣtalibet scĩ claritate iꝑspicuitatẽ
fulgeant: aliud est homines eẽ sapientes indeo. ato¬
non intra intrea s intra iutea uascula concluduntur.
sui scilicet luto ꝑpassionem mentis inherere ꝓpħa for¬
midabat: cum diceret. Fripe me de lito ut non inhereã.¬

Expanded text:
stus est, dicit: Non adaequabitur ei aurum vel vitrum. Ad hoc enim sancti omnes ad illa gaudia perveniunt, ut esse Deo similes possint, sicut scriptum est: Cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum, sicuti est . Et tamen scriptum est: Domine, quis similis tibi? . Et iterum: Quis similis erit Deo inter filios Dei? . Unde ergo similis, et unde non similis; nisi quia huic Sapientiae et similes erunt ad imaginem, et tamen non erunt similes ad aequalitatem? Aspiciendo quippe aeternitatem Deierceptione beatitudinis imitantur quod vident. Et similes ergo sunt quia beati fiunt, et tamen Creatori similes el vitrum, 595 quia quantalibet sancti claritate et perspicuitate fulgeant, aliud est homines esse sapientes in Deo, atnon intra vitrea, sed intra lutea vascula concluduntur. Cui scilicet luto per passionem mentis inhaerere Propheta formidabat, cum diceret: Eripe me de luto, ut non inhaerea
Abbreviated transcription (Latin):
rogares. quia aucditus non es: nob quoq locut᷑
es qđ audisti. Sufficit tibi gr̃a mea: nam uirt᷑
in infirmitate ꝑficitur. Aꝑta gͦ dei uoce ostendĩt
quia custos est uirtutis infirmitas. łunc quippe
bene interus custodimur: cum ꝑ dispensationem
dei tolerabilit temptamͣ. exterius. aliqñ uiciis. ali¬
qñ p̾ssuris. Nam eis quoq quos uiros nouimnꝰ fuis¬
se uirtutũ temptationes atq certamina non defue¬
re uicioꝵ. Hinc est enim qd̾ ad consolationẽ nr̃am

Expanded text:
rogares, quia auditus non es, nobis quoque locutus rogares, quia auditus non es, nobis quoque locutus es quod audisti: Sufficit tibi gratia mea: nam virtus in infirmitate perficitur . Aperta ergo Dei voce ostenditur, quia custos est virtutis infirmitas. Tunc quippe bene interius custodimur, cum per dispensationem Dei tolerabiliter tentamur exterius, aliquando vitiis, aliquando pressuris. Nam eis quoque quos viros novimus fuisse virtutum, tentationes atque certamina non defuere vitiorum. Hinc est en
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit. Qui lum̃ corꝑis ad tempus ꝑdidit. lum̃
cordis inꝑpetuum accepit. Ad ananiam mittit᷑.
uas electionis uocatur. Et tamen de ciuitate quã
post uisionem ihesu ingressus fuerat. fugiens
recedit sicut ipse testatur dicens. Damasci p̃posit᷑
gentis arethe regis:. custodiebat ciuutatẽ damas¬
cenors. ut me comprehenderet. Et ꝑ fenestrã in
sporta dimissus sum ꝑ murum : ⁊sic effugi ma¬
disum duceris : secreta dei uerba cognoscis : ⁊
adhuc a sathane angelo temptaris : Unde sic fortis
ut ad celestia rapiaris: unde sic infirmus ut in t̃ra
hominem fugias: ⁊ adhuc a sathane angelo ad¬
uersa toleres. nisi quia ipse qui te subleuat. rur¬
sum te subtilissima mensura moderatur. ut ⁊ in
miraculis tuis nobs predices uirtutem dei: ⁊ rursũ
intimore tuo reminisci nos facias infirmitatis nr̃e:
Que tamen infirmitas ne indesꝑatione nos ꝑtra¬
hat cum pulsat: dum de infirmitate tua dñm

Expanded text:
ostendit. Qui lumen corporis ad tempus perdidit, lumen ostendit. Qui lumen corporis ad tempus perdidit, lumen cordis in perpetuum accepit: ad Ananiam mittitur, Vas electionis vocatur, et tamen de civitate eadem quam post visionem Jesu ingressus fuerat fugiens recedit, sicut ipse testatur, dicens: Damasci praepositus gentis Aretae regis custodiebat civitatem Damascenosporta demissus sum per murum; et sic effugi madisum duceris, secreta Dei verba cognoscis, et adhuc a Satanae angelo tentaris. Unde sic fortis ut ad coelestia rapiaris; unde sic infirmus ut in terra hominem fugias, et adhuc a Satanae angelo adversa toleres; nisi quia ipse qui te sublevat, rursum te subtilimiraculis tuis praedices nobis virtutem Dei, et rursum in timore tuo reminisci nos facias infirmitatis nostrae. Quae tamen infirmitas ne in desperationem nos pertrahat cum pulsat, dum in infirmitate tua Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
der ⁊. irursum quadã mensura moderati sint ꝑ
infirmitatem suam: Inillis uirtutib helias qui
de deo acceꝑat. in istis infirmitatib quid dese pote¬
rat agnoscebat. Illa potentia uirtus fuit: ista in¬
firmitas custos uirtutis. In illis uirtutib osten¬
debat quid acceꝑat: inistis infirmitatib hoc qd̃
acceꝑat custodiebat. Miraculis monstrabatur
helias: infirmitatib seruabatur. Sic paulum
indeo fluminum ⁊ latronũ. ciuitates ⁊ solitu¬
dines. maris it̾re. ꝑicula sustinentem. frenantẽ
ieuiniis ac uigiliis corpus: sustinentem corꝑis
uuiditatis erũpnam. ad eccłiarum custodiam
uigilanter se ac pastoraliter exercentem ad terciũ
celum raptum. rursumq eum inꝑadisũ raptũ.
⁊ audisse archana uerba que non licet hominilo¬
qui: itamen sathane angelo ad temptandum con¬
ceditur. Orat ut eximi debeat: ⁊ non exauditur. Ciuꝰ
cum ipsa conuersionis initia aspicio: ꝑpendo qd̾ ei
suꝑna pietas celos aꝑit. seseq illi iħc de subluibꝰ

Expanded text:
erati sint per infirmitatem suam. In illis virtutibus Elias quod de Deo acceperat, in istis infirmitatibus, quid de se poterat, agnoscebat. Illa potentia virtus fuit, ista infirmitas custos virtutis. « In illis virtutibus ostendebat quid acceperat: in istis infirmitatibus hoc quod acceperat, custodiebat. In miraculis monstrabatur Helias: in infirmitatibus servabatur. » Post video fluminum, et latronum, et civitatis, et solitudinis, maris ac terrae pericula sustinentem, frenantem jejuniis ac vigiliis corpus, sustinentem frigoris et nuditatis aerumnam, ad Ecclesiarum custodiam vigilanter se ac pastoraliter exercentem, ad tertium coelum raptum, rursumque eum in paradisum raptum, et audisse arcana verba quae non licet homini loqui; et tamen Satanae angelo ad tentandum conceditur. Orat ut eximi debeat, et non exauditur. Cujus cum ipsa initia conversionis aspicio, perpendo quod ei superna pietas coelos aperit, seseque illi Jesus de sublimi
Abbreviated transcription (Latin):
suspensus est. dum ie zabel post modũ qͣmuis
reginam tamen muliertulam fugit. Ppendo qͥp¬
pe hunc mire uirtutis uirum ignem de celo tͣhere.
iscão quin quagenarios uiros cum suis omnib pe¬
ticione subita concremare: uerbo celos apluuiis clau¬
dere. uerbo celos adpluuias aꝑire: suscitantem
mortuos. uentura queq preuidentem: iecce rursus
animo occurrit. quo pauore ante unã mulier¬
culam fugit. Considero uirum timore ꝑcussum
de manu dei mortem petere. nec acciꝑe. de manu
mulieris mortem fugiendo uitare. Querebat enĩ
mortem dum fugeret: dicens. Sufficit mͥ dñe tolle
animam meam: neq enim melior sum quam
patres mei. Unde gͦ sic potens ut tot illas uirtutes
faciat÷ unde sic infirmus ut ita feminã ꝑtimescat.

Expanded text:
suspensus est, dum Jezabel postmodum, quamvis suspensus est, dum Jezabel postmodum, quamvis Reginam, tamen mulierculam fugiit. Perpendo quippe hunc mirae virtutis virum, ignem de coelo trahere, et secundo quinquagenarios viros cum suis omnibus petitione subita concremare: verbo coelos a pluviis claudere: verbo coelos ad pluvias aperire, suscitantem mortuos, ventura quaeque praevidentem: et ecce rursus animo occurrit, quo pavore ante unam mulierculam fugit. Considera virum timore perculsum de manu Domini mortem petere nec accipere, de manu mulieris mortem fugiendo vitare. Quaerebat enim mortem dum fugeret dicens, Sufficit mihi, tolle animam meam; neque enim melior sum quam patres mei. Unde ergo sic potens ut tot illas virtutes faciat, unde sic infirmus ut ita feminam pertimescat,
Abbreviated transcription (Latin):
aliqñ scientiam prauam: aliqñ tribulationem.
aliqñ defluentes populos. aliqñ mentes fidem se¬
qñtium designare solent. ꝑ aquam quippe scĩ
sp̃s infusio designatur: sicut in euangelio dicĩt.
adiunxit. Hoc autem dixit de sp̃u quem accep¬
turi erant credentes in eum. Rursus ꝑ aqͣm: sc̃a
sapĩa designatur: sicut dicitur. Aqua sapientie
saluitaris potauit cos. Paquam ꝙͦ. pͣua scientia
appellari solet: sicut ꝑ ioh̃em dicitur. aque uero:¬
sunt popisli. Paquam quoq non solum fuxꝰ decur¬
rentium populors .s etiam bonors mentes fidei pre¬
dicamenta seq̃ntiũ designant᷑: sicut ꝓph̃a ait. Bea¬
intellectum sapientie auditum iam suꝑne uoꝰ¬
cis acceperunt. De quib recte nunc ditit᷑. Quia
qm dui inhac uita sunt ne aliqua elatione su¬
ꝑbiant. quib dam temptationib reprimuntur.
tollantur suꝑbia sit ineis ipsarum quedam men¬
sura uirtutum. Hinc est ⁊enim qd̃ helias dũ
tot uirtutib in alta ꝓfecisset: quadã mensura

Expanded text:
ando scientiam pravam, aliquando tribulationem, aliquando defluentes populos, aliquando mentes fidem sequentium demonstrare solent. Per aquam quippe sancti Spiritus infusio designatur, sicut in Evangelio dicitur: « adjunxit: « Hoc autem dixit de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum . » Rursum per aquam sancta sapientia designatur, sicut dicitur: « Aqua sapientiae salutaris potavit eos . » Per aquam quoque prava appellari solet, sicut apud Salomonem mulier quae sunt populi . Per aquam quoque non solum fluxus decurrentium populorum, sed etiam bonorum mentes, fidei praedicamenta sequentium, designantur, sicut propheta ait: Beaintellectum sapientiae auditum jam supernae vocis acceperunt? De quibus recte dicitur: quandiu in hac vita sunt, ne aliqua elatione superbiant quibusdam tentationibus reprimuntur, lunt. Sed ne extollantur superbia, sit in eis ipsarum quaedam mensura virtutum. Hinc est enim quod Helias, dum tot virtutibus in alta profecisset, quadam mensura
Abbreviated transcription (Latin):
dimur: fixit. Has aspicientes arietes cum ouib
coeunt: quia rationales nr̃i sp̃s dum in earũ in¬
tentione defixi sunt. singulis quib q actionibus
ꝑmiscentur. ut tales fetus oꝑm ꝓcreent. qualia ex¬
empla precedentũ̃ in uocib preceptoꝵ uident: ⁊di
uersoꝵ colorem ꝓles bomi oꝑis hibeat. Quia m̃ñqmͣ
subtraita litt̾e cortice acutius int̾na considerat:
⁊ reseruato non ñqm historie tͦ mine bene se in

Expanded text:
dimur, fixit. Has aspicientes arietes cum ovibus dimur, fixit. Has aspicientes arietes cum ovibus coeunt; quia rationales nostri spiritus, dum in earum intentione defixi sunt, in singulis quibusque actionibus permiscentur, ut tales fetus operum procreent qualia exempla praecedentium in vocibus praeceptorum vident, sciversum colorem prolis boni operis habent quia nonnunquam subtracta litterae cortice, acutius interna considerant, et reservato nonnunquam historiae tegmine, bene se in
Abbreviated transcription (Latin):
seriem antiquoꝵ patrũ uitas atq sententias in exẽ¬
plum populis prebere: Que nimirum quia iuxta ra¬
tionis examen recte sunt: uirge nominantur. Quibus
ex parte corticem substrahit. ut inhis que expoliant᷑
intimiis candor appareat. ⁊ex parte corticem seruat.
ut sicut fueritat exterus inuriditate ꝑmaneant. uariꝰq
uirtarum color efficitur: dum cortex exparte subtͣ¬
hitur: ⁊ex parte retinetur. Ante considerationis enĩ
nr̃e oculos precedentium patrum sententie quasi
uirge uarie ponuntur. Inquib dum plerumq intel¬
lectum littere fugimus: quasi corticem substrahimꝰ.
Et dum plerumq intellectũ littere sequimur: quasi
corticem reseruamꝰ. Dñq ab ipsis cortex littere subdu¬
citur: allegorie candor interuis demõstratur. Et dũ
cortex relinquitur: exterioris intelligentie uirentia
exempla monstr̃ãtur. Quas bene iatob in aque ca¬
nalib posuit: quia tredemptor nr̃ inlibris eas sa¬
tre scripture sententias. quib nos intrinsecus infun¬

Expanded text:
seriem antiquorum patrum vitas atque sententias in exemplum populis praebere? Quae nimirum, quia juxta rationis examen rectae sunt, virgae nominantur. Quibus ex parte corticem subtrahit, ut in his quae exspoliantur intimus candor appareat. Et ex parte corticem servat, ut sicut fuerant exterius, in viriditate permaneant. Variusque virgarum color efficitur, dum cortex ex parte subtrahitur, ex parte retinetur. Ante considerationis enim nostrae oculos praecedentium patrum sententiae quasi virgae variae ponuntur. In quibus, dum plerumque intellectum litterae fugimus, quasi corticem subtrahimus; et dum plerumque intellectum litterae sequimur, quasi corticem reservamus. Dumque ab ipsis cortex litterae subducitur, allegoricortex relinquitur, exterioris intelligentiae virentia exempla monstrantur. Varias virgas Jacob in aquae canalibus posuit : quia Redemptor noster in libris eas sacrae scientiae sententias, quibus nos intrinsecus infun
Abbreviated transcription (Latin):
Tu sis discipiius eius. Qd̃ maledictionis utiq di¬
xerunt stucio: non orationis uoto. uelsicut
tiit. redemptionis grãm ꝓpħauit. Hoc igit᷑
modo. helui quoq dicere nonbene bona repre¬
hencditur: quia inhis que ueracit̃ loquit᷑. arro¬
gant̃ inflatur. Qui eo speciem arro gantium
signat: quo ꝑsensum rectitudinis. intumoris
helui uero sub unius tm̃ mͦ sententie incre¬
patione derelinquit: nisi qd̾ non ñqmͣ ħetici
diuine gr̃e largitate ꝑfusi. adunitatẽ sc̃ẽ eccłie
redeunt: Qd̾ bñ ipsa amicoꝵ reconciliattiõe
signatur. ꝓ quib tamen beatꝰ Iob exorare

Expanded text:
Tu sis discipulus ejus . Quod maledictionis utique diTu sis discipulus ejus . Quod maledictionis utique dixerunt studio, non orationis voto. Vel sicut tiit, redemptionis gratiam prophetavit. Hoc igitur modo Eliu quoque dicere non bene bona reprehenditur, quia in his quae veraciter loquitur arroganter inflatur. Qui in eo speciem arrogantium signat, quo per sensum rectitudinis in tumoris Eliu vero sub unius tantummodo sententiae increpatione derelinquit, nisi quod nonnunquam haeretici, divinae gratiae largitate perfusi, ad unitatem sanctae Ecclesiae redeunt? Quod bene ipsa amicorum reconciliatione signatur, pro quibus tamen beatus Job e
Abbreviated transcription (Latin):
qñtib sententias. Qd̃ uero dicitur. quia euis
sententie imperitis sermonib in uoluunt᷑:
hoc sũmoꝵe ostenditur. quia ab eo cumi elatio¬
nis fatuitate ꝓferuntur. Magna qpͥpe meo ĩ¬
ꝑitia est. humiliter dicere nescire qd̃ dicit:⁊
ueritatis sensib elationis uerba misciri. Om̃e
enim qd̾ dicitur. quadriꝑtita potest qualitate
Aut mala bene. aut bona. male dicantur.
distingui: S aut mala maie. aut bona bene.
Sicut Ioħs ait. Agite penitentiã appropinqͣbit
enim regnum celoꝵ. Malum bñ dicitut: oñ
ꝑos dicentis ictirco uiciũ exprimitur. ut repbet᷑:
Sicut paulus ait. femine eoꝵ ĩmutauerunt na¬
turalem usum: ineum usum qui est cõtra natu¬
ram. Quo loco execranda quoq uiroꝵ facinora
subdidit. s honeste inhonesta narrauit: ut mł¬
tos adhonestatis formam. in honesta narraredo
reuocaret. Male autem bonum dicitur: cum
rectum aliquid recto studio ñ ꝓt erturͤ Sĩt
illuminato pharisei dixisse ꝑhibentur. ceco.¬

Expanded text:
entias . Quod vero dicitur, quia ejus sententiae imperitis sermonibus involvuntur, hoc summopere ostenditur, quia ab eo cum elationis fatuitate proferuntur. Magna quippe in eo imperitia est humiliter dicere nescire quod dicit, et veritatis sensibus elationis verba miscere. Vequod dicitur quadripartita potest qualitate ale, aut bona bene, aut mala bene, aut bona male dicantur.distingui: si aut mala male, aut bona bene, Sicut Joannes ait: Agite poenitentiam, appropinquavit enim regnum coelorum . Malum bene dicitur, quando per os dicentis idcirco vitium esicut Paulus ait, Feminae eorum immutaverunt naturalem usum in eum, qui est contra naturam. quo loco execranda quoque vitiorum facinora subdidit: sed honeste inhonesta narravit, ut multos ad honestatis formam inhonesta narrando revocaret. Male autem bonum dicitur, cum rectum aliquid recto studio non profertur: sicut illuminato caeco Pharisaei dixisse perhibentur: