comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ciues romani testimoniũ mͥ ꝑhibete.
& hoc dicit᷑ nuncupatio. Nuncupare. ẽ.
enim. palam nominare & confirmare.
Ius liberorũ. ẽ coniug  u sine liberis.
inuicẽ ꝓloco pignorum. hereditatis al¬
terra conscriptio. Codicillũ ut ueteres
aiunt. sine cdubio ab auetore dictũ. qui
hoc scripture genꝰ instituit. Est autẽ
scriptura nulla indigens solennitate
uerborũ: qualicunq scripturȩ signifi¬
catione expressa. Cuiꝰ beneficio uolunta¬
tib defunctorũ constat esse subuentũ.
ꝓpt̃ legaliũ uerborũ difficultatẽ. aut
certe ꝓpt̾ necessitatẽ adhibendorum
solenniũ. ita autẽ ut qͥ scribit titulũ
eiusdẽ scripturȩ codicillũ uocet. Sicut
autẽ codicillus fit uice testam̃ti. ita
epła uice codicillorũ. Cretio ẽ certꝰ
dierũ numerus. in qͦ institutus hȩres.
aut adit hȩreditatẽ. aut finito tẽpo¬
re creationis excludit᷑. nec liberũ illi
est ultra capiendȩ hereditatis. Cretio

Expanded text:
cives Romani, testimonium mihi perhibete,' cives Romani, testimonium mihi perhibete,' et hoc dicitur nuncupatio: nuncupare est enim palam nominare et confirmare. Ius liberorum est coniugum sine liberis invicem pro loco pignorum hereditatis alterna conscriptio. Codicillum, ut veteres aiunt, sine dubio ab auctore dictum, qui hoc scripturae genus instituit. Est autem scriptura nullam indigens sollemnitatem e, qualicunque scripture significatione expressa, cuius beneficio voluntatibus defunctorum constat esse subventum, propter legalium verborum difficultatem aut certe propter necessitatem adhibendorum solennium, ita ut qui scribit, titulum eiusdem scripture codicillum vocet. Sicutautem codicillus fit vice testamenti, ita epistola vice codicillorum. Cretio est certus dierum numerus, in quo institutus heres aut adit hereditatem, aut finito tempore cretionis excluditur, nec liberum illi est ultra capiendae hereditatis. Cretio
Abbreviated transcription (Latin):
prȩtorii. Testam̃tũ autẽ signare notare
graphũ testam̃tũ est manu auctoris to¬
tum conscriptũ. atq subscriptũ. Unde
& nom̃ accepit. Greti enĩ holo totum.
grafin litterã dicunt. Irritũ testam̃tũ
est. si is qui testauit capite diminutꝰ ẽ.
aut si ñ rite factũ sit. In officiosũ testa¬
mentũ. ẽ: qđ frustra liberis exhȩredatis
sine officio naturalis pietatis. in extra
neas ꝑsonas redactũ. ẽ. Ruptũ testam̃tũ
inde uocatur. eoqł nascente posthumo.
neq exhȩredato nominatĩ. neq hȩrede
instituto dirũpitur. Suppressũ testa¬
mentũ ẽ: qđ in fraude hȩredũ uł legata¬
riorũ. seu liberorũ. ñ est palã ꝓlatum.
Qđ si ñ latet. tam̃ si pͣdictis ꝑsonis non
ꝓferatur. supprimi uidetur. Nuncupa¬
tio. ẽ: quã in tabulis cerisq testator re¬
citat dicens. Hȩc ut in his tabulis cerisꝙ
scripta st̃: ita dico. ita leggo. itaq uos

Expanded text:
pretorii. Testamentum autem signare, notare pretorii. Testamentum autem signare, notare graphum testamentum est manu authoris totum conscriptum atque subscriptum; inde et nomen accepit. Greci enim olo, totum, graphum literam dicunt. Irritum testamentum est, si is qui testavit capite diminutus est, aut si non recte factum sit. Inofficiosum testamentum est quod frustra liberis exheredatis, sine officio naneas personas redactum est. Ruptum testamentum inde vocatur, eo quod nascente postumo, neque exheredato nominatim, neque herede instituto, disrumpitur. Suppressum testamentum est, quod in fraude heredum vel legatariorum seu libertorum non est palam prolatum: quod si non latet, tamen si praedictis personis non proferatur, supprimi tamen videtur. Nuncupatio est, quam in tabulis cerisque testator recitat, dicens: 'Haec ut in his tabulis cerisque scripta sunt, ita dico, ita lego: itaque vos,
Abbreviated transcription (Latin):
accepit. Testam̃tũ uocatũ. quia nisi te¬
stator mortuus fuerit. nec confirmari
potest nec sciri. quid in eo scriptũ sit.
quia clausũ & obsignatũ est. Et inde
dictũ testam̃tũ. quia ñ ualet nisi post
mortuis. sed om̃e pactũ & placitũ. testa¬
mentũ uocabant. Nam laban & iacob
testam̃tũ fecer̃t. qđ utiq etiã inter
uiuos ualeret . Et inpsalmis legitur.
aduersũ te testam̃tũ disposuert̃. hoc ẽ.
pactũ. & innumerabilia talia. Iabulȩ
testam̃ti ideo appellatȩ st̃. quia ante
cartȩ & mẽbranarũ usum. indolatis
tabulis. ñ solũ testam̃ta sed etiã epła¬
rum alloquia scribebantur. Unde &
portitores eorũ tabellarii uocabant᷑
Testam̃tũ iuris ciuilis. ẽ. quinꝙ testĩũ
subscriptione firmatũ. Testamentũ
iuris prȩtorii est: septẽ testiũ signis si¬
gratũ. Sed illud apud ciues fit: inde
ciuile. istud apud prȩcores: inde iuris

Expanded text:
accepit. Testamentum vocatur quia, nisi teaccepit. Testamentum vocatur quia, nisi testator mortuus fuerit, nec confirmari potest nec sciri quid in eo scriptum sit, quia clausum et obsignatum est; et inde dictum testamentum, quia non valet nisi post mortuis, sed omne pactum et placitum testamentum vocabant. Nam Laban et Iacob testamentum fecerunt, quod utique etiam inter vivos valeret, et in Psalmis legitur82, 6: 'Adversum te testamentum disposuerunt,' hoc est, pactum; et innumerabilia talia. Tabulae testamenti ideo appellatae sunt, quia ante chartae et membranarum usum in dolatis tabulis non solum testamenta, sed etiam epistolarum alloquia scribebantur; unde et portitores earum tabellariTestamentum iuris civilis est quinque testium subscriptione firmatum. Testamentum iuris pretorii est septem testium signis signatum. Sed illud apud cives fit, inde civile; istud apud pretores, inde iuris
Abbreviated transcription (Latin):
aciȩ sunt aut̃ leges.
ut earũ metu humana coerceretur
audacia: tutaq sit int̾ improbos innocen¬
tia. & in ipsis improbis. formidato sup¬
plicio refrenetur nocendi facultas.
autẽ lex honesta. iusta. possibilis.
scđm naturã. scđm consuetudinẽ patriȩ.
loco tẽporiq conueniens. necessaria.
utilis. Manifesta qͦq ne aliquid ꝑ obscu-¬
ritatẽ in captionẽ contineat. nullo pri¬
uato cõmodo. sed ꝓ cõmuni ciuiũ utili¬
tate conscripta. De causis.
Unde & pragnatica negocia dicunt᷑
& auctor causarũ & negocioriĩ pragma¬
ticus nuncupatur. De testibus.
sibi placitis alligat. necui sit postea
liberũ. aut dissimulare aut subtrahe¬
re se. unde & alligati appellant᷑. Itẽ
testes dic̾ti. qđ testam̃to adhiberi so¬
lent. sicut signatores qđ testam̃tum si¬
gnant. De instrumentis legalib.
oluirias generale nom̃. ẽ. omniũ
legaliũ instrum̃torũ. quȩ quia ñ
ui sedd uoluritate ꝓcedit. idõ tale nom̃¬

Expanded text:
acte sunt autem leges, ut earum metu humana coerceatur audacia, tutaque sit inter improbos innocentia et in ipsis improbis, formidato supplicio, refrenetur nocendi facultas.  honesta, iusta, possibilis secundum naturam, secundum consuetudinem patrie, loco temporique conveniens, necessaria, utilis, manifesta quoque, ne aliquid per obscuritatem in captione contineat, nullo privato commodo, sed pro communi civium utilitate conscripta. De causis . unde et pragmatica negotia dicuntur, et actor causarum et negotiorum pragmaticus nuncupatur. De testibus .um sibi placitis alligat, ne cui sit postea liberum aut dissimulare aut subtrahere se; unde et alligati appellantur. Item testes dicti quod testamento adhiberi solent; sicut signatores, quod testamentum signant. De instrumentis legalibus oluntas generale nomen omnium legalium instrumentorum; quae quia non vi, sed volu
Abbreviated transcription (Latin):
ETURAM aut̃ parietũ ad normam
fieri. & ad ꝑpendiculũ respondere o¬
portet. Norma dicta greco uocabulo.
extra quã nichil rectũ fieri potest. Cõ¬
ponitur aut̃ ex trib regulis. ita ut¬
duȩ sint binorũ pedũ. tercia habeat
pedes duos. uncias decẽ. quas ȩquali
crassitudine politas. extremis cacumi
nib sibI iingit. ut scema trigoni faciant.
id erit norma. Regula dicta qđ sit
recta. quasi rectula. & impedimentũ
ñ habeat. Perpendiculũ. ẽ. qđ semꝑ
appenditur. Deniq infabrica nisi omĩa
ad ppendiculũ & certã regulã fiant.
necesse. e cuncta mendosa instruant᷑
ut aliqua praua sint. aliqua cubantia.
ꝓna non nulla. alia supina. & ꝓpt̾ hoc
uniuersa st̃ constructa. Linea genere
suo appellata. qͥa ex lino fit. Trullȩ no¬
men factũ. eo qđ trudit & detrudit. id ÷
includit calce uł lito lapicdes. Luto.¬
Martellus.
Machina.
Scalȩ ab scandendo icd ẽ. ascendendo uoca¬
hęrent enĩ parietibꝰ. Scalȩ aut̃ dicim¬

Expanded text:
tura autem parietum ad normam fieri et ad perpendiculum respondere oportet. Norma dicta Graeco vocabulo, extra quam nihil rectum fieri potest. Conponitur autem ex tribdue sint binorum pedum: tertia habeat duos pedes, uncias decem, quas equali crassitnibus sibi iungit ut schemam trigoni faciant. Id erit norma. Regula dicta quod sit recta, quasi rectula, et inpedimentum non habeat. Perpendiculum est quod semper adpenditur. Denique in fabrica nisi omnia ad perpendiculum et certam regulam fiant, necesse est cuncta mendosa instruantur; ut aliqua prava sint, aliqua cubantia, prona nonnulla, alia supina; et propter hoc universa sunt constructa. Linea genere suo appellata, quia ex lino fit. Trullae nomen factum eo quod trudit et detrudit, id est includit calce vel luto lapides. Martellus. Machina. Scalae ab scandendo, id est ascendendo, vocahaerent enim parietibus. Scalae autem dicun
Abbreviated transcription (Latin):
ornamiti & decoris causa ȩdificiis addi¬
tur. ut tectorũ auro diftincta laque¬
lorũ picturȩ. DE LAQUEARIIS SXII.
AQUEARIA Et̃ quȩ camerã subtegunt
& ornant. quȩ & lacunaria dicuntur.¬
qđ lacus quosdã quadratos uł rotundos.
ligno uł gipso uł colorib habeant pictos.
cũ signis int̾micantibꝰ. Principalit̾ autẽ
lacus dr̃. ut lucilius. Resultant ȩdesq
lacusq Cuiꝰ diminittio lacunar facit.
ut oratius. Neq aureũ mea renitet in do¬
mo lacunar. Inde fit alia diminutio la¬
cunariũ. & ꝑ antisticon laqueariũ facit.

Expanded text:
ornamenti et decoris causa edificiis additur, ut tectorum auro distincta laquelorum picturae. De laqueariis . Laquearia sunt quae cameram subtegunt et ornant, quae quod lacus quosdam quadratos, vel rotundos, ligno, vel gypso, vel coloribus, habeant pictos, cum signis intermicantibus. Principaliter autem lacus dlacusque: cujus diminutio lacunar facit, ut Horatius: Neque aureum mea renitet in domo lacunar. Inde fit alia diminutio, lacunarium, et per antistichon laquearium facit.
Abbreviated transcription (Latin):
oporteat. qͥcqͥd sordidũ inciuitatẽ re¬
dundat. siue qđ uerius . ẽ. abstertia
qͥ & stercutꝰ dictꝰ. Idem & fimus ẽ. qͥ
ꝑ agros iacit᷑. Et dictꝰ fimꝰ qđ fiat mus
id ẽ. stercus. qđ uulgo lȩtam̃ uocat᷑.
eo qđ suo nutrim̃to lȩta faciat germi¬
na. reddatq arua pinguia & fecunda.
Occatio. ẽ. cũ rustici satione fac̾ta bobꝰ
dimissis grandes glebas cedunt. ac ligo¬
nib frangunt. Q dicta occatio qͣsi occe¬
catio. qđ oꝑiat semina. Occare gͥ. ẽ
oꝑire t̾rȩ semina. uites uł arbores.
Runcatio e. a t̾ra herbas uellere. Nam
riis t̾ra. ẽ. Sulcus a sole uocatꝰ. qđ pro¬
scissus sole capiat. Ueractũ dictũ quasi
uere actũ. id ẽ uerno aratũ. Proscissio
ẽ aratio pͥma. cũ adhuc durus ager.ẽ.
Satio dicta qͣsi seminis actio. qͣsi satorũ
actio. Serere aut̃ uocatũ. qͥa hoc sereno
cȩlo faciendũ. ẽ. ñ ꝑ imbres. Hinc. ẽ. &

Expanded text:
oporteat quod sordidum in civitate reoporteat quod sordidum in civitate redundat sive, quod verius est, ab Sterce qui et Sterculus dictus. Idem et fimus est, qui per agros iacitur. Et dictus fimus quod fiat mus, id est stercus quod vulgo laetamen vocatur, eo quod suo nutrimento laeta faciat germina reddatque arva pinguia Occatio est cum rustici satione facta bubus dimissis grandes glebas caedunt ac ligonibus frangunt: et dicta occatio quasi obcaecatio, quod operiat semina. Occare igitur est operire terra semina, vites vel arbores. Runcatio est a terra herbas evellere; nam rus terra est. Sulcus a sole vocatus quod proscissus solem capiat. Vervactum dictum quasi vere actum, id est verno aratum. Proscissio est aratio prima, cum adhuc durus ager est. Satio dicta quasi seminis actio, quasi satorum actio. Serere autem vocatum, quia hoc sereno caelo faciendum est, non per imbres. Hinc est et
Abbreviated transcription (Latin):
nomine stercutꝰ in italia. cuiꝰ ara api¬
co dedicata .ẽ. romȩ. Hic plura instru-¬
menta agriculture repꝑit. primusq
agros fimauit. Eundẽ quidã saturnũ
putauert̃. ut maiorẽ illi nobilitatẽ
facerent hoc nomine. quo splendide
sonaret. & dignitatẽ tituli cõpararet¬
est qua frum̃ta uł uina magno la¬
bore quęrunt᷑. ab incolendo uocata.
Diuttiȩ enĩ antiquorũ in his duob erant
bene pascere & bene arare. Cultura
agri. cinis. aratio int̾missio. incensio
stipularũ. stercoratio. occatio. runca¬
tio. Cinis ẽ. incendiũ ꝑqđ ager in uti¬
lem humorẽ exudat. Aratio dicta. qͥa
de ęre prius t̾rȩ culturã exercebant.
ante quã ferri fuisset usus r̃eꝑtꝰ. Duplex
ẽ. aut̃ aratio. uernalis & autũnalis.
Int̾missio. ẽ. qua alternis annis uacuus
ager uires recipit. Stercoratio . ẽ. lȩta¬
minis asꝑsio. Stercus aut̃ uocatũ uł
quia sternit᷑ in agris. uł qͥa extergi

Expanded text:
nomine Stercutus in Italia, cuius ara a Pinomine Stercutus in Italia, cuius ara a Pico dedicata est Romae: hic plura instrumenta agriculturae repperit, primusque agros firmavit. Eundem quidam Saturnum putaverunt ut maiorem illi nobilitatem facerent hoc nomine, quo splendide sonaret et dignitatem tituli conpararetest qua frumenta vel vina magno labore quaeruntur, ab incolendo vocata. Divitiae enim antiquorum in his duobus erant, bene pascere et bene arare. Cultura agri cinis, aratio, intermissio, incensio stipularum, stercoratio, occatio, runcatio. Cinis est incendium per quod ager inutilem humorem exudat. Aratio dicta quia de aere prius terrae culturam exercebant, antequam ferri fuisset usus repertus. Duplex est autem aratio: vernalis et autumnalis. Intermissio est, qua alternis annis vacuus ager vires recipit. Stercoratio est laetaminis adsparsio. Stercus autem vocatum vel quia sternitur in agris, vel quia extergi
Abbreviated transcription (Latin):
DE AUCTORIBUS RERUM RUSTICARUM.
ERUM RUSTICARUM .I.¬
scribendi sollerciã.
apud grecos primꝰ
esiodus boetius hu¬
manis studiis con¬
tulit. De in democritꝰ
magnꝰ qͦq cartagi¬
niensis. in .xxͦ. oc̾to
uoluminib studiũ
agricolationis conscripsit. Apud roma¬
nos aitt̃. de agricultura primꝰ cato insti¬
tuit. quã deinde marcus terentius ex¬
poliuit. Mox uirgilius laude carminũ
extulit. Nec minus studiũ habuert᷑.
post modũ cornelius celsus. & iulius
atticus. emilianꝰ siue colomella insi¬
gnis orator. qͥ totũ corpus disciplinȩ
eiusdẽ cõplexus .ẽ. Primũ ad aratrũ
boues iunxisse ferunt quendã priuatũ
hominẽ & fulminatũ. nomine homo¬
aerum. Quidã aut̃ osirim dicunt ẽẽ.
artis huiꝰ inuentorẽ. quidã triptole¬
mũ. Et hic quęstio. ẽ. quomͦ pͥma ceres
ferro in grecia uertere t̾rã instituit.
sed ferro qualicunq ñ specialiter
uomere aut aratro. Stercorandi
agri rationẽ primꝰ induxit. quidam

Expanded text:
De auctoribus rerum rusticarum. Rerum rusticarum scribendi sollertiam apud Graecos primus Hesiodus Boeotius humanis studiis contulit; deinde Democritus. Mago quoque Carthaginiensis in viginti octo voluminibus studium agricolationis conscripsit. Apud Romanos autem de agricultura primus Cato instituit; quam deinde Marcus Terentius expolivit; mox Vergilius laude carminum extulit. Nec minorem studium habuerunt postmodum Cornelius Celsus et Iulius Atticus, Aemilianus, sive Columella insignis orator, qui totum corpus disciplinae eiusdem conplexus est. Primum ad aratrum boves iunxisse ferunt quendam privatum hominem et fulminatum, nomine Homogirum; quidam autem Osirim dicunt esse artis huius inventorem; quidam Triptolemum. Et hic quaestio est quomodo prima Ceres ferro in Graecia vertere terram instituit, sed ferro qualicumque, non specialiter omere aut aratro. Stercorandi agri rationem primus induxit quidam
Abbreviated transcription (Latin):
guinẽ gelat. qͥ coactus gignit timo
sicut docibilis qđ doceri possit. Uerus
aueritate. hinc & uerax. Maior. ẽ.
ueritas quã uerus. qͥa ñ ueritas a
uero. sed uerus aueritate descendit
Ueridicus. qͥa uerũ dicit. & ueritatis¬

Expanded text:
guinem gelat, qui coactus gignit timorguinem gelat, qui coactus gignit timorsicut docilis, quod doceri possit. Verus, a veritate; hinc et verax. Maior est veritas quam verus, quia non veritas a vero, sed verus a veritate descendit. Veridicus, quia veru
Abbreviated transcription (Latin):
Utor quia pupillũ tuetur.
hoc. ẽ. intuetur. De qͦ in consuetudi¬
ne uulgari dr̃. Quid me mones:
Et tutorem & peclagogũ olim obrui
Testes dici qđ testam̃to adhiberi so¬
lent. sicut signatores qđ testam̃ti
signent. Tetricus. mons in sabinis
asꝑrimꝰ. Unde & tristes homines te¬
tricos dicimꝰ. Taciturnꝰ in tacendo diu¬
turnus ẽ. Trutinator examinator.
ex iudicii libra ꝑpendens. recta trans¬
latione a trutina. quȩ. ẽ gemina
ponderũ lances. Tristis.
Tenax. nũmi cupidior. qđ teneat In¬
terdũ & ꝑtinax. Truculentꝰ.
& turbulento aspectu. ut torua leena
Et cernimꝰ astantes nequi quã lumine
toruo Turbidus. terribilis: leter ab
obscura tenebrosaq uita. Teterrimꝰ.
ꝑfero nimiũ. Tetrũ enĩ ueteres pro
fero dixert̃. Ut ennius. tetros elefantos.
uertat huc & illuc. nec facile qualis
sit intelligitur. Temulentꝰ. a temeto
id ẽ. uino dictus. Timidus qđ timeat
diu. id ẽ a sanguine. Nã timor san-¬

Expanded text:
Tutor, qui pupillum tuetur, Tutor, qui pupillum tuetur, hoc est intuetur; de quo in consuetudine vulgari dicitur: 'Quid me mones? Et tutorem et paedagogum olim obrui.' Testes dici quod testamento adhiberi solent; sicut signatores, quod testamentum signent. Tetricus, mons in Sabinis asperrimus. Unde et tristes homines tetricos dicimus. Taciturnus, in tacendo diuturnus. Trutinator, examinator, ex iudicii libra perpendens recta; translatione a trutina, quae est gemina ponderum lances. Tristis. Tenax, nuterdum, et pertinax. Truculentus et turbulento aspectu, ut: Torva leaena; et: Cernimus astantes nequidquam lumine torvo. 270. Turbidus . . . Terribilis . . . Teter, ab obscura tenebrosaque vita. Teterrimus pro fero nimium. Tetrum enim veteres pro Fero dixerunt, ut Ennius: Tetrosque elephantvertat huc et illuc, nec facile qualis sit intelligitur. Temulentus, a temeto, id est, vino, dictus. 272. Timidus, quod timeat diu, id est, a sanguine, nam timor san
Abbreviated transcription (Latin):
sermo a sequentib seruis pedissequis.
sunt dictȩ. Stipulator. ꝓmissor. Sti¬
pulare enĩ ꝓmittere. ẽ: ex uerbis
iuris ꝑitorũ. qͥ etiã stipulũꝰ firmũ
appellauert̃. Sanus a sanguine.
qͥa sine pallore ẽ. Sospes.
Salus a sale nomen
accepisse putat᷑ Subtilis ab extenuatio¬
ne dictꝰ. Sequester dr̃ qui certantib
medius int̾uenit. qui apud grecos
solent. Qđ uocabulũ ab obsequendo
factũ ẽ: qđ eiꝰ qui electus sit utraq
pars fidẽ sequat᷑. Sessilis qđ ñ uidet᷑
stare sed sedere. Surdus. a sordib
humoris aure conceptis. & quãuis
multis casib accicdat. nom̃ tamen
eger ex p̃dicto uitio retinet. Siccus
qđ sit ex succatꝰ. siue ꝑ artifrasin.
qđ sit sine suco. Sepultꝰ dictus. ẽ
eo qđ sit sine palpatione. uł sine pul¬
su id ẽ. sine motu. Saio. ab exigen¬
do dictꝰ Sutor. a suendis pellib
nominatꝰ. Subulcus porcorum
pastor. sic̃ bubulcus a cura boum

Expanded text:
sermo a sequentibus servis pedisequis. sermo a sequentibus servis pedisequis. sunt dictae. 258. Stipulator, promissor. Stipulare enim promittere est, ex verbis 496 jurisperitorum, qui etiam stipulum firmum appellaverunt. 259. Sanus, a sanguine, quia sine pallore est. Sospes . . . Salus, a sale nomen accepisse putatur. Subtilis, ab extenuatione dictus. 260. Sequester dmedius intervenit, qui apud Graecossolent. Quod vocabulum ob sequendo factum est, quod eius, qui electus sit, utraque pars fidem sequatur. Sessilis, quod non videtur stare, sed sedere. Surdus, a sordibus humoris aure conceptis; et quamvis multis casibus accidat, nomen tamen aeger ex praedicto vitio retinet. Siccus, quod sit exsucatus; sive per antiphrasin, quod sit sine suco. Sepultus dictus est eo quod sit sine palpatione, vel sine pulsu, id est sine motu. Saio ab exigendo dictus. Sutor a suendis pellibus nominatus. Subulcus, porcorum pastor; sicut bubulcus, a cura boum.
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ a simulacro. Gestat enĩ similitudi¬
nuti & aspi. Scrupo enĩ est arena duri-¬
or. Sacrilegus dr̃ abeo qđ sacra legit.
id ẽ. furatur. Si carius uocat᷑ qͥa ad
ꝑpetrandũ scelus telis armatꝰ. ẽ. Sica
enĩ gladius ẽ a setando uocatꝰ. Sce-¬
Scenicus qͥ in theatro agit. Theatrũ
enĩ scena ẽ. Scorta qđ a grecis quoq
scitȩ uocabant᷑. qđ defrĩcant᷑ pelles
quib corruptela fit. Spurcus. qđ sit¬
impurus. Scelerosus scelerib plenꝰ.
ut lapidosus locus & arenosus. Plus. ẽ.
aut̃ scelerosus quã sceleratꝰ. Sator.
seminator. uł sator a semine. Scurra
qui sectari quẽpiã solet cibi gr̃a. A se-¬
quendo gͥ inde scurras appellatos.
Idem assecula a sequendo. Satelles qđ
hereat alteri. siue a lateris custodia.
Suffectus. in loco alterius suppositꝰ.
qͣsi suffactus. Unde & consulẽ suffe¬
ctum dicimꝰ eum qͥ ꝓalio substituit᷑
Secundus qͥa secus pedes. & tractus est

Expanded text:
dicitur a simulacro; gestat enim similitudidicitur a simulacro; gestat enim similitudinuti et asperi. Scrupo est enim arena durior. Sacrilegus dicitur ab eo quod sacra legit, id est furatur. Sicarius vocatur quia ad perpetrandum scelus telis armatus est. Sica enim gladius est, a secando vocatus. ScaeScenicus, qui in theatro agit. Theatrum enim scena est. Scorta, quod a Graecis quoque σκύτη vocabantur: quo defricantur pelles quibus corruptela fit. Spurcus, qimpurus. Scelerosus, sceleribus plenus, ut lapidosus locus, et arenosus. Plus est autem scelerosus quam sceleratus. 255. Sator, seminator, vel pater, a semine. Scurra, qui sectari solet quempiam cibi gratia. A sequendo igitur, inde scurra appellatus. Idem assecla, a sequendo. Satelles, quod adhaereat alteri, sive a lateris custodia. 256. Suffectus, in loco alterius suppositus, quasi suffactus. Unde et consulem suffectum dicimus eum qui pro alio substituitur. 257. Secundus, quia secus pedes, et tractus est
Abbreviated transcription (Latin):
quasi inuna caliga & inuno uestigio
manentes. Stultus. hebetior corde.
sicut quidã ait. Ego me esse stultũ
existimo. fatuũ esse ñopinor: id est
obtunsis quidẽ sensib. ñ tam̃ nullis.
Stultus . ẽ. qui ꝑstuporẽ ñ mouet᷑ iniu¬
ria. Seuiciã enim ꝑfert. nec ultꝰ. ẽ. nec
ullo ignominiȩ cõmouet᷑ dolore. Se¬
gnis id ẽ. sine igne. in genio carens. se
autẽ sine significat. ut sedulus sine
dolo. Securus quasi sine cura. idest
frigidus. ꝑ qđ inutiles accipimꝰ. Stu¬
pidus. sepius stupens. Suꝑbus dictus
quia suꝑ uult uideri quã ẽ. Qui enĩ
uult suꝑgredi qđ ẽ: suꝑbus ẽ. Susur¬
ro desono locutionis appellatꝰ.
qͥa ñ infacie alicuiꝰ sed in aure loqͥt᷑.¬
de altero detrahendo. Sediciosus qui
disiensionẽ animorũ facit. & discor¬
dias gignit. quã greci diastasin di¬
cunt: Seuerus quasi seuus uerus. Te¬
net enĩ sine pietate iusticiã. Simulator

Expanded text:
quasi in unam caligam et uno vestigio quasi in unam caligam et uno vestigio manentes. 246. Stultus, hebetior corde, sicut quidam ait: Ego me esse stultum existimo, fatuum esse non opinor, id est, obtusis quidem sensibus, non tamen nullis. Stultus est qui per stuporem non movetur injuria: saevitiam enim perfert, nec ultus est, nec ullo ignominiae commovetur dolore. 247. Segnis, id est, sine igne, ingenio carens  se autem sine signidolo. Securus, quasi sine cura; id est frigidus, per quod inutiles accipimus. Stupidus, saepius stupens. Superbus dictus quia super vult videri quam est; qui enim vult supergredi quod est, superbus est. Susurro de sono locutionis appellatus, quia non in facie alicuius, sed in aure loquitde altero detrahendo. Seditiosus, qui dissensionem animorum facit et discordias gignit, quam Graeci διάστασιν dicunt. Severus, quasi saevus verus; tenet enim sine pietate iustitiam. Simulator
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudine appellatꝰ. eo qđ hi qͥ
purificari uolebant. sanguine ho¬
stiȩ tangebant᷑. & ex hoc scĩ nomen
Icerus.
quasi sine corruptione. cui contrarius
in sincerus. uitiatꝰ. corruptꝰ. Supremꝰ.
sũmꝰ. ab eo qđ suꝑ emineat. Unde & su¬
premȩ partes dicimꝰ. Suauis.
Sullimis. ab altitudine uocatꝰ honoris.
sus. ab specie uł aspectu. sic̃ formosus
a forma. Sollers qđ sit sollicitꝰ in arte.
& utilis. Sollers enĩ apud antiqͦs dice¬
batur. qͥ erat omi bona arte instructus.
Suꝑstitiosos ait cicero appellatos. qui
totos dies p̃cabant᷑ & immolabant.
ut sibi sui liberi suꝑstites essent. Solli¬
citus. qͥa sollers & citus. atq in requietꝰ
Sedulus. familiare uerbũ terentii. hoc ẽ.
sine dolo. alias assiduus. Sodales di¬
cuntur. qͥ ad simbolũ conuenire con¬
sueuerunt. quasi suadentes sibi. Alias
quasi sedales. qđ simul sedeant: Socii
dicunt᷑ ꝓpt̾ ꝑiculi aut oꝑis societatẽ.

Expanded text:
consuetudine appellatus eo quod hi, qui consuetudine appellatus eo quod hi, qui purificari volebant, sanguine hostiae tangebantur, et ex hoc sancti nomen cerus, quasi sine corruptione, cui contrarius insincerus, vitiatus, corruptus. Supremus, summus, ab eo quod superemineat. Unde et 'Supreme Pater' dicimus. Suavis. Sublimis ab altitudine vocatus honoris. sus, ab specie vel aspectu; sicut formosus a forma. Sollers, quod sit sollicitus in arte et utilis. Sollers enim apud antiquos dicebatur, qui erat omni bona arte instructus. 244. Superstitiosos ait Cicero appellatos qui totos dies precabantur, 494 et immolabant, ut sibi sui liberi superstites essent. Sollicitus, quia solers, et citus, atque irrequietus. Sedulus, familiare verbum Terentii, hoc est sine dolo, alias assiduus. 245. Sodales dicuntur, qui ad symbolum convenire consueverunt, quasi sua edentes, alias quasi sedales, quod simul sedeant. Socii dicuntur propter periculi et operis societatem,
Abbreviated transcription (Latin):
est. Reus are de qua obnoxius. ẽ. &
reatũ a reo. ẽ. nuncupatũ. Reus ma-¬
ustatis primũ dictus qͥ aduersus rẽ¬
publica aliquid egisset. aut qͥcunq
hostib consensisset. Dictus aut̃ reus
maiestatis. qͥa mauis. ẽ. lȩdere pa-¬
triã quã ciuẽ unũ. Postea etiã & bi
rei maiestatis dicti st̃. qͥ aduersus
maiestatẽ principis egisse uideren¬
tur. uł qui leges inutiles rei publi¬
cȩ detulerant. uł utiles abro gane¬
rant. Rixosus. a ritu canino dictꝰ.
Semꝑ enĩ ad contradicendũ paratꝰ
.e. & iurgio delectat᷑ & ꝓuocat
contendentẽ. Rusticus dictus. quod
rus oꝑetur idest terrã.
abiEis dictus a sapore. qͥa sicut
gustus aptus. ẽ. ad discretionem
saporis ciborũ. sic sapiens ad dino¬
scentiã rerũ atq causarũ. quo unũ¬
quodq dinoscat atq sensu ueritatis
discernat. cuiꝰ contrarius. ẽ. insipi¬
ens. qđ sit sine sapore. uł alicuius
discretionis uł sensus. Studiosus.¬

Expanded text:
. Reus a re, de qua obnoxius est, et . Reus a re, de qua obnoxius est, et reatum a reo est nuncupatum. Reus maiestatis primum dictus qui adversus rempublicam aliquid egisset, aut quicumque hostibus consensisset. Dictus autem reus maiestatis, quia maius est laedere patriam quam civem unum. Postea etiam et ii rei maiestatis dicti sunt qui adversus maiestatem principis egisse viderentur, vel qui leges inutiles reipublicae detulerant, vel utiles abrogaverant. Rixosus a rictu canino dictus. Semper enim ad contradicendum paratus est, et iurgio delectatur, et provocat contendentem. Rusticus dictus quod rus operetur, id est terram. Sapiens dictus a sapore; quia sicut gustus aptus est ad discretionem saporis ciborum, sic sapiens ad dinoscentiam rerum atque causarum; quod unumquodque dinoscat, atque sensu veritatis discernat. Cuius contrarius est insipiens, quod sit sine sapore, nec alicuius discretionis vel sensus. Studiosus.
Abbreviated transcription (Latin):
qđ sit ipse sibi animo securus. nemi¬
nem tangens.
Elisiosus ait cicero a relegendo
appellatꝰ. qͥ retractat & tanquã
relegit ea quȩ ad cultũ diuinũ ꝑtine¬
ant. hi st̃ dicti religiosi. ex religen¬
do. tanquã ex eligendo eligentes.
ex diligendo diligentes. ex intelligen¬
do intelligentes. Ratiocinator dict
uir magnus. quia de om̃ib rebus
quas esse mirabiles constat. possit
reddere rationẽ. Retractator. repeti¬
tor. Nã retractare. ẽ repetere qđ
omiseras. Resipiscens. eo qđ mentẽ qͣsi
post insaniã recipit. aut qͥa resapit
qui saꝑe desierat. Castigat enĩ se ipsũ
dementiȩ. & confirmat animũ suũ
ad rectius uiuendũ. cauens ne iterũ
corruat. Repentinꝰ. a repente: Repens
aut̃ & aduerbiũ & nom̃ potest esse.
Robustꝰ. fortis. ualidus. a fortitudine
roboreȩ arboris appellatꝰ Rapidus.
uelor pedib. Raptor. eo qđ corru-¬
ptor. Inde & rapta eo qđ corrupta¬

Expanded text:
quod sit ipse sibi animo securus, nemiquod sit ipse sibi animo securus, neminem tangens. R 234. Religiosus, ait Cicero, a relegendo appellatur, qui retractat, et tanquam relegit ea quae ad cultum divinum pertineant. Hi sunt dicti religiosi ex religendo, tanquam ex ELIGENDO eligentes, ex DILIGENDO diligentes ex INTELLIGENDO intelligentes. 235. Rationator dictus, vir magnus, quia de omnibus rquas esse mirabiles constat, possunt reddere rationem. Retractator, repetitor; nam retractare est repetere quod omiseras. Resipiscens, eo quod mentem quasi post insaniam recipit, aut quia resapit qui sapere desierat. Castigat enim se ipsum dementiae, et confirmat animum suum ad rectius vivendum, cavens ne iterum corruat. Repentinus, a repente. Repens autem et adverbium et nomen potest esse. Robustus, fortis, validus; a fortitudine roboreae arboris appellatus. Rapidus, velox pedibus. Raptor, eo quod corruptor. Inde et rapta eo quod corrupta
Abbreviated transcription (Latin):
unde & ꝑsecutꝰ ꝑfecte secutꝰ lubli¬
canus. ẽ. qui uest itigalia publica
exigit. uł qui ꝑ publica negocia scłi
lucra sectatur. unde & cognominatꝰ est
Peccator a pelice id. ẽ meretrice uocatꝰ.
quasi pelicator. qđ nom̃ apud antiqͦs
tantũ flagiciosũ significabat. Postea
transiit hoc uocabulũ in appellatio¬
nẽ omniũ iniquorũ. Prostitutȩ me¬
retrices a ꝓsequendo in meritoriis
uł fornicib. Pelex apud grecos ꝓprie
dr̃. a latinis concuba. Dicta aut̃ a fal¬
lacia id . ẽ. uersutia. sub dolositate uł
mendacio. Procuruus. quasi ꝑ longũ
curuus. Pauidus. ẽ quẽ uexat trepida¬
tio m̃tis. habet cordis pulsationẽ
cordis motũ. Nam pauere ferire. ẽ. un¬
de & pauim̾tũ. Petra aut̃ & rupes.
a duricia saxorũ nominant᷑. Pusillani¬
mis. a pusillo animo. Petulcus dictꝰ
ab appetendo. Unde etiã & meretrices
quęsitor. Quȩstuosus.
Querimoniosus.
Querulus qͥa querelã infert. Quietus.

Expanded text:
unde et persecutus, perfecte secutus. Publiunde et persecutus, perfecte secutus. Publicanus est qui vectigalia publica exigit. Vel qui per publica negotia saeculi lucra sectantur, unde et cognominati sunt. Peccator a pelice, id est meretrice vocatus, quasi pelicator; quod nomen apud antiquos tantum flagitiosum significabat, postea transiit hoc vocabulum in appellationem omnium iniquorum. Prostitutae, meretrices a prosedendo in meritoriis vel fornicibus. Pelex apud Graecos proprie dicitur, a Latinis concuba. Dicta autem a fallacia, id est versutia, subdolositate vel mendacio. Procurvus, quasi per longum curvus. Pavidus est quem vexat trepidatio mentis. Habet cordis pulsationem, cordis motum. Nam pavere ferire est, unde et pavimentum. Petro autem et rupex a duritia saxorum nominantur. Pusillanimis, pusillo animo. Petulcus dictus aesitor. Quaestuosus, querimoniosus. 233. Querulus, quia querelam infert. Quietus,
Abbreviated transcription (Latin):
Peculator. ꝓeo qđ sit pecuniȩ publi¬
cȩ defraudator. Proditor ꝓ eo quod
fraudulentꝰ.ẽ. & sine fide. quasi ꝑ¬
dens fidẽ Per iurus qͥa ꝑpere iurat.
id ẽ. male iurat. Periurus aut̃ iN
uerbo. R ñ habet. nã peiero & deiero
dicimꝰ. Prȩuaricator. malȩ fidei ad¬
uocatus. & qui uł in accusando noci¬
tura. uł in defendendo ꝓfutura p̾te¬
reat. aut inutilit̾ dubieq ponat. mer¬
cedis grã licet corruptꝰ Cicero. Quid
enĩ tam prȩuarũ id . ẽ. ualde uarũ.
Pellax. dolosus & fallax. apelle id ẽ.
uultu. Foris enĩ ut fallat arridet.
sed nequiciã intꝰ gerit. Profanꝰ. qͣsi
porro a fano.sacris enĩ illi ñ licet
int̾esse. Parricida ꝓprie dr̃ int̾fe¬
ctor parentis. quãuis quidã ueteres
hunc parenticidã dixerint qͥ homi¬
homicidiũ in qͦcunq intelligi pos¬
sit cũ sint homines hominib pares.
Persecutor ñ semꝑ ꝓmalo intelligit᷑.

Expanded text:
Peculator, pro eo quod sit pecuniae publiPeculator, pro eo quod sit pecuniae publicae defraudator. Proditor, pro eo quod fraudulentus est et sine fide, quasi perdens fidem. Periurus, quia perpere iurat, id est male iurat. Periurus autem in verbo R non habet. Nam peiuro et deiero dicimus. Praevaricator, malae fidei advocatus, et qui vel in accusando nocitura, vel in defendendo profutura praetereat aut inutiliter dubieque ponat mercedis gratia licet corruptus. Cicero: 'Quid enim tam praevarum?' id est valde varum. Pellax, dolosus et fallax, a pelle, id est vultu. Foris enim, ut fallat, arridet, sed nequitiam intus gerit. Profanus, quasi porro a fano. Sacris enim illi non licet interesse. Parricida proprie dicitur interfector parentis, quamvis quidam veteres hunc parenticidam dixerunt, quohomicidium quocumque intellegi possit, cum sinecutor non semper pro malo intellegitur;
Abbreviated transcription (Latin):
agit & quasi ꝓicit. Profugus ꝓprie
daicit᷑ qui ꝓcul a sedib suis uagatur.
quasi porro fugatꝰ Peregrinꝰ. longe a
patria positꝰ. sicut alienigena. Proiectꝰ
quasi longe & ꝓcul iactatus. sic & pro¬
duxit. quasi porro illũ duxit. & ꝓuo¬
cauit. quasi porro illũ uocauit. Proiectꝰ
scriptus. cuius bona palam & aꝑte scri¬
buritur. Prȩscriptꝰ. ordinẽ significat.
sicut & pͣscriptiones apud iuris con¬
sultos. Procinetꝰ. expeditꝰ & armatus.
Unde & in ꝓcinctu id ẽ. cũ belli causa
arma sumebant. Prȩcinctꝰ. eo qđ ante
se ponat aliqͥd quo p̾cingit᷑. Unde
lauit pedes discipłorũ suorũ. Prȩdo
.ẽ. qui populando aliena ꝓuinciam
inuadit. Prȩdo ab abigendo prȩdas
tor hoc. ẽ. cui de prȩda debetur ali¬
pelliciendo dolis. Piratȩ st̃ prȩdones
maritimi abincendio nauiũ transe¬
untium. quas capiebant dicti. Nam
pir ignis. ẽ. Pugillator. qui de manu
in manũ nũmorũ aliquid subtrahit.

Expanded text:
agit et quasi proicit. Profugus proprie agit et quasi proicit. Profugus proprie dicitur qui procul a sedibus suis vagatur, quasi porro fugatus. Peregrinus, longe a patria positus, sicut alienigena. Proiectus, quasi longe et procul iactatus; sicut et produxit, quasi porro illum duxit; et provocavit, quasi porro illum vocavit. Proiectus, scriptus, cuius bona palam et aperte scribuntur. Praescriptus ordinem significat, sicut et praescriptiones apud iurisconsultos. Procinctus, expeditus et armatus; unde et 'in procinctu', id est cum belli causa arma sumebant. Praecinctus, eo quod ante se ponat aliquid, quo praecingitur. Unde lavit pedes discipulorum suorum.' Praedo est qui populando alienam provinciam invadit: praedo ab abigendo praedas tor, hoc est cui de praeda debetur alipelliciendo dolis. Piratae sunt praedones maritimi, ab incendio navium transeuntium quas capiebant dicti. Nam πυρά ignis est. Pugillator, qui de manu in manu nummorum aliquid subtrahit.
Abbreviated transcription (Latin):
sito suo ad uictoriam ꝑseuerat. Antiqui
eni uitiã dicebant. quã nos uictoriam.¬
Credo qđ inde dicat᷑ herba uitia. idest
uictorialis. Pernix. a ꝑnitendo tractũ
est. id ẽ. in conatib ꝑseuerando. Alii ꝑni¬
cem uelocẽ intelligunt pedib. Nam ꝑ¬
nicitas pedũ ẽ. ut ꝑnicib ignea plan¬
tis. sicut celeritas pennarũ. ẽ. ut cele¬
riq fuga sub sidera lapsȩ. Piger quasi
pedib eger. Est enĩ tardus ad inceden¬
dum. qđ nom̃ ꝑusũ transiit᷑ adanimũ.
Pernox. ꝑuigilans nocte. Perseuerans.
Pertinax. im¬
pudent̃ tenens quasi ꝑtinens. Petulans.¬
nunc quidẽ ꝓ audace & improbo &¬
improbo ponit᷑. Olim autẽ acerui fla¬
git᷑ores. & ꝓprie argentariorũ coacto¬
rũ pueri. qđ precia rerũ crebrius &
asꝑius exigebant a petendo petulantes
uocati. Procax. ꝓprie dr̃ idem qđ pecax.
petitores proci dicunt᷑. Prodigus. sũ¬
ptuosus atq consũptor. qͥ omĩa porro

Expanded text:
sito suo ad victoriam perseverat. Antiqui sito suo ad victoriam perseverat. Antiqui enim vicam dicebant quam nos credo quod inde dicatur herba vicia, id est, victorialis. 212. Pernix a pernitendo tractum est, id est, in conatibus perseverando. Alii pernicem velocem intelligunt pedibus; nam pernicitas pedum est, ut: Pernicibus ignea plantis; sicut celeritas pennarum est, ut: Celerique fuga sub sidera lapsae. 213. Piger, quasi pedibus aeger. Est enim tardus ad incedendum, quod nomen per usum transiit et ad animum. Pernox, pervigilans nocte. Perseverans . . . . . Pertinax, impudenter tenens, quasi nunc quidem pro audace et inprobo ponitur: olim autem acerbi flagitatores et proprie argentariorum coactorum pueri, quod pretia rerum crebrius et asperius exigebant, a petendo petulantes vocati. Procax, proprie idem quod petax. nuptiarum proci dicuntur. Prodigus, sumtuosus atque consumtor, qui omnia porro
Abbreviated transcription (Latin):
splendidus. eo qđ ꝑluceat. Perpetuus.
Perennis. ab eo qđ sie ꝑpetuus annis.
Presul uocatꝰ. qͥa prȩest̾ sollicitudine
Prepositꝰ appellatꝰ. eoqđ sit subiectoꝵ
ac famulantiũ ordinator uł rector
Patroni a patrib dicti st̃. qđ huiꝰ mo¬
di affectũ clientib exhibeant. ut
quasi patres illos regant. Pedagogus. ẽ.
cui paruuli assignant᷑. Grecũ nom̃
.ẽ. & est cõpositũ abeo qđ pueros agat
id ẽ. ducat & lasciuientẽ refrenet
ȩtatẽ. Prȩsens dictꝰ qđ sit pͦ sensib
id ẽ. corã oculis. qͥ sensus st̃ corporis.
Prior qđ primꝰ sit ordine. & primꝰ qͣsi
pͥminens. Primus.
Postremus.
Potens. reb late
patens. Unde & potestas. qđ pateat
illi quaqua uelit & nemo int̾cludat.
nullus obsistere ualeat. Preopimꝰ prȩ
cęteris opib copiosus. Pecuniosos pͥmũ
eos tullius dictos refert. qͥ plurimã
habuissent pecuniã. id ẽ. pecora Ita
enĩ & antiqͥ eos appellabant Paulatĩ

Expanded text:
splendidus, eo quod perluceat. Perpetuus. splendidus, eo quod perluceat. Perpetuus. Perennis, ab eo quod sit perpetuus annis. Praesul vocatus quia praeest sollicitudine. Praepositus appellatus eo quod sit subiectorum ac famulantium ordinator vel rector. Patroni a patribus dicti sunt, quod huiusmodi affectum clientibus exhibeant ut quasi patres illos regant. Paedagogus est cui parvuli adsignantur. Graecum nomen est; et est conpositum ab eo quod pueros agat, id est ductet et lascivientem refrenet aetatem. Praesens dictus quod sit prae sensibus, id est coram oculis, qui sensus sunt corporis. Prior, quod primus sit ordine: et primus quasi praeminens. Primus. Postremus. Potens, rebus late patens: unde et potestas, quod pateat illi quaqua velit, et nemo intercludat, nullus obsistere valeat. Praeopimus, prae ceteris opibus copiosus. Pecuniosus: Tullius primum eos dictos refert qui plurimam habuissent pecuniam, id est pecora. Ita enim et antiqui eos appellabant; paulatim
Abbreviated transcription (Latin):
tunsus. Obnixus. contra nisus & cona¬
bundus. Obnoxius. qͥa obligatꝰ. e nexi¬
bus culpȩ. Oblectator. quasi cũ lacn
cũ fraude. Ut terentius. nisi me lactas¬
ses amantẽ. Unde & oblectare dictũ e
Obtrectator. malignꝰ. & qͥ ob stringillan¬
do officiendoq ñ sinat quẽpiã ꝓgredi
& augescere. Orbus qđ liberos non
habet. quasi oculis amissis. Opifex
qđ opus faciat aliquod. Opilio oui¬
um pastor. quasi ouilio.
RUDEIIS. quasi porro uideris. Perspi¬
cax. ẽ. enĩ. & incertorũ p̾uidet
casus. Patiens. dictꝰ a pauendo. Pauere
enĩ ferire. ẽ. ꝑcutitur enĩ & tolerat:
Perfectꝰ cui nichil iã adici potest. huic
nomini apud grammaticos cõparatio
ñ adicitur. qͥa si dixeris ille ꝑfectior ẽ.
iste ꝑfectus ñ erit. Pulcher abspecie
cutis dictus. qđ est pellis. Postea tran¬
sit hoc nom̃ ingenus. Nã pulchritudo
plus figura & liniam̃ta hospitiͥs dele¬
est. Pellax. a pelliciendo. Perspicax.

Expanded text:
tunsus. Obnixus, contranisus et conatunsus. Obnixus, contranisus et conabundus. Obnexus, quia obligatus est nexibus culpae. Oblectator, quasi cum lacte, cum fraude, ut TerentiusAndr. 648: Nisi me lactasses amantem. Unde et oblectare dictum est. Obtrectator, malignus et qui obstringillando officiendoque non sinat quempiam progredi et augescere. Orbus, quod liberos non habet; quasi oculis amissis. Opifex, quod opus faciat aliquod. Opilio custos ovium ovium pastor quasi ovilio. P Prudens, quasi porro videns. Praespicax est enim et incertorum praevidet casus. Patiens dictus a pavendo. Pavere enim ferire est. Percutitur enim et tolerat. Perfectus, cui nihil iam adici potest. Huic nomini apud Grammaticos conparatio non adicitur, quia si dixeris: 'Ille perfectior est,' iste perfectus non erit. Pulcer ab specie cutis dictus, quod est pellis: postea transiit hoc nomen in genus. Nam pulchritudo plus figura et lineamenta hospitis deleest. Pellax a perliciendo. Perspicax,
Abbreviated transcription (Latin):
a genere qͦdã scorpionũ qui natos suos
consumit. excepto eo qͥ dorso eiꝰ insede¬
rit. Nam rursus ipse qui seruatꝰ fuerit
consumit patrẽ. Unde homines qͥ bona
parentũ ꝑluxuriã consumunt. nepotes
dicunt᷑. Hinc qͦq nepotatio ꝓluxuria
ponit᷑. qua certe quęq res consumunt᷑
Niger. quasi nubiger. qͥa n serenus sed
fusco cooꝑtus. Unde & nubilũ diem
tetrum dicimus
Orator ab ore uocatꝰ. a ꝑorando
nominatꝰ: id ẽ. dicendo. Nam orare
dicere . ẽ. Obaudiens abaure. eo qđ
audiat imꝑantẽ. Hospes. qđ inferat
hostio pedẽ: Hospes. facilis. aptꝰ. & ho¬
stio patens. Unde & hospitalis homo
dr̃. Osor. inimicus. ab odio dictꝰ. sicut
amator ab amore. &. ẽ generis cõmu¬
nis. O dibilis. odio habitus. Obsitus.
obsessus. id ẽ. undiq insidiis conual¬
latus. Obscenꝰ impurȩ libidinis. a
uitio obscuro dictus. Obtunsus. hebe¬
tior & obelusior. quasi ex om̃i parte

Expanded text:
a genere quodam scorpionum, qui natos suos a genere quodam scorpionum, qui natos suos consumit, excepto eo qui dorso ejus insederit; nam rursus ipse qui servatus fueconsumit patrem: unde homines qui bona parentum per luxuriam consumunt nepotes dicuntur. Hinc quoque nepotatio pro luxuria ponitur, qua certe quaeque res consumuntur. Niger, quasi nubiger: quia non serenus, sed fusco opertus. Unde et nubilum diem tetrum dicimus. O Orator ab ore vocatus, a perorando nominatus, id est dicendo; nam orare dicere est. Obaudiens, ab aure, eo quod audiat imperantem. Ospes, quod inferat ostio pedem. Ospes, facilis, aptus et ostio patens: unde et ospitalis homo dicitur. Osor, inimicus, ab odio dictus, sicut amator ab amore; et est generis communis. Odibilis, odio aptus. Obsitus, obsessus, id est undique insidiis convallatus. Obscenus, inpurae libidinis, a vitio Obscorum dictus. Obtunsus, hebetior et obclusior, quasi ex omni parte
Abbreviated transcription (Latin):
N euter. neq ille neq iste. qͣsi diceret
nec uterq. Nefarius. ñ dignꝰ farre. quo
primo cibi genere uita hominũ susten¬
tabatur. Alias nefarius nec dicendus.
N utritor. quasi nutri eruditor. Ne fandꝰ
id ẽ. nec nominandus quidẽ. Nuncius
.ẽ. & qͥ nunciat & qđ nunciat᷑ idest
homo genere masculino. id uͦ qđ nunci¬
at genere neutro. ut hoc nunciũ &
hȩc nuntia. Natareus. id ẽ sc̃s dĩ. Ha¬
zareus olim dicebat᷑: qͥ scãm comã nu¬
triebat & nichil contaminatũ conspi¬
ciebat. abstinens se a uino om̃iq sice¬
ra. quȩ mentẽ ab integra sanitate. ꝑ¬
uertit. Nuctas aut̃ hebreũ nom̃ est. Ita
enĩ in ꝓpħis ẽ. expositũ. ubi dicit sopho¬
nias. nugas qui alege recessert̃. ut nos¬
se possemus linguã hebraicã omniũ
linguarũ esse matrẽ. Nugigerulus ap¬
pellatꝰ. abeo qđ sit turpis nuncius. Ne¬
glegens quasi nec eligens. Nepos dictꝰ

Expanded text:
Neuter, neque ille neque iste; quasi diceret Neuter, neque ille neque iste; quasi diceret ne uterque. Nefarius, non dignus farre, quo primo cibi genere vita hominum sustentabatur. Alias nefarius nec dicendus. Nutritor, quasi nutu eruditor. Nefandus, id est nec nominandus quidem. Nuntius est et qui nuntiat et quod nuntiatur, id esthomo genere masculino; id vero, quod nuntiat genere neutro, ut hoc nuntium, et haec nuntia. 191. Nazaraeus, id est, sanctus Dei. Nazaraeus olim dicebatur qui sanctam comam nutriebat, et nihil contaminatum accipiebat, abstinens se a vino, omnique sicera, quae mentem ab integra sanitate pervertit. 192. Nugas autem Hebraeum nomen est. Ita enim in prophetis est expositum, ubi dicit Sophonias: Nugas qui a lege recesserunt, ut nosse possimus linguam Hebraicam omnium linguarum esse matrem. 193. Nugigerulus, appellatus ab eo quod sit turpis nuntius. Negligens, quasi nec legens. 194. Nepos, dictus
Abbreviated transcription (Latin):
ratione. Mancus. manu ancus. uł manu¬
cassus. Moribundus. morienti similis. si
ueri similis morientis. ẽ. Meretrix dicta
eo qđ preciũ libidinis mereat᷑. Unde
& meritoriȩ tabernȩ. Nã & milites cũ
stipendia accipiunt. mereri dicuntur.
Morrio a morte uocatꝰ. eo qđ ñ uigeat in.¬
tellectui. Mulio dictꝰ amulis. eoqđ pr̃ei¬
sidet isdem uehiculis. Manifestꝰ dicitur.¬
scitur. Nubilis. ad nubendũ habi¬
lis Nemo ab homine tractũ id ẽ nehomo.
N ichil cõpositũ ẽ ex nͣil & hilo. Hilum
aut̃ uarro ait significare medullã eiꝰ
& sic dici apud nos nichilũ. qͦmͦ apud
grecos uidetoti. Nequã a malo. pleriq
distingunt. alii ꝑniciosũ. alii nugam
existimantes. ut ait monacius. Hic
adolescens. nequã ñ malus. id ẽ. fugax
ñ ꝑniciosus. Alii confundunt. quasi
utrunq unũ idemq significent. Ne¬
quã ex eo qđ nec quicquã sit. id ẽ ex eo
qđ nichil sit. ueteres dictũ eẽ. uoluert᷑.

Expanded text:
ratione. Mancus, manu ancus. ratione. Mancus, manu ancus. 182. Moribundus, morienti similis, sicverisimilis morientis est. 183. Meretrix dicta, eo quod pretium liet meritoriae tabernae: nam et milites, cum stipendia accipiunt, mereri dicuntur. Morio a morte vocatus, eo quod non vigeat intellectu. Mulio dictus a mulis, eo quod praesidet isdem scitur. Nubilis, ad nubendum habilis. Nemo ab homine tractum est, id est, n186. Nihili, compositum est ex ne et hilo. Hilum autem Varro ait signi sic dici apud nos nihilum quomodo apud Graecos οὐδὲ γρῦ. Nequam a malo plerique distingunt, alium perniciosum, alium nugam existimantes; ut ait Munatius: 'Hic adulescens nequam, non malus,' id est nugax, non perniciosus. Alii confundunt, quasi utrumque unum idemque significent. Nequam ex eo quod nec quicquam sit, id est ex eo quod nihil sit, veteres dictum esse voluerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
& melancolici appellant᷑ homines qͥ &
conuersationẽ humanã refugiunt &
amicorũ carorũ suspecti st̃. Maliciosus
deterior malo. quasi frequent᷑ malus.
Amalo aut̃ peior dr̃. a bono deterior.
Melior dictꝰ quasi mollior. ñ durus aut
ferreus. Nam melius qͣsi mollius. Minax
a facie oculorũ. quando furiose arde¬
scunt. ut amplius uidens ꝑtimescat.
Minator & monrtor. sed monitor dr̃ cum
pͣnunciat bona. minator cũ prenunciat
aduersa. Muleator eoqđ blandis uerbis
mulceat. ad declinandũ animũ. trans la¬
tio a mulso. id.ẽ. qđ acceptũ lenire solet
fauces dolentis. aut oppletũ sordib sto¬
machũ. Metatores appellant᷑ qͥ castra
designant. a metiendo scilicet. Lucanꝰ.
Hesperios audax ueniat metator in agros.
Mollis qđ uigorẽ sęrus eneruet corporis
dedetore. & qͣsi mulier emolliat᷑. Macer
a macie. & macies a macia. eoqđ immo¬
derata libido macros faciat. siue a mace¬

Expanded text:
et melancholici appellantur homines qui et et melancholici appellantur homines qui et conversationem humanam refugiunt et amicorum carorum suspecti sunt. Malitiosus, deterior malo, quia frequenter malus. A malo autem peior dicitur: a bono deterior. Melior dictus quasi mollior: non durus aut ferreus: nam melius quasi mollius. Minax, a facie oculorum, quando furiose ardescunt, ut amplius videns pertimescat. Minator et monitor. Sed monitor dicitur cum praenuntiat bona: minator, cum nuntiat adversa. Mulcator, eo quod blandis verbis mulceat ad declinandum animum: translatio a mulso, id est quod acceptum lenire solet fauces dolentis aut oppletum sordibus stomachum. Metatores appellantur qui castra designant, a metiendo scilicet. Lucanus 1, 382: Hesperios audax veniat metator in agros.Mollis, quod vigorem sexus enervato corpore dedecoret, et quasi mulier emolliatur. 181. Macer a Macie; et macies a moechia, eo quod immoderata libido macros faciat, sive a mace