comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
utinam regnaretis. ut &e nos uobiscum regna¬
remꝰ: Certe si eos etiam ꝓpͥa conscientia Non
morderet: debuerant imitari paulũ dicentẽ
quis scandalizatur & ego non uror. & ꝓomĩb
esse solliciti. ne quasi amatores sui ut ipsi regnent
capi patriã suam urbẽq subuerti: ut solus uictoꝵ.
amicicia ꝑfruat᷑. Solemꝰ in angustus & tribula¬
tionib dicere. utinã mͥ liceat exire decorpore.
& scłi huius miseriis liberari. nescientes qđ quã¬
diu in hac carne uersamur: habemꝰ locũ poeni¬
tentiȩ. Si aut̃ recesserimꝰ: audiemꝰ illud ꝓphetȩ.
ninferno aut̃ quis confitebit᷑ tͥ Ista est scłi tristi¬
cia quȩ ducit ad mortẽ. qua apłs non uult ꝑire
eum qui cũ patris uxore fuerat fornicatꝰ. qua
& iudas ꝑut infelix. qui abundantiori absorptꝰ
tristicia ꝓditioni homicidiũ copulauit. & ho¬
micidiũ om̃ib peius homicidus. ut ubi puta¬
bat remedium. & mortẽ suspendi finẽ maloꝵ:

Expanded text:
utinam regnaretis, ut et nos vobiscum regnautinam regnaretis, ut et nos vobiscum regnaremus . Certe si eos etiam propria conscientia non remorderet, debuerant imitari Paulum dicentem: Quis scandalizatur, et ego non uror ? et pro omnibus esse solliciti, ne, quasi amatores sui, ut ipsi regnent, capi patriam suam urbemque subverti, ut solus amicitia victorum perfruatur. Solemus in angustiis et tribulationibus dicere: utinam mihi liceat exire de corpore, et saeculi hujus miseriis liberari, nescientes quia quamdiu in hac carne versamur, habemus locum poenitentiae: si autem recesserimus, audiemus illud Prophetae: In inferno autem quis confitebitur tibi ? Ista est saeculi tristitia, quae ducit ad mortem, qua Apostolus non vult perire eum qui cum uxore patris fuerat fornicatus , qua et Judas periit infelix, qui abundantiori absorptus tristitia, proditioni homicidium copulavit , et homicidium omnibus pejus homicidiis: ut ubi putabat remedium, et mortem suspendii finem malorum,
Abbreviated transcription (Latin):
diẽ intelligere iudicui. de qua scribit & sophonias.
uxta est dies dñi magna. uixta est & uelax ni¬
mis. Uoa diei dñi amara & dura. Et isaias. Ecce
dies dñi insanabilis uenit. furoris & irȩ. ponere
orbẽ t̃rarũ desertum. & peccatores ꝑdere exẽo.
Simulq decutit᷑ confidentia suꝑhorũ. qui ut
apud homines iusti appareant: solent diẽ ex pe¬
ctare iudicii & dicere. utinã ueniat dñs. utinã
nobis liceat dissolui & esse cum xp̃o. imitantes
phariseum qui in euangłio loquebat᷑. Ds̃ gr̃ãs
ago tibi. quia ñ sũ sic̃ cȩteri homines. raptores. in¬
iusti. adulteri. & sicut hic publicanꝰ. leuinobis in
sabbato. decimas do omiũ quȩ possideo. Exhioc enĩ
ipso qd diẽ dñ desiderant & ñ ꝑtimescunt digni
supplicio uidicant᷑. quia nullus hominũ absq
peccato. & astra immunda sunt corã eo. & con
sũ contra dñm cogitarent: quȩ temeritas est
audire cum corinthiis. sine nobis regnastis. atq

Expanded text:
qua scribit et Sophonias: Juxta est dies Domini magnus, et juxta est et velox nimis: vox diei Domini amara et dura . Et Isaias: Ecce dies Domini insanabilis venit, furoris et irae, ponere orbem terrarum desertum, et peccatores perdere ex eo . Simulque decutitur confidentia superborum, qui, ut apud homines justi appareant, solent diem exspectare judicii, et dicere: Utinam veniat Dominus, utinam nobis liceat dissolvi et esse cum Christo , imitantes Pharisaeum qui in Evangelio loquebatur : Deusas tibi, quia non sum sicut caeteri homines, 301 raptores, injusti, adulteri, et sicut hic publicanus. Jejuno bis in sabbato: decimas do omnium quae possideo. Ex hoc enim ipso quod diem Domini desiderant, et non pertimescunt, digni supplicio judicantur, quia nullus hominum absque peccato est, et astra immunda sunt coram eo . Et cosum contra Dominum cogitarent , quae temeritas est audire cum Corinthiis: Sine nobis regnatis Al. regnastis: atque
Abbreviated transcription (Latin):
bonis oꝑib dirigamus: audiunt᷑ a dño. Si
malis: claudit aures suas. & impioꝵ cantica
ñ dignat᷑ audire. Et reuelabitur quasi
aquã iudicium. & iusticia quasi torrens fortis.
Lxa. Et uoluetur sic̃ a qua uidiciũ. & iusticia
sic̃ torrens inuius. Sic̃ aqua si labatur in ꝑnũ.
qđ prius texerat nudat & patere facit ocłis
omium: sic udiciũ dĩ atq iusticia qua de suo
quondã popło iudicabit patebit omĩb. &
feretur instar torrentis fortissimi: qui qͥcqͥd
pessimorum: quia nonstat inuna sententia
sed circũ fert᷑ om̃i uento doctrinȩ. quod
ꝓbauerat imꝓbans. &e qđ prius laudauerat
putans esse ꝓnichili. lustificationes. nͨ fluminib
ce purissimis fontib sed turbidis cęnosisq
torrentib comparant᷑: qui suas aquas ñ ha

Expanded text:
bonis operibus dirigamus, audiuntur a Domino: si bonis operibus dirigamus, audiuntur a Domino: si malis, concludit aures suas, impiorum cantica non dignatur audire. Et revelabitur quasi aqua judicium, et justitia quasi torrens fortis. LXX: Et volvetur sicut aqua judicium, et justitia sicut torrens invius. Sicut aqua si labatur in pronum, quod prius texerat, nudat, et patere facit omnium oculis: sic judicium Dei atque justitia, quae de suo quondam populo judicavit, patebit omnibus, et feretur instar torrentis fortissimi. Quidquid asi aqua judicium pessimorum; quia non stat in una sententia; sed circumfertur omni vento doctrinae, quod baverat improbans, et quod prius laudaverat, putans esse nihili. Justificationes eorum non fluminibus et purissimis fontibus, sed turbidis coenosisque torrentibus comparantur, qui suas aquas non ha
Abbreviated transcription (Latin):
sicut non respexit munera cain. Qui bene
quidẽ unum dm̃ colunt. & recte offerunt: sed
ineo non recipiunt᷑. quia ñ diuidunt in patrẽ
ce filium ce sp̃m sc̃m confessionẽ. Nrã aut̃ mu¬
nera idest ȩccłȩ quȩ offerimus de pͥmitiuis nr̃is
respicit dñs. sicut respexit quondã sacrificia
abel. Aufer a me tumultũ carminũ tuoꝵ
& cantica lyrȩ tuȩ ñ audiam. L.xir. Tran̾fer
a me sonitũ carminũ tuoꝵ. & psalmũ organo.
rũ ñ audiam. Pulchre cantica leuitarũ quib
laudabant dm̃ tumultũ uocat sonitũq con¬
fusũ. quia ñ est pulchra laudatio in ore peccato¬
ris. & hȩc eadem idolis quoq offerre consueue¬
rant. ludeoꝵ quoq oratio. & psalmi quos iN
sy nagogis canunt. & hereticoꝵ composita lau-¬
datio tumultus est dño. & ut ita dicã grunni.¬
tus suis &e clamor asinorum. quor magnis car
lyram & organa. uł iuxta litterã accipe iN
uel iuxta sp̃m in nobis & inhereticis. Quȩ si

Expanded text:
sicut non respexit munera Cain . Qui bene sicut non respexit munera Cain . Qui bene quidem unum Deum colunt, et recte offerunt; sed in eo non respiciuntur, quia non dividunt in Patrem, et Filium et Spiritum sanctum confessionem. Nostra autem munera, id est, Ecclesiae, quae offerimus de primitivis nostris, respicit Deus, sicut respexit quondam sacrificia Abel. 304 Aufer a me tumultum carminum tuorum, et cantica lyrae tuae non audiam. LXX: Transfer a me sonitum carminum tuorum, et psalmum organorum tuorum non audiam. Pulchra cantica Levitarum, quibus laudabant Deum, tumultum vocat, sonitumque confusum; quia non est pulchra laudatio in ore peccatoris, et haec eadem idolis offerre quoque consueverant . Judaeorum quoque oratio et psalmi, quos in synagogis canunt, et haereticorum composita laudatio tumultus est Domino, et ut ita dicam, grunnitus suis, et clamor asinorum, quorum magis canlyram et organa, vel juxta litteram accipe in vel juxta spiritum in nobis et in haereticis, quae si
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ odorari humana loquit᷑ similitudine. ut
dare elemosinas. pudiciciã polliceri. quȩ holo¬
causta sunt uera: non ea suscipit dñs. nec digna¬
tur aspicere pinguissimas hostias eors. Non eñi
sacrificiorũ magnitudinẽ. sed offerentiũ me¬
rita causasq diuidicat. Unde &e iudua quȩ in
euangłio in corbanan duominuta miserat.
om̃ĩb a saluatore prȩfert᷑: qui uota pinguis¬
simia ce hostias medullatas se offerre credebant
de multo dantes parum. cumilla totum quod
habuerat obtulisset. Hȩc manifestius & ueruiᷤ
post aduentũ dnĩ dicunt᷑ popło iudeoꝵ. qui
destructo templo & altari hostias offerre se
credunt. Quoꝵ ds̃ odit & ꝓicit festiuitates.
& non capit od orem coetꝰ eoꝵ. quando congre¬
gati dicunt. Crufige. crucifige talẽ. Et. San¬
guis eiꝰ suꝑ nos & suꝑfilios nrõs. Et si obtulerint
holocausta insynagogis. & munera in conciluis
sathane. & uota pinguissima: ñ ea respicit dñs.

Expanded text:
icere, et non odorari, humana loquitur similitudine, ut icere, et non odorari, humana loquitur similitudine, ut dare eleemosynas, pudicitiam polliceri, quae holocausta sunt vera, non ea suscipit Dominus, nec dignatur aspicere pinguissimas hostias eorum. Non enim sacrificiorum magnitudinem, sed offerentium merita causasque dijudicat. Unde et vidua, quae in Evangelio in corbonam duo minuta miserat, omnibus a Salvatore praefertur, qui vota pinguissima et hostias medullatas se offerre credebant, de multo dantes parum: cum illa totum quod habuit, obtulisset. Manifestius et verius haec post adventum Domini dicuntur populo Judaeorum, qui destructo templo et altari, hostias offerre se credunt: quorum Deus odit et projicit festivitates, et non capit odorem coetus eorum, quando congregati dicunt: Crucifige, crucifige talem ; et: Sanguis ejus super nos et super filios nostros . Et si obtulerint holocausta in synagogis, et munera in concilis satanae, et vota pinguissima, non ea respicit Dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
est. Honora dñm de tuis iustis laborib. Et.
Redemptio animȩ uiri. ꝓpriȩ diuitiȩ. De merce¬
de enĩ meretricis. ds̃ uota non suscipit. E contra¬
rio iustus dicere potest. Dirigatur oratio mea
sicut incensũ inconspectu tuo. Quȩ oratio. uidȩ
ꝓditori uersa est inpeccatũ. Non enĩ habebat᷑
bonum odorẽ. sed oꝑe loquebatur. Putruer̃t
&e corruptȩ sunt cicatrices meȩ. a facie insipi¬
entiȩ meȩ. Quȩ omĩa & de hereticis dicere pos¬
sumus. qui dũ fugiunt leonẽ incurrunt iN
ursum. & ingressĩ domum quã putabant eccłam
dĩ innituntur parietib quos ipsi fecerant. &
a serpente mordent᷑. Quoꝵ lucẽ & diẽ tenebrȩ
eripiunt & caligo. ita ut palpabiles tenebrȩ
sint. & int̾ficiant᷑ pͥmitiua eoꝵ. Horũ ds̃ odit
sacrificia. & a se ꝓicit. Et quotienscunq sub no¬
mine dnĩ fuerint congregati: detestatur fetorẽ
eoꝵ. & cludit nares suas. Odisse aut̃ & ꝓicere

Expanded text:
est: Honora Dominum de justis tuis laboribus ; et: est: Honora Dominum de justis tuis laboribus ; et: Redemptio animae viri propriae divitiae : de mercede enim meretricis Deus vota non suscipit . Econtrario justus dicere potest: Dirigatur oratio mea, sicut incensum in conspectu tuo . Quae oratio Judae proditori versa est 303 in peccatum: non enim habebat bonum odorem; sed opere loquebatur: Putruerunt, et corruptae sunt cicatrices meae, a facie insipientiae meae . Quae omnia et de haereticis dicere possumus, qui dum fugiunt leonem, incurrunt in ursum, et ingressi domum, quam putant Ecclesiam Dei, innituntur parietibus, quos ipsi fecerunt, et a serpente mordentur, quorum lucem et diem tenebrae eripiunt et caligo, ita ut palpabiles tenebrae sint, et interficiantur primitiva eorum. Horum Deus odit sacrificia, et a se projicit, et quotiescumque sub nomine Domini fuerint congregati, detestatur foetorem eorum, et claudit nares suas. Odisse autem, et proj
Abbreviated transcription (Latin):
Odit aut̃ ds̃. & nonsolũ odit sed & ꝓicit festi¬
uitates eoꝵ qui fugiunt leonẽ &e incurrunt
in ursum. & ingrediuntur domum & a serpen.¬
te mordentur. quia ñ celebrant festiuitates
dĩ sed festiuitates suas. dicente dño. Odi & ꝓieci
festiuitates ur̃as. & huiuscemodi hominũ con¬
uentũ odorẽq ñ suscipit. nec habet inodorem
bone fragrantiȩ. & omĩa eoꝵ munera detestat᷑.
& pinguissima uota ñ respicit. Qđ quidẽ non
solũ illius tẽporis hominib sed & nobis accidit
si similia delinquamꝰ. & de rapinis & ꝑiurus
sceleribq quȩsita dõ nos putemꝰ offerre munera
ce nr̃a peccata redimere. cum legerimꝰ tacheũ
quicquid rapuerat inquadruplum reddidisse.
& de iis quȩ bene quęsierat mediã obtulisse
substantiã. Neq enim qđ male quesitũ erat
in dĩ donaria poterat offerri. nͥ prius dominis
suis redderet. & postea implercẽ qͦd scriptum

Expanded text:
Odit autem Deus et non solum odit; sed et projecit festiOdit autem Deus et non solum odit; sed et projecit festivitates eorum, qui fugiunt leonem et incurrunt in ursum, et ingrediuntur domum, et a serpente mordentur, quia non celebrant festivitates Dei, sed festivitates suas, dicente Domino: Odi et projeci festivitates vestras. Et hujuscemodi hominum conventum odoremque non suscipit, nec habet in odorem bonae fragrantiae, et omnia eorum munera detestatur, et pinguissima vota non respicit. Quod quidem non solum illius temporis hominibus, sed et nobis accidet, si similia delinquamus, et de rapinis et perjuriis sceleribusque quaesita, Deo nos putemus offerre, et nostra peccata redimere, cum legerimus Zachaeum quidquid rapuerat in quadruplum reddidisse, et de his quae bene quaesierat, mediam obtulisse substantiam . Neque enim quod male quaesitum erat in Dei donaria poterat offerre, nisi prius dominis suis redderet, et postea impleret quod scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
appellat᷑. Cũq nos putauerimꝰ isaiã audire
dicentẽ. uade popłs m̃s. intra incubicula tua.
claude hostium. abscondere pusillũ donec trans¬
eat ira dñi. & esse quasi in domo nr̃a. & quasi in
inferno requiescere: tunc mordebit nos coluber.
qui inp̃senti loco. aiaan. in iob appellat᷑ leuia-¬
than. De cuius natura & t̃rore multiplici. plenius
in ipso uolumine discimꝰ. Incaligine aut̃ & tene¬
bris quȩ contraria sunt splendori & luci. tormen-¬
toꝵ. diuersitas explicat᷑. Odi & ꝓieci festi¬
Qđ si attuleritis mͥ holo caustomata ur̃a & munera
Iur̃ã: non accipiã. & uota pinguium ur̃oꝵ ñ respi¬
tribum uida dr̃. & eos qui ex isrł ad dĩ cerimo¬
nias cõmigrarant. & nichilo minꝰ ñ recedebant
de excelsis. colebantq idola. & peccator. ma¬
gnitudine dĩ sacrificia polluebant. Nunquã
enĩ reor. qđ de oblationib uitulor quos offe¬
rebant in dan & bethel dixerit. si attuleritis
mͥholocaustomata & munera ur̃a ñ suscipiã

Expanded text:
pellatur. Cumque nos putaverimus Isaiam audire dicentem: Vade, populus meus, intra cubicula tua: claude ostium, abscondere pusillum donec transeat ira Domini , et esse quasi in domo nostra, quasi in inferno requiescere: tunc mordebit nos coluber qui in praesenti loco Nahas, in Job appellatur Leviathan. De cujus 302 natura et terrore multiplici plenius in ipso volumine discimus. In caligine autem et tenebris quae contraria sunt luci et splendori, tormentorum diversitas explicatur. Odi eVulg. obtuleritis mihi holocaustomata et munera vestra, non accipiam, et vota pinguium vestrorum non respitribum Juda dicitur, et eos qui ex Israel ad Dei caeremonias commigrarant, et nihilominus non recedebant de excelsis, colebantque idola, et peccatorum magnitudine Dei sacrificia polluebant. Numquam enim reor quod de oblationibus vitulorum, quas offerebant in Dan et Bethel, dixerit: si obtuleritis mihi holocaustomata et munera vestra, non suscipiam.
Abbreviated transcription (Latin):
dat sapientiã sapientiũ. & intelligentiã pru¬
dentium reꝑboe. Isti uindemiauer̃ pͥmicias
gentiũ. ut sub nomine. xp̃iano introducerent
eos intorcularia sua. ubi ñ calcat᷑ uua sed ꝑdit᷑.
ubi ñ mustũ expͥmit᷑ seduenenũ. Et ingressi st̃
sibi. Pulchre dix̃ sibi. Non enĩ ingressi sunt dõ.
sed sibi ingressi sunt. Alio quin dõ magis egressi
legendũ est. iuxta hebreos infine huiꝰ quod
ex posuimus.

Expanded text:
ientium, et intelligentiam prudentium reprobet . Isti vindemiaverunt primitias gentium, ut sub nomine Christiano introducerent eos in torcularia sua, ubi non calcatur uva, sed perditur: ubi non mustum exprimitur, sed venenum. Et ingressi sunt sibi. Pulchre dixit, sibi: non enim ingressi sunt Deo, sed sibi ingressi sunt. Alioquin Deo magis egressi legendum est; juxta Hebraeos, in fine hujus, quod exposuimus.
Abbreviated transcription (Latin):
qui despiciunt syon. & confidunt in monte sama-¬
riae. Uindemiauer̃ primitias gentiũ. & ingres¬
si sunt sibi. Ad syon ut supͣ diximꝰ ce ad montẽ
samariȩ. idest ad duas trib quȩ appellabant᷑
uida. & ad decẽ quȩ isrłis nomine uocabant᷑
ꝓpħȩ sermo confert᷑. & maxime ad eos qui
inutroq popło optimates sunt & principes. &
uacant delitiis. in exemplũ illius diuitis pur¬
purati qui lȩtabat᷑ inconuiuio. & in tantã eri¬
gebat᷑ suꝑbiã: ut lazarũ ante hostiũ suũ ple¬
num ulcerib ñ dignaret᷑ aspicere. ut ne hoc
quidem tribueret. qđ ꝑiturũ esset ex mensa.
sti sunt capita popłoꝵ. qui confidunt in diui¬
tus & opulenti sunt in syon. & habent fiduciã
in monte samariȩ. & ingrediunt᷑ pompatice
domũ isrł. ut tumorẽ animi corpore ostendant.

Expanded text:
qui despiciunt Sion, et confidunt in monte Samariae: vindemiarunt primitias gentium, et ingressi sunt sibi. Ad Sion, ut supra diximus, et ad montem Samariae, id est, ad duas tribus, quae appellabantur Juda, et ad decem, quae Israelis nomine vocabantur, prophetae sermo confertur, maxime ad eos, qui in utroque populo optimates sunt et principes, et vacant deliciis in exemplum illius divitis purpurati, qui laetabatur 308 in convivio, et in tantam erigebatur superbiam, ut Lazarum ante ostium suum plenum ulceribus indignaretur aspicere, et ne hoc quidem ei tribueret, quod periturum esset ex mensa Luc. XVI. Isti sunt capita populorum, qui confidunt in divitiis, et opulenti sunt in Sion, et habent fiduciam in monte Samariae, et ingrediuntur pompatice domum Israel, ut tumorem animi corpus ostendat,
Abbreviated transcription (Latin):
idola corruerunt. Dñs aut̃ ñ ea quȩ offerunt᷑.
sed uoluntatẽ respicit offerentium. Denique
&e cucumeres & carnes ȩgẏptias. & manna qđ
dccȩlo datum est conteninentes. Qđ ut sic intel:¬
ligamus: stephanus primus martyr euangłii:
dignus nomine suo. in apłor narrat hystoria.
Et uitulũ fecerunt in illis dieb. & obtulerunt
hostiã simulachro. & lȩtabant᷑ in oꝑib manuũ

Expanded text:
idola corruerunt: Dominus autem non ea quae offeruntur, idola corruerunt: Dominus autem non ea quae offeruntur, sed voluntatem respicit offerentium. Denique et cucumeres et carnes Aegyptias, et manna quod de coelo datum est, contemnentes . Quod ut sic intelligamus, Stephanus primus martyr Evangelii, dignus nomine suo, in Apostolorum narrat historia: Et vitulum fecerunt in illis diebus, et obtulerunt hostiam simulacro, et
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃ dñs. dĩ exercituũ nomen eiꝰ. Lxx. Nunqͥd
phan. figuras eoꝵ & sidus dĩ urĩ. quas fecistis uob̃.
ce sacrificia quȩ in deserto obtulit isrł. ñ dõ
obtulisse sed moloch regisuo cuiꝰ portauer̃t
tabernacula. & imaginẽ idoloꝵ. suor & sta¬
tuarũ quȩ uenerati sunt. Et quȩ sit ipsa imago
uel idolum: sequens sermo demonstrat. Sidu
dĩur̃ĩ qđ hebraice dr̃ chochab idest luciferi
quẽ saraceni huc usq uenerant᷑. Quã obcausã
migrare eos fecit dñs transdamascũ. id est iN
assy rios atq chaldeos. Cuiꝰ omĩpotentia. ex eo
qd dñs dĩ exercituum est demonstrat᷑. Quȩrimꝰ
quomodo hostias & sacrificiũ ñ obtuler̃t dõ
in deserto. sed regi suo quẽ luciferũ nuncupant
E& eo tempore qͦ aurũ in caput uituli transfor-¬
mar̃t dicentes. isti sunt dii tui isrł qui te eduxer̃
de t̾ra ȩgypti: omĩa quȩ fecer̃t̃ ñ dõ sed idolis
fecerunt metu. & eoꝵ int̾fectione qui ꝓpter

Expanded text:
inus: Deus exercituum nomen ejus. LXX: Numquid pham, figuras eorum quas fecistis vobis. et sacrificia quae in deserto obtulit Israel, non Deo obtulisse, sed Moloch regi suo, cujus portaverunt tabernacula, et imaginem idolorum suorum statuarumque venerati sunt. Et quae sit ipsa imago vel idolum, sequenti sermone demonstrat: Sidus dei vestri, quod Hebraice dicitur CHOCAB, id est, Luciferi, quem Sarraceni hucusque venerantur. Quam ob causam migrare eos fecit Dominus trans Damascum, id est, in Assyrios atque Chaldaeos: cujus omnipotentia ex eo quod Dominus Deus exercituum est, demonstratur. Quaerimus quomodo hostias et sacrificium non Deo obtulerint in deserto; sed regi suo, quem Luciferum nuncupant? Ex eo tempore quo aurum in caput vituli transformarunt, dicentes: Isti sunt dii tui, Israel, qui te eduxerunt de terra Aegypti , omnia quae fecerunt, non Deo, sed idolis fecerunt metu, et eorum interfectione, qui propter
Abbreviated transcription (Latin):
rant deos. Ꝙ sydus dĩ sui. qui cũ sit angłs sa¬
thanȩ trans figurat᷑ in angłm lucis. & cadit
Un de migrare eos faciẽ dns trans damascum.
ut non bibant sanguinem dñi sed transeant in
babylonem. & audiant ꝑ propħam. Calia au¬
reus babylon. inebrians om̃s gentes. Damascus
enim ut crebro diximus int̾p̃tatur sanguinem
bibens siue sanguis cilicii. ut ꝑpoenitentiã ad
bibendũ dñi sanguinẽ ꝓuocemur.
e qui opulenti estis insyon &e confiditis iN

Expanded text:
rant deos, et sidus dei sui . Qui cum sit angelus sarant deos, et sidus dei sui . Qui cum sit angelus satanae, transfiguratur in angelum lucis, et cadit Unde migrare eos faciet Dominus trans Damascum, ut non bibant sanguinem Domini; sed transeant in Babylonem, et audiant per prophetam: Calix aureus Babylon, inebrians omnes gentes . Damascus enim, ut crebro diximus, interpretatur sanguinem bibens, sive sanguis cilicii, ut per poenitentiam ad bibendum Domini sanguinem provocemur. Vae qui opulenti estis in Sion, et confiditis in
Abbreviated transcription (Latin):
nis . xl. in deserto domus isrł: Et suscepistis
tabernaculum moloch. & sydus dĩ ur̃i rempha.
figuras quas fecistis adorare eas. & transferam
uos trans babylonẽ. Nec putandus est primus
est trans damascum. dixerit trans babylonem.
Magis enĩ intelligentiã quã uerbũ posuit. quia
trans damascũ ducti sunt in babylonẽ. siue trans
babylonẽ. In eo aut̃ loco in qͦ lucas posuit mo-¬
loch. & inhebraico scriptũ est. melchechem:
aquila &. Lx.x. uerter̃ melchom. symmachus
hebraicum trans feraentes posuerunt chion.
ri testamento ñ uerba considerare sed sensum.
nec eadẽ sermonũ calcare uestigia. dũ modo
a sententiis non recedant. Quicquid aut̃ uxta
litterã dr̃ contra popłm udeoꝵ: hoc oñe refer
ad eos qui sub nomine xp̃i uenerant᷑ idola
& praua sibi dogmata confingentes portant
tabernaculum regis sui diaboli. & imaginem
statuarũ & idolor suors. Non enĩ unũ colunt
idolũ. sed ꝓuarietate doctrinȩ diuersos ado¬

Expanded text:
in deserto, domus Israel? Et suscepistis tabernaculum Moloch, et sidus dei vestri Rhemphan, figuras quas fecisti adorare eas, et transferam vos trans Babylonem . Nec putandus est primus est: trans Damascum, dixerit, trans Babylonem. Magis enim intelligentiam quam verbum posuit, quia trans Damascum ducti sunt in Babylonem, sive trans Babylonem. In eo autem loco ubi Lucas posuit Μολὸχ, et in Hebraico scriptum est MELCHECHEM  : Aquila et LXX verterunt Μολχὸμ: Symmachus Hebraicum transferentes, posuerunt CHION  , ri Testamento, non verba considerare, sed sensum: nec eadem sermonum calcare vestigia, dummodo a sententiis non recedant. Quidquid autem juxta litteram dicitur contra populum Judaeorum, hoc omne refer ad eos qui sub nomine Christi venerantur 307 idola, et prava sibi dogmata confingentes, portant tabernaculum regis sui diaboli, et imaginem statuarum et idolorum suorum. Non enim unum colunt idolum; sed pro varietate doctrinae diversos ado
Abbreviated transcription (Latin):
clitatus fuerit. loquetur iuxta hebreos. Torrens
transiuit suꝑ animã meã. E contrario de iustis
legimꝰ. quoꝵ non uoluit᷑ sic̃ aqua iudicium &
iusticia ñ fert᷑ sicut torrens inuius. Cogitatio¬
nes iustorũ iudicia. Nunqͥd hostias & sacri

Expanded text:
clitatus fuerit, loquetur juxta Hebraeos: Torrens transivit super animam meam . Econtrario de justis legimus, quorum 305 non volvitur sicut aqua judicium, et justitia non fertur quasi torrens invius: Cogitationes just
Abbreviated transcription (Latin):
siderantib diẽ dñi. Ut̃ quid uob̾ hanc diẽ dñi:
Et ecce est tenebrȩ e ñlux. Quomͦ sifugiat ho¬
Imo a facie leonis & incidat in eũ ursus. & intro¬
Ice ñ lux. & caligo ñ habens splendorẽ. Ne de
tribu iuda thecuites ꝓpħa omĩno homines
trib suȩ neglegere uideret᷑: & ad decem tan¬
tum trib conferre sermonẽ: adutrunq regnũ
ue qui opulenti estis insyon & confiditis in mon¬
te samariȩ. intelligi potest. Ue gͥ iudȩ isrłiq

Expanded text:
siderantibus diem Domini, ut quid hanc vobis diem Domini? siderantibus diem Domini, ut quid hanc vobis diem Domini? Et ea est tenebrae, et non lux. Quomodo si fugiat homo a facie leonis, et incidat in eum ursus, et introni, et non lux? et caligo, et non habet splendorem. Ne de tribu Juda Thecuites propheta omnino homines tribus suae negligere videretur, et ad decem tantum tribus conferre sermonem, ad utrumque regnum; Vae qui opulenti estis in Sion, et confiditis in monte Samariae, intelligi potest: Vae i
Abbreviated transcription (Latin):
spinȩ. Et ad planctũ uocant᷑. qui nołu̾nt plan¬
gere uel sua uł aliena peccata. Quanquã hoc¬
& inbonã partẽ possimꝰ acciꝑe. ut uir eccłasti¬
cus & potens ad poenitentiã ꝓuocare : imitet᷑
dñm suũ dicentẽ. Lamentati sumꝰ. & ñ plan¬
isrłis planxit quondam samuel. & apłs lugere
se dicit suꝑ eos qui non egerunt poenitentiam.
minis. attuler̃ uinũ draconũ & furorẽ aspi¬
dum insanabilẽ. Et hȩc uniuersa patientur.
quia transiuit ꝑmediũ eoꝵ dñs. ut ñ habitet
int̾ eos nec dicat᷑. Habitabo in eis. & in ambula¬
bo. Q. Ecce ego uobiscum sũ omĩb dieb usq
diẽ dnĩ. Utquid eã uobis: Dies dnĩ ista tene¬
brȩ &e non lux. Quomodo si fugiat uir a facie
leonis. & occurrat ei ursus. & ingrediat᷑ domũ
& innitatur manu sua suꝑ parietẽ. & mordeat
Ieum coluber. Nunqͥd ñ tenebre dies dñi & non
lux. & caligo & ñ splendor in eaͣ Lxx. Uede-¬

Expanded text:
spinae, et ad planctum vocantur qui norunt planspinae, et ad planctum vocantur qui norunt plangere, vel sua, vel aliena peccata; quanquam et haec in bonam partem possimus accipere, ut vir ecclesiasticus et potens ad poenitentiam provocare, imitetur Dominum suum dicentem: Lamentati sumus, et non planIsrael planxit quondam Samuel . Et Apostolus lugere se dicit super eos qui non egerunt poenitentiam .minis, attulerunt vinum draconum et furorem aspidum insanabilem. Et haec universa patientur; quia pertransibit per medium eorum Dominus, ut non habitet inter eos, nec dicat: Habitabo in eis, et inambulabo. Et: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque diem Domini, ut quid eam vobis? Dies Domini ista, tenebrae et non lux. Quomodo si fugiat vir a facie leonis, et occurrat ei rursus: et ingrediatur domum, et innitatur manu sua super parietem, et mordeat eum coluber. Nunquid non tenebrae dies Domini, et non lux: et caligo, et non splendor in ea?
Abbreviated transcription (Latin):
sit in om̃ib plateis eoꝵ. planctꝰ. lata enĩ &e
spaciosa uia: quȩ ducit ad mortẽ. Singuliq
hereticoꝵ & gentiliũ. in fabulis suis atq figm̃tis
habent plateas. Quib consequent̃ infertur.
Et incunctis quȩ foris sunt dicet᷑. ue. ue. Qui enĩ
in ȩccła fuerint ñ audient. ue: qđ poenarũ ul¬
timũ est. Sed si forte peccauerint: sumet᷑ suꝑ
eos lam̃tũ. Ideo aut̃ foris siue inomĩb uiis di¬
cetur. ue. ue: quia ñ habent unã uiã quȩ ducit
aduitã. & quȩ uia regia est: sed prauas atque
puersas. Qui declinantes ad decrterã ac sinistrã.
dũ ñ audiunt dnm dicentẽ. ne sis iustus mul
tũ & ꝑuersȩ sunt uiȩ quȩ a sinistris sut it.
incurrunt in duplex ue: carnis & sp̃s. prȩsentis
scłi & futuri. cum e contrario ȩccłastici audiant.
Gaudete. iterum dico. gaudete. Sed & agricola
uocatur adluctum. Nabent enĩ & heretici agri.¬
colas suos. inquorũ aruis tribuli nascunt᷑ &e

Expanded text:
 luctus. Lata enim et spatiosa via quae ducit ad mortem : singulique haereticorum et gentilium in sabulis suis atque figmentis habent plateas, quibus consequenter infertur: Et in cunctis quae foris sunt dicetur, vae, vae. Qui enim in Ecclesia fuerint, non audient vae, quod poenarum ultimum est; sed si forte peccaverint, sumetur super eos lamentum. Ideo autem foris sive in omnibus viis dicetur, vae, vae: quia non habent unam viam quae ducit ad vitam, et quae via regia est, sed pravas atque perversas, et declinantes ad dexteram ac sinistram, dum 299 non audiunt Dominum dicentem: Ne siersae sunt viae, quae a sinistris sunt. Incurruntque in duplex vae, carnis et spiritus, praesentis saeculi atque futuri. Cum econtrario ecclesiastici audiant: Gaudete, iterum dico, gaudete . Sed et agricola vocatur ad luctum habent enim haeretici agricolas suos, in quorum arvis tribuli nascuntur et
Abbreviated transcription (Latin):
& hereticorũ & omniũ peccatorũ. ut postꝗ
mortẽ miserit inuia egypti & ꝑcusserit ui¬
uenes eoꝵ gladio. equosq consumpserit. &
ascendere fecerit putredinẽ castroꝵ. in nares
eoꝵ. & nec sic quidem reuersi fuerint adeũ:
subuertat eos sicut subuertit ds sodomam &
gomorrã. & cũ subuersi fuerint obsimilitu¬
dinẽ criminũ sodomȩ & gomorrȩ. pessimaq
in eis edificia diuinus ignis exuisserit:
ipsi liberent᷑ quasi torris raptus de incendio.
&̾ quomodo loth sodoma pereunte seruatꝰ ÷.
amittens substantiã & partẽ corporis sui quã
intelligimꝰ uxorẽ: sic isti om̃s sodomoꝵ diui¬
tias amittentes euadant nudi. uxta illud
qđ in apło legimꝰ. Si cuius opus manserit qđ
suꝑedificauit: mercedẽ accipiet. Si cuiꝰ autẽ
opus arserit : detrimentũ patiet᷑. Ipse aut̃ sal¬
uus erit: sic tamen quasi ꝑignẽ. Qui gͦ saluat᷑
ꝑ ignem: quasi torris de incendio rapit᷑. Et ad
istiuismodi homines quos in euangłio salua¬

Expanded text:
 haereticorum, et omnium peccatorum, ut postquam mortem miserit in via Aegypti, et percusserit juvenes eorum gladio, equosque consumpserit, et ascendere fecerit putredinem castrorum in nares eorum, et nec sic quidem ad eum reversi fuerint, subvertat eos sicut subvertit Deus Sodomam et Gomorrham: et cum subversi fuerint, ob similitudinem criminum Sodomae et Gomorrhae, pessimaque in eis aedificia divinus ignis exusserit, ipsi liberentur quasi torris raptus de incendio. Et quomodo Lot, Sodoma pereunte, servatus est, amittens substantiam et partem corporis sui, quam intelligimus uxorem : sic omnes isti Sodomorum divitias amittentes evadant nudi, juxta illud quod in Apostolo legimus: Si cujus opus manserit quod superaedificavit, mercedem accus arserit, detrimentum patietur: ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem . Qui ergo salvatur per ignem, quasi torris de incendio rapitur. Et ad istiusmodi homines, quos in Evangelio Salva
Abbreviated transcription (Latin):
lȩticiȩ: sit origo lacrimarũ. Et hȩc omĩa fient:
quia ꝑtransibo inquit inmedio tui. Uerbum
quotiens inscripturis scĩs ex ꝑsona dĩ ponitur:
ꝓpoena accipiendũ. ut nequaquã apud eos
maneat. sed ꝑtranseat ac relinquat. Unde &
in aliis locis scđm int̾p̃tationẽ aquilȩ quando
irascit᷑ ds̃. furorẽ suũ & irã. aͣ yti pe cͥiarͣ¬

Expanded text:
laetitiae, sit origo lacrymarum. Et haec omnia fient, laetitiae, sit origo lacrymarum. Et haec omnia fient, quia pertransibo, inquit, in medio tui. Verbum quoties in Scripturis sanctis ex persona Dei ponitur, pro poena accipiendum, ut nequaquam apud eos maneat; sed pertranseat ac relinquat. Unde et in aliis locis secundum interpretationem Aquilae, quando irascitur Deus, furorem suum et iram
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃s In cunctis plateis planctus. & in om̃ib uiis
dicet᷑. ue. ue. Uocabitur agricola ad luctũ. & ad
Iplanctũ ii qui sciunt lamentatioNem.
Et inomĩb uineis planctꝰ. quia ꝑtransibo ꝑme-
diũ tui dic̃ dñs. Prȩcepi ut quȩxeretis bonũ &e ñ
malũ & uiueretis. essetq dñs uobiscũ. & iterum
intuli ne semel tantũ uos monitos diceretis. odio
habete malũ &e diligite bonũ. & restituite uidi¬
ciũ inportis qui habuistis odio inporta corripi¬
entẽ. ut misereat᷑ dñs reliquiis ioseph. Et quia
facere noliustis mea pͣcepta calcantes. & uertistis
adme scapulam recedentẽ: ideo hȩc dicit dñs ds̃.
qui est exercituum dñs. Ubiq planctꝰ. ubique
tristicia. A gricolȩ uocabunt᷑ adluctũ. & qui
sciunt more ꝓuintiȩ pͣcinere ad concitandas
lacrimas uocabunt᷑. ut nequaquã in omĩb
plateis sicut supra dictũ est sed inuineis sit
planctꝰ & luctꝰ. ut ubi quondã fuit materia

Expanded text:
otens: In cunctis plateis planctus: et in omnibus viis dicetur vae, vae. Vocabitur agricola ad luctum, et ad planctum hi qui sciunt lamentationem, 298 et in omnibus viis planctus: quia pertransibo per medium tui, dicit Dominus. Praecepi ut quaereretis bonum, et non malum, ut viveretis, essetque Dominus vobiscum. Et iterum intuli ne semel tantum vos monitos diceretis: Odio habete malum, et diligite bonum et restituite judicium in portis, qui odio habuistis in porta corripientem, ut misereatur Dominus reliquiis Joseph: et quia facere noluistis, mea praecepta calcantes, et vertistis ad me scapulam recedentem: ideo haec dicit Dominus Deus omnipotens, qui est exercituum Dominus: ubique planctus, ubique moestitia. Agricolae vocabuntur ad luctum, et qui sciunt more provinciae praecinere ad concitandas lacrymas vocabuntur, ut nequaquam in omnibus plateis, sicut supra dictum est, sed in vineis sit planctus atque luctus; ubi quondam fuit materia
Abbreviated transcription (Latin):
conuersi conculcent eas. & imitet᷑ ieremiã dicentẽ.
Solus sedebã. quia amaritudine repletus sum.
Et illud depsalinis. Singularis sum ego donec
ꝑtranseã. Querite bonũ & ñ maluꝰ ut uiuatis.
& erit dñs ds̃ exercituũ uobiscũ. sicut dixistis.

Expanded text:
conversi conculcent eas, et imitetur Jeremiam dicentem: conversi conculcent eas, et imitetur Jeremiam dicentem: Solus sedebam: quia amaritudine repletus sum . Et illud in Psalmis: Singularis sum ego donec transeam . 296 Quaerite bonum, et non malum, ut vivatis, et erit Dominus Deus exercituum vobiscum sicut dix
Abbreviated transcription (Latin):
cõmutationẽ ꝓanima sua: Pauꝑes qͦq in portis
declinauerunt. siue ut symiachus int̾p̃tatꝰ est
oppresserunt. ut contra iudicii ueritatẽ precio
sententiam uenderent. incurrentes ihillud qđ
scriptũ est. Munera excȩcant ocłos etiã sapien¬¬
tiũ. Quȩ accipiunt heretici. ut austeritatẽ seri¬
pturarũ quȩ peccatorib torm̃ta denunciant.
uertant in beatitudinẽ. Et cum diuitib ꝓsꝑa
sunt re seueri. Quando gͦ uir eccłasticus & pru¬
dens atq intelligens. multas impietates in ea
quȩ uocatur domꝰ dĩ esse cognouerit. & non solũ
multas sed & fortes & quȩ opprimere possunt
uisticiã. & intantũ doctorũ rabiem ꝓcessisse.
ut accipiant preciũ inuidicio & omĩa ꝓmune¬
rib faciant. pauꝑes quoq deuitent inportis &
audire conteminant: taceat in illo tẽpore. ne det
scm̃ canib & mittat margaritas ante portos qͥ

Expanded text:
commutationem pro anima sua ? Pauperes quoque in portis commutationem pro anima sua ? Pauperes quoque in portis declinaverunt: sive ut Symmachus interpretatus est, oppresserunt, ut contra judicii veritatem pretio sententiam venderent, incurrentes in illud quod scriptum est: Munera excaecant oculos etiam sapientium . Quae accipiunt haeretici, ut austeritatem Scripturarum, quae peccatoribus tormenta denuntiant, vertant in beatitudinem: et cum divitibus prossunt et severi. Quando igitur vir ecclesiasticus et prudens atque intelligens multas impietates in ea, quae vocatur domus Dei, esse cognoverit, et non solum multas, sed et fortes, et quae opprimere possint justitiam, et intantum doctorum rabiem processisse, ut accipiant pretium in judicio, et omnia pro muneribus faciant, pauperes quoque devitent in portis, et audire contemnant: taceat in illo tempore, ne det sanctum canibus, et mittat margaritas ante porcos , qui
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ dñs ut istȩ uineȩ afferrent fructꝰ. & non
attuler̃ uuã sed spinas & labruscas. Nec iudi¬
cium sed clamorẽ. qͦ contͣ dm̃ suũ in sano ore
blasphemant. Ideo aut̃ ñ habitabunt in domib
suis. & ñ bibent uinũ earũ quas plantauert̃
uinearũ: quia cognouit dñs multas impieta¬
tes eorũ. Hȩc cognitio ñ uixta illud intelli¬
genda est qđ alibi legimus. cognouit dñs eos
qui eiꝰ sunt: sed qđ nichil dm̃ lateat. & omĩa pec-¬
cantiũ secreta cognoscat. Cognoui inqͥt multas
impietates. Quȩ ñ solum multe sed & fortes
sunt. & oppͥmentes siue conculcantes uistum.¬
uł ipsam iusticiã. uł eũ quiiustus est.
Et accipitis inquit cõmutationẽ. ꝓqua om̃s simĩ¬
lit̃ ẽ ħ iA ac ca. idest ꝓpitiationẽ transtuler̃.
nos munus diximus. Aca ͣca. aut̃ iuxta
IAi cͦoQcͣa. scripturarũ precium dr̃. qͦd in
euangłio quoq legimꝰ. Aut quã dabit homo

Expanded text:
enim Dominus, ut istae vineae afferrent fructus, et non enim Dominus, ut istae vineae afferrent fructus, et non attulerunt uvam, sed spinas vel labruscam: nec judicium, sed clamorem, quo contra Deum suum insano 295 ore blasphemant. Ideo autem non habitabunt in domibus suis, et non bibent vinum earum quas plantaverant, vinearum, quia cognovit Dominus multas impietates eorum. Hic cognitio, non juxta illud intelligenda est quod alibi legimus: Cognovit Dominus eos qui ejus sunt , sed quod nihil Deum lateat, et omnia peccantium secreta cognoscat. Cognovi, inquit, multas impietates: quae non solum multae, sed et fortes sunt, et opprimentes, sive conculcantes ipsam justitiam, vel eum qui justus est. Et accipitis, inquit, commutationem: pro qua omnes similiter ἐξίλασμα, id est, propitiationem transtulerunt: nos munus diximus; ἄλλαγμα autem juxta idioma Scripturarum pretium dicitur, quod in Evangelio quoque legimus: At quam dabit homo
Abbreviated transcription (Latin):
hostilis cingat exercitus : Possumꝰ hoc ipsum
& de hereticis dicere. qui diripiunt pauꝑem
siue stricta manu ꝑcutiunt caput eiꝰ. Noc
uxta illud qđ supra legimus. ꝑcutientes in
capite pauꝑem. Non enĩ ꝑcutiunt heretici nͥ
pauꝑem qui sustinere ñ potest cõminationem.
nec in aliis membris. sed in principali cordis
& infidei ueritate. Pauꝑes reor. qui simplici
contenti fide: hereticors maliciȩ ñ ualent re¬
spondere. Sed & quiequid boni oꝑis in dĩ mu¬
nera prȩpararunt: nisi aduersarus restite.
Qui aduersarii. cõpositione structuraq uerbors
edificant sibi domos: ut tuti maneant & securi.
Sed ñ habitabunt in eis. cũ abeccłasticis uiris
destructȩ fuerint atq subuersȩ. Q nonsolũ
domos edificant : uerum amatissimas quoq
&e desiderabiles plantant uineas. ut xp̃i my¬
steria mentiant᷑. Sed ñ bibent ex eis uinum:
qui est furor draconũ insanabilis. Ex pectauit

Expanded text:
hostilis cingat exercitus? Possumus hoc ipsum hostilis cingat exercitus? Possumus hoc ipsum et de haereticis dicere, qui diripiunt pauperem, sive stricta manu percutiunt caput ejus, hoc uxta illud quod supra legimus, percutientes in capite pauperem. Non enim percutiunt haeretici nisi pauperem, qui sustinere non potest comminationem: nec in aliis membris, sed in principali cordis et in fidei veritate. Pauperes reor qui simplici contenti fide, haereticorum malitiae non valent respondere. Sed et quidquid boni operis in Dei munera praepararunt, nisi adversariis restiterqui adversarii compositione structuraque verborum aedificant sibi domos, ut tuti maneant et securi. Sed non habitabunt in eis, cum ab ecclesiasticis viris destructae fuerint atque subversae. Et non solum domos aedificant, verum etiam amantissimas quoque et desiderabiles plantant vineas, ut Christi mysteria mentiantur; sed non bibent ex eis vinum, nisi quod est furor draconum insanabilis. Exspectavit
Abbreviated transcription (Latin):
& pulchrũ ur̃is usib tradebatis. Vnde exp̃cio
eorũ quȩ rapiebatis & tollebatis a pauꝑe domos
quadro lapide edificastis. ut spoliantes homines.
parietes marmorib uestiretis. Quas quia edifi¬
castis de rapinis. & ñsolũ mansioni ce tecto qͦd
exigit humana fragilitas. sed pulchritudini
&e delitus prȩparastis: repentina captiuitate
uel morte subtracti ñ habitabitis ineis. Uineas
quoq amatissimas futuris potib ꝓuidentes
plantastis. & non bibetis ex eis uinum. Quia
fortia quȩ me ad iracundiã ꝓuocarent. qui a¬
estis hostes iusticiȩ siue omĩs iusti. & accipitis
munera. & pauꝑes inudicio depͥmitis: ideo qͥ
pauꝑ & prudens est. cum furentẽ iudicẽ uide¬
rit tacebit in tempore illo. quia tẽpus in alũ est
Uel certe ita intelligendũ. Quid ꝓdest nunc ui¬
cina captiuitate ur̃ã enumerare peccata cũ iã
nullũ remediũ sit. & muros urbiũ ur̃arum

Expanded text:
et pulchrum, vestris usibus tradebatis. Unde et ex pretio et pulchrum, vestris usibus tradebatis. Unde et ex pretio eorum, quae rapiebatis et tollebatis a paupere, domos quadro lapide aedificastis, ut spoliantes homines, 294 parietes marmoribus vestiretis, quas quia aedificastis de rapinis, et non solum mansioni et tecto, quod exigit humana fragilitas, sed pulchritudini et deliciis praeparastis, repentina captivitate, vel morte subtracti, non habitabitis in eis. Vineas quoque amantissimas futuris potibus providentes plantastis, et non bibetis ex eis vinum, quia fortia, quae meam iracundiam provocarunt. Qui estis hostes justitiae, sive omnis justi, et accipitis munera, et pauperes in judicio deprimitis. Ideo qui pauper et prudens est, cum redemptum judicem viderit, tacebit in tempore illo, quia tempus malum est. Vel certe ita intelligendum: quid prodest nunc vicina captivitate vestra enumerare peccata, cum jam nullum remedium sit, et muros urbium vestrarum
Abbreviated transcription (Latin):
Ibibetis uinũ earũ. quia cognoui multa scelera
Iurã &e fortia peccata ur̃a. Hostes iusti. accipientes
Imunera. & pauꝑes inporta deprimentes. Id eo
Iprudens in tempore illo tacebit: quia tẽ pus ma¬
Ilũ est. Lx .x. Propterea quia ꝑcutiebatis pauꝑes
I& munera electa accipiebatis ab eis: domos do¬
Ilatis lapidib edificastis & ñ habitatis in eis. ui¬
In eas desiderabiles plantastis & ñ bibitis uinũ
Searũ. quia ego cognoui multas impietates ur̃as¬
Ice fortia peccata ur̃a. Conculcantes iusticiam.
Iaccipientes cõmutationes. & pauꝑes inportis
Ideclinantes. Ideo qui intelligit in tẽpore illo si¬
lebit. quia tẽpus malum est. Ne forsitan puta¬
ret isrł qđ ꝓpt̃ solã idolatriã hostib traderet᷑
ad poenã: uingit & cętera quȩ amissa ueritatis
religione cõmiserit. Diripiebatis inquit pau
ꝑem. ut abeo tolleretis predã qui uictui necessa-¬
ria uix habebat. & quicquid p̃ciosũ uidebatis

Expanded text:
ia cognovi multa scelera vestra, et fortia peccata vestra, hostes justi, accipientes munera, et pauperes in porta deprimentes: ideo prudens in tempore illo tacebit, quia tempus malum est. LXX: Propterea quia pugno percutiebatis pauperes, et munera electa accipiebatis ab eis, domos dolatis lapidibus aedificastis, et non habitabitis in eis. Vineas desiderabiles plantastis, et non bibetis vinum earum; quia ego cognovi multas impietates vestras, et fortia peccata vestra: conculcantes justum, accipientes commutationes, et pauperes in portis declinantes: ideo qui intelligit, in tempore illo silebit, quia tempus malum est. Ne forsitan putaret Israel quod propter solam idololatriam hostibus traderetur ad poenam, jungit et caetera, quae, amissa veritatis reli  Al. quae victui necessaria vix habebat, et quidquid pretiosum videbatis
Abbreviated transcription (Latin):
eccłam. &e oderint pͥora dogmata diligantq
ant in portis uitiorũ atq uirtutũ. relinquen¬
tes illas & adhas transeuntes. & spent miscđiã
qui exfaucib diaboli euadere quiuerint. luxta
la .x. aut̃. ordine cõmutato sic manifestior
lectio prȩsentis capłi reddi potest. Quomodo
dixistis. odio habuimꝰ mala &e dileximꝰ bona:
sic quęrite bonũ & ñ malũ ut uiuatis. & sit dñs

Expanded text:
Ecclesiam, et oderint priora dogmata, diligantque Ecclesiam, et oderint priora dogmata, diligantque ant in portis vitiorum et virtutum, relinquentes illas, et ad has transeuntes, et sperent misericordiam qui ex faucibus diaboli evadere quiverint. Juxta LXX autem ordine commutato, sic manifestior lectio praesentis capituli reddi potest: Quomodo dixistis, odio habuimus mala, et dileximus bona, sic quaerite bonum et non malum, ut vivatis, et s
Abbreviated transcription (Latin):
qui fugit eũ de quo scriptum est. Mundus inma.¬
ligno positus est. Et in oratione dominica dicit᷑.
Libanos amalo. Cũq quęsieritis inquit bonum
&e malum & uixeritis: tunc erit dñs ds̃ exerci¬
de abraham. Nec sufficit bonum quȩrere. malũq
non quȩrere: nisi. Ełii tacioͣ. habeatis inu-
troq̃ ut primũ oderitis malũ. deinde diligatis
bonum. Odit malũ: qui ñ solũ uoluptate ñ uin¬
cit᷑. sed odit oꝑa uoluptatis. Et diligit bonum:
qui ñ inuitꝰ ac necessitate ac metu legũ facit
qđ bonum est. sed iccirco quia bonũ est. ut mer-¬
Hilarem inqͥt datorẽ diligit ds̃. Non enĩ omĩs
elemosina placet dõ. nisi quȩ cum hilaritate
ꝓfert᷑. Cumq oderitis malum & dilexeritis
bonũ: constituite inportis uidiciũ de quo supͣ
dictũ est. ut iniquitate pulsa ueritas redeat.
& si hoc feceritis.: forsitan miserebit᷑ dñs ds̃
ut deserto errore quẽ finxerunt redeant ad

Expanded text:
qui fugit eum de quo scriptum est: Mundus in maqui fugit eum de quo scriptum est: Mundus in maligno positus est . Et in oratione Dominica dicit: Libera nos a malo . Cumque quaesieritis, inquit, bonum, et non malum, et vixeritis, tunc erit Dominus Deus exercide Abraham. Nec sufficit bonum quaerere, malumque non quaerere, nisi ἐπιείκησιν habeatis in 297 utroque, ut primum oderitis malum, deinde diligatis bonum. Odit malum, qui non solum voluptate non vincitur, sed odit opera voluptatis: et diligit bonum, qui non invitus, aut necessitate, aut metu legum facit quod bonum est; sed idcirco quia bonum est, ut merHilarem, inquit, datorem diligit Deus . Non enim omnis eleemosyna placet Deo, nisi quae cum hilaritate profertur. Cumque oderitis malum, et dilexeritis bonum, constituite in portis judicium, de quo supra dictum est, ut, iniquitate expulsa, veritas redeat. Et si feceritis hoc, forsitan miserebitur Dominus ut deserto errore, quem finxerunt, redeant ad
Abbreviated transcription (Latin):
Idixistis. odio habuimꝰ mala & dileximꝰ bona.
Sae reddite in portis udicium. ut misereat᷑ dñs
as iis qui reliqui sunt de ioseph. Dicitis dm̃ esse
uobiscũ quia sitis filii abraham. audite qđ seqͥt᷑
Grande peccatũ est. nonsolũ facere malũ : sed &
diligere. Multi peccant. & expleto uoluptatis
ardore mordent᷑ conscientia sua. & poenitet eos
peccati sui. Qui aut̃ nonsolũ ñ dolet se fecisse
quod malum est. sed in suo scelere głat᷑. iste
implet illud qđ scriptũ est. Peccator cumuene¬
rit in ꝑfundũ impietatis: contemnet. Quexite
ẜ honum. & non malũ. Si enĩ quęsieritis bonũ:
ineo qđ quęritis bonum. statim repellitis malum.
Nunquã enĩ quȩreretis bonum.: nisi prius repelle-
malo &e fac bonum. Cũq quęsieritis bonũ & uita¬
ueritis malũ: tunc iuuetis in eo qui dicit. ego sũ
uita. Bonũ quȩrit: qui credit in eum qui in euan¬
głio loquit᷑. E go sũ pastor bonus. Repellit inalũ:

Expanded text:
mala, et dileximus bona, et reddite in portis judicium, ut misereatur Dominus Deus his qui reliqui sunt de Joseph. Dicitis Deum esse vobiscum, quia sitis filii Abraham; audite quod sequitur: Grande peccatum est, non solum facere malum, sed et diligere. Multi peccant, et expleto voluptatis ardore, mordentur conscientia sua, et poenitet eos peccati sui. Qui autem non solum non dolet se fecisse quod malum est, sed in suo scelere gloriatur, iste implet illud quod scriptum est: Peccator cum venerit in profundum impietatis, contemnit . Quaerite ergo bonum, et non malum. Si enim quaesieritis bonum, in eo quod quaeritis bonum, statim repellitis malum. Numquam autem quaereretis bonum, nisi prius repelleremalo, et fac bonum . Cumque quaesieritis bonum, et vitaveritis malum, tunc vivetis in eo qui dicit: Ego sum vita . Bonum quaerit, qui credit in eum qui in Evangelio loquitur: Ego sum pastor bonus . Repellit malum,
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ: om̃s udei dicentes anathema iesu uerbũ dĩ
Abominatio enĩ peccatori est pietas. Quicquid
aut̃ de uideis diximus. tam adethuicos quã ad
hereticos referri potest. Quoꝵ alii scripturas
scãs om̃s abominant᷑. in qͥb uerbũ dĩ est: alii
dum ꝑuerse intelligunt qđ legunt. abomina¬
tionẽ ponunt in domo dĩ. Iccirco ꝓeo qđ diri¬
piebatis pauꝑem. & predã electã tollebatis ab
Ieo: domos quadro lapide edificabitis & ñ habita.

Expanded text:
nt , omnes Judaei dicentes anathema Jesu, verbum Dei aulatum est. Abominatio enim peccatori est pietas. Quidquid autem de Judaeis diximus, tam ad ethnicos quam ad haereticos referri potest, quorum alii omnes Scripturas sanctas abominantur, in quibus verbum Dei est: alii dum perverse intelligunt quod legunt, abominationem ponunt in Domo Dei. Idcirco pro eo quod diripiebatis pauperem, et praedam electam tollebatis ab eo: domos quadro lapide