comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s discipulos quos suo errore decepit. Non erit inquit uir sedens
in medio populi huius. Deleatur de scorũ conciliabulo stirps pessi¬
ma. nec sedeat in medio quiescentiũ qui cum stantibus stare ñ po¬
tuit. nec audiuit illud. si stetisset in substantia mea: cumq dñs
perfectionẽ uirtutũ om̃iũ finito septenario tempore promittat.
ille non uidebit bonũ quod sibi in prȩsenti tempore uendicabat.
Hoc autẽ totũ fiet quia preuaricationẽ locutus est aduersum
anm ut diceret. iam soluta peccatorũ captiuitate reuersur os
esse in hierusalẽ. quibus apłs cõminatur. Iam saturati estis.: iã
diuites facti estis: sine nobis regnatis. ꝙ utinã regnaretis. ut
ꝙ nos regnaremus uobiscum.
ROLIXITAS UOLUAINIS HiEREMIȨ PROpIETAE
uincit nrm propositũ. ut quãuis breuiter tam̃
multa dicamus. Unde & presens sextus liber cõ¬

Expanded text:
omnes discipulos, quos suo errore decepit. non erit, inquit, uir sedens omnes discipulos, quos suo errore decepit. non erit, inquit, uir sedens in medio populi huius. deleatur de sanctorum conciliabulo stirps pessima nec sedeat in medio quiescentium, qui cum stantibus stare non potuit nec audiuit illud: si stetisset in substantia mea. cumque dominas perfectionem uirtutum omnium finito septenario tempore promittat, ille non uidebit bonum, quod sibi in praesenti tempore uindicabat. hoc autem totum fiet, quia praeuaricationem locutus est aduersum dominum, ut diceret iam soluta peccatorum captiuitate reuersuros esse in Hierusalem, quibus apostolus comminatur: iam saturati estis. iam diuites facti estis. sine nobis regnastis; et utinam regnaretis, ut et nos regnaremus uobiscum! LIBER SEXTUS. Prolixitas uoluminis Hieremiae prophetae uincit nostrum propositum, ut quamuis breuiter, tamen multa dicamus. unde et praesens sextus liber com
Abbreviated transcription (Latin):
& turbidas aquas sumpserat. irascit᷑ contra mendaciũ suũ. uera
scripsisse hieremiã. & ad sophoniã sacerdotẽ mittit epłas. cur au¬
sus sit proph̃a scribere ueritatẽ. & cupit eũ recludi incarcere
ne loquatur. Sophonias quoq propħam latenter accusat. dũ
legit eplãm mentientis. & accusationẽ eiꝰ habere se iactitat.
Quanti sceleris rei sunt. qui defendunt pseudo prophas & menti¬
entes fouent. & aliorũ male inuenta sua facuint esse peccata..
Audiat itaq pseudo propheta. intelligat sacerdos quod per eũ &
ipse audire mereatur. Hȩc dicit dñs. Ecce ego usitabo suꝑ semeiã.
oc dñs loqiritur ñ prophã. quod usitet suꝑ semeiã neellamitem:
ñ in remediũ sed in suppliciũ mentientis: uixta illud quod scrip¬
tũ est. Uisitabo in uirga iniquitates corũ. & in flagellis peccata
eorũ. Nec solũ super pseudo prophãm uisitat. sed & suꝑ semen eiꝰ

Expanded text:
et turbatas aquas sumserat, irascitur contra mendacium suum uera et turbatas aquas sumserat, irascitur contra mendacium suum uera scripsisse Hieremiam et ad Sophoniam sacerdotem mittit epistulas, cur ausus sit propheta scribere ueritatem, et cupit eum recludi carcere, ne loquatur. Sophonias quoque prophetam latenter accusat, dum legit epistulam mentientis et accusationem eius habere se iactitat. quanto magis sceleris rei sunt, qui defendunt pseudoprophetas et mentientes fouent et aliorum male inuenta sua faciunt esse peccata! audiat itaque pseudopropheta, intellegat sacerdos, quid per eum et ipse audire mereatur: haec dicit dominus: ecce ego uisitabo super Semeiam. haec dominus loquitur, non propheta, quod uisitet sud, quod scriptum est: uisitabo in uirga iniquitates eorum et in flagellis peccata eorum. nec solum super pseudoprophetam uisitat, sed et super semen eius,
Abbreviated transcription (Latin):
unde debere eos ȩdificare domos. plantare pomeria & comedere fruc¬
tũ eorũ: accipere uxores & facere filios: quȩ preteritus sermo nar¬
rauit. Quas litteras cũ accepisset sophonias sacerdos ad cuius
specialiter nomen scriptȩ erant. legit hieremiȩ quomodo suggil¬
lans eũ. & ipsa increpans lectione. quare auderet in babilonem
talia scribere. Et factũ est uerbũ dñi ad hiereniã dicens. Mit
te ad omem transmigrationẽ dicens. Hȩc dicit dñs ad semeiã ne-¬
ellamitẽ. Pro eo qđ prophetauit uobis semeias & ego ñ misi eũ.
& fecit uos confidere in mendacio: idcirco hȩc dicit dñs. Ecce ego
uisitabo suꝑ semeiã neellamitẽ. ꝙ suꝑ semen eiꝰ. Non erit sur se
dens in medio populi huius. & ñ uidebit bonũ quod ego faciã po.¬
pulo meo ait dñs: quia preuaricationẽ locutus est aduersũ dñm.
seudo propheta neemias uere. necllamites: qui de torrente alienas

Expanded text:
unde debere eos aedificare domos, plantare pomaria et comedere frucunde debere eos aedificare domos, plantare pomaria et comedere fructum eorum, accipere uxores et facere filios, quae praeteritus sermo narrauit. quas litteras cum accepisset Sophonias sacerdos, ad cuius specialiter nomen scriptae erant, legit Hieremiae quodammodo suggillans eum et ipsa increpans lectione, quare auderet in Babylonem talia scribere. Et factum est uerbum domini ad Hieremiam dicete ad omnem transmigrationem dicens haec dicit Dominus ad Semeiam Neelamiten pro eo quod prophetavit vobis Semeias et ego non misi eum et fecit vos confidere in mendacio idcirco haec dicit Dominus ecce ego visitabo super Semeiam Neelamiten et super semen eius non erit dens in medio populi huius et non uidebit bonum, quod ego faciam populo meo, ait dominus, quia praeuaricationem locutus est aduersum dominum. Pseudopropheta Semeias uere Nehellamites, qui de \'torrente\' alienas
Abbreviated transcription (Latin):
legitur in synagogis eorũ. Qlu enĩ inquiunt fieri poterat.
ut captiui apidandi principes & prophetas suos haberent po
testatẽ: Magisq hoc eẽ uerũ affirmant. qđ scribit hieremi¬
as. conuictos quidem ẽẽ presbiteros a danihele. sed prolatam
in eos sententiã a rege babilonis. qui in captiuos ut uictor &
dominus habebat imperiũ. Quanti & de nostro grege si¬
miles ahab & sedechiȩ propħant in nomine dñi mendaci¬
ñ. ꝙ faciunt stultitiã in israhel: o mȩchantur in uxores
ciuũ suorũ qui in eadẽ eccłiȩ sunt urbe generati. Quos
uerus nabugodonosor friget in igne peccati. dicente oseȩ
propheta. Om̃s adulterantes. quasi clibanus succensus
a coquente. Felix qui tollit uigũ ab adolescentia sua &
let. quare aduersum suũ mendaciũ hieremias scripserit ueritatẽ.
longe ẽẽ reditũ. & post septuaginta annos redituros in hierusalem:

Expanded text:
legitur in synagogis eorum. \'qui enim,\' inquit, fieri poterat, legitur in synagogis eorum. \'qui enim,\' inquit, fieri poterat, ut captiui lapidandi principes et proptestatem? Et magis hoc esse verum affirmant, quod scribit Jeremias, convictos quidem esse presbyteros a Daniele, sed latam in eos sententiam a rege Babylonis, qui in captivos, ut victor et dominus, habebat imperium. Quanti et de nostro grege similes Achab et Sedeciae, prophetant in nomine Domini mendacium, et faciunt stultitiam in Israel, et moechantur uxores civium suorum, qui in eadem Ecclesiae sunt urbe generati! quos verus Nabuchodonosor friget in igne peccati: dicente Osee propheta: Omnes adulterantes quasi clibanus succensus a coquente . Felix qui tollit jugum ab adolescentia sua, let, quare aduersum suum mendacium Hieremias scripserit ueritatem longe esse reditum et post septuaginta annos redituros in Hierusalem;
Abbreviated transcription (Latin):
chanaan & non uida. species decepit te. & concupiscentia per¬
uertit cor tuũ. sic faciebatis filiabus israhel. & illȩ metuen¬
tes loquebantur uobiscũ. sed non filia uidȩ sustinuit inic¬
quitatem urãm. Quodq propħa nunc loquitur. & locu¬
ti sunt uerbũ in nomine meo mendaciter quod non man¬
daui eis: illud significari putant. quod miseras mulier¬
culas quȩ circunferuntur om̃i uento doctrinę sic ceperi.¬
nt quo dicerent eis. quia de tribu erant iuida xpm̃ de
semine suo ẽẽ generandũ: quȩ illectȩ cupidine prebe¬
bant corpora sua. quasi matres futurȩ xp̃i. Sed illud
quod in presentiarũ dicitur. quos frixit rex babilonis in igne
uidetur danihelis historiȩ contraire. Illa em̃ asserit eos ad
sententiã danihelis a populo ẽẽ lapidatos. hic uero scriptũ
est. quod frixerit eos rex babilonis in igne. Unde & aplerisq
ac pene omnibus hebreis ipsa quasi fabula ñ recipitur. nec

Expanded text:
Chanaam et non Iuda, species decepit te et concupiscentia perChanaam et non Iuda, species decepit te et concupiscentia peruertit cor tuum! sic faciebatis filiabus Israhel et illae metuentes loquebantur uobiscum: sed non filia Iudae sustinuit iniquitatem uestram. quodque propheta nunc loquitur: et locuti sunt uerbum in nomine meo mendaciter, quod non mandaui eis, illud significari putant, quod miseras mulierculas, quae - circumferuntur omni uento doctrinae, sic deceperint, quo dicerent eis, quia de tribu erant Iuda, Christum de suo semine esse generandum; quae inlectae cupidine praebebant corpora sua quasi matres futurae Christi. sed illud, quod in praesentiarum dicitur: quos frixit rex Babylonis in igne, uidetur Danihelis historiae contraire. ille enim asserit eos ad sententiam Danihelis a populo esse lapidatos; hic uero scriptum est, quod frixerit eos rex Babylonis in igne. unde et a plerisque ac paene omnibus Hebraeis ipsa quasi fabula non recipitur nec
Abbreviated transcription (Latin):
pelusiotas: eoquod in luto istius corporis constituti. non
possimus sentire cȩlestia. Hȩc dicit dñs exercituũ ds̃ israhel
ad ahab filium coliȩ. & ad sedechiam filiũ maasiȩ. qui pro¬
phetant uobis in nomine meo mendaciter. Ecce ego tradã
manu nabugodonosor regis babilonis. & percutiet
os in oculis ur̃is. & assumetur ex eis maledictio om̃i trans
migrationi uidȩ.quȩ est in babilone dicentiũ. Ponat te
dñs sicut sedechiam. & sicut ahab: quos frixit rex babi¬
lonis in ignẽ. pro eo quod fecerint stultitiã. siue iniquita¬
tẽ in ifrahel. & mechati sunt uxores amicorũ siue ciiũ
suiorũ. & locuti sunt uerbũ in nomine meo mendaciter
quod non mandaui eis. Ego sum uidex & testis dicit dñs.
unt heretici hoc eẽ presbiteros qui fecerint stultitiã in
isrł: & mechati sunt in uxores ciuiũ suorũ: quorũ uni
loquit᷑ danihel. inueterate dierũ malorũ. & alteri semen

Expanded text:
πηλουσιὡτας eo, quod in luto istius corporis constituti non πηλουσιὡτας eo, quod in luto istius corporis constituti non possimus sentire caelestia. Haec dicit dominus exercituum deus Isra- hel ad Ahab, filium Culiae, et ad Sedeciam, filium Maasiae, qui propheta n t uobis in nomine meo mendaciter: ecce ego tradam eos in manu Nabuchodonosor, regis Babylonis, et percutiet eos in oculis uestris. et assumetur ex eis maquae est in Babylone dicentium: Ponat te Dominus sicut Sedechiam, et sicut Achab, quos frixit rex Babylonis in igne. Pro eo quod fecerunt stultitiam  sive iniquitatem in Israel, et moechati sunt uxores amicorum  sive civium suorum, et locuti sunt verbum in nomine meo mendaciter, quod non mandaui eis; ego sum iudex et testis, dicit dominus. Aiunt Hebraei hos esse presbyteros, qui fecerint stultitiam in Israhel et moechati sunt uxores ciuium suorum, quorum uni loquitur Danihel: inueterate dierum malorum et alteri: semen
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ cõminatur qui noluerunt imitari frẽs suos. nec uenire
in babilonẽ. q mittat in eos gladiũ. ꝙ famẽ ꝙ pestẽ: hoc ẽ
rerũ om̃iũ penuriã. & ponat quasi ficus pessimas quȩ peiit
comedi ñ possunt: & ꝑsequatur eos gladio sempit̃no. & d& in
uexationẽ uniuersis regnis terrȩ. quo scilic& nequaquã ho¬
mines sed dȩmones fiant aereȩ potestatis. & sint apud cunctos
angłos qui p̃sunt singłis ꝓuintiis in maledictionẽ & in stupo.¬
rẽ & in sibilũ. & in obꝓbriũ cunctis gentibus. & hoc eos id¬
circo passuros quia uerba ꝓpħarũ in cȩlesti hierłm audire
noluerint. qui eos hortabant᷑ ut ad terrena descenderent. &
corpus humilitatis assumerent. & acta pęnitudine post ue¬
rũ sa̾batismũ locũ pristinũ possiderꝙͣ. Hȩc ille dixerit. Quȩ
cũ audiunt discipuli eius. & grumnianȩ familiȩ stercora pu¬
tant se diuina audire misteria. nosq qui ista contempni.¬
mus quasi probrutis habent animantibus. & uocant

Expanded text:
 comminatur, qui noluerint imitari fratres suos, nec venire in Babylonem, quod mittat in eos gladium, famem, et pestem, hoc est rerum omnium penuriam, et ponat quasi ficus pessimas, quae penitus comedi non possunt. Et persequatur eos gladio sempiterno, et det in vexationem universis regnis terrae, quo scilicet nequaquam homines, sed daemones fiant aeriae potestates, et sint apud cunctos angelos, qui praesint singulis rem et in sibilum et in opprobrium cunctis gentibus. ethoc eos idcirco passuros, quia uerba prophetarum in caelesti Hierusalem audire noluerint, qui eos hortabantur, ut ad terrena descenderent et corpus humilitatis assumerent et acta paenitudine post uerum sabbatismum locum pristinum possiderent. haec ille dixerit; quae cum audiunt discipuli eius et Grunnianae familiae stercora, putant se una audire mysteria nosque, qui ista contemnimus, quasi pro brutis habent animantibus et uocant
Abbreviated transcription (Latin):
dat baruch filio neri filui maasie. Baruch in lingua nra bene¬
dic tus dicitar. Qui erat filius neri. qui int̃pretat᷑ lucerna
mea. dicente. ꝓpħa. L ucerna pedib meis ũbũ tuũ. ꝙ lux seiii¬
tis meis ardens. Neri auoq pater baruch. filius maasiȩ. id ẽ facturȩ
baruch hieremiȩ ministrauerit: dicente dauid. Ambulans in ia
immaculata hic mihi ministrabat. Unde & heliseus minister he¬
liȩ. intantũ i lac ut dõ. ut post translationẽ magistri etiã du-
plicẽ spm̃ increret᷑ accipere. Hoc dico ad cõmonitionẽ eorũ. qui
iualoꝵ hominũ ab iitur ministeriis. & ñ audent abicere. quos

Expanded text:
dat Baruch, filio Neri, filii Maasiae. \'Baruch\' in lingua nostra \'benedat Baruch, filio Neri, filii Maasiae. \'Baruch\' in lingua nostra \'benedictus\' dicitur, qui erat filius \'Neri\', qui interpretatur \'lucerna mea\' dicente propheta : lucerna pedibus meis uerbum tuum et lux semitis meis ardens ; Neri quoque, pater Baruch, filius \'Maasiae\', id est <facBaruch Hieremiae ministrauerit dicente Dauid: ambulans in uia inmaculata hic mihi ministrabat. unde et Heliseus, minister Heliae, in tantum placuit deo, ut post translationem magistri etiam duplicem . spiritum mereretur accipere. hoc dico ad commonitionem eorum. qui malorum hominum abutuntur ministeriis et non audent abicere, quos
Abbreviated transcription (Latin):
Re. nisi ociosũ eet docere quȩ nota sunt. In hoc gͥ nuimero a propha
& sacerdote emit᷑ possessio scribit᷑q in libro atq signat᷑: & adhi¬
bent᷑ cestes argentũq diligent̃ appendit᷑: ut in om̃ia uenditionis
& emptionis ura seruent᷑. ꝙ sit certa possessio: stipuladonibus &
responsionib roborata. Uel hoc audiant qui falsa testam̃ta &.
it̾aũ ne testam̃to quidẽ sibi adhi itis testib uidicare conantur.
Et aeai librũ possessioris baruch filio neri filio maasie. an oculissire
nanehel patruelis mei : & in oculis testi qra scrpti erant in bibro
emptionis: ⁊ oculis om̃iũ uidȩoꝵ qui sedi bant inatrios corceris
Duaquã statĩ eẽt possessio relinquenda: inmo emenda posteris do
es emenda qui filios non habebat neq enĩ rreorẽ accegcse siom̃
obediens impio dñ om̃a rite cebebrat. signatũq ubrũ possessionis

Expanded text:
sem, nisi otiosum esset docere, quae nota sunt. in hoc igitnr numero a propheta sem, nisi otiosum esset docere, quae nota sunt. in hoc igitnr numero a propheta et sacerdote emitur possessio scribiturque in libro atque signatur et adhibentur testes argentumque diligenter appenditur, ut omnia uenditionis et emtionis iura seruentur et sit certa possessio stipulationibus et responsionibus roborata. uel hoc audiant, qui falsa testamenta et interdum ne testamenta quidem sibi adhibitis testibus uindicare conentur! Et dedi librum possessit in libro emtionis, in oculis omnium Iudaeorum, qui sedebant in atrio carceris. Quamquam statim esset possessio relinquenda, immo emenda posteris, et ab eo emenda, qui filios non habebat — neque enim uxorem acceperat —, tamen oboediens imperio domini omnia rite celebrat signatumque librum possessionis
Abbreviated transcription (Latin):
rlir: eoñs dacendos ẽẽ captiuos. uil gladio. fãme o peste mori¬
tirros. aũ inanatoth emere quẽ ũ erat possessurꝰ. sed intellexi
coaptancdã: & idõ adquieui p̃cepto eiꝰ ut emerẽ. neȩ frustra ad me super
huicem odi re factũ eẽ serinonẽ. Et appendi argentũ decẽ ꝙ septẽ siclos.
qđ nos in stateres ũtimꝰ. Siclus autẽ xe. habet obolos. ut in hieteelie¬
us extremo uolumine scribit᷑. E mitt ꝓpba decẽ s septẽ siclis. In quo
Nis si mam̃tũ meũ & resugiũ meũ s liberator m̃s: ds̃ iñsadito ru
m̃s ꝙ sperabo in eũ. ꝓtector m̃s& cornu salutis meȩ. Denariũ nu¬
merũ ec̃ misticũ ostendit decalogus: quȩ scripta fuit in tabulis
lapideis ligito dĩ . & cdies ieuinii & ꝓpitiatiouis mensis septimi
Septenarius quoq in quo uerꝰ est sabbatismꝰ s requies. eẽ scm miul¬
tis seriptur. arũ testimonus cõprobamꝰ: de quib saltẽ pauca posius¬

Expanded text:
rusalem et omnes ducendos esse captiuos uel gladio, fame et peste perituros, agrum in Anathoth emere. quem non erat possessurus. \'sed intellexi,coaptandam; et ideo adquieui praecepto eius, ut emerem, nec frustra ad me super huiuscemodi re dei factum esse sermonem et appendi argenti decem et septem siclos\', quos nos in \'stateres\' uertimus. siclus autem uiginti habet obolos, ut in Hiezecihelis extremo uolumine scribitur. emitque propheta \'decem et septem\' siclis, in quo dominus firmamentum meum et refugium meum et liberator meus. deus meus adiutor meus et sperabo in eum; protector meus et cornu salutis meae. denarium numerum esse mysticum ostendit decalogus. quae scripta fuit in tabulis lapideis digito dei, et dies ieiunii et propitiationis mensis septimi; \'septem\' quoque, in quo uerus est sabbatismus et requies, esse sanctum multis scripturarum testimoniis conprobamus, de quibus saltem pauca posuis
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur & detis. noli timere grex paritule. Et ecce ego & pueri mei. quos
michi dedit ds. Cognoscite gͦ quanta faciam ppł̃o non eredenti. Qd̃q infert᷑¬
audi terra. totus orbis ad audiendum uocatur. sic̃ & in principio esays
legiius. audi cȩlum & aurib ꝑcipe terra. quȩ scilicet dñs facturꝰ sit¬
ppło iudeoꝵ Eece ego adducam mala suꝑ ppłm istum fructũ cogitati¬
onũ siue au̾sionis eiꝰ. quia u̾ba mea non aucherunt. & legem meã ꝓiecer̃.
Mala appellat supplicia. penasq patientium. non suꝑ gentes quȩ uocant᷑
ad eũgłii ueritatẽ. s suꝑ ppłm qui respondit non audiemꝰ. & recepturꝰ ẽ

Expanded text:
loquitur et dominus: noli timere, grex paruule, et: ecce ego et pueri mei, quos mihi dedit deus. \'cognoscite ergo, quanta faciam populo non credenti.\' quodque infertaudi, terra, totus orbis ad audiendum uocatur, sicut et in principio Isaiae legimus: audi, caelum, et auribus percipe, terra, quae scilicet dominus facturistum, fructum cogitationum  sive aversionis ejus, quia verba mea non audierunt, et legem meam projecerunt. » Mala appellat supplicia poenasque patientium, non super gentes quae vocantur ad Evangelii veritatem, sed super populum qui respon dit: « Non audiemus. » Et recepturus e
Abbreviated transcription (Latin):
fdi firmam̃tũ & timere desistat. quia dño auxiliante suꝑabit ¶t sac¬
tum ẽ ubũ dñi adme dicens. U ade & clama in auribꝰ isrł̃ dicens. Hoc
inseptuaginta ñ habet᷑. s sub asteric̾is de theodotionis editione additũ
ẽ.: quia u̾bũ hebraieũ caratħ. ꝓquo nos dicimꝰ clama siue p̃dica inter p̃¬
tatus ẽ legẽ. Et lectionẽ enĩ & clamorẽ & p̃dicationẽ. ꝓsui ambiguita¬

Expanded text:
fidei firmitatem et timere desistat, quia domino auxiliante superabit. Et facfidei firmitatem et timere desistat, quia domino auxiliante superabit. Et factum est uerbum domini ad me dicens: uade et clama in auribus Hierusalem dicens.in Septuaginta non habetur, sed sub astericis de Theodotionis editione additum est, qui verbum Hebraicum carath pro quo nos diximus clama sive praedica, interpretatus est lege. Et lectionem enim et clamorem et praedicationem pro sui ambiguita
Abbreviated transcription (Latin):
ñ obpugnat᷑. Et colũnã ferreã dequa scribit apls colũnã & firmam̃tũ
ueritatis.: unde petrus & ioħs qui putabantur coluinnȩ ȩcłȩ dextras de¬
dederunt paulo & barnabȩ cõmunionis. Nec hoc sufficit. s in murũ
ait ȩreũ qui nulla uiolatur rubigine. nec cesus unbrib deperit. s ue¬
tustate sit fortior. Eris aut̃ talis contra reges & pͥncipes & ppłm ñ cuiꝰ¬
libet loci s terrȩ. qui t̃rena sapiunt & cȩlestia ñ nouerunt. qui habent
imaginẽ chotici & ñ cȩlestis. Hi inquit bellabunt adu̾sũ te: & ñ p̃ua¬
lebunt. Cur quȩsõ. Quȩ ẽ tanta formidinis causa ut nec reges nec pͥn¬
cipes nec sacerdotes nec popłi adu̾sũ amũ p̃ualeant: Sequit᷑ ina tecũ
ego sũ ait dñs. ut liberẽ te. Si quando reges uida qui int̾pretat᷑ confessio
& pͥncipes eiꝰ & sacerdotes & popłi. ep̃i uidelicet & p̃sbit̾i & diaconi & itul¬
gus uile atq in nobile. contra scm̃ uirũ insurgere uoluerint. habeat

Expanded text:
n columnam, inquit, ferream; » de qua scribit Apostolus: « Columna et firmamentum veritatis . » Unde Petrus et Joannes, qui putabantur columnae Ecclesiae, dexteras dederunt Paulo et Barnabae communionis. Nec hoc sufficit, sed « in murum, ait, aeneum, » qui nulla violatur rubigine, nec caesus imbribus deperit, sed vetustate fit fortior. Eris autem talis contra reges et principes, et populum, non cujuslibet loci, sed terrae, qui terrena sapiunt et caelestia non nouerunt, qui habent imaginem choici et non caelestis, hi, inquit, bellabunt aduersum te et non praeualebunt. cur, quaeso? quae est tanta fortitudinis causa, ut nec reges nec principes nec sacerdotes nec populi aduersum unum praeualeant? sequitur: quia tecum ego sum, ait dominus, ut liberem te. si quando reges Iuda, qui interpretatur \'confessio\', et principes eius et sacerdotes et populi, episcopi uidelicet et presbyteri et diaconi, et uulgus uile atque ignobile contra sanctum uirum consurgere uoluerint, habeat
Abbreviated transcription (Latin):
Non consideres multitudinẽ eoꝵ. ad qͦs & contͣ qͦs locuturꝰ es. sed me qͥ tecũ
sũ. ut eruã te dicit dñs. Non qͦ ꝓpħa ꝑsecutionibꝰ & angustiis careat. qͥppe¬
cũ legamꝰ eũ multa ꝑpessũ. s ut potens omĩa suꝑet. nec cȩdat angustiȩ Et
misit dñs manũ suã & tetigit os meũ. & dix̃ dñs ad me. Ecce dedi u̾ba mea
in ore tuo. Not̾andũ qđ hic mauꝰ mittit᷑ dĩ quȩ tangat os ꝓpħȩ & dicat᷑
ei. ecce dedi u̾ba mea inore tuo:. In ysaia aut̃ scriptũ sit. & inisłus ẽ ad me
unꝰ de seraphim. & in manu habebat carbonẽ quẽ for cipe tulerat de altari.
& tetigit os meũ & dix̃. ecce tetigĩiste labia tiia & auferet inic¬
cata tuamundabit. Ibi enĩ quia solidȩ & ꝑfectȩ
ȩtatis erat. & ipse
manu s forcipe & carbone tangat os eiꝰ & iinquitates auferat & mundet

Expanded text:
Nec consideres multitudinem eorum ad quos et contra quos locuturus es: sed me, qui tecum Nec consideres multitudinem eorum ad quos et contra quos locuturus es: sed me, qui tecum sum, ut eruam te, dicit Dominus. cum legamus eum multa perpessum; sed ut patiens omnia superet, nec cedat angustiae. « Et misit Dominus manum suam, et tetigit os meum, et dixit Dominus ad me: Ecce dedi verba mea in ore tuo. » Notandum quod hic mittatur manus Dei, quae tangat os prophetae, et dicatur ei: « Ecce dedi verba mea in ore tuo; » in Isaia autem scriptum sit: « Et missus est ad me me de seraphim et in manu habebat carbonem, quem forcipe tulerat de altari, et tetigit os meum et dixit: ecce tetigit iste labia tua et auferet iniquitates et peccata tua mundabit. ibi enim, quia solidae et perfectae aetatis erat et ipse manu, sed forcipe et carbone tangat os eius et iniquitates auferat et mundet
Abbreviated transcription (Latin):
ȩxeum suꝑ omnẽ terrã. regib iudȩ.pͥncipib eiꝰ & sacer dotib & omni
popło t̾rȩ. & bellabunt adu̾sũ te & ñ p̃ualebunt. quia tecũ ego sum
ait dñs ut liberẽ te. Describit sermo diuinꝰ. cur ꝓpħa timore ñ debeat
Ego inquit posui siue dedi te hodie hoc ẽ inp̃senti uita donec uocat
hodie quasi ciuitatẽ firmissimã. ñ ut unã domũ nec turrẽ aut aliqͣ
menia. s omnẽ ciuitatẽ quȩ sita suꝑ montẽ letere ñ potest. deqͥscrip¬

Expanded text:
 regibus Indae, principibus eius et sacerdotibus et populo terrae. et bellabunt t aduersum te et non praeualebunt, quia, tecum ego sum, ait dominus, ut liberem te. Describit sermo diuinus, cur propheta timere non debeat. ego, inquit, posui siue dedi t e hodie — hoc est in praesenti uita, donec uocatur hodie — quasi ciuitatem firmissimam, non ut unam domum nec turrem aut aliqua moenia, sed omnem ciuitatem, quae sita su
Abbreviated transcription (Latin):
ifrł dñõ pͥmitię frugũ eiꝰ. oĩs qui deuorant eũ delinquent : malauenient
suꝑ eos dicit dñs. Quando isrł dno pͥmitias fruguũ dni. ostendit ppłm de
dentibus congregatũ eẽ post primitias iuxta illud qđ in alio loco seriptũ
est. Memor esto congregationis tuȩ. quã possedisti abinitio. Primitiȩ
aut̃ debentur sacerdotib & ñ hostibus. Qd̾q sequit᷑. om̃s qui deuorant
eũ delinquent malauenient suꝑ eos dicit dñs. hunc habet sensũ. Ito¬
mͦ qui pͥmitias deuorant nequaquã degenere sacer dotali sceleris rei
sunt: sic qui contaminant isrł malis subicientur iuxta illud qđ inuicesi¬
mo sexto psalmo sc̃s loquitur. dum apꝓpinquant suꝑͣ nocentes. ut

Expanded text:
ino, primitiae frugum eius; omnes, qui deuorant eum, delinquent; mala uenient super eos, dicit dominus. Quando Israhel dicit primitias frugum domini, ostendit populum de gentibus congregatum esse post primitias iuxta illud, quod in alio loco scriptum est: memor esto congregationis tuae, quam possedisti ab initio. primitiae autem debentur sacerdotibus et non hostibus. quod sequitur: omnes, qui deuorant eum, delinquent; mala uenient super eos, dicit dominus, hunc habet sensum: quomodo, qui primitias deuorant nequaquam de genere sacerdotalis. sceleris rei sunt, sic, qui contaminant Israhel, malis subicientur iuxta illud, quod in uicesimo sexto psalmo sanctus loquitur: dum adpropinquant super me nocentes, ut
Abbreviated transcription (Latin):
co ñ habetur. Et ẽ sensus. E ruam te: ñ ineo ut tibi nullus insidictur.
in eo ut patiens insidias non delinquas Ego quippe dedi te hodie. siue
ecce posui te in hac die inciuitatẽ munitã. in colũnã ferream. & inmurũ

Expanded text:
co non habetur. et est sensus: \'eruam te, non in eo ut tibi nullus insidietur, sed co non habetur. et est sensus: \'eruam te, non in eo ut tibi nullus insidietur, sed in eo ut patiens insidias non delinquas\'. Ego quippe dedi te hodie — siue ecce posui te in hac die — in ciuitatem munitam, in columnam ferream et in murum
Abbreviated transcription (Latin):
minabit tͥe xp̃e. ut semꝑ uigilans & desomno consurgens loquatur
q̃ sibi p̃ceꝑit ds̃. Ne timeas a facie eoꝵ. nec enĩ timere te facia eoꝵ
uultũ: siue ut septuaginta & ceteri habent uit̃pretes. ne forte cime¬
re te faciam. Et est sensus iuxta trans lationẽ nr̃am. Noli timere afacie
eoꝵ. ine enĩ adiutore timere eos ñ pot̾is. Iuxta septuaginta. noli timere
afacie eoꝵ: habeto meȩ confidentiã iussionis. Si enĩ ñ obtuleris qđ ha¬
bes ut timire desinas. derelinquã te & tradã timori: & quodã modo uide¬
bor timire te facere. dum relinquo formidini. Hoc aut̃ significat qđ sẽꝑ
amanda sit ueritas. nec tim̃da hominũ multitudo. qui increpati corree¬
tionẽ ñ sustinent. sed insidias tendunt ei aquo corripiuntur. Id̾q uix¬
ta septuaginta sequitur quia tecũ sũ ut liberẽ te dicit dñs. inhebrai¬

Expanded text:
minabit te Christus, ut semper uigilans et de somno consurgens loquatur, minabit te Christus, ut semper uigilans et de somno consurgens loquatur, quae sibi praeceperit deus. Xe timeas a facie eorum; nec enim timere te faciam uultum eorum, siue ut Septuaginta et ceteri habent interpretes: ne forte timere te faciam. Et est sensus iuxta translationem nostram: \'noli timere a facie eorum; me enim adiutore eos timere non poteris\'; iuxta Septuaginta: \'noli timere a facie eorum, habeto meae confidentiam iussionis; si enim non optuleris quod habes, ut timere desinas, derelinquam te et tradam timori et quodammodo uidebor timere te facere, dum relinquo formidini\'. hoc autem significat, quod semper amara sit ueritas nec timenda hominum multitudo, qui increpiti correptionem non sustinent, sed insidias tendunt ei a quo corripiuntur. quodque iuxta Septuaginta sequitur: quia tecum sum, ut liberem te, dicit dominus, in Hebrai
Abbreviated transcription (Latin):
tũc̃ loquar adeos recta mea fuisse iudicia. & recepisse singłos quod
merebantur. N onꝓceteris uitiis quib subiacet humana conditio.
naxime ꝓ idolatria. ꝑ quã descrentes me ad orauer̃ oꝑa ma
suarũ. Quidã hunc locũ inbonã partẽ accipiunt. qđ uidelicet hi qͥ
in olla erea excocti fueruit ꝑcruciatꝰ atq purgati. postea pͥncipes sint
serto simulacra uenerati sunt. Sed hȩc uiolenta & praua int̃pretatio
ẽ : ne calumniã faciat tractator indoctus. ugͦ accinge lũbos tuos
& surge & loquere ad eos omĩa quę p̃cipio tibi. Et iob p̃cipit᷑ ut ac
zonis mortificauere pellicus lucernas teneant in manib suis. p̃dicati¬
onis uidelicet ȩuuangłice. Quic̃q gͥ locutꝰ fuerit sermones dĩ. debet as¬
cingere lũbos suos. sciens qđ diaboli omis uirtꝰ inlumbis sit. & iustus
dicit inpsalmis lunbi mei impleti sunt illusionionib Cũq acciuxerit
lumbos. audiat illud qđ scriptũ ẽ. surge qui dormis & eleuare & illu¬

Expanded text:
tunc loquar ad eos recta mea fuisse iudicia et recepisse singulos quod merebantur, non pro ceteris uitiis, quibus subiacet humana condicio, sed maxime pro idololatria, per quam deserentes me adorauerunt opera manuum suarum\'. quidam hunc locum in bonam partem accipiunt, quod uidelicet hi, qui in olla aenea excocti fuerint per cruciatus atque purgati, postea principes sint serto simulacra uenerati sunt. sed haec uiolenta et praua interpretatio est; ne calumniam faciat tractator indoctus. Tu ergo accinge lumbos tuos et surge et loquere ad eos omnia, quae ego praecipio tibi. Et Iob praecipitur, utlias et Iohannes Baptista zonis mortificauere pelliciis, lucernas teneant in manibus suis, praedicationis uidelicet euangelicae. quicumque igitur locuturus est sermones dei, debet accingdicat in Psalmis: Lumbi mei impleti sunt illusionibus . Cumque accinxerit lumbos, audiat illud quod scriptum est: Surge qui dormis, et elevare: et illu
Abbreviated transcription (Latin):
putant᷑. ac ꝑhoc ab exordio ꝓphetiȩ suȩ usq ad captiuitatẽ hierłm in
qua & ipse captꝰ ẽ. ꝓpħauit annis quadraginta & uno. p̃t̃ illud tempꝰ
quando ductꝰ ẽ in egiptũ. ibiq ꝓpħauit in taphnis ut hoc ipso uolumi
t̃cio iniliario & uico anatot. Simulq ammirabilis clem̃tia dñi. qđ iam
captiuitate uicina & babylonio exercitu uallante hierłm. nichilominꝰ
popłm ad penitentiã ꝓuocat. malens saluare conu̾sos. quã ꝑdere derelin¬
quentes. Post transinigrationẽ qđ om̃s alii uoce consona transtulerunt.
septuaginta posuere captiuitatẽ. Post exordiũ uaticinationis hiere¬
iniȩ: trigesimo quinto ꝓpħiȩ eiꝰ anno iezechiel in babylone his qͥ cũ eo capti
mare inut̾o noui te: & anteꝗͣ exires deuulua sanctificaui te. Non qͦ ante con

Expanded text:
 ad captiuitatem Hierusalem, in qua et ipse captus est, prophetauit annis quadraginta et uno praeter illud tempus, quando ductus est in Aegyptum. ibique prophetauit in Taphnis, ut hoc ipso uolumintertio miliario et uiculo Anathoth. simulque admirabilis clementia domini, quod iam captiuitate uicina et Babylonio exercitu uallante Hierusalem nihilominus populum ad paenitentiam prouocat malens saluare conuersos quam perdere delinquentes. pro \'transmigratione\', quod omnes alii uoce consona transtulerunt, LXX posuere \'captiuitatem\'. post exordium autem uaticinationis Hieremiae, tricesimo quinto prophetiae eius anno, Hiezechiel in Babylone his, qui cum eo captmarem in utero, noui te; et antequam exires de uulua, sanctif
Abbreviated transcription (Latin):
dieb ioachim filii iosiȩ regis uda. usq ad consũmationẽ undeci¬
ini anui sedechiȩ filii iosie regis uida. usq ad transinigrationẽ hie¬
rłm inm̃se quinto. Ceteri ꝓpħȩ ut ysaias. osee. iohel. fuer̃ ante
captiuitatẽ decẽ tribuũ isrł. siue duarũ tribuũ uidȩ exbeniamĩ.
alii post captiuitatẽ. ut daniel. aͤgeus. & tacharias. hicremias uͦ & ieze¬
chiel imminente captiuitate uaticiniũ texuer̃. sed alt̾ eoꝵ in t̾ra uda
alt̃ inbabylone. Hieremias cũ eẽt etiã puer ꝓpħare cępit. anno t̃cio de¬
cimo iosiȩ filii amos regis iuda. Propħauitq in imꝑio eiꝰ annis decẽ et
nouẽ. & postea sub ioachĩ filio eiꝰ annis undecĩ. usq ad quintũ m̃sẽ quo¬

Expanded text:
summationem undecimi anni Sedeciae, filii Iosiae, regis Iuda, usque ad transmigrationem Hierusalem in mense quinto. Ceteri prophetae, ut Isaias, Osee, Iohel, fuerunt ante captiuitatem decem tribuum Israhel siue duarum tribuum Iudae et Beniamin; alii post captiuitatem, ut Danihel, Aggeus et Zacharias; Hieremias uero et Hiezechiel inminente captiuitate uaticinium texuerunt, sed alter eorum in terra Iuda, alter in Babylone. Hieremias cum esset adhuc puer, prophetare coepit anno tertio decimo Iosiae, filii Amon, regis Iudae, prophetauitque in imperio eius annis decem et nouem et postea sub Ioiacim filio eius annis undecim et sub Sedecia, qu
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃oꝵ. Qđ non uidens p̃cursor eiꝰ grunniꝰ olim nisus ẽ carpere. Cui
duobꝰ respondi libris. quȩ iste quasi sua ꝓfert & alio iã calũpniante pur¬
gata sunt: ut p̃ter ea contra iouinianũ uolumina inquibꝰ dolet uirgini¬
tatẽ nuptus & nuptias digamie. & digamiã poligamie ẽẽ p̃latã. Nec re¬
cordatur stolidissimꝰ & scortorũ pultib p̃grauat᷑ nos in ipso dixisse oꝑe. ñ
dãpno digamos immo nec trigamos. & si fieri potest octogamos. plus etiã
inferã aliquid scortatorẽ recipio pęnitentẽ. Quicqͥd ȩqualit̾ licet. gqͣli
lance pensandum ẽ. Legat eiꝰdẽ oꝑis apologian. quã ante annos plurimo
adu̾sus magistrũ eiꝰ gaudens roma suscepit. & tunc animadu̾tet alienis
se uocib blasphemare. & intantũ eẽ imperitũ. ut ne mea dicta qͥdẽ habe¬
at ꝓpͥa. sedmimieorũ etiã olim sepultorũ contra nos utat᷑ rabie. Sed iam

Expanded text:
ros. quod non uidens praecursor eius Grunnius olim nisus est carpere, cui duobus respondi libris. quae iste quasi sua profert, et alio iam calumniante purgata sunt, ut praeteream contra Iouinianum uolumina, in quibus dolet uirginitatem nuptiis et nuptias digamiae et digamiam polygamiae esse praelatam. nec recordatur stolidissimus et Scottorum pultibus praegrauatus nos in ipso dixisse opere: non damno digamos, immo nec trigamos et, si fieri potest, octogamos; plus aliquid inferam, etiam scortatorem recipio paenitentem; quidquid aequaliter licet, aequali lance pensandum est. legat eiusdem operis apologian, quam ante annos plurimos aduersum magistrum eius gaudens Roma suscepit, et tunc animaduertet alienis se uocibus blasphemare et in tantum esse imperitum, ut ne maledicta quidem habeat propria, sed inimicorum etiam ol
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc dicit dñs exercituum ds̃ isrł Eece ego cybabo ppłm istum absentio siue
angustiis. potum dabo eis aquam fellis. & disꝑgam ingentibus quas non nore
runt ipsi & patres eoꝵ. & mittã posteos gladiũ donec consumentur. Potest¬
& de uicino tp̃re ꝓpħari quando capti sunt a chaldȩis. & ꝓprie de hoc tp̃re
quando disꝑsi sunt ingentibus quas non nouer̃ ipsi & patres corũ. & in toto
orbe diuisi. Potatiq sunt absintio siue necessitatibus & angustiis & acceꝑunt
sunt. Mittetur aut̃ gladius post eos. ut usq ad interitum consumantur. uł
cete gladius qui eos diuidat. & non patiatur habere consensum. ut disꝑeant
in eo qđ mali sunt. Hȩc dicit dñs exercituum Contemplamini siue intel¬
ligite & uocate lamentatrices & ueniant. & ad eas quȩ sapientes sunt mit

Expanded text:
haec dicit Dominus exercituum Deus Israel: Ecce ego cibabo eos, populum istum absinthio sive haec dicit Dominus exercituum Deus Israel: Ecce ego cibabo eos, populum istum absinthio sive angusrunt ipsi et patres eorum, et mittam post eos gladium, donec consumantur. Potest et de uicino tempore prophetari, quando capti sunt a Chaldaeis, et proprie de hoc tempore, quando dispersi sunt in gentibus, quas non nouerant ipsi et patres eorum, et in toto orbe diuisi cibatique suut absinthio siue necessitatibus et angustiis. et accepesunt. mittitur autem gladius post eos, ut usque ad interitum consumantur, uel certe gladius, qui eos diuidat et non patiatur in malum habere consensum, ut dispereant in eo, quod mali sunt. Haec dicit dominus exercituum; contemplamini — siue intellegite — et uocate lam
Abbreviated transcription (Latin):
lauer̃ in ea. & abierunt post prauitatẽ cordis sui & post baalim quos didi
cerunt a patribus sins. Interrogatus ꝓpħa si quẽ sapientium in ierłm ualent
reꝑire. & eorum ad quos fiat sermo dĩ. & qui possint annuntiare dñi uolun¬
catẽ & causas reddere cur iudea redacta sit insolitudinẽ. & om̃ib int̾fectis¬
nullus remanserit qui ꝑ eam transeat. Inducit dñm respondentẽ causasq
reddentẽ. quia dereliquerunt legem eiꝰ quam dederat eis. nec audierunt uo¬
cẽ illius. nec feccerunt quȩ prȩcepta sunt. s abierunt post prauitatẽ cordis
sui. Irgo non innr̃a uoluntate. s indnõ confidendum est: prauum enĩ cor¬
abierunt quos didicerint apatrib suis. Baal idolum sydoniorũ. & est nu¬
merus singularis. baalim uͦ pluralis numeri. Ergo nec parentũ nec maiorum
error sequendus ẽ. s autoritas seripturarũ & dĩ docentis imꝑium. Ideirco

Expanded text:
laverunt in elaverunt in ecerunt a patribus suis. » Interrogat propheta si quem sapientium in Hierusalem valeat reperire, et eorum ad quos fiat sermo Domini, et qui possint annuntiare Domini voluntatem, et causas reddere cur Judaea redacta sit in solitudinem, et omnibus interfectisremanserit qui per eam transeat. Et inducit Dominum respondentem causasque reddentem, quia dereliquerint legem ejus quam dederat eis, nec audierint vocem illius, nec fecerint quae praecepta sint, sed abierint post pravitatem cordis sui. Ergo non in nostra voluntate, sabierunt, quos didicerunt a patribus suis. Baal idolum Sidoniorum est, et est numeri singularis Baalim vero pluralis numeri. Ergo nec parentum nec majorum error sequendus est: sed auctoritas Scripturarum, et Dei docentis imperium. Idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
tropologiam fletus assimitur suꝑ montes & lamentatio suꝑ speciosa deserti. quan
principes ȩccłȩ peccant & nichil in ea inuenitur substantię. nec auditur uox
cora. ab his uidelicet qui possunt insublime ascendere usq inrationabiles &
simpliciores quosq recesserint aconciliabulo di Et dabo ierłm in aceruos are¬
ne siue intransmigrationẽ & incubilia draconum. & eiuitates iuda dabo in
cerint. tunc datur ierłm intransinigrationẽ siue in aceruos arenȩ. ut here¬
ticus in ea sermo prȩualeat. & efficiatur cubile draconũ. & ciuitates illius
& ero ds corum. & recesserit abeis Ps est uir sapiens qui intellegat hoc
& adquẽ u̾bum oris dnĩ fiat. ut annuntiet istud. quare ꝑierit terra. &¬
exusta sit quasi desertum. eo qđ ñ sit qui ꝑtranseat. Et dix̃ dñs Qua dereli¬
querunt legem meam quam dedi eis. & audierunt uocem mea I& ñ ambu¬

Expanded text:
tropologiam fletus assumitur super montes et lamentatio super speciosa deserti, quando tropologiam fletus assumitur super montes et lamentatio super speciosa deserti, quando principes peccant ecclesiae et nihil in ea inuenitur substantiae dei nec auditur uox que ad pecora, ab his uidelicet, qui possunt in sublime ascendere, usque ad irrationales et simpliciores quosque, recesserint a conciliabulo dei. Et dabo Hierusalem in aceruos harenae — siue in transmigrationem — et in cubilia draconum et ciuitates Iuda dabo in  quique defecerint, tunc datur Hierusalem in transmigrationem siue in aceruos harenae. ut hereticus in ea sermo praeualeat et efficiatur cubile draconum et ciuitates illius o quod non sit habitator quis est vir sapiens qui intellegat hoc et ad quem verbum oris Domini fiat ut adnuntiet istud quare perierit terra exusta sit quasi desertum eo quod non sit qui pertranseat et dixit Dominus quia dereliquerunt legem meam quam dedi eis et non audierunt vocem meam et non ambu
Abbreviated transcription (Latin):
iꝑ montes ad sumã. siue ad sumite fletum ac lamentũ. & suꝑ spe¬
ciosa deserti plantum. qm̃ incensa sunt. eo qđ non sit uir ꝑtransiens. & non
audierunt uocẽ possidentis a uolucre cȩli usq ad peccora transiigrauer̃
& recesserunt. Suꝑueniente babilonio & cuncta uastante solitudo ꝓuin¬
trȩ ꝓpħatur quod plantus inmontibus fletus indeserto. siue insemitis solitudi¬
nis sit. eo qđ uniu̾sa defecerint atq succensa sint & nullus sit qui ꝑ terrã gra¬
diatur cesis omib nichilq remanserit. qđ spirare possit & uiuere. Vnde ꝓpos¬
sident .Lxx. transtulerunt substantiȩ. quȩ hebraice dicit᷑. magen. Stibstantia
hic non ꝓ. oscia. hoc est essentia accipitur. si pro. ocius. atq diuitiis. Qd̾q infert.
a uolucre cȩli usq ad pecus recesserunt & abierunt. hoc ostendit qđ sepe diximꝰ.
iram dĩ uniuersa sentire. & non solũ aues aeris s & pisces aquȩ deficere Iuxta

Expanded text:
 montes adsumam fletum ac lamentum et super speciosa deserti planctum quoniam incensa sunt eo quod non sit vir pertransiens et non audierunt vocem possidentis a volucre caeli usque ad pecora tranet recesserunt. Superueniente Babylonio et cuncta uastante solitudo prouinciae prophetatur. quod planctus in montibus, fletus sit in deserto siue in semitis solitudinis, quod uniuersa defecerint atque succensa sint et nullus sit, qui per terram gradiatur caesis omnibus. nihilque remanserit, quod spirare possit et uiuere. unde pro \'possidente\' LXX transtulerunt \'substantiae\', quae Hebraice dicitur \'macne\': et substantia hic non pro οὐσία, hoc est \'essentia\', accipitur, sed pro \'opibus\' atque \'diuitiis\'. quodque infert: a uolucre caeli usque ad pecus recesserunt et abierunt, hoc ostendit, quod saepe diximus, iram dei uniuersa sentire et non solum aues aeris, sed et pisces aquae deficere. iuxta
Abbreviated transcription (Latin):
pientiȩ aimor dnĩ. & deeo ꝓficimtis ad caritate. Tnum ẽ inquit decusa
Inueritate decus. in iñ dacio curpitudo. Iuamins heretiei uaxta sapient ã
muni quȩ destruntur. sibi sapientes uidentur : tam̃ in om̃ibn reduis qb
lacerantur eccłam: nullus ẽ similis tu dicente sermone diumo. Pdam
sapientiam sapientium. & prudentiam prudentium repbabo. dimul
sapientes & fatui sunt. doetrina eorum ꝓqualitate ingenti ul iuistesi estr¬
& ligno comparatur. uł similis argento ꝓpt̃ eloquii uenustate. Asferca
de tharsis. Uel indiȩ regio ẽ. ut urilt iosephus. uel certe om̃e pelagus char¬
sis appellatur. & celi hab& similitudinẽ. & tam̃ inuoluta ẽ ner bor arti¬
fcio ẽi enĩ uoluerit deciꝑe non poterit. Et auri de ophar. Septẽ no

Expanded text:
pientiae timor domini et de eo proficimus ad caritatem. tuum est. inquit, decus; pientiae timor domini et de eo proficimus ad caritatem. tuum est. inquit, decus; in ueritate decor, m mendacio turpitudo. quamuis heretici iuxta sapientiam mundi, quae destruitur, sibi sapientes esse uideantur, tamen in omnibus regnis, quibus lacerant ecclesiam, nullus est similis tui dicente sermone diuino: perdam sapientiam sapientium et prudentiam prudentium reprobabo. simul sapientes et fatui sunt; doctrina eorum pro qualitate ingenii uel uilis est et ligno conparatur uel similis argento propter eloquii uenustatem; affertur de Tharsis — uel Indiae regio est, ut uult Iosephus, uel certe omne pelagus sis appellatur, et coeli habet similitudinem, et tamen involuta est verborum artificio. Si enim voluerit decipere non poterit. « Et aurum de Ophir: » septem no
Abbreviated transcription (Latin):
suigeritib imperitorũ obstringunt aciem. & asins inuentorib sublimanuuo.
in quib nulła ẽ utilitas. & quoꝵ cultura proprie gentium est & eoꝵ qigio¬
rant dm̃. Uon ẽ fimilis cui dñe. magnus tu &̧ magnũ nomen tiũ infor¬
utudine. Quis non timebit te.:o rex gentium. Tuum ẽ enĩ decus int̾ cune
cos sapientes gentium. & uniu̾sis regnis corum nullus ẽ similis ditui. arit̃
si pientes & fatui ꝓbabuntur. doctrina uanitatis eorũ liguĩ est
incdignatione eiꝰ commouebit᷑ t̾ra. & non sustinebunt gentes cõminationẽeꝰ.
T se in ł xx non habentur. s heoͥdotianis ełitione inplerisq adda a abont
et cum iuxta literã uideantur ꝑspicua: iuxta anagogen magnã habent
difficultatẽ. Nullus ẽ enĩ similis douero eorum deoꝵ. qui heretica ante
smigant᷑ herrore. Om̃s cimebunt eum. quia rexgentiũ ẽ. Pncipiũ enĩ sa¬

Expanded text:
fulgentibus inperitorum obstringunt aciem et a suis inuentoribus sublimantur, fulgentibus inperitorum obstringunt aciem et a suis inuentoribus sublimantur, in quibus nulla est utilitas et quorum cultura proprie gentium est et eorum, qui ignorant deum. Non est similis tui, domine; magnus tu et magnum nomen tuum in fortitudine. quios sapientes gentium et in uniuersis regnis eorum nullus est similis tui. pariter sapientes ei fatui probabuntur; doctrina uanitatis eorum lignum est: ebitur terra, et non sustinebunt gentes comminationem ejus. Haec in LXX non habentur, sed de Theodotionis Editione in plerisque addita sunt, et cum juxta litteram videantur perspicua, juxta anagogen magnam habent difficultatem. Nullus enim similis est Deo vero, eorum deorum qui haeretica arte finguntur. Omnes timebunt eum, quia rex gentium est. Principium enim sa
Abbreviated transcription (Latin):
offerunt sacrificia & elemosinis exiniquitate putant redimere peccata.di¬
cente scriptura. Redẽptio animȩ uiri ꝓprie diuitiȩ eiꝰ. euȩ ñ de iniquitate.
s de labore & iusticia congregantur. Propterea hec dicit dñs. Ecce ego da¬
bo in ppło isto ruinas. & ruent incis patres & filii simul uicinus & ꝓximus &
ꝑibunt. Impleta uidemus om̃ia quȩ dñs illi ppło comminatus est. Cotidie
enĩ ruent in blaspheis suis. & nichil inse habent forte. s omĩs apud eos infir¬
mitas est. Filii patrum sequuntur blasphemias. & cotidie recipiunt illam
uicini & ꝓximi eorũ. om̃s qui legẽ & ꝓpħas sequunt᷑. iuxta occidentẽ litt̾am
& non iuxta spm̃ uiuificantẽ. & om̃s pariter ꝑibunt quia parit̾ peccaner̃.¬

Expanded text:
offerunt sacrificium, et eleemosynis ex iniquitate se putant redimere peccata, diofferunt sacrificium, et eleemosynis ex iniquitate se putant redimere peccata, dicente Scriptura: « Redemptio animae viri propriae divitiae, » quae non de iniquitate, sed de labore et justitia congregantur. « Propterea haec dicit Dominus: Ecce ego da infirmabuntur in ea - patres et filii simul, uicinus ac proximus et peribunt. Impleta uidemus omnia, quae dominus illi populo comminatus est: cotidie enim ruunt in blasphemiis suis nihilque in se habent forte, sed omnis apud eos infirmitas est. filii patrum sequuntur blasphemias et cotidie recipiunt illam uicini et proximi eorum, omnes, qui legem et prophetas sequuntur iuxta occidentem litteram et non iuxta spiritum uiuificantem, et omnes pariter peribunt, quia pariter peceauer
Abbreviated transcription (Latin):
fructũ cogitationũ siue au̾sionis suȩ. dicente dl̃. Labores manuũ tuarũ
mandicabis. Causa quippe ꝑspicua ẽ. quia u̾ba dnĩ ñ audierunt. et legẽ eiꝰ
abiecerunt. Et quid michi thus de saba affertis. & calamũ suaue olentem
de terra longinqua: Polocaustomata urã non sunt accepta. & uictimȩ ur̃ȩ
non placuerunt michi. Qd̃ thura desaba ueniant. nemo dubitat. unde illud
uirgilianum. Centumq sabao thure celenare. Calamum aut̃ qͦd hebraice dr̃
demonstrat. ut intellegamus indiam. dequa ꝑmare rubrum plura ueniunt
aromata. Hoc genus pigmenti methi. fac tiañ. tẏyor rõe. appellantur. Et est
sensus. Frustra michi inungenta conficienda quȩ lege prȩcepta sunt. suasussi¬
mi odoris pigm̃ta confertis. & holo causta succenditis. qui meã in lege ñ faci¬
tis uoluntatẽ. uixta qđ supra dictũ ẽ. Uerba mea ñ audierint. & legẽ meã
ꝓiecerint. Hoc aut̃ ꝓprie conuenit his qui de rapinis & nudatione miserorũ

Expanded text:
fructum cogitationum, sive aversionis suae, dicente David: « Labores manuum tuarum manducabis . » Causaque perspicua, quia verba Domini non audierint, et legem ejus abjecerint. « Utquid mihi thus de Saba affertis, et calamum suave olentem de terra longinqua? Holocausta vestra non sunt accepta, et victimae vestrae non placuerunt mihi. » Quod thura de Saba veniant nemo dubitat. Unde et illud Virgilianum: Centumque Sabaeo Thure calent arae . Calamum autem, quod Hebraice dtestatur, ut intelligamus Indiam, de qua per mare Rubrum plura veniunt aromata. Hoc genus pigmenti medici κασίαν σύριγγος appellant. Et est sensus: Frustra mihi in unguenta conficienda, quae Lege praecepta sunt, suavissimi odoris pigmtis uoluntatem\', iuxta quod supra dictum est: uerba mea non audierunt et legem meam proiecerunt. hoc autem pr