comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut tradei dñm: non autẽ intrar&. nisi
ille locũ danet: sic multi homines mali¬
de media babylonia ꝑ desideria carnalia
& inlicita locũ dando diabolo & angłis
euis in cordib stus ut in illis & de illis
operetur: Aliquando in t̾rogant nos &
dicunt nobis: ex ponite nobis rationem
Pagani pleriq dicunt ista nobis. ex poni
ex quo uenit xp̃c peiora sunt in reb. hu¬
manis quã fuer̃ antea. & feliciores
tunc erant res humanȩ quam modo:
Dicant nobis xp̃iani. quid boni attulit
xp̃s. unde feliciores putant res huma¬
nas quia uenit xp̃s : Uides enĩ si the¬
atra & amphiteatra circi starent
in columȩs. si nihil cader& de babrlo¬
nia. si libertas && circum fluentium
uoluptatũ hominib cantorib & salta¬
torib ad turpia cantica. si libidoscor¬
tantium & meretricantium haber&
quietẽ & securitatẽ si non timeret
famem in domosua qui clamat ut
pantomimi uestiant᷑. si hȩc om̃ia sine

Expanded text:
ut traderet Dominum, non autem intraret, nisi ut traderet Dominum, non autem intraret, nisi ille locum daret; sic multi mali homines de media Babylonia per desideria carnalia et illicita locum dando diabolo et angelis ejus in cordibus suis, ut in illis et de illis operetur, aliquando interrogant nos, et dicunt nobis: Exponite nobis rationem. Pagani plerique dicunt ista nobis: Exponiteex quo venit Christus pejora sunt in rebus humanis, quam fuerunt antea, et feliciores tunc erant res humanae quam modo? Dicant nobis Christiani quid boni attulit Christus? unde feliciores putent res humanas, quia venit Christus? Vides enim, si theatra et amphitheatra et circi starent incolumes, si nihil caderet de Babylonia, si ubertas esset circumfluentium voluptatum hominibus cantaturis et saltaturis ad turpia cantica, si libido scortantium et meretricantium haberet quietem et securitatem, si non timeret famem in domo sua qui clamat ut pantomimi vestiantur; si haec omnia sine
Abbreviated transcription (Latin):
inquit & nos aliquando conuersati
sumus Ostendit se redemptũ : de
babylonia cȩpisse iã exire Sed tam̃
adhuc qͥddicit : quia cũ hostib nr̃is
confligimꝰ & ne irascam᷑ hominib qui
nobis inger̃ ꝑsecutiones: tulit inten¬
tionẽ nr̃am apłs ab odio hominum.
& direx̃ inluctã quorũdã spũum quos
non uidemꝰ & cũ ipsis confligimus
Ait enĩ Non ẽ nobis conluctatio
aduersus carnẽ & sanguinẽ : id est
aduersus homines quos uidetis. a quib
uidemini mala pati. qui uobis inpor¬
tant ꝑsetutiones. nam ꝓipsis orare
luctatio aduersus carnẽ & sanguiuem
id ẽ. aduersus homines: sed aduersus
principes. aduersus potestates & recto¬
res mundi tenebrarum harum. Quid dix̃
deles peccatores Quib iã credentib:
gratulat᷑ hoc modo ut dicat. Fuistis enim
aliquando tenebrȩ. Nunc autẽ lux in dño
Ergo constituit nos luctã habere cũ illis
principib ipsi nos duxer̃ captiuos : Quo¬
modo autẽ diabolus intrauit in cor udȩ

Expanded text:
inquit, «aliquando conversati sumus» . Ostendit se redemptum de Babylonia coepisse jam exire. Sed tamen adhuc quid dicit? Quia cum hostibus nostris confligimus. Et ne irascamur hominibus qui nobis ingerunt persecutiones, tulit intentionem nostram Apostolus ab odio hominum, et direxit in luctam quorumdam spirituum, quos non videmus, et cum ipsis confligimus. Ait enim: «Non est vobis colluctatio adversus carnem et sanguinem;» id est, adversus homines quos videtis, a quibus mala videmini pati, qui vobis important persecutiones: nam pro ipsis orare luctatio adversus carnem et sanguinem,» id est, adversus homines; «sed adversus principes, et potestates, et rectores mundi tenebrarum harum» . Quid dixdeles, peccatores; quibus jam credentibus gratulatur hoc modo, ut dicat: «Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino» . Ergo constituit nos luctam habere cum illis principibus; ipsi nos duxerunt captivos. 9. Quomodo autem diabolus intravit in cor Judae ,
Abbreviated transcription (Latin):
quid ipse popłs in ea ꝑmansit : Per
successionẽ babrloniȩ: facta est
filia babrlonis Ofilia babylonis
infelix tu. Beatus qui RetRibuer
nobis. Infelixtu: beatus ille Quid

Expanded text:
quid ipse populus in ea permansit? Per successionem Babyloniae facta est filia Babylonis. O «filia Babylonis infelix» tu! «Beatus qui retribuet Infelix tu, beatus ille. 21.
Abbreviated transcription (Latin):
ronatis & conuertit se ad illã: filia
babrlonis infelix infelix ipsã exul¬
tatione tua: ipsa p̃sumptione tua.
& inimicistius: filia babylonis infe¬
lix. Ciuitas ipsa dr̃ babrlon & filia

Expanded text:
t convertit se ad illam: «Filia Babylonis infelix.» Infelix ipsa exsultatione tua, ipsa praesumptione tua, et inimicitiis tuis: «Filia Babylonis infelix.» Civitas ipsa dicitur Babylon et filia
Abbreviated transcription (Latin):
ma ur̃a. facta una ex multis pace xp̃i
Dicat ipsa captiuata iherłm: hic agens
Vehem̃ter se constrinx̃ fr̃s mei: obliuis¬
cat᷑ me dextera mea: Atrociter se obli¬
gauit. Dextera nr̃a . ẽ: uita ȩt̃na. Sinis¬
tra nr̃a . ẽ: uita tẽporalis: Quicquid fa¬
cis ꝓpter uitã ȩt̃nã : dextera oꝑatur
Si caritati uitȩ aet̃nę in opib tuis
miscueris concupiscentiam uitȩ tẽpo¬
ralis aut laudis humane. aut alicu¬
ius cõmoditatis scłaris: cognouit si¬
nistra tua quid faciat dextera tua
& nostis. eẽ in p̃cepto eugłii: uesciat

Expanded text:
ma vestra, facta una ex multis pace Christi, ma vestra, facta una ex multis pace Christi, dicat ipsa captiva Jerusalem hic agens Vehementer se constrinxit, fratres mei: «Obliviscatur me dextera mea;» atrociter se obligavit. Dextera nostra est vita aeterna, sinistra nostra est vita temporalis. Quidquid facis propter vitam aeternam, dextera operatur. Si charitati vitae aeternae in operibus tuis miscueris concupiscentiam vitae temporalis, aut laudis humanae, aut alicujus commodi saecularis; cognovit sinistra tua quid faciat dextera tua. Et nostis
Abbreviated transcription (Latin):
auaritia. Quã quidã appetentes: nau¬
fragauer̃ a fide & in seruer̃ sedolorib
multis Ergo contraria sunt ista canti¬
ca: non sunt contraria. Uidece qͥd di¬
uitib dictumsit Non supbe sapere.
neq sperare in incerto diuitiarũ. bona
oꝑari. tribuere thesaurizare funda¬
m̃tũ bonũ infucurũ. Pauperib autem
quid dictũ. ẽ : qui uolunt diuites fieri:
incidunt in tẽptationẽ. Non dix̃ qui di
Namsi iã diuites:. eent: alterũ canticum
audirent. Diues audit ut erog&:
pauꝑ autẽ audit ne desider&:. Sed cũ
canticũ sion: suspendite ut dixi or¬
gana in salicib in medio eius diffes te
quȩ dictur estis incipiunt eẽ ligna
fructuosa mutant᷑ arbores & habe¬
bunt fructum bonũ ibi iam licet
Nobis cantare in aures audientium. Sed
cũ int̾ istos obstrepenter male int̃rogau¬
tes. ueritati resistentes uersamini ob¬
stringite uos non eis uelle placere. ne
obliuis camini iherłm & dicat una ani¬

Expanded text:
avaritia; quam quidam appetentes nauavaritia; quam quidam appetentes naufragaverunt a fide, et inseruerunt se doloribus multis» . Ergo contraria sunt ista cantica? Non sunt contraria. Videte quid divitibus dictum sit: «Non superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum», bona operari, tribuere, thesaurizare sibi fundamentum bonum in futurum. Pauperibus autem quid dictum est? «Qui volunt divites fieri, iNam si jam divites essent, alterum canticum audirent: dives audit ut eroget, pauper audit ne desideret. 15. «vecanticum Sion, suspendite, ut dixi, organa in salicibus in medio ejus; differte quae dicturi estis. Incipiunt esse ligna fructuosa, mutantur arbores, et habebunt fructum bonum: ibi jam licet nobis cantare in aures audientium. Sed cum inter istos obstrepentes, male interrogantes, veritati resistentes versamini, obstringite vos non eis velle placere, ne obliviscamini Jerusalem; et dicat una ani
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Si uero humiliauerit se. & ñ suꝑ.¬
bierit᷑. & ñ sꝑauerit in incerto diuiti¬
arũ: sed & suꝑ fluuiũ. suspirat ae t̃nã
hierłm. recordat᷑ syon. & ut ꝑueniat᷑
ad sy on: erogat Ecce habes canticum:
qđ dunites acceper̃ de canticis sron
Operent᷑. tangant organa: ñ uacent: cũ
inuenerint hominẽ dicentẽ sibi Quid
ẽ. qđ facis : ꝑdis res tuas tanta erogando:
thes auriza filiis fuis: cũ uiderint᷑ non
sapere. & intellexerint lignũ eẽ salicis:
non facile dicant quare agant & quid
agant: suspendant organa insalicib
babilonis : Prȩt̃ salices aut̃: cantent.
ñ cessent. oꝑentur Non enĩ ꝑdunt : qđ
erogant. Seruo cõm̃dant & tutũ est
ferre aliquid possumꝰ. Habentes ui¬
ctũ & tegum̃tũ : his contenti simꝰ Nã
qui uolunt diuites fieri: incidunt in
temptationẽ & desideria multa stulta
& nociua quȩ mergunt hominẽ in
interitũ & ꝑditionem: Haec s̃ flumi¬
na babilonis: Radix ẽ omniũ maloꝵ

Expanded text:
i vero humiliaverit se, et non superbierit, et non speraverit in incerto divitiarum, sedet super fluvium, suspirat aeternae Jerusalem recordatus Sion; et ut perveniat ad Sion, erogat. Ecce habes canticum quod divites acceperunt de canticis Sion. Operentur, tangant organum, non vacent, cum invenerint hominem dicentem sibi: Quid est quod facis? perdis res tuas tanta erogando; thesauriza filiis tuis. Cum viderint non capere, et intellexerint lignum esse salicis, non facile dicant quare agant, et quid agant, suspendant organa in salicibus Babylonis. Praeter salices autem cantent, non cessent, operentur. Non enim perdunt quod erogant. Servo commendant, et tutum est; ferre aliquid possumus, utum habentes, his contenti simus. Nam qui volunt divites fieri, incidunt in tentationem et desideria multa, stulta et noxia, quae mergunt hominem in interitum et perditionem.» Haec sunt flumina Babylonis. «Radix est enim omnium malorum
Abbreviated transcription (Latin):
angłi eius : quando nos duxer̃ & qͣndo
nos int̾rogauer̃ uerba canticoꝵ: quid
ergo intelligimꝰ iquȩcũq quia cũ tales
nos int̃rogauer̃ in quib diabolus ope¬
ratur: intelligendus ẽ ipse nos inter¬
rogare qͥ in eis oꝑat᷑. Apłs dicit Et
uos cũ essetis mortui indelictis & pec¬
catis ur̃is cũ uiuerecis in illis: scđm¬

Expanded text:
ando nobis dixerunt, et quando «nos interrogaverunt verba canticorum?» Quid ergo intelligimus? Quia cum tales nos interrogant, in quibus diabolus operatur, intelligendus est ipse nos interrogare, qui in eis operatur. Apostolus dicit: «Et vos cum essetis» «mortui in delictis et peccatis vestris, cum vi
Abbreviated transcription (Latin):
portant maxime diuitiȩ in cautis
hominib Non enĩ aurũ malũ .ẽ qđ dr̃
condidit: sed homo malus. ẽ. auarus.
relinquens creatorẽ & conũsus adere¬
aturam. Hoc ergo sibi p̃caueat. ne
sit suꝑbus : & suꝑ flumina babilonis
sapere: Ergo sedeat: neq sper& in in¬
certo diuitiarũ. Ergo suꝑ flum̃ babilo¬

Expanded text:
maxime divitiae incautis hominibus. Non enim aurum malum est, quod Deus condidit; sed malus est homo avarus relinquens Creatorem, conversus ad creaturam. Hoc ergo ibi praecaveat, ne sit superbus, et super fluvium Babylonis sapere:» ergo sedeat. «Neque sperare in incerto divitiarum:» ergo super flumina Babylo
Abbreviated transcription (Latin):
non suspendit. Diuites sint in operib
bonis. facile tribuant. communicent
futurũ. ut app̃hendant uerã uitam :¬
Hoc canticũ de canticission: diuites
acceper̃ . Primo non suꝑbe sapere.
Extollunt enĩ diuitiȩ. Et quos extol¬
lunt : flumina extollunt illa: Quid
ergo his p̃cipit᷑ : Ante om̃ia ñ superbe
sapere Qđ faciunt diuitiȩ hoc caue

Expanded text:
bene faciant, divites sint in operibus bonis, facile tribuant, communicent, futurum, ut apprehendant veram Hoc canticum de canticis Sion divites acceperunt, primo, «non superbe sapere.» Extollunt enim divitiae; et quos extollunt, flumina illa tollunt. Quid ergo his praecipitur? Ante omnia, «non superbe sapere.» Quod faciunt divitiae, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. & dictum ẽ. a udȩiC Nonne uerum
dicimꝰ quia samaritanus es & demo¬
unũ respuit : unũ tenuit : Ego in quit
dȩ monium ñ habeo non autem dixit :
ego ñ sũ samaritanus siexũ ille samari¬
tanus non custodierit : utiq perimus
Samaritanus ergo transiens uidit
saucium & uulneratũ derelictũ a la¬
tronib : & sic̃ nostis collegit sicut
aliquando a latronũ nomine ponunt᷑
qui nobis plagas peccatoꝵ infixer̃ iam
ꝑ consensione nr̃am captiuitatis sic

Expanded text:
nne verum dicimus quia Samaritanus es, et daemounum respuit, et unum tenuit: «Ego,» inquit, «daemonium non habeo» ; non autem dixit, Ego non sum Samaritanus: si enim ille Samaritanus non custodierit, utique perimus: Samaritanus ergo transiens vidit saucium et vulneratum derelictum a latronibus, et sicut nostis, collegit . Sicut aliquando latronum nomine ponuntur, qui nobis plagas peccatorum inflixerunt, jam per consensionem nostrae capti
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃os: sensit quidem illa iherłm babi¬
lonios ꝑsas. chaldȩos & illarũ regionũ
& gentium homines captiuatores suos
& hoc postea. ñ quando isti psalmi can¬
tabantur sediã diximus caritati
ur̃ae omnia quȩ scđm litterã in illa
ciuitate contingebant figuras nr̃as
fuisse : & facile potest demonstrari
captiuos nos eẽ Non enĩ iã repiramꝰ
in auras illius lib̾tatis non enĩ fruim᷑
puritate ueritatis. & illa sapientia
quȩ inse ipsa manens in nouat om̃ia :
delectationib temporaliũ rerũ tẽp¬
tamur. & conluctamur quotidie cum
suggestionib illicitarũ uoluptatum.
uix respiramus uł in oratio ne capti¬
Ruos nos eẽ intelligimus. Sed qui
nos captiuos duxer̃: qui homines :
quae gens : quis rexo si redimimur
captiui eramus. Quis nos redemit : xp̃s
A quo nos redemit: adiabolo diabo¬
lus ergo & angłieius : captiuos duxor̃¬
nos. Nec ducerent nisi consentientes
Nos ducti sumꝰ captiui. Captiuatores
nr̃i : dixi qui sint ipsi sunt etiã latro¬

Expanded text:
em illa Jerusalem Babylonios, Persas, Chaldaeos, et illarum gentium et regionum homines captivatores suos; et hoc postea, non quando isti psalmi cantabantur. Sed jam diximus Charitati vestrae omnia quae secundum litteram in illa civitate contingebant, figuras nostras fuisse: et facile potest demonstrari captivos nos esse. Non enim respiramus jam in auras illius libertatis; non enim fruimur puritate veritatis, et illa sapientia quae in seipsa manens innovat omnia . Delectationibus temporalium rerum tentamur, et colluctamur quotidie cum suggestionibus illicitarum voluptatum: vix respiramus vel in oratione; captivos nos esse intelligimus. Sed qui nos captivos duxerunt? qui homines? quae gens? qui rex? Si redimimur, captivi eramus. Quis nos redemit? Christus. A quo nos redemit? A diabolo. Diabolus ergo et angeli ejus captivos nos duxerunt; nec ducerent nisi consentientes. Nos ducti sumus captivi. Captivatores nostri dixi qui sint. Ipsi sunt etiam latro
Abbreviated transcription (Latin):
lonis : & exteriora babiloniȩ. Sunt qͥ
non s̃ in medio eiꝰ id. ẽ. non tanta concu¬
piscentia scłi & delectationib obruunt᷑
Qui uero ut aꝑte dixerim & breuiter
multũ mali sunt: mmedio babilonis s̃
& ligna sunt sterilia. tanquã salices
babilonis. Quando illos uidemꝰ. & tã
steriles eos inuenimus ut difficile
nob appareat in eis aliquid unde pos¬
sint duci ad fidẽ rectã uł ad bona oꝑa
uel ad spem futuri scłi. uł ad c̃cupis¬
centiã liberationis a captiuitate
mortalitatis: Scripturas nouimus
quas eis dicamus sed quia nullũ fructũ
in eis inuenimus unde incipiamꝰ : a¬
uertimus ab eis faciem & dicimus.
Adhuc isti ñ sapiunt ñ capiunt : quia¬
quicquid illis dixerimus sinistrum
& aduersũ habebt̃: Ergo differendo
circa eos scripturas : suspendimus
organa nr̃a in salicibus Non enĩ dignos
habemus : qui organa nra portent᷑ Nor
gͦ eis organa nr̃a inserendo alligamus :

Expanded text:
lonis, et exteriora Babyloniae. Sunt qui lonis, et exteriora Babyloniae. Sunt qui non sunt in medio ejus, id est, non tanta concupiscentia saeculi et delectationibus obruuntur. Qui vero, ut aperte dixerim et breviter, multum mali sunt, in medio Babylonis sunt, et ligna sterilia, tanquam salices Babylonis. Quando illos videmus, et tam steriles eos invenimus, ut difficile nobis appareat in eis aliquid unde possint duci ad fidem rectam, vel ad bona opera, vel ad spem futuri saeculi, vel ad concupiscentiam liberationis a captivitate mortalitatis; Scripturas novimus, quas eis dicamus: sed quia nullum fructum in eis invenimus unde incipiamus, avertimus ab ipsis faciem, et dicimus, Adhuc isti non sapiunt, non capiunt; quidquid illis dixerimus, sinistrum et adversum habebunt. Ergo differendo circa eos Scripturas, suspendimus organa nostra in salicibus: non enim dignos habemus, qui organa nostra portent. Non ergo eis organa nostra inserendo alligamus,
Abbreviated transcription (Latin):
Aliud ẽ solatiũ captiuoꝵ: aliud gaudiũ
liberorũ suꝑ flumina babilonis ibi se¬
dimus & fleuimus : dũ recordarem᷑ syon¬
Insalicib in ore pio eiꝰ. suspendim orca
pa pr̃a. Habent organa sua ciues iherłm
agunt in medio babiloniȩ : organa sua
in salicib eiꝰ suspendunt Salices ligna
sunt infructuosa : & hoc loco ita posita
ut non aliquid boni possit intelligi
de salicib: Alibi aut̃ forsitan potest
Modo ligna intelligit sterilia nascen¬
tia suꝑ flumina babilonis Rigantur
hȩc ligna de fluminib babilonis & nullũ
fructum ferunt. sicut sunt homines cu¬
pidi. auari. steriles in opere bono: ita ci¬
ues babiloniȩ ut etiã ligna sint illius re¬
gionis. Existis uoluptatib rerũ tran¬
seuntiũ pascunt᷑: tanquã rigata a
fluminib: babrloniȩ. Quȩris fructũ.
& non inuenies Quando tales patim᷑ :
uersam᷑ cũ eis qui s̃ in medio babilonis
Multũ enĩ interest int̾ mediũ babi¬

Expanded text:
Aliud est solatium captivorum, aliud gaudium Aliud est solatium captivorum, aliud gaudium liberorum. «Super flumina Babylonis, ibi sedimus In salicibus in medio ejus suspendimus organa nostra.» Habent organa sua cives Jerusalagunt in medio Babyloniae, organa sua in salicibus ejus suspendunt. Salices ligna sunt infructuosa; et hoc loco ita posita, ut non aliquid boni possit intelligi de salicibus; alibi autem forsitan potest. Modo ligna intelligite sterilia, nascentia super flumina Babylonis. Rigantur haec ligna de fluminibus Babylonis, et nullum fructum ferunt. Sicut sunt homines cupidi, avari, steriles in opere bono; ita cives Babyloniae, ut etiam ligna sint illius regionis, ex istis voluptatibus rerum transeuntium pascuntur, tanquam rigata a fluminibus Babyloniae: quaeris fructum, et nusquam invenis. Quando tales patimur, versamur cum eis qui sunt in medio Babylonis. Multum enim interest inter medium Baby
Abbreviated transcription (Latin):
secunt᷑ serui contremiscunt. coniux
concors: felix dr̃ domꝰ: Ibi inueni
tribulationẽ si aliquando potes ut in¬
uenta tribulatione in uoces nom̃ dr̃i
ꝑuersũ aliquid uidet᷑ docere sermo diuinꝰ :
flere in lȩtitia & in merore lȩtari Audi
in merore lȩtantẽ. Gloriam᷑ inquit in
tribulationib flentẽ autẽ in lȩtitia.
Uide si inuenit tribulationẽ. Adtendat
quisq ipsã felicitatẽ suã. qua exultauit
anima eius & tumuit quodam modo
gaudio & extulit se & dix̃ felix sũ : at¬
tendat si non fluit illa felicitas. si potest
certus . eẽ de illa quia man& in ȩt̃num:
si autẽ non ẽ certus & uid& fluuere
unde gaud& : fluuius babylonis est
sedeat supra & fleat sedebit autẽ &
plorabit si recordatus fuerit sion. Opax
illa : quã uidebimꝰ apud dm̃. O illa scã
aequalitas angłoꝵ. O illa uisio: & specta¬
culũ pulchrũ. Ecce in babylonia pulchra
sunt quȩ tefient: non teneant. ñ decipi

Expanded text:
sequuntur, servi contremiscunt, conjux sequuntur, servi contremiscunt, conjux concors, felix dicitur domus; ibi inveni tribulationem , si aliquid potes, ut inventa tribulatione invoces nomen Domini. Perversum aliquid videtur docere sermo divinus, flere in laetitia, et in moerore laetari. Audi in moerore laetantem: «Gloriamur,» inquit, «in tribulationibus» . Flentem autem in laetitia, vide si invenit tribulationem. Attendat quisque ipsam felicitatem suam, qua exsultavit anima ejus, et tumuit quodammodo gaudio, et extulit se, et dixit, Felix sum: attendat si non fluit illa felicitas, si potest certus esse de illa quia manet in aeternum. Si autem non est certus, et videt fluere unde gaudet; fluvius Babylonis est: sedeat supra, et fleat. Sedebit autem et plorabit, si recordatus fuerit Sion. O pax illa quam videbimus apud Deum! o illa sancta aequalitas Angelorum! o illa visio et spectaculum pulchrum! Ecce in Babylonia pulchra sunt quae tenent: non teneant, non decipiant.
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ inuener me dolores inferni:
quid ẽ. tribulationẽ & dolore m
in ueni: quando te repente occupat
tristitia. ꝑ turbatis tibi reb scłarib
quando te repentina inuenit ipsa
tristitia. Unde te putabas ñ posse fieri
tpistẽ. accidit & tristis efficeris. in ue¬
nit te dolor inferni: Te enĩ sursum
putabas. uerũtam̃ deorsũ eras : & cũ
dolor inferni inuenir& te : ibi te iN¬
uenisti dorsum. qui sursum putabas.
Inuenisti enĩ te dolore a ffectũ grauit̃
tristitia alicuius mali. unde forte p̃¬
supseras te non fore tristẽ: inueniat
te dolor inferni. Cum aut̃ bene ẽ tibi.
arrident omĩa scłaria. nullus tuoꝵ
obut nihil inuenea tua forte uł aruit
ut grandinatũ ẽ uł sterile apparuit:
Non acuit cupa tua. ñ abortũ fecit
ium̃tũ tuũ. ñ exhonoratus es in aliqͣ
dignitate scđm scłm constitutus. UN¬
diqͦ amici tui. & uiuunt & seruant tͥ
amicitiã : clientes non desunt. filii ob¬

Expanded text:
. Quid est, «Invenerunt me dolores inferni?» . Quid est, «Invenerunt me dolores inferni?» Quid est, «Tribulationem et dolorem inveni?» Quando te repente occupat tristitia, perturbatis tibi rebus saecularibus quando te repentina ipsa invenit tristitia, unde te non putabas posse fieri tristem, accidit, et tristis efficeris; invenit te dolor inferni. Te enim sursum putabas; verumtamen deorsum eras: et cum te dolor inferni inveniret, ibi te invenisti deorsum, qui te sursum putabas. Invenisti enim te dolore affectum graviter, tristitia alicujus mali, unde forte praesumpseras te non fore tristem; invenit te dolor inferni. Cum autem bene est tibi, arrident omnia saecularia, nullus tuorum obiit, nihil in vinea tua forte vel aruit, vel grandinatum est, vel sterile apparuit, non acuit cupa tua, non abortum passum est pecus tuum, non exhonoratus es in aliqua dignitate secundum saeculum constitutus, undique amici tui et vivunt et servant tibi amicitiam, clientes non desunt, filii ob
Abbreviated transcription (Latin):
cantat dicens stantes erant pedes
nr̃i in atruis tuis iherłm Ibi erigeris
si te hic penitendo & confitendo humi¬
liaueris. In atrus ergo iherłm : stan¬
tes erant pedes nr̃ĩ: Suꝑ flumina
ergo babrlonis sedimꝰ & fleuimꝰ : cũ
recordarem᷑sion. Inde oport& ut
fleas : recordando sion. Multi enim
flent fletu babilonio : quia & gau¬
dent gaudio babylonio Qui gaudent
lucris & flent damnis : utrumq
de habrlonia ẽ: flere debes sed re¬
cordandosion: si recordando sion fles
& quando tibi scđm babr loniã bene
est : oport& ut fleas Propterea
dr̃ in quodã psalmo. tribulationẽ
& dolorem inueni : & nom̃ dñi in uocaui
quid .ẽ. qđ dicit inueni : nescio quã
tribulationẽ quasi quȩrendam in¬
uenit : tãquã quȩsitam & cũ inue¬
niss&. quo lucro inuenit : nom̃ dñi
in uocauit. Multũ int̃ ẽ. utrum
inuenias tribulationẽ : an in ueniaris
a tribulatione dicit enĩ alio loco
Dolores inferni inuener me

Expanded text:
cantat dicens: «Stantes erant pedes cantat dicens: «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem» . Ibi erigeris, si te hic poenitendo et confitendo humiliaveris. «In atriis» ergo «Jerusalem stantes erant pedes nostri; Super flumina» vero «Babylonis sedimus et flevimus, cum recordaremur Sion.» Inde oportet ut fleas, recordando Sion. 5. Multi enim flent fletu Babylonio, quia et gaudent gaudio Babylonio. Qui gaudent lucris et flent damnis, utrumque de Babylonia est. Flere debes, sed recordando Sion. Si recordando Sion flest quando tibi secundum Babyloniam bene est oportet ut fleas. Propterea dicitur in quodam psalmo: «Tribulationem et dolorem inveni, et nomen Domini invocavi» . Quid est quod dicittribulationem quasi quaerendam, invenit tanquam quaesitam. Et cum invenisset, quo lucro invenit? Nomen Domini invocavit. Multum interest utrum invenias tribulationem, an inveniaris a tribulatione. Dicit enim alio loco: «Dolores inferni invenerunt me»
Abbreviated transcription (Latin):
rapiunt᷑ uł se ipsos qui in babrlonia
eẽ meruer̃: sedentes tam̃ : hoc est¬
humilitate humiliati. Suꝑ flumina
ergo babylonis ibi sedimꝰ & flecumꝰ.
cũ recordaremur syon. O scã sion
ubi totũ stat & nihil fluit. quis nos
in ista p̃cipitauit : quare dimisimus
conditorem tuum. & societatẽ tuam:
ecce inter fluentia & labentia consti¬
tuti. uix quisq raptus a flumine
si tenere lignũ potuerit euad&. Humi¬
liati ergo in captiuitate nr̃a sed eamꝰ
suꝑ flumina babylonis Nonnos au¬
deamꝰ in illis fluminib p̃cipitare
nec audeamꝰ in nr̃ȩ captiuitatis malo
atq tristitia nos suꝑbe erigere : sed
sed eamꝰ & sic fleamꝰ: sedeamꝰ suꝑ flu¬
mina babrlonis non insraflumina
babylonis Talissit humilitas nr̃a
ut non nos mergat. sede suꝑ flumeni
noli influmine. noli sub flumiue
sed tam̃ sede: humilis loquere non
quomͦ in iherłm. Ibi enĩ iã stabis: quia
de ipsa sp̃e loquit᷑ alius psalmus &

Expanded text:
rapiuntur, vel seipsos qui in Babylonia rapiuntur, vel seipsos qui in Babylonia esse meruerunt: sedentes tamen, hoc est humiliati. «Super flumina» ergo «Babylonis, ibi sedimus et flevimus, cum recordaremur Sion.» O sancta Sion, ubi totum stat, et nihil fluit! quis nos in ista praecipitavit? quare dimisimus Conditorem tuum et societatem tuam? Ecce inter fluentia et labentia constituti, vix quisquam raptus a flumine, si tenere lignum potuerit, evadet. Humiliati ergo in captivitate nostra sedeamus super flumina Babylonis, non nos audeamus in illis fluminibus praecipitare; nec nos audeamus in nostrae captivitatis malo atque tristitia superbe erigere, sed sedeamus, et sic fleamus. Sedeamus super flumina Babylonis, non infra flumina Babylonis: talis sit humilitas nostra, ut nos non mergat. Sede super flumen, noli in flumine, noli sub flumine: sed tamen sede humilis, loquere non quomodo in Jerusalem. Ibi enim stabis; quia de ipsa spe loquitur alius psalmus, et
Abbreviated transcription (Latin):
nib habere susceptos pendentes ex
lingua disserti patronisi & ex euis
ore sperantes uł damna uł lucra. uł
Nescis quote miseris alius & iste
fluuius babilonis .ẽ & qđ multũ sonat
attende quia labit᷑. Et si aiteridis quia
fluit & labitur.: caue quia trahit
Nauigare inquit alius & negotiare :¬
magnũ .ẽ scire multas ꝓuintias. lucra
undiq capere. non. eẽ. obnoxium
in ciuitate alicui potenti semꝑ pere
diuitẽ remeare . pluuius .ẽ. & iste
babilonis. Lucra tua quando stabunt:
quando p̃sumpturus. quando securus
eris ex his quȩ adquiris: quanto enĩ¬
eris ditior: tanto timidior: Vno
naufragio nudus existi : & recte te
langis in flumine babrlonis: quia
attendunt humana uota & diuer¬
sas hominũ cupiditates hac atq. illac
rapientes trahentes: impellentes
in mari. cident hȩc & non se mittuNt
in flumina babylonis sed sedent
suꝑ flumina babylonis. &flent
suꝑ flumina babrlonis uł illos qui

Expanded text:
nibus habere susceptos pendentes ex nibus habere susceptos pendentes ex lingua diserti patroni sui, et ex ejus ore sperantes vel damna, vel lucra, vel Nescis quo te miseris: alius et iste fluvius Babylonis est; et quod multum sonat, attende quia labitur; et si attendis quia fluit et labitur, cave quia trahit. Navigare, inquit alius, et negotiari magnum est; scire multas provincias, lucra undique capere, non esse obnoxium in civitate alicui potenti, semper pedivitem remeare. Fluvius est et iste Babylonis. Lucra tua quando stabunt? quando praesumpturus, quando securus eris ex his quae acquiris? Quanto eris ditior, tanto timidior. Uno naufragio nudus exibis, et recte te planges in flumine Babylonis, quia attendunt humana vota et diversas hominum cupiditates hac atque illac rapientes, trahentes, impellentes in mare: vident haec, et non se mittunt in flumina Babylonis; sed sedent super flumina Babylonis, et flent super flumina Babylonis, vel illos qui
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ dr̃: & ostendit illis aliã ciuitatẽ
cuii inuere debeant suspirare. ꝓ qua
debeant cuncta conari. ad quã capes¬
sandã debeant ciues suos secũ pere¬
grinos quantũ ualuerint adhortari
carissimi attendite flumina babi¬
lonis. Flumina babilonis s omnia
quae hic amantur & transeunt
Nescio quis amauit uerbi gr̃a agri cul¬
turam exercere. inde ditescere. Ibi
occupare animũ. inde ꝑcipere uo¬
luptat̃e. Attendat exitũ & uideat il¬
sed fluuiũ babilonis. Alius dix̃. magna
res militare: Oms agricolȩ. formi¬
dant eos qui militant. obsequunt᷑ eis.
tremunt eos. Si fuero agricola: time¬
bo militarem. Si fuero militaris
timebor ab agricola Oinsane. in aliũ
lentiorẽ & rapaciore & cũ tutimeri
uis a minore: time inciorẽ Potest
te ipso maior fieri subito qui te tim&:
numquã autẽ erit minor quẽ debes
timere. Aduocatũ inquit eẽ magna
res ẽ. Potentissima eloquentia in om¬

Expanded text:
eorum Deus, et ostendit illis aliam civitatem, eorum Deus, et ostendit illis aliam civitatem, cui vere debeant suspirare, pro qua debeant cuncta conari, ad quam capessendam debeant cives suos secum peregrinos, quantum valuerint, adhortari ? 3. Tamen, charissimi, attendite flumina Babylonis. Flumina Babylonis, sunt omnia quae hic amantur et transeunt. Nescio quis amavit, verbi gratia, agriculturam ipsam exercere, inde ditescere, ibi occupare animum, inde percipere voluptatem; attendat exitum, et videat ilsed fluvium Babylonis. Alius dixit: Magna res est militare; omnes agricolae formidant eos qui militant, obsequuntur eis, tremunt eos: si fuero agricola, timebo militarem; si fuero militaris, timebor ab agricola. O insane, in alium lentiorem et rapaciorem. Timeri vis a minore, time majorem: potest te ipso major fieri subito, qui te timet; nunquam autem erit minor, quem debes timere. Advocatum esse, inquit, magna res est, potentissima eloquentia; in om
Abbreviated transcription (Latin):
Si enĩ ciues inde sumus ñ tantũ
hoc cantamus sed & agimus Si
cuies sumus de iherłm id ẽ desyoni
&in ista uita. in ista confu sione
sł huius in ista babylonia ñ ciuer
habitamus sed captiui deti nerõ
oport& ut non tantũ ista cantemus
sed & faciamus affectu cordis pio. re¬
ligioso desiderio aet̾nȩ ciuitatis
Hab& & hȩc ciuitas quae babilonia dr̃
amatores suos. consulens pace tẽporali.
&nihil ultra sꝑantes. totũq gaudiũ
suũ ibi figentes. ibi fimentes: & ui¬
demus eos ꝓ re publica t̾rena pluri¬
mũ laborantes Sed in ea quicumq
fideliter uersant᷑. si non ibi appetant
suꝑbiã & perituram elationem otio¬
samq iactantiam.: sed ueram fidem
exhibeant qua possunt. quandiu poss̃.
quib possunt: ad quantũ uident
t̾rena & ad quantũ intelligunt speci¬
em ciuitatis : non eos sinit ds̃ perire
inbabilonia. ꝑrȩdestinauit enĩ eos
ciues iherłm . Intelligit captiuitatẽ

Expanded text:
Si enim cives inde sumus, non tantum Si enim cives inde sumus, non tantum hoc cantamus, sed et agimus. Si cives sumus de Jerusalem, id est de Sion, et in ista vita, in ista confusione saeculi hujus, in ista Babylonia non cives habitamus, sed captivi detinemur; oportet ut non tantum ista decantemus, sed et faciamus affectu cordis pio, religioso desiderio aeternae civitatis. Habet et haec civitas quae Babylonia dicitur, amatores suos consulentes paci temporali, et nihil ultra sperantes, totumque gaudium suum ibi figentes, ibi finientes, et videmus eos pro republica terrena plurimum laborare: sed et in ea quicumque fideliter versantur, si non ibi appetant superbiam et perituram elationem odiosamque jactantiam; sed veram fidem exhibeant, quam possunt, quamdiu possunt, quibus possunt, ad quantum vident terrena, et ad quantum intelligunt speciem civitatis; non eos sinit Deus perire in Babylonia: praedestinavit enim eos cives Jerusalem. Intelligit captivitatem
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ pacis babiloniã confusionem
Iherłm in babilonia captiua tenebat᷑.
ñ tota. Ciues enĩ eius angłi sunt
Sed quod attin& ad homines p̃destimna¬
tos in gła dĩ futuros ꝑ ad optionem
coheredes xpi: quos de ipsa captiuita¬
te redemit sanguine suo. particulã
Ergo istã ciuitatis iherłm captiuam
teneri in babilonia ꝓ peccata Inci¬
pere aut̃ exire prius corde ꝑ c̃fessionẽ
iniquitatii & caritatẽ iustĩtiae: de¬
inde postea in fine scłi &iã corpore
separandã comm̃dauimus in eo
psalmo pem primo hic cum ura
dilectione tractauimus. qui incipit
red detur uotũ in iherłm: hodier¬
na autẽ diȩ cantauimus Soꝑflu¬
mina babilonis ibi sedimus &fle¬
uimꝰ dũ Re cordarem᷑ sron. Uidete
quia in illo dictum ẽ. te dec& ym¬
nus ds̃ in syon hic aut̃ suꝑ flumina
babylonis ibi sedimus & fleuimus.
dum recordaremur syon : Illã syori
ubi deca hrmnus dm̃. Quȩ sunt gͦ
flumina babilonis : & quid .ẽ nr̃m
sedere & flere in recordatione sron

Expanded text:
acis; Babyloniam, Confusionem. Jerusalem in Babylonia captiva tenebatur non tota; cives enim ejus et Angeli sunt. Sed quod attinet ad homines praedestinatos in gloriam Dei, futuros per adoptionem cohaeredes Christi, quos de ipsa captivitate redemit sanguine suo: particulam ergo istam civitatis Jerusalem captivam teneri in Babylonia pro peccato, incipere autem inde exire prius corde per confessionem iniquitatis et charitatem justitiae, deinde postea in fine saeculi etiam corpore separandam, commendavimus in eo psalmo, quem primo hic cum vestra Dilectione tractavimus, qui ita incipit, reddetur votum in Jerusalem» . Hodierna autem die decantavimus. «Super flumina Babylonis, ibi sedimus et flevimus, cum recordaremur Sion.» Videte quia in illo dictum est, «Te decet hymnus, Deus, in Sion;» hic autem, «Super flumina Babylonis, ibi sedimus et flevimus, cum rubi decet hymnus Deum. 2. Quae sunt ergo flumina Babylonis, et quid est nostrum sedere et flere in recordatione Sion?
Abbreviated transcription (Latin):
mea. adhereat lingua mea faucib
meis nisi tui meminero: Addidit sta.¬
tim. Si non p̃posuero iherłm inpͥ¬
cipio iocunditatis mreȩ Ibi est enĩsũma
iocunditas ⁊ ubi dõ fruimur : ubi defra.¬
ternitate coherente . & ciuica societate
tator : nullus uł ad aliquã illecebrã p̃cel¬
lere poterit. Nihil ibi delectabit᷑.
nisibonũ. Moriet᷑ ibi om̃is necessitas.
dilexi: esau aut̃ odio habui. Duo filu
erant mnuno utero. ambo gemini
inutero rebeccae filii isaac & nepo¬
tes abrahȩ: Natis̃ ambo unus adhere¬
ditatẽ : alter adheredationẽ: fuit
aut̃ hostis frĩs sui iste esau: qr p̃uenit
benedictionẽ eiꝰ filius minor. & imple¬
tum ẽ maior serui& minori. Maior
portant codices Nrõs : nos uiuimꝰ de
codicib ipsoꝵ. Sed ut generalit̃ de om¬
nib intelligatis fr̃s. maiorẽ &minorẽ :
Maior dr̃ homo carnalis. & minor dr̃
homo sꝑitalis. Quia prius ẽ carnalis:
& postea sꝑitalis. Habes apłm aperte

Expanded text:
mea. Adhaereat lingua mea faucibus mea. Adhaereat lingua mea faucibus meis, nisi tui meminero;» addidit statim, «Si non praeposuero Jerusalem in principio jucunditatis meae.» Ibi est enim summa jucunditas, ubi Deo perfruimur, ubi de fraternitate cohaerente et civica societate labit, nullus vel ad aliquam illecebram percellere poterit, nihil ibi delectabit nisi bonum. Morietur ibi omnis necessitas, dilexi, Esau autem odio habui.» Duo filii erant in uno utero, ambo gemini, in utero Rebeccae, filii Isaac, nepotes Abrahae: nati sunt ambo; unus ad haereditatem, alter ad exhaeredationem. Fuit autem hostis fratris sui iste Esau, quia praevenit benedictionem ejus filius minor; et impletum est, «Major serviet minori» . Major portant Codices nostros; nos vivimus de Codicibus ipsorum. Sed ut generaliter de omnibus intelligatis, fratres, majorem et minorem; major dicitur homo carnalis, et minor dicitur homo spiritualis; quia prius est carnalis, et postea spiritualis. Habes Apostolum aperte
Abbreviated transcription (Latin):
oea faucib meis si tui n meminero
id .ẽ. ob mute scam inquit. nisi tui me¬
miNiero Vt quid enĩ loquit᷑ u
quid sonat qͥ canticũ sion ñ sonat :
ipsa .ẽ. lingua nr̃a : canticũ iherłm
Canticũ dilectionis huius słi lin¬
gua aliena. lingua barbara est
quã in captiuitate didicimꝰ. Ergo
mutus erit dõ qui oblitꝰ fuerit
Nam & hostes meminer eius uoleides
ełim euertere. Quȩ . ẽ. ista ciuitas : dicuił
Qui sunt xp̃iani: & quales s̃ xp̃iani: o
si ñ. eẽnt. xp̃iani Uicit iã captiua turba
captiuatores suos : & tam̃ murmurant
& sȩuiunt. & uolunt int̃ficere apud sẽ
peregrinantẽ scãm ciuitatẽ. sicut uoluit
ipsum popłm int̾ficere pharao quando
masculos occidebat natos. & feminas
relinquebat. Uis tutes p̃focabat : con¬
cupiscentiã nutriebat. Parũ . ẽ. ergo
meminisse : uide quomodo memineris
Quȩdã enĩ cũ odio meminimꝰ: quȩdã cũ
amore. Cũ ergo dixiss& si oblitas tui
fuero iherłm: obliuiscat᷑ me dextera

Expanded text:
mea faucibus meis, nisi tui meminero.» Id est, obmutescam, inquit, nisi tui meminero. Utquid enim loquitur, utquid sonat, qui cantica Sion non sonat? Ipsa est lingua nostra, canticum Jerusalem. Canticum dilectionis saeculi hujus, lingua aliena, lingua barbara est, quam in captivitate didicimus. Ergo mutus erit Deo, qui oblitus fuerit nam et hostes meminerunt ejus, volentes eam evertere. Quae est civitas ista, dicunt? qui sunt Christiani? et quales sunt Christiani? O si non essent Christiani! Vicit jam captiva turba captivatores suos, et tamen murmurant, et saeviunt, et volunt interficere apud se peregrinantem sanctam civitatem: sicut voluit ipsum populum interficere Pharao, quando masculos occidebat natos, et feminas relinquebat; virtutes praefocabat, concupiscentias nutriebat. Parum ergo est meminisse: vide quomodo memineris. Quaedam enim cum odio meminimus, quaedam cum amore. Cum ergo dixisset, «Si oblitus tui fuero, Jerusalem, obliviscatur me dextera
Abbreviated transcription (Latin):
sic inuocant dm̃: ex audit eos ꝓpe ẽ¬
Ibi .ẽ nondũ dedit qđ uis : Ibi ẽ. tam̃
quomꝰ medicꝰ si forte aliquid in ponat
uł oculo uł uisterib qđ urendo san&:
si rog& eger ut tollatur illi. medicus
expectat tempus ñ facit qđ rogat
eger non tam̃ recedit & ꝓpe ẽ : & ũ
facit & ideo magis ñ facit qui a ꝓpe
est Curando enim imposuit : qđ im¬
posuit & curando ñ facit: qđ rogat᷑
Non te ex audit ad p̃sentẽ uoluntatẽ
ex audiendo ad futurã sanitatem
Sed quib. omnib ÷ omnib qui inuo¬
cant eũ iNueritate Tales om̃s
confirmat decidentes qͥ inuocant
Tam̃i certe fi ideo times dm̃ ut
tu facias ipsius uoluntatẽ : ecce & ipse
quodam modo ministratitibi. facit uo¬
luntatẽ tuã. Et PRECES EORŨ EXAUDI&
& saltos paci& eos . Uides ad hoc ex au¬
dire medicũ : ut saluos faciat : quando
hoc: audi apłm dicentẽ. Pe. enĩ saluin
facti sumꝰ spes aut̃ quȩ uidet᷑ non .ẽ. spes

Expanded text:
sic invocant Dominum, exaudit eos: sic invocant Dominum, exaudit eos:  ibi est tamen. Quomodo medicus si forte aliquid imponat vel oculo, vel visceribus, quod urendo sanet; si roget aeger ut tollatur illi, medicus exspectat tempus, non facit quod rogat aeger; non tamen recedit. Et prope est, et non facit; et ideo magis non facit, quia prope est. Curando enim imposuit quod imposuit, et curando non facit quod rogatur. Non te exaudit ad praesentem voluntatem, exaudiendo ad futuram sanitatem;Sed quibus «omnibus? Omnibus qui invocant eum in veritate.» Tales omnes confirmat decidentes «qui invocantamen. Certe, si ideo times Deum, ut tu facias ipsius voluntatem, ecce et ipse quodammodo ministrat tibi, facit voluntatem tuam. «Et preces eorum exaudiet, et salvos faciet eos.» Vides ad hoc exaudire medicum, ut salvos faciat. Quando hoc? Audi Apostolum dicentem: «Spe enim salvi facti sumus. Spes autem quae videtur, non est spes:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ se ipsum tibi dederit : desiderastitan¬
ta ab illo : rogo te desidera & ipsum.
neq enĩ uere dulciora sunt ista. quã ille
aut ex aliqua parte cõparanda sunt illi.
Ergo quicimi ipsũ a quo accepit de qiub
gaud& p̃ponit his om̃ib. reb quas accȩ¬
pit : ipse in uocat dm̃ inueritate Nam
ut noueritis sitalib hominib ꝓponitur
& dicat᷑ quid si ista om̃ia de quib: gauder
uelit tibi auferre ds̃ iã ñ amabitur : Nion
erit qͥd dicat. dñs dedit dñs abstulit. sicut
dño placuit ita factũ . ẽ. sit nom̃ d̃ beue¬
dictum : sed forte quia abstulit quid dr̃:
ds̃ quid tibi feci quare mͥ abstulisti. &
illis dedisti: iniquisdas. & tuis tollis
Accusas dm̃ quasi in iustum: & te laudas
quasi ustum. Conuertere : accusa te
lauda illũ. Tunc eris rectus. cũ in om̃ib
bonis quȩ facit ds̃ tibi plac&: in om̃ib
malis quȩ pateris ds̃ tibi ñ displicet
hoc .ẽ. inuocare dm̃ inueritate Qui

Expanded text:
cum seipsum tibi dederit? Desiderasti tancum seipsum tibi dederit? Desiderasti tanta ab illo; rogo te, desidera et ipsum. Neque enim vere dulciora sunt ista, quam ille, aut ex aliqua parte comparanda sunt illi. Ergo qui Deum ipsum, a quo accepit de quibus gaudet, praeponit his omnibus rebus quas accepit, ipse invocat Deum in veritate. Nam ut noveritis, si talibus hominibus proponatur et dicatur. Quid, si ista omnia de quibus gaudes, velit tibi auferre Deus? jam non amabitur; non erit qui dicat, «Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum» . Sed forte cui abstulit, quid dicit? Deus, quid tibi feci? Quare mihi abstulisti, et illis dedisti? Iniquis das, et tuis tollis. Accusas Deum quasi injustum, et te laudas quasi justum. Convertere; accusa te, lauda illum. Tunc eris rectus, cum in omnibus bonis quae facit, Deus tibi placet; in omnibus malis quae pateris, Deus tibi non displicet. Hoc est invocare Deum in veritate. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. istud. erit enĩ cũ inuocabunt me. &
non exaudiã eos : Ergo uide qđ sequitur
oonb qui inuocant eũ in ueritate
nam multi eũ in uocant: non in ueritate
Aliud ab illo quer̃ & ipsum ñ queruÑ
quare amas dm̃: quia dedit mihi sa¬
nitatem. Istud manifestum ẽ  ipse de¬
dit. Non enĩ ab ullo ẽ. ulla salus : nisi
ab ipso. Quia dedit mihi inquit uxorẽ
diuitẽ qͥ nihil habebam & seruientẽ mihi
& hoc ipse dedit: uerũ dicis. Dedit in¬
quit filios & multos & bonos: dedit fa¬
miliã. dedit om̃ia bona. Ideo amas. ideo
nihil amplius queris : esto esuriens
ad huc pulsa ad ianuã patris familias.
hab& adhuc qđ d&. Inm̃dicitate es
cum om̃ib his quȩ accepisti : & nescis
Pannosam carnẽ mortalitatis ad huc
portas : stolam illam głȩ immortali.¬
tatisinum qͥd accȩpisti. & quasi iã sa¬
tiatus non rogas : Beati qui esuriunt
& sitiunt iustitiam : quia ipsi satu¬
rabunitur. Ergo sibonus ẽ ds̃
quia ista tibi dedit. quantũ beatior eris

Expanded text:
Erit enim cum invocabunt me, et non exaudiam eos» ? Ergo vide quod sequitur: «Omnibus qui invocant eum in veritate.» Nam multi eum invocant non in veritate. Aliud ab illo quaerunt, et ipsum non quaerunt. Quare amas Deum? Quia dedit mihi sanitatem. Istud manifestum est, ipse dedit: non enim ab ullo est ulla salus, nisi ab illo. Quia dedit mihi, inquit, uxorem divitem, qui nihil habebam, et servientem mihi. Et hoc ipse dedit; verum dicis. Dedit, inquit, filios, et multos et bonos, dedit familiam, dedit omnia bona. Ideo amas? Ideo nihil amplius quaeris? Esto esuriens, adhuc pulsa ad januam patrisfamilias; habet adhuc quod det. In mendicitate es cum omnibus his quae accepisti, et nescis. Pannosam carnem mortalitatis adhuc portas; stolam illam gloriae immortalitatis numquid accepisti, et quasi jam satiatus non rogas? Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quia ipsi saturabuntur . Ergo si bonus est Deus, quia ista tibi dedit; quanto heatior eris,
Abbreviated transcription (Latin):
Cus todi⁊ dũs om̃s dilisen iesse
& oõs peccatopes disperd&: Videtis.
quia .ẽ. apud eũ seueritas: apud quẽ tan.¬
ta suauitas: Saluos faci& om̃s speran¬
tes in se: om̃s fideles. om̃s tim̃tes se om̃s
inuocantes se inueritate: & om̃s pecca¬
tores disꝑd& . Quos om̃s peccatores. nisi
putantes. ueniã delictoꝵ desperantes.
& ipsa desꝑatione delicta cumulantes.
aut ueniam sibi ꝑuerse ꝓmittentes.
& ex ipsa ꝓ missione apeçcatis &
impietate non recedentes : Ueni& tem¬
pus ut separent᷑ isti om̃s: & fiant duȩ
illȩ pastes. una ad dexterã. altera
ad sinistram Accipiant iusti regnum

Expanded text:
Custodit Dominus omnes diligentes se, et omnes peccatores disperdet.» Videtis quia est apud eum severitas, apud quem tanta suavitas. Salvos faciet omnes sperantes in se, omnes fideles, omnes timentes se, omnes invocantes se in veritate; «et omnes peccatores disperdet.» Quos «omnes peccatores,» niputantes; veniam delictorum desperantes, et ex ipsa desperatione delicta cumulantes; aut veniam sibi perverse promittentes, et ex ipsa promissione a peccatis et impietate non recedentes? Veniet tempus ut separentur isti omnes, et fiant illae duae partes, una ad dexteram, altera ad sinistram; accipiant justi regnum
Abbreviated transcription (Latin):
Apepis tu manũ ⁊uam. &ioples
ome animal Benedictione Et si
non das: aliquantulum das. tam̃ das
qđ facis : sic rogauit danihel: sic alii scĩ
Iusta sunt iudicia tua : bene passi sumꝰ
recte passi sumꝰ. Non deder̃ dõ in iusti.¬
tiam : non ei deder̃ iniqͥtatẽ & in¬
sipientiam. Laudauer̃ primũ flagel¬
lantẽ : & sic senser̃ cibantẽ Iustus dñs¬

Expanded text:
Aperis tu manum tuam, et imples omne animal benedictione.» Etsi non das aliquando, das tamen ustum est quod facis. Sic rogavit Daniel, sic alii sancti: Justa sunt judicia tua, bene passi sumus, recte passi sumus . Non dederunt Deo injustitiam, non ei dederunt iniquitatem et insipientiam. Laudaverunt primo flagellantem, et sic senserunt cibantem: «Justus D
Abbreviated transcription (Latin):
rant & tudas escã illis in opor¬
nitate. Prorsus tanquã refici¬
ens egrotũ mopor tunitate . quan¬
do deb& accipere tunc das: & quod
deba hoc das. Itaq aliquando desi¬
deratur ab illo: & nondat. Nouit ho¬
ram dandi: qui curat. Quare ista
dico fr̃s: Nequis quando forte ñ
fuerit exauditꝰ aliquid iniustũ pę¬
tens a da Nã quando iniustũ aliqͥd
petit. in poenã suã ex auditur
Sed aliquid non iustũ petens si
fonte non fuerit exauditus. nĩ
minuat᷑ animo non deficiat
expectent oculi eius ad escam
quam ille dat in oportunitate
quando ñdat : ideo ñdat. ne obsit qđ
dat neq enĩ aliqͥd iniustũ petebat apłs.
quando rogauit ut auferretur ab eosti¬
mulus carnis angłs satanę a qͦ colafita.¬
bat᷑ & tam̃ rogauit & ñ accepit : quia

Expanded text:
rant, et tu das escam illis in opportunitate.» Prorsus tanquam reficiens aegrotum in opportunitate, quando debet accipere, tunc das; et quod debet, hoc das. Itaque aliquando desideratur ab illo, et non dat: novit horam dandi, qui curat. Quare ista dico, fratres? Ne quis quando forte non fuerit exauditus aliquid justum petens a Deo: nam quando injustum aliquid petit, in poenam suam exauditur; sed aliquid non injustum petens, si forte non fuerit exauditus, non minuatur animo, non deficiat; exspectent oculi ejus ad escam, quam ille dat in opportunitate. Quando non dat, ideo non dat ne obsit quod dat. Neque enim aliquid injustum petebat Apostolus, quando rogabat ut auferretur ab eo stimulus carnis, angelus satanae a quo colaphizabatur: et tamen rogavit, et non ac
Abbreviated transcription (Latin):
mur: dñi sumus & unde factum ẽ ut
eussis & mortuus : quia p̃tio sangui¬
nis te redemit & mortuus : quomꝰ ꝑ dit
seruũ mostuũ cuiꝰ mors ẽ p̃tiũ tiiũ &
Ideo cũ dixiss&. siue uiuimꝰ siue morimͣ¬

Expanded text:
dare Deum. Unde factum est ut ejus sis et mortuus? quia pretio sui sanguinis te redemit et mortuus; quomodo perdit servum mortuum, cujus mors est pretium tuum? Ideo cum dixisset, sive vivimus, sive morim
Abbreviated transcription (Latin):
isto scło . Ex diuitib fuint pauꝑes. ex
ties enĩ cadit iustus. & resurgit : impii
autẽ infirmabunt᷑ in malis : quando
mala accidunt impiis. infirmant᷑ ibi:
quando mala accidunt iustis. confirmat
dñs om̃s decidentes: Deciderat iob a
ła pristinȩ lucis tẽporalium rerũ. quib
nitebat ad tempus: deciđat agła domꝰ
suȩ . Uultis nosse quantũ deciderat:
instercore sed ebat : & confirmauit dñs
decidentẽ: Quantũ confirmauit : ut &¬
inipso graui uulnere quo ꝑ totũ corpus
ꝑcus serat. responderet uxori tẽptanti
quã solã sibi diabolus reliquerat adiu¬
tricẽ: locuta es tanqͣm una ex insipi¬
entib mulierib . Si bona ꝑcepimꝰ de
manu dñi. mala ñ sustinemus : Quomͦ
confirmauerat decidentẽ : confirmat
dñs om̃s decidentes: Cũ ceciderit in qͥt

Expanded text:
isto saeculo; ex divitibus fiunt pauperes, ex isto saeculo; ex divitibus fiunt pauperes, ex ties enim cadit justus et resurgit; impii autem infirmabuntur in malis . Quando mala accidunt impiis, infirmantur ibi: quando mala accidunt justis, «confirmat Dominus omnes decidentes.» Deciderat Job a gloria pristinae lucis temporalium rerum, quibus nitebat ad tempus, deciderat a gloria domus suae. Vultis nosse quantum deciderat? In stercore sedebat: et confirmavit Dominus decidentem. Quantum confirmavit? Ut et in ipso gravi vulnere quo per totum corpus percussus erat, responderet uxori tentanti, quam solam sibi diabolus reliquerat adjutricem: «Locuta es tanquam una ex insipientibus mulieribus: si bona percepimus de manu Domini, mala non sustinebimus» ? Quomodo confirmaverat decidentem! «Confirmat Dominus omnes decidentes. Cum ceciderit,» inquit,