comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in celum angłs. aꝑ
uerit. et qͦ reuersurus
cidẽ popło latiꝰ proficienti
conlicionem suampate fe¬
cit oftendens qd̃ ipse in pa¬
tre. et pater in ipso sit angełs
redit ad eum. Tobias rema¬
nec ap̃ patrem. et xp̃c fidelib
suis intelligitur diuinita¬
te patri equal. humanita¬
te hominib cõsubftancialis¬
tatem et mnisericordiam do¬
cens beneficia dei semper p̃¬
dicare. et flagella timere re¬
pletus ꝙ sp̃u yphetie de su per¬
na ierl̃n multa decantat
uersus multos doctores ha¬
bebit. et ꝓpħas qͥ metes ꝓxim¬

Expanded text:
in coelum angelus erit, et quo reversurus eidem populo latius proficienti conditionem suam patefecit, ostendens, quod ipse in Patre, et Pater in Filio sit. Angelus redit ad Deum, Tobias remanet apud Patrem, et Christus a fidelibus suis intelligitur divinitate Patri aequalis, humanitate hominibus cotatem et misericordiam, docens beneficia Dei semper praedicare, et flagella timere, repletusque spiritu prophetiae de superna Hierusalem multa decantat. saeculi conversus multos doctores habebit et prophetas, qui mentes p
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ liberes: q indomo regis es pͥ cunctis iu¬
deis. Si eni nunc silueris per aliam ocs.¬
sionem lib̾abiutur iudei. et tu et domus
tua per ibitis. et quis nouit.¬
utrũ iccirco ad regnũ ueneriͤ¬

Expanded text:
m liberes, quia in domo regis es prae cunctis Judaeis: si enim nunc silueris, per aliam ocerabuntur Judaei: et tu, et domus patris tui peribitis. Et quis novit,utrum idcirco ad regnum veneri
Abbreviated transcription (Latin):
Rege inortos ꝓperante
licias paradisi ĩuitante
ri. ꝯtendit. s tẽpꝰ oportu¬
ntur. salutis remedia
cũ mortis inuenrẽnt
perieula uñ salomon.
tuẽ inuoeabt̃ et ñ ex¬
audiam eos mane ꝯ¬

Expanded text:
Rege in hortum properante, licias paradisi invitante, ri contendit, sed tempus opportuntur salutis remedia, cum mortis imminent pericula; unde Salomon: « Tunc invocabunt, et non exaudiam eos: mane c
Abbreviated transcription (Latin):
tib. uener̾t eunuchiregis et ci
peticio tua. hest̾. ut det᷑tibi. et qͥd
trabis. at quẽ illa respundit. Si
ĩueni grãm inocłis tuis. orex et
sitͥ placet: donamͥ ammã meam
ꝓ qua rogo et ppłm meũ ꝑ tͦ obsecͦs
Traditi eñ sumꝰ ego. et ppłs meu̾
ut ꝯteram et iugulem᷑ et ꝑeamiꝰ¬

Expanded text:
tibus, venerunt eunuchi regis, et cipetitio tua, Esther, ut detur tibi? et quid trabis. Ad quem illa respondit: Si inveni gratiam in oculis tuis, o rex, et si tibi placet, dona mihi animam meam, pro qua rogo, et populum meum, pro quo obsecro. Traditi enim sumus ego et populus meus, ut conteramur, jugulemur, et pereamu
Abbreviated transcription (Latin):
pauit .ẜ. xp̾o referuauit di¬
cens. qͥ ht̃ sponsam spnsus
do. priornatus. uł iste ꝓpĩ¬
quus ẽ. legis decalogus qͥ
ꝓpinquior sẏnagore ꝙͣ euã¬
illi ppło dat᷑ ⁊ tp̃r prior.ẽ.¬

Expanded text:
avit, dicens: Qui habet sponsam sponsus do prior natus. Vel iste proquus, est legis decalogus qui propinquior Synagogae quilli populo datus et
Abbreviated transcription (Latin):
Peccatoꝵ ut nec eoꝵ¬
smemoria in illis
remaneret tali se¬
pultura uoluerunt
patres nostrihonora¬
ri iuxta sepulturã
seph de ossibus suis
enim ueram contes¬
dei ppł̃n. ꝑ idolatriam
spirituali morte
cunctas opes uitu
tum auferre nec ua
saluti. fugit autẽ
cum filio ⁊ ur̃ore
quia nec fidem dñice
incarnationis nec
statum sinagoge
rut. Occiso rege a fi¬
lus suis restitutu
quia superato sepiꝰ
redibant prospera
pꝑto dei quibus ad¬
huc alternatiomib
ecdie statũ eluctu¬
are uideuius.

Expanded text:
peccatorum: ut nec memoria in illis remaneret. Tali sepultura voluerunt patres nostri honorari juxta sepulturam seph de ossibus suis enim veram confesDei per idololatriam spirituali morte cunctas virtutum opes auferre, nec valsaluti. Fugit autem cum filio et uxore. Quia nec fidem dominicae incarnationis, nec statum synagogaeruit. Sed occiso rege a filiis suis, restituta Quia superato saepiuredibant prospera populo Dei, quibus adhuc alternationibus Ecclesiae statum fluctuare videmus.
Abbreviated transcription (Latin):
as uero cũ filio suo.⁊ cum uxore fu¬
giens nudus latuit ipͣsuis diligebant
eum. post dies uero quadraginta.u.
tobias ad donum suamominis factil¬
tas enui restituta est ei Post hec uero¬
cum esset dies festus dñi

Expanded text:
as vero cum filio suo et cum uxore fugiens nudus latuit quia multi diligebant eum post dies vero quadraginta et est Tobias ad domum suam omnisqutas eius restituta est ei post haec verocum esset dies festus Domi
Abbreviated transcription (Latin):
exieen sol atcipiat unus quisq  crma sure ste
cum iii pecu n u descendatis deorsum. s quasi
impetũ facientes. Tunc exploratories necesse erit.
ut fugiant ad pͥneipem suum extidencium ad
pugnam. Eum q tuces eoꝵ ꝯcurerint aotab̾na¬
cłm: holofernis et inuentrint eum truntum in
suo sanguine uolutatum: decidet super eos tim¬
or. Cum ꝙ cognoueritis fuge illos. ite pꝰ illos
litatis ritu credidit deo. n et cricũcidit carnam
p̾pucii sui. et appositus est ad ppłm isrł. et om¬
nis succese io eius usq inhodiernum diẽ. ¶ox
autem ut ortꝰ est dies: suspn der̃t oi em super
muros caput holofernis. accepit q unusquiꝰ¬
ꝙ uir arma sua. et egressi st̃ cum grandi ster¬
patu. et ulult᷑u. qd̃ uidentes exploratores: ad

Expanded text:
sol accipiat unusquisque arma sua et exite cum impetu, non ut descendatis deorsum sed quasi impetum facientes. Tunc exploratores necesse erit ut fugiant ad principem suum excitandum ad pugnam. 2 Cumque duces eorum cucurrerint ad tabernaculum Holofernis et invenerint eum truncum in suo sanguine volutatum, decidet super eos timor. Cumque cognoveritis fugere illos ite post illos litatis ritu, credidit Deo, et circumcidit carnem praeputii sui, et appositus est ad populum Israel, et omnis successio generis ejus usque in hodiernum diem. Mox autem ut ortus est dies, suspenderunt super muros caput Holofernis, accepitque unusquisque vir arma sua, et egressi sunt cum grandi strepitu et ululatu. Quod videntes exploratores, ad
Abbreviated transcription (Latin):
tabernacłm concurer̃t. proro hii qͥ in tab̾nacłõ
erant ueniantes teant ingressum cubiculi
per sterpentes excitendi gra. in qͥ etudinem ar¬
te moliebantur. ut ñ ab excitantib. s asonan¬
tib olofenes euigilarent. Nulus enĩ audebat
tab̾nacłm uͥrtutis assirioꝵ pulsando aut in¬
trando aꝑire. s eũ uenisent dures eii touni
et. et uniuersi maiores ẽ eccitus assirioꝵ: di¬
xexuni cubicusarus. Intrate excitate et illu.

Expanded text:
ernis cucurrerunt. Porro hi qui in tabernaculo erant, venientes, et ante ingressum cubiculi perstrepentes, excitandi gratia, inquietudinem arte moliebantur, ut non ab excitantibus, sed a sonantibus Holofernes evigilaret. Nullus enim audebat cubiculum virtutis Assyriorum pulsando aut intrando aperire. Sed cum venissent ejus duces ac tribuni, et universi majores exercitus regis Assyriorum, dixerunt cubi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dixit Gaudium tibi sit sẽꝑ
Et tobias ait. quale gaudiũ¬
m̾erit qui intenebris sedeo. ⁊
lumen celi non uideo: Eui ait
iuuenis. fortianimo esto iꝓxi¬
mo est ut adeo cureris dixit iraq
illi tobias. Nunquid poteris per¬
ducere filium meum ad gabelũ
in rages ciuitatem medoꝵ. ⁊ cũ
redieris restituam tibi merce¬
dem tuam. Et dixit ei angelus.
Ego ducam ⁊ reducam sanum
alte.fui tobias respondit.Ro¬
gote indicam̾.dequa domo.
aut de qua tribues tir: cui ra¬
phael angelus dixit. genus
tis ominibus que erant inma portã¬
cda. fecit tobias naele patri suo.⁊ ma¬
tri sue. ⁊ ambulauert̃ ambo simul.
Cũq profectiessent crpit fiere mat̃
enis. ⁊ clicere. baculum senectutis

Expanded text:
 dixit gaudium tibi semper sit et Tobias ait quale mihi gaudium erit qui in tenebris sedeo et lumen caeli non video cui ait iuvenis forti animo esto in proximo est ut a Deo cureris dixit itaque illi Tobias numquid poteris perducere filin Rages civitatem Medorum? et cum redieris, restituam tibi mercedem tuam. Et dixit ei angelus; Ego ducam et reducam eum ad te. Cui Tobias respondit: Rogo te, indica mihi, de qua domo, aut de qua tribu es tu? Cui Raphael angelus dixit: Genustis omnibus quae erant in via portanda fecit Tobias vale patri et matri suae et ambulaverunt ambo simul cumque profecti essent coepit flere mater eius et dicere baculum senectutis
Abbreviated transcription (Latin):
dicite michi quis sit poplus iste qui montana obsidet. aut
que et quales. et qante sint cuares coꝵ. que etiara sit.

Expanded text:
Dicite mihi, quis sit populus iste, qui montana obsidet: aut quae, et quales, et quantae sint civitates eorum: quae etiam sit
Abbreviated transcription (Latin):
fut᷑um agnoui qd̃ dicet᷑ uobis indẽpnacione ꝓ eo
qd̃ contempnentes uos noluer̃t ultra tradere se ip¬
sos ut inuenierent miãm in conspectu ur̃o. hac
decansa cogitaui mecũ clicerᷤ uadam ad faciẽ
principis holo fernis. ut indicem illi secreta illoꝵ
et ostenda illi. qͦ ad itu possit obtinẽ eos. ita ut ñ
sadat unꝰ uir deexercitus eiꝰ. ẽt cum audissent uiri.
u̾iba illi eiꝰ. cõsid̾abant faciẽ eiꝰ. et erat in ocłis eoꝵ

Expanded text:
futurum agnovi quod dentur vobis in depraedationem pro eo quod contemnentes vos noluerunt ultro tradere se ipsos ut invenirent misericordiam in conspectu vestro hac de causa cogitavi mecum dicens vadam ad faciem principis Holofernis ut indicem illi secreta illorum et ostendam illi quo aditu possit obtinere eos ita ut non cadat unus vir de exercitu eius et cum audissent viri verba eius considerabant faciem eius et erat in oculis eorum
Abbreviated transcription (Latin):
super te uerł̃m. et sit nom̃ tuum
in numero scõꝵ et iustoꝵ. etcli
xert hu qui illic erant om̃s una uoce fiat fiat su¬
dith gͦ orans clĩm transinit ꝑ portas ipsa. et abra
euis. factum est autem cũ descenderet montem circa
ortũ diei. occurerunt ei exploratores assyriorũ et te

Expanded text:
super te Jerusalem, et sit nomen tuum in numero sanctorum et justorum. Et t hi qui illic erant omnes una voce: Fiat, fiat. Judith vero orans Dominum, transivit per portas et ipsa et abra ejus. Factum est autem, cum descenderet montem, circa ortum diei, occurrerunt ei exploratores Assyriorum, et te
Abbreviated transcription (Latin):
acepit. statĩq rex. Muis ẽ in qͥt in atrio: aman qui¬
pex. int̾iuis atriu̾ domꝰ regie intrauerat. ut sugge¬
reret regi. ut iuberet mardocheũ afigi patibulo.
qd̃ ei fuerat p̃paratũ. Respunder̃ ꝑueri.aman

Expanded text:
accepit. Statimque rex, Quis est, inquit, in atrio? Aman quippe interius atrium domus regiae intraverat, ut suggereret regi, et juberet Mardochaeum affigi patibulo, quod ei fuerat praeparatum. Responderunt pueri Aman
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ordeũ inhorreũ cont̾entur post¬
cruam aũreu̾sa ad socrũ suam
audunt ab ea filia mui querã
tibi requiã ⁊ ꝓuidebo ut bene sit tibi. Boor iste cuiꝰ
puellis in agro uinctis es ꝓpincruus nost̾ est
in hac nocte aream ordei uentilat. lauare igit᷑.

Expanded text:
rreis conderentur postquam autem reversa est ad socrum suam audivit ab ea filia mi quaeram tibi requiem et providebo ut bene sit tibi Booz iste cuius puellis in agro iuncta es propinquus est noster et hac nocte aream hordei ventilat lava igit
Abbreviated transcription (Latin):
tatem p̃p incredialitatem
⁊ duriciam cordis per denteᷤ
per isaiam pͥncipes sodo¬
amorreus. ⁊ mat᷑ tua cech¬
ea.

Expanded text:
tatem propter incredulitatem et duritiam cordis perdentes, qui per Isaiam principes SodoAmorrhaeus, et mater tua Cethaea.
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ram mitentes tynem sr̃ capita sua. et unanimes orã¬
et assumentes ar sia bellica. sed er̃t ꝑloca que an
gusti itineris tramitem diligunt int̾ montuosa.

Expanded text:
ram, mittentes cinerem super capita sua, unanimes oranEt assumentes arma sua bellica, sederunt per loca, quae ad angusti itineris tramitem dirigunt inter montosa
Abbreviated transcription (Latin):
es ydola sua. et uenient ĩ ierłm.¬
et inhabitabunt eam. et iea gaudebunt omnes
reges terre adorantes regẽ israel. Audite g filu
et inquirite ut faciatis que sint placita illi. et filiuis
uestris mandate ut faciant iusticias. et elemosinas.
ut sint memores dei. et bñdicant. dm̃ õi tempore
inueritate. et in tota. uirute sua¶ Iunc es filu
audite me. et nolite manere hic. s qͦccy die sepelie¬
ritis matrcm uestram et rea me in uno sepulcro.¬
ex eo clirigite gressus uestros ut exeatishĩc. Uidee¬

Expanded text:
nient in Jeret inhabitabunt in ea, et gaudebunt in ea omnes reges terrae, adorantes regem Israel. Audite ergo, fet inquirite ut faciatis quae placita sunt illi: et filiis vestris mandate ut faciant justitias et eleemosynas, ut sint memores Dei et benedicant eum in omni tempore in veritate, et in tota virtute sua. Nunc ergo, filii, audite me, et nolite manere hic; sed quacumque die sepelieritis matrem vestram circa me in uno sepulcro,ex eo dirigite gressus vestros ut exeatis hinc: vide
Abbreviated transcription (Latin):
a corpore potentie sue separaret
quos sibi corpus fecerat auferret¬
⁊ hos corpori suo .i. eccl̃ĩe in ferret
branchiam enimhabet piscis
in confimo capitis ⁊ corporis.
Est autem xp̃c caput ecelie que
est corpus eius ⁊ diabolus caput¬

Expanded text:
a coquos sibi corpus fecerat, auferret, et hos corpori suo, id est Ecclesiae inferret. Branchiam enim habet piscis in confinio capitis et corporis, est autem Christus caput Ecclesiae, quae est corpus ejus, et diabolus caput
Abbreviated transcription (Latin):
saram filiam suam ⁊lacrimata est. clixites ei.
forti amimo esto filia imi. dominus celi det tͥ
gaudium protedio qd̾ ꝑ pessa es. Post qũa

Expanded text:
Sarram filiam suam et lacrimata est dixitque ei forti animo esto filia mi Dominus caeli det tibi gaudium pro taedio quo perpessa es postqua
Abbreviated transcription (Latin):
autem temptationem ideo
ꝑmisit clominus euenire
illi ut posteris daretur exem¬
plum patiencie eius sicut ⁊ sc̃i iob.
Ham cum ab infantia sua semꝑ
deum timuerit ⁊ mandata eiꝰ¬
custodierit non est contristatus
circa deum quod plagacecitatis¬
euen̾̃it eis immobilis indeiti
more permansit.¬

Expanded text:
m ideo permisit Dominus evenire illi, ut posteris daretur exemplum patientiae ejus, sicut et sancti Job. Nam cum ab infantia sua semper Deum timuerit, et mandata ecustodierit, non est contristatus contra Deum, quod plaga caecitatisei, sed immobilis in Dei more permansit
Abbreviated transcription (Latin):
b. Pontigit aũ ⁊ c̃. Hemo mire¬
tur si aliqũ bonatipice uialũ
malabonum sig̃cent. Si enĩ
hoc non liceret nũquã nigro
cdei scriberetur quia deus ẽ lux
S nomen diaboli calcło candi¬
do scribas tenebias nichilom¬
ex parte contigit inisrł. fatigatꝰ
a sepultura cecatus est. Qui crũ
in fatigabilis aũ bonis operib
ꝑmanet fidei lumen non amit¬
tit. Ita ⁊ spu̾aliter fatigatus
doruut. qui uigilare. stare ui¬
liriter agere ⁊̃ confortari negli¬
git. ẜuidr̃. Surge quidormus ⁊
exurge amortius.⁊ c̃.

Expanded text:
« Contigit, » etc. Nemo miretur si aliquando bonum typice malum, mala bonum significent. Si enim hoc non liceret nunquam nigro Dei scriberetur: quia Deus lux est. Sed si nomen diaboli calculo candido scribas, nihilome contigit in Israel . Fatigatus a sepultura caecatus est. Qui enim infatigabilis in bonis operibus consistit, fidei lumen non amittit. Ita et spiritualiter fatigatus dormit, qui vigilare, stare, viriliter agere et confortari negligit. Cui dicitur: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis .
Abbreviated transcription (Latin):
ias cuas dirigat. ⁊ omnia consilia
tua mipso ꝑm̾aneant. Indico etiam tibi fili mi
dedisse me .x. talenta argenti. dum adhuc infantu¬
lus esses gabelo in rages ciuitate medoꝵ ⁊ syrogra¬
phumeius apud me habeo ⁊ ideo perquire quomo¬
do ad eum ꝑ uenias ⁊ recipias ab eo supra memo¬
ratum pondus argenti ⁊ re stituas ei cyrograph¬
um suum. Dolitimere fili ini pauperem quidem

Expanded text:
ias tuas dirigat, et omnia consilia  ipso permaneant. Indico etiam tibi, fili mi, dedisse me decem talenta argenti, dum adhuc infantulus esses, Gabelo, in Rages civitate Medorum, et chirographum ejus apud me habeo: et ideo perquire quomodo ad eum pervenias, et recipias ab eo supra memoratum pondus argenti, et restituas ei chirographum suum. Noli timere, fili mi: pauperem quidem
Abbreviated transcription (Latin):
patuetumanimas ire uatenebras. Liducia ma¬
gna erit coram sũmo deo elemosina omnibus fa-
tientibus eam. alͤ nde tibifili ab oiͣiiͦ fornica-¬
tione ⁊ preter ioem tuam nunquam patia

Expanded text:
 ire in tenebras. Fiducia magna erit coram summo Deo eleemosyna omnibus qui faciunt eam. Attende tibi, fili, ab omni fornicatione, et praeter uxorem tuam nunquam patia
Abbreviated transcription (Latin):
domus tua sc̃ificatione imlnt. et om̃s gentes
aꝰguo scet. qm̃ tues deus. et ñ est alius. pret̾ te. Lactũ
ẽ autem. cum cessasset clamare ad lnm: surrexit.
decelo in quo iacuerat ꝓstrata dño. uocauit q abrã
luã. et desendit in domum suam ibstulit a secilitiũ.

Expanded text:
 tua sanctificatione permaneat et omnes gentes agnoscant quoniam tu es Deus et non est alius praeter te factum est autem cum cessasset clamare ad Dominum surrexit de loco quo iacuerat prostrata Domino vocavitque abram suam et descendens in do
Abbreviated transcription (Latin):
pud hebreos liber iudith. inter agiogra p¬
ha legitur cuiꝰ auctoritas. ad roboranda il¬
la que incontentionem ueniunt: minus
iclonea iudicatur. caldco tñ sermone conscͥiptus: int̾
historias cumputat. s qi hc̃ librum sinodꝰ icetia in
numero sc̃arum scͥpturum legit᷑ cõpatuse: qͥeui po¬
stulacõni uestre immo exactioni et sepositis occupaci¬
onib quib uehemẽter arctabar: hunic unã braciu¬
ncl̃am dedi mag̃ sensum ex sensu qͣ ex uebo ũbũ
trãsferens Multoꝵ codicum uarietatem uitisissimã
amputam. sola ca que intelligentia integͣ in uerb̾

Expanded text:
pud Hebraeos liber Judith inter apocrypha legitur: cujus auctoritas ad roboranda illa quae in contentionem veniunt, minus idonea judicatur. Chaldaeo tamen sermone conscriptus, inter historias computatur. Sed quia hunc librum Synodus Nicaena in numero sanctarum Scripturarum legitur computasse, acquievi postulationi vestrae, immo exactioni: et sepositis occupationibus, quibus vehementer arctabar, huic unam lucubratiunculam dedi, magis sensum e sensu, quam ex verbo verbum transferens. Multorum codicum varietatem vitiosissimam amputavi: so
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m ꝓte passũ ⁊ uenide uo¬
ta mͣte discute operim̃tũ
ꝓmissam hu̾ilit̾ ad aurili¬
um eiꝰ confuge. ut ibi per¬
maneas omni tempore.

Expanded text:
pro te passum, et veni devota mente, discute operimentumpromissam, humiliter ad auxilium ejus confuge, ut ibi permaneas omni tempore.
Abbreviated transcription (Latin):
ceneͣns cũ discipul suis cor¬
poris ⁊ sanguinis sui sace¬
añita cõmunicauit eis.
impleto autẽ misterio
dispensationis xͥ. eccłia de
gentib ad fidẽ fidueiab̾e
accessit.

Expanded text:
coenans cum discipulis suis corporis et sanguinis sui sacramenta communicavit eis. Impleto autem mysterio dispensationis, Christi Ecclesia de gentibus ad fidem fiducialiter accessit.
Abbreviated transcription (Latin):
te pedum ⁊ ꝓicieste. et ibi iacebis.
ipse autẽ clicet tibi quid agere de¬
beas. que respundit:quicquid
perceperis faciẽ descenditꝙ in
aream ⁊ fecit omĩa que sibi im

Expanded text:
te pedum, et projicies te, et ibi jacebis: ipse autem dicet tibi quid agere debeas. Quae respondit: Quidquid praeceperis, faciam. Descenditque in aream, et fecit omnia quae sibi im
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ se ꝓiecit. Et ecce nocte iam me¬
clia expauit homo.⁊ contirrbatꝰ
ẽ. iuditq mulierem iacentem
ad pedes suoz: ait illi. Que es illa
Rdit. ẽgosũ rrcch ancillatua.
Expande palliũ tuũ sr̃ famulã

Expanded text:
e proiecit et ecce nocte iam media expavit homo et conturbatus est viditque mulierem iacentem ad pedes suos et ait illi quae es illaque respondit ego sum Ruth ancilla tua expande pallium tuum super famulam
Abbreviated transcription (Latin):
Qui sibi uidebater.¬
potencior. infra ali¬
os apparet uilior ⁊
posuit potentes
inchermel. ⁊ cher.¬
mel insaltũ repu¬
humilitas. ⁊ exal¬
tata. Sic persecutu
dam ⁊ catida ut ca¬

Expanded text:
qui si videbaturior, infra alios apparet vilior et posuit potentes in Chermel, et Chermel in saltum repuhumilitas exaltata; sic persecutordam, et cauda in ca
Abbreviated transcription (Latin):
Abe. yidit xinquũ p̾teri¬
re cũ p̾tur soris sui aduẽ¬
tũ quẽ more hũane uite
ꝓperare ꝯspexit. ⁊ ad fi¬
oͣfio oficium pͥecursoris
misericorditͥ conu̾tit.

Expanded text:
 vidit propinquum praeterire, cum praecursoris sui adventum quem more humanae vitae properare conspexit, et ad officium praecursoris misericorditer convertit.
Abbreviated transcription (Latin):
ppło. testes uos ĩ quid estis hodie qd̃ possedere qͣue
oĩa fuerũt elimeleeh ⁊ chelion⁊ maalon tradente.
noenu ricch moͥbitidẽ uxorem maalonĩꝯiugrũ
sũserĩut suscitẽ nom̃ oefuncti ĩheditate sua. nio¬
cabulũ eiꝰ de farilĩa sua ac fratrib ⁊ ppło deleatur.

Expanded text:
odie, quod possederim omnia quae fuerunt Elimelech, et Chilion, et Maalon, tradente Noemi, et Ruth Moabitidem uxorem Maalon, in conjugium sumpserim, ut suscitem nomen defuncti in haereditate sua, ne vocabulum ejus de familia sua ac fratribus, et populo deleatur.
Abbreviated transcription (Latin):
diatur. ut eis uerbo et ex¬
emplo ministrant qͥe eld¬
ad cultum pietatis neces¬
sarium uident. Quec̾cy¬
regi altisimo placuerit.
diata uasthi.

Expanded text:
datur, ut verbo et exemplo ministrent qad cultum pietatis necessarium viderint. Quicunqregi altissimo placuerit, diata Vasthi.
Abbreviated transcription (Latin):
nostre tulisti ⁊ transimasti a nobis.
nunqũa esset ipsa peccuma ꝓqua
misisti eum. sufficiebat nobis ꝑ au¬
pertas nr̃a. ut diuicias conputaremus hoc quod
indebamus filium nostrum. Dixit q tobias. No

Expanded text:
nostrae tulisti, et transmisisti a nobis. Numquam fuisset ipsa pecunia, pro qua misisti eum. Sufficiebat enim nora, ut divitias computaremus hoc, quod videbamus filium nostrum. Dixitque ei Tobias: No
Abbreviated transcription (Latin):
li flere saluus peruemet filius noster. ⁊ saluus reũ¬
tetur a d nos ⁊ octuli tin indebunt illum. Credo .N.
quod angelus dei bonus comitetur ei. ⁊ bene dispo¬
nec omnia que circa eum geruntuꝵ. ita ut cum
gandio reũtatur a d nos

Expanded text:
li flere, salvus perveniet filius noster, et salvus revertetur ad nos, et oculi tui videbunt illum. Credo enim quod angelus Dei bonus comitetur ei, et bene disponat omnia, quae circa eum geruntur, ita ut cum gaudio revertatur ad nos
Abbreviated transcription (Latin):
gregass ⁊ mignem ad offendum
tib descendit ĩ meduum rogũ tał
auis quemigne sacrificii statim
ĩ cin̾em ẽ redacta remanente aut̃
qui tãdem recͥipiens formã auis
ad sił itudinem euolauit.

Expanded text:
endum tibus descendit in medium rogi talis avis, que in igne sacrificii statim in cinerem est redacta. Remanente autemqui tandem recipiens formam avis ad solitudinem evolavit.
Abbreviated transcription (Latin):
b ꝯpletis cũ suũ sentit defectum
nidum facit erlignis aroͣticis et¬
multũ siccis q̃ ĩestate erf̾noreso¬
lis flante fauonio accedũtur. qͥ¬
b iami accensis fenur sponte indi
nigreditur ⁊ ibidem int̾ ligna
ardencia ĩtin̾atur er quocin̾e ĩfͣ
tridnũ qͥdã u̾miculus nasçitur
qui paulatĩ plumas recipiẽs ĩ nolu
gia ata ĩ anis qeẽm reꝑatur ẽ aut̃¬

Expanded text:
bus completis, cum suum sentit defectum, nidum facit ex lignis aromaticis valde siccis, que in estate et fervore solis, flante favonio, accenduntur; quibus accensis fenix sponte nidum ingreditur et ibidem inter ligna ardentia incineratur; ex quo cinere infra triduum quidam vermiculus nascitur, qui paulatim plumescens in volucgia, atque in avis spetiem reparatur. Est aut
Abbreviated transcription (Latin):
simplices. alii conpoĩti alii mediocres.
S implices sũt qui nullam aliam ꝑtẽ
hũt usi solam unitatem ut t̾narius
solam t̾ciam ⁊ quinarius solam quin¬
tam ⁊ septenarius solam septimam
hiis .n. una pars sola ẽ ⁊ cõpoĩti sunt
qui ñ sola uuitate metumtur. s ⁊̃ alie

Expanded text:
simplices sunt, alii conpositi, alii mediocres. Simplices sunt, qui nullam aliam partem habent nisi solam unitatem, ut ternarius solam tertiam, et quinarius solam quintam, et septenarius solam septimam. His enim una pars sola est. Conpositi sunt, qui non solum unitate metiuntur, sed e
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ spatium quo põt ire uehiculũ sic
loꝵ. Nam duos actus capit pp̃ enn¬
cium ⁊ ueniẽcium uehiculoꝵ octur¬
aut ẽpublica aut pͥuata . publica
ẽ que in solopublico ẽ. q̃int̾ actus
ppło pr . hec ã ad mare aut ad opi¬

Expanded text:
est, qua potest ire vehiculum: et rsu. Nam duos actus capit propter euntium et venientium vehiculoraut publica, aut privata. Publica est, quae in solo publico est, qua iter actus populo patet. Haec aut ad mare aut ad oppi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in ĩgera. ⁊ illa inclimata. ⁊ illa in
actus ⁊ ꝑtitas. inpassus. gͣdus. cu¬
bitos pedes palmos unçias ⁊ digitos
diun ad instar calami erechieł tẽ¬
tudine ped̾. iiiiͬ. ⁊ longitudine .c.io.
dratus undi fuitur pedib .C. xx.¬

Expanded text:
 in iugera, iugera in climata, climata in actus, perticas, passus, gradus, cubitos, pedes, palmos, uncias et digitos pedum ad instar calami in Ezechiele temtudine pedum dratus undique finitur CXX
Abbreviated transcription (Latin):
exͣ gentem suam alt̾ius diũo ñ iuꝑ
ib̾iecta morti se exponũt grã lib̾ta¬
tis ⁊ potius mortem diligũt qͣm
iugo opp̾imi suitutis ĩo militares
dignitates abnuũt ⁊ aliquos int̾¬

Expanded text:
extra gentem suam alterius dominio vix subiecta. Nam morti se exponunt gratia libertatis, et potius mortem diligunt quam iugo opprimi servitutis. Ideo militares dignitates renuunt et aliquos int
Abbreviated transcription (Latin):
rib płimũ differut ag̾manis.
Nau iurifere õs ĩcoma cͥculariter
ft̃ accensi aͥ quanto sũt nobiliores
tanto alcius ccuntond̾i głiosius
arbitrantur. Est a̾ gens iurib
ferocis corpe agilis lanceis utens

Expanded text:
ibus plurimum differunt a Germanis, nam viri fere omnes in coma circulariter sunt attonsi, qui quanto sunt nobiliores tanto altius circumtondiri gloriosius arbitrantur. Est autem gens viribus ferocis, corpore agilis, lanceis utens
Abbreviated transcription (Latin):
iuridis cum guttis pimice¬
dicta ab effcũ quia siponitur ĩ aqua
radiis solis oppoĩta ebullire facit
aquam ĩuasepõitani ⁊ resoluit in
nebulam ⁊ post paulraũ resoliutur¬

Expanded text:
iridis cum guttis pumicdicta ab effectu, quia si ponatur in aqua radiis solis opposita, ebullire facit aquam in vase positam et resolvit in nebulam; et post paululum tali
Abbreviated transcription (Latin):
nascuntur eĩ ibi poma pulch̾ima
que ex se cupiditatem edendi sp¬
tantib gn̾ant . Quie si carpas
fatiscunt ⁊ resoluũtur incin̾ẽ
si adhuc ardeant.

Expanded text:
Nascuntur enim poma pulcherrima, quae et edendi cupiditatem spectantibus generant. Si carpas, fatiscunt, ac resolvuntur in cinerem, si adhuc ardeant.
Abbreviated transcription (Latin):
git dicens sũt qͥcũ clauso put¬
fc̃i spmna sepulcro. Mutari credãt
hũanas angue medullas.⁊ẽ.¬
ꝙ sic̾ditur m̾ito eueĩt ut sic̃ ꝑ
ẜpentem mors hoi accidit ita ⁊¬

Expanded text:
 dicens: Sunt qui cum clauso putrefacta est spina sepulcro, Mutari credant humanas angue medullas. Quod si creditur, merito evenit ut sicut per serpentem mors hominis, ita e
Abbreviated transcription (Latin):
sio gn̾ata er uapore frigido ⁊ hũi¬
do ñ ꝯg̾gato incorpus nubis ĩme
unt ⁊ sic priune sb̾am durã reddit
ernimia. ⁊̃ frĩditate albescit . ⁊ her.¬
bas ⁊ flores sr̃ quos cadit marcido
efficit ⁊ erurit ad modicũ soł radi¬
na inch̾ aliud ẽ q̈uiros ꝯgelatus
ut dicit beda. Nam ros descendẽs
ad t̾rã frigi ͭ ͤ noctis sp̃em albani
duram i⁊ frĩdam recipit ⁊ sit ĩpriu

Expanded text:
sio generata ex vapore frigido et humido congregato in corpus nubis in meet sic pruine substantiam duram reddit . Ex nimia vero frigiditate albescit, et herbas et flores super quas cadit marcidos efficit et exurit. Admodicum ana nil aliud est quam ros congelatus, ut ait Beda. Nam ros descendens ad terram frigiditate noctis spetiem albam, duram et frigidam recipit, et sic in pru
Abbreviated transcription (Latin):
Shir nomen ẽ ꝓuincie ĩi¬
hat q̃ aleonib ⁊ senissimis bectiis
ĩcoluntur ad qͣs nullus acced̾e alr̃
ei fossã ĩ uen̾it ĩsuam nauĩ recipit
ut si bestie eas sensuit facue ĩ ma¬

Expanded text:
hir nomen est provinciae in Inhabeat, qui a leonibus et saevissimis bestiis incoluntur. Ad quos nullus aliter fossam invenerit, in suam navem recipit, ut si bestiae eos senserint, facile in ma
Abbreviated transcription (Latin):
trabilis uentis. ⁊ sulphure ꝑlena.
uñ ⁊ethue mõtis estuant ĩcendia
nituiꝰ freto scilla ẽ. ⁊ caribdis aib¬
aut naingia ab sorbentur. aut colli¬
duutur fuit a̾ quondã ĩ prĩa cilo¬
pum ⁊ post ea nutͥr cicanoꝵ frugũ

Expanded text:
e plena, ab Ethne monte extant incendia. In cuius fretu Silla est et Caribdis, quibus navigia aut absorbentur aut colliduntur. Fuit autem <quondam patria> Ciclopum et postea nutrix tyrannorum; frugum
Abbreviated transcription (Latin):
longi ⁊ coma simplici ⁊ hu hñt acres
aĩos. eoꝵ fions ⁊ cauda idicat uͥ¬
tus eoꝵ ĩpectore. firmitas eoꝵ ĩca¬
pite septi auenatorib t̾ram ꝯtuen¬
uenabulis t̾reantur. rotaꝵ timẽt

Expanded text:
longi et coma simplici acriores. Animos eorum frons et cauda indicat. Virtus eorum in pectore, firmitas in capite. Septi autem a venatoribus terram contuenvenabulis terreantur. Rotarum
Abbreviated transcription (Latin):
excspans. uñ ⁊ genesar dr̃ grẽ¬
co nocabulo .a. gu̾ans sibi au¬
ram demq ꝑdiffusiora spacia
latus freauentib auris ipir¬
antib agitantur. unpurior ẽ¬

Expanded text:
excreans. Unde et Genesar dicitur Graeco vocabulo, quasi generans sibi auram; denique per diffusiora spatia lacus frequentibus auris spirantibus agitatur; unde et purior
Abbreviated transcription (Latin):
ut aurum uentos oñdit. sũ sũ¬
ingrescit pliuos ũ m̃sis eyordi¬
ĩmedio plenilumũ serenũ p̾ten
dit. Eũ u̾o ĩ nocturna nauigacõe
sciutillat ad uemios ĩ bren tem¬
pestas fictura erit ut dicit idẽ¬

Expanded text:
quasi aurum, ventos ostendit; si sumigrescit, pluvium mensis exordimedio, plenilunium serenum. Item cum aqua in nocturna navigatione scintillat ad remos, tempestas erit
Abbreviated transcription (Latin):
to danai fr̃e pꝰea ibi regnante
nõm accepit ħ ab oriente syrie sb̾ ru¬
bro mari ñcta ẽ ab occasu libam ht̃
aseptẽtͥone mare magnũ a m̾idie
u̾o introrsus recedit ꝑtendens seus

Expanded text:
to Danai fratre postea ibi regnante nomen accepit. Haec ab oriente Syriae ac Rubro mari coniuncta, ab occasu Libyam habet, a septentrione mare Magnum, a meridie vero introrsus recedit, pertendens usque
Abbreviated transcription (Latin):
inquit ꝙ aspis cum cepit pati in¬
cantatorem qui cã quibdã cariru¬
nib ꝓp̾is euocat. ut eam de ca¬
una p̃ducat. ala ut cũ erne nolũ¬
it uniam aurem ĩ t̾rap̾mit. alfã¬
u̾o canda obturat. ⁊ oꝑis. ⁊ sic il¬

Expanded text:
utem aspis cum ceperit pati incantatorem, qui eam quibusdam carminibus propriis evocat, ut eam de caverna producat. illa cum exire noluerit, unam aurem in terram premit, alteram cauda obturat et o
Abbreviated transcription (Latin):
gnoscitur ut dit̾ apoꝰ. ⁊ idẽ tħ ologia
puide sacris ⁊ poctitis ĩforcionib
usa ẽ. ut erreꝵ insibiliũ siłitudĩb
allegorice locucõnes ⁊ umstici ĩ tel¬
lectus tͣnssũpcõnes formẽtur ⁊
sic carnalib ⁊ insibłib spũalia ⁊
in insibilia coaptentur. ¶Hꝰ rei gͣ¬

Expanded text:
. Ideo theologia provvide sacris et poeticis informationibus usa est ut ex rerum visibilium similitudinibus allegorice locutiones et mistici intellectus transumptiones formantur, ut sic carnalibus et visibilibus spiritualia et invisibilia coaptantur. Item
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ Gaulon ĩsula dedit qͥ ẽuusꝰ et¬
hiopiam ubi nec spens nascitur
ramantes dñr a garamãte rege
apollinis filio noiati am ĩ ex suo
uoĩe garama opidũ ꝯdidit ⁊ cõ¬

Expanded text:
nomen Gauloe insula dedit, quae est juxta Aethiopiam, ubi nec serpens nascitur, bitantes a Garamante rege, Apollinis filio, nominati, qui ibi ex suo nomine Garama oppidum condidit.
Abbreviated transcription (Latin):
hepꝑia ⁊stena uesꝑtina occidenta¬
tone pireneis mõtib clausa are¬
liquis ꝑtib ẽ udiq mariꝯclusa
piis ditissima int̾fluunt aut̃ eam
nꝰ ib̾ms ⁊ catus ⁊ aurũ trahens

Expanded text:
ntatrione Pyrenaeis montibus clausa, a reliquis partibus undique mari conclusa,piis ditissima. 29. Interfluunt eam nius, Iberus et Tagus aurum trahens,
Abbreviated transcription (Latin):
oriente ẽ rodus. a septentͥone ce¬
nodo. aAm̾idie capados. ab occasu
ciceras aboriente fuũtur licto¬
rib asie ꝯuoccidente mari itario
aseptenitone mari egeo amidie
mari carphacio

Expanded text:
oriente prima Rhodos, a septentrione Tenedos, a meridie Carpathos, ab occasu Cythera, ab oriente finiuntur littoribus Asiae, ab occidente mari Icario, a septentrione mari Aegaeo, a meridie mari Carpathio
Abbreviated transcription (Latin):
tib souat ceł. corda ã ẽ dicta a corde
quia sicut pulsus cordis ẽ in pecto¬
re ita pulsus cordarum est iucytha¬
ra. has primo mercurius ercogitãt
idem q prior mñuos sonum stͥarit¬

Expanded text:
tibus sonat caelum. Chordas autem dictas a corde, quia sicut pulsus est cordis in pectore, ita pulsus chordae in cithara. Has primus Mercurius excogitavit, idemque prior in nervos sonum stri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯculcatur fumositates u̾o cõculca¬
te calefuit. i distemꝑantur. que
distẽpate spm̃ uitalem distemꝑant
Flatiua. qñ ẽ coła putrescit ĩ sb̾ti¬
lissimis uenis oris stoͥ cordis epacis¬

Expanded text:
at fumositates. Que conculcate, calefiunt et distemperantur. Que distemperate, spiritum vitalem distemperanflativa. Quandoque colera putrefit in subtilissimis venis oris stomaci, p
Abbreviated transcription (Latin):
malum in cessanter ĩclinatum
ita ꝙ sꝑ bonũ refugit. mal um
u̾o elig̾e ñ desistit ⁊ iõ acc̾it ut¬
tatem ⁊ amisit felicitatẽ .: It̃ qr¬
altitudinem sibi ĩ ꝯͥentem. ⁊ uide¬
bite appeciit iõ iusto ordine admia
ruit ut aui se iuste ñ tenuit ĩ sũ¬
mo ĩ sui iusticie ordinẽ se teneat

Expanded text:
malum incessanter inclinatum; ita quod semper bonum refugit, malum vero eligere non desistit. Et ideo accitatem et amisit felicitatem. Item qualtitudinem sibi inconvenientem et indebite appetiit, ideo iusto ordine ad yma ruit; ut qui se iuste non tenuit in summo, secundum iustitie ordinem se teneat
Abbreviated transcription (Latin):
hiis angłicis u̾tutib aui aliis pre¬
erat ⁊ tui t̾re custodia a deo cõmissa
erat nõ natura malus factus set
bomis existens. neqͣꝙͣ ab ip̃o cõdi¬
tore semitã malicie ĩ se hñs nefe¬
rens illmãcõnem ⁊ honorẽ qm
ip̃e cõditor largitus ẜ uat ełcone
lib̾i ar bit̾i sui u̾sus ẽ ex eo ꝙ ẽ ẜin¬

Expanded text:
it, «angelicis virtutibus ille qui aliis preerat et cui terre custodia a Deo commissa erat, non natura malus factus, sed bonus existens, nequaquam ab ipso conditore semitam malitie in se habens, non ferens illuminationem et honorem quem sibi ipse conditor largitus fuerat, elatione liberi arbitrii sui versus est, ex eo q
Abbreviated transcription (Latin):
occulti lñis ipeculum purũ splendi¬
dissimũ ĩ matulatũ ĩ ꝯtammatu
ĩ coĩquinatum recipiens totã. Si ẜ¬
as ẽ dic̾e spetiositatẽ bene formate
dei for̾tatis ⁊ pure decłatõnis ĩ se ip¬
so sic̃ po ͥ ͤ ẽ bonitatẽ q̃ ẽ ĩ abditis ⁊c̾.

Expanded text:
occulti luminis, speculum purum, splendidissimum, immaculatum, incontaminatum, incoinquinatum, recipiens totam, si justum dicere, speciositatem bene formatae deiformitatis, et pure declarans in seipso, sicut po
Abbreviated transcription (Latin):
um auem hystrum uocant qui
ẽ am̃idie. ⁊ ad orientem directus
.xu. dicit. Incipit a fliũe danai
descendens ad occasum ꝑ septẽtri¬
onalem octianũ usq ad finẽ hys¬
panne cuiꝰ ꝑs orientalis ⁊ m̃idia¬
na aponto ꝯsurgens tota mari mag
no ꝯm̃gitur ⁊ ĩinsulas gades fim¬
ri que ⁊̃ mẽotidis paludib ĩ cipi¬
ens unt̾ dambiũ. ⁊ octiauũ septẽ

Expanded text:
em et Histrum uocant, qui est a meridie et ad orientem directus  divisa incipit a flumine Tanai, descendens ad occasum per septentrionalem Oceanum usque in fines Hispaniae; cuius pars orientalis et meridiana a Ponto consurgens, tota mari Magno coniungitur, et in insulas Gades finr, quae a Maeotidis paludibus incipiens inter Danubium et O
Abbreviated transcription (Latin):
asꝑatur art̾ia. ex asꝑitate sequit᷑
in eaualitas ⁊ ex ĩ equalitate rau
distillante. sanguis enĩ sr̃ hun dãs
ueuas distendit. unde ⁊ meatus co¬
artantur ⁊ consequitur uocis ĩpedi¬

Expanded text:
a arteria, ex asperitate sequitur inequalitas, ex inequalitate raucdistillante. Sanguis enim superhabundans venas distendit, unde meatus coartantur et ita vocis impedi
Abbreviated transcription (Latin):
git dicens sũt qͥcũ clauso put¬
fc̃i spmna sepulcro. Mutari credãt
hũanas angue medullas.⁊ẽ.¬
ꝙ sic̾ditur m̾ito eueĩt ut sic̃ ꝑ
ẜpentem mors hoi accidit ita ⁊¬
ꝑ hoĩs mortem moriturꝰ ẜpens

Expanded text:
 dicens: Sunt qui cum clauso putrefacta est spina sepulcro, Mutari credant humanas angue medullas. Quod si creditur, merito evenit ut sicut per serpentem mors hominis, ita per hominis mortem serpens
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑse ligneis tiurib collocatis tan¬
quã de muro iaculis dimitant. in
aquis ł insilius ꝑunt ⁊ ubi fetus.
cati necantur. biennio fetus portãt.
nec amplius q̃ semel gignũt. n ͨ plu¬

Expanded text:
et perse ligneis turribus collocatis, tanquam de muro iaculis dimicant et saquis vel insulis pariunt. Biennio fetus cati necantur. Biennio autem portant fetus, nec amplius quam semel gignunt, nec plu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtutit uenatorem. ⁊ amon eñ ne
ꝑcutiat elephantem ⁊ dat ei con¬
med̾e ordeum. ꝙ cum t̾ ł quat᷑ fec̾it
diligit selib̾antem ⁊ eidenceps ob¬
ediens mãsuescit. Si cañ aliquo

Expanded text:
utit venatorem et admonet eum ne percutiat elephantem, et dat ei comedere ordeum. Quod cum ter vel quater fecerit, diligit se liberantem et ei deinceps obediens mansuescit. Balena vero
Abbreviated transcription (Latin):
alñ est simpler. alũ ꝯpoĩta. simpler
ẽ q̃ fit ex una mat̾ia ĩ uuotm̃ loco
fit exdiũsis cołis indiu̾sis locis pu¬
affligit . pͥmo rigore deiũ calore. s dec̾cio
ĩt̾cum gͣmus ⁊ indiu̾sis horis. uri¬

Expanded text:
alia simplex, alia composita. Simplex est que fit ex una materia in uno loco fit ex diversis coleris in diversis locis puaffligit, primo rigore, deinde calore, sed de tercio in tercium gravius et in diversis horis, uri
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it ĩ epate.ł ĩ cisti fellis coloratõr
erit urina cũ spuma crocea. si aut̃¬
fu̾it feb̾s ex coła cit̾na uł iutellina
pͥmo rigore deinde lento calore int̾
horam cołe. ⁊ fłatis mo. urina ẽ¬

Expanded text:
fuerit in epate vel in cisti fellis, coloracior est urina cum spuma crocea. Si fuerit febris ex colera citrina vel vitellina, primo rigore, deinde lento calore, inter horas colere et flematis, urina
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fortis uolatus aeris alta petẽs
ut uideat quas uelit ꝑg̾e regio
niuens. hñs regem ⁊ ordine lr̃a¬
a̾ aginiuis .q. castigando ⁊ arguẽ¬
do uoce adrectos uolatus cogit as
men ⁊ siforte rauces cat succedit
alia grus supplet idem offm. Gru¬
es ã uocep̾conia t̾ram petiit ⁊ qͥ¬
escant ⁊ cũ sed̾uit ad custodiam
sui uigilias ordinant ut alie secu¬
rius ꝯqui escant uigiles autẽ sr̃
uit ꝑ casinu lapilli ercitentur ut

Expanded text:
et fortis volatus, aeris alta petens, ut videat quas velit pergere regionvivens, habens regem, et ordine licteraagminis quasi castigando et arguendo voce ad rectos cogit volatus, et si forte raucescat, succedit alia grus que officium supplet idem. Grues autem voce preconia terram petunt ut quiescant, et cum sederint ad custodiam sui vigiles ordinant, ut alie securius conquiescant. Vigiles autem super rint, per lapsum lapilli excitentur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
eas stipantibus eis turmatim
ceadumgunt ⁊ qͣ alias aues ipĩs
ciconiis infestas dimicantes pp¬
cuiꝰ in dñi ẽ qr ĩ illo temꝑis iut̾uallo
quociconie solent reced̾ere ñ reꝑ¬
mutur in locis ꝯsuetis resid̾e ⁊
iudiciis oũdunt gͣnem se c̾tami¬

Expanded text:
eas stipantibus et eis turmatim se adiungunt. Contra alias aves ciconiis infestas dimicantes propCuius indicium est, quia in illo temporis intervallo, quo ciconie solent recedere, non reperiuntur in locis conswetis residere, indiciis ostendunt gravem se c
Abbreviated transcription (Latin):
ibi quis rara gẽs ĩ hocpita ⁊ bellico¬
sa sangume ĩt̾emptoꝵ austopͥus int¬
tores uultus suos oblinunt far
ata nephas eodẽ loco dutũt ibiuł
pillos siquis sꝑserit int̾ aluearia
examina fauos deserunt mareaᷤ¬

Expanded text:
is, auis rara, gens inhospita et bellicosa. Sanguine interemptorum hausto prius uictores uultus suos oblinunt. Fas ac nefas eodem loco ducunt. Apis pillos si quis sparserit inter aluearia, examina fauos deserent. Se
Abbreviated transcription (Latin):
hoc modo. Gum regrediens inlus
insuos meatus uaria incampis¬
ałia reliquisset. relicta est eciam¬
⁊ testudo que cum putre facta
esset uerm eius remansissent er¬
tenti. Infra ꝯcaua percrassa a mer
a .⁊ siluas cantus modulacione
applicuisse hanc .s. liram propter
studii amoren et carminis lau

Expanded text:
hoc modo. Cum regrediens Nilus in suos meatus varia in campis reliquisset animalia, relicta etiam testudo est. Quae cum putrefacta esset, et nervi eius remansissent etenti intra corium, percussa a Mercatque silvas cantus modulatione adplicuisse. Hanc musici propter studii amorem et carminis laudem
Abbreviated transcription (Latin):
enittit souimi suũ sicut tomtruum
ca ⁊ que diꝑgitur ꝑminutos ⁊ dissi¬
miles pulsus. ceta uox ẽ quecum in
or emissa fu̾it ꝯticessit atq suffoca¬
ta neqͣꝙͣ longis ꝓducitur ut p ĩ
fictilib. uiniuole̾nta uox ẽ mollis
fortis ⁊ clara. alta ut in sb̾limi suf¬
ficiat clara ut aures inpleat. fort¬

Expanded text:
emittit sonos, sicut tonitruum,ca et que dispergitur per multos et dissimiles pulsus. Ceca vox est, que mox ut emissa fuerit conticescit, atque suffocata nequaquam longius perducitur, sicut est in fictilibus. Vinnolata est vox mollis vis et clara. Alta, ut in sublimi sufficiat; clara, ut aures impleat; suav
Abbreviated transcription (Latin):
nomen sicut bos. Indicis aut̃ taur¬
ms ⁊ uelox ꝑuicitas pilis inqͣnum
uersis. Capud circum flectit fleribi¬
litate qua uult t̾gi duricia omne tẽ¬
lumi respuunt muiti feritate. quisp̾

Expanded text:
nomen, sicut et bos. Indicis tauris pernicitas, pilis in contrarium versis. Caput circumflectunt flexilitate, qua volunt: tergi duritia omne telum respuunt, immiti feritate. Taurus
Abbreviated transcription (Latin):
Item demonũ ĩtencõ tota ⁊ ad malũ¬
⁊ ad fatigacõnem bonoꝵ ⁊ iõ elemẽ¬
ta cepe ꝑturbant tempestates ĩma¬
ri ⁊ maere cõcitant fructus t̾re cor¬
geli corn maliciam ñ choib̾ent

Expanded text:
Item demonum intentio tota est ad malum et fatigationem bonorum; et ideo elementa sepe perturbant, tempestates in mari et in aere concitant, fructus terre corgeli eorum malitiam non cohiberent
Abbreviated transcription (Latin):
estis curie inĩst̾io illo hostis du̾ꝰ
belua crudelis ⁊ fortis ĩ medio cap¬
tuus adducetur ⁊ cũ suo toto cor¬
pe et̾ius gehenne ĩcendiis ma̾cipa¬
bitur. u̾ utiq ĩ auditũ erit specta¬
colũ qñ ħ ĩ manissima belua escto¬
rum ocłis ostendetur. ħ panta de

Expanded text:
estis curie ministerio, ille hostis diabolus, belua crudelis et fortis, in medio captivus adducetur et cum suo toto corpore eternis gehenne incendiis mancipabitur; ibique inauditum erit spectaculum, quando hec immanissima belua electorum oculis ostendetur». Oste
Abbreviated transcription (Latin):
descentens ab ortu ad indos abocca¬
su rubrũ mareht̃ ab aquilone u̾o me¬
diam tangit ab austro g̾maniã q̃ ꝑ
side annectitur quib ẽ icussa op idũ
nobłissim̃. ĩ ꝑside aut̃ pꝰ orta ẽ ars
magica ad quã uel oth gigas post ꝯ¬
fusionẽ lingͣꝵ abiit ibiq ꝑ sas ig¬
illis solem colunt qui ip̃oꝵ singua

Expanded text:
da tendens ab ortu ad Indos ab occasu Rubrum mare habet, ab Aquilone vero Mediam tangit, ab Austro Carmaniam, quae Persidae adnectitur, quibus est Susa oppidum nobilissimum: in Perside primum orta est ars magica, ad quam Nembroth gigas post confusionem linguarum abiit, ibique Persas igpartibus solem colunt, qui ipsorum lingua
Abbreviated transcription (Latin):
ibis ẽ auͥs fluuiał q̃ se ip̃amn
purgat rostro suo qr añ exciboꝵ
młtitudine sentit se gͣnatam a ꝙͣ
inarmam intͣ rostrũ recolligit᷑
qͫ ꝑ anim ad int̾iora ĩfũdit que
remolliendo tibi ꝯpacti duriciam
⁊ mordicando intestuia sr̃flua ei¬

Expanded text:
st avis fluvialis que se ipsam purgat rostro suo; quia quando ex ciborum multitudine sentit se gravatam, aquam marinam intra rostrum recolligit, quam per anum ad interiora infundit; que aqua remolliendo cibi compacti duritiem et mordicando intestina superflua ei
Abbreviated transcription (Latin):
magna hec ht̃ aboriente ẜtes ma¬
iores ⁊ turgoditas a septẽ tͥone
mare adriacũ. ab occasũ beratum
amidie geculas. ⁊ garanan des
usq ad occeanũ ethiopitũ ꝓcedẽ¬

Expanded text:
magnae. Haec habet ab oriente Syrtes maiores et Trogodytas, a septentrione mare Adriaticum, ab occasu Byzacium, a meridie Gaetulos et Garamantas usque ad Oceanum Aethiopicum pe
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ¶Quando autem multuz
esurit uaporem odoriferum admo
dum odoris ambre er ore suo eni¬
minatur plus ꝙͣ aane ⁊ iõ mul¬
te ẽ corpulencie ⁊ piuguedinis.
¶Unde insenectute pre magͥtudi¬
ue corꝑis. ineuis dorso coaduua¬
tur pulius ⁊ condensatur ĩtan¬
tum qd̾ ħ̾be ⁊ frutices ibi t̾scũt
atur. adauã si nauigantes incar
dun̾t. ¶Nam aquam intata qͣn¬
titate de ore eicit sr̃ nanem ⁊ dif¬
fundit auod ip̃am aliañ obruit
n submergit. ¶ Dante ⁊̃ ẽ ping¬
tux ue nabulis sũ telis uulmis
nõ sentit insi prius pinguedo to
leditur tũc facilime capitur qr
amaritudinem aque salse non
sufferens litus petit. ¶Tante a
est quantitatis qd qñ capitur
tota patria ersua captura emen¬
datur. ¶Catulos suos miro am¬
orediligit ⁊ eos inpelago longo
temꝑe circũduçit ꝙ sicos ab are¬
naꝵ tumulis impediri ꝯtig̾it aã
młtitudinem more collectam. sr̃
eos fundit . ⁊ sic eos aꝑiculo lib̾¬
ans adꝓfundum pelagi reuocat

Expanded text:
quod quando balena multum esurit, vaporem odoriferum ad modum ambre ex ore suo emitminatur plus quam aque, et ideo multe est corpulentie et pinguedinis. Unde in senectute, pre magnitudine corporis, in eius dorso coadunatur pulvis et condempsatur in tantum quod erbe et fructices ibi crescunt, atur; ad quam si navigantes incautdunt; nam aquam in tanta quantitate ex ore eicit super navem, quod ipsam aliquando horruit et submergit. Tante etiam est pingt venabulis sive telis, vulnus non sentit nisi prius pinguedo sua leditur, tunc facillime capitur, quia amaritudinem aque salse non sufferens, litus petit; tante autem est quantitatis, quod quando capitur, tota patria ex sua captura repletur. Catulos suos balena miro amore diligit, et eos in pelago longo tempore circumducit, quod si eos ab arenarum cumulis impediri contigerit, multitudinem aque in ore collectam super ipsos fundit, et sic eos a periculis liberans, ad profundum pelagi revocat
Abbreviated transcription (Latin):
in cicõ dicit ⁊ emina sextarii indu¬
o equalia incidetur. ⁊ cocula nõiat᷑.
emina ã appendit libram unam. q̃
genumata sertarium facit. ẽaut̃ sep¬
quies aut̃ conplicatus quinarem si¬
ue gomor fatit adite sextũ cõgiũ
reddit. Nami conguus .ui. metitur
sertariis. aquo sextarius nom̃ sũp¬

Expanded text:
incisio dicitur, et emina sextarii in duo aequa inciditur et cotylam facit. Emina autem adpendit libram unam, quae geminata sextarium facit. Sexquies conplicatus quinarem sive gomor facit. Adice sextum, congium reddit: nam congius sex metitur sextariis, a quo et sextarii nomen dede
Abbreviated transcription (Latin):
quia int̾dum tam gͣnit̾ ꝑcõcutit
omĩa ita ut celũ dic̾sisse uideatur
qr cum ꝓcella uehementissimiuẽ¬
ti nubib repente se ĩmiẜit tur¬
bine ĩualescente erituru q q̃ren¬
ꝑtes nbis ac sic cũ horrendo fra¬

Expanded text:
tit omnia ita ut caelum discississe videatur quia, cum procella vehementissimi venti nubibus se repente inmiserit, turbine invalescente exitumque quaeren, ac sic cum horrendo fra
Abbreviated transcription (Latin):
cia incolaꝵ traiciam applłatã dix¬
ut huic ab oriẽte ꝓpontidis urbs
ꝯstantinopolis oppdita ẽ aseptẽtri¬
egeo mari ad ħet aboctasu u̾o ma¬
cedonia illi sb̾iacet cuiꝰ regionẽ olĩ¬

Expanded text:
tia incolarum Thraciam appellatam dixerunt. Huic ab Oriente Propontis, et urbs Constantinopolis opposita est, a SeptentriAegaeo mari adhaeret, ab Occasu Macedonia illi subjacet. Cujus regionem oli
Abbreviated transcription (Latin):
in asiai. ⁊ incipͦ. marime ĩ septẽ¬
tͥonalib alpib nͥ ĩ estate sol fer¬
uentissimius ĩ uenitur. ⁊ ĩo quia
reddit hat̃ sp̃ẽm q̃ cristallus no¬
diis ad eo rapit flãmam ut ari

Expanded text:
in Asia et Cypro, maxime in septentrionum Alpibus, ubi nec aestate sol ferventissimus invenitur; ideoque reddit hanc speciem quae crystallus solis adeo rapit flammam ut arid