comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dentes quippe in templo sunt: qui hoc qd̃
quibdam uite competit. ad p̾mium largi¬
untur. Iusticiam enum uendere est: banc ꝓ
premii acceptione seruare. Ementes uero
in templo sunt: qui dum hoc ꝑsoluere ꝓxi¬
mo qd uistum est nolunt. dumq rem iuste
debitam facere contempnunt. dato patro¬
nis premio emunt peccatum. Quib bene
dicitur. Domus mea: domus orationis est.
uos autem fecistis eam speluncam latronũ.
quia dum nonnulli ꝑu̾si homines locum re¬
ligionis tenent. ibi malitie sue gladio se occi¬
dunt. ubi iuuificare ꝓximos orationis sue in¬
tercessione debuerunt. Templum quoq &
domus dĩ est ipsa mens atq conscientia fi¬
delium. que si quando in lesione ꝓximi ꝑu̾¬
sas cogitationes ꝓfert. quasi in spelunca la¬
trones rẽsident: & simpliciter gradientes in¬
terficiunt. qͣndo in eos qui in nullo rei sunt
lesionis gladio defigunt. Mens enim fideli¬
um. non iam domus orationis s spelunca

Expanded text:
dentes quippe in tempdentes quippe in tempquibusdam jure competit ad praemium largiuntur. Justitiam enim vendere est, hanc pro praemii acceptione servare. Ementes vero in templo sunt, qui dum haec persolvere proximo quod justum est nolunt, dumque rem jure debitam facere contemnunt, dato patronis praemio, emunt peccatum. Quibus bene dicitur: Domus mea, domus orationis est. Vos autem fecistis eam speluncam latronum. Quia dum nonnunquam perversi homines locum religionis tenent, ibi malitiae suae gladiis occidunt, ubi vivificare proximos orationis suae intercessione debuerunt. Templum quoque et domus Dei est ipsa mens atque conscientia fidelium, quae si quando in laesione proximi perversas cogitationes profert, quasi in spelunca latrones resident, et simpliciter gradientes interficiunt, quando in eos qui in nullo rei sunt, laesionis gladios defigunt. Mens enim fidelium non jam domus orationis, sed spelunca
Abbreviated transcription (Latin):
onem suam anima deducitur. omnis ab̃
illa cogitationum suarum. constructio dis¬
sipatur. Eo quod non cognoueris tempus
uisitationis tue. Peru̾sam quamq animã
omp̃s ds̃. modis multis iusitare consueuit.
sam assidue hanc iusitat precepto. ali¬
quando autem flagello. aliquando uero
miraculo. ut & uera que nesciebat audiat.
et tamen adhuc suꝑbiens atq contẽpnens.
aut dolore compuncta redeat. aut benefi¬
ciis deuicta malum quod fecit erubescat.
S quia uisitationis sue tempus minime
cognouit. illis in extremo uite inimicis tra¬
ditur. cum quib in eterno iudicio damp¬
nationis sue societate colligatur. Et ingres¬
sus in templum: cepit eicere uendentes in
illo: et ementes. Sicut templum dĩ in euui¬
tate est: ita in plebe fideli uita religiosorum.
Et sepe nonnulli teligionis habitum su¬
munt. s dum sacrorum ordinum locum
ꝑcipuint. sc̃ẽ religionis officium in commer¬
cium terrene negotiationis tribuunt. Uen¬

Expanded text:
onem suam anima deducitur, omnis ab onem suam anima deducitur, omnis ab illa cogitationum suarum constructio dissipatur. Eo quod non cognoveris tempus visitationis tuae, perversam quamcunque animam omnipotens Deus modis multis visitare consuevit; nam assidue hanc visitat praecepto, aliquando autem flagello, aliquando vero miraculo, et ut vera quae nesciebat, audiat et tamen adhuc superbiens atque contemnens aut dolore compuncta redeat, aut beneficiis devicta malum quod fecit erubescat, sed quia visitationis suae tempus minime cognoscit, illis in extremo vitae inimicis traditur, cum quibus in aeterno judicio damnationis suae societate colligatur. Et ingressus in templum coepit ejicere vendentes in illo et ementes. Sicut templum Domini in civitate est, ita et in plebe fideli vita religiosorum, et saepe nonnulli religionis habitum sumunt, sed dum sacrorum ordinum locum percipiunt, sanctae religionis officium in commercium terrenae negotiationis tribuunt. Ven
Abbreviated transcription (Latin):
am locutionis atq insuꝑ cogitationis ini¬
quitates replicant. Ut que prius se ꝑ mul¬
ta dilatauit in scelere. ad extremum de õi.¬
b angustetur in retributione. Et ad t̾ram
consternent te. et filios tuos qui in te sunt.
Tunc anima ꝑ cogitationem reatus sui ad
terram consternitur. cum caro quã uitam
sitam credidit. tedire ad puluerem urgetur¬
Tune in morte filii illuis cadunt: cum cogi¬
tationes illicite quȩ mͦ ex illa ꝓdeunt. in ex¬
trema uite ultione dissipantur. ficut sccip¬
tum est. In illa die ꝑibunt om̃s cogitatio¬
nes cortim. Que scilicet dure cogitationes.
intelligi etiam ꝑ lapidam significationẽ
ualent. Nam sequitur. Et non relinquent in
te lapidem suꝑ lapidem. Peru̾sa & enĩ menᷤ
cum ꝑu̾se cogitatiomi adhuc ꝑu̾siorẽ adicit.
quid aliud quam lapidem suꝑ lapidẽ po¬
nite s in destructa ciuitate suꝑ lapidem
lapis non relinquitur: quia cum ad ulti¬

Expanded text:
am locutionis, atque insuper cogitationis iniam locutionis, atque insuper cogitationis iniquitates replicant, ut quae prius se per multa dilatavit in scelere, ad extremum de omnibus angustetur in retributione. Et ad terram consternent te, et filios tuos qui in te sunt. Tunc anima per cognitionem reatus sui ad terram consternitur, cum caro, quae in vitam suam credidit redire ad pulTunc in mortem filii illius cadunt, cum cogitationes illicitae quae modo ex illa prodeunt, in extrema vitae ultione dissipantur, sicut scriptum est: In illa die peribunt omnes cogitationes eorum . Quae scilicet durae cogitationes intelligi etiam per lapidum significationem valent. Nam sequitur: Et non relinquent in te lapidem super lapidem. Perversa etenim mens cum perversae cogitationi adhuc perversiorem adjicquid aliud quam lapidem super lapidem ponit, sed in destructa civitate super lapidem lapis non relinquitur, quia cum ad ulti
Abbreviated transcription (Latin):
sue scandalum in die habebit aliena. Ibi enĩ
affligenda est: ubi iusti letabunt᷑. Nunc aũ
abscondita sunt ab oculis tius. Ecruersa anima
reb presentib dedita. in terrenis uoluptatib
resoluta. abscondit sibi mala sequentia: quia
preuidere futura refugit. que presentem le¬
ticiam ꝑturbent. Dumq in presentis uite
oblectatione se deserit. quid aluid quã clau¬
sis oculis ad iguem uadit: quia uenient
dies in te. & circundabunt de inimici tui
uallo. Qui unquam sunt humane anime
maiores inumnici. quam maligni sp̃c. qͥ hanc
a corpore exeuntem obsident. quam incat¬
nis amore positam. deceptoriis oblectationi¬
b fouent: quam uallo circundant. quia
ante mentis oculos reductis iniquitatib
quas ꝑpetrauit. hanc ad societatem sue
dampirationis trabentes: coartant. Et
circundabunt te & coangustabunt te un¬
diq. Maligni sp̃c undiq animam coangͦ¬
tant. quando ei non solum oꝑis. uerum eti¬

Expanded text:
suae scandalum in die habebit aliena. Ibi enim suae scandalum in die habebit aliena. Ibi enim affligenda est ubi justi laetabuntur. Nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis, perversa anima rebus praesentibus dedita in terrenis voluptatibus resoluta abscondit sibi mala sequentia, quia praevidere futura refugit, quae praesentem laetitiam perturbent. dumque in praesentis vitae oblectatione se deserit, quid aliud, quam clausis oculis, ad ignem vadit: Quia venient dies in te, et circumdabunt te inimici tui vallo. Qui unquam sunt humanae animae majores inimici, quam maligni spiritus, qui hanc a corpore exeuntem obsident, quam in carnis amore positam deceptoriis delectationibus fovent: quam vallo circumdant, quia ante mentis ejus oculos reductis iniquitatibus quas perpetravit, hanc ad societatem suae damnationis trahentes coarctant. Et circumdabunt te, et coangustabunt te undique. Maligni spiritus undique animam coangustant, quando ei non solum operis, verum eti
Abbreviated transcription (Latin):
curtimus. nunc eadem morali intellectu dis¬
citienda repetamus. Uidens ciuitatem fle¬
utt suꝑ illam dicens. quia si cognouisses: &
tu. hoc semel egit. cum ꝑituram ciitatem
e̾e nunciauit. Hoc cotidie redemptor ñt per
dectos suos agere nullatenus cessat cum
quos dam ex bona uita ad mores reprobos
ꝑuenisse considerat. Nlangit enum eos qui nes¬
cuint cut plangantur. uuxta salomonis u̾¬
ba. letantut cum male fecerint et exultant
in teb pessimis. Qui si dampnationem suã
quȩ eis unminet cognouissent: semetipsos
cum lacrunis delictorum plangerent. Et qui¬
dem in hac die tua que ad pacem tͥ. Suam
hic diem habet anuna ꝑuersa: que transi¬
torio gaudet in tempore. Cui ea que adsunt¬
ii presenti ad pacem sunt. quia dum ex reb
temporalib letatur. dum honorib extolli¬
tur. dum ineatnis uoluptate tesoluitur: dũ
nulla uenture pene formidine terret᷑. pacem
habet in die sua: quȩ graue dampnationis

Expanded text:
currimus, nunc eadem morali intellectu discurrimus, nunc eadem morali intellectu discutienda repetamus. Videns civitatem, flevit super illam, dicens: Quia si cognovisses et tu. Hoc semel egit, cum perituram civitatem esse nuntiavit. Hoc quotidie Redemptor noster per electos suos agere nullatenus cessat, cum quosdam ex bona vita ad mores reprobos pervenisse considerat. Plangit enim eos qui nesciunt cur plangantur, quia juxta Salomonis verba laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessquae eis imminet, agnovissent, semetipsos cum lacrymis delictorum plangerent. Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi sunt, suam hic diem habet anima perversa, quae transitorio gaudet in tempore, cui ea quae adsunt ad pacem sunt, quia dum rebus temporalibus laetatur, dum honoribus extollitur, dum in carnis voluptate resolvitur, dum nulla venturae poenae formidine terretur, pacem habet in die sua, quae grave damnationis
Abbreviated transcription (Latin):
enatrat mala uentura et ꝓtinus templium
ingressus est. ut de illo uendentes et ementes
cicetet: ꝓfecto innotuit quia ruina ppłi maxi¬
me ex culpa sac̾dotum fuit. Euersionem qͥp¬
pe describens. s uendentes et ementes in tem¬
plo feriens: in ipso effectu sui oꝑis ostendit im̃
radix ꝓdit ꝑditionis. uos autem fecistis illã
speluncam latronum. Qui ad accipienda mu¬
nera in templo residebant: ꝓfecto quia quib¬
dam non dantib lesiones ex quirunt dubiũ
non erat. Domus gͦ orationis spelunca latto¬
num facta erat: quia ad hoc intemplo ad¬
sistete nouerant. ut aut non dantes munera
studerent corporaliter ꝑsequi. aut dantes sp̃u¬
aliter necare. Quia uͦ redemptor nt̃ p̾dicatio¬
nis uerba nec udignis et ingratis subtrahit.
postquam discipline uigorem ciciendos ꝑu̾¬
sos tenuit: donum mox gr̃e ostendit. Nam
subditur. Et erat docens cotidie in templo.
hȩc uixta hystoriam breuiter tractando trarᷤ¬

Expanded text:
narravit mala ventura, et protinus templum narravit mala ventura, et protinus templum ingressus est, ut de illo vendentes et ementes ejiceret, profecto innotuit quia ruina populi maxime ex culpa sacerdotum fuit. Eversionem quippe describens, sed vendentes et ementes in templo feriens, in ipso effectu sui operis ostendit unde radix prodiit perditionis. Vos autem fecistis illam speluncam latronum. Qui ad accipienda munera in templo residebant, profecto quia quibusdam non dantibus laesiones exquirerent dubium non erat. Domus ergo orationis spelunca latronum facta fuerat, quia ad hoc in templo assistere noverant, ut aut non dantes munera studerent corporaliter persequi, aut dantes spiritaliter necare. Quia vero Redemptor noster praedicationis verba, nec indignis et ingratis subtrahit, postquam disciplinae vigorem ejiciendo perversos tenuit, donum mox gratiae ostendit; nam subditur: Et erat docens quotidie in templo. Haec juxta historiam breviter tractando trans
Abbreviated transcription (Latin):
tectam consternent te & filios tuos qui inr te
sunt Hoc qͦuq quod additur. & non telinqͥtt
in te lapidem suꝑ lapidem. etiam ipsa iam
euifoem cuiitatis transmigratio testatir.
quia dum in eo loco constructa ẽ ubi extra por
tam dñs crucifixus fuerat: prior illa ierłm
funditus est euetsa. Cui ex qua culꝑa eu̾si¬
onis sue pena fuerit in lata subiungitur. Eo
quod non cognoueris tempns iuisirationis
tue. Eteator quippe omnium ꝑ incatnatiõis
nusterium hanc uisitare dignatus est: sed
ipsa tumoris et amoris illius recordata ñ est
Unde etiam ꝑ ꝓpħam ad increpationẽ cordu
humani aues celi ad testimontum deducan
tur: dum dr̃. Miliuis in celo coguotut tem¬
pus suum. turtur. & hicundo. et ciconia cus¬
todierunt tempus aduentus sui: ppłs autem
meus non cognouit udicium domini. Et in¬
gressus in templum: cepit eicere uendentes
in illo ec ementes. dicens illis. Scriptum est.
quia domus mea domus orationis est Qui

Expanded text:
terram prosternent te, et filios tuos qui in te terram prosternent te, et filios tuos qui in te sunt. Hoc quoque quod additur: Non relinquent in te lapidem super lapidem, etiam ipsa jam ejusdem civitatis transmigratio testatur, quia dum nunc in eo loco constructa est, ubi extra potam Dominus crucifixus fuerat: prior illa Jerusalem funditus est eversa. Cui ex qua culpa eversionis suae poena fuerit illata, subjungitur: Eo quod non cognoveris tempus visitationis tuae. Creator quippe omnium per incarnationis mysterium hanc visitare dignatus est, sed ipsa timoris et amoris illius recordata non est, unde etiam per Prophetam in increpatione cordis humani aves coeli ad testimonium dedtur, cum dicitur: Milvus in coelo cognovit tempus suum, turtur, et hirundo et ciconia custodierunt tempus adventus sui, populus autem meus non cognovit judicium Domini . Et ingressus in templum, coepit ejicere vendentes in illo et ementes, dicens illis, Scriptum est: quia domus mea domus orationis est. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
querendum pritis est quid sit quod dicitur.
uidens ciuttatem fleuit suꝑ illam. dicens
quia si cognouisses et tu. ficuit &enim pius
tedemptor runam ꝑfide cuiitatis. quã tp̃a
sibi euitas non cognoscebat t̃t euenturam.
Cui a flente domino teete dicitut. quia si eog¬
nouisses et tu: subaudis fletes. que modo qr
nescis quod unminet: exultas Unde subdit᷑
Et quidem in hac die tua: quȩ ad pacem tͥ
Cum enim se carnis uoluptatib daret uen¬
tura mala nonprospiceret: indie sua que
ad pacem ei e̾e poterant. habebant. Cur uͦ
bona presentia ad pacem habuerit: manifes¬
tatur cum subditut. Nunc autem abscon¬
dita sunt ab oculis tius. Si enim cordi eius
mala quȩ imminerent abscondita ñ e̾e̾nt.
leta in presentib prosperis non fuisset. Cttiꝰ
mox etiam pena quȩ de tomanis ficut pre¬
dixi pͥncipib unminebat adiuncta ẽ cum
dicitur. Quia uiemient dies in te. et circun
dabunt te inimici tui uallo. et circunda¬
bunt te. et coangustabunt te undiq. et ad

Expanded text:
quaerendum prius est quid sit quod dicitur: Videns civitatem, flevit super illam dicens: Quia si cognovisses et tu. Flevit etenim pius Redemptor ruinam perfidae civitatis, quam ipsa sibi civitas non cognoscebat esse venturam. Cui a flente Domino recte dicitur, Quia si cognovisses et tu, subaudis fleveras, quae modo, quia nescis quod imminet, exsultas; unde et subditur: Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi. Cum enim carnis voluptatibus se daret, ventura mala non prospiceret, in die sua, quae ad pacem ei esse poterant, habebat. Cur vero bona praesentia ad pacem habuerit, manifestatur, cum subditur: Nunc autem abscondita sunt ab oculis tuis. Si enim cordis ejus oculis mala quae imminerent abscondita non essent, laeta in praesentibus prosperis non fuisset. Cujus mox etiam poena quae de Romanis, sicut praedixi, principibus imminebat, adjuncta est, cum diciet circumdabunt te, et coangustabunt te undique, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
dicii futurum est expͥmitur. Et his dictis:
precedebat ascendens ierosolimam. finita pa¬
rabola ascendit itrosolimam: ut ostendat de
eusdem maxime ciuitatis euentu parabolã
fuisse premissam. que non longo post tempore:
et ipsum occisura. et ob odium regni eius. hos¬
tili sit clade ꝑtitira. Et factum est cum ap¬
ꝓpitiquasset ad bethfage & bethana ad mon¬
tem qui uocatur oliueti misit duos discipłos

Expanded text:
dicii futurum est exprimitur. Et his dictis, dicii futurum est exprimitur. Et his dictis, praecedebat, ascendens Jerosolyma. Finita parabola, ascendit Jerosolyma, ut ostendat de ejusdem maxime civitatis eventu parabolam fuisse praemissam, quae non longo post tempore et ipsum occisura, et ob odium regni ejus hostili sit clade peritura. Et factum est, cum appropinquasset ad Bethphage et Bethaniam, ad montem qui vocatur Oliveti, m
Abbreviated transcription (Latin):
tos reputabuntur ut alii simpliciores fr̃es ÷ de¬
mentorum penitus ignari: ob conu̾sationi
tamen eximie deuotionem uter apostolicos
doctores premia summa ꝑcipient. Qui tm̃
recipit ꝓpħam in nomine ꝓpħe: merced̃em
ꝓpħe accipiet. Ueruntamen inimicos meos
illos qui noluerunt me regnare suꝑ se ad¬
ducite: et interficite aute me. Impietatem ui¬
dcorum. uel omnium reꝓborum. ad xp̃m conu̾ti
nolentium significat in die indicii puniendam.
ut ꝑ duos seruos fideles. utriusq ppłi docto¬
res. ꝑ decem et quinq miras. idem credentes po¬
puli. ꝑ seruum nequam mali catholici. ꝑ mi¬
micos qui eum suꝑ se regnare noluerunt un¬
pietas eorum. qui uerbum fidei aut nunqͣm
audire. aut male interp̾tando corrumpete
maluerunt. Permessionem tutis non semina¬
ti: eorum etiam quos uerbum dĩ nec audire
contigit. discussio signatur. Quib quinq
ꝑsonis omne genus humanum qd̾ in die iu¬

Expanded text:
tos reputabuntur. At alii simpliciores fratres, et eletos reputabuntur. At alii simpliciores fratres, et elementorum penitus ignari ob conversationis tamen eximiae devotionem inter apostolicos doctores praemia summa percipient. Qui enim recipit prophetam in nomine prophetae, mercedem prophetae accipiet . Verumtaillos qui noluerunt me regnare super se, adducite huc, et interficite ante me. Impietatem Judaeorum vel omnium reproborum ad Christum converti nolentium significat, in die judicii puniendam, ut per duos servos fideles, utriusque populi doctores, per decem et quinque minas idem credentes populi, per servum nequam mali catholici, per inimicos qui eum super se regnare noluerunt impietas eorum qui verbum fidei aut nunquam audire, aut male interpretando corrumpere, maluerunt, per messionem ruris non seminati eorum etiam quos verbum Dei nec audire contigit, discussio signetur. Quibus quinque personis omne genus humanum quod in die ju
Abbreviated transcription (Latin):
eo. hoc ad suꝑiorem sententiam respicit.
docens et illum posse amitere munus dĩ.
qui habens non habet. id est non utitur.
ct in eo augeti qui habens habet. hoc est bene
utitut. Quȩ gr̃arum mutatio. qm̃ in hac iu¬
ta geri solet: notandum quod illud dominu
redeuntis examen. etiam uunc ex parte cele¬
bratum. s tunc est uniu̾salitet implendum.
Cotidie namq accepto a patre regnũ redit:
quia ꝑegrinantis in terra eccłie. semꝑ statũ
conspicit. Cotidie in tanto fidelium sertioꝵ
numero. huic pecunia negociaturo comino¬
dat in altero modum consuminati operis
examinat. Hunc fideliter ptudenterq labo¬
rantem amplioris gc̃e munere donat: illũ
desidias molles. et martida luxu otia sectan¬
tem. et eo quod dederat pͥuat. Uetum unuiu̾¬
sali manifestato iudicio qd̾ dictu quoq terri¬
bile ẽ: multi qui ad docendum uidebantur
idonei. ob negligentie sue noxam inter in doc¬

Expanded text:
eo. Haec ad superiora sententia respicit, eo. Haec ad superiora sententia respicit, docens et illum posse amittere munus Dei, qui habens non habet, id est, non utitur; et in eo augeri qui habens habet, hoc est, bene utitur. Quae gratiarum mutatio quoniam in hac vita geri solet, notandum quod illud Domini redeuntis examen etiam nunc ex parte celebratum, sed tunc est universaliter implendum. Quotidie namque accepto a Patre regno redit, quia peregrinantis in terra Ecclesiae semper statum conspicit: quotidie in tanto fidelium servorum numero huic pecuniam negotiaturo commodat, in altero modum consummati operis examinatur: hunc fideliter prudenterque laborantem amplioris gratiae munere donat, illum desidias molles et marcida luxu otia sectantem, et eo quod dederat, privat. Verum universali manifestato judicio, quod dictu quoque terribile est, multi qui ad docendum videbantur idonei, ob negligentiae suae noxam inter indoc
Abbreviated transcription (Latin):
am alia studet intelligere. quȩ nec dum ex
Auferte ab illo mnã: et date illi qui decem
mnas habet. E t dixerunt ei. Domine: ht̃
decem mnnas. Recte amittit colligatam
grãm quam predicando aliis communica¬
re neglexit: tit ei augeatur qui inde labora¬
uit uixta quod angelo ephesi eccłie dicitur.
et mouebo candelabrum tuum de loco suo
nisi penitentiam egeris. Et cum reguim
chrisma qd suꝑbiendo saul amisit. dauid obe¬
diendo ꝓmetutt. Sp̃s inquit domim discessit
a saul. et directus est in dauid: a die illa. et
deinceps. Quod uero ablata a nequam secuo
mna. ei qui decem mnas habebat dari itissa
est. mistice ut teor. uidicat intrante pleni¬
tudine gentium: omnem istł saluum fu¬
turum. Et tunc habundantiam gr̃ę sp̃u¬
alis quã mͦ nos tepenter exercemus: illus
ppłi doctorib ẽe conferendam. Dico autem
uob̃: quia omni habenti dabitur. ab eo añ
qui not habet. et quod habet auferetur ab

Expanded text:
am alia studet intelligere, quae necdum ex am alia studet intelligere, quae necdum ex Auferte ab eo mna et date ei qui dece mnas habet. Et dixerunt ei. Domine. habet decem mngratiam, quam praedicando aliis communicare neglexit, ut ei augeatur qui inde laboravit. Juxta quod angelo Ephesi Ecclesiae dicitur: Et movebo candelabrum tuum de loco suo, nisi poenitentiam egeris . Et cum regium chrisma, quod superbiendo Saul amisit, David obediendo promeruit: Spiritus, inquit, Domini discessit a Saul, et directus est in David a die illa , et deinceps. Quod vero ablata a nequam servo mina, ei qui decem minas habebat dari jussa est, mystice, ut reor, indicat, intrante plenitudine gentium omnem Israel salvum futurum, et tunc abundantiam gratiae spiritalis, quam modo nos tepenter exercemus, illius populi doctoribus esse conferendam . Dico autem vobis quia omni habenti dabitur: ab eo autem qui non habet, et quod habet, auferetur ab
Abbreviated transcription (Latin):
ram. Uetumq enim aisuciõ. gretus sermo
significat. Eloquia domini inquit eloquia
casta: argentum igne examinatum. Pecu¬
tua ergo et argentum. predicatio euange¬
lii est et sermo d̃iuinus: qui dari debuit
ad mensuram. Hoc est promitis paratisꝙ
filium cordib intimari. ad quam iudeli¬
eet mensuram. id est mentem auditorum:
non alia quam dominica est deferenda pe¬
cunia. ut omnis sermo dicentis sccipture
sensum sequatur Nam quod hic dñs non
quamlibet pecuniam s suam dicit. nũmu¬
lariis e̾e fenerandam: exponit apłs dicens.
Si quis loquitur: quasi sermones dĩ. Et ego
ueniens: cum usuris ittiq exegissem illuo.
Qui uerbi pecuniam a doctore ꝑcipit emitq
ctedendo: necesse est eam cum usuris soluat
oꝑando. ut quod auditu didicit: ex sequatur
et actu. In usura quippe: pectunua etram ñ
data recipitur. Uel certe de accepto uerbi
fenore usuras soluit: qui ex eo qd̃ audit eci¬

Expanded text:
am? Utrumque enim ἀργυρίῳ Graecus sermo am? Utrumque enim ἀργυρίῳ Graecus sermo significat. Eloquia Domini, inquit, eloquia casta, argentum igne examinatum . Pecunia ergo et argentum praedicatio Evangelii est, et sermo divinus, qui dari debuit ad mensam, hoc est, promptis paratisque fidelium cordibus intimari. Ad quam videlicet mensam, id est, mentem auditorum, non alia quam dominica est deferenda pecunia, ut omnis sermo docentis Scripturae sensum sequatur. Nam quod hic Dominus non quamlibet pecuniam, sed suam dicit nummulariis esse fenerandam, exponit Apostolus, dicens: Si quis loquitur quasi sermones Dei . Et ego veniens, cum usuris utique exegissem illud. Qui verbi pecuniam a doctore percipit, emitque credendo, necesse est eam cum usuris solvat operando, ut quod auditu didicit, exsequatur et actu. In usura quippe pecunia etiam non data recipitur. Vel certe de accepto verbi fenore usuras solvit, qui ex eo quod audit eti
Abbreviated transcription (Latin):
noscere: Hoc ẽ enim quasi metere ubi non
seminauit: io est etiam eos impietatis reos
tenere. quib uerbum legis aut euangelii
non ministratum est. Hoc autem ueluti ꝑi¬
culum iudicii deuitantes: pigro languore
a uerbi ministratione conquiescunt. Et ħ ẽ
quasi in sudario ligare quod acceperunt.
Dicit ei. De ore tuo te uidico serue nequam.
Seruus nequam uocatur: quia & piger &
deses est: ad exercendum negotium. et pro¬
cax ac suꝑb ad accusandum dm̃ uidiciũ.
Sciebas quod ego austertis homo sum. tol¬
lens quod non posui et metens qd ñ semi¬
naui. et quare non dedisti pecuniam me¬
am ad mensuram: Quod putauerat se
ꝓ excusatione dixisse. in culpam pro¬
ptiam uertitur. Si inquit durum et cru¬
delem ẽe me uoueras et aliena sectari. ibiq
metere ubi non serui. quate non tibi istius¬
modi cogitatio incussit timorem. ut scires
me mea diligentius quesiturum. et dates
pecunam meam siue argentum ad mensti¬

Expanded text:
noscere? Hoc est enim quasi metere ubi non noscere? Hoc est enim quasi metere ubi non seminavit, id est, etiam eos impietatis reos tenere, quibus verbum legis aut Evangelii non ministratum est. Hoc autem veluti periculum judicii devitantes, pigro languore a verbi ministratione conquiescunt, et hoc est quasi in sudario ligare quod acceperunt. Dicit ei: De ore tuo te judico, serve nequam. Servus nequam vocatur, quia et piger ac deses est ad exercendum negotium, et procax ac superbus ad accusandum Domini judicium. Sciebas quod ego austerus homo sum, tollens quod non posui, et meto quod non seminavi, et quare non dedisti pecuniam meam ad mensam? Quod putaverat se pro excusatione dixisse, in culpam propriam vertitur. Si, inquit, durum et crudelem esse me noveras, et aliena sectari ibique metere ubi non severim, quare non tibi istiusmodi cogitatio incussit timorem, ut scires me mea diligentius quaesiturum et dares pecuniam meam sive argentum ad mens
Abbreviated transcription (Latin):
Et qui eas a tenebris docendo committaue¬
rat. recte quinq ciuitatib prefici memoratur.
quia non de sus tantum. s et de auditorũ
suorum quos ad lucem uocauit ꝑfectib ho¬
noratur. Et alter uenit dicens. Domine: ec¬
ce mna tua quam habui reposita in sudario.
Tuui enim quia homo austerus es. tollis
quod non posiusti. et metis qd non seminasti.
Seriuus qui negociari uissus acceptam dñi
pecuniam in sudatio reposuit: ostendit eos
cipere. uel susceptum digne gerere detͣctant.
lecuniam quippe in sudario ligare est: per¬
cepta dona sub ocio lenti torporis abscon¬
dere. Sunt enim homines qui hac sibi ꝑuer¬
sitate blandiantur ut dicant. Sufficit ut
de se unusquisq rationem reddat. Quid o¬
pus est aliis predicare. ut etiam deip̃is ratio¬
nem reddere quisq cogatur. cum apud dũm
etiam illi suit in excusabiles. quib lex data
non est. neq audito euangelio dormierunt.
quia ꝑ creaturam poterant creatorem cog¬

Expanded text:
Et qui eas a tenebris docendo commutaveEt qui eas a tenebris docendo commutaverat, recte quinque civitatibus praefici memoratur, quia non de suis tantum, sed et de auditorum suorum, quos ad lucem vocavit, profectibus honoratur. Et alter venit, dicens: Domine, ecce mina tua, quam habui repositam in sudario. Timui enim, quia homo austerus es, tollis quod non posuisti, et metis quod non seminasti. Servus qui, negotiari jussus, acceptam Domini pecuniam in sudario reposuit, ostendit eos cipere, vel susceptum digne gerere detrectant. Pecuniam quippe in sudario ligare est, percepta dona sub otio lenti torporis abscondere. Sunt enim homines hac sibi perversitate blandientes, ut dicant: Sufficit ut de se unusquisque rationem reddat. Quid opus est aliis praedicare, ut etiam de ipsis rationem reddere quisque cogatur, cum apud Dominum etiam illi sint inexcusabiles, quibus lex data non est, neque audito Evangelio dormierunt, quia per creaturam poterant creatorem cog
Abbreviated transcription (Latin):
ysaias. In illa dieerunt quinq ciitates in
terra egypti. loquentes luigua chanaan.
Quinq enim cuutates in terra egypti. qͥnq
sunt sensus corporis. quib in hoc mundo u¬
timur udelicet uisus. auditus. gustus. ol¬
fatus. et tactus. Et qui uiderit mulierem
ad concupiscendum eam. qui adu̾tit au¬
res suas ne audeat pauꝑem. qui inebriat᷑
uino in quo ẽ luxuria. qui coronare se gau¬
det tosis ante quam marcerscant cuiꝰ san¬
guine plene manus. et dextera repleta est¬
munerib: huiꝰ quinq cuutates loquunt᷑
lingua egypti. id est uniu̾si sensts faciunt
oꝑa tenebrarum. Egyptus enim: tenebras
sonat at qui obturat aures suas ne audiat
sanguinem. et claudit oculos suos ne uideat
malum. qui gustat & uidet quam suaius
est dñs. qui castigat corpus suum & seruitu¬
ti subicit: qui potest dicece cum apło. xp̃i bo¬
nus odor sumus deo. huiꝰ cuutates loquunt᷑
lingua mutata. quod interp̃tatur chanaan.

Expanded text:
Isaias: In die illa erunt quinque civitates in Isaias: In die illa erunt quinque civitates in terra Aegypti, loquentes lingua Chanaan . Quinque enim civitates in terra Aegypti quinque sunt corporis sensus, quibus in hoc mundo utimur, videlicet visus, auditus, gustus, olfactus, et tactus. Et, qui viderit mulierem ad concupiscendum eam ; qui avertit aures suas, ne audiat pauperem ; qui inebriatur vino, in quo est luxuria ; qui coronare se gaudet rosis antequam marcescant ; cujus sanguine plenae manus, et dextera est repleta muneribus , hujus quinque civitates loquuntur lingua Aegypti, id est, universi sensus faciunt opera tenebrarum. Aegyptus enim tenebras sonat. At qui obturat aures suas, ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos, ne videat malum , qui gustat et videt quam suavis est Dominus , qui castigat corpus suum, et servituti subjicit , qui potest dicere cum Apostolo, Christi bonus odor sumus Deo , hujus civitates loquuntur lingua mutata, quod interpretatur Chanaan.
Abbreviated transcription (Latin):
ex parte cognoscimus: et ex parte ꝓpħamiꝰ.
Cum autem uenerit qd ꝑfectum ẽ: euacu¬
abitur qd̾ ex parte est. Ciuitates autem
grãm euangelii uenientes. Quib tunc
iure glorificandus ille p̾ponitur: qui eis
pecuniam uerbi digne deo cõmendaueti
unde quidam negociator egreguis. cuitates
quib preetat hoc ẽ animas quas regendas
acceꝑat adloquens. Quȩ ẽ ait nr̃a spes. aut
gaudium. aut corona głe. nonne uos ante
tua fecit quinq mans. Serius iste. cetus est
corum qui in preputio euangelizare missi
sunt. cui dñs ad predicandum eunti unã
mnã: hoc est unam eandemq fidem. quȩ &
cicuncisioni credita ẽ p̃stiterat. S hȩc qͥnq
mnans fecit: quia gentes quinq corporis sen¬
sib antea mancipatas. ad fidĩ euangłice
grãm conu̾tit. Et huic ait. Et tu esto supra
quinq ciuitates. Hoc est ex earum quasim¬
bueras animarum fide. et conu̾satione mag¬
nus sublimis ꝙ fulgeto. De quib mistice dic̃

Expanded text:
ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus. Cum autem venerit, quod perfectum est, evacuabitur quod ex parte est . Civitates autem gratiam Evangelii venientes. Quibus tunc jure glorificandus ille praeponitur, qui eis pecuniam verbi, digne Deo commodaverit. Unde quidam negotiator egregius, civitates, quibus praeerat, hoc est, animas quas regendas acceperat, alloquens: Quae est, ait, nostra spes aut gaudium, aut corona gloriae? nonne vos ante tua fecit quinque minas. Servus iste coetus est eorum qui praeputio evangelizare missi sunt, cui Dominus ad praedicandum eunti unam minam, hoc est, unam eamdemque fidem, quae et circumcisioni credita est, praestiterat, sed haec quinque minas fecit, quia gentes corporis sensibus antea mancipatas ad fidei evangelicae gratiam convertit. Et huic ait: Et tu esto supra quinque civitates. Hoc est, ex earum quas imbuerat animarum fide et conversione, magnus sublimisque fulgeto. De quibus mystice dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ue gesserunt. Omins enim uiuit ei. Om̃s uide¬
moruntut. De qua alibi dñs ait. Qui crecd̃te
in me: ctiam si morttius fuerit iuiuet. Ctede
ergo. Et si mortiuis fueris: inues. Si aũ non
credis: & cum uius mortuus es. Uidna enĩ
que in deliciis ẽ: uiuens mortua c̃. Respon¬

Expanded text:
ve gesserunt. Omnes enim vivunt ei. Omnes videve gesserunt. Omnes enim vivunt ei. Omnes videmoriuntur. De qua alibi Dominus ait: Qui credit in me, etiam si mortuus fuerit vivet . Crede ergo, et si mortuus fueris vives. Si autem non credis, et cum vivis mortuus es. Vidua enim quae in deliciis est, vi
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ abraham. et dm̃ ysaac. et dm̃ iacob. Ad
comꝓbandum resurtectionis u̾itatem multo
aliis manifestiorib ceemplis uti potuit. e
quib ẽ illud. Suscitabuntur mortui. et re¬
surgent qui in sepulchtis sunt. Querit᷑ itaꝙ¬
qui sibi uoluerit dñs hoc ꝓferte testimonit̃
quod iudetur ambiguum: uel non satis ad
resurtectionis ꝑtinet u̾itatem. S saducei qͥnq
tantum libros moysi recipiebant. ꝓpħarum
uaticina respuentes. Stultum gͦ erat in de
ꝓfirre testimonia. quoꝵ auctoritatem non
sequebantur. Porto ad eternitatem animaꝵ
ꝓbandam de moyse ponit exemplum: ego
sum d̃s abraham. et d̃s ysaac. et ds̃ iacob. sta¬
timmq infect Ds̃ aũ non ẽ mortuoꝵ. s uiuorum.
Ut cum ꝓbauerit animas ꝑmanere post
mortem quod illi inter cctera negabant. neq
enuim poterat fieri. ut eorum c̾et ds. qui neqͣqͣm
subsistetent. consequenter uitroduceret᷑. & cor¬
poꝵ tesurrectio que cum aninab bona mala¬

Expanded text:
Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob? Ad comprobandam resurrectionis veritatem multo aliis manifestioribus exemplis uti potuit, e quibus est et illud: Suscitabuntur mortui, et resurgent qui in sepulcris sunt. Et iquid sibi voluerit Dominus hoc proferre testimonium, quod videtur ambiguum vel non satis ad resurrectionis pertinet veritatem. Sed Sadducaei quinque tantum libros Moysi recipiebant, prophetarum vaticinia respuentes. Stultum ergo erat inde proferre testimonia, quorum auctoritatem non sequebantur. Porro ad aeternitatem animarum probandam, de Moyse ponit exemplum: Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob . Statimque infert Deus autem non est mortuorum, sed vivorum. Ut eum probaverit animas permanere post mortem, quod illi inter caetera negabant neque enim poterat fieri ut eorum esset Deus qui nequaquam subsisterent consequenter introduceretur et corporum resurrectio, quae cum animabus bona mala
Abbreviated transcription (Latin):
quam supra calumniam struunt intelli
gunt. quando dixerunt in beelzebub pͥnci¬
pe demonioꝵ eicit hic demonia. Quando
enim dicunt in qua potestate hec facis. de
dei dubitant potestate. et sub intelligi uo
lunt diaboli ẽẽ quod faciat. Addentes qͦq
aut quis est qui dedit tͥ hanc potestatem:
manifestissime filium dĩnegant: quem pu¬
tant non sius s alienis uirtutib signa
facere. Respondens autem dixit ad illos.
Int̾rogabo uos & ego unum sermonem:
respondete michi. Baptismum ioħis de ce¬
lo erat an ex hominib : poterat dñs aꝑta
responsione temptatoꝵ calumpniam con-¬
futare: s prudenter interrogat. ut suo uł
silentio uel sententia condempnentur. At
illi cogitabant dicentes inter se. Quia si
dixerimus de celo: dicet. Quare gͦ non cre¬
didistis ei: quem confitemim de celo habu¬
isse ꝓpħetiam: mͥ testimonium ꝑhibuit:
et ab illo audistis. in qua ego ista faciam
potestate. Si autem dixerimꝰ ex hominib:

Expanded text:
quam supra calumniam struunt, quando 169 dixerunt: In Beelzebub principe daemoniorum ejicit hic daemonia. Quando enim dicunt: In qua potestate haec facis? de Dei dubitant potelunt diaboli esse quod faciat. Addentes quoque: Aut quis est qui dedit tibi hanc potestatem? Manifestissime Dei Filium negant, quem putant non suis, sed alienis viribus signa facere. Respondens autem dixit ad illos: Interrogabo vos et ego unum verbum. Respondete mihi. Baptismum Joannis de coelo erat, an ex hominibus? Poterat Dominus aperta responsione tentatorum calumniam confutare, sed prudenter interrogat ut suo vel silentio vel sententia condemnentur. At illi cogitabant inter se dicentes: Quia si dixerimus, de coelo, dicet: Quare ergo non credidistis ei? Quem confitemini de coelo habuisse prophetiam mihi testimonium perhibuit, et ab illo audistis in qua ergo ista faciam potestate. Si autem dixerimus: ex hominibus:
Abbreviated transcription (Latin):
in inferno cruciantur uolunt: S sicut tͣnsire
ceprobi ad electos cupiunt. id est a suppliciorũ
suorum penis migrare ita ad afflictos. atq in
torm̃tis positos transire iustorum ẽ mente ire.
et ꝑ miscd̾iam eos uelle liberare. d qui uolunt¬

Expanded text:
in inferno cruciantur, volunt. Sed sicut transire in inferno cruciantur, volunt. Sed sicut transire reprobi ad electos cupiunt, id est a suppliciorum suorum afflictione migrare, ita ad afflictos atque in tormentis positos transire justorum est, mente ire per misericordiam, eosque velle liberare.
Abbreviated transcription (Latin):
dixit illi abraham. fili recordare: quia re¬
cepisti bona in uita tua. et lazarus similit̾
mala. Nunc autem hic consolatur tu uero
cruciaris. Ecce enun dum dicitur recepisti
bona in uita tua: indicatur & diues iste
boni aliquid habuisse. ex quo in bac tuta
bona reciperet. Rursumq dum de lataro di¬
citur quia recipit mala. ꝓfecto monstrat᷑¬
& lazarum habuisse malum aliquod quo
purgaretur. S mala latari purgauit ig¬
tus inopie. et bona diuitis remunerauit se¬
licitas transeuntis uite. Et in his omnib int̾
nos & uos chaos magnum firmatum ẽ. ut
hii qui uolunt hinc transire ad uos non po¬
ssint neq inde huc transmeare. Qua in reual¬
de querendum ẽ: quomodo dicatur hi qui
uolunt ad uos transire non possuit. Qui a
enim hi qui minferno sunt ad beatorum
sortem transire cupiuunt dubium non est.
qui uero iam beatitudinis in sorte suscepti
sunt quo pacto dicitur quia transire ad eos qͥ

Expanded text:
dixit illi Abraham: Fili, recordare quia redixit illi Abraham: Fili, recordare quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala; nunc autem hic consolatur, tu vero cruciaris. Ecce enim cum dicitur, Recepisti bona in vita tua, indicatur et dives iste boni aliquid habuisse ex quo in hac vita bona reciperet, rursumque dum de Lazaro dicitur, quia recepit mala, profecto monstratur et Lazarum habuisse malum aliquod, quod purgaretur, sed mala Lazari purgavit ignis inopiae et bona divitis remuneravit felicitasnos chaos magnum firmatum est, ut hi qui volunt hinc transire ad vos, non possint, neque inde huc transmeare. Qua in re valde quaerendum est, quomodo dicatur, hi qui volunt ad vos transire non possunt, quia enim hi qui in inferno sunt, ad beatorum sortem transire cupiunt, dubium non est: qui vero jam in beatitudinis sorte suscepti sunt, quo pacto dicitur, quia transire ad eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
norum actuum malorumq retributio. Cet¬
te suꝑuis dictum ẽ quia in hac uita lazarus
cadentes micas de mensa diuitis querebat.
et nemo illi dabat nunc de supplicio ditutis
dicitur: quia de extremo digito lazati dis¬
tillari aquam in ore suo concupiscit. Qui gͦ
mense sue uel minima dare noluit: in infer¬
no positus. usq ad minima querenda ꝑuenit
S notandum ualde est: quid sit qd̾ diues
in igne positus: linguam suam refrigerati
petit. Mos quippe est sacri eloquii: ut aliq̃n
aliud dicat. s ex eodem dicto aliud innuat.
Suꝑius autem hunc suꝑbum diuitem dñs
non locacitati uacantem dixerat: s suꝑflue
conuiuantem. Neq hunc de loquacitate
narrauit. s cum elatione & tenatia de eda¬
citate peccasse. S quia abundare in conui¬
uiis loquacitas solet: his qui hic male conui¬
uatus dicitur. apud inferos grauuis in lin
gua ardere phibetur. S cum graui ualde
pauore pensandum est qd̾ hõc sequitur. Et

Expanded text:
norum actuum malorumque retributio! Cernorum actuum malorumque retributio! Certe superius dictum est, quia in hac vita Lazarus cadentes micas de mensa divitis quaerebat, et nemo illi dabat. Nunc de supplicio divitis dicitur, quia de extremo digito Lazari distillari aquam in ore suo concupiscit. Qui ergo mensae suae vel minima dare noluit, in inferno positus, usque ad minima quaerenda pervenit. Sed notandum valde est, quid sit quod dives in igne positus, linguam suam refrigerari petit. Mos quippe est sacri eloquii, ut aliquando aliud dicat, sed ex eodem dicto aliud innuat. Superius autem hunc superbum divitem Dominus non loquacitate vacantem, dixerat, sed superflue convivantem. Neque hunc de loquacitate narravit, sed cum elatione et tenacia de edacitate peccasse. Sed quia abundare in conviviis loquacitas solet, is qui hic male convivatus dicitur, apud gua ardere perhibetur. Sed cum gravi valde pavore pensandum est quod sequitur: Et
Abbreviated transcription (Latin):
Nam quia nemo ei ad iuisitandum aderat.
testantur canes qui licenter uulnera linge
buit: dum latarum pauꝑem ante ianuã
diuitis iacere ꝑmisit. ut et diues imptꝰ dãp¬
nationis sibi augeret ultionem. et tempta¬
tus pauper cresceret ad remunerationem.
factum ẽ autem ut moreretur mendicus.
et portaretur ab angłis insinum abrahe.
Mortuus est autem et diues. et sepultus est
in infernum. Sinus abrahe est tequies bea¬
torum pauꝑum quorum ẽ regnum celorũ.
quo post hanc uitam recipiuntur. Sepultu¬
ra inferni est penarum ꝓfunditas: quȩ su¬
ꝑbos et immisericordes post hanc uitã uorat.
Eleuans autem ocłos suos cum eẽt in torm̃¬
tis. uidebat abraham a longe: et lazatum
in sinu eius. Et ipse clamans: dixit. Pater
abraham miserere mei. et mitte lazarum ut
intinguat extremum digiti sui in aquam.
et refrigeret linguam meam: quia erucior
in hac flamma. O quanta est sublimitas
uidiciorum dĩ. o quam districte agitur bo¬

Expanded text:
Nam quia nemo ei ad visitandum aderat, Nam quia nemo ei ad visitandum aderat, testantur canes, qui licenter vulnera lingebbuit, dum Lazarum pauperem ante januam divitis jacere permisit, ut et dives impius damnationis sibi augeret ultionem, et tentatus pauper cresceret ad remunerationem. Factum est autem ut moreretur mendicus et portaretur ab angelis in sinum Abrahae. Mortuus est autem et dives, et sepultus est in inferno. Sinus Abraham requies est beatorum pauperum, quorum est regnum coelorum, quo post hanc vitam recipiuntur. Sepultura inferni, poenarum profunditas, quae superbos et immisericordes post hanc vitam vorat. Elevans autem oculos suos cum esset in tormentis, videbat Abraham a longe, et Lazarum in sinu ejus, et ipse clamans dixit: Pater Abraham, miserere mei, et mitte Lintingat extremum digiti sui in aquam et refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. O quanta est sublimitas judiciorum Dei! o quam districte agitur bo
Abbreviated transcription (Latin):
de re una: dñs duo iudicia expleuit. Habuiss
enuim fortasse aliquam excusationem diues.
si latarus pauꝑ et ulcerosus ante euus ianuã
non iacuisset: si remotus fuisset eius mnopia
non ẽẽt oculis importuna. Rursus si longe
c̾et diues ab oculis ulcerosi pauꝑis : minorẽ
tolerasset temptationem pauper in animo.
s dum egenum et ulceratum ante iantiã¬
diuitis et deliciis affluentis posuit in una ea¬
demq re: et ex uisione pauꝑis non miserenti
diuiti. cumulum dampnationis utulit. &
rursum ex uisione diuitis: temptatum co¬
tidie pauꝑem ꝓbauit. Cui certe poterat ad
penam sufficere pauꝑtas: etiam si sanus
fuisset. Rursum suffecisset egritudo: etiã
si subsidium adẽet S ut ꝓbaretur ampliuis
pauꝑ: simul bunc et pauꝑtas et egritudo
tabefecit. atq insuꝑ uidebat ꝓcedentem
diuttem ex obsequentib cuneis fulciti. et
se in infirmitate et inopia a nullo iusitari.

Expanded text:
de re una Dominus duo judicia explevit. Habuisse de re una Dominus duo judicia explevit. Habuisse enim fortasse aliquam excusationem dives, si Lazarus pauper et ulcerosus, ante ejus januam non jacuisset, si remotus fuisset, si ejus inopia non esset oculis importuna. Rursus si longe esset dives ab oculis ulcerosi pauperis, minorem tolerasset tentationem pauper in animo. Sed dum egenum et ulceratum ante januadivitis et deliciis affluentis posuit, in una eademque re et ex visione pauperis non miserenti diviti cumulum damnationis intulit, et rursum ex visione divitis, tentatum quotidie pauperem probavit. Cui certe poterat ad poenam sufficere paupertas, etiam si sanus fuisset. Rursum suffecisset aegritudo, etiam si subsidium adesset. Sed ut probaretur amplius pauper, simul hunc et paupertas et aegritudo tabefecit, atque insuper videbat procedentem divitem, obsequentibus cuneis fulciri, et se in infirmitate et inopia a nullo visitari.
Abbreviated transcription (Latin):
quidam homo mendicus. nomine lazarus.
Cecte in ppło plus solent nomina diuitum qͣm
pauꝑum sciri. Quid est gͦ qd̾ dñs de pauꝑe
et diuite uerbum faciens. nomen pauꝑis di¬
cit et nomen duitis ñ dicit: nisi qd ds̃ hu¬
miles nouit. atq adpbat. et suꝑbos ignorat:
Uñ et quibdam demiraculorum uurtute
suꝑbientib in fine dicturus est. nescio uos
unde sitis. Discedite ã me: om̃s oꝑariĩ iniqui¬
tatis. At contͣ: moysi dicitut. Noui te ex no¬
mine tuo. Ait gͦ de diuite: homo quidam.
Ait de pauꝑe: egenus nomine latarus. Ac si
aꝑte dicat. Pauꝑem humilem scio: suꝑbum
diuitem nescio. Illum cognitum ꝑ ad ꝓbati¬
onem habeo. hunc ꝑ iudicium reꝓbationis
ignoro. Qui iacebat ad ianuam eius ulceri¬
b plenus: cupiens saturari demicis quȩ ca¬
debant de mensa diuitis. S et canes ueniebãt:
et lingebant ulcera eiꝰ. Renus ulcetib mendi¬
cus lazarus: ante ianuas diuitis iacet. Qua

Expanded text:
quidam mendicus, nomine Lazarus. quidam mendicus, nomine Lazarus. Certe in populo plus solent nomina divitum quam pauperum sciri. Quid est ergo quod Dominus de paupere et divite verbum faciens, nomen pauperis dicit, et nomen divitis non dicit, nisi quod Deus humiles novit atque approbat, et superbos ignorat? Unde et quibusdam de miraculorum virtute superbientibus in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis; discedite a me, omnes operarii inquitatis . At contra Moysi dicitur: Novi te ex nomine tuo . Ait ergo de divite: Homo quidam. Ait de paupere: Egenus nomine Lazarus. Ac si aperte dicat: Pauperem humilem scio, superbum divitem nescio. Illum cognitum per approbationem habeo, hunc per judicium reprobationis ignoro. Qui jacebat ad januam ejus ulceribus plenus, cupiens saturari de micis quae cadebant de mensa divitis; sed et canes veniebant et lingebant ulcera ejus. Plenus ulceribus mendicus Lazarus, ante januas divitis jacet. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
diues iste. non abstulisse aliena teptehendi¬
tur: s ꝓpria non dedisse. Nec dicitur quia
ui quempiam oppressit: s quia in acceptis
cipit. si minferm dampnatione ꝑcutitur.
qui ꝓpria non largitur. Et sunt non nulli
qui cultum subtilium preciosarumq ues¬
tium non putant ẽe peccatum. Qd̃ si uide¬
licet culpa non e̾e̾t: nequaquam sermo dĩ
tam uigilanter expͥmeret. quod diues qui
uidutus fuisset. Nemo quippe uestimenta
precipua: tusi ad ianem glłam querit. uidelicet
ut honorabilior octeris e̾e uideatur. Quam cul¬
pam possumus melius etiam ex diu̾so collige¬
re. quia si abiectio uilis indumenti uirtus nõ
e̾et euangelista iugilanter de ioħe non dicet
erat inditus pilis camelorum. S notandũ
nobis magnoꝑe est: in ore u̾itatis de suꝑbo
diuite. et de humili pauꝑe. quantus sit ordo
narrationis. Ecce eium dicitur: homo quidã
erat diues. Et ꝓtinus subuingitur. Et erat

Expanded text:
dives iste non abstulisse aliena reprehendidives iste non abstulisse aliena reprehenditur, sed propria non dedisse; nec dicitur quod ut quempiam oppressit, sed quia in acceptis ripit, si inferni damnatione percutitur, qui propria non largitur. Et sunt nonnulli qui cultum subtilium pretiosarumque vestium, non putant esse peccatum; quod si videlicet culpa non esset, nequaquam sermo Dei tam vigilanter exprimeret, quod dives qui indutus fuisset. Nemo quippe vestimenta praecipua, nisi ad inanem gloriam quaerit, videlicet ut honorabilior caeteris esse videatur. Quam culpam possumus melius etiam ex diverso colligere, quia si abjectio vilis indumenti virtus non esset, evangelista vigilanter de Joanne non diceret: Erat indutus pilis camelorum . Sed notannobis magnopere est, in ore veritatis de superbo divite, et de humili paupere, quantus sit ordo narrationis. Ecce enim dicitur: Homo quidam erat dives, et protinus subjungitur: Et erat