comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dius dictus ab eo quod sit suo mõdo perfectus. est autẽ men
librarum quadragnitaquatuor id ẽ sextariorum uigniti
duorum. cuius nuimeri causa inde tracta est eo quõd in
principio deus uigniti duo opera fecerat. Nam prima die
septem opera fecit .i. materiã informen angelos. lucem.
celos superiores. terrã. aquam. atq aerem. Secunda die
firmaniẽtũ solum. Tercia die quatuor. maria . semina.
sacõnes atqz plantaria. quarta die tria solem et lunam
et stellas. quĩta die tria pisces ⁊ reptilia aquarum et
uolatilia. sexta die quatuor. bestias. pecudes. reptilia
terre et hominem. et facta sunt omma uignitiduo gene¬
ra in diebus sex. et .xx. due generacões funt ab adã usq
ad iacob ex cuius semine nãscitur omnis gens israel: bi
gnitiduo libri ueteris testamenti usq ad hester. et uigin¬
tiduo licterarum sunt elemente quibus constat diuine
legis doctrina. His igitur eremplis. modius uignitiduorũ
sextariorum. Amoyse secundum sacre legis mensurã

Expanded text:
dius dictus ab eo quod sit suo modo perfectus. Est autem mensura librarum quadraginta quattuor, id est sextariorum viginti duorum. Cuius numeri causa inde tracta est, eo quod in principio Deus viginti duo opera fecerit. Nam prima die septem opera fecit: id est materiam informem, angelos, lucem, caelos superiores, terram, aquam atque aerem. Secunda die firmamentum solum. Tertia die quattuor: maria, semina, sationes atque plantaria. Quarta die tria: solem, lunam et stellas. Quinta die tria: pisces et reptilia aquarum et volatilia. Sexta die quattuor: bestias, pecudes, reptilia terrae et hominem. Et facta sunt omnia viginti duo genera in diebus sex. Et viginti duae generationes sunt ab Adam usque ad Iacob, ex cuius semine nasciginti duo libri veteris Testamenti usque ad Esther: et viginti duo litterarum sunt elementa, quibus constat divinae legis doctrina. His igitur exemplis modius viginti duorum sextariorum a Moyse secundum sacrae legis mensuram
Abbreviated transcription (Latin):
mundi ad regna celorum colliguntur. Dequo in libro
regum reliqui inquit michi septem milia uirorum. Sextẽ¬
ta milia quingẽti ad sacramentum filiorum ifrael qui
egressi sunt de egypto ut in erodo. Decem milia nimerus
ad decalogum pertinet legis ut in euangelio ⁊ oblatus est
et unus qui debebat decem milia talenta. Centũ xl qua
lia. et post pauca uirgines enim sunt: et in ore ip̃orum
non est inuentum mendacium.
souo cantuqz consistens. et dicta musica per de

Expanded text:
mundi ad regna coelorum colliguntur. De quo in libro mundi ad regna coelorum colliguntur. De quo in libro Regum: Reliqui, inquit, mihi septem millia virorum . Sexcenta millia quingenti ad sacramentum filiorum Israel, qui egressi sunt de Aegypto, ut in Exodo. Decem millia numerus ad Decalogum pertinet legis, ut in Evangelio: Et oblatus est ei unus, qui debebat decem millia talenta . Centum quadrata quatuor millia ; et post pauca: Virgines enim sunt: et in ore ipsorum non est inventum mendacium .ono cantuque consistens; et dicta musica per de
Abbreviated transcription (Latin):
anorum diumnitus in spiratus aptauit arcam in salutẽ
domus sue. Millenarius nuimerus perfectiõem beatitudĩs
significat. unde in cantico canticorum legitur. uinea
fuit pacifico in ea que habet populos. tradidit eã custodi¬
bus. uir affert pro fructu eus mille argenteos. Uinea
id est ecclĩa fructu habundans fidei fuit pacifico id est
domnno cristo quam tradidit custodibz hoc est prophetis
et apostolis atqz angelics dignitatib pro eiuius fructu
ipe uir affert mille argenteos hoc est perfectõem retribu-¬
cionis. Nille ducenti apostolicorum doctorum gerunt fi¬
guram: qui omĩa mundi dimittentes in uerbo predicacoĩs
laborare non cessant. Hi du plici remuneracõe que in du-¬
is designatur donantur: dequibz scriptum est. mi
tui pacifici ⁊ ducenti his qui custodiunt fructus eius. Sep¬
tem milia numerus ad omnium electorum pertinet sacra¬
mentũ qui plem spiatu sancto per ebdomadam huis

Expanded text:
annorum, divinitus inspiratus, aptavit aream in salutem annorum, divinitus inspiratus, aptavit aream in salutem domus suae. Millenarius numerus perfectionem beatitudinis significat. Unde in Cantico canticorum legitur: Vinea fuit pacifico, in eaque habet populos: tradidit eam custodibus: vir affert pro fructu ejus mille argenteos . Vinea, id est, Ecclesia fructu abundans fidei, fuit pacifico, id est, Domino Christo, quam tradidit custodibus, hoc est, prophetis et apostolis atque angelicis dignitatibus: pro cujus fructu ipse vir affert mille argenteos, hoc est, perfectionem retributionis. Mille ducenti apostolicorum doctorum gerunt figuram: qui omnia mundi dimittentes, in verbo praedicationis laborare non cessant. Hi duplici remuneratione, quae in ducentis designatur, donantur: de quibus scriptum est: Mille tui, Pacifice, et ducenti his, qui custodiunt fructus ejus . Septem millia numerus ad omnium electorum pertinet sacramentum, qui pleni Spiritu sancto per hebdomadam hujus
Abbreviated transcription (Latin):
donnu in celos in hoc numero uirorum graciam spiritus sc̃
exit. Itaqz procedẽte natura lis numerũ progressio
ab uno usq ad xii. et collectis in unum omium locorum
stat solent nõ nunquam ad significacõem referri uite
future que mine in sabatismo geritur ammarũ fidelium
perficietur autem in fine seculi resurrectiõe corpori
mortalium. Cecum quinquagĩta quatuor nimerus ad
electorum pertinet sacramentũ inquorum figuram eius
numeri pisces post resurrectionem domini ab apostolis
in euangelio capti referuntur. Trecẽti ad ninierũ perfec¬
torum qui per crucẽ ihũ de mundo triumphantes uictoriã
reportant in quorum tipo gedeon in iudicum libro eius¬
dem numeri pugnatores elegisse scribitur. Quingente
ad quĩq etates mundi ut aquibusdam putatur ꝑtinet
sacramentũ quib tranfactis saluator mundũ uisitare
dignatus est. in cuius typo noe cum quingentorũ esẽte

Expanded text:
Domini in coelos in hoc numero virorum gratiam Spiritus sancti Domini in coelos in hoc numero virorum gratiam Spiritus sancti accepit. Itaque procedente naturalis numeri progressione ab uno usque ad duodecim et collectis in unum omnium locorum stant, solent nonnunquam ad significationem referri vitae futurae, quae nunc in sabbatismo geritur animarum fidelium: perficietur autem in fine saeculi resurrectione corporum immortalium. Centum quinquaginta quatuor numerus ad electorum pertinet sacramentum, in quorum figuram ejusdem numeri pisces post resurrectionem Domini ab Apostolis in Evangelio capti referuntur. Trecenti ad numerum perfectorum, qui per crucem Jesu de mundo triumphantes victoriam reportant, in quorum typo Gedeon in Judicum libro ejusdem numeri pugnatores elegisse scribitur. Quingenti ad quinque aetates mundi ut a quibusdam putatur pertinet sacramentum, quibus transactis Salvator mundum visitare dignatus est: in cujus typo Noe cum quingentorum esset
Abbreviated transcription (Latin):
tum non operib coherent. de quib in canticis canticorũ
scriptum est. deptuagnnta sunt regine id est amme perfecto¬
rum. et octognita concubine. Centum ad martirũ fructum
siue uirginum pertinent ut in euangelio: et dabit inquit
fructum aliud centesiium et reliqua. Centum uigniti mi¬
merus perfectionem legis ⁊ euangelii perfiguram ostendit.
uude legis lator moyses centum uigniti amnorum ẽẽ des¬
cribitur. et spiritus sanctus indie pentecostes descendit
super centum uigniti ammas credenciũ qui fuerũt ĩcena¬
culo sion congregati. Nam leguntur ante diluuiũ centũ
uiginiti anni ad penitenciam hominib decreti: et salomo¬
maci templi altitudo centum .xx. cubitorum erat. Hoc aut
quod omins templi altitudo centũ xx. cubitorũ fuit ad
idem sacramentũ respicit quod primitiua in ihecosolimis
ecclĩa propter passionem resurrectionem ⁊ ascensionem

Expanded text:
tum, non operibus cohaerent: de quibus in Canticis canticorum tum, non operibus cohaerent: de quibus in Canticis canticorum scriptum est: Septuaginta sunt reginae, id est, animae perfectorum, et octoginta concubinae . Centum ad martyrum fructum sive virginum pertinent, ut in Evangelio: Et dabit, inquit, fructum, aliud centesimum, etc. . Centum viginti numerus perfectionem legis et Evangelii per figuram ostendit. Unde legislator Moyses centum viginti annorum esse describitur: et Spiritus sanctus in die Pentecostes descendit super centum viginti animas credentium, qui fuerunt in coenaculo Sion congregati. Nam leguntur ante diluvium centum viginti anni ad poenitentiam hominibus decreti: Salomonici templi altitudo centum viginti cubitorum erat. Hoc autem, quod omnis templi altitudo centum viginti cubitorum fuit, ad idem sacramentum respicit, quod primitiva in Jerosolymis Ecclesia propter passionem, resurrectionem et ascensionem
Abbreviated transcription (Latin):
ginta uero numerus ad omnium perfectorum pertinet sa¬
cramentum. unde dicit incantico canticorum. En lectulum
salomonis id est xp̃i ecclĩam seragnita fortes ambiunt
ex fortissimis israel. Item seragnita ad fructum uidius
siue continentibz deputatur. Unde in euangelio legitur et
da bit fructum aliud seragesinum. Septuagnnita uo ad ue¬
terum patrum pertinere dicitur sacramentũ. In quorum
figuram salomon ad edificium templi septuagnita milia
operariorum elegisse dicitur qui in humeris portabant.
ut in ꝓsalmo scriptum est. dies annorum in ip̃is lyx aniii.
uero duo ad nuimerum presbĩterorum pertinet moisi uel
discipulorum quos dñs predicacõem euangelu elegit. Sep¬
tuagnitaqiũq ad numerũ ammatũ pertinent que cum
iacob in egyrtũ descendisse narrantur in actib apostolor.
Octaginta ad quorũdam xp̃ĩanorum aĩas que dño fide tã¬

Expanded text:
ginta vero numerus ad omnium perfectorum pertinet saginta vero numerus ad omnium perfectorum pertinet sacramentum: unde dicit in Cantico canticorum: En lectulum Salomonis, id est, Christi Ecclesiam, sexaginta fortes ambiunt ex fortissimis Israel . Item sexaginta ad fructum viduis sive continentibus deputatur. Unde in Evangelio legitur: Et dabit fructum, aliud sexagesimum . Septuaginta vero ad veterum patrum pertinere dicitur sacramentum. In quorum figuram Salomon ad aedificium templi septuaginta millia operariorum elegisse dicitur, qui in humeris portabant. ut in psalmo scriptum est: Dies annorum in ipsis septuagintaptuaginta vero duo ad numerum presbyterorum pertinet Moysi vel discipulorum, quos Dominus in praedicationem Evangelii elegit. Septuaginta quinque ad numerum animarum pertinent, quae cum Jacob in Aegyptum descendisse narrantur in Actibus apostolorum. Octoginta ad quorumdam Christianorum animas, quae Domino fide tan
Abbreviated transcription (Latin):
partes ⁊ omins creatura uisibilis ex quatuor cõstat eleniẽtis.
Denarius uero numerus in bonam uel malam partem.
perfectus est. qui denacius per quaternariũ ductus qua¬
dragenarium implet. hinc est quod per ꝓsalimistã dicitur.
Quadraginta annis proximus fui generacoĩ huic: et in.
diluiuo iuxta eiusdem nuimeri dies ⁊ totidem noctes super t̾rã
dominus pluit: et in iona propheta scaptum est. post qua¬
draignita dies minue subuertetur. quod ⁊ ip̃m secun
toriam in eadem ciuitate factum non est. in mundo uero
ciius figuram eiuitas illa habuit impletũ erit. Quadra¬
gnita uero ad numerum in heremo mansionum uel ad nu¬
uel aduentum spiritus sancti. unde dicit. in actibz aposto¬
lorum dun complerentur dies pentecostes. Item quinqua¬
gnita ad indulgenciam pertinet peccatorũ in cuius nume¬
ri sacramento quĩquagesiius psalmus positus est. Sera¬

Expanded text:
partes, et omnis creatura visibilis ex quatuor constat elementis. partes, et omnis creatura visibilis ex quatuor constat elementis. Denarius vero numerus in bonam vel malam partem perfectus est: qui denarius per quaternarium ductus quadragenarium implet. Hinc est, quod per Psalmistam dicitur: Quadraginta annis proximus fui generationi huic ; et in diluvio juxta ejusdem numeri dies et totidem noctes super terram Dominus pluit: et in Jona propheta scriptum est: Post quadraginta dies Ninive subvertetur ; quod et ipsum secundum historiam in eadem civitate factum non est: in mundo vero, cujus figuram civitas illa habuit, impletum erit. Quadraginta vero ad numerum in eremo mansionum, vel ad nuvel adventum Spiritus sancti: unde dicitur in Actibus apostolorum: Dum complerentur dies Pentecostes . Item quinquaginta ad indulgentiam pertinet peccatorum, in cujus numeri sacramento quinquagesimus Psalmus positus est. Sexa
Abbreviated transcription (Latin):
legis ⁊ euangelii pertinet misteriũ sub ciuius mimeri sa¬
cramento cortine tabernaculi eiusdem nimeri cubitos in
longitudmne habiusse ferumtur in erodo. Triginta uero ad
fructus fidelium conuigatorum. ut in euangelio. et dahi
fructum aliud̃ centesimum aliud sexagesimum aliud uõ
tricesimum. Triginta duo ad misterium etatis qua dñs
noster in carne conuiersatus est. unde ⁊ quibusdam uide
ait apostolus. Donec occurrimus ad unitatem fidei ⁊ aam¬
cionis filii dei in uirum ꝑfectũ in mensuram etatis pleni¬
tudinis xp̃i. Quadraginta uero nimerus legis ⁊ euãge li
obtinet sacramentũm. Item quadragnnta ad quadingelie
sacramentum pertinet. Unde in euangelio de domnis scx¬
tum est. et agebatur in spiritu in deserto xl. diebz. Iterum¬
xl. resurrectionis dominice sacramẽtum continent. Uonde
in actibus apostolorum ita scriptum est. et corer iuie
seculi tempus figurare dicitur: quatuor em̃ sunt aenet

Expanded text:
legis et Evangelii pertinet mysterium, sub cujus numeri salegis et Evangelii pertinet mysterium, sub cujus numeri sacramento cortinae tabernaculi ejusdem numeri cubitos in longitudine habuisse feruntur in Exodo. Triginta vero ad fructus fidelium conjugatorum, ut in Evangelio: Et dabit fructum, aliud centesimum, aliud sexagesimum, aliud vero tricesimum . Triginta duo ad mysterium aetatis, qua Dominus noster in carne conversatus est: unde ut quibusdam videtur ait Apostolus: Donec occurramus ad unitatem fidei et agnitionis Filii Dei in virum perfectum in mensuram aetatis plenitudinis Christi . Quadraginta vero numerus legis et Evangelii obtinet sacramentum. Item quadraginta ad quadragesimae sacramentum pertinet. Unde in Evangelio de Domino scriptum est: Et agebatur in spiritu in deserto quadr resurrectionis Dominicae sacramentum continent: unde in Actibus apostolorum ita scriptum est: Et conversatus saeculi tempus figurare dicitur: quatuor enim sunt mundi
Abbreviated transcription (Latin):
quindeam drebus cum petro aplõ commorasse dicitur. Se¬
decim ad nuimerum sedecim prophetarum. Decem ⁊ septem
ad sacramentum omnium prophetarum quia decem pre-¬
cepta legis per septiformen gracie spiritus sancti operant᷑.
Uignitĩ ad perfectionem operum que per caritatẽ operãtur
i logus emm legis per duo dilectionis precepta dup¬
tus uiginiti efficit. unde ⁊ duo cherubin quod est plenitu¬
do sciencie in templo eusdem numeri cubitos habuisse nar¬
rantur. Uiginti duo pertinent ad sacramentũ diuinorũ
uoluminum secundum hebreorum litteras. Uignitiquatu¬
or nuimerus ad uiginti quatuor libros ueteris testamenti
iuxta hebreorum traditionem aquibusdam figurã habere
dicitur. Alii uero patres ueteris ac noui testamenti sub
eodem numero intellexerunt. In apocalipsi. et super thro
bus in semetipĩs multiplicatis peruemũt ad sacramẽtũ
sicut in ezechiele maifestatur. Uiginti octo nuimerus ad

Expanded text:
quindecim diebus cum Petro apostolo commorasse dicitur. Sequindecim diebus cum Petro apostolo commorasse dicitur. Sedecim ad numerum sedecim prophetarum. Decem et septem ad sacramentum omnium prophetarum: quia decem praecepta legis per septiformem gratiam Spiritus sancti operantur. Viginti ad perfectionem operum, quae per charitatem operantur. Decalogus enim legis per duo dilectionis praecepta duplicatus viginti efficit. Unde et duo cherubin, quod est plenitudo scientiae, in templo ejusdem numeri cubitos habuisse narrantur. Viginti duo pertinent ad sacramentum divinorum voluminum secundum Hebraeorum litteras. Viginti quatuor numerus ad viginti quatuor libros Veteris Testamenti, juxta Hebraeorum traditionem, a quibusdam figuram habere dicitur. Alii vero Patres Veteris ac Novi Testamenti sub eodem numero intellexerunt. In Apocalypsi: Et super thronbus in semetipsis multiplicatis perveniunt ad sacramentum, sicut in Ezechiele manifestatur. Viginti octo numerus ad
Abbreviated transcription (Latin):
ominum sanctorum pertinent sacramentũ qui ex quatuor
mundi partibz per fidem trinitatis electi unam ex se faci¬
unt ecclĩam. horum electorum duodecim illi lapides precio¬
si excuibus in apocalipsi ciuitas regis magni construitur
figuram habent. Hi sunt duodecim trib filiorũ ifrael sen¬
su uidentes domnnum. Tredec̃ĩ uero ad legis plentud̃mem
et fidem trimitatis pertinent ut in ezechiele: et mensus.
est inquit altitudinem porte tredecim cubitis. Quatuor¬
decim uero ad sacramentũ dominice generacõĩs respiciũt
ut in principio euangelii mathei satis demonstratur.
decim ad presens tempus uel futurum pertinent sicut in
leuitico demonstratur ubi scaptum est de muliere que
genuerit feminam dicitut. quod duabus ebdomadibus
hoe est presenti ⁊ futuro sit in munãa. Quindecim autem
numerus. legis et euangelii quietis et resurrectiomis ob¬
tinet iristẽtuem. ut in actib apostolorum paulus apostolꝰ

Expanded text:
ad omnium sanctorum pertinent Sacramentum, qui ex quatuor ad omnium sanctorum pertinent Sacramentum, qui ex quatuor mundi partibus per fidem Trinitatis electi unam ex se faciunt ecclesiam; horum electorum duodecim illi lapides pretiosi, ex quibus in Apocalypsi civitas regis magni construitur, figuram habent. Hi sunt duodecim tribus filiorum Israel, sensu videntes Dominum. Tredecim vero ad legis plenitudinem et fidem Trinitatis pertinent, ut in Ezechiele: Et mensus est, inquit, altitudinem portae tredecim cubitis . Quatuordecim vero ad sacramentum Dominicae generationis respiciunt, ut in principio Evangelii Matthaei satis demonstratur: decim ad praesens tempus vel futurum pertinent, sicut in Levitico demonstratur, ubi scriptum est de muliere, quae genuerit feminam, quod duabus hebdomadibus, hoc est, praesenti et futuro sit immunda. Quindecim autem numerus, Legis et Evangelii, quietis et resurrectionis obtinet mysterium: ut in Actibus apostolorum Paulus apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
omnium honorum designant. sicut in deuteronomo desciter
og regis Rasan qui tipue ẽ diasosi scriptum este quã uues
cubitis sit longitudo eius. Denarius ergo numerus ad decalo¬
gum legis. Aliquando refertur. Unde psalmista ait. in
psalmo decem cordarum ꝓsallam tibi. Item eodem numero
perfecto operum uel plenitudo sanctorũ designatur. quacum
figuram ille decem cortiue que in tabernaculo testimonii
iubente domino facte funt obtinuerũt. Undenarius nue¬
rus transgressionem legis uel peccatorum obtinet figurã:
sicut et undecimus psalmus qui in eodem numeri sacraniẽ¬
to presignatus est ostendit dicens. Saluum me fae domine
quomiam defecit sanctus. unde ⁊ in tabernaculo fẽderis in
similitudine peccanciũ eiusdem numeri sagaciliema fieri
precipiuntur. Duodecim ad apostolos pertinent ficut in euã¬
gelio demonstratur ubi ita legitur duodecim apostolorum
nomina hec sunt. hine ip̃e dominus ad discipulos suos ait.
lonne ego uos elegi duodecim ⁊ cetera. Item duodeci

Expanded text:
ignant: sicut in Deuteronomio de lecto Og regis Basan, qui typus est diaboli, scriptum est, quod novem enbitis sit longitudo ejus. Denarius ergo numerus ad decalogum legis aliquando refertur. Unde Psalmista ait: In psalmo decem chordarum psallam tibi . Item eodem numero perfectio operum, vel plenitudo sanctorum designatur, quarum figuram illae decem cortinae, quae in tabernaculo testimonii, jubente Domino, factae sunt, obtinuerunt. Undenarius numerus transgressionem legis, vel peccatorum obtinet figuram; sicut et undecimus psalmus, qui in eodem numeri Sacramento praesignatus est, ostendit, dicens: Salvum me fac, Domine, quoniam defecit sanctus , unde et in tabernaculo foederis in similitudine peccantium ejusdem numeri saga cilicina fieri praecipiuntur. Duodecim ad apostolos pertinent, sicut in Evangelio demonstratur, ubi ita legitur: Duodecim apostolorum nomina haec sunt . Hinc ipse Dominus ad discipulos suos ait: Nonne ego vos elegi duodecim? Item duodecim
Abbreviated transcription (Latin):
tare. Uasa sex quibz continebantur corda funt deuota sc̃õr
quorum perfectio uite ⁊ fidei ad exemplum recte credendi ac
pidea sunt uasa quia forcia funt precordia ustorũ. ut pu¬
te illius fide ⁊ dilectione solidata. capientes inguit singu¬
le metretas bmas uel ternas: quia scripture sancte aucto¬
res. et ministri prophete. modo de patre tantum loquuitur
et filio. ut ẽ illud omma in sapiẽtia fecisti. uirtus enĩ dei
et sapiencia cristus est:modo eciam spiritus sc̃i faciũt men

Expanded text:
tare. Vasa sex quibus aqua continebatur, corda sunt devota sanctorum, tare. Vasa sex quibus aqua continebatur, corda sunt devota sanctorum, quorum perfectio vitae et fidei ad exemplum recte credendi ac pidea sunt ta illius fide et dilectione solidata: Capientes, inquit, singulae metretas binas vel ternas: quia Scripturae sanctae auctores et ministri prophetae modo de Patre tantum loquuntur et Filio, ut est illud : Omnia in sapientia fecisti virtus enim Dei et sapientia Christus est I Cor.
Abbreviated transcription (Latin):
enim mensuram dicunt greai ⁊ inde appellata metrata licet
et urna et ampliora ⁊ reliqua huusmõdi nomen amensura¬
sumpserũt. Tamen ista hoc nomen adenaru numeri perfec¬
tione accepit. metrũ ad omnem mensuram pertinet. Metrũ
emm grece. latine mensura dicitur. Nam et ciathus men¬
sura est. et amphora mensura est. et quicquĩ plus ninus¬
ue capit mensura est. sed ideo hoc nomẽ specialiter sibi assup¬
it quõd sit mensura perfecti numeri iõ est denarii. Ui
euangelio scriptum est de conuiuio nupaali: ubi dominus
aquas in uinum conuertit. erat inquit lapidee hyorie sex
posite secundum purificacõem iudeorum capientes singule
metretas bineis uel ternas. hydrie uocantur uasa aquarũ
receptiu parata. grece enim aqua hydor dicitur. Aqua aut̾
scripture sacre sc̃ienciam designat: que suos auditores et a
peccatorum sorde abluere ⁊ diuine cognicioms solet fonte po¬

Expanded text:
enim mensuram dicunt Graeci, et inde appellata metreta. Licet enim mensuram dicunt Graeci, et inde appellata metreta. Licet et urna et amphora et reliqua hujusmodi nomina mensurarum sint, tamen ista hoc nomen a denarii numeri perfectione accepit. Metrum ad omnem mensuram pertinet. Metreta enim Graece, Latine mensura dicitur. Nam et cyathus mensura est, et amphora mensura est, et quidquid plus minusve capit, mensura est. Sed ideo hoc nomen specialiter sibi assumpsit, quod sit mensura perfecti numeri, id est, denarii. Unde in Evangelio scriptum est de convivio nuptiali ubi Dominus aquas in vinum convertit: Erant, inquit, lapideae hydriae sex positae, secundum purificationem Judaeorum, capientes singulae metretas binas vel ternas. « Hydriae vocantur vasa aquarum receptui parata, Graece enim aqua ὕδωρ dicitur. Aqua autem Scripturae sacrae scientiam designat, quae suos auditores et a peccatorum sorde abluere et divinae cognitionis solet fonte po
Abbreviated transcription (Latin):
sũa. Et auduu tamquam uocem in medio quatuor aĩaliũ¬
et cetera. Equus nger falsorum caterua est. fratrũ. qui
stateram recte professionis habent sed socios ledunt per opa
tenebrarũ. Dum enr̃ in medio ammaliũ diatur ne leseris.
ostenditur illie esse qui ledat. De hoc et precurrẽte equo di¬
at apostolus foris pugne intus timores. Bilibris trtrei
denario et uinum ⁊ oleum ne leseris. Caue inquit ne erem¬
plo pessimo fratrem tuum scandalises. propter quem or̃e
mortuus ẽ et sacri sanguinis crismatisq portat in siona
quia siue perfecti meritis. fiue etiã niiimꝰ quiq in ecclia
fide tamen sancte trimtatis mibuti omnes eodem perfecto
precio sangiumis dominia sunt redempti: nec iimerito bi-¬
libri ⁊ non simplici libra fidei uel opis perfectio exprimitur
que utraq in radice gemime consistit caritatis. Metrũ est
mensura liquidorum. hec amensura accepit nomẽ metron

Expanded text:
sua. Et audivi tanquam vocem in medio quatuor animaliusua. Et audivi tanquam vocem in medio quatuor animalium, etc. . Equus niger falsorum caterva est fratrum, qui stateram rectae professionis habent, sed socios laedunt per opera tenebrarum. Dum enim in medio animalium dicitur, ne laeseris: ostenditur, illic esse, qui laedat. De hoc et praecurrente equo dicit Apostolus: Foris pugnae, intus timores . Bilibris tritici denario, et vinum et oleum ne laeseris. Cave, inquit, ne exemplo pessimo fratrem tuum scandalizes, propter quem Christus mortuus est, et sacri sanguinis chrismatisque portat insignia: quia sive perfecti meritis, sive etiam minimi quique in Ecclesia, fide tamen sanctae Trinitatis imbuti, omnes eodem perfecto pretio sanguinis Dominici sunt redempti: nec immerito bilibri et non simplici libra fidei vel operis perfectio exprimitur, quae utraque in radice geminae consistit charitatis. Metreta est mensura liquidorum: haec a mensura accepit nomen: metron
Abbreviated transcription (Latin):
emma est habens ciathos sex que idcirco cotula uocatur. qr
cote greco sermone in cisio dicitur. et emina sextaru in duo
equa inciditur ⁊ cotulam facit. enima autẽ appendet librã
unam que gemmata sextariũ facit. dextarius duarum li¬
brarum est. qui his assumptus nominatur hilibris: as¬
sumptus quatuor fit greco nomine cenir. guinquies com¬
plitatus quinam siue gomor facit. Adice sertum congiũ
reddit. nam conguis sex metitur sextariis aquo et sextaru
nomen dederunt. De statere et bilibri in apocalipsi descrip¬
cõe tercii sigilli ita scuiptum est. et cum aperiusset sigillũ
tercium: audiui terciũ ammal dicens ueni et uide: et ecce
equus nger et qui sedebat super eum. habeat staterã in
manu sua. Et audiui tanquam uocem in medio quatuor
animalium dicentẽ. bilibris tritici denario et tres bilibres
hordei denario et uinum ⁊ oleum ne leseris. Et ecce equus
inger et qui sedebat super eum stateram habebat in manu

Expanded text:
hemina est habens cyathos sex, quae idcirco cotula vocatur, quia hemina est habens cyathos sex, quae idcirco cotula vocatur, quia cote graeco sermone incisio dicitur, et hemina sextarii in duo aequa inciditur, et cotulam facit. Hemina autem appendet libram unam, quae geminata sextarium facit. Sextarius duarum librarum est, qui bis assumptus nominatur bilibris: assumptus quater fit graeco nomine choenix: quinquies complicatus quinarem sive gomor facit. Adjice sextum, congium reddit: nam congius sex metitur sextariis, a quo et sextario nomen dederunt. De statere et bilibri in Apocalypsi descriptione tertii sigilli ita scriptum est: Et cum aperuisset sigillum tertium: audivi tertium animal dicens: veni et vide: et ecce equus niger, et qui sedmanu sua. Et audivi tanquam vocem in medio quatuor animalium dicentem: bilibris tritici denario, et tres bilibres hordei denario, et vinum et oleum ne laeseris. Et ecce equus niger, et qui sedebat super eum, stateram habebat in manu
Abbreviated transcription (Latin):
hunc mundum constituit gubernat ⁊ iudicaturus est in
his deus uider iustus comprehendi potest. Omma ergo q̃
superius diximus uel dicemus in clausula horũ triũ nob
dei. tune reserabuntur ut sciantur. quando in aduentu
domini illumina buntur abscondita tenebrarũ ⁊ reuela¬
buntur consilia cordium ut laus sit unicuiq adeo uel pe¬
na. proprie autem mensura uocata quõd ea fruges me¬
tunitur atq frumentũ id ẽ humida ⁊ sictã ut per mõdes.
uruas. et amphoras. Mensurarum pars mimina coclear qd̃
ẽ dimmidia pars dragine apponendi siliguis nouem qui tri-¬
plicatus conculam facit. concula dragnia una et dimidia
adimpletur. Ciathi pondus decem draginis appenditur qui
eciam aquibusdam causatus uel lassatus nominatur. Oxi-¬
falus fit si quinqz dragine adduntur ad decem. Actabulus
quarta pars emine. ẽ duodecim dragnias appendens. Cecula

Expanded text:
hunc mundum constituit, gubernat et judicaturus est: in hunc mundum constituit, gubernat et judicaturus est: in his Deus judex justus comprehendi potest. Omnia ergo, quae superius diximus vel dicemus, in clausula horum trium nobis sericordiae Dei tunc reserabuntur, ut sciantur quando in adventu Domini illuminabuntur abscondita tenebrarum, et revelabuntur consilia cordium , ut laus sit unicuique a Deo vel poena. Proprie autem mensura vocata, quod ea fruges metiuntur atque frumentum, id est, humida et sicca: ut per modios, urnas et amphoras. Mensurarum pars minima cochlear, quod est dimidia pars drachmae, appendens siliquas novem, quod triplicatum chonculam facit. Choncula drachma una et dimidia adimpletur. Cyathi pondus decem drachmis appenditur, qui etiam a quibusdam causatus vel lassatus nominatur. Oxybaphus fit, si quinque drachmae adduntur ad decem. Acetabulum quarta pars heminae est, duodecim drachmas appendens. Cotula
Abbreviated transcription (Latin):
lud uel profluens riuus uel excipiens lacuna for¬
uerat. quarum recum splendore capti homines cũ lega¬
tas attollerent massas uiderũt ĩ ea terre uestigia figu¬
rata in que excogitauerunt lique factas ad omẽ formã
Ensura est res aliquando suo uel tempore cir¬
cunscapta. hec autem corporis ẽ aut tempo¬
ris. corporis ut homnium lignorum et colũp¬
narum longitudo ⁊ breuitas sed et solem istum propriã
sui orbis habere mensuram quod geometrici perscruta¬
ri laudent . temporis ut mensura horarum ⁊ dierum
annorum unde ⁊ metiri horarum pedes dicimus. hoc est
mensurari. Legitur enim in sapiẽtie libro quõd deus oĩa
mensura numero ⁊ pondere cuncta disponat. Inquibus
tribus diffinicoĩb ut reor hec intelligi possunt. ut in
mensura constet qualitas: in numero quantitas. in pon¬
dere racio hee pereq̃ta in iudicio et mĩa dei constant. Quia
in his duobus terminis omnia conelusa sunt. in quibus

Expanded text:
illud vel profluens rivus, vel excipiens lacuna forillud vel profluens rivus, vel excipiens lacuna formaverat: quarum rerum splendore capti homines cum legatas attollerent massas, viderunt in eis terrae vestigia figurata, hinc quae excogitaverunt liquefactas ad omnem formam mensuris. Mensura est res aliqua modo suo vel tempore circumscripta. Haec aut corporis est aut temporis: corporis, ut hominum, lignorum et columnarum longitudo et brevitas. Sed et solem istum propriam sui orbis habere mensuram: quod geometrici perscrutari audent. Temporis, ut mensura horarum, dierum et annorum: unde et metiri pedes horarum dicimus, hoc est, mensurari. Legitur enim in Sapientiae libro, quod Deus omnia mensura, numero et pondere disponat . In quibus tribus diffinitionibus, ut reor, haec intelligi possunt: ut in mensura constet qualitas: in numero quantitas: in pondere ratio. Haec peraequata in judicio et misericordia Dei constant: quia in his duobus terminis omnia conclusa sunt. In quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ma dicitur quia nominibus principum effigusq sigua¬
tur. prius mĩmus argirus nuncupabatur: quia quã
plurimũ ex argẽto percuciebatur. Nũmi autem anuima
romanorum rege uocati sunt. qui eos primum apũd
latinos iaginibus uocauit et titulo nominis sui pre¬
scripsit. In nomismate tria queruntur. metallũ. figu¬
ra. et pondus. si ex his aliquid defuerit. nomsma
non erit. De nomismatis mistica significacõe suxetiete
dictum est. Tria sunt autem generã argente et m
etis. signatum factum infectũ. Signãtũ est quod in mĩ¬
mis est. factum quõd in uasis. infectum quod in massis
ud̃ est massa. In noticiam autem formarum. metalla
ita inuenerũt. dum enĩ q̃cunqz causa ardentes silue ex¬
coquerent terram. que calefactis uenis fudit riuos cuiuis¬
cunq structure. siue es illud fuerat siue aurũ cum ĩ lo¬
ca terre de pressiora decurreret. sumpsit figuram ĩquã

Expanded text:
ma dicitur, quia nominibus principum effigiisque signama dicitur, quia nominibus principum effigiisque signatur. Prius nummus argyrus nuncupabatur: quia quam plurimum ex argento percutiebatur. Nummi autem a Numa Romanorum rege vocati sunt, qui eos primum apud Latinos imaginibus signavit, et titulo nominis sui praescripsit. In numismate tria quaeruntur: metallum, figura, et pondus: si ex his aliquid defuerit, numisma non erit. De numismatis mystica significatione superius dictum est. Tria sunt autem genera argenti et auri et aeris: signatum, factum, infectum. Signatum est, quod in nummis est: factum, quod in vasis: infectum, quod in massis, quod et grave dicitur, id est massa. In notitiam autem formarum metalla ita venerunt: dum enim quacunque causa ardentes silvae excoquerent terram, ex calefactis venis fudit rivos cujuscunque stricturae, sive aes illud fuerat, sive aurum, cum in loca terrae depressiora decurreret, sumpsit figuram, in quam
Abbreviated transcription (Latin):
ut in apostolo. quia diuites facti estis in illo in omni
sapiencia et prudencia: et in salonione. possessio amme
uiri proprie diuitie: et in aliam partem pro heretico. ut
in iob legitur: diuicias quas deuorauit de uentre illius
extrahẽt eas deus. Pecunia exgo uerba diuina sunt: ut
in euangelio. oportuit te cõmittere pecumam meã nũ¬
mularus. Sarculus thesaurizatio in deum ut in euan¬
gelio. facite uobis sarculos qui non ueterescant. Sarcu¬
lus congregatio auaricie ut in aggeo propheta. et qui
mercedes congregauit misit eos in sacculum per tusum.
Negociatores apostoli sunt. sicut in iob pro diabolo cor¬
pore hoc est omnibus iniquis de eisdem predicatoribus.
dicitur. Concident eum amici diuident eũ negociatores.
Item in malam partẽ ut in ezechrel negociatores cũ agnis
et hedis ueniũt ad te. Moneta appellata est quia monet
ne q̃ fraus in metallo uel in pondere fiat. Nomisma est
solidus aureus uel argenteus. siue ereus. qui ideo nomis¬

Expanded text:
o in omni sapientia et prudentia ; et in Salomone: Possessio animae viri propriae divitiae ; et in aliam partem pro haeretico, ut in Job legitur: Divitias, quas devoravit, de ventre illius extrahet eas Deus . Pecunia ergo verba divina sunt, ut in Evangelio: Oportuit te committere pecuniam meam nummulariis . Sacculus thesaurizatio in Deum, ut in Evangelio: Facite vobis sacculos, qui non veterescant . Sacculus congregatio avaritiae, ut in Aggaeo propheta: Et qui mercedes congregavit, misit eos in sacculum pertusum . Negotiatores Apostoli sunt-sicut in Job pro diaboli corpore, hoc est, omnibus iniquis de eisdem negotiatoribus dicitur: Concident eum amici, divident eum negotiatores . Item in malam partem, ut in Ezechiele: Negotiatores cum agnis et haedis veniunt ad te . Moneta appellata est, quia monet, ne quae fraus in metallo vel in pondere fiat. Numisma est solidus aureus, vel argenteus, sive aereus: qui ideo numis
Abbreviated transcription (Latin):
seculi emolumenta contempnere. ut illum possit habere
quem reperit. Tributa uero eo quõd antea per tribz sin¬
gula exigebantur sicuti nune per singula territoria. sic
in in tres partes diuisum fuisse romanum popu
constat. ut ea q̃ erant in singulis partib tribum diretẽ¬
tur. Unde eciam sumptus quos dabant populi tribicta
nominarint. Uectigalia funt tributa a uehendo dicta
stipendium astipe pendenda nominatũ. Antiqui enĩ ap¬
pendere pecuniam soliti erant magis quam annumera¬
re. eruid autem diuites qui thesaurorum possessores sũt.
et quid diuicie mistice significent breuiter dicanus.
Diues dicitur deus ut in apostolo. deus qui diues est ĩ
facti estis in illo in omni sapiẽcia ⁊ prudencia. Diues
est populus iudeorum de quo in euangelio dicitur. fa¬
cilius est camelum per foramen acus transire quam di

Expanded text:
saeculi emolumenta contemnere, ut illum possit habere, saeculi emolumenta contemnere, ut illum possit habere, quem reperit. Tributa vero eo, quod antea per tribus singula exigebantur, sicuti nunc per singula territoria. Sic autem in tres partes divisum fuisse Romanum populum constat: ut ea, quae erant in singulis partibus, tribuni dicerentur. Unde etiam sumptus, quos dabant populi, tributa nominarunt. Vectigalia sunt tributa a vehendo dicta. Stipendium a stipe pendenda nominatum. Antiqui enim appendere pecuniam soliti erant magis, quam annumerare. Quid autem divites, qui thesaurorum possessores sunt, et quid divitiae mystice significent, breviter dicamus. Dives dicitur Deus ut in Apostolo: Deus, qui dives est infacti estis in illo in omni sapientia et prudentia . Dives est populus Judaeorum, de quo in Evangelio dicitur : Facilius est camelum per foramen acus transire, quam di
Abbreviated transcription (Latin):
mone compositum. nã tesis grea repositũ dicunt. lati
n aurum quod iũctum sonãt repositum aurum.
ria nomen habet ab auro. De thesauri significacõe euãge¬
lica parabola manifestũ indicium dat ubi dñs ait. Si¬
mile est regnum celorum thesauro abscondito in agro
quem qui inuenit homo abscondit. et pre gaudio illuis
dit et uendit uniuersa que habet et emit agru
thesaurus autẽ celeste est desiderium. Ager uero in quo
thesaurus absconditur. disciplina studu celestis. Quẽ
profecto agrum uenditis omnibz comparat. qui uolup¬
tatibus carius remincians cuncta sua terrena defideria
discipline. custõdiam celestis calcat. ut nichil
caro blanditur liceat nichil quod carnalem mentẽ tru
sunt omnes thesauri sapiẽtie ⁊ sciencie absconditi aut
dei uerbum est quod in carne xp̃i uidetur absconditum
sancte scripture in quibus repolita est noticia
uatoris. Quem cũ quis in eis nuenerit. debet oĩa istius

Expanded text:
mone mone no aurum, quod junctum sonat, repositum aurum. Auraria nomen habet ab auro. De thesauri significatione evangelica parabola manifestum indicium dat, ubi Dominus ait: Simile est regnum coelorum thesauro abscondito in agro, quem qui invenit homo, abscondit, et prae gaudio illius vadit et vendit universa quae habet et emit agrum illum . Thesaurus autem coeleste est desiderium. Ager vero, in quo thesaurus absconditur, disciplina studii coelestis. Quem profecto agrum, venditis omnibus, comparat, qui voluptatibus carnis renuntians, cuncta sua terrena desideria per disciplinae custodiam coelestis calcat: ut nihil, quod carni blanditur, liceat: nihil, quod carnalem mentem trucsunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi , aut Dei verbum est, quod in carne Christi videtur absconditum: aut sanctae Scripturae, in quibus reposita est notitia Salvatoris. Quem cum quis in eis invenerit, debet omnia istius
Abbreviated transcription (Latin):
designatur. unius autem talenti nomme intellectus
tantũmõdo designatur. Decem milia talenta opetacõem
decem preceptõrum legis in euangelio significant ubt
ita legitur. et oblatus ẽ unus qui debebat decem milia
talenta. Item talentũ in malam partem ponitur inza¬
charia ut est illud uidi inquit iniquitatẽ super talẽtũ
plumbi. Antiquissimi nondum auro argentoq muẽto
ere utebantur. nam prius erea pecuniã in usu fuit. post
argentea deinde aurea sub secuta ẽsz ab ea que p̾a fuit.
et nomen retinuit. Unde ⁊ erarium dictum quia prius
es tantum in usu fuit. et ipsum solum tecondebatur au¬
ro argentoq nondum signato. ex quorum metallis quã¬
uis postea fuisset factã pecuna nomen tamen eraruꝵ
mansit ab eo metallo unde micium sumpsit. T hes uutũt
iuirta greca apotisteseos aposicõe hoc ẽ arepofito noiãtisee
Nam tesis posicio dicitur. et est nomẽ ex greco latina ser¬

Expanded text:
designatur; unius autem talenti nomine intellectus designatur; unius autem talenti nomine intellectus tantummodo designatur. Decem millia talenta operationem decem praeceptorum legis in Evangelio significant, ubi ita legitur; Et oblatus est unus, qui debebat decem millia talenta . Item talentum in malam partem ponitur in Zacharia, ut est illud; Vidi, inquit, iniquitatem super talentum plumbi . Antiquissimi, nondum auro argentoque invento, aere utebantur; nam prius aerea pecunia in usu fuit, post argentea, deinde aurea subsecuta est, sed ab ea, quae prima fuit, et nomen retinuit. Unde et aerarium dictum, quia prius aes tantum in usu fuit, et ipsum solum recondebatur, auro argentoque nondum signato: ex quorum metallis quamvis postea fuisset facta pecunia, nomen tamen aerarii permansit ab eo metallo, unde initium sumpsit. Thesaurum juxta graecum apo tes theseos, a positione, hoc est, a reposito nominatur. Nam thesis positio dicitur: et est nomen ex graeco latinoque ser
Abbreviated transcription (Latin):
det unicuiqz secundum opera sua. Talentũ summum ẽẽ
pondus perhibetur in grecis nam nichil est calcominus
nichil talento maus auus uarium apud diuersas gẽ¬
tes pondus habetur. Apud romanos enm talentum
est .lxx. duarum librarum sicut plautus ostendit qui
ait duo talenta ẽẽ centum quadragnnita quatuor li¬
bras. Est autem tripler .i. minus medium summũ minꝰ
quinquaginta medium. septuagnnta duarũ librarum.
suminum centum uiginti constat. Centenarui ent̃ nume¬
ri nomen est eo quod centum librarũ ponderis sit. quõ
dus propter perfectionem centenaru numeri ĩs¬
runt romani. Talenti nomine plenitudo ⁊ per fectio do¬
norum significatur. Unde in euangeliea parabola dñs
dicit hommẽ peregre profiascentem uocasse ferues suos
et tradidisse illĩs bona fua et uni dedit quĩqz talenta.
quĩqz igitur talentis donum quĩqz sensuum id ẽ exterio¬
rum scientia exprimitur. duobz uero intellectus ⁊ oꝑacio

Expanded text:
det unicuique secundum opera sua . Talentum, summum esse det unicuique secundum opera sua . Talentum, summum esse pondus perhibetur in Graecis; nam nihil est chalco minus, nihil talento majus; cujus varium apud diversas gentes pondus habetur. Apud Romanos enim talentum est LXX duarum librarum, sicut Plautus ostendit, qui ait duo talenta esse centum quadraginta quatuor libras. Est autem triplex, id est, minus, medium, summum; minus quinquaginta; medium septuaginta duarum librarum; summum centum viginti constat. Centenarii enim numeri nomen est eo quod centum librarum ponderis sit; quod pondus propter perfectionem centenarii numeri instituerunt Romani. Talenti nomine plenitudo et perfectio donorum significatur; unde in evangelica parabola Dominus dicit , hominem peregre proficiscentem vocasse servos suos, et tradidisse illis bona sua; et uni dedit quinque talenta, quinque igitur talentis donum quinque sensuum, id est, exteriorum scientia exprimitur; duobus vero intellectus et operatio
Abbreviated transcription (Latin):
metitur. uel quia librã efficit duodecies computata. Li¬
bra duodecim uncies perficitur. et inde habetur per fecti
ponderis genus. quia tot hec constat uncus quod mensi¬
bus amus. Dicta autem libra quõd sit libra et cũcta ĩtra
se pondera predicta concludat. Nna in ponderibus centũ
draginis appenditur ⁊ est nomen grecũ significat iua
decem uerba legis. que hominibus diuinitus data sunt
ut in eis operentur et lucrum spuitale efficiant unde
in euangelio legitur. quod homo nobilis qui abut ĩre¬
gionem longiniquam expenderit seruis suis pecuniam
suam. au reuertenti singuli exposuere. que lucrificaue¬
runt. Iste autem homo nobilis redemptor noster est qͥ
habut in regionem longinquam. quia passione sua et
resurrectõe completa. ascendit in celum ⁊ sedit adextris
der. In die autem iudicu uenturus ut exquirat ex singu¬
lis debitoribz pecuniam quam eis commendauerat ⁊ rẽd¬

Expanded text:
metitur; vel quia libram efficit, duodecies computata. Limetitur; vel quia libram efficit, duodecies computata. Libra duodecim unciis perficitur, et inde habetur perfecti ponderis genus; quia tot haec constat unciis, quot mensibus annus. Dicta autem libra, quod sit libera, et cuncta intra se pondera praedicta concludat. Mna in ponderibus centum drachmis appenditur, et est nomen graecum. Significat mna decem verba legis, quae hominibus divinitus data sunt, ut in eis operentur, et lucrum spiritale efficiant; unde in Evangelio legitur , quod homo nobilis, qui abiit in regionem longinquam, expenderit servis suis pecuniam suam; cui revertenti singuli exposuere, quae lucrificaverunt. Iste autem homo nobilis Redemptor noster est, qui abiit in regionem longinquam; quia, passione sua et resurrectione completa, ascendit in coelum, et sedit a dextris Dei. In die autem judicii venturus, ut exquirat ex singulis debitoribus pecuniam, quam eis commendaverat: Et red
Abbreviated transcription (Latin):
eciam dicimus usq ad fecẽ cum uolumus exprimẽ alud ita
exactum ut nichil relictum sit. uel ut significarentur
nomme quadrantis nouissima t̾rena peccata. Quca¬
ta enim pars distinctorum membrorũ huius mundi
et ea nouissima terra inuenitur. ut incipias a celo. secũ¬
dum aerem. numeres aquam terciam: quartam terrã.
Sicel qui latino sermone siclus corrupte appellatur
hebreum nomen est. habens apud eos uncie pondus. A¬
uud latinos autem et grecos quarta pars uncie ẽ. et sta¬
teris medietas. dragias appendens duas. unde cũ in
litteris diuinis legitur: siclus unaa est. cum uero ĩgẽ¬
tilium. quarta pars uncie est. Uncia dicta ꝙ uniuer¬
sitate minorum ponderum sua uitate uiiciat id ẽ
complectatur. Constat autem draginis octo id ẽ scru-¬
pulis .xx. quatuor quõd proinde legitimũ pondus habe¬
tur. quia numerus scrupulorum eius horas diei noctisq

Expanded text:
etiam dicimus, usque ad faecem, cum volumus exprimere aliud  etiam dicimus, usque ad faecem, cum volumus exprimere aliud  quid  ita exactum, ut nihil relictum sit; vel ut significarentur nomine quadrantis novissima terrena peccata. Quarta enim pars distinctorum membrorum hujus mundi, et ea novissima, terra invenitur; ut incipiens a coelo, secundum aerem numeres, aquam tertiam, quartam terram. Sicel, qui latino sermone siclus corrupte appellatur, hebraeum nomen est, habens apud eos unciae pondus. Apud Latinos autem et Graecos quarta pars unciae est, et stateris medietas, drachmas appendens duas. Unde cum in litteris divinis legitur siclus, uncia est; cum vero in gentilium, quarta pars unciae est. Uncia dicta, quod universitatem minorum ponderum sua unitate vinciat, id est, complectatur. Constat autem drachmis octo, id est, scrupulis XXIV, quod proinde legitimum pondus habetur; quia numerus scrupulorum ejus horas diei noctisque
Abbreviated transcription (Latin):
ter quod tribus solidis stet. Hec ⁊ semiũcia quia semis ha¬
het deũcia. hec et semissis quia ponderis semis ẽ quasi se¬
mis assis. Quadrãtem hebrei similiter codrãtem uocant
et uoccitur quãdrum quod uncie quartã partem appẽdat.
De quadrãte autem in euangelio ita legitur ubi cõmemo¬
ratur nocentis tradico in carcerẽ. Amen dico tibi inquit
non eyies inde donee reddas nouissinũ quadrantẽ. Qua¬
drans genus nũmi est quasi duo minuta. unde malio i¬
euangelio mulier illi paupercula ⁊ uidua dicitur misisse
quãdrantẽ in corbanam: in alio duo iminuta nõ quod desso¬
nent euangelia sẽd quod unus quaddrans duos mimtos
numntos habeat. Hoc est ergo quod dicit non egrẽdieris de cai¬
cere donee eciam minuta peccata per soluas: de soluendo aut
noiuissimo quãdrãte potest non ab furde intelligi aut pee
es positũ quod nichil resinquatur inpunitũ. sicut lapc̃tes

Expanded text:
ter, quod tribus solidis stet. Haec et semiuncia, quia semis hater, quod tribus solidis stet. Haec et semiuncia, quia semis habet de uncia: haec et semissis, quia ponderis semis est, quasi semis assis. Quadrantem Hebraei similiter codrantem vocant: et vocatur quadrans, quod unciae quartam partem appendat. De quadrante autem in Evangelio ita legitur, ubi commemoratur nocentis traditio in carcerem: Amen, dico tibi, inquit, non exies inde, donec reddas novissimum quadrantem . Quadrans genus nummi est, quasi duo minuta: unde in alio Evangelio , mulier illa paupercula et vidua dicitur misisse quadrantem in corbonam: in alio duo minuta , non quod dissonent Evangelia, sed quod unus quadrans duos minutos nummos habeat. Hoc est ergo, quod dicit: Non egredieris de carcere , donec etiam minuta peccata persolvas; de solvendo autem novissimo quadrante potest non absurde intelligi aut pro eo positum, quod nihil relinquatur impunitum; sicut loquentes