comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xl uiii. In hac ꝓuintia Rodatꝰ fluuuss
alpib ueniens. ꝑlemannũ lacũ meacis
causas fertilitatis importat. t̾rȩ germ¬
nib ac fecundis. Cuiꝰ ora diu̾sis Nõib ap¬
pellata. Nam hispaniense unũ. alterũa¬
pinũ. terciũ quo plenior meat. massiliaa¬
cũ nuncupat᷑ ꝓuintia uiris. oppidis
frugib memoranda. unoq tͣnscurim¬
da piaculo. qd illic fuerat fas hostias hu¬
manigeneris immolare.SEd post
alpiũ montes. qua facies ꝓmĩnentis ni¬
ture ortiui solis illuminatione ꝑfun.¬
ditur: inc̾oat. ac descendit italia. longe
ante alias om̃s laudib ueterũ in urbi
Romȩ gr̃a pͣdicanda. Cuiꝰ pͥncipiũ ligu¬
res tenent. De hinc quȩ uhtatẽ solisacra¬
ta occupauit etruria regio: tamindige¬
tis ȩ nee fed̾e. quã remedioꝵ origine
atq ipsius tagetis exaratione cel ebrat¬
U mbri mox latiũq atq ostiaty berina
dehincq ipsa caput gentiũ Roma. uiris
sacrisq quã diu uiguit cȩliferis laudib

Expanded text:
 octo. In hac prouincia Rhodanus fluuius ex Alpibus ueniens per Lemannum lacum meat et causas fertilitatis importat terrae germinibus ac fetubus. Cuius ora diuersis nominibus appellata; nam Hispaniense unum, alterum Metapinum, tertium, quo plenior meat, Massilioticum nuncupatur. Provincia uiris, oppidis, frugibus memoranda unoque transcurrenda piaculo, quod illic fas fuerat hostias humani generis immolare. Sed post Alpium montes, qua facies prominentis naturae ortiui solis illuminatione perfunditur, inchoat ac descendit Italia, longe ante alias omnes laudibus ueterum in urbis Romae gratia praedicanda. Cuius principium Ligures tenent, dehincque ubertatem soli sacrata occupauit Etruria regio, tam indigetis Aeneae foedere quam remediorum origine atque ipsius Tagetis exaratione celebrata. Vmbri mox Latiumque atque ostia Tiberina, dehincque ipsa caput gentium Roma, armis, uiris, sacrisque, quamdiu uiguit, caeli uestri laudibus
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ occasũ italiamq inspicit. Quȩa
freco mille qͥngentis passibꝰ seꝑaturl.
libeũ africȩ fines uidet. incentũ lip
milibꝰ. Ipsa aut̃e ꝓmunctoria int̃ se tr¬
reno itinere disparant᷑.sic. Apeloro
fluuii. fontesq quã plures. ac mon¬
tis ethnȩ miracła noctib totis uoma¬
tis incendia. s uius crater stadusar
pacens. fau illo tauronuniũ catina
resꝑgit. magnostrepitu mugiense
imm̃sos fragores intonans obluta¬
tione flãmarũ. Insiculo etiã fretoi¬
sulas ẽe non dubiũ. ẽ. africam uers
gaulomeleta.ac marina. aly libe
inmilib octoginta octo. Consura i
astusa. quã alii egusam dixere & cu
citra siciliã inuicesimo qͥnto abitali
septem eoliȩ appellatȩ anr̃is uulc¬
niȩ cũ diu̾sis Nominib Primadr̃l

Expanded text:
em occasum Italiamque inspicit, quae freto mille quingentorum passuum separatur; Lilybaeum Africae fines videt in centum octoginta milibus. ipsa autem promuntoria inter se terreno itinere disparantur sic: a Peloro fluvii fontesque quamplures ac montis Aetnae miracula noctibus totis vomentis incendia, cuius crater stadiis viginti patens favilla Tauromenium Catinamque respergit, magno strepitu mugiens et immensos fragores intonans obluctatione flammarum. 648 in Siculo etiam freto insulas esse non dubium est: Africam versus Gaulos, Melita ac Marina a Lilybaeo in milibus octoginta octo, Consura inAstusa, quam alii Aegusam dixere, et cnis in vicesimo quinto ab Italia septem Aeoliae, appellatae a nostris Vulcaniae, cum diversis n
Abbreviated transcription (Latin):
MX. uii. cũ fines carchaginẽ usq ꝓten-¬
deret. Quȩ opinio agrippȩ. non exigu¬
um ad mittit errorem. Nam hispanĩa
om̃is cy terior. apy reneo incastulonss
ñe ꝑ sescenta septẽ milia longituidins
trahit. Cuius ora paulo amplior efins
Latitudo aut̃ aterracone adlitus iaroi
cluditur. Nam paulatim diffusior al
reneus ex alio latere galliarũ finiba
mouetur. acuius radicib qͥcqͥd int̃ iast
usq rhenũ. & tt̃e inter oceanũ & mon
gabennã. duris gallicis regionibꝰ atri¬
butũ. NARBOTENSES aUtẼ ꝓUVN¬
tia appellatur: quȩ interno mari alur
hȩc bracata antea dicebat᷑. Quȩ abitalia
iugis alpiũatq amne uaro discernitn
Cuius longitudo sicut agry padim̃sus:¬

Expanded text:
uor, cum fines Carthaginem usque protenderet. Quae opinio Agrippae non exiguum admittit errorem. Nam Hispania omnis citerior a Pyrenaeo in Castulonis finem per sescenta septem milia longitudinem protrahit, cuius ora paulo amplior aestimatur; latitudo autem a Tarracone ad litus Oiarsoncluditur, nam paulatim diffusior tanigitur Pyrenaeus ex alio latere Galliarum finibus admouetur, a cuius radicibus quicquid interiacet usque Rhenum et item inter Oceanum et montem Gebennam et Iures Gallicis regionibus attributum. Narbonensis autem prouincia appellatur, quae interno mari alluitur; haec Bracata antea dicebatur, quae ab Italia iugis Alpium atque amne Varo discernitur, cuius longitudo, sicut Agrippa dimensus
Abbreviated transcription (Latin):
hincde patre fer̃t. sine matris fed̾ẽ natam.
ppnuda consiliũ qd̾ nescit curia matrũ.
cinsultisq uirũ pͣsis. hinc dicta uirago.
de doctarũ prudentia fontigenarũ.
inurans nob̾ graias latialiter artes.

Expanded text:
Hinc de patre ferunt sine matris foedere natam, Hinc de patre ferunt sine matris foedere natam, prouida consilium quod nescit curia matrum, consultisque uirum praesis; hinc dieta uirago. O sacra doctarum prudentia fontigenarum, inspirans nobis Graias Latiariter artes.
Abbreviated transcription (Latin):
IRGo ARmata.oecens.Rerum sapi.¬
entia pallas.
Ethereus fomes. mens. & sollertia fadi.
Ingeniũ mudi. prudenia sacͣ conais
Ardor doctificꝰ. nrẽq industria soras
Quȩ facis arbitriũ sapiendis pͣuiacuri
Acrationis apex diuũq hõinũq sacernꝰ
Ultͣ t̃gameans rapidi ac splendentis ols̃ n
Celsior una iouȩ. flãmanis circulꝰ ehr¬
U ł tͥ qd̾ fulget rapit᷑q triangłus igns.
Hinc tͥdat clipeũ sapiensia qd̾ regat orle
U ł ratiõis op̃ẽ qd̾ spumea pͣlia poscant.
Hastã etiã uibrañ penetbile monstrat acim
Linfiscũ magis: & scutũ circłus ambit
Hincnã u̾nicome fronde tͥ munã oliuȩ
Artescurauigil. ꝑte qd̾ discat oliuo. mes¬
Glaucã dañ uolucr̃e. qd lumine c̃color ut
Tuq ignis flos es. cluis &. claucopis athess
An mage noctiuide tͥ tͣdit᷑ alitis usus.
Qd̾ ingil insõnes ducat sollertia curas.
ectore sarificã dict̃ horrere medusim
bracioaplificet. qd̃q ÷ elatior urbes.

Expanded text:
irgo armata decens, rerum sapientia, Pallas, aetherius fomes, mens et sollertia fati, ingenium mundi, prudentia sacra Tonantis, ardor doctificus nostraeque industria sortis, quae facis arbitrium sapientis praeuia curae ac rationis apex diuumque hominumque sacer nus, ultra terga means rapidi ac splendentis Olympi, celsior una Ioue, flammantis circulus aethrvel tibi quod fulget rapiturque triangulus ignis. Hinc tibi dant clipeum, sapientia quod regat orbem, vel rationis opem quod spumea proelia poscant; hasta etiam uibrans penetrabile monstrat acumen, Lymphaseum magis est et scutum circulus ambit. Hinc nam uernicomae frondent tibi munera olivae, artes cura uigil per te quod discat oliuo: Glaucam dant uolucrem, quod lumina concolor igni es, tuque ignis flos es cluis et glaucopis Athene. An mage noctiuidae tibi traditur alitis usus, quod uigil insomnes ducat sollertia curas? Pectore saxificam dicunt horrere Medusam,quod ratio amplificet, quodque est elatior, urbes.
Abbreviated transcription (Latin):
plures coniunctĩ. Ducimꝰ aut̃ eas uari
aut ꝑsimplicẽ ꝓpositionẽ aut ꝑpartiai¬
onẽ. aut ꝑfiguras qͦs dianoeas dic̃t. Qui
locus. multiformis. ẽ. Nam pene tot st̃
occasiones inducendȩ q̃stionis in hoc gi¬
nere. qͦt st̃ figurȩ sententiarũ. Fit eñi a

Expanded text:
ducimus autem eas varie: aut per simplicem propositionem aut per partitionem aut per figuras, quas διανοίας dicunt. qui locus multiformis est; nam paene tot sunt occasiones inducendae quaestionis in hoc genere, quot sunt figurae sententiarum. 562 fit enim aut
Abbreviated transcription (Latin):
Formidinisq tunc locꝰ mouebitur.
Siluane falcem cũ petis sat᷑niam.¬
A Attu reclamans rethoꝵ sacrũ tuba
CClangore u̾so. tulliana ꝑcrepans.
In castra abibis qͦ nec osor in uidꝰ
N ecliuor at̃ te sequat᷑ prȩcluem.

Expanded text:
formidinisque tunc locus mouebitur, formidinisque tunc locus mouebitur, Siluane, falcem cum petis Saturniam. At tu reclamans rhetorum turbam tuba clangore uerso Tulliana percrepans in castra abibis, quo nec osor inuidens nei liuor ater te sequatur praecluem.
Abbreviated transcription (Latin):
teria ꝑmiserit. id. ẽ. indigressione pͥnci¬
pioꝵ. aut narrationis assiduȩ.S & qͣsti.¬
onũ ñ nunꝗͣ. In epy logo generalit̃ ob.¬
seruandũ. ut breuissit Siqͥdẽ cõmotꝰ
iudex statĩ dimittendꝰ. ẽ ad sententiã ꝓ¬¬
ferendã. dũ aut adu̾sariis irascit᷑. aut
tuis miseret᷑ lacrimis. aut rerũ afflic¬
tatione c̃õmotꝰ ¶ Sic adhuc asserenti in.¬
nuit ipse ꝙllemꝰ. ut adger manarũ cȩ¬
tũ nubentisq tnsiret obseqͥũ. Quo con-¬
cu ꝓmptiore ꝑrex̃ eiꝰq u̾ticẽ deoscula
a disonitu nichil enĩ silens acsi cuꝑet
faciebat. sororũ se consortio societatiq
ꝑmiscuit
T abdẽ loqͣcis t̃minata pagine.
Assercacursi: q̃ tam̃ uoluminis.
ix u̾bilicũ multa oꝑtũ fascła.
T urgore pinguiꝰ insuit rubellulũ.
Qui si ꝓbat᷑ & caret fastidio.
Nonulla ꝓmet q̃ nouella cexuit.
Dedita quȩ fient. q̃uetustas pͣterit.
Sinsanna tiphi naris imũ torseris.
Pigebit arma horruisse cȩlites.

Expanded text:
serit, id est in digressione principiorum aut narrationis assiduae, sed et quaestionum nonnumquam. in epilogo generaliter observandum, ut brevis sit, si quidem commotus iudex statim dimittendus est ad sententiam proferendam, dum aut adversariis irascitur aut tuis miseretur lacrimis aut reorum afflictatione commotus'. Sic adhuc asserenti innuit ipse Cyllenius, ut ad germanarum coetum nubentisque transiret obsequium. quo concia promptiore perrexit eiusque uerticem deosculata cum sonitu nihil enim silens, ac si cuperet, faciebat sororum se consortio societatique permiscuit. Tandem loquacis terminata paginae asserta cursim, quae tamen uoluminis uix umbilicum multa opertum fascea turgore pinguis insuit rubellulum. Qui si probatur et caret fastidio, nonnulla promet, quae nouella texuit, diditaque fient, quae uetustas praeterit. Sin sanna typhi naris imum torseris, pigebit arma horruisse caelites,
Abbreviated transcription (Latin):
moria continere. non om̃ia ad aliqͥd dic¬
taisdem casib referri ad ea quib iungunt᷑
alia genitiuo casui. aliadatiuo: pleraq
Mlatiuo copulari. & genitiuo qͥdẽ ut ser.
lusdñ thiplũ simpli. datiuo. simile simi
lpr pari. ablatiuo uͦ sensibile sensu sen¬

Expanded text:
moria continere non omnia 'ad-aliquid' dicta iisdem casibus referri ad ea quibus iunguntur, sed alia genitiuo casui, alia datiuo, pleraque ablatiuo copulari. Et genitiuo quidem ut seruus domini, duplum simpli; datiuo, simile simili, par pari; ablatiuo uero, sensibile sensu sen
Abbreviated transcription (Latin):
s qͥndo aut partitionẽ fecimꝰ: aut ꝗͣ¬
do inmultas q̃stiones causa ꝓcessit:
ita tam̃ ut sũmã cuiꝰꝗͣ ñ partes par¬
tiũ recexamꝰ. Qua qͥdẽ utem᷑ etiã in
ilia parce orationis. cũ iudicis memo¬
ria fortasse succũbet. Quȩ res t̃c epy¬
merismos uocat᷑. Anacephal eosis cam̃.
nulla pars orationis. ẽ: s eprlogi qͣdã
portio.ẜpilogꝰ enĩtres par ces habet: e¬
iumerationẽ p̃dictã. indignationẽ ꝗͣ

Expanded text:
sed quando aut partitionem fecimus, aut quansed quando aut partitionem fecimus, aut quando in multas quaestiones causa processit, ita tamen ut summam cuiusque, non partes partium retexamus. qua quidem utemur etiam in alia parte orationis, cum iudicis memoria fortasse succumbet, quae res tunc ἐπιμερισμός vocatur. anacephalaeosis tamen nulla pars orationis est, sed epilogi quaedam portio. 565 Epilogus enim tres partes habet: enumerationem praedictam, indign
Abbreviated transcription (Latin):
lã questionẽ tͣctamꝰ que scđa. ẽ de in que
pͥma: etiã eã questionẽ quã adu̾sariiu
tulerint isdẽ modis refutare possumꝰ
& adicere solemꝰ. cũ aliqͥd aut obscure a¬
u̾sariꝰ posuerit. auc agendi potius caila
dixerit. aut ꝓbandi. aut cũ gradũ fi¬
cimꝰ nr̃e ꝓpositionis. aut cũ adu̾sari
ppositionẽ in nrãm par cẽ conu̾tiuꝰ
quã ꝑistrophen uocamꝰ. aut cũ scđa¬
sita qͥstionẽ pͥmã tctamꝰ. Et hoc fac¬
dũ. ł cũ elegantiã uarietatis affecta
ł cũ pͥma questio ad u̾sũ nos ual⁊ dd
facit. & ñ. ẽ. in pͥmo loco ponenda In
pofora cauendũ. ẽ ne plene & copiose
ponat᷑ qnͣquã aliqnͣdo irridendi ad¬
damꝰ. Hyppoforȩ trib modis mun¬
unt᷑ adiectione u̾boꝵ. ĩmutations
detctione hyppofora aut̃. ẽ.i.¬
tentio adũsȩ partis. antipofora. res.¬
ponsio eiꝰ. Anacephaleosis. ẽ. ueluti a
capite causȩ breuis repecitio questio¬
nũ. Anacephaleosi ñ semꝑ utendũ. ẽ

Expanded text:
lam quaestionem tractamus, quae secunda est, dein quae prima. 563 Etiam eam quaestionem, quam adversarii intulerint, isdem modis refutare possumus, et adicere solemus, cum aliquid aut obscure adversarius posuerit aut augendi potius causa dixerit quam probandi, aut cum gradum facimus nostrae propositionis, aut cum adversarii propositionem in nostram partem convertimus, quam sita quaestione primam tractamus. Εt hoc faciendum, uel cum elegantiam uarietatis affectamus, uel cum prima quaestio aduersus nos ualde facit et non est in primo loco ponenda. In hypophora cauendum est, ne plene et copiose ponatur, quamquam aliquando irridendi addamus. Hypophorae tribus modis imminuuntur: adiectione uerborum, immutatione, detraetione. Hypophora est tentio adversae partis, anthypophora responsio eius. 564 Anacephalaeosis est veluti a capite causae brevis repetitio quaestionum. anacephalaeosi non semper utendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ue cũ armonia intentiꝰ tam d¬
uis ꝗͣ heroũ popłis augusta qͥ¬
dã suauitate ꝑ curreret adca
diuisq pͥambul is. ꝙ mesin modulata
inchalamũ qͦq uirginis magna cun¬
ccor uoluptate ꝑuẽnit
Uꝑ cũ armonia intentis. alig¬
ter audientibꝰ. Heroũ poplłis
id.ẽ emytheis. Augusta a

Expanded text:
a intentis tam diuis quam heroum populis angusta qdam suauitate percurreret, ad cdiuisque praeambulis coemesin modulata, in thalamum quoque uirginis, magna cunctorum uoluptate, peruenitum harmonia intentis dilignter audientibus heroum populis, id est hemitheis, augusta, ampla
Abbreviated transcription (Latin):
stilia sentiat hostẽ ẽẽ dicamꝰ. Itẽ qͣlita¬
te. ut si iracunde fecit. sine ratione fe¬
cerit. A qͦntitate. ut si seruꝰ. ẽ. eodẽ mͦ fa¬
sella curuł. magistratuũ ornam̃ta
st̃. Itẽ particionẽ id. ẽ. dyeresin ꝑom̃s
circũstantias. id. ẽ. cũ partim ꝑ ꝑso.¬
nas. tẽpora. & cȩt̾a. qͣ uarietas grata
discriminat. PIn artificialia artifi.¬
cia dudunt᷑ inpͣiudicia. in rumo¬
res. intorm̃ta. intabulas. in iusiuran¬¬
dũ intestes. Quȩ similit̾ quẽad modũ
& artificialia tcͣtat orator In argum̃.¬
tis aut̃ cauendũ. ẽ. ne inaligͦ parte nob̾
noceant. ne int̾se discrepent. ne uul¬
garia sint. ne cũ ad u̾sario cõmunia.
ne alte repitita aut supͣ dignitatẽ
causȩ aut infra dignitatẽ. De c̃firma¬
tione breuit̃ memoraui INc̃ rep̃hen¬¬
sionis p̃cepta uideam. Rep̃hendit᷑
enĩ actio ad u̾sarii aut re arguendo.
cũ aut totũ argum̃tũ aut parces eiꝰ

Expanded text:
stilia sentiat, hostem esse dicamus. Item a qualitastilia sentiat, hostem esse dicamus. Item a qualitate, ut, si iracunde fecit, sine ratione fecerit; a quantitate, ut, si seruus est, eodem modo fasella curulis magistratuum ornamenta sunt. Item per partitionem, id est diaeresin, per omnes circumstantias, id est cunas, tempora et cetera, quae varietas Graia discriminat. 560 Inartificialia argumenta dividuntur in praeiudicia, in rumores, in tormenta, in tabulas, in iusiurandum, in testes, quae similiter quemadmodum et artificialia tractat orator. in argumentis autem cavendum est, ne in aliqua parte nobis noceant, ne inter se discrepent ne vulgaria sint, ne cum adversario communia, ne alte repetita aut supra dignitatem causae aut infra dignitatem. De confirmatione breviter memoravi; nunc reprehensionis praecepta videamus. reprehenditur enim actio adversarii aut redarguendo, cum aut totum argumentum aut partes eius
Abbreviated transcription (Latin):
tors genera duo st̃. artificiale & in arci¬
ficiale S artificiale locos pͥncipales na-¬
bet. iiiͬ. Ante rẽ. in re. circa rẽ p̾rem.
Ante rẽ uͦ diuidit᷑ in locos .uuI. aꝑsona.
are. a causa. atẽpore. aloco.amͦ. amat̾ia.
pellatione.abinitio ad ꝓgressionẽ
sũmationẽ. Circarẽ: loci st̃.x. Asimili.
cuiꝰ speties st̃. u exemplũ. similitudo. fa¬
bula imago. id. ẽ. uerisimile. qͦd de co¬
inedia sumit᷑. Addunt qͥdã & apologos.
ut st̃ esopi. Ergo circarẽ locos exeqͣr. qͥ
st̃ a dissimili. apari. a contͣrio. ꝑ ꝓpositi¬
onẽ. & negationẽ adaliqͥd. qđ figurat᷑
casib qͣttuor. genitiuo. datiuo. accusa¬
tiuo ablatiuo. ab int̾ se collidentib ꝑ
habitationẽ & amissionẽ a maiore ad
minꝰ. aminore ad maiꝰ. apͣcedenti. ab eo
qđ simile. ẽ. ła coniunctis. a conseqͣntib
Postremi locist̃ duo. ab euentu & aiudi
qͣsi iunctũ. ẽ ꝑsonȩ qͣlitati. ut eũ qͥ ho¬

Expanded text:
ntorum genera duo sunt, artificiale et inartintorum genera duo sunt, artificiale et inartificiale. Sed artificiale locos principales habet quattuor: ante rem, in re, circa rem, post rem. Ante rem uero diuiditur in locos septem: a persona, a re, a causa, a tempore, a loco, a modo, a materia. pellatione, ab initio, a progressione summatione. Circa rem loci sunt decem: a simili, cuius species sunt quinque: exemplum, similitudo, fabula, imago, id est ueri simile, quod de comoedia sumitur. Addunt quidam et apologos, ut sunt Aesopi. Ergo circa rem locos exsequar, qui sunt a dissimili, a pari, a contrario, per positionem et negationem, ad aliquid, quod figuratur casibus quattuor: genetiuo, datiuo, accusatiuo, ablatiuo, ab inter se collidentibus per habitionem et amissionem, a malore ad minus, a minore ad maius, a praecedenti, ab eo quod simul est uel a coniunctis, a consequentibus. Post rem loci sunt duo: ab euentu et a iudiuasi iunctum est personae qualitati, ut si eum, qui ho
Abbreviated transcription (Latin):
missũ sit ut fundo cõmuni expelleret᷑
sit eiectꝰ contͣ quã pͣtor iusserit. his gͥ
manifestũ. ẽ int̾ partitione questioneᷤ
.eẽ. ponendas. quȩ in executionẽ de.
uulgande ut uidex & nob̃ attentꝰ fiat.
& ꝓmissor copia ñ gͣuet᷑. Illud etiã in¬
spiciendũ q̃ nob̾ cũ diu̾sa parte conue.¬
niant. ꝗͣ in c̾trou̾siã deuocent᷑. Et ea
quȩ conueniunt: tẽenumeranda. si
nob̾ ꝓsunt. ut cycero ꝓmarco tullio
ait. Dãnũ passũ. eẽ. marcũ tulliũ: c̃ue¬
nit mͥcũ adu̾sario. Vt hõib armatis
rẽ gestã. eẽ. ñ inficiant᷑. Afamilia .p. fa¬
bii cõmissã negare ñ audent lã dolo
malo factũ. ẽẽ ambigit᷑. Uides gͦ hoc in
partitione a c̃cessis dixisse. qͦd sibi ꝓde.¬
Telocutio. quaargum̃ta ipsa u̾b exe¬
quim᷑ argum̃ta uͦ qͥb causa ꝓbat᷑. Ar.¬
gum̃tatio diuiditur induas partes. in
c̃firmationẽ & rep̃hensionẽ. Argum̃¬

Expanded text:
missum sit, ut fundo communi expelleretur, missum sit, ut fundo communi expelleretur, sit eiectus contra quam praetor iusserit. his igitur manifestum est intra partitionem quaestiones esse ponendas, quae in exsecutione sint divulgandae, ut iudex et nobis attentus fiat et promissorum copia non grauetur. Illud etiam inspiciendum, quae nobis cum diuersa parte conueniant, quae in controuersiam deuocentur. Et ea, quae conueniunt, tunc enumeranda, si nobis prosunt, ut Cicero pro Marco Tullio ait «damnum passum esse Marcum Tullium conuenit mihi cum aduersario; ui hominibus armatis rem gestam esse non infitiantur; a familia P. Fabii commissam negare non audent; an dolo malo factum sit ambigitur». Vides ergo hunc in partitione a concessis duxisse, quod sibi elocutio, qua argumenta ipsa uerbis exsequimur, argumenta uero, quibus causa probatur. Argumentatio diuiditur in duas partes: in confirmationem et reprehensionem. Argume
Abbreviated transcription (Latin):
ordinẽ totius diuisionis breuit᷑ cõ¬
phendit ut ẽ ꝓqͥntio. Hegam̃ debona publii
ise possidi. Ad extremũ nec possessa ẽe hec
inqͥt tria cũ docuero: ꝑorabo Anĩadũtis cor
ptoti orationis ꝑhec liniam̃ta digestũ. ẽẽ:
UA &tẽ debet eẽ parcicis. ut singłe parces
eplurimas q̃stiones in se contineant. Nã
sifuerit & ꝑ incidentes questiunculas
ceruata: onerabit᷑ ipsa particio. & ex hoc
rebunt᷑ iudices rerũ copiã fugienddã . Ioo
Etullius ineadẽ qͥntiana sic parcit .e. ut
sinoula capita plures q̃stionu ar ticłos con¬
anerent et enĩ pͥmũ illud ñ fuiss Caor¬
l postulande ꝓscriptionis. uide qͣnta
c̃tineat.Qđ pecunia debita sextone.¬
uio ñ fuerit: & alit̾ agi oportuerit.
Qd qͥntiꝰ uadimoniũ ñ deseruerit
scđm quẽ ex edicto posside ñ potue.¬
rit: qđ & ꝓcuratorẽ habuerit & ab¬
sens defensus sit. & ñ latitauerit. &
cȩt̾i creditores qͥntii sint. & qͦd ante

Expanded text:
ordinem totius diuisionis breuiter comprehendit, ut est pro Quintio «negamus te bona Publii ideri potuisse; ad extremum, nec possessa esse. «Haec» inquit «tria cum docuero, perorabo». Animaduertisrationis per haec liniamenta digestum esse. talis autem debet esse partitio, ut singulae partes eius plurimas quaestiones in se contineant; nam si fuerit et per incidentes quaestiunculas dirivata, onerabitur ipsa partitio, et ex hoc rebuntur iudices rerum copiam fugiendam. ideo et Tullius in eadem Quintiana sic partitus est, ut singula capita plures quaestionum articulos continerent. etenim primum illud, non fuisse causam postulandae proscriptionis, vide quanta contineat: quod pecunia debita Sexto Naevio non fuerit et aliter agi oportuerit; quod Quintius vadimonium non deseruerit. secundum, quod ex edicto possidere non potuerit; quod et procuratorem habuerit et absens defensus sit et non latitaverit, et ceteri creditores quieti sint; et quod ante
Abbreviated transcription (Latin):
sertare ꝓhibitũ cũ melodiã omniso¬
nis conuententẽ pulsibꝰ moduloꝵ. ma¬
chinȩ obeuntis ipsa rapiditas & conci¬
nat & agnoscat. S qͣm emersa t̾ris uix¬
go nuptura euanescentia int̾capedi¬
nate ꝓlixitatis cõmoda repediata re¬
censeam. Dũ me qͥppe germanã geme¬
bił effigientie gemuisset ĩ mensita
sẏdereȩ reuolutionis excursꝰ. atq ipsa
totius moł uolumina comitata supos
incitosq fulgores modis associans nui¬
meros ñ reliqui.

Expanded text:
sertare prohibitum, cum melodiam omnisonis convenientem pulsibus modulorum machinae obeuntis ipsa rapiditas et concinat et agnoscat. sed quoniam emersa terris virgo nuptura vanescentia intercapedialitatis commoda repudiata recenseam. Dum me, quippe germanam gemelis effigientiae genuisset immensitas, sidereae reuolutionis excursus atqtotius molis volumina comitata, superos incitosque fulgores modis associans numeros non reliqui.
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ suã. & nom̃ ut homo. Nã & homo cice¬
ro÷: & aĩal ratiõale mortale. Ita & nom̃ ꝙ
difinitio q̃ ÷ de subiecto. eidẽ subiecto acces
Qͥd insubiecto

Expanded text:
am et nomen ut «homo», nam et homo Cicero et animal rationale mortale. Ita et nomen et definitio quae est «de subiecto», eidem subiecto accessr. «In subiecto
Abbreviated transcription (Latin):
litudinẽ. aut ꝑcontraria. aut ꝑ differen¬
tia. ł similitulinẽ: ut st̃ quȩ ingͣnaticꝵ
tropis numerant᷑. ut hoc ipsũ qd̾ dyxi. fluctu¬
are segetes. Ex hoc genere st̃ eciã alla que
etoto parte. aut exparte totũ significant.
ut hunc modũ. ut decent̃ u̾boꝵ habeant
ꝓpinqͥtate. hȩc enĩ similitudinis genere
placuit includi. ꝑ contͣriũ u̾ba dicuntur.
qͥndo contͣ quã dicimꝰ accipiunt᷑. ut parcas
dicimꝰ fata cũ ñ parcant. & lucũ cũ ñ luceat.
disferentiã aliena u̾ba fc̃: cũ sine ulla ratiõe
sialis assumunt᷑. ut si hominẽ neq coppor
durũ neq ingenio stolidũ lapidẽ dicamꝰ.
S his uti ñ c̃uenit. Stultũ ÷ enĩ aut ni¬
chil significantia u̾ba aut nimis aliena
ꝑferre . ꝓpͥis aut̃ & similibꝰ  contͣriis uti
substantia qđ ipsũ nulli accidit alii. in se¬
parabilit̾ ei tam̃ alia accicdt̃. Ut cycero ÷ ñ
nom̃. s qł eo noĩe significat᷑. De subiecto ÷¬

Expanded text:
litudinem aut per contrarium aut per differentiam: per similitudinem ut sunt quae in Grammaticae tropis numerantur ut hoc ipsum quod dixi, «fluctuare segetes». Ex hoc genere sunt etiam illa quae ex toto partem aut ex parte totum significant in hunc modum ut decenter uerbopropinquitatem; haec enim similitudinis genere placuit includi. per contrarium verba dicuntur, quando contra quam dicimus accipiuntur, ut Parcas dicimus Fata, cum non parcant, et lucum, cum non luceat. differentiam aliena verba sunt, cum sine ulla ratione ex aliis assumuntur, ut si hominem neque corpore durum neque ingenio stolidum lapidem dicamus. sed his uti non convenit; stultum est enim aut nihil significantia aut nimis aliena proferre. propriis autem, similibus et contrariis uti substantia, quod ipsum nulli accidit alii inseparabiliter, ei tamen alia accidunt, ut Cicero - non nomen sed quod eo nomine significatur. de subiecto
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ u̾ba cuicũq coniugationis indicati¬
uo mͦ. tẽpore pͣsenti. ꝑsona pͥma . ł nulla
pͣcedenti uocali. ł qualibet alia pͣcedente
.o. litt̾a t̾minant᷑: eoꝵ declinatio hoc nu¬
mero formarũ c̃tinet᷑. De qͥbꝰ fingłis dicã.
ꝑͥmȩ coniugationis u̾ba ĩꝑatiuo mͦ. tẽpore
pͣsenti. ꝑsona pͥma. aut .o. litt̾a nulla alia¬
p̾cedente uocali t̾minant᷑: ut. amo. canto
aut eo. ut cõmoueo. calceo. aut .io. ut lanio
sacio. aut .i.o. ut estuo. c̃tinuo. ꝑiȩ coniugi¬
tionis u̾ba. iꝑatiuo mͦ tẽpore p̃senti. ad scłam¬

Expanded text:
ugationis indicatiuo modo tempore praesenti persona, prima uel nulla praecedente uocali uel qualibet alia praecedente o littera terminantur, eorum declinatio hoc numero formarum continetur, de quibus singulis dicam. Primae coniugationis uerba indicatiuo modo tempore praesenti persona ppraecedente vocali terminantur, ut amo, canto; aut eo, ut commeo, calceo; aut io, ut lanio, satio; aut uo, ut aestuo, continuo. Primae conjugationis verba imperativo modo, tempore praesenti ad s
Abbreviated transcription (Latin):
qͥlia st̃ ortiua. alia uuentutis. alia senilia.
Possumꝰ inqͥntitates. qͥͣlia st̃ parua. alia st̃ mag¬
na. alia media. Possumꝰ inuarietatẽ motus.
qͥlia sc̃ gͣdientia. alia serpentia. alia natan¬
tia. Possumꝰ in habitacłoꝵ diu̾sitates. qͥlia st̃
aqͥtilia. Alia t̾rena. alia aeria. alia ut ñ nul-¬
li cliet̃ ignea. Possumꝰ in linguȩ sonũ.
qđ alia st̃ loq̃ntia. alia gem̾̃tia. alia latran¬
tia. alia ululantia. Sciamꝰ tam̃ & singłas. ẽẽ.¬
ꝑfectas diuisiones & om̃s in singłis inueniri.
Nã masculitia aĩalia. posst̃ & ab ortu recentia
& parua. & gͣdientia. & trestria. & bipedia &
loq̃ntia. eẽ. Prgo qͣuis uti licet ea tam̃ debes
laude dicendũ sit irrationabilia & stolida
diuicłe oportebit. ut eo facile possit intelligi
int̾ om̃ia aĩalia rerũ. natura qͥnti homines
habuerit qͥbꝰ soł ad se cognoscendã rationari
ꝑmisit.¬
De accidenti

Expanded text:
quia alia sunt ortiua, alia iuuenilia, alia senilia; quia alia sunt ortiua, alia iuuenilia, alia senilia; possumus in quantitates, quia alia sunt parua, alia magna, alia media; possumus in uarietatem motus, quia alia sunt gradientia, alia serpentia, alia natantia; possumus in habitaculorum diuersitates, quia alia aquatilia, alia terrena, alia aeria, alia ut nonnulli dicunt, ignea; possumus in linguae sonum, quod alia sunt loquentia, alia gementia, alia latrantia, alia ululantia. Sciamus tamen et singulas perfectas esse diuisiones et omnes in singulis inueniri. Nam masculina animalia possunt, et ab ortu recentia, et parua et gradientia, et terrestria, et bipedia, et loquentia, esse. Ergo quauis uti licet. Ea tamen debes laude dicendum, in rationabilia et stolida diuidere oportebit ut eo facile possit intellegi, inter omnia animalia rerum natura quanti homines habuerit quibus solis ad se cognoscendam ratiocinari permisit. Acciden
Abbreviated transcription (Latin):
itẽ pueros in infantes & loq̃ntes. itẽ pue¬
rũ siueł diuicłe incatamitũ aut aliũ quẽ¬
piã certe ꝑsonȩ puerũ. N ⁊ genꝰ: qł iã ad
indiuiduũ ꝑuenit. Uti aut̃ eo gen̾e debemꝰ.
qd̃ ÷ p̾senti negotio ꝓximũ. Ut si de hoĩe
qͥrat᷑. eiꝰ genꝰ aĩal debemꝰ assume. qd̾ ei ꝑxi
mũ ÷ Nã si substantiã dixerimꝰ. qͣntũ ad
rationẽ ꝑtinet uerũ ÷: qͣntũ ad necessitatẽ
superfluum.
ormas easdẽ dicimꝰ qͣs species. forme gͦ
st̃ q̃ subdite generi tenent definitionẽ
cognoscitur.
iferentia÷ sufficiens adid qđ susceperis
diseretio. Ut si q̃rat᷑ qͥd int̾ hoĩem sit &
ȩquũ: sufficit ut dicamꝰ. qł homo bipes ÷ eqꝰ
qͥdrupes. An ĩadi̾tere aut̃ debemꝰ. qđ qr inulte¬
st̃ in rebꝰ singłis differentiȩ: unã qͥnq rẽ dissi¬
milit̾ nos posse diuide. quotiens inea pot̾imꝰ
alias atq allias differentias inuenire. Nã si

Expanded text:
item pueros in infantes et loquentes, item pueitem pueros in infantes et loquentes, item puerum si velis dividere in Catamitum aut alium quempiam certae personae puerum, non est genus, quod iam ad individuum pervenit. uti autem eo genere debemus, quod est praesenti negotio proximum, ut si de homine quaeratur, eius genus animal debemus assunam si substantiam dixerimus, quantum ad rationem pertinet, verum est, quantum ad necessitatem, superfluum. 345 Formas easdem dicimus quas species. formae ergo sunt, quae subditae generi tenent definitionem cognoscitur. 346 Differentia est sufficiens ad id, quod susceperis, discretio, ut si quaeratur, quid inter hominem intersit et equum, sufficit ut dicamus, quod homo bipes est, equus quadrupes. animadvertere autem debemus, qusunt in rebus singulis differentiae, unamquamque rem dissimiliter nos posse diuidere, quotiens in ea poterimus alias atque alias differentias inuenire. Nam si
Abbreviated transcription (Latin):
ditionał. & qͥd int̾sit. Quot formȩ sint pͣdi¬
eatiu gñis. & q̃ sint. utrũ certũ orclinem
teneunt & si tenent. q̃ sit eiꝰdẽ ordinis ratio:
qͥ modos habeant singłe. & utrũ hi modi.
crtũ ordinẽ teneant. Et si ita ÷̃: q̃ sit eiꝰdẽ
adinis ratio. Deinde conditiones sillogis¬
mi qͦt pͥmi modi ac necessarii sint. qͥ eciã
istoꝵ ordo sit. qͥd int̾ se differant. Hȩc st̃ q̃
p̾senti arbitror cognitioni asserendisq
sufficere. ¶Quid gͥ genꝰ sit exordia repetenꝰ
qͦ uniu̾sa discurrã. pͥmitꝰ intimabo.
ENUS : multarũ formarũ ꝑ unum
nom̃ cõpleno. ut aĩal. Forme eiꝰ ut
ita generi subitiunt᷑: ut ętiã ipse aliis sub
se positis genꝰ. ẽẽ. possint. Ut hominũ genꝰ
qd̃ aiãł forma ÷: barbaris ce romanis genꝰ¬
: Et usq eo genꝰ potest. ẽẽ: donec eiꝰ formas
diuidens. adindiuiduũ aliqͥd uenias. Ut
si homines diuiclas in masculos & feminas:
itẽ masculos in pueros. ad olescentes & senes.

Expanded text:
dicionalis et quid intersit, quot formae sint praedicativi generis et quae sint, utrum certum ordinem teneant et, si tenent, quae sit eiusdem ordinis ratio, quot modos habeant singulae et utrum hi modi certum ordinem teneant et, si ita est, quae sit eiusdem ordinis ratio; deinde condicionalis syllogismi quot primi modi ac necessarii sint, qui etiam istorum ordo sit, quid inter se differant. haec sunt, quae praesenti arbitror cognitioni asserendisque sufficere. Quid ergo genus sit, exordia repetens, quo universa discurram, primitus intimabo. 344 Genus est multarum formarum per unum nomen complexio ut animal. Formae eius ut ita generi subiciuntur ut etiam ipsae aliis sub se positis genus esse possint ut hominum genus, quod animali forma est, barbaris et Romanis genus, usque eo genus esse potest donec eius formas diusi homines dividas in masculos et feminas, item masculos in pueros, adulescentes et senes,
Abbreviated transcription (Latin):
q̃rit᷑ qͥd sit genꝰ. qͥd forma. qͥd differentu.
partiendo. qͥd sit eqͥuocũ. qͥd uniuocũ. qͥ
ut ita dicã pluriuocũ. Debetis qͥppe in soado¬
tiam ꝑferre sermonis. qͥ graiã disertar
latialit̾ cõpulistis. Quȩ gͦ rebꝰ u̾ba su sit.
q̃ aliena & qͦt modis aliena sint. qͥdsit il¬
stantia. qͥd qͥlitas. qͥd qͥntitas. qͥd relatiui
loci. qͥd tẽporis. qͥd sitꝰ. qͥd habitꝰ. qͥd face. qͥ

Expanded text:
quaeritur quid sit genus, quid forma, quid differentia, quaeritur quid sit genus, quid forma, quid differentia, partiendo, quid sit aequiuocum, quid uniuocum, quid, ut ita dicam, pluriuocum, — debetis quippe insolentiam perferre sermonis, qui Graiam dissertare Latialiter compulistis. Quae ergo rebus uerba sua sint quae aliena et quot modis aliena sint, quid sit substantia, quid qualitas, quid quantitas, quid relatiuum, quid loci, quid tempore, quid situs, quid habit
Abbreviated transcription (Latin):
marei terentii pͥma me in latinã uocẽ pel¬
lexit inclustria. ac fanli possibilitatẽ ꝑses
las ausonias cõꝑauit. hinc gͥ pͣceptis parq
colluctans. nec graia desera orcline disseren
nec laurentis assertiois effamina remorabe
Ac pͥus illud cõꝑtũ uolo mͥ romanos togas
gentẽ uocabulũ ñdũ nouare potuisse. ac
dialecticen sic̃ athenis sũ solita ñ cupari.
unt᷑. Neq ipsã quã aures urẽ ꝓbauere gͣn¬
ticã neq alt̾am opimi oris ire eluen facubt¬
te. ł illa formarũ diu̾sa radio ac puluen
lineantẽ. sine meis posse rationibꝰ explicu
Quippe inditione mea uireq consistums
sex norme. qͥbꝰ constant cȩt̾e discipline.N
pͥma ÷ de loq̃ndo. Scda de eloq̃ndo. Ienu
deploquendo. Quarta deploqͥoꝵ suma.
Q uinta de iudicanclo. q̃ ꝑtinet ad iudie¬
tionẽ poetarũ & carminũ. Sexta. q̃ dicn¬
rethoribꝰ cõmoclata ÷. In pͥma aut̃ parte

Expanded text:
Marci Terentii prima me in Latinam uocem pelMarci Terentii prima me in Latinam uocem pellexit industria ac fandi possibilitatem per scholas ausonias comparauit. Hinc igitur praeceptis parere colluctans, nec Graia deserem ordine disserendi, nec Laurentis assertionis effamina remorabor. Ac prius illud compertum uolo, mihi Romanos togatamque gentem uocabulum nondum nouare potuisse ac Dialecticen, sicut Athenis sum solita, nuncupari cuntur. Neque ipsam quam aures uestrae ticam, neque alteram opimi oris praecluem facultate vel illam formarum diversa radio ac pulvere lineantem sine meis posse rationibus explicari. 338 quippe in dicione mea iureque consistunt sex normae, quis constant ceterae disciplinae. nam prima est de loquendo, secunda de eloquendo, tertia de proloquendo, quarta de proloquiorum summa, quinta de iudicando, quae pertinet ad iudicationem poetarum et carminum, sexta ‹de dicrhetoribus commodat. In prima autem parte
Abbreviated transcription (Latin):
ue quȩ etiã meduseos crines edomuit. cũ fi¬
guris illicibꝰ & hamatis ilł formuł cõmit¬
tunt᷑. Ita crinali decore. mera cycropis atq
attica cõpbat᷑. maxineq qđ eã palliatoꝵ po¬
płs & graiȩ iuuentutis electio sequebatur.
prudentiã feminȩ ingeniũq mirata. Iu¬
pit̃ aut̃ iudicandis ĩplendisq uirtutibus
posterã romuleis uirtutibꝰ graiã estimans
leuitatẽ. qͥc qͥd nosset illa latiali ꝓmere cȩp̾
facultate. Ac mox dialectica qͥnꝗͣ parum
digne latinȩ loqͥ posse crecłet᷑: tam̃ ꝓmptio¬
re fidutia restrictisq qͣdã obtutꝰ uibratiõe
luminibꝰ ȩtiã ante u̾ba formidabił: sic
ex orsa.
i uanronis mei int̾ latioͣiles głas cȩ¬
lebrati mͥ erudicio industriaq suppe¬
teret. possẽ femina dorice nationis apud
romulee uocis examina aut admodũ rudis
aut satis barbara repꝑiri. Quippe pꝰ plato¬
nis aureũ flum̃ atq aristotelicã facultatẽ.

Expanded text:
uae, quae etiam Medusaeos crines edomuit, cum fiuae, quae etiam Medusaeos crines edomuit, cum figuris illicibus et hamatis illis formulis committuntur. Ita crinali decore mera Cecropis atque Attica comprobatur maximeque quod eam palliatorum populus et Graie iuuentutis electio sequebatur, prudentiam feminae ingenium mirata. Iuppiter autem iuducandis implendisque uirtutibus posteram Romuleis uiribus Graiam aestimans leuitatem quicquid nosset illa Latiari promere praecepit facultare. Ac mox Dialectica, quamquam parum digne Latine loqui posse crederetur, tamen promptiore fiducia restrictisque quadam obtutus uibratione luminibus, etiam ante uerba formidabilis sic exorsa: «Ni Varronis mei inter Latiares glorias celebrati mihi eruditio industriaque suppeteret, possem, ego, femina Doricae nationis apud Romuleae uocis examina, aut admodum rudis, aut satis barbara, reperiri. Quippe, post Platonis aureum flumen atque Aristotelicam facultatem,
Abbreviated transcription (Latin):
ad ductt᷑. qđ & capillitiũ ĩplexũ docet. &
amicicia uenenoꝵ: aut fidendũ forma co¬
pulã. ẽẽ. marsice nationis. Ita nanq agni¬
tione uiꝑea & blanda anguiũ ad. ulatio¬
ne diligit᷑. Quid ni.ẽ : Ex illiꝰ hami fraude
colligit᷑. qđ circulatrix pellacissima. & me¬
tarũ marsiarũ incola cõꝑbat᷑. Quo dicto cũ
plures dõꝵ qͥntũ decuerat arrident pallas
aliqͥnto concussior iocũ emergentis in hibuit.
memorans banc admodũ sobriã. qd̃ qͥbꝰdã
diuis penitꝰ denegatũ. ęciã ter gemitians
q̃ ꝓbandȩ st̃ acriorẽ anullo posse cũ asser¬
ta ꝓtulerit dericłi. Illa aut̃ q̃ in argum̃tũ
uerose assertionis acrimonieq detulerat ea¬
tradere iubet. ac se ad insinuandȩ sollerciȩ
habitũ cõparare. Ic̃ lubriei anguis circula¬
tos orbes & hiatꝰ cũ gͣmatioe q̃ insinuatiõe
ꝑacta ꝓpt̾ astabat acciꝑe formidaret ipsi di¬

Expanded text:
adducitur, quod et capillitium implexum docet et adducitur, quod et capillitium implexum docet et amicitia uenenatorum, aut fidendum pharmacopolam esse marsicae nationis. Ita namque agnitione uiperea et blanda anguium adulatione diligitur. Quod ni est, ex illius hami fraude colligitur quod circulatrix pellacissima et metarum marsicarum incola comprobatur.» Quo dicto, cum complures deorum quantum decuerat arriderent, Pallas, aliquanto concussior, iocum emergentis inhibuit, memorans hanc admodum sobriam, quod quibusdam diuis penitus denegatum, etiam inter germanas quae probandae sunt, acriorem, a nullo posse, cum asserta protulerit, derideri. Illa autem quae in argumentum uerosae assertionis acrimoniaeque detulerat tradere eam iubet ac se ad insinuandae sollertiae habitum comparare. Tunc lubrici anguis circulatos orbes et hiatus, cum Grammatice, quae, insinuatione peracta, propter astabat, accipere formidaret, ipsi di
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũ dumalibꝰ hirta setis. nescio qͥd uulgo
loq̃bat᷑. Nã uniu̾salẽ dedicatiuã particłari
abdicatiuȩ obliquã. s ambas posse uertier
asserebat. uniuocis ȩqͥuoca conectendo ac
solã se discernere uerũ qͥd. falsũne sit. uelut
qͣdã diuinitatis fidutia loq̃bat᷑. Hȩc se ȩdu¬
catã dicebat egiptioꝵ rupe atqui inparme¬
nidis exinde ginnasiũ atq atticã demeasse.
Illicq uer si pelł stulii calũniante ꝓposito.
ettã socratis sibi platonisq amplitudinẽ man¬
cipasse. Hanc gͥ fraudulenta sẽꝑ argum̃ta¬
tione u̾sutã. ac decircũuentis pluribꝰ głantẽ
cũ cylleniꝰ Kẏrriceo geminꝰ arguis assurgens
ad lambere feminã crebris linguarũ mica¬
tibꝰ attep̾taret. lc̃q etiã tritonida gorgo cog¬
noscentis qm̃ gaudio simularet: nimirũ
inqͥt bromiꝰ qui facecior ÷ doꝵ eamq penttꝰ
nesciebat. Hȩc aut exarenis libie anhelantis

Expanded text:
uerum dumalibus hirta setis. Nescioquid uulgouerum dumalibus hirta setis. Nescioquid uulgoloquebatur. Nam «uniuersalem dedicatiuam particulari abdicatiuae obliquam» sed «ambas posse uertier» asserebat « uniuocis aequiuoca conectendo », ac solam se discernere uerum quid falsumue sit uelut quadam diuinantis fiducia loquebatur. Haec se educatam dicebat Aegyptiorum urbe atque in Parmenidis exinde gymnasium atque Atticam demeasse illicque uersipellis studii calunniante proposito etiam Socratis sibi Platonisque amplitudinem mancipasse. Hanc igitur fraudulenta semper argumentatione uersutam ac de circumuentis pluribus gloriantem cum Cyllenius ceryceo geminus anguis assurgens allambere feminam crebris linguarum micatibus attemptaret tuncque etiam Tritonida Gorgo cognoscentis quodam gaudio sibilaret. «Nimirum», inquit Bromius, qui facetior est deorum eamque penitus nesciebat, «haec aut ex harenis Libyae anhelantis
Abbreviated transcription (Latin):
nibꝰ inopinũ. ac ꝓrsus gynnasiis om̃ibꝰ in exꝑ̃
tũ. In lȩua qͥppe serpens giris inmanibꝰ in¬
uolutꝰ. Indextͣ formulȩ quȩdã florentibꝰ
discolora ceris uenustate sollert̃ effigi ate
eiꝰ leua subpallio occulebat insidias uꝑinas:
cunctis dextra p̃bebat᷑. Deniq exilł formuił
siqͥs aliquã ꝑcepisset: mox appͣhensus hamo.
ad latentis anguis uirosos circłos trahebat᷑.
Qui tam̃ mox emergens: pͥmo spinosoꝵ den-¬
tiũ acumine uenenato assiduis hominem
morsibꝰ affligebat. dehinc abitu multiplici
circu̾ actũ ad conditiones ꝓpositas coartabat.
Si aut̃ qualibet formulã nulłꝰ uellet assu¬
mere. qͥbꝰdã obuiis int̾rogatiunculis occupa¬
bat. aut latent̾ ineis anguẽ serꝑȩ stimulabat:
cdonec nexilis cõplexio circũuentos ad int̾rogan¬
tis arbitriũ strangularet. Ipsa aut̃ femina
c̃trastioris uidebat᷑ corporis. habitꝰq furui.

Expanded text:
nibus fuerat inopinum ac prorsus gymnasiis omninibus fuerat inopinum ac prorsus gymnasiis omniimmanibus inuolutus, in dextra, formulae quaedam florentibus discolora uenustate ceris sollerter effigiatae quoniam eius laeua sub pallio occulebat insidias uiperinas, cunctis dextera praebebatur; denique ex illis formulis si quis aliquam percepisset, mox apprehensus hamo, ad latentis anguis uirosos circulos trahebatur qui tamen mox emergens, primo spinosorum dentium acumine uenenato assiduis hominem morsibus affligebat, dehinc ambitu multiplici circumactum ad condiciones propositas coartabat. Si autem quamlibet formulam nullus uellet assumere, quibusdam obuios interrogatiunculis occupabat, aut latenter in eos anguem serpere stimulabat donec nexilis complexio circumuentos ad interrogantis arbitrium strangularet. Ipsa autem femina contractioris uidebatur corporis habitusque furui,
Abbreviated transcription (Latin):
stringens effamina nodis.
Qua sine nil seqͥt᷑. nilq repugnat itẽ.
Incȩtũ suꝑũ ueniens pͥmordia fandi.
Aduenit ȩxcolicũ p̃struit oxiomas.
Ambiguis memorans uocẽ c̃sistere u̾sus.
Nil normale putans. ni fuat associũ.
Sed licet ipse moclos. demũ bis .uͦ. ꝓfatꝰ.
allais affuctĩ u̾set aristoteles.
Stoca cireu̾eant ludantq sofismata sensus.
Carneadesq parẽ uiꝰ gerat elleboro.
Ul apex tot ꝓle uirũ par accidit unꝗͣ
Nec tͥ tam felix sortis honos cecielit.
nt̃ tẽpla dm̃ fas : dialectica fari
Et ioue cspecto iure docentis agis.
pallilior paululũ femina. s acriadmodũ
uisu. & uibrantibꝰ continua mobilitate lu¬
minibꝰ. Cui erines tortuosi decentiq inflexio¬
ne crispati & nexiles uidebant᷑. Qui tam̃ de¬
ducti ꝑ quosclã conseq̃ntes gͣlus. ita formã
tociꝰ capitis circulabant. ut nichil dee̾e̾. cer¬
neres. nichil suꝑfluũ detineres. Cui qͥdẽ pal¬
liũ athenarũq uestitꝰ. s gestam̃ fuerat in ma¬

Expanded text:
stringens effamina nodis qua sine nil sequitur nilque repugnat item in coetum superum ueniens primordia fandi aduehit et scholicum praestruit axioma, ambiguis memorans uocem consistere uerbis, nil normale putans, ni fuat associum. Sed licet ipse modos demum bis quinque profatus pallens afflictim uerset Aristoteles, stoica circumeant ludantque sophismata sensus pat aceruum Carneadesque parem uim gerat helleboron, nullus apex tot proli uirum par accidit umquam, nec tibi tam felix sortis honos cecidit: inter templa deum fas est, Dialectica, fari et Ioue conspecto iure docentis agis.pallidior paululum femina, sed acri admodum visu et vibrantibus continua mobilitate luminibus, cui crines tortuosi decentique inflexione crispati et nexiles videbantur, qui tamen deducti per quosdam consequentes gradus ita formam totius capitis circulabant, ut nihil deesse cerneres, nihil superfluum detineres. cui quidem pallium Athenarumque vestitus, sed gestamen in ma
Abbreviated transcription (Latin):
apͥcorno oriente occidt̃ eniochꝰ
Utotus. & eiꝰ cap̾. hediq. ꝑ sei pars si¬
nistra. & argonis puppis. & ꝓchion. In¬
incẽ oriunt᷑ cignꝰ & aqͥla & sagitta.
ealtariũ. Aqͣrio oriente: occidt᷑ cen¬
tiuri pars eqͥna. ydricap̃. Orit᷑ & eqꝰ
pegasꝰ. Piscibꝰ ortis: occidt᷑ ydrũ totuᷤ.¬

Expanded text:
apricorno oriente occidunt Heniochus totus et eius Capra Haedique, Persei pars sinistra et Argus puppis et Procyon; inuicem oriuntur Cycnus et Aquila et Sagitta et Altatium. Aquario oriente occidunt Centauri pars equina, Hydri caput; oritur et equus Pegasus. Piscibus ortis occidunt Hydrus totu
Abbreviated transcription (Latin):
IcCł generalit̾ sciendũ
cunctis orbibꝰ planetarũ ecentron
.ẽẽ tellurẽ: hoc ẽ. ñ tenere mediũ cir¬
cłors. quẽ centron. eẽ. ñ dubiũ Et ilido
nerale uii oĩbꝰ aduertendũ qd̾ cũ munos
dẽ ductꝰ rotatione uni moda torquer i¬
nete cotidiȩ tã loca ꝗͣ diui̾sitates arros
solsticio inbrumã redit. aut̃ ab eade ni
sticialẽ lieã subleuat᷑. ꝑ eas qͥppe mitea¬
Sones cõmeat circłorũ¬

Expanded text:
icet generaliter sciendum cunctis orbibus planetarum eccentron esse tellurem, hoc est, non tenere medium circulorum, quod centron esse non dubium, et illud generale septem omnibus aduertendum, quod, cum mundus eiusdem ductus rotatione unimoda torqueatur, pianetae cotidie tam loca quam diuersitates arripisolstitio in brumam redit, aut ab eadem in solstitialem lineam subleuatur; per easdem quippe mutationes commeat circuloru
Abbreviated transcription (Latin):
ylilicet inortũ ꝑgere uideant᷑.
itam adu̾sũ mundũ rigido motu s o.¬
Aiqͦ rodiaci de fixa moliunt᷑. Alioqͥn
scontͣrio partiũ suarũ motu mundꝰ
tare nꝰ posset. Deniq etiã ꝑipatecicoꝵ
dogma contendit. ñ ad u̾sũ mundũ.
hec syd̾a ꝓmoueri. s celeritate mun¬
dquã sequi ñpoterant pͣteriri. Qd̃ qͥ¬
A etiã ut uerũ sit: meis ñ pot̾at regliꝰ
obuiare.Siue enĩ sat᷑nꝰ nimia cũ mun¬
do celeritate concertans uix exiguis
cursib suꝑat᷑. ac luna qd̾ tardius in
tib id̾o celerior qr breuiore ambitu or¬
bem circũit luna. tardiꝰq sat᷑nꝰ ꝓpt̾ la¬
titudinẽ orbeffusi. utrũ uelis: meis re¬
głis ñ obsistit. Siquidẽ suis motꝰ istorũ
rationibꝰ dispensatur.¬

Expanded text:
sidera, licet in ortum pergere uideantur, non tamen aduersum mundum rigido motu, sed obliquo per zodiaci defixa moliuntur; alioquin ex contrario partium suarum motu mundus stare non posset. Denique etiam Peripateticorum dogma contendit non aduersum mundum haec sidera promoueri, sed celeritate mundi, quam sequi non poterunt, praeteriri. Quod quidem, etiam ut uerum sit, meis non poterit rationibus obuiare. Siue enim Saturnus nimia cum mundo celeritate concertans uix exiguis cursibus superatur, ac Luna, quod tardius incm nitentibus ideo celerior, quia breuiore ambitu orbem circuit, Luna, tardiorque Saturnus propter latitudinem orbis effusi, utrum uelis, meis regulis non obsistit, siquidem suis motus istorum rationibus dispensatur.
Abbreviated transcription (Latin):
fau hac questione sũmota. alia subti.¬
lior de spacus imparibꝰ obiectat᷑. Di.¬
untem̃. Si spacia signoꝵ ȩqͣlia sint: aut sol
cardiore cursu ꝗͣdã signa tnͣscurrit aut
indierũ ratio diu̾sitate m̃tit᷑. Sed constat.
ilẽ geminoꝵ signũ. xxxx. uͦi  diebꝰ excurre¬
N Sagittarii autẽ.xx uiii. Cȩt̾isq signis
alit adici aut detͣhi aliqͥs portiones. ꝗ d̾
ꝓfito ñ fieret: si aut ȩqͣli cursu ferret᷑.
uit signa spaciis paribꝰ tendent᷑. Sol au-¬
ł ead̾e ac ꝑpetua celer itate festinat.

Expanded text:
um hac quaestione summota, alia subtilior de spatiis imparibus obiectatur. Dicunt enim: si spatia signorum aequalia sunt, aut Sol tardiore cursu quaedam signa transcurrit, aut in dierum ratio diuersitate mentitur. Sed constat Solem Geminorum signum XXX et duobus diebus excurrere, Sagittarii autem XXVIIII ceterisque signis aut adici aut detrahi aliquas portiones; quod profecto non fieret, si et Sol aequali cursu ferretur et signa spatiis paribus tenderentur; Sol autem eadem ac perpetua celeritate festinat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ̃ argo uocat᷑. I IBRA surgert
occidt᷑. pegasi. & cigni reliꝗͣ portiont¬
sandromedeq cap̃. cepheiq humenat
 & flexꝰ fluminis eridani. Oriunt᷑ corn¬
 medietas. nixi dext̃ pes. & bootis & Idr
reliquũ pͣt̾ ultimã caudã. centauriq
pars quȩ in equi speciẽ figurat᷑. Scorpa¬
 ne autẽ nascente: occidt᷑ andromedde
pars reliqͣ. itẽ cefei pars ꝗͣ extͥ septend¬
nalem circłm posita & cassienia. Eoru¬
nis pars. Eode tẽpore oriunt᷑ adriꝗ
tario nascente: mergit᷑ orion & canicła
& ochi pedes Oriuntur uͦ totꝰ ofiocꝰ. & ni¬
pi sinistra manꝰ . & lyra. &. cephei caput.

Expanded text:
bra surgente occidunt Pegasi et Cycni reliquie portiones Andromedaeque caput Cepheique umeri, Cetus et flexus fluminis Eridani; oriuntur Coronae medietas, Nixi dexter pes et Bootes et Hydri reliquum praeter ultimam caudam Centaurique pars, quae in equi speciem figuratur. Scorpione autem nascente occidunt Andromedae pars reliqua, item Cephei quae extra septentrionalem circulum posita, et Cassiepeia et Orionis pars; eodem tempore oriuntur Ariadnes es. Sagittario nascente mergitur Orion et Canicola et Heniochi pedes; oriuntur uero totus Ophiuchus et Nixi sinistra manus et Lyra et Cephei