comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dire oportere. pͥus ꝗͣ adu̾sa fama
nouaᷤ res domii moliret᷑. se aũt si
residuȩ sibi copiȩ traderent᷑. ⁊ ul¬
tionẽ ab hoste exacturũ. ⁊ ignomi¬
niã domesticã ꝓpulsaturũ. aut si
adu̾sa belli ꝑseuassent. cessurũ se
qͥdẽ hosti. s tam̃ sine regiᷤᷤ infamia:
bato c̃silio. exercitꝰ mardonio tra¬
dit᷑. Rex abidũ uͥ pontẽ ueluti ui¬
ctor mariᷤᷤ c̃seruerat. cũ pauciᷤ ꝓ¬
ficiscit᷑. S cũ pontẽ hiberniᷤ tẽpe¬
statib dissolutũ offendisset. pisca¬
Erat sane qd̃ expectare humanũ ge¬
nꝰ ⁊ dolere debuerit. mutationes
reꝵ hac uł maxime uarietate ꝑ¬
metiens. exiguo c̃tentũ latere na¬
uigio. sub qͦ ipsũ ante pelaguᷤᷤ la¬
tuisset. ⁊ qͥ iugũ captiuitatiᷤᷤ sue
uicto ponto ĩportasset. uilissimo
cuiꝰ potentiȩ dũ montes excidua.
ualles replent᷑. ãnes exauriunt᷑.
ipsa etiã reꝵ natura cessisset. Pe¬
destres qͦq copiȩ q̃ ducib cõmissȩ

Expanded text:
uam aduersa fama nonas res domi moliretur; se autem, si residuae sibi copiae traderentur, et ultionem ab hoste exacturum et ignominiam domesticam propulsaturum, aut, si aduersa belli perseuerassent, cessurum se quidem hosti, sed tamen sine regis infamia. probato consilio exercitus Mardonio traditur. rex Abydum, ubi pontem ueluti uictor maris conseruerat, cum paucis proficiscitur. sed cum pontem hibernis tempestatibus dissolutum offendisset, piscaerat sane quod spectare humanum genus et dolere debuerit mutationes rerum hac uel maxime uarietate permetiens: exiguo contentum latere nauigio, sub quo ipsum pelagus ante latuisset et iugum captiuitatis suae iuncto ponte portasset; uilissimo cuius potentiae, dum montes exciduntur, ualles replentur, amnes exhauriuntur, ipsa etiam rerum natura cessisset. pedestres quoque copiae, quae ducibus commissae
Abbreviated transcription (Latin):
Sapud latino̾ rex arẽmulꝰ. qͥ ꝑ an¬
noꝰ decẽ ⁊ .uiii. flagiciis ĩpietatibꝰq
crescens. ad postremũ diuino ui¬
dicio fulmine uitceptꝰ. matura su.¬
pplicia ĩmatura etate dissoluit.
Pligãt nc̃ si uidet᷑ latini ⁊ siculi.
utrũ in dieb aremuli ⁊ falaridiᷤᷤ
ẽȩ maluisset᷑. innocentũ uitaᷤ pę¬
niᷤᷤ extorquentiũ. an his tpribus

Expanded text:
apud Latinos rex Aremulus, qui per annos XVIII flagitiis inpietatibusque crescens, ad postremum diuino iudicio fulmine interceptus matura supplicia inmatura aetate dissoluit. Eligant nunc, si uidetur, Latini et Siculi, utrum in diebus Aremuli et Phalaridis esse maluissent innocentum uitas poenis extorquentium, an his t
Abbreviated transcription (Latin):
pta increpatiõe corripienᷤ. atq ad
antiqͦꝵ iura fȩderũ religiosa ad¬
hortatione ꝑsuadens. p̃cipueq ad¬
monens. uti cõmisso p̃lio.cȩdentiũ
uice inhibeant remos. seseq bello au¬
ferant. Igit᷑ rex partẽ nauiũ sͥ deti¬
nens. spectator pugnȩ in littore ma¬
net. Contͣ aut̃. artemidora regina
alicarnasi. q̃ in auxiliũ xersi uene¬
rat. int̾ pͥmos duces acerrime bello
ĩmiscet᷑. ita ut u̾sa uice. in uiro fe¬
minea cautela. in femina uiriliᷤᷤ au¬
dacia spectaret᷑. Cũ aũt anceps pu¬
gna ẽẽt. ione iuxta p̃ceptũ temi¬
stoclis paulatĩ se certamini subtra¬
here cȩperũt: Quoꝵ defectio. ꝑsas
iã fugã circũspicientes aꝑte fugere
ꝑsuasit: In qͣ trepidatione. multȩ

Expanded text:
pta increpatione corripiens atque ad pta increpatione corripiens atque ad antiquorum iura foederum religiosa adhortatione persuadens praecipueque admonens, uti commisso proelio cedentium uice inhibeant remos seseque bello auferant. igitur rex, partem nauium sibi detinens, spectator pugnae in litore manet. contra autem Artemidora, regina Halycarnasi, quae in auxilium Xerxi uenerat, inter primos duces acerrime bello inmiscetur, ita ut uersa uice in uiro feminea cautela, in femina uirilis audacia spectaretur. cum autem anceps pugna esset, Iones iuxta praeceptum Themistoclis paulatim se certamini subtrahere coeperunt: quorum defectio Persas iam fugam circumspicientes aperte fugere persuasit. in qua trepi
Abbreviated transcription (Latin):
dt̃ st̃nuntq oĩa. castra ꝑuagan¬
t᷑ ungu̾sa : Et int̾ densas strueͤ cor¬
porũ raros homines uix secuntur:
Uictoreᷤ sine dubio. nͥ mori elegis.¬
sent: Prȩliũ a pͥncipio noctis. in
maiorẽ diei partẽ tractũ ẽ Ad
postremũ uincendo fatigati. uͥ
quisq eoꝵ deficientib mͣbriᷤᷤ. ui¬
sus ẽ sͥ mortiᷤᷤ suȩ ultione satiari.
ibi int ĩpedim̃ta cadauerũ. capr̃¬
q crasso ⁊ semige lato sangͥne
cles dux atheniensiũ. cũ intelle¬
xisset ionaᷤᷤ qͥb dũ auxihũ suꝑio¬
re bello p̃bet. in se ꝑsaꝵ ĩpetũ u̾¬
terat. in auxiliũ: rersis instructã
classẽ deducere. sollicitare eoᷤ par¬
ti suȩ. hostiq subtrahere statuit:
& qr colloquendi facultaᷤᷤ negabat᷑.
locis qͥb ione accessuri nauib uide¬
bant᷑. ꝓponi sybolos. saxisq affĩgi
iubet. socioᷤᷤ quondã ⁊ participes
ꝑiculoꝵ. nc̃ aut̃ iniuste desides a¬

Expanded text:
dunt sternuntque omnia, castra peruagandunt sternuntque omnia, castra peruagantur uniuersa et inter densas strues corporum raros homines uix sequuntur: uictores sine dubio, nisi mori elegissent. proelium a principio noctis in maiorem diei partem tractum : ad postremum uincendo fatigati, ubi quisque eorum deficientibus membris uisus est sibi mortis suae ultione satiatus, ibi inter impedimenta cadauerum campumque crasso et semigelato sanguine mistoclee dux Atheniensium cum intellexisset Ionas — quibus dum auxilium superiore bello praebet, in se Persarum impetum uerterat — in auxilium Xerxis instructam classem deducere, sollicitare eos parti suae hostique subtrahere statuit. et quia conloquendi facultas negabatur, locis quibus Iones accessuri nauibus uidebantur proponi symbolos saxisque adfigi iubet, socios quondam et participes periculorum, nunc autem iniuste desides a
Abbreviated transcription (Latin):
die cũ uideret leonida hostẽ en¬
diq circũ fundi. bortat᷑ auxiliareᷤ
socios. ut subtrahentes se pugnȩ.
in cacum montiᷤᷤ euadant. ac sead
meliora tpr̃a reseruent: Sibi uͦ
cũ sparthanis suis aliã sortẽ ẽẽ su¬
beundã. plꝰ se patͥȩ debere quam
uitȩ: dimissis sociis. sparthanõ ad¬
monet. de gła plurimũ. de uita ni¬
chil sꝑandũ Neq ex pec tandũ uel
hostẽ uł diẽ. s occasione noctiꝰ ꝑrũ¬
pencda castra. cõmiscenda arma. c̃¬
t᷑banda agmina fore. nũquã uic¬
torẽ honestius quã in castriᷤ hostiũ
ꝑituros: ꝑ suasi gͥ mori mallae. in
ultionẽ futurȩ mortiᷤᷤ armant᷑. tan¬
quã ipsi int̾itũ suũ ⁊ exigerent ⁊
uindicarent: Mirũ dictu. Sexcen¬
ti uiri. castra sexcentoꝵ miliũ ir¬
rũpunt: Tumultꝰ totiᷤ castrĩ orit᷑.
ꝑsȩ qͦq ipsi spartanos adiuuant.
mutuis cȩdib sui Spartani que¬
rentes regẽ. nec inuenientes. ce¬

Expanded text:
die cum 111 videret Leonida undique hodie cum 111 videret Leonida undique hostem circumfundi, hortatur auxiliares socios, ut subtrahentes se pugnae, in cacumen montis evadant, ac se ad meliora tempora reservent: sibi vero cum Spartanis suis aliam sortem esse subeundam: plus se patriae debere quam vitae. Dimissis sociis, Spartanos admonet, de gloria plurimum, de vita nihil sperandum: neque exspectandum, vel hostem, vel diem, sed occasione noctis perrumpenda castra, commiscenda arma, conturbanda agmina fore. Nusquam victores honestius, quam in castris hostium perituros. Persuasi igitur mori malle, in ultionem futurae mortis armantur tamquam ipsi interitum suum et exigerent et uindicarent. mirum diotu sescenti uiri castra sescentorum milium inrumpunt. tumultus totis castris oritur. Persae quoque ipsi Spartanos adiuuant mutuis caedibus suis. Spartani quaerentes regem nec inuenientes cae
Abbreviated transcription (Latin):
ducentaᷤ. oneraria tria milia numero
habuisse narrat᷑. ut merito inopina¬
to exercitus ĩm̃sȩq classi. uix ad por¬
tũ flumina. uix t̾ras ad egressũ. uix
maria ad cursũ. suffecisse memoratũ
sit: Huic tã incredibili tpr̃ĩb nr̃is
agmini. cuiꝰ numerũ ^ ͤ difficihus astru¬
i. quã tc̃ fuit uinci. leonida rex spar¬
tanoꝵ cũ qͣtuor milib hominũ in
angustiis t̃mopilaꝵ obstitit. Uerses
aut̃ contẽptu paucitatis obiectȩ.
iniri pugnã. conseri manũ ĩꝑat.¬
P orro illi quoꝵ cognati ⁊ cõmanipu¬
lares in cãpis marathoniis occubu¬
erant. ⁊ certaminiᷤᷤ simul ⁊ cladis
extitere pͥncipiũ Deinde succedeis
S t᷑ba maior ac segnior. cũ iã neq
ad ꝓcurrendũ lib̾a. neq ad pugnai¬
dii expedita. neq ad fugiendum
ꝓmpta. soliᷤᷤ mortib subrigeret᷑.
triduo ẽtinuo ñ duoꝵ pugna. s
cȩdes uniꝰ ppłi fuit. Quarto aut̃

Expanded text:
ducentas, onerarias autem tria milia numero ducentas, onerarias autem tria milia numero habuisse narratur; ut merito inopinato exercitu inmensaeque classi uix ad potum flumina, uix terras ad ingressum, uix maria ad cursum ssit. Huic tam incredibili temporibus nostris agmini, cujus numerum nunc difficilius est astrui, quam tunc fuit vinci, Leonida rex Spartanorum cum quatuor millibus hominum in angustiis Thermopylarum obstitit. Xerxes autem, contemptu paucitatis objectae, iniri pugnam, conseri manum iPorro illi, quorum cognati et commanipulares in campis Marathoniis occubuerant, et certaminis simul et cladis exstitere principium. Deinde succedens sibi turba major ac segnior, cum jam, neque ad procurrendum libera, neque ad pugnandum expedita, neque ad fugiendum prompta, solis mortibus subrigeretur, triduo continuo non duorum pugna, sed caedes unius populi fuit. Quarta autem
Abbreviated transcription (Latin):
sit. quã posset expedito saguta¬
rũ iactu ꝓpulsari: Ganta ĩ eo
bello chu̾sitas certandi fuit᷑ . ex alia
parte uiri ad occidendũ parati. ex
alia pecudes ad moriendũ p̃paratȩ
putarent᷑. Ducenta milia ꝑsaꝵ. apd̾̃
cãpos marathonioᷤᷤ ea tẽpestate cecider̃.
Sensit dariꝰ hoc dãnũ: Nã uictꝰ ab a¬
theniensib fugatꝰq. arreptiᷤᷤ nauib
refugit in ꝑsas: Cũ aut̃ instaurar&
bellũ. ⁊ ulcisci in uictoreᷤᷤ moliret᷑. in
ipso apparatu concidit. olỹpiade sep¬
tã. anno. ccͦ. lxxͦ.i. Qͦ tpr. romȩ po¬
pulia uirgo obcͥmen stupri uiua de
Sin regnũ succeden. bellũ adu̾sꝰ gre¬
ciã a patre susceptũ. ꝑ qͥnquenniũ
instrux̃. Eͦd demaratꝰ lacedemonus
qͥ tc̃ forte ap̃ xersem exulabat. ꝑ ta¬
bellaᷤ pͥmũ scriptaᷤᷤ deinde ceratas. su¬
is. ꝓdidit: gͣ xerses septingenta mi¬
lia armatoꝵ de regno. ⁊. ccͣc. milia
de auxiliis. rostrataᷤᷤ etĩ naues mille

Expanded text:
sit, quam posset expedito sagittarum jactu propulsari. Tanta in eo bello diversitas certandi fuit, ut alia ex parte viri ad occidendum parati, ex alia pecudes ad moriendum praeparatae putarentur. ducenta milia Persarum apud campos Marathonios ea tempestate ceciderunt. sensit Darius hoc damnum: nam uictus fugatusque arreptis nauibus refugit in Persas. cum autem instauraret bellum et ulcisci in uictores moliretur, in ipso apparatu concidit olympiade tam anno CCLXXV, quo tempore Romae Popilia uirgo ob crimen stupri uiua defin regnum succedens bellum aduersus Graeciam a patre susceptum per quinquennium instruxit; qugd Demaratus Lacedaemonius, qui tunc forte apud Xerxen exulabat, per tabellas primum scriptas deinde ceratas suis prodidit. igitur Xerxes septingenta milia armatorum de regno et trecenta de auxiliis, rostratas etiam naues mille
Abbreviated transcription (Latin):
lib bellatoꝵ. trepidꝰ refugit: quã¬
uis hunc amissoꝵ numeꝵ int̾ dam.¬
na ñ duxerit. ⁊ quẽ habendum
iuix qͥs quã ãbire ausꝰ eẽt. ꝑditũ
ille ñ sensit: Inde asiã macetloniãq
aggressꝰ: ꝑdomuit: Lonaᷤᷤ qͦq na¬
uali c̃gressiõe suꝑauit Deinide in
athenienses cur ionas adu̾sũ se au.¬
xilio iuuissent. ĩpetr̃ fec̃. atq ar¬
ma direx̃ Porro aut̃ athenienses
uͥ aduentare dariũ cõꝑerunt. ꝗͣ.¬
uis auxiliũ a lacedemoniis poposciᷤᷤ.¬
sent. tam̃ cũ detineri ꝑsas qͣtridu¬
anȩ religioĩs ocio cõꝑtũ haberent.
spẽ occasiõe sum̃tes. instructiᷤᷤ tan.¬
tũ decẽ milib ciuiũ. ⁊ platensib
auxiliatorib mille. adu̾sũ sexcen

Expanded text:
libus bellatorum, trepidus refugit; quamlibus bellatorum, trepidus refugit; quamvis hunc amissorum numerum inter damna non duxerit, et, quem habendum uix quisquam ambire ausus esset, perditum ille non sensit. inde Asiam Macedoniamque adgressus perdomuit. Ionas quoque nauali congressione superauit. deinde in Athenienses, cur Ionas aduersum se auxilio iuuissent, impetum fecit atque arma direxit. porro autem Athenienses ubi aduentare Darium conpererunt, quamuis auxilium a Lacedaemoniis poposcissent, tamen, cum detineri Persas quadriduanae religionis otio conpertum haberent, spem occasione sumentes instructis tantum decem milibus ciuium et Plataeensibus auxiliaribus mille a
Abbreviated transcription (Latin):
taᷤᷤ int̾fecto. pꝰ aliqͣntũ int̾uallum
sorte regnũ adeptꝰ ẽ: Regnauit
enĩ mediꝰ eoꝵ cãbises. cyri filiꝰ Qui
deuicta egypto. cunctã egypti re-¬
ligionẽ abominat᷑. cerimoniaᷤᷤ eiꝰ ⁊
tẽpla deposuit: Post hũc etiã ma
c̃sensu om̃iũ rex creatꝰ ẽ. Ꝙͥ postꝗ᷑ͤ
assyrioᷤᷤ ac babylonẽ a ꝑsaꝵ regno
deficientẽ bello recuꝑauit. anthi.¬
ro regi scythaꝵ hac uł maxime
causa bellũ intulit. qđ filiȩ eiꝰ pe¬
titas sͥ nuptiaᷤᷤ ñ obtinuisset. Mag.¬
na scilicie necessitaᷤ ꝓ uniꝰ libidi¬
¶ne
hõĩs. septingłnta milia hominũ ꝑi.¬
culo morti exponi: Incredibili qui¬
ppe apparatu. cũ septingentiᷤᷤ milib
armatoꝵ scythiã ingressꝰ. ñ facienti.¬
b hostib iustȩ pugnȩ potestatẽ. in
suꝑ repentunuis incursib extrema co¬
piaꝵ dilacerantib. metuens ne sͥ
reditꝰ int̾rupto ponte histri flum¬
nis negaret᷑. amissis octuaginta mi.¬

Expanded text:
thas , interfecto post aliquantum interuallum sorte regnum adeptus est. regnauit enim medius eorum Cambyses Cyri filius; qui deuicta Aegypto cunctam Aegypti religionem abominatus caerimonias eius et templa deposuit. post hunc etiam magconsensu omnium rex creatus est. qui postquam Assyrios ac Babylonam a Persarum regno deficientem bello recuperauit, Antyro, regi Scytharum, hac uel maxime causa bellum intulit, quod filiae eius petitas sibi nuptias non obtinuisset. magna scilicet necessitas, pro unius libidine hominis septingenta milia uirorum periculo mortis exponi. incredibili quippe apparatu cum septingentis milibus armatorum Scythiam ingressus , non facientibus hostibus iustae pugnae potestasuper repentinis incursibus extrema copiarum dilacerantibus, metuens ne sibi reditus interrupto ponte Histri fluminis negaretur, amissis octoginta mil
Abbreviated transcription (Latin):
uegentes decerni bellũ expetiuis.¬
sent. sp̃e temere sũptȩ expeditio¬
niᷤ pͥmiᷤᷤ successib firmauer̃: De¬
hinc inducti in insidiaᷤᷤ. circũuen¬
tiq ab hostib. om̃s ibidẽ trucida¬
ti s̃. uno tantũ ad enuntiandã
cladẽ reseruato. ut miseriꝰ audi¬
ret patria ꝑditos. quã ꝑdidisset:
Ad hȩc ñ romȩ tantũ talia gereban¬
t᷑. s queq ꝓuintia suiᷤ ignib e¬
stuabat. ⁊ qđ poeta p̾cipuus in
una urbe descripsit. ego de toto
orbe dixerĩ. crudeliᷤᷤ ubiq luctꝰ.
ubiq pauor. ⁊ płima mortiᷤᷤ ima

Expanded text:
Veientes decerni bellum expetiuisVeientes decerni bellum expetiuissent, spem temere sumptae expeditionis primis successibus firmauerunt: dehinc inducti in insidias circumuentique ab hostibus, omnes ibidem trucidati sunt, uno tantum ad enuntiandam cladem reseruato, ut miserius audiret patria perditos, quam perdidisset. ad haec noa Romae tantum talia gerebantur, sed quaeque prouincia suis ignibus aestuabat et, quod poeta praecipuus in una urbe descripsit, ego de toto orbe dixerim: crudelis ubique Luctus, ubique pauor et plurima mortis ima
Abbreviated transcription (Latin):
cessatũ tam̃ a mortib ñ est:
egentes ⁊ etrusci. gͣues hostes. ad¬
iunctĩ sibi finitimoꝵ copiis in bel¬
la surgenteᷤ. obuiis marco fabio ⁊
gneio manlio c̃sulib excipiunt᷑ Ubi
post sacram̃tũ niratiois. qͦ se roma¬
ni deuouerant ñ nͥ pꝰ uictoriã ad
castra redituroᷤ. adeo atrox certam̃
fuit. ⁊ uictiᷤᷤ uic torib q par fortu¬
na. ut amisso płimo exercitu. occisiᷤᷤ.¬
q in pugna. manlio c̃sule ⁊ fabio
c̃sulari. marcꝰ fabiꝰ consul oblatũ sͥ
a senatu triũphũ susciꝑe recusarit.
qr tantiᷤ rei publicȩ detͥmtis luctus
pociꝰ debebat᷑.
loriosissima illa numero ⁊ uiri¬
b fabioꝵ familia. uegentinũ sorti¬
ta certam̃. qͣntã rei publicȩ orbitatẽ
occasu suo intulerit. infamib usq
adhuc uocabuli. testes s̃ fluuiᷤ qͥ ꝑ¬
didit ⁊ porta q̃ misit: Nã cũ sex
⁊ trecenti fabii. uere clarissima ro¬
mani statꝰ lumina. speciale sͥ ad u̾sꝰ

Expanded text:
cessatum tamen a mortibus non est. cessatum tamen a mortibus non est. Veientes et Etrusci, graves hostes, adjunctis sibi finitimorum copiis, in bella surgentes, obviis M. Fabio, et Gn. Manlio consulibus excipiuntur: ubi post sacramentum jurationis, quo se Romani devoverant, non nisi post victoriam ad castra redituros, adeo atrox certamen fuit, et victis victoribusque par forma, ut amisso plurimo exercitu, occisisque in pugna Manlio consule et Fabio consulari, M. Fabius consul 99 oblatum sibi a senatu triumphum suscipere recusarit, quia tantis Reipublicae detrimentis luctus potius debebatur. Gloriosissima illa numero et viribus Fabiorum familia, Veientanum sortita certamen, quantam Reipublicae orbitatem occasu suo intulerit, infamibus usque ad nunc uocabulis testes sunt fluuius qui perdidit et porta quae misit. nam cmn sex et trecenti Fabii, uere clarissima Romani status lumina, speciale sibi adnersum
Abbreviated transcription (Latin):
magno apparatu belli romã c̃tendt̃:
Qͦ metu const̃nati romani. dictatorẽ
creant. cuiꝰ auctoritaᷤᷤ ⁊ potentia c̃¬
sulẽ p̃iret: Quȩ res. in illo tc̃ bello
płimũ emolum̃ti tulit Seq̃r dis¬
cessio pleb̾ a patͥb. cũ marco ualerio
dictatore: Delectũ militũ a gente
Uariis ppłs stimulatꝰ iniuriis. sacrũ
montẽ insedit armatꝰ Qua ꝑnicie
qͥd atrociꝰ. cũ corpꝰ a capite desectũ.
ꝑditionẽ eiꝰ ꝑ qͦd spirabat meditare¬
Actũq de romano nomine intestina
ꝑniciȩ foret. nͥ matura reconcilia¬
tio surrepsisset ⁊ Priꝰ quã discessio
ipsa cognosceret᷑ Urget se atq im¬
minet sͥ. extra illaᷤᷤ aꝑtaᷤᷤ bellorũ
clades successu misero. clandestina
ꝑnicies: & ppe. tito gesonio ⁊ pu
blio minutio consulib. duo uł ma¬
xima oñiũ maloꝵ abominam̃ta.
fames ⁊ pestilentia. fessã urbẽ cor¬
ripuere: Tessatũ ẽ paulisꝑ a p̃liis.

Expanded text:
magno apparatu belli Romam contendunt. magno apparatu belli Romam contendunt. quo metu consternati Romani dictatorem creant, cuius auctoritas et potentia consulem praeiret; quae res in illo tunc bello plurimum emolumenti tulit. Sequitur discessio plebis a patribus, cum, M. Valerio dictatore dilectum militum agente, uariis populus stimulatus iniuriis Sacrum Montem insedit armatus. qua pernicie quid atrocius, cum corpus a capite desectum perditionem eius, per quod inspirabat, meditareactumque de Romano nomine intestina pernicie foret, nisi maturata reconciliatio subrepsisset prius quam se discessio ipsa cognosceret. urguet se atque inminet sibi extra illas apertas bellorum clades successu misero clandestina pernicies: quippe T. Gesonio et P. Minucio consulibus duo uel maxima omnium malorum abomiamfames et pestilentia fessam Urbem corripuere. Cessatum est paulisper a praeliis,
Abbreviated transcription (Latin):
torẽ regẽq romȩ ñ solũ exequare
parricidio. s etiã uincere studuit:¬
Quippe. duos filios suos adolescentẽ.
totidẽq uxoriᷤᷤ suȩ frẽs. uitellioᷤ iu¬
uenes. reuocandoꝵ in urbe regũ
placito simulato. in concionẽ ꝓtͣ¬
xit. uirgis cecidit. securiq ꝑ cussit.
Ipse deinde uegentũ tarqͥnienssũ¬
q bello. cũ arrunte tarqͥnii suꝑ¬
bi filio c̃gresso sibi cõmortuoq ꝓ¬
cubuit: Porsenna rex etruscoꝵ.
gͣuissimꝰ regii nominiᷤᷤ suffragator.
tarqͥnũ manu gerens. tͥb c̃tinuuis
anniᷤᷤ trepidã urbẽ t̾ruit. c̃clu¬
sit. obsedit. Et nͥ hostẽ uł my¬
tius constanti urendȩ manꝰ
patientia uł uirgo clylia admira¬
bili tͣnmeati fluminis audatia ꝑ¬
mouissent. ꝓfecto romani cõpulsi
forent ꝑpeti: aut captiuitatẽ. hoste
insistente suꝑati: aut seruitutẽ. re¬
cepto rege subiecti:
ost hȩc sabini corrasis undiq copuis.

Expanded text:
torem regemque Romae non salum exaequare torem regemque Romae non salum exaequare parricidio sed et uincere studuitquippe duos filios sues adnlescentes totidemque uxoris suae fratres, Vitellios iuucnes, reuocandorum in Vrbem regum plaoito insimulatos, in contionem pretraxit, uirgis cecidit securique percussit, ipse deinde Veientum Tarquiniensiumque bello cum Arrunte, Superbi filio, congresso sibi commortuoque procubuit. Porsenna rex Etruscorum, grauissimus regii nominis suffragator, Tarquinium manu ingerens, tribus continuis annis trepidam urbem terruit conclusit obsedit; et nisi hostem uel Mucius constanti urendae manus patientia uel uirgo Cloelia admirabili transmeati fluminis audacia permouissent, profecto Romani conpulsi forent perpeti aut captiuitatem hoste insistente superati, aut seruitutem recepto rege subiecti. post haec Sabmi conrasis undique copiis
Abbreviated transcription (Latin):
tate detentũ. flagicio adulteratȩ
lucreciȩ amissũ. ⁊ int̾ domestica
uicia uirtutesq forinsecꝰ emican¬
teᷤ. id est oppida ualida in latio ꝑ
eũ capta. ardeã. ariculũ. suessam.
pomeciãq. ⁊ qͥcqͥd in gabios uel
fraude ꝓpria. uł pȩna filii.
uł romaniᷤ uiri b ꝑpetͣuit: S
romani qͣnta mala ꝑ ducentos
xl.⁊ tres annoᷤᷤ c̃tinua illa regr̃
dñãtione ꝑtulerint: ñ solũ uniꝰ
regis expulsio. uerũ etiã c̃iuratio
regii nominiᷤ ⁊ potestatiᷤᷤ ostendit: Nã
si uniꝰ tantũ suꝑbia fuisset inculpa.
ipsũ solũ oportuisset expelli. serua¬
ta regia dignitate meliorib: Igit᷑
regib urbe ꝓpulsiᷤᷤ. romani c̃sulendẽ
sibi quã cuiquã suȩ lib̾tati dñandũ
rati. consules creauer̃ Qͥb ueluti
adulta. rei publicȩ crescentiᷤᷤ etaᷤᷤ ro¬
bustiorib ausis exercebat᷑:
pͥmꝰ apud romanos c̃sul. pͥmũ c̃di¬

Expanded text:
tate detentum, flagitio adulteratae tate detentum, flagitio adulteratae Lucretiae amissum, et inter domestica uitia uirtutesque forinsecus emicantes, id est oppida ualida in Latio per eum capta Ardeam Oricolum Suessam Pometiamque et quidquid in Gabios uel fraude propria uel poena filii uel Romanis uiribus perpetrauit. sed Romani quanta mala per CCCLIII annos continua illa regum dominatione pertulerint, non solum unius regis expulsio uerum etiam eiuratio regii nominis et potestatis ostendit. nam si mins tantum superbia fuisset in culpa, ipsum solum oportuisset expelli seruata regia dignitate melioribus. igitnr regibus Vrbe propulsis Romani, consulendum sibi quam cuiquam suae libertati dominandum rati, consules creauerunt: quibus ueluti adulta reipublicae crescentis aetas robustioribus ausis exercebatur. primus apud Romanos consul primum condi
Abbreviated transcription (Latin):
sabilia certamind. ⁊ iuxta qͣnti¬
tatẽ uiriũ sẽꝑ grauia. quãbre¬
uissime strinxerĩ: Tlhuor
hostiliũ militariᷤᷤ rei institutorẽ.
fiducia bene exercitȩ iuuentutiᷤᷤ.
albaniᷤᷤ intulisse bellũ. ⁊ du al¬
trinsecꝰ spe incerta. certa clade.
tandẽ pessimoᷤᷤ exitꝰ ⁊ dubios e¬
uentꝰ cõpendiosa t̃geminoꝵ con¬
gressione finisse: Rursꝰ pace di¬
rupta. ⁊ tũ sufeciũ fidinatẽ bel¬
lo meditata etiã ꝓditione sus¬
pensũ. currib in diu̾sa raptan¬
tib. dupliciᷤᷤ aĩmi naxã pęna di¬
uisi corporiᷤ expendisse: Latinoᷤ
anco martio duce sepe c̃gressoᷤ.
aliqͣndo suꝑatos: ⁊ arqͥnũ pͥsc̃r.
om̃s finitimoͦs ⁊ potentes tc̃ tuciȩ
xͣii. ppłos. ii numers concidisse con¬
flictib. Negenteᷤ seruio tullo insi¬
stente. uic tos fuisse ñ domitos Tar¬
qͥnĩ suꝑbi regnũ occisi soceri scele¬
re assuptũ. habita inques cRudeli.¬

Expanded text:
sabilia certamina et iuxta quantisabilia certamina et iuxta quantitatem uirium semper grauia quam breuissime strinxerim: Tnllum Hostilium militaris rei institutorem fiducia bene exercitae iuuentutis Albanis intulisse bellum et diu altrinsecus spe incerta, certa clade, tandem pessimos exitus et dubios euentus conpendiosa tergeminorum congressione finisse: rursus pace disrupta Mettum Fufetium Fidenate bello, meditata etiam proditione suspensum, curribus in diuersa raptantibus duplicis animi noxam poena diuisi corporis expendisse: Latinos Anco Marcio duce saepe congressos, aliquando superatos: Tarquinium Priscum omnes finitimos et potentes im populos innumeris concidisse conflictibus: Veientes Seruio Tullio insistente uiotos fuisse nec domitos: Tarquinii Superbi regnum occisi soceri scelere adsumptum, habita in ciues crudeli
Abbreviated transcription (Latin):
int̃fecto pͥmũ auo numitore. de¬
hinc remo frẽ. arripuit ĩperix.
urbẽq c̃stituit. Regnũ auii. my¬
roᷤᷤ fr̃is. tẽplũ. soceri sangͥne de¬
dicauit. sceleratoꝵ manũ ꝓmis¬
sa ĩpunitate collegit. Primꝰ illi
cãpꝰ ad bellũ. forũ urbiᷤᷤ fuit.
mixta simul ext̾na quiliaq bel¬
la
nũquã de futura significanᷤ. Sabi¬
noꝵ qͦs federe ludĩq pellexerat
fȩminas. tã inhoneste p̾sũpsit.
quã nefarie defendit: Ducẽ eoꝵ
titũ taqũ senẽ. honest If pietatis
causiᷤᷤ insistentẽ. chu armiᷤᷤ ꝓpul¬
satũ. mox ut in societatẽ regni
assũpsit. occidit: Cũ uegentib
p̃liũ. adhuc paruo nomine iam
magnis uirib agitatũ. cecinien¬
sũ captũ ac dirutũ oppiduo
Assũptis semel armiᷤᷤ nũquã qͥes.
qͥppe. qͥb egestas turpiᷤᷤ atq ob¬
scena fames domi timerent᷑. si
ũquã ł acͥqͥeuissent. Iã hinc inces¬

Expanded text:
interfecto primum auo Numitore deinterfecto primum auo Numitore dehinc Remo fratre, arripuit imperium Vrbemque constituit; regnum aui, muros fratris, templum soceri sanguine dedicauit; sceleratorum manum promissa inpunitate collegit. primus illi campus ad bellum forum Vrbis fuit, mixta simul externa ciuiliaque bella numquam defutura significans. Sabinorum, quos foedere ludisque pellexerat, feminas tam inhoneste praesumpsit quam nefarie defendit. ducem eorum Titum Tatium, senem honestis pietatis causis insistentem, diu armis propulsatum, mox, ut in societatem regni adsumpsit, occidit. cum Veientibus proelium adhuc paruo nomine, iam magnis uiribus, agitatum. Caeninensium captum ac dirutum oppidum. adsumptis semel armis numquam quies, quippe quibus egestas turpis atque obscena fames domi timerentur, si umquam paci adquieuissent. iam hinc inces
Abbreviated transcription (Latin):
moriã ⁊ in qͦꝵ memoria parceret᷑:
Quaꝓpt̾ desinant religionẽ lacerã¬
re. ⁊ lacessere pacientiã dĩ. ꝓpt̃
quã habẽt. uti ⁊ hoc qͦq ĩpunitr̃
habeant. si aliqͥndo desistant. Re¬
colant sane mecũ maioꝵ suoꝵ tẽ¬
pora. belliꝰ inqͥetissima. sceleribus
ex secrabilia. dissensiõib fȩdi. mise¬
riis c̃tinuatissima. Quȩ ⁊ merito
possint horrere qr fuer̃. ⁊ necessa¬
rio debent rogare ne sint. E ũ sa¬
ne rogare solũ dm̃. qͥ ⁊ tẽ occulta
exordio reuolutiᷤ ꝑ ordinẽ bysto¬
riis ꝓferentur
xta. q̃ qͥnto demũ anno qͣtuor
in medio expletiᷤᷤ apud heliden
greciȩ quitatẽ agone ⁊ ludis
exercert solet. urbs roma in ita¬
lia. romulo ⁊ remo geminiᷤᷤ aue¬
torib c̃dita ẽ Cuiꝰ regnũ conti¬
nuo romulꝰ parricidio ĩbuit.
pariq successu crudelitatiᷤᷤ. sine
mora raptaᷤᷤ sabinaᷤᷤ ĩꝓbis nuptũs
c̃fȩderatis. maritoꝵ ⁊ parentũ
cruore dotauit. Itaq romulus

Expanded text:
moriam et in quorum memoria parceretur. quapropter desinant religionem lacerare et lacessere patientiam Dei propter quam habent, uti et hoc quoque inpunitum habeant, si aliquando desistant. recolant sane mecum maiorum suorum tempora, bellis inquietissima, sceleribus exsecrabilia, dissensionibus foeda, miseriis continuatissima, quae et merito possunt horrere, quia fuerunt, et necessario debent rogare, ne sint: eum sane rogare solum Deum, qui et tunc occulta exordio, reuolutis per ordinem historiis, proferentur. xta, quae quinto demum anno quattuor in medio expletis apud Elidem Graeciae ciuitatem agone et ludis exerceri solet, urbs Roma in Italia a Romulo et Remo geminis auctoribus condita est. cuius regnum continuo Romulus parricidio imbuit, parique successu crudelitatis sine more raptas Sabinas, inprobis nuptiis confoederatas maritorum et parentum cruore dotauit. itaque Romulus,
Abbreviated transcription (Latin):
uxoresq suaᷤᷤ singulas tantuo
auri unciaᷤᷤ. ⁊ argenti ñ ampliꝰ
quã singłas libras relinquerens.
consulare sortitꝰ. ultionẽ ycipue
patriᷤᷤ ⁊ patrui aĩo intendens. py¬
reneũ transgressꝰ. pͥmo ĩpetu
carthaginẽ nouã cepit: uͥ sti¬
pendia magna. p̃sidia ualida.
copiȩ auri argentiq magnȩ pȩ.¬
noꝵ habebant᷑. Ibi etiã magonẽ
frẽm hannibalis captũ cũ cȩt̾is.
romã misit:
euinꝰ consul ex macedonia
rediens. agrigentũ urbẽ sicihȩ
tes in deditionẽ accepit. ͥx.

Expanded text:
uxoresque suas singulas tantum uxoresque suas singulas tantum auri uncias et argenti non amplius quam singulas libras relinquerent. consulare sortitus, ultionem praecipue patris et patrui animo intendens, Pyrenaeum transgressus primo impetu Carthaginem Nonam cepit, ubi stipendia maxima, praesidia ualida, copiae auri argeutique magnae Poenorum habebantur; ibi etiam Magonem fratrem Hannibalis captum cum ceteris Romam misit. Laeuinus consul ex Macedonia rediens Agrigentum urbem Siciliae tes in deditionem accepit,
Abbreviated transcription (Latin):
c̃tingit. ⁊ alt̾nis uicib nc̃ gen¬
tiles nẽ xͥani rogant. nec unꝗͣ
etiã ipsiᷤᷤ testib factũ ẽ. ut opta
ꝑmittit᷑ ꝓcul dubio constat ur
credula castigataor
⁊uero in hispania. ambo sci¬
piones a fr̃ẽ hasdrubaliᷤᷤ int̾fecti
ẽ: In cãpania capua capta ẽ. a
quinto fuluio ꝓconsule Princi¬
pes cãpanoꝵ. ueneno mortẽ sͥ c̃¬
sciuer̃ Senatũ omnẽ capnȩ. e.¬
tiã ꝓhibente senatu : omano.
fulunis sulpiciꝰ necauit. Int̃fec¬
tiꝰ in hispania sccpionib. cũ oĩb
incusso pauore cunctantib
scipio se ad modũ adolescens ul¬
tro obtulisset. ⁊ pudenda peny.¬
ria ẽet erarii. claudio marcello
⁊ ualerio leumo auetorib qͥ tc̃
c̃sules erant. aurũ argentũq sig.¬
natũ. ad questores palã om̃s se.¬
natores in publicũ contuler̃. ita
ut nichil p̃t̾ anulos singłos bul.¬
lasq sͥ ac filiis. ⁊ deinde ꝑ filiaᷤᷤ

Expanded text:
contingit, et alternis uicibus nunc gencontingit, et alternis uicibus nunc gentiles nunc Christiani rogant nec umquam etiam ipsis testibus factum est, ut optatpermittitur — procul dubio constat, urcredula castigatam. At uero in Hispania ambo Scipiones a fratre Hasdrubalis interfecti sunt. in Campania Capua capta est a Q. Fuluio proconsule ; principes Campanorum ueneno mortem sibi consciuerunt; senatum omnem Capuae etiam prohibente senatu Romano Fuluius suppliciis necauit. interfectis in Hispania Scipionibus cum, omnibus incusso pauore cunctantibus, Scipio se admodum adulescens ultro obtulisset et pudenda penuria esset aerarii, Claudio Marcello et Valerio Laeuino auctoribus qui tunc consules erant aurum argentumque signatum ad quaestores palam omnes senatores in publicum contulerunt, ita ut nihil praeter anulos singulos bullasque sibi ac filiis et deinde per filias
Abbreviated transcription (Latin):
armis retentiᷤ in suis se castris
colligerent: Deinde cũ serenita¬
te reddita in cãpũ copiȩ atq in
aciẽ redissent. rursꝰ uiolentior
fusa tẽpestas. maiori metu mor¬
taliũ audatiã cohercuit. t̾ritos¬
q exercitꝰ refugere in tentoria
coegit: Tc̃ conu̾sꝰ in religionem
hannibal. dixisse fert᷑. potiun¬
dȩ sͥ romȩ mͦ uoluntatẽ ñ dari.
modo potestatẽ:
es posdeaÑ nc̃ mͥ obtrectato¬
res ueri di. hoc loco hannibali a
capessenda subruendaq roma u¬
trũ romana obstitit fortitudo.
an chuina miseratio: Aut for.¬
sitan c̃seruati isti dedignant᷑ fa¬
teri. qđ hannibal ⁊ uictor exti¬
Pmuit.
⁊ cȩdens ꝓbauit: at si istã chyi¬
cȩlo manifestũ ẽ. ipsã aũt plu¬
uiã oportunis necessariisq tẽpo
strari. etiã ab huiꝰmodi satiᷤcer¬
to sciri nec negari posse existimo
macime nẽ. quando ad docu¬
m̃tũ potentiȩ eiꝰ cũ siccitate t¬
bante pluuiã poscere assidue

Expanded text:
armis retentis, in sua se castra armis retentis, in sua se castra colligerent. Deinde cum, serenitate reddita, in campum copiae atque aciem redissent, rursufusa tempestas, majore metu mortalium audaciam coercuit, territosque exercitus refugere in tentoria coegit. Tunc conversus in religionem Annibal, dixisse fertur, potiundae sibi Romae modo voluntatem non dari, modo potestatem. Respondeant nunc mihi obtrectatores veri Dei hoc loco, Annibali a capessenda subruendaque Roma utrum Romana obstitit fortitudo, an divina miseratio, aut forsitan conservati isti dedignantur fateri, quod Annibal et victor extimuit, et cedens probavit? At si istam divinisse manifestum est, ipsam autem pluviam opportunis et necesstrari — etiam ab huiusmodi satis certo sciri nec negari posse existimo: maxime nunc — quando ad documentum potentiae eius, cum siccitate turbante pluuiam poscere adsidue
Abbreviated transcription (Latin):
dius marcellꝰ siracusaᷤᷤ opulen¬
tissimã urbẽ siciliȩ. scda oppu¬
gnatiõe ux cȩpit:. Quã cũ iã
pridẽ obsedisset. archimedis si¬
racusani quis admirabili inge¬
nio p̃diti machiniᷤᷤ repulsuᷤ. ex¬
pugnare ñ potuit:
ecipo anno postquã hanni¬
bal in italiã uenãt.gneio ful¬
bal de c̃apania mouit. exerci¬
citũ. & cũ ingenti clade õiũ.
uia latina ꝓfectꝰ. ad anienẽ flu¬
uiũ trib milib ab urbe conse¬
dit. Incredibili totiꝰ quitatis
metu. cũ senatu ppłoq chu̾sis
curis trepido. matronȩ quoq¬
amentes pauore ꝑ ꝓpugnacłã
currerent. ⁊ cͥuehere in muroᷤᷤ
Ipse aut cũ expeditiᷤ eqͣuitib.
usq ad portã collinã infestꝰ acceᷤᷤ¬
sit. Deinde õs copias in aciẽ di¬
consul. ñ detectauere pugnã:
At uͥ expositȩ utrĩq acies consti
ter᷑. in conspectu romȩ pͥmiuor
uictoriᷤᷤ futurȩ. tantꝰ se subito
ymb̃ e nubib cũ gͣndine mixtꝰ
effudit. ut t᷑bata agmina uix

Expanded text:
dius Marcellus Syracusas, opulentissimam urbem Siciliae, secunda oppugnatione vix cepit, quam, cum jam pridem obsedisset, Archimedis Syracusani civis, admirabili ingenio praediti, machinis repulsus, expugnare non potuit. Decimo 260 anno postquam Annibal in Italiam venerat, Cn. Fulbal de Campania movit exercitum, et cum ingenti clade omnium via Latina profectus, ad Anienem fluvium tribus millibus ab Urbe consedit, incredibili totius civitatis metu, cum, senatu populoque diversis curis trepido, matronae quoquamentes pavore, per propugnacula currerent, et convehere in muros sIpse autem cum expeditis equitibus usque ad portam Collinam infestus accessit, deinde omnes copias in aciem diprocos. non detrectavere pugnam. At ubi expositae utrinque aciesterunt in conspectu Romae praemium victoris futurae, tantus subito se imber e nubibus grandine mistus effudit, ut turbata agmina, vix
Abbreviated transcription (Latin):
urbẽ. Nã tiberiᷤᷤ insolitiᷤᷤ auctꝰ
ĩbrib. ⁊ ultͣ opinionẽ uł dut᷑¬
nitate uł magnitudine redui¬
dans. oĩa romȩ edificia in pla¬
datio tenuit. madefacta dis¬
soluit: ⁊ q̃ curfꝰ torrentiᷤ inuẽ¬
nit. ĩpulsa deiecit. Aquaꝵ gͣ¬
uissimã cladẽ. gͣuior ignis se¬
cuta uastatioẽ: Qui igniᷤᷤ incer¬
tũ unde surrex̃. płimas cuuita¬

Expanded text:
 insolitis auctus imbribus et ultra opinionem uel diuturnitate uel magnitudine redundans omnia Romae aedificia in pladatio tenuit, madefacta dissoluit et, quae carens torrentis inuenit, inpulsa deiecit. aquarum grauissimam cladem granior ignis secuta uastatio est; qui ignis, incertum unde surrexerit,
Abbreviated transcription (Latin):
pͥuata collatione poscebat. mileᷤᷤ
in castris ñ nͥ puer. aut seruus
aut sceleratꝰ aut debitor. ⁊ nec
sic qͥdẽ num̾o idoneuᷤ erat. senatꝰ
incuria om̃is pene nouiciꝰ uideba¬
t᷑. postremo cũ itaĩminutiᷤᷤ frac¬
relinquenda italia subiret᷑. eo tp̃r
cũ unũ domesticũ ut diximus
bellũ ferri nullo mͦ posset.tria
insuꝑ transmarina bella fuisse
suscepta. unũ in macedonia contͣ
phylippũ pontentissimũ macedo¬
niȩ regẽ. alterũ in hispania cos¬
tra hasdrubalẽ hannibalis fr̃em.
tqũ in sarchnia contra sardos
⁊ alteꝵ hasdrubalẽ carthagini¬
ensiũ ducẽ. extra hoc qͣrtũ han¬
nibalis. qͦ in italia pmebantur
Et tam̃ fortes in alterutrũ des¬
ꝑatio. in meliora ꝓfecit. Nã in
tranqͥlliora ociis. s homines mi¬
Aseriis fortiores:
Uno ab urbe condita qͥn¬

Expanded text:
priuata conlatione poscebat, miles priuata conlatione poscebat, miles in castris non nisi aut puer aut seruus aut sceleratus aut debitor et ne sic quidem numero idoneus erat, senatus in curia omnis paene nouicius uidebatur, postremo cum ita inminutis fracrelinquenda Italia subiretur: — eo tempore, cum unum domesticum, ut diximus, bellum ferri nullo modo posset, tria insuper transmarina bella fuisse suscepta? unum in Macedonia contra Philippum potentissimum Macedoniae regem, alterum in Hispania contra Hasdrubalem Hannibalis fratrem, tertium in Sardinia contra Sardos et alterum Hasdrubalem Carthaginiensium ducem; extra hoc quartum Hannibalis, quo in Italia premebantur. et tamen fortis in alterutrum desperatio in meliora profecit, nam in tranquilliora otiis, sed homines miseriis fortiores. Anno ab Vrbe condita
Abbreviated transcription (Latin):
balẽ suꝑari Scipiones aũt in
hispania hasdrubalẽ penoꝵ ior¬
ꝑatorẽ ad italiã exercitũ cõꝑan¬
tẽ. gͣuissimo bello oppsser̃. Nã tri
uł cȩde uł captione minuer̃:
Celt hibero ᷤᷤ milites quã pͥmã ex¬
t̾nã manũ romani in castriᷤᷤ ha¬
bere cȩper̃. p̃cio sollicitatoᷤ. abho.¬
societate in sua castra duxer̃.
dĩꝓnius gracus ꝓconsul. ab hospi.¬
te suo lucano quodã in insidias
inductꝰ. occisꝰ ẽ. Centeniꝰ peny¬
la centurio. decerni sͥ ultro bel¬
lũ adu̾suᷤᷤ hannibalẽ petit.
qͦ cũ octo milib eqͥtũ quos in aciẽ
eduxerat: cȩsus ẽ: Post hunc
gneuis fuluniᷤ p̃tor ab hanniba.¬
le uictꝰ. amisso exercitu uix e.¬
uasit: Pudet recordationis Qd
enĩ dicã. ĩꝓbitatẽ magiᷤᷤ an mi¬
seriã romanoꝵ: lmmo uerius
uł p̃ꝓbã miseriã. uł miserã im¬
ꝓbitatẽ: Qͥs credat. eo tp̃r quo
ȩrariũ ppłi romani egenũ stipẽ

Expanded text:
balem posse superari. Scipiones autem in balem posse superari. Scipiones autem in Hispania Hasdrubalem Poenorum imperatorem ad Italiam exercitum comparantem gravissimo bello oppresserunt. vel caede, vel captione minuerunt. Celtiberos milites quam prima externam manum Romani in castri habere coeperunt, pretio sollicitatos ab hossocietate in sua castra duxerunt. Sempronius Gracchus proconsul ab hospite suo Lucano quodam in insidias inductus occisus est. Centenimus Paenula centurio decerni sibi ultro bellum aduersum Hannibalem petiit: a quo cum octo milibus militum, quos in aciem eduxerat, caesus est. post hunc Cn. Fuluius praetor ab Hannibale uictus amisso exercitu uix euasit. Pudet recordationis. quid enim dicam improbitatem magis an miseriam Romanorum ? immo uerius uel improbam miseriam uel miseram improbitatem. quis credat eo tempore, quo aerarium populi Romani egenam stipem
Abbreviated transcription (Latin):
lolib̾tatiꝰ sacram̃to militiȩ adegit:
Arma quȩ deerant. tẽplis detraxe¬
r̃: E genti erario. pͥuatȩ opes refr¬
sȩ s̃: Ita equestris ordo. ita plebs
trepida oblita studioꝵ. in cõmu¬
ne c̃suluit: Iuniꝰ qͦq dictator anti
quũ romane miseriȩ factũ recoleis.
ꝓ supplem̃to exercitꝰ edicto. uelut
a sylo patefacto. homines qͥ cũq sce¬
lerib ac debitiᷤᷤ obnaxii eẽnt. ĩpu.¬
nitate ꝓmissa militiȩ mancipa¬
iuiroꝵ fuit: Cãpania uͦ uł potius
oĩs italia. ad hannibalẽ desꝑata
penitꝰ romani statꝰ reꝑatione defe¬
cit: Post hoc luciꝰ postumiꝰ p̃tor. ad.¬
u̾sũ galloᷤ pugnare missꝰ. cũ exer¬
citu cȩsus ẽ: Deinde. sĩꝑnio graco⁊¬
⁊ qͥnto fabio maximo c̃sulib. clau.¬
dius marcellꝰ ex p̃tore ꝓconsul de¬
signatꝰ. hannibaliᷤᷤ exercitũ p̃lio
fu dit: Primꝰq post tantaᷤᷤ rei pu¬
blicȩ ruinas. Spẽ fec̃: posse hanni¬

Expanded text:
lo libertatis sacramento militiae adegit. lo libertatis sacramento militiae adegit. arma, quae deerant, terunt, egenti aerario privatae opes refusae sunt. Ita equester ordo, ita plebs trepida, oblita studiorum, in commune consuluit. Junius itaque dictator, antiquum quoque Romanae miseriae factum recolens, per supplementa exercitus edicto, velut asylo patefacto, homines quicunque sceleribus ac debitis obnoxii essent, impunitate promissa, militiae mancipairorum fuit. Campania vero, vel potius omnis Italia, ad Hannibalem, desperata penitus Romani status reparatione, defecit. Post hoc Lucius Posthumus praetor adversus Gallos pugnare missus, cum exercitu caesus est. Deinde Sempronio Graccho, Q. Fabio Maximo consulibus, Claudius Marcellus ex praetore proconsul designatus, Hannibalis exercitum praelio fudit primusque post tantas reipublicae ruinas spem fecit Hanni
Abbreviated transcription (Latin):
toriã ad ꝑuadendã urbẽ conten¬
disset. Hannibal in testimoniũ
uictoriȩ suȩ. tres modios anulo.¬
ꝵ aureoꝵ carthaginẽ misit: Qͦs
ex manib intfectoꝵ eqͥtũ roma
noꝵ senatoꝵq: detraxerat:. Usq
adeo aut ultima desꝑatio rei py¬
blicȩ apud residuos romanos fu¬
it. ut Senatores de relinquenda
italia sedibq quȩrendiᷤᷤ. consili¬
ũ ineundũ putarent. Qd tẽ fau¬
tore cecilio metello c̃firmatuo
fuisset. nͥ corneliꝰ scipio tribunuᷤᷤ
tc̃ militũ idẽ qͥ post affricanꝰ. dis.¬
tricto gladio det̾ruisset. ac potiꝰ
ꝓ patȩ defensione in sud u̾ba iu¬
Prare coegisset:
ooani ad spẽ uitȩ quasi ab in
feris respirare ausi. dictatorẽ deci¬
mũ iuniũ creant. Qui delectu
habito ab anniᷤᷤ decẽ ⁊ seꝑtẽ. ĩma¬
legiones undecũq c̃traxit. Tc̃
etiã seruos spectati roboris ac uo¬
luntatiᷤᷤ. uł oblatos uł si ita opꝰ
fuit publico pcio ẽptos. sub tity¬

Expanded text:
toriam ad peruadendam Vrbem contentoriam ad peruadendam Vrbem contendisset. Hannibal in testimonium uictoriae suae tres modios anulorum aureorum Carthaginem misit, quos ex manibus innorum senatorumque detraxerat. Usque adeo autem ultima desperatio reipublicae apud residuos Romanos fuit, ut senatores de relinquenda Italia sedibusque quaerendis consilium ineundum putarent. Quod auctore Cecilio Metello confirmatum fuisset, nisi Cornelius Scipio, tribunus tunc militum, idem qui post Aphricanus, districto gladio eum deterruisset, ac potius pro patriae defensione in sua verba jurare coegisset. Romani ad spem vitae quasi ab iferis respirare ausi dictatorum Decimum Iunium creant: qui dilectu habito ab annis decem et septem immalegiones undecumque contraxit. tunc etiam seruos spectati roboris ac uoluntatis uel oblatos uel, si ita opus fuit, publico pretio emptos sub titu
Abbreviated transcription (Latin):
rumã. seqͥtur pugna cannensis.
quãuis fabii maximi dictatoris
tẽpꝰ mechũ fuerit. qͥ ĩpetũ han¬
nibalis certando tardauit:
Nno aburbe c̃dita qͥngente
lus ⁊ pubhus terentiꝰ uarro ẽsu¬
les c̃tra hannibalẽ missi. ĩpatien¬
tia uarronis consuliᷤᷤ. infelicissime
apud cannaᷤᷤ apuliȩ uicũ. om̃s ƿe¬
ne romanȩ spei iures ꝑdiderun:
Nã in ea pugna. xL .iii. milia
romanoꝵ int̃fecta s̃. Quanquã
⁊ de exercitu hannibalis magna
pars cȩsa sit. nullo tam̃ punico
bello romani adeo extremȩ inter¬
necioni addicti s̃ Periit enĩ in
eobello consul emiliꝰ paulꝰ. consu¬
Senatores uł capti uł occisi s̃: tri¬
ginta: Nobiles uiri. trecenti. Pe¬
destriũ militũ. xͣl. milia. Eqͥtẽ.
tria milia qͥngenti. Uarro consul
cũ qͥnqͣginta equitib uenusi¬
ũ fugit. Nec dubiũ ẽ ultimũ
illũ diẽ romani statꝰ futurũ fu¬
isse. si hannibal mox post uie¬

Expanded text:
ruinam sequitur pugna Cannensis, ruinam sequitur pugna Cannensis, quamuis Fabii Maximi dictatoris tempus medium fuerit, qui impetum Hannibalis cunctando tardauit. Anno ab Vrbe condita DXL lus et P. Terentius Varro consules contra. Hannibalem missi inpatientia Varronis consulis infelicissime apud Cannas Apuliae uicum omnes paene Romanae spei uires perdiderunt. nam in ea pugna XLIIII milia Romanorum interfecta sunt, quamquam et de exercitu Hannibalis magna pars caesa est. nullo tamen Punico bello Romani adeo ad extrema internecionis adducti sunt. periit enim in eo consul Aemilius Paulus, consusenatores uel capti uel occisi sunt triginta, nobiles uiri trecenti, pedestrium militum XL milia, equitum tria milia quingenti. Varro consul cum quinquaginta equitibus Venusium fugit. nec dubium est ultimum illum diem Romani status futurum fuisse, si Hannibal mox post uic
Abbreviated transcription (Latin):
de palude exhalabant᷑ ꝓspectr̃
suꝑsidens. uix difficultatẽ iti¬
neris euasit: S oculũ qͦ iã du¬
dũ eger erat. uolentia frigoriᷤᷤ
iuigiliaꝵ ac laboris amisit.
lis fuit. uastatione circiuiacen¬
tũ locoꝵ. flaminiũ in belluos
excitauit: Hȩc pugna ad tra.¬
sumenx laci facta ẽ. uͥ exercit᷑
romanꝰ infelicissime arte çircũ¬
uentꝰ hannibalis. funditꝰ truci¬
datꝰ ẽ: Ipse qͦq consul occisus.¬
Uiginti .u. milia romanoꝵ in eo
pliocȩsa. sex milia capta refe¬
runt᷑:. De exercitu hannibaliᷤ
duo milia cecider̃ Famosum
hoc apd̾ trasumenũ lacũ cer¬
tam̃ fuit. tanta clade roma
maxime cũ ita intentus pug¬
nantiũ ardor extiterit. ut gra¬
uissimũ t̃rȩmotũ qͥ tc forte tã
uehemens factꝰ ẽ. ut urbes di¬
ruisse. monte ᷤᷤ transtulisse. disci¬
disse rupes. ⁊ flumina retrorsũ
coegisse referat᷑: pugnante ᷤᷤ om̃ino
ñ senserint. Sactã ad trasume nr̃

Expanded text:
de palude exhalabantur, prospecde palude exhalabantur, prospecdens, supersedens, uix difficultatem itineris euasit; sed oculum, quo iamdudum aeger erat, uiolentia frigoris uigiliarum ac laboris amisit. lis fuit, uastatione circumiacentium locorum Flaminium in bellum excitauit. haec pugna ad Trasumennum lacum facta est. ubi exercitus Romanus infelicissime arte circumuentus Hannibalis funditus trucidatus est; ipse quoque consul occisus; xxv milia Romanorum in eo proelio caesa, sex milia capta referuntur. de exercitu Hannibalis duo milia ceciderunt. famosum hoc apud Trasumennum lacum certamen fuit tanta clade Romana, maxime cum ita intentus pugnantum ardor extiterit, ut grauissimum terrae motum, qui tunc forte tam uehemens factus est, ut urbes diruisse, montes transtulisse, discidisse rupes et flumina retrorsum coegisse referatur, pugnantes omnino non senserint. factam ad Trasumennum
Abbreviated transcription (Latin):
ris acerbitate ꝑͥeruis:
⁊ uͦ alt̾ tunc s cipio. fr̃ c̃sulis
scipionis. in hispania płima bel¬
la gessit:. Magonẽ qͦq penorũ
ducẽ. bello uicit ⁊ cepit: diris
tũc etiã romani ꝓdigiis t̃ritis̃:
Nã ⁊ soliᷤᷤ orbiᷤminui uisusẽ. ⁊ a¬
pud arpoᷤ parmȩ in cȩlo uisȩ. sol
qͦq pugnasse cũ luna. apð cape¬
nas interdie duaᷤᷤ lunas ortas.
in sardinia sangͥne suoͦ scuta
sudasse. faliscis cęlũ scindi. ue¬
Mlut magno hiaty concussũ. a¬
Ipd̾ antiũ metentib cruentas
spicas in corbẽ decidisse:
Git᷑ hannibal sciens flaminix
consulẽ solũ in castris ẽe. qͦ faci¬
liꝰ ĩparatũ obrueret. pͥmo uere
ꝓgressus. arripuit. ꝓpiorẽ.s
palustrẽ uiã. Se tũ forte sarnꝰ
late redundans. pendulos ⁊ dis¬
solutoᷤᷤ cãpos reliquerat: De qͥb
dictũ ẽ: Et quȩ rigat equora
sarnꝰ. In qͦs cũ exercitu ꝓ gressꝰ
hannibal. nebulis maxime q̃

Expanded text:
ris acerbitate perierunt. ris acerbitate perierunt. at uero alter tunc Scipio, frater consulis Scipionis, in Hispania plurima bella gessit, Magonem quoque Poenorum ducem bello uicit et cepit. Diris tunc etiam Romani prodigiis territi sunt. nam et solis orbis minui uisus est et apud Arpos parmae in caelo uisae, sol quoque pugnasse cum luna, apud Capenas interdiu duas lunas ortas, in Sardinia sanguine duo scuta sudasse, Faliscis caelum scindi uelut magno hiatu uisum, apud Antium metentibus cruentas spicas in corbem decidisse. igitur Hannibal sciens Flaminium consulem solum in castris esse, quo celerius imparatum obrueret primo uere progressus arripuit propiorem sed palustrem uiam et cum forte Sarnus late redundans pendulos et dissolutos campos reliquerat, de quibus dictum. est : et quae rigat aequora Sarnus. in quos cum exercitu progressus Hannibal nebulis maxime, quae
Abbreviated transcription (Latin):
rescendit. qͣtriduũ cõmoratus.
qͥnto demũ die cũ labore maxi¬
mo ad planiciẽ ꝑuenit: Fuisse
tẽ exercitũ eiꝰ incentũ milib pe¬
ditũ ⁊ .xͣx. milib eqͥtũ definiũt.
Scipio consul. hannibali pͥmꝰ occur¬
rit Cõmissoq plio apud ticinũ.
ipse gͣuit uulnerat᷑. ꝑ scipionẽ fi¬
hũ admodũ ptextatũ qͥ post af¬
fricanꝰ cognominatꝰ ẽ. ab ipsa mor
treuiã.iteꝵq romani pari cla¬
de suꝑati s̃: Sẽpniꝰ consul co¬
gnito collegȩ casu. a sicilia cũ
exercitu rediit. Qui similĩt
apd̾ eundẽ fluuiũ ẽgressus. a¬
misso exercitu pene soluᷤᷤ eua¬
sit. In eo tam̃ bello etiã hann¬
bal sauciatꝰ ẽ E postea cũ in
etruriã pͥmouere transisset.
in sũmo apennino tẽpestate
correptꝰ. biduo ẽtinuo ĩ mobili¬
t eũ exercitu niuib c̃clusuᷤ ⁊
onustꝰ. obriguit: U magnꝰ ho¬
minũ numerꝰ. ium̃ta copłima.
elephanti aũt pene om̃s frigo¬

Expanded text:
rescindit, quadriduum commoratus rescindit, quadriduum commoratus quinto demum die cum maximo labore ad plana peruenit. fuisse tunc exercitum eius in centum milibus peditum et uiginti milibus equitum definiunt. Scipio consul Hannibali primus occurri commissoque proelio apud Ticinum ipse grauiter uulneratus per Scipionem filium admodum praetextatum, qui post Africanus cognominatus Trebiam, iterumque Romani pari clade superati sunt. Sempronius consul, cognito collegae casu, a Sicilia cum exercitu rediit, qui similiter apud eumdem fluvium congressus, amisso exercitu, pene solus evasit. In eo tamen bello etiam Annibal sauciatus est: qui postea cum in Etruriam primo vere transiret, in summo Apennino tempestate correptus, biduo continuo inmobiliter cum. exercitu niuibus conclusus et onustus obriguit. ubi magnus hominum numerus, iumenta conplurima, elephanti paene omnes frigo