comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iudicis elemosinarũ suꝑductione coope¬
riunt. Quib iudex ueniens in dextera
Sconsistentib dicet. Esuriui & dedistis¬
: michi manducare. sitiui & dedistis mͥ¬
bibere. hospes eram & collegistis me. nu¬
dus & oꝑuistis me. infirmus & uisita¬
Sstis me. in carcere eram & uenistis ad me.
Quib premittit dicens. Uenite benedi¬
cti patris mei: possidete paratum uob¬
S regnum a constitutione mundi. Alu
autẽ non iudicant᷑ & regnant. qui etiã
prȩcepta legis ꝑfectionis uirtute tran¬
scendunt: quia nequaquã hoc solum
qđ cunctis diuina lex prȩcipit implere
contenti sunt: sed prȩstantiori desiderio
plus exhibere appetunt: quã preceptis
generalib audire potuerunt. Quib¬

Expanded text:
judicis eleemosynarum superductione coopejudicis eleemosynarum superductione cooperiunt. Quibus judex veniens in dextera consistentibus dicit: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, pes eram, et collegistis me; nudus, et operuistis me; infirmus, et visitastis me. In carcere eram, et venistis ad me; quibus praemittit dicens: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi . Alii autem non judicantur et regnant, qui etiam praecepta legis perfectionis virtute transcendunt; quia nequaquam hoc solum quod cunctis divina lex praecipit implere contenti sunt, sed praestantiori desiderio plus exhibere appetunt quam praeceptis generalibus audire potuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
iudicantur & pereunt: alii ñ udicantur
& pereunt. Alii iudicantur & regnant :
alii ñ iudicant᷑ & regnant. Iudicant᷑ &.
pereunt: quib dominica inclamatione
dicitur. E suriui. & ñ dedistis mͥ mandu¬
care. sitiui & nͣ dedistis michi potum.
hospes eram & non collegistis me: nudus¬

Expanded text:
judicantur et pereunt, alii non judicantur judicantur et pereunt, alii non judicantur et pereunt. Alii judicantur et regnant, alii non judicantur et regnant. Judicantur et pereunt, quibus dominica inclamatione dicitur: Esurivi, et non dedistis mihi manducare; sitivi, et non dedistis mihi bibere; hospes fui,
Abbreviated transcription (Latin):
iusti: quia saluari inuisibiliter non me¬
rentur iniusti. Unde rursum ꝑ ꝓpħam
dicit᷑. Cũ uiderit sapientes morientes:
simul insipiens & stultus ꝑibunt. Quos
enĩ uisibilit̾ mori conspiciunt. inuisi¬
biliter uiuere posse ñ credunt: atq eo
reatum infidelitatis suȩ cumulant.
quo uisa morte fidelium de ȩt̾nitate
desperant. Igitur uiolenti quiq: inde¬
deterius deficiunt. unde contra uitam
innocentiũ exterius conualescunt: tan¬
toq illos intima ueritas a se foras eicit.
quanto eos contra suos temporalit᷑ quod
uolunt posse ꝑmittit. Quisquis itaq¬

Expanded text:
justi, 827 quia salvari invisibiliter non mejusti, 827 quia salvari invisibiliter non merentur injusti. Unde rursum per Prophetam dicitur: Cum viderit sapientes morientes, simul insipiens et stultus peribunt . Quos enim visibiliter mori conspiciunt, invisibiliter vivere posse non credunt; atque eo reatum infidelitatis suae cumulant, quo visa morte fidelium de aeternitate desperant. Igitur violenti quique indedeterius deficiunt, unde contra vitam innocentium exterius convalescunt; tantoque illos intima veritas a se foras ejicit, quanto eos contra suos temporaliter quod volunt posse permittit. 33. Ma
Abbreviated transcription (Latin):
tem redimat. unde suos temporalit̾ saluat.
suscipiens. ait. Propter inimicos meos
eripe me. Acsi diceret. Propt̾ me quide̾
eripi de temporali tribulatione n appe¬
to. sed tamen eripi ꝓpter aduersarios
concupisco: ut dum mea uita saluari
mirabilit̾ cernit᷑. ipso miraculoꝵ uisu
inimicorũ duritia conuertat᷑. Sicut gͦ
sȩpe dñs suorum uitã temporaliter pro
inimicoꝵ conuersione eripit: ita sȩpe
suorum uoces ꝓptͣ dampnationem ꝑse¬
quentium ñ exaudit: ut uidelicet inde
reatum suum cumulent. unde prȩua¬
luisse se nequit᷑ gaudent. N am qui in¬
iusibilia despiciunt: moueri ñnunquã
uisibilibus miraculis possunt. Sed iccirco
cum iustis plerunq nil mirũ uisibiliter
agitur: quia eoꝵ aduersarii illumina¬
ri inuisibilit̾ non merent᷑. Dicat᷑ ergo:
ibi clamabunt & ñ exaudiet ꝓpter suꝑ¬
biam malorum. Acsi diceret. Reatus
opprimentiũ. audiri uoces prohibet
oppressorum. Nec eripiunt᷑ uisibiliter

Expanded text:
tem redimat, unde suos temporaliter salvat.tem redimat, unde suos temporaliter salvat.suscipiens, ait: Propter inimicos meos eripe me. Ac si diceret: Propter me quidem eripi de temporalibus tribulationibus non appeto, sed tamen eripi propter adversarios concupisco, ut dum mea vita salvari mirabiliter cernitur, ipso miraculoruinimicorum duritia convertatur. Sicut ergo saepe Dominus suorum vitam temporaliter pro inimicorum conversione eripit, ita saepe suorum voces propter damnationem persequentium non exaudit, ut videlicet inde reatum suum cumulent, unde praevaluisse se nequiter gaudent. Nam qui invisibilia despiciunt, moveri nonnunquam visibilibus miraculis possunt. Sed idcirco cum justis plerumque nil mirum visibiliter agitur, quia eorum adversarii illuminari invisibiliter non merentur. Dicatur ergo: Ibi clamabant, et non exaudiet propter superbiam malorum. Ac si diceret: Reatus opprimentium audire voces prohibet oppressorum. Nec eripiuntur visibiliter
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiam clamant. supra iam dictum ẽ
eo uersu quo dicitur: ꝓpter multitudi¬
nem uolentorum clamabunt. Aliquid
ergo nobis hoc uersu innuitur. quod¬
paulo subtilius attendatur: quia sȩpe
oppressi quidam dũ clamauerint ex se
quidem merent᷑ audiri: sed tam̃ eorum
desideria ꝓpter opprimentiũ suꝑbiam
differuntur. Iustus quippe dñs & suos
ꝑmittit temporalit̾ opprimi. & uiolen¬
torum maliciam nequit̾ augeri: ut dũ
horum uita in purgatione terit᷑. illorũ
nequitia consũmetur. Plerunq uero¬
accidit. ut iusti in tribulatione depre¬
hensi. suꝑnum solatium etiã temporalit᷑
ꝑcipiant: qđ tam̃ non temporaliter im¬
plorant. Saluari enim ñ ꝓpter se. sed
propt̾ aduersariorũ salutem concupiscuet:
ut dũ illos omp̃s ds̃ ab immensis pericu¬
lis facto quodam miraculo liberat. uirtu¬
tem suam ipsis etiam ꝑsecutorib inno¬
tescat: atq inde aduersarios ad ȩternita¬

Expanded text:
superbiam clamant, jam supra dictum est, superbiam clamant, jam supra dictum est, eo versu quo dicitur: Propter multitudinem violentorum clamabunt. Aliquid ergo nobis hoc paulo subtilius attendatur, quia saepe oppressi quidem, dum clamaverint, ex se quidem merentur audiri, sed tamen eorum desideria propter opprimentium superbiam differuntur. Justus quippe Dominus, et suos permittit temporaliter opprimi, et violentorum malitiam nequiter augeri, ut dum horum vita in purgatione teritur, illorum nequitia consummetur. Ac si diceraccidit, ut justi in tribulatione deprehensi, supernum solatium etiam temporaliter percipiant, quod tamen non temporaliter implorant. Salvari enim non propter se, sed pro adversariorum salute concupiscunt; ut dum illos omnipotens Deus ab immensis periculis facto quodam miraculo liberat, virtutem suam ipsis etiam persecutoribus innotescat, atque inde adversarios ad aeternita
Abbreviated transcription (Latin):
met ipsas uerius auctori omniũ sub¬
dunt. Atq inde cuncta transcenduns:
unde creatori cunctorum uera se humi¬
litate substernunt. Dicat ergo qui
docet nos suꝑ iumenta terrȩ: & super
uolueres cęli erudit nos. Aesi diceret.
Infirmus pusillanimitate uictus ista ñ
dixit. & iecirco cũ aduersitatis tẽptatio
ꝑculit: quia tranquillitatis tempore
hȩc cuncta transeuntia nulla ꝑfectio¬
ne superauit. Huius enim uitȩ adũsa
ñ ꝑhorresceret: si ꝑfectionis merito
Ietiam secunda calcasset. Sequitur. Ibi¬
clamabunt: & ñ exaudiet ꝓpt̾ suꝑbiam
malorum. Ibi uidelicet in tribulatione.
ut e contra de gaudio scriptum ẽ: filii
seruorum tuoꝵ inhabitabunt ibi. Sed
uidetur incertum utrum dicat ꝓpter
suꝑbiam malorum ñ exaudiet: an ꝓpt̾
suꝑbiam maloꝵ clamabunt. Intelligi
autẽ melius potest. si ñ exaudiri potuis
ꝓpter malorum suꝑbiam quã clamare
referantur. Nam qđ ꝓpter malorum

Expanded text:
metipsas verius auctori omnium submetipsas verius auctori omnium subdunt; atque inde cuncta transcendunt, unde creatori cunctorum vera se humilitate substernunt. Dicat ergo: Qui docet nos super jumenta terrae, et super volucres coeli erudit nos. Ac si diceret: Infirmus pusillanimitate victus ista non dixit, et idcirco eum adversitas tentationis perculit, quia tranquillitatis tempore haec cuncta transeuntia nulla perfectione superavit. Hujus enim vitae adversa non perhorresceret, si perfectionis merito etiam secunda calcasset. Sequitur: clamabunt, et non exaudiet propter superbiam malorum. - Ibi, videlicet in tribulatione, ut econtra de gaudio scriptum est: « Filii servorum tuorum inhabitabunt ibi . » Sed videbunt, incertum, utrum dicat, propter superbiam malorum non exaudiet, an propter superbiam malorum clamabunt. Inteautem melius potest, si non exaudiri potius propter malorum superbiam, quam clamare referantur. Nam quod propter malorum
Abbreviated transcription (Latin):
cres cęli eruditi sunt: quia potestates
aereas quas adhuc ꝑ carnis infirmitatẽ
tolerant. iam uitȩ meritis calcant. Pau¬
lus iam suꝑ iumenta terrȩ edoctus fue¬
Srat. dicens. Multi enim ambulant.
Et paulo post. Quorum finis interitꝰ.¬
⁊ quorum ds̃ uenter est & gła in confusio¬
Sne ipsorum: qui terrena sapiunt. Nr̃a
autẽ conuersatio in cęlis est. Et rursum
suꝑ uolucres cęli eruditum se nouerat.
cum dicebat. N escitis qmͣ angelos iu¬
Idicabimus: S ub se iumenta cernebat:
quia uidelicet in terra adhuc positus.
calcabat mores hominũ qui in infimis
conuersant᷑. Et rursum uolatum uo¬
lucrum meritoꝵ dignitate transcende¬
rat: quia subiturus cęlestia. iudicaturũ
se angelos ñ ignorabat. In illis immun¬
dorum infima. in istis suꝑborũ sũma
quicquid suꝑbit. quicquid prȩterit
contemplantur : & quasi in quodam
rerum uertice constitutȩ. tanto sibi
omĩa subesse conspiciunt. quanto se¬

Expanded text:
ores coeli eruditi sunt, quia potestates ores coeli eruditi sunt, quia potestates aereas, quas adhuc per carnis infirmitatem tolerant, jam vitae meritis calcant. Paulus jam super jumenta terrae edoctus fuerat, dicens: Multi enim ambulant. Et paulo post: Quorum finis interitus, quorum deus venter est, et gloria in confusione ipsorum, qui terrena sapiunt. Nostra autem conversatio in coelis est . Et rursum super volucres coeli eruditum se noverat, cum dicebat: Nescitis quoniam angelos judicabimus ? Sub se jumenta cernebat, quia videlicet in terra adhuc positus calcabat mores hominum qui in infimis conversantur. Et rursum volatum volucrum meritorum dignitate transcenderat, quia subiturus coelestia judicaturum se angelos non ignorabat. In illis immundorum infima, in istis superborum summquidquid superbit, quidquid praeterit, contemplantur; et quasi in quodam rerum vertice constitutae, tanto sibi omnia subesse conspiciunt, quanto se
Abbreviated transcription (Latin):
infima mirabilit᷑ temperatur. Quod
quidem intelligi etiam aliter potest:
qui docet nos suꝑ iumenta terrȩ. & suꝑ
uolucres cęli erudit nos. N̾am sicut
iumentorum uocabulo signatur uita
hominũ carnis adhuc mot̾ib subditorũ:
ita appellatione uolucrum figuratur
elatio sp̃uum suꝑborum: ut ꝑ iumͣta
quidem terreni homines. ꝑ uolueres uero
demonia designentur. Unde cũ semina
dñs iuxta uiam diceret cecidisse. subiun¬
xit: uenerunt uolucres & comederunt.
ea. Nimirum ꝑ uolucres. signans
nec infima hominũ exempla appetunt.
nec rursum dȩmonica subtilitate falluN᷑.
cȩli uirtute eruditionis excrescunt.
Suꝑ iumenta enim terrȩ edocti sunt :
quia quicquid in imis potest ambiri de¬
spiciunt. Suꝑ uolueres quoq cęli eru¬
diti sunt: quia om̃s immundoꝵ spͣuum
insidias comp̃hendunt. Suꝑ iumenta
terrȩ edocti sunt: quia nichil in hac
uita quod pręterit quęxunt. Suꝑ uolu¬

Expanded text:
infima mirabiliter temperatur. Quod infima mirabiliter temperatur. Quod quidem intelligi et aliter potest: Qui docet nos super jumenta terrae, et super volucres coeli erudit nos. Nam sicut jumentorum vocabulo signatur vita hominum carnis adhuc motibus subditorum, ita appellatione volucrum figuratur elatio spirituum superborum, ut per jumenta quidem terreni homines, per volucres vero daemonia designentur. Unde cum semina Dominus juxta viam diceret cecidisse, subjungit: Venerunt volucres coeli, et comederunt ea , nimirum per volucres signans nec infima hominum exempla appetunt, nec rursum daemoniaca subtilitate falluntur, cres virtute eruditionis excrescunt. Super jumenta enim terrae edocti sunt, quia quidquid in imis potest ambiri despiciunt. Super volucres quoque coeli eruditi sunt, quia omnes immundorum spirituum insidias comprehendunt. Super jumenta terrae edocti sunt, quia nihil in hac vita quod praeterit quaerunt. Super volu
Abbreviated transcription (Latin):
elatio ad pollutionẽ ꝑtrahit carnis: re¬
proborum cor a uolatu uolucrum ad
petulantiam mergitur iumͣtoꝵ. Sc̃i
autẽ uiri ne appetitu bestiali ad lu¬
xuriȩ uoraginem deuoluantur: sollicite
cogitationes mentis a suꝑbiȩ uolatu custo¬
diunt. Ac ne in infima desipiendo corru¬
ant: om̃e quod sublimit᷑ sapiunt. hu¬
militer premunt. Recte itaq dicitur.
qui docet nos suꝑ iumenta terrȩ: & suꝑ
uolucres cęli erudit nos. Subaudis. hoc
quoq ñ dixit. Hoc itaq quod ium̃tis¬
& uolucrib antecellit: eum nͣ dixit
in tribulatione memorari. Nesi diceret.
Infirmus quisq iccirco nequaquam se
in ꝑturbatione corroborat: quia & in
tranquillitate ñ temperat. Et ideo ne¬
scit aduersa tolerare: quia constitutus
in ꝓsperis cogitatione se nͥ nouit a uola¬
tu uolucrum premere: nec carnales mo¬
tus a iumentorum ingluuie subleuare.
Sed hoc beato iob tanto inconuenienter
dicitur: quanto uita eius inter alta &

Expanded text:
elatio ad pollutionem elatio ad pollutionem proborum cor a volatu volucrum ad petulantiam mergitur jumentorum. Sancti autem viri ne appetitu bestiali ad luxuriae voraginem devolvantur, sollicite cogitationes mentis a superbiae volatu custodiunt; ac ne in infima desipiendo corruant, omne quod sublimiter sapiunt, humiliter premunt. Recte itaque dicitur: Qui docet nos super jumenta terrae, et super volucres coeli erudit nos. Subaudis, hoc quoqet volucribus antecellit, eum non dicit in tribulatione memorari. Ac si diceret: Infirmus quisque idcirco nequaquam se in perturbatione corroborat, quia et in tranquillitate non temperat; et ideo nescit adversa tolerare, quia constitutus in prosperis cogitatione se non novit a volatu volucrum premere, nec carnales motus a jumentorum ingluvie sublevare. Sed hoc beato Job tanto inconvenienter dicitur, quanto vita ejus inter alta et
Abbreviated transcription (Latin):
licet inobȩdientiȩ suȩ confusio redunda¬
ret: & superatus disceret. quid elatus
tate ꝓsternitur: tunc se uictũ iudicet.
cum aꝑte superat᷑. Si enim plerunq
uirus libidinis de radice nascit᷑ elatio¬
nis: tunc caro uicit. cũ sp̃c latent̾ intu¬
muit. Iam tune anima per originem
cũ efferendo se more uolucrum ultra
quã debuit euolauit. Hinc est enim
quod longa continentia repente soluit᷑:
hinc quod plerunq & usq ad senium
uirginitas seruata uiciatur. Quia eniͣ
negligitur humilitas cordis: rectus
iudex despicit etiam integritatem cor¬
poris. Et quandoq ꝑ aꝑtum malum
reꝓbos annuntiat. quos dudũ reprobos
in occulto tolerabat. N am qui diu
seruatum bonuͣ subito ꝑdidit. apud
semet ipsum intus aliud malũ tenuit.
ex quo ad aliud subito erupit: ꝑ quod
ab omĩpotente dõ etiam tunc alienus
extitit. quando se ei ꝑ munditiã corporis
inherere monstrauit. Quia igit᷑ mentis

Expanded text:
licet inobedientiae suae confusio redundalicet inobedientiae suae confusio redundaret, et superatus disceret, quid elatus tate prosternitur, tunc se victum judicet, cum aperte superatur. Si enim plerumque virus libidinis de radice nascitur elationis, tunc caro vicit, cum spiritus latenter intumuit: jam tunc anima per originem cum efferendo se, more volucrum, ultra quam debuit evolavit. Hinc est enim quod longa continentia repente solvitur, hinc quod plerumque et usque ad senium virginitas servata vitiatur. Quia enim negligitur 825 humilitas cordis, rectus judex despicit etiam integritatem corporis; et quandoque per apertum malum reprobos annuntiat, quos dudum reprobos in occulto tolerabat. Nam qui diu servatum bonum subito perdidit, apud semetipsum intus aliud malum ex quo ad aliud subito erupit, per quod ab omnipotente Deo etiam tunc alienus exstitit, quando se ei per munditiam corporis inhaerere monstravit. Plerumque mentis
Abbreviated transcription (Latin):
in medio eorum : & dñm nͥ cognouerunt.
Qui ut ostenderet quod causa libidinis
ex culpa ꝓruperit ȩ̨lationis: mox sub¬
didit dicens. Et respondebit arrogan¬
tia israhel in faciem eius. Aesi diceret.
Culpa quȩ ꝑ ęlationem mentis in occul¬
to latuit: ꝑ carnis luxuriam in aꝑto
respondit. P roinde ꝑ humilitatis custo¬
diam: seruanda est munditia castita¬
tis. Si enim pie sp̃c sub dõ premitur:
caro illicite suꝑ sp̃m non leuat᷑. Habet
quippe sp̃c commissum sibi dominium
carnis: si tam̃ sub dño recognoscit iura
legitimȩ seruitutis. Nam siꝰ auctorem
suum suꝑbiendo contempnit: iure &
a subiecta carne prelium suscipit. Unde
& ille primus in obȩdiens. mox ut suꝑbi¬
endo peccauit: pudenda contexit. Quia
enim contumeliam sp̃c dõ intulit: mox
contumeliã carnis inuenit. Et qͥ auctori
suo ẽẽ subditus noluit. ius carnis subditȩ
quam regebat amisit: ut in seipso uide¬

Expanded text:
in medio eorum, et Dominum non cognoverunt . in medio eorum, et Dominum non cognoverunt . Qui ut ostenderet quod causa libidinis ex culpa proruperit elationis, mox subdidit dicens: Et respondebit arrogantia Israel in faciem ejus . Ac si diceret: Culpa quae per elationem mentis in occulto latuit per carnis luxuriam in aperto respondit. Proinde per humilitatis custodiam servanda est munditia castitatis. Si enim pie spiritus sub Deo premitur, caro illicite super spiritum non levatur. Habet quippe spiritus commissum sibi dominium carnis, si tamen sub Domino recognoscit jura legitimae servitutis. Nam si auctorem suum superbiendo contemnit, jure et a subjecta carne praelium suscipit. Unde et ille primus inobediens mox ut superbiendo peccavit, pudenda contexit . Quia enim contumeliam spiritus Deo intulit, mox contumeliam carnis invenit. Et quia auctori suo esse subditus noluit, jus carnis subditae quam regebat amisit, ut in seipso vide
Abbreviated transcription (Latin):
tionib suis. Quomodo autẽ in iumen
torum aut plusquã iumentoꝵ uolup¬
tate ceciderunt: subdidit dicens. Tradi¬
dit illos ds in desideria cordis eorum: in
immunditia. Ecce caro mersit: quos
suꝑba scientia subleuauit. Et a uolatu
uolucrum: ultra appetitum lapsi sunt
ium̃torum. Atq inde sub se prostrati
sunt. unde suꝑ se ire uidebantur. Cu¬
randum itaq est. & omĩ custodia mens
Ta suꝑbiȩ tumore seruanda. Non enim
ante oculos dĩ uacuȩ transuolant cogi¬
tationes nr̃e: & nulla mom̃ta temporis
ꝑ animũ transeunt sine statu retribu¬
tionis. Intus ergo uidet ds̃ qđ mentẽ
scere quod deponat. Intus prius extol¬
litur : qđ foras postmodum luxurię
corruptione feriatur. Occultam uide¬
licet culpam sequit᷑ aꝑta ꝑcussio. ut
malis exteriorib interiora puniant᷑:¬
& cor publice corruat. quod latenter
tumebat. Hine quippe ꝑ osee contra
israhelitas dicitur. Spͣs fornicationis

Expanded text:
tionibtionibtorum aut plusquam jumentorum voluptate ceciderunt, subdidit dicens: Tradidit eos Deus in desideria cordis eorum, in immunditiam . Ecce caro mersit quos superba scientia sublevavit, et a volatu volucrum ultra appetitum lapsi sunt jumentorum; atquae inde sub se prostrati sunt, unde super se ire videbantur. Curandum itaque est, et omni custodia mens a superbiae tumore servanda. Non enim ante oculos Dei vacuae transvolant cogitationes nostrae; et nulla momenta temporis r animum transeunt sine statu retributionis. Intus ergo videt Deus quod mentem scere quod deponat. Intus prius extollitur, quod foris postmodum luxuriae corruptione feriatur. Occultam videlicet culpam sequitur aperta percussio, ut malis exterioribus interiora puniantur et cor publice corruat, quod latenter tumebat. Hinc quippe per Osee contra Israelitas dicitur: Spiritus fornicationis
Abbreviated transcription (Latin):
leuatur. Sed si uigilant᷑ intenditur. ut¬
& mentis humilitas & carnis castimonia
teneatur: cito cognoscimus quia alterum
custoditur ex altero. Ñam multis sȩpe
suꝑbia. luxuriȩ. seminarium fuit: quia
dum eos spͣc quasi in altum erexit. caro in
infimis mersit. Hii enim prius secrete
eleuantur. sed post modum publice cor¬
ruunt: quia dum occultis intumescur
motib cordis. aꝑtis cadunt lapsibus cor¬
poris. Sicsic elati iusta fuerant retributi¬
one feriendi: ut quia suꝑbiendo se homi¬
nibus pręferunt. luxuriando usq ad ium̃¬
Storum similitudinẽ deuoluant᷑. Homo
quippe cũ in honore ẽet non intellexit:
comparatus est iumentis insipientibus.
& similis factus est illis. Quasi scientię
enim illos in altum penna subleuauerat.
de quib paulus hoc qdđ & suꝑius ꝓtuli¬
mus dicebat: quia cum cognouissent
dm̃. ñ sicut dm̃ glorificauerunt aut
gr̃as egerunt: sed euanuerunt in cogita¬

Expanded text:
et.---Sed si vigilanter intenditur, ut etet.---Sed si vigilanter intenditur, ut et mentis humilitas, et carnis castimonia teneatur, cito cognoscimus, quia alterum custoditur ex altero. Nam multis saepe superbia luxuriae seminarium fuit, quia dum eos spiritus quasi in altum erexit, caro in infimis mersit. Hi enim prius secreto elevantur, sed postmodum publice corruunt, quia dum occultis intumescunt motibus cordis, apertis cadunt lapsibus corporis. 824 Sic sic elati justa fuerant retributione feriendi, ut quia superbiendo se hominibus praeferunt, luxuriando usque ad jumentorum similitudinem devolvantur. Homo quippe cum in honore esset, non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . Quasi scientiae enim illos in altum penna sublevaverat, de quibus Paulus hoc quod et superius protulimus dicebat: Quia cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt, sed evanuerunt in cogita
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝑ hȩc quȩ ab ipso sunt sequendo
imus ad ipsum. Unde paulus ait. Inuisi¬
bilia eius ꝑ ea quȩ facta sunt. intellecta
:conspiciunt᷑: sempit̾na quoq uirtus eius
S& diuinitas. Unde in libro sapientiae
scriptum est. Per magnitudinem enim
creaturȩ & speciem. potest intelligibilit᷑
Screator uideri. Menti enim nrͣȩ pec¬
cato suo exterius sparsȩ. necdũ ds̃ sicut
est interius innotescit: sed dum facturȩ
suȩ decus foris ꝓponit. quasi quibdam
nobis nutib innuit. & quȩ intus sequa¬
mur ostendit: ac miro modo ipsis for¬
mis exteriorib. nos ad interiora ꝑdu¬
cit: innuit immensa admiratione qđ¬
sumus agnoscunus. nec carnis nos infir¬
mitas deicit. nec suꝑbia spͣs eleuat: nec
defluendo in imis subicimur. nec suꝑbi¬
endo de sublimib inflamur. Qui enim
labitur carne: iumentoꝵ appetitu pro¬
sternitur. Qui uero extollitur mente :¬
more uolucrũ quasi leuitatis penna sub¬

Expanded text:
quia per haec quae ab ipso sunt sequendo quia per haec quae ab ipso sunt sequendo imus ad ipsum. Unde Paulus ait: Invisibilia ejus per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur, sempiterna quoque virtus ejus et divinitas . Unde et in libro Sapientiae scriptum est: Per magnitudinem enim creaturae et speciem potest intelligibiliter creator videri . Menti enim nostrae peccato suo exterius sparsae necdum Deus sicut est interius innotescit; sed dum facturae suae decus foris proponit, quasi quibusdam nobis nutibus innuit, et quae intus sequamur ostendit, ae miro modo ipsis formis exterioribus nos ad interiora perducit; innuit immensa admiratione qsumus, agnoscimus, nec carnis nos infirmitas dejicit, nec superbiae spiritus levat, nec defluendo imis subjicimur, nec superbiendo de sublimibus inflamur. Qui enim labitur carne, jumentorum appetitu prosternitur, qui vero extollitur mente more volucrum quasi levitatis penna sub
Abbreviated transcription (Latin):
nec bene gesta concurrant. Ynde subsecu
Snis adiuuabit iustitia tua. S ed int̾ hȩc
illud est sollerter intuendum quod ait.
suspice celum & intuere: contemplare
ȩthera qđ altior te sit. Hȩc enĩ dicens
nimirũ colligit ut considerare debeat.
quantominus dõ actione sua aut ꝓsit
aut noceat: qui altitudini cęli atq ęthe¬
ris ꝓdesse uel noceri ñ possit. Quamuis
in cȩlo uel ȩthere possimus suꝑnas pote¬
states accipere. diuinis semꝑ obtutibus
inhȩrentes: ut cũ angelicos sp̃e longe¬
adhuc a nobis distare conspicimus. ip̃si
creatori atq dominatori sp̃uum. qͦnto
distamus inferius agnoscamꝰ: corpoream
tam̃ cęli ęcherisq materiam hoc loco sen¬
ora conspicimus: ꝑ ipsa eadem ad interi¬
ora reuocamur. U estigia quippe crea¬
toris nrͣi sunt: mira opera uisibilis crea¬
turȩ. Ipsum nanq adhuc uidere non
possumus. sed etiam ad eius uisionẽ ten¬
dimus: si eum in his quȩ fecit miramur.
Eius ergo uestigia creaturam dicimus:

Expanded text:
nec bene gesta concurrant. Sequitur: VERnis adjuvabit justitia tua. - Sed inter haec illud solerter intuendum quod ait: Suspice coelum, et intuere, et contemplare aethera quod altior te sit. Haec enim dicens, nimirum colligit ut considerare debeat quanto minus Deo actione sua aut prosit aut noceat, cui altitudine coeli atque aetheris prodesse vel nocere non possit. Quamvis in coelo vel aethere possumus supernas potestates accipere, divinis semper obtutibus inhaerentes, ut cum angelicos spadhuc a nobis distare conspicimus, ipsi creatori atque dominatori spirituum quam longe distamus inferius agnoscamus, corpoream tamen coeli aetherisque materiam hoc loco senora conspicimus, per ipsa 819 eadem ad interiora revocamur. Vestigia quippe creatoris nostri sunt mira opera visibilis creaturae. Ipsum namque adhuc videre non possumus; sed jam ad ejus visionem tendimus, si eum in his quae fecit miramur. Ejus ergo vestigia creaturam dicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
quid tibi proderit si ego peccauero:
horum beatus iob dixisse monstratur.
Sed arrogantes uiri sicut & superius
diximus. habere hoc ꝓprium solent:
ut dum in nimia inuectione ꝓdeunt.
etiam inuehendo mentiant᷑: & cum nͣ
possunt reprehendere iuste quȩ sunt:
reprehendant mentiendo quȩ n sunt.
riorib quasi beati iob culpabilia uba
narrauit : atq ex eis sibi materiam lo¬
quendi ꝓposuit. Sed uerbis subsequen¬
tibus forti acumine discutit: hoc quod
sibi ad dicendi materiam fallaciter
finxit. Et fortes quidem sunt sententiȩ
quȩ sequuntur: sed beati iob ꝑsonȩ non
congruunt. Tantoq eum increpationis
huius tela ñ feriunt: quanto contra
eum iniuste mittunt᷑. Sequit᷑. Suspi¬
Sce cęlum & intuere: contẽplare ȩthe¬
ra quod altior te sit. Si peccaueris.
quid ei nocebis: Et si multiplicatae
Sfuerint inquitates tuȩ: quid facies¬
S contra eum: Porro si iuste egeris
quid donabis ei: aut quid de manu¬

Expanded text:
quid tibi proderit si ego peccavero? quid tibi proderit si ego peccavero? horum beatus Job dixisse monstratur. Sed arrogantes viri, sicut et superius diximus, habere hoc proprium solent, ut dum in nimia invectione prodeunt, etiam invehendo mentiantur; et cum non possunt juste reprehendere quae sunt, reprehendant mentiendo quae non sunt. rioribus quasi beati Job culpabilia verba narravit, atque ex eis sibi materiam loquendi proposuit; sed verbis subsequentibus forti acumine discutit hoc quod sibi ad dicendi materiam fallaciter finxit. Et fortes quidem sunt sententiae quae sequuntur, sed beati Job personae non congruunt; tantoque eum increpationis hujus tela non feriunt, quanto contra eum injuste mittuntur. Sequituce coelum, et intuere, et contemplare aethera, quod altior te sit. Si peccaveris, quid ei nocebis? Et si multiplicatae fuerint iniquitates tuae, quid facies contra eum? Porro si juste egeris, quid donabis ei, aut quid de manu
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a talia iudicant: qualia foras sonars.
Diuina uero iudicia talia ea audiunt:
qualia ex intimis ꝓferunt᷑. Apud ho¬
mines cor ex uerbis: apud dm̃ uero
uerba pensant᷑ ex corde. Beatus ergo
iob dum hoc ait exterius qđ interius
dñs dixit: om̃e quod locutus est tanto
iuste exterius intulit: quanto pie ab
interna sententia ñ recessit. Quamuis
ꝓphetico sp̃u repletus in eo quod ait.
ꝓponat ȩquitatẽ contra me & ꝑueniet
ad iuctoriam iudiciũ meum : intueri
redemptoris nr̃i presentiam potuit.
Ipse enĩ qui est uirtus patris & sapien¬
tia: etiam eius ȩquitas ñ inconuenient᷑
Saccipitur. Unde scriptum est. Qui factꝰ¬
S est nobis ã dõ sapientia: & iustitia & scĩ¬
Sficatio. Quam scilicet ȩquitatẽ quia
d̃s iniquis fugientib incarnatã osten¬
dendo contra posuit. eos ꝓtinus ab ini¬
quitate reuocauit: & humanũ genus
eo in iudicio antiquum aduersarium
Non tibi placet quod rectum est: uel

Expanded text:
nostra talia judicant qualia foris sonant ; nostra talia judicant qualia foris sonant ; divina vero judicia talia ea audiunt qualia ex intimis proferuntur. Apud homines cor ex verbis, apud Deum vero verba pensantur ex corde. Beatus ergo Job dum hoc ait exterius quod interius Dominus dixit, omne quod locutus est tanto juste exterius intulit, quanto pie ab interna sententia non recessit. Quamvis prophetico spiritu repletus, in eo quod ait: Proponat aequitatem contra me, et perveniet ad victoriam judicium meum , intueri Redemptoris nostri praesentiam potuit. i est virtus Patris et sapientia, etiam ejus aequitas non inconvenienter accipitur. Unde scriptum est: Qui facs est nobis a Deo sapientia, et justitia, et sanctificatio . Quam scilicet aequitatem, quia Deus iniquis fugentibus incarnatam ostendendo contra posuit, eos protinus ab iniquitate revocavit, et humanum genus in eo judicio antiquum adversarium Non tibi placet quod rectum est, vel
Abbreviated transcription (Latin):
Sęqua tibi uidetur tua cogitatio. ut di¬
ceres iustior dõ sum: Quia beatus iob
iustiorem se dõ non dixerit. omnis qui
textum historiȩ legit. agnoscit sed ait:
ꝓponat ȩquitatem contra me. & ꝑue¬
niat ad uictoriam iudicium meum:
uitã suam uidelicet pensans & causas
ꝑcussionis ignorans. ut sȩpe iam dictũ
est ꝓ diluendis peccatis se credidit. &
non augendis meritis flagellari: &
iccirco iudiciũ suum ad uictoriam ꝑ¬
uenire confisus est: quia culpam suã
ꝓ qua debiusset ꝑcuti ñ inuẽnit. Qđ
quidẽ de illo & dñs ad diabolũ dixit.
Commoiusti me aduersus eum: ut
affligerem eũ frustra. Quid ergo hȩc
loquendo peccauit: qui uerbis istis
diuinȩ de se & occultȩ sententiȩ etiam
nesciendo consensitAut quid obest
si ã rectitudine ueritatis humano iudi¬
cio uerba nr̃a suꝑficietenus discrepant:
quando in cordis cardine ei compagina¬
ta concordant : Humanȩ aures u̾ba

Expanded text:
tibi aequa videtur tua cogitatio, ut ditibi aequa videtur tua cogitatio, ut diceres: Justior Deo sum? - Quia beatus Job justiorem se Deo non dixerit, omnis qui textum historiae legit agnoscit. Sed ait: « Proponat aequitatem contra me, et perveniat ad victoriam judicium meum . » Vitam suam videlicet pensans, et causas percussionis ignorans, ut saepe jam dictum est, pro diluendis peccatis se credidit, et non pro augendis meritis flagellari, et idcirco judicium suum ad victoriam pervenire confisus est, quia culpam in se, pro qua debuisset percuti, non invenit. Quod quidem de illo et Dominus ad diabolum dixit: Commovisti me adversus eum, ut affligerem eum frustra . Quid ergo haec loquendo peccavit, qui verbis istis divinae de se et occultae sententiae etiam nesciendo consensit? Aut quid obest si a rectitudine veritatis humano judicio verba nostra superficie tenus discrepant, quando in cordis 818 cardine ei compaginata concordant? Humanae aures verba
Abbreviated transcription (Latin):
ñ prȩmium. Beatus ergo iob sine culpa
locutus ostenditur: quẽ post locutionẽ
prȩmia subsequunt᷑. Heliu itaq quia
ꝓ dñi defensionib loquens. de beato iob
aliud quam dñs sentit: quasi dum pro
ueritate uerba multiplicat. a ueritate
discordat. Sequit᷑. Inter nos interim¬
constringatur: & tunc ad iudicium pro-¬
uocet sermonib suis dm̃. Aesi diceret.
Ex nr̃a assertione cognoscat: quia neqͦ¬
quam diuinȩ examinationi sufficiat. Et
quia arrogantes uiri ñ solum student
inepta dicere sed etiam multa: uersus
qui sequit᷑ bene de illo frequent̾ infert᷑.¬
q̃ui multa loquitur. in locutione sua
semꝑ incipere studet. quatinꝰ inchoatione
ipsa suspensos auditores suos faciat: ut
eo attentius taceant. quo quasi nouum
audire aliquid expectant. Heliu uero
alia finiens. alia incessant᷑ exoritur: ut
immensa loquacitas. ꝑ subiuncta semꝑ
initia continuet᷑. Sequit᷑. Nunquid¬

Expanded text:
non praemium. Beatus ergo Job sine culpa non praemium. Beatus ergo Job sine culpa locutus ostenditur, quem post locutionem praemia subsequuntur . Eliu itaque, quia pro Domini defensionibus loquens, de beato Job aliud quam Dominus sentit, quasi dum pro veritate verba multiplicat, a veritate discordat. Sequitconstringatur, et tunc ad judicium provocet sermonibus suis Deum. - Ac si diceret: Ex nostra assertione cognoscat, quia nequaquam divinae examinationi sufficquia arrogantes viri non solum student inepta dicere, sed etiam multa; versus qui sequitur, bene de illo frequenter infertqui multa loquitur, in locutione sua semper incipere studet, quatenus inchoatione ipsa suspensos auditores faciat, ut eo attentius taceant, quo quasi novum audire aliquid exspectant. Eliu vero alia finiens, alia incessanter exorditur, ut immensa loquacitas per subjuncta semper initia continuetur. Sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
iustis & ñ subditis exhibent: quod ã bo¬
nis prȩdicatorib fieri & iniustis & subdi¬
tis uident. Qui cũ ad feruorem inuecti¬
onis iniuste ꝓsiliunt: etiam ꝑ uerba
maledictionis excedunt. Quia enim ne¬
quaquam ꝓximos sicut se diligunt: pro¬
ximis obtare ñ desinunt. quod ipsi sibim&.
euenire ꝑtimescunt. Unde heliu occultũ
odium in manifestatione maledictionis
exudans. ait. Patermi ꝓbetur iob usq
ad finem: ne desinas ab homine iniqͥtatis.
Hominem inquitatis uocat: quem ds̃ iu¬
stum pre omnib suꝑna attestatione de¬
nuntiat. Et quia multa adhuc sub hac
indiscretione subiuncta sunt: breuit᷑ ea¬
estimo transcurrenda. Dicta enim quȩ
grauitate carent: intenta expositione ñ
& ꝓ peccatis flagella meruisse: & post
flagella peccasse. Longe uero aliter adnͣs
iudicat qui & frustra flagellatum insi¬
nuat: & bona duplicia post flagella
recribuit. Pęna enim debetur culpȩ:

Expanded text:
justis et non subditis exhibent, quod a bojustis et non subditis exhibent, quod a bonis praedicatoribus fieri et injustis et subditis vident. Qui cum ad fervorem junctionis injuste prosiliunt, etiam per verba maledictionis excedunt: quia enim nequaquam proximos sicut se diligunt, proximis optare non desinunt, quod ipsi sibimet evenire pertimescunt. Unde Eliu occultum odium in manifestatione maledictionis exsudans, ait: Pater mi, probetur Job usque ad finem, ne desinas ab homine iniquitatis. Hominem iniquitatis vocat, quem Deus justum prae omnibus superna attestatione denuntiat. Et quia multa adhuc sub hac indiscretione subjuncta sunt, breviter ea aestimo transcurrenda. Dicta enim quae gravitate carent, intenta expositione non et pro peccatis flagella meruisse, et post flagella peccasse. Longe vero aliter Dominus judicat, qui et frustra flagellatum insinuat, et bona duplicia post flagella retribuit . Poena enim debetur culpae,
Abbreviated transcription (Latin):
dissoluti. Hanc sartaginem ꝓpħa isdem
ut inter se & auditores suos murum su¬
meret audiebat: cũ ei diuina uox pͣmit¬
teret dicens. Si tu annuntiaueris impio
I& ille nͣ fuerit conuersus ab impietate¬
: sua & a uia sua impia. ipse quidem in
Siniquitate sua morietur: tu autẽ animã¬
S tuam liberasti. Hanc sartaginem inter
se & discipulos murũ paulus posuerat.
Icũ dicebat. Mundus sum a sanguine
Som̃ium ur̃m. Non enim subterfiigi¬
S quo minus annuntiarem ome consiliũ
dĩ in uobis. Ñ unc ergo doctores neces
se est ut appetant zeli ardorib frigie:
ne cogantur post de torpore negligentiȩ.
igne gehennȩ eruciari. Sed aliud est
quod iniustis & subditis: aliud qđ iustis.
& nͣ subditis debemus. Ad illorum nos
correptionẽ atq custodiam reddendarũ
rationum debet timor accendere: istorum¬
uero uenerationẽ. ipsa considerata ȩqui¬
tas inelinare. S ed arrogantes uiri quia
huius formã discretionis ignorant. hoc

Expanded text:
dissoluti. Hanc sartaginem propheta idem, dissoluti. Hanc sartaginem propheta idem, ut inter se et auditores suos murum sumeret, audiebat, cum ei divina vox praemitteret, dicens: Si tu annuntiaveris impio, et ille non fuerit conversus ab impietate sua, et a via sua impia, ipse quidem in impietate sua morietur, tu autem animam tuam liberasti . Hanc sartaginem inter se et discipulos murum Paulus posuerat, cum dicebat: Mundus sum a sanguine omnium vestrum; non enim subterfugi quominus annuntiarem omne consilium Dei vobis . Nunc ergo doctores necese est, ut appetant zeli ardoribus frigi, ne cogantur post de torpore negligentiae igne ehennae cruciari. Sed aliud est quod injustis et subditis, aliud quod justis et non subditis debemus. Ad illorum nos correptionem atque custodiam reddendarum rationum debet timor accendere: ad istorum venerationem ipsa considerata aequitas inclinare. Sed arrogantes viri, quia hujus formam discretionis ignorant, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi bene additur. Et tu sume tibi
sartaginem ferream. & pones eã murũ
ferreum int̾ te & int̾ ciuitatẽ. Per sarta¬
ginem nanq frixura: ꝑ ferrum uero. forti¬
tudo ostenditur. Quid autẽ ꝑ hoc nisi
magistri atq doctoris mentem: quam re¬
lus dñi frigit & cruciat: Unde & paulus
huius sartaginis incendebat᷑ frixura: cũ
Idiceret. Quis enim infirmatur. & ego nͣ¬
 infirmor: Et qui scandalizatur. & ego¬
nͥ uror: Et quia quisquis zelo dĩ contra
peccantes accenditur. forti imꝑpetuo cu¬
stodia munit᷑. ne ex neglecta predicatio¬
nis & regiminis cura dampnetur. recte
dicitur : pones eam murum ferreum int̾
te & inter ciuitatẽ. S artago enĩ ferrca
murus ferreus inter ꝓpħam & ciuitatẽ
ponitur ÷ quia cũ nunc fortem zelum
doctores exhibent. eundem zelum post mo¬
dum intͣ se & auditores suos fortem muni¬
tionem tenent. ne tunc ad uindictam desti¬
tuti sint: si nunc fuerint in correptione

Expanded text:
Ubi bene additur: Et tu sume tibi Ubi bene additur: Et tu sume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et inter civitatem . Per sartaginem namque frixura, per ferrum vero fortitudo ostenditur. Quid autem ita magistri atque doctoris mentem quam zelus Domini frigit et excruciat? Unde et Paulus hujus sartaginis incendebatur frixura, cum diceret: Quis infirmatur, et ego non infirmor? et quis scandalizatur, et ego non uror Et quia quisquis zelo Dei contra peccantes accenditur, forti in perpetuum custodia munitur, ne ex neglecta praedicationis et regiminis cura damnetur, recte dicitur: Pones eam murum ferreum inter te et inter civitatem . Sartago enim ferrea murus ferreus inter prophetam et civitatem ponitur, quia cum nunc fortem zelum doctores exhibent, eumdem zelum postmodum inter se et auditores suos fortem munitionem tenent, ne tunc ad vindictam destituti sint, si nunc fuerint in correptione
Abbreviated transcription (Latin):
ostenditur: quasi obsidio circa iheru¬
salem ciuitatẽ uoce prȩdicatoris ordi¬
natur. Sed quia ñ solum insinuant
quomodo mentem insidiantia uicia
expugnent. sed etiam quomodo custo¬
ditȩ uirtutes roborent: recte subiungi¬
tur. Et ȩdificabis munitiones. Muni¬
tiones quippe sc̃s prȩdicator ȩdificat:
quando quȩ uirtutes quibus uicus
obuient. insinuare nͣ cessat. Et quia
uirtutib crescentib plerunq bella
temptationis augentur: recte adhuc
additur. Et comportabis aggerem. &
dabis contra eam castra. & pones arietes
in giro. Aggerem nanq comportat:
quando prȩdicator quisq molem crescen¬
tis temptationis indicat. Et contra iheru¬
salem castra erigit: quando recte inten¬
tioni audientium hostis callidi circũ¬
spectas. & quasi in compͣhensibiles insi¬
dias prȩdicit. Atq in giro arietes po¬
nit: quando temptationum aculeos in
hac uita nos undiq circundantes. &
uirtutum murũ ꝑforantes innotescit.

Expanded text:
ostenditur, quasi obsidio circa Jeruostenditur, quasi obsidio circa Jerusalem civitatem voce praedicatoris ordinatur. Sed quia non solum insinuant quomodo mentem insidiantia vitia expugnent, sed etiam quomodo custoditae virtutes roborent, recte subjungitur: Et aedificabis munitiones. Munitiones quippe sanctus praedicator aedificat, quando quae virtutes quibus vitiis obvient, insinuare non cessat. Et quia virtutibus crescentibus plerumque bella tentationis augentur, recte adhuc additur: Et comportabis aggerem; et dabis contra eam castra, et pones arietes in gyro. Aggerem namque comportat, quando praedicator quisque molem crescentis tentationis indicat. Et contra Jerusalem castra erigit, quando rectae intentioni audientium hostis callidi circumventiones quasi incomprehensibiles insidias praedicit. Atque in gyro arietes ponit, quando tentationum aculeos in hac vita nos undique circumdantes, et virtutum murum perforantes innotescit.
Abbreviated transcription (Latin):
Stu sume tibi sartaginem ferream: & pones
Seam murũ ferreum int̾ te & int̾ ciuita¬
tem. Cuiꝰ enim ihezechiel nisi magistroꝵ
speciem tenet. cui dicitur ÷ sume tibi late¬
rem & pones eum coram te. & describes
in eo ciuitatẽ ihrłm: Doctores quippe
sc̃i sibi laterem sumunt: quando terre¬
num cor auditorum ut doceant appre-¬
hendunt.
Quem laterem coram se ponunt: quia
tota illud sollicitudinis intentione custo¬
diunt. In quo & ciuitatem iherłm iu¬
bentur describere: quia prȩdicando
terrenis cordibus. curant sum mopere
quanta sie suꝑnȩ pacis uisio demonstra¬
re. Cui bene etiam dicit᷑. Et ordinabis
Saduersus eam obsidionem: & ȩdificabis
munitiones. Scĩ enim prȩdicatores obsi¬
dionem circa laterem in quo iherłm
ciuitas descripta est. ordinant: quando
terrenȩ menti sed iam suꝑnam patriã
requirenti. quanta eam in huius uitę
tempore uiciorum impugnet adu̾sitas.
demonstrant. Cũ enim unun quodq
peccatum quomodo menti insidietur

Expanded text:
tu sume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et inter civitatem . Cujus enim Ezechiel nisi magistrorum speciem tenet? cui dicitur: Sume tibi laterem, et pones eum coram te, et describes in eo civitatem Jerusalem. Doctores quippe sancti sibi laterem sumunt, quando terrenum cor auditorum ut doceant apprehendunt. Quem laterem coram se ponunt, quia tota illud sollicitudinis intentione custodiunt. In quo et civitatem Jerusalem 816 jubentur describere, quia praedicando terrenis cordibus curant summopere quanta sit supernae pacis visio demonstrare. Cui bene etiam dicitur: Et ordinabis adversus eam obsidionem, et aedificabis munitiones. Sancti enim praedicatores obsidionem circa laterem in quo Jerusalem civitas descripta est ordinant, quando terrenae menti, sed jam supernam patriam requirenti, quanta eam in hujus vitae tempore vitiorum impugnet adversitas demonstrant. Cum enim unumquodque peccatum quomodo menti insidietur
Abbreviated transcription (Latin):
regnat humilitas morum. Unde pensan¬
dum est: quia potentes quiq. cũ humilit᷑
sapiunt. culmen extraneȩ & quasi longe
positȩ uirtutis attingunt. Et recte hac
uirtute dñm quantotius placant: quia
illud ei sacrificium potentes offerunt. qđ
potentes inuenire uix possunt. Subtilis¬
sima nanq ars iuuendi est. culm̃ tenere.
głam premere. ẽẽ quidem in potentia sed
potentẽ se ẽẽ nescire: ad largienda bona
potentem se cognoscere. ad repetenda noxia
om̃e quod potent᷑ ualet ignorare. Recte
itaq de talib dicitur. ds̃ potentes ñ abicit:
cum & ipse sit potens. Dm̃ quippe imita¬
ri desiderat. qui fastigium potentiȩ alienis
intentus utilitatibus. & non suis laudibus
ȩlatus administrat: qui prȩlatus cȩteris
ꝓdesse appetit. ñ prȩesse. Tumoris nanq
ȩlatio: ñ ordo potestatis in crimine est.
Potentiam ds tribuit: ęlationem uero
potentiȩ. malicia nrͣȩ mentis inuenit. Tol¬

Expanded text:
regnat humilitas morum. Unde pensanregnat humilitas morum. Unde pensandum est quia potentes quique, cum humiliter sapiunt, culmen extraneae quasi longe positae virtutis attingunt, et recte hac virtute Dominum quantocius placant, quia illud ei sacrificium potentes offerunt, quod potentes vix invenire possunt. Subtilissima namque ars vivendi est, culmen tenere, gloriam reprimere: esse quidem in potentia, sed potentem se esse nescire: ad largienda bona potentem se agnoscere, sed ad repetenda noxia omne quod potenter valet ignorare. Recte itaque de talibus dicitur: Deus potentes non abjicit, cum et ipse sit potens . Deum quippe imitari desiderat, qui fastigium potentiae, alienis intentus utilitatibus, et non suis laudibus elatus, administrat: qui praelatus caeteris prodesse appetit, non praeesse. Tumoris namque elatio, non ordo potePotentiam Deus tribuit, elationem vero potentiae malitia nostrae mentis invenit. Tol
Abbreviated transcription (Latin):
di supponit. B ene dauid regni poten¬
tiam regere nouerat: qui ȩlationem
eiusdem potentiȩ semet ipsũ premendo
uincebat dicens. Dñe ñ est exaltatum
cor meũ. Quiq in eius humilitatis
augmiento subiunxit. Neq elati sunt
oculi mei. Atq addidit. Neq ambula¬
S ui in magnis. Et adhuc semet ipsum
subtilissima inquisitione discutiens. ait.
Neq in mirabilib suꝑ me. Om̃sq etiã
cogitationes suas a fundo cordis exhauri
cordis oblatam crebro replicat: & iterum
atq it̾um confitendo offerre non cessat:
eamq multiplicit᷑ loquens iudicis sui
oculis ostentat. Quid est hoc : Et quo¬
modo istud sacrificiũ dõ placere cognoue¬
rat. qđ in conspectu eius tanta iterationis
uoce immolabat: nisi qđ uicina ẽẽ suꝑbia
potentib solet. & pene semꝑ reb affluenti¬
bus ęlatio sociatur: Quia & sȩpe humo¬
ris habundantia duritiam dat tumoris.
Mirum uero est: cũ in cordib sublimiũ

Expanded text:
di supponit. Bene David regni potendi supponit. Bene David regni potentiam regere noverat, qui elationem ejusdem potentiae semetipsum premendo vincebat, dicens: Domine, non est exaltatum cor meum . Quique in ejus humilitatis augmento subjunxit: neque elati sunt oculi mei, atque addidit: Neque ambulavi in magnis. Et adhuc semetipsum subtilissima inquisitione discutiens ait: Neque in mirabilibus super me. Omnesque etiam cogitationes suas a fundo cordis exhauriecordis oblatam crebro replicat, et iterum atque iterum confitendo offerre non cessat, eamque multipliciter loquens Judicis sui oculis ostentat. Quid est hoc? et quomodo istud sacrificium Deo placere cognoverat, quod in conspectu ejus tanta iteratione vocis immolabat? nisi quod vicina esse superbia potentibus solet, et pene semper rebus affluentibus elatio sociatur, quia et saepe humoris abundantia duritiam dat tumoris. Mirum vero est, cum in cordibus sublimium
Abbreviated transcription (Latin):
intuendum. ne dum immoderatius cu¬
stoditur uirtus humilitatis. soluant᷑
iura regiminis: & dũ pręlatus quisq¬
plus se quam decet deicit. subditorum
uitã. stringere sub disciplinȩ uinculo ñ
possit. Teneamus ergo exterius quod ꝓ
aliorum utilitate suscipimꝰ : teneamus
interius qđ de nr̃a ȩstimatione sentimꝰ.
Sed tam̃ decenter quibdam erũpentib
signis. tales nos apud nos esse ipsi etiã
qui nobis commissi sunt nͥ ignorent:
ut & de auctoritate nr̃a. quod formi¬
dent uideant. & de humilitate quod
imitent᷑ agnoscant. Seruata autem
auctoritate regiminis. ad cor nrͣm sine
cessatione redeamus: & consideremus
assidue qdđ sumus ȩqualitͣ cum cȩteris
conditi: ñ quod temporalit̾ cȩteris prȩ¬
lati. Potestas enim quanto exterius ẽmi¬
net. tanto premi interius debet: ne cogi¬
tationem uncat. ne in delectatione sui
animũ rapiat: ne iam sub se mens eam
regere ñ possit. cui se libidine dominan¬

Expanded text:
intuendum ne, dum immoderatius cuintuendum ne, dum immoderatius custoditur virtus humilitatis, solvantur jura regiminis; et dum praelatus plus se quam decet dejicit, subditorum vitam stringere sub disciplinae vinculo non possit. Teneamus ergo exterius quod pro aliorum utilitate suscipimus; teneamus interius quod de nostra aestimatione sentimus. Sed tamen decenter quibusdam erumpentibus signis tales nos apud nos esse ipsi etiam qui nobis commissi sunt non ignorent, ut de auctoritate nostra quod formident videant, et de humilitate quod imitentur agauctoritate regiminis, ad cor nostrum sine cessatione redeamus, et consideremus assidue quod sumus aequaliter cum caeteris conditi, non quod temporaliter caeteris praelati. Potestas enim quanto exterius eminet, tanto premi interius debet, ne cogitationem vincat, ne in delectatione sui animum rapiat, ne jam sub se mens eam regere non possit, cui se libidine dominan