comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eleuatũ. et plena domꝰ głia eiꝰ: qͣn¬
do reuelata facie głiam dm̃ contẽ¬
plantes. reformamur in imagmẽ
creatoris. Uox quoq erat dei. qua¬
si uox aquarum multarũ: om̃iũ
scilicet in toto orbe popłoꝵ. ut io¬
hes cuangelista int̾pretatur: siue
quasi uox castroꝵ. et sicut uox gemi¬
nantium multoꝵ: ut exercitus dei
sacram̃ta cognosceret. Quod intelli¬
gens et iacob uocauit nomen uniꝰ
loci castra : de quib et alibi scriptũ
ẽ. currus dei decem milib multiplex.
milia lȩtantium. Una aut̃ dicitur¬
uox castroꝵ et multitudinis. propt̃
tinum in dei laude consensum: ge¬
minaturq uox canentiũ patri et
sabaoth. plena ẽ. terra głia eius.
Sequitur. Et t̃ra splendebat a ma-¬
iestate cius. Q uod proprie in ad¬
uentu xp̃i factum ẽ. quando in
et ad ꝑfectum cõplebitur. quando
corruptiuũ hoc induerit in corrup¬
tionem: et mortale istud fuerit im¬
mortalitate uestitum. Q uod autẽ

Expanded text:
elevatum . » Et plena domus gloria ejus, quanelevatum . » Et plena domus gloria ejus, quando revelata facie gloriam Domini contemplantes reformamur in imaginem creatoris . Vox quoque erat Dei quasi vox aquarum multarum: omnium scilicet in toto orbe populorum, ut Joannes evangelista interpretatur, sive quasi vox castrorum et sicut vox geminantium multorum, ut exercitus Dei sacramenta cognosceret. Quod intelligens et Jacob vocavit nomen illius loci castra , de quibus et alibi scriptum est: « Currus Dei decem millium multiplex millia laetantium . » Una autem vox dicitur castrorum et multitudinis, propter unum in Dei laude consensum, geminaturque vox canentium Patri et Sabaoth, plena est terra gloria ejus . Sequitur: Et terra splendebat a majestate ejus . Quod proprie in adventu Christi factum est; quando in et ad perfectum complebitur, quando corruptivum hoc induerit incorruptionem, et mortale istud fuerit immortalitate vestitum . Quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
ungueret quod septiraginta tran¬
stulert̃: qui quarto dixere. et uisio
currus quam uderam. quod in he¬
braico ñ habetur. Dicamꝰ strictim de
singulis. quantum explanationis
patitur difficultas : ne dum studemꝰ
breuitati. uelam̃tum ñ solum moy¬
si sed et propħȩ iez echielis rema¬
neat in nob̾:: qui cupimus reuelata
facie ueritatẽ dñi contẽplari. Głia
ergo dei isrł ingreditur ꝑ uram ori¬
entalem: ꝑ quam et egressa fuerat.
quando ciuitas furore dñi ꝑcussa
ẽ: in greditur aut̃. immo regredit᷑
ad cam. quia templum dñi in mon¬
te edificatum monstrauerat : et ta¬
men multo plus ẽ quod in conse-¬
quentib dicit᷑. leuauit me sp̃c. et
introduxit me in atrium exterius:
et ecce repleta erat głia dñi domꝰ.
hic enim głia tantum dei isrł iN¬
greditur : ibi aut̃ dicitur. quod ple-¬
nitudo głiȩ dñi fuerit in templo:
de qua et isaias scribit. uidi dñm
sedentẽ suꝑ thronum excelsum et

Expanded text:
ungeret, quod Septuaginta tranungeret, quod Septuaginta transtulerunt, qui quarto dixere: Et visio currus quam videram, quod in Hebraico non habetur. Dicamus strictim de singulis, quantum explanationis patitur difficultas: ne dum studemus brevitati, velamentum non solum Moysi, sed et prophetae Ezechielis remaneat in nobis, qui cupimus revelata facie veritatem Domini contemplari . Gloria ergo Dei Israel ingreditur per viam Orientalem, per quam et egressa fuerat, quando civitas Domini furore percussa est. Ingreditur autem, immo regreditur ad eam quia templum Domini aedificatum in monte monstraverat. Et tamen multo plus est quod in consequentibus dicitur: Levavit me spiritus, et introduxit me in atrium exterius: et ecce » Hic enim gloria tantum Dei Israel ingreditur, ibi autem dicitur, quod plenitudo gloriae Domini fuerit in templo. De qua et Isaias scribit: « Vidi Dominum sedentem super thronum excelsum et
Abbreviated transcription (Latin):
um in miquitatib suis. quas facie¬
bant: et contriui eos in furore meo.¬
I et in occisione. Et nunc abicrant
fornicationem suam. et homicidra
ducum suoꝵ a me et habitabo in
medio eoꝵ in sempit̃num. Primũ.
de translationis uarietate dicen¬
dum ẽ. Hoc qđ ponunt septuagi¬
ta et eduxit me : in hebraico ñ ha¬
betur. Si enim adductus fuerat ad
portã quȩ respiciebat orientẽ : quid
necesse fuit ut educeretur. cũ ideo
inductus sit. ut uideret quid in por-
erat ei haud dubium quin dei. qua-¬
si uox aquarũ multarũ. quod et io¬
ħes in sua confirmat apocalypsi:
septuaginta posuert̃ et uox castroꝵ.
quasi uox geminantiũ multorũ.
Tercio in hebraico habet. uidi uisio¬
nem sodm speciem quã uideram.
quando uenit ut disꝑderet ciuitatem.
Uenit aut̃ ille qui in principio huiꝰ
propħȩ uestitus erat lineis. et atra-¬
m̃tarium habebat ad lumbos. cũ
aliis sex ut disꝑderet ciuitatẽ: ñ ut

Expanded text:
um in iniquitatibus suis quas facieum in iniquitatibus suis quas faciebant. Et contrivi eos in furore meo et in occisione. Et nunc abjiciant fornicationem suam, et homicidia ducum suorum a me: et habitabo in medio eorum in sempiternum. » Primum de translationis varietate dicendum est. Hoc quod ponunt Septuaginta: Et eduxit me, in Hebraico non habetur. Si enim adductus fuerat ad portam, quae respiciebat Orientem, quid necesse fuit ut educeretur, cum ideo inductus sit, ut videret quid in portaerat ei, haud dubium quin Dei, quasi vox aquarum multarum, quod et Joannes in sua confirmat Apocalypsi, Septuaginta posuerunt: Et vox castrorum quasi vox geminantium multorum . Tertio in Hebraico habetur: Vidi visionem secundum speciem quam videram, quando venit, ut disperderet civitatem. Venit autem ille qui in principio hujus prophetae vestitus erat lineis, et atramentarium habebat ad lumbos, cum aliis sex, ut disperderet civitatem, non ut
Abbreviated transcription (Latin):
uidi scđ̾m uisionẽ quam uideram.
quando in grediebar ut unguerem
ciuitatẽ. & uisio currus quã tudi:
scd̾m uisionẽ quã uideram suꝑ flu-¬
uium chobar. Cecidiq in faciem
meã: et głia dñi ingressa ẽ. domũ
ꝑ uiam porte quȩ respiciebat ori¬
entẽ: ee assũpsit me sp̃c. et intro¬
duxit me in atrium interius. et eoce
plena głia dñi. domꝰ. Et steti: et ecce
uox de domo loquentis ad me: et uir
stabat iuxta me. et dixit ad me. Uidi¬
sti fili hominis locum solii mei. et
locum uestigii pedum meoꝵ. IN
quib habitabit nom̃ meũ in me¬
dio domꝰ isrł in sempit̾num: et ñ
contaminabunt ultra domꝰ isrł. nom̃
scm̃ meũ. Ipsi et duces coꝵ in forni-¬
‸ catione sua. et in homicidiis ducũ.
in medio sui: cum ponerent limen
meũ in liminib sius: et postes meos
iuxta postes suos. Et dedert̃ parietẽ
‸meũ quasi conixum. int̾ me et se.
& contaminauert̃ nomen scm̃ me¬

Expanded text:
vidi secundum visionem quam videram vidi secundum visionem quam videram quando ingrediebar ut ungerem civitatem ÷ Et visio currus quam vidi  secundum visionem quam videram super fluvium Chobar: cecidique in faciem meam. Et gloria Domini ingressa est domum per viam portae, quae respiciebat ad Orientem. Et assumpsit me spiritus, et introduxit me in atrium interius: et ecce plena gloria Domini domus. Et steti, et ecce vox de domo loquentis ad me: et vir stabat juxta me, et dixit ad me: vidisti, fili hominis, locum solii mei, et locum vestigii pedum meorum, in quibus habitabit nomen meum in medio domus Israel in sempiternum. Et non contaminabunt ultra domus Israel nomen sanctum meum, ipsi et duces eorum in fornicatione sua et in homicidiis ducum in medio sui, cum ponerent limen meum in liminibus suis, et postes meos juxta postes suos. Et dederunt parietem meum 520 quasi connexum inter me et se: et contaminaverunt nomen sanctum me
Abbreviated transcription (Latin):
głia dñi domꝰ. Et audiui loquentem
ad me de domo: et uir qui stabat iu¬
xta me. dixit ad me. Fili hominis. lo¬
cus solii mei. et locus uestigiorũ pe¬
dum meoꝵ : ubi habito in medio fi¬
lioꝵ isrł i ęt̃num. Q ñ polluent
ultra domꝰ isrł nomen scm meũ. ipsi
et reges eoꝵ in fornicationib suis.
et in rumis regum suoꝵ. et in excel¬
sis : qui fabricãti st̃ limen suũ uixta
limen meũ. et postes suos iuxta po¬
stes meos. et murꝰ erat int̾ me et
eos. Et polluert̃ nomen sc̃m meũ:
in abominationib quas fecerunt.
Propt̃ quod. consũpsi eos in ira mea.
Nunc ergo repellant procul forni-¬
cationẽ suam. et ruinas regum suoꝵ
a me: et habitabo in medio eorum
semꝑ .Lx.x. Et eduxit me ad portã
quȩ respiciebat contra orientẽ: et¬
: eduxit me. et ecce głra dei isrł ue¬
niebat ꝑ uiam orientis. & uox ca¬
stroꝵ quasi uox geminantiũ mul¬
toꝵ: et t̾ra resplendebat quasi fulgur
a głia ꝑ cireuitum. Et uisio quam

Expanded text:
Domini domum. Et audivi loquentem ad me de domo, et vir qui stabat juxta me, dixit ad me: Fili hominis, locus solii mei, et locus vestigii pedum meorum, ubi habito in medio filiorum Israel in aeternum. Et non polluent ultra domus Israel nomen sanctum meum, ipsi et reges eorum in fornicationibus suis, et in ruinis regum suorum, et in excelsis: qui fabricati sunt limen suum juxta limen meum, et postes suos juxta postes meos: et murus erat inter me et eos: et polluerunt nomen sanctum meum in abominationibus quas fecerunt: propter quod consumpsi eos in ira mea. Nunc ergo repellant procul fornicationem suam, et ruinas regum suorum a me: et habitabo in medio eorum semper. LXX: Et adduxit me ad portam, quae respiciebat contra Orientem ÷ et eduxit me  et ecce gloria Dei Israel veniebat per viam Orientis: et vox castrorum quasi vox geminantium multorum: et terra resplendebat quasi fulgur a gloria per circuitum. Et visio quam
Abbreviated transcription (Latin):
tabit miquitatẽ filii. Iusticia iusti
suꝑ cum erit: et impietas impii
erit suꝑ cum. Soluit quęstionem:
quam e contrario poterat auditor
opponere. Soletis ait dicere. quare
filius iustus ñ portabit iniquitatẽ
patris: atq ipse respondet. Uideli¬
cet quia filius bene oꝑatus ẽ: et pa¬
tris delicta ñ fecit. Iu̾stumq ẽ. ut
quomodo peccator in suo scelere.
moritur: sic iustus in suis uiuat
uirtutib. Et moriatur anima quȩ
peccauerit : et uiuat quȩ dei p̃cep¬
ta custodierit. Si aut̃ impius ege¬
rit pęnitentiam ab om̃ĩb peccã¬
tis suis quȩ oꝑatus ẽ et custodierit
uniuersa p̃cepta mea. et fecerit ui-

Expanded text:
tabit iniquitabit iniquisuper eum erit, et impietas impii erit super illum. Solvit quaestionem, quam e contrario poterat auditor opponere. Soletis, ait, dicere: Quare filius justus non portavit iniquitatem patris? Ad quae ipse respondet: Videlicet, quia filius bene operatus est, et patris delicta non fecit. Justumque est, ut quomodo peccator in suo scelere moritur; sic justus in suis vivat virtutibus: et moriatur anima quae peccaverit; et vivat quae Dei praecepta custodierit. Si autem impius egerit poenitentiam ab omnibus peccatis suis quae operatus est, et custodierit universa p
Abbreviated transcription (Latin):
clinans ad uitia atq peccata. mor¬
te moriatur: cum e contrario filius
peccatoris et impiꝰi. si uiderit ꝑuer-¬
sitatem uarũ patris sui. et conuer¬
terit se ut mala ñ faciat et faciat
bona. reus pat̾norum scelerum ñ
teneatur. Quod et in nobis accipi
potest: quib in psalmis dicit᷑. Audi
filia et uide et inclina aurem tirã.
et obliuiscere popłm tuum et do-¬
mũ patris tui: et concupiscet rex
decorem tuum: ut qui de gentiũ
sumꝰ styrpe generati. relinquamus
parentũ crimma. et faciamus iudici¬
um atq iusticiam. et uiuamꝰ in ea.
Repetitq quod supra latius prose¬
cuti sumais. et ideo breuit̾ cuncta
ꝑcurrimꝰ: ad illa quȩ obscuriora et
dicitis. Quare ñ portabit filius iniqͥ¬
tatem patris: Uidelicet quia filius
iudicium et iusticiã oꝑatus ẽ. O m̃ã
p̃cepta mea custodiuit et fecit illa:
uita uiuet. Anima quȩ peccauerit:
ipsa morietur. F ilius ñ portabit
iniquitatẽ patris: et pater ñ por¬

Expanded text:
clinans ad vitia atque peccata, morclinans ad vitia atque peccata, morte moriatur. Cum econtrario filius peccatoris et impii, 214 si viderit perversitatem viarum patris sui, et converterit se, ut mala non faciat et faciat bona, reus paternorum scelerum non teneatur. Quod et in nobis accipi potest, quibus in Psalmis dicitur: Audi, filia, et vide, et inclina aurem tuam, et obliviscere populum tuum, et domum patris tui: et concupiscet rex decorem tuum . Et qui de gentium sumus stirpe generati, ut relinquamus parentum crimina, et faciamus judicium atque justitiam, et vivamus in ea. Repetit itaque quae supra latius prosecuti sumus. Et ideo breviter cuncta percurrimus, ad illa quae obscuriora et dicitis: quare non portauit filius iniquitatem patris? uidelicet quia filius iudicium et iustitiam operatus est et omnia praecepta mea custodiuit et fecit illa: uita uiuet. anima, quae peccauerit, ipsa morietur. filius non portabit iniquitatem patris, et pater non por
Abbreviated transcription (Latin):
rem magistri discipulorũ augeat
diligentia. et repetens ab his quib
tribuit. amplius quam dederat:
certe uiuere ñ poterit: sed in suo
sanguine morietur. Quod si ge¬
nuerit filium qui uidens omĩa pec¬
cata patris sui quȩ fecit. timuerit
ñ comederit. et oculos suos ñ leua¬
ucrit ad idola domus isrł. et uxo¬
rem proximi sui ñ uiolauerit. et¬
÷ uirum ñ contristauerit. pignus ñ¬
÷ retiuuerit. et rapinam ñ rapuerit.¬
 panem suum esurienti dederit. et¬
 nudum oꝑuerit uestim̃to: a pati-¬
⁊ peris iniuria auerterit manũ suã.¬
⁊ usuram et suꝑ abundantiam ñ ac¬
⁊ceperit. iudicia mea fecerit. in p̃¬
ceptis meis ambulauerit: hic non
morietur in miquitate patris sui. sed
uita uiuet. Pat̃ eius quia calũpnia¬
tus ẽ. et iuim fecit frĩ. et malũ oꝑa-¬
tus ẽ in medio popłi sui: ecce mor¬
tuus ẽ. in iniquitate sua. Nec iti
quit maremii. si iusti uiri filius de¬

Expanded text:
rem magistri discipulorum augeat rem magistri discipulorum augeat diligentia, et repetens ab his, quibus tribuit amplicerte vivere non poterit, sed in suo sanguine morietur. Quod si genuerit filium, qui videns omnia peccata patris sui quae fecit, timuerit, non comederit et oculos suos non leuauerit ad idola domus Israhel et uxorem proximi sui non uiolauerit et uirum non contristauerit, pignus non retinuerit et rapinam non rapuerit, panem suum esurienti dederit et nudum operuerit uestimento, a pauperis iniuria auerterit manum suam, usuram et superabundantiam non acceperit, judicia mea fecerit, in praeceptis meis ambulaverit, hic non morietur in iniquitate patris sui, sed vita vivet: pater ejus quia calumniatus est, et vim fecit fratri, et malum operatus est in medio populi sui, ecce mortuus est in inquit, miremini, si justi viri filius de
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uiuet: sed erit reus sanguinis
sini. P orro iuxta intelligentiã sp̃ua-¬
lem. iustus uir eccłrasticus. si fidem
euangelicã p̃dicarit. et filius eius
atq discipulus. heretico fuerit erro¬
re deceptus : uocabitur pestilens:
de quo et in primo psalmo seribit̃.
in eathedra pestilentiȩ ñ sedit: et
in prouerbiis. confidens et procax.
et suꝑbus pestilens. appellatur. Iste
effundit sanguinẽ deceptoꝵ: et om¬
nia in se peccata congeminat: co¬
medens in montib suꝑbiȩ. et ecele¬
siam proxuni sui polluens. egenos
et pauꝑes in scientia scripturarũ
contristans. opprimens atq sup¬
plantans: rapma rapiens eos quos
de ȩccłia seduxerit: pignus ñ red.¬
dens. quod a magistro acceꝑat ut
impleret quod scriptum est. gratis
accepistis gratis date : et ad idola
atq simulaera quȩ de suo corde
confinxit. leuans oculos suos. eumn¬
ctasq faciens ab ominationes : et
dans ad usuram pecuniã. ut erro¬

Expanded text:
non vivet, sed erit reus sanguinis non vivet, sed erit reus sanguinis sui. Porro juxta intelligentiam spiritalem justus vir ecclesiasticus, si fidem evangelicam praedicaverit, et filius ejus atque discipulus haeretico fuerit errore deceptus, vocabitur pestilens. De quo et in primo psalmo describitur: « Et in cathedra pestilentiae non sedit; » et in Proverbiis confidens et procax et superbus, pestilens appellatur. Iste effundit sanguinem deceptorum, et omnia in se peccata congeminat, comedens in montibus superbiae, et ecclesiam proximi sui polluens, egenos et pauperes in scientia scripturarum contristans, opprimens atque supplantans, rapinam rapiens, eos quos de ecclesia seduxerit. Pignus non reddens, quod a magistro acceperat, ut impleret quod scriptum est: « Gratis accepistis, gratis date . » Et ad idola atque simulacra, quae de suo corde finxit, levans oculos suos, cunctasque faciens abominationes, et dans ad usuram pecuniam, ut erro
Abbreviated transcription (Latin):
pauperẽ contristantẽ. siue oppri-¬
mentẽ: rapientẽ rapinas: pignꝰ
ñ reddentem: et ad idola leuan¬
⁊ tem oculos suos abominationem
facientem: ad usuram dantem et¬
s amplius accipientẽ ⁊ nũquid uiuet:¬
standa hȩc fecerit: morte moriet᷑.
Sanguis eius in ipso erit. Pro la-¬
tronẽ. in hebraico scriptum ẽ. faris:
quod aquilȩ scđa editio peccatorẽ.
sẏminachus transgressorẽ. septuagin¬
ta et theodotio. pestilentẽ interp̃ta¬
ti sunt. Quomodo aut̃ pestilentia
morbos creat. et passim regiones in
quib incubuerit uastare consueuit:
sic pestilens homo imiuersa popu¬
latur. Dicamus itaq primũ. iuxta
historiam. Ut sciatis iniquitates
patrum ñ redundare ad filios: si
iustus fecerit quȩ suꝑior sermo ꝑ
ordinẽ texuit. inta uiuet. Quod si
genuerit filium recedentem a dñi
seruitute. et patris uirtutes intiis
cõmutantẽ: ut faciat quȩ ille ñ
fecit. et ñ faciat quȩ ille oꝑatus ẽ.¬
numquid uiuere poterit: Certe

Expanded text:
ontristantem sive opprimentem, rapientem rapinas, pignus non reddentem, et ad idola levantem oculos suos, abominationem facientem, ad usuras dantem, et amplius accipientem, numquid vivestanda haec fecerit, morte morietur: sanguis ejus in ipso erit. Pro latrone in Hebraico scriptum habet PHARIS  , quod Aquilae secunda editio, peccatorem; Symmachus, transgressorem, Septuaginta et Theodotio pestilentem interpretati sunt. Quomodo autem pestilentia morbos creat, et passim regiones in quibus incubuerit, vastare consuevit, sic pestilens homo universa populatur. Dicamusque primum juxta historiam, ut sciatis iniquitates patrum non redundare ad filios. Si justus fecerit quae superior sermo per ordinem texuit, vita 213 vivet. Quod si genuerit filium recedentem a Domini servitute, et patris virtutes vitiis commutantem, ut faciat quae ille non fecit, et nnumquid vivere poterit? Certe
Abbreviated transcription (Latin):
siderat dicens. Unam petii a dNĩo
hoc requiram: ut inhabitem in do¬
mo dñi om̃s dies uite meȩ: ut uideã
uoluntatẽ dm̃i. et insitem templũ
eius. Unde iungit et loquit᷑: dñe
dilexi decorem domꝰ tuȩ : et locum
habitationis głiȩ tuȩ. Annuntia
inquit omĩa quȩ tu uides. domui
isrł: ut qui ꝑ se uidere ñ possut:
ꝑ te discant quȩ tibi a dño demon¬
strantur. Domui aut̃ isrł. his qui
mente conspiciunt dm̃: de qͥb erat
et nathanael. qui xp̃m studiosissi¬
me requirebat: et meruit. audire.
Ecce uerus israelita: in quo dolus

Expanded text:
siderat, dicens: « Unam petii a Domino, siderat, dicens: « Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini per omnes dies vitae meae: ut videam voluptatem Domiejus . » Unde jungit et loquitur: « Domine, dilexi decorem domus tuae, et locum habitationis gloriae tuae . » Annuntia, inquit, omnia, quae tu vides, domui Israel, ut qui per se videre non possunt, per te discant quae tibi a Domino demonstrantur. Domui autem Israel, his qui mente conspiciunt Deum, de quibus erat et Nathanael, qui Christum studiosissime requirebat, et meruit audire: « Ecce verus Israelita in quo dolus
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sequutur. Fili hominis: ui¬
de oculis tuis. et aurib tuis audi.
Non oculis carnis sed sp̃e: nec au¬
rib corporis sed animȩ. Leuate mn¬
quit oculos ur̃os et uidete. qͥa mes¬
ses iam albę sunt ad metendũ: et
qui habet aures audiendi. audrat.
Uidetur aut̃ edificatio ciuitatis: et
auditur ordo cerioniarũ et sacer¬
dotũ. t̾rȩq descriptio. Nec sufficit
p̃cepisse. ut cerneret oculis et au-¬
cor tuum in omĩa: siue et pone in
corde tuo omĩa. quȩ ego ostendam ti¬
bi. Nichiil enim prodest uidisse et au¬
disse: nisi ea quȩ uideris atq audie¬
ris.i memoriȩ reposueris thesauro.
Quando aut̃ dicit omĩa quȩ ego os¬
tendam tibi: intentũ facit audito¬
rẽ. ł acit et cordis oculis p̃paratũ.
ut memorit̾ teneat quȩ sibi often¬
denda sunt: quia ut omĩa ostendan¬
tur tibi adductus es huc. Quo dic¬
to: ostendit specialit̾ nichil theoria
et scientia dulcius.: quã propħa de¬

Expanded text:
quae sequuntur: Fili hominis, viquae sequuntur: Fili hominis, vide oculis tuis, et auribus tuis audi : non oculis carnis, sed spiritus; nec auribus corporis, sed animae. Levate, inquit, oculos vestros, et videte, quia messes« Qui habet aures audiendi audiat . » Videtur autem aedificatio civitatis, et auditur ordo caeremoniarum, et sacerdotum terraeque descriptio. Nec sufficit praecepisse ut cerneret oculis, et audcor tuum in omnia; » sive, « et pone in corde tuo omnia quae ego ostendam tibi. » Nihil enim prodest vidisse et audisse, nisi ea quae videris et audieris in memoriae reposueris thesauro. Quando autem dicit: « Omnia quae ego ostendam tibi, » intentum facit auditorem. Facit et cordis oculis praeparatum, ut memoriter teneat quae sibi ostendenda sunt, quia ut omnia ostendantur tibi, adductus es huc. Quo dicto ostendit specialiter nihil theoria et scientia dulcius quam propheta de
Abbreviated transcription (Latin):
propħa atq baptista: quid existis
in desertum uidere. calamũ uento
agitari: Quem calamũ imitari cu¬
pumt. qui seribentes seribunt miqͥ¬
tatem: quib increpatur a propħa:
increpa feras calami. S tabat aut̃
in porta: quia ꝑ ipsum ad patrem
ingredimur. et sine ipso ciuitatẽ
intrare ñ possumꝰ: ut dignos susci-¬
prat. indignos abiciat. In porta qͦq
iudicium ẽ. Unde et propha dicit:
odert̃ argentum in porta. Et in alio
loco: ñ confundentur. dũ loquentur
inimicis suis in porta. Hic uir lo¬
cutus ẽ. ad propħam: in cuiꝰ manu
erat funiculus. et cuius erat speci¬
es quasi eRis. et qui calamũ tene¬
bat manu. Locutus ẽ. ad iezechie¬
lem uerus architectus: quẽ imita¬
batur et paulus apłs dicens: qua¬
si sapiens architectus fundam̃tum
posui. Sapientem aut̃ uocat archi¬
tectum. ad distinctionem illius qui
stultus ẽ: et in ⁊acharia. pastor in¬
sipiens appellatur. Locutus ẽ aut̃

Expanded text:
propheta atque baptista: Quid existis propheta atque baptista: Quid existis in desertum videre, calamum vento agitari ? Quem calamum imitari cupiunt, qui scribentes scribunt iniquitatem, et quibus imprecatur propheta: Increpa feras calami . Stabat autem in porta; quia per ipsum ad Patrem ingredimur, et sine ipso civitatem Dei intrare non possumus, ut dignos suscipiat, indignos abjiciat. In porta quoque judicium est. Unde et propheta dicit: Oderunt arguentes in porta . Et in alio loco: Non confundetur cum loquetur inimicis suis in porta . Hic vir locutus est ad prophetam, in cujus manu erat funiculus, et cujus erat species quasi aeris, et qui calamum tenebat manu. Locutus est ad Ezechielem verus architectus, quem imitabatur et Paulus apostolus, dicens: Quasi sapiens architectus fundamentum posui . Sapientem autem vocat architectum, ad distinctionem illius qui stultus est, et in Zacharia pastor insipiens appellatur; locutus est autem
Abbreviated transcription (Latin):
longe resonat. Unde et in daniel.
in imagine quȩ erat ex auro. argen¬
to. ȩre. ferroq cõpacta. regnum ale¬
xandri atq grecorũ. in eris simi¬
litudine demonstratur: ut grecȩ
linguȩ eloquentia signaretur: per
quam manifestum ẽ. ad huc eos
indigere doctrina: qui templi sp̃ira¬
lit̃ ȩdificandi. necdum plena noue¬
re misteria. Funiculus quoq erat
lineus siue cem̃tarioꝵ. in manu eiꝰ:
de quo in zacharia seriptum ẽ. quod
funiculum habuerit geometricum:
ut latitudinem et longitudinẽ urb̾
metiretur. Cem̃tarioꝵ aut̃. uel ange¬
loꝵ qui dei imꝑio ministrant. uel
et adiutores uel ministri sunt dñicȩ
uoluntatis. Unde et paulus apłs
loquebatur: dei agri cultura. dei
ȩdificatio sumus. Quodq sequitur.
et calamꝰ mensurȩ in manu eiꝰ: de¬
signat grãm propħalem: de qua
scriptum ẽ. in quadragesimo quar¬
to psalmo. Lingua mea calamus
scribe: uelocit̾ scribentis. Et de iohe

Expanded text:
longe resonat. Unde et in Daniel, longe resonat. Unde et in Daniel, in imagine quae erat ex auro, argento, aere, ferroque compacta, regnum Alexandri atque Graecorum in aeris similitudine demonstratur ; ut Graecae linguae eloquentia signaretur: per quam manifestum est, adhuc eos indigere doctrina, qui templi spiritualiter aedificandi necdum plene novere mysteria. Funiculus quoque erat lineus, sive caementariorum in manu ejus, de quo in Zacharia scriptum est , quod funiculum habuerit geometricum, ut latitudinem et longitudinem urbis metiretur. Caementariorum autem, vel angelorum qui Dei imperio ministrabant, vel et adjutores vel ministri sunt Dominicae voluntatis. Unde et Paulus apostolus loquebatur: Dei agricultura, Dei aedificatio sumus . Quodque sequitur: 466 Et calamus mensurae in manu ejus, designat gratiam prophetalem, de qua scriptum est in quadragesimo quarto psalmo: Lingua mea calamus scribae, velociter scribentis . Et de Joanne
Abbreviated transcription (Latin):
qua magnus dñs et laudabilis ni¬
mis. in ciuitate dei nr̃i. in monte
scõ eiꝰ. Et in turrib ciuitatis istius
ds̃ cognoscitur: quando suscipiet eã.
De qua et alibi. flummis impetus
quȩ loquitur in isara. Ego ciuitas
firma: ciuitas quȩ oppugnat᷑. Non
dixit quȩ expugnatur: sed oppug¬
natur. Quȩ edificata ẽ suꝑ petram̃:
et nulla tempestate concutitur. Se¬
quitur. & introduxit me illue: sub¬
auditur manus dei. Iiluc aut̃. hoc ẽ
quasi ad edificium ciuitatis: ut mi¬
chi cuncta quȩ erant extrinsecus
demonstraret. Ecce inquit uir. cuius
erat species siue uisio. quasi species
eris fulgentis: ille uidelicet de quo
scriptum ẽ ecce uir. oriens nom̃ eiꝰ.
habebat aut̃ speciem nequa quam
electri. ut in principio uoluminis
dicitur: neq accinetus zona aurea.
ut in ioħis apocalipsi continet᷑: sed
habebat speciem uixta ebraictim
quasi eRis. hȩc enim materra cun¬
ctis metallis uocalior ẽ: et tinnitu

Expanded text:
qua magnus Dominus et laudabilis niqua magnus Dominus et laudabilis nimis, in civitate Dei nostri, in monte sancto ejus . Et in turribus civitatis istius Deus cognoscitur, quando suscipiet eam. De qua et alibi: Fluminis impetussita , quae loquitur in Isaia: Ego civitas firma, civitas quae oppugnatur . Non dixit quae expugnatur, sed oppugnatur: quae aedificata est super petram, et nulla tempestate concutitur. Sequitur: Et introduxit me illuc, subauditur, manus Dei. Illuc autem, hoc est, quasi ad aedificium civitatis, ut mihi cuncta quae erant intrinsecus demonstraret. Et ecce, inquit, vir, cujus erat species sive visio, quasi species aeris fulgentis, ille videlicet, de quo scriptum est: Ecce vir, Oriens nomen ejus . Habebat autem speciem nequaquam electri, ut in principio hujus voluminis dicitur, neque accinctus erat zona aurea, ut in Joannis Apocalypsi continetur : sed habebat speciem juxta Hebraicum quasi aeris. Haec enim materia cunctis metallis vocalior est, et tinnitu
Abbreviated transcription (Latin):
in oculos meos in montes: unde
ueniet auxilium michi. E in alio
loco: montes in eireuitu eiꝰ: et dñs
in cireuitu populi sui. De quo et
isaiȩ dicitur. in montẽ excelsum
ascende : qui euangelizas sion. Suꝑ
hunc montẽ ostenditur ȩdificiũ
lam. e regione et ex aduerso aquilo¬
nis. unde ad t̃ram isrł propħa ueni¬
ebat. iuxta theodotionem uero et sim¬
machum. uergentis ad austrum:
ubi plenum lumen ẽ. et sol iusticię
in sũmo celi uertice positus. Unde
et in cantico dicitur canticoꝵ: exur¬
ge aquilo. et ueni auster: ꝑfla ortũ
meũ et fluant aromata mea. E uga¬
tur enim de orto dñi aquilo. uentus
durissimus: ne refrigeretur dilectio¬
nis calor. floresq marcescant. Quan-¬
do aut̃ dicitur ȩdificium ciuitatis:
ñ uere ciuitas. sed ciuitatis similitu¬
do monstratur: de qua scriptum ẽ.
Gloriosa dicta sunt de te: ciuitas dĩ.
Quȩ ẽ. ierłm edificata ut ciuitas. cmꝰ
participatio eius in id ipsum: et in

Expanded text:
vi oculos meos in montes, unde vi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi . Et in alio loco: Montes in circuitu ejus, et Dominus in circuitu populi sui . De quo et Isaiae dicitur: In montem excelsum ascende tu, qui evangelizas Sion . Super hunc montem ostenditur aedificium lam, e regione, et ex adverso Aquilonis, unde ad terram Israel propheta veniebat; juxta Theodotionem vero et Symmachum, vergentis ad Austrum, ubi plenum lumen est, et sol justitiae in summo coeli vertice positus. Unde et in Cantico dicitur Canticorum: Exsurge, Aquilo, et veni, Auster, perfla hortum meum, et fluent aromata illius . Fugatur enim de horto Domini Aquilo ventus durissimus, ne refrigeretur 465 dilectionis calor, floresque marcescant. Quando autem dicitur: Quasi aedificium civitatis, non vere civitas, sed civitatis similitudo monstratur, de qua scriptum est: Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei : quae est Jerusalem aedificata ut civitas, cujus participatio ejus in idipsum, et in
Abbreviated transcription (Latin):
rum. Lege etre librum. Porro qd
additur. quarto decimo anno. post.¬
qͣm ꝑcussa siue capta ẽ. ciuitas.
uixta misticos intellectus quatuor¬
decim significat generationes.
Quib completis. a dauid usq ad nati¬
uitatem xp̃i : urbis restitutio promit.¬
titur ab eo de quo scriptum ẽ ipse
edificabit ciuitatem meã. et capti.¬
uitatem populi mei reducet: et ite¬
rum. uenit ut p̃dicaret captiuis
remissionem. et cecis uisum: dicens
his qui erant in uinculis exite: et
qui erant in tenebris. reuelamini.
Fit aut̃ suꝑ eum manꝰ dñi: ut iux¬
ta carnem in babilone positus. in
sp̃u ad t̾ram ueniret isrł: et nequa¬
quam in uisione sed in uisionib
dei. poneretur suꝑ montẽ excelsum
nimis. de quo isaras et micheas ua-¬
ticinant᷑. uenite ascendamus in
montẽ dñi: et ad domũ dei racob.
Qui mons excelsus ẽ. nimis. ad com¬
parationẽ montiũ cę̧terorum: de
quib propħa testatur dicens. Leua¬

Expanded text:
rum. Lege Ezrae librum. Porro quod rum. Lege Ezrae librum. Porro quod additur, quarto decimo anno postquam percussa sive capta  est civitas , juxta mysticos intellectus quatuordecim significat generationes: quibus completis a David usque ad nativitatem Christi, urbis restitutio promittitur ab eo, de quo scriptum est: Ipse aedificabit civitatem meam, et captivitatem populi mei reducet . Et iterum: Venit ut praedicaret captivis remissionem, et caecis visum: dicens his qui erant in vinculis, exite, et qui erant in tenebris, revelamini . Fit autem super eum manus Domini, ut juxta carnem in Babylone positus, in spiritu ad terram veniret Israel: et nequaquam in visione, sed in visionibus Dei poneretur super montem excelsum nimis, de quo Isaias et Michaeas vaticinantur: Venite, ascendamus in montem Domini, ad domum Dei Jacob . Qui mons excelsus est nimis, ad comparationem montium caeterorum, de quibus propheta testatur, dicens: Leva
Abbreviated transcription (Latin):
nio fuerat ante annos quatuorde¬
cim igne deleta. sub descriptione
cius dñs pollicetur: ut sicut capti¬
uitatis euersionem. ollȩ suecensȩ
a facie aquilonis monstrauerat
tipus. et propħiȩ ueritas oꝑe com¬
probata ẽ: ita ex p̃teritorum̾ fide
futurȩ edificationis ueritas uati¬
ciio probaret᷑. Nec hoc de illo tem¬
pore dicitur. quod quidam imꝑiti
iudȩoꝵ uolunt: quando sub zoro¬
babel et sub iħu filio iosedech sacer¬
dote magno. templum extructum
ẽ propħantib aggeo et zacharra.
hoc enim templum quod nc̃ des¬
cribitur et ordo sacerdotii. t̾req diui-¬
sio et fertilitas: multo angustius ẽ.
quam fuit quod salomon extruxe¬
rat. Illud aut̃ quod edificatum ẽ.
sub zorobabel. in tantum paruum
erat et prioris comparatione nichil:
ut hi qui prius templũ uiderant.
et postea hoc aspiciebant eiularent.
doloremq suum lacrimis testaren¬
tur: et multo maior eẽt clamor
ululantium. quam clamor tuba¬

Expanded text:
nio fuerat ante annos quatuordenio fuerat ante annos quatuordecim igne deleta, sub descriptione ejus Dominus pollicetur, ut sicut captivitatem et eversionem, ollae succensae a facie Aquilonis monstraverat typus, et prophetiae veritas opere comprobata est: ita ex praeteritorum fide, futurae aedificationis veritas vaticinio probaretur. 464 Nec hoc de illo tempore dicitur, quod quidam imperiti Judaeorum volunt, quando sub Zorobabel et sub Jesu, filio Josedec, sacerdote magno, templum exstructum est, prophetantibus Aggaeo et Zacharia. Hoc enim templum quod nunc describitur, et ordo sacerdotii, terraeque divisio et fertilitas, multo augustius est, quam fuit quod Salomon exstruxerat. Illud autem quod aedificatum est sub Zorobabel, in tantum parvum erat, et prioris comparatione nihili: ut qui prius templum viderant, et postea hoc aspiciebant, ejularent, doloremque suum lacrymis testarentur, et multo major esset clamor ululantium, quam clangor tuba
Abbreviated transcription (Latin):
sum nimis: ut uideret᷑ ȩdificium ei¬
uitatis uergentis ad austrum: nul-¬
liq dubium ẽ. quod quindecim et no-¬
uem annis nouemq mensib et qͥnq
dieb anni uicesimi completis. omĩs
illius propħra contexta ẽ. Quod si
iuxta theodotionẽ. qui in eo loco ubi
nos posuimus in ȩxordio anni. inter¬
p̃tatus ẽ in nouo anno. decima m̃sis:
nouus enim annꝰ. apud hebreos uo-¬
eatur mensis septimus. qui apud eos
habet uocabulum theri: ut healen¬
das mensis septimi sit tubarũ clan¬
gor. et decinra die eiꝰdem m̃sis. dies
ieumii et placationis: quinta decima
uero qͣndo totus lunȩ orbis expletur.
dies scenophegrarum: datur intelli¬
gi quod decina die placationis dñi¬
cȩ. monstratum fuerat iez echieli edi¬
ficium ciuitatis. Et quomodo resti¬
tutionẽ populi immo uiuificatio¬
nem. in ossib campi sub resurrectio¬
nis mragine demonstrauit: sic nẽ
instaurãtionẽ urbis. quȩ in babilo¬

Expanded text:
sum nimis, ut videret aedificium cisum nimis, ut videret aedificium civitatis vergentis ad Austrum, nulli dubium est, quin decem et novem annis, novemque mensibus et quinque diebus anni vicesimi completis, omnis illius prophetia contexta sit. Quod si juxta Theodotionem, qui in eo loco ubi nos posuimus, in exordio anni, interpretatus est, in novo anno, decima mensis novus autem annus apud Hebraeos vocatur mensis septimus, qui apud eos habet vocabulum THESRI  , ut Kalendis mensis septimi, sit tubarum clangor, et decima dies ejusdem mensis, dies jejunii et placationis; quinta decima vero quando totus lunae orbis expletur, dies scenopegiarum datur intelligi, quod decinicae monstratum fuerat Ezechieli aedificium civitatis, et quomodo restitutionem populi, imo vivificationem in ossibnis imagine demonstravit: sic nunc instaurationem urbis quae Babylo
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ erat species quasi species ęris. siue
aeris splendentis: et funiculus line¬
us. siue cem̃tarioꝵ in manu eius: et
calamꝰ mensurȩ in manu eiꝰ. S tabat
aut̃ in porta. Et locutus ẽ ad me
idem uir. Fili hominis. uide oculis
tuis. et aurib tuis audi: et pone cor
Ituum in omĩa quȩ ego ostendam ti¬
Ibi. siue pone in cor tuum omr̃a quȩ
Iostendero tibi: quia ut ostendant᷑ tibi.
adductus siue ingressus es huc. Annũ¬
tra. siue monstrabis omĩa quȩ tu ui¬
des. domui ifrł. In quinto anno cap¬
tiuitatis siue transmigrationis re-¬
gis ioachim. in quarto mense. iN¬
quinta mensis. aꝑti sunt cęli iezechi¬
eli propħȩ iuixta fluuium chobar.
et uidit uisiones dei: nunc aut̃ dici¬
tur quod in uicesimo et quinto an-¬
no transmigrationis eiꝰdem iechoniȩ.
in ȩxordio anni. decima mensis. facta
sit suꝑ eum manꝰ drũi: adductusq in
tram isrł. et positus suꝑ montẽ excel¬

Expanded text:
cujus erat species quasi species aeris sive cujus erat species quasi species aeris sive aeris splendentis; et funiculus lineus sive caementariorum in manu ejus, et calamus mensurae in manu ejus. Stabat autem in porta: et locutus est ad me idem vir: Fili hominis, vide oculis tuis, et auribus tuis audi: et pone cor tuum in omnia, quae ego ostendam tibi sive pone in cor tuum omnia, quae ostendero tibi: quia ut ostendantur tibi adductus sive ingressus es huc: et annuntia sive monstrabis omnia, quae tu vides domui Israel. » Si quinto anno captivitatis, sive transmigrationis regis Joachiquinta mensis aperti sunt coeli Ezechiel prophetae, juxta fluvium Chobar, et vidit visiones Dei, nunc autem dicitur, quod in vicesimo et quinto anno transmigrationis ejusdem Jechoniae in exordio anni, decima mensis facta sit super eum manus Domini, adductusque in terram Israel, et positus super montem excel
Abbreviated transcription (Latin):
ilud in explanatione templi tota li¬
b̾tate denuntio: ut si ueritatem desi¬
derat. quęrat eam ab aliis. N os aut̃
ea quȩ in oꝑe difficillimo possumꝰ sus¬
picari. simplicit̾ confitem̃ atq dicta¬
mus: grãs acturi dño: si ñ in om̃ib.
quod impossibile ẽ sed in plerisq no¬
bis aꝑuerit fores scientiȩ. Prima
enim ut ait sublimis orator quaeq
sectanti: honestum ẽ etiam in scđis
tercii sue consistere. In incesimo
et quinto anno transmigrationis
siue captiuitatis nr̃ȩ. in exordio anni.
siue in primo mense. decina m̃sis.
quarto decimo anno. postqͣm ꝑcus¬
sa siue capta ẽ ciuitas. in ipsa hac
die siue in illa die. facta ẽ suꝑ me ma¬
nus dñi: et adduxit me illuc in uisio¬
nib siue m uisione dei. Adduxit me
in t̾ram isrł: et dimisit siue posuit
.me suꝑ montẽ excelsum nimis: suꝑ
quen erat quasi ȩdificium ciuitatis
uergentis ad austrum: siue e regione.
Et introduxit me illue. & eccẽ uiR

Expanded text:
illud in explanatione templi tota liillud in explanatione templi tota libertate denuntio, ut si veritatem desiderat, quaerat eam ab aliis. Nos autem ea, quae in opere difficillimo possumus suspicari, simpliciter confitemur atque dictamus, gratias acturi Domino, si non in omnibus, quod impossibile est, sed in plerisque nobis aperuerit fores scientiae. Prima enim, ut ait sublimis orator, « Quaeque sectanti, honestum est etiam in secundis tertiisve consistere. » « In vicesimo et quinto anno transmigrationis nostrae sive captivitatis in exordio anni sive in primo mense decima mensis, quarto decimo anno postquam percussa sive capta est civitas: in ipsa hac die sive in die illa facta est super me manus Domini, et adduxit me illuc. In visionibus sive in visione Dei, adduxit 463 me in terram Israel, et dimisit sive posuit me super montem excelsum nimis, super quem erat quasi aedificium civitatis, vergentis ad Austrum sive e regione. Et introduxit me illuc: et ecce vir,
Abbreviated transcription (Latin):
sa superart̃ : dicentis. Petite et ac¬
cipietis : quęrite et inuenietis: pul¬
sate et aꝑietur uob̾. E qua nos ex¬
cusatione usi sumꝰ. ut in calce ante¬
rioris uoluminis diceremꝰ. melius
ẽ. nichil quam parum dicere : tu eã
uertisti in contrarium. ut referre
nichil dicere: quia in altero uolun¬
tas prompta: in altero totius oꝑis
desꝑatio ẽ. Naturãq huiꝰcemodi
hominũ eẽ. cõmemoras : ut ñ tan.¬
tam grãm habeant pro his quae
tribueris: quantũ dolorem suꝑ his
quȩ negaueris. Minore enimꝰ stu-¬
dio uir̃tutes laudamꝰ: quã uitra
rep̃hendimꝰ. Et quamuis pulchra sint
corpora: unius prauitate ac deformi-¬
tate membri. infirmiora fiunt. Obse.¬
quar igitur uoluntati tuȩ. et flante
spu scõ uela suspendam: ignorans ad
quȩ sum littora ꝑuenturus: et cum
hoc eodem propħa clamitans. a quat¬
tuor uentis ueni sp̃e. F astidiosoq lec¬
tori ĩmo animo ꝑ duelli nr̃a lecturo.

Expanded text:
sa superarunt, dicentis: Petite, et acsa superarunt, dicentis: Petite, et accipietis: quaerite, et invenietis, pulsate, et aperietur vobis . Et qua nos excusatione usi sumus, ut in calce anterioris voluminis diceremus, melius est nihil, quam parum dicere; tu eam vertisti in contrarium, ut referre nihil dicere: quia in altero voluntas prompta, in altero totius operis desperatio est: naturamque hujuscemodi hominum esse commemoras, ut non tantam gratiam habeant pro his quae tribueris, quantum dolorem super his, quae negaveris. Minore enim studio virtutes laudamus, quam vitia reprehendimus: et quamvis pulchra sint corpora, unius pravitate ac deformitate membri insigniora fiunt. Obsequar igitur voluntati tuae, et flante Spiritu sancto, vela suspendam, ignorans ad quae sim littora perventurus, et cum hoc eodem propheta clamitans, A quatuor ventis veni, spiritus; fastidiosoque lectori, immo animo perduelli nostra lecturo,
Abbreviated transcription (Latin):
aginta furorem legerimꝰ. qui iN
hebraico ñ habetur : sic sentiendũ
ẽ quod ultra ñ abscondat faciem
suam ab eis: in quos furorẽ suum
ante effuderat. Huc usq in iez ecbi¬
el propħa. dõ ut optamꝰ et credimꝰ
auxilrante et aꝑiente os nr̃m. lo¬
cuti sumus: ñ alioꝵ si qui scripsert̃
uel demceps scripturi sunt. senten¬
tram destruentes: sed afferentes
qualiacũq sunt nr̃a. In ȩdificatione
aut̃ templi et ordine sacerdotũ. ter¬
rȩq scẽ diuisione. et flumine egre¬
diente de templo. et arboribus ex
utraq ripa semꝑ uirentib. et per
singulos menses afferentib fructũ.
et reliquis quȩ usq ad finem ꝓphe¬
tico uolumme continent᷑: aperte im¬
ꝑitiam confitemur : melius arbi.¬
trantes. in terim nichil quã parum
Reridationem
meã in expla-¬
natione tem¬
pli ietechiel.
Simmo tacen¬
di ꝑseuerari¬
tiam. tuȩ fi¬
lia euffochium p̃cẽs. et dñi ꝓmis¬

Expanded text:
aginta furorem legerimus, qui in aginta furorem legerimus, qui in Hebraico non habetur, sic sentiendum est, quod ultra non abscondat faciem suam ab eis, in quos furorem suum ante effuderat. Huc usque in Ezechiel prophetam Deo, ut optamus et credimus, auxiliante et 462 aperiente os nostrum, locuti sumus: non aliorum, si qui scripserunt, vel deinceps, si scripturi sunt, sententiam destruentes; sed asserentes qualiacumque sunt nostra. In aedificatione autem templi, et ordine sacerdotum, terraeque sanctae divisione et flumine egrediente de templo, et de arboribus ex utraque ripa semper virentibus, et per singulos menses afferentibus fructum, et reliquis quae usque ad finem prophetico volumine continentur, aperte imperitiam confitemur: melius arbitrantes interim nihil, quam parum repidationem meam in explanatione templi Ezechiel, immo tacendi perseverantiam, tuae, filia Eustochium, preces et Domini promis
Abbreviated transcription (Latin):
hereticos: ut postquam eos libera¬
uerit erubescant et confundant᷑
qua re fide eccłrastica derelicta. p̃uari¬
cati sint in me. Confundantur et
erubescant ualde uelocit̃: cum habi¬
tauerint m t̾ra sua. t̾ra mitiũ. t̾raq
sc̃oꝵ: et habitauerint confident̃ si¬
ue in pace. nequaquam hereticorũ
insidras formidantes. Tunc reducen¬
tur de populis. et congregabuntur
de t̃ris mimicoꝵ suoꝵ. i t̾ram su¬
am: et scĩficabitur dñs in eis. iN
conspectu gentium plurimarum:
sit beatitudinis. scire atq cognosce¬
re quod ipse sit dñs ds̃ eoꝵ: eo quod
apparuerit eis in gentib siue tran¬
stulerit eos de nationib: et congre-¬
gauerit suꝑ tram siram. t̾ram uideã.
t̃ram confessionis. t̾ram mitiũ. ter¬
ramq uiuentiũ: et ne unũ quidẽ¬
reliquerit hereticę prauitati: et ul¬
tra ñ abscondat faciem suam ab eis.
nec aduersetur illos. eo qđ effude
rael. Sin aut̃ pro sp̃u. iuxta septu-¬

Expanded text:
haereticos, ut postquam eos liberahaereticos, ut postquam eos liberaverim, erubescant et confundantur quare fide ecclesiastica derelicta praevaricati sint in me. Confundantur autem et erubescant valde velociter, cum habitaverint in terra sua, terra mitium, terraque sanctorum, et habitaverint confidenter, sive in pace, nequaquam haereticorum insidias formidantes . Tunc reducentur de populis, et congregabuntur de terris inimicorum suorum in terram suam, et sanctificabitur Dominus in eis in conspectu gentium plurimarum, sit beatitudinis, scire atque cognoscere, quod ipse sit Dominus Deus eorum: eo quod apparuerit eis in gentibus, sive transtulerit eos de nationibus, et congregaverit super terram suam, terram Judaeam, terram confessionis, terram mitium, terramqreliquerit haereticae pravitati; et ultra non abscondat faciem suam ab eis, nec aversetur illos, eo quod effuderrael. Sin autem pro spiritu juxta Septu
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ qua eos ꝑcusserit: et serant do¬
mus isrł atq cognoscant. quod ip¬
die uictoriȩ dñi. et usq in ꝑpetuũ.
Q recogitent iccirco captam c̃ẽ. ab
ꝑsam: quod reliquerint eũ qui pa¬
rũꝑ abscondit siue auertit faciem
suam ab eis. et tradidit eos in ma¬
nus hereticoꝵ. et ceciderint illoꝵ
mucrone confossi: propt̃ mimun¬
ditias et iiquitates suas. quȩ causa
extiter̃t̃ ut absconderet et auerte¬
ret faciem suam ab eis. Expositis
aut̃ rationib scđm illud quod scri-¬
ptum ẽ. oportet et hereses ẽẽ. ut
probati quiq manifesti frant. cap
habitant cernentes dm̃: nunc pol¬
licetur qđ reducat in ȩccłtam cap¬
tiuitatẽ ia cob. qui iudaicũ popłm
supplantarat: et postea hereticoꝵ
fraudib supplantatꝰ ẽ. et misereat᷑
omĩs domꝰ isrł. ñ uixta carnem sed
uixta sp̃m. Et assumã inquit ze¬
lum meũ pro nomine sco meo. qͦd
blasphemabat᷑ in gentib propter

Expanded text:
tem, qua eos percusserit, et sciant dotem, qua eos percusserit, et sciant domus Israel atque cognoscant, quod die victoriae Domini usque in perpetuum: et recogitent idcirco captam esse quondispersam, quod reliquerint eum, qui parumper abscondit, sive avertit faciem suam ab eis, et tradiderit eos in manu haereticorum, et ceciderunt illorum mucrone confossi, propter immunditias et iniquitates suas: quae causa exstitit, ut absconderet et averteret faciem suam ab eis. Expositis autem rationibus, secundum illud quod scriptum est: Oportet et haereses esse, ut probati quique manifesti fiahabitant cernentes Deum. Nunc pollicetur, quod reducat in ecclesiam captivitatem Jacob, qui judaicum populum supplantarat, et postea haereticorum fraudibus supplantatus est, et misereatur omni domui Israel, non juxta carnem, sed juxta splum meum pro nomine sancto meo, quo blasphematur in gentibus, » propter
Abbreviated transcription (Latin):
lantur. Imitantur enim heretiei
et eccłrasticam mansuetudinem:
sed oblatio eorum ñ in dei cultum.
sed in demonũ cibum proficit.
quȩ ẽ. pinguissima hostia eoꝵ: et
quasi adipe saturantur. et bibunt
sanguinem deceptoꝵ. usq i ebrie-¬
tatem. Hanc aut̃ uictimã ds̃ im¬
molat ꝑ eccłiasticos uiros: ut mul¬
titudine deceptoꝵ saturent᷑ con-¬
uiuȩ pessimi: et bibant usq ad uo-¬
mitũ et ebrietatem. Quando ui-¬
deris scõs uiros ex scripturis diui-¬
nis eruditos. truncare equos here-¬
ticoꝵ et ascensores de quib scri-¬
ptum ẽ equum et ascensorẽ proie¬
cit in mare: et om̃s rebelles et
gigantes. suo mucrone concidere:
et cunctoꝵ bellatoꝵ falsi nominis
scientiȩ sangumẽ fundere: tunc sci-¬
to mensam dei paratã. ut ponat
głram suam in cunctis gentib quȩ
illius credunt nomini. et intelligart
eccłiȩ scõꝵ iudicium illius quod fe¬
cerit suꝑ aduersarios. et manũ for¬

Expanded text:
lantur. Imitantur enim et haeretici lantur. Imitantur enim et haeretici ecclesiasticam mansuetsed oblatio eorum non in Dei cultum, sed in daemonum cibum proficit, quae est pinguissima hostia eorum, et quasi adipe saturantur, et bibunt sanguinem deceptorum usque in ebrietatem. Hanc autem victimam Deus immolat per ecclesiasticos viros, ut multitudine deceptorum saturentur convivae pessimi, et bibant usque ad vomitum et ebrietatem. Quando videris sanctos viros et Scripturis divinis eruditos truncare equos haereticorum et ascensores, de quibus scriptum est: « Equum et ascensorem projecit in mare ; » et omnes rebelles et gigantes suo mucrone concidere, et cunctorum bellatorum falsi nominis scientiae sanguinem fundere, tunc scito mensam Domini praeparatam, ut ponat gloriam suam in cunctis gentibus, quae illius credunt nomini: et intelligant ecclesiae sanctorum judicium illius, quod fecerit super adversarios, et manum for