comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erẽ : dix̃ ad symonem: Uides hanc mu¬
lierem : Introiui in domũ tuã osculũ
mihi non dedisti : illa aut̃ non in t̃misũt
Pedes meos osculari:. Aquã mͥ adpedes
ñ dedisti : illa lacrimis suis lauit mihi
pedes . Oleũ mͥ nonde disti: illa unocit
Quare : quia confessa est. quia fleuit.
quia ñ declinatũ ẽ. cor eiꝰ in uerba malig¬
na: ad excusandas excusationes inpec¬
catis: Non conbinata est cum electis eoꝵ :
id .ẽ defendentib se Non enĩ & huic
ipsĩ mulieri si declinaretur cor eiꝰ
in uerba maligna : de ess& defensio
peccatoꝵ An ñ quotidie pares eiꝰ in
turpitudine. sed ñ pares in c̃fessione
dunt peccata sua e sĩ latuerint ne¬
gant sĩ aut̃ uł dep̃hensȩ atq conuictȩ
fuerint. uł publice id egerint: defen¬
dunt & quã facilis defensio earum quã
cita. sed quã prȩceps. quã quotidiana. &
quã sa crilega : Osi ds̃ hoc noll& non
trix ad pedes medici ueniens. sana ani¬

Expanded text:
erem, dixit ad Simonem: Vides istam muerem, dixit ad Simonem: Vides istam mulierem? Introivi in domum tuam: osculum mihi non dedisti; illa autem non intermisit pedes meos osculari: aquam mihi ad pedes non dedisti; illa lacrymis suis lavit mihi pedes: oleum mihi non dedisti; illa unxit uQuare? Quia confessa est, quia flevit, quia non declinatum est cor ejus in verba maligna ad excusandas excusationes in peccatis, non combinata est cum electis eorum, id est, defendentibus se. 9. Non enim et huic ipsi mulieri, si declinaretur cor ejus in verba maligna, deesset defensio peccatorum. Annon quotidie pares ejus in turpitudine, sed non pares in confessione,dunt peccata sua? Si latuerint, negant; si autem vel deprehensae atque convictae fuerint, vel publice id egerint, defendunt. Et quam facilis defensio earum, quam cita, sed quam praeceps, quam quotidiana et quam sacrilega! O si Deus hoc nollet, non trix ad pedes medici veniens, «Sana ani
Abbreviated transcription (Latin):
incorde utiq falsam habebat in corpore :
Quia ergo ille repulsus ess&: cũ hoc dñs
non fecit existimauit eũ nescire quȩ
illa ess&. & dix̃ apud sem& ipsum
Hic si essa ꝓpħa: sciret quȩ mulier
accessit isi ad pedes Non dixit reppu¬
liss& eã : sed sciret quȩ ess& Tanquam
essa consequens: ut si scir& repeller&
ex illo ergo qđ non eã reppulit : &iam
nescisse eũ ꝓcerto suspicatus ẽ Onsaut̃
sic habebat oculos ad illã mulierẽ :
ut aures haber& incorde pharisei Itaq
audita cogitatione eiꝰ : ꝓposuit simili¬
tudinẽ quã nostis. Duo debitores erant
cuidã feneratori unus ei debebat
quingentos denarios. alt̃ quinqͣginta
Cum ambo non haberent unde redderent
donauit ambobus Quȩro abste inquit.
quis eũ plus dilexit : & ille respondit iã
coactus ueritate aduersus seipsũ ꝓfer¬
re sententiã: credõ inquit̃ dñe : ꝗm̃ille
cui plus donauit & conuersus ad muli¬

Expanded text:
eam in corde, utique falsam habebat in corpore: eam in corde, utique falsam habebat in corpore: quia ergo ille eam repulsurus esset, cum hoc Dominus non fecit, existimavit eum nescire quae illa esset, et dixit apud semetipsum, «Hic si esset propheta, sciret quae mulier illi accessit ad pedes.» Non dixit, repulisset eam: sed, «sciret quae» esset; tanquam esset consequens ut si sciret, repelleret. Ex illo ergo quod non eam repulit, etiam nescisse eum pro certo suspicatus est. Dominus autem sic habebat oculos in illam mulierem, ut aures haberet in cor pharisaei. Itaque audita cogitatione ejus, proposuit similitudinem quam nostis. «Duo debitores erant cuidam feneratori; unus ei debebat quingentos disti dum non haberent unde redderent, donavit ambobus. Quaero abs te,» inquit, «quis eum plus dilexit? Et Ille respondit,» jam coactus veritate adversus seipsum proferre sententiam: «Credo,» inquit, «Domine, quia ille cui plus donavit. Et conversus ad muli
Abbreviated transcription (Latin):
& susceper̃ ꝓphetã in nomine ꝓpħȩ
ut mercedem ꝓphetȩ acciperent.
& quicũq potum dederit inquit uni
tali humanitate pedes dñi suscipit
quid impendit. nisi quȩ habeb ati
gomo suꝑflua : merito quia capilli
quasi suꝑflui sunt : inde illa pedes
dnĩ detergebat. Suꝑ flua tua neces¬
saria fiunt tibi: si inde fueris obsecutus
pedibus dñi. Ergo illa curari uolebat
conscientia magni uulneris. Sed
numquid magnũ uulnus & paruus me¬
dicus : Pharisei aut̃ nolebant setangi
ab inmundis : uitabant omnẽ contactũ
peccatoꝵ & si quando forte necessitatȩ
tangebant᷑. abluebant se. & ꝓpe om̃s
& uasa sua. lectos suos. calices parap¬
sides sicut dñs in euangło cõmemorat
Cũ ergo ille phariseus nosse hanc muli¬
erem quȩ utiq si ad pedes ipsius phari¬
saei accederet repelleret eã ne scĩtas
eius pollueret᷑ Habebat enĩ eã in cor¬
pore non incorde & quia eã ñ habebat

Expanded text:
et susceperunt prophetam in nomine prophetae, et susceperunt prophetam in nomine prophetae, ut mercedem prophetae acciperent! «Et quicumque potum dederit,» inquit, «untali humanitate pedes Domini suscepit, quid impendit, nisi quae habebat in domo superflua? Merito quia capilli quasi superflui sunt, inde illa pedes Domini detergebat. Superflua tua necessaria fiunt tibi, si inde fueris obsecutus pedibus Domini. Ergo illa curari volebat, conscia magni vulneris. Sed numquid magnum vulnus, et parvus medicus? Pharisaei autem nolebant se tangi ab immundis, vitabant omnem contactum peccatorum; et si quando forte necessitate tangebantur, abluebant se. Et prope baet vasa sua, lectos suos, calices, paropsides, sicut Dominus in Evangelio commemorat . Cum ergo ille pharisaeus nosset hanc mulierem, quae utique si ad pedes illius pharisaei accederet, repelleret eam, ne sanctitas ejus pollueretur; habebat enim eam in corpore, non in corde; et quia non habebat
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ : qui se ipsos iustificant : qui suNt
clectieoꝵ qui sibi iusti uidentur
& contẽpnunt cȩteros. sic̃ pharise:¬
us ille intẽplo dicit ds̃ grãs agotͥ
quia non sũ sic̃ cȩteri homines : qui
sunt electi eorum: hic homo si ꝓpheta
cẽt : sciret quȩ mulier illi accessit
adpedes Agnoscitis uocẽ alterius
pharisei. qͥdnm inuitauerat: quando
mulier illa quȩ erat in ciuitate pec¬
catrix uenit & accessit ad pedes eius
Illa inpudica quȩdam frontosa ad
fornicationẽ. frontosior ad salutem
in rupit indomũ alienã: sed ille qui
ibi discumbebat ñ erat alienus. Non
extranea quemlib& conuiua: sed an¬
cilla dñm suũ sccuta ẽ. accessit ad
pedes : quia eius uestigia seqͥ cupiebat
Lauit lacrimis: tersit capillis
ꝑ quos ꝑ agrauit totũ mundume
Quã speciosi pedes eoꝵ qͥ annunti¬
ant pacẽ qui annuntiant bona
Dedes ergo dnĩ quanti susceperunt.
ut sus tipiendo iustũ innomane
iusti mercedẽ iusti acciperent

Expanded text:
eipsos justificant. Qui sunt electi eorum? Qui sibi justi videntur, et contemnunt caeteros, sicut pharisaeus ille in templo dixit: «Deus, gratias ago tibi, quia non sum sicut caeteri homines» . Qui sunt electi eorum? «Hic homo si propheta esset, sciret quae mulier illi accessit ad pedes.» Agnoscitis vocem alterius pharisaei, qui Dominum invitaverat, quando mulier illa quae erat in civitate peccatrix, venit et accessit ad pedes ejus? Illa impudica, quondam frontosa ad fornicationem, frontosior ad salutem, irrupit in domum alienam. Sed ille qui ibi discumbebat, non erat alienus. Non extranea quemlibet convivam, sed ancilla Dominum suum secuta est. Accessit ad pedes, quia ejus vestigia sequi cupiebat; lavit lacrymis, tersit capillis. per quos peragravit totum mundum? «Quam speciosi pedes eorum qui annuntiant pacem, qui annuntiant bona» ! Pedes ergo Domini quanti susceperunt, ut suscipiendo justum in nomine justi, mercedem justi acciperent;
Abbreviated transcription (Latin):
one cordis uidebit illã faciem de qua
dictã .ẽ. Beati mundo corde : qm̃ ipsi
dm̃ uidebunt. & qui facit miracula.
ñ deb& gaudere nisi de facie dĩ. Redi
nob̵ subiecta s̃. Uidit dñs qđ tẽptar&
eos suꝑbia. ex potentia miraculoꝵ. &
ille qͥ medicꝰ uenerat sanare tumores
nros & ferre infirmitates nr̃as: conti¬
nuo ait. Nolite in hoc gaudere. quia
quia nomina ur̃a scriptas in cęlo.
Non om̃s xp̃iani boni dȩmones eiciunt:
om̃ium tam̃ nomina scriptas incȩlo
Non eos uolu it gaudere ex eo qđ ꝓ.¬
prium habebant : sed ex eo qđ cum
ceteris salutẽ tenebant. Inde uoluit
gaudere apłs. unde gaudes & tu
Intendat caritas ur̃a Nullus fidelis
hab& spem: si nom̃ eius ñ .ẽ. scriptum
in cęlo Om̃iũ fideliũ qͥ diligunt xp̃m.
qͥ ambulant uiã eiꝰ humilit̃. qͣm ipse¬

Expanded text:
one cordis videbit illam faciem de qua one cordis videbit illam faciem de qua dictum est, «Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt» . Et qui fecit miracula, non debet gaudere nisi de facie Dei. Redienobis subjecta sunt.» Vidit Dominus quod tentaret eos superbia ex potentia miraculorum; et ille qui medicus venerat sanare tumores nostros, et ferre infirmitates nostras, continuo aiquoniam nomina uestra scripta sunt in caelo.Non omnes christiani boni daemones ejiciunt; omnium tamen nomina scripta sunt in coelo. Non eos voluit gaudere ex eo quod proprium habebant, sed ex eo quod cum caeteris salutem tenebant: inde voluit gaudere Apostolos, unde gaudes et tu. Intendat Charitas vestra. Nullus fidelis habet spem, si nomen ejus non est scriptum in coelo. Omnium fidelium qui diligunt Christum, qui ambulant viam ejus humilit
Abbreviated transcription (Latin):
ui ait. ut auferr&e eũ ame: hoc ẽ. dicere
rogaui medicũ ut auferr& ame moles¬
tũ ephitema. qđ mͥ apposuerat. Sed au.¬
diui uocẽ medici & digx̃ mͥ Sufficit
tͥ grã mea: nã uirtꝰ in infirmitate ꝑfi¬
citur . Ego noui qͥd apposuerim : ego
noui unde egrotes. Ego noui: unde
extolli magnitudine reuelationũ. nisi
acciꝑ& angłm satanȩ qͥse colafizane
quis de se possit. eẽ. securꝰ : tutius uidet᷑
ambulare : qui minꝰ accepit. Sed si non
ꝑuerse querat qđ recte ñ accepit : quȩ¬
rat sine qͦ ñ potest. eẽ. in corpore xp̃i
aut sine qͦ male. ẽ. illi: Tutior . ẽ. enĩ in
corpore digitꝰ sanꝰ quã lippiens oculus.
Digitꝰ exigua quȩdã res ẽ corporis:
oculus magnifica multũ potest & tam̃
melius . ẽ digitũ. eẽ. & sanũ. eẽ qͣm oculũ
.eẽ. & ꝑ turbari lippire excecari Non
ergo quęrat qͥsq in corpore xpi: nisi sa¬
nitatem. Scđd̾m sanitatẽ: habeat fidem
Ex fide mundat᷑ cor eiꝰ: exmundati¬

Expanded text:
vi,» ait, «ut auferret eum a me.» Hoc est dicere, Rogavi medicum, ut auferret a me molestum epithema quod mihi apposuerat. Sed audi vocem medici: «Et dixit mihi, Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur» . Ego novi quid apposuerim, ego novi unde aegrotes, ego novi unde extolli magnitudine revelationum, nisi acciperet angelum satanae qui se colaphizaret; quis de se possit esse securus? Tutius videtur ambulare qui minus accepit, sed si non perverse quaerat quod recte non accepit: quaerat sine quo non potest esse in corpore Christi, aut sine quo male est illic. Tutior est enim in corpore digitus sanus, quam lippiens oculus. Digitus exigua quaedam res est; oculus magnifica, multum potest: et tamen melius est digitum esse et sanum esse, quam oculum esse et perturbari, lippire, excaecari. Non ergo quaerat quisque in corpore Christi nisi sanitatem. Secundum sanitatem habeat fidem; ex fide mundatur cor ejus , ex mundati
Abbreviated transcription (Latin):
dicit: Nolite uobis dicore patrem
suꝑ terram unius . ẽ. erum pater
ur̃ qui incȩlis ẽ. Quod ergo in pa¬
de docebat discipulos: hõc inma¬
tre ipse demonstrauit. Uult
enum dñs: ut consanguinitatib
t̃renis p̃ponamus dm̃ Defer pa¬
tri. quia pat̾ ẽ : defer dõ quia ds̃
est .Senerauit te pater ad com¬
modando carnem suam: creauit
te ds̃ adhibendo potentiam suam
Ne irascat᷑ pat̃ cũ ds̃ illi p̃ponit᷑
immo gaudeat sibi tantũ deferri.
ut ille inuentꝰ. eẽc qui ei deber&e
p̃poni Ergo quid dicam : dñs quid
ait quȩ mihi mat̃ aut qui fr̃s
excendit manꝰ suꝑ discipłos suos
& ait ecce mat̃ mea & fr̃s met¬
br̃s erant: mat̃ quomͦ erant : ad di¬
dit & qui fecerit uoluntatẽ pa¬
tris mei ipse mihi fr̃ & soror &

Expanded text:
dicit? «Nolite vobis dicere patrem dicit? «Nolite vobis dicere patrem super terram; unus est enim Pater vester qui in coelis est» . Quod ergo in patre docebat discipulos, hoc in matre ipse demonstravit. Vult enim Dominus ut consanguinitatibus terrenis praeponamus Deum. Defer patri, quia pater est; defer Deo, quia Deus est. Generavit te pater accommodando carnem suam; creavit te Deus adhibendo potentiam suam. Ne irascatur pater cum Deus illi praeponitur; imo gaudeat sibi tantum deferri, ut ille inventus esset qui ei deberet praeponi. Ergo quid dicam? Dominus quid ait? «Quae mihi mater, aut qui fratres? Et extendit manus in discipulos suos, et ait: Ecce matres erant; mater quomodo erant? Addidit, «Et qui fecerit voluntatem Patris mei, ipse mihi frater, et soror, et
Abbreviated transcription (Latin):
de illis dr̃ cũ recesserit ab eis spori¬
sus. tunc ieumabunt filii sponsi
ergo ipsa conuix: & ipsa filii Mi¬
rum dico fr̃s mei. In uerbis dru
eẽ: & sorores ipsius eẽ & matrem
ipsius eẽ  Nam cũ ei nunciaret᷑
mater eius & fr̃s eius foris stan¬
tes. Quia foris stabant: tipum
gerebant Quis trpus matris
synagoga &quis trpus fr̃m
carnalium : iudȩi foris stantes
Et foris stat sp̃nagoga Nam
maria in laterib domus eius &
cognati eius ex uirginis mariae
consanguinitate ueriientes Qui ini
eum credider̃ in laterib domus
eus: non inquantum carnali con-¬
sanguinitate uncti erant sed ita
quãntũ uerbum dĩ audiebant
& faciebant. Hoc enĩ respondit
dñs: & ait. Quȩ mihi mater aut
qui fr̃ ÷ unde tempta uerurit
quidam dicert quia xp̃s matrẽ
non habuit. quia dixit quȩ mihi
mat̾. Quare ergo & petrus & ioħs
& iacobus & aliiꝰ apłi patres non
habuer̃ in t̃ra: & tam̃ quid eir

Expanded text:
de illis dicitur: «Cum recesserit ab eis sponde illis dicitur: «Cum recesserit ab eis sponsus, tunc jejunabunt filii sponsi» ? Ergo ipsa conjux, et ipsi filii. Mirum dico, fratres mei. In verbis Domini esse, et sorores ipsius esse, et matrem ipsius esse. Nam cum nuntiarentur ei mater ejus et fratres foris stantes; quia foris stabant, typum gerebant. Quis typus matris? Synagoga. Quis typus fratrum carnalium? Judaei foris stantes. Et foris stat synagoga. Nam Maria in lateribus domus ejus, et cognati ejus ex virginis Mariae consanguinitate venientes, qui in eum crediderunt, in lateribus domus ejus; non in quantum carnali consanguinitate juncti erant, sed in quantum verbum Dei audiebant et faciebant. Hoc enim responditnus et ait, «Quae mihi mater, aut qui fratres?» Unde tentaverunt quidam dicere quia Christus matrem non habuit, quia dixit, «Quae mihi mater?» Quare? Ergo Petrus et Joannes et Jacobus, et alii Apostoli patres non habuerunt in terra? Et tamen quid eis
Abbreviated transcription (Latin):
la latera hab&. Quid .ẽ. mala latera
hab&: mali illi inhȩrent Ergo &
de alio bona latera hab&: bonis con¬
siliis uiuit. Quid .ẽ. hoc: bonis
consiliis regitur Ergo latera domꝰ :
sunt illi qui inhȩrent xpo. Nec sine
causa & ipsa conuix de latere fac¬
ta .ẽ. Uiro dormiente eua facta ẽ:
moriente xp̃o eccła facta ẽ Et
illa de latere uiri cũ costa deorae¬
ata .ẽ. i & ista de latere uiri. quan¬
do latus lancea ꝑcussum .e. & sa
cram̃ta ꝓfluxerunt Ergo uxor
tua ut uinea fertilis. Sed in quib :
in laterib domus tuȩ. in aliis qui
non adherent xposterilis: sed
nec illas in uinea cõputabo Filii
tui Quȩ ẽ uxor & qui sunt filii :
in istis carnalib nuptiis & conui¬
gib alia uxor & alii filiꝰ Ineo¬
cła que uxor: ipsi filu iad ec¬
& in membris erant eccłae. Ergo
in conuge ipsius erant. & conuux
erant scđm portionem suam quam
inm̃bris obtinebant. Quare ergo

Expanded text:
la latera habet. Quid est, Mala latera la latera habet. Quid est, Mala latera habet? Mali illi inhaerent. Ergo et de alio, Bona latera habet: bonis consiliis vivit. Quid est hoc? Bonis consiliis regitur. Ergo latera domus sunt illi qui inhaerent Christo. Nec sine causa et ipsa conjux de latere facta est. Viro dormiente, Eva facta est , moriente Christo, Ecclesia facta est: et illa de latere viri, cum costa detracta est; et ista de latere viri, quando latus lancea percussum est , et Sacramenta profluxerunt. Ergo «uxor tua ut vinea fertilis.» Sed in quibus? «In lateribus domus tuae». In aliis qui non adhaerent Christo, sterilis. Sed nec illos in vinea computabo. 12. «Filii tui.» Quae est uxor, ipsi sunt et filii. In istis carnalibus nuptiis et conjugiis, alia uxor et alii filii: in Ecclesia quae uxor, ipsi filii. Ad Ecet in membris Ecclesiae erant. Ergo in conjuge ipsius erant, et conjux erant secundum portionem suam quam in membris obtinebant. Quare ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. int̃ spem & rem. Si spes tam
dulci s quanto res dulcior erit :
eius Eccła eius uxor eius : nos
ipsi sicut uinea eius fertilis
Sed in quib uinea fertilis :¬
ude mus enim parieter istos intran¬
tes multos steriles uidemus quia
istos parietes intrant multi ebriosi
seneratores. mangones quȩrentes
sortilegos. euntes ad p̃cantatores
& p̃canta trices quando illis caput
dol&. Ista ẽ fertilitas uinee ista
ẽ ubertas uxoris non ipsa esta
Iste spinȩ sunt sed non ubiq Spi¬
nosam hab& quandam fertilitate
& est uinea fertilis Sed in quibus :¬
in laterib domꝰ tuae No om̃s di¬
cuntur latera domus. Quero etũ
quȩ sint latera domus. Quid dicam
parietes sunt quasi lapidis Forte
si de hoc habitaculo corporali dicer& :
forte hoc intellegeremus latera
Latera dicimus domus: eos qui in he¬
rent xp̃o. Non enĩ sine causa & ii
sermone cotidiane dicimus de aliq
qui forte male agit ex malorũ con¬
silus amicoꝵ: de illo dicimus ma¬

Expanded text:
est inter spem et rem. Si spes tam est inter spem et rem. Si spes tam dulcis, quanto res dulcior erit! 1ejus; Ecclesia ejus, uxor ejus, nos ipsi. «Sicut vinea fertilis.» Sed in quibus vinea fertilis? Videmus enim parietes istos intrantes multos steriles; videmus quia istos parietes intrant multi ebriosi, feneratores, mangones, quaerentes sortilegos, euntes ad praecantores et praecantatrices, quando illis caput dolet. Ista est fertilitas vineae? ista est ubertas uxoris? Non ipsa est. Istae spinae sunt, sed non ubique spinosa. Habet quamdam fertilitatem, et est vinea fertilis; sed in quibus? «In lateribus domus tuae.» Non omnes dicuntur latera domus. Quaero enim quae sint latera: quid dicam? Parietes sunt, quasi lapides fortes? Si de hoc habitaculo corporali diceret, forte hoc intelligeremus latera. Latera dicimus domus, eos qui inhaerent Christo. Non enim sine causa et in sermone quotidiano dicimus de aliquo, qui forte male agit ex malorum consiliis amicorum; de illo dicimus, Ma
Abbreviated transcription (Latin):
dant nobis quẽ colunt. Eece ego
ostendam illi dm̃ meũ : & ipse osten.¬
dat mihi dm̃ suum. Cum tibi hoc
dicit pagarꝰiꝰ. non inuenis qđ illi
ostendas: quia non .ẽ. cui ostendas
Redis ergo & plangis addm̃ : quia
illi suspiras anteqͣm uideas. & de¬
siderio ipsius gemis. & quia in ip¬
sius desiderio ploras: dulces sunt
& ipsȩ lacrimȩ. & ꝓ cibo tibi er̃
Quia factus ẽ tibi & ipse panis
die ac nocte dũ dr̃ tibi cotidie ubi
.ẽ dr̃ tuus. Sed ueni& dr̃ tuus
quia erit nobiscum uerbum di
quo pascunt᷑ angłi. Interim modo
labores fructuum : postea fructus
laboris. Labores fructuũ tuorũ
manducabis: beatus es & bene
tibi erit. Beatus es. de p̃senti ẽ:
bene tibi erit. de futuro. ẽ Cum
mnanducas labores fructuũ tuoꝵ
beatus es Cum ꝑueneris ad fruc¬
tum laboꝵ tuoꝵ: bene tibi erit
Quid dixit Nam si bene tibierit:
utiq beatus erif & si beatus eris:
utiq bene tibi erit:. Sed inter¬

Expanded text:
dant nobis quem colunt. Ecce ego dant nobis quem colunt. Ecce ego ostendo illis Deum meum, et ipsi ostendant mihi Deum suum. Cum tibi hoc dicit paganus, non invenis quod illi ostendas; quia non est cui ostendas. Redis ergo, et plangis ad Deum; quia illi suspiras, antequam videas, et desiderio ipsius gemis; et quia in ipsius desiderio ploras, dulces sunt et ipsae lacrymae, et pro cibo tibi erunt, quia factae sunt tibi et ipsae panis die ac nocte, dum dicitur tibi quotidie, «Ubi est Deus tuus?» Sed veniet Dquia erit nobiscum verbum Dei, quo pascuntur Angeli. Interim modo labores fructuum, postea fructus laboris. «Labores fructuum tuorum manducabis; beatus es, et bene tibi erit. Beatus es,» de praesenti est; «bene tibi erit,» de futuro est: cum manducas labores fructuum tuorum, «beatus es;» cum perveneris ad fructum laborum tuorum, «bene tibi erit.» Quid dixit? Nam si bene tibi erit, utique beatus eris; et si beatus eris, bene utique tibi erit. Sed inter
Abbreviated transcription (Latin):
tis dictũ suꝑbis qui ante lucẽ uo.¬
lebant surgere id . ẽ. ante xp̃m
Non ꝑ humilitatẽ qua surrex̃ xp̃c.
dictum .ẽ. illis surgite postea quã
sedistis. id ẽ. humiliamini & inde
surgite quia & ille humiliari ue.¬
nitꝰ quia exaltatus ẽ. ꝓpt̃ uos.
& quid dictum . ẽ: Qui manducatis
panem doloris. Nisi etum man-
ducaretur : Ñ diceretur panis.
Nisi erũ haber& aliquã suauitatẽ
panis iste : nemo illũ manducar&
cũ tanta sua uitate Plorat inge.¬
mitu qui orat. Dulciores sunt
lacrimȩ orantium : quã ga udia
theatroꝵ. & audi flammã de¬
siderii quia manducat᷑ ipse pa-¬
nis de quib dicit : qui manduca¬
tis panem doloris. Alio loco di¬
cit amans iste .ciuus uocẽ i
psalmo plerumq agnoscimus
factȩ sunt mihi lacrimȩ meȩ pa
die ubi. ẽ. ds̃ tuus. Ante quã enĩ
uideamꝰ eũ qui nos dilexit. qui nob̵
pignus dedit. cui des ponsati sumus
insultant nobis pagani & dicunt
Ubi . ẽ. qđ colunt xp̃i ani: osten¬

Expanded text:
ante lucem volebant surgere, id est ante Christum, non per humilitatem, qua surrexit Christus; dictum est illis, «Surgite posteaquam sedistis» : id est, humiliamini, et inde surgite; quia et ille humiliari venit, qui exaltatus est propter vos. Et quid dictum est? «Qui manducatis panducaretur, non diceretur panis: nisi autem haberet aliquam suavitatem panis iste, nemo illum manducaret. Cum quanta suavitate plorat in gemitu, qui orat? Dulciores sunt lacrymae orantium, quam gaudia theatrorum. Et audi flammam desiderii, qua manducatur ipse panis, de quo hic dicit, «Qui manducatis panem doloris.» Alio loco dicit amans iste, cujus vocem in Psalmo plerumque agnoscimus: «Factae sundie: “Ubi est Dvideamus eum qui nos dilexit, qui nobis pignus dedit, cui desponsati sumus, insultant nobis Pagani, et dicunt: Ubi est quod colunt Christiani? Osten
Abbreviated transcription (Latin):
ris ad salutẽ cũ autẽ ñ potes corde credis adius¬
ticiã : Corde laudas : corde benedicis corde in a¬
rã conscientiȩ uictimas sacras imponis & iespon¬
det᷑ tͥ. Pax in t̃ra hominib: bonȩ uoluntatis Ille

Expanded text:
ris ad salutem; cum autem non potes, corde credis ad jusris ad salutem; cum autem non potes, corde credis ad justitiam : corde laudas, corde benedicis, corde in aram conscientiae victimas sacras imponis; et respondetur tibi, «Pax in terra hominibus bonae voluntatis» . 12. Ille
Abbreviated transcription (Latin):
e sacrificabo ł: Quid ẽ uoluntare satrificabo¬
ł: uoluntarie laudabote : quia sacrificiũ lau¬
dis inquit glorificabitme. Si cogereris offerre
dño tuo sacrificiũ gratũ illi & acceptũ sicut
antea uidebant᷑ sacrificia in ũbra futurorũ :
forte ñ inuenires in grege tuo placitũ taurũ.
in capris hyrcũ arȩ dñi dignũ : nec in ouili tuo
arietẽ dignũ uictima dõ tuo: & ñ inueniens sa¬
tageres qͥd faceres. & cliceres forte dõtuo. uolui.
nĩ uerba ate quȩrit ds̃ : sedcor. Neq potest¬
quis quã dicere & linguã non habui. Siqͥs obmu¬
tescit aliqͣ ualitudine linguã ñ habuit: & tam̃
laudẽ habuit. Si enĩ ds̃ aures carnales haberet¬
& sono tui corporis indigeret & id circo cũ re¬
mansisses sine lingua : sine laude etiã rema¬
neres : Nunc uͦ qͥa corquerit corinspicit. intꝰ
testis ẽ udex apꝓbator. aduitor coronator suf¬
ficit ut offeras uoluntatẽ. Cũ potes ore confite¬

Expanded text:
 tibi» . Quid est, «Voluntarie sacrificabo?» Voluntarie laudabo te. Quia, «Sacrificium laudis,» inquit, «glorificabit me» . Si cogereris offerre Domino tuo sacrificium gratum illi et acceptum, sicut antea vovebantur sacrificia in umbra futurorum; forte non invenires in grege tuo placitum taurum, et in capris hircum arae Domini dignum, nec in ovili tuo arietem dignum ad victimam Domino tuo; et non inveniens satageres quid faceres, et diceres forte Deo: Volui, et nim verba a te quaerit Deus, sed cor. Denique potes dicere: Et linguam non habui. Si quis obmutescit aliqua valetudine, linguam non habuit, et tamen laudem habuit. Si enim Deus aures carnales haberet, et sono tui corporis indigeret, ideo cum remansisses sine lingua, sine laude etiam remaneres: nunc vero quia cor quaerit, cor inspicit, intus testis est, judex, approbator, adjutor, coronator; sufficit ut offeras voluntatem. Cum potes, ore confite
Abbreviated transcription (Latin):
bas indoctas ipsa sunt peccora Inhac gͦ
afflictione qua eccła affligitur morit᷑
in affligentib: fides : moriuntur peccora¬
& primo genita & in ipsis doctis & indostis
quia occidit ds primogenita egrptioꝵ
abhomine usq ad peccus. in misit signa¬

Expanded text:
bas indoctas; ipsa sunt pecora. In hac ergo bas indoctas; ipsa sunt pecora. In hac ergo afflictione qua Ecclesia affligitur, moritur in affligentibus fides: moriuntur primogenita et in ipsis doctis et indoctis; quia occidit Deus primogenita Aegyptiorum «ab homine usque ad pecus.» 19.
Abbreviated transcription (Latin):
di est ut conseruit fides nr̃a Alagna pena est
Sccidere primogenita. quando ionines inafflictio
eccłam ut ꝑdant fidẽ Nã & issa egyptus afflic¬
tio interpretat᷑. Iui cũq gͦ affligunt eccłam. qui¬
cũq soandala eccłe inmittun: & si xp̃iani appel¬
lant᷑ moriunt᷑ primo genita esũ. Frunt infideles:
er̃ in anes. habentes nom̃ tantũ & signũ.
In corde aũt primogenitũ suũ sepelier̃:
usq adeo ut quando ei aliquid dixeris
sitalis .ẽ ut diat : corã te os torquent & dicit
Quis huc inde reũsus ẽ: Dicunt boni homi¬
nes quod uolunt : & xp̃ianꝰ ẽ. Sed quia as¬
significari ÷ tanqũã doctos : ꝓpt̃ rationalẽ
animã qđ est homo Peccora uͦ in doctos:
sed tam̃ habentes fidẽ Nã ñ habentes
primogenita : sunt docti qͥ affligunt
eccłam scismata & hereses faciendo Pro¬
inde nec in illis inuenis fidẽ : qñi factis
egrptus id .ẽ. afflictio popłi dĩ Seuisa
sunt primogentta eoꝵ. trabunt post setur¬

Expanded text:
gratia est ut conservetur fides nostra; magna poena est occidere primogenita, quando homines in afflictionEcclesiam, ut perdant fidem: nam et ipsa Aegyptus afflictio interpretatur. Quicumque ergo affligunt Ecclesiam, quicumque scandala Ecclesiae immittunt, etsi christiani appellentur, moriuntur primogenita eorum. Erunt infideles, erunt inanes, habentes nomen tantum et signum: in corde autem primogenitum suum sepelierunt; usque adeo, ut quando ei aliquid dixeris,si talis cet ut audeat coram te, os torqueat et dicat: Quis huc inde reversus est? dicunt sibi homines quod volunt. Et christianus est; sed quia afsignificari tanquam doctos, propter rationalem animam, quod est homo: pecora vero, indoctos; sed tamen habentes fidem, nam non haberent primogenita. Sunt docti qui affligunt Ecclesiam, schismata et haereses faciendo. Proinde nec in illis invenis fidem, quoniam facti sunt Aegyptus, id est afflictio populo Dei. Occisa sunt primogenita eorum: trahunt post se tur
Abbreviated transcription (Latin):
popłs dĩ: nolicer& apłs di edificatio diagri¬
cultura est dicut sapiens architectus funꝰda¬
m̃tũ posui. uis suꝑ edificat. Ergo edificium
lo rigauit : secs̃ increm̃tũ dedit. Frgo in eccła & in
uoluit fecit. Pũ ẽ in eis : in mari & in omib: abis
om̃ia quecũq untt fecit mare sunt om̃s infideles: om̃s
nondũ credenq et in eis om̃ia quetũq uoluit fecit
Non enĩ seuiu infideles. nisi ꝑmittant᷑: aut iundicat᷑
in eos quando uersisunt. Sic nisi uissertt ille quifectt

Expanded text:
i aedificatio, Dei agricultura estis: sicut sapiens architectus fundamentum posui; alius superaedificat.» Ergo aedificium lo rigavit, sed Deus incrementum dedit» . Ergo et in voluit, fecit. Parum est in eis: «In mari et in omnibus abyssis omnia quaecumque voluit, fecit.» Mare sunt omnes infideles, omnes nondum credentes, et in eis «omnia quaecumque voluit, fecit.» Non enim saeviunt infideles, nisi permittantur; aut vindicatur in eos, quando perversi sunt, nisi jusserit ille qui fecit
Abbreviated transcription (Latin):
& non domotua facere quȩ uis : Contra dic̃ for¬
te uxor contra dicunt filii. aliquando & ser
uindico: Nec facis qđ ius : Aliquando uindicare
uis: & ñ potes: Aliquando minaris : & antequã
facias qđ minaris moreris : Futamꝰ inte ipso facis
qđ ius frenas om̃s cupiditates tuas : forsitansie¬
nas : Nunqͥd deficis ipse ut cupiditates ñ surga¬
nt qͦs fienas : Certe enĩ tuuis ñ tiaillarimo¬
lestia cupiditatũ tuarũ : Et tam̃ caro con¬

Expanded text:
 in domo tua facere omnia quae vis: contradicit forte uxor, contradicunt filii, aliquando et seroc facis, cum vis: aliquando vindicare vis, et non potes; aliquando minaris, et antequam facias quod minaris, moreris, Putamus, in teipso facis quod vis? frenas omnes cupiditates tuas? Forsitan frenas, numquid efficis ut ipsae cupiditates non surgant, quas frenas? Certe enim hoc vis, non titillari molestia cupiditatum tuarum; et tamen «caro con
Abbreviated transcription (Latin):
dñi inegipto : ad terrendos. ad contunden dos
ad deiciendos suꝓbos egrptios. Inpharaone :
amorreorũ & ogregẽ basan & om̃ia regnasa¬
raan Omĩa ista quo mͦ cõmemorat breuiter
salmus sic & legimus in aluis libris dñicis
e magna ibi domꝰ uł manꝰ dñi. Quando
uiuides que facta sunt in ipis uando
ne fint inte. Ad hoo eni in illos facta sunt:

Expanded text:
Domini in Aegypto ad terrendos, ad contundendos, Domini in Aegypto ad terrendos, ad contundendos, ad dejiciendos superbos Aegyptios. «In Pharaone Amorrhoeorum, et Og regem Basan, et omnia regna Chanaan.» Omnia ista quomodo commemorat breviter Psalmus, sic ea legimus in aliis Libris dominicis, et magna ibi manus Domini. Quando tu vides quae facta sunt in impios, cave ne f
Abbreviated transcription (Latin):
uidemꝰ ista ista oꝑa dñi in eiꝰ creatura: Ueniunt
enĩ nubes ab extremo t̃rȩ ad mediũ : & pluunt
Vnde surrexer̃ nescis. Ergo indicat illud ꝓ pħa
ab extremo t̃rȩ: siue abimo siue a circundatione
fimũ t̃rȩ. Unde uult excitat : tam̃ nubes a t̃ra.
nã fulgura sine pliuia terrerent te. & nchil
causas unde scis : Quid enĩ : flatuentus : sentis
Qua causa flat uł dequo thesauro rationis
eductus sit : nescis. Debes tam̃ dõ pietatẽ creden¬
do: qr ñ flaret nisi iussi Esec ille qui fec̃ a nisi ꝓ¬
atura ista : laudemꝰ miram᷑ benediniꝰ dm̃. Videa¬
mꝰ quid fec̃ in homineb: ꝓpt̃ popłm suũ Qui ꝑcus¬
sit primogenita ȩgypti. Eteniꝰ ista diina dic¬
ta sunt quȩ amares : & ñ erant dicta quȩ timeres:
Ad tende qr quando trascit᷑: facit qđ uult Per cus¬
sit primo genita ȩ gypti ab homine usq: ad pectis
lnmisit signa & ꝓdigia in mediotui ȩgypte:
Nosts. legifas quanta ꝑ morsen fecerit manus

Expanded text:
idemus ista opera Domini in ejus creatura: veniunt enim nubes ab extremo terrae ad medium, et pluunt; unde surrexerint nescis. Ergo indicat illud Propheta: «ab extremo terrae,» sive ab imo, sive a circumdatione finium terrae, unde vult excitat nubes, tamen a terra. Nam fulgura sine pluvia, terrerent te, et nihilcausis, unde nescis. Quia enim flat ventus, sentis; qua causa fiat, vel de quo thesauro rationis eductus sit, nescis: debes tamen Deo pietatem credendi, quia non flaret nisi jussisset ille qui fecit, nisi proatura ista; laudamus, miramur, benedicimus Deum: videamus quae fecit in hominibus propter populum suum. «Qui percussit primogenita Aegypti.» Etenim illa divina dicta sunt quae amares, et non erant dicta quae timeres: attende, quia et quando irascitur, facit quod vult. «Percussit primogenita Aegypti, ab homine usque ad pecus. Immisit signa et prodigia in medio tui, Aegypte.» Nostis, legistis quanta per Moysen fecerit manus
Abbreviated transcription (Latin):
aliã legẽ in mbris meis repugnantẽ legim̃tis
meȩ. & captiuũ me ducentẽ in lege peceati
quȩ ẽ in m̃ bris meis quia ñ solũ indomo sua.
nec solũ in agro suo sed in cagne sua uł inspũ suo
non im pleuit qđ uolebat clamaiit ad dm̃
qui om̃ia quȩcũq uoluit fec̃ incȩlo at in tra: &
dix̃ infelix egohomo quis me libabit decor
pore mortis huiꝰ : Et ille bonꝰ & ille suauis tan¬
quã itsponderet ei continuo subiecit: Grã dĩ :
te hanc suauitatẽ laudate: in telligite dm̃ :
qui om̃ia quȩcũq uoluit fec̃ in cȩlo & in t̃ra.
Ipse in uobis facia quȩ uultis : ipso adiuuante
uoluntatẽ ur̃am implebitis: Seod dũ non potestis
confitemini : cũ poteritis grãs agite. lacentes
clamate : erecti suꝑbire nolite : Ille ergo incȩlo

Expanded text:
 in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis:» quia non solum in domo sua, nec solum in agro suo, sed in carne sua vel in spiritu suo non implevit quae volebat, clamavit ad Deum, qui «omnia quaecumque voluit, fecit in coelo et in terra;» et dixit, «Infelix ego homo, quis me liberabipore mortis hujus? Et ille bonus, ille suavis, tanquam responderet ei continuo subjecit: Gratia Dei te, hanc suavitatem laudate. Intelligite Deum, qui omnia quaecunque voluit fecit in coelo et in terra, ipse et in vobis faciet quod vultis, ipso adjuvante voluntatem 209 vestram implebitis, sed nondum potestis, confitemini cum potueritis, gratias agite, jacentes clamate, erecti superbire nolite. » Ad quo
Abbreviated transcription (Latin):
inscũ ariũ dĩ qui audiuit forte in effabilia uer¬
ba. quȩ ñ licet homini loqui: qͥdixit qđ posset ho¬
minibus dici & tenuit apud se qđ non posset¬
hominib dici: Ergo & audiat᷑ ad qđ possumꝰ : & cre¬
dat᷑ ad qđ ñ possumꝰ: Audiat᷑. qm̃ iacob elegit
nonne forte iespondederet nobis nonẽ ualde
magnus quẽ ideo: si ame poterit explicari : Re
conbientia magnitudinẽ dñi quã uidit : quã nob̃
credendã cõm̃dauit: quo nr̃os oculos ꝑducere
non potuit: & enumeret quȩdã quȩ hic dñs
fecit ut & nobis qui magnitu dine illiꝰ sic̃ ille
ui deie non posnimus dulcescat ex oꝑib suis quȩ
si c̃ sunt dii multi & dni multi : nob̵ tam̃ unus ds̃
pat̃. ẽ. ex quo onña & nos in ipso : & unꝰ dñs nr̃ iłs

Expanded text:
in sanctuarium Dei, qui audivit forte ineffabilia verba quae non licet homini loqui ; qui dixit quod posset hominibus dici, et tenuit apud se quod non posset dici. Ergo et audiatur ad quod possumus, et credatur ad quod non possumus. nonne forte responderet nobis: Non est valde magnus quem video, si a me poterit explicari? Redconscientia magnitudinem Domini, quam vidit, quam nobis credendam commendavit; quo nostros oculos perducere non potuit: et enumeret quaedam quae hic Dominus fecit; ut et nobis, qui magnitudinem illius, sicut ille videre, non possumus, dulcescat ex operibus suis, quae sicut sunt dii multi et domini multi; nobis tamen unus Deus, Pater ex quo omnia, et nos
Abbreviated transcription (Latin):
t  Sed cũ penitendo corrigeris ꝙ amoscis hoc
nuscđa fieri : inpluuiã uertitꝰ fulgnis t̃ror
Qui educit uentos deches aurissuis os dem
puto p̃dicatores : & nubes & uentos. Iubes
uenta sentiunt᷑ & ñuident᷑. Deniq mi carnẽ
uidemꝰ. ẽẽ. deq̃ra: nubes inquit exctat de ex¬
tremo t̾e. Expressit unde excitet nulis. Uenĩt
adũentos : quia sp̃s hominis ignorat᷑ inde ueniat
genita nra salua sint dño: qm̃ ipe lete ea nob̃is:

Expanded text:
te? Sed cum poenitendo corrigeris, et agnoscis hoc misericordia fieri, in pluviam vertitur fulguris terror. «Qui educit ventos de thesauris suis.» Eosdem puto praedicatores et nubes et ventos: nubesventi sentiuntur et non videntur. Denique quoniam carnem videmus esse de terra. «Nubes,» inquit, «excitat ab extremo terrae.» Expresserat unde excitet nubes: venit ad ventos, quia spiritus hominis ignoratur unde veniat:genit
Abbreviated transcription (Latin):
iã partẽ ubi babitamꝰ & hinc iudes i eoiestaa
tuo nubiũ uentorũ pluuiarũ. Popin efiuã
attendo : edioxisti eos dedomo serutut susig¬
na & ꝓdigia fecisti int̃ inimicoseor Punt¬
ti eos : quos molestos patiebant᷑. Impios decunis
sua eiecisti reges eoꝵ occidisti tra eoꝵ popło
tuo dedisti. Uidi om̃ia : & impletũ ẽ osmeũ lude
quo mͦ scripta sunt uidemus: nouimꝰ laudamꝰ
Si aũt aliquid significant : nonsim honerosus
dũ explico ut potero. Ecce in ipsis hominib possum
his duob tanqũa celo & t̃ra: consat eccłia di : Ecce Ad
spirituales ꝑrina p̃dicatio : & ad carnales ꝑtinet obse¬

Expanded text:
rtem ubi habitamus; et hinc video beneficia tua, nubium, ventorum, pluviarum. Populum tuum attendo: eduxisti eos de domo servitutis, et signa et prodigia fecisti inter inimicos eorum, punisti eos quos molestos patiebantur, impios de terra sua ejecisti, reges eorum occidisti, terram eorum populo tuo dedisti; vidi omnia, et impletus laude quomodo scripta sunt videmus, novimus, laudamus. Si autem aliquid significant, non sim onerosus, dum explico ut potero. Ecce in ipsis hominibus possum his duobus tanquam coelo et terra constat Ecclesia Dei; et ad spirituales pertinet p
Abbreviated transcription (Latin):
cã scĩ & ait ad eũuir : Ecce domꝰ dequa locutus
sũ tͥ: ingređe & depone sacinã tuã. Ille qͦq
ingressus ÷ Uerũ ubi deposita sarcina cȩpit
dequa res illas abstulerat. Uir autẽ iã reces¬
serat abeo: & sic cunctaq cũ uiro illo gesserat᷑
popłis en arrauit. Vnde indubitatũ ẽ ipsũ
narbonensẽ basilicã retinent᷑: Sed cũ huiꝰ edis
altitudo neliguria qđ locꝰ amoenissimꝰ apalatio
regis necerneret᷑ arcerte: contulit hoc cũ leone
consiliario rex alaricꝰ Quiait: De ponat᷑ ex hoc
ȩdificio una structura machine : rexquȩ pla¬
cuerit libius contẽplabit Et statim uocatis
oꝑarus idẽ consiliariꝰ. humiliauit basilicã
sci. ȩdificiis ñ meritis Sed ille ꝓtinus łumi¬
ne caruit oculor. Exoł¬

Expanded text:
cam Sancti, et ait ad eum vir: Ecce domum de qua locutus cam Sancti, et ait ad eum vir: Ecce domum de qua locutus sum tibi; ingredere et depone sarcinam tuam. Ille quoque ingressus est. Verum ubi deposita sarcina coepit ncti, de 825 qua res illas abstulerat. Vir autem jam recesserat ab eo. Et sic cuncta quae cum viro illo gesserat populis enarravit: unde indubitatum est ipsum ei Narbonensim basilicam retenentur. Sed cum huius aedis altitudo, ne Liguria, quod est locus amoenissimus, a palatio regis non cerneretur, arceret, contulit haec cum Leone consiliario rex Alaricus. Qui ait: 'Deponatur ex hoc aedificio una structura machinae; rex quae placuerit liberius contemplabit'. Et statim vocatis operariis, idem consiliarius humiliavit basilicam sancti aedificiis non meritis. Sed ille protinus lumen caruit oculor
Abbreviated transcription (Latin):
Quodã tẽ pr̃ felicis marteris basilica afu¬
rib: ẽ effracta H licuero marter in gerunda
hispaniȩ passus ẽ urbe furuͦ app̃hensis pallus
sericis textis auro. mobilib:q exornatis cũ it¬
liqͥs ornam̃tis abcessit. Iuo eunte coniungit᷑ a
homo ignotus: in t̾rogans qͦ ꝑgero&: Cui ille rspon¬
dit: Si sermom̃s occuleretur tecũ. ostenđem tibi
thesaurũ magnũ & ille Ostende ait quȩ uoluers
totis ame obtegit᷑ nirib. Aitille ostendit ei spe¬
cies illas dicens : Si malĩ hec regioraib: uenundant᷑
utroq nr̃m lucrũ infer̃ multũ. Ꝙille Egosũ¬
inqͥt homo ille cui in diuersis regionib mulaba¬
bent᷑ amici & ẽ mͥ domꝰ magna atq secreta
Sihȩc mea posueris. deinceps cũ libuerit uenio¬
dabis: & p̃cedens sequebat᷑ homo cũ sarcina : pu¬
tansse ad aliã duci urbẽ. Concluserat enĩ ds
oculos eiꝰ & ñ cognoscebat qͥa ꝑuiã qua uene¬
rat regrediebatꝰ. Qd multa : ꝑuenit᷑ adbasili¬

Expanded text:
Quodam tempore Felicis martyris basilica a furibus est effracta. Hic vero martyr in Gerunda Hispaniae passus est urbe. Fur vero, adprehensis palliis siricis, textis auro monilibusque exornatis, cum reliquis ornamentis abscessit. Quo eunte, coniungitur ei homo ignotus, interrogans, quo pergeret Cui ille respondit: 'Si sermo meus occuleretur tecum, ostenderem tibi thesaurum magnum'. Et ille: 'Ostende', ait, 'quae volueris, totis a me obtegitur viribus'. At ille ostendit ei species illas, dicens: 'Si in aliis haec regionibus venundantur, utroque nostrum lucrum inferunt multum'. Et ille: 'Ego suinquit, homo, cui in diversis regionibus multi habentur amici, et est mihi domus magna atque secreta: si haec in ea posueris, deinceps cum libuerit, venundabis. Et praecedens, sequebatur homo cum sarcina, putans se ad aliam duci urbem; concluserat enim Deus oculos ejus, et non cognoscebat quia per viam qua venerat regrediebatur. Quid multa? Pervenitur ad basili
Abbreviated transcription (Latin):
cõmisit: sibi istã possidendã seruandãq de pu
egiss& aliquidboni aut mali : Non ergoise at¬
tollat aacob: nongłet᷑ non sius meritis tribuat:
Ante ẽ. p̃cognitus ⁊ ante p̃destinatꝰ. ante electus
Non suis meritis electus ẽ: sed gr̃a dĩ inuentus
& uiuificatus. Sic & om̃s gentes Nã ut inserert᷑
qͥđ meruit oleaster amaritudine baccarũ steri¬
litate siluestri: Lignũ quippe erat siluȩ ñ egri
ruit inoliuã : Sed ad huc non erat in sertꝰ oleaster:
quando ia cob elegit sibi dñs isrł in possessionẽ si

Expanded text:
putegisset aliquid boni aut mali? Non ergo se extollat Jacob, non glorietur, non suis meritis tribuat. Ante est praecognitus, ante praedestinatus, ante electus: non suis meritis electus, sed gratia Dei inventus et vivificatus . Sic et omnes gentes: nam ut insereretur, quid meruit oleaster amaritudine baccarum, sterilitate silvestri? Lignum quippe erat silvae, non agrruit in olivam. Sed adhuc non erat insertus oleaster, quando «Dominus elegit sibi Jacob, Israel in possessionem
Abbreviated transcription (Latin):
lans eos. Quando inqͥs omĩb displicet : placuit
illis: & subflagello eiꝰ in erũnis in laboribus
inuulnerib: megestate constituti : laudauer̃
dm̃ Non cis displicuit : etiã torquens : hoc ẽ
gratis amare : non qͦsi ꝓposita acceptione mer¬
ceclis qr ipsa sũ ma merces tua ds ipsa erit
quȩ gratis diligis. Sic amare debes. ut ipsũ
ꝓmercede desiderare ñ desinas. qui solus te
satio : sic̃ philippus desiderabat cũ diceret.
ostende nobis patrẽ : & fuffic̃ nob̵. Merito qͥa
hoc delibera uioluntate facimꝰ: & de lib̵a uolun¬
tate facere debemus qͥa delectati facimꝰ: Dehine
amando facimꝰ : quia & si corripim᷑ ab illo nobis
non quã displicere debet. qui seꝑ ẽ iustus.
hoc dix ille laudator eiꝰ: In me sunt dsuota tua

Expanded text:
lans eos. Quando iniquis omnibus displicet, placuit lans eos. Quando iniquis omnibus displicet, placuit illis; et sub flagello ejus, in aerumna, in laboribus, in vulneribus, in egestate constituti laudaverunt Deum: non eis displicuit nec torquens. Hoc est gratis amare, non quasi proposita acceptione mercedis; quia ipsa merces tua summa Deus ipse erit, quem gratis diligis: et sic amare debes, ut ipsum pro mercede desiderare non desinas, qui solus te satiet; sicut Philippus desiderabat, cum diceret, «Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis» . Merito, quia hoc de libera voluntate facimus, et de libera voluntate facere debemus, quia delectati facimus, amando facimus; quia etsi corripimur ab illo, nobis nunquam displicere debet, qui semper est justus. Hoc dixit ille laudator ejus: «In me sunt
Abbreviated transcription (Latin):
omib: abrssis : Sicut iã diximꝰ non om̃ia quȩ
fec̃ coactus ẽ facere : sed om̃ia quȩ cũq uo¬
luit fec̃ Causa om̃iũ quȩ fecit: uoluntas eiꝰ
est: facistũ domũ : quã sinolles facere  sine
habitatione remaneres. Necessitas cogit te
facere domũ : non lib̵a uoluntas. Facis uestẽ:
qͥa si ñ faceres nudus ambulares: Ad facien¬
dã ergo uestẽ : necessitate duceris ñ libera
uoluntate : Conseris mont̃e uitibus: sem̃ spar¬
gis quia nisi feceris alim̃ta non habebis. Omĩa
haec necessitate facis : ds̃ bonitate facit: Nul
Putas habemꝰ & nos qđ liba uoluntate facia¬
mus : ea eñĩ que diximꝰ ex necessitate facimꝰ: qͥa
siñ fecerimus egentes &e in opes remanemꝰ In ue¬
nimus aliqd quod libera uoluntate faciamiis
inuenimꝰ plane : cũ ipsũ dnm̃ amando laudamꝰ
hoc enĩ liba uoluntate facis : quando amas qđ
laudas: Non enĩ exnecessitate : sed quia placet
Vnde uistis & sc̃is dĩ placuit ds̃ n etiã flagel¬

Expanded text:
omnibus abyssis,» sicut jam diximus. Non omnia quae fecit, coactus est facere, sed «omnia quaecumque voluit, fecit:» causa omnium quae fecit, voluntas ejus est. Facis tu domum, quia si nolles facere, sine habitatione remaneres: necessitas cogit te facere domum, non libera voluntas. Facis vestem, quia si non faceres, nudus ambulares: ad faciendam ergo vestem necessitate duceris, non libera voluntate. Conseris montem vitibus, semen spargis, quia nisi feceris, alimenta non habebis: omnia haec necessitate facis. Deus bonitate fecit, nullfecit.» 11. Putas, habemus et nos quod libera voluntate faciamus? Ea enim quae diximus, ex necessitate facimus; quia si non faceremus, egentes et inopes remaneremus. Invenimus aliquid quod libera voluntate faciamus? Invenimus plane, cum ipsum Deum amando laudamus. Hoc enim libera voluntate facis, quando amas quod laudas; non enim ex necessitate, sed quia placet. Unde justis et sanctis Dei placuit Deus, etiam flagel
Abbreviated transcription (Latin):
quia uł nons̃ in conipectu dĩ . Multoꝵ
enĩ tales s̃ cogitationes. Sed ideo
Audi eloquia diuina. Nolite despare
Qui curauit facere .te. ñ curat reficere
Nonne ds̃ tuus ẽ qui fecit cȩlũ & t̃rã
& mare : si ista sola dicer&e : forte
responderestu. ds̃ qui fecit celũ
& terrã & mare: magnus ds̃ Sednum¬
quid cogitat de mes ipse tefecit:
Diceretur tibi quo modo : numquid
ego sũ celũ. aut egosũ t̾ra. aut ego sum
mare: & quid es: manifestum est
Nec cȩlũ sũ. nec t̾ra sum. nec mare sũ
sed in terrasũ . Uel hoc concedis mihi:
quia intra es. Audi quia non tantũ
celũ & terrã & mare dr̃ fecit. fec̃ enĩ
eis sunt siergo omiã quȩ in eis sunt :
et te parũ dicote: te passerem .lo¬
custam uermiculũ. Nihilhorũ ñ ille
fecit & curã illi de omnib : Non ad
p̃ceptũ cura ẽ : Nam p̃ceptũ soli ho¬
mini dedit Dicit enĩ psalmus. homi¬
nes & ium̃ta saluos facier dñe: scđm

Expanded text:
quia ve non sunt in computo Dei. Multorum quia ve non sunt in computo Dei. Multorum enim tales sunt cogitationes. Sed ideo Audi eloquia divina, noli de te desperare. Qui curavit facere te, non curat reficere te? Nonne Deus tuus est qui fecit coelum, et terram, et mare? Si ista sola diceret, forte responderes tu: Deus qui fecit coelum, et terram, et mare, magnus Deus; sed numquid cogitat de me? Ipse te fecit, diceretur tibi. Quomodo? numquid ego sum coelum, aut ego sum terra, aut ego sum mare? Et quidem manifestum est, nec coelum sum, nec terra sum, nec mare sum; sed in terra sum. Vel hoc concedis mihi, quia in terra es. Audi quia non tantum coelum et terram et mare Deus fecit: «Fecit» enim eis sunt.» Si ergo «omnia quae in eis sunt,» et te. Parum dico, te: passorem, locustam, vermiculum; nihil horum non ille fecit, et cura est illi de omnibus. Non ad praeceptum cura est; nam praeceptum soli homini dedit. Dicit enim psalmus: «Homines et jumenta salvos facies, Domine; secundum
Abbreviated transcription (Latin):
rabilitatẽ stellarum łespice tanta
genera seminũ : tantas diuersitates
animaliũ : quicquid natat inaquis. re¬
pit in t̾ra. uolitat in aere. circuit in
celo Omnia ista quã magna : quã prȩ¬
clara : quã pulchra: quam stupenda :
Ecce qui fecit hec omĩa: ds̃ tuus est
Pone ibi spemtuã. ut sis beatꝰ: spes illiꝰ
in dñm dm̃ ipsius Queme qui fecit cȩ¬
lum & terram mare & omnia quȩ in
Quid ergo hinc cogitauit ds̃ ut facer&:
sitam̃ dicendũ ẽ. de dõ: cogitauit cȩlũ
t̾ram mare. & omĩa quȩ in eis sunt
Forte dicturus erat homo iste. Uideo
quidem omnia magna ista. cȩlũ &ti
gitat dr̃. Aut scit an uiuã : quidest
qđ dicis : non subrepat tibi incor¬
mala cogitatio De his esto. de quib
paulo ante loquebamur laudabo
dnm̃ ininta mea : psallã dõ meo quaN¬
diu simi: sed iste alios alloquitur. ne¬
scio quos tepidos. quos exhortatur:
& quasi ueretur ne desperent de se

Expanded text:
rabilitatem stellarum; respice tanta rabilitatem stellarum; respice tanta genera seminum, tuntas diversitates animalium, quidquid natat in aquis, repit in terra, volitat in aere, circuit in coelo: omnia ista, quam magna, quam praeclara, quam pulchra, quam stupenda! Ecce qui fecit haec omnia, Deus tuus est. Pone ibi spem tuam, ut sis beatus: «Spes illius in Dominum Deum ipsius.» Quem? «Qui fecit coelum et terram, mare et omnia quae in Quid ergo hinc cogitavit Deus, ut faceret si tamen dicendum est de Deo, Cogitavit «coelum, terram, mare, et omnia quae in eis sunt?» Forte dicturus erat homo iste: Video quidem omnia magna ista: coelum et tgitat Deus, aut scit an vivam? Quid est hoc quod dicis? Non subrepat tibi mala cogitatio in cor; de his esto de quibus paulo ante loquebamur, «Laudabo Dominum in vita mea, psallam Deo meo quamdiu sum.» Sed iste alios alloquitor, nescio quos tepidos, quos exhortatur, et quasi veretur ne desperent de se,