comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hic enĩ uocor &iustificor ĩ bia utẽ glorificor : &inde
ubi glorificor ñ emigrabo : neq enĩ in peregrinatio¬
ne mea remanebo : Esthinc unde emigrẽ : sed ueniã
unde ñ emigrabo : Nã in qͥlinꝰ egosũ apđte int̾ra sic̃
om̃s patres mei : Ergo ab inqͥlinatu migrabo : dedomo
saluus : sed &gloriosus : Saluus qr iust eximpio.
abillo iustificatꝰ. Gloriosus autẽ qr ñ solũ iusti ficatꝰ.
sed eciã honori ficatꝰ : & enĩ quos p̃destinauit: illos &
uocauit: Vocans eos qͥd sec̃ : hicqͦsuocauit ĩpsos& itisicauit :
Quos autẽ iustificauit : ipso s&glorificauit: Iustificatio engo
ad salutẽ ꝑtinet glorificatio adhonorẽ : Quaglori¬
ficatio adhonorẽ ꝑtinet : disputare ñ opus est: Quia
iustificatio ꝑcinet ad salutẽ : quȩrimꝰ aliqđ docum̃tũ :
ł cceoccurrit : exeuangelio : Erant qͥdã qͥsibi uidebant᷑
iusti. &r ep̃hendebu nt dnm̃. qđ admitebat ad conuunũ

Expanded text:
Hic enim vocor et justificor, ibi autem glorificor; et inde Hic enim vocor et justificor, ibi autem glorificor; et inde ubi glorificor, non emigrabo. Neque enim in peregrinatione mea remanebo: est hic unde emigrem; sed veniam unde non emigrabo. Nam inquilinus ego sum apud te in terra, sicut omnes patres mei . Ergo ab inquilinatu migrabo; de domo salvus, sed et gloriosus; salvus, quia justus ex impio, ab illo justificatus ; gloriosus autem, quia non solum justificatus, sed etiam honorificatus. Etenim quos praedestinavit, illos et vocavit. Vocans eos quid fecit hic? Quos vocavit, ipsos et justificavit; quos autem justificavit, ipsos et glorificavit . Justificatio ergo ad salutem pertinet, glorificatio ad honorem. Quia glorificatio ad honorem pertinet, disputare non opus est. Quia justificatio pertinet ad salutem, quaeramus aliquod documentum. Ecce occurrit ex Evangelio: erant qui sibi videbantur justi, et reprehendebant Dominum, quod admittebat ad convivium
Abbreviated transcription (Latin):
nũ qͥd ascipso homo: non sicut transiliui ut excollar
&cadã: Dõ subiciet᷑ animamea: q̃m̃ abipsoc̃. pacien¬
tiamea: Quȩ pacientia mea int̃tanta scandala. nisi
tiomea: ueniet & purgatio mea : Nũ qud nãlucet aurũ
infornace aurisicis : in monili lucebit i nor nam̃to
lucebit : Patiacur tam̃ fornacẽ : ut purgatũ a sordib
ueniat adlucẽ : Fornax ista. ibi palei abiaurũ ibi
ignis: adhano flat aurifex : Infornace ardet
palca : & purgatur aurũ : Illa incinerẽ ueratur:
a sordib illud exuitur: fornax mundus. palea
inĩquis Aurũ iusti. ignis tribulatio auristeds̃,
qđ uult ergo artisfer facio ubi me ponicar ufte
tolero iubcor ego tolerart nouitille purgare
Ardcit licit palei adincendendũme &quo sicor sa¬
m̃dũme illa in cinerẽ ueratur. ego sordib car co
Quare : qr dõ subiciet᷑ animamea : qm̃ abipso ẽ pacien¬
Qim̃ipse c̃ ds̃m̃s ergo uocatine : &salutaris m̃s ergo
iustificatine : & susceptor m̃s ergo glori ficat me :

Expanded text:
extollar et cadam: Deo subjicietur anima mea: quoniam ab ipso est patientia mea. Quae patientia inter tanta scandala, nisi tio mea; veniet et purgatio mea. Numquidnam lucet aurum in fornace aurificis? In monili lucebit, in ornamento lucebit: patiatur tamen fornacem, ut purgatum a sordibus veniat ad lucem. Fornax ista; ibi palea, ibi aurum, ibi ignis, ad hanc flat aurifex: in fornace ardet palea, et purgatur aurum; illa in cinerem vertitur, a sordibus illud exuitur. Fornax mundus, palea iniqui, aurum justi, ignis tribulatio, aurifex Deus: quod vult ergo aurifex, facio; ubi me ponit artifex, tolero: jubeor ego tolerare, novit ille purgare. Ardeat licet palea ad incendendum me, et quasi consumendum me: illa in cinerem vertitur, ego sordibus careo. Quare? Quia Deo subjicietur anima mea: quoniam ab ipso est patienQuoniam ipse est Deus meus; ergo vocat me: et salutaris meus; ergo justificat me: et susceptor meus; ergo glorificat me.
Abbreviated transcription (Latin):
Illi honorẽ meũ cogitabãnt repellere.: ego incorpꝰmeũ
enĩuituli conperit impiorũ. insimilitudinẽ iuituli
manducantis fȩnũ terrena quȩrentiũ qrl om̃is caro finũ:
Erit ergo ut dixi corpꝰimpiorũ : lraitꝰ mor̃ ses inignẽ
misit. cõminuit inaqua sparsit. bibendũ popło dedit :¬

Expanded text:
illi honorem meum cogitaverunt repellere; ego eos in corpus meum illi honorem meum cogitaverunt repellere; ego eos in corpus meum enim vituli corpus erat impiorum, in similitudine vituli manducantis fenum , terrena quaerentium: quia omnis caro fenum . Erat ergo, ut dixi, corpus impiorum. Iratus Moyses in ignem misit, comminuit, in aqua sparsit, bibendum populo dedit
Abbreviated transcription (Latin):
lubent̃ serui serre dominos : &iniquos & difficiles:
Ciues babiloniȩ iubentur tolerari aciuib: hierłm.
&amplius obsequiorũ ex hibentib: quãsi ciuescẽnt
exipsababilomia: tanꝗim plenaib Quitẽ ingariauerit
mille passus. uide cũco & alia duo: Hanctotã ciuitatẽ
dispsam diffusã ꝑmixtã alloqͥtur his uerbis & dicit :
Iuousqi apponitis suꝑ homint̃ int̃ficite om̃s : Et qͥ foris
estis tanquã spinȩ in sepib auttanquã ligna in fractuosa
insiluis. quiq intuscsais uł canquã tirima. ultinquã
palei. om̃s quot quot estis separiti. ꝑmixt. tolerandi
separandi intficite om̃s. tanquã parieti inclinato & na¬
ceriȩ depulse : Uerũ tam̃ honorẽ icũ cogitauer̃ repel¬
lere: Nondixer̃ : sed tam̃ cogitauer̃ : Cogitaiuer̃ repel¬
lere honorẽ meũ : Cucurri in siti retribuebant enĩmala
ꝓbonis: Illi int̃ ficiebant. illi repellebant: ego cos sitchũ:

Expanded text:
. Jubentur servi ferre dominos iniquos et difficiles: . Jubentur servi ferre dominos iniquos et difficiles: cives Babyloniae jubentur tolerari a civibus Jerusalem, et amplius obsequiorum exhibentibus, quam si cives essent ex ipsa Babylonia; tanquam implentibus, Qui te angariaverit mille passus, vade cum illo alia duo . Hanc totam civitatem dispersam, diffusam, permixtam, alloquitur his verbis et dicit: Quousque apponitis super hominem? Interficite omnes: et qui foris estis tanquam spinae in sepibus, aut tanquam ligna infructuosa in silvis; quique intus estis tanquam zizania, vel tanquam palea; omnes quotquot estis, separati, permixti, tolerandi, separandi, interficite omnes: tanquam parieti inclinato et maceriae depulsae. Verumtamen honorem meum cogitaverunt repellere. Non dixerunt, sed tamen cogitaverunt. Cogitaverunt repellere honorem meum. 9. Cucurri in siti. Retribuebant enim mala pro bonis . Illi interficiebant, illi repellebant; ego eos sitiebam:
Abbreviated transcription (Latin):
amministrare quosdã actus bonȩciuitatis : Videamꝰ
sid nunc ciues bonȩ ciuitatis : amministrant qͦsdã actus
malȩciuitatis: Terrenaom̃i srespublica. quando utiq
peritura cuiꝰ regnũ transicurũ ẽ. cũueniet illud reg¬
nã deqͦ uramꝰ adueniat regnũ cuũ. & deqͦ p̃dictũ est
& regni ciꝰ nonerit finis cerrenaergores publica hibet
ciurs nrõs: amministrantis resciꝰ: Quãmultaenim
fideles. quã multiboni & magis tratus sunt inciuda
om̃siusti& boni. ñ habentes incorde nisigloriosis sima
in cuitate transidura. dillic adoetorib ciuitati sscẽ
iubent̃ seruare sidẽ p̃posicissuis. Siue regiquas¬
p̃cellenti si ueducib tanquã ab eomissis aduindictã
malefactorũ ad laudẽ uero bonorũ : Siue serui
ut dommissuis subditi sint & xp̃uani paganis a ser¬
uet fidẽ melior deteriori adt̃pus seruiturus
in et̃nũ dominaturus : Fiunt enĩ sta : donet transcat in iͥtas

Expanded text:
administrare quosdam actus bonae civitatis. Videamus administrare quosdam actus bonae civitatis. Videamus si et nunc cives bonae civitatis administrent quosdam actus malae civitatis. Terrena omnis respublica, quandoque utique peritura; cujus regnum transiturum est, cum veniet illud regnum de quo oramus, Veniat regnum tuum , et de quo praedictum est, Et regni ejus non erit finis : terrena ergo respublica habet cives nostros administrantes res ejus. Quam multi enim fideles, quam multi boni et magistratus sunt in civitOmnes justi et boni, non habentes in corde nisi gloriosissima in civitate transitura, et illic a doctoribus civitatis sanctae jubentur servare fidem pissis ad vindictam malorum, laudem vero bonorum; sive servi, ut dominis suis subditi sint , et Christiani Paganis; et servet fidem melior deteriori, ad tempus serviturus, in aeternum dominaturus. Fiunt enim ista donec transeat iniquitas
Abbreviated transcription (Latin):
rłm notũ c̃ nominantur numerantur: Dm̃ sengo
in qͥciueserint babiloniȩ. &amministrabuant res hierłim:
Om̃ sinsinẽ indeseparandi: nonnisi ad diabolũ ꝑtinent:
Rursus inuenimꝰ ciues dchicrł m: amimin istrasse resquasdĩ
ꝑainentes adbubilonũ : Nã tresillos puero suictus mira¬
culo nabuchodo nosor. regnisui amministratores fecit :¬
& c̃sticuit eos suꝑ sa trapessuos & amministrabant res babr¬
loniȩ ciues dehierłm : Respici tenuncimpleri hoc & agi
inȩccła & hiscr̃porib. Om̃s deqͥbdictũ c̃ quȩdicunt facite.
quȩ autẽ faciunt facere nolite : ciuessunt babiloniȩ. am
ministrantes rẽpublicã ciuitatis hierł m: Sienĩ nihil
amministrant ciuitacis hierłm unde quȩdicunt facite :
unde cathedrã morsi sede Nit : rursus siciues sunt ipsi
hierłm qͥ rgnabunt in ȩ̃nũ cũ xp̃o. unde quȩfaciunt
facere nolite nisi qua & audituri sunt receditea meom̃s
qͥo ꝑimini iniqͥtatẽ : Notũ ẽ ergo nob ciues maleciuitatis.

Expanded text:
antur, nominantur. Omnes ergo iniqui cives erant Babyloniae, et administrabant res Jerusalem: omnes in finem inde separandi, nonnisi ad diabolum pertinent. Rursus invenimus cives de Jerusalem administrasse res quasdam pertinentes ad Babyloniam. Nam tres illos pueros victus miraculo Nabuchodonosor regni sui administratores fecit, et constituit eos super satrapas suos; et administrabant res Babyloniae cives de Jerusalem . Respicite nunc impleri hoc et agi in Ecclesia, et his temporibus. Omnes de quibus dictum est, Quae dicunt facite; quae autem faciunt facere nministrantes rempublicam civitatis Jerusalem. Si enim nihil administrarent civitatis Jerusalem, unde, Quae dicunt facite? unde, super cathedram Moysi sedent? Rursus si cives sunt ipsius Jerusalem qui regnabunt in aeternum cum Christo, unde, Quae faciunt facere nolite , nisi quia et audituri sunt, Recedite a me, omnes qui operamini iniquitatem ? Notum est ergo vobis, cives malae civitatis
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc faciant. quã uis hȩc cogitant. quã uisimpellant.
quã uis quasi inclinato instent. quã uisiãerectũ sentiant
dicant & cordesuomaledicant : quãuis insidient̃ ubi¬

Expanded text:
haec faciant, quamvis haec cogitent, quamvis impellant, haec faciant, quamvis haec cogitent, quamvis impellant, quamvis quasi inclinato instent, quamvis jam erectum sentiant, dicant et corde suo
Abbreviated transcription (Latin):
tutẽ scilicet ad sanandã mulierẽ . dix̃ : Quis meceagit:
&ammirantidiscipłi. curbȩtẽ cõprimunt & dicis
qͥ smctetigi : &ille : Tetigit mealiqͥs lanꝗdi ceret:
Unateagit : turbȩ cõprimunt: Quiso lẽpnitatib hie¬
rłmimplenteccłas. so lẽpnitatib babiloniȩ implent
theatra & tam̃ seruiunt. honorant. obsequuntur. ñ solũ
etiã illi qͥec sacram̃ta ipsa portant. Pagani licet sint.
iudȩilicet sint: honorint. laudant p̃dicant. sed ore
suo bene dicebant : Non ad tendo ados. nouit illeqͥme
in struxit. cordesuo maledicebant : ibi m aledicebant :
cies non ꝑseuerab usq in finẽ : non audies qͥ ꝑseueriuerit
usq in finẽ incscluus erit qm̃ quã uis habundat iniqͥtis¬
refrigescet caritas multorũ : & ubiẽ qđ t ransi listicos :
ubiẽ qđ conuersatio tua incȩlis est : illiautẽ in herent
terrenis tanquã terrigenȩ: sapiuntt̃rã & sunt terra.
serpentis cibus: Quid tuint̃ hȩc : uerũ tam̃ quã uis

Expanded text:
 mulierem, dixit, Quis me tetigit? Et admirati discipuli: Turbae te comprimunt, et dicis, Quis me tetigit? Et ille: Tetigit me aliquis . Tanquam diceret: Una tetigit; turbae premunt. Qui solemnitatibus Jerusalem implent Ecclesias, solemnitatibus Babyloniae implent theatra: et tamen serviunt, honorant, obsequuntur, non solum etiam illi qui nec sacramenta ipsa portant, Pagani licet sint, Judaei licet sint; honorant, laudant, praedicant, sed ore suo benedicebant. Non attendo ad os; novit ille qui me instruxit, corde suo maledicebant. Ibi maledicebant, cies? non perseverabis usque in finem? non audies, Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit, quamvis refrigescet charitas multorum ? Et ubi est quod transilisti eos? ubi est quod conversatio tua in coelis est ? Illi autem inhaerent terrenis; tanquam terrigenae sapiunt terram, et sunt terra, serpentis cibus. Quid tu inter haec? Verumtamen quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
Quidergo sicis. qͥd sitis : tantis popłis non sataris: quos
poplos dicis : oresuo benedicebant : & corde suomale¬
dicebant: Multi uocati : paucielecti: Malier fluxũ
sanguinis paciens uestis fimbrum tetigit & sanitic̃:

Expanded text:
Quid ergo sitis? quid sitis? tantis populis non satiaris? Quos Quid ergo sitis? quid sitis? tantis populis non satiaris? Quos populos dicis? Ore suo benedicebant, et corde suo maledicebant. Multi vocati, pauci autem electi . Mulier fluxum sanguinis pati
Abbreviated transcription (Latin):
anꝰ separatur ab illo popło & quasi a massa cõminu¬
it᷑: Conspirati oder̃ minutati credunt: Et qͥdiã
euidentius quã in corpꝰillud ciuitatis hierłm
cuiꝰimago erat popłsi srł ꝑ baptismũ traiciendierant
homines ido inaqua spar suẽ ut pocũ darit᷑: Hocusq insinẽ
sitit isit currit asidt : Multo scm̃bibit : sednũ quã erit sine
sic : indesteñ Sicio mulior dimihi bibert: Suna¬
ritaina illi ad putũ stencẽ dnm̃ sensit : &a sitiente sata
taest : Sensit priorilla siientẽ : ut bibert ille credentẽ :
nouũ quoimplentur utres noui eduinũ uetꝰ. sed male
uetꝰ: Dicit enĩ &acetũ uetus ueteres homines. deqͥb
dictũ erat ñ enĩest illis cõmucatio: Ut cuersi s iebuseis:
in finẽ abinitio currit in siti : & quasi ei dicerit᷑ quidin
intanta sublimitate in tanta celsia dine. eaã in hoc
scło constituta. qͥd tibi deest: impletur inte qđ p̃diccũ ẽ:
Ad orabt̃ cũ om̃s reges terrȩ om̃sgentes seruient ci:

Expanded text:
 separatur ab illo populo, et quasi a massa comminuitur. Conspirati oderunt; comminuti credunt. Et quid jam evidentius, quam quod in corpus illud civitatis Jerusalem, cujus imago erat populus Israel, per Baptismum trajiciendi erant homines? Ideo in aqua sparsum est, ut in potum daretur. Hoc usque in finem sitit iste; currit, et sitit. Multos enim bibit; sed nunquam erit sine siti. Inde est enim, Sitio, mulier, da mihi bibere . Samaritana illa ad puteum sitientem Dominum sensit, et a sitiente satiata est: sensit prior illa sitientem, ut biberet ille credentem. Enovum quo implentur utres novi , sed vinum vetus, sed male vetus. Dicitur enim et acetum vetus, veteres homines de quibus dictum est, Non enin finem ab initio currit in siti. Et quasi ei diceretur, Quid in in tanta sublimitate, in tanta celsitudine etiam et in hoc saeculo constituta, quid tibi deest? Impletur de te quod praedictum est, Adorabunt eum omnes reges terrae; omnes gentes servient illi .
Abbreviated transcription (Latin):
c̃tumelias : dese tibi honores : Ergo dete sibi tẽptacionẽ :
desc abiuictoriã : Simnillo nostẽptati sumꝰ. in illonos
centt̃ : Pottrat a sediabolũ ꝓhibero : sed si ñtẽ ptaretur.
tibi tẽptato uincendimagisteriũ ñ p̃bert: ltaq ñmirũ:
sinc̃tẽptationes positꝰisteclamat a finibi t̃rȩ : Sed qͣre
ñ uincit᷑ in petra ex altastime: laergohi icagnoscimꝰ:
qͥs damet a finib terrȩ : Recolamꝰ euangłm: supͣ hane
p&rã ȩdificabo ecłam meã : Ergo illa clamat a finib:
t̃rȩ quã uoluit ȩdificare suꝑpetrã : Utautẽ edificaret᷑
ȩccła suꝑ petrã quis factꝰ ẽ petra : paulũ audi dicentẽ:
Eetri autẽ erat xp̃c: In illo ergo ȩdificati sumꝰ: Pro paerea
ñ uacat uoxnrã : sed ex audit̃ : in magna enĩspe. positi
sumꝰ: Impetra exaltastime. ẽduxistime qr factus es
Deducittanꝗdux: & in seducit tanꝗuia. & ad se ꝑducit

Expanded text:
contumelias, de se tibi honores; ergo de te sibi tentationem, contumelias, de se tibi honores; ergo de te sibi tentationem, de se tibi victoriam. Si in illo nos tentati sumus, in illo noscentem. Poterat a se diabolum prohibere: sed si non tentaretur, tibi tentando vincendi magisterium non praeberet. Itaque non mirum, si inter tentationes positus iste clamat a finibus terrae. Sed quare non vincitur? In petra exaltasti me. Jam ergo hic agnoscimus quis clamet a finibus terrae. Recolamus Evangelium: Super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Ergo illa clamat a finibus terrae, quam voluit aedificari super petram. Ut autem aedificaretur Ecclesia super petram quis factus est petra? Paulum audi dicentem: Petra autem erat Christus . In illo ergo aedificati sumus. Propterea non vacat vox nostra, sed exauditur: in magna enim spe positi sumus; In petra exaltasti me. 4. Deduxisti me, quia factus es Deducit tanquam dux, et in se ducit tanquam via, et ad se perducit
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ cuiꝰ om̃s iñbra sumꝰ Nã qͥsunꝰ homo clamat a fimbi t̃rȩ :
ñeclamat a finb: trȩ nisi hereditas illa. dequa dictũ est
que nossum. lamat a finb terrȩ : Quid autẽ clcmat :
qđ supͣdixi : Exaudids̃ dep̃cationẽ meã in tende ora¬
id ẽ undiq Sedquare clamaui hoc: dũ anxiaretur
cormeũ : Ostendit secẽ ꝑ om̃s gentes toto orbeterra¬
rũ in magnagła : scd in magnatẽptatione : Nãq uita
tescit nisi tẽptatꝰ nec potest coronari. nisi uicerit :
N ec potest uincere nisicertauerit: nec pocest certare
nisi nimicũ & tẽptationes habuerit : Angitur ergo
iste a finib: t̃rȩclamans sed tam̃ ñ relinqͥt̃ : q̃m̃ nosipsos
qđ ẽ corpꝰsuũ uoluic p̃sigurare. & imnillo corporesuo
in quoiã & mortuus .ẽ. & resurrex̃ & incȩlũ ascendit.
ut quo capt̃ p̃cessit. illucm bra secutura c̃fidant:
nos trans fĩgurauit¬
de setibi sclutẽ: Dete sibi mortẽ : desetibi uitã : Dete sibi

Expanded text:
us, cujus omnes membra sumus. Nam quis unus homo clamat a finibus terrae? Non clamat a finibus terrae, nisi haereditas illa, de qua dictum estquae nos sumus, clamat a finibus terrae. Quid autem clamat? Quod supra dixi, Exaudi, Deus, deprecationem meam, intende oraad cor meum. Ostendit se esse per omnes gentes toto orbe terrarum in magna gloria, sed in magna tentatione. Namque vita tescit nisi tentatus, nec potest coronari nisi vicerit, nec potest vincere nisi certaverit, nec potest certare nisi inimicum et tentationes habuerit. Angitur ergo iste a finibus terrae clamans, sed tamen non relinquitur. Quoniam nos ipsos, quod est corpus suum, voluit praefigurare et in illo corpore suo, in quo jam et mortuus est, et resurrexit, et in coelum ascendit; ut quo caput praecessit, illuc se membra secutura confidant. Ergo nos transfiguravitde se tibi salutem; de te sibi mortem, de se tibi vitam; de te sibi
Abbreviated transcription (Latin):
Portat enĩ secũ traducẽ iniqͥtatis. penãq peccati. deputatꝰ
morti: & ꝑ cinet qͦdã mͦ adueterẽ quandã ciuitatẽ : Sed si
futurus ẽ in popłodĩ destruet᷑ uetꝰ & edificabit̃ nouus :
Ideo ergocam ibiciuitatẽ ȩdificauit : ubi ñ eratciuitas:
a mortalitate enĩ &amalicia qͥsq incipit. ut fucbonꝰ
postea Sic̃ enĩ ꝑ inobȩdientiã uniꝰ hominis peccatores c̃

Expanded text:
ducem iniquitatis, poenamque peccati, deputatus morti; et pertinet quodammodo ad veterem quamdam civitatem. Sed si futurus est in populo Dei, destruetur vetus, et aedificabitur novus. Ideo ergo Cain civitatem aedificavit ubi non erat civitas. A mortalitate enim et a malitia quisque incipit, ut fiat bonus postea. Sicut enim per inobedientiam unius hominis, peccatores c
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣndo tenebrȩ: nc̃autẽ lux in dño : Mala ergo
ciuitas abinitio usq infinẽ currit : & bonaciuitas
mutatione malorũ condit̃ : & st̃ istȩduȩ ciuitates
ꝑmixtȩ interĩ infine separandȩ : ad uersus. inuicẽ
confligentes : Unꝗ piniqͥtate : altera ꝓiustitia : Una
ꝓuanitatt : altera ꝓueritate : Qaliq̃ndo psa cõmixtio¬
ns ct̃poralis facit ut qͥdã ꝑtinentes ad ciuitatt̃ babr¬
loniã amminis trent resꝑtinentes ad hierłm : ami¬

Expanded text:
aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino . Mala ergo civitas ab initio usque in finem currit; et bona civitas mutatione malorum conditur. 8. Et sunt istae duae civitates permixtae interim; in fine separandae: adversus se invicem confligentes; una pro iniquitate, altera pro justitia; una pro vanitate, altera pro veritate. Et aliquando ipsa commixtio temporalis facit, ut quidam pertinentes ad civitatem Babyloniam, administrent res pertinentes ad Jerusa
Abbreviated transcription (Latin):
sursũ sunt sapiunt. qͥ cȩlestia meditant᷑. qͥcũ sollicitu¬
dine in scło uiunt nedm̃ offendant. qͥ cauent peccare.
quos peccantes ñpudet c̃ficeri. humiles mites scĩ
ista posttriꝰnata: Illa enĩ cȩpit acam: hec ababel:
haduo corpora sub duob: regib agentia ad singulas
ciuicates ꝑtinantia. aduersant̃ sibi usq infinẽ scłi :
donec fiat excõmixtione sẽparatio. & alii ponant᷑
ad dexterã aluiad sinistrã : dicaturq illis uenit
benedict patrisine ꝑcipitt regnũ . Illis autẽ ⁊te inignẽ¬

Expanded text:
unt sapiunt, qui coelestia meditantur, qui cum sollicitudine in saeculo vivunt ne Deum offendant, qui cavent peccare, quos peccantes non pudet confiteri, humiles, mites, sanista posterior nata. Illa enim incoepit a Cain; haec ab Abel. Haec duo corpora sub duobus regibus agentia, ad singulas civitates pertinentia, adversantur sibi usque in finem saeculi, donec fiat ex commixtione separatio, et alii ponantur ad dexteram, alii ad sinistram, dicaturque illis: Venite, benedicti Patris mei
Abbreviated transcription (Latin):
colligit qͥpro om̃ib dedit sanguinẽ suũ : dicendũ ẽ paucis.
qđ & illilibent̃ audiant qͥnouer̃ & discant qͥ ñ nouer̃: Pal¬
đd rex iudȩorũgente quȩgens una colebat unũdm̃ qͥfe¬
cit cȩlũ & terrĩ mare dom̃ia quȩ inipsissunt. siue que uiden¬
t̃ siue quȩñ uidentur : Cȩtre autẽ gentes aut ido la cole¬
bant quȩmanib: suis faerant: auttreaturã dĩ ñi psum
creatorẽ id ẽ aut solẽ auc lunã. aut scellas. aut mare.
aut montes aut arbores: Hȩc enĩ om̃ia ds̃ fecit & lau¬
dariseuult in illis ñilla colipse . Er gomipsigente iude¬

Expanded text:
dit sanguinem suum, dicendum est paucis quod et illi libenter audiant qui noverunt, et discant qui non noverunt. PsalDavid rex in Judaeorum gente; quae gens una colebat Deum unum, qui fecit coelum et terram, mare et omnia quae in ipsis sunt, sive quae videntur, sive quae non videntur. Caeterae autem gentes, aut idola colebant quae manibus suis fecerant, aut creaturam Dei, non ipsum Creatorem, id est, aut solem, aut lunam, aut stellas, aut mare, aut montes, aut arbores. Haec enim omnia Deus fecit; et laudari se vult in illis, non illa coli pro se. Ergo in ipsa gente Judae
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ÷ ab iniciomundi :÷ exciuitatis suȩ uictor supom̃a :
Ilis autt̃ adsinistrã constitutis tanquã ciuitati ini quorũ :
dite rogo uos : Delactat enĩ me pauca adhuc loqͥuobis:
deciuitatt hac dulci: Gloriosissima eaũ detedicta st̃ :
patria: Pret̃illã qͥc qͥd nob̵ẽ. peregrinatio est Dicã ergo
qđ agnoscatis. qđ appbetis: cõmemorabo qđ nostis. ñõo¬
cebo qđ ignoratis: Non in qͥt a płs priꝰ qđ sp̃ritaleẽ sed¬

Expanded text:
tum est ab initio mundi. Rex civitatis suae, victor super omnia. Illis autem ad sinistram constitutis tanquam civitati iniquorum: dite, rogo vos. Delectat enim me pauca adhuc loqui vobis de civitate hac dulci. Gloriosissima enim de te dicta sunt, patria: praeter illam quidquid nobis est, peregrinatio est. Dicam ergo quod agnoscatis, quod approbetis: commemorabo quod nostis; non docebo quod ignoratis. Non p
Abbreviated transcription (Latin):
inuenerit faciget᷑ autdeficiat intẽpeatione: Antete est
turris : recordare xp̃m & intrainturrẽ quomodo recor¬
darisxp̃m ut in tresinturrẽ : quicqͥd pateris cogita
quia prior passus ÷ & cogita quo fine passus c̃ ut more¬
retus & resurgeret : Talẽ &tufinẽ sꝑa. qualis imillo p̃ces¬
sit : & intrastiinturrẽ ñc̃sentiendo inimico: Sicni consen¬
seris inmico: tuncadir ꝑuenit oppugnantis iaculũ:
iupotius inillũ iaculare tela: quib stritur. qͥbus uin¬
catur : Quȩst̃ istatrla ÷ uerbadĩ fidestua spestua ipsa¬
ibi aliqd ñ cessent manꝰ: oꝑa tua bona gladiis. inc̃fici¬

Expanded text:
invenerit, fatigetur, aut deficiat in tentatione. Ante te est turris: recordare Christum, et intra in turrem. Quomodo recordaris Christum, ut intres in turrem? Quidquid pateris, cogita quia prior passus est, et cogita quo fine passus est, ut moreretur et resurgeret. Talem et tu finem spera qualis in illo praecessit, et intrasti in turrem non consentiendo inimico. Si enim consenseris inimico, tunc ad te pervenit oppugnantis jaculum. Tu potius in illum jaculare tela, quibus feriatur et vincatur. Quae sunt ista tela? Verba Dei, fides tua, spes tua, opibi aliquid, non cessent manus. Opera tua bona, gladii sunt interfici
Abbreviated transcription (Latin):
m̃braxp̃i: Sic innascente qͦdã ñdũ qͥdẽ ꝓcedente
capite ꝓcessit manꝰ: sed tam̃ capiti conectebat᷑ & manꝰ:
Nolite ergo putare fr̃is. om̃siustos qͥ passis̃ ꝑsecutionem
iniquorũ &iam illos qͥuener̃ missi ante dñi aduentũ
Ab sit ut ñ ꝑtineat ad m̃bra xp̃i : qui ꝑtinet ad ciuitatẽ¬
mo: Mat̃ enĩ siondict homo & homo factꝰ. ẽ. inca &
ipse fundauit cã altisuimꝰ: Illeergorex ciꝰ qͥcã funduit
altissimꝰ: ipse inea homo factus ẽ. humillimꝰ Ipse
ergo ante aduentũ in carnationissue p̃misit quȩdim
m̃brasuia: fostquȩ p̃nunciat sẽ uenturũ uenit & ipse¬
diccũ ẽ. cũ ludarit᷑ excellentia popłi primi. & płangerent᷑
fractiraminacurales : Quorũ adoptio inqͥt &testam̃ta
& legis consticutio quorũ patres. & ex qͥb a pẽscđm carnẽ¬

Expanded text:
in nascente quodam, nondum quidem procedente capite, processit manus , sed tamen capiti connectebatur et manus. Nolite ergo putare, fratres, omnes justos qui passi sunt persecutionem iniquorum, etiam illos qui venerunt missi ante Domini adventum Absit ut non pertineat ad membra mo. Mater enim Sion, dicet homo; et homo factus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus . Ille ergo rex ejus, qui eam fundavit Altissimus; ipse in ea homo factus est humillimus. Ipse ergo ante adventum incarnationis suae praemisit quaedam membra sua, post quae pdictum est, cum laudaretur excellentia populi primi, et dolerentur fracti rami naturales : Quorum adoptio, inquit, et testamenta et Legis constitutio; quorum patres, et ex quibus Chr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmodulo nrõ ex soluimꝰ qđ debemꝰ: & ꝓpossessione
uiriũ nrãrũ quasi canonẽ passionũ instrimꝰ. pariatoria
plenaria passionũ om̃iũ ñerit : nisicũ scłmfinitũ fuerit:
Quousq apponitis suꝑ hominẽ. quicqͥd passis ꝓphetȩ
a sanguine abel usq: ad ianguinẽ tachariȩ. apposicũẽ

Expanded text:
modulo nostro exsolvimus quod debemus, et pro possessione virium nostrarum quasi canonem passionum inferimus. Pariatoria plenaria passionum omnium non erit, nisi cum saeculum finitum fuerit. Quousque apponitis super hominem? Quidquid passi sunt Prophetae a sanguine Abel justi usque ad sanguinem Zachariae , app
Abbreviated transcription (Latin):
nac manꝰ peccatorũ demoueat me: respondet hic. ñ mo
animamea: ego desuperiori lo comunitus. &tutus
cui faccus ẽ. dñ srefuigiũ. cui est ipseds̃ in locũ munitũ
respicit adcos quostransiliuit: & despiciens cos. loqͥt᷑
tanquã decurri excelsa : Nã & hoc dictũ ẽ. deco turris
forticudinis a facie in imici : Adcendit ergo eos: & dicit :
Quousq apponitis suꝑ hominẽ : insultando obꝓbria
iaciendo. insidiando ꝑsequendo. apponics suꝑ hominẽ
honera: apponitis suꝑ hominẽ. quantũ serre pocest
homo: Seduc ferat homo: subillo ẽ qͥ fecit hominẽ:
Inousq apponicis suꝑ hominẽ sud hominẽ ad cendicis
int̃ficite om̃s: Ecce apponite : sȩuite in c̃ficite om̃s : Tanquã
pariet inclinato: & inaceriȩ depulsȩ: Instate. impelliţ
tũ corporis spaciũ in uno homine. ubi posuic int̃fici
ab om̃ib: sed debemꝰ intelligere ꝑ sonã nr̃am. ꝑsonã
corporis : duo incarne una & inuoce una. & in pissi¬

Expanded text:
t me, respondet hic, Non moanima mea? 3. Ergo de superiore loco munitus et tutus, cui factus est Dominus refugium, cui est ipse Deus in locum munitum, respicit ad eos quos transilivit, et despiciens eos loquitur, tanquam de turri excelsa; nam et hoc dictum est de eo, Turris fortitudinis a facie inimici : attendit ergo ad eos, et dicit, Quousque apponitis super hominem? Insultando, opprobria jaciendo, insidiando, persequendo, apponitis super hominem onera; apponitis super hominem quantum potest ferre homo: sed ut ferat homo, sub illo est qui fecit hominem. Quousque apponitis super hominem? Si ad hominem attenditis, Interficite omnes. Ecce apponite, saevite, interficite omnes. Tanquam parieti inclinato et maceriae impulsae: instate, impellite,tum spatium corporis in uno homine, ubi possit interfici ab omnibus? Sed debemus intelligere personam nostram, personam corporis, duo in carne una , et in voce una, et in passi
Abbreviated transcription (Latin):
il tarismĩ iũscptor imns ñmouebor amplius:
Scio quissu pramesit. scioquis p̃tendat miscdiã suam
scientibus sẽ. scio subcuiꝰ alarũ tigmine sꝑem. ñ moue¬
bor amplius : Agicis quidemuos ait qͥbdã transi¬
liens cosipsos quib: dicit Agitis quidem uosut mouear
sedñ ueniat mͥ pessu ꝑbiȩ : Ex hoc enĩ sit qđ a& in ipso psal¬
mo seqͥt᷑ nec manꝰ peccatorũ demoueacme: Cu i c̃sonat:

Expanded text:
lutaris meus, susceptor meus, non movebor amplius. Scio quis supra me sit, scio quis praetendat misericordiam suam scientibus se, scio sub cujus alarum tegmine sperem: non movebor amplius. Agitis quidem vos, ait quibusdam, transiliens eos ipsos quibus dicit: agitis quidem vos ut movear, sed non veniat mihi pes superbiae. Ex hoc enim fit quod et in ipso psalmo sequitur, Nec m
Abbreviated transcription (Latin):
electatio diuinorũ eloquiorũ. & dulcedo
intelligendi uerbũ dĩ. adiuuantt ipso
quidat suauitatẽ ut terra nrã det fruccũ suum:
& nos adloquendũ & uos adaudiendũ exhortat᷑:
Vidco sine fasidio uos audire : & gaudco palato
die quantũ dñs donat : deisto psalmo quẽ modo canta¬
uimꝰ litulus eiꝰẽ : in finẽ pidithun psalmꝰ ipsida uid ÷

Expanded text:
electatio divinorum eloquiorum, et dulcedo intelligendi verbi Dei, adjuvante ipso qui dat suavitatem, ut terra nostra det fructum suum , et nos ad loquendum, et vos ad audiendum exhortatur. Video vos sine fastidio audire, et gaudeo palato die, quantum Dominus donat, de isto psalmo quem modo cantavimus. Titulus ejus est, In finem, pro Idithun, Psalmus ipsi David.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptationes int̃in iqͥtates. int̃ scandala. int̃aꝑta sop¬
pugnationes a subdolas locutiones inteos qͥore suo
benedicunt & corde suomaledicunt. int̃cosqͥhono¬
rẽ meũ cogitauer̃ repellere hicqͥd : dosauxiliimet:
Dat enĩ auxiliũ certantib: : Contra quos certantib:¬

Expanded text:
tentationes, inter iniquitates, inter scandala, inter apertas optentationes, inter iniquitates, inter scandala, inter apertas oppugnationes et subdolas locutiones, inter eos qui ore suo benedicunt, et corde suo maledicunt, inter eos qui honorem meum cogitant repellere, quid hic? Deus auxilii mei: dat enim auxilium certantib
Abbreviated transcription (Latin):
multũ desua sanitate gloriantib qũã puta bant nũquã
tonelunt. qͥd respondit dñs non c̃. opiis sinis medic̃
sed male habentib:: Quosdicit sanos. qͦ sdicit male
habentes: seqͥt̃ & dicit : Nonueni uocare iuistos: sed
peccatores inpenitentiã : Appellauit ergo sanositos
non quia phariset hoc erant. sed quia hoc et̃ se arbitra¬
bantur: Qideo suꝑbierant. & madicũ egrotantibus
inudebunt : &plus grotants medicũ occidebant:
Appellauit tam̃ sa nositos : egrotantes peccatores : Vtergo
iustificarer ait iste transiliens ab ipsomẽ & ut glorisi¬
carer ab ipsomꝰ est : Indõ salutaro meũ: &głamea:
Salutare meũ ut saluusson. glamei athon oratussim
hoctunc : modo qͥd : õs̃ auxilii mei & spesinea indõ :
donec ueniã ad ꝑfectã iustificationẽ & saluaẽ : Spe
enĩ filui facti sumꝰ Spes autẽ quȩ uidet̃ nonẽ spes
Donecueniamꝰ adillã glorificationẽ. ubiiusti fulge¬
bunt in regno patris suitanquãsol : Interĩ nc̃int̃

Expanded text:
uam putabant, non quam tenebant, quid respondit Dominus? Non est opus sanis medicus, sed male habentibus. Quos dicit sanos? quos dicit male habentes? Sequitur, et dicit: Non veni vocare justos sed peccatores in poenitentiam . Appellavit ergo sanos justos; non quia Pharisaei hoc erant, sed quia hoc se esse arbitrabantur; et ideo superbiebant, et medicum aegrotantibus invidebant, et plus aegrotantes medicum occidebant. Appellavit tamen sanos justos, aegrotantes peccatores. Ut ergo justificarer, ait iste transiliens, ab ipso mihi est; et ut glorificer, ab ipso mihi est: In Deo salutare meum et gloria mea. Salutare meum, ut salvus sim; gloria mea, ut honoratus sim. Hoc tunc: modo quid? Deus auxilii mei, et spes mea in Deo: donec perveniam ad perfectam justificationem et salutem. Spes autem quae videtur, non est spes . Donec veniam ad illam glorificationem, ubi justi fulgebunt in regno Patris sui tanquam sol . Interim nunc inter
Abbreviated transcription (Latin):
hic sciluus erit: merito & hic miscđiã & ueritatẽ eiꝰ
qͥ sreqͥret ei : qͥd ẽ ei sufficeret qͥ reqͥret : Quare addi
miscdiã & ueritatẽ : Sed p̃dicando illã . nor illã : non
illã reqͥret ei ñsibi ĩd.ẽ ut ñipse habeat ex hac p̃di¬
catione cõmoda tẽporalia. sedut ꝓsitm̃bris ipsuis
id ẽ fidelib eiꝰ. cũ uerita te ministrando qđ nouit:

Expanded text:
c salvus erit . Merito et hic misericordiam et veritatem ejus quis requiret ei? Quid est, ei? Sufficeret, quis requiret: quare, addidmisericordiam et veritatem? Sed praedicando illam, norunt illam: non illam requiret ei, non sibi: id est, non ut ipse habeat ex hac praedicatione commoda temporalia, sed ut prosit membris ipsius, id est fidelibus ejus, cum veritate ministrando quod novit;
Abbreviated transcription (Latin):
quos desuꝑ despicit : Vidcimꝰ qͦusq trinsilierit : aquos
trinsilierit. & ubi. quãuis qͦsdã trinsilierit positussit:
Dequo sꝑitali quodã & securo loco intueaturima. ñita
respiciens utcadat. sedut inoncat qͥ cransiliuit pigros
ut sequantur: & laudet locũ quotrinsiliendo ꝑucnit:
Itionĩ istr cransiliens suꝑaliquidiẽ: ut subaliquosit
Unde priꝰ nob̵ insinuare uoluit sub quo tutussit. ucillud
loco munito positus ait : EX PłDETITULO¬
ONMEDÕ SV BICIET VR ANIMAMEA : Audieritenim
qͥ seexaltac humiliabit̃ & q sehumdiat ex altabitur.
& trepidus netransiliendo suꝑbiret. nonelatꝰ exhis
quȩ infraeẽñt. sed humilis exeo qͥsupra eẽt tanꝗminan¬
tib eiruinã inuidis qͥeũ transili is se doluerant: res¬
pondet : Non nedõ subicitur anima mea: quid ẽ qđ m
ueluci transiliena quȩritis laqueos: in sultationeme
deicere uultis. aut seductione decipere: nũqͥdita me¬
memini supꝰ qđsũ. ut oblitussim subquosũ : a otanedõ

Expanded text:
quos desuper despicit. Videamus quousque transilierit, et quos transilierit, et ubi quamvis quosdam transilierit positus sit: de quo spirituali quodam et securo loco intueatur ima; non ita respiciens ut cadat, sed ut moveat qui transilivit pigros ut sequantur, et laudet locum quo transiliendo pervenit. Ita enim iste transiliens super aliquid est, ut sub aliquo sit: unde prius nobis insinuare voluit sub quo tutus sit, ut illud loco munito positus ait, NoDeo subjicietur anima mea? Audierat enim, Qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur : et trepidus ne transiliendo superbiret, non elatus ex his quae infra essent, sed humilis ex eo qui supra esset; tanquam minantibus ei ruinam invidis qui eum transilivisse doluerant, respondit, Nonne Deo subjicietur anima mea? Quid est quod mihi veluti transilienti quaeritis laqueos? Insultatione dejicere me vultis, aut seductione decipere. Numquid ita memini supra quod sum, ut oblitus sim sub quo sum? Nonne Deo
Abbreviated transcription (Latin):
tantas tribulationes : Nãsi paucorũ dierũ hiccit eccła :
cito finirentur tt̃ptacoris in sidiȩ : Bene paucorũ dierũ
uelles cẽ. tẽpcationes : Quomꝰ colligeret natosom̃ s niss
diu hic et̃t nisi usq in finẽ ꝓcendere t᷑. noli in uidere
cȩteris post futuris noliquia iã transisti pontẽ miscdiȩ
uelle p̃cidere. sichic usq inscła: & qͥd detẽptationib
quȩ nacesse ẽ ut habundent. quantomagis ueniunt
scandala : & enĩ ipseait : Qm̃ abundabit iniqͥtas :
refrigescet caritas mulcorũ: Sedilla eccła quȩcla¬

Expanded text:
tantas tentationes: nam si paucorum dierum hic esset Ecclesia, tantas tentationes: nam si paucorum dierum hic esset Ecclesia, cito finirentur tentatoris insidiae. Bene; paucorum dierum velles esse tentationes: sed quomodo colligeret natos omnes, nisi diu hic esset, nisi usque in finem protenderetur? Noli invidere caeteris post futuris; noli, quia jam transisti, pontem misericordiae velle praecidere: sit hic usque in saecula. Et quid de tentationibus, quae necesse est ut abundent quanto magis veniunt scandala? Etenim ipse ait: Quoniam abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum. Sed illa Ecclesia quae cla
Abbreviated transcription (Latin):
usq inscła: paucis dieb: hncuiuimꝰ &t ransimꝰ. Inqͥlimi eñ
hic sumꝰ. habitatore s incȩlo erimꝰ: Ibi es inqͥlinꝰ. unde
in cȩlis. nemotẽ iubebit migrare: Hic ergo in qͥlinꝰ:
unde &iã dicit in alio psalmo: inqͥlinꝰ egosũ a pđte:
& peregrinꝰ si c̃om̃s patresiei: Hic ergo in qͥlini
sumꝰ ibi nob̵ dñs mansiones dabitȩt̃nas : Multȩ in¬
qͥt mansiones s̃: a pđ patrẽ icũ : Mansiones illas
ñ tanꝗ in qͥlinis dabit : sed tanꝗ ciuib: in et̃num
p̃parit . scandalis crebrescat. & faciat angi cormeũ: inqͥ¬
linꝰcro intabnaculo tuo usq in scła: Nonuincit̃ ecđa.
ñ eradica it̃ macedit qͥbi libet cẽptationib: donecueniat¬
huiꝰ scłifinis & nos abista tẽporali ȩternailla habitatio
suscipͥat. ad quã nos deducct qͥ factꝰ : spes nrã. In qͥlinꝰ
ero intab̵ naculpitio usq in scła : Sidiueri s inqͥlinꝰ
quasi hoc illi diceremꝰ. laboraturis ergo es in t̃r inẽ

Expanded text:
cis diebus hic vivimus, et transimus: inquilini enim hic sumus, habitatores in coelo erimus. Ibi es inquilinus, unde la aeterna in coelis nemo te jubebit migrare. Hic ergo inquilinus. Unde etiam dicitur in alio psalmo: Inquilinus ego sum apud te, et peregrinus, sicut omnes patres mei . Hic ergo inquilini sumus; ibi Dominus nobis mansiones dabit aeternas: Multae, inquit, mansiones sunt apud Patrem meum . Mansiones illas non tanquam inquilinis dabit, sed tanquam civibus in aeternum praeparet, scandalis crebrescat, et faciat angi cor meum: inquilinus ero in tabernaculo tuo usque in saecula. Non vincetur Ecclesia, non eradicabitur, nec cedet quibuslibet atio suscipiat, ad quam nos deducet qui factus est spes nostra. Inquilinus ero in tabernaculo tuo usque in saecula. Si diu eris inquilinus, quasi hoc illi diceremus, laboraturus ergo es in terra inter
Abbreviated transcription (Latin):
in trã ñmula plicaret solũ remaneret : Cetid icergo
in cerrã a p̃cin passionẽ : & secutaẽ fructi ficatio in resurratione:
&effrom foratudo capitis mei Pendebut: & contt̃pnebat̃
Granũerat intus habens ures trahendi post scom̃iu : Iuomͦ
ingrano numeri seminũ latentiũ int̾ra iectũ nescio qͥd appa¬
ret oculis. seduisc̃uertens in semateriã & ꝓserens fruc¬
tũ ab sc̃dita ÷ sic in xp̃icruce absc̃ditierat uirtꝰ apparebat
in firmitas: Omagnũ granũ : Certe in firmꝰ estpendens. terte
ante illũ capt̃ plebsilla agitabut. certe dixer̃ sifilius diest
descendat decruce : Audi fortitud inc̃eiꝰ. Qt in firmũẽ dĩ
fortius ẽ hominib: Merito tanta fruca ficatio c̃secutaẽ :

Expanded text:
in terram, non multiplicaretur, solum remaneret. Cecidit ergo in terram Christus in passione, et secuta est fructificatio in resurrectione. Et Ephraem fortitudo capitis mei. Pendebat et contemnebatur: granum erat intus, habebat vires trahendi post se omnia . Quomodo in grano numeri seminum latent; abjectum nescio quid apparet oculis, sed vis convertens in se materiam et proferens fructum abscondita est: sic in Christi cruce abscondita erat virtus; apparebat infirmitas. O magnum granum! Certe infirmus est pendens, certe ante illum caput plebs illa agitavit, certe dixerunt: Si Filius Dei est, descendat de cruce . Audi fortitudinem ejus: Quod infirmum est Dei, fortius est hominibus . Merito tanta fructificatio consecuta est:
Abbreviated transcription (Latin):
maior seruiet minori: Illa maior ȩtait : istamaior
dignitate: Quart illa maior ȩtate : ql ñ priꝰ qđ pirita¬
leẽ sed qđ animaleẽ : Quare ista maior dignitate :
qr maior serui et minori : Aedificauit ciuitatẽ cam:
Sic legimꝰ anttquã cẽt. ulla cuitas in primordio rorũ
humanarũ : ȩdificauit ciuitatẽ cam: Proculdubiom
telligas iã natos fuisse multos homines ex illis duob:
dexhis quos genuerant ut posset eẽ apt̃ a congruus
numerus. cui nom̃ ciuitatis imponeret᷑: A edificauit
ergo ciuitatẽ cam. ubi ñ erat ciuitas: Aedificata est
& post eihierł m regnũ dĩ ciuitasscã. ciuitas dĩ & posita
inspecie qͣdã umbrȩ significantis futura. Intelligite
itaq magnũ misteriũ. & tenete qđ p̃locutussũ. ñ priꝰ
qđ spiritale ẽ. sed qđ animale. post ca spiritale :
Ideoergo cai prior ȩdificauit ciuitatt̃: &ibi ȩdis¬
caut ubinulla erat ciuitas: Vt uero edifica retur
hierłm : nonibi ȩdificata ẽ. ubi ñ eratciuitas. sed erat

Expanded text:
or aetate; ista major dignitate. Quare illa major aetate? Quia non prius quod spirituale est, sed quod animale. Quare ista major dignitate? Quia major serviet minori. Aedificavit autem civitatem Cain, sicut legimus : antequam esset ulla civitas, in primordio rerum humanarum, aedificavit civitatem Cain. Procul dubio intelligas jam natos fuisse multos homines ex illis duobus, et ex his quos genuerant, ut posset esse aptus et congruus numerus cui nomen civitatis imponeretur. Aedificavit ergo civitatem Cain, ubi non erat civitas. Aedificata est et postea Jerusalem, regnum Dei, civitas sancta, civitas Dei; et posita in specie quadam umbrae significantis futura. Intelligite itaque magnum mysterium, et tenete quod praelocutus sum, Non prius quod spirituale, sed quod animale, postea spirituale: ideo ergo Cain prior aedificavit civitatem, et ibi aedificavit ubi nulla erat civitas. Ut vero aedificaretur Jerusalem, non ibi aedificata est ubi non erat civitas, sed erat
Abbreviated transcription (Latin):
uitas: Sedunã in qua sumꝰ alterã quãsꝑamꝰ: inquasumꝰ
nota nobest q̃uã sꝑumꝰ ignota nob̵ est : Tolera in quaes
& habeb̵ quã ñdũ habes : Quomodo toleras: ut nonuin¬
caris ateptatore : Laborib: suis cẽptãtiobussuis pasio¬
nib: morte sua demonstrauit tibi uitã in quaes : resurrec¬
tione sua de monstrauit uitã in quaeris : Hosenĩ ñ no ue¬
ramꝰ nisi nasci hominẽ & mori : resurgere hominẽ &uiuere
in et̃nũ ñ nouerimꝰ: Suscepit qđ noueras : & demonstrauit
qđ non noueras : Ideo ergo faccus est spesnrã incribulati¬
nib antẽptationib: Vide a płindicentẽ: Nonsolũ autẽ sed &¬

Expanded text:
itas; sed unam in qua sumus, alteram quam speramus. In qua sumus, nota nobis est; quam speramus, ignota nobis est. Tolera in qua es, et habebis quam nondum habes. Quomodo toleras? Ut non vincaris a tentatore. Laboribus suis, tentationibus, passionibus, morte sua demonstravit tibi vitam Christus in qua es; resurrectione sua demonstravit tibi vitam in qua eris. Nos enim non noveramus nisi nasci hominem et mori; resurgere hominem et vivere in aeternum non noveramus: suscepit quod noveras, et demonstravit quod non noveras. Ideo ergo factus est spes nostra in tribulationibus, in tentationibus. Vide Apostolum dicentem: Non solum autem, sed
Abbreviated transcription (Latin):
quidebellauit & ñilliqͥb hec sicit ut ꝑcucerencur
ut repellerent᷑ qͥ malierant &rursusuiui ficarent᷑
fecic ista : dedit hanc stragem gladiosuo &ignesuo:
Nã utrũq actulit in hunc inundũ. &ignẽ uenit
mutere in mundũ habes ineuangłio &gladium
uenimutere interrã habes ineuangłio: Aitulit
ignẽ unde succenderetur mesopotamia siriȩ &soia
sobal: Actulit gladiũ unde ꝑcutent᷑ edom: lãergo
illa strages facta ẽ ꝓpt̃ cosqͥimmutant̃ inticuli in¬
scriptionẽ i psidaud: Audiamꝰ corũ uocẽ : salubrit̃¬
ꝑcuist̃ eraeti loquent᷑ : Dicant crgomutitinmelꝰ
mutat incituli in scriptionẽ mutati in doctrinã ipsi dauto:
tu sesr̃i : Destru xistinos: ut ȩdificares nos. Destraxist
maleedificato si destruxistiuanã uetustatẽ . ut sit̃ edifi¬
catio in nouũ hominẽ ȩdisficatio mansura in g̃nũ : Meri¬
to iratuses & misertusesnr̃i: Nonmise reris. niss iras¬

Expanded text:
ebellavit; et non illi quibus haec fecit, ut percuterentur et repellerentur qui mali erant, et rursus vivificarentur fecit ista, dedit hanc stragem gladio suo et igne suo: nam utrumque attulit in hunc mundum. Et, Ignem veni mittere in mundum , habes in Evangelio et, Gladium veni mittere in terram , habes in Evangelio. Attulit ignem unde succenderetur Mesopotamia Syriae, et Syria Sobal; attulit gladium unde percuteretur Edom. Jam ergo ista strages facta est propter eos qui immutantur in tituli inscriptionem ipsi David. Audiamus ergo eorum vocem: salubritunt, erecti loquantur. Dicant ergo mutati in melius, mutati in tituli inscriptionem, immutati in doctrinam ipsi David; et misertus es nostri. Destruxisti nos, ut aedificares nos; destruxisti nos male aedificatos, destruxisti vanam vetustatem, ut sit aedificatio in novum hominem, aedificatio mansura in aeternum. Merito iratus es, et misertus es nostri. Non miserereris, nisi iras
Abbreviated transcription (Latin):
fideliũ xp̃i. una ciuitas loqͥtur: unꝰ homodicit: Quousq
apponitis suꝑ hominẽ. ĩnt̃ficitrom̃s Uideamꝰ sideletos ui¬
deamꝰ siextinguits. uideamꝰ sitollitis det̃ra nom̃ ciꝰ. aideamꝰ
multiplicantes fideles cedentes his &iam ñ ualentes
occidere : Uerũ tam̃ honorẽ meũ cogitauer repellere :
Modo qr ñ potest occidi xp̃ianꝰ agicur ut ex horetur
xp̃ian: Nunc enĩ honorexp̃ianorũ. corda torquent᷑
impiorũ : lamiosephille spĩtałis. postuenditionem
a frib postrans lationẽ depitria sua ad genits canquã
inegiptũ. posthumiliationẽ carceris. post faccionem
fal sȩtestis. postquã faccũ :÷ qđ d cillo diccũ ẽ strrũ ꝑtran¬
sut animã eiꝰ ia honori ficatis c̃. ia nẽ subdic̃ frib¬

Expanded text:
t: Quousque apponitis super hominem? Interficite omnes. Videamus si deletis, videamus si exstinguitis, videamus si tollitis de terra nomen ejus, videamus multiplicantes fideles, cedentes his et jam non valentes occidere. Verumtamen honorem meum cogitaverunt repellere. Modo quia non potest occidi christianus, agitur ut exhonoretur christianus. Nunc enim honore Christianorum corda torquentur impiorum: jam Joseph ille spiritualis post venditionem a fratribus, post translationem de patria sua ad gentes tanquam in Aegyptum, post humiliationem carceris, post factionem falsae testis, postquam factum est quod de illo dictum est, Ferrum pertransivit animam ejus ; jam honorificatus est, jam non
Abbreviated transcription (Latin):
pectamꝰ &itẽ: Spe enĩ salui factiestis Deduxistimeqr fac¬
tus es spesinca : curris foratudinis a faciȩ inimici : Angic᷑
cormeũ in qͥt ista unitas a finib: terrȩ : & laboro intertẽp¬
tationes &s candelit: Inuident pagant quia uicci st̃. insidi¬
ant̃ heretcipallio uelati xp̃iani nominis : Intus inipsa
eccła : uimpattur frum̃tũ a palea: Interhȩc om̃iacũ
angitur cormeũ. clamubo a finibusterrȩ : sed non me
descrit spe qͥ me ex altauit suꝑ param : &dẽ duc st̃
me usq adse. Quia &sil aboro diabolo ꝑtoc loci&tẽ¬
pora & occasiones insidiante aduersusme : hic est
mihi turris sartitudinis : Quocũ fagero: non solũ
uitabo telamimici. sed &iam in illũ quȩ uoluero
securusipse iaculabor: Ipscenĩ xpc̃ est turris ipse nob
factus est curris a facie inimici: q̃uiest&e petra suꝑquã ȩdifi¬
cataẽ ȩccła: Cauc neferiaris adiabolo: fuge adcurrẽ:
Nũquã te adillã tirrẽ diabolica iacula sccutura s̃ : ibistab

Expanded text:
 item: Spe enim salvi facti sumus . 5. Deduxisti me, quia factus es spes mea: turris fortitudinis a facie inimici. Angitur cor meum, inquit ista unitas a finibus terrae, et laboro inter tentationes et scandala: invident Pagani, quia victi sunt; insidiantur haeretici pallio velati nominis christiani; intus in ipsa Ecclesia vim patitur frumentum a palea: inter haec omnia cum angitur cor meum, clamabo a finibus terrae. Sed non me deserit ipse qui me exaltavit super petram, ut deducat me usque ad se: quia etsi laboro, diabolo per tot loca et tempora et occasiones insidiante adversus me, hic est mihi turris fortitudinis; quo cum confugero, non solum vitabo tela inimici, sed etiam in illum quae voluero securus ipse jaculabor. Ipse enim Christus est turris; ipse nobis factus est turris a facie inimici, qui est et petra super quam aedificata est Ecclesia. Caves ne feriaris a diabolo? Fuge ad turrem: nunquam te ad illam turrem diabolica jacula secutura sunt; ibi stabis