comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum est. Fauus mellis sermones boni. Illud enĩ examen apum.
scriptoꝵ ipsius nobis generabat fauos. qui celestia dona amnuincia¬
rent. et mentes hominum de terrenis ad celum crigerent. lectio. unͣ¬
ostea uero cũ adoleuisset. et esset in urbe roma constitutus cũ
matre iudua et sorore. que uirgnitatem fuerat iam professa.
comite alia iuirgine. cuius uirginus candida soror. et ipsa euidem pro¬
fessioiis que nunc carthagine deget ams. cum uideret sacerdotis a
domestica sororis uel matris manus osculari. ipse ludens offerebat dex¬
teram dicens et sibi id ab eis fieri oportere. Siquidem episcopũ se futu¬
rum esse memorabat. Loquebatur cnĩ in illo spiritus sanctus. qui illũ
ad sacerdotiũ nutriebat. Illa uero ut adolescentem. et nescientem quid
diceret respuebat. S postqͣ edoctus est liberalibus disciplinis. ex iube
egressus est. profectusq in auditorio prefecture pretorii. ita splendide

Expanded text:
dictum est: Favi mellis sermones boni ; illud enim examen apum dictum est: Favi mellis sermones boni ; illud enim examen apum scriptorum ipsius nobis generabat favos, qui coelestia dona annuntiarent, et mentes hominum de terrenis ad coelum erigerent. 4. ostea vero cum adolevisset, et esset in urbe Roma constitutus cum matre vidua et sorore, quae virginitatem jam fuerat professa, comite alia virgine, cujus virginis soror Candida, et ipsa ejusdem professionis, quae nunc Carthagine degit jam anus; cum videret sacerdotibus a domestica, sorore, vel matre manus osculari, ipse ludens offerebat dexteram, dicens et sibi id ab ea fieri oportere, siquidem episcopum se futurum esse memorabat; loquebatur enim in illo Spiritus Domini, qui illum ad sacerdotium nutriebat: illa vero ut adolescentem et nescientem quid diceret, respuebat. 5. Sed postquam edoctus liberalibus disciplinis, ex Urbe egressus est, professusque in auditorio praefecturae praetorii, ita splendide
Abbreviated transcription (Latin):
dubitem. et si nõ ab onnubus omuia. tamen a diuersis diuersa sc¬
ri. et ca coguita nõnullis esse. que etiam ipse minus aut audire aist
iundere potui. Unde a dic natiuitatis eius narrandi miciuni sumã
gitur posito in ãmimstratione prefecture galliarum patre eius ambrosio.
natus ambrosius est. Qui in area pretorii infans in cunabulis positu᷑.
cum dormiret aperto ore. subito examen apuni adueniens. faciem eius
Que pater qui propter cũ matre uel filia deambulabat. ne abigerentur
ab aucilla que curam nutriendi infaaitis susceperat prohibens. sollicita
xpectabat itaq patrio affectu. quo fine illud miraculũ claudere¬
tur. At ille post aliqͣ dui euolantes. in tantam aeris altitudinẽ
subleuate sunt. ut humianis oculis minime uiderentur. Quo facto.
territus pater ait. Si uicerit infantulus iste. aliquid magni erit. Ope¬
rabatur eñ iam tunc dñs. in seriuli sui infautia. ut implaretur quod

Expanded text:
dubitem et si non ab omnibus omnia, tamen a diversis diversa scdubitem et si non ab omnibus omnia, tamen a diversis diversa sciri, et ea cognita nonnullis esse, quae etiam minus ipse aut audire aut videre potui. Unde a die nativitatis ejus narrandi initium sumam,tur posito in administratione praefecturae Galliarum patre ejus Ambrosio, natus est Ambrosius. Qui infans in area praetorii in cuna positus, cum dormiret aperto ore, subito examen apum adveniens, faciem ejus arent. Quae pater, qui propter cum matre vel filia deambulabat, ne abigerentur ab ancilla, quae curam nutriendi infantis susceperat, prohibens sollicita spectabat patrio affectu, quo fine illud miraculum clauderetur. At illae post aliquamdiu evolantes, in tantam aeris altitudinem sublevatae sunt, ut humanis oculis minime viderentur. Quo facto territus pater ait: Si vixerit infantulus iste, aliquid magni erit. Operabatur enim jam tunc Dominus in servuli sui infantia, ut impleretur quod
Abbreviated transcription (Latin):
requirit. lector tantarũ untutũ amittat scientiani. quem non magis¬
uerboꝵ phalcras pompasq scrmonũ. ꝙͣ uirtutẽ rerum. gratiamq spi¬
ritus sancti spectare conueniat. Lectio tertia.¬
liquidem nouerimius uiatores gratiorem habere aquam breui
uena stillantem forte cũ sitiunt. ꝙͣ profluentis fontis riuos.
quoꝵ copiam sitis tempore reperire nõ possunt. Et ordeacens panis.
dulcis solet esse ctiam hiis qui centenis uicibus fertuloꝵ quotidiam
erbe agrestes placere consuc uerunt. Lectio quarta.¬
uam obrem obsctro uos ouines. in quoꝵ manibus liber iste
uersabitur. ut credatis uera esse que scripsimus. Nec me pu
tet quisqͣr studio amoris aliquid quod fide careat posuisse. quando
quidem melius sit penitus nichil dicere. qͣ aliquid falsi proferre. cum
sciamus nos omnũ sermonũ nr̃oꝵ reddituros esse rationem. Nes

Expanded text:
requirit, lector tantarum virtutum amittat scientiam, quem non magisrequirit, lector tantarum virtutum amittat scientiam, quem non magis phaleras, pompasque verborum, quam virtutem rerum, gratiamque Spiritus sancti spectare conveniat. iquidem noverimus viatores gratiorem habere aquam brevi vena stillantem, forte cum sitiunt, quam profluentis fontis rivos, quorum copiam sitis tempore reperire non possunt. Et hordeaceus panis dulcis solet esse etiam his qui centenis vicibus ferculorum quotidiaherbae agrestes placere consueverunt. 2. Quamobrem obsecro vos omnes, in quorum manibus liber iste versabitur, ut credatis vera esse, quae scripsimus: nec putet me quisquam studio amoris aliquid quod fide careat, posuisse; quando quidem melius sit penitus nihil dicere, quam aliquid falsi proferre, cum sciamus nos omnium sermonum nostrorum reddituros esse rationem . Nec
Abbreviated transcription (Latin):
ortaris uenerabilis pater augustine. uit sicut beati
uiri atthanasius episcopus. et iheronimus presbiter.
stilo prosecuti sunt uitam sanctoꝵ pauli ⁊ anthonii . ĩ
turonensis eedesie. seuerus seruus dei sermone contexuit. etiam ego beati
ambrosii episcopi mediolanensis eedesie. meo prosequar stilo. Lectio i¬
Eego ut meritis tantoꝵ uiroꝵ. qui muri ecclesiarũ sunt. et elo¬
quentie fortis. ita etiam me imparem noui. Camen autem quia
absurdum esse opinor. quod precipis declinare. ea que a probatissinus iu¬
ris. qui illi ante me astiterunt. et maxime a sorore cius uencrabili mar¬
cellina didici. uel que ipse iidi cum illi adstarem. uel que ab hiis cognont
qui illũ in diuersis prouinciis post obitum illius se iuidisse narrauerũt.
uel que ad illum scripta sunt. cum adhuc obisse nesciretur. aduitus ora¬
tionibus tuis et meritis tanti uiri. licet inculto sermone. brciuter strit¬
timq describam. ut lectoris aniniũ et si sermo offendit. tamen breuitaᷤ

Expanded text:
ortaris, venerabilis Pater Augustine, ut sicut beati viri, Athanasius episcopus et Hieronymus presbyter, stylo prosecuti sunt vitam sanctorum Pauli et Antonii, in us servus Dei luculento sermone contexuit; sic etiam ego beatissimi Ambrosii episcopi Mediolanensis Ecclesiae meo prosequar stylo. Sed ego ut meritis tantorum virorum, qui muri Ecclesiarum sunt, et eloquentiae fontes; ita etiam sermone me imparem novi. Tamen quia absurdum esse opinor, quod praecipis, declinare, ea quae a probatissimis viris, qui illi ante me astiterunt, et maxime ab sorore ipsius venerabili Marcellina didici, vel quae ipse vidi, cum illi astarem, vel quae ab iis cognovi, qui illum in diversis provinciis post obitum ipsius se vidisse narrarunt, vel quae ad illum scripta sunt, cum adhuc obiisse nesciretur: adjutus orationibus tuis, et meritis tanti viri, licet inculto sermone, breviter strictimque describam; ut lectoris animum etsi sermo offenderit, brevitas tame
Abbreviated transcription (Latin):
tua li. ple alt policapus. se cse coui petir. Eios inquir i berto et̃nies
tue reuerentiam. et parce ultime senectuti tuc. Iura fortunam cesari.
gerens de prioubus penitudinem. et conclana etiami tu. tolle sacrile¬
gos. Tunc policarpus toruo uultu ad populum qui in stadio reside¬
bat aspiciens. eleuata ad celum dextera. cum gemitu proclamauit et
dixit. Tolle sacrilegos. S insistente proconsule et dicente. iura fortunã
cesari. et dic in xp̃m conuicia. et dimitto te. Policarpus ad hec respon¬
dit. Octoginta et sex annis seruo ei. et nichil mali michi umq fecit.¬
et quomodo nunc possum maledicere et blasphemare regem meũ.
urgeretur. ut fortunam cesari iuraret. si ĩnquit hanc iactanti¬
am queris. ut ego fortunam cesari iurem. et quis sim ignorare te si¬
mulas. cum omni libertate audi a me. xp̃ianus sum. Si uero xp̃ia

Expanded text:
si ipse esset Polycarpus, se esse confitetur. Ergo, inquit, habeto aetatis tuae reverentiam, et parcens ultimae senectuti tuae, jura fortunam Caesaris gerens de prioribus poenitudinem, et conclama sacrilegos. Tunc Polycarpus torvo vultu ad populum qui in stadio residebat aspiciens, elevata ad coelum dextera, cum gemitu proclamavit, et dixit: Tolle sacrilegos. Sed insistente proconsule, et dicente: Jura fortunam Caesaris, et dic in Christum convicia, et ego dimitto te. Polycarpus ad haec dixit: Octoginta et sex annis servio ei, et nihil me laesit unquam: quomodo possum blasphemare Regem meum, urgeretur, ut fortunam Caesaris juraret, ait: Si hanc jactantiam quaeritis, ut ego fortunam Caesaris jurem, et quis sim ignorare te simulas, cum omni libertate audi a me, quia Christia
Abbreviated transcription (Latin):
uideoꝵ contentionem. positum in medio ipsum corpus oxussit. Et
ita nos postinodun abusta ossa. preciosissimis geuimis cariora. et
onmi auro probabiliora per ignem facta colleginius. ac sicut cõue¬
niebat ex morc condidimus. Quo in loco nunc prestante dño. so¬
iennes agimus. celebresq conuentus. maxime quidem in passione
eius. Sz et coꝵ memorias qui prius passi fuerant celebramnus ut
scquentium animi. ad predecessoꝵ uam cxemplis insignibus susci

Expanded text:
Judaeorum contentionem, positum in medio ipsum corpus exussit; et Judaeorum contentionem, positum in medio ipsum corpus exussit; et ita nos postmodum ambusta ossa, pretiosissimis gemmis chariora, et omni auro probabiliora per ignem facta, collegimus, ac, sicut conveniebat ex more, condidimus. Quo in loco etiam nunc praestante Domino solemnes agimus celebresque conventus; maxime quidem in die passionis ejus. Sed cum eorum memorias, qui prius passi fuerant, celebramus, ideo facimus, ut sequentium animi ad praedecessorum viam exemplis insignibus susci
Abbreviated transcription (Latin):
sarius omniũ iustoꝵ. postqͣ uidit ꝙ et pro martirii gloria. et
pro uite egregie uirtutibus coronatus est. et per mortem pre¬
mia immortalitatis adeptus. statim agere cepit. ut reliquias
eius ad sepulturam nobis desiderantibus. nemo concederet.
Inftigabatur ergo niceta herodis pater. frater autem dalce
iont uidicen. et peterr ab co. nc humaiduni conced̃et coupus
ne forte relinquentes illum qui crucifixus est. xp̃iani hunc colere incipi¬
ant. iudeis ista maxime machinantibus. qui et nostros intentis oculis
obseruauerunt. ne euni e flanmus adhuc ardentibus raperent. iguo¬
rantes nuseri. quia neq xp̃m aliquando possumus derelinquere. qui
mortem pro totius ininidi salute sustinuit. neq alium queniqͣ colere
ꝙͣ uerum deum. ut qui solus sit colendus noucrimus. martires ue¬
ro. tanq discipulos diũ diliganus. et ueueremur. quasi integrã fidẽ
tis. optamus participes ficri. Ubi autem uidit centurio. tam obstinatã

Expanded text:
sarius omnium justorum, postquam vidit quod et per martyrii gloriam et pro vitae egregiae virtutibus coronatus est, et per mortem praemia immortalitatis indeptus, satis agere coepit ut reliquias ejus ad sepulturam nostris desiderantibus non concederet. Instigabatur ergo Niceta Herodis pater, frater autem Dalcae, adire judicem, ut peteret ab eo ne humandum concederet corpus; ne forte, inquit, relinquentes illum qui crucifixus est, Christiani hunc dolere incipiant; Judaeis maxime ista machinantibus, qui et nostros in tantis oculis observarunt, ne eum flammis adhuc ardentibus raperent, ignorantes miserrimi quia neque Christum aliquando possumus derelinquere, qui mortem pro totius mundi salute sustinuit, neque alium quemquam colerem Deum, et qui solus colendus sit, noverimus; martyres vero tanquam discipulos Domini diligamus et veneremur, quasi integre fidem mtis optamus esse participes. Ubi autem vidit centurio tam obstinatam
Abbreviated transcription (Latin):
rum xp̃m. elysabeth nupta prophȩtauit. Nlullus gradus pretermissusᷤ
est. de quo non haberet testimoiuũ salus omniũ. Nunquid sole uͥ
si quidem meriti fuit illa uidua sancta ama. A uirginitate enme
rat senectute sancta. Octoginta namq annos habens. sxpectaber
decrepita. intrantem in mundum saluatorem uderet itiura. Et m

Expanded text:
um Elizabeth nupta prophetavit. Nullus gradus praetermissus est, de quo non haberet testimonium salus omnium. Nunquid enim solae. Magni meriti fuit illa vidua sancta Anna. A virginitate enim rat senectute sancta. Octoginta namque gerens annos, infantiam anicula, intrantem in mundum Salvatorem videret itura. Et in
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat a dño. ꝙ non gustaret mortem. nisi uideret xp̃m dnũi natũ
Natus elt xp̃s. ille ueniebat. et ille ibat. S nisi ueniret ille. ille ire
am senectus matura excludebat. s sincera pietas Lc .iii. O nolebat.¬
uidit. et diuinam infantiam pia senectus agnouit. accepit cum
n manibus suis. et dixit. Nunc dimitte dñe seruũ tuũ in pace.¬
Impletum est desiderium senis. in mundi ipsius senectute. Ipse
ad senem hominem uenit. qui mundum inueteratum inuenit
In isto quidem sctulo dui ẽse nolehat. ⁊t p̃m in isto sitculo ude
cupiebat. cautans cum propheta et dicens. Ostende nobis dñe misen¬
cordiam tuam. et salutare tuũ da nobis. Deniq ut noueritis ita es¬
se. istius leticiam conclusit dicens. Nunc dñe dimitte seruũ tuũ in
pace. quia uiderunt oculi mei salutare tuum. Lectio quarta.

Expanded text:
staret mortem, nisi vidisset Christum Domini. Natus est Christus, veniebat ille, ille ibat: sed donec veniret ille, ille ire nolebat. Jam senectus matura excludebat, sed sincera pietas vidit, et divinam infantiam pia senectus agnovit; accepit eum in manus suas, et dixit: Nunc dimittis, Domine, servum tuum in paceimpletum est desiderium senis in mundi ipsius senectute. Ipse ad senem hominem venit, qui mundum in veteratum invenit. In isto quidem saeculo diu esse nolebat; et Christum in hoc saeculo videre cupiebat, cantans cum propheta, et dicens: Ostende nobis, Domine, misericordiam tuam, et salutare tuum da nobis . Denique ut noveritis ita esse istius laetitiam, conclusit dicens: Nunc dimittis servum tuum in pace; quia viderunt oculi mei sal
Abbreviated transcription (Latin):
donumi. et imponens ei manus dixit. Saule frater. dñs misit me
ihesus. qui apparuit tibi in iua qua ueniebas. ut uidcas et imple¬
aris spiritu sancto. Et confeftim ceciderunt ab oculis euis eius
tanqͣ squame et iusum recepit. Et surgens baptisatus est. Et cũ¬
accepisset cibum. confortatus est. Fuit autem cum discipulis qui
erant damasci. per dies aliquot. et continuo in synagoga predicabat
ihesum. quoniam hic est filius dei. Stupebant autem omnes qui au¬

Expanded text:
us, ait: Saule frater, dominus misit me, Iesus qui uisus est tibi in uia qua ueniebas, ut uideas et implearis spiritu sancto. confestim ceciderunt ab oculis eius tamquam squamae, et uisum recepit et surgens baptis atus est est. cuextus quo subditur: Fuit autem cum discipulis qui erant Damasci per dies aliquot, et continuo in synagogis praedicabat eis Jesum, quoniam hic est Filius Dei , nequaquam eum a
Abbreviated transcription (Latin):
nibus crescit. At ille tremens et pauens. Dñe inquit quis es tu ; Et
ille. Ego sum ihesus nazarenus. quem tu persequeris. Continuo mu¬
tus expectat imperium. ponit inuidentiam. preparat obedientiam.
Dicitur ei quid faciat. et anteqͣ saulus baptisetur. loquitur dñs

Expanded text:
nibus crescit. At ille pavens et tremens: Domine, quis es tu? Et nibus crescit. At ille pavens et tremens: Domine, quis es tu? Et ille: Ego sum Jesus Nazarenus quem tu persequeris. Continuo mutatus exspectat imperium: ponit invidentiam, praeparat obedientiam. Dicitur ei quid faciat. Et antequam Paulus baptizetur, loquitur Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
condiscipulis ad integrum mundi fallentis spreuisse delicias.
uoluit agnoscere. quid uel ipsi uel ceteri mundi contemptores. ꝓ
maiore mentis iurtute. maioris premii sperare deberent. et respõ¬
dens dño ait. Ete nos reliquimus onmia. et secuti sunus tẽ¬
eniat de saulo paulus. de lupo agnus. prius mimicus post¬
ea apostolus. prius persecutor. postea persecutor.predicator.
Ueniat. accipiat litteras a principibus sacerdotum. ubicumq iue¬
nerit xp̃ianos. uinctos adducat ad penas. Accipiat. accipiat. profi¬
ciscatur. pergat. anhelet cedem. sitiat cedem. Qui habitat in celis irri¬
debit eum. Ibat enim sicut scriptum est spirans cedem. et propinqua¬
bat damasco. Tunc dñs de celo. Saule. saule. quid me persequeris:
Ego sum hic. ego sũ ibi. Hic caput. ibi corpus. Non ergo miremur fra¬
laule. saule. quid me persequeris: Durum est tibi contra sti¬
mulum calcitrare. Te ledis non me. ecclesia mea persecutio¬

Expanded text:
condiscipulis ad integrum mundi fallentis sprevisse delicias, condiscipulis ad integrum mundi fallentis sprevisse delicias, voluit agnoscere quid vel ipsi, vel caeteri mundi contemptores pro majore mentis virtute majoris praemii sperare deberent. Et respondens Domino ait: Ecce nos reliquimus omnia, et secuti sumus tet de Saulo Paulus, de lupo agnus; prius inimicus, postea apostolus; prius persecutor, postea praedicator. Veniat, accipiat litteras a principibus sacerdotum, ut ubicumque invenerit Christianos, vinctos adducat ad poenas. Accipiat, accipiat, proficiscatur, pergat, anhelet caedem, sitiat sanguinem: qui habitat in coelis, irridebit eum . Ibat enim, sicut scriptum est, spirans caedem, et propinquabat Damascum. Tunc Dominus de coelo: Saule, Saule, quid me persequeris? Ego sum hic, ego sum ibi: hic caput, ibi corpus. Non ergo miremur, fraule, quid me persequeris? Durum est tibi adversus stimulum calcitrare. Te laedis: nam Ecclesia mea persecutio
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ uidi neminem. preter iacobum fratrem dni. Que autẽ scribo
uobis. ecce coram deo quia non mentior. Demde ueni in partes ci
licie. Eram autem ignotus facie ecelesiis udee. que erant in xp̃o. Cã¬
tum autem auditum habebant. quoniam qui persequebatur nos
aliquando. nunc cuuangelizat fidem quam aliquando expugna¬
bat. et in me clarificabant deum. Ꝙ si querentes iustificari m¬
xp̃o. inuenti sumus peccatores. nunquid xp̃s peccati minister ẽ
Absit. Si enim que destruxi iterum reedifico. preuaricatoiẽ me
conftituo. Ego per legem. legi mortuus sum ut deo uiuã. xp̃s
confixus est cruci. Uiuo autem iam non ego. uiuit uero in me
xp̃s. Quod autem nunc uiuo in carne. in fide uiuo filii dei. qui
dilexit me. et tradidit scipsum ꝑro me. Non abicio gratiami Dei
Si enim per legem iusticia. ergo xp̃s mortuus est gratis. Sd̾m
nos reliquimus omnia et secuti sumus te. Quid ergo erit nobis
diues difficile intraret in regnũ celoꝵ. sciensq se cũ suis

Expanded text:
bum fratrem Domini. Que autem scribo vobis ecce coram Deo: quia non mentior. Deinde veni in partes Syrie et Cilicie. Eram autem ignotus facie Ecclesiis Judee: que erant in Christo. Tantum autem auditum habebant: quoniam qui persequebantur nos aliquando: nunc evangelizant fidem: quam aliquando expugnabant: et in me clarificabant Deum. R\. Amen. Lectio o, inventi sumus et ipsi peccatores, nunquid Christus peccati minister est? Absit! Si enim quae destruxi, iterum haec reaedifico, praevaricatorem me constituo. Ego enim per legem legi mortuus sum, ut Deo vivam. Christo confixus sum cruci. Vivo autem jam non ego, vivit vero in meChristus quod autem nunc vivo in carne in fide vivo Filii Dei qui dilexit me et tradidit se ipsum pro me non abicio gratiam Dei si enim per legem iustitia ergo Christus gratis mnos reliquimus omnia, et secuti sumus te. Quid ergo erit nobis? dives difficile intraret in regnum coelorum, sciensque secum suis
Abbreviated transcription (Latin):
iubente siluisset. mortiis te uocante resurrexisset. sol te moriente
palluisset. terra te resurgente tremuisset. celum te ascendente patu¬
isset. adhuc enim in manibus portabaris. et iam drĩs orbis agnos
pulcer in terris. pulcer in patre uerbum. pulcer in matre caro et u̾¬
bum. pulcer in utero uirginis. ubi non anusit diuinitatem. cum
suscepit humanitatem. quia cum hic fuisset in manibus et portare¬
tur. Locuti sunt celi. gauisi sunt angeli. magos stella direxit. adora¬
tus est in presepio. cibaria mansuetoꝵ. adoratus est in templo puer
xp̃s a sene symeone. gestatus est in uluas. a quo ipse regebatur. L¬

Expanded text:
jubente siluisset, mortuus te vocante resurrexisset, sol te moriente palluisset, terra te resurgente tremuisset, coelum te ascendente patuisset. Adhuc enim in manibus matris portabaris; et jam Dominus orbis cognoscpulcher in terris; pulcher in Patre Verbum, pulcher in matre caro et Verbum; pulcher in utero Virginis, ubi non amisit divinitatem, cum suscepit humanitatem: quia cum hic esset, cum manibus portaretur, locuti sunt coeli, gavisi sunt Angeli, Magos stella direxit. Adoratus est in praesepio cibaria mansuetorum; adoratus est in templo puer Christus a sene Simeone, gestatus est in ulnis, a quo ipse regebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
C onmipotentia nascentis. o magnificentia de celo ad
terram descendentis. Adhuc in utero portabatur. et ex ute¬
ro matris. a iohanne baptista salutabatur. In templo presentabat᷑.
et a symeone sene. famoso. annoso. probato. coronato. cognoscebatur
ut uideret natum per quem conditum est seculum. Agnouit infã¬
tem senex. factus est in puero puer. innouatus est in etate. qui plenꝰ¬

Expanded text:
 omnipotentia nascentis! o magnificentia de coelo ad terram descendentis! Adhuc in utero portabatur; et ex utero matris a Joanne Baptista salutabatur. In templo praesentabatur; et a Simeone sene famoso, annoso, probato, coronato agnoscebatur. Tut videret natum per quem conditum est saeculum. Agnovit infantem senex, factus est in puero puer. Innovatus est in aetate, qui plen
Abbreviated transcription (Latin):
responsionũ conftantiam. proconsul. maximo stupore miraretur.
Mis iertur auione ad popus mn. magia uoce uibet protistaripo¬
licarpum. tercio confessum xp̃ianum se esse. Quo audito unuiersa mlˢ¬
titudo. tam gentilium ꝙͣ udeoꝵ sinirnensium ciuitatis. cum ingenti
policarpo dimutteret. Qui respondit non sibi licere. quia iam editioĩs

Expanded text:
responsionumque constantiam proconsul maximo stupore miraretur. Misso igitur curione ad populum, jubet voce magna protestari Polycarpum tertio confessum Christianum se esse. Quo audito, universa multitudo, tam gentilium quam Judaeorum Smyrnensis civitatis, cum ingenti Polyca
Abbreviated transcription (Latin):
rent. iplis populis ligna uel de balneis. uel de publicis quibq
locis. et sarmenta congregantibus. precipue iudeis ardentius ad hec ex
more furentibus. cum omni uelocitate extructus est ignis. Tunc depo¬
sitis senior indumentis. ac zona resoluta. calciamenta quoq pedibus
temptabat educere. que nunqͣ nisi a religiosis quibusq. fide ac deuo¬
tione semetipsos iuicem preuenientibus. resolui consueuerant.
Ita etiam in omni reliqua uita sua. uenerabiliter ab omnibus celeba¬
tur. Et ut expedita sunt omnia. que ad ignem pertinebant. cum eum
uellent rogo impositum. etiam clauis affigere ait. Sinite me. Qui
enim dedit michi ignis sufferre supplicium. dabit et ut sine clauorũ
affixione. flammas mimobiliter perferam. Lectio octaua.¬
sunc illi omissis clauis. uinculis usi sunt solis. quibus post tr¬
gum manibus reuinctis. uelut electus aries. ex magno grege
assumptus. acceptabile holocaustum oblatus est deo omipotenti. has¬

Expanded text:
r, ipsis populis ligna, vel de balneis, vel de publicis quibusque locis, et sarmenta congregantibus, praecipue Judaeis ardentius ad haec ex more ferventibus, cum omni velocitate exstructus est rogus. Tunc depositis senior indumentis, ac zona resoluta, calceamenta quoque de pedibus tentabat educere, quae nunquam nisi a religiosis quibusque, fide et devotione semetipsos invicem praevenientibus, resolvi consueverant. Ita namque in omni reliqua vita sua venerabiliter etiam ab omnibus colebatur. Ut ergo expedita sunt quae ad ignem pertinebant, cum eum vellent rogo impositum, etiam clavis affigere, ait: Sinite me; qui enim dedit mihi ignis ferre supplicium, dabit ut et sine clavorum affixione, flammas immobiliter perferam. Tunc illi omissis clavis, solis usi sunt vinculis, quibus post tergum manibus revinctis, velut electus aries, et ex magno grege assumptus, acceptabile holocaustum omnipotenti
Abbreviated transcription (Latin):
etenim in modum camere curuata specie quasi uelum nauis uen¬
to suuiatum. supra corpus martiris stetit. Quod corpus in medio
positum. non crat ut caro ardens. s tanqͣ si aurum et argentũ in
fornace caudesceret. Tum preterea dedit odorem naribus maximum¬
Ad ultimum uidentes scelerum miniftri. igne corpus non posse cõ¬
sumi. iusserunt propius accedere confectorem. et corpus cui ignis
cesserat. mucrone transfodere. Quo facto tam largus profusus ẽ
sanguis. ut extingueret rogum. Populus autem miraculi stu¬

Expanded text:
etenim in modum camerae, curvata specie, quasi velum navis vento sinuatum supra corpus martyris stetit. Quod corpus in medio positum non erat ut caro ardens, sed tanquam si aurum aut argentum in fornace candesceret. Tunc praeterea odorem naribus circumAd ultimum videntes scelerum ministri, corpus igni non posse consumi, jusserunt propius accedere confectores et corpus, cui ignis cesserat, mucrone transfodere. Quo facto, tam largus profusus est sanguis, ut restingueret rogum. Populus autem cum miraculi stu
Abbreviated transcription (Latin):
ego ab homine accepi illud neq didici. s per reuclationem̃ ihesu
sp̃ udistis enum conuersationem mcam aliquando in iudaismo
quomam lupa medium perlequebar ecciesiam de. et arpignaluam
illam. et proficiebam in iudaismo supra multos coetaneos meos inge¬
nere meo. habundantius emulator existens paternarũ mearũ tradi

Expanded text:
epi illud neque didici sed per revelationem Iesu Christi audistis enim conversationem meam aliquando in iudaismo quoniam supra modum persequebar ecclesiam Dei et expugnabam illam et proficiebam in iudaismo supra multos coetaneos in genere meo abundantius aemulator existens pate
Abbreviated transcription (Latin):
opera tua qͣ rumor quem audiui. Et reuera id quod parat de¬
us diligentibus se. fide nõ comprehenditur. spe nõ attingitur.
saritate nõ capitur. desideria et uota transgreditur. Acquiri po¬
test. estimari nõ potest. Habebit de perceptione fructũ. nõ habe¬
bit de sacietate fastidium. Ad que nos bona perducat. qui uiuit

Expanded text:
opera tua, quam rumor quem audivi. Et revera id quod parat Deopera tua, quam rumor quem audivi. Et revera id quod parat Deus diligentibus se, fide non comprehenditur, spe non attingitur, charitate non capitur, desideria et vota transgreditur: acquiri potest, aestimari non potest. Habebit de perceptione fructum, non habebit de satietate fastidium. Ad quae vos bona perducat, qui vivit
Abbreviated transcription (Latin):
est sermo quem audiui in terra mea. super sermonibus tuis. et
super sapientia tua. et nõ cedebam narrantibus. Ddonec ipsa ueni
et iuidi oculis meis. et probau quod media pars nunciata michi
nõ fuisset. Maiora sunt sapentia et opera tua ꝙͣ rumor quem au¬
diui. Cum ergo peruenerit rigina hec. siue ecclesia. siue queq ani¬
ma sancta in eternam iherusalem. idest uisionem pacis. ⁊ ingressa
fuerit beatam requiem. et gloriam celestiũ promissoꝵ. multo plu¬
ra et magnificentiora prospiciet. qͣz ei sint in hac terra per sacra
eloquia. per prophetas atq apostolos promissa. Nunc eiũ tanqͣ
in speculo et in enigiiate. tunc autem oculis suis uidebit. idest
facie ad facie ad faciem. Tunc beata et illustris anima. inter sti¬
pendas remuneratoris sui constituta diuicias. meffabilibus re¬
gine huius uerbis uti ad deũ poterit dicens. Uerus est sermo.
quem audiui in terra mea. super sermonibus tuis. maiora sunt

Expanded text:
est sermo quem audieram in terra mea super sermonibus tuis et est sermo quem audieram in terra mea super sermonibus tuis et super sapientia tua: et non credebam narrantibus, donec ipsa veni, et vidi oculis meis, et probavi quod media pars nuntiata mihi non fuisset. Majora sunt sapientia et opera tua, quam rumor quem audivi. Cum ergo pervenerit regina haec sive Ecclesia, sive quaecumque anima sancta in aeternam Jerusalem, id est, visionem pacis, et ingressa fuerit beatam requiem et gloriam coelestium promissorum; multo plura et magnificentiora perspiciet, quam ei sunt in hac terra per sacra eloquia, per Prophetas atque Apostolos nuntiata. Nunc enim tanquam in speculo et in aenigmate, tunc autem oculis suis videbit, id est, facie ad faciem. Tunc beata et illustris anima inter stupendas remuneratoris sui constituta divitias, ineffabilibus reginae hujus verbis uti ad Deum poterit, dicens: Verus est sermo quem audivi in terra mea super sermonibus tuis. Majora sunt
Abbreviated transcription (Latin):
si cum peccatoꝵ iuhicribus. ante tribinal eterm indicis neus¬
rimus. ab illa eterna ecclesia. et ab illa celesti iherusalcmi. pcipetus
excõmuncatione scparemur. Hec ergo cogitantes fratres carissim
tam casti et tam sobrii. et tam pacifici. ad istud altare deo auxiliã¬
te studcanus accrdere. ut ab illo ettruo altari nõ mereamur ex¬
cludi. Qui crum ad istud altare. casto corpore. et nuuido corde. cũ
sccura et munida conscientia uenerit. ad illud altare quod in celis
reficitur celestibus epulis profectibus mĩs. Cibus eius sumus. dũ
acquisiti ecclesic. in memba eius corpusq trausimus. Sel cibus
cius altaris sacrainenta e lestia. de quibus dicebat. panem celi de¬
dit eis. panem angeloꝵ i inducauit homo. Uidit et holocausta
eius. orationũ sine dubio upplicationũq mifteria. et obstupuit
ubi uidit mestimabiles diricias diñ sui. dixitq ad regem. Uerus¬

Expanded text:
si cum peccatorum vulneribus ante tribunal aeterni Judicis venesi cum peccatorum vulneribus ante tribunal aeterni Judicis venerimus, ab illa aeterna Ecclesia, et ab illa coelesti Jerusalem perpetua excommunicatione separemur. 4. Etam casti et tam sobrii, et tam pacifici ad istud altare, Deo auxiliante, studeamus accedere ut ab illo aeterno altari non mereamur excludi. Qui enim ad istud altare casto corpore et mundo corde cum secura et munda conscientia venerit, ad illud altare, quod in coelis reficitur coelestibus epulis, profectibus nostris. Cibus ejus sumus, dum acquisiti Ecclesiae in membra ejus corpusque transimus. Vel cibus ejus altaris Sacramenta coelestia sunt, de quibus dicitur, Panem coeli dedit eis, panem Angelorum manducavit homo . Vidit et holocausta ejus, orationum sine dubio supplicationumque mysteria; et obstupuit, ubi vidit inaestimabiles divitias Domini sui. 4. Gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
iracundie furo.e repletus. cum reuerentia et humilitate subtrahe¬
re. propter illuo quod scriptũ est. Uade priuis reconciliari fratri
tus. et tunc offtres tuũ mimus. Et iterum. Amice quomodo hus
intrasti. non habcus uestem imptialem: Ioc enim habet textus en¬
uangelic lectionis. ꝙ quidam fecerit imptias filio suo. it intraue¬
ut ut uideret simul recumbentes. et indens ibi hominẽ nõ habei
te illi manus et pedes. et proicite enu in tenebras exteriores. ibi
ent fletus et stridor dentium. Ette qualem sententiami increbat
audire. qui ad cõuiniũ imptiale. idest. ad altare diũ. aut ebrio¬
sus. aut adulter. aut odium in corde retinens. presumit accede.
uertat hoc a nobis deus fratyes carissimi. et concel¬
dat ut mala ista aut nunqͣ uelimus admittere. aut se
admissa fuerint. sine ulla mora. penitentia uel pace studcamꝰ
sauare. et largioribus elemosinis festinemus abluere. ne forte

Expanded text:
iracundiae furore repletus cum reverentia et humilitate subtraheiracundiae furore repletus cum reverentia et humilitate subtrahere, propter illud quod scriptum est: Vade prius reconciliari fratri tuo, tunc offeres munus tuum . Et iterum: Amice, quomodo huc intrasti non habens vestem nuptialem ? Sic enim habet textus evangelicae lectionis, quod quidam fecerit nuptias filio suo, et intraverit ut videret simul discumbentes; et videns ibi hominem non habentte ilerit fletus et stridor dentium . Ecce qualem sententiam merebitur audire, qui ad convivium nuptiale, id est, altare Domini, aut ebriosus, aut adulter, aut odium in corde retinens praesumit accedere. Avertat hoc Deus a nobis, fratres charissimi, et concedat ut mala ista aut nunquam velimus admittere; aut si admissa fuerint, sine ulla mora poenitentia vel pace studeamus sanare, et largioribus eleemosynis festinemus abluere: ne forte,
Abbreviated transcription (Latin):
t ideo fratres carissimi. unusquisq consideret conscientiã
suã. et quando se aliquo crimine uulueratũ esse cognoue¬
rit. prius orationibus ac ieiuniis. uel elemosinis. studeat mũda¬
re conscienciã suã. et sic eucharistiam presumat accipere. Si emĩ
cognoscens reutũ suũ. ipse se a diuino altari subduxerit. cito ad ĩ¬
dulgentiam diuine misericordie perueniet. quia sicut qui se exal¬
tat humiliabitur. ita econtrario qui se humiliat exaltabitur.
Qui enuim sicut dixi agnoscens reatum suum. ppse se hunuliter
ab altari ecclesie. pro emcudatione uite remouere uoluerit. ab illo ct
no et celesti conuino excõmunicari penitus non timebit.L
ogo nos fratres. diligenter attendite. Si ad meusam cuiuscũ
potentis hominis. nemo presuunt cũ uestibus conscissis ⁊
inquinatis accedere. quantomagis a cõuiuio eterui regis. idest ab
altari dñi. debet se unusquisq muidie uel odii ueuenõ percussus.

Expanded text:
t ideo, fratres charissimi, unusquisque consideret conscientiam t ideo, fratres charissimi, unusquisque consideret conscientiam suam, et quando se aliquo crimine vulneratum esse cognoverit, prius orationibus, jejuniis vel eleemosynis studeat mundare conscientiam suam, et sic eucharistiam praesumat accipere: si enim agnoscens reatum suum, ipse a divino altari se subduxerit, cito ad indulgentiam divinae misericordiae perveniet, quia sicut qui se exaltat humiliabitur, ita e contrario, qui se humiliat exaltabitur . Qui enim, sicut dixi, agnoscens reatum suum, ipse se humiliter ab altari ecclesiae pro emendatione vitae removere voluerit, ab aeterno illo et coelesti convivio excommunicari penitus non timebit. ogo vos, fratres, diligenter attendite: si ad mensam cujuscunque potentis hominis nemo praesumit cum vestibus conscissis et inquinatis accedere, quanto magis a convivio aeterni Regis, id est ab altari D
Abbreviated transcription (Latin):
uoticuscumq fratres carissimi altaris uel templi
feltiuitatem colimus si fideliter ac diligenter acten¬
dimus. et si sancte et iuste uiuimus. quidquid in
templis manufactis agitur. totum in nobis spiri¬
tuali edificatione completur. Non crũ mentitus est ille qui dixit.
Templum ciũ dei sanctũ est. quod estis uos. Et iterũ. Nescitis
quia corpora uestra templũ sunt spiritus sancti: Quibus meri
tis nisi per gratiam dei. meriumus fieri templum dei: Quantũ
possumus cũ iplius adiutorio laboremus. ne deus noster ĩ tem¬
plo suo. hoc in nobis ipsis inueniat. quod oculos sue maiestatis¬
offendat. s habitaculũ cordis nostri. euacuetur uiciis. et uirtuti-¬
bus repleatur. Claudatur dyabolo. et aperiatur xp̃o. Et ita labore¬
mus. ut nobis bone: operum clauibus. ianuam regni celestis.
aperire possimus. Sicut enĩ malis operibus. quasi quibusdam
seris ac uectibus. uite nobis ianua clauditur. ita absq dubio.

Expanded text:
Quotiescumque, fratres charissimi, altaris vel templi festivitatem colimus, si fideliter ac diligenter attendimus, et sancte ac juste vivimus, quidquid in templis manufactis agitur, totum in nobis spirituali aedificatione completur. Non enim mentitus est ille qui dixit, Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos ; et iterum, Nescitis quia corpora vestrtis per gratiam Dei meruimus fieri templum Dei, quantum possumus cum Dei adjutorio laboremus, ne Deus noster in templo suo, hoc est in nobis ipsis inoffendat: sed habitaculum cordis nostri evacuetur vitiis, et virtutibus repleatur; claudatur diabolo, et aperiatur Christo: et ita laboremus ut nobis bonorum operum clavibus januam regni coelestis aperire possimus. Sicut enim malis operibus, quasi quibusdam seris ac vectibus, vitae nobis janua clauditur, ita, absque dubio,
Abbreviated transcription (Latin):
Cum uniicrsi ae sancutur infirmi. quare petrouillami. paraliticares
iacere parmittis: ⁊ poftolus uero ait. Sic expedit ei. S ue gristiuret
impossibilitas eut icolinuitatis meis sermonibus extusaxi. ait ad
camt. Surge petronilla. et nimustra nobis. Et statim siuroxit sansi.Ci¬
nisierio autem expleo. iussit eam redire ad grabatuni. At ubi in tamnore¬
dei cepit esse perfecta. iõ solum ipsa saluata est. uerii etiam plurimis¬
recupcraiit in melius ins orationibus saiitatem. Lectio tercia¬
At quomam mins speciosa erat. ueuit ad cam flaccus comes cũ
ilitibus sis. it cam sibi uxoreur acciperet. Cui petronilla ait
Ad puellam inermem cũ uilitibus armatis uenisti: Siuxorem me ha¬
bere ius. fac matronas imnes honestas ad me uanuire post tres dies
ut cum iꝑsis uemam ad domum tuani lectio quarta.¬
actũ est autem. ut trium dicrũ acceptum spacium urrgo sc̃i
lactancam suam in dei timori pcrfectani. Tarcio itaq die. ueuit ad caa

Expanded text:
Cum universi a te salventur infirmi, quare Petronillam paralyticam jacere permittis? » Apostolus vero ait: « Sic expedit ei. Sed ne existimetur impossibilitas eius incolumitatis meis sermonibus excusari». Ait ad eam: «Surge Petronilla et ministra nobis»; et statim sana surrexit. Ministerio autem expleto, iussit eam redire ad lectum. At ubi in dei recuperavit in melius suis orationibus sanitatem. Et quoniam nimis speciosa erat, venit ad eam Flaccus comes cum militibus ut eam sibi uxorem acciperet; cui Petronella ait: « Ad puellam inermem cum militibus armatis venisti; si uxorem me habere vis, fac matronas virgines honestas ad me post tres dies venire, ut cum ipsis veniam ad domum tuam. » actum est autem ut trium dierum acceptum spatium virgo sanctlactaneam suam, in Dei timore perfectam. Tertio itaque die veniens ad eam
Abbreviated transcription (Latin):
media nocte fit. quia sic dies uidici subripit. ut preinderi nõ ualear
quando neuit. Unde scriptũ est. Dies dñi sicut fur in nocte. ita uemi¬
et. Tunc omnes uirgnies surgunt. quia electi et reprobi a sompno
suc mortis excitantur. lampades oruant. quia sua setum opera ni¬
merant. pro quibus eteruam recipere beatitudinẽ expectari. Le uoiͣ¬
ampades fatuarũ uirginũ extinguntur. quia carum opera¬
lque ãata omimibuis appatucranst. n aducuti indicis intus¬

Expanded text:
pit, ut praevideri non valeat quando venit. Unde scriptum est: Dies Domini sicut fur in nocte ita veniet . Tunc omnes virgines surgunt, quia et electi et reprobi a somno suae mortis excitantur. Lampades ornant, quia sua secum opera numerant, pro quibus aeternam recipere beatitudinem exspectant. Sed lampades fatuarum virginum exstinguuntur, quia earum operaquae clara homi
Abbreviated transcription (Latin):
n otaas idipilci sponlum. qui etiam taplai eter
faceret. et nummq tibi niq ornamentis tuis. neq gaudi¬
uc i .i. em periitteret. aut terminum euenire. Respondit eis
.i. tilla et uiot. Que potelt esse melior caritas. ꝙ habere uirũ
.i⁊pere filios. per quos posteritas dulcissima possit propar¬
.i. et tam geeris dignitatem. qͥ memoriam nominis nẽ de

Expanded text:
oteras sponsum. Qui etiam teipsam aeternam faceret, et nunquam tibi, neque ornamentis tuis, neque gaudiis finem permitteret, aut terminum evenire. Respondit ei Domitilla, et ait: Quae potest esse melior charitas, quam habere virum, suscipere filios, per quos posteritas dulcissima possit propagari, et tam generis dignitas, quam memoria nominis non de
Abbreviated transcription (Latin):
insignis eius armatura. que hodie usq conseruatur in eicleu̾a eiꝰ
in honore et nomine dedicata. quam sacratissima cius illustrat
prescutia.ii. ni habentur reposita galea lorica. gladius eiꝰ ⁊ brachialu¬

Expanded text:
insignis eius armatura, quae hodieque conservatur in ecclesia eius insignis eius armatura, quae hodieque conservatur in ecclesia eius in honore et nomine dedicata, quam sacratissima eius inlustrat praesentia; ubi habentur reposita galea, lorica, gladius eius et brachial
Abbreviated transcription (Latin):
lectus gengulphus. ceteris uirtutũ insigniis ornatus. ne ocio¬
tate torperet. quia ocium uirtutes eua encruat. et uiciis alimen¬
ta ministrat. et ociositas nimica est anime. ne desidia segnis red-¬
deretur. causa exercitationis lustra ferarũ crrcuire. et eas aut ca¬
num sagacitate capere. aut cassium nodis nitebatur nretire. Ea
tempestate regnũ francoꝵ. pipinus strenue gubernabat. cui hic
sanctus uir militari officio coniunctus inseruiebat.
Qui pipinus anteqͣ regalibus esset insignitus fascibus. maior
domus ideo cognominabatur. quia qui palatio adherebant. et ꝑ
proiuncias iura dabant. cum eius consilio qui agenda erant. reg
ni gubernacula administrabant. Hic bea: ssi ũ hunc de quo lo¬
quimur gengulphum. inter fortissimos ecercitus sui deputabat.
quia erat acer animo. fortis uiribus. strenuus in armis. ⁊ omni
militari exercitio instructissimus. Cuius rci indicium patefecit

Expanded text:
dilectus Gangulfus, cęteris virtutum insigniis ornatus, ne ociosidilectus Gangulfus, cęteris virtutum insigniis ornatus, ne ociositate torperet, – quia ocium virtutes enervat et vitiis alimenta ministrat, et ociositas inimica est animae, – ne desidia segnis redderetur, causa exercitationis lustra ferarum circuire et eas aut canum sagacitate capere aut cassium nodis nitebatur inretire. 3. Ea tempestate regnum Francorum Pippinus strenue gubernabat; cui hic sanctus vir militari officio coniunctus inserviebat. Qui Pippinus, antequam regalibus insigniretur fascibus, maior domus ideo cognominabatur, quia, qui palatio adherebant et per provincias iura dabant, cum eius consilio agebant, quae agenda erant, et regni gubernacula administrabant. Hic beatissimum hunc, de quo loquimur, Gangulfum inter fortissimos exercitus sui deputabat, quia erat acer animo, fortis viribus, strenuus in armis et omni militari exercitio instructissimus. Cuius rei indicium facit
Abbreviated transcription (Latin):
erat operam dare. quia predia illius quibus ĩmorari pre ceteris cõsue¬
uerat. siluarũ opacitate densata crant. diuersoq ferarum genere cxu¬
brabant. Quod hodie demonstrat locus. quo sacri cius somatis exu¬
i quem igitur mouet. cur tantus ac talis uir. impendium
laboris sui. in hiis sepissime uoluisset occupationibus opcu¬
exerceat aliquis. nulli exinde detrimento bone conuersationis sub
iacebit. Si. it etiam et alia. que uix aut nullatenus sine percato ex¬
erceri possunt. sicut legimus in euuangelio. beatũ petrũ apostolum
post sui uocationẽ. passionemq saluatoris. ac resurrectionẽ. spretis
iam scculi actibus. abiurataq mundi gloria. piscationi insudasse.
Matheũ uero post electionẽ suã. nunqͣ in thelonei negociis rese¬
disse. Aliud est eñĩ sicut dicit beatus gregorius. uictum per piscatio¬
nem acquirere. aliud thelonei lucris augere. Ita et hic beatus a deo

Expanded text:
erat operam dare, quia praedia illius, quibus inmorari prae ceteris consueerat operam dare, quia praedia illius, quibus inmorari prae ceteris consueverat, silvarum opacitate densata erant diversoque ferarum genere exuberabant; quod hodieque demonstrat locus, quo sacri eius somatis exui quem igitur movet, cur tantus ac talis vir inpendium laboris sui in his sepissime voluisset occupationibus expenexerceantur, nulli exinde detrimento bonae conversationis aliquis subiacebit. Sunt etiam et alia, quae vix aut nullatenus sine peccato exerceri possunt, sicut legimus in euangelio, beatum Petrum apostolum post sui a Domino vocationem passionemque salvatoris ac resurrectionem, spretis iam saeculi actibus abiurataque mundi gloria, piscationi insudasse, Matheum vero post electionem suam numquam in thelonei negotiis resedisse. Aliud est enim, sicut beatus Gregorius dicit, victum per piscationem quaerere, aliud thelonei lucris pecunias augere. Ita et hic beatissimus ac Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ulibine simplicitatis mansuctudinem non amuttebat. Lectio .ii.¬
ox itaq ut predioꝵ amplitudo. qua nimiũ pollebat. et patri¬
monii census dicioni cius cessit. quantũ circa egenos. dapsi¬
lis dispensator extiterit. nõ est nr̃e facultatis cuarrare. Nami oxempli
beati iob. oculus fuit ceco. et pes claudo. ostiumq cuis iuatori patui
De hinc decursis adolescentie nictis. cum in robur uirilis euasisset cta¬
tis. gencre consimilem sortitur uxorem. Que licet nobilissimis afforet
orta natalibus. dissimilis tamen extitit moribus. ut postinodum nr̃e
narrationis monstrabit textus. Quam idcirco occultus arbiter ꝓmi¬
sit degencremi. ut renur esse. ut in illa beati iuri patientie expcraretur pre¬
conũ. et innocentis probaretur simplicitas. qua ita uirtutum suarũ
merita. studunt occulere. ut ab illis qui bonis parati sunt muidere. in¬
crtia quadam animi iudcretur torperi. Uenationi preterea solitus

Expanded text:
columbinae simplicitatis mansuetudinem non amittebat. columbinae simplicitatis mansuetudinem non amittebat. oxque ut praediorum amplitudo, qua nimium pollebat, et patrimonii census ditioni eius cessit, quantum circa egenos dapsilis dispensator extiterit, non est nostrae facultatis enarrare; nam iuxta exemplum beati Iob oculus fuit ceco et pes claudo, ostiumque eius viatori patuit. 2. Dehinc, decursis adolescentiae metis, cum robur virilis evasisset aetatis, genere consimilem sortitur uxorem. Quae licet nobilissimis adforet orta natalibus, dissimilis tamen extitit moribus, ut postmodum nostrae narrationis monstrabit textus. Quam idcirco occultus arbiter permisit degenerem, ut remur, esse, ut in illa beati viri patientiae experiretur praeconium et innocentis probaretur simplicitas, qua ita virtutum suarum merita studuit occulere, ut ab illis, qui bonis parati sunt invidere, inertia quadam animi diceretur torpere. Venationi praeterea solitus
Abbreviated transcription (Latin):
Ar itaq dnũ gengulphus. alto parentũ germine ⁊
superbi sangninis nobilitate. burgundia extitit
oriundus. et disciplinis xp̃iani dognatis a paren¬
tibus ad prime eruditus est. Qui puerulus adhuc
et preclare indõlis forma ornatus. assuescebat crebris interesse
pioꝵ conuentibus. et fauos diuini eloquii ab eoꝵ ore suscipiens.
sanctitatis. Et licet seculari esset toga pretextus. scripturas tamen nor¬
me ecalesiastice. sitienti indesimenter hauriebat pectore. Erudiebatur pro¬
fecto. dumtatis occulto iudicio. nc quid minus perfetionis postiodũ
messet bcatissimo uiro. Erat aiũ reucrendus uultu. affabilis eloquio.
pridens in opcre. facidus ore. uniuersa morũ preclarus honestate.
Ludicra nichilominus irreligiosoꝵ spectacula. uoduti baratri profunda
respuens. obsenas nitare stu debat. iuuienũ confabulationes. que ani¬
ini puritatem. soleut siuis illecebus deturpare. atq cuuangelice adiuo¬
nitionis nõ segnis auditor. scipeutine prudentie astutiam retineus.

Expanded text:
r itaque Domini Gangulfus alto parentum germine et superbi sanguinis nobilitate Burgundia extitit oriundus et disciplinis christiani dogmatis a parentibus adprime eruditus est. Qui puerulus adhuc et praeclarae indolis forma ornatus, adsuescebat crebris interesse piorum conventibus et, favos divini eloquii ab eorum ore suscipiens, eres imaginem sanctitatis, et licet saeculari esset toga praetextus, scripturas tamen normae ecclesiasticae sitienti indesinenter epotabat pectore. Erudiebatur profecto divinitatis occulto iudicio, ne quid minus perfectionis postmodum in esset beatissimo viro. Erat enim reverendus in vultu, affabilis in alloquio, prudens in opere, facundus in ore, universa morum praeclarus honestate. Ludicra nihilominus inreligiosorum spectacula veluti baratri profunda respuens, obscenas vitare studebat iuvenum confabulationes, quae animi puritatem solent suis illecebris deturpare, atque euangelicae admonitionis non surdus auditor, serpentinae prudentiam astutiae retinens,