comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
põsitum ĩta me sompnus oppressit ut
nec uigilans aperte nec dormiens integre.
uiderem aꝑtis õculis mecum duos uiue
nes. uestib candidissimis id est colobio
et pallio inditos: caligulis calsiados.
manib extensis orantes. Plene autem
euigilanti michi. uisio eoꝵ ab oculis me¬
is elapsa est. Unde fc̃m est ut rogãrem
dñi miscdiam. ut si ludificatio demo¬
num eẽt abscederet: si uero ueritas eẽt.
plenius appareret: ad impetrandum u̾o
que poscebam a dño. augmentaui ieiu¬
nium: similiꝙ modo canente gallo.
orantes mecum iuuenes apparuerunt.
it tercia ꝑsona. que similis erat beato
paulo apło: cuius uultum me pictu¬
olanensi urbe ꝑ decem annos in dei
seruitio perdurantes. ad hoc pertin¬
gere meruerunt ut xp̃i martyres fie¬
stas et oras. in archa duocdecim pedũ
altitudine terra cooꝑtam inuenies.
Quam archam suꝑius exaltabis. et
nomine eoꝵ ecclesiam fabricabis. Ad
in quo ⁊ ortus eoꝵ et finis scriptus ẽ.

Expanded text:
positum ita me somnus oppressit, ut nec vigilans aperte, nec dormiens integre, viderem apertis oculis mecum duos juvenes ephebos vestibus candidissimis, id est, colobio et pallio indutos, caligulis calceatos, manibus extensis orantes. evigilanti visio eorum ab oculis meis elapsa est. 3. Factum est proinde ut rogarem Domini misericordiam, ut si ludificatio daemonum esset, abscederet: si vero esset veritas, plenius appareret. Ad impetrandum vero quae poscebam a Domino augmentavi jejunium: similique modo, canente gallo, orantes mecum iidem juvenes apparuerunt. 4. ere persona, quae similis erat beato Paulo apostolo, cujus me vultum pictuolanensi urbe per decem annos in Dei servitio perdurantes, ad hoc pertingere meruerunt, ut Christi martyres efficestas et oras. Duodecim pedum altitudine terra coopertam arcam invenies, quam arcam superius exaltabis, et in nomine eorum Ecclesiam fabricabis. Cumin quo et ortus eorum, et finis scriptus est. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
xilium magni patris basilii misit
sc̃m angelum. ⁊ mortuũ suscita¬
uit:qui male uiuentem pessunde¬
dit ꝑsequutorem eius iulianum
quondam theophile penitentem¬
⁊ se suppliciter inuocantem: ab
ip̃is diaboli faucib potenter eri¬

Expanded text:
xilium magni Patris Basilii misit sanctum angelum, et mortuum suscitavit, qui male viventem pessumdedit persecutorem ejus Julianum quondam Theophile, poenitentem et suppliciter invocantem ab ipsis diaboli faucibus potenter eri
Abbreviated transcription (Latin):
ture adolescentis fortitudo.pruden¬
tia q ac fides in colloquio ange¬
lico patent. ubi tam constanter elo-¬
quitur. tam prudenter interrogat.
cordis eius ineffabilem armoniam.
qua ip̃a creatrix ⁊ inhabitatrix euiᷤ
sapientia dei delectatur audire.Cho¬
ruscabant foris in suꝑficie sernonis
⁊ actus. unde merito possent homi¬
nes glorificare deum: ⁊ exempla salu¬
tis accipere. Tali ergo tanteꝙ per
it accedere. maius eo qd̃ dei filiũ
uirgo concepit: uirgo mater ediclit.
Hac nempe clignitate uenerabilis
fc̃a est: ip̃is quoq scõꝵ ordinib an

Expanded text:
turae adolescentis fortitudinem, et prudentiam, et fidem in colloquio angelico, ubi tam constanter eloquitur, tam prudenter interrogat, cordis ejus ineffabilem harmoniam, quam ipsa creatrix et inhabitatrix ejus Dei sapientia delectabatur audire; coruscabant foris in superficie sermonis et actus, unde merito possent homines glorificare Deum, et exempla salutis accipere. Tali ergo tantaeque pit accedere majus: eo quod Dei Filium Virgo concepit, Virgo mater edidit, hac nempe dignitate venerabilis facta est ipsis quoque sanctorum ordinibus an
Abbreviated transcription (Latin):
tipiet ⁊ pariet filium. et uocabitur
nomen eius emmnanuel. Filiũ quoc
uirginis id est emenanuelem p̾cla-¬
re describens. puer inquit natus est
nobis ⁊ filius cdatus est nobis: et
uocabitur nomen eius admirabi¬
lis. consiliarius deus fortis. Quod

Expanded text:
cipiet et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . Filium quoque Virginis, id est Emmanuelem, praeclare describens: Puer, inquit, natus est nobis, filius datus est nobis, et vocabitur nomen ejus Admirabilis, Consiliarius, Deus fo
Abbreviated transcription (Latin):
in eo qd̃ uirginitatem simul et
humilitatem sacrificauit cdeo uir¬
ginitate namq seruata ꝓbatur
extixisse concupiscentiam carnis.
humilitate que fecit pauperem
sp̃u: concupiscentiam mentis Nõ
riumphauit. quod de sua mun¬
dissima carne corporata sapien¬
tia uincit usq quaq malitiam:
attingens a fine usq ad finẽ fortit̾.
ac clisponens omnia suauiter. Hec ẽ
ergo mulier ad quam diuinum il¬
lud intenclebat oraculum. hanc qͣn¬
doꝙ nascituram innuebat: hanc
singulariter intimabat. Expecdito
qͣmpaucis oraculo. unum quoq
de miraculis absoluatur. Accepte
sunt a scõ moyse singule uirge
cle singulis tribub istł: nominib
eaꝵ inscripte iubente deo.⁊ posite
sunt in tabernaculo eius. Int̾ quas
una que fuit aaron: inuenta est
sequenti die germinasse. Fronduis
Sciens ergo dñs hoc opus suum
magni eẽ mysterii. iussit seruari
uirgam ad monimentum. Mone¬
bantur enim filii isrł presentia uir¬
ge. querere sollicite quid significa¬

Expanded text:
in eo quod virginitatem simul et humilitatem Deo sacrificavit. Virginitate namque servata probatur exstinxisse concupiscentiam carnis; humilitate, quae facit pauperem spiritu, concupiscentiam mentis. Sictriumphavit, quod de sua mundissima carne corporata sapientia dicit, Usquequaque malitiam attingens a fine usque ad finem fortiter, et disponens omnia suaviter . Haec est ergo mulier ad quam divinum illud intendebat oraculum, hanc quandoque nascituram innuebat, hanc singulariter intimabat. Expedito quam paucis oraculo, unum quodque de miraculis absolvatur. Acceptae sunt a sancto Moyse singulae virgae de singulis tribubus Israel, nominibus earum inscriptae, jubente Domino, et positae in tabernaculo ejus: inter quas una quae fuerat Aaroni inventa est sequenti die germinassSciens ergo Dominus hoc opus suum magni esse mysterii, jussit servari virgam ad monimentum. Monebantur enim filii Israel praesentia virgae, quaerere sollicite quid significa
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudinis ẽ apud
natalitios obseruare.
nere sunt.⁊ ad instrumenta mino¬
rum. Inter omnes aũ scos memoria
beatissime uirginis eo frequentius
agitur atq festiuius. quo maiorẽ
gr̃am apud deum creditur inuenis¬
se. Unde post alia ip̃ius antiquiora
sollempnia. ñ fuit contenta deuotõ
fidelium: quin natiuitatis sollemp¬
ne suꝑadderet hodiernum. Hac die
peculiariter in ecclesia recitandus ẽẽ
uidebatur ille liber. qui de ortu eius
atq uita scriptus inueniebatur: si
ñ iudicassent eum pr̃es int̾ apochri¬
legentes ecclesiasticum morem debi-¬
tis officiis prosequamur. Beata ma
oraculis enuntiata est: et designata
miraculis. Referamus unũ de ora-¬
citias ponam inter te ⁊ mulierem.
et semen tuum ⁊ semen illius. Ip̃a cõ¬

Expanded text:
consuetudinis est apud dies natalitios observare dnere sunt, et ad instrumenta minorum. Inter omnes sanctos, memoria beatissimae Virginis eo frequentius agitur atque festivius, quo majorem gratiam apud Dominum creditur invenisse. Unde post alia quaedam ipsius antiquiora solemnia, non fuit contenta devotio fidelium, quin nativitatis solemne superadderet hodiernum. Hac itaque die peculiariter in Ecclesia recitandus esse videtur ille liber, qui de ortu ejus et vita scriptus inveniebatur, si non judicassent eum Patres inter apocryplegentes, ecclesiasticum morem debitis officiis exsequamur. Beata ergoraculis enuntiata est, et designata miraculis, citias ponam inter te et mulierem, et semen tuum, et semen illius .
Abbreviated transcription (Latin):
atore locutus cum diabolo. xp̃ia¬
nitatem ab negauit: liabolum
adorauit. ei ꝙ de sua mancipatio¬
ne fc̃m cyrographum tradilit.
anulo suo signatum. Postea uero
ginta dieb in afflictione macta¬
tus: animo contrito nom̃ eius
inuocabat ugiter. ac patrocini
nocte illi apparens de impietate
arguit. ⁊ ad xp̃i confessionem
lentem pollicendo ueniam. ⁊ ne
clubitaret de promisso: ꝙyro gra
captitio teddidit in pignus li¬
bertatis. Quod cum euigilans
supra pectus suum inuenit. qͣm
lecus fuit ñ est facile clictu Noctẽ
uero illam consecuta est dñica di¬
es. qua theophilus quasi cum
dño a mortuis resurgens: ep̃o se
coram ppło p̾sentauit. ⁊ rem sicut
erat exposuit. Deinde iubente ep̃o
malecaptum ꝙyrographum the¬
ophilus igne cremauit. Seincle
suffragante clero ⁊ ppło ductus
ad altare. cum satroscãm commu¬
nionem cde manu ep̃i ore suscipe¬
ret. facie refulsit ut sol: peracto ꝙ¬

Expanded text:
atore locutus cum diabolo Christianitatem abnegavit, diabolum adoravit, eique de sua mancipatione chirographum tradidit annulo suo signatum. Postea vero ginta dierum afflictione mactatus animo contrito nomen ejus invocabat jugiter, ac patrociniuionem illi apparens de impietate coarguit, ad Christi confessionem lentem pollicendo veniam, et ne dubitaret de promisso, supradictcaptivo reddidit in pignus libertatis. Quod cum evigilans supra pectus suum positumerit, non est facile dictu. Noctem vero illam consecuta est Dominica dies, qua Theophilus, quasi cum Domino a mortuis resurgens, episcopo se coram populo praesentavit, et rem sicut erat exposuit. Videres pomale cautum chirographum Theophilus igne cremavit. Deinde suffragante clero et populo ductus ad altare, cum sacrosanctam communionem de manu episcopi ore susciperet, facies refulsit ut sol. Peracto
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ius ⁊ caro quam elegit ⁊ habi¬
taculum sibi fecit sapientia dei pa-¬
tris. ab omni malitia ⁊ immunditta
purissima fuit: affirmante scriptura.
qm̃ in maliuolam animam ñ in¬
troibit sapientia: nec. habita-¬
bit in corpore subdito peccatis. Nul
lo iurtutum genere uacabat. cui ple¬
nitudinẽ gr̃e dei nuntius asserebat
in ẽẽ. Quod attestante archangelo

Expanded text:
t caro quam elegit, et habitaculum sibi fecit Sapientia Dei Patris, ab omni malitia et immunditia purissimae fuerunt, affirmante Scriptura: Quoniam in malevolam animam non introibit sapientia, nec habitabit in corpore subdito peccatilo virtutum genere vacabat, cui plenitudinem gratiae Dei nuntius asserebat inesse. Quod, attestante archangelo
Abbreviated transcription (Latin):
mare transeuntib notare opus est
stellã hauc longe a supremo celi
carcline choruscantem.⁊ ex respectu
illius estimare atq cdirigere crusũ
siium: ut portum destinatũ appre¬
hendere possint. Simili modo fratres
oportet uniuersos. xp̃icolas inter
fluctus huius seculi remigantes at¬
tendere maris stellam hanc id est
mariam. que supremo rerum car¬
clini deo proxima est: ⁊ respectu ex¬
empli eius cursum uite dirigere.
Quod qui fecerit ñ iactabitur.
uane glorie uento: nec franget᷑
scopulis acluersoꝵ. nec absorbebi¬
tur scillea uoragine uoluptatũ:
s prospere ueniet ad portũ quietis

Expanded text:
mare transeuntibus, notare opus est mare transeuntibus, notare opus est stellam hanc, longe a summo coeli cardine coruscantem, et ex respectu illius aestimare atque dirigere cursum suum, ut portum destinatum apprehendere possint. Simili modo, fratres, oportet universos Christicolas, inter fluctus hujus saeculi remigantes, attendere maris stellam hanc, id est Mariam, quae supremo rerum cardini Deo proxima est, et respectu exempli ejus cursum vitae dirigere. Quod qui fecerit non jactabitur vanae gloriae vento, nec frangetur scopulis adversorum, nec absorbebitur scyllaea voragine voluptatum, sed prospere veniet ad portum q
Abbreviated transcription (Latin):
uaticinio: consequenter rei exitus
approbauit. Nam sicut illa uirga
sine radice. sine quolibet nature a
miniculo fructificauit. ita uirgo
maria sine coniugali oꝑe filium
procreauit. Filium sane flore de¬
signatum ⁊ fructu. flore propter
speciem: fructu ꝓpter utilitatẽ. Est
enim speciosus forma pre filiis
hominũ. et uitalis refectio ñ solũ
hominũ s etiam angeloꝵ. Nata ẽ¬
mus pr̃e nazarco. matre bethleemi¬
ta: quas urbes xp̃i natiuitati uł
conuersationi clestinatas ẽẽ ꝓph̾e
ñ tacuerant. Sescendit aũ a radice
illius ficle preclari abrahe cui su¬
perne promissa fuerat
et a stipe clauid quem deus ꝓpt̾
notam sibi probitatem egregia
laucle sublimauit dicens: inueni
uirum scłm cor meum. De regali
tribu simul ⁊ sacerdotali diyxit ori¬
ginem. que sũmum regem atiy põ¬
tificem erat paritura. Hec itaq ele¬
ut ip̃a quoq uocabuli sui figura
magnum quiellam in ruierer. Int̾¬
pretatur enim maris stella. Nautis¬

Expanded text:
cinit, consequenter rei exitus approbavit. Nam sicut illa virga sine radice, sine quolibet naturae vel artis adminiculo fructificavit: ita Virgo Maria sine conjugali opere filium procreavit, filium sane flore designatum et fructu; flore, propter speciem, fructu, propter utilitatem. Est enim speciosus forma prae filiis hominum , et vitalis refectio non solum hominum, sed etiam angelorum. Hinc brmus, patre Nazareno, matre Bethlehemita, quas urbes Christi nativitati vel conversationi destinatas esse prophetae non tacuerant. Descendit autem ab radice illius fide praeclari Abrahae, cui superne promissa fuerat et ab stirpe David, quem Deus propter notam sibi probitatem egregia laude sublimavit, dicens: Inveni virum secundum cor meum . De regali nempe tribu simul et sacerdotali duxit originem, quae summum Regem atque Pontificem erat paritura. Non tameut ipsa quoque vocabuli sui figura magnum quiddam innueret: interpretatur enim maris stella. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
rio complacuisse xp̃o credimus pau¬
lum. qui tantum potuit placere.¬
ꝑsecutor: placuit enĩ quia ñ iniqͥ
pectoris studio. s simplicis igno¬
rantie incauta deuotione certabat.
Deniq ut primum setisib eius
sp̃c ueritatis infusus est. ostendit
continuo ñ se xp̃i seiusse odio. s
amore paterne legis innocenter
errasse. Se quo quid ego potissimũ
cdicam. cum fidelissimus ip̃e sit
tibi testis:Qui cum nec suas uel
dius quod in se gestum ẽ confice¬
tur᷑. Ait enĩ uelut de altero quo¬
dam. Scio hominem in xp̃o ih̃u¬

Expanded text:
rio complacuisse Christo credimus Paurio complacuisse Christo credimus Paulum, cui tantum placere potuit persecutor? Placuit enim, quia non iniqui pectoris studio, sed simplicis ignorantiae incauta devotione certabat. Denique, ut primum sensibus ejus Spiritus veritatis infusus est, ostendit continuo, non se Christi saevisse odio, sed amore paternae legis innocenter errasse. De quo quid ergo potissimum dicam? cum fidelissimus ipse sibi sit testis: qui cum nec suas velidius quod in se gestum est confitetur. Ut enim velut de altero quodam: Scio hominem, inquit, i
Abbreviated transcription (Latin):
li inseparabilem fidem passionem¬
necesse est celebrare. quia ⁊ laudabi¬
lis eos uita ad gloriosissimum per¬
duxit occasum: ⁊ mirificus obitus
perpetuam transmisit ad uĩtam.
Et licet in petro fides emineat. in
paulo doctrina precellat. magi¬
sterium tamen pauli fidei plenitu¬
do est: et creclulitas petri cdoctrine
est funclamentum. Hos tanta cele¬
stis electionis dignatio uisitauit.
ut hic fieret de piscatore cloctor: ille
de ꝑsecutore deferior. Et in hoc om̃i¬
potentis clei attollenda maiestas est.
qui inspiratione mirabili clocendi
grãm tribuit imꝑito. ⁊ inimicum fe¬
cit amare quod oclerat. ⁊ fidem quã
impugnabat asserere Illius piscati¬
onem ñ abstulit s mutauit. huius
cesauit oculos. ut purgatiore recep¬
to lumine. clarissime merctis acieul¬
tra humanũ uidere posser aspectũ.
Quanti igitur meriti apud deum
suum petrus erat. ut ei post na¬
uicule parue remigium totius¬
ecclesie gubernacula traderentur.
Quantum in apłatus sui ministe¬

Expanded text:
li inseparabilem fidem, passionemratres, necesse est celebrare, quia et laudabilis eos vita ad gloriosissimum perduxit occasum, et mirificus obitus perpetuam transmisit ad vitam. Et licet in Petro fides emineat, in Paulo doctrina praecellat; et magisterium tamen Pauli fidei plenitudo est, et credulitas Petri doctrinae est fundamentum; quos tanta coelestis electionis dignatio visitavit, ut hic fieret de piscatore doctor, ille de persecutore defensor. Sed in hoc omnipotentis Dei attollenda majestas est, qui inspiratione mirabili 225 docendi gratiam tribuit imperito, et inimicum fecit amare quod oderat, et fidem, quam impugnabat, asserere. Illius piscationem non abstulit, sed mutavit; hujus caecavit oculos ut, purgatiore recepto lumine, clarissimae mentis acie ultra humanum videre possit aspectum. Quantum igitur meriti apud Deum suum Petrus erat, ut ei post naviculae parvae remigium totiusEcclesiae gubernacula traderentur? Aut quantum in apostolatus sui ministe
Abbreviated transcription (Latin):
tum in paraclysum: ⁊ audiuit ar¬
cana uerba que ñ licet homini
loqui. Quid hoc apło magnifi¬
centius. cui in meclio mortaliũ
constituto ⁊ supra celos ire datũ.
et ad terras redire concessum est:
Quid hoc beatius uiro. qui int̾
secreta paradysi discere meruit.
quod nec lingua hominis loqui
posset. nec quisqͣm meretur audi¬
re. Et cum tante sint sublimitatis
illa que docuit ut comp̾hendere
ea mens humana ñ possit. qͣnte
illud putamus ẽẽ głe. qd prodere
sibi asserit ñ licere: Quid etiam
de petro referam. cuius tanta a
ces est approbata iusticia: tanta¬
ꝙ ei potestas attributa est iudi¬
candi. ut in arbitrio eius ponere¬
tur celeste iuditium: ꝑspicite ergo
estimate quante nobis sit petrus
apls honore reuerendus. cuius sen¬
tentiam in terris prolatam sempi-¬
terni iudicis equitas ñ repellit. Et
ideo diligenter intendite que sit
eius glorie magnitudo. cui cdũ cla-¬
ues regni cõmittutur eterni: ce-¬
lum illi claudere ⁊ aꝑire ꝑmissũ ẽ.¬

Expanded text:
t in paradisum, et audivit arcana 226 verba, quae non licet homini loqui . Quid hoc Apostolo magnificentius, cui in medio mortalium constituto, et supra coelos ire datum, et ad terras redire concessum est? Quid hoc beatius viro, qui inter secreta paradisi ediscere meruit quod nec lingua hominis loqui possit, nec quisquam mereretur audire? Et cum tantae sint sublimitatis illa quae docuit, ut comprehendere ea mens humana non possit; quantae illud putamus esse gloriae quod prodere sibi asserit non licere? Quid etiam de Petro referam, cujus tanta a Deo est approbata justitia, tantaque ei potestas attributa judicandi, ut in arbitrio ejus poneretur coeleste judicium? Perspicite ergo, et aestimate quanto nobis sit Petrus apostolus honore reverendus, cujus sententiam in terris prolatam sempiterni judicis aequitas non repellit. Et ideo diligenter intendite quae sit ejus gloriae magnitudo, cui dum claves regni committuntur aeterni, coelum illi claudere et aperire permissum e
Abbreviated transcription (Latin):
eati itaq panꝑes Niõ uti
om̃s s illi tantũmodo qui omne
p̃senti: seculi tam ⁊ si altũ uidea¬
tur pre nichilo culmen ducunt.
ctionis humane probantur cu¬
piditatis ignari. Qualem. se
rex dauid pauperem sus¬
nuisse declarans ait. Ego uͦ
egenus ⁊ pauꝑ sũ. Beati qͥ¬
nunc esuritis: quia saturabi¬
mini. Quid esurire beati: quid
instruens nũqͣm nos satis iu¬
stos estimare deb̾e: s cotidia¬
nũ iusticie semꝑ amare unmo
ardere ꝑft̃m. Cuius perfectã

Expanded text:
eati itaque pauperes. Non utique omnes, sed illi tantummodo qui omne praesentis saeculi, tametsi altum videatur, pro nihilo culmen ducunt. ctationis humanae probantur cupiditate nudati. Qualem se rex David pauperiem sustinuisse declarans ait: Ego vero egenus et pauper sum. Et nunc esuritis, quia saturabimini. Quid esurire beati, qui snos instituens nunquam nos satis justos aestimare debere, sed quotidianum justitiae semper amare, imo ard
Abbreviated transcription (Latin):
uerberari: ⁊ sic ip̃i ꝑ martyrii palmam ad
celestia regna migrauerunt. Sepulti sunt
⁊ ip̃i in uia appia miliario secundo ab ur¬
be. in loco qui uocatur ad harenas: quia
cripte arenaꝵ ibi erant. ex quib urbis me¬
nia construebantur.

Expanded text:
verberari: et ita per martyrii gloriam ad verberari: et ita per martyrii gloriam ad siderea regna migraverunt. Item sepulti sunt et ipsi in via Appia, milliario secundo ab Urbe, in loco qui vocatur Ad Arenas, quia cryptae arenarum illic erant, ex quibus Urbis moenia struebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
pugnam diaboli et contra omnes sagit
atq inter acies tirannici exercitus hosti
hũs similia marcus prosequerẽtur. cepe¬
runt omnes qui aderant cdeo gr̃as agere.
atq uniuersi flentes penitudinem gere-¬
bant. quod caritati dei pretulerant a
piendos scõs uenerant. unanimit̾ cre¬
marcus ⁊ marcellianus. et ambo liga¬
ti ad stipitem: in pedib aculeos acu¬
tos acceperunt. Quib dicebat insanis¬
simus fabianus. Tamdiu fixis stabi¬
tis plantis. qͣmdiu debitum diis exhi¬
beatis officium. Tunc ambo fres ĩ uno
ligno confixi. psallebant dicentes. Ecce
qͣm bonum ⁊ qͣm iocundum. habitare
frẽs in unum. Dicit eis fabianus. Infeli
tam bene epulati sumus. modo cepi¬
mus ẽẽ fixi in amore dei. Utinam nos
sic ẽẽ sicut sumus tamdiu ꝑmittas. qͣm¬
diu huius tegimur corporis indumento.
Cumq transisset una dies ⁊ una nox: et
illi in hymnis ⁊ psalmis ꝑseuerarent. iussit
eos ambos ubi stabant lanceis per latera

Expanded text:
pugnam diaboli, et contra omnes sagittpugnam diaboli, et contra omnes sagittatque inter acies tyrannici exercitus hosti his similia Marcus prosequeretur, coeperunt omnes qui aderant Deo gratias agere, atque universi flentes poenitudinem gerebant, quod charitati Dei praetulerant ampiendos sanctos venerant, unanimiter creianus et Marcus; et ambo ligati ad stipitem clavos in pedibus acutos acceperunt; quibus dicebat insanissimus Fabianus: Tamdiu fixis stabitis plantis, quousque diis debitum redhibeatis officium. Tunc ambo fratres in uno ligno confixi psallebant dicentes: Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum. Dicit eis Fabianus: Infelictam bene epulati sumus: modo coepimus esse fixi in amore Christi. Utinam nos sic esse sicut sumus tamdiu permittas, quamdiu hujus tegimur corporis indumento. Cumque transisset una dies et una nox, et illi in psalmis et hymnis perseverarent, jussit eos ambos ubi stabant lanceis per latera
Abbreviated transcription (Latin):
uoces effundunt. Quib nos serui¬
turas relinquitis. quib coniugii uñ
traditis caritatem: Qui putatis erunt
hoꝵ infantium dñi. ⁊ domoꝵ ur̃arũ¬
qͣm impio crudelitatis genere paren¬
tes despicitis. amicos respuitis. uxores
abicitis. filios abclicatis: ⁊ uos ipsos
carnifici ultroneos exhibetis. Beatus
aũ sebastianus ubi iudit athletas dei
immenso certaminis ponclere fatigari¬
ad palmam: et nunc ꝑ misera blandi¬
menta coronam deponitis sempiternã:
Siscac nunc ꝑ uos xp̃i militum fortitu¬
do. fide potius armari qͣm ferro. Erigi
te a t̾renis affectib tropheum ur̃i certa¬
minis gloriosum. et nolite illud omit¬
tur intra domum primiscrinii nomine
nichostrati. apud quem custodiebant᷑
stratus rogaret marcum ⁊ marcellianũ
ut disceclerent. clixerunt ei. Si tu ficlei
głam quam nunqͣm habueras accepisti.
quomodo nos quam semꝑ habuimus ab
tiam preterite ꝑsuasionis ostenclerẽt. mar¬
iuges discat iugalis affectus: adu̾sus

Expanded text:
oces effundunt: Quibus nos servituras relinquitis? quibus conjugii nostri traditis charitatem? qui putatis erunt horum infantium domini, et domoruheu quam impiae crudelitatis genere parentes despicitis, amicos respuitis, uxores abjicitis, filios abdicatis, et vos ipsos carnifici ultroneos exhibetis! CAPUT III. S. Sebastianus nuimmenso certaminis pondere fatigariad palmam, et nunc per misera blandimenta coronam deponitis sempiternam? Discat nunc per vos Christi militum fortitudo, fide potius armari quam ferro. Nolitur a terrenis affectibus tropaeum vestri certaminis gloriosum, et nolite illud amittur intra domum Primiscrinii, nomine Nicostrati, apud quem custodiebantur stratus ut abscederent, dixerunt ei: Si tu fidei gloriam, quam numquam habueras accepisti; quomodo nos quam fidem semper ab tiam praeteritae persuasionis ostenderent, Marter, o conjuges, discat jugalis affectus, adversus
Abbreviated transcription (Latin):
ab ea. Ecce pars marthe ñ reprehen¬
ditur. s marie laudatur. Neq enim
bonam partem elegisse mariai di¬
cit s optimam. ut etiam pars mar¬
the indicaretur bona Quare autẽ
pars marie sit optinia. subinfertur
cum dicitur: que ñ aufrretur ab ea.
octiua etenim uta cum corpore
deficit. Quis eñ in ererna patria
panem esurienti porrigat. ubi ne¬
mo esurit: quis potum tribuat
sitienti. ubi nemo sitit: Quis mor¬
tuum sepeliat ubi nemo moritur:
Cum presenti uero seculo uita au¬
fertur actiua. con⁊ templatiua aũ
quia amoris ignis qui hic atdere
inchoat. cum ip̃m quem amat ui¬
clerit: in amore amplius ignescit.
Contemplatiua ergo uita mini¬
me aufertur. quia subtracta pre¬
sentis seculi luce ꝑficitur. Loõnes¬

Expanded text:
ab ea. Ecce pars Marthae non reprehenab ea. Ecce pars Marthae non reprehenditur, sed Mariae laudatur, neque enim bonam partem elegisse Mariam dicit, sed optimam, ut etiam pars Marthae judicaretur bona. Quare autem pars Mariae sit optima subinfertur cum dicitur, quae non auferetur ab ea. Activa etenim vita cum corpore deficit. Quis enim in aeterna patria panem esurienti porrigat, ubi nemo esurit? quis potum tribuat sitienti, ubi nemo sitit? quis mortuum sepeliat, ubi nemo moritur? Cum praesenti ergo saeculo vita aufertur activa; contemplativa autem quia amoris ignis qui hic ardere inchoat, cum ipsum quem amat viderit, in amore ipsius amplius ignescit; contemplativa vero vita minime aufertur, quia subtracta prsentis saeculi luce perficitur.
Abbreviated transcription (Latin):
qui xp̃o deuoti ẽẽ uelint. huic mã¬
cipandos autumant. Et bene mar-¬
tha stetisse. maria aũ secus pebes
dñi sedisse dicitur: quia uita acti¬
ua laboriosa desulat in certami¬
ne. contemplatiua uero pacatis ui¬
cioꝵ tumultib: optata iam in
xp̃o mentis quiete ꝑfruitur. Et
respondens dixit illi dñs. Martha
martha sollicita es. et turbaris er¬
ga plurima. Porro unum ẽ neces
sarium. Et beatus cdauid hoc solũ
necessarium homini definiens. deo
iugiter inħere desiderat dicens. Mi¬
chi aũ adherere deo bonum est: po¬
nere in dũo deo spem meam. Et ali¬
bi. Unam petii a dño hanc requirã.
ut inhabitem in domo dñi om̃ib
dieb uite mee: ut uideam uolun¬
tatem dñi. ⁊ uisitem templũ eius.¬
una ergo ⁊ sola est theoria id est con¬
templatio dei. cui merito omnia iusti¬
ficationũ merita.: uniuersa uirtutũ
studia postponuntur. Maria opti¬
mam partem elegit. que ñ auferet᷑

Expanded text:
qui Christo devoti esse velint huic manqui Christo devoti esse velint huic mancipandos autumant. Et bene Martha stetisse, Maria secus pedes Domini sedisse describitur, quia vita activa laborioso desudat in certamine, contemplativa vero, pacatis vitiorum tumultibus, optata jam in Christo mentis quiete perfruitur. Et respondens dixit illi Dominus: Martha, Martha sollicita es et turbaris circa plurima. Porro unum est necsarium . Et beatus David solum hoc necessarium homini esse diffiniens, Deo jugiter inhaerere desiderat, dicens: Mihi autem adhaerere Deo bonum est, ponere in Domino Deo spem meam . Et alibi: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae, ut videam voluntatem DUna ergo et sola est theoria, id est, contemplatio Dei cui merito omnia justificationum merita, universa virtutum studia postponuntur. Maria optimam partem elegit, quae non auferetur
Abbreviated transcription (Latin):
cus pedes dñi audibat uerbum
illius. martha aũ satagebat circa
frequens ministerium. Hec utriq
uite congruere nemo est qͥ lubi¬
tet. Et contemplatiue quidẽ uni¬
formis ꝑfectio est: exutam mentẽ
a cunctis habere tetrenis. eam ꝙ qͣn¬
tum humana imbecillitas sinit:
unire cum xp̃o. actiue uero qͣm fre¬
quens sit ministerium. gentiũ ma¬
gister edocet: qui creberrimis epłaꝵ
dictis suos pro xp̃o terra mariq
labores. sua ꝑicula cõmemorat. In
quib etiam uisiones ⁊ reuelationeᷤᷤ
dñi cõmendans. ñ minus se in spe¬
culatiua uirtute quod ꝑpaucis
est imitabile: consũmatum fuisse
significat. Unde dicit. Siue enĩ men¬
te exceclimus cleo: siue sobrii sumis
uobis. Que stetit ⁊ ait. dñe non ẽ
tibi cure quod soror mea reliquit
me solam ministrare: Dic ergo illi
ut me adiuuet. Ex illoꝵ ꝑsona lo¬
quitur. qui adhuc diuine contem¬
plationis ignari: solum quod di-¬
dicere fraterne dilectionis opus deo
placitum ducunt. ideoq cunctos

Expanded text:
pedes Domini, audiebat verbum illius, Martha autem satagebat circa frequens ministerium. Haec utrique vitae congruere nemo est qui dubitet. Et contemplativae quidem uniformis perfectio est, exutam mentem a cunctis habere terrenis, eamque, quantum humana imbecillitas sinit, unire cum Christo; activae vero, quam frequens sit ministerium, gentium Magister edocet, qui creberrimis Epistolarum dictis, suos pro Christo terra marique labores, sua pericula commemorat. In quibus etiam visiones et revelationes Domini commendans, non minus se in speculativa virtute, quod perpaucis est imitabile, consummatum fuisse significat. Unde dicit: Sive enim mente excedimus Deo, sive sobrii sumus vobis . Quae stetit et ait: Domine, non est tibme solam ministrare? Dic ergo illi ut adjuvet me. Et illorum persona loquitur, qui, adhuc divinae contemplatione ignari, solum quod didicere fraternae dilectionis opus Deo placitum ducunt, ideoque cunctos
Abbreviated transcription (Latin):
sorores. duas uitas sp̃uales
quib in presenti sc̃a exercetur ecclesia
clemonstrant: martha quiclem actu¬
alem qua proximo in caritate socia¬
mur. mana uero contemplatiuam:
qua in clei amore suꝑamus. Actiua
enim uita est: panem esurientitri¬
buere. uerbo sapientie nescientem
docere: errantem corrig̾e. al humi¬
litatis uiam suꝑbientem proximũ
reuocare: infirmantis curam gerere.
que singulis quib q expediant
lispensare ⁊ cõmissis nobis qualit̾
subsistere ualeant preuidere. Con¬
templatiua uero uita est:caritatẽ
quielem dei ⁊ proximi mente reti¬
nere. s ab exteriore actione quiesce¬
re: soli desiderio conditoris inhe¬
rere. ut nil iam agere libeat. s calca¬
tis curis omnib ad uidendam faci-¬
em sui creatoris animus inarde¬
scat. ita ut iam nouerit carnis cor¬
ruptibilis pondus cum merore
portare: totis q desideriis appet̾e
hymniclicis illis angeloꝵ choris
interẽe. aclmisceri celestib ciuibus.
de eterna in conspectu dei in cor

Expanded text:
sorores duas vitas spiritales, quibus in praesenti sancta exercetur Ecclesia, demonstrant. Martha quidem actualem, qua proximo in charitate sociamur; Maria vero contemplativam, qua in Dei amone suspiramus. Activa enim vita est, panem esurienti tribuere, verbo sapientiae nescientem docere, errantem corrigere, ad humilitatis viam superbientem proximum revocare, infirmantis curam gerere, quae singulis quibusque expediant dispensare, et commissis nobis qualiter subsistere valeant providere. Contemplativa vero vita est charitatem quidem Dei proximi tota mente retinere, sed ab 1326 exteriore actione quiescere, soli desiderio conditoris inhaerere, ut nil jam agere libeat, sed, calcatis curis omnibus, ad videndam faciem sui Creatoris animus inardescat; ita ut jam noverit carnis corruptibilis pondus cum moerore portare, totisque desideriis appetere illis hymnidicis angelorum choris interesse, admisceri coelestibus civibus, de aeterna in conspectu Dei incor
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Suo aũ sunt que iubentur.
et lumbos restringere. et lucernas
tenere: ut et munditia sit castita¬
tis in corpore. ⁊ lumen ueritatis in
oꝑatione. Redemptori etenim nr̃o
unum sine altero placere nequaꝙͣ
sine hono opere. nec opus bonum
est aliquid sine castitate. Secl si
utrumq agitur. restat ut quisqͥs
ille est: spe ad suꝑnam patriam
rendat. nequaqͣm se a uitus pro
muncli huius honestate contine¬
at: quia ⁊ si quedam bona aliqͣn¬
do pro honestate inchoat. ineius
tamen iutentione ñ debet perma¬
nere: nec ꝑ bona oꝑa p̾sentis mũ¬
di głam querere. s totam spem
in redemptoris sui aduentu cõ¬
stituat. Unde ⁊ protinus subdir.
Et uos similes hominib expectã¬
tib dñm suum. quando reuerta

Expanded text:
s. Duo autem sunt, quae iubentur: et lumbos restringere, et lucernas tenere, ut et munditia sit castitatis in corpore et lumen veritatis in operatione. Redemptori etenim nostro unum sine altero placere nequaquam sine bono opere, nec opus bonum est aliquod sine castitate. 2. Sed et si utrumque agitur, restat ut quisquis ille est spe ad supernam patriam tendat, et nequaquam se a vitiis pro mundi hujus honestate contineat. Qui etsi quaedam bona aliquando pro honestate inchoat, in ejus tamen intentione non debet permanere, nec per bona opera praesentis mundi gloriam quaerere, sed totam spem in Redemptoris sui adventum constituat. Unde et protinus subditur: Et vos similes hominibus exspectantibus dom
Abbreviated transcription (Latin):
dentes interpretantur. angeli uo-¬
cantur ꝓpter quod de celis ad an¬
nuntiandum hominib mittũ¬
tur. Angelus enim grece nuntius
latine dicitur. Archangeli greca
lingua. summi nunti interpre-¬
tantur. Archangeli dicti. eo quod
primatum teneant iter angelos.
slrchos enim grece. latine princeps
interpretatur. Quia archangeli
angelis presunt. Sacharias ꝓph̾a
testatur dicens. Ecce angelus qͥ
loquebatur in me egrecdiebat᷑.
et angelus alus egrediebatur
in occursum eius: et dyxit ad

Expanded text:
nt, interpretando exequimur. Angeli vocantur propter quod de caelis ad adnuntiandum hominibus mittuntur. Angelus enim Graece, Latine nuntius dicitur. Archangeli Graeca lingua summi nuntii interpreantur. Archangeli dicti eo quod primatum teneant inter angelos; archos enim Graece, Latine princeps interpretatur. angelis praesunt, Zacharias propheta testatur dicens: Ecce angelus, qui loquebatur in me, egrediebatur: et alius angelus egrediebatur in occursum ejus, et dixit ad
Abbreviated transcription (French):
ouem au  dines angelo¬
rum sacre  ꝓture testant᷑.
id est angelos. ahangelos. thro¬
nos. dñationes: uirtutes princi¬
patus. ⁊ potestates. cherubin.⁊ se¬

Expanded text:
el ordines angelorum sacrae Scripturae testantur, id est: angelos, archangelos, thronos, dominationes, virtutes, principatus, potestates, cherubim et se
Abbreviated transcription (Latin):
dñs dicit: sint lumbi ur̃i p̾cincti.
Lumbos enim precingimus. cum
carnis luxuriam ꝑ continentiã
coartamus. S quia minus est ma¬
la. ñ agere. nisi etiam quisq stude¬
at ⁊ bonis oꝑib insudare. ꝓtinus
alditur. ⁊ lucerne arclentes in ma-

Expanded text:
inus dicit: Sint lumbi vestri praecincti. Lumbos enim praecingimus cum carnis luxuriam per continentiam coarctamus. Sed quia minus est mala non agere, nisi etiam quisque studeat et bonis operibus insudare, protinus additur: Et lucernae arde
Abbreviated transcription (Latin):
natalem celebrantes. qͥa
totius uite ⁊ conu̾sati¬
onis eius insignia recolere ñ suffi¬
cimus: passionis eius modum cau-¬
sam q succinctus sermo percurrat.
Beatus igitur thomas sicut ĩ can
extiterat strenuus. ita ⁊ post sus¬
humanam estimationẽ fẽs est deo
deuotus. Consecratus enim repente
Cautatus est in ui. um alium. cili¬
cium clam induit. femoralib etiã
usus est usq ad poplites cilicinis.
⁊ sub uestis clericalis honestate ha-¬
bitum celans monachalem: carnẽ
prorsus coegit seruire sp̃ui cleo stu¬
dens omniũ uirtutũ exercitio sine
intermissione placere. Iura ⁊ clig¬

Expanded text:
natalem celebrantes, quia totius vitae et conversationis ejus insignia recolere non sufficimus, passionis ejus modum causamque succinctus sermo percurrat. Beatus igitur Thomas, Cantuariensiexstiterat strenuus: ita et post sushumanam aestimationem factus est Deo devotus. Consecratus enim, repente mutatus est in virum alium. Cilicium clam induit: femoralibus etiam usus est usque ad poplites cilicinis: et sub vestis clericalis honestate habitum celans monachalem, carnem prorsus coegit servire spiritui: Deo studens, omnium virtutum exercitio, sine intermissione placere, sci
Abbreviated transcription (Latin):
si in ultionem sanguinis innocen¬
tis. surgeret gens contra gentẽ et reg-¬
num aduersus regnum: immo ut reg¬
num in se ip̃m fieret diuisum. t̾rores¬
q de celo ⁊ signa magna fierent. Pri
restituens. Deinde leprosos mundans.
⁊ omnia morboꝵ incurabiliũ genera
menbra meruerunt suscipere. Quidã
autem qui sc̃i miracula cleprauare
presumpserunt. repente ꝑcussi: coacti
sunt ea predicare uł inuiti. Deniq¬

Expanded text:
si in ultionem sanguinis innocensi in ultionem sanguinis innocentis surgeret gens contra gentem et regnum adversus regnum, imo ut regnum in se ipsum fieret divisum, terroresque de coelo et signa magna fierent. Sed estituens. Deinde leprosos mundans, et omnia morborum incurabilium genera membra meruerunt suscipere. Quidam autem qui sancti miracula depravare praesumpserunt, repente percussi, coacti sunt ea praedicare vel inviti. Deniq
Abbreviated transcription (Latin):
sia certans in ecclesia passus ẽ. in loco
sacro. sacro dñice natiuitatis tempo¬
re. inter consacerdotes ⁊ manus religi¬
osoꝵ: quatinus in agone pontificis
sic omnes circumstantie concurrerai.
sicarent: ⁊ ꝑsequentium reuelarent im¬
pietatem.⁊ nomen eoꝵ sempiterno ma
rent:⁊ alii quidem sine confessione
⁊ uiatico subito rapti. alii digitos
uł linguas ꝓprias dentib frustatim
decerpentes: alii sanie defluentes toto
corpore tabefri. ⁊ torsionib in auditis
ante mortem cruciati: alii paralisi dis¬
soluti alii amentes effecti mirabiliter.
alii cum magna insania expirantes:
manifesta reliquerunt inditia quod
iniuste ꝑsecutionis ⁊ excogitati parri¬
cidii penas exoluerint. Gaucleat igit᷑
uirgo mater ecclesia nouum marty¬
rem de hostib reportasse triumphũ.
gaudeat nouum pro sui liberatione
⁊achariam immolatum in templo:
gaudeat noui abel sanguinem ꝓ se
contra uiros sanguinum clamare ad
tutes celoꝵ mote sunt: adeo ut qua¬

Expanded text:
sia certans, in ecclesia passus est in loco sacro, Dominicae nativitatis tempore, inter consacerdotes et manus religiosorum, quatenus in agone pontificis sic omnes circumstantiae concurrunt istrarent, et persequentium revelarent impietatem, et nomen serent. Et alii quidem sine confessione et viatico subito rapti sunt; alii digitos vel linguas proprias dentibus frustatim decerpentes; alii, sanie defluentes, et toto corpore tabefacti, et torsionibus inauditis ante mortem cruciati; alii, paralysi dissoluti; alii, amentes effecti; alii cum insania exspirantes, manifesta reliquerunt indicia, quod injustae persecutionis et excogitati parricidii poenas exsolverent. Gaudeat igitur virgo mater Ecclesia novum martyrem reportasse triumphum; gaudeat novum pro sui liberatione Zachariam immolatum in templo. Gaudeat novi Abel sanguinem pro se contra viros sanguinum clamare ad tutes coelorum motae sunt adeo ut qua
Abbreviated transcription (Latin):
si quia ⁊ sibi metuebant. uncle au-¬
dire clebuerunt ñ turbetur cor ur̃ms
Quis enim eoꝵ ñ metueret. cũ pars
dictum est fidentiori atq prõmpti-¬
ori: ñ cantabit gallus clonec ter me
neges: Tanqͣm eẽnt ergo ab illo peti¬
turi. merito turbabantur. S cum
audiunt. in domo pr̃is mei mansi¬
ones multe sunt: s quominis
clixissem uobis quia uado parare
uobis locum. a ꝑturbatione recrean-¬
tur: certi ac ficlẽtes etiã post ꝑicula
temptationũ se apud deum cum
xp̃o ẽẽ mansuros: quia et si alius ẽ
alio fortior. alius alio sapientior. a¬
lius alio iustior. alius alio sanctior:
in domo pr̃is mei mansiones multe
sunt. Nullus eoꝵ alienabitur ab illa
domo ubi mansionem pro suo quis
q accepturus est merito. ut qm̃ deus
habent singuli. cõmune sit omnib.
Sic enim quisq etiam ip̃e habet. cũ
amat in altero quocd ip̃e non habet.
Non erit itaq aliqua inuidia impa¬
ris claritatis. qm̃ regnabit in om̃i-¬
rum uenio ⁊accipiam uos ad me¬

Expanded text:
ebant: unde audire debuerunt: Non turbetur cor vestrum. Quis enim eorum non metueret, cum Petro dictum esset, fidentiori atque promptiori: Non cantabit gallus, donec ter me neges? Tanquam ergo essent ab illo peturi, merito turbabantur: sed cum audiunt, In domo Patris mei mansiones multae sunt: si quo minus, dixissem vobis quia vado parare vobis locum; a perturbatione recreantur, certi ac fidentes etiam post pericula tentationum se apud Deum cum Christo esse mansuros. Quia etsi alius est alio fortior, alius alio sapientior, alius alio justior, alius alio sanctior; in domo Patris mansiones multae sunt; nullus eorum alienabitur ab illa domo, ubi mansique accepturus est merito, atque ita Dehabent singuli, commune sit omnibus. Sic enim quisque etiam ipse habet, cum amat in altero quod ipse non habet. Non erit itaque aliqua invidia imparis claritatis, quoniam regnabit in omnibam vos ad me
Abbreviated transcription (Latin):
ut preparet abiit. cũ profecto nos ip¬
sos p̾paret: quod ñ faciet si reliquerit:
agnosco dñe ut possum. nimirum
illud significas: quia ut parentur
iste mansiones. uiuere debet iustus
ex ficle. Qui enim a dño ꝑegrinatur.
opus habet ex fide iuiuere: quia per
hanc ad speciem contemplandam pa¬
ratur. Beati mundo corde. qm̃ ip̃i
deum uidebunt. Et ficle mundat
corda eoꝵ. Illud in euuangelio. hoc
qua eoꝵ qui deum uisuri sunt qͣm¬
diu ꝑegrinantur corda mundan¬
tur Quod ñ uidet quis credit. Nã
si uides. ñ est fides. Creclenti colligi¬
tur meritũ. uilenti redditur pre¬
mium. Cat ergo dñs ⁊ paret locũ.
eat ne uideatur. lateat ut creclatur.
Tunc enĩ locus paratur. si ex ficle ui-¬
uatur. Creclitus desideretur. ut desi¬
deratus habeatur. Desiclerium dilecti¬
onis. p̾paratio est mansionis. Intelle
qui ibi mansuri sunt ꝑ fidem cor¬
da muncdantur: qm̃ ip̃a dei cdomus
ip̃i sunt. Et quil est aliud manere
in cdomo dei. qͣm ẽẽ in ppło der: cũ

Expanded text:
ut praepararet abiit, cum profecto nos ipsos praepararet, quod non faciet si reliquerit? Agnosco, Domine, ut possum: nimirum illud significas, quia ut parentur istae mansiones, vivere debet justus ex fide . Qui enim a Domino peregrinatur, opus habet ex fide vivere; quia per hanc ad speciem contemplandam paratur . Beati enim mundo corde, quia ipsi Deum videbunt : et, Fide mundat corda eorum . Illud in Evangelio, hoc qua eorum qui Deum visuri sunt, quamdiu peregrinantur, corda mundantur, quod non videt credit: nam si vides, non est fides. Credenti colligitur meritum, videnti redditur praemium. Eat ergo Dominus et paret locum; eat ne videatur, lateat ut credatur. Tunc enim locus paratur, si ex fide vivatur. Creditus desideretur, ut desideratus habeatur: desiderium dilectionis, praeparatio est mansionis. Ita, qui ibi mansuri sunt, per fidem corda mundantur, quoniam ipsa Dei domus ipsi sunt; et quid est aliud manere in domo Dei, quam esse in populo Dei, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ad deum maior intentio.
ut uerba sci euuangelii
que modo in nr̃is aurib sonuerunt:
etiam mente capere utcumq possi¬
mus. ait enĩ dñs ih̾c xp̃c. Non turbe¬
tur cor uĩm. creditis in deum ⁊ ĩme
credite. Ne mortem tanqͣm homines¬
timerent.⁊ ideo turbarentur: conso¬
latur eos etiam deum se ẽẽ contestãs.

Expanded text:
ad Deum major intentio, ut verba sancti Evangelii, quae modo in nostris auribus sonuerunt, etiam mente capere utcumque possimus. Ait enim Dominus Jesus: Non turbetur cor vestrum. Credite in Deum, et in me credite. Ne mortem tanqtimerent, et ideo turbarentur, consolatur eos, etiam Deum se esse contestans.
Abbreviated transcription (Latin):
ponere consecratum: rectius erat
ut tres mali reges pret̾m iiterentur
qͣm ullus ex bonis. Et quia ioram
miscuerat se generi pessimo ihera¬
helis. accipiens filiam acab atha¬
liam in coniugio. ex qua genuit
ochoziam: ideo usq in terciam
generationẽ memoria eius de sc̃e
natiuitatis ordine tollitur. dicente
dño in lege: ego deus ⁊ elotes uisi¬
tans peccata patrum in filios us¬
q in terciam generationẽ eoꝵ qui
oclerunt me.In illos utiq pecca-¬
ta patrum uisitantur. qui pecca¬
tis odio dñi ꝑtinaces fuerunt: ⁊¬
in illis misccłia efficitur. qui ĩ di¬
lectione dei ꝑmanent. Bonus enĩ
homo a quo uis ꝑtransit. dignus
est misccłia: malus uero pena.

Expanded text:
ponere consecratum, rectius erat ponere consecratum, rectius erat ut tres mali reges praetermitterentur, quam nullus ex bonis. Et quia Joram miscuerat se generi pessimo Jezabelis, accipiens filiam Achab Athaliam in conjugio, ex qua generavit Ochoziam: ideo usque in tertiam generationem memoria ejus de sanctae nativitatis ordine tollitur, dicente Domino in lege: Ego sum Deus zelotis, visitans peccata patrum in filios usque in tertiam generationem eorum, qui oderunt me. In illos utique peccata patrum visitantur, qui peccatis odio Domini pertinaces fuerunt; et in illis misericordia efficitur, qui in dilectione Domini permanent. Bonus enim homo, a quovis pertransit, dignus est misericordia; malus vero poena.
Abbreviated transcription (Latin):
gem dixit ñ quasi solus rex de iu¬
cdea. s qui primus regum usq ad
transfigurationẽ babilonis: uel¬
ut alii distingunt a cdauid mili¬
te. Ex ea que fuit urie. Sola bethsa¬
bee ñ nominatur. pro scelere coniu¬
gii sine penitentia. Nam alie tres
ñ solum ñ debent culpari. s ⁊ lau¬
dem meruerunt. Urias uero nomina¬
tur qui iustus occiditur: dauid
uero etiam si adulter ⁊ homicida.
hic nominatur in ecemplum uere
penitentie eius: ut de suo adulte¬
rio talis nascitur filius. ex cuius se¬
mine xp̃c generatur. Ab abraham
usq ad dauid: pr̃iacche ⁊ duces.
a clauid usq ad transiigrationẽ¬
babilonis reges. et a transmigra¬
tione deducuntur. Ioram genuit
Oiam. In hẏstoria regum legimus
ochoriam. ioas amasiam tres re¬
ges. quos hic euuangelista p̾ter¬
misit: ideo quia ꝓposuit euuan¬
gelista tres tessaresce detades diu̾so
statu tempoꝵ ponere. et qui uole¬
bat numenim quadraginta duo

Expanded text:
gem dixit, non quasi solus rex de Jugem dixit, non quasi solus rex de Judaea, sed quia primus regum usque ad transmigrationem Babylonis, velut alii distinguunt a David milite. Ex ea quae fuit Uriae. Sola Bersabee non nominatur, pro scelere conjugii sine poenitentia. Nam aliae tres non solum non debent culpari, sed et laudem meruerunt. Urias vero nominatur, qui justus occisus est. David vero, etiamsi adulter et homicida, hic nominatur, in exemplum verae poenitentiae ejus, et de suo adulterio talis filius nascitur, ex cujus semine Christus generatur. Ab Abraham usque ad David patriarchae et duces; a David usque ad transmigrationem reges et a transmigratione deducuntur. Joram genuit Oziam. In historia Regum legimus Ochoziam, Joab, Amasiam, tres reges, quos hic evangelista praetermisit. Ideoque proposuit evangelista tres tesserascedecades diverso statui temporum ponere; et qui volebat numerum quadraginta duo
Abbreviated transcription (Latin):
phares ⁊ zaram. Isti ñ sunt primo¬
geniti uide. s qui simul uati sũt.
recte simul cõmemorantur. ⁊ istoꝵ
uter nulla culpa ratus est: qua
exclucderentur de genealogia. Se
thamar. Pretermissis coniugib legi¬
timis. quatuor extranee mulieres su¬
muntur in genealo gia xp̃i. Thamar
enim sub habitu meretricis ĩ biuio
sedens. raab meretrix salmoni prin¬
cipi trib iude de iherico se iungẽs:
ruch mortuo uiro suo de moabiti-¬
cla regione ueniens. iungens se bo¬
Q: bersabee de regis dauid adulte¬
rio concipiẽs. Hoc fc̃m est ut scd̃m
litteram dñi clementiam admira¬
remur maximam. quia ꝓpt̾ homi¬
ins peccatum delendum: ñ solum
de hominib. s etiam de peccatori-¬
b ⁊ meretricib nasci dignatus est.
mulierib ecclesia uentura ad dñm
de gentilitatis errore significatur.
que prius aliena ⁊ sterilis: postea
⁊ plures adoptiuos filios deo parit.
qͣm synagoga prius dum ꝓprium
habuit uirum generauit. Dauid re¬

Expanded text:
Phares et Zaram. Isti non sunt primogeniti Judae; sed qui simul nati sunt, recte simul commemorantur: et istorum uterque nulla culpa ratus est ut excluderetur de genealogia. De Thamar. Praetermissis legitimis conjugibus, quatuor extraneae mulieres sumuntur in genealogia Christi: Thamar enim, sub habitu meretricis in bivio sedens; Raab meretrix, Salmoim principi tribus Judae de Jericho se jungens; Ruth, mortuo viro suo de Moabitida regione veniens, jungens se Booz; Bersabee, de regis David adulterio concipiens. Hoc factum est ut secundum litteram Domini clementiam admiraremur maximam, quia propter hominis peccatum delendum, non solum de hominibus, sed etiam de peccatoribus et meretricibus nasci dignatus est. mulieribus Ecclesia ventura ad Dominum de gentilitatis errore significatur: quae prius aliena et sterilis, postea , quae plures adoptivos filios Deo parit quam Synagoga, quae prius, dum proprium habuit virum, generavit. David re
Abbreviated transcription (Latin):
b in ara sius hostras placatio¬
nes ⁊ cognoscamus nos cum eo
in idicio non posse contendere.
gemus ea que pacis sunt. Hec
est nr̃a legatio que regem u̾u¬

Expanded text:
 in ara ejus hostias placationis, cognoscamus nos cum eo in judicio non posse contendere, gemus ea quae pacis sunt. Haec est nostra legatio, quae regem v