comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
compulsi sunt. Sed hic melius est alienos
filios accipe qui in idolorũ errore generati
sunt. siue quos ducentes ꝑ ignem idolis
consecrarunt. Quia gͥ hoc fecerunt: non
post multo tempore. non annorum spaciis.
infinitis. & ut solitus eram prius longe
post futura predicere: sed nunc & in p̾sen-¬
tiarum adueniet assyrius atq chaldeus.
&e deuorabunt eos cum partib siue cleris
suis. id est cum possessionib quas in diuisio¬
ne terre admensuram funiculi susceꝑunt.
Pro eo qđ nos diximus. deuorabit eos mensis.
Laxx. rubiginem transtulerunt. cũ utiq
ut ipsi quoq dixerunt in ꝓpħa iohel.
Reliquias bruci comedit rubigo. idest. hasil.
Mensis autem. hodes. dicit᷑. Deniq aquila
neomeniam idest Halendas interpretat᷑
est. symmnachus & theodotio mensem.
& est sensus. Per singulos menses hostis adue¬
niet. & cuncta ur̃a uastabit. legamus
regum & paraly pomenon libros. & inueni-¬
emus sub rege phacee qui regnabat decẽ

Expanded text:
compulsi sunt. Sed hic melius est alienos compulsi sunt. Sed hic melius est alienos filios accipere, qui in idolorum errore generati sunt, sive quos ducentes per ignem, idolis consecrarunt. Quia igitur hoc fecerunt, non multo post tempore, non annorum spatiis infinitis, et ut solitus eram prius, longe post futura praedicere; sed nunc et in praesentiarum adveniet Assyrius, atque Chaldaeus, et devorabunt eos cum partibus, sive cleris suis, id est cum possessionibus quas in divisione terrae ad mensuram funiculi susceperunt. Pro eo quod nos diximus, devorabit eos mensis, Septuaginta rubiginem transtulerunt: cum utique ut ipsi quoque dixerunt in Propheta Joel: Reliquias bruchi comedet rubigo , id est, HASIL. Mensis autem HODES   dicitur: denique Aquila neomenias, id est, Kalendas interpretatus est: Symmachus et Theodotion mensem; et est sensus, per singulos menses hostis adveniet, et cuncta vastabit. Legamus Regum et Paralipomenon libros, et inveniemus sub rege Phasee, qui regnabat decem
Abbreviated transcription (Latin):
Sibunt ut quęrant dñm. & ñ inuenient eũ
Declinauit ab illis: quia dñm reliquerunt.
Iquia filios alienos genuerunt sibi. Nunc¬
I deuorabit eos rubigo. & cleros eorum.
Nonsolum isrł &e ephrau ibunt cũ gregib
& armentis ad dnm̃ requirendũ: sed etiã
iudas de quo supra scriptum est. ruet etiã
uidas cum eis. hoc habentes om̃s certamen:
ut quem preuaricationib offenderant.
hosti is placare nitantur. Et non inuenient
quem requirunt : quia a recedentib & ipse
discessit. prȩsertim cum & alibi loquatur.
Nunquid manducabo carnes taurorũ. aut
sanguinẽ Hyrcorũ bibam: & iterum. Non
suscipiam de manu tua uitulos. neq de gre¬
gib tuis hyrcos. Et isaias. Holo causta arie¬
tum & adipem agnorũ. & sanguinẽ hyr¬
corum atq taurors nolo. Prȩuaricati sunt
enĩ in dño. quia fornicantes cum idolis. ñ dõ
hoc significari qđ in etra multos tempore
ar̃. quando uxores alienigenas sũpserunt
creantes ex eis liberos: & postea repudiare

Expanded text:
erent Dominum, et non invenient eum, declinavit ab illis, quia Dominum reliquerunt: quia filios alienos genuerunt sibi, nunc devorabit eos rubigo, et cleros eorum. Non solum Israel et Ephraim ibunt cum gregibus et armentis ad Dominum requirendum, sed etiam Judas, de quo supra scriptum est: Ruet etiam Judas cum eis, hoc habentes omnes certamen, ut quem praevaricationibus offenderant, hostiis placare nitantur; et non invenient quem requirunt, quia a recedentibus et ipse discessit. Praesertim cum et alibi loquatur: Numquid manducabo carnes taurorum aut sanguinem hircorum bibam? Et iterum: Non accipiam de domo tua vitulos, neque de gregibus tuis hircos . Et in Isaia: Holocausta arietum, et adipem agnorum, et sanguinem hircorum atque taurorum nolo . Praevaricati sunt enim in Domino; quia fornicantes cum idolis, non Deohoc significari quod in Esdra multo post tempore dicitur, quando uxores alienigenas assumpserunt, creantes ex eis liberos, et postea repudiare
Abbreviated transcription (Latin):
Iprincipes ex titerunt &e ñ cognoui. Argentum
suii &e aurũ suum fecer sibi idola. ut interi.¬
Irent. Lax.x. insinu eorum quasi t̾ra. Si cut
aquila suꝑ domũ dnĩ ꝓeo qđ transgressi sunt
testamentũ meũ. & contra legẽ meã impie

Expanded text:
ncipes exstiterunt, et non cognovi. Argentum suum et aurum suum fecerunt sibi idola, ut interirent. LXX: In sinu eorum quasi terra sicut aquila super domum Domini: pro eo quod transgressi sunt testamentum meum, et contra legem meam impie
Abbreviated transcription (Latin):
ficuis separata. Hoc est enim qđ dicit.
Separatum est conuiuiũ eorum. Semel for¬
nicati sunt. & principes eorũ infelicẽ popłm
ałis suis. qui circumferunt᷑ omĩ uento do.¬
ctrinȩ. && stabili in ȩccła pede ꝑmanere ñ
possunt. Qui uere in suis sacrificuis confun¬
dentur: qui a panis eorũ panis luctus est.
Qđq dr̃. ꝓuocauit chananeos: eode sensu re¬
ferri potest & ad hereticos. quod tam spurca
pleriq hereticorũ & nefanda confinxerint
habeantq immunda sacrificia: ut idolatria
inferior sit. Uel certe quia chananeus int̾p̃¬
id est trans lator: om̃s qui domũ patris faci¬
unt domum negotiationis. & lucra quęr̃t
de popłis. & ȩccłiȩ ueritatem trans ferunt
inmendacium: chananei appellandi sunt.

Expanded text:
ficiis separata. Hoc est enim quod dicit ficiis separata. Hoc est enim quod dicit separatum est convivium eorum, semel fornicati sunt, et principes eorum infelicem populum alis suis, qui circumferuntur omni vento doctrinae; et stabili in Ecclesia pede permanere non possunt. Qui vere in suis sacrificiis confundentur, quia panis eorum panis luctus est. provocavit Chananaeos, eodem sensu referri potest ad haereticos, quod tam spurca plerique haereticorum et nefanda confinxerint, habeantque immunda sacrificia, ut idololatria inferior sit. Vel certe quia Chananaeus interpreid est, translator, omnes qui domum Patris faciunt domum negotiationis , et lucra quaerunt de populis, et Ecclesiae veritatem transferunt in mendacium, Chananaei appellandi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ntur gͥ insacrificiis suis. & ignominiam
principum in sua confusione suscipient.
Sẏminachus ꝓ eo qđ nos int̾p̃tati sumꝰ. liga¬
uit sp̃s eam in alis suis: hoc modo uertit
in grecum. Uelut siquis liget uentum in
alis uenti. Ut scilicet & principes &e popłm.
imino &e demones & isrłem. uanos uanis.¬
& in anib in anes asserat copulatos.
Uentus enĩ &r sp̃s apud hebreos uno uerbo
appellatur. Ruha. ld quod. lxx. posuer̃t.¬
ꝓuocauit chananeos. in hebraico non habet᷑.
Tamen sic int̃p̃tari potest. ut dicamꝰ tantum
studium habuisse isrłem inidolorũ cultu:
ut non imitatus sit chananeos idest ethiicos.
sed adimitationẽ sui eos ꝓuocarit erroris.
Hoc ipsum & adhereticos referri potest. Et
dr ad iudam. idest aduirum ȩccłasticum.
falsam sibi doctrinȩ ubertatẽ & frugi fera
dogmata reꝑmittit. & semel amicus est
demonum : dimitte eũ atq contenine. prȩ¬
sertim cũ sacrificia eorum a tius sint sacri¬

Expanded text:
ntur igitur in sacrificiis suintur igitur in sacrificiis suiprincipum in sua confusione suscipient. Symmachus pro eo quod nos interpretati sumus, ligavit spiritus eum in alis suis, hoc modo vertit in Graecum, velut si quis liget ventum in alïs venti, ut scilicet et principes et populum, immo et daemones et Israelem, vanos vanis, inanibus inanes asserat copulatos. Ventus enim et spiritus apud Hebraeos uno verbo appellantur RUA  . Id quod Septuprovocavit Chananaeos, in Hebraico non habetur: tamen sic interpretari potest, ut dicamus tantum studium habuisse Israelem in idolorum cultu, ut non imitatus sit Chananaeos, id est, ethnicos; sed ad imitationem sui eos provocarit erroris. Hoc ipsum et ad haereticos referri potest, et dicitur ad Judam, id est, ad virum ecclesiasticum, falsam sibi doctrinae ubertatem, et frugifera dogmata promittit, et semel amicus est daemonum, dimitte eum atque contemne: praesertim cum sacrificia eorum a tuis sint sacri
Abbreviated transcription (Latin):
Ificus suis. Lxx. Particeps idolorũ ephraim.
Posuit sibi scandala. ꝓuocauit chananeos.
Fornicantes fornicati sunt. dilexer̃ ignomi¬
Ephraim. de qua tribu ieroboam filius nabiit.
qui primus aureos uitulos in betheldanq
constituit. rex est decem tribuum. Digit᷑
uida cui supra dixi. si fornicatur isrł ñ
delinquat saltem uda: audi consilium
meum. ꝓpħȩ uerba non sꝑnas. Quia ephraĩ
semel idolorum amicus &e particeps est. dimit¬
te eum. ne sequaris impietatẽ eius. cuius
cultus & religio & cib a tuo coniuuio sepa¬
ratus est. Illi enim semel idolis seruiunt. &
demonib immolant. & cotidie fornicant᷑¬
& diligunt fornicationẽ suam. Immo prin¬
cipes & ꝓtectores eius idest reges dilexer̃t
ignominiam afferre popło. id est uitio prin¬
cipum infelix popłs suscepit cultũ idolorũ.
Quorum immundus sp̃s ligauit isrłem malis
suis. & eum libere uolare ñ patit᷑. Confunde¬

Expanded text:
ficiis suis. LXX: Particeps idolorum Ephraim ficiis suis. LXX: Particeps idolorum Ephraim posuit sibi scandala, provocavit Chananaeos, fornicantes fornicati sunt, dilexerunt ignomEphraim, de qua tribu Jeroboam filius Nabath, qui primus aureos vitulos in Bethel Danque 46 constituit, rex est decem tribuum. O igitur Juda, cui supra dixi, si fornicatur Israel, non delinquat saltem Juda, audi consilium meum, prophetae verba non spernas; quia Ephraim semel idolorum amicus et particeps est, dimitte eum, ne sequaris impietatem ejus, cujus cultus et religio et cibus a tuo convivio separatus est. Illi enim semel idolis serviunt, et daemonibus immolant, et quotidie fornicantur, et diligunt fornicationem suam: immo principes et protectores ejus, id est, reges dilexerunt ignominiam afferre populo, id est, vitio principum, infelix populus suscepit cultum idolorum, quorum immundus spiritus ligavit Israelem in alis suis, et eum libere volitare non patitur. Confunde
Abbreviated transcription (Latin):
oestro ceꝑat : seruat in reliquis. ut captiui¬
tatẽ in assyrios & in latissima medorum
t̾ra disꝑsionem popłi isrł. quasi in campo
latissimo ce in spaciosa t̾ra gregis & agno.¬
rum pasturã uocet. Suꝑ hereticis ꝓna in¬
semel fornicaris heretice: saltem tu eccle.
re putes ad suꝑbas & arrogantes falsorum
doginatum fictiones. Non est enim ibi domꝰ
di. sed domus idoli. Nec iuraueris ꝑ nomen
xp̃i. cuius maiestatem miscendo idolis pol¬
luisti. Sicut enim uacca ꝑcussa asilo ꝑcussi
sunt heretici ardentib diaboli sagittis. &
legis noticiam reliquer̃t̃. Ideo pascentur
in lata &e spaciosa uia quȩ ducit ad mortẽ.
& patientia dii boniq pastoris eos nutrice
adinteritum. Particeps idolorũ ephra-¬
im. dimitte eum. Separatum est conuiuium
Ieorũ. Fornicatione fornicati sunt. dilexer̃
Iafferre ignominiam ꝑtectores eiꝰ. ligauit¬
I sp̃s eum in alis suis. & confundenturꝰ a sacri¬

Expanded text:
oestro ceperat, servat in reliquis, ut captivioestro ceperat, servat in reliquis, ut captivitatem in Assyrios, et in latissimam Medorum terram dispersionem populi Israel quasi in campo latissimo et in spatiosa terra gregis et agnorum pasturam vocet. Super haereticis prona insemel fornicaris, haeretice, saltem tu, ecclesire putes ad superbas et arrogantes falsorum dogmatum fictiones. Non est enim ibi domus Dei, sed domus idoli. Nec juraveris per nomen Christi, cujus majestatem miscendo idolis polluisti. Sicut enim vacca percussa asilo, percussi sunt haeretici ardentibus diaboli sagittis, et Legis notitiam reliquerunt: ideo pascentur in lata et in spatiosa via, quae ducit ad mortem, et patientia Domini bonique pastoris eos nutriet ad interitum. Particeps idolorum Ephraim, dimitte eum, separatum est convivium eorum: fornicatione fornicati sunt; dilexerunt afferre ignominiam protectores e eam in alis suis; et confundentur a sacri
Abbreviated transcription (Latin):
non donius dĩ appellatur sed domus idoli
Pro quã. miror cur . lxx. domum. oN. int̾p̃ta¬
ti sunt. Nisi forte. errore consueto ꝓ.ioth.
littera media. quȩ aleph ce. nun. litteris ex
utraq parte uallatur. uau. quȩ sola differt
magnitudine putauerunt. Neq iuraueritis.
uiuit dñs. Nolo enim ꝑos ur̃m nominis
mei fieri mentionẽ. qͦđ idolorũ recordatio¬
ne pollutum est. Sicut enĩ uacca lascuuens
trib declinauit a dnĩ seruitute. Prolasci
quemuulgo tabanũ uocant. De quo &
uirgilius int̾cio georgicorum libro refert.
Cui nomenasilo. romanum est. oestrum
grau uertere uocantes. Asper. acerba sonanᷤ.
quo tota exterrita silius diffugiunt ar.¬
menta. furit mugitib ether concusus.¬
silueq &e sicci ripa tanagri. Quia gͦ insaniuit
isrł. & ꝑcussus fornicationis sp̃u incredibi¬
li furore bachatus est: ideo non multo post
pascet eos dñs quasi agnum in latitudine.
Quia metaphoram a uacca lasciiente siue

Expanded text:
non Domus Dei appellatur, sed domus idoli. non Domus Dei appellatur, sed domus idoli. Pro qua miror cur Septuaginta domum ὢν interpretati sunt: nisi forte errore consueto pro JOD littera media, quae ALEPH et NUN litteris ex utraque parte vallatur, VAU, quae sola differt magnitudine, putaverunt. Neque juraveritis, vivit Dominus. Nolo enim per os vestrum nominis mei fieri mentionem, quod idolorum recordatione pollutum est. Sicut enim vacca lasciviens tribus, declinavit a Domini servitute, pro lasciquem vulgo tabanum vocant. De quo et Virgilius in tertio Georgicorum libro refert: . . . cui nomen asilo Romanum est: oestrum Graii vertere vocantes, Asper, acerba sonans: quo tota exterrita silvis Diffugiunt armenta: furit mugitibsilvaeque et sicci ripa Tanagri. Quia ergo insanivit Israel, et percussus fornicationis spiritu, incredibili furore bacchatus est, ideo non multo post pascet eos Dominus quasi agnum in latitudine. Quia metaphoram a vacca lasciviente, sive
Abbreviated transcription (Latin):
& ieroboam filius nabat uitulos aureos
fabricatus. ut qđ inegypto didicerant.
a fuo ctit ycia. qui sub figura boum
coluntur esse deos: hoc in sua suꝑstitione
seruarent. Dicamꝰ sensum capituli. Si semel
oifrł errore deceptus es. & te cũ meͬtͣricib
nera. sacerdos fieret excelsorum. saltẽ tu
uida qui possides ierłm & habes ex lege
leuitas. & exerces templi cerimonias. non
debes sororis quondã tuȩ oollȩ in fornica¬
tione exempla sectari. & cũ dõ idola
colere. Non in grediaris in galgalam.
de qua in hoc eodem ꝓpħ a legimus. omnis
malicia eorum ingalgalis. ceꝰ in qua saul un.
etus in regem est. inqua eariens popłs de deser.¬
to primum castra metatus: scđ̾a circunci.¬
sione purgatus est. Ea quo tempore. religi¬
onis aduersȩ in loco celebri error inoleuit¬
& ne ascendas in bethauen. idest quȩ quondã
uocabatur bethel. Quia põstquam aurei
ibi uituli positi sunt abieroboam filio nabat.

Expanded text:
et Jeroboam filius Nabath vitulos aureos et Jeroboam filius Nabath vitulos aureos fabricatus, ut quod in Aegypto didicerant ἄπιν et μνεῦιν, qui sub figura boum coluntur, esse deos, hoc in sua superstitione servarent. Dicamus sensum capituli: Si semel, o Israel, errore deceptus es, et te cum meretricibus nera, sacerdos fieret excelsorum: saltem tu, Juda, qui possides Jerusalem, et habes ex Lege Levitas, et exerces templi caeremonias, non debes sororis quondam tuae Oollae in fornicatione exempla sectari, et cum ea idola colere. Non ingrediaris Galgala, de qua in hoc eodem propheta legimus: Omnis malitia eorum in Galgalis , in qua Saul unctus est in regem: in qua exiens populus de deserto, primum castrametatus, secunda circumcisione purgatus est. Ex quo tempore religionis adversae, in loco celebri error inolevit. Et ne ascendas in Bethaven, id est, quae quondam vocabatur Bethel, quia postquam aurei ibi vituli positi sunt a Jeroboam filio Nabath,
Abbreviated transcription (Latin):
completã. Non uisitabo suꝑfilias uras cum
fuerint fornicatȩ. & suꝑ sponsas ur̃as cum
adulterauerint. Si fornicaris tu isrł.
non delinquat saltem uida. Et uolite ingre¬
di in galgalam. & ne ascenderitis in betha
Tuaut̃ isrł ne ignores: & uda nolite ingredi
in galgala. & ne ascendatis in domum. oN.
S& ne uiretis uiuit dñs. Qm̃ sicut uacca asilo
pcussa in saniuit isrł: nunc pascet eos dñs
sicut agnum inspacioso. Pro domo. ot. in
quib dam exemplarib & maxime in theo¬
dotione legit᷑ domus iniquitatis. Qđ aquila
& syminachus int̾p̃tati sunt domũ adͥ uͦ¬
ꝓt Qoie̾. idest inutilem. quȩ nichil ꝓsit.
&e alio uerbo idolum nuncupet᷑. Est aut̃
bethel. & quȩ prius uocabatur domus dĩ.
postquam uituli in ea positi sunt. appellata
est bethauen idest domus inutilis & domꝰ
idoli. quod nos ut in hebreo legitur ex pressi¬
mus. Uidetur aut̃ mͥ iccirco & popłs isrł
in solitudine fecisse sibi caput uituli qđ coler&e.

Expanded text:
completam: Non visitabo super filias vestras cum fuerint fornicatae, et super sponsas vestras cum adulteraverint. Si fornicaris tu, Israel, non delinquat saltem Juda, et nolite ingredi in Galgala, et ne ascenderitis in BethavTu autem, Israel, ne ignores, et Juda, nolite ingredi in Galgala, ne ascendatis in domum ὢν, et ne juretis, vivit Dominus: quoniam sicut vacca asylo percussa insanivit Israel. Nunc pascet eos Dominus sicut agnum in spatioso. Pro domo ὢν in quibusdam exemplaribus, et maxime in Theodotione legitur domus iniquitatis, quod Aquila et Symmachus interpretati sunt domum ἀνωφελοῦς, id est, inutilem, quae nihil prosit, et alio verbo idolum nuncupetur. Est autem Bethel: et quae prius vocabatur domus Dei, postquam vituli in ea positi sunt, 44 appellata est Bethaven, id est, domus inutilis, et domus idoli, quod nos ut in Hebraeo legitur expressimus. Videtur autem mihi idcirco et populus Israel in solitudine fecisse sibi caput vituli, quod coleret,
Abbreviated transcription (Latin):
sierunt eum in om̃ib his. Lxex. E phraum popsis
suis commiscebat᷑. E phraim factus est succine.¬
ricius qui non reuersat᷑. Comederunt alieni
fortitudinẽ eiꝰ ipse uͦ nesciuit. Et cani effioru¬
Serunt ei. & ipse ignorauit. & humiliabitur
Scontumelia isrł in facie eiꝰ. & ñ sunt reuersi

Expanded text:
sierunt eum in omnibus his. LXX: Ephraim populis sierunt eum in omnibus his. LXX: Ephraim populis suis commiscebatur: Ephraim factus est subcinericius, qui non reversatur: comederunt alieni fortitudinem ejus, ipse vero nescivit, et cani effloruerunt ei, et ipse ignovit: et humiliabitur contumelia Israel in facie ejus, et non sunt reversi
Abbreviated transcription (Latin):
inuener̃. Horum corda calefiunt uariis ꝑtur¬
bationib. ira. amore. auaricia. & deuorant
iudices suos. uel siquid possunt habere in ani¬
mo uirtutũ: uel sensus quib mala discernun
abonis. Siue hoc dicendum. qđ duces hereti¬
corũ a suis popłis deuorent᷑. ut quorũ domos
deuorant turpis lucri grã: ipsi eorũ deuoren¬
tur assensu. Om̃s hereticorũ principes cecider̃.¬
& quamuis clament ad dnm: nullus est qui in¬
uocet nom̃ eiꝰ. Omĩs enĩ quicunq inuocauerit
sacerdotib eiꝰ. & samuhel int̾ eos qui inuocant
nomen eiuis. Inuocabant dñm. & ipse exaudie¬
anin. E phraim in popłis ipse cõmiscebat᷑.
Ephraim factus est succinericius. qui non reuer¬
satur. Comeder̃ alieni robur eius. &e ipse ne¬
Ssciuit. Sed &e cani effusi sunt in eo. &e ipse igno.¬
rauit. & humiliabitur suꝑbia isrł infacie ẽs
nec reuersi sunt ad dĩm dm̃ suum. & non quȩ¬

Expanded text:
invenerunt . Horum corda calefiunt variis perturinvenerunt . Horum corda calefiunt variis perturbationibus: ira, amore, avaritia; et devorant judices suos, vel si quid possunt in animo habere virtutum, vel sensus quibus mala discernunt a bonis. Sive hoc dicendum quod duces haereticorum a suis populis devorentur, ut quorum domos devorant turpis lucri gratia, ipsi eorum devorentur assensu. Omnes haereticorum principes ceciderunt: quamvis clamet ad Dominum, nullus est qui invocet nomen ejus: Omnis enim qui invocaverit sacerdotibus eius et Samuhel inter eos qui invocant nomen eius invocabant Dominum et ipse exaudie. Ephraim in populis ipse commiscebatur: Ephraim factus est subcinericius panis, qui non reversatur. Comederunt alieni robur ejus, et ipse nescivit: sed et cani effusi sunt in eo, et ipse ignoravit. Et humiliabitur superbia Israel in facie ejus: nec reversi sunt ad Dominum Deum suum, et non quae
Abbreviated transcription (Latin):
teronomii. Furor dra conum uirũ eorũ. &e
furor aspidũ insanabilis. Hi enĩ cõmedunt
cibos impietatis. & uino iniquitatis inebri
Principes uinum non bibant. ne obliuiscant᷑
sapientiȩ &e recte iudicare ñ possint. Unde
deceptis & popłis & ducib princeps exten¬
dit manum cum illusorib & pestilentib
quales erant fili i heli. & de quib in pͥmo
psalmo legimꝰ. In cathedra pestilentiȩ ñ sedit.
De quo dr̃. Fice pestilentẽ de concilio. & egre¬
diet᷑ cum eo contentio. Quorũ succensa sunt
corda. ut allidant quos decepint. Hoc enim
uixta. la.x. significant cataractȩ. quȩ non sur.¬
sumleuant. sed allidunt deorsũ. Quodq dicit.
tota nocte somno ephraim repletꝰ est: ostendit
hereticos dornuentes lucem solis iusticiȩ ñ uide-¬
re. qui enĩ dormiunt nocte dormiunt. quia
oppressus est sensus eoꝵ. & de his inpsalmis
legimus. Dormierunt somnũ suũ. & nichil

Expanded text:
teronomii: Furor draconum vinum eorum, et teronomii: Furor draconum vinum eorum, et furor aspidum insanabilis : hi enim comedunt cibos impietatis, et vino iniquitatis inebriaPrincipes vinum non bibant: ne obliviscantur sapientiae, et recta judicare non possint . Unde deceptis et populis et ducibus, princeps extendit manum suam vel illusoribus et pestilentibus, quales erant filii Heli, et de quibus in primo psalmo legimus: In cathedra pestilentium non sedit ; de quo dicitur: Ejice pestilentem de consilio, et egredietur cum eo contentio : quorum succensa sunt corda, ut allidant quos deceperint. Hoc enim juxta Septuaginta significant cataractae, quae non sursum levant, sed allidunt deorsum. Quodque dicit: Tota nocte Ephraim in somno repletus est, ostendit haereticos dormientes lucem solis justitiae non videre. Qui enim dormiunt, nocte dormiunt: quia oppressus est sensus eorum. Et de his in Psalmis legimus: Dormierunt somnum suum, et nihil
Abbreviated transcription (Latin):
gionis dñi recordari: uidens &e principes &
popłm uitulis subditos & illos putare deos.
etiam ipse a scelere deuoraret᷑. Deniq om̃s
reges ceciderunt isrł. & ambul auerunt in
uiis ieroboam filii nabat qui peccare fecit
isrł. & nullus inuentus qui desertis idolis
reuerteret᷑ ad dm̃. Hȩc iuxta hebre orum
traditionẽ audact᷑ magis quã scient̃ locuti
sumꝰ. fidẽ dictor auctorib relinquentes.
N unc ad sp̃ualẽ intelligentiã transeamus.
Infelices popłi qui a rege diabolo & ab eiꝰ pͥn¬
cipib seducuntur. siue qui abhereseos prin¬
cipe & abeius ducib solennitates alias sus.¬
ceꝑunt. relinquentes ȩccłam & ueritatem¬
fidei conculcantes: solent clamare & dicere.
Hȩc est dies regis ur̃i. uerbi grã. ualentini.
marcionis. arri atq eunomii. Quod audi¬
entes qui eis prȩpositi sunt: non in ebriant᷑
umo ne leue putet᷑ esse peccatũ. sed insaniunt
ex uino de quo moyses scribit in cantico deu¬

Expanded text:
gionis Domini recordari, videns et principes et gionis Domini recordari, videns et principes et populum vitulis subditos, et illos putare deos, etiam ipse a scelere devoraretur. Denique omnes reges ceciderunt Israel, et ambulaverunt in viis Jeroboam filii Nabath, qui peccare fecit Israel, et nullus inventus est qui, deserec juxta Hebraeorum traditionem audacter magis quam scienter locuti sumus, fidem dictorum auctoribus relinquentes. Nunc ad spiritualem intelligentiam transeamus: Infelices populi, qui a rege diabolo, et ab ejus principibus seducuntur: sive qui ab haereseos principe, et ejus ducibus solemnitates alias susceperunt, relinquentes Ecclesiam, et veritatem conculcantes fidei, solent clamare et dicere: Haec est dies regis nostri: verbi gratia, Valentini, Marcionis, Arii, atque Eunomii. Quod audientes qui eis praepositi sunt, non inebriantur vino, ne leve putetur esse peccatum; sed insaniunt ex vino, de quo Moyses scripsit in Cantico Deu
Abbreviated transcription (Latin):
ludebant. Qui illusores cũ insidiaret᷑ eis
rex suus & eos a dõ suo abduceret: p̃buer̃
ei quasi clybanũ cor suum. ut eos succen¬
deret. & idolatriȩ flammis ardere face¬
ret. lccirco enĩ assensus est popło: quia in¬
tellexit omĩ eos aderrorẽ mente conuersos.
Qđq sequitur. tota nocte dormiuit coquens
eos. mane ipse succensus qͣsi ignis flammȩ.¬
hoc significat. Post quam misit ignem in ely.¬
banum cordis eorum & uidit eos furere. &
nullum esse qui suȩ resisteret uoluntati: tota
nocte dormiuit hoc est securus fuit. uersatus
intenebris est. dum illi coquerent᷑ & impieta¬
tis panẽ efficerent. Unde postea surrexit
mane & scelerũ suorũ flammã aꝑta ostendit
in sania ut nequaquã ꝑinsidias sed impudent̃
a aĩ cultu adidoloꝵ cerimonias transilirent.
Quid plura: Om̃s quasi el ybanus idolatriȩ
igne calefacti sunt. & deuorauer̃ iudices suos.
ut etiã qui bonus esse poterat ꝑnaturã &e reli¬

Expanded text:
ludebant. Qui illusores, cum insidiaretur eis ludebant. Qui illusores, cum insidiaretur eis rex suus, et eos a Deo suo abduceret, praebuerunt ei quasi clibanum cor suum, ut eos succenderet et idololatriae flammis ardere faceret. Idcirco enim assensus est populo, quia intellexit omni eos ad errorem mente conversos. Quodque sequitur: tota nocte dormivit coquens eos, mane ipse succensus est quasi ignis flammhoc significat: postquam misit ignem in clibanum cordis eorum, et vidit eos furere, et nullum esse qui suae resisteret voluntati, tota nocte dormivit, id est, securus fuit: versatus in tenebris est, dum illi coquerentur et impietatis panem efficerent. Unde postea surrexit mane, et scelerum suorum flammam aperta ostendit insania, ut nequaquam per insidias, sed impudenter a Dei cultu ad idolorum caeremonias transilirent. Quid plura? omnes quasi clibanus, idololatriae igne calefacti sunt, et devoraverunt judices suos, ut etiam qui bonus esse potuerat per naturam, et reli
Abbreviated transcription (Latin):
suos. Om̃s reges eorũ ceciderunt. ñ est ineis
qui inuocet me. Obscurus locus est. attento
lectoris sensu indigens. Ut pͥmũ hystoriã
cognoscamus : paululũ isrł & samariȩ ciui¬
tas conquieuit recepto in se erroris ardore.
donec massa tota ferm̃to similis fieret. &e
cresceret atq erumꝑet. ac popłs intume.¬
scens clamaret ad fores ieroboam regis &e
diceret. Hic est dies ieroboam regis nr̃i. hic÷
festus dies quẽ nob̾ nr̃ constituit imꝑator.
Hunc celebramus. hunc canimus. in hoc susul.¬
tamus &e ludimus. in hoc uitulos aureos ado¬
oramus. Camante popło: principes ñ irati
sunt ut quidã putant. sed & ipsi coeꝑunt
furere a uino &e intelligentiã suȩ mentis
amittere. obliuisci dm̃. & inidolorũ ligna
impingere. Quod cũ rex cerneret. clamare
scilicet popłm & dicere. dies ista regis nr̃i ÷
ce principes quasi temulentos & phanaticos
extendit manũ suã cum illusorib. copula¬
uitq assensum iis qui ei uanis laudib il.¬

Expanded text:
suos. Omnes reges eorum ceciderunt: non est in eis qui invocet me. Obscurus locus et attento lectoris sensu indigens, ut primum historiam cognoscamus. Paulum Israel et Samariae civitas conquievit, recepto in se erroris ardore, donec tota massa fermento similis fieret, et cresceret atque erumperet, ac 72 populus intumescens clamaret ad fores Jeroboam regis, et diceret: Hic est dies Jeroboam regis nostri, hic est festus dies quem nobis constituit imperator noster: hunc celebramus, hunc canimus, in hoc exsultamus et ludimus, in hoc vitulos aureos adoramus. Clamante populo, principes non irati sunt, ut quidam putant; sed et ipsi coeperunt furere a vino, et intelligentiam suae mentis amittere, oblivisci Dei, et in idolorum ligna impingere. Quod cum rex cerneret, clamare scilicet populum et dicere: dies iste regis nostri est, et principes quasi temulentos et fanaticos, extendit manum suam illusoribus, populavit assensum his qui ei vanis laudibus il
Abbreviated transcription (Latin):
in ȩternum. colens uitulos aureos indan
& bethel. Et quia oblita est legis dĩ. & peni.¬
tus se idolis egyptiis mancipauit: iccirco
& dñs obliuiscetur filiorũ eiꝰ. tradens eos
ȩt̃nȩ captiuitati. Qui enim ignorat. ignora¬
bitur. & inpsalmis legiinꝰ. Nescieruntꝰ neq
intellebrerunt in tenebris ambulant.
Omĩa quȩ dicunt᷑ ad decem trib referre pos.¬
sumus ad hereticos. qui reliquerunt regẽ
ȩterna nocte cooꝑti sunt nec habent scien¬
tiam dĩ. & repelluntur a dño ne sacerdo.¬
tio fungantur ei. & filioꝵ quos genuerint
nunquam meminit. quia alieni facti sunt ei.
Scđ̾m multitudinẽ eors sic peccauer̃t mͥ.
Głam eorũ in ignominiã cõmutabo. Peccata

Expanded text:
in aeternum, colens vitulos aureos in Dan in aeternum, colens vitulos aureos in Dan et Bethel: et quia oblita est legis Dei, et penitus Aegyptiis se idolis mancipavit, idcirco et Dominus obliviscetur filiorum ejus, tradens eos aeternae captivati: Qui enim ignorat ignorabitur , et in Psalmis legimus: Nescierunt, neque intellexerunt, in tenebris ambulant . Omnia quae dicuntur ad decem tribus, referre possumus ad haereticos, qui reliquerunt regnumlesiam: et ideo aeterna nocte cooperti sunt, nec habent scientiam Dei, et repelluntur a Domino ne sacerdotio fungantur ei, et filiorum quos genuerint, numquam meminit, quia filii alieni facti sunt ei. Secundum multitudinem eorum, sic peccaverunt mihi: gloriam eorum in
Abbreviated transcription (Latin):
dotio fungaris mͥ. Et oblita es legis dĩ
tui. obliuiscar filiorũ tuorũ & ego. Lax.
Nocti assimilaui matrẽ tuam. Assimilatꝰ est
Ipopłs m̃s. quasi non habens scientiam. Quia
Iti scientiam reppulisti: &e ego repellam te
ne sacerdotio fungaris mͥ. Oblita es legis dĩ
tui. & ego obliuiscar filiorũ tuorũ. Non quo
alia mat̾ sit & alii filii: matrem uocat &
filios. Sed quomodo dñs loquens ad popłm
ꝓpħas & lapidas eos qui ad te missi sunt.
quotiens uolui congregare filios tuos sicut
gallina congregat᷑ pullos suos subalas & no
liuisti. non quod alia esset ierłm & alus popłs
eius. neq enim absq popło ad cementa urb̾
& ligna & lapides loquebatur: sic mater
popłi uocatur frequentia & omis turba na-¬
euis ȩterno silentio conticescit: quia non
habuit legis scientiam nec dĩ p̃cepta serua.¬
uit. recepitq quod fecerat. Ipsa enim dĩ rep¬
pulit legem. & ideo sacerdotium ꝑdidit

Expanded text:
dotio fungaris mihi: et oblita es legis Dei dotio fungaris mihi: et oblita es legis Dei tui, obliviscar filiorum tuorum et ego. LXX: Nocti assimilavi matrem tuam, et assimilatus est populus meus quasi non habens scientiam: quia tu scientiam repulisti, et ego repellam te, ne sacerdotio fungaris mihi: oblita es legis Dei tui, et ego obliviscar filiorum tuorum. Non quod alia mater sit, et alii filii, matrem vocat et filios; sed quomodo Dominus loquens ad populum ssi sunt, quoties volui congregare filios tuos, sicut gallina congregabat pullos suos sub alas suas, et noluisti ? Non quod alia 37 Jerusalem, et alius populus ejus: neque enim absque populo ad caementa urbis et ligna et lapides loquebatur. Sic mater vocatur populi frequentia et omnis turba naejus aeterno silentio conticescit; quia non habuit legis scientiam, nec Dei praecepta servavit, recepitque quod fecerat. Ipsa enim Dei repulit legem, et ideo sacerdotium perdidit
Abbreviated transcription (Latin):
ti plebicula contradicat. quȩ non habeat sacer¬
dodii dignitatem. Et quia tales estis: ideo
tem. & ꝑdetis regnum isrł. Qđ aut̃ dicit ho.¬
die: aut pręsens tempus significat. aut non
fraude & insidis sed clara in captiuitatẽ luce
ducemini. Tantaq erit ur̃i infirmitas. ut
etiam ꝓpħȩ qui uob̾ solebant ꝓpħare men¬
dacium. uobiscum corruant. & sentiant
captiuitatem. Hic ꝓpħas. aut pseudo ꝓpħaᷤᷤ
debemus acciꝑe. aut certe omnem grãtiam
ꝓpħalem. Quam diu enim ñ sunt captȩ decẽ
tribus: habuerunt & helyam ꝓpħam &
helyseum & cȩteros filios ꝓpħarũ. qui ꝓpħa.¬
uerunt in samaria. Unde & amos ꝓpħa qui
de tribu uida erat & deuiculo thecue cogit᷑
redire ad patriam suam. ne in alieno regno
& insamaria ꝓpħaret. Nocte tacere
Ifeci matrẽ tuam. Conticuit popłs m̃s. eo
Iquod non habuerit scientiam. Quia tu scien¬
Itiam reppulisti: & ego repellam tẽ ne sacer.

Expanded text:
ti plebecula contradicat, quae non habet sacerti plebecula contradicat, quae non habet sacerdotii dignitatem. Et quia tales estis, ideo tem, et perdetis regnum Israel. Quod dicit, hodie, aut praesens tempus significat, aut non fraude et insidiis, sed clara in captivitatem luce ducemini, tantaque erit vestri infirmitas, ut etiam prophetae, qui vobis solebant prophetare mendacium, vobiscum corruant, et sentiant captivitatem. Hic prophetas, aut pseudoprophetas debemus accipere, aut certe omnem gratiam prophetalem. Quamdiu enim non sunt captae decem tribus, habuerunt et Eliam prophetam et Elisaeum, et caeteros filios prophetarum, qui prophetaverunt in Samaria. Unde et Amos propheta qui de tribu Juda erat, et de viculo Thecue, cogitur redire ad patriam suam, ne in alieno regno et Samaria prophetaret. Nocte tacere feci matrem quod non habuerit scientiam: Quia tu scientiam repulisti, repellam te  Al.
Abbreviated transcription (Latin):
&e aerem liberum cęlũq ñ uideant : hoc
ñ tam irati quam clementis est dñi. ut quę
mala sunt auferant᷑ de terra.
Ueruntamen unusquis ñ udicoe & non ar¬
Iguatur uir. Popłs enim tuus. sic̃ hĩ qui
Icontradicunt sacerdoti. & corrues hodie.¬
S ce corruet etiam ꝓpħa tecum. Lxx. Ut
Inullus neque uidicet᷑ neq arguat quisqua
arguat quisquã: suꝑiori capło coaptandũ
estꝰ. Sed nos hebreos sequamur. Prouocati
adiudicium dĩ filii isrł qui habitant in
terra. ut causas dominicȩ indignationis
audirent & prȩterita peccata cognosce.¬
rent. ꝓpt̾ quȩ hostib traderent᷑: nunc
quia inscelerib ꝑseuerant & impudenti
dm̃ fronte conteminunt. audiunt. NoN
necesse est ut ueniatis ad iudiciũ & iN
uris flagitus arguamini. quia tante
estis impudentiȩ. ut ne conuicti quidem pu¬
dorem habeatis &e uerecundiam. sed contradi¬
catis michi. quasi si discipłs magistro. sacerdo¬

Expanded text:
et aerem liberum coelumque non videant: hoc et aerem liberum coelumque non videant: hoc non tam irati quam clementis est Domini, ut quae mala sunt, auferantur de terra. Verumtamen unusquisque non judicet, et non arguatur vir: populus enim tuus sicut hi qui contradicunt sacerdoti, et corrues hodie, et corruet etiam propheta tecum. LXX: Ut nullus neque judicetur, neque arguatur quisquam: arguatur quisquam, superiori capitulo coaptandum est: sed nos Hebraeos 36 sequimur. Provocati ad judicium Dei, filii Israel, qui habitabant in terra ut causas Dominicae indignationis audirent, et praeterita peccata cognoscerent, propter quae hostibus traderentur, nunc quia in sceleribus perseverant, et impudenti Deum fronte contemnunt, audiunt: Non necesse est ut veniatis ad judicium, ut in vestris flagitiis arguamini; quia tantae estis impudentiae, ut nec convicti quidem, pudorem habeatis et verecundiam; sed contradicatis mihi, quasi si discipulus magistro sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ra. sed e regione maledictũ & mendaciũ
& homicidium & furtũ & adulteriũ iN¬
undauerunt. & sanguis sanguinẽ tetigit.
iccirco lugebit terra cum habitatorib suis.
& infirmabitur. ut non babeat bestias agri
& uolucres cęli & pisces maris deficient
Cum enĩ captiuitas decem tribuum uenerit:
habitatore sublato bestiȩ quoq &e uolucres
cȩli &e pisces maris deficient. iramq dñi
etiam muta elementa sentient. Hoc qui ñ
credit accidisse popło isrł: cernat hilliri.¬
cum. cernat t̾racias. macedoniã atq panno.¬
nias. omnem t̾rã quȩ a ꝓponti de & bõspho¬
ro usq ad alpes iulias tenditur. & ꝓbabit
cum hominib & animantia cuncta deficer
quȩ inusus hominũ acreatore priꝰ alebant᷑
Si aut̃ uoluerimus ut quidã putant feros
homines bestias int̾p̃tari. & uolucres cȩli
eos qui eleuentur insuꝑbiã & omĩa humana
contemnant. & pisces qui irrationabiles
sunt & ita bruti ut nichil omĩno sapiant.

Expanded text:
dictum, et mendacium, et homicidium, et furtum, et adulterium inundaverunt, et sanguis sanguinem tetigit: idcirco lugebit terra cum habitatoribus suis, et infirmabitur, ut non habeat bestias agri, et volucres coeli, et pisces maris deficient. Cum enim captivitas decem tribuum venerit, habitatore sublato, bestiae quoque et volucres coeli et pisces maris deficient; iramque Domini etiam muta elementa sentient. Hoc qui non credit accidisse populo Israel, cernat Illyricum, cernat Thracias, Macedoniam atque Pannonias, omnemque terram, quae a Propontide et Bosphoro usque ad Alpes Julias tenditur, et probabit cum hominibus et animantia cuncta deficere, quae in usus hominum a Creatore prius alebantur. Sin autem voluerimus, ut quidam putant, feros homines bestias interpretari, et volucres coeli eos, qui elevantur in superbiam, et omnia humana contemnunt, et pisces maris, qui irrationabiles sunt, et ita bruti, ut nihil omnino sapiant,
Abbreviated transcription (Latin):
as. & iuxta altare lucus & arhores ñ plan-¬
tentur. ne scilicet passiua & uoluptuosa
religio austeritatẽ unius & uerȩ religionis
euertat. E contrario isrł sacrificabat in mon.¬
tib & in collib adolebat incensum. excelsa
t̃rȩ diligens loca qui excelsũ reliquerat
dm̃. & umbrã quęrens ꝑdiderat ueritatem.
Hoc est quod leginus de singulis regib Ue¬
runtam̃ excelsa ñ abstulitꝰ. ad huc popłi
immolabat & sacrificabat in excelsis. Qđ
hebraice appellatur. Bama. Heretici sibi¬
sullimitatẽ dogmatũ reꝑmittunt. & sacri¬
tes sub quib sc̃s quiescere dr̃. Assumunt
aut̃ interdũ therebintũ quȩ uixta isaiam
folia non habet. ut abraham imitari uidean¬
tur exemplum. deo fornicabuntur
filiȩ ur̃ȩ. & sponsȩ ur̃ȩ adulterȩ erunt.
Non iuisitabo suꝑfilias ur̃as cum fuerint¬

Expanded text:
Deus: et juxta altare lucus et arbores non planDeus: et juxta altare lucus et arbores non plantentur, ne scilicet passiva et voluptuosa religio austeritatem unius et verae religionis evertat. Econtrario Israel sacrificabat in montibus, et in collibus adolebat incensum, excelsa terrae diligens loca, quia excelsum reliquerat Deum, et umbram quaerens perdiderat veritatem. Hoc est quod legimus de singulis regibus: Verumtamen excelsa non abstulit: adhuc populus immolabat et sacrificabat in excelsis , quod Hebraice appellatur BAMA  . Haeretici sublimitatem sibi dogmatum repromittunt, et sacrites, sub quibus Sanctus requiescere dicitur. Assumunt autem sibi interdum terebinthum, quae juxta Isaiam folia non habet, ut Abrahae imitari videantur exemplum . Ideo fornicabuntur filiae vestrae, et sponsae vestrae adulterae erunt. Non visitabo super filias
Abbreviated transcription (Latin):
dereliquisti. & dixisti. Uadã suꝑ omnem
collem excelsũ. & diffundar infornicatione
mea subt̃ omẽ lignũ frondosũ. & in psalmo
dr̃. Perdiduti om̃s qui fornicantur abs tẽ.
Principium enĩ fornicationis. idolorũ inuen¬
tio. Nunquam heretici suo errore satiantur.
nec cessant a fornicationis turpitudine. &
cotidie ñ custodiendo legem & scripturas
scãs dm̃ derelinquunt. in saniunt & in ebri¬
ant᷑. & ꝑdito mentis iudicio adorant idola
quȩ de suo corde finxerunt. fornicationisq
sp̃u possidentur.Suꝑ capita montiũ
sacrificabant. & suꝑ colles accendebant
Ithymiama. subtus quercũ & populum &
therebintũ. quia bona erat umbra eius.
Laxx. Suꝑuerticem montium sacrificabant.
& suꝑ colles immolabant. subt̃ quercũ &e po¬
pulum & nemorosas arbores. qui a bonũ erat
umbraculum. In lege prȩceptũ ut non sacri.¬
ficetur dño nisi in loco quem elegerit dñs

Expanded text:
dereliquisti et dixisti: Vadam super omnem dereliquisti et dixisti: Vadam super omnem collem excelsum, et diffundar in fornicatione mea subter omni ligno frondoso . Et 40 in Psalmo dicitur: Perdidisti omnes qui fornicantur abs te . Principium enim fornicationis, idolorum inventio. Numquam haeretici suo errore satiantur, nec cessant a fornicationis turpitudine, et quotidie non custodiendo Legem et Scripturas sanctas, Dominum derelinquunt, insaniunt et inebriantur, et, perdito mentis judicio, adorant idola, quae de suo corde finxerunt, fornicationisque spiritu possidentur. Super capita montium sacrificabant, et super colles accendebant thymiama: subtus quercum et populum et terebinthum, quia bona erat umbra ejus. LXX: Super verticem montium sacrificabant, et super colles immolabant: subter quercum et populum et nemorosas arbores, quia bonum erat umbraculum. In Lege praeceptum est ut non sacrificetur Domino, nisi in loco quem elegerit Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
ita fornicatio ac uoluptas ꝑuertit sensũ
animũq debilitat. & de rationabili homine
brutũ efficit animal. ut ganeas & lupana.¬
ria & libidinum lustra sectetur. Cũq ita
cor loco suo motum fuerit: ligna & lapides
deos putat. & adorat oꝑa manuũ suarum.
Inde & ꝓpħa quasi stupens & mirabundus
eloquitur. Popłs m̃s qui quondã meo uoca¬
batur nomine. lignũ interrogauit & uir¬
gas. Qđ genus duunationis. greci. Po s a¬
o cefiã ÷. uocant. Unde & in ezechihel
legimus. quod uirgas suas miscuerit nabu¬
chodonosor contra amon & ierłm. & exierit
uirga contra ierłm. Causaq huiꝰ amentiȩ
fornicationis est sp̃s. qui decepit eos ut for.¬
nicarentur a dõ suo. Fornicatio aut̃ idola¬
triã sonat. uixta illud qđ inieremia legimꝰ.
Ꝙ mȩchabantur in ligno ce lapide. Et dixiꝰ
postquã fornicati sunt cumhis omĩb. re-¬
uertere adme: & non est reuersa in toto
corde sed in mendacio. Et rursum. Me

Expanded text:
ita et fornicatio ac voluptas pervertit sensum, ita et fornicatio ac voluptas pervertit sensum, animumque debilitat: et de rationali homine, brutum efficit animal, ut ganeas et lupanaria et libidinum lustra sectetur. Cumque ita cor loco suo motum fuerit, ligna et lapides deos putat, et adorat opera manuum suarum. Unde et propheta quasi stupens et mirabundus eloquitur: Populus meus qui quondam meo vocabatur nomine, lignum interrogavit et virgas: quod genus divinationis Graeci ῥαβδομαντείαν vocant. Unde in Ezechiel legimus, quod virgas suas miscuerit Nabuchodonosor contra Ammon et Jerusalem, et exierit virga contra Jerusalem : causaque hujus amentiae fornicationis est spiritus, qui decepit eos, ut fornicarentur a Deo suo. Fornicationem autem idololatriam nominat, juxta illud quod in Jeremia legimus: Et moechabantur in ligno et lapide, et dixi: postquam fornicati sunt cum his omnibus, revertere ad me, et non est reversa in toto corde sed in mendacio. Et rursum: Me
Abbreviated transcription (Latin):
querunt in non custodiendo. Fornicatio &
Iuinũ &e ebrietas aufert cor. Popłs m̃s in
Sligno suo interrogauit. & baculus eius
Iannuntia uit ei. Sp̃s enim fornicationũ
Idecepit eos & fornicati sunt a dõ suo.
Larx. & cõmedent & non implebuntur.
Fornicati sunt ce non dirigent᷑. qm̃ dñm reli¬
querunt ut non custodirent. Fornicationẽ
& unum & ebrietatẽ. suscepit cor popłimei.
Iln auguris int̾rogabant. & in uirgis suis
tanto plus utentib se famem creat.
Econtrario beati esurientes & sitientes iu¬
sticiam. qm̃ ipsi saturabunt᷑. Si c̃ iusticia
saturat: si iniquitas substantiã ñ habens
uana comedentes fraude deludit. & ute¬
ros deuorantium uacuos derelinquit.
Fornicati sunt. & non cessauerunt.
Uires infornicatione deficiunt. &e fornican.¬
di desiderium non quiescit. Fornicatȩ sunt
legendum. fornicatio & uinum & ebrietas
aufert cor. Sicut enĩ uinum & ebrietas
eum qui biberit mentis suȩ impotẽ facit:

Expanded text:
querunt in non custodiendo. Fornicatio, et querunt in non custodiendo. Fornicatio, et vinum, et ebrietas aufert cor. Populus meus in ligno suo interrogavit, et baculus ejus annuntiavit ei: Spiritus enim fornicationum decepit eos, et fornicati sunt a Deo suo. LXX: Et comedent, et non implebuntur: fornicati sunt, et non dirigentur: quia Dominum reliquerunt, ut non custodirent: fornicationem et vinum, et ebrietatem suscepit cor populi mei: in auguriis interrogabant: 39 et in virgis suis tanto plus utentibus se famem creat. Econtrario beati esurientes et sitientes justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Sicut justitia saturat, sic iniquitas substantiam non habens, vana comedentes fraude deludit, et uteros devorantium vacuos derelinquit. Fornicati sunt, et non cessaverunt. ires in fornicatione deficiunt, et fornicandi desiderium non quiescit. Fornicatae sunt legendum: Fornicatio et vinum et ebrietas aufert cor. Sicut enim vinum et ebrietas eum qui biberit, mentis suae impotem facit:
Abbreviated transcription (Latin):
tiam sustinebunt. quia non solum oꝑa eorũ
uisitabit quȩ appellantur uiȩ in quib in¬
grediuntur. sed & cogitationes quib ut
t᷑alia facerent tractauerunt. Non solum
enim opus. sed & cogitatio mali oꝑis poenaᷤᷤ
luet. De hereticis facilis intelligentia est.
qđ quanto plures fuerint tanto magis de¬
linquant dõ & glorient᷑ in popłis. & iccir.¬
co decipiant infelices ut peccata popłi cõme.¬
dant. & ꝑdulces sermones deuorent domos
uiduarum. Cum enĩ uiderint aliquos de-¬
linquentes: aiuint. Nichil aliud quęrit ds̃
nisi fidei ueritatem. quam si custodieritis.
ñ curat quid agatis. Hȩc dicentes in iniqui¬
tatib eorũ subleuant animas eorũ. ut
non solum non agant poenitentiã nec hu¬
milientur. sed gaudeant in scelerib suis
& erecta ceruicẽ gradiant᷑. Vnde & popłs
& sacerdos. & ii qui docti sunt & ii qui do¬
cuerunt. pari uidicio constringentur.
Y comedent & non saturabunt᷑. Fornicati
sunt & non cessauerunt. qm̃ dñm dereli

Expanded text:
a eorum visitabit, quae appellantur viae, in quibus ingrediuntur; sed et cogitationes, quibus ut talia facerent, tractaverunt. Non solum enim opus, sed et cogitatio mali operis poenas luet. De haereticis facilis intelligentia est, quod quanto plures fuerint, tanto magis delinquunt Deo, et glorientur in populis: et idcirco decipiant infelices, ut peccata populi comedant, et per dulces sermones devorent domus viduarum . Cum enim viderint aliquos delinquentes aiunt: Nihil aliud quaerit Deus nisi fidei veritatem, quam si custodieritis, non curat quid agatis. Haec enim dicentes, in iniquitatibus eorum sublevant animas eorum, ut non solum non agant poenitentiam, nec humilientur; sed gaudeant in sceleribus suis, et erecta cervice gradiantur. Unde et populus et sacerdos, et hi qui docti sunt, et hi qui docuerunt, pari judicio constringentur. Et comedent, et non saturabuntur: et fornicati sunt, et non cessaverunt: quoniam Domi
Abbreviated transcription (Latin):
nos in effeminatos uertimꝰ. Aquila auten.¬
idest mutatos. hoc ostendere uoluit quod
suam naturã mutauerit &e de uiris facti
ꝓprie meretrices appellauit. Laxx. t̃e tr̃
a popło separatos. qui sibi uidebantur
a uulgo aliquid plus habere. De uerbo
breuit᷑ disseruimus. nunc ad sensũ capłi
reuertamur. Grandis offensa est. postquã
peccaueris irã dni ñ mereri. Fornicatus
&e sponsȩ & absque uindicta suo sceleri re¬
linquuntur: ut quod filii &e uxor parenti
fecerant & marito hoc in liberis suis &
uxorib sentiant. & ꝓprio dolore intelli-¬
gant dolore dĩ. qui in tantũ iratꝰ est ut ne.¬
quaquam ꝑcutiat delinquentes. Qd & apłs
ad romanos scribens. mystico sermone testa¬
tur. Dicentes enim se esse sapientes stulti fa¬
cti sunt. & mutauerunt głam incorrupti
bilis dĩ insimilitudinẽ imaginis corru.¬
ptibilis hominis. & uolucrũ. & quadrupe.¬
dum. & serpentium. & quia cum idolis fu-¬

Expanded text:
nos in effeminatos vertimus. Aquila autnos in effeminatos vertimus. Aquila autid est, mutatos, 42 hoc ostendere voluit, quod suam naturam mutaverint, et de viris facti prie meretrices appellavit. Septuaginta τεt, a populo separatos, qui sibi videbantur a vulgo aliquid plus habere. De verbo breviter disseruimus, nunc ad sensum capituli revertamur. Grandis offensa est postquam peccaveris, iram Domini non mereri. Fornicatus et sponsae, et absque ulla vindicta in suo scelere relinquuntur, ut quod filii et uxor vero parenti fecerant et marito, hoc in liberis suis et uxoribus sentiant, et ex proprio dolore intelligant dolorem Dei, qui intantum iratus est, ut nequaquam percutiat delinquentes. Quod et Apostolus ad Romanos scribens, mystico sermone testatur: Dicentes enim se esse sapientes, stulti facti sunt, et mutaverunt gloriam incorruptiDei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis, et volucrum, et quadrupedum, et serpentum . Et quia cum idolis fu