comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad uolatuim. quo mã sic nati ihac uita fumus. ut si uolumꝰ amnmã
Quod ũ in latere positum dicitur. hoc significat qđ nuinquã asecreto cordis
nr̃i ꝑopationẽ drire debemus ex ꝓposito intentionis. s eraccident occasione
necesitatis. Et fortassis ñ sine causa hec defenestra tacuit scriptura quia & si
pogitationẽ aliquando uoluntite ȩxire siceat. mĩ quã tam̃ ꝑ oꝑatione foras ꝓ¬
dire debemus insi ex necessitite. Quod etiã ꝑ hoc conuenient inuintu. qͥa
homo ipse quando uoluit fenestrã apuit: ut aues emuteret. Ostium u foris a
des clausum &e rur sum abeo aꝑtum eẽ legitur ut homo enret. Quatuor modis¬
eximus ꝑactionẽ. Ac tiones namq alie sunt carnales ide que adusum corpons
ꝑinent: aliȩ spiritales quȩ ꝑtinent ad instructionẽ mentis. Adutras q bom &
mali exeunt. Qui adexplendã uolũptatẽ terrenis actionib foris inseruiunt.
similes sunt inmundis animalib que de arca exierunt. Qui autẽ eas ad

Expanded text:
ad volatum . Quoniam sic nati in hac vita sumus, ut si volumus animam ere. Quod vero ostium in latere positum dicitur, hoc significat quod nunquam a secreto cordis nostri per operationem exire debemus ex proposito intentionis, sed ex accidenti occasione necessitatis. Et fortassis non sine causa hoc de fenestra tacuit Scriptura; quia, etsi per cogitationem aliquando voluntate exire liceat, nunquam tamen per operationem foras prodire debemus, nisi ex necessitate. Quod etiam per hoc convenienter innuitur, quod homo ipse quando voluit fenestram aperuit, ut aves emitteret. Ostium vero foris a Deo et clausum, et rursum apertum ab eo esse legitur, ut homo exiret. CAP. Ieximus per actionem. Actiones namque aliae sunt carnales, id est quae ad usum corporis pertinent; aliae spirituales, qua pertinent ad instructionem mentis. Ad utrasque boni et mali exeunt. Qui ad explendam voluptatem terrenis actionibus foris inserviunt, similes sunt immundis animalibus, quae de arca exierunt. Qui autem eas ad
Abbreviated transcription (Latin):
creatura ex dono creatoris: & cerminus mea diuinȩ rationis similitudinẽ:
quia ipsa quȩ sua conditione mutabilitati sub iacent. dum hoc ex beneficio
creatoris accipiunt. ut nunquã ꝓrsus ẽẽ desinant. qͦdam mͦ opus temꝑale
ȩterni opificis imitat᷑ stabilitatẽ. Tercius modus ẽ quando cõsidamꝰ qͦmͦ
uratur deus ministerio creaturarũ. ad implenda iudicia sua siue ꝓ sua mis¬
ricordia beneficia largiendo. siue ꝓnr̃o merito erogando supplicia. In hac
autẽ consideranone inuenimus om̃ia ẽe̾ instrum̃tũ diuinȩ dispensationis.
& nr̃ȩ prauitatis argum̃tũ. In hoc genere cõtemplationis audimꝰ omnem
creaturã tribus uocibus nobis loquentẽ de .iii. ue¬

Expanded text:
ris, et cernimus in ea divinae rationis similitudinem, quia ipsa, quae pro sua conditione mutabilitati subjacent, dum hoc ex beneficio Creatoris accipiunt, ut nunquam prorsus esse desinant, quodammodo opus temporale aeterni opificis imitatur stabilitatem. Tertius modus est, quando consideramus quomodo utatur Deus ministerio creaturarum ad implenda judicia sua, sive pro sua misericordia beneficia largiendo, sive pro nostro merito supplicia. In hac autem consideratione invenimus omnia esse instrumentum divinae dispensationis, et nostrae pravitatis argumentum. In hoc genere contemplationis audimus omnem creaturam tribus vocibus nobis loquentem. Prima
Abbreviated transcription (Latin):
onem ꝓ cuiris ecliam & uitã fideliũ contemplatus eim tibi aderemplũ
ꝓponis. ilatirudmẽ qͥn quaginta cubitorũ cor extendis. Si duine
pagine quȩ tg̨uita libris continetur adeptiis fueris. in altutudine
stigunit i eubitorum cor tuũ erigis. hec est arca quã edificart debere
or sunt te rmim pattũ tueꝵ quos tibi trãsgredi non licet. qs altisimus
consitut nadat uime ũ filiorũ istihel. quando seꝑabit filos alama
ee gemus dundebar hec ẽ tena qũ in habitare debes ÷ es pasci inasiinus entis
Riequnese q̃ ini fieo hos patieres sub hoc tecto mane. habita in aomo hus qꝓres¬
pientiã niũ aduma secreta rimari conaris. auȩ nobis ds ꝑ scritirta s ui
aperire uoluit. altitudmẽ tͥginta cubitoꝵ transcendit᷑. Si usq infinem
secnli non ereliͤ eccdiam duraturã. & aliquando di destituendã alinilio
tientor ĩ enbiter longitudinẽ transis. Si frequent̃ ae amnctoriso ouris ont¬

Expanded text:
esiam, et vitam fidelium contemplatus eam tibi ad exemplum proponis, et in latitudinem quinquaginta cubitorum cor extendis. Si vero divinae paginae, quae triginta libris continetur, scientiam adeptus fueris, in altitudinem triginta cubitorum cor tuum erigis. Haec est arca, quam aedificare debes. Isti sunt termini patrum tuorum, quos tibi transgredi non licet, quos Altissimus constituit juxta numerum filiorum Israel, quando separabat filios Adam, et gentes dividebat. Haec est terra, quam inhabitare debes, et pasci in divitiis ejus. Requiesce ergo intra hos parietes, sub hoc tecto mane, habita in domo hac, procelsapientiam tuam divina secreta rimari conaris, quae nobis Deus per scripturam suam aperire noluit, altitudinem triginta cubitorum transcendis. Si usque in finem saeculi non credis Ecclesiam duraturam, sed aliquando Dei destituendam auxilio, tunc centum cubitorum longitudinem transis. Si frequenter de amatoribus hujus mun
Abbreviated transcription (Latin):
Er tra ut mausuetudinẽ exhibeas. in tus ut caritatẽ nͥamittas.
latenus eñi insecreto conscientiȩ tuę suauit pausare pote ris:ms¬
insi
pͥus malos & extra ꝑmansuetudinẽ tolerare. & in tus didi ceris ꝑca
ritatẽ non odisse. Bitumen calide nature eͥ & nascitur de rerra fulminata.
& caritas ꝓcreatur in anima timore diuini udicii ꝑ cussa. He inceps ui¬
deamus de m̃sura arce qualit̾ fieri possit in nobis. Diximus supra trecen¬
tos cubitos preseus scłm designare. Si gͦ tu cogitationẽ tuã diueris a
exordio mundi usq adfinẽ. & ꝑ transiens consideraueris que & quanta

Expanded text:
Extra ut mansuetudinem exhibeas, intus ut charitatem non amittas. Extra ut mansuetudinem exhibeas, intus ut charitatem non amittas. latenus enim in secreto conscientiae tuae suaviter pausare poteris, nisi prius malos, et extra per mansuetudinem tolerare, et intus didiceris per charitatem non odisse. Bitumen calidae naturae est, et nascitur de terra fulminata, et charitas procreatur in anima timore divini judicii percussa. Deinceps videamus de mensura arcae, qualiter fieri possit in nobis diximus supra trecentos cabitos praesens saeculum designare. Si ergo tu cogitationem tuam duxeris ab exordio mundi usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
sub stituunt. ita enã inm̃te nr̃a p̃terita p̃sentia & futura ꝑ cogitationẽ simul
subsistunt. Sigͦ ꝑstudiũ meditationis assidue cor nr̃m in habitare ceperimꝰ
iam quodam mͦ temꝑales ee destitimus. & quasi mortui mundo facti intus cũ dõ
uiuimus. Tunc quic qͥd fortuana extra molituri faciletontempnimꝰ si ibi fixuim
e desiderium nr̃m ubi mutabilitati ñ sub iacemus. ubi nec p̃terita reqͥramus.
nec expectemus futura. ubi nec timeamus aduersa. habeamus gͦ rectis. ha¬
beamus utiles & castas cogitationes quia de tali materia fabricamꝰ arcã nr̃am.
lsta sunt ligna que in aqua missa natant. inigne posita ardent. quia tales
cogitationes. fluxus carnalium delectationũ de orsum ñ p̃munt᷑. s fłama
caritatis incendit. Nec timeas hunc ignẽ intectis tuis. ue ribi sinon arse¬
rit ex eo tab̾naculũ tuũ. Postea bituminabis arcam tuã intus & ex¬
tra.

Expanded text:
substiterunt, ita etiam in mente nostra praeterita, praesentia, et futura per cogitationem simul subsistunt. Si ergo per studium meditationis assidue cor nostrum inhabitare coeperimus, jam quodammodo temporales esse desistimus, et quasi mortui mundo facti intus cum Deo vivimus. Tunc quidquid fortuna extra molitur facile contemnimus, si ibi fixum est desiderium nostrum, ubi mutabilitati non subjacemus. Ubi nec praeterita relinquamus, nec exspectemus futura, ubi nec cupiamus hujus vitae prospera, nec timeamus adversa. Habeamus ergo rectas, habeamus utiles et castas cogitationes, quia de tali materia fabricabimus arcam nostram. Ista sunt ligna, quae in aquam missa natant, in igne posita ardent, quia tales cogitationes fluxus carnalium delectationum deorsum non premit. sed flamma charitatis incendit. Nec timeas hunc ignem in tectis tuis. Vae tibi si non arserit ex eo tabernaculum tuum. Postea bituminabis arcam tuam intus et extra.
Abbreviated transcription (Latin):
ris ut facias om̃ia mandata eius. faciet te dñs excelsiorem cunctis
gentibus que uersantur in terra. Benedictus eris in agro. benedistus¬
Mittet dñs super cellaria tua. & super om̃ia opera manuum
tuarum benedictioniem.

Expanded text:
ris ut facias omnia mandata ejuris ut facias omnia mandata ejugentibus quae versantur in terra. Benedictus eris in civitate, et benedictus in agro, benedictusMittet Dominus super cellaria tua, et super omnia opera manum tuarum, benedictionem
Abbreviated transcription (Latin):
inflatur quia eam nulla ꝓsperitas adtollit. non est ambitiosa qui a
non uult aliis preponi. nonquerit que sua sunt quia conmunia
ꝓpriis. non propria conmunibus anteponit. non irritatur qui a
non prouocatur ad iram. & non sołu opere non nocet. s nec mału
cogitat. non gaudet suꝑ iniquitate. congauder aute ueritati. om̃ia
suffert in actu pro ueritate om̃ia credit que ueritas suadet. om̃ia
sperat que ueritas promittit. om̃ia sustinet in ipso capite id est
inxp̃o. Caritas nunquam excidit. quia ce si opera cessent. ipsa tam̾
caritas nec in hoc scło nec in suturo finitur. Uł caritas in electis
non excidit. quia & si electus aliquis criminaliter peccet. caritas ta¬
men in eo non excidit in regressibiliter. Hanc autem uirtutem
qui seruat in operibus suis. benedictionẽ consequitur. scriptura
affiriante que loquitur ad popułu ifraheliticũ sic. Si autẽ audie¬

Expanded text:
inflatur, quia eam nulla prosperitas attollit: non est ambitiosa, quia inflatur, quia eam nulla prosperitas attollit: non est ambitiosa, quia non vult aliis praeponi: non quaerit quae sua sunt, quia communia propriis, non propria communibus anteponit: non irritatur, quia non provocatur ad iram, et non solum opere non nocet, sed nec malum cogitat: non gaudet super iniquitate, congaudet autem veritati: omnia suffert in actu pro veritate; omnia credit quae veritas suadet; omnia sperat quae veritas promittit; omnia sustinet, in ipso capite, id est Christo. Charitas nunquam excidit , quia etsi opera ejus cessent, ipsa tamen charitas nec in hoc saeculo, nec in futuro finitur. Vel charitas in electis non excidit, quia, etsi aliquis electus criminaliter peccet, charitas tamen in eo non excidit irregressibiliter. Hanc autem virtutem qui servat in operibus suis, benedictionem consequitur, Scriptura affirmante quae loquitur ad populum Israeliticum sic: Si autem audie
Abbreviated transcription (Latin):
dest. Caritas en̾i uirtutũ om̾iu̾ optinet pͥncipatũ. unde & uincułũ ꝑfecti¬
onis dicitur. eoqͦd uniuerse uirtutes eius uinculo religent᷑. O qu̾a beata est
uirtus caritatis. que om̃s amplectitur. om̃s diligit. om̃s fouet. peccata de let.
uirtutes nutrit. & sicut scriptũ est conprimit iram. excludit odia. expel¬
lit auaritiam. conprimit rix̾a. & fugat pariter om̃ia uicia. Inter oppro¬
bria secura est. inter iras placida. inter odia benefica. in ueritate sirma.
N prauis impugnatoribus non diripitur a latronibus non furatur.
ab incendio non crematur. ab heresi non auuditur. Indiuidua stat. inex¬
pugnabilis manet. inconcussa ꝑseuerat. incorrupta letatur. Caritas est¬
concordia mentiũ. societas electorũ. Caritas paciens est quia in aduer¬
sitate non frangitur. benigna est quia amicis & inimicis opera mi¬
sericordie impendit. Caritas non emulatur quia alterius bonum ai¬
ligit ut suũ. non agit ꝑperã quia ad opus prauũ non ducitur. non

Expanded text:
tum obtinet principatum, unde et vinculum perfectionis dicitur , eo quod universae virtutes ejus vinculo religentur. O quam beata est virtus charitatis, quae omnes amplectitur, omnes diligit, omnes fovet; peccata delet, virtutes nutrit; et, sicut scriptum est, comprimit iram, excludit odia, expellit avaritiam, comprimit 551 rixam, et fugat pariter omnia vitia! Inter opprobria secura est, et inter iras placita, inter odia benefica, in veritate firma: a pravis impugnatoribus non diripitur, a latronibus non furatur, ab incendio non crematur, ab haeresi non dividitur: individua stat, inexpugnabilis manet, inconcussa perseverat, incorrupta laetatur. Charitas concordia est, meritum et societas electorum. Charitas patiens est, quia in adversitate non frangitur: benigna est, quia amicis et inimicis opera misericordiae impendit: charitas non aemulatur, quia alterius bonum diligit ut suum: non agit perperam, quia ad opus perversum non ducitur: non
Abbreviated transcription (Latin):
falsos fr̃s pacientissima. libera in paulo ad arguendũ. humilis in petro
ad obedienołu. humana in xp̃ianis ad confitendu. diuina in xp̃o ad
ignoscendũ. Caritas gͦ mira. pulera. optima. docet & operat᷑. Caritas eni¬
docet. ut semꝑ diligatur qͦd diligendũ est. & nunquã diligat᷑ qͦd diligen

Expanded text:
falsos patientissima: libera in Paulo ad arguendum, humilis in Petro falsos patientissima: libera in Paulo ad arguendum, humilis in Petro ad obediendum, humana in Christianis ad confitendum, divina in Christo ad ignoscendum. 38. Charitas ergo mira, pulchra, optima docet et operatur. Docet enim ut semper diligatur quod d
Abbreviated transcription (Latin):
magnificat. pigrũ excitat at pugnet. pugnantẽ iuuat ut unicat. uicto¬
r̾e coronat ut regnet. Scientẽ inflatũ tangit ut humilietur. idiota humilłe
elocet ut sapiat & exaltet᷑. blanditur sine adulatione. seuit s sine crude¬
litate. Cũ infirmis humiliao infirmatur. cũ scandalizatis urit᷑. Agit
magna. agit minima. ut nunqua sit ociosa. Gaudet in confessoribus
iocundatur in uirginibus. feruet in martiribus. regnat in angłis. In
humilibus confessoribus redolet ut uiola. in deuotis uirginibus. ger¬
minat ut lilium. in sc̾is martiribus rubet ut rosa. in beatis angelis pre¬
fulget ut aurũ obrrx̃. O qua dulce & salubre est uincułũ caritatis.
in qua affirmante beato augustino. pauꝑ diues est. sine qua diues pauꝑ est
Hec in prosperitatibus tẽperat. in aduensitatibus tolerat. intẽptatione
tutissima. in hospitalitate latissima. inter ueros fr̃s letissima. inter

Expanded text:
magnificat. Pigrum excitat ut pugnet, pugnantem juvat ut vincat, victomagnificat. Pigrum excitat ut pugnet, pugnantem juvat ut vincat, victorem coronat ut regnet. Scientem inflatum tangit ut humilietur, idiotam humilem docet ut sapiat et exaltetur. Blanditur sine adulatione, saevit sine crudelitate; cum infirmis infirmatur, pro scandalizatis uritur; agit magna, agit minima, ut nunquam sit otiosa. Gaudet in confessoribus, jucundatur in virginibus, fervet in martyribus, regnat in Angelis. In humilibus confessoribus redolet ut viola, in devotis virginibus germinat ut lilium, in sanctis martyribus rubet ut rosae, in beatis Angelis fulget ut aurum obrizum. O quam dulce et salubre est vinculum charitatis, in qua, affirmante beato Augustino, pauper dives, sine qua dives pauper est! Haec in prosperitatibus temperat, in adversitatibus tolerat, in tentatione tutissima, in hospitalitate latissima, inter veros fratres laetissima, inter
Abbreviated transcription (Latin):
cerni possuit. fide. uł elemosinarũ largitione. ułscientia. uel
icumiorũ. uł uigiliarũ afflictionibus. uł martirio. Hec enĩ
conmunia sunt. electis &e reprobis. Sola ergo caritas filiosdĩ di¬
stingit a filiis gehenne dicente dño. In hoc cognoscent om̃s quia
mei estis discipuli. si dilectionẽ habueritis ad inuicẽ. Caritas congre¬
bonũ & quã iocunłũ. habitare fr̃s in unũ. &alibi scriptum est. Ubi
natio. s firma caritas in ꝑpetuũ Nulla uirtus sine caritate robo¬
ratur. immo in peccatũ uertitur. Peritus enĩ sine caritate stultus
est. & idiota qui libet si caritatẽ habet ualde cloctus est. scriptura¬
sic affirmante. Ille tenet & qͦd latet & quod patet in diuinis serme¬
nibus. qui caritatẽ tenet in moribus. O qͥd digne de caritate refe¬
ram. que scientiam non abscondit ignorantibus. nec fructũ indi¬
gentibus. nec infirmis negat medicina. nec sanis titelam.
caritas interna inspiratione predestinatos uocat. uocatos iustificat. iustos

Expanded text:
entia, vel jejuniorum vel vigiliarum affectionibus, vel martyrio: haec enim sunt communia electis et reprobis. Sola ergo charitas filios Dei a filiis gehennae distinguit, dicente Domino: In hoc cognoscent omnes quia mei estis discipuli, si dilectionem habueritis ad invicem . Charitas congrebonum et quam jucundum habitare fratres in unum . Et alibi scriptum est: « Ubnatio, sed firma charitas in perpetuum. » Nulla virtus sine charitate roboratur, imo in peccatum vertitur. Peritus enim sine charitate stultus est; et idiota quilibet, si charitatem habet, valde doctus est, divina Scriptura testante. Ille tenet et quod patet, et quod latet in divinis sermonibus qui charitatem tenet in moribus. O quid digne de charitate referam, quae scientiam non abscondit ignorantibus, nec 550 fructum indigentibus, nec infirmis negat medicinam, nec sanis tutelam! Charitas interna inspiratione praedestinatos vocat, vocatos justificat, justos
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ uirtutis. Na sic̃ apłs ait. si linguis hominũ loquar & angłoꝵ. cari¬
tatẽ autẽ ñ habeam. factus sũ uelut es sonans aut cinbału titiniens &¬

Expanded text:
mentum virtutis. Nam, sicut Apostolus ait, Si linguis hominum loquar et Angelorum, charimentum virtutis. Nam, sicut Apostolus ait, Si linguis hominum loquar et Angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum ut aes sonans, aut cymbalum ti
Abbreviated transcription (Latin):
ad intelligendũ. accendit ad diligenołũ corroborat ad operandum.
ad perseuerandũ. Caritas est utia uerborũ oe cogitatioriũ. uita uͥtutũ
& operũ. quia singula hec si ex radice caritatis non pullulant.
non uiuunt s mortua sunt. It̾e caritas est uita beatarũ animarum
uita etiã angłorũ. quia nec animȩ nec angeli uiuunt nisi ꝑ caritatẽ
cłi qua pascuntur. It̾e caritas est mors criminũ. uirtus pugnantiũ
palma iustorũ. qua fides concipit. ad qu̾a spes currit. cui ꝓfectus om̃i¬
ũ bonorũ deseruit. Non est autẽ caritas ꝑfecta. nͥ cũ dilectione dĩ amor
fraternus teneatur. Qui enĩ a fraterna societate secernitur diuine cari¬
tatis participatione pͥuatur. Xp̾s ds &e homo est. Totũ gͦ xp̃m nondiligit.
qui homine odit. Quamuis gͥ quidã fide atq operibus bonis uideant᷑ esse
participes. tam̃ quia fraterna dilectione pͥuantur nulłũ habent incre-¬

Expanded text:
ad intelligendum, accendit ad diligendum, corroborat ad operandum ad intelligendum, accendit ad diligendum, corroborat ad operandum et perseverandum. Charitas est vita verborum et cogitationum, vita virtutum et operum; quia singula haec si ex radice charitatis non pullulant, non vivunt, sed mortua sunt. Item charitas est vita beatarum animarum, vita quoque Angelorum; quia nec animae nec Angeli vivunt nisi per charitatem Dei qua pascuntur. Item charitas est mors criminum, virtus pugnantium, palma victorum: quam fides concipit, ad quam spes currit, cui profectus omnium bonorum deservit. Non est autem charitas integra, nisi cum dilectione Dei amor fraternus teneatur: qui enim a fraterna societate secernitur, divinae charitatis participatione privatur. Christus Deus et homo est: totum ergo Christum non diligit qui hominem odit. Quamvis aliqui fide et bonis operibus videantur esse participes; tamen quia fraterna dilectione privantur, nullum habent incre
Abbreviated transcription (Latin):
uł minus diligendu est. nec equalit qͦd minꝰ uł ampliꝰ nec minꝰ qͦd
ȩqualiter uł amplius. debet ergo unus quisq homo. quatuor tantũ
diligere. dm̃ scilicet. angłos. semet ipsũ. om̃s homines. illia aut̾ẽ abhis
minime liligenda st̃. s ꝓ loco &e tẽpore utenłũ est eis. & ꝓcondicione
sua. laudandus est atq admirandus creator. in illis. Uerbi gr̃a. deus
&e ꝓximus semꝑ diligendus est. peccatũ autẽ nũ quã diligenłũ est Itẽ
ds non minus nec equaliter respectu alicuius. s magis diligendusẽ.
Nec ꝓximi magis uł minus diligendi st̃ s equaliter. licet opera
gis nec ȩqualiter. ut anime nr̃e diligenda st̃ s minus. Itẽ docet apo¬
stolus hominẽ gaudere cũ gaudentibus. flere cũ flentibus. abstine¬
re ab illicitis. transcendere illicita. cdare suꝑflua. partiri necessaria.
inimicũ diligere mori ꝓ proximo. Caritas purgat. cor illuminat
accendit corroborat. Purgat dico a sordibus peccatoꝵ. illuminat

Expanded text:
endum est, nec aequaliter quod minus vel amplius, nec minus quod aequaliter vel amplius. Debet unusquisque homo quatuor tantum diligere: Deum scilicet, Angelos, semetipsum, et homines. Alia autem ab his minime diligenda sunt, sed pro loco et tempore utendum est eis, et pro conditione sua laudandus atque admirandus est Creator in illis. Verbi gratia Deus et proximus semper diligendus est, peccatum autem nunquam diligendum est: item Deus non minus vel aequaliter respectu alicujus, sed magis diligendus est; nec proximi minus nec magis diligendi sunt, sed aequaliter, licet opera gis, nec aequaliter ut animae diligenda sunt, sed minus. 39. Item docet hominem gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus, abstinere ab illicitis, transcendere licita, dare superflua, partiri necessaria, inimicum diligere, pro proximo mori. Charitas purgat cor, illuminat, accendit, corroborat: purgat, dico, a sordibus peccatorum, illuminat
Abbreviated transcription (Latin):
tari aut̾ẽ solet de dilectione di. & dilectione ꝓximi que quã precedat.
ligatur. Sic ergo olilectio dĩ p̾cedit. ut incipiens precedat dilectionẽ
xximi ut ab illa nutrienda & hec est indilectione ꝑfectio. ut si arti¬
culus necessitatis uenerit. moriatur homo quocunq genere mor¬
tis. ante qu̾a trans grediatur unũ de preceptis dĩ minimis. indi¬
lectione uero ꝓximi hec est ꝑfectio. ut diligat homo inimicum
suum. &e ponat animã suam ꝓfr̃ibus suis. Sic enĩ seriptũ est. dili

Expanded text:
tari autem solet de dilectione Dei et proximi, quae quam praecedat. tari autem solet de dilectione Dei et proximi, quae quam praecedat. ligatur. Sic ergo dilectio Dei praecedit ut incipiens: procedit a dilectione proximi, ut ab illa nutrienda. Et haec est in dilectione Dei perfectio, ut si articulus necessitatis evenerit, moriatur homo quocunque genere mortis, antequam transgrediatur unum de praeceptis Dei minimis. In dilectione vero proximi haec est perfectio, ut homo diligat inimicum suum, et ponat animam suam pro fratribus su
Abbreviated transcription (Latin):
rio suꝑbus bona sua attendendo si qua sunt. & non mala que mu¬
ta ĩunt. attendenlo etiam mala aliorũ e non bona. & alios deprimit
& se ipsũ exaltat. Unde tiecessaria est nobis quedã preteritarũ obliui-¬
o uirtutũ. qͦd sic intesligo ut nunquã ad suꝑ biencłu alicuius uir-¬
itis meminerimꝰ. Uixtutũ nãq memoria ad simplicẽ dĩ laułe
relata. non sołu reprehensibilis non est s etiam laudabilisẽ.¬
debenius ꝓximis dare. non t̾epore necessitatis ipsa necessaria noti dare
sed partiri debemus. sicut beatus Gregorius testatur dicens. Minus ꝓxi
mũ amare conuincitur. qui necessitate cogente ei necessaria ñ partit᷑
& reuera caritas magis uult ut duo tolerabili afficiantur inopia.
qu̾ã urius intolerabili torqueatur miseria. Nec mirũ. quia caritas
non querit que sua st̾. Iuxta uires succurrit. &e ultra uires uult. Dubi¬

Expanded text:
rio superbus bona sua attendendo, si qua sunt, et non mala quae murio superbus bona sua attendendo, si qua sunt, et non mala quae multa sunt, attendendo etiam mala aliorum et non bona, et alios deprimit, et se ipsum exaltat. Unde necessaria nobis est quaedam praeteritarum oblivio virtutum, quod sic intelligo, ut nunquam alicujus virtutis meminerimus. Virtutum namque memoria ad simplicem laudem Dei relata, non solum reprehensibilis non est, sed laudabilisdebemus proximis dare nostra tempore necessitatis: ipsa necessaria nostra non dare, sed partiri debemus. Sic enim beatus Gregorius testatur: « Minus amare proximum convincitur, qui necessitate cogente, necessaria non partitur. » Et revera charitas magis vult ut duo tolerabili afficiantur inopia, quam unus intolerabili torqueatur miseria: nec mirum quia charitas, quae non quaerit quae sua sunt, juxta vires occurrit, et ultra vires vult. 36. Dubi
Abbreviated transcription (Latin):
litatis uirtutes congregas. sic es quasi ille qui puluerẽ inuento por
egerit monstrabis esse excelsius. Noli te putare qͥdquã fecisse cũ fece¬
ris. & plenissime cuncta fecisti. Noli tuoru̾ corrimpere fructus labo-¬
rũ. Noli cursũ in inane dirigere. ne post mille circuitus mercedẽ
laboris amittas. Si enĩ laudandũ eise te drxeris. culpabilis effectus es.
etiam si fueras ante laudabilis. Si uͦ inutiłẽ te fatearis factus es utilis.
eciam si sueras ante culpabilis. Propter que necessariũ est ad humi¬
litate conseruancła si adest. uel ad eami ad ipiscenda si non ad est.
ut diligenter consideres non bona tua sed mala.tã occulta quam
publica. attenclas etiam aliorũ non mala sed bona & si quandoq
non apparent in publico forte latent inocculto. qͦd piũ est suspicari.
Sic fit utiliter ut temet ipsũ depͥmendo aliũ exaltes. sicut ẽ contra¬

Expanded text:
litatis virtutes congregas, sic es ut ille qui pulverem in vento portlitatis virtutes congregas, sic es ut ille qui pulverem in vento portllud quod egeris, esse monstrabis excelsius. Noli te putare quidquam fecisse cum feceris, et plenissime cuncta fecisti. Noli tuorum corrumpere fructus laborum. Noli cursum in inane dirigere, ne post mille circuitus mercedem laboris amittas. Si enim laudandum te esse dixeris, culpabilis effectus es, etiamsi fueras ante laudabilis; si vero inutilem esse te fatearis, factus es utilis, si fueras etiam ante culpabilis. 9. Propter quod necessarium est ad humilitatem conservandam, si adest, vel ad eam adipiscendam, si deest, ut diligenter consideres non bona tua, sed mala tam occulta quam publica; attendas etiam aliorum non mala sed bona: et si quandoque non apparent in publico, fortasse latent in occulto, quod pium est suspicari. Sic fit utiliter, ut temetipsum deprimendo, alium exaltes sicut econtra
Abbreviated transcription (Latin):
tes. & cũ in occulto corelis suꝑbiant. ante oculos hominũ uolunt uideri
humiles. dolose agentes qu̾e ad mołu aurifex do losus si anułu argen
simplex nec laudibus homitũ effertur alia est uirtutibus ditata.
nec tamen ab hominibus honorata est. alia ab hominibus hono¬
rata nec tamen uirtutibus ditata. Ille simplicẽ habere dicitur
humilitatẽ. qui nec uiciis subiacet nec uirtutũ copia fulcitur
unde suꝑbiat.nec in his que preualet alicui se prefert. Cũ uͦ
oblata lelectat. & uttuꝑiũ qu̾auis cũ de est quandoq non time¬
atur. tamen cũ ad est uulnerat. in ꝓuicdũ. Pretereundũ autẽ
non est modo quod humilitatis uirtus idõ inter alias uirtutes
eximia dicitur. quia hanc inse unicus dĩ filius ad exẽpłũ nobis maxi¬
me exibuit. & ꝑ hanc uirtutẽ oñs laquei multiformis ꝓditoris
set extensos. & admirando quereret quis eoi euadere posset. respon

Expanded text:
tes; et cum in occulto cordis superbiant, ante oculos hominum volunt videri tes; et cum in occulto cordis superbiant, ante oculos hominum volunt videri humiles, dolose agentes, quemadmodum aurifex dolosus, si annulum argesimplex, nec laudibus hominum effertur; alia est virtutibus ditata, nec tamen ab hominibus honorata est; alia ab hominibus honorata, nec tamen virtutibus ditata. Ille simplicem dicitur habere humilitatem, qui nec vitiis subjacet, nec virtutum copia fulcitur unde superbiat nec in his quae praevalet, alicui se praefert. Cum veoblata delectat; et vituperium, quamvis cum deest quandoque non timeatur, tamen cum adest vulnerat improvidum. 8. Praetereundum autem non aestimo, quod humilitatis virtus ideo inter alias virtutes eximia dicitur, quia hanc in se unicus Dei Filius ad exemplum nobis maxime exhibuit, et per hanc virtutem omnes laquei multiformis proditoris ret extensos, et admirando quaereret quis eos evadere posset, divina
Abbreviated transcription (Latin):
tit ut nichil ꝓficiant. immo ut deficiant. Unde & recte humilitas
cordis murus dicitir cont᷑ inuisibilia teptamenta. & hum ilitas corpo¬
ris ante murale cont̾ exteriora inpedimenta. dicitur etiã humilitastis¬
ris fortitudinis a ficie inimici. quia quem admodu turris in aliqua ei¬
uitate est pulcritudo & munimentũ eiuitatis. sic humilitas est puleritu¬
do & minimentũ cordis. Est etiam humilitas inutilis. quando homo
& ab oꝑe se retrahit &e sub silentio abscondit. quia timet uileĩcere si
sibi forte obrtiat᷑ id unde conscientia metuit. Est & alia humilitas nor
edifcans. sed destruens. cũ aliquis loco uł tempore non congruo dictis uł fac¬
tis inmoderate se deicit. llis etiã quandoq intuentibiis. qui leuiter
scandalixantur. Est & humilitas simulata ypocritarũ. qui speciem hu¬
milttatis pretendunt in habitu de eadẽ ostensa bumilitate suꝑbien¬

Expanded text:
tit, ut nihil proficiant, imo ut deficiant. Unde et recte humilitas tit, ut nihil proficiant, imo ut deficiant. Unde et recte humilitas cordis murus dicitur contra invisibilia tentamenta; et humilitas corporis, antemurale contra exteriora impedimenta. Dicitur etiam humilitas turris fortitudinis a facie inimici; quia quemadmodum turris in aliqua civitate est pulchritudo et munimentum civitatis, sic humilitas est pulchritudo et munimentum cordis. 6. Est etiam inutilis humilitas, qua homo et ab opere se retrahit, et sub silentio abscondit, quia timet vilescere, si forte sibi objiciatur id unde conscientia metuit. Est et alia humilitas non aedificans, sed destruens, cum aliquis loco vel tempore non congruo dictis vel factis immoderate se dejicit, illis etiam quandoque intuentibus qui leviter scandalizantur. Est et humilitas simulata hypocritarum, qui speciem humilitatis praetendunt in habitu, de eadem specie ostensa superbien
Abbreviated transcription (Latin):
tũ dicitur. qua homo incipit penitendo peccata. sua confiteri. & sub
humilitas. est em̃ humilitas in depositione tẽporalium. Sequuntur alię
lis & contra uerb̾u inpaticie pacisice & contra uerbũ iactantię loqurt᷑
humiliter. due in corpore. quia & uilitas est in habrtu & mortifica¬
tio in carne. Duȩ incorele. quia ce conmue consiliũ preponit ꝓprio.
& propria uoluntate postposita alternis se subdit imperio. mplius
Humilitas guasi quedã fouea sub terranea est. in qua tesaurus uirtu¬
tũ tutissime reconiditur. ubi nec predonũ uiolentia irruit. nec fu¬
res effodiunt & furantur. Est etiam humilitas clipeus inpenetrabilis. qͦ
sp̃ualiter. ꝓtegimur. Est gladius indeficiens. ex utraq parte feriens.
quia & humilitas exteri&e exteriores inimicos salubriter ꝑcutit ut
peniteant. & interior humilitas in uisibiles inimicos fortiter ꝑcu¬

Expanded text:
tum dicitur, qua homo incipit poenitendo peccata sua confiteri, et subdtum dicitur, qua homo incipit poenitendo peccata sua confiteri, et subdhumilitas. Est enim humilitas in depositione temporalium possessionum. Seqlis contra verbum impatientiae pacifice, et contra verbum jactantiae loquitur humiliter. Duae in corpore, quia et vilitas est in habitu, et mortificatio in carne. Duae in corde, quia et commune consilium praeponit proprio; et propria voluntate postposita, alterius se subjicit imperio. 5. Humilitas quasi quaedam fovea est subterranea in qua thesaurus virtutum tutissime reconditur, ubi nec praedonum violentia irruit, nec fures effodiunt et furantur. Est etiam humilitas clypeus impenetrabilis, quo protegimur spiritualiter; gladius indeficiens ex utraque parte feriens: quia et exterior humilitas exteriores inimicos salubriter percutit ut poeniteant, et interior humilitas 539 invisibiles inimicos fortiter percu
Abbreviated transcription (Latin):
amice ascende superius. Unde & omis humilis ꝓculdubio aicendit. Nec ali¬
quo modo uera humilitas nouit casum. semꝑ enĩ in irno est & ꝓpriã con¬
tẽpnit excellentiam. Si enĩ humilitas & suꝑbia contraria sunt. & saꝑbia
est amor ꝓpriȩ excellentiȩ. recte humilitas est. conteptus propriȩ excellentiȩ.
Sicut enĩ suꝑbia est uiciũ quo homo excecatus sibi ipsi placet. eũ in hoc dis¬
pliceat clo & hominibus. sic humilrtas est uirtus qua homo illumitiatus
sibi ipsi displicet. in quo ꝓfectu dõ & homin ibus placet. Est autẽ humili¬
tas alia incipiens. alia ꝓficiens. alia ꝑfecta. Incipiens est in nouitiis. ꝓficiens
in bene pugnantibui. ꝑfecta in emeritis. est aut̾e alia sufficiens. alia ha¬
bundans. alia suꝑabundans. Illa humilitas est sufficiens qua homo sub¬
dit se maiori & non p̾fert eguali. illa est habundans qua homo subdit se

Expanded text:
Amice, ascende superius . Unde et omnis humilis procul dubio ascendit, nec aliAmice, ascende superius . Unde et omnis humilis procul dubio ascendit, nec aliquo modo vera humilitas novit casum; semper enim in imo est, et propriam contemnit excellentiam. Si enim humilitas et superbia contrariae sunt; superbia autem est amor propriae excellentiae: recte humilitas est contemptus propriae excellentiae. Sicut enim superbia est vitium, quo homo excaecatus sibi ipsi placet, cum et in hoc displiceat Deo et hominibus; sic et humilitas est virtus, qua homo illuminatus sibi ipsi displicet, in quo profecto et Deo et hominibus placet. 4. Est autem humilitas alia incipiens, alia proficiens, alia perfecta. Incipiens in novitiis, proficiens in bene pugnantibus, perfecta in emeritis. Est alia sufficiens, alia abundans, alia superabundans. Illa humilitas est sufficiens, qua homo subdit se majori et non praefert se aequali. Illa est abundans, qua homo subdit se
Abbreviated transcription (Latin):
Ille cecidit ad suam & suorũ ꝑniciem. xp̃s descenclit ad suorũ electorũ
exaltationẽ. Suꝑbia de angło fecit diabołũ. humilitas xx̃i de siliis di¬
aboli fecit filios cłi. Suꝑbus diabolus cũ suis de celo cecilit in inferm̃̃.
xp̃s humilis cũ suis regressus ab inferis ascendit in cełũ. Uides ergo
quanta sit in una sit in una xp̃i ꝑsona hominis sublimitas sine ho¬
minis merito. & dĩ humilitas sine dĩ debito. caritas sine modo exem¬
płũ sine exemplo. Si ergo deus humiliatur interra. cur adhuc homo
suꝑbit puluis &e cinis uermis &e putredo. qui hodie extollitur & cras ñ
inuenitur.: Preponit autẽ sexp̾o. qui in hac terra est suꝑbis ubi xp̃s
inuentus est humilis. Uerumtamen si ascenderit usq ad cełu suꝑbia eiꝰ.¬
&e capud eius nubes tetigerit. ut sterquiliu̾ in fine ꝑletur. & quoaltius
ascenderit ante homines. eo deterius ruit ante dm. Humilitas uͦ quo
humilius descendit ante homines. eo altius ascendit ante deum.

Expanded text:
cendit ad electorum suorum exaltationem. Superbia de angelo fecit diabolum, humilitas Christi de filiis diaboli fecit filios Dei. Superbus diabolus cum suis de coelo cecidit in infernum; Christus humilis cum suis regressus ab inferis coelum ascendit. Vides ergo quanta sit in una Christi persona hominis sublimitas sine hominis merito, et Dei humilitas sine Dei debito, charitas sine modo, exemplum sine exemplo. Si ergo Deus humiliatur in terra, cur adhuc homo superbit, pulvis et cinis, vermis, putredo, qui hodie extollitur, et cras non invenitur? Praeponit autem se Christo, qui in hac terra est superbus, ubi Christus inventus est humilis. Verumtamen si ascenderit usque in coelum superbia, et nubes caput ejus tetigerit, ut sterquilinium in fine perdetur; et quo altius ascenderit ante homines, eo deterius ruit ante Deum; humilitas vero quo humilius descendit ante homines, eo altius ascendit ante Deum.
Abbreviated transcription (Latin):
nea. Iuste igitur ac misericor di ter deus homo factus est. Mise¬
ricorditer quidẽ quantũ addm. qui nichil homini nisi pe¬
nã debuit. iuste uͦ quantũ ad homine̾ ut in ꝑsona xp̃i homo dõ

Expanded text:
nea. Juste igitur ac misericorditer Deus homo factus est: misenea. Juste igitur ac misericorditer Deus homo factus est: misericorditer quidem quantum ad Deum, qui nihil homini nisi poenam debuit; juste vero quantum ad hominem, quia homo Deo
Abbreviated transcription (Latin):
liuore sanati sumuis. Oi nieffabilis dĩ clementia. qui ꝓpͥo filio su¬
onon pepeit. s ꝓ nobis om̃ibus tradidit ilłu. Qui ꝓnobis natu
est & nobis. & in mundo conuersatus est. & nobis mortiuis est. pauꝑ¬
pauꝑ &e humilis in cruce. nr̃a participaris. sua tã benigne dispen¬
sans. ut sccłni uitã eius esset nr̃a conu̾satio. & in morte eius esset¬
ir̃a redẽptio. Ecce dĩ humilitas inconparabilis. quia conparationẽ
dignã non recipit. inestimabilis quia estimari non potest. inef¬
fabilis quia uerbis esfari non porest. ut dł̃ & dñs om̃iũ fieret ho¬
mo. & sintimꝰ orti̾ium inuisibilis. uideretur. panis angłoꝵ. aleretur.
urtus celorũ infirmaret᷑. inta moreret᷑ s huius misterii cau¬
sa est dĩ iusticia. in misericordia Suꝑbia qͥꝑpe hominem ꝓstraue¬
rat. s dõ digne satis facere non poterat. nec homo qui debuit.
nec angłs qui non debuit. s nec alia creatura ad hoc fuit ido¬

Expanded text:
s Dei clementia, qui proprio Filio suo non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum, qui et nobis natus est, et nobis in mundo conversatus est, et nobis mortuus est, papauper et humilis in cruce, nostra participans, sua tam benigne dispensans, ut secundum vitam ejus esset nostra conversatio, et in morte ejus nostra redemptio! 2. Ecce Dei humilitas incomparabilis, quia comparationem dignam non recipit; inaestimabilis, quia aestimari non potest; ineffabilis, quia verbis explicari non potest, ut Deus et Dominus omnium fieret homo et servus omnium, invisibilis videretur, panis Angelorum aleretur, virtus coelorum infirmaretur, vita moreretur; sed hujus mysterii causa est, Dei justitia et misericordia. Superbia quippe hominem prostraverat, sed Deo digne satisfacere non poterat nec homo qui debuit, nec angelus qui non debuit, sed nec alia creatura ad hoc fuit ido
Abbreviated transcription (Latin):
y̾s igitur cum in forma dĩ esset. non rapinam arbitratus est
Uesse se equalem dõ. s semet ipsũ exinaniuit formam serui acctꝑi¬
ens. Exinaniuit dico. ut fieret minor patre. minor seipso. minor
angło. sub deret᷑ hominib. quia & ipsi ioseph ut nutricio. & sce
mariȩ ut matri.iuxta id qͦd scriptũ est. & erat subditus illis. Ex¬
maniuit etiam se. ut non solũ homo fieret. s & pauꝑ. Esuriuit
quide. sitiuit. lassatus est. s quia uoluit. Tandẽ exinaniuit se us¬
q ad derisiones. & opprobria. &e flagella. sicut ouis ad occisionẽ
ductus est. ce sicut agnꝰ corã tonelente se sic non aperuit os suũ.

Expanded text:
esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens . Exinanivit, dico, ut fieret minor Patre, minor se ipso, minor Angelo; subderetur hominibus, quin et ipsi Joseph ut nutritio, et sanctae Mariae ut matri, juxta id quod scriptum est: Et erat subditus illis . Exinanivit etiam se ut non solum homo fieret, sed et pauper. Esurivit quidem, sitivit, lassatus est, sed quia voluit. Tandem exinanivit se usque ad derisiones, opprobria, flagella; sicut ovis ad occisionem ductus est, et sicut agnus coram tondente se non a
Abbreviated transcription (Latin):
infantium facit disertas. uolo si possum de uirtutũ statu uariabi¬
li queda que legendo reperi. quedã de doctoribus tuen audiui. sin¬
plici sermone colligere. adiungendo etiam si qua forte occurreriu
quȩ fidei non repugnent &e racione roborentur. ꝓ araclitus ergo
qui aspirando preuenit. ꝑ om̃ia subsequatur. cor irpadiet. obscu¬
ra reseret. efficatiam prestet. ad głam suam. ad utilitatem me¬
ami. acl ꝓfectũ nouitiorũ. qui de monte suꝑbiȩ in conualle plara¬
tionis descendunt. qui in lege dĩ meditantur die ac nocte s
quia humilitas genitͥe est uirtutũ. & hominis humilitas ñ ab ho

Expanded text:
infantium facit disertas, volo, si possim, de virtutum statu variabili quaedam quae legendo reperi, quaedam quae a doctoribus meis audivi, simplici sermone colligere, adjungendo etiam si qua forte occurrerint, quae fidei non repugnent, et ratione roborentur. Paracletus ergo qui aspirando praevenit, per omnia subsequatur, cor irradiet, obscura reseret, efficaciam praestet, ad gloriam suam, ad utilitatem meam, ad profectum Novitiorum, qui de monte superbiae in convallem plorationis descenderunt, qui in lege Domini meditantur die ac nocte. Sed quia humili
Abbreviated transcription (Latin):
ille est. ut si denuo adme uenerit obsecr̾e̾ eũ netecedat. sed sẽꝑ¬
mecũ maneat.H. Uere ille dilectus qui uisi tauit te . s uenit
inuisibilis. uerut occultus. uenit in comp̾hensibilis. uenit
ut tangat te.non ut uidrat᷑ ate. Uenit ut anmoneat te. ñ
ut comp̾hendat᷑ a te.uenit ñ ut totũ infundat se. s ut gu¬
standĩ p̾beat se. ñ ut impleat desideriũ. s ut trahat affec¬
tũ. primitias quascła porrigit suȩ delectionis. ñ plenitudi¬
n̾e eribet ꝑfectȩ saciͤtatis. Et hoc est qͦd maxime ad atrã tue des¬
ponsationis. ꝑtinet. qͦd ille qͥ in futuro se uidentũ tibi &ꝑpe¬
noscas se tibi ad gustandu p̾bet. simul etiã ut inter̾i de ab¬
sentia etꝰ consoleris. quando eius uisitatione ne deficias inces¬
santer reficeris. Queso anima mea multa iã diximꝰ. posthec
om̃ia unũ agnosce. unũ dilige. unu̾ sequere. unũ arerehene

Expanded text:
ille est, ut si denuo ad me venerit, obsecrem eum ne recedat, sed sempille est, ut si denuo ad me venerit, obsecrem eum ne recedat, sed semper permaneat. HOMO. Vere ille est dilectus tuus qui visitat te, sed venit invisibilis, venit occultus, venit incomprehensibilis. Venit ut tangat te, non ut videatur a te; venit ut admoneat te, non ut comprehendatur a te; venit non ut totum infundat se, sed ut gustandum praebeat se; non ut impleat desiderium, sed ut trahat affectum; primitias quasdam porrigit suae dilectionis, non plenitudinem exhibet perfectae satietatis. Et hoc est quod maxime ad arrham desponsationis tuae pertinet, quod ille, qui in futuro se tibi noscas se tibi ad gustandum praebet. Simul etiam interim de absentia ejus consoleris, quando ejus visitatione ne deficias incessanter reficeris. Quaeso, anima mea, multa jam diximus, post haec omnia unum agnosce, unum dilige, unum sequere, unum apprehende,
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc aitt̾e ultimuꝰ intergͦ ⁊tionis meę uerb̾ũ. benigne ut susci¬
pias queso. Qͥ est illud dulce qͦd in eius recordatione aliquan.¬
do me tangere solet. & t̾a suauiter atq ueementer afficere.
ut iam tera quodãta a memeriesa abalienari ⁊ nescio quo ab¬
strahi inciꝑiame subito enĩ in ricuor & tota inmutor. & bene
mͥ esse in cipit ulrra qu̾a dierre sufficiam. Exhilarat᷑ conscientia.
in obliuione uenit om̃is ỹterrtorũ dolorũ miseria. exubrat
amus. clerescit urcellectus. tor illuminat᷑ desideria io euri
bus amorii iã teneo. & nescio qͥd illud sit. & iam̾ illud semꝑ
retinere & nunquã perdere toto arinisu laboro. luctat᷑ qͥda mͦ
delectabiliter aniniꝰ ne recedat ab eo qͦd sẽꝑ amplecti desidat. &¬
quasi in illo om̃iũ desideriorũ sinẽ inuenit. Sũme & ineffabili¬
ter exultat nichil amplius querens. nichil ultra appetens. sc̃ꝑ
sie esse uolens. Nũ qͥd ille est dilectus meus Queso dic mͥ ut sciã si

Expanded text:
Hoc ultimum interrogationis meae benigne, ut suscipias, quaeso, quid est illud dulce, quod in ejus recordatione aliquando me tangere solet, et tam vehementer atque suaviter afficere, ut jam tota quodammodo a memetipsa abalienari, et nescio quo abstrahi incipiam. Subito enim innovor et tota immutor, et bene mihi esse incipit ultra quam dicere sufficiam. Exhilaratur conscientia, in oblivionem venit omnis praeteritorum dolorum miseria, exsultat animus, clarescitbus amoris intus teneo, et nescio quid illud sit, et tamen illud semper retinere, et nunquam perdere toto adnisu laboro. Luctatur quodammodo delectabiliter animus, ne recedat ab eo, quod semper amplecti desiderat, et quasi in illo omnium desideriorum finem invenerit summe et ineffabiliter exsultat, nihil amplius quaerens, nihil ultra appetens, semper sic esse volens. Nunquid ille est dilectus meus? Quaeso, dic mihi, ut sciam an
Abbreviated transcription (Latin):
namq lie uoluntates. ad filios bale cognationes: ad filios ⁊elphe
pertinent actiones. Uoluntates itaq seu cogitationes. quam uis
rectas quantumlibet utiles. quomodo miramur uł qnͣ laudal¬
bimus: quas mimine uidemis : Et quã uis uera laus sit de recta
uoluntate : eam trañ nmime laudamus nisi appareat in oꝑe
Per opus enĩ bonum bona uoluntas in notescit. ut uire bonȩ opini

Expanded text:
namque Liae voluntates, ad filios Balae cogitationes, ad filios Zelphae namque Liae voluntates, ad filios Balae cogitationes, ad filios Zelphae pertinent actiones. Voluntates itaque seu cogitationes, quamvis rectas, quantumlibet utiles, quomodo miramur, vel quando laudabimus quas minime videmus? Et quamvis vera laus sit de recta voluntate, eam tamen non laudamus nisi appareat in opere. Per opus enim bonum bona voluntas innotescit, ut jure bonae opini
Abbreviated transcription (Latin):
triunt. pęne semꝑ humilitatem extingit. Solent em̃ quȩ ꝑ gad
⁊ aser funt hominibꝰ miranda. abstinentie uidelicet .⁊ pacientiȩ
opera. operantem nontimidũ s tumidũ reddere: nontam humilẽ
quã contumacẽ efficere. Q. uid gͥ amplis mrandñ. quid magis oĩu
laude p̃dicandũ: quã cum im̃ malis sepe extriguitur diumi ti¬
moris reuerentia non nimuitur sed augetur: Qura ergo solemu
singulari laude efferre quem uidemus ettã post uirtutum oꝑa non
solum de c̃ sed de hommũ parua offensa non parum trepidare. recte
ruben mandragoras post natos gad ⁊ aser inuenisse dr̃: quia quẽ¬
libet exopibꝰ p̃claris ad timorẽ non tumorẽ profecisse miramur.
Notandum sane quod hȩ de quibꝰ locuti sumus mandragore. nec
post natos tot lie nec post geminos liberos bale: sed post natuuta¬
tem filioꝵ zelphe statim iuenuitur legintur muente. Ad filios

Expanded text:
triunt, pene semper humilitatem exstinguunt. Solent enim quae per Gad triunt, pene semper humilitatem exstinguunt. Solent enim quae per Gad et Aser fiunt hominibus miranda, abstinentiae videlicet et patientiae opera, operantem non timidum, sed tumidum reddere; non tam humilem, quam contumacem efficere. Quid igitur amplius mirandum? quid magis omnium laude praedicandum, quam cum unde in aliis saepe exstinguitur, divini timoris reverentia non minuitur, sed augetur? Quia ergo solemus singulari laude efferre, quem videmus etiam post virtutum opera non solum de Dei, sed de hominum parva offensa non parum trepidare, recte Ruben mandragoras post natos Gad et Aser invenisse dicitur; quia quemlibet ex operibus praeclaris ad tumorem non ad timorem profecisse miramur. Notandum sane quod hae, de quibus locuti sumus mandragorae, nec post natos tot Liae, nec post geminos liberos Balae, sed post nativitatem filiorum Zelphae statim leguntur inventae. Ad filios
Abbreviated transcription (Latin):
rescat. Debet amor humane laudis prius temperari. post mo¬
dum si posset fieri. debet etiam penitus abscidi. Unde est quod
rachel partẽ mandragoram petisse legitur. Lia uero post mo¬
dum ad ia cob loquens. non de sola parte gloriatur: Ad me in¬
quit itrabis: mercede enĩ conduxite pro mandragoris filii
miei. Pro manragoris inquit. non proparte manragorarũ
filu mei. Abscente ad huc uiro. uix lia partem conordit. s. in enuis ad¬
uentu eius desiderio uberius accensci. nil sibi ex eis ulterus reser¬
uari uoluit. Sic unnirum mens hommis dum spiritali dulcedine
tangitur: quic quid prius de humana laude concupierat. libent
rediguntur sub rachel potestate. Nouit enĩ rachel quam lia mandra¬
goris melius uti: nam quicquid affectio cordis usurpat ad laudem
sui. rectius sane racio retorquet. ad głam dĩ. Sed quid hoc dicumis
eẽ: quod p̃ceteris filiis lie. ruben bonȩ opinionis mandragoras potu¬

Expanded text:
reseat. Debet itaque amor humanae laudis prius temperari; postmoreseat. Debet itaque amor humanae laudis prius temperari; postmodum, si posset fieri, debet etiam penitus abscindi. Unde est quod Rachel partem mandragorarum petiisse legitur; Lia vero postmodum ad Jacob loquens, non de sola parte gloriatur. Ad me, inquit, intrabis: mercede enim conduxi te pro mandragoris filii mei . Pro mandragoris, inquit, non pro parte mandragorarum filii mei. Absente adhuc viro, vix Lia partem concedit, sed in ejus adventu ejus desiderio uberius accensa, nihil sibi ex eis ulterius reservari voluit. Sic nimirum mens hominis dum spirituali dulcedine tangitur, quidquid prius de humana laude concupierat libenter ae, rediguntur sub Rachel potestate. Novit enim Rachel quam Lia mandragoris melius uti: nam quidquid affectio cordis usurpat ad laudem sui, rectius sane ratio retorquet ad gloriam Dei. Sed quid hoc dicimus esse quod prae caeteris filiis Liae, Ruben bonae opinionis mandragoras potu