comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nlclia. nͥi in firmo aunẽ
tuã.i.clementiam. hũili
appniquat d̾: nõ suꝑbo. se¬
ple desid̾ia mea. iõ meli¬
nai qm̃i ego sum inops ab
alio nõ hñs opem. ⁊ pauꝑ.
ꝑme. tali itelinat deis : di

Expanded text:
nclina mihi infirmo aurem tuam, id est clementiam. Humili appropinquat Deus, non supeple desideria mea. Ideo inclina, quoniam ego sum inops, ab alio non habens opem, et pauper per me. Tali inclinat Deus; di
Abbreviated transcription (Latin):
tus quiꝑpe gͣdus ẽ. ⁊t̃ tu¬
unti: uoluntas tua ẽ. ascẽ¬
dis amando: descendis ne¬
gligendo. stans int̾ra ini
celo es: oi diligas dm̃.nõ
eñ sie leuat᷑ cor : quomͦi
corpꝰ leuat᷑ mutatione lo¬
ci. cor si: mutatione uo¬
iuntatis. Quo leuaru:
t̾ea a maritudo. Uide as

Expanded text:
tus quippe gradus est; iter tuum voluntas tua est. Ascendis amando, descendis negligendo. Stans in terra, in coelo es, si diligas Deum. Non enim sic levatur cor, quomodo corpus levatur mutatione loci; cor vero mutatione voluntatis. Quo levavi? rra, amaritudo. Vide as
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ que fecit deus uin¬
dicans. ⁊ adiungitur de¬
sereat᷑ ⁊ pareat. ita ħ gͦ dicl̾t
t᷑ a quo p̃dicunt᷑: tanquam
ab eis dicant᷑ quib accide
oliam. tro. Qd̃ aũ ait inhereditatẽ tua. scien¬
electi. s nõ excecati. Non gͦ pꝰfunt ħ accipi :. de temꝑib pͥ
bi excecati erant. õsq fideles aduenit̃tib romanid¬

Expanded text:
 quae fecit Deus vindicans, et adjungitur desereatur et parcat. Ita haec ur a quo praedicit cur tanquam ab eis dicantur, quibus accideo est. Quod autem ait, In haereditatem tuam, scienelecti, sed non excaecati. Non ergo possunt haec accipi de temporibus post robi excaecati erant, omnesque fideles adventantibus Romani
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsentit adam mulieri. ita nec mͦ pot̾ aliqua mala
suasio inte: nͥ carnis tue pͥmo descd̾tũ ꝯmou̾it cui
Dea si mente ꝯsenseris : cecidit ⁊ passer. si aũ uit¬
ciitur desid̾ia carnis: auferitur arma ꝯ cupis¬
centie. ⁊ incipit curtur hr̃e pullos. Uñ idẽ apło.

Expanded text:
sentit Adam mulieri. Ita nec modo potest aliqua mala suasio in te, nisi carnis tuae primo desiderium commoverit: cui postea, si mente consenseris, cecidit et passer. Si autem vincuntur desideria carnis, auferuntur arma concupiscentiae, et incipit turtur
Abbreviated transcription (Latin):
meus qui regis. ⁊ deus meus. qui creasti. s nidus ute
ẽ iuꝑegrinatione ⁊ p̃ssim uisuspiriis. lͥi iste ps̃itus ia
p̾meditatur grandia futura. ⁊ suspirat insuptia ꝓ¬
Seati qui habi

Expanded text:
meus, qui regis, et Deus meus, qui creasti. Sed nidus iste est in peregrinatione, in pressura; in suspiriis, ubi iste positus jam praemeditatur gaudia futura, et suspirat in superna pBeati qui habi
Abbreviated transcription (Latin):
thel: eg̾ssi ẽ debethel quadragnita duo puen irri¬
de calue. Tune uissit heliseus duos ursos grire de
inbethel .i. elmi carne assumpta ueniret ad syna¬
gogã que pͥus erat dom̃ dei. qd̾ sonat bethel. irrisus ẽ a
paruuł. ascende elaue clamantib .i. udeiᷤᷤ puerili fati¬

Expanded text:
thel, egressi sunt de Bethel quadraginta duo pueri, qde, calve , jussit Eliseus duos ursos exire de in Bethel, id est cum carne assumpta veniret ad Synagogam, quae prius erat domus Dei, quod sonat Bethel, irrisus est a parvulis: Ascende, calve, clamantibus, id est Judaeis puerili fatu
Abbreviated transcription (Latin):
delis: deum desid̾antis. qui degerat uiciis.⁊ ad fontem
bapt̃i tendit. uł qui ex haustis uieũs ad ꝯtemplationem
dei ascendit. qui exquisito cerui exemplo desid̾nm fit¬
un ostendit. cui ooruat maloꝵ insuitatio. s ne tͥstici¬
a scłi atuimã in desꝑationẽ uł tedium trãheret: pea ꝯ¬

Expanded text:
delis Deum desiderantis, qui degerat in vitiis, et ad fontem baptismi tendit; vel qui exhaustis vitiis ad contemplationem Dei ascendit, qui exquisito cervi exemplo desiderium suum ostendit, cui obviat malorum insultatio. Sed ne tristitia saeculi, animum in desperationem traheret, vel
Abbreviated transcription (Latin):
mat᷑itatẽ .i. senulen etatẽ. p̃currit .N. isł p̃uenit in
in matͣitate ecatẽ matͣitatic qui puer senilẽ gͣuitatẽ
urduit. qui in antus puerib sentute̾ anticipat ut gra¬
uitas sit intnente licet sit naga ⁊ molł̾ etas. nõ ẽ mag
riũ si defecto eoepore ⁊ genisenectitis frigido auolunta¬
te quiescunt. nõ.N. ẽ corona nͥ fu̾it difficilioris certami¬
nuis lucta. magaũ u̾o ⁊ laudisdile si in feruore etatis st̃
tẽꝑati ut ueluctanten carnem rõnis eohereant lꝑio
partaq frugalitate castigent. ⁊ in seruitutẽredigant

Expanded text:
maturitatem, id est senilem aetatem. Praecurrit enim vel praevenit in immaturitate aetatem maturitatis, qui puer senilem induit gravitatem, qui in annis puerilibus senectutem anticipat, ut gravitas sit in mente, licet sit vaga et mollis aetas. Non enim magnum est si defecto corpore et gelu senectutis frigido, a voluptate quiescunt. Non enim est corona, nisi fuerit difficilioris certaminis lucta. Magnum vero est et laudabile, si in fervore aetatis sunt temperati, ut reluctantem carnem rationis coerceant imperio, parcaque frugalitate castigent, et in servitutem redigant,
Abbreviated transcription (Latin):
accipe.uł mandatq testimortia martiria. ⁊ tota ꝙ supͣ dix̾at
mandata dilexi ⁊ pꝰ testanomia custodiui ⁊ dilexi. nunc stmł̾
utinq porit i ttraq eustodita scires eum ait
eruaui manda¬
libent̾ seruat s q u̾i mi

Expanded text:
aecepta, testimonia, martyria. Et nota quod supradixerat mandata dilexi, et post, testimonia custodivi, et dilexi; nunc simul utraque ponit, ut utraque custodita scires, cum ait, servavi mandalibe
Abbreviated transcription (Latin):
res p̾mnia dantur.⁊ nota qd̾ ait. ꝯgnoui. nõ ait credidi.
aliud ẽ . ti. credere alid̾ agnoice re. fides tĩmientis ẽ: agru¬
tio sapientis. qui .ti. rõtiẽ trñet nõ querit. uñ uͥ fides
ẽ nõ statim cogntio. aidi ẽ ꝯgnitio fides p̃cedit. itagͥ ꝑ
fecte cognouit iste ut hũiliaretm inu̾itate qd̾ ẽ ad ͭ sa¬

Expanded text:
res praemia dantur. Et nota quod ait cognovi, non ait credidi. Aliud est enim credere, aliud agnoscere; fides timentis est, agnitio sapientis. Qui enim timet, rationem non quaerit. Ubi fides est, non statim cognitio; ubi cognitio est, fides praecedit. Ita ergo perfecte cognovit iste ut humiliaretur in veritate, quod est ad sa
Abbreviated transcription (Latin):
głi sunt messores quibo¬
nos fructꝰ colligunt ut os¬
ferant. qui grana seꝑebũt
apaleis. q dehis de malis ñ¬
impsebunt mauil uł smñ¬

Expanded text:
geli sunt messores qui bonos fructus colligent, ut oDeo: qui grana separabunt a paleis , sed hi de malis nimplebunt manum vel sin
Abbreviated transcription (Latin):
qui oderunt syon.
quãtm̃ manifesti ꝑsecuto¬
res s ÷ qui ficte intrãt o¬
derunt qui.i. tilunt obses¬
ruaiꝵ u̾ibum dei oderunt eccłiã.
lant sieut fenũ
eadice. fẽno gͦ testoꝵ ꝯꝑan

Expanded text:
Qui oderunt Sion. tum manifesti persecutores, sed etiam qui ficte intrant, oderunt. Qui enim nolunt observare verbum Dei, oderunt Ecclesiam. Fiant sicut fenum ad
Abbreviated transcription (Latin):
te ⁊ ꝑtuos u̾itatc̃ doces que
falsitatẽ nr̃am destruit. et
suetꝰ es ferendo maloi: ut
qñ ꝓsnimicis orauit. ⁊ ad ul¬
t̾e dixit. nec ego te ꝯdẽpua¬

Expanded text:
per tuos veritatem doces, quae falsitatem nostram destruit; et suetus es, ferendo malos, ut pro inimicis oravit, et adulterae dixit: Nec ego te
Abbreviated transcription (Latin):
asmuili pugnaturi. Accingi¬
mitr .Ni. pugnat᷑i. p̃cinguo᷑
minstraturi. succiugiriur
truri. gladio .t. quo ip̃e
diuidit ⁊ flliũ apatre. et
mandibula asin inimi¬
cos in ꝑauit. de ħ gladio ditit dñs meifigłio. Nlõ ueni¬

Expanded text:
mili pugnaturi. Accingmur enim pugnaturi, praecingimur ministraturi, succingimur uri, gladio tuo quo ipse dividit etiam filium a patre, et mandibula asini inimicos superavit. De hoc gladio dicit Domi
Abbreviated transcription (Latin):
pn. pͥmo ꝓph̾a celestib episis saginatꝰ: p̃coma dei se enuic¬
taturũ ꝓrrattit. Sed̾o incipit de laude sponsi laudans eñ
quadri t̾ormit̾. A fornia. a potestate. aidicio. adozͣtͦu. Ioi
speciosus. Tercio laus sponse cantatur submisstus. Itẽ qua¬
ꝓph̾a gͦ qͣi ad has nuptias intromitti desid̾ans ut sͥ aꝑiat᷑

Expanded text:
 Propheta coelestibus epulis saginatus, praeconia Dei se eructaturum promittit. Secundo incipit de laude sponsi, laudans eum quadriformiter, a forma, a potestate, a judicio, ab ornatu, ibi, speciosus. Tertio, laus sponsae cantatur submissius. Item quaasi ad has nuptias intromitti desiderans, ut sibi aperiatur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtẽplantes eum. ⁊ he nubes transierunt ÷ qr p̃di¬
catores de indea adgentes tranfierunt hic inumĩ
redigit᷑ leccio. ⁊ ex iłł transieuntib ꝓcesserunt.
dura corda ferunt. s si ignis exritatis duritiã
resoluit: inmiti aĩo. fit aqua sacians. ⁊ illo ig¬
nez accensa coida reui¬
It intonuit. qͣ nubes

Expanded text:
templantes eum. Et hae nubes transierunt, quia praedicatores de Judaea ad gentes transierunt. Hic in unum redigitur lectio. Et ex illis transeuntibus processerunt gdura corda feriunt; sed si ignis charitatis duritiam resolvit, in miti animo fit aqua satians. Et carbonene accensa corda revi--Et inton
Abbreviated transcription (Latin):
um actaie. ut rachel: nirũ suũ lỹe concedat. ⁊ descẽ¬
oit. ip̃e ꝑeoꝵ doctͥnã in quoꝵdã simpliciũ noticiã
qui maiora eaꝑe non ualent. ⁊ĩo ait. descendit uł
das molestias. ⁊ descend̾ .i. ip̃e passus ineis cũ quibꝰ
quosdam: plenos scĩa. in qͥb suꝑ enimet: s nec il¬
li: penitꝰ eum ꝯp̃hendunt. q uola. uola ẜ.ꝑ. uẽ.¬

Expanded text:
dat , et descendat ipse per eorum doctrinam in quorumdam simplicium notitiam, qui majora capere non valent; et ideo ait, descendit, vedas molestias. Et descendit, ipse passus in eis, cum quibquosdam plenos scientia, in quibus supereminet, sed nec illi penitus eum comprehendunt, quia volavit
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ exaggeret: subdit.
dantia. nõ exm̃acie neces¬
sicatis. Sunt .ii. qulami
mali exmacie .i. ex necessi¬
tate. quĩ ex habundantia.

Expanded text:
t, dantia, non ex macie necessitatis. Sunt enim quidam mali ex macie, id est ex necessitate; alii ex abundantia:
Abbreviated transcription (Latin):
erit in bñdictione sine
fine. ⁊ ħerit illa bñdie¬
uictio: q letificabis
eñ scd̾m hoĩem quem
leuauit adte ut sit:
ingaudio eũ uultu tuo

Expanded text:
erit in benedictione sine fine: et haec erit illa benedictio, quia laetificabis eum secundum hominem quem levavit ad te, ut sit in gaudio cum vultu tuo,
Abbreviated transcription (Latin):
se dieit . q. nontimebo.
inme. Intꝰ sunt que a
uob̾ nomquam rece¬
dunt. non extra q̃to¬
qᵈ offeram: qr de ara
cardis de cellario ꝯscientie totũ exit qd carita¬
te accendendũ ẽ q̃ uota sunt laudationes. Uł uo

Expanded text:
si dicat: Non timebo, me. Intus sunt quae a nobis nunquam recedunt. Non extra quaod offeram, quia de ara cordis, de cellario conscientiae exit totum quod charitate accendendum est. Quae vota sunt laudationes. Vel vo
Abbreviated transcription (Latin):
et testamentum
meum fidele ip¬
si. Et ponam
inseculum secu¬
li semen eius:
et thionuis eius
sicut dies celi.
Si autem dere¬
liquerint filii
eius legem me
am: et in iudici¬
is meis non am¬
dulauerint.
Si iusticias me¬
as prophanaue¬
rint: et manda¬
ta mea non cus¬
codierint. Uisi¬
tabo inuirga ĩ¬
iquitates eorum
et inuerberibus

Expanded text:
et testamentum meum fidele ipsi. Et ponam in saeculum saeculi semen ejus, et thronum ejus sicut dies coeli. Si autem dereliquerint filii ejus legem am et in iudiciis meis non ambulaverint, si iustitias meas prophanaverint et mandata mea non custodierint, visitabo in virga iniquitates eorum et in verberibus
Abbreviated transcription (Latin):
d tũ bñdcõ adcet̾os descendit qui sinõ corꝑe munũ
habitabant. m̃te tũ ⁊ qr ostendendo dix̃at. ecce : ostẽ¬
dit qͣm bonum sit ⁊ iocundum subdeus.

Expanded text:
dictio ad caeteros descendit: qui, si non corpore in unum habitant, mente tamen. Et quia ostendendo dixerat, ecce, ostendit quam bonum sit et quam jucundum, subdens:
Abbreviated transcription (Latin):
nitas hũanas ⁊ si lon¬
sunt. ut uita militis.
÷ qd̾ das corrects qͣm qd̾
esigunt ꝑũsi labia m̃a.
post bñtitia dei. landẽ¬
et sicut labiis laudo:¬

Expanded text:
vitas humanas, etsi lonsunt, ut vita militis, quod das correctis, quam quod eligunt perversi. Labia mea. Post beneficia Dei laudeet sicut labiis
Abbreviated transcription (Latin):
sis testĩb usq adultimum tͥ¬
re. Non gͦ solam affricatit
uocauit ut ait donatus.¬
reliqrut partes quas sola
uit: quantã fabricauit.
ciosus decor xp̃i. qr speciosus fͤut p̃filis hominũ.

Expanded text:
sis testibus usque ad ultimum te. Non ergo solam Africam vocavit, ut ait Donatus,reliquit partes, quas sua vit, quantam fabricavit. ciosus decor ejus, quia speciosus fuit prae filiis hominum.
Abbreviated transcription (Latin):
non quilibet: set tiostes qui uerus deus est.
⁊ non sllebit. auidicio. ut modo cum ⁊ fla¬
gella sinit admonitio. modo enm expectat
gnis inconspe¬
ctu eius ex ardeꝰ¬
cet: et incircu

Expanded text:
non quilibet, sed noster, qui verus est Deus;  non silebit in judicio, ut modo cum et flagella sunt admonitio, modo enim exspectat ad gnis in conspectu ejus exardescet, et
Abbreviated transcription (Latin):
que xp̃m expectat᷑. ꝑ quam magis ꝯfutantur ii¬
credisi uidei. cuiꝰ uoce pp̃ cercus testimoniũ utitur.
hic ꝓpha agens de mutatiorie legalium sacrificiorsi:
in c̾acrificui laudis sicut supͣ egit de mutatõne eoꝵdẽ
incacͥficumi corꝑis ⁊ sangͥnis dñici. agit ÷ de utͦq ad¬

Expanded text:
exspectavit, per quam magis confutantur increduli Judaei, cujus voce propter certius testimonium utitur hic Propheta agens de mutatione legalium sacrificiorum, in sacrificium laudis, sicut supra egit de mutatione eorumdem in sacrificium corporis et sanguinis Dominici; agit etiam de utroque ad
Abbreviated transcription (Latin):
op̃s. egenus ⁊ pauꝑ. Itops qr mortale. egenus qr
in sudore uultus sui q̃tit panẽ. pauꝑ qr depura
sap̾ia deiectus. ⁊ tenuem ⁊ umbratilem ht̃ rõnem.
passionem suam expoñ.
quasi non modo aliica

Expanded text:
. Genus humanum inops, quia mortale; egenum, quia in sudore quaerit panem; pauper, quia, de pura sapientia dejectus, tenuem et umbratilem habet rationpassionem suam expoicat: Non modo alii ca
Abbreviated transcription (Latin):
go tristabar de ꝑditione
qiͣ illi sunt leti: ego tͥstis.
cum enĩ pie contristor ui
cong̃gata sitt̃¬
suꝑ me flagel¬
menta parabant. ⁊ ig
d̾ in eos eeñt reditura.
Hisspati sunt nͨ¬

Expanded text:
go tristabar de illorum p. Quasi illi sunt laeti, et ego tristis. Cum enim pie contristor, congregata susunt flagelmenta parabant, et igquod in eos essent reditura. ipati sunt n
Abbreviated transcription (Latin):
deicere. eruditioni mo
iste in antt̾ laborat: in ꝯ¬
g̾gatione temꝑalium. ł¬
sicut araneam. qr ut ara¬
nea egestione uiscerum¬
uñ relam texit morttur:
NO. ita ⁊ horno dũ extrihit ae miquitatẽ
moritur. uł in bono pͭ accipi. Aranea .N.

Expanded text:
bescere: Eruditionis moiste inaniter laborat in congregatione temporalium; sicut araneam, quia sicut aranea egestione visceruunde telam texit moritur, Cassiod. ita et homo, dum extrahit a se iniquitatem, moritur. Vel in bono potest accipi. Aranea enim
Abbreviated transcription (Latin):
at aerẽ corrũpit ⁊ cũc lues in hõib late diffuridit᷑. sic scͥbia
eoꝵ tade malieie sue corꝑa martirũ sauciat. qui sunt os
p̃cedunit nõ mutatis. qͣi adhue placebit ilł or̃o mea ⁊ u̾e
qr ip̃a u̾da iriea audient aure obedientie nõ slẽ adam
qui audnut dm̃ dicentẽ deligno scĩe bomi ⁊ mali ne cõ¬
medas s nõ obediuit. p̃destiuti aũ aduitã audient aure
eꝰiq excessum recolentes dr̃it adam fuit ꝑditio nr̃a qui r̃i
stetir. sterius roi ut repatͥemus. ⁊ dũt. adam ẽ: siẽ eras.

Expanded text:
em corrumpit, et tunc lues in hominibus late diffunditur; sic superbia eorum tabe malitiae suae corpora martyrum sauciat, qui sunt osspraecedunt non mutatis, quasi adhuc placebit illis oratio mea, et vere quia ipsi verba mea audient aure obedientiae, non sicut Adam qui audivit Dominum dicentem: De ligno scientiae boni et mali ne comedas ; sed non obedivit. Praedestinati autem ad vitam audient aure ejusque excessum recolentes, dicent: Adam fuit perditio nostra, qui non stetit; stemus nos, ut repatriemus, et dicent: Adam est sicut cr
Abbreviated transcription (Latin):
lũ. Ira iusta ẽ: qua iraseit᷑ qͥs suis ⁊ alienis pocra¬
tis. uidens hoĩes ꝯfitentes dm̃ are: inegantes mo
uartes. quales gemit iste. existens tãqua gͣnum
intͤ paleas. ⁊̃ qͣiͣ liliũ int̾ spinas quib eũ dolet ⁊ ira¬
seit ercaritate. Uñ alibi. ⁊ elus domus cue .e. me.¬

Expanded text:
 Aug. qua irascitur quis suis et alienis peccatis, videns homines confitentes Deum ore, et negantes morvantes, quales genuit iste existens tanquam granum inter paleas, et quasi lilium inter spinas, quibus condolet, et irascitur ex charitate. Unde alibi: Zelus domus tuae come
Abbreviated transcription (Latin):
lantiũ. płus emĩ nocet lu¬
gua ad nlatoris: qͣm manꝰ
ꝑ secutoris. Utrũq em̃ uitu¬
patio .s. ⁊ adulatio: ignis ẽ.
Intrat hunc ignem : qui
itio uł laude.exit integer:
egenos d̾s aduuat ⁊ lib̾at e

Expanded text:
lantium . Plus enim nocet lingua adulatoris, quam manus persecutoris. utrumque vituperatio et adulatio ignis est. Intrat hunc ignem, quisque ad exit integer, egenos Deus adjuvat et libe
Abbreviated transcription (Latin):
pora ieccłia. pͥmo fuit im¬
petuc ꝑsequentiũ. Uñ supͣ
dixit. ꝙu querunt aĩam.
meã. modo remansit mali¬
uolentia cogitantium. Uũ
hic ait. qui uolunt mͥ ma¬

Expanded text:
pora in Ecclesia. Primo fuit impetus persequentium unde supra dixit, qui quaerunt animam meam; modo remansit malevolentia cogitationum. Unde hic ait, qui volunt
Abbreviated transcription (Latin):
qd sit ꝑ pacientiam. qua qui caret: tardum ei uidet᷑ ⁊ deflectit᷑
abeo: sient ⁊ uxor loth respexit retͦ que fe̾a ẽ salis statua: ut
te ꝯdiat. Exemplo enĩ tͥ ẽ ne respicias retri¬

Expanded text:
quod fit per patientiam, qua qui caret, tardum ei videtur, et deflectitur ab eo, sicut et uxor Lot respexit retro, quae facta est statua salis , ut te condiat. Exemplo enim tibi est ne respicias retro
Abbreviated transcription (Latin):
adsuscitandũ mortuũ in pec̃o. ꝙ qr legis baculus nõ pot̾at
nitudinẽ ad mortui paruitatẽ. qi semet ip̃m ex manunt for¬
mã serui accipiendo. ⁊ coaptauit se mortuo. qr habitu inuẽ¬
tus ẽ ut hõ. ⁊ ita surrexit mortuꝰ. Dũ uͦ helyseus misit da¬
culũ adsuscitandũ filiũ hospite. nesciebat qͥd ag̃et .i. quid

Expanded text:
ad suscitandum mortuum in peccato; sed quia legis baculus non potuit nitudinem ad mortui parvitatem, quia semetipsum exinanivit, formam servi accipiendo , et coaptavit se mortuo, quia habitu inventus est ut homo , et ita surrexit mortuus; dum vero Eliseus misit baculum ad suscitandu
Abbreviated transcription (Latin):
minib. ars eisi nescit uiei¬
ũ. Dealia gͥ negotiatõne i¬
dicit. Negociatio gͦce ab actu
drͣ iatine anegotio. Negoci
sumunt. oꝑa stia laudant. ⁊ iõ nõ ꝑuenunt ad grãm que
hic ꝯmendat᷑: ut nemo de se głiet᷑. Qui uͦ głiatur camꝙͣ ne¬
gociator: de templo adño expellit᷑. qui eiecit enuentes ⁊ uẽ¬
dentes de templo. ecdͤᷤ reqͥes ẽ in dũo: qui iuistificat. illi ne

Expanded text:
Ars enim nescit vitium, de alia ergo negotiatione dicit. Negotiatio Graece ab actu dicitur: Latine, a negotio. Negotiaaesumunt; opera sua laudant. Et ideo non perveniunt ad gratiam, quae hic commendatur ut nemo de se glorietur. Qui vero gloriatur tanquam negotiator de templo a Domino expellitur, qui ejecit vendentes et ementes de templo . Econtra requies est in Deo, qui justi
Abbreviated transcription (Latin):
ciabit: dauid uenisse in domum abymelech .i. xp̃m
uenisse ad ecclesiam que est regnum dei patris. ⁊ esti
sensus. Iutellectus dauid. ꝓphete tendens infinem:
hic aperitn. habitus de hoc quod factum est. cum ue¬
ecclesiam. ⁊ utitur preterrito pro futuro. Intent ro¬
ut fideles roboret. Scd̾o agit de sceleri fme iniqui. idi.¬

Expanded text:
tiabit David venisse in domum Abimelech, id est Ctiabit David venisse in domum Abimelech, id est Christum venisse ad Ecclesiam, quae est regnum Dei Patris. Et est sensus: Intellectus David, prophetae, tendens in finem. Hic aperitur habitus de hoc quod factum est: Cum veEcclesiam: et utitur praeterito pro futuro. Intentio: Ro ut fideles roboret, Secundo agit de celeri fine iniqui, ibi
Abbreviated transcription (Latin):
boceh y dumeus .i. motus ⁊ terrenis. ẽ genus maloeum ho¬
mutim terrenuni quod mouetur: non ꝑ seuerat meter¬
num. Dauid rex. qui comedit panes ꝓponis. quos non li¬
cet edere: nisi solis sacerbotib i figurauit non solum ꝑ¬
sona regis: s  sacerdotis. Est ergo dauid xp̃e et corpuiᷤ
enis. hic autent mixta sut: terrenur regnuni ⁊
celeste .i. boni qui sunt regnum dei. ⁊ mali: qui sũt
regnum diaboli. De his duobus generibus hominum:
agit hio psalmus. ⁊ non est hic oratio promalis: s ꝓpħia
qua dicitur quid sit eis futurum. ⁊ ẽ sensus tytuli. In¬
tellectus dauid. ꝓphete nctens nos infinem. hic osten
ad regnum patris .i. regnum udeocum quod pater ĩ¬
sticuit. ⁊ hoc in illa hystoria figuratum est. aliter. Docch
y̾dinneus. adueriarius dauid. qui in terpretatur motꝰ
⁊t̾renus significat. autixp̃m: qui totum orbem moue¬
dit. qui ueruet per signa ⁊ mracula aute aduentum
nidicu ⁊ auxilium ⁊ asaule .i. adiabolo petens nuri¬

Expanded text:
us malorum hominum, terrenum quod movetur, non perseverat in aeternum. David rex comedit panes propositionis, quos non licet edere, nisi solis sacerdotibus , figuravit non solum personam regis, sed etiam sacerdotis. Est ergo David Christus, et corpus ejus; hic autem mista sunt terrenum regnum, et coeleste, id est boni, qui sunt regnum Dei, et mali qui sunt regnum diaboli. De his duobus generibus hominum, agit hic psalmus; et non est oratio pro malis, sed prophetia, qua dicitur quid sit eis futurum. Et est sensus tituli: Intellectus David prophetae mittens nos in finem. Hic ostendad regnum Patris, id est regnum Judaeorum, quod Pater instituit. Et hoc in illa historia figuratum est. Aliter Doeg Idumaeus adversarius David, qui interpretatur motus et terrenus, significat Antichristum, qui totum orbem movebit, qui veniet per signa et miracula ante adventum judicii; et auxilium a Saule, id est a diabolo petens, nun
Abbreviated transcription (Latin):
que modieo apice differntt: uariatir abẏmelech. uel
forsan sicut supui in precedenti psalmo: tytulus ht̃
non coram achis: s coram abymelech. mutato nonitre
ut non res hẏstorie prosequaris: s misterium. Ita
hic. Misterium ergo psequentes: prius nomium in
patris mei regnum. ⁊ significat uideos. Dor̃tius abi
Noech: motus. ꝓdumeus: terrenus. ab edom: quo nõi¬
ne uocatus ẽ esau. saul peticio. ⁊ significat mortem
qiam homo peceans: uerbis ⁊ mansb appecũt. sieut
ppłs adomino saulem regem extorsit. dsuid manu
fortis. uel desiderailis aspectu  doech probidit dd̾ ⁊¬

Expanded text:
quae modico apice differunt, variatur Abimelech. Vel quae modico apice differunt, variatur Abimelech. Vel forsan sicut supra in praecedenti populo titulus habet, non coram Achis, sed coram Abimelech , mutato nomine, ut non res historiae prosequaris, sed mysterium, ita et hic. Mysterium ergo prosequentes, prius nominum inpatris mei regnum, et significat Judaeos. Domus Abioeg, motus; Idumaeus, terrenus ab Edom, quo nomine vocatus est Esau. Saul petitio, et significat mortem, quam homo peccans verbis et manibus appetiit, sicut populus a Domino Saulem regem extorsit . David manu fortis, vel desiderabilis aspectu . Aug., Cassiod.,
Abbreviated transcription (Latin):
ut libro regum quod dauid fugiens a facie saul: uenti
modem ciuitatem: ad adytnelech sacerdotem. aquo
quesiuit panen. ⁊ gladium golie. oui dedit panes ꝓp̾nis
⁊ gladium golie.⁊ ⁊ recessit dauid: ad achis regemꝰ getł
Quando uero abyraelemdedit dauid gladium ⁊ panes
tum autem saus quadam die conquereretur quod
nullus nuttiaret cĩdie ubieẽt dauid: dixit doech. ui¬
di fllium ysui in node apud abymelech: qui pro eo con¬
suluit dominum. ⁊ dedit ei cydaria: ⁊ gladium golie
precepit uero saul emissariis ut interficerent abyme¬
lech: ⁊ omnes sacerdotes qui erant in node. Illis autem
nolentibus extendere mamis in sacerdotes domini:
ait sauł ad doech. irrue in sacerdotes domini : at sa
ephoth. Uiros quoq qui erant in nobe. ⁊ mulieres. ⁊
paruulos. ⁊ animalia occidit. Solus abyathar filius
abymelech euasit: ⁊ fugit ad dauid. hanc hystoriam
tulus habeat abꝯrelech. Ieronimus quoq dicit inhe¬
breo esse achimelecꝰ. Ita enura dictus est sacerdos ille. s

Expanded text:
 libro Regum quod David fugiens a facie Saul, venit in Nobe civitatem ad Abimelech sacerdotem, a quo quaesivit panes et gladium. Cui dedit panes propositionis et gladium Goliae, et misit David ad Achis regem Geth. Quandovero Abimelech dedit David gladium et panesum autem Saul quadam die conquereretur quod nullus nuntiaret sibi David, dixit Doeg: Vidi filium Isai in Nobe apud Abimelech, qui pro eo Dominum consuluit, et dedit ei cibaria, et gladium Goliae . Praecepit ergo Saul emissariis, ut interficerent Abimelech, et omnes sacerdotes qui erant in Nobe. Illis autem nolentibus extendere manus in sacerdotes Domini, ait Saul ad Doeg: Irrue in sacerdotes: et irruit DoegEphoth . Viros quoque qui erant in Nobe, et mulieres et parvulos, et animalia occidit, solus Abiathar filius Achimelech evasit et fugit ad David. Aug., Hier., lmi titulus habeat Abimelech. Hieronymus quoque dicit in Hebraeo esse Achimelech. Ita enim dictus est sacerdos ille, sed
Abbreviated transcription (Latin):
numine. ⁊ cũ impiis non sedebo .i. placitũ
non habebo. distingueint̃ uanos.⁊ malignan¬
tes. ⁊ ĩpios uanz sunt qui de cadueis reb
⁊transitoriis laborant. Impii sunt ħetico qͥ
scͥpturas sacras ꝑũtunt. Illi suꝑflua quer̃.
hii uenenosa. ut qr diu̾sis erroꝵ telis nul¬

Expanded text:
 est placitum Cassiod. Distingue inter vanos, et malignantes, et impios. Vani sunt qui de caducis rebus et transitoriis laborant. Impii sunt haeretici, qui Scripturas sacras pervertunt. Illi superflua quaerunt, hi venenosa, ut quasi diversis errorum telis vul
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ñ inpalea olat. fium̃tũ manet: qr oraue ẽ. ẜona
ẽ grauctas hec longe distams ab ila de qua alibi us¬
queqͦ graui corde. ħ ꝯfirmat. illa depͥmit.: ⁊ mprofund̾
gau .mͥ. Insultant enĩ¬
Repetit hic ipt̃ de passio¬
ne sua ut de pena eoꝵ
ad dat. Bico a dũsantur

Expanded text:
ea. Palea volat, frumentum remanet, quia grave est. Bona est haec gravitas, longe distans ab illa de qua alibi: Uusquequo gravi corde? Haec confirmat, illa deprimit, et in profundum Aug. Insultant eniRepetit hic Christus de passioier. ut de poena eorum addat. Dico adversantur
Abbreviated transcription (Latin):
est fortior miles: quã ĩꝑator. sicfficit seruo
ut sit sic̃ dñs eiꝰ. miles ꝗͣ ouonandꝰ: gaudet mo¬
uor nifirinitatẽ nĩam rep̃sentans. ꝓ suisin¬
firnus qͥtimet ͥmori ħdixit. illoꝵ uox erat.
s ⁊ sic hic uor menbroꝵ ẽ non capitis. Clama¬
ho ꝑdieni inocte ⁊ non exaudies. Multi it clamãt
intribulatione : ⁊ non exudiunt᷑. s aĩadũtend̾¬
ẽ diligent̃: qd̾ auõ. hic ide᷑ dr̃e xp̃m: nonuerã¬

Expanded text:
 fortior miles quam imperator, sufficit servo, ut sit sicut dominus ejus. Miles ergo coronandus gaudet monfirmitatem nostram repraesentans, pro suis infirmis qui timent mori haec dixit: Illorum vox erat, sic et hic vox membrorum est, non capitis, clamper diem et noctem, et non exaudies. Multi enim clamant in tribulatione et non exaudiuntur. Sed animadvertendum diligenter, quod August. hic videtur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ dicionis uerũ itaq timorẽ mortis hñs. illud
dũ. ẽ ranseat ane. ea. iste. s maxime ꝓ infirmis
menbͥs. Ita ⁊ hie ÷ ex menbroꝵ ꝑͣ: dic̃ se non exau¬
diendũ. s hoc adsaluitẽ: non ad insipientiã ÷ uñ.
subdit. et nonadinsipientiã. Qł clamaui inꝑsꝑis¬

Expanded text:
 illud dixit; Transeat a me calix iste: sed maxime pro infirmis membris. Ita et hic ex membrorum persona dicit se non exaudiendum. Sed hoc ad salutem, non ad insipientiam est. Unde subdit, et non ad insipientiam. Quasi di
Abbreviated transcription (Latin):
oya etus .i. ethiopie. qd̾ ing̃eo nõ ẽ ansbiguũ .i. credendo
in deimi p̃ueniet oꝑasua. ut pꝰ credat postea oꝑet᷑. uel
ita ut ꝑ egyptum: synagoga accipiat᷑ qͣm p̃ueuit cre¬
dendo echiopia .i. ex trena pars gentiũ. ⁊ estiuenient le.
ex esypto .i. ex trema pars gentiũ. deo .i. ad dĩn ueniẽs:¬

Expanded text:
 est Aethiopiae quod in Graeco non est ambiguum, id est credendo in Deum praeveniet opera sua, ut prius credat, postea operetur. Vel ita ut per Aegyptum Synagoga accipiatur, quam praevenit credendo Aethiopia, id est extrema pars gentium. Et est, venient legati ex Aegypto, id est e
Abbreviated transcription (Latin):
pcones reconesliationis ue
uenient a dcp̃m dona serentes. exegipto echiopie .i. extene¬
bris gentium. egypti uł ethiopie noĩe: fidem om̃ĩum gẽ¬
tium signat. aparte totum. Nori gͦ ex soł iudeis: s de gei¬
tib fitõs pp̃cones ꝓpħat. Seqr. ethiopia .i. gentilitas. p̃ue.¬
cipio sequentis u̾sus. uł magis in fine p̃cedentis u̾sus. ẽ
deo. ꝯmendat᷑q fides qua sine p̃cedentib oꝑib iustifica¬
t̃ hõ: que pͥ dilectionẽ incipit oꝑari. Est gͦ sensus echio

Expanded text:
cones reconciliationis, venient ad Christum, dona ferentes ex Aegypto, id est ex tenebris gentium. Aegypti vel Aethiopiae nomine, fidem omnium gentium significat a parte totum. Non ergo ex solis Judaeis, sed de gentibus futuros praecones prophetat Aethiopia, id est gentilitas praecipio sequentis versus. Vel magis in fine praecedentis versus est, Deo. Commendaturque fides quasi, non praecedentibus operibus justificatur homo quae per dil
Abbreviated transcription (Latin):
nuim de celo de posuit: corpore in duit: ut pateretur. ⁊ mo
re cum sed̾m se rogatur deus ignoscere: Et miserere ñ¬
t secundum in¬
ultitudinem mi¬
serationum tua¬
rum:dele iiqui¬
tatem meam.

Expanded text:
coelo Deum deposuit, corpore induit, ut pateretur et morre, cum secundum se rogatur Deus ignoscere? VERS. 2.-- « Et secundum multitudinem miserationum tuarum dele iniquitatem meam.
Abbreviated transcription (Latin):
dens: udit bersabee uxorem urie lauantẽ se: et
concupiuit eam.⁊ ad se uocatam cogtiouit. con¬
ꝑto aũ qd ꝑeum eẽt facta gianͥd a: reuocauit ab expediti¬
one uriam. qui si focte adixorem uttłet: ut eiꝰ ꝯcubi¬
tu gͣuida uid̾etur. urias aũ noluro: dum i eastͥs ppł
dei laboniret. ꝯcͥpsit gͦ rex duti ex̾citus ioib: ut
zoceubuit urias. Sic gͥ dd̾ cum adutt̾ii culpam celass
ꝑs̾ dico agens de penitentia ⁊ humilitate quari
hrũt dd̾. cum ueniit adeli nathan ꝓpd̾a. missus a
deo ad arguendum eum qui similitudinem de
oue pauꝑis ꝓposurt. uenit dico ut argueret eum de

Expanded text:
dens, vidit Bersabee uxorem Uriae, lavantem se, et concupivit eam, et ad se vocatam cognovit. Comperto autem quod per eum esset facta gravida, revocavit ab expeditione Uriam, si forte ad uxorem intraret, ut ejus concubitu gravida crederetur. Urias autem noluit dum in castris populus Domini laboraret. Scripsit ergo rex duci exercitus sui Joab, ut David, et occubuit Urias. Sic ergo David cum adulterii culpam celassets dico, agens de poenitentia et humilitate quam habuit David, cum venit ad eum Nathan propheta, missus a Deo ad arguendum eum, qui similitudinem de ove pauperis proposuit. Venit dico, ut argueret eum de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmiãni t̃nisenitionẽ petit iste.
o in effectu. Quomodo uͦ ue¬
lit misereri offendit. dele. et
uullum reitianeat pecoiti
effigium. iniquitatem meam
arius uoluptate. laua dico:
mpluis. quam ab actu per¬
cati: quia plus peccaui quam
actu. quia scienter ⁊ exuolũ¬
tate utrumq feci. Tu ergo
ampluis l ala. ut non modo
eistpam oꝑis. s etiam reatum
uotuntatis adstergas. ulł ampli¬
us laua: quam petere intel¬
ligam. laua dico: ⁊ munda

Expanded text:
iam et miserationem petit iste. o in effectu. Quomodo vero misereri velit, ostendit, dele ut nullum remaneat peccati vestigium, iniquitatem meamarnis voluptate. Lava dico, amplius quam ab actu peccati, quia plus peccavi quam actu, quia scienter, et ex voluntate utrumque feci. Tu ergo, amplius lava, ut non modo culpam operis, sed etiam reatum voluntatis abstergas. Vel, amplius lava, quam petere intelligam; lava dico, et munda
Abbreviated transcription (Latin):
nare in crementa: ⁊ de fectus mortalium. ⁊ ẽ sensꝰ. ⁊ ip̃e per¬
manet. ante limani .i. omnia mortalia: sia in mortalita¬
te p̾cedit. de inde exponit: quid lunam dix̾it. lunã dico
nerations̃ que transeunt decessione ⁊ accessione morta¬
lium. uł ita. ut ꝑsolem: accipiatur deus pater eum quo
ꝑmariet filius qui est qͣi splendor ⁊ radiut solis. ⁊ ẽ. humili¬

Expanded text:
est sensus: Et ipse permanebit ante lunam, id est omnia mortalia sua immortalitate praecedit. Deinde exponit quid lunam dixerit. Lunam diconerationum, quae transeunt decessione et accessione mortalium. Vel ita, ut per solem accipiatur Deus Pater, cum quo permanet Filius, qui est quasi splendor et radius solis. Et est humili
Abbreviated transcription (Latin):
rax reppiaris. in ser. tuis. qui sunt de ꝓmissione xp̃i quam
michi festisti. ⁊ uincas .i. ostendas iłlos mendaces. cum
iudic̾. ad eis non facere quod ꝓmisisti. Uel tta. agit contra
illos qui dicedant deum dauid nõindulgere: eo quod tã
graurter deum offenderat. precatur ergo dauid: ut par¬
cat. ut si ipleat quod ꝓ misit: de uenia ingemiscentis
dicens. Quacuniq hora peccator in gemũt: omnium
miquitutum euis amplaus non recordabor. q. d. Ideo:
munda : ut iustisiẽ. insex .tͥ. qui sunt de ꝓmissione uerii

Expanded text:
ax reperiaris, in sermonibus tuis, qui sunt de promissione Christi, quam mihi fecisti. Et vincas, id est ostendas illos mendaces, cum judicaris, ab eis, non facere quod promisisti. Vel ita: Agit contra illos qui dicebant Deum David non indulgere, eo quod tam graviter Deum offenderat. Precatur ergo David ut parcat, ut sic impleat quod promisit de venia ingemiscentis, dicens: Quacunque hora peccator ingemuerit, omnium iniquitatum ejus non recordabor . Quasi dicat, ideo munda, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ dico munda quia peccaui irmte: tibi soli. qr tu solus si¬
ne peccato es. ⁊ ideo iustus pimitor. ille enĩ uiste punit.
qui non habet inse quod inillo punatur. ille iustus re¬
prehensor: qui non habet in se quio reprehendatur. hic ẽ in¬
ter hommes solus xp̃c de quo ysaias. qui peccatum non
fecit: nec inuentut est dolus more eius. ⁊ malum in

Expanded text:
tibi munda, quia, peccavi in me, tibi soli, quia tu solus sine peccato es. Et ideo justus punitor. Ille enim juste punit, qui non habet in se quod in illo puniatur. Ille est justus reprehensor, qui non habet in se quod reprehendatur. Hic est inter homines solus Christus, de quo Isaias: Qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus . Et malum in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ẽ iste quartꝰ psꝰ de duab natis xp̃i. In tentione monz
ut xp̃m uerum dĩi. ⁊ uerũ hominem regem credamꝰ.
modus. Septem et̃ partiones. pͥmo agit deiudiero optã¬
do illd̾ dari fũco. Scdo agit de eodem affirmando qd̾
et rex ille in futo iudicit᷑us. ibi. isesdendet sicut płu. Qxͣ¬
to agic deoꝑib eus ibi. o lib̾abit. euto agit de hono¬
rificentia regis. ibi ⁊ uiuet. Sexto monet om̃s laude

Expanded text:
 iste quartus de duabus naturis Christi. Intentio: Monet ut Christum verum Deum et verum hominem regem credamus. Modus: Septem sunt partitiones. Primo agit de judicio optando illud dari Filio. Secundo agit de eodem affirmando quodet rex ille in futuro judicaturus, ibi, descendet sicut pluvia. Quarto agit de operibus ejus, ibi, quia liberabit. Quinto agit de honorificentia regis, ibi, et vivet. Sexto monet omnes laude
Abbreviated transcription (Latin):
sando. aꝑu ꝯfitendo w̃
nẽ ampliando. ⁊ siciens at
ptat airramaiłꝰ ꝑos hte aceipu᷑ os aĩe qd̾ subsilentio elami¬
dit ad drã. sicut m̾oyses ẽ tac̾et uoce. clamadat sp̃u suar¬
na quoq cũ oraret tacita clamabat. ab hormib rõ au¬
spice mine et

Expanded text:
sando: aperui, confitendo, nem ampliando. Et sitiens attptat auram. Vel per os, hic accipitur os animae, quod sub silentio clamat ad Deum, sicut Moses cum taceret voce, clamabat spiritu . Susanna quoque cum oraret, tacita clamabat, ab hominibus non auspice in me et
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur ut hõ pusillanimi s intẽpestate
põitꝰ. qri dũ fluctuat ⁊ m̃gitur influctib scłr
t̾amqm petrꝰ in mariclamat ad iħm. dee̾nens in
sua infirmitate: a tot scandał se seꝑare. ne ⁊
tiis euuum fugit insolitudinẽ. Qñ autẽ ĩꝑ xͥ¬

Expanded text:
loquitur, ut homo pusillanimus in tempestate positus, qui dum fluctuat et mergitur in fluctibus saeculi, tanquam Petrus in mari , clamat ad Jesum, decernens in sua infirmitate, a tot scandalis se separari, ntiis civium fugit in solitudinem. Quando autem in
Abbreviated transcription (Latin):
det temꝑalia alicui
ei non ÷ accepta: q ca
ret debito fine. Seqͥt᷑.¬
intende mic¬
Quid in. tibiẽ. eoce.

Expanded text:
det temporalia alicui ei non est accepta, quia caret debito fine. Intende mihQuid enim tibi est? Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
nolle oocid̾e eũ eũ poss. Dehae historia fu¬
mit᷑ tytulꝰ . de qua tñ non agit p̃s. ĩmo de
sig̃cato eiꝰ. xiphei .et. iut̾pretantur florendeᷤ.
⁊ sg̃cant illos qui hic florent inp̾senti ⁊ qr iu
rent copia t̾ꝑraliũ. quoꝵ głia ÷ ut flos feni.¬

Expanded text:
. De hac historia sumitur titulus, de qua tamen non agit psalmus, imo de significato ejus. Ziphaei enim interpretantur florentes, et significant illos, qui hic florent in praesenti, et quasi virent copia temporalium, quorum gloria est ut fios feni
Abbreviated transcription (Latin):
nit indesertũ ⁊ ipħ ⁊ ibilatuit. tẽ tiphei: uene¬
runt ad saul droentes. ecce dd̾ latitat apud nos
desoende: ut tradamus eũ inmanꝰ tuas ⁊ dẽs¬
cendit saub qd̾ eũ nunciatũ ẽẽt dd̾. recessit
iñ: ⁊ fugit adtutissima loea engadi. ulatens
iuspelunca euasit. ⁊ ita non ꝓfuit ⁊ ipheis sua

Expanded text:
nit in desertum Ziph, et ibi latuit. Tunc Ziphaei venerunt ad Saul dicentes: Ecce David latitat apud nos, descende, ut tradamus eum in manus tuas, et descendit Saul. Quod cum nuntiatum esset David, recessit inde et fugit ad tutissima loca Engaddi, ubi latens in spelunca evasit, et ita non profuit Ziphaeis sua
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificaboti¬
oluntarie. qͣr gͣtis
pp̃se: laudo non pp̃ altud
q abeo uelim. qui ꝓpt̃¬
aliud laudat: ex ueoẽita¬
te laudat. si ilsud hr̃et .
non laudaret. mͥ aũ ⁊ q̃

Expanded text:
sacrificioluntarie, quia gratis pter se laudo, non propter aliud quod ab eo velim. Qui paliud laudat, ex necessitate laudat; si illud haberet, non laudaret. Mihi autem et quae
Abbreviated transcription (Latin):
ũ coguoscr̃ ab homine ubi sit rͦauera iusticia
subd̾: qd̃ deo trã ꝯuenit. tu dico. o d̾s scru .c. ⁊re¬
.i. cogitaciones ⁊ delectaciones. qͣs in occulto scͥiat᷑.¬
ut mulus uidet nisi ip̃e qui ꝓspicit corda .i. deus.
ip̃e enĩ solus scrutatur corda. i qͣuid quisq cogi
⁊ cogitationis ⁊ delectacio. ad qͣm cura ⁊ delecta¬
⁊ cõgitacione nititur quisq ꝑuenire. que delec¬
tacio ꝑ tenes accip̃r qr ĩ renib est delectacio. ł¬
gñandi uoluptas. ꝑqͣm ĩ hanc erũpnosam ⁊ fal¬
lacis leticie uitã ꝑprolis successionẽ nat᷑a hu¬
mana tͣnsfunditur. oꝑa aũ nr̃a q̃ sũt in dictis
⁊ factis possunt uid̾e homines. s quo animo
fiant ⁊ quo uenire cupiant solus deus uidet.
qui cũ uidet cor ẽẽ in celo. ⁊ ñ delectari ĩ carne

Expanded text:
non cognoscitur ab homine ubi sit vera justitia, subdit, quod Deo tantum convenit. Tu, dico, o Deus, scrutans  cogitationes et delectationes, quas in occulto scrutaubi nullus videt nisi ipse qui prospicit corda, id est Deus. Ipse enim solus scrutatur corda, id est quod quisque et cogitationis est delectatio, ad quam cura et cogitatione nititur quisque; pervenire. Quae delectatio per renes accipitur, quia in renibus est generandi voluptas, per quam in aerumnosam, et fallacis laetitiae vitam, per prolis successionem natura humana transfunditur. Opera autem nostra quae sunt in dictis et factis possunt videre homines; sed quo animo fiant, et quo venire cupiant, solus videt Deus, qui, cum videt cor esse in coelo et non delectari in carne,
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi qr ⁊ ista te offensura ẽ infine ⁊ a fide
recessura. uñ ait dñs in euãgłio. putas cum
filius hominis uenerit ĩueniet fidẽ ĩ t̾ra: Re¬
frigescet ii. caritas multoꝵ. ⁊ habundabit ini¬
quitas ⁊ dñs in altũ regredietur ut a paucis
sincera fides: ⁊ ab omniũ prauarũ opinioñ
labe purgata teneatur. ⁊ quomͦlibet ħ locus

Expanded text:
intelligi, quia et ista te offensura est, in fine, et a fide recessura. Unde ait in Evangelio: Putas, cum Filius hominis venerit, inveniet fidem in terra? Refrigescet enim charitas 15 multorum, et abundabit iniquitas . Et Dominus in altum regredietur, ut a paucis sincera fides, et ab omnium pravarum opinionum labe purgata teneatur. Et quomodolibet hic locus
Abbreviated transcription (Latin):
tes. ut ꝑsequentes ł
amando uͥ c̾dentes.
resurgendo. ascen¬
opillos. gam credituram.
ut de alto mittas spm̃. quo fit ꝯg̃gatio. ł¬
ab illo loco. Exur. ĩ p̃cep. ubi p̾cat᷑ rp̃i resu¬
rectionẽ. sic̾ut in precedenti uersu erasd̾¬

Expanded text:
tes, ut persequentes; vel amando, ut credentes. resurgendo, ascenSynagogam credituram, ut de alto mittas Spiritum quo fit congregatio. ab illo loco: Exsurge in praecepto, ubi precatur Christi resurrectionem, sicut in praecedenti versu, e
Abbreviated transcription (Latin):
hñt intendentes ⁊ mittentes areub ut sine du¬
bitatione: suib audiamꝰ sagntas. ꝑfllios u̾o effrem qͥ
dictus ẽ ⁊ estram:: totã illã gentem amaricantem
in tesligi uoluit. aparce totũ sigemĩs. qd inde ẽ:
q ab his potissimũ aliqͥd dom expectand̾ fuit. Sũt
enĩ de filio illo ĩosepħ nati cui iacob bñdieens dex¬
terã ĩ posuit. qͣminis ad sinistrã ꝯstituto ⁊ maiori
manasse filio ioseph ĩposait: qñ calleellatis ma¬
nib ut̾q bñdixit. dext̾iã suꝑ efframm: ⁊ sinistrã
suꝑ mtanassem statitum ad dextrã ponendo. Cũ aũ
s tribo hie eiapat᷑ : uec apparuisse in ea osteaidit᷑. qd̾
ila benedictio ꝓmitcebat.. patet tune figurasse
tum saluatoris. de quo ioħs ait. qui pꝰt m̾e uente¬

Expanded text:
ut sine dubitatione subaudiamus sagittas. Per filios vero Ephrem, qui dictus est et Ephraim totam illam gentem amaricantem intelligi voluit: a parte totum significans. Quod ideo est, quia ab his potissimum aliquid boni exspectandum fuit. Sunt enim de illo filio Joseph nati, cui Jacob benedicens dexterao Joseph praeposuit, quando cancellatis manibus utrique benedixit, dexteram super Ephraim, et sinistram super Manassem statutum, ad dexteram ponendo . Cum autem haec tribus hic culpatur, nec apparuisse in ea ostenditur quod illa benedictio promittebat. Patet Jacob tunc figurasse, tum Salvatoris. De quo Joannes ait: Qui post me ven
Abbreviated transcription (Latin):
in die bel. i. defeceut ĩ
die temptationis. Nichꝰ .ii.
aliud ẽ tend̾e arcum et
mitt̾e: ⁊ ꝯn̾ti in die belli. nͥ actend̾e ⁊ ꝓmitt̾e indi¬
e auditionis: ⁊ deserere in die temptationis. ⁊ ħ e
⁊ debere dixisse in teudentes arcũ ⁊ mitientes sa¬
ꝯiitas. nõ .n. arẽ mutit᷑: s ab arcu aliqͥd muitit᷑.

Expanded text:
in die belli, id est defecerunt e tentationis. Nihil enim est aliud tendere arcum, et mittere et converti in die belli, nisi attendere et promittere in die auditionis, et deserere in die tentationis. Et hoc otius videatur debere dixisse, intendentes arcum et mittentes sagittas. Non enim arcus mittitur, sed ab arcu aliquid mittitur.
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiã: ł aliqͥd boni. S cum deo qd̾ ẽ credere in deũ. qd̾
utiq plus ẽ quam cred̾e deo. Nam credimꝰ homini: s nõ
in homine. in deum cred̾e ẽ: ei credendo adħere ad be¬
ne oꝑandum. uñ apłc. qui ad ħ̾et deo: unꝰ sp̃e ẽ cum eo.¬
illa aũ generatio cuĩ exemplam cauendum ẽ. ⁊ si cre¬
didit deo: nõ tũ indñi. qr nõ fide ad hesit deo. ut ab
eo sancta cooꝑet᷑ eũ oꝑante in se deo. Mequititir.

Expanded text:
ustitiam, vel aliquid boni, sed cum Deo, quod est credere in Deum: quod utique plus est quam credere Deo. Nam credimus etiam homini, sed non in hominem. In Deum credere est ei credendo adhaerere ad bene operandum. Unde Apostolus: Qui adhaeret Deo, unus spiritus eIlla autem generatio, cujus exemplum cavendum est. Et si credidit Deo, non tamen in Deum, quia non fide adhaesit Deo, ut ab eo sanata cooperaretur, cooperante in se Deo. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
ł dei ł ip̃ius hominis.
It̃ ira dei duplex est.
rauli interdantur peccatores in
sũma cecitate erunt. Quid enĩ est penitꝰ
hic iã ĩcipiunt ĩ peccante. cũ ab int̾iore d̃i
luce sedud̃r.s ñdũ penitus dũ in hac u¬
batus ẽ afu dei ⁊ futuro quẽ timeo. ⁊ p̃sen¬
ti quẽ sentio. ł asua ira ꝓpͥa turbatus est
oculus. qua conturbante solẽ int̾iorẽ.i.
sapientiam dei ñ pot̾̃ uid̾e. ⁊ quasi occa¬
sum in se pati arbitrat᷑ mens: que sua ꝑtͣ¬
bacione illũ uidere ñ sinitur. uñ apłs. sol
ñ occidat suꝑ iracundiã urãm. ⁊ est. ĩõ sic

Expanded text:
, vel ipsius hominis. Item ira Dei duplex est, um dantur peccatores in summa caecitate erunt. Quid enim est penitus am incipiunt in peccante, cum ab interiore Dei luce secluditur; sed nondum penitus, dum in hac vbatus est a furore Dei, et futuro, quem timeo, et praesenti, quem sentio. Et a sua ira propria turbatus est oculus, qua conturbante solem interiorem, id est sapientiam Dei, non potest videre, et quasi occasum in se pati arbitratur mens quae sua perturbatione illum videre non sinitur. Unde Apostolus: Sol non occidat super iracundiam vestram. Et est, ideo sic
Abbreviated transcription (Latin):
umi intestntioniũ src ⁊ p̃cepta dei disr testimonia q̃ mouẽt
ne peccemus. mandqͣ. &s cine unidra q̃ p̃sentem habent ope¬
accipit in ꝓbidendo ⁊ mandata iñ usdendo.
sa optat eam ⁊optat contra
suꝑbiã liberi arbitriĩ eui nõ
ẽ cͥatis doceri nͥ pniꝰ dirigat᷑.
gͦ si optat hõ ꝙ p̃cepit d̾s utd

Expanded text:
um in testimonium , sic praecepta Dei dicuntur testimonia, quae monent ne peccemus. Mandata sunt sine umbra, quae praesentem habent opeaccipit in prohibendo, et mandata in jubendo.sa optat eam, et optat contra superbiam liberi arbitrii, cui non est satis doceri, nisi prius dirigatur. Ergo si optat homo quod praecepit Deus, ut det
Abbreviated transcription (Latin):
ñ cupiedat desid̾are s desi¬
deusbat olrm ũo nõ dũ desi¬
d̾abat eas s fastidio langue¬
bat. ⁊ta u̾o arnanda ẽ dilec¬
tio qua diligenda diligun¬
dur sic̃ illa ẽ odienda qua ũ
sugenida diligunt᷑. ⁊ nota qd̾ ꝯcupiscentia ẽ desid̾iũ sec
ñ om̃is. q ꝯcupiseentia ẽ ⁊ eoꝵ q̃hm᷑ ⁊ eoꝵ ñitõ hnͣr. desid̾i¬

Expanded text:
n cupiebat desiderare, sed desiderabat. Olim vero nondum derabat eas, sed fastidio languebat. Ita vero amanda est dilectio qua diligenda diliguntur, sicut illa est odienda qua non diligenda diliguntur. Et nota quod concupiscentia est desiderium, sed non omnis, quia concupiscentia est e
Abbreviated transcription (Latin):
tu.cu nimis aliqñ sig̾cat plus qͣm oportet. qd̾ ñ hic.
quam patrͣ nat᷑a cartub distingue noĩa ⁊ p̃dictoꝵ no¬
ri ut de sacrificiss ⁊ h̾i figuratiuis. testimoniũ ũo ẽ
euidens res que ꝯmonet alicuꝰ. Uñ iacobꝰ att. lapis iste
ert testimonul eds̃is cutato lepiso at. ofter mumus ta¬

Expanded text:
. Nimis aliquando significat plus quam oportet, quod non hic, squam patitur natura carnis. Distingue nomina, et praedictorum nori, ut de sacrificiis et hujusmodi figurativis. Testimonium vero est evidens res quae commonet alicujus. Unde Jacob ait: Lapis iste erit testimonium , et Dominus curato leproso ait: Offer munus t
Abbreviated transcription (Latin):
usto .i. inseeretis cordĩu do¬
noꝵ uͥ ⁊ extra afflicti st̃ gau¬
dia hñt spe futuri que neei
entes mali qui ineoꝵr coꝵa
seuiedant eos tͥstari putant¬
tiõ sentientes eoꝵ untt̾iora gau¬

Expanded text:
st in secretis cordium bot si extra afflicti sunt, gaudia habent spe futuri, quae entes mali qui in eorum corpora saeviebant, eos tristari pon sentientes eorum interiora
Abbreviated transcription (Latin):
sa diu̾sa fereula adrefectionẽ corꝑis ponurt᷑ ita insacra scͥ¬
pta diu̾se sententie ad saginã aĩaꝵ. Uñ in tab̾nacło dm̃
panies de simila d̾o ꝓpositi. atq stiꝑ siugłos erat patena au
cessores qui theo loͣcis paginus in cumd̾e ac in uigilare debe¬
rent. ut sint ꝑati redd̾e om̃i poecenti rõnẽ defide ⁊ spe. uã

Expanded text:
acra Scriptura diversae sententiae ad saginam animarum. Unde in tabernaculo Domini uodecim panes de simila Deo propositi; atque super singulos erat patena auratque eorum successores, qui theologicis paginis incumbere ac invigilare debent, ut sint parati reddere rationem de fide