comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatis exilio. a paradisi gaudiis cecidit: timet ne & cum exilium relinqͥ
mors eterna subsequatur. Iam gͦ sententiam tolerat inpena: simue¬
aohue eterni iudicis formidat exculpa. Recte ergo ꝑ psalmistam dicit᷑.
Inme transierunt irȩ tuȩ & . terrores tui conturbauerunt me. Interni qͥꝑ¬
pe iudicis postquam irȩ ꝑtranseunt. etiam terrores conturbant: qͥa iã
alud de dampnatione patimur: & adhuc aluid de eterna ultione for

Expanded text:
tatis exsilio a paradistatis exsilio a paradismors aeterna subsequatur. Jam ergo sententiam tolerat in uri judicis formidat ex culpa. Recte ergo per Psalmistam dicitur: In me transierunt irae tuae, et terrores tui conturbaverunt me. Interni quippe judicii postquam irae pertranseunt, etiam terrores conturbant, quia jam aliud de damnatione patimur, et adhuc aliud de aeterna ultione for
Abbreviated transcription (Latin):
patitur: etiam si ignorat cur mala patitur. E ꝑ hoc iuste se pati arb
tretur. quod abillo iudicatur. cuius numquam iniusta iudicia ft̃. Nu
flagella sustinet. & contra deum murmurat: iustieiam iudicantis acn¬
sat. Qui uero se cognoscit aiusto iudice pati quod sustinet. etiamsiy
quo patitur ignorat: pro hoc iam iustificatur. quod ꝙ se ipsum accu-¬
sat & dei iusticiam laudat. Ad magnam utilitatem diuino iudicio uiꝰ
iusti diuersis temptationum passionib agitatur: ꝓ quib si dõ grati
egerit. sueq culpe quod talia dignus sit reputauerit: hoc quod et pe¬
sione tolerat. & ꝑ uirtutib reputabitur: qui &. diuinam agnoscit iubi¬
ciam. & suam culpam intelligit. Iustorum mens non solum ꝑpende¬
quod tolerat: s etiam pauet᷑ quod restat. uidet qualia in hac inta
patitur: metuit nec post hȩc grauiora patiat᷑. luget quia in huiꝰ arci¬

Expanded text:
patitur, etiamsi ignorat cur mapatitur, etiamsi ignorat cur maitretur per quod ab illo judicatur, cujus nunquam injusta judicia sunt. Qui flagella sustinet, et contra Deum murmurat, justitiam judicantis accusat. Qui vero se a justo cognoscit judice pati quae sustinet, etiam si quo patitur ignorat, per hoc jam justificatur quod et seipsum accusat et Dei justitiam laudat. Ad magnam utilitatem divino judicio mens justi diversis passionum tentationibus agitatur, pro quibus si Deo gratiegerit, suaeque culpae, quod talia dignus sit pati, reputaverit, hoc quod ex passione ei acciderit pro virtutibus reputabitur, quia et divinam agnoscit scientiam, et suam culpam intelligit. quid tolerat, sed etiam pavet quod restat. Videt qualia in hac vita patitur, metuit ne post hanc graviora patiatur. Luget quia in hujus caeci
Abbreviated transcription (Latin):
nex: quia securitas & taciturnitas. &. occulta meditatio. parant castitate
Oloriatio monachi: abstiuentia escarum. & amultiloquio lingue Pirit h¬
bas pemen. Sicut spatarius pͥncipis adsistit ei contunuo semꝑ paritis
ita oportet animam semꝑ paratam ẽe aduersus sp̃m formeationis. Die¬
bat abbas antonius. Scire conuenit. quia tres sunt corporales motuo:
unus quidẽ nat᷑alis: alius autẽ ex plenitudine ciborum: tercius uͦ erde¬
moniorum impuguatione. Sed contra hos omnes. bonum ẽ. eustodie
quod scriptum ẽ. Om̃i custodia: serua cor tuum. De tolerantia duius¬
urinurare inflagellis d̃i peccator homo  correctionis. ꝓxix¬
non debet: quia maxune ꝑhoc quod corripit᷑ emendat᷑. Inꝰ¬
quisꝙ autẽ tunc leuius portat quod patitur: si sua discusserit malb
ꝓ quib illi infertur retributio iusta. Discat non murmurare qͥ mali

Expanded text:
nex, quia securitas et taciturnitas et occulta meditatio, pariunt castitatem; nex, quia securitas et taciturnitas et occulta meditatio, pariunt castitatem; gloriatio monachi, abstinentia escarum et a multiloquio linguae. Dixit abbas Poemen: Sicut spatarius principis assistit ei continuo semper paratus, ita oportet animam semper esse paratam adversus spiritum fornicationis. Dicebat abbas Antonius: Scire convenit quod sunt tres corporales motus: unus quidem naturalis, alter autem ex plenitudine ciborum, tertius vero ex daemoniorum impugnatione. Sed contra hos omnes bonum est custodire quod scriptum est: Omni custodia serva cor tuum . CAPUT XXIurmurare in flagellis Dei peccator homo non debet, quia maxime per hoc quod corripitur, emendatur. Unusquisque autem tunc levius portat quod patitur, si sua discusserit mala, pro quibus illi infertur retributio justa. Discat non murmurare qui mala
Abbreviated transcription (Latin):
deo datur continentia: sed petite & accipietis. Tunc autẽ tribuitur:
quando d̃s genuitu interno pulsatur. Geminum ẽ bonũ uͥginitas:
quia ꝙ in hoc mundo sollicitudinem scħ amittit:. & infuturo eternum ca¬
stitatis ꝑmium ꝑcipit. Uirgines feliciores ẽe inuita eterna ysaia testante¬
dscumis qui ait hee dicit dominus eunuchis. Pabo eis indomo imea . ĩ
muris meis locum: &. nomen melius afilis afiliab: nomen sempiteriñ
dabo eis quod non ꝑibit. Nec dubium quod qui casti ꝑseuerant ꝙ igi¬
nes. anglis di efficiantur equales. Amanda ẽ. pulchritudo castitatis. eiuis
deg ustata delectatio. dulcior inuenitur quam carnis. Castitas fruct lus
uitatis ẽ pulehritudo inuiolata scõꝵ. C astitas. securitas ẽ. mentes: ꝙ sanites
corporis. Nichil ꝓdest incorruptio carnis: ubi non ẽ. integritas mentis
Nichilq ualet mundum ẽe corpore: eum qui pollutus ẽ. mente. Pier se¬

Expanded text:
inentia. A Deo datur continentia, sed petite et accipietis . Tunc autem tribuitur, inentia. A Deo datur continentia, sed petite et accipietis . Tunc autem tribuitur, quando ad Deum gemitu interno pulsatur. Geminum est bonum virginitas, quia et in hoc mundo sollicitudinem saeculi amittit, et in futuro aeternum castitatis praemium percipit. Virgines feliciores esse in vita aeterna Isaias testatur, qui ait: Haec dicit muris meis locum, et nomen melius a filiis et filiabus, nomen sempiternum dabo eis, quod non peribit . Nec dubium quod qui casti perseverant et virgines, angelis Dei efficiantur aequales. Amanda est pulchritudo castitatis, cujus degustata delectatio, dulcior invenitur quam carnis. Castitas enim fructus suavitatis est, pulchritudo inviolata sanctorum. Castitas securitas est mentis, et sanitas corporis. Nihil prodest incorruptio carnis, ubi non est integritas mentis, nihilque valet mundum esse corpore ei qui pollutus est mente. Dixit se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ abstinentiam domamus: quid aliud quam carnalia sacrificia omnipo¬
tenti domino exhibemus. sicut ꝑpaulum dr. ut un exhibeatis corpora
ura. hostiam uiuentem E gregius psalmista dauid. nullam ẽẽ abstinen¬
tiam sine concordia designans: ait. Laudate eum intympano & choro.
ntympano & enim: corium siccum resonat. Inchoro autem: uoces con¬
corditer cantant. Qͥd enim ꝑtympanum. nisi abstinentia: &. quid ꝑ chorũ
nisi caritatis concordia designatur: Qui itaq sic abstinentiam tenet. ut
concordiam deserat: laudat quid̃e intympano. s ñ laudat inchoro. Dix̃
quidam senex. Propt̾ea amꝑuto a me delectationes carnales: ut etiã ira¬
iundie occasiones abscidam. Scio enim eam semꝑ adũsus me pugnare pro
delectationib: ꝙ&. conturbare mentẽ meã. & incellectum meũ expellere.
Dieit albas iohes pusille stature. Qͥa si uoluerit rex aliqͥs ciuitatẽ inimicoꝵ

Expanded text:
per abstinentiam domamus, quid aliud quam carnalia sacrificia omnipoper abstinentiam domamus, quid aliud quam carnalia sacrificia omnipotenti Domino exhibemus? Sicut per Paulum dicitur: Ut exhibeatis corpora vestra hostiam viventem . Egregius psalmista David nullam esse abstinentiam sine concordia designans, ait: Laudate eum in tympano et choro . In tympano etenim corium siccum resonat, in choro autem voces concorditer cantant. Quid enim per tympanum, nisi abstinentia, et quid per chorum, nisi charitatis concordia designatur? Qui itaque sic abstinentiam tenet, ut concordiam deserat, laudat quidem in tympano, sed non laudat in choro. Dixit quidam senex: Propterea amputo a me delectationes carnales, ut etiam iracundiae occasiones abscindam. Scio enim eam semper adversus me pugnare pro delectationibus, et conturbare mentem meam, et intellectum meum expellere. Dixit abbas Joannes pusillae staturae. Quia si voluerit rex aliquis civitatem inimicorum
Abbreviated transcription (Latin):
noster eorum incursus ieiuniis & orationib premonet suꝑare dicens. hoc
genus non eicitur: nisi ꝑ orationem & ieiunium. Immundi sp̃s ibi se magis
initiunt: ubi plus uident escam &. potum. Sc̃i quanidui in huius scħ uitã
inhabitant: desiderio suꝑni roris. corpus suum aridum portant. Unde
ꝙ psalmus. Sitiuit inquit inte anima mea: quam multipliciter ꝙ. caro
mea. Caro enun tunc deum sitit: quando ꝑ ieiunium abstinet &. arescit.
bstinentia: &. inuificat. & occidit. Uiuificat animam: corpus ne cat. Ie¬
iunia cum bonis oꝑib: deo acceptabilia sunt. Qui autẽ acibis abstinent. &
prauȩ agunt: demones imitantur: quib esca ñ ẽ.&. nequitia semꝑ ẽ. Ille
enim bene abstinet acibis: qui &. malicie actib . &. amundi ieiunat ambitio¬
nib. Sꝑnitur ieiunium: quod inuesꝑum repletione ciborum reficitur.
leq enim reputanda ẽ abstinentia: ubi fuerit uentris saturitas subsecuta.
Sꝑnitur ieiunium: quod inuesꝑum deliciis compensat᷑. Cum nr̃a corꝑa

Expanded text:
incursus jejuniis et orationibus praemonet superare, 256 dicens: Hoc genus non ejicitur nisi per orationem et jejunium . Immundi enim spiritus ibi se magis injiciunt ubi plus viderint escam et potum. 4. Sancti, quandiu in hujus saeculi vita habitant, desiderio superni roris corpus suum aridum portant. Unde et psalmus: Sitivit, inquit, in te anima mea, quam multipliciter et caro mea . Caro enim tunc Deum sitit, quando per jejunium abstinet, et arescit. Abstinentia et vivificat, et occidit: vivificat animam, corpus necat. eptabilia sunt. Qui autem a cibis abstinent et prave agunt, daemones imitantur, quibus esca non est, et nequitia semper est. Ille autem bene abstinet a cibis qui a malitiae actibus, et a mundi jejunat ambitionibus. Spernitur jejunium quod in vespero repletione ciborum reficitur. Neque enim reputanda est abstinentia, ubi fuerit ventris saturitas subsecuta. Spernitur jejunium quod in vespero deliciis compensatur. Cum nostra corpora
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ forti gressu interuis. unde ext̾ius subleuantur. calcant. Elect monachi
nullis praue actionis clamorib ꝑstrepunt: nullo cupiditatum tempora¬
lium turbulento appetitu rapiunt᷑: s nimirũ curis presentis uitȩ necessa¬
riis immod̾atius occupare. refugiunt. Sepe bona agentes monachi. pa¬
terna adhuc flagella sentiunt: ut tanto ꝑfectiores adhereditatẽ ueni¬
ant: quanto eos pie ferientis disciplina cotidie etiam de iuinimis pur¬
gat̃. Ueri monachi funditus scło renuntiantes. ita hinc mundo moriunt᷑
ut soli deo uiuere delectentur: quantoq abhuius scłi ꝯuersatione se sub¬

Expanded text:
et forti gressu interius ea unde exterius sublevantur calcant. Electi monachi et forti gressu interius ea unde exterius sublevantur calcant. Electi monachi nullis pravae actionis clamoribus perstrepunt, nullo cupiditatum temporalium turbulento appetitu rapiuntur, sed curis praesentis vitae necessariis immoderatius occupati refugiunt. Saepe bona agentes monachi, paterna adhuc flagella sentiunt, ut tanto perfectiores ad haereditatem veniant, quanto eos pie ferientis disciplina quotidie etiam de minimis purgat. Veri monachi funditus saeculo renuntiantes, ita huic mundo moriuntur, ut soli Deo vivere delectentur, quantumque ab hujus s
Abbreviated transcription (Latin):
rat. rursus oneratur. E qui admissa plangunt: ꝓfecto nequitiã de qͥ
male saciati fuerant. ꝙ quȩ mentis intima depͥmebat. confitendo ꝓi¬
ciunt: quam post confessionẽ dũ repetunt. resumunt. Sus uͦ inuo¬
lutabro lut dum lauatur: sordidior reddit᷑. Et qui admissũ plangit
peccatum. nec tamen deseritͥ pene grauuoris culpe se subicit qui
ꝙ ipsam quam flendo impetrare potuit ueniam contempnit. & quasi in
litosa aqua semetipsum uoluit: quia dum fletib suis. uite mundiciã sub¬
tahit: ante dĩ oculos sordidas ipsas etiam lacrimas facit. De uita & conuersa
tus sui. inactu. in locutione. incogitatione sua. semꝑ circumspiciat
atq̃ eã que mundi sunt ꝑfecte deserat. & quod ostendit humanis ocłis
habitu: hoc ante dĩ oculos morib p̃tendat. Necti namq monachi. cũ eis
transitoria ꝓsꝑitas arridet: fauorem mundi quasi nescientes dissimulant:

Expanded text:
rat, eo rursus oneratur. Et qui admissa plangunt, profecto nequitiam, de qua rat, eo rursus oneratur. Et qui admissa plangunt, profecto nequitiam, de qua male satiati fuerant, et quae mentis intima depciunt, quam post confessionem dum repetunt, resumunt. Sus vero in volutabro luti dum lavatur, sordidior redditur . Et qui admissum plangit peccatum, nec tamen deserit, pene graviori se culpae subjicit: qui et ipsam quam flendo impetrare potuit veniam contemnit, et quasi in lutosa aqua semetipsum volvit, quia dum fletibus suis vitae munditiam subtrahit, ante Dei oculos sordidas ipsas etiam lacrymas facit . CAPUT XX. De vita tus sui in actu, in locutione, in cogitatione sua semper circumspiciat, atque ea quae mundi sunt, perfecte deserat, et quod ostendit humanis oculis habitu, hoc ante Dei oculos moribus praetendat. Electi namque monachi cum eis transitoria prosperitas arridet, favorem mundi quasi nescientes dissimulant,
Abbreviated transcription (Latin):
repetit. Peniq &. alibi animã penitentẽ. atq iterum delinquentẽ. sermo
diuinus increpat. dicens. Quam uilis effecta es nimis: iterans uias tu¬
as. ¶sqͥs gͦ culpas p̃t̾itas plorat: hunc necesse ẽ. modũ teneat: u sie
ad missa defleat. nec flenda cõmittat. Scriptum ẽ in libro ȩccłiastico
Qui baptizatur amortuo. & iterum tangit illum: quid ꝓficit lauatio
eius: Post lauacrum mundus ẽe negligit: quisqͥs post lacͥmas uitȩ in¬
nocentiam non custodit. Lauantur enim ꝙ nequaquã mundi st̃. qui
cõmissa flere non desinunt. s rursum flenda cõmittunt. Baptizatur
scilicet amortuo: qui mnundatur fletib apeccato. Sed post baptisia
mortuum tangit: qui culpam post lacrimas repetit. Hinc salomon
ait. Sicut canis qui reu̾titur aduomitũ suũ: ita stultus qui iterat
depͥmebat ꝓicit. Sed cum aduomitũ reuertitur: unde leuigat᷑ꝰ fue¬

Expanded text:
repetit. Sic denique et alibi animam poenitentem, atque iterepetit. Sic denique et alibi animam poenitentem, atque itedivinus increpat dicens: Quam vilis es facta nimis, iterans vias tuas . Quisquis ergo culpas praeteritas plorat, hunc necesse est modum teneat, et sic admissa defleat, ne iterum flenda committat. Scriptum est in libro Ecclesiastico: Qui baptizatur a mortuo, et iterum tangit illum, quid proficit lavatio ejus ? Post lavacrum mundus esse negligit, quisquis post lacrymas vitae innocentiam non custodit. Lavantur enim et nequaquam mundi sunt, qui commissa flere non desinunt, sed rursum flenda committunt. Baptizatur scilicet a mortuo, qui mundatur fletibus a peccato, sed post baptisma mortuum tangit, qui culpam post lacrymas appetit. Hinc Salomon ait: Sicut canis qui iterat stultideprimebat projicit. Sed cum ad vomitum revertitur, unde levigatus fue
Abbreviated transcription (Latin):
nuisor ẽ. non penitens. qui adhuc agit quod peni  reuertunt᷑. xix.¬
tet:. nec uidetur deum poscere subditus sed subsannare suꝑb. E anis
reuersus aduomitũ: &. penitens ad peccatũ. Multi enim lacrimas inde¬
sinenter fundunt: & peccare non desinunt. Q uidam accipiunt lac̾mas
Lad penitentiam. ꝙ. affectum penitentiȩ non habent: quia inconstantia
mentis. nunc recordatione peccati lacͥmas fundunt: nunc uͦ reuius¬
centi usu ea que fleuerunt iterando cõmittunt. Qui ꝙ p̃terita uult
plangere. ꝙ actionib scl̃arib incumbere. iste mundationẽ ñ habet
quoniam ad huc agit. quȩ penitendo deflere possit. Isayas peccatorib
dicit. Lauamini mundi estote. Lauatur itaq & mundus ẽ: qͥ ꝙ p̾teri¬
ta plangit. & flenda iterum non admittit. Lauatur ꝙ non ẽ. mindꝰ
qui plangit que gessit. nec deserit: & post lacrunas. ea quȩ fleuerat.

Expanded text:
isor est, non poenitens, qui adhuc agit quod poenitet; isor est, non poenitens, qui adhuc agit quod poenitet; 215 nec videtur Deum poscere sreversus ad vomitum est poenitens ad peccatum. Multi enim lacrimas indesinenter fundunt, et peccare non desinunt. Quosdam accipere lacrimas ad poenitentiam, et effectum poenitentiae non habere, quia inconstantia mentis, nunc recordatione peccati lacrymas fundunt, nunc vero reviviscente usu ea quae fleverint iterando committunt. Qui et praeterita vult plangere et actionibus saecularibus incubare, iste mundationem non habet, quoniam adhuc agit, quae poenitendo deflere possit. Isaias peccatoribus dicit: Lavamini, mundi estote . Lavatur itaque et mundus est, qui et praeterita plangit, et flenda iterum non admittit. Lavatur, et non est mundus, qui plangit quae gessit, nec deserit, et post lacrymas ea quae fleverat
Abbreviated transcription (Latin):
Sẽs ergo uir etiam hic miscdiam suscipit: s suscepisse se nescit: quia
peceatum suũ homo iam corrigendo. ⁊ penitendo deserit: sed tamẽ
adhuc districtum iudicem de enis retͥbutione ꝑtimescit. Illic gͦ iustꝰ
quilibet misedias domini libere inȩt̾nitate cantat: ubi iam de pec¬
cati uenia dubietas non ẽ: ubi iam securam mentẽ culpe suȩ memo¬
ria non addicit: ubi non reatum animus trepidat: s de eiꝰ indulgẽ¬
tia liber exultat. Admonendi sunt timore formidinis oppressi. ut
de miscd̃ia quam postulant. p̃sumant: ne ui immodate afflictionis
intereant. Neq enim pie dominus ante delinquentium oculos. flẽ¬
da peccata opponeret: si ꝑsemetipsum ea districte ferire uoluisset¬
Constat enim quod suo iudicio abscondere uoluit: quos miserendo p̃¬
ueniens. sibimetipsis udices fecit. Hinc ꝑpaulum dr̃ Si nosmetipsos

Expanded text:
Sanctus ergo vir etiam hic misericordiam suscipit, sed suscepisse se nescit, quia Sanctus ergo vir etiam hic misericordiam suscipit, sed suscepisse se nescit, quia peccatum suum homo jam corrigendo et poenitendo deserit, sed tamen adhuc districtum judicem de ejus retributione pertimescit. Illic ergo justus quilibet misericordias Domini libere in aeternitate cantat, ubi jam de peccati venia dubietas non est, ubi jam securam mentem culpae suae memoria non angit, ubi non sub reatu animus trepidat, sed de ejus indulgentia liber exsultat. Admonendi sunt timore formidinis oppressi, ut de misericordia quam postulant praesumant, ne vi immoderatae afflictionis intereant. Neque enim pie Dominus ante delinquentium oculos flenda peccata opponeret, si per semetipsum ea districte ferire voluisConstat enim quod suo judicio abscondere voluit, quos miserando praeveniens, sibimetipsis judices fecit. Hinc per Paulum dicitur: Si nosmetipsos
Abbreviated transcription (Latin):
mis inmensura: ut uidelicet uniuscuiusq mens. tanto penitendo cõ¬
punctionis suȩ bibat lacrimas: quanto se adeo meminit aruisse per
lerumiq mens iusti iam quidem quod ꝑuerse se egisse memi¬
mͣt deplorat: iam praua acta non solum deserit. sed amarissimis etiã
lamentis punit: &. tamen dum eorum quȩ egit reminiscitur: graui
udicii pauore terretur. Electus enim quisq iam se ꝑfec̾te conuertit:
sed adhuc se ꝑfecte insecuritate non erigit: quia dum quanta sit dis¬
trictio extremi examinis pensatͥ interspem ꝙ. formidinem sollicite
trepidat: quia iustus uidex ueniens. quid de ꝑpetratis reputet. qͥd
relaxet. ignorat. Nam quam praua cõmiserit. meminit: s adhuc
cõmissa si digne defleuerit. nescit: ac ne culpe ininanitas modum
penitentiȩ transeat. metuit. E plerumq culpani iam ueritas relaxat
sed mens afflicta. adhuc deuenia dum ualde sͥ ẽ. sollicita. trepidat.

Expanded text:
ymis in mensura. Ut videlicet uniuscujusque mens tantum poenitendo, comymis in mensura. Ut videlicet uniuscujusque mens tantum poenitendo, compunctionis suae bibat lacrymas, quantum se a Deo meminit aruisse per lerumque mens justi jam quidem quod perverse se egisse meminit, deplorat, et jam prava acta non solum deserit, sed amarissimis etiam lamentis punit. Sed tamen dum eorum quae egit reminiscitur, gravi judicii pavore terretur. Electus quisque jam se perfecte convertit, sed adhuc se perfecte in securitate non erigit, quia dum quanta sit districtio extremi examinis pensat, inter spem et formidinem sollicitus trepidat: quia judex justus veniens, quid de perpetratis reputet, quid relaxet, ignorat. Nam quam prava commiserit meminit, sed an commissa digne defleverit, nescit: ac ne culpae immanitas modum poenitentiae transeat metuit, et plerumque culpam jam veritas relaxat, sed mens afflicta adhuc de venia dum valde sibi est sollicita trepidat.
Abbreviated transcription (Latin):
cit quo supplicio digna sit. si parcentis pietas desit: qui ꝑ lamenta y¬
sentia. ȩterna eruere pena consueuit. Omnip̃s ds̃. mentes carnalĩ
quȩ pͥus huius mundi fluctib iactabantur: ꝑscĩ sp̃s aduentum ii¬
penitentiȩ affligit: ut contrite asuꝑbia salubriter inhumilitate las¬
uehementer afficitur: aut cum malorum suorum reminiscitur. con¬
siderans ubi fuit: aut iudiciorum dĩ sententiam metuens. ꝙ. secũ que¬
rens. cogitat ubi erit: aut cum mala uitȩ p̾̃sentis sollerter attendens.
nec dum adipiscitur. Iugens conspicit ubi non ẽ. Hinc iterum psalmi¬
sta ait. Potum dedit nob̾ in lacrimis inmensura. Prouidendũ ẽ. his qͥ
peccata suorum oꝑum deplorant: ut cũsummata mala. ꝑfecta diluãt
lamenta: ne plus astringantur indebito ꝑpetrati oꝑis: ꝙ. minꝰ soluãt
infletib satisfactionis. Scriptum quippe ẽ. Potum dedit nob̾ in lacͥ¬

Expanded text:
cit quo supplicio digna sit, si parcentis pietas desit, qui per lamenta pcit quo supplicio digna sit, si parcentis pietas desit, qui per lamenta praesentia ab aeterna eruere poena consuevit. Omnipotens Deus mentes carnalium quae prius in hujus mundi fluctibus vagabantur per sanctienitentiae aflligit, ut coutrita superbia salubriter in humilitate jacvehementer aflicitur. Aut cum malorum suorum reminiscitur, considerans ubi fuit: aut judiciorum Dei sententiam metuens, et secum quaerens cogitat ubi erit: aut cum mala vitae praesentis solerter attendens, necdum adipiscitur, lugens conspicit ubi non est. Hinc Psalmista ait: Potum dedit nobis in lacrymis in mensura . Providendum est iis qui peccata suorum operum deplorant, ut consummata mala perfecto diluant lamento, ne plus astringantur in debito perpetrati operis, et minus solvant in fletibus satisfactionis. Scriptum quippe est: Potum dedit nobis in lacr
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ suspirat. Quatuor sunt qualitates affectionum. quib mens ubs
tedio salubri compungit᷑: hoc ẽ memoria p̃teritorum facinorĩ: reo
datio futurarum penarum: considatio ꝑegrinationis suȩ in huiꝰ ure
tocius ꝑuenire. Quisq peccatorum memoria compungit᷑ ad lamenti
tunc dĩ se uisitari sciat p̾sentia: quando id quod se ad misisse recoli
interius erubescit: suoq iudicio penitendo iam punit. Nam tur
petrus fleuit: quando ineum xpistus respexit. Unde psalmus. n¬
pexit inquit: & cõmota ẽ. & contremuit terra. De hac compunctions
uirtute. dauid ait. Fuerunt mͥ lacrimȩ meȩ paneᷤᷤ die ac nocte. luc¬
tu suo anima pascitur: cum ad supna gaudia flendo subleuat᷑. Ent̾
quidem doloris ium tolerat: sed eo refectionis pabulum ꝑcipit quo
hic uis amoris placrimas emanat. Electi uniuscuiꝰq. ponit ante ocus¬
los cordis. illinc distrinctionem iusticie: hinc meritum culpe. Consa¬

Expanded text:
vitae suspirat. Quatuor autem sunt qualitates affectionum, quibus mens justi vitae suspirat. Quatuor autem sunt qualitates affectionum, quibus mens justi taedio salubri compungitur, hoc est, memoria praeteritorumtionis suae in hujus vittocius valeat pervenire. Quisque peccatorum memoria compungitur ad lamenta, et tunc Dei se visitari sciat praesentia, quando ex eo quod se deliquisse recolit, interius erubescit, suoque judicio poenitendo jam punit. Nam tunc Petrus flevit, quando in eum espexit, inquit, et commota est, et contremuit terra . De hac compunctionis virtute David ait: Fuerunt mihi lacrymae meae panes die ac nocte . Luctu suo anima pascitur, cum ad superna gaudia flendo sublevatur, et intus quidem doloris sui gemitum tolerat: sed eo refectionis pabulum percipit, quo hinc vis amoris per lacrymas emanat. Electi uniuscujusque mens ponit ante oculos illinc districtionem justitiae, hinc meritum culpae. Conspi
Abbreviated transcription (Latin):
&. cominissum non confitendo prodere: sed negando defende: atq
coniunctum defendendo multiplicare. Indicia uere confessionis st̃
si unusquisq se peccatorẽ dicit: & dese dicenti etiam alteri non contra¬
dicit. Scriptum ẽ. enim. Iustus in pͥncipio accusator ẽ. sui. Curandũ sũmopt
est. ut mala que fecimus. & sponte fateamur: & hȩc aliis arguentib non
negemus. Suꝑbie quippe uicium ẽ: ut quod se fateri quisq quasi sua sp̃
dignatur: hoc sibi dici ab aliis dedignet᷑.¶ De compunctione. xuii.
ompunctio cordis. est humilitas mentis cum lacrimis: exoriens
de recordatione peccati. & timore iudicii. Illa est enim ꝑfectior cõ-¬
punctionis affectio: quȩ ase om̃s carnalium desidiorum affectus repal-¬
lit: & intentionem suam toto mentis studio indi contemplationẽ de¬
citur: idẽ. uel dum oꝑum suoꝵ mala consid̾at: uel dum desiderio et̾ne

Expanded text:
et commissum non confitendo prodere, sed negando defendere, atque et commissum non confitendo prodere, sed negando defendere, atque convictum defendendo multiplicare. Indicia verae confessionis sunt, si unusquisque cum se peccatorem dicit, id de se dicenti etiam alteri non contradicit. Scriptum est: Justus in principio accusator est sui . Curandum summopere est, ut mala quae fecimus et sponte fateamur, et haec aliis arguentibus, non negemus. Superbiae quippe vitium est, ut quod se quisque fateri quasi sua sponte, dignatur, hoc sibi dici ab aliis dedignetur. CAPUT XVII. De compunctione Compunctio cordis est humilitas mentis cum lacrymis, exoriens de recordatione peccati, et timore judicii. Illa est conversis perfectior compunctionis affectio, quae omnes a se carnalium desideriorum affectus repellit, et intentionem suam toto mentis studio in Dei contemplationem decitur, id est, vel dum operum suorum mala considerat, vel dum desiderio aeternae
Abbreviated transcription (Latin):
uensitas peccatorum: unde uia. id: uita nr̃a. tenebrosa amic̾tus circum¬
oetione uestita ẽ. Hauc reuelamus: quando delicta nr̃a tenebrosa prom¬
tisine confitemur. Item ipse dauid. Confitemini dño q̃m bonꝰ: quoniã
dam designat. Sed & hoc quoq ad p̃conium dñi ꝑtinere ñ dubiũ ẽ.
auendo maior glã ẽ pietatis confitenti parcere: quam uitam sine
ofensione p̾stare. & ne aliquis de culparum suarum numerositatib
derreret᷑. ad didit quoniam bonus. Qͥs enim dubitet. ad eum recurrere :
misdia eius. Audito bono dño. ne se humana negligentia abstudiosa
bsedula supplicatione suspend̾et. remedii causam dicit: ut ad confes¬
quia bonus est: & peccata dimittit. humilitatis testimonia sunt. ꝙ. ini¬
illtatem suã quemq cognoscere: ⁊ cognitam. uocȩ confessionis aꝑire.
sitatum humani generis uiciuim ẽ elabendo pecatum cõmite.

Expanded text:
densitas peccatorum, unde via, id est vita nostra tenebrosa, amictus circumdensitas peccatorum, unde via, id est vita nostra tenebrosa, amictus circumdatione vestita est. Hanc revelamus, quando delicta nostra tenebrosa promptissime confitemur. Item ipse David: Confitemini Domino quoniam bonus, qdam designat. Sed et hoc quoque ad praeconium Domini pertinere non dubium est, quando major est gloria pietatis, confitenti parcere, quam viventi sine offensione praestare. Et ne aliquis de culparum suarum numerositatibus terreretur, addit quoniam bonus. Quis enim dubitet ad eum recurrere, m misericordia ejus. Audito bono Domino, ne se humana negligentia a studiosa et sedula supplicatione suspenderet, remedii causam dicit, ut ad confesquia bonus est, et peccata dimittit. Humilitatis testimonia sunt, et iniquitatem suam quemque cognoscere, et cognitam voce confessionis aperire. Usitatum humani generis vitium est, et labendo peccatum committere,
Abbreviated transcription (Latin):
gentia autem sepe incautum aduicia transacta reducit. Dum ꝑ peniten¬
tiam expulsa fuerĩt ab homine uicia: si forte post hȩc intercedente secu¬
ritate quelibet culpa surrepserit: confestim delectationes pͥstine uicioꝵ
mentem. auidius irreppunt: plilsantesq hominem inconsuetis oꝑius
grauius ꝑtrahunt: ita ut sint nouissima illius peiora pͥorib. De confessioẽ.
inc iacob ait. Confitemini alterutrum peccata ur̃a: .xui.¬
& orate ꝓinuicem ut saluemini. In hac autem sentenua. illa de¬
bet esse diseretio: ut cotidiana leuiaq peccata. alterutrum coequalib
confiteamur: eorumq cotidiana credamus oratione saluari. Porro gra¬
uioris lepre immunditiam. iuxta legem sacerdoti pandamus: atꝙ: ad
cius arbitrium. qualiter & quanto tempore iusserit. purificari curemꝰ
iie .&. dauid ait. Reuela dño uiam tuam: & spera ineo. Uelum quoddã ẽ.

Expanded text:
gentia autem saepe incautum ad vitia transacta reducit. 212 19. Dum per poenitengentia autem saepe incautum ad vitia transacta reducit. 212 19. Dum per poenitentiam expulsa fuerint ab homine vitia, si forte post haec, intercedente securitate, quaelibet culpa subrepserit, confestim delectationes pristinae vitiorum mentem avidius irrepunt, pulsantesque hominem in consuetis operibus gravius pertrahunt, ita ut sint novissima illius pejora prioribus. CAPUT XIV.Hinc Jacobus ait: Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem, ut salvemini . In hac autem sententia illa debet esse discretio, ut quotidiana leviaque peccata alterutrum coaequalibus confiteamur, eorumque quotidiana credamus oratione salvari. Porro gravioris leprae immunditiam, juxta legem Sacerdoti pendamus, atque ad ejus arbitrium, qualiter et quanto tempore jusserit, purificari curemus . Hinc et David ait: Revela Domino viam tuam, et spera in eo . Velum quoddam est
Abbreviated transcription (Latin):
peccator & impius: si adpenitentiam conuertat᷑. conseqͥ posse ueniam cre¬
ditur. Festinare debet ad dĩn penitendo unusqͥsq dum potest. ne si dum
potest nolueritͥ cum tarde uoluerit. omnino non possit. Prouide ꝓph̃a
ait. Q uerite dñm dum inueniri potest: inuocate eum dum prope ẽ Si
quando quis peccare potest. penitet: uitamq suam uiuens ab om̃i crimi¬
ne corrigit: non dubium quod moriens adeternam transeat requieu
Qui autem praue uiuendo. penitẽtiã ĩmortis agit ꝑicło: sicut eius damp
natio est. sic remissio dubia. Quamuis ꝑpenitentiam ꝓpitiatio peccatorũ
fit: sine metu homo esse non debet: quia penitentiȩ satis factio diuino tan
tum pensatur iudicio non humano. Proinde quia miseratio di occulta ẽ:
sine intermnissione flere necesse ẽ. Neq enim umꝗͣ. oportet penitentem
habere de peccatis securitatẽ. Nam securitas. negligentiam parit: negli¬

Expanded text:
peccator et impius, si ad poeaitentiam convertatur, consequi veniam posse crepeccator et impius, si ad poeaitentiam convertatur, consequi veniam posse creditur. Festinare debet ad Deum poenitendo unusquisque dum potest, ne si dum potest noluerit, cum tarde voluerit, omnino non possit. Proinde Propheta ait: Quaerite Dominum dum inveniri potest: invocate eum, dum prope est . Si quando quis peccare potest, poenitet, vitamque suam vivens ab omni crimine corrigit, non dubium quin moriens ad aeternam transeat requiem. Qui autem prave vivendo poenitentiam in mortis agit periculo, sicut ejus damnato incerta est, sic remissio dubia. Quamvis per poenitentiam propitiatio peccatorum sit, sine metu tum pensatur judicio, non humano. Proinde, quia miseratio Dei occulta est, sine intermissione flere necesse est. Neque enim unquam oportet poenitentem habere de peccatis securitatem. Nam securitas negligentiam parit, negli
Abbreviated transcription (Latin):
se quisq suiit: quando ꝑdignam penitentiam sua praua facta õ-¬
dempnat. A maritudo penitentie facit animum. & sua facta subt¬
lius discutere: ꝙ dona d̃i que contempsit. flendo cõmemorare. Nichs
autẽ peius. quam culpã agnoscere. nec deflere. Duplicem hab̾e debe
fletum inpenitentia omnis peccator: siue quia ꝑ negligentiã bonu
non fecit: seu quia malum ꝑ audatiam ꝑpetrauit. Q uod enim ope
non gessit: &. gessit quod agere non oportuit. Ille penitentiã digi
agit᷑. qui reatum suũ satisfactione legitima plangit: condempni¬
do scilicet ac deflendo que gessit: tanto indeplorando ꝓfundiꝰ qͥlto
extitit in peccaudo ꝓcliuius. Ille penitentiam digne agit: qui sic p̃terit a¬
la deplorat. ut futura iterum non committat. Nam qui plaugit pecetĩ
& iterum ad mittit peccatum: quasi siqͥs lauet laterem crudum: quem
quantomagis eluerit tanto amplius lutum facit. Quamuis quisq sit

Expanded text:
se quisque sumit, quando per dignam poenitentiam sua prava facta conse quisque sumit, quando per dignam poenitentiam sua prava facta condemnat. Amaritudo poenitentiae facit animum sua facta subtilius discutere, et dona Dei, quae contempsit, flendo commemorare. Nihil autem pejus quam culpam agnoscere, nec deflere. Duplicem habere fletum debet in poenitentia omnis peccator. Sive quia per negligentiam bonum non fecit, seu quia malum per audaciam perpetravit. Quod enim oportuit non gessit, et gessit quod agere non oportuit. Ille poenitentiam digne agit, qui reatum suum satisfactione legitima plangit, condemnando scilicet atque deflendo quae gessit, tanto inde plorando profundius, quanto exstitit in peccando proclivius. Ille poenitentiam digne agit, qui sic praeterita mala deplorat, ut futura iterum non committat. Nam qui plangit peccatum, et iterum admittit peccatum, quasi si quis lavet laterem crudum, quem quanto magis eluerit, tanto amplius lutum facit. Quamvis quisque sit
Abbreviated transcription (Latin):
gitationes iniudicio ex quiri subtiliter non ignorat: semetipsum intre¬
sus discutiens. ante iudicium uehementer examinat: ut districtis udes
eor tranquillius ueniat. quo quem discutere appetit ꝓculpa punitum
cernit: quia ea que nos punimus. ipse nequaquam in extremo examue
uidicat: Paulo attestante qui ait. Si nosinetipsos dnudicaremꝰ: non unq
iudicaremur. Quod exterius agimus. nisi penitentia interueniente di¬
luamus: insecreto iudiciorum dei. sub quadam occultatione seruatur.
ut quando etiam desigillo secreti. ereat adpublicum iudicii. Cum ueno
ꝓ malis quȩ fecimus discipline flagello atterimur. ꝙ. hec ꝑpenitentiã
deflemus. iniquitatem nr̃am signat ds̃ ꝙ curat: quia nȩc multa hiede¬
serit. nec iniudicio punienda reseruat. Bene se iudicat iustus inhac ii¬
ta: ne uidicetur adeo dampnatione ꝑpetua. Tunc autem uidiciũ de

Expanded text:
gitationes in judicio exquiri subtiliter non ignorat, semetipsum introrgitationes in judicio exquiri subtiliter non ignorat, semetipsum introrsus discutiens, ante judicium vehementer examinat, ut districtus Judex eo jam tranquillius veniat, et cor quod discutere appetit, pro culpa punitum cernat. Quia eam dum nos punimus, ipse nequaquam in extremo examine judicat. Paulo attestante qui ait: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur . Quod exterius agimus nisi poenitentia interveniente diluamus, in secreto judiciorum Dei sub quadam occultatione servatur, ut quandoque etiam de sigillo secreti, exeat ad publicum judicii. Cum vero pro malis quae fecimus, disciplinae flagello atterimur, et haec per poenitentiam deflemus, iniquitatem nostram signat et curat, quia nec multa hic deserit, nec in judicio puniendo servat. Bene se judicet justus in hac vita, ne judicetur a Deo damnatione perpetua. Tunc autem judicium de
Abbreviated transcription (Latin):
metipsos dupliciter defleamus: qͥa &. recta non fecimus: ꝙ. praua oꝑati
sumus. Per beatum moysen unus turtur ꝓpeccato: alter uero offerri
ibolocaustum iubetur. Holocaustum namq totum incensũ dicitur.
num gͦ turturem. ꝓpeccato offerimusꝰ cum ꝓculpa gemitũ damus:
Dealtero uͦ holocaustum facimus: cum pro eo quod bona negleximꝰ.
gella ꝓficiens. ꝙ asemetipso in magna sui redargutione dissentiens:
dicit. Ieirco ipse me rep̾hendo: & ago penitentiam. infauilla ⁊ ciũe.¬
fentia. nichil aliud quani fauillam se ciueremq cognoscere.Incilicio
aspitas .x. compunctio peccatorum: incinere autẽ puluis ostendit᷑
siortuoꝵ.Q. iocireo utrumq adhiberi ed penitentiam solet: ut in
compunctione cilicii. cognoscamus quid ꝑculpas fecimus: & infauissa ei¬
neris. ꝓpendamus quid ꝑiudicium fact sumus. Edelis quisq dum eo¬

Expanded text:
metipsos dupliciter defleamas, quia et recta non fecimus, et prava operati metipsos dupliciter defleamas, quia et recta non fecimus, et prava operati sumus. Per beatum Moysen unus turtur pro peccato, alter vero offerri in holocaustum jubetur . HoloUnum ergo turturem pro peccato offerimus, cum pro culpa gemitum damus; de altero holocaustum facimus, cum pro eo quod bona negligimusgella proficiens, et a semetipso in magna sui redargutione dissentiens, dicit: Idcirco ipse me reprehendo, et ago poenitentiam . Poenitesentia, nihil aliud quam favillam se cineremque cognoscere. In cilicio asperitas et compunctio peccatorum, in cinere autem pulvis ostenditur mortuorum. Et idcirco utrumque adhiberi ad poenitentiam solet, ut in compunctionis cilicio cognoscamus quid per culpas fecimus, et in favilla cineris, perpendamus quid per judicium facti sumus. Fidelis quisque dum co
Abbreviated transcription (Latin):
tum conspicit: ꝙ. ubi ꝑuen̾it cum gaudio magno intendit. S ancti
uiri funditus scło renuntiantes ita huic inundo moriunt᷑. ut soli deo
uiuere delectentur: quantoq adhuns scħ conu̾satione se subtrahunt:
tanto interne mentis acie. presentiam di. &. angłice societatis frequen¬
tatis &. honoris impedim̃to. Dum enum quisq a consortio abstrahitur¬
mundi: nec cupiditas eum obligat consentientẽ: nec cruciat sentientẽ
Bonum ẽ corporaliter remotum ẽẽ. amundo: sed multo ẽ. melius uo-¬
pore &. corde discretus ẽ. O nager ut ait iob. contempnit cuitatem:
ꝙ monachi. cõmunem scłarium ciuium conũsationem. Hii aduersa
uitȩ huius appetunt: ꝓsꝑa contempnunt: ut dum ab eis hȩc uita des¬
nimirum quia &. bonum quod oportuit. ñ fecit: ꝙ. malum quod nõ
oportuit fecit. Eum adbona oꝑa non adsurginius: necesse ẽ. ut nos¬

Expanded text:
tum conspicit, et ubi pervenerit cum gaudio magno intendit. Isitum conspicit, et ubi pervenerit cum gaudio magno intendit. Isiviri funditus saeculo renuntiantes, ita huic mundo moriuntur, ut soli Deo vivere delectentur; quantoque ab hujus saeculi conversatione se subtrahunt, tanto internae mentis acie praesentiam Dei, et angelicae societatis frequentatis et amoris impedimento. Dum enim quisque a consortio mundi abstrahitur, nec cupiditas eum obligat consentientem, nec cruciat sentientem. Bonum est corporaliter remotum esse a mundo, sed multo est melius vo saeculo corpore et corde discretus est. Onager, ut ait Jeremias, contemnit civitatem , et monachi communem saecularium civium conversationem. Hi adversa vitae nostrae appetunt, prospera contemnunt, ut eum dum ab eis haec vita desnimirum quia et bonum quod oportuit non fecit, et malum quod non oportuit, fecit. Cum ad bona opera non assurgimus, necesse est ut nos
Abbreviated transcription (Latin):
entia. cohabitatrix ẽ. augłorum: obedientia scõꝵ om̃ium cib ẽ. Ex hac
aduersa refugiunt. Plusq aduersitatib mundi gaudent:
quãn prosꝑitatib delectent᷑. Alienos esse adeo: quib hoc scłm ad
omnem cõmodum prosꝑatur. Serus autẽ dĩ cuncta huiꝰ mundi cõ¬
traria sunt: ut dum ista aduersa sentiunt: ad celeste desid̾ium ar¬
dentius excitentur. Magna apud dm̃ refulget gratia: qui huic mũ¬
do contemptibilis fuerit. Nam reuera necesse ẽ. ut quem inundꝰ edift
dͥiligatur adeo. Sc̃i uiri ideo contempnere cupiunt mundum: & motũ
mentis ad suꝑna reuocare: ut ubi se recolligant. unde defluxerunt: &.¬
inde se subtrahant. ubi disꝑsi sunt. Qui post renuntiationem mundi
ad suꝑnam patriam sanctis desidiis inhiat: ab hac terrena intentione
quasi quibdam pennis subleuatus erigitur. & in quo lapsus erat ꝑgemi¬

Expanded text:
entia cohabitatrix est angelorum. Obedientia sanctorum omnium cibus est. Ex hac entia cohabitatrix est angelorum. Obedientia sanctorum omnium cibus est. Ex hac , sancti velut adversa refugiunt, plusque adversitatibus mundi gaudent, quam prosperitatibus delectentur. Alienos constat esse a Deo, quibus hoc saeculum ad omne commodum prosperatur. Servis autem Dei cuncta hujus mundi contraria sunt, ut dum ista adversa sentiunt, ad coeleste desiderium ardentius excitentur. Magna apud Deum refulget gratia, qui huic mundo contemptibilis fuerit. Nam revera necesse est, ut quem mundus odit, diligatur a Deo. Sancti viri ideo contemnere cupiunt mundum, et motum mentis ad superna revocare, ut ibi se recolligant, unde defluxerunt, et inde se subtrahant, unde dispersi sunt. Qui post renuntiationem mundi ad supernam patriam sanctis desideriis inhiat, ab hac terrena intentione, quasi quibusdam pennis sublevatus erigitur, et in quo lapsus erat per gemi
Abbreviated transcription (Latin):
eum pater siiis. iactauit infurnum ardentem: & statim factus ẽ fur¬
nus uelut ros. Ex quo facto adquisiuit sͥ głam intempore illo: qͣm¬
admodum abraham patriarcha. Dixit senex. quia fr̃ qui ad obedien¬
tiam patͥs sp̃ualis animum dederit: maiorem mercedẽ habet. quã ill
qui inheremo solus recesserit: quia hi qui se inheremo relegant: ar¬
bitrio suo de scło recesserunt. Hic autẽ ordo qui se ad obediendum de¬
dit: om̃s uoluntates suas abiciens. pendet ad deum & ad iussionẽ spri-¬
talis patris. ꝓpt̾ea & maiorem głam aliis habet. Qua ꝓpter ofili bai
est obedientia: quȩ ꝓpter deum fit. Intendite gͦ ofilii uirtutis huius
aliquod exparte uestigium. Obedientia. salus ẽ. omniũ fidelium: obe-¬
dientia. genitrix ẽ. om̃ium uirtutum. Obedientia. regni cȩlorum in¬
uentrix est: obedientia cęlum aꝑit: ⁊ hominẽ de terra eleuat. Obedi¬

Expanded text:
eum pater suus, jactavit in furnum ardentem, et statim factus est fureum pater suus, jactavit in furnum ardentem, et statim factus est furnus velut ros. Ex quo facto acquisivit sibi gloriam in tempore illo, quemadmodum Abraham patriarcha. Dixit senex: Quia frater qui ad obedientiam patris spiritalis animam dederit, majorem mercedem habet, quam ille qui eremo solus recesserit: quia ii qui se in eremum relegant, arbitrio suo de saeculo recesserunt; hic autem ordo, qui se ad obediendum dedit, omnes voluntates suas abjiciens, pendet ad Deum et ad jussionem spiritualis patris, propterea et majorem gloriam ab aliis habet. Quapropter, o filii, bona est obedientia, quae propter Deum fit. Intendite ergo, filii, virtutis hujus aliqua ex parte vestigium. Obedientia salus est omnium fidelium. Obedientia genitrix est omnium virtutum. Obedientia regni coelorum inventrix est. Obedientia coelum aperiens, et hominem de terra elevans. Obedi
Abbreviated transcription (Latin):
ouissimus. & seruus. sicut filius hominis non uenit ministrari. s
ministrare. Plantauit qͥdam senex liguum aridum inhereio. &.
uolens obedientiam fr̃is ꝓbare. dixit ei. ꝑsingłos dies riga lignum
istud: donec fructum faciat. Erat autẽ longe ab eis aqua: ita ur ues
lignum illud uiride factũ est: &. fructum attulit. Sumens autem¬
exfructu eius senex detulit adeccłiam: ꝙ dixit fr̃ib. Accipite ꝙ man¬
ducate: obedientiȩ fructum. Dicebat senex. quia nichil sic querit d̃s
ab his qui mitium habent conũsionis: quomͦ obedientie laborem. Q¬
dam scłaris renuntiauit secło: ꝙ uenit inmonastĩo. adducens secum
filium suum paruulum. Quem abbas tenens infantulum. oscłabat᷑¬
eum: & dixit. patri eiꝰ. Amas hunc: E ille respondit. Etiam. ẜ ite¬
rum dixit illi. Diligis eum: &. respondit. Etiam. Postea dixit ili alba
Tolle ergo siamas eim: &. mitte illum infurnum ardentem. Et tenens

Expanded text:
novissimus et servus: sicut filius hominis non venit ministrari, sed novissimus et servus: sicut filius hominis non venit ministrari, sed ministrare. Plantavit quidam senex lignum aridum in eremo, et volens obedientiam fratris probare, dixit ei: Per singulos dies riga lignum istud, lignum illudex fructu ejus senex, detulit ad Ecclesiam, et dixit fratribus: Accipite et manducate obedientiae fructum. Dicebat senex, quod nihil sic quaerit Deus ab iis qui initium habent conversionis, quomodo obedientiae laborem. Quidam saecularis renuntiavit saeculo, et venit in monasterium, adducens secum filium suum parvulum. Quem abbas tenens, infantulum osculabatur, et dixit patri ejus: Amas hunc? Et ille respondit, Etiam. Et iterum dixit illi: Diligis eum? Et respondit, Etiam. Postea dixit illi Abbas: Tolle ergo si amas eum, et mitte illum in furnum ardentem. Et tenens
Abbreviated transcription (Latin):
linquit: Sciendum ẽ. numꝗͣ ꝑ obedientiam malum fieri: aliquan¬
do autẽ debet ꝑobedientiam bonum quod agitur intermitti. Neq
enum inparadyso mala arbor extitit: quam ds̃ homini ne contungeret
interdixit. S ut ꝑ melius obedientiȩ meritum homo bene conditus
eresceret: dignun fuerat. ut hunc etiam abono ꝓhiberet: quatunꝰ tauto
uerius hoc quod ageret uirtus ẽet: quanto & abono cessans. auctori suo
sesubditum humilius exhiberet. Scͥptum ẽ. Melior ẽ. obedientia quã
ictimne. Obedientia quippe uictiis iure p̃ponitur: quia ꝑuictunas
Aleua caro: ꝑ obedientiam uero uoluntas ꝓpria mactatur. Tanto igit᷑
quisq deum citius placat: quanto ante eius ocłos rep̃ssa arbittii sui
uybia gladio p̾cepti se unmolat. hinc albas basilius interrogatus qͦmͦ
bi inuicem fres obedire deberent: respondit. Sicut serui domini.
soin quod p̾cepit dñs. quia qui uult inuob̾ eẽ. magnus. fiat oĩum

Expanded text:
linquit? Sciendum est, nunquam per obedientiam malum fieri, aliquanlinquit? Sciendum est, nunquam per obedientiam malum fieri, aliquando autem debet per obedientiam bonum quod agitur intermitti. Neque enim mala in paradiso arbor exstitit, quam Deus homini ne contingeret interdixit . Sed ut melius per obedientiae meritum homo bene conditus cresceret, dignum fuerat ut hunc etiam a bono prohiberet, quatenus tanto verius hoc quod ageret virtus esset, quanto et a bono cessans, auctori suo se subditum humilius exhiberet. Scriptum est enim, Melior est obedientia quam victimae . Obedientia qaliena caro, per obedientiam uero uoluntas pquisque Deum citius placat, quanto ante ejus oculos repressa arbitrii sui superbia, gladio praecepti se immolat. Hinc abbas Basilius interrogatus, quomodo sibi invicem fratres obedire deberent, respondit: Sicut servi Domini, secundum quod praecepit Dominus: Quia qui vult in vobis esse magnus, fiat omnium
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i: quasi filii obedientiȩ. Recte filios obedientiȩ uult illos existere: qͦs
mp̃fatione. in obedientiam & asꝑsionem sanguinis iħu xp̃i dixerat ele¬
ctos. Debet ergo obedientia &. in aduersis ex suo aliquid hab ete ꝙ rur¬
sum inpspis ex suo aliquid om̃imodo non hab̾e: quatinus &. in adu̾sis
tanto sit uerior. quanto ap̃senti ipsa quam diuinitus ꝑcipit gloria:
funditus ex mneute separatur. Ab om̃ipotente dño obedientia usq ad
mortem seruanda p̃cipitur: sicut ueritas ait. Non possum ego ame ip̃o
facere quicquam: s sicut audio iudico. Ipse sicut audit iudicat: quia¬
tunc etiam obedit patri: cum uidex huius scħ uen̾it. Ne nobis usq ad
p̃sentis uitȩ t̾minum obedientia laboriosa appareat: redemptor nĩr
indicat: qui hauc etiam cum udex ueñit seruat. Qd ergo mirum
si peccator homo obedientie inp̃sentis uitȩ breuitate se subicit: qͣndo
banc mediator dĩ ꝙ hominũ ꝙ. cum obedientes remunerat. non re-¬

Expanded text:
 Quasi filii obedientiae, etc. Recte filios obedientiae vult illos existere, quos in praefatione in obedientiae et aspersionem sanguinis Jesu ctos . Debet ergo obedientia et in adversis ex suo aliquid habere, et rursum in prosperis ex suo aliquid omni modo non habere, quatenus et in adversis tanto sit verior, quanto a praesenti ipsa quam divinitus percipit gloria, funditus ex mente separatur. Ab omnipotente Domino obedientia usque ad mortem servanda praecipitur, sicut Veritas ait: Non possum ego a meipso facere quidquam, sed sicut audio, judico . Ipse sicut audit, judicat. Tunc etiam obediet patri, cujus judex hujus venerit saeculi. Ne nobis usque ad praesentis vitae terminum obedientia laboriosa appareat, Redemptor noster indicat, qui hanc etiam cum judex venerit, servat. Quid ergo mirum, si peccator homo obedientiae in praesentis vitae brevitate se subjicit, quando hanc mediator Dei et hominum etiam cum obedientes remunerat, non re