comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ratio diuina : quae euentus rerũ. aut ꝑ facta. aut ꝑ dicta quorũ Idã immobili ueritate
pnunciat: De qua bene quidã dit̃. Prophetia ẽ suauis dictio: cȩlestis doctrimnȩ fauos & dul¬
cia duumi eloqͥu mella cõponens. Vnde & ipse dauid incentesimo oetauo psalmo dietu¬
ris ẽ. Qũa dulcia faucib meis eloqͥa tua suꝑ mel & fauũ ori meo. Multis aut̃ modis.
grae istius minera prestabant᷑. Sedut de plurimis pauca cõplectar : acta ẽ ꝑ operati¬
ones hominũ ut fuit arca noe & sacrificiũ abrabȩ & transitus maris rubri. ł natiuita¬
tes quoq geminorũ esau & ia cob: qͥ futurarũ rerũ sacram̃ta gestabant E angelos: sic̃ lo
cut sunt abrahȩ uel loth. tachariȩ & mariae Per uisiones sic̃ isaiȩ & ieze thieli. & cȩteris
nes ñ ꝑ somniũ ñ ꝑ nubẽ & uocẽ de cȩlo nec ꝑ alios quoscunq modos s celesti aspirati¬
one fuisse completũ.: sic̃ de ipso legit᷑ in pͥmo regũ uolumine: & directus ẽ. sp̃s dñi in dauid

Expanded text:
ratio divina, quae eventus rerum aut per facta aut per dicta quorumdam immobili veritate pronuntiat, de qua bene quidam dixit: Prophetia est suavis dictio coelestis doctrinae favos et dulcia divini eloquii mella componens. Unde et ipse David in centesimo octavo decimo psalmo dicturus est: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua, super mel et favum ori meo ! Multis autem modis gratiae istius munera praestabantur. Sed ut de plurimis pauca complectar, acta est per operationes hominum, ut fuit arca Noe, et sacrificium Abrahae, et transitus maris Rubri; per nativitates quoque geminorum Esau et Jacob, qui futurarum rerum sacramenta gestabant; per angeloAbrahae, vel Lot, Zachariae et Mariae. Per visiones, sicut Isaiae et Ezechieli, et caeteris nes, non per somnium, non per nubem et vocem de coelo, nec per alios quoscunque modos, sed, coelesti aspiratione fuisse completum, sicut de ipso legitur in I Regum volumine: Et directus est Spiritus Domini in David
Abbreviated transcription (Latin):
ras diuinas aliqͥd suꝑuacuũ continere : Legit᷑ enĩ. Amen am̃ dico uob̃: qđ iota unũ.
aut unus apex. ñ p̃teribit alege. donec om̃a compleantꝰ. QUIO SIT DIAPSALMA.
Inter expositores psalmoꝵ de hoc nomine quȩdã noscit᷑ ꝑuenisse diuersitas. leroni¬
mus hebraicȩ linguȩ doctissimꝰ inqͥsitor. continuationẽ sp̃s scĩ eẽ. confirmat:
simꝰ indagator int̃ ardua sine offensione discurrens: hanc potius partẽ elegisse cog

Expanded text:
ras divinas aliquid supervacuum continere? Legitur enim: Amen, amen dico vobis, quia iota unum, ras divinas aliquid supervacuum continere? Legitur enim: Amen, amen dico vobis, quia iota unum, aut unum de hoc nomine quaedam noscitur provenisse diversitas. Hieronymus, Hebraicae linguae doctissimus inquisitor, continuationem Spiritus sancti esse confirmat; rum subtilissimus indagator, inter ardua sine offensione discurrens, hanc potius partem elegisse cog
Abbreviated transcription (Latin):
mis. quȩ continent᷑ in titulis. Si uero trahant᷑ ad tropicũ intellectũ. nimis uiden¬
tur accõmodȩ : ut ẽ illud ubi res gestȩ significant᷑: id ẽ cũ fugit a facie absalon: Ubi
uel specierũ consimiliũ. id ẽ ꝓ torcularib. Qua ꝓpter insuꝑscriptionib titulorũ si¬
ue psalmũ siue canticũ. siue psalmo canticũ. siue canticũ psalmũ: siue in
uł tria. siue quattuor ex eis inserta cognoueris : ad illas uirtutes trahe quas unicuiq
messe dicimꝰ: quia rerũ istarũ commemoratio. ad similitudinẽ occultȩ intelligentiȩ pos¬
ta subtilit̃ inuenit᷑. Ista enĩ ante fores psalmoꝵ tanqu̾ã sacrata uela pendent: ꝑ quae
si aciem mentis intendas. rarescentib qͥbusdã filis. facile eoꝵ penitralia contueris.
Quis enĩ tot causas. tot diuersitates nominũ putet ociosas cũ nefas sit credere scripti¬

Expanded text:
almis quae continentur in titulis; si vero trahantur ad tropicum intellectum, nimis videnalmis quae continentur in titulis; si vero trahantur ad tropicum intellectum, nimis videntur accommodae, ut est illud ubi res gestae significantur, ut est: cum fugit a facie Absalom; ubi vel specierum consimilium, ut est: pro torcularibus. Quapropter in superscriptionibus titulorum, sive psalmum, sive canticvel tria, sive quatuor ex eis inserta cognoveris, ad illas virtutes trahe, quas unicuique inesse dicemus: quia rerum istarum commemoratio ad similitudinem occultae intelligentiae posita subtiliter invenitur. Ista enim ante fores psalmorum, tanquam sacrata vela pendent, per quae, si aciem mentis intendas rarescentibus quibusdam filis, facile eorum penetralia contueris. Quis enim tot causas, tot diversitates nominum putet otiosas, cum nefas sit credere Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
co p̃cinente. canens chorus sociatis uocib: Hac clamabat: diinis dũtaxat sermonib¬
ro antecedente. ars instrum̃ti musici in unã conuenientiã compte raptabat᷑:
uerbaq hrmini diuini. suauis copula ꝑsonabat. De euine Faria diuisione.¬
anc autẽ qua diximꝰ quinq: fariã diuisionẽ ꝓ ut unaquȩq earũ psalmorũ titulis
potuerit eu enire. locis aptissimis ammonebo : ubi significantiã quandã subse¬
quentib reb mystica int̾pretatione contradunt Sed qͥa sunt & aliȩ multi Fa¬
riae suꝑscriptiones quas p̃tereundas eẽ ñ arbitror : breuit̃ in unã conclusionẽ
estimo colligendas : ut nec fastidiũ lector incurrat. nec in dampno intelligentiȩ
uiasdã suꝑscriptiones psalmorũ ꝑ allusionẽ consimilẽ constat spũaliter
intuendas : quia si littera consideres extraneũ ẽ. cũ ñ ea inuenias in pi¬

Expanded text:
co praecinente, canens chorus sociatis vocibus acclamabat, divinis duco praecinente, canens chorus sociatis vocibus acclamabat, divinis duro ante canente, ars instrumenti musici in unam convenientiam communiter aptabatur, verbaque hymni divini suavis copula personabat. CAPUT IX. De quinanc autem, quam diximus, quinquefariam divisionem, prout unaquaeque earum psalmorum titulis potuerit inveniri, locis aptissimis admonebo: ubi significantiam quamdam subsequentibus rebus mystica interpretatione contradunt. Sed quia sunt et aliae multifariae superscriptiones, quas praetereundas esse non arbitror, breviter in unam conclusionem aestimo colligendas; ut nec fastidium lector incurrat, nec in damno intelligentiae itulorum Quasdam superscriptiones psalmorum per allusionem consimilem constat spiritualiter intuendas; quia si litteram consideras, extraneum est, cum non ea invenias in ps
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa testat᷑: inquiens. uocẽ tubȩ fistulȩ. sambucȩ. cytharȩ. psalterii. & sinphoniȩ
om̃isq generis musicorũ. Nã & para pomenon exponit. cũ dic̃ de lignis thrinis quȩ
uulgo ebenina uocant᷑: gradus factos in domo dñi & in domo regiaertharas qͦq:
ti repetitione uulgatũ ẽ Ipsũ uͦ psalmũ grecũ eẽ constat uocabulũ. que dictũ qui¬
pollice modulationis musicas exprimentes. QUIO SIT PSALMUS.
salmus ẽ. cũ ex ipso solo instrum̃to musico id ẽ. psalterio. mudulatio quȩdã¬
duleis et canora ꝓfundit᷑. Quio sit canticom. Canticũ ẽ qđ ad honorẽ
dĩ canit᷑: qͣndo quis libertate ꝓpriȩ uocis utitur: M nec
cuiqũa musico consona modulatione sociat᷑. hoc ẽ qđ etiã nunc in diuinitatis laudib:
agitur. QVIO SIT ESALAO CANTICUM Psalmo canticũ erat cũ instrum̃to musi¬

Expanded text:
 tubae, fistulae, sambucae, citharae, psalterii, et symphoniae,  tubae, fistulae, sambucae, citharae, psalterii, et symphoniae, omnisque generis musicorum. Nam et Paralipomenon exponit , cum dicit de lignis thyinis, quae vulgo ebena vocantur, gradus factos in domo Domini, et in domo regia, citharas quoque ti repetitione vulgatum est. Ipsum vero psalmum Graecum constat esse vocabulum, quem dictum quipollice modulationes musicas exprimentes. V. Quid sit psalmus. Psalmus est, cum ex ipso solo instrumdulcis et canora profunditur. Canticum quoque est, quod ad honorem Dei canitur, quando quis libertate propriae vocis utitur, nec cuiquam musico consona modulatione sociatur. Hoc est, quod etiam nunc in divinitatis laudibus agitur. VII. Quid sit psalmocanticum. Psalmocanticum erat, cum instrumento musi
Abbreviated transcription (Latin):
uitas : obesũ uentrẽ in suꝑiorib habens. ubi cordarũ fila religata disciplinabilit̃
plectro ꝑcussa. suauissimã dicunt᷑ reddere cantilenã. Hiuo cytharȩ positio uidetur
eẽ contraria : dũ qđ ista in imo continet. illud uersauice gestat in capite. Hoc aut̃
genꝰ organi canorũ atq singulare aptat᷑ corpori dñi saluatoris: qm̃ sic̃ istud de al¬
tiorib sonat sic & illud gloriosȩ institutionis suꝑna concelebrat sic̃ ipse in euangłio
dicit. Qui ẽ de terra de terra ẽ. & de t̾ra loqͥtꝰ qͥ autẽ de cęlo uenit. quȩ uidit &
audiuit testat᷑. Unde qͥdã & hoc opus dauiticũ psalmos dictos eẽ p̃finiunt: qͥa de su¬
ꝑno culmine resonare noscunt᷑. Cognosce uero: qđ isti tantũ ꝓ excellentia sui dican¬
tur psalmi qͥ hoc uolumine continent᷑. Nam & psalteriũ genꝰ eẽ musicoꝵ damel¬

Expanded text:
vitas, obesum ventrem in superioribus habens, ubi chordarum fila religata, disciplinabiliter vitas, obesum ventrem in superioribus habens, ubi chordarum fila religata, disciplinabiliter plectro percussa, suavissimam dicuntur reddere cantilenam. Huic citharae positio videtur esse contraria, dum quod ista in imo continet, illud conversa vice gestat in capite. Hoc autem genus organi canorum atque singulare aptatur corpori Domini Salvatoris: quoniam sicut istud de altioribus sonat, sic et illud gloriosae institutionis superna concelebrat; sicut etiam ipse in Evangelio dicit: Qui est de terra, de terra est, et de terra loquitur; qui autem de coelo veaudivit, hoc testatur . Unde quidam et hoc opus Davidicum, ideo psalmos dictos esse praefiniunt, quia de superno culmine resonare noscuntur. Cognosce ergo quod isti tantum pro excellentia sui dicantur psalmi, qui hoc volumine continentur. Psalterium Graecum nome
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ & in euangłus fit. quando aut marei. aut lucȩ aut mathei. aut ioħis uocabulo ꝓnuna¬
ant᷑. Qđ &ia secutus pat̃ augustinus. congruent̾ om̃s psalmos dicit ẽẽ diuiticos. Q uio
tremũ dedueta ꝑueneritinec ulterius potest ꝓdire. qͥ motus sui t̃minũ ꝓbat̾ accipe¬
re.Sic eñĩ dicimꝰ finitũ cibũ qͥ sedula comestione consumptus ẽ : finitã pecuniã quȩ
docet᷑ expensa & cȩtera quȩ hoc modo ꝓbant᷑ dici. Secundus dicit᷑ finis ꝑfectus atq
ꝑpetuus: que modo quȩrimꝰ. Qui tunc nob̵ ꝓtendi magis acdilatari incipit q̃ndo ad eũ
fine contenti. plenissima iocunditate ꝑfruem᷑. Cuiꝰ tantũ amor ꝓficit: quantũ intellectus
nr̃ dño prestante clarescit. Et idõ qͦtiens in titulis psalmoꝵ finẽ re peris: ad dñm salua¬
torẽ aciem m̃tis intende: qͥ ẽ finis sine finer & bonorũ om̃iũ conpletiua ꝑfectio
QUIOSIT PSALTERIUM UII PSALMI QUARE DICANTUR

Expanded text:
sicut et in Evangeliis fit, quando aut Marci, aut Lucae, aut Matthaei, aut Joannis vocabulo pronuntiantur. Quod etiam secutus Pater Augustinus congruenter omnes psalmos dicit esse Davidicos. CAPUT tremum deducta pervenerit, nec ulterius potest prodire, quae motus sui terminum probatur accipere. Sic enim dicimus finitum cibum, qui sedula comestione consumptus est; finitam pecuniam, quae docetur expensa, et caetera quae hoc modo probatur edici. Secundus dicitur finis perpetuus atque perfectus, quem modo quaerimus: qui tunc nobis protendi magis ac dilatari incipit, quando ad eum fine contenti, plenissima jucunditate perfruemur. Cujus tantum amor proficit, quantum intellectus noster, Domino praestante, clarescit. Et ideo, quoties in titulis psalmorum finem reperis, ad Dominum Salvatorem aciem intende, qui est finis sine fine, et bonorum omnium completiva perfectioQuid sit psalterium et psalmi quare dicantur
Abbreviated transcription (Latin):
gregatos tantũ legimꝰ ad canendũ. Esalmo graphos aut̃ fuisse hystoria nul
testat᷑ : & p̃sumptuosũ ẽ dicere qđ nulla possit auctoritate firmari. Psalmos autẽ
ad solũ ꝓpħam dauid ꝑtinere : certis declarat᷑ indicus. Deniq in apocalypsi uolens
d opus intelligi: solius meminit dauid dicens. Haec dicit sc̃s & uerus qͥ hab
uẽ dauid : qͥ aperit & nemo claudit: claudit & nemo aperit. In euangłio qͦq pharise

Expanded text:
congregatos tantum legimus ad canendum; psalmographos autem fuisse historia nulla congregatos tantum legimus ad canendum; psalmographos autem fuisse historia nulla testatur; et praesumptuosum est dicere quod nulla possit auctoritate firmari. Psalmos autem ad solum prophetam David pertinere certis declaratur indiciis. Denique in Apocalypsi volens opus istud intelligi, solius David meminit dicens: Haec dicit sanctus et verus qui habet clavem David, qui aperit et nemo claudit; claudi
Abbreviated transcription (Latin):
munis autẽ de utriusq partib aptabat᷑ : ut & uox hominis certis modulationib cede¬
retur: & instrum̃toꝵ melos consona se uicinitate conuingeret. Sic suauis illa & iocun¬
da musica eccłam catholicã tali actu p̃dicebat: quȩ ex diuersis lingius uarioq con¬
centu in unã fidei concordiã erat dño prȩstante creditura. Ex quo numero indita nõ¬
mina frequent̃ in titulis inuenimꝰ : ut idithun. asaph. filii chore. & his similia: non qͥa
ipsi ut quidã uolunt auctores fuere psalmorũ s qm̃ p̃positi artificib: amministrato
rũ rerũ ꝓbabiles extiterunt: ut honorẽ de tali commemoratione sumeren
qͥ officio scõ deuotis m̃tib seruiebant: maxime. quia & nomina eoꝵ intellectus rerũ
congruos indicare noscunt᷑. Non eni supͣdicti uiri ad psalmos faciendos electi sunt: sed

Expanded text:
munis autem de utrisque partibus aptabatur; ut et vox hominis certis modulationibus edemunis autem de utrisque partibus aptabatur; ut et vox hominis certis modulationibus ederetur, et instrumentorum melos consona se vicinitate conjungeret. Sic suavis illa et jucunda musica Ecclesiam catholicam tali actu praedicebat, quae ex diversis linguis, varioque concentu in unam fidei concordiam erat, Domino praestante, creditura. Ex quo numero indita nomina frequenter in titulis invenimus, ut Idithun, Asaph, filii Core, et his similia. Non quia ipsi, ut quidam volunt, auctores fuere psalmorum, sed quoniam praepositi artificibus, administratores earum rerum probabiles exstiterunt, ut honorem de tali commemoratione sumerent, qui officio sancto devotis mentibus serviebant; maxime quia et nomina eorum intellectus rerum congruos indicare noscuntur. Non enim supradicti viri ad psalmos faciendos electi sunt, sed eos
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ꝓpħat. hominib: loqͥt᷑ ad edificationẽ & exhortationẽ & consolationẽ . & paulo post
qui ꝓpħat : eccłam ȩdificat. Aedificat plane : qͣndo res incognitas nimisq necessarias p̃¬
locutionis beneficio facit ẽẽ. notissimas Nã & quib: data ẽ facultas bene intelligendi
uel int̃p̃tandi scripturas diuinas. a munere ꝓphetiȩ ñ uident᷑ excepti : sic̃ apłs ait in
petent̃ forsitan quȩ legunt᷑ agnouimꝰ : nunc quȩ restant sollicite ꝑscrutemur. CUR
bmo libro parali pominon legit᷑ cũ ꝓpħa dauid deuota dño ȩtate senuisset.
tuor milia uuenũ ex israelitico popło delegisse : qͥ psalmos quos ipse dñi aspiratione
ꝓtulerat. organis crtharis nablis trmpanis cymbalis tubis ꝓpriaq uoce in magnã
cunditatẽ suꝑnȩ gr̃ae ꝑsonarent. Quȩ suauis adunatio : trib: partib diuisa¬
bat. Rationalis : ꝑtinebat ad humanã uocẽ Irrationalis : ad instrum̃ta musica. Com¬

Expanded text:
minibus loquitur ad aedificationem, et exhortationem, et consolationem . Et paulo post: Qui prophetat Ecclesiam aedificat . Aedificat plane, quando res incognitas, nimisque necessarias praelocutionis beneficio facit esse notissimas. Nam et quibus data est facultas bene intelligendi, vel interpretandi Scripturas divinas, a munere prophetiae non videntur excepti, sicut Apostolus ait in petenter forsitan quae leguntur agnovimus, nunc quae restant sollicite perscrutemur. CAPUprimo libro Paralipomenon legitur, cum propheta David devota Domino aetate senuisset, quatuor millia juvenum ex Israelitico populo delegisse qui psalmos, quos ipse Domini aspiratione protulerat, organis, citharis, nablis, tympanis, cymbalis, tubis, propriaque voce in magnam jucunditatem supernae gratiae personarent. Quae suavis adunatio tribus partibus divisa constabat: rationabilis pertinebat ad humanam vocem; irrationabilis ad instrumenta 4 musica; com
Abbreviated transcription (Latin):
tur: Claret a quid ꝑducta sunt opera: quae gloriosa crudelissimus estimabat. Piuitias
tro hic. uniuersas pompas scłi debemꝰ accipere: quib ille nefandissimus abui¬
cdabit: sicut daniel ꝓpħa cõmerat. Et dominabitur in occultis auri & argenti: & in
om̃ib cupiditatib egipti. Hon enim tantum auro locuples erit: sed & numerositate
gentiũ. & dominatione terrarũ. Miraculorũ quoque ostensione gaudebit᷑. honorib¬

Expanded text:
tur; claret ad quid producta sunt 178 opera, quae gloriosa crudelissimus aestimabat. Divitias tur; claret ad quid producta sunt 178 opera, quae gloriosa crudelissimus aestimabat. Divitias vero hic universas pompus saeculi debemus accipere, quibus ille nefandissimus abundabit; sicut Daniel propheta commemorat: Et dominabitur in occultis auri et argenti, et in omnibus cupiditatibus Aegypti . Non enim tantum auro locuples erit, sed et numerositate gentium et dominatione terrarum, miraculorum quoque ostensione gaudebit, honori
Abbreviated transcription (Latin):
uenire. Sed quam uis iusti uigiter dm̃ timeant. & de eius potentia non desinant
uehementius ex pauescant. Timebunt ergo ad głam diuinam respicit: non ad pęnae
formidinem. Loquitur enĩ debeatis. Seqitur: & suꝑ eum riclebunt & dicent.
inisto scło iusti deflent potius. quos errare cognoscunt: sicut apłs dicit᷑: ut lugeã
iltos ex his qui peccauerunt: & non egerunt pęnitentiam. Sed qm̃ infuturo
dicio pęnitentiae non erit locus: merito supra eum iusti ridebunt: qm̃ scã dñi pa
rumq ꝓuenit leuissimum putaremus ͣls equit᷑ quaȩ uerba dicturi sunt: ut
iudicio dñi. beatorũ consentanea uoluntas possit ostend. Ecce homo qui non po-¬
dm̃ adiutorẽ suũ sibi : sed sꝑauit inmultitudine diuitiarũ suarũ. & prȩualuit
inuanitate sua. Ecce dum dicitur : extensa manu. peccatoris sors nefancla. moͦnstra¬

Expanded text:
provenire. Sed quamvis justi jugiter Deum timeant, et de ejus potentia non desinant provenire. Sed quamvis justi jugiter Deum timeant, et de ejus potentia non desinant vehementius expavescant. Timebunt ergo, ad gloriam divinam respicit, non ad poenae formidinem; loquitur enim de beatis. Sequitur: et super eum ridebunt, et dicent. In isto saeculo justi deflent potius quos errare cognoscunt; sicut Apostolus dicit: Ut lugeam multos ex his qui peccaverunt et non egerunt poenitentiam . Sed quoniam in futuro judicio poenitentiae non erit locus, merito supra eum justi ridebunt: quoniam sancta Dorumque provenit, levissimum putaremus, subsequitur quae verba dicturi sunt; ut cum judicio Domini beatorum consentanea voluntas possit ostendi. Vers. 7. Ecce hoDeum adjutorem sibi, sed speravit in multitudine divitiarum suarum, et praevaluit in vanitate sua. Ecce dum dicitur extensa manu, peccatoris sors nefanda monstra
Abbreviated transcription (Latin):
&iam quosdam mouere: quod uerba ista anticrhisto nequeant conuenire. Dicit enĩ.
ugrabit te de tabernaculo suo : cum homo paganissimus ibi non uicleatur. eẽ. pla
Sed hoc amenbris ipsius potest accipi: qui inȩccła quidem corpore uicdentur non
umo: quia sicut fideles menbra sunt dñi saluatoris. ita & ille suos complices in
colligit nequitiae societatẽ. Addidit. Et radicem tuã de terra uiuentium. Radices erunt
antierhisti consentanei: ministriq cliaboli. Et ieleo raclicẽ ipsius cũ ipso de terra ui-¬
um dicit. ẽẽ. uellendam: Quia cũ scĩs dñi. nec chiabolus. nec anticrhistus. nec sequa
eorum. habebunt aliquam portionem. Respiciat eius pȩ̨nã. qui potentiã ipsius hic
itauerit ammirandam : et necesse. ẽ. ut habeat uilisimũ cuiꝰ domi non lubitat ami¬
partem : in qua ꝓpħȩ praeuidebat sp̃s. quod adhuc datum. ẽ. post longa tempora

Expanded text:
etiam quosdam movere, quod verba ista Antichristo nequeant convenire. Dicit enim, etiam quosdam movere, quod verba ista Antichristo nequeant convenire. Dicit enim, emigrabit te de tabernaculo suo, cum homo paganissimus ibi non videatur esse plantatus. Sed hoc a membris ipsius potest accipi, qui in Ecclesia quidem corpore videntur esse, non animo; quia sicut fideles membra sunt Domini Salvatoris, ita et ille suos complices in unam colligit nequitiae societatem. Addidit, et radicem tuam de terra viventium. Radices erunt Antichristi consentanei ministrique diaboli; et ideo radicem ipsius cum ipso de terra viventium dicit esse evellendam, quia cum sanctis Domini nec diabolus, nec Antichristus, nec sequaces eorum habebunt aliquam portionem. Respiciat ejus poenam, qui potentiam ipsius hic putaverit admirandam; et necesse est ut habeat vilissimum, cujus dominium non dubitat amppartem, in qua prophetae praevidebat spiritus, quod adhuc datum est post longa tempora
Abbreviated transcription (Latin):
quod nullum uiuat. & totum cum dolo loquitur. aquo nulli ꝓfutura censentur.
Propter ea ᷤ destruet te infinem: euellet te & emigrabit te de tabernaculosiae
icdicem tuã de terra uiuentium. Destruit deus in hac uita ꝓsperrime
iterũ ȩlificare de creuerit: infine autẽ qui destruetur. aeternis supplicuis deputabit᷑.
im ꝓpter illa quae suꝑius dicta sunt. infine scłi. ore elnĩ tyrannus ille plectend
ut tam ingens nequitia. aduentu summi iudicis destruatur. Cuiꝰ potentiȩ tempora: qͦqͦ
clamael definit dicens. Im̃ in tempris temporum & dimidiũ temporis: in consum manda
sꝑsione fient omia hȩc. Sequitur. Euellet te & emigrabit te de tabernalcul
suo. Pȩna ingens: formielolosa dampnatio: deamoenissimo elñi tabernaculo euelli.
& imꝑpetius ignib mancipari: ubi nec uirere cuiquã cdatum. ẽ. nec florere concessum.
sed tanquã arbor grandeua radicitus euulsa. aeterna sterilitate siccabitur. Potest

Expanded text:
quod nullum juvat; et totum cum dolo loquitur, a quo nulli profutura censentur. Vers. 5. Propterea destruet te Deus in finem, evellet te, et emigrabit te de tabernaculo suo, et radicem tuam de terra viventium. Destruet Deus in hac vita prosperrime quos iterum aedificare decreverit; in finem autem qui destruitur, aeternis suppliciis deputatur. Nam propter illa quae superius dicta sunt, in fine saeculi ore Domini tyrannus ille plectendus est; ut tam ingens nequitia adventu summi Judicis destruatur, cujus potentiae tempora Daniel quoque definit dicens: Quoniam in tempus temporum, et dimidium temporis, in consummanda dispersione fient omnia haec . Sequitur: Evellet te, et emigrabit te de tabernaculo suo. Poena ingens, formidolosa damnatio! de amoenissimo Domini tabernaculo evelli, et in perpetuis ignibus mancipari: ubi nec virere cuiquam datum est, nec florere concessum; sed tanquam arbor grandaeva radicitus evulsa, aeterna sterilitate siccabitur. Potest
Abbreviated transcription (Latin):
ane hossraregis suipersequens: qui peccatorum fuerat aluersitate libera aed
Sns qustrus esuiersis locis & laus inueniatur & intuperatio. quoe pertinẽ adle¬
mon stratiuusm genus: In isto tamen psalmo pulcherrime partes utrasq compleu¬
mos seret aprincipio si quicdem usque adillud ubi ait. preualuit inuantsre sua
patem uituperationis ex equitur. incle uero quȩ sccuntur isque ad fiuneur
ielatiua qualitatis formã monstrant. Sic perfectio demonstratiui gene
utrisque lateribus constat impleta. Menuinisse quoq nos congruit

Expanded text:
 qui peccatorum fuerat adversitate liberatus. Sed quamvis diversis locis et laus inveniatur et vituperatio, quae pertinent ad demonstrativum genus; in isto tamen psalmo pulcherrime partes utrasque complexus est. A principio siquidem usque ad illud, ubi ait: Praevaluit in vanitate sua, partem vituperationis exsequitur. Inde vero quae sequuntur usque ad finem, laudativae qualitatis forma monstratur. Sic perfectio demonstrativi generis utrisque lateribus constat impleta. Meminisse quoque nos congruit
Abbreviated transcription (Latin):
elitate noscitur. ẽe. clampnatus: maxime. qui sicut dicit inferius. infine
seculi destruendus.
uio eroriaris ibi mautia. eri rorets es miNienitate loc̃adis
Cum scriptura diuina nec inbonis actibus licat. eẽ. gloriandũ.
sed precipiat ut qui gloriatur inclño glorietur. Runc ꝓpłiã urũ sccleritum de
sola se malignitate iactantem. cum inclignatione redargued cur ueliei malis oetib
glouariꝰ unde eleberer potius conseientia teste confundi. Est aut̃ eneruene pares
qn abse ntem ꝑ sonam alloquitur quasi presentem. humc enĩ ꝑ subse quentes uer¬
is fabscminue ꝑ fona miribili ꝓ prietate dscribit: ut ꝑmores suos conspici udeat᷑

Expanded text:
delitate noscitur esse damnatus: maxime quia, sicut dicitur inferius, in fine delitate noscitur esse damnatus: maxime quia, sicut dicitur inferius, in fine saeculi erit destruendus.uid gloriaris in malitia, qui potens es in iniquitate tota die? Cum Scriptura divina nec in bonis actibus dicat esse gloriandum, sed praecipiat ut qui gloriatur, in Domino glorietur : nunc propheta virum sceleratum de sola se malignitate jaetantem, cum indignatione redarguit, cur velit de malis actibus gloriari, unde deberet potius, conscientia 177 teste, confundi? Est autem energiae pars, quoniam absentem personam alloquitur quasi praesentem. Hunc enim per subsequentes versus facta invectione, mirabili proprietate describi
Abbreviated transcription (Latin):
pũ scõ illuminatus ꝓpħa. respexit ante iudiciũ dñi. antierhisti
consurgere abhominabilem principatum: et ut fideliũ corela ro-¬
boraret᷑. inprima parte psalmni. facta in eũ inuectione consurgit:
ne se nimiũ in suis iniquitatib extolleret. cui finis grauissimꝰ imminer&. Se¬¬
icla parte. alhuc eũ increpans. dicit. & quod celeri fine rapiatur: & quo
cũ scĩs elñi ñ habeat portionẽ. Tertia. stuporẽ dicit ꝓuenire scõrũ: quando
diabolus qui in hoc scło nimia prȩsumptione grassatus. ẽ. infine miserrimus
abiectusq uidebitur. Quarta parte ꝓpħa confidens dedõ: infuturo sęculo.
cũ scĩs habere se aestimat beatissimã portionem. Aliqui uero: hunc psalmum
meraliter inpeccatores dictum. ẽe̾. putauerunt. Sed cũ ꝓtalib magis pi¬
piatur orari. qui spem conuersionis minime ꝑcdiclerunt: consequens est
ut de anticrhisto magis & sequacib eiꝰ accipiat᷑: qui iam obstinationis sue cru¬

Expanded text:
u sancto illuminatus propheta, respexit ante judicium Domini, Antichristi consurgere abominabilem principatum. Et ut fidelium corda roboraret, in prima parte psalmi facta in eum invectione consurgit; ne se nimium in suis iniquitatibus extolleret, cui finis gravissimus immineret. Secunda parte adhuc eum increpans dicit, et quod celeri fine rapiatur, et quod cum sanctis Domini non habeat portionem. Tertia stuporem dicit provenire sanctorum, quando diabolus, qui in hoc saeculo nimia praesumptione grassatus est, in fine miserrimus abjectusque videbitur. Quarta parte propheta confidens de Deo, in futuro saeculo cum sanctis habere se aestimat beatissimam portionem. Aliqui vero hunc psalmum generaliter in peccatores dictum esse putaverunt. Sed cum pro talibus magis praecipiatur orari, qui spem conversionis minime perdiderunt, consequens est ut de Antichristo magis et sequacibus ejus accipiatur, qui jam obstinationis suae cru
Abbreviated transcription (Latin):
qulo se superius sperasse testatus est. Sequit᷑ It ex pectabo nomen tiscocanie
bonum̃ ests romen cuis ex pectat: qui sc inuidicio dñi saluatoris ꝑisecdium eꝰ
orrut ee. saluandum: dum uocabulum tale inse estimat. ee. conplendum
quolure dicitur bonum: ubi & spes salutis. & cotius uite palma susapitam el¬
dicumie quoq ante conspectum scõrum tuorum: quanlo iam ganduis senera

Expanded text:
qua se superius sperasse testatus est. Sequitur, et exspectabo nomen tuum, quoniam qua se superius sperasse testatus est. Sequitur, et exspectabo nomen tuum, quoniam bonum est. Nomen ejus exspectat, qui se in judicio t esse salvandum, dum vocabulum tale in se aestimat esse complendum. Quod jure dicitur bonum, ubi et spes salutis, et totius vitae palma suscipitur. Additum est quoque, ante conspectum sanctorum tuorum, q
Abbreviated transcription (Latin):
Fecit ppfia ldquarta partem inqua iam letus exubtat. Lede ninaluentulos¬
belosuna: cule sp strrastum intulit: qui omne genus humanũ peccuts aridum
ues cdliur sue faceret largitate pinguescere. Addidit etiã in clomo deu ubi re-¬
uosa frusitus fesies sars arboris acdoleruit. Sel ileo fegetans illes perabit in
pora enut  q iiel as es sperauit inmisccha dei. Anticrhstus pomcspera opparca
pulacindine duintarum suarum. I oc autem contra illd ponitir uit appareat
uolomenr artiur s t ne putaretur isti confidentia adl tempus suscepta: sub ugri
ine ernup quo cd e in scłm seculi. Que res ideo repetia cognoscitar ane sesibn
orinino s xam habuisse inilla ȩternitate iudicetur. Sonsiteber tibi dñe insebui
quai foristi ar pertibo nomen cuum qm̃ bonum est in consperdti sauetorẽ nooum¬
Dons uera debemus ostendit. hic enĩ datum est confiteri litibi mereuaur
absosur Acliecis quia secisti: ubi intelligendum. ẽ. ꝑfigurã eliꝑsin miscebiamo in

Expanded text:
Venit propheta ad quartam partem, in qua jam laetus exsultat, id est in adventu lonbeatissima talem fructum intulit, qui omne genus humanum peccatis aridum, misericordiae suae faceret largitate pinguescere. Addidit etiam: In domo Dei, ubi revera fructus felicis istius arboris adolevit. Sed ideo i; Antichristus enim sperabit in multitudine divitiarum suarum. Hoc autem contra illud ponitur, ut appareat met comparantur. Et ne putaretur ista confidentia ad tempus fuisse suscepta, subjunxit, in aeternum, quod est in saeculum saeculi. Quae res ideo repetita cognoscitur, ut spem omnino fixam habuisse in illa aeternitate judicetur. Vers. 9. Confitebor tibi, Domine, in saeculum quia fecisti; et exspectabo nomen tuumnos facere debeamus ostendit. Hic enim datum est confiteri, ut ibi mereamur absolvi. Adjecit, quia fecisti: ubi intelligendum est per figuram eclipsim, misericordiam, in
Abbreviated transcription (Latin):
nteruis
sccłm hunc. e̾ẽ. psabnum. qui antierhisti ꝓphetauit aduentum. mirabili sibi disposita¬
one conuinctum. Nam sicut ꝑeliam & enoch duobus. ẽ. uiris sanctissimis u
scłi destruendus: ita & ꝑhos geminos psalmos ne ocultes terreat antierhistus
indicatur. Unle conuenienter post quinquagesimum hic psalmus .ẽ. positus.
qm̃ filius iniquitatis dequo loquitur. terminũ remissionis excedens null.
niam habere cognoscitur

Expanded text:
ngruit undum hunc esse psalmum, qui Antichristi prophetavit adventum, mirabili sibi dispositione conjunctum. Nam sicut per Eliam et Enoch, duobus est viris sanctissimis in fine saeculi destruendus, ita et per hos geminos psalmos, ne occultus terreat Antichristus indicatur. Unde convenienter post quinquagesimum hic psalmus est positus, quoniam filius iniquitatis, de quo loquitur, terminum remissionis excedens, nullam veniam habere cognoscitur.
Abbreviated transcription (Latin):
cilis aalem esoluntate scuissine mentiod & prȩcipitationẽ in consultissimã ehetonom
Possuml eñi inlerdum mala cõgitare: & lingua non licere hac uero praui homins
pessima consueruio dampnadur. Aciclidit Sicit nouacula aclis seusti elolumnũ
poslaimula eninquadim subtilitate tensum latius ferrũ: radendis pilis ostris cuam̃
orparatius̃. onqoas ucet barbe segẽtẽ medar impresũ coroors.: cam su bstancunt
reliqpurt u t lesam. Conuenienter ergo secussimi honinis dolumi acuta nociaea llac
conqurauit esimia sent illa homine non leclt. ita nec iste aninã icisa suligutus
pilos sea animȩ interna tunc magis efficit pulchriora. quanedo. en eit qiã
loqui e quner  onquam malum derelinquit: cui cognosetunt nimar e qmoel uet
oqul sosum res a solute deserimꝰ: quas oclio interuenente damponomĩ. Ham perate
est nequissmꝰ clubgoe clicitur uitia sua : qui erecrabili morbo cors uptus mlou maos
spo tibile s liucican. Quod bom mores semꝑ accusant . Srar culpil e augincina con

Expanded text:
ilem voluntatem levissimae mentis, et praecipitationem inconsultissimam dictionis. Possumus enim interdum mala cogitare, et lingua non dicere. Hic vero pravi hominis pessima consuetudo damnatur. Addidit, sicut novacula acuta fecisti dolum. Novacula est in quadam subtilitate tensum latius ferrum, radendis pilis acutissimum praeparatum; quod licet barbae segetem metat impressum, corporis tamen substantecisti dolum . Convenienter ergo saevissimi hominis dolum acutae novaculae comparavit, quia sicut illa hominem non laedit, ita nec iste animam justi sub quavispilos: sed animae interna tunc magis efficit pulchriora, quando ei nititur loqui aequitatem. Nunquam malum derelinquit qui cognoscitur amare quod peccat. Illas enim res absolute deserimus, quas, odio interveniente, damnamus. Nam peccator iste nequissimus diligere dicitur vitia sua, qui exsecrabili morbo corruptus, illud magis appetibile judicat, quod boni mores semper accusant. Et ut culpis ejus augmenta co
Abbreviated transcription (Latin):
loqui anqutatem Flerumq homines qui peccata faciunt ꝑ edlecorem se compositas
locliions dbscondunt : puolunt inse deprehendi. gienorunt generalta tduec sapiontũ
demponr astondutiet sic prosessus est malum: ut loqui non erabescatt quae ssprentiũ
lompnari. epricsant. E pespiceꝰ quiem acimoclum multas res his trib ueribus bre¬
ueter intinauiti Quc figura cdicitur leptologia. icd ẽ subrilis locrenro⁊ quande taonis

Expanded text:
loqui aequitatem. Plerumque homines qui peccata faciunt, per decorem se compositae locutionis abscondunt. Nolunt in se deprehendi quae norunt generalitatis exsecratione damnari. Iste autem sic professus est malum, ut loqui non erubescat quae sapientium vota repudiant. Et respice quemadmodum multas res his tribus versibus breviter intimavit. Quae figura dicitur leptologia, id est subtilis locutio, qua
Abbreviated transcription (Latin):
Quo facto docem̃ felicitatẽ muncli istius ñ oportere ꝑquiri: qͣndo magis in afflictione ꝓficit᷑
et inꝑspitate peccat᷑. Maminisse aut̃ debemꝰ in hoc psalmo statũ. eẽ. qͥdr̃ c̃cessio. Conbessioi¬

Expanded text:
Quo facto docemur felicitatem mundi istius non oportere perquiri, quando magis in afflictione proficitur, Quo facto docemur felicitatem mundi istius non oportere perquiri, quando magis in afflictione proficitur, et in prosperitate peccatur. Meminisse autem debemus in hoc psalmo statum esse, qui dicitur concessio
Abbreviated transcription (Latin):
soluere ⁊ fecitq ut lacrimȩ suȩ: dũ & ꝓposteroꝵ ora clecurr̃. nulla tẽporis ꝓlixitate siccert᷑
Considemꝰ etiã: quȩ fuerit humilitas̃ in ꝓpħa. Cor pͥncipis. uox qͣsi pͥuata c̃terruit &iratꝰ
ẽ potiꝰ sibi qͥ se cognouit iusta obiurgatione culpari. Iam ingentiũ popłoꝵ rector. sibierat
uehem̃tissimꝰ t̃̾ror: exigens asepenas. qͦs iussione uix poterat aliena sustinere. Uulgo mos
e. peccata sua calliclis allegationib excusare: rex aut̃ potentissimꝰ inconspectu om̃iu se
potiꝰ elegit adelicr c̃stituens se reũ. cuiꝰ c̃sueuerat popłs formidare iudictũ. Qua ꝓpt̃ dõ
adño ab solui meruit: qm̃ sua uicia ñ defendit. O peccata inreb lȩtissimis plus cauenda
Insaulis ꝑsecutione numerosas uirtutes exercuit: qͥ positꝰ in regni securitate deliquit

Expanded text:
solvere; fecitque ut lacrymae suae, dum per posteriorum ora decurrunt, nulla temporis prolixitate siccentur. solvere; fecitque ut lacrymae suae, dum per posteriorum ora decurrunt, nulla temporis prolixitate siccentur. Consideremus etiam quae fuerit humilitas in propheta. Cor principis vox quasi privata conterruit, et iratus est potius sibi, qui se cognovit justa objurgatione culpari. Tam ingentium populorum rector sibi erat vehementissimus tortor, exigens a se poenas quas jussione vix ferre poterat aliena. Vulgo mos est peccata sua callidis allegationibus excusare; rex autem potentissimus in conspectu omnium se potius elegit addicere: constituens se reum, cujus consueverat populus formidare judicium. Quapropter ideo a Domino absolvi meruit, quia sua vitia non defendit. O peccata in rebus laetissimis plus cavenda. In Saulis persecutione numerosas virtutes exercuit, qui positus in regni securitate peccavit.
Abbreviated transcription (Latin):
dehac etiã figura cdauid & bethsabee: sc̃s angustinꝰ inlibris quos aclũsus faustũ manicheũ
scripsit int alia diligentissime elisputauit. Unde siue ista similitulo. siue alia fuerit.: ualde
mundo ꝑfuit qđ talit̾ satis facturꝰ errauit. ut de uniꝰ tẽporali uulnere. generalitiet̾̃nã
sumeret sospitatẽ. Quanta rgo beato urro in agnitione culpȩ suȩ fuit humilitas: cui tanta
ẽ post ueniã insatis factione constantia : seregrinũ & insolitũ illie adulterii fuisse crimen
ostendit̃ : qđ tanta m̃tis intentione cleflet̃. Latronis qͥdẽ nos intutat repentina confessio
petri lacrimas subito gaudemꝰ fuisse respectas:⁊ blandit᷑ nob̾. mom̃tanea humilitas publi-¬
cani: dauid aũt clũ sua peccata plixius nitit᷑ clet̾gere: dedit unde se generalitas posset al¬

Expanded text:
sum Faustum Manichaeum sum Faustum Manichaeum scripsit , inter alia diligentissime disputavit. Unde sive ista similitudo, sive alia fuerit, valde mundo profuit, quod taliter satisfacturus erravit; ut de unius temporali vulnere generalitas aeternam sumeret sospitatem. Quanta, rogo, beato viro in agnitione culpae suae fuit humilitas, cui tanta est post veniam in satisfactione constantia? Peregrinum et insolitum illic adulterii fuisse crimen ostenditur, quod tanta mentis intentione defletur. Latronis quidem nos invitat repentina confessio, Petri lacrymas subito gaudemus fuisse respectas, blanditur nobis momentanea humilitas publicani; David autem, dum sua peccata nititur prolixius detergere, dedit unde se generalitas possit ab
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe p̃ciũ .ẽ. hunc psalmũ diligentius ꝑscrutari : ut uirtutis eiꝰ ꝓfunda mysteria p̃stante
lnĩo cognoscere meream̃. Et qͥa serex & ꝓpħa. sic̃ regũ testat᷑ hystoria. humili satis fa¬
one ꝓstrauit: et peccatũ suũ increpatꝰ publice ñ erubuit c̃fiteri: merito eũ scĩssimi patres
honorandũ figuratione sacratissima censuer̃. Int̾ alios si quidẽ beatꝰ ieronimꝰ beth sabeȩ figu¬
ram eccłȩ uł humanȩ carnis habusse demonstrat: dauid uͦ. sic̃ multis locis c̃stat aptatũ.
dño noscit᷑ c̃eꝰ sociata. Congruũ si qͥdẽ fuit illis tẽporib ut ꝑ actus huiꝰ modi melicarent᷑ dñ
futura mesteria & sp̃ualit ad magnũ sacram̃tũ ꝓbaret᷑ referri. qđ int̾ homines culpabiliter
udebat᷑ admita. Nã & osee ꝓphȩ iussit cłs urorẽ sibi acciꝑe meretricẽ.: ut significanet e ce la
gentiũ peccatis suis sordida c̃iunctione dni. ee mundanda. Noc etiã iniũda & thamar nuru

Expanded text:
ium est hunc psalmum paulo diligentius perscrutari; ut virtutis ejus profunda mysteria, praestante omino, cognoscere mereamur. Et quia se rex et propheta, sicut Regum testatur historia , humili satisfactione 169 prostravit, et peccatum suum increpatus, publice non erubuit confiteri; merito eum sanctissimi Patres honorandum figuratione sacratissima censuerunt. Inter alios siquidem beatus Hieronymus Bersabee figuram Ecclesiae, vel humanae carnis habuisse demonstrat : David vero, sicut multis locis constat aptatum, Domino noscitur esse sociata. Congruum siquidem fuit illis temporibus, ut per actum hujusmodi indicarentur Domini futura mysteria; et spiritualiter ad magnum sacramentum probareti. Nam et Osee prophetae jussit Deus uxorem sibi accipere meretricem ; ut significaretur Ecclesia gentium peccatis suis sordida, conjunctione Domini esse mundanda. Hoc etiam in Juda et Thamar nuru
Abbreviated transcription (Latin):
quos ꝓpiciꝰ intuet᷑ emendat. Sequit᷑ & cdexterã tuã demedio sinu tuo infinẽ. Aliud
sacramentũ tangit᷑ ueteris testamenti. Nam sicut moysi clatum suerat purgã miracula
facere ita illi p̾ceptũ ÷ ut dexteram suam in sinu mitter a ex iide plita: iepsa
conspecta ÷: Iussumq illi ÷ ut iterum manũ insimi mittera: statimq cuo tonusiqnisi-¬

Expanded text:
quos propitius intuetur, emendat. Sequitur, et dexteram tuam de medio sinu tuo in finem. Aliud quos propitius intuetur, emendat. Sequitur, et dexteram tuam de medio sinu tuo in finem. Aliud sacramentum tangitur Veteris Testamenti. Nam sicut Moysi datum fuerat per virgam miracula facere , ita illi praeceptum est ut dexteram suam in sinum mitteret, exindeque prolata, leprosa conspecta est. Jussumque illi est
Abbreviated transcription (Latin):
iuclicabat: sed ut confessionis beneficio cõmutar& in meliꝰ. Sequit᷑. Irritat aduersariꝰ
n tuũ infinẽ. Hoc ex ponit: qđ suꝑiꝰ dix̃. Iam dui dñs murmurationes pa
ꝑfidorũ : donec aduersarios suos ad confessionẽ sui nominis miseratus ad elricat. Ille
enĩ potens ÷ sic corrigere derogantes: ut qͥ pͥus mortifere locuti sunt. post ea p̃dicare
salutarit̃ audiant᷑. Irritat enĩ acanib tractũ ÷. quoꝵ latratib .R. littera plurimũ
sonat. In finẽ hic significat mundi uesꝑam: quando gens iudeoꝵ ꝓmaxima parte
ditura ÷ .U t qͥd acuertis faciẽ tuã & dexterã tuã: demedio sinu tuo infine
Quasi offenso. quasi irato hño dicit: qͥ nolit peccatores intueri: ut alhuc in sua uide¬
ant᷑ ꝑseuerare nequicia. Ille enĩ qͦs dispensatione mirabili placatꝰ attenderit corrigit

Expanded text:
judicabat, sed ut confessionis beneficio mutaret in melius. Sequitur, irritat adversarius judicabat, sed ut confessionis beneficio mutaret in melius. Sequitur, irritat adversarius nomen tuum in finem. Hoc exponit quod superius dixit. Tandiu Dominus murmurationes patitur perfidorum, donec adversarios suos ad confessionem sui nominis miseratus adducat. Ille enim potens est sic corrigere derogantes, ut qui prius mortifere locuti sunt, postea praedicare salutariter audiantur. Irritat enim a canibus tractum est, quorum latratibus R littera plurimum sonat. In finem  Utquid avertis faciem tuam et dexteram tuam de medio sinu tuo in finem? Quasi offenso, quasi irato Domino dicit, qui nolit peccatores populos intueri, ut adhuc in sua videantur perseverare nequitia. Ille enim quos dispensatione mirabili placatus attenderit, corrigit:
Abbreviated transcription (Latin):
adꝓpħas instruebant᷑ ab eis iussu dñi quid facere debuissent: quib eorũ tam̃ duriciã
eclire contẽpnebat: Sel cum eos completo aduentu dm̃ non haberent. ddic
adño se fuisse derelictos: quando eos ꝑ quos ammoneri consueuerant ñ uidebant.
Detalib enĩ scriptũ ÷. Peccator cũ uenerit iꝑfunclũ malorũ spern&. hec om̃ia dici
supplicationẽ. Sel ne inclementia diuinitatis putaret᷑ qđ ꝓipsis non probatur
ditus: subiuncx̃ culpas desꝑationesq udeoꝵ: ut debitas ultiones susciꝑent
in quib nulla fuit inter tam multa crimina congrua pęnitudo. Usqueqͦ ds̃ imꝓꝑauit¬
inimicꝰ trritat aduersariꝰ nomen tuũ infinẽ. Clamat tanquã qui adiutorẽ petit:
nit qͦmͦ uulneratꝰ qͥ medicũ querit: dicens dño. quam diu istas imꝑperatio
sustinebis. quas iucleus mouet tibi incredulꝰ: Non ut eos ꝑder& quos flendos. ẽẽ.

Expanded text:
ad prophetas instruebantur ab eis jussu Domini quid facere debuissent; quibus tamen eorum duritia ad prophetas instruebantur ab eis jussu Domini quid facere debuissent; quibus tamen eorum duritia obedire contemnebat. Sed cum eos completo adventu Domini non haberent, dicebant a Domino se fuisse derelictos, quando eos, per quos admoneri consueverant, non videbant. De talibus enim scriptum est: Peccator, cum venerit in profundum malorum, spernit . Haec omnia dici supplicationem. Sed ne inclementia Divinitatis putaretur, quod pro ipsis non probatur auditus, subjunxit culpas desperationesque Judaeorum; ut debitas ultiones susceperint merito, in quibus nulla fuit inter tam multa crimina congrua poenitudo. Vers. 9. Uinimicus; irritat adversarius nomen tuum in finem? Clamat tanquam qui adjutorem petit, gemit quomodo vulneratus qui medicum quaerit, dicens Domino: Quandiu istas improperationes sustinebis, quas Judaeus tibi movet incredulus? Non ut eos perderet, quos flendos esse
Abbreviated transcription (Latin):
uero spem: Spes aut̃ non consundit: & cȩtera. Dixer̃ incorde suo cognatio eorũ interse:
uenite compͥmamꝰ om̃s solempnitates dñi a terra. Potuissent mala superius enumerata
ablasphenis eortĩ ammus non recessit. Dixer̃ enim incorde suo. & ne pauei uiderentur esse.
aclelidit cognatio eorũ interse: ut inpęnitendis corde merito non fuerit suspensa calamitas.¬
Sequitur. Uenite compͥmamꝰ om̃s cdies festos dei aterra. h ȩc uerba referunt᷑ israscentium
non poterat: quem p̃missus tituli intellectꝰ ornabat. Signa nr̃a non uidimus iã ñ ÷ ꝓpħa.¬
& nos non cognose& ampliꝰ. Dementissimi hominũ: qui talia sibi putabant p
utiq illis in animum. quantas gentes patres eoꝵ dño iuuante ꝓstrauerint : quae
regna momentanea concertatione sub cliderint: & inreatu maximo constituti. ipsa
sibi subtracta dicebant signa quȩ patrib suis tunc deuotis nouerant. eẽ. collata. Seqͥtꝰ.

Expanded text:
nfundit , etc. Vers. 7. Dixerunt in corde suo cognatio eorum inter se: Venite comprimamus omnes solemnitates Domini a terra. Potuissent mala superius enumerata essi sint, a blasphemiis eorum animus non recessit. Dixerunt enim in corde suo. Et ne pauci viderentur esse, addidit, cognatio eorum inter se; ut impoenitentiHic verba referuntur irascentium non poterat, quem praemissus tituli intellectus ornabat. Vers. 8. Signa nostra nos non cognoscet amplius. Dementissimi hominum qui talia sibi putabant poutique illis in animum quantas gentes patres eorum Domino juvante prostraverint, quae regna momentanea concertatione subdiderint; et in reatu maximo constituti, ipsa sibi subtracta dicebant signa, quae patribus suis tunc devotis noverant esse collata. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
simario elñ non pepcit ÷ Quod autem clicit igni incender̃ in secularib lieteris sebema
diit ꝑ leonasmos. ubi a suꝑstiũ aliquid pom fas ÷: Inscripturis dnumis ut midu
decur hec figura non conuenit: ubi totũ utile. totũ necessariũ totũq ꝑfectum

Expanded text:
sanctuario Domini non pepercit? Quod autem dicit, igni incenderunt, in saecularibus litteris schema sanctuario Domini non pepercit? Quod autem dicit, igni incenderunt, in saecularibus litteris schema dicitur pleonasmos, ubi et superfluum aliquid poni fas est. In Scripturis vero divinis ut mihi videtur haec figura non convenit, ubi totum utile, totum necessarium, totum que perfectum
Abbreviated transcription (Latin):
uncini more curuatũ: ꝑqu& manus artificis diligentiꝰ ꝑsequit᷑. qł constat muatuis
abscidendum Ergo ut ciutatẽ illam ostenclat funcditꝰ fuisse uastatã: ꝑ hȩc instruñta
sabrila & magnas res simul & paruissimas dic̃ eẽ. deiectas Quicqͥd enim. aurt bpenus
exeiło auit ascia ꝑ sequi potuit: manꝰ truculenta deiecit. Iuo loco ad exprimendũ
dolore aꝓ pͥbȩ heremiꝑ sensus ille ponendus:. Uidete si t dolor scđmi cloloiẽ seucãrũ
qui factius miche : declit me dñs inmanib & nom potero sare. Luoender igri scurũ
cuũ snterra polluer tabnaculũ nominis cui. Crescit dolor ubi calanitas euersionis
auget . Rocuit eñ bipennus &e ascia sola ligna concicđe. seclad postremũ igne cnrogilo
sumul om̃a cleuorare. Sed qd rogo de priuatis clomib fieri potuit : ubi faror hostilis

Expanded text:
unci nasi more curvatum, per quam manus artificis diligentius persequitur quod constat minutius unci nasi more curvatum, per quam manus artificis diligentius persequitur quod constat minutius abscidendum. Ergo ut civitatem illam ostendat funditus fuisse vastatam, per haec instrumenta fabrilia, et magnas res simul et parvissimas dicit esse dejectas. Quidquid enim aut bipennis excidere, aut ascia persequi potuit, manus truculenta dejecit. Quo loco ad exprimendum dolorem prophetae, Jeremiae sensus ille ponendus est: Videte si est dolor secundum dolorem meum qui factus est mihi. Dedit me Dominus in manibus, tuum; in terro polluerunt tabernaculum nominis tui. Crescit dolor, ubi calamitas eversionis augetur. Potuit enim bipennis et ascia sola ligna concidere, sed ad postremum ignem contigit omnia simul devorare. Sed quid, rogo, de privatis domibus fieri potuit, ubi furor hostilis