comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
docerem te quę uentura sunt popło tuo in
nouissimis diebus : qm̃ ad huc uisio in dies.
Cumq loqueretur mibi huiuscemodi uerbis:
de ieci uultum meũ ad terram & tacui:¬
Et ecce quasi similitudo filii hominis tetigit
labia mea : & aperiens os meum locutus sũ.
Et dixi ad eum qui stabat contra me . Dñe
mi inuisione tua dissolutȩ sunt compages
mee : & nihil in me remansit uirium. &
quomodo poterit seruus dñi mei loqui cum
dño meo: Nihil in me remansit uirium:
sed & alitus m̃s in tercluditur. Rursum er¬
go tetigit me quasi uisio hominis et confor¬
tauit me: & dixit. Noli timere uir. desi¬
deriorum : pax tibi. Confortare: & esto ro¬
bustus. Cumque loqueret᷑ mecum: conualiu
& dixi. Loquere dñe mi: quia confortasti
me. &ait. Num quid scis quare uenerim
ad te : & nunc reuertar ut prelier. ad¬
uersum principem ꝑ sarum. Cum enim egre¬
derer : apparuit princeps grecorum ueniꝰ¬
ens. Uerumtamen ad nuntiabo tibi: quod

Expanded text:
docerem te quae ventura sunt populo tuo in docerem te quae ventura sunt populo tuo in novissimis diebus, quoniam adhuc visio in dies. Cumque loqueretur mihi hujuscemodi verbis, dejeci vultum meum ad terram, Et ecce quasi similitudo filii hominis tetigit labia mea: et aperiens os meum locutus sum, et dixi ad eum qui stabat contra me: Domine mi, in visione tua dissolutae sunt compages meae, et nihil in me remansit virium. Et quomodo poterit servus Domini mei loqui cum Domino meo? nihil enim in me remansit virium, sed et halitus meus intercluditur. Rursum ergo tetigit me quasi visio hominis, et confortavit me, et dixit: Noli timere, vir desideriorum: pax tibi: confortare, et esto robustus. Cumque loqueretur mecum, convalui, et dixi: Loquere, Domine mi, quia confortasti me. Et ait: Numquid scis quare venerim ad te? Et nunc revertar ut praelier adversum principem Persarum: cum ergo egrederer, apparuit princeps Graecorum veniens. Verumtamen annuntiabo tibi, quod
Abbreviated transcription (Latin):
relictus solus uidi uisionem hanc grandem:
& non remansit in me fortitudo. Sed & spe¬
ties mea in mutata ẽ. in me & emarcui : nec
habui quicquam uirium. & audiui uocem
sermonũ euis. Et audiens iacebam consternatꝰ
suꝑ faciem meam: uultusq meus herebat
terrȩ. Et ecce manus tetigit me & ereait
me suꝑ genua mea: & suꝑ articulos manuũ
mearum. & dixit ad me. Danihel uir de¬
sideriorum in tellege uerbaq ego loquor
ad te: & sta in gradu tuo. Nunc enim sum¬
missus adte. Cumq dixiss& mihi sermo.¬
nem istum : steti tremens. & ait ad me.
Noli metuere danibel quia ex die primo
quo posuisti cor tuum ad intellegendum
ut te ad fligeres in conspectu dĩ tui ex au¬
dita sunt uerba tua: & ego ueni propter
sermones tuos. Princeps autem regni ꝑ¬
sarum restitit mihi: uiginti & uno diebus.
Et ecce michahel unus de principibus primis
uenit in ad uitorium meum: & ego remansi
ibi uixta regem ꝑsarum. Ueni autem ut

Expanded text:
relictus solus vidi visionem grandem hanc: relictus solus vidi visionem grandem hanc: et non remansit in me fortitudo, sed et species mea immutata est in me, et emarcui, nec habui quidquam virium. Et audivi vocem sermonum ejus: et audiens jacebam consternatus super faciem meam, vultusque meus haerebat terrae. Et ecce manus tetigit me, et erexit me super genua mea, et super articulos manuum mearum. Et dixit ad me: Daniel, vir desideriorum, intellige verba, quae ego loquor ad te, et sta in gradu tuo: nunc enim missus sum ad te. Cumque dixisset mihi sermonem istum, steti tremens. Et ait ad me: Noli metuere, Daniel: quia ex die primo, quo posuisti cor tuum ad intelligendum, ut te affligeres in conspectu Dei tui, exaudita sunt verba tua: et ego veni propter sermones tuos. Princeps autem regni Persarum restitit mihi viginti et uno diebus, et ecce Michael unus de principibus primis venit in adjutorium meum, et ego remansi ibi juxta regem Persarum. Veni autem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nno tertio cyri regis persarum: uerbum
reuelatum est danibeli cognomento balthasar.
Et uerum uerbum: & fortitudo magna. In¬
tellexitq sermonem : in telligentia ẽ. eñi
opus inuisione. In diebus illis: ego danibel
lu gebam trium eb domadarum diebus.
Panem desiderabilem non comedi: & caro &
uinum non introierunt in os meum Sed neq
unguento unctus sum : donec complerent᷑
trium ebdomadarum dies. Die autem
uicesima & quarta mensis primi : eram
uiacta fluuium magnum qui ẽ. tigris. &
leuaui oculos meos: & uidi. Et ecce uir.
unus uestitus lineis : & renes eius accincti¬
auro obrizo. & corpus eius quasi cbrisolitꝰ:
& facies eius uelut species fulguris. Et oculi
eius ut lampas ardens: & brachia eius & quȩ
deorsum usq ad pedes quasi speties teris
candentis. Q uox sermonum eus: ut uox
multitu dinis. Uidi autem ego danihel so-¬
lus uisionem. Porro uiri qui erant mecum
non uiderunt : sed terror nimius irruit
suꝑ eos & fugerunt in absconditum. Ego aut̃

Expanded text:
nno tertio Cyri regis Persarum, verbum revelatum est Danieli cognomento Balthasar, et verbum verum, et fortitudo magna: Intellexitque sermonem: intelligentia enim opus est in visione. In diebus illis ego Daniel lugebam trium hebdomadarum diebus: panem desiderabilem non comedi, et caro et vinum non introierunt in os meum; Sed neque unguento unctus sum: donec complerentur trium hebdomadarum dies. Die autem vigesima et quarta mensis primi, eram juxta fluvium magnum, qui est Tigris, Et levavi oculos meos, et vidi: et ecce vir unus auro obryzo: Et corpus ejus quasi chrysolithus, et facies ejus velut species fulguris, et oculi ejus, ut lampas ardens: Et brachia ejus, et quae deorsum usque ad pedes, quasi species aeris candentis: et vox sermonum ejus, ut vox multitudinis. Vidi autem ego Daniel solus visionem: porro viri, qui erant mecum, non viderunt: sed terror nimius irruit super eos, et fugerunt in absconditum. Ego autem
Abbreviated transcription (Latin):
Illa aut̾e affirmabat sic se habere. Illi autẽ di¬
cebant: Angłs eius e. Petrus autẽ ꝑseuerabat
pulsans. Cum autẽ aperuissent ostiũ. uideru
cũ & obstupuerunt. Annuens autẽ eis manu ut
tacerent enarrauit quomodo dñs eduxiss& eu
decarcere. Dixitq Nuntiate iacobo & frĩb
hȩc & egressus abut in alium locũ
acta autẽ die. erat ñ parua turbatio int̃
milites. quidnam depetro factũ ess&
Ferodes aute cũ requisiss& eũ & non inuenissa
inquisitione facta decustodib iussit eos duci
Descendensq aiudea incȩsareã. ibi cõmoratꝰ ẽ
Erat autẽ iratꝰ tẏrus & sydonus. At illi una¬

Expanded text:
illa autem adfirmabat sic se habere illi autem dicebant angelus eius est Petrus autem perseverabat pulsans cum autem aperuissent viderunt eum et obstipuerunt annuens autem eis manu ut tacerent enarravit quomodo Dominus eduxisset eum de carcere dixitque nuntiate Iacobo et fratribus haec et egressus abiit in alium locum facta autem die erat non parva turbatio inter milites quidnam de Petro factum esset Herodes autem cum requisisset eum et non invenisset inquisitione facta de custodibus iussit eos duci descendensque a Iudaea in Caesaream ibi commoratus est erat autem iratus Tyriis et S
Abbreviated transcription (Latin):
rant autẽ in eccła quȩ erat antluocinę ꝓpħȩ
& doctores. in quib barnabas & symeon qui
uocabatur niger & lucius cẏrenensis & manaen
quierat herodis tetrarchȩ conlactaneus. &
saulus Ministrantib autẽ illis dño & ieui¬
nantib dix̃ illis sp̃s sc̃s. Separate michi bar¬
naban & saulũ. in opus qͦ assũpsi eos Tẽ ieiu¬
nantes & orantes. imponentesq eis manꝰ dimisert̃
alos. Et ipsi quidem missi ab spũ scõ: abierunt
seleutiã. & inde nauigauerunt cyprũ. &cũ
uenissent salamina: predicabant uerbũ dĩ
insynagogis uideorum. Habebant aut̃ &
iohannẽ in ministerio. Et cũ ꝑ ambulassent
unuersam insulam usq ad paphũ: in uene¬
runt quendã uirũ magum pseudo ꝓphetã
uideum. cui nom̃ erat barieu quod interp̃ta¬
tur paratus : qui erat cũ ꝓconsule sergio pau¬
lo uiro prudente. Hic accersitis barnaban
& paulo desiderabat audire uerbũ dĩ. Re

Expanded text:
erant autem in ecclesia quae erat Antiochiae prophetae et doctores in quibus Barnabas et Symeon qui vocabatur Niger et Lucius Cyrenensis et Manaen qui erat Herodis tetrarchae conlactaneus et Saulus ministrantibus autem illis Domino et ieiunantibus dixit Spiritus Sanctus separate mihi Barnaban et Saulum in opus quod adsumpsi eos tunc ieiunantes et orantes inponentesque eis manus dimiserunt illos et ipsi quidem missi ab Spiritu Sancto abierunt Seleuciam et inde navigaverunt Cyprum et cum venissent Salamina praedicabant verbum Dei in synagogis Iudaeorum habebant autem et Iohannem iuniversam insulam usque Paphum, invenerunt quemdam virum pseudoprophetam Judaeum, cui nomen erat Bariesuban, quod interpretatur Paratus, qui erat cum proconsule sergio Paullo viro prudente: qui cum advocasset Barnabam et Saulum, quaerebat audire
Abbreviated transcription (Latin):
tans im̃. sicut & in psalmo scđo scriptũ ẽ.filius
m̃s estu. ego hodie genui te. Qđ autẽ suscitaue¬
rit eũ a mortius. amplius iã non reũsurũ in cor¬
ruptionẽ. itadixit. quia dabo uobis scã dauid
fidelia ideoq & alias dixit ñ dabis scm̃ tuũ ui¬
dere corruptionẽ. Dauid enĩ in sua generatione
cũ administrass& uoluntati dĩ. dormiuit & appo

Expanded text:
in psalmo secundo scriptum est Filius meus es tu ego hodie genui te quod autem suscitaverit eum a mortuis amplius iam non reversurum in corruptionem ita dixit quia dabo vobis sancta David fidelia ideoque et alias dicit non dabis Sanctum tuum videre corruptionem David enim sua generatione cum administ
Abbreviated transcription (Latin):
lauerunt usq phenicẽ. & cyprũ. & antio chiã.
nemini loquentes uerbũ nisi solis uideis. Erant
aut̃ quidã exeis uiri cyprii & cyrenei. Quicũ
introissent antiochiam: loquebant᷑ ad grecos.
ad nuntiantes dñm iflm̃: & erat manus dñi
cũ eis. Multꝰq numerꝰ credentiũ conuersus ẽ

Expanded text:
um et Antiochiam nemini loquentes verbum nisi solis Iudaeis erant autem quidam ex eis viri cyprii et cyrenei qui cum introissent Antiochiam loquebantur et ad Graecos adnuntiantes Dominum Iesum et erat manus Domini cum eis multusque numerus credentium conversus est
Abbreviated transcription (Latin):
nhis aut̃ dieb: suꝑuenert̃ ab hierosolimis
ꝓphetȩ antiochiam. Et surgens unus ex eis no¬
mine a gabus : significabat ꝑ spm famẽ magnã
futurã in uniuerso orbe terrarum quȩ facta ẽ
sub claudio. Discipuli aut̃ ꝓut quis habebat

Expanded text:
is autem diebus: supervenerunt ab Hierosolymis prophete Antiochiam. Et surgens unus ex eis nomine Agabus: significabat per spiritum famem futuram magnam in universo orbe terrarum: que facta est sub Claudio. Discipuli autem prout quisque habebat:
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ in paulũ & barnaban: & eiecerunt eos
de fub suis. At illi ex cusso puluere pedũ
in eos: uenerunt ⁊ coniũ. Discipuli quoque
insinagogã uideorũ & loquerent᷑: ita ut
creder& uideorũ & grȩcorũ copiosa multi¬
tudo. Qui uero in creduli fuerunt uidȩi:

Expanded text:
rnabam: et ejecerunt eos de finibus suis. At illi, excusso pulvere pedum in eos, venerunt Iconium. Discipuli quoque synagogam Judaeorum, et loquerentur, ita ut crederet Judaeorum et Graecorum copiosa multitudo.
Abbreviated transcription (Latin):
quem cumq uoluerit suscitabit suꝑ illud. Tu¬
quoque filius eius baltasar non humiliasti cor
tuum cum scires hȩc om̃a: sed aduersum domi¬
natorem cęli eleuatus es. & uasa domus euis
allata sunt coram te: & tu & optimates tui &
uxores tuȩ & concubinȩ uinum bibistis in eis
audiunt neque sentiunt laudasti : porro dm̃ qui
hab& flatum tuũ in manu sua & om̃s uias tuas
non glorificasti. Idcirco adõ missus ẽ. articulus
manus: que scripsit hoc quod exaratum est.
Hȩc ẽ. autem scriptura: quȩ digesta ẽ. ma ne
THECEL FΛRΕS. Et hȩc interpretatio sermo¬
nis. MANE: numerauit ds regnum tuum & cõ¬
pleuit illud. The cel: ad pensum ẽ. in statẽra
& in uentum ẽ. minus habens. FARES: diuisũ
est. regnum tuum. & datum ẽ. medis & persis.
Tunc uibente rege indutus ẽ. danihel. pur.¬
pura & cireundata ẽ. torques aurea collo eius:
& predicatum ẽ. de eo quod haber& potestatẽ

Expanded text:
quaecunque voluerit, suscitabit super illud. quaecunque voluerit, suscitabit super illud.  filius ejus non humiliasti cor tuum cum scires haec omnia, sed adversus dominatorem coeli elevatus es, et vasa domus ejus allata sunt coram te. Tu et optimates tui, et uxores tuae, et concubinae tuae, vinum bibistis in eis? nt, neque audiunt, neque sentiunt, laudasti: Porro Deum, qui habet flatum tuum in manu sua, et omnes vias tuas, non glorificasti. Idcirco ab eo missus est articulus manus, quae scripsit hoc, quod exaratum est. Haec est autem scriptura, quae digesta est: MANE, THECEL, PHARES. Et haec est interpretatio sermonis. MANE: numeravit Deus regnum tuum, et complevit illud. THECEL: appensus es in statera, et inventus es minus habens. PHARES: divisum est regnum tuum, et datum est Medis et Persis. Tunc, jubente rege, indutus est Daniel purpura, et circumdata est torques aurea collo ejus: et praedicat
Abbreviated transcription (Latin):
tuum habebis: & tertius in regno meo prin¬
ceps eris. Ad quȩ respondens danihel: ait
coram rege. Munera tua sint tibi: & dona
domus tuȩ alteri da. Scripturam autem
legam tibi reax : & in terpretationem eius os.¬
tendam tibi. Orex ds altissimus regnum &
magnificentiam głam & honorem dedit na¬
bucho donosor patri tuo: & propter magnifi¬
centiam quam dederat ei uniuersi populi
tribus & linguȩ tremebant & metuebant
eum. Quos uolebat interfitiebat: & quos
uolebat ꝑcutiebat. Quos uolebat exaltabat :¬
& quos uolebat humiliabat. Quando autem
eleuatum ẽ. cor eius & sp̃s illius obfirmatus ẽ.
ad suꝑbiam de positus ẽ. de solio regni sui: &
gła eus ablata ẽ. & afilus hominum eiectusẽ.¬
Sed . & cor. euis cum bestiis positum ẽ & cum
onagris erat habitatio euis. Eenum quoque
ut bos comedebat : & rore cęli corpus eiuis
in fectum ẽ. donec cognoscer& quod potesta¬
tem haberet altissimus in regno hominum &

Expanded text:
tuum habebis, et tertius in regno meo printuum habebis, et tertius in regno meo princeps eris. Ad quae respondens Daniel, ait coram rege: Munera tua sint tibi, et dona domus tuae alteri da: Scripturam autem legam tibi, rex, et interpretationem ejus ostendam tibi. O rex, Deus altissimus, regnum et magnificentiam, et gloriam et honorem dedit Nabuchodonosor patri tuo. Et propter magnificentiam quam dederat ei, univertribus et lingue tremebant et metuebant eum. Quos volebat interficiebat et quos volebat percutiebat. Quos volebat exaltabat et quos volebat humiliabat. Quando autem elevatum est cor eius, et spiritus illius obfirmatus est ad superbiam, depositus est de solio regni sui, et gloria eius ablata est, et a filiis hominum eiectussed & cor ejus cum bestiis positum est, & cum onagris erat habitatio ejus: foenum quoque ut bos comedebat, & rore coeli corpus ejus infectum est, donec cognosceret, quod potestatem haberet Altissimus in regno hominum: &
Abbreviated transcription (Latin):
in quam tuus orex : quia sp̃s amplior & pru-¬
dentia in telligentiaq interpretatio somniorũ
& ostensio secretorum ac solutio ligatorum in¬
uentę sunt ineo. Hoc ẽ. in danihele: cui rex
posuit nomen balthasar. Nunc itaq danihel
uocetur : & in terpretationem narrabit. Igit᷑
introductus est danihel: coram rege. Ad
quem prefatus rea. ait. Iues danihel de
filus captiuitatis uide quam adduxit rex
pater m̃s de uidȩa: Audiui de te qm̃¬
spm deorum habeas: & scientia intelligen¬
tiaq ac sapientia ampliores inuentȩ sint
inte. Et nunc introgressi sunt in conspec.¬
tu meo sapientes magi ut scripturam hanc
legerent & interpretationem euis in dica¬
rent mihi: & Nequiuerunt sensum sermonis
huuis edicere mihi. Porro ego audiui de te
quod possis obscura interpretari : & ligata dis¬
soluere. Siergo uales scripturam legere & in¬
terpretationem eius indicare mihi purpura
uestieris & torquem auream circa collum

Expanded text:
inquam, tuus, o rex: Quia spiritus amplior, et pruinquam, tuus, o rex: Quia spiritus amplior, et prudentia, intelligentiaque, interpretatio somniorum, et ostensio secretorum, ac solutio ligatorum, inventae sunt in eo, hoc est in Daniele: cui rex posuit nomen Baltassar, Nunc itaque Daniel vocetur, et interpretationem narrabit. Igitur introductus est Daniel coram rege. Ad quem praefatus rex ait: Tu es Daniel de filiis captivitatis Judae, quem adduxit rex pater meus de Judaea? Audivi de te, qm deorum habeas: et scientia intelligentiaque ac sapientia amplior inventa est in te. Et nunc introgressi sunt in conspectu meo sapientes magi, ut scripturam hanc legerent, et interpretationem ejus indica mihi: et nequiverunt sensum sermonis hujus edicere. Porro ego audivi de te, quod possis obscura interpretari, et ligata dissolvere: Si ergo vales scripturam legere, et interpretationem ejus indicare mihi, Purpura vestieris, et torquem auream circa collum
Abbreviated transcription (Latin):
ter: ut introducerent magos chaldeos & arus¬
pices. Et ꝓ loquens rex: ait sapientibus baby¬
lonis. Quicumꝙ legerit seripturam hanc &
interpretationem euis manifestam mihi fece¬
rit purpura uestiet᷑ & torquem auream
habebit incollo: & tertius in regno meo erit.
Tunc in gressi om̃s sapientes regis: non potue¬
runt nec seripturam legere nec interpre¬
tationem in dicare regiꝰ Unde rea baltha¬
sar satis conturbatus ẽ. & uultus illius in¬
mutatus est: sed & optimates conturbant᷑.
Regua autem pro re quȩ acciderat regi &
optimatibus eius domum conuuui in gressa ẽ:
& ꝓ loquens ait. Rex in aeternum iuiuae.
Nonte conturbent cogitationes tuę: neq faci¬
es tua in mutetur. Est uir in regno tuo qui
sp̃m deorum scorum hab& inse: & in diebus
patris tui scientia & sapientia in uentȩ sunt
ineo. Nam & rex nabuchodonosor pater
tuus: principem magorum incantatorum chal¬
deorum & aruspicum constituit eum. Pater

Expanded text:
ter, ut introducerent magos, Chaldaeos, et aruster, ut introducerent magos, Chaldaeos, et aruspices. Et proloquens rex ait sapientibus Babylonis: Quicumque legerit scripturam hanc, et interpretationem ejus manifestam mihi fecerit, Purpura vestietur, et torquem auream habebit in collo, et tertius in regno meo erit. Tunc ingressi omnes sapientes regis, non potuerunt scripturam legere, nec interpretationem indicare regi. Unde rex Baltassar satis conturbatus est, et vultus illius immutatus est: sed et optimates ejus turbabantur. Regina autem, pro re quae acciderat regi, et optimatibus ejus, domum convivii ingressa est: Et proloquens ait: Rex, in aeternum vive: non te conturbent cogitationes tuae, neque facies tua immutetur. Est vir in regno tuo, qui spiritum deorum sanctorum habet in se: et in diebus patris tui scientia et sapientia inventae sunt in eo: Nam et rex Nabuchodonosor pater tuus, principem magorum, incantatorum, Chaldaeorum, et aruspicum constituit eum, pater,
Abbreviated transcription (Latin):
althasar rex fecit grande conuuu¬
um optimatibus suis mille: & unus.¬
quisque scđm suam bibebat axtatem
Precepit ergo temulentus ut affer¬
rentur uasa aurea & argentea quę asportaue¬
rat nabuchodonosor pater eius de templo qđ
fuit in hierusalem : ut biberent in eis rex & op¬
timates eius uxores que eius & concubine. Tunc
allata sunt uasa aurea & argentea quȩ aspor¬
tauerat nabu eodonosor de templo quod fuerat
in hierusalem : & biberunt in eis rex & optima.¬
tes eius uxxores & concubine eius. Bibebant¬
autem uinum & laudabant deos suos aure:¬
os & argenteos & aereos: ferreos ligneosq
& lapideos. In eadem hora apparuerunt di¬
giti quasi manus hominis scribentis contra
candelabrum in suꝑficie parietis aule regiş :
& rex aspiciebat articulos manus scribentis.
Tunc regis facies commutata ẽ : & cogitationes
eius ꝑturbabant eum. Ꝙ compages renum
euis soluebantur : & genua euis ad se inuicẽ
collidebantur. Ex clamauit itaq rex forti¬

Expanded text:
altassar rex fecit grande convivium optimatibus suis mille: et unusquisque secundum suam bibebat aetatem. Praecepit ergo jam temulentus, ut afferrentur vasa aurea et argentea, quae asportaverat Nabuchodonosor pater ejus de templo, quod fuit in Jerusalem, Ut biberent in eis rex et optimates ejus, uxoresque ejus, et concubinae. Tunc allata sunt vasa aurea, quae asportaverat de templo, quod fuerat in Jerusalem: Et biberunt in eis rex et optimates ejus, uxores et concubinae ejus. Bibebant vinum, et laudabant deos suos aureos, et argenteos, et aereos, ferreos, ligneosque et lapideos. In eadem hora apparuerunt digiti, quasi manu hominis scribentis contra candelabrum in superficie parietis aulae regiae: et rex aspiciebat articulos manus scribentis. Tunc regis facies commutata est, et cogitationes ejus perturbabant eum; Et compages renum ejus solvebantur, et genua ejus ad se invicem collidebantur. Exclamavit itaque rex forti
Abbreviated transcription (Latin):
MLachi ad interprȩ Pheta¬
satur angelus dñi: id est nun¬
tus. Quicquid enim loqueba¬
tur : quasi adño essent manda.¬
ta ita credebantur. Et inde

Expanded text:
lachias interpretatur angelus Domini, id est nuntius. Quidquid enim loquebatur, quasi a Domino essent mandata, ita credebantur; et inde
Abbreviated transcription (Latin):
& trader& regionem & ciuitates eorum &
tributa. & misit alios in gazaram tollere
iohanuem : & tribunis misit epistolas ut ue¬
nirent ad se. & dar& eis argentum & aurũ
& dona. & alios misit occupare hierłm:
& montem templi & prȩcurrens qui dam
nuntiauit iohanni in gazara quia perut pa-¬
ter eiuis & fratres euis: & misit te quoque
in terfici. Ut audiuit aut̃ uehementer ex¬
pauit : & conp̃hendit uiros qui uenerant
ꝑdere eum & occidit eos. Cogno uit enim
quia querebant eum ꝑdere. & cerera ser¬
monum lohannis & bellorum euis & bona¬
rum uirtutum quibus fortiter gessit & ȩdi¬
ficia murorum quos extruxit & rerum
gestarum euis: ecce hȩc scripta funt in li-¬
bro dierum sacerdoti eius ex quo factus ẽ.
princeps sacerdotum post patrem suum.¬

Expanded text:
et traderet regionem et civitates eorum et et traderet regionem et civitates eorum et tributa et misit alios in Gazaram tollere Iohannem et tribunis misit epistulas ut venirent ad se et daret eis argentum et aurum et dona et alios misit occupare Hierusalem et montem templi et praecurrens quidam nuntiavit Iohanni in Gazara quia periit pater eius et fratres eius et quia misit te quoque interfici ut audivit autem vehementer expavit et conprehendit viros qui venerant perdere eum et occidit eos cognovit enim quia quaerebant eum perdere et cetera sermonum Iohannis et bellorum eius et bonarum virtutum quibus fortiter gessit et aedificii murorum quos struxit et rerum gestarum eius ecce haec scripta sunt in libro dierum sacerdotii eius ex quo factus est princeps sacerdotum post patrem suum
Abbreviated transcription (Latin):
filius ab obi. constitutus erat dux in campo
hierico: & habebat argentum & aurum mul-
tum. Erat enim generꝰ fũmi sacerdotis. Et
ex altatum ẽ. cor eius & uolebat obtinere
regionem : & cogitabat dolum aduersus sy-¬
autem ꝑ ambulans ciuitates quȩ erant in
regione uideȩ & sollicitudinẽ gerens earun:
descendit ihericho ipse & mathatias filius eiꝰ
& uidas. Anno centesimo septua gesimo sep¬
timo mense undecimo: hic mensis sab abth.
Et suscepit eos filuis ab obi. inmunitiunculã
quę uocatur doc. cum dolo quam ȩdificauit :¬
& fecit eis conuiuium magnum & abscondit
illic uiros. Et cum in ebriatus ess& symon
& filii euis surrexit ptholomeus cum suis
& sumpserunt arma sua & intrauerunt
conui uium: & occiderunt eum & duos filios
eius & quosdam pueros euis & fecit decep¬
tionem magnã in isrł: & reddidit mala
ꝓbonis. Et scripsit hȩc ptholomeus & mint
regi: ut mitter& ei exercitum in auxiliũ

Expanded text:
filius Abobi constitutus erat dux in campo filius Abobi constitutus erat dux in campo Hiericho et habebat argentum et aurtum. Erat enim gener Symonis, summi sacerdotis. Et exaltatum est cor eius, et volebat obtinere regionem, et cogitabat dolum adversus Syautem perambulans civitates quae erant in regione et sollicitudinem gerens earum descendit Hiericho ipse et Matthathias filius eius et Iudas anno centesimo septuagesimo septimo mense undecimo hic mensis sabath et suscepit eos filius Abobi in munitiunculam quae vocatur Doch cum dolo quam aedificavit et fecit eis convivium magnum et abscondit illic viros et cum inebriatus esset Simon et filii eius surrexit Ptolomeus cum suis et sumpserunt arma sua et intraverunt in convivium et occiderunt eum et duos filios eius et quosdam pueros eius et fecit deceptionem magnam in Israhel et reddidit mala pro bonis et scripsit haec Ptolomeus et misit regi ut mitteret ei exercitum in auxilium
Abbreviated transcription (Latin):
mierunt in modin. & surrexerunt mane &
abierunt in campum. Et ecce exercitus copi¬
osus in obuiam illis peditum & equitum: & flu-¬
uius torrens erat inter medium ip̃sorum. Et
ad mouit castra contra faciem eorum: ipse
& populus euis. & uidit populũ trepidantẽ
ad trans fretandum torrontem: & transfreta¬
uit primus. Et uiderunt eum uiri & tran-¬
sierunt post eum: & diuisit populũ & equi¬
tes in medio peditum. Erat autẽ equitatus
ad uersariorum copiosus nimis. Et ex clama-¬
uerunt sacris tubis: & infugam conuersus ẽ.
cendebeus & castra eius. & cetiderunt ex his
multi uulnerati: residui autem fugerunt
in munitionem. Tunc uulneratus ẽ. uidas
frater iohannis. Iohannes aut̃ in secutus est
eos : donec uenit cedronem quam ȩdifica uit
& fugerunt usq ad turres quę erant in
agris azoti: & succendit eas igni. & ceci-¬
derunt ex illis duo milia uirorum : & re¬
uersus ẽ. uideam in pace. & ptholom eus

Expanded text:
mierunt in Modin et surrexerunt mane et mierunt in Modin et surrexerunt mane et abierunt in campum et ecce exercitus copiosus in obviam illis peditum et equitum et fluvius torrens erat inter medium ipsorum et admovit castra contra faciem eorum ipse et populus eius et vidit populum trepidantem ad transfretandum torrentem et transfretavit primus et viderunt eum viri et transierunt post eum et divisit populum et equites in medio peditum erat autem equitatus adversariorum copiosus nimis et exclamaverunt sacris tubis et in fugam conversus est Cendebeus et castra eius et ceciderunt ex eis multi vulnerati residui autem fugerunt in munitionem tunc vulneratus est Iudas frater Iohannis Iohannes autem insecutus est eos donec venit Caedronam quam aedificavit et fugerunt usque ad turres quae erant in agris Azoti et succendit eas igni et ceciderunt ex illis duo milia virorum et reversus est Iudaeam in pace et Ptolomeus
Abbreviated transcription (Latin):
dit illi : & mandauit illi mouere castra con-¬
tra faciem uidee. Et mandauit ei ȩdifica.¬
re cȩdronem & obstruere portas cuutatis:
& debellare populum. Rex aut̃ ꝑ seque¬
batur tryfonem. & ꝑuenit cendebeus. iam-¬
niam : & cępit irritare plebem & conculcare
udȩam & captiuare populum & interficere :¬
& edificare cȩdronem. & collo cauit illic equi¬
tes & exercitum: ut egressi ꝑ ambularent
uiam uidee sicut constituit ei rex. Et
ascendit iobannes de gazaris: & nuntiauit
symoni patri suo quȩ fecit cendebeus in¬
filios suos seniores iudam & iohannem : & ait
expugnauimus hostes isrł ab adolescentia
usque in hunc diem : & ꝓsperatum ẽ in
manibus nr̃is liberare isrł aliquotiens:
N unc autem senui. sed estote loco meo & fratres
mei: & egressi pugnate ꝓgente nr̃a. Auxiliũ
uero de cęlo uobiscum sit. Et elegit de regi¬
one uiginti milia uirorum belligeratorum &
equites: & ꝓfecti sunt adcenðebeum. &dor¬

Expanded text:
dit illi et mandavit illi movere castra condit illi et mandavit illi movere castra contra faciem Iudaeae et mandavit ei aedificare Caedronem et obstruere portas civitatis et debellare populum rex autem persequebatur Tryfonem et pervenit Cendebeus Iamniam et coepit inritare plebem et conculcare Iudaeam et captivare populum et interficere et aedificare Caedronem et conlocavit illic equites et exercitum ut egressi perambularent viam Iudaeae sicut constituit ei rex et ascendit Iohannis de Gazaris et nuntiavit Simoni patri suo quae fecit Cendebeus filios suos seniores Iudam et Iohannem et ait expugnavimus hostes Israhel ab adulescentia usque in hunc diem et prosperatum est in manibus nostris liberare Israhel aliquotiens nunc autem senui sed estote loco meo et fratris mei et egressi pugnate pro gente nostra auxilium vero de caelo vobiscum sit et elegit de regione viginti milia virorum belligeratorum et equites et profecti sunt ad Cendebeum et dor
Abbreviated transcription (Latin):
ex terminastis & tributorum ciuitatum
alia talenta quin genta. Sin autem: uenie¬
mus & expugnabimus uos. Q uenit athe¬
nouius amicus regis in hierusalem. & uidit
głam symonis & claritatem in auro & ar-¬
gento & apparatum copiosum & obstipuit:
& retulit ei uerba regis. & respondit sy¬
mon & dixit ei. Neque alienam terram
sumpsimus neque alienam detinemus :¬
sed hereditatem patrum nrõrum que ab
inimicis nr̃is in uiste aliquo tempore posses¬
sa ẽ. Nos uero tempus habentes: uindica.¬
mus hereditatem patrum nrõrum. Nam
de ioppe & gatara quȩ ex postulas: ipsi
faciebant inpopulo magnam plagam &
in regione nr̃a. Horuni damus talenta
centum. Et non respondit illi uerbum.
Reuersus autem cum ira ad regem: renun¬
tiauit ei uerba ista & głam symonis & uni-¬
uersa que uidit & iratus ẽ. rex ira magna
Tryfon autem fugit naui in horthosiada.
Et constituit rexꝰ cendebeum ducem mariti.¬
mum & exercitum equitum & peditũ de-¬

Expanded text:
exterminastis et tributorum civitatium exterminastis et tributorum civitatium alia talenta quingenta sin autem veniemus et expugnabimus vos et venit Athenovius amicus regis in Hierusalem et vidit gloriam Simonis et claritatem in auro et argento et adparatum copiosum et obstipuit et rettulit ei verba regis et respondit Simon et dixit ei neque alienam terram sumpsimus neque aliena detinemus sed hereditatem patrum nostrorum quae ab inimicis nostris iniuste aliquo tempore possessa est nos vero tempus habentes vindicamus hereditatem patrum nostrorum nam de Ioppen et Gazara quae expostulas ipsi faciebant in populo plagam magnam et in regione nostra horum damus talenta centum et non respondit illi verbum reversus autem cum ira ad regem renuntiavit ei verba ista et gloriam Simonis et universa quae vidit et iratus est rex ira magna Tryfon autem fugit navi in Orthosiada et constituit rex Cendebeum ducem maritimum et exercitum equitum et peditum de
Abbreviated transcription (Latin):
& rhodum. & faselyda. & choo. & syden
& arado & gortinam & gnydum & cyprũ
& cyrenen. Exemplum autem eorum:
scripserunt symoni principi sacerdotum.
Antiochus autem rex applicuit castra indo¬
ra. scđo ad moueus ei semꝑemamis & ma-¬
chinas faciens : & conclusit tryfonem ne.
proceder&. & misit ei symon duo mila
uirorum electorum in auxilium: & ar¬
gentum & aurum & tasa copiosa. & no-¬
luit ea accipere: sed inrupit oña quȩ
pactus ẽ. cum eo antea & alienauit se
ab eo & nusit ad eum athenouium.
unum de amicis suis: ut tractar& cũ
ipso dicens. Uos tenetis ioppen. & gata.¬
ram. & arcem que ẽ. in hierłm: cuutãtes
regni mei. Fines earum desolastis & fecis¬
tis plagam magnam in terra: & dominati
estis ꝑ loca multa in regno meo. Nunc ergo
tradite ciuitates quãs occupastis: & tri.¬
buta locorum quib dominati estis ex tra
fines uideȩ.Sin autẽ date pro illis quin¬
genta talenta argenti : & ex terminii quod

Expanded text:
et Rhodum et Faselida et Choo et Siden et Rhodum et Faselida et Choo et Siden et Arado et Gortinam et Cnidum et Cyprum et Cyrenen exemplum autem eorum scripserunt Simoni principi sacerdotum Antiochus autem rex adplicuit castra in Dora secundo admovens ei semper manus et machinas faciens et conclusit Tryfonem ne procederet et misit ei Simon duo milia virorum electorum in auxilium et argentum et aurum et vasa copiosa et noluit ea accipere sed inrupit omnia quae pactus est cum eo antea et alienavit se ab eo et misit ad eum Athenovium unum de amicis suis ut tractaret cum ipso dicens vos tenetis Ioppen et Gazaram et arcem quae est in Hiregni mei fines earum desolastis et fecistis plagam magnam super terram et dominati estis per loca multa in regno meo nunc ergo tradite civitates quas occupastis et tributa locorum quibus dominati estis extra fines Iudaeae sin autem date pro illis quingenta talenta argenti et exterminii quod
Abbreviated transcription (Latin):
di neq in gredi. Uenit aut̃ numenus &
qui cum eo erant ab urbe roma habentes
epistolas regibus & regionibus scriptas: in
quibus continebantur hȩc. Lutius consul
romanorum: ptholo meo regi salutem. Lega¬
ti uideorum uenerunt ad nos amici nr̃i
renouantes pristinam amicitiam & socie-¬
tatem : missi a symone
principe sacerdotum & populo uideorũ.
Attulerunt aut̃ & clypeum aureum : mina¬
rum mille. Placuit itaque nobis scribere
regibus & regionibus ut non inferant illis
mala neq inpugnent eos & ciuitates eorũ
& regionem eorum: & ut nonferant auxi.¬
lium pugnantibus ad uersus eos. Uisum ẽ.
aut̃ nobis accipere ab eis clypeum. Si qui
ergo pestilentes refugerunt de regione ip¬
sorum ad uos tradite eos symoni principi
sacerdotum : ut uindic& in eos scđm legem
suam. Hȩc eadem scripta sunt demetrio
regi. & atralo. & arabȩ & arsaci & in om̃s
regiones & sainsamȩ. & spartanis. & delo
& mydo & sicyone & caryȩ. & samum.
& pamphyliam. & liciam. & ala carnasum.

Expanded text:
inebant egredi venit autem Numenius et qui cum eo fuerant ab urbe Roma habentes epistulas regibus et regionibus scriptas in quibus continebantur haec Lucius consul Romanorum Ptolomeo regi salutem legati Iudaeorum venerunt ad nos amici nostri renovantes pristinam amicitiam et societatem missi a Simone principe sacerdotum et populo Iudaeorum adtulerunt autem et clypeum aureum minarum mille placuit itaque nobis scribere regibus et regionibus ut non inferant illis mala neque inpugnent eos et civitates eorum et regiones eorum et ut non ferant auxilium pugnantibus adversus eos visum est autem nobis accipere ab eis clypeum si qui ergo pestilentes refugerunt de regione ipsorum ad vos tradite eos Simoni principi sacerdotum ut vindicet in eos secundum legem suam haec eadem scripta sunt Demetrio regi et Attalo et Arahae et Arsaci et in omnes regiones et Samsamae et Spartanis et Delo et Mydo et Sicyone et Cariae et Samum et Pamphiliam et Lyciam et Alacarnasum
Abbreviated transcription (Latin):
ab sorbebunt: & erunt quasi non sint
Et in monte sion erit saluatio & erit sc̃s:
& possidebit domus iacob eos quise pos¬
sederant. Et erit domus ia cob ignis & do¬
mus iosepħ. flamma: & domus esaustipu¬
la. & succendentur in eis & deuorabunt
eos : & non erunt reliquiȩ domus esau quia
dominus locutus ẽ. & hereditabunt hi
qui ab austro montem esau: & qui in cã¬
pestribus phylistum. & possidebunt re¬
gionem ephraim & regionem samariae.
& beniamin inpossidebit galaad. Q
trans migratio exercitus huius filiorum
isrł om̃ia chananeorum: usq ad sarepthã
Et transmigratio ĩherłm quȩ in bosforo ẽ.
possi debit ciuitates austri: & ascendent
saluatores in montem syon uidicare mon.¬
tem esau. Et erit dño regnum A meN:¬

Expanded text:
absorbent et erunt quasi non sint absorbent et erunt quasi non sint et in monte Sion erit salvatio et erit sanctus et possidebit domus Iacob eos qui se possederant et erit domus Iacob ignis et domus Ioseph flamma et domus Esau stipula et succendentur in eis et devorabunt eos et non erunt reliquiae domus Esau quia Dominus locutus est et hereditabunt hii qui ad austrum montem Esau et qui in campestribus Philisthim et possidebunt regionem Ephraim et regionem Samariae et Beniamin possidebit Galaad et transmigratio exercitus huius filiorum Israhel omnia Chananeorum usque ad Saraptham et transmigratio Hierusalem quae in Bosforo est possidebit civitates austri et ascendent salvatores in montem Sion iudicare montem Esau et erit Domino regnum
Abbreviated transcription (Latin):
tionem & propter iniquitatem in fratrem
tuum iacob operi& te confusio: & peribis
in ȩternum. Indie cum stares aduersus
quando capiebant alieni exercitum eius
& ex tranei in grediebantur portas eius
& suꝑ iherłem mittebant sortem. Iu qͦꝙ
eras quasi unus ex eis. Et non despicies in
die fratris tui : in die peregrinationis eus.
Et non lȩtaberis suꝑ filios uides in die ꝑdi¬
tionis eorum: & non magnificabis os tuũ
in die angustiȩ. Neq in gredieris portã
populi mei indie riunȩ eorum: neque
despicies & tu in malis eius indie uasti¬
tatis illius. & non emitteris ad uersum
exercitum eiuis indie uastitatis illius:
neq stabis in exitib ut in terficias eos
qui fugerint & non concludes reliquos
euis in die tribulationis. Qm̃ uxta est dies¬
dñi : suꝑ om̃s gentes. Sicut fecisti fi& tibi:
retributionẽ tuam conuertoe in caput tuũ
Quomodo enim bibisti suꝑ montem scm̃ meỹ.
bibent om̃s gentes iugiter. Q̾ bibent &

Expanded text:
tionem, et propter iniquitatem in fratrem tionem, et propter iniquitatem in fratrem tuum Jacob, operiet te confusio, et peribis in aeternum. In die cum stares adversus, quando capiebanet extranei ingrediebantur portas eius et super Hierusalem mittebant sortem tu quoque eras quasi unus ex eis et non despicies in die fratris tui in die peregrinationis eius et non laetaberis super filios Iuda in die perditionis eorum et non magnificabis os tin die angustiae, neque ingredieris portam populi mei in die ruinae eorum, neque despicies, et tu in malis ejus in die vastitatis illius, et non emitteris adversum exercitum ejus in die vastitatis illius, neque stabis in exitibus ut interficias eos qui fugerint, et non claudes reliquos ejus in die tribulationis. Ad iDomini super omnes gentes sicut fecisti fiet tibi retributionem tuam convertet in caput tuum quomodo enim bibisti super montem sanctum meum bibent omnes gentes iugiter et bibent et
Abbreviated transcription (Latin):
ISIO ABDIE Hec dicit
dñs ds̃ ad edom. Audi¬
tum auduumus adño:
& legatum ad gentes
misitꝰ. Surgite: & consur¬
gamus ad uersum eũ in
proelium. Ecce paruulũ
te dedi in gentibus: contemptibilis tues
ualde. Suꝑbia cordis tui ex tulit te: ha¬
hitantem inscissuris petrȩ ex altantem soliũ¬
tuum. Qui dicis in corde tuo. Quis de tra
tuum: in de detraham te dicit dñs. Si fu¬
res introissent ad te. si latrones ꝑ noctẽ:
quo modo conticuisses: Nonne furati
essent fufficientia sibi: Si uindemiatores
cemos reliquissent tibi: Quomodo scru¬
tati sunt esau. in uestigauerunt abscon¬
dita eius: Usq ad terminum emisert̃¬
te. Om̃s uiri foederis tui in luserunt tibi:
in ualuerunt aduersum te uiri pacis tuȩ
Qui comedunt tecum: ponent insiclias sub¬
ter te. Non ẽ. prudentia in eo. Numqͥd
non indie illa dicit dñs ꝑdam sapientes
de idumea & prudentia de monte esauꝰ
Et timebunt fortes tui ameridie: ut inte¬
reat uir de monte esau. Propter in terfec¬

Expanded text:
isio Abdiae. Haec dicit Dominus Deus ad Edom: Auditum audivimus a Domino, et legatum ad gentes misit: Surgite, et consurgamus adversus eum in praelium. Ecce parvulum te dedi in gentibus: contemptibilis tu es valde. Superbia cordis tui extulit te habitantem in scissuris petrtuum. Qui dicis in corde tuo: Quis detrahetuum: inde detraham te, dicit Dominus. Si fures introissent ad te, si latrones per noctem, quomodo conticuisses? nonne furati essent sufficientia sibi? Si vindemiatores cemos reliquissent tibi? Quomodo scrutati sunt Esau, investigaverunt abscondita ejus? Usque ad terminum emiserte: omnes viri foederis tui illuserunt tibi, invaluerunt adversum te viri pacis tuae: Qui comedunt tecum, ponent insidias subter te: non est prudentia in eo. Numquid non in die illa, dicit Dominus: perdam sapientes de Idumaea, et prudentiam de monte Esau? Et timebunt fortes tui a meridie, ut intereat vir de monte Esau. Propter interfec
Abbreviated transcription (Latin):
qui uolint ueteres libros ue in menbrana pur¬
puis auro argentoq descripias. uel unc: ilibus
ut uulgo a iunt litteris onera magis exarata quã
codices dum modo iior meis quę peugonit
ꝑluteres bere scedulas a non tam nułchros
odices quam emendatos. Sm ꝙ editio & septu¬
aginit iuxia grecos & mea uecta hebreos in lati¬
num meo s cure trans lata est: ligat unus quisꝗ
quod uult. sudiosum me magn quã maliuolun

Expanded text:
qui volunt veteres libros, vel in membranis purqui volunt veteres libros, vel in membranis purpureis auro argentoque descriptos, vel uncialibus, ut vulgo aiunt, litteris, onera magis exarata, quam codices: dummodo mihi, meisque permittant pauperes habere schedulas, et non tam pulchros codices, quam emendatos. Utraque editio, et Septuaginta juxta Graecos, et mea juxta Hebraeos, in Latinum meo labore translata est. Eligat unusquisque quod vult: et studiosum me magis, quam malevolum
Abbreviated transcription (Latin):
cantica conprehenos. seg̃ fil nẽ ciosoghum.
origenẽ. cesariensem esbrum & coru testi¬
monio me uerum d cere comprobabrt. Auliat
qua pr̃tsit̾ canes me iccireo men hos uol mine
laborasse. non ut imorpretar onẽ ntiquam re¬
prehentern. sed u ea que i illa aut obscurata
sunt aut ouissa. au egri seriptorum uitio
deprauata: n anifest ornrã iuter pretatione fierer
qui & hebrer n sermonem ea parte didicimus &
i latino pene ab ipsis cunabil is inter gamma¬
ticos e rethores & psulo sonhisedeit ictiꝰ sumus
Quod si apuã grecos post septuagina editionem
iam tni euangelio corusca it iudlus auula.¬
sunt ricepi qui multa misteria saluatoris sub
as terpretatonẽ ce arior: & apuen in exa¬
NAMC habentur. ao accclesias & explanantur
ab ex lesiasticis uirisi quanta nagis ego xmii. elis
finmie pertans cuus studiũ fuit dmssereteere.
deprauata corrigere. & sacramenta. ecclesiȩ purd
a deli aperire sermone uel a fasuidiosi uel a
maligus lectoribus non debeo reprobati: habeant¬

Expanded text:
ica comprehendi, legat Philonem, Josephum, Origenem, Caesariensem Eusebium, et eorum testimonio me verum dicere comprobabit. Audiant quapropter canes mei, idcirco me in hoc volumine laborasse, non ut interpretationem antiquam reprehenderem, sed ut ea, quae in illa aut obscura sunt, aut omissa, aut certe scriptorum vitio depravata, qui Hebraeorum sermonem ex parte didicimus, et in Latino pene ab ipsis incunabulis inter grammaticos et rhetores et philosophos detriti sumus. Quod si apud Graecos, post Septuaginta editionem, jam Christi Evangelio coruscante, Judaeus Aquila,sunt recepti, qui multa mysteria Saldola interpretatione celarunt, et tamen in Hexaplis habentur apud Ecclesias, et explanantur ab ecclesiasticis viris: quanto magis ego Christianusfronte portans, cujus studium fuit omissa repetere, depravata corrigere, et sacramenta Ecclesiae, puro et fideli aperire sermone, vel a fastidiosis, vel a malignis lectoribus non debeo reprobari!
Abbreviated transcription (Latin):
misside susceperint noa endẽ giam inquil¬
don errassȩ fareantur precipue in iob Cui si ea
io sub asteitis aodita sunt subtraxeris. pars
marima dẽtriinc ibitur Et hoc dumtaxat apud
oreuosuei ii agud latinos ante eam trans iationẽ¬

Expanded text:
on eosdem etiam in quibusdam errasse fateantur: praecipue in Job, cui si ea quae sub asteriscis addita sunt, subtraxeris, pars maxima voluminis detruncabitur: et hoc dumtaxat apud Graecos. Caeterum apud Latinos ante eam translatione
Abbreviated transcription (Latin):
imperitis. Accinge sicut uir lumbos tuos. interrogabo
te & responde mihi. Ubi eras quando ponebam funda¬
menta terrȩ: Indica mihi si habes intelligentiam.
quis posuit mensuras eius si nosti. uel quis tetendit
super eam lineam. Super quo bases eius solidatȩ¬

Expanded text:
ibus imperitis: Accinge sicut vir lumbos tuos: interrogabo ibus imperitis: Accinge sicut vir lumbos tuos: interrogabo te, et responde mihi. Ubi eras quando ponebam fundamenta terrae? et indica mihi si habes intelligentiam. Quis posuit mensuras ejus, si nosti? vel quis tetendit super eam lineam? Super quo bases illius solidat
Abbreviated transcription (Latin):
adomne quod prȩceperit illis super faciem orbis terra.¬
rum. siue in una tribu siue in terra sua. siue in quocũꝙ
loco misericordiȩ suȩ eas iusserit inueniri. Ausculta
hȩc iob: sta & considera miracula dĩ. Numquid scis
quando prȩceperit ds pluuus ut ostenderent lucẽ
nubium eius. s Num quid nosti semitas nubium mag¬
calida sunt cum per flata fuerit terra austro. Tu
forsitan cum eo fabricatus es cȩlos. qui solidissime
quasi aere fusi sunt. Ostende nobis quid dicamus
illi. Nos quippe inuoliumur tenebris: Quis narra.¬
bit ei quȩ loquor Etiam si locutus fuerit homo
deuorabitur. At nunc non uident lucem. subito
aer cogetur innubes. & uentus transiens fugabit
eas. Ab aquilone aurum uenit. & ad dm̃ formido¬
Magnus fortitudine & iudicio & iustitia. en arrari non
potest Ideo timebunt eum uiri. & non audebunt
contemplari omnes. qui sibi uidentur esse sapientes:
RES PONDENS AUTẼ DÑS IOS DE TURBINE

Expanded text:
ad omne quod praeceperit illis super faciem orbis terraad omne quod praeceperit illis super faciem orbis terrarum. Sive in una tribu, sive in terra sua, sive in quocumque loco misericordiae suae eas jusserit inveniri. Ausculta haec, Job: sta, et considera mirabilia Dei. Numquid scis quando praeceperit Deus pluviis, ut ostenderent lucem nubium ejus? Numquid nosti semitas nubium, magestimenta tua calida sunt, cum perflata fuerit terra Austro? Tu forsitan fabricatus es cum eo coelos qui solidissimi quasi aere fusi sunt? Ostende nobis quid dicamus illi: nos quippe involvimur tenebris. Quis narrabit ei quae loquor? etiam si locutus fuerit homo, devorabitur: At nunc non vident lucem: subito aer cogetur in nubes, et ventus transiens fugabit eas. Ab aquilone aurum venit, et ad Deum formidomagnus fortitudine, et judicio, et justitia, et enarrari non potest. Ideo timebunt eum viri, et non audebunt contemplari omnes qui sibi videntur esse sapientes Respondens autem Dominus de turbine
Abbreviated transcription (Latin):
uiȩ & effundit imbres instar gurgitum qui de nubib
pluunt aquę. prȩtexuntq cuncta de super. Si uolu¬
erit extendere nubes quasi tentorium suum & ful¬
gurare lumine suo. desuper cardines quoq maris
operi&. Per hȩc enim uidicat populos. & dat ȩscas
multis mortalibus. Inmmanibus abscondit lucem
de loco suo. Audite auditionem interrore uocis eius.
post eum rugi& sonitus. Tonabit uocẽ magnitu¬
dinis suȩ. & non in uestigabitur cum audita fuerit
uox eius. Tonabit ds̃ in uoce sua mirabiliter. qui
descendat super. terram & hiemis pluuiis & imbri
fortitudinis suȩ. qui in manu omium hominum sig.¬
nat ut nouerint singuli opera sua. Ingredietur bes¬
tia latibulum suum. & in antro suo morabitur.
frigus. Flante dõ concrescit gelui. & rursum latis¬
sime funduntur aquȩ. Trumentũ de siderat nubes.
& nubes lumen suum spargunt. quȩ lustrant per
circuitum quocumq eas uoluntas gubernantis duxerit.

Expanded text:
iae, et infundit imbres ad instar gurgitum. Quia de nubibus iae, et infundit imbres ad instar gurgitum. Quia de nubibus fluunt aquae, praetexerunt cuncta desuper. Si voluerit extendere nubes quasi tentorium suum, et fulgurare lumine suo desuper. Cardines quoque maris operiet, per haec enim judicat populos, et dat escas multis morde loco suo. Audite auditionem in terrore vocis ejus,Post eum rugiet sonitus, tonabit voce magnitudinis suae; et non investigabitur, cum audita fuerit vox ejus. Tonabit Deus in voce sua mirabiliter, qui descendat in terram, et hiemis pluviis, et imbri fortitudinis suae. Qui in manu omnium hominum signat, ut noverint singuli opera sua. Ingredietur bestia latibulum, et in antro suo morabitur. frigus. Flante Deo, concrescit gelu, et rursum latissimae funduntur aquae. Frumentum desiderat nubes, et nubes spargunt lumen suum. Quae lustrant per circuitum, quocumque eas voluntas gubernantis duxerit,