comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non habens sensum loquelȩ : & ẽ. tacens sciens locum
aptitemporis : Homosapiens tacebit usq ad temp̃:
lasciuus aũt̃ & in prudens non seruabit tempus :ui
multis utitur uerbis. ledit animã suã : ulticeci¬
derunt inoregladii: sed nonsic quasi qui interier̃
in lingua : & cadas in cons pectu in imicorum insi¬
diantium tibi tsit casustuus insanabilis in mor¬
tẽ: upramensam magã sedisti non aperias supra
illa faciem tuã prior Adolescens causam loquere
incordetuo incausa tua. Vix Sibis interrogatus
fueris habeat capũd responsumtuum in multis esto
quasi inscius. & auditatens. simul& querenisubis
non ffundas sermonẽ : & in portune noli ex tollun
retitiscere: quinumquã didicit loqui: mbrosus¬
dix̃ : Est homo qui silentium affectat. quidẽsed
coreius multum se condem nat istetalis multũ
loquitur :t ẽ. alius qui amane usq: aduesperum
loquitur : & cũ discretionẽ silentiũ magnũ custo¬
dit : regorius dixit : Non suꝑbaequis audiat uł

Expanded text:
non habens sensum loquele, et est tacens sciens tempus apti temporis. Homo sapiens tacebit usque ad tempus, lascivus autem et imprudens non servabunt tempus. Imultis utitur verbis, laedit animam suam . Multi ceciderunt in ore gladii, sed non sic quasi qui interierunt in lingua, et cadas in conspectu inimicorum insidiantium tibi, et fiat casus tuus insanabilis in mortem. Supra mensam magnam sedisti? non aperias super illam faucem tuam prior . Adolescens, loquere in tua causa vix si bis interrogatus fueris habeat caput responsum tuum in multis esto quasi inscius et audi tacens simul et quaerens in non effundas sermonem: et inportune noli extolli in recte cessare, qui nunquam didicit loqui. AMBROSIUS. Est homo qui silentium affectat quidem, sed ejus cor multum se condemnat. Iste talis multum loquitur. Et est alius qui a mane usque ad vesperum loquitur, et cum discretione silentium magnum custodit. GREGORIUS. Non superbe quis audeat vel
Abbreviated transcription (Latin):
& aliud facias: non aliud dicas: & aliud in animo teneas
dsiduotas iurandi ꝑiurii consuetudinem facit sine con¬
sideratonẽ uero non ꝑmittas. Quod non potes facere non
pollitiaris multum reus eris sinodas quod uoue¬
ras. Veritas angulos non amateqtirit usuras quod
in caute uouistis non facias impia .ẽ. ꝓmissio que scelertad¬

Expanded text:
 aliudque facias. Non aliud dicas, et aliud in animo teneas.  aliudque facias. Non aliud dicas, et aliud in animo teneas. Assiduitas jurandi perjurii consuetudinem facit. Sine consideratione vero non promittas. Quod non potes facere, non pollicearis. Multum reus eris, si non reddas quod noveris. Veritas angulos non habet, nec quaerit usuras. Quod incaute vovisti, non facias; impia est promissio quae scelere ad
Abbreviated transcription (Latin):
testis fidelis ꝓfertꝰ mendatia testis dolosus. Hiesi
filius si rach dix̃. Non accipias aduersus animam tuã
mendatium. Noliamare mendatiũ aduersur fra¬
tremtuum neq: in amicũ simili terfacias. Noli uelle
mentire omnẽ mindatium ad siduetas enĩ illius no.¬
inuacuum non hibit. Os autẽ quodmentitur occidit ani¬
mã. Uieronimus dix̃. Mendaces ficiunt ut nec uera di¬
centib credantur. Hisidorusdex̃. sepe uera ꝓmittit
qui falsa dicturus. ẽ. ut cum primum at quesierit fide ad
reliquamendatia audient scredulus faciat multis
uidentur uera. ẽẽ que falsa sunt. & ideo non exdõ sed ex
suo mendatic locuntur. Plerumq aueritate incipit
qui salsa confingit latent sepe uenena cir cũ litimelle
erborũ & tamdiu deceptor ueritatẽ simulat quousq
fillendo decipiat. Sum opere cauendum .ẽ. in omnem
menditium . Omne quoq: genus mendatii sumoperefuge.
mne quod aueritatedis cordat iniquitas .ẽ. esto in uerbo
uerax neminem mentiendo fallas. on aliud loquaris:¬

Expanded text:
mentietur, profert mendacia testis dolosus. . JESUS SIRACH. Non accipias adversus animam tuam mendacium . Noli amare mendacium adversus fratrem tuum, neque in amicum similiter facias . Noli velle mentiri omne mendacium: assiduitas enim illius nin vacuum non ibit, os autem quod mentitur occidit animam . HIERONYMUS. Mendaces faciunt ut nec vera dicentibus credatur. ISIDORUS. Saepe vera praemittit qui falsa dicturus est, ut cum primum acquisierit fidem, ad reliqua mendacia audientes credulos faciat. Multis videntur vera esse quae falsa sunt, et ideo non ex Deo, sed ex suo mendacio loquuntur. Plerumque a veritate incipit qui falsa confingit. Latent saepe venena circumdata melle verborum: et tandiu deceptor veritatem simulat, quousque fallendo decipiat. Summopere cavendum est omne mendacium: omne quoque genus mendacii magnopere fuge. Omne quod a veritate discordat, iniquitas est. Esto in verbo verax, neminem mendacio fallas. Non aliud loquaris,
Abbreviated transcription (Latin):
aul apłlix. Habentes auet̃ alimenta & quib: tega¬
murhis contempti sumus. Salomondixie. fallax
gratia & uana .ẽ. pulchritudo somni tempore ues¬
timentatua sint p̃tiosa &oleum decapitetuo
nondefitiat. Agustridocit. Cestis autẽ tibi pura
circanidetu nõ ad pulclori tudinem sed propt̃ ne¬
cessarium tegunentũ nedum ex qui sistis indum̃¬
tis uestieris in alteram turpitudinem sumas.
ieronimus dec̃. Plummarũ mollib: iaueniliamem¬
bra non foutant. quie quideñi corpeta ny de fende¬
repotest a humanȩ succurrere inbecillitate hoc
una appellanda ẽ tunici. Ere gorius dixit. Nemo
quippe uestim̃tap̃tiosa nisi ad in anem gloriã querit.
ide lic& &honor abilior caeteris eẽ uideatur. ne¬
quod eaq terrena sunt sapiamus & ꝑstudium clario¬
ris amictus ab aeerna claritate nudi. ẽẽ. denus ca¬
mur. Lauare faciẽ manus acpedes inpensi us ser
mac offendimus creatorem. DEnSE+

Expanded text:
gamur, his contenti simus . SALOMON. Fallax gratia, et vana est pulchritudo . Omni tempore vestimenta tua sint candida, et oleum de capite tuo non deficiat . AUGUSTINUS. Vestis autem tibi pura circumdetur, non ad pulchritudinem, sed propter necessarium tegumentum, ne dum exquisitis indumentis vestiris, in alteram turpitudinem cadas. HIERONYMUS. Plumarum mollities juvenilia membra non foveat. Quidquid enim corpora nostra defendere potest, et humanae succurrere imbecillitati, hoc una appellanda est tunica. GREGORIUS. Nemo quippe vestimenta pretiosa, nisi ad inanem gloriam quaerit, videlicet, ut honorabilior caeteris videatur. Nequae aeterna sunt sapiamus, et per studium clarioris amictus, ab aeterna claritate nudi esse dignoscamur. Lavare faciem, manus ac pedes impensius, servmae offendimus creatorem. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
nob omnia aliundanter ad fruendũ. Qui uolunt diui¬
tes fieri incidunt intemptatione & laqueum diabali
sicut egentes multos autem locupletantes tãquã nihil
habentes &omnia possedentes. Salo mondã. Heno¬
dictio dñĩ diuites facit nec sociabitur eis adflictio
onpderunt diuitia in die ultionis iustitiaueroli¬
berauit amorte. Quiconfidunt᷑ indiuitiis sius corruent
custodietur iusto substantia peccatoris. Suicon¬
gregat thesauros lnigua mendacii. uanus .ẽ. & in pin¬

Expanded text:
nobis omnia abundanter ad fruendum . Qui volunt divites fieri incidunt in tentationem et in laqueum diaboli . Sicut egentes, multos autem locupletantes: tanquam nihil habentes, et omnia possidentes. SALOMON. Benedictio Domini divites facit, nec sociabitur eis afflictio. Non proderunt divitiae in die ultionis, justitia vero liberabit a morte . Qui confidit in divitiis suis, corruet . Custoditur justo substantia peccatoris . Qui congregat thesauros l
Abbreviated transcription (Latin):
quia genuit cum Hiesus filius sirach dixit falit
tibi sunt erude illos &curua illos apueritia illorũ
filietibi sunt serua corpus illorum & nonostendas
hilarem faciem tuam ad illas neio cunderis bi filus
inpiis simultibi placentur. Non oblecteris suꝑ
filiis sinon est ti mordĩ cũ ipsis melior. ẽ. unusti¬
mensdm̃i quã mille filii impii. Quidiligt plust
suum adsiduat illi flagella. Quidocet filium suñ
laudabitur ii illo &inmedio dumesticorum in illo
glotiabituy. Quidoc& filitm suũ in gdũ mitta¬
in imicum & in medio amicorũ gloriabit in illo
tes tatem suꝑte inuitatua.elior ẽ enim ut si¬
lii tui terogent quamte respicere inmanus filiorũ
taorum utile sine filiis mori quã relinquere filios
impios. Nocefilium tuum & operare in illum
ne inturpitudine illius confundaris nede deris alio
possessionem tuã neforte pene teat te. Suꝑ filiam
luxuriosam firma custodiã nequando faciatte in ob¬
ꝓbrium uenire in imicistuis. ieronimđ uir

Expanded text:
 erudit . Jesus filius Sirach: Filii, inquit, tibi sunt, erudi illos; et curva illos a pueritia illorum. Filiae tibi sunt, serva corpus illarum, et non ostendas hilarem faciem tuimpiis, si multiplicentur . Ne oblecteris super filios, si non est timor Dei cum ipsis . Melior est unus timens Deum, quam mille filii impii . Qui diligit filium suum, assiduat illi flagella . Qui docet filium suum, laudabitur in illo et in medio domesticorum in illo gloriabitur qui docet filium suum in zelum mittinimicum et in medio amicorum gloriabitur in illo testatem super te in vita tua . Melius est enim ut filii te rogent, quam te respicere in manus filiorum . Utilius est sine filiis mori quam relinquere filios impios. Doce filium tuum, et operare in illo, ne in turpitudinem illius offendas . Ne dederis alii possessionem tuam, ne forte poeniteat te . Super filiam luxuriosam firma custodiam, ne quando faciat in opprobrium venire inimicis . HIERONYMUS. Vir
Abbreviated transcription (Latin):
onora patremtuũ sed site auero patre non se¬
parat. Tamdia fcito sanguinis copulam.uamdiu
ille suum nouerit creatorem. a silius dx̃. Paren¬
tes nr̃os ꝓpria uiscerã diligamus si accederenos ad ser¬
uitem xp̃i non ꝓhibuerint si autẽ ꝓlubuerint nec se¬
pulchra illius nob debetur¬

Expanded text:
onora patrem, sed si te a vero patre non separat: tandiu sis tu sanguinis copula, quandiu ille suum noverit Creatorem. BASILIUS. Parentes nostros ut propria viscera diligamus, si accedere nos ad servitutem Christi non prohibuerint. Si autem prohibuerint, nec sepulcra illorum nobis debe
Abbreviated transcription (Latin):
& inomnitem pore uultus illorum lulari chenque¬
rit locuple tariauertit oculusuu bonus diuesqui
in uentus .e si ne macula substantias iiustorũsiẽ flu¬
uius sic cabuntur : & sicut tomtruum magniũ inplu¬
uia transibt̃. st nequis sima pauꝑtate inore impii
dantiȩ & necessitats & pauꝑtatis in diȩdiuitiarum
qustinus dõe. Plus est pauꝑuideri cielum stellatum
quam diuite tectũ mauratum. Hieronim̃d. quan¬
tum enĩ maior honor: tant ũma ior perieula. Ei topa¬
atur insidiis gloriosis: Non laus .ẽ. pos siderediuitias
so d ꝓox p̃õeas contempnere. Sufficit nob de p̃sentib:
huius scłi angustiis cogitarȩ quid neces se. ẽ. sensum ad in¬

Expanded text:
pore vultus eorum hilaris . Qui quaerit locupletari, avertit oculum suum . Bonus dives, qui inventus est sine macula . Substantiae injustorum sicut fluvius siccabuntur, et sicut tonitruum magnum in pluvia pertransivit . Est nequissima paupertas in ore impii dantiae, et necessitatem paupertatis in die divitiarum . AUGUSTINUS. Plus est pauperi videre coelum stellatum, quam diviti tectum inauratum. HIERONYMUS. Quantum enim major honor, tantum majus periculum. Cito petitur insidiis gloriosus. Non laus est possidere divitias, sua, hoc modo intellege: sufficit nobis de praesentibus huius saeculi angustiis cogitare; quid necesse est sensum ad in
Abbreviated transcription (Latin):
ficans cogitationib: scripturarum diuinarum : sicut lam¬
pas lucida in loco tenebrosorefulgens: sic monachus men¬
te sobria. incorde ꝑuigili intempore psalmodiae suae &
orationis :icut pondus salis depmit infirmumi sic
somnus monachũ inoatione :Sicut uermis corrumpit
lignũ : sic inuidia corrumpit anima monachi : icutti¬
nea exterminat uestimentum : sic detractio animã

Expanded text:
ficans cogitationibus divinarum Scripturarum. Sicut lamficans cogitationibus divinarum Scripturarum. Sicut lampas lucida in loco tenebroso refulgens, sic monachus mente sobria, in corde pervigil, in tempore psalmodiae suae et orationis. Sicut pondus salis deprimit infirmum, sic somnus deprimit monachum in oratione. Sicut vermis corrumpit lignum, sic invidia corrumpit animam monachi. Sicut tinea exterminat vestimentum, sic detractio animam
Abbreviated transcription (Latin):
& cura illi ẽ quẽ ad modumdõ non sȩculo placeat :uietiam
magis elqͥgit castitatẽ. quȩ dõ cara est: & spr scĩ habitatio :¬
Monachus siuentremsuum & linguam continuerit. & ua¬
gationem non fecerit: confidat quia non morietur inȩter¬
num: onachus edens multum & operans multum :
non confidat in hoc: qui autem parium. ed it. & iam si
parumoperxtur. Confidat & uiriliteragat. non ꝑdit
mercedem suam: uiuult aedificare domum multa¬
nachũ multa cura habere oportet: ut possit operadĩ
ꝑficere : : Quantimonachorum dum patrłs matrłtq
miserantur suas animas ꝑdiderunt:Helior ẽ sȩcu¬
monachum non miserantẽ proximosuo: Monachis
bi linguis conturbat fr̃r ifidelis autẽ requiẽ adducas al¬
lorenim cum inmilitate & macies: decus ẽ. monachssi potu¬
na ẽ haecres suꝑ alia mandata:ffremdox̃ : Sicut eñi
satadensa. in bona terra culta :sic anima monachi fructi¬

Expanded text:
: cura illi est quemadmodum saeculo non placeat, quia : cura illi est quemadmodum saeculo non placeat, quia magis elegit castitateMonachus, si ventrem suum et linguam contineat, et vacationem non fecerit, confidat quia non morietur in aeternum. Monachus edens multum, et operans multum, non confidat in hoc. Qui autem parum edit, etiamsi parum operetur, confidat, et viriliter agat, non perdet mercedem suam. Qui vult aedificare domum, multanachum multam curam habere oportet, ut possit opus Dei perficere. Quanti monachorum, dum patris matrisque non miserantur, suas animas perdiderunt? Melior est saecumonachum non miserentem proximo suo. Monachus bilinguis turbat fratres. Fidelis autem requiem adducit. Pallor enim cum humilitate, et maceries, decus est monachi. Si potuna est haec res super alia mandata. EPHRAEM. Sicut enim sata in bona terra culta, sic anima monachi fructi
Abbreviated transcription (Latin):
insidiis: Monachus teneat humilitatem uesti ã:
onachus qui xp̃m desiderat:nihil aliud dignat ur¬
aspicere: sed ost eicella ꝓparadisa: uuriarum scriptu¬
rarum poma dẽ cerpit:his ut itur delitus: harum
fruitur amplȩxu: Illeuerur est monachus quiau¬
rum contempnit : & scripturas sectatur: & dumꝰ pͥau¬
ptatẽ incidit: ornatior instat ornatu: Monacha
specialis expetenda.ẽ solitudo: & urbis habitatio
fugienda : Nonqueras in monacho linguae nitorem:
sed animae pictatem : quicquid inmonachis dr̃ redun¬
dat unclerici saduersum nos laquares prosemut iͥmo¬
nachus cumcor poreclausus cellula lateat. Lingua ꝑorbẽ
reitima nequeunt : salasm necessaria foris operentur :¬
onachus qui in terra possessionem quȩrit: monachis
non est : Hisidorus dixit: Tunc sequisq monachum
lius dixit. Caelestẽ enim donũ accipit. monachus
bet : sedmeligioni dĩ & seruitio ipsius mancipatus . ẽ:¬

Expanded text:
insidiis. Monachus teneat humilitatem veram. insidiis. Monachus teneat humilitatem veram. Monachus qui Christum desiderat, nihil aliud indagat, sed est ei cella pro paradiso, varia Scripturarum dona discerpit, his utitur deliciis, harum fruitur amplexu. Ille verus est monachus qui aurum contemnit, et Scripturas sectatur; et cum in paupertatem incidit, ornatior instat ornatu. Monachis specialis expetenda est solitudo, ex urbe habitatio facienda. Non quaeras in monacho gloriae nitorem, sed animi pietatem. Quidquid in monachos dicitur, redundat in clericos. Adversum nos loquaces, pro se muti. Monachus cum corpore clausa cellula lateat, lingua per orbad intima nequeunt, saltem necessaria foris operentur. Monachus qui intra possessionem quaerit, monachus non est. ISIDORUS. Tunc se quisque monachum s. BASILIUS. Coeleste enim donum accipit monachus bet, sed religioni Dei, et servitio ipsius mancipatus est
Abbreviated transcription (Latin):
apłdoc̃ : ominqs autẽ qui inagone contenditiꝰ ab omnibis
sc abstinet : Etilli quiden it corruptibileme coronam
accipiant i nos autẽ incorruptam : Ne momilitansdõ im¬
plicat sene gotus sȩcularib: ut ei placeat cui se probabit:
alo mondix: semita iustorum declinat mala : custas autẽ
animȩ suae seruat uiam suam : Hieronim dex : Num quã
de oremonachi turpis aut lasciuus sermo egredia tur:
is enĩ signis libidinosus animus ostenditur : & pexterio¬
rem hominẽ : Interior is homines : uita demons tratur:
onachus non desiret urbium frequentiã quides ingu¬
laritate censet ur :onachi sit uigil sensus ne uanis
cogitationib polluat᷑:m& scientiã scripturarum:
& carnis uitia non amabit : Ep̃i imitentur a postolos:
& monachi ꝑfectos patres:ut quorũ honorem possident :
habereni tantur & meritum : Monachus habeat
simplicitatem columbȩ: necuiquã machine tur dolis:
habeat & serpentis astutiã ine aliorũ subplantetur

Expanded text:
ntendit, ab omnibus se abstinet . Et ille quidem, ut corruptibilem coronam accipiat, nos autem incorruptam . Nemo militans Deo, implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit . SALOMON. Semita justorum declinat mala: custos autem animae suae servat viam suam . HIERONYMUS. Nunquam de ore monachi turpis aut lascivus sermo egrediatur. His enim signis libidinosus animus ostenditur, et per exteriorem hominem interioris hominis vitia demonstrantur. Monachus non desideret urbium frequentiam, quia de singularitate censetur. Monachus sit vigil sensu, ne vanis cogitationibus polluatur. Amet scientiam Scripturarum, et carnis vitia non amabit. Episcopi imitantur apostolos, et monachi perfectos Patres: ut quorum honorem possident, habere nitantur et meritum. Monachus habeat simplicitatem columbae, nec cuiquam machinetur dolos. Habeat et serpentis astutiam, ne aliorum supplantetur
Abbreviated transcription (Latin):
tas populorum cordamortaliũ superat a&iã frater¬
nã necessi tudinem uiolat. Inuitas patrum dixit
Nihilꝓdest pecunia non habere siuo luntas fuerit pos¬
sedendi: Tantũ habeamus quantũ nec essitas poscit
non quantũ cupiditas concupiscit nihil ꝓdesteinu¬
ditas cusin ẽ cupiditas. XXXI.

Expanded text:
tas populorum corda mortalium superat, etiam fratertas populorum corda mortalium superat, etiam fraternam necessitatem violat. EX VITIS PATRUM. Nihil prodest pecuniam non habere, si voluntas fuerit possidendi. Tantum habeamus, quantum necessitas poscit, non quantum cupiditas concupiscit. Nihil prodest ei nuditas cui inest cupiditas. CAPUT XXXI.
Abbreviated transcription (Latin):
potentiae in tus tamen uacui sunt aelatione suꝑbiae
qui in ad petendis honoribus scłi aut pros peritatibis
mundi instanter desudat labore & hic & in futurum
uacuus inuenitur arequiȩ. Nemo potest spiritalia
bella suscipere nisi prius carnis edomuerit cupidita¬
tes non potest ad contemplandum dm̃ mens. eẽ libera
uis claudit. Omneͥ peccatom peior̃ auaritia & a¬
mor pecuniarũ. Cupiditas omniũ criminum
materia .ẽ sienim succiditur rada criminum non
pollulant cȩterefoboles peccatorum. Nũ quã sa¬
ciarinouit cupiditas semꝑauarus acgit quantumq
magis ad quira tantũ amplius queret. pleriq poten¬
tes tanta cupiditates rapiat inflanimantur ut de
confinis suis pauperes excludunt. Non ẽ mirũ quod
morientes inferni ignib deputentur quiuiuentes
Flãmã cupiditatis suae minimȩ extinxer̃ quidesi¬
derio cupiditatis exestuant flatudiabolice inspi¬
rationis uruntur. Eusebiusđix. Pecuniae cupidi¬

Expanded text:
potentiae, intus tamen vacui sunt elatione superbiae. potentiae, intus tamen vacui sunt elatione superbiae. Qui in appetendis honoribus saeculi, aut prosperitatibus mundi instanter desudat laborare, hic et in futuro vacuus invenietur a requie. Nemo potest spiritualia bella suscipere, nisi prius carnis edomaverit cupiditates. Non potest ad contemplandum Deum mens esse libera, pulvis claudit. Omni peccato pejor est avaritia, et amor pecuniarum. Cupiditas omnium criminum mater est. Ergo si succiditur mater criminum, non pullulant caeterae soboles peccatorum. Nunquam satiari novit cupiditas, semper avarus eget; quantumque magis acquirit, tantum amplius quaerit. Plurimi potentes tanta cupiditatis rabie inflammantur, ut de confinibus suis pauperes excludant. Non est mirum quod morientes in inferni ignibus deportentur, si viventes flammam cupiditatis suae minime exstinxerunt. Qui desiderio cupiditatis aestuant, flatu diabolicae inspirationis uruntur. EUSEBIUS. Pecuniae cupidi
Abbreviated transcription (Latin):
sedolorib multis. alomonđ. semi te omnerauare
animas possidentium rapiunt. A que furtiuedul¬
ciores sunt & panis absconditus suauior. statera
dolosa abhominatio ẽ apud dnõ &pondus aequum
uoluntaseius. suauis ẽ. homini panis mendatii post¬
eaimplebituros eius calculo. Hiesus filius si raeh¬
dix̃. Qiro cupido & tenaci sineratione substantia
in solubilis oculis cupiditas in parte iniquitatis non sa¬
ciabitur donec consum& arefaciens animã suã quia¬
edificat domũ inpendiis alienis quasi qui collig la¬
pides suos in hieme multidati sunt in auricasus & fac¬
ta ẽ. inspeciae ipsius ꝑditio illorum. Ambrosius dex̃
Porro cupiditas atq suꝑbia intantum unum ẽ malum
ut nec suꝑbus sine cupiditate nec sine suꝑbia possitͥ cu¬
pidus inuenire. Hisidorus dixit . Graui enim dolore
admittuntur quae cũ magno amore habentur minus
autem carendo dolemus quod minus possidendo dilegimꝰ
gloriã tem poralẽ sequentes & sinitidi sunt foris fulgore

Expanded text:
se doloribus multis . SALOMON. Semitae omnis avari animas possidentium rapiunt . Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior . Statera dolosa abominatio est apud Deum, et pondus aequum voluntas ejus . Suavis homini panis mendacii, postea implebitur os ejus calculo . JESUS SIRACH. Viro cupido et tenaci, sine ratione est substantia . Insatiabilis oculus cupidi in parte iniquitatis, non satiabitur, donec consumat arefaciens animam suam . Qui aedificat domum impendiis alienis, quasi qui colligit lapides suos in hieme . Multi dati sunt in auri casus, et facta est in specie illius perditio illorum. AMBROSIUS. Porro cupiditas atque superbia, in tantum unum est malum, ut nec superbus sine cupiditate, nec sine superbia possit cupidus inveniri. ISIDORUS. Gravi enim dolore amittuntur, quae cum magno amore habentur. Minus autem amittendo dolemus, quod minus possidendo diligimus. Gloriam temporalem sequentes, etsi nitidi sunt foris fulgore
Abbreviated transcription (Latin):
liter arunt placent ei. Uiri ira cundus ꝓ uocat
rixas qui patiens ẽ. mitigat suscitatas. I. omoper¬
uersus suscitas lites & uerbosus separat principer
semꝑ iurgia querit malus. Angelus aute crude¬
lis mittit contra eum. Uregorius dixit.s quip¬
pe in unitate .ẽ. & illieius gratiã ł aberemerentur
quise ab inuicem ꝑsectatur scandala non diuidunt.
unus enim non accipitur nisi ante discordia. ab ani¬
mo expellantur. Quam grauius . ẽ. culpa discordiae
ꝓqua nec munus accipitur. Quid enĩ propt̃ uos ul
indignus animus ꝓtulerit ob iurgantes furorẽ non
dilectio correctionu. Quale ẽ. iam miseri corda
sacrificium quod cum discordia proximi offirtur.
ns dic̃ in euangł. Audistis quia dictum est antiquis
non ꝑiurabis reddes autẽ dõ iuramentatua .sgo

Expanded text:
ir iracundus provocat rixas: qui patiens est, mitigat suscitatas . Homo perversus suscitat lites, et verbosus separat principes . Semper jurgia quaerit malus, angelus autem crudelis mittetur contra eum . GREGORIUS. Deus quippe in unitate est, et illi ejus gratiam habere merentur qui se ab invicem per sectarum scandalum non dividunt. Munus enim non accipitur, nisi ante discordia ab animo pellatur. Quam gravis est culpa discordiae, pro qua nec munus accipitur. Quidquid enim protervus vel indignus amicus protulerit, objurgantis furor est, non dilectio correctionis. Quale jam est misericordiae sacrificium, quod cum discordia proximi offertur? . CHRISTUS. Audistis quia dictum est antiquis: Non pejerabis . Redd
Abbreviated transcription (Latin):
Ionibus & hesitationib: ut sitis sine querela &e simplicis
filiidĩ sine rep̃hensione. Iacob: dix. Nolite detrahere
dealterutrum fr̃s mei. quidetrabit fratri aut qui iudi¬
cat fratrem suum detrabit legẽ & iudicat legem. Salomon¬
dixit. Remoue ate os prauum & detrahentiũ labia ꝓcil
sint ate. Quid etrahit alicuirei. ipse se infuturũ obligat
ui autẽ tim& p̃ceptũ in paceuersaturqcum de tractorib:
ne conmisciaris qm̃ repenti consurgit ꝑditio eorũ &ru

Expanded text:
ibus, ut sine querela sitis, et simplices filii Dei sine reprehensione . JACOBUS. Nolite detrahere alterutrum, fratres mei; qui detrahit fratri aut qui judicat fratrem suum detrahit legi, et judicat legem . SALOMON. Remove a te os pravum, et detrahentia labia procul sint a te . Qui detrahit alicui rei, ipse sese in futurum obligat . Qui autem timet praeceptum, in pace versatur . Cum detractoribus ne commiscearis: quoniam repente c
Abbreviated transcription (Latin):
tionem discernat. Nihil iubat quođ in terbonum
& malum sensum prudentioreiliscernimus nisiopere
aut mala cogitata. Caueamus autẽ bona intellecta
faciamus in ipso cogitationis init ioresiste euadis
cener aput cogitationis claude cactra superine.
is preueris cogitationis acorde non prorumpit ino¬
pere si cogitationem non concesseris operatio resistis.
sit animus. Nibil potest caro facere nisi quod uola¬
erit animus. Munda enim cogitatione animũ & ca¬
no ñ peccat Melius .ẽ. ut uitis uitium quã emendis
nlibro clementis deoxit. Diabolus enimnisi quis uolio¬
tatib eius sespante sub diderit potestatẽ ad uersus
hominem non hab&. Inuitas patrum doxit. sicutis¬
nis tabe fecit caera ita & uigilia bona cogitationespes

Expanded text:
tionis discernat. Nihil juvat quod inter bonum tionis discernat. Nihil juvat quod inter bonum et malum sensu prudentiori discernimus, nisi opere aut mala cogitata caveamus, aut bona intellecta faciamus. In ipso cogitationis initio resiste, et evades ces; caput cogitationis exclude, et caetera superantur. Si expuleris cogitationem a corde, non prorumpit in opere. Si cogitationi non consenseris, operi cito resistes; sit animus. Nihil potest caro facere, nisi quod voluerit animus. Munda enim a cogitatione animum, et caro non peccabit: melius est ut vites vitium quam ut emendes. EX LIBRO CLEMENTIS. Diabolus enim, nisi quis voluntatibus ejus se sponte subdiderit, potestatem adversus hominem non habebit. EX VITIS PATRUM. Sicut ignis tepefacit ceram, ita et vigili
Abbreviated transcription (Latin):
intretur. Vmneenim quod subtiliter cogitamus. qua¬
simente coquimus quiautẽ in pace subegere carnis
desideria nolumus quando inbello ꝓdõ ipsam carnẽ
daremus. Mens nr̃a a carnali dilectione abscidenda
ẽ & acarniscura neces saria abscidenda non. est.
isidorus dixit. Biꝑtita .ẽ. causa peccandi id ẽ operis &
cogitationes quorum unum. iniquitas dr̃ quod opere
geritur aliud in iustitia. quod cogitationẽ admittit᷑.
rius autem actio secunda .ẽ. postea cogitatio. Prius pra¬
ua opera postmodum desideria. Uincissim autem
& a cogitationẽ opera ꝓcedunt & ab opere cogitationes¬
citur. Quã uis si ab operemalo quisq uacet ꝓsolis
tamen praue cogitationes malitia nonerit innocens.
onenim solum factis sed & cogitationibus delinquinis
sieis in licite occurrentib: delectenus. Nonesttimen¬
dum sihona malaq in cogitationẽ ueniant sed magis
gloria dum est. simens mala ab omnis intellegtu ra¬

Expanded text:
intretur. Omne enim quod subtiliter cogitamus, quaintretur. Omne enim quod subtiliter cogitamus, quasi mente coquimus. Quia ergo in pace subigere carnis desideria nolumus, quomodo in bello pro Deo ipsam carnem daremus? Mens nostra a carnali delectatione abigenda est, et a carnis cura necessaria abscindenda non est? ISIDORUS. Bipertita est causa peccandi, id est, operis et cogitationis: quorum unum dicitur iniquitas, quod opere geritur; aliud injustitia, quod cogitatione admittitur. Prius autem actio resecanda est, postea cogitatio. Prius prava opera, postmodum desideria Vicissim enim et a cogitatione opera procedunt, et ab opere cogitatio nascitur. Quamvis ab opere malo quisque vacet, pro solius tamen pravae cogitationis malitia non erit innocens. Non enim solum factis, sed et cogitationibus delinquimus, si eis illicite occurrentibus delectemur. Non est timendum, si bona et mala in cogitationem veniant: sed magis gloriandum est, si mens mala a bonis intellectu ra
Abbreviated transcription (Latin):
test adiabolo decipinisi qui se p̃bere maluerit suae uo¬
luntatis ad sensum. Hieronimus dixit. otestas quip¬
pe diaboli non intemeritate illius atq: iactantia sed in
tua uoluntate diabolus ꝑ eaq patere uid& aut certe non
firmiter clausa querit in rumpere & ad ipsa artẽ cadis
& animae ꝑuenire solaq: causa pi&atis .ẽ. ubi carnis nul¬
la notitia ẽ nonsinas cogitationes malas incorde tuo
cogitationes mentes disponuntur dumenim incogitatio¬
nem uoluntas nonde p̃mitur &iam nonactione dominat᷑
mnia enim corda scrutat urdñs & uniuersis mentium
cogitationibus intellegit. Malignus quippesp̃s undiq:
animã angustant quando ei non solum opere uerum& iã
locutionis atq in supcoritationis iniquitates replicam
unc enim incapite oculos habemus cumui ta redemp¬
toris nr̃i tacite cogitatione conspicimus. uid ꝓdest
quid contrahostium insidias tota ciuitas custodit᷑
siunum foramen a ꝑtum relinquitur unde ab hostib:

Expanded text:
test a diabolo decipi, nisi qui praebere voluerit suae voluntatis assensum. HIERONYMUS. Potestas quippe diaboli, non in temeritate illius atque jactantia, sed in tua est voluntate. Diabolus per ea quae patere videt, aut certe non firmiter clausa, quaerit irrumpere, et ad ipsam arcem cordis et animae pervenire. Sola pietatis causa est, ubi carnis nulla notitia est. Non sinas cogitationes malas in corde tuo cogitationes mente disponuntur. Dum enim in cogitatione voluntas non reprimitur, etiam in agnitione dominatur. Omnia enim corda scrutatur Dominus, et universas mentium cogitationes intelligit. Maligni quippe spiritus undique animam angustant, quando ei non solum operis, verum etiam cogitationis, atque insuper locutionis iniquitates replicant. Tunc enim in capite oculos habemus, cum vitam Redemptoris nostri tacita cogitatione conspicimus. Quid prodest quod contra hostium insidias tota civitas custoditur, si unum foramen apertum relinquatur, unde ab hostibus
Abbreviated transcription (Latin):
prudentes: sed intellegentes quae sit uoluntas dĩ.
alo mondixit. Ab hominabile .ẽ. dño prauum cor uo¬
luntaseius in his qui simpliciter ambulant. A doxit
Omnium enim erit inuoluntate. quodunus quis habe¬
bit intribulatione. Omne enĩ opus p̃cedit uoluntas
nr̃ a dum cogitamus quod operare debramus. Nihil
enialiud nr̃m querit dũ nisi uoluntatẽ bonã. Malũ
ꝓprii arbitrio germinatio .ẽ. uoluntatis.đ
nte dñi namq: oculgs numquã .ẽ. uacuamanus a
munere si fuerit arca cordis repleta bona uolunta
titur tenebras ultionis: qui hine libent̃ sustenuit
tenebras uoluntatis. Voluntas autẽ bona .ẽ. sic ad¬
iuste in pendide sideras denerare: Nec essitatemprox¬
imi iuxta uires concurrerei s ed ꝓdesse&iam ultra
uires uellessemꝑ inuidia ab on auoluntatedis cor

Expanded text:
t voluntas Domini. SALOMON. Abominabile est Domino pravum cor; voluntas ejus est in iis qui simpliciter ambulant . AUGUSTINUS. Omnibus enim erit in voluntate quod unusquisque habebit in retributione. Omne opus praecedit voluntas nostra, dum cogitamus quod operari debemus. Nihil enim aliud nostrum quaerit Deus, nisi voluntatem bonam. Malum proprii arbitrii, germinante Dei namque oculos nunquam est vacua manus a munere, si cordis arca repleta fuerit bona voluntatpatitur tenebras ultionis, qui hic libenter sustinuit tenebras voluntatis. Voluntas autem bona est, sic adjuste impendi desideras, denegare: necessitati proximi juxta vires occurrere, et prodesse etiam ultra vires velle. Semper invidia
Abbreviated transcription (Latin):
Iipsidm̃ uidebt̃ Ab intus enim decordehominũ
cogitationes male ꝓcedunt. Adulteria. fornicati¬
ones: homicidia. furta. a uaritiae: nequitiae. inpudi¬
titiae: oculus malus. blas phemia. superbiã : stultitia.
m̃a haec mala ab intus ꝓcedunt & cõmunicant hominẽ.
etrus apł dixit. Rm̃i obsecro tamquã aduenas & pere¬
grinos abstinere uos acarnalib: desideriis quaemili tant

Expanded text:
minem. Ab intus enim de corde hominum malae cogitationes procedunt: adulteria, fornicationes, homicidia, furta, avaritiae, nequitiae, dolus, impudicitiae, oculus malus, blasphemia, superbia, stultitia. Omnia haec mala ab intus procedunt, et coinquinant hominem.Carissimi, obsecro tanquam advenas atque peregrinos abstinere vos a carnalibus desideriis, quae militant
Abbreviated transcription (Latin):
tationes iustorum iuditia. Consilia autẽ impiorũ
fraudolenta. Nolus incorde. cogitantiũ mala ab homina¬
tio ẽ dño cogitationes male. Neuela dño operatua &
dirigentur. Cogitationestuae qui ad tonitus oculis
cogitas. praua mordens labiã sua ꝑficit malum n
p̃terit malum dnm. Umnis cogitatus & non abscon¬
dit se abeo ullus sermo. Incogicationib enim impi
interragatio erit impu autẽ seđdmq cogita uirunt
correptionem li abuerunt. Corpus enim quod corrum¬
pitur ad grauat xnimam & dep̃mit terrena in habi

Expanded text:
iorum fraudulenta . Dolus in corde cogitantium mala . Abominatio est a Domino cogitatio mala . Revela Domino opera tua, et dirigentur cogitationes tuae . Qui attonitis oculis cogitat prava, mordens labia sua perficit malum . Non praeterit Dominum omnis cogitatus, et non abscondit se ab eo ullus sermo . In cogitationibus enim impii interrogatio erit . Impii autem secundum quae cogitaverunt, correptionem habebunt . Corpus autem quod corrumpitur, aggravat an
Abbreviated transcription (Latin):
&iã malum sentit quod ꝑaebrietatẽ cõmisit. plerisq
laus . ẽ multum bibere & non in a ebriare. udiat hu
aduersum sedieentem ꝓphetã .: A Vae qui potentis
estis adbibenum uinum & uiri fortes admiscendam
aebrie tatrin. Non solum exumo in aebriantur

Expanded text:
etiam malum non sentitur quod ebrietate committitur. Plerisque etiam malum non sentitur quod ebrietate committitur. Plerisque laus est multum bibere, et non inebriari. Audiant hi adversum se dicentem prophetam: Vae qui potentes estis ad bibendum vinum, et viri fortes ad miscendam ebrietatem. Non solum ex vino inebriantur
Abbreviated transcription (Latin):
tatum irritationem & iram & ruinas multas facit.
sic̃ ignis ꝓbat ferrumdurũ sic uinum corda suꝑbonum
ieronimix̃ ubicumq securitas atq aebrietas fuent
ibi libido dominatur. eligiosus numquã uinũ
redo leat neaudiat illud philosophi. hociẽ osculum
porri gery sed ꝓpinare. Quie quid in aebriat & statũ
mentis euertit similiter fagiamus ut uinũ. Ventrem
distentũ cibo &̃ uingpocionibus in rigatũ uoluptas ge¬
nitalium sequitur. Quic quid seminariũ uolupta¬
tum ẽ uenenum puta. Ambrosius dixit. Infirmum
stomachum moderatus cibus & uinum confortat.
ebricas aut̃ corpus debilitat plerumq enĩgulate¬
& habundantia uini turpiter in luxuriam uertit
VUum quippe non reputatur inusum sedelam pnatur
in excelsum. Hisidorusdixit. Aebri& as autẽ ꝑtur¬
batio nemgignit mentis furorẽ co dis flãma libidinis
Aelirietas autẽ itamentẽ alienat ut ibi sit nesciat unde

Expanded text:
tatum irritationem et iram, et ruinas multas facit . tatum irritationem et iram, et ruinas multas facit . Sicut ignis probat ferrum durum, sic vinum corda arguet . HIERONYMUS. Ubicunque saturitas atque ebrietas fuerit, ibi libido dominatur. Religiosus nunquam vino redoleat, ne audiat illud Philosophi: Hoc non est osculum porrigere, sed propinare. Quidquid inebriat, et statum mentis evertit, similiter fugiamus ut vinum. Ventrem distentum cibo, et vino et potionibus irrigatum, voluptas genitalium sequitur. Quidquid est seminalium voluptatum, est venenum potatum. AMBROSIUS. Infirmum stomachum moderatus cibus et vinum confortat, ebrietas autem corpus debilitat. Plerosque enim gula et abundantia vini turpiter in luxuriam seducunt. Vinum quippe non reputatur in usu, sed condemnatur in excessu. ISIDORUS. Ebrietas autem perturbationem gignit mentis furorem cordis, flammam libidinis. Ebrietas autem ita mentem alienat, ut ubi sit nesciat: unde
Abbreviated transcription (Latin):
sorte grauentur corda ur̃a incrapula uel
aebri&ate &curis huius uitat. Pauł apł dix̃¬
Nolite inebriariuino: inquo .ẽ luxuria. Salomon¬
dixit. Luxuriosa resuinum & tumultuosa aebrie¬
tas quicumq: in his delectatur nonerit sapiens. Ne
in tueris uinum quando flauescit cum splenduerit
in uitro colorcius in grediturblande: sed in nouis¬
simomordebit ut coluber & sic̃ regulus uenena defun¬
dit. Nullum secretum .ẽ. ubi regnat aebrietas. Hiesus¬
filius si rachdixit. Operarius aebriosus non locuple¬
tabit & qui spernit modica paulatim decidunt. Vinũ
& mulieres a postatare faciunt sapientes & arguent
sensatos suffitiens ẽ. homini eruditiuinum exiguem
in dormiendo non laborabis ab illo nec senties laborem
Diligentes inuino noli ꝓuocare. multos enim extermi¬
nauit uinum. Amaritudo animae uinum multumn
moderate sobrius erit. Uinum inio cunditate
creatum ẽ neiꝰ in aebria ate. Vinũ moderate potatũ
sanitas .ẽ. & corpori & animae. Vinum multumpo¬

Expanded text:
orda vestra crapula vel ebrietate, et curis hujus vitae . PAULUS. Nolite inebriari vino, in quo est luxuria . SALOMON. Luxuriosa res vinum, et tumultuosa ebrietas: quicunque in his delectatur, non erit sapiens . Nec intuearis vinum quando flavescit, et cum splenduerit in vitro color ejus: ingreditur blande, sed in novissimo mordebit ut coluber, et sicut regulus venena diffundit . Nullum secretum est ubi regnat ebrietas. JESUS SIRACH. Operarius ebriosus non locupletabitur, et qui spernit modica, paulatim decidit . Vinum et mulieres apostatare faciunt sapientes, et arguunt sensatos . Sufficiens est homini erudito vinum exiguum, in dormiendo non laborabis ab illo, nec senties dolorem . Diligentes vinum noli provocare, multos enim exterminat vinum Ibid. Amaritudo animae, vinum multum moderate, sobrius eris. Vinum in jocunditatem creatum est, non in ebrietatem . Vinum moderate potatum sanitas est corporis et animae . Vinum multum po
Abbreviated transcription (Latin):
Palam sunt arguendi qui palã nocent utdum aꝑta
obiurgatione sanantur hii qui eos imitando de¬
liquerant corregantur. Num unus corripitur
saluatione unus condempnetur quã ꝑ unius licin¬
tiam multi pereditentur
scandala. Vcrum tamen uae illi hamini ꝑquẽ
scandalũ uenit. Nauł apłdex ima quidẽmun¬
data sunt sed malum .ẽ. homini qui ꝑ offindiculum
manducat in pace autem uocauit nos ds̃ non enim¬
est discensionis dẽ sepacis  ax fratrib & caritas
cum fide adõ patre & diõ ihũ xp̃o. Salomondixii¬

Expanded text:
Palam sunt arguendi qui palam nPalam sunt arguendi qui palam nobiurgatione sanantur, hi qui eos imitando deliquerant, corrigantur. Dum enim unus corripitur,ro multorum salvatione unus condempnetur, quam per unius licentiam multi periclitenturscandala . Verumtamen vae homini illi per quem scandalum venit . PAULUS. Omnia quidem munda sunt, sed malum est homini qui per offendiculum manducat . In pace autem vocavit nos Deus . Non enim dissensionis est Deus, sed pacis . Pax fratribus, et charitas cum fide, a
Abbreviated transcription (Latin):
pationẽ recipit nec salutẽ sustinent aequani mi ter¬
ut in firmos ques ꝓmendarenon potuerint: astigi¬
tos blanda pirtatẽ portandi sunt qui increparȩꝓsua
in firmitate non possunt. Prodiuersita tepeccan¬
tiũ alii portandisunt. Alii castigandi qui amodus
diuersus .ẽ. peccatorum : Tunc enĩ propt̃ uos mebis
corregimus cũ eaq beneges sisse credunt male
sunt non mnulli qui in¬
non inuitant. Audiat deregno quod am& audiat
de supplitio unusquisq: quod timeat : ut siamorad
regno non trah& timorminit. Hisidorus dexit
sa lubriter accipiunt iusti quotiens de suis exces¬
sib: arguuntur. Plerumq malisimiles sibi in
maluni defendunt qui ꝑblanda uerba castigatus
non corregitur agrius necesse. ẽ arguatur. Cum̃
dolore enĩ abscidenda sum quae leniter sanatindn
possunt. Qui ad monitus secreto corregidepee¬
cato neglegit publice arguendus .ẽ. ut uulnus qđ
occulte sanari nescit manifeste debeat emendart.

Expanded text:
pationem recipit, nec salutem. Item alio pationem recipit, nec salutem. Item alio ut infirmos, quos emendare non potueris, castigatos. Blanda pietate portandi sunt qui increpari pro sua infirmitate non possunt. Pro diversitate peccantium, alii portandi, alii castigandi sunt, quia modus diversus est peccatorum. Tunc enim protervos melius corrigimus, cum ea quae bene egisse se credunt mala Sunt nonnulli qui inioquin praemia non invitant. Audiat de regno quod amet, audiat de supplicio unusquisque quod timeat: ut si amor ad regnum non trahat, timor invitet. ISIDORUS. Salubriter accipiunt justi, quoties de suis excessibus arguuntur. Plerumque mali, similes sibi in malo, defendunt. Qui per blanda verba castigatus non corrigitur, acrius necesse est ut arguatur. Cum dolore enim abscindenda sunt quae leniter sanari non possunt. Quia admonitus secreto, corrigi de peccato negligit, publice arguendus est, ut vulnus quod occulte sanari nescit, manifeste debeat emendari.
Abbreviated transcription (Latin):
todienti disciplinã qui autẽ increpationes relinquit
errat & gestas & ignominia ei quidisserit disciplinã
quiaũt ad quiescitur arguenti gloriabitur Stul¬
tus in rid& disciplinã patris sui qui autem custodit
increpationes astutior fi& qui increpationes odit
morietur. Plus ꝓficit correptio apud prudentem
quã centũ plage apud stultum. Hiesus filius si rach¬
dix̃. Vir prudens & disciplinatus non murmora uit
correptus. Prius quã in terroges neui tuperes
quemquam & cũ interrogaueris corripe iuste. Qui
odit correptionẽ minuetur uita. Corripe amicũ
sepe enim sit conmissio & non in omni uerbo credas illũ
est correptiomendax in ore contumeliosi. Ci orripe
proximũ antequã conmineris & da locũ timoreal¬
tissimi. Peccator homo deuitauit correptionem
quiodit infrepationem uestigium.ẽ. peccatoris nam
quitim& dm̃ conuertetur ad corsuum. Imbrosiusđ
Laeniter castigatus ex hib& reuerentiã castigantias
peritate autẽ nimiae increpationes offensus nec incre¬

Expanded text:
ncrepationes reliquerit, errat . Egestas et ignominia ei qui deserit disciplinam . Qui autem acquiescit arguenti, gloriabitur . Stultus irridet disciplinam patris sui: qui autem custodit increpationes, astutior fiet . Qui increpationes odit, morietur . Plus proficit una correctio apud prudentem, quam centum plagae apud stultum . JESUS SIRACH. Vir prudens et disciplinatus non murmurabit correptus . Priusquam interroges, ne vituperes quemquam: et cum interrogaveris, corripe juste . Qui odit correptionem, minuetur vita . Corripe amicum, saepe enim fit commissio, et non omni verbo credas . Est correptio mendax in ira contumeliosi . Corripe proximum antequam commineris, et da locum timori Altissimi Peccator homo devitat correptionem . Qui odit correptionem, vestigium est peccatoris . Nam qui timet Deum, convertetur ad cor suum . AMBROSIUS. Leniter castigatus exhibet reverentiam casperitate autem nimiae increpationis offensus nec incre
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt mundi elegit dĩtut confundat sapientes: sust ine¬
te enĩ insipientes cumsitis ipsi sapientes. Salo mondx̃
stulte enim eaq sunt sibi noxia cupient. & in prudentes
odebt̃ scientiã : stultus caeditur labiis : stultus labis
sultus ẽ serui& sapt̃ti. Homo uersutus caelat scien¬
tiã cor insipientium prouocauit stultitiam. Qui aũt
fatuus .ẽ. aperit stultitiã suã corstultorũ desim iliserit
stultus pascitur imperitiam stultitia gaudiostulto
nondecentstulto uerba composita nec principium labia
meritientes. Expedit mazis urstoccurrere raptis focab:
quam fatuo confidenti sibi ins tultitia. Quid ꝑdesi habere
diuitias stulto. cum sapientiã emere non possit. Homo
stultus plaud& manib cum sponderit ꝓamicosuo
tultus si tacuerit sapiens putabitur: & si conp̃hense¬
rit labia sua intellegens. Ostulti contritio eius e l abia
illiur ruina animȩ eius. stultitia hominis subplantat

Expanded text:
undat sapientes . Sustineundat sapientes . Sustinetis enim insipientes, cum sitis ipsi sapientes . SALOMON. Stulti ea quae sunt sibi noxia cupiunt, et imprudentes odio habuerunt scientiam . Stultus caeditur labiis, stultus labiis gunt, placent ei. homo uersutus celat scientiam: et cor insipientium prouocabit stultitiam. Et postfatuus est, aperit stultitiam suam . Cor stultorum dissimile erit . Stultus pascitur imperitia . Stultitia gaudium stulto . Non decent stultum verba composita, nec principem labium mentiens . Expedit magis ursae occurrere raptis fetibus, quam fatuo confidenti sibi in stultitia sua . Quid prodest habere divitias stulto, cum sapientiam emere non possit ? Homo stultus plaudet manibus, cum spoponderit pro amico suo. Stultus si tacuerit, putabitur sapiens: et si compresserit labia sua, intelligens . Os stulti, contritio ejus: et labia il
Abbreviated transcription (Latin):
diadis per&. sed habeat incorde spẽ pariter & metũ
sic sper& miseri cordiã. ut iustitiã metuatisic spes.
quã uis quisq sit iustur: num quã nec esse ẽ. ut in ha
uita sit securus. Quã uis scõrum conuersatio ꝓbabilis
sit incertũ tamen hominib: ẽ. qua sit fine distinati
nulla teres depeccato securum faciat. Quã uis paeni¬
pensatur iuditiomon humano. Neq: enĩum quã opor¬
t& penitentẽ habere depeccatis securitatẽ nam secu
ncertum nãq: ẽ unus cuiusq uitae tempus & ideo susti¬
nendũ ẽ. neforte dubitantẽ mors repentina p̃ueniat
aesarius dixit. Quantum sumus securi dep̃teritis. tan¬
tum sumus solliciti defuturis. Omnia enĩ crimina uł
peccataxito ad nos reuertuntur. si non cotidia ebonis o¬
peribus expugnantur .XXIIII DESULTITIΑ¬
ñs dic̃ in euangł. Omnis qui audit uerbamea & non fa¬
citea similis ẽ uiro stulto Paułaƿlo Quaes tul¬

Expanded text:
dia desperet, sed habeat in corde spem pariter et metum: dia desperet, sed habeat in corde spem pariter et metum: sic speret misericordiam, ut justitiam metuat; sic sit spes Quamvis quisque sit justus, nunquam necesse est ut in hac vita sit securus. Quamvis sanctorum conversatio probabilis sit, incertum tamen hominibus est quo sint fine destinati. Nulla res de peccato securum faciat, quamvis poenipensatur judicio, non humano. Neque unquam oportet poenitentem habere de peccatis securitatem. Nam secuncertum namque est uniuscujusque vitae tempus, et idcirco festinandum est, ne forte subito mors repentina praeveniat. CAESARIUS. Quantum sumus securi de praeteritis, tantum simus solliciti de futuris. Omnia enim crimina vel peccata cito ad nos revertuntur, si non quotidie bonis operibus expugnentur. CAPUT XXIV. De stultitia. CHRISTUS. Omnis qui audit verba mea, et non facit ea, similis e
Abbreviated transcription (Latin):
ieronimꝰ dixit. Cauendum ẽ. nequod in nobobtimũ
c̃. labatur inuitium. Ideo nobis dñs tempus sui caela¬
turus sit ignoramus: omnis uita sapientes meditatio¬
mortis .ẽ S regorusdex siqua ẽ. p̃sentis temporis
laitia ẽ agenda ut nũquã a maritudo sequentis iu¬
ditia recedat amemoria. lerusq: hostis calidus
mentem cum peccato sub plantat. Cum deruina ad¬
flicta respicit securitas. pestistreblanditus seduc̃e
quiigitur menteqo securus ẽ ꝑpetratis iniquitatib:
ipse sibi testes ẽ. quia in nocens nonẽ. Cumq mens se¬
cura redditur incorportanimus laxatur. Cum bona
frĩagitis. semꝑ a memoriã mala ãete reuocate. Vtdũ
caute culpa cognoscitur num quã de bono opere incau¬
te animus laecetum horam uero ultimã dñs nr̃ idcir
conob̵ uoluit. eẽ in cognitã ut semꝑ pos sit eẽ sus pecta
utdum illã uidere non possumus ad illã sine inter¬
missione p̃paremur. isidorus dix̃. Neq: iustur
desua iustitia confidatineq peccator dedĩmisericor¬

Expanded text:
IERONYMUS. Cavendum est ne quod in nobis optimum est labatur in vitium. Ideo nobis Dominus temporis sui cela, quando venturus sit, ignoramus. Omnis vita sapientis meditatio est mortis. Si qua est praesentis temporis laetitia, ita est agenda, ut nunquam amaritudo sequentis judicii recedat a memoria. Plerumque enim hostis callidus mentem cum peccato supplantat: et cum de ruina afflictam respicit, securitatis pestiferae blanditiis seducit. Qui igitur mente securus est perpetratis iniquitatibus, ipse sibi testis est quia innocens non est. Cumque mens secura redditur in corpore, animus laxatur. Cum bona, fratres, agitis, semper ad memoriam mala acta revocate. Ut cum caute culpa agnoscitur, nunquam de bono opere incaute animus laetetur. Horam vero ultimam Deus noster idcirco voluit nobis esse incognitam, ut semper possit esse suspec videre non possumus, ad illam nos sine intermissione praeparemus. ISIDORUS. Neque justus de sua justitia confidat, neque de Dei misericor