comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fratrib. insa cratissimo conbeis ce¬
nobio dõ militantib. filii atq dis¬
cipuli reuerentissimi patris ans¬
chanii ꝑheunt felicitatis orant in
dũo aominantium. paceui .s. salũtem.
Diu ꝑdñi gr̃am pastoris boni munere
delectati. predicationib & exemplis
informati. meritis &. it̾cessionibus
suffulti. nunc tandem eius p̃sentia
desolati. satis ꝑpendimus quid ꝓnobis
gemendũ. quid ue ꝓro gratulandum
sit. Et enim uerus di cultor. absti¬
nens se ab om̃i opere mal.ꝙ. insim¬
plicitatis modestia ꝑmaurus: certã
de se p̾buit fiduciam. d hinc subla¬
tus. ad eũ quẽ sẽꝑ tota deuotione di¬
lexit. cuiq sẽꝑ animo uitendebar:
sine cunctatione ꝑurnit. Nam .q.¬
celitus inspiratus. & ꝑ dñi grãm super¬
na est uisitatione sepius ad monitus.
qͦ mentẽ suã aterrenis disiuingenis.
toto orde celestib inhiaret. Quas
quidem reuelationes. ipse quib dam
itrm̃. qui ei familiarius ad herebant
innotuerat. eo tam̃ tenore. ne. tẽpore¬

Expanded text:
orbeiae coenobio Deo militantibus filii atque discipuli reverentissimi patris Anskarii perennis felicitatis orant in Domino dominantium pacem et salutem. Diu per Domini gratiam pastoris boni munere delectati, praedicationibus et exemplis informati, meritis et intercessionibus suffulti, nunc tandem eius praesentia desolati, satis perpendimus, quid pro nobis gemendum quidve pro eo gratulandum sit. Etenim verus Dei cultor, abstinens se ab omni opere malo et in simplicitatis modestia permanens, certam de se praebuit fiduciam, quod hinc sublatus, ad eum, quem semper tota devotione dilexit, cuique semper animo intendebat, sine cunctatione pervenerit.coelitus inspiratus, et per Domini gratiam superna visitatione est saepius admonitus, quo mentem suam a terrenis disjungens, toto corde coelestibus inhiaret. Quas quidem revelationes ipse quibusdam nostrum, qui ei familiarius adhaerebant, innotuerat; eo tam
Abbreviated transcription (Latin):
sic &. nos debrm̃ animas ꝓsfatrib pͥonrre:
perierunt. quando securitatẽ adño.
etiã de capillo acceꝑunt: Perit manꝰ
ubi non perit pilus: Perit caput. ubi
ñperit capillus: Ubi non perit palpe
PERIBUS ergo bonil
seminemꝰ cũ tempus ẽ. dicente
apło. qͥ parce seminat. parce &.
metet. Infatigabiles inquit. cũ tẽpus
babemus operriã bonũ ad om̃s: maxinix
autem addomesticos fidei. Et iterun.
Bonũ inqͥt facientes ñ defitiamꝰ: tempore
enĩ suo metemꝰ. Qui defecerit insemi¬
nr: ñ gaudebit inmesse. Quare gͦ in

Expanded text:
ssperierunt, quando securitatem a Domino etiam de capillo acceperunt ? Perit manus, ubi non perit pilus? Perit caput, ubi non perit capillus? Ubi non perit palpebs. Operibus ergo bonis seminemus, cum tempus est, dicente Apostolo, Qui parce seminat, parce et metet . Infatigabiles, inquit, cum tempus habemus operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei. Et iterum: Bonum, inquit, facientes non deficiamus; tempore enim suo metemus . Qui defecerit in semine, non gaudebit in messe. 3. In
Abbreviated transcription (Latin):
in lacrinis. in gaudio inetent: euntes
ibant &. flebant. mittentes semina sua.
uenirntes autẽ uenient in exultatione.
tollentes mamipulos suos. Quo euntes:
&. unde uemientes: quid seminantes in
lacrimis: quȩ st̃ semina: qͥmanipuli:
etntes in morten: uenientes amorte.
Euntes nascendo: uenientes resurgendo.
Semminantes oꝑa bona: metentes merce¬
deni eternam.
ni fecerimꝰ: manipuli nr̃i. quod
infine recipiemꝰ. Si ergo bo¬
na sunt semina bona oꝑa. quart cum
lacriuiis. cũ hilarẽ dacorẽ diligat ds̃¬
ad bratos martires. uerba ista ꝑtineant.
Nulli enĩ tantu impendert̃. quam ilfi
q se ipsos impt.derẽ: sicut dicit apostolus
paulus. Et ipst impendar ꝓ animab ur̃is.
Iinpenderunt e nim se ipsos. confitendo
xp̃m: .&. implendo in eiꝰ adiutorio quod
dictum ẽ. Admensã magnã sedisti: scito
qm̃ talia te opor. et preparare.
de accipiinus corpus xp̃i ꝙ san¬
giinẽ: quid est scito qm̃ talia
te oportee p̃parare: insi quod bratꝰ ioħes

Expanded text:
es ibant et flebant, mittentes semina sua: venientes autem venient cum exsultatione, portantes manipulos suos. Quo euntes, et unde venientes? Quid seminantes in lacrymis? quae sunt semina? qui manipuli? Euntes in mortem, venientes a morte. Euntes nascendo, venientes resurgendo. Seminantes opera bona, metentes mercedem aeternam. ni fecerimus, manipuli nostri, quod in fine recipiemus. Si ergo bona sunt semina, bona opera; quare cum lacrymis, dum hilarem datorem diligat Dad beatos martyres verba ista pertineant. Nulli enim tantum impenderunt, quam illi qui se ipsos impenderunt: sicut dicit apostolus Paulus, Et ipse impendar pro animabus vestris . Impenderunt enim se ipsos confitendo Christum, et implendo in ejus adjutorio quod dictum est, Ad mensam magnam sedisti, scito quoniam talia te oportet praeparare de accipimus corpus Christi et sanguinem? Quid est scito quoniam talia te oportet praeparare, nisi quod beatus Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
corpus ad lauandum expoliatent. sub ha¬
bitu canoniti regularis eum in habitu et
ordine monachorum tam prinato du
teret familiares. tiliciumq carni proxi
pristine diei fuisse martyrium. quiius ui¬
stricte cruribus n. ĩutis usus fuerat: nt a
gemi supra in longum sub sutura cilicii
uermiculos scaturiens alueus in modum
aque ebullientis extenderetur. Passus est

Expanded text:
s lavandum exspoliantes, sub habitu canonici regularis eum in habitu et ordine monachorum tam secreto diuteret familiares; ad ultimum carni proximpristinae diei fuisse martyrium quivis justricte cruribus insutis usus fuerat, ut alveolus a poplite supra in longum sub sutura cilicii vermiculos scaturiens in modum aquae bullientis extenderetur. Sequenti
Abbreviated transcription (Latin):
de alio itu in capite recepto martyr genuai fle¬
xit er culitos: se ipsum deo hostiam uiueatẽ
offerens. Tatius quaꝙ procunbenti graue
gume lilii et rose coloribus urgins et
maitis ecclesie faciem. in confessoris et
martyris xp̃ morte deccraret. Sit pater

Expanded text:
nde alio ictu in capite recepto martyr genua flexit et cubitos, se ipsum Deo hostiam viventem offerens. At tertius ita procumbenti grave  sanguine, lilii et rosae coloribus virginis et matris Ecclesiae faciem confessoris et martyris vita et morte purpuraret. Quar
Abbreviated transcription (Latin):
tum e̾e uidrai᷑. Uide gͦ nelumen quod
inte ẽ tenebre sint. hoc est ne ipsa cor¬
dis intentio quȩ lum̃ est anime. uitioꝵ
caligine fuscetir. sedula diseye¬
de. uixta quod
alibi precipit᷑. Omni custodia
serua tuũ cor: qm̃ ex ipso uita ꝓcedit.

Expanded text:
t dicens: Vide ergo ne lumen quod in te est tenebrae sint; hoc est, ne ipsa cordis intentio, quae lumen est animae, vitiorum caligine fuscetur, sedula intende, juxta quod alibi praecipitur: omni custodia serva tuum cor, quoniam ex ipso vita procedit.
Abbreviated transcription (Latin):
tisteanda p̾cipit dicens. Mortificate
Si igitur ipse bonun. bona intentione
patraueris. ñ habens intua conscientia.
aliqͦm partẽ tenebrose cogitationis.
etiam si centigerit aliquẽ ꝓximoꝵ. tua
boua accione noceri. uerbi gr̃a. aut
depecunia. quã ate indigensꝙ. petens
acceꝑat. facere uł pati aliquid mali. aut
de uerbo exhortationis qͦ errantẽ cor¬
rigere uolboai. falte ꝑmitiosus errare:
tal cim ꝓtuo simplii & lucido corde.
hic̃ &. infuturo. uicis gr̃a donaberis.
Hic contra hẏpocrisin phoriseorũ subdo¬
lr signa querentium specialit̾ dicta:
uos uixta sensũ moralem. geueralit̃ in¬
stituant.¬

Expanded text:
icens: Mortificate Si igitur ipse bonum bona intentione patraveris, non habens in tua conscientia aliquam partem tenebrosae cogitationis, etiamsi contigerit aliquem proximorum tua bona actione noceri, verbi gratia, aut de pecunia quam a te indigens et petens acceperat, facere vel pati aliquid mali, aut de verbo exhortationis, quo errantem corrigere volebas, forte perniciosius errare, tu tamen pro tuo simplici et lucido corde et hic et in futuro, lucis gratia donaberis. Haec contra hypocrisin Pharisaeorum subdole signa quaerentium specialiter dicta, nos juxta sensum moralem generaliter instituant
Abbreviated transcription (Latin):
tis: quauidui nesciebat miste¬
lttrium religioni. Sed que occulta¬
bat se quia conceperat tiliuin tacta¬
re se cepit. qui a gencrabat prop heta
Et que ante cruues ceba: beuedicit
Et que dul itabat ante: firmatur
Et cuimi inquit ut uor salutatioii
tue fucta est in amibus meis: exul¬
tauit in gandio inifans in utero
inco. Itaq uoce magna damauit.
ubi domini sensit aducutum. quia
religiosum credidit partum. Nulla
eumi iausa erat pudoris: ubi pre¬
plete o. tus date nou affectate gens¬
⁊ beata que credidit: qm̃ perfia¬
cutui ca que dicta sunt ci a
donno. Lides non dubitasse ma¬
nã scd credidisse. et ideo fructũ dei cõ: e¬
quntani. Beata ĩquit que credidit.
Et uere beata: que sa cerdote prestau¬
tior. Cũ sa cridos uorcasset. uirgo cart¬
cit errorẽ. Nec muum si dũs redemp¬
turus niuudũ. operationan sua in¬
choa uit e matr. nt per quam salus
oibr pui ibatur cadẽ prima fructus
salutis hrinret ex pignore. pant nosã¬

Expanded text:
tis, quamdiu nescit mysterium religionis. illa quae occultabat se, quia conceperat filium, iactare se coepit, quia generabat prophetam, et quae erubescebat ante benedicit et quae dubitabat ante firmatur ecce enim inquit, ut uox salutationis tuae facta est in auribus meis, exsultauit in gaudio infans in utero meo. itaque magna uoce clamauit, ubi domini sensit aduentum, quia religiosum credidit partum; nulla enim causa erat pudoris, ubi prophetae ortus datae, non adfectatae fidem genet beata quae credidit, quoniam perficientur ea quae dicta sunt ei a Domino. Vides non dubitasse Mariam, sed credidisse, et ideo fructum fidei consecutam. Beata inquit quae credidit. Et vere beata, quae sacerdote praestantior. cum sacerdos negasset, uirgo correxit errorem. nec mirum si dominus redemturus mundum operationem suam inchoauit a Maria, ut per quam salus omnibus parabatur eadem prima fructum salutis hauriret ex pignere. et
Abbreviated transcription (Latin):
Q cqi sub uingens uerficientur
ue dicta sunt tibi a donuno. que eti
in futuro sequerantur euidit Ma¬
un nero domim sui nomiuans quia
inpitorem humam generis in itero
ortaret̾ intellixit.
t ait maria. Magnificat ani¬
ma mea domunum. Et exulta¬
ut sp̃ititus meus: in deo salutari mes.
anro inquit me ĩtminus. taurix
gudito nunere sublimauit: quod non
lo lingue officio explicari. sed ipso uix
nomnu pectoris afectu ualeat corapre¬
hesdi. Et ideo tins ammne uires in a¬
Dis gratiarim laudibus efferre. to¬
nnͦ incontemplanda magnitudine eiꝰ
mus non est fins. quicquid uiuo. sen¬
io. discerno. gratulanter impendo: quia
i ciusdem ihũ id est salutaris spiritus
ntus eterna diuintate letatur. cuius
mea caro temporali conceptione fecunda¬
tur. Cui simile est illud psaluiste. A
amna mea exultabit in dom.nõ et dele¬

Expanded text:
que subjungens: « Perficientur ea quae dicta sunt tibi a Domino, » quae etiam eam in futuro sequerentur praevidit. Matrem vero Domini sui nominans, quia Redemptorem humani generis in utero portaret, intellexit. « Et ait Maria: Magnificat anima mea Dominum. Et exsultavit spiritus meus in Deo salutari meo. » Tanto, inquit, me Dominus, tamque inaudito munere sublimavit, quod non ullo linguae officio explicari, sed ipso vix intimo pectoris affectu valeat comprehendi, et ideo totas animae vires in agendis gratiarum laudibus offero, totum in contemplanda magnitudine ejus cui non est finis quidquid vivo, sentio, discerno, gratulanter impendo, quia et ejusdem Jesu, id est, salutaris, spiritus meus aeterna divinitate laetatur, cujus me caro temporali conceptione laetatur; cui simile est illud Psalmistae. « Anima autem mea exsultabit in Domino, et dele
Abbreviated transcription (Latin):
se: sine sorruptione uirgiali edidisse. Leclc̃¬
ed cur abscondir conceptionis .ui.¬
ac natiuitatis ipsius sacramentũ
quem nouit deum immensum: Nunquid nã¬
ĩnuidir aliis: quem ad templum deferens scĩ
senis tradidit manibus. Assit. Sed ut spi¬
ritu prophĩe repleta: redemptionem mundi.
impiis non aperiat. Sciebat enim iam tũc
gratia plena spititu diuinitatis affiata: qr
si hunc hitius seculi ppincipes cognouissent:
nunqͣm pꝑo salute nostra trucifixissent. Of¬
fer iaꝙ beatissima uirgo maria tanquam le¬
gem obseruans in templo quem edidisti. ut
non ommibus sed paucis reueletur: quis est
quem genusti. Appateat interim lapis humi¬
lis abcisus de monte manibus: ut reprobe¬
tur ab edificamibus ilłꝙ quo statuam in pe¬
dibiis pertutiens crescat n magaum moniẽ

Expanded text:
se, sine corruptione virginali edidisse. 3. Sed cur abscondit conceptionis ac nativitatis illius sacramentum, quem novit Deum immensum? Nunquid invidet aliis, quem ad templum deferens sancti senis tradidit manibus? Absit. Sed vel spiritu prophetiae repleta, redemptionem mundi impiis non aperiat. Sciebat enim jam tunc gratia plena, spiritu divinitatis afflata, quia si hunc hujus saeculi principes cognovissent, nunquam pro salute nostra crucifixissent. Offer ergo, beatissima Virgo, tanquam legem observans, in templo quem edidisti, ut non omnibus, sed paucis reveletur quis est quem genuisti. Appareat interim lapis humilis abscissus de monte sine manibus, ut reprobetur ab aedificantibus, usquequo statuam in pedibus percutiens, crescat in monte
Abbreviated transcription (Latin):
Um paulus apostolus dicat. est
enim fides sperandarum sub¬
stantia rerum. argumentum non
apparentum: profecto liquet. qͥa
fides illarum rerum argumentũ
est. que apparere non possunt.
Oux enim sunt appareutia: fidem
non habent sid agnitionem. Dũ
rrgo uidit thomas. dum palpauit:
cur ei dicitur quia iudistint ere¬
didisti: Sed aliud iudit: & aliud
credidit. N mortali quippr homuit.
diuinitas uideri non potuit. Homi¬
nrm igitur uidit: &. d̾in confessus ẽ¬

Expanded text:
Cum Paulus apostolus dicat: Est Cum Paulus apostolus dicat: Est enim fides sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium : Profecto liquet quia fides illarum rerum argumentum est, quae apparere non possunt. Quae etenim apparent jam fidem non habent, sed agnitionem. Dergo vidit Thomas, dum palpavit, cur ei dicitur: « Vidisti me, credidisti? » Sed aliud vidit, aliud credidit; a mortali quippe homine divinitas videri non potuit. Hominem igitur vidit, et Deum confessus e
Abbreviated transcription (Latin):
dis ⁊ pulus e. nc de esfit: post. utẽ
urniens aihi t. audteins dubito¬
ret. dubitam ulparet. palpans
crederit: Non hoc casii: sed diuina
disprnsatione gestum est.
oi namq miro modo suprrna
elrmentia. ut discipulus dubi¬
tans. dum in magistro suo uuluera
palparet carnis. in nobis uudurra sa¬
naret infidelitatis. Nus enim nobi
thome uifidelitas adfitem. quam
fides credentium discipulorum ꝓ¬
fuit: quia dum ille ad fidrmn pal¬
pando reducitur. nr̃a mrns omni
dubitatione post posita. infide solidat᷑.
ic quippe discipulum
post resurrectionem suam du¬
bitare ꝑmisit. uec tamen indubita¬
tionr destruit: sicut ante natiuita¬
tem suam. habere mariam sponsum
uoluit : qui tamen ad rius nuptias
non ꝑurnit. Nam ita factus ẽ disci¬
pulus dubitans & palpans testis uere
resurrectionis: sicut sponsus matris.
furrat custos integerrime uirginita¬
tis. Palpau̾it autem: &. clamauit.
Dñs m̃s: ꝙ. d̾s m̃s. Dicit ei iħe. Quia
tudisti me: credidisti.

Expanded text:
lus tunc deesset, post autem veniens audiret, audiens dubitaret, dubitans palparet, palpans crederet? Non hoc casu, sed divina dispensatione gestum est. Egit namque miro modo superna clementia ut discipulus ille dubitans, dum in magistro suo vulnera palparet carnis, in nobis vulnera sanaret infidelitatis. Plus enim nobis Thomae infifides credentium discipulorum profuit: quia dum ille ad fidem palpando reducitur, nostra mens omni dubitatione postposita in fide solidatur. Sic quippe discipulum post resurrectionem suam dubitare permisit, nec tamen in dubitatione deseruit, sicut ante nativitatem suam habere Mariam sponsum voluit, qui tamen ad ejus nuptias non pervenit. Nam ita factus est discipulus dubitans et palpans, testis verae 639 resurrectionis, sicut sponsus matris fuerat custos integerrimae virginitatis. Palpavit autem, et exclamavit: Dominus meus et Deus meus. Dicit ei Jesus: Quia vidisti me, credidisti.
Abbreviated transcription (Latin):
suam ponat qius ꝓamicis suis. Quia
g suprrius tixerit: hoc ẽ in andatũ
inrũ ut diigatis inuicẽ sic̃ dilexi uos:
quib uerbis addidit qͦd nunc audis¬
tis maicrrin hac dilectionem nemo
IIit. ut anunã suã ponat quis pro
aiuicis suis. fit ex hoc consequetis.
ꝓͦ idem iste eugłista iohrs in epla
sua dicit. ut quẽ admodũ. xp̃c pro
nobis ammã suã posuit. sic & uos
ugentes utiq inuicẽ sicut ipsr dilex¬
it nos: qui ꝓ uobis animã suã posuit.
Nimirum hoc ẽ: qͦd legitur inꝓuer¬
biis salomonis Si sederis cenarr
ad mensã potentis. considerans intel¬
uge quȩ apponuntꝰ tͥ. &. sc mitre
manũ tuam: scieris qm̃ talia oportet¬
te prrparare.
Iamgur minsaẽ potentis. nis
unde sumit᷑ corpus & sanguis
posuit: Ei quio ẽ ad eam sedere.
nisi huimliter accedere: Et qͥd est
considrrare &. intelligere. que ap¬
conunt᷑ tͥ. nisi dignr tantã gr̃ãm
cogitare: Et qͥd ẽ sic mittere uia

Expanded text:
suis. Quia ergo superius dixerat: Hoc est mandatum meum ut diligatis invicem, sicut dilexi vos, quibus verbis addidit quod nunc audistis: Majorem hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis, fit ex hoc consequens, quod idem iste evangelista Joannes in Epistola sua dicit , ut quemadmodum Christus pro nobis animam suam posuit, sic et nos ligentes utique invicem sicut ipse dilexit nos, qui pro nobis animam suam posuit. Nimirum hoc est quod legitur in Proverbiis Salomonis: Si sederis coenare ad mensam potentis, considerans intellige quae apponuntur tibi; et sic mitte manum tuam, sciete praeparare . » Nam quae mensa est potentis, nisi unde sumitur corpus et sanguis suam? Et quid est ad eam sedere, nisi humiliter accedere? Et quid est considerare et intelligere quae apponuntur tibi, nisi digne tantam gratiam cogitare? Et quid e
Abbreviated transcription (Latin):
maiore gaudio nos nonsineret ire ad
locum martyrũ. sicut hesterno die
ꝓmiserami .s. lili enim martires: siue
labore hic sunt nobiscum. plicit¬
icut amor immundus inflã¬
mat animam &. ad terrena
concupiscenda & peritura
sectanda perituram uocat. & inima
p̃cipitat. atq in ꝓfunda dimergit.
sic amor sẽs ad suꝑna leuat &. ad et̾na
inflaminat. &. ad ea que non transeunt
neq moriunt᷑ excuat animã: &. de ꝓ¬
fundo inferni leuat ad cęlum. Habet
tam̃ om̃is amor itim suam: nec qtiꝵ¬
potest uacare amor cauquã/ manłma
amantis. Necesse ẽ dũcat. Sed ius
tosse qualisi amor sit: Uide qͦducat.
Non ergo moneinus ut nil ametis: sed
monemus trrinundũ ametis. ut eum
qui fecit mundũ libere ametis. Obui¬
gata enim anima amore terteno qͥsi
uis cum habet inpenins: uolare non
potest. Muntata uͭ ab affeet b sor

Expanded text:
majore gaudio nos sineret ire ad majore gaudio nos sineret ire ad locum martyrum, sicut hesterno die promiseramus. Illi enim martyres sine labore hic sunt nobiscum. ISicut amor immundus inflammat animam, et ad terrena concupiscenda et peritura sectanda perituram vocat, et in ima praecipitat, atque in profunda demergit: sic amor sanctus ad superna levat, et ad aeterna inflammat, et ad ea quae non transeunt neque moriuntur, excitat animam, et de profundo inferni levat ad coelum. Habet tamen omnis amor vim suam, nec potest vacare amor in anima amantis; necesse est ducat. Sed vis nosse qualis amor sit? Vide quo ducat. Non ergo monemus ut nihil ametis; sed monemus ne mundum ametis, ut eum qui fecit mundum, libere ametis. Obligata enim anima amore terreno, quasi viscum habet in pennis; volare non potest. Mundata vero ab af
Abbreviated transcription (Latin):
dimus. non remantamus inuia.
RADUS inuia restant: non debemꝰ
pigri ri.narrre : ñ debemꝰ suꝑbi
cadere. Diçamus d̾o. Don mouratur
pes nr: ñ dormiat qͥ custodit nos. In nr̃a
todem. qͥnon dormit neq dormitat. qͥ
custodit isrł. Quem isrł Uidentem
dm̃. Ita erit auxilium tuũ adño: ita
sumpseris: motus ẽ pes tuiis. Simotus
ẽ pes: iam putas te in aliqͦ gradu esse.
In de cadis si suꝑb es: quia humilis in
conualle plorationis dicit. Ne des ad
moutendum pedem mru. Et sibre¬
tus psalmus e: longa tamen tractatio.
& longus serino. Putate fres quia per
natalem brate crispinę inuitaui uos:
m. immoderatior fui inconuiuio ꝓdu¬
cendo. Nonne posset hoc uobis fieri
siquis uos militaris inuitaret. & ad men¬
sam suir mensura bibere coger&: Li ce¬
at nobis hoc facerr insermone diuino.
Et inebriamini &. satiemini: quem¬
ad modum & dñs pluuia sua tempora¬
li t̾ram dignatus ẽ irrigare. ut cum

Expanded text:
dimus, non remaneamus in via. dimus, non remaneamus in via. Gradus in via restant; non debemus pigri remanere, non debemus superbi cadere: dicamus Deo, Non moveatur pes noster. Non dormiet, qui custodit nos. In nostrtodem qui non dormit neque dormitat, qui custodit Israel. Quem Israel? Videntem Deum. Ita erit auxilium tuum a Domino, ita sumpseris, motus est pes tuus; si motus est pes tuus, jam putas te in aliquo gradu esse: inde cadis, si superbus es; quia humilis in convalle plorationis dicit, «Ne des ad movendum pedem meum.» 15. Etsi brevis Psalmus est, longa tamen tractatio, et longus sermo. Putate, fratres, quia per natalem beatae Crispinae invitavi vos, et immoderatior fui in convivio producendo. Nonne posset hoc vobis fieri, si quis vos militaris invitaret, et ad mensam sine mensura bibere cogeret? Liceat nobis hoc facere in divino sermone, ut inebriemini et satiemini, quemadmodum et Dominus pluvia sua temporali dignatus est terram irrigare, ut cum
Abbreviated transcription (Latin):
uasle plorationis ascendimus cantan¬
tes canticum nouũ. Et custodit
dñs introitum: ut salui intremũs.
ana fide sumus quando
accidit temptatio: &. custodit
enim exierimus ab oñi temptatione
iam ineteriĩ uulla nos tem̃ptatio
terrebit: nulla concupiscentia saltem
sollicitabit. Audi apłi id ipsum com¬
inemorantẽ: qoͦ paulo ante cominemo¬
raui. Fidelis dĩ: qui ñ ꝑmittat uos tẽp¬
tari. supra qͣm potestis ferre. Ecce in¬
troitus tuus castodit᷑. Quando non tͥ
siuit dĩ accic re temptationẽ quã non
potes ferre: introitũ tuũ custodit.
Uidete si custodit exitum. Sed faciat
inqͥt cum temptatione etiã exitum:
ut possitis sustinere. Num ꝗͥd non¬
possumꝰ nos fres interpretari aliter:
quã ipsa uerba apłi docuert̾: Custo¬
dite ergo uos sed non auobis. quia dñs
tegumentũ qui custodit. qui nec dermi¬
tat nec dormit. Semel dormiuit ꝓnob̾.:
surrexit. iamñ dormiet. Nemo de se
p̃sumat. De conualle plorationis ascen¬

Expanded text:
dimus cantantes Canticum graduum; et custodit Dominus introitum, ut salvi intremus. Sana fide simus quando accidit tentatio, et custodit enim exierimus ab omni tentatione, jam in aeternum nulla nos tentatio terrebit, nulla concupiscentia saltem sollicitabit. Audi Apostolum idipsum commemorantem, quod paulo ante commemoravi: «Fidelis Deus, qui non permittet vos tentari supra quam potestis ferre.» Ecce introitus tuus custoditur; quando non tibi sinit Deus accidere tentationem quam non potes ferre, introitum tuum custodit: videte si custodit et exitum. «Sed faciet,» inquit, «cum tentatione etiam exitum, ut possitis sustinere» . Numquid possumus nos, fratres, interpretari aliter, quam ipsa verba Apostoli docuerunt? Custodite ergo vos, sed non a vobis, quia Dominus tegumentum, qui custodit, qui non dormitat nec dormit. Semel dormivit pro nobis: surrexit; jam non dormiet. Nemo de se praesumat. De convalle plorationis ascen
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbir. Recte gͦ iste audiens ut ascer¬
dat & ñ cadat: ut aconualle plorati¬
onis ꝑficiat. ñ intumore suꝑbie de¬
ficiat: ait oo. Non des ad mouen¬
dum prdẽ meum. Et dñs illi. Neq
dormicet qui custodit te.
Nterdat caritas uio. Onasi una

Expanded text:
superbiae. Recte ergo iste audiens ut ascensuperbiae. Recte ergo iste audiens ut ascendat et non cadat, ut a convalle plorationis proficiat, non in tumore superbiae deficiat, ait Deo: «Ne des ad movendum pedem meum.» Et Deus illi: «Neque dormitet qui custodit te.» Intendat Charita
Abbreviated transcription (Latin):
ecce inrbriati. reee siciunt. rcce bib̃t.
Sed non ast bibunt: nec ipsi sibi st̃ fons.
Sed unde bibunt: Subtegnune alarũ
tuariĩ sꝑabunt. Si sub alis: humibes
sunt. Quare: Quia apud te inqͥt
fons uite.
oNergo ase irrigantur montes:
sicut a se non illuminant᷑ mon¬
tes. Nam uide quid sequitur.
In lumine tuio uidebimus lum̃. Si gͦ
in lumine ipsius uidebimꝰ lumen. qͥs
cadit a lumine. nisi cui ipse non est
lum̃ : Et si uoluerit sibi eẽ lumen:
ipse cadit alumine qͦ illuminat᷑. Idro
s. iens ñ cadere nͥ eum qͥsibi uult lu¬
ere cũ sit ꝑse teaebrę: statĩ sub iecit
Don urniat mͥ pes suꝑbie. & manus
peccator ñ mourat me: id est. imita¬
tio peccatorũ ñ motieat ine. ut cadã
ate. Quare timuisti: &. dixisti non
ueniat mͥ pessuꝑbiȩ : Sequitur.
Ibi ceciderunt om̃s qͥ oꝑant᷑ iniqͥtatẽ.
Quos modo uides oꝑari iniquitateni:
iam dãprati st̃. Sed ut dampnaren¬
tur: ibi ceciderunt cũ uenit illis pẽ

Expanded text:
ecce inebriati; ecce sitiunt, ecce bibunt: sed non a se bibunt, nec ipsi sibi sunt fons. Sed unde bibunt? «Sub tegmine alarum tuarum sperabunt.» Si sub alis, humiles sunt. Quare? «Quia apud te,» inquit, «fons vitae.» Non ergo a se irrigantur montes, sicut a se non illuminantur montes. Nam vide quid sequitur: «In lumine tuo videbimus lumen.» Si ergo in lumine ipsius videbimus lumen, quis cadit a lumine, nisi cui ipse non est lumen? Et qui voluerit sibi esse lumen, ipse cadit a lumine quo illuminatur. Ideo sciens non cadere nisi eum qui sibi vult lucere, cum sit per se tenebrae; statim subjecit, «Non veniat mihi pes superbiae, et manus peccatorum non moveat me:» id est, imitatio peccatorum non moveat me, ut cadam a te. Quare timuisti, et dixisti, «Non veniat mihi pes superbiae?» Sequitur, «Ibi ceciderunt omnes qui operantur iniquitatem» . Quos modo vides operari iniquitatem, jam damnati sunt: sed ut damnarentur, ibi ceciderunt, cum illis venit pes
Abbreviated transcription (Latin):
que habrr. Quid est mute manum
tuã Inii da potestatem
IUIIIHIIUS audi fiat̃. nesorte
carnali sensu ad hue ogites
Equia menbris ligtinctus ẽ d̾s
andi eiudenter quomodo dicatur
manus potestas. Ait quodam loco
scriptura. Mors & uita in manib lin¬
gur. Nouimꝰ linguas. frusta quedam
carnis que inore mouent᷑. ꝙ ꝑcutien¬
do palatũ odentes. distingunt sonos
quib loquim᷑. Ostendant᷑ mͥ manus
lingur. Lingua eigo ñ habet manus:
sed habet manꝰ. Qux sunt manꝰ lin¬
gue: Pocestas lingur. Quid ẽ mors
ꝙ uita inmanib linguy: Exore tuo
iustificaberis. & ex ore tuo condemp¬
naberis. Ergo si manus potestas: qd
ẽ manus dextere. Nichil arbitror
intelligi congruentius : uisi ut intel¬
ligamiis inanũ dextere potestatem
quã tͥ dedit d̾s. ut si uelissad dexterãsis.¬

Expanded text:
 . Quid est, «Mitte manum tuam,» nisi, da potestatem? Evidentius audi, frater, ne forte carnali sensu adhuc cogites quia membris distinctus est Deus; audi evidenter quomodo dicatur manus potestas. Ait quodam loco Scriptura: «Mors et vita in manibus linguae» . Novimus linguas frustra quaedam carnis; in ore moventur, et percutiendo palatum et dentes, distinguunt sonos quibus loquimur: ostendantur mihi manus linguae. Lingua ergo non habet manus, et habet manus. Quae sunt manus linguae? Potestas linguae. Quid est, «Mors et vita in manibus linguae? Ex ore tuo justificaberis, et ex ore tuo condemnaberis» . Ergo si manus potestas, quid est manus dexterae? Nihil arbitror intelligi congruentius, nisi ut intelligamus manum dexterae, potestatem quam tibi dedit Deus, ut si velis, dona
Abbreviated transcription (Latin):
ignoratis. sed cum dixeriius ñ ab ip¬
sis nobis. uobis ostendemꝰ uerum eẽ
qͦd dicimus. sed uos ipsi agnoscetis uerũ
re qo dicimus. Unde autẽ agnoscetis nͥ
demonstrante illo qͥ inuobis habitat. qͦn¬
tum de illo numero estis quoꝵ uox est.
dicitur neq dormitet qui custodit te:
Oportet enim ut xp̃c ñ dormiat in uobiᷤ.
ꝙ. mox intelliget᷑ uerũ ẽe qͦdͦ dicimus.
Quomͦ inquiesꝰ Quia si dormiat fides

Expanded text:
ignoratis; sed cum dixerimus, non ab ipignoratis; sed cum dixerimus, non ab ipsis nobis vobis ostendemus verum esse quod dicimus, sed vos ipsi agnoscetis verum esse quod dicimus. Unde autem agnoscetis, nisi demonstrante illo qui in vobis habitat, in quantum de illo numero estis, quorum vox est, dicitur, «Neque dormitet qui custodit te?» Oportet enim ut Christus non dormiat in vobis, et modo intelligetis verum esse quod dicimus. Quomodo inquies? Quia si dormiat fides
Abbreviated transcription (Latin):
Eia fres intelligamꝰ ad iuuan¬
te dño: qͥd sibi uelit. dñs tegum̃tum
tuũ suꝑ manũ dextere tuę. Uidet᷑
enim michi habere sensum occultũ.
quarr ñ dixerit dñs custodit e ab¬
solute &. simpliciter ird addidit. sup
marũ dextere tue. Quid rñi Hex¬
teram urãm d̾s custodit. & stiustram¬
nostram non custodit. Nonire ipse
nos totos fecit: Donne qͥfecit dex¬
teram: ipse fecit & sinistrã Postre¬
mo si placuit dici de dextera sola:
quare dixit suꝑ manũ dextere tue.
ꝙ non iam suꝑ dexteram tuã: Cur
hoc diceret: nisi aliquid hic occul¬
tum quo pulsando ꝑueniremus ab¬
sconderet. Diceret enĩ aut dñs
custodiet te & nichil adderet. aut
s dexteram addere uoluit. dñs
rustodit te suꝑ dexteram tuã. aut
xtic quia addidit manũ. hoc di¬
ceret. dni custoduet te suꝑ manum
dextiañ tuam. non suꝑ manum
dextere tur¬
ꝓmam uobis. & qui in uobis habitat
sine dubio facit uos approbare uerũ
ẽẽ qͦd dico. Namquid dicturi sumus

Expanded text:
ligamus adjuvante Domino quid sibi velit, «Dominus tegumentum tuum super manum dexterae tuae.» Videtur enim mihi habere sensum occultum, quare non dixerit, «Dominus custodiet te,» absolute et simpliciter; sed addidit, «super manum dexterae tuae.» Quid enim? dexteram nostram Deus custodit, et sinistram non custodit? Nonne ipse nos totos fecit? nonne qui fecit nobis dexteram, ipse fecit et sinistram? Postremo si placuit dici de dextera sola, quare dixit, «super manum dexterae tuae,» et non jam, super dexteram tuam? Cur hoc diceret, nisi aliquid hic occultum, quo pulsando perveniremus, absconderet? Diceret enim, aut, «Dominus custodiet te,» et nihil adderet; aut, si dexteram addere voluit, Dominus custodiet te super dexteram tuam; aut certe, quia addidit «manum,» hoc diceret, Dominus custodiet te super manum dexteram tuam, non, «super manum dexterae tuomam vobis; qui et in vobis habitat, sine dubio facit vos approbare verum esse quod dico. Nam quid dicturi sumus
Abbreviated transcription (Latin):
eius timere ñ poterant. nondum enĩ
xp̃o crediderant. Quid ergo: Si dex¬
tera complectit᷑. sinistra sub capite est:
quid est nesciat sinistra tua. qͥd faciat
dextera tua: Id est quando facis bonũ
opus propter uitã eternã fac. Nam
si opus bonũ int̾ra propterea feceris ut
terrena tͥ habundent : scit sinistra tua
quid faciat dextera tua. misciusti dex¬
teram sinistry. Noli facere nisi propt̾
uitã ȩteruam: ideo fac: ꝙ securus faci¬
res humanras &. solã uitã istam
facis qdͦ facis. sinistra sola oꝑat᷑:
si autem ꝓpt̾ uitam et̾nam opereris.
dextra sola operat᷑. Si autem habes
intentionẽ aduitã et̾nã. sed subripit
tͥ cupiditas uitȩ temporalis ut atten¬
das etiam istã: quando facis opus bo¬
num ut hic tibi aliquid retribuatur
miscet se sinistra operib dexterȩ.
Hoc uxtat d̾s. Ueniamui nunc ad il¬
lud: qͦo ait psalmus. Dñs trgum̃tum
tuum: suꝑ manum dextere tuȩ.

Expanded text:
ejus timere non poterant; nondum enim ejus timere non poterant; nondum enim Christo crediderant. Quid ergo, si dextera amplectitur, sinistra sub capite est; quid est, «Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua?» Id est, quando facis bonum opus, propter vitam aeternam fac. Nam si opus bonum in terra propterea feceris, ut terrena tibi abundent; scit sinistra tua quid faciat dextera tua, miscuisti dexteram sinistrae. Noli facere nisi propter vitam aeternam. Ideo fac, et securus facis humanas et solam vitam istam facis quod facis, sinistra sola operatur; si autem propter vitam aeternam operaris, dextera sola operatur: si autem habes intentionem ad vitam aeternam, sed subrepit tibi cupiditas vitae temporalis, ut attendas etiam istam quando facis opus bonum, ut hic tibi aliquid retribuatur, miscet se sinistra operibus dexterae: hoc vetat Deus. 11. Veniamus nunc ad illud quod ait Psalmus: «Dominus tegumentum tuum super manum dexterae tuae.»
Abbreviated transcription (Latin):
ibi uiuere inet̾nũ: Nam ẽe hic lon¬
geuum qͥd est: nisi usq ad senretutẽ
ꝑuenire: Et si longa uidetur etas:
finitur. Et multi maledicentes paren¬
tib senescunt in hac t̾ra: multi autẽ
obsequentes parentib. cito eunt ad
dñm. Numquid ergo impletur: ut
longeuus sit scd̾m hanc uitam: Sed
longeuum: ꝓeternitate illa positũ ẽ.
onoa uita ẽ indextera eius.
at uepo diuitix & gła. idest sufficientia
uite huius ea quȩ bona existimantur
ab hominib sinstra ẽ. Nescio quis
uenit. & uult tͥ ꝑcutere dexteram.
idest tollere tͥ fidem. Iu accepisti
alapam indexteram. prebe sinistrã.
io est ut illud tollat qd̾ temporale est.
&. non ea qux et̃ne habrs. Audite pau¬
lum apłin hoc facientẽ. Homines ꝑ¬
sequebant᷑ ineo qͦo xp̃ĩanus erat: ꝑ¬
cutitur illi dextera: ille sinistram
opponebat. Cuiis romanus sum ait.
Dextram contempuebant illi : ꝙ. desinis¬
tra terrebat ille. qͥa illi dexteram

Expanded text:
ibi vivere in aeternum? Nam hic esse lonibi vivere in aeternum? Nam hic esse longaevum quid est, nisi ad senectutem pervenire? Etsi longa videtur aetas, finitur. Et multi maledicentes parentibus, senescunt in hac terra; multi autem obsequentes parentibus, cito eunt ad Dominum. Numquid ergo impletur, ut longaevus sit secundum hanc vitam? Sed longaevum pro aeternitate illa positum est. Longaevitas est in dextera ejus; at vero divitiae et gloria, id est sufficientia vitae hujus, ea quae bona existimantur ab hominibus, sinistra est. Nescio quis venit, et vult tibi percutere dexteram, id est, tollere tibi fidem tuam: tu accepisti alapam in dexteram, praebe sinistram , id est, ut illud tollat quod temporale est, et non ea quae aeterna habes. Audite Paulum apostolum hoc facientem. Homines persequebantur in eo quod christianus erat; percutitur illi dextera, ille sinistram opponebat: «Civis Romanus sum,» ait . Dexteram contemnebant illi, et de sinistra terrebat ille: quia illi dexteram
Abbreviated transcription (Latin):
tra sed subcapite sit. Supra illã sit
caput tuũ: idest supra illam sit fides
tua. ubi habitat xp̃c. Noli tempora¬
lia p̃ponere fidei tue. & non erit
sinistra suꝑ caput tuũ : sed omĩa tem¬
poralia subc̃de fidei tuȩ. & fidẽ tuã
p̃ponx om̃ib temporalib. & rrit
sinistra sub capite tuo: & recte dex¬
tera eius complectetur te.
Uoi hoc tosum exponi inpro¬
uerbiis: quid est sinistra ipsa. quid est
dextera. Cum de sapientia dicer&:
longitudo inquit dierum &. anni uite
indextera eius. insinistra autẽ eius
eternitas ẽ. Hoc rnm ꝓpͥo modo di¬
cit scriptura longũ: quod ȩternũ ẽ.
Dam quicqͥd furem habet: breue est.
Alio loco: longitudine inquit dierum
replebo eum. Et numqͥd aliter pro
magno diceretur: houora patrẽ tuũ
& matrẽ tuã. ut longeuus sis suꝑ t̾rã:
Suꝑ quã enim t̾ram ÷ nisi dequa dicit.
spes mea estu. portio mea int̾ra uiuen¬
tium: Ibi ẽẽ longeuum quid ẽ. nisi

Expanded text:
tra; sed sub capite sit: supra illam sit tra; sed sub capite sit: supra illam sit caput tuum, id est, supra illam sit fides tua, ubi habitat Christus. Noli temporalia praeponere fidei tuae; et non erit sinistra super caput tuum: sed omnia temporalia subde fidei tuae, et fidem tuam praepone omnibus temporalibus; et erit sinistra sub capite tuo, et recte dextera ejus complectetur te. 10. Audi hoc ipsum exponi in Proverbiis, quid est sinistra ipsa, quid est dextera: cum de Sapientia diceret, «Longitudo,» inquit, «dierum et anni vitae in dextera ejus; in sinistra autem ejus aeternitas est. Hoc enim proprio modo dicit Scriptura longum, quod aeternum est: nam quidquid finem habet, breve est. Alio loco: «Longitudine,» inquit, «dierum replebo eum.» . Et numquid aliter pro magno diceretur, «Honora patrem tuum et matrem tuam, ut longaevus sis super terram» ? Super quam enim terram, nisi de qua dicit: «Spes mea es tu, portio mea in terra viventium» ? Ibi esse longaevum quid est, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
pec sunt. Cuquid dicis. qui nosti qͥd ẽ
sinistra. & iuid ẽ dextera: Sequitur
o dicit. ẜeatus populus: cuius dñs
Ntendat caritas ur̃a. Uidimus sinistrã:
uidimus & dexteram. Audihoc confir¬
matum incanticis canticorum. Sinis¬
tra eius inqͥt sub capite mro. Sponsa
dicit de sponso: de xp̃o ȩccła: in am¬
plexu pietatis & caritatis. Quid ait
Sinistra eius sub capite meo: & dexte¬
ra rius complectetur me. Quid autẽ:
Quia sursum erat dextera. de orsũ sins¬
tra: & sic complectebatur sponsus spon¬
sam. sub ponens sinistram ad consola¬
tionem. imponens dexteram ad pro¬
tectionẽ. Sinistra inquit eiꝰ sub ca¬
pite meo. Ds̃ illam dat: ideo sinis¬
tra eiꝰ. quia omĩa ista temporalia d̾s
dat. Quã uani sunt quã impii. qui
illa habent: &. rursus qui illa ñ petunc
ademonib. habent ea. fed non ade¬
monib ista dantur. Item multi pe¬
tunt ado: & ñ habent. Nouit ille
dispensare sinistrã: qͥuocat ad dex¬
teram. Ergo si est simstra: sit sinis¬

Expanded text:
ec sunt.» Tu quid dicis, qui nosti quid est sinistra, et quid est dextera? Sequitur et dicit: «Beatus populus cujus est Intendat ergo Charitas vestra. Vidimus sinistram, vidimus et dexteram. Audi hoc confirmatum in Canticis canticorum: «Sinistra ejus,» inquit, «sub capite meo.» Sponsa dicit de sponso, de Christo Ecclesia in amplexu pietatis et charitatis. Quid ait? «Sinistra ejus sub capite meo, et dextera ejus complectetur me» . Quid autem, quia sursum erat dextera, deorsum sinistra, et sic complectebatur sponsus sponsam, supponens sinistram ad consolationem, imponens dexteram ad protectionem? «Sinistra,» inquit, «ejus sub capite meo.» Deus illam dat: ideo sinistra ejus, quia omnia ista temporalia Deus dat. Quam vani sunt, quam impii, qui illa habent? et rursus, qui illa non petunt a daemonibus, habent ea; sed non a daemonibus ista dantur. Item multi petunt a Deo, et non habent. Novit enim ille dispensare sinistram, qui vocat ad dexteram. Ergo si est sinistra, sit sinis
Abbreviated transcription (Latin):
maior iohannr baptista. Uides certe
istũ magnum montẽ lucentem: audi
confitentẽ. Quid confitentẽ: Dos
om̃s inqͥt deplenitudine eiꝰ accepimꝰ.
Decuius gͦ plenitudine acceperunt
montes. ab illo ͤ tͥ auxiliũ ñ amontib
Inqͦs tam̃ nisi leuaueris oculos per
scripturas. ñ ad moueberis ut ab illo
illumineris. Canta ergo qd sequit᷑.
siuis audire ut firmissirie poras
pedes in gradib. ne in illa ascensi¬
one aut fatigris aut lapsus cadas.
dic qͦd sequitur. Ne des ad mouen¬
illi qͥerat in paradyso: Sed prius
atiedr unde motus ẽ illi quierat
int̾ angłos: & moto pede cęcidit. &
de aligło factus ẽ diabolus. Noto
enim pede cecidit. Quere unde
cecidit. Suꝑbia cecidit. Non ergo
mouet pedem nisi suꝑbia ad ruinã.
ñ mourt pedem nisi suꝑbia. Ad
Iam et illi qͥd dicit inpsalmo. au
ausem hominũ sub tegmine alcũ
fuarũ sꝑabunt. S. ud oegran e

Expanded text:
major Joanne Baptista» ? Vides certe istum magnum montem lucentem; audi confitentem. Quid confitentem? «Nos omnes,» inquit, «de plenitudine ejus accepimus» . De cujus ergo plenitudine acceperunt montes, ab illo est tibi auxilium, non a montibus; in quos tamen nisi levaveris oculos per Scripturas, non admoveberis ; ut ab illo illumineris. 5. «vers.» 3. Canta ergo quod sequitur: si vis audire ut firmissime ponas pedes in gradibus, ne in illa ascensione aut fatigeris, aut lapsus cadas, dic quod sequitur, «Ne des ad movenilli qui erat in paradiso. Sed prius attende unde motus est illi qui erat inter Angelos, et moto pede cecidit, et de angelo factus est diabolus: moto enim pede cecidit. Quaere unde cecidit: superbia cecidit. Non ergo movet pedem, nisi superbia: ad ruinam non movet pedem, nisi superbia. Ad Ideo et ille quid dicit in psalmo? «Filii autem hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt.
Abbreviated transcription (Latin):
de his presumunt. seo qͥ ista d̾o pre¬
ferunt. sed qͥ ꝓpt̾ hec offendere d̾m
cito parati sunt.
t ueno qͥistis ianib aut n
utuntur. aut utunt᷑ tanqͦ n
non utentes. plus p̃sumenti
de alo qͥdedit quam de his que data
sunt. ꝙ intelligentes inhis eius con¬
solationem & iniscdiatas &. ñ occu¬
patit᷑ donis ne ꝗ dois tre ruant. qui
tales sunt. non illos nuenit impa¬
ratos hora illa sent tu. usib orcit

Expanded text:
de his praesumunt, sed qui ista Deo praeferunt, sed qui propter haec offendere Deum cito parati sunt. At vero qui istis omnibus aut non utuntur, aut utuntur tanquam non utentes, plus praesumentes de illo qui dedit, quam de his quae data sunt, et intelligentes in his ejus consolationem et misericordiam, et non occupati donis, ne a donatore ruant; qui tales sunt, non illos inveniet imparatos hora illa sicut fur. Talibus dixit
Abbreviated transcription (Latin):
sicogitemus: urit ꝑdrem. Num qͥd
luna urit ꝑ noctem: Sed quid est
ustio: Scandalum. Audi apłm di¬
uret te: ueq luna ꝑ noctem. Quare::
Quia dñs custo dit te ab omni malo.
ꝑscandalis in sole.¬
abseandalis inluna: ab omni
malo te custodiat qui est te¬
gumentum tuum suꝑ manum dex¬
tere tux: qui ũ dormit neq dormi¬
tabit. Et ad quam remꝰ Quia in
temptationib sumꝰ. Dñs custo dirt
te ab om̃i malo. custodiat anmam
tuam dñs. etiam ipsam animam.
Non quasi corpus tuũ. nam incrpo¬
re ꝑempti sunt martyres. sed custo¬
diet auimam tuam dñs. quio de
anima non cesserunt mortirii.
infeminam diuitẽ & delicatã: fed for¬
tis erat. qͥa dñs tegunentum eiꝰ fuper
manũ dexterȩ eus. ille qui eã custo

Expanded text:
si cogitemus, urit per diem: numquid si cogitemus, urit per diem: numquid luna urit per noctem? Sed quid est ustio? Scandalum. Audi Apostolum diuret te, neque luna per noctem.» Quare? Quia «Dominus custodiet» «te ab omni malo.» A scandalis in sole,a scandalis in luna, ab omni malo te custodiet, qui est tegumentum tuum super manum dexterae tuae, qui non dormit, neque dormitabit. Et ad quam rem? Quia in tentationibus sumus: «Dominus custodiet te ab omni malo. Custodiat animam tuam Dominus:» etiam ipsam animam. um.» Non quasi corpus tuum; nam in corpore perempti sunt martyres: sed «custodiat animam tuam Dominus;» quia de anima non cesserunt martyres. in feminam divitem et delicatam: sed fortis erat, quia Dominus tegumentum ejus super manum dexterae ejus, ille
Abbreviated transcription (Latin):
De ipso dicunt impii. Et sol non or¬
tus ẽ nobis. Quisquis in ipsa sapien¬
tia non errat : non uritur asole.
Duisqͥs ineccła & in carne dñi & in
his quȩ pronobis temporalit̾ gesta st̃
ñ errat: non uritur abuna.
quamuis iam crediderit in
m aut ibi errat aut ibi¬
non errat: si non in illo fit qd dictũ
est. Dñs tegumentum tuum super
manum dextere tuę. Ideo enĩ cum
dixisset. dñs tegumentum tuum suꝑ
manum dextere tuȩ: quasi quesisset
ilbe & dixisset iam. ecce est manus
dextiae mex. iam elegi credere in
xp̃m. accepi potestatem inter filios di
eẽ: quid est qd̾ d̾s tegunientũ meũ ẽ.
adhuc supra. id est suꝑ manum dex¬
tere meȩ. sequitur. Per diem sol ñ
uret te: urq luna ꝑ noctem. Ad hoc
igitur tegumentum ẽ suꝑ manum
dextere tui: ut non te urat sol per
liem. neq luna ꝑnoctem. Nã hinc
intelligite frẽs: quia figurate dictũ
ẽ. Et enim reuera solem uisibilẽ

Expanded text:
de ipso dicunt impii, «Et sol non orde ipso dicunt impii, «Et sol non ortus est nobis». Quisquis in ipsa sapientia non errat, non uritur a sole. Quisquis in Ecclesia, et in carne Domini, et in his quae pro nobis temporaliter gesta sunt, non errat, non uritur a luna. quamvis jam crediderit in Christum, aut ibi errat, aut ibi, si non in illo fit quod dictum est, «Dominus tegumentum tuum super manum dexterae tuae». Ideo enim cum dixisset, «Dominus tegumentum tuum super manum dexterae tuae;» quasi quaesisset ille et dixisset, Jam ecce est manus dexterae meae, jam elegi credere in Christum, accepi potestatem inter filios Dei esse, quid est quod Deus tegumentum meum est adhuc supra, id est, «super manum dexterae» meae? sequitur, «Per diem sol non uret te, neque luna per noctem.» Ad hoc igitur tegumentum tuum est super manum dexterae tuae, ut non te urat sol per diem, neque luna per noctem. Nam hinc intelligite, fratres, quia figurate dictum est. Etenim revera, solem visibilem
Abbreviated transcription (Latin):
fixio xp̃i. quia ipsuii ⁊̃ lac quod
sufficit paruulis. & deo nau relm¬
quuntur iuuocte parunti. ⁊itiã
uicet & luna etiam uinocte. ia est per
carneni xp̃i p̾dicatur eccła. quia ipsa
caro. xp̃i caput rccle est. Quis quis ibi
non scandalizatur. in ipsa eccła & car
ne. xp̃i aluna non uritur. quisqͥs scan¬
dalizatus non fuerit inueritate illa in
dicunt impii infine. Quid nobis ꝓ¬
fuit suꝑbia. & diuitiarum iactatio
quid contulit nobis: Transierunt
omiã tanquam umbra. Et cum ista
dixissent: ergo inquiunt errauimuᷤ
auia ueritatis. &. iusticie lumen non
luxit nobis. & sol non ẽ ortus nobis.
Duniquid uo.i iste sol om̃ib impus
oritur: illo instituente dequo dictũ ẽ.
qui facit solem suum oriri suꝑ bonos
& inalos: Ergo alium solem fecit d̃s.
qui oritur suꝑ bonos & malos: istum
quem uident boni & mali. Aluis est
autẽ ille sol non factus sed genitus.
ꝑ quem facta sunt omĩa: ubi ẽ intel¬
ligentia incomnuitabilis ueritatis.

Expanded text:
fixio Christi; quia ipsum est lac quod sufficit parvulis. Et ideo non relinquuntur in nocte parvuli, quia lucet et luna etiam in nocte; id est, per carnem Christi praedicatur Ecclesia, quia ipsa caro Christi caput Ecclesiae est. Quisquis ibi non scandalizatur, in ipsa Ecclesia et carne Christri, a luna non uritur. Quisquis scandalizatus non fuerit in veritate illa incdicunt impii in fine, «Quid nobis profuit superbia? et divitiarum jactatio quid contulit nobis? Transierunt omnia tanquam umbra.» Et cum ista dixissent: «Ergo,» inquiunt, «erravimus a via veritatis et justitiae lumen non luxit nobis, et sol non ortus est nobis» . Numquid non iste sol omnibus impiis oritur, illo instituente de quo dictum est: «Qui facit solem suum oriri super bonos et malos» ? Ergo alium solem fecit Deus, qui oritur super bonos et malos, istum quem vident et boni et mali; alius est autem ille sol, non factus, sed genitus, per quem facta sunt omnia, ubi est intelligentia incommutabilis veritatis:
Abbreviated transcription (Latin):
eccłe p̃buit corpus suũ ad tempus ꝑ¬
cutiendum. sed carne̾ suã ille triduo
resuscitauit. carirẽ nr̃am infine re¬
suscitaturꝰ ẽ. Ideo suscitatũ ẽ eaput.
qͦ atinderet corpus & non deficeret.
Custodiat animam tuã dñs. Ipsa non
cedat: ipsa non frangat᷑ scandalis in
ꝑsecutionib. intribulationib: ipsa

Expanded text:
mpus percutiendum: sed carnem suam ille triduo resuscitavit; carnem nostram in fine resuscitaturus est. Ideo suscitatum est caput, quod attenderet corpus, ut non deficeret. «Custodiat animam tuam Dominus.» Ipsa non cedat, ipsa non frangatur scandalis; in persecutionibus, in tribulation
Abbreviated transcription (Latin):
quia &e duo sunt precepta inqͥb
tota lex perdet & proplie. dilectio
d̾i & proxiuui. Eccła propt̃ proxunũ
diligitur ds̃ autem ꝓpter dm̃i. Tu dõ
intelligitur figurate dictus sol: in
eccsa intelligitur figurate dicta luna
Uiseuis potest errare ri.
ut aliud ded̃o credat quan
oportet : non credat patrem
& filium & sp̃m sc̃m unus ẽẽ subs¬
tantiȩ. deceptus ẽ uersutia hereti¬
corum. maxinie arriauoꝵ. Si aliqͥd
minus infilio. aut minus in sp̃u sc̃o
quam ipatre crediderit. passus est
putauerit eccłam in una parte esse.
&e non eam cognourrit diffusam
toto orbe terrarũ: & crediderit eis qͥ
dicunt. ecce hic ẽ xp̃c q ecce illic. sicut
modo audistis cum eugłni legeretur.
cum ille totum orbem emerit quia
tantum p̃cium dedit: ille tanquã
inꝓrimo scandalizat᷑ alima ur̃itu.
uiseuis igitur errat
in ipsa sustantia ueritatis.
a sole uritur. ꝙ ꝑdiem urit᷑
quia in ipsa sapientia errat de qua¬

Expanded text:
quia et duo sunt praecepta in quibus quia et duo sunt praecepta in quibus tota Lex pendet et Prophetae, dilectio Dei et proximi . Ecclesia propter proximum diligitur, Deus autem propter Deum. In Deo, intelligitur figurate dictus sol: in Ecclesia, intelligitur figurate dicta luna. Quisquis potest errare, ut aliud de Deo credat quam oportet, non credat Patrem et Filium et Spiritum sanctum unius esse substantiae, deceptus est versutia haereticorum, maxime Arianorum. Si aliquid minus in Filio, aut minus in Spiritu sancto quam in Patre crediderit, passus est putaverit Ecclesiam in una parte esse, et non eam cognoverit diffusam toto orbe terrarum, et crediderit eis qui dicunt, «Ecce hic est Christus, et ecce illic» , sicut modo audistis cum Evangelium legeretur; cum ille totum orbem emerit, quia tantum pretium dedit: ille tanquam in proximo scandalizatur; a luna uritur. uisquis igitur errat in ipsa substantia veritatis, a sole uritur et per diem uritur, quia in ipsa sapientia errat. Qu