comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
machi. ut apiam de ingrato litigatori cõspectu eius uitanti in foro ꝑ nomen dela¬
uocant est gratus locus qui minus exprobrat ꝙͣ põt ut idem di¬
centi candidato semꝑ domu tua colui cu poss palam negare credo inquit ⁊ ue¬
rum est. Interi de se dice̾ ridiculu est. Et quod ĩ aliu si absente dicẽt urbanu
non erat qm ip̃i palam exprobratu mouet risu quale augusti est cu ab eo mileᷤ
nescio quid imꝓbe peteret. ueniret contra Maitianus que suspicabatur ⁊ ip̃m
aliquid iiuste rogatuꝵ nõ magis inquit faciam cõmilito que petis ꝙ̃ quod ala¬
tianus a me petiturus est. Adiuuat urbanitate et uersus cõmode positi
tot ut sunt. Quod adeo facile est ut Ouiduis ex tetrasticho macri carmine libru
ĩ malos poetas cõposuerit. Quod fit gratius siqua etiam ambiguitate creditur.

Expanded text:
mach: ut Afer idem ingrato litigatori conspectum eius in foro vitanti per nomenclamach: ut Afer idem ingrato litigatori conspectum eius in foro vitanti per nomenclaὸ τὸ ἦθος vocant. est gratus iocus, qui minus exprobrat quam potest, ut idem dicenti candidate, semper domum tuam colui, cum posset palam negare, credo , inquit, et verum est. interim de se dicere ridiculum et quod in alium si absentem diceretur urbanum non erat, quoniam ipsi palam exprobratur, movet risum: quale Augusti est, cum ab eo miles nescio quid improbe peteret et veniret contra Marcianus, quem suspicabatur et ipsum aliquid iniuste rogaturum: Non magis, inquit, faciam, commilito, quod petis, quam quod Marcianus a me petiturus est. adiuvant urbanitatem et versus commode positi, seu toti ut sunt quod adeo facile est, ut Ovidius ex tetrastichon Macri carmine librum in malos poetas composuerit, quod fit gratius, si qua etiam ambiguitate conditur:
Abbreviated transcription (Latin):
bene uteris inquit. et Galba de piscibus qui cu pridie ex ꝑte adusti ⁊ u̾sati postero
die appositi essent festincinus alii subcefiat inquit. Te: ciui illud Ciceronis ut dixi a
adue:sus Curiu fieri eĩ certe nõ poterat ut declamaret ⁊ natus nõ esset. Est et
illa ex Ironia fictio qua usus est.C. cesar. Nam cũ testis diceret a reo femina sua
ferro petita ⁊ esse facilis rep̃hensio cu illa potissimu ꝑte corporis uulnerare uo¬
luisset. quid eĩ facẽt inquit cũ tu galea ⁊ lorica hẽres.Ueloptima est simulatio
contra simulantez qualis illa domitii afri fuit. Uetus hẽbat trstamẽtu et unus er
amicis recentiorib sperans aliquid ex mutatione tabulaꝵ falsam fabula ĩtulerat
face̾ offendis illu. Iocundissima sunt aute ex his õibus lema ut sic dixeri bonisto¬

Expanded text:
bene uteris, inquit. et Galba de piscibus, qui cum pridie ex parte adesi et versati postera bene uteris, inquit. et Galba de piscibus, qui cum pridie ex parte adesi et versati postera die appositi essent, festinemus , alii subcenant, inquit. tertium illud Cicero, ut dixi, adversus Curium; fieri enim certe non poterat ut, cum declamaret, natus non esset. est et illa ex ironia fictio, qua usus est C. Caesar. nam cum testis diceret a reo femina sua ferro petita, et esset facilis reprehensio, cur illam potissimum partem corporis vulnerare voluisset: quid enim faceret, inquit, cum tu galeam et loricam haberes? vel optima est simulatio contra simulantem, qualis illa Domitii Afri fuit: vetus habebat testamentum, et unus ex amicis recentioribus, sperans aliquid ex mutatione tabularum, falsam fabulam intulerat,facere; offendis illum. iucundissima sunt autem ex his omnibus lenia et, ut sic dixerim, boni sto
Abbreviated transcription (Latin):
tatori dicenti naue diuidere uolo pedes inquit. S auerti ĩtellectus ⁊ aliter solet cu
ab aspioribus ad leniora inde flectitur ut qui interiogatus quid sentiet de co qui
ĩ adulterio dep̃hensus ess. taidu fuisse respondit. ⁊ quo fine est quod dicitu ꝑ sus¬
picionez. Quare illud apud cictionẽ queienti ꝙ uror sua e fico se suspendisset. rogo
des michi surculu er illa abore ⁊ inseram. Intelligitu. eni quod nõ dicitur. Et her¬
cule om̃is salse dicendi ratio ĩ eo est ut aliter ꝙͣ est rectu uerũq dicatur quod fit
totu fingendis aut nr̃is aut alienis. psuasionib aut dicendo quod ficri nõ põt¬
aut aliena finxit Iuba qui querenti ꝙ ab eo ꝙ suos ess aspsus quid me inquit hippocẽ¬
tauru putas: Sua .C. cassiꝰ qui militi sine gladio decurenti heus cõmilito pugno

Expanded text:
tatori dicenti, navem lividere volo, perdes , inquit. Sed averti intellectus et aliter solet, cum tatori dicenti, navem lividere volo, perdes , inquit. Sed averti intellectus et aliter solet, cum ab asperioribus ad leniora deflectitur: ut qui interrogatus, quid sentiret de eo, qui in adulterio deprehensus esset, tardum fuisse respondit. ei confine est, quod dicitur per suspicionem: quale illud apud Ciceronem querenti, quod uxor sua ex fico sese suspendisset, rogo , des mihi surculum ex illa arbore, ut inseram; intelligitur enim quod non dicitur. et hercule omnis salse dicendi ratio in eo est, ut aliter quam est rectum verumque dicatur: quod fit totum fingendis aut nostris aut alienis persuasionibus aut dicendo quod fieri non potest. alienam finxit Iuba, qui querenti, quod ab equo suo esset aspersus, quid ? Tu, inquit, me Hippocentaurum putas? suam C. Cassius, qui militi sine gladio decurrenti, Heus, commilito, pugno
Abbreviated transcription (Latin):
cero. Quid huic est nisi res ⁊ uirtus. Aut illud afri hõ ĩ agendis. causis opti¬
me uestitus et ĩ occuriendo ut Cicero audita falsa Ratinii morte cu ouimi¬
um libertu eius ĩte :ogass recte ne oĩa dicenti recte mortuus est inquit
Plurimus aute circa simulationẽ risus est que sunt uicina ⁊ ꝓpe eade si
siłatio est certa opĩone aĩ sui ĩmitantis dissiłatio alienu se paꝵ ĩ telligere
fingentis. Simulauit afer cu ĩ tam subinde dicẽtibus celsina dicit cogno¬
uisset que erat potens femina quis est inquit isce celsina eĩ uideri sibi ui¬
ru finrit dissimulauit Cicero cu sex annalis testis reu lesisset ⁊ ĩstaret i¬
pit de libro Ennii annali. N ͭͦ Qui potis ingentis causas euoluere belli. Cui
sine dubio freq̃ntissima dat occasione ambiguitas. ut Cassio celio qui cõsul¬

Expanded text:
cero, quid huic abest nisi res et virus? aut illud Afri, homo in agendis causis opticero, quid huic abest nisi res et virus? aut illud Afri, homo in agendis causis optime vestitus; et in occurrendo, ut Cicero, audita falsa Vatinii morte, cum obvium libertum eius interrogasset, rectene omnia? dicenti, recte , mortuus est? inquit. plurimus autem circa simulationem et dissimulationem risus est, quae sunt vicina et prope eadem; sed simulatio est certam opinionem animi sui imitantis, dissimulatio aliena se parum intelligere fingentis. simulavit Afer, cum in causa subinde dicentibus Celsinam de re cognovisse, quae erat potens femina: quis est, inquit, iste? Celsinam enim videri sibi virum finxit. dissimulavit Cicero, cum Sex. Annalis testis reum laesisset, et instaret ipit de libro Ennii annali sex to: quis potis ingentis causas evolvere belli? cui sine dubio frequentissimam dat occasionem ambiguitas: ut Cascellio, qui consul
Abbreviated transcription (Latin):
er clamasse feitui p̃terea tu semꝑ i libeitos Cefis dicis. Nec me heicule iquit.
quicꝙͣ ꝓficio cui uicinu est non negare quod obicitur cu et id palam falsum
est et inde mã bene respondendi datur. ut Catullus dicenti philippo quid
me ꝓbabile quod fieri totidem modis quot ĩ alios põt. Ideoq hoc ꝙͣuis freqñᷤ
sit transco. Illud uõ etia si ridiculu est ĩdignũ tamen est hõi tolerabili qd̾
aut tuipiter aut potenter dicitur qd̾ fecisse quẽda scio qui humilior adu̾su ᷤ
se loquenti colophu ĩquit tibi duca. et formula scribo ꝙ caput duꝵ habe¬
as. hic eni dubiu est utru uidere audientes an ĩdignau debuerĩt. Supest
dicendi genus op̃ione aut dicta alite: ĩtelligendi que sunt ĩ oĩ hac m̃a uł
uenustissima. Inopinatu ⁊ alacessente poni solet quale est quod fecit si¬

Expanded text:
exclamasset, praeterea tu semper in libertos Caesaris dicis, nec mehercule, inquit, exclamasset, praeterea tu semper in libertos Caesaris dicis, nec mehercule, inquit, quicquam proficio. cui vicinum est non negare quod obiicitur, cum et id palam falsum est et inde materia bene respondendi datur: ut Catulus dicenti Philippo, quid utique minime probabile, quod fieri totidem modis quot in alios potest. ideoque hoc, quamvis frequens sit, transeo. illud vero, etiamsi ridiculum est, indignum tamen est homine liberali, quod aut turpiter aut potenter dicitur; quod fecisse quendam scio, qui humiliori libere adversus se loquenti, colaphum , inquit, tibi ducam et formulam scribam, quod caput durum habeas. hic enim dubium est, utrum ridere audientes an indignari debuerint. superest genus decipiendi opinionem aut dicta aliter intellegendi, quae sunt in omni hac materia vel venustissima. inopinatum et a lacessente poni solet, quale est, quod refert Ci
Abbreviated transcription (Latin):
exiliu Si nõ est ita redis inquit. Eludit Cassius Seuerus obiciente qͦda
ꝙ ei domo sua proculeuis. interdixiss respondendo nunquid ego illuc ac¬
cedo: Sic cluditui ⁊ ridiculu ridiculo: ut ⁊ diuus angustus. cu ei Galli
torque aureu centu pondo dedissent et dolobella ꝑ iocu tentans. cũ io¬
ci sui euentu dixiss impator torque me dona malo te inquit rauica donare.
Alenclaciu quoq menclacio. ut Galba dicente quada uictoria asse uno ĩ Sici¬
lia quinq pedes longam murena emisse nichil inquit miru. Nam ibi tã lon¬
ge nascantu ut irs piscatores ꝓ restibus cingantur. Contraria est neganti cõ¬
fessioma siłatio. S ip̃a quoq multu ht urbanitatis. Sic afei egerat cõtra lib̾¬
tu Claudii cesaus. et ex diueso quide cõdicionis eiusdem cuuu erat litigatus

Expanded text:
exilium, sic non est ita, redis, inquit. elusit Cassius Severus obiiciente quodam, exilium, sic non est ita, redis, inquit. elusit Cassius Severus obiiciente quodam, quod ei domo sua Proculeius interdixisset, respondendo, numquid ergo illuc accedo? sic eluditur et ridiculum ridiculo: ut divus Augustus, cum ei Galli torquem aureum centum pondo dedissent, et Dolabella per iocum, temptans tamen ioci sui eventum, dixisset, imperator , torque me dona, malo , inquit, te civica donare: mendacium quoque mendacio, ut Galba, dicente quodam, victoriato se uno in Sicilia quinque pedes longam murenam emisse: nihil , inquit, mirum; nam ibi tam longae nascuntur, ut iis piscatores pro restibus cingantur. contraria est neganti confessionis simulatio, sed ipsa quoque multum habet urbanitatis. sic Afer, cum ageret contra libertum Claudii Caesaris, et ex diverso quidam condicionis eiusdem, cuius erat litigator,
Abbreviated transcription (Latin):
quida atq illi simile ꝙ Cicero c urione semꝑ ab actusatione etatis ĩcipientem
facilius quotidie ꝓhemiu habere dixit. quia ista nã sequi et cohẽre uideantur
S elcuandi genus est ⁊ causaꝵ relatio qua Cicero est usus ĩ Uatinu qui pedib
eger cu uellet iuderi cõmodioris ualitudinie. factus ⁊ diceret se iam bina millia
passuu ambulate die shi inquit longiores sunt. Et augustus nũciantib teraco¬
menfib palma ĩ ara eius enata apparet inquit qua sepe actendatie. Trastu¬
lit crimẽn cassuie se uerus.. Nam cu obiurgaretu ap̃tore ꝙ aduocati cius.L.
Uaro epicureo Cesaris amico cõuitiu fecissent nescio inquit qui cõuitiati suit
et puto stoico fusse. Repcutiendi multa sunt gn̾a Uẽtustissimu quodẽt siłi¬
tudine aliqua uerbi aduuatu Ut trachillatus dicenti Suclio si hoc ita ẽ is in

Expanded text:
quidam, atque illi simile, quod Cicero Curionem, semper ab excusatione aetatis incipientem, quidam, atque illi simile, quod Cicero Curionem, semper ab excusatione aetatis incipientem, facilius cotidie prooemium habere dixit, quia ista natura sequi et cohaerere videantur. Sed elevandi genus est etiam causarum relatio, qua Cicero est usus in Vatinium. qui pedibus aeger, cum vellet videri commodioris valetudinis factus et diceret, se iam bina milia passuum ambulare, dies enim, inquit, longiores sunt. et Augustus nuntiantibus Tarraconensibus palmam in ara eius enatam, apparet , inquit, quam saepe accendatis. transtulit crimen Cassius Severus. nam cum obiurgaretur a praetore, quod advocati eius L. Varo Epicureo, Caesaris amico, convicium fecissent, nescio , inquit. qui conviciati sint, et puto Stoicos fuisse. repercutiendi multa sunt genera, venustissimum, quod etiam similitudine aliqua verbi adiuvatur: ut Trachalus dicenti Suelio, si hoc ita est, is in
Abbreviated transcription (Latin):
ut idem fabie dolobelle dicc̃ti trigitita se annos. habere. Ueru est inquit. Na hoc
illa iuginti annis audio uelle. Interi subicitu: ꝓ eo quod neges aliud mordaciue.
ut Iutius bassus querente Domitia passanu ꝙ incusans eius sordes calceos eam
ueteres dicẽt uendere solere. Non me hercules inquit hoc unꝙͣ dixi s dixi emerete
solere. Defensione imitatus est cquesro. qui obicienti Augusto ꝙ pr̃imoniu co¬
medisset mecu inquit putaui. Eleuandi rõ est duplex ut aut uenia quie aut¬
iactantia minuat ꝙ̃admou .C. Cesa Pomponio oñdenti uulmus ore exceptũ m
sedicione sulpiciana qd̾ ip̃e se passu ꝓ cesare pug̾nte głiabatur nũꝙͣ fugiẽs respe¬
rens inquit aut crimen obiectu. ut Cicero oburrgantibus ꝙ sexagenariꝰ pupil¬
lam uirgine duxiss cras muliei erit inquit. hoc genus dicti conseqñe uocant

Expanded text:
ut idem Fabia Dolabellae dicente triginta se annos habere, verum est, inquit; nam hoc ut idem Fabia Dolabellae dicente triginta se annos habere, verum est, inquit; nam hoc illam iam viginti annis audio. belle interim subiicitur pro eo, quod neges, aliud mordacius: ut Iunius Bassus, querente Domitia Passieni, quod incusans eius sordes calceos eam veteres diceret vendere solere, Non mehercules, inquit, hoc unquam dixi; sed dixi emere te solere. defensionem imitatus est eques Romanus, qui obiicienti Augusto, quod patrimonium comedisset, meum , inquit, putavi. elevandi ratio est duplex, ut aut nimiam quis iactantiam minuat: quemadmodum C. Caesar Pomponio ostendenti vulnus ore exceptum in seditione Sulpiciana, quod is se passum pro Caesare pugnantem gloriabatur, nunquam fugiens respexeris, inquit; aut crimen obiectum, ut Cicero obiurgantibus, quod sexagenarius Publiliam virginem duxisset, cras mulier erit, inquit. hoc genus dicti consequens vocant
Abbreviated transcription (Latin):
dicuntu res eade recipit oĩs ĩ quas nõmilli diuiferunt spc̃s dictoꝵ
Nam interogamus et dubitamus ⁊ affirmarius ⁊ minamur et optamus. quedã
ut misanter queda ut irascentes dicimus. Ridiculu est aute omne qd̾ apertefin¬
gitur. Stulta rep̃hendere facillimu est. Nam ꝑ se sunt ridicula. S rem uibana
facit aliqua ex nobis adiectio. Stulte ĩteuogauerat exeunte de theatro Cãpatiu
citius marimu anspectass fãc cũpatius dubitationẽ eius stultiore dicendo S m
orchestra pila lusi. Refutatio cu sit in negando ĩ arguendo defendendo eleuando ri¬
dicule negauit manius curius. Nam ⁊ cu eius accusator ĩ sipario õibus locis aut
nudu cũ ĩ neruo aut ab anncis redemptu exale pinxiss. eigo ego ĩquit nũꝙͣ uici
fieda: guimus interi apte ut Cicero uibiu curtu multu de annis etutis sue me¬
tiente tu eigo cu una declamabamus. non eras natus. Interi ut siłata assensione

Expanded text:
dicuntur, res eadem recipit omnes, in quas nonnulli diviserunt species dictorum. nam et interrogamus et dubitamus et adfirmamus et minamur et optamus, quaedam ut miserantes, quaedam ut irascentes dicimus. ridiculum est autem omne, quod aperte fingitur. stulta reprehendere facillimum est, nam per se sunt ridicula; sed rem urbanam facit aliqua ex nobis adiectio. stulte interrogaverat exeuntem de theatro Campatium Titius Maximus, an spectasset? fecit Campatius dubitationem eius stultiorem dicendo, Non , sed in orchestra pila lusi. refutatio cum sit in negando, redarguendo, defendendo, elevando, ridicule negavit Manius Curius; nam, cum eius accusator in sipario omnibus locis aut nudum eum in nervo aut ab amicis redemptum ex alea pinxisset: ergo ego, inquit, nunquam vici? Redarguimus interim aperte, ut Cicero Vibium Curium multum de annis aetatis suae mentientem, tum ergo, cum una declamabamus, non eras natus; interim et simulata assensione,
Abbreviated transcription (Latin):
tem. crudelem teme:ariu oñde. it. Patrono si fieri potueat id agendu
est. ut obiecta uel neget. uel defendat: uel minuat ꝓximu est ut a pnti
questione separet. Sunt eni pleiiq nõ solu dissimilia s etia aliqñ cõtra¬
ria. Ut sireue firti prodigus dicatur aut negligens. Neq eñ uidctu. ĩ eim¬
dem ⁊ cõtemptus petume ⁊ cupiditas cadere. Si deerunt hec remedia ad
illa declinandu est nõ de hoc queri nec eu qui aliqͣn pectaueut utiq cõ¬
cõtra qua loci oriuntur sepe a ꝑsona prior dĩc argumẽta defensor ⁊ ĩteri gña¬
lite.. Incredibile esse a filio pr̃em occisu. ab imꝑatore ꝓditam hostib pr̃ia
facile respondetur uel ꝙ oĩa scelera ĩ malos cadant. Ideo sepe dep̃hensa sint
Uel ꝙ ingenu sit cͥmina ip̃a atrocitate defendit. Inteni proprie qr ẽ uari¬

Expanded text:
tem, crudelem, temerarium ostenderit. patrono , si fieri poterit, id agendum tem, crudelem, temerarium ostenderit. patrono , si fieri poterit, id agendum est ut obiecta vel neget vel defendat vel minuat; proximum est ut a praesenti quaestione separet. sunt enim pleraque non solum dissimilia, sed etiam aliquando contraria: ut si reus furti prodigus dicatur aut negligens. neque enim videtur in eundem et contemptus pecuniae et cupiditas cadere. Si deerunt haec remedia, ad illa declinandum est, non de hoc quaeri nec eum, qui aliquando peccaverit, utique comcontraque eam loci oriuntur. saepe a persona prior ducit argumenta defensor et interim generaliter, incredibile esse a filio patrem occisum, ab imperatore proditam hostibus patriam. facile respondetur vel quod omnia scelera in malos cadant ideoque saepe deprehensa sint, vel quod indignum sit crimina ipsa atrocitate defendi. interim proprie, qu
Abbreviated transcription (Latin):
turcs casibus uariis retentũ etia a Rege. Tandem ĩ Italiam ac pr̃ia sca ma¬
ginoe. uenisse atq ibi agnosci. Pollio contra ẜiusse eu pisauri dñis duobus
medicina factitasse. manmissu aliene se famiba uenali ĩmiscusse ac rogã¬
tem ut eie ẜuiet emptu nõne dotalis cõstat duaꝵ cã xcõparation eti
cõiectura duplici atq diueisa. Que autem accusantiu atq defendentium
eade petentiu ⁊ ĩfrrmãtiu ratio est. Ducitu cõiectura primũ a p̃teritis. In
his sunt personis cause consilia. Nam is ordo est ut facẽ. uoluit. potueĩt
fece.it. Ideoq intuendu ante oĩa qualis sit de quo agitur. Accusatoris aũt
est effice̾ ut si quid obieceut non solu turpe sit. s etia criminis de quo ui
diciu ꝙͣ maxime cõueniat. Nam si reu cedis impuditu uł adulteꝵ uocet
ledet quidem infamia. minus tñhoc ad fidem ualeat ꝙ̃ si aulace petulan¬

Expanded text:
ue casibus variis, retentum etiam a rege, tandem in Italiam ac patriam suam Marrucinos venisse atque ibi agnosci; Pollio contra, servisse eum Pisauri dominis duobus, medicinam factitasse, manumissum alienae se familiae venali immiscuisse, a se rogantem, ut ei serviret, emptum. nonne tota lis constat duarum causarum comparatione et coniectura duplici atque diversa? quae autem accusantium ac defendentium, eadem petentium et infitiantium ratio est. ducitur coniectura primum a praeteritis. In his sunt personae, causae, consilia. nam is ordo est, ut facere voluerit, potuerit, fecerit. ideoque intuendum ante omnia, qualis sit de quo agitur. accusatoris autem est efficere ut, si quid obiecerit non solum turpe sit, sed etiam crimini, de quo est iudicium, quam maxime conveniat. nam si reum caedis impudicum vel adulterum vocet, laedat quidem infamia, minus tamen hoc ad fidem valeat quam si audacem, petulan
Abbreviated transcription (Latin):
ab actore ꝙ̃ a possesso.e cõcessum sit. S ĩ plurimie. cõtrou̾siis ne ĩueniri ꝗ¬
mento quatuo ꝑtre. fecit et singulas singulis dedit. Una eiuo esse uoluit
q ẽt utilissimus ciuitati. Contendũt. Quis primus dicat ĩcertu est ꝓ¬
positio tamen certa.Ab eoeni cuuis psonã tuebimu ĩcipiendũ eiit. Et
hec quidem diuidendo ĩ uniuersu p̃cipi pñt aliquo m̃o. Inueniemus etia
cura.erercitatione. nõ tamẽ fugere unꝙͣ nisi imprudente fugerit. si ut
dixi nã sequi duce uelit. S płiq eloqntie fama affectantes cõtentist̾
lotis speciosie m̃o uł nͥ ad ꝓbatione cõferentibus. Alii nͥ uitare. ac que
ĩ oculos octiriũt exquirenda putãt. Quod quo faciliue. appareat una
deschola cõtroueisia nõ ita sane difficillima aut nouã ꝓpona ĩ exem¬

Expanded text:
ab actore quam a possessore concessum sit. sed ex plurimis controversiis ne inveniri qab actore quam a possessore concessum sit. sed ex plurimis controversiis ne inveniri qmento quattuor partes fecit et singulas singulis dedit, unam eius esse voluit, qui esset utilissimus civitati. contendunt ; quis primus dicat, incertum est, propositio tamen certa; ab eo enim, cuius personam tuebimur, incipiendum erit. Et haec quidem de dividendo ex universum praecipi possunt. at quomodo inveniemus eniam cura, exercitatione. non tamen fere unquam nisi imprudentem fugerint, si, ut dixi, naturam sequi ducem velit. sed plerique eloquentiae famam adfectantes contenti sunt locis speciosis modo vel nihil ad probationem conferentibus. alii nihil ultra ea quae ex oculos incurrunt exquirendum putant. quod quo facilius appareat, unam de schola controversiam, non ita sane difficillimam aut novam, proponam ex exem
Abbreviated transcription (Latin):
insidiato: e cdodius aut non. Tutius si noluit. fecerũt eigo se:ui milonis n
iubente neq sciente milone ad hec tam timida defensio detrakit autorita¬
tem illi: qua recte dicebamus octisu. Adiicietur ꝙ suos quisq ẜuos ĩ tali re
fatere uoluisset. Hoc eo est utilius ꝙ sepe nicbil placet ⁊ aliquid dicẽdũrest
Intueamu. e:go oĩa ita apparebit aut id quod optimu ẽ. aut id qd̾ m̃ime
malu. Propositione aliqn adu̾sa:ii utendu esse nõnunꝙͣ cõem ea suo loco
dictu est. Multie. milibus ue. suu scio apud quosda esse quesitu quo ĩue¬
niremue utra pars deberet prior dice̾ Quod ĩ foro uł atrocitate formula¬
rum Uel m̃o petitionu Uel nouissime so: te diuidicatur. In schola queĩ ni¬
chil attinet. cu ĩ declamationib iisdem nariare ⁊ cõtradit̾iones soluẽ ta

Expanded text:
insidiatorem Clodium aut non. tutius , si noluit. fecerunt ergo servi Milonis neque insidiatorem Clodium aut non. tutius , si noluit. fecerunt ergo servi Milonis neque iubente neque sciente Milone. at haec tam timida defensio detrahit auctoritatem illi, qua recte dicebamus occisum. adiicietur : quod suos quisque servos ex tali re facere voluisset. hoc eo est utilius, quod saepe nihil placet et aliquid dicendum est. intueamur ergo omnia: ita apparebit aut id quod optimum est aut id quod minime malum. propositione aliquando adversarii utendum et esse nonnunquam commune eam, suo loco dictum est. multis milibus versuum scio apud quosdam esse quaesitum, quomodo inveniremus, utra pars deberet prior dicere; quod ex foro vel atrocitate formularum vel modo petitionum vel novissime sorte diiudicatur. In schola quaeri nihil attinet, cum ex declamationibus iisdem narrare et contradictiones solvere tam
Abbreviated transcription (Latin):
potestas obstitit nulla uis conuptũ iudiciu nõ queretur. nulla ꝓbandi dit᷑¬
ficultas fuit. Quid supest isi ut p̾uaricatio fuerit Si oĩa amoliu nõ po¬
teram en pła amoliebar. Homine occisu esse cõstat: nõ ĩ solitudine ut a
Odiu igitur ĩ causa Quis imiinicus. Que res aute difficiliore diuisioni uia p̃¬
stat eadem ĩuentioni quoq ercute᷑ quicquid dr̃ põt. Et uelut reiectione facta
ad optimu ꝑuenize. Accusatur milo ꝙ Glodiu occidert. aut fecit aut nõ. opti¬
mu erat negare. Si nõ põt occidit. ergo aut iure aut ĩuiria. utiq aut neces
sitate. Nam ignorantia pretendi nõ pot. uoluntas ancepe est S quia ita bo¬
pugna non p̃parata. Alter igitu ĩsidiatus est uiti. Profecto clodius. Uides ne
ut ip̃a rer necessitas deducat ad defensionc̃: Adhuc aut utiq uoluit occideie

Expanded text:
potestas obstitit, nulla vis, corruptum iudicium non quereris, nulla probandi difpotestas obstitit, nulla vis, corruptum iudicium non quereris, nulla probandi difficultas fuit: quid superest, nisi ut praevaricatio fuerit? Si omnia amoliri non poteram, plura amoliebar. hominem occisum esse constant, non ex solitudine, ut a odium igitur ex causa, cum sis inimicus. quae res autem faciliorem divisioni viam praestat, eadem inventioni quoque, excutere quidquid dici potest, et velut reiectione facta ad optimum pervenire. accusatur Milo, quod Clodium occiderit. aut fecit aut non. optimum erat negare; sed non potest: occidit ergo aut iure aut iniuria utique. iure : aut voluntate aut necessitate, nam ignorantia praetendi non potest. voluntas anceps est, sed, quia ita hopugna, non praeparata; alter igitur insidiatus est. uter ? Profecto Clodius. videsne , ut ipsa rerum necessitas deducat ad defensionem? adhuc , aut utique voluit occidere
Abbreviated transcription (Latin):
cõueniunt ꝓditio nobis ꝓdita est et p̃dicta aduce. queumu proditore te esse ad
hostes fateris. et isse claret ⁊ ab iis ĩcolumẽ redisse aux retulisse. et auꝵ occultũ
habuisse. Nam quod fecit id nõnunꝙͣ potentiue. fit ĩ ꝓpositione que si aĩoe. occupa¬
uit ꝓpe aure ⁊ ip̃e defensioni p̃cluduntur. In totũ aute cõgregatio criminu ac¬
cusante adiuuat. Sepatio defendentẽ Solebam id quod fieri ⁊ ĩ argumẽtis dixi
ĩ tota facẽ matrua ꝓpositisq ex̃ que nihil esset oĩbus dem̃ cetens remotis solum id
supesse quod credi uolebam ut ĩ p̃uaricationu criminibus ut absoluatur reus aut
ĩnocentia ip̃urs fit aut ĩterueniente aliqua potestate aut ui aut cormpto iudicio
aut difficultate ꝓbationis aut p̃uaricatione nocente fuisse cõfiteus. nulla

Expanded text:
convenit? proditio nobis praedicta est et praedicta a duce; quaerimus proditorem. te isse ad convenit? proditio nobis praedicta est et praedicta a duce; quaerimus proditorem. te isse ad hostes fateris et isse clam et ab his incolumem redisse, aurum retulisse et aurum occultum habuisse. nam , quod fecit, id nonnunquam potentius fit propositione; quae si animos occupavit, prope aures ipsae defensioni praecluduntur. In totum autem congregatio criminum accusantem adiuvat, separatio defendentem. solebam id, quod fieri et ex argumentis dixi, ex tota facere materia, ut propositis extra quae nihil esset omnibus, deinde ceteris remotis, solum id superesset quod credi volebam, ut ex praevaricationum criminibus: Vt absolvatur reus, aut innocentia ipsius fit aut interveniente aliqua potestate aut vi aut corrupto iudicio aut difficultate probationis aut praevaricatione. nocentem fuisse confiteris, nulla
Abbreviated transcription (Latin):
hoc non erit id iteꝵ ⁊ terciu et dũ nichil sit reliqui. Itaq infe.iora quoq scruta¬
bimu: que tracta faciliore nobis iudice ĩ sũma q̃one facicat. Non dissimile huic
est et illud p̃ceptu ut a cõibus ad propria ueniamus. Fere eni coĩa gnͣalia sunt
Cõmune: Tiramnũ occidit ꝓpriu uiu. tñ trramnu occidit Muliei occidit uxor
occidit. Solebam ⁊ excerpe quid michi cu aduersario conueniret. si m̃o id ꝓ me
erat. nec solu p̃me:e cõfessione s partiendo multiplicare ut ĩ illa cõtrou̾sia dux
qui cõpetitorem pr̃em ĩ suffragiis uice.at captus est. Euntes ad redimẽdu eu
legati obuiu habuerũt pr̃em reu̾ente ab hostibus. legatis dixit. Sero itis. ex¬
cusserunt illi pr̃em ⁊ auru ĩ sinu eius ĩuenerunt ip̃i ꝑseuerant ire quo ĩtenderãt
Inuenerunt duce crucifixu cuiꝰ uox fuit cauete ꝓditore. reus est pate: Que

Expanded text:
 inferiora quoque scrutabimur, quae tractata faciliorem nobis iudicem ex summa quaestione facient. non dissimile huic est et illud praeceptum, ut a communibus ad propria veniamus. fere enim communia generalia sunt. commune est, tyrannum occidit; proprium, patrem tyrannum occidit; mulier occidit, uxor occidit. solebam et excerpere, quid mihi cum adversario conveniret, si modo id pro me erat, nec solum premere confessionem, sed partiendo multiplicare, ut ex illa controversia, dux ., qui competitorem patrem ex suffragiis vicerat, captus est; euntes ad redemptionem eius legati obvium habuerunt patrem revertentem ab hostibus. is legatis dixit: Sero itis. excusserunt illi patrem et aurum ex sinu eius invenerunt; ipsi perseverarunt ire quo intenderant; invenerunt ducem cruci fixum, cuius uox fiuit: cauete proditorem. reus est pater. quid
Abbreviated transcription (Latin):
fo.tissime adm̃istrassent. Nam et faciles hũit auies ⁊ nã sequebat᷑ ut t¬
ora ꝓbantis peioru poeniteret. Ciceronis quide uel una ꝓ cluentio ꝙli
multis exemplis sufficẽt or̃o.Nam quod in eo uosiliu maxime mror pri¬

Expanded text:
fortissime administrassent. nam et faciles habuit aures, et natura sequebatur, ut mfortissime administrassent. nam et faciles habuit aures, et natura sequebatur, ut meliora probantes peiorum paeniteret. Ciceronis quidem vel una pro Cluentio quamlibet multis exemplis sufficiet oratio. nam quod in eo consilium maxime mirer? pri
Abbreviated transcription (Latin):
E INTU ENTIONE Ut arbitro. satis dictuz est. Neq¬
maluisse ꝙͣ meu annu quo erat.Q. hortensius cons. futirus incidere et
ip̃is actionibus primu ac potẽtissimũ obtinet locii. Nam quid dicendum
quid tacendu quid diffidendu sit exigẽ cõsilii est. negare sit satis anõcfendẽ
ubi prohoemio utendu ⁊ quali nariandu et an iniquo modo iure prius pu¬
gnandu an equo qui sit ordo utilissimus tu om̃s colores aspe an lenite: an
etia sũmisse loqui expediat. S hec quoq ut quisquis passus est locus monu¬
imu Idemq ĩ reliqua ꝑte faciemus. Pauca tamen erempli gr̃a pona quibu
manifestius appareat quid sit quod demõstrari posse p̃ceptis nõ arbitror. Lauda¬
r cõsiliu demostems ꝙ cu suaderet bellu atheniensibus paꝵ id ꝓspe exptis
al adhuc factu esse rone monstrat. poterat eĩ mendari uegligentia ac si ni
esset eriatu melioris. ĩ posteru spci nõ erat rõ r̾em cũ offensim uereretu

Expanded text:
de inventione, ut arbitror, satis dictum est. neqmaluisse quam in eum annum, quo erat Q. Hortensius consul futurus, incidere. et in ipsis actionibus primum ac potentissimum obtinet locum; nam, quid dicendum, quid tacendum, quid differendum sit, exigere consilii est; negare sit satis an defendere, ubi prooemio utendum et quali, narrandumne et quomodo, iure prius pugnandum an aequo, qui sit ordo utilissimus, tum omnes colores, aspere an leniter an etiam summisse loqui expediat. Sed haec quoque, ut quisque passus est locus, monuimus, idemque in reliqua parte faciemus; pauca tamen exempli gratia ponam, quibus manifestius appareat quid sit, quod demonstrari posse praeceptis non arbitror. laudatur consilium Demosthenis, quod, cum suaderet bellum Atheniensibus parum id prospere expertis, nihil adhuc factum esse ratione monstrat. poterat enim emendari negligentia; at, si nihil esset erratum, melioris in poster
Abbreviated transcription (Latin):
dicit hoc esse quadruplu quod petat ⁊ rei hoc quod offerant. Poluntas qͣ utrinq
defenditur aut cu de alteio intellectu ceitu est de altero dubiu. E e meietrice na¬
tus ne cõcionetur que filiu habebat p̾stare cepit. ꝓhibetu adolescene cõcione
Nam de eiue filio que ante ꝑtu mẽtrix est certu fuit an eadem huiꝰ causa sit du¬
biu est que er hac natus. et hec mẽtrix est. Solet ⁊ illud quod referatur quod
scriptu est his de cadem re. ne sit actio ite hoc bis ad actoie an actionẽ hec
ex iure obscuio. Altex genue. est ex maĩfesto qui solu uiderunt hũc statum
plani ⁊ uoluntatis appellatũt. In hoc altera pars scripto nititur. altera ad uolũ¬
tates. S contra scriptu tribus gñibus occuratu. Unu ex ip̃o patet semꝑĩquo¬

Expanded text:
dicit hoc esse quadruplum quod petat, et rei hoc quod offerant; voluntas quoque utrinque dicit hoc esse quadruplum quod petat, et rei hoc quod offerant; voluntas quoque utrinque defenditur. aut , cum de altero intellectu certum est, de altero dubium: ex meretrice natus ne contionetur. quae filium habebat, prostare coepit: prohibetur adolescens contione. nam de eius filio, quae ante partum meretrix fuit, certum est: an eadem huius causa sit, dubium est, quia ex hac natus est, antequam meretrix esset. solet et illud quaeri, quo referatur, quod scriptum est, bis de eadem re ne sit actio; id est, hoc bis ad actorem an ad actionem? haec ex iure obscuro. alterum genus est ex manifesto; quod qui solum viderunt, hunc statum plani et voluntatis appellarunt. In hoc altera pars scripto nititur, altera voluntate. Sed contra scriptum tribus generibus occurritur. unum est,
Abbreviated transcription (Latin):
illi dandu quicquid optauc̾it. nõ hẽo p̾scriptione s tñ uoluntate contra u̾¬
ba p̾scriptionis mõ utor In utroq aute gn̾e status idem fit. Porio lex oĩs
suit tribuit. aut adimit. aut punit aut iubet aut uetat aut ꝓmittit.
idem accipi uolo de testamentie. pactr. stipulationib õi deniq scripto
Iclem cle uote. Et qͥm̃o quatuo eiue gnis q̃ones uel statu:⁊ facimꝰ singu¬
loe ꝓcuram.
CRIPTT ET Uoluntatis freqñtissima inter cõsulto q̃o est Et ꝑs
magna controue: sic uius hĩc pendet quo minus id accidere ĩ scho¬
lis miu est. Ibi ẽt ex industria fingitur. Eius genus umi est m¬
b quo et de scripto et de uoluntate quertur. Id tñ actidit. cu est ĩ
lege aliqua obsciuitas ĩ ea. aut uterq sua interptationẽ confirmat: aut adũ¬
sarii subuertit. ut hic fu quadruplu soluat duo sur. ipneunt parite decẽtm¬
lia petuntur ab utroq quadragene illi postulant ut uitena conferant. Nla ⁊ actor

Expanded text:
illi dandum, quidquid optaverit: non habeo praescriptionem, sed tamen voluntate contra verba praescriptionis nodo utor. In utroque autem genere status iidem sunt. porro lex omnis aut tribuit aut adimit aut punit aut iubet aut vetat aut permittitidem accipi volo de testamentis, pactis, stipulationibus, omni denique scripto, idem de voce. Et quoniam quattuor eius generis quaestiones vel status facimus, singulos percurram. cripti et voluntatis frequentissima inter consultos quaestio est, et pars magna controversi iuris hinc pendet; quo minus id accidere in scholis mirum est, ubi etiam ex industria fingitur. eius genus unum est, in quo et de scripto et de voluntate quaeritur. id tum accidit, cum est in lege aliqua obscuritas. In ea aut uterque suam interpretationem confirmat, adversarii subvertit: ut hic, fur quadruplum solvat. duo surripuerunt pariter decem milia; petuntur ab utroque quadragena; illi postulant, ut vicena conferant; nam et actor
Abbreviated transcription (Latin):
itur c̃tia senite loco moti ꝑdunt quo uigne.ũt usu. ⁊ tirbati
exeicitus sibi ip̃i sunt ĩpedimento. Nec michi uidentu eriare qui ip̃a rex nã stare
ordine putant quo cõfuso ꝑitura sunt oĩa. sic or̃o carens hac uirtute tumultuetur
necesse est ⁊ sine rectore fluitet.⁊ ne cohereat sibi multa repetat multa trãseat
uelut nocte ĩ ignotis locis erians nec intio nec fine ꝓposito casu potius ꝙ cõsi¬
ĩ om̃s mate.ias ullo m̃o poss nõ tã paucie cõtigiss. S cu infinite litiu forme fu¬
eunt futureq sint ⁊ tot seculis nulla reꝑta sit causa que ess tota alten similis
Sapiat opo:tet actor ⁊ uigilet ⁊ iueniat ⁊ uidicet ⁊ cõsiliu a se ip̃o petat.
Neq inficiam eo queda esse que demõstrari possint eaq non õmitta. Sit igit᷑
ut supͣ significaui diuisio reꝵ pluriu ĩ singulas. Partitio singulaꝵ ĩ sp̃ee. discre

Expanded text:
tus etiam leviter loco moti perdunt quo viguerunt usum, et turbati exercitus sibi ipsi sunt impedimento. nec mihi videntur errare qui ipsam rerum naturam stare ordine putant, quo confuso peritura sint omnia. sic oratio carens hac virtute tumultuetur necesse est et sine rectore fluitet nec cohaereat sibi, multa repetat, multa transeat, velut nocte in ignotis locis errans, nec initio nec fine proposito casum potius quam consiullo modo posset, non tam paucis contigisset. sed cum infinitae litium formae fuerint futuraeque sint et tot saeculis nulla reperta sit causa, quae esset tota alteri similis, sapiat oportet actor et vigilet et inveniat et iudicet et consilium a se ipso petat. neque infitias eo quaedam esse quae demonstrari possint, eaque non omittam. sit igitur, ut supra significavi, divisio rerum plurium ex singulas, partitio singularum ex partes discre
Abbreviated transcription (Latin):
medici quoq ut remedia ꝓinde ꝑseuerent adhibe̾ uł desinant ut illa ⁊
põt. Ne illud quide ignorare aduocatu uolo quo queq ordine probatio
apud Iuclice ꝓferenda cuiꝰ rei cadem ĩ argumentis rõ est.: ut potentissi
prima ⁊ sũma ponantur. Illa eni ad credendu preparant iudicem. h
pro uincianduz
pͥ ͣ pR O nr̃a facultate tractatis nõ dubitassem ꝓtinus ad dispi¬
nem que orcdine ip̃o sẽquitur. nisi uereier ne qm̃ fuerũt qui Ir¬
opinone adeo partibus oꝑis huius õibus cõnexus ac mixtus est ut
sentẽciis quide aut uerbis salte singulis possit separari. nec magil
ditu ꝙͣ gustus aut odor. Ideoq nos quid in quaq re sequendu ca
sit docemus ac deinceps docebimus ut ad ea uidiciu duigatur.s
docentur. Nec multu a iudicio credo distart cõsiliu. nisi ꝙ illud oñ

Expanded text:
hoc medici quoque, ut remedia proinde perseverent adhibere vel desinant, ut illa rhoc medici quoque, ut remedia proinde perseverent adhibere vel desinant, ut illa rt. ne illud quidem ignorare advocatum volo, quo quaeque ordine probatio sit apud iudicem proferenda; cuius rei eadem quae in argumentis ratio est, ut potentissima prima et summa ponantur. illa enim ad credendum praeparant iudicem, haec ad pronuntiandum. his pro nostra facultate tractatis non dubitassem transire protinus ad dispositionem, quae ordine ipso sequitur, nisi vererer ne, quoniam fuerunt qui opinione adeo partibus operis huius omnibus connexus ac mixtus est, ut ne a sententiis quidem aut verbis saltem singulis possit separari, nec magis arte traditur quam gustus aut odor. ideoque nos, quid in quaque re sequendum cavendumque sit, docemus ac deinceps docebimus, ut ad ea iudicium dirigatur. docentur. nec multum a iudicio credo distare consilium, nisi quod illud o
Abbreviated transcription (Latin):
ceteris fides. siue unu mitior solet poena irrogari u̾ecundie.Nlam culpa p̃ẜti dep̃.¬
hensam ꝑtinacite: tueri culpa altera est. Cu stat acies multi ĩ rem cõsilii atq
artis est: ut errante aduersauu trahas et ire ꝙͣ longissime cogas ut uane in¬
teu spe exuset. Ideo quedam bene dissimulantui instrumẽta et faciunt pr¬
bationibus nr̃is autoritatẽ postulando. E rpedit etia aliquid adueisano qi
pro se putet quod apprehendens mauis aliquid cogatur dimittẽ alias inte
res ꝓponẽ quaꝵ utr̃alib male sit electurus. Quod ĩ altercatione fit potentĩ
in actione qr nulla nobis respondemus in hac adu̾sariui.q. confessu tenc
Est ĩ primi s acuti uidere quo udex dicto moueatur quid respuat. Quoi
tu sepissime et aliq̃n ẽt dicto aliquo factoue eius d̾p̃benditui ⁊ ĩstare ꝓl

Expanded text:
ceteris fides, sive unum, mitior solet poena irrogari verecundiae. nam culpam praesertim depreceteris fides, sive unum, mitior solet poena irrogari verecundiae. nam culpam praesertim deprehensam pertinaciter tueri culpa altera est. dum stat acies, multi res consilii atque artis est, ut errantem adversarium trahas et ire quam longissime cogas, ut vana interim spe exultet. ideo quaedam bene dissimulantur instrumenta. instant obationibus nostris auctoritatem postulando. expedit etiam dare aliquid adversario quod pro se putet, quod apprehendens maius aliquid cogatur dimittere; duas interim res proponere quarum utramlibet male sit electurus; quod in altercatione fit potentius quam in actione, quia in illa nobis ipsi respondemus, in hac adversarium quasi confessum tenemus. est inprimis acuti videre, quo iudex dicto moveatur, quid respuat; quod et vultu saepissime et aliquando etiam dicto aliquo factove eius deprehenditur. et instare
Abbreviated transcription (Latin):
genter queq aut ex diuerso dici. aut responde:i a nobis possint. Nõnunꝙͣ tamen solet
hoc quoq esse artis genus. ut quedam ĩ actione dissimulata subito ĩ altercãdo p̃ferã¬
tur et ĩ opinatis e:uptionibue. aut ex ĩsidiis citissimo facto simillimu. Id aũt faciẽdũ
est cui r̾nderi non stati sit potuerit aũt. si tp̃s ad disponendu fuiss. Nam quod fi¬
delite: fumu est a primis stati actionibus arupe optimu est q̃ sepus diutiusq di¬
catur. Illud uir saltez p̃cipiendu udetu ne tirbidus et clamosus tm̃ sit altercator
et quales facti sunt qui lr̃as nesciunt. Nam imꝓbitas licet adu̾sario mo lesta sit
iudici iusa est. Nocet etia diu pugna ĩ his que optineie nõ possis. Nam ubi unci
necesse est expedit cedere quia si uel plura sunt de quibus queritur faciliorent in

Expanded text:
genter, quae aut ex adverse dici aut responderi a nobis possunt. nonnunquam tamen solet genter, quae aut ex adverse dici aut responderi a nobis possunt. nonnunquam tamen solet hoc quoque esse artis genus, ut quaedam in actione dissimulata subito in altercando proferantur; est inopinatis eruptionibus aut incursioni ex insidiis factae simillimum.  cui responderi non statim possit, potuerit autem, si tempus ad disponendum fuisset. nam quod fideliter firmum est a primis statim actionibus arripere optimum est, quo saepius diutiusque dicatur. illud vix saltem praecipiendum videtur, ne turbidus et clamosus tantum sit altercator, et quales faceti sunt, qui litteras nesciunt. nam improbitas, licet adversario molesta sit, iudici invisa est. nocet etiam diu pugnare in iis quae obtinere non possis. nam , ubi vinci necesse est, expedit cedere; quia, sive plura sunt de quibus quaeritur, facilior erit in
Abbreviated transcription (Latin):
contra turbantes andendu et impudicicie fortiter resistendu. Sunt eni quida pre¬
duri in hoc oris ut aut obstrepant ingenti clamore ⁊ medios ẜmones intercipiant
et oĩa ĩ tumultu cõsidant quos ut nõ iitari sic acrite ꝓpulsa:e oportebit ⁊ ip̃oꝵ
imꝓbitas retundenda et Iudices uel p̃otate s mag̾ratus appellandi frequenter ut
loq̃ndi uices ẜuentur. Nlam est resaĩ iacentis ⁊ mollis supra modu frontis. fallit
acumen quod sine dubio ex arte nõ uenit. Natura eĩ nõ docetu arte tamẽ adiuuat᷑
In qua p̃cipuu est sempe: id in oculis hĩe de quo queritur et quod uolumꝰ efficere
Quia ꝓpositu tenentes in rixam non ibimus nec cause debita tp̃ra cõuiciando cõ¬
teremus Gaudebimusq si ħ adue. sauꝰ facit. oĩa tp̃ra fere parata sunt medictatis dili¬

Expanded text:
contra turbantes audendum et impudentiae fortiter resistendum. sunt enim quidam praecontra turbantes audendum et impudentiae fortiter resistendum. sunt enim quidam praeduri in hoc oris, ut obstrepant ingenti clamore et medios sermones intercipiant et omnia tumultu confundant, quos ut non imitari sic acriter propulsare oportebit, et ipsorum improbitatem retundendo, et iudices vel praesidentes magistratus appellando frequentius, ut loquendi vices serventur. Non est res animi iacentis et mollis supra modum frontis, fallitq plurimum acumen, quod sine dubio ex arte non venit natura enim non docetur, arte tamen adiuvatur. In qua praecipuum est, semper id in oculis habere, de quo quaeritur et quod volumus efficere; quod propositum tenentes nec in rixam ibimus nec causae debita tempora conviciando conteremus gaudebimusque, si hoc adversarius facit. omni tempore fere parata sunt meditatis dili
Abbreviated transcription (Latin):
s nondiligente: m̃o s etia familiarite nos nosse causas. tunc ĩ alte. catione marime
necessar in est oĩu ꝑsonaꝵ ĩstrumẽtoꝵ tp̃ꝵ locoꝵ hr̃e noticia. alioquin et tacendũ
eigo sepe ⁊ aliis subicientib ple:unq aute studio loquẽdi fatue. m̃o accedendum
Quod nmnꝙ̃ accidit ni nr̃a crudelitate aliena studia erubescimus. neq tm̃ his ip̃is
citos exclamantes ut Iuder audiat. Contrauu id esse quod ad moneatu sciat ille
qui ꝓnunciatu:us est ĩ causa malu quod tacetu: Quare bonus altercator uitio iracũ¬
die careat. Nullus eni rationi magis obstat affectus ⁊ ft.e extra causa plerũq de¬
formia cõnitia face̾ ac meceri cogit. ⁊ ip̃o s nõnunꝙͣ iudices incitat. Alelio modera¬
eleuanda ridenda sunt. Nec usꝙ plus loci recipit urbanitas odiu mordet. ⁊pudor¬

Expanded text:
s non diligenter modo sed etiam familiariter nosse causas, tum in altercatione maxime s non diligenter modo sed etiam familiariter nosse causas, tum in altercatione maxime necessarium est, oerit saepe et aliis subiicientibus plerumque autem studio loquendi fatue modo accedendum; quo nonnunquam accidit, ut nostra credulitate aliena stultitia erubescamus. neque tantum cum his ipsis osque ira percitos exclamantes, ut iudex audiat contrarium id esse, quod admoneatur, sciatque ille, qui pronuntiaturus est in causa, malum quod tacetur. Quare bonus altercator vitio iracundiae careat; nullus enim rationi magis obstat adfectus et fert extra causam plerumque et deformia convicia facere ac mereri cogit et in ipsos nonnunquam iudices incitat. melior moderaelevanda, ridenda sunt; nec usquam plus loci recipit urbanitas. ho
Abbreviated transcription (Latin):
tis cõtinentur asprima ĩ hac ꝑte dimicatio est. nec alibi dixeris magis mucrone pugͣri.
Nam et ĩfitiissima queq memorie Iudicis ĩculcanda sũt et p̾standu quicqd in acti¬
one ꝓmisimus ⁊ refellenda mendacia. Nusꝙ est deniq qui cognoscit ĩtentior nec im¬
merito. Quida ꝙͣꝙͣ m dicendo mediotres hac tamẽ alte:candi prestantia meruierunt
nomẽ pronoꝵ At quida litigatoribus usi ullu m̃o ambiciosu detlamandi sudore pre¬
stitisse contenti eu turba laudantin d̾stituunt subselia pugna dctrectoria impitis ac
uocari alioe ad ꝓbatione. Que si diiudenda sit officia. hoc terte magis necessariu est
pudenduq cletu si plu s litigantibus ꝓsunt minores ĩ publicii certe Iudiciis uox t¬
ue: saui manus exigenda. Quare cu ĩ om̃i ꝑte huiusce officiu pliramu facit tota¬

Expanded text:
tis continentur, asperrima in hac parte dimicatio est, nec alibi dixeris magis mucrone pugnari. tis continentur, asperrima in hac parte dimicatio est, nec alibi dixeris magis mucrone pugnari. nam et firmissima quaeque memoriae iudicis inculcanda sunt et praestandum quidquid in actione promisimus et refellenda mendacia. nusquam est denique qui cognoscit intentior. nec immerito quidam quanquam in dicendo mediocres hac tamen altercandi praestantia meruerunt nomen patronorum. At quidam litigatoribus suis illum modo ambitiosum declamandi sudorem praestitisse contenti cum turba laudantium destituunt subsellia pugnamque illam decretoriam impadvocari alios ad probationem. quae si dividenda sunt officia, hoc certe magis necessarium est, pudendumque dictu, si plus litigantibus prosunt minores. In publicis certe iudiciis vox versarii manus exigenda. Quare cum in omni parte huiusce officii plurimum facit, tota
Abbreviated transcription (Latin):
stat enii aut ĩtentione aut depulsione de quibus satis traditu est Quia ꝗcꝗd
in actione ꝓpetua cuca ꝓbationes utile est id et ĩhac breui atq concisa prosi
necesse est Neq alia dicuntu ĩ eltercatione s alite aut ĩter:ogãdo aut res¬
pondendo cuius rei fere oĩs obẜuatio ĩ illo testiu loco excussa nobie. ẽ. Tamen
quia latiuis hoc opus opus aggressi famus neq ꝑfectue. orator sine hac ux¬
tute dici potest paululu impendamꝰ hiuic qͣ peculiaru ⁊ ope. Que quidem i qui¬
busdam causis ad Uictoria uł płimu ualet. Nam ut ĩ qualitate gn̾ali in qua recte ne
runq satis erplicat. ⁊ oĩa pene ĩ quibus de facto constat aut cõiectura artificiali r̃one
colligitu ita ĩ his causis que sunt freq̃ntissime queue solis ex arte ꝓbationib ułmix¬

Expanded text:
stat enim ex intentione ac depulsione, de quibus satis traditum est; quia, quidquid stat enim ex intentione ac depulsione, de quibus satis traditum est; quia, quidquid in actione perpetua circa probationes utile est, idem in hac brevi atque concisa prosit necesse est. neque alia dicuntur in altercatione, sed aliter, aut interrogando aut respondendo. cuius rei fere omnis observatio in illo testium loco excussa nobis est. tamen quia latius hoc opus aggressi sumus neque perfectus orator sine hac virtute dici potest, paululum impendamus huic quoque peculiaris operae, quae quidem in quibusdam causis ad victoriam vel plurimum valet. nam ut in qualitate generali, in qua rectene rumque satis explicant et omnia paene, in quibus de facto constat aut coniectura artificiali ratione colligitur, ita in iis causis, quae sunt frequentissimae, quae vel solis extra artem probationibus vel mix