comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. putate maliciã: qͦmͦ ignẽ. Incendere
uis aliud aliqͥd: illud qđ ad moues pͥus
ardet Nisi ardeat ñ incendit: Facula. ẽ
Hanc faculã appones ut aliqͥd incendat.
nunqͥd ñ ipsa facula quã apponis prior
ardet. ut aliud possit incendere Mali¬
cia gͦ ꝓcedit exte. & quẽ pͥus uastat
nisi te  Quo ꝓfundit ramũ lȩdit. ubi
radicẽ habet ñ lȩdit: Equidẽ dico. qđ
malicia tua ut alteri ñ noceat fieri po¬
test ut autẽ tͥ ñ noceat: ñ potest. Nã qͥd¬
nocitũ.ẽ scõ uiro iob de quo pͣlocuti su¬
mus: Quomͦ in alio psalmo dr̃: Sicut
nouacula acuta fecisti dolũ. Quid fit
de acuta nouacula: Capilli. res suꝑflue
decidunt᷑. Quid gͦ facisei quẽ uis nocere.
si nequaquã tͥ ad malũ consentiat: Cui
uis nocere. ñ malicia tua nocitura. ẽ. sed
sua. Si autẽ intꝰ ipse malicia careat. & cor
mundũ subdat illi uocidicenti. salus tua
ego sũ. forinsecus oppugnas. interiorem

Expanded text:
esse putate malitiam, quomodo ignem. Incendere esse putate malitiam, quomodo ignem. Incendere vis aliquid: illud quod admoves, prius ardet, nisi ardeat, non incendit. Facula est, hanc faculam apponis ut aliquid incendat: numquid non ipsa facula quam apponis, prior ardet, ut aliquid possit incendere? Malitia ergo procedit ex te, et quem prius vastat nisi te? Quo profunditur ramum laedit, ubi radicem habet non laedit? Et quidem dico, quod malitia tua ut alteri non noceat fieri potest: ut autem tibi non noceat, fieri non o viro Job, de quo praelocuti sumus? Quomodo in alio psalmo dicitur, Sicut novacula acuta fecisti dolum . Quid fit de acuta novacula? Capilli, res superfluae deciduntur. Quid ergo facis ei quem vis nocere? Si nequam tibi ad malum consentiat cui vis nocere, non malitia tua ei nocitura est, sed sua: si autem intus ipse malitia careat, et cor mundum subdat illi voci dicenti, Salus tua ego sum, forinsecus oppugnas, interiorem
Abbreviated transcription (Latin):
chil nocui. Uano expbrauer̃ animã meã.
Quid ẽ. uanoꝰ Fal sũ dicentes nichil ꝓban-¬
tes. Ueniat illis muscipula quã ignorañ.
Magnifica retributio. nichil iustius. Illi
absconder̃ muscipulã ut ego ignorarẽ.
illis uemat muscipula quã ignorant: Nã¬
& ego scio muscipulã ipsors. Quȩ autẽ¬
illis muscipula uentura. ẽ: Illa quã
ignorant. Audiamꝰ neforte dicat. Illa
ueniat illis muscipula quã ignorant.
Forte aliã illi absconder̃. alia illis uentu¬
ra. ẽ: Non. Sed qͥd: Criniculis peccato¬
rũ suoꝵ unꝰ qͥsq constringit᷑ Inde deci¬
piuntꝰ. unde deciꝑe uoluer̃. Inde illis
nocebit᷑ unde nocere conatist. Sequitꝰ
enĩ. Et captio quã occultauer̃ cõp̃hen¬
dat eos Tanquã si qͥsquã ueneni calicẽ
foderat ambulans eadẽ uia. prior il-¬
luc cadat. Prorsus fr̃s mei ttacredite.
ita certi estote. ita si. ẽ. in uob̃ excellen¬
tior prudentiȩ ratio uitȩ. atq ꝑspicite.
Nemo malus ñ sibi prius nocet Sic enĩ

Expanded text:
meam. Quid est, vane? Falsa dicentes, nihil probantes. Veniat illis muscipula, quam ignorant. Magnifica retributio, nihil justius. Illi absconderunt muscipulam, ut ego ignorarem: illis veniat muscipula, quam ignorant. Nam ego scio muscipulam ipsorum. Quae autem muscipula illis ventura est? Illa quam ignorant. Audiamus ne forte dicat illam: Veniat illis muscipula, quam ignorant. Forte aliam illi absconderunt, alia illis ventura est? Non: sed quid? Criniculis peccatorum suorum unusquisque constringitur . Inde decipiuntur, unde decipere voluerunt. Inde illis nocebitur, unde nocere conati sunt. Sequitur enim: Et captio quam occultaverunt, comprehendat illos. Tanquam si quisquam veneni calicem foderat, ambulans ea via prior illuc cadat. Prorsus, fratres mei, ita credite, ita certi estote: ita si est in vobis excellentior prudentiae ratio, videte atque perspicite: Nemo malus non sibi prius nocet. Sic enim
Abbreviated transcription (Latin):
meã Respice adhomines. orate inqͥt ꝓ
inimicis ur̃is. Sed hic ꝓphetia ẽ. & quȩ
figura optandi dicit᷑. animo ꝓphetandi
explicat᷑ Illud fiat & illud fiat nichil
est aliud quã hoc & hoc futurũ ẽ. Sicgͦ
audite ꝓpħam. Confundant᷑ & reuere¬
ant᷑ requirentes animã meã. Quid ẽ.

Expanded text:
meam. Respice ad homines. Orate, inquit, pro meam. Respice ad homines. Orate, inquit, pro inimicis vestris . Sed hic prophetia est. Et quae figura optandi dicuntur, animo prophetandi explicantur. Illud fiat et illud fiat, nihil est aliud quam hoc et hoc futurum est. Sic ergo audite prophetiam: Confundantur et revereantur requirente
Abbreviated transcription (Latin):
causa illius scĩ uiri iob. qͥa & ipse diabolꝰ
auferendihȩc ñ habet potestatẽ. nisi cũ
accepit a sũma illa potestate. Inuidere
pocu̾it scõ. nocere nunqͥd potuit: Accusa¬
re potuit. damnare nunqͥd potuit:
N unqͥd ualuit aliqͥd tollere: nunqͥd uł
unguẽ. nunqͥd uł capillũ lȩdere. nisidõ
diceret mitte manũ tuã: Quid ẽ mitte
manũ tuã: Da potestatẽ. Et accepit Ille
tẽptauit. ille tẽptatꝰ. ẽ. Tẽptatꝰ tam̃ ui¬
cit: tẽptator uictꝰ ẽ. Ds̃ enĩ qͥdiabolo
ꝑmiserat ut illa tolleret: illũ seruũ su¬
ũ interius ñ deserebat. & ad ipsũ diabo¬
lũ suꝑandũ. animã serui sui frameã sibi
fecerat. Quantũ ualet hoc: Uictus
ctꝰ .ẽ. a diabolo ꝑmulierẽ: hic uicit
diabolũ & mulierẽ. Locuta es inqͥt sic̃
una ex insipientib mulierib Si bona
Quã bene audierat. salus tua ego sũ. Con¬
fundant᷑ & reuereant᷑ reqͥrentes animã

Expanded text:
causa viri illius sancti Job: quia et ipse diabolus causa viri illius sancti Job: quia et ipse diabolus auferendi haec non habet potestatem, nisi cum acceperit a summa illa potestate. Invidere potuit sancto, nocere numquid potuit? Accusare potuit, damnare numquid potuit? Numquid valuit aliquid tollere, numquid vel unguem, numquid vel capillum laedere, nisi Deo diceret, Mitte manum tuam ? Quid est, Mitte manum tuam? Da potestatem. Accepit. Ille tentavit, ille tentatus est. Tentatus tamen vicit, tentator victus est. Deus enim qui diabolo permiserat ut illa tolleret, illum servum suum interius non deseruerat, et ad ipsum diabolum superandum animam servi sui frameam sibi fecerat. Quantum valet hoc? De homictus est a diabolo per mulierem, hic vicit diabolum et mulierem. Locuta es, inquit, tanquam una ex insipQuam bene audierat: Salus tua ego sum! 8. Confundantur et revereantur requirentes animam
Abbreviated transcription (Latin):
nes ft̃ rerũ t̾renarũ. in nouo aut̃ regni
cȩloꝵ. Peraq p̃cepta dm̃ colendi. & re¬
cte uiuendi. ipsa st̃ & ibi & hic Sed qͥa
ꝓmissio ibi alia uidet᷑ alia hic: iubentis
impiũ & oboedientia seruientis eadẽ ẽ.
sedđ merces quasi ñ. ẽ. eadẽ: & enĩ illis
dictũ . ẽ. ut accipiatis t̾rã ꝓmissionis.
ut in illa regnetis. ut inimicos ur̃os
supetis. ut ab eis ñ sub iugemini ut om¬
nia uob̾ ab undent in hac t̾ra. ut filios
ꝓcreetis. Hȩc t̾rena ꝓmissa st̃. sed tam̃
figurata: Fac aliqͦs sic illã acciꝑe quomꝰ
ꝓmissa st̃. & uere multisic acceper. Nã da¬
ta ẽ tra filiis isrł. datȩ st̃ ditiȩ. dati st̃
filii & sterilib & aniculis rogantib dm̃.
de illo solo p̃sum̃tib. aliũ sibi adiutorẽ
nec ad ista quęrentib Uocẽ dñ incorde
audierꝰ. salus tuaego sũ. Si adȩt̾na. qua¬
re ñ ad tẽporalia: Ostendit hoc ds̃ in

Expanded text:
nes sunt rerum terrenarum; in Novo autem, regni nes sunt rerum terrenarum; in Novo autem, regni coelorum. Pleraque praecepta Deum colendi et recte vivendi, ipsa sunt et ibi et hic: sed quia promissio ibi alia videtur, alia hic; jubentis imperium et obedientia servientis eadem est, sed merces quasi non est eadem. Etenim illis dictum est, ut accipiatis terram promissionis, ut in illa regnetis, ut inimicos vestros superetis, ut ab eis non subjugemini, ut omnia vobis abundent in hac terra, ut filios procreetis . Haec terrena promissa sunt, sed tamen figurata. Fac aliquos sic illa accipere quomodo promissa sunt: et vere multi sic acceperunt. Nam data est terra filiis Israel, datae sunt divitiae, dati sunt filii et sterilibus et aniculis rogantibus Deum, et de ipso solo praesumentibus, et alium sibi adjutorem nec ad ista quaerentibus. Vocem Domini in corde audierunt: Salus tua ego sum. Si ad aeterna, quare non ad temporalia? Ostendit hoc Deus in
Abbreviated transcription (Latin):
tauͦ scłaria & tẽporalia ad demones
ptinent. & ad potestates illas tenebra-
rũ harũ. Dicendo hȩc. quando amore im¬
plicant᷑ harũ rerũ dimittunt dm̃. quasi
ad quẽ ista ñ ꝑtinent. & quȩr̃ nefandis
sacrificus acnescio quib remediis. aut
nescio qua hominũ illicita ꝑsuasione ꝓ-¬
uidere sibi qđ tẽporale. ẽ. ueluti pecu-¬
niã. uxorẽ. filios. & siqua st̃ quȩ huma-¬
nã uitã aut consolant᷑ transeuntẽ aut
impediunt ambulantẽ. Contra istã
opinionẽ diuina ꝓuidentia uigilante.
ut ostenderet ds̃ ad se ꝑtinere ista om̃ia.
& insua. eẽ potestate. ñ solũ ȩt̾na quȩ in
futurũ ꝓmisit. uerũ etiã tẽporalia quȩ
in t̾radat. quib uoluerit qͣndo uoluerit.
opportune sciens cui det. cui ñdet. tanꝗ
medicꝰ medicam̃ta. sciens melius morbũ
egroti quã ipse egrotꝰ. ut gͦ hoc dĩ osten¬
deret: distribuit tẽpora ueteris & noui
testam̃ti. Inuetere testam̃to ꝓmissio¬

Expanded text:
ularia et temporalia ad daemones pertinent, et ad potestates illas harum tenebrarum. Dicendo haec, quando amore implicantur harum rerum, dimittunt Deum, quasi ad quem ista non pertineant; et quaerunt nefandis sacrificiis, ac nescio quibus remediis, aut nescio qua hominum illicita persuasione, providere sibi quod temporale est, veluti pecuniam, uxorem, filios, et si qua sunt quae humanam vitam aut consolantur transeuntem, aut impediunt ambulantem. Contra istam opinionem divina providentia vigilante, ut ostenderet Deus ad se pertinere ista omnia, et in sua esse potestate, non solum aeterna quae in futurum promisit, verum etiam temporalia quae in terra dat quibus voluerit, et quando voluerit opportune, sciens cui det, cui non det, tanquam medicus medicamenta, sciens melius morbum aegroti quam ipse aegrotus: ut ergo Deus hoc ostenderet, distribuit tempora Veteris et Novi Testamenti. In Veteri Testamento promissio
Abbreviated transcription (Latin):
uł hoc forte facit ut expectet donec lu¬
ceat. Sed ibi. ẽ. angłs dnĩ ꝑsequens eos
Hȩc cis futura pͣdixit. ñ quasi ut eueni¬
rent optauit. Quanquã & ꝓpħa in spũ
dĩ sic eadicat. qͦmͦ illa ds̃ facit certo iu¬
dicio bono. iusto. scõ. tranquillo. ñ ꝑ¬
turbata ira. ñ amaro ⁊elo. ñ animo ini¬
miciciarũ exercendarũ. sed iusticia ui¬
tiorũ puniendorũ. Ueruntam̃ ꝓphetia
to: Audi quo merito. Qm̃ gratis abscon¬
der̃ mͥ muscipulã corruptionis suȩ
In ipso capite nr̃o attendite. Hoc fecer̃
iudei. absconder̃ muscipulȩ suȩ corru¬
ptionẽ. Cui absconder̃ muscipulã:
Qui uidebat corda abscondentiũ. Sed tam̃
erat int̾ illos ignoranti similis quasi fal
cturi eramꝰ. ut sine dubio falleremur.
lle uidebat & traditorẽ suũ & elegit
illũ magis ad opus necessariũ. Illius
malo magnũ bonũ oꝑatꝰ.ẽ. & tam̃ int̃
duodecĩ electꝰ.ẽ. ne ipse duodecimꝰ tã

Expanded text:
vel hoc forte facit, ut exspectet donec luvel hoc forte facit, ut exspectet donec luceat: sed ibi est angelus Domini persequens eos. Haec eis futura praedixit, non quasi ut evenirent optavit. Quanquam et Propheta in spiritu Dei sic ea dicat, quomodo illa Deus facit, certo judicio, bono, justo, sancto, tranquillo, non perturbatus ira, non amaro zelo, non animo inimicitiarum exercendarum, sed justitia vitiorum puniendorum; verumtamen prophetto? Audi, quo merito: Quoniam gratis absconderunt mihi muscipulae suae corruptionem. In ipso capite nostro attendite, hoc fecerunt Judaei, absconderunt muscipulae suae corruptionem. Cui absconderunt muscipulam? Qui videbat corda abscondentium. Sed tamen erat inter illos ignoranti similis quasi fallcturi eramus, ut sine dubio falleremur. Ille videbat traditorem suum, et elegit illum magis ad opus necessarium. Illius malo magnum bonum operatus est: et tamen inter duodecim electus est, ne ipse duodenarius tam
Abbreviated transcription (Latin):
sic tͥ debent. eẽ tanquã stabulũ uiato¬
ri ñ tanquã doniꝰ habitatori. memĩto
pegisse te aliqͥd. restare aliqͥd. diuere¬
tsscte ad refectionẽ. ñ ad defectionẽ.
Sunt qͥdicant. Ds̃ bonꝰ magnꝰ sũmꝰ. inui¬
sibilis. eternꝰ incorruptibilis. uitã
et᷑nã nob̾ daturus. ẽ: & illã incorru

Expanded text:
sic tibi debent esse tanquam stabulum viatosic tibi debent esse tanquam stabulum viatori, non tanquam domus habitatori. Memento peregisse te aliquid, restare aliquid: divertisse te ad refectionem, non ad defectionem. 7. Sunt qui dicunt: Deus bonus, magnus, summus, invisibilis, aeternus, incorruptibilis, vitam aeternam nob
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ meũ. De creatura mͥ salus suggeri¬
tur. abipso ẽ. & si leuo oculos meõs in
montes unde ueniat auxiliũ mͥ. ñ ta¬
men a montib. sed auxiliũ meũ adño
qͥ fecit cȩlũ & t̾rã In ipsis tẽporalib
angustuis ꝑ hominẽ subuenit ds̃: salus
tua ipse . ẽ: ꝑangłm subuenit ds̃. salꝰ
tua ipse. ẽ. Om̃ĩa illi subiecta st̃. & ad
istã quidẽ uitã tẽporalẽ subuenit. alii
inde. alii inde. ȩt̾nã uitã ñ dat nisi de
se. Ecce in angustiis constituto ñ sub est
qđ quȩris. seđ ad est quẽ quęris. & illũ
quȩre qͥ deesse nunꝗ potest:. Subtrahunt᷑
quȩ dedit. nunqͥd subtrahit᷑ qͥ dedit:
Reddant᷑ quȩ dederat. nunqͥd ipsȩ sunt
diuitiȩ. cũ reddita fuerint illa & ñ
ille qͥ subtraxerat ꝓbando & reddidit
consolando: Consolat᷑ enĩ quando nob̾
ista ñ desunt. consolat᷑ tanquã in uia.
Sed si & nos intelligamꝰ uiã. qͥa tota ista
uita. & om̃ia quib uteris in hac uita

Expanded text:
m meum. De creatura mihi salus suggeritur; ab ipso est: et si levo oculos meos in montes, unde veniat auxilium mihi; non tamen a montibus, sed auxilium meum a Domino qui fecit coelum et terram . In ipsis temporalibus angustiis per hominem subvenm subvenit Deus; salus tua ipse est. Omnia illi subjecta sunt, et ad istam quidem vitam temporalem subvenit, alii inde, alii inde: aeternam vitam non dat nisi de se. Ecce in angustiis constituto non subest quod quaeris, sed adest quem quaeris. Et illum quaere qui deesse nunquam potest. Subtrahantur quae dedit; numquid subtrahitur qui dedit? Reddantur quae dederat; numquid ipsae sunt divitiae cum reddita fuerint illa, et non ille qui subtraxerat probando, et reddidit consolando? Consolatur enim quando nobis ista non desunt. Consolatur tanquam in via, sed si nos intelligamus viam: quia tota ista vita, et omnia quibus uteris in hac vita,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a aut qͥd potest. nisids̃ illã teneat &¬
pugnet de illa: Nã quȩ libet optime
facta framea. si ñ habeat bellatorẽ: ia¬
cet. Dixeramꝰ autẽ in armis nr̃is ñ quasi
aliqͥd fixũ accipidebere. ut qđ est res
ipsa aliud ẽẽ ñ posset. Sic & in armisdĩ
inuenimꝰ. Ecce animã iusti dicit frameã
dĩ iterũ dicit animã iusti ẽẽ. sedẽ dĩ.¬

Expanded text:
nostra, aut quid potest, nisi Deus illam teneat et nostra, aut quid potest, nisi Deus illam teneat et pugnet de illa? Nam quaelibet optime facta framea, si non habeat bellatorem, jacet. Dixeramus autem in armis nostris, non quasi aliquid fixum accipi debere, ut quod est res una, ipsa aliud esse non possit: sic et in armis Dei invenimus. Ecce animam justi dixit frameam Dei: iterum dicit anima
Abbreviated transcription (Latin):
apłm uidemꝰ dixisse quodã loco loricã
fidei. & alio loco dixisse scutũ fidei.
Ergo ipsa fides. & lorica potest esse & scu¬
tũ. Scutũ gͦ. ẽ. qͥa tela inimicorũ exci¬
pit & repellit. lorica. ẽ. qͥa interiora
tua transfigi ñ sinit. hȩc arma st̃ ani
ma nr̃a. dẽ qua legimꝰ quodã in loco.
Erue ab impiis animã meã. frameã tuã
ab inimicis manꝰ tuȩ. Qđ suꝑius dixit
ab impiis. hoc sequenti uersu abinimicis
manꝰ tuȩ. Et qđ suꝑius dix̃ animã meã:
hoc sequenti uersũ frameã tuã id ẽ. gla¬
&iũ tuũ. Ergo frameã dĩ. dicit animã suã
Frue inqͥt ab impiis animã meã id ẽ. ab
inimicis manꝰ tuȩ erue frameã tuã. App̃-¬
hendis enĩ animã meã. & debellas inimi¬
cos meos. Et qͥd . ẽ. anima nr̃a quãuis splen¬
dida. quãuis ꝓducta. quãuis acuta. quã¬
uis uncta quãuis luce sapientiȩ & cho-¬
ruscatione uibrata: Quid. ẽ. ipsa anima

Expanded text:
Apostolum videmus dixisse quodam loco, loricam Apostolum videmus dixisse quodam loco, loricam fidei , et alio loco dixisse scutum fidei. Ergo ipsa fides, et lorica potest esse et scutum: scutum est, quia tela inimicorum excipit et repellit; lorica est, quia interiora tua transfigi non sinit. Haec arma nostra: Dei autem quae? Legimus quodam in loco: Erue ab impiis animam meam, frameam tuam ab inimicis manus tuae . Quod superius dixit, ab impiis; hoc sequenti versu, ab inimicis manus tuae; et quod superius dixit, animam meam; hoc sequenti versu, frameam tuam, id est, gladium tuum. Ergo frameam Dei dixit animam suam: Erue, inquit, ab impiis animam meam; id est, ab inimicis manus tuae erue frameam tuam. Apprehendis enim animam meam, et debellas inimicos meos. Et quid est anima nostra, quamvis splendida, quamvis producta, quamvis acuta, quamvis uncta, quamvis luce sapientiae et coruscatione vibrata? Quid est ipsa anima
Abbreviated transcription (Latin):
luntatis cuȩ coronasti nos Arma aut̃
eiꝰ quib ñ solũ nos muniat. sed etiã ꝑ¬
cutiat inimicos: si bene ꝓfecerimus.
& nos erimꝰ. Sic̃ enĩ nos ut armem᷑ ab
illo habemꝰ. sic ipse armat᷑ de nobis.
Sed ipse armat᷑ de his qͦs fecit. nos de
his armam᷑ quȩ ab ipso accepimꝰ qͥ nos
fecit. Dicit enĩ quodã loco arma nr̃a
apłs scutũ fidei & galeã salutis. &
gladiũ sp̃s qđ ẽ. uerbũ dĩ Armauit
nos talib armis qualib auditis. lau¬
dabilib & inuictis. in supabilib &
splendidis. sp̃ualib sane atq inuisi¬
bilib. qͥa & hostes inuisibiles expugna¬
mus. Si uides hostẽ cuũ: uideantur
putetis sic. eẽ. ut quasi qđ scutũ ẽ. sẽp
scutũ sit. aut qđ galea .c̃. sẽ ꝑ galea sĩt.
aut quȩ lorica. ẽ. sẽp̃loricãsit. Inistis
enĩ armis corporalib ita.ẽ. Quanquã
& de ferro que fiunt mutari possint:
ut ex gladio fiat securis. Nã & ipsũ

Expanded text:
luntatis tuae coronasti nos . Arma autem luntatis tuae coronasti nos . Arma autem ejus, quibus non solum nos muniat, sed etiam percutiat inimicos, si bene profecerimus, et nos erimus. Sicut enim nos, ut armemur, ab illo habemus, sic ipse armatur de nobis. Sed ipse de his armatur quos fecit, nos de his armamur quae ab ipso accepimus qui nos fecit. Dicit haec quodam loco arma nostra Apostolus, scutum fidei, et galeam salutis, et gladium spiritus, quod est verbum Dei . Armavit nos talibus armis, qualibus audistis, laudabilibus et invictis, insuperabilibus et splendidis; spiritualibus sane atque invisibilibus, quia et hostes invisibiles expugnamus. Si vides hostem tuum, videantur putetis sic esse, ut quasi quod scutum est, semper scutum sit; aut quod galea est, semper galea sit; aut quod lorica est, semper lorica sit. In istis enim armis corporalibus ita est, quanquam et de ferro quae fiunt mutari possint, ut ex gladio fiat securis: tamen ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
gna. nisi qͥ ab illo acceꝑit qđ cantari
possit. Deniq hoc qđ modo cantamꝰ sp̃u
nos agnoscimꝰ & ipsũ Nec iniuriã faci¬
mus quia dicimꝰ nos & ipsũ. qm̃ cũ. ẽe̾t.
incȩlo sic clamauit. qͥd me ꝑsequeris. cũ
eũ nemo tangeret. & nos int̾ra labora¬
remꝰ. Ergo uocẽ eiꝰ audiamꝰ. nunc corpo¬
ris. nunc capitis. Est enĩ psalmꝰ iste in¬
uocans dm̃ contra inimicos. intribula¬
bulato tunc capite. & tribulato nunc
corpore. tam̃ ꝑ tribulationes omĩb mẽ¬
bris suis dans uitã ȩt̾nã. quã ꝓmitten¬
do desiderabilis factꝰ. ẽ. Iudica inqͥt
dñe nocentes me. expugna expugnan¬
tes me. Si ds̃ ꝓ nob̾. quis contra nos:
Et unde hoc nob prȩstat ds̃: App̃hende
inqͥt arma & scutũ. & exurge in adiu¬
toriũ mͥ. Magnũ spectaculũ. ẽ. uidere
dm̃ armatũ ꝓte. Et quid eiꝰ scutũ. &¬
quȩ armaꝰ Dñe inqͥt alioloco homo
iste qͥ & hic loquit᷑. ut scuto bonȩ uo¬

Expanded text:
gna, nisi qui ab illo acceperit quod cantare gna, nisi qui ab illo acceperit quod cantare possit. Denique hoc quod modo cantamus, Spinos agnoscimus et ipsum. Nec injuriam facimus, quia dicimus nos et ipsum: quoniam cum esset in coelo, sic clamavit, Quid me persequeris ? cum eum nemo tangeret, et nos in terra laboraremus. Ergo vocem ejus audiamus, nunc corporis, nunc capitis. Est enim psalmus iste invocans Deum contra inimicos in tribulabulato tunc capite, tribulato nunc corpore: tamen per tribulationes omnibus membris suis dans vitam aeternam, quam promittendo desiderabilis factus est. 2. Judica, inquit, Domine, nocentes me, expugna impugnantes me. Si Deus pro nobis, quis contra nos ? Et unde hoc nobis praestat Deus? Apprehende, inquit, arma et scutum, et exsurge in adjutorium mihi. Magnum spectaculum est, videre Deum armatum pro te. Et quod ejus scutum? quae arma? Domine, inquit alio loco homo iste qui et hic loquitur, ut scuto bonae vo
Abbreviated transcription (Latin):
caritas ur̃a. Uoluer̃ ut hinc om̃s aliqͥd
audiamꝰ. Ab illo enĩ om̃s audiamꝰ a quo
parit̾ discimꝰ. & incuiꝰ scola condiscipli
sumꝰ. liculus ipsius morã nob̃ ñ facit
Sreuis. ẽ enĩ ad intelligendũ. max ime
nutritis inȩccła dĩ ñ difficilis. Habet
enĩ. Ipsi dauid psalmꝰ. Ergo ipse dauid
int̾pretat᷑ manu fortis uł desiderabilis.
Psalmꝰ gͦ manu forti & desiderabili qui
nr̃am mortẽ uicit. qͥ nob̃ uitã ꝓmisit
nhoc enĩ manu fortis qͥa mortẽ nr̃am
uicit. in hoc desiderabilis. qͥa uitã ȩt̃nã
ꝓmisit. Quid enĩ fortius manu hac
quȩ tetigit loculũ & mortuus resur¬
rexit: Quid fortius manuhac quȩ mun¬
dũ uicit. ñ ferro armata. sed ligno trans¬
fixa: Quid autẽ desiderabilius eo.
quẽ ñ uidentes martẏres mori uolue
runt. ut ad illũ puenire mererent᷑ &
Ergo psalmꝰ illi. illi cor nr̃m. illi lingua
nrã digna cantet. si tam̃ ipse dignabit᷑¬
donare qđ cantet. Nemo illi cantat di¬

Expanded text:
a. Voluerunt ut hinc omnes aliquid audiamus. Ab illo enim omnes audimus, a quo pariter discimus, et in cujus schola condiscipuli sumus. Titulus ipsius moram nobis non facit; brevis est enim, et ad intelligendum, maxime nutritis in Ecclesia Dei, non difficilis. Habet enim, Ipsi David. Psalmus ergo ipsi David: David interpretatur Fortis manu, vel desiderabilis. Psalmus ergo manu forti et desiderabili, qui nostram mortem vicit, qui nobis vitam promisit: in hoc enim manu fortis, quia mortem nostram vicit; in hoc desiderabilis, quia vitam aeternam promisit. Quid enim fortius manu hac, quae tetigit loculum, et mortuus resurrexit ? quid fortius manu hac, quae mundum vicit, non ferro armata, sed ligno transfixa? quid autem desiderabilius eo, quem non videntes martyres, mori volurunt, ut ad illum pervenire mererentur? Ergo psalmus illi, illi cor nostrum, illi lingua nostra digna cantet. Intdonare quod cantet. Nemo illi cantat di
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ pͣdicas ueritatẽ. aut cuiꝰ peccatũ
obiurgas. aut quẽ male uiuentẽ bene ui¬
uendo lȩdis. Sunt quidẽ & isti inimici
nr̃i. & ꝑsequunt᷑ nos. sed alios docemur
inimicos nosse contra qͦs inuisibilit̃ dimi

Expanded text:
quem praedicas veritatem, aut cujus peccatum quem praedicas veritatem, aut cujus peccatum objurgas, aut quem male viventem bene vivendo laedis. Sunt quidem et isti inimici nostri, et persequuntur nos: sed alios docemur inimicos nosse, contra quos invisibil
Abbreviated transcription (Latin):
uult facit de anima nr̃a cũ inmanueiꝰ ẽ.
utat᷑ ea quẽ admodũ uult. Exurgat gͦ.
sic enĩ inuocatꝰ .ẽ. App̃hendat arm̃a. &¬
exurgat in adiutoriũ nob. Unde exur-¬
gat: Alio loco etiã dicit᷑ illi ipsa uoce.
Exurge. quare dormis dnẽ : Et quando
ile dicit᷑ dormire: nosdormimꝰ. & qͣn¬
do ille dr̃ exurgere: nosexcitam᷑. Nã
dñs dormiebat in naui. & idõ fluctuabat
nauis. qͥa dormiebat iħs. Nã si illic uigi¬
laret tħs: ñ fluctuaret nauis. Nauis
tua. cortuũ Iħs innaui. fides incorde.
Si meministi fidei tuȩ: ñ fluctuat cor
tuũ. Si oblitꝰ es fidẽ tuã: dormit xp̃c
Obserua naufragiũ. Ueruntam̃ qđ re-¬
stat fac. ut si dormierat excitet᷑. Dicas
illi. dnẽ exurge. pimus. ut increpet
uentos & fiat tranqͥllitas incorde tuo.
Recedent enĩ om̃s tẽptationes. aut certe
nichil ualebunt quando xp̃c id ẽ fides¬
aut ille quẽ lȩsisti. aut cui fecisti iniuriã.
aut qͥ uult auferre res tuas. aut contra

Expanded text:
de anima nostra. Cum in manu ejus est, utatur ea quemadmodum vult. 3. Exsurgat ergo sic enim invocatus est, apprehendat arma, exsurgat in adjutorium nobis. Unde exsurgat, alio loco etiam dicitur illi ipsa voce: Exsurge, quare obdormis, Domine ? Et quando ille dicitur dormire, nos dormimus: et quando ille dicitur exsurgere, nos excitamur. Nam et Dominus dormiebat in navi; et ideo fluctuabat navis, quia dormiebat Jesus. Nam si illic vigilaret Jesus, non fluctuaret navis. Navis tua, cor tuum: Jesus in navi, fides in corde. Si meministi fidei tuae, non fluctuat cor tuum: si oblitus es fidem tuam, dormit Christus: observa naufragium. Verumtamen quod restat fac, ut si dormierit excitetur; dicas illi: Domine, exsurge, perimus: ut increpet ventos, et fiat tranquillitas in corde tuo . Recedent enim omnes tentationes, aut certe nihil aut ille quem laesisti, aut cui fecisti injuriam, aut qui vult auferre res tuas, aut contra
Abbreviated transcription (Latin):
merauer omĩa ossa mea. ipsi uͦ conside¬
rauer̃ & conspexer̃ me. diuiser̃ sibi
uestim̃ta mea. & suꝑ uestẽ meã miser̃
sortẽ: Iã omĩa ista ante oculos eorũ
fiebant & ñ erat qͥ requireret animã eiꝰ.
Inuocemꝰ gͦ fr̃s. ut dicat animȩ nr̃ȩ. salꝰ
tua ego sũ. & apiat aures eiꝰ ut audiat
dicentẽ. salus tua ego sũ. Dicit enĩ. Sed
quidã obsurdescunt. unde audiunt po¬
tius ꝑsequentes inimicos. Intribulatione
constituti. si aliqͥd de. ẽ. si inangusto. ẽ
anima. in inopia tẽporaliũ: quęrit auxi¬
liũ plerunq a demonib arrepticios
demonũ uult consulere. sortilogos
quęrit. ꝑsecutores illihostes inuisibiles
adierunt. intrauer̃. expugnauer̃. capti¬
uauer̃. uicer̃ dicendo. ñ est salus illi in
dõ eiꝰ Obsurduit contra uocẽ dicentẽ
salus tua ego sũ. Dic animȩ meȩ salus
tua egosũ: ut confundant᷑ & reuereant᷑

Expanded text:
consideraverunt et conspexerunt me; diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam miserunt sortem ? Jam omnia ista ante oculos eorum fiebant, et nemo erat qui requireret animam ejus. Invocemus ergo, fratres, ut dicat animae nostrae: Salus tua ego sum; et aperiat aures ejus, ut audiat dicentem: Salus tua ego sum. Dicit enim, sed quidam obsurdescunt: unde audiunt potius persequentes inimicos in tribulatione constituti. Si aliquid deest, si in angusto est anima, in inopia temporalium, quaerit auxilium plerumque a daemonibus, arreptitios daemonum vult consulere, sortilegos quaerit: persecutores illam hostes invisibiles adierunt, intraverunt, expugnaverunt, captivaverunt, vicerunt dicendo: Non est salus illi in Deo ejus. Obsurduit contra vocem dicentem: Salus tua ego sum. Dic animae meae: Salus tua ego sum, ut confundantur et reverean
Abbreviated transcription (Latin):
forte idõ pauꝑes qͥa ñte adiuuat ille ds̃.
supplica illi & adiuuat. forte idõ egro¬
tas. qͥa ñ illi supplicas. supplica & con¬
ualesce forte idoꝰ filios ñ habes. suppli¬
ca illi & habebis. Hic uͦ si incorpore dñi
de ossib. ẽ: repellit om̃s istas uoces &
dicit. Dñe qͥs similis tͥ: Da siuisdare.¬
& in hac uita qđ quero: si autẽ ñ uis tu
esto uita mea quẽ semꝑ quȩro. Hinc ad te
te offendero. cras forte moriturus sũ. qua
fronte te uidebo: Magra misccł̃ia ipsius.
& monuit ut bene uiuamꝰ & diem nob̾ no¬
uissimũ mortis nr̃e abscondit. ne nob̾ de
futuro aliqͥd ꝓmittamꝰ. facio hodie &
uiuo. cras ñ facio. Quid si te ñ inuenit

Expanded text:
forte ideo pauper es, quia non te adjuvat ille deus; forte ideo pauper es, quia non te adjuvat ille deus; supplica illi, et adjuvat: forte ideo aegrotas, quia illi non supplicas; supplica illi, et convalesces: forte ideo filios non habes; supplica illi, et habebis. Hic vero si in corpore Domini de ossibus est, repellit omnes istas voces, et dicit: Det in hac vita, quod quaero: si autem non vis, tu esto vita mea, quem semper quaero. Hinc ad te te offendero? Cras forte moriturus sum, qua fronte te videbo? Magna misericordia ipsius, et monuit ut bene vivamus, et diem nobis novissimum mortis nostrae abscondit, ne nobis de futuro aliquid promittamus. Facio hodie, et vivo: cras non facio. Quid si te non invenit
Abbreviated transcription (Latin):
iniusto & ñ iã iustificato diceret dñs ho¬
die mecũ eris in paradyso. & tam̃ ossa
ciꝰ confracta st̃ Nã quando uentũ . ẽ. ut cor¬
pora deponerent᷑ causa imminentis sab¬
bati: inuentꝰ ẽ. diĩs iã ex animis. & ñ st̃
eiꝰ ossa cõminuta. Illi autẽ qͥa uiuebant:
ut deponerent᷑ confracta eis st̃ crura.
ut hoc dolore mortui possent sepeliri.
N unqͥd unius latronis qͥ ꝑseuerauit im¬
pius incruce confracta st̃ ossa. & ñ & il
lius qͥ corde credidit ad iusticiã. ore
confessus. ẽ. ad salutẽ: Ubi. ẽ gͦ qđ¬
dictũ . ẽ. custodit dñs omĩa ossã eoꝵ.
unũ exeis ñ conteret᷑. nisi qͥa ossa di¬
cunt᷑ incorpore dnĩ om̃s iusti. firmi
corde. fortes. nullis ꝑsecutionib & tẽpta.¬
tionib cedentes ad consentiendũ malaꝰ
Uunde posst̃ nullis tẽptationib cedere. nͥ
cũ ꝑsecutores dixerint. ecce illic ds̃. ecce
qualis ds̃ ueniet ille neget tͥ: Ecce ẽ.
hic nescio qͥs in monte magnꝰ sacerdos.

Expanded text:
ceret Dominus: Hodie mecum eris in paradiso : et tamen ossa ejus confracta sunt. Nam quando ventum est ut corpora deponerentur causa imminentis sabbati, inventus est Dominus jam exanimis, et non sunt ossa ejus comminuta . Illi autem qui vivebant, ut deponerentur, confracta eis sunt crura, ut hoc dolore mortui possent sepeliri. Numquid unius latronis qui perseveravit impius in cruce, confracta sunt ossa, et non etiam illius qui corde credidit ad justitiam, ore confessus est ad salutem? Ubi edictum est, Custodit Dominus omnia ossa eorum, unum ex his non conteretur ; nisi quia ossa dicuntur in corpore Domini omnes justi, firmi corde, fortes, nullis persecutionibus et tentationibus cedentes ad consentiendum malo? Et unde possent nullis tentationibus cedere, nisi cum persecutores dixerint, Ecce ille deus, ecce qualis ille deus: veniat ille, liget tibi: ecce est hic nescio quis in monte magnus sacerdos:
Abbreviated transcription (Latin):
Omĩa ossa mea dicent. Dñẽ qͥs similis tͥ
Quis digne de his uerbis aliquid dicat.
cerent. ad ora saturnũ. ad ora mercuriũ.
Non colo inqͥt idola. Dnẽ quis similis tͥ
Illi oculos habent & ñ uident. aures ha¬
bent & ñ audiunt. Dnẽ. qͥs similis tibi
qui fecisti oculũ ad uidendũ. aurẽ ad
fecit. Cole arborẽ & montẽ & hoc nun¬
qͥd faber fecit: & hic dñe qͥs similis tͥ:
Perrena mͥ ostendunt᷑. tu t̾rȩ creator es
& hinc forte auertunt ad suꝑiorẽ crea¬
turã: & dicunt mͥ. Cole lunã. cole istũ
solẽ. qͥ luce sua tanquã magna lucer-¬
na de cȩlo efficit diem. & hic plane
dico. Dñe. qͥs similis tͥ: Lunã & stellas
tu fecisti. solẽ diei tu accendisti. cęlũ
tu cõposuisti. Sunt multa inuisibilia
meliora. sed forte & hic dicit᷑ mͥ Angłos
cole. angłos adora. & hic dicã. Dñe. quis
similis tͥ & ipsos angłos tu creasti.
nichil st̃ angłi nisi uidendo te. Melius.
melius. ẽ. cũ ipsis possidere te: quã ipsos

Expanded text:
Omnia ossa mea dicent: Domine, quis similis tibi? Quis digne de his verbis aliquid dicat? cerent: Adora Saturnum, adora Mercurium. Non colo, inquit, idola. Domine, quis similis tibi? Illi oculos habent, et non vident; aures habent, et non audiunt . Domine, quis similis tibi, qui fecisti oculum ad videndum, aurem ad fecit. Cole arborem et montem: et hoc numquid faber fecit? Et hic: Domine, quis similis tibi? Terrena mihi ostenduntur, tu terrae creator es. Et hinc forte advertunt ad superiorem creaturam, et dicunt mihi: Cole lunam, cole istum solem, qui luce sua, tanquam magna lucerna, de coelo efficit diem. Et hic plane dico: Domine, quis similis tibi? Lunam et stellas tu fecisti, solem dici tu accendisti, coelum tu composuisti. Sunt multa invisibilia meliora. Sed forte et hic dicitur mihi: Angelos cole, Angelos adora. Et hic dicam: Domine, quis similis tibi? Et ipsos Angelos tu creasti. Nihil sunt Angeli, nisi videndo te. Melius est cum ipsis possidere te, quam ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
& concludit᷑ aduersus inimicos. Nã de
ipsa effusione frameȩ. monet apłs ut iu-
sti uiuamꝰ Inconsequenti ait. Ut aduer¬
sarius reuereat᷑. nichil habens de nob̾
dicere prauũ. Conclusũ. ẽ aduersus eũ
Quid loquat᷑ aduersus scõs. ñ potest inue¬
nire. Et unde erit iustꝰ. aut qͥd dicunt
inimici. qͥ nos ꝑsequuntꝰ Inuisibiles
illi qͥd dicunt immici: Nichil maxime
suggerit᷑ humanocordi ab inuisibilit̃
expugnantib inimicis. nisi qͥads̃ nob̾
ñ est adiutor. ut reqͥrentes alia adiuto¬
ria inueniam᷑ inualidi. & ab inimicis
ipsis capiam᷑. Hoc gͦ suggerit. contra
istas uoces maximẽ uigilare debemꝰ quȩ
in alio psalmo ostendunt᷑. Multi in sur¬
gunt aduersus me. Multi dicunt ani¬
mȩ meȩ. ñ ẽ salus illi indõ eiꝰ Cont᷑ uo
tua egosũ. Cũ dixeris animȩ meȩ. salꝰ
tua ego sũ: iuste uiuet. ut neminẽ in

Expanded text:
concluditur adversus inimicos. Nam de concluditur adversus inimicos. Nam de ipsa effusione frameae monens Apostolus ut juste vivamus, in consequenti ait: Ut adversarius revereatur, nihil habens de nobis dicere pravum . Conclusum est adversus eum, quia quod loquatur adversus sanctos, non potest invenire. 5. Et unde erunt justi? Aut quid dicunt inimici qui nos persequuntur? invisibiles illi quid dicunt inimici? isti nihil? Maxime suggeritur humano cordi ab invisibiliter expugnantibus inimicis, quia Deus nobis non est adjutor: ut requirentes alia adjutoria, inveniamur invalidi, et ab inimicis ipsis capiamur. Hoc ergo suggeritur. Contra istas voces maxime vigilare debemus, quae in alio psalmo ostenduntur: Multi insurgunt adversum me, multi dicunt animae meae: Non est salus illi in Deo ejus . Contra tua ego sum. Cum dixeris animae meae, Salus tua ego sum, juste vivet, ut neminem in
Abbreviated transcription (Latin):
eos qͦs uidetis. sed aduersus eos qͦs ñ uide¬
tis. Aduersus pͥncipes & potestates. & recto¬
res mundi tenebrarũ harũ. Cũ diceret
enĩ rectores mundi. dicebat qͥppe de dia¬
bolo & angłis eiꝰ: cauendũ erat ne male in¬
telligerent homines. & putarent adiabolo
& demonib eiꝰ mundũ regi. Sed qͥa mun¬
dictũ . ẽ. totꝰ mundus in maligno positꝰ ẽ:
exposuit apłs cuiꝰ mundi essent rectores.
qͥd dixerit tenebrarũ harũ. Quarũ te¬
nebrarũ rectores st̃ diabolus & angłi eiꝰ:
Om̃iũ infideliũ. om̃iũ iniquoꝵ. de quib
dictũ .ẽ. lux lucet intenebris. & tenebrȩ
eã ñ cõprehender̃. Deniq ex ipsorũ nu¬
mero credentib multis. quid dicit idem
apłs: Fuistis enĩ aliqͣndo tenebrȩ. nunc
autẽ lux indño. Non uisregi adiabolo:
migra ad lucẽ. Et unde mĩgrabis ad lu¬
cẽ nisi effundat ille framea. & eruat
te abinimicis tius. & aꝑsequentib te
Quomͦ effundit frameã: Qm̃ iã audiui

Expanded text:
ersus eos quos non videtis; adversus principes et potestates et rectores mundi tenebrarum harum . Cum diceret enim rectores mundi dicebat quippe de diabolo et angelis ejus, cavendum erat ne male intelligerent homines, et putarent a diabolo et daemonibus ejus mundum regi. Sed quia mundictum est, Totus mundus in maligno positus est ; exposuit Apostolus cujus mundi essent rectores, quid dixerit, tenebrarum harum. Quarum tenebrarum rectores sunt diabolus et angeli ejus? Omnium infidelium, omnium iniq est: Lux lucet in tenebris, et tenebrae eam non comprehenderunt . Denique ex ipsorum numero credentibus multis, quid dicit idem apostolus? Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Non vis regi a diabolo? Migra ad lucem. Et unde migrabis ad lucem, nisi effundat ille frameam, et eruat te ab inimicis tuis, et a persequentibus te? Quomodo effundit frameam? Abundent
Abbreviated transcription (Latin):
pars hȩreditatis meȩ & calicis mei.
Possidebunt enĩ mecũ hȩreditatẽ ipsũ
dm̃ Eligant sibi alii partes quib fru-¬
ant᷑ t̾renas & tẽporales. Portio scõꝵ.
dñs eternꝰ ẽ. Bibant alii mortiferas
uoluptates. Portio calicis mei. dñs est
Qđ dico. mei: ad iungo eccłam. qͥa ubi
caput. ibi & corpus. Nã in hȩredita¬
tẽ c̃gregabo conuenticula eoꝵ. & ꝑ
calicis ebrietatẽ obliuiscar nomina
uetera eoꝵ. Iues qͥ restitues mͥ hȩre¬
ditatẽ meã. Ut nota sit & iis qͦs libero
claritas quȩ erat apud te. priusquã
mundus fieret. Nonenĩ restitues mͥ
qđ ñ amisi. sed restitues iis qͥ amiser̃
eiꝰ claritatis noticiã. In quib qͥa ego
tuã claritatẽ tanꝗ sorte cecider̃: ue¬
lut possessio sacerdotũ & leuitarũ dĩ

Expanded text:
pars haereditatis meae, et calicis mei. Possidebunt enim mecum haereditatem, ipsum Dominum. Eligant sibi alii partes quibus fruantur, terrenas et temporales: portio sanctorum Dominus aeternus est. Bibant alii mortiferas voluptates: portio calicis mei Dominus est. Quod dico, mei, adjungo Ecclesiam; quia ubi caput, ibi et corpus: nam in haereditatem congregabo conventicula eorum, et per calicis ebrietatem obliviscar nomina vetera eorum. Tu es qui restitues mihi haereditatem meam: ut nota sit et his quos libero, claritas qua eram apud te, prius quam munquod non amisi, sed restitues his, qui amiserunt, ejus claritatis notitiam, in quibus, quia ego tua claritate tanquam sorte ceciderunt, velut possessio sacerdotum et Levitarum Deus
Abbreviated transcription (Latin):
tuo. Adimplebis cos lȩticia ut ñ ultra
quęrant aliqͥd cũ facie ad faciẽ te ui¬
derint. Inquib qͥa ego sũ: me adim¬
plebis. Delectatio indextera tua usq
infinẽ. Delectatio. ẽ. in fauore & ꝓpi¬
ciatione tua in huiꝰ uitȩ itinere. ꝑdu¬
cens usq ad finẽ głȩ conspectꝰ cũi.
Ratiolnciẽ dt osalmo .xut.

Expanded text:
tuo: adimplebis eos laetitia, ut non ultra tuo: adimplebis eos laetitia, ut non ultra quaerant aliquid, cum facie ad faciem te viderint; in quibus quia ego sum, me adimplebis. Delectatio in dextera tua usque in finem: delectatio est in favore et in propitiatione tua in hujus vitae itinere, perducens usque ad finem gloriae conspectus tui. RATIO
Abbreviated transcription (Latin):
Insuꝑ &usq ad noctẽ emendauer̃ mẽ
renes mei. Suꝑ intellectũ autẽ usq ad
mortẽ erudiuit me inferior pars mea
carnis assũptio. ut expirer tenebras mor¬
talitatis quas ille intellectꝰ ñ habet.
ocłm abeo qui semꝑ manet. Hoc ꝓuidens
ut ad eũ post tẽporalia ꝑacta recurrerẽ
uet mͥ ut stabilit̾ in eo ꝑmaneã. Propt̃¬
hoc iocundatũ. ẽ. cor meũ. & exultauit
lingua mea. Propt̾ hoc & in cogitatio¬
nib meis iocunditas. & in uerbis exul¬
tatio. Insup & caro mea requiescet in
spe. Insup & caro mea ñ deficiet in in¬
teritu sed in sꝑe resurrectionis obdor
possidendã dabis. Neq dabis scm̃ tuũ
uidere corruptionẽ. Neq scĩficatum
corpus ꝑ qđ & alii scĩficandi st̃. corrũ
pi patieris. Notas mͥ fecisti uias uitȩ.
Notas fecisti humilitatis uias. ut ꝑ eã¬
ad uitã redirent homines. unde ꝑsup¬
hiã cecider̃. Inquib qͥa egosũ: michi
fecisti. Ad implebis me lȩticia cũ uultu

Expanded text:
 usque ad noctem emendaverunt me renes mei: super intellectum autem usque ad mortem me erudivit inferior pars mea, carnis assumptio; ut experirer tenebras mortalitatis, quas ille intellectus non habetoculum ab eo qui semper manet, hoc providens ut in eum post temporalia peracta recurrerem. favet mihi, ut stabiliter in eo permaneam. hoc jucundatum est cor meum, et exsultavit lingua mea: propter hoc et in cogitationibus meis jucunditas, et in verbis exsultatio. Insuper et caro mea requiescet in spe: insuper et caro mea non deficiet in interitum, sed in spe resurrectionis obdormpossidendam dabis. Neque dabis sanctum tuum videre corruptionem: neque sanctificatum corpus, per quod et alii sanctificpi patieris. Notas mihi fecisti vias vitae: notas fecisti per me humilitatis vias, ut ad vitam redirent homines, unde per superbiam ceciderant; in quibus quia ego sum, mihi fecisti. Adimplebis me laetitia cum vultu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiora ꝑtinent ad ꝑfectos: ita eaquȩ
nunc dicͥturus ẽ. ꝑtinent ad incipien
tes. Qui iurat ꝓximo suo & ñ decipit.
qͥ pecuniã suã ñ dedit ad usurã. & mii¬
nera suꝑ innocentes ñ accepit. Ista ñft̾
magna: Sed qui nec ista potest: mnulto
minꝰ potest loqui ueritatẽ incorde suo
& ñ dolũ agere in lingua sua sed ut est
incorde uerũ ita ꝓferre. & habere in
ore. est. est. non. non. & ñ facere ꝓrimo
suo malũ id est nulli homini. & opp¬
briũ ñ acciꝑe aduersus ꝓximũ suũ.
quȩ sunt ꝑfector inquorũ conspectu
ad nichilũ deductus . ẽ. malignꝰ. Tam̃
etiã istaminora ita condudit. Qui fac
ad illa maiora. inquib est magna &e
inconcussa stabilitas Nã & ipsa tẽpora
ñ sine causa fortasse sic uariata sunt:

Expanded text:
superiora pertinent ad perfectos, ita ea quae superiora pertinent ad perfectos, ita ea quae nunc dicturus est pertinent ad incipienui jurat proximo suo, et non decipit: qui pecuniam suam non dedit ad usuram, et munera super innocentes non accepit. Ista non sunt magna: sed qui nec ista potest, multo minus potest loqui veritatem in corde suo, et non dolum agere in lingua sua, sed ut est in corde verum ita proferre, et habere in ore, Est est, Non non ; et non facere proximo suo malum, id est nulli homini; et opprobrium non accipere adversus proximum suum: quae sunt perfectorum, in quorum conspectu ad nihilum deductus est malignus. Tamen etiam ista minora ita concludit: Qui facit ad illa majora, in quibus est magna et inconcussa stabilitas. Nam et ipsa tempora non sine causa fortasse sic
Abbreviated transcription (Latin):
trones & dicat. si hac ieris a latronib
tutus eris. & contingat ut uere ibi ñ
inueniant᷑ latrones: uerũ ille locutꝰ
est. sed ñ in corde suo Aliud enĩ puta¬
bat. & nesciens uerũ dix̃. Ergo parũ ẽ
uerũ loqui: nisi etiã in corde itasit.
Qui ñ egit dolũ in lingua sua. lingua
agit᷑ dolus: cũ aliud ore ꝓfertur.
aliud pectore tegit᷑. Nec fecit ꝓrrimo
suo malũ. Proximũ omnẽ hominẽ ac¬
cipi oportere notũ. ẽ. Et opprobriũ
ñ accepit aduersus ꝓximũ suũ. Id ẽ
ñ libent̃ aut temere credidit crimina
inhomine ualeat malignꝰ. Ut hoc sit
in conspectu eiꝰ id ẽ. certissime noue¬
rit malignũ ñ esse. nisi cũ animꝰ ab
specie sũ creatoris ȩt̾na & in cõmuta¬
bili. ad creaturȩ speciẽ auertit᷑ quȩ
de nichilo facta est: Tim̃tes autẽ dnm
glorificat. Utiq ipse dñs. Initiũ au¬
tẽ sapientiȩ. timor dñi. Sicut gͦ illa

Expanded text:
trones, et dicit: Si hac ieris, a latronibus trones, et dicit: Si hac ieris, a latronibus tutus eris, et contingat ut vere non inveniantur, verum ille locutus est, sed non in corde suo; aliud enim putabat, et nesciens verum dixit: ergo parum est verum loqui, nisi etiam in corde ita sit. Qui non egit dolum in lingua sua: lingua agitur dolus, cum aliud ore profertur, aliud pectore tegitur. Nec fecit proximo suo malum: proximum omnem hominem accipi oportere notum est. Et opprobrium non accepit adversus proximum suum: id est, non libenter aut temere credidit criminatin hominem valeat malignus; et ut hoc sit in conspectu ejus, id est, certissime noverit malignum non esse, nisi cum animus a specie sui Creatoris aeterna et incommutabili, ad creaturae speciem avertitur, quae de nihilo facta est. Timentes autem Dominum glorificat: utique ipse Dominus. Initium autem sapientiae timor Domini : sicut ergo illa
Abbreviated transcription (Latin):
nulla questio. ẽ. I q̃e quis
peregrinabit᷑ intab̾naculo tuo: Quan¬
quã aliqͣndo ponat᷑ tabernaculũ etiã
ꝓ habitatione sempit̾na: tam̃ cũ ꝓprie
accipit᷑ tabernaculũ. belli resest. Ende
& contubernales milites dicunt᷑. tanqͥ
simul habentes tabnacula. Hic sensus
adiuuat᷑ ex eo qđ dictũ. ẽ. quis pere¬
grinabit᷑. Ad tẽpus enĩ cũ diabolo di¬
micamꝰ. & tunc opus . ẽ. tabernaculo
quo nos reficiam᷑. qđ significat maxime
fidẽ tẽporalis dispensationis. quȩ ꝓno
bis facta. ẽ. tẽporalit̃ ꝑ incarnationẽ
dñi. Et quis requiescet in monte scõtuo:
Hic fortasse iã ipsam ȩternã habitationẽ
significat. ut montẽ intelligamꝰ sup¬
eminentiã caritatis xp̃i inuita ȩt̃na.
Qui in gredit᷑ sine macula. & oꝑat᷑ iusti¬
ciã Hoc ꝓposuit. de inceps id exequit᷑
nulli enĩ in labiis habent ueritatẽ.
& incorde ñ habent. Ianꝗ si aliquis¬
dolose ostendat uiã stiens in ea esse la-¬

Expanded text:
nulla quaestio est. Domine, quis peregrinabitur in tabernaculo tuo? Quanquam aliquando ponatur tabernaculum etiam pro habitatione sempiterna, tamen cum proprie accipitur tabernaculum, belli res est: unde et contubernales milites dicuntur, tanquam simul habentes tabernacula. Hic sensus adjuvatur ex eo quod dictum est, quis peregrinabitur: ad tempus enim cum diabolo dimicamus, et tunc opus est tabernaculo, quo nos reficiamus; quod significat maxime fidem temporalis dispensationis, quae pro nobis acta est temporaliter per incarnationem Domini. Et quis requiescet in monte sancto tuo? hic fortasse jam ipsam aeternam habitationem significat, ut montem intelligamus supereminentiam charitatis Christi in vita aeterna.Qui ingreditur sine macula, et operatur justitiam: hic proposuit, deinceps id exsequitunulli enet in corde non habent, tanquam si aliquis ostendat viam sciens in ea esse la
Abbreviated transcription (Latin):
uentiũ spem suã posuerunt. ciuib
ierłm cȩlestis. quoꝵ c̃uersatio sp̃ualis
ꝑ anchorã sꝑ ei in illa patria figit᷑.
quȩ recte di terra nominatur: quã¬
uis ad huc in his t̾ris carne uersent᷑
Mirificauit om̃s uoluntates meas in
illis. His gͦ scĩs miras fectcom̃s uolun¬
tates meas in ꝓuectu eoꝵ. quo senser̃
quid eis ꝓfuerit & humanitas meȩ
diuinitatis ut morerer: & diuinitas
humanitatis ut resurgerẽ. Multiplica¬
st̃ infirmitates eoꝵ. ñ ad ꝑniciem. sed
ut medicũ desiderarent: Postea acce¬
lerauer̃. Itaq post multiplicatas in¬
firmitates accelerauer. ut sanarent᷑.
N on congregabo c̃uenticula eoꝵ de san¬
guinib Frunt gͦ c̃uenticula eoꝵ ñ
carnalia. nec de sanguinib pecorũ.
Propiciatꝰ congregabo eos. Nec memor
ero nominũ illors ꝑlabiamea. Sed
spũ ali mutatione obliuiscent᷑ quid
fuer̃. nec ame iã uł peccatores uł ini¬
mici uł homines. sed iusti & fr̃s mei¬

Expanded text:
ventium spem suam posuerunt, civibus Herusalem coelestis, quorum conversatio spiritualis per anchoram spei in illa patria figitur, quae recte Dei terra nominatur, quamvis adhuc in his terris carne versentur, Mirificavit omnes voluntates meas in illis. His ergo sanctis miras fecit omnes voluntates meas in provectu eorum, quo senserunt quid eis profuerit et humanitas meae divinitatis ut morerer, et divinitas humanitatis ut resurgerem. 4. sunt infirmitates eorum: non ad perniciem, sed ut medicum desiderarent. Postea acceleraverunt: itaque post multiplicatas infirmitates acceleraverunt, ut sanarentur. Non congregabo conventicula eorum de sanguinibus: erunt enim conventicula eorum non carnalia, nec de sanguinibus pecorum propitiatus congregabo eos. Nec memor ero nominum illorum per labia mea: sed spirituali mutatione obliviscentur quid fuerint; nec a me jam vel peccatores, vel inimici, vel homines, sed justi et fr
Abbreviated transcription (Latin):
dauid mediatori. manu forti. & in ꝑ¬
secutionib. Nã & extasis quȩ addita. ẽ.
titulo. excessũ m̃tis significat. quȩ fit
uł pauore. uł aliqua reuelatione. Sed
in hoc psalmo pauor maxime apparet
ꝑturbati popłi dĩ. ꝑsecutione om̃iũ
gentiũ. & defectu ꝑorbẽ fidei. Sed pri¬
or loquit᷑ ipse mediator. deinde redẽ¬
ptus sanguine ipsius popłs grãs agit:
Ad extremũ ꝑturbatꝰ. diu loqͥt᷑ qđ ad
extasin ꝑtinẽt. Propħȩ uͦ ipsius ꝑsona
tanquã homini simili cȩt̾is insultabit᷑
In cua iusticia erue me. & exime me. Et
in tua iusticia erue me de fouea mortis.
& exime me de numero eoꝵs. Inclina ad¬

Expanded text:
David, mediatori manu forti in persecutionibus. Nam et ecstasis, quae addita est titulo, excessum mentis significat, quae fit vel pavore, vel aliqua revelatione. Sed in hoc psalmo pavor maxime apparet perturbati populi Dei persecutione omnium gentium, et defectu per orbem fidei. Sed prior loquitur ipse mediator: deinde redemptus sanguine ipsius populus gratias agit: ad extremum perturbatus diu loquitur, quod ad ecstasim pertinet: Prophetae vero ipsius persona tanquam homini simili caeteris insultabitur. In justitia tua erue me, et exime me: et in tua justitia erue me de fovea mortis, et exime me de numero eorum. 3.