comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ctii importuna narratio. Uerum qͥa
et tu indesinent̃ hoc flagitas. et ma¬¬
gno uulneri cicatrix paulatim ob¬
ducitur. scorpiusq int̾ enceladum
et porphẏrium trmacriȩ humo pre¬
mitur. et hydra multorũ capitũ con¬
tra nos aliquando sibilare cessauit.:
expositioni incumbere debeamus: ad¬
pħam. cuius difficultatem hebrȩo¬
rum probat traditio. Nam nisi qͥs
apud ebreos ętatem sacerdotalis
ministerii. id est tricesimũ annum
impleuerit: nec principra geneseos.
nec canticum canticorũ. nec huius
uolummis exordium et finem le¬
gere ꝑmittitur: ut ad ꝑfectam scien¬
tiam et misticos intellectus. ñ usq ad¬
plenum humanȩ naturȩ tempus
ad calcem usq perduxero: transibo
ad hieremiam : qui in lam̃tationib
sub typo hierusalem quattuor pla¬
gas mundi. quadruplici plangit
Ial fabeto.

Expanded text:
ctu importuna narratio . Verum quia ctu importuna narratio . Verum quia et tu indesinenter hoc flagitas, et magno vulneri cicatrix paulatim obducitur: Scorpiusque inter Enceladum et Porphyrionem Trinacriae humo premitur, et Hydra multorum capitum contra nos aliquando sibilare cessavit: dexpositioni incumbere debeamus, agphetam, cujus difficultatem Hebraeorum probat traditio. Nam nisi quis apud eos aetatem sacerdotalis ministerii, id est, tricesimum annum impleverit, nec principia Geneseos, nec Canticum Canticorum, nec hujus voluminis exordium et finem legere permittitur, ut ad perfectam scientiam, et mysticos intellectus, plenum humanae naturae tempus ad calcem usque perduxero, transibo ad Jeremiam, qui in Lamentationibus suis, sub typo Jerusalem quatuor plagas mundi, quadruplici plangit alphabeto.
Abbreviated transcription (Latin):
tibi et sc̃ẽ memorię matri
tuȩ paulȩ. o uirgo xp̃i eustochium
sȩpe pollicitus sum. transire cupie¬
bam: et extremam ut dicitur ma-¬
num operi imponere prophetali:
et ecce subito michi mors pamma¬
chii atq marcelle. romane urbis
obsidio. multorũq fratrum et
sororum dormitio nunciata est.
Atq ita consternatus obstupui. ut
nichil aliud dieb ac noctib nisi de
salute om̃ium cogitarem: meq in
captiuitate scõrum. putarem eẽ. cap.¬
tuum: nec possem prius ora resera¬
re. nisi aliquid certius discerem: dũ
int̃ spem et desperationẽ sollicitus
pendeo. aliorũq malis me crucio.
Post quam uero clarissimũ terrarũ
om̃ium lumen extinetum ẽ. immo
romani imperii truncatũ caput. et
ut uerius dicam in una urbe totus
orbis interiit: obmutui et humilia-¬
tus sum et siluia bonis. et dolor me¬
us renouatus ẽ concaluit cor meum
intra me. et in meditatione mea ex¬
ardescet ignis ⁊ nec putaui illam sen¬
tentiam negligendam. musica in lu¬

Expanded text:
tibi, et sanctae memoriae matri tuae Paulae, o Virgo Christi Eustochium, saepe pollicitus sum, transire cupiebam, et extremam, ut dicitur, manum operi imponere prophetali: et ecce subito mors mihi Pammachii atque Marcellae, Romanae urbis obsidio, multorumque fratrum et sororum dormitio nuntiata est. Atque ita consternatus obstupui, ut nihil aliud diebus ac noctibus nisi de salute omnium cogitarem: meque in captivitate sanctorum putarem esse captivum, nec possem prius ora reserare, nisi aliquid certius discerem: dum inter spem et desperationem sollicitus pendeo, aliorumque 3-4 malis me crucio. Postquam vero clarissimum terrarum omnium lumen exstinctum est, immo Romani imperii truncatum caput: et, ut verius dicam, in una Urbe totus orbis interiit, obmutui et humiliatus sum, et silui a bonis, et dolor meus renovatus est: concaluit cor meum intra me, et in meditatione mea exarsit ignis : nec putavi illam sententiam negligendam: Musica in lu
Abbreviated transcription (Latin):
Tricesimus
annus. non
ut pleriq estimant ȩtatis prophetę
dicitur. nec iubelci qui ẽ. annus remis¬
sionis: sed aduo de lucesimo anno io¬
siȩ regis iuda. quando muentus ẽ li¬
ber deuteronomii in templo dĩ. usq
ad quintum captiuitatis annum ioa

Expanded text:
Tricesimus annus non ut plerique existimant aetatis prophetae dicitur, necnon jubilaei qui est annus remissionis, sed a duodevice simo anno Josiae regis Juda, quando inventus est liber Deuteronomii in templo Dei usque ad quintum captivitatis annum Joa
Abbreviated transcription (Latin):
uod it
principio
templi ie.¬
zechielis
debui dice¬
re. nunc p̃¬
postero or¬
dine in fi.¬
ne dicturus sum illius uersiculi
memor. Hic. labor ille domꝰ. et iex¬
tricabilis error: de quo et in alio lo¬
co. idem poeta decantat. Ut quondã
creta fertur laberinthus in alta. pa¬
rietib textum cȩcis iter. ancipitesq
mille uiis habuisse dolos: quo sig¬
na sequendi. frangeret in deprensus

Expanded text:
uod in principio templi Ezechielis debui dicere, nunc praepostero ordine in fine dicturus sum, illius versiculi memor : Hic labor ille domus, et inextricabilis error. De quo et in alio loco idem poeta decantat : Ut quondam Creta fertur labyrinthus in alta: Parietibus textum caecis iter, ancipitemque Mille viis habuisse dolum, qua signa sequendi Falleret indeprensus
Abbreviated transcription (Latin):
t̃minos colit: tunc uerba dñi opere
completa. habeant libertatem. Et
polluto scũario eius. lege completa
uel destructa scdm occidentem lit¬
teram. aꝑta sit euangelii głia: et co-¬
gnoscat ifrł quod ipse sit dñs et ds̃.

Expanded text:
minos colit, tunc verba Domini opere completa, habeant libertatem, et polluto sanctuario ejus, Lege completa, vel destructa secundum occidentem litteram, aperta sit Evangelii gloria, et cognoscat Israel, quod ipse si
Abbreviated transcription (Latin):
Tricesimus
annus. non
ut pleriq estimant ȩcatis prophete
dicitur. nec iubelei qui ẽ. annus remis-¬
sionis: sed aduo de iucesimo anno io-¬
siȩ regis iuda. quando muentus ẽ li-¬
ber deuteronomii in templo dĩ usq
ad quintum captiuitatis annum ioa-¬
ad calcem usq perduxero: transibo
ad hieremiam: qui in lam̃tationib
sub typo hierusalem quattuor pla-¬
gas mudi. quadruplici plangit

Expanded text:
Tricesimus annus non ut plerique existimant aetatis prophetae dicitur, necnon jubilaei qui est annus remissionis, sed a duodevice simo anno Josiae regis Juda, quando inventus est liber Deuteronomii in templo Dei usque ad quintum captivitatis annum Joaad calcem usque perduxero, transibo ad Jeremiam, qui in Lamentationibus suis, sub typo Jerusalem quatuor plagas mundi, quadruplici plangit
Abbreviated transcription (Latin):
prosit in
propħas
nr̃a dic¬
tatio: dĩ
iudicii ẽ:
eorumq
conscientie. qui omissis declamatio¬
nib ac plausu et compositione uer-¬
borum. cupiunt scire quid eorũ
sermo uel narret p̃teritum. uel
p̃sens arguat uel p̃dicat eẽ ueri¬
turum. N obis interim primum
prodest. Dum enim facimus. et ni¬
chil aliud cogitamus inmo dum
furta explanationis adgredimur.
et dierum miserias noctiũ studio
compensamꝰ: pascitur animus et
obliuiscitur seculi calamitatũ. qđ¬

Expanded text:
prosit in prophetas nostra dictatio, Dei judicii est eorumque conscientiae, qui, omissis declamationibus ac plausu et compositione verborum, cupiunt scire quid eorum sermo, vel narret praeteritum, vel praesens arguat, vel praedicat esse venturum, Nobis interim primum prodest: dum enim hoc facimus, et nihil aliud cogitamus, in modum furti explanationes aggredimur, et dierum miserias noctium studio compensamus. Pascitur animus et obliviscitur saeculi calamitatum, q
Abbreviated transcription (Latin):
BRym celeri seR¬
Mone Diccamus
auercentes parũꝑ
aures ne audiamꝰ¬
& hebrei in suis uoluminib cont
orum inieremiam li

Expanded text:
brum celeri sermone dictamus auertentes parumper aures, ne audiam Hebraei in suis uoluminibus contorum in Hieremiam li
Abbreviated transcription (Latin):
Rol ix t'as uoluminis iere¬
mie ꝓphete uincit nr̃m ꝓpo¬
situm ut quamuis breuiter
tam̃ multa dicamus: Unde et
p̃sens sextus liber commentarioꝵ in
ieremia repmissiones misticas conti¬
nebit. quas iudei putant et nr̃uuda¬
izantes in consũmatione mundi esse
complendas. Necdum eni sub zoroba¬
bel possunt cõpletas coniuincere. Nos
autem sequentes auctoritatem sapos¬
coloꝵ et euangelistarum et maxime apł̃i¬

Expanded text:
rolixitas uoluminis Hieremiae prophetae uincit nostrum propositum, ut quamuis breuiter, tamen multa dicamus. unde et praesens sextus liber commentariorum in Hieremiam repromissiones mysticas continebit, quas Iudaei putant et nostri iudaizantes in consummatione mundi esse conplendas; necdum enim sub Zorobabel possunt expletas conuincere. nos autem sequentes auctoritatem apostolorum et euangelistarum, et maxime ap
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s alii uoce consona transtulerunt:
.lxx. posuere captiuitatem. Post exordi¬
ũ autẽ uaticinationis ieremiȩ tricesimo
quinto ꝓpħiȩ enis anno. ezechiel inbabilo¬
ne. his qui cum eo capti fuerant exorsus
hs̃. est ꝓpħare. Et factum est uerbum dñi
adme. dicens. Priusquã te formarem in
utero noui te &e antequã exires deuul-¬
ua scĩficaui te. Non quo ante conceptio¬
nem ut heresis suspicaturͣ hieremias. sed
quod p̾scierit eum futurũ dñs. cui nec¬
dum facta. iam facta sunt. scdm illud qd̃
apłs loquitur. Qui uocauit ea que ñ erãt:
quasi ea quȩ essent. Qd̾ autem sc̃ificatur
inutero: iusta illud apłi debemꝰ acciꝑe.
Post qua autẽ conplacuit ei qui me se¬
gregauit de utero matris meȩ. & uoca¬
uit ꝑ gr̃am suã: ut reuelaret filiũ eiꝰ
in me: ut euangłirarẽ eum in gentibus.

Expanded text:
omnes alii uoce consona transtulerunt, omnes alii uoce consona transtulerunt, LXX posuere \'captiuitatem\'. post exordium autem uaticinationis Hieremiae, tricesimo quinto prophetiae eius anno, Hiezechiel in Babylone his, qui cum eo capti fuerant, exorsus est prophetare. Et factum est uerbum domini ad me dicens: priusquam te formarem in utero, noui te; et antequam exires de uulus dedi te. Non quo ante conceptionem, ut heresis suspicatur, fuerit Hieremias, sed quo praescierit eum futurum dominus, cui necdum facta iam facta sunt, secundum illud quod apostolus loquitur: qui uocauit ea quae non erant quasi ea quae essent. quod autem sanctificatur in utero, iuxta illud apostoli debemus accipere: postquam autem placuit ei, qui me segregauit de utero matris meae et uocauit per gratiam suam, ut reuelaret filium suum in me, ut euangelizarem eum in gentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad quintũ mensem quando ababilo-¬
niis capta est ierłm. Ioachat uͦ &e iecho¬
niȩ t̾ni menses. quorum alt̾ in egiptum
alt̾ cum matre ductus est inbabilonem:
in supradictis annis conputantur. Ac ꝑ
hoc abexordio ꝓpħiȩ suę usq ad capti¬
uitatem ierłm in qua & ipse captus est:
ꝓpħauit annos quadraginta &x uno p̃ter
illud tempus quando ductus est in egiptũ.
Ibiq ꝓpħauit intaphnis: ut hoc ipso uolu¬
mine continetur. Suerbis hieremiȩ: sep¬
tuaginta posuerunt uerbum dĩ quod
factum est ad ieremiam. Hoc uidelicet
sensu: quod uerba ieremiȩ uerbum sit
dnũ. fuit autẽ degenere sacerdotũ qui
habitabant contra septem trionem ierłm.
intercio miliario: & uiculo anathot simul
q  alementia dm̃: quod iã captiuitate ui¬
cina. &x babilonio exercitu uallante ierłm
nichilominus popłm ad penitentiam ꝓuocat.
Malens saluare conuersos: quã ꝑdere de¬
linquentes. Post transinigrationẽ quod

Expanded text:
usque ad quintum mensem, quando a Babylousque ad quintum mensem, quando a Babyloniis capta est Hierusalem. Ioachaz uero et Iechoniae terni menses — quorum alter in Aegyptum, alter cum matre ductus est in Babylonem — in supradictis annis conputantur. ac per hoc ab exordio prophetiae suae usque ad captiuitatem Hierusalem, in qua et ipse captus est, prophetauit annis quadraginta et uno praeter illud tempus, quando ductus est in Aegyptum. ibique prophetauit in Taphnis, ut hoc ipso uolumine continetur. pro \'uerbis Hieremiae\' Septuaginta posuerunt : uerbum dei quod factum est ad Hieremiam, hoc uidelsensu, quod verba Jeremiae verbum sit Domini. Fuit autem de genere sacerdotum, qui habitabant contra septentrionem Hierusalem in tertio milliario et viculo Anathoth. Simul clementia domini, quod iam captiuitate ucina et Babylonio exercitu uallante Hierusalem nihilominus populum ad paenitentiam prouocat malens saluare conuersos quam perdere delinquentes. pro \'transmigratione\', quod
Abbreviated transcription (Latin):
ERBAHIE¬
CHIE
desacerdoti¬
bus qui fue¬
runt inana¬
thot interra
beniamin:
quod factũ
est uerbum
dñi ad eum
in diebus iosiȩ filii amon regis uida. int̾cio¬
⁊ decimo anno regni eius. Et factum est in¬
⁊ diebus ioachim filii iosie regis uda. usq¬
⁊ ad consũmationem undecimi anni sedechi¬
ȩ filii iosiȩ regis iuda: usq ad transmigra-¬
tionem ierłm inmense quitito. Cęteri ꝓ¬
pħȩ. ut isaias. osce. ioel fuerunt ante cap¬
tiuitatem .x. tribuum ifrł: siue duarum
tribuum uidȩ & beniamn: alii post caꝑ-¬
tiuitatem ut daniel aggeus & zacharias.
Hieremias uero & erechiel imminente
captiuitate uaticinium texuerunt. Sed
alter eorum interra iuda: alt̾ inbabilone
Hieremias cum eẽt adhuc puer. ꝓpħare
cepit: anno tercio decimo iosiȩ filii amon
regis iudȩ. ꝓpħauitq in imꝑio eius annis
decem & nouem: & postea subioachim filio
euis annis undecim. Et sub sedechia qui
ultimus fuit regum iuda: annis undecĩ.

Expanded text:
erba Hiechiae, de sacerdotibus, qui fuerunt in Anathoth, in terra Beniamin. quod factum est uerbum domini ad eum in diebus Iosiae, filii Amon, regis Iuda, in tertio decimo anno regni eius. et factum est in diebus Iosiae, filii Iosiae. regis Iuda, usque ad consummationem undecimi anni Sedeciae, filii Iosiae, regis Iuda, usque ad transmigrationem Hierusalem in mense quinto. Ceteri prophetae, ut Isaias, Osee, Iohel, fuerunt ante captiuitatem decem tribuum Israhel siue duarum tribuum Iudae et Beniamin; alii post captiuitatem, ut Danihel, Aggeus et Zacharias; Hieremias uero et Hiezechiel inminente captiuitate uaticinium texuerunt, sed alter eorum in terra Iuda, alter in Babylone. Hieremias cum esset adhuc puer, prophetare coepit anno tertio decimo Iosiae, filii Amon, regis Iudae, prophetauitque in imperio eius annis decem et nouem et postea sub Ioiacim filio eius annis undecim et sub Sedecia, qui ultimus fuit regum Iuda. annis undecim
Abbreviated transcription (Latin):
LIINEL¬
desacerdoti¬
bus qui fue¬
runt inana¬
thot interra
beniamin:
quod factũ
est uerbum
dñi ad eum
in diebus iosiȩ filii amon regis uida. int̾cio¬
decimo anno regni eius. Et factum est in
diebus ioachim filii iosie regis uida. usq
ad consũmationem undecimi anni sedechi
e filii iosiȩ regis uida: usq ad transmigra-¬
tionem ierłm inmense quinto. Cȩteri ꝓ¬
pħȩ. ut isaias. osee. ioel. fuerunt ante cap¬
tiuitatem .x. tribuum ifrł: siue duarum
tribuum uidȩ & beniamin: alii post cap-¬
tiuitatem ut danel. aggeus &e racharias.¬

Expanded text:
lii Helde sacerdotibus qui fuerunt in Anathoth in terra Beniamin quod factum est verbum Domini ad eum in diebus Iosiae filii Amon regis Iuda in tertiodecimo anno regni eius et factum est in diebus Ioachim filii Iosiae regis Iuda usque ad consummationem undecimi anni Sedecie, filii Iosiae, regis Iuda, usque ad transmigrationem Hierusalem in mense quinto. Ceteri prophetae, ut Isaias, Osee, Iohel, fuerunt ante captiuitatem decem tribuum Israhel siue duarum tribuum Iudae et Beniamin; alii post captiuitatem, ut Danihel, Aggeus et Zacharias
Abbreviated transcription (Latin):
phiro ⁊ iaspide disseramꝰ. Carbuncu¬
lus qui paratur siue ꝑ ordinẽ sternit᷑.
uid etur michi ignitus sermo doctri¬
nȩ: qui fugato errore tenebrarũ. il¬
luminat corda credentiũ. Hic ẽ. quẽ
unus de saeraphin tulit forcipe comp̃.¬
hensum: ad isaie labia purganda. Qui
nascitur iuxta geneseos fidem. in terra
ponitur in fundam̃tis: cęli habet simi¬
litudinẽ. ⁊ supra nos aeris. Et qui ta¬
lis ẽ. illud possit aristofaniũ dicere cũ¬

Expanded text:
pphiro et jaspide disseramus. Carbuncupphiro et jaspide disseramus. Carbunculus qui paratur, sive per ordinem sternitur, videtur mihi ignitus sermo doctrinae, qui fugato errore tenebrarum, illuminat corda credentium. Hic est quem unus de Seraphim tulit forcipe comprehensum, ad Isaiae labia purganda : qui nascitur, juxta Geneseos fidem, in terra ponitur in fundamentis, coeli habet similitudinem, et supra nos aeris: qui talis est, ut possit illud Aristophanicum dicere cu
Abbreviated transcription (Latin):
dinis ⁊ corona decoris: in deliciis para.¬
disi dĩ fuisti. Om̃i lapide primo indutꝰ
es. sardio. ⁊ topario. ⁊ smaragdo. ⁊ car-¬
bunculo ⁊ sapbẏro ⁊ iaspide. Argento
quoq ⁊ auro ⁊ ligurio.⁊ achate. ⁊ ame-¬
thisto. chrysolito. ⁊ berillo. ⁊ onichino.
auroq replesti thesauros tuos ⁊ apote.¬
cas tuas in te. aqua die conditus es. cũ
cherubin posui te in monte sc̃o meo.
Fiusti in medio lapidum ignitorũ ĩma¬
culatus in dieb tius ex quo conditus es:
donec inuentȩ sunt in te iniquitates
tuȩ. Quis enĩ tam stultus ⁊ uecordis in¬
genii. ut in paradiso dĩ positũ prinei¬
intelligimꝰ cęlestesq uirtutes. putet
fuisse eũ. qui terrenis lapidib ornatus
sit. ⁊ habuerit similitudinẽ ⁊ signacu¬
lũ dĩ : De natura igit᷑ om̃ium lapidũ
& ꝑ partes singulorũ non ÷ huiꝰ tempo¬
ris dicere. neq enĩ semꝑ dicenda sunt
omĩa: nunc tantũ de carbunculo. sa¬

Expanded text:
dinis et corona decoris, in deliciis paradinis et corona decoris, in deliciis paradisi Dei fuisti. Omni lapide primo indutus es, sardio, topazio, et smaragdo, carbunculo et sapphiro et jaspide, argento quoque, et auro et lyncurio, et achate, et amethysto, et chrysolitho, et beryllo, et onychino; auroque replesti thesauros tuos et 638 apothecas tuas in te. A qua die conditus es, cum Cherubim posui te in monte sancto meo; fuist in medio lapidum ignitorum, immaculatus in diebus tuis, ex quo conditus es, donec inventae sunt in te iniquitates tuae . Quis enim tam stultus et vecordis ingenii, ut in paradiso Dei, positum princiintelligimus coelestesque Virtutes putet fuisse eum, qui terrenis lapidibus ornatus sit, et habuerit similitudinem et signaculum? De natura igitur omnium lapidum, et per partes singulorum, non est hujus temporis dicere; neque enim semper dicenda sunt omnia. Nunc tantum de carbunculo, sa
Abbreviated transcription (Latin):
apud latinos oratorẽ ⁊ philosophũ: qͥui
in opere pulcherrimo naturalis bistoriȩ.
tricesimũ septimũ librũ qui ⁊ extremus
est. lapidũ atq geminarũ disputatione
compleuit. Hi duodecim lapides scri¬
buntur ꝑ ordinẽ in exodo ⁊m iezechiel.
diademate principis tẏri. Dicamus pri¬
mũ de exodo. Quatuor ordines intexti
erant lapidũ. Ordo primꝰ : habuit lapr¬
dẽ sardoniũ topariũ smaragdũ. Ordo
scds : carbunculũ. saphyrũ. iaspidem.
Ordo tercius: lygiriũ. achaten. a metis¬
tum. Ordo quartus: chyrsolitũ. beril¬
lũ. onichinũ: auro circundatos: ⁊ inscrip¬
ti erant ex nominib duodecim tribuũ
filiorũ isrł. In quo notandũ quod seđs
ordo lapidum etiã inp̃senti seriptura sit
positus: carbunculus saphyrus ⁊ iaspis.
Necdũ enĩ ꝑfecta recinemꝰ nec ad pͥmã
ꝑuenimus: quia nunc ꝑspeculũ uidemꝰ
in enignate. Porro in iezechiel sic scrip¬
tum repperimꝰ. Tu es signaculũ similitu¬

Expanded text:
apud Latinos oratorem et philosophum, qui in opere pulcherrimo naturalis historiae tricesimum septimum librum, qui et extremus est, lapidum atque gemmarum disputatione complevit. Hi duodecim lapides scribuntur per ordinem in Exodo et in Ezechiel, diademate principis Tyri. Dicamus primum de Exodo: Quatuor ordines intexti erant lapidum . Ordo primus habuit lapidem sardium, topazium, smaragdum. Ordo secundus, carbunculum, sapphirum, jaspidem. Ordo tertius, ligirium, achatem, amethystum. Ordo quartus, chrysolithum, beryllum, onychium, auro circumdatos; et inscripti erant ex nominibus duodecim tribuum filiorum Israel. In quo notandum quod secundus ordo lapidum etiam in praesenti Scriptura sit positus, carbunculus, sapphirus, et jaspis. Necdum enim perfecta retinemus, nec ad prima pervenimus, quia nunc per speculum videmus in aenigmate. Porro in Ezechiel sic scriptum reperimus: Tu es signaculum similitu
Abbreviated transcription (Latin):
naion : qđ nos in latinũ sermonẽ uer¬
tere possumꝰ. scando aerem solemq des¬
picio. siue cũ paulo apło nr̃a autẽ con¬
uersatio in cęlis ẽ. Hiezechielis quoq
scriptura cõmemorat. qͦd locus in qͦ
thronus dĩ sit saphyri habeat simili¬
tudinẽ: ⁊ gła dñi in hoc colore con¬
sistat. qui portat imaginẽ suꝑ cȩlestis.
Sed & ꝓpugnacula urbis dominicae.
roborant᷑: qui possunt omnẽ altitudi¬
nẽ eleuantẽ contra scientiã dĩ destru
ere atq coniuncere. ⁊ m̃daciũ subice¬
re ueritati. Qui gͦ in disputando for¬
tissimꝰ ẽ. ⁊ scãrum scripturarũ testimo¬
nuis roboratus: iste ꝓpugnaculũ ec¬
clesiȩ ẽ. Iaspidũ multa sunt genera.
Alius ẽ. enĩ smaragdi habens similitudi¬
nẽ. qui repperitur in fontib hermodon¬

Expanded text:
od nos in Latinum sermonem vertere possumus: Scando aerem, solemque despicio . Sive cum Paulo apostolo: Nostra autem conversatio in coelis est . Ezechielis quoque Scriptura commemorat, quod locus in quo thronus Dei sit, sapphiri habeat similitudinem, et gloria Domini in hoc colore consistat, qui portat imaginem supercoelestis. Sed et propugnacula urbis Dominicae, roborantur, qui possunt omnem altitudinem elevantem se contra scientiam Dei dere atque convincere, et mendacium subjicere veritati . Qui ergo in disputando fortissimus est, et sanctarum Scripturarum testimoniis roboratus, iste propugnaculum Ecclesiae est. Jaspidum multa sunt genera: alius est enim smaragdi habens similitudinem, qui reperitur in fontibus Thermodon
Abbreviated transcription (Latin):
poterit ingredi: nisi qͥ de portis mortis
fuerit liberatꝰ. & cũ psalmista dixe¬
rit. Qui ex altas me de portis mortis:
ut anñtiem om̃s laudationes tuas iN
portis filiȩ sion. Cum enĩ de portis mor
tis fuerimꝰ erepti : tunc in portis filiȩ
sion nom̃ & laudes dñi cantare poteri¬
mus. & quomͦ portas mortis reor esse
peccata. de quib ad petrũ dicit᷑. por¬
tȩ inferni ñ p̃ualebunt aduersum te:
sic portas iustitiȩ om̃ia oꝑa uirtutũ
quas qui fuerit ingressus: unã inueni¬
et portã de qua dicit᷑. Hȩc porta
dñi: iusti intrabunt in eã. & quomͦ ꝑ
plures margaritas. ad unũ ꝑgit᷑ mar

Expanded text:
poterit ingredi, nisi qui de portis mortis fuerit liberatus, et cum Psalmista dixerit: « Qui exaltas me de portis mortis, ut annuntiem omnes laudationes tuas in portis filiae Sion . » Cum enim de portis motis fuerimus erepti, tunc in portis filiae Sion omnes laudationes Domini cantare poterimus. Et quomodo portas mortis reor esse peccata, de quibus ad Petrum dicitur: Portae inferni non praevalebunt adversum te : sic portas justitiae, omnia opera virtutum, quas qui fuerit ingressus, unam inveniet portam, de qua dicitur: Haec porta ini, justi intrabunt in eam . Et quomodo per plures m
Abbreviated transcription (Latin):
forti in ꝑpetuũ. cuiꝰ auxiliũ sempit̃nũ.
& enĩ incuruabit habitantes in excelso
quia om̃is qͥ se exaltat humiliabit᷑: qͥ
patrẽ abraham se hab̾e iactabant. &
in sugillatione dñi loquebant᷑: nos de
quȩ occidit ꝓpħas. & lapidauit eos qui
ad te missi erant: & ad extremũ patris¬
familiȩ interfec̃ filiũ. ut herede iugula¬
aquila nod NIIIN interp̃tatus ÷ & quã
possumꝰ dicere. & frequent̃ in scripturis
hoc nomine appellat᷑ ierłm. Pulchreq
duplicẽ humilitatẽ posuit humiliabit
humiliabit. Humiliauit eã primũ sub
babyloniis: quando templũ destruetũ
est. Scđo sub tito & uespasiano: cuiꝰ rui¬
na usq ad finẽ ꝑ manet. Conculcabit eã
pes. repetitq & copulat pes pauꝑis. haud
dubiũ quin xp̃i. de qͦ & supra diximus.
faccus es fortitudo pauꝑi. fortitudo ege¬
no in tribulatione sua. Gressus egenoꝵ¬

Expanded text:
forti in perpetuum, cujus auxilium sempiternum est. forti in perpetuum, cujus auxilium sempiternum est. Ipse enim incurvabit habitantes in excelso, quia omnis qui se exaltat humiliabitur; qui patrem Abraham se habere jactabant, et in suggillationem Domini loquebantur: Nos de quae occidit Prophetas, et lapidavit eos qui ad se missi erant, et ad extremum patrisfamilias interfecit filium, ut haerede jugulaAquila πολίχνην interpretatus est, quam possumus dicere, et frequenter in Scripturis hoc nomine appellatur Jerusalem. Pulchreque duplicem humilitatem posuit: Humiliabit, humiliabit eam, primum sub Babyloniis, quando templum destructum est, secundo sub Tito et Vespasiano, cujus ruina usque in finem permanet. Conculcabit eam pes, repetitque et copulat pedes pauperis, haud dubium quin Christi. De quo et supra diximus: Factus est fortitudo pauperi; fortitudo egeno in tribulatione sua. Gressus egeno
Abbreviated transcription (Latin):
curuabit habitantes in excelso: ciuitatẽ
sublimẽ humiliabit. Humiliabit eã usq
ad terrã: detrahet eã usq ad puluerem.
Conculcabit eã pes. pes pauꝑis. gressus
egenoꝵ .Lxx. Ds̃ magne ȩt̃ne. qͥ humili¬
asti & detraxisti eos qui habitant in excel¬
sis: ciuitates robustas destrues. & deduceᷤ
Fusq ad pauim̃tũ : & conculcabunt ea pe¬
Edes mansuetorũ & humiliũ. & hec ꝓpħa
loquit᷑ qͥ ab eo respondet loco in quo su¬
pradixerat. sꝑate in dño in scłis ȩternis.
& iungit ei qđ nunc ꝓposuimꝰ. in dño dõ
forti inꝑpetuũ: & reliqͣ. ꝓ dño dõ forti.
in hebraico tria habet nomina. ia. &
adonai. & sur : qͦd aliud inuisibile. ali¬
ud ineffabilẽ. aliud robustum sonat.
Quorũ primũ in alleliua: extrema syl¬
laba ponit᷑. & hoc diligens lector obser¬
uet :: quod interdũ textũ in ꝓpositione
testimonii diuidamꝰ: qm̃ aliũ lax. edi¬
tio. & aliũ ex hebreo aduerbũ expressa

Expanded text:
in excelso: civitatem sublimem humiliabit, humiliabit eam usque ad terram: detrahet eam usque ad pulverem. Conculcabit eam pes, pedes pauperis gressus egenorum. LXX: Deus magne aeterne, qui humiliasti, et detraxisti eos qui habitant in excelsis, civitates robustas destrues, et deduces usque ad pavimentum, et conculcabunt eas pedes 346 mansuetorum et humilium. Et haec Propheta loquitur, qui ab eo respondit loco in quo supra dixerat: Sperate in Domino in saeculis aeternis; et jungit ei quod nunc proposuimus: In Domino Deo forti in perpetuum, et reliqua. Pro Domino Deo forti, in Hebraico tria habet nomina, IA et ADONAI et SUR , quod aliud invisibilem, aliud ineffabilem, aliud robustum sonat, quorum primum in ALLELUIA extrema syllaba ponitur. Et hoc diligens lector observet, quod interdum textum in propositione testimonii dividamus: quoniam alium LXX editio, et alium ex Hebraeo ad verbum expressa
Abbreviated transcription (Latin):
Iabstulero peccatũ eius: quando posu¬
Leric om̃s lapides ararũ contritos quasi
Icinerẽ cõminutũ. & ñ ꝑseuerabt̃ arbo¬
Ires eorũ. & idola. Causas reddit. cur
postquã udei in dñm misert̃ manus.
ueniã consequant᷑ si uoluerint agere
penitentiã: ut impleat᷑ saluatoris ora¬
tio pat̾ ignosce illis. qͦd enĩ faciunt nes¬
ciunt. Propt̃ea inqͥt dimittet᷑ iniquitaᷤᷤ
domui ia cob. & auferet᷑ peccatũ eius.
ut mereat᷑ benedictionẽ dĩ. qͥ sibi ma¬
lectionẽ fuerat inp̃catus dicens : sanguiᷤ
eius suꝑ nos & suꝑ filios nr̃os: quia ꝑ
apłos de stirpe isrł in toto orbe euange¬
liũ seminabit᷑. & destruet᷑ idola triã.

Expanded text:
abstulero peccatum ejus, quando posuabstulero peccatum ejus, quando posuerit omnes lapides ararum contritos quasi cinerem comminutum, et non perseverabunt arbores eorum, et idola. Causas reddit cur postquam Judaei in Dominum miserint manus, veniam consequantur, si voluerint agere poenitentiam, ut impleatur Salvatoris oratio: Pater, ignosce eis; quod enim faciunt, nesciunt . Propterea, inquit, dimittetur iniquitas domui Jacob, et auferetur peccatum ejus, ut mereatur benedictionem Dei, qui sibi maledictionem fuerat imprecatus, dicens: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros . quia per Apostolos de stirpe Israel in toto orbe Evangelium s
Abbreviated transcription (Latin):
dñs abiecit eos: & de suo expulit grege.
Meditatus ÷ in sp̃u suo duro ꝑdiem estꝰ.
Lxx. Nonne tu eras qͥ meditabaris sp̃u
duro interficere eos sp̃u furoris: Iuxta
hebraicũ hoc dicitur. in mensura quã
mensa est ierłm recipiet. Propt̾ea ds̃ in
sp̃u suo duro atq uehem̃ti meditatus
est siue locutus contra eã indie ęstus. hoc
est in ꝑsecutionis temꝑe: quando arden¬
tior indignationis dies ÷ atq pęnarũ.
luxta lxx. ad ipsã dicit᷑ ierłm: siue ad
isrł. Nonne tu eras qui in sp̃u tuo du¬
rissimo atq crudeli. & in furore blasphe¬
miarũ tuarũ apłos dñi atq doctores
interficere cupiebas : Idcirco suꝑbis
dimittet᷑ iniquitas domꝰ iacob: & iste
om̃is fructus ut auferat᷑ peccatũ eius.
quia posuit om̃s lapides altaris sicut
Ilapides cineris allisos. Non stabt̃ luci
I& delubra .lxx. Propt̾ea auferet᷑ iniqͥ¬
Itas ia cob & hȩc erit benedictio eiuscũ

Expanded text:
Dominus abjiciet eos, et de suo expellet grege. Dominus abjiciet eos, et de suo expellet grege. Meditatus est in spiritu suo duro per diem aestus. LXX: Nonne tu eras qui meditabaris spiritu duro interficere eos, spiritu furoris? Juxta Hebraicum hoc dicitur, in mensura qua mensa est, Jerusalem recipiet: propterea Deus in spiritu suo duro atque vehementi meditatus est, sive locutus contra eam in die aestus, hoc est, in persecutionis tempore, quando ardentior indignationis dies est atque poenarum. Juxta LXX, ad ipsam dicitur Jerusalem, sive ad Israel: Nonne tu eras quae in spiritu tuo durissimo atque crudeli, et in furore blasphemiarum tuarum, Apostolos Domini atque doctores interficere cupiebas? Idcirco super his dimittetur iniquitas domui Jacob, et iste omnis fructus, ut auferatur peccatum ejus: quia posuit omnes lapides altaris sicut lapides cineris allisos: non stabunt luci et delubra. LXX: Propterea auferetur iniquitas Jacob, et haec erit benedictio ejus cum
Abbreviated transcription (Latin):
nens ñ attulerat. Nunqͥd iuxta plagã
ꝑcutientisse ꝑcussit eũ. aut sic̃ occidit
int̃fectos eiꝰ sic occisus. ẽ. Locus iste du¬
plicit̾ intelligit᷑. aut contra ierłm: ut
gentiũ multitudinẽ. qͦd illis ꝑsequen¬
tib & effundentib sanguinẽ xp̃ianũ:¬
apłi &e apłici uiri nichilominꝰ salutis
eorũ cura habuerint. & reconciliauerĩ
eos dño. In mensura contra mensuram:
cũ abiecta fuerit udicabis eã .Lxx.
Rixans & exprobans emitet eos. luxta
ebraicũ hic sensus. ẽ. Sic̃ fecit ierłm. sic
recipiet. luxta mensurã qua mensa est:
metiet᷑. Tuncq cumulatã mensurã re¬
cipiet: quando iudicii tempꝰ aduenerit
& abiecerit eã ds̃. luxta laxx. pendet
exsuꝑiorib quod dicit᷑. Non enĩ isrł
sic̃ ꝑcussit ꝑcutietur. nec sic̃ interfecit
interficiet᷑: qui uirgabat contra apłos
& exꝓbrabat doctorib suis. & p̃cipiebat
ne in nomine xp̃i loquerent᷑. Propt̃ea

Expanded text:
nens non attulerat. Numquid juxta plagam nens non attulerat. Numquid juxta plagam percutientis se, percussit eum: aut sicut occidit interfectos ejus, sic occisus est? Locus iste dupliciter intelligitur. Aut contra Jerusalem, ut gentium multitudinem, quod illis persequentibus et effundentibus sanguinem Chriapostolici viri nihilominus salutis eorum curam habuerint et reconciliaverint eos Deo. In mensura contra mensuram cum abjecta fuerit, judicabis eam. LXX: Rixans et exprobrans emittet eos. Juxta Hebraicum hic sensus est: Sicut fecit Jerusalem, sic recipiet, et juxta mensuram qua mensa est, remetietur ei. Tuncque cumulatam mensuram recipiet, quando judicii tempus advenerit et abjecerit eam Deus. Juxta LXX pendet ex superioribus quod dicitur. Non enim Israel sicut percussit, percutietur; nec sicut interfecit, interficietur. Qui jurgabat contra Apostolos, et exprobrabat doctoribus suis, et praecipiebat ne in nomine Christi loquerentur. Propterea
Abbreviated transcription (Latin):
laria tãmeia quippe utrũq significat:
ut claudat iuxta euangelicũ p̃ceptũ
mundũ. & dõ dicentes faciemꝰ pacem
Quidã hunc locũ ad eccłias refer̃: qͦd
custodiant᷑ quidẽ adõ. sed multi in
eis fructus ñ faciant: & ꝓpt̃ea boni do¬
ctores succendant᷑ ardorib ut clami¬
tent & confiteant᷑ errorẽ suũ: & postea
pacẽ faciant dõ. Qui uͦ appellantur
filii ia cob. qui egrediuntur de radice
ia cob florebit & germinabit ispł & im¬
plebunt faciem orbis semine. Lxx. Qͥ
ueniunt filii iacob geminabit &e flore¬
bit israel: & im
plebit orbem terrarĩ fruccus eiꝰ. Postqͣm
apłi in toto orbe euangeliũ p̃dicantes
dixerint faciemꝰ pacẽ. xp̃o pacẽ faciemꝰ
ei : qͥ in excelsis fuerint de semine iacob
& in apłicã ꝑuenerint dignitatẽ. ap¬
pellant᷑ filii iacob. Tunc germinabit
uersũ orbem. eẽ. completũ: & attulisse
fructus urberrimos. quos in iudea ma¬

Expanded text:
laria, ταμεῖα quippe utrumque significat: laria, ταμεῖα quippe utrumque significat: ut claudat juxta Evangelicum praeceptum mundum Deo, dicent: Faciamus pacem Quidam hunc locum ad Ecclesias referunt, quod custodiantur quidem a Deo; sed multi in eis fructus non faciant; et propterea boni doctoris succedantur ardoribus, ut clamitent et confiteantur errorem suum, et postea pacem faciant Deo, qui vere appellentur filii Jacob. Qui egrediuntur de radice Jacob, florebit et germinabit Israel: et implebunt faciem orbis semine. LXX: Qui veniunt filii Jacob: germinabit et florebit Israel: et plebit orbem terrarum fructus ejus. Postquam Apostoli in toto orbe Evangelium praedicantes, dixerint: Faciemus pacem Christo, pacem faciemus ei, qui in excelsis fuerint de semine Jacob, et in Apostolicam pervenerint dignitatem, appellabuntur filii Jacob. Tunc germinabit versum orbem esse completum, et attulisse fructus uberrimos, quos in Judaea ma
Abbreviated transcription (Latin):
habitatione altissimi. De quib sc̃is:¬
dauid loquit᷑. Qui habitat in adiutorio
altissimi: in ꝓtectione dĩ cęli cõmorabi¬
tur. Tunc reuelabit terra sanguinẽ su¬
um : de quo ds̃ loquit᷑ ad cam̃. Uox san¬
guinis fr̃is tui clamat adie de terra:
quȩ aꝑuit ossuũ ut susciꝑet sangui¬
nẽ fris tui de manu tua. Potest hõc de
martirib intelligi. qͥ pro xp̃o fuderuNT̃
sanguinẽ. & sub altare dĩ clamitant.
Usqueqͦ dñe non ulcisceris sanguinem
nr̃m de his qui habitant suꝑ terram:
De quib & moyses dicit incantico. San¬
guis filiorũ eius uindicabit᷑ & ulciscet᷑:
& retribuet uindictã inimicis. Hunc
sanguinẽ terra quȩ susceꝑat reuelabit
&e interfectos dñi nequaquã oꝑiet. sed
ꝓducet in publicũ: ad condemnatio¬
nẽ eorũ qͥ martires occider̃. Hoc de
simplici resurrectione intellectũ sit.
Precipit᷑ autẽ iuxta anagogen popło
dĩ: ut ingrediat᷑ cubiculã sua siue cel¬

Expanded text:
imi, de quibus sanctus loquitur: Qui habitat in adjutorio Altissimi, in protectione Dei coeli commorabitur . Tunc revelabit terra sanguinem suum, de quo Deus loquitur ad Cain: Vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra, quae aperuit os suum, ut susciperet sanguinem fratris tui de manu tua . Potest et hoc de Martyribus intelligi, qui pro Christo fuderunt sanguinem, et sub altari Dei clamitant: Usquequo, Domine, non ulcisceris sanguinem nostrum de his qui habitant super terram ? De quibus et Moyses dicit in Cantico: Sanguis filiorum ejus vindicabitur et ulciscetur, et retribuet vindictam inimicis . Hunc sanguinem terra quae susceperat, revelabit, et interfectos Domini nequaquam operiet; sed producet in publicum ad condemnationem eorum qui Martyres occiderunt. Hoc de simplici resurrectione intellectum sit. Praecipitur autem juxta Anagogen populo Dei, ut ingrediatur cubicula sua sive cel
Abbreviated transcription (Latin):
fluminis usq ad torrente ȩgypti. ut
in uniuersa iudea quȩ quonda repmis¬
sionis terra fuit nullus repperiatur ser¬
mo doctrinȩ. nichil scientia scriptura¬
rũ. De quib & apłs loquit᷑. ut ñ atten¬
damꝰ uidaicis fabulis & mandatis ho¬
minũ: qui auertunt᷑ aueritate. & it̾m.
Sunt enĩ multi & ñ subditi. ac uani lo¬
qui & seductores. quos oportet redar¬
guere. p̃cipue excircuncisione. Alueũ
autẽ siue riuũ fluminis. iuxta histo¬
riam eupbraten possumꝰ dicere. sicut
& in septuagesimo primo psalmo scrip¬
tum ÷ domĩnabit᷑ amari usq ad mare.
danen putant. & hoc notandum qͦd
in iud ee terminis fluuius appellet᷑:
in egipti finib torrens qͥ turbidas aqͣs
habet. & ñ ꝑpetuas. Pro torrente egip¬
T .lxx. rinocorurã transtuler̃. qđ est
oppidũ in egypti palestinęq confinio.
non tam uerba scripturarũ quã sensũ

Expanded text:
fluminis usque ad torrentem Aegypti, ut fluminis usque ad torrentem Aegypti, ut in universa Judaea, quae quondam repromissionis terra fuit, nullus reperiatur sermo doctrinae, nihil scientiae Scripturarum, de quibus et Apostolus loquitur: Ut non attendamus Judaicis fabulis et mandatis hominum, qui avertuntur a veritate ; et iterum: Sunt enim multi et non subditi ac vaniloqui, et seductores, quos oportet redarguere, praecipue ex circumcisione . Alveum autem, sive rivum fluminis juxta historiam Euphratem possumus dicere, sicut et in septuagesimo primo psalmo scriptum est: Dominabitur a mari usque ad danem putant. Et hoc notandum, quod in Judaeae terminis, fluvius appelletur; in Aegypti finibus, torrens, qui turbidas aquas habet, et non perpetuas. Pro torrente Aegypti, LXX Rhinocoruram transtulerunt, quod est oppidum in Aegypti Palaestinaeque confinio, non
Abbreviated transcription (Latin):
creatorẽ & iuctorẽ suũ ꝓuocauit in
amaritudinẽ. ut nunquã eiꝰ misereat᷑.
Hȩc pie quidẽ dicunt᷑: sed quomͦ cũ
cȩteris congruant. & consũmationis mun¬
di temporib coaptent᷑: difficilis int̃¬
p̃tatio. ẽ. Et erit in die illa: ꝑcutiet
dñs ab alueo fluminis usq ad torren¬
tẽ egipti .Lxx. Et erit indie illa. con¬
cludet dñs a fosa fluminis. usque ad
RINOCORURÃ. Nisi iunxisset in die
illa. ꝑ qđ docem᷑ ea quȩ dicturus . ẽ.
suꝑiorib copulanda : poteramꝰ quasi
ꝓprium capituli huiꝰ sensũ exponere.
Nunc autẽ ad suꝑiora referenda sunt
om̃ia. Qm̃ ciuitas munita desolata erit
speciosa quondã relinquet᷑ quasi deser¬
tũ. & ibi uitulus accubabit. & consum&
ꝓpaginẽ uineȩ & om̃ia siccabunt᷑. qm̃
non ÷ popłs habens intellectũ. & ꝓpt̃
stultitiã eius nullã acreatore suo mi
scđiam consecutus ÷ ĩdcirco ꝑcutiet
siue concludet dñs ab alueo uł riuo

Expanded text:
Creatorem et factorem suum provocavit in Creatorem et factorem suum provocavit in amaritudinem, ut nequaquam ejus misereatur. Haec pie quidem dicuntur; sed quomodo cum caeteris congruant, et consummationis mundi temporibus coaptentur, difficilis interpretatio est. Et erit in die illa, percutiet Dominus ab alveo fluminis usque ad torrentem Aegypti. LXX: Et erit in die illa, concludet Dominus a fossa fluminis usque ad Rhinocoruram. Nisi junxisset, in die illa, per quod docemur, ea quae dicturus est superioribus copulanda, poteramus quasi proprium capituli hujus sensum exponere; nunc autem ad superiora referenda sunt omnia. Quoniam civitas munita desolata erit, et speciosa quondam relinquetur quasi desertum, et ibi vitulus accubabit, et consumet propagines vineae, et omnia siccabuntur, quoniam non est populus habens intellectum, et propter stultitiiam consecutus est. Idcirco percutiet, sive concludet Dominus ab alveo vel rivo
Abbreviated transcription (Latin):
facture. & ñ parcet creaturȩ suȩ. lux¬
ta lxx. de maria dicit᷑ magdalenę &
alia maria. cȩterisq mulieribus quȩ
primũ uiderunt dñm resurgentẽ. &
tenuer̃ pedes eius: & ab eo audire me¬
ruer̃ nolite timere. ite annuntiate fr̃ĩ¬
bus meis. ut uadant in galileam ibi
me uidebt̃. De istis mulierib multo
priusquã nascerent᷑ ꝓpheticus sermo
p̃nuntiat. & uocat eas ad spectaculũ
geliũ p̃dicent: & iuxta hebraicũ doce¬
ant ierłm siue terrã isrł qͦd iste sit dñs
& ds̃. Popło enĩ isrł non habente sapien¬
tiã illo tempore quando passus est dñs
& impletũ est uaticiniũ ꝓphetale. sal¬
declinauer̃. simul inutiles facti sunt ñ
est qui faciat bonũ non ÷ usq ad unũ:
uocant᷑ mulieres de speccaculo ut qđ
ipsȩ uider̃. apłis nuntient. Isrł aut̃ de
quo dictum ÷ isrł ñ cognouit me. & po¬
pulus m̃s me ñ intellex̃: clem̃tissimũ

Expanded text:
facturae, et non parcet creaturae suae. Juxfacturae, et non parcet creaturae suae. Juxta LXX, de Maria dicitur Magdalene, et alia Maria, et caeteris mulieribus, quae primum viderunt Dominum resurgentem, et tenuerunt pedes ejus, et ab eo audire meruerunt: Nolite timere: Ite, nuntiate fratribus meis ut vadant in Galilaeam, et ibi me videbunt . De istis mulieribus multo priusquam nascerentur, propheticus sermo aenuntiat, et vocat eas a spectaculo t, juxta Hebraicum, doceant Jerusalem sive terram Israel, quod iste sit Dominus et Deus. Populo enim Israel non habente sapientiam illo tempore, quando passus est Dominus, et impletum est vaticinium prophetale: Saldeclinaverunt, simul inutiles facti sunt: non est qui faciat bonum, non est usque ad unum , vocantur mulieres de spectaculo, ut quod ipsae viderunt Apostolis nuntient. Israel autem de quo dictum est : Israel non cognovit me, et populus meus non intellexit, clementissimum
Abbreviated transcription (Latin):
erit in ea quicquã uiride. qͥa exaruit:
iuxta hebraicũ sequentib copulatur.
uixta lxx. priori sensui. Dicamꝰ gͦ pri¬
mũ: iuxta hebraicũ. Cũ siccitatis &̾ mes¬
sionis ierłm & ut aꝑtius loquit᷑. uastita¬
tis tempus aduenerit: tunc de toto
orbe sinagogarũ turba concurret: ut
plangant ierłm & mala illius consolen¬
tur. Siue aꝑte de mulierib loquitur.
quȩ nudatis pectorib sanguinantes fe¬
plangite suꝑ uos: & suꝑ filios ur̃os. Ma¬
gnaq infelicitas populi amulieribus
lam̃tationis carmina discere: sic̃ rep̃¬
hensio fuit popłi isrł. quando in iudi¬
cũ libro in manu mulieris debbore fec̃
salutẽ dñs. & temꝑe uicine captiuita¬
tis. tacentib uiris. olda mulier ꝓphe¬
tauit. Proptea autẽ mulieres longo
conterent᷑ itinere in becillitate. fame
& squalore confectȩ & docebt̃ popłm
miserabilẽ: quia non ÷ popłs sapiens.
nec intellex̃ creatorẽ suũ : qui neglectꝰ
ab eis atq contemptꝰ. non miserebĩtur

Expanded text:
erit in ea quidquam viride, quia exaruit, juxta Hebraicum sequentibus copulatur; juxta LXX, priori sensui. Dicamus ergo primum juxta Hebraicum. Cum siccitatis et messionis Jerusalem, et ut apertius loquar, vastitatis tempus advenerit, de toto orbe synagogarum turba concurret, ut plangant Jerusalem et mala illius consolentur. Sive aperte de mulieribus loquitur, quae nudatis pectoribus, sanguinantes feplangite super vos et super filios vestros . Magnaque infelicitas populi, a mulieribus lamentationis carmina discere; sicut reprehensio fuit populi Israel, quando in Judicum libro , in manu mulieris Debborae fecit salutem Dominus, et tempore vicinae captivitatis, tacentibus viris, Holda mulier prophetavit . Propterea autem mulieres longo conterentur itinere, imbecillitate, fame et squalore confectae, et docebunt populum miserabilem, quia non est populus sapiens, nec intellexit Creatorem suum, qui neglectus ab eis atque contemptus non miserebitur
Abbreviated transcription (Latin):
ratione animȩ ac corꝑis. sed de his qui
ꝑpeccatũ mortui st̃: nunc econtrario
dicit ad dm̃. Uiuent mortui tui qͥ int̾¬
fecti sunt ꝓpt̃ te. Qui ñ absolutȩ mor¬
tui utlxx transtuler̃: sed iuxta he¬
braicũ ub dicitur hicore techa. mortui
tui appellant᷑. Ua de popłs m̃s intra
in cubicula tua. claude hostia tua suꝑ
te abscondere modicũ ad mom̃tum:

Expanded text:
ratione animae ac corporis; sed de his qui ratione animae ac corporis; sed de his qui peccato mortui sunt: nunc e contrario dicit ad Deum: Vivent mortui tui, qui interfecti sunt propter te, qui non absolute mortui, ut LXX transtulerunt; sed juxta Hebraicum ubi dicitur JEJU METHECA , mortui tui appellantur. Vade, populus meus, intra in cubicula tua, claude ostia tua super te: abscondere modicum ad momentu
Abbreviated transcription (Latin):
poetarũ. uincens om̃s pȩonias: uiuifica¬
bit corꝑa mortuoꝵ. & quomͦ iactis iN
terrã sementib ros paulatu crescere
facit herbas. & ad fruges sui generis ꝑ¬
uenire : sic dñi ros qui ꝓmiscđia ponit᷑.
roserit luminũ plurimorũ: qͦd hebra¬
ice dicit᷑ oroth. Terrã autẽ id ÷ corꝑa
rafaim. gigantũ uidelicet & impiorũ:
dñs in pęnas detrahet sempit̾nas. De¬
transtuler̃. & quia suprã legimꝰ mortui
uitã non uidebt̃. nec medicĩ suscitabt̃:
ꝓ quo aquila & sẏminachus. raphaim
& gigantes interp̃tati st̃: querimꝰ quȩ
erroris causa sit. ut ꝓraphaun hebrai¬
co. alii gigantes. alii medicos posuer
Uerbum hebraicũ rafaum. si post Res
primã licterã sequentẽ habeat uau. le
Sin autẽ absq uax litera scribat᷑. legit᷑
rafaim: & transfertur in gygantes. Si¬
mulq quia supra dixerat mortui uitã
ñ uidebunt. ut manifestius demonstra¬
ret ñ dici de mortuis lege naturȩ sepa¬

Expanded text:
nes herbas Paeonias, vivificabit corpora mortuorum. Et quomodo jactis in terram seminibus, ros paulatim crescere facit herbas, et ad fruges sui generis pervenire: sic Domini ros qui pro misericordia ponitur, ros erit luminum plurimorum, quod Hebraice 357 dicitur OROTH  . Terram autem, id est, corpora Raphaim, gigantium videlicet et impiorum, Dominus in poenas detrahet sempiternas. Detranstulerunt. Et quia supra legimus: Mortui vitam non videbunt, nec medici suscitabunt, pro quo Aquila et Symmachus, Raphaim et gigantes interpretati sunt: quaerimus quae erroris causa sit, ut pro RAPHAIM Hebraico, alii gigantes, alii medicos posuerint. Verbum Hebraicum RAPHAIM si post RES primam litteram sequentem habeat VAU, legsin autem absque VAU littera scribatur, legitur RAPHAIM, et transfertur in gigantes. Simulque quia supra dixerat: Mortui vitam non videbunt, ut manifestius demonstraret non dici ibi de mortuis lege naturae, et sepa
Abbreviated transcription (Latin):
Scripttun ÷ & in deuteronomio. Nonne
minis austeritatẽ potentiȩ mitigaret.
Quodq sequit᷑ dñe absq te alium ñ
nouimꝰ: non excludit filiũ. sed iungit
patri. Neq enĩ dixit aliũ non nouimꝰ:
sed extrate aliũ non nouimꝰ. Cũ autẽ
dicat filius ego in patre. & pat̾ in me :
extra patrẽ non nouimꝰ filiũ. quia in
patre cognoscimꝰ eũ. Deniq & nom̃ illiꝰ
nominamꝰ: dicentes in oratione dñica
pat̾ nr̃ qui es incȩlis. Morientes ñ ui¬
uant: grgantes ñ resurgant. Propt̃ẽa
uisitasti. & contriuisti eos: & ꝑdidisti om¬
nẽ memoriã eorũ.Lxxx. Mortui enĩ uitam
ñ uidebt̃: neq medici suscitabt̃. Idcirco
festius. mortui ñ iunuificabunt: ꝓpt̃ea

Expanded text:
Scriptum est in Deuteronomio: Nonne Scriptum est in Deuteronomio: Nonne minis austeritatem potentiae mitigaret. Quodque sequitur: Domine, absque te alium non novimus, non excludit Filium, sed jungit Patri, neque enim dixit « Alium non novimus, » sed « Extra te alium non novimus. » Cum autem dicat Filius: Ego in Patre et Pater in me, extra Patrem non novimus Filium , quia in Patre cognoscimus eum. Denique et nomen illius nominamus dicentes in Oratione Dominica: Pater noster qui es in coelis . . Morientes non vivant: gigantes non resurgant. Propterea visitasti et contrivisti eos, et perdidisti omnem memoriam eorum. LXX: Mortui enim vitam non videbunt: neque medici suscitabunt. Idcirco festius: Mortui non vivificabunt: giga
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ta: & iustũ esse ut post supplicia atq
cruciatus. mniscđiam consequant᷑. Siue
alit̃. Quia uenit mundi consũmatio. &
om̃ia quȩ ꝑpropħas locutus es. rebus
expleta sunt: & reddidisti uniuersa
quȩ pollicitus es: tribue nob pacẽ. quȩ
seder̃ nos dñi absq te: tantũ in te recor¬
nos absq te dñi posseder̃: idola uide¬
licet uł demones idolis ad sidentes: ni¬
chilq aliud postulamꝰ. nisi ut digni si¬
mus post errores plurimos ut tui nomi¬
nis recordem᷑. Iuxta lxx. qͥ dixer̃ dñe
ds̃ posside nos: hoc p̃cantur. ut post
pacẽ sibi redditã. dĩ possessio fiant.
Quod quidẽ &e de sapientia legimꝰ q̃uȩ
iuxta hebraicũ loquit᷑ in ꝓuerbus.
Ds possedit me. initiũ uiarũ suarũ.
licet quędã exemplaria male ꝓposses¬
sione habeant creaturã: ut dñs creauit¬
om̃s autẽ colles: generat me. Quomodo
enĩ creaturȩ generatio poterit coapta¬
ri que magis possessioni congruit:

Expanded text:
menta, et justum esse ut post supplicia atque menta, et justum esse ut post supplicia atque cruciatus, misericordiam consequantur. Sive aliter: Quia venit mundi consummatio, et omnia quae per Prophetas locutus es, rebus expleta sunt, et reddidisti universa quae pollicitus es, tribue nobis pacem, quae sederunt nos Domini absque te: tantum in te recornos absque te domini possederunt, idola videlicet, vel daemones idolis assidentes: nihilque aliud postulamus, nisi ut digni simus post errores plurimos, qui tui nominis recordemur. Juxta LXX, qui dixerunt: Domine Deus, posside nos, hoc precantur, ut post pacem sibi redditam Dei possessio fiant. Quod quidem et de Sapientia legimus, quae juxta Hebraicum loquitur in Proverbiis: Deus possedit me initium viarum suarum , licet quaedam exemplaria male pro pos sessione habeant creaturam. Deniqomnes autem colles generavit me. Quomodo enim creaturae generatio poterit coaptari, quae magis pos sessioni congruit?