comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut desillis cibũ intẽpore oportuno: Om̃ia.
& repentia quorũ non .ẽ. numerus. & animalia
pusilla & magna & ipse draco. & om̃is
creattra tua qua implestiterrã : om̃ia a te
expectant ut des illiscibũ intẽpore opor¬
tuno. unicuiq cibũ suum: Habescibũ tuum :
habet & draco cibũ suum Sibene uixeris.
xp̃mcibũ habebis: Siaxp̃o recesseris. cibus
dra conis eris: Om̃ia ate expectant: ut des
illis cibũ intẽpore oportuno: Quiddictũ. ẽ.
ipsi draconi: terrã manducabis: Dra coni
dictũ ẽ : terrã manducabis om̃ib: dieb uitȩ
tuȩ : Audisti cibũ draconis: nonuis ut decte
ds̃ manducandũ draconi: Noli. ẽẽ cib draco¬
nis . id.ẽ. non relinquere uerbũdĩ. Ubi enĩ
dictũ ẽ. dra coni terrã manducabis: ibi iam
dictũ erat & p̃uaricatori. terraes & int̾rã ibis:
Cibus serpentis. eẽ. nonuis: noli. ẽẽ. terra: Quo¬
modo inquis nonero terra: si terrena non sa¬
pias. Audi apłm. ut nonsis terra : Nãcorpꝰ

Expanded text:
 Omnia:» et repentia quorum non est numerus, et animalia pusilla et magna, et ipse draco, et omnis creatura tua, qua implesti terram; «Omnia a te exspectant ut des illis cibum in tempore opportuno,» unicuique cibum suum. Habes cibum tuum, habet et draco cibum suum. Si bene vixeris, cibum Christum habebis; si a Christo recesseris, cibus draconis eris. «Omnia a te exspectant ut des illis cibum in tempore opportuno.» Quid dictum est ipsi draconi? «Terram manducabis.» Draconi dictum est: «Terram manducabis cunctis diebus vitae tuae.» Audisti cibum draconis. Non vis ut det te Deus manducandum draconi; noli esse cibus draconis, id est, noli relinquere verbum Dei. Ubi enim dictum est draconi, «Terram manducabis;» ibi jam dictum erat et praevaricatori, «Terra es, et in terram ibis» . Cibus serpentis esse non vis? noli esse terra. Quomodo, inquis, non ero terra? Si terrena non sapias. Audi Apostolum, ut non sis terra. Nam corpus
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptationũ. inter fluctꝰ scđi. inter animalia
pusilla & magna : Gubernator ẽ .xp̃c. in lig¬
no crucissuȩ : Illic naues cõmeabunt: Non
timeant naues: non ualde attendant ubi
natant. sed a quo gubernentur : Illic naues
cõmeabunt: Quẽ cõmeatũ reperiunt : tristẽ:
Quando gubernatorẽ sentiunt xp̃m: cõmeabt̃
secure: Cõme ent ꝑ seuerant̃ : uenient ad finẽ
debitũ : ꝑducentur ad terrã qͥetis Est in isto
mari aliquid. etiã qđ superat om̃ia animalia

Expanded text:
tentationum, inter fluctus saeculi, inter animalia pusilla et magna. Gubernator est Christus in ligno crucis suae. «Illic naves commeabunt.» Non timeant naves, non valde attendant ubi natent, sed a quo gubernentur. «Illic naves commeabunt.» Quem commeatum reperiunt tristem, quando gubernatorem sentiunt Christum? Commeabunt secure, commeent perseveranter, venient ad finem debitum, perducentur ad terram quietis. 6. Est in isto mari aliquid etiam quod superat omnia animalia
Abbreviated transcription (Latin):
isaac & ia cob in regno cȩlorũ. Ista est
hereditas ȩterna: Nam & hic ubi ait
statuit illudiacob in p̃ceptũ: manifestat
p̃ceptũ. eẽ.fidei: Nonenĩ ꝓmissũ: appel¬
laret p̃ceptũ: Sienĩ opus est in p̃cepto
merces in p̃misso : hoc est opus dĩ dñ sait.
ut credatis ineũ quẽ ille misit: Hoc ergo
uerbũ qđ mandauit. memor erit in et̃nũ
testam̃ti sui : hoc ẽ. uerbũ fidei qđ p̃dicamꝰ:

Expanded text:
et Isaac, et Jacob in regno coelorum» . Ista est et Isaac, et Jacob in regno coelorum» . Ista est haereditas aeterna. Nam et hic, ubi ait, «Statuit illud Jacob in praeceptum;» manifestat praeceptum esse fidei: non enim promissum appellaret praeceptum. Si enim opus est in praecepto, merces in promisso: «Hoc est opus Dei,» Dominus ait, «ut credatis in eum quem ille misit» . Hoc ergo verbum quod mandavit, «memor in aeternum testamenti sui,» hoc est, verbum fidei quod praedicamus
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ qđ facere debemꝰ: ꝓmissum qđacciꝑe
Mandatũ ergo fides ẽ. ut iustꝰ exfide uiuat:
& huic fidei. hereditas ȩterna ꝓmittitur
Mille ergo generationes: ꝓpter numeri
ꝑfectionẽ ꝓom̃ib intelligende sunt : Id.ẽ
quã diugeneratio generationi sequendo
succedit: tam̃diu mandatũ. ẽ. uiuendũ
exfide : Quod obseruat popłsdĩ. filui
ꝓmissionis. nascendo uenientes. & moriendo
abeuntes : donec om̃is generatio finiatur.
qđ mille denario numero significatũ est:
quia denariinumeri solidũ quadratum
det᷑ m decies. & hoc decies admille
ꝑuenit : Qđ disposuit inqͥt ad abrahã.
& iuram̃ti sui adisaac: & statuit illud
ia cob: id ẽ. ipsi iacob in p̃ceptũ Ipsi sunt
tres patri archȩ : quorũ specialiter
sedicit dm̃ : Quos & dñs nominat intes¬
tam̃to nouo ubi dicit: multi aboriente
& occidente uenient & recũbent cũ abrahã

Expanded text:
autem quod facere debemus, promissum quod accipere. autem quod facere debemus, promissum quod accipere. Mandatum ergo fides est, ut justus ex fide vivat ; et huic fidei haereditas aeterna promittitur. «Mille» ergo «generationes,» propter numeri perfectionem, pro omnibus intelligendae sunt; id est, quamdiu generatio generationi sequendo succedit, tamdiu mandatum est vivendum ex fide. Quod observat populus Dei, filii promissionis nascendo venientes, et moriendo abeuntes, donec omnis generatio finiatur; quod millenario numero significatum est, quia denarii numeri solidum quadratum decem decies, et hoc decies, ad mille pervenit. «Quod disposuit,» inquit, «ad Abraham, et juramenti sui ad Isaac. Et statuit illud Jacob,» id est ipsi Jacob, «in praeceptum.» Ipsi sunt tres patriarchae quorum specialiter se dicit Deum, quos et Dominus nominat in Testamento Novo, ubi dicit: «Multi ab oriente et occidente venient, et recumbent cum Abraham,
Abbreviated transcription (Latin):
a tẽpore a braham quando ei facta ẽ. ista
ꝓmissio usq ad tẽpꝰ noui testam̃ti: sed ab ipso
adam usq ad terminũ scłi Quis enĩ audeat
dicere: qͥn decim annoꝵ milib hoc scłm
extendi : ꝓinde mihiuidetur. non hice uetꝰ¬
testam̃tũ intelligendũ qđ nouo. ẽẽ.tollen¬
dũ. dicit᷑ ꝑ propham: Eccediesueniunt
dicit dñs & confirmabo dominia cob testa¬
m̃tũ nouum: Non scđm testam̃tũ qđ con¬
stitui patrib eorũ cũ eduxissem eos det̃ra
egipti : sed testam̃tũ fidei. qđ laudat
apłs. cũ abra ham nobis ꝓponit imitandũ :¬
& delegis operib gloriantes inde conuncit.
qđ abra ham etiã ante circũ cisionẽ crediditd̃o.
& reputatũ. ẽ. illi ad iustitiam : Deniq cũ di¬
xisset memorfuit in scłm testam̃ti suiqđ in
ȩternũ intelligere debemꝰ testam̃tiscilicet
iustificationis. & hereditatis ȩternȩ quã
mandatũ ẽ. sed ꝓmissum: Mandatũ. ẽ.

Expanded text:
a tempore Abraham, quando ei facta est ista a tempore Abraham, quando ei facta est ista promissio, usque ad tempus Novi Testamenti, sed ab ipso Adam, usque ad terminum saeculi? Quis enim audeat dicere quindecim annorum millibus hoc saeculum extendi? 7. Proinde mihiTestamentum intelligendum, quod Novo esse tollendum dicitur per prophetam, «Ecce dies veniunt, dicit Dominus, et confirmabo domui Jacob Testamentum Novum; non secundum Testamentum quod constitui patribus eorum, cum eduxissem eos de terra Aegypti» : sed testamentum fidei, quod laudat Apostolus, cum Abraham nobis proponit imitandum, et de Legis operibus gloriantes inde convincit, quod Abraham etiam ante circumcisionem credidit Deo, et reputatum est illi ad justitiam : Denique cum dixisset, «Memor fuit in saeculum testamenti sui;» quod in aeternum intelligere debemus, testamenti scilicet justificationis et haeremandatum est, sed promissum: mandatum est
Abbreviated transcription (Latin):
ambiguitatis locus: ẽ onioN. qͥppe habet
nisi forte quia aeonia familiarius int̃p̃tant᷑
interp̃tari uelint : qđ neminẽ ausum fuisse
commemini: Si autẽ hoc loco testam̃tũ uetꝰ
intelligendũ .ẽ. ꝓpt̃ terrã chana an. sic enĩ
sermo contexitur. Statuit illud ipsi iacob
inp̃ceptũ. &ipsi isrł intestam̃tũ ȩternum:
DICENS TIBI DABOTER Rã chaati fuaculũ
HΕRΕDITΑTIS VRE Quomodo intelligendũ
est ȩternũ. cũ terrena illa hereditas ȩcerna
eẽ. non possit. & ideo uetꝰ testam̃tũ uocat᷑.
quia ꝑ nouũ aboletur : Mille uero gene¬
rationes. nec ȩternũ uidentur aliquid
significare : quia utiq finẽ habent:
& ad ipsa tẽporalia. nimis multȩ sunt:
Quãlibet enĩ paucis annis generatio deter¬
minetur quã geneam grecidicunt : quã
minimã qͥdã quindecim annis terminauer̃.
exqua homo incipit posse generare :
Quȩ sunt istȩ millȩ generationes: non solũ

Expanded text:
ambiguitatis locus: αἰώνιον quippe habet ambiguitatis locus: αἰώνιον quippe habet Nisi forte quia αἰῶνα familiarius interpretantinterpretari velint; quod neminem ausum fuisse commemini. Si autem hoc loco Testamentum Vetus intelligendum est, propter terram Chanaan; sic enim sermo contexitur, «Et statuit illud» ipsi «Jacob in praeceptum, et» ipsi «Israel in testamentum aeternum, dicens, Tibi dabo terram Chanaan, funiculum haereditatis vestrae:» quomodo intelligendum est «aeternum,» cum terrena illa haereditas aeterna esse non possit? Et ideo Vetus Testamentum vocatur, quia per Novum aboletur. «Mille» vero «generationes,» nec aeternum videntur aliquid significare; quia utique finem habent, et ad ipsa temporalia nimis multae sunt. Quamlibet enim paucis annis generatio determinetur, quam Graeci γενεάν dicunt; quam minimam quidam quindecim annis terminaverunt, ex qua homo incipit posse generare; quae sunt istae mille generationes, non solum
Abbreviated transcription (Latin):
ab sit: Ipse. ẽ. dñsdsnr. in om̃iterra iudicia eiꝰ:
quia in om̃iterra eccła eiꝰ. ubi p̃dicantur
udicia eiꝰ: Quidergo ait in alio psalmo:
qͥannuntiat uerbũ suum ia cob iustitias
& iuditia sua isrł. ñ on fecit sic om̃igenti:
&iuditia sua non manifestauit eis:. Ideo
dictũiẽ quia una gentẽ uoluit intelligi
ptinentẽ ad semen abrahȩ quȩ uocata ẽ
quidem ex om̃ib gentib & sic inea dicunt᷑
om̃s gentes. ut unasit gens in optionẽ uocata:
Extra istã. nulligenti manifestauit iudicia
sua : Qm̃ quiea non credider̃ etiã siannun¬
tiata sunt. mani festa eis utiq non sunt:
quia nisi credant. non in telligent:¬
codices habent ineternũ : qđ exambiguo
greco factũ. ẽ: sed sunhoc scło intelligendũ. ẽ.
non inȩternũ : quomodo exponens cuius
testam̃ti memorfuerit adiungit & dicit:
H CRBI QUODMANIDAUIT INMILLOGENERAU¬
ones: Quidadhuc. cũ aliqͦ fine potest intel¬
iNteStaaitũ ȩTeR Ñ: Ubinullus est

Expanded text:
eus noster; in omni terra judicia ejus:» quia in omni terra Ecclesia ejus, ubi praedicantur judicia ejus. Quid ergo ait in alio psalmo: «Qui annuntiat verbum suum Jacob, justitias et judicia sua Israel; non fecit sic omni genti, et judicia sua non manifestavit eis» . Ideo dictum est, quia unam gentem voluit intelligi pertinentem ad semen Abrahae; quae vocata est quidem ex omnibus gentibus, et sic in ea dicuntur omnes gentes, ut una sit gens in adoptionem vocata. Extra istam nulli genti manifestavit judicia sua: quoniam qui ea non crediderunt, etiamsi annuntiata sunt, manifestata eis utique non sunt; quia nisi credant, non intelligentcodices habent, «in aeternum;» quod ex ambiguo graeco factum est. Sed si in hoc saeculum intelligendum est, non in aeternum; quomodo exponens cujus testamenti memor fuerit, adjungit et dicit: «Verbi quod mandavit in mille generationes?» Quod adhuc cum aliquo fine potest intelin testamentum aeternum.» Ubi nullus est
Abbreviated transcription (Latin):
in conspectu tuo: nec in fanscuiꝰ. ẽ. unius diei
uita suꝑ terrã : Tra dux peccati. tradux
mortis : de primo peccato: Nostis enĩ & qd
dictũ . ẽ. mulieri uł potiꝰ serpenti. cũ audiret
ds peccatũ primi hominis: ipsa tuũ obser

Expanded text:
«in conspectu tuo? Nec infans cujus est unius diei «in conspectu tuo? Nec infans cujus est unius diei vita super terram» . Tradux peccati, tradux mortis de primo peccato. Nostis enim et quid dictum est mulieri, vel potius serpenti, cum audiret Deus peccatum primi hominis: «Ipsa tuum obser
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi repentia quorũ non ẽ numerus : Ibi animalia
pusilla & magna. Illic naues cõmeabunt: & non
amebunt : Non solũ repentia quorũ non. ẽ.
numerus . & animalia pusilla & magna: sed
nec draconẽ qͥibi. ẽ. quẽ finxisti inqͥt dõ
adilludendũ ei: Magnũ sec retũ : & tamen
qđ nostis dicturussum : Nostis in imicum
eccłȩ : quendã draconẽ : Nonuidistis oculis
carnis: seduidetis oculis fidei. ipse. ẽ. qui
& leo dicitur: De illo scriptura dicit: con¬
culcabis leonẽ & draconẽ . Subditus. ẽ. iste
capitituo : subdetur & corporieiꝰ: Hereant
tantũ m̃bra capitisuo: ut m̃bra eiꝰ sint:
Dictũ ẽ. deprima femina quã seduxit hic
draco eua scilicet illa cuiconsiliũ mortis
dedit : & ꝑsuasione astuta incorfemineum
more serpentis irrepsit : Factũ ẽ qđ nouimꝰ
qđ ibi & nos fecimꝰ : qđ dolemꝰ: In illis enim
duob hominib totũ genꝰ humanũ: Inde
ꝓpago mortis : inde & in paruulis debita
delicta : Quisenĩ mundus ait scriptura

Expanded text:
Ibi repentia quorum non est numerus, ibi animalia pusilla et magna; illic naves commeabunt, et non timebunt, non solum repentia, quorum non est numerus, et animalia pusilla et magna, sed nec draconem qui ibi est: «Quem finxisti,» inquit Deo, «ad illudendum ei.» Magnum secretum, et tamen quod nostis dicturus sum. Nostis inimicum Ecclesiae quemdam draconem: non vidistis oculis carnis, sed videtis oculis fidei. Ipse est qui et leo dicitur: de illo Scriptura dicit, «Conculcabis leonem et draconem» . Subditus est iste capiti tuo, subdetur et corpori ejus; haereant tantum membra capiti suo, ut membra ejus sint. Dictum est de prima femina, quam seduxit hic draco; Eva scilicet illa cui consilium mortis dedit, et persuasione astuta in cor femineum more serpentis irrepsit. Factum est quod novimus, quod ibi et nos fecimus, quod dolemus. In illis enim duobus hominibus totum genus humanum: inde propago mortis, inde et in parvulis debita, delicta. «Quis» enim «mundus,» ait Scriptura,
Abbreviated transcription (Latin):
modo dolent tẽ pla clausa. ẽẽ. aras euersas.
simulacra confracta. leges datas ut sacrifi¬
care idolis capitale sit crim̃ : om̃s qͥdolent
hȩc inmari sunt adhuc: Quidergo nos. đd
no: noli timere periculum: Lignũ teportat:
qđ continet scłm ergo attendite. Hoc mare
magnũ & spatiosum: ibi repentia qͦrũ non . ẽ.
numerus animalia pusilla & magna : Noli
timere noli terreri : de sid era patriã: intelligi

Expanded text:
modo dolent templa clausa esse, aras eversas, modo dolent templa clausa esse, aras eversas, simulacra confracta, leges latas ut sacrificare idolis capitale sit crimen; omnes qui dolent haec, in mari sunt adhuc. Quid ergo nos? adno. Noli timere periculum; lignum te portat quod continet saeculum. Ergo attendite: «Hoc mare magnum et spatiosum, ibi repentia quorum non est numerus; animalia pusilla et magna.» Noli timere, noli terreri; desidera patriam, intellige
Abbreviated transcription (Latin):
mare significat. lbi sunt repentia : qͦrũ non . ẽ.
numerus : Insidiȩ repunt in hoc scło: & in cautos
repente occupant Repentes autẽ tẽptationes
qͥsnumerat : repunt: sed caue. nesub ripiant:
etiã influctb tuti sumꝰ. Nondormiat xp̃c :
nondormiat fides: & sidormierit: excitetur:
Imperabit uentis: placabit mare: Finiet᷑ uia :
gaudebit᷑ in patria :. Ibi repentia qͦrũ non.ẽ.
numerus : animalia pusilla & magna: Video
eñĩ adhuc in mare isto formi doloso: nondũ
credentes: Ipsienĩ uersantur : in amaris aqͥs.
&sterilib Illic autẽ & pusilli & magni sunt.
Nouimꝰ hoc: Mula pusilli scłi. nondũ credider̃:
Multi primates scłi. nondũ credider̃ : Animalia
pusilla & magna: sunt in hoc mari: Oderant
quia non ꝑmittuntur : In manꝰ ñ erũ pens.
clausa. ẽ. incorde sȩuitia : Nã om̃s. siue pusilli
siue magni. animalia pusilla & magna. quȩ

Expanded text:
mare significat: «ibi» sunt «repentia quorum non est mare significat: «ibi» sunt «repentia quorum non est numerus.» Insidiae repunt in hoc saeculo, et incautos repente occupant: repentes autem tentationes quis numerat? Repunt, sed cave, ne subripiant. etiam in fluctibus tuti sumus: non dormiat Christus, non dormiat fides; et si dormierit, excitetur; imperabit ventis, placabit mare ; finietur via, gaudebitur in patria. «Ibi repentia quorum non est numerus; animalia pusilla et magna.» Video enim adhuc in mari isto formidoloso nondum credentes: ipsi enim versantur in amaris aquis et sterilibus; illi autem et pusilli et magni sunt. Novimus hoc; multi pusilli saeculi nondum crediderunt, multi primates saeculi nondum crediderunt: «animalia pusilla et magna» sunt in hoc mari. Oderunt quia non permittuntur: in manus non erumpens, clausa est in corde saevitia. Nam omnes sive pusilli, sive magni, «animalia pusilla et magna,» quae
Abbreviated transcription (Latin):
amante s uitã ȩternã. spernentes p̃sentẽ :
&tali specta culo cõpleti gaudio dicimꝰ
repleta ẽ. terra creatura tua : Hoc autẽ
scłm adhuc tẽptationũ fluctib quatitur:
adhuc tẽpestatib & ꝓcellis tribulationum
& tumorũ turbatur: Hac tam̃ itur Minetur
licet mare. & tumeat fluctib ꝓcellasq
parturiat: hacitur: datũ. ẽ. nobis lignum
in quo nauigemꝰ: repleta ẽ. terra creatura tua:
Sed nondũ sumꝰ in terra uiuentiũ: adhuc ista
terra morientium est : Clamamꝰ autẽ & dici¬
mꝰ: spesmea estu. portiomea in terra uiuentiũ:
Interra morientiũ spesmea : in terra uiuentiũ
portiomea : Ecce ista terra quȩ repleta est
creatura dĩ : Quiad huc in ista terra . ẽ. mori¬
entiũ. nondũ. ẽ. in terra uiuentiũ: quatransit:
audi sequentia : HOCMARE MAGNU ETSPA¬
TIOSÕ IBIREPTILIA QUORŨNONEST̃ NUAIE¬
Ros : Axuaialia ẜcisilla & aagria: Terribile

Expanded text:
amantes vitam aeternam, spernentes praesentem, et amantes vitam aeternam, spernentes praesentem, et tali spectaculo completi gaudio dicimus, «Repleta est terra creatura tua.» 4. Hoc autem saeculum adhuc tentationum fluctibus quatitur, adhuc tempestatibus et procellis tribulationum et tumorum turbatur: hac tamen itur. Minetur licet mare, et tumeat fluctibus, procellasque parturiat; hac itur, datum est nobis lignum in quo navigemus: «Repleta est terra creatura tua.» Sed nondum sumus in terra viventium, adhuc ista terra morientium est; clamamus autem, et dicimus: «Spes mea es tu, portio mea in terra viventium» . In terra morientium spes mea, in terra viventium portio mea. Ecce ista terra quae repleta est creatura Dei. Qui adhuc est in ista terra morientium, nondum in terra viventium, qua transit? Audi sequentia: «Hoc mare magnum et spatiosum, ibi repentia quorum non est numerus; animalia pusilla et magna.» Terribile
Abbreviated transcription (Latin):
humanorepleta ẽ. terra creatura dĩ. Uidemꝰ.
nouimꝰ legimꝰ. agnoscimꝰ. laudamꝰ: & in his p̃di¬
camꝰ. & inhisnec sufficimꝰ laudare tantũ. quan¬
tũ abundat exbona inspectione cornrm̃:
Sed &illã magis creaturã debemꝰ attendere :
uitꝰ legis: dm̃ia illa sacrificia p̃nuntiantia
p̃sens sacrifitium : Abundabat tunc uetꝰtas
hominis. Uenit qͥre nouaret opus suũ. uenit
qͥconflaret argentũ suũ. qͥ formaret monetã
suã : & attendimꝰ plenã terrã xp̃ianis cre¬
ad spemnoui scłi. &ecce nondũ . ẽ. in re. etiã
tenetur in spe: & ꝑ ipsam spem. iam cantamꝰ
& dicimꝰ repleta.ẽ. terra creatura tua :
Nondũ em̃ in patria cantamꝰ hoc. nondũ in illa
requie quȩ ꝓmitat᷑ ñdũ confirmatis ued¬
tib: portarũ hierłm : sed adhuc in peregri¬
natione in tuentes mundũ istũ totum
&undiq hominescurrentes ad fidem.
tim̃tes gehennas. contẽpnentes mortem.

Expanded text:
a creatura Dei. Videmus, a creatura Dei. Videmus, novimus, legimus, agnoscimus, laudamus, et in his praedicamus; et in his non sufficimus laudare tantum, quantum abundat ex bona inspectione cor nostrum. Sed ad illam magis creaturam debemus attendere, uvitus Legis, omnia illa sacrificia praenuntiantia praesens sacrificium. Abundabat tunc vetustas hominis; venit qui renovaret opus suum, venit qui conflaret argentum suum, qui formaret monetam suam, et attendimus plenam terram Christianis cread spem novi saeculi: et ecce nondum est in re, et jam tenetur in spe, et per ipsam spem jam cantamus et dicimus, «Repleta est terra creatura tua.» Nondum enim in patria cantamus hoc, nondum in illa requie quae promittitur, nondum confirmatis vectibus portarum Jerusalem ; sed adhuc in peregrinatione intuentes mundum istum totum, et undique homines currentes ad fidem, timentes gehennas, contemnentes mortem,
Abbreviated transcription (Latin):
gaudio . quia uere huic letitiȩ nihil cõpa¬
rari potest: quã magnificata sunt oꝑatua
dñe: om̃ia insapientia fecisti Vbi . ẽ. ipsa
sapientia. inqua om̃ia fecisti: quosensu attingit᷑
qͦ oculo uidetur : quostudio quȩrit᷑. qͥuo me¬
rito possidet᷑ : qͦputatis nisigrã sua: quido¬
nauit ut simꝰ : don et ut bonisimꝰ : donat con¬
uersis : qͥ ante quã conuerterent᷑. & a uersi
irent postuias suas. Nonne quȩ siuit eos:
Nonne descendit: Nonne uerbũ caro fac¬
tũ. ẽ. & habitauit in nobis: Nonne accendit
lucernã carnissuȩ dũpenderet incruce.
& quȩ siuit ꝑditã dragm̃ã : quȩ siuit & in¬
uenit uicinis congratu lantib : id. ẽ. om̃i
U icinis lȩtantib inuenta ẽ. dragma : angłis
letantib inuenta ẽ. anima humana: Inuen¬
Quacreatura tua repleta.ẽ. terra : om̃ib
arborib & frutectis. om̃ib: animalib
& pecorib & uniuerso ipso genere

Expanded text:
gaudio, quia vere huic laetitiae nihil compagaudio, quia vere huic laetitiae nihil comparari potest: «Quam magnificata sunt opera tua, Domine! Omnia in sapientia fecisti.» Ubi est ipsa sapientia in qua omnia fecisti? quo sensu attingitur? quo oculo videtur? quo studio quaeritur? quo merito possidetur? Quo putatis, nisi gratia sua? Qui donavit ut simus, donat ut boni simus. Donat conversis, qui antequam converterentur, et cum aversi irent post vias suas, nonne quaesivit eos? nonne descendit? nonne Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ? nonne accendit lucernam carnis suae, dum penderet in cruce, et quaesivit perditam drachmam ? Quaesivit et inveniVicinis laetantibus inventa est drachma; Angelis laetantibus inventa est anima humana. InvenQua creatura tua repleta est terra? Omnibus arboribus et frutetis, omnibus animalibus et pecoribus; et universo i
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ meã: sedubi feci inde exigo. & usu eiꝰ rei
postulo quãdonaui: Homines ergo red¬
dentes dõ quȩdĩ sunt. sicȩsari red dunt
qđ cȩsaris ẽ. id.ẽ. reddentes cȩsari imagi¬
nẽ suam. & reddentes dõ imaginẽ suam :
erigunt ipsam m̃tẽ suã non ad se sed ad
artificẽ suũ & ad lumen unde sunt. & ad calorẽ
quendã spiritalẽ unde fer uescunt. &unde
remoti frigescunt. & unde recidentes conte¬
ne brantur. & quoreuertentes in luminantur :
Discussis tenebris terrenȩ stultitiȩ. aperi¬
entes os &ducentes sp̃m. erigunt ut dixi
fidentẽ oculũ cordis. & circũ spiciunt m̃te
uniuersũ mundũ. terrã mare & cȩlum :¬
& uidentes om̃ia pulchrae disposita. ordi¬
nata currere. digeri generib. fulciri semi¬
nib. mutare successorib:. currere tẽporib.: ⁊¬
placet eis in his artifex. ut & ipsi placeant
in artifice artifici : & exclamant p̃magno

Expanded text:
nem meam; sed ubi feci, inde exigo, et usum ejus rei nem meam; sed ubi feci, inde exigo, et usum ejus rei postulo, quam donavi. Homines ergo reddentes Deo quae Dei sunt, si Caesari reddunt quod Caesaris est ; id est, reddentes Caesari imaginem suam, et reddentes Deo imaginem suam, erigunt ipsam mentem suam, non ad se, sed ad artificem suum, et ad lumen unde sunt, et ad calorem quemdam spiritualem unde fervescunt, et unde remoti frigescunt, et unde recedentes contenebrantur, et quo revertentes illuminantur: et ; discussis tenebris terrenae stultitiae, aperientes os et ducentes spiritum, erigunt, ut dixi, fidentem oculum cordis; et circumspiciunt mente universum mundum, terram, mare et coelum, et videntes omnia pulchre disposita, ordinata currere, digeri generibus, fulciri seminibus, mutari successionibus, currere temporibus placet eis in his artifex, ut et ipsi placeant in artificio artifici; et exclamant prae magno
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiã : & tam̃ increatura dĩ. ẽ. insapientia
factũ. ẽ.: & ꝑsapientiã factũ est Qui cognos¬
cunt sapientiã : lucẽ habent : Sapientiam
qui non cognoscunt. habent tam̃ artificem
Non quicũq artificẽ habent. etiã lucẽ habent :¬
& quidem in hominib: multis̃ qͥeiꝰ participes
funt: & sapientesuocantur : Multieiꝰ ex ꝑ¬
ti. stulti nominantur : Propter hoc uitioso
nomine stulti nominantur: quia sistudeant
sapientiȩ. si petant. siquęrant. sipulsent.
participes sapientiȩ : sicut om̃s bestie.
om̃ia pecora. om̃s arbores: Quȩ nec sensũ
habent ullũ : Num qͥd quia participes
sapientiȩ. eẽ. non possunt. id eo non a sapi¬
entia & ꝑsapientiam facta sunt : Nonergo
exigit ds intellectũ deequo & mulo: sed
hominib dicit. nolite.eẽ. sicut ȩquus
& mulus. quibus non est intellectus:
đe quo natura .ẽ : homini crimen est:
Hoc ergo dicit ds: Non exigo participationẽ
sapientiȩ meȩ. ab eis quȩ non feci adimagi¬

Expanded text:
sapientiam, et tamen in creatura Dei est, in sapientia factum est, et per sapientiam factum est. Qui cognoscunt sapientiam, lucem habent sapientiam; qui non cognoscunt, habent tamen artificemnon quicumque artificem habent, etiam lucem habent. Et quidem in hominibus multi sunt qui ejus participes fiunt, et sapientes vocantur; multi ejus expertes, stulti nominantur. Propter hoc vitioso nomine stulti appellantur, quia si studeant sapientiae, si petant, si quaerant, si pulsent, participes sapientiae; sicut omnes bestiae, omnia pecora, omnes arbores, quae nec sensum habent ullum. Numquid quia participes sapientiae esse non possunt, ideo non in sapientia et per sapientiam facta sunt? Non ergo exigit Deus intellectum de equo et mulo: sed hominibus dicit, «Nolite esse sicut equus et mulus, quibus non est intellectus» . Quod equo natura est, homini crimen est. Hoc ergo dicit Deus: Non exigo participationem sapientiae meae ab eis quae non feci ad imagi
Abbreviated transcription (Latin):
sermodĩ inscripturis om̃ib dilatatꝰ.
& p̃multa ora scõrũ unũ uerbũ sonet: Qđ cũ sit
in principio ds̃ apđdm̃ ibi non habet sylla¬
bas quia non habet tẽpora: Nec mirandũ
nobis sit : quia ꝓpter infirmitatẽ nrãm
descendit ad particulas sonorũ nr̃orum:
cũ descenderit ad suscipiendã infirmitatẽ
corporisnr̃ĩ. Istũ tam̃ psalmũ iã multos nobis
fecisse sermones. mysteriaq ipsa quȩ hic
clausa tenentur. ut pulsantib aperirentur.
attulisse nobis non par uas ꝑaliquot dies
moras tẽporis. cũ ꝓnuntiantur. cũ cõm̃dant᷑
cũ clausa. eẽ. monstrant᷑ : cũ a periuntur.
cueruuntur. cũ ostenduntur: Ac ꝑ hoc
meminit ut di xicaritas ura. nec p̃terito die
adeiꝰ terminũ psalmi nos ꝑuenire potuisse.
& distulisse : In hunc diem uoluit dñs. & tẽpꝰ
redditionis nobis exibere : & me debitorẽ
debito satis facere : & exactores securiores
efficere. Vet ergo ipse bonũ qđ reddamꝰ:
quinon reddidit quicqͥd mali feceramus:

Expanded text:
cripturis omnibus dilatatus, et per multa ora sanctorum unum Verbum sonet, quod cum sit in principio Deus apud Deum, ibi non habet syllabas, quia non habet tempora; nec mirandum nobis sit, quia propter infirmitatem nostram descendit ad particulas sonorum nostrorum, cum descenderit ad suscipiendam infirmitatem corporis nostri : istum tamen psalmum jam multos nobis fecisse sermones, mysteriaque ipsa quae hic clausa tenentur, ut pulsantibus aperirentur, attulisse nobis non parvas per aliquot dies moras temporis, cum pronuntiantur, cum commendantur, cum clausa esse monstrantur, cum aperiuntur, cum eruuntur, cum ostenduntur; ac per hoc meminit, ut dixi, Charitas vestra, nec praeterito die ad ejus terminum psalmi nos pervenire potuisse, et distulisse in hunc diem. Voluit Dominus et tempus redditionis nobis exhibere, et me debitorem debito satisfacere, et exactores securiores efficere: det ergo ipse bonum quod reddamus, qui non reddidit quidquid mali feceramus.
Abbreviated transcription (Latin):
conueniat homini cinꝰ incorde iam sunt eloqͥdõi.
& quilabiissuis enuntiauit om̃ia iudicia dĩ.
ut adhuc uelit discere iustificationesdĩ. non
inuenitur. nisi ut eas discere uelle intelligat᷑
faciendo. ñ memoria retinendo & loquendo
& ida dño demonstrauit debere nos petere.
sine quonihil possumꝰ facere : Sedhoc ante
istũ alio iam sermone tractauimꝰ : Nunc uero
quomodo a se dixerit om̃ia uidicia oris dĩ
in labiis suis enuntias se cũdicta sint inscruta¬
bilia. & dequorũ ꝓfunditate alibi scriptũ ẽ.
iudicia tua abỹssus multa : quantũ d̃sdonat
tractare suscepimꝰ. Quid hic ergo intelligamꝰ:
attendite : Nũ qͥd iudicia dĩ nescit eccła:
scit plane. Nam scit utiq qualib dicturussit
iudex uiuorũ & mortuorũ. uenite benedica
patris mei ꝑcipite regnũ: & qualib dictu¬
russit. ite in ignẽ ȩternũ: Scit in quã. neq:
fornicatores. idolis seruientes. neq illos atq

Expanded text:
conveniat homini cujus in corde jam sunt eloquia Dei, conveniat homini cujus in corde jam sunt eloquia Dei, et qui labiis suis enuntiavit omnia judicia Dei, ut adhuc velit discere justificationes Dei, non invenitur, nisi ut eas discere velle intelligatur faciendo, non memoria retinendo et loquendo; et id a Domino demonstravit debere nos petere, sine quo nihil possumus facere. Sed hoc ante istum alio jam sermone tractavimus: nunc vero quomodo se dixerit omnia judicia oris Dei in labiis suis enuntiasse, cum dicta sint inscrutabilia, et de quorum profunditate alibi scriptum est, «Judicia tua abyssus multa» ; quantum Deus donat, tractare suscepimus. 2. Quid ergo hic intelligamus, attendite. Numquid judicia Dei nescit Ecclesia? Scit plane. Nam scitjudex vivorum et mortuorum: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum ; et qualibus dicturus sit: Ite in ignem aeternum. Scit, inquam, neque fornicatores, neque idolis servientes, neque hos, neque
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃: Ideo autẽ dĩ dicunt᷑. quã uis a nobis fiant:
quia nisi ipso donante non fiunt: Iudicia poro
dĩ sunt : quibus ab eo mundus. ẽ. & nunc & infi¬
ne scłi uidicat᷑. Sedcũ eloqͥisdĩ om̃ia con¬
tineantur. & iustificationes uidelicet & iudi¬
cia : cur quȩrit iustificationes discere qͥelo¬
quia dĩ seabscondisse incorde dicit: ait eni:
Incorde meo abscondi eloqͥa tua. ut non peccẽ
tibi: lunc secutꝰ adiunxit. Benedictꝰes dñe
doceme iꝰtificationes tuas: Acdeinde In labus
meis in qͥt. enuntiaui om̃ia iudicia oristui
Videntur qͥdem duo ista interse non. eẽ. con¬
traria immopotius amica. atq conuncta:
ut qm̃ incorde suo abscondit eloquia dĩ. in la¬
biis suis iudiciaeiꝰ enuntiet Corde eñĩ credit᷑
adiustitiã. ore autẽ confessiofit ad salutẽ:
Sed qđ inter hȩc duo mediũ posuit. benedic¬
tus es dñe doceme iustificationes tuas. qͦ modo

Expanded text:
Deus. Ideo autem Dei dicuntur, quamvis a nobis fiant, Deus. Ideo autem Dei dicuntur, quamvis a nobis fiant, quia nisi ipso donante non fiunt. Judicia porro Dei sunt, quibus ab eo mundus et nunc et in fine saeculi judicatur. Sed cum eloquiis Dei omnia contineantur, et justificationes videlicet et judicia; cur quaerit adhuc justificationes discere, qui eloquia Dei se abscondisse in corde dicit? Ait enim, «In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi:» tum secutus adjunxit, «Benedictus es, Domine; doce me justificationes tuas;» ac deinde, «In labiis meis,» inquit, «enuntiavi omnia judicia oris tui.» Videntur quidem duo ista inter se non esse contraria, imo esse potius amica atque conjuncta, ut quoniam in corde suo abscondit eloquia Dei, in labiis suis judicia ejus enuntiet; «Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem» : sed quod inter haec duo medium posuit, «Benedictus es, Domine; doce me justificationes tuas,» quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
tamꝰ o altitudo diuitiarũ sapientiȩ &sci¬
entiȩ dĩ. quã inscrutabilia sunt iudiciaeiꝰ.
& inuestigabiles uiȩ eiꝰ : dñs dicit Ad huc
multa habeo uobis dicere : sed non potestis
portare modo : & quã uis continuo ꝓmiserit
beatꝰ paulus. exparte scimꝰ : ut intelligamꝰ
spũ quidem sc̃o unde pignꝰ accepimꝰ ꝑduci
nos ad omnẽ ueritatẽ: sed cũ in alia uita
dicit. in labusmeis ꝓnuntiaui om̃ia uudicia
oris tinꝰ: & ille hocdicit. qͥ paulo ante supe¬
riore uersu ꝓximo dixerat: doceme tꝰtifica¬
tiones tuas .: Quo pacto igit᷑ enuntiauit om̃ia
iudicia oris eiꝰ. quult adhuc discere iustifica¬
tiones eiꝰ : aniudicia qͥdem cuncta iam nouerat
iustificationes autẽ adhuc discere cupiebat:
hocuero esset mirabilius. suam sciebat scru¬
tabilia dĩ.&ea quȩ hominib p̃cepit facienda
nesciebat. Iustificationes enĩ sunt. nondicta
sed facta iustitiȩ: oꝑa scilicet iustorũ quȩ imꝑt

Expanded text:
 sapientiae et scientiae Dei! quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus» ! Dominus dicit, «Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo:» et quamvis continuo promiserit beatus Paulus, «Ex parte scimus;» ut intelligamus Spiritu quidem sancto, unde pignus accepimus, perduci nos ad omnem veritatem; sed cum in aliam vitadicit, «In labiis meis enuntiavi omnia judicia oris tui?» Et ille hoc dicit, qui paulo ante superiore versu proximo dixerat, «Doce me justificationes tuas.» Quo pacto igitur enuntiavit omnia judicia oris ejus, qui vult adhuc discere justificationes ejus? An judicia quidem cuncta jam noverat, justificationes autem adhuc discere cupiebat? Hoc vero est mirabilius, si jam sciebat inscrutabilia Dei, et ea quae hominibus praecepit facienda nesciebat. Justificationes enim sunt, non dicta, sed facta justitiae, opera scilicet justorum, quae imperat
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo scriptũ. eẽ. monstrauit. beatiqͦrũ
remissesunt iniqͥtates. & quorũ tecta sunt
peccata: beatꝰ uir cui ñ imputauit dñspec
exfide uiuit: ab ista uiadnĩ illa alienat
iniqͥtas. quȩ .ẽ. infidelitas: In hac autẽ in a.
iđ. infide pia. qͥs qͥs ambulat. aut peccatũ
ñ oꝑat᷑. aut siqͥd ad euiante cõmittit᷑ ꝓpt̃
uiam ñimputat᷑. & tanquã non fuerit oꝑatꝰ¬
accipit᷑: & ideo bene etiã sic intelligitur.
non eñi qͥoperant᷑ iniqͥtatẽ in uis eiꝰ ambi¬
lauer̃ : ut hanc inqͥta tẽ significauerit
quȩ recedit afide. aut non accedit ad fi¬
dem Quẽ ad modũ enĩ ait dñs deiudeis.
si non uenissem peccatũ ñ haberent. Nec
utiq sine Ulo peccato erant antequã xp̃c
ueniret in carne. & exqͦuenit coeper̃ ha¬
bere peccatũ  sed peccatũ qđ dã certũ
id.ẽ. in fidelitatis intelligiuoluit: qm̃ ñ cre¬
dider̃ in eũ : Ita qͥ oꝑantur iniqͥtatẽ ñquã¬

Expanded text:
psalmis scriptum esse monstravit: Beati quorum psalmis scriptum esse monstravit: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata. Beatex fide vivit , ab ista via Domini illa alienat iniquitas, quae est infidelitas. In hac autem via, id est, in fide pia, quisquis ambulat, aut peccatum non operatur, aut si quid a deviante committitur, propter viam non imputatur, et tanquam non fuerit opera«Non enim qui operantur iniquitatem, in viis ejus ambulaverunt;» ut hanc iniquitatem significaverit, quae recedit a fide, aut non accedit ad fidem. Quemadmodum enim ait Dominus de Judaeis, «Si non venissem, peccatum non haberent» ; nec utique sine ullo peccato erant, antequam Christus veniret in carne, et ex quo venit, coeperunt habere peccatum; sed peccatum quoddam certum, id est, infidelitatis, intelligi voluit, quoniam non crediderunt in eum: ita qui operantur iniquitatem, non quam
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ. siue dicentes liba nosamalo: sed qm̃tẽpta¬
tio. ẽ. uita humana suꝑ t̃rã. etiã si a criminibus
longe simꝰ ñ tam̃ de est. ubi desideriis peccati
maiora ugilantib: quȩ incautis minuta subre¬
punt: Quȩ si aduersus nos colligant᷑ & si ñ singula
suis motib conter̃. om̃ia. tam̃ acer uonosobruuñ:
& ꝓpt̃ hoc etiã hiqͥ ambulant in uiis dñi dicuãs
dimitte nobis debita nrã m̃ aduasdñi &ipsa
oratio ꝑtinet. & ipsa confessio. quãuis non
adea peccata ꝑtineant iltaq inuiqs dñi quas
om̃iffides una cõplectitur qͦ ineũ creditur
qͥiuistificat impium: qͥetiã dix̃ egosum uia :
nemo peccatũ oꝑat᷑ sed confitetur : Deuiat
ergo cũ peccat: & ideo peccatũ uiȩ ñ tribuit᷑.
qđ adeuiante cõmitat᷑. sed inuia fidei ꝓñpec¬
cantib habent᷑. qͥb peccata ñ imputantur :
Deqͥb apłs paulus iustitiã fidei cõm̃dans. in

Expanded text:
tuum;» sive dicentes, «Libera nos a malo» : sed quoniam tentatuum;» sive dicentes, «Libera nos a malo» : sed quoniam tentatio est vita humana super terram ; etiamsi a criminibus longe simus, non tamen deest ubi desideriis peccati, majora vigilantibus, quaedam incautis minuta subrepunt, quae si adversus nos colligantur, etsi non singula suis motibus conterunt, omnia tamen acervo nos obruunt. Et propter haec etiam hi qui ambulant in viis Domini, dicunt: Dimitte nobis debita nostra , quoniaoratio pertinet, et ipsa confessio, quamvis non ad eas peccata pertineant . Itaque in viis Domini , quas omnes fides una complectitur, qua in eum creditur qui justificat impium , qui etiam dixit: Ego sum via , nemo peccata operatur, sed confitetur. Deviat ergo cum peccat; et ideo peccatum viae non tribuitur, quod a deviante committitur, sed in via fidei pro non peccantibus habentur, quibus peccata non imputantur. De quibus apostolus Paulus justitiam fidei commendans , in
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ. qͥobȩdiunt desideriis peccati: in iis dñi
ambulauer̃ : Sed ad huc quȩrendũ . ẽ. quȩ peta¬
mꝰ dimita nobis. quando dicimꝰ dõ. dimitte
nobis debita nrã: Utrũ qr nos oꝑam̃. quando
peccati desideriis obȩdimꝰ. an ipsa desideria
nobis dimittiuolumꝰ. quȩ nos nonoꝑam. sed qđ
habitat innobis peccatũ: quantũ qͥdem egosaꝑe
possum łangoris illius & infirmitatis. unde &¬
illicita desideria cõmouentur. qđ peccatum
appellat apłs. uniuers. sreatꝰ sacram̃to bapts¬
matis. ẽ solutꝰ. cũ om̃ib quȩ illi obȩdientes
fecimꝰ. diximꝰ. cogitauimꝰ. Nec nobis deinceps
languor iste obesset quãuis in eẽt. si desiderus
eiꝰ illicitis nullis umquã obȩdientiã p̃beremꝰ.
siue oꝑatione. siue locutione. siue tacita assen¬
sione : donec etiã ipse sanar&ur. cũ id qđ pos¬
cimꝰ eẽt. impl&um. siue dicentes ueniat regnũ

Expanded text:
id est, obediunt desideriis peccati, «in viis» Domini id est, obediunt desideriis peccati, «in viis» Domini «ambulaverunt.» 2. Sed adhuc quaerendum est quae petamus dimitti nobis, quando dicimus Deo, «Dimitte nobis debita nostra:» utrum quae nos operamur, quando peccati desideriis obedimus; an ipsa desideria nobis dimitti volumus, quae nos non operamur, sed quod habitat in nobis peccatum. Quantum quidem ego sapere possum, languoris illius et infirmitatis, unde illicita desideria commoventur, quod «peccatum» appellat Apostolus , universus reatus sacramento Baptismatis est solutus, cum omnibus quae illi obedientes fecimus, diximus, cogitavimus; nec nobis deinceps languor iste obesset, quamvis inesset, si desideriis ejus illicitis nullis unquam obedientiam praeberemus, sive operatione, sive locutione, sive tacita assensione; donec etiam ipse sanaretur, cum id quod poscimus esset impletum, sive dicentes, «Veniat regnum
Abbreviated transcription (Latin):
desideriis eiꝰ : nec exhibeatis m̃braurã. armaini¬
qͥtatis peccato: Sunt itaq desideria peccati:
quibus nos ꝓhibuit obȩdire : Oꝑant᷑ ergo pec¬
catũ hȩc desideria. quib si obȩdimꝰ & nosoꝑa¬
mͦ: Si autẽ obtẽꝑantes apło non eis obȩdimꝰ.¬
ñ illud nos oꝑam̃. sed qđ in nobis habitat pec¬
catũ: Si autẽ desideria nulla haberemꝰ illicita :
neo nos nec peccatũ malialiꝗͥd oꝑaret᷑ in nobis
M otũ porro illiciti defiderii. cui ñ obȩdiendo
non eũ nosoꝑam᷑. Ideo & nos agere dicimꝰ: qm̃
A quo langore om̃imodo saluierimꝰ : cũ & animo
& corpore immortales facti fuerimꝰ : Iua ꝓpt̃.
& quia inuis dñi ambulamꝰ ñ obȩdimꝰ desiderus
peccati : & quia ñ sumꝰ sine peccato. habemꝰdesi¬
deria peccati: acꝑ hoc iãnosea ñ oꝑam. non eis
obȩdiendo sed qđ in nobis habitat peccatũ
eadẽ cõmouendo : Non enĩqͥoꝑant᷑ iniqͥtatẽ

Expanded text:
desideriis ejus; nec exhibeatis membra vestra arma inidesideriis ejus; nec exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato» . Sunt itaque desideria peccati, quibus nos prohibuit obedire. Operantur ergo peccatum haec desideria; quibus si obedimus, et nos operamur: si autem obtemperantes Apnon illud nos operamur, sed quod in nobis habitat peccatum. Si autem desideria nulla haberemus illicita, nec nos, nec peccatum mali aliquid operaretur in nobis. Motum porro illiciti desiderii, cui non obediendo non eum nos operamur, ideo et nos agere dicimur, quoa quo languore omnimodo salvi erimus, cum et animo et corpore immortales facti fuerimus. Quapropter, et quia in viis Domini ambulamus, non obedimus desideriis peccati; et quia non sumus sine peccato, habemus desideria peccati. Ac per hoc jam nos ea non operamur, non eis obediendo; sed quod in nobis habitat peccatum, eadem commovendo. «Non enim qui operantur iniquitatem,»
Abbreviated transcription (Latin):
& tam̃ ambulent uias dñi. quas non ambulant
qͥ oꝑant᷑ iniqͥtatẽ. soluta ẽ . dicente apło paulo :¬
iam ñ ego operor illud. sed id qđ mme habitat
peccatũ: Quomodo enũ ẽ. sine peccato. in qͦ habi¬
tat peccatũ : Ambulat tam̃ uias dñi. qͦsnon amł¬
tur illud. sed qđ in eo habitat peccatũ : Uerũta¬
m̃ita soluta .ẽ. ita quȩstio. ut difficilior altera
nasceret᷑ : qͦ modo agat homo qđ ipse ñ agit :
illud. sed qđ habitat inme peccatũ: Vnde
intelligere deb̾emꝰ. quando peccatũ qđ habi¬
tat in nobis oꝑatur in nobis. tunc nos id non
sentit & tenet etiã corporis m̃bra. neobȩdi¬
ant desideriis eiꝰ: Quid enĩ oꝑat᷑ peccatũ nolen¬
tib nobis. nisi sola illicita desideria: qͥbus siuo¬
luntati ñ adhibeat᷑ assensus: moue t᷑ qͥdem.
non nullus affectꝰ sed nullus eirelaxat᷑ effectꝰ:
Hoc p̃cepit idẽ apłs ubidicit Nonergoregnet
peccatũ in ur̃o mortali corpore. ad obȩdiendũ

Expanded text:
ias Domini, quas non ambulant qui operantur iniquitatem: soluta est, dicente apostolo Paulo, «Jam non ergo operor illud, sed id quod in me habitat peccatum.» Quomodo enim est sine peccato, in quo habitat peccatum? Ambulat tamen vias Domini, quas non amtur illud, sed quod in eo habitat peccatum. Verumtamen ita soluta est quaestio ista, ut difficilior altera nasceretur, Quomodo agat homo quod ipse non agit.  sed quod habitat in me peccatum. Unde et intelligere debemus, quando peccatum quod habitat in nobis, operatur in nobis, tunc nos id non nsentit, et tenet etiam corporis membra ne obediant desideriis ejus. Quid enim operatur peccatum nolentibus nobis, nisi sola illicita desideria, quibus si voluntatis non adhibeatur assensus, movetur quidem nonnullus affectus, sed nullus ei relaxatur effectus? Hoc praecepit idem Apostolus ubi dicit: Non ergo regnet peccatum in vestro mortali corpore ad obediendum
Abbreviated transcription (Latin):
rationis : &iterũ : Consilium autẽdo tan¬
quã miscđiã consecutꝰ ad ño. ut fidelis. eẽm.
hoc. ẽ. uiuerẽ : quia iustꝰ exfide uinit: Mor¬
tuus ergo erat prius ꝑsuã iniustitiã: ante quã
uiueret ꝑdĩ grãm : Ipsamporro suã mortẽ
sic conficetur : Aduemente autẽ in qͥt man¬
dato: peccatũ reuixit: Ego autẽ mortuus
sum: & inuentũ ẽ. mihi mandatũ. qđ erat in
scilicet retributionẽ. qualis hic poscitur.
ubi dr̃: retribue seruotuo uiuã. & custodiã
uerba tua: Quixit. & custodiuit uerba eiꝰ.
& ꝑtinere coepit adaliã retributionẽ. in
qua regribuunt᷑ bona ꝓbonis: Propt̃ quã
dicit. Honũ certam̃ certaui. cursũ consũ¬

Expanded text:
tate» . Et iterum: «Consilium autem do, tanquam misericordiam consecutus a Domino, ut fidelis essem : hoc est, ut viverem; quia justus ex fide vivit. Mortuus ergo erat prius per suam injustitiam, antequam viveret per Dei gratiam. Ipsam porro suam mortem sic confitetur: «Adveniente autem,» inquit, «mandato, peccatum revixit, ego autem mortuesse in cilicet retributionem, qualis hic poscitur, ubi dicitur, «Retribue servo tuo; vivam, et custodibo verba tua.» Et vixit, et custodivit verba ejus, et pertinere coepit ad aliam retributionem, in qua retribuuntur bona pro bonis: propter quam dicit, «Bonum certamen certavi, cursu
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ait ꝓpinquante passione : tristis est ani
significauit: Sicut enĩ exumbra declinante
fit nox : sic ex mortali carne sit mors:
Excussus sũ sicut locustȩ : Iam hoc inm̃bris
eiꝰ hoc ẽ. fidelib eiꝰ. conuenientius intelligi
existimo : qđ ut aliquanto aꝑtius poneretꝰ
maluit dicere sicut locustȩ : quã sicut locu¬
sta : Quãuis & numero singulari possent
accipietiã multȩ. sicut &illud est.. Dĩx̃
&uenit locusta. sed ẽẽt. obscurius: Excussis
ergo id ẽ. fugati a ꝑsecutorib fideleseiꝰ:
qͦrũ multitudinẽ significare uoluit nomi¬
ne locustarũ: uł qđ transilier̃ delocomn locũ:¬

Expanded text:
quod ait propinquante passione, «Tristis est animquod ait propinquante passione, «Tristis est animsignificavit. Sicut enim ex umbra declinante fit nox, sic ex mortali carne fit mors. «Excussus sum sicut locustae.» Hoc jam in membris ejus, hoc est fidelibus ejus, convenientius intelligi existimo. Quod ut aliquanto apertius poneret, maluit dicere, «sicut locustae,» quam sicut locusta: quamvis et numero singulari possent accipi etiam multae, sicut illud est, «Dixit, et venit locusta» ; sed esset obscurius. Excussi sunt ergo, id est, fugati a persecutoribus fideles ejus, quorum vel multitudinem significari voluit nomine locustarum, vel quod transilierunt de loco in locu
Abbreviated transcription (Latin):
pater cui dicit inpsalmis. suscitame & red¬
dã illis : In quantũ autẽ ds̃. ẽ: etiã ipse se
suscitauit: ꝓpter qđ dicit. soluite tẽplũ hoc¬
& intriduo suscitabo illud : Qđ etiã hic
significauit. si qͥs diligenter intendat:
Scrutari enĩ iussit scripturas. quȩ testimo¬
niũ ꝑhibent deillo: non insuꝑficie ꝑtransiri:
sed ait atu: Quid ẽ &ti. nisiquia & ego:
qđ autẽ non semel dñe. sed repetens ait
dñe dñe : habet in hoc orantis affectum :
facmecũ. addidit ꝓpter nom̃ tuũ: grãm
comm̃dauit. Hullis enĩ operũ meritis
p̃cedentib in tantã celsitudinẽ sub uecta ẽ
humana natura : ut totũ simul uerbũ & caro.
hoc est ds̃ & homo. unigenitꝰ dĩ filius dice¬
retur. Hoc autẽ factum ẽ: ut abillo qͥcrea¬
uerat. ꝑid qđ non perierat. id qđ perierat
quȩreretur : Vnde & hic seqͥt᷑: quia suauisẽ.
tũ est intrame : hoc ad illud refertur

Expanded text:
Pater, cui dicit in Psalmis, «Suscita me, et redPater, cui dicit in Psalmis, «Suscita me, et reddam illis» : in quantum autem Deus est, etiam ipse se suscitavit; propter quod dicit, «Solvite templum hoc, et triduo suscitabo illud» . Quod etiam hic significavit, si quis diligenter intendat: scrutari enim jussit Scripturas, quae testimonium perhibent de illo , non in superficie pertransiri.  «Et tu.» Quid est, «Et tu,» nisi quia et ego? Quod autem non semel «Domine,» sed repetens ait, «Domine, Domine;» habet in hoc orantis affectum: s«Fac mecum,» addidit, «propter nomen tuum;» gratiam commendavit. Nullis enim operum meritis praecedentibus in tantum celshumana natura, ut totum simul verbum et caro hoc est Deus et homo, unigenitus Filius diceretur. Hoc autem factum est ut ab illo qui creaverat per id quod non perierat id quod perierat quaereretur. Unde hic sequitur: quia suavis est tum est intra me.» Hoc ad illud refertur,
Abbreviated transcription (Latin):
miscđiam intelligamꝰ. Seqͥt᷑ enĩ. Quia
suauis ẽ. miscđia tua : & ipsa quia nondix̃
fac inme. uł fac suꝑme uel aliqͥd hui modi
sed ait facmecũ : bene intelligimꝰ. & pa¬
trẽ & filiũ. simul facere miscdiam inuasa
miscđiȩ : Potest hoc etiã sic intelligi
facmecũ id ẽ. adiuuame : qđ inqͦtioiana
loquendi consuetudine habemꝰ. cũdealiqͣre
Pater qͥpe adiuuat filiũ inquantũ ds̃ homꝰinẽ
ꝓper formam serui: cui hominids. & cui
forme ser ui. etiã ds̃ est pater: Nã in for¬
ma dĩ filius. ad iutorio non indiget : Equa¬
liter enĩ cũpatre om̃ps. ẽ: ex quo & ipse
adiutor est hominis: Sicut enĩ pater sus¬
citat mortuos & uiui ficat. sic & filius qͦs
uult uuificat: Hec alius pat̃. alius filius.
aut aliter pater. aliter filius: quia &eadẽ
facit. & similiter : Vnde in quantũ homo ẽ.
filius dĩ ds illũ suscitauit amortuis. hoc. ẽ.

Expanded text:
misericordiam intelligamus sequitur enim, «Quia misericordiam intelligamus sequitur enim, «Quia suavis est misericordia tua», et ipsam quia non dixit, Fac in me; vel Fac super me; vel aliquid hujusmodi; sed ait, «Fac mecum;» bene intelligimus et Patrem et Filium simul facere misericordiam in vasa misericordiae . Potest hoc etiam sic intelligi: «Fac mecum,» id est, adjuva me. Quod in quotidiana loquendi consuetudine habemus, cum de aliquPater quippe adjuvat Filium, in quantum Deus hominem, propter formam servi: cui homini Deus, et cui formae servi etiam Dominus est Pater. Nam in forma Dei, Filius adjutorio non indiget; aequaliter enim cum Patre omnipotens est, ex quo et ipse adjutor est hominis. «Sicut enim Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat» : nec alios Pater, alios Filius, aut aliter Pater, aliter Filius; quia et eadem facit, et similiter. Unde in quantum homo est Filius Dei, Deus suscitavit illum a mortuis, hoc est