comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
putabat. ieqr homnes ninnico ammo data sacultate penpio¬
uinciam itmens faciundi temperaturos ab nuna ⁊ muse¬
ficio eoistimabat. T̃ amĩe ut spatiũ intercedere pessntdit ui.
militee quos iperauerat comiemiet. legatis uspondit dĩi
sead diliberandum sumptiarium si quid uellent adid in pblis
reuerterentiur. Ii terca ea segiõe quam secum habebat misiti¬
altitudincin redum sedecm. sossamq perducit. eo ore posato
peefisia di suomit castella cõmunit. quo facilure sescouinto
trã sire conarentur prohubere posset. ubi ea dios quã costitue¬
nat nui secratis uenit. et segati ad eum reuerterũt. Negat
se more ⁊ cremplo. p.n. posse iter ulli per prouinciam dare.
Et si b̾im facere conẽtur prohibiturũ ostendit. heluea ea
pre deiecti namibus iunctis inctibusq complarib fuctie
alis badis rhodan qua minima astitudo erat fluram cenĩo
nũqĩ intend̾iu seyuis noctu si perrumyere possent conat

Expanded text:
putabat; neque homines inimico animo, data facultate per proputabat; neque homines inimico animo, data facultate per provinciam itineris faciundi, temperaturos ab iniuria et maleficio existimabat. Tamen, ut spatium intercedere posset dum milites quos imperaverat convenirent, legatis respondit diem se ad deliberandum sumpturum: si quid vellent, ad Id. April. reverterentur. Interea ea legione quam secum habebat militialtitudinem pedum sedecim fossamque perducit. Eo opere perfecto praesidia disponit, castella communit, quo facilius, si se invito transire conentur, prohibere possit. Ubi ea dies quam constituerat cum legatis venit et legati ad eum reverterunt, negat se more et exemplo populi Romani posse iter ulli per provinciam dare et, si vim facere conentur, prohibiturum ostendit. Helvetii ea spe deiecti navibus iunctis ratibusque compluribus factis, alii vadis Rhodani, qua minima altitudo fluminis erat, non numquam interdiu, saepius noctu si perrumpere possent conat
Abbreviated transcription (Latin):
Iodues erat ad .u. lił. aprisie. l. pisone aulo saibimo cõsulibus.
Cesan cum id muintiati esset cos per prouinciã mr̃micer tas¬
cete conan maturat ab uthe profiasti ⁊ quã incorimis potist
itiueribue in gssiam ustenorẽ contend̾it et ad gremiã perucit.
Drouincis toti quã maximũ potest militrm onemeramot
Erat om̃io in gallia ulteriore legio bna. Poutẽ ꝯui erct ord de¬
uam uibet rescuidi. hbi de eius aduentu beluetui arrlior es
faiti suret segritos ad eum nttunt nobiliss mioe acueot
uius lgationit nameiꝰ ⁊ uerodocciuis precipiũ locum opti¬
neliunt qui dicerent sibi esse in animo sine ullo malestcio iter
rer yrouniciã facere Proyterea ꝯuod aliud iter haberent mis¬
lum iogare ut cius boluntate id sibi facere liceat. Cesarqd
menioraci tenchat .i. cassium cosulem occisum ererctam ꝙ eiꝰ
as heluetiis pussum ⁊ sub iugum missum concedendureuon

Expanded text:
is dies erat a. d. V. Kal. Apr. L. Pisone, A. Gabinio consulibus. is dies erat a. d. V. Kal. Apr. L. Pisone, A. Gabinio consulibus. Caesari cum id nuntiatum esset, eos per provinciam nostram iter facere conari, maturat ab urbe proficisci et quam maximis potest itineribus in Galliam ulteriorem contendit et ad Genavam pervenit. Provinciae toti quam maximum potest militum numerum imperat erat omnino in Gallia ulteriore legio una, pontem, qui erat ad Genavam, iubet rescindi. Ubi de eius adventu Helvetii certiores facti sunt, legatos ad eum mittunt nobilissimos civitatis, cuius legationis Nammeius et Verucloetius principem locum obtinebant, qui dicerent sibi esse in animo sine ullo maleficio iter per provinciam facere, propterea quod aliud iter haberent nullum: rogare ut eius voluntate id sibi facere liceat. Caesar, quod memoria tenebat L. Cassium consulem occisum exercitumque eius ab Helvetiis pulsum et sub iugum missum, concedendum non
Abbreviated transcription (Latin):
ustis. una cum hus proficiscantur. boiosqz qui trãs remu
incoluerãt et magrum noricum tnͣsierãt. noreiãq oppug¬
narant receptos ad se socios sibi asaistunt. Erant aucẽ¬
omĩo itinera duo / quib itinerib dono exire possent. unũ per
sequanos angustũ ⁊ difficile inter montẽ iurã ⁊ flumõ ro¬
damun iux qua singuli caru ducerentur. Mons autem
alcissimus impendebat, ut facile per pauci prohibere possẽt
illterum per prouinciã nr̃am multo facilius atq expedicius
propterea ꝙ inter fines heluetiorũ et allobrogum qui nuper
pacti erant rodanus fluitisqz nõ nullis locis uado tñsitur.
Extremũ oppidum allogrobum est. peoximũq heluetiorum
finbus genua. ex eo oppido pons ad eluetios ꝑtinet. allo¬
brogibus se se uel persuasicos qd non dum bono aĩo in .x.
eos ire paterentur. omnib rebus ad profectionẽ compara¬
tis diem dicunt. qua die ad ripam chodani om̃s cõueniãt

Expanded text:
ustis una cum iis proficiscantur, Boiosque, qui trans Rhenum ustis una cum iis proficiscantur, Boiosque, qui trans Rhenum incoluerant et in agrum Noricum transierant Noreiamque oppugnabant, receptos ad se socios sibi adsciscunt. Erant omnino itinera duo, quibus itineribus domo exire possent: unum per Sequanos, angustum et difficile, inter montem Iuram et flumen Rhodanum, vix qua singuli carri ducerentur, mons autem altissimus impendebat, ut facile perpauci prohibere possent; alterum per provinciam nostram, multo facilius atque expeditius, propterea quod inter fines Helvetiorum et Allobrogum, qui nuper pacati erant, Rhodanus fluit isque non nullis locis vado transitur. Extremum oppidum Allobrogum est proximumque Helvetiorum finibus Genava. Ex eo oppido pons ad Helvetios pertinet. Allobrogibus sese vel persuasuros, quod nondum bono animo in popueos ire paterentur. Omnibus rebus ad profectionem comparatis diem dicunt, qua die ad ripam Rhodani omnes conveniant.
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ nimerum habebat, eodẽ conduxit. per eos ne rausam dice̾t
se eripuit. Cũ ciuitas ob eam rem incitata armis iussuũ coe
conaretur multitudinemq hominũ ex agris magistratus
cegerent orgethorix mortuus est. Neqz ab est suspicio ut helucas
arbitrantur quin ip̃e sibi mortem cõsaiuert. Posteius mortẽ
ichilominus heluecii id qd constituerãt facere conantur. et
e finibus suis exeant. ubi iam se ad eam rem paratos esso ar¬
bitrati sunt. oppida sua onmͣ numero ad duodecim uicos ad
quadringentos reliqua priuata edificia incendunt. frumentũ
omine preterꝙͣ quod secum portaturi erãt conburrũt. ut do-¬
mum reditromis spe sublata paratiores ad omnia pericula
subeunda essent. Trium mẽsium molita abaria sibi quõq
domo efferre iubent. Persuadent rauiratis ⁊ tuligis ⁊ lato¬
brĩgis finitimis uti eodem usi cõfilio orpidis suis uicisq ex¬

Expanded text:
magnum numerum habebat, eodem conduxit; per eos ne causam diceret magnum numerum habebat, eodem conduxit; per eos ne causam diceret se eripuit. Cum civitas ob eam rem incitata armis ius suum exequi conaretur multitudinemque hominum ex agris magistratus cogerent, Orgetorix mortuus est; neque abest suspicio, ut Helvetii arbitrantur, quin ipse sibi mortem consciverit. Post eius mortem nihilo minus Helvetii id quod constituerant facere conantur, ut e finibus suis exeant. Ubi iam se ad eam rem paratos esse arbitrati sunt, oppida sua omnia, numero ad duodecim, vicos ad quadringentos, reliqua privata aedificia incendunt; frumentum omne, praeter quod secum portaturi erant, comburunt, ut domum reditionis spe sublata paratiores ad omnia pericula subeunda essent; trium mensum molita cibaria sibi quemque domo efferre iubent. Persuadent Rauracis et Tulingis et Latobrigis finitimis, uti eodem usi consilio oppidis suis vicisque ex
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃e principatũ in aiuitate optinebat. ac maxiiue plebi ai¬
ceptus erat. ut idẽ conaretur ꝓsuadet eiq filiam suãmina¬
trimonnũ das per facile factu esse illis probat conatoiper¬
ficere. Proyterca ꝙ ip̃e sue ciuitatis imperium optẽtutis
esset. Nlon esse dubiũ. quin totius gallic pliurimũ heluerypis¬
sent. se suis copiis suoq exercitu illis regna cõciliataram
ꝯfirmat. Hac or̃one adducti inter sẽ fidem ⁊ uisuirandũ
dãt. Et regno occupato per tres potentissimos ⁊ fumissids
populos totius gallie sese potui posse sperant. Ea res et
helueciis per indicium emintiata. moribr sius orgethori¬
gem exbnculis causam dicere coegerunt.dampstitum
penam seq̃ oxoetebat ut igni creamaretur. die cõstituta
causa dictionis orgetorix ad uiditiũ omnẽ suã familiã ad hominũ
milia decem und̃iq coegit. Et ommes clierites oberatosq suos quoꝵ

Expanded text:
tempore principatum in civitate obtinebat ac maxime plebi actempore principatum in civitate obtinebat ac maxime plebi acceptus erat, ut idem conaretur persuadet eique filiam suam in matrimonium dat. Perfacile factu esse illis probat conata perficere, propterea quod ipse suae civitatis imperium obtenturus esset: non esse dubium quin totius Galliae plurimum Helvetii possent; se suis copiis suoque exercitu illis regna conciliaturum confirmat. Hac oratione adducti inter se fidem et ius iurandum dant et regno occupato per tres potentissimos ac firmissimos populos totius Galliae sese potiri posse sperant. Ea res est Helvetiis per indicium enuntiata. Moribus suis Orgetoricem ex vinculis causam dicere coegerunt; damnatum poenam sequi oportebat, ut igni cremaretur. Die constituta ae dictionis Orgetorix ad iudicium omnem suam familiam, ad hominum milia decem, undique coegit, et omnes clientes obaeratosque suos, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
belli atq fortitadinis angustos se fines habere arbitrabã.
quii longitudinẽ millia passuum. oc. uł. in latitudinene.
cloo. patebant.  iis rebus adducte et auctoritade orgho
torigis permoti cõscitucrunt ea que ad profiscieridũ pertie¬
rent cõparare uementorim ⁊ carcoꝵ ꝙͣ marimũ iimerã
coemers. Sementes quã marinias facere. ut in itmece copia
frumẽti suppeteret. aũ prouimis aiuitatib pacẽ ⁊ amicitiã
cõfirmare. Ad̾ eas res conficiendas biemnũ sibi satis essẽ
duxerunt. In tertium annũ profectionẽ lege confirmant.
ad eais res cõsiciendas. Orgethorio delegitur. Ie s legationẽ
ad curitates suscepit. In eo itmere persuadet castico catanau¬
tuleodis filio sequano, cuius pẽ regnũ insequans mustos
annos obtinuerat ⁊ a senatu. po. ꝙ romano amicus ax¬
pellatus errit. ut reginim in cuitate sua occupareti qd
ante habuerat. Itemq donmorigi heduo fr̃ĩ diuitiaciqui eo

Expanded text:
belli atque fortitudinis angustos se fines habere arbitrabantur, belli atque fortitudinis angustos se fines habere arbitrabantur, qui in longitudinem milia passuum CCXL, in latitudinem CLXXX patebant. His rebus addrunt ea quae ad proficiscendum pertinerent comparare, iumentorum et carrorum quam maximum numerum coemere, sementes quam maximas facere, ut in itinere copia frumenti suppeteret, cum proximis civitatibus pacem et amicitiam confirmare. Ad eas res conficiendas biennium sibi satis esse duxerunt; in tertium annum profectionem lege confirmant. Ad eas res conficiendas Orgetorix deligitur. Is sibi legationem ad civitates suscipit. In eo itinere persuadet Castico, Catamantaloedis filio, Sequano, cuius pater regnum in Sequanis multos annos obtinuerat et a senatu populi Romani amicus appellatus erat, ut regnum in civitate sua occuparet, quod pater ante habuerit; itemque Dumnorigi Haeduo, fratri Diviciaci, qui eo
Abbreviated transcription (Latin):
nem̃ es orientem solem. aquitania a gaiuia fluĩe ad̾pi¬
axyeos montee ⁊ eam pactẽ occeani que est ad hispamã pertinet
spectat inter occasum solis: septenitriones. Mod̃ heluecios lõ¬
ge nobilissimus fuit et ditissimus orghetorix. Io . m. messal¬
la.2. p̃. m. pisone cõsulib regni cupiditate inductus con¬
iurationẽ nobilitatis fecit ⁊ ciuitati persua sit ut de finib
suis cũ om̃ĩb copiis exirẽt. per facile esse cũ uirticte om̃ib
p̃starent totius gaillie imperio potiri. Id̃ hoc facilius eie por¬
suasit. qd undiq loci matura heluecii continẽtur. una ex p̃te
sequanos ⁊ heluetios. tercia lacu lemannio ⁊ fluĩerhadano. qui
prouinciã nram ab helueciis diuidit. Hus rebus fiebat. ut et
mins late bagarentur ⁊ mimes facile fiictinis bellum inferie
possent. Qua ex parte homimes bellandi cupidi maguo dolore
afficiebantur. pro multitudine autem hominum ⁊ pro qliã

Expanded text:
nem et orientem solem. Aquitania a Garumna flumine ad Pynem et orientem solem. Aquitania a Garumna flumine ad Pyrenaeos montes et eam partem Oceani quae est ad Hispaniam pertinet; spectat inter occasum solis et septentriones. Apud Helvetios longe nobilissimus fuit et ditissimus Orgetorix. Is M. Messala, et P. M. Pisone consulibus regni cupiditate inductus coniurationem nobilitatis fecit et civitati persuasit ut de finibus suis cum omnibus copiis exirent: perfacile esse, cum virtute omnibus praestarent, totius Galliae imperio potiri. Id hoc facilius iis persuasit, quod undique loci natura Helvetii continentur: una ex parte Sequanos et Helvetios; tertia lacu Lemanno et flumine Rhodano, qui provinciam nostram ab Helvetiis dividit. His rebus fiebat ut et minus late vagarentur et minus facile finitimis bellum inferre possent; qua ex parte homines bellandi cupidi magno dolore adficiebantur. Pro multitudine autem hominum et pro gloria
Abbreviated transcription (Latin):
Allia est omnie diuisa in partes tres. quarum
unam incolunt belge. aliã aquitam. tertiam
inter se differunt. gallos ab aqͥtanis
fortissimi sunt belge. proptea qd a cultu atqe hũanitate pro¬
uncre longissine abfũt miinieqz ad eos mercatores sepe cõ¬
neant. atqz ea que ad esfemmandos ammos pertinẽt importãt
Broximq sũt germanie qui trãsrenum incolũt qͥle cũ cõtinent᷑
bessum gerunt. quã de causa heluetii quoq reliqͥs gallos uirtute
preced̾iunt. qd̾ fere cotidianis płiis cũ germanis contendunt.
cũ aut suis finibus eos prohibent. aut ip̃i in coꝵ finib bellũ
gerunt. Eoꝵ una pars ꝙͣ gallos optinere dictum est micũ capit
a fliũe chodano. cõtinetur garunna flãe. Ueccanum finib
belgaium actingit. etiã a sequanis ⁊ heluetiis flunẽ remum
uergit ad septentriões. Delge ab extremis gallie finib oriũ
pertinẽt ad inferiorẽ partem fliũs renis spectant ad septẽtuo¬

Expanded text:
allia est omnis divisa in partes tres, quarum unam incolunt Belgae; alteram, Aquitani; tertiam, inter se differunt. Gallos Lugdunenses fortissimi sunt Belgae, propterea quod a cultu atque humanitate provinciae longissime absunt, minimeque ad eos mercatores saepe commeant atque ea quae ad effeminandos animos pertinent important, proximique sunt Germanis, qui trans Rhenum incolunt, quibuscum continenter bellum gerunt. Qua de causa Helvetii quoque reliquos Gallos virtute praecedunt, quod fere cotidianis proeliis cum Germanis contendunt, cum aut suis finibus eos prohibent aut ipsi in eorum finibus bellum gerunt. Eorum una pars, quam Gallos obtinere dictum est, initium capit a flumine Rhodano, continetur Garumna flumine, Oceano, finibus Belgarum, attingit etiam ab Sequanis et Helvetiis flumen Rhenum, vergit ad septentriones. Belgae ab extremis Galliae finibus oriuntur, pertinent ad inferiorem partem fluminis Rheni, spectant in septentrio
Abbreviated transcription (Latin):
di noy fecsset. ictiuis renuu summa nobilitate : gra inter suos. qͥtũ
oppidoi preftierat unum ex hiis qui legati de pace ad cesarẽ uenerant
melium adeum mittit nisi subsidium sibi subini ctacur se se sub
stinere dicccius nõ posse. Co demedia nocte cesar hisdem ducibus
usus quomĩcii ab ictio uenerant nimidas ⁊ cretas sagittanios
⁊ fuuditores balcares subsidio orpidanis mittit. Quoꝵ aduẽtu
et remis cum spe defensionis scudium propugnandi accessit. et
hostibus eadem de causa spes potiundi oppidi discessit. Itaq paulisy
apd̃ oppidũ morati agrosq remorum depopulati om̃ibz uicis edifi¬
ciisq quo ad ire potuerãt incensis ad castea cesaris om̃ibz copiis
contenderũt. et ab milib passuum minus duobz castra posuer̃t.
Que castra ut fumo atoz ignibus significabant᷑ amplius mi¬
lib passuũ octo in latitudinẽ patebant. Cesar pͥmõ ⁊ propter

Expanded text:
di nox fecisset, Iccius Remus, summa nobilitate et gratia inter suos, qui tum di nox fecisset, Iccius Remus, summa nobilitate et gratia inter suos, qui tum oppido praeerat, unus ex iis qui legati de pace ad Caesarem venerant, nuntium ad eum mittit, nisi subsidium sibi submittatur, sese diutius sustinere non posse. Eo de media nocte Caesar isdem ducibus usus qui nuntii ab Iccio venerant, Numidas et Cretas sagittarios et funditores Baleares subsidio oppidanis mittit; quorum adventu et Remis cum spe defensionis studium propugnandi accessit et hostibus eadem de causa spes potiundi oppidi discessit. Itaque paulisper apud oppidum morati agrosque Remorum depopulati, omnibus vicis aedificiisque quo adire potuerant incensis, ad castra Caesaris omnibus copiis contenderunt et a milibus passuum minus duobus castra posuerunt; quae castra, ut fumo atque ignibus significabatur, amplius milibus passuum VIII latitudinem patebant. Caesar primo et pro
Abbreviated transcription (Latin):
tus ab remis ceterisq auitatib ut sine periculo ad eũ deferri posset
efficiebat. In eo flumine pous erat. ibi ũsidiũ ponit et in alcẽa ꝑte
flumines quintũ tituriũ fabinũ legatum aĩ sex cohortib relinqͥt.
cascra in altitudine pedum .xii. uallo fossa qz duo de .xx. pedũ. mit¬
nire iubet. ab hiis castris opidum remoꝵ nomine bibrax ab erat
milia passuũ octo. id ex itmere magno impetu belge oppugnare ce¬
xerunt. egre eo die sustentatum est. galloꝵ eadem atq belgarũ
opougnatio ẽ. Hic ubi circũiecta multitudine hominũ totis mem¬
bus undiq mimurũ lapides iaci cepti sunt. murusoe de fensoribus¬
midatus est. cestudine facta portas succẽdunt. murũꝯe subriuĩt
ꝙ eñ facile fiebat. nã cum tanta multitudo lapides ac tela cõi¬
cerent in muro cõsistendi potestas erat milli. Cum finẽ pugnã¬

Expanded text:
tus ab Remis reliquisque civitatibus ut sine periculo ad eum portari possent tus ab Remis reliquisque civitatibus ut sine periculo ad eum portari possent efficiebat. In eo flumine pons erat. Ibi praesidium ponit et in altera parte fluminis Q. Titurium Sabinum legatum cum sex cohortibus relinquit; castra in altitudinem pedum XII vallo fossaque duodeviginti pedum muniri iubet. Ab his castris oppidum Remorum nomine Bibrax aberat milia passuum VIII. Id ex itinere magno impetu Belgae oppugnare coeperunt. Aegre eo die sustentatum est. Gallorum eadem atque Belgarum oppugnatio est haec: ubi circumiecta multitudine hominum totis moenibus undiqnudatus est, testudine facta portis succedunt, murumque subruunt, quod tum facile fiebat. Namque tanta multitudo lapides ac tela conjiciebant, ut in muro consistendi potestas esset nulli. Cum finem oppugnan
Abbreviated transcription (Latin):
rones. ceroesos. paemanos qui in uno noĩe germam appel¬
lantur arbitran ad .xlmilia. Cesar rhemos cohortatꝰ
liberaliterqz oratione prosecutus. omñe senatum ad se
conuenire principiũqz liberos obsides ad se addua iussit
Que omma ab hiis diligenter ad diem facta sunt. Ipse
diuitiacũ heduũ magnope cohortatus docet quantoye
ne cum tanta mulcitudine uno tempore cõfligendum
sit. Io fier posse si suas copias hedui in sines bellonacoꝵ
introduxerint. ⁊ eorum agros populari ceperint. hiis
mandatis eum ab se dimietit. postꝙͣ onnnes belirarũ
copias in bnun locũ cohactas ad se bemre uidit. neqr iam longe ab esse
ab hus quos miserat exploratoribus ⁊ ab iemis cognouit. flumẽ aronã
qd est in extremis remioꝵ finib exeratum traduc̾e maturauit. atq
ibi castra posuit. Que res ⁊ latus unum castrorũ upis flũĩs
mumebat. et posteum que essent tuta ab hostib reddebat.: cõmea¬

Expanded text:
rones, Caerosos, Paemanos, qui uno nomine Germani appelrones, Caerosos, Paemanos, qui uno nomine Germani appellantur, arbitrari ad XL milia. Caesar Remos cohortatus liberaliterque oratione prosecutus omnem senatum ad se convenire principumque liberos obsides ad se adduci iussit. Quae omnia ab his diligenter ad diem facta sunt. Ipse Diviciacum Haeduum magnopere cohortatus docet quanto opne cum tanta multitudine uno tempore confligendum sit. Id fieri posse, si suas copias Haedui in fines Bellovacorum introduxerint et eorum agros populari coeperint. His datis mandatis eum a se dimittit. Postquam omnes Belgarum copias in unum locum coactas ad se venire vidit neque iam longe abesse ab iis quos miserat exploratoribus et ab Remis cognovit, flumen Axonam, quod est in extremis Remorum finibus, exercitum traducere maturavit atque ibi castra posuit. Quae res et latus unum castrorum ripis fluminis muniebat et post eum quae erant tuta ab hostibus reddebat et commea
Abbreviated transcription (Latin):
inter cos bellonacos ⁊ uirtute et auctoritate et hominũ
minero ualere. Hos posse conficere armata milia centũ
pollicitos ex eo numero elcã sexagnnita totiusq belli imi¬
perium sibi posculare. Suessiones suos ẽẽ finitimos latis¬
simos feracissimosq agros possidere apudeos fuisse regẽ
nr̃a eciã memoria deuitiacũ tocius gallie potentissimũ.
Qui cũ magne partis harum regionũ. tũ etiã britame
imperiũ optinuerit. Nunc esse galbam. ad hunc proxter
iusticiã prudentiãq suam totius belli sumniã omniũ
uoluntate deferri. O ppida habere nũo xii. pollicerimilia
armata quĩquagnita. Totidem neriios q̃ maxime
feri inter ip̃os habeantur longissimeq absint. quindecĩ
milia atrebates. ambianos. x milia. mormos xxo milia
Menapios .uii. milia. caletos .x. milia. uelocasses et uero¬
manduos totidem. Catuatos xum. milia. cõdruosos ebu¬

Expanded text:
inter eos Bellovacos et virtute et auctoritate et hominum inter eos Bellovacos et virtute et auctoritate et hominum numero valere: hos posse conficere armata milia centum, pollicitos ex eo numero electa milia LX totiusque belli imperium sibi postulare. Suessiones suos esse finitimos; fines latissimos feracissimosque agros possidere. Apud eos fuisse regem nostra etiam memoria Diviciacum, totius Galliae potentissimum, qui cum magnae partis harum regionum, tum etiam Britanniae imperium obtinuerit; nunc esse regem Galbam: ad hunc propter iustitiam prudentiamque summam totius belli omnium voluntate deferri; oppida habere numero XII, polliceri milia armata L; totidem Nervios, qui maxime feri inter ipsos habeantur longissimeque absint; XV milia Atrebates, Ambianos X milia, Morinos XXV milia, Menapios VII milia, Caletos X milia, Veliocasses et Viromanduos totidem, Atuatucos XVIIII milia; Condrusos, Ebu
Abbreviated transcription (Latin):
cõsanguineosqz suos qui eoꝵ iure ⁊ eisdem legibz utant᷑
unum imperium unũq magistratũ cũ ipĩs habeãt deter¬
rere potuerint. quin cũ hiis cõsentirẽt. Cum ab hiis que¬
iecet que ciuitates quanteqz in armis essent ⁊ quidin
bello possent: sic reperiebat. plerosqz belgas esse ortos a
germanis. rhenumiq antiquitus traductos propter loci
fertilitatẽ ibi cõsedisse gallosq qui ea loca incolerent ex¬
pulisse solosq esse qui patrum nr̃oꝵ memoria oĩ gallia
berrita theutonos cumbeosꝙ intrafies sucs ingredipio¬
hibucrint. Qua ex re fier uti carum rerũ memoria. mag¬
nam sibi auctoritatem. magnosq spirtus in remilĩ¬
cari summerẽt. De mimero eoꝵ omĩa se habere explorata
remi dicebãt. ꝓpterca qd propinquitatib affinitatibusq
cõuincti quantã quisq multitudinẽ in cõmuni belgarũ
consilio ad id bellum pollicitus sit cognouerint. pluriniũ

Expanded text:
consanguineosque suos, qui eodem iure et isdem legibus utantur, consanguineosque suos, qui eodem iure et isdem legibus utantur, unum imperium unumque magistratum cum ipsis habeant, deterrere potuerint quin cum iis consentirent. Cum ab iis quaereret quae civitates quantaeque in armis essent et quid in bello possent, sic reperiebat: plerosque Belgas esse ortos a Germanis Rhenumque antiquitus traductos propter loci fertilitatem ibi consedisse Gallosque qui ea loca incolerent expulisse, solosque esse qui, patrum nostrorum memoria omni Gallia vexata, Teutonos Cimbrosque intra suos fines ingredi prohibuerint; qua ex re fieri uti earum rerum memoria magnam sibi auctoritatem magnosque spiritus in re militari sumerent. De numero eorum omnia se habere explorata Remi dicebant, propterea quod propinquitatibus adfinitatibusque coniuncti quantam quisque multitudinem in communi Belgarum concilio ad id bellum pollicitus sit cognoverint. Plurimum
Abbreviated transcription (Latin):
dat negociũ senonibz reliqͥsq gallis qͥ finitum belgis erãt
uci ea que apd̾ eos gerant cognoscãt. seqz de hiis rebus certio
rem faciant. Hn cõstauter omnes nĩtiaueẽt manus co¬
gi. exercitum in ũnum locum conduci. Tum uero nõ dubitãdũ
eristimauit quin ad eos profiasceretur. Re fiumentaria
cõparata castra mouet diebusqz arciter quindecim ad fines
belgarũ peruenit. Eo cum de improuiso celeriuisq oĩ opi¬
mone uenisset. Remi qͥ proxi gallie ex belgis sunt
ad eũ legatos siccium ⁊ andocumbor pͥmos cuutatis mmi¬
serunt. qui dicerent se suaqz omĩa in fidem atq in potesta
imperata facere ⁊ oppidis recipere ⁊ frumẽto ceterisq re¬
bus iuuare. Reliquos ommes belgas in armis ẽẽ. germa¬
nosqz qui cis rhenum incolant se se cum hus cõuixisse
cantũq esse eoꝵ oĩm furorem ut ne suessiones quidẽ frẽs

Expanded text:
Dat negotium Senonibus reliquisque Gallis qui finitimi Belgis erant Dat negotium Senonibus reliquisque Gallis qui finitimi Belgis erant uti earem faciant. Hi constanter omnes nuntiaverunt manus cogi, exercitum in unum locum conduci. Tum vero dubitandum non existimavit quin ad eos proficisceretur. Re frumentaria provisa castra movet diebusque circiter XV ad fines Belgarum pervenit. Eo cum de improviso celeriusque omnium opinione venisset, Remi, qui proximi Galliae ex Belgis sunt, ad eum legatos Iccium et Andebrogium, primos civitatis, miserunt, qui dicerent se suaque omnia in fidem atque potestatemimperata facere et oppidis recipere et frumento ceterisque rebus iuvare; reliquos omnes Belgas in armis esse, Germanosque qui cis Rhenum incolant sese cum his coniunxisse, tantumque esse eorum omnium furorem ut ne Suessiones quidem, fratres
Abbreviated transcription (Latin):
Uin esset cesar materiore gallia in hib̾nis
ita uti supra demõstranimus crebri ad eũ
runores afferebantur. licterisq item la¬
biem certior fiebat. ommes belgas quã
tertiã esse gallie partem dixeramus cõtra pplm̃ roma¬
num comurare. obsidesq inter se dare comurandi has
esse causas. Primum ꝙ uererentur ne onmi pacata
gallia ad eos exercitus noster adduceretur. De inde qd̾
ab non nullis gallis solliatarentur pactim qͥ germa¬
nos diutius in gallia uersari noluerãt. Ita .x .R. oxer
atum hiemare atqz inueterascere in gallia moleste
acqz huis qui ad conduceudos homines facultates habebãt uul¬
go regna occupabantur qͥ minus facile eam rem ĩ imperio
nr̃o cõsequi nõ poterãt. Hiis nuintiis licterisq cõmotus ce¬
sar duas leglões inaiteriore gallia nouas cõscripsit ⁊ mita
estate in ĩteriorẽ galliã qui deduceret ꝯuĩtũ pediũ legatum
misit. ip̃e cũ primũ pabuli copia ẽẽ maet ad exercitũ uenit.

Expanded text:
um esset Caesar in citeriore Gallia in hibernis, ita uti supra demonstravimus, crebri ad eum rumores adferebantur litterisque item Labieni certior fiebat omnes Belgas, quam tertiam esse Galliae partem dixeramus, contra populum Romanum coniurare obsidesque inter se dare. Coniurandi has esse causas: primum quod vererentur ne, omni pacata Gallia, ad eos exercitus noster adduceretur; deinde quod ab non nullis Gallis sollicitarentur, partim qui, ut Germanos diutius in Gallia versari noluerant, ita populi Romani exercitum hiemare atque inveterascere in Gallia moleste atque iis qui ad conducendos homines facultates habebant vulgo regna occupabantur; qui minus facile eam rem imperio nostro consequi poterant. His nuntiis litterisque commotus Caesar duas legiones in citeriore Gallia novas conscripsit et inita aestate in ulteriorem Galliam qui deduceret Q. Pedium legatum misit. Ipse, cum primum pabuli copia esse inciperet, ad exercitum venit.
Abbreviated transcription (Latin):
bellũ nobis constantii p̾mo cesanio dehunit. angusti reꝑat᷑
imꝑiũ / Ii multa clemẽtia eiso poiẽs Erga deum uero
religiona maxima utebatur neq pioꝵ sangnẽ regim
sũ macłanit neq orõnis domos desiruxit / Sed de
cultores uenãtõm hns et honori hie non siliõ m̃o am̃a¬

Expanded text:
e nobis Constantii, primo caesaris dehinc augusti, reparatur imperium. Hic multa clementia erga homines, erga Deum vero religione maxima utebatur, neque piorum sanguine regnum suum maculavit, neque orationum domos destruxit, set Dei cultores venerationi habuit
Abbreviated transcription (Latin):
beatã terrã in qua tb sponso delectit᷑ ꝑuenit. cuibene
solitarit habitans ingemitũ ꝓseuerat. quia quẽ diligebat uori
inueniens querit. sic scã queq aniniadũ asponso suo absens:
eno se rethra it quasi ingenarũ uerecũdia. castitatĩ cotdis ipso
habitu & oc tu exteriori ostendit. Sequitur Collũ tuũ
Sicut mionilia ꝑ collũ sponse p̃dicator es sc̃ẽ eccłe designant᷑¬

Expanded text:
beatam terram, in qua cum sponso delectetur, pervenit. Cui beneemper solitarie habitans in gemitu perseverat, quia quem diligebat non inveniens, quaerit. Sic sancta quaeque anima, dum a sponso suo absens eore se retrahit, quasi in genarum verecundia castitatem cordis, ipso habitu et actu exteriori ostendit. Sequitur: 19. Collum tuum sicut monilia. Per collum sponsae, praedicatores sanctae Ecclesiae designant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ oꝑacionẽ da sine fide dõ placere non possumus. beno ꝑfidẽ
aniici uocaiuor : qͥa dũ fide celestia appetinus abirc tis t̃renis
tiquã turpitudinẽ assũpta forma meliori. e añ s̃ponsi oculosabs¬
condit. hanc itaq hoctatur sporisus ut surgat. & ueniat. Iͥa
dignũ ÷ ut qͥcuq ad amorẽ xp̃i ꝓperat: carnis torporẽ
qua tũ pot est abiciat. & se adcet᷑ua consequrda celerit᷑ ad¬
tingat. S: qͥa ut adcelestia sestinemꝰ ꝑ exibicionẽ noui tes

Expanded text:
 Quia enim sine fide Deo placere non possumus, bene per fidem amici vocamur, quia dum fide coelestia appetimus, abjectis terrenis tiquam turpitudinem assumpta forma meliori ante sponsi oculos abscondit. Hanc itaque hortatur Sponsus ut surgat et veniat; quia dignum est ut quicunque ad amorem Christi properat, carnis torporem quantum potest abjiciat, et se ad aeterna consequenda celeriter accingat. Sed quia ut ad coelestia
Abbreviated transcription (Latin):
panit. looc qppe qͦ uidet: magnanimit᷑ mẽte sublimi cor¬
culcat. offitiis aut̃ cylestib se occupat hoc & nec ossita tr̃ tolȩ¬
rat: Ad illa sũno desideria quosibrachio duxtro spansi ad¬
st ratã suspirat. Inquo cũ aliquantulñ entrat ehelee¬
tahi lit᷑ qescit cius qeetis delec tacione mũdanos tunul

Expanded text:
it. Haec quippe quae videt, magnanimiter mente sublimi conculcat, officiis coelestibus se occupat. Haec ex necessitate tolerat, ad illa summo desiderio quasi brachio dextero sponsi astricta suspirat. In quae cum aliquantulum intrat, delectabiliter quiescit, cujus quieti
Abbreviated transcription (Latin):
spũ alia & celestia obferuatores suos ñ adiuuit. possumꝰ tam̃
ꝑ hiẽ ine uitã psentẽ intrlligere que dũ nos assiduis tẽp¬
tacionib inprtit: quasi inbrib inportunis ad sequẽ¬
dũ rep̃m torpr re conpellit S iã sponsa surgat qͥa hyens
tranuit qm̃ quãtomagis dies ultimus instat p̃sens uita

Expanded text:
coelestia observatores suos non adjuvit. Possumus etiam per hyemem vitam praesentem intelligere, quae dum nos assiduis tentationibus impetit, quasi imbribus importunis ad sequendum Christum torpere compellit. Sed jam sponsa surgat, quia hyems transiit, quoniam quanto magis dies ultimus instat, praesens vita
Abbreviated transcription (Latin):
eius ab ore senꝑ augdiri drsidero qda inh uideo qtatunue
diligit cũ me ab ãplexib eius desiderabilib: mmprilir ⁊¬
ꝓhibeat: Adhos ãplexus qualit ꝑuenerit cõsepit̃ sub¬
ungit dicens. Foce iste Uenit Salions inmontib
transiliens colles. Ad mnplexus sponse sue xps uenit
disponens humanitatẽ ram dignant᷑ assũpsit. aderł
nuisteriũ ꝑagendũ quass salieus mmontib ueuit

Expanded text:
audire desidero, quia in hoc video quantum me diligat, cum me ab amplexibus ejus desiderabilibus impediri prohibeat. Ad hos amplexus qualiter pervenerit, subito narrat, dicens: Ecce iste venit saliens in montibus, transiliens colles. Ad amplexus sponsae suae Christus venire disponens, humanitatem nostram dignanter assumpsit. Ad quod mysterium peragendum, quasi saliens in montibus venit
Abbreviated transcription (Latin):
escorȩ appetiruet mtnus ponsi sopitis treisiscipr¬
soria collo quia aliqu fastidiat soliq: sponsi collo cucioni
qũan quieciu ace serysuus hilare seit : S hanc dogii¬
done carnales qui sunt in ꝑolesia ñniniq in portune ex¬
ritant negotiis mudi iã mplicari desiderant. qͥa enus ui¬
amissa: quales interius habeant  exterius norune
femintno designarit᷑. Hui elilectõ suscitarte sub ahi¬
racionis pondore ꝓhibetite is oidebert m¬

Expanded text:
escere appetit, in sinu sponsi sopitis terrenis cupisaria colloquia aliquando fastidiat, soliusque sponsi collocutione quanto quietius, tanto serenius hilarescat. Sed hanc dormientem carnales qui sunt in Ecclesia, nonnunquam importune excitant, negotiis mundi eam implicare desiderant; quia ejus viamissa, quales interius habentur, exterius nomine femineo designantur. Hi dilectam suscitare sub adjurationis pondere
Abbreviated transcription (Latin):
suit tr̃poralia contẽpnit lectulu sibi cũ spanto ir
pacr uictorie facit ubi qͦ quietiũ pausat eo ampliũ.
pluctes eccdesias intelliginius. ꝑtigna cedrina p̃dicato¬
rrs de signamuꝰ: ꝑ laquearia eipressuia ipsas poptilos
figuramus. Tigna enĩ sustentant tectũ laquroria uͦ
lonũ iplent & ornant. Sic in sca eocła paietores¬
quo ab inbrib temptacionũ ꝓ trgatum c i a aitr aat

Expanded text:
uae temporalia sunt contemnit lectulum sibi cum Sponso in pace victoriae facit, ubi quo quietius pausat, eo amplius plures Ecclesias intelligimus, per tigna cedrina praedicatores designamus, per laquearia cypressina ipsos populos figuramus. Tigna enim tectum sustentant, laquearia vero domum implent et ornant. Sic sic in sancta Ecclesquo ab imbribus tentationum protegatur. Cedrus autem et
Abbreviated transcription (Latin):
cormotibili drtinȩtun ꝓ fecto ñ saciati conoee
illo minimo ꝗ tatu sumit considerat ꝗ tũ debrat
mnaruq amat potest tam̃ ꝑcelli uinaria soriptũ¬
ra aiuina figurari ꝑ hano quippo in spo ssruari¬
asordiuat quia in rius doctrina manifoste csiscitur
qualitꝰ ds & ꝓximus ordinate diligatinsas ꝑ cusetia

Expanded text:
corruptibili detinetur, se perfecte non satiat, tamen ex illo minimo quod cursim sumit, considerat quantum debeat amare quod amat. Potest tamen per cellam vinariam Scriptura divina figurari. Per hanc quippe in sponsa charitas ordinatur, quia in ejus doctrina manifeste discitur qualiter Deus et proximus ordinate diligantur. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
decorus. pulcher & decorus dilectus dicit᷑da & induo¬
nitate & in humanitate onĩi amantise pura mẽte
sine macula rep̃hẽsionis inuenit. gũo dũ sponsa
pleno desiđio seqͥt᷑ omiũ mũdi ꝑtbationũ obliuiscit᷑
& dũ in eius pace qͥrseit magis & uiagis decoratꝰ Un

Expanded text:
. Pulcher et decorus dilectus dicitur, quia in divinitate et humanitate ab omni amanti se mente sine macula reprehensionis aspicitur. Quem dum sponsa pleno desiderio sequitur, omnium mundi perturbationum obliviscitur; et dum in ejus pace quiescit, magis ac magis decoratu
Abbreviated transcription (Latin):
beatã terrã in qua tb sponso delectit᷑ ꝑuenit. cuibene
solitarit habitans ingemitũ ꝓseuerat. quia quẽ diligebat uori
inueniens querit. sic scã queq aniniadũ asponso suo absens:
obamore eius non recedit in euis desidiũ seuꝑ hanelat & gesnit.
& dũ illũ quẽ ualde diligit ñ inuenit. quia ab oĩ amiorr ali¬
eno se rethra it quasi ingenarũ uerecũdia. castitatĩ cotdis ipso
habitu & oc tu exteriori ostendit. Sequitur Collũ tuũ
Sicut mionilia ꝑ collũ sponse p̃dicator es sc̃ẽ eccłe designant᷑¬

Expanded text:
beatam terram, in qua cum sponso delectetur, pervenit. Cui beneemper solitarie habitans in gemitu perseverat, quia quem diligebat non inveniens, quaerit. Sic sancta quaeque anima, dum a sponso suo absens amore non recedit, sed in ejus desiderium semper anhelat et gemit; et dum illum quem valde diligit, non invenit, quia ab omni alieno amore se retrahit, quasi in genarum verecundia castitatem cordis ipso habitu et actu exteriori ostendit. Sequitur: Collum tuum sicut monilia. Per collum sponsae, praedicatores sanctae Ecclesiae designant
Abbreviated transcription (Latin):
postestati tereas pugnare pcipimir: quia siue uctoria coro¬
nari ñ possumus Esi aduorsarius denc õquẽ uincanus
bello ÷ & quasi in pace exultat. & eo frequẽcius uulnesat̃ ꝙͥ
socuriq ÷ quia nescit uidere quẽ caueat Nugne gͦ apugnatorib
excipitur ut uestigia gregũ soqͥt᷑. qͥa dũ prudentes qͦsq imitari ne¬
gligit: necessario rrꝓbos seqͥt᷑ qͦs stulticia brutis animalib: simibos
focit. Et pasce hedos tuos iuxta tab̵ nacula tuo pastorũ: ꝑ hedos
in munde cogitacionus designant᷑ : ꝑ tab cula pastorũ: cõuentosa
heretcorũ expͥmũt᷑. Qui gͦ pugnare nescit : iusta taħ nacu¬
la pastorũ hedos pascit : qͥa qͥsqͥs obsistentib: timptaoionũ gla¬
dus uirilit᷑ ñ reficit: in mundas cogitaciones quasi
qͥ afide recedit. animã uꝰ que sponsa xp̃i efficti
onis assimilaui te amica mea. Scimꝰ qui arquitat
is raheliticus currus pharaonis fugiens inmare
demersos reliquit nec tam̃ statĩ t̾rã promisionis in tra¬

Expanded text:
potestates pugnare praecipimur, quia sine victoria coronari non possumus. Etsi adversarius deest, nec est quem vincamus; bello est et quasi in pace exsultat, et eo frequentius vulneratur, quo securior est: quia nescit videre quem caveat. Digne ergo a pugnatoribus secernitur, ut vestigia gregum sequatur, quia dum prudentes quosque imitari negligit, necessario reprobos sequitur, quos stultitia brutis animalibus similes fecit. 16. Et pasce haedos tuos juxta tabernaculum pastorum. Per hoedos, immundae cogitationes designantur; per tabernacula pastorum, conventicula haereticorum exprimuntur. Qui ergo pugnare nescit, juxta tabernacula pastorum hoedos pascit, quia quisquis obsistentibus tentationem gladiis viriliter non resistit, immundas cogitationes, quasi am qui a fide recedit. Anima vero quae sponsa Christi effici onis assimilavi te, amica mea. Scimus quia equitatus Israeliticus, currus Pharaonis fugiens, in mari demersos reliquit, nec tamen statim terram repromissionis intra
Abbreviated transcription (Latin):
inntacioris uirtutis repugnantes congregat. ex quib fasci¬
culũ aptat. qͦ carius sue putredimr̃ sr̃pit᷑na abst̃gat. Quibero
na dilectione ut fortius inhereat delectat᷑ De qͦ e adhuc
dicitur. Botrus cipri dilectus meus mȩichi inuineis engadi
dũ inmultas ecołas diuisa uinũ ꝗ lotificat coe honiis giunit.
Engadi: int̃p̃tat᷑ fons heli. hedus aũ ꝓpeccatis antqͥtus in¬

Expanded text:
 sibi fasciculum aptat, quo carnis suae putredinem sempiternam abstergat? Qui bene na dilectione, ut fortius inhaereat, delectatur. De quo et adhuc dicitur: Botrus Cypri dilectus meus mihi, in vineis Engaddi.dum in multas Ecclesias divisa, vinum quod laetificat cor hominis, gignit. Engaddi interpretatur fons haedi. Haedus autem anti
Abbreviated transcription (Latin):
isi cant innari ñ ne glegit. eorũ utiq pulcritudlini ꝓ
simlirtidinẽ se iungit. Ne uͦꝰ preximi in enuꝰ nigredinẽ
intendentes minus exenpla bonorũ eiũ diligant ad¬
imitationẽ. turpitudinis causam satisfaciens ostendit dũ
ab admiratione sua filias hierusalẽ repellit dicens. No

Expanded text:
gligit, eorum utique pulchritudini per similitudinem se jungit. Ne vero proximi ejus nigredinem intendentes, minus exempla bonorum ejus ad imitationem diligant, turpitudinis causam satisfaciens ostendit, dum ab admiratione sua filias Hierusalem repellit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
sus uocat qͥa cuidilectionẽ di & ꝓximi donat gr¬
mina pulcritudine̾ ei inferit qua delectatłr & qua
dulectatur laudat cinus occuli bene colũbarũ et̃ phibĩ
pitur. in sinplicitate sonsus suos custodit & carnales
concupiscentias detestatur. Colũba qͥppe in amore ꝓ
electa in celesti desiđio merore ad terit᷑ qͥa timiet
ne amittut q. diligit lũ differtur. possunt & iã

Expanded text:
m vocat; quia cui dilectionem Dei et proximi donat, geminam pulchritudinem ei inserit, qua delectatur, et quam laudat. Cujus oculi bene columbarum esse perhibpitur, in simplicitate sensus suos custodit, et carnales concupiscentias detestatur. Columba quippe in amore prelecta in coelesti desiderio atteritur; quia timet ne amittat quod diligit, dum differtur. Possunt etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Monilia siea quils colloligant᷑ qr & sapieutia e religio
a seripturis sc̃is p̃dicatorib iungit᷑ ꝑ murenulas enĩ saera seri¬
tura intelligit᷑. que beme auree & argento ueriniculat
dntq &e sapientia sacra serłtura fulget  sonora pdicattore ꝑ
mũdũ audit᷑ Sicut eñi ꝑ auxũ sapentia. sic p argentu sc̃ã p̃¬
dicitio dremonstratur his uerbis sponsi respondet sponsa
Nsuũ. accubitũ suũ rex intrauit quando n El ao
alit̃ cołi uiteriora pene trauit. quo ibi requiess cor

Expanded text:
monilia collo ligantur; quia et sapientia et religio a Scripturis sanctis praedicatoribus adjungitur; per murenulas enim sancta Scriptura intelligitur. Quae, bene aureae et argento vermiculatsonora praedicatione per mundum auditur. Sicut enim per aurum sapientia, sic per argentum sancta praedicatio demonstratur. His verbis Sponsi sponsa respondet,nsaliter coeli interiora penetravit. Quo ibi requiescente,
Abbreviated transcription (Latin):
torũ cõmiunionẽ fratres xpͥi uocantur qͥa lectis quos
ipse fr̃s uocauit in eccła cohabitando sociat᷑. Quorũ multir¬
tudines bene ꝑ exprobacionẽ greges appellant᷑ quia dũ quasi
i racionabilia anim alia sine & dine uiut seduet& ib spiritib
ae deuoranciũ tralut᷑ ꝑhuius modi grogos uagat᷑ qiuisquis ab intitio
desiderio expulsus. repbir stulticiã ꝑ simnulsdudites capiditites mittt:
Hos qui poleelecti cũ molesto paciunt᷑ ꝑ eorũ ꝑ secutiones ꝓbati mũ¬
diores ad &et̃na bona ꝑducũtur. Unũ ad monee sponsi : cũ ꝑcro

Expanded text:
torum communionem, fratres Christi vocantur, quia electis quos ipse fratres vocavit, in Ecclesia cohabitando, sociantur. Quorum multitudines bene per exprobrationem greges appellantur, quia, dum quasi irrationabilia animalia sine ordine vivunt, seductoribus spiritibus ad devorandum traduntur. Per hujusmodi greges vagatur quisquis ab intimo desiderio expulsus, reproborum stultitiam persimiles cupiditates imitatur. Hos quippe electi cum moleste patiantur, per eorum persecutiones probati, mundiores ad aeterna bona perducuntur. Unde admonetur spo
Abbreviated transcription (Latin):
Vͥd ꝑ hunis sponsi qͥ re& ÷ cellaria intelliginus. Nisi
sce scripture archana qͦ rimamur. nͥ sct c̃tẽplacio¬
nis misteria qͦrũ delicus si reficimur: inox conua¬
lescimus ⁊ n illa ꝓcul dubio quisquis intro dueit᷑ or̃̾ia
tenporalia mox contenpnit qͥ & tͥnis ditatur. Ideo
sequitũ. Exultabimꝰ & letabimur inte. me moꝵes
VBERΩ̃ TUORΙ SUꝑVINṼ Sc̃a anima sponsa a p̃i
in sposi sui deliciis exultat . dũ tenporalia respuit.
& in sp̃ualib se occultat: eũdẽq: sponsũ delicias si ias
ħ inmemoria ubum agit: qͥa dũ recolit quãta cari¬
tate xp̃s eã dilexeint qͥ sanguine suo ram nutriens
insdẽ sanguinis lacte nutrit: ꝓcul dubio magis ꝙ.¬
inagͥ in eius dileocione intedit. Qa lac bent suꝑiu
qͥ ꝑ legis literã seuere pͥũ constringebam᷑ ꝑ quã dileccionẽ
ad inpleru᷑ ꝙ dicit᷑ . RꝑcTI DiliGunt te. Soli utiq
s̃ derio currunt : dũ in rectiulims lineã senꝑ offendunt iꝑ¬

Expanded text:
ia intelligimus, nisi sanctae Scripturae arcana, quae rimamur, nisi sanctae contemplationis mysteria, quorum deliciis, si reficimur, mox convalescimus? In illa procul dubio, quisquis introducitur, omnia temporalia mox contemnit, quia aeternis ditatur. Ideo sequitur: 7. Exsultabimus et laetabimur in te, memores uberum tuorum super vinum. Sancta anima sponsa Christi in sponsi sui deliciis exsultat, dum corporalia respuit, et in spiritalibus se occultat. Eumdemque sponsum delicias suas at. Sed haec in memoria uberum agit, quia, dum recolit quanta charitate Christus eam dilexerit, qui sanguine suo eam moriens matris ejusdem, sanguinis lacte nutrit, procul dubio magis magisque ejus dilectionem intendit. Quod lac bene super  legis litteram severe prius constringebamur. Per quam dilectionem adimpletur quod dicitur: 8. Recti diligunt te. Soli utiquevitiorum, ex desiderio currunt, dum in rectitudinis lineam semper offendunt, ip
Abbreviated transcription (Latin):
lestia sue corruptionuis grauat᷑. gr̃a qͥppe dĩ nos pͥue¬
nit. E int̾norũ dulcedine nobis ostenelens :
de exteriorib nos conpugit moxq: in illa tr̃a¬
siens animus: p̾eorũ dilectione tenporalia iu¬
lipendit. Iste gͦ qͥa trahit᷑ currit qͥa uinciilũ
amoris libeat᷑ sequens. gr̃e roboratus amoresme gra¬
uedine obstacula om̃a transit. Nec mirũ cñũ gie̾ to
odorẽ sequat᷑ quia cũ spũaliũ donorũ suauitas
sentiat᷑. Quid÷ in hac tenporalitate cuiuꝰ de siłio
anima scã sponsa xp̃i ne uulla ꝓperet teneat᷑. Ibi qͥp¬
pe leniate unguenio gaudet. & dũ narib discretio¬
nis spirat: caritas suaut᷑ olet. hinc : ꝗ osingulari
nũo edpluralẽ transit: qͥa indilectione dĩ ea p̃cepũ¬

Expanded text:
lestia suae corruptionis gravatur. Gratia quippe divina nos praevenit, et internorum dulcedinem nobis ostendens, de exterioribus nos compungit, moxque in illa transiens animus prae eorum dilectione temporalia vilipendit. Iste ergo qui trahitur, currit, quia vinculum amoris libenter sequens, gratiae roboratus amore, sine gravedine obstacula omnia transit. Nec mirum, cum unguentorum odorem sequatur, quia cum spiritalium donorum suavitas sentitur, quid est in hac temporalitate, cujus desiderio omnia sancta sponsa Christi, ne in illa properet, teneatur? Ibi quippe lenitate unguentorum gaudet, et dum naribus discretionis spirat, charitas sibi suaviter olet. Hinc est quod a singulari numero ad pluralem transit, quia in dilectione Dei, etiam p
Abbreviated transcription (Latin):
ce uixit uiduum uitinus ĩpetuũnet
nuit uolentem ppło deponi de patibulo¬
u̾Hora fere duuidia luce profusus
minia cũ iuce cum leticia pergit ad
lucis atria. u̾ Gandrea gliose cuius pͥ¬
ces preciose cuiꝰ mortis iuminose dul¬
cis est memoria. b̾ Ao hac ualle tene¬
brarm nes ad illud iuimnẽ clarũ pie
pastor aĩaiũ tua transfer gracia. ã.¬

Expanded text:
ce vixit biduum. Victurus in perpetuum, Nec ce vixit biduum. Victurus in perpetuum, Nec vult volente populo Deponi de patibulo. Hora fere dimidia Luce perfusus nimia, Cum luce cum laetitia Pergit ad lucis atria. O Andrea gloriose, Cujus preces pretiosae. Cujus mortis luminosae Dulcis est memoria. Ab hac valle lacrymarum Nos ad illud lumen clarum. Pie pastor animarum Tua transfer gratia. A
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ letemur ⁊ andree delectem: lau¬
dibus apłi. u̾ Huius tidem dogm̃
mores et pro fide tot labores digne
decet recoli. u Hic ad huicem petrum
duxit cui pͥmum lux illuxit iohĩs
indicio. u Secus mare galitee petri
simul et and:ee sequitur electio.
u̾linbo pͥus piscatores uerbi fiunt
assertores ⁊ forma iusticie. uͥ Lĩ ethe
laxant in capturã uigilẽq genut
curã nascẽtis eccłie. u A fratre diui¬
ditur ⁊ in partes niutitur audre as
achaie .u̾. In andree rethia canit dei gr̃a
magna pars ꝓuincie. u̾ sfide inta uͥbo sigͥs
doctor pius et ĩ signis cor ĩ formet ppsi. u¬
Ut egeas cõpent quid anoreas egent
⁊ resurgunt stumili. u̾ Mens secura
mens uiulis cui presens uita uilis iu¬
get pacientia. u̾ Slandimentis ant tor¬
mentis nõ m̃eruat robur mentis iudi¬
cis in sama. u̾ E rucem uidens pparari
suo gestit cõtor mari magistro discipłis.¬
u̾. Mors pro morte soluitur et crucis
appetitur triumphalis titulus. uͣ In cui¬

Expanded text:
et laetemur, Et Andreae delectemur Laudibus apostoli. Hujus fidem, dogma, mores Et pro Christo tot labores, Digne decet recoli. Hic ad fidem Petrum duxit, Cui primum lux illuxit, Joannis indicio, Secus mare Galileae. Petri simul et Andreae Sequitur electio, Ambo prius piscatore Verbi fiunt assertores, Et forma justitiae. Rete laxant in capturam, Vigilemque gerunt curam Nascentis Ecclesiae. A fratre dividitur, Et in partes mittitur Andreas Achaiae. In Andreae retia Currit Dei gratia Magna pars provinciae. Fide, vita, verbo signis, Doctor pius et insignis, Cor informat populi. Ut Egeas comperit Quid Andreas egerit, Irae surgunt stimuli. Mens secura, mens virilis, Cui praesens vita, vilis, Viget patientia. Blandimentis aut tormentis. Non enervat robur mentis Judicis insania. Crucem videns praeparari, Suo gestit conformari Magistro discipulus. Mors pro morte solvitur, Et crucis appetitur, Triumphalis titulus In cru
Abbreviated transcription (Latin):
mĩe tue ĩ hac p̾ci¬
pue nocte largnis. ꝓpicia¬
re mnuso ordim sacerdota¬
l offici. ⁊ os̃ gradus famsa¬
tus nũ ꝑfecta delictoꝵ remis¬
sione scĩfisa. ut mĩstratu¬
ros regeneratrici gr̃e tue
misli esse obuoxico paciaus
offense.

Expanded text:
iae tuae in hac praecipue nocte largiris, propitiare universo ordini sacerdotalis officii, et omnes gradus famulatus nostri perfecta delictorum remissione sanctifica, ut ministraturos regeneratrici gratiae tuae nulli esse obnoxios patiaris offensae.