comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bus uiueret abicienda est
agit᷑ om̃io phiã quia nõ studẽ¬
dium sapiẽ qd fine ac medo care-¬
at sed sapiend̃ est si quid̃ natu-¬
re Non cũd nobis altera uita
concedit᷑ ut cuni in hac sapiam
queramꝰ in illa sapẽ possimꝰ
In hac uterũq fieri necesse est
Cito muenri debet ut seito
sustipi posset ne quid peat
ex uita ciiꝰ finis moertus
est s Cyceionis hortẽsius
conera phiam̃ disserens ciocũ¬
neme᷑ arguta conclusione

Expanded text:
bus uiueret. abicienda est bus uiueret. abicienda est igitur omnis philosophia, quia non studendum sapientiae, quod fine ac modo caret, sed sapiendum est et quidem mature. non enim nobis altera uita conceditur, ut cum in hac sapientiam quaeramus, in illa sapere possimus: in hac utrumque fieri necesse est. cito inueniri debet, ut cito suscipi possit, ne quid pereat ex uita, cuius finis incertus est. Ciceronis Hortensius contra philosophiam disserens circumuenitur arguta conclusione,
Abbreviated transcription (Latin):
phie repisse Qui aut̃ docent
cantũ nec fatiũt ip̃i p̾ceptꝭ
sins detrahunt pondus Eaus
eiũ obtemperet / cum ipsi p̃ccp¬
tores doceant nõ obtempare
Bonũ est aũt rcã ⁊ honesta
pcipere sedinsi ⁊ facias mẽ¬
datiũ est ⁊ est incongrues
atq meptum non in pectore
sed in labris habere bonitatem¬
u Non gͦ utilitatẽ ex pħĩã
sed oblectatoem̃ petunt/ Quod
quid̃ cicero testatus est pro¬
fecto inquit onuis istoꝵ dispu¬
tatio ꝙͣꝙͣ uberrimior fontes
uirtutꝭ ⁊ stre contineat tñ
collata cũin uor actis ꝑfertiq
rebus uẽor ne insi tanc̾e ui¬
deat᷑ acculisse negocũs hom̃
ne ꝓpditi mistoriĩ reus a pħĩs
citaret᷑ nõ est abusus considẽter
pnũciore qd fuit uerũ illos
nõ ideo disputare ut docrant
sed ut se oblectent in ocio Q̾
qm̃ auctores sunt rerũ gerẽ/¬
darũ nec ip̃o quitꝙͣ gerunt
ꝓ mẽdacibus sunt habendi s
ꝑfecto quia nichil ad uicã bomi
afferebant nec ip̃i decretis suis

Expanded text:
phiae reperisse. Qui autem docent tantum, nec faciunt, ipsi praeceptis suis detrahunt pondus; quis enim obtemperet, cum ipsi praeceptores doceant non obtemperare? Bonum est autem recta et honesta praecipere: sed nisi et facias, mendacium est; et est incongruens atque ineptum, non in pectore, sed in labris habere bonitatem. Non ergo utilitatem ex philosophia, sed oblectationem petunt. Quod quidem Cicero testatus est: « Profecto, inquit, omnis istorum disputatio, quanquam uberrimos fontes virtutis et scientiae contineat, tamen collata cum horum actis perfectisque rebus, vereor ne non tantum videatur attulisse negotiis hominne proditi mysterii reus a philosophis citaretur, non est ausus confidenter pronuntiare quod fuit uerum, illos non ideo disputare ut do-1 ceant, sed ut se oblectent in otio. qui quoniam auctores sunt i rerum gerendarum nec ipsi quicquam gerunt, pro loquacibus \' sunt habendi. sed profecto quia nihil ad uitam boni adferebant, nec ipsi decretis suis
Abbreviated transcription (Latin):
ne sed ⁊ plo int̾ sacra cessabit
Illa enĩ religio muta est non
tantũ quia mutoꝵ est sed quia
sua aute sclã ẜm̃ aiit inc̾
In boncipio anteꝙ d̾ram faceret
anteꝙ̃ abissos constituet pͥusꝙͣ
prodirent fontes aquaꝵ ante
fecit regiones ⁊ fines inhabita
biles sub celo rum pareret
celos aderã il ⁊ cum sẽe̾neret
suam seden. cuni suꝑ uentos
faceret ua Aat mubes ⁊ cum
conp̃matos puebat mõtes fia¬
sub celo/ ⁊ fortiora facrebat
fundamẽta erie eam eram
penes illum disponens Ego
ciã cui ad gandebat Conidit
autẽ iocũdabae aute fatiẽ riis¬
⁊ cumi letaret᷑ orbe ꝑfecto Id¬
circo autem ⁊megistut
Sibilla
sãpientia ⁊ uirtute sit iustrat¬
tus a deo patre ut consilio eiii
⁊ manibus uteiet᷑ in fabritatos
nũddi si fortasse querat aliquiz
hoc loca quis sit iste tã potẽt
tam deo carus/. et qd nemẽ ha-¬
beat ciuꝰ poma natiuitas nõ
modo antecessit mũdum uerũ
eciã potencia disposuit uirtute
construxit̾ pmiũ stire nos

Expanded text:
sophia inter sacra cessabit,illa enim religio muta est, non tantum quia mutorum est, sed quia sua ante secula. Fundavit me in principio, antequam terram faceret, et antequam abyssos constitueret; priusquam prodirent fontes aquarum: ante fecit regiones, et fines inhabitbiles sub caelo. cum pararet caelum, aderam illi, etcum secerneret suam sedem: cum super uentos faceret ualidas nubes et cum confirmatos ponebat fontes sub caelo, quando fortia faciebat fundamenta terrae, eram penes illum disponens. ego eram cui adgaudebat. cottidie autem iucundabar ante faciem eius, cum laetaretur orbe perfecto. idcirco illum Trismegistus Sibylla sapientia et uirtute sit instructus a deo patre, ut consilio eius et manibus uteretur in fabricatione mundi. Fortasse quaerat aliquis hoc loco, quis sit iste tam potens, tam deo carus, et quod nomen habeat, cuius prima natiuitas non modo antecesserit mundum, uerum etiam prudentia disposuerit, uirtute construxerit. primum scire nos
Abbreviated transcription (Latin):
de prompta ex plno filio da¬
bat magnã inquit eẽ fortume
uimi in u̾trõꝙ ꝑtem quis nestiat
Nlam ⁊ cũ eseio flatu rius
unur ad exitus ꝑuemimꝰ opta¬
tos cum respiraurit affligine᷑
pmũ que negat sciri posse
quitꝙͣ sic hoc dixit tanꝙ̃ ⁊ ip̃e
⁊ om̃e stiant deuide etiã q̾ clara

Expanded text:
deprompta ex philosophia filio dadeprompta ex philosophia filio dabat, magnam inquit esse fortunae uim in utramque partem quis nescit? nam et cum prospero flatu eius utimur, ad exitus peruenimus optatos, et cum reflauit, adfligimur. primum, qui negat sciri posse quicquam, sic hoc dixit, tamquam et ipse et omnes sciant. deinde, qui etiam quae clara
Abbreviated transcription (Latin):
quos sua ip̃oo destruit atq afficit
simos aut glorioses fuise qui
existiauissent pliam̃ sant
ingenũe fuisse ꝓfectã sedse uidẽ
ꝙ pautꝭ annis magna accessis
facta eẽt̾ brexu tempore phiam̃
plane absoͭͤ fore Quid ergo
fuit illud tempus/ Quo more¬
qũ est aut a quibus abso ͭ ͤ Nã
ꝙ ait sculrssmos fuisse qui puta/¬
sapiẽtiõ uerũ est sed ne ip̃o
quid̃ satus prudem̃ qui aut a
ueteribus ceptã aut a noins
auctã aut quox a posteribut ꝑ/
suam querit ced Rrepetamus
id qd̵ omisiꝰi fortuc̃o ergo ꝓse
mclil est / nec sic habend est
tanꝙͣ sec in aliquo sensu Si quid̃
fortima est acadencũ rer subitꝰ
stulta uolunt ẽẽ saꝑienten qui
fortue sexũ mutãt camꝙ nõ
idem cyocro efficiat moxinata
nobis ppt̃ et obsturitatẽ igno /¬
racionemꝙ causoꝵ Cum igit᷑
causas ignorent ipt quas fiat
aliuid ⁊ ipiñ ql facit igno /¬
rent necesse est Idem in oꝑe
ualde scrio in quo ꝓcepta uite

Expanded text:
quos sua ipsos destruit atque adfligiquos sua ipsos destruit atque adfligisimos aut gloriosissimos fuisse, qui existimauissent philosophiam suis ingeniis esse perfectam: sed se uidere, quod paucis annis magna accessio facta esset, breui tempore philosophiam plane absolutam fore. quod igitur fuit illut tempus? quando est aut a quibus absoluta? nam quod ait stultissimos fuisse, qui putasapientiam, uerum est: sed ne ipse quidem satis prudenter, qui aut a ueteribus coeptam aut a nouis auctam aut mox a posterioribus suam quaeritur. Sed repetamus id quod omisimus. fortuna ergo per se nihil est: nec sic habendum est, tamquam sit in aliquo sensu, siquidem fortuna est accidentium rerum subitus stulta uolunt esse sapientes: qui fortunae sexum mutant eamque non idem Cicero efficiat inopinata nobis propter obscuritatem ignorationemque causarum. cum igitur causas ignorent propter quas fiat aliquid, et ipsum qui faciat ignorent necesse est. idem in opere ualde serio, in quo pritecepta uitae
Abbreviated transcription (Latin):
uel eciã cadẽ illi licebat scd
camp ĩ siomo montꝭ extelsi
uerrice uel potius in celd qd est¬
potius in pnu dep̃ssam dice̾ ꝙͣ
in sidmũ leuatã iuse forte mẽtẽ
quoq in pedibus aut in ymis cal/¬
abus conscutue̾ uolebat potius
ꝙͣ in pecore aut in capitel
Adeo remotissimi fucrue ab ipsa
ueritate ut eos ne statꝰ nestatꝰ
quid si corporis admoneĩ ueri
nala est qua se luchil sore dixit
ins. hoc unnõ qd nichil sciat
huic achadenne disciplina ma¬
nauit si tamẽ distiplina dici p̃t
in qua ignoracio et distitur et
docet᷑ Sed ne illi quid que sa¬
qd scire se putabãt constant desen¬
dere potuerũt Qui qiñ racio
illis nõ quadrabat ꝑ ignoratiõ
rero dĩnaꝵ tã uarii tr̃ inceru
fueriũ sibiq semꝑ contraria disse¬
rẽtes ut quid senciãt quid ueliit¬
satis statue̾ ac dindicare̾ nõ possis
Quid gͦ pugnes adũsus eobl
mines qui suo sibu gladio peut
Quid labores ut eos destruas

Expanded text:
uel etiam cadere illi licebat, sed uel etiam cadere illi licebat, sed tamquam in summo montis excelsi uertice uel potius in caelpotius in imum depressam diceret quam in summum leuatam? nisi forte mentem quoque in pedibus aut in imis calcibus constituere malebat potius quam in pectore aut in capite. adeo remotissimi fuerunt ab ipsa ueritate, ut eos ne status quidem sui corporis admoneret uerinata est, qua se nihil scire dixit nisi hoc unum, quod nihil sciat, hinc Academiae disciplina manauit, si tamen disciplina dici potest in qua ignoratio et discitur et docetur. sed ne illi quidem qui squod scire se putabant, constanter defendere potuerunt. qui, quoniam ratio illis non quadrabat per ignorantiam rerum diuinarum, tam uarii, tam incerti fuerunt sibique saepe contraria disserentes, ut quid sentirent, quid uellent, statuere ac diiudicare non posses. quid igitur pugnes aduersus eos homines qui suo sibi gladio pereunt? quid labores ut eos destruas,
Abbreviated transcription (Latin):
uictũ se a fortuã tui pĩs confite¬
tur Credo inquit et mamdtello
Eudo hoc hoĩc nuserius qui
sic iaceat Insipient̃ inquit d
quis se ꝑfiterus ẽẽ sapientẽ
Quid ergo sibi uult assimiptio
noẽ noĩs quid contemptus ille
rer qui magnificis uerbis pccu¬
ditur/ Quid est dispar ceteris
habitus Nut cus om̃s ꝓcẽpta
sapĩẽ datꝭ s nemo adhuc qui
sapiat muc̾tus est // Et quisꝙͣ
nebis miudiõ facit quia ph̃os
negamꝰ ẽẽ supiẽtes cum ipsi
net stire ie quitꝙ̃ nec sapere
fateant᷑ Rai si quande ita dese¬
admouẽtur ignorancie et quase¬
fccoibut furibundi exilud et ex¬
clamant cecos cẽ sel et extordes
Anaxag̾. pĩnõciat ciotĩfusa
eẽ tenebris omia Empedocles
angustas iẽ seusuũ semitas que/¬
ritur tãq illi ad cogitandireda
⁊ quadrigis opus uel democriti
quas in putes quodi sic alto ut
fundus nullus sit ueritatẽ icice
diu̾sam inimir̃o stultã ut oxtera
uitas est quo uel destendere

Expanded text:
uictum se a fortuna turpiter confiteuictum se a fortuna turpiter confitetur. cedo inquit et manum tollo. quid hoc homine miserius, qui sic iaceat? insipienter inquit, sed qui se profitetur esse sapientem. quid ergo sibi uult adsumptio nominis? quid contemptus ille rerum, qui magnificis uerbis praetenditur? quid dispar ceteris habitus? aut cur omnino praecepta sapientiae datis, si nemo adhuc qui sapiat inuentus est? et quisquam nobis inuidiam facit, quia philosophos negamus esse sapientes, cum ipsi nec scire se quicquam nec sapere fateantur? nam si quando ita defeadmonentur ignorantiae et quasi furibundi exiliunt et exclamant caecos esse se et excordes. Anaxagoras pronuntiat circumfusa esse tenebris omnia; Empedocles angustas esse sensuum semitas queritur, tamquam illi ad cogita-ndum reda et quadrigis opus esset; Democritus quasi in puteo quodam sic alto, ut fundus nullus sit, ueritatem iacere demersam: nimirum stulte, ut cetera. ueritas est, quo uel descendere
Abbreviated transcription (Latin):
naturã uocat que ptositas et
norturã pocius ꝙͣ deum noĩãit¬
u di aũt natura est ⁊ acio qut
necessitas aut condicio nastẽde
nõ est ꝑse ixam seusibilis sed
necesser est irẽdem ue dimĩtam
q̃ sua puidencia nastendi
Aut si natura est celum at¬
li eirore credut eẽ fortimã qua¬
uariis tasibut illudentẽ quia
nesciũt uñ sibi bona ⁊ mala
ueniũt Cum hac se cõmposites
ad pliand putãt nec ullam tñ
rabionẽ ⁊ eddunt a quo ⁊ qudm
ob cam fed tantĩd cum fortima se
digladiari momẽtis om̃ibus gło¬
riant᷑ Iam quicũq consolati sunt
aliquos eb interitũ omissionẽꝙ
caror fortuẽ nomẽ accrriin̾s
accusationibus ꝓstige aĩt net
om̃o ulla coꝵ disputatio de uir/¬
tute est in qua nõ fortuna
uexetur  morcus tullius
in faia consolacõe pugnase se
semꝑ contra fortunã loquitus
minucoꝵ impetut recudisset
ne cũ qͣuid se ab ea fractĩs cud
domo pulsus patria coruit c̃
aut̃ cĩ anuserit carissimõ filiã

Expanded text:
ae peruersitas est naturam potius quam deum nominare? si autem natura est ratio uel necessitas uel condicio nascendi, non est per se ipsa sensibilis, sed necesse est mentem esse diuinam, quae sua prouidentia nascendi aut si natura est caelum at quauariis casibus inludentem, quia nesciunt unde sibi bona et mala eueniant. cum hac se compositos ad proeliandum putant nec ullam tamen rationem reddunt a quo et quam ob causam, sed tantum cum fortuna se digladiari momentis omnibus gloriantur. iam quicumque consolati sunt alios ob interitum amissionemque carorum, fortunae nomen acerrimis accusationibus prosciderunt nec omnino ulla eorum disputatio de uirtute est, in qua non fortuna uexetur. Marcus Tullius in sua Consolatione pugnasse se semper contra fortunam loquitur inimicorum impetus rettudisset; ne tum quidem se ab ea fractum, cum domo pulsus patria caruerit: tum autem, cum amiserit carissimam filiam,
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ uirtutꝭ q̃ ipã ui sita fit
ad huc plri nõ expediut̃ cuia
uite cum yx̃i doctodes ante fũme
seuectute ac morte confecti
ꝙ̃ consturẽ quomodo uiue̾ deceat
ciuꝰ uitatꝭ indagatricẽ ꝓfiteri
poces qui sexe uestarꝭ ⁊ crm tanta

Expanded text:
im virtutis? quae ipsa, ubi sita sit, adhuc philosophi non expediunt. Cujus vitae? cum ipsi doctores ante fuerint senectute ac morte confecti, quam constituerint quomodo vivi deceat. Cujus veritatis indagatricem profiteri potes? qui saepe testaris, cum tanta
Abbreviated transcription (Latin):
est/ In celio gͦ spectand̃ est
quo natura corporꝭ puocat
Quod si constat eẽ faciend aut
ideo faciend̾ est ut religiomi
rero celestiũ cognostere nilloͦ
cando p̃e mueniri sient supra
Enã qui nõ suscipit ⁊pe se
ꝓsdut in eram e uitam pecu/¬
dum secutꝰ huãĩtate se abducat
Saprenciores ergo imꝑati qui
etiõ si rirãt in religione de li/¬
gonda tñ nature sue condi¬
religionẽ suscipi oportere Sid
quomedo in ea enxtur explicand
est nlaturã homis deus hanc uẽ
uoluit ut duoꝵ rerũ cupidus
⁊ appetens xẽr religionis ⁊ sa¬
piencie Sed hoies̃ ideo fallunt᷑
ꝙ aut religiorẽ suscipiũt omissa
sapiã aut sapie sole seudent omisa
religione cũ alterũ sine altero
uerũ eẽ nõ possit Cadĩ ergo
ad multiplices deligionres sed ideo
posse. Aut student sapiẽ s ideo

Expanded text:
est. In coelum igitur spectandum est, quo natura corporis provocat. Quod si constat esse faciendum, aut ideo est faciendum, ut religioni rerum coelestium cognoscamus. eniri, sicut supra quam qui non suscipit, ipse se prosternit in terram, et vitam pecudum secutus, humanitate se abdicat. Sapientiores ergo imperiti, qui etiam si errant in religione deligenda, tamen naturae suae condireligionem suscipi oportere. sed quomodo in ea erretur explicandum est. naturam hominis deus hanc esse uoluit, ut duarum rerum cupidus et adpetens esset, religionis et sapientiae. sed homines ideo falluntur, quod aut religionem suscipiunt omissa sapientia aut sapientiae soli student omissa religione, cum alterum sine altero uerum esse non possit. cadunt ergo ad multiplices religiones, sed ideo posse, aut student sapientiae, sed ideo
Abbreviated transcription (Latin):
tuendam. hoi eciã adppagandã
Et quia in ħor̃ẽ rõ ipsa ꝑfecta
est sapiũ noiãtur que in hoc
epirũ facit horem̃ ꝙsoli datũ
est incellige̾ dnnia Qua de re
cyceroms uera siã est Ex tot
quisuit gnibus nullũ est acat
prẽt hoiem̃ qd heãt noticiã
aliquã dei in ip̃isq honĩbus
nuilla gens est neq tam mãsueto
neq tam fera q̃ nõ etiã sed
ignoret qualẽ haberi doceat
rm̃ habend sciat Ex quo efficit᷑¬
ut hus is agnostat deĩd qui uñ
ortus fit quafi quasi recordet᷑
religionẽ et orbant honniẽu
saio ꝓp̾o ac singulari bono qd
est a rõe uiuendo atq ab on
qũintate disĩctum quia deus
ut cucta uiuẽtia subrecit hon
Sit ip̃m hoicm̃ sibi Nam quid
est tur idem ip̃s disputent et
dirigend̃ uẽ mentẽ quo uultus
erectus est Si eiũ nobis in ce-¬
lum spectand̃ est I ad inchil
reluio tollat᷑ nulla nobis rõ

Expanded text:
tuendam, homini etiam ad propagandam. tuendam, homini etiam ad propagandam. et quia in homine ratio ipsa perfecta est, sapientia nominatur, quae in hoc eximium facit hominem, quod soli datum est intellegere diuina. qua de re Ciceronis ue, inquit, generibus nullum est animal praeter hominem, quod habeat notitiam aliquam Dei; ipsisque in hominibus nulla gens est, neque tam immansueta, neque tam fera, quae non, etiamsi ignoret qualem Deum haberi deceat, tamen habendum sciat. » Ex quo efficitur, ut is agnoscat Deum, qui, unde ortus sit, quasi recordeturreligionem, et orbant hominem suo proprio ac singulari bono, quod est a recte vivendo, atque ab omni humanitate disjunctum: quia Deus, ut cuncta viventia subjecit homini, sic ipsum hominem sibi. Nam quid est, cur iidem ipsi disputent, eo dirigendam esse mentem, quo vultus erectus est? Si enim nobis in coelum spectandum est, ad nihil religio
Abbreviated transcription (Latin):
bus repir̃tur Tum enũ suas
uoces ꝓpis nũ se notis distermũ
atꝙ dignostiũ colloqui uideretus
Fidendi quoq rõ apparet d hut
aliqua cum demulsis auribus
in lascinã ⁊ esolut aut hpoĩ allu¬
diũ aut sans Quid cõnigibꝰ
at fetibus ꝓp̾is nõ aliquid amo-¬
ri mutuo ⁊ indulgencie silĩe
iꝑtuũ Iam illa q̃ sibi prpicuũ
Afuturũ ⁊ cibos reponiut hñt
utiq prudenciõ rõnis quoq
signa d multꝭ dephenduncur
Iam qñ utilia sibi appetut̃
mala cauẽt ꝑiculũ uitãr lati-¬
bula sibi parant in ple̾s exiti
dispatencia ꝑfecto aliquid intel¬
ligiũ pot est aliquis negare
illis messe rõnem cũ hõiem̃
ipu sepe deludãt / Nam qͥbus
gnandi mellis officiũ est cũ
assignatas meolũt sedes castra
mumiũ domicilia in enarrabili
arte componũt regi suo ẜuiũt
nestio an hũs fit ꝑfecta pru¬
q̃ honũ crbnũtur coiã sunt
cum alie uiuẽtibus Rligionis
ẽte sunt exptia Equid̃ sit
arburor unmu̾̃sis alalibus datã

Expanded text:
bus reperiuntur. Cum enim suas voces propriis inter se notis discernunt atque dignoscunt, colloqui videntur; ridendi quoque ratio apparet in his aliqua, cum demulsis auribus, in lasciuiam resolutis aut homini adludunt aut suis. quid coniugibus ac fetibus propriis? nonne aliquid amori mutuo et indulgentiae simile inpertiunt? iam illa quae sibi prospiciunt in futurum et cibos reponunt, habent utique prouidentiam. rationis quoque signa in multis deprehenduntur. nam quando utilia sibi adpetunt, malo cauent, periculum uitant, latibula sibi parant in plures exitus dispatentia, profecto aliquid intellegunt. potest aliquis negare illis inesse rationem, cum hominem ipsum saepe deludant? nam quibus generandi mellis officium est, cum adsignatas incolunt sedes, castra muniunt, domicilia inenarrabili arte componunt, regi suo seruiunt, nescio an in his sit perfecta prunt cum aliis uiuentibus, religionis certe sunt expertia. equidem sic arbitror, uniuersis animalibus datam
Abbreviated transcription (Latin):
e cepcrut̃ unũ illud uetur
qd scicuciã sibi uindicat alterũ
noid rexugnans quod cã dechit
In hũs duobus gnibus uideo
disscidiũ ⁊ quase auile bellum
Sapiam̃ q distrahi nõ prcest
in qua ꝑte pouerꝰ i da na¬
rerom conficient᷑. Si paret fu/¬
erint Nichilonuuꝰ tñ ꝓibit dux
omi plria quia distracta est Ra
tłril eũ pr̾ sue interitu sibi eẽ
licatẽ conditiõnis humane arie¬
sile manꝰ unicit Sed ne ixã
quid̃ stabit quia nõ pĩ omio

Expanded text:
e coeperunt: unum, illud vetus, quod scientiam sibi vendicat; alterum, novum repugnans, quod eam detrahit. In his duobus generibus video dissidium, et quasi civile bellum. Sapientiam, quae detrahi non potest, in qua parte ponemus? Si naterani conficientur; si pares fuerint, nihilominus peribit dux omnium philosophia, quia distracta est: nihil enim potest sine interitu sibi esselitatem condicionis humanae, Arcesilae manus uincit. sed ne ipse quidem stabit, quia non po
Abbreviated transcription (Latin):
aix cum difficultate ⁊ la bore
expediant aciuẽ suũ eurorẽq
defendant Si facile ad illud
nus eiicendo diebus ⁊ nocibꝰ
quiquid̃ tam in ꝓmptũ id qd
querimꝰ iacet ut illud quilibz
sine ela contencõe adii cõpre¬
hendat s si cc̃e quoq ac me¬
diocre quodlibet lonũ nõ insi
labore assequinalr qm̃ bonorũ
natura in arduo porta est
maloꝵ in pcipiti sidmo igit᷑
labore sũmũ bonio assequi
necesse est E se est uerissi
est ut pueniamꝰ ad eõ uir/¬
tucẽ q̃l dicit᷑ sienud bonũ qd
est in congruens se absurdũ
ad se ipam si nõ pt̃ ad ullũ
bonũ nisi ꝑ laborẽ ꝑuenioi¬

Expanded text:
an cum difficultate ac labore? an cum difficultate ac labore? Expediant acumen suum, erroremque defendant. Si facile ad illud,mus, enitendo diebus et noctibus? quandoquidem tam in promptu id quod quaerimus jacet, ut illud quilibet sine ulla contentione animi comprehendat. Sed si commune quoque ac mediocre quodlibet bonum non nisi labore assequimur quoniam bonorum natura in arduo posita est, malorum in praecipiti, summo igitur labore summum bonum assequi necesse est. Quod si verissimest, ut perveniamus ad eam virtutem quae dicitur summum bonum; quod est incongruens, et absurdum, ad seipsam. Si non potest ad ullum bonum nisi per laborem
Abbreviated transcription (Latin):
rat ꝓposita si stiero uñ hylus
oriatur url quitquid de cclo
phisici delirãt Quuid ꝙ eurre
rum nõ est sciã sed epinatiõ
q̃ pro ingemie uaria est Restat
ut sciõ bonoꝵ ac maloꝵ sĩmũ
bonũ sit Cũr gͦ. sciam̃ iualuit
quam ipam scienciõ sũmũ bonũ
dicẽ cum sit ut̾usq significacio
⁊ uis uad/ Nemo taniẽ usq
ad huc sũmũ bonũ dixit eẽ sapiam̃
qd̵ melius dici potu̾it Ilam stiõ
parũ est ad bonũ sustipiend̃ ma¬
lumq fugiend̃ nisi accedat ⁊ uio¬
uoins bonis malisq dessererent
Ait̃ tamẽ ꝙͣ leq̃bant᷑ natura
est ut eos etiam refellamius
qui uirtutẽ ipam eciã siomũ bo¬
nũ putanoruẽ in qua opimone
etiam marcus tullius fuit in
quo multum inconsidãti fueriũ
Non eñ uirtus ip̃ã est id̃muõ
bonũ sed effectrix ⁊ mai est
sine uirtute nõ potest utrũq
intellectũ facile est Quero
eñ utrũ ne ad pc̃larũ illud
bonũ facile ꝓuemoi putent

Expanded text:
erit proposita, si sciero unde Nilus erit proposita, si sciero unde Nilus oriatur uel quidquid de caelo physici delirant? quid quod earum rerum non est scientia, sed opinatio, quae pro ingeniis naria est? restat ut scientia bonorum ac malorum summum bonum sit. cur ergo scientiam maluit quam ipsam sapientiam summum bonum dicere, cum sit utriusque significatio et uis eadem? nemo tamen usque adhuc suquod melius dici potuit. Nam scientia parum est ad bonum suscipiendum, malumque fugiendum nisi accedat et vircum de bonis, malisque dissererent, aliter tamen, quam loquebantur, natura  Superest ut eos etiam refellamus qui virtutem ipsam summum bonum putaverunt, in qua opinione etiam M. Tullius fuit; in quo multum inconsiderati fuerunt. Non enim virtus ipsa est summum bonum, sed effectrix et mater esine virtute non potest. Utrumque intellectu est facile. Quaero enim, utrumne ad praeclarum illud bonum facile perveniri putent,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ꝓpt̃ ixam Qiuis rñ stire
contentus est / nõ expeteni aqquẽ
fructũ scire / Artes ideo distiat᷑
ut ex̾ctant᷑ ex̾centur aũt̃ uel
ad subsidia uite uel ad uoluxta/¬
cem uel ad gloriã Nlon est gͦ
sidmũ bonũ quod nõ ꝓpĩ se ex
idest uictũ gloriã uoluptatẽ
que nõ sunt hoi ꝓp̾a ⁊ ideo
ne siõina quid̃ bona nam uo¬
luptatꝭ ⁊ uictus appetẽtia
nõ honũ solũ sed ecium inutꝭ
in est Qiid cupiditas gliẽ
nõue in equis de phenditur
qñ uictores exultant uicti do/¬
lent¶ Tantus qmior laudis
tanta est uictoria cure Ilẽt
rẽ ait Et quis tuiq dolor
uicto que gliũ palme Ca¬
si ea q̃ porit sciã cõpnia
sunt eũ alus aiãlibus nõ est
ergo sionũ bonũ sciã Pterea
iapiẽt eiũ hã om̃s uideri
qui artẽ aliquã scierut ymo
uero qui ⁊ res malaestierũ
ut tain btus sit q̃ uenena
didicit tempare ꝙp qui mede¬
ri Quero igitur adquẽ rẽ
sciã referenda sit Sa ad iaõ
rerĩ naturaliũ q̃ btĩtudo m

Expanded text:
non propter ipsam. quis enim scire contentus est non expetens aliquem fructum scientiae? artes ideo discuntur ut exerceantur, exercentur autem uel ad subsidia uitae uel ad uoluptatem uel ad gloriam. non est igitur summum bonum quod non propter se expid est uictum gloriam uoluptatem? quae non sunt homini propria et ideo ne summa quidem bona: nam uoluptatis et uictus adpetentia non homini solum, sed etiam mutis inest. quid cupiditas gloriae? nonne in equis deprehenditur, cum uictores exultant, uicti dolent? tantus amor laudum, tantae est uictoria curae. nec esse ait,. et quis cuique dolor uicto, quae gloria palmae. quodsi ea quae parit scientia communia sunt cum aliis animalibus, non est ergo summum bonum scipient enim beati omnes uideri qui artem aliquam scierint, immo uero qui et res malas scierint, ut tam beatus sit qui uenena didicerit temperare quam qui mederi. quaero igitur ad quam rem scientia referenda sit. si ad causas rerum naturalium, quae beatitudo mihi
Abbreviated transcription (Latin):
mat᷑ gm̃ in suscipiendiose
pfrendis lalbribus uis oficiũ
est ad aliud puenoi Sedilli
cum ignoradent quid efficẽt
uirtus aut quo tendet̾ ho¬
nescius aũt̾ nichil reperirẽt
subsiscerut in ipius uirtutꝭ
noiẽ quam nullo ꝓposito eud¬
lumẽto appetendam ẽẽ dixeũt
⁊ bonũ sebi constituerut̃ quod
bono indigei̾ A risto ͭ ͤ ͫ as hũs
non longe recessit qui uirtu¬
tem cũ honestate sumũ bonũ
putaiit quaf possat ulla
cẽ uirtus n honesta ac nõ
si quid huerit curpitudinis
uirtus iẽ designat Sed uidit
fieri posse ut de uirtute puo
iudicio male senciat᷑ ⁊ edeo
noꝙ discedit quia nõ est in nr̃a
honestes/ Nam quid est ho-¬
nestas insi honor ꝑpetuis ad
aliquẽ scdõ ppłi ⁊ uniore delatus¬
¶ Quud ergo fiet si errore ac
piutate hoim mala ex istima/¬
cio subsequat᷑ Abiciemus ne
uirtutẽ quia feagiciosa ⁊ tur¬
pis ab insipientibꝰ iudicetur
Que qm̃ dindia pmi ac ue-¬
pari p̃e ut sit ipã ꝓprium

Expanded text:
am in suscipiendis ac perferendis laboribus uis officiumest ad aliut perueniri. sed illi cum ignorarent quid -efficeret uirtus aut quo tenderet, honestius autem nihil reperirent, substiterunt in ipsius uirtutis nomine, quam nullo proposito emolumento adpetendam esse dixerunt, ut bonum sibi constituerent quod bono indigeret. Aristoteles ab his non longe recessit, qui uirtutem cum honestate summum bonum putauit: quasi possit ulla esse uirtus inhonesta ac non, si quid habuerit turpitudinis, uirtus esse desinat. sed uidit fieri posse ut de uirtute prauo iudicio male sentiatur, et idnoque discedet, quia non est in nostra honestetur. nam quid est honestas nisi honor perpetuus ad aliquem secundo populi rumore delatus? quid ergo fiet, si errore ac prauitate hominum mala existimatio subsequatur? abiciemusne uirtutem, quia flagitiosa et turpis ab insipientibus iudicetur? quae quoniam inuidia premi ac uexari potest, ut sit ipsa proprium
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ sunt facta uideam Sed ut
iom̃ factorẽ rox om̃i contemple¬
nu idest mẽte c̃namꝰ Quare
Su quis horcm̃ qui uere saxiat
mẽroget nuꝰ rei causa natus
sit oñdebit mtrepidus ac patꝰ
colendi se dei crã natũ qui nos
ideo gñauit ut ui ẜ̾uam de
opibus tueri ⁊ facẽ iusticiam
imꝑitus ⁊c̃ iaximã redegit
ad ndinũ duo polde diligendo
implesset honño officiã quia
quanto pluris est aiad ꝙ̃ dorꝰ
canto plurs est deus ꝙͣ middus
qr nuddum dr̃ et fecit ⁊ regͭ
Non gͦ mũdus oculis ꝙr ut ꝙ
corpus est sed deus contemplo¬
dus est quia dẽ ut est iye
dinortalis sic aĩn̾i uolait eẽ¬

Expanded text:
e sunt facta uideamus, sed ut ipsum factorem rerum omnium contemplemur id est mente cernamus. quare si quis hominem qui uere sapiat interroget, cuius rei causa natus sit, respondebit intrepidus ac paratus colendi se dei gratia natum, qui nos ideo generauit, ut ei seruiamus. operibus tueri et conseruare iustitiam.. itus rem maximam redegit ad minimum duo sola deligendo, inplesset hominis officium, quia quanto pluris est anima quam corpus, tanto pluris est deus quam mundus, quia mundum deus et fecit et regit. non ergo mundus oculis, quia utrumque corpus est, sed deus animo contemplandus est, quia deus ut est ipse inmortalis, sic animum es
Abbreviated transcription (Latin):
est in angliẽ quitꝙͣ insi xarẽdi
necessitas Itaq nullũ sibe ho¬
norẽ tribui uolunt quoꝵꝭ honor
in deo est Ille aut̃̾ qui destuie¬
rĩ a dei ñsteris quia sunt

Expanded text:
est in angelis quidquam, nisi parendi necessitas. Itaque nullum sibi honorem tribui volunt, quorum omnis honor in Deo est. Illi autem, qui desciverunt a Dei ministerio, quia sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nisi inhertes debent putari Sa/¬
pixutia eiũ insi in aliquo actu
siũt̃ quo uimi suam ep̾ceat mamio
⁊ flã est / Recteq tullius cuulesi
uiros qui rẽ publitã gubernent
qui urbes aut nouas constituũt
aut constitutas equitate tue/¬
ant᷑ qui salutẽ libertatẽꝙ cuu¬
ui uel bous legibus uel sa¬
lubribus consilis ucl indicus
grauibus conf̾uent plyrẽ docto/¬

Expanded text:
quam inertes debent putari? saquam inertes debent putari? sapientia enim nisi in aliquo actu fuerit quo uim suam exerceat, inanis et falsa est recteque Tullius ciuiles uiros, qui rem publicam gubernent, qui urbes aut nonas constituant aut constitutas aequitate tueantur, qui salutem libertatemque ciuium uel bonis legibus uel salubribus consiliis uel iudiciis grauibus conseruent, philoso
Abbreviated transcription (Latin):
disterẽt hr̃e inẽtricei Aliquid int̃
se ⁊ ꝑditos inoesse dicebat stilicet
ꝙ iłli bona sua ꝑderẽt ix̃e gratꝭ
luxuoiaret᷑ In quo rñ suꝑiẽtior
ta sine ullo pudore concurre
cum omib̃us ꝑditis nequiorẽ
Ret satis fuis ita uiue̾ scd docẽ
eciõs libidines cepit ac meres
suos de lupanari adstolas transtu¬
lit disserens uoluytãtẽ corporꝭ
c̃ẽ siduiũ bonũ Que doct̾na
est nata/ Nam quid ego de
conicis loquor quibus dppatu¬
lo coux au cõnigibus mos fuit
Quid mirũ si acanbus quors
uicũ mutant᷑ eniã uocabulũ
nomẽq traxerut̃ Nullum igit᷑
in hac disciplmna magisteriũ uir/¬
cutis est cũ etiã illi qui ho¬
nestiora p̃cipiuẽ aut nõ faciũt
ap̃o que suadent aut si facunt
qd rio accidit nõ disciplina
cos adrectũ sed natura ꝓducat
q̃ sepius eciõ indoctos impellit
uirtatẽ uirtutẽ compestant
ẜocm̃ suam uitam inchil aliud
ꝙͣ deloquẽdo pagant quidaliud

Expanded text:
discerent habere meretricem? aliquid inter discerent habere meretricem? aliquid inter se ac perditos interesse dicebat, scilicet quod illi bona sua perderent, iluxuriaretur. In quo plane sapientior ta, sine ullo pudore concurrerent omnibus perditis nequiorem? Nec satis fuit ita vivere: sed docere etiam libidines coepit, ac mores suos de lupanari ad scholam transtulit, disserens voluptatem corporis esse summum bonum. Quae doctrina u meretricis est nata. Nam quid ego de Cynicis loquar? quibus in propatulo coire cum conjugibus mos fuit. Quid mirum, si a canibus, quorum vitam imitantur, etiam vocabulum nomenque traxerunt? Nullum igitur in hac disciplina magisterium virtutis est, cum etiam illi, qui honestiora praecipiunt, aut non faciant ipsi quae suadent, aut si faciunt quod raro accidit non disciplina eos ad rectum, sed natura perducat, quae saepius etiam indoctos impellit ue virtutem capessant, et omnem suam vitam nihil aliud quam in eloquendo peragant, quid aliud
Abbreviated transcription (Latin):
porõtes / iudiciũ suũ ꝓfessos
putes Adeo redundat᷑ ad ipos
maledicta in publitũ iissa 2ͦ
nõ alit intuieri decet ꝙͣ medicos
quors ntuli remedia habent
scd patrotima turpitudinis
sue fingũt ut etiõ honeste pet
sapiens idẽ seneca etiã q̃ nõ
ꝓbabit ut eniã admaiora au/¬
Nitĩo inurmat nec relinquet
mores tonos sed lprĩ aptabit
Et quibus alii utuut᷑ in gliam̃
⁊ uoluptatẽ utet᷑ agende rei
Sausa deinde paulo post Oiũ
q̃ lupuriosi faciũt queq imꝑi¬
⁊ faitiet ⁊ sapiens sei nõ eod
modo / eod̃ q ꝓposito At qͥn nichil
iurest quo aĩo facias qd̃ fecisse
uiciosio est qr facta ceruuc̃tur
aĩmꝰ nõ uidet A riscippo cyre¬
naitoꝵ magre cũ laide nobili
storto fuit consuetudo Ed̾ fla/¬
gieiũ grauis ille plriẽ doctor
sic defendebat ut dicet multum
nũ se ⁊ cetõs laydis amatores
alayde haberentur E pclara
⁊ hõnis mutanda sapiã huic uõ
liberos in disciplinã dares Ut

Expanded text:
perorantes, indicium professos perorantes, indicium professos putes: adeo redundant ad ipsos maledicta in publicum missa. quos non aliter intueri decet quam medicos, quorum tituli remedia habent, sed patrocinia turpitudini suae fingunt, ut etiam honeste pit idem Seneca etiam quae non. probabit, ut etiam ad maiora transitum inueniat, nec relinquet mores bonos, sed tempori aptabit, et quibus alii utuntur in gloriam aut uoluptatem, utetur agendae rei causa. deinde paulo post: omnia quae luxuriosi faciunt quaeque inperiti, faciet et sapiens, sed non eodem modo eodemque proposito. atquin nihil interest quo animo facias quod fecisse uitiosum est, quia facta cernuntur, animus non uidetur. Aristippo Cyrenaicorum magistro cum Laide nobili scorto fuit consuetudo. quod flagitium grauis ille philosophiae doctor sic defendebat, ut diceret multum inter se et ceteros Laidis amatores a Laide haberentur. o praeclara et bonis imitanda sapientia! huic uero liberos in disciplinam dares, ut
Abbreviated transcription (Latin):
quirat muemet iracũdot cu¬
pidos libidinosos arrogantes
poduor ^ et sub obtenti᷑ sapie
Iuic uicia celantes tũ domi
facĩtes ea q̃ in solie arguissel
mõtior fortasse accusandi grã
ratus ita aĩo ac uita cõstitutꝰ
ut racio postulat qui distipli
nam nõ ostentacoem̃ sciẽ sed
legẽ uite putet qui obremꝑat
ip̃e sibi et decretꝭ pareat suis
uide̾ licet alios tanta leuita/¬
te ⁊ iactacione ut hiis non¬
fiu̾e dedis didicisse melius
alios petume cupidos/ alios
gliẽ multos libidinũ ẜuos ut
cum cor uita mirabilit̾ pu¬
guet oratio  Repos quoq cor-¬
nelius adeund cyceronen
episcimẽ opus eẽ magros uiuẽde
ꝙ̃ plerisq qui in ea disputanda
uersant᷑ uideo eiũ magnuã ꝑtẽ
coro qui in stola de pudore cõ
tuẽtia p̃cixiant argutissime
cosd̃ in om̃ libidinũ cupidita/¬
nibies unie̾ / Item seneta in
exhortacionibus pleriq inquit
cĩ suũ Quos si audias in
auaritiõ in libidint̾ in ambicionẽ

Expanded text:
quirat, inueniet iracundos cuquirat, inueniet iracundos cupidos libidinosos adrogantes proteruos et sub obtentu sapientiae sua uitia celantes, tum domi facientes ea quae in scolis arguissent. mentior fortasse accusandi gratiratus, ita animo ac uita constitutus, ut ratio postulat? qui disciplinam suam non ostentationem scientiae, sed legem uitae putet? qui obtemperet ipse sibi et decretis pareat suis? uidere licet alios tanta leuitate et iactatione, ut iis fuerit non didicisse melius, alios pecuniae cupidos, alios gloriae, multos libidinum seruos, ut cum eorum uita mirabiliter pugnet oratio. Nepos quoque Cornelius ad eundem Ciceronem existimem opus esse magistros uiuendi quam plerisque qui in ea disputanda uersantur. uideo enim magnam partem eorum qui in schola de pudore et continentia praecipiant argutissime, eosdem in omnium libidinum cupiditatibus uiuere. item Seneca in Exhortationibus plerique inquitcium suum. quos si audias in auaritiam, in libidinem, in ambitionem
Abbreviated transcription (Latin):
uendi cui caꝑita longe disso/¬
nant, aut stiaiñ uite agende
in qua nichil aliud efficitur
contraria sepe dicendo ꝙ̃ ut
nemo ꝙꝙͣ stiat y Quero
putet ẽẽ an nõ Necaturũ nõ
arbitror Es si est nichil ergo
artẽ nullã putat racoẽs subꝰ¬
uertit reglam̃ deprauat sciam
funditus collit/ falsa igit᷑
illa om̃ã quia in rẽ semp mĩtã
⁊ adhuc nichil epplicãtem ca¬
dere nõ possunt : Nulla itaq
racio uel sciã uel lex bene
illa t̃̾dona qm̃ fallax est fit
uaria ⁊ multiplex sibiq tota con/¬
craria est Et faicut unus est
liuiꝰ mũdi constitutor ⁊ rector
deus/ una ueritas ita unã eẽ
ac simplicẽ sapidm necesse est
Quia quitꝙ est uend̃ ac boñ
ceñt semꝑ mali Cum uero ĩ¬
ñabiles existai ⁊ sempextite/¬
rint qui suit ac qui fuerint
uita fecẽ lande dignũ quis
est tand̃ qui nõ uideat cos
honniẽs uirtutꝭ qui ip̃i cer¬
egent nõ cẽ dectores/ Nam si
quis mores eor diligeñt in¬

Expanded text:
uendi, cuius capita longe dissouendi, cuius capita longe dissonant, aut scientiam uitae agendae, in qua nihil aliut efficitur contraria saepe dicendo quam ut nemo quicquam sciat? quaero putet esse an non. negaturum non arbitror. quod si est, nihil ergo artem nullam putat, rationem subuertit, regulam deprauat, scientiam funditus tollit. falsa igitur illa omnia, quia in rem semper incertam et adhuc nihil explicantem cadere non possunt. nulla itaque ratio uel scientia uel lex bene illa terrena quoniam falsa est, uaria et multiplex sibique tota contraria est. et sicut unus est huius mundi constitutor et rector deus, una ueritas, ita unam esse ac simplicem sapientiam necesse est, quia quidquid est uerum ac bonum, omnes semper mali. cum uero innumerabiles exsistant et semper extiterint qui sint aut fuerint uita fecerit laude dignum, quis est tandem qui non uideat eos homines uirtutis, qua ipsi egent, non esse doctores? nam si quis mores eorum diligenter in
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ nõ stulte uiuit qui ciuait
uiuit sequit᷑ ut stulte uiuat
qui pħõfice uiuit Tuo itaq
iudicio phĩa stulticie uanita/¬
tisq dampnata est Idem in
consolatõe idest in oꝑe põ iocu-
Sed nestio quis uos teneat erꝰ¬
ror aut imẜabilis ignoracio
riũ aut quid te docuit illa ui¬
te parens si uerud imẜabilĩt
ignoras Qd si hec eiroris
ignoraciomsq confessis pene
inuito tibi ab deinio pectore
exp̃ssa est gur non tibi uerid
nichie docẽtem in crlã laudibꝰ
extulisti magram uiotutꝭ xẽ
non posse ¶ Eodem doctus
errore scnrca quis eiũ uerõ
uiai teneret errrdte tycerone
Plriã inquit nichil aliud est
ꝙ̃ recta racio uiuendi uel ho¬
neste uiuẽdi sciã uel ars
dixit illam reglam uite suũ
ille reddidit. hic plane nõ
discixlmasq diffusa nichilq
hcat certi nichil deiq de
quo unu̾si una uoce ac mẽte
consentiãt quid pt eẽ tam sal
noiãri in qua diu̾sicas pc̃ex/¬
tors rechioater impediat et¬
til turbet aut legem bene ui¬

Expanded text:
autem. non stulte uiuit qui ciuiliter uiuit, sequitur ut stulte uiuat qui philosophe uiuit. tuo itaque iudicio philosophia stultitiae inanitatisque damnata est. idem in Consolatione id est in opere non ioculased nescio a qui nos teneat error ac miserabilis ignoratio ae magisterium aut quid te docuit illa uitae parens, si uerum miserabiliter ignoras? quodsi haecerroris ignorationisque confessio paene inuito tibi ab intimo pectore expressa est, cur non tibi uerum nihil docentem in caelum laudibus extulisti, magistram uirtutis esse non posse? Eodem ductus errore Seneca — quis enim ueram uiam teneret errante Ciceronephia inquit nihil aliut est quam recta ratio uiuendi uel honeste uiuendi scientia uel ars dixerit illam regulam uitae, suum illi reddidit. hic plane non disciplinasque diffusa nihilque habeat certi, nihil denique de quo uniuersi una mente ac uoce consentiant, quid pnominari, in qua diuersitas praeceptorum rectum iter inpediat et turbet aut legem bene ui
Abbreviated transcription (Latin):
suẽ in tanta diu̾sitate q̃ seiͥm᷑
ou credimꝰ/ Par est in onĩbꝰ
mus indicare qui nondũ sa¬
pere ceperimꝰ iagine eũ p̃sto
adsit achadenucꝰ qͥui nos pallio
rekralet ac uetat ciuꝙͣ credere
nec tñ ip̃e afferet qi seqͣuam᷑. Qͥd
rigo suxest iusi ue onussis liti/¬
ganonibus furiosis at ꝑtina¬
st ad datorem simplicis ⁊ quie¬
nos ⁊ inducere in uiam possit
uerũd eciam de contrau̾sus istoꝵ¬

Expanded text:
iae. in tanta diuersitate quem sequimur? cui credimus? par est in omnibus mus iudicare qui nondum sapere coeperimus, maxime cum praesto adsit Academicus, qui nos pallio retrahat ac uetet cuiquam credere nec tamen ipse adferat quod sequamur? Quid ergo superest nisi ut omissis litigatoribus furiosis ac pertinam scilicet datorem simplicis et quienos et inducere in uiam possit, uerum etiam de controuersiis isto
Abbreviated transcription (Latin):
sidmũ sc̃nu aialis bonũ in eo
bus eẽ nõ possit sed ut feris
dõtes/ armẽtis cornua uolu/¬
cribus pẽne pp̃a sunt sit hoĩ
aliquid suũ debet astrebi siue
quo rõnem sue condicionut̃
amittat Nam quod uiẽdi aut
gn̾andi causa datum est hoñbꝰ /
est quid̃ bonũ naturale slõmũ
camẽ nõ est iusi quod est uni/
cuiq gr̃ pprũ sapiens gͦ
nõ fuit qui sidmũ bonũ Rredi¬
dit amn uoluxtatẽ qm̃ sine

Expanded text:
summum summi animalis bonum in eo bus esse non possit. sed ut feris dentes, armentis cornua, uolucribus pinnae propria sunt, sic homini aliquid suum debet adscribi sine quo rationem suae condicionis amittat. nam quod uiuendi aut generandi causa datum est omnibus, est quidem bonum naturale, summum tamen non est, nisi quod est uni cuique generi proprium. sapiens ergo non fuit qui summum bonum credidit animi uoluptatem, quoniam siue
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ prirs quomode errauie dicã
Acadennar contra phificos .x
rebus obstutꝭ arghuautati sue
nillã rẽ sciam̃ ⁊ ixemplis pau¬
carum rers in comprehensibiliũ
contenti amplexi sunt ignorõ/¬
ciam tamꝙͣ sciam cotam sustu¬
lissent quia in ꝑte sustulerat
Phisici contra ex lñs q̃
apta sunt argumentũ tralse/
bant stiri posse contentiq ꝑ¬
spicuis retinebãt sciam tamꝙ
totam defendissent, quia exꝑte
defenderant Ita neq hni dlara
neq hii obstura uiderut̃ sc̃d
utriq dum rolã sciam̃ consertꝭ
mambus uel retmẽt uel cuꝰ¬
xiut̃ non uideiũt in medio cõ¬
satutõ forẽq illos ad sapiam̃
crausunttet̾ uerũ arehesilãs
ignorõtie magister cum icno¬
iu obtrectaret pncipi stoyeo/¬
rũ ut totam phiam̃ eliteret
auctore socrate suscexit hant
siam̃ ut aff̾maret sari inchil
posse Itaq coarguit ipist iacoem

Expanded text:
autem pars quomodo errauerit dicam. autem pars quomodo errauerit dicam. Academici contra physicos ex rebus obscuris argumentati sunt nullam esse scientiam et exemplis paucarum rerum inconprehensibilium contenti amplexi sunt ignorantiam, tamquam scientiam totam sustulissent, quia in parte sustulerant. physici contra ex iis quae aperta sunt argumentum trahebant omnia sciri posse contentique perspicuis retinebant scientiam, tamquam totam defendissent, quia ex parte defenderant. ita neque hi clara neque illi obscura uiderunt, sed utrique dum solam scientiam consertis manibus uel retinent uel eripiunt, non uiderunt in medio constitutam forem, quae illos ad sapientiam transmitteret. uerum Arcesilas ignorantiae magister cum Zenoni obtrectaret principi Stoicorum, ut totam philosophiam euerteret, auctore Socrate suscepit hanc sententiam, ut adfirmaret sciri nihil posse. itaque coarguit existim
Abbreviated transcription (Latin):
es quia te quoqi confiterꝭ ithil
sore Quid ergo prnt archesilar̃
isr ꝙ confectis om̃dous pls¬
se quoq ip̃m rod̃ mucione t̾rãs
fixit  Nusꝙͣ ne igitur sapiã
est ꝓmo uero int̃ ioses fuit ẜ̾
nemo uidit Alii uero putane /¬
ruẽ posse scre omnã sapientes
utiq nõ fuerũt Alñ inchil. ne
hni quid̃ sapiẽtes fuerũe illiqr
meduist modus defuit ubi g ͦ
sapiã est ut neq omiã testire
putes quod est del / negͥ oiã
nestire quod est pecudis Est
eud aliquod mediũ quod fut hoĩs
id est sciũ cum ignoracõe ꝯiũcta
et cempata Sciã in nobis as
aĩo est qui oritur e celo igno/¬
racio a corpore quod est exẽra /
mentꝭ quoꝵ olterũ luce pdicũ
est / alcerũ tenebris / pars nobis
data est scĩe pars igporõtie ꝑ
hunc quasi pontẽ trãsire sine
cadendi ꝑitulo licet Nai ille
om̃s qui se in alterẽ ꝑtem icli/¬
naueriũ aut dextro aut sinstro
ucisũ cecideriũ ulira utraq

Expanded text:
s, quia te quoque confiteris nihil s, quia te quoque confiteris nihil scire? Quid ergo promovit Arcesilas, nisi quod confectis omnibus pse quoque ipsum eodem mucrone trans fixi t ? Nusquamne igitur sapientia est? immo uero inter ipsos fuit, sed nemo uidit. alii putauerunt posse sciri omnia: sapientes utique non fuerunt; alii nihil: ne hi quidem sapientes fuerunt: illi, quia partem modus defuit. ubi ergo sapientia est? ut neque omnia scire te putes, quod est dei, neque nescire, quod pecudis. est enim aliquid medium quod sit hominis, id est scientia cum ignoratione coniuncta et temperata. scientia in nobis ab animo est, qui oritur e caelo, ignoratio a corpore, quod ex terra; umentis, quorum alterum luce praeditum est, alterum tenebris, pars nobis data est scientiae, pars ignorantiae. per hunc quasi pontem transire sine cadendi periculo licet: nam illi omnes qui se in alteram partem inclinauerunt, aut dextro aut sinistro uersus ceciderunt. utraque
Abbreviated transcription (Latin):
mlesr ut sugias ⁊ bites pre/¬
terea multa sunt q̃ usuo due¬
mr Nlam polis ac lune uarii
cempoas de pheusa Et et Et¬
naria corpor̃ a midiais her¬
bards uires ⁊ abagricolus na¬
rura rer metnon ꝓmbriũ futu¬
roꝵ ac temprstatũ signa collerta
sat Nulli demq ars est q̃ nõ
stiã tonstet/ debun ergo archeflas
si quid saperet distingne̾ q̃ stiri
possent q̃ne nestiri, Sed si id
periiret ip̃e se in pplĩ redigesset
Nlam uulgus nẽdum plus sapit
nam tantr̃ quantũ opus est sapit
Aquo si q̃rar utrũ stiat aliqiu
an nichil dicet se stire q̃stiat
sarebitur nestire q̃ nestiat Recte
gͦ alioꝵ sustulit distiplinas sed
eius est nichil stire Nai qui
alios replendit quod nestrant
ip̃e debet scieus ẽẽ Cum aũt
nichil stiat que pr̾sitas que
insolencia est ob ipm se plm̃¬
constitue̾ ip̃s quod ceteros tollat¬
s possundt eiũ sic resxondere di
nchil nos scire conũtis ⁊ ideo
nõ rẽ sapientes quia nichil sti/¬
amius eroo ne tu quid sapiens¬

Expanded text:
iculosa, ut fugias et vites. Praeterea multa sunt, quae usus invenit. Nam solis ac lunae varii temporum deprehensa est, et corporum a medicis herbarumque uires, et ab agricolis natura terrarum nec non imbrium futurorum ac tempestatum signa collecta sunt: nulla denique ars est quae non scientia constet. debuit ergo Arcesilas, si quid saperet, distinguere quae sciri possent quaeue nesciri. sed si id fecisset, ipse se in populum redegisset. nam uulgus interdum plus sapit, quia tantum quantum opus est sapit. a quo si quaeras utrum sciat aliquid an nihil, dicet se scire quae sciat, fatebitur nescire quae nesciat. recte ergo aliorum sustulit disciplinas, sed eius est nihil sciri. nam qui alios reprehendit, quod nesciant. , ipse debet sciens esse: cum autem nihil sciat, quae peruersitas quaeue insolentia est ob id ipconstituere, propter quod caeteros tollat? Possunt enim sic respondere: Si nihil nos scire convincis, et ideo non esse sapientes, quia nihil sciamus; ergone tu quidem es sapien
Abbreviated transcription (Latin):
liũ qd et romane urbis ⁊ reli¬
giomis caput siomiũ nõ semel
sed sepe fulime̾ utid conflagra¬
ut Ihonnẽs aĩi ingemosi qmid̾
de hoc existimauerint ex dicto
ꝙceroins apparet quiz ait diui/¬
uitus extitisse illam flamã non
deleret sed que sublinuꝰ magni¬
ficencus dexestel Qua de re
etiõ in libris consulatꝰ sui cod
dixit lucrecius Nam pãt̃ alti¬
conas̃ scellanti iuxus olimpo
ir̃ẽ suas artes atq inclita tẽ

Expanded text:
s et religionis caput summum, non semel, sed saepius fulmine ictum conflagravit. Homines autem ingeniosi quid de hoc existimaverint, ex dicto Ciceronis apparet, qui ait, divinitus extitisse illam flammam, non deleret, sed quae sublimius magnificentiusque deposceret. Qua de re etiam in libris Consulatus sui eadem dixit quae Lucretius: Nam pater altitonans stellanti nixus Olympo, Ipse suas arces, atque inc
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatẽ uidelicet quia morta/¬
lis fuae̾ illa sapiã paucis q añ
temporibue instituta ad sidinũ
cessouo conpenestẽt/ ac piret
eptitit repente achade mia tãꝙͣ
iam de florescẽtem Recceq arche¬
silias uidit anogantes ure
uocius scultos eẽ qui putent
stiam̃ ueritatꝭ cuectura posse
comprehendi sed tñ flã dicẽtẽ
redargue nõ potest insi qui
scierit añ quid uerũ sit Qd
archesilas ueritate nõ coginta
facẽ conatꝰ intreduxit gemis
tatur uel inconstans pessinmq
dicẽ ut xnĩ pnchil saiend̾ sit
aliquid sciri necesse est Nam
si nichil õmo scias idixiñ stiri
nichil posse. colletur. Itaq
qui uelut sinẽ loco ꝓuudtiãt
fitetur ⁊ coguitũ/ Erio aliqd

Expanded text:
a mortalis fuerat illa sapientia paucisque ante temporibus instituta ad summum cessario consenesceret ac periret, extitit repente Academia tamquam iam deflorescentem, recteque Arcesilas uidit adrogantes uel potius stultos esse qui putent scientiam ueritatis coniectura posse conprehendi. sed tamen falsa dicentem redarguere non potest nisi qui scierit ante quid uerum sit. quod Arcesilas ueritate non cognita facere conatus introduxit genus tabile uel inconstans possumus dicere. ut enim nihil sciendum sit, aliquid sciri necesse est: nam si nihil omnino scias, id ipsum, sciri nihil posse, tolletur. ita qui uelut sententiae loco pronuntiat fitetur et cognitum: ergo aliquid