comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erigũt: in apostate angłi imitacionẽ cadut̃. Quid gͥ elati¬
one de iectiꝰ quȩ dũ supͣse extendit̾ ab altitudine uere cel¬
studinis elongat᷑: & qͥd humilitate sublimiꝰ. quȩ dũ se inima
deprimit. auctori suo manenti suꝑ suma cõiunget᷑ : E st aũ aliud
qđ in eis debeat caute pensare q sepe quidã humilitatis decipiunt᷑
specie. qͥdã uͦ elationis suȩ ignorancia fallunt᷑. Nã pler̃q nõnullis
qui sibi humiles uident᷑: his qui hominib deferri nõ deb& cõ iunctꝰ :
timor. Pler̃q elatos comitari sol&. libere uocis assercio. & cũ quȩ dã
in crepandas uicia. illi reticent. extimore. ⁊ tam̃ se tacere estimãt
subspetie humilitatis p̃mit culpa formidinis. Istoᷤ ad increpanda
que ñdebent aut magis increpanda quã debent. subimagine lib̾¬
tatis effrenacio impellit tumoris. Uñ & elati ammonendis: ne
plusquã dee& sint liberi. & humiles amonendis: ne plus quã expe¬

Expanded text:
imitationem cadunt. Quid itaque elatione dejectius, quae dum supra se tenditur, ab altitudine verae celsitudinis elongatur? Et quid humilitate sublimius, quae dum se in ima deprimit, auctori suo manenti super summa conjungit? Est tamen aliud quod in eis debeat caute pensari, quia saepe quidam humilitatis decipiuntur specie, quidam vero elationis suae ignoratione falluntur. Nam plerumque nonnullis qui sibi humiles videntur, is qui hominibus deferri non debet, conjunctus est timor; plerumque vero elatos comitari solet liberae vocis assertio. Et cum quaedam increpanda sunt vitia, illi reticent ex timore, et tamen tacere se aestimant sub specie humilitatis premit culpa formidinis; istos ad increpanda quae non debent, aut magis increpanda quam debent, sub imagine libertatis effrenatio impellit tumoris. Unde et elati admonendi sunt , ne plus quam decet sint liberi; et humiles admonendi sunt, ne plus quam expe
Abbreviated transcription (Latin):
fellis a maritudinẽ accepit. qđ qͥ ꝓnobis patrẽ qu̾auis duunitate
et̃t ȩqualis ad orauit. sub irrisione ad oratus tacuit q̃ uitã mortius
p̃parans usq admortẽ ipsa uita ꝑuenit. Cur itaq aspũ credit᷑. ut
adõ hõ toler& flagella ꝓmalis. si tanta ds̃ ab hominib ꝑtulit mala
ꝓbonis : Aut quis sana intellegencia deꝑcussione sua ingͣtꝰ.
existit. Si ipse hunic sine flagella nõ exitt. qui hic sine peccato

Expanded text:
fellis amaritudinem accepit; quod qui pro nobis Patrem, quamvis divinitate fellis amaritudinem accepit; quod qui pro nobis Patrem, quamvis divinitate esset aequalis, adoravit, sub irrisione adoratus tacuit; quod vitam mortuis praeparans, usque ad mortem ipse vita pervenit. Cur itaque asperum creditur, ut a Deo homo toleret flagella pro malis, si tanta Deus ab hominibus pertulit mala pro bonis? Aut quis sana intelligentia de percussione sua ingratus existat, si ipse hinc sine flagello non exiit, qui hic sine peccato
Abbreviated transcription (Latin):
ciorib uentris. q cũ e&x teriꝰ ꝑcutim᷑ ad peccatoꝵ nr̃oꝵꝑ memoriã
gesta reducimꝰ ⁊ hoc ꝑqđ foras patim᷑. magis int̾ qd̵ fecimꝰ dolemꝰ. Un
sit ut int̾ aꝑta uulnera corporis ãpliꝰ nos abluat plaga secreta
uentris. qr sanat neqͥcias pͣi oꝑis occultũ uulnꝰ doloris. Ammo¬
nendisut ȩgri quatenꝰ patienciȩ uirtutẽ seruent ut ĩcessanter
quanta redeptor nr̃ abhis qͦscreauerit ꝑtulit mala consid̾ent.¬
qđ tot abiecta cõuiciorꝑ brobra sustinuit. qdemanu antiqͥ
h ostis captiuoꝵ cotidie aĩas rapiens insultanciũ alapas accepit
qđ aqua nos salutis diluens. aꝑfidorp sputi facien ñ abscõdit.
q̃ aduoca onẽ suã nos abet̾nis supplicus liberans to extꝰ flagella
tollerauit. qđ int̃ angłorꝵꝵ choros ꝑhennes nobis honores tribuens.
colaphos ꝑtulit. q apeccatorp nos pune tionib saluans. spinis capt̃
supponere nõrecusaũ qd̃ ȩt̾na nos dulcedine de ebrians. insit sua

Expanded text:
itias diluit. Cum exterius percutimur, ad peccatorum nostrorum memoriam gesta reducimus; et per hoc quod foras patimur, magis intus quod fecimus dolemus. Unde fit ut inter aperta vulnera corporis amplius nos abluat plaga secreta ventris, quia sanat nequitias pravi operis occultum vulnus doloris. Admonendi sunt aegri quatenus patientiae virtutem servent, ut incessanter quanta Redemptor ab his quos creaverat quod tot abjecta conviciorum probra sustinuit; quod de manu antiqui hostis captivorum animas quotidie rapiens, insultantium alapas accepit; quod aqua salutis nos diluens, a perfidorum sputis faciem non abscondit; quod advocatione sua nos ab aeternis suppliciis liberans, tacitus flagella toleravit; quod inter angelorum choros perennes nobis honores tribuens, colaphos pertulit; quod a peccatorum nos punctionibus salvans, spinis caput supponere non recusavit, quod aeterna nos dulcedine inebrians in siti sua
Abbreviated transcription (Latin):
plena suꝑ ciuitates munitas & suꝑ excelsos atigulos uenit: qr ira
ex tremi iudicu humana corda & defensionib cõtͣ ueritatẽ clausa
destruit. & duplicitatib inuoluta dissoluit. Tune enĩ munite
ciuitates caduit qr m̃tes dõ inpenetrate dãpnabunt᷑. T unc excel¬
si anguli corruunt. q corda que se ꝑinpuritatiꝰ prudentiã eri¬
gunt. ꝑiusticie sententiã ꝓst̾nent᷑.¬
it ãmonendis incolumes: atq alit̾ egri. Amonendis inco¬
lumes : ut salutẽ corporis exerceant ad salutẽ m̃tis. nesi accepte
incolumitatis gram ad usũ nequiciȩ inclinant dono de teriores
fiant. & eo post modũ supplicia grauiora mere ant̃: quo nune
ne oportuntatẽ salutis inꝑp&uũ ꝓmerende despiciant. Scrip
monendis ne placere dõ sicũ possut̃ noluerint. cũ uoluerint sero

Expanded text:
plena super civitates munitas et super excelsos angulos venit, quia ira plena super civitates munitas et super excelsos angulos venit, quia ira extremi judicii humana corda et defensionibus contra veritatem clausa destruit, et duplicitatibus involuta dissolvit. Tunc enim munitae civitates cadunt, quia mentes Deo impenetratae damnabuntur. 49 Tunc excelsi anguli corruunt, quia corda quae se per impuritatis prudentiam erigunt, per justitiae sententiam prosternunt admonendi sunt incolumes, atque aliter aegri. Admonendi sunt incolumes, ut salutem corporis exerceant ad salutem mentis; ne si acceptae incofiant; et eo postmodum supplicia graviora mereantur, quo nunc ne opportunitatem salutis in perpetuum promerendae despiciant. Script. Dicendum est eis ne placere Deo si cum possunt noluerint, cum voluerint sero
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhibet᷑. Cũ siplicib sermocinatio eiꝰ. dõ eñi sermocinare ẽ. ꝑ illustracionẽ
sue p̃sentie. humanis m̃tib archana reuelare. Cũsiplicib gͥ sermoci
minat: qͦs nulla umbra duplicitatis obscurat. E st aũ speciale dupli¬
ciũ malũ. qr dũ ꝑdiuersa & duplici actione cetos fallunt. quasi
cionẽ ñ cõsiderant. dedãpnis suiᷤ miseri exultant. audiant aũ
quã suꝑ illos ꝓph&a sophoniaᷤᷤ iũ diuine ani adu̾sionis intentat
brarũ & caliginis dies turbinis & nebule. dies tube & clangoris
suꝑ om̃s c̃iuitates munitas. & suꝑ om̃s anguloᷤ excelsos. Quid en̾i
ꝑcuuitates munitas expͥmit᷑. nͥ suspecte m̃tes & fallaci sẽꝑ defen¬
sione ciroundate : quȩ qͦtiens earũ culpa corripit᷑ ueritatĩ ad se
inpuritats extollunt. Dies gͥ dñi uindicte atq añi ad uersionis

Expanded text:
perhibetur: Cum simplicibus sermocinatio ejus . Deo enim sermocinari, est per illustrationem perhibetur: Cum simplicibus sermocinatio ejus . Deo enim sermocinari, est per illustrationem suae praesentiae humanis mentibus arcana revelare. Cum simplicibus igitur sermocinminat, quos nulla umbra duplicitatis obscurat. Est autem speciale duplicium malum, quia dum perversa et duplici actione caeteros fallunt, quasi etributionis non considerant, de damnis suis miseri exsultant. Audiant autem quomodo super illos propheta Sophonias vim divinae animadversionibrarum et caliginis, dies nebulae et turbinis, dies tubae et clangoris super omnes civitates munitas, et super omnes angulos excelsos . Quid enim per civitates munitas exprimitur, nisi suspectae mentes et fallaci semper defensione circumdatae, quae quoties earum culpa corripitur, veritatis ad se impuritatis extollunt. Dies igitur Domini vindictae atque animadversionis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ insuis excessib cõp̃bendũt᷑. Capt̃ eñĩ ericu cernit᷑: qr qͦ ini¬
cio ad culpã peccater accesserit uidet᷑. Pedes ericu conspiciunt᷑.
qr qͥbus uestigiis neqͥeia sit ꝑpaerata cognoscit᷑: & tẽ ad ducti repen¬
te ex cusacionib impura mens intrors pedes colligit: qe tẽ iniquita¬
tis sue uestigia abseondit. Capt̃ subtrahit ꝙ miris defensionib
nec inchoasse se malũ aliquid ostendit & quasi sꝑa inmanu tenẽ¬
tis reman&. qr his qͥcorripit cũctaq iã cognouerat subtto amit tens.
inuolutũ intͣ conscientiã peccatorẽ ten&. & qͥtotũ ia dephendendo
uidenat t̃gi uersacione prauȩ defensionis illusus totũ parit̃ ignonit.
colligens abscõdit intenebris defensionis. Audiant inpuri q scriptũ ÷
Qui ãbulat siplicit̾. ambulat cõfident̃. Fi dutia qͥppe magne se¬
curitatis ÷ : siplicita actionis. audiant qđ sapientis ore dr̃.

Expanded text:
 cernitur, quia quo initio ad culpam peccator accesserit videtur. Pedes ericii conspiciuntur, quia quibus vestigiis nequitia sit perpetrata cognoscitur, et tamen adductis repente excusationibus impura mens introrsus pedes colligit, quia cuncta iniquitatis suae vestigia abscondit. Caput subtrahit, quia miris defensionibus nec inchoasse se malum aliquod ostendit. Et quasi sphaera in manu tenentis remanet, quia is qui corripit, cuncta quae jam cognoverat  intra conscientiam peccatorem tenet; et qui totum jam deprehendendo viderat, tergiversatione pravae defensionis illusus totum pariter ignorat.colligens abscondit in tenebris defensionis. Audiant impuri quod scriptum est: Qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter . Fiducia quippe magnae securitatis est simplicitas actionis. Audiant quod sapientis ore dicit
Abbreviated transcription (Latin):
spuũ facta multiplicat. nimirũ uł luxuriando uł suꝑbiendo agens
ut &ĩa se ad dito ꝑditorp numerꝰ crescat. Bene aũ sub dit᷑. & gemas
in nouissimis. quando cõsupseris carnes & corpꝰ tuũ. Pler̃q eni accepta
salis carnis ꝑuicia expendit᷑. S cũ repente fub tratt᷑ molesti is caro
at terit᷑. Qũ iã egredi aĩa urget᷑ diu male habita. quasi adbene ui¬
uendũ salus amissa reqͥrit᷑ & tunc gemunt homines qͥ dõ seriure no¬
luerĩt. quanddo dãpna sue neglegentie recuꝑare seruiendo nequa qua
possũt. Uñ alias dr̃. Quoccider& eos: tunc in quirebãt eũ. A tẽtra ã¬
monendis egri. ut eose dĩ filios sentiant: qͦs illos disciplinȩ flagella
castigant. Nisi eni correptis hereditatẽ dare disponeret: erudire
eos ꝑmolestias ñcuraret. Hinc nãq ad ioħm dñs ꝑ angłm dic̃. E go

Expanded text:
uum facta multiplicat, nimirum vel luxuriando, vel superbiendo agens, ut etiam se addito, perditorum numerus crescat. Bene autem subditur: Et gemas in novissimis, quando consumpseris carnes et corpus tuum. Plerumque enim accepta 50 salus carnis per vitia expenditur; sed cum repente subtrahitur, cum molestiis caro atteritur, cum jam egredi anima urgetur, diu male habita quasi ad bene vivendum salus amissa requiritur. Et tunc gemunt homines quod Deo servire noluerunt, quando damna negligentiae suae recuperare serviendo nequaquam possunt. Unde alias dicitur: Cum occideret eos, tunc requirebant eum . At contra admonendi sunt aegri, ut eo se filios Dei sentiant, quo illos disciplinae flagella castigant. Nisi enim correctis haereditatem dare disponeret, erudire eos per molestias non curaret. Hinc namque ad Joannem Do
Abbreviated transcription (Latin):
cor reptionis donũ idcirco balaã ñ obtinuit. q ad male dicendũ
ꝑgens uocẽ ñint̾e mutaũ. Ammonendis egri. ut cõsiderent quanti
sit muneris molestia corporał quȩ & amissa peccata diluit. &
cusse menti penitencie uulnera ĩ fligit. Uñ scriptũ ÷ Liuor
uul neris abstergit mala & plagas insecreciorib uentris. Mala
eñi liuor uulneris abstergit qr flagelloꝵ dolor. uł cogitatas
uł ꝑpetratas ne quicias diluit. Sol& uͦ uentris apellatione mes
accipi: qr sic̃ uenter cõsumit escas. ita mens ꝑtractando ex quo¬
quid curas. Quia eñi mens uent̾ dicit᷑: ea sentencia docet᷑.
quia scrptũ est Lucerna dñi. spiraculũ hominis: que inuestigat
secreta uentris. Acsi dicer&. diuini afflatus illuminario. eũ in
mentẽ hõis uenerit ea sibimo ipsi illuminans ostendit: quȩ an seĩ¬

Expanded text:
correptionis donum idcirco Balaam non obtinuit, quia ad maledicendum correptionis donum idcirco Balaam non obtinuit, quia ad maledicendum pergens, vocem, non mentem mutavit. Admonendi sunt aegri ut considerent quanti sit muneris molestia corporalis, quae et admissa peccata diluit, etcussae menti poenitentiae vulnera infligit. Unde scriptum est: Livor vulneris abstergienim livor vulneris absterget, quia flagellorum dolor vel cogitatas vel perpetratas nequitias diluit. Solet vero ventris appellatione mens accipi, quia sicut venter consumit escas, ita mens pertractando excoquit iras. Quia enim venter mens dicitur, ea sententia docetur, qua scriptum est: « Lucerna Domini spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta ventris ; » ac si diceret: Divina afflatus illuminatio cum in mentem hominis venerit, eam sibimetipsi illuminans ostendit, quae ante
Abbreviated transcription (Latin):
ut cõsid̾ent quanta salus cordis sit molestia corporalis. quȩ ad
cognitionem sui mte reuoeat: & quã pler̃q salus abicit infir¬
mitatis memoria informat: ut animꝰ qui extrase in elationem
ducit᷑: cusit cõdicioni subditꝰ ex ꝑcussa quã sustin&e carne
memoret᷑. &uod rectẽ ꝑbalaã. si tam̃ uocẽ dĩ sub sequi obedien¬
do uoluis se: in ipsa eiꝰ itineris retardacione signat᷑. balaã
naq uenire adꝓpositũ tendit: s eiꝰ uotũ animal eiu p̃sedit
p̃pediuit d hibitione quippe immorata asina angłm uidit .:
quẽ humana mens ñ uidit. Quia pler̃q earo ꝑmolesti as tarda
Flagella suȩ menti dm̃ indicat: quẽ mens ipsacarni p̃sidens nõ
uidebat. ita ut anxietatẽ sp̃s ꝓficere in hoc mundo cupientis.
uelut it̃ tendentis impediat: donec ei inuisibilẽ qui sibi obiuat
Insanꝰ quippe hõ a subiugali muto corripit᷑: qñ elata mens humili¬
tatis bonũ. qͣ tenere debeat ab acflicta carne memorat᷑. S. huiꝰ

Expanded text:
orporalis, quae ad cognitionem sui mentem revocat, et quam plerumque salus abjicit, infirmitatis memoriam reformat, ut animus qui extra se in elationem ducitur, cui sit conditioni subditus, ex percussa quam sustinet carne memoretur. Quod recte per Balaam si tamen vocem Dei subsequi obediendo voluisset in ipsa ejus itineris retardatione signatur . Balaam namque pervenire ad propositum tendit, sed ejus votum animal cui praesidet praepedit. Prohibitione quippe immorata asina angelum videt, quem humana mens non videt; quia plerumque caro per molestias tarda flagello suo menti Deum indicat, quem mens ipsa carni praesidens non videbat, ita ut anxietatem spiritus proficere in hoc mundo cupientis, velut iter tendentis impediat, donec ei invisibilem qui sibi obviat Insanus quippe homo a subjugali muto corripitur, quando elata mens humilitatis bonum quod tenere debeat ab afflicta carne memoratur. Sed hujus
Abbreviated transcription (Latin):
aduersario ostendit Quan tanto ille sene labore suꝑat: quanto & ipsa
gradꝰ desidiosa mens in lapsũ casus impellit᷑. dũ ociosa uerba cauere
ne glegimꝰ ad noxia ꝑuenimꝰ. Ut pͥꝰ loqͥ aliena libeat. post modum
detractionib eoꝵuitã deqͥb loqͥt᷑. mordeat. Ad exx tremũ uͦ usq ad
aꝑtas linguas cõtumelias erũpat. H inc seminant᷑ stimuli. oriũt᷑ rixe.
influxũ eloquii relaxare. Q uo cõtͣ &iã inbonã partẽ dr̃ iterũ.¬

Expanded text:
ostendit. Quam tanto ille sine labore superat, quanto et ipsa  quosdam gradus desidiosa mens in lapsum casus impellitur, dum 55 otiosa cavere verba negligimus, ad noxia pervenimus; ut prius loqui aliena libeat, postmodum detractionibus eorum vitam de quibus loquitur mordeat, ad extremum vero usque ad apertas lingua contumelias erumpat. Hine seminantur stimuli, oriuntur rixaein fluxum eloquii relaxare. Quo contra in bona etiam parte iteru
Abbreviated transcription (Latin):
nariũ fuit. N ãquẽ meliorẽ seẽẽ. doluit: ne ut cũq eẽt aputauit.
Dicendũ ÷ inuidis qđ dũse ista intͥnsecus peste cõsumunt: &iã qͥcqͥd
inse aluit boni hab̾e uident᷑ interimãt. Un scriptũ est. Uita carniũ:
sanitas cordis. putredo ossũ inuidia. Quidenĩ ꝑcarnes. nͥ ĩfirma
ut qͥda cũ cordis innocencia in ñ nullis suis actib infirm uideant᷑.
Quidã uͦ iã quedã añ humanos ocłos robusta exerceant: s tc̃ erga
alioꝵ bona intꝰ inuidie pestilencia tabescunt. Bene gͦ dr̃. uita car¬
niũ sanitas cordis qr sim̃tis in nocencia custodit᷑. & ia siqͣ foriᷤ infir¬
mast̃ quandoq roborant᷑.Srecte illic subdit᷑. Putredo ossuũ in¬

Expanded text:
narium fuit. Nam quem meliorem se esse doluit, ne utcunque esset amputavit. Dicendum est invidis quia dum se ista intrinsecus peste consumunt, etiam quidquid in se aliud boni habere videntur interimunt. Unde scriptum est: Vita carnium saniut quidam cum vera cordis innocentia in nonnullis suis actibus infirmi videantur. Quidam vero jam quaedam ante humanos oculos robusta exercent, sed tamen erga aliorum bona intus invidiae pestilentia tabescunt. Bene ergo dicitur: Vita carnium sanitas cordis, quia si mentis innocentia custoditur, etiam si qua foris infirma
Abbreviated transcription (Latin):
angłs. qͥ & insem& ipsũ pene mortis suꝑbiendo ꝑculit & inferre motte
humano generi & iã ꝑditꝰ ñpeꝑcit: honorẽ itaq suũ alienis dat: qui
ad dei imaginẽ & similitudem conditꝰ uite sue tẽpr̃a malignorũ spuũ
uoluptatib ad ministrat. Annos aui suos erudeli dat qui ad uoluptatẽ
male anãntis ad uersarui accepta uiuendi spacia expendit. Ubi bñ
sub dit᷑. Neforte inpleant᷑ extͣnei uirib tuis: & labores tui sint indomo
aliena. & uisquis eñi ꝑacceptã ualitudinẽ corporis. ꝑtributã sibi

Expanded text:
angelus, qui et semetipsum poena mortis superbiendo perculit, et inferre mortem humano generi etiam perditus non pepercit? Honorem itaque suum alienis dat, qui ad Dei imaginem et similitudinem conditus, vitae suae tempora malignorum spirituum voluptatibus administrat. Annos etiam suos crudeli tradit, qui ad voluntatem male dominantis adversarii accepta vivendi spatia expendit. Ubi bene subditur: Ne forte impleantur extranei viribus tuis, et labores tui sint in domo aliena. Quisquis e
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝑinfima inutilit̃ spargit. qđ eñ suꝑuacuus uerbis asilencii sui
censura dissipat᷑ quasi tot ruus ext̾se ducit᷑. Uñ ⁊ redire interiꝰ¬

Expanded text:
se per infima inutiliter spargit. Quot enim supervacuis verbis a silentii sui se per infima inutiliter spargit. Quot enim supervacuis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducit
Abbreviated transcription (Latin):
obliganda. Scriptii÷ aũ. Bapiens tafebit: usq ad tẽpus. Ut nimirũ
cũ oportunũ cosid̃at. post posita censura silencii loquendo que congru¬
unt inusũ se utilitatĩ inpendat. & rursũ scriptũ ÷ Tepꝰ loquendi¬
& tepꝰ tacendi. Discrete qͥppe uicissitudinũ pensanda tẽporast̃: ne
aut c̃ũrestringi lingua deb& ꝑuerba inutilit̾ defluat aut cũlo¬
qui utilit̾ potest sem& ipsã pigre restringuat. Qđ bene consideras¬
psal mista act. Pone dne custodiã ori meo: & hostiũ circũstanciũ.
labiis meis. Nõ eñi orisuo parietẽ. s ostiũ p&iit: qđ udelic&
At cotͣ ãmonen dist̃: multiloqͥo uacantes ut uigilant̃ aspiciant
a quanto rectitudinis statu deꝑu̾nt: dũ ꝑ multiplicia uerba dila¬
but᷑. huma ła & eni mens aquȩ more circũclusa ad suꝑiora colli¬
git᷑. Quia illud rep&it unde descendit. Q relaxata deꝑit: q

Expanded text:
obliganda. Scriptum namque est: Sapiens tacebit usque ad tempus , ut nimirum obliganda. Scriptum namque est: Sapiens tacebit usque ad tempus , ut nimirum cum opportunum considerat, postposita censura silentii, loquendo quae congruunt, in usum se utilitatis impendat. Et rursum scriptum est: et tempus tacendi . Discrete quippe vicissitudinum pensanda sunt tempora, ne aut cum restringi lingua debet, per verba inutiliter defluat, aut cum loqui utiliter potest, semetipsam pigre restringat. Quanta sins, dicit: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis meis . Non enim poni ori suo parietem, sed ostium petit, quod videlicet At contra abmonendi sunt multiloquio vacantes, ut vigilanter aspiciant a quanto rectitudinis statu depereunt, dum per multiplicia verba dilabuntur. Humana etenim mens aquae more circumclusa ad superiora colligitur, quia illud repetit unde descendit; et relaxata deperit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
nent noloqͤuet᷑. Mã si ilatas molestias tranquille lingua dicer&:
acõcientia dolor emanar&. Uulnera eniclausa plus cruciant:
Nã cũ putredo que int̾iꝰ feruet eitit᷑. ad salutẽ dolor aꝑitͣ. Sci¬
re gͥ debent quiplũ quã expedit tacent. ne int̾ molesta que tole¬
rant dũ lingãa tenent: uĩdoloris ex aggerant. Ammonendist̃
eni ut si ꝓximos sic̃ se diligit: minime illis taceant. Unde eos
iuste rep̃hendut. Uocis eni medicamine utroꝵpq saluti cõcurrit᷑
dui abillo qͥ infert actio praua conpescit᷑ & ab hoc qui sustino
doloris feruor uulnere aꝑto teꝑat᷑. Qͥ enĩ ꝓxximoꝵ mala respi¬
eunt : & tam̃ i silentio linguã p̃munt: quasi cõspectis uulnerib usũ
medicaminis subtrahũt: & eomoraᷤ auctores fuit. Quo urus qđͣ po¬
tuer̃ curare noluer. Lingua itaq discrete frenanda ẽ: n insolubilit̃

Expanded text:
nent non loquuntur. Nam si illatnent non loquuntur. Nam si illata conscientia dolor emanaret Vulnera enim clausa plus cruciant; nam cum putredo, quae interius fervet, ejicitur, ad salutem dolor aperitur. Scire debent qui plusquam expedit tacent, ne inter molesta quae tolerant, dum linguam tenent, vim doloris exaggerent. Admonendi sunt enim, ut si proximos sicut se diligunt, minime illis taceant, unde et eos juste reprehendunt. Vocis medicamine utrorumque saluti concurritur, dum ab illo qui infert actio prava compescitur, et ab hoc qui sustinet doloris fervor vulnere aperto temperatur. Qui proximorum mala respiciunt, et tamen in silentio linguam medicaminis subtrahunt, et eo mortis auctores fiunt, quo virus quod poterant curare noluerunt. Lingua itaque discrete frenanda est, non insolubiliter
Abbreviated transcription (Latin):
iqͦs loquentes audit quasi infirmos despicit. Eũq os corporis dlaudit: quã.¬
tum se uitiis suꝑbiendo aꝑiat ñ agnoscit. Linguã p̃mit. m̃tẽ eleuat: &
& se ereciꝰ accusat. Ammonendi sunt igit᷑ nimis taciti ut scire solli¬
cite studeant ñ solũ quales foris ostendere s &iã quales se debeant᷑
intꝰ exibere ut plus excogitationib occultũ iudiciũ quã ex ser monib
enciam meã. ⁊ prudencie meae inclina aurẽ tuã. ut e̾ todias cogita¬
dit: quotiens ꝑ pͣuas cogitaciones diffluit. Hine ⁊ enĩ psalmista
ait. Qo meũ dereliquit me. H inc ad sem& ipsũ rediens dic̃. Inuenit
seruũ tuius corsuũ: ut oranet te. Cũgͦ egit̾acio ꝑcustodiã restrin
git᷑: cor quod fugere c̃sueuit inuenit᷑. Pler̃q aut̃ nimis taciti cum
ñ nulla inusta patiant᷑. eo acriorẽ dolorem ꝓdeũt quo eã que susti¬

Expanded text:
et quos loquentes audit, quasi infirmos despicit. Cumque os corporis claudit, quanet quos loquentes audit, quasi infirmos despicit. Cumque os corporis claudit, quantum se vitiis superbiendo aperiat non agnoscit. Linguam etenim premit, mentem eet secretius accusat. Admonendi sunt igitur nimis taciti, ut scire sollicite studeant, non solum quales foris ostendere, sed etiam quales se debeant intus exhibere, ut plus ex cogitationibus occultum judicium quam ex sermonibus entiam meam et prudentiae meae inclina aurem tuam ut custodias cogitadit, quotiens per pravas cogitationes defluit. Hinc etenim psalmista ait: Cor meum dereliquit me. Hinc ad semetipsum rediens dich: Invenit servus tuus cor suum, ut oraret te. Cum ergo cogitatio per custodiam regitur, cor quod fugere consuevit invenitur. Plerumque autem nimis taciti cum nonnulla injusta patiuntur, eo in acriorem dolorem prodeunt, quo ea quae susti
Abbreviated transcription (Latin):
manent in correcti: dulcist̃ amonicione mulcendi. Quos
eñi cruciam̃ta nõcorrigut: ñ nuqua abiniqͥs actib lenia
blandunta conpescut. qr &plerq egros qͦs forts pigm̃tor
pocio curare ñualuit: adsalutẽ pͥstrinã. tepens aqua reuo¬
cauit. & ñ nulla uulnera que curari in cisione nequeũt. fo¬
m̃tiᷤᷤ olei sanant᷑ idurꝰ ad amans incisionẽ ferri minime reci¬
pit: s leni hyrcorp sanguine mollescit.
Rit̾ ammonendis nimi taciti: atq alit̃ multilo quio ua¬
cantes. Insinuari nãq nimis tacitis deb&: qr dũ quȩdã uicia in¬
caute fuguit. occulte de terioribus implicant᷑. Nã scpe lingũa
quia in moderatiꝰ frenant incoide gauiꝰ multi loqͥũ tolerant: ut eoplus
cogitationes inm̃te ferueant quos illas uiolenta custodia indiscreti
silenciĩ angustat. Que pler̃q toito laci defluunt. quanto se. ẽe. securiꝰ
estimant: q foris arep̃hensorib ñindent᷑. Uñ ñ nũqͣm mens insupbiã tollit᷑:

Expanded text:
manent incorrecti, dulci sunt admonitione mulcendi. Quos enim cruciamenta non corrigunt, nonnunquam ab iniquis actionibus lenia blandimenta compescunt; quia et plerumque aegros, quos fortis pigmentorum potio curare non valuit, ad salutem pristinam tepens aqua revocavit; et nonnulla vulnera quae curari incisione nequeunt, fomentis olei sanantur. Et durus adamas incisionem ferri minime recipit, sed leni hircorum sanguine mollescit.r admonendi sunt nimis taciti, atque aliter multiloquio vacantes. Insinuari namque nimis tacitis debet, quia dum quaedam vitia incaute fugiunt, occulte deterioribus implicantur. Nam saepe linguam quia immoderatius frenant, in corde gravius multiloquium tolerant; ut eo plus cogitationes in mente ferveant, quo illas violenta custodia indiscreti silentii augustat. Quae plerumque tanto latius diffluunt, quanto se esse securius aestimant, quia foris a reprehensoribus non videntur. Unde nonnunquam mens in superbiam extollitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ab his que ĩ fia supp&ũt: suꝑse aniniꝰ tollit᷑ &dũ foris i menso
fauore oͥcudat᷑ ĩtꝰ ueritate uacuat᷑ aq oblitꝰ sui ĩuoce se spargit aliena
Talẽ secre dit qualẽ foris audit: uł qualẽ ĩtꝰ discerere debuit q sub¬
iectos despicit. i osq equales sibi nat̾e ordine nagnoseit: & quosfor
te potestatis excesserit. ttans cendisse se &iã uite meritis credit.
cũctis se estimat ãpliꝰ saꝑe qͥb se uida. ã pliꝰ posse. In qͦdã quippe se consti¬
Deqͥ striptũest. Ome sublime uidoq & ipse ÷ res suꝑ uniuersos filios suꝑbie.
a ͥ singulare culm̃ appecens: & socialẽ uitã angłoꝵ des piciens ait.
P onã sedẽ meĩ ad aqͥlonẽ : & ero similis al tissimo. Mdiro gͦ iudicio ĩ tus
foueã deiectionis ĩuenit: foris se ĩculmine potestatis extollit. apitũ¬
A postate qͥppe angło similis effitit᷑. dũ hõ hominib eẽ si¬
milis de dignat᷑. Sic saul post humilitatẽ meriti: i tumorẽ suꝑbiȩ

Expanded text:
se animus tollitur; et dum foris immenso favore circumdatur, intus veritate vacuatur, atque oblitus sui in voces se spargit alienas, talemque se credit qualem foris audit, non qualem intus discernere debuit. Subjectos despicit, eosque aequales sibi naturae ordine non agnoscit; et quos sorte 143 potestatis excesserit, transcendisse se etiam vitae meritis credit. Cunctis se aestimat amplius sapere quibus se videt amplius posse. In quodam quippe se constide quo scriptum est: Omne sublime videt, et ipse est Rex super universos filios superbiae . Qui singulare culmen appetens, et socialem angelorum vitam despiciens, ait: Ponam sedem meam ad Aquilonem, et ero similis Altissimo . Miro ergo judicio intus foveam dejectionis invenit, dum foris se in culmine potestatis extollit. Apostatae quippe angelo similis efficitur, dum homo hominibus esse similis dedignatur. Sic Saul post humilitatis meritum, in tumorem superbiae
Abbreviated transcription (Latin):
queq deteriꝰ inquino. si sor dida in sequens lutũ ten&. hinc ñaq
ꝑ ꝓphetã dicit᷑. Mundemini quifertis uasa dñi. Dñi & eñi uasa
fer̃. qui ꝓximoꝵ aĩas ad int̾na sacraria ꝑducendas. insue eõ
uersacionis fide susciput. A pud sem& ipsos gͦ quantũ debeat
munlari conspiciant. qͥ ad eternitatis teplũ uasa uiuentia in
sinu ꝓpͥe sponsionis portant. hinc diuini uoce p̃cipit᷑. Ut in aaron pec¬
tore. racionale uidicii uit tis ligantib inpͥmat᷑: quatenꝰ sacdotale cor.
nequaqũa cogitaciones fluxe possideant. s racio sola constringat.
nec indisetetũ quid uł inutile cogit&. qui ad exemplũ aliis consti¬
tutus. ex grauitate uite semꝑ deb& ostendere quantã inpectore raci¬
onem portos. In qͦ & ĩa racionalȩ iugilanter ad iungitur ut duodeci
patriarcharũ nomina describant᷑. as. scriptos & enĩ patees sc̃ꝑ in

Expanded text:
quaeque deterius inquinet, si sordida insequens lutum tenet. Hinc namque quaeque deterius inquinet, si sordida insequens lutum tenet. Hinc namque per prophetam dicitur: Mundamini qui fertis vasa Domini . Domini etenim vasa ferunt, qui proximversationis fide suscipiunt. Apud seipsos ergo quantum debeant mundari conspiciant, qui ad aeternitatis templum vasa viventisinu propriae sponsionis portant. Hinc divina voce praecipitur ut in Aaron pectore rationale judicii vittis ligantibus imprimatur , quatenus sacerdotale cor nequaquam cogitationes fluxae possideant, sed ratio sola constringat. Nec indiscretum quid vel inutile cogitet qui ad exemplum aliis constitutus ex gravitate vitae semper debet ostendere quantam in pectore ratin pectore. In quo etiam rationali vigilanter adiungitur, ut duodecim patriarcharum nomina describantur. Adscriptos etenim patres semper in
Abbreviated transcription (Latin):
antũ deb& accionẽ popłi actio transcendere p̃sulis: quan¬
tũ distare sol& agrege uita pastoris sport& nãq ut metiri
sollitite studeatꝰ: quanta tenende rectitudinis necessitate
cõstringit᷑: sub cuiꝰ estimatione popłs grex uocat᷑. Sit gͦ
necesse est cogitatione mũdꝰ. actione precipuus. discretꝰ insi¬
lentio. utilis inũbo singulis conpassione ꝓximus. p̃cunctis con¬
tẽplacione suspensus. bene agentib ꝑ humilitatẽ sociꝰ. cõtͣ
delinquentiũ uitã ꝑzelũ iusticie erectus: int̾noꝵ curã. in ex¬
t̾ioꝵ occupatione nõminuens: ex terioꝵ ꝓuidentiã. in int̾norꝵ
sollicitudine riõ re linquens. S hec que breuit̾ enumerando
ꝑ trinximus : paulo latiꝰ replicando disseramus.
quatenꝰ nulla hũe inmũdicia polluat. qͥ ħ suscipit offici i.
ut in alienis qͦq cordibus pollucionis maculas t̃gat: quia necesse ÷
ut eẽ mũda studeat manus. quȩ diluere sor des curat netacta

Expanded text:
Tantum debet actionem populi actio transcendere praesulis, quantum distare solet a grege vita pastoris. Oportet namque ut metiri sollicite studeat quanta tenendae rectitudinis necessitate constringitur, sub cujus aestimatione populus grex vocatur. Sit ergo necesse est cogitatione mundus, actione praecipuus, discretus in silentio, utilis in verbo, singulis compassione proximus, prae cunctis contemplatione suspensus, bene agentibus per humilitatem socius, contra delinquentium vitia per zelum justitiae erectus, internorum curam in exteriorum occupatione non minuens, exteriorum providentiam in internorum sollicutidine non relinquens. Sed haec quae breviter enumerando perstrinximus, paulo latius replicando disseramus. quatenus nulla hunc immunditia polluat, qui hoc suscepit officii, ut in alienis quoque cordibus pollutionis maculas tergat, quia necesse est ut esse munda studeat manus, quae diluere sordes curat: ne tacta
Abbreviated transcription (Latin):
sine ullo repugnacionis stimulo deleclat᷑. Uiciũ quippe÷
ponderis. cũ bumor uiscer adiures labit̾ que ꝓfecto cum mo
incorde : & quãuis praua nexerceat oꝑe. abhis tam non e¬
uellit᷑ m̃te. nec adusũ boni oꝑis inaꝑto ual& ad surgere. qr
grauat hc̃ in absconditis pondus turpe. & uiꝰquis gͦ quilib&¬

Expanded text:
ulo stimulo, delectatur. Vitium quippe est ponderis, cum humor viscerum ad virilia labitur, quae profecto cum molin corde. Et quamvis prava non exerceat opere, ab his tamen non evellitur mente: nec ad usum boni operis in aperto valet assurgere, quia gravat hunc in ab
Abbreviated transcription (Latin):
regni tendentib obstaculũ fiat. Qui iuxta magistri uocẽ nee ipsi
intrant nec allos intrare ꝑmit tunt. Qui considerandũ qͦq ÷ quia cũ
causam popł electꝰ p̃sul suscipit quasi ad egrũ medicꝰ accedit. Si gͦ
adhuc inoꝑe eiꝰ: passiones uiuunt qua p̃sumtione ꝑcussuͣ mederi ꝓpent¬

Expanded text:
regni tendentibus obstaculum fiat: qui juxta Magistri vocem nec ipsi regni tendentibus obstaculum fiat: qui juxta Magistri vocem nec ipsi intrant, nec alios intrare permittunt. Cui considerandum quoque est, quia cum causam populi electus praesul suscipit, quasi ad aegrum medicus accedit. Si ergo adhuc in ejus opere passiones vivunt, qua praesumptione percussum mederi p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑa nec soli potuerũt. De ante acta gͦ uita se quisq inueniat.
nei sappetitu se culminis imago cogitionis illudat. Ruauis plerũq¬
in occupacione regiminis ipse qͦq boni oꝑis usus ꝑdit᷑ qui in tran¬
quillitate tenebatꝰ qr & quieto mari recte nauẽ & inꝑitꝰ¬
nauta dirigit. Turbatis aũ tepestatis fluc tibus & iã peritꝰ se
cessant inpellit̾ ut ꝑrepentinos ex cessus oris & oꝑis quasi ꝑ obiu¬
antia saxa frangitur. Int̾ hec itiq qđ sequendũ est quid
tenendũ n ut uirtutibus pollens. co actus ad regim ueniat
iurtutib uacuus. nec coact accedat . Ille si omino rentitur.
cauent ne acceptam pecuniam insudarium ligans de oecul tacio¬
ne iudicet. Pecuniã quippe insudario ligare est ꝑ cepta dona
sub ocio silentii torporis ab conde. Ad cõtͣ iste qͥregimen appetit ad¬
tendat. ne ꝑexemplũ pͣui oꝑis.phariseoꝵ more adingresũ¬

Expanded text:
propria nec soli potuerunt. Ex ante acta ergo vita se quisque inveniat, propria nec soli potuerunt. Ex ante acta ergo vita se quisque inveniat, ne in appetitu se culminis imago cogitin occupatione regiminis ipse quoque boni operis usus perditur, qui in tranquillitate tenebatur, quia quieto mari recte 10 navem et imperitus dirigit; turbato autem tempestatis fluctibus, etiam peritus se cessanter impellitur, ut per repentinos excessus oris et operis quasi per obviantia saxa frangatur. Inter haec itaque quid sequendum est, quid tenendum, nisi ut virtutibus pollens coactus ad regimen veniat, virtutibus vacuus nec coactus accedat? Ille si omnino renititur, caveat ne acceptam pecuniam in sudarium ligans, de ejus occultatione judicetur . Pecuniam quippe in sudario ligare, est percepta dona sub otio lenti torporis abscondere. At contra, iste cum regimen appetit, attendat ne per exemplum pravi operis, Pharisaeorum more, ad ingres
Abbreviated transcription (Latin):
edplerũq hi qui subire magisteriũ pastorale cupiunt
appetant oꝑaturos tam̃ semagna ꝑtractant. fi̾tq ut aliud
minus intentio sub pͥmat aluit tractantis aĩo suꝑficies cogit&¬
tionis ostendat. Nasepe sibi dese mens ipsa mentit᷑. & fingitse de
Q ue principari appetens fit ad hoc pauida oũ querit. aut dax
iure sibi ħ debitũ ad qđ ꝑuenerit putat. Cũq ꝑcepti pͥncipatus
officio ꝑfrui secularit̾ oeꝑit: libent̾ obliuis citꝰ: quic qͥd religiose
cogitauit. Unde necesse est ut cũ cogitatio extͣ usũ dicitꝰ ꝓtinꝰ
itis occłs adoꝑa transacta reuouet᷑ Acpens& qͥsq qͥđ subiectꝰ
tgerit. repente cogno̾rit: si platꝰ bona agere que ꝓposuerit possit
&uia nequaquã ual& inculmine humilitatẽ discere. quiminꝰ po¬
sitꝰ ndesinit suꝑbire. Nescit laudẽ cũ subpetit fugere qui ad hane
didicit. eũ de eet anhelare. Ne quaquã iuncere auarioiã potest
quando ad multorũ sustentacionẽ tendit is cui sufficere

Expanded text:
ed plerumque hi qui subire magisterium pastorale cupiunt,appetant, operaturos tamen se magna pertractant; fitque ut aliud in imis intentio supprimat, aliud tractantis animo superficies cogitationis ostendat. Nam saepe sibi de se mens ipsa mentitur, et fingit se de uod amat: quae principari appetens, fit ad hoc pavida cum quaerit, audax jure sibi hoc debitum ad quod pervenerit putat. Cumque percepti principatus officio perfrui saeculariter coeperit, libenter obliviscitur quidquid religiose cogitavit. Unde necesse est uttis oculus ad opera transacta revocetur, ac penset quisque quid subjectus egerit. Et repente cognoscit si praelatus bona agere, quae proposuerit, possit, quia nequaquam valet in culmine humilitatem discere, qui in imis positus non desiit superbire. Nescit laudem cum suppetit, fugere, qui ad hanc didicit, cum deesset, anhelare. Nequaquam vincere avaritiam potest, quando ad multorum sustentationem tendit is cui sufficere
Abbreviated transcription (Latin):
exercet᷑ officiũ iudicis. agregis custodiã uacat cura pasto¬
ri & sub iecti ueritatis lum̃ adp̃hendere neq unt. quia dũ
pastoris sensꝰ t̾rena studia occupant: uento tẽptationis in pul¬
sus eccłe oculos pulius caecat. Quo cõtͣ recte humani ge¬
Adtendite ut ñgͣuent᷑ corda ur̃a incrapula. & ebrietate:¬

Expanded text:
exercetur officium judicis, a gregis custodia vacat cura pastoexercetur officium judicis, a gregis custodia vacat cura pastoris; et subjecti veritatis lumen apprehendere nequeunt, quia dum pastoris sensus terrena studia occupant, vento tentationis impulsus Ecclesiae oculos pulvis caecat. Quo contra recte humani geAttendite ut non graventur corda vestra in crapula et ebrietate,
Abbreviated transcription (Latin):
dieb aonoctib cogitatione turbidis estib anhelant. Cũq ab his
cessant. forsitan in oportunitate qͥetist᷑: ipsa deteriꝰ sua qͥete fati¬
gant᷑. Uoluptate ñaq censeuit si actionib depͥmũt᷑. laborem
deputãt. siĩ t̾renᷤꝰ negotiis ñ laborat. Sicq fit utdũ se urgeri
mundanis tumultib gaudeãt: int̾ naq docere alios debuer̃t
ignorent. Uñ subiectorũ qͦq ꝓeul dubio uita tor pescit. q eum
ꝑficere spũalit̾ app&it: in exenplo eiꝰ qͥ sibi p̾latꝰ ÷: quasi in i¬
obstaculo itineris offendit. langente eñĩ capite: m̃bra
ĩ cassũ urgent & in exploratione hostiũ frustra exxereitꝰ
uelocit̃ seqͥt᷑: si abipso duce itineris errat᷑. Nulla subditorp
intes exortatio subleuat. eorũq cul pas inperepatio incre¬
patio nulla castigat. Quia dũ ꝑ animarũ p̃sulẽ t̾reni

Expanded text:
diebus ac noctibus cogitationis turbidae aestibus anhelant. Cumque ab his, diebus ac noctibus cogitationis turbidae aestibus anhelant. Cumque ab his, cessante forsitan opportunitate, quieti sunt, ipsa deterius sua quiete fatigantur. Voluptatem namque censent si actionibus deprimuntur, laborem deputant si in terrenis negotiis non laborant. Sicque fit, ut dum se urgeri mundanis tumultibus gaudent, interna quae alios docere debuerant ignorent. Unde subjectorum quoque proculdubio vita torpescit, quia cum proficere spiritaliter appetit, in exemplo ejus qui sibi praelatus est, quasi in obstaculo itineris offendit. Languente enim capite membra incassum vigent, et in exploratione hostium frustra exercitus velociter sequitur, si ab ipso duce itineris erratur. Nulla subditorum mentes exhortatio sublevat, eorumque culpas increpatio nulla castigat; quia dum per animarum praesulem terreni
Abbreviated transcription (Latin):
baculus tuus ipsame cõsolatast̃. Uirga eñi ꝑcutim᷑: baculo sustentam̃.
Sigͦ÷ districtio urgȩ que feriat: sit & cõsolatio baculi que sub sten¬
t&. Sit itaq amor s ñ emolliens. sit iugor. s ñ exasꝑans. sit Zelus.
s ñ inmoderate seiuens: sit pietas. s ñ plus quã expediat parcens. utdũ
se in arte regiminis iusticia clem̃tiaq ꝑmiscent his qͥp̃ est corda sub¬
ditorũ & t̾rendo demulceat: & tam̃ ad t̾roriᷤ reuerentiã demulcendo
constringat.
it rector int̾norũ curã inexterioꝵ occupacione ñ minuens.¬
& ex terioꝵ ꝓuidentiã in int̾norũ sollicitudine ñ relinquẽs: ne aut
ex teriorib deditꝰ abintimis corruat. aut solis ĩ teriorib occupatꝰ.
que foriᷤ deb& ꝓximis ñ inpendat. Sepe nãq ñ nulli uelut obliti
qͦ fr̃ib aimarũ causa platist̃: toto cordis nisu scłarib curiᷤᷤ inser¬
uiunt. Se has cũ adsũt agere exultant: adbas &ĩa cũ desũt

Expanded text:
me consolata sunt . Virga enim percutimur, baculo sustentamur. Si ergo est districtio virgae quae feriat, sit et consolatio baculi quae sustentet. Sit itaque amor, sed non emolliens; sit vigor, sed non exasperans; sit zelus, sed non immoderate saeviens; sit pietas, sed non plus quam expediat parcens; ut dum se in arce regiminis justitia clementiaque permiscet, is qui praeest corda subditorum et terrendo demulceat, et tamen ad terroris reverentiam demulcendo constringat.am in exteriorum occupatione non minuens, exteriorum providentiam in internorum sollicitudine non relinquens; ne aut exterioribus deditus ab intimis corruat, aut solis interioribus occupatus, quae foris debet proximis non impendat. Saepe namque nonnulli velut obliti quod fratribus animarum causa praelati sunt, toto cordis adnisu saecularibus curis inserviunt: has, cum adsunt, se agere exsultant; ad has etiam cum desunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Qua aũ m̃te animarũ p̃sul honore pastorali int̾
ceteros utit᷑ si int̾ t̾rena negociaq reprehendere
in aliis debuit. & ipse uersat᷑ : Q đ uidelico ex ira
iuste retributionis ꝑꝓphetã dñs minat᷑ dicens. &¬

Expanded text:
Qua autem mente animarum praesul honore pastorali inter Qua autem mente animarum praesul honore pastorali inter caeteros utitur, si in terrenis negotiis quae reprehendere in aliis debuit, et ipse versatur? Quod videlicet ex ira justae retributionis per prophetam Dominus minat
Abbreviated transcription (Latin):
habueritis cõpteptibiles. in eccłia illos constituite ad iudican¬
dũ ut ipsi uidelic& dis pensationib t̾renis inseriuiant: qͦs dona
spũalia nexornant. Acsi aꝑtiꝰ dicat. Quia penetͣre inti¬
ma neque ũt: sal tẽ necessaria foris oꝑent᷑. Hic̃ mosses qui
cũdõ loqͥt᷑: ibthro alienigene rep̃hensione iudicat᷑.
q̃ trenis popłoꝵ negociis stulto labore deseruiat.
sui & cõsiliũ mooc p̃bet̾. ut ꝓse alios adurgia di rim̃da
constituat: & ipse liberiꝰ ad erudiendos popłos spũ aliũ
arcͥana cognoscat. A subiectis gͦ inferiora gerendast̃:
arectorib sũma cogitanda ut scilic& oculũ qͥ ꝓuidendis
gressib p̃min&. cura pulueris ñ obscui&e. Cap̃ nãq subiec¬
torp st̃ cuncti qui p̃st̃ & ut recte pedes ualeant i tine¬
ra carpere. hec ꝓeul dubio cap̃ deb& ex alto ꝓuidere.
ne aꝓfectꝰ sui itinere. pedes torpeant cũ curuata
rectitudine corporis cap̃ se se ad t̾rã. declinat.

Expanded text:
iles qui sunt in Ecclesia, illos constituite ad judicandum ; ut ipsi videlicet dispensationibus terrenis inserviant, quos dona spiritalia non exornant. Ac si apertius dicat: Quia penetrare intima nequeunt, saltem necessaria foris operentur. Hinc Moyses, qui cum Deo loquitur , Jethro alienigenae reprehensione judicatur, quod terrenis populorum negotiis stulto labore deserviat: cui et consilium mox praebetur, ut pro se alios ad jurgia dirimenda constituat, et ipse liberius ad erudiendos populos spiritalium arcana cognoscat. A subditis ergo inferiora gerenda sunt, a rectoribus summa cogitanda; ut scilicet oculum, qui praevidendis gressibus praeeminet, cura pulveris non obscuret. Caput namque subjectorum sunt cuncti qui praesunt; et ut recta pedes valeant itinera carpere, haec proculdubio caput debet ex alto providere, ne a provectus sui itinere pedes torpeant, cum curvata rectitudine corporis caput sese ad terram declinat.
Abbreviated transcription (Latin):
Nã sic̃ inlibris moralib iadiximꝰ. disciplina uł misericordia multũ
destruit᷑. siuna sine altera teneat᷑. s erga subditos suos inesse rec-¬
torib deb&: & iuste cõsulens miscd̃ia & pie seuiens disciplina. Hic¬

Expanded text:
Nam sicut in libris Moralibus jam diximus , disciplina vel misericordia multum Nam sicut in libris Moralibus jam diximus , disciplina vel misericordia multum destituitur, si una sine altera teneatur. Sed erga subditos suos inesse rectoribus debet et juste consulens misericordia, et pie saeviens disciplina. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
tuos magis qu̾ame. Hĩc pastores ĩ crepat: ꝑ ꝓpħam dicens. Qđ frac¬
tũ erat ñ abligastis: & qͥ ab iectũ erat ñ reduxistis. Abiectꝰ eñĩ
reducit᷑: cũqͥsq inculpã laps ad statũ iustitię ex pastoralis solli¬
citudinis uigore reuocat᷑. Frac turã uͦ ligam̃ astringit. cũ culpa
disciplina depͥmit. ne plaga usq ad interitũ defluat. si hano seue
ita ut gͣuiꝰ scissurã sentiat. si hanc inmoderatiꝰ ligam̃ta constrin¬
gant. Uñ necesse est utcũ peccati uulnꝰ ĩ subditis corrigendo
restringit᷑. magna se sollicitudine & iã districtio ipsa moderet᷑. qua¬
tenꝰ sic iura discipline cõtͣ delinquentes exercent. ut pietatis uis¬
cera ñ amittat. Eurandũ qͥppo est ut rectorẽ sub ditis. & matrẽ
pietas: & patrẽ exibent disciplina. Atq ĩ t̾hec sollitrta circũ spec¬
oione ꝓuidendũ. ne aut districtio rigida: aut pietaᷤ sit remissa.

Expanded text:
. Hinc pastores increpat per prophetam, dicens: Quod fractum est non alligastis, et quod abjectum est non reduxistis . Abjectus enim reducitur cum quisque in culpa lapsus, ad statum justitiae ex pastoralis sollicitudinis vigore revocatur. Fracturam vero ligamen astringit, cum culpam disciplina deprimit, ne plaga usque ad interitum defluat, si hanc distrita ut gravius scissuram sentiat, si hanc immoderatius ligamenta constringant. Unde necesse est ut cum peccati vulnus in subditis corrigendo restringitur, magna se sollicitudine etiam districtio ipsa moderetur, quatenus sic jura disciplinae contra delinquentes exerceat, ut pietatis viscera non amittat. iplina. Atque inter haec sollicita circumspectione providendum, ne aut districtio rigida, aut pietas sit remissa.
Abbreviated transcription (Latin):
tanto ap̃ eos interiꝰ depͥmat᷑. necogitationẽ uincat. ne indelec¬
tacionẽ sui aĩmũ rapiat. ne ĩa subse mens eũ regere ñ possit cuise
libidine domunandi sub ponit. Ne eni p̃sidentis aĩmꝰ ad elationẽ
potestatis sue delectacione rapiat᷑. recte ꝑ quendã sapientẽ dr̃.¬

Expanded text:
tanto apud eos interius deprimatur, ne cogitationem vincat, ne in delectanto apud eos interius deprimatur, ne cogitationem vincat, ne in delectationem sui animum rapiat, ne jam sub se mens eam regere non possit, cui se libidine dominandi supponit. Ne enim praesidentis animus ad elationem potestatis suae delectatione rapiatur, recte per quemdam sapientem d
Abbreviated transcription (Latin):
ut eosdẽ qͦs corrigimꝰ: tacita cogitacione p̃feramꝰ. Illoꝵ nãq ꝑnos
uicia discipline iugore ferũit᷑. In his uero que ipsi committimꝰ: ne
uerbi qͥde abaliqͦ ĩ uectione laceram̃. Tanto gͦ ap̃ dm̃ obligatiores
to hic eorp culpas sine iundicta ñdeserit.
Seruanda itaq ⁊̃ & ĩcorde humilitas: & ĩ oꝑe dis¬
ciplina. atq ĩ t̃ ħ sollert̃ ĩ tuendũ nedũ in moderatiꝰ
custodit᷑ uirtꝰ humilitatiᷤ: soluant᷑ uira regiminis. & dũp̃latꝰ
qͥsq plusse quã dec& deieit: subditoꝵp uitã strin gere sub dis¬
cipline iunculo ñpossit. Teneat gͦ recto¬
ꝑtimescũt. S tam̃ qͥb dã signi decent̃ erũ¬
pentib eos ap̃se eẽ humiles. & ĩa subiecti de¬
p̃hendant: quatenꝰ & ĩ auctoritate eorp quod formident ui¬
deant. & de humilitate qd imitent᷑ agnoscant. Studeant gͥ sine
ĩt̃missione qͥpsũt. ut eorppotentia quanto magna ex teriꝰ cernit᷑.

Expanded text:
gimus tacita nobis cogitatione praeferamus. Illorum namque per nos vitia disciplinae vigore feriuntur; in his vero quae ipsi committimus ne verbi quidem ab aliquo invectione laceramur. Tanto ergo apud Dominum obligatiores to hic eorum culpas sine vindicta non deserit. Servanda itaque est in corde humilitas, et in opere disciplina. Athumilitatis, solvantur jura regiminis; et dum praelatus quisque plus se quam decet dejicit, subditorum vitam stringere sub disciplinae vinculo non possit. Teneant ergo rectotimescunt. Sed tamen quibusdam signis decenter erumpentibus, eos apud se esse humiles etiam subjecti deprehendant, quatenus et in auctoritate eorum quod formident videant, et de humilitate quod imitentur agnoscant. Studeant igitur sine intermissione qui praesunt, ut eorum potentia quanto magna exterius cernitur,
Abbreviated transcription (Latin):
perit: mex quanta potentia suꝑ ceteros excreuiss& ostendit. Uer¬
bo nãq eoꝵꝑ uitã ꝑculit: quã spũ ꝑserutante dep̃hendit. & sũmũ
se ĩ tra eccłia cõtͣpeccata recoluit. qͥ honore sibi uehem̃t̃ ĩpenso
corã bn agentib frĩb ñ agnouit. Alic cõmunionẽ eqͣlitatis meruit
scĩtas actionis. Hic zelus ultionis iusaꝑuit potestati. Paulus bene
agentib fr̾ib p̾latũ eẽ. se nesciebat cũ dicer&. ñqr dominam̃ fidĩ
ur̃e s ad uitores sumꝰ gaudii ur̃i: atq illico aduinxit. Fide eñĩ

Expanded text:
perit, mox quanta potentia super caeteros excrevisset ostendit, verbo enim eorum vitam perculit, quam spiritu perscrutante deprehendit; et summum se intra Ecclesiam contra peccata recoluit, quod honore sibi vehementer impenso, coram bene agentibus fratribus non agnovit. Illic communionem aequalitatis meruit sanctitas actionis, hic zelus ultionis jus aperuit potestatis. Paulus bene agentibus fratribus praelatum se esse nesciebat, cum diceret: Non quia dominamur fidei vestrae, sed adjutores sumus gau