comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pareret. Quis alius statere no¬
mine ⁊ nisi dei & hominum
mediator exprimitur: Qui
ad pensandum uite nr̃e me¬
ritum uenit. ac secum iustiti
culpas nras partendo leui¬
gauit. In manu etenim pa¬
tris. quasi statera miri libra¬
minis factus: hinc inse ca¬
lamitatem nr̃am. & illinc
peccata suspendit. S grauis
ponderis calamitatem mo¬
riendo innotuit: & apud
misccłiam. leue esse peccatũ.
relaxando monstrauit. Qͬ
hoc pͥmo gr̃e contulit: qͥa
penam nr̃am nobis cognos¬
cibilem fecit. Homo namq
ad contemplandum auc̃to¬
rem conditus. s exigentib
meritis ab int̾nis gaudus
deiectus: in erumpnam cor¬
ruptionis ruens cecitatem
exilii sustinens. culpe sue sup¬
plicia tolerabat. & nesciebat:
ita ut exilium patriam cre¬
deret: & sic sub corruptiõis
pondere. quasi in salutis li¬
bertate gauderet. S is quẽ
intus homo reliquerat: as¬
sumpta carne. foris appa
ruit deus. Cumq se exte¬
rius prebuit. expulsum fo¬
ras hominem. ad interiora

Expanded text:
fecit. --Quis alius staterae nomine, nisi Dei et hominum mediator exprimitur? qui ad pensandum vitae nostrae meritum venit, ac secum justitiaculpas nostras parcendo levigavit. In manu etenim Patris, quasi statera miri libraminis factus, hinc in se calamitatem nostram, 213 et illinc peccata suspendit. Sed gravis ponderis calamitatem moriendo innotuit, et apud misericordiam leve esse peccatum relaxando monstravit. Qui hoc primum gratiae contulit, quia poenam nostram nobis cognoscibilem fecit. Homo namque ad contemplandum auctorem conditus, sed exigentibus meritis ab internis gaudiis dejectus, in aerumnam corruptionis ruens, caecitatem exsilii sustinens, culpae suae supplicia et tolerabat, et nesciebat; ita ut exsilium patriam crederet, et sic sub corruptionis pondere quasi in salutis libertate gauderet. Sed is, quem intus homo reliquerat, assuruit Deus. Cumque se exterius praebuit, expulsum foras hominem ad interiora
Abbreviated transcription (Latin):
amicos eius redarguit dicẽs.
Non estis locuti coram me
rectum: sicut seruus meus
iob. Restat gͦ. ut cum mens
in beati iob fermonib fluc¬
tuat: eoꝵ pondus. ex eius¬
dem hystorie initio. ac fi¬
ne ꝑpendit. Ab eterno
enim iudice. nec casurꝰ lau¬
dari potuit: nec lapsus ꝑ¬
ferri. Si gͥ in ambiguita¬
tis tempestate deprehensi.
prima huius hystorie &
postrema conspicimus: na¬
uis cordis. considerationis
sue funib. quasi aprora
& puppi restringitur : ne
in erroris saxa ꝑducatur.
Nullis gͦ ignorantie nr̃e
procellis. obruimur: si t᷑n¬
quillum suꝑne sententie
litus tenemus. Ecce enim
dicit: quod questione non mo¬
dica. lectoris animum moue¬
at. S quis hoc non rectum
dicere audeat : quod in dei
aurib rec̾tum sonat: Utinã¬

Expanded text:
amicos ejus redarguit, dicens: 212 amicos ejus redarguit, dicens: 212 Non estis locuti coram me rectum, sicut servus meus Job . Restat ergo ut cum mens in beati Job sermonibus fluctuat, eorum pondus ex ejusdem historiae initio ac fine perpendat. Ab aeterno enim judice nec casurus laudari potuit, nec lapsus praeferri. Si igitur in ambiguitatis tempestate deprehensi, prima hujus historiae et postrema conspicimus, navis cordis considerationis suae funibus, quasi a prora et puppi, restringitur, ne in erroris saxa perducatur. Nullis ergo ignorantiae nostrae procellis obruimur, si tranquillum supernae sententiae littus tenemus. Ecce enim dicit quod quaestione non modica lectoris animum moveat. Sed quis hoc non rectum dicere audeat, quod in Dei auribus rectum sonat? CA
Abbreviated transcription (Latin):
UO¬
rum¬
dam¬
men¬
tes.
plus
fla¬
gel¬
Ia. quam conuitia cruciant:
quoꝵdam uͦ. plus conuitia.
quam flagella castigant.
Nam sepe contra nos. qui¬
bussibet penis durnis. tor¬
menta uerboꝵ seuiunt. Cũq
nof ad defensionem erigunt:
in impatientia sternunt.
Unde beato iob. ne deesse
temptatio ulla potuisset:
non solum hunc flagella
desuꝑferiunt. s grauiora
plagis amicoꝵ colloquia
affligunt : ut scĩ uiri ani¬
ma hinc inde pulsata. ad
inquinaret. Sed tactus
plagis. gr̃as retulit: laces¬
situs uerbis. recta respon¬
dit : & ꝑcussus innotescit:
quam pro minimo. salutẽ
carnis habuerit. Loquens
quoq indicat: quam sapi¬
ens tacebat. S quedameiꝰ
uerbis admixta sunt: que
apud humana uidicia pa¬
tientie limitem transire ui¬
deantur. Que nos uere in¬
telligimus: si suꝑni senten¬
tiam iudicis. in eoꝵ exami¬
natione pensemus. Ipse
quippe beatum iob. & pͥus
contra adũsarium p̾tulit
dicens. Uidisti seruum meũ
lo: Ipse post probationem:

Expanded text:
uorumdammentes plus flagella, quam convicia cruciant; quorumdam vero plus convicia quam flagella castigant. Nam saepe contra nos quibuslibet poenis durius tormenta verborum saeviunt; cumque nos ad defensionem erigunt, in impatientiam sternunt. Unde beato Job ne deesse tentatio ulla potuisset, non solum hunc flagella desuper feriunt sed graviora plagis amicorum colloquia affligunt; ut sancti viri anima hinc inde pulsata, ad ionis inquinaret. Sed tactus plagis gratias retulit; lacessitus verbis recta respondit; et percussus innotescit, quam pro minimo salutem carnis habuerit. Loquens quoque indicat, quam sapiens tacebat. Sed quaedam ejus verbis admista sunt, quae apud humana judicia patientiae limitem transire videantur: quae nos vere intelligimus, si superni sententiam judicis in eorum examinatione pensamus. Ipse quippe beatum Job et prius contra adversarium praetulit, dicens: Vidisti servum meum lo ? Ipse post probationem
Abbreviated transcription (Latin):
si bos. ad p̾sepe uacuum li¬
gatus. gemit. Quia enim
longe ab interna sapientia
ponti. eterne hereditatis ui¬
riditatem non cernimus :
uelud bruta animalia. a de¬
siderata herba ieiunamꝰ.
De qua nimirum herba:
redemptoris uoce dicitur.
Per me si quis introierit sal¬
uabitur: & ingredietur &
egredietur ⁊ & pascua inue¬
met. S: plerumq quod
esse amantib grauius so¬
set: scĩs bonoꝵ studus. ma¬
loꝵ uita contradicit. Et
cum mens ad celeste desi¬
derium rapitur: bene cep¬
ta intentio. interrumpen¬
tib stultoꝵ uerbis ac mo¬
rib. reuerberatur : ita ut
quia iam ꝑ contemplatio¬
nis adnisum. ad sunma e¬
uolauerat: ad expugnan¬
dam prauoꝵ stultitiam.
se se infirmis. contra. certa¬
mina accingat. Unde et
subditur. Aut poterit co¬

Expanded text:
si bos ad praesepe vacuum lisi bos ad praesepe vacuum ligatus gemit. Quia enim, longe ab interna sapientia positi, aeternae haereditatis viriditatem non cernimus, velut bruta animalia, a desiderata herba jejunamus. De qua nimirum herba Redemptoris voce dicitur: Per me si quis introierit, salvabitur, et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet . Sed plerumque, quod esse amantibus gravius solet, sanctis bonorum studiis malorum vita contradicit; et cum mens ad coeleste desiderium rapitur, bene coepta intentio, interrumpentibus stultorum verbis ac moribus, reverberatur; ita ut quae jam per contemplationis adnisum ad summa evolaverat, ad expugnandam pravorum stultitiam sese in infimis contra certamina accingat. Unde et subditur: CAPUT XIII.
Abbreviated transcription (Latin):
onagri appellatione signa¬
ti sunt. nisi hi qui in cam¬
po fidei constituti: nullius
officii loris ligantur: Uel
quos bouis significatio ex¬
primit: nisi hos quos intͣ
scãm eccł̃iam. ad p̾dicatio¬
nis officium. suscepti ordi¬
nis iugum p̾mit: Herba
uͦ onagri. & pabulum bo¬
uis est: interna refectio po¬
płi fidelis. Alii namq mo¬
re bouis. intra eccłiam suscep¬
ti. officu loris tenentur: alu
more onagri. sacri ordinis
stabula nesciunt : & ĩ cam¬
po ꝓprie uoluntatis deguͣt.
S cum quis ex uita scłari.
interne uisionis desiderio
estuat: cum refectionis in¬
time pabiulum conspicit:
cum ieiunare se in ꝑegrina¬
tionis huius cecitate conside¬
rans. quib ualet fletib re¬
ficit: quasi herbam non in¬
ueniens.onager rugiet.A¬
lius quoq. necessitatem su¬
scepti ordinis tolerat: in la¬
bore predicationis exsudat:
& ꝑ eternam iam contem¬
plationem. refici appetit.
S quia redemptoris suspe¬
ciem. necdum conspicit: qua¬

Expanded text:
onagri appellatione signati sunt, nisi hi qui, in campo fidei constituti, nullius officii loris 218 ligantur? Vel quos bovis significatio exprimit, nisi hos quos intra sanctam Ecclesiam ad praedicationis officium suscepti ordinis jugum premit? Herba vero onagri et pabulum bovis est interna refectio populi fidelis. Alii namque more bovis intra Ecclesiam suscepti officii loris tenentur; alii more onagri sacri ordinis stabula nesciunt, et in campo propriae voluntatis degunt. Sed cum quis ex vita saeculari internae visionis desiderio aestuat, cum refectionis intimae pabulum concupiscit, cum jejunum se in peregrinationis hujus caecitate considerans, quibus valet fletibus reficit, quasi herbam non inveniens onager rugit. Alius quoque necessitatem suscepti ordinis tolerat, in labore praedicationis exsudat, et per aeternam jam contemplationem refici appetit; sed quia Redemptoris sui speciem necdum conspicit, qua
Abbreviated transcription (Latin):
ctum est: & diuine correp¬
tionis ꝑcussione configim:
& tamen adhuc illud gra¬
uius est: quod de terrore
uenturi iudicis. ex eterna
animaduersione. formida¬
mus. Unde & protinus sub¬
infertur. Et terrores mili
tant contra me. Debet ta¬
men. a metu & dolore. am¬
mus excuti: & ad sola et̾ne
patric desideria. extendi.
Tunc enim nobilitatem
nr̃e regenerationis ostendi¬
mus : si ut patrem diligimꝰ.
quem nunc seruili mente.
ut dñm formidamꝰ. Unde
ꝑ paulum dicitur. Non ac¬
cepistis sp̃m seruitutis. iterũ
in timore: s accepistis sp̃m̃ ad¬
optionis filioꝵ. in quo cla¬
mamus. abba pater. Pon¬
dus itaq formidinis. mens
electi postponat: in uirtu¬
te se amoris exerceat. Re¬
nouationis sue dignitatẽ
desideret: ad conditoris siu
speciem anhelet. Quem
quousq conspicere ñ ualet:
eternitatem eius necesse est
id est intimum cibum su¬
um. esuriens expectet. Un¬
de & apte subditur. Num¬

Expanded text:
ctum est, et divinae correptionis percussione configimur, et tamen adhuc illud gravius est quod de terrore venturi judicis ex aeterna animadversione formidamus. Unde protinus subinfertur: Et terrores Domini militant contra me. Debet tamen a metu et dolore animus excuti, et ad sola aeternae patriae desideria extendi. Tunc enim nobilitatem nostrae regenerationis ostendimus, si eum ut patrem diligimus, quem nunc servili mente ut dominum formidamus. Unde et per Paulum dicitur: Non accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba pater . Pondus itaque formidinis mens electi postponat, in virtute se amoris exerceat, renovationis suae dignitatem desideret, ad conditoris sui speciem anhelet; quem quo usque conspicere non valet, aeternitatem ejus necesse est, id est, intimum cibum suum esuriens, exspectet. Unde et apte subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
Unde hoc loco apte subiũ¬
gitur. Que pͥus tangere
nolebat anima mea: nunc
pre angustia cibi mei sũt.
ludea quippe uitam genti¬
lium dedignata: eam dudũ
quasi tangere noluit : cuiꝰ
societatemꝰ recipere spreuit.
S ad redemptoris gr̃ãm ue¬
ad collectionem se gentium
dilatat : quasi hoc in cibo
esuriens accepit: quod in¬
dignum pͥus. fastidiosa de¬
spexit. Predicationis enĩ
sue angustias ꝑtulit: que
apud hebreos despici. qͥd
loquebatur uidit. S pre
angustia cibos quos dudũ
contempserat comedit: que
repulsa iudeoꝵ duritia. gẽ¬
tiles susciꝑe popłos qͦs des¬
pexerat. concupiscit. Qͥa
gͥ hec figuraliter diximꝰ:
tere appellatione desidans:
dum se ꝑ eloquium aꝑit:
nos ad uiuendi studium.
erudit. Dum sua narrat:
quedam nr̃a indicat᷑. Dũ
de se. que recognoscamus
insinuat: nos ad spem. tͤ¬
pidos. infirmosq. confir¬
mat. Iam quippe ꝑfidem
mediatoris uiuimus: & tam̃
adhuc pro expugnatione ui¬
tioꝵ. dura animadu̾sionis

Expanded text:
te subjungitur: Quae prius tangere nolebat anima mea, nunc prae angustia, cibi mei sunt. Judaea quippe, vitam gentilium dedignata, eam dudum quasi tangere noluit, cujus societatem recipere sprevit; sed ad Redemptoris gratiam vead collectionem se gentium dilatat, quasi hoc in cibum esuriens accipit, quod indignum prius fastidiosa despexit. Praedicationis enim suae angustias pertulit, quae apud Hebraeos despici quod loquebatur vidit. Sed prae angustia cibos quos dudum contempserat comedit, quae, repulsa Judaeorum duritia, gentiles suscipere populos quos despexerat concupiscit. Quia igitur haec figuraliter diximus, terae appellatione desiderans, dum se per eloquium aperit, nos ad vivendi studium erudit; dum sua narrat, quaedam nostra indicat; dum de se quae recognoscamus insinuat, nos ad spem trepidos infirmosque confirmat. Jam quippe per fidem Mediatoris vivimus, et tamen adhuc pro expurgatione vitiorum dura animadversionis
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑ. Theman quippe auster:
saba autem. re.te int̾preta¬
tur. Quid hic ꝑ austrum.
qui afflat. ac teporib mẽ¬
bra dissoluit : nisi fluxa ui¬
uendi remissio: Quid ꝑ re¬
te : nisi actionis obligatio
demonstratur: Qui enĩ
dissoluta mente. ea que et̃¬
na sunt appetunt: ne gres¬
sum liberum ad dm prode¬
ant : ipse se suis mordinatis
conatib ligant. Cumq flu¬
xis cogitationis sue actib
implicantur: quasi reman¬
suros. in retis maculis pedes
ponunt. Ut enim paulosuꝑiꝰ.
quosdam ad deuictas iam cul¬
pas retrahi. ꝑ aꝑta quedam.
& non deuicta uitia diximꝰ:
iam nonnulli ad ea que reli¬
querunt redeunt: ꝑ qͦdam
que uel honestatis nomine.
uel laudis honore palliant᷑.
Nam sunt pleriq. qui iam
aliena non appetunt:atq
ab huiꝰ mundi uirgiis

Expanded text:
Theman quippe Auster, Saba autem rete interpretatur. Quid hic per Austrum, qui afflata teporibus membra dissolvit, nisi fluxa vivendi remissio, quid per rete nisi actionis obligatio demonstratur? Qui enim dissoluta mente ea quae aeterna sunt appetunt, ne gressu libero ad Deum prodeant, ipsi se suis inordinatis conatibus ligant; cumque se fluxis conversationis suae actibus implicant, quasi remansuros in retis maculis pedes ponunt. Ut enim paulo superius quosdam ad devictas jam culpas retrahi per aperta quaedam et non devicta vitia diximus, ita nonnulli ad ea quae reliquerant redeunt per quaedam quae vel honestatis nomine, vel laudis honore, palliantur. Nam sunt plerique qui jam aliena non appetunt, atque ab hujus mundi jurgiis
Abbreviated transcription (Latin):
sum. Habete sal in uobis: &
pacem habete inter uos. Si
quia ante mediatoris aduen¬
tum. uidea legem carnalit̃
tenuit: preceptis eiꝰ dura ui¬
bentib. gentilitas subdi recu¬
sauit. Insulsum gͦ cibum co¬
medere noluit: quia pͥusqͣm
seruare uim littere expauit.
Quis namq gentilium. hoc
quod illic precipitur ferret:
filioꝵ carnem pro obseqͥo
religionis incidere ⁊ u̾boꝵ
culpas. morte secare: Un
de bene adhuc subditur.
tem: Lex namq carnaliter
degustata mortem detulit:
quia commissa delinquentiũ.
dura animadu̾sione distruẽ.¬
p̾ceptum culpam inotuit.
& hanc ꝑ gr̃ãm non deleuit :
paulo attestante qui ait.
Nichil ad ꝑfectum. adduxit
sex. Et rursum. Lex qͥdem
iustum & bonum. Et pau¬
lo post. Peccatum ut appare
sonare ꝑ uerba legis intelli¬
git: angustata desideriis su¬
is. eum quem uehement̾ di¬
ligit : inter precepta carna¬
lia. spiritaliter requirit. Un¬

Expanded text:
sum: Habete sal in vobis, et sum: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos . Sed quia ante Mediatoris adventum Judaea legem carnaliter tenuit, praeceptis ejus dura jubentibus gentilitas subdi recusavit. Insulsum ergo cibum comedere noluit, quia prius quam servare vim litterae expavit. Quis namque gentilium hoc quod illic praecipitur ferret, filiorum carnem pro obsequio religionis incidere, verborum culpas morte resecare? Unde et bene adhuc subditur: tem? - Lex namque carnaliter degustata mortem intulit, quia commissa delinquentium dura animadversione distriaeceptum culpam innotuit, et hanc per gratiam non delevit, Paulo attestante, qui ait: Nihil ad perfectum perduxit lex . Et rursum: Lex quidem justum et bonum. Et paulo post: Peccatum, ut apparesonare per verba legis intelligit, angustata desideriis suis, eum quem vehementer diligit inter praecepta carnalia spiritaliter requirit.
Abbreviated transcription (Latin):
redemptionem suam exp̃e¬
c̾tando. genuerunt: beatꝰ
iob. bene prophetie mist̾ia
emanans ÷ ex utraq natio¬
ne. causas afflictionis insi¬
nuat. dicens. Numquid
rugiet onager. cum habu¬
erit herbam : aut mugiet
bos. cum ante p̾sepe plenũ
steterit : Ac si aꝑte dicat.
Idcirco gentilitas gemit:
quia eam necdum redemp¬
toris sui. gr̃a reficit. Atq
ideo. iudeam mugitus dila¬
tat: qui legem tenens. sed
legis auctorem non uidens:
stans ante presepe. ieiunat.
Que nimirum lex. quia
ante mediatoris aduentũ.
nequaquam spiritaliter.
s carnalit̾ tenebatur : re¬
cte subiungitur. Aut po¬
non est sale conditum:
In lege sal littere est: uir¬
tus mtelligentie occulte.
Quisquis gͦ obsequiis car¬
nalib intentus. hanc intel¬
ligere spiritalit̾ noluit ⁊÷ q̃d
aliud quam insulsũ cibum
comedit: S hoc in cibo sal.
cognita ueritas misit: cum
latere in lege. saporem occul¬
te intelligentie docuit. di¬
cens. Si crederetis moysi:¬

Expanded text:
redemptionem suam exsperedemptionem suam exspectando gemuerunt, beatus Job, bene prophetiae mysteria enarrans, ex utraque natione causas afflictionis insinuat, dicens: Nunquid rugiet onager cum habuerit herbam? aut mugiet bos cum ante praesepe plenum steterit? Ac si aperte dicat: Idcirco gentilitas gemit, quia eam necdum Redemptoris sui gratia reficit; atque ideo Judaea mugitus dilatat, quia, legem tenens, sed legis auctorem non videns, stans ante praesepe jejunat. Quae nimirum lex, quia ante Mediatoris adventum nequaquam spiritaliter, sed carnaliter tenebatur, recte subjungitur: CAPUT Christo sale condita. --In lege sal litterae est virtus intelligentiae occultae. Quisquis ergo, obsequiis carnalibus intentus, hanc intelligere spiritaliter noluit, quid aliud quam insulsum cibum comedit? Sed hoc in 216 cibo sal cognita Veritas misit, cum latere in lege saporem occultae intelligentiae docuit dicens: Si crederetis Moy
Abbreviated transcription (Latin):
didicimus: quanto desiderio
ex plebe isrłitica sc̃i uiri. in¬
carnationis eius mist̾ium
uidere cupierunt. Unde &
ꝑ eundem redemptorem di¬
scipulis dicitur. Multi di
incarnatio: ꝑ quam simul
gentilitas. & iudea satiat᷑.
Quia enim ꝑ proph̾am di¬
citur. om̃is eãro fenum: u¬
nuersitatis conditor. ee nr̃a
substantia carnem sumens
fenum fieri uoluit: ne nr̃a
maneret. Tunc gͦ herban
onager inuenit: cum gen¬
tilis popłs. gr̃ãm diuine
incarnationis accepit. Cũc
bos uacuum p̾sepe ñ habu¬
it: cum plebi iudaice. eiꝰ
ponitur: ut uidelicet sig¬
naretur. quia scã anima¬
lia. que ieiuna diu apud
legem inuenta sunt: incar¬
nationis eiꝰ. feno satiantur.
Presepe enim natus imple¬
uit: qui cibum semet ip̃m.
mentib mortalium p̾buit
dicens. Qui comedit car¬
nem meam. & bibit sang¬
nem meum: in me manet
& ego in eum. S: quia diu.
& electoꝵ gentilium uota
dilata sunt. & ex hebraico
ppło scĩ quiq. longo temꝑe

Expanded text:
didicimus quanto desiderio didicimus quanto desiderio ex plebe Israelitica sancti viri incarnationis ejus mysterium videre cupierunt. Unde et per eumdem Redemptorem discipulis dicitur: Multi, diincarnatio, per quam simul gentilitas et Judaea satiatur. Quia enim per prophetam dicitur: Omnis caro fenum , universitatis conditor, ex nostra substantia carnem sumens, fenum fieri voluit, ne nostra maneret. Tunc ergo herbam onager invenit, cum gentilis populus gratiam divinae incarnationis accepit. Tunc bos vacuum praesepe non habuit, cum plebi Judaicae ejusponitur, ut videlicet signaretur quia sancta animalia, quae jejuna diu apud legem inventa sunt, incarnationis ejus feno satiantur. Praesepe enim natus implevit, qui cibum semetipsum mentibus mortalium praebuit, dicens: Qui comedit carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo . Sed quia diu et electorum gentilium vota dilata sunt, et ex Hebraico populo sancti quique longo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
doleo: s hoc in dolore fit gra¬
uius: quia & in pena positus.
adhuc supplicia eterna ꝑti¬
mesco. S quia iam statere
interuentum desiderat. iam
mala in quib humanũ ge¬
nus cecidit pensat: quamuis
in gentili natione positus.
munere tamen ꝓphetici sp̃e
plenus : quo ardore redem¬
ptoris aduentum. uel genti¬
litas uel udea sitrat: uerbis
sequentib demonstrat. di¬
ger. cum habuerit herbã :
aut mugiet bos. cum ante
presepe plenum steterit: Qd
stem asinum ⁊ nisi gentilis
ppłs designatur: Quem si¬
cut natura. extra stabula
discipline edidit: ita uagus.
in uoluptatum suarum cam¬
po.ꝑmansit. Quid ꝑ bouẽ.
nisi plebs iudaica figuratur:
Que iugo dñationis suꝑne
supposita. ad spem proselitos
colligens: ꝑ corda que ualuit.
uomerem legis traxit. Si bea¬
ti iob uita attestante cogno¬
scimus: ut expectasse redem¬
ptoris aduentum. multos e¬
tiam ex gentib credamus.
Et nascente dño. symeone
in spũ intemplum ueniente

Expanded text:
doleo; 215 sed hoc in dolore fit gradoleo; 215 sed hoc in dolore fit gravius, quia et in poena positus, adhuc supplicia aeterna pertimesco. Sed quia jam staterae interventum desiderat, jam mala in quibus humanum genus cecidit pensat, quamvis in gentili natione positus, munere tamen prophetici spiritus plenus; quo ardore Redemptoris adventum vel gentilitas, vel Judaea sitiat, verbis sequentibus demonstrat, diger cum habuerit herbam? aut mugiet bos cum ante praesepe plenum steterit? - stem asinum, gentilis populus designatur? quem sicut natura extra stabula disciplinae edidit, ita vagus in voluptatum suarum campo permansit. Quid per bovem nisi plebs Judaica figuratur, quae, jugo dominationis supernae supposita, ad spem proselytos colligens, per corda quae valuit vomerem legis traxit. Sed beati Job vita attestante cognoscimus, ut exspectasse Redemptoris adventum multos etiam ex gentibus credamus. Et nascente Domino, Simeone in spiritu in templum veniente,
Abbreviated transcription (Latin):
tib. de gehenne ignib mi¬
natur. Unde recte subiun¬
gitur. Et terrores militant
contra me. Iustoꝵ mens. ñ
solum ꝑpendit quid tolerat:
s etiam pauet quod restat.
Uidet qualia in hac uita pa¬
titur: metuit ne post hanc.
grauiora patiatur. Luget.
quia in huius cecitatis exilio.
a parachysi gaudiis cecidit:
tiet ne & cum exilium
relinquitur: mors eterna
subsequatur. Iam gͦ sentẽ¬
tiam tolerat in pen̾a: sed
minas adhuc uenturi ui¬
dicis. formidat ex culpa.
Hinc psalmista ait. In me
ꝑtransierunt ire tue: & ter¬
rores tui conturbauerunt
me. Interni quippe iudicis.
postquam ire ꝑtranseunt.
etiam terrores conturbãt:
quia iam aliud. de damp¬
natione patimur : & adhuc
aluid. de eterna ultione for
dens mala que tolerat: di¬
cat. Sagitte dñi inme sũt:
quarum indignatio ebibit
spm meum. S grauiora in
ꝑpetuum metuens: adiungat.
Et terrores militant contra
me. Ac si aꝑte diceret. Per¬
cussus quidem. de p̾sentibus

Expanded text:
tibus de gehennae ignibus mitibus de gehennae ignibus minatur. Unde et recte subjungitur: Et terrores militant contra me. Justorum mens non solum perpendit quid tolerat, sed etiam pavet quod restat. Videt qualia in hac vita patitur, metuit ne post hanc graviora patiatur. Luget quia in hujus caecitatis exsilio a paradisi gaudiis cecidit, timet ne cum exsilium relinquitur, mors aeterna subsequatur. Jam ergo sententiam tolerat in poena, sed minas adhuc venturi judicis formidat ex culpa. Hinc Psalmpertransierunt irae tuae, et terrores tui conturbaverunt me . Interni quippe judicis postquam irae pertranseunt, etiam terrores conturbant, quia jam aliud damnatione patimur, et adhuc aliud de aeterna ultione formdens mala quae tolerat, dicat: Sagittae Domini in me sunt, quarum indignatio ebibit spiritum meum. Sed, graviora in perpetuum metuens, adjungat: Et terrores militani contra me. Ac si aperte diceret: Percussus quidem de praesentibus
Abbreviated transcription (Latin):
um. Quid enim est sp̃c ho¬
minis ⁊ nisi sp̃c elationis:
Sagitte autem dñi. sp̃m bo¬
minis ebibunt: cum suꝑne
animaduersionis sententie.
afflictam mentem ab elati¬
one compescunt. Sagitte
dñ sp̃m hominis ebibunt:
quia intentum ex teriorib
introrsus trahunt. Epota¬
tus namq dauid sp̃c fuerat:
cum dicebat. Indeficiendo
in me sp̃m meum: & tu cog¬
nouisti semitas meas. Et
rursum. Negaui consolari
animam meam: memor fui
dei. & delectatus sum: exer¬
eitatus sum. & defecit pau¬
lisꝑ sp̃c meus. Sagittarũ
gͦ indignatio. iusti sp̃m bi¬
bit: quia suꝑne sententie.
electos quos in peccatis inue¬
niunt: dum uulnerant. im¬
mutant : ut duritiam suã.
transfixa mens deserat: atq
ex salutifero uulnere. san¬
guis confessionis currat.
Densant namq. unde qͦ
lapsi sunt: pensant. a qͦn¬
ta beatitudine. ad que cor¬
ruptionis sue tormenta ce¬
ciderunts: & non solumge¬
munt. in his que sustinent:
sed insuꝑ metuunt. hoc qd̃¬
districtus uidex delinquen¬

Expanded text:
ur. --Quid enim est spiritus hominis, nisi spiritus elationis? Sagittae autem Domini spiritum hominis ebibunt, cum supernae animadversionis sententiae afflictam mentem ab elatione compescunt. Sagittae Domini spiritum hominis ebibunt, quia intentum exterioribus introrsus trahunt. Epotatus namque David spiritus fuerat, cum dicebat: In deficiendo in me spiritum meum, et tu cognovisti semitas meas . Et rursum: Negavi consolari animam meam, memor fui Dei, et delectatus sum, exercitatus sum, et defecit paulisper spiritus meus . Sagittarum ergo indignatio justi spiritum ebibit, quia supernae sententiae electos, quos in peccatis inveniunt, dum vulnerant, immutant; ut duritiam suam transfixa mens deserat, atque ex salutifero vulnere sanguis confessionis currat. Pensant namque unde, quo lapsi sunt, pensant a quanta beatitudine ad quae corruptionis suae tormenta ceciderunt; et non solum gemunt in his quae sustinent, sed insudistrictus judex delinquen
Abbreviated transcription (Latin):
in amorem se proximi dila¬
tat: quasi ex meditatione
colligit. quanta fortitudi¬
ne in auctorem surgat. Ca¬
ritas namq que nos ad uĩ
passionis humiliat: altius
in culmine condemplatiõis
leuat. Et multiplicata. iam
maiorib desiderus estuat:
ram ꝑuenire ad uitam sp̃c.
etiam ꝑ cruciatus corꝑis
anhelat. Quod gͦ prius
tangere nolebat. hoc pre
angustia comedit: qui de¬
sideria sua uix capiens. &
ipsas quas dudum timue¬
rat ⁊ iam pre amore celestis
patrie. penas amat. Si e¬
nim mens in d̾m. forti ĩten¬
tione dirigitur: quicquid
sibi in hac uita amarum
fit. dulce estimat : omne
quod affligit. requiem pu¬
tat. Transire & ꝑ mortem
appetit: ut obtinere uitam
plenius possit. Funditꝰ in
intimis. extingui desid̾at:
quo uerius summa conscẽ¬
dat. S hec de cuiꝰlibet nu¬
sti animo. hec de beati iob
mente mentior: nisi ipse

Expanded text:
in amorem proximi se dilain amorem proximi se dilatat, quasi ex meditatione colligit quanta fortitudine in auctorem surgat. Charitas namque, quae nos ad vim compassionis humiliat, altius in culmine contemplationis levat; et multiplicata jam majoribus desideriis aestuat, jam pervenire ad vitam spiritus, etiam per cruciatus corporis, anhelat. Quod ergo prius tangere nolebat, hoc post prae angustia comedit, qui desideria sua vix capiens, et ipsas quas dudum timuerat, jam prae amore coelestis patriae poenas amat. Si enim mens in Deum forti intentione dirigitur, quidquid sibi in hac vita amarum fit, dulce aestimat, omne quod affligit requiem putat; transire et per mortem appetit, ut obtinere vitam plenius possit; funditus in infimis exstingui desiderat, quo verius summa conscendat. Sed haec de cujuslibet justi animo, haec de beati Job mente mentior, nisi ipse
Abbreviated transcription (Latin):
tus sui rectitudinem. ꝑ cõ¬
passionem flectit. Cum uͦ
aliene infirmitati compa¬
timur. ualentius a nr̃a ro¬
boramur: ut amore futu¬
roꝵ. mens ad presentia ad¬
uersa se p̾paret: & crucia¬
tus corꝑis quos timebat.
expectet. Auctis namq
desideriis celestib: angu¬
statur. Cumq eterne pa¬
trie. quanta sit dulcedo cõ¬
siderat: pro ea presentis
uite amaritudines. arden¬
ter amat. Unde post stul¬
ti cibi sfistidium. post im¬
possibilem mortis gustum:
recte subiungitur. Que pͥ¬
sti proficiens. que priꝰ dum
sola ꝓpͥa curaret. ferre aliena
fastidiebat: que minus alie¬
nis compatiens. conualescere
contra aduersa non poterat:
cum ad toleranda proximi
infirma. se attrahit: ad ad¬
uersa suꝑanda conualescit ⁊
ita ut pro amore ueritatis.
presentis uite cruciatus. tan¬
to post fortis appetat: quan¬
to prius infirma. fugiebat.
Inclinatione namq sua. eri¬
gitur: attractione tendit᷑:
compassione roborat᷑. Cũq

Expanded text:
tus sui rectitudinem per comtus sui rectitudinem per compassionem flectit. Cum vero alienae infirmitati compatimur, valentius nostra roboramur, ut amore futurorum mens ad praesentia adversa se praeparet, et cruciatus corporis, quos timebat, exspectet: auctis namque desideriis coelestibus angustatur. Cumque aeternae patriae quanta sit dulcedo considerat, pro ea praesentis vitae amaritudines ardenter amat. Unde post insulsi cibi fastidium, post impossibilem mortis gustum, recte subjungitur: CAPsti proficiens, quae prius, dum sola propria curaret, ferre aliena fastidiebat, quae minus alienis compatiens, convalescere contra adversa non poterat, cum ad toleranda proximi infirma se attrahit, ad adversa superanda convalescit; ita ut pro amore veritatis praesentis vitae cruciatus tanto post fortius appetat, quanto prius infirma fugiebat. Inclinatione namque sua erigitur, attractione tenditur, compassione roboratur; cumque
Abbreviated transcription (Latin):
que mundi sunt. graue si¬
bi. ac depͥmens pondus. cre¬
dant. Ualde namq insolens.
atq intolerabile estimant:
quicquid illud non sonat.
quod intus amant. Sed
sepe mens. iam ꝑ desideri¬
um ad sublimia rapitur:
iam funditus. ab stulta
terrenoꝵ hominum locu¬
tione separatur: nec tam̃
adhuc pro amore uerita¬
tis. ad ꝑferendos p̾sentis
uite cruciatus. accingit᷑.
Lam suꝑna appetit: iam
in infimis stulta contem¬
pnit: s necdum se ad ꝑ¬
ferende aduersitatis tole¬
rantiam dirigit. Unde &
subditur. Aut potest ali¬
quis gustare/: quod gusta¬
tum. affert mortem: Ou¬
quod cruciat: sequi quod
uitam fugat. S plerumq¬
mens iusti. ad tantum se uir¬
tutis culmen extendit: ut
& apud se. in interne ratio¬
nis arce presideat:. & quo¬
rumdam foris stultitiam. to¬
lerando conuertat. Quos
enim ad foetia trahere niti¬
mur: eoꝵ necesse est ut in¬
firma. toleramus : quia nec
iacentem erigit: nisi qͥ sta¬

Expanded text:
quae mundi sunt, grave siquae mundi sunt, grave sibi ac depdant. Valde namque insolens atque intolerabile aestimant, quidquid illud non sonat, quod intus amant. Sed saepe mens jam per desiderium ad sublimia rapitur, jam funditus ab stulta terrenorum hominum locutione sepadhuc pro amore veritatis ad perferendos praesentis vitae cruciatus accingitur; jam superna appetit, jam in infimis stulta contemnit, sed necdum se ad perferendae adversitatis tolerantiam dirigit. Unde et subditur: Aut potest aliquis gustare quod gustatum affert mortem? CAquod cruciat, sequi quod vitam fugat. Seqmens justi ad tantum se virtutis culmen extendit, ut et apud se internae rationis arce praesideat, et quorumdam foris stultitiam tolerando convertat. Quos enim ad fortia trahere nitimur, eorum necesse est ut infirma toleremus, quia nec jacentem erigit, nisi qui sta
Abbreviated transcription (Latin):
quippe moresq carnalium.
quan cibum se nr̃is mentib
ingerunt: ut in delectatio¬
nis u̾ba rapiantur. S elec¬
tus quisq. insulsum non co¬
medit: quia prauoꝵ dicta
factaq diuidicans. ab ore
cordis repellit. Paulus ad
esum mentium. inferri in¬
sulsa prohibuit: cum dis¬
cipulis dixit. Sermo uest̾:
semꝑ in gr̃a. sale sit condit᷑.
Et psalmiste quoq. uerba
reproboꝵ. in cordis ore insul¬
sa sapuerant: cum dicebat.
Larrauerunt mͥ iniqui fa¬
bulationes: s: non ita ut
lex tua dñe. Sepe autem u̾¬
ba carnalium. dum se mni
portune nr̃is aurib inge¬
runt: in corde bellum tem¬
ptationis gignunt. Et
quamuis hec. & ratio res¬
puat. & lingua rep̾hendat:
cum labore tamen. intͦ uin¬
citur : quod foris cum aue¬
toritate iudicatur. Unde ne¬
cesse est. ut nec ad aures ue¬
niat ÷ quod mens a cogita¬
tionis aditu. uigilans repel¬
lat. Scĩ gͥ uiri. cum eter¬
nitatis desideriis anhelant:
in tanta altitudine uite. se
subleuant : ut audire iam

Expanded text:
ium quasi cibum se nostris mentibus ingerunt, ut in delectationis ventre rapiantur. Sed electus quisque insulsum non comedit, quia pravorum dicta factaque dijudicans, ab ore cordis repellit. Paulus ad esum mentium inferri insulsa prohibuit, cum discipulis dixit: Sermo vester semper in gratia sale sit conditus . Et Psalmistae quoque verba reproborum in cordis ore insulsa sapuerant, cum dicebat: Narraverunt mihi iniqui fabulationes, sed non ita ut lex tua, Domine . Saepe autem verba cportune auribus nostris ingerunt, in corde bellum tentationis gignunt, et quamvis haec et ratio respuat, et lingua reprehendat, cum labore tamen intus vincitur, quod foris cum auctoritate judicatur. Unde necesse est ut nec ad aures veniat, quod mens a cogitationis aditu vigilans repellit. Sancti igitur viri cum aeternitatis desideriis anhelant, in tanta vitae altitudine se sublevant, ut audire jam
Abbreviated transcription (Latin):
subdit. Quod auditum.
libet doctrina mens polle¬
at: grauis eius imꝑitia est
uelle docere meliorem. Un¬
de & ea que ab amicis rec¬
te prolata sunt : ab int̾no
aybitre. non recta uidican¬
tur. In eo namq uim sue
rectitudinis amittunt. qd
auditori non congruunt:
quia & medicamina uires
ꝑdunt : cum sanis membͥs
apponuntur. In om̃i gͦ qd̃
dicitur: necesse est ut cau¬
sa. tempus. & ꝑsona pen¬
setur: si uerba sententie
ueritas roborat: si hanc tẽ¬
pus congruum postulat:
si & ueritatem sententie.
& congruentiam temporis.
ꝑsone qualitas non impin¬
guat. Ille enim laudabilit̾
spicule mittit: qui prius
hostem quem feriat. con¬
spicit. Male namq arcus
ualidi. cornua subigit: qui
sagittam fortiter dirigens.
quem ferit.

Expanded text:
IBID.-- Quod auditum, libet doctrina mens polleat, gravis ejus imperitia est velle docere meliorem. Unde et ea quae ab amicis recte prolata sunt, ab interno arbitro non recta judicantur. In eo namque vim suae rectitudinis amittunt, quod auditori non congruunt; quia et medicamina vires perdunt, cum sanis membris apponuntur. In omni ergo quod dicitur, necesse est ut causa, tempus et persona pensetur; si verba sententiae veritas roborat, si hanc tempus congruum postulat, si et veritatem sententiae, et congruentiam temporis personae qualitas non impugnat. Ille enim laudabiliter spicula emittit, qui prius hostem quem feriat conspicit. Male namque arcus validi cornua subigit, qui sagittam fortiter dirigens civem ferit.
Abbreviated transcription (Latin):
uidentiam sequitur: in sui fidu¬
cia mens leuatur. Cumq sibi
adest quod deesse ceteris uid̃it:
cogitatione tacita. de magnitu¬
dine sue ꝓuisionis hilarescit.
Tantoq iam auera prouisione
longe fit: quanto ipsam quoq
elationem quam patitur. nescit.
Unde sollerter semꝑ. custodie
intentione pensandum ẽ: uel
quid oꝑe agimus. uel quid cor¬
de uersamus: ne aut mentem
p̾pediens. foras se terrena cura
multiplicet: aut saltem de eius
moderamine. intꝰ se cogitatio
exaltet : ut cum diuina iudi¬
cia. temꝑali circumspectione
metuimus: sempit̾ni supplicia
horroris. euadamu.

Expanded text:
rovidentiam sequitur, in sui fidurovidentiam sequitur, in sui fiducia mens levatur. Cumque sibi adest quod deesse caeteris viderit, cogitatione tacita de magnitudine suae provisionis hilarescit; tantoque jam a vera provisione longe fit, quanto ipsam quoque elationem quam patitur nescit. Unde solerti semper custodiae intentione pensandum est vel quid opere agimus, vel quid corde versamus, ne aut mentem praepediens, foras se terrena cura multiplicet, aut saltem de ejus moderamine intus se cogitatio exaltet; ut cum divina judicia temporali circumspectione metuimus, sempiterni supplicia horroris evadamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ta conspictens. studium pro¬
pͥe defensionis calcat: atq¬
transferat. despicit: & cessante
studio. adesse sibi subsidia pos¬
se diffidit. Unde & hec eadem
sarra promissiones dĩ audiens
ridet: s ridens corrumpitur :
correpta autem protinus fecun¬
datur. Et que iuiuentu uigens
fecundari non potuit: annis
fracta senilib. utero marcente
concepit : quia cum cura car¬
nis. sui confidentiam habere
desierit: contra spem exdiui¬
na promissione accipit : quod
habituram se ex humana rati¬
one dubitauit. Unde bene &¬
ẏsaac idem risus dicit᷑. qui ge¬
neratur: quia cum suꝑne spei
fiduciam concipit: quid mens
nr̃a aliuil. quam gaudiũ parit:
Curandum itaq est: ne aut
necessitatis metas. cura carnis
transeat : aut in eo qd modate
exsequitur. de se p̾sumat. Se¬
pe uͦ animus fallitur: ut qd
uoluptuose appetit. necessariũ
suspicetur ÷ quatinꝰ omne quod
libet. uite debitum. utilitatem
putet: & sepe quia effectus ꝓ¬

Expanded text:
ta conspiciens, studium prota conspiciens, studium propriae defensionis calcat, atqtransferat, despicit, et, cessante studio, adesse sibi vitae subsidia posse diffidit. Unde et haec eadem Sara promissiones Dei audiens ridet, sed ridens corripitur, correpta autem protinus fecundatur; et quae juventute vigens fecundari non potuit, annis fracta senilibus, utero marcescente, concepit, quia cum cura carnis sui confidentiam habere desierit, contra spem ex divina promissione accipit quod habituram se ex humana ratione dubitavit. Unde et bene Isaac, id est risus, dicitur qui generatur, quia cum supernae spei fiduciam concipit, quid mens nostra aliud quam gaudium parit? Curandum itaque est ne aut necessitatis metas cura carnis transeat, aut in eo quod moderate exsequitur, de se praesumat. Saepe vero animus fallitur, ut quod voluptuose appetit, necessarium suspicetur, quatenus omne quod libet vitae debitam utilitatem putet. Et saepe quia effectus p
Abbreviated transcription (Latin):
ER¬
SE
men¬
tes
si se¬
mel
ad
studium contrarietatis erupe¬
rint: siue prauum seu rectũ
quid a contradicentib audi¬
ant. adu̾sis hoc responsionib
impugnant : quia cum ꝑso¬
na ꝑ contrarietatem displi¬
cet: nec recta que ꝓtulerit.
placent. Contra bonoꝵ cor¬
da. quib in odium ñ uenit
ꝑsona. s culpa: sic ꝑu̾sa diuu¬
dicant: ut que recte dicunt᷑.
assumant. Discernendis qͥppe
contradicentium sensib. eqͥs¬
simi arbitres resident: & sic
male prolata respuunt: ut
tamen approbent. que ex ue¬
ritate cognoscunt. Solet
namq inter spinarum mul¬
titudinem: etiam frugis se¬
mine. spica succrescere. Cau¬
ta gͦ manu oꝑantis agendũ
est: ut dum spina tollitur.
spica nutriatur ÷ quatinus
qui studet eradicare quod
pungit: nouerit seruare qd
reficit. Unde & beatus iob.
quia baldach suites. recte
ꝑ inquisitionem dixerat.
Numquid d̾s supplantat iu¬
in hẏpochritas robusta que
protulerat : bene hec & con¬
tra prauos generalit̾ prola¬

Expanded text:
ersae mentes si semel ad studium contrarietatis eruperint, sive pravum, seu rectum quid a contradicentibus audiant, adversis hoc responsionibus impugnant, quia cum persona per contrarietatem displicet, nec recta quae protulerit placent. At contra bonorum corda, quibus in odium non venit persona, sed culpa, sic perversa dijudicant, ut recta quae dicuntur assumant. Discernendis quippe contradicentium sensibus aequissimi arbitri resident, et sic male prolata respuunt, ut tamen approbent quae ex veritate cognoscunt. Solet namque inter spinarum multitudinem, etiam de frugis semine spica succrescere. Cauta ergo manu operantis agendum est, ut dum spina tollitur, spica nutriatur, quatenus qui studet eradicare quod pungit, noverit servare quod reficit. Unde et beatus Job, quia Baldad Suhites recte per inquisitionem dixerat: Nunquid Deus supplantat juin hypocritas robustaque protulerat, bene haec et contra pravos generaliter prola
Abbreviated transcription (Latin):
culum fortis athleta descende¬
rit: hi qui impares uirtutib
exfistunt. uicissim se eiꝰ expug¬
nationi subiciunt: & uno ui¬
c̾to contra hunc ꝓtinus alter
erigitur: atq hoc subacto.
alius subrogatur ÷ ut lucͥtan¬
tis uires. quandoq molliores
inueniant. quas ipsa sua cre¬
brescens uictoria fatigat: qua¬
tinus cum nouus quisq cong̃¬
ditur : is qui uinci uiriũ qua¬
litate non ualet. ꝑsonarũ sal
hoc hominum angłoꝵq spec¬
taculo. beatꝰ iob fortis atħleta
prodiit: quantumq contͣ mu¬
tationes adu̾santium ualeat:
continuatione indefessi robo¬
ris. ostendit. Qui pͥmus se
elyphach scd̾s autem baldach
obicit: atq ad extremum se
sophar. in eiꝰ expugnatione
supponit. Qui ad inferendos
ichuas. totis se conatib erigũt.
s tamen ad feriendam altitu¬
dinem robusti pectoris non ꝑ¬
tingunt. Ipsa quippe eoꝵ uer¬
ba. patenter insimant. quod
ictus in auras iactant: quia
cum scm̃ uirum. non rec̾tere¬
darguunt : exp̾ssa inuacuũ

Expanded text:
culum fortis athleta descenderit, ii qui impares viribus existunt vicissim se ejus expugnationi subjiciunt: et uno victo, contra hunc protinus alter erigitur; atque hoc subacto, alius subrogatur; ut luctantis vires quandoque molliores inveniant quas ipsa sua crebrescens victoria fatigat; quatenus cum novus quisque congreditur, is qui vinci virium qualitate non valet, personarum salthoc hominum angelorumque spectaculo beatus Job fortis athleta prodiit, quantumque contra mutationes adversantium valeat continuatione indefessi roboris ostendit. Cui primus se Eliphaz, secundus autem Baldad objicit, atque ad extremum se Sophar in ejus expugnatione supponit: qui ad inferendos ictus totis se conatibus erigunt, sed tamen ad feriendam altitudinem robusti pectoris non pertingunt. Ipsa quippe eorum verba patenter insinuant quod ictus in auras jactant, quia cum sanctum virum non recte redarguunt, expressa in vacuum
Abbreviated transcription (Latin):
UO¬
rum¬
dam
men¬
tes.
plus
fla¬
gel¬
Ta. quam conuitia cruciant:
quoꝵdam uͦ. plus conuitia.
quam flagella castigant.
am sepe contra nos. qui¬
bussibet penis durius. tor¬
menta uerboꝵ seuiunt. Cũq
nof ad defensionem erigunt:
situdinum pensanda sunt
temꝑa: ne aut cum restru
gi lingua debet. ꝑ uerba se
mutiliter soluat : aut cum
loqui utiliter potest: semẽt¬
ipsam pigra restringat. Qd
bene psalmista considerans:
namq : aꝑitur & claudit᷑.
Qui gͦ ori suo nequaquam
poni obstaculum. s ostium
petiit: aꝑte docuit. quod &
ꝑ disciplinam retineri lin¬
gua debeat. & ex necessita¬
te laxari ÷ quatinus os discre¬
tum. & congruo tempore.
uox aꝑiat: & rursum con¬
gruo. taciturnitas claudat.
Quod quia uel amici bea¬
ti iob. uel om̃s heretici quoꝵ
hi speciem tenent. seruare
nesciunt: inuentum uerba
proferre ꝓhibentur: quiã
nmirum dicta. que discreti¬
onis pondus non solidat:
aura leuitatis portat.

Expanded text:
uorumdam mentes plus flagella, quam convicia cruciant; quorumdam vero plus convicia quam flagella castigant. Nam saepe contra nos quibuslibet poenis durius tormenta verborum saeviunt; cumque nos ad defensionem erigunt, situdinum pensanda sunt tempora, ne aut cum restringi 242 lingua debet, per verba se inutiliter solvat; aut cum loqui utiliter potest, semetipsam pigre restringat. Quod bene Psalmista considerans bnamque aperitur et clauditur. Qui ergo ori suo nequaquam poni obstaculum, sed ostium petiit, aperte docuit quod et per disciplinam retineri lingua debeat, et ex necessitate laxari, quatenus os discretum et congruo tempore vox aperiat, et rursum congruo taciturnitas claudat. Quod quia vel amici beati Job, vel omnes haeretici, quorum hi speciem tenent, servare nesciunt, in ventum verba proferre perhibentur, quia nimirum dicta quae discretionis pondus non solidat aura levitatis portat.
Abbreviated transcription (Latin):
laudem conditoris dicens: dñs dedit
dñs abstultt. sicut dño placuit ita
factũ est. sit nomen dñi benedictum:
suꝑbũ hostem humilitate ꝑculit.
crudelẽ patientia strauit. Nec
credamus qđ bellator nrͣ accepit
uulnera: & non inflixit. Quot
eñi uoces patientiȩ in laude dĩ¬
ꝑcussus reddidit: quasi tot in ad¬
uersarii pectore iacula in torsit.
& acriora ualde quã sustmuit
inflixit. Afflictus eni terrena
ꝑdidit: sed afflictionẽ humiliter
sustinens. celestia multiplicauit.

Expanded text:
laudem conditoris, 52 dicens: Dominus dedit, laudem conditoris, 52 dicens: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum; superbum hostem humilitate perculit, crudelem patientia stravit. Nec credamus, quod bellator noster accepit vulnera, et non inflixit. Quot enim voces patientiae in Dei laudem percussus reddidit, quasi tot in adversarii pectore jacula intorsit, et acriora valde quam sustinuit infixit. Afflictus enim terrena perdidit, sed afflictionem humiliter sustinens coelestia multiplicavit.
Abbreviated transcription (Latin):
nulla nisi quȩ dño placuerint pos¬
sumus: iusta sunt cuncta quȩ pati¬
mur: & ualde iniustum est si de
quia orator fortis quomͦ assertionẽ
partis suȩ contra aduersariũ allega¬
uit audiuimus: nunc quomͦ in ora¬
tionis sue termino uidicẽ benedicen¬
do laudet. audiamus. Sequitur. Sit
nomen dñi benedictũ. Eoce om̃e qđ
rectũ sensit. dñi benedictione con¬
clusit: ut hinc aduersarius inspici¬
at. & ad penã suã uictus erubescat:
quia ipse dõ contumax. etiam in bea¬
titudine conditus extitit: eui homo
hymnũ głe etiam ꝑcussus dicit. In¬
tuendũ uero est quia hostis nr̃ tot
nos iaculis ꝑcutit. quot tepͣtationib
affligit. Cotidie namq in acie stamꝰ:
cotidic tela tep̃tationũ eiꝰ excipimꝰ.
Sed & nos contra illũ iacula mittimꝰ:
si confossi tribulationib humilia
respondemus. Beatus igitur iob
ꝑcussus dap̃no rerũ. ꝑcussus morte
filioꝵ. quia uim doloris uertit in

Expanded text:
nulla, nisi quae Domino placuerint, posnulla, nisi quae Domino placuerint, possumus; justa sunt cuncta quae patimur, et valde injustum est, si de quia orator fortis quomodo assertionem partis suae contra adversarium allegavit, audivimus; nunc quomodo in orationis suae termino judicem benedicendo laudet audiamus. Sequitur: Sit nomen Domini benedictum. Ecce omne quod rectum sensit, Domini benedictione conclusit; ut hinc adversarius inspiciat, et ad poenam suam victus erubescat, quia ipse Domino contumax etiam in beatitudine conditus exstitit, cui homo hymnum gloriae etiam percussus dicit. tuendum vero est, quia hostis noster tot nos jaculis percutit, quot tentationibus affligit. Quotidie namque in acie stamus, quotidie tentationum ejus tela excipimus. Sed et nos contra illum jacula mittimus, si confossi tribulationibus, humilia respondemus. Beatus igitur Job percussus damno rerum, percussus morte filiorum, quia vim doloris vertit in
Abbreviated transcription (Latin):
uersario cuncta ꝑdiderat: sed tam̃
sciens quia contra se satan tepͣtan¬
di uires nisi ꝑmittente año non
habebat: non ait dñs dedit. diabolꝰ
abstulit: sed dñs dedit. dnͣs abstulit.
Fortasse enͣi fuerat dolendũ: si quod
conditor dederat hostis abstulisset.
At postquã non abstulit nisi ipse qui
dedit: sua recepit. non nr̃ã abstulit.
Sieñ nos ab illo accipimus quibus
in hac uita utimur: cur doleamus
qđ ipso iudicante exigimur. quo
largiente feneramur: Nec aliqͣndo
in iustus est creditor: qui dũ p̃fixo
reddendi tempore non constringi¬
tur. quando uult exigit. qđ fene¬
ratur. Ubi & bene subiungitur.¬
s Sicut dño placuit. ita factũ ẽ. Cũ
enĩ in hac uita ea quȩ nolumus
patimur: necesse est ut ad eũ qui
in iustũ uelle nil potest. studia nr̃e
uoluntatis inclinemus. Magna qͥp¬
pe est consolatio in eo qđ̃ displicet:
quod illo ordinante erga nos agitur.
cui non nisi iustũ placet. Si igitur
iusta placere dño scimus. pati autem

Expanded text:
ersario, cuncta perdiderat; sed tamen sciens, quia contra se Satan tentandi vires, nisi permittente Domino, non habebat, non ait: Dominus dedit, diabolus abstulit; sed: Dominus dedit, Dominus abstulit; fortasse enim fuerat dolendum, si quod conditor dederat hostis abstulisset: at postquam non abstulit nisi ipse qui dedit, sua recepit, non nostra abstulit. Si enim ab illo accipimus, quibus in hac vita utimur, cur doleat quod ipso judicante exigimur, quo largiente feneramur? Nec aliquando injustus est creditor, qui dum praefixo reddendi tempore non constrigitur; quando vult, exigit quod feneratur. Ubi et bene subjungitur: Sicut Domino placuit, ita factum est. Cum enim in hac vita ea quae nolumus, patimur, necesse est ut ad eum qui injustum velle nil potest, studia nostrae voluntatis inclinemus. Magna quippe est consolatio in eo quod displicet, quod illo ordinante erga nos agitur, cui nonnisi justum placet. Si igitur justa placere Domino scimus, pati autem