comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iudicare quid dicendu ꝗd dissimulandu quid declamandu imitanduue fingendu
etĩa sic põt cur non sit orator qñ quod difficilius est oratorẽ facit hi porto non
non tm̃ nocerent si oĩa scriberent uti gesta sunt nũc cõsiliu ⁊ colores adiciunt et
aliqua pciora ueris ꝙ pleriq cũ actepunt minature nefas hñt ⁊ uelut themata
ĩ scholie. posita custodiunt deinde dephenduntur ⁊ causam qua disce̾ ex suis litiga¬
toribus noluerunt adu̾sarii discunt. Libeꝵ igitur demus ante oĩa his. quoꝵ ne¬
gotiu erit tp̃e. ac locu exhortemurq ultro ut oĩa ꝙͣlibet uerbose et unde uolet
repetito tp̃te exponant non cĩ: tam obest aucdire supuacua ꝙ̃ ignorare necessaria.
freqñtet autem ⁊ uulnus ⁊ remediu ĩ his orator inueniat que litigatori ĩ neutr̃a ptem i¬

Expanded text:
iudicare, quid dicendum, quid dissimulandum, quid declinandum, mutandum, fingendum iudicare, quid dicendum, quid dissimulandum, quid declinandum, mutandum, fingendum etiam sit, potest, cur non sit orator, quando, quod difficilius est, oratorem facit? hi porro non tantum nocerent, si omnia scriberent uti gesta sunt. nunc consilium et colores adiiciunt et aliqua peiora veris, quae plerique cum acceperunt, mutare nefas habent et velut themata in scholis posita custodiunt. deinde deprehenduntur et causam, quam discere ex suis litigatoribus noluerunt, ex adversariis discunt. liberum igitur demus ante omnia iis, quorum negotium erit, tempus ac locum, exhortemurque ultro, ut omnia quamlibet verbose et unde volent repetita ex tempore exponant. non enim tam obest audire supervacua quam ignorare necessaria. frequenter autem et vulnus et remedium in iis orator inveniet, quae litigatori in neutram partem
Abbreviated transcription (Latin):
tenẽ se ⁊ ĩ tellige̾ prius penẽ ꝙͣ audiant mentiti cu multa ⁊ diserte sũmic q clamo¬
ribus que nͨ ad udicẽ nec ad lit̾igatore ꝑtincat cantauerũt bñ suadentes beneq co¬
mitati ꝑ foru reducantur ne illas quidem tulcri delicias coꝵ qui doceri amicos suoᷤ
iubent ꝙꝙͣ minus mali est si illi salte recte discant recteq doceant. s quis. discet
tam breue ꝙͣ patronus : qũo autem sequestra ille et media litiu manus ⁊ quidem
interpres impendet equo aĩo laborem ĩ alienas actiones cũ dicturus uere nõ sit
pessime uõ cõsuetudiniᷤ libellis esse contentũ quos cõponit aut litigator qui cõfu¬
git ad patronu quia liti ip̃e ñõ sufficiat aut aliquis. ex eo gn̾e aduocatoꝵ qui se
nõ posse agẽ confitentur. deinde faciunt id quod est ĩ agendo difficillimu nam qui

Expanded text:
tenere se et intelligere prius paene quam audiant mentiti, cum multa et diserte summisque clamotenere se et intelligere prius paene quam audiant mentiti, cum multa et diserte summisque clamoribus, quae neque ad iudicem neque ad litigatorem pertineant, decantaverunt, bene sudantes beneque comitati per forum reducuntur. ne illas quidem tulerim delicias eorum, qui doceri amicos suos iubent, quanquam minus mali est, si illi saltem recte discant recteque doceant. sed quis discet tam bene quam patronus? quomodo autem sequester ille et media litium manus et quidam interpres impendet aequo animo laborem in alienas actiones, cum dicturis tanti suae non sint? pessimae vero consuetudinis libellis esse contentum, quos componit aut litigator qui confugit ad patronum, quia liti ipse non sufficit, aut aliquis ex eo genere advocatorum, qui se non posse agere confitentur, deinde faciunt id quod est in agendo difficillimum. nam qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ satis erit ac nec panper quidem tanꝙͣ mercedem accipiet s mutua beniuolen¬
Roxima disceude cause r̃o quod est or̃onis fundamentũ neq enim
quisꝙͣ negotio tenui repietur qui cũ oĩa que sunt ĩ causa diligenter¬
ꝓꝑ cognouerit ad docendu certe iudicem non sufficiat s eiua rei ⁊¬
paucissimis cura est iam ut taceam de negligentibus. quoꝵ ni¬
chil refert ubi litiu cardo uertatur du sint que uel extra cansa ex ꝑso¬
nis ac cõi tractatu locoꝵ occasionẽ clamandi largiantur aliquoe.⁊ am¬
bitio ꝑuertit qui pͣaꝵͣ tanꝙͣ occupati semꝑq aliquid habente quod ante agcendu
sit pridie ad se uenire litigatorem aut eodem matutito iubent nõ ninꝙͣ ctiam intet ipe
subselia didicisse se gloriantur ꝑtim iactantia ĩgenii ut res cito accepisse indcantur ⁊

Expanded text:
quam satis erit; ac ne pauper quidem tanquam mercedem accipiet, sed mutua benivolenquam satis erit; ac ne pauper quidem tanquam mercedem accipiet, sed mutua benivolenproxima discendae causae ratio, quod est orationis fundamentum. neque enim quisquam ingenio tam tenui reperietur, qui, cum omnia quae sunt in causa diligenter cognoverit, ad docendum certe iudicem non sufficiat. sed eius rei paucissimis cura est. nam ut taceam de negligentibus, quorum nihil refert, ubi litium cardo vertatur, dum sint quae vel extra causam ex personis aut communi tractatu locorum occasionem clamandi largiantur, aliquos et ambitio pervertit, qui partim tanquam occupati semperque aliud habentes, quod ante agendum sit, pridie ad se venire litigatorem aut eodem matutino iubent, nonnunquam etiam inter ipsa subsellia didicisse se gloriantur; partim iactantia ingenii, ut res cito accepisse videantur,
Abbreviated transcription (Latin):
tu leges patietur sibi gr̃am referri cu etiam Socrati collatu sit ad uictu et Le¬
nocleantee. Crisippues mercede a discipulis. icceptouerunt Nec eĩ udeo que
iustior acquirendi ratio ꝙͣ ex honestissimo labore ab his de quibus optime meru¬
erintꝰ ꝑ que si nichil inuice prestant indigni fuerint defensione qd̾ quide non
iustu mo s necessariu etiam est cum hec ip̃a opa tp̃sq onne alienis negotiis da¬
tum facultatem aliter acquirendi recidat. s tran qͦ tenendus est modus et płimũ
refert ⁊ a quo accipiat et ꝙͣtu ⁊ quorsq paciscendi quidem ille pirrhaticus mos
et ĩponentiu piculis precia procul ab hominanda negotiatio etiam mediocriter
improbie aberit cũ preserti hoĩes bonasq causa intuenti nõ sit ĩtuendus ĩ gra¬
tus qui si futurus est malo tñ ille peccer nichil ergo acquirẽ uolet orator ultra

Expanded text:
 sapientium leges patietur sibi gratiam referri, cum et Socrati collatum sit ad victum, et Ze sapientium leges patietur sibi gratiam referri, cum et Socrati collatum sit ad victum, et Zeno, Cleanthes, Chrysippus mercedes a discipulis acceptaverint. neque enim video, quae iustior acquirendi ratio quam ex honestissimo labore et ab iis, de quibus optime meruerint, quique, si nihil invicem praestent, indigni fuerint defensione. quod quidem non iustum modo, sed necessarium etiam est, cum haec ipsa opera tempusque omne alienis negotiis datum facultatem aliter acquirendi recidant. sed tum quoque tenendus est modus, ac plurimum refert et a quo accipiat et quantum et quo usque. paciscendi quidem ille piraticus mos et imponentium periculis pretia procul abominanda negotiatio etiam a mediocriter improbis aberit, cum praesertim bonos homines bonasque causas tuenti non sit metuendus ingratus; quodsi sit futurus, malo tamen ille peccet. nihil ergo acquirere volet orator ultra
Abbreviated transcription (Latin):
bñficiu ut non fallamue uaria spe litigantem nec est dignus opa patroni ꝗ non
utitur consilio ⁊ certe nõ conuenit ei quẽ oratorem esse uolumus miusta tueri ⁊¬
sciente. Nam si ex illis quas sup̃diximus causis falsu tuebitur erit tñ honestum
quod ip̃e faciet gratis ne ei semꝑ agendu sit tractari põt quod exprimi statim
fronte diuidicare imprudentiu est. nam quis ignorat quin id longe sit hone¬
stissimie. ac liberalib discipłi et ĩ eloq̃ndo exegimue. aĩo dignissimu nõ uendẽ
opam nec eleuari tanti bñficii autoritatem cũ pleraq hoc ip̃o iuderi possint
uilia ꝙ preciu hñt cecis hoc ut aiunt satis clarũ est nec quisꝙ qui sufficientia si¬
bismodica autem hec sunt possidebit hunc questu sine crimine sordidu fecerit
at si res familiaris amplius aliquid ad usus necessarios. exiget ẜm om̃s sapien

Expanded text:
beneficium est, ut non fallamus vana spe litigantem. neque est dignus opera patroni, qui non beneficium est, ut non fallamus vana spe litigantem. neque est dignus opera patroni, qui non utitur consilio, et certe non convenit ei, quem oratorem esse volumus, iniusta tueri scientem. nam si ex illis, quas supra diximus, causis falsum tuebitur, erit tamen honestum quod ipse faciet. gratisne ei semper agendum sit, tractari potest. quod ex prima statim fronte diiudicare imprudentium est. nam quis ignorat, quin id longe sit honestissimum ac liberalibus disciplinis et illo, quem exigimus, animo dignissimum, non vendere operam nec elevare tanti beneficii auctoritatem, cum pleraque hoc ipso possint vilia, quod pretium habent? caecis hoc, ut aiunt, satis clarum est, nec quisquam, qui sufficientia sibi modica autem haec sunt possidebit, hunc quaestum sine crimine sordium fecerit. at si res familiaris amplius aliquid ad usus necessarios exiget, secundum omnium
Abbreviated transcription (Latin):
ctum est quoꝵ alter appellatus est sapiens cui nisi credit᷑ fuisse uix scio cui re¬
liquerit huiꝰ noĩs locu. Nanq defendet oĩso orator idem portuq illu eloqñtie
sue salutarem nõ etiam pirhatie. patefaciet duceturq ĩ ad uocationem maxima cã
aliquid ⁊ cõmendantiu ꝑsonie dabit ⁊ ip̃oꝵ qui iuditio decernent ut optimi cuius¬
q uoluntate moueatur nanq hoc ⁊ amicissimos habebit uir bomis. Sũmouendu
uõ est utrunq ambitus genus uel potentibue contra humiles iudicandi opã su¬
am uel illud etiam iactantiu minoree utiq contra dignitatẽ attollendi. Non eni
fortuna causas uel iustas uel improbae facit nec uõ pudor obstet quominus susce¬
ptam cu melior uideretur lite cognita inter discendu iniquitate dimittat cũ
priue. litigationi dixerit ueru. Nam ⁊ ĩ hoc maximu est si equi iudices summu

Expanded text:
ctum est, quorum alter appellatus est sapiens, alter nisi creditur fuisse, vix scio, cui rectum est, quorum alter appellatus est sapiens, alter nisi creditur fuisse, vix scio, cui reliquerit huius nominis locum. neque defendet omnis orator idem, portumque illum eloquentiae suae salutarem non etiam piratis patefaciet duceturque in advocationem maxime causaliquid et commendantium personis dabit et ipsorum qui iudicio decernent, ut optimi cuiusque voluntate moveatur; namque hos et amicissimos habebit vir bonus. summovendum vero est utrumque ambitus genus vel potentibus contra humiles venditandi operam suam vel illud etiam iactantius minores utique contra dignitatem attollendi. non enim fortuna causas vel iustas vel improbas facit. neque vero pudor obstet, quo minus susceptam, cum melior videretur, litem cognita inter discendum iniquitate dimittat, cum prius litigatori dixerit verum. nam et in hoc maximum, si aequi iudices sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
et licentiam malis dari certe contra bonos est quare nec socioꝵ querelas nͨ ami¬
ci uel propinqui nec est nec erepturas in rempublica cõfirmationes multas patie¬
tur orator non pene nocentiu cupidus s emendandi mores uitiaq corrigendiq
mores Nam qui ratione traduci ad meliora non pñt solo metu continentur itaq ut
accusatoriam uitam uiuere est ad defendendos reos premio duci proximu latroci¬
nio est ita pestem intestinam propulsare cu propugnatorib pr̃ie cõparandu ideo
pͥncipee in re publica iuri non detractauerunt hãc officio ptem creditiq sunt etiam
clari iuuenes obsidem rei .pu. dare maloru ciuiu accusatione quia nec odisse
improboe nec simultates prouocare isi ex fiducia bone mentie uidebantꝰ idq ab
hortensio luculo sulpicio Citerone Cesare plurimis aliis tu ab utroq Catone fa¬

Expanded text:
et licentiam malis dari certe contra bonos est. quare neque sociorum querelas nec amiet licentiam malis dari certe contra bonos est. quare neque sociorum querelas nec amici vel propinqui necem nec erupturas in rem publicam conspirationes inultas patietur orator, non poenae nocentium cupidus, sed emendandi vitia corrigendique mores. nam qui ratione traduci ad meliora non possunt, solo metu continentur. itaque ut accusatoriam vitam vivere et ad deferendos reos praemio duci proximum latrocinio est, ita pestem intestinam propulsare cum propugnatoribus patriae comparandum. ideoque principes in re publica viri non detrectaverunt hanc officii partem, creditique sunt etiam clari iuvenes obsidem rei publicae dare malorum civium accusationem, quia nec odisse improbos nec simultates provocare nisi ex fiducia bonae mentis videbantur; idque cum ab Hortensio, Lucullis, Sulpicio, Cicerone, Caesare, plurimis aliis, tum ab utroque Catone fa
Abbreviated transcription (Latin):
contemptu oꝑis adduxerit usus et hac rõne. M. Tulius ⁊ cu iam claru meruisset
inter patronoe. qui tu erant nomen ĩ asiam naugauit seq ⁊ aliie. sinc dubio eloqn¬
tie ac sapĩe magr̃is s precipue tamẽ Apolonio aliloni que quoq audierat rhodi rur¬
sus formandum ac uelut recoqñdu dedit. cu dignu ope preciu uenit cũ inter se cõ¬
gruunt precepta ⁊ exꝑimenta :¬
Um satis in onne certamen uiriu fecerit prima cicara
suscipiendi cansis crit ĩ quibus defendere quidem reos profecto ꝙͣ̃ facẽ
uir bonus malt nõ tamẽ ita nomen ip̃m accusationis horrebit uel ⁊¬
nullo nec publico nec priuato duci possit officio ut aliqu̾ẽ ad redden¬
du ratione uite uocet. nam ⁊ leges ip̃e nichil ualeant nisi autoris. idonea uoce
munite et si penas sceleru expetere fas non est ꝓpe est ut scelera ip̃a ꝓmissa sint ⁊

Expanded text:
contemptum operis adduxerit. usus est hac ratione M. Tullius, et cum iam clarum meruisset contemptum operis adduxerit. usus est hac ratione M. Tullius, et cum iam clarum meruisset inter patronos, qui tum erant, nomen, in Asiam navigavit seque et aliis sine dubio eloquentiae ac sapieelut recoquendum dedit. tum dignum operae pretium venit, cum inter se congruunt praecepta et experimenta. cum satis in omni certamine virium fecerit, prima ei cura in suscipiendis causis erit; in quibus defendere quidem reos profecto quam facere vir bonus malet, non tamen ita nomen ipsum accusatoris horrebit, nullo neque publico neque privato duci possit officio, ut aliquem ad reddendam rationem vitae vocet. nam et leges ipsae nihil valeant, nisi actoris idonea voce munitae; et si poenas scelerum expetere fas non est, prope est ut scelera ipsa permissa sint,
Abbreviated transcription (Latin):
similia desiderant. at illic et uidex tacet ⁊ aduersarius obstrepit et nichil temere dictum
perit ⁊ si quid tibi ip̃e sũmas. ꝓbandu est et laboratam cõgestamq dieru ac noctui sta¬
dio actionez a qua defecit ⁊ õmisso magna semꝑ flandi timore ĩ quibusda causis loqñ¬
du est quod illi diẜti minime sciunt. itaq nõnullos repias qui sibi eloqͥntiores uideant᷑
ꝙ̃ ut causas agunt. cxteꝵ illu que uiuene tenerisq adhuc uiribus intentem ĩforũ de¬
durimues et ĩcipe ꝙͣ marime facili ac fauombili causa uelim feraꝵ ut catuli molliore
preda sanguinantur et non utiq ab hoc intio cõtinuare opam ⁊ ingenio adhuc alendo
calum inluce̾ s iam sciente quid sit pugna ⁊ ĩ quã rem studendu sit refici ac renouari
sic ⁊ tirocimi me tuendu facilius est audere transierit nec audendi facilitatẽ usq ad

Expanded text:
similia desiderant. at illic et iudex tacet et adversarius obstrepit et nihil temere dictum similia desiderant. at illic et iudex tacet et adversarius obstrepit et nihil temere dictum perit et, si quid tibi ipse sumas, probandum est, et laboratam congestamque dierum ac noctium studio actionem aqua deficit, et omisso magna semper flandi tumore in quibusdam causis loquendum est; quod illi diserti minime sciunt. itaque nonnullos reperias, qui sibi eloquentiores videantur, quam ut causas agant. ceterum illum, quem iuvenem tenerisque adhuc viribus nitentem in forum deduximus, et incipere quam maxime facili ac favorabili causa velim, ferarum ut catuli molliore praeda saginantur, et non utique ab hoc initio continuare operam et ingenio adhuc alendo callum inducere, sed iam scientem, quid sit pugna, et in quam rem studendum sit, refici atque renovari. sic et tirocinii metum, dum facilius est audere, transient, nec audendi facilitate usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
du deliberamue q̃n incipiendu sit incipe iam seru est quare fructu studioꝵ uiri¬
dem adhuc dulcem ꝓmi decet du et uenia ⁊ spes et paratus fauor et audere nõ dedecet
et si quid desit opi supplet etas ⁊ si qua sunt dicta uuemlitet ꝓ indole accipiuntur ut to¬
tus ille Cictronis ꝓ.S. roscio locus quid eni tam cõmune ꝙͣ sp̃s. unuis terra mortuis ma¬
re fluctuantibue. litus cicctis que cu sex ⁊ uiginti nactus annos sũmis audientiu cla¬
moribus. dixerit deẜuisse tempore ⁊ anni liquata iam senior idem fatetur. et herele ꝙͣtũ¬
libet secreta studia cõtulerũt est tamen propuie. quidam fori profectus alia lux alia ueri
discriminis facies. plusq si separes usus sint doctrina ꝙͣ citra usu doctrina ualeat ideoq
nõnulli senes ĩ schola facti stupent nouitate cũ ĩ udicia uenerunt. ⁊ oĩa suis ex̾citatõmb

Expanded text:
dum deliberamus quando incipiendum sit, incipere iam serum est. quare fructum studiorum viridum deliberamus quando incipiendum sit, incipere iam serum est. quare fructum studiorum viridem et adhuc dulcem promi decet, dum et veniae spes est et paratus favor et audere non dedecet et, si quid desit operi, supplet aetas, et, si qua sunt dicta iuveniliter, pro indole accipiuntur: ut totus ille Ciceronis pro Sexto Roscio locus: quid enim tam commune quam spiritus vivis, terra mortuis, mare fluctuantibus, litus eiectis? quae cum sex et viginti natus annos summis audientium clamoribus dixerit, defervisse tempore et annis liquata iam senior idem fatetur. et hercule quantumlibet secreta studia contulerint, est tamen proprius quidam fori profectus, alia lux, alia veri discriminis facies, plusque, si separes, usus sine doctrina quam citra usum doctrina valet. ideoque nonnulli senes in schola facti stupent novitate, cum in iudicia venerunt, et omnia suis exercitationibus
Abbreviated transcription (Latin):
felicitas que si non adsit sane sufficiat ab his quibus quis. dicit audiri. talis deb esse oratõ
hec scire.
Gendi autem mitiu sine dubio ẜm uires. cinusq sũendu est nec ego annos
diffimam cu demosthenem pueru ad mõu actiones populares habuisse ⁊¬
manifestu sit Caluus cesar polio multu ante questoriam om̃s etatem gra¬
iussima uidicia suscepunt p̃textatoe egisse quosdam sit traditu augustus cesar¬
duodecim natus annos auiam pro rostris laudauit. modus michi iudetur quida tenea¬
dus ut nec propere destrigatut mimatura frons ⁊ quicquid est illud ad huc acerbum
proferatur. Nam idem contemptus opis ĩnascitur et fundamenta iaciuntur impudẽtie
et quod est ubiq pniciosu preuenit uires fiducia. nec rursus differendũ est cirocini¬
um ĩ senectutem na quotidie crescit metus. maiueq fit semꝑ quod ausuri sumus. et

Expanded text:
felicitas; quae si non adsit, sane sufficiat ab iis, quibus quis dicit, audiri. talis esse debet orator, felicitas; quae si non adsit, sane sufficiat ab iis, quibus quis dicit, audiri. talis esse debet orator, haec scire. agendi autem initium sine dubio secundum vires cuiusque sumendum est. neque ego annos definiam, cum Demosthenen puerum admodum actiones pupillares habuisse manifestum sit, Calvus, Caesar, Pollio multum ante quaestoriam omnes aetatem gravissima iudicia susceperint, praetextatos egisse quosdam sit traditum, Caesar Augustus duodecim natus annos aviam pro rostris laudaverit. modus mihi videtur quidam tenendus, ut neque praepropere destringatur immatura frons et, quidquid est illud adhuc acerbum, proferatur; nam inde et contemptus operis innascitur et fundamenta iaciuntur impudentiae et, quod est ubicunque perniciosissimum, praevenit vires fiducia. nec rursus differendum est tirocinium in senectutem; nam cotidie metus crescit, maiusque fit semper quod ausuri sumus et,
Abbreviated transcription (Latin):
autem emendatio uerecundie fiducie ⁊ qualibet imbecilla frons magna cõscĩa sustinctur
sunt e nalia ut sup̃ dixi que tamen ⁊ cura uiuantur instrumenta uox ⁊ latus decor que
quidem tantu ualent ut freq̃nter famam ingenii faciant habuit oratores. etas nostra
copiosiores si cu dicẽt eminere inter equales tracalus. iudebatur ea corporis subli¬
mitas erat is ardor oculoꝵ frontis autoritas gestus prestantia uox equide nõ ut cice¬
ro desiderabat pene tragedoru s sup omnes quos ego equidem audierim tragedos certe
cu ĩ basilica uilia dic̾e̾t pͥmo tribunali quatuor autem iudicia ut morie est cõgerentur
atq oĩa clamoribus fremerent ⁊ auditu cu. ⁊ intellectũ ⁊ quod agentibus ceteris cõtu¬
meliosissimu fuit landatu quoq ex quatuci tribunalibus memini s hoc notu est ⁊rara

Expanded text:
autem emendatio verecundiae fiducia, et quamlibet imbecilla frons magna conscientia sustinetur. autem emendatio verecundiae fiducia, et quamlibet imbecilla frons magna conscientia sustinetur. sunt et naturalia, ut supra dixi, quae tamen et cura iuvantur, instrumenta, vox, latus, decor; quae quidem tantum valent, ut frequenter famam ingenii faciant. habuit oratores aetas nostra copiosiores, sed, cum diceret, eminere inter aequales Trachalus videbatur. ea corporis sublimitas erat, is ardor oculorum, frontis auctoritas, gestus praestantia, vox quidem non, ut Cicero desiderat, paene tragoedorum, sed super omnes, quos ego quidem audierim, tragoedos. certe cum in basilica Iulia diceret primo tribunal, quattuor autem iudicia, ut moris est, cogerentur, atque omnia clamoribus fremerent, et auditum eum et intellectum et, quod agentibus ceteris contumeliosissimum fuit, laudatum quoque ex quattuor tribunalibus memini. sed hoc votum est et rara
Abbreviated transcription (Latin):
ultra deditam reuerentiam tardet nam ut abominanda sũt cõtraria his uitia con¬
fidentie temeritatie. improbitatie arrogantie citra cõstantiam fiduciam fortitudinẽ
nichil artes nichil studiu nichil profectus ip̃e fuerit ut si des arma tunidie. ⁊ imbel¬
na ingenii studiiq ĩ lucem non prolata situ quodam secreti cõsũmerentur. Sciat aute
siquis hec forte minue. ad huc pitus distinguendi uim cuiusq nerbi leget nõ ꝓbitate
a me reprehendi s u̾ecundiam qua timor quidam reducens aĩu ab his que facienda
sunt tamen cõfusio et cepti beneficia ⁊ subitu silentui quis porro dubitet uitiis ascri¬
bere affectu ꝓp que face̾ honeste pudet. neq rursua nolo cum qui sit dicturus et solici¬
tum surgere et colore mutari ⁊ piculu intellige̾ que si nõ acciderent etiam simulanda
erunt s intellectus hic si opus nõ metus moueamur quia nõ concidamus optima est ⁊¬

Expanded text:
ultra debitam reverentiam tardet. nam ut abominanda sunt contraria his vitia confidentiae, temeritatis, improbitatis, arrogantiae, ita citra constantiam, fiduciam, fortitudinem nihil ars, nihil studium, nihil profectus ipse profuerit, ut si des arma timidis et imbelna ingenii studiique in lucem non prolata situ quodam secreti consumerentur. sciat autem, si quis haec forte minus adhuc peritus distinguendi vim cuiusque verbi leget, non probitatem a me reprehendi, sed verecundiam, quae est timor quidam reducens animum ab iis quae facienda sunt; inde confusio et coepti paenitentia et subitum silentium. quis porro dubitet vitiis adscribere adfectum, propter quem facere honeste pudet? neque ego rursus nolo eum, qui sit dicturus, et sollicitum surgere et colore mutari et periculum intelligere; quae si non accident, etiam simulanda erunt. sed intellectus hic sit operis, non metus, moveamurque, non concidamus. optima est
Abbreviated transcription (Latin):
hi ip̃i qui optimi non fuissent neq post Lucretiu aut alarcu Uirgilius neq post
Crassu ⁊ hortensiu Cicero. s nec illi post eos uicerunt ueꝵ trascundi spes
non sit magna tamen est dignitas sequendi an pollio ⁊ alessala ꝗiam Cicero¬
ne arcem tenẽte eloquentie agẽ cepunt paꝵ ĩ uita dignitatis habuerunt pa¬
ru ad posteros głie tradiderunt. alioqn pessime de rebus humanie ꝑducte
quoq eloqñtia parit fructus. At siquis hec studia utilitate sola metiatur pene ⁊¬
illi ꝑfecte par est neq trat difficile uel ueteribus uel nobis exemplis palam facẽ
non aliunde maioree. oper honoree amicicia. laudem pñtem futuru hõibue.¬

Expanded text:
ii ipsi, qui sunt optimi, non fuissent, neque post Lucretium ac Macrum Vergilius nec post ii ipsi, qui sunt optimi, non fuissent, neque post Lucretium ac Macrum Vergilius nec post Crassum et Hortensium Cicero, sed nec illi, qui post eos fuerunt. verum ut transeundi spes non sit, magna tamen est dignitas subsequendi. An Pollio et Messala, qui iam Cicerone arcem tenente eloquentiae agere coeperunt, parum ad vita dignitatis habuerunt, parum ad posteros gloriae tradiderunt? alioqui pessime de rebus humanis perductae quoque eloquentia parit fructus ac, si quis haec studia utilitate sola metiatur, paene illi perfectae par est. neque erat difficile vel veteribus vel novis exemplis palam facere, non aliunde maiores opes, honores, amicitias, laudem praesentem, futuram homi
Abbreviated transcription (Latin):
artibus. s amplius rei militari s rustice. Et precepta reliquerit dignus ł ipso
proposito ut cu scisse oĩa illa credamus ad ꝓfice̾ tantu opue. ardun ⁊ nemo
pfĩcit. Ante oĩa sufficit ad exercitatione studioꝵ cape id reꝵ ñam eo quicquid nc̃
est factu nͨ ficri quidem possit cu oĩa que magna sinit Atq admirabilia tp̃s.
aliqua primu efficerentur habuisse. Nam ⁊ portas ab homero ⁊ Uirgilio tantu
fastigiu accepit eloqntia demosthene atq Cicerone Deniq quicquid est optimũ
non fuerat ueꝵ etia siqni sũma despetq cur ficiat cui ineniu ualitudo facul¬
tas preceptore non deerit tñ est ut Cictro ait pulcru id situlis. cẽtis consistere
Neq eĩ siquies achillis gloriam imbecillis cinsequi non põt. aiacis ⁊ͣ diomedis
hoĩes habuissent ut nemo sc meliorem fore eo ꝙ optimue. fuisse arbitraretur

Expanded text:
artibus, sed amplius rei militaris et rusticae et medicinae praecepta reliquerit, dignus vel ipso artibus, sed amplius rei militaris et rusticae et medicinae praecepta reliquerit, dignus vel ipso proposito, ut eum scisse omnia illa credamus. at perficere tantum opus arduum et nemo perfecit. ante omnia sufficit ad exhortationem studiorum, capere id magna sunt atque admirabilia, tempus aliquod quo primum efficerentur habuisse. nam et poesis ab Homero et Vergilio tantum fastigium accepit et eloquentia a Demosthene atque Cicerone. denique quidquid est optimum, ante non fuerat. verum etiam si quis summa desperet quod cur faciat, cui ingenium, valetudo, facultas, praeceptores non deerunt?, tamen est, ut Cicero ait, pulchrum ad secundis tertiisque consistere. neque enim, si quis Achillis gloriam ad bellicis consequi non potest, Aiacis aut Diomedis gitationem homines habuissent, ut nemo se meliorem fore eo qui optimus fuisset, arbitraretur,
Abbreviated transcription (Latin):
nu sua fecerat ĩ usu hũit ad que ita se preparanit ne cuiꝰ ope alterius egẽt¬
iubebat. Que tandem ars digna lr̃is platonis defuit. Quod seculis aristo¬
teles didicit. ut non solum que ad pħos atq oratores ꝑtinent scĩa cõplectẽ¬
tur s aĩaliu satoꝵq naturas omnis ꝑquiret. Illis enĩ inucnienda fuerũt
nobis cognoscenda sunt. Tot nos preceptionibus tot nos exemplie ĩstruxit
antiquitas ut possit uideri nulla forte nascendi etas felicior ꝙͣ nostra. cui
docende priores. elaborauerunt. mense igitur Cato idem orator ide histo
ta didicit ut ess hõib documẽto ea quoq ꝑcipi posse que senes cõcupiscẽt
ꝙͣ multa pent oĩa tradidit. Uariaq ĩstrumenta didicimus. Tullio defuit ꝙ pła
cu etiam. Cor. Celsus mediocri uir ingenio nõ solu de his õibus cõscripserit

Expanded text:
nu sua fecerat, ad usu hnu sua fecerat, ad usu hiubebat. quae tandem ars digna litteris Platoni defuit? quot sacculis Aristoteles didicit, ut non solum, quae ad philosophos atque oratores pertinent, scientia complecteretur, sed animalum satorumque naturas omnes perquireret? illis haec invenienda fuerunt, nobis cognoscenda sunt. tot nos praeceptoribus, tot exemplis instruxit antiquitas, ut possit videri nulla sorte nascendi aetas felicior quam nostra, cui docendae priores elaborarunt. M. igitur Cato idem summus imperator, ta; didicit, ut esset hominibus documento ea quoque percipi posse quae senes concupissent. quam multa, paene omnia, tradidit Varro! quod instrumentum dicendi M. Tullio defuit? quid plura? cum etiam Cornelius Celsus, mediocri vir ingenio, non solum de his omnibus conscripserit
Abbreviated transcription (Latin):
ras uanus salutandi labor alias datũ fabulis ociu alias spectacula alias
conuinia trahunt adiiciet: ut gn̾a ladendi ut ĩ sanu corporis curam traia¬
pegrinationes rura calculoꝵ an si a solicitudine multe tam libidinu ⁊ uĩ¬
nu ⁊ flagiciis omni gn̾e uoluptatũ aĩs ne ea quidem tp̃ra idonea que sup¬
sunt. que si oĩa studis. impendentur iam nobis longa etatis. ⁊ abunde satiᷤ
quaꝵ bona pars omni sono longior est adiuuarent. Nunc computamus an¬
matici ceteraꝵq artin professores omne suam uitam qualibet longa fu¬
erit ĩ singulis artibus consũpẜunt. Sequitur ut płis quoslam uita
ad plura dicendi desideremus. Neq illi didicerunt hec usq ĩ sene¬
ctutem s ea sola didicisse conteati fuerunt. Ac tot annos in pcipiendo exhau
disciplinaꝵ. pre se scĩam talit s uestem ⁊ anulu crepidas quoq oĩa tulit ma¬

Expanded text:
ras vanus salutandi labor, alias datum tabulis otium, alias spectacula, alias ras vanus salutandi labor, alias datum tabulis otium, alias spectacula, alias convivia trahunt. adiice tot genera ludendi et insanam corporis curam, peregrinatio, rura, calculorum anxiam sollicitudinem, invitamenta libidinum et vinum et flagrantibus omni genere voluptatum animis ne ea quidem tempora idonea, quae supersunt. quae si omnia studiis impenderentur, iam nobis longa aetas et abunde satis il noctes, quarum bona pars omni somno longior est, adiuvarent. nunc computamus anici et grammatici ceterarumque artium professores omnem suam vitam, quamlibet longa fuerit, ad singulis artibus consumpserunt, sequitur ut plures quasdam vitas ad plura discenda desideremus. neque enim illi didicerunt haec usque ad senectutem, sed ea sola didicisse contenti fuerunt ac tot annos non ad percipiendo exhausdisciplinarum prae se scientiam tulit, sed vestem et anulum crepidasque, quae omni ma
Abbreviated transcription (Latin):
tos. Nam ut aque piscibue ut sicta terrenis circũfusus. nobie. sp̃s uolucribus cõ¬
abunde multor. addiscentiu annos habet. Sia eni breuiora reddet ordo ⁊ rõ
⁊ mõs s culpa est ĩ preceptoribus prima qui lihenter detinent octupauerunt
potissimu stuchiis dicam quid attinet tam multis annis ꝙͣ in more ẽ płimoꝵ
ut de his a quibus magna ĩ hoc pars cratis assũiitur taceam declamittare
ĩ schola ⁊ tantu labories ĩ rebus falsis consũmere. cũ satis sit modico tp̃re i¬
scholastici sumus discendi ratio talis ut nõ multos annos quelibet ci plus
ex his ꝑtib quaꝵ habui mentionẽ ĩ paucos libros contrahi solet adeo ĩfim
Q uibus aut reꝵ exempla ab historiie aut dicendi ab oratorib petuntur
oĩa s breue nobis tp̃s nobis fecimue ꝙͣtulu eĩ studiie ꝑtimur alias ho¬

Expanded text:
tos. nam ut aqua piscibus, ut sicca terrenis, circumfusus nobis spiritus volucribus contos. nam ut aqua piscibus, ut sicca terrenis, circumfusus nobis spiritus volucribus conabunde multos ad discendum annos habent. omnia enim breviora reddet ordo et ratio et modus. sed culpa est ad praeceptoribus prima, qui libenter detinent quos occupaverunt, potissimum studiis dicam, quid attinet tam multis annis quam ad more est plurimorum ut de his, a quibus magna ad hoc pars aetatis absumitur, taceam declamitare ad schola et tantum laboris ad rebus falsis consumere, cum satis sit modico tempore scholastici sumus. discendi ratio talis, ut non multos poscat annos. quaelibet enim ex iis artibus, quarum habui mentionem, ad paucos libros contrahi solet; adeo non equibus aut rerum exempla ab historicis aut dicendi ab oratoribus petunturomnia? sed breve nobis tempus nos facimus. quantulum enim studiis partimur Alias ho
Abbreviated transcription (Latin):
cum maria transire sideꝵ cursus nũosq cognosctre. mũdu ip̃m pene demetiri
minores s difficiliores artes potuerint tũ cogitent ꝙͣtam rẽ petant ꝙͣq nullꝰ
sit hoc ꝓposito p̃mio labor recusandus. Quod si mentẽ conceꝑint huic quoq
ꝑti facilins attendent: ut ip̃m iter neq ĩꝑuiu neq saltem duru putẽt. Nam
id quod peius. quodq maius est ut boni uiri simul uoluntate maxie constant
qua qui uera fide induerit facile casdem que uirtutẽ docent artes accipiet. Neq
eni tam pplexa aut tã nũosa sunt que p̃muntur. ut nõ paucoꝵ admodu annoꝵ
ĩtentione discantur legem meam facit oꝑam quod repugnatnus breuis est ĩstitu
tio uite honesteq si credas. Nam eĩ nos ad mentem optima genuit adeoq disce̾ me¬
liora uolentibus ꝓmptu est ut nõ intuendi miru sit illud magis. malos. esse tã mul¬

Expanded text:
cum maria transire, siderum cursus numerosque cognoscere, mundum ipsum paene dimetiri, cum maria transire, siderum cursus numerosque cognoscere, mundum ipsum paene dimetiri, minores, sed difficiliores artes potuerint. tum cogitent, quantam rem petant, quamque nullus sit hoc proposito praemio labor recusandus. quod si mente conceperint, huic quoque parti facilius accedent, ut ipsum iter neque impervium neque saltem durum putent. nam id, quod prius quodque maius est, ut boni viri simus, voluntate maxime constat; quam qui vera fide induerit, facile eas, quae virtutem docent, artes accipiet. neque enim aut tam perplexa aut tam numerosa sunt quae praecipiuntur, ut non paucorum admodum annorum intentione discantur. longam enim facit operam quod repugnamus; brevis est institution vitae honestae beataeque, si credas. natura enim nos ad mentem optimam genuit, adeoque discere meliora uolentibus promptum est, ut vere intuenti mirum sit illud magis malos esse tam mul
Abbreviated transcription (Latin):
nerationẽ ⁊ ꝗd apud posteros futurꝰ sit udebit. Consciue. su michi ꝙͣtũ mediocti¬
tate ualui queq antea scierim queq opie huiusce gr̃a potueri ĩꝗrere. Candide¬
me atq simpliciter ĩnocentiam eoꝵ si qui forte cognosce̾ uoliussent ꝓtulissem. At¬
q id uiro bono satis est docuisse quod sciret. ¶Uereor tͣn ne aut magna ni¬
miu uidear exigere qui eumͣ u̾iru bonu esse ⁊ dicendi pitu uelim aut multa
qui tot artibue ĩ puricia discendis moꝵ quoq precepta ⁊ scĩam iuris ciuilis pre¬
terea que de eloqntia tradebantut aut ieceri quiq hec opi nostro necessaria esse
crediderĩt uelut moꝵ rei phõrescant ⁊ despnent ante exꝑimẽtu tu qui pri¬
mu renuncient sibi ꝙͣta sit humani ingenii uis ꝙͣ potene. efficiendi que uelit.

Expanded text:
nerationem et, quid apud posteros futurus sit, videbit. conscius sum mihi, quantum mediocrinerationem et, quid apud posteros futurus sit, videbit. conscius sum mihi, quantum mediocritate valui, quaeque antea scierim, quaeque operis huiusce gratia potuerim inquirere, candideme atque simpliciter ad notitiam eorum, si qui forte cognoscere voluissent, protulisse. atque id viro bono satis est, docuisse quod scierit. vereor tamen, ne aut magna nimium videar exigere, qui eundem virum bonum esse et dicendi peritum velim, aut multa, qui tot artibus ad pueritia discendis morum quoque praecepta et scientiam iris civilis praeter ea, quae de eloquentia tradebantur, adiecerim, quique haec operi nostro necessaria esse crediderint, velut moram rei perhorrescant et desperent ante experimentum. qui primum renuntient sibi, quanta sit humani ingenii vis, quam potens efficiendi quae velit,
Abbreviated transcription (Latin):
aut eloqñtie cõponet ar̃dei ant pulcertthi ut p̃cepris dignu ou idabit. freq̃n¬
tabunt ũo eius domu optimi uiuetes more ueteꝵ. ⁊ uere dicendi uiam uelut ex
oraculo petent. hoc. ille formidabit. que eloqñtic pares et ut uetus gubernator lit¬
tora ⁊ portus et que tempestatũ signa. Quid secundis. flatibus quid aduetsie. ratis
poscat. docebit nõ humanitatis selu cõi ductus officio s amore quodam opis. Nemo
eĩ minui uelit ĩ eo ĩ quo marnaus. fuit. Quid porro ẽ honestiue. ꝙͣ doce quod optintte
scias. Sic ad se Celium deductu a pr̃e ño profitetur sic pensam hirtui Dolobellam
more preceptorie exercuit quotidie dicens andieneq. Nescio an eu turbatissimu
credi oporteat fore. cu iam secretus ⁊ cõfecratus. liber ĩuidia ꝓtul cõtentionibue.
famam ĩ tuto collocarit ⁊ fiña ⁊ uiuos eam que post fata prestari magis. solit ⁊ us¬

Expanded text:
ptis dignum os dabit. frequentabunt vero eius domum optimi iuvenes more veterum et vere dicendi viam velut ex oraculo petent. hos ille formabit quasi eloquentiae parens, et ut vetus gubernator litora et portus et quae tempestatum signa, quid secundis flatibus, quid adversis ratio poscat, docebit, non humanitatis solum communi ductus officio, sed amore quodam operis. nemo enim minui velit id, ad quo maximus fuit. quid porro est honestius quam docere quod optime scias? sic ad se Caelium deductum a patre Cicero profitetur; sic Pansam, Hirtium, Dolabellam ad morem praeceptoris exercuit cotidie dicens audiensque. ac nescio an eum tum beatissimum credi oporteat fore, cum iam secretus et consecratus, liber invidia, procul contentionibus famam ad tuto collocarit et sentiet vivus eam, quae post fata praestari magis solet, ve
Abbreviated transcription (Latin):
multu ex eo qd potuit dici. reciderunt. Editio habebit oĩa. Quedam ẜm nã
iudicantiu sunt. Non ita posteris tradentur. ne uideatur propositi fuisse non
temporr. Nam id quoq płimu refert qũo audire Iudex uelit. atq bis sepe ip̃t
uultus. rectus est dicentis. ut Cicero precepit. Ideoq ĩstandu his que placere
ĩ tellexerr. ne silentiu ab hic. que non recipientur ẜmo ip̃e qui facile iudicẽ doce

Expanded text:
multum ex eo, quod oportuit dici, recidetur; editio habebit omnia. quae tamen secmultum ex eo, quod oportuit dici, recidetur; editio habebit omnia. quae tamen secundum naturam iudicantium dicta sunt, non ita posteris tradentur, ne videantur propositi fuisse, non temporis. nam id quoque plurimum refert, quomodo audire iudex velit, atque eius vultus saepe ipse rector est dicentis, ut Cicero praecipit. ideoque instandum iis quae placere intellexeris, resiliendum ab iis quae non recip
Abbreviated transcription (Latin):
placere aliqñ que uitiosa sunt scio quo differrent Igitur quod si michi des consi¬
lium iudiciu sapientiu ꝑ ꝙ̃multa recidam ex orõnibus non siceronie. m̃o s eͥtia
cius. qui est fictior multo demosthenis. Neq eni affectus oĩo mouendi erunt nͦ
met. Non eĩs trahentut his illie. absentes ꝓprie ⁊ significanter rem ĩdignate ꝓbatio¬
nie colligere satis est. Cu uõ alia uidere detur aut populus aut exemplo laturi
bimus ut doceamus quo m̃o dictio oporteat. An de mosthenes malle sic egisse ut
scripsit aut Cicero aut eos p̃stantissimoe. oratores alia que scriptis. cognoscimꝰ
meliue egerunt. Igitur an peiue an sit ptius sic potius oportuit dici ut scri¬
pserunt: si melius oportuit scribi: ut dixerunt. Quid ergo semꝑ sic aget ora¬
tor ut scribet: Si licebit semꝑ que impediant breuitate tp̃ra ac iudice data

Expanded text:
placere aliquando quae vitiosa sint, scio. quo different igitur? quodsi mihi des consiplacere aliquando quae vitiosa sint, scio. quo different igitur? quodsi mihi des consilium iudicum sapientium, perquam multa recidam ex orationibus non Ciceronis modo, sed etiam eius, qui est strictior multo, Demosthenis. neque enim adfectus omnino movendi erunt, nemet; non enim trahentur his illi sapientes; proprie et significanter rem indicare, probationes colligere satis est. cum vero iudex detur aut populus aut ex populo, latubimus, ut doceamus quomodo dici oporteat. An Demosthenes male sic egisset, ut scripsit, aut Cicero? aut eos praestantissimos oratores alia re quam scriptis cognoscimus? melius egerunt igitur an peius? nam si peius, sic potius oportuit dici, ut scripserunt; si melius, sic potius oportuit scribi, ut dixerunt. quid ergo? semper sic aget orator, ut scribet? si licebit, semper. si vero quando impediant brevitate tempora a iudice data,
Abbreviated transcription (Latin):
eruditoꝵ aliam esse dicendi ratione aliam scribendi putauerunt. Ileoq ĩ agendo
clarissimoe. quosdam nichil posteritati mansurisq mox litterie. reliquisse Ut Pe¬
ricdem ut clemadem rursus alioe ad cõponendu optimie. actionibue idoneos
nõ fuisse uti Socratem pret̾ea ĩ agendo plus. impetu plerunq petitas uł paulo.
licentiue. uoluptatis. Cõmouendos enii esse docendosq animos impitoꝵ ad quis
libris dedicatoꝵ ĩ exemplu elantur ⁊ tersu adunatum et ad legem ac regulam
cõpositu esse oporte̾ Quia ueniat ĩ manus doctoꝵ et iudices artis habeat ar¬
tifice. qm̃ illi subtiles ut similes. ac multos. ꝓsuaserunt magr̃i. tiapad qcara¬
uicenuo enEI una scribendo esse altius. tradiderunt. Michi unu atq idem ud̾tur
bene dice̾ ac benc scribere neq aliud esse or̃o scripta ꝙͣ in monumentũ actionis ha¬

Expanded text:
eruditorum aliam esse dicendi rationem, aliam scribendi putaverunt; ideoque in agendo eruditorum aliam esse dicendi rationem, aliam scribendi putaverunt; ideoque in agendo clarissimos quosdam nihil posteritati mansurisque mox litteris reliquisse, ut Periclem, ut Demaden; rursus alios ad componendum optimos actionibus idoneos non fuisse, ut Isocraten; praeterea in agendo plus impetus plerumque et petitas vel paulo licentius voluptates, commovendos enim esse ducendosque animos imperitorum; at quod libris dedicatum in exemplum edatur, id tersum ac limatum et ad legem ac regulam conpositum esse oportere, quia veniat in manus doctorum et iudices artis habeat artifices. quin illi subtiles ut sibimet ac multis persuaserunt magistrdicendo, ἐνθύμημα scribendo esse aptius tradiderunt. mihi unum atque idem videtur bene dicere ac bene scribere, neque aliud esse oratio scripta quam monumentum actionis ha
Abbreviated transcription (Latin):
toritate si non crebra hec lumina ⁊ continua fuerint et inuicem offecerint. S me
hactenus incedentenꝰ nemo insequatur Utra do tp̃i ihira toga sit ut nõ se ruga
non intensu caput non ĩ gradus atq annulus contu cu eo qđ si non ad luxu¬
riam ad libidinem referas eadem speciosiora quoq sint que honestiora. Ceterum
em quod uulgo sententiie uocamueo quod ueteribus precipueq grecis. ĩ usu non
fuit apud sicerone eni inuenio dum rem contineant et copiam du redundent
et ad uictoria spectent quis utile neget feriunt aĩu et uno ictu freq̃nter ĩpellũt
et ip̃a breuitate magis herent ⁊ dciectione psuadent. Ac sunt qui hec excitatio¬
palũna etiam si dicere ꝑmittant a componendis tamen or̃onibus excludenda arbi¬
trentur. Quocirca michi ne hic quidem locus. intactue. est õmittendus. A plurib

Expanded text:
ctoritate, si non crebra hac lumina et continua fuerint et invicem offecerint. sed me ctoritate, si non crebra hac lumina et continua fuerint et invicem offecerint. sed me hactenus cedentem nemo insequatur ultra. do tempori, ne hirta toga sit, non ut serica; ne intonsum caput, non ut in gradus atque anulos comptum, cum eo quod, si non ad luxuriam ac libidinem releras, eadem speciosiora quoque sint, quae honestiora. ceterum hoc, quod vulgo sententias vocamus, quod veteribus praecipueque Graecis in usu non fuit apud Ciceronem enim invenio, dum rem contineant et copia non redundent et ad victoriam spectent, quis utile neget? feriunt animum et uno ictu frequenter impellunt et ipsa brevitate magis haerent et delectatione persuadent. at sunt qui haec excitatiora lumina, etiamsi dicere permittant, a componendis tamen orationibus excludenda arbitrentur. quocirca mihi ne Hic quidem locus intactus est omittendus; nam plurimi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ab cadem nobis concessa natura. Nam et lacertos exercitatione cõstringere
et augere uires ⁊ colorem trahere naturale est. Ideoq ĩ õibus gentibus alius a¬
lio facundior habetur ⁊ loquenda ducis. Quod si non eueniret omnes pares essẽt
et iidem hoĩeco alter decere alloquuntur ⁊ saluant psonaꝵ discrimen.Ita quo
quisq plus efficit dicendo. eo magis ẜ m naturam eloqñtie dicit. Quapꝑ illisqde
nimiu repugno. Quicdam du pũtant non nichil est temporibus atq auribus inti¬
cum õiu utilitati tu pariter quandam delectatiom dare: cu ⁊ ip̃am se rem agẽ
diceret. ageret autem maxime litigatorie.. Nam hoc ip̃o ꝓderat quod pla¬
cet : Ad cuius uoluptates nichil equidem quod addi possit muenio nisi ut sensus
nõ quidem dicamus płis. Neq eĩ fieri potest salua tractatione cause ⁊ dicendi au¬

Expanded text:
sunt ab eadem nobis concessa natura. nam et lacertos exercitatione constringere sunt ab eadem nobis concessa natura. nam et lacertos exercitatione constringere et augere vires et colorem trahere naturale est. ideoque in omnibus gentibus alius alio facundior habetur et eloquendo dulcis magis quod si non eveniret, omnes pares essent; at idem homines aliter de re alia loquuntur et servant personarum discrimina. ita , quo quisque plus efficit dicendo, hoc magis secundum naturam eloquentiae dicit. quapropter ne illis quidem nimiunn repugno, qui dandum putant nonnihil etiam temporibus atque auribus nitiideo, ut cum plurimum utilitati, tum partem quandam delectationi daret; cum et suam se rem agere diceret, ageret autem maxime litigatoris. nam hoc ipso proderat, quod placet. ad cuius voluptates nihil equidem quod addi possit invenio, nisi ut sensus nos quidem dicamus plures. neque enim non fieri potest salva tractatione causae et dicendi au
Abbreviated transcription (Latin):
latiombu eĩ aut pluribus aut alienis uerbis cũ sua cuiq sint cuiq assignata
noĩa deinde antiquissimũ quenq maxime ẜ̃m natura dixisse cõtendunt mox po¬
etic. similiores extitisse etiam si paru cuius simili tam rõne falsa ⁊ impropria
uirtute dicentis qua ĩ disputatione non nichil ueri ideoq non tam procul ꝙͣ sit
a quibusclam recedendu apropriis atq cõibue siquis tamen ut ĩ loco dixi com¬
passione si a te necessaria a quibus nichil minus est aliquid melius adiecerit nõ
erit hac callumina rep̃ hendendus.. Nam michi aliam quanda uidetur habere
naturam ẜmo uulgarie aliam uiri eloqñtis or̃o cui si res modo indicure satis
esser nil ultra uerbu proprietatẽ elaboraret. s cu debeat delectar: mouere
ĩpłimic animu audientie sepius. impellere nitetur. His quoq aduitoriis que

Expanded text:
lationibus, id est aut pluribus aut alienis verbis, cum sua cuique sint adsignata lationibus, id est aut pluribus aut alienis verbis, cum sua cuique sint adsignata nomina? denique antiquissimum quemque maxime secundum naturam dixisse contendunt: mox poetis similiores exstitisse, etiamsi parcius, simili tamen ratione, falsa et impropria virtutes ducentes. qua in disputatione nonnihil veri est, ideoque non tam procul, quam fit a quibusdam, recedendum a propriis atque communibus. si quis tamen, ut in loco dixi compositionis, ad necessaria, quibus nihil minus est, aliquid melius adiecerit, non erit hac calumnia reprehendendus. nam mihi aliam quandam videtur habere naturam sermo vulgaris, aliam viri eloquentis oratio; cui si res modo indicare satis esset, nihil ultra verborum proprietatem elaboraret; sed cum debeat delectare, movere, in plurimas animum audientis species impellere, utetur his quoque adiutoriis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
esse similes uerboꝵ gr̃a ꝙ̃ in ipsis non habemus. extrinseca e concedenda
est at non ĩ priuatie. et acutieꝰ et inlistinctue. et non suꝑ modu elarus
M. tulius. in M. Calidio uisionie hec uirtus nõ sopio leluie. Cato ⁊ loqd¬
do uelut attici romanoꝵ fuerint cũ porro non satie. est quo nicbil sielꝰ¬
quotidiano ẜmoni similluna quo cu amicis coniugibus liberis serius loqua¬
mur contento promereamur uoluntatem nichilq accersito e eleborati re¬
quirente quicꝗd huc sit adiectu adesse affectionss dambiciose ͥ le qncio us¬
aut tributu ẜuite sensibus sicur athletarũ corpora etia si ualidiora fianti
ex̾citatione et lege quadam ciboꝵ nõ tamen esse ñalia atq ab illa sp̃e que sit con¬
cessa hõibus abhorrere quid eĩ inquiunt attinet circuitu res ostendere ⁊ tr̃as¬

Expanded text:
esse similes, verborum gratia, quam in ipsis non habemus, extrinsecus condienda esse similes, verborum gratia, quam in ipsis non habemus, extrinsecus condienda est. An non in privatis et acutus et indistinctus et non super modum elatus M. Tullius? non in M. Calidio insignis haec virtus? non Scipio, Laelius, Cato in eloquendo uelut Attici Romanorum fuerunt? cui porro non satis est, quo nihil esse mi quae sit cotidiano sermoni simillima, quo cum amicis, coniugibus, liberis, servis loquamur, contento promere animi voluntatem nihilque arcessiti et elaborati requirente; quidquid huc sit adiectum, id esse adfectationis et ambitiosae in loquendo iaattributum, servire sensibus: sicut athletarum corpora, etiamsi validiora fiant exercitatione et lege quadam ciborum, non tamen esse naturalia atque ab illa specie, quae sit concessa hominibus, abhorrere. quid enim, inquiunt, attinet circuitu res ostendere et trans