comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsoluuntt. fficiũ qͣd nos dicimꝰ offerenda: ab illo loco inchoatur ubi sac̃ dos
Haco excelsa nouissimũ ꝓfert᷑ ut audiatur ã ꝑopło: & popłi c̃fessionẽ c̃ fir¬
metur oratio. X p̃c enĩ uenire dignatꝰ. ẽ. hierłm die palmarũ & ibi expecta¬
re diẽ ĩmolationis sue. Om̃is ret ĩmolatio illũ p̾figitrabat Ĩ illa c̃sũmata. ẽ.
omis ĩmolatio : in codie descendit dñs de monte oliueti .:. Ueniente ob¬

Expanded text:
Officium igitur quod nos dicimus Offerendam ab eo loco inchoatur ubi post evano excelse novissimum profertur, ut audiatur a populo, et populi responsione confirmetur oratio. Christus enim venire dignatus est Hierusalem die Palmarum, et ibi exspectare diem immolationis suae. Omnis retro immolatio illum praefigurabat: in illo consummata est omnis immolatio. In eo die descendit Dominus de monte Oliveti
Abbreviated transcription (Latin):
sed quasi in occulto. Ita inqͥt manifestetur. gͦ tollatur uelũ: appareat qͦd erat secre¬
tũ . Ex his dictis intelligimꝰ cuiꝰ uice secretã dicit sacerdos: agnus paschalis latebat
in xp̃o qui ĩmolandus erat: hoc erat seoretũ apłis. Susceptis oblationib reuertitur¬

Expanded text:
sed quasi in occulto, ita, inquit: Manifestetur ergo, tollatur velum, appareat, quod erat secresed quasi in occulto, ita, inquit: Manifestetur ergo, tollatur velum, appareat, quod erat secretum. in Christo, qui immolandus erat. Hoc erat secretum apostolis, erat secretu
Abbreviated transcription (Latin):
suetudo manet usq hodie pniũ aeccłia: qͣndo transitũ facimꝰ de uno officio
ad alterũ. qͥsi nuꝑ introeamus ad oꝑarios salittamꝰ eos uerb̾ benedictionis plems
ostea dicit sacerdos oremus. Nisi xp̃i uirtus corda replesset: Ora turbarũ ad ora¬
tionis horã non ei canerent tã magnificas laudes. Dũ enĩ sacerdos suscipit o-¬
blationes. Cantores cantant. Quã diu enĩ turba cantabat osanna in excelsis.
ponat siue ipse siue dia conus oblationes corã dnõ. qͦs illi ĩmolaturus. ẽ. insequen-¬
tib teiissȩ. Subdia conus uasa altaris ad diaconũ defert: ipse uͦ ad altare ut in
eo disponat quȩ disponenda sunt. atq inde recipiat ut bonus dispensator de m̃sa
altare. ibiq se pͣsenta uit sibi deoq patri ad ĩmolationẽ futurã. P ostea dicit sac̃-¬
dos secretã: ut secreta xp̃i quȩ illo tẽꝑe agebant᷑ nob̾ ad memoriã deduoantus¬
ta augusti̾nꝰ exponit suꝑ ioħem. xp̃m uenisse ad diẽ festũ scenofegiȩ: ñ manifeste

Expanded text:
suetudo manet usque hodie in nostra Ecclesia, quando transitum facimus de uno officio ad alterum, quasi nuper introeamus ad operarios, salutamus eos verbis benedictione plenis. Postea dicit sacerdos, Oremus. Nisi Christi virtus replesset corda turbarum ad orationem, non ei canerent tam magnificas laudes. Oratiblationes, cantores cantant. Quandiu enim turba cantabat, Hosanna in excelsisponat sive ipse, sive diaconus oblationes coram Domino, quas illi immolaturus est in sequentur: subdiaconus vasa altaris ad eum defert, ipse vero ad altare, ut in eo disponat quae disponenda sunt, atque inde recipiat, ut bonus dispensator de mensa altare, ibique se praesentavit sibi, Deoque Patri ad immolationem futuram. Postea dicit sacerdos Secretam, ut secreta Christi, quae illo te ubi exponit Christum venisse ad diem festum scenopegiae, non manifeste,
Abbreviated transcription (Latin):
rat nanq sc̃s adeluuoldus ȩccłarũ ac diuersor operũ
magnus ȩdificator. & dũ esset abbas & dũ ẽet episcopꝰ
Unde tetendit ei cõmunis aduersarius solitas suȩ
malignitatis insidias : ut eũ si ullo modo posset extingue¬
ret. Nam qͣdã die dũ uir dei instructura laboraret. in¬
gens postis suꝑ eũ cecidit: & in quandã foueam deiecit.
confregitq pene om̃s costas eius ex uno lãtere: ita ut nisi
fouea illum susciperet. totus quassaretur.

Expanded text:
Adelwoldus ecclesiarum ac diversorum operum magnus aedificator, et dum esset abbas, et dum esset episcopus. Unde tetendit ei communis adversarius solitas suae malignitatis insidias, ut eum, si ullo modo posset, exstingueret. Nam quadam die, dum vir Dei in structura laboraret, ingens postis super eum cecidit, et in quamdam foveam dejecit, confregitque pene omnes costas ejus ex uno latere, ita ut nisi fovea illum susciperet, totus quassaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
te uoluit suꝑ populum suũ c̃stituere regẽ. ita &inp̃¬
senti scło felicem. & et̃nȩ felicitatis tribuat ẽẽ. c̃sostem.
am̃ Clerũ acpłm quẽ sua uoluit opitulatione. tua
sanctione c̃gregari. sua dispensatione & tua administra¬
tione ꝑdiuturna tẽpora faciat felicit̃ gubernari. am̃
Quatinus diumnis monitis parentes. aduersitatib om̃ib ca¬
rentes. honis om̃ib exuberantes. tuo ministerio fideli
amore obsequentes. & inp̃senti scło pacis trarnquillitate
fruant᷑. & tecũ ȩt̃noꝵ. ciuiũ c̃sostio potiri mereant᷑. am̃. Qđ.¬

Expanded text:
te voluit super populum suum constituere regem, ita et in praesenti saeculo felicem, et aeternae felicitatis tribuat esse consortem. Amen. Clerum ac populum quem sua voluit opitulatione tua sanctione congregari, sua dispensatione, et tua administratione per diuturna tempora faciat feliciter gubernari. Amen. Quatenus divinis monitis parentes, adversitatibus omnibus carentes, bonis omnibus exuberantes, tuo ministerio fideli amore obsequentes, et in praesenti saeculo pacis tranquillitate fruantur, et tecum aeternorum civium consortio potiri mereantur. Amen. Q
Abbreviated transcription (Latin):
xhiiic italiã petiturus egredit᷑: cui id solũ suffecerat. ne unquã
labore uacuus qͥcte frueret᷑ sed ut ꝓpħa ait ambulabat de uir¬
Stute

Expanded text:
xin Italiam petiturus egreditur, cui id solum sufficeret, ne umquam labore vacuus quiete frueretur; sed, ut propheta ait, ambulabat de virtute
Abbreviated transcription (Latin):
em iaus in ore peccatoris. Quãuis sciscitatꝰ sit ds̃ ad parcendũ : tam̃ ñ cito
potest erubescentia ꝑeccatoꝵ transire a corde iusti. Memoratũ modũ informat
in faciẽ illꝰ nonne debuerat saltĩ .uii. dierũ rubore suffundiꝰ Separetur. Uui.¬

Expanded text:
chra laus in ore peccatoris. Quamvis citatus sit Deus ad parcendum, tamen non cito chra laus in ore peccatoris. Quamvis citatus sit Deus ad parcendum, tamen non cito potest erubescentia peccatorum transire a corde justi. Memoratum modum informat in faciem ejus, nonne debuerat saltem septem dierum rubore suffundi? Separetur
Abbreviated transcription (Latin):
cantamꝰ. siue ꝑcęteros domicos dies. uel festiuos dies scõr quib sub seqͥt᷑ alł. Seis
Tales actus significant. qͣlis. ẽ p̃dicatio. lectio. elemosina. uisitatio uiduarũ.&
pupilloꝵq & infirmoꝵ. hȩc in presenti scło omni die dominico agere possumꝰ gess
sine retractione. qͥb idẽ memoratis responsoriis alłsequit᷑. quia post talemm
actionẽ in landẽ dĩ tranfert᷑ anima scĩficata ab omĩ peccato. illi dies . ł. qͥ seqitm pͥs
tͦ a sabbato paschali usq ad octauas pentecostes: alterã uitã informant ꝗ ñdũt
pcepimus ubi ñ erit responsorius. quia nemo ibi p̃dicabit᷑. sederunt om̃s do
bibiles dĩ. N eq aliquis uisitabitꝰ: qr nemo ibi uidua. nemo pus illus. neq in
animaruĩ de ꝑcepta immortalitate. & receptione corpoꝵ. & grãrũ accione
qͦ apud ebreos ubeleus apellabat᷑. id ẽ. iubilatione plenus. Cotidiani dies
in formant eos qui solent presbitero confiteri peccata ut ab ipso corripi

Expanded text:
cantamus, sive per caeteros Dominicos dies, vel festivos dies sanctorum, quibus subsequitur Alleluia, tales actus significant qualis est praedicatio, lectio, eleemosyna, visitatio viduarum, pupillorum et infirmorum. Haec in praesenti saeculo omni die Dominico agere possumus sine retractatione. Quibus id est memoratis responsoriis, Alleluia sequitur, quia post talem actionem in laudem Dei transfertur anima sanctificata ab omni peccato. Illi dies quinquaginta qui sequuntur a sabbato Paschali usque ad octavas Pentecostes, alteram vitam informant, quam nondum percepimus, ubi cibiles Dei; neque aliquis visitabitur quia nemo ibi vidua, neque pupillus, neque infanimarum de percepta immortalitate et receptione corporum, ut gratiarum actqui apud Hebraeos jubilaeus appellatur, id est, jubilatione plenus. Quiinformant eos, quia solent presbytero confiteri peccata, ut corripiantur ab
Abbreviated transcription (Latin):
lli sex dies paschales inqͥb responsoriũ cantamus & ałł. Informant om̃s il
dominicos dies. siue festos. quos celebramꝰ ab octauis pentecostes. usq in sey an¬
cuagesimã. Responsorius & ałł. Accũ eors & lȩticiã siue laudẽ: siue grãtũ des
actiones qͥ ꝑ seuerant in scĩtate : quã acceperunt in baptismo recolunt. Ita enĩ h¬
in spe habent regnũ futurũ. Ut etiã hic bene oꝑando ad beatitudinẽ ꝑueni s¬
ant. siue ut alio mͦ dicã. ꝑ responsoriũ actiuã uitã intelligimꝰ. ꝑ alł ctẽpla ad

Expanded text:
lli sex dies paschales, in quibus responsorium cantamus et Alleluia informant caeteros dies Dominicos sive festos, quos celebramus ab octavis Pentecostes usque in Septuagesimam. Responsorius et Alleluia actum eorum et laetitiam sive laudem sive gratiarum actiones, qui perseverant in sanctitate quam acceperunt in baptismo, recolunt. Ita enim in spe habent regnum futurum, ut etiam hic bene operando ad beatitudinem perveniant. Sive, ut alio modo dicamus, per responsorium activam vitam intelligimus, per a
Abbreviated transcription (Latin):
pentetosten habundent ad numerũ .xXl. dierũ implendũ usq festiuitatẽ
scĩ ioħ is. hoc .ẽ. quando dies dominicꝰ paschȩ occurrerit. in .xi. lił aprił. & x.¬
supͣ scriptar᷑. & in nono & in occauo. Quando in memoratis octauis leł aprił
occurrerit dies domicus paschȩ: Tunc habendus . ẽ. dies pentecostes. in .in. idꝰ
uoluerit .xl. tantũ mͦ dieb intendere : intendat quando dominicꝰ paschȩ occur¬
rerit. in .uii. hł aprił. siue .ui. supͣ scriptarum. & sic potuerit ad implere
numerũ suũ int̾pente costen & festiuitatẽ scĩ ioħis. Ut reor ꝓpt᷑ memoratos
dies qͥ ꝑ disiunctos annos c̃uenientes sunt t̃mino qͥ fit infestiuitate scĩ ioħis.
pret̃ missa. ẽ. diligentia pentecostes. & inclusi sunt ipsi dies in luctu. qͥ debent
ẽẽ. in letitia. Ex auctoritate dominicȩ p̾sentationis. ut solitꝰ terminus teneatur.

Expanded text:
Pentecosten dies abundent ad numerum quadraginta dierum implendum usque ad festivitatem Pentecosten dies abundent ad numerum quadraginta dierum implendum usque ad festivitatem sancti Joannis, hoc est, quando dies Dominicus Paschae occurrerit in undecimo suprascriptarum et in nono et in octavo. Quando in memoratis octavis Kal. Aprilis occurrerit dies Dominicus Paschae, tunc habendus est dies Pentecostes in II Idibus uando Dominicus dies Paschae occurrerit in septimo Kal. April., sive sexto suprascriptarum, et sic poterit adimplere numerum suum inter Pentecosten et festivitatem S. Joannis. Ut reor, propter memoratos dies, qui per disjunctos annos convenientes sunt termino qui fit in festivitate sancti Joannis, praetermissa est diligentia Pentecostes, et inclusi sunt ipsi dies in luctu, qui deberent esse laetitia, ex auctoritate Dominicae praesentationis, ut solitus terminus teneatur.
Abbreviated transcription (Latin):
biscũ . ẽ. & inlȩcicia sumꝰ nec ieuinare possumꝰ nec lugere. Cũ autẽ illȩ ꝓpt̃
peccata a nobisrecesserit & auolauerit. tunc indicendũ ieiuniũ est tunc
luctꝰ recipiendus. Ouas uarietates habemꝰ in nr̃ã eccłia de ieiunio: qͦd fit post
resurrectionẽ dnĩ. Aliqͥ scđ̾m nr̃m uulgarẽ usũ statuunt terminũ quad¬
rages imalis ieiunii infestiuitatẽ scĩ ioħ. Illi qui hoc faciunt. ñ possunt sẽp
dies pentecostes excludere a ieiunio. Aliqͥ uolunt scđm traditiones scõꝵ pa¬
trũ quos p̾culimꝰ & in sequentib habemꝰ. ponere om̃s dies pentecostes habere
in lȩtitia. Qui hoc faciunt. non possunt sẽꝑ terminũ huiꝰ quadragesimȩ̨
facere infestiuitate scĩ iohannis. & ut ibi terminus ponat᷑. ñ. ẽ. fixũ exscrip¬
turis sacris. Neq extraditionib patrũ. solet aliquotiens euenire. ut post

Expanded text:
biscum est, et in laetitia sumus, nec jejunare possumus, nec lugere; cum autem ille proptebiscum est, et in laetitia sumus, nec jejunare possumus, nec lugere; cum autem ille propter peccata nostra a nobis recesserit, et avolarit, tunc indicendum jejunium est, tunc luctus recipiendus. Duas varietates habemus in Ecclesia nostra de jejunio quod fit post resurrectionem Domini. Aliqui secundum nostrum vulgarem usum statuunt terminum quadragesimalis jejunii in festivitate sancti Joannis; illi qui hoc faciunt non possunt semper dies Pentecostes excludere a jejunio. Aliqui volunt secundum traditiones sanctorum Patrum, quos praetulimus, et in sequentibus habemus ponere, omnes dies Pentecostes habere in laetitia; qui hoc faciunt non possunt semper terminum hujus quadragesimae facere in festivitate sancti Joannis. Et ubi terminus ponatur non est fixum ex Scripturis sacris, neque ex traditionibus Patrum. Solet aliquoties evenire ut post
Abbreviated transcription (Latin):
contextas dieb .l. ferias auferã. sed una queq ꝓuintia habundet insuo sen¬
su & precepta maiorũ leges apłicas arbitret᷑. &iterũ eiꝰdẽ in cõmentario
suꝑ matheũ. quando uero transieri. nt nuptię & passionis ac resurrectio¬
nis tẽpus aduenerit. Tunc sponsi filui iei unabunt. Honnulli putant id¬
circo post dies .xl. passionis ieiunia debere cõmitti licet statĩ dies pente¬
costes & sp̃s sc̃s adueniens indicet nobis festiuitatẽ: & ex huiꝰ occasione testi¬
monii montanꝰ. pͥsca. & maxilla. & iã pentecosten faciunt .xl. quod ablato
sponso filii sponsi debeant ieiunare. eccłȩ autẽ c̃suetudo ad passionẽ dnĩ
& resurrectionẽ ꝑ humilitatẽ carnis uenit. ut spĩtali sagenȩ ieiunio corpo¬
ris p̃parem᷑. Iusta leges autẽ trophologiȩ sciendũ. quod quandiu sponsus no

Expanded text:
contextas diebus quinquaginta ferias auferam: sed unaquaeque provincia abundet in suo sencontextas diebus quinquaginta ferias auferam: sed unaquaeque provincia abundet in suo sensu, et praecepta majorum leges apostolicas arbitretur. Et iterum ejusdem in Commentario sa. Quando vero transierint nuptiae, et passionis ac resurrectionis tempus advenerit, tunc sponsi filii jejunabunt. Nonnulli putant idcirco post dies quadraginta Passionis, jejunia debere committi: licet statim dies Pentecostes et Spiritus sanctus adveniens, indicant nobis festivitatem. Et ex hujus occasione testimonii, Montanus, Prisca, et Maximilla etiam post Pentecosten faciunt quadragesimam: quod ablato sponso, filii sponsi debeant jejunare. Ecclesiae autem consuetudo ad passionem Domini et resurrectionem per humilitatem carnis venit, ut spirituali saginae jejunio corporis pr
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ celebrant᷑ post resurrectionẽ dnĩ iã ñ infigura laboris sed qͥetis & lȩticis. ꝓpc̃
hoc ieiunia relaxant᷑. & stantes oramꝰ qͦd. ẽ. signũ resurrectionis. Unde etiã dieb
om̃ib dominicis ad altare obseruant᷑. & ałł canit᷑. quod significat accionẽ nrãm¬
tione ieiumii ambrosius dicit in tractatu ad romanos. Nã sunt qͥdã qui .iiii. &e pi.¬
fr̃ carnẽ non edendã stacuert᷑. sunt qͥs abbatis. sunt iterũ. qͥ a pasela usq ad ꝑente¬
costen edunt: & huer õ ad macelũ fide nrã &ẽ dogmate heritico r ͦ montani sectatores
res. ñ quod & ꝑ totũ annũ excepto pentecosten ieiunare ñ liceat. sed quod
aliud sit necessitate. aliud uoluntate munus offerre & iterũ ad lucinũ¬
beticũ. atq utinã omĩ tẽpore ieiunare possimꝰ: quod in actib apł oꝵ
dieb pentecostes & die dominico apłm paulũ. & cũ eo credentes fecisse le¬

Expanded text:
 celebrantur post domini resurrectionem iam in figura non laboris sed quietis et laetitiae. propter hoc ieiunia relaxantur et stantes oramus, quod est signum resurrectionis. unde etiam diebus omnibus dominicis ad altare obseruatur et alleluia canitur. quod significat actionem ntione jejunii Ambrosius dicit in tractatu ad Romanos +: Nam sunt quidam qui feria quarta carnem non edendam statuerunt: sunt qui sabbatis; sunt iterum qui a Pascha usque ad Pentecosten edunt. Et Hieronymus ad Marcellam de fide nostra et dogmate haeretico contra Montani sectatores.res, non quo et per totum annum excepto pentecosten ieiunare non liceat, sed quod aliud sit necessitate, aliud uoluntate munus offerri. apud nti. atque utinam omni tempore ieiunare possimus, quod in Actibus apostolorum diebus pentecostes et die dominico apostolum Paulum et cum eo credentes fecisse le
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ edendã usq in pencosten: ibi ñ fiebat ieuiniũ iuxta nrm̃ morẽ. Neq ubi
heronimꝰ. neq ubi augustinꝰ erant. Quod sifieret. ñ tam aꝑte pdicarent relaxa
ponit. quẽ uocat lȩtania maiͦr ñ ieiunio lȩtania ut p̾diximꝰ dep̾catio ẽ apud nos.
otest enĩ serena mens. & aliena uoluntate mala p̃cari dm̃ quãuis m anducet
apłicoꝵ usussequendus ẽ forsan ex ipso officio poterimꝰ intelligere. Quid dep̃ candũ

Expanded text:
carnem edendam usque in Pentecosten, ibi non fiebat jejunium juxta morem nostrum, neque ubi carnem edendam usque in Pentecosten, ibi non fiebat jejunium juxta morem nostrum, neque ubi Hieronymus, neque ubi Augustinus erat. Quod si fieret, non tam aperte praedicarent relaxatponit, quem vocat in Litania majore, non in jejunio. Litania, ut praediximus, deprecatio est apud nos. Potest enim serena mens, et aliena a voluntate mala, precari Deum, quamvis manducet um, id est, apostolicorum usus sequendus est. Forsitan ex ipso officio poterimus intelligere quid deprecandum
Abbreviated transcription (Latin):
ubi multȩ eccłiȩ & domꝰ multoꝵ concussȩ fuert̃ & subuersȩ. ubi bestiȩ multȩ
oberrantes. lupi ut sisacerbi ingressi ꝑ portã ciuitatis deuorantes pluri mos:
per totũ annũ hoc faciebant. Nã ueniente sollẽpnitate scĩ paschȩ sc̃s mamertꝰ
qͥ in ea urbe erat ep̃s. dũ missarũ sacrificia ipsa uigilia celebraret. palaciũ
quoq regale quod in ea ciuitate erat diuino igne succe sũ. ẽ. Cunq hȩc agerent᷑
adꝓpinquante ascensione dnĩ. In dix̃ ieiuniũ uir sc̃s dĩ triduanũ populo cũ
gemitu & c̃tritione. Ꝙ paulo post. Tunc cessauit ipsa tribulatio & subuersio.
einceps om̃s eccłiȩ dĩ & sacerdotes hoc exẽplũ imitantes. usq ad p̃sens ipsas
triduanas lȩtanias ubiq celebre soluunt. Ubi dic̃ om̃s eccłiȩ dĩ ñ extra gallias
possumꝰ eas intelligere ubi erant hi de qͥb ambrosius dix. qͥ cotidie statuissent

Expanded text:
ubi multae ecclesiae et domus multorum concussae fuerunt et subversae: ubi bestiae multae ubi multae ecclesiae et domus multorum concussae fuerunt et subversae: ubi bestiae multae oberrantes, lupi, ursi acerbi ingressi per portam civitatis, devorantes plurimos, per totum annum hoc faciebant. Nam veniente solemnitate sancti Paschae, sanctus Mamertus, qui in ea urbe erat episcopus, dum missarum solemnia ipsa vigilia celebraret, palatium quoque regale quod in ea civitate erat, divino igne succensum est. Cumque haec agerentur appropinquante Ascensione Domini, indixit jejunium vir sanctus Dei triduanum in populo cum gemitu et contritione. Et paulo post: Tunc cessavit ipsa tribulatio et subversio. Deinceps omnes Ecclesiae Dei et sacerdotes hoc exemplum imitantes usque ad praesens, ipsas triduanas litanias ubique celebriter colunt. Ubi dicit, omnes Ecclesiae Dei, non extra Gallias possumus eas intelligere. Ubi erant de quibus Ambrosius dixit, qui quotidie statuissent
Abbreviated transcription (Latin):
quos memorauimꝰ ambrosiꝰ. augustinꝰ. hierꝰ dicant relaxata ieiunia tẽpore pen-¬
tecostes. Nec non etiã uenerabilis prb beda de eodẽ cẽpore dicit in homeliis suis.
Memorato ergo sacro scĩs dieb his nos quoq maiorib epulis atq hymnis cȩlestib
uacamꝰ: ob reuerentiam nimirũ dominicȩ resurreccionis. Ob memoriam domi¬
nici c̃uictus cũ discipulissimul & obspẽ futurȩ nr̃ȩ quietis ac uitȩ immortalis.
& paulo post. Recce etiã quinquagenario diers̃ numero statũ futurȩ nr̃e beaꝗs¬
cudinis in imagine ueneram᷑: ieuinia uidelicet relaxando. alł. canendo. stantes
orando quȩ sunt aptissima ꝑpetuȩ qͥ etis resurrȩctionis & laudis p̾sagia. A quo
pͥmo initiũ p̾sens ieuniũ sumeret: gregoriꝰ toronensis manifestat ingestis
francoꝵ ita dicens. In his tẽporib fuit in uienna urbe terrȩ motꝰ maximus:

Expanded text:
quos memoravimus, Ambrosius, Augustinus, Hieronymus, dicant relaxanda jejunia tempore Penquos memoravimus, Ambrosius, Augustinus, Hieronymus, dicant relaxanda jejunia tempore Pentecostes, nec non etiam venerabilis presbyter Beda de eodem tempore dicit in homiliis suis: Merito ergo sacrosanctis diebus his nos quoque majoribus epulis atque hymnis coelestibus vacamus, ob reverentiam nimirum Dominicae resurrectionis, ob memoriam Dominici convictus cum discipulis, simul et ob spem futurae nostrae quietis ac vitae immortalis. Et paulo post: Recte etiam quinquagenario dierum numero statum futurae nostrae beatitudinis in imagine veneramur, jejunia videlicet relaxando, et Alleluia canendo, stantes orando, quae sunt aptissima perpetuae quietis, resurrectionis et laudis praesagia. A quo primo initium praesens jejunium sumpsit, Gregorius Turonensis manifestat, in gestis Francorum ita dicens: In his temporibus fuit in Vienna urbe terrae motus maximus
Abbreviated transcription (Latin):
lecari debeamꝰ indieb penͣcostes: abundant exẽpla scõꝵ patrũ. Cur ieuinare
necesse sit unusquisq ex suo corde cognoscit. Maior enĩfestiuitas. ẽ. ad uen-¬
tus sp̃s scĩ. quã festiuitas beati ioħis baptistȩ. Si includenda. ẽ. festiuitas infra ieiu-
uat᷑ ieiuniũ. & postea ꝑ agat᷑ nullũ detrimentũ facit animȩ suȩ. Non sequim᷑
nos in presenti ieiunio montanũ & suos sectores. sed consideramꝰ peccata nr̃a: &
ꝓ eis certamꝰ fructꝰ dignos reddere poenitentiȩ. Ex heronimo memorato ptissumꝰ
ad discere. a quib illa ieiunia usurpata. eeñt. aliquando & quod ñ ex netessitati
indicenda sint ieiunia pente costes cõmuni eccłiȩ: sed uoluntate licere unicuiq
ieiunare ob deuotionẽ suȩ mentis ab ista licentia & ab ista libertate excludunt᷑.¬
equit᷑ una uarietas inter octauas paschȩ & uigilias pentecostes. hoc . ẽ. ieiuniũ
triduanũ inuigilia ascensionis dni. Miror quomodo inoleuit c̃suetudo

Expanded text:
laetari debeamus in diebus Pentecostes, abundant exempla sanctorum Patrum; cur jejunare necesse sit unusquisque ex corde suo cognoscit. Major enim festivitas est adventus Spiritus sancti quam festivitas beatvatur jejunium, et postea peragatur, nullum detrimentum facit animae suae. Non sequimur nos in praesenti jejunio Montanum et suos sectatores, sed consideramus peccata nostra, et pro eis certamus fructus dignos reddere poenitentiae. Ex Hieronymo memorato possumus addiscere a quibus illa jejunia usurpata sint aliquando, quod non ex necessitate indicenda sint jejunia Pentecostes communi Ecclesiae, sed voluntate licere unicuique jejunare ob devotionem suae mentis. Ab ista licentia et ab ista libertate excludunttur una varietas inter octavas Paschae et vigilias Pentecostes, hoc est, jejunium triduanum in vigilia Ascensionis Domini. Miror quomodo inolevit consuetudo
Abbreviated transcription (Latin):
ut his roborati in iustificatione ꝑsistamus. Officiũ tomanũ cantamꝰ. & tẽpis eius
dõ & quando ex n ecessitate. uoluntate omĩ tẽpore munus possumꝰ in abstinentia
rerũ ꝑcipiendarsi offerre dõ: sed ex necessitate ñ oportet.

Expanded text:
siae celebratur, ut his roborati, in justificatione persistamus. Officium Romanum cantamus et tempus ejussiae celebratur, ut his roborati, in justificatione persistamus. Officium Romanum cantamus et tempus ejusDeo, et quando ex necessitate. Voluntate omni tempore munus possumus in abstinentia rerum percipiendarum offerre Deo, sed ex necessitate non oportet.
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui destruxit olim c̃siliũ achitofel: nunc destruat c̃silia eore qͥ uolunt irruere
suꝑ pacẽ eius. Intendat ad hoc qđ dic̃ epła. Multũ enĩ ualet dep̃catio iusti assi¬
dua ẜ uangeliũ alterã petitionẽ sonat dicens. Quis autẽ ex uobis patrẽ petit panẽs
Et iterũ. Aut picem: Et iterũ. Aut si petierit ouũꝰ In istis trib tria tẽporalia
petenda possumus intelligere. & tria spĩta lia ꝑer panẽ: Omĩa bona quȩ de terris
nascunt᷑. ꝑ picẽ: quȩ de aquis. ꝑ ouũ: animalia quȩ coeunt simul. Hȩx enĩ memora¬
co tẽpore in aliquo ꝓficiunt. Eermina messis pullulant: arboꝵ fructus exflore¬
ꝓdeunt. Uineȩ atqꝵ oliuȩ liquore sui saporis erũpunt. pulloꝵ animantia cãpos
condunt. Qm̃ hȩc necessaria sunt nrĩs usiby petenda sunt adnõ ut c̃seruentur
ad spĩtalia. Per panẽ. caritatẽ: ꝑ picẽ. fidem: ꝑ ouũ. spẽ: quib trib colitͦ a nobi¬

Expanded text:
ut qui destruxit olim consilium Achitophel, nunc destruat consilia eorum qui volunt irruere super pacem ejus. Intendit ad hoc quod dicit Epistola: Multum enim valet deprecatio justi assidua. Evangelium alteram petitionem sonat dicens: Quis autem ex vobis patrem petit panem: et iterum, aut piscem? et iterum, aut si petierit ovum; in istis tribus tria temporalia petenda possumus intelligere, et tria spiritualia. Per panem omnia bona quae de terris nascuntur; per piscem, quae de aquis; per ovum, animalia quae cocunt simul. Haec enim memorato tempore in aliquo profectu sunt: germina messis pullulant, arboprodeunt, vinea atque olei liquor suis erroribus erumpunt, pullorum animantia campos tondent. Quando haec necessaria sunt nostris usibus, petenda sunt a Domino, ut conserventur ad spiritualia. Ita per panem charitatem, per piscem fidem, per ovum spem intelligere po
Abbreviated transcription (Latin):
dierũ id .e. usq ad satisfactionẽ. ꝑ abstinentiã ałł in cotidianis dieb in officio
misse rubor ȩccłiȩ monstrat᷑: quẽ habet de suis uulnerib & ñdũ sanatis. At
dominici dies a .Lxx. iisq in pascha dnĩ. eos informant qui his tẽptationib
tundunt᷑ si ne quib uita presens ñ potest transigi. Eesponsoriis il loꝵ dierũ¬
cedinẽ & amorẽ. Tam̃ non. ẽ. intanta lȩticia. inquanta. ẽ. ille de qͦ dicebat ioħ̃s
Qui autẽ in uerbo ñ offendit. hic ꝑfectꝰ ẽ. In dieb quadragesimalib ante pascha
& ad manus recciliationis episcopoꝵ ñ redit. Infine quadragesimȩ informat
eos inieiinio. in abstinentia deliciarũ. in habitu. indeiectione. in luctu. in uiga¬
addiẽ quinqͣgesimã ꝓost ꝓascha. De quo tẽporȩ dicit augustinus inhum¬
bro adianuariũ quã dragenariꝰ autẽ parentib suis cõputat᷑ addit. Iysum dena

Expanded text:
isfactionem. Per abstinentiam Alleluia in quotidianis diebus in officio missae rubor Ecclesiae monstratur, quem habet de suis vulneratis, et nondum sanatis. At Dominici dies a Septuagesima usque in Pascha Domini eos informant qui his tentationibus tenduntur, sine quibus vita praesens non potest transigi. Responsoriis dierulla de quo dicebat Jacobus: Qui autem in verbo non ostendit hic perfectus est vir. In diebus quadragesimalibus ante pascha municatur, et ad manus reconciliationis episcoporum non redit in finem Quadragesimae; informat eos in jejunio, in abstinentia deliciarum, in habitu, in dejectione, in luctu, in vigiad diem quinquagesimam post Pascha. De quo tempore dicit Augustinus in libro ad Januarium: Quadragenarius autem partibus suis computatus add
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m benedictionẽ dar&. exuat uos mostificatione uitiorũ.
& faciat ꝑseuerare innouitate uistutũ. am̃. Quosic insenaru
numeri ꝑfectione in hoc scło uiuatis. & inseptenario inter
beatorũ spirituũ agmina requiescatis. qͣtinus inoctauo resur¬
rectione renouati. iubelei remissione ditati. adgaudia sine
fine mansunc ꝑueniatis. am̃. Quo dipse. DAC̃C .I. POSTHA

Expanded text:
Benedictionem daret, exuat vos mortificatione vitiorum, et faciat perseverare in novitate virtutum. Amen. Quo sic in senarii numeri perfectione in hoc saeculo vivatis, et in septenario inter beatorum spirituum agmina requiescatis, quatenus in octavo resurrectione renovati, Jubilaei remissione ditati, ad gaudia sine fine mansura perveniatis. Amen. Quod ipse praesta
Abbreviated transcription (Latin):
disciplina chrismatis. aͥ ñ conseqͣnt᷑ manꝰ impositionẽ ep̃oꝵ tp̃e¬
olet queri inter yultanes. quanto tẽpore debeant unctionẽ chrismatis obseruare
in capite ut ñ lauetͣ qͥ accipiunt manus impositionẽ absq tẽpore baptisterii. Qb
potest responderi. Quanto tẽpore generalit᷑ ab eccłia celebrat᷑ aduentꝰ sp̃sscĩ suꝑ apłos:¬
anto tẽpore celebret᷑ apud unũquenq qui eũ accipit. hoc. ẽ .uii. dieb & ñ immerito¬
qm̃ sp̃s sõs in .uii. mulierib uenit adhospitẽ suũ. Fas. est ut unicuiq mulieri c̃uuiũ
suũ paret᷑ ꝑ singulos dies. Dequib mulierib dicit ysaias. App̃henderunt. uii. mulieres
uirũ unũ. Conuiuiũ illarũ mulierũ .ẽ. quando ipsȩ dese satiant hospitẽ suũ. Talia
hominis. aliũ diẽ habet sapientia. ali ũ intellectus. aliũ c̃siliũ. aliũ foraitudo. aliũ

Expanded text:
disciplina chrismatis qui manus impositionem acceperunt. Solent quidam quaerere quando tempore debeant unctionem chrismatis observare in capite, ut non laventur qui accipiunt manus impositionem, absque tempore baptisterii. Quibus potest responderi, quanto tempore generaliter ab Ecclesia celebratur adventus Spiritus santo tempore celebretur apud unumquemque qui eum accipit, hoc est, septem diebus. Et non immerito. Quoniam in septem mulieribus venit ad hospitem suum, fas est ut unicuique mulieri convivium suum paretur per singulos dies: de quibus mulieribus dicit Isaias: Apprehendent septem mulieres virum unum. Convivium illarum mulierum e. Alium diem habet sapientia, alium intellectus, alium consilium, alium fortitudo, alium
Abbreviated transcription (Latin):
os prcillitatte peculiari obseruationẽ seruauit. Om̃ib
enĩ sine ulla exceꝑitione ꝑsonȩ domũ prȩbuit. & conuiui¬
um ieiunꝰ pastor exhibuit. Pedes om̃ib manib suis lauit.
dominicȩ insitatcionis minister & custos.

Expanded text:
ospitalitatem peculiari observatione servavit; omnibus enim sine ulla exceptione personae domum praebuit et convivium ieiunus pastor exhibuit. Pedes omnibus manibus suis lavit, dominicae institutionis minister et custos.
Abbreviated transcription (Latin):
plerosq diuerso eundẽ ordinẽ agentes. id ÷ aliqͦs tres
orationes: aliqͦs duas iuxta tam̃ affectũ animi unius cuiusq¬
deuotissime canentes. ñ me piguit scribere adqͥsitũ meũ suꝑ
hac re a romanis: Et in fronte ponere memorati libelli meorũ
deuotoꝵ ad noticiã. Hecñ etiã & iterare qͦ ad scripto scĩ ambro¬
Sii & scĩ augustini didici de ordine orationũ in missa. & in alus
officiis. Secuti st̃ eñi ordinẽ beati pauli ad timotheũ. Insuꝑ etiã
quȩ mͥ uisa sunt rationi eiꝰdẽ ordinis congruere iuxta capa

Expanded text:
aliquos tres orationes, aliquos duas, juxta affectum uniuscujusque animi, non me piguit scribere inquisitum meum super hac re a Romanis, et in fronte ponere memorati libelli meorum devotorum ad notitiam: necnon etiam et iterare quod ex scripto S. Ambrosii et S. Augustini didici de ordine orationum in Missa et in aliis officiis, secuti sunt enim ordinem beati Pauli apostoli ad Timotheum. Insuper etiam quae mihi visa sunt rationi ejusdem ordinis congruere juxta capa
Abbreviated transcription (Latin):
festuittas hodie apud nos celebrat᷑ in gaudio scõꝵ ꝓmptisumꝰ animo
ad suscipiendũ dĩ munꝰ. si tam̃ ipse dignet᷑ purgare & serenare ocłm in
quo discamꝰ de officio missȩ. quid rationis inse contineat diuersitas
illa quȩ ibi agit᷑. Cũ satis. eẽt. sine cantorib & lectorib & cęt̾is. Q uę ibi
quo reficeret᷑ popłs ad animarũ salutẽ. sic̃ pͥmeuis tẽporib fiebat ꝑ apb̃s¬

Expanded text:
festivitas hodie apud nos celebratur in gaudio sanctorum, prompti sumus animo ad suscipiendum Dei munus, si tamen ipse dignatur purgare et serenare oculum, in quo discamus de officio missae, quid rationis in se contineat diversitas illa, quae ibi agitur: cum satis esset, sine cantoribus et lectoribus, et caeteris quae ibi anem et vinum, quo reficeretur populus ad animarum salutem: sicut primaevis temporibus fiebat ap
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ uoluere sui comites occidere
Quiluit arreptꝰ miseras mox denuo
poenas:¬
Postq dies tnas uitã finiuit amarã
Quase ꝑsegetesꝓpͥor sãsemitadiũ
Cũ sociis etiã. tenuit qͣs diues auasꝰe
Cui segetũ custos allẽ ꝓhibere ũo-
Plurima conclamans sco conui¬
cia uerbis.
Necñ augebat factis obꝓbria diris.
Tã qr ñtimuit seruomaledice R

Expanded text:
Quem voluere sui comites occidere Qui luit arreptus miseras mox tenuo poenas,stque dies ternas vitam finivit amaram.  segetes propior jam semita duxit Cum sociis etiam, tenuit quas dives avarus: Cui segetum custos callem prohibere volebat, Plurima conclamans sania verbis, non augebat factis opprobria diris. Tam quia non timuit servo maledicer
Abbreviated transcription (Latin):
gregiꝰ p̾sul partes dũ uenit in illas
ir fuit aduentꝰ qua ꝓpt̾ pocula uin
Ton habuit caro ueniente repente
Elnagistro.
Ioc pat̃ agnoscens iussit sibi ferre qͣt
Flasconas parit᷑ modicas benedix̃
Nc̃ miscẽte citi nob̾benedictio xp̃i
assꝰ it᷑ dnifamulꝰ faciebat amati
mbrib ethereis cupiens satal¬
Prata piꝰcuiꝰ dã diuitis intrat.
Cũ sociis modicũ lassis reqͥescere
Quẽ piꝰ alloqͥt᷑ blando sermone sc̾er
De sine qͦsotus nos nc̃ depellere pͣtis
Sedmagis ad nr̃as epulas c̃iuuauenito.
Et bibe nob̾cũ. simͣ qͦq sẽꝑ amici.
Respondit diues furiosam̃te suꝑb
Nolo tuas epulas tecũ potare recuso
Moxrapuit p̾sul t̾ibũ deuoce loqͦnt
Si potare negas mecũ modo ñbibe
His dictis dñi famulꝰ ꝑrexerat ultr
Slui miscere furens famulosibi
Accipiens calicẽ̾ s nil sorbere ua
Ardebat sitiens stomachus. sed
Nec ualuit qͥsꝗ medicꝰ releuare labort̃

Expanded text:
illas. Vir fuit adventus; qua propter pocula vini Non habuit charo veniente repente magistro. Hoc Pater agnoscens, jussit sibi ferre quatFlascones pariter modicas, benedixit Nunc miscete quidem nobis, benedictio Christi assus iter Domini famulus faciebat amatum, Imbribus aethereis cupiens sata lpraesul cujusdam divitis intrat Cum sociis modicum lassis requiescereQuem pius alloquitur blando sermone sacerdos: Desine, quaeso, tuis nos nunc depellere pratis, Sed magis ad nostras epulas conviva venito, Et bibe nobiscum, simus quoque semper amici. Respondit dives furiosa mente superbus: Nolo tuas epulas, tecum potare recuso. Mox rapuit praesul verbum de voce loquentis: Si potare negas mecum modo, non bibe, is Domini famulus perrexerat ultrorepente; Qui miscere furens famulos sibi Accipiens calicem, sed nil sorbere valebat. Ardebat sitiens stomachus, sed Nec valuit quisquam medicus relevare laborem,
Abbreviated transcription (Latin):
gularit effulsit. De cuius ortu gestis. & obitu scire
cupientib aliqua narrare dignum duximus. &
ne tanti patris memoria penĩtus obliuioni trade¬
retur ea quȩ prȩsentes ipsi uidimꝰ & quȩ fideli se¬
niorꝓ relatione didicimus: in his scedulis sũmatim
ꝑstrinximꝰ. illius sc̃is contisi suffragus: hoc & nobis
qui scripsimꝰ & eis qui lectum uel audituri siit

Expanded text:
gulariter effulsit. De cujus ortu, gestis et obitu scire gulariter effulsit. De cujus ortu, gestis et obitu scire cupientibus, aliqua narrare dignum duximus, et ne tanti Patris memoria penitus oblivioni traderetur, ea quae praesentes ipsi vidimus, et quae fideli seniorum relatione didicimus, in his schedulis summatim perstrinximus, illius sanctis confisi suffragiis, hoc et nobis qui scripsimus, et eis qui lecturi vel audituri sunt
Abbreviated transcription (Latin):
NCIEIT EREEATIO OE UITA GPOSI PATRIS ABELUUOLD
ET̃I CUIUSSACRA MEMORIA CELEBRATUR IN
KALENDIS AUGUSTI QUADIE FELICITER
ADREGNA MIGRAUITCELESTIA
ost quã mundi saluator xp̃s humano generi
per aula uirginalis uteri in carnatꝰ appa¬
ruit. & expleta suȩ pietatis ac nr̃ȩ salutis
ineffabili dispensatione. ad pagernȩ maie¬
tatis sede cũ triumpho głȩ .ẽ. regressus.
multa ꝑ uniuersũ orbẽ diffudit᷑ aplicoꝵ
luminaria doctoꝵ. qui ȩuangelicȩ fidei
iustratione ꝑfusi cecas ignorantiȩ tenebras ab
humanis corcub effugarent. & ut credentiũ m̃tes
igne suꝑni amoris infłamarent. & elongata diu¬
turnȩ mendicitatis esurie. popłor turbas ȩt̾nȩ uitȩ
epulis satiarent. Ex quoꝵ collegio beatus pater
a electus dei pontifex adeluuoldus. uelut lucifer
inter astra choruscans suis tẽporib apparuit. mul¬
torq cȩnobior fundator & ecclasticoꝵ dogiatũ
institutor. inter oñs anglorꝰ pontifices solus sin¬

Expanded text:
NCIPIT PRAEFATIO De vita gloriosi Patris Athelwoldi episcopi, cujus sacra memoria celebratur in Kalendis Augusti, qua die regna migravit coelestia. Postquam mundi Salvator Christus humano generi per aulam virginalis uteri incarnatus apparuit, et expleta suae pietatis ac nostrae salutis ineffabili dispensatione, ad paternae majestatis sedem cum triumpho gloriae est regressus, multa per universum orbem diffudit apostolicorum luminaria doctorum, qui evangelicae fidei illustratione perfusi, caecas ignorantiae tenebras ab humanis cordibus effugarent, et ut credentium mentes igne superni amoris inflammarent, et elongata diuturnae mendicitatis esurie, populorum turbas aeternae vitae epulis satiarent. Ex quorum collegio beatus Pater et electus Dei pontifex Adelwoldus, velut lucifer inter astra coruscans, suis temporibus apparuit, multorumque coenobiorum fundator et ecclesiasticorum dogmatum institutor, inter omnes Anglorum pontifices solus sin
Abbreviated transcription (Latin):
Plurima qͥ post ꝗͣ perfecit dona laborẽ.
Fõmeruit xp̃o ꝑfitiente sibi:
Nox meritis. annis. tota & pietate repletꝰ:
ranqͥlla tandẽ pace qͥeuit ouans
Sp̃s ethereã lȩtꝰ migrauit ad aulã.
Baudia cũ scĩsiã sine fine tenens
Sorpꝰ in eccłia curart᷑ condere fr̃s.
Quȩ constructa maris stat ꝓpe litorib
Atq sacrata dĩ genitrix darissima xp̃i:
Nomine fulgescit uirgo maria tuo
Inqͣte nr̃is benȩ credimꝰ ẽẽ. futurã:
Numundi uitã. totis tu gaudia sȩclis.
Uentris in hospitio genuistium
Armiger in doctꝰ cecinis hos alcone uersus
Cui rogo qͥsq legas dic miserere de

Expanded text:
Plurima qui postquam perfecto dona labore Plurima qui postquam perfecto dona labore Commeruit, Christo perficiente sibi: Mox meritis, annis, tota et pietate repletus, Tranquilla tandem in pace quievit ovans. Spiritus aetheriam laetus migravit ad aulam, Gaudia cum sanctis jam sine fine tenens. Corpus in ecclesia curarunt condere fratres, Quae constructa maris stat prope littoribus; Atque sacrata Dei genitrix clarissima Christi Nomine fulgescit, Virgo Maria, tuo: In quo te nostris bene credimus esse futuram Tu mundi vitam, totis tu gaudia seclis, Ventris in hospitio genuisti, vCarmiger indoctus cecinit hos Alcuine versus, Cui, rogo, quisque legas, dic, miserere De
Abbreviated transcription (Latin):
Itdudũ cecini fecunda britanniamat᷑.
Patria scottoꝵ claramagistra fuit:
Francia s felix rapuit. uenerat᷑ habebat
Illiꝰ insese mẽbra sepulta tenet
Deqͦ u̾si ficoliceat me ludere plectru:
ector ut agnoscat qͣlis &e ipse fuit:
Et deꝗͥscã gẽneris radice parentũ
Efficit & ꝗͣdã miserantis gr̃a xp̃i:
Per famulĩ uere signastupenda suũ.
Nec decuit modio absconditam laralucerna
ec tua nec supt̾ subitienda fuit:
Sedponenda magis supꝰ fastigiatecti:
S pargeret ut liicẽ altiꝰ illapiam:
Quȩ tam̃ haudlibuit currentitangere plectro.
nclita uł musis signa aꝑire meis
Sufficit hoc tantũ uitã cognoscere patris.
Que placet altitrhono sẽꝑ ubiꝙ magis
Uitadi famuli multis exẽpla salutis
Prebuit & testes pectoris oĩserat:
Quic famulo xp̃i reges famulant᷑: & illũ
Per patriã popłs totꝰ amore colit
ir fuit iste dĩ patiens moderatꝰ honestus
Morib egregiꝰ mitis & ore pius

Expanded text:
dudum cecini, fecunda Britannia mater, Patria Scottorum, clara magistra fuit. Francia sed felix rapuit, veneratur, habebat, Illius atque hodie membra sepulta tenet. De quo versifico liceat me ludere plectro, Lector, ut agnoscas qualis et ipse fuit; Et de qua sancta generis radice parentum Efficit et quaedam miserantis gratia Christi, Per famulum vere signa stupenda suum Nec decuit modio abscondi tam clara lucerna, Nec thalamos subter subjicienda fuit. Sed ponenda magis super vestigia tecti, Spargeret ut lucem altius illa piam. Quae tamen haud libuit currenti tangere plectro, Inclyta vel musis signa aperire meis. Sufficit hocque tamen vitam cognoscere patris, Quod placet altithrono semper ubique magis. Vita Dei famuli multis exempla salutis Praebuit, et testis pectoris omnis erat. Huic famulo Christi reges famulantur, et illum Per patriam populus totus amore colit. Vir fuit iste Dei patiens, moderatus, honestus, Moribus egregius, mitis et ore pius.
Abbreviated transcription (Latin):
Repit in ossa uigor. totis uirtꝰq medullis.
Astantipopło cumctis cernentib ille est
lã rapuit qͥdã scĩ donaria tẽpli:
Tollitꝰ ac seuo qͦdã crux aurea furto:
Reliqͥas ꝓpt̃ multas qͣs condit in illa:

Expanded text:
repit ossa vigor totis virtusque medullis. Astanti populo cunctis cernentibus ille est lam rapuit quaedam sancti donaria templi. Tollitur ac saevo quaedam crux aurea furto, Reliquias propter multas quas condit in illa.
Abbreviated transcription (Latin):
ã miseripannisuestiti& panis ȩgeni
Quos piꝰut uidit motꝰ pietate sacerdos:
Ferte meã dix̃ flasconẽ ferte ministri
Et miscete uiris illã benedictio xp̃i
Sufficere intotos faciat largissima
enerat ad qͣndã cellã uenerabił hospe
Om̃ib eccłȩ reb iã rite ꝑ actis:
rib & solito mandata more salute.
Omĩa ꝑspexit sacrȩ sedilia cellȩ.
Ingrediens etiã sociis cellaria paucis.
nꝗͣ sola parũ uini uix tonna tenebat
Qũa xp̃i famulꝰ baculobened ix̃ honesti
Quẽ manib sẽꝑ sc̃s ꝑ ortare solebat
sq diẽ mortis nolens sibi querere laudẽ¬

Expanded text:
 miseri vestiti, et panis egeni, Quos pius ut vidit, motus pietate sacerdos; Ferte meam, dixit, flasconem, ferte ministri, Et miscete viris illam: benedictio Christi Sufficere in totos faciat largissime  Mab., largissima enerat ad quamdam cellam venerabilis hospes. Omnibus Ecclesiae rebus jam rite peractis Fratribus et solito mandata more salute, Omnia perspiciens sacrae sedilia cellae. Ingrediens etiam sociis cellaria paucis, In qua sola parum vini vix tunna tenebat, Quam Christi famulus baculo benedixit honesto, Quem manibus semper sanctus portare solebat. Usque diem mortis, nolens sibi quaerere laude
Abbreviated transcription (Latin):
Cui miseroccurrit pȩnã cõfessus
amarã.
Cui piꝰ indulsit qͥcqͥd cõmiserat inse
Atq manu ꝓpͥapotũ porrex̃ eidẽ.
Qui mox sanatꝰ. fastidia longa re¬
¶ linqun
ccipiens calicẽ plenose ꝓliut ore.
st antiqͣ potens muris &e t᷑rib ampla
Urbs treueris nec ñ sacris circũdatacellis.
Inqͥb unatim popłoꝵ turba pior
audib iniugilant diuinis nocte dieq.
Has int̾ fuerat sacrarũ cella sororũ :
Quas subitonimiũ qͣssauit pestis acerba.
Ex uita hac rapiuit mor sultima multas.
Se mineces ꝗͣdã longoiacuere dolore.
Terror mortis erat nimius s oĩb idẽ
Spes fuit infamulo xp̃i. uocatꝰ & ille
ũ lacrimis citiꝰ fessis sucurrere reb.
Octus ille pat̾ cõpleuit uota sororũ:
dueniens illas iãnec spes alma refellit.

Expanded text:
t annus. Cui miser occurrit, poenam confessus amaram, Cui pius indulsit quidquid commiserat in se, 199 Atque manu propria potum porrexerat ipse. Qui mox sanatus, fastidia longa relinquens, Accipiens calicem pleno se proluit ore.st antiqua, potens muris et turribus ampla Urbs Treveris, nec non sacris circumdata cellis, In quibus unatim populorum turba piorum Laudibus invigilant Domini, nocteque dieque. Has inter fuerat sacrarum cella sororum, Quas subito nimium quassavit pestis acerba, Ex vita hac rapuit per quam mors ultima multas; Semineces quaedam longo jacuere dolore; Terror mortis erat nimius, sed et omnibus idem. Spes fuit in famulo Christi, vocatus et ille Cum lacrymis citius fessis succurrere rebus. At pius ille Pater complevit vota sororum Adveniens, illas jam nec spes alma fefellit,
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ fr̃s studio curart᷑ condere scõ: nore
Psalmodiis. ymnis. magnocũ laudis ho
Sarcofagũ breuiꝰ fuerat s corpore patriꝰ.
In qͦ tc̃ fr̃s uoluert̃ condere corpꝰ.
Affecti nimiũ tristesmirabile dictu
Ecce repente lapisse ꝓtelare locelli
Coepit &e ad formã se aptauit corporis
Int̾& ex seqͥas miri flagrantia odoris
Ambrosio ȩccłã ꝑfundĩt nectare totã.
Per spicue angłicã monstrans uenisse
Ecateruã
Ad patris officiũ lȩtis concentib almi

Expanded text:
Quem fratres studio curarunt condere sancto Psalmodiis, hymnis, magno cum laudis honore. Sarcophagum brevius fuerat sed corpore Patris, In quo tunc fratres voluerunt condere corpus. Effecti nimium tristes, mirabile dictu! Ecce repente lapis se protelare locelli Coepit, et ad formam se aptavit corporist exsequias miri fragrantia odoris Ambrosio ecclesiam perfundit nectare totam, Perspicue angelicam monstrans venisse catervam Ad Patris officium laetis concentibus almi
Abbreviated transcription (Latin):
entib exipsis aliqͣs & mira ꝑ egit
Perq suũ seruũ quȩdã qͥ inpace reu̾si.
Ad popłm dñi spegtans regionibistis
Tanua ꝑpetue xp̃ opandentẽ salutis
Firmabat cunctos. pipinꝰ tẽpora uitȩ

Expanded text:
entibus ex ipsis aliquas, et mira peregit Perque suum servum quaedam: qui in pace reversus Ad populum Domini spectans regionibus istis Janua perpetuae, Christo pandente, salutis Firmabat cunctos; Pippinus tempora vitae
Abbreviated transcription (Latin):
Rore rigans supero cunctoꝵ pectora xp̃i.
Et qͦcũq piusueniebat forte sacerdos:¬
Spargere s tẽptans diuini semina u̾bi
Sentib antiqͦ captiserrore fresonũ.
Uł danais multũ popło ꝑsȩcla feroci
Quas cũ ñ potuit reges qͥd forte scelestos
Ille habuere qͥdẽ: adfidĩ conu̾tere donũ.

Expanded text:
Rore rigans supero cunctorum pectora Christi, Et quocunque pius veniebat forte sacerdosSpargere sed tentans divini semina verbi, Gentibus antiquo captis errore Fresonum, Vel Danis, multum populo per saecla feroci, Quos tunc haud potuit reges quia forte scelestos Illi habuere quidem ad fidei convertere donum.
Abbreviated transcription (Latin):
ũ diuina piꝰ cȩlestis semina iutȩ
Infȩcunda solispetiesꝓpe litora ponti.
Quanec dulcisaqͦ inuenta. ẽ. sitien¬
Uircupiens sc̃s sociis succurrere fessi
Quo facto p̾sul solũ se clauserat intꝰ
Et genib fixis lacrimas fundebat
Ante dm̃ dulcẽ qͦ moxmerlere scða.¬
Pdux̃ subito fontẽ priꝰ arida tellus.
De qͦ po tabant socii secũq ferebant:
Indiguit qͣntũ sterilis uia cepta ꝑagros

Expanded text:
um divina pius coelestis semina vitae Infecunda soli species prope littora ponti, Qua nec dulcis aquae inventa est sitienVir cupiens sanctus sociis succurrere fessis, Quo facto, praesul solum se clauserat intus, Et genibus fixis lacrymas fundebat amaras Ante Deum, dulcem quo mox meruere sduxit subito fontem prius arida tellus, De quo potabant socii secumque ferebant, Indiguit quantum steriles via coepta per agros
Abbreviated transcription (Latin):
Ut pat᷑ optauit sacrobaptismate tinr̃
He qͦ discipłis p̃dix̃ tallauates.
Om̃ibiste aliis fuerit sublimior infai
Francoꝵ ducibs qͦs scłalonga tulert̃
Hc reget imꝑiũ felix felicit᷑ istud:
Dilatans fines magnis hincinde triũphit
Uon opꝰest nr̃is illud monstrare camenis
totoueriꝰ cȩlebrat᷑ inorbe loquelis:
Corde piꝰ humilimitis. rigidꝰq suꝑbo
Nolator miseris. pauꝑ sibi. diuesegeni
ui postꝗͣ uitȩ meritis ꝑfectꝰ in annis.
Bis octena piꝰ cõpleuit lustra sacerdos
Idib octonis cęli migrauit ad aulã:
Coetib angłicis uinctꝰ celestib ymnis

Expanded text:
Ut Pater optavit sacro baptismate tinxit, Ut Pater optavit sacro baptismate tinxit, De quo discipulis praedixit talia vates: Omnibus iste aliis fuerit sublimior infans Francorum ducibus, quos saecula longa tulerunt. Hic reget imperium felix feliciter istud, Dilatans fines magnis hinc inde triumphis. Non opus est nostris illud monstrare Camoenis, Quod toto veris celebratur in orbe loquelis. Corde pius, humili mitis, rigidusque superbo, Solator miseris, et inops sibi, dives egenis. Qui postquam vitae meritis perfectus in annis, Bis octena pius complevit lustra sacerdos, Idibus octenis, coeli migravit ad aulam, Coetibus ang