comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñs sedens docuerit quando scribis &
phariseis considentib paraliticũ curauit.
lucas breuiandi gr̃ã preteriit: sed mathe¬
us & marcus qui narrant. quȩstionẽ facere
uident᷑. Qm̃quidẽ matheus in ciuitate
sua. Marcus incapharnaũ hoc eũ fecisse te¬
stant᷑. Quȩ difficilius solueretur: si ma¬
theus etiã nazareth nominaret. Nunc uͦ
uł ipsa galilea inqua erat razareth intelli-¬
genda. ẽ. dicta ciuitas xp̃i. ad distinctio¬
nẽ uidelicet regionis transmarinȩ gerase¬
norũ de qua trans fretando si cut matheus
scribit uenerat galileã. Uel certe ipsa ca¬
pharnaũ ciuitas xp̃i est dicta. quã ñ na¬
scendo sed uirtutib illustrando suã ipse
fecerat. E⁊ ecce uiri portantes in le¬
cto hominẽ qui erat paraliticus. & quęre¬
bant eũ inferre & ponere ante eũ. Cura
illecebre carnalis inertiã ad xp̃m suspiran¬
ministris qui eã subleuent & xp̃o afferant.
id ÷ bonis doctorib qui spem sanationis

Expanded text:
Dominus sedens docuerit, quando Scribis et Pharisaeis consedentibus paralyticum curavit, Lucas breviandi causa praeterit; sed Matthaeus et Marcus qui narrant, quaestionem facere videntur, quoniam quidem Matthaeus in civitate sua, Marcus in Capharnaum hoc eum fecisse testatur . Quae difficilius solveretur, si Matthaeus etiam Nazareth nominaret. Nunc vero vel ipsa Galilaea, in qua erat Nazareth, intelligenda est dicta civitas Christi, ad distinctionem videlicet regionis transmarinae Gerazenorum: de qua transfretando, sicut Matthaeus scribit, venerat Galilaeam vel certe ipsa Capharnaum civitas Christi est dicta, quam non nascendo, sed virtutibus illustrando, suam ipse fecerat. Et ecce viri portantes in lectulo hominem qui erat paralyticus, et quaerebant eum inferre et ponere illecebrae carnalis inertiam ad Christum suspiranministris qui eum sublevent, et Christo afferant, id est, bonis doctoribus qui spem sanationis
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ si parthei elcc̃tionẽ fides gentiũ quȩ
prius mundi lucris inhiabant sed nunc
corpus xp̃i sedula deuotione reficiunt. ex¬
primitur: ꝓfecto suꝑciliũ phariseorũ.
iudeorũ inuidiã qua de gentiũ falute
torquent᷑ insinuat. Et respondens
iesos dixit ad illos. Hon egent qͥ sani sunt
medico. sed qui male habent. Non ueni uo¬
care iustos sed peccatores ad poenitentiã.
Sugillat scribas & phariseos qͥ iustos se
putantes. peccatorũ consortia declina¬
bant. Se ipsũ nanq medicũ dicit. qͥ miro
medicandi genere uulneratꝰ ẽ ꝓpt̃ iniqͥ¬
tates nr̃as. & liuore eiꝰ sanati sumus.
Sanos autẽ & iustos appellat eos. qͥ igno¬
rantes dĩ iusticiã & suã uolentes consti¬
tuere: iusticiȩ dĩ non st̃ subiecti. qͥ ex¬

Expanded text:
Quod si per Matthaei electionem fides gentium quae Quod si per Matthaei electionem fides gentium quae prius mundi lucris inhiabant, sed nunc corpus Christi sedula devotione reficiunt, exprimitur, profecto supercilium pharisaeorum, Judaeorum invidiam, qua de gentium salute torquentur, insinuat. Et respondens Jesus, dixit ad illos: Non egent qui sani sunt medico, sed qui male habent. Non veni vocare justos, sed peccatores in poenitentiam. Suggillat scribas et pharisaeos, qui justos se putantes, peccatorum consortia declinabant. Seipsum namque medicum dicit, qui miro medicandi genere, vulneratus est propter iniquitates nostras, et livore ejus sanati sumus . Sanos autem et justos appellat eos, qui ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae D
Abbreviated transcription (Latin):
popłs eget. pauꝑ epulat᷑. E⁊ erat tur¬
ba multa publicanorũ & aliorũ qͥcũ illis
erant discumbentes. Uiderant publicanũ
a peccatis ad meliora conuersũ: locũ
inuenisse poenitentiȩ. & ob id etiã ipsi
ñ desꝑant salutẽ. Et murmurabant
pharisei & scribȩ eorũ. dicentes ad disci¬
pulos eiꝰ. Quare cũ publicanis & pecca¬
torib manducatis & bibitis: Conuiuan¬
tib cũ dño publicanis: pharisei murmu¬
rantes de ieiunio gloriant᷑. Ubi primo
legis & gr̃ȩ quanta sit distantia declarat᷑.
Quia qͥ legẽ sequunt᷑: ieiunȩ m̃tis famẽ
patiuntur ȩt̾nã. Qui uͦ uerbũ in inte
riorib animȩ receperunt: alim̃ti cȩle¬
stis & fontis ubertate recreati. esurire
& sitire ñ possunt. Deinde retributionis
futurȩ species p̃figurat᷑: quando epulan¬
tib cũ xp̃o electis ꝑfidia suꝑborũ ieiu¬
natorquebit᷑. Quib dicit᷑. Meretrices
& publicani. p̃cedunt uos in regnũ dĩ.

Expanded text:
s eget, pauper epulatur. Et erat turba multa publicanorum et aliorum qui cum illis erant discumbentes. Viderant publicanum a peccatis ad meliora conversum, locum invenisse poenitentiae, et ob id etiam ipsi non desperant salutem. Et murmurabant pharisaei et scribae eorum dicentes ad discipulos ejus: Quare cum publicanis et peccatoribus manducatis et bibitis? Convivantibus cum Domino publicanis, pharisaei murmurantes de jejunio gloriantur. Ubi primo legis et gratiae quanta sit distantia declaratur. Quia qui legem sequuntur, jejunae mentis famem patiantur aeternam. Qui vero verbum in inrioribus animae receperunt alimenti coelestis, et fontis ubertate recreati, esurire et sitire non possint. Deinde retributionis futurae species praefiguratur, quando epulantibus cum Christo electis, perfidia superborum jejuna torquebitur, quibus dicitur: Meretrices et publicani praecedent vos in regno Dei .
Abbreviated transcription (Latin):
euaserunt: Tantoq maiores ereptori suo
grãs referant. quanto uident in aliis qđ
ipsi ꝑpeti si essent relicti potuert. Quia¬
qͥ creatoris sui claritatẽ uident: nichil
increatura agit᷑. qđ uidere ñ possint.
E⁊ ait illi abrahã Habent moysen & ꝓphas
audiant illos. Sed qͥ uerba dĩ despexerat.
hȩc audire ñ posse suos sequaces existima¬
bat. Unde & respondit diues. Noii pat̾
abrahã. sed siquis ex mortuis ierit ad eos
poenitentiã agent. Cui mox ueraci senten¬
tia dicit᷑. Si moysen & ꝓpħas ñ audiunt.
neq siqͥs ex mortuis resurrexerit credent.
implebunt. Et nimirũ constat. qͥa cuiꝰ
implere dicta renuunt: ei ꝓcul dubio
credere recusant. Quẽ uͦ iuxta allegoriã
diues iste qͥ induebat᷑ purpura & bysso
& epulabat᷑ cotidie splendide nisi iudai.¬

Expanded text:
evaserunt; tantoque majores ereptori suo evaserunt; tantoque majores ereptori suo gratias referunt, quanto vident in aliis quod ipsi perpeti, si essent relicti, potueruident, nihil in creatura agitur quod videre non possint. Et ait illi Abraham: Habent Moysen et prophetas, audiant illos. Sed qui verba Dei despexerat, haec audire non posse suos sequaces, aestimabat. Unde et respondit dives: Non, pater Abraham, sed si quis ex mortuis ierit ad eos, poenitentiam agent. Cui mox veraci sententia dicitur: Si Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis surrexerit, credent. implebunt, et nimirum constat, quia cujus implere dicta renuunt, ei procul dubio credere recusant. Quem vero juxta allegoriam dives iste, qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
quinq fr̃s ut testetur illis ne & ipsi ueni-¬
ant in locũ hunc torm̃torũ. Qua in re
notandũ. ẽ: ardenti diuiti quanta ad sup¬
pliciũ cumulant᷑: Ad poenã nanq suã ei
& cognitio seruat᷑ & memoria. Cognoscit
enĩ lazarũ quẽ despexit. fr̃m quoq suorũ
meminit qͦs reliquit Perfecta qͥppe ei
ultio de pauꝑe ñ esset. si hunc in retributio¬
ne ñ recognosceret. Et ꝑfecta poena in igne
ñ esset. si ñ hoc qđ ipse patit᷑ etiã suis time¬
ret. Ut gͦ peccatores amplius in supplicio
puniantur: & eorũ uident głam quos
contẽpserunt. & de illoꝵ etiã poena tor¬
quent᷑: quos inutilit̾ amauerunt. Cre¬
dendũ uͦ ẽ: qđ ante retributionẽ extre¬
mi iudiciĩ iniusti in requie qͦsdã iustos con¬
spiciunt. ut eos uidentes in gaudio.
ñ solũ de suo supplicio. sed etiã de illorũ
bono crucient᷑. Iusti uͦ in torm̃tis semꝑ
intuent᷑ in iustos: ut hinc eorũ gaudiũ
crescat. qͥa malũ conspiciunt qđ miscđit᷑

Expanded text:
ut testetur illis, ne et ipsi veniant in hunc locum tormentorum. Qua in re notandum est ardenti diviti quanta ad supplicium cumulantur. Ad poenam namque suam ei et cognitio servatur et memoria. Cognoscit enim Lazarum quem despexit, fratrum quoque suorum meminit quos reliquit. Perfecta quippe ei ultio de paupere non esset, si hunc in retributione non recognosceret. Et perfecta poena in igne non esset, si non hoc quod ipse patitur etiam in suis timeret. Ut ergo peccatores in supplicio amplius puniantur, et eorum vident gloriam quos contempserunt, et de illorum etiam poena torquentur quos inutiliter amaverunt. Credendum vero est quod ante retributionem extremi judicii injusti in requie quosdam justos conspiciunt, ut eos videntes in gaudio non solum de suo supplicio, sed etiam de illorum bono crucientur. Justi vero in tormentis semper intuentur injustos, ut hinc eorum gaudium crescat, quia malum conspiciunt quod misericorditer
Abbreviated transcription (Latin):
te iã damnatꝰ. ẽ. sequaces suos qͦs suꝑ terraĩ
reliquit. quinq libris moẏsi carnalit̾ intel¬
lectis. uł quinq sensib corporis deditos no¬
uit. Quinario gͦ numero fr̃s qͦs reliquerat
exprimie. qͥa eos ad spũalẽ intelligentiã
ñ assurgere in inferno positꝰ gemit. Pecit
ut ad eos lazarus mittat᷑ cui qͥa moysen &
ꝓpħas habeant dicit᷑. Sed ait. qͥa ñ credunt
nisi quis ex mortuis resurrexerit. Cui ꝓtinꝰ
respondetur. Si moysen & ꝓpħas ñ audi¬
unt: neq siquis ex mortius resurrexerit
credent ei. Certe de moyse ueritas dicit
Si crederetis moysi: crederetis utiq & mͥ.
De me enĩ ille scripsit. Implet᷑ gͦ. qđ ꝑ abra¬
hȩ responsionẽ dicit᷑. Ex mortius enĩ dñs
resurrexit. sed iudaicus popłs qͥa moysi
credere noluit: ei etiã qͥ resurrexit ex
mortuis credere contẽpsit. Cũq moysi
uerba spualit̾ intelligere renuit: ad eũ

Expanded text:
te jam damnatus sequaces suos, quos super terram te jam damnatus sequaces suos, quos super terram reliquit, quinque libris Moysi carnaliter intellectis, vel quinque sensibus corporis deditos novit. Quinario ergo numero fratres, quos relexprimit, quia eos ad spiritalem intelligentiam non assurgere, in inferno positus gemit. Petit ut ad eos Lazarus mittatur, cui quod Moysen et prophetas habeant dicitur. Sed ait quod non credunt, nisi quis ex mortuis resurrexerit. Cui protinus respondetur: Si Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis a mortuis resurrexerit, credent ei. Certe de Moyse veritas dicit: Si crederetis Moysi, crederetis utique et mihi. De me enim ille scripsit . Impletur ergo quod per Abrahae responsionem dicitur. Ex mortuis enim Dominus resurrexit, sed Judaicus populus quia Moysi credere noluit, ei etiam qui resurrexit ex mortuis credere contempsit; cumque Moysi verba spiritaliter intelligere renuit, ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
Ab extremo digiti se tangi desiderat. qui a
ȩcernis suppliciis datus: optat oꝑatione
iustorũ uł ultima participari. Cui respon¬
detur. qđ in hac uita bona receꝑit. qͥa om̃e
suũ gaudiũ felicitatẽ transitoriã putauit
Habere & enĩ hic possunt & iustibona. nec
tam̃ hȩc in recõpensationẽ reciꝑe : quia
dũ meliora id ÷ ęt̾na appetunt. eorũ u-¬
dicio quȩlibet bona affuerint. cũ scĩs de¬
sideriis estuant: bona minime uident᷑.
nt̾ hȩc uͦ notandũ. ẽ: qđ ei dicit᷑ Mem̃to
fili. Ecce enĩ abrahã filiũ uocat. quem
tam̃ a torm̃to ñ liberat: qm̃ huiꝰ infidelis
popłi pͣcedentes patres fideles qͥ multos
a sua fide deuiasse considerant. eos nulla
cõpassione a torm̃tis eripiunt: qͦs tamen
ꝑcarnẽ filios recognoscunt. Intorm̃tis autẽ
diues positꝰ quinq fr̃s habere se ꝑhibet. qͥi
suꝑbus idem iudaicus popłs qͥ ex magna par¬

Expanded text:
Ab extremo digiti se tangi desiderat, quia Ab extremo digiti se tangi desiderat, quia aeternis suppliciis datus, optat operatione justorum, vel ultima participari. Cui respondetur, quod in hac vita bona receperit, quia omne suum gaudium felicitatem transitoriam putavit. Habere hic etenim possunt et justi bona, nec tamen haec in recompensatione recipere, quia dum meliora, id est, aeterna appetunt, eorum judicio quaelibet bona adfuerint, cum sanctis desideriis aestuant, bona minime videntur. Inter haec vero notandum est quod ei dicitur: Memento, fili. Ecce enim Abraham filium vocat, quem tamen a tormento non liberat, quoniam hujus infidelis populi praecedentes patres fideles, quia multos a sua fide deviasse considerant, eos nulla compassione a tormentis eripiunt, quos tamen per carnem filios recognoscunt. In tormentis autem dives positus, quinque fratres habere se perhibet, quia superbus idem Judaicus populus, qui ex magna
Abbreviated transcription (Latin):
Quid abrahȩ sinus nisi secretã requiẽ signi¬
ficat patris. de qua ueritas. multi inquit
uenient ab oriente & occidente. & recum¬
bent cũ abrahã & isaac & iacob in regno
cȩlorũ. filii autẽ regni huiꝰ eicientur in
tenebras exteriores: Qui enĩ purpura
indutus dicit᷑. recte filius regni uocatur.
Qui de longinqͦ ad uidendũ lazarũ oculos le-¬
uat. qͥa dũ ꝑdamnationis suȩ supplicia
infideles inimo sunt: fi deles qͦsq ante
diem extremi iudicii sup se in requie at¬
tendunt. quorũ post gaudia contẽplari
nullatenꝰ possunt. Longe uͦ est qđ conspici¬
unt: qͥa illuc ꝑmeritũ ñ attingunt. In
lingua autẽ amplius ardere ostendit᷑.
cũ dicit᷑. Mute lazarũ ut intinguat extre¬
mũ digiti sui in aqua: & refrigeret linguã
meã. quia crucior in hac flãma. Infidelis¬
popłs uerba legis in ore tenuit. quȩ oꝑe
ubi se ostendit scire qđ facere noluit.

Expanded text:
Quid Abrahae sinus, nisi secretam requiem signiQuid Abrahae sinus, nisi secretam requiem significat Patris? de qua Veritas: Multi, inquit, venient ab Oriente et Occidente, et recumbent cum Abraham, et Isaac et Jacocoelorum. Filii autem regni hujus ejicientur in tenebras exteriores . Qui enim purpura indutus dicitur, recte filius regni vocatur. Qui de longinquo ad videndum Lazarum oculos levat, quia dum per damnationis suae supplicia infideles in imo sunt, fideles quosque ante diem extremi judicii, super se in requie attendunt, quorum post gaudia contemplari nullatenus possunt. Longe vero est quod conspiciunt, quia illuc per meritum non attingunt. In lingua autem amplius ardere ostenditur, cum dicit: Mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meapopulus verba legis in ore tenuit, quae operubi se ostendit scire quod facere noluit.
Abbreviated transcription (Latin):
micis quȩ cadebant de m̃sa diuitis & nemo
illi dabat: qͥa gentilẽ quenq ad cognitionẽ
legis admittere. suꝑbus ille popłs despici¬
ebat. Quidũ doctrinã legis ñ ad caritatẽ
habuit sed ad elationẽ. quasi de acceptis
opib tumuit. Et qͥa ei uerba defluebant
de scientia: quasi micȩ cadebant de m̾sa.
At contra iacentis pauꝑis uulnera lingebant
canes. Nonnunquã solent in sacro el oquio
ꝑcanes p̾dicatores intelligi. Canũ & enim
lingua uulnꝰ dũ lingit curat. qͥa & doctores
scĩ dũ inconfessione peccati nr̃i nos instru¬
unt: quasi uulnꝰ m̃tis ꝑlinguã tangunt:
Et qͥa nos loquendo a peccatis eripiunt. quasi
tangendo uulnera ad salutẽ reducunt.
Unde & bene lazarus adiutꝰ int̾pretat᷑. quia
ipsi hunc ad ereptionẽ iuuant: qͥ eiꝰ uulnera
ꝑ linguȩ correptionẽ curant. Contigit uͦ¬
ut uterq moreret᷑. Diues qͥ induebat᷑
purpura & bysso sepultꝰ in inferno. in
sinu uͦ abrahȩ lazarus ab angłis ductꝰ ẽ

Expanded text:
cadebant de mensa divitis, et nemo illi dabat, quia gentilem quemque ad cognitionem legis admittere superbus ille populus despiciebat, qui dum doctrinam legis non ad charitatem habuit, sed ad elationem, quasi de acceptis opibus tumuit, et quia ei verba defluebant de scientia, quasi micae cadebant de mensa. At contra jacentis pauperis vulnera lingebant canes. Nonnunquam solent in sacro eloquio per canes praedicatores intelligi. Canum etenim lingua vulnus dum lingit, curat, quia et doctores sancti dum in confessione peccati nostri nos instruunt, quasi vulnus mentis per linguam tangunt; et quia nos loquendo a peccatis eripiunt, quasi tangendo vulnera ad salutem reducunt. Unde et bene Lazarus adjutus interpretatur, quia ipsi hunc ad ereptionem juvant, qui ejus vulnera per linguae correptionem curant. Contigit veut uterque moreretur: dives qui induebatur purpura et bysso, sepultus in inferno; in sinu vero Abrahae Lazarus ab angelis ductus est.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possint. Quia enĩ ii qͥ in inferno sunt
adbeatorũ sortẽ transire cupiunt. dili¬
um ñ est. Qui uͦ iã in beatitudinis sorte
suscepti sunt: qͦ pacto dicit᷑. qͥa transire
ad eos qͥ in inferno cruciant᷑ uolunt :
Sed sicut transire reꝓbi ad electos cupiunt.
id ÷ a suppliciorũ suorũ afflictione mi¬
grare: ita ad afflictos atq in tormentis
positos transire iustoꝵ. ẽ: m̃te ire ꝑ mi¬
scđiam. eosq uelle liberare. Sed qͥuolunt
de beatorũ sede ad afflictos atq intorm̃tis
positos transire ñ possunt. qͥa iustoꝵ animȩ
quãuis in suȩ naturȩ bonitate miscđiam
habeant: ia tunc auctoris sui iusticiae
coniunctȩ tanta rectitudine constringun-¬
tur ut nulla ad reꝓbos cõpassione mouean¬
tollit᷑ : eius animꝰ ad ꝓpinquos qͦs relique¬
rat recurrit. Quia reꝓhorũ mentẽ poena

Expanded text:
non possint, quia enim hi, qui in inferno sunt, non possint, quia enim hi, qui in inferno sunt, ad beatorum sortem transire cupiunt, dubium non est, qui vero jam in beatitudinis sorte suscepti sunt quo pacto dicitur quia transire ad eos, qui in inferno cruciantur, volunt? Sed sicut transire reprobi ad electos cupiunt, id est, a suppliciorum suorum afflictione migrare, ita ad afflictos atque in tormentis positos transire justorum est, mente ire per misericordiam, eosque velle liberare, sed qui volunt de beatorum sede ad afflictos atque in tormentis positos transire, non possunt, quia justorum animae quamvis in suae naturae bonitate misericordiam habeant, iam auctoris sui iustitiae coniuncti, tanta rectitudine constringuntur, ut nulla ad reprobos compassione moveantollitur, ejus animus ad propinquos quos reliquerat recurrit, quia reproborum mentem poena
Abbreviated transcription (Latin):
conuiuiis loquacttas solet. qͥ hic male con¬
uiuatꝰ dicit᷑: apud inferos grauius in lin.¬
gua ardere ꝑhibet᷑ Sed cũ graui ualde pa¬
uore pensandũ est hoc qđ sequitur.
⁊ dixit illi abrahã. Fili. recordare quia
recepistibona in uita tua: & lazarus si-¬
militer mala. Nunc autẽ hic consolatur.
tu uͦ cruciaris. Ecce enĩ dũ dicit᷑ recepisti
bona in uita tua. indicat᷑ & diues iste boni
aliquid habuisse: ex qͦ in hac uita bona re¬
ceꝑit. Rursũq dũ de lazaro dicit᷑ qͥa rece¬
pit mala. ꝓfecto monstrat᷑ & latarũ ha¬
buisse malũ aliqͦd qđ purgaret᷑ Sed mala
latari purgauit ignis in opiȩ: & bona diui¬
tis remunerauit felicitas transeuntis uitȩ.
Et inhis omĩb int̾ nos & uos chaos magnũ
firmatũ. ẽ ut ii qͥ uolunt hinc transire
ad uos ñ possint. neq inde huc transmea
rȩ. Qua in re ualde querendũ . ẽ quomͦ
dicat᷑: ii qui uolunt hinc ad uos transire

Expanded text:
conviviis loquacitas solet, is qui hic male conconviviis loquacitas solet, is qui hic male convivatus dicitur, apud inferos gravius in lingua ardere perhibetur. Sed cum gravi valde pavore pensandum est, quod sequitur. Et dixit illi Abraham: Fili, rrecepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. Nunc autem hic consolatur, tu vero cruciaris. Ecce enim dum dicitur: Recepisti bona in vita tua, indicatur et dives iste boni aliquid habuisse, ex quo in hac vita bona reciperet. Rursumque dum de Lazaro dicitur quia recepit mala, profecto monstratur et Lazarum habuisse malum aliquod quod purgaretur. Sed mala Lazari purgavit ignis inopiae, et bona divitis remuneravit felicitas transeuntis vitae. Et in his omnibus inter vos et nos chaos magnum firmatum est, ut hi qui volunt hinc transire ad vos non possint, re. Qua in re valde quaerendum est quomodo dicatur, ut hi, qui volunt ad vos transire
Abbreviated transcription (Latin):
ut intinguat extremũ digiti sui in aquã
ut refrigeret linguã meã. qͥa crucior in
hac flamma. O quanta ẽ. subtilitas iudi-¬
ciorũ dĩ. O quã districte agit᷑ bonorum
actuũ malorũq retributiõ. Certe suꝑius
dictũ ẽ: qͥa in hac uita lazarus cadentes
micas de m̾sa diuitis quęrebat. & nemo illi
dabat: nunc de supplicio diuitis dicitur.
qͥa de extremo digiti lazari distillari a¬
quã in ore suo concupiscit. Quigͦ de m̾sa
sua uł minima dare noluit: in inferno
positꝰ usq adminima quȩrenda ꝑuenit
Sed notandũ ualde. ẽ: quid sit qđ diues
in igne positꝰ linguã suã refrigerari petre
Mos quippe ẽ. sacri eloquii. ut aliquando
aliud dicat: sed ex eodẽ dicto aliud innu¬
at. Suꝑius autẽ hunc suꝑbũ diuitẽ dñs
ñ loquacitati uacantẽ dixerat. sed suꝑflue
conuiuantẽ. Neq hunc de loquacitate
narrauit: sed cũ elatione & tenacia de
edacitate peccasse. Sed qͥa abundare in

Expanded text:
ut intingat extremum digiti sui in aquam ut intingat extremum digiti sui in aquam et refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. O quanta est sublimitas judiciorum Dei! o quam districte agitur bonorum actuum malorumque retributio! Certe superius dictum est, quia in hac vita Lazarus cadentes micas de mensa divitis quaerebat, et nemo illi dabat. Nunc de supplicio divitis dicitur, quia de extremo digito Lazari distillari aquam in ore suo concupiscit. Qui ergo mensae suae vel minima dare noluit, in inferno positus, usque ad minima quaerenda pervenit. Sed notandum valde est, quid sit quod dives in igne positus, linguam suam refrigerari petit. Mos quippe est sacri eloquii, ut aliquando aliud dicat, sed ex eodem dicto aliud innuat. Superius autem hunc superbum divitem Dominus non loquacitate vacantem, dixerat, sed superflue convivantem. Neque hunc de loquacitate narravit, sed cum elatione et tenacia de edacitate peccasse. Sed quia abundare in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedentẽ diuitẽ obsequentib cuneis fulci¬
ri. & se in infirmitate & inopia positũ a
nullo uisitari. Nã quia nemo ͤ ad adiuuan-¬
dũ aderat. testant᷑ canes : qͥ licent̾ uulne¬
iudiciã exhibuit. dũ lazarũ pauꝑem ante
ianuã diuitis iacere ꝑmisit. Ut & diues
impius dãnationis sibi augeret ultionẽ. &
temptatꝰ pauꝑ cresceret ad remunerationẽ.
acium .ẽ. autẽ ut moreret᷑ mendicus. &
portaret᷑ ab angłis insinũ abrahȩ. Mortu¬
us. ẽ. autẽ & diues. & sepultꝰ ẽ. in inferno.
Sinus abrahȩ requies. ẽ. beatoꝵ pauꝑum
quorũ est regnũ cȩlorũ qͦ post hanc uitã
recipiunt᷑. Sepultura inferni. poenarũ ꝓ-¬
funditas. quȩ suꝑbos & immisericordes post
hanc uitã uorat. Eleuans autẽ oculos
suos cũ esset intorm̃tis. uidit abrahã alon¬
ge & latarũ insinueiꝰ. Et ipse clamans dix̃¬
at̾ abrahã miserere mei. & mitte lazarũ

Expanded text:
procedentem divitem, obsequentibus cuneis fulciprocedentem divitem, obsequentibus cuneis fulciri, et se in infirmitate et inopia a nullo visitari. Nam quia nemo ei ad visitandum aderat, testantur canes, qui licenter vulneDeus duo judicia exhibuit, dum Lazarum pauperem ante januam divitis jacere permisit, ut et dives impius damnationis sibi augeret ultionem, et tentatus pauper cresceret ad remunerationem. Factum est autem ut moreretur mendicus et portaretur ab angelis in sinum Abrahae. Mortuus inus Abrahae requies est beatorum pauperum, quorum est regnum coelorum, quo post hanc vitam recipiuntur. Sepultura inferni poenarum profunditas, quae superbos et immisericordes post hanc vitam devorat. Elevans autem oculos suos cum esset in tormentis, vidit Abraham a longe, et Lazarum inmitte Lazarum,
Abbreviated transcription (Latin):
micis quȩ cadebant de mensa diuitis. &¬
lingebant ulcera ciꝰ Penꝰ ulcerib m̃dicus.
lazarus ante ianuas diuitis iacet. Qua de
re una. dñs duo iudicia expleuit Habuisset
enĩ fortasse aliquã excusationẽ diues si
lazarus paup & ulcerosus ante eiꝰ ianuã
ñ iacuisset. si remotus fuisset. si eiꝰ inopia ñ
esset oculis importuna. Rursus si longe eẽt.
diues ab oculis ulcerosi paupis. minorẽ to¬
lerasset tẽptationẽ paup in animo. Sed dũ
egenũ & ulceratũ ante ianuã diuitis & de-¬
liciis affluentis posuit. in una eadẽq re
& ex uisione pauꝑis ñ miserenti diuiti cu¬
mulũ dãnationis intulit. & rursũ ex uisi¬
one diuitis tẽptatũ cotidie pauꝑem ꝓbauit
Cui certe poterat ad poenã sufficere pauꝑtas.
etiã si sanus fuisset. Rursũ suffecisset egri¬
tudo. etiã si subsidiũ adesset. Sed ut ꝓba¬
retur amplius pauꝑ. simul hunc & pauꝑtas
& egritudo tabefecit. Atq insuꝑ uidebat

Expanded text:
de mensa divitis; lingebant ulcera ejus. Plenus ulceribus mendicus Lazarus, ante januas divitis jacet. Qua de re una Dominus duo judicia explevit. Habuisse enim fortasse aliquam excusationem dives, si Lazarus pauper et ulcerosus, ante ejus januam non jacuisset, si remotus fuisset, si ejus inopia non esset oculis importuna. Rursus si longe esset dives ab oculis ulcerosi pauperis, minorem tolerasset tentationem pauper in animo. Sed dum egenum et ulceratum ante januam divitis et deliciis affluentis posuit, in una eademque re et ex visione pauperis non miserenti diviti cumulum damnationis intulit, et rursum ex visione divitis, tentatum quotidie pauperem probavit. Cui certe poterat ad poenam sufficere paupertas, etiam si sanus fuisset. Rursum suffecisset aegritudo, etiam si subsidium adesset. Sed ut probaretur amplius pauper, simul hunc et paupertas et aegritudo tabefecit, atque insuper videbat
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. cui nulla ex parte iudex iniquus confe¬¬
rendus.ẽ. Uillici sane uocabulo. dicimꝰ eos¬
qͥ pecunias habent ñ iã dominos suȩ: sed
alienȩ potius rei dispensatores: ẽẽ. putandos.
Qui si iuxta huiꝰ serui exẽplũ sedulo finiendȩ
uillicationis ac rationis reddendȩ tẽpus
pͣuiderint : facile t̾renorũ om̃iũ delecta¬
tione simul & dilectione nudati. plus sibi
de amicis conquirendis in futuriĩ: quã¬
de diuitiis in p̃senti colligendis ꝓspicere
curabunt. Qui multa secũ anxius ꝑtra¬
Ctando. quid faciã inqͥt: Fodere ñ ualeo.
m̃dicare erubesco. Ablata quippe uillica¬
tione fodere ñ ualemꝰ. quia finita hac ui¬
ta inqua tantũ licet oꝑari: nequaquã bonȩ
conuersationis fructũ ligone deuotȩ cõ¬
punctionis licet inquirere. Mendicare
confusionis. ẽ: illo scilicet pessimo genere
mendicandi quo uirgines illȩ fatuȩ men-¬
dicasse referunt᷑. quȩ ingruente tẽpore

Expanded text:
deum, cui nulla ex parte iudex iniquus confedeum, cui nulla ex parte iudex iniquus conferendus est. qui pecunias habent, non jam dominos suae, sed alienae potius rei dispensatores esse disputandos, qui si juxta hujus servi exemplum sedulo finiendae villicationis ac rationis reddendae tempus praeviderint, facile terrenorum omnium delectatione simul et dilectione nudati, plus sibi de amicis conquirendis in futuro quam divitiis in praesenti colligendis prospicere curabunt. Qui multa secum anxius pertractando, quid faciam? inquit: Fodere non valeo, mendicare erubesco. Ablata quippe villicatione, fodere non valemus, quia, finita hac vita, in qua tantum licet operari, nequaquam ultra bonae conversationis fructum, ligone devotae compunctionis licet inquirere. Mendicare, confusionis est. Illo scilicet pessimo genere mendicandi quo virgines illae fatuae mendicasse referuntur, quae, ingruente tempore
Abbreviated transcription (Latin):
domos suas. Inuillico hoc quẽ dñs eiciebat
de uillicatu. & laudauit eũ qđ infuturũ
sibi ꝓspexerit ñ omĩa debemꝰ ad imitandũ
sumere. Non enĩ aut dũo nr̃o facienda est
in aliqͦ fraus ut de ipsa fraude elemosinas
faciamꝰ aut eos a quib recipi uolumꝰ in ta¬
bernacula ȩt̾na tanquã debitores dĩ & dñi
nr̃i fas est intelligi: cũ iusti & scĩ significent᷑
hoc loco qͥ eos introdiicant in tab̾nacula ȩc̃na.
qͥ necessitatib suis t̾rena bona cõmunicaue¬
rint. De quib etiã dicit. qđ siquis alicui eoꝵ
calicẽ aquȩ frigidȩ dederit tantũ in nomi¬
ne discipłi: ñ ꝑdet mercedẽ suã. Sed etiã
econtrario dicunt᷑ istȩ similitudines. ut
intelligamꝰ si laudari potuit ille a dño cui
fraudẽ faciebat: quanto amplius placeant
dño dõ. qͥ scđ̾m eiꝰ prȩceptũ illa oꝑa faciunt
Sicut etiã de iudice iniquitatis qͥ int̾pella.¬
batur auidua cõparationẽ duxit ad iudicẽ

Expanded text:
nus ejiciebat de villicatu, et laudavit eum, quod in futurum sibi prospexerit, non omnia debemus ad imitandum sumere. Non enim aut domino nostro facienda est in aliquo fraus, ut de ipsa fraude eleemosynas faciamus, aut eos, a quibus recipi volumus in tabernacula aeterna, tanquam debitores Dei et Domini nostri fas est intelligi, cum justi et sancti significentur hoc loco, qui eos introducant in tabernacula aeterna, qui necessitatibus suis terrena bona communicauerint; de quibus etiam dicit: quod si quis alicui eorum calicem aquae frigidae dederit tantum in nomine discipuli, non perdet mercedem suam. sed etiam e contrario ducuntur istae similitudines, ut intellegamus, si laudari potuit ille a domino, cui fraudem faciebat, quanto amplius placeant domino deo qui secundum eius praeceptum illa opera faciunt; sicut etiam de iudice iniquitatis, qui interpellabatur a uidua, comparationem duxit ad iudicem
Abbreviated transcription (Latin):
dñs uillicũ iniquitatis qͥa prudent᷑ fecisset.
qͥa filii huiꝰ scłi prudentiores filiis lucis
ingeneratione sua sunt: Rudiant sapien¬
tes huiꝰ scłi. ut stultã sapientiã deserere.
& sapientẽ dĩ stulticiã discere queant:
quanti eorũ sapientiã diuina ęquitas esti.¬
mauerit. quos ñ uere prudentes sed iN
generatione sua prudentes. ẽe. cõmemo¬
rat. uxta hoc qđ alibi dicit᷑. Ue qͥ sapien¬
tes estis in oculis ur̃is. & corã uob̾met ipsis

Expanded text:
dominus villicum iniquitatis, quia prudenter fecisset, dominus villicum iniquitatis, quia prudenter fecisset, Quia filii hujus saeculi prudentiores filiis lucis in generatione sua sunt. Audiant sapientes hujus saeculi, ut stultam sapientiam deserere et sapientem Dei stultitiam discere queant, quanti eorum sapientiam divina aequitas aestimaverit, quos non vere prudentes, sed in generatione sua prudentes esse commemorat. Juxta hoc quod alibi dicitur: Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram
Abbreviated transcription (Latin):
scribe quinquaginta. Deinde alio dixit
u uͦ quantũ debes: Quiait. Centũ choros
tritici. Ait illi. Accipe litteras tuas. &
scribe octoginta. Cadus grece amphora ẽ:
continens urnas tres. Chorus uͦ. modi is
triginta cõpletur. Qđ autẽ de centũ ca-¬
dis olei quinquaginta scribi fecit a debito¬
re. & de centũ choris tritici octoginta:
ad nichil aliud ualere arbitror. nisi ut ea
quȩ similit̾ in sacerdotes atq leuitas iude¬
us quisq oꝑatur. in xp̃i ȩccła abundet
iusticia eiꝰ suꝑ scribarũ & phariseorũ: ut
cũ illi decimas dent. isti dimidias dent:
sicut ñ de fructib  sed de ipsis bonis suis
fecit ⁊acheus. aut certe duplicet decimas.
ut duas decimas dando: suꝑet impendia
iudeoꝵ. Nisi forte qͥs simplicit̾ accipien¬
dũ putet: qđ om̃is qui indigentia cuius¬
libet pauꝑis scõrũ. uł ex dimidia uł certe ex
quinta parte quantũ .xx. uł quinquaginta
ad centũ sunt alleui auerit: certa suȩ miscdis
sit mercede donandus. Et laudauit

Expanded text:
dixit: Tu vero quantum debes? Qui ait: Centum coros tritici. At illi: Accipe litteras tuas, et scribe octoginta. Cadus Graeca amphora est, continens urnas tres. Corus vero modios triginta complectitur. Quod autem de centum cadis olei quinquaginta scribi fecit a debitore, et de centum coris tritici octoginta, ad nihil aliud valere arbquae similiter in sacerdotes atque in leuitas Iudaeus quisque operatur in Christi ecclesia abundet iustitia eius super scribarum et Pharisaeorum, ut cum illi decimas darent, isti dimidias dent — sicut non de fructibus, sed de ipsis bonis suis fecit Zaccheus — aut certe duplicat decimas, ut duas decJudaeorum. Nisi forte quis simpliciter accipiendum putet, quod omnis qui indigentiam cujuslibet pauperis sanctorum, vel ex dimidia vel certe ex quinta parte, quantum viginti vel quinquaginta ad centum sunt, alleviaverit, certa suae misericordiae sit mercede donandus. Et laudavit
Abbreviated transcription (Latin):
ore pudica quã corpore. argum̾ta fidei
conseruabat in corde. Et si illa ante apłica
p̾cepta tacet. cur tii post apłica p̾cepta
magis cupis docere quã discere: Et iesus
ꝓficiebat sapientia & ȩtate & gr̃a. apud
dm̃ & homines. Hic manicheos parit̃ &

Expanded text:
ore pudica quam corpore, argumenta fidei ore pudica quam corpore, argumenta fidei conservabat in corde. Et si illa ante praecepta apostolica tacet, cur tu post apostolica praecepta magis cupis docere quam discere? Et Jesus proficiebat sapientia, et aetate, et gratia apud Deum et homines. Hic locus Manichaeos parit
Abbreviated transcription (Latin):
tellexerunt uerbũ qđ de sua diuinitate
loquebat᷑ ad illos. & tam̃ ipse humanȩ
illorũ erga eũ sedulitati ñ ingratꝰ quo
pͥcipiunt descendit & subdit᷑ illis. Quid
enĩ magister uirtutis. nisi officiũ pietatis
impleret: Quid int̾ nos aliud quã qđ a
nob̾ agi uellet ageret: Deferebat homi¬
ni. deferebat ancillȩ. Ipsa enĩ dicit. Ecce
ancilla dñi. Deferebat simulato patri.
deferebat dõ uero patri. Ut eiꝰ uidelicet
exemplis admoniti qͥd parentib debeamꝰ:
qͥ tanta ꝓ nob̃̾ patiant᷑ agnoscamꝰ Solent
autẽ dicere arriani imꝑfectũ. eẽ filiũ
qͥa dixerit. pat̾ maior m̾e. ẽ Sed quid
mirũ. si ex humana susceptione minorẽ
se patre asserit in cȩlo. ex qua subditꝰ erat
etiã parentib in t̾ra: Et mat̾ eius
conseruabat omĩa uerba hȩc conferens
incorde suo. Siue quȩ intellexit seu
quȩ neclũ intelligere uerba euangłii
potuit: om̃ia suo parit̾ in corde quãsi
uirginis in om̃ib castitatẽ. quȩ ñ minꝰ

Expanded text:
ua divinitate loquitur ad illos, et tamen ipse humanae illorum erga eum sedulitatis non ingratus, quo praecipiunt descendit, et subditur illis. Quid enim magister virtutis, nisi officium pietatis impleret? Quid inter nos aliud, quam quod a nobis agi vellet, ageret? Deferebat homini, deferebat ancillae. Ipsa enim dicit: Ecce ancilla Domini . Deferebat simulato patri, deferebat Deo vero patri. Et utique mat debeamus, qui tanta pro nobis patiantur, agnoscamus. Solent autem dicere Ariani imperfectum esse filium, quia dixerit, Pater major me est . Sed quid mirum si ex humana susceptione minorem se Patre asserit in coelo, ex qua subditus erat etiam parentibus in terra Et mater ejus conservabat omnia verba haec in corde suo. Sive quae intellexit, seu quae necdum intelligere verba Evangelii potuit, omnia suo pariter in corde quasi virginis in omnibus castitatem, quae non minus
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpli limina seruans: cotidianũ illũ.
dñi pręstolat᷑ aduentũ. de quo dicit᷑
Ueniemꝰ & mansionẽ apud eũ faciemꝰ
Septies quippe duodeni. octoginta .iiii.
Fiunt. Et septẽ quidẽ ad hunus scłi
cursũ qͥ dieb septẽ uoluit᷑. duodecim
uero: ad ꝑfectionẽ doctrinȩ apłicȩ ꝑti

Expanded text:
s, quotidianum illum Domini praestolatur adventum. De quo dicit: Veniemus et mansionem apud eum faciemus . Septies quippe duodeni octoginta quatuor faciunt. Et septem quidem ad hujus saeculi cursum, qui diebus septem volvitur. Duodecim vero ad perfectionem doctrinae ap
Abbreviated transcription (Latin):
lationis ꝑtransire ñ cessat: cũ signo fidei
ab imꝓbis contradici. cũ audito dĩ uer¬
bo multos cũ xp̃o resurgere: sed plures
a credulitate ruere gemibunda ꝑtra¬
ctat. cũ reuelatis multorũ cordiũ cogi¬
tationib. ubi optimũ euangłii seruit
sem̃: ibi z̾iz̾ania uttiorũ uł plus iu¬
sto p̾ualere. uł etiã qđ dictu graue. ẽ.
sola germinare ac regnare conspicit
x erat anna ꝓphetissa filia phanuel
de tribu aser. Hȩc ꝓcesserat in dieb

Expanded text:
lationis pertransire non cessat, cum signo fidei lationis pertransire non cessat, cum signo fidei ab improbis contradici, cum audito Dei verbo multos cum Christo resurgere, sed plures a credulitate ruere gemebunda pertractat. Cum revelatis multorum cordium cogitationibus, ubi optimum Evangelii sevit semen, ibi zizania vitiorum vel plus justo praevalere, vel etiam, quod dictu grave est, sola germinare ac regnare conspicit. Et erat Anna prophetissa, filia Phanuel de tribu Aser; haec processerat in diebus
Abbreviated transcription (Latin):
carne ꝓcreatũ ñ sine doloris affectu po-¬
tuit uidere crucifigi. Nã & ferrũ qđ
animã ioseph ꝑtransisse canit᷑. nullũ
melius quã dura tribulatio m̃tis intel¬
ligitur. UT reuelent᷑ ex multis
cordib cogitationes. Incertũ erat qͦndã.
utiq nouerant reciꝑe. qui autẽ respii¬
ere mallent. At eiꝰ natiuitate audita
reuelatis mox cordiũ cogitationib
herodes rex turbatꝰ. ẽ & om̃is ierosoli¬
ma cũ illo. pastores cũ timore & gaudio
dõ laudes resonant: hominib pac̃is nun¬
cium pandunt. Eiuis doctrina & uirtute¬
diffamata: alii ad eũ quasi magistrũ
ueritatis confluunt. alii abeo quasi se¬
ductore refugiunt. Eius signo crucis e¬
recto: hi quasi iuste morti datũ blasphe¬
mantes irrident. illi quasi urtȩ aucto¬
rẽ mori acrit̾ dolent. Sed & usq hodie
& usq ad consũ mationẽ scłi. p̃sentis
ȩccłȩ animã gladius durissimȩ tribu¬

Expanded text:
carne procreatum, non sine doloris affectu pocarne procreatum, non sine doloris affectu potuit videre crucifigi. Nam et ferrum, quod animam Joseph pertransisse canitur, nullum melius quam dura tribulatio mentis intelligitur. Ut revelentur ex multis cordibus cogitationes. Incertum erat quondam utique noverant, recipere, qui autem respuere mallent. At ejus nativitate audita, revelatis mox cordium cogitationibus, Herodes rex turbatus est, et omnis Hierosolyma cum illo . Pastores cum timore et gaudio Deo laudem resonant, hominibus pacis nuntium pandunt . Ejus doctrina et virtutediffamata, alii ad eum quasi magistrum veritatis confluunt, alii ab eo quasi seductore refugiunt. Ejus signo crucis erecto, hi quasi juste morti datum blasphemantes irrident, illi quasi vitae auctorem mori acriter dolent. Sed et usque hodie, et usque ad consummationem saeculi praesentis Ecclesiae animam gladius durissimae tribu
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ dõ. in iis qui salui fiunt: & in iis qͥ
pereunt. Qui enĩ p̃dicante apło uerbũ
qđ audit annando sequit᷑. bono odore re¬
surgit & saluat᷑. Qui odiendo insequit᷑:
eodẽ ipso bono odore corruit & morit᷑.
Signũ autẽ cui contradicit᷑ fidẽ dñicȩ
crucis accipe. de qͦ apło paulo dicunt iu-¬
dei. Nã de secta hac notũ. ẽ. nob̾. qđ ubiq
ei contradicit᷑. Et apłs ipse. Nos enĩ in qͥt¬
p̾dicamꝰ xp̃m crucifixũ. iudeis quidem
scandalũ: gentib autẽ stulticiã.
⁊ tuã ipsius anunã ꝑtransibit gladius.
Nulla docet hystoria. beatã maRiam
ex hac uita gladii occisione migrasse:
p̃sertim cũ ñ anima sed corpus ferro so¬
leat int̾fici. Unde restat intelligi gla¬
diũ illũ de qͦ dr̃ & gladius. ẽ. inlabi is
eorũ: hoc. ẽ. dolorem dnĩcȩ passionis
eiꝰ animã ꝑtransisse. quȩ & si xp̃m ut pote¬
dĩ filiũ sponte ꝓpria mori. mortẽq ipsã
ñ dubitaret esse deuicturũ: ex sua tam̃

Expanded text:
sumus Deo, in his qui salvi fiunt, et in his qui pereunt . Qui enim praedicante Apostolo, verbum quod audit amando sequitur, bono odore resurgit et salvatur; qui odiendo insequitur, eodem ipso odore bono corruit et moritur. Signum autem cui contradicetur, fidem dominicae crucis accipe, de qua apostolo Paulo dicunt Judaei: Nam de secta hac notum est nobis, quod ubique ei contradicitur . Et Apostolus ipse: Nos enim, inqm crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam . Et tuam ipsius animam pertransiet gladius. Nulla docet historia beatam Mariam ex hac vita gladii occisione migrasse, praesertim cum non anima, sed corpus ferro soleat interfici. Unde restat intelligi gladium illum de quo dicitur: Et gladius est in labiis eorum , hoc est dolorem dominicae passionis, ejus animam Dei Filium sponte propria mori, mortemque ipsam non dubitaret esse devicturum, ut sua tamen
Abbreviated transcription (Latin):
sue popło in t̾rã repromissionis in¬
ducto. prȩputiũ quod moyse uiuente
accreuerat cultris petrinis incidit. qͥa
ubi abundauit peccatũ: suꝑabundauit:
gr̃a Nã quare petrinis ad cir̃cuncidendũ
losue cultris utitꝰ: intelligat qui legit.

Expanded text:
sue populo in terram repromissionis inducto, praeputium quod Moyse vivente accreverat, cultris petrinis incidit. Quia ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia . Nam quare petrinis ad circumcidendum Josue cultris utatur, intelligit qui legit,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ nichil in eiꝰ generatione prȩt̾ ministe.¬
riũ prȩstitit & affectũ. Unde & ꝓ fideli
ministerio & ab euangłista & abipsa ma¬
Ria pat̾ appellat᷑. nec ipse xp̃c suũ negat
ẽẽ. parentẽ. sed simplicit᷑ & aꝑte qui sit
uerus sibi pat̾ nob̾ parit̾ & ilłis insinuat
Non qđ eũ quasi filiũ quęrunt uituꝑat.
sed qđ ei potius cui ȩt̾nus. ẽ. filius debeat.
cogit oculos m̃tis attollere. Quia enĩ ds̃
& homo ẽ: nunc excelsa deitatis. nunc
infirma prȩfert humanȩ fragilitatis.

Expanded text:
eneratione praeter ministerium praestitit et affectum, unde et pro fideli ministerio et ab evangelista et ab ipsa Maria pater appellatur; vel ipse Christus suum negat esse parentem, sed simpliciter et aperte qui sit verus sibi pater, nobis pariter et illis insinuat. Non quod eum quasi filium quaerunt, vituperat, sed quid ei potius cui aeternus est filius debeat, cogit oculos mentis attollere. Quia enim Deus et homo est, nunc excelsa deitatis, nunc infima praefert humanae fragilitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
ganda geminari sit iussus. in leuitico con¬
gruentius explanabitur. E⁊ ecce homo
erat in ierłm cui nom̃ symeon: & homo
iste iustꝰ & timoratꝰ. expectans consolatio
nẽ isrł: & sp̃s sc̃s erat in eo. Nato in carne
dño ñ solũ angłi de cęlis. sed & omĩs ȩtas
mortaliũ & uterq sexiis testimoniũ reddit
Decebat enĩ omiũ saluatorẽ sicut uenturũ
in carne om̃iũ toto scłi tẽpore fideliũ
facto uł dicto p̾sagari. ita etiã uenientẽ
cõmuni om̃iũ laũde p̾dicari: impleta
ꝓphetia qua dicit᷑. Laudate dñm de cęlis
& cȩt̾a usq quo ait. Iuuenes & uirgines.
seniores cũ iuniorib laudent nom̃ dñi.

Expanded text:
gatione geminari sit jussus in Levitico congatione geminari sit jussus in Levitico congruentius explanabitur. Et ecce homo erat in Jerusalem, cui nomen Simeon, et homo iste justus et timoratus, exspectans consolatioet Spiritus sanctus erat in eo. Nato in carne Domino, non solum angeli de coelis, sed et omnis aetas mortalium, et uterque sexus testimonium reddit. Decebat enim omnium Salvatorem sicut venturum in carne, omnium toto saeculi tempore fidelium facto vel dicto praesagari, ita etiam venientem communi omnium laude praedicari, impleta prophetia quae dicit: Laudate Dominum de coelis , etc., usque quo ait: Juvenes et virgines, senes cu
Abbreviated transcription (Latin):
solus. Fugientib sociis: danihel int̾ an¬
głos remanet. Solus ezechiel quadrigas
cherubin: & suꝑnȩ ciuitatis ȩdificra
celsa mirat᷑ Solus paulus. ad delicias
paradysi & uisenda cȩli t̾cii secreta ra¬
pitur. Itẽ cũ intrans cubiculũ clauso ho¬
stio oro patrẽ in abscondito: turturem
offero. At cũ eiꝰdẽ oꝑis compares quȩro
canendo cũ ꝓpħa. uenite. adoremꝰ & ꝓ
cidamꝰ ante dm̃. ploremus corã dño qui
fecit nos: colũbas ad altare deporto. Et qͥa¬
ȩque utraq conditori accepta. ẽ. hostia:
consulte locas utrũ turtures anpulli
colũbarũ ꝓ dño sint oblati ñ dixit. ne unũ
alteri uiuendi ordinẽ p̾ferret: sed utrunq
sequendũ. utrunq diuinis cultib doceret
offerendũ. Igit᷑ quia de purgatione lon¬
gior sẽ sermo ꝓtraxit: quid ipse dierũ
purgationis numerus contineat mysterii.
& quare idem infeminȩ genitrice pur-¬

Expanded text:
Solus fugientibus sociis, Daniel inter anSolus fugientibus sociis, Daniel inter angelos remanet. Solus Ezechiel quadrigas Cherubim, et supernae civitatis aedificia celsa miratur. Solus Paulus ad delicias paradisi, et visenda coeli tertii secreta raptatur. Item cum intrans cubiculum clauso ostio oro Patrem in abscondito, turturem offero. At cum ejusdem operis compares quaero, canendo cum Propheta: Venite, adoremus, et procidamus ante Deum, ploremus coram Domino qui fecit nos , columbas ad altare deporto. Et quia aeque utraque conditori accepta est hostia, consulte Lucas utrum turtures, an pulli columbarum pro Domino sint oblati, non dixit, ne unum alteri vivendi ordinem praeferret, sed utrumque sequendum, utrumque divinis cultibus doceret offerendum. Igitur quia de purgatione longior se sermo protraxit, quid ipse dierum purgationis numerus contineat mysterii, et quare idem in feminae genitricis pur
Abbreviated transcription (Latin):
tib pascunt᷑ maligni hostis exempla
conspiciunt: eo crebriores ad ȩt̾na sui
desideri i pennas sustollunt. Hoc sane int̾
turturis & colũbȩ significantiã distat.
qđ colũba quȩ gregatim conuersari. uo¬
lare & gemere consueuit: actiuȩ uitȩ
frequentiã demonstrat. de qua dicitur.
multitudinis autẽ credentiũ. erat cor
unũ & anima una. nec quisquã eorũ quȩ
possidebat aliquid suũ esse dicebat. sed
erant illis om̃ia cõmunia: turtur uͦ qͥ
singularitate gaudet. adeo ut si coniugẽ
casu ꝑdiderit iolus ex inde ꝑmaneat. sp̃e¬
culatiuȩ uitȩ culmina denunciat: qͥa
& paucorũ. ẽ ista uirtꝰ. & his singulatim
attributa. Solus isaias dñm exẽrcituũ
uidit. laudes seraphim contẽplat᷑. & qͥa
male tacuerit. quasi turtur singularis
ingemuit. Moyses pauente ꝓculpa po¬
płõ. solus ascendit ad dñm. & ne idem
popłs feriat᷑ lacrimosis p̃cib impetrat

Expanded text:
tibus pascuntur, maligni hostis exempla tibus pascuntur, maligni hostis exempla conspiciunt, eo crebriores ad aeterna sui desiderii pennas sustollunt. Hoc sane inter turturis et columbae significantiam distat, quod columba quae gregatim conversari, volare, et gemere consuevit, activae vitae frequentiam demonstrat: De qua dicitur: Multitudinis autem credentium erat cor et anima una, nec quisquam eorum quae possiderant illis omnia communia ; turtur vero, qui singularitate gaudet, adeo ut si conjugem casu perdiderit, solus exinde culativae vitae culmina denuntiat, quia et paucorum est ista virtus, et his singillatim attributa. Solus Esaias Dominum exercituum videt, laudes Seraphim contemplatur, et quia male tacuerit, quasi turtur singularis ingemit. Moyses pavente procul populo solus ascendit ad Dominum, et ne idem populus feriatur, lacrymosis precibus impetrat.
Abbreviated transcription (Latin):
flaminat᷑. Contẽplatur & enĩ mens qui
sint illi angłorũ chori. quȩ ipsa societas
metuebat. Quigͦ prius flebat ne duce¬
retur ad suppliciũ. turturẽ ꝓ peccato
offerebat: de altero facit holocaustũ. cũ
post modũ flere amarissime incipit.:
qͥa differtur a regno. Colũbã ꝓpeccat
offert: qͥa laborãt ingemitii suo. lauat
ꝑ singulas noctes lectũ suũ. hoc ẽ ꝑ singu¬
las pulsantis culpȩ tenebras. oꝑa sua bona
in quib requiescere debet. lacrimis ablii¬
ere ñ cessat. Colũbarũ pullos in holo¬
caustũ ferunt: qͥ patriȩ cȩlestis absentiã
deflentes aiunt. Suꝑ flumina babilonis
illic sedimꝰ & fleuimꝰ. dũ recordaremur
tui syon. Sicut enĩ colũbȩ suꝑfluenta re¬
sidere delectant᷑ ut accipitris aduentũ
umibrȩ cursu suꝑ aquas p̾uidere simul &
euadere queant᷑: sic ꝓfecto sic animȩ pau¬
perũ spii fluctꝰ scłi m̃te transcendentes.
quo plura in hac babilone qua suis gemi¬

Expanded text:
no. Contemplatur etenim mens qui sint illi angelorum chori, quae ipsa societas metuebat. Qui ergo prius flendo ne duceretur ad supplicium, turturem pro peccato offerebat, de altero facit holocaustum, cum postmodum flere amarissime incipit, quia differtur a regno. Columbam pro peccato offert, qui laborat in gemitu suo, lavat per singulas noctes lectum suum, hoc est per singulas pulsantis culpae tenebras opera sua bona, in quibus requiescere debeat, lacrymis abluere non cessat. Columbarum pullos in holocaustum ferunt, qui patriae coelestis absentiam deflentes aiunt: Super flumina Babylonis illic sedimus et flevimus, dum recordaremur tui, Sion . Sicut enim columbae super fluenta residere delectantur, ut accipitris adventum umbrae cursu per aquas praevidere simul et evadere queant: sic profecto, sic animae pauperum spiritu fluctus saeculi mente transcendentes, quo plura in hac Babylone qua suis gemi