comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo non parcebat inuerbo : ut eeñt. post ea qͥb
parceret iniuditio : Quia sinollent acciꝑe uerbi
medicinã : incursurierant utiq &inuenturi iudi¬
cis sententiã : Quares quia dixit. ds ultionũ dñs
ds̃ultionũ fidenter egit : id.ẽ nulli peꝑcit in uerbo:
quiin uerbo non peꝑcit passurus. parcet in sen¬
tentia uidicaturus.: qui neminẽ timuit in humi¬
litate timebit quẽ quã inclaritate exeo qđ iam
fidenter agit: cogita quo modo sit acturus in fine
scłi : Noliergo murmurare aduersus dm̃: quia
quasi parcit malis : Sed esto bonꝰ cui forte ad
tẽpus in flagello non parcat. & infine parcat in
Quia fid enteregit: illi nontuler̃ fiduciam ipsi us:
Et quia humilis uenerat & carne mortali indutus
erat : & mori uenerat. non facere qđ peccatores
sed pati qđ peccatores quia ꝓpterea uenerat:
ut fidenterggisset & illi ferre non possent siduciã

Expanded text:
Ideo non parcebat in verbo, ut essent postea quibus Ideo non parcebat in verbo, ut essent postea quibus parceret in judicio: quia si nollent accipere verbi medicinam, incursuri erant utique et inventuri judicis sententiam. Quare? Quia dixit, «Deus ultionum Dominus, Deus ultionum fidenter» «egit:» id est, nulli pepercit in verbo. Qui in verbo non pepercit passurus, parcet in sententia judicaturus? qui neminem timuit in humilitate, timebit quemquam in claritate? Ex eo quod jam fidenter egit, cogita quomodo sit acturus in fine saeculi. Noli ergo murmurare adversus Deum, qui quasi parcit malis; sed esto bonus cui forte ad tempus in flagello non parcat, et in fine parcat in quia fidenter egit, illi non tulerunt fiduciam ejus: et quia humilis venerat, et carne mortali indutus erat, et mori venerat; non facere quod peccatores, sed pati quod peccatores; quia propterea venerat, cum fidenter egisset, et illi ferre non possent fiduciam
Abbreviated transcription (Latin):
płissius quȩ operirent faciem fariseorũ & iu¬
deorũ qͥ quasi pͥmatus habebant exponendarũ
scripturarũ omi ũ qquasi uusti sibi uidebant᷑
uel uiderise arbitrabantur. & ad quorũ pͥmatũ
plebis obsequiũ uidebatur obtẽperare: Nonpe¬
percit: a dixit : Quando oratis: non eritis sicut
hypocritȩ quiamant in sinagogis & angulis pla¬
tearũ stantes orare ut uideantur ab hominib:
& cetera talia: Tetigit om̃s nontimuit aliquẽ:
Eccũ terminasset ipsũ sermonẽ : condusit deillis
scriptura euangelii sic: Factũ ẽ in qͥt cũ consũ¬
masset iħ cuerba hȩc : admirabancur turbȩ
suꝑ doctrina eiꝰ : Erat enĩ docens coscãquã potes¬
tatt̃ habens : non quasi scribȩ eorũ & farisci:
Quanta ergo ille de quo dictũ est erat docens eos
tanquã potestatẽ habens quanta dixit:iuȩ uobis
scribȩ &pharisei hỹpocritȩ : Quanta in illoscorã
in facie : neminẽ timuit : Quare : qi d s̃ ultionũ est :

Expanded text:
is, quae ferirent faciem Pharisaeorum et Judaeorum, qui quasi primatus habebant exponendarum Scripturarum omnium; qui sibi quasi justi videbantur, vel videri se arbitrabantur, et ad quorum primatum plebis obsequium videbatur obtemperare: non pepercit, et dixit, «Quando oratis, non eritis sicut hypocritae, qui amant in synagogis et angulis platearum stantes orare, ut videantur ab hominibus» ; et caetera talia. Tetigit omnes, non timuit aliquem. Et cum terminasset ipsum sermonem, conclusit de illo scriptura Evangelii sic: «Factum est,» inquit, «cum consummasset Jesus verba haec, admirabantur turbae super doctrina ejus. Erat enim docens eos tanquam potestatem habens; non quasi Scribae eorum et Pharisaei» Quanta ergo ille de quo dictum est, «Erat docens eos tanquam potestatem habens,» quanta dixit: «Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae» ; quanta in illos coram in faciem? Neminem timuit. Quare? Quia Deus ultionum est.
Abbreviated transcription (Latin):
catus es iniqͥtatẽ : qđ erotibi similis : Quid ẽ. erotͥ
similis: ut quomꝰ tibi placet factũ tũũ malũ. sicpu¬
tes quia & mihi placit : & minatur in posterum :
enĩ lector legit ille nontacet: Cũpsalmista cantat :
ille non tacet: Et iste om̃s uocesdĩ. ꝑorbẽ terrarũ fiunt:
quomodo ergotacet: & quo mͦ non tacet. Nontacet in
uerbo tacet inuidicta: Quid ẽ ergohȩc fecisti & tacui:
hȩc fecisti & noniuindicaui : Suspicatus es iniqͥtatẽ qđ erotͥ¬

Expanded text:
catus es iniquitatem, quod ero tibi similis.» Quid est, «ero tibi catus es iniquitatem, quod ero tibi similis.» Quid est, «ero tibi similis?» Ut quomodo tibi placet factum tuum malum, sic putes quia et mihi placet. Et minatur in posterum: «enim lector legit, ille non tacet; cum Psalmus ista cantat, ille non tacet: et istae omnes voces Dei per orbem terrarum fiunt. Quomodo ergo tacet, quomodo non tacet? Non tacet in verbo, tacet in vindicta. Quid est ergo, «Haec fecisti, et tacui?» Haec fecisti, et non vindicavi. «Suspicatus es iniquitate
Abbreviated transcription (Latin):
peccatores dñc usquequo pecatores gł abuntur res¬
pondent & loquentur iniqͥtatẽ. loquenturom̃s qui
oꝑantur in iustitiã : quid loquentur. nisi contra dm̃:
quidicunt : Quid nob ꝓdest quiasicuiuimꝰ quid dic¬
turuses uere curat ista quȩ facimꝰ ds̃ quia enĩ uiuunt
putant dm̃ nescire qđ faciunt: Vide qͥdindis illis
conuingat : Iuia sistationarius sciret. teneret illos:
&i deouitant oculosstationarii nestatĩ teneantur:
Oculos enĩ dĩuitare nemopotest: quia non solũ incu¬
biculo uident sed inintimo cordis tiu : Cogitant¬
& ipsiquianihil potest laceredm̃ : & quia faciunt
& sciunt qđ fecer̃. & udent seuiuere. sciente dõ:
qͥ non uiuerent sciente stationario: dicunt sibi:
Placent istadõ : Etreuera sulli displicerent facta nrã.
quomodo displicent iudicib qͦm displicendegib:
tariensib: nũ qͥd qͦmͦ illorũ oculos uitamꝰ autare
possemꝰoculo sdĩ. engo placent ista dõ : Ideo in aio
psalmopeccatori dicit᷑: hȩcfecistia&tacui: Suspi¬

Expanded text:
peccatores gloriabuntur; respondent, et loquentur iniquitatem; loquentur omnes qui operantur injustitiam?» Quid loquentur, nisi contra Deum, qui dicunt: Quid nobis prodest quia sic vivimus? Quid dicturus es? Vere curat ista quae facimus Deus? Quia enim vivunt, putant Deum nescire quod faciunt. Vide quid mali illis contingat! Quia si stationarius sciret, teneret illos; et ideo vitant oculos stationarii, ne statim teneantur: oculos enim Dei vitare nemo potest; quia non solum in cubiculo videt, sed et intima cordis tui. Cogitant et ipsi quia nihil potest latere Deum; et quia faciunt, et sciunt quid fecerunt, et vident se vivere sciente Deo, qui non viverent sciente stationario, dicunt sibi: Placent ista Deo; et revera si illi displicerent facta nostra, quomodo displicent judicibus, quomodo displicent regibus, ntariensibus , numquid quomodo illorum oculos vitamus, vitare possemus oculos Dei? Ergo placent ista Deo. Ideo in alio psalmo peccatori dicitur, «Haec fecisti, et tacui; suspi
Abbreviated transcription (Latin):
Illcergo augeo longanimitatẽ: &tuauges iniqͥtatẽ:
inuenietur & qđ ponis cotidie ꝑ modicũ. post ea
massã inuenturus es : Minutatĩ imponis sed cu¬
mulũ inuemes : Noli aditndere minuta peccata:
sed cotidiana : Deminutissimis guitis: flumina in¬

Expanded text:
Ille ergo auget longanimitatem, et tu auges iniquitatem. invenietur, et quod ponis quotidie per modicum, postea massam inventurus es: minutatim ponis, sed cumulum invenies. Noli attendere minuta peccata tua quotidiana; de minutissimis guttis flumina i
Abbreviated transcription (Latin):
suũ quẽ castigat: sed ideo flagellat utrecipiat: Nonsit
tã uano sensu & pueriliut dicat : Pusamat patermeris
frẽmineũ c̃uiꝑmittit facere quicqͥd uult: Egosime
mouero contra iussionẽ patrismei : flagella inuenio:
Iugaude subfiagellis: quia tibi seruatur heriditas:
quia non repellit ds̃: plebẽsuã : Ad tẽpem̃dat : non
mȩternudãnat : Illis autẽ ad tẽpꝰparcit : nȩternũ
illosdãnabit: Elige tibi: Tem poralẽuis laborem
Inquo parcit malis: tẽporale est. Quia non repel¬
let dñs plebem suã & hereditatẽ suã non relinquet:¬
quo usq iustitia in qͥt conuertatur iniudicium:
Et qͥhabent eã om̃s recto sunt corde: Ad tendemꝰ
& habe iustitiã. quia iudiciũ nondũ potes habere:
Prius est ut habcas iustitiã : sed ipsa uistitia tua conuer
iniquos: Sed quid illis dicitur. ĩedebitis suꝑduode cĩ
sedes iudicantes .xii. trib isrł: Ergo iustitia ipsorũ:

Expanded text:
suum quem castigat; sed ideo flagellat, ut recipiat. Non sit suum quem castigat; sed ideo flagellat, ut recipiat. Non sit tam vano sensu et puerili, ut dicat: Plus amat pater meus fratrem meum, cui permittit facere quidquid vult; ego si me movero contra jussionem patris mei, flagella invenio. Tu gaude sub flagellis; quia tibi servatur haereditas, «Quia non repellet Dominus plebem suam.» Ad tempus emendat, non in aeternum damnat: illis autem ad tempus parcit, in aeternum illos damnabit. Elige tibi: temporalem vis laborem, in quo parcit malis, temporale est. «Quia non repellet Dominus plebem suam, et haereditatem suam non derelinquetum et qui habent eam omnes recto sunt corde.» Attende modo, et habe justitiam; quia judicium nondum potes habere. Prius est ut habeas justitiam; sed ipsa justitia tua convertrtulerunt iniquos. Sed quid illis dicitur? «Sedebitis super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel» . Ergo justitia ipso
Abbreviated transcription (Latin):
patientẽ eẽ. debere : donec fodiatur peccatori fouca :
lt quid deme inqͥs. qui laboro & laboro interipsos
peccatores: respondetur tibi qđ seqͥtur. qr non re¬
pelletds̃ plebẽ suã : Exercet: non repellet : Quo modo
enĩ dicit alio loco scriptura. qm̃ quẽ diligit corripit:
flagellat autẽ omnẽ filiũ quẽ recipit : Ille flagella¬
tũ recipit tudicis quia repellit. uidemꝰ homines. infi¬
liissuis facere illud : Aliquando iam desperatos filios
suos : dimitunt uiuere quomodo uolunt : Eosqͥspem
habent flagellant: illos quo som̃ino uiderint
sinespe &indomitos eẽ : dimittunt ut faciant qđ uo¬
lunt : lam quẽ dimittit pater fictre qđ uult: non uult
ꝑmittere adhereditatẽ suam: Cum autẽ flagellat
filiũ cui ipsam hereditatẽ seruat : Cũ autẽ flagellac
ds̃ filiũ curat submanu patris flagellantis : qi flagellat
adhereditatẽ erudit ab hereditate. Nonrepellit filiũ

Expanded text:
patientem te esse debere, «donec fodiatur peccatori fovea.» patientem te esse debere, «donec fodiatur peccatori fovea.» Et quid de me, inquis, qui laboro, et laboro inter ipsos peccatores? Respondetur tibi quod sequitur: «Quia non repellet Dominus plebem suam.» Exercet, non repellit. Quomodo enim dicit alio loco Scriptura? «Quoniam quem diligit Deus, corripit; flagellat autem omnem filium quem recipit» . Ille flagellatum recipit, tu dicis quia repellit? Videmus homines in filiis suis facere illud: aliquando jam desperatos filios suos dimittunt vivere quomodo volunt; eos qui spem habent, flagellant; illos quos omnino viderint sine spe et indomitos esse, dimittunt ut faciant quod volunt. Jam quem dimittit facere quod vult, non vult admittere ad haereditatem suam: eum autem flagellat filium cui ipsam haereditatem servat. Cum autem flagellat Deus filium, currat sub manu Patris flagellantis; quia qui flagellat, ad haereditatem erudit: ab haereditate non repellit filium
Abbreviated transcription (Latin):
pacientiȩ aut potestati : aut iusticiȩ iudicis : Erigitꝰ
suꝑb indm̃: mergit illũ ds̃ : Et in eo ipsomergitur :
quo erigitur indm̃ : Namin alio pscilmo sicait:
deiecistieos cũ extollerentur : Nondixit. deiecisti
eosqr elatist̃. Aut deiecistieos posteaquã elatisc̃. ut
aliud sictẽpus elationis eorũ : aliut tẽpꝰ deiectionis:
sed in eo ipso quo extolle bantur. ibi deiciebantur:
Quantũ enĩ suꝑbũ estcor hominis: t antũ recedit a dõ:
Etsirecedit a dõ. in ꝓfundũ at : Contra. corhumile
decelo adducitdm̃: ut ꝓximꝰ fiat: Certe altus est
ds̃ supra om̃ scȩlos est ds̃ transcendit om̃s angłos:
Quantũ habes ergi ut adtingas adillũ excelsum:
Nolote rũpas extendote : Aliud consilium tibido:
neinista extensione forte crepes ꝑ suꝑbiam:
Dicitabids̃ : Quomodo illis foditur: & quare illis fodit̃
fouea : nonẽ tuũ cognoscere:Sedex lege mea disce

Expanded text:
patientiae, aut potestati, aut justitiae judicis. Erigitur patientiae, aut potestati, aut justitiae judicis. Erigitur superbus in Deum, mergit illum Deus; et in eo ipso mergitur, quo erigitur in Deum. Nam in alio psalmo sic ait: «Dejecisti eos, dum extollerentur» . Non dixit, Dejecisti eos, quia elati sunt; aut, Dejecisti eos, posteaquam elati sunt; ut aliud sit tempus elationis eorum, aliud tempus dejectionis: sed in eo ipso quo extollebantur, ibi dejiciebantur. Quantum enim superbum cor hominis, tantum recedit a Deo; et si recedit a Deo, in profundum it. Contra, cor humile de coelo adducit Deum, ut proximus fiat. Certe altus est Deus, super omnes coelos est Deus, transcendit omnes Angelos: quantum habes erigi, ut attingas ad illum excelsum? Nolo te rumpas extendendo te; aliud consilium tibi do, ne in ista extensione forte crepes per superbiam: Dicit tibi Deus: Quomodo illis foditur, et quare illis foditur fovea, non est tuum cognoscere; sed ex lege mea disce
Abbreviated transcription (Latin):
putat: Hocesse ille putat sublimiter ire: & ds̃ hoc
fossam uocat : Fossa a dima tendit. non adeelum:
Peccatores autẽ suꝑb quassincȩlũ eunt &int̃ram
merguntur : Contra humiles. quasi in terrã se
dẽ primu & incelũ ascendunt: Mitescȩ ergo quis quises
fidelis sieruditus es ex legedĩ : ut sit cortuũ in fismam̃to
cȩli. quiads̃ fexit luminaria quartodiẽ : Qiudigitur:
naria cũ tota pacientia dirigere cursussuos & noncu¬
rare que in sedicant homines : sic &tunoncures qͥcqde
siterit caro : Om̃is enĩ homo: caro & scinguis est : Non
eñuilises in cõparatione alterius carnis a qua ui deris
p̃mi : qr ꝓte ille suscepit carnẽ et ꝓte ille fudit scn
fideli : hic mitesce : Quẽ ad modũ mitescis : cũ dicis
adducit eos qͥb parcit : Sed illi non corriguntur:
nouit ille quomodo deillis iudicet : Inmitis est autẽ
homo: cũ uult contradicere aut bonitatidñi. Aut

Expanded text:
putat. Hoc se ille putat sublimiter ire, et Deus hoc putat. Hoc se ille putat sublimiter ire, et Deus hoc fossam vocat. Fossa ad ima tendit, non ad coelum: peccatores autem superbi quasi in coelum eunt, et in terram merguntur. Contra, humiles quasi in terram se deprimunt, et in coelum ascendunt. Mitesce ergo, quisquis es fidelis, si eruditus es ex lege Dei, ut sit cortuum in firmamento coeli: quia Deus fecit luminaria quarto die, qui dicitur «naria cum tota patientia dirigere cursus suos, et non curare quae in se dicant homines; sic et tu non cures quidquid tibi fecerit caro. Omnis enim homo caro et sanguis est. Non enim vilis es in comparatione alterius carnis, a qua videris premi; quia pro te ille suscepit carnem, et pro te ille fudit sangfideli? Hinc mitesce. Quemadmodum mitescis? Cum dicis: adducit eos quibus parcit, sed illi non corriguntur: novit ille quomodo de illis judicet. Immitis est autem homo, cum vult contradicere aut bonitati Domini, aut
Abbreviated transcription (Latin):
iusti : si labor iustorũ flagellũ patris est . & felicitas
pecatorũ fouea ipsorũ est : Quia enĩ mitigat uosds̃
a dieb malignis donec fodiatur peccatori fouea :
non cogititis qr mͦ in aliquo loco stant angłi. cum
bidentib & fodiant istã foueã magnã quȩ possit
capere omẽgenꝰ iniquorũ : Et quia uidecis multos
eẽ iniquos. ⁊dicatis uob̵ carnaliter. Reueratantã
multi tudinẽ iniquorũ tantã turbã peccantium
quȩ fouea pocest capere : quando foditur talis. quȩ
om̃es capiat : quando ex auritur : ideo parcitds̃ :
non est hoc: fossa peccatorũ : ipsa felicitas peccato¬
rũ est : In illã enĩ cadent : tã quã in foueã : Intendite
peccatori fouea: Parciteni illids̃ quẽ nouit pecca¬
torẽ &impiũ.: occulta sua iustitia: Ethoc ipsum
qđ ei parcit ds̃ : ꝑinpunitatẽ facit eũ elatũ : Ille se
altũ putat: &cadit: In eo ipso cadit: quo se altum

Expanded text:
justi; sed labor justorum flagellum est Patris, et felicitas justi; sed labor justorum flagellum est Patris, et felicitas peccatorum fovea ipsorum est. Quia enim mitigat vos Deus a diebus malignis, donec fodiatur peccatori fovea; non cogitetis quia modo in aliquo loco stant Angeli cum bidentibus, et fodiunt istam foveam magnam quae possit capere omne genus iniquorum; et quia videtis multos esse iniquos, et dicatis vobis carnaliter: Revera tantam multitudinem iniquorum, tantam turbam peccantium quae fovea potest capere? quando foditur talis quae omnes capiat, quando exhauritur? ideo parcit Deus. Non est hoc: fossa peccatorum, ipsa felicitas peccatorum est; in illam enim cadent tanquam in foveam. Intendite, peccatori fovea.» Parcit enim illi Deus, quem novit peccatorem et impium, occulta justitia sua; et hoc ipsum quod ei parcit Deus, per impunitatem facit eum elatum. Ille se altum putat, et cadit: in eo ipso cadit, quo se altum
Abbreviated transcription (Latin):
petussuũ dicens ds̃ppitius esto m pecatri : Ile suꝑb:
Sic odit ds suꝑbos &ideosic concludit : Am̃ dico uobis :
descendit iu st ficatus publicanꝰ magis quã phariscus:
Etdicit quare : Quia om̃is qͥseexaltat humiliabitur : &
factus est homo: &i pscest humlitas quȩdisplicet
paganis. unde nobis insultint: Qualẽ dm̃in qunt c alts:
Tibi autẽ xp̃iano siplacet ĩmitare : Sumitatus fue¬
Nemo facit aliqͥd bene ñisi grã ipsius : Qđ facit ho¬
momale ĩpsius hominis : Qđ facitbene : debene¬
ficio difacit : Cũ cȩperit facere bene: non sibi tribuat:
Cum non sibi tribuerit : grãs agat ia quo acceperit:
Cũ autẽ bene facit: non in sultet illi qͥillud non facit.
ut extollat se suꝑeũ: Non enĩ inillo finta est grãdĩ:¬
&a dillũ non ꝑuenit : Ut mitiges eũ a diebimalignis.
donec fodiatur peccatori fouea i: Mitisergo esto
quis quis xp̃ianꝰes a dieb malignis : Maligni enĩsunt
dies: quib: uidentur florere peccatores & laborare

Expanded text:
sto mihi peccatori.» Ille superbus sic odit Deus superbos. Et ideo sic conclusit: «Amen dico vobis, descendit justificatus Publicanus magis quam Pharisaeus.» Et dicit quare: «Quia omnis qui se exaltat, humiliabitur; et ristus, quia Deus factus est homo. Ipsa est humilitas quae displicet Paganis; unde nobis insultant: Qualem Deum colitis qui natibi autem christiano si placet, imitare. Si imitatus fuenemo facit aliquid bene, nisi gratia ipsius. Quod facit homo male, ipsius est hominis: quod facit bene, de beneficio Dei facit. Cum coeperit facere bene, non sibi tribuat: cum non sibi tribuerit, gratias agat ei a quo acceperit. Cum autem bene facit, non insultet illi qui illud non facit, aut extollat se super eum: non enim in illo finita est gratialium non perveniat. 16. «Ut mitiges eum a diebus malignis, donec fodiatur peccatori fovea.» Mitis ergo esto, quisquis christianus es, a diebus malignis. Maligni enim sunt dies quibus videntur florere peccatores et laborare
Abbreviated transcription (Latin):
misit &ipsũ filiũ suũ ÷ misit seruos filii sui. &impsis
seruis filiũ suũ : sertotũ orbẽ terrarũ : p̃dicatur ubiq
uerbũ dĩ : VUbi nondicitur hominibus. relinquite
iniqͥtatesurãs priores. conuertite uos aditinera
recta : ideo parcit ut uos corrigatis. ideo herinonuin¬
dicauit ut hodiebene uiuatis : Erudicgentes : non
ergo arguet : nonauditurus est quo serudio :
non iudicaturus est qͥb sermonẽ p̃misit & p̃semi¬
nauit. inscola siesses. acciperes & non redderes :
utiq quando accipisa magistro : erudiris : Cõmit
tat tͥmagister qđ p̃bet & hon exigĩ quandoreddis :
autcũcȩperi sreddere sinemecueris plagarũ :¬

Expanded text:
sum Filium suum; misit servos Filii sui, et in ipsis servis Filium suum. Per totum orbem terrarum praedicatur ubique verbum Dei. Ubi non dicitur hominibus: Relinquite iniquitates vestras priores, convertite vos ad itinera recta? Ideo parcit, ut vos corrigatis; ideo heri non vindicavit, ut hodie bene vivatis. Erudit gentes; non ergo arguet? non auditurus est quos erudit? non judicaturus est quibus sermonem praemisit et praeseminavit? In schola si esses, acciperes, et non redderes? Utique quatit tibi magister quod praebet, et nonne exiget ut reddas? et cum coeperis reddere, sine metu eris plagaru
Abbreviated transcription (Latin):
tũ c̃: qd iuide qͥd dicat psalmꝰ istr: Exaltare qͥuidi¬
cas cirrã : red deretributionẽ suꝑbis : Ab illo
ergo numero : exceptierant illi: In illis ualuit
uoxilla dñi: pendentis incruce &dicentis : fater
ignosceillis : quia nesciunt qͥd faciunt: Exaltaro
qui iudicas terrã : redderetributionẽ suꝑbis :
Ergo red diturus est retributionẽ : Redditurus
phant. Exultant mali: blas phemanc mali.
om̃ia mala faciunt : Mouectẽ cũ putatoꝰ quare
non nunc suꝑbiã rep̃hendat : Mouecte :
conpatitur tibi apsalmꝰ : Quȩrittitũ non quia
nescit. sed ideo tecũ quȩrit qđ scit: ut in illo in¬
uenias qđ nesciebas : Quo modo quult aliquẽ
consolari. nisi condoleit cũ illo non illũ erigit : frius
cũillo dolet: & siceũ reficit sermone consolatorio: Siau¬
tẽ intret adillũ ridens luctũ eiꝰ non facit qđ modo
lectũ est dicento apło: gaudere cũ gaudentib flerecũ
flentibus : Esutgaudeatticũ : prius flescũ illo : Con¬

Expanded text:
quid dicat psalmus iste: «Exaltare, qui judicas terram; redde retributionem superbis.» Ab illo numero ergo excepti erant illi; in illis valuit vox illa Domini pendentis in cruce, et dicentis: «Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt» . «Exaltare, qui judicas terram; redde retributionem superbis.» Ergo redditurus est retributionem? Redditurus,phant, et exsultant mali, blasphemant mali, omnia mala faciunt. Movet te? Cum pietate quaere, non cum superbia reprehende. Movet te? Compatitur tibi et Psalmus, quaerit tecum, non quia nescit; sed ideo tecum quaerit quod scit, ut in illo invenias quod nesciebas. Quomodo qui vult aliquem consolari, nisi condoleat cum illo, non illum erigit: prius cum illo dolet, et sic eum reficit sermone consolatorio. Si autem intret ad illum ridens luctum ejus, non facit quod modo lectum est, dicente Apostolo: «Gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus» . Ergo ut gaudeat tecum, prius fles cum illo; con
Abbreviated transcription (Latin):
buntur. respondent & loqudntur in iqͥtatẽ . loquent̃
habent qͥd respondeant: Uenit iustus aliqͥs x dicit:
noli facere iniqͥtatẽ : Quare: nemoriaris: Eccefeci
iniqͥtatẽ : Iuare nonmorior : ille ficit iustitiam :¬
& mortuus est : Iuare mortuus est : ego feci iniqͥtatẽ :
Iuare menon abstulitds̃ : ecce ille fecit iustitiam:
Quare sic illũ uindicauit : quare ille sic laborat:
Respondent: hocest respondent: qͥ habent qđ di¬
cant quia parcitur illis: De pacientia dĩ: inuem¬
unt argum̃tũ responsionis suȩ : Parcit ille ꝓpt̃
aliud. respondent illi ppt̃ aliud qr uuunt: Iuare
enĩ parcat ille: dicitapłs Exponit consiliũ: pacien¬
tiȩdĩ : Existimasinqͥd qͥtaliaagis. quiatu effugiesudi¬
ciũdĩ andiuicias benignitatis &e longanimitatis eiꝰ
contẽnis ignorans quia pacientiadĩ ad pęnitentiã¬

Expanded text:
oquenturhabent quod respondeant. Venit justus aliquis, et dicit: Noli facere iniquitatem. Quare? Ne moriaris. Ecce feci iniquitatem; quare non morior? Ille fecit justitiam, et mortuus est: quare mortuus est? Ego feci iniquitatem; quare me non abstulit Deus? Ecce, ille fecit justitiam; et quare sic in illum vindicavit? quare ille sic laborat? respondent; hoc est, «respondent,» quia habent quod dicant; quia parcitur illis, de patientia Dei inveniunt argumentum responsionis suae. Parcit ille propter aliud, respondent illi propter aliud, quia vivunt. Quare enim parcat ille, dicit Apostolus, exponit consilium patientiae Dei: «Existimas,» inquit, «qui talia agis, quia tu effugies judicium Dei? An divitias benignitatis et longanimitatis ejus contemnis, ignorans» «quia patientia
Abbreviated transcription (Latin):
tra aqua ꝓfluxit: non mel : Melsapientiaẽ :
Primatũ dulcoris tenens ĩ nescis cordis: Quã
ergo multi in imici dñi m̃tentes dño cibant᷑.
ñ solũ exadipefrum̃ti sed etiã de p&ramelle :
desapientia xp̃i : Quam multi delectantur
uerbo eiꝰ & cognitione sacram̃torũ eiꝰ soluti¬
one parabolarũ eiꝰ : Quã multi delectant᷑ :
quã multiclamant: Et non est hoc mel deqͦ¬
libet homine : seddep&era: P&ra autt̃ : erit xp̃c
Quã multiergo saiciantur demelle isto. clamant
dicunt : Nihilmelius nihildulcius intellegi
uel dici potuit: Etam̃ inimici dñi. m̃atist̃ei:
Nolo amplius immorari in reb: dolendis:
quã quã terribilit̃ psalmꝰ ad hoc finitussit :
Tam̃ a finẽ eiꝰ obsecro uos: recurramꝰ ad ca¬
put. exultate dõ adiutori nr̃o conuersi¬

Expanded text:
tra aquam produxit, non mel. mel sapientia est, tra aquam produxit, non mel. mel sapientia est, primatum dulcoris tenens in escis cordis. quam ergo multi inimici domini mentientes domino cibantur non solum ex adipe frumenti sed etiam de petra melle, de sapientia Christi! quam multi delectantur uerbo eius et cognitione sacramentorum eius, solutione parabularum eius! quam multi delectantur! quam multi clamant! et non est hoc mel de quolibet homine, sed de petra: petra autem erat Christus. quam multi ergo satiantur de melle isto! clamant, dicunt: "suaue est." dicunt: "nihil melius, nihil dulcius intellegi uel dici potuit." et tamen inimici domini mentiti sunt ei. nolo amplius immorari in rebus dolendis: quamquam terribiliter psalmus ad hoc finitus sit, tamen a fine eius, obsecro uos, recurramus ad caput: exultate deo adiutori nos
Abbreviated transcription (Latin):
testimontũ. non ꝓpt̃ illã facis homicidium.
eo qđ m̃ ppt̃ illã facis hȩc xpm̃ habens in fun¬
dam̃to: Sed tam̃ qr diligis illã. & contrista¬
ris si ꝑdas illã suꝑ fundam̃tũ posuisti ñ aurũ¬
ñ argentũ. aut lapides p̃tiosos: sedligna fenũ
stipulã : Saluus ergo eris cũ ardere cȩperit
qđ ȩdificasti sic tam̃ qͣsi ꝑignẽ : Nemoergo
suꝑ fundam̃ũ hoc ȩdificet adulteria. blas¬
phemia. sacrilegia. idolatria ꝑ iuria. &¬
putet sesaluũ futurũ. ꝑignẽ quasusta sint
ligna fenũ stipulam: Sed si ȩdificat amorẽ
terrenarũ suꝑ fundam̃tũ regnicelorum.
titi sc̃ ei : &cibauit illos exadipe frumenti:
Miscuit cos: sacram̃tssuis : &iudã qͣndo
dedit buccellam. exadipe frum̃ti cibauit: &ini¬
micus dñi m̃titus ẽ ei . & erit tẽpꝰ eiꝰ inȩt̃num:¬
scturauit eos : Ingatos cibauit exadipe frum̃ti:
& de p&ra melle satura uit cos: In heremo depe¬

Expanded text:
testimonium, non propter illam facis homicidium, testimonium, non propter illam facis homicidium, eo quod non propter illam facis haec, Christum habes in fundamento; tamen quia diligis illam, et contristaris si perdas illam, super fundamentum posuisti, non aurum, argentum, lapides pretiosos, sed ligna, fenum, stipulam. Salvus ergo eris, cum ardere coeperit quod aedificasti; sic tamen quasi per ignem. Nemo enim super fundamentum hoc aedificans adulteria, blasphemias, sacrilegia, idololatrias, perjuria, putet se salvum futurum per ignem, quasi ista sint ligna, fenum, stipula: sed qui aedificat amorem terrenorum super fundamentum regni coelorum, ntiti sunt ei. et cibauit illos ex adipe frumenti: miscuit eos sacramentis suis. et Iudam, quando dedit buccellam, ex adipe frumenti cibauit; et inimicus domini mentitus est ei et erit tempus eius in aeternumnti. o ingratos! cibauit ex adipe frumenti et de petra melle saturauit eos: in heremo de pe
Abbreviated transcription (Latin):
fragilitate contristantur : Illi autẽ amantes
resꝓprias domos ꝓprias. grauiter contur¬
bantur . Eonũ stipula & lignũ ardet :
Habent ergo: ligna. fęnũ stipulã suꝑ fun¬
dam̃tũ : sed rerũ concessarũ non inlicitarũ :
Dicoenĩ fr̃s : fossides fundam̃tũ : haerecȩlo
calca terrã : Sitalis es non ȩdificas. nisi aurũ.
argentũ. lopides p̃tiosos : Cũ autẽ dixeris.
amopossessionẽ istã . tim conepereat:
łcinminet dãnũ & tu contristaris: non qͥdẽ
p̃ponis eã xp̃o: Nãsi c amas possessionẽ istã :
fundam̃to : saluus eris tã quã ꝑignẽ . Audi
aliud : Non potes tenere possessionẽ istã :
nisi dixeris falsũ testimoniũ : Q hoc ñ facere :¬
xp̃m in fundam̃to ponere est : Vlerita senĩ
dix̃ : Os qđ m̃acur : occidit animã : Ergo
si possessionẽ tuã diligis. ñ tam̃ ꝓpt̃ illam¬
facis rupinã non propt̃ illã dicis fal sum

Expanded text:
fragilitate contristantur; illi autem amantes fragilitate contristantur; illi autem amantes res proprias, domos proprias, grauiter conturbantur: faenum, stipula et lignum ardet. habent ergo ligna et faenum et stipulam super fundamentum, sed rerum concessarum, non inlicitarum. dico enim, fratres: possides fundamentum: haere caelo, calca terram. si talis es, non aedificas nisi aurum, argentum, lapides pretiosos; cum autem dixeris: "amo possessionem istam, timeo ne pereat" et imminet damnum et tu contristaris, non quidem praeponis eam Christo. nam sic amas possessionem istam, ufundamento: saluus eris tamquam per ignem. audi aliud: non potes tenere possessionem istam, nisi dixeris falsum testimonium; et hoc non facere Christum in fundamento ponere est. ueritas enim dixit: os, quod mentitur, occidit animam. ergo si possessionem tuam diligis, non tamen facis rapinam, non propter illam dicis falsum
Abbreviated transcription (Latin):
mundo tã quã nonutentes : Sunt autẽ alii :¬
qͥ reb in firmitatł concessis inherent aliqͣntũ
dilectione : Non rapit uillã alienc̃ : sed sic amat
suã ut si ꝑdiderit conturbetur : Non app&it
uxorẽ alienã sed sic inheret sicmiscetur suȩ :
ut modũ nonibi teneat ꝑscriptũ taibulis libe¬
ro rũ ꝓcreandorũ causa: Nontollit aliena :
sedre p&it sua : & habet iudicũ cũ fratresuo:
Talibus emĩdicit᷑ : Iam quidẽ om̃ino delictumẽ :
qđ iudiciũ habeas uobiscũ : Verũ ipsa iudicia
in ecđa iubet agi non ad forũ trahuTamen
delicta cẽ : dicit : Contendit enĩ xp̃ianꝰ ꝓreb:
terrenis amplius quãdecet eũ cui ꝓmissũ ẽ
regnũ celorũ . Non totũ corsursũ leuat : sed
aliquã ciꝰ partẽ trahit in terrã : Demiq: sicue¬
nit tẽptatio dicendi martirii : illiqͥ habent
in funda m̃to xp̃m & ȩdificant aurũ. argen¬
tũ lapides p̃ciosos qͥd dicunt ex hacoportu¬
crescurr̃ : aut nihil aut modice deterrena

Expanded text:
mundo tanquam non utentes . Sunt autem alii qui rebus infirmitati concessis inhaerent aliquantum dilectione. Non rapit villam alienam; sed sic amat suam, ut si perdiderit, conturbetur. Non appetit uxorem alienam; sed sic inhaeret suae, sic miscetur suae, ut modum non ibi teneat praescriptum tabulis liberorum procreandorum causa; non tollit aliena, sed repetit sua et habet indicium cum fratre suo. talibus enim dicitur : iam quidem omnino delictum est, quia iudicia habetis uobiscum. uerum ipsa iudicia in ecclesia iubet agi, non ad forum trahi; tamen delicta esse dicit. contendit enim christianus pro rebus terrenis amplius quam decet eum cui promissum est regnum caelorum; non totum cor sursum leuat, sed aliquam eius partem trahit in terram. denique si ueniat temtatio ducendi martyrii, illi qui habent in fundamento Christum et aedificant aurum, argentum, lapides pretiosos, qui dicunt ex hac opportucres currunt, aut nihil aut modice de terrena
Abbreviated transcription (Latin):
Honparũ urã sm̃tes in nomin exp̃idiuina
spectacula tenuer̃ & suspender̃ uos non so¬
lũ ad appetenda quȩdã. sed & quedã eti ã fugi¬
enda : Ista sunt spectacula utilia: sclubria
ificantia mnondestruentia a ramo &edest¬
entia & ȩdificantia fidẽ : inuerũ & ȩt̃nũ dm̃¬
Et iam in crastinũ diem inuitamꝰ caritatẽ uram
Eris illihabebunt ut audiuimꝰ. mare intea¬
perendinodie id ẽ querta sabbati ñ posuimꝰ
ad mensã cypriani conuenire : quia festiui¬
tas est scõrũ martirũ. crastino adipsã m̃sẽ
conueniamus:

Expanded text:
on parum vestras mentes in nomine Christi divina spectacula tenuerunt, et suspenderunt vos, non solum ad appetenda quaedam, sed ad quaedam etiam fugienda. Ista sunt spectacula utilia, salubria, aedificantia, non destruentia: imo et destruentia, eEtiam in crastinum diem invitamus Charitatem vestram. Cras illi habent, ut audivimus, mare in theaperendino die, id est, quarta sabbati, non possumus ad mensam Cypriani convenire, quia festivitas est sanctorum Martyrum; crastino ad ipsam mensam conveniamus.
Abbreviated transcription (Latin):
bunt immononoꝑa sed quitalia agunt. nã
oꝑa talia inigneñ er̃ : Non in illo igne ar¬
dentes fisturi sunt & adulteraturi : sed qui
ad extris noner̃ non restat nisi ut sint asi
nistris : Quid dicit his: ite in ignẽ ȩternum
quia erit tẽpus eorũ in ȩternũ : Expone
ergo inqͥe nobis : ligna fȩnũ stipulã qͥȩdi¬
ficant suꝑ sundam̃tũ : quomͦ non pereant.
sed scilui fiant : sic tam̃ quasi ꝑignẽ : Obs¬
cura qͥdem illã quȩstio: seduc possi bre¬

Expanded text:
bunt; imo non opera, sed qui talia agunt; nam bunt; imo non opera, sed qui talia agunt; nam opera talia in igne non erunt: non enim illo igne ardentes furaturi sunt et adulteraturi; sed «qui a dextris non erunt, non restat nisi ut sint a sinistris: sinistris quid dicet? «Ite in ignem aeternum:» quia «erit tempus eorum in aeternum.» 21. Expone ergo, inquit, nobis, ligna, fenum, stipulam qui aedificant super fundamentum, quomodo non pereant, sed salvi fiant; sic tamen quasi per ignem. Obscura quidem illa quaestio, sed, ut possum, bre
Abbreviated transcription (Latin):
rectus detalib: cõmissis peniaentiã non agens.
regnũ cȩlorũ sꝑas : non opinor quia qͥ talia
agunt r̃ egnũ di non possidebunt : Etignoris
quia patientiã di ad penitentiã tradducit :
Tunescio. qͥd tibi polliceris : Scđm duritam
tuã a cor in pgntens chesairtas cibi . r̃ in dieire & eulationis
sua: Actende ergo : ipsũ iudicẽ uenientem:
Bene dõgrãs. n ontacuit sententiã difinitiuiã:
Non misit foras reos: & duxit uelũ : Ante uoluit
ꝓnuntiare : qđ disposuit facere : Nompecon¬
gregabuntur antecũ : om̃s gentes : Quid de
illis faciet : se parabit eos : Etaliosponec
addexterã : alios ad sinistrã : Nũ qͥd me dius
locus seruatus ẽ. qͥd d extris dicturus est : uenice
benedicti patrismei ꝑcipite regnũ : Quid sini¬
stris ite inignẽ ȩternũ : qͥ paratus est diabolo
& angłis eiꝰ. Sinontimes mitiquo uide cũ quo:
Siergo oꝑa illa om̃ia regnũ dĩ non posside¬

Expanded text:
rectus, de talibus commissis poenitentiam non agens, rectus, de talibus commissis poenitentiam non agens, regnum coelorum speras? Non opinor; «quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt.» Et ignoras quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit? Tu nescio quid tibi pollicens, secundum duritiam tuam et cor impoenitens thesaurizas tibi iram in die irae et revelatisua. Attende ergo ipsum judicem venientem. Bene; Deo gratias: non tacuit sententiam definitivam, non misit foras reos et duxit velum. Ante voluit praenuntiare quod disposuit facere. Nempe «congregabuntur ante eum omnes gentes.» Quid de illis faciet? «Separabit eos; et alios ponet ad dexteram, alios ad sinistram.» Numquid medius locus servatus est? Quid dextris dicturus est? «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum.» Quid sinistris? «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus» . Si non times mitti quo, vide cum quo. Si ergo opera illa omnia regnum Dei non posside
Abbreviated transcription (Latin):
bitur : Sicuiꝰ opus ꝑmanserit : qđ suꝑ ȩdificauit :
mercedẽ accipiet. Hoc est qr suꝑ fundam̃tũ
iusta oꝑa ȩdificat: aurũ argentũ. lapides p̃ti¬
osos : Siautẽ peccata. lignũ. fȩnũ. stipulam.
lius ẽ enĩ non uobis dare securitatẽ malam:
Non dabo qđ non accipio :Timens terreo: Secu¬
rosios facerẽ . si securus fierẽ egoignẽ ȩtnũtimeo:
&ent tẽpus eorũ inȩternũ : non accipio nisiignẽ eternũ :
De quo alio loco scriptura dicit: Igniscorum
non extinguetur : & uermis corũ non moriet᷑:
Sed deimpiis dixit ait aliqͥs: nondixit deme:
Qui quã uis peccatorsim. quã uis ad ulter:
quãuis fraudator. quã uis raptor. quã uis
ꝑ iuru s. habeo tam̃ in fundam̃to xp̃m xp̃ia¬
nussũ. baptizatussũ: Ergo pignõ purgor
&ꝓpt̃ fundam̃tũ non pereo : Dic mihi iterũ
quid es : Xp̃ianꝰ inqͦ: Interim. transi: Quid
possidebunt : Certe ergo atalib: non cor¬

Expanded text:
bitur. Si cujus opus permanserit quod superaedificavit, bitur. Si cujus opus permanserit quod superaedificavit, mercedem accipiet:» hoc est, quia super fundamentum justa opera aedificavit; «aurum, argentum, lapides pretiosos.» Si autem peccata; «lignum, fenum, stipulam:»lius est enim non vobis dare securitatem malam. Non dabo quod non accipio, timens terreo: securos vos facerem, si securus fierem; ego ignem aeternum timeo. «Et erit tempus eorum in aeternum,» non accipio nisi ignem aeternum; de quo alio loco Scriptura dicit: «Ignis eorum non exstinguetur, et vermis eorum non morietur» . Sed de impiis dixit, ait aliquis, non de me; qui quamvis peccator sim, quamvis adulter, quamvis fraudator, quamvis raptor, quamvis perjurus; habeo tamen in fundamento Chrinus sum, baptizatus sum: ego per ignem purgor, et propter fundamentum non pereo. Dic mihi iterum, Quid es? Christianus, inquis. Interim transi. Quid um Dei non possidebunt» . Certe ergo a talibus non cor
Abbreviated transcription (Latin):
iusti iudicii dĩ qͥreddet unicuiq: scđmoꝑa¬
sua: Ecsimodo non reddit : tunc reddet Sie nutiad
m̃titi sc̃ ei : Dicturus esee qͥd eis fecit : Non
uiuunt non auras carpunt . non lucem
auriunt. non fontes potant : non fructus
Sterrȩ edunt: Eterit tẽpus eorũ in ȩcernũ:
Nemo sibiergo blandiatur: quia quasi
ad torcular ꝑtinet : Bonũ est illi : ut ad
oleũ  in torculari ꝑtineat: Nonsibi
polli ceatur unꝰquisq habens facta nefaria
delebor inȩternũ : Et si purgor ꝑignem :¬
saluusero: Namiqͥd ẽ qđ ait apłs dchis qui
habent fundam̃tũ : fundam̃tũ aliud nemo
potest ponere p̃ter id qđ positũ est qui est xp̃c
iħo : Quid ẽ inquiunt qđ seqͥtur : unꝰ quis que
autẽ suꝑ fundam̃tũ uideat : qđ suꝑ ȩdificat :
Alius enĩ suꝑ ȩdificat: aurũ argentũ. lapides p̃tio¬
sos : Alius ligna fȩnũ stipulam : Vnuis cuiꝰq
opus qualesit ignis ꝓbabit : quia inignere uela¬

Expanded text:
justi justi sua . Et si modo non reddit, tunc reddet: si enim momentiti sunt ei.» Dicturus es, Et quid eis fecit? Non vivunt? non auras carpunt? non lucem hauriunt? non fontes potant? non fructus terrae edunt? «Et erit tempus eorum in aeternum.» 20. Nemo sibi ergo blandiatur, quia quasi ad torcular pertinet: bonum est illi, si ad oleum in torculari pertineat. Non sibi polliceatur unusquisque habens facta nefaria,delebor in aeternum; et si purgor, per ignem salvus ero. Nam quid est quod ait Apostolus de his qui habent fundamentum? «Fundamentum aliud nemo potest ponere, praeter id quod positum est, quod est C Quid est, inquiunt, quod sequitur? «Unusquisque autem super fundamentum videat quid superaedificat. Alius enim superaedificat aurum, argentum, lapides pretiosos; alius ligna, fenum, stipulam: uniuscujusque opus quale sit, ignis probabit; dies e
Abbreviated transcription (Latin):
N unc uero qui quȩ runtur deinimicis. ĩpsi facais
peiore s in imici : Iuando enĩ qđ seqͥt̃ deinimicis
quȩ riminiuos qͥd estis: inimicidñ im̃titist̃ ei :
abolicis factis dõ dã nacis furtis rapinis
ꝑiuriis homicidus adulteris. sccrilegiis
scicris ab ominandis curiositatib: hi som̃ib
renuntias &: ursus his inflexus superaris:
Facta sunt tibi posteriora : deteriora priorib:
Canis reuersus aduomitũ suũ : &sus lota
in uolutabris Acȩni : Inimici dñim̃titisunt ei:
łt quanta patientia dñi: quare ñ psternunt᷑ :
quare non trucidantur : quare non terra
dehiscente sor bentur: quare noncȩlo
flagrante incendunt̃ : qr magna patien¬
tia dñi: &er̃ inpuniti : absit : Non sibi tan¬
tũ dedĩ miscđia blandiantur : ut sibi eius
in iustitiã polliceantur : Ignoras qr patien
tia dĩ ad penitentiã teadducit: tuautem
scđm duriciã cordis tui & cor inpenitens.
thes aurizas tibi irã indieirȩ. &reuelationis

Expanded text:
Nunc vero quid queruntur de inimicis? Ipsi facti sunt pejores inimici. Quomodo enim? quid sequitur? De inimicis querimini; vos quid estis? «Inimici Domini mentiti sunt ei.» abolicis, factis a Deo damnandis; furtis, rapinis, perjuriis, homicidiis, adulteriis, sacrilegiis, sacris abominandis, curiositatibus? His omnibus renuntias, et rursus his inflexus superaris. Facta sunt tibi posteriora deteriora prioribus: canis reversus ad vomitum suum, et sus lota in volutabris coeni . «Inimici Domini mentiti sunt ei.» Et quanta patientia Domini! Quare non prosternuntur? quare non trucidantur? quare non terra dehiscente sorbentur? quare non coelo flagrante incenduntur? Quia magna patientia Domini. Et erunt impuniti? Absit. Non sibi tantum de Dei misericordia blandiantur, ut sibi ejus injustitiam polliceantur. Ignoras quia Dei patientia ad poenitentiam te adducit? Tu autem secundum duritiam cordis tui et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis
Abbreviated transcription (Latin):
Tradidit eos ds̃ : in concupiscentias cordis eorũ:
Dimisi eos scđm affectiones cordiseorũ ibunt
inaffectionibus suis : Indeest qđ orretis : sitam̃
eliquamini ingemellaria abscondita dñi.
si tam̃ a pothecas eiꝰ ada mastis: indeest qđ hor¬
retis : Alii defendunt circũ. alii amphiteatrũ:
Alii casas inuicis: alii theatra: Alii illud: alii
postremo deos recentes suos: Ibunt in affecti¬
Dicit enĩ fortasse : iste isrł : Eccepecco. mani¬
festũ est : Eo. post affectiones cordismei:
Sed qͥd facio : diabolus hocfecit. dȩ mones hoc
faciunt : Quis est diabolus : qui sunt dȩmones:
si plebsmea : audisset me: Qui sest plebsinea :¬

Expanded text:
Deus in concupiscentias cordis eorum» . «Dimisi eos secundum affectiones cordis eorum; ibunt in affectionibus suis.» Inde est quod horretis: si tamen eliquamini in gemellaria abscondita Domini, si tamen apothecas ejus adamastis, inde est quod horretis. Alii defendunt circum, alii amphitheatrum, alii casas in vicis, alii theatra, alii illud, alii illud; alii postremo deos recentes suos: «Ibunt in affectiDicit enim fortasse iste Israel, Ecce pecco, manifestum est; eo post affectiones cordis mei: sed quid facio? Diabolus hoc facit, daemones hoc faciunt. Quid est diabolus? qui sunt daemones? «Si plebs mea, audisset me:» quare enim «
Abbreviated transcription (Latin):
nentẽ & fabricemꝰ in nobis dm̃ recentẽ: Quia
eduxite : deterra ȩgipti: Loqͥt ds̃ : dilata os
tuũ & implebo illud: Angustias pateris in te:
ꝓpt̃ recentẽ dm̃ constitutũ in cordetuo: frange
uanũ simulacrũ : deice de conscientia fictum
idolũ : dilata ostuũ confitendo. amando. &

Expanded text:
 fabricemus in nobis deum recentem. «Qui eduxi te de terra Aegypti:» loquitur Deus. «Dilata os tuum, et adimplebo illud.» Angustias pateris in te propter deum recentem constitutum in corde tuo; frange vanum simulacrum, dejice de conscientia tua fictum idolum: «dilata os tuum,» confitendo, amando; «et
Abbreviated transcription (Latin):
loqͥur : his qui in lege sunt loqͥ tur iłt non
obaudiuic popłs meus uocẽ meã : &i srł non
intenditmͥ: quis cui: i srł : m Ingrata ani
in pecatis abluta: Et isr ł non attenditin:
Bapti zantur enĩ & transeunt ꝑmare rubrũ:
sed inuia murmurant : Contradicunt. con¬
quȩruntur : seditionibus ꝑ turbantur :
ingrati ei. qͥlibaint a ꝑsc quentibus hostibus:
Quiducit ꝑsiccũ ꝑheremũ: cũ cibo tam̃ & pocui
cũ lumine nocturno : &umbraculo diurno:

Expanded text:
 his qui in Lege sunt dicit . «Et non obaudivit populus meus vocem meam; et Israel non intendit mihi.» Quis? cui? «Israel mihi.» O ingrata anima me a peccatis abluta: «Et Israel non intendit mihi.» Baptizantur enim et transeunt per mare Rubrum; sed in via murmurant, contradicunt, conqueruntur, seditionibus conturbantur, ingrati ei qui liberavit a persequentibus hostibus, qui ducit per siccum, per eremum, cum cibo tamen et potu, cum lumine nocturno et umbraculo diurno:
Abbreviated transcription (Latin):
in qͥt : non erit inte ds̃ recens : Mouet me
qđ undixit inte : quasi simulacrũ forinsecus
adhibitũ : sed inte in corde tuo. inimagine
fantas matis tui. indeceptione erroris cui.
tetũ portabis dm̃tuũ recentẽ remanensuetustus:

Expanded text:
inquit, «non erit in te deus recens.» Movet me, inquit, «non erit in te deus recens.» Movet me,  dixit, A te, quasi simulacrum forinsecus adhibitum; sed, «in te,» in corde tuo, in imagine phantasmatis tui, in deceptione erroris tui tecum portabis deum tuum recentem, remanens vetustus.
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enĩimpedit officinã decepti cordis. fabricari
quibus lucet non om̃iũ: sicut est oriens suꝑbo
nos &emmalos Sed solquorũdã : sol iustiiȩ. Figurã
eñ habebat xp̃i. Co.lligauit ut dicere coeperã
caudas uulpium. & ibi ignẽ adligauit ignem.
ad incendendũ sed messes alienigenarũ : Froin¬
de tales consencientes: in posterioribus tãquã
caudis colligati. trahunt ignẽ corrũpentem:
St ed non incendunt. nostrorũ segetes Nouit enĩ
dñs qui sunt eiꝰ: &recedat ab in iqͥtate om̃is qui
in uocat nom̃ dñi Inmagna autẽ domononsolũ
sunt uasa aurea & argentea : sed & lignea & fic¬
tilia : Etalia sunc qͥdem in honorẽ : alia uero in
contumeliam : Siquis autẽ mundauerit se
ab huius modi: erit uas in honorẽ utiledño
ad om̃e opus bonũ paracũ : Eti deo neccau¬
das uulpium. nec faces uulpiũ ꝑti mescet:
Sedudeamꝰ depopło isto: Sime audi eris

Expanded text:
quid enim impedit officinam decepti cordis fabricare quid enim impedit officinam decepti cordis fabricare quibus lucet; non omnium, sicuti est oriens super bonos et malos, sed sol quorumdam, sol justitiae figuram enim habebat Christi, colligavit, ut dicere coeperam, caudas vulpium, et ibi ignem alligavit; ignem ad incendendum, sed messes alienigenarum. Proinde tales consentientes in posterioribus, tanquam caudis colligati, trahunt ignem corrumpentem; sed non incendunt nostrorum segetes. «Novit» enim «Dominus qui sunt ejus; et recedat ab iniquitate omnis qui invocat nomen Domini. In mag lignea et fictilia: et alia quidem sunt in honorem, alia vero in contumeliam. Si quis autem mundaverit se ab hujusmodi, erit vas in honorem, utile Domino, ad omne opus bonum paratum» ; et ideo nec caudas vulpium, nec faces vulpium pertimescet. Sed videamus de populo isto: «Si me audieris,»
Abbreviated transcription (Latin):
nisiut dicatur nescimꝰ : sed tam̃ si hoc non
dolo sedignorantia dicitur : non remaneat
in tenebris : Exuulpe : fiat ouis : Credat in uisi¬
bili : incorruptibili solidõ non recenti : Soli
abeo qđ est solus non abeo qđ est sol. nenosipsi
uulpi fugienti aliã uncm cauernã aperuisse
uideamur : Quanquã nec nom̃ solis formida¬
bimꝰ : Est enĩ inscripturis nr̃is : soliustitiȩ
& sanitas in pennis eiꝰ : Ab estu solis huiꝰ umbra
appetitur subalas autẽ solis huiꝰ abȩscu fugitur
Sanitas cm̃ inpennis ciꝰ: Ipse est sol: dequo dicturi
sunt impii : Ergo errauimꝰ auia ueritatis &ius¬
titiȩ lumen non luxit nob̵ & sol non estortus no b̵:
Dicturi sunt adoratores solis sol no nortus est nob̵:
Quacũ adorant solẽ que facit. oriri suꝑ bonos & ma¬
los non ẽ cis ortussol qͥ solo s inluminat bonos:
Faciunt ergo sibideos recentes quiq: quales uolunt:

Expanded text:
nisi ut dicatur, «Nescimus?» Sed tamen si hoc non nisi ut dicatur, «Nescimus?» Sed tamen si hoc non dolo, sed ignorantia dicitur, non remaneat in tenebris: ex vulpe fiat ovis, credat invisibili, incorruptibili soli Deo, non recenti; soli, ab eo quod est solus, non ab eo quod est sol, ne nos ipsi vulpi fugienti aliam cavernam aperuisse videamur. Quanquam nec nomen solis formidabimus. Est enim in Scripturis nostris: «Sol justitiae, et sanitas in pennis ejus» . Ab aestu solis hujus umbra appetitur: sub alas autem solis hujus ab aestu fugitur; sanitas enim in pennis ejus. Iste est sol de quo dicturi sunt impii: «Ergo erravimus a via veritatis, et justitiae lumen non luxit nobis, et sol non est ortus nobis» . Dicturi sunt adoratores solis, «Sol non ortus est nobis;» quia cum adorent solem quem facit oriri super bonos et malos , non est eis ortus sol qui solos illuminat bonos. Faciunt sibi ergo deos recentes quique quales volunt: