comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uita nr̃a contemplatio. s
requies eterne & intime re¬
tͥbutionis intelligi: in qua
tanto uerius quiescitur.
quanto in nobis corrupti¬
onis uita. ꝑfectius necatur.
In habundantia gͦ sepul¬
chrum ingreditur: qͥ post
congesta uite presentis oꝑa.
mutabilitati sue plene mor¬
tuus. in secreto ueri lumi¬
nis occultatur. Unde & ꝑ
psalmistam dicitur. Abs¬
condes eos in abscondito
uultus tui: a conturbati¬
one hominum. Quod be¬
ne etiam comparatio ad¬
iuncta commendat: cum
in segete sole tangitur: qͥa
m hac uita. humana ani¬
ma. respectu suꝑni luminis
illustratur. Pluuias acci¬
pit: quia ueritatis eloqͥo
pinguescit. Uento concuti¬
tur: quia temptationib
exercetur. Et secum cres¬
centes paleas portat: qͥa
nequiorem contra se coti¬
die uitam peccantium to¬
lerat. Atq ad aream dadu¬
ctum. triturationis pon¬
dere premitur. ut a palear̃
conexione soluatur: quia
mens nr̃a celesti discipline
supposita. dum correctionis

Expanded text:
vita nostra contemplatio, sed vita nostra contemplatio, sed requies aeternae et intimae retributionis intelligi; in qua tanto verius quiescitur, quanto in nobis corruptionis vita perfectius necatur. In abundantia ergo sepulcrum 211 ingreditur, qui post congesta vitae praesentis opera, mutabilitati suae plene mortuus, in secreto veri luminis occultatur. Unde et per Psalmistam dicitur: Abscondes eos in abdito vultus tui, a conturbatione hominum . Quod bene etiam comparatio adjuncta commendat, cum in segete sole tangitur, quia in hac vita, humana anima respectu superni luminis illustratur; pluvias accipit, quia veritatis eloquio pinguescit; ventis concutitur, quia tentationibus exercetur; et secum crescentes paleas portat, quia nequiorem contra se quotidie vitam peccantium tolerat; atque ad aream deductum triturationis pondere premitur, ut a palearum connexione solvatur; quia mens nostra coelesti disciplinae supposita, dum correctionis
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ꝑ martham. exteri¬
orib obsequiis occupatã:
nisi actiua uita signatur:
S marthe cura ñ rep̾hen¬
ditur. marie uͦ. etiam lau¬
datur: quia magna sunt
actiue uite merita ÷ s con¬
templatiue potiora. Unde
nec auferri umqm marie
pars dicitur: quia actiue
uite oꝑa. cum corꝑe transe¬
unt : contemplatiue autẽ
gaudia. melius ex fine con¬
ualescunt. Quod bene ac
breuiter. hierechiel ꝓpheta
expͥmit: cum uolantia ani¬
malia contemplatꝰ ait. Si
militudo manus hominis:
subtus pennas eoꝵ erant.
Quid enim ꝑ pennas ani¬
malium : nisi contempla¬
tiones possumus dicere sc̃oꝵ:
Quib ad summa transuo¬
lant: & terrena deserentes.
sese in celestib librant. Qͥd
ꝑ manus. nisi oꝑationes ac¬
cipimus : Quia cum in ꝓxi¬
mi amore se dilatant: bo¬
na que p̾ualent. etiam cor¬
poraliter administrant. S
manus eoꝵ sub pennis st̃:
quia actionis sue oꝑa. uir¬
tute contemplationis uin¬
pulchrum. non solumĩ hac

Expanded text:
Quid per Martham exteriQuid per Martham exterioribus obsequiis occupatam, nisi activa vita signatur? Sed Marthae cura non reprehenditur, Mariae vero etiam laudatur, quia magna sunt activae vitae merita, sed contemplativae potiora. Unde nec auferri unquam Mariae pars dicitur, quia activae vitae opera cum corpore transeunt, contemplativae autem gaudia melius ex fine convalescunt. Quod bene ac breviter Ezechiel propheta exprimit, cum volantia animalia contemplatus ait: Et similitudo manus hominis subtus pennas eorum erat . Quid enim per pennas animalium, nisi contemplationes possumus sentire sanctorum, quibus ad summa transvolant, et terrena deserentes, sese in coelestibus librant? Quid per manus, nisi operationes accipimus? Quia cum in proximi amore se dilatant, bona quae praevalent etiam corporaliter administrant. Sed manus eorum sub pennis sunt, quia actionis suae opera virtute contemplationis vinpulcrum non solum in hac
Abbreviated transcription (Latin):
lippa est & fecunda: qui a
nimirum mens. cum contẽ¬
plandi otia appetit. plus
uidet: sed minus deo filios
generat. Cum uͦ ad laborẽ
se predicationis dirigit: mi¬
nus uidet. sed ampliꝰ parit.
Post lye gͦ complexus. ad
rachelem iacob ꝑuenit: qͥa
ꝑfectus quisq. ante actiue.
uite ad fecunditatem iungi¬
tur : & post contemplatiue.
ad requiem copulatur. Qͥa
enim contemplatiua. minor
qͥdem temꝑe. sed merito ma¬
ior est. quam ac̾tiua: sacris
eugłii uerbis ostenditur:
in quo due mulieres. diu̾¬
sa egisse referunt᷑. Maria
quippe. redemptoris nr̃i u̾¬
ba audiens. ad pedes illuis
residebat: martha autem.
corporalib ministerns in siste¬
bat. Cumq contra marie o¬
tium. martha quereretur.
audiuit. Martha. martha
sollicita es: & turbaris erga
plurima. Porro unum est.
necessarium. Maria opti¬
mam partem elegit: que ñ
auferetur ab ea. Quid eniͣ
ꝑ mariam. que uerba dñ
residens audiebat : nisi con¬
templatiua uita expͥmitur:

Expanded text:
lippa est, sed fecunda, quia lippa est, sed fecunda, quia nimirum mens cum contemplandi otia appetit, plus videt, sed minus Deo filios generat; cum vero ad laborem se praedicationis dirigit, minus videt, sed amplius parit. Post Liae ergo complexus ad Rachelem Jacob pervenit, quia perfectus quisque ante activae vitae ad fecunditatem jungitur, et post contemplativae ad requiem copulatur. Quia enim contemplativa vita minor quidem tempore, sed merito major est quam activa, sacri Evangelii verbis ostenditur, in quo duae mulieres diversa egisse referuntur. Maria quippe Redemptoris nostri verba audiens, ad pedes illius residebat; Martha autem corporalibus ministeriis insistebat. Cumque contra Mariae otium Martha quereretur, audivit: Martha, Martha, sollicita es, et turbaris erga plurima. Porro unum est necessarium. Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea . Quid enim per Mariam, quae verba Domini residens audiebat, nisi contemplativa vita exprimitur?
Abbreviated transcription (Latin):
tere pͥmum in domũ tuam:
& narra quanta tͥ fecerit
dñs. Cum enim quamlibet
parum de diuina cognitio¬
ne ꝑcipimus. redire ad hu¬
mana iam nolumus: & ꝓxi¬
moꝵ necessitatib. Onerari
recus amus : quietem con¬
templationis querimus :
nichilq aliud. nisi hoc qd̾
sine labore reficit amamꝰ.
S sanatos nos ueritas ad
domum mittit. narrare qͤ
nobiscum acta sunt p̾cipit:
ut uidelicet prius mens ex¬
sudet in oꝑe : & postinodũ
refici debeat ꝑ contempla¬
pro rachel seruit. & lyam
accipit: eiq dicitur. Non
est consuetudinis in terra
nr̃a : ut minores antetrada¬
mus ad nuptias. qͣm maio¬
res. Rachel namq. uisũ pͥn¬
cipium: lya autem. labori¬
osa dicitur. Et quid ꝑ rache¬
lan ÷ nisi contemplatiua uita:
Quid ꝑ hame nisi actiua sig-
natur: In contemplatione
quippe pͥncipium quod ds̃ ẽ
queritur: in oꝑatione autẽ.
sub graui necessitatum fasce
laboratur. Unde rachel pul¬
chra. sed sterilis: łya autem

Expanded text:
tere primum in domum 210 tuam, tere primum in domum 210 tuam, et narra quanta tibi fecerit Dominus. Cum enim quamlibet parum de divina cognitione percipimus, redire ad humana jam nolumus, et proximorum necessitatibus onerari recusamus; quietem contemplationis quaerimus, nihilque aliud, nisi hoc quod sine labore reficit, amamus. Sed sanatos nos Veritas ad domum mittit, narrare quae nobiscum acta sunt praecipit, ut videlicet prius mens exsudet in opere, et postmodum refici debeat per contemplapro Rachel servit, et Liam accipit, eique dicitur Non est consuetudinis in terra nostra ut minores ante tradamus ad nuptias quam majores . Rachel namque, visum principium; Lia autem laboriosa dicitur. Et quid per Rachelem, nisi contemplativa; quid per Liam, nisi activa vita designatur? In contemplatione quippe principium, quod Deus est, quaeritur; in operatione autem sub gravi necessitatum fasce laboratur. Unde et Rachel pulchra, sed sterilis; Lia autem
Abbreviated transcription (Latin):
bigunt : si incircumscrip¬
tum lumen uidere cupi¬
entes. cunctas circum scͥp¬
tionis sue imagines depͥmũt:
& in eo quod suꝑ se continge¬
re appetunt. uincunt qd̾ sunt.
gredieris in habundantia
sepulchrum. Uir quippe ꝑfe¬
ctus. sepulchrum in habun¬
dantia ingreditur: quia pͥ¬
us actiue uite oꝑa congre¬
gat: & postmodum carns
sensum ꝑ contemplationem
mortuum. huic mundo fun¬
ditus occultat. Unde & apte
subditur. Sicut infertur a¬
ceriuis in tempore suo. Ac¬
tionis namq tempꝰ. pͥmum
est: contemplationis extre¬
mum. Unde necesse est. ut
ꝑfectus quisq. pͥus uirtuti¬
b mentem exerceat: atq
hanc postmodum. an hor¬
reum quietis condat. Hinc
est enim. quod is quem le¬
gio demonum. dño iuben¬
te dereliquit: ad saluato¬
ris sui pedes residet. uerba
doctrine ꝑcipit : de regione
sua. discedere. cum salutis
auctore concupiscit: sed ta¬
men ei. ipsa que salutẽ con¬
tulit. ueritas dicit. Reuer¬

Expanded text:
bigunt; si incircumscripbigunt; si incircumscriptum lumen videre cupientes, cunctas circumscriptionis suae imagines deprimunt; et in eo quod super se contingere appetunt, vincunt quod sunt. gredieris in abundantia sepulcrum. Vir quippe perfectus sepulcrum in abundantia ingreditur, quia prius activae vitae opera congregat, et postmodum carnis sensum per contemplationem mortuum, huic mundo funditus occultat. Unde et apte subditur: Sicut infertur acervus tritici in tempore suo tionis namque tempus primum est, contemplationis extremum. Unde necesse est ut perfectus quisque prius virtutibus mentem exerceat, atque hanc postmodum in horreum quietis condat . Hinc est enim quod is quem legio daemonum Domino jubente dereliquit, ad Salvatoris sui pedes residet, verba doctrinae percipit, et de regione sua simul discedere cum salutis auctore concupiscit; sed tamen ei ipsa quae salutem contulit Veritas dicit: Rever
Abbreviated transcription (Latin):
prohibetur: ut uidelicit
qui infirmis adhuc mͣtib.
terrena desiderant: con¬
siderare sublimia. non pre¬
sumant. Ubi & recte dici¬
tur. Si bestia tetigerit mõ¬
tem: lapidabitur. Bestia
enim montem tangit: cũ
mens irrationabilib deside¬
riis subdita. ad contempla¬
tionis alta se erigit. Sed la¬
pidib ꝑcutitur: quia sum¬
ma non sustinens. ipsis suꝑ¬
ni ponderis ictib. necatur.
dere ꝑfectionis nituntur.
cum contemplationis arcẽ
tenere desiderant: prius se
in campo oꝑis. ꝑ exerciti¬
um probent. ut sollicite
sciant. si nulla iam mala
proximis irrogant: si irro¬
gata aproximis. equani¬
miter portant ⁊ si obiectis
bonis temꝑalib. neqͦqͣm
mens letitia soluitur: si sub¬
tractis. non nimium mero¬
re sautiatur. Ac deinde
ꝑpendant: si cum ad se¬
met ipsos introrsus redeunt.
in eo quod spiritalia riman¬
tur. nequaquam secum re¬
rum corporalium umbras
trahunt: uel fortasse trac¬
tas manu discretionis ã¬

Expanded text:
prohibetur, ut videlicet prohibetur, ut videlicet qui infirmis adhuc mentibus terrena desiderant, considerare sublimia non praesumant. Unde et recte dicitur: Si bestia tetigerit montem, lapidabitur . Bestia enim montem tangit, cum mens irrationabilibus desideriis subdita ad contemplationis alta se erigit. Sed lapidibus percutitur, quia summa non sustinens, ipsis superni ponderis ictibus necatur. dere perfectionis nituntur, cum contemplationis arcem tenere desiderant, prius se in campo operis per exercitium probent, ut sollicite sciant si nulla jam mala proximis irrogant, si irrogata a proximis aequanimiter portant, si objectis bonis temporalibus nequaquam mens laetitia solvitur, si subtractis non nimio moerore sauciatur; ac deinde perpendant si cum ad semetipsos introrsus redeunt, in eo quod spiritalia rimantur, nequaquam secum rerum corporalium umbras trahunt, vel fortasse tractas manu discretionis a
Abbreviated transcription (Latin):
inquirens diligit: si diliges
timet ÷ si nouit incognita.
aut amando comprehen¬
dere: aut non comp̾hen¬
sa. timendo uenerari. In
contemplatione etenim
mentem.si amor non exci¬
tat: teporis sui torpor obs¬
curat. Si timor ñ aggrauat:
sensus hanc. ꝑ mania. ad
nebulam erroris leuat.Et
cum clausa ei secretoꝵ ia¬
nua. tardius aꝑitur: ab ea
longius. ipsa sua presump¬
tione repellitur ⁊ quia ir¬
rumpe appetit: hoc quod
non inueniens querit. Cũq
suꝑbe. errorem pro ueritate
ꝑcipit: quo quasi intusg̾s¬
sum porrigit: foras tendit.
Hinc est quod legem datu¬
rus dñs. in igne fumoq de¬
scendit: quia & humiles.
ꝑ claritatem sue ostensio¬
nis illuminat : & suꝑboꝵ
oculos. ꝑ caliginem erro¬
ris obscurat. Prius gͥmẽs.
ab appetitu głe temporalis.
atq ab omni carnalis con¬
cupiscentie delectatione.
tergenda est: & tunc ad a¬
ciem contemplationis. eri¬
genda. Unde & cum lex
accipitur. popl̃s a monte

Expanded text:
inquirens diligit, si diligens inquirens diligit, si diligens timet, si novit incognita aut amando comprehendere, aut non comprehensa timendo venerari. In contemplatione etenim mentem si amor non excitat, teporis sui torpor obscurat; si timor non aggravat, sensus hanc per inania ad nebulam erroris levat; et cum clausa ei secretorum janua tardius aperitur, ab ea longius ipsa sua praesumptione repellitur; quia irrumpere appetit hoc, quod non inveniens quaerit; cumque superba mens errorem pro veritate percipit, quo quasi intus gressum porrigit, foras tendit. Hinc est enim quod legem daturus Dominus, in igne fumoque descendit ; quia et humiles per claritatem suae ostensionis illuminat, et superborum oculos per caliginem erroris obscurat. Prius igitur mens ab appetitu gloriae temporalis, atque ab omni carnalis concupiscentiae delectatione tergenda est, et tunc ad aciem contemplationis erigenda. Unde et cum lex accipitur, populus a monte
Abbreviated transcription (Latin):
esse potusset. ut occupata
mundo. terrena negotia
ageret : quam ꝑ contem¬
plationis studia. ad multo¬
rum ꝑnitiem uacaret. Rur¬
sum nisi quibusdam menti¬
b. contemplatiua uita. po¬
tius quam actiua congrue¬
ret: nequaquam ꝑ psalmis¬
tam dñs diceret. Uacate &
uidete: qm̃ ego sum deus.¬
Sed inter hec sciendum est:
quia sepe & pigras mentes.
amor ad opus excitat : & in¬
quietas. in contemplatione
timor refrenat. Anchora e¬
nim cordis est: pondus ti¬
moris. Et plerumq fluc̾tu
cogitationum quatitur:s
ꝑ discipline sue uincula
retinetur ÷ neq hoc tempe¬
stas sue inquietudiis. ad
naufragium ꝑtrahit: qͥa
in diuini amoris litore. ꝑ¬
fecta caritas astringit. Un¬
de necesse est. ut quisquis ad
contemplationis studia ꝓ¬
perat: semet ip̃m pͥus sub¬
tiliter in terroget. quantũ
amat. Machina quippe
mentis est. uis amoris: qͤ
hanc dum amundo extra¬
hit : in alta sustollit. Pri¬
us gͦ discutiat. si summa

Expanded text:
esse potuisset, ut occupata esse potuisset, ut occupata mundo terrena negotia ageret, quam per contemplationis studia ad multorum perniciem vacaret. Rursum, nisi quibusdam mentibus contemplativa vita potius quam activa congrueret, nequaquam per Psalmistam Dominus diceret: Vacate et videte, quoniam ego sum DeusSed inter haec sciendum est quia saepe et pigras mentes amor ad opus excitat, et inquietas in contemplatione timor refrenat. Anchora enim cordis est pondus timoris; et plerumque fluctu cogitationum quatitur, sed per disciplinae suae vincula retinetur; neque hoc tempestas suae inquietudinis ad naufragium pertrahit, quia in divini amoris littore perfecta charitas astringit. Unde necesse est 209 ut quisquis ad contemplationis studia properat, semetipsum prius subtiliter interroget, quantum amat. Machina quippe mentis est vis amoris, quae hanc dum a mundo extrahit, in alta sustollit. Prius ergo discutiat, si summa
Abbreviated transcription (Latin):
solam securius actiuã tene.
Cumq in hoc quod ꝓmag¬
no eligis. deficis: eo conten¬
tus esto. quod ꝓ minimo at¬
tendis ⁊ ut si ꝑ contempla¬
tiuam uitam: a ueritatis cog¬
nitione compelleris cadere:
regnum celoꝵ. ꝑ solam ac¬
tiuam. ualetis saltem luscꝰ
intrare. Hinc rursum dix̃.
Qui scandalizauĩt unum
de pusillis istis. qui in me
credunt: expedit ei ut sus¬
pendatur mola asinaria in
collo eiꝰ ÷ & demergatur in
profundum maris. Quid
tio terrena signatur: Qͤ
dum colla men̾tis. ꝑ stulta
desideria stringit: hanc in
laboris circuitum uergit.
Sunt itaq nonnulli. qui
dum t̾renas actiones de¬
serunt. & ad contemplati¬
onis studium. humilitate
postposita. intelligentie
uires surgunt: non solum
se in errorem deiciunt. sed
infirmos quosq. a gremio
unitatis diuidunt. Qui gͦ
unum de minimis scanda¬
lizat. melius illi fuerat. li¬
gata collo mola asmaria.
in mare proici: quia nimi¬
rum ꝑuerse menti expeditiꝰ

Expanded text:
solam securius activam tene. solam securius activam tene. Cumque in hoc, quod pro magno eligis, deficis, eo contentus esto, quod pro minimo attendis; ut si per contemplativam vitam a veritatis cognitione compelleris cadere, regnum coelorum per solam activam valeas saltem luscus intrare. Hinc rursum dicit: Qui scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt, expedit eti ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et demergatur in profundum maris . Quidtio terrena signatur? Quae dum colla mentis per stulta desideria stringit, hanc in laboris circuitum mittit. Sunt itaque nonnulli qui dum terrenas actiones deserunt, et ad contemplationis studia, humilitate postposita, ultra intelligentiae vires surgunt, non solum se in errorem dejiciunt, sed infirmos quosque a gremio unitatis dividunt. Qui ergo unum de minimis scandalizat, melius illi fuerat, alligata collo mola asinaria, in mare projici, quia nimirum perversae menti expeditius
Abbreviated transcription (Latin):
erue eum & proice abs te.
Bonum tͥ est. cum uno ocłõ
in uitam intrare: quam du¬
os ocłos habentem. mitti
in gehennam ignis. Due
quippe uite. actiua uideli¬
cet & contemplatiua. cũ
seruantur in mente: quasi
duo ocłi habentur in facie.
Dexter namq ocłs. contẽ¬
platiua uita est: sinister ac¬
tuia. Sed sunt non nulli
ut diximus. qui discrete in¬
tueri summa & spiritalia.
nequaquam possunt: & ta¬
men alta contemplatioĩs
assument ⁊ atq idcirco in
ꝑfidie foueam. intellec̾tus
praui errores delabuntur.
Hos itaq contemplatiua ui¬
ta ultra uires assumpta. in¬
cadere: quos in statu sue rec¬
titudinis. humiliter pote¬
rat sola ac̾tiua custodire.
Quib recte. hoc quod pre¬
fati sumus: ueritas dicit.
Si oculus tuus dexter scan¬
dalizat te: erue eum &e ꝓi¬
ce abs te. Bonum tͥ est cum
uno ocło in uitam intrare:
quam duos ocłos habentẽ.
mitti in gehennam ignis.
Ac si aꝑte diceret. Cum ad
contemplatiuam uitam.
idonea discretione ñ sufficis.

Expanded text:
rojice abs te. Bonum est tibi cum uno oculo in vitam intrare, quam duos oculos habentem mitti in gehennam ignis . Duae quippe vitae, activa videlicet et contemplativa, cum conservantur in mente, quasi duo oculi habentur in facie. Dexter namque oculus vita contemplativa est, sinister activa. Sed sunt nonnulli, ut diximus, qui discrete intueri summa et spiritalia nequaquam possunt, et tamen alta contemplationis assumunt, atque idcirco in perfidiae foveam, intellectus pravi errore dilabuntur. Hos itaque contemplativa vita ultra vires assumpta, cadere, quos in statu suae rectitudinis humiliter poterat sola activa custodire. Quibus recte hoc quod praefati sumus, Veritas dicit: Si oculus tuus dexter scandalizat te, erue eum, et projice abs te. Bonum tibi est cum uno oculo in vitam intrare, quam duos oculos habentem mitti in gehennam ignis. Ac si aperte diceret: Cum ad contemplativam vitam idonea discretione non sufficis,
Abbreviated transcription (Latin):
aceruus in temꝑe suo: quia
dum post afflctionem. iu¬
sti premia patrie celestis in¬
ueniunt: quasi post pressu¬
ras. ad horreum grana de¬
feruntur. Et in alieno qͥ¬
dem temꝑe ꝑcussiones senti¬
unt: s in sua ꝑcussione re¬
quiescunt. Electis quippe.
tempus alienum est: uita
presens. Unde & quibusdã
adhuc infidelib ueritas di¬
cit. Tempꝰ meum nondũ
uenit: tempus autẽ ur̃m
semꝑ est paratum. Erur¬
sum. Hec est hora ur̃a: &
potestas tenebrarum. Se¬
pulchrum gͦ in temꝑe suo.
sicut frumenti aceruus in¬
greditur: quia ille et̾nam
ut ab exurendis paleis li¬
ber sit. discipline pressu¬
ras sentit. Eliphar uͦ. qͥa
& in locutionis sue serie. ta¬
bn aculum. lapides. besti¬
as. semen. herbas. sepul¬
chrumq nominauit: qͦd
non hec iuixta litteram di¬
xerit. ipse innuit: qui post
cuncta ilico subiungit. Ee¬

Expanded text:
ci in tempore suo; quia dum post afflictionem justi praemia patriae coelestis inveniunt, quasi post pressuras ad horreum grana deferuntur; et in alieno quidem tempore percussiones sentiunt, sed in suo a percussione requiescunt. Electis quippe tempus alienum est vita praesens, unde et quibusdam adhuc infidelibus Veritas dicit: Tempus meum nondum venit, tempus autem vestrum semper est paratum . Et rursum: Haec est hora vestra, et potestas tenebrarum . Sepulcrum ergo in tempore suo sicut frumenti acervus ingreditur, quia ille aeternam ut ab exurendis paleis liber sit, disciplinae pressuras sentit. Eliphaz vero, quia et in locutionis suae serie tabernaculum, lapides, bestias, semen, herbas, sepulcrumque nominavit, quod non haec juxta litteram dixerit, ipse innuit, qui post cuncta illico subjungit.
Abbreviated transcription (Latin):
sem. cum sine lege non eẽm:
sed in lege eẽm xp̃i. Et pau¬
lo post. Omĩa om̃ib fac̾tus
sum: ut om̃s facerem saluos.
Neq enmm egregius predi¬
cator. ut quasi uideus fie¬
ret ad ꝑfidiam erupit: neq
ut quasi sub lege eẽt. ad car¬
nale sacrificium rediit. neq
ut om̃ib om̃ia fierit. sim¬
plicitatem mentis in erroris
uarietatem commutauit :
sed condescendendo ad pro¬
pinquauit in fidelib. non
cadendo : ut uidelicet sin¬
głos in se suspipiens. & se in
singłis transfigurans: com¬
patiendo colligeret. si ita ip¬
se ut illi eẽt quid impendi
sibi ab aliis rec̾te uoluisset:
& tanto uerius unicuiq
erranti concurreret:quan¬
to salutis eiꝰ modum. ex ꝓ¬
pria consideratione didicis¬
set. Bene gͦ dicitur. & ui¬
sitans speciem tuam non
peccabis: quia tunc pecca¬
tum plene uincitur: cum
ex sua similitudine unus¬
quisq pẽpendit. quomͦ in
proximi dilec̾tione dilatet᷑.
Cum uͦ a uitiis caro restͥn¬

Expanded text:
sem, cum sine lege Dei non essem, sem, cum sine lege Dei non essem, sed in lege essem Christi. . Et paulo post: Omnibus omnia factus sum, ut omnes facerem salvos . Neque enim egregius praedicator, ut quasi Judaeus fieret, ad perfidiam erupit; neque ut quasi sub lege esset, ad carnale sacrificium rediit; neque ut omnibus omnia fieret, simplicitatem mentis in erroris varietatem commutavit; sed condescendendo appropinquavit infidelibus, non cadendo; ut videlicet singulos in se suscipiens, et se in singulos transfigurans, compatiendo colligeret, si ita 206 ipse, ut illi, esset quid impendi sibi ab aliis recte voluisset; et tanto verius unicuique erranti concurreret, quanto salutis ejus modum ex propria consideratione didicisset. Bene ergo dicitur: Et visitans speciem tuam non peccabis, quia tunc peccatum plene vincitur, cum ex sua similitudine unusquisque perpendit, quomodo in proximi dilectione dilatetur. Cum vero a vitiis caro restrin
Abbreviated transcription (Latin):
se in alterum pensat. Hinc
namq ꝑ moysem ueritas.
cum gesta describeret: ge¬
renda signabat dicens. ꝑ¬
tulit terra herbam uiren¬
tem. & afferentem semen
iuxta genus suum: lignũq
faciens fruc̾tum. & habens
unum quodq sementem. se¬
cundum speciem suam. Hig¬
num quippe scđm suam spe¬
ciem. semen producit: cum
mens nr̃a. ex se considera¬
tionem in alterũ colligit:
& recti oꝑis germen parat.
Hinc quidam sapiens dicit.
Quod tͥ non uis fieri: aliine
feceris. Hinc in eugłio dñs
dicit. Que uultis ut faciant
uobis homines: & uos facite
illis. Ac si aꝑte diceret. Spe¬
ciem ur̃am in alterutrum
uisitate: atq ex uobismet¬
ipsis cognoscite ⁊ quid uos
oporteat aliis adhibere.
Hinc paulus ait. Fac̾tus sũ
iudeis tanquam iudeus. ut
uideos lucrarer: & his qͥ sub
lege sunt. quasi sub lege es¬
sem. cum ipse non essemsub
lege. ut eos qͥ sub lege erant.
lucrifacerem : & his qui sine
lege sunt. quasi sine lege es¬

Expanded text:
se in altero pensat. Hinc se in altero pensat. Hinc namque per Moysen Veritas cum gesta describeret, gerenda signabat, dicens: Protulit terra herbam virentem et afferentem semen juxta genus suum, lignumque faciens fructum, et habens unumquodque sementem secundum speciem suam . Lignum quippe secundum speciem suam semen producit, cum mens nostra ex se considerationem in alterum colligit, et recti operis germen parit. Hinc quidam sapiens dicit: Quod tibi non vis fieri, alteri ne feceris . Hinc in Evangelio Dominus dicit: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos eadem facite illis . Ac si aperte diceret: Speciem vestram in altero visitate, atque ex vobismetipsis cognoscite, quid vos oporteat aliis exhibere. Hinc Paulus ait: Factus sum Judaeis tanquam Judaeus, ut Judaeos lucrarer; et his qui sub lege sunt, quasi sub lege essem, cum ipse non essem sub lege, ut eos qui sub lege erant lucrifacerem; et his qui sine lege sunt quasi sine lege es
Abbreviated transcription (Latin):
b̃n aculum iusti habere pa¬
cem dicitur ÷ quia uideli¬
cet eiꝰ corpus. quod mente
in habitatura. aꝑuersis de¬
siderioꝵ motib. sub iustitie
dispositione refrenatur. S
quid prodest. ꝑ continen¬
tiam carnem restringere:
si mens se ꝑ compassionem.
nesciat in proximi amore
dilatare: Nulla namq:
est castitas carnis: quam
ñ cõmendat suauitas m̃¬
tis. Unde post pacem tab̃¬
naculi: apte subiungitur.¬
non peccabis. Species qͥppe
hominis est: alter homo.
Recte enim species nr̃a di¬
citur. proximus n̾r: quia
i illo cernimus. quid ipsi
sumus. Corporali enim ui¬
sitatione. ad proximum. gͥs¬
suum accessu imus. spiritali
uͦ. non gressu sed affec̾tu du¬
cimur. Speciem gͦ suam ursi¬
tat. quisquis ad eum quem
sibi similem ꝑ naturam con¬
spicit. passib amoris tendit:
ut in altero sua considerans.
ex se ipio colligat: qualiter
infirmanti alteri. condescẽ¬
dat. Speciem suam uisitat:
qui ut in se alterum reficiat:

Expanded text:
bernaculum justi habere pabernaculum justi habere pacem dicitur, quia videlicet ejus corpus, quod mente inhabitat, a perversis desideriorum motibus sub justitiae dispositione refrenatur. Sed quid prodest per continentiam carnem restringere, si mens se per compassionem nesciat in proximi amore dilatare? Nulla namque est castitas carnis quam non commendat suavitas mentis. Unde post pacem tabernaculi apte subjungiturnon cadendo. -- Species quippe hominis est alter homo. Recte enim species nostra dicitur proximus noster, quia in illo cernimus quid ipsi sumus. Corporali enim visitatione ad proximum gressuum accessu imus; spiritali vero, non gressu, sed affectu ducimur. Speciem ergo suam visitat, quisquis ad eum, quem sibi similem per naturam conspicit, passibus amoris tendit; ut in altero sua considerans, ex se ipso colligat, qualiter infirmanti alteri condescendat. Speciem suam visitat, qui ut in se alterum reficiat,
Abbreviated transcription (Latin):
Considerare enim ex temp¬
tatione quisq compellitur.
unde. quo cecidit: qui post¬
quam pacem deseruit ⁊ ri¬
xam sibi contra se exurge¬
re. semet ipsum sensit. Et
tunc uerius uidet. de secura
dei dilectione quid ꝑdidit:
qui ad se delapsus. suam se
contumelram inuenit. Pa¬
cem gͦ nobis terre bestie fa¬
ciunt: quia motꝰ carnis. dũ
nos temptando lacessunt:
ad amorem quietis intime.
impellunt. Bene autem
pacem habeat tab̃nacłm
aliter pax plena dicitur:
atq aliter inchoata. In¬
choatam quippe ueritas di¬
scipulis dederat: cum dice¬
bat. Pacem relinquo uo¬
bis: pacem meam douob̃.
Et plenam symeon deside¬
rauerat: cum exoraret di
enim nr̃a. ex desiderio con¬
ditoris inchoatur: ex mani¬
festa autem uisione. ꝑficit᷑.
Plena quippe tunc erit: cũ
mens nr̃a. nec ignorantia
cecatur : nec carnis sue im¬
pugnatione concutit᷑. Sed
quia eiꝰ exordia tangimus.
cum uel mentem deo. uł car¬
nem menti subiugamꝰ : ta¬

Expanded text:
Considerare enim ex tenConsiderare enim ex tentatione unusquisque compellitur, unde quo cecidit, qui postquam pacem Dei deseruit, rixam sibi contra se exsurgere ex semetipso sentit, et tunc verius videt de secura Dei dilectione quid perdidit, qui ad se dilapsus, suam in se contumeliam invenit. Pacem ergo nobis terrae bestiae faciunt, quia motus carnis, dum nos tentando lacessunt, ad amorem quietis intimae impellunt. Bene autem pacem habeat tabernaculaliter pax plena dicitur, atque aliter inchoata. Inchoatam quippe pacem Veritas discipulis dederat, cum dicebat: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis , et plenam Simeon desideraverat, cum exoraret dicenim nostra ex desiderio conditoris inchoatur, ex manifesta autem visione perficitur. Plena quippe tunc erit, cum mens nostra nec ignorantia caecatur, nec carnis suae impugnatione concutitur. Sed quia ejus exordia tangimus, cum vel mentem Deo, vel carnem menti subjugamus, ta
Abbreviated transcription (Latin):
tenere. Redacta namq in¬
tra el austra continentie: &¬
si adhuc temptando ru¬
giunt : usq ad morsum ta¬
men ut diximus actionis
illicite. non excedunt. Pa¬
cifice itaq sunt terre bestie:
quia motus carnis. & si ꝑ
desideria palpitant: apt̾a
nos tamen contradittione o¬
ꝑis. non impugnant: quã¬
uis ꝑ hoc ip̃m quod pacifice
dicuntur: etiam id quod de
malignis spiritib diximus.
non inconuenient̾ accipit᷑.
Motus etenim carnis. pacẽ
nobis. cum deo faciunt: cũ
temptando contradicunt.
Nam iusti mens. in eo qd ad
suꝑna dirigitur: ex corrup¬
tibili corꝑe. graui bello fati¬
gatur. Que & siquando a
desideriis celestib. huiꝰ mun¬
di quamlibet minima dele¬
ctatione tardatur: ip̃o bel¬
lo sue temptationis impel¬
litur. ut illud toto corde di¬
ligat : quod contradictio
nulla ꝑturbat. Unde fit.
ut quietem intimam ad me¬
moriam reuocet: & carnis
sue illecebras fugiens. ad
illam pleno amore suspiret.

Expanded text:
tenere. Redactae namque intenere. Redactae namque intra claustra continentiae, etsi adhuc tentando rugiunt, usque ad morsum tamen, ut diximus, actionis illicitae non excedunt. Pacificae itaque sunt terrae bestiae, quia motus carnis etsi per desideria palpitant, aperta nos tamen contradictione operis non impugnant. Quamvis per hoc ipsum quod pacificae dicuntur, etiam id quod de malignis spiritibus diximus, non inconvenienter accipitur. Motus etenim carnis pacem nobis cum Deo faciunt, cum tentando contradicunt. Nam justi mens in eo quod ad superna dirigitur, ex corruptibili corpore gravi bello fatigatur. Quae si quando a desideriis coelestibus, hujus mundi quamlibet minima delectatione tardatur, ipso bello suae tentationis impellitur, ut illud toto corde diligat, quod contradictio nulla perturbat. Unde fit, ut quietem intimam ad memoriam revocet, et carnis suae illecebras fugiens, ad illam pleno amore suspiret.
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt: quia maligni sp̃c. cũ
bonoꝵ corda adu̾santes
depͥmunt : hec nolentes.
ad amorem dñi impellunt.
Inde gͦ cum deo pax robu¬
stior oritur: unde nobis
ab aduersariis durior pug¬
na generatur. Possunt eti¬
am ꝑ terre bestias. motꝰ car¬
nis intelligi: qui dum men¬
tem nr̃am. irrationabilia su¬
adendo lacessunt: contranos
bestialiter insurgunt. Sed
cum cor sub diuina lege p̾̃¬
mitur. etiam carnis incen¬
tiua detumescunt: ut & si
temptando submurm᷑ant:
nequaquam tamen usq ad
effectum oꝑm. quasi ad aꝑ¬
ti morsus rabiem exurgant.
Quis enim in hac ad huc
corruptibili carne subsistẽs.
has bestias terre plene edo¬
mat : cum ille ad terciũ
celum raptus. egregius p̾¬
dicator dicat. uideo aliam
legem in membris meis. re¬
pugnantem legi mentis mee :
& captiuum me ducentem.
in lege peccati. que est in
membris meis: S aliud
est. has bestias in campo o¬
ꝑis seuientes aspicere: aliud
intra cordis caueam. frem̃tes

Expanded text:
fiunt, quia maligni spiritus, cum fiunt, quia maligni spiritus, cum bonorum corda adversantes deprimunt, haec nolentes ad amorem Domini impellunt. Inde ergo cum Deo pax robustior oritur, unde nobis ab adversariis durior pugna generatur.  Vetam per terrae bestias motus carnis intelligi, qui dum mentem nostram irrationabilia suadendo lacessunt, contra nos bestialiter insurgunt. Sed cum cor sub divina lege deprimitur, etiam carnis incentiva detumescunt; ut etsi tentando submurmurant, nequaquam tamen usque ad effectum operum, quasi ad aperti morsus rabiem exsurgant. Quis enim in hac adhuc corruptibili carne subsistens, has terrae bestias plene edomat, cum ille ad tertium coelum raptus egregius praedicator dicat: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis ? Sed alius est has bestias in campo operis saevientes aspicere, aliud intra cordis caveam frementes
Abbreviated transcription (Latin):
ce dicitur. Uos autem tan¬
quam lapides uiui: suꝑedi¬
ficamini. De quib sc̃e eccle¬
sie. ꝑ propħam dñs pollice¬
tur dicens. Ecce ego ster¬
nam ꝑ ordinem lapides tu¬
os. Qui gͥ recte uiuit. pac¬
to se lapidib regionũ uin¬
git: quia in eo quod mundi
desideria suꝑat ⁊ uitam su¬
am proculdubio. ad scorum
p̾cedentium imitationem
ligat. S cum amundi ac¬
tione disuingitur: malig¬
noꝵ spũum impugnatioẽs
crescunt. Que tamen. quo
magis in merore quemquã
atterunt: eo conditori hu¬
milius subdunt. U̾nde et
prius. quod ñ ait pacte. s
pacifice: uidelicet ñ quia pa¬
cem habent: s quia pacem
faciunt. Hostes quippe cal¬
lidi. dum insidiantur affu¬
gunt: sed afflcta mens. tan¬
tomagis ad et̾nam patͥam
reditum diligit : quanto in
hoc erumpnoso exilio labo¬
riosius uiuit. Et uerius se
gr̾e sui aduitoris humiliat:
cum contra se insidias ho¬
stium. acriores pensat. Ter¬
re gͦ bestie. pacifice elec̾tis

Expanded text:
ce dicitur: Vosautem tance dicitur: Vosautem tanquam lapides vivi superaedificamini . De quibus sanctae Ecclesiae per prophetam Dominus pollicetur dicens: Ecce ego sternam per ordinem lapides tuos . Qui igitur recte vivit, pacto se lapidibus 204 regionum jungit, quia in eo quod mundi desideria superat, vitam suam procul dubio ad sanctorum praecedentium imitationem ligat. Sed cum a mundi actione disjungitur, malignorum spirituum impugnationes crescunt: quae tamen quo magis in moerore quemquam atterunt, eo conditori humilius subdunt. Unde et prius est quod non ait pacatae, sed pacificae, videlicet, non quia pacem habent, sed quia pacem faciunt. Hostes quippe callidi dum insidiantur, affligunt; sed afflicta mens tanto magis ad aeternam patriam reditum diligit, quanto in hoc aerumnoso exsilio laboriosius vivit; et verius se gratiae sui adjutoris humiliat, cum contra se insidias hostium acriores pensat. Terrae ergo bestiae pacificae electis
Abbreviated transcription (Latin):
uiri. quia diuine se formi¬
dini medullitus subdunt:
omne de aduentu adu̾sarii.
pondus timoris abiciunt. Hĩc
est enim: quod psalmista do¬
minum exorat dicens. Ne
quando rapiat ut leo am¬
mam meam. Hinc rursũ
ait. Exaudi d̃s orationem
meam cum tͥbulor: atimo¬
re inimici. eripe animã me¬
am. Uiuentes quippe. ꝑfec̾te
timent uidicem: ne morien¬
tes metuant accusatorẽ. Be¬
ne gͦ dicitur: & bestiam t̾re
non formidabis. Ac si aꝑte
diceretur. Quia blandiente
hoste mͦ non uinceris: hũc
seitientem postmodum. nõ
timebis. Sed cum bene ui¬
uitur: ualde cauendum ẽ.
ne mens despec̾tis ecteris. de
gła singłaritatis eleuetur.
Unde apte ad memoriam.
bonum sociale reducitur:
cum protimis subinfertur.
stincte in mundo regiones
sunt. ecclesie gentium: que
in una fide posite. morum
linguarumq diuersitate
diuiduntur. Quid gͦ regi¬
onum lapides : isi ecclesi¬
arum electos accipimus:
Quib pͥmi instructoris uo¬

Expanded text:
viri quia divinae se formiviri quia divinae se formidini medullitus subdunt, omne de adventu adversarii pondus timoris abjiciunt. Hinc est enim quod Psalmista Dominum exorat, dicens: Ne quando rapiat ut leo animam meam . Hinc rursus ait: Exaudi, Deus, orationem meam cum tribulor, a timore inimici eripe animam meam . Viventes quippe perfecte timent judicem, ne morientes metuant accusatorem. Bene ergo dicitur: Et bestiam terrae non formidabis. Ac si aperte diceretur: Quia a blandiente hoste modo non vinceris, hunc saevientem postmodum non timebis. Sed cum bene vivitur, valde cavendum est ne mens, despectis caeteris, de gloria singularitatis elevetur. Unde apte ad memoriam bonum sociale reducitur, cum protinus subinfertur: stinctae in mundo regiones sunt Ecclesiae gentium, quae in una fide positae, morum linguarumque diversitate dividuntur. Quid ergo regionum lapides, nisi Ecclesiarum electos accipimus? quibus primi instructoris vo
Abbreviated transcription (Latin):
rendum: in ipsa qua beati
sunt. iustitia iudicantis legũt.
Qui quod suspicari fas non
est. qualitatem sibi ꝑcepte fe¬
licitatis inminuunt: sim reg¬
no positi uolunt. quod imple¬
re nequaquam. Sed quisqͥs
ad uite precipta se dirigit:
priusquam p̾mia eterna ꝑci¬
piat. hic iam ĩnitia secutu¬
re. in ꝑpetuum securitatis de¬
gustat : ut antiquum hostẽ
non metuat: ut interueni¬
ente mortis articulo. uiolen¬
tium retͥbutionis est: ipsa
plerumq in obitu. securitas
mentis. Unde & rec̾te subiun¬
formidabis. Callidus qͥppe
aduersarus. bestia terre di¬
citur: quia ad rapiendas mor¬
tis temꝑe peccatoꝵ ammas.
uiolentia crudelitatis effe¬
ratur. Quos enim uiuen¬
tes blandiens decipit: mori¬
entes seuiens rapit. Qͦ con¬
tra de electoꝵ eccłia: ꝑ pro¬
phetam dñs pollicetur di¬
cens. Mala bestia nͣ transi¬
bit ꝑ eam. Illi gͥ terre besti¬
am morientes timent: qui
conditoris sui potentiam. ui¬
uentes ñ timent. Sc̃i enim

Expanded text:
rendum, in ipsa qua beati rendum, in ipsa qua beati sunt justitia judicantis legunt, qui, quod suspicari fas non est, qualitatem sibi perceptae felicitatis imminuunt, si in regno positi volunt quod implere nequaquam possunt. Sed quisquis ad vitae praecepta se dirigit, priusquam praemia aeterna percipiat, hic jam initia secuturae in perpetuum securitatis degustat; ut antiquum hostem non metuat, ut interveniente mortis articulo violentium retributionis est ipsa plerumque in obitu securitas mentis. Unde et recte subjunmentis. --Callidus quippe adversarius bestia terrae dicitur, quia ad rapiendas mortis tempore peccatorum animas violentia crudelitatis efferatur. Quos enim viventes blandiens decipit, morientes saeviens rapit. Quo contra de electorum Ecclesia per prophetam Dominus pollicetur, dicens: Mala bestia non transibit per eam . Illi igitur terrae bestiam morientes timent, qui conditoris sui potentiam viventes non timent. Sancti etenim
Abbreviated transcription (Latin):
Uenite benedicti. patͥs mei.
possidete paratum uob̃ reg¬
num. a constitutione mun¬
di. In uastitate gͦ & fame.
iustus ridebit: quia cum
iniquos om̃s. extrema ultio.
ꝑcutit ⁊ ipse de gła digne
retributionis. hilarescit.
Nec dampnatis iam tunc
ex humanitate compatit᷑:
quia diuine iustitie. ꝑ spe¬
ciem inherens. in concusso
districtionis intime ingore
solidatur. Erectas namq
in claritate suꝑne rectitu¬
dinis. electoꝵ mentes. nulla
miscłia afficit: quia has a
miseriis. altitudo beatitu¬
dinis alienas reddit. Unde
bene etiam ꝑ psalmistam di¬
citur. Uidebunt iusti & time¬
bunt: & suꝑ eum ridebunt
& dicent. Soce homo: qui ñ
posuit d̾m adiutorem suũ.
Iniquos enim. iusti nunc ui¬
dent & metuunt: tunc in su¬
ri sunt & ridebunt. Quia
enu mͦ ad eoꝵ labi imitati¬
onem possunt: hic habent
formidinem. Quia uͦ dam¬
pnatis tunc prodesse neque¬
unt: illic non habent com¬
passionem. Eterno itaq sup¬
plicio deditis. non esse mise¬

Expanded text:
edicti 203 Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi . In vastitate ergo et fame justus ridebit; quia cum iniquos omnes extrema ultio percutit, ipse de gloria dignae retributionis hilarescit. Nec damnatis jam tunc ex humanitate compatitur; quia divinae justitiae per speciem inhaerens, inconcusso districtionis intimae vigore solidatur. Erectas namque in claritate supernae rectitudinis electorum mentes nulla misericordia afficit, quia has a miseriis altitudo beatitudinis alienas reddit. Unde bene etiam per Psalmistam dicitur: Videbunt justi et timebunt, et super eum ridebunt, et dicent: Ecce homo qui non posuit Deum adjutorem suum . Iniquos enim justi nunc vident et metuunt, tunc visuri sunt et ridebunt. Quia enim modo ad eorum labi imitationem possunt, hic habent formidinem; quia vero damnatis tunc prodesse nequeunt, illic non habent compassionem. Aeterno itaque supplicio deditis non esse mise
Abbreviated transcription (Latin):
cupati bene humanis usib
uiuebant: gladio sue quietis
extincti sunt. Hinc namq
est. quod nonnulli inquieti
sp̃c. dum plus exquirunt
contemplando quam capi¬
unt: usq ad ꝑuersa dogma¬
ta erumpunt : & dum ue¬
ritatis discipuli esse humili¬
ter negligunt: magistri er¬

Expanded text:
cupati bene humanis usibus cupati bene humanis usibus viverent, gladio suae quietis exstincti sunt. Hinc namque est quod nonnulli inquieti spiritus dum plus exquirunt contemplando quam capiunt, usque ad perversa dogmata erumpunt, et dum veritatis discipuli esse humiliter negligunt, magistri er
Abbreviated transcription (Latin):
ta inseruiat : ut quietem fun¬
ditus deserens. ignem in se su¬
ꝑni amoris extinguat. Quis¬
quis gͦ. semet ipsum deo iam
sacrificium obtulit: si ꝑfec¬
ta desiderat: curet necesse
est. ut non solum ad oꝑatio¬
nis se latitudinem : uerum
etiam ad culmina contẽpla¬
tionis extendat. Sed inter
hec magnoꝑe sciendum est:
quod ualde inter se diuerse
sunt consꝑsiones animorum.
Nonnulli namq hominum.
ita otiose mentis sunt: ut si
eos labor occupationis exci¬
piat : in ipsa oꝑis inchoati¬
one. succumbant. Et non¬
nulli ita inquieti sunt. ut si
uacationem laboris habue¬
rint. grauius laborent: qͥa
tanto deteriores cordis tumł¬
tus tolerant: quanto eis li¬
centius ad cogitationes ua¬
cat. Unde necesse est. ut nec
quieta mens. ad exercitati¬
onem se immoderati oꝑis
dilatet: nec inquieta. ad
studium contemplationis an¬
gustet. Sepe enim. qui con¬
templari deum quieti pote¬
rant: occupationib pressi.
ceciderunt. Et sepe qui oc¬

Expanded text:
tioni inserviat, ut quietem funtioni inserviat, ut quietem funditus deserens, ignem in se superni amoris exstinguat. Quisquis ergo semetipsum Deo jam sacrificium obtulit, si perfecta desiderat, curet necesse est ut non solum ad operationis se latitudinem, verum etiam ad culmina contemplationis extendat. Sed inter haec magnopere sciendum est, quia valde inter se diversae sunt conspersiones animorum. Nonnulli namque hominum ita otiosae mentis sunt, ut si eos labor occupationis excipiat, in ipsa operis inchoatione succumbant, et nonnulli ita inquieti sunt, ut si vacationem laboris habuerint, gravius laborent, quia tanto deteriores cordis tumultus tolerant, quanto eis licentius ad cogitationes vacat. Unde necesse est, ut nec quieta mens ad exercitationem se immoderati operis dilatet, nec inquieta ad studium contemplationis angustet. Saepe enim qui contemplari Deum quieti poterant, occupationibus pressi ceciderunt. Et saepe qui oc
Abbreviated transcription (Latin):
no. bis tinctus cotcus preci¬
pitur. Uaccam quippe mac¬
tamus: cum carnem. a las¬
ciuia sue uoluptatis extingͥ¬
mus. Quam cum ysopo lig¬
noq cedrino ac cocco offe¬
rimus: quia cum macera¬
tione carnis. sacrificium fi¬
dei. spei & caritatis. adolemꝰ.
Isopus quippe: interna nr̃a
mundare consueuit. Et ꝑ
petrum dicitur. Fide mun¬
dans corda eoꝵ. Lignum ce¬
drinum. nulla putredine de¬
ficit: quia spem celestium. t̾¬
minus non consumit. Unde
& ꝑ petrum dicitur. Rege¬
nerauit nos ꝑ spem uiuam
ꝑ resurrectionem iħu xp̃i ex
mortiuis: in hereditatemin¬
corruptibilem. & intonta
minatam. & inmarcescibilẽ.
Edecus rubeo colore flam¬
mescit: quia quem implet
caritas. incendit. Unde &
ri precipitur: ut uidelicet
ante interni uidicis ocłos.
caritas nr̃a dei & ꝓximi
dilectione coloretur: qua¬
tinus conu̾sa mens. nec sic
pro amore dei quietem di¬
ligat. ut curam proximi.
utilitatemq postponat. nͥ
sic ꝓ amore proximi. occupa¬

Expanded text:
no bis tinctus coccus praecino bis tinctus coccus praecipitur. Vaccam quippe mactamus, cum carnem a lascivia suae voluptatis exstinguimus. Quam cum hyssopo lignoque cedrino ac cocco offerimus; quia cum maceratione carnis, sacrificium fidei, spei et charitatis adolemus. Hyssopus quippe interna nostra mundare consuevit. Et per Petrum dicitur: Fide mundans corda eorum . Lignum cedrinum nulla putredine deficit, quia spem coelestium terminus non consumit. Unde et per Petrum dicitur: Regeneravit nos in spem vivam per resurrectionem Jesu Christi ex mortuis, in haereditatem incorruptibilem, et iminatam, et immarcescibilem. Coccus rubro calore flammescit, quia quem implet charitas, incendit. Unde etri praecipitur, ut videlicet ante interni judicis oculos, charitas nostra, Dei et proximi dilectione coloretur, quatenus conversa mens nec sic pro amore Dei quietem diligat, ut curam proximi utilitatemque postponat; nec sic pro amore proximi occupa
Abbreviated transcription (Latin):
cro duplici sepelit: quia ni¬
mirum ꝑfectus quisq predi¬
cator. extinctam apresentis
uite desideriis animam suã.
sub bone oꝑationis tegmine.
& contemplationis. abscon¬
dit ⁊ ut a carnali concupis¬
centia. subactiua contem¬
platiuaq uita. quasi insen¬
sibilis lateat: que prius mun¬
di desideria sentiens. morta¬
liter uiuebat. Hinc est qd
humani generis redemptor
ꝑ diem miracula. in urbib
exhibet: & ad orationis studi¬
um. in monte ꝑnoctat: ut
ꝑfectis uidelicet predicatori¬
b innuat. quatinus nec acti¬
uam uitam. amore speculati¬
onis funditus deserant: nec
contemplationis gaudia. pe¬
nitus oꝑationis nimietate cõ¬
tempnant : sed quieti contẽ¬
plantes sorbeant: quod oc¬
cupati erga proximos. loqͥͤn¬
tes refundant. Speculan¬
do quippe. in dei amorẽ sur¬
gitur: sed predicando. ad ꝓ¬
ximi utilitatem redit᷑. Unde
apud moysen. dum in sacri¬
ficio uacca mactatur: offer¬
ri cum ysopo. lignoq cedri¬

Expanded text:
cro duplici sepelit ; quia nicro duplici sepelit ; quia nimirum perfectus quisque praedicator exstinctam a praesentis vitae desideriis animam suam, sub bonae operationis tegmine et contemplationis abscondit, ut a carnali concupiscentia sub activa contemplativaque vita quasi insensibilis lateat, quae prius mundi desideria sentiens, mortaliter vivebat. Hinc est quod humani generis Redemptor per diem miracula in urbibus exhibet, et ad orationis studium in monte pernoctat, ut perfectis videlicet praedicatoribus innuat quatenus nec activam vitam amore speculationis funditus deserant, nec contemplationis gaudia penitus operationis nimietate contemnant; sed quieti contemplantes sorbeant, quod occupati erga proximos loquentes refundant. Speculando quippe in Dei amorem surgitur, sed praedicando ad proximi utilitatem reditur. Unde apud Moysen, dum in sacrificio vacca mactatur , offerri cum hyssopo lignoque cedri
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enim sepulchri noĩe:
nisi contemplatiua uita sig¬
natur : Que nos quasi ab
hoc mundo mortuos sepelit.
dum a terrenis desideriis sus¬
ceptos. in intimis abscondit.
Ab exteriore quippe uita mor¬
tui & iam sepulti ꝑ contem¬
plationem fuerant: quib
paulus dicebat. Mortui e
nim estis: ac uita ur̃a abscõ¬
dita est cum xp̃o in deo. Ac¬
tiua quoq uita. sepulchrũ
est: quia a prauis nos oꝑib
mortuos tegit. S cont̾em¬
platiua ꝑfectius sepelit: qͥa
a cuntꝰtis mundi actionib.
funditus disiungit. Qsqͥs
gͦ. iam in se contumelias car¬
nis edomuit: suꝑest ut men¬
tem ꝑ studia sce̾ oꝑationis
exerceat. Et quisquis iam
mentem ꝑ scã oꝑa dilatat:
suꝑest ut hanc usq ad secre¬
ta intime contemplationis
extendat. Neq enim ꝑfectꝰ
predicatũ: est. qui uł prop¬
ter contemplationis studiũ.
oꝑanda negligit: uł prop¬
ter oꝑationis instantiam.
contemplanda postponit.
Hinc est enim. quod abrahã
coniugem mortuam. in sepul¬

Expanded text:
Quid sepulcri nomine, nisi contemplativa vita, signatur? quae nos quasi ab hoc mundo mortudum a terrenis desideriis susceptos in intimis abscondit? Ab exteriori quippe vita mortui etiam sepulti per contemplationem fuerant, quibus Paulus dicebat: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Activa quippe vita sepulcrum est, quia a pravis operibus mortuos tegit. Sed contemplativa perfectius sepelit, quia a cunctis mundi actionibus funditus dividit. Quisquis ergo jam in se contumelias carnis edomuit, superest ut mentem per studia sanctae operationis exerceat. Et quisquis jam mentem per sancta opera dilatat, superest ut hanc usque ad secreta intimae contemplationis extendat. Neque enim perfectus praedicator est qui vel propter contemplationis studium operanda negligit, vel propter operationis instantiam contemplanda postponit. Hinc est enim quod Abraham conjugem mortuam in sepul
Abbreviated transcription (Latin):
gladium. continentie scutũ:
contra flagellum lingue.
ꝓtec̾tionem patientie: con¬
tra exterioris calamitatis
dampnum. interni amoris
adutorium. Unde miro mͦ
agitur: ut quo eos hostis
callidus. numerosuts temp¬
tat : eo circumspec̾ti dei mi¬
lites. uirtutib ditiores fiãt.
Et quia elec̾ti quiq. dum
presentis uite certamina for¬
titer tolerant. in terrore sibi
uenturi iudicii. securitatẽ
parant: recte subiungitur.¬

Expanded text:
gladium, continentiae scutum; gladium, continentiae scutum; contra flagellum linguae protectionem patientiae; contra exterioris calamitatis damnum interni amoris adjutorium. Unde miro modo agitur, ut quo eos hostis callidus numerosius tentat, eo circumspecti Dei milites virtutibus ditiores fiant. Et quia electi quique dum praesentis vitae certamina fortiter tolerant, in terrore sibi venturi judicii securitatem parant, recte subjungitur