comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊Audi ad confirmationẽ. au
di aꝗͥ securitatẽ tuã : si te in m̃¬
m̃bra nrã sedes sunt capitis nr̃i
tant. Caput uit̃ ipsũ suꝑ se il
portat aliquid quasi totũ cor

Expanded text:
Audi ad confirmationem tuam, audi ad securitatem tuam, si te in memembra nostra sedes sunt capitis nostrtent: caput autem ipsum super se non portat aliquid, sed ipsum por
Abbreviated transcription (Latin):
NPropt̃ ipsũ fidele testam̃
In ipso mediatũ ÷ testam̃tum
Isse mediator testam̃ti. ipse
tis testa nti. ipse hereditas
⁊ estam̃ti. ipse co neres tes¬
am̃ti.

Expanded text:
Propter ipsum, fidele testamentum; in ipso mediatum est testamentum; ipse mediator testamenti, ipsetis testamenti ipse haereditas testamenti, ipse cohaeres testamenti.
Abbreviated transcription (Latin):
tione tanꝗ insula iudebat᷑ gens
iudeorũ. Nmeni y dolatriae unari¬
de maris i pͥmo ipse motis magñ¬
p̃parat᷑ in ea cumine mgaiun
De seruit enĩ gente uideã. & tat

Expanded text:
tione, tanquam terra videbatur gens Judaeorum. Non enim Idololatriae amari maris . Et primo ipse mons magnus paratus in cacumine montium. Deseruit enim gentem Judaeorum,
Abbreviated transcription (Latin):
legimꝰ Uidemꝰ aut̃ inpas¬
sione dñi inscriptũ fuisse
titulũ rex iudeorũ: ut i¬
le otułꝰ expbiant fron¬
tẽ iosoꝵ. qđ a rege suo
manꝰ ñ ⁊ ostinuer̃ In illis
enĩ saul erat: in xpo đđ.¬

Expanded text:
l. Videmus autem in passione Domini scriptum fuisse titulum, Rex Judaeorum; ut ille titulus exprobraret frontem ipsorum, quod a rege suo manus non abstinuerunt. In illis enim Saül erat, in
Abbreviated transcription (Latin):
illa culpat nec apparuisse in ea
qđ illa benedicuo ꝓmitiebat osteri¬
a.÷. sitas intelligͦa mꝰ qđ etiã
tõ er ĩibis patriarche ia coblon¬
gealiud figurabat᷑ a pruder¬
tia carmis cepectat. Ligurabat᷑
gũ qđ futuri eẽnt nouis simi

Expanded text:
illa culpatur, nec apparuisse in ea quod illa benedictio promittebat ostenditur, satis intelligamus quod etiam tunc ex verbis patriarchae Jacob longe aliud figurabatur, quam prudentia carnis exspectat. Figurabatur enim quod futuri essent novissimi
Abbreviated transcription (Latin):
tere. & conita in dic belli. nisi at¬
tenđe & ꝑmittere in die andi¬
tionis. E deserere in die tẽp
epħrẽ uiũsam illã genera¬
tionẽ amaricantẽ intel¬
ligi uoluit: locutio ẽ a par¬
te totũ significans. & idõ
fortesse electa ẽ. ista pars
ex qua ille popłs totus sig¬
nificarecur: qͥa de his po¬
tassimũ boni aliquid expectandũ
fuit. qr ex illo nati sunt quẽ ne¬
pote suũ iacob ꝗuis a patre eiꝰ
tanꝗ minorẽ ad sinisrã constitu¬
tũmanu tam̃ dectera benedo

Expanded text:
tere et converti in die belli, nisi attendere et promittere in die auditionis, et deserere in die tentaEphraem universam illam generationem amaricantem intelligi voluit, locutio est a parte totum significans. Et ideo fortasse electa est ista pars, ex qua ille populus totus significaretur, quia de his potissimum boni aliquid exspectandum fuit; quia ex illo nati sunt, quem nepotem suum Jacob, quamvis a patre ejus tanquam minorem ad sinistram constitutum, manu tamen dextera
Abbreviated transcription (Latin):
eadem duo nomina diũsis cau¬
sis uni hoĩ sunt imposita. la¬
cob ꝓpt̃ suppłantationẽ. qm̃
nascentis tenuit plantã fris
isrł autẽ prort̃ uisionẽ dĩ.
Sic aliudẽ suscitauit : aliul
posuit. Nã suscitauit testimo¬

Expanded text:
eadem duo nomina diversis causis uni homini sunt imposita; Jacob propter supplantationem, quoniam nascentis tenuit plantam fratris; Israel autem propter visionem Dei . Sic aliud est, suscitavit, aliud posuit. Nam, suscitavit Testimo
Abbreviated transcription (Latin):
tnos hi scritretur ista trã¬
rent. qui nellet ad a urt̃i
ꝑuenire. Quanta homoha¬
h& intus. & ñ fadit. Scru¬
ipsa locutione sua garrie¬
bat. se ipsu interrogabat &
ecaminabat inse iidex

Expanded text:
 Si scrutaretur iste terrarent, qui vellet ad aurum pervenire: quanta homo habet intus, et non fodit? Scruipsa locutione garriebat. Seipsum interrogabat, seipsum examinabat, in se judex
Abbreviated transcription (Latin):
betua q̃ deducta .ẽ. in manu
moysi & aharon uestigia tua ñ
cognoscent᷑. Quare g̾ hoo posi¬
tũ est nusi increpandi & exprti
uia tua. nsi qr exclus uẽ. a tr

Expanded text:
be tua quae deducta est in manu Moysi et Aaron, vestigia tua non cognoscentur. Quare ergo positum est, nisi increpandi et exprobvia tua, nisi quia exclusa est a terra
Abbreviated transcription (Latin):
nũ fe sem̃ abrahe. proptaet ea
ista bona trena sunoe adbo
ñ ut in eis lictu dꝑfluant. siue
puersa securitate tor pescant :
possent negotiosissimis laboribus
occupari. ur ad ħ uaccent unde
ut custodiant iustificationes eiis

Expanded text:
 fidem Abrahae, propterea ista bona terrena sumere a Deo, ut non in eis luxu diffluant, sive perversa securitate torpescant; sepossent negotiosissimis laboribus occupari, ut ad hoc vacent unde «Ut custodiant justificationes ejus
Abbreviated transcription (Latin):
t percussit uineas eorũ & ficulneas eoꝵ.
&  contriuit lignum finium eorum:¬
heit & uenit locusta & bruchus. cuius
non erat numerus.
t comedit omne fenũ in terra eorũ.¬

Expanded text:
t percussit vineas eorum et ficulneas eorum et contrivit lignum finium eorumvenit lucusta et bruchus cuius non erat numerus t comedit omnem fru
Abbreviated transcription (Latin):
tias uero laborũ: ꝓpt̾ pͥmoge¬
nita peccort̃ dictum arbitror
Que plage cũ sint decem : nec
oñts cõmemonetȩ sunt nec codem
ordine quo ibi factȩ leguntur
lib̵a .ẽ. enim landatio: A lege¬

Expanded text:
tias vero laborum, propter primogenita pecorum, dictum arbitror. Quae plagae cum sint decem, nec omnes commemoratae sunt, nec eodem ordine quo ibi factae leguntur. Libera enim est laudatio a lege
Abbreviated transcription (Latin):
carnes Quia uero & cotur¬
nte cacro ẽ. & in isto psalmo
ñ loquitur de amaricatione
telligendi s. nt potisse ut ue¬
niret unde amaricantiũ mur¬

Expanded text:
carnes. Quia vero et coturnix caro est, et in isto psalmo non loquitur de amaricatione telligendi sunt petisse ut veniret unde amaricantium mur
Abbreviated transcription (Latin):
mus cui boni ista datasunt
ne ħ ipsũ putaretur sũmũ bonũ.
qđ isto. felicitas rerũ tẽpoeli¬
ũ popło dĩ datiẽ. continuo ea
ad aluid retulit. ubi sũmũ
bonũ opordet inquiri Ut cus

Expanded text:
mus cui bono ista data sunt, ne hoc ipsum putaretur summum bonum, quod ista felicitas rerum temporalium populo Dei data est; continuo eam ad aliud retulit, ubi summum bonum oportet inquiri: «Ut cus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcurbati popli dĩ ꝑsecutior¬
defectu porlet fidi.
S prior loquitr ipse ⁊exsi¬
medioto  de inde redẽgt ec
enguinẽ ipsius populus gre¬
tiis agit Adextremũ pͥ¬
trbatus diuloquitur đ¬

Expanded text:
turbati populi Dei persecutiodefectu per orbem fidei. Sed prior loquitur ipse mediator. Deinde redemptus sanguine ipsius populus gratias agit: ad extremum perturbatus diu, loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
In psallendo exiltatio mnoran¬
dogemitus. Genie de p̃¬
senibus psalle de fitu¬
s Ora dere : pralle
de spe. Vespere fit : ꝗ do¬

Expanded text:
in psallendo exsultatio, in orando gemitus. Geme de praesentibus, psalle de futuris: ora de re, psalle de spe. Vespere d
Abbreviated transcription (Latin):
Quos inimicos  indeos
uniotius diabolũ & angelos
doluit uictã mortẽ. Eñ iocun¬
dasti inimicosingos suꝑme.
qr teneri apđ inferos non potiu

Expanded text:
rgo inimicos? Judaeos, an potius diabolum et angelos doluit victam mortem. Et non jucundasti inimicos meos super me: quia teneri apud inferos non potu
Abbreviated transcription (Latin):
Re. Tmde siħ placet in manus
didit suos inmanus tribulantiũ.
dr̃ in libro iob ⁊grni tradita ⁊
inmanis impii. Ne gadideris m
iniqui suunt & multa ma la in

Expanded text:
e. Trade, si hoc placet, in manus et tradidit suos in manus tribulantium. ur in libro Job, Terra tradita est in manus impii : cainiqui sunt, et multa mala in
Abbreviated transcription (Latin):
Inpara dr̃soñ clamabass: lau¬
dabas ñ gemebas s. frucsiris
foris positus geme & clama
sropin qͣ tibulanti: qui de se¬
ruit suꝑbientem. Ds enĩ
suꝑbis resistit: humilib aũ

Expanded text:
In paradiso non clamabas, sed laudabas; non gemebas, sed fruebaris: foris positus geme, et clama. Propinquat tribulanti, qui deseruit superbientem. Deus enim superbis resistit, humilibus autem
Abbreviated transcription (Latin):
litas Saccus de capris confi¬
ciuf & de aedis  capr
& &di. int̾ peocatores po¬
nuntur. Dñs de numero nrõ
saccũ solũ accepit : ñ assum:¬
sit meritũ sacci. Meritũ
sacei : peccatum ÷. Saccus
ille mortalitas :¬

Expanded text:
litas. Saccus de capris conficitur et de hoedis, et caprae et hoedi inter peccatores ponuntur . Dominus de numero nostro saccum solum accepit, non assumpsit meritum sacci. Meritum sacci, peccatum est: saccus ille, mortalitas
Abbreviated transcription (Latin):
porrecta s̃ usq: ad oculos eorũ.
Destrue illos & ñ edificabeos
Nichil mͥ noceant nec oo¬
nantesrursus adũsus ȩccłam
meã erigere machinas ali c¬
quid ualeant

Expanded text:
porrecta sunt usque ad oculos eorum. Destrues illos, et non aedificabis eos: nihil mihi noceant, sed nec conantes rursus adversus Ecclesiam meam erigere machinas aliquid valeant
Abbreviated transcription (Latin):
quib: ñ solũ nos muniat. sed
etiã ꝑcutiat inimicos: si bene
ꝓfecerimꝰ. & nos erimꝰ. Sicut
enĩ nos ut armem ab illo ha¬
bonꝰ: sic ille armat᷑ de nob¬

Expanded text:
quibus non solum nos muniat, sed etiam percutiat inimicos, si bene profecerimus, et nos erimus. Sicut enim nos, ut armemur, ab illo habemus, sic ipse armatur de nob
Abbreviated transcription (Latin):
EEt qm̃ a maritudine
miseriarũ firm¬
m̃tũ terrenę̧ no¬
luptatis contr battũ
atq com uulsũ
factus ÷ dñs fir¬
mam̃tũ meum

Expanded text:
Et quoniam amaritudine miseriarum firmamentum terrenae voluptatis contribulatum atque convulsum factus est Dominus firmamentum meum
Abbreviated transcription (Latin):
rã ex quib se uelut pen¬
nis a terrenis timorib
in auras lib̃tatis at tol
Posuit obscuritatẽ sacra¬
m̃toꝵr & occultam spcm in
corde credentiũ ubi laterre
ipse. ñ eos de serens in his
etiã tenebris ubi ꝑ fidem
Adhuc ambulamus ñ ꝑfpe

Expanded text:
rum est, quibus se velut pennis a terrenis timoribus in auras libertatis attolluposuit obscuritatem sacramentorum, et occultam spem in corde credentium, ubi lateret ipse, non eos deserens; in his etiam tenebris ubi per fidem adhuc ambulamus, non pe
Abbreviated transcription (Latin):
fumus in corpore ħ & peregria¬
tionis locũ in colimus: Absers ẽ pat̃
nt̃ ad quẽ clamamus pat̃ nr̃ qui ẽ
⁊bsente sponso : absente uaro. ue¬
met ille qni illã modo ꝓtegit ñ uifus.

Expanded text:
sumus in corpore hoc, et peregrinationis locum incolimus, absens est Pater noster, ad quem clamamus, «Pater noster, qui es absente sponso, absente viro. Veniet ille, qui illam m
Abbreviated transcription (Latin):
turũ iudici um cõminetus
Quia cũ inłi seło sic̃ fumꝰ se
ex tollendo .÷ suꝑbiendo de¬
fererint. ueniet illos in fine
extrema dapnacio. Tut abciꝰ
facie ꝑeant inxet̾nũ. cũ
in suaclaritate fuerit p¬
s̃entatꝰ uelut ignis adpena
impiorũ lum̃q iustort.¬

Expanded text:
turum judicium comminetur; quia cum in hoc saeculo sicut fumus se extollendo, id est, superbiendo defecerint, veniet illis in fine extrema damnatio, ut ab ejus facie pereant in aeternum, cum in sua claritate fuerit praesentatus, velut ignis, ad poenam impiorum lumenque justor
Abbreviated transcription (Latin):
ñ corpore fugiunt tim̃ do
silica ñ latendo nec
facies quippe eius ap¬
pella ł presentia cius
ꝑ eccłam eius Unde il¬
modo udebitis filiũ hois

Expanded text:
n corpore fugiunt; timendo scilicet, non latendo; nec Facies quippe ejus appellata est praesentia ejus per Ecclesiam ejus. Unde ilmodo videbitis Fil
Abbreviated transcription (Latin):
Propt̃ ea quid fecit t̾rore
pestate : seuiens fluctib
plenus erat la ania¬
anima mea sic̃ t̃ra .s. a ẽ
illi ipsi qͥ conũsi s̃ in arida
cũ eẽnt antea amari
influmine pede ꝑ ransi¬
bt̃. Quid ÷ flum ÷ omĩs¬

Expanded text:
Propterea quid fecit terrorepestate, saeviens fluctibusplenus erat. UnAnima mea sicut terra sine Illi ipsi qui conversi sunt in aridam, cum essent antea mare, in flumine pede pertransibunt. Quid est fflumine pede pertransi
Abbreviated transcription (Latin):
tantes scrutinnio. Quanto a¬
cutius sibi ex cogitare uide¬
bant᷑ tanto magis deficie¬
bant. qr a lumpie uerita¬
tis & xquitatis in ꝓfunda
consiliorũ malignorũ de¬
mergebantur.

Expanded text:
tantes scrutationes. Quanto acutius sibi excogitare videbantur, tanto magis deficiebant; quia a lumine veritatis et aequitatis in profunda consiliorum malignorum demergebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
anguste & aliqͣ q̃ infe¬
licitas dr̃ inħ mundo
qua si ignis est. Quando
sunt res prosꝑe & ab un¬
dantia secularis gircũ flu¬
it: quasi aqua e. Uide

Expanded text:
angustae, et aliqua quae infelicitas dicitur in hoc mundo, quasi ignis est: quando sunt res prosperae, et abundantia saeculi circumfluit, quasi aqua est. Vide
Abbreviated transcription (Latin):
citiꝰ finire metuentes. Quere¬
bant gͦ eũ: ñ utiq hii quo oe¬
ciđat s qͥ exẽplo eor occidi
timebant. Sic aut̃ de illis scrip¬
tura locuta .ẽ. tanꝗ ini dm̃
quȩrerent qui occidebant :
nocorpore dr̃. Et reũ tebatur
S ħ totũ propt̃ ad qͥrenda tẽ¬
poralia bona : & uitanda tẽ¬
poralia mala. Nã qͥ propt̃
libasi dilectione ds̃ colit

Expanded text:
citius finire metuentes. Quaerebant ergo eum, non utique ii quos occiderat, sed qui exemplo eorum occidi timebant. Sic autem de illis Scriptura locuta est tanquam hi Deum quaererent qui occidebantur, no corpore dicitur. « Et revertebanturhoc totum propter acquirenda temporalia bona, et vitanda temporalia mala. Nam qui propteliberali dilectione Deus colitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Aiud inlingua etar aliud
incorde coꝵ mnueniebat. cui se¬
creta hominũ nuda sunt: &¬
amarent uidebat. Reccũ ita
cor cũ dõ est : ꝗdo propt̃ dm̃
q̃rit dm̃. Unã quippe concupi¬
int a dño hanc requirit : ut in¬
habitet indomo dnĩ sẽꝑ. & conte¬
plet̾ eiꝰ delectationẽ . eui dicit
cor fideliũ. Saturabor nollis

Expanded text:
» Aliud in lingua eorum, aliud in corde eorum inveniebat, cui secreta hominum nuda sunt, amarent videbat. Rectum itaque cor cum Deo est, quando propter Deum quaerit Deum. Unam quippe concupivit a Domino, hanc requiret, ut inhabitet in domo Domini semper, et contempletur ejus delectationem . Cui dicit cor fidelium: Saturabor, non ollis
Abbreviated transcription (Latin):
defaciã te ingentẽ magnã. Ille
int̃cedit. paratior deleri ꝓip
sts ꝗ pro ipso sciens apđ miseri¬
cordem se id agere:: qui qm̃
millo modo deset ipsum. etia
illis parceret propt̃ ipsũ

Expanded text:
faciam te in gentem magnam : ille intercedit, paratior deleri pro ipsis quam ipsos; sciens apud misericordem se id agere, qui quoniam nullo modo deleret ipsum, etiam illis ipsis parceret propter ipsum.
Abbreviated transcription (Latin):
colligarent. & qđ eos ex illo
regno eradicatos ꝑ cuncta genti ũ
disseminauit. ñ utiq deleuit:
si manet idem popłs ꝓlissucces¬
sione scruatus. uelut camꝰ signo
accepto ne quis cũ occidat .I. pe¬

Expanded text:
colligarent: et quod eos ex illo regno eradicatos per cuncta gentium regna disseminavit, non utique delevit; sed manet idem populus prolis successione servatus, velut Cain signo accepto, ne quis eum occidat, id e
Abbreviated transcription (Latin):
scitote. facile ÷ ut in scrip¬
turis anĩ adũtat hniꝰ locati¬
onis genꝰ familiare eẽ illi
linguȩ qͣ ꝓpħae locuti sunt.
Nam sepe inuenis ita ceptũ

Expanded text:
scitote, facile est ut in Scripturis animadvertat hujus locutionis genus familiare esse illi linguae qua Prophetae locuti sunt. Nam saepe invenis ita coeptum:
Abbreviated transcription (Latin):
tos inte. Ñ uagentur foris : ñ peregri¬
nantur Innis gaudent intus landunt:¬
tuos pace mod enĩ desideramus pacẽ
quã hnc hab mus in fpc. Ad huc enũ
n nob ipsis qualispae. caro cenco¬

Expanded text:
tuos in te.» Non vagantur foris, non peregrinantur; intus gaudent, intus laudanttuos pacem.» Modo desideramus pacem, quam hic habemus in spe. Adhuc enim in nobis ipsis qualis pax? Caro conc
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis amplexibus s prius tibi do¬
nanda sunt debita. qua p̃mia fla¬
gitanda. Initiũ gͦ seientiae timor
bnñi. Nonis ẽ inteslectos. quis negat. a¬
s. intelligere & ñ facere : ꝑiculosũ ẽ

Expanded text:
ritatis amplexibus: sed prius tibi donanda sunt debita, quam praemia flagitanda. «Initium» ergo «sapientiae timor Domini. Bonus est intellectus.» Quis negat? Sed intelligere et non facere, pericul
Abbreviated transcription (Latin):
tualit̾ incelligat tẽpli renouatio¬
nẽ exruma uetere q̃ in adã fac¬
ta ẽ. reporationẽ nom popłi scđm
nouũ hominẽ atq gelestem: ut sic̃
nos qui mistico ꝑfecaonis nuero
p̃signantur. & tanquã post cap¬
tiuitatẽ longinquȩ peregrinationis

Expanded text:
i renovationem ex ruina vetere quae in Adam facta est, reparationem novi populi secundum novum hominem atque coelestem: ut sicutnos, qui mystico perfectionis numero praesignantur, et tanquam post captivitatem longinquae peregrinationis,
Abbreviated transcription (Latin):
do flagellit eaa omnẽ filium quẽ
recipit. S si iustus tux saluabitur
peccator & impius ubi parebunt. ⁊
Eligat sibi homo qđ libet : ñ sio con¬
stituta sunt eꝑa dñĩ. ut creatur a
in aebitrio libo constituta creatoris
suptret uoluntatẽ. etiã si contra
cus faciat uoluntatem. Si cut enim
peccanti parcere ut reuertatur &
uitat. ita uult postremo in pecea¬
to ꝑscucrantẽ punire. ut iustitiȩ pi¬
tentia ꝙntumax ñ eua dio. Ita
quicquid elogeris .: om̃i potenti non
de erit unde suã de te cõpleat

Expanded text:
do flagellat etiam omnem filium quem recipit . Sed si justus vix salvatur, peccator et impius ubi parebunt ? Eligat sibi homo quodlibet: non sic constituta sunt opera Domini, ut creatura in arbitrio libero constituta, Creatoris superet voluntatem, etiamsi contra ejus faciat voluntatem. Non peccanti parcere, ut revertatur et vivat; ita vult postremo in peccato perseverantem punire, ut justitiae potentiam contumax non evadat. Ita quidquid elegeris, Omnipotenti non deerit unde suam de te compleat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊mus tbi conficextur dño in totoarde
baptititur: spm̃ uolens emere dñ
cgitat uenđe. Nullus alccander
ararius multa mala ostendit Nul¬
lus pelle otuna tectus falsa fra

Expanded text:
mus ubi confiteatur Domino in toto corde.baptizatur, Spiritum volens emere, dum cogitat vendere ; nullus Alexander aerarius multa mala ostendit , nullus ovina pelle tectus falsa fra
Abbreviated transcription (Latin):
ieis quib factus ẽ. opprobriũ monentibius
ineius illusione capita sua erant etu ht
qui in eũ pꝰe& crediderunt. Discant autt
qui formã humoucorporis dõ tribuant.
quo m habeat fianum. Si enĩ qđ facit
mamu facit. ñ quid & ipsam manum suã

Expanded text:
in eis quibus factus est opprobrium moventibus in ejus illusionem capita sua, erant etiam hi qui in eum postea crediderunt. Discant autem qui formam humani corporis Deo tribuunt, quomodo habeat Deus manum. Si enim quod facit, manu facit, numq
Abbreviated transcription (Latin):
si possimius ꝗtũ dñs aduiuat quo mo
ꝑtinaci odio ꝑ manserunt : cuius po¬
puli diximus uidã infigrate gessissc¬
ditus diabolo cuius ꝑ spasiones
sistens thesuuritat sibi rrã indie

Expanded text:
si possumus, quantum Dominus adjuvat, quomodra dominum pertinaci odio permanserunt: cujus populi diximus Judam in figura gessissditus diabolo, cujus persuasiones ersistens thezaurizat sibi iram in die
Abbreviated transcription (Latin):
Sun ongratis anunt xom̃. sic
impii gdris ederunt Quid
sicut uetitas nullo extra eã
proposito cõmo do propt̾ se ip¬
sã ex pecitur ab optumis ita
iriquitas  A pessimis Unde

Expanded text:
 gratis amant Christum, sic impii gratis oderunt; quia sicut veritas nullo extra eam proposito commodo propter seipsam expetitur ab optimis, ita iniquitas a pessimis. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ma. ħ crȩdimꝰ de forma secui: qđ
pessumus capere dũ ad auc sumtes
serur ħ ẽ enĩ illud lac parutilo¬
rũ qđ tẽperaut panẽ trahici¬
ens ꝑcarnẽ Na panis ille an¬
Totłum: in pͥncipio crat ũbum

Expanded text:
 credimus de forma servi, quod possumus capere, dum adhuc sumus servi. Hoc est enim illud lac parvulorum, quod temperavit, panem trajiciens per carnem. Nam panis ille Angelorum, in principio erat Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
nedices Vana ẽ. gͦ & falsa maledio¬
tio filiorũ hominũ diligentiũ uanita¬
te. & q̃rentiũ m̃dacium: tls autẽ
cũ benedicit. facit qđ dicit. Qui in sur¬
gunt in me confimauitur. Ut enĩ in¬
surgant aliquid se adñsũ me ꝓfi¬

Expanded text:
nedices.» Vana est ergo et falsa maledictio filiorum hominum, diligentium vanitatem, et quaerentium mendacium ; Deus autem cum benedicit, facit quod dicit. «Qui insurgunt in me, confundantur». Ut enim insurgant aliquid se adversus me
Abbreviated transcription (Latin):
idõ p̃cinguntur ut ad oꝑandum
sut aptiores: ne uestis sinb p̃pe¬
diantur. Ergo maledictionẽ se
p̃cingit. qui malũ ñ repentinũ s
dispositiuũ aggreditut : & ita dis¬
eit male facere. ut semꝑ paratus

Expanded text:
ideo praecinguntur, ut ad operandum sint aptiores, ne vestis sinibus praepediantur. Ergo maledictione se praecingit, qui malum dispositum aggreditur; et ita discit malefacere, ut semper paratus
Abbreviated transcription (Latin):
& sicut olcũ mossib euus  osteno
cũ cũ delecttione male facere
a cc̃pirare sibi maledictione. ħ ẽ
pena act̾nã : quia benedictio uita
acterna est. Mado quippe male fa

Expanded text:
 sicut oleum in ossibus ejus.» Ostendit eum cum delectatione malefacere, et comparare sibi maledictionem, hoc est, poenam aeternam; quia benedictio vita aeterna est. Modo quippe malefact
Abbreviated transcription (Latin):
ponitur : ubi significatur ad
finib in hoc uno cuius ẽ ttulus.
canticũ psalmi ipsi damdne¬
utro illi titulo similis. p̃ter qđ
etiã hic positũ ẽ ipsi dauid.
Qm̃ multis partib: & muiltis modis¬

Expanded text:
ponitur. Ubi significatur ad finibus in hoc uno, cujus est titulus, «Canticum psalmi, ipsi David;» neutro illi titulo similis, praeter quod hic etiam positum est, «ipsi David.» Quoniam multis partibus et multis modis
Abbreviated transcription (Latin):
adulatione m̃tiuntur
Mirabilit̃ dĩx patens se¬
illa noracitas ñ ut sepul¬
chra que receptis cada
ta illectant & eos tanq
deuorant & in suã uitã
i. longe eos expelle hoc ÷
enĩ scđmn multitudinẽ im¬
pietatũ eor : ut mulcũ ex¬
pellantur. Expelluntur
gͦ impii ab illa heredita¬
te quȩ intelligendo & ui¬
dendo dm̃ possidetur :
sic̃ expelluntur morbidi
oculi fulgore lucis cũ
illis ea pena ẽ quȩ aliis
laetitia. Ngͦ ipsimane
astabt᷑ & uidebt̃.¬

Expanded text:
adulatione mentiuntur. Et mirabiliter dixit, patens seilla voracitas, non ut sepulcra quae receptis cadavta illectant, et eos tanquam devorant cum in suam vitam t, longe eos expelle; hoc est enim secundum multitudinem impietatum eorum, ut multum expellantur. Expelluntur ergo impii ab illa haereditate quae intelligendo et videndo Deum possidetur; sicut expelluntur morbidi oculi fulgore lucis, cum illis ea poena est quae aliis laetitia. Non ergo ipsi mane astabunt, et videb
Abbreviated transcription (Latin):
pisces etiã maris turiosi: quiꝑ ambulant semitas maris ÷ in¬
quirunt in ꝓfundo huius sełi tẽporalia que tanꝗ semite
inmaritam eto uanescunt & intereant ꝗrursus a qͣ confun¬
ditur pꝰ ꝗ transcuntib: locũ dederit ñ enĩ ait tantũ. ambu
q̃ se ipsum unigenitũ uult intelligi: nbi ait. Si uos filiꝰ liba uerit : uere libi erias¬

Expanded text:
pisces maris, hoc est curiosos qui perambulant semitas maris, id est, inquirunt in profundo hujus saeculi temporalia, quae tanquam semitae in mari tam cito evanescunt et intereunt, quam rursus aqua confunditur, postquam transeuntibus locum dederit vel nalium, seipsum unigenitum vult intelligi, ubi ait: Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi
Abbreviated transcription (Latin):
Omiis filius hominis hom.
N aut omĩs homo filius ho¬
minis Adã quippe homo :
s ñ filius homino Qui
portant imaginẽ ÷¬
treni hominis. qui ñ ⁊̃ filiꝰ
hominis: hominũ nomine
significantur. Qui aũpor¬
tant imaginẽ celestis:

Expanded text:
o filius hominis homo: sed non omnis homo filius hominis. Adam quippe homo, sed non filius hominis. Ergo qui portant imaginem terreni hominis , qui non est filius hominis, hominum nomine designantur. Qui autem portant imaginem caelestis
Abbreviated transcription (Latin):
Abraham pater uidens. popu¬
lũ uł pat̃ multarũ idẽ. gentiũ.
Allophili. alienigene egyptus.
tribulatio coangustans.
Aethiopĩa tenebrȩ uł ignisn
A gareni Aduenę
Immon. sp̃s meroris
Asur. dirigens
Amorreorũ. amarorũ da
Aleph. mille siue doctrina
B eniamin. filius dextere
Basan pinguedo. siue brucus
nam quod interp̃tari soldt
ignominia busa dicitur.
Babylon. confusio.
Beel phegor habens os pelliciũ
Cades in mutatalis scã
Cyson. duritia eorũ uł leticia
Cof uocatio uellaus sed
melius excusatio
Caedar. tenebrȩ uel meror

Expanded text:
Abraham, Pater videns popuAbraham, Pater videns populum, vel Pater multarum, id est, gentium. Allophyli, alienigenae. Aegyptus, tribulatio coangustans. Aethiopia, tenebrae, vel ignis. Agareni, advenae. Ammon, populus moeroris. Assur, dirigens.Amorrhaeorum, amarorum. Aleph, mille sive doctrina. Benjamin, filius dexterae. Basan, pinguedo sive brucus; nam quod interpretari solet ignominia, busa dicitur. Babylon, confusio. Belphegor, habens os pellicium. Cades, immutata, vel sancta. Cesion, duritia eorum vel laetitia. Cof, vocatio, vel avis, sed melius excussio. Cedar, tenebrae vel moeror
Abbreviated transcription (Latin):
chyrso prasso magnitudine uel colore qui maxime lampat cui
solis splendore ꝑcutitur quem si poli reuelis obsuras si naturae
ꝓpriȩ relinquas inradiat. nasci dicitur in insula topazion quȩ
est prouinciȩ thebaidȩ unde & nomen accepit. Christallum. ẽ.
in modũ uitri ꝑ numerosas hiemis glaties condurata & induri¬
tiam saxi liquens ad modũ ꝑducta substantia. Organũ est
quasi turris quȩdã diuersis fistulis fabricata quibus flatu folliũ
uox copiosissima destinatur & ut eam modulatio decora com¬
ponat lignis quibusdam lignens ab interiori parte construit᷑
quas disciplinabilit̃ magistrorũ digiti reprimentes grandiso¬
nã efficiunt & suauissimam catilenam. Eymbala sunt ex
premixtis metallis paruissi nȩ fialȩ compositȩ uentriculula
artificiosa modulatione collisae acutissimũ sonũ delectabili
conlatione restituunt.
INTER PRETATIO NOMINUM HEBREORUM
Abes salom. patẽr pacis
Asaph. congrogans

Expanded text:
chrysopraso magnitudine, vel colore, qui maxime splendet, cum chrysopraso magnitudine, vel colore, qui maxime splendet, cum solis splendore percutitur. Quam si polire velis, obscuras; si naturae propriae relinquas, irradiat. Nasci dicitur in insula Topazion, quae est provinciae Thebaidae. Unde et nomen accipit. Chrystallum est in modum vitri per numerosas hiemes glacies condurata, et in duritiam saxi liquens admodum perducta substantia. Organum est quasi turris quaedam diversis fistulis fabricata, quibus flatu follium vox copiosissima distinetur, et ut eam modulatio decora componat, linguis quibusdam ligneis ab interiori parte construitur, quas disciplinabiliter magistrorum digiti reprimentes, grandisonam efficiunt et suavissimam cantilenam. Cymbala sunt ex permistis metallis minimae phialae compositae, ventricula artificiosa modulatione collisae; acutissimum sonum delectabili collatione restituunt.Interpretatio nominum Hebraeorum Abessalon, Pater pacis. Asaph, congregans.
Abbreviated transcription (Latin):
in retitur. nec ꝑ in luuiem uentris aescarum ambitione decipitur.
Haec ꝓpter infirmitatem suam ne aut ipsa a p̃datore capiatur.
aut foctus eius serpentinis deuorentur insidiis. ad domorum
fastigia celsa concurrit. Turtur autem auium castissimũ una
tantũ copulatione contentus. ẽẽ. narratur fixorũ est fasciculĩ
sarmenti aridũ non nisi ad incendiũ aptũ fulica mansueta
auis & nigra est an antea equidem paruior sed corporis positi¬
one consimilis quȩ instagnis delectabiliter commoratur. Erina¬
tius quem uocamus eritiũ animal est omnino timidũ natura
ꝓuidente semꝑ armatũ cuius cutẽ inuicem sactarũ sudes acutis¬
sime densissimȩ que cõmuniunt & refugiũ habet semꝑ in saxis.
Topation genus est lapidis p̃ciosum quid uos fertur habere
colores unũ auri purissimi & alteriũ aetheria claritate relu¬
centem pinguedo rosea uerecundaq puritas uicinis lapidi

Expanded text:
irretitur, nec per ingluviem ventris escarum ambitione decipitur. irretitur, nec per ingluviem ventris escarum ambitione decipitur. Haec propter infirmitatem suam ne aut ipsa a praedatore capiatur, aut fetus ejus serpentinis devorentur insidiis, ad domorum fastigia celsa concurrit. Turtur avium castissimus, una tantum copulatione contentus esse narratur. Frixorium est fasciculum sarmenti aridum, non nisi ad incendium aptum. Fulica, mansueta avis et nigra, anati equidem, minor, sed corporis positione consimilis, qui in stagnis delectabiliter commoratur. Herinacius, quem vocamus ericium, animal est omnino timidum, natura providente semper armatum, cujus cutem invicem setarum sudes acutissime densissimeque communiunt, et refugium habet semper in saxis. Topazion genus est lapidis pretiosum, qui duos fertur habere colores, unum auri purissimi, et alterum aetherea claritate elucentem. Pinguedo rosea verecundaque puritas, vicinus lapidi
Abbreviated transcription (Latin):
obturare. alterã uero in terrã deprimere. Pellicanus auis aegs̃¬
tia est : csconiis corporis granditate consimilis. quȩ naturali
uiscera. quicquid aescarũ accipit : sine aliqua recoccione
transmittit. Quae ñ gregatim ut ceterȩ aues uolat. sed delec¬
tatione se solitaria consolatur. quorũ genus stagnis in habitat
Aliud ut dictum est: in desertis locis. sec retisq uersatur
Nycti corax grece dicitur. noctis coruus. quem quidam
bubonem. quidam noctuã eẽ. dixerunt. Alii magis coruo
magnitudine. & colore consimilem : quem specialiter in asie
partibus inueniri posse testantur. Istum sicut diei fulgor
abscondit. ita aduentus noctis ꝓducit : & contra consuctudi¬
nes auium tunc magis uigilart᷑. & aescas quȩrere incipit :
quando se in soporem animantia cuncta componunt. Passer est
auis parua. sed nimia sagacitate sollicita. quȩ nec facile laqueis

Expanded text:
obturare, alteram vero in terram deprimere. Pellicanus avis Aegypobturare, alteram vero in terram deprimere. Pellicanus avis Aegyptia est, ciconiis corporis granditate consimilis, quae naturali viscera quidquid escarum accipit, sine aliqua recoctione transmittit. Quae non gregatim, ut caeterae aves, volat, sed electatione se solitaria consolatur, quorum genus stagnis inhabitat. Aliud, ut dictum est, in desertis locis secretisque versatur. Nycticorax Graece dicitur noctis corvus, quem quidam bubonem, quidam noctuam esse dixerunt. Alii magis corvo magnitudine et colore consimilem, quem specialiter in Asiae partibus inveniri posse testantur. Istum sicut diei fulgor abscondit, ita adventus noctis producit, et contra consuetudines avium tunc magis vigilare et escas quaerere incipit, quando se in soporem animantia cuncta componunt. Passer est avis parva, sed non minima sagacitate sollicita, quae nec facile laqueis
Abbreviated transcription (Latin):
ta supͣ leprosi corpus septies solebat aspergi significans p̃cioso
sanguine dm̃i saluatoris maculas peccatorũ efficaciter esse dilu¬
endas. Ramnũ spinarũ genus est per molestũ quod prius in her¬
bam mollissimã pubescit. sed ubi adulta aetate calcauerit ramus¬
culos ꝓducit acuminatos postea quȩ eius sudes durescunt in
arboream firmitatẽ. Maceria . ẽ. saxorũ sicca constructio
quȩ sine aliquo ligamine inpensȩ in altũ ducta conponitur.
Tympanũ est quod tenso corio quasi supra duas ut ita dixerim
metus tibi ab acuta parte copulatas solet resonare ꝑcussum
sicut hominũ corpus dum pro deo tribulatione quatitur ad
suꝑna mandata dulcius temperatur. Aspidum in mane genus
ẽ. serpentiũ quod naturali obstinatione uerba in cantantium
non ꝑhibetur ad mittere. quia nec uerba eorũ exaudiat. suas¬
que latebras derelinquat. unã aurẽ caudae suae infixione dicit᷑

Expanded text:
ta supra leprosi corpus septies solebat aspergi, significans pretioso ta supra leprosi corpus septies solebat aspergi, significans pretioso sanguine Domini Salvatoris maculas peccatorum efficaciter esse diluendas. Rhamnus spinarum genus est permolestum, quod prius in herbam mollissimam pubescit; sed ubi adulta aetate calluerit, ramusculos producit acuminatos, postea ejus sudes durescunt in arboream firmitatem. Maceria est saxorum sicca constructio, quae sine aliquo legamine impensae in altum ducta componitur. Tympanum est quod tenso corio quasi supra duas, ut ita dixerim, metas tibi ab acuta parte copulatas solet resonare percussum, sicut hominum corpus dum pro Domino tribulatione quatitur, ad superna mandata dulcius temperatur. Aspidum immane genus est serpentum, quod naturali obstinatione verba incantantium non perhibetur admittere, quia ne verba eorum exaudiat, suasque la tebras derelinquat, unam aurem caudae suae inflexione dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
ammoniaca duritias curat aliqua necessitate contractas quȩ
pulchrȩ ancarnatione dñi conparatur quia duritiã cordis
humani scã p̃dicatione dissoluit. Cassia quȩ a nr̃is fistula
dicitur redemptio generis humani ꝑ aquã baptismatis indi¬
cat᷑ quo hoc herbae genus a quosis locis dicitur inueniri. His
rebus & odor inest suauis ut merito sc̃ẽ in carnationi & uirt
herbarũ & odoris suauitas conparetur. Eburnon ad solas
diuitias intelligamus aptatum. sed qm̃ elefas cuius hȩc ossa
sunt nimie castitatis asseritur qui inter quad rupedia & sensu
plurimo ualet & temperanter miscetur feminȩ suȩ & coniuge
secunda non ut̾itur. Hoc pudicis feminis decentłir aptatum.
Hysopus quamuis sit herba paruissima radicib: suis saxorim
feptur uiscera penitrare. Hȩc & interius hominũ sauciatis
probatur a cõmoda. Et in libro leuitico immolato sanguine intino¬

Expanded text:
Ammoniaca, duritias curat aliqua necessitate contractas, quae Ammoniaca, duritias curat aliqua necessitate contractas, quae pulchre Incarnationi Domini comparatur, quia duritiam cordis humani sancta praedicatione dissolvit. Cassia, quae a nostris fistula dicitur, redemptio generis humani per aquam baptismatis indicatur, quoniam hoc herbae genus aquosis locis dicitur inveniri. His rebus et odor inest suavis, ut merito sanctae Incarnationi et virtus herbarum et odoris suavitas comparetur. Ebur non ad solas divitias intelligamus aptatum, sed quoniam elephas cujus haec ossa sunt nimiae castitatis asseritur, qui inter quadrupedia et sensu plurimo valet, et temperanter miscetur feminae suae, et conjuge secunda non utitur; hoc pudicis feminis decenter aptatum est. Hyssopus, quamvis sit herba minima radicibus suis, saxorum fertur viscera penetrare. Haec et internis hominum sauciatis probatur accommoda, et in libro Levitico immolato sanguine intinc
Abbreviated transcription (Latin):
cuius metri lege compositus qui ad similitudinem prȩdicti or¬
gani suꝑnam nobis cognoscitur indicare uirtutem. Framea
modo contum modo loricam. modo gladiũ significat bis acutũ
aliter. arnobius frameã inquit humanȩ litterȩ specialiter
dicunt lanceã regis. Nos autẽ frameã. generalit̾̃ gladium in
scripturis scĩs accipimus. Cynira quidem ẽ. decẽ cordis coartata
hec plectro ꝑcutitur. Nabla uero duodecim sonos habens digi¬
tis tangitur. Cedrus non est utilis nisi succisa fuerit nullos enĩ
in sua radice manens ꝓficuos generat fructus sicut nec elatio.
Hermon paruus mons iuxta iordanen est positus sicut de utero¬
nomii lectione cognoscitur accipimus inquit in tempore terrã
de manib duorum regũ amorreorũ qui erant trans iordanen
atorrente arnon usq ad montẽ hermon. Myrra mortẽ signi¬
ficat quã ꝓ hominum mecdiator suscepit. Gutta quȩ dicitur

Expanded text:
cujus metri lege compositus, qui, ad similitudinem praedicti orcujus metri lege compositus, qui, ad similitudinem praedicti organi, supernam nobis cognoscitur indicare virtutem. Framea modo contum, modo loricam, modo gladium significat bis acutum. Aliter Arnobius: « Frameam, inquit, humanae litterae specialiter dicunt lanceam regis. Nos autem frameam generaliter gladium in Scripturis sanctis accipimus. » Cinyra quidem est decem chordis coarctata: haec plectro percutitur; nabla vero, duodecim sonos habens, digitis tangitur. Cedrus non est utilis nisi succisa fuerit. Nullos enim in sua radice manens proficuos generat fructus, sicut nec elatio. Hermon parvus mons juxta Jordanem est positus, sicut ex Deuteronomii lectione cognoscitur. Accipimus, inquit, in tempore terram de manibus duorum regum Amorrhaeorum, qui erant trans Jordanem a torrente Arnon usque ad montem Hermon. Myrrha mortem significat, quam pro hominum salute Mediator suscepit. Gutta quae dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
formati ligni sonora concauitas obesum uentrem insupe¬
rioribus habens ubi copdarũ fila religata disciplinabiliter
plectro ꝑcussa fuauissimã dicunt᷑ reddere catilenam. Huic
cẜtharẽ positio uidetur ẽẽ. contraria dum quod ista in imo
continet illud conuersa uice gestat in capite. Hoc autẽ genus
organicanorũ atq singulare aptatur corpori dñi saluatoris.
Qm̃ sicut istud de altiorib sonat sic illud gloriosȩ institutionis
suꝑna concrebrat. Hoc apud hebreos dicitur nablũ ipsũ uero
psalmum grecũ constat esse uocabulũ quem dictum quidam
uolunt apotu psaum hoc est a tangendo. Nam et psalterias
estharedas uocamus docto pollice modulationes młsicas exꝓr¬
mentes psalmus est cum xex ipso solo instrumento cui quã¬
dulcis & canora ꝓfunditur. Canticũ ẽ quando quis liber¬
tate propriȩ uocis utitur nec loquaci instrunento cui quã
musico consona modulatione sociatur. Psalmus est hymnus ali¬

Expanded text:
formati signi, sonora concavitas, obesum ventrem in supeformati signi, sonora concavitas, obesum ventrem in superioribus habens, ubi chordarum fila religata disciplinabiliter, plectro percussa, suavissimam dicuntur reddere cantilenam. Huic citharae positio videtur esse contraria, dum quod ista in imo continet, illud conversa vice gestat in capite. Hoc autem genus organi canorum, atque singulare aptatur corpori Domini Salvatoris, quoniam sicut istud de altioribus sonat, sic illud gloriosae institutionis superna concelebrat. Hoc apud Hebraeos dicitur nablum, ipsum vero psalmum Graecum constat esse vocabulum, quem dictum quidam volunt ἀπὸ τοῦ ψάλλειν, hoc est, a tangendo. Nam et psaltrias citharoedas vocamus docto pollice modulationes musicas exprimentes. Psalmus est ex ipso secundo instrumento t canora profunditur. Canticum est, quando quis libertate propriae vocis utitur, nec loquaci instrumento cuiquam musico consona modulatione sociatur. Psalmus est hymnus ali
Abbreviated transcription (Latin):
merũ penitentiae ꝑdidisset. Nam cũ quinquagesimo in quo
est sabbatũ sabbatorum scđm iubelei ann prae formationẽ
peccatorũ remissio sit constituta constant᷑ hic psalmus in
quo est poenitentia ante lata & peccatorũ remissio postula¬
tur in ordinẽ huiꝰ numeri collocatur. Tribus uero psalmorum
liber: quinquagesimis continetur. Et hoe ex ratione & numero
beatȩ illius nr̃e expectationis existit. Qui enim singularũ quin¬
qua gesimarũ consũmationẽ. diligenter aduertat prouiden¬
tiã dispositorum in huno ordinem psalmorũ cũ dispensatione
nr̃ȩ salutis conuenire repeniet. Primo siquidem in nouum
hominẽ ꝑ peccatorũ remissionẽ renascimur. Deinde post pęni¬
tentiȩ remissionẽ regnũ dñi futurũ in scẽ illius ciuitatis ierł
tẽpora speramus adultimũ consũmata in nos cȩlesti gloria
debitas laudes. deo uniuersitas spirituum predicat. AmeN

Expanded text:
merum poenitentiae perdidisset. Nam cum quinqumerum poenitentiae perdidisset. Nam cum quinqusunt sabbata sabbatorum, secundum iubelaei anni praeformationem peccatorum remissio sit constituta, conpetenter hic psaquo est poenitentia antelata, et peccatorum remissio postulatur, in ordine hujus numeri collocatur. Tribus vero Psalmorum liber quinquagesimis continetur, et hoc ex ratione et numero beatae illius nostrae exspectationis existit. Qui enim singularum quinquagesimarum consummationem diligenter advertat providentiam dispositorum in hunc ordinem psalmorum, cum dispensatione nostrae salutis convenire reperiet. Primo siquidem in novum hominem per peccatorum remissionem renascimur. Deinde post poenitentiae remissionem, regnum Domini futurum in sanctae illius civitatis Jerusalem tempora speramus, ad ultimum consummata in nos coelesti gloria, debitas Deo laudes universitas spirituum praedicat. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
ad custodiã legis & doctrinã insynagoga manentes. Post ea
quã illis a rege ptolomeo transferendȩ exhebreo in grecũ
sermonẽ totius legis cura mandata ẽ. spiritali & cȩlesti scien¬
tia uirtutẽ psalmorũ intelligentes in numerũ eos atq ordinẽ
redigerent singulis quibusq numeris ꝓ efficientia & absoluti¬
one ꝑfectis ꝑfectũ & efficientem psalmorũ ordinẽ deputantes
Denique tercius psalmus scđm historiam quinquagesimo poste¬
rior est sed certi sacramenti gratia praelatus. Iuinquagesi¬
mus quoq psalmus iuxta historiam quinquagesimo posterior
est. sed quinquagesimi numeri uirtus & ꝑfectio exigebat.
& doec idumei in poenitens. in dauid odiũ anterius post pomi
et posteriorem ante ferri ut remissio peccatorũ collocaretur
innumero quinquagesimo & poena ꝑfidiae numerũ consti¬
tutȩ remissionis excedens careret uenia cum tempus & nu¬

Expanded text:
ad custodiam legis doctrinae in synagoga manentes, postea ad custodiam legis doctrinae in synagoga manentes, postea quam illis a rege Ptolomaeo transferendae ex hebraeo in graecum sermonem totius legis cura mandata est, spiritali et caelesti scientia uirtutes psalmorum intellegentes in numerum eos atque ordinem redegerunt, singulis quibusque numeris pro efficientia sua et absolutione perfectis perfectDenique tertius psalmus secundum historiam, quinquagesimo posterior est, sed certi sacramenti gratia praelatus: quinquagesimus quoque psalmus juxta historiam, quinquagesimo primo posterior est: sed quinquagesimi primi numeri virtus et perfectio exigebat, et Doeg Idumaei impoenitens, in David odium anterius postponi, et posteriorem auteferri, ut remissio peccatorum collocaretur in numero quinquagesimo: et poena perfidiae numerum constitutae remissionis excedens careret venia, cum tempus et nu
Abbreviated transcription (Latin):
mento psalmorũ librũ nominant unũ uolumen ad serimus
esdras uno uolumine conprehendit. Nam & titulus ipse
hebraicus. sephe arte. allim quod interp̃tatur uolumen
ymnorũ a postolicȩ auctoritati congruens non plures
libros sed unũ uolumen ostendit. Item hilarius de his autẽ
qui sine auctorũ nominibus sub diuersis suꝑ scriptionibus
habentur antiquorũ uirorum ista traditio est. Quod ex eo psal¬
sint qui ante prioris psalmi auctor̃ inscribitur. Non est autem
ignorandum indiscretũ apud hebreos numerũ. c̃ẽ. psalmorum
sed sine ordinis ad notatione esse conscriptos. Non enim illic pri¬
mus aut secundus aut tercius aut quainquagesimus aut centesimus
praenotantur sed finc discrimine aliquo ordines numeri que
ꝑmixti sunt. Et ra enĩ ut antiqui traditores ferunt in compo¬
sitos eos & ꝓ auctorũ ac temporum disꝑsos inuolumen unũ col¬
legit et retulit. Sed LX̃X seniores secundũ morsi traditionẽ

Expanded text:
mento Psalmorum librum nominant, unum volumen asserimus.mento Psalmorum librum nominant, unum volumen asserimus.Esdras uno volumine comprehendit. Nam et titulus ipse Hebraicus quod interpretatur volumen hymnorum, apostolicae auctoritati congruens, non plures libros, sed unum volumen ostendit. » Item Hilarius: « De his autem qui sine auctorum nominibus sub diversis superscriptionibus habentur, antiquorum virorum ista traditio est, quod ex eo psalsunt qui ante prioris psalmi auctor inscribitur. » Non ignorandum, indiscretum apud Hebraeos numerum esse psalmorum, sed sine ordinis adnotatione esse conscriptos. non enim illic primus aut secundus aut tertius aut quinquagesimus aut centesimus praenotantur, sed sine discrimine aliquo ordinis numerique permixti sunt. Esdras enim, ut antiquae traditiones ferunt, incompositos eos et pro auctorum ac temporum diuersitate dispersos in uolumen unum collegit et rettulit. sed septuaginta seniores, secundum Moysi traditionem
Abbreviated transcription (Latin):
i primo libro paralipomenon legitur cũ propheta dauid
deuota dño aetate senuisset quatuor milia iuuenũ ex
ifrahelitico populo delegisse qui psalmos quos ipse dm̃ aspi¬
ratione ꝓtulerat organis cytharis nablis tempanis cymba¬
lis tubis. propria uoce in magnã iocunditatẽ suꝑnę gratiȩ
ꝑsonarent. Ex quo numero indita nomina frequenter in
titulis inuenimus. ut idithun. a saph. filui chore. & his simi¬
lia. non quod ipsi ut quidã uolunt auctores fuere psalmorũ
.s. qm̃ prȩpositi artificibus ad ministratores earũ rerũ ꝓba¬
biles extiterunt. ut honorem de tali cõmemoratione su¬
merent qui officio sc̃o deuotis mentibus seruiebant. Maxi¬
me quia & nomina eorũ intellectus rerũ congruos indicare
inqͥt quosdam putare psalteriũ in quinque libros esse diuisũ
TENOITo. id est. fiat. fiat. finis librorũ sit. pro quo in
hebreo legitur ameri. amen : Nos autẽ hebreorũ aucto¬
ritatẽ secuti & maxime apostolorũ qui semꝑ in nouo testa¬

Expanded text:
In primo libro Paralipomenon legitur, cum propheta David devota Domino aetate senuisset, quatuor millia juvenum ex Israelitico populo delegisse qui psalmos, quos ipse Domini aspiratione protulerat, organis, citharis, nablis, tlis, tubis, propria voce in magnam jucunditatem supernae gratiae personarent. Etitulis invenimus, ut, Idithun, Asaph, filii Chore, et his similia. Non quia ipsi, ut quidam volunt, auctores fuere psalmorum; sed quemadmodum praepositi artificibus, administratores earum rerum probabiles exstiterunt, ut honorem de tali commemoratione sumerent, qui officio sancto devotis mentibus serviebant, maxime, quia et nomina eorum intellectus rerum congruos indicare io quosdam putare Psalterium in quinque libros esse divisum, genoito genoito id est fiat, fiat, finis librorum Hebraeo legitur: AMEN, AMEN  . Nos autem Hebraeorum auctoritatem secuti, et maxime apostolorum, qui semper in novo Testa
Abbreviated transcription (Latin):
seriptugarũ locis obscuris
tinꝗ clausis ocuł dĩ exer¬
centur ut querant &
rursũ quib: dã locis mani¬
sistis tanꝗ aꝑtis oculis dĩ
illummantur ut gaude
uep: ista inscđ libris

Expanded text:
Scripturarum locis obscuris tanquam clausis oculis Dei exercentur, ut quaerant: et rursus quibusdam locis manifestis tanquam apertis oculis Dei illuminantur, ut gaudeant, et ista in sanctis libris
Abbreviated transcription (Latin):
aũtere atq abripere moliunti
migremus ad apm̃ U
minib Allegorice insinua¬
retur etiam montem appel¬
latum. Respondendũ ÷ itaq:
istis & dicendũ.¬

Expanded text:
avertere atque abripere moliunturmigremus ad Christuminibus allegorice insinuaretur, etiam montem appellatum. Respondendum est itaque istis, et dicendu
Abbreviated transcription (Latin):
Sic enĩ dix̃ in corde suo ipi
nĩ requiror ds̃ quasids̃
laborem & iram consideite
uĩ trada eos inmaniis su
timeat & propt̃ ea ils
pareat ne onerosa illis¬
sit pena eorũ aut ne
tra cundie & tẽpestate
turbetur quomodo pleriq
EAurẽ dĩ ñ m̃brũ corpo¬
dit regularit᷑ debemis
accipere : atq na qiubeq
nominatis m̃bris ciꝰ
quem nob̵ uisibilia &
corporea sunt poten¬
intelligi .⁊.e sepe ista

Expanded text:
n corde suo impius non requiret Deus, quasi Deus laborem et dolorem consideret, ut tradat eos in manus suas, timeat, et propterea illis parcat, ne onerosa sit illi poena eorum, aut ne iracundiae tempestate turbetur: quomodo plerumquaurem Dei, non membrum corpodit, regulariter debemus accipere; atque ita quibusque nominatis membris ejus, quae in nobis visibilia et corporea sunt, potenintelligi, ne saepe ista
Abbreviated transcription (Latin):
& laborans eccła illis tẽporib
tan ꝗ nauis inmagnis fl utib
& ꝓ cellis quasi dormior tẽ
excitat dñm. ut imperet uen¬
tis & tranquillitas rede at.

Expanded text:
 Laborans ergo Ecclesia illis temporibus, tanquam navis in magnis fluctibus et procellis, quasi dormientem excitat Dominum, ut imperet ventis, et tranquillitas redeat:
Abbreviated transcription (Latin):
dã sic destrues ut ñ aedifices. quos¬
Lã ũ sic destues ut aedifices
Nisi eni qͥdã destruerent᷑ ut x. ꝓpłi.¬
Eri posuite ad destruetione &
edificatione. & utiq om̃s qui id o¬
usi in pristino errore de struerent᷑
Aursus nisi quidã ita destrucrent᷑

Expanded text:
dam sic destruis, ut non aedifices: quosdam vero sic destruis, ut aedifices. Nisi enim quidam destruerentur, ut aedif«Ecce posui te ad destructionem, et aedificationem» . Et utique omnes qui idouRursus, nisi quidam ita destruerentur,