comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Unsonant om̃s diuine lectiones :¬
ut spem ñ in nob̵ sed in dño col¬
id.ẽ ut non infirmemini qͣndo auditis
me pati pro uob tribulationes. q
hec ÷ gła ur̃ci. Petit gͦ eos ut ñ infir¬
m̃tur. Qđ ñ faceret: nisi eoꝵ uellet
excitare uoluntatem. Si enim respon¬
derent quid nos petis qđ in potestate
non habemus. nunquid ñ uidentur
sibi iustum reddidisse responsum:
Et tam̃ apłs nisi sciret in eis uoluntatis
ꝓpͥȩ c̃sensionem. ubi et saliqͥd agere&:
non diceret peto. Et si diceret iubeo.
nisi eos nosset ad hib̾e posse iussio.¬
nis suȩ uoluntatem. sine cauisa hoc
ũbũ de eius ore ꝓcedet.S ed rursus
sciens sine dĩ adiutorio in firmam eẽ
hominis uoluntatem. ñ solum ne di¬
cerent uoluntatis arbitrium ñ habemꝰ
dix̃ petoͬ uerum etiam ne dicerent
uoluntatis arbitrium sufficit nob̃:
uidete ꝗͥd addidit. Huius rei gr̃ti
Cuiꝰ reigr̃a: nisi quam supͣ dixerãt. peto
habetis arbitriũ peto: qr uͦ. uob uo¬

Expanded text:
nsonant omnes divinae lectiones,ut spem non in nobis, sed in Domino colid est, ut non infirmemini, quando auditis me pati pro vobis tribulationes; qestra. Petit ergo eos, ut non infirmentur; quod non faceret, nisi eorum vellet excitare voluntatem. Si enim responderent, Quid nos petis quod in potestate non habemus? numquid non viderentur sibi justum reddidisse responsum? Et tamen Apostolus, nisi sciret esse in eis voluntatis propriae consensionem, ubi et ipsi aliquid agerent, non diceret, Peto. Et si diceret, Jubeo, nisi eos nosset adhibere posse jussioni suae voluntatem, sine causa hoc verbum de ejus ore procederet. Sed rursus sciens sine Dei adjutorio infirmam esse hominis voluntatem, non solum ne dicerent, Voluntatis arbitrium non habemus, dixit, Peto; verum etiam ne dicerent, Voluntatis arbitrium sufficit nobis, videte quid addidit: Hujus rei gratia. Cujus rei gratia, nisi quam supra dhabetis arbitrium, peto. Quia vero vobis vo
Abbreviated transcription (Latin):
Itum: de qͦ om̃s originem duximus ñ solum mor¬
tis sed etiam iniqͥtatis. Si enim coecitas ẽ insi delias
& illuminatio fides quem fidelem qͣndo uerut
xp̃c iniuenit: quando quidem apłsnatꝰ¬
ingente ꝓpħarum dic̃ fuimus enim & Nos
aliquando natura filii nȩ sic̃ & coeteri
Si filii uȩ. filii uindictȩ. filii poene: filu geit¬
henne. Quomꝰ nat᷑a : nisi qr peccante p̃rimo
homine : uitium pro natura in oleuit:¬
Enebatur itaq iusta damnatione
genus humanum : & om̃s erant ire¬

Expanded text:
tum, de quo omnes originem duximus, non solum mors, sed etiam iniquitatis. Si enim caecitas est infidelitas, et illuminatio fides; quem fidelem quando venit Christus invenit? Quandoquidem Apostin gente Prophetarum dicit: Fuimus et nos aliquando natura filii irae, sicut et caeteri . Si filii irae, filii vindictae, filii poenae, filii gehennae. Quomodo natura, nisi quia peccante primo homine, Tenebatur enim justa damnatione genus humanum, et erant o
Abbreviated transcription (Latin):
lle itaqroꝑxtur hominem bonum atq
custodet : qͥ in cõmutabilit̾ bonꝰ. ẽ Sẽꝑ
ab illo fieri. semꝑq ꝑfici debemꝰ: in he¬
yentes ei. et in ea cũsione quȩ ad illũ .ẽ.
ꝑmanentes. De quo dr̃. Michi aut̃ ad herere
dõ bonũ. ẽ Et cui dr̃. ẜ ortitudinem meam
ad te custodiam. Ipsius enim sumꝰ figm̃tũ :¬
ñ tantum ad hocut hões simus: sed ad hoc¬
ut etiam boni simꝰ. Nam et apłs cũ fidelib
ab impietate coriũsis grcim qua salui fa

Expanded text:
lle itaque operetur hominem bonum atque custodiat, qui incommutabiliter bonus est. Semper ab illo fieri, semperque perfici debemus, inhaerentes ei, et in ea conversione quae ad illum est permanentes, de quo dicitur, Mihi autem adhaerere Deo bonum est; et cui dicitur, Fortitudinem meam ad te custodiam . Ipsius enim sumus figmentum, non tantum ad hoc ut homines simus, sed ad hoc etiam ut boni simus. Nam et Apostolus cum fidelibus ab impietate conversis, gratiam q
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ꝓ angłis fit qͥcqͥd hominum ꝑ eiꝰ
mortem redimitur & libat᷑ a malo: qm̃
cũ eis qͦdãm mͦ redit᷑ in grãm. post in imicitias
qͣs int̾ homines et scõs angłos peccata fecer̃ :÷
& ex ipsa hominũ redemptione ruinȩ
illius angłicȩ detrim̃ta reparant᷑. Ꝙ utiq¬
nouer̃ angłi sc̃ĩ docti de dõ. cuiꝰ ueritatis
xet̃na contẽplatione beati st̃. qͣnti nu.¬
meri supplem̃tum de genere humanio.
in tegritas illius ciuitatis expectet. Propt̃
hoc ait apłs instaurari omnia in xp̃o. qȩ
in cęlis st̃ & quȩ int̾ris in ipso. Instau¬
rantur qͥppe quȩ in cęlis st̃ : cũ id qđ inde
in angłis lapsũ ẽ ex hominib: redditur.
nstaurantur autem quȩ int̾ris st̃: cum
ipsi homines qͥ p̃destinati st̃. in ec̃nam
uitam a corruptionis uetustate reno

Expanded text:
etiam pro angelis fit, quidquid hominum per ejus mortem redimitur et liberatur a malo, quia cum eis quodammodo reditur in gratiam post inimicitias, quas inter homines et sanctos angelos peccata fecerunt, et ex ipsa hominum redemptione ruinae illius angelicae damna reparantur. Etnoverunt Angeli sancti docti de Deo, cujus veritatis aeterna contemplatione beati sunt, quanti numeri supplementum de genere humano integritas illius civitatis exspectet. Propter hoc ait Apostolus instaurari omnia in Christo, quae in coelis sunt, et quae in terris, in ipso . Instaurantur quippe quae in coelis sunt, cum id quod inde in angelis lapsum est, ex hominibus redditur: instaurantur autem quae in terris sunt, cum ipsi homines qui praedestinati sunt ad aeternam vitam, a corruptionis vetustate reno
Abbreviated transcription (Latin):
ũ uidimꝰ eũ sic̾uti.ẽ: iam tran¬
siet ꝑegrinatio nr̃a. Post ea .uͦ. gau¬
debimus gaudio angłoꝵ. Hȩc enim iua
qͥd ẽ: uia fides ẽ Propt̃ fidem tuã factꝰ
ẽ deformis xp̃c. Manet aut̃ speciosus xpc̃.

Expanded text:
um viderimus eum sicuti est, jam tranum viderimus eum sicuti est, jam transiet peregrinatio nostra: postea vero gaudebimus gaudio Angelorum. Haec enim via, quid est? Fides est. Propter fidem tuam factus est deformis Christus, manet autem speci
Abbreviated transcription (Latin):
N qͣntũ dĩ sapientiam ꝑ qͣm facta st̃ om̃a
sp̃itualit̃ intelligimus: in tantũ cur¬
nalib affectib morim᷑ ut mortuum
nob̾ hunc mundum deputantes. nosq ipsi
Dehac enim morte item dicit. Si aut̃ mortiui
estis cũ xp̃o: qͥd ad huc uelut uiuentes de
hoc mundo decernitis: Nongͦ im merito
nemo potest faciem id ẽ ipsam manifestati¬
onem sapientiae ͤude et uiuere. Ipsa ẽ enĩ
species. cui contemplande suspirat omĩs qͥ
affectat diligere dm̃ extoto corde et ex tota
m̃te et extota anima. Ad quam contemplan¬
cdam etiam ꝓximũ qͣntũ potest ȩdificat: qui
diligit ꝓximum sic̃ se ipsum. In quib duob
p̃cep̃tis . tota lex pendet et ꝓpħȩ Illa. ẽ gͦ¬
species quȩ rapit omnemianimam ratio¬
nalem desidio sui. Tanto ardentiorem.
qͣno mundiorem : et tanto mundiorem
qͣniũ adsp̃ĩtualia resurgentem. Tanto aut̃
ad sp̃itualia resurgentem: qͣnto acar¬
nalibus morientem̃¬

Expanded text:
n quantum Dei Sapientiam per quam facta sunt omnia, n quantum Dei Sapientiam per quam facta sunt omnia, spiritualiter intelligimus, in tantum carnalibus affectibus morimur, ut mortuum nobis hunc mundum deputantes, nos quoque ipsi . De hac enim morte item dixit, Si autem mortui estis cum Christo, quid adhuc velut viventes de hoc mundo decernitis ? Non nemo potest faciem, id est, ipsam manifestationem sapientiae Dei videre et vivere. Ipsa est enim species cui contemplandae suspirat omnis qui affectat diligere Deum ex toto corde, et ex tota anima, et ex tota mente: ad quam contemplandam etiam proximum quantum potest aedificat, qui diligit et proximum sicut se ipsum: in quibus duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae species quae rapit omnem animam rationalem desiderio sui, tanto ardentiorem, quanto mundiorem; et tanto mundiorem, quanto ad spiritalia resurgentem; tanto autem ad spiritalia resurgentem, quanto a carnalibus morientem
Abbreviated transcription (Latin):
ocłis impioꝵ in qͦ erant gloriatura corda
suam suo gestans humero cõm̃dabat. et lu¬
cernȩ arsurȩ quȩ sub modio ponenda ñ
erat. oridelabrum ferebat.¬
iat Pax inuirtute tua:ͥ fiat pax indi¬
lectione tua : qr uirtꝰ tua dilectio tua.
Audi cantica canticoꝵ Ualida. ẽ siẽ mors
dilectio. Magnum ũbum fr̃s: ualida ẽ sic̃
mors dilectio. Magnificentius exprimi ñ po¬
tuit fortitudo caritatis : quam ut diceret ua
undis ferro : resisatur potestatibus
resistitur regib. Uenit una mors. quis ei
resistit: Nichil ẽ illa fortius. hopt̾ea ui¬
rib eiꝰ caritas cõparata. ẽ et dictũ ẽ Ualida
sic̃ mors dilectio. Et qr ipsa caritas occidit
qđ fuimus ut simus qͦd ñ eramus : facit in
nobis quandam mortem dilectio. Ipsa mor¬
de mortuus erat qui dicebat. Mundus mͥ
crucifixus ẽ et ego mundo. Ipsa morte
mortui erant qͥh dicebat. Mortui enim
estis : et uita ur̃a abscondita . ẽ. cũ xp̃o indõ¬

Expanded text:
oculis impiorum, in quo erant gloriatura corda oculis impiorum, in quo erant gloriatura corda suam suo gestans humero commendabat; et lucernae arsurae quae sub modio ponenda non erat, candelabrum ferebatiat pax in virtute tua,» fiat pax in dilectione tua; quia virtus tua, dilectio tua. Audi Cantica canticorum: «Valida est sicut mors dilectio» . Magnum verbum, fratres, «Valida est sicut mors dilectio.» Magnificentius exprimi non potuit fortitudo charitatis, quam ut diceretur, undis, ferro; resistitur potestatibus, resistitur regibus: venit una mors, quis ei resistit? Nihil illa fortius. Propterea viribus ejus charitas comparata est, et dictum est, «Valida est sicut mors dilectio.» Et quia ipsa charitas occidit quod fuimus, ut simus quod non eramus; facit in nobis quamdam mortem dilectio. Ipsa morte mortuus erat qui dicebat, «Mundus mihi crucifixus est, et ego mundo» : ipsa morte mortui erant quibus dicebat, «Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo
Abbreviated transcription (Latin):
Ilextr̃ enim głam hominum magis qͣm
głam dĩ. Videte quẽ ad modum notaue¬
rit euangłista & impbauerit qͦsdam ÷ qͦs tam̃
in eum mredidisse dixit. Qui in hoc ingressu
fidei si ꝓficerent amorem qͦq humanȩ głȩ
Ad hõc enim et ipse dñs crucem suam ubi eim
dem̃tia suꝑbȩ impietatis irrisit. in eoꝵ qͥ in
illum credent frontib fixit. ubi ÷ qͦdam modo
sedes uerecundiȩ ut de nomine eius fides ñ
erubescat: et magis dĩgłam qͣm hominum di¬
ligat. I Bat gͦ ad locum ubi fuerat crucifi¬
gendus portans eycem suam iñc. Grande
spectaculum. Sed si spectet impietas.
grande sudribriumi Si pietas grande
mysterium. Si spectet impietas ÷ grande
ignominiȩ docum̃tũ. Si pietas: grande fidĩ
munim̃tũ. Si speetet impietas: ridet regẽ
ꝓuirga regni. ligniũ sui portare sup̃¬
plicũ. Si pietas: uidet regem baiulantẽ
lignum ad semet ipsum figendum qđ ficurus
fuerat etiam infrontib regum. in eo sꝑnendꝰ

Expanded text:
ilexerunt enim gloriam hominum magis, quam gloriam Dei. « Videte quemadmodum notaverit evangelista et improbaverit quosdam quos tamen in eum dixit credidisse: qui in hoc 589 ingressu fidei si proficerent, amorem quoque humanae gloriae Ad hoc enim et ipse Dominus crucem suam, ubi eum dementia superbae impietatis irrisit, in eorum qui in illum crederent, frontibus fixit, ubi est quodammodo sedes verecundiae, ut de nomine ejus fides non erubescat, et magis Dei gloriam, quam hominum di. Ibat ergo ad locum ubi fuerat crucifigendus, portans crucem suam Jesus. Grande spectaculum: sed si spectet impietas, grande ludibrium; si pietas, grande mysterium: si spectet impietas, grande ignominiae documentum; si pietas, grande fidei munimentum: si spectet impietas, ridet regem pro virga regni lignum sui portare supplicii; si pietas, videt regem bajulantem lignum ad semetipsum figendum, quod fixurus fuerat etiam in frontibus regum: in eo spernendus
Abbreviated transcription (Latin):
xerit in legem ꝑfectam libtatis.
uem̃ admodum cũ loca ipsa t̾rena
in melius c̃ũtuntur. alia diruunt᷑
Datq frangunt᷑ alia in meliorss usus cõmu¬
tantur : sic & nos sumꝰ Oꝑa carnis fuer̃ in
nob̃. Audistis cũ cõmemorarent᷑. M anifesta
inqͥt st̃ oꝑa carnis. quae st̃. fornicationes
immunditiȩ. idolorum seruitus. ueneficia
ñ beneficia .id. ẽ ñ abonis dicta : sed aue¬
nenis. Contentiones : inimicitiȩ hereses.
inuidiȩ. ebrietates: et his similia. Deici¬
idola frangenda st̃: in usus aut̃ melio-¬
res uertenda ipsa corporis m̃bra : ut

Expanded text:
xerit in legem perfectam libertatis.xerit in legem perfectam libertatis.uemadmodum cum loca ipsa terrena in melius convertuntur, alia diruuntur atque franguntur, alia in meliores usus commutantur; sic et nos sumus. Opera carnis fuerunt in nobis. Audistis cum commemorarentur: Maninquit, opera carnis, quae sunt fornicationes, immunditiae, idolorum servitus, veneficia, non beneficia, id est, non a bonis dicta, sed a venenis; contentiones, inimicitiae, haereses, invidiae, ebrietates, et his similia; dejiciidola frangenda sunt. In usus autem meliores vertenda sunt ipsa corporis nost
Abbreviated transcription (Latin):
damnabilit̃ dic̃. ẽẽ. sub lege. qͦs reos facit
lex. ñ implentes legẽ : dũ ñ intelligendo
grẽ beneficium. ad intelligenda dĩ p̃cepta
quasi de suis uirib suꝑbã elatione p̃¬
sumunt. Plenitudo enim legis karitas.
Caritas uͦ dĩ diffusa ÷ in cordib nr̃is : ñ
Ergo & illud qđ lex ait ñ c̃cupisces. sĩ
humana infirmitas gr̃ci dĩ adiuta ñ fu¬
erit. fub se reũ tenet: & p̃uaricatorem po¬
tius damnat qͣm lib̾at peccatorem.¬
& sp̃s adũsus ctrnem : ut ñ ea
quȩ uultis faciatis Et ne ab ipsa pugna desides
facer& & ꝑ hanc sententiã laxam̃tũ pecccird
supplicii qđ lex minatur. ñ amore iustiaȩ se
sentit abstinere ab oꝑe pecct: ñdũ liber:
nec alienus a uolunitate peccaridi. In ipsa
enim uoluntate reus. ẽ. qͣ mallet si fieri pos¬
set ñ eẽ. qͦd timeat. ut lib̾e faciat qđ occulte
timoris. De qͣ et iacob apłs ait. Qui aut̃ ꝑspe¬

Expanded text:
damnabildamnabilLex, non implentes Legem, dum non intelligendo gratiae beneficium ad facienda Dei praecepta, quasi de suis viribus superba elatione praesumunt. Plenitudo enim Legis charitas . Charitas vero Dei diffusa est in cordibus nostris, ergo illud quod Lex ait, Non concupisces , si humana infirmitas gratia Dei adjuta non fuerit, sub se reum tenet, et praevaricatorem potius damnat, quam liberat peccatoremiritus aduersus carnem, ut non ea quaenultis faciatis. et ne ab ipsa pugna desides faceret et per hanc sententiam laxamentum peccandi supplicii quod lex minatur, non amore iustitiae sc sentit abstinere ab opere peccati, nondum liber nec alienus a uoluntate peccandi. in ipsa enim uoluntate reus est, qua mallet, si fieri posset, non esse quod timeat ut libere faciat quod occulte timoris, de qua et Iacobus apostolus ait: qui autem perspe
Abbreviated transcription (Latin):
Iagna mͥ uidetur quȩstio quid sit. eẽ.
sublege sic quẽ ad modũ apłsculpat.
Neq enim haec eũ ꝓpt̃ circũcisionem arbitror
dicere. aut illa sacrificia quȩ tñc facta a patrib
nc̃ axp̃icinis ñ fiunt. & coeta eiꝰ modi Sed hoc
ipsum etiam qđ lex dic̃ ñ c̃cupisces. qđ fadem᷑
certe xp̃icinos obseruare deb̾e. atq euangłicã
maxime illustrare p̃dicationem legem dicit
ẽẽ sc̃ãm. et mandatum sc̃m. et iustũ. et bonũ
bonũ mͥ oꝑatũ ÷ mortem. ut fiat supͣmodũ
pecccitor. aut peccatũ ꝑmandatũ. Qđ aut̃
hnc dic̃ peccatum ꝑmandatum fieri sup
modũ : hoc alibi. lex sub intrauit ut
abunidare delictum. Vbi aut̃ ab undaure
delictũ : suꝑ ab undauit gr̃ci. Et alibi cum
suꝑius de dispensatione gr̃ȩ loqueretur
quod ipsa ustificet : uelut intbgans ait:
Quid gͦ lex: atq huic introgationi conti¬
nuo resp̃dit. P̃uaricationis gr̃a posita ẽ.
donec ueniret sem̃ eu ꝓmissũ ẽ. Hos gͦ

Expanded text:
agna mihi uidetur quaestio, quid sit esse sub lege sic, quem ad modum apostolus culpat. neque enim hoc eum propter circumcisionem arbitror dicere aut illa sacrificia, quae tunc facta a patribus nunc a Christianis non fiunt, et cetera eius modi, sed hoc ipsum etiam, quod lex dicit: Non concupisces, quod fatemur certe Christianos obseruare debere atque euangelica maxime inlustratione praedicare. legem dicit esse sanctam et mandatum sanctum et iustum et bonum:  est mortem, ut fiat supra modum peccator aut peccatum per mandatum. quod autem hic dicit peccatum per mandatum fieri supra modum, hoc alibi: Lex subintrauit, ut abundaret delictum: ubi autem abundauit delictum, superabundauit gratia; et alibi, cum superius de dispensatione gratiae loqueretur, quod ipsa iustificet, uelut interrogans ait: Quid ergo lex? atque huic interrogationi continuo respondit: Praeuaricationis gratia posita est, donec ueniret semen, cui promissum est. hos ergo
Abbreviated transcription (Latin):
diligit qđ amandũ ẽ. Posst̃ enim ambo ẽẽ¬
in uno homine. Et he bonũ ÷ homini: ut illo ꝓfici¬
ente quo bene uiuimꝰ : iste deficiat qͦ male uiuimꝰ
donec ad ꝑfectum sanetur & in bonum cõmutet᷑
plena pax ñ .ẽ qr & illa quae resistunt ꝑiculoso
debellantur p̃lio. & illa quȩ uicta st̃ ñdum
securo triũphantur otio. sed ad huc sollicito
p̃munt᷑ imꝑio. Egritudo animi rationał . ẽ cũ¬
bonis inferiorib delectatus suꝑiora ex parte
appetit. & ex parte ñ appetit: Idõq in duas
diuiditur uoluntates: Cũq una ñ. ẽ: tota ñ ÷
Et hoc ad est um: qđ de est alteri. Qđ si spũ¬

Expanded text:
d amandum est. Possunt enim ambo esin uno homine, et hoc bonum est homini, ut illo proficiente quo bene uiuimus, iste deficiat quo male uiuimus, donec ad perfectum sanetur et in bonum commutetur plena pax non est: quia et illa quae resistunt, periculoso debellantur praelio; et illa quae victa sunt, nondum securo triumphantur otio, sed adhuc sollicito premuntur imperio. bonis inferioribus delectatus, superiora ex parte appetit, et ex parte non appetit. Ideoque in duas dividitur voluntates; cumque una est, tota non est: et hoc adest uni, quod deest alteri .
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ñ impletur. Iuid gͦ restat: Spu am¬
bulate: Et qr ñ potestis efficere ut c̃cupiscen¬
tias carnis c̃suinatis : c̃cupiscentias carnis
neꝑficiatis. Consumere qͥdem illas atq fi¬
niie et penitus extirpare: omnimodo
uelle debetis. Sed quandiu st̃ in uobis
et ẽ. alia lex in m̃bris urĩs repugnans legi
m̃tis uỹȩ : c̃cupiscentias carnis ne ꝑfece
ritis. Quid enim uultis: Ut omnino ñ
sint c̃cupiscentiȩ carnis. Nuos ꝑmittuñ
implere qđ uultis: nolitẽ eas ꝑmittere
implere qđ uolunt. Quid uultis Vt
omnino ñ sint. Sed sunt Cayo c̃cupiscit

Expanded text:
on possitis. Quid ergo restat? Spiritu ambulate; et, quia non potestis efficere ut concupiscentias carnis consumatis, concupiscentias carnis ne perficiatis. Consumere quidem illas atque finire, et penitus exstirpare omni modo velle debetis: sed quamdiu sunt in vobis, et est alia lex in membris vestris repugnans legi mentis vestrae, concupiscentias critis. Quid enim vultis? Ut omnino non sint concupiscentiae carnis. Non vos permittunt implere quod vultis; nolite eas permittere implere quod volunt. Quid vultis? Ut omnino non sint. Sed sunt. Caro concupiscit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nos quidem de sc̃ȩ uirgines disciplina
et humilitate xp̃ĩana in qͣ nutrita et
educata. ẽ hoc exifamamꝰ qđ illa ũba cũ legene
si tam̃ legit ingemuit. & pectus humilit̃ tutudt.
ac fortassis & fleuit: dm̃q cui data aqͦ scĩfi.¬
cata. ẽ fident̃ orauit: ut qͦmͦ illa ñ st̃ ũba ipsius
sed alterius. ita ñ sit talis et fides eiꝰ qua se aliqid
habe credat. de qͦ inse ñ in dño głietur. Nam
gła quidem eiꝰ in ipsa. ẽ ñ in ũbisꝰ alienis: sic̃
Sed absit ut gła suã ipsa sit: & non ille cui dr̃
in ea salubrit̃ gła eius. cum ds̃ qui in illa. ẽ
ipse. ẽ gła eius. aqͦ habet omnia bona quib
ẽ bona & habebit om̃a quib melior erit. iN
qͣntum in hac uita melior eẽ. poterit. Et qͥb
ꝑfecta erit: qͣndo fuerit diuina gr̃a ñ humana
lcuide ꝑfecta In dño enim lauidabitur anima

Expanded text:
 nos quidem de sanctae virginis disciplina et humilitate christiana, in qua nutrita et educata est, hoc existimamus, quod illa verba cum legeret, si tamen legit, ingemuit, et pectus humiliter tutudit, ac fortassis et flevit, Dominumque cui dicata cata est fidenter oravit, ut quomodo illa non sunt verba ipsius, sed alterius, ita non sit talis et fides ejus, qua se aliquid habere credat, de quo in se non in Domino glorietur. Nam gloria quidem ejus in ipsa est, non in verbis alienis, sicut sed absit, ut gloria sua ipsa sit et non ille, cui dicquippe est in ea salubriter gloria eius, cum deus, qui in illa est, ipse est gloria eius. a quo habet omnia bona, quibus est bona, et habebit omnia, quibus melior erit, in quantum in hac uita melior esse poterit. et quibus perfecta erit, quando fuerit diuina gratia, non humana laude perfecta. in domino enim laudabitur anima
Abbreviated transcription (Latin):
hoc contrario ẽ ad romanos ꝑficere aut bonũ
ñ iuenio: qr nec illi ꝑficiunt᷑ in malo. q̃m
eis ñ accedit m̃ȩ uoluntatis assensus. nec nr̃a
uoluntas ꝑficit᷑ in bono qͣm diu illarũ qͥb
ñ consentim ꝑmanent motꝰ. Caro enim con

Expanded text:
omanos, Perficere autem bonum non invenio. Quia nec illae perficiuntur in malo, quando eis non accedit nostrae voluntatis assensus: nec nostra voluntas perficitur in bono, quamdiu illarum cui non consentimus permanet motus. Ipse autem con
Abbreviated transcription (Latin):
suscipienda. ẽ aliqͣntulum ipsa egritudo¬
de qua uisꝑte alium lib̾ari: & sic̃ sus¬
cipienda. ut ad auxilium ñ ad ȩquali¬
tatem miseriȩ ualeat: quem admodũ
se inclinat qui manum iacenti por¬
rigit. Non enim seꝓicit ut ambo ia¬
ceant: sed incuruat tam̃ ut iacentem

Expanded text:
suscipienda est aliquantulum ipsa suscipienda est aliquantulum ipsa de qua uis per te alium liberari, et sic suscipienda, ut ad auxilium, non ad aequalitatem miseriae ualeat, quemadmodum se inclinat qui manum iacenti porrigit. non enim se proicit, ut ambo iaceant, sed incuruat tamen, ut iacentem
Abbreviated transcription (Latin):
ut rursũ eo tp̃r quo te ira p̃occupauerit.
ille te lenitate & tranqͥllitate subportet.
Hoc exemplũ adidꝑtinet cum diũsa su-¬
tempora portantium onera suar quam¬
uis ipsa sit infirmitas : in ambob enim
ab inuicem ira portatur. Ad diũsum aut̃
infirmitatis genꝰ aliud exemplũ uidendũ
ẽ ueluti si quis in se loqͣcitatem uice¬
rit et ꝑtinatiam nondum uicerit: aliꝰ
uͦ ad ħuc loquax sediam ꝑtinax ñ sit
Debet ille huius loqͣcitatem. &iste illius
ꝑtinatiam : donec illud in illo & hoc in
isto sanetur caritate portare. Par qͥppe
infirmitas in duob si uno accidat tem¬
pore.tolerare se inuicem non ualent.
cum adũsum se intendunt. Nã ad ũsus
aliquem t̃cium & duo irati sibi con¬
ueniunt. et se tolerant: quam qͣm nec
tant & qͣsi incũbunt sibi. quam si unꝰ
tristis e&. & alius gauđet. Si autem
aduersũ se tristes sint: ꝓrsus se tolerare
ñ posst̃. Et idõ in huius modi affectionib

Expanded text:
ut rursum eo tempore, quo te ira praeoccupauerit,, ut rursum eo tempore, quo te ira praeoccupauerit,, ille te lenitate et tranquillitate supportet. hoc exemplum ad id pertinet, cum diuersa sunt onera portantium onera sua, quamuis ipsa non sit infirmitas; in ambobus enim ab inuicem ira portatur. ad diuersum autem infirmitatis genus aliud exemplum uidendum est; ueluti si quis in se loquacitatem uicerit et pertinaciam nondum uicerit, alius uero adhuc loquax, sed iam pertinax non sit, debet ille huius loquacitatem et iste illius pertinaciam, donec illud in illo et hoc in isto sanetur, caritate portare. par quippe infirmitas in duobus si uno accidat tempore, tolerare se inuicem non ualent, cum aduersum se intenditur. nam aduersus aliquem tertium et duo irati sibi conutant et quasi incumbunt sibi, quam si unus tristis esset et alius gauderet: si autem adversus se tristes sint, prorsus se tolerare non possunt. Et ideo in hujusmodi affectionibus
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ gestant in cornibi suꝑ inuicem por¬
tant : ita ut posterior suꝑ anteriorem cer¬
uice ꝓiecta. caput collocet. Et qr ne¬
cesse. ẽ unũ eẽ. qͥ cȩteros p̃cedens. non
ante se habeat cui caput inclinet: uicib
dicuntur id agere. ut lassatus sui capitis
onere ille qͥ p̃cedit post om̃s redeat. et ei
succedat cuius ferebat caput cum ipse
p̃iret. ita inuicem onera sua portantes
fretũ ⁊ transeunt donec ueniat T ad
terrȩ  stabilitatem. Istam ceruorũ
naturam fortasse intenđat salomon cũ
ait. Ceruus amicitiȩ & pullus gratiarũ:
quẽ ad modum oneris amici portatio.
Nectam̃ inuicem portaremꝰ onera nr̃a. siunũ
tempus infirmitatis e&̃ amborum qui.
onera sua sustinent. aut unũ infirmitatis
genus: sed diũsa tempora et diũsa genera in-¬
firmitatis faciunt. ut onera nr̃a inuicẽ
portare ualeamus. uerbi gr̃a Iram frĩs
tnc̃ portab̾: cũ tuadũsus eũ ñ irasceris:

Expanded text:
quae gestant in cornibus, superinuicem porquae gestant in cornibus, superinuicem portent, ita ut posterior super anteriorem ceruice proiecta caput collocet, et quia necesse est unum esse, qui ceteros praecedens non ante se habeat cui caput inclinet, uicibus dicuntur id agere, ut lassatus sui capitis onere ille qui praecedit post omnes redeat et ei succedat cuius ferebat caput, cum ipse praeiret: ita inuicem onera sua portantes fretum transeunt, donec ueniant ad terrae stabilitatem. istam ceruorum naturam fortasse intenderit Salomon, cum ait: ceruus amicitiae et pullus gratiarum t amicum quemadmodum oneris amici portatio. Nec tamen inuicem portaremus onera nostra, si unum tempus esset infirmitatis amborum, qui onera sua sustinent, aut unum infirmitatis genus; sed diuersa tempora et diuersa genera infirmitatis faciunt, ut onera nostra inuicem portare ualeamus. uerbi gratia, iram fratris tunc portabis, cum tu aduersus eum non irasceris,
Abbreviated transcription (Latin):
catorum: Quia ueteris testam̃ti custo¬
o dia timorem habebat: ñ potuit aꝑtius
significcri noui testam̃ti donũ eẽ. ccri¬
Itatem. qͣm hoc loco ubi apłs dicit. In¬
uicem onera ur̃a portate : et sic ad imple¬
bitis legem xp̃i. Hanc enim legem xẽi di
cere intelligitur : qr ipse dñs p̃cipit ut nos
inuicem diligamus : tantum in ea sententia
p̃cepti pondus constituens ut diceret. In hoc
cognoscitur qm̃ discipłi mei estis: si uos in in¬
cem diligatis. Huiꝰ aut̃ dilectionis officiũ. ẽ
inuicem onera ur̃a portate. Sed hoc officium
ñ ẽ sempitnũ. ꝑducet sane ad beatitudinẽ
sẽpit̾nam : in qua nulla er̃ onera nr̃a quȩ
inuicem portare iubeamur. Nc̃ uͦ cũ in
hac uita . id.ẽ in hac uia sumꝰ onera nr̃a por¬
temus: ut ad eam uitam quae caret omni
onere ꝑueniamꝰ. Sic̃ enim de ceruis non¬
nulli taliũ cognitionũ ftdiosi scripser̃.
cũ fretum ad insulam transeunt pascuoꝵ
gr̃a. sic se ordinant. ut onerã capitũ suoꝵ

Expanded text:
 Quia ueteris testamenti custodia timorem habebat, non potuit apertius significari noui testamenti donum esse caritatem quam hoc loco, ubi apostolus dicit: inuicem onera uestra portate, et sic adimplebitis legem Christi. hanc enim legem Christi dicere intellegitur, qua ipse dominus praecipit, ut nos inuicem diligamus, tantum in ea sententia praecepti pondus constituens, ut diceret: in hoc cognoscitur, quoniam discipuli mei estis, si uos inuicem diligatis. huius autem dilectionis officium est: inuicem onera uestra portate. sed hoc officium non est sempiternum; perducet sane ad beatitudinem sempiternam, in qua nulla erunt onera I nostra, quae inuicem portare iubeamur. nunc uero, cum in hac I uita, id est in hac uia sumus, onera nostra portemus, ut ad eam uitam, quae caret omni onere, perueniamus. sicut enim de ceruis nonnulli talium cognitionum studiosi scripserunt, cum fretum ad insulas transeunt pascuorum gratia, sic se ordinant, ut onera capitum suorum,
Abbreviated transcription (Latin):
possidebt̃ & baptismatis sacram̃tũ
eẽ. cõmune : et tam̃ uitia qͥb a regno
dĩ separantur ñ eẽ. cõmunia. Nẽq
Sed non pigeat paululũ aduertere :¬
quȩ simul enumeret. Manifesta in qͥt
sunt oꝑa carnis. Quȩ st̃: fornicationes
immunditiȩ. luxuriȩ. idolorũ seruitꝰ.
ueneficia. inimicitiȩ. contentiones

Expanded text:
ismatis sacramentum esse commune et tamen uitia quibus a regno dei separantur non esse communia. Neque sed non pigeat paululum aduertere quae simul enumeret. manifesta, inquit, sunt opera carnis, quae sunt fornicationes, inmunditiae, luxuriae, idolorumseruitus, uene
Abbreviated transcription (Latin):
us alia significatione intelligitur tẽp¬
tatio de qua dictum. ẽ. ds̃ neminem tẽp
tat: & sub alia de qua dictũ. ẽ tẽptat uos
rectionem iudicii : & altũde qͦ dictũ. ẽ. iudica
me ds̃. et discerne causam meam degene
ñ sc̃ã. Illud enim iudiciũ damnationis ẽ
hoc discretionis. It multa alia st̃ uerba qͣe
non habent unam significationem : sed di¬
uersis locis c̃gruent̃ posita diũso modo in¬
telligunt᷑. Et aliqͣndo cũ expositione dicunt᷑:
ut .ẽ. illud. Nolite pueri effici sensibus : sed
malitia paruuli estote : ut sensib ꝑfecti sitis.
Hoc enim breuit̃ clausa sententia dici potuit:
Nolite ẽẽ.pueri : sed estote pueri. Et illud.
Siquis putat se sapientem eẽ. in uob in hoc
scło: ftultus fiat. ut sit sapiens: Quid enim
Aliud dix̃ quam ñ sit sapiens ut sit sapienis:
Aliqͣndo autem clausȩ ita dicuntur : ut
exerceant inqͥrentẽ : ut ẽ qđ ait. In uicem¬

Expanded text:
ub alia significatione intelligitur tentatio, de qua dictum est, Deus neminem tentat , et sub alia de qua dictum est: Tentat vos ctionem iudicii, et aliter, de quo dictum est: iudica me, deus, et discerne causam meam de gente non sancta. illud enim iudicium damnationis est, hoc discretionis. Et multa alia sunt uerba, quae non habent unam significationem, sed diuersis locis congruenter posita diuerso modo intelleguntur et aliquando cum expositione dicuntur, ut est illud: nolite pueri effici sensibus, sed malitia paruuli estote, ut sensibus perfecti sitis. hoc enim breuiter clausa sententia dici potuit nolite esse pueri, sed estote pueri\'. et illud: si quis putat se sapientem esse in uobis in hoc saeculo, stultus fiat, ut sit sapiens. quid enim aliud dixit quam non sit sapiens, ut sit sapiens\'? aliquando autem clause ita dicuntur, ut exerceant inquirentem, ut est quod ait ad
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa circumstantia scripturȩ loci eius
satis ostendit quid loquatur apłs. Suo
quippe more uitam nr̃am futurã quȩ iam iN¬
IN ipso homine mediatore xp̃o utx capite
ño resurgene cõpleta.ẽ ita spe certa me¬
ditatur: tanquam iam adsit p̃sensq teneat᷑.
Carnem namq hoc loco ñ ipsam corporis
nr̃i substantiam. qͣm dñs etiam post resur¬
rectionem suam carnem appellat dicens.
Palpate & uidete. qr sp̃s ossa & carnem ñ hab&
sic̃ me uidetis habe : sed corruptionem mo¬
rtalitatemq carnis uult intelligi. Quae tñc
ñ erit in nob̵: sic̃ iam inxp̃o ñ ẽ. Hanc enĩ
ꝓpriae carnem nominabat etiam cũ de ipa
resurrectione satis euident̃ loqueretur et
non posst̃ : neq corruptio in corruptionẽ
possidebit. Cũ gͦ factũ fuerit qͦd ibi conse¬
quent̃ dic̃ ecce mysterium uob̃ dico. om̃s
quidem resurgemꝰ. ñ tam̃ om̃s immutabim᷑ :
in atomo. id est in mom̃to. in ictu ocłi. in no¬
iussima tuba. Canet enim tuba & mortui re¬

Expanded text:
ipsa circumstantia scripturae loci eius satis ostquippe more uitam nostram futuram, quae iam in ipso homine mediatore Christo Iesu capite nostro resurgente conpleta est, ita spe certa meditatur, tamquam iam adsit praesensque teneatur. carnem namque hoc loco non ipsam corporis nostri substantiam — quam dominus etiam post resurrectionem suam carnem appellat dicens: palpate et uidete, quia spiritus ossa et carnem non habet, sicut me uidetis habere — sed corruptionem mortalitatemque carnis uult intellegi: quae tunc non erit in nobis, sicut iam in Christo non est. hanc enim proprie carnem nominabat, etiam cum de ipsa resurrectione satis euidenter loqueretur et non possunt, neque corruptio incorruptionem possidebit. cum ergo factum fuerit quod ibi consequenter dicit: ecce mysterium dico uobis: omnes quidem resurgimus, non tamen omnes immutabimur, in atomo — id est in momento — in ictu oculi, in nouissima tuba; canet enim tuba, et mortui re
Abbreviated transcription (Latin):
in olocaustoma. ut ipsum peccus e&̃ peccatũ : ia ẽ
quitur in salutare dicit. tanquam ipsum sit salu¬
tare. cũ sit facrificium salutaris. qđ post eas eretena
festat. Nam et illud ꝓpeccato dicit : qđ prius

Expanded text:
in holocaustoma, ut ipsum pecus esset holocaustoma, in holocaustoma, ut ipsum pecus esset holocaustoma, quitur, in salutare dicit, tanquam ipsum sit salutare, cum sit sacrificium salutaris. Quod postea repetendo manifestat: nam et illud pro peccato dicit, quod prius
Abbreviated transcription (Latin):
ars ipsa sum quȩ ñ hab& uitiũ : et in q̃a
quisq non discit nisi ñ facere uitium.
Hic si quęratur qͦmͦ qđ ñ nouerat arguebat.
neq enim pecccita non arguebat. omnia autẽ
quȩ arguuntur sic̃ dicit apts alumine manifes¬
tantur : quomodo igitur a quo arguebantur ig¬
norabantur : Nonne rectissime respondebitur
et nouerat et non nouerat: rectissime omnino.
Nouerat enim ꝑsapientiam : non nouerat per
dam nr̃i int̃p̃tes transferre uoluerun :
ueluti locutionem inusitatam uitantes. et dixer̃
ꝓpeccato ñ in peccatum. eũ sit sensus in ea locuti¬
one qui ñ fuerat ꝑturbandus. In peccatũ qͥppe
dictũ. ẽ qr hoc ipsum qđ ꝓpeccato offerebatur
peccctũ uocabatur. Unde illud ẽ apđ apłm de¬
dño xẽo. Cum qui ñ nouerat peccatũ : ꝓnobis
peccatũ fec̃  ds̃ pat̾ scilicet. eum filium ꝓnobis
fecit peccatũ : id.ẽ sacrificiũ ꝓpeccato. Sic gͦ agnꝰ

Expanded text:
ars ipsa sum quae non habet vitium, et in qua ars ipsa sum quae non habet vitium, et in qua quisque non discit nisi non facere vitium. Hic si quaeratur, Quomodo quod non noverat, arguebat? neque enim peccata non arguebat: Omnia autem quae arguuntur, sicut dicit Apostolus, a lumine manifestantur : quomodo igitur a quo arguebantur, ignorabantur? Nonne rectissime respondebitur, et noverat, et non noverat? Rectissime omnino: noverat enim per sapientiam, non noverat per dam nostri interpretes transferre noluerunt ueluti locutionem inusitatam uitantes et dixerunt "pro peccato", non "in peccatum", cum sit sensus in ea locutione, qui non fuerat perturbandus. "in peccatum" quippe dictum est, quia hoc ipsum, quod pro peccato offerebatur, peccatum uocabatur. unde illud est apuddomino Christo: eum qui non nouerat peccatum pro nobis peccatum fecit, deus pater scilicet deum filium pro nobis fecit peccatum, id est sacrificium pro peccato. sicut ergo agnus
Abbreviated transcription (Latin):
lgnorabat peccaitum. Et hoc igno
rabat: non qͣsi uidicando sed ñ cõmittendo.
St̃ huius modi locutiones etiam cotidianȩ:
cum dicis de aliqͦ ñ nouit stare: hoc est¬
qr ñ stat. Et ñ nouit bene facere : qr ñ be¬
ne facit: fi nouit male facere: qr ñ male¬
facit. Qđ alienũ. ẽ a c̃scientia : alienum
cognita deuitantur. Hoc gͦ nob caput
nr̃m in t̾̃rogantib. ex ipsius eugłii sui
ueritate respondit Cum dixerimus. do¬
mine qͥd ignorabas : qͥd tu potuisti in t̾ro¬
gari qđ nesciebas: respondet. Iniqͥtates
ignorabam: de iniqͥtatib int̾rogabar. ha¬
bes in eugłio. Sinon me credis ignorare
iniqͥtates. qr et ipsos iniqͦs ignoro. quib
infine dicturus sum non nõui uos. rece¬
dite ame qͥ oꝑamini iniqͥtatem : nũqͥd
non nouerat qͦs damnabat: Aut potest
iuste damnare nisi bonꝰ cognitor: Et tam̃
bonus cognitor ñ ẽ m̃titus dicendo noꝵ
noui uos: id ẽ. ñ coaptamini corpori meo
ñ heretis regulis meis: uitiati estis. Ego autẽ

Expanded text:
gnorabat peccatum, non quasi non judicando, sed non committendo. Sunt hujusmodi locutiones etiam quotidianae. Cum dicis de aliquo, Noquia non stat: et, Non novit benefacere, quia non benefacit. Non novit malefacere, quia non malefacit. Quod alienum est ab opere, alienum ita dijudicantur. Hoc ergo nobis caput nostrum interrogantibus ex ipsius Evangelii sui veritate respondet, cum dixerimus, Domine, quid ignorabas? quid tu potuisti interrogari quod nesciebas? Respondet: Iniquitates ignorabam, de iniquitatibus interrogabar. Habes in Evangelio, si non me credis ignorare iniquitates, quia et ipsos iniquos ignoro, quibus in fine dicturus sum: Non novi vos, recedite a me qui operamini iniquitatem . Numquid non noverat quos damnabat? aut potest juste damnare, nisi bonus cognitor? Et tamen bonus cognitor non est mentitus, dicendo, Non novi vos: id est, non coaptamini corpori meo, non haeretis regulis meis: vitia estis; ego autem
Abbreviated transcription (Latin):
inquit neminem nouimꝰ scđm carnem : id est
tam certam spem tenemꝰ futurȩ nr̃ȩ incorrupti¬
onis et immortalitatis : ut amodo iam in ipsa
notitia gaudeamus. Unde alio loco dicit. Si
utique surreximus sic̃ xp̃c : sed tamen scđm
spem quae nob in illo. ẽ iam nos cũ illo resur¬
rexisse testatus ẽ. Ille quippe iam resurrexit:¬
et mors ei ultra non dominabitur. Iuem
et si noueramꝰ scđm oarnem cũ ad huc moriturꝰ
eẽ: inerat quippe in eiꝰ corpore illa mortalitas
quam proprie carnem appellat apłs: sediam
nc̃ nouimus. Illud enim eius mortale iam induit
immortalitatem. Vnde scđm pristinam mortali¬
tatem. iam ccro appellari ñ possit. Itaq ipsius
ut hoc qđ dico magis eluceat. Baritas inquit
xẽi cõpellit nos. Iudicantes hot q̃m unus pro
omnib mortuus ẽ. Ergo om̃s mortui sc̃ et ꝓ om̃ib

Expanded text:
inquit, neminem nouimus secundum carnem, id est: inquit, neminem nouimus secundum carnem, id est: tam certam spem tenemus futurae nostrae incorruptionis et immortalitatis, ut amodo iam in ipsa notitia gaudeamus. unde alio loco dicit: si utique resurreximus sicut Christus, sed tamen secundum spem, quae nobis in illo est, iam nos cum illo resurrexisse testatus est. et mors ei ultra non dominabitur. quem etsi noueramus secundum carnem, cum adhuc moriturus esset — inerat quippe in eius corpore illa mortalitas, quam proprie carnem appellat apostolus — sed iam nunc non nouimus; illud enim eius mortale iam induit immortalitatem, unde secundum pristinam mortalitatem iam caro appellari non possit. Itaque ipsius ut hoc quod dico magis eluceat. caritas, inquit, Christi compellit nos indicantes hoc, quoniam unus pro omnibus mortuus est; ergo omnes mortu
Abbreviated transcription (Latin):
corruptionem. et mortale hoc induere im¬
mortalitatem. lam scđm id qͦd carnem
ñ ipsam corporis substantiam sed ipsam cor¬
ruptionem mortalitatis appellat: ñ erre
utiq card: qr corruptionem mortalitatis
mutata ñ habebit. Scđm autem ipsius sub¬
stantiȩ corporisq originem eadem caro erit:
qr ipsa resurg& : & ipsa mutabitur : Quia et
illud uerũ est qđ ait dñs post ea qͣm resur¬
sexit palpate & uidete qr sp̃s carnem et
uerũ. ẽ ccrd & sanguis regnũ dĩ posside ñ¬
posst̃. Illud enim dictũ ẽ scđm ipsam subs¬
tantiam quaȩ etiam tñc erit. qr ipsa muta¬
bitur : hoc aut̃ dictũ. ẽ scđm carnalem cor¬
ruptionis qͣlitatem. quaȩ tñc̃ iam ñ erit ÷
qr mutata caro non corrum petur. Noueramꝰ gͦ
antequam resurgene : sed nc̃ iam ñ nouimꝰ : qr sic̃
de quib in eodem loco dicit. Itaq nos amͦ
neminem noumꝰ scđm eciriiem. Sed qr illoꝵ¬
secũ uitam futuram tanqͣm p̃sentem medita¬
batur qui resurgentes commutabunt᷑ a modo

Expanded text:
corruptionem et mortale hoc induere immortalitatem: iam secundum id quod carnem non ipsam corporis substantiam, sed ipsam corruptionem mortalitatis appellat, non erit utique caro, quia. corruptionem mortalitatis mutata non habebit. secundum autem ipsius substantiae corporisque originem eadem caro erit, quia ipsa resurget et ipsa mutabitur, quia et illud uerum est quod ait dominus, posteaquam resurrexit: palpate et uidete quia spiritus us: caro et sanguis regnum dei non possidebunt. illud enim dictum est secundum ipsam substantiam: quae etiam tunc erit, quia ipsa mutabitur; hoc autem dictum est secundum carnalem corruptionis qualitatem: quae tunc iam non erit, quia mutata caro non corrumpetur. noueramus erantequam resurgeret; sed nunc iam non nouimus, quia, sicut de quibus in eodem loco dicit: itaque nos amodo neminem nouimus secundum carnem. neqsecum uitam futuram tamquam praesentem meditabatur qui resurgentes commutabuntur: amodo,
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ Eꝵꝓ omnib mortiuus ẽ : ut᷑ qui uiuuNT
iam ñ sibi uiuant: sed ei qͥ pro ipsis mortuus
ẽ et resurrexit.
̃s itaq mortui st̃ in peccatis. nemine
prsus excepto. siue originalibus.
siue etiam uoluntate additis uł ignorando
uł sciendo nec faciendo qđ iustũ. ẽ. Et pro
omnibus mortus uiuus mortuus ẽ. unus:
id ÷ nullũ habens omnino peccatũ : ut qͥ per
remissionem peccatoꝵ uiuunt iã ñ sibi ui
uaÑ sed ei qui prd omĩb mortuus ẽ ꝓpt̃ pec¬
cata nr̃a & resuryex̃ ꝓpt̃ iustficationem no¬
stram : ut credentes in eũ qͥ iustificat imprẽ
ex impietate iustificati tanꝗ ex morte uiui¬
ficat. ad pͥmam resunectionem quȩ nẽ ẽ
ꝑtinere possimus.

Expanded text:
uiuunt iam non sibi uiuant, sed ei, qui pro ipsis mortuus est et resurrexit. mnes itaque mortui sunt in peccatis, nemine prorsus excepto, siue originalibus siue etiam uoluntate additis, uel ignorando uel sciendo nec faciendo quod iustum est; et pro omnibus mortuis uiuus mortuus est unus, id est nullum habens omnino peccatum; ut, qui per remissionem peccatorum uiuunt, iam non siuant, sed ei qui pro omnibus mortuus est propter peccata nostra et resurrexit propter iustificationem nostram, ut credentes in eum qui iustificat impium ex impietate iustificati tamquam ex morte uiuificati ad primam resurrectionem, quae nunc est, pertinere possemus.
Abbreviated transcription (Latin):
qr mortuus ÷ ꝓpt̃ delicta nr̃a. et resur¬
rex̃ ꝓpt̃ iustificationem nrcẽm. Et qr ista
resurrectio que credita nos iustificat
illa octaui diei circ̃cisione figurata.ẽ
ꝓpt̃ea de ipso abrrham cuĩ pͥmum tra¬
dita. ẽ dic̃ apłs. Et signum accepit cirẽci¬
sionis. signaculũ iustitiȩ fidei. In expo
qͣsi aliud sit cairo. aliud corpꝰ ca¬
rnis. S eã qr corpus multarũ rerum
nom̃ ẽ: quarũ nulla ccuo ẽ. Nam
multa st̃ excepta carne corpora ca¬
lestia & corpora t̃ restria: corpus carnis
esurrectio xp̃i quae faeta ÷ t̃cio
Qqͥdem die passionis sed octauo
in dieb ebdomadis: ipsa nos circũ¬
cidit. Audi circ̃cisos uera pera apło
ammonente. Si gͦ resurrexistis cũ xp̃o
q̃ sursũ st̃ sapite ubi ap̃c̃ ÷ in dextã di¬

Expanded text:
 mortuus est propter delicta nostra et resurrexit propter iustificationem nostram. et quia ista resurrectio, quae credita nos iustificat, illa octaui diei circumcisione figurata est, propterea de ipso Abraham, cui primum tradita est, dicit apostolus: et signum accepit circumcisionis signaculum iustitiae fidei. ergo quasi et aliud sit caro, et aliud corpus carnis; sed quia corpus multarum rerum nomen est, quarum nulla caro est nam multa sunt, excepta carne, corpora coelestia et corpora terrestria corpus carnis, esurrectio Christi quae facta tertio quidem a die passionis, sed octavo in diebus hebdomadis, ipsa nos circumcidit. Audi circumcisos vera petra, Apostolo admonente: Si ergo resurrexistis cum Christo, quae sursum sunt sapite, ubi Chri
Abbreviated transcription (Latin):
tant᷑ quidam psalmi qͦs et ipsi leg̃t̃
et habent in litterterum auctoritate
sc̃ãrum. ut in earũ titulis seriptũ
sit. pyo his qͥ immutabunt᷑: teatꝰ¬
nisi qr illorum mutatio ꝑ illẽ fu-¬
tura p̾dicta. ẽ ꝑ quem apparet
bus obseruabant᷑ ñ qr damnata. sed qr mu¬
tata st̃: non ut res ipse quae significabantur
perisent. sed ut rerũ signa suis quibq tem¬
porib conuenirent. Ista certe dicta mutatio.
ñ psalmorum titulo intelligentib paucis
significatur : sed manifestõ p̃conio ꝓpħicȩ
uocis expͥmit᷑. Aeꝑte ꝓmissum. ẽ testam̃tũ
nouũ. ñ scđm testam̃tũ qđ factũ ẽ. ad
popłm quando eductus ẽ de ggẏpto. Cũ
gͦ in illo ueteri testam̃to p̃cepta siNT ista
que nos ad nouũ ꝑtinentes obseruare ñ cogim̃.
cur ñ udȩi se potiꝰ inuetustate suꝑuacan ea
remansisse cognoscunt. quã nob̵ noua ꝓmissa
tenentib qđ uetera ñ obseruemꝰ obiciunt

Expanded text:
tantur quidam psalmi, quos et ipsi legunt tantur quidam psalmi, quos et ipsi legunt et habent in Litterarum auctoritate sanctarum, ut in eorum titulis scriptum sit, Pro iis quae immutabuntur; textnisi quia eorum mutatio per illum futura praedicta est, per quem apparet bus observabantur: non quia damnata, sed quia mutata sunt; non ut res ipsae quae significabantur perirent, sed ut rerum signa suis quaeque temporibus convenirent. CAPUTnon per Psalmorum titulos intelligentibus paucis significatur, sed manifesto praeconio propheticae vocis exprimitur. Aperte promissum est testamentum novum, non secundum testamentum quod factum est ad populum, quando eductus est de Aegypto. Cum ergo in illo veteri testamento praecepta sint ista, quae nos ad novum pertinentes observare non cogimur, cur non Judaei se potius in vetustate supervacanea remansisse cognoscunt, quam nobis nova promissa tenentibus; quod vetera non observemus, objiciunt
Abbreviated transcription (Latin):
gent̃ effundimꝰ et xp̃i uelut agni im¬
maculciti sanguine ab om̃i iniqͥtate
mundam᷑. qui ꝓpt̃ similitudinem
carnis peccati. etiam caprino pecore
inuetĩb sacrificiis figurat᷑. Nec eum
negat in crucis cornib taurum qͥ in illo
cognoscit uictimã maximã. In illo re¬
quiem cũ inuenimꝰ: uere sabbatizamꝰ.
Et lunȩ noue obseruatio. uite nouȩ
atymũ nr̃m sinceritas ueritatis. fer¬
sñtũ ñ habens uetustatis. Et siqͣ alia
st̃ in quib nc̃ immorari ñ opꝰ. ẽ: quae
illis ueterib adumbrata st̃ signis. iN
isto habent finem cuius regni ñ erit
finis. In illo qͥppe omnia oportebat¬
impleri. qͥuenit legem et ꝓpħcis ñ
soluere s implere. Proinde illa ue¬
tera signa rerum ñ euacuauit ar¬
guendo sed implendo mutauit. ut alia
ẽẽnt quȩ ñtiarent uenisse iam xp̃m
qͣm fuerant illa quae p̃ñtiabant ẽẽ uen¬
turũ. Quid sibi aut̃ uult qđ sic p̃no¬

Expanded text:
genter effundimus, et Christi velut agni imgenter effundimus, et Christi velut agni immaculati sanguine ab omni iniquitate mundamur. Qui propter similitudinem carnis peccati etiam caprino pecore in veteribus sacrificiis figuratur: nec eum negat in crucis cornibus taurum, qui in illo agnoscit maximam victimam. In illo requiem cum invenimus, vere sabbatizamus: et lunae novae observatio, vitae novae azyma nostrum sinceritas veritatis, fermentum non habens vetustatis: et si qua alia sunt, in quibus nunc immorari opus non est, quae illis veteribus adumbrata sunt signis, in illo habent finem, cujus regni non erit finis. In illo qimpleri, qui venit legem et prophetas non solvere, sed implere. Proinde illa vetera signa rerum non evacuavit arguendo, sed implendo mutavit, ut alia essent quae nuntiarent venisse jam Christum, quam fuerant illa quae praenuntiabant esse venturum. Quid sibi autem vult, quod sic praeno
Abbreviated transcription (Latin):
enđ ẽ error : qͦ putant ad nos idõ ñ ꝑtine¬
re instrum̃ti ueãs libros. qr iã ñ uetera
sed noua sacitem̃ta seruamꝰ. Dicunt enĩ
nob̃. Quid apđuos facit lectio legis et
ꝓpħarũ. cuius p̃cepta seruare ñ uultis :
eo qđ oarnem p̃putii ñ circ̃cidimꝰ mas¬
culinum. & uescim᷑ carnib qͣs lex dicit
immundas. Nec sabbata et neo menias
et dies festos eoꝵ carnalit̃ obseruamꝰ.
nec uictimas pecoꝵ sacrificamꝰ dõ. nec
pascha in oue & atymis similit̾ celebramꝰ
Etsiqua alia uetera sacrcm̃ta generli
uoccibulo umbra futuroꝵ appellat
landa quȩ nos reuelartia ꝑcepimꝰ. ut
remota umbra nuda eoꝵ luce fruere¬
mur. De qͥb singulatim nimis longum
ẽ disputare. quẽ ad modũ exuendo
ueterem hominem circũcidim᷑ in ex¬
poliatione corporis carnis. & qͦs cibos
uitant in pecorib uitamꝰ in moribus.
Et exhibemꝰ corpora nr̃a hostiam uiuã.
scãm. dõ placentem. cui & animas
nrãs in desidiis sc̃is ꝓsanguine intelli¬

Expanded text:
endus est error, quo putant ad nos ideo non pertinere Instrumenti Veteris libros, quia jam non vetera, sed nova sacramenta servamus. Dicunt enim nobis, Quid apud vos facit lectio Legis et Prophetarum, cujus praecepta servare non vultis? eo quod carnem praeputii non circumcidimus masculinam, et vescimur carnibus quas Lex dicit immundas, nec sabbata et neomenias et dies festos eorum carnaliter observamus, nec victimis pecorum sacrificamus Deo, nec Pascha in ove et azymis similiter celebramus: et si qua alia vetera sacramenta generali vocabulo umbras futurorum appellat landa, quae nos revelata suscepimus, ut remota umbra nuda eorum luce frueremur. De quibus singillatim nimis longum est disputare quemadmodum exuendo veterem hominem circumcidimur, non in exspoliatione corporis carnis; et quos cibos vitant in pecoribus, vitamus in moribus; et exhibemus corpora nostra hostiam vivam, sanctam, Deo placentem, cui et animas nostras in desideriis sanctis pro sanguine intelli
Abbreviated transcription (Latin):
nes dĩ. in illo etiam. id ÷ in xẽo implete
st̃ Deinde dic̃ alio loco. Omnia infigu¬
ra contingebant illis Scripta st̃ autem
ꝓpt̃̾ nos in qͦs finis scłorũ obuenit: Dic̃
et alibi. Finis enĩ legis xẽc. Item. Nemo¬

Expanded text:
nes Dei, in illo etiam : id est, in illo impletae nes Dei, in illo etiam : id est, in illo impletae sunt. Deinde dicit alio loco: Omnia in figura contingebant illis; scripta sunt autem propter nos, in quos finis saeculorum obvenit . Dixit et alibi