comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
paruulos sensu. paruulos intelligentia.
Cũ autẽ oculi credentis regẽ insua maiesta¬
te conspexerint. ⁊ cor eius meditatũ fue¬
rit tuorẽ: tunc impudentẽ popłm non
uidebit. popłm iudȩorũ. siue philosopho¬
rũ. ⁊ oratorũ mundi. qui applaudent sibi
in erudicione ⁊ eloquentia sȩculari. de
quib nunc ait. popłm altisermonis. ita
ut ñ possent intelligere di sertitudinẽ

Expanded text:
parvulos sensu, parvulos intelligentia. parvulos sensu, parvulos intelligentia. Cum autem oculi credentis regem in sua majestate conspexerint, et cor ejus meditatum fuerit timorem, tunc imprudentem populum non videbit, populum Judaeorum, sive philosophorum et oratorum mundi, qui applaudunt sibi in eruditione et eloquentia saeculari, de quibus nunc ait: Populum alti sermonis: ita ut non possis intelligere disertitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
biberet de ea. ⁊ illius fortitudine ꝓte¬
geretur. Panis ei dabitur. aquȩ eius fide¬
les sunt: quȩ gentiliũ fabulȩ in ambro¬
sia & nectare intelligunt. Nos autẽ panẽ
claritate conspiciet: de quo supra dici¬
tur. ecce rex iustus regnabit. ⁊ princi¬
pescũ iudicio preerunt. & oculi eius
uidebunt t̾ram de longe quã multo
tempore desiderauer̃ : terrã mitium
& mansuetorũ. de qua in euangelio scrip¬
tum ÷ beati mites: qm̃ ipsĩ possidebt̃
terrã. siue in cęlo positi terrena despici¬
ent. Cor tuũ meditabitur timorẽ: ut cũ
om̃ia fueris consecutus. dicas cũ apło.
Qui ñ sũ dignus uocari apłs: qm̃ ꝑsecutus
sum eccłam dĩ. Principiũ enĩ sapientiae :¬
timor dñi. Ubi. ẽ. scriba : ubi legis uerba
ponderans : ũbi doctor pariulorũ : ubr
sunt inquit scribȩ ⁊ pharisei. qͥ legis uerba
trutinantis infelicẽ popłm decipiebant :
Quos nẽ paruulos scriptura cognominat:

Expanded text:
biberet de ea, et illius fortitudine protebiberet de ea, et illius fortitudine protegeretur. Panis ei dabitur, et aquae ejus fideles sunt: quae gentilium fabulae in ambrosia et nectare intelligunt. Nos autem panes claritate conspiciet, de quo supra dicitur: Ecce rex justus regnabit, et principes in judicio praeerunt. Et oculi ejus videbunt terram de longe, quam multo tempore desideraverant, terram mitium et mansuetorum, de qua in Evangelio scriptum est: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram : sive in coelo positi, terrena despicient. Cor tuum meditabitur timorem: ut cum omnia fueris consecutus, dicas cum Apostolo: Qui non sum dignus vocari Apostoluspientiae timor Domini. Ubi est Scriba? ubi legis verba ponderans? ubi doctor parvulorum ? ubi sunt, inquit, Scribae et Pharisaei, qui Legis verba trutinantes, infelicem populum decipiebant? quos nunc parvulos Scriptura cognominat,
Abbreviated transcription (Latin):
uorans: Quis habitabit cũ ardoribus
quẽ p̃parauit ds̃ diabolo ⁊ angłis eius:¬
Quis gͥ poterit habitare cũ dõ. uł anñti¬
are uentura supplicia: Om̃is qui huiusce¬
modi. ẽ: qualẽ ꝓpheticꝰ sermo describit.
Qui ambulat in plurimis iustitiis & non
semel sed semꝑ iusticias diligit: nec una
uice sed ugit̾ loquit᷑ ueritates. qui pro¬
icit auariciã quȩ est mat̾ calumniae.
Nisi enĩ alterius damno & malo: pecuniȩ
alteri ñ coaceruant᷑. Et excutit manꝰ sua ᷤ
ab om̃i munere. Munera quippe: exce¬
cant oculos etiã sapientiũ. Qui obturat
aures suas ne audiat iudiciũ sanguinis.
Om̃is iniquitas ⁊ oppressio ⁊ iniustitiã: ẽ
dat: uoluntate interficit. & claudit
oculos suos ne uideat malũ. Felix consci¬
entia: quȩ nec audit nec aspicit malũ.
Qui igitur talis÷ ipse habitabit in excel¬
sis hoc. ẽ. in regno cęlorũ. siue in excelsa
spelunca petrȩ fortissimȩ. in xp̃o iħu:
quȩ petra isrł popłm sequebatur. ut

Expanded text:
orans? quis habitabit cum ardoribus quem praeparavit Deus diabolo et angelis ejusquis igitur poterit habitare cum Deo, vel annuntiare ventura supplicia? Omnis qui hujuscemodi est, qualem propheticus sermo describit, qui ambulat in pluribus justitiis, et non semel, sed semper justitias diligit, nec una vice, sed jugiter loquitur veritates: qui projicit avaritiam, quae est mater calumniae. Nisi enim cum alterius damno et malo, pecuniae alteri non coacervantur. Et excutit manus suas ab omni munere. Munera quippe excaecant oculos, etiam sapientium. Qui obturat aures 438 suas ne audiat judicium sanguinis. Omdat, voluntate tamen interficit. Et claudit oculos suos ne videat malum. Felix conscientia, quae non audit, nec aspicit malum. Qui igitur talis est, ipse habitabit in excelsis, hoc est, in regno coelorum, sive in excelsa spelunca petrae fortissimae, in Christo Jesu: quae petra Israel populum sequebatur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
monstrant᷑. Bosram id ÷ munitã atq fir¬
matã. & edom siue duma. ⁊ idumȩã. iu¬
dȩorũ magistri romã intelligi uolunt:
& om̃ia de ipsa dici. q̃ p̃senti capitulo ẽti¬
nent᷑. Quia dies ultionis dñi. annꝰ retribu¬
E tionũ iudicii sion. Et conu̾tentur torren¬
Ites eius in picẽ: & humꝰ eius in sulfur. Et
Ierit t̾ra eius inpicẽ ardentẽ nocte ⁊ die.
I ñ ex tinguet᷑ insempit̃nũ. Ascendet fumꝰ
Ieius ageneratione in generationẽ: deso¬
Iericius. ⁊ ibix⁊ ⁊ coruus habitabunt in ea.
Ift extendet᷑ suꝑ eã m̃sura. ut redigat᷑
Iad nichili : ⁊ ꝑpendiculũ in desolationẽ.
Nobiles eius ñ erunt ibi. regẽ potius in¬
Iuocabunt: ⁊ om̃s pͥncipes eius erunt in
Enichili. & orient᷑ indomo eius spinȩ. &
Turticȩ: ⁊ paliurus in munitionib eius.
Et erit cubile draconũ: ⁊ pascua struccio¬
Inũ. & occurrent dȩmonia onocentauris:
& pilosus clamabit alt̃ ad alterũ. Ibi ci¬

Expanded text:
monstrantur. Bosra, id est, munitam, atque firmatam, et Edom, sive Duma, et Idumaeam, Judaeorum magistri Romam intelligi volunt, et omnia de ipsa dici quae sequenti capitulo continentur. Quia dies ultionis Domini, annus retributionum judicii Sion. Et convertentur torrentes eius in picem et humus eius in sulphur et erit terra eius in picem ardentem nocte et die non extinguetur in sempiternum ascendet fumus eius a generatione in generationem desount in ea et extendetur super eam mensura ut redigatur ad nihilum et perpendiculum in desolationem nobiles eius non erunt ibi regem potius invocabunt et omnes principes eius erunt in nihilum et orientur in domibus eius spinae et urticae et paliurus in munitionibus eius et erit cubile draconum et pascua strutionum et occurrent daemonia onocentauris et pilosus clamabit alt
Abbreviated transcription (Latin):
sum ⁊ um onocentauri. ⁊ pilosi. ⁊ lamia: q̃
gentiliũ fabule.⁊ poetarũ figm̃ta describt̃.
Hericiũ quoq & ibicẽ nutrire catulos ⁊i sta¬
tionẽ habere fidissimã: illuc congregari
miluũ rapacissimã auẽ que hebraice ap¬
pellat᷑ daioth: siue ut lxx. transtulert̃
ceruos. de quib infrac dicemꝰ. Inter quȩ
me auditis loquentẽ: quȩ uentura ꝓnun¬
tio rebus om̃ia complebunt᷑. In libro enĩ
scripta st̃ dñi ⁊ in illius sententia defini-¬
ta : ⁊ ne unũ quidẽ irritũ erit. Nam qđ

Expanded text:
centauri, et pilosi, et lamia, quae Gentilium fabulae, et poetarum figmenta describunt. Hericium quoque ibi enutrire catulos, et stationem habere fidissimam: illuc congregari milvos, rapacissimam avem, quae Hebraice appellatur DAJOTH  , sive ut LXX transtulerunt cervos, de quibus inme auditis loquentem, quae ventura pronuntio, rebus omnia complebuntur. 445 In libro enim scripta sunt Domini, et illius sententia definita, et ne unum quide
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq sequit᷑. In quo nulla ÷ sapientia: de
quib ⁊ in alio loco dicit᷑. Edam sapientiã sa¬
pientiũ: & intellectũ prudentiũ reprobabo.
Cur: quia stultã fecit ds̃ sapientiã huiꝰ scłi.
Respice sion ciuitatẽ solemnitatis nr̃e: oculi¬
I tui uidebunt ierłm habitationẽ opulentã.
Itabnaculũ qͦd nequaquã transferri poterit.

Expanded text:
sapientia, de quibus et alio loco dicitur: Perdam sapientiam sapientium, et intellectum prudentium reprobabo . Cur? quia stultam 439 fecit Deus sapientiam hujus saeculi. Respice Sion civitatem solemnitatis nostrae: oculi tui videbunt Jerusalem, habitationem opulentam: tabernaculum quod nequ
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc uniuersa fient. quia inebriatus . ẽ.
in celo gladiꝰm̃s. eius pęna atq sententia.
& ultio in peccatores quȩ ꝓfertur adño.
Qui gladius ⁊ machera in iez echiel contͣ
imp̃ios exaciitur: ac plurimis interfec¬
tis. uaginã suã iubetur intrare. Cumq
inebriatus fuerit. ⁊ repletus in cȩlo hoc ÷
in aere qui consuetudine scripturarũ¬
cȩlũ dicit᷑. tunc ad idumeã quoq id ÷ ad
t̾rena descendet: ut post pęnã dȩmonũ.
etiã hominũ animȩ uidicent᷑. Iduma ea
quippe. lingua nr̃a t̾rena sonat. Repletq
est sanguine.⁊ incrassatus adipe agnorũ.
& hircorũ. medullatorũq arietũ. atq tau¬
rorũ: ut & reges & principes popłi parit̃
significet puniendos. Uictima enĩ dñi
in bosra & interfectio magna in t̾ra edom.
De qua hosra udumea. etiã in consequen¬
tib idẽ ꝓpħa testatur dicens. Quis . ẽ.
iste qui uenit de edom. rubra uestim̃ta

Expanded text:
Haec universa fient, quia inebriatus est Haec universa fient, quia inebriatus est in coelo gladius ejus, poena atque sententia, et ultio in peccatores, quae profertur a Domino. Qui gladius et machaera in Ezechiel contra impios exacuitur; ac plurimis interfectis, vaginam suam jubetur intrare. Cumque inebriatus fuerit et repletus in coelo; hoc est, in aere, qui consuetudine Scripturarucoelum dicitur, tunc ad Idumaeam quoque, id est, ad terrena descendet: ut post poenam daemonum, etiam hominum animae judicentur. Idumaea quippe in lingua nostra terrenam sonat. Repletusque est sanguine; et incrassatus adipe agnorum et hircorum, medullatorumque arietum atque taurorum: ut et principes et populum pariter significet puniendos. Victima enim Domini in Bosra, et interfectio magna in terra Edom. De qua Bosra et Idumaea etiam in consequentibus idem Propheta testatur dicens: Quis est iste qui venit de Edom: rubra vestimenta
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ cadere pleriq arbitrant᷑: iuxta apo¬
calypsin ioħis. & illud qđ alibi scriptum
est. Stelle uniuerse ardentes soluent᷑. ce
in cęlo rutilant ut in parte monstretur
& totũ : quod scilicet ꝑstellarũ ruinã
etiã cęloꝵ interitus ostendat᷑. Alii uero
has stellas putant. ẽẽ. ruituras: de quib
& paulus apłs scribit. Non ÷ nob̾ certam̃
aduersus sangiunẽ ⁊ carnẽ: sed aduer¬
sus principatus aduersus potestates. ad
uersus rectores tenebrarũ istarũ. & ad¬
uersus sp̃ualia nequitie in cęlestibus.
Nec mirũ demones quiꝰaere habitant
dicant᷑ esse celestes: cũ etiã uolucres cęli
quȩ utiq ñ in celo sed inaere uolitant.
scriptura cognominet. Nam ⁊ satanas
transfigurat᷑ in angłm lucis. stellam esse
se simulans: ⁊ saluator uidit eũ quasi
fulgur de celo cadentẽ: & tropologiee
de eo quasi de stella magna dicit᷑. Quo¬
modo cȩcidit lucifer qͥ mane oriebatur:

Expanded text:
tem cadere plerique arbitrantur, juxta Apotem cadere plerique arbitrantur, juxta Apocalypsim Joannis . et illud quod alibi scriptum est: Stellae universae ardentes solventur, et is dici putant. quae in coelo rutilant, ut in parte monstretur et totum, quod scilicet per stellarum ruinam etiam coelorum interitus ostendatur . Alii vero has stellas putant esse ruituras, de quibus et Paulus Apostolus scribit: Non est nobis certamen adversus sanguinem et carnem, sed adversus principaversus rectores tenebrarum istarum, adversus spiritualia nequitiae in coelestibus . Nec mirum si daemones qui in aere habitant, dicantur esse coelestes, cum etiam volucres coeli, quae utique non in coelo, sed in aere volitant, Scriptura cognominet. Nam et Satanas transfiguratur in Angelum lucis , stellam se esse simulans. Et Salvator vidit eum quasi fulgur de coelo cadentem . Et tropologice de eo quasi de stella magna dicitur: Quomodo cecidit Lucifer qui mane oriebatur ?
Abbreviated transcription (Latin):
mes quȩ uircutes & angeli qui singulis
gentib p̃sidebant. & tabescat om̃is mlli¬
cia uł fortitudo cȩlorũ replicentur siue
complicent᷑ cęli sicut liber ⁊ om̃is milicia
exercitus eorũ atq ut lxx. transtuleruñ
& stelle defluant insimilitudinẽ folioꝵ
quȩ appropinquante frigore arentia.
atq contracta de uinea & ficu defluunt.
quod quidẽ & saluator loquit᷑ in euangłio.
Stellȩ cadent de cęlo ⁊ uirtutes cęlorum
mouebunt᷑: & tunc apparebit signũ filu
hominis incęlo. Et hoc considerandũ qđ
non dicat interire cȩlos. sed replicari siue
cõplicari quasi librũ: ut postquã omnia
peccata aꝑta fuerint ⁊ relicta. complicent᷑
qui prius aꝑti fuerant: ut nequaquã ultra
scribant᷑ in eis delicta multorũ. De huiꝰcemo¬
di libris. ⁊ daniel in suo uolumine loquit᷑.
ludiciũ sedit. & libri aꝑti sunt: in quibus
descripta erant oꝑa singuloꝵ. Stellas au¬

Expanded text:
mes quaequae virtutes et Angeli, qui singulis mes quaequae virtutes et Angeli, qui singulis gentibus praesidebant; et tabescat omnis militia vel fortitudo coelorum: replicentur, sive complicentur coeli sicut liber, et omnis militia et exercitus eorum, atque ut LXX transtulerunt, et stellae defluant, in similitudinem foliorum, quae, appropinquante frigore, arentia atque contracta de vinea et ficu defluunt. Quod quidem et Salvator loquitur in Evangelio: Stellae cadent de coelo, et virtutes coelorum movebuntur, et tunc apparebit signum Filii hominis in coelo . Et hoc considerandum, quod non dicat interire coelos, sed replicari, sive complicari, quasi librum, ut postquam omnia peccata aperta fuerint et relecta, complicentur qui prius aperti fuerant, ut nequaquam ultra scribantur in eis delicta multorum. De hujuscemodi libris Daniel in suo volumine loquitur: Judicium sedit, et libri aperti sunt , in quibus descripta erant opera singulorum. Stellas au
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ adipe pinguiũ. Post euersionẽ iery¬
salẽ ⁊ naufragiũ quondã solidissimȩ na¬
uis. p̃damq om̃is suppellectilis illi: de
interitu om̃iũ dicitur nationũ. & de
consumatione mundi quȩ est indie fu¬
tura iudicii. Unde om̃s gentes ⁊ popłi
terrȩ ⁊ plenitudo eius. orbis ⁊ cuncta ge¬
nimina eius. tam quȩ habitantur loca.
quã quȩ in habitabilia sunt. nimietate
frigoris ⁊ caloris iubentur audire : et
quȩ uentura sunt cũ om̃i mentis tremo¬
re cognoscere. Indignatio enĩ dni neqͣ¬
quã suꝑ unã gentẽ iudȩã. & assirios atq
chaldȩos. egẏptios.⁊ moabitas. ⁊ amma¬
nitas. ⁊ philistȩos. sed contra om̃s gente
& suꝑ uniuersã militiã siue ut septua¬
gint̾a transtuler̃. numerũ earũ uentu¬
ra d escribitur. que interficiat eas oe fe¬
torẽ corporũ putrescentiũ in altũ ascen¬
dere faciat: significans peccata om̃ium
nationũ. ita ut sanie earũ & spurcitia
ac sanguine montes repleantur subli¬

Expanded text:
eversionem Jerusalem et naufragium quondam solidissimae navis, praedamque omnis supellectilis illius, de interitu omnium dicitur nationum, 441 et de consummatione mundi, quae est in die futura judicii. Unde omnes gentes et populi terrae et plenitudo ejus, orbis et cuncta genimina ejus, tam quae habitantur loca, quam quae inhabitabilia sunt nimietate frigoris et caloris, jubentur audire, et quae ventura sunt cum omni mentis tremore cognoscere. Indignatio enim Domini nequaquam super unam gentem Judaeam, et Assyrios atque Chaldaeos, Aegyptios, Moabitas, et Ammonitas, et Philisthaeos: sed et contra omnes gentes, et super universam militiam, sive ut LXX transtulerunt, numerum earum. ventura describitur, quae interficiat eas, et fetorem corporum putrescentium in altum ascendere faciat: significans peccata omnium nationum: ita ut sanie earum et spurcitia, ac sanguine montes repleantur: subli
Abbreviated transcription (Latin):
ministros xp̃i: ⁊ dispensatores ministeri¬
orũ dĩ. Et lucas euanglista. Sic̃ inqͥt¬
tradider̃ nobis qui aprincipio uiderunt.
& ministri fuer̃ sermonis. De quib ⁊ sup
legimus. Uos aut̃ eritis michi sacerdotes
dñi. Quomͦ enĩ in abscondito iudȩus est
qui spu circuncidit᷑. de quo scriptum ÷
nos sumꝰ circuncisio que sp̃ũ dõ seruimꝰ.
& offerimꝰ sp̃uales uictimas placentesdõ
psallimusq sp̃u ⁊ sensu: sic ⁊ sacerdotes
& leuitȩ in abscondito sunt. qui ñ seriẽ
generis sequunt᷑. sed ordinẽ fidei. Uel
sed de enumeratis supra gentib: de ma¬
ri. de africa. de libia. de cappadotia.
de italia. de grecia. de cunctis insulis.
quarũ habitatores primũ ñ audiert̃
dnm̃. nec uider̃ głam eius: ⁊ postea
uertunt᷑ insacerdotes : ut qui fuerant
cauda. sint caput: ⁊ qui caput. uertant᷑
in caudã. Quia sic̃ cęli noui. ⁊ terra
noua quȩ egõ facio stare corã me dicit¬

Expanded text:
ministros Christi, et dispensatores mysteriministros Christi, et dispensatores mysteriorum Dei . Et Lucas evangelista: Sicuttradiderunet ministri fuerunt sermonis. De quibus et supra legimus: Vos eritis mihi sacerdotes Domini . Quomodo enim in abscondito Judaeus est, quiNos sumus Circumcisio, qui spiritu Deo servimus , et offerimus spirituales victimas placentes Deo, psallimusque spiritu et sensu: sic et sacerdotes et Levitae in abscondito sunt, qui non seriem generis sequuntur, sed ordinem fidei. Vel opulo Judaeorum, sed de enumeratis supra gentibus, de mari, de Africa, de Libya, de Cappadocia, de Italia, de Graecia, de cunctis insulis, quarum habitatores primum non audierant Dominum, nec viderant gloriam ejus, et postea vertentur in sacerdotes, ut qui fuerant cauda, sint caput, et qui caput, vertantur in caudam. Quia sicut coeli novi et terra nova, quae ego facio stare cora
Abbreviated transcription (Latin):
ferant filii isrł uictimas suas michi cũ
psalmis indomo dñi: ⁊ ex eis sumã sac̃.¬
dotes. ⁊ leuitas dic̃ dñs. Qui ad gentes
ait directi fuerint ⁊ anñtiauerint eis
glam meã: sic adducent fr̃s ur̃os de
uniuersis nationib munꝰ dño. cũ equis.
⁊ quadrigis. ⁊ lecticis. ⁊ muilis. ⁊ carruci.
quomͦ solebant filii isrł dũ eorũ staret
religio. ⁊ templi cerinoniȩ seruarentur.
offerre uictimas cũ psalnis in domo dñi.
siue ut habet᷑ in hebraico. ⁊ om̃s uoce cõn-¬¬
sona transtuler̃ in uase mundo. Qđ &
usq hodie offerunt in domo dĩ quȩ ẽ. ec¬
clesia filii isył qui m̃te couspiciunt dm̃
hostias sp̃uales cũ fructib atq uic̾tutib
animȩ suȩ : in uasis mundis hoc ẽ in scĩs
corporibus. de quib apłs scribit. An ig.¬
noratis quia templũ dĩ estis. ⁊ sp̃c sc̃s ħa
dotes ⁊ leuitas: dic̃ dñs. Qui saluati fu¬
erint: gentib p̃dicabunt. De quib unꝰ
loquebat᷑. Sic nos reputet homo quasi

Expanded text:
lii Israel victimas suas mihi cum Psalmis in domo Domini: et ex eis sumam sacerdotes et Levitas, dicit Dominus. Qui ad gentes, ait, directi fuerint, et annuntiaverint eis gloriam meam, sic adducent fratres vestros de universis nationibus munus Domino, cum equis, et quadrigis, et lecticis, et mulis, et carrucis, alem, quomodo solebant filii Israel, dum eorum staret religio, et Templi caeremoniae servarentur, offerre victimas cum Psalmis in domo Domini. Sive ut habetur in Hebraeo, et omnes voce consona transtulerunt, in vase mundo: quod et usque hodie offerunt in Domo Dei, quae est Ecclesia, filii Israel qui mente conspiciunt Deum, hostias spirituales cum fructibus atque virtutibus animae suae in vasis mundis, hoc est, in sanctis corporibus. De quibus Apostolus scribit: An ignoratis quia templum Dei estis, et Spiritus sandotes et Levitas, dicit Dominus: ut qui salvati fuerint, gentibus praedicarent. De quibus unus loquebatur: Sic nos reputet homo quasi
Abbreviated transcription (Latin):
quib dici potest. Uos estis lux mundi.
Hic aut̃ om̃is apparatꝰ illo ꝓficit: ut in¬
grediam᷑ scãm ciuitatẽ dĩ. siue scm̃ mon
tẽ ierłm. Non illã. quȩ occidit propħas.
quȩ lapidat missos ad se: sed ierłm cęle¬
stem de qua crebro diximꝰ. Quȩ aut̃ sur¬
Et iterũ. Sed accessistis ad sion montem.

Expanded text:
quibus dici potest: Vos estis lux mundi . quibus dici potest: Vos estis lux mundi . Hic autem omnis apparatus illo proficit, ut ingrediamur sanctam civitatem Dei, sive sanctum monem: non illam quae occidit Prophetas, et quae lapidat missos ad se; sed Jerusalem coelestem, de qua crebro diximus: Quae autem surEt iterum: Sed accessistis
Abbreviated transcription (Latin):
ptũ.ẽ. Circundat angelus dñi in circui¬
tu tim̃tiũ eũ. Et iacob de se loquit᷑. An¬
geluis qͥ liberauit me. Isti sunt qͥ ascet¬
dunt ⁊ descendunt suꝑ filiũ hominis.
qui ueloces st̃ in fide equis uebunt᷑: qui
multiplices in gr̃a. quadrigis. Qui conso¬
latione indigent. equis. lecticis. ⁊ umbra¬
culis: ut audire mereantur. ꝑ diem sol
ñ uret te. neq luna ꝑ noctẽ. Mulos
autẽ inscripturis scĩs duplicit̾ accipiemꝰ. ÷
Uel insterilitate ⁊ continentia. qualib se¬
dit dauid ⁊ salomon. quoꝵ alter interp̃¬
tatur fortismanu. alt̃ pacificus: uł in ma-¬
la parte de quib dicit᷑. Nolite fieri sic̃
equus ⁊ mulus quib non ẽ. intellectus.:
quib p̃positus erat doech. Carriicȩ autẽ
ꝓ quib ut supra diximꝰ septuaginta tecta
uehicula. cęteri uebicula simplicit̃ trans
lampenȩ splendentia scõrũ intelligenda
sunt corpora. ⁊ animȩ fide dñi illuminatȩ.

Expanded text:
ptum est? Circumdat Angelus Domini in circuiptum est? Circumdat Angelus Domini in circuitu timentium eum . Et Jacob de se loquitur: Angelus qui liberavit me. Isti sunt qui ascendunt et descendunt super filium hominis. Qui veloces sunt in fide, equis vehuntur: qui multiplices in gratia, quadrigis: qui consolatione indigent, tectis lecticis et umbraculis, ut audire mereantur: Per diem sol non uret te, neque luna per noctem . Mulos autem in Scripturis sanctis duplicivel in sterilitate et continentia, qualibus sedit David et Salomon, quorum alter interpretatur, fortis manu: alter, pacificus; vel in mala parte, de quibus dicitur: Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus ; quibus praepositus erat Doec . Carrucae autem, pro quibus ut supra diximus Septuaginta, tecta vehicula, caeteri vehicula simpliciter translampenae, splendentia sanctorum intelligenda sunt corpora, et animae fide Domini illuminatae,
Abbreviated transcription (Latin):
sedebat albo: quando post resurrectionẽ
immortale. ⁊ incorruptũ corpus assũpsit.
Et quicunq eũ sequebant᷑ candidis ute¬
bant᷑ equis : ⁊ incorruptis uidelicet ĩmor¬
talibq corporibus. Longũ. ẽ. si uelimꝰ
utrũq explanare testimoniũ. Hoc solũ
dicam. qđ diuersa uehicula. quib homi¬
nes adducunt᷑ ad fidẽ euangłii. uł ange¬
li sint uł scĩ uiri: qui de hominib in ange¬
los ꝓfecer̃. Quod aut̃ unꝰquisq nr̃m ha¬
beat angelos: multȩ scripturȩ docent.
Equib illud ẽ. Nolite contẽnere unum
de minimis istis.: q̃uia angłi eorũ uident
quotidie faciem patris qui ẽ. in cęlis. Et
puella rode petrũ apłm nuntiante: a¬
lii angłm ipsus ẽẽ. credebant. Si autẽ
hoc de minimis dicit᷑ ⁊ de uno homine.
quantomagis de omĩb scĩs. ⁊ p̃cipue de
apłis sentiendũ. ẽ: quoꝵ angeli quotidie
uident faciem patris. iuxta illud qđ scri¬

Expanded text:
sedebat albo, quando post resurrectionem sedebat albo, quando post resurrectionem immortale et incorruptum corpus assumpsit. Et quicumque eum sequebantur, candidis utebantur equis, incorruptis videlicet immortalibusque corporibus. Longum est, si velimus, utrumque explanare testimonium: hoc solum dicam, quod diversa vehicula, quibus homines adducuntur ad fidem, Angeli sint, vel sancti viri qui de hominibus in Angelos profecerunt. Quod autem unusquisque nostrum habeat Angelos, multae Scripturae docent, e quibus illud est: Nolite contemnere unum de minimis istis: quia Angeli eorum vident quotidie faciem Patris, qui est in coelis . Et puella Rode Petrum apostolum nuntiante, alii Angelum ipsius esse credebant . Sin autem hoc de minimis dicitur, et de uno homine, quanto magis de omnibus sanctis, et praecipue de Apostolis sentiendum est? quorum Angeli quotidie vident faciem Patris, juxta illud quod scri
Abbreviated transcription (Latin):
pocalipsi hȩc se uidisse testatur. Uidi cęlũ
aꝑtũ. ⁊ ecce equus albus ⁊ qͥ sedebat suꝑ eũ
uocabat᷑ fidelis. ⁊ uerus: ⁊ iustitia udicans.
⁊ bellator. Oculi aut̃ eius sic̃ flãma ignis:
⁊ suꝑ caput eus diademata plurima. ha¬
bens nom̃ scriptũ. qđ nemo nouit nisi ipse.
Et amictus erat ueste asꝑsa sanguine. &
uocabat᷑ nom̃ eius uerbũ dĩ: ⁊ exercitus
cȩli sequebat᷑ eũ in equis albis. Uestitus
bẏsso albo atq mundissimo : ⁊ de ore eiꝰ
egrediebat᷑ gladius acutus ut in ipso ꝑeti¬
teret gentes. Equo rufo sedebat dñs atque
saluator. humanũ corpus assumens cui di¬
citur. quare alba sunt uestim̃ta tua. ⁊ qͥs
est iste qui ascendit de edom fulua ues¬
tim̃ta eius de bosra: Et sequebant᷑ eũ ua¬
riorũ coloꝵ equi. uł in martẏrio rubri.
uł sturnini inuolatu: uł uarii in uirtuti¬
bus. uł candidi in uirginitate. Equo aut̃

Expanded text:
pocalypsi haec se pocalypsi haec se apertum, et ecce equus albus: et qui sedebat super eum vocabatur fidelis et verus, et justitia judicans, et bellator. Oculi autem ejus quasi flamma ignis: et super caput ejus diademata plurima: habens nomen scriptum, quod nemo novit nisi ipse; et amictus erat veste aspersa sanguine: et vocabatur nomen ejus Verbum Dei: et exercitus in coelo sequebatur eum in equis albis, vestitus bysso albo atque mundissimo, et de ore ejus egrediebatur gladius acutus, ut in ipso percuteret gentes . Equo rufo sedebat Dominus atque Salvator, humanum corpus assumens, cui dicitur: Quare rubra sunt vestimenta tua? Et: Quis est iste qui ascendit de Edom, fulva vestimenta ejus de Bosra . Et sequebantur eum variorum colorum equi, vel in martyrio rubri, vel sturnini in volatu, vel varii in virtutibus, vel candidi in virginitate. Equo autem
Abbreviated transcription (Latin):
chus lecticas interp̃tatꝰ ẽ. a quiba elee Nacta
posuit qđ u psũ lecticas oꝑtas pedib sig¬
nificat. Hoc de uarietate trans lationũ
dictũ sit. Equos autẽ :⁊ quadrigas. ⁊ lec̾ti¬
cas. ⁊ mulos. atq carrucas. ⁊ diuersi generis
uehicula. angelica possumꝰ intelligere
miͣsteria : de quib alibi ad dm̃ dicitur.
Ascende suꝑ equos tuos: ⁊ equitatio tua
salus. His equis. currib ⁊ quadrigis. heli-¬
as raptus ad cęlũ. ẽ: ⁊ eliseus circundari
se atq saluari. nescienti puero demons¬
trauit: ⁊ zacharias uidit in nocte. ecce uir
ascendens suꝑ equũ rufũ : ⁊ stabat in me¬
dio duorũ montiũ umbrosorũ: ⁊ post eqͥ
rufi:⁊ sturnini. ⁊ uarii. ⁊ albi: ⁊ dixi inqͥt.
Qui sunt isti dñe: Et ait ad me angłs qui
loquebat᷑ in me. Ego ostendam tibi qͥ st̃
isti. Et respondit uir qui stabat in medio
montiũ. ⁊ ait ad me. Isti sunt quos misit
dñs ut ꝑ ambulent terrã. Ioħes quoq in a¬

Expanded text:
chus, lecticas interpretatus est, Aquila, σκεπαστὰ posuit, quod et ipsum lecticas opertas pellibus significat. Hoc de varietate translationum dictum sit. Equos autem, et quadrigas, et lecticas, et mulos atque carrucas, et diversi generis vehicula, Angelica possumus intelligere ministeria, de quibus alibi ad Deum dicitur: Ascende super equos tuos, et equitatio tua salus . His equis, curribus et quadrigis Elias raptus ad coelum est, et Eliseus circumdari se atque servari, nescienti puero demonstravit . Et Zacharias vidit in nocte: Ecce vir ascendens super equum rufum: et iste stabat in medio duorum montium umbrosorum: et post eum equi rufi, et sturnini, et varii, et albi, et dixi, inquit, Quid sunt isti, Domine? Et ait ad me Angelus qui loquebabatur in me: Ego ostendam tibi quid sint isti. Et respondit vir qui stabat in medio montium, et ait ad me: Isti sunt quos misit Dominus ut perambulent terram . Joannes quoque in A
Abbreviated transcription (Latin):
foenũ. ligna. stipulã ignis pabulum
sempit̃nũ. Porro qui uolunt supplicia
aliquando finiri. ⁊ licet post multa
tempora tam̃ t̾minũ habere torm̃ta:
his utuntur testimoniis. Cum intraue-¬
ric plenitudo gentiũ: tunc om̃is isrł
saliuis fiet. Et it̾m. Conclusit ds̃ om̃a
subpeccato: ut omĩb misereat᷑. Et in¬

Expanded text:
fenum, ligna, stipulam, ignis pabulum fenum, ligna, stipulam, ignis pabulum sempiterni. Porro qui volunt supplicia aliquando finiri, et licet post multa tempora, tamen terminum habere tormenta, his utuntur testimoniis: Cum intraverit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiet . Et iterum: Conclusit Deus omnia sub peccato
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ oculoꝵ pena ẽ. lum̃ dĩ non uiden¬
tiuim. ⁊ fletum qui utiq ⁊ipse ad o¬
culos ꝑtinet. ⁊ stridorẽ dentiũ: miror
quosdã aereũ corpus ⁊ paulatim in
auras tenues dissoluendũ post resur¬
rectionẽ introducere. quia dñs poten¬
tia maiestatis suȩ ad apłos clausis in¬
gressus ẽ ianuis. i qui certe ⁊ ante resur¬
rectionẽ pendulo suꝑ mare ambulauit
incessu. ⁊ hoc ipsũ apło p̃buit petro.
ut qui fide ambulauit infidelitate
postea mergeret᷑. Cui dictũ . ẽ. Quare
dubitasti modicȩ fidei: Ignis qͦq uix¬
ta id accipiendus . ẽ. quođ ⁊ uermis:
qui tam diu succendat᷑ quã dui habe¬
at materiã qua uorax flãma pascatur.
Si quis gͥ habet in cõscientia sua ziza¬
nia quȩ iniicus homo domiente pa-¬
trefamilias suꝑ seminauit: hȩc ignis
exuret. hȩc uorabit incendiũ. Et om̃a
scõrũ oculis eorũ supplicia monstra¬
buntur: qui ꝑ auro. ⁊ argento. ⁊ lapide

Expanded text:
quae oculorum poena est lumen Dei non videnquae oculorum poena est lumen Dei non videntium; et fletum, qui utique et ipse ad oculos pertinet; et stridorem dentium: miror quosdam aereum corpus, et paulatim in auras tenues dissolvendum post resurrectionem introducere: quia Dominus potentia majestatis suae, ad Apostolos clausis ingressus est januis . Qui certe et ante resurrectionem pendulo super mare ambulavit incessu; et hoc ipsum apostolo praebuit Petro: ut qui fide ambulabat, infidelitate postea mergeretur; cui dictum est: Quare dubitasti, modicae fidei ? Ignis quoque juxta id accipiendus, quod et vermis, qui tamdiu succenditur, quamdiu habet materiam, qua vorax flamma pascatur. Si quis igitur habeat in conscientia sua zizania, quae inimicus homo, dormiente patrefamilias, superseminavit, et haec ignis exuret, haec vorabit incendium . Et omnium Sanctorum oculis, eorum supplicia monstrabuntur, qui pro auro, et argento, et lapide
Abbreviated transcription (Latin):
& econtrario cadaueroc uiroꝵ qui p̃uari¬
cati sunt in dnm̃. ȩt̃nis tradentur ardo¬
ribus: in utrãq partẽ uerȩ carniserit
resurrectio. Uermis aut̃ qui ñ moriet᷑.
& ignis qui ñ extinguetur aplerisq con¬
scientia accipitur peccatorũ. quȩ tor¬
queat in suppliciis constitutos. q̃uare
uitio suo atq peccato caruerint bono.
in miseria : dũ configitur michi spina.
Et in ꝓuerbus. Tinea ossum cor intelli¬
gens. Et it̾m. sub obelo. Sicut tinea
uestim̃tũ. ⁊ uermis lignũ: sic meror
ex cruciat cor uiri. Ita dum taxat. ut
ñ negent p̃uaricatorũ ⁊ dñm neganti¬
um ȩc̃na supplicia. dicente dño in e¬
uangelio. Ite in ignẽ ȩternũ : qui para¬
tus ẽ. diabolo ⁊ angelis eius. Et in alio
loco. Ligate manꝰ eius ⁊ pedes: ⁊ mitti¬
te eũ in tenebras exteriores. Ibi erit
fletus: ⁊ stridor dentiũ. Si manꝰ au
diuimꝰ ⁊pedes. ⁊ tenebras exteriores.

Expanded text:
et e contrario cadavera virorum qui praevariet e contrario cadavera virorum qui praevaricati sunt in Domino, aeternis tradentur ardoribus, in utramque partem verae carnis erit resurrectio. Vermis autem qui non morietur et ignis qui non exstinguetur a plerisque conscientia accipitur peccatorum, quae torqueat in suppliciis constitutos: quare vitio suo atque psatus sum in miseria, dum infigitur mihi spina . Et in Proverbiis: Tinea ossium cor intelligens . Et iterum sub obelo: Sicut tinea vestimento, et vermis ligno: sic moeror excruciat cor viri . Ita dumtaxat, ut non negent praevaricatorum, um aeterna supplicia, dicente Domino in Evangelio: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Et in alio loco: Ligate manus ejus et pedes, et mittite eum in tenebras exteriores: ibi erit fletus et stridor dentium . Si mans et pedes, et tenebras exteriores,
Abbreviated transcription (Latin):
illo. sic interp̃tant᷑. ut negotiatores in
mille annis eẽ. desistant : quia om̃a nas-¬
cantur in om̃ĩb locis. Quod scilicet nec
nos indigeamus folio. amomo. ⁊ pipere :
nec indi a nobis puleiũ desiderent.
Et egredientur: ⁊uidebunt cadaueroe
ulrorũ qui p̃uaricati sunt in me. Uermis
eorũ ñ moriet᷑: & ignas eorũ non extingue¬
tur. Et erunt usq ad satietatẽ uisionis:
om̃i carni . Lxx. similit̃. Om̃is caro quȩ
adoratura ẽ. in conspectu dñi. uel in
ierłm cęlesti. uł in om̃i loco in quo leuan
in dm̃. Qđ uel de udȩis intelligi pote¬
st. de quib dictũ. ẽ. filios genui ⁊ exal¬
taui. ipsi aut̃ me sp̃uerunt : uł de om̃ib
qui habentes notitiã dĩ in cordibus suis
auersi sunt in uanitatẽ. ut adorent crea¬
turã potius quã creatorẽ. Egredientur
aut̃: non loco sed intelligentia. Neq enĩ
cadauera mortuorũ possunt in tus ẽẽ. cũ
dño. Quod si om̃is caro ad oratura ẽ. dnm̃

Expanded text:
illo, sic interpretantur, ut negotiatores in mille annis esse desistant, quia omnia nascantur in omnibus locis, quo scilicet nec nos indigeamus folio amomo, et pipere, nec Indi a nobis pulegium desiderent. Et egredientur, et videbunt cadavera virorum qui praevaricati sunt in me. Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur. Et erunt usque ad satietatem visionis omni carni. LXX similiter. Omnis caro quae adoratura est in conspectu Domini, vel in Jerusalem coelesti, vel in omni loco in quo levantin Deum. Quod vel de Judaeis intelligi potest, de quibus dictum est: Filios genui et exaltavi: iqui, habentes notitiam Dei in cordibus suis, aversi sunt in vanitatem, ut adorarent creaturam potius quam Creatorem . Egredientur autem non loco, sed intelligentia. Neque enim cadavera mortuorum possunt intus esse cum Domino. Quod si omnis caro adoratura est Dominum,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ educat in lucẽ. Et rursũ. benedicã
te dñe : qm̃ iratus es michi. auertisti
faciem ame. ⁊ misertus es mei. Dñs
quoq loquit᷑ ad peccatorẽ. Cum ira
furoris mei fuerit: rursũ sanabo. Et
hoc ẽẽ. quod in alio loco dicit᷑. Quã
grandis multitudo bonitatis tuȩ dñe.
quã abscondisti tim̃tibus te. Quae
om̃ia replicant. affirmare cupientes
post cruciatus atq torm̃ta futura
refrigeria. quȩ nunc abscondenda
sunt ab his quib timor utilis ẽ: ut
dum supplicia reformidant peccare
desistant. Quos nos dei solius debemꝰ
scientiȩ relinquere: cuius non solum
miscdiȩ. sed ⁊ torm̃ta in pondere st̃.
& nouit quẽ quomͦ. aut quã diu de¬
beat uidicare. Solũq dicamꝰ: quod
humanȩ conuenit fragilitati. Dñe ne
infurore tuo arguas me: neq in ira
tua corripias me. Et sicut diaboli. &
om̃ium negatorum atq impiorũ. qui
dixer̃ incorde suo non ẽ. ds̃. credimus
ȩterna torm̃ta : sic peccatorũ atq im¬

Expanded text:
 educat me in lucem . Et rursum: Benedicam te, Domine: quoniam iratus es mihi. Avertisti faciem tuam a me, et misertus es mei . Dominus quoque loquitur ad peccatorem: Cum ira furoris mei transierit, rursum sanabo . Et hoc est quod in alio loco dicitur: Quam grandis multitudo bonitatis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te. Quae omnia replicant, asseverare cupientes, post cruciatus atque tormenta, futura refrigeria, quae nunc abscondenda sunt ab his, quibus timor utilis est: ut dum supplicia reformidant, peccare desistant. Quod nos Dei solius debemus scientiae derelinquere, cujus non solum misericordiae, sed et tormenta in pondere sunt; et novit quem, quomodo, aut quamdiu debeat judicare. Solumque dicamus, quod humanae convenit fragilitati: Domine, ne in furore tuo arguas me: neque in ira tua corripias me . Et sicut diaboli et omnium negatorum atque impiorum, qui dixerunt in corde suo: Non est Deus , credimus aeterna tormenta: sic peccatorum atque im
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u ꝓphetauit. Rapiem᷑ innubib obinã
& iudaici erroris heredes. eb ionitȩ qui
ꝓhumilitate sensus. nom̃ pauꝑum suscepe¬
runt. om̃sq mille annorũ delitias pres¬
tolantes. equos. ⁊ quadrigas. ⁊ redas. &
lecticas. siue basternas. ac dormitoria.
mulosq ⁊ niulas. ⁊ carrucas.⁊ diuersi ge¬
neris uehicula. sic intelligunt ut scrip¬
ta sunt: q̃d uidelicet in consũmatione mun
u daicȩ uictimę de toto orbe reducant᷑
filii isrł. nequaquã suꝑ equos. sed suꝑ mu¬
los numidiȩ. Qui aut̃ senatorię fuerint
dignitatis. ⁊ locũ principũ obtinuerint:
de britannus. hispaniis. gallusq ex tremiᷤᷤ
hominũ maurinis. ⁊ ubi bicornis findi.¬
tur rhenꝰ. in carrucis uenient. oceurren¬
tib sibi cunctis gentib quȩ eorũ serui-¬
tuti fuerint p̃parate. Quomͦ si infe¬
rant filu isrł munꝰ inuase mundo in do-

Expanded text:
prophetavit: Rapiemur in nubibus obviam et Judaici erroris haeredes Ebionitae, qui pro humilitate sensus nomen pauperum susceperunt, omnesque mille annorum delicias praestolantes, equos et quadrigas, et rhedas, et lecticas, sive basternas, et dormitoria, mulosque et mulas, et carrucas, et diversi generis vehicula sic intelligunt, ut scripta sunt. Quod videlicet in consummatione mundJudaicae victimae, de toto orbe reducantur filii Israel, nequaquam super equos, sed super mulos Numidiae. Qui autem senatoriae fuerint dignitatis, et locum principum obtinuerint, de Britannis, Hispanis, Gallisque extremis hominum Morinis , et ubi bicornis finditur Rhenus, in carrucis veniant, occurrentibus sibi cunctis gentibus, quae eorum servituti fuerint praeparatae. Quomodo si inferant filii Israel munus in vase mundo in
Abbreviated transcription (Latin):
tico ore sonabat dicens. Annos ȩternos in
m̃te habui: ⁊ meditatꝰ sũ. De sabbato aut̃
qđ significat requiem pleno sermone trac¬
tauimꝰ in eunuchorũ ⁊ aduenarũ ꝓphe¬
tia : ⁊ nunc breuit̃ ẽ. dicendũ eos uenire
in neomeniis ⁊ insabbatis. qui sex diebus
in quib factus ẽ. mundus transcensis atq
p̃teritis festinant ad septimũ diem idẽ.
sabbatũ. in quo uera ẽ. requies. De his
solemnitatib credentes paulus apłs in¬
struebat dicens. Umbrã enĩ habens lex
futuroꝵ bonorũ. Et it̾m. Ne quis gͦ uos
iudicet in cibo aut in potu. aut in parte
diei festi. aut neominię aut sabbatoꝵ: q̃

Expanded text:
tico ore resonabat, dicens: Annos aeternos in tico ore resonabat, dicens: Annos aeternos in mente habui, et meditatus sum . De sabbato autem, quod significat requiem, pleno sermone tractavimus , in eunuchorum advenarum prophetia. Et nunc breviter est dicendum, eos venire in neomeniis et in sabbatis, qui sex diebus in quibus factus est mundus, transcensis atque praeteritis, festinant ad septimum diem, id est, sabbatum, in quo vera est requies. De his solemnitatibus credentes Paulus apostolus instruebat, dicens: Umbram enim habens lex futurorum bonorum . Et iterum: Ne quis ergo vos judicet in cibo, aut potu, aut in parte diei festi, aut neo
Abbreviated transcription (Latin):
tico canticorũ appellat᷑ electa. uȩ ÷ hȩc
quȩ ꝓspicit quasi diluculũ pulchra ut
luna. electa ut sol ammirabilis: Aiunt
physici ⁊ quoꝵ cura ẽ. de cȩlestib disputa¬
re lunã non habere ꝓpriũ lum̃: sed solis
radiis illustrari. Ab ea enĩ semꝑ orbis par¬
te complet᷑ ⁊ fulget: aqua soli uicinior
ẽ. nec umbra terre obscurat᷑. Quod ⁊ poe-¬
ta uno uersiculo demonstrauit. Nec fr̃is
radiis obnoxia surgere luna. Si hoc uerũ
est: ⁊ nos tropologice possumꝰ dicere eccłam.
quȩ pace ⁊ ꝑsecutionib crescit atq decres¬
cit & oppressa tẽptationũ tenebris. rursũ
pristinũ lum̃ assumit. habere splendorẽ
a sole iustitiȩ: ⁊ hoc ẽ. quod dicit᷑. splende¬
bit luna quasi sol: habitatoresq eiꝰ iustos
fulgere quasi sol in regno patris sui. ⁊ ꝑhoᷤᷤ
menses sem̃ dñi qđ instauratum ẽ. in ęt̾nũ
uenire ad solemnitates suas. quas sc̃s mis¬

Expanded text:
tico Canticorum appellatur electa: Quae est haec tico Canticorum appellatur electa: Quae est haec quae processit quasi diluculum, pulchra ut luna, et electa ut sol admirabilis ? Aiunt Physici, et quorum curae est de coelestibus disputare, lunam non habere proprium lumen, sed solis radiis illustrari. Ab ea enim semper orbis parte completur et fulget, a qua soli vicinior est, nec umbra terrae obscuratur: quod et poeta uno versiculo demonstravit : Nec fratris radiis obnoxia surgere luna. Si hoc verum est, et nos tropologice possumus dicere, Ecclesiam quae pace et persecutionibus crescit atque decrescit, et oppressa tentationum tenebris rursum pristinum lumen assumit, habere splendorem a sole justitiae, et hoc esse quod dicitur: Splendebit luna quasi sol ; habitatoresque ejus justos fulgere quasi solem in regno patris sui. Et per hos menses semen Domini, quod instauratum est in aeternum, venire ad solemnitates suas, quas sanctus mys
Abbreviated transcription (Latin):
est regnũ cȩloꝵ. Beati mites: qm̃ ipsi
possidebt̃ t̾rã. Siquidẽ om̃is creatura
nunc subiecta ẽ. uanitati in spe: ꝓpt̃
eũ qui subiecit eã. Liberabit᷑ aut̃ aser¬
uitute corruptionis. in litatẽ głȩ filioꝵ
succedat alia. qđ factum ÷ in iudȩis. sed
maneant in ȩt̃nũ. Et erit inqͥt mensis
ex mense.⁊ sabbatũ ex sabbato: ut de car¬
nalib sabbatis mensibusq fiant sp̃ua¬
lia sabbata delicata. Qui sabbatismꝰ
dĩ popło reseruat᷑: ⁊m̃sis spũalis. qͣndo
apuncto usq ad punctũ luna cõplebi¬
tur. ⁊ suo curret ordine.  efficiet m̃sẽ
idẽ. Ix alendas. quȩ grece appellantur
neo meniae hoc ẽ. mensis noui exordiũ:
apud quos initiũ bralendarũ ñ uixta
solis cursũ. ⁊ diuersa mensiũ spatia. sed
iuxta lunȩ circuitũ incipit ⁊ finit᷑. Hȩc
est luna: de qua in laude ueri salomoniᷤ
dicit᷑. Et ꝑmanebit cũ sole & ante lunã:
in generationes generationũ. Quȩ in can¬¬

Expanded text:
est regnum coelorum. Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram . Siquidem omnis creatura nunc subjecta est vanitati in spe, propter eum qui subjecit eam . Liberabuntur autem a servitute corruptionis in gloria filiorum succedat alia, quod factum est in Judaeis; sed maneant in aeternum. Et erit, inquit, mensis ex mense, et sabbatum ex sabbato: ut de carnalibus sabbatis, mensibusque fiant spiritualia sabbata delicata, qui sabbatismus Dei populo reservatur. Et mensis spiritualis, quando a puncto usque ad punctum luna complebitur, et suo curret ordine, ut efficiat mensem, id est, kalendas, quae Graece appellantur νεομηνίαι, hoc est, mensis novi exordium. apud quos initium kalendarum, non juxta solis cursum, et diversa mensium spatia, sed juxta lunae circuitum incipit et finitur. Haec est luna, de qua in laude veri Salomonis dicitur: Et permanebit cum sole et ante lunam in generationes generationum . Quae in Can
Abbreviated transcription (Latin):
qui erat suꝑ domũ. ⁊ sobna scriba. ⁊ io¬
ahe filius asaph acom̃taruis: & dixit ad
eos rapsaceps. Dicite ez echiȩ. Hȩc dicit
rex magnꝰ. rex assirioꝵ. Que ÷ ista fidu¬
cia quã confidis : aut quo consilio uel
fortitudine rebellare disponis : Suꝑ quẽ
habes fiduciã quia recessistis ame : Eece
confidis suꝑbaculũ arundineũ confrac¬
tũ istũ suꝑ egiptũ: cui si innisus fuerit
homo intrabit in manu eius ⁊ꝑforabit
eã. Sic pharao rex ȩgipti : om̃ĩb qͥ con¬
fidunt in eo. Quod si responderis michi.
in dño dõ nr̃o confidimꝰ. nonne ipse est
cuiꝰ abstulit ez echias excelsa ⁊ alteria.
& dixit iudeȩ ⁊ ierłm. corã altari isto
adorabitis: Et nc̃ trade te dño meo regi
assiriorũ. ⁊ dabo tibi duo milia equoꝵ:
nec poteris ex te p̃bere ascensores eorũ.
Et quomͦ sustinebis faciem iudicis uniꝰ
loci. ex serus dñi mei minoribus: Qđ
si confidis in egipto. in qua drigis & i
equitib. ⁊nunc nunqͥd sine dño ascendi⁊

Expanded text:
qui erat super domum: et Sobna scriba, et Joahe filius 453 Asaph a commentariis, et dixit ad eos Rabsaces: Dicite Ezechiae: Haec dicit rex magnus, rex Assyriorum: Quae est ista fiducia qua confidis? aut quo consilio et fortitudine rebellare disponis? super quem habes fiduciam, quia recessisti aconfidis super baculum arundineum confractum istum, super Aegyptum: cui si innisus fuerit homo, intrabit in manum ejus, et perforabit eam: Sic Pharao rex Aegypti omnibus qui confidunt in eo. Quod si responderis mihi: In Domino Deo nostro confidimus: nonne ipse est, cujus abstulit Ezechias excelsa et altaria,  dixit Iudae et Hierusalem coram altari isto adorabitis et nunc trade te domino meo regi Assyriorum et dabo tibi duo milia equorum nec poteris ex te praebere ascensores eorum et quomodo sustinebis faciem iudicis unius loci ex servis domini mei minoribus quod si confidis in Aegypto in quadriga et in equitibus et nunc numquid sine Domino ascendi
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ corã dño: iuxta om̃ia quȩ fecerat da¬
uid pat̾ eius. & post paululũ. In dño dõ isrł
sꝑauit: ⁊ post eũ non fuit similis illi de
cunctis regib uida. sed neq in his qui ante
eũ fuer̃. Adhȩsit dño. ñ recessit auestigiiˢ
eius. fecit mandata eius. quȩ p̃ceperat do¬
minꝰ moysi. Unde & erat dñs cũ eo : & in

Expanded text:
mnia quae fecerat David pater ejus. Et post paululum: In Domino Deo Israel speravit, et post eum non fuit similis illi, de cunctis regibus Juda, sed neque in his qui ante eum fuerunt: adhaesit Domino, et non recessit a vestigiis ejus: fecitque mandata ejus quae praeceperat Domi
Abbreviated transcription (Latin):
impiorũ. qui sceptrũ & iurga rega¬
lis om̃s furibunde ꝑcutiens. cuius
plagam nemo poterat sustinere. qui
fugientes quoq crudelit̃ ꝑsequeba¬
tur: quomͦ conquieuit & humiliatus
est. & adruinam eius om̃is terra
entis emictens. Abietes quoq lȩtate
sunt suꝑ te. &̃e cedri libant. Ex quo
dormisti: non ascendet qui succendat
nos. Per abietes & cedros libani princi¬
pes gentiũ intellige. qui nabuchodo¬
nosor ꝑcutiente succisi sunt. q̃ui ⁊ ipsi
in uocem lȩtitiȩ erumpentes dicent.
Ex quo ad inferna deductus es. nullus
alius potuit inueniri qui magnos po¬
tentesq succiderit. Infernus sub ter
conturbatus. ẽ. in occursũ aduentus
tui. suscitauit tibi gigantes: om̃s prin¬
cipes terrȩ surrexerunt de soliis suis.
cuncti principes nationũ. uniuersi res¬
pondebunt & dicent tibi. Hȩc empha¬
ticos legenda sunt & scenȩ modo: ñ
quo facta sint. sed quo fieri potuerĩ:
nisi forte animas regum quas inter¬

Expanded text:
impiorum, qui sceptrum et virga regaimpiorum, qui sceptrum et virga regalis omnes furibunde percutiens, cujus plaga non poterat sustineri, qui fugientes quoque crudeliter persequebatur: quomodo conquievit et humiliatus est, et ad ruinam ejus omnis terra entis emittens? Abietes quoque laetatae sunt super te et cedri Libani: Ex quo dormisti, non ascendit qui succidat nos. Per abietes et cedros Libani principes gentium intellige, qui Nabuchodonosor percutiente succisi sunt, qui et ipsi in vocem laetitiae prorumpentes dicunt: Ex quo ad inferna deductus es, nullus alius potuit inveniri, qui magnos potentesque succideret. Inferconturbatus est in occursum adventus tui, suscitavit tibi gigantes. Omnes principes terrae surrexerunt de soliis suis: cuncti principes nationum universi respondebunt, et dicent tibi. Haec emphatic ῶs legenda sunt et scenae modo; non quod facta sint, sed quod fieri potuerint: nisi forte animas regum quos inter
Abbreviated transcription (Latin):
bore tuo. & a concussione tua. & aser¬
uitute tua. quã ante seruisti : sumes
parabolam istam contra regẽ babylo¬
nis & dices. Sermo dirigitur ad israe¬
lem. qͦd postquã reuersus fuerit ieru¬
salem. & iugum seruitutis excusserit:
recordetur potentiȩ quondã nabu¬
chodosiosor. & culminis babylonii. mi¬
serabiliq cũ uoce deploret. quia ad
tantam uenerit calamitatẽ. ut hosti¬
bus quoq suis dignus miseratione ui¬
deatur. Quomͦ cessauit exactor. qui¬
euit tributũ : contriuit dñs baculũ
impiorũ. uirgam dominantiũ. ceden¬
tium popłos in indignatione plaga
insanabili. subicientem in furore gen¬
tes. ꝑsequentẽ crudeliter: conquie¬
uit & siluit om̃is terra: gauisa .ẽ. ce
exultauit. Uox ista plangentis &e mi¬
serantis. ẽ israelis: quomͦ dñs aliquan¬
do uictorq terrarũ. & tributis cuncta
depopulans. contritus sit & redactus
in nichili. Ille inquã qui fuit baculus

Expanded text:
bore tuo, et a concussione tua, et a serbore tuo, et a concussione tua, et a servitute tua dura quia ante servivisti: sumes parabolam istam contra regem Babylonis, et dices. Sermo dirigitur ad Israelem, quod postquam reversus fuerit Jerusalem, et jugum servitutis excusserit, recordetur potentiae quondam Nabuchodonosor, et culminis Babylonii, miserabilique eum voce deploret: quia ad tantam venerit calamitatem, ut hostibus quoque suis dignus miseratione videatur. Quomodo cessavit exactor: requium est: Contrivit dominus baculum impiorum, virgam dominantium, cędentem populos in indignatione plaga insanabili, subicientem in furore gentes, persequentem crudeliter: conquievit et siluit: omnis terra gavisa est et exsultavit. Vox ista plangentis et miserantis est Israelis, quomodo Dominus quondam victorque terrarum, et tributis cuncta depopulans, contritus sit et redactus in nihil. Ille, inquam, qui fuit baculus