comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ante nouis simã syllabã. quod ut scias aꝑtias
intimabo dixienim ubi quaerendum sit restat
quarte pars quae nos docet quareinuentes¬
ldẽ ob quã utilitutẽ eccrum igitur utilitias
duplex ẽ. doc& te defuturo tempore quaqdo
inam syllabam exeat quando in ho. Doco
iterum infinitum modum quando cormos¬
atur quando producatur: Ergo redetinus
adprimũ coniugationem & deeudẽ lucidu
tractemus Prima coniugatio queges a
quieritur inactiuis & neutralibus upeousi dt̃
cnimus aone nouis simĩ litteram ꝓs secamda
ꝑsonaos uenit abhis quacttuorimo osconbeo
fic ilumo clunics clamat. ab sonut comeo
cõnetis cõmett. ab io ut lanio lunis lanat
ab uo ut fluctuo fluctuas fluctuat. Ergo
siuderis secundam ꝓsonat ꝑ has exire intellege
primã conugationẽ eẽ utclamoclumas lanio

Expanded text:
ante nouissimam syllabam, quod ut scias post apertius ante nouissimam syllabam, quod ut scias post apertius intimabo. dixi nihilominus ubi quaerendae sunt: restat quarta pars, quae nos docet, quare inuentt ob quam utilitatem. Earum igitur utilitas duplex est: docet te de futuro tempore, quando in ‛am’ syllabam exeat, quando in ‛bo’; docet iterum infinitum modum, quando corripiatur, quando producatur. Ergo redeamus ad primam coniugationem et de eadem lucidius tractemus. Prima coniugatio, quae est ‛a’, quaeritur in activis et neutralibus verbis, ut diximus, ante novissimam litteram in secunda persona; venit ab his quattuor modis: ab ‛o’, ut ‛clamo clamas clamat’, ab ‛eo’, ut ‛commeo commeas commeat’, ab ‛io’, ut ‛lanio lanias laniat’, ab ‛uo’, ut ‛fluctuo fluctuas fluctuat’. Ergo, si videris secundam personam per ‛as’ exire, intellege primam coniugationem esse, ut ‛clamo clamas’, ‛lanio
Abbreviated transcription (Latin):
uor conloquor Nanciscor &c& similia: sane
illud monemus quomodo in nominibus
incciorquantittes ẽ masculini & feminiri generi¬
neutri uero minor & cõmunis sic & in uerbis
multa sunt actiuc multa aeque & passiuac.
nontanta neu tradic nec cõmunia Nec depo¬
nentia. Ac per hoc regula actiuorum. pas¬
siuorumq: in in mensum tenditur. Ceteror
uero uerborum rege lae. adiligentibus
colliguntur. ergo diximus de generibus
uerborum quod sint. Nunc dicendum de
coniugitionibus ꝑ quacrum egulas ͥmni¬
a uerba sine offensione funduntur. quas
quo proficiant . Id ẽ quid tedoceant cauere.
sunt autẽ a .e.i sed haec tertia tam correp
potestictis suce aliam producta. Dximus quot
sint & quae sint: Dicendũ ẽ ubi quuerantur
quueruntꝰ autẽ indicatiuo modo in tẽporepnte¬
senti secundit ꝑsonae ante nouissimam litterã
sed in actiuis & neutralibus. in cdiis uero tribus¬
uerbis passiuis cõmunibus & deponentibus

Expanded text:
cior, loquor, nascor et cetera talia. sane cior, loquor, nascor et cetera talia. sane illud monemus: quomodo in nominibus maior quantitas est masculini et feminini generis, minor neutri et communis, sic et in uerbis multa sunt actiua, multa aeque passiua, non tanta neutralia nec communia nec deponentia. ac per hoc regula actiuorum passiuorumque in immensum tenditur, ceterorum uero uerborum regulae a diligentibus colliguntur. ergo diximus de generibus uerborum, quot sint; nunc dicendum de coniugationibus, per quarum regulas omnia uerba sine offensione funduntur. quas quo proficiant, id est quid te doceant cauere. sunt autem tres, as, es, is; haec tertia tam correptpotestatis suae, producta aliam. Diximus quot sint et quae sint: dicendum est ubi quaerantur. Quaeruntur autem in indicativo modo, in tempore presenti, secunda persona, ante novissimam litteram, sed in activis et neutralibus; in uerbis, passiuis, communibus et deponentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
dit mihi uerba. Dicimus prosermonibus qui¬
bus que ut puta sec it uerba cicero. Dicimus
uerba haec quae ꝑ modos et temponr & ꝑsonas
actiuac passiua neutite cõmunia deponentia
Deceteris uero dicemus istis catholicis & gene¬
ralibus explicatis. Actua sunt quibus nos
a gerealiquid significamus ut lego legis legit.
scribo scribis scribit. passiua sunt quae
deactiuis ncescuntur quib: nos pati aliquid e¬
nunticmus ut legor legeris legitur scribor
scriberis scribitur. Neutralia sunt. quibus
nos nec agere nec pati aliquid monstramus
ut sedeo iaceo sto & alia in quibus nullum ne¬
gocium ẽ nec agendi neo patiendi. cõmunia
sunt quace inor exeunt num quam ino. et
item agere quam pati significant. uttriminor
illũ & criminor ab illo Nec enim dicimus
crimino illum. Deponentiasunt quod depo¬
nant speciem actiuitictis & sumant passiui¬
littena ni hilttomen patientur. sed agunt
solum ut luctor lucttris luctaeturꝰ Conui¬

Expanded text:
dit mihi uerba; dicimus pro sermonibus quidit mihi uerba; dicimus pro sermonibus quibusque, ut puta fecit uerba Cicero; dicimus uerba et haec quae per modos et tempora et personas ctiua, passiua, neutra, communia, deponentia. de ceteris uero dicemus istis catholicis et generalibus explicatis. actiua sunt quibus nos agere aliquid significamus, ut lego legis legit, scribo scribis scribit. passiua sunt quae de actiuis nascuntur, quibus nos pati aliquid enuntiamus, ut legor legeris legitur, scribor scriberis scribitur. neutralia sunt quibus nos nec agere nec pati aliquid monstramus, ut sedeo, iaceo, sto et alia, in quibus nullum negotium est nec agendi nec patiendi. communia sunt quae in or exeunt, numquam in o, et tam agere quam pati significant, ut criminor illum et criminor ab illo, nec enim dicimus crimino illum. deponentia sunt quod deponant speciem actiuitatis et cum passiulittera, nihil tamen patiuntur, sed agunt solum, ut luctor luctaris luctatur, conui
Abbreviated transcription (Latin):
sic infemininis. in masculinis ut bic uersus fluc¬
tus buius uersus huius fluctus. ab hocuersu:¬
ab hoc fluctu. in feminihis. haec porticus. haec
sedidem ornatius dicimus quo modo quidam cuius¬
dã dam srllabã ad ornamentũ accessit noni quia
aliud significat qui & aliud quidam sic eisdem
sic & eitdem acceperunt dem syllabam non ataliud
significarent sed ut etfonia essent. et enim studiã
fuit ominibus eruditis musicare latinitatem. et
id addere quod inccures dulcius laberetur. id
demere quod rancidias offendis seituditum.
Dictac sunt depronomine illa quat pallo obs¬
cura uidentur: Cetera enim adiligentib
artignaphis plene declinasunt. quece facile
ui. Nãquace plurima in uerbis quae nancidu¬
lace audiebantur polits ut ꝑ anomaliã
mollius soncrent quũ ꝑ recit̃ regulam qã
posteco dicemus. uerba tribus modis accipimi
dicimus uerba perostcllatia ut putte de¬

Expanded text:
sic in femininis: in masculinis, ut ‛hic versus’, ‛flucsic in femininis: in masculinis, ut ‛hic versus’, ‛fluctus’, ‛huius versus’, ‛fluctus’, ‛ab hoc versu’, ‛fluctu’; in femininis ‛haec porticus’, ‛quesed idem ornatius dicimus; quomodo quidam cuiusdam syllaba dam ad ornamentum accessit, non quia aliud significat qui et aliud quidam, sic et idem, sic et eadem acceperunt dem syllabam, non ut aliud significarent, sed ut euphona essent. etenim studium fuit omnibus eruditis musicare Latinitatem et id addere quod in aures dulcius laberetur, id demere quod rancidius offendisset auditum. dicta sunt de pronomine illa quae paulo obscura uidentur. cetera enim a diligentibus artigraphis plene declinata sunt, quae facile ui. namque plurima in uerbis quae rancidule audiebantur polita sunt et per anomaliam mollius sonuerunt quam per rectam regulam, quod postea dicam. uerba tribus modis accipimus: dicimus uerba pro fallacia, ut puta de
Abbreviated transcription (Latin):
sed in a lit puta aeneas ab boc aenea menalgas
ab boc menalga ergocum inueneris in nominati¬
uo as genetiuum ad tende sibabuerit is. et
sic pronuntia deablatiuo sime exit. sed sitibi abla¬
tuius notus est. et de genetiuo dũbitas scito quia
inis exit cumin. efuerit ablatiuus terminatus
et si fuerit nominatiuus in .emittat ablatiuũ¬
in is si fuerit nominatiuus ingenere masculi¬
no et in communi in .i. mitti tablatiuum in e
lis. lite uitisuite cutis. cute cotis. cote. oscsi fue¬
rit nominatiuus ine. mittit ablatiuum. Ut dos
dote os nore os osse: ussifuerit in nomina¬
quȩ exeunt inus si ingenetiuo ⁊ babuerit in o
mittit ablatuum ut baeclaurus buuis lauri
ab hac lauro. haeccipraessus huius cypressi abbac
crpresso si uero nominatiuus us habuerit et ge¬
netiuus us ablatiuum inumittit. sic in masculinis

Expanded text:
sed in a, ut puta Aeneas ab hoc Aenea, Menalcas sed in a, ut puta Aeneas ab hoc Aenea, Menalcas ab hoc Menalca. ergo, cum inueneris in nominatiuo as, genetiuum attende si habuerit is et sic pronuntia de ablatiuo â€ si in e exit. sed si tibi ablatiuus notus est et de genetiuo dubitas, scito quia in is exit cum in e fuerit ablatiuus terminatus. es si fuerit nominatiuus, in e mittit ablatiuum. is si fuerit nominatiuus, in genere masculino et in communi in i mittunt ablatiuum, in elis lite, uitis uite, cutis cute, cotis cote. hos si fuerit nominativus, in ‛e’ mittunt ablativum, ut ‛dos dote’, ‛mos more’, ‛os osse’. ‛Vs’ si fuerit nominaquae exeunt in ‛us’, si genetivus ‛i’ habuerit, in ‛o’ mittunt ablativum, ut ‛haec laurus huius lauri ab hac lauro’, ‛haec cupressus huius cupressi ab hac cupresso’. Si vero nominativus ‛us’ habuerit et genetivus ‛us’, ablativum in ‛u’ mittit, sic in masculinis,
Abbreviated transcription (Latin):
un etdatiuum in aemittunt Vt puta hiesenera
huius senecae haec uilia huius uiliate huic uiliae
sedinueniuntur pauca n omi naliuei ptis amine
contrabincregu lamuenientia. Vt cuminnoni¬
natiuo a solum habeant. In genetuoius accigi¬
unt indatiuo q ut sola solius soli tota totius toti
una unius uni ulla ullius ulli nulla nullius nulli.
utra utr̃ius utri aliqua alicuius alicu illa illi
us illi Et pauca sunt quaeturba renos non debent
Superior autem regula inin mensum tendieben
buius musae huic musae Haecana log ianidest
regula perpetua horum uero nominum paucorũ
uel pronominum Anomalia est maeg ꝓbis cdccdĩ¬
natio contra regulam sedinpasius est ut dixi¬
Nomina quae in as excunt tunc exunt in .e ablatiuo.
sigenetiuus is babuerit ut mecenas mecenatis ame¬
cenatae. Ideo dixiadtendendum esse genetiuũ
singula rem quia inueniuntur nomina quae in
a sexeuntꝰ. Et ta mennon in emittunt ab latiuum

Expanded text:
uum et datiuum in ae mittunt, ut puta hic Seneca uum et datiuum in ae mittunt, ut puta hic Seneca huius Senecae huic Senecae, haec Iulia huius Iuliae huic Iuliae. sed inueniuntur pauca nomina uel pronomina contra hanc regulam uenientia ut, cum in nominatiuo a solum habeant, in genetiuo ius accipiant, in datiuo i, ut sola solius soli, tota totius toti, una unius uni, ulla ullius ulli, nulla nullius nulli, utra utrius utri, aliqua alicuius alicuius illi’; sed pauca sunt, turbare nos non debent. Superior autem regula in immensum tenditur, , ‛huius Musae huic Musae’; haec analogia est, id est regula perpetua; horum vero nominum paucorum vel pronominum anomalia est, inaequalis declinatio contra regulam audens; sed inomina quae in as exeunt tunc exeunt in e ablatiuo, si in genetiuo is habuerint, ut Maecenas Maecenatis a Maecenate. ideo dixi attendendum esse et genetiuum singularem quia inueniuntur nomina quae in as exeunt et tamen non in e mittunt ablatiuum,
Abbreviated transcription (Latin):
uus ergo singularis exiret ine aut pue aut
ini sed quia necu exut nec nominatiuus
pluralis os sua facit nec ÷ terminatur neos¬
sua dicamus remanet abosse nam genctius
umcunde declinamussic hocos huiusossi
haecossa borumossuum bis ossibus haccossa o ossa
abbis ossibus sed hoc nomen corripimus in nominati¬
uo singulariꝰ ab eouero quod suntor& Ides tuultus
nominatiuo singulari producitur os et facit hoc
õs huius oras. buic ori hoc õs oõs abhocorł et pluta¬
liter haec ora horum orum his oribus baȩcarta
oora abbis oribus. Alia regula quomodo declines¬
tergaria sed tergora Veniunt a genere neutro
quodin usexit in nominatiuo singula ut tergis
& declinabis hocriomensic quomodopecus & aul¬
nus. Tergum autem declinabis quomodotemplum:¬
Alia regula Nomina sempergeneris masculini
femininique sun nominatiuo a babuerit geneti¬

Expanded text:
vo singulari ‛e’ terminato aut ‛u’ aut vo singulari ‛e’ terminato aut ‛u’ aut ‛i’. . Sed quia nec ‛u’ exit, nec nominativus pluralis ‛ossua’ facit, nec ‛i’ terminatur nec ‛ossia’ dicimus, remanet ‛ab osse’. Nec ablativus um. unde declinamus sic: hoc os huius ossis haec ossa horum ossuum his ossibus haec ossa o ossa ab his ossibus. sed hoc nomen corripimus in nominatiuo singulari; ab eo uero quod sunt ora, id est uultus, nominatiuo singulari producitur os et facit hoc os huius oris huic ori hoc os o os ab hoc ore, et pluraliter haec ora horum orum his oribus haec ora ora ab his oribus’. Quomodo declinestergora’? Sed ‛tergora’ veniunt a genere neutro quod in ‛us’ exit in nominativo singulari, ut ‛tergus’, et declinabilis hoc nomen sic quomodo ‛pecus’ et ‛vulnus’; ‛tergum’ autem declinabis quomodo ‛templum’. Nomina semper generis masculini femininique, si nominativo habuerint
Abbreviated transcription (Latin):
estiiblatiuo fia Inon ut mem non grions¬
sanequia dixi quac exinal nominatiuo ine exi¬
reablatiuo uerum esł sed neoccur rat quaes¬
tio nomini allias quodest tribunal facgenĩ
ceruicale Debes scire quia magis ad rationẽ
hoctribunali et hoc ceruicale facer e quamtri¬
bule e ceruicale . quia nominatiuus singula¬
ris nen de betes se minor nominatiuo plu¬
gali diabus frllabis sed in his Nominibus
tiuperpanca sunt usus magis obtinuit. que¬
focos autim utrum bocossum dicamus ant
boc os sed si hocossum diceremus un quam
datiuus pluralis inbus exiret sedinis Rt
emimuir gilius atq ossibus implicat ignem
Et enimnomina generis  eutri in nominati¬
uo umibabentia iniablatiuo ohabent. Vt hoc
templum ab boc templo datiuo pluralitem¬
plis faciunt unde siossibus legimus inuir¬
gilio Nonexis et datiuus pluralis inbus nisi
ab latiuo singulam e terminato Necablati

Expanded text:
et talia; in ‛on’, ut ‛Memnon’, ‛OrionSane quia dixi, quae exeunt in ’al’ nominativo in ‛e’ exire ablativo, verum est. Sed ne occurrat quaestio nominis illius quod est ‛tribunal’ - facit enim vicali’, non ‛cervicale’ -, debes scire quia magis ad rationem ‛hoc tribunale’ et ‛hoc cervicale’ facere quam ‛tribunal’, ‛cervical’, quia nominativus singularis non debet esse minor nominativo plurali duabus syllabis. Sed in his nominibus, quae perpauca sunt, usus magis obtinuit. Quaeritur utrum ‛hoc ossum’ dicamus an ‛hoc os’. Sed, si ‛hoc ossum’ diceremus, numquam dativus pluralis in ‛bus’ exiret, sed in is. Ait enim Virgilius «atque ossibus implicat ignem». Etenim nomina generis neutri in nominativo ‛um’ habentia in ablativo ‛o’ habent, ut ‛hoc templum ab hoc templo’, dativo plurali ‛templis’ facigilio, non exiret datiuus pluralis in bus nisi ablatiuo singulari e terminato aut
Abbreviated transcription (Latin):
tumestiȩ matat in i ut faciatdatiuur Cit
puta abhacre adice bus et faciat rebus ab hac
icebus et facit faciebus ergo sic intellegis
productumessere. ab hocuero pariee sia di
latinum omaes laterae : gemibat seutr sunt
tera ẽlitoa multa nomina que dd pomulus et
mensuramueniunt Niumeri sunt taritum sing¬
baens t put paurum argentum triticũo¬

Expanded text:
tum est ‛e’, mutat in ‛i’ ut faciat dativum; ut tum est ‛e’, mutat in ‛i’ ut faciat dativum; ut puta ‛ab hac re’, adice ‛bus’, ‛rebus’; ‛ab hac ‛bus’, ‛faciebus’; ergo sic intellegis productum esse ‛e’; ‛ab hoc’ vero ‛pariete’ si adiLatinum. Omnes litterae generis neutri sunt, tera, c littera. multa nomina quae ad pondus uel mensuram ueniunt numeri sunt tantum singularis, ut puta aurum, argentum, triticu
Abbreviated transcription (Latin):
gisinsee sligo ftrruginis ferngo ferrginis
estalia qua estio quarctumdicanus abboo arcu
sibus & fluctibus Earatione fit propter differen¬
tiam alterius similis nominis. sienim abeo quod
sunt arcus. arcibus diceremus non arcubus fieret
nobis confusio illius nominis abeo quod sunt artes
Uersus uero et fluctus et cetera qua eindatiuis.
et ablatiuis pluralibus i habet. Ideoquia haec no¬
mina Non conturbat. similium nominum confu¬
sio uel similitiedo Ergo quomodo arcubus dicimus
artus Non propterartes hcuitus ab hocuitu
uitubus facit Namuitibus ab eo quoduites sicer¬
go obseruabis cum similianomina inueneris
qquaestio est unde in tellegitur e productum
mablatiuo undecoreptum si acceperit rum ab¬
datiuus et facit genetiuum pluradem ȩ pro¬
ductum est sinon correptum est sed melio
regula esł ut dedatiuo cognoscamus ut ruelia
productum esꝑ ancorreptum. unde produc¬
tumest .e. in ablatiuo s ingulari accipiecbus
et facitdatiuum pluralem Nancico rreps¬

Expanded text:
nis, ferrugo ferruginis, farrago farraginis talia. quaestio est quare, cum dicamus ab hoc arcu sibus et fluctibus. ea ratione fit, propter differentiam alterius similis nominis. si enim ab eo quod sunt arcus arcibus diceremus, non arcubus, fieret nobis confusio illius nominis ab eo quod sunt arces. uersus uero et fluctus et cetera {quae} in datiuis uel ablatiuis pluralibus i habent, non u, ideo quia haec haec nomina non conturbat similium nominum confusio uel similitudo. ergo quo modo arcubus dicimus artus propter artes; hic uitus ab hoc uitu uitubus facit, nam uitibus ab eo quod sunt uites. sic ergo obseruabis cum similia nomina inueneris. quaestio est unde intein ablativo, unde correptum. Si acceperit ‛rum’ et facit genetivum pluralem, ‛e’ productum est; si non, correptum est. Sed melior regula est ut de dativo cognoscamus utrum productum est ‛e’ an correptum. Si productum est ‛e’ in ablativo singulari accipit ‛bus’ et facit dativum pluralem; nam, si correp
Abbreviated transcription (Latin):
et facis ricquior A dicissimus et facis requis simꝰ
ab couero q uoror adics sunuiuudicis oret fucis
iparaoq o ueterior. Subdicis huicdatiuo
et a dicirinus etraut ueterrimus sic obseruabis.
et infeminins et neutris ut faciatue cerrima ueter¬
rimum uetustissimus autem. a uetustouenit : et fa¬
cit uestustus uetustior uetustistimus sic feminino
uetusta uetustiori uetustissima sic neutro uetis¬
tum uetustius uetustissimum. suN nomina gene¬
ris reutri quaetiaes casus habent in plusalitantum
o. iura sic et maria etiuna et mella et fella et
aera Voantur autem triptota: Alia regula
una syllaba excedere sedinuenta sunt pauca
Nomina contra regulam benire . Vt anceps
duagumsi llabatum est nge nigiuo diubus sellibis
ercũt facitͥ en im accipitis ꝓraeceps praecipitis sip¬
plex suppellectilis iter iteneris Quẽstioestsi
porince pses ecipis et paeceps ꝑ seapranepsgre¬

Expanded text:
quior, adicis issimus et facis nequissimus; ab eo uero quod est uetus datiuo adicis or et facis comparatiuum ueterior, subducis huic datiuo i, adicis rimus et facis ueterrimus; sic obseruabis et in femininis et neutris, ut faciat ueterrima ueterrimum. uetustissimus autem a uetusto uenit et facit uetustus uetustior uetustissimus, sic feminino uetusta uetustior uetustissima, sic neutro uetustum uetustius uetustissimum. sunt nomina generis neutri quae tres ocativo; sic et ‛maria’ et ‛vina’ et ‛mella’ et ‛fella’ et ‛aera’. Vocantur autem triptota in plurali, iuna syllaba excedere. Sed inventa sunt pauca nomina contra regulam venire, ut ‛anceps’, quod duarum syllabarum est, in genetivo duabus syllabis crevit, facit enim ‛ancipitis’, ‛praeceps praecipitis’, ‛supellex supellectilis’, ‛iter itineris’. Quaestio est, si ‛princeps principis’ et ‛praeceps prae
Abbreviated transcription (Latin):
ut ambelo curro prendeo uel pacientem anc
ardeo ueneo uapulo sed & casus non egent
quibus actiuco uel passiua egent. faamac¬
tiuco accusatiuo casa iunguntur. uta mote
sepe & gen&̃ ut memor sumtui & dat ut dico
tibi Pas sua abło iungitur utamornta
Dicutra ab soluta sunt. & ꝑse plenum sensum
siguificant at uiuo spiro pergo F uerbo
qđot accidunt S septem significatio quae
tu dcisdicitꝰ tempus modus species figura
osona numerus S significatio uerborum
proprice in actione uel in passione ẽ quae
seeuindum a nidogiam duabus terminantus
litteris o. & .s in .o. actiua & neutralico
Iri R pas siuc deponentia communi qu&e baet
scnt genera uerborũ quinq Actiacos aucese ꝵ
qumen siquis altius considerat a et uinuctiuis
uerbispassonẽ & m passicus acuoteam

Expanded text:
ut ambulo, curro, prandeo; vel patientem, ut ut ambulo, curro, prandeo; vel patientem, ut ardeo, veneo, vapulo. Sed et casibus non egent, quibus activa vel passiva egent. Nam activa accusativo casui junguntur, ut amo te; saepe et genitivo, ut memor sum tui; et dativo, ut dico tibi. Passiva ablativo junguntur, ut amor a te. Neutra absoluta sunt et per se plenum sensum significant, ut vivo, spiro, pergo. FR. Verbo quot accidunt?--SAXO. Septem. Significatio, quae et genus dicitur, tempus, modus, species, figura, persona, numerus. Significatio verborum proprie in actione vel in passione est, quae secundum analogiam duabus terminantur litteris, o et r. In o activa et neutralia. In r passiva, deponentia et communia. Et haec sunt  ut, amor a te : tamen si quis altius consideret et in activis verbis passionem, et in passivis actionem,
Abbreviated transcription (Latin):
Trimo omniũ uerbi definitionem dicmilii
magis interro gemus magistrum quecesit uer¬
bi definitio secundum philoso phicm. doar hc
b& magister iuxta philoso phicce rationno
bcceiatum principalis pars definitione &sinat
onem & nobilem & .ẽ. huiusmodi uerbapos
oox significatiuc secundum placitum cum tẽpor
lego actum significat legentis quem actum
alia grecus significat uoce &ideo uerbum
scundum placitũ ẽ. tẽpusq ad trahit. Defini¬
tum idẽ certũ aliquid signifincat. & accedens
accidit enim accio uel passio. homini sed urẽm
uos intrate ddispatationem. haec alias ei fut
& modis sinecasu agendi uel paciendi signifi¬
catiuum T si uerbu actum uel passionen
sienificantꝰ unde dicuntur peutrae. SHori
sedideo quicunum horum significant an
actiua in nr̃o actu alterius significant passionẽ
quod amote &dumdico amor ate. paciorego
actumtuum. Id ẽ. quottu mecimas Nieatnr̃
uero uniformiter significant uel a gentem

Expanded text:
Primo omnium verbi definitionem dic mihi.--SAXO. Magis interrogemus magistrum, quae sit verbi definitio secundum philosophiam. DIS. An habet, magister, juxta philosophiae rationem haec tam principalis pars definitionem proprionem et nobilem, et est hujusmodi: Verbum est vox significativa secundum placitum, cum temporlego, actum significo legentis: quem actum alia Graecus significat voce; et ideo verbum secundum placitum est: tempusque attrahit. Definitum, id est, certum aliquid significat: et accidens; accidit enim actio vel passio homini. Sed vestram vos intrate disputationem; haec alias.--DIS. et modis, sine casu, agendi vel patiendi significativum. FR. Si verba actum vel passionem significant, unde dicuntur neutra?--SAXO. Non sed ideo quia unum horum significant. Nam activa in nostro actu alterius passionem quod amo te. Et dum dico: amor a te, patior ego actum tuum, id est, quod tu amas me. Neutra vero uniformiter significant, vel agentem;
Abbreviated transcription (Latin):
oteritum ut legi pntese is ut lego & futurã
ut legum. quaedam it mennecessitu tauta¬
ritutẽpus intres diuiditꝰ distantices quico
quaedẽ sunt quecemalto ante dicimes trrens¬
actie utlegent̃ aliquando: quccedĩ qucce pau¬
lo ante ut legi heri quaedã in choatasunt¬

Expanded text:
praeteritum, ut legi; praesens, ut lego; et futurum, ut legam. Quadam tamen necessitate praeteritum tempus in tres dividitur distantias; quia quaedam sunt quae multo ante dicimus transacta, ut legeram. Aliquando quaedam quae paulo ante, ut legi heri. Quaedam inchoata
Abbreviated transcription (Latin):
duer sus trbente significationes utcolo proehda
deo habito & aro accipitur comlifico pedi
Tredo l uonmendo condo pro aedifico &celo
erelo so commendo &nga ciaes ago gonitus
Sunt aluat quccetum coniugatine eriona di¬
san fiut qnerr mt in se uindepersona dis¬

Expanded text:
diversas habent significationes, ut colo, pro diligo, et habito, et aro accipitur. Committo, pro credo et commendo. Condo, pro aedifico et celoet gratias ago ponitur. Sunt alia quae cum conjugatione mutant significationem. Haec in secunda persona dis
Abbreviated transcription (Latin):
indicatiuus qui & finitiuus quo indicamus
ẽ personis & temporibus & alii exeo modi
regulam sumunt uel exeo participia uel
nomina uelduerba diriuantr ut aduco
ducens aduxi ductus & dux. ferueo feruen
feruesco feruor. Imperrtiuus ẽ quo impe¬
ramus aliis ut facciant uel paciantꝰ & ẽꝑ se
significandum & ideo secundam ten& locũ
in modis & huius onaentes sepissime utimu
tactiuus ꝑquẽ optumus qui ideo tertiũs
in ordine ponitur quiac inferior ẽ quoptur
quam qui imperat & ad uerbio optandi indi¬
g& ad conplendum sensum ut utincm le¬
terem. Quarto loco sub iunctitiuus ponitꝰ
&iure eg& enim non modo aduerbio uel con¬
iunctione uerum &iã altero uerbo ut per¬
fectum signific& sensum unde& sub iuncti¬
pro frugibus ipseuenito & omnibus aliis
modis socicri potest utdum legerem scripsi
& dũ legam scribe & dũ legerem ut inũ
scriberẽ. Infinitiuus .ẽ qui & ꝑsonis
innumeris deficit. & eg& uno expradictis

Expanded text:
Indicatiuus, uel definitiuus, quo indicamus, est personis et temporibus; et alii modi ex eo regulam sumunt. Vel quod ex eo participia vel nomina vel verba derivantur; ut a duco, ducens: a duxi ductus, et dux: a ferveo, fervens, fervesco, fervor. 284 Imperativus est, quo imperamus aliis, ut faciant vel patiantur. Et est significandum: et ideo secundum tenet locum in modis. Et hoc orantes saepissime utimurtativus, per quem optamus. Qui ideo tertius in ordine ponitur, quia inferior est qui optat quam qui imperat; et adverbio optandi indiget ad complendum sensum, ut, utinam legerem. Quarto loco subjunctivus ponitur et jure. Eget enim non modo adverbio vel conjunctione, verum etiam altero verbo, ut perfectum significet sensum. Unde et subjunctipro frugibus ipse venito. Et omnibus aliis modis sociari potest; ut dum legerem, scripsi: et, dum legam, scribe; et, dum legerem, utinam scriberem. Infinitivus est, qui et personis et numeris deficit, et eget uno ex supradictis
Abbreviated transcription (Latin):
reneremasculino: unum nomerest quod uadid perd
gridustut senex senior super latiuum non babet nec
mindcn  senis ssimus. Commune genus quod cona¬
Ains dieatis Nion facillismus quomodo fertis¬
si musietsimillimus Nonsimillissimus. Sed haec
per pauca sunt turdarenos debent . per eruero¬

Expanded text:
genere masculino unum nomen est quod vadit per gradus, ut ‛senex senior’; superlativum non habet, nec enim dicimus ‛senissimus’. Commune genus quod compacillimus’ dicatur, non ‛facilissimus’, quomodo ‛fortissimus’, et ‛simillimus’, non ‛similissimus’: sed haec perpauca sunt, turbare nos non debent. Per ‛er
Abbreviated transcription (Latin):
asu Genus neutrum trescasus habeo similes nomuna¬
uium accussatiuum. et uocatiuum Ideo hocno Enis
t si depellago tibimentiosit dicaspermedium pylla¬
iis nauigaui.Ideoquia accusato s similis est nomi¬
paratioris accipe NAculinum genus comparotut
es erutasper asperior as perrimusa sicnger nigrp¬
reneremasculino: unum nomer est quod uadid per

Expanded text:
s habet similes, nominativum accusativum et vocativum. Ideo hoc monemus ut si de ‛pelago’ tibi fit mentio, sic dicas: ‛per medium pelagus navigavi’, ideo quia accusativus similis est nomiparationis accipe. Masculinum genus comparatur per ‛er’, ut ‛asper asperior asperrimus’, sic ‛niger nigrigenere masculino unum
Abbreviated transcription (Latin):
reneremasculino: unum nomerest quod uadid perd
gridustut senex senior super latiuum non babet nec
mindcn  senis ssimus. Commune genus quod cona¬
egula de fecerunt pauca eufonie gratia ut fa¬
Ains dieatis Nion facillismus quomodo fertis¬
si musietsimillimus Nonsimillissimus. Sed haec
per pauca sunt turdarenos debent . per eruero

Expanded text:
genere masculino unum nomen est quod uadit per gradus, ut senex senior; superlatiuum non habet, nec enim dicimus senissimus. commune genus quod compad ab hac regula defecerunt pauca euphoniae gratia, ut facillimus dicatur, non facilissimus quomodo fortissimus, et simillimus, non similissimus: sed haec perpauca sunt, turbare nos non debent. per er uero
Abbreviated transcription (Latin):
Apud dilectum penesciceronem penes illum
penes dilectum. Conueniunt autem hae aut accusa¬
tiuis aut ablatiuis casibus . Aliae separari aut gun¬
gi possunt ut sub in haȩ separantꝰ hoc modo sub
monte Exmonte Inmonte Adiunguntur sic
subscribit in repit excurrit DEINTIECTION
INt̃ iectio est pars orationis affectum animi
significans. Aut indignaritis. Vt hȩ Autti¬
mentis ut hui Autrecor dantis ut hem
Aut sileritium iniungeritis. ut ist. Aut
Inmutaritis ut atat. Cut ad mirartis
ut pape. Aut prohibentis ut ab. Aut con¬
quirentis ut ahah. At gementis ut uoiuae
Aut refestionis. ut euax Aut irridentis

Expanded text:
apud dilectum; penes Ciceronem, penes illum, penes dilectum. conueniunt autem hae aut accusatiuis aut ablatiuis casibus. aliae separari aut iungi possunt, ut sub in ex. separantur hoc modo, sub monte, ex monte, in monte; adiunguntur sic, subscribit inrepit excurrit. de interiectione de interiectione interiectio est pars orationis affectum animi significans, aut indignantis, ut he, aut timentis, ut hui, aut recordantis, ut hem, aut silentium iniungentis, ut ist, aut immutantis, ut attat, aut admirantis, ut papae, aut prohibentis, ut hah, aut conquirentis, ut ahah, aut gementis, ut uoi uae, aut refectionis, ut euax, aut irridentis,
Abbreviated transcription (Latin):
asu Genus neutrum trescasus habeo similes nomuna¬
uium accussatiuum. et uocatiuum Ideo hocno Enis
t si depellago tibimentiosit dicaspermedium pylla¬
iis nauigaui.Ideoquia accusato s similis est nomi¬
paratioris accipe NAculinum genus comparotut
per has syllabas per us ut doctus doctior doctis simus
es erutasper asperior as perrimusa sicnger nigrp¬
reneremasculino: unum nomer est quod uadid per

Expanded text:
s habet similes, nominatiuum, accusatiuum et uocatiuum. ideo hoc monemus ut, si de pelago tibi fit mentio, sic dicas: per medium pelagus nauigaui, ideo quia accusatiuus similis est nomiparationis accipe. masculinum genus comparatur per has syllabas: per us, per er, per ex; per us, ut doctus doctior doctissimus; per er, ut asper asperior asperrimus, sic niger nigrigenere masculino unum
Abbreviated transcription (Latin):
pablopat eta quia genotiuus is habet sichic & daet
auptra se e bbac paupere tuia genetitais is. hab&
uusiuncris enimamono syllaba generis masculimi et
nnnen aciasatuum in.emi mitun exceptoniomine
destuur uisumi ram cetera inemmittunt ut dixim
narehular larem par.parem. fur furem. uides
minia mono syllaba ut diximus inemexise accusatiuo
asu Genus neutrum trescasus habet similes. nomina¬
uium accussatiuum. etuocatiuum Ideo hocro Enis
t si depfllago cibimentiositdicasperinedium pylla¬

Expanded text:
hoc patre, quia genetiuus is habet; sic hic et haec pauper ab hoc et ab hac paupere, quia genetiuus is habet, huius pauperis. omnia monosyllaba generis masculini et feminini accusatiuum in em mittunt excepto uno nomine, id est uir uir. uirum. nam cetera in em mittunorem, Lar Larem, par parem, fur furem. uides omnia monosyllaba, ut diximus, in em exire accusatiuo casu. genus neutrum tres casus habet similes, nominatiuum, accusatiuum et uocatiuum. ideo hoc monemus ut, si de pelago tibi fit mentio, sic dicas: per
Abbreviated transcription (Latin):
discrepare : cȩcerȩ aut̃ paria eẽ .A. Quid enuntiamꝰ pone uer¬
bũ &pone ad uerbiũ p̃ter id qđ significatio diuersa ẽ. nichil
tibi uide᷑ sonꝰ distare : ł. distat omnino .A. Vnde distat cũ ais¬
dem tt̃porib utrũq & isdẽ litteris constec: ⁊ eo distat qđ iti
diuersis locis habent a cum̃ a cuiꝰ tandẽ artis e. dimnoscere ꝰ
La grammaticis hȩc audire soleo. & ibi ea didici Sed utrũ hoc
eiꝰdẽ artis ꝓpriũ sit. an aliunde usur patũ. nescio a Poftusta
uidebimꝰ Nunc illud quȩro utrũ si trmpanũ uł corda bis ꝑcu¬
tert̃ tã raptĩ & uel ocit quã cũ enunciamꝰ modus & bonꝰ. agnos
ceres & ibi eadẽ tẽpora eẽ anñ Vagnoscert̃ A. Vocares ergo
pedẽ prrrichiũ : ĩ. Vocarẽ a. Nom̃ huiꝰ pedis a quo nisi denia¬
mmatico didicisti : u fateor a. eegode om̃ib buiꝰ modi sonis
g maticus indicauit. antu ꝑ te ipsũ istos pulsus didiensti
sed nom̃ qđ imponeres a grãmatico audietas aħisco est

Expanded text:
e verbum, et pone adverbium; praeter id quod significatio diversa est, nihil tibi videtur sonus distare? D. Distat omnino. M. Unde distat, cum et iisdem temporibus utrumque, et iisdem litteris constet? D. Eo distat quod in diversis locis habent acumen. M. Cujus tandem artis est ista dignoscere? D. A grammaticis haec audire soleo, et ibi ea didici; sed utrum hoc ejusdem artis sit proprium, an aliunde usurpatum, nescio. M. Post ista videbimus: nunc illud quaero, utrum si tympanum vel chordam his percuterem tam rapticeres et tibi eadem tempora esse, an non. D. Agnoscerem. M. Vocares ergo pedem pyrrhichium. D. Vocarem. M. Nomen hujus pedis a quo, nisi a grammatico, didicisti? D. Fateor. M. Ergo de omnibus hujusmodi sonis grammaticus judicabit; an per teipsum istos pulsus didicisti, sed nomen quod imponeres, a grammatico audieras? D. Ita est.
Abbreviated transcription (Latin):
cos sensara ñ sit quando erit optima : quẽ ad modũ hic eis ca¬
rendo fit melior Hoc enĩ opus hab&. auertere se a carnalib
sensib adintelligibilia capienda: quia infirma ẽ. & minus
idonea utrisq simul adhibere intentionẽ suã. & in bis corpio¬
ralib nẽ illecebra cauenda ẽ. quã diu anima illici ad dele¬
ctationẽ turp̃ẽ potest. Tunc aut̃ tã  firma erit atq ꝑfecta.¬

Expanded text:
eos sensura non sit, quando erit optima, quemadmodum hic eis caeos sensura non sit, quando erit optima, quemadmodum hic eis carendo fit melior. hic enim opus habet auertere se a carnalibus sensibus ad intellegibilia capienda, quia infirma est et minus idonea utrisqralibus nunc illecebra cavenda est, quamdiu anima illici ad delectationem turpem potest. Tunc autem tam firma erit atque perfecta
Abbreviated transcription (Latin):
EX LIBROS OE MUSICA SCRIESI: QUORB
ipse sextus maxime in notuit: qm̃ res in eo
cognitione digna uersatur. quo modo a cor-¬
poralib: & sp̃ualib: sed mutabilib numeris
ꝑuemiatur ad immutabiles numeros. qui iã in ipsa s immut¬
tabili ueritate. & sic in uisibilia dĩ. ꝑ e̾a quȩ facta s intellecta
conspiciant᷑. Quod qui ñ possunt. & tamen ex fide xp̃i uiuunt
adilla ceraius atq felicius conspicienda post hane uitã uenius
Qui aut̃ possunt : si desit eis fides xp̃i. qua unus mediator ẽ
di &. hominũ cũ tota sapientia sua pereunt In hoc libro illud
qđ dixi. corpora enĩ canto meliora quanto numerosioera iodib
numeris anima uero istis quȩ ꝑ corpus accepit carendo fit
melior cũ se auertit a carnalib sensib & diuinis sapientie
numeris reforinat᷑ : ñ sic accipiendũ ẽ. quasi non sint futuri
numeri corporales in corporib in corruptibilib & spũ alibi¬
cu multo speciosiora & decentiora futura sunt. aut anima

Expanded text:
ex libros de musica scripsi. quorum ipse sextus maxime innotuit, quoniam res in eo cognitione digna uersatur, quomodo a corporalibus et spiritalibus, sed mutabilibus numeris perueniatur ad inmutabiles numeros, qui iam in ipsa sunt inmutabili ueritate, ac sic inuisibilia dei per ea, quae facta sunt, intellecta conspiciantur. quod qui non possunt et tamen ex fide Christi uiuunt, ad illa certius atque felicius conspicienda post hanc uitam ueniunt; qui autem possunt, si desit eis fides Christi, qui unus mediator est dei et hominum, cum tota sapientia sua pereunt. In hoc libro illud, quod dixi: corpora enim tanto meliora, quanto numerosiora talibus numeris; anima uero istis, quae per corpus accipit, carendo fit melior, cum sese auertit a carnalibus sensibus et diuinis sapientiae numeris reformatur, non sic accipiendum est, quasi non sint futuri numeri corporales in corporibus incorruptibilibus et spiritalibus, cum speciosiora et decentiora futura sint, aut anima
Abbreviated transcription (Latin):
ralib nc̃ illecebra cauenda ẽ. quã diu anima illici ad dele¬
ctationẽ turpẽ potest. Tunc aut̃ tã  firma erit atq ꝑfecta.

Expanded text:
ralibus nunc illecebra cavenda est, quamdiu anima illici ad delectationem turpem potest. Tunc autem tam firma erit atque perfecta,
Abbreviated transcription (Latin):
aoribbii t sisa grest statum ꝓpiordmaret imperu iitiũ cuieurnes¬
exillo sumebat die quo nouam lunam contigisset uidere dude nio oco¬
tonlo semel tloderi diei seniꝑ a pͥpareat. secimiiodo tordius modõ celeriꝰ p t̃ senenta

Expanded text:
acri quidem, sed agresti, statum proprii ordinaret imperii, initium mensex illo sumebat die quo novam lunam contigisset videri: quia vero non continuo evenit ut eo die semper appareat, sed modo tardius, modo celerius, ex cert
Abbreviated transcription (Latin):
adseptriones iaciunturauau en hoetibus ibiapparit septemtrio In india
celeberrimo portu sol dext̃ onitur. Umbrȩ ĩ meridiem cadunt.
Septemtrionem ibi alexandro morante annotattum. ꝓma tm̃parte

Expanded text:
entrionem jaciuntur: XV tantum noctibus ibi apparet Septentrio. In India Patalis celeberrimo portu sol dexter oritur, umbrae in meridiem cadunt, Septentrionem ibi Alexandro morante adnotatum, prima tant
Abbreviated transcription (Latin):
Sexta secundã alina. septima̧ t̃tiã a sole p̃ponebant ferias uͦ habe Clen
pm papa siluest edocuit. cui dõ soliuacati nũ quã militiã ł negotiationẽ liceat
diẽ q & lux ĩ pncipio facta &xp̃iest resurrectio celebrata dominicã ñcipauit
quod illi nom iãolim pͥmis eclesiaȩ temporib fuisse ĩditũ testat᷑ iohannes qđ t̃
sapocalipsi fuiinspu idie dominico Deinse cundã feriã t̃tiã feriã quartã feriã

Expanded text:
sextae secundam a luna, septimae tertiam a sole praeponebant. Ferias vero habere clerum primus papa Sylvester edocuit, cui Deo soli vacanti nunquam militiam vel negociationem liceat diem, qua et lux in principio facta, et Christi est resurrectio celebrata, dominicum nuncupavit; quod illi nomen jam primis Ecclesiae temporibus fuisse inditum testatur Joannes, qui Apocalypsi: Fui in spiritu in die Dominico. Deinde secundam feriam, tertiam feriam, quartam, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Euis pir aremusq: adillam ardentius uitam pace aet̃na maptissimã qm̃ erit lux
luna sic̃ lirxsolis Et lux solis septem plicit̃ sic̃ lux .vii. dierũ Ver qscriptũ e a¬
luna signũ diei festi & quomodo pͥma lunȩ lux a uesꝑa mundum radiauit
lta om̃is dies festus in lege auesꝑa initiari et in ꝑã ꝑfici debere p̃cipitur. Con¬
gruentius aetas lunaris auesꝑtina hora quam aliunde noua cõputabit᷑

Expanded text:
uspiraremusque, ad illam ardentius vitam pace aeterna beatissimam, quando erit lux lunae sicut lux solis, et lux solis septempliciter sicut lux VII dierum. Verum quia, siluna signum diei festi', et quomodo prima lune lux a vespera mundum irradiavit, ita omnis dies festus in lege a vespera initiari, in vesperam perfici debere precipitur, cong
Abbreviated transcription (Latin):
hiememresoluens floresq ꝓducens: Cuidext̃
affricus qͥ& libs tempestuosus tonitrua generans
et fulmina: A sinistriscor: qet argestes inoriente
nubila undia faciens serena: Sunt aut̃ qͥdam
peculiares quib libet gentibus uenti iultra certum
ꝓcedentes terminũ Vtate nionsib: sciron. paulo
generari: Cũ sps uentorũ eansinu cocepti sẽ se ibidẽ
uersando ꝑerrantes etuirtutis suȩ mobilitate
inquam libet pastem uiolent̃ crũpentes magno concre¬
pante mormure : adinstar exsilentiũ destabulis qua¬
drigarũ ł uesicȩ : quȩ licet parua magnũ sonitũ tñltan
displosa emittit
concurrente simul & tonitrus Sed sonitũ tardius
adaures quã fulgorem occulos penetrare : Nam omniũ
rerũ collisio ignẽcreat: Ideo at fliminis ignemuin

Expanded text:
hyemem resolvens, floresque producens: cui dexter Africus, qui et Libs, tempestuosus, tonitrua generans, et fulmina; a sinistris Corus, qui et Argestes, in Oriente nubila, in India faciens serena. Sunt etiam alii quidam peculiares quibusque gentibus venti, non ultra certum procedentes terminum, ut Atheniensibus Scyron, paulum generari, cum spiritus ventorum earum sinu concepti, sese ibidem versando pererrantes, et virtutis suae mobilitate quamlibet partem violenter erumpentes, magno concrepant murmure, instar exilientium de stabulis quadrigarum, vel vesicae, quae, licet parva, magnum tamen sonitum displosa emittit.concurrente simul et tonitruo, sed sonitum tardius aures, quam fulgorem oculos penetrare. Nam omnium rerum collisio ignem creat. Quidam dicunt, dum aer in
Abbreviated transcription (Latin):
octo circuitum dies quicreuerat᷑ totus compleret᷑ Diem nãq totum id ẽ cũsua noc̃¬
te .xxiii. habe horas etiã uulgus ignobile nouit quidum totus ꝑ quaddrienniũ ñnegegtir

Expanded text:
 circuitum dies qui creverat totus compleretur, diem namque totum, id est, cum sua nocte XXIV habere horas, etiam vulgus ignobile novit. Qui dum totus per quadriennium non negetur
Abbreviated transcription (Latin):
angusta puttoꝵ aquam q̃ in ꝓfundo ẽ uderint refulgere: Eserãt dñe inne
paulop Sunt it in hoc q̃nos in colimus orbe trar circa meridiem po siti qui

Expanded text:
angustiam puteorum aquam, quae in profundo est, viderint refulgere. Esse autem dicuntupaulo post: « Sunt enim in hoc quem nos incolimus orbe terrarum, circa meridiem positi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Pulmentũ uocatur ap
siue enĩ sola pultis.
sibi differ̃ namiatietas¬
& ex uno cibo diei potest
peo qđ satis  EAturita
aũt asatura nom̃ accȩp
ratu cõpositũ. Crapul
est inmoderata uor aci¬
tas q̃si cruda depula
cuius crueditate
turcor &sto mãhus
indigestus asficitur

Expanded text:
Pulmentum vocatum a pulte; sive enim sola pultis, sibi differunt: nam satietas ex uno cibo dici potest, pro eo quod satis sit; saturitas autem a satura nomen accepit, aratu conpositum. Crapula est inmoderata voracitas, quasi cruda epula, cuius cruditate gravatur cor et stomachus indigestus efficitur
Abbreviated transcription (Latin):
adofferenda st̃ libamina facra
Uariae st̃ distinctiones eloquii
diuinipd ispari capacitate audi¬
entium non enĩun a eademqui¬
om̃ibe potest ẽuenire doctrind

Expanded text:
ad offerenda sunt libamina facta, variae sunt distinctiones eloquii vini, pro dispari capacitate audientium. Non enim una eademquomnibus potest convenire doctri
Abbreviated transcription (Latin):
cibus dictus quiaca¬
pitur ore situti
esca quia eamos capet
uictus ꝓprie uocatus
qui uitam retin&¬

Expanded text:
Cibus dictus quia capitur ore, sicuti esca quia eam os capit. Victus proprie vocatus quia vitam retin
Abbreviated transcription (Latin):
annalem describentes signauimiss
utiqui aut̃ anglcus populi neque enĩ congruũ uidecur aliarum sentieim an¬
nalem obseruantiam dicere & meae reticere uata cursum lune suos
mlerao ptauere : un & aluna ebreoꝵ etgrecoꝵmore nõa accipiunt: Siqͥdẽ
p cds lumna mona insis appella t̃ monat: Pmꝰq eoꝵ m̃sis quẽ latinisa¬
nuarium uocant dr̃ guli deinde februarium solmonath. Martius
Red monati Aplis eostormonath Maius trichis, Iunius lida Iulius similit̃
lda Agustus ueuthmonath. septemb Alegmonat. Octob Vmtirfillitb
Nouemb Blotmonath. decemb̵ giuli eodem quo ianuarius nom in auer

Expanded text:
annalem describentes signavimus. Antiqui autem Anglorum populi neque enim mihi congruum videtur, aliarum gentium annalem observantiam dicere, et meae reticere juxta cursum lunae suos menses computavere; unde et a luna Hebraeorum et Graecorum more nomen accipiunt. Si quidem apud eos luna monanuarium vocant, dicitur Giuli. Deinde Februarius Sol-monath, Martius Rhed-monath, Aprilis Eostur-monath, Maius Thrimylchi, Junius Lida, Julius similiter Lida, Augustus Vueod-monath, September Haleg-monath, October Vuinter-fylleth, November Blod-monath, December Giuli, eodem quo Januarius nomine, vocatur.
Abbreviated transcription (Latin):
idera a t̃alia dñr inliquorem soluti humoris eẽ fecunda:
Ala concreti in prunas: alia coaetimnniues: Alia glatia¬
ti ingrandines: Alia flatus: aba uaporis: Alia roris: Alia

Expanded text:
idera autem alia sunt in liquorem soluti humoris fecunda, alia concreti in pruinas, aut coacti in nives, aut glaciati in grandines. Alia flatus teporis, alia vaporis, alia roris, alia
Abbreviated transcription (Latin):
ambrosius ĩsexto exãmeron lib itadicens. an ñ ille .÷ morses putauit dicen¬
dũ qͥñm despatio aeris occupet umbra t̃ne cũ sobrecedit a nob diemque¬
abducit ĩferiora ansinluminans. Et quẽ ad modũ i regionẽ umbrae hs̃ ĩcideis
iunae glob: eclipsinfaciat. Est aut̃ noctir t̃bra mortalib: ad reqͥem corporis

Expanded text:
Ambrosius in sexto Hexameron libro ita dicens: « An non ille, id est, Moyses, putavit dicendum, quantum de spatio aeris occupat umbra terrae, cum sol recedit a nobis, diemqueobducit, inferiora axis illuminans, et quemadmodum in regionem umbrae hujus incidens lunae globos eclipsim faciat? » Est autem noctis umbra mortalibus ad requiem corporis
Abbreviated transcription (Latin):
adune cursum sic greci annum ꝓpum computarent necessari o ettena larẽ
mensem instiuer more grecoꝵ Nam eogre cꝓcumanim aduerterent temere
de solis cursi quic& Hx diebus ettuacrante ꝓocliacum confict de ẽt aunosuor
deses a& quadrantem it alures statuta ratione õmeptnt st ltatutoe tecia

Expanded text:
ae cursum sicut Graeci annum proprium conputarent, necessario et intercalarem mensem instituerunt more Graecorum. Nam et Graeci, cum animadverterent temere de solis cursu, qui CCCLXV diebus et quadrante zodiacum conficit, deesse anno suo XI dies et quadrantem, intercalares statuta ratione commentati sunt, ita ut octa
Abbreviated transcription (Latin):
ceca ut supͣ suimꝰ ꝓobauc toritatem exptioꝵ rationabilit̃ ꝓrsus agunt ut aqͥb
orieo c̃putandi sũpta ẽ. hoꝵ q̃q in cõputando anni pͥncipiũ imittent᷑ : Verũ
aliis aptius multo etexpeditius uidee᷑ ut cõputatio omnis q̃nm ñ nec essitas

Expanded text:
us: quod ob auctoritatem Aegyptiorum rationabiliter prorsus agunt, ut a quibus origo computandi sumpta est, horum quoque in computando anni principium imitentur. Verum aliis aptius multo et expeditius videtur ut computatio omnis, quantum non necessitas
Abbreviated transcription (Latin):
srriã ciprũ cretã lilibeũ & septentrionalia affricȩ ꝯtingens
Vmbilicus equinoctio u. pesũ umbram .xxiii. pedes

Expanded text:
Syriam, Cyprum, Cretam, Lylibaeum, et septentrionalia Africae contingens. Umbilicus aequinoctio XXXV pedum, umbram XXIII pedes
Abbreviated transcription (Latin):
Sic que pordinem secundus eor m̃sis lar maio tt iur siuan iunio ẽ uaro
thamul iulo quint᷑ a ab agusto. sextus elul septẽ boseptimꝰ theseri octobo
Quem ꝓ pt collectionem frugum & celebrimas in ipso festiuitates nouũ annũ

Expanded text:
sicque per ordinem. Secundus eorum mensis Iar Maio, tertius Sivan Junio, quartus Thamul Julio, quintus Aab Augusto, sextus Elul Septembri, septimus Theseri Octobri, quem propter collectionem frugum et celeberrimas in ipso festivitates novum annu
Abbreviated transcription (Latin):
ta ust omnis terra donec creator poenitens sẽ hominem fecise
mundũ diluuio ꝑdere disponeret secunda die firmam̃tũ in medic

Expanded text:
ta est omnis terra, donec Creator, poenitens se hominem fecisse, mundum diluvio perdere disponeret. Secunda die firmamentum in medi
Abbreviated transcription (Latin):
paulatim partes astenderit necessȩ ẽ luna ceo temopornonat poẽ cOecuor
eranii tinsolem aeore alia signa p̃currat. Attideo eu nouo pocra hõ
solas uicaetuor q adeptent rionem solaris occa nu+ See arurue iuina pẽmon

Expanded text:
paulatim partes ascenderit, necesse est luna, quae eo tempore nata est, ociori transitu solem ad borealia signa praecurrat; atque ideo cum nova post occasum solis videtur, quae ad septentrionem solaris occasus occasura e
Abbreviated transcription (Latin):
Ann err antu stellar̃ ẽ quoillarũ q̃q Socliaciambitũ ꝑlustrat elequo sup diximꝰ
Ann: magnꝰ ẽ cuomã simul errantia sidera aelua q̃ q loca q̃simul habuererecurr¬

Expanded text:
errantium stellarum est quo illarum quaeque zodiaci ambitum perlustrat, de quo supra diximus. Annus magnus est, cum omnia simul errantia sidera ad sua quaeque loca, quae simul habuere, recurr
Abbreviated transcription (Latin):
dulcescunt : Vt marintt aq: homo ł dulcem marinis
herb ifundentes ĩ contrariũ solemꝰ transferre saporẽ
dũ inmaiores stillas coeaint ae
pluuialit̃ ad tras delabunt̃ : ged pluias uocam lentas
&iuges. nmbos aut̃ repentinos & p̃pctes¬
randinis lapilli pluiae frigoris etuentirigore
conglaciat naere coagulan curgedciti niue soluunt

Expanded text:
dulcescant, ut marinam aquam humo, vel dulcem marinis herbis infundentes, in contrarium solemus transferre saporem.dum in majores stillas coeunt, aerpluraliter ad terras dilabuntur. Sed pluvias vocamus lentas et juges: nimbos autrandinis lapilli ex stillis pluviae, frigoris et venti vigore conglaciati, in aere coagulantur, sed citius nive solvunt
Abbreviated transcription (Latin):
uissire uigna et tepora et dies et annos nãpcedens t iduunt om ingit
uisũ est absq ullis horar dntionibut ꝑote nec dufactis siderib eqqli

Expanded text:
in signa, et tempora, et dies, et annos. Nam praecedens triduum, ut omnibus visum est, absque ullis horarum dimensionibus, utpote necdum factis siderib