comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
audete in dño dilectissimi. iteru̾
Odico gaudere: qm̃ breui interuallo
temporis. post sollemnitatem natiuitatis
xp̃i festiuitas declarationis eiꝰ illuxit :¬
& quẽ in illo die uirgo peꝑit. in hoc
mundus agnouit. Uerbũ enim caro
factũ. sic susceptionis nr̃e demperauit
exordia: ut iħc natus & credentib mani.¬

Expanded text:
audete in Domino, dilectissimi, iterum dico, gaudete : quoniam brevi intervallo temporis post solemnitatem nativitatis Christi, festivitas declarationis ejus illuxit; et quem in illo die virgo peperit, in hoc mundus agnovit. Verbum enim caro factum sic susceptionis nostrae temperavit exordia, ut natus Jesus, et credentib
Abbreviated transcription (Latin):
fuis. herodis insania. Necari om̃s behlet̃
paruulos iuba: & qm̃ qu̾̃e metuat nescit
infantem. graeralem scuitiã insuspectam
sibi tendit ecat᷑. Sed quos rex impius exi¬
mit mundo xp̃c inserit gelo: & quibus
nondã sanguinis fui impendit r tdc̃ptio.¬
nem. iã martyru tribuit digaitadem.
Erigitt ergo dilcctissimi fiddes ammos
ad choruscantem grãm luminis sempit̾ni:
& impensa humans salutis satramenta.
uenerantes. studiũ ur̃m his quȩ ꝓ uobis
gesta sunt subdite. Diligite castimonis
puritatem: quia xp̃o uirginitatis ⁊ filius.
Abstinett uos a cartalib desiderus. quȩ mi¬
litant aduersus animã: quẽ ad modum
nos p̾sens beatus apłs suis ut leginus
uerbis hortatur. malitia paruuli estote:
quia dñs głs mortaliũ se conformauit in.¬
fantes. Sectamini humilitatem: quam
dĩ filius discipulos suos docere dignatꝰ est.
Induite uos uircutt pacientis: in qua

Expanded text:
suis Herodis insania. Necari omnes in Bethleem suis Herodis insania. Necari omnes in Bethleem parvulos jubet, et quoniam quem metuat nescit infantem, generalem sententiam in suspectam sibi tendit aetatem. Sed quod rex impius eximit mundo, Christus inserit coelo; et quibus nondum sanguinis sui impendit redemptionem, jam martyrii tribuit dignitatem. Erigite igitur, dilectissimi, fideles animos 114 ad coruscantem gratiam luminis sempiterni, et impensa humanae salutis sacramenta venerantes, studium vestrum iis quae pro vobis gesta sunt subdite. Diligite castimoniae puritatem, quia Christus virginitatis est filius. Abstinete vos a carnalibus desideriis, quae militant adversus animam , quemadmodum nos praesens B. apostolus suis, ut legimus, verbis hortatur. Malitia parvuli estote , quia Dominus gloriae mortalium se conformavit infantiae. Sectamini humilitatem, quam Dei Filius discipulos suos docere dignatus est . Induite vos virtutem patientiae, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
sanitates donandȩ: ante sunt facienda mi.¬
racula. Cur qͦd alieni futurũ .ẽ. operis.
tui esse uis criminis: & non habiturus ef.¬
fectũ scleris. in solũ tertatũ p̾cipitas uolun.¬
tatis: Nichil hac molitione ꝓficis: nichil
ꝑagis: qui uoluntate natus ẽ. arbitrii sui¬
pocestatt moreetur. Consũmant gͦ magi
eadem stella p̾eunte ꝑueniunt. Adorant
in carne utrbũ: in infantia sapientiam.
in instrmitate uirtutem: & in hominis
ueritatt dñm maiestatis: ueq sacramentũ
fidei sut intelligentis q manifestent. quod
orrlib credunt. munerib ꝓtestant᷑. Ihus
do. msrrã homini. aurũ offerunt regi:
scitntes humanã diuinamq natorã in
unitate tentrandam: quia qͦd erat in substan.¬
tus ꝓpriũ. non erat in pocestait diuersũ.
Reuirsis aut̃ magis in regionem suã. & trans¬
lato iso in ggyptũ ex admonitione. diui.¬
na: exardescit frustrata. in meditationib

Expanded text:
sanitates donandae, ante sunt facienda misanitates donandae, ante sunt facienda miracula. Cur, quod alieni futurum est operis, tui vis esse criminis? et non habiturus effectum sceleris, in solum te reatum praecipitas voluntatis? Nihil hac molitione proficis, nihil peragis. Qui voluntate natus est, sui arbitrii potestate morietur. Consummant ergo magi eadem stella praeeunte perveniunt. Adorant in carne Verbum, in infantia sapientiam, in infirmitate virtutem, et in hominis veritate Dominum majestatis; atque ut sacramentum fidei suae intelligentiaeque manifestent, quod cordibus credunt, muneribus protestantur. Thus Deo, myrrham homini, aurum offerunt regi, scienter divinam humanamque naturam in unitate venerantes: quia quod erat in substantiis proprium, non erat in potestate diversum.Reversis autem magis in regionem suam, translatoque Jesu in Aegyptum ex admonitione divina, exardescit frustra in meditationibus
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑni luminis ductũ: & p̾m fulgoris
indiciũ intenta contẽplatione comitan¬
tes: ad agnitionẽ ueritatis gr̃ȩ spbendort
ducuntur: qui humano sensu significatũ
sibi regis cotũ. estimauerunt in ciuitate
regia .xt. querendũ. Sed qui serui susct¬
perat soemã. & non iudicare uenerat
sed iudicari: bechleem p̃elegit natiuitati.
herosolimã passioni. Herodes uͦ audiens
iudeoꝵ principem natũ : successorem su¬
spicatus expauit: & molitus nect̃ salutis
auctori falsum spordit ohsequiũ. Quam
felix foret si magoru imitaritur fidem:
& conuerterit ad relagonẽ qͦd disponc¬
bat ad fraudem. O gta staltȩ emulati.¬
onis impiecas: quȩ ꝑturbandũ putas
diuinũ tuo furcee confiliũ. Dñs munidi
temporale ñ querit regnũ: qui p̃stat
et̃nũ. Quid incõmutabilem dispositarũ
rerũ oditm ueroert: & aliorũ facinus
p̃occupare conaris : Mcos ocp̃i. non est
temporis tui. Ante condendum est euan¬
gelium: ante p̃dicandũ. t̃. regnũ di: ante

Expanded text:
superni luminis ductum, et praevii fulgoris indicium intenta contemplatione comitantes, ad agnitionem veritatis, gratiae splendore ducuntur, qui humano sensu significatum sibi regis ortum aestimaverunt in civitate regia esse quaerendum. Sed qui servi susceperat formam, et non judicare venerat, sed judicari, Bethleem praeelegit nativitati, Jerosolymam passioni. Herodes vero audiens Judaeorum principem natum, successorem suspicatus expavit; et molitus necem salutis auctori, falsum spopondit obsequium. Quam felix foret, si magorum imitaretur fidem, et 113 converteret ad religionem quod disponebat ad fraudem! O caeca stultae aemulationis impietas, quae perturbandum putas divinum tuo furore consilium! Dominus mundi temporale non quaerit regnum, qui praestat aeternum. Quid incommutabilem dispositarum rerum ordinem vertere, et aliorum facinus praeoccupare conaris? Mors Christi non est temporis tui. Ante condendum est Evangelium, ante praedicandum est Dei regnum, ante
Abbreviated transcription (Latin):
bat augeri: unde rectissime plenus sa'¬
pientia ꝑ hibetur & gr̃a. Sapientia
quidem. quia in ipso habitat om̃is pleni.¬
tudo diuinitatis corporaliter: gr̃a aut̃.
quia eidem mediatori dĩ & hominum.
homini iħu xp̃o magna gr̃a donatũ. ẽ
ut ex quo homo fieri cȩpiss& ꝑfectus
ess& & ds. Cui simile. ẽ. qͦd ioħes scribit
eũ plenũ gr̾a & ueritate : tandem ipse

Expanded text:
bat augeri. Unde rectissime plenus sabat augeri. Unde rectissime plenus sapientia perhibetur et gratia. Sapientia quidem, quia in ipso habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter. Gratia autem, quia eidem mediatori Dei et hominum, homini Jesu Christo magna gratia donatum est, ut ex quo homo fieri coepisset, perfectus esset et Deus. Cui simile est quod Joannes scribens eum plenum gratia et veritate, ea
Abbreviated transcription (Latin):
Et ut ꝑfecerunt om̃a scłm legem dñi.
reuersi sunt in galileam in ciuitatt̃ suã
nar⁊ arech. Pret̾misit hoc loco lucas. quȩ
a matheo satis exposita nouerat: dñm
uideliet post hȩc ne abherode necandus
inueniretur. ꝑgrptũ a parentibus. eẽ.
delatũ: defuncto q herode sic demũ
galileam reuersũ. nazareth ciuitatt̃
suam in habitare cepisse. Solent enĩ
euangłist singuli sic omittere quȩdã
quȩ uł ab aliis cõmemorata uiderint.
in spũ: ut continuata suȩ narrationis¬
serie. quasi nulla pͣtermisisse uidcantur:
quȩ tamen alterius euangłistȩ considtrars
scripta quo loco transilita fuerint dili¬
gens lector inueniat. Puer aut̃ crescebat
& confortabatur plenus sapientia: &
gra di erat in illo. Notanda distinctio
erat. idest habitũ humanȩ fragilitatis
induerat. crescere & confortari habebat:
in eouerd qͦd etiam uerbũ dĩ. & ds̃ et̾nus
erat. nec confortari indigebat. nec habe¬

Expanded text:
Et ut perfecerunt omnia secundum legem Domini, Et ut perfecerunt omnia secundum legem Domini, reversi sunt in Galilaeam in civitatem suam Nazareth. » Praetermisit hoc loco Lucas, quae a Mattheo satis exposita noverat, Dominum videlicet, post haec ne ab Herode necandus inveniretur, Aegyptum a parentibus esse delatum. Defunctoque Herode, sic demum Galilaeam reversum, Nazareth civitatem suam inhabitare coepisse. Solent enim evangelistae singuli sic omittere quaedam, quae vel ab aliis commerata viderint , ut continuata suae narrationisserie, quasi nulla praetermisisse videantur, quae tamen alterius evangelistae considerata Scriptura, quo loco transilita fuerint, diligens lector inveniat. Puer autem crescebat et confortabatur, plenus sapientia; et gratia Dei erat in eo. Notanda distinctio erat, id est, habitum humanae fragilitatis induerat, crescere et confortari habebat: in eo autem quod etiam Verbum Dei, et Deus aeternus erat, nec confortari indigebat, nec habe
Abbreviated transcription (Latin):
dño. & locuta de eo om̃ib qui expectabant
redẽptionem hierłm. Et iuste sc̃a mulier
sp̃m propħandi meruit accipere: quia
longa castitatt longisq ieiunus ad hoc
culien ascenderat. Uidete mulieres testi.¬
moniũ annȩ. & imitamini illud: si quando
uobis euenerit ut ꝑdatis uiros: considerate
quid de ea scriptũ sit. Septem annis uxit
a uirginitate sua cũ uiro. & reliqͣ Propt̃ ea
ꝓphetes fuit: neq enĩ ut lib& & fortuitu
spͥs sc̃s habitauit in ea. Bonũ. ẽ. & primũ.
si qua potest uirginitatis grãm possidere:
si aut̃ hoc ñ potuerit. sed euenerit ei ue
ꝑdat uirũ. uidua ꝑseuera. Quod quidem
non solũ post moetẽ uiri. sed etiam cum
ile uiuit. dcb& habere in animo: ut etiã¬
sinon euenerit uoluntas ipsius & ꝓpositũ
a dño coronetur. & dicat hoc. Uoueo atq
ꝓmitto: simihi humanũ aliquid quod
non opto contigerit: nil aliud faciam
quã incontaminata & uidua ꝑseuerem.

Expanded text:
Domino, et locuta de eo omnibus qui exspectabant Domino, et locuta de eo omnibus qui exspectabant redemptionem Israel. Et juste sancta mulier spiritum prophetandi meruit accipere, quia longa castitate, longisque jejuniis ad hoc culmen ascenderat. Videte, mulieres, testimonium Annae, et imitamini illud, si quando vobis evenerit ut perdatis viros. Considerate quid de ea scriptum sit: Septem annis vixit a virginitate sua cum viro suo, et reliqua, propterea prophetes fuit. Neque enim ut libet et fortuito Spiritus sanctus habitavit in ea. Bonum est et primum, si qua potest virginitatis gratiam possidere. Si autem hoc non potuerit, sed evenerit ei ut perdat virum, vidua perseveret. Quod quidem non solum post mortem viri, sed etiam cum ille vivit debet habere in animo, ut etiamsi non venerit voluntas ipsius et propositum, a Domino coronetur, et dicat: Hoc voveo atque promitto, si mihi humanum aliquid quod non opto contigerit, nihil aliud faciam quam incontaminata viduaque perseverem.
Abbreviated transcription (Latin):
medium ꝑderentur: & interfectȩ atq mor¬
ꝓ nobis mortuus est. Quamdiu enĩ abscon¬
dne erant cogitationes ned ꝓlatȩ in mediũ:
impossibile erat eas pętutus interfici.
Unde. a nos si pectauerimꝰ. debemus dicere:
petcatũ meũ notũ fecitibi: & iniquitatẽ
& reuelauerimus petcata nr̃a non solũ
dõ: sed & his qui possunt mederi uulnerib
nr̃is atq peccatis: delebuntur percata.
nr̃a ab eo qui ait. Eoce delebo ut nubẽ
inquitates tuas: & sicut caliginẽ pecca.¬
ta tua. Post srmeonis ꝓphetiam. quia
necesse erat ut mulieres etiã saluarent᷑:
utenit ꝓpheces mulier. de qua scribitur.
Eterat anna prophetes filia phanuhel
de tribu aser. Quã pulcherꝰ ordo: non
uenit ante uirũ mulier: sed pͥus uenit
sy meon. qui app̃hendit infantem &
tenuit inbractius suis: dcinde milier
cuius non sunt quidem uerba digesta:
sedd dictũ.ẽ. generalit᷑ quod confessa sit

Expanded text:
medium, perderentur, et interfectae atqmedium, perderentur, et interfectae atqpro nobis mortuus est: quamdiu enim absconditae erant cogitationes, nec prolatae in medium, impossibile erat eas penitus interfici. Unde et nos, si peccaverimus, debemus dicere: Peccatum meum notum feci tibi, et iniquitatem et revelaverimus peccata nostra non solum Deo, sed et his qui possunt mederi vulneribus nostris atque peccatis, delebuntur peccata nostra ab eo, qui ait: Ecce delebo ut nubem iniquitates tuas, et sicut caliginem peccata tua . Post Simeonis prophetiam, quia necesse erat ut mulieres etiam salvarentur, venit prophetes mulier, de qua scribitur: Et erat Anna prophetissa, filia Phanuel de tribu Aser. Quam pulcher ordo! Non venit ante virum mulier, sed primum venit Simeon, qui apprehendit infantem, et tenuit in brachiis suis: deinde mulier, cujus non sunt quidem verba digesta; sed dictum est generaliter quod confessa sit
Abbreviated transcription (Latin):
uera xẽ. quȩ dc eo scripta sunt: sed quia
apud incredulos uniuersa quȩ de eo
scripta sunt. signũ sit cui contra dicat᷑.
Deinde symeon ait. Et tuã ipsius animã
ꝑtransibit gladius. Nulla docet hẏstoria.
beatam orariam ex hac uita gladn oc¬
cisione migrasse: p̃sertim cł ñ amima
sed corpus ftrro sobeat interfici. Unde
restat intelligi gladiũ illũ de quo dicitur:
& gladius est in labus eorũ: hoc ÷ dolorẽ
dñicȩ passionis eius animam ꝑtransisse:
qus & si xp̃m ut poet dĩfiliũ sponte ꝓpria
mori mortemq ipsam non dubitarit. ẽẽ.
deuicturũ: ut sua tamen carne procrta¬
tum. m̃i sine doloris affectu potuit uidere
crucifigi. Nã & ferrũ quod animã ioseph
ꝑtransisse canitur. nullũ melius quã dura
tribulatio mentis intelligitur. Ut reue¬
lentur ex multis cordibus cogitationes.
Cogitationes erant malȩ in hominibus:
quȩ propt̾ea rtuelatȩ sunt. ut ꝓlate in

Expanded text:
omnia esse vera quae scripta sunt, sed quia omnia esse vera quae scripta sunt, sed quia apud incredulos universa quae de eo scripta sunt, signum sint cui contradicitur. Deinde Simeon ait: Et tuam ipsius animam pertransibit gladius. Nulla docet historia beatam Mariam ex hac vita gladii occisione migrasse, praesertim cum non anima, sed corpus soleat ferro interfici. Unde restat intelligi gladium illum de quo dicitur: Et gladius est in labiis eorum , hoc est, dolorem dominicae passionis ejus animam pertransisse, quae etsi Christum utpote Dei Filium sponte propria mori, mortemque ipsam non dubitaret esse devicturum, ut sua tamen carne procreatum, non sine doloris affectu potuit videre crucifigi. Nam et ferrum quod animam Joseph pertransisse canitur, nil melius quam dura tribulatio mentis intelligitur. Ut revelentur ex multis cordibus cogitationes. Cogitationes erant malae in hominibus, quae propterea revelatae sunt, ut prolatae in
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis: & daret nobis spem resurrectio.¬
nis. Resurrexit a mortuis. & hoc signũ
est cui contradicitur. Quomͦ resurrexe.
rit utrũ ipse & talis qualis mortuus . ẽ.
an certe in melioris substantiȩ corporis
resurrexerit. Et est infinica contentio.
aliis dicentibus figuram clauorũ thomȩ
monstrauit in manibus suis: aliis e re¬
gione tractantib. siidem corpus habu.¬
it. quomͦ clausis ingressus. ẽ. ostus. ee
stetit: Uides igitur ut argumentis ua¬
riis. etiam resurrectioni eius questio
concitetur: & sit signũ cui conera dicet᷑.
Ego & hoc qͦd ꝓpħarũ ore p̾diccũ.ẽ: puto¬
signũ. ẽe. cui contradicitur. Sunt enĩ
plures heretici. qui asserunt eũ a pro¬
phetis pęnitus non fuisse p̾dictũ. Et qͥd
me necesse est multa ꝑsequi : om̃a quȩ
de eo narrat historia. signũ. x̃. cui contra¬
dicitur. Non quo contradicant hi qui
credunt in eũ. Nos quippe om̃a scimus

Expanded text:
peccatis, et daret nobis spem resurrectiopeccatis, et daret nobis spem resurrectionis. Resurrexit a mortuis: et hoc signum est cui contradicitur, quomodo resurrexit, et utrum ipse, et talis qualis mortuus est, an certe in melioris substantiae corpus resurrexerit. Et est infinita contentio: aliis dicentibus, fixuram clavorum Thomae ostendit in manibus suis : aliis e regione tractantibus, si idem corpus habuit, quomodo clausis ingressus est ostiis, et stetit? Vides igitur quemadmodum argumentis variis etiam resurrectioni ejus quaestio concitetur, et fit signum cui contradicitur. Ego et hoc quod prophetarum ore psignum esse cui contradicitur. Sunt enim plures haeretici, qui asserunt eum ab ipsis sanctis prophetis penitus non fuisse praedictum. Et quid me necesse est multa persequi? Omnia quae de eo narrat historia, signum est cui contradicitur, non cui contradicant hi qui credunt in eum. Nos quippe scimus
Abbreviated transcription (Latin):
eras: cadat in te echnicus. Diligebas
scorta: primũ in te scortator intereat.
Peccator eras: cadat in te peccator. ut
possis dehinc resurgere. & dicere. Si cõ¬
mortui sumus & conuiuemus: & si con¬
formes facti sumus mortis. conformes
& resurrectionis erimus. Iste igitur
inruinam & in resurrectionem multoꝵ
positus. ẽ. inisrł: hoc est in his qͥ plena
possunt acie & ratione conspicere. Et
insignũ cui contra dicetur. Omnib
quȩ narrat historia de saluatore con¬
tra dicitur. Uirgo mat̾. ẽ: signum . ẽ.
cui contradiqͥtur. Martionitȩ contra¬
dicunt huic signo: & aiunt pęnitus
eũ de muliere non ẽẽ generatũ. Hebio¬
nitȩ contradicunt signo: dicentes ex
uiro & muliere ita natu. ẽẽ. ut nos qͦq
nascimur. Habuit corpus humanum :¬
& hoc signũ.ẽ. cui contradicit᷑. Alii enĩ¬
eum dicunt uenisse de cęlis: alii tabe qͣle
nos corpus habuisse: ut ꝑ similitudinẽ
corporis etiã nr̃a corpora redimeret a

Expanded text:
eras? cadat in te ethnicus. Diligebas eras? cadat in te ethnicus. Diligebas scorta? primum in te scortator intereat. Peccator eras? cadat in te peccator, ut possis dehinc resurgere et dicere: Si commortui sumus, et convivemus: et si conformes facti sumus mortis, conformes et resurrectionis erimus . Iste igitur in ruinam et in resurrectionem multorum positus est in Israel, hoc est, in his qui plena possunt acie et ratione conspicere. Et in signum cui contradicetur. Omnibus quae narrat historia de Salvatore, contradicitur. Virgo mater est, signum est cui contradicitur. Marcionistae contradicunt huic signo, eum de muliere non esse generatum. Ebionitae contradicunt signo, dicentes ex viro et muliere ita natum esse, ut nos quoque nascimur. Habuit corpus humanum, et hoc signum est cui contradicitur. Alii enim dicunt, eum venisse de coelis: alii, tale quale nos corpus habuisse, ut per similitudinem corporis etiam nostra corpora redimeret a
Abbreviated transcription (Latin):
aliud qͦd uidebat prius. & post ea uidere
desut: & aliud quod ñ uidebat. & postea.
oculis quib antta non undebam: & qͥ postca¬
michi reserati sunt: qm̃ post in obedi.¬
entiã . & adam & euȩ oculi sunt aꝑti:
de quib suꝑiore sermone tractauimus.
Nunc aut̃ int̾p̃tandũ quid sibi uelit hoc
qͦd ait: ecce hic positus est in ruinam:
& in resurrectionem multorũ in isrł.
Me oportet primũ cadere: & cũ cetidero.
post ea bene surgere: ne saluator cau.¬
sa michi fuerit malȩ ruinȩ: sed ꝓpt̾ca
cadere me fecit. ut consurgã: & multo
michiruina utilior fuerit. quam illud
tempus quo uidebar stare. Stabam
enĩ peccato: tempore quo petcato uiue¬
bam. Et quia peccato stabam. prima mͥ
utilitas fuit. ut caderem & peccato mo.¬
stius aliquid contemplabantur. cade.¬
bant in faciem suã. Propt̾ea aut̃ cade.¬
bant: ut peccata ꝑruinã plenius purga.¬
rentur. Hoc ipsum & saluator tibi pri¬
mũ concedit. ut corruas. Ethnicus

Expanded text:
 postea videre desivit, et aliud quod non videbat et postea oculis quibus ante non videbam, et qui mihi postea reserati sunt, quoniam post inobedientiam Adam et Evae oculi sunt aperti, de quibus superiori sermone tractavimus. Nunc autem interpretandum quid sibi velit hoc quod ait: Ecce hic positus est in ruinam, et in resurrectionem multorum in Israel. Me oportet primum cadere, et cum cecidero, postea bene surgere, ne Salvator mihi fuerit causa malae ruinae. Sed propterea cadere me fecit ut consurgam, et multo mihi ruina utilior fuerit, quam illud tempus quo ante videbar stare. Stabam enim in peccato, tempore quo peccato vivebam. Et quia peccato stabam prius, mihi utilitas fuit ut caderem, et peccato mostius aliquid contemplabantur, cadebant in faciem suam. Propterea autem cadebant ut peccata plenius per ruinam purgarentur. Hoc ipsum et Salvator tibi primum concedit ut corruas. Ethnicus
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd nunc habemꝰ in manib est incelligendũ.
Ecct iste positus x̃. in runam. & in resurrecdi¬
onem multorũ in ifrł. Habeo aliquid in me
quod male stat: & pettati suꝑbia se erigit:
hoc cad̾at. hoc subruatur. Quod si cetiderit:
id quod artt corruerat. surgens stabit. Inte.¬
rior homo m̃s quondã iacebat elisus. & exte¬
rior stabat erectus: antequã crederem in
ilł̾imi. bonũ in me iacebat. malum stabat.
Postqua ile uenit: tunc qͦd in me malũ fuit
corruit: & expletũ est. semꝑ mortificatio¬
nem ħu in corpore cirtũferentes. Et illud.
Mortificate membra ur̃a suꝑ terrã: fornica:¬
tionem. immunditiam. luxuriã. idolatriã.
ueneficia. & cecera. Horũ omniũ utilis
ruina facta est: & de hacruina dicitur.
Ubicunq fuerit cadauer: illc congregabunt᷑¬
aquilȩ. Cadauer quippe. a casu nomen
accepit. Bona .ẽ. hȩc ruina ad qua pͥmũ
uenit iħc: nec potest facere resurrectio.¬
nem. nisi ruina p̾cesserit. Uenit antt de¬

Expanded text:
s, intelligendum est: Ecce iste positus est in ruinam et in resurrectionem multorum in Israel. Habeo aliquid in me quod male stat et peccati superbia se erigit? hoc cadat, hoc subruatur. Quod si ceciderit  quod ante ruerat, surgens stabit. Interior homo meus quondam jacebat elisus, et exterior stabat erectus. Antequam crederem in Jesum, bonum in me jacebat, malum stabat. Postquam ille venit, tunc quod in me malum fuit, corruit, et expletum est illud: Semper mortificationem Jesu in corpore circumferentes. Et illud: Mortificate membra vestra super terram, fornicationem, immunditiam, luxuriam, idololatriam, veneficia , et caetera. Horum omnium utilis ruina facta est. Et de hac ruina dicitur: Ubicumqaquilae . Cadaver quippe a casu nomen accepit. Bona est haec ruina, ad quam primum venit Jesus, nec potest facere resurrectionem, nisi ruina praecesserit, Venit ante de
Abbreviated transcription (Latin):
uidisse describit᷑. Uidit inquit mulierꝰ
lignũ quia bonũ. e&̃. ad comedendum.
& optimũ oculis ad uidendũ. & tollens
de fructu ligni comedit: & dedit uiro suo.
& comederunt. Igitur non erant cȩci:
sed uidebant. Deinde sequit᷑ : & aꝑti sunt
oculi eorũ. Ergo cȩxi fuerant. nec uide¬
bant: quorũ oculi postea. aꝑti sunt.
Sed qui bene ante uiderant: post quam
mandatũ dñi p̾tergressi sunt. cxperunt
uidere male: & aspectum obȩdientiat
surripiente delicto postta. ꝑdiderunt.
Ego sic intelligo. & ilud quod dicit drs.
Quis fecit mutũ & surdũ. uidentem acetũ:
nonne ego dñsds̃: Est oculus corporis
quo terrena ista conspicimus: oculus scđm
sensũ carnis. de quoscriptura ait. Frustra
incederis & inflatus sensu carnis. cui habe¬
mus aliũ contrariũ meliorem & diuina
sapientem: quicetus in nobis in nobis crat.
uenit iħc ut facer& eũ uidere. ue qui non¬

Expanded text:
ribitur. Vidit, inquit, mulier lignum, quia bonum ad comedendum, et optimum oculis ad videndum, et tollens de fructu ligni, comedit, et dedit viro suo, et comederunt . Igitur non erant caeci, sed videbant. Deinde sequitur: Et aperti sunt oculi eorum. Ergo caeci fuerant, nec videbant, quorum oculi postea sunt aperti. Sed qui bene ante viderant, postquam Domini mandatum praetergressi sunt, coeperunt videre male et aspectum obedientiae subripiente delicto, postea perdiderunt. Ego sic intelligo et illud quod dicit Deus: Quis fecit mutum et surdum, videntem et caecum? Nonne ego Dominus Deus ? Est oculus corporis, quo terrena ista conspicimus, oculus secundum sensum carnis, de quo Scriptura dicit: Frustra incedis inflatus sensu carnis . Cui habemus alium contrarium meliorem, et divina sapientem: qui quia caecus in nobis erat, venit Jesus ut faceret eu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓxime die. quo intemerata uirgi¬
nitas humani generis edidit saluatorẽ:
epyphaniȩ nobis dilectissimi ueneranda
festiuitas dat ꝑseuerantiam gaudiorũ :
ut inter cognatarũ sollemnitatũ uicina
satramenta. exultationis uigor. & feruor
fidei non tepescat. Ad omniũ enĩ hominũ
spectat salutem: quod infantia mediato¬
ris dĩ &hominũ iam umuerso declara¬
batur mundo. cũ adhuc exiguo detint¬
retur oppidulo. Quãuis enĩ israheliticã
gentem & ipsius gentis unam familiam
elegissa. de qua naturã uniuer sȩ humi¬
litatis assumtret: noluit tamen intra
materniȩ habitationis angustias ortus sui
latert primordia: sed mox ab om̃ib uoluit
agnosci. qui dignatus ł. om̃ibus nasci.
T. ribus igiturꝰ magis in regiont orientis stel¬
la nouȩ claritatis apparuit: quȩ illustrior
cteris pulchriorq syderib facile in se

Expanded text:
xime die quo intemerata virginitas humani generis edidit Salvatorem, Epiphaniae nobis, dilectissimi, veneranda festivitas dat perseverantiam gaudiorum, ut inter cognatarum solemnitatum vicina sacramenta, exsultationis vigor et fervor fidei non tepescat. Ad omnium enim hominum spectat salutem, quod infantia Mediatoris Dei et hominum jam universo declarabatur mundo, cum adhuc exiguo detineretur oppidulo. Quamvis enim Israeliticam gentem, et ipsius gentis unam familiam delegisset, de qua naturam universae humanitatis assumeret, noluit tamen intra maternae habitationis angustias ortus sui latere primordia; sed mox ab omnibus voluit agnosci, qui dignatus est pro omnibus nasci. Tribus igitur magis in regione Orientis stella novae claritatis apparuit, quae illustrior caeteris pulchr
Abbreviated transcription (Latin):
inesabilit᷑ ex solo patre natus t̃. iam
scłi propinquante fine ex uoluntate pa¬
tris in humano corpore sc̃o cooperante
sp̃u int̾ homines uenit. Iste .ẽ. de quo scrip¬
tura p̾nuntiauit dicens. Puer natus est
nobis: & filius datus. t̃. nobis. Patris & enĩ
unigenitus filius ex uirgine generatus. ẽ.:
ut illã uirginem priorem tuã quȩ ceti¬
derat. iterũ renouaret atq erigeret :¬
& qui ꝑ prauã uoluntatem filii effecti
fuerant diaboli. ꝑ adoptionem gr̃ȩ filios
efficeret di. Pariet inquit filium: & uoca¬
bis nomen eius iłim. Uirgo generat: et
tu hunc genitũ uocabis iħm qͦd interpͣ¬
tatur saluator. Ipse enĩ saluũ faciet po¬
pulũ suũ: a peccatis eorũ. Uocabis ait
nomen eius. hoc qͦd ante fuit: quod ante
scła nominatũ.ẽ. Non tu ei ponts nomen.
nit exte ti nocabulũ constitues: sed nomi¬
na & uoca exultando iłm ad est saluatorem:
saluatorem eũ. tẽ. testare. nec ex tempoee

Expanded text:
ineffabiliter ex solo Patre natus est, jam ineffabiliter ex solo Patre natus est, jam saeculi appropinquante fine, ex voluntate Patris in humano corpore, sancto cooperante Spiritu, inter homines venit. Iste est de quo Scriptura praenuntiat, dicens: Puer natus est nobis, et Filius datus est nobis . Patris etenim unigenitus Filius ex Virgine generatus est, ut per illam Virginem priorem Evam quae ceciderat, iterum renovaret atque erigeret; et qui per pravam voluntatem filii effecti fuerant diaboli, per adoptionem gratiae filios efficeret Dei. Pariet, inquit, filium, et vocabis nomen ejus Jesum. Virgo generat, et tu hunc genitum vocabis Jesum, quod interpretatur salvator. Ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum. Vocabis, ait, nomen ejus hoc quod ante fuit, quod ante saecula nominatum est. Non tu ei impones nomen, nec ex te ei vocabulum constitues, sed nomina et voca exsultando Jesum, id est, salvatorem. Salvatorem eum esse testare, nec ex tempore
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑftctam iusticiam. Accipt tam sicut
unigeniti mansionem. sicut honora¬
bile templũ. sicut domũ dĩ. sicut crea¬
toris omniũ propriam. sicut regis q.
lestis domũ unmaculatã. Ita ergo iosepħ
fili dauid ne timucris accipert eam
tibi cõmendatam. tuȩ religiositati
creditam: serua. str curã. attende :¬
fugiens ab herode. duc in egyptum:
iterũ remeans post herodis mortem.
deduc in terram ifrł. Ne timueris ac.¬
cipert mrariam coniugem tuã. Coniugt̃
audiens non expauescas. ñ conturbt.¬
ris: nec tu. nec quisq sequentiũ usq in
cõsũmationem scłi. Coniugem eã dico.
ꝓpterea ut diabolo uirginitatem eius
occultem: ut iudiorũ prauitatem
excludam. atq deiciam: ut legis insti¬
tuta non destruam: & in consequentib
demonstrabo. qͦd ista nec tua coniunx
scdm consuetudinem coniugn habt.¬
atur: nec istt qui generatur tuus fi.
cooperator huius natiuitatis sp̃s sc̃s
est. Nam unigenitꝰ filius qui antt scł̃a

Expanded text:
perfectam justitiam. Accipe eam sicut perfectam justitiam. Accipe eam sicut Unigeniti mansionem, sicut honorabile templum, sicut domum Dei, sicut Creatoris omnium propriam, sicut regis sponsi coelestis domum immaculatam. Ita ergo, Joseph, fili David, ne timueris accipere eam tibi commendatam, tuae religiositati creditam serva, fer curam, attende fugiens ab Herode, duc in Aegyptum, iterum remeans post Herodis mortem, deduc in terram. Israel. Ne timueris accipere Mariam conjugem tuam. Conjugem audiens, non expavescas, nec conturberis, nec tu nec quisque sequentium usque in consummationem saeculi. Conjugem eam dico propterea ut diabolo virginitatem ejus occultem, et Judaeorum pravitatem excludam atque dejiciam, ut legis instituta non destruam, et in sequentibus demonstrabo quod ista nec tua conjux secundum consuetudinem conjugii habeatur, nec iste qui generatur, tuus filcooperator hujus nativitatis Spiritus sanctus est: nam unigenitus Filius, qui ante saecula
Abbreviated transcription (Latin):
dent̃ cogitas: quare in rationabilit̃
meditaris: Ds̃ est qui generatur:
minister es. & non largitor: seruus
& non dominus: mancipiũ. & non
plasmator. Propterea ministra: serui.
custodi . fer curã. intende & huic qͥ
nascitur. & huic quȩ generat. Et enĩ
si tibi uxor nominatur. si in despon¬
satione tibi ẽc̃. dicitur: non tͥ tamen
ux or est: sed dĩ unigeniti electa mat᷑. ẽ.
Propt̾ea ioseph fili dauid qui has pro¬
missiones accepit. cui ista ͥ at᷑a sunt
hcreditatem accipe ea quȩ illi ꝓmissa.
sunt testamenta fidelia. Ioseph fili dã:
ne tumuris accipere mariã coniugt̃
tuam. Ne timueris. ne trepidaueris.
ne conturberis: sed sccurus & intrepi¬
dus accipt cam scđm legis p̃ciptũ uxo¬
rem tibi nominatam: & scđm nuptia.¬
rum consuetudinem & coniunctionẽ
longt alienã. Accipe ergo eam sicut
cõmendatũ clestt thesaurũ: ut deita
diuitias sicut plenissimã scĩtatem. sic̃

Expanded text:
denter cogitas? quare irrationabiliter denter cogitas? quare irrationabiliter meditaris? Deus est enim qui generatur. minister es et non largitor; servus, et non Dominus; mancipium, et non plasmator. Propterea ministra, serva, custodi, fer curam, intende et huic qui nascitur et huic quae generat. Etenim si tibi uxor nominatur, si desponsata tibi esse dicitur, non tamen tibi uxor est, sed Dei unigeniti electa mater est. Propterea, Joseph, fili David, qui has prmissiones accepit, cui ista fidelia datahaereditatem accipe ea quae illi promissa sunt, testamenta fidelia. Joseph, fili David, ne timueris accipere Mariam conjugem tuam. Ne timueris, ne trepidaveris, ne conturberis, sed securus et intrepidus, accipe eam secundum legis praeceptum, uxorem tibi nominatam, sed secundum nuptiarum consuetudinem et conjunctionem, longe alienam. Accipe ergo eam sicut commendatum coelestem thesaurum, ut Deitatis divitias, sicut plenissimam sanctitatem, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
sese indignũ estimabat. Ergo humilians
se ante tantã & tam ineffabilem rem. quȩ¬
rebat se longe facere. sicut & bratus peerus
dño se humilians aiebat. Recede a me
dñe: qm̃ homo peccator sũ. Uel sic̃ ille
ctrturio ad cundem dñm mittens dicebat.
Non sũ dignus ut subtectũ meũ intres:
quia net me ipsum dignũ estimaui ad te
uenire. Uel sicut sc̃a elisabech ad ipsã
beatam locuta. ẽ. Mariam dicens.
Et unde hoc mihi. ut ueniat mat̾ dñi
lians sese in om̃ib. cauebat & tunebat
sibim& istius tantȩ sc̃itatis coniuncti.¬
onem adhibere: iccirto uolebat eã
occulte dimittere. Dimittã eã dicens.
&a me longe faciam eã. & a cognatione
mea. Maior est enĩ mea eius dignitas.
suꝑ excellit eiꝰ sc̃itas: nec mex̧ congruit
indignitati: ideo uolebat occulte di¬
mittere eam. Hȩc eo cogitante: an¬
gelus dñi ꝑ uisũ apparuit illi dicens.
Quid dubitas o ioseph: quare impru-¬

Expanded text:
sese indignum aestimabat. Ergo humilians sese indignum aestimabat. Ergo humilians se ante tantam et tam ineffabilem rem, quaerebat se longe facere, sicut et beatus Petrus Domino se humilians aiebat: Recede a me, Domine, quia homo peccator sum . Vel sicut ille centurio ad eumdem Dominum mittens, dicebat: Non sum dignus ut intres sub tectum meum, quia nec meipsum dignum existimavi ad te venire . Vel sicut sancta Elisabeth ad ipsam beatam locuta est Mariam, dicens: Et unde hoc mihi, ut veniat mater Domilians sese in omnibus cavebat et timebat sibimet istius tantae sanctitatis conjunctionem adhibere; et idcirco volebat eam occulte dimittere: Dimittam eam, dicens, et a me longe faciam eam, et a cognitione mea. Major est enim ejus dignitas, superexcellit ejus sanctitas, nec meae congruit indignitati. Ideo volebat eam occulte dimittere. Haec autem eo cogitante, angelus Domini per visum apparuit ei, dicens: Quid dubitas, Joseph? quare impru
Abbreviated transcription (Latin):
mici uidȩi lapidib eam occiderent. Ideo
uirũ eius hic eũ euangelista. appellauit.
Ioseph uit eius cũ. cẽt. homo iustus. Iustus
aut̃ in utrbo. iustus in facto. iustus in legis
consũmatione. iustus in initio gr̃ȩ. Iustus
itaq cũ fuisset. & nollet eam traducere:
uoluit occulte dimittere. Noluit autem
misericors. Talis ergo cũ eẽt. ioseph: cõgi¬
tabat occulte eam dimittere. Hec illo¬
inquit cogitante. Querendũ. t̃. nob nunc.
quid cogitanerit: ut occulte eã dimicter&.
Si sispicionẽ in ea habebat: p⁊ͦ iustus trat.
Si ergo non est suspicatus. uł tale aliqͥd cogi.¬
tauit: cur eã dimittere uolebat. ut imma¬
culatã & scãm uellet dimittere: In iustũ
enim & hoc erat. Sed enĩ simplicem sen¬
sum audi huius orationis. Iosephiustus
erat: & illa uirgo immaculata erat. Sed
idto dimittert rã uolebat: qm̃ uirtutẽ
misteru & sacramentũ qͦddã magnificũ
in cadem cognoscebat: cui apprtximare

Expanded text:
mici Judaei lapidibus eam occidissent; ideo mici Judaei lapidibus eam occidissent; ideo virum ejus hic eum evangelista appellavit. Joseph vir ejus cum esset homo justus. Justus autem in verbo, justus in facto, justus in legis consummatione, justus in initio gratiae. Justus itaque cum fuisset, et nollet eam traducere, voluit occulte dimittere eam. Noluit eam misericors. Talis ergo cum esset Joseph, cogitabat eam occulte dimittere. Haec, inquit, illo cogitante. Quaerendum est nobis nunc quid cogitaverit, utSi suspicionem in ea habebat, quomodo justus erat? Si ergo non est suspicatus, vel tale aliquid cogitavit, cur eam dimittere volebat? ut immaculatam et sanctam voluit dimittere. Injustum enim et hoc erat. Sed enim simplicem sensum audi hujus dictionis. Joseph justus erat, et illa Virgo immaculata erat. Sed ideo illam dimittere volebat quoniam virtutem mysterii et sacramentum quoddam magnificum in eadem cognoscebat, cui approximare
Abbreviated transcription (Latin):
maria: digna digni. immaculata sc̃i. una
unius. unica unici. Nec enim alt̾ unigenitꝰ
suꝑ terrã uenit: aut alia uirgo unigenitũ
genuit. In his om̃ib quȩ dicta sunt despon¬
sata legitur mat̾ cius maria. Et ait. Inuenta.
est in utero habens. Cui inuenta. aut a qͦ
inuenta.ẽ.: Primo ab angłis custodicntib
eam ꝓtegentib eam. conseruantibus eam.
uł eius beatissimã aninã. ad honort̃ illius
qui ab ipsa generandus erat. Dehinc in.¬
uenta non incongruc putat᷑ ab ipso beato
ioseph scõ & iusto: quippe nelicentia
maritali licet eam non contingera fu¬¬
turȩ tam̃ ut putabat uxoris omnia¬
.II. nouerat. Ioseph aut̃ uir cius inquit
cũ essar homo iustus. & nollet eã traductre.
U irũ appellauit contra iudȩorũ prauitatẽ:
ut aduersũ uirginem non sȩurent.
Propterta & desponsata fuit ipsi ioseph.
ut supra dicũ. t̃. Si enĩ non fuiss& desponsata
ioseph: omniũ bonorũ incredibiles & ini¬

Expanded text:
Maria, digna digni, immaculata sancti, una Maria, digna digni, immaculata sancti, una unius, unica unici; nec enim alter unigenitus super terram venit, aut alia virgo unigenitum genuit. In his omnibus quae dicta sunt, desponsata legitur mater ejus Maria. Et ait: Inventa est in utero habens. Cui inventa, aut a a quo inventa est? Primo ab angelis custodientibus eam, protegentibus eam, conservantibus eam, vel ejus beatissimam animam ad honorem illius qui ab ipsa generandus erat. Dehinc inventa non incongrue putabatur ab ipso beato Joseph sancto et justo, qui pene licentia maritali, licet eam non contingeret, futurae tamen, ut putabatur, uxoris omnia noverat. Joseph autem vir ejus, inquit, cum esset homo justus, et nollet eam traducere. Virum appellat contra Judaeorum pravitatem, ut adversus virginem non saevirent: propterea et desponsata fuit ipsi Joseph, ut supra dictum est. Si enim non fuisset desponsata Joseph, omnium bonorum incredibiles et ini
Abbreviated transcription (Latin):
Inceger ergo iste & indiuisus ds̃ in huma¬
no aduenit uł genitus. ẽ corpore. quiq
dĩ & dñs figuram scrui suscepit. Non enĩ
pars unigeniti uenit in corpore. nec scipse
patris. totus in humano corpore. Non
relinquens superiora. uenit querert ter.¬
rena: quȩ in cęlis sunt conseruans. & quȩ
in terra sunt saluans. Ubiq ommipotens.
inscissus. indiuisus: hic sc̃is unigenitus ds̃.
Si enĩ hoc uerbũ humanũ & corporale imn.¬
missum in aurib plurimorũ ñ diuiditur
ꝑ singulos. ut pars in alia & pars sit iterũ
in alio. sed in om̃ib integrũ & plenũ habet᷑.
ut inuno quoq totũ sit: quantomagis uer¬
bũ dĩ unigenitus ubiq totus. ẽ. & in celo &
in terra. & apud patrem & in uirginem:
& non diuiditur ut diccũ. ẽ. neq scinditur.
neqͣ in partes efficitur. sed totus totũ ten&.
totũ implet. totũ illustrat & possidet: Huiꝰ
itaq unigeniti dĩ dicitur. hȩc mater uirgo

Expanded text:
Integer ergo iste et indivisus Deus in humaInteger ergo iste et indivisus Deus in humano adveniens vel genitus est corpore, quique Deus et Dominus figuram servi suscepit. Non enim pars unigeniti venit in corpore, nec se ipse Patris et totus in humano corpore: non relinquens superna, venit quaerere terrena, quae in coelis sunt conservans, et quae in terris sunt salvans. Ubique omnipotens, inscissus, indivisus, hic sanctus unigenitus Deus. Si enim hoc verbum humanum et corporale immissum in auribus plurimorum, non dividitur per singulos, ut pars in alio, et pars sit iterum in alio, sed in omnibus integrum et plenum habetur, ut in unoquoque totum sit, quanto magis Verbum Dei unigenitus ubique totus est, et in coelo, et in terra, et apud Patrem, et in Virgine? Et non dividitur, ut dictum est, neque scinditur, neque in partes efficitur, sed totus totum tenet, totum implet, totum illustrat et possidet. Hujus itaque unigeniti Dei dicitur haec mater virgo
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. Ipsa genitrix. ipsa cius ancilla: plas.¬
matio eius ipsa quȩ genuit. Quis unꝗͣ
ista audiuit: Quis uidit talia: Quis
hoc excogitare potuit. ut mater uirgo
eẽt. intacta generar&. quȩ & uirgo ꝑ.¬
mansit & genuit: Sicut enim quondã
rubus cõburi uidebatur. & ignis cum
ñ tangebat: & sicut tres pueri in cami¬
no inclusi habebantur. & tamen cos
non ledebat incendiũ. nec odor fumi
intra lacũ leonũ incluso. claustris non
aꝑtis oblatũ. t̃. ei prandiũ ab ab acuc:
ita & hȩc scã uirgo genuit dñm. sed in.¬
tacta ꝑmansit. Mat effecta. ẽ: sed uirgi¬
nitatem non amisit. Genuit infantem:
& ut dictũ.t. uirgo ꝑmansit. Uirgo gͦ
genuit: & uirgo ꝑmansit. Mater filii
facta.x̃. & castitatis sigillum non ꝑdidit.
Quare: Quia ñ homo iste tantũ qui uide¬
batur. sed unigenitus erat ds. qui in car.¬
ne aduenerat: nec subito carnalit̾ genitꝰ
est: sed ꝑfecta deitas in corport uenit.

Expanded text:
Domini, ipsa et genitrix, ipsa ejus ancilla, plasDomini, ipsa et genitrix, ipsa ejus ancilla, plasmatio ejus ipsa quae genuit. Quis unquam ista audivit? quis vidit talia? quis hoc excogitare potuit, ut mater virgo esset, et intacta generaret, quae et virgo permansit et genuit? Sicut enim quondam rubus comburi videbatur, et ignis eum non tangebat , et sicut tres pueri in camino inclusi habebantur, et tamen eos non laedebat incendium, nec odor fumi intra lacum leonum incluso, claustris non apertis, allatum est ei prandium ab Abacuc : ita et haec sancta virgo genuit Dominum, sed intacta permansit. Mater effecta est, sed virginitatem non amisit. Genuit infantem, et ut dictum est virgo permansit. Virgo ergo genuit, et virgo permansit. Mater filii facta est, et castitatis sigillum non perdidit. Quare? Quia non homo iste tantum qui videbatur, sed unigenitus erat Deus qui in carnem advenerat. Nec subito carnaliter genitus est, sed perfecta deitas in corpore venit.
Abbreviated transcription (Latin):
essar mater iłiu maria iosepħ. Qus
fuit necessitas ut desponsata. cẽt. maria
ustph: nisi ꝓpterta quatenus hoc sa¬
qͥmentũ diabolo cclaretur. & illt ma¬
lignus fraudis cõmenta adutrsus de.¬
sponsatã uirginem nulla pęnitꝰ inut.¬
nissoo: Ued ideo fuerat desponsata io.¬
seph: ut nato infanti. uł ipsi mraris cu¬
ram uderttur gerere ioseph. siue in
egyptũ iens. uł inde de nuo ueniens.
I deo desponsata fuit ioseph: non tamea
inconcupisctatia iuncta. Mat̃ in quit
cius: mat̾ immaculata. mat̾ incorrupta :
mat᷑ intacta. Mater eius. Cuius cius.
Mat̾ dĩ unigcnri. dm̃ & regis. om̃ũ plasma¬
toris. & q tatoris cunctorũ: illius qui in
exodits sint matre. & in derra ÷ sint patt:
ipsius qui in cęlis scđdm deitatẽ in sinu
est patris. & in terris scđ̾m corporis su¬
sceptionem in sinu est matris. O ma.¬
gnȩ admirationis gr̃a: o in enarrabilis
suauitas: o ineffabile magnũq satra¬
mentũ. Ipsa eadem uirgo: ipsa & mat̾

Expanded text:
esset mater ejus Maria Joseph. Quae fuerit necessitas ut desponsata esset Maria Joseph, nisi propterea quatenus hoc sacramentum diabolo celaretur, et ille malignus fraudis commenta adversus desponsatam virginem nulla penitus invenisset? Vel ideo fuerat desponsata Joseph, ut nato infanti, vel ipsi Mariae curam videretur gerere Joseph, sive in Aegyptum iens, vel inde denuo veniens: ideo desponsata fuit Joseph, non tamen in concupiscentia juncta. Mater, inquit, ejus. Mater immaculata, mater incorrupta, mater intacta. Mater ejus: cujus ejus? Mater Dei unigeniti, Domini et regis omnium, plasmatoris et creatoris cunctorum: illexcelsis sine matre, et in terra est sine Patre; ipsius qui in coelis secundum deitatem in sinu est patris, et in terris secundum corporis susceptionem, in sinu est matris. O magnae admirationis gratia! o inenarrabilis suavitas! o ineffabile magnumque sacramentum! Ipsa eademque virgo, ipsa et mater
Abbreviated transcription (Latin):
cabunt. nisi isti quoru uocabitur in t̾ra
nouũ nomen. non sicut prius in figuris
& imaginib sccd facit ad faciem apparen¬
tem. Nobiscũ ds. Abraham patri credea¬
tiũ trib boris temporis licit ñ ꝑ ipsam
bis trignta trib annis in terra apparuit.
&e cũ hominib conuersari dignatus. c̃.
Iacob etiam breui temport ꝑ angelum
nichilominus apparuit colluctans cũ co:
quiꝙ st ab eo suꝑari ꝑmisit. ut hunc muti¬
diccudem merito bentidictret. atq ist ł
nominara. Nobiscũ d̾s amplius misꝙ
pronobis magnuficum certamen adimplens.
& usq ad mortem accedens: ut morte sua
mortem occideret. & benedictionem
atq immor talitatem mundo cor de
populo condonaret: qui fiducialiter
dicit nobiscũ ds̃ ꝑ euangelistarũ & apo¬
stolorũ p̃dicationem. ꝑsci sui corporis
& sanguinis sacramentũ. ꝑ gloriosȩ cru-¬
cis signaculũ. ser ista ergo om̃ia nobiscũ
d̃s. & ad nos atq in nobis sicut ipse ait.

Expanded text:
cabunt, nisi justit quorum vocabitur in terra cabunt, nisi justit quorum vocabitur in terra nomen novum, non sicu, prius in figuris et in imaginibus, sed facie ad faciem apparentem? Nobiscum Deus. Abrahae patri credentium tribus horis temporis, licet non per ipsam bis triginta tribus annis in terra apparuit, et cum hominibus conversari dignatus est. Jacob etiam per angelum nihilominus apparuit colluctans cum eo , quique ab eo superari permisit ut hunc mundicordem merito benediceret, atque Israel nominaret. Nobiscum Deus, amplius magis pro nobis magnificum certamen adimplens, et usque ad mortem accedens, ut morte sua mortem occideret, et benedictionem ac immortalitatem mundo corde populo condonaret, qui fiducialiter dicit, Nobiscum Deus per evangelistarum et apostolorum praedicationem, per sui sancti corporis et sanguinis sacramentum, per gloriosae crucis signaculum. Per ista ergo omnia nobiscum Deus, et ad nos atque in nobis, sicut ipse ait:
Abbreviated transcription (Latin):
&e parut filiũ ad colligandũ ilũ forit᷑ armatũ:
ad conculcandũ serpentis impu caput.
ad conterendas uires eius: ad predã cius
diripiendam. atq captiuitatem sui po
puli conuertendam. Pariet filiũ ad denuo
reurandum adam: ad mobedientiam
tuȩ ꝑ mariȩ obedientiã excludendam:
ad erggendũ ucentium genus. qͦd ꝑ mulitris
temerariam crudelitatem fuerat dciectũ.
Et uocabunt nomen eius emmanuhel: qͦͣd ÷
interpretatũ nobiscũ ds̃. Uocant nomen¬
eius prius angłi psallentes in eius gene.¬
& regem pacis ad homines uenientem:
drindt apłi. ungeniti dĩ dominationem
atq uirtutẽ om̃ib gentib predicantes:
adhuc & sc̃i martyres contra ignis & gla¬
dios usq ad moreem resistentes: dcinde cun¬
ci credentes hoc ipsũ nom̃ usq in con¬
sũmationem scłi memorantes atq lau¬
dantes. Et uocabunt nom̃ ciꝰ emmanuhel:
quod est int̾precatũ nobiscũ d̃s̃. Quid uo.¬

Expanded text:
et pariet Filium. Ad colligandum illum fortem armatum, et pariet Filium. Ad colligandum illum fortem armatum, ad conculcandum serpentis impii caput, ad conterendas vires ejus, ad praedam ejus diripiendam, atque captivitatem populi sui convertendam, pariet filium, ad denuo reparandum Adam, ad inobedientiam Evae per Mariae obedientiam excludendam, ad erigendum jacentium genus, quod per mulieris temerariam credulitatem fuerat dejectum. Et vocabunt nomen ejus Emmanuel, quod est interpretatum, Nobiscum Deus. Vocant nomen prius angeli, psallentes in ejus geneet regem pacis, ad homines venientem. Deinde apostoli, Unigeniti Dei dominationem atque virtutem omnibus gentibus praedicantes. Adhuc et sancti martyres, contra ignes et gladios usque in mortem resistentes. Deinde cuncti credentes, hoc ipsum nomen usque ad consummationem saeculi memorantes atque laudantes. Et vocabunt nomen ejus Emmanuel, quod est interpretatum, Nobiscum Deus. Qui vo
Abbreviated transcription (Latin):
mansit. qͦd mat̃ fuit. & intacta uirgo ꝑscuera-¬
uit. Ecct uirgo in utero acciptet. Audite quod
dicit om̃s filiȩ cuȩ: anditt om̃s uos qui heredi.¬
tatem doloris & tristicis post illam & ex ilius
condẽpnationt sũpsistis. uosq in tristicia ge¬
gentratis filios. uł magis uos quȩ concupiscen¬
tiam corroptibilem non timuistis. Audiot
&lȩcamini: audite & consolamini. Audite
quod uirgo in utero accipiet. non ex desiderio
partũ concipiens. neq sirpentis ꝑsuasiont
decipta.t̃: nq cius afflanbus uenenosis in¬
fecta: sod uirgo in uttrũ accipit p̃dicationt̃
angłi suscipicas. propłiarũ testimonia assu¬
mens: uirgo in utero accipiet. ut dm̃ dignan¬
ter incarnatũ ad mundi pariat salutem.
Foct inquit. Hoc ipsum quod ditit eat. ad.¬
mirantis .c̃. tanti mysterii magnitadinem:
ut om̃s uelut e sonino suscitans ad hoc diccũ
ciugilent. Foct uirgo dicit in utero accipit

Expanded text:
mansit, quod mater fuit, et intacta virgo perseveramansit, quod mater fuit, et intacta virgo perseveravit. Ecce virgo in utero accipiet. Audite quod dicit, omnes filiae Evae: audite, omnes vos qui haereditatem doloris et tristitiae post illam et ex illius condemnatione sumpsistis; vos quae in tristitia generatis filios, vel magis vos quae concupiscentiam corruptibilem non timuistis. Audite et laetamini, audite et consolamini, audite quod virgo in utero accipiet, non ex desiderio partum concipiens. Neque serpentis persuasione decepta est, neque ejus afflatibus venenosis infecta est, sed virgo in utero accipiet, praedicationem angeli suscipiens, prophetarum testimonia assumens. Virgo in utero accipiet, ut Deum dignanter incarnatum ad mundi pariat salutem. Ecce, inquit. Hoc ipsum quod dicit, ecce, admirantis est tanti mysterii magnitudinem, ut omnes velut e somno suscitans, ad hoc dictum evigilent. Ecce virgo, dicit, in utero accipiet,