comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stis similitu do ꝑseu̾ans. Dignant᷑ ad¬
mittit in sccietatem spiritus simile ĩ
natura. ⁊ certe derõne nature simi ł si¬
mat. apud cũ cuius se insignẽ cernͭ
ymagnniem. illustrem similitudinẽ
nouit: Quid inqͣm uereat᷑ demaie¬
state. cui de orignie fitlucia tlatur. ⁊m̃
est ut ca̾ret nature in genuitatẽ. iute
honestatẽ seruare. ĩmo celeste decus
qd sibi origmalt in est. dignis quib¬
tlam stuleat moꝵ affectuñq uenu¬
stare ⁊ decolorare colorib. t ꝙͥ enĩ
cormitet intlustria. Grande ꝑfecto ĩ
nobis donũ nature ipsa est. Que si
menꝰ suas exequat ꝑtes ĩne qd̾ reliqͣ
habet natura in nobis totũ turꝑabit᷑.
Totum quasi quatlam uestustatis opie¬
tur tubignie. Id quitlem miuria auc¬
tori: T utiq ad hoc auctor ipse ds. diui¬
ne insigne gen̾ositatis ꝑpetuo uolu ͭ
ĩ anima seruari. ut semper hoc inse se
cum uerbo: aut redire si mota fu̾it. Aĩ¬

Expanded text:
stis similitudo perseverans. Dignanter admittit in societatem Spiritus similem in natura. Et certe de ratione naturae, similis sieat apud eum, cujus se insignem cernit imagine, illustrem similitudine novit? quid, inquam, vereatur de majestate, cui de origine fiducia datur? Tantum est ut curet naturae ingenuitatem vitae honestate servare, imo caeleste decus, quod sibi originaliter inest, dignis quibusdam studeat morum affectuumque venustare et decorare coloribus. 2. Utquid enim dormitet industria? Grande profecto in nobis donum naturae ipsa est: quae si minus suas exsequatur partes, nonne quod reliquum habet natura in nobis, totum turbabitur, totum quasi quadam vetustatis operietur rubigine? Id quidem injuria auctori. Et utique ad hoc auctor ipse Deus divinae insigne generositatis perpetuo voluit in anima conservari, ut semper haec in sesecum Verbo, aut redire, si mota fuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
enim nisi ex seꝑatõne anme. ⁊ cor¬
ꝑis mors ꝓcedit. Inde est qd̾ mortuũ cor¬
puis ex amme noĩatur. Uñ aũt seꝑatio
hec nisi ex flagellis p̃sentib. ex qͣlibet
doloris uehem̃tia. exipsius corporis cor¬
ruptõne. expena pc̃ci. m̃ito ꝓinde timet

Expanded text:
enim nisi ex separatione animae et corporis mors procedit? Inde est quod mortuum corpus, exanime nominatur. Unde autem separatio haec, nisi ex flagellis praesentibus, ex qualibet doloris vehementia, et ipsius corporis corruptione, ex poena peccati? Merito ti
Abbreviated transcription (Latin):
Reclitudo quippe aduiam. latitu
uia lata estꝰ. ⁊ ubi nulla est uia. totum
est uia. sic enĩ uita exposita uicuis latis¬
simos hãs huic inde t̾minos. qui a ulłes
t̾minos hñs. Ipsa estꝰ uia. ciuĩ latitudĩs¬

Expanded text:
Rectitudo quippe ad viam, latitudvia lata est via: et ubi nulla est via, totum est via. Sic est vita exposita vitiis, latissimos habens hinc inde terminos, quia nullos terminos h
Abbreviated transcription (Latin):
smone. lxxxii. At qualis uita in qͣ sa¬
nius foret non nasci qm nõ ab ca mori
mors pocius est. ⁊ ideo gͣuior est. qr pc̃ci
nõ nature. Deniq mors peccatoꝵ pessi¬
ma. Ita ergo que scd̃m carnem uiuit
bonũ erat omio nõ uinere. qm sic uiue̾¬

Expanded text:
se est. At qualis vita, in qua satius foret non nasci, quam non ab ea mori! Mors potius est: et ideo gravior, quia peccati, non naturae Denique mors peccatorum pessima . Ita ergo quae secundum carnem vivit bonum erat omnino non vivere, q
Abbreviated transcription (Latin):
cruce uiditis pt̃atem. Ut qm̃ in illa ĩ tuste
iudicatus. de illa iustam obtin̾et iudicis
euexit super om̃cs celos. ⁊ suꝑ om̃s angłoꝵ
coros us adilextam ptis. ¶x hac dispo¬
sitõne suauiꝰ ubi mors absorbe᷑. inuic¬
toria ubi ignomĩa crucis u̾titur inglo¬
ex hoc mũtlo tr̃. sit ad prẽm: Hac ascẽ¬
sione nithł sũblimiꝰ. hoc honor e nich
gloriosius dici p̃t aut excogita .i. Sic ꝑ
incarnatõnis sue misteriũ desiendit ⁊
ascendit doꝰ relinq̃ns nobis ex inplũ

Expanded text:
cruce judicii, potestatem: ut, quoniam in illa injuste cruce judicii, potestatem: ut, quoniam in illa injuste judicatus est, de illa justam obtineret judicis evexit super omnes coelos, et super omnes angelorum choros, usque ad dexteram Patris. Quid hac dispositione suavius, ubi mors absorbetur in victoria, ubi ignominia crucis vertitur in gloex hoc mundo transit ad Patrem. Hac ascensione nihil sublimius, hoc honore nihil gloriosius dici potest aut cogitari. Sic per incarnationis suae mysterium descendit et ascendit Dominus, relinquens nobis e
Abbreviated transcription (Latin):
docuit. Ascendit incelũ. ⁊ qm̃ ascentere
nec augeri aut aliquo mͦ uariati. Assũp¬
sit in unitatẽ sue ꝑsone naturã suam .i. ur̃ai
humanam inqua descentleret ⁊ ascend̾et.
Manens itaq qd erat in natura sua. de¬
scendit ⁊ ascendit ꝓpter nos in nr̃a attin¬
gens inuuꝵ afine usq ad finem fortiter
⁊ disponens omnia suaniter. Descendit
siquidem quo infius nõ decuit. ascendit
quo celsius nõ potuit. ipsum quoq de¬
stensum egit fortiter quia uirtus erat.
ascensum disposuit stianitꝰ quia sap̃i a¬
sunt ⁊ in ascendendo. Indescendendo pͥmꝰ
quidem gratlus est asĩno celo usq ad car¬
nem. Scd̾s usq ad crucem. Tertius us
admortem. Ecte quous descendͭ. yidimꝰ¬
descensum. Uidcamꝰ ⁊̃ ascensimm. S ⁊ ille
quoq tͥplex est. ⁊̃ eius pͥmus gradus glo¬
ria reẜrectõnis. Scds potestas iudicii.
Tertius dscissus adilext̾am pat̾s. ⁊ de
morte qradem meruit reẜrectõnem. de

Expanded text:
e nec augeri, aut aliquo modo variari: assumpsit in unitatem suae personae naturam nostram, id est humanam, in qua descenderet et ascenderet; Manens itaque quod erat in natura sua, descendit et ascendit propter nos in nostra: attingens nimirum a fine usque ad finem fortiter, et disponens omnia suaviter . Descendit siquidem quo inferius non decuit; ascendit quo celsius non potuit: ipsumque descensum egit fortiter, quia virtus erat; ascensum disposuit suaviter, quia sapiensunt in ascendendo. In descendendo primus quidem gradus est a summo coelo usque ad carnem; secundus, usque ad crucem; tertius, usque ad mortem. Ecce quousque descendidescensum, videamus et ascensum. Sed et ille quoque triplex est, et ejus primus gradus gloria resurrectionis; secundus, potestas judicii; tertius, consessus ad dexteram Patris. Et de morte quidem meruit resurrectionem; de
Abbreviated transcription (Latin):
ponaturq nobis pͥmus eiud gradꝰ.
.i. pͥmus profectus nolle ilñari. Scd̾s uel¬
le subiti. Tertius in ipsa subiectõne qͣs¬
lib ꝯtumelias ⁊ inturias illatas equa¬
dere p̃postere uoluit.hic ad scientiã ĩlle
ad potenticiam. ambo adsuꝑbian. Nõ
sic astendere uelimus. Pmus gradus
ascendendi est inuocentia oꝑis. Scłs mũ¬
tlicia cordis. Terctus fructus edisicatõis
fu̾at cercius gradus tolłantia inintiaꝵ
ipsa enĩ que probat huiꝰ ascensumis¬

Expanded text:
ponaturque nobis primus ejus gradus, id est primus profectus, nolle dominari; secundus, velle subjici; tertius, in ipsa subjectione quaslibet contumelias et injurias illatas aequadere praepostere voluit; hic ad scientiam; ille 1193 ad potentiam; ambo ad superbiam. Non sic ascendere velimus; quin potiuss est innocentia operis; secundus, munditia cordis; tertius, fructus aedificationis. fuerat tertius gradus, tolerantia injuriarum. Ipsa est enim quae probat hujus ascensi
Abbreviated transcription (Latin):
go exemplo illius que sur sũ est mater
nostra. hec quoq que ad huc pegͥ̾natur.
habet celos suos homĩes spiritales uita ⁊
opinione ꝯspituos. fide puros. firmos spe
latos caritate. ꝯ templõne suspensos. ⁊̃ hui
pluentes pluuiam uerbi salutatẽ. tonant
in crepatõnib. coruscant miraculis. Hii
enarrant gloriam dei. Hu extenti sicut
pelles super omnem terrã. legem uite et
disciplme. digito quidem dei scriptam n
semetipsis ostendĩti. adilandam scientiã
salutis plebi eius. Quotl tempat no

Expanded text:
go exemplo illius quae sursum est mater nostra, haec quoque quae adhuc peregrinatur, habet coelos suos, homines spirituales, vita et opinione conspicuos, fide puros, spe firmos, latos charitate, contemplatione suspensos. Et hi pluentes pluviam verbi salutarem, tonant increpationibus, coruscant miraculis. Hi enarrant gloriam Dei, hi extenti sicut pelles super omnem terram, legem vitae et disciplinae digito quidem Dei scriptam in semetipsis ostendunt, ad dandam scientiam salutis plebi ejus: ostendunt
Abbreviated transcription (Latin):
poterit. Securꝰ interĩ degit sub ptectõne
⁊ aduocatõne dñi dei sui. nõ ẽ qͣtiod ucat᷑
exomũb. Ndubi sane discretõnis annos
in gretdiens redlit᷑ sibi. ceterũ utiq muolẽ¬
tiam. nec tunc quidem formitlare ncc̃e ẽ¬

Expanded text:
potest. Securus interim degit sub protectione et advocatione Domini Dei sui: non est quod vereatur ex omnibus. At ubi sane discretionis annos ingrediens redditur sibi, caeterorum utique violentiam nec hunc quidem formidare nece
Abbreviated transcription (Latin):
tamen suam s alienam. Dignũ nempe
est ⁊ ad tlei speclat benignitatẽ ut qui¬
b fidem etas deuegat ꝓpriam. gr̃a pro¬
desse alienam ⁊eclat. Nec eñi ommipo¬
tentis iusticia ꝓpriam putat ab hiis
exigendam fidem. qͦs nouit ꝓpriam⁊
nlłam habere culpam. Porro aliona
opus est fide cum sine sorde non na¬

Expanded text:
si per fidem, non tamen suam, sed alienam. Dignum nempe est et ad Dei spectat benignitatem, ut quibus fidem aetas denegat propriam, gratia prodesse concedat alienam. Nec enim Omnipotentis justitia propriam putat ab his exigendam fidem, quos novit propriam nullam habere culpam. Porro aliena opus est fide, cum sine sorde non na
Abbreviated transcription (Latin):
damat nicho matͥ eccłia. Quid tam̃
cior responle pro me: fiagitat auxiliĩ
nocentia miseri. cdamat  par
go clamant hec omnia sangius frats
fides mr̃is. destitutõ miseri. ⁊̃ mseria
destitriti. ⁊̃ damat᷑ adprẽm. Porro p̃r

Expanded text:
minus mater Ecclesia. Quid tamen tior, responde pro me? Flagitat auxilium nocentia miseri, clamat ignorgo clamant haec omnia, sanguis fratris, fides matris, destitutio miseri, et miseria destituti: et clamatur ad Patrem. Porro Pater
Abbreviated transcription (Latin):
seͣ. nisi qui solus est minidus. ⁊ inquen
pcc̃m non cadit ds : Huiꝰ quidẽ gr̃e sac¬
mentum pͥus erat cͥcumcisio ut origĩa¬
lis rubiginem culꝑe que manau̾at aꝑ
entib pͥmis cultellꝰ erad̾et. S uenieñ¬
te dño qui agnus est totus suauis et
mitis cuiꝰ iungum suaue. ⁊ onus leue
optime satis nutatũ est uͤ iuentã ra¬
bignnem cum unctõne spirit᷑ scĩ aqua
dilueret ⁊ acerbitas illa cessaret. S fote
querat aliqͥs et dicat. si cdeletum est
inbaptismo qd̃ ꝯtraximus aꝑentib. cur

Expanded text:
e, nisi qui solus est mundus, et in quem peccatum non cadit, Deus? Hujus quidem gratiae sacramentum prius erat circumcisio, ut originalis rubiginem culpae, quae manaverat a parentibus primis, cultellus eraderet: sed veniente Domino, qui Agnus est totus suavis et mitis, cujus jugum suave est et onus leve, optime satis mutatum est, ut inveteratam rubiginem cum unctione sancti Spiritus aqua dilueret, et acerbitas illa cessaret. 3. Sed forte quaerat aliquis, et dicat: Si deletum est in baptismo quod contraximus a parentibus, cur
Abbreviated transcription (Latin):
cõne. quia ⁊ si non tlat ad sacietatem. dat
adsustentatõnem. ⁊ si cauet nolus afu̾ore
nimio. tamẽ fouet nos tam qͣm mater
cipitrem mater exꝑandit alas suas ut
pulli subeant. ⁊ habeant tutũ refugiũ.
sic nobis pata ⁊ quotlammꝰ dilatato snui
extensa est sũma illa ⁊̃ in effabilis pietas.
dei nostri.
Ncram̃tum dicit᷑ sacrum signura¬
sinc sacrum secretũ. Multa sidaẽ
fuit ꝓpter se tantũ. alia uero ꝓpte: al¬
ta designantla. ⁊̃ ipsa th̃t signa ⁊ st̃. Id¬

Expanded text:
 quia etsi non dat ad satietatem, dat tamen ad sustentationem: etsi cavet nobis a fervore nimio, tamen fovet nos tanquam mater cipitrem mater expandit alas suas, ut pulli subeant, et habeant tutum refugium: sic nobis parata, et quodammodo dilatato sinu extensa est summa illa et ineffabilis pietas Domini nostri. cramentum dicitur sacrum signumsive sacrum secretum. Multa siquidem fiunt propter se tantum; alia vero propter alia designanda, et ipsa dicuntur signa, et
Abbreviated transcription (Latin):
Ecesse est ammã crescere ac dila¬
tari ut sit capar dei. Porro latitu
minime cum sit spiritꝰ corpoream reci¬
pit qnͣticͣem. tamen ꝯfert ili gratia
qd̾ negatum est anatura. Crescit quidẽ
lextendit sed spĩtaliter. Crescit nõ in
sb̃stantia sed in uirtute. Crescit ⁊ inglo¬
ꝑfectũ ĩmiensura etatis plenitudinis

Expanded text:
ecesse est eam crescere ac dilatari, ut sit capax Dei. Porro latitudminime, cum sit spiritus, quantitatem corpoream recipit; tamen confert illi gratia quod negatum est a natura. Crescit quidem et extenditur, sed spiritualiter; crescit non in substantia, sed in virtute; crescit et in gloperfectum, in mensuram aetatis plenitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it infirmo capiti ⁊ splendor infirmis
otulis nocet. nec est solis culpa. sed infir
une forte clatõnis aut in discretõnis iuciũ
nic̾ramus. Quid eñi est qd̾ incessant̾ orã¬
tes scuplicantesq non possumꝰ ad eam qͣm¬

Expanded text:
it, infirmo capiti, et splendor infirmis oculis nocet, nec est solis culpa, sed infirmne forte elationis aut indiscretionis vitium incurramus. Quid enim est quod incessanter orantes et supplicantes non possumus
Abbreviated transcription (Latin):
factio est pro pcc̃is. Abstinebo aut̾no¬
Q intimo est uxia a ut si in fi̾ͥus sã
modico utar. Abstinebo acarnalib ne
ne tlum mnius mitraũt carnem simł
⁊ caris nut᷑ant uicia. panem ipsum
cum mensura studebo sumere neonꝰ¬
ato uentre stare tetleat adorantum
s ne simplici quitlem aqua ingͣgitare¬
me assuescam ne distensio uentris us¬
q ad titillatõ ꝑtingat uibitlinis rep
inum ⁊ simila mulsũ
⁊ pingiua. corpori militant nõ sprritui

Expanded text:
acio est mentis. Abstinebo a vino, in quo est luxuria; sed si infirmus sum, modico utar. Abstinebo a carnibus, ne, dum nimis nutriant carnem, simul et carnes nutriant vicia. Panem ipsum cum mensura studebo sumere, ne oneratus ventre stare ad orandum tedear. Simplici quidem aqua me ingurgitare assuescam, ne distensio ventris usque ad titillacionem pertingat libidinis spinum et simila, mulsum et pinguia corpori militant, non spiritui.
Abbreviated transcription (Latin):
mus aũt pauꝑes aliquos qui si ueram
haberent pauꝑte tem non adeo pusilla¬
nimes ĩ uentrent᷑ ⁊ tͥstes. ut pote reges
⁊ reges celi. Seil hii sũt qui pauꝑes ẽẽ
uolunt eo tam̃ pacto ut nichil eis desit
⁊ sic diligunt parꝑtatem ut nlłam ĩ¬

Expanded text:
mus autem pauperes aliquos, qui si veram haberent paupertatem non adeo pusillanimes invenirentur et tristes, utpote reges, et reges coeli. Sed hi sunt qui pauperes esse volunt, eo tamen pacto, ut nihil eis desit, et sic diligunt paupertatem, ut nullam in
Abbreviated transcription (Latin):
prodest tẽꝑare auoluptatib. ⁊ innesti¬
gandis diu̾sitatib dplexionũ. ciboꝵq
uarcetatib ex quirentlis cottitlianam
ex pẽdere curam: Legumĩa inquit uẽ¬
tosa sũt. taseũ stomachũ gͣuat. lac ca¬
piti nocet. potum aque aque nõ sustin
pectus caules nutruit melancoliam.
coleram accetlũt. pisces ⁊̃ stagno ant de
iutofa aqua mee penitus dplexioni ñ
dgruũt. Quale est hoc ut intotis flu¬
sit qd̾ cometdas. Puta te queso monach
cẽ non metlicũ. s de dplexione nõ iudi¬
canclum s de ꝓfessione. De ꝑauꝑtate

Expanded text:
prodest temperare a voluptatibus, et investigandis diversitatibus complexionum, ciborumque varietatibus inquirendis, quotidianam expendere curam? Legumina, inquit, ventosa sunt, caseus stomachum gravat, lac capiti nocet, potum aquae non sustinet pectus, caules nutriunt melancholiam, choleram porri accendunt, pisces de stagno aut de lutosa aqua meae penitus complexioni non congruunt. Quale est hoc, ut in tot flusit quod comedas? Puta te, quaeso, monachum esse, non medicum; nec de complexione judicandum, sed de professione. Parce
Abbreviated transcription (Latin):
grauiꝰ est. qmͣ inter epulas esurire. intꝰ
uestes multas ⁊ p̾cõsas alg̾e̾ panꝑtate.
p̃mi unter diuitias quas offer mũtlus
quas ostentat malignus quas deside¬
rat noster ipse appetitꝰ: Anñ mito coro¬
nabitur. qui sic certa uit. In quib dam
mina inpugnatõne qua huiꝰ mũdi ama¬
tores expugnantur retidit securos scilic
ꝓpria ni uitlia ⁊ aliena. Panꝑtas enim
ann putatur misia. alienã caret in uitlia
⁊ quia est noluntaria nemini ĩ uudet qͥcꝙͣ¬

Expanded text:
gravius est, quam inter epulas esurire, inter vestes multas et pretiosas algere, paupertate premi inter divitias, quas offert mundus, quas ostentat malignus, quas desiderat noster ipse appetitus? An non merito coronabitur qui sic certaverit, mundummina impugnatione, qua hujus mundi amatores expugnantur, reddit securos, scilicet propria invidia, et aliena. Paupertas enim, dum putatur misera, aliena caret invidia: et quia est voluntaria, nemini quidq
Abbreviated transcription (Latin):
michi tlñe tribulari. dũ motio ipse sis
metũ. qm̃ regͥnare sine te. epulari sine
Bonũ michi intribulatõne magis am¬
plecti te. in camino te habere metũ. quã
esse sine te uel icelo. aurum ꝓbat fornax¬

Expanded text:
mihi, Domine, tribulari, dummodo ipse sis mecum, quam regnare sine te, epulari sine te, sine ne, in tribulatione magis amplecti te, in camino habere te mecum, quam esse sine te vel in coelo. Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
Nuium bonoꝵ et̾na incelis afflu¬
entiã suppetebat. s panꝑtas nõ
inueniebatur ineis. Porro int̾ris ha¬
buntlabat. ⁊ suꝑ habuntlabat hec spes
et nesciebat homo preciũ suũ. Hãc
itac dei filius ꝯcupiscens aftendit ut de

Expanded text:
nium aeterna in coelis affluentia suppetebat, sed paupertas non inveniebatur in eis. Porro in terris abundabat et superabundabat haec species, et nesciebat homo pretium ejus. Hanc itaque Dei Fili
Abbreviated transcription (Latin):
tenaciter in herebat. Qd̃ illa dep̃hendẽs
ꝯfestim rapido cursu ꝓsiliit inamnẽ:
extraxitq puerulũ extinctum: ⁊ in¬
star utris tumefc̃m atqs distentũ. Qͤ
cum petlib erectis capite deorsum p̃¬
int ret. aquositas magna que ĩuẽ¬
trem illius in fluxerat: copiosa ma¬
natõne refluxit. Facto itaq dcursu
ppłi młti. tulerũt puerũ demanib ma¬
tris. Quem cũ in domũ uellent depo¬
q de ipsius in effabili pietate: quia
uinũ et sanũ receptura sum hodie si¬
liũ ncum. Nb euntes igitur illi cum
paululũ ꝓcessissent: ceperunt reuerti
dicentes. Ut quid frustra fatigam᷑:

Expanded text:
tenaciter inhaerebat. Quod illa deprehendens tenaciter inhaerebat. Quod illa deprehendens confestim rapido cursu prosiluit in amnem, extraxitque parvulum exstinctum, et ad instar utris tumefactum atque distentum. Quem cum pedibus erectis, capite deorsum premeret, aquositas magna quae in ventrem illius influxerat, copiosa manatione refluxit. Facto itaque concursu populi, multi tulerunt puerum de manibus matris. Quem cum in domum vellent depo Confido namque de ipsius ineffabili pietate, quia vivum et sanum receptura sum hodie filium meum. » Abeuntes igitur illi, cum paululum processissent, coeperunt reverti, dicentes: « Ut quid frustra fatigamur,
Abbreviated transcription (Latin):
Odem tempore ⁊ uico. alius quid̃a
turia soliuagus oberraret: casu in am¬
nem motlicum deponte lapsus est. Frat
aũt fluuius angustꝰ ⁊ lutulentꝰ. Cũq
ꝓpellentib ꝓiner longius duceret᷑. Cap̃
in fundo aque lini demersum erat: pe
des u̾o natantes. super laticem ferebãt᷑
latuit ergo maqua clintius ante qͣm
sciri posset: ita ut interim iter dimidie
lenge ⁊ fici ualeret. Mater u̾o illius ẽ
esset inpenẽtlibs. qͥppiam oꝑis aditãs:
quasi iam p̃sago animo iniinẽtis.
lnctus ꝯscientia foret. cepit ultͣ sems¬
ipsam. tedere ⁊ esse mesta. Noxq re¬
cortlata pignoris sui: egressa est de
tlaui. Ꝙuod cũ in domo nõ recepisso:
Ubi nam est filius m̃s : ueniens ãt
cum festinatõne ad pontẽ tibi cortũas
progretdiens discurre cepit ꝑuicos et
plateas: queritans ⁊ ꝑcunctans de fi¬
uo suo. Tandem uero reu̾sa ad põtem
cum super pontem fiuuioli graderet᷑.
uidit infantuli plantas super aquã
fluntantes: caput uero infixum limo

Expanded text:
odem tempore, et vico, alius quidam curia solivagus oberraret, casu in amnem modicum de ponte lapsus est. Erat autem fluviolus angustus et lutulentus. Cumque propellentibus undis puer longius duceretur, caput ejus in fundo aquae, limo demersum erat, pedes vero quasi natantes super laticem ferebantur. Latuit ergo in aqua diutius, antequam sciri posset, ita ut interim iter dimidiae leucae confici valeret. Mater vero illius, cum esset in penetralibus quidpiam operis actitans, quasi jam praesago animo imminentis luctus conscia foret, coepit intra semetipsam taedere et moesta esse. Moxque recordata pignoris sui, egressa est de conclavi. Quod cum in domo non reperisset, ubinam est filius meus? » Veniens autem cum festinatione ad pontem, ubi corruerat progrediens, discurrere coepit per vicos et plateas, quaeritans et percunctans de filio suo. Tandem vero reversa ad pontem, cum super ripam fluvioli graderetur, vidit infantuli plantas super aquam fluitantes, caput autem infixum limo,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ssus ad extrema yenisset. ⁊ fessus ⁊
tandem se fuisse clericũ. atq dẏacon atꝰ
officõ functũ: ⁊ tluctus pñia postula¬
bat sibi restitm corone signa culum
Cum ergo rasoria forpites. cet̾aq huiꝰ¬
moili instrum̃ta. ad eum consorantlũ
frissent adbibita: nulla arte. nlła uir¬
tute. potuerũt eius crines incidi. nec
corone circulus reꝑari. Mortuus est
ergo p̃uaricator cdericus. absq signo
cłici: ⁊ fc̃s est insignũ ⁊ exemplum ter¬
ribile. cłicis desertorib. atq apostatis.

Expanded text:
enisset, confessus est tandem fuisse se clericum ac diaconatus officio functum, et ductus poenitentia, postulabat sibi restitui coronae signaculum. Cum ergo rasoria, forfices caeteraque hujusmodi instrumenta ad eum tonsurandum fuissent adhibita, nulla arte, nulla virtute 360 potuerunt ejus crines incidi, nec coronae circulus reparari. Mortuus est ergo praevaricator clericus absque signo clericali, et factus est in signum et in exemplum terribile clericis desertoribus atque apostatis.
Abbreviated transcription (Latin):
state. dum ad huc maloꝵ suoꝵ peni¬
tudinem islem frater se ip̃m cottitlie
maceraret. Uidit in uisu noctis sese ĩ
lacu ꝓfantlissimo flnctuantẽ ac ꝑiclitã¬
cem. Cumq iam euadenli spes nlla

Expanded text:
state, dum adhuc malorum suorum poenitudine isdem frater seipsum quotidie maceraret, vidit in visu noctis sese in lacu profundissimo fluctuantem ac periclitantem
Abbreviated transcription (Latin):
docum deferentlum. ⁊̃ cum eos ita re¬
u̾centes usq ad qͣrtam uicem omnimͦ
coegisset. tandem ad eccl̾tam ꝑuener̃t:
⁊ super altare bt̃issimi petri apłi infan¬
tulum posuerũt. Ubi cam aliqͣm iacu¬
isset. facta or̃one pro co ad dñm sbito
oscitauit: ⁊ apertis ocłis matrem suã
uocauit. oDox ergo depositus de altari.
appositam sibi manullã surxit .⁊ ⁊ per
candem Sasilicam huc illucq de ambu¬
omnes letati sunt. glorificantes deũ.
⁊ beatum eius apłm petrum. cuiꝰ intꝰ¬
uentu mortuũ ad utam retlusse cre¬
dideꝵt. Parentes uero ne tante gͤ
in grati remanetens: eudẽ pueꝵ dño
obtuleꝵ: ⁊ dericatꝰ officõ destinaner̃t.
Pret̾ea uero ipse infautuli genttor ro¬
manum iter cũ magna deuotõne arri
pore suo gratias referre curauit. Pro¬
⁊ saccis ordinib applicatus. Hic ⁊̃
postmotlum religionis hĩtum uotiue¬

Expanded text:
us deferendum. Et cum eos ita revertentes, usque ad quartam vicem omnimodo coegisset, tandem ad ecclesiam pervenerunt, et super altare beatissimi Petri apostoli infantulum posuerunt. Ubi cum aliquandiu jacuisset, facta oratione pro eo ad Dominum, subito oscitavit, et apertis oculis matrem suam vocavit. Mox ergo depositus de altari, appositam sibi mamillam suxit, et per eamdem basilicam huc illucque deambuomnes laetabantur, glorificantes Deum, et beatum ejus apostolum Petrum, cujus interventu mortuum ad vitam rediisse crediderunt. Parentes igitur, ne tantae gratiae ingrati remanerent, eumdem puerum Domino obtulerunt, et clericatus officio destinarunt. Praeterea vero ipse infantuli genitor, Romanum iter cum magna devotione arrippore suo gratias referre curavit. Proet sacris ordinibus applicatus. Hic etiam postmo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ita sculis in tuentis euanneꝵt. ueꝵ
in eodem infirmitorio senex quil am
uenerabilis. ⁊ honeste uite sacerdos.
nomine declinus dui languerat: qui
tunc ad ex trema dedudus. post modi¬
cum obut. Unde uir dei qui bec uide¬
rat pro certo credidit. quia ad iudici¬
um tñsitus. ⁊̃ bt̃ificatõnis illius. ꝓ.¬
cessio talis apparuit. Nua quoq¬

Expanded text:
et ita ab oculis intuentis evanuerunt. Verum et ita ab oculis intuentis evanuerunt. Verum in eodem infirmitorio, senex quidam venerabilis, et honestae vitae sacerdos, nomine Tecelinus, diu languerat, qui tunc ad extrema deductus post modicum obiit. Unde vir Dei qui haec viderat, pro certo credidit quod ad indicium transitus et beatificationis illius processio talis apparuit. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
ecclie que est in sardinia pontifex. ⁊
monachus clarenallis : anteqͣm qmͣ
ad episcopatũ ꝓmoueret᷑. cum esset
aliqñdo in choro enisdem cenobii. uisio¬
nem huiꝰmodi. sicut ab eo secrete a ce¬
pintis. beatis ocłis aspitere meruit.
Erat ergo ꝓcessio scõꝵ splenditla at¬
q gloriosa: que aseptentrionali ꝑte¬
basilice. quasi de cumifio ueniens. ⁊ co¬
ram ꝑsbrio tñsiens. recto itinere
ad infinitoriũ tendebat. Porro in
ipsa ꝓcessione. accoliti. sb̾dya coni. dy¬
stolis albis amicti. singłos cereos
qͣm cerei aꝑpebant. Uerũ sb̾dyaco¬
nes tunice p̃cioseͥ dyacones aũt¬
dalmatite fulgide decoreabant: ipsos¬
q pbros planete oloserice insignit
adornabant: qui ⁊̃ singuls ⁊ grua
mynisterii sui uasa manib p̃fere¬
bant. Ueniebat post eo copiosa tur¬
ma cantlitlatoꝵ: ordinate similiter
comitabant᷑. Ipsa aũt uenustate
wltu et habitu fulgurans radiabat:
ante altare. tantlem ꝑ ostium qd ad
infirmitoriũ uergit de oratorio exier̃t:

Expanded text:
Ecclesiae, quae est in Sardinia, pontifex, et monachus Clarevallensis, antequam ad episcopatum promoveretur, cum esset aliquando in choro ejusdem coenobii, visionem hujusmodi, sicut ab eo secrete accepimus, beatis oculis videre meruit. Erat ergo processio sanctorum splendida atque gloriosa, quae a parte septentrionali basilicae, quasi de coemeterio veniens, et coram presbyterio transiens, recto itinere ad infirmitorium tendebat. Porro in ipsa processione acolyti, subdiacones, distolis albis amicti, singulos cereosquam cerei esse parebant. Verum subdiacones tunicae pretiosae, diacones dalmaticae fulgidae decorabant, ipsosque presbyteros planetae holosericae insigniter adornabant. Horum omnium singuli congrua ministerii sui vasa manibus bajulabant. Veniebat autem post eos copiosa turma candidatorum, ordinata similiter, comitabantur. Ipsa autem tanta venustate, vultu et habitu fulgurans radiabat, ante altare, tandem per ostium quod ad infirmitorium vergit, de oratorio exierunt,
Abbreviated transcription (Latin):
de p̃cans domiũ: ut si in fra tͥeniũ
esset moriturꝰ.tali siquidẽ. tẽꝑis spat̃o.
sẽper eanlem domũ uł una uice uisi
stĩmari dtingeret : ⁊ esiderata si bi
sepult᷑a pͥuaret᷑. Ingressus itaq¬
monast̾ium cũ aliꝙͣdui sauus ibidẽ
ꝑstitisset ⁊ tandem corripiente se acu¬
ta ualitudine. ꝑdies aliꝙ egrotanit:
⁊ ingrauescente morbo. ad extrema ꝑ¬
uenit. Cumqs fuisset in unctus oleo
sc̃o. ⁊ iunitꝰ ⁊̃ celesti uiatico: eadem
hora. ĩmo fere codem momento mi¬
rantib uniu̾sis. obdormniu in dño.
Transut aũt cͥca metliũ noctis. infesti¬
uitate detlicatõnis eccłie clarenallis. Por¬
ro uen̾abilis eiusdẽ monasterii albas.
qui eius ꝯscientie puritatẽ optime
nou̾at. cum iam ex animan corꝑis
oculos clauderet. cum magna pietãte
fidei exclamans ait. Sdulcis. o uene¬
rantle pater: deus ommpotens. faciat
penderet. tanto pietatis affectu mo¬
uebat᷑. ut erumpentes latrimas oti¬
nere non posset: ita ⁊ duros corde

Expanded text:
deprecans Dominum, ut si infra triennium esset moriturus, tali siquidem spatio temporis semper eamdem domum vel una vice visitconsummari contingeret, et desiderata sibi sepultura privaretur. Ingressus itaqmonasterium cum aliquandiu sanus ibidem perstitisset, tandem corripiente se acuta valetudine, per dies aliquot aegrotavit, et ingravescente morbo, ad extrema devenit. Cumque fuisset inunctus oleo sancto, et munitus coelesti viatico eadem hora, imo eodem fere momento, mirantibus universis obdormivit in Domino. Transivit autem circa medium noctis, in festo dedicationis ecclesiae Clarevallensis. Porro venerabilis ejusdem monasterii abbas, qui conscientiae ipsius puritatem optime noverat, cum jam exanimati 353 corporis oculos clauderet, cum magna pietate fidei exclamans ait: « O dulcis ac venerande Pater, Deus omnipotens faciat penderet, tanto pietatis affectu movebatur, ut erumpentes lacrymas continere non posset, ita ut etiam duros corde
Abbreviated transcription (Latin):
deum minis offend̾at. gemebunilus
⁊ auxitis in cessanter se ip̃m affligeret:
totus in gretliebat᷑ cristis ⁊ merens: fi¬
nem lam̃tis ⁊ fletib int̾clicens. Qui
cũ in tanta amaritudine diutius u̾¬
saretur. nocte quad̾a iidit inuisione
tem. Quociens uero iuxta sacri ficii
ritum sese ad ppłm duertebat: toci¬
ens in manib suis calicem de altari.
cunctis qui ad erant indentib offere
nis flendo ⁊ penitendo regauerat. Cũ¬
q p̃dictus frater secus pecles dñi po¬
situs ista cognosceret: ꝑcũctatꝰ est eũ
dicens. Obsecro dñe ut quid ostendis
nobis calicem istum: cum lacrimis
que in co sunt. Ut uideant inqͥt et
sciant uniui̾si. qnͣtũ michi ꝑ laceat⁊
tricõ cordis ⁊ penitentie luctus. q̃ ad
exemplum penitentiũ tam dui serua¬

Expanded text:
s offenderat, gemebundus et anxius incessanter seipsum affligeret, tota die ingrediebatur tristis et moerens, finem lamentis et fletibus interdicens. Qui cum in tanta cordis amaritudine diutius versaretur, nocte quadam vidit in visionetem. Quoties vero juxta sacrificii ritum sese ad populum convertebat, tollens in manibus suis calicem de altari, cunctis qui aderant videndum onis flendo et poenitendo rigaverat. Cumque praedictus frater secus pedes Domini positus ista videret, percunctatus est eum, dicens: « Obsecro, Domine, ut quid ostendis nobis calicem istum, cum lacrymis, quae in eo sunt? » -- « Ut videant, inquit, et sciant universi quantum mihi placet contritio cordis, et poenitentiae luctus, qui ad exemplum poenitentiae tand
Abbreviated transcription (Latin):
cepisset. repꝑit in eo capsulam sc̃a¬
brosam ac ueterem. scõꝵ reliquias
tiuentem. Porro inter eastͥem reliqͥas.
corpus dñi repositũ erat. qd̃ ita sanũ
et integrum. itamũtlũ et cantlidum.
⁊ ab omni corrupt̃one alienũ in uentũ
est: ac si recentissĩe ibi recontlitũ esset.
Sane int̾ra illa nemo reꝑtus est: qͥ
se uid isse recoleret. Uiso itaq tanto
nuraculo. Uniu̾si qui aderant letati
sunt ualde. ⁊ etlificati in fitle. glori fi¬
caueꝵt deni. Cognoscentes utiq
ip̃m esse sacratissim̃ corpus dñi. de qͦ
ueracit᷑ scͥptum est : nõ dabis scm̃ tu¬
um uidere corruptõnem. Sũt ⁊ alia

Expanded text:
eretur, reperit in ipso capsulam scabrosam ac veterem, sanctorum reliquias continentem. Porro inter easdem reliquias corpus Domini repositum erat: quod ita sanum et integrum, ita mundum et candidum, et ab omni corruptione penitus alienum inventum est, ac si recentissime ibi reconditum esset. Sane in terra illa nemo repertus est, qui se vidisse recoleret. Viso itaque tanto miraculo, universi qui aderant laetati sunt valde, et aedificati in fide glorificaverunt Deum, cognoscentes utique ipsum esse sacratissimum corpus Domini, de quo veraciter scriptum est: Non dabis sanctum tuum videre corruptionem . Mi
Abbreviated transcription (Latin):
dib an brilans super aqͣs. Qui cũ
ad eim ꝑuenisset: leuauit in brachi
atq in sinu suo miserũ inisicordit̾
ac dignanter: sb̾latumq de aqͥs posu¬
it in prato uirenti ⁊ ameno. Quod
cũ ille iudisset. ilico ꝓcidens ad pedes
eius. ⁊ p̃ in mensitãte leticie gestire¬

Expanded text:
dibus super aquas. Qui cum ad eum pervenisset, levavit in brachio, atque in sinu suo miserum misericorditer atque dignanter, sublatumque de aquis posuit in prato virenti et amoeno. Quod cum ille vidisset, illico procidens ad pedes ejus, prae immensitate laetiti
Abbreviated transcription (Latin):
tatur obsetro manus tua super caput
itincre. tulit pueꝵ semiuinũ. ⁊̃ duxit
ad mona stercũ uirginũ. qd̾ d̾r fonta¬
nis : adtlas lengas inle remotũ.
Cumq spirante ad huc in fantulũ.
suiper altare bt̃e nirginis Marie po¬
suisset: cum clamore et lacrimis ora¬
uit dicens. Pussima dei genitrix.⁊¬

Expanded text:
tatur, obsecro, manus tua super caput tatur, obsecro, manus tua super caput itinere tulit puerum semivivum, et duxit ad monasterium virginum, quod dicitur Fontanis, ad duas leugas inde remotum. Cumque spirantem adhuc infantulum super altare beatae virginis Mariae posuisset, cum clamore valido et lacrymis oravit, dicens: « Piissima Dei genitrix
Abbreviated transcription (Latin):
cl̾icus nomine Hungetꝰ. qui dumi
ad huc puerulis esset. mater fouebat
eum in gremio suo. Que tlum ui
sua deus. Ille autem ns̃ erat homo
fidelis. ⁊ ded deuotus: Responilit. Ue
illa audito in fremuit. ad uersus hꝰ¬
modi uocem : ⁊ locuta est quãsi una
de stultis młrib dicens. Ue quid di¬
xisti homo insane: Ergo ne filmũ
meum Unicũ michi anferes: ⁊ fa¬
cies cłicum : Absit absit. ut batulus
senectutis nr̃e. spes post̾tatis nost ͤ
clicatus officio destinetur. Mix ĩlla
smonem ꝯplen̾at. ⁊ ecce repente puer¬
ꝑcussus est. epylentico morbo. corruẽs
⁊ spumans inter brachia mat̾s: ⁊ tã
dura passionis torquebat᷑: ut enis. os
ad aures pene u̾teret᷑. Quo iuso mlrꝰ
nmio terrore ꝯcussa expalluit: ⁊ dam¬
ans cum gemitu ait. Heu heu dñe d̾s̃.
qmͣ male iocuta sũ. ⁊̃ qm̃ ꝑ uerse egi.
Ego ego sũ illa fiebilis ⁊ misa. que in
tlignatõnem tuam promerui. Nam
iste puerulꝰ in nocens qͥd pc̃oauit : Uer¬

Expanded text:
clericus, nomine Hungerus; qui, dum adhuc parvulus esset, fovebat eum in gremio suo mater sua. Qu indulgentia sua Deus. » Ille autem, ut erat homo fidelis, et Deo devotus, respondit: « Vere illa audito, infremuit adversus hujusmodi vocem et locuta est quasi una de stultis mulieribus, dicens: « Vae, quid dixisti, homo insane? Ergone filium meum unicum mihi auferes, et facies clericum? Absit, absit ut baculus senectutis nostrae spes posteritatis nostrae, clericatus officio destinetur! » Vix illa sermonem impleverat, et ecce, repente percussus est puer epileptico morbo, corruens et spumans inter brachia matris, et tam dura passione torquebatur, ut os ejus ad aurem pene verteretur. Quo viso mulier, nimio terrore concussa expalluit, et clamans cum gemitu ait: « Heu, heu, Domine Deus, quam male locuta sum, et quam perverse egi! Ego, ego sum illa flebilis et misera, quae tuam indignationem promerui; nam iste parvulus innocens, quid peccavit? Ver
Abbreviated transcription (Latin):
aitintͣ se. Dñe d̾s uirtutũ. beatꝰ
homo qui sꝑat inte. Beatꝰ uere est
st̃s iste que elegisti ⁊ assũpsisti : ha¬
bitabit in atriis tuis. Credo enim
atqs ⁊ fi̾do. quia tlignus est iam int̾
scos ⁊ elcctos tuos. ad ipisci ꝑgr̃am
tuam. qͥers br̃iudinẽ: ⁊ luminis cda¬
Aduigilias. Uigilans ⁊ psallens: sb̾¬
ito iteꝵ uenit in mentis excessum. ⁊
ecce apꝑuit ei supͣtdictꝰ ep̃c. in duens
se sacerdotalib. ⁊ quasi p̃ꝑans se ad
missam celebutlam : ita ut istlem fr̃
ad inuans enm. reu̾saret casulam sr̃
cantabatur. Hic uersꝰ in eccłia. ⁊ in tͦ¬
ibo ad altare dei. ad deum qui letificat
inuentutẽ meam. His itaq de ꝯu̾sa¬
tatis placet hoc loco sb̾ nectere mira¬
culum dignum relatõne: qd istlem
dei famulus cum gandio asseuera¬
bat se audi sse. Consiliũ eiꝰdem p̃su¬
lis fuit. ut quetlam ipsius s asilita
retus ac rum osa. delapidaret : ⁊ ĩ me

Expanded text:
tum, beatus homo qui sperat in te. Vere beatus iste sanctus quem elegisti, et assumpsisti. Habitabit in atriis tuis. Credo enim atque confido quia dignus est jam inter sanctos et electos tuos adipisci per gratiam tuam quietis beatitudinem, luminis claad vigilias vigilans et psallens, subito venit in mentis excessum. Et ecce apparuit ei beatus episcopus induens se sacerdotalibus, et quasi praeparans ad missam celebrandam, ita ut frater ipsa adjuvans eum reversaret casulam supra cantabatur hic versus in ecclesia: Et introibo ad altare Dei, ad Deum qui laetificat juventutem meam . His ita de conversatatis, placet hoc loco subnectere miraculum dignum relatione, quod idem Dei famulus cum gaudio asseverabat se vidisse. Consilium ejusdem praesulis fuit ut quaedam ipsius basilica vetus a
Abbreviated transcription (Latin):
insistens: ꝓrecuꝑantla sospitate dilc̃i.
En frater ille pro quo sic afflig̾is. sa¬
nitati restituet᷑: S tamen aliter
quia quem eque sp̃aliter diligis: ip¬
iescer de. Nlefunctus est in ip̃o temꝑe.
quitlam uen̾abtlis ⁊ sc̃s remaldꝰ de
młta siquid̾em collata erant ei gratia
latͥmaꝵ : flagitabat in stant̾ adño.
cit sibi de ila reuelaret. Utrũ in peuiᷤ
an inrequie. posita esset. Facta est ãt¬

Expanded text:
it, et pro recuperanda sospitate dilecti « En frater ille, pro quo sic afficeris, sanitati restituetur; sed tamen alter quidam, quem aeque spiritualiter diligis, escente, defunctus est in ipso tempore senex quidam venerabilis et sanctus, Renaldus de i ejus, multa siquidem collata est ei gratia lacrymarum, flagitabat instanter a Domino ut sibi de illa revelaret, utrum in poenis an in requie posita esset. Facta est a
Abbreviated transcription (Latin):
catus est maniste demonẽ. in star
qr ueniss ad eum redicula bestia.
ciens. patulis narib aliqm̃dui di
hoĩm subsannabat. Que postqͣmͣ ab
co tͣnͣfut: tanlem egssa de choꝵ ulte¬

Expanded text:
catus est manifeste daemonem instar que venisset ad eum ridicula bestia, ciens, patulis naribus aliquandiu hominem subsannabat. Qui postquam ab eo pertransiit, tandem egressa de choro, ulte
Abbreviated transcription (Latin):
tare cepisset. reuelatũ est de eo cuid̾a
bus diligent̾ aptatum. inniueis.
oꝑmientis decenter ornatũ. qui eid̃
ep̃o sũabatur. nimiꝵ significans re¬
motlitum erat assumendꝰ. Eadem
nero nocte qua defunctus est. posito
in eccłia corpore. cũ signũ ad ingili¬
as pulsaret᷑ p̃lictus frater eiugi¬
lans: cepit ilico p̃fatũ ep̃m ad mẽ¬
tem relutere. Statimq sc̃a est uox
in aurib crus. loquens ad cũ de ep̃o¬
uiro dei defuncto. ⁊ dicens. Etce nũc
apͥncipio signi hiriꝰ. reciptũt eum
sc̃ĩ om̃os : in dsortiũ suũ. Surgens
itaq uenit nichoꝵ ⁊ stabat cũ aliis
ad psallenlũ. Cumq celebrarent᷑.
matutine lautles. respexit ⁊ iudit in
ꝑictib templi. cͥca defuntti corpus.
quasi unius hore spacio. limina¬
ria copiosa d̾iuitus accensa. ita ut
p̃młtitudine numerari nõ possent.
Quod cum frater ille ⁊spiceret.⁊
pũctus est ualde. ⁊ gr̃as agens d̾o

Expanded text:
acerdos, revelatum est de eo cuidam bus diligenter aptatum, et niveis operimentis decenter ornatum, qui eidem episcopo servabatur, nimirum significans modicum erat assumendus. Eadem vero nocte qua defunctus est, posito in ecclesia corpore, cum signum ad vigilias pulsaretur, praedictus frater evigilans, coepit illico praefatum episcopum ad mentem reducere. Statimque facta est vox in auribus ejus, loquens ad ipsum de viro Dei defuncto, et dicens: « Ecce nunc a principio signi hujus, recipiunt eum sancti Dei omnes in consortium suum. » Surgens itaque venit in chorum, et stabat cum aliis ad psallendum. Cumque celebrarentur matutinae laudes, respexit, et vidit in parietibus templi, circa defuncti corpus, quasi unius horae spatio luminaria copiosa divinitus accensa, ita ut prae multitudine numerari non possent. Quod dum frater ille conspiceret, 354 compunctus est valde et gratias ag
Abbreviated transcription (Latin):
bñtudine magna pausantes aspexi:
⁊ meum ipsius locum quem cũ eis sor¬
uturꝰ sum: dño miserante p̾uidi.
Cum ergo ista dixiss obmutuit:
statimq felicem anmã redilidit.

Expanded text:
tudine pausantes aspexi; et meum ipsius locum quem cum ipsis sortiturus sum, Domino miserante praevidi. » Cum ergo ista dixisset, obmutuit, statimque felicem animam reddidit.
Abbreviated transcription (Latin):
onem uir quitlam uenerabilis appa¬
rens: anulũ aureũ. tligito eius inpo¬
suit: p̃sagium scilicet inꝓximo digni¬
tatis. Nami in eotlem a̾nno sicut ip̃e
ricul is stremiue regens. ⁊ suam ip̃iꝰ
uitam monini puritate custotliens:

Expanded text:
onem vir quidam venerabilis apparens, annulum aureum digito ejus imposuit, praesagium scilicet futurae in proximo dignitatis. Nam in eodem anno, sicut ipse riculo strenue regens, et suam ipsius vitam in omni puritate custodiens,
Abbreviated transcription (Latin):
tergendo. ata refocillando. quasi mat̾
egranti filio ingiter asistebat. Dum
bec ⁊ siłia dei famulus agere nõ ces¬
saret : dtigit eum p̃tlicta mortalita¬
te migrare atl dñm. Qui tlum uid̾et
suos socios cottulie sb̾trahi: ⁊ ipse defi¬
debabat desiderio magno dissolui. ⁊ cẽ
clam. cum tenuit̾ egrotare cepiss : lecto

Expanded text:
tergendo, atque refocillando, quasi mater tergendo, atque refocillando, quasi mater aegrotanti filio jugiter assistebat. Dum haec et similia Dei famulus agere non cessaret, contigit eum in praedicta mortalitate migrare ad Dominum. Qui cum videret socios suos quotidie subtrahi, et ipse desiderabat desiderio magno dissolvi, et essdam, cum tenuiter aegrotare coepisset, lecto
Abbreviated transcription (Latin):
Bnhardꝰ. Dic in pͥmordio du̾siõis
⁊t̃ clistricti iudicis equitatẽ attentius
intueret᷑: tanta formi dine motus ẽ:
ut in desꝑatõnem ꝓpe modum laberet᷑.
conabatur: quia dfessus ⁊ penitens qͥ¬
gentia pͥuaret᷑. ⁊ cum nectlũ ei hoc mͦ
satisfacere posset. atliecit ⁊ ait. Ego sa¬
uitis tue file iussorem me ꝯstituo. ⁊
aĩa mea pro tua requirat᷑: dum mͦ
obediens ꝑseueres in ordine isto. Hac
ergo promissione fr̾ ille magnifice ro¬
boratus spiritum disfidentie aquo in¬
ptignabatur. penitus ex pugnauit:
⁊ exultans in dño cum tremore: mise
nullam tamen generositatẽ arbitra¬
batur. nisi pro xp̃o pauper fieri: et
sĩnre pauꝑib. Erat eñ i infirmariꝰ
panpeꝵ in hospicio deputatꝰ. quibus
officiosissime semper in tentlens. non
sicut extraneis ⁊ mentlicantib seruie¬
membris alii dei. Siquẽ iueis morbi¬
dum. siquem ulcerosũ. ⁊ ueriib sca¬
turientem aspiceret: huic omnẽ pie¬
tatis operam impendens. abluendo.

Expanded text:
is em, districtique Judicis aequitatem attentius intueretur, tanta formidine motus est, ut in desperationem propemodum laberetur.conabatur quia confessus et poenitens qugentia prsatisfacere posset, adjecit, et ait: « Ego salutis tuae fidejussorem me constituo, et anima mea pro tua requiratur, dummodo obediens perseveres in ordine isto. » Hac ergo promissione frater ille magnifice roboratus, spiritum diffidentiae a quo impugnabatur penitus expugnavit; et exsultans Domino cum tremore, misernullam tamen generositatem arbitrabatur nisi pro Christo pauperem fieri, et servire pauperibus. Erat enim infirmarius pauperum in hospitio deputatus. Quibus officiosissime superintendens, non sicut extraneis et mendicantibus serviemembris Filii Dei. Si quem in eis morbidum, si quem ulcerosum, et vermibus scaturientem aspiceret, huic omnem pietatis operam impendens, abluendo,
Abbreviated transcription (Latin):
inmisterio cłicali. Fmita añt or̃one
btissime uirginis in teruentꝰ sanatꝰ
est puer: atq ab illa epylentia ꝑ¬
fecte dualuit: qmͣ sicut antea nõ
habuerat. ita nũqͣm ult̾ius habuit.
marie deualle serena. Haut ꝓcul ab
urbe suuessionũ. iordine p̃monstra¬
tensi d̾o donante se retlitlit: ibiqs ꝑ
annos plurimos religiosisame degens
usq ad obitum ꝑ seu̾auit. Pater uͦ
qui pium in choan̾at notũ. ad eũdẽ
locum sub secutus est film̃: bi ⁊ ip̃e
obedientꝰ ac pie ꝯuersatus. tandem ĩ
bona ⁊ fessione migͣuit ad dñm. Pre¬
t̾ca uero eiusde clerici germanꝰ. nõie
ad mortem: ⁊ factus in agone uide¬
bat se ꝑuallem qͣntlam tenebrosam
ac ꝓ fuitlam. cum magno horore descen¬
dere: ⁊ quasiͥ in feriora terre introire.
Interim aũt obuiũ habuit supͣdc̃i mo¬
nasterii ꝯuentum: cum suo g̾mano:
cui ⁊ fratres alii dicebant. Frater hun¬
ge̾re: quare nõ liberas fratrẽ tuum:
NLumqͥd nõ uides: quomͦ ns̃ perit de

Expanded text:
inisterio clericali. » Finita autem oratione, beatissimae Virginis interventione sanatus est puer, atque ab illa epilepsia perfecte convaluit, quam sicut antea non habuerat, ita postea nunquam habuit. Mariae de Valle sevena, haud procul ab urbe Suessionensi, in ordine praemonstratensi, Deo donante, se reddidit, ibique per annos plurimos religiosissime degens, usque ad obitum perseveravit. Pater vero qui per pium inchoaverat votum, ad locum eumdem subsecutus est filium, ubi et ipse obedienter ac pie conversatus, tandem in bona confessione migravit ad Dominum. Praeterea vero ejusdem clerici germanus quidamad mortem. Et factus in agone, videbat se per vallem quamdam tenebrosam atque profundam, cum magno horrore descendere, et quasi in inferiora terrae introire. Interim autem obvium habuit supradicti monasterii conventum, cum suo germano. Cui etiam fratres alii dicebant: « Frater Hungeri, quare non liberas fratrem tuum? Nunquid non vides quomodo perit, de
Abbreviated transcription (Latin):
cum estuanti animo nosse cupe̾ .t. utrͣ
cepit arclent̾ in sistere gemitib menar¬
rabilib atqs suspiriis: diuinam pie¬
tatem ĩplorans. ⁊̃ exoptans. ut hoc ei
aliquo modo ĩnueret᷑. Seqñti itaq
nocte. clum ita affectus fratrũ iugi¬
liis in ter esset: sb̾ito uenit in mẽtis
excessum. ⁊ ecce astitit ei nescio quis
nouaculam acutam. ⁊ quasi in sen¬
bilem ꝑ caput ipsius leniter ac sua¬
uiter dicens: qui ⁊̃ in mom̃to. in
ictu oculi ueluti. rasit barbam. col¬
lum ⁊coronam.yoꝵ taniẽ ꝑ auces
pilos in uno timpore deserens: sõp¬
lentie uiciũ quõ frater ille qmͣius
inuitꝰ. ad huc tamen granitꝰ p̃me¬
retur. forsitan denotauit. His ⁊
releuatꝰ. aspirante tlño ditlicit ĩspẽ

Expanded text:
cum aestuanti animo nosse cuperet utrum acoepit ardenter insistere, gemitibus inenarrabilibus atque suspiriis divinam pietatem obsecrans, et exoptans ut hoc ei aliquo modo innueretur. Sequenti itaque nocte, dum ita affectus fratrum vigiliis interesset, subito venit in mentis excessum. Et ecce astitit 366 ei nescio quis, novaculam acutam et quasi insensibilem per caput ipsius leniter ac suaviter ducens; qui etiam in momento, in ictu oculi, veluti rasit ei barbam, collum et coronam. Verumtamen paucos pilos in uno tempore deserens, somnolentiae vitium quo frater ille, quamvis invitus, adhuc tamen graviter premebatur, forsitan denotavit. His et relevatus, aspirante Domino, didicit in spe
Abbreviated transcription (Latin):
cubi̾t. Cumq abbas introisset ad u¬
sitanlum illum. mirabat quod homo fͥ¬
uentissimus. tam leui occasione lecto de¬
tineret᷑. Unde et sb̾ridens aiebat. Ne
taneas frater mi S̾nharde. quia non
m morieris: set ad huc dm essurus es
nobiscum. defabis ⁊ olerib nr̃is. Ille
uero respontlit. Non timeo pater nõ
timeo: setl confido indomĩo. quia mi¬
nime iam frandabor adesiderio meo:
Quid multa: Post quatuor aut .uͫ
dies. scintillula creuit inĩcendiũ mag¬
num : ⁊ facta est ꝑemptoria febris.
que effemera putabatur. Tunt ꝓpri¬
um iudiciũ abbas rep̃hendit: ⁊ frĩs
sententiam qm̃ de se ip̃o ꝓtulerat. pre¬
ualere cognouit. Aꝓpinqnte añt hõ
migratõnis. in unctus est frater oleo
sacram̃tali. Expleta autem unttõne fc̃s
est statim inspiritu: ⁊ raptus ⁊̃ otemp¬
latõne. ꝑ multũ temꝑis spatiũ iacuit sñ
sensu. ⁊ sine motu: ita ut pene mortuo¬
mortus similis ni deretur. Interu gͦ
aperti sunt ei celi: ⁊ reuelata facie¬

Expanded text:
Cumque domnus abbas introiisset ad visitandum illum, mirabatur quod homo ferventissimus tam levi occasione lecto detineretur. Unde et subridens aiebat: « Ne timeas, frater mi Bernarde, quia non modo morieris, sed adhuc comessurus es nobiscum de fabis et oleribus nostris. » Ipse vero respondit: « Non timeo, Pater, non timeo; sed confido in Domino, quia minime jam fraudabor a desiderio meo. » Quid multa? Post quatuor aut quinque dies scintillula crevit in incendium magnum; et facta est peremptoria febris, quae ephemera putabatur. Tunc proprium judicium abbas reprehendit, et fratris sententiam, quam de seipso protulerat, praevalere cognovit. Appropinquante autem hora migrationis, inunctus est frater oleo sacramentali. Expleta vero unctione factus est statim in spiritu; et raptus in contemplationem, per multum temporis spatium jacuit sine sensu et sine motu, ita ut pene mortuo similis videretur. Interim ergo aperti sunt ei coeli, et revelata fac