comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
homi. fac. qr ñ transñguratõne in hominẽ. s habitu factꝰ ẽ.
cum indutusẽ hominẽ. quenisibiuniens: quodani modo.
atty amformans. inmortalitati et̾nitatiq consotiaret.
Nongͦ oportet intelligi: uerbum mutatumẽẽ. fusce pr̾o ẽ
hominis. si c̃nec menbra ueste induta. mutant᷑. qmͣus
suscept̾o illa ieffabiliter susceptum suscipienti copula-¬
ret. Habitus gͦ ẽ. susceptõ hominis. qiͣ uestis que n̾mu¬
tat. quod uestitur: seq̃r: ad conmendatone maiorẽ hu̾ili¬
tatis.⁊ ait. ⁊̃. humiliaũ semet ip̃m: tam altum. factus o
usq ad incarnatõnem. usq admortalitatis hu̾e participa¬
tionem. usq ad diaboli temptatõnem. usq ad pͥirrisi¬
onem. uisq ad sputa. ⁊ uincula. ⁊ alapas. flagella. nscad
mortẽ. ⁊ si parum ẽ ħ. atiquid de gn̾e mortis ad dn̾dũ ẽ mor¬
t̾e autem. nonqmͣlib s cincis. que ignominiosior ẽ. Ecce

Expanded text:
ia non transmigratione in hominem, sed habitu factus est, ia non transmigratione in hominem, sed habitu factus est, cum indutus est hominem, quem sibi uniens quodammodo atque conformans immortalitati aeternitatique consociaret. Non ergo oportet intelligi Verbum mutatum esse susceptione hominis, sicut nec membra veste induta mutantur, quamvis susceptio illa ineffabiliter susceptum suscipienti copularet. Habitus ergo est suceptio hominis, quasi vestis quae non mutat, quod vestitur ad commendationem majoris humilitatis, et ait; et humiliavit semetipsum, tam altum, factus obusque ad incarnationem, usque ad mortalitatis humanae participationem, usque ad diaboli tentationem, usque ad populi irrisionem, usque ad sputa et vincula, et alapas, flagella, usque ad mortem. Et si parum est hoc, aliquid de genere mortis addendum est. Mortem autem, non quamlibet, sed crucis, quae ignominiosior est. Aug
Abbreviated transcription (Latin):
semet ip̃m exinaniuit. s̃ formam suam mutans. s
rormamserui accipiens: neq conu̾sus: aut tranimu¬
tatus in hominem: amissainconmritabili stabilita¬
te: ⁊ͭ similitudine. hominum factus ẽ. ip̃e susceptor.
uerum hominem suscipientto. Hic̃ enimsimilitudo.
u̾tatem ex pͥmit. ⁊ hãbituiuentus ut homo .i. dm̃do¬
homineminuentus ut homo: eis quib in homine appa¬
ruit. Quod dic̃ ut homo: tale ẽ: quale ⁊ illud. qrͣmigeniti
apatre. ueritacẽ eñ ex pͥmit. Habitꝰ autẽ iste. ñẽ ex pͥmo
n̾exscdõ. nõ em̃ mutauit homo dm̃. nͨ mutatus ẽab illo.
nec ext̾cio: non enim sic assumptus ẽ homo. ĩinec ip̾e mu¬
taret dm̃. nec ab ip̃o mutaretur. s potius ex qrͣto: sicenim.
assumptus est. ut connutaret᷑ in esfabilit̾. ⁊ ex cellentius
atq coniunctiꝰ. qmͣ uestis cum ab homine indint᷑. No¬
minegͦ habitus satis significaũ: quałr dix. insimilitu.¬

Expanded text:
semetipsum exinanivit, non formam suam mutans, sed semetipsum exinanivit, non formam suam mutans, sed formam servi accipiens: neque conversus aut transmutatus in hominem, amissa incommutabili stabilitate, et in similitudinem 181 hominum factus est ipse susceptor verum hominem suscipiendo. Haimo Hic enim similitudo veritatem exprimit. Et habitu inventus ut homo, id est hhominem, inventus est ut homo eis quibus in homine apparuit. Quod dicit ut homo, tale est, quale et illud, quasi Unigeniti a Patre. Veritatem enim exprimit. Habitus autem iste non est ex primo nec ex secundo. Non enim mutavit homo Deum, et mutatus est ab illo, nec ex tertio. Non enim sic assumptus est homo, ut nec ipse mutaret Deum, nec ab ipso mutaretur; sed potius ex quarto. Sic enim assumptus est, ut commutaretur ineffabiliter et excellentius atque conjunctius, quam vestis cum ab homine induitur. Nomine ergo habitus satis significavit qualiter dixit, in similitu
Abbreviated transcription (Latin):
u̾satõne. inuentus ẽ: alicui uolenti ex ꝑiri: ut alius.
inter est. qr queclameoꝵ: que accsclunt ut habitũ
faciant.: ñ mutant᷑. sip̃a mutant. inse. integͣ uincͥtus-¬
samanentia. sic̃ sapientia accedens homini. nõ ip̃a mu¬
tatur. s hominem mutat. quem de stultͦ sapientem
fac̃. ¶ Quedamuͦ sicaccsdunt: ut mutent ⁊ mutẽtur.
ut cib qui amittens iuam sp̃em. incorpꝰ n̾titur. ⁊ exi¬
litatem atq languorem. inraburatq ualentiam ꝯ¬
nuutat. ¶ Tercium genus ẽ: cum ea que accłdunt:
nec mutant ea quib accsdunt. nec ab eis ip̃a mutant᷑.
sic̃anuł indigitopositus. quod genus rarissime in¬
uenitur. s Quanungenus ẽ. cumea q̃ accsdunt. mu¬
tantur. nonasua nata᷑. s quodãmi formant᷑. ⁊ aliam
sp̃eni ⁊ formam accipiunt. uit ẽ uestis. que deiecta atq
deposita: non hr̃ eam formam: qmͣ sumit incduta.
Inluta enum. menbris: accip̃ formam. qmͣñ habebat
exuta. Quod gꝰ congruit hiuic conꝑatom. D̾senim filiꝰ:

Expanded text:
versatione inventus est alicui volenti experiri, ut alius interest, quia quaedam eorum quae accidunt ut habitum faciant non mutantur, sed ipsa mutant in se integra et inconcussa manentia, sicut sapientia accidens homini, non ipsa mutatur, sed hominem mutat, quem de stulto sapientem facit. Quaedam vero sic accidunt ut mutent et mutentur, ut cibus qui amittens suam speciem in corpus vertitur, et exilitatem atque languorem in robur atque valentiam commutat. Tertium genus est cum ea quae accidunt nec mutant ea quibus accidunt, nec ab eis ipsa mutantur, sicut annulus in digito positus, quod genus rarissime invenitur. Quartum genus cum ea quae accidunt mutantur non a sua natura, sed quodammodo formantur, et aliam speciem et formam accipiunt, ut est vestis quae dejecta atque deposita non habet eam formam quam sumit induta. Induta enim membris accipit formam quam non habet exuta. Quod genus congruit huic operationi. Deus enim Filius
Abbreviated transcription (Latin):
tas mereatur: ostñd̾ hic. ui mag̃ hanc apper̾emus calca¬
calitatem. ⁊ inpassibilitat̾e. exalta uit gͦ illum scdm
humanam nataͣm. que gloriosior facta est. inresurrec¬
cione. inqͦi nata᷑ diuina p̾ diciexaltata: scitmostñsio¬
nem. qi cep̃ seiri quoderat. uẽ ĩassũ ptiõẽ infirinitatis¬
dicitur exinanita: quia nõ apparuit quod erat: seq̾i. ⁊
tionemhu̾it. s pꝰ resurrectõnem. quod erat: ineuidñ¬
tipositum ẽ. ut scirent homuines ⁊ demones ⁊ tc̃ resdr᷑¬
sieri. qñ innotescit.ꝙ. gͦ aconceptione accepat. drͣ eidõa¬
tũ. pꝰ resurrectõnem. p̃p manifestatõnem. S queritur:
cuidonaĩt: utrum homini: antło. homini donauit

Expanded text:
tas mereatur, ostendit hic ut magis hanc appeteremus calcatalitatem, impassibilitatem. Exaltavit ergo secundum humanam naturam, quae gloriosior facta est in resurrectione, in quo et natura divina potest dici exaltata secundum ostensionem, quia coepit sciri quod erat. Sicut in assumptione infirmitatisicitur exinanita, quia non apparuit quod erat. Augustintionem habuit, sed post resurrectionem quod erat, in evidenti positum est ut scirent homines et daemones; et tunc resinnotescit. Quod ergo a conceptione acceperat, dicitur ei donatum post resurrectionem propter manifestationem. Sed quaeritur cui donaverit, utrum homini, an Deo. Homini donavit
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ⁊ homo factus ẽ. ⁊ ꝑmanens d̃s. homo enim. assumptus ẽ
adõ. nonin homine consumptus est ds. io: ualde rationa¬
x̾ enim. cui filius: ⁊ cds ẽ ⁊ homo. ds̃ ab eterno. homo in scło¬
ds: qr cłĩ uerbum. homo: qr inunitate ꝑsone: accessit u̾bo
anima rõnał ⁊ caro. Cum enim eẽt unicus difilius: ñ
⁊ homo. hunus dĩ filius. ds sme initio: homo: acerto ini¬
accedur amie ut sit unus homo. sic ñ augetur numeriᷤ
ꝑsonaꝵ. cum homo accedit uerbo ut sit unus xͦ. Legit᷑
itaq ds homo. ut intelligamꝰ ħꝰ ꝑsone singularitatem.
nõ ut stispicem᷑ incarne mutatam diuinitatem. Non
eniminilla susceptione: altm̃ eoꝵ. in altmn conu̾sum
⁊ mutatum ẽ nec diuinitas quippe inc̃at᷑am muta¬
taẽ ut deusteret ẽẽ diuinitas. nec c̾ata᷑ indiuinitat̾e.

Expanded text:
go et homo factus est et permanens Deus. Homo enim assumptus est a Deo, non in homine consumptus est Deus. Ideo valde rationa enim Dei Filius et Deus est homo: Deus ab aeterno, homo in squia Dei Verbum; homo, quia in unitate personae accessit Verbo anima rationalis et caro. Cum enim esset unicus Dei Filius, non et homo, sed unus Dei Filius; Deus sine initio, homo a certo iniaccedit animae, ut sit unus homo, sic non augetur numerus personarum cum homo accedit Verbo ut sit unus Christus. Legitur itaque Deus homo, ut intelligamus hujus personae singularitatem, non ut suspicemur in carnem mutatam divinitatem. Non enim in illa susceptione alterum eorum in alterum conversum et mutatum est; nec divinitas quippe in creaturam mutata est, ut des
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e nomen. ħ nomen uonẽclatum homini. Si .ii. scd̃
quod homo erat hͣ nomen accep̃: t̾c ip̃edĩ filius ds:
sibi decdit hoc nomen. Quare gͦ pater r᷑ dedisse. quod
ilminitas filii poterat homini p̃stare: S forte dicetur.
qr adopatre sunt omĩa. it̃ ip̾e dicit᷑ dedisie. Si g̃ apa¬
tre onũa: quare nõdicat᷑ cuncta filio suo ꝑgenerat̾õẽ
dedisse. cum sibi eqͣlem genuit: It. donatũ illi signi

Expanded text:
omne nomen: Hoc nomen non est datum homini. Si enim secundum quod homo erat hoc accepit, tunc ipse Dei Filius Deus sibi dedit hoc nomen. Quare ergo Pater dicitur dedisse quod divinitas Filii poterat homini praestare? Sed forte dicetur quia a Deo Patre sunt omnia, ideo ipse dicitur dedisse. Si ergo a Patre omnia, quare non dicatur cuncta Filio suo per generationem dedisse, cum sibi aequalem genuit? Item donatum illi signi
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m .s. mare rubrum baptismum signiticat: sangui¬
nen ixͥ consecͣtũ. ppłs transiens. signiticat fideles. mors
egiptõꝵ. signisicat abo licõnem pecc̃oꝵ. illa gͦ om̃a: nr̃i
fuerunt sigure. Illa. tunc figui ate gesta: nc̃ ininr̃a
salute cõplent᷑ qrtunc tigura p̃nuntiabautur. nunc
p̾tĩta leguntur. ⁊ p̃sentiã cognoscunt᷑. ⁊ ẽ. om̃s in moy

Expanded text:
es Spiritum sanctum, mare Rubrum baptismum significat, sanguine Christi consecratum; populus transiens significat fideles; mors Aegyptiorum significat ablutionem peccatorum. Illa ergo omnia nostri fuerunt figurae. Illa tunc figurate gesta, nunc in salute complentur, quia tunc futura pronuntiabantur, nunc terita leguntur, et praesentia cognoscuntur. Et est omnes in Moyse,
Abbreviated transcription (Latin):
tates clominabantur. hac gͥ mortalitate xͥ inresurrectone¬
se exuens. diabolicas potestates: que per hanc mortalita¬
teni domina bantur. Dicitur exemplasse qr in seip̃o ea¬
ex diaboli potestate lib̾anda. multima resurrectõne cõ¬
plebr̃. In ipo quoq uincuntur mimice nob̃ in uisibiles
potestates: uͥ uincuntur iinsibiles cupiditates. Fusoi.
sanguine sine culpa. oni̾umculparum cyrogͣpha de¬
letasunt. quib debitores: qui ineum c̾redunt adiabo¬
lo antea tenebantur. Un. qui pro multis effunderur.
potu. sumpto ł nosumpto: ritu uideoꝵ. aut̾ inparte di-¬
eifesti. non celebͣta. cumi lex p̃cipiat celebrari. nemo
onũa suint uͭ bã futuroꝵ .i. aliqͣ signa: are pendentia. que
nifigaᷤ futuroꝵ tunc fiebant. ⁊ erat peccatum: non obser¬
uare: que p̃cipiebantur. ⁊ unum solum non obieruatũ.
tunc dampͥnabat. tunc autem nonẽ peccatum. qr tu̾c:

Expanded text:
tates dominabanttates dominabantse exuens, diabolicas potestates quae per hanc mortalitatem dominabantur dicitur exemplasse, quia in seipso caex diaboli potestate liberanda, in ultima resurrectione complectitur. In ipso quoque vincuntur inimicae nobis invisibiles potestates, ubi vincuntur invisibiles cupiditates. Fuso enim sanguine sine culpa, omnium culparum chirographa deleta sunt, quibus debitores qui in eum credunt a diabolo antea tenebantur. Unde: Qui pro multis effundetur. potu, sumpto vel non sumpto ritu Judaeorum, aut in parte diei festi, non celebrata cum lex praecipiat celebrari, id esomnia sunt, umbra futurorum, id est aliqua signa a re pendentia, quae in figura futurorum tunc fiebant, et erat peccatum non observare quae praecipiebantur, et unum solum non observatum tunc damnabat. Nunc autem non est peccatum, quia tunc
Abbreviated transcription (Latin):
minib cc̃ia. ⁊ ip̃m ey rogͣphum. tulit. de .m. asfi. illuidͥ.
cirici. Non solum alia. nͥ ħ⁊ alia tollerer: non lib̾arem᷑
amorte ł uiferno. Dum innocens occiditur: peccatum
crucisigitur .i. mortificatur. Crux enim. non saluatoriᷤ.
morsest. s peccati. Innocens enim dum occiditur: re¬
osillos fac̾. a quib occiditur. s peccatum humani ge¬
neris occid̃. per quod. ⁊ pͥncipatus expoliat. unsubd̾.¬
⁊expo pͥn.⁊ pote anĩmab. quas tenebant captiuas. qͥ
b expoliauit: illar̃ abluencdo pect̾a. expolians inqͣm.
tͣliix̃ pͥncipatus ⁊ potestates .i. ab eccłia ex terminauit
ne fidelib nocere possent: ut añ ip̃edico. pꝰ crucis tͥu¬
phum: confidñter ⁊ palam .s. cum angłicis legionib ad
liter tͥumphans eos insemet ip̃o. nomine carnis ħ loco mor¬
talitas intelligͥ. uixta illud. caro ⁊ sanguis nomposside¬
bit regnum d̃i. ꝑ hanc mortalitatem nobis inuide potes-¬

Expanded text:
minibus contraria. Et ipsum chirographum tulit de medio affigens illud cruci, non solum alia. Nisi hoc et alia tolleret, non liberaremur a morte, vel inferno. Dum innocens occiditur, peccatum crucifigitur, id est mortificatur. Crux enim non Salvatoris mors est, sed peccati. Innocens enim dum occiditur, reos illos facit a quibus occiditur; sed peccatum humani generis occidit, per quod et principatus et poteset potestates animabus quas tenebant captivas, quibus eos exspoliavit illarum abluendo peccata. Et exspolians, inquam, traduxit, principatus et potestates, id est ab Ecclesia exterminavit, ne fidelibus nocere possent, ut ante. Ipse dico post crucis triumphum, confidenter et palam, scilicet cum angelicis legionibus adliter triumphans eos in semetipso. Nomine carnis hoc loco mortalitas intelligitur, juxta illud, caro et sanguis non possidebunt regnum Dei . Per hanc mortalitatem nobis invidae potes
Abbreviated transcription (Latin):
Inquofunt .o. the. sa. ⁊sci. absc̃. Om̃is enimr̃o sc̃ĩe totius
trum ⁊ terrestum. ut qui hunc nouir: ncħ ultra querat.
nec sapientiam. nec uͥtutem. qr agnouit enm. inquo
ꝑfecta uͥtusẽ: ꝑfectaq sapientia. Quic quid alibiquerit᷑.
hic ꝑfecte inuienitur. Nam quid sapientius salomo¬
dedit: ut indamele ⁊ salomone ostencieret infidelib.
se auclorem ẽẽ sapientie totuis. quod infideles non putãt.
qr ñ iegunt in euangłiis ⁊ ꝓpħis: astrologiam. geometͥam.
ut dumhis stucĩent. disputationum ratiocinationib.
curamanime sue non agant. Qui uero xꝑmnouit.
thesaurum sapientie ⁊ sci̾e iuenit. qr id nouit: quod
utileẽ. Hautem Conmencdata sui ministerii dignitate.
mõnet eoł ne maloꝵ colloquiis. ⁊ astucia mniquitatis.
s ut nemo qnͣt cumq sapiens: uos decipiat. insublimi¬
tate. Uł subulitate. t̾ruidetur. que sublimitas. ł iubtili
te quadam. ⁊ mimitiis disputatõnum: reretire gesttũt

Expanded text:
o scientiae totius tium et terrestrium, ut qui hunc novit, nihil ultra quaerat, nec sapientiam nec virtutem, quia agnovit eum in quo perfecta virtus est, perfectaque sapientia. Quidquid alibi quaeritur, hic perfecte invenitur. Nam quid sapientius Salomodedit, ut in Daniele et Salomone ostenderet infidelibus, se auctorem esse sapientiae totius? Quod infideles non putant, quia non legunt in evangeliis et prophetis astrologiam, geometriam, ut dum his student disputationum ratiocinationibus curam animae suae non agant. Qui vero Christum novit, thesaurum sapientiae et scientiae invenit, quia id novit quodtem, etc. Commendata sui mysterii dignitate, monet eos ne malorum colloquiis et astutia iniquitatis ssed ut nemo, quantumcunque sapiens, vos decipiat, in sublimitatete quadam, minutiis disputationum irretire gestiunt
Abbreviated transcription (Latin):
racła ad confirmatõnem. ¶Solo enim. qi ĩo hd̃e me re
ferouob̾. qi uolouos scurx: qualem sollicitudmem habes
ꝓ uoħ ut ea itellecta: queratis iixͦ. ꝑfecti fieri. ⁊ recte ait:
ꝓuob. Nonenim minus ꝓhis quos non uidit sol¬
licitus erat.: qm̃ ꝓhis: quib p̾sens p̃dicauit. nec ininori
affectu diligebat eos quos non uiderat: quaiceteros ap̃

Expanded text:
e me vobis, quia volo vos scire qualem sollicitudinem habeam pro vobis, ut ea intellecta quaeratis in Christo perfecti fieri. Et recte ait, pro vobis. Non enim minus pro his quos non vidit sollicitus erat, quam pro his quibus praesens praedicavit; nec minori affectu diligebat quos non viderat, quam caeteros apud
Abbreviated transcription (Latin):
tiis. aAlia liter& leni intellec ad quid: ad cognosc̾ed̾¬
ꝑ quod humiliatum: suꝑbi redimuntur. Icum lego:
u̾bum caro factumest. Inuerbo: in telligo uer̃ d̃i fili¬
um. incarne agnosco. uerum filium hominis.

Expanded text:
tiis, alia littera, pleni, intellectus. Ad quid? ad cognoscetiis, alia littera, pleni, intellectus. Ad quid? ad cognosceper quod humiliatum superbi redimuntur: et cum lego, Verbum caro factum est , in Verbo intelligo verum Dei Filium, in carne agnosco verum hominis
Abbreviated transcription (Latin):
consolentur corda ip̾oꝵ .i. consolentur corda sua. ip̃idico
msttuctiun caritate: qmͣ ds ad nos hu̾it. quiꝓ nob̾ filium
tracdictit. ħsiauis attendit. pͥse in hac miseria consolari.
coniuncendam: atq auferendam: tał medicina celitꝰ
uenit. ad elatum hominem. ꝑsuꝑbiam. ds humił des¬
cend̾ ꝑmisericordiam. gram claram manifestamq ꝯ¬
mendansin ipõ homine: quem tanta p̾participib s̃s
carita te suscep̃. neq enim. ip̃e. itau̾bo cli comunctus.
ut ip̃a conuncto ne unus filius di. ud̃ ip̃e unusfiliuᷤᷤ
hominis teret p̃cedñtib sue uoluntatis ñitis fẽcit
Unum enim illun eẽ oportebat. eent autem plures:
Sequitur. et maucti. magnitione di. instractidi¬
ut̾ sciatis .s. quod alia persona ẽ pater. afilio. qmͣuis u
uenistis. qr non omĩb patent. nͥhis auipetunt ⁊ pul¬
sant Uł aliis non muratis: itapͥ legi illud. consolant᷑
corda sua dico. instructi incaritate. ⁊ inomĩb dini¬

Expanded text:
i, dico, instructi in charitate, quam Deus ad nos habuit, qui pro nobis Filium tradidit. Hoc si quis attendit, potest se in hac miseria consolari,  Ad hanc convincendam atque auferendam talis medicina coelitus venit; ad elatum hominem per superbiam Deus humilis descendit per misericordiam, gratiam claram manifestamque commendans in ipso homine. Quem tanta prae participibus 191 suis charitate suscepit. Neque enim ipse ita verbo Dei conjunctus, ut ipsa conjunctione unus Filius Dei, et idem ipse unus Filius hominis fieret, praecedentibus suae voluntatis meritis fecit. Unum enim illum esse oportebat; essent autem plures, Et instructi in agnitione Dei. Instructi diUt sciatis quod alia persona sit Pater a Filio, quamvis ivenistis, quia non omnibus patent, nisi his qui petunt et pulsant. Vel aliis non mutatis, ita potest legi illud: Consolentur corda sua, dico, instructi in charitate, et in omnibus divi
Abbreviated transcription (Latin):
sine lege saluatgentes noscdico. corripientes .i. arguentes. ñ
solumuos. s om̃emͥ omi nẽ qui deiuat ait̾itate: qmͣnouit.
⁊ docentes om̃em hominem .s. eos qui ignorant in̾tatem:
Słcont dicentest orrpimis. ⁊ c̃rimcimus. ⁊ obedientes docemꝰ:
docentes dico: in om̃ sapientia. non sumnis ceci. utpseudo.
s docemus. nom̃i sapiẽtia. Nera sapientia ẽ indisciplma¬
age cestatur. ut enidiens om̃em hominem in hac spientia.
do iniac̾ficium: omem hominem: tam ui deuinqm̃ gen

Expanded text:
sine lege salvat gentes. Nos dico, corripientes, id est arguentes, non solum vos, sed omnem hominem, qui deviat a veritate quam novit. Et docentes omnem hominem, scilicet eos qui ignorant veritatem. Vel contradicentes corripimus et convincimus, et obedientes docemus. Docentes dico, in omni sapientia, non sumus caeci ut pseudo, sed docemus, in omni sapientia. Vera sapientia est in disciplagere testatur, ut erudiens hominem in hac sapientia, Deo in sacrificium, omnem ho
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ speratam. que tñ modo non apparet s reposita ẽ nob̾.
distis. a uod utiq tenendum ẽ: qr ẽ u̾bum. iñ tatis euan¬
gli .i. ⁊ plene uerum.⁊ bonum nuntium. negͦ alibi sp̾e
illam queratis qmͣ pͥis intellexistis: quod euangłim. ñ
uos pͥmi hiustis: s ꝑ alios ꝑuenit ad uosnec ioli habetis.
ꝑme ⁊ alios uenit. muniu̾sum mundum.⁊ adhuoẽ
manens: inuniuerso mundo. qĩ. non ẽ uob̾ minus fae¬
tun: qm aliis eccłiis. ⁊ cum sit inmundo euangłim:
fructisicat. ibi .i. homines fructificare fac̃ ꝑbona oꝑa.
⁊ c̾scit .i. ⁊ crescere fac̃ augnientosc̃ie. ⁊ numero tideliu̾.
⁊ ñ id fac̾ ꝑħ: quod alũ plus habeant am̃ uos. ẜ ita ħ fac̾sic̃⁊¬

Expanded text:
rem speratam, quae, tamen modo non apparet, sed reposita est vobis, distis, quod utique tenendum est, quia est verbum veritatis Evangelii, id est et plene verum, et bonum nuntium. Ne ergo alibi illam spem quaeratis, quam prius intellexistis: Quod Evangelium, non vos primi habuistis, sed per alios pervenit ad vos, nec soli habetis. per me et alios venit in universum mundum, et adhuc est manens in universo mundo. Quasi dicat non est vobis minus factum, quam aliis Ecclesiis. Et, cum sit in mundo Evangelium, fructificat ibi, id est homines fructificare facit per bona opera, et crescit, id est excrescere facit augmento scientiae, et numero fidelium, et non id fac
Abbreviated transcription (Latin):
ex necessitate. s cum gaudio. Gr̃as ic̃. bactenus dix: umn
gr̾as eg̃ ⁊ quid orat eis. hͥ iamincip̃ ostndere: quod lex
icire ex eo: qr ip̃e: ⁊ ali apłi: qui in legalib suerant eis
quiñc: ep hesi positus incarcere ꝓ euangłio: gaudeo inpas¬
si onib. qr iñ ccdentes ꝓficiunt. quas fustineo ꝓ uob̾ consir¬

Expanded text:
ex necessitate, sed cum gaudio gratias, etc. Hactenus dixit unde gratias egit, et quid orat eis. Hic jam incipit ostendere quod lex nscire ex eo, quia ipse et alii apostoli qui in legalibus fuerant, eis Qui nunc Ephesi positus in carcere pro Evangelio, gaudeo in passionibus, quia non credentes proficiunt. Quas sustineo, pro vobis, confir
Abbreviated transcription (Latin):
.i. rensperatam. qͣmc̃dunt. tunc eni. firmi ⁊ stabileserũt.
si adu̾tant. que ꝓ nĩe ꝓmissa funt:. In onũ. aiͣ. or amꝰ it
ita impleamini. ⁊ ꝓmoueamini. ⁊ post hanc ꝓmotione.
oramus: ne relabamini: uos dico confortan acło in oi
uiiture .s. incastitate: uncer̾is: confortati d̃ico. ł potenti¬
ani elaritatis euis .i. ab eo quiuos illuminare potuit:

Expanded text:
nt. Tunc enim firmi et stabiles erunt, si advertant quae pro fide promissa sunt. In omni, etc. Oramus ut ita impleamini et promoveamini, et post hanc promotionem oramus ne relabamini. Vos, dico, confortati a Deo in omni virtute, id est in castitate et caeteris. Confortati, dico, secundum potentiam claritatis ejus, i
Abbreviated transcription (Latin):
blandiciis capti: fub elementis .i. sub lege. que ꝑelem̃taĩ¬
telligitur: ꝙ ip̃a ẽ. pͥma instituatõ adfidenr tunticiam. sic̃
ab elem̃tis: pͥmimi usum discendi assumunt pariui¬
li. elem̃tis dico: mundi. bñ lex dr᷑ elem̃ta minidi: qr lex:
noncelestia ⁊ eterna:. s terrena ꝓmutebat. ltransitoria:
nares dies. ⁊ sabbatum. que uicłi obseruabant. Siitaꝙ
uicd̃i subelementis erant. quid differunt apaganis:
uicd̃. non ꝙ melem̃tis sperarent: ut pagani s uihis am̃
uenerabant᷑. dum paruuli erant. ⁊ adͥ tempꝰ plenitudinis
ñ ꝑuenerant. Sicut gͦ ꝑaruulus uib pedagogo ẽ ⁊ auctore.

Expanded text:
elementa intelligitur, quia ipsa est prima institutio ad fidem et justitiam, sicut ab elementis principium discendi assumunt parvuli. Elementis, dico, mundi, bene lex dicitur elementa mundi, quia lex non coelestia et aeterna, sed terrena promittebat, vel transitoria, lunares dies et Sabbatum, quae Judaei observabant. Si itaque Judaei sub elementis mundi erant, quid differunt a paganis?Judaei, non quod in elementis sperarent, ut pagani, sed in venerabantur, dum parvuli erant, et ad tempus plenitudinis non pervenerant. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ in se ⁊ initum .i. uistificans pectorem : ⁊ bonum.
a utile. intam ad quarens. Sequit᷑. Quid gͦ hicqueri¬
turutrum lextuifit bona sit tñ efficiendo dampnosa.q.:
exp̃clictis uidebatur posse colligi. Diterat enim man¬
datumẽe ad mortem. ⁊ itẽ direrat ẽt bonum nminus
intelligentib uideri pͭ: bonimieffecisse morsem. ꝙ
sibi opponens. remouer. ⁊ quo intellectu dixerit: mã¬
datum ẽe admortem: exponit ec᷑ quosdam impiosqͥ
ħ bonum m adło ita ut sit esficiens causa mortis: ab¬
sit. Honemm est ex ip̃a lege mors.: sexititõ hominis q
nonlex s fomesẽ efficiens causa mortis. qui bonam
remuertit in malum. Sic̃ enim medicina nonẽ
causa mortis.: si ostendat uenena mortifera. licet
hismali homines abutant᷑ ad mortem suam: ła
loꝵ: siclex que uenena pecc̃oꝵ demonararti homi¬
nem lib̾tate sua ab utentem: qiͣ sreno cohibet . cõpo¬
sito greseu incetlere docet: non efticiens c̃a peccati. sad

Expanded text:
t justificans peccatorem, et bonum, t utile vitam acquirens. Quid ergo! Hic quaeritur utrum lex, et si sit bona, sit tamen efficiendo damnosa. Quod ex praedictis videbatur posse colligi. Dixerat enim mandatum esse ad mortem, et item dixerat esse bonum. Unde minus intelligentibus videri potest bonum effecisse mortem. Quod sibi opponens removet, et quo intellectu dixerat mandatum esse ad mortem, exponit contra quosdam impios quhoc bonum mihi a Deo, ita ut sit efficiens causa mortis: Absit! Non enim est ex ipsa lege mors, sed ex vitio hominis, quia non lex, sed fomes est efficiens causa mortis, qui bonam rem vertit in malum. Sicut enim medicina non est causa mortis, si ostendat venena mortifera, licet his mali homines abutantur ad mortem suam, vel aliorum; sic lox quae venena peccatorum demonstrat, et hominem libertate sua abutentem quasi freno cohibet, et composito gressu incedere docet, non efficiens causa peccati est, sed
Abbreviated transcription (Latin):
e dico. ꝑbonum .i. ꝑ legem nonqr up̃a sit efficiens ca.
si qr exea accep̃ occõnemꝰ sicut p̃dictum ẽ oꝑatumẽ di¬
co: ita: utappareat peccatum .i. esficiens causa pec¬
cati. qr tunc apparet: qt̃xõnem trahit ad conseniũ.
non utiq efficientempeccatum i potiusdemonstr̃a¬
temt: ⁊ ꝓhibentem illuorta: ut peam appareat pecca¬
nesciebam ostend. Nongͥ imputo iegi di. s uito iro:
peccatirm. bona ẽ enim lex s si ne gr̃a tm̃imͦ ostend̾
peccatuim. non. tulit G lȩx iemꝑbona ẽ. siue obsit.

Expanded text:
 per legem, non quia et ipsa sit efficiens causa, sed quia ex ea accepit occasionem, sicut praedictum est, operatum est dico, ita, ut appareat peccatum, id est efficiens causa peccati, quod tunc apparet, quando rationem trahit ad consensum, non utique efficientem peccatum, sed potius demonstrantem et prohibentem illud, ita ut per eam appareat peccam quam nesciebam ostendit. Non igitur imputo legi Dei, sed vitio meo peccatum, bona est enim lex, sed sine gratia tantum ostendit pecca
Abbreviated transcription (Latin):
rum arbit̾um. sub dominante iniguitate.⁊ acce
ỹ ꝓp̃cio exiguam de arbore uitauoluptatem. Cre¬
atus gͥ pͥmus homo: rectus. sine culpa: sineuitõ.
s ip̃ non rectum se fec̃. qr deseruit imꝑatorem.⁊ duier¬
tit adͦesertorem. cadensq amani siguli: uasfractũ
sub peccõ .i. serui peccati sint. Quia enim contine̾
cum poss noluit: inflictum ẽ ei: non possecum
uelit. E malum uelle: ꝑdidit bonum posse. ⁊ fac¬
tus captiuus dic̃: uenũidatus sum sub pecc̾o. uł iinꝰ¬

Expanded text:
rum arbitrium, sub dominante iniquitate, et accepit rum arbitrium, sub dominante iniquitate, et accepit pro pretio exiguam de arbore vitae voluptatem. Creatus est ergo primus homo rectus sine culpa, sine vitio, sed ipse non rectum fecit se, quia deseruit imperatorem, et divertit ad desertorem, cadensque a manu figuli vas fractum sub peccato, id est servi peccati sint. Quia enim continere cum posset noluit, inflictum est ei non posse cum velit. Per malum velle perdidit bonum posse, et factus captivus dicit, venumdatus sum sub peccato.
Abbreviated transcription (Latin):
ħ õe sem̃ en is subiectumẽ pecc̃o. ĩ potestãte sua u õ
sit. cͥca obeclientiam legis. ade quippe p̃uaricatns
atq ut ita dicam: dãpnosa nego tiatione ftaudiss¬
co mestione. uenditi sumus. Om̾em enim ꝓlem
suam. serpentis ꝑfuasione seductus. illiciti cibi ꝑcep¬
tõne: ꝑpetue seruituti ad dix̃. soletq hͥ mos: interue¬
dentes ementesq seruari. utis qui se cup̃ alieno do¬
minꝰo mancipari: aliqui p̃ciĩ ꝓ iactura ꝓpͥe liberta¬
tis: ⁊ ad ditone ꝑpetue seruitutis: asuo conseqͣtur
emptore. quod ⁊̃ inter adam ⁊ serpentem manifestũ
ẽ intercessisse. Ille enim̃cium libtatis noxie:⁊ morti¬
teritatis ꝓgeniemeuis subdidit famulatu. ciuꝰ¬
łi effectus ẽ serius. Uendere nos potuit. s redimie
no ualuit. uenilidit nos consensipecc̃i. redimimꝰ:
iusticia fidi. Sangius enim in nocens datus ẽ ꝓmo
b ut redimeremi. Inuenditore gͦ: erubescat suꝑ¬
bia. iredemptore gł ẽ gr̃a. Uendidit se homo ꝑlibe¬

Expanded text:
c omne semen ejus subjectum peccato, ut potestate sui uti non possit circa obedientiam legis. Adae quippe praevaricatione atque, ut ita dicam, damnosa negotiatione fraudulecomestione venditi sumus. Omnem enim prolem suam serpentis persuasione seductus, illiciti cibi perceptione perpetuae servituti addixit. Soletque hic mos inter vendentes ementesque servari, ut is qui se cupit alieno domino mancipari aliquid pretii pro jactura propriae libertatis et additione perpetuae servitutis, a suo consequatur emptore, quod etiam inter Adam et serpentem manifestum est intercessisse. Ille enim pretium libertatis noxiae, et mortisteritatis progeniem ejus subdidit famulatui, cujus effectus est servus. Vendere nos potuit, sed redimere non valuit. Vendidit nos consensu peccati, redimimur justitia fidei. Sanguis enim innocens datus est pro nobis ut redimeremur. In venditore ergo erubescat superbia, in redemptore glorietur gratia. Vendidit se homo per libe
Abbreviated transcription (Latin):
sine quo: nec t̾m ardebat fomes. ⁊ ꝑ quod acreuit p̃ua¬
ricato. Concupiscentia enim carnis. queradix ẽ maloꝵ
ꝑmandatum mag̾ p̃ualuit. non defec. Lexenim. eõ¬
cupiscentiam ĩrextiix̃. U̾ enim nonẽ gr̃a liberatoris.
abolus. quipbonum c̾i. incenius ẽ iracumdia: contͣ
hominem. ⁊ ccia atq alicita illi suasit. qr eiudit ado

Expanded text:
sine quo non tantum ardebat fomes, et per quod accrevit praevaricatio. Concupiscentia enim carnis quae radix est malorum per mandatum magis praevaluit non defecit. Lex enim concupiscentiam non exstinxit. Ubi enim non est gratia liberatoris, abolus; quia per bonum Dei incensus est iracundia contra hominem, et contraria atque illicita illi
Abbreviated transcription (Latin):
temnimicus octid̾. armis tiris te uicit. armis tuis terate dñi¬
it̃init. Mandato enim tanqmͣ gladio. armatus eras:
ut mimicum occid̾es. ꝙ non uales. si de te p̃sumis.
Esto gͦ humił. nonde te p̾sumas. ⁊ poteris iũtiere. Uide
ne p̾sumentem. non inuirib sius. tuuenis in qͥt
adme cum dipeo. ⁊ lancea. ego in nomine dĩ omĩpo¬
tentis. sit omĩno: ⁊ nõ aliter ꝓsternitur inimicus.
uł italege. Dicoq. peccatum sedux̃ me. ⁊ ꝑ illud .i. ꝑħ¬
ẽe negauit. defendens eam acͥnime. hic eandem sui.
laude defendit Aliud ẽ acͥmine ob iecto defendere.
aliud debito p̃conio p̾dicare. Crimen obiectum fuit:
nͥdictum ẽ: lex peccatum ẽ: Defensio subsecutaẽ: cũ
mendat. neqͥuid suspitionis. aduerse. remanerer ĩ¬

Expanded text:
inimicus occidit, armis tuis te vicit, armis tuis te interemit. Mandato enim tanquam gladio armatus eras, ut inimicum occideres, quod non vales, si de te praesumis. Esto ergo humilis, non de te praesumas, et poteris vincere. Vide ne praesumentem non in viribus suis: Tu venis, inquit, ad me cum clypeo et lancea, ego in nomine Domini omnipotentis, sic omnino, et non aliter prosternitur inimicus. Vel ita lege: Dico quod peccatum me seduxit, et per illud, id esse negavit, defendens eam a crimine, hic eamdem sui laude defendit. Aliud est a crimine objecto defendere, aliud debito praeconio praedicare. Crimen objectum fuit, ubi dictum est, lex peccatum est. 34 Defensio subsecuta est cum mendat, ne quid suspicionis adversae remaneret i
Abbreviated transcription (Latin):
remh ominem: dimitendo bona ł faciendo ma¬
la. intelligo: scdm interiorem hommem ñ ẽẽ oꝑ and̾.
Nonenm⁊c̃ .a. ue operor quod nͨon intelligo. qi i
dimitto bonum. quod uolo. ⁊ facio malum. qõ no¬
lo. ⁊ ẽꝓbatõ apartib: ⁊ ab effectu. dimittere enim
bonum ⁊ fac̾ẽ malum: sunt partes: oꝑari malum
Dicitur enim iarga acceptione:⁊ consuera socuto

Expanded text:
rem hominem dimittendo bona vel faciendo mala, intelligo, secundum interiorem hominem non esse operandum, ere operor quod non intelligo, quia et dimitto bonum quod volo, et facio malum quod nolo. Et est probatio a partibus et ab effectu. Dimittere enim bonum, et facere malum, sunt partes operari malum. Dicitur enim larga acceptione et consueta locut
Abbreviated transcription (Latin):
inse. ⁊ inꝑximum. ⁊ sceleratis quib sceł ꝑse placet. ⁊ c̾¬
tͥcidis. qr lex nate uthis obsolu̾erat: litteris ẽ reformata.
eisco hercendis ⁊ homicidis: ⁊ fornicariis. ⁊ masculoꝵ
concubitorib plagiarus. qui plagas cuiussib gnt̾is:
que pͥus impossibile putabat ẽẽ. quod de dm̃potes¬
tate: ⁊ genua natiuitate.⁊ resurrectõne: ⁊ spe p̃dica-¬
batur. s coroborauit me: ad eo: ut ħ creclam. ⁊ u nec
moiꝰ nec uita separet uie axꝑo. confortauit dico. in x¬
ie. dñono. ingr̃as ago: qi certa p̾scientia existimauir.
.i. p̃uidit: me fidelem imp̃o. cum sub lege. finssem
infideł. ipẽ dico: ponens me inminist̾io. p̾dicandi
mus indm̃i. ⁊ ꝑsecutor scoꝵ. ⁊ contumeliosus. conpre¬
hensis inferens contuimeliam. s consecutus sum
mea: de eo .s. quͥ ͦ ignorans feci .i. de peccõ quod ig¬
noranter c̾misi. Uł ita. ut causa notetur. qi. miami
⁊qui ignoranter. ꝙ. facilius ignoscitur: ego dico

Expanded text:
in proximum, et sceleratis, quibus scelus per se placet, et contricidis, quia lex naturae in his obsoleverat, litteris est reformata eis coercendis, et homicidis, et fornicariis, et masculorum concubitoribus, plagiariis, qui plagas cujuslibet generis t esse quod de Domini potestate et gemina nativitate et resurrectione et spe praedicabatur: sed corroboravit me adeo ut haec credam, et ut nec mors nec vita separet me a Christo. Confortavit, dico, in . Inde gratias ago quia certa praescientia, existimavit, id est praevidit, me fidelem in ipso, cum sub lege fuissem infidelis. Ipse, dico, ponens me in ministerio praedicandi mus in Deum, et persecutor sanctorum, et contumeliosus, comprehensis inferens contumeliam. Sed consecutus sum mea de eo, scilicet quod ignorans feci, id est de peccato quod ignoranter commisi. Vel ita ut causa notetur. Quasi dicaet qui ignoranter quod facilius ignoscitur. Ego dico
Abbreviated transcription (Latin):
salntis habet: si filios generat cdo. catidie instruendo.
u̾maneant infide. ⁊ dilecõe. d̾i ĩ xuni. ⁊ sc̃ificatõ ẽ. qͣm
inbaptismo ꝑceperint cum iobrietate .i. temperantia

Expanded text:
salutis habet, si filios generat Deo quotidie instruendo, salutis habet, si filios generat Deo quotidie instruendo, ut maneant in fide et dilectione Dei et proximi; et sanctificatione, quam in baptismo perceperunt, cum sobrietate, id est temperant
Abbreviated transcription (Latin):
que dminternoꝵ scrutatorem lat̾e n̾õ poterat. sollicitau̾
aliqͣ exꝑiendi cupiditas: cum mulierem uideret accep¬
ta illa esca non ẽẽ mortuã: nõtũ eumarbitro. sĩ iam
sp̃ualimente p̃ditus erat: ullo modo credidisse quod
inquo mulier. ut .s. illud crederet ẽẽ uerum. Eritis sic̾
dii. s putauit utrumq posse feri: ut et urori morem ge¬
reret:⁊ ꝑ penitentiam uemam haberet. Minus gͦ pecca
mulier secducta manducauit. eiq ded̾: ut simul ederẽt.
nolitit eam cont̾itare. qm credebat siue suo solatõ cõ¬
tabescẽ.⁊ ase alienatam: oĩo int̾re. Nonꝙͥ. carnaliuictꝰ
b̾ninolentia. qua plerumq fit: ut offendatur ds:
se. diuine sententie iustuis exitus indicauit. gͦ alio qͦ¬
damꝰ ⁊ ip̃e decepius est. In exꝑtus enim diuine seiũ¬
tatis: ineo ealli potuuit: ut ueniale crederet ẽe cõmiᷤ¬
sum. s doloillo serpentino: quo mulier seductaesti
nłłomͦ illumarbitror potuisse seduci. Saluabr̃ autẽ.

Expanded text:
quae Deum internorum scrutatorem latere non poterat, sollicitavit aliqua experiendi cupiditas, cum mulierem videret accepta illa esca non esse mortuam: non tamen eum arbitror si jam spirituali mente praeditus erat, ullo modo credidisse quod in quo mulier, ut scilicet illud crederet esse verum: Eritis sicut dii , sed putavit utrumque posse fieri, ut et uxori morem gereret, et per poenitentiam veniam haberet. Minus ergo peccmulier seducta manducavit, eique dedit ut simul ederent, noluit eam contristare, quam credebat sine suo solatio contabescere, et a se alienatam omnino interbenevolentia, qua plerumque fit ut offendatur Deusse divinae sententiae justus exitus indicavit. Ergo alio am ipse deceptus est. Inexpertus enim divinae severitatis in eo falli potuit, ut veniale crederet esse commissum; sed dolo illo serpentino quo mulier seducta est, nullo modo illum arbitror potuisse seduci. Salvabitur autem
Abbreviated transcription (Latin):
ter. ⁊ filius: ⁊ sp̃c.s.: unus ⁊ solus ds ẽ. ꝑsanam fidem
intelligͥ. Uisiones autem ille patͥb exibite. ꝑc̾atãm
conimitabilem: dõ. inc̾mritabili subditam. facte
fũt. no ꝓpͥe. sicut est. s significatiue. sic̃ ꝓrerti causis.
⁊ temporib oportuit. uidetur enim ds̃: cum itult.

Expanded text:
t Spiritus sanctus unus et solus Deus est, per sanam fidem intelligitur. Visiones autem illae Patribus exhibitae per creaturam commutabilem, Deo incommutabili subditam factae sunt non propriae sicut est, sed significativae, sicut pro rerum causis et temporibus oportuit. Videtur en
Abbreviated transcription (Latin):
militiam .i. consuetudinem. doceudo tet⁊alios.⁊ ꝑsi¬
ciendo opere: quod p̃clicas ore qui bñ potes ħ facẽ. tu
dico: h̃is fidem: rectam. ⁊ bonam conscĩam. nedo¬
cens erubesch̃: male uite c̾sciꝰ. Enibescibile enĩ
ẽ. aliud agẽ.⁊ aliud p̃dicare. qm consci̾am bonam.
quidam flagitiis repellentes. naufraganerãt alios ⁊

Expanded text:
militiam, id est consuetudinem docendo te et alios, et perficiendo opere quod praedicas ore, qui bene potes hoc facere. Tu dico, habens fidem rectam, et bonam conscientiam, ne docens erubescat malae vitae conscius. Erubescibile enim est aliud agere, et aliud praedicare. Quam, conscientiam bonam, quidam flagitiis, repellentes naufragaverunt, alios, et
Abbreviated transcription (Latin):
p̃uaricari actii. ħ si dominaretur: facilius seduc̾e t᷑
Notaquod ait. adam nõ est seductus cum eum p̃¬
uancatorem apłs clicat. insi militudinem p̃uarica¬
cõnis ade. seductum tiegat. ũn:⁊ interrogatus. ñ
ait. inulier sedux̾̃ me. s dedit mͥ ⁊ comedi. mulier

Expanded text:
aricari actu. Haec si dominaretur, facilius seduceretur. Nota quod ait Adam non est seductus cum eum praevaricatorem Apostolus dicat in similitudinem praevaricationis Adae, seductum tamen negat. Unde et interrogatus non ait: mulier seduxit me, sed dedit mihi et comedi . Mulier
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. ⁊ sp̃c .s. insuanata᷑ est inmortał. ⁊ nuisbił. et no¬
ta: qr de solo do quiest ip̃a tͥnitas. nõ est dictum: solũ
uisibili. cum sint ⁊ quedam c̃atẽ intrinbiles. siimusibi¬
lsoli do. qr sunt dĩi falsi uisibiles. nõ dictũe. in¬
uisibilisoli dõ. Est enim quedam c̾atã. imiisibił. ñ¬

Expanded text:
 sanctus in sua natura est immortalis et invisibilis. Et nota quia de solo Deo qui est ipsa Trinitas, non est dictum soli invisibili, cum sint etiam quaedam creaturae invisibiles. Sed invisibili soli Deo, quia sunt dii falsi invisibiles. Et ideo dictum est invisibili Deo. Est enim quaedam creatura invisibi
Abbreviated transcription (Latin):
psendo doctorib qͥ sidem ꝑdiderunt:÷ ymenes. ⁊ alexã¬
der nomina pp̾a ponit: ut ambigirum secet qͦr tra.¬
didi sathane .i. utrũq ex c̾municaui. sie⁊ tu ex cõ¬
munica. Et nota ꝙ. ait. tͣdidi satha. qr illo: ad cor¬
rectõnem hominum utebatur illa potestas apłi¬
ca. Preuaricatores enim angłi: c̃pͥncipe suodia¬
tus sub tanto imꝑatore.: ñ facͤ qͣnͣt illi ꝑmittitur.¬

Expanded text:
pseudodoctoribus qui fidem perdiderunt, est Hymenaeus et Alexander. Nomina propria ponit ut ambiguum secet. Quos tradidi Satanae, id est utrumque excommunicavi, sic et tu excommunica. Et nota quod ait tradidi Satanae, quia illo ad corruptionem hominum utebatur illa potestas apostolica. Praevaricatores enim angeli cum principe suo diaatus hu
Abbreviated transcription (Latin):
iectone miãm coniecutus ẽ. qi nulli datur remis¬
sio pet̾coꝵ: nne fide ⁊ dilect̃one. suꝑhabunclaũ autem
dic.: qr maiora bona fuerunt: qmͣ olim mala: ułita.¬
lege. qr non solum peccata dimisit. s ⁊̃ fidem ⁊ dilecto ẽ
saluos facẽ pec̾cores. quoscumq ⁊ paruulos. qͥ ⁊ si a
baptitatis natisut: carne tñ: Dati sunt. ñ spĩi. n̾ eo:
quod renonatur. Nulla causa ueniencli fuit xͦ dño.
ra: ⁊nulla causa est medicine. Si uenit de celo mag¬
nus mecticus: magnus ꝑ totum orbe terre iacebat
egrotus. ip̃e egrotus: genꝰ humanum est. ꝙ. totũ ꝑie¬

Expanded text:
icordiam consecutus est, quia nulli datur remissio peccatorum sine fide et dilectione. Superabundavit autem dicit, quia majora bona fuerunt quae olim mala. Vel itaa non solum peccata dimisit, sed etiam fidem et dilectionem Salvos facere peccatores quoscunque, etiam parvulos, quia etsi a baptizatis nati sunt, carne tamen natiquod renovatur. Nulla causa veniendi fuit Christo Dora, et nulla causa est medicinae. Si venit de coelo magnus medicus, magnus per totum orbem terrae jacebat aegrotus. Ipse aegrotus genus humanum est, quod totum pe
Abbreviated transcription (Latin):
hũc. mũ. pec. sal. face̾. Quoꝵ .i. inter quos: ego qui inle¬
ge fueram. sum pͥmus .i. maximꝰ. Peĩor enĩ omũb sũ.
qr ꝑsecutor. quo nõ erat peior. nemo enĩ acͥorinter ꝑ-¬
secutores. gͦ nemo pͥor inter pecc̾ores. pͥmꝰ gͦ erat: non
orame temꝑis: s magnitudine iniquitatis s io miã¬

Expanded text:
catores salvos facere, quorum id est inter quos, ego, qui in lege fueram, sum primus, id est maximus, pejor enim omnibus sum, quia persecutor quo non erat pejor. Nemo enim acrior inter persecutores. Ergo nemo pejor inter peccatores. Primus ergo erat non ordine temporis, sed magnitudine iniquitatis. Sed ideo mi
Abbreviated transcription (Latin):
dulum.⁊ mores. occõne inouñde concupiscentie. stu¬
deant s potus. ꝑ omĩa bona oꝑa sint ꝑmuttentes: uncdi
res: ꝓmittentes pie. Qũe enim uult audiri. inclina¬
tus enim suꝑb. nec impetrat. nec recta de se: tac̃ cre¬
ns conueiriat. ⁊ quales ad illud debeant or cinari. de¬
terminat. qiͣ. orare: cum uiris ẽ conmime mulieribꝰ.
discat quod ignorat. eum oñi sub iectone.s. ñ erecta: i hꝰ¬
loqͥt᷑. mag̃ initat adluxuriam.⁊ irritatur: neq ꝑmino
mulieri dommari aliqua platõne sp̃uali. iuirum.
⁊ sunsuo seru. s ẽẽ insilent̾õ. ut ñ c̾fabuletur cim rui¬
cina Eece non solum habitum humilem.: ⁊ bones¬
tumbr̃e mulierem docuit: uerum ⁊ docendi aucto¬
ritatem einegauit. ⁊ subiciendam uiro p̾cep̾. ut t̾a
habitu qm obseqiriis: sub potestate sit uiri. ex qͦ trahit
ortginem. Adamenim. cur mulier subiecta sit. cãm

Expanded text:
 mores, occasione movendae concupiscentiae studeant: sed, potius per omnia bona opera, sint promittentes et indicres, promittentes pietatem. Quae enim vult audiri inclinatus enim superbus nec impetrat, nec recta de se facit creris conveniat, et quales ad illud debeant ordinari, determinat. Quasi dicat: Orare cum viris est commune mulieribus, discat quod ignorat, cum omni subjectione, id est non erecta, et hloquitur magis irritat ad luxuriam, et irritatur. Neque permitto mulieri dominari aliqua praelatione spirituali in virum, etsi in suo sexu, sed esse silentio, ut non confabuletur cum vicina. Ecce non solum habitum humilem et honestum habere mulierem docuit, verum etiam docendi auctoritatem ei negavit, et subjiciendam viro praecepit ut tam habitu quam obsequiis sub potestate sit viri, ex quo trahit originem. Adam enim. Cur mulier subjecta sit causam
Abbreviated transcription (Latin):
erat.iuenit. ħͥ erat ꝑdiuinam maiestatem. uenit. ꝑ
humanam infirmitatem. Quare uen̾: peccores sal¬
uos facere. no eum de celo ad terram mĩta n. s pecca
traxerunt. u̾n. ⁊ uocab̾ nom̃ eius iħm. Quare: au
istum ppłm ꝑtinent pariuili: ꝑtinent plane. sic c̃di¬
si ñ ht uicium ᷑ sisanꝰ eẽt: ñclamaret iħus: sinite par¬
iilos uenire ad ine. qui uen̾ pecccatores saluos face:

Expanded text:
ivinam majestatem, venit per humanam infirmitatem. Quare venit? peccatores salvos facere. Non eum de coelo ad terram merita nostra, sed peccata traxerunt. Unde: Et vocabis nomen ejus Jesum . Quare? Audistum populum pertinent parvuli? pertinent plane. Sic credisi non habet vitium? Si sanus esset non clamaret Jesus: Sinite parvulos venire ad me , qui venit peccatores salvos facere.
Abbreviated transcription (Latin):
c̾ataͣ est. stue que inu̾itate manet dani głam do̾:
siue que inueritate ñ stecit querens głam fuam.
que uelit nolit diuine ꝓui añtie non sertuat.
S uolens: tac̾cum ea: ꝙ. bonumest. De illa uͦ¬
inhabitu or. nato .s. religione eaꝵ ornãte eas. muliereᷤᷤ
dico: ornantes se: aliis uͥtutib. cumue cindia nultꝰ. ut
ño snt attrite frontis: ut mẽtͥtes. ⁊ sobrietate mentis: ⁊

Expanded text:
creatura est, sive quae in veritate manet dans gloriam Deo, sive quae in veritate non stetit quaerens gloriam suam, quae velit nolit, divinae providentiae non serviat; sed volens, facit cum ea quod bonum est. De illa in habitu ornato, scilicet religionem earum ornante. Eas mulieres dico, ornantes se, aliis virtutibus cum verecundia vultus, ut non sint attritae frontis ut meretrices; et sobrietate mentis; et
Abbreviated transcription (Latin):
osiu̾deret dico: ad uix formatonem eoꝵ qui credituris
illi .i. ut nũ exempli fora p̃bita. nułł despecet de in¬
manitate sceleris: qui credã illi. qͥd enĩ taciet amico:
quih fec̃ immico: creclituri sunt dico. tendñtes. iniui¬
tam eternam .i. ut habeãt uitam eternam: Regi autem

Expanded text:
Ostenderet, dico, ad informationem eorum qui credituri sunt illi, id est ut mei exempli forma praebita, nullus desperet de immanitate sceleris qui credit illi. Quid enim faciet amico, qui hoc fecit inimico? Credituri sunt dico, tendentes in vitam aeternam, id est ut habeant vitam aeternam. Regi autem
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc epłam scribit apłs.
tymotheo. Tymocheus aut̾e
iste: fuit filius mulieris fideł
patre gentili pc̾atus. ⁊ cum
non eer cͥcumcitus.⁊ eẽt ip̃e gentił: huic̾ da¬
bant bonum testimoniumfres qͣui erant
lystris. lycomio. hunc uoluit paulus: ꝓficisci
ca ordinatõne. Tymotheo enim. inasia relicto
pseudo apłis resistat. ⁊ quomͦ eccłam instiuat.
quales presbiteros ł diacones: ordinet.quales
uiduas honoret. qu̾omꝰ ineccła se habeat. ł
quomͦ eam regat. Et est intento apłi in hac epła.
instruere tẏmotheum de ep̾ał dignitatis officio:
Modus tał. pͥmosaiutat eum dein̾ monet. s̃i
psendo apłis resistat: postea instruit de ep̾ati
osficio. docens: quales debeat ordinare p̃b̾ros.: idia¬
cones ⁊ quales debeant ẽẽ mulieres eoꝵ. den̾ quales
uiduas recipere debeat. postea demͦ correct̃onis in¬
struit eum. insine monet: ut uitet ꝓfanas no¬
uitates p̃mmitit fi saltitarõnem dicens. Satilus apss

Expanded text:
Hanc Epistolam scribit Apostolus Timotheo. Timotheus autem iste fuit filius mulieris fidelis, patre gentili procreatus: et cum non esset circumcisus, et esset ipse gentilis, huic dabant bonum testimonium fratres qui erant Lystris et Iconii. Hunc voluit Paulus proficisci ca ordinatione. Timotheo enim in Asia relicto pseudoapostolis resistat, et quomodo Ecclesiam instruat, quales presbyteros et diacones ordinet, quales viduas honoret, quomodo in Ecclesia se habeat, vel quomodo eam regat. Et est intentio Apostoli in hac Epistola instruere Timotheum de episcopalis dignitatis officio. Modus talis: Primo salutat eum, deinde monet, ut pseudoapostolis resistat, postea instruit de episcopali officio docens quales debeat ordinare presbyteros et diacones, et quales debeant esse mulieres eorum; deinde quales viduas recipere debeat; postea de modo correctionis instruit eum. In fine autem monet ut vitet profanas novitates, praemittit vero salutatione
Abbreviated transcription (Latin):
noiem tanti sacͣmti. Licet enim. x̃ post cenam defierit
mitur. Namsaluator: qͦ nueementius conmenda¬
ret mistii alius altitudinem: ultimum ħuoluit
infigere cordib ⁊ memorie discipłoꝵ: a quib: ad
pasfionem. aigressirais. eiat. Quo autem hordme
deinceps sumeretur:: apłis: ꝑ quos eccłis dispositu¬

Expanded text:
norem tanti sacramenti. Licet enim Christus post coenam dederit mitur. Nam Salvator, quo vehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit infigere cordibus, et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. Quo autem ordine deinceps sumeretur, apostolis, per quos Ecclesias dispositu
Abbreviated transcription (Latin):
cebat. Inter pͣnclia enim. ł pꝰ pnͣdia: eucharistiam su¬
mebant.ꝙ. ieumi potuis facere deberent. Huuis aut̾e
reifaciende occ̾onem sumpierunt. ex eo ꝙ dominus
manducantib discipłis.: accep̃ panem.: ⁊ bñchx̃. ⁊ eis tͣdi¬
dit. iam celebrato ueteri pascha. Q. d. ⁊ qr inuob̾ scissu¬

Expanded text:
ebat. Inter prandia enim vel post prandia, eucharistiam sumebant, quod jejuni potius facere deberent. Hujus autem rei faciendae occasionem sumpserunt ex eo quod Dominus manducantibus discipulis accepit panem et benedixit, et eis tradidit jam celebrato veteri Pascha. Quasi dicat: Et qu