comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rantia uł in firmitate contrahunt᷑ : non ut baptisma quo¬
tiens peccat᷑ totiens repetat᷑. sed quia ipso qđ semel dat᷑ fit.
ut non solũ antea uerũ etiã postea quorũ libet pec eatoꝵ
uenia fidelib impetret᷑. Quid eñĩ ꝓd esset uł ante baptismũ
pęnitentia nisi baptismus sequeretur: uł postea nisi p̃cederet
In ipsa quoq oratione dñica quȩ quotidiana .ẽ. nr̃a munda¬
tio. quo fructu quo effectu diceret᷑. dimitte nob̾ debita
nr̃a : nisi abeis qui baptizati sunt diceret᷑. Itẽq elemosina¬
rũ largitas. & beneficientia quantalibet: cui tam ad dimit¬
tenda sua peccata ꝓdesset. si baptitatus non. eẽt: Postremo
regni cȩloꝵ ipsa felicitas ubi non habebit ȩccłia maculã aut
rugã aut aliquid huiꝰmodi : ubi nichil rep̃hensionis ichil
simulationis erit : ubi non solũ reatus. sed nec concupiscentia
erit ulla peccati. quoꝵ erit nisi baptizatoꝵ: Acꝑ hoc non

Expanded text:
rantia uel infirmitate contrahuntur, non ut baptisma quorantia uel infirmitate contrahuntur, non ut baptisma quotiens peccatur, totiens repetatur, sed quia ipso quod semel datur fit, ut non solum antea, uerum etiam postea quorumlibet peccatorum uenia fidelibus impetretur. quid enim prodesset uel ante baptismum paenitentia, nisi baptismus sequeretur, uel postea, nisi praecederet? in ipsa quoque oratione dominica, quae cotidiana est nostra mundatio, quo fructu, quo effectu diceretur: dimitte nobis debita nostra, nisi ab eis, qui baptizati sunt, diceretur? itemque elemosynarum largitas et beneficientia quantalibet cui tandem ad dimittenda sua peccata prodesset, si baptizatus non esset? postremo regni caelorum ipsa felicitas, ubi non habebit ecclesia maculam aut rugam aut aliquid eius modi, ubi nihil reprehensionis, nihil simulationis erit, ubi non solum reatus, sed nec concupiscentia erit ulla peccati, quorum erit nisi baptizatorum? Ac per hoc non
Abbreviated transcription (Latin):
erit aũt om̃ino aliquid uł in carnali semine uitiosũ: cũ eadẽ
regeneratione quȩ nunc fit ꝑsacrũ lauacrũ usq infinẽ cuncta
mala hominis purgante atq sanante. eadẽ caro ꝑquã facta. ẽ.
anima carnalis. fiet etiã ipsa sp̃ualis: nullã legi mentis resistentẽ
concupiscentiã carnis habitura. nichil carnalis seminis emes¬
sura. Sic enĩ accipiendũ ẽ. qđ ait idẽ apłs: xp̃c dilexit ȩccłiã¬
& semet ipsũ tradidit ꝓ ea. ut eã scĩficaret miuidans eã laua¬
cro aquȩ in uerbo : ut exhiberet sibi ipse głosã ȩccłiã. non ha¬
bentẽ maculã aut rugã. aut aliquid huiꝰmodi. Sic inqua
hoc accipiendũ. ẽ: ut eodẽ lauacro regenerationis &
uerbo scificationis om̃ia prorsus mala hominũ regeneratoꝵ¬
mundent atq sanent̾. non solũ peccata quȩ om̃ia nunc re¬
mittunt᷑ in baptismo. sed etiã quȩ posterius humana igno

Expanded text:
erit autem omnino aliquid uel in carnali semine uitiosum, cum eadem erit autem omnino aliquid uel in carnali semine uitiosum, cum eadem regeneratione, quae nunc fit per sacrum lauacrum, usque in finem cuncta mala hominis purgante atque sanante eadem caro, per quam facta est anima carnalis, fiet etiam spiritalis ipsa, nullam legi mentis resistentem concupiscentiam carnis habitura, nihil carnalis seminis emissura. sic enim accipiendum est, quod ait idem apostolus: Chri semetipsum tradidit pro ea, ut eam sanctificaret, mundans eam lavacro aquae in verbo, ut exhiberet sibi ipse gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam, aut rugam, aut aliquid hujusmodi . Sic, inquam, hoc accipiendum est, ut eodem lavacro regenerationis, et verbo sanctificationis, omnia prorsus mala hominum regeneratomundentur atque sanentur, 306 non solum peccata, quae omnia nunc remittuntur in baptismo, sed etiam quae p
Abbreviated transcription (Latin):
oleastrũ peccaudo conuersus ẽ. quia tã magnũ peccatũ fuit.
ut ibi magna fieret in deterius mutatio naturȩ. totũ genus
humanũ fecit oleastrũ: ita ut que ad modũ nunc in ipsis iudemꝰ
arborib siquid inde in oleã gr̃a diuina conuertit ibi uitium
primȩ natiuitatis qđ erat originale peccatũ de carnali con¬
cupiscentia traductũ & attractũ remittat᷑. tegat᷑. uec ipu¬
tetur : inde tam̃ oleaster nascat᷑. nisi & ipse in oleã eadem
gr̃a renascatur. Beata itaq olea cuiꝰ remisse sunt iniqͥtates:
& cuiꝰ tecta sunt peccata. Beata cui non imputabit dñis pec¬
catũ : sed illud qđ remissũ ẽ & tectũ .ẽ & non imputatur.
donec fiat in ȩtnã immortalitatẽ plena mutatio. habet uim
quandã occultã unde semin&t᷑ amarus oleaster : nisi & illic
eadẽ dĩ agri cultura remittat᷑. tegat᷑. nec imputetur. Non

Expanded text:
oleastrum peccando conuersus est, quia tam magnum peccatum fuit, oleastrum peccando conuersus est, quia tam magnum peccatum fuit, ubi magna fieret in deterius mutatio naturae, totum genus humanum fecit oleastrum, ita ut — quemadmodum nunc in ipsis uidemus arboribus — si quid inde in oleam gratia diuina conuertit, ibi uitium primae natiuitatis, quod erat originale peccatum de carnali concupiscentia traductum et adtractum, remittatur, tegatur, non inputetur, unde tamen oleaster nascatur, nisi et ipse in oleam eadem gratia renascatur. Beata itaque olea, cuius remissae sunt iniquitates et cuius tecta sunt peccata, beata, cui non inputauit dominus peccatum. sed illud quod remissum est et tectum est et non inputatur, donec fiat in aeternam inmortalitatem plena mutatio, habet uim quandam occultam, unde seminetur amarus oleaster, nisi et illic eadem dei agricultura remittatur, tegatur, non inputetur. non
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc itaq remissio peccatoꝵ qua dui non fit inꝓle. sic ibi.ẽ. Lex
ista peccati. ut etiã in peccatũ imputet᷑: id .ẽ. ut etiã reatus eius
cũ illa sit: quȩ teneat ęc̃ni supplicii debitorẽ. Hoc enĩ traicit
parens in plẽ carnalẽ qđ ẽ ipse carnalit̃ natus non qđ spũalit̃
ẽ. renatꝰ : quia id ipsũ qđ carualit̃ natus ẽ quãuis reatu soluti
non impediat fructũ eius. tam̃ tanqu̾a uisemine oliuȩ latet:
etiã si ꝓpt̃ remissionẽ peccatoꝵ nichil oleo noceat. ei scilicet
iustus ex fide uiuit. Hoc aũt qđ inparente regenerato tanqũa
in oleȩ semine sine ullo reatu qui remissũ .ẽ. tegit᷑ ꝓfecto in
ꝓle non dũ regenerata uelut in oleastro cũ reatu habet᷑: doneo
etiã illic eadẽ grã remittat᷑. Ex quo ẽñiadã exolea tali inqua
nec semen erat eius modi unde amaritudo nasceret᷑ oleastri. in

Expanded text:
Haec itaque remissio peccatorum quamdiu non fit in prole, sic ibi est lex Haec itaque remissio peccatorum quamdiu non fit in prole, sic ibi est lex ista peccati, ut etiam in peccatum inputetur, id est, ut etiam reatus eius cum illa sit, quae teneat aeterni supplicii debitorem. hoc enim traicit parens in prolem carnalem, quod et ipse carnaliter natus, non quod spiritaliter est renatus, quia id ipsum, quod carnaliter natus est, quamuis reatu soluto non inpediat fructum eius, tamen tamquam in semine oliuae latet, etiamsi propter remissionem peccatorum nihil oleo nocet, ei scilicet iustus ex fide uiuit. hoc autem quod in parente regenerato tamquam in oleae semine sine ullo reatu, quia remissum est, tegitur, profecto in prole nondum regenerata uelut in oleastro cum reatu habetur, donec etiam illic eadem gratia remittatur. ex quo enim Adam ex olea tali, in qua nec semen erat eius modi, unde amaritudo nasceretur oleastri, in
Abbreviated transcription (Latin):
ȩt̃na beatitudine ꝑ manebit. Sub uingit aũt apłs. & dicit.
Igit᷑ ipse ego mente seruio legi di: carne aũt legi peccati. Quod
sic intelligendũ . ẽ. Mente seruio legi dĩ. non consentiendo legi
peccati: carne aũt seruio legi peccati. habendo desidia peccati:
quib & si non consentio. non dũ tam̃ penitꝰ careo. Deniq quid
post hȩc intulerit: attendamꝰ. Nulla gͦ inquit condẽpnatio. ẽ.
nunc his: qui sunt in xp̃o iħu. Etiã nunc inquit quando lex
in menbris repugnat legi mentis. & captiũi aliquid tenet
in corpore mortis huiꝰ. nulla condẽpnatio ẽ. his: qui sunt in xp̃o
iħu. Audi quare. Lex eni sp̃s uitȩ inquit in xp̃o iħu. lib̾auit me
alege peccati & mortis. Lib̾auit quomodo. nisi quia eius reatũ
peccatoꝵ om̃iũ remissione dissoluit: ut qũa ius ad huc maneat
& dedie magis magisq minuat᷑. inpeccatũ tam̃ non imputet᷑.

Expanded text:
aeterna beatitudine permanebit. Subiungit autem apostolus et dicit: aeterna beatitudine permanebit. Subiungit autem apostolus et dicit: igitur ego ipse mente seruio legi dei, carne autem legi peccati. quod sic intellegendum est: mente seruio legi dei non consentiendo legi peccati; carne autem seruio legi peccati habendo desideria peccati, quibus etsi non consentio, nondum tamen penitus careo. denique quid post haec intulerit adtendamus. nulla ergo, inquit, condemnatio est nunc his qui sunt in Christo Iesu. etiam nunc, inquit, quando lex in membris repugnat legi mentis et captiuum aliquid tenet in corpore mortis huius, nulla condemnatio est his qui sunt in Christo Iesu. audi, quare. lex enim spiritus uitae, inquit, in Christo Iesu liberauit me a lege peccati et mortis. liberauit, quomodo? nisi quia eius reatum peccatorum omnium remissione dissoluit, ut quamuis adhuc maneat die in diem magis magisque minuatur, in peccatum tamen non inputetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ad grauat animã: Cũ gͦ id ipsũ corpus iã incorraptibile
recipiet᷑ : plena erit liberatio de corpore mortis huiꝰ. aquo
non libant̃ qui sunt ad penã resurrecturi. Ad corpus gͦ
mortis huiꝰ intelligit᷑ ꝑtinere. ut alia lex in mẽbris re¬
pugnet quidẽ legi mentis dũ caro concupiscit aduersus
spm̃ & si mentẽ non subiuiget : quia & sp̃s concupiscit
ad uersus carnẽ : atq ita quã uis lex ista peccati captuũũ
teneat aliquid carnis. unde resistat legi mentis: ñ tam̃
regnat in nr̃o mortali corpore. si non obȩdit᷑ desideriis eius.
Solent eũi & hostes aduersus quos dimicat᷑. & in feriores. ẽẽ. incer¬
tamine. & uicti aliquid tenere captiuu: qđ in certamine nr̃o
quã uis sub peccatilege teneat᷑. tam̃ inspe redẽptionis . ẽ. quia ipsa
uitiosa concupiscentia nulla om̃ino remanebit: caro aũt nr̃a
ab ea peste morboq sanata. & tota in mortalitate uestita. in

Expanded text:
aggravat animam ? Cum ergo idipsum corpus jam incorruptibile aggravat animam ? Cum ergo idipsum corpus jam incorruptibile recipietur, plena erit liberatio a corpore mortis hujus: a quo non liberantur, qui sunt ad poenam resurrecturi. Ad corpus ergo mortis hujus intelligitur pertinere, ut alia lex in membris repugnet quidem legi mentis, dum caro concupiscit adversus spiritum; etsi mentem non subjuget, quia et spiritus concaduersus carnem. atque ita quamuis lex ipsa peccati captiuum teneat aliquid carnis, unde resistat legi mentis, non tamen regnat in nostro licet mortali corpore, si non oboeditur desideriis eius. solent enim et hostes, aduersus quos dimicatur, et inferiores esse in certamine et uicti aliquid tenere captiuum. quod in carne nostra quamuis sub peccati lege teneatur, tamen in spe redemptionis est, quia ipsa uitiosa concupiscentia nulla omnino remanebit, caro autem nostra ab ea peste morboque sanata et tota inmortalitate uestita in
Abbreviated transcription (Latin):
tenet. Nam quantũ attinet ad ipsã corporalẽ substantiam
atq: naturã : in uiris fidelib sue conuigatis siue continen¬
tib iã tẽplũ dĩ est. At tam̃ si om̃ino nichil carnis nr̃ae cap¬
tuũi teneret᷑. non quidẽ subdiabolo quia & ibi facta. ẽ.
peccati remissio ut peccatũ non imputet᷑ qđ ꝓpriȩ lex peccati
uocat᷑ tam̃ sub ipsa lege peccati. hoc ẽ. sub concupiscentia sua
nisi aliqͣntũ teneretur caro nr̃a captiua : quomodo. eẽt. uerũ
qđ ait idẽ apłs ad optionẽ expectantes redẽptionẽ corporis
nr̃i : In tantũ igit᷑ adhuc expectat᷑ redẽptio corporis nr̃i:
inquantũ adhuc ex aliqua parte captiuũ . ẽ. sublege peccati
Unde & hic ex clamans ait. Infelix ego homo quis me lib̾abit
de corpore mortis huiꝰ : Gra di: ꝑ iħm xp̃m dñm nr̃m. Ubi¬
quid intellecturi sumus. nisi quia corpus qđ corrũpitur

Expanded text:
tenet. nam quantum adtinet ad ipsam corporalem substantiam tenet. nam quantum adtinet ad ipsam corporalem substantiam atque naturam, in uiris fidelibus, siue coniugatis siue continentibus, iam templum dei est. attamen, si omnino nihil carnis nostrae captiuum teneretur non quidem sub diabolo, quia et ibi facta est peccati remissio, ut peccatum non inputetur, quod proprie lex peccati uocatur, tamen sub ipsa lege peccati, hoc est sub concupiscentia sua, nisi aliquantum teneretur caro nostra captiua, quomodo esset uerum, quod ait idem apostolus: adoptionem expectantes, redemptionem corporis nostri? in tantum igitur adhuc expectatur redemptio corporis nostri, in quantum adhuc ex aliqua parte captiuum est sub lege peccati. unde et hic exclamans ait: infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius? gratia dei per Iesum quid intellecturi sumus, nisi quia corpus quod corrumpitur,
Abbreviated transcription (Latin):
uare conantẽ. Sed cur non dicenet captiuantẽ me. ubi
uellet intelligi carnẽ suã: Annon dictũ.ẽ. de tħu cum
inmonum̃to non fuisset caro eiꝰ inuenta. tuler̃ dñm meũ
& nescio ubi posuerunt cũ : Nũ idõ non recte dictũ . ẽ.
quia non dictũ ẽ. carnẽ. uł corpus dñi mei. sed dñm
meũ : Qũaqua paulo suꝑuis & ipse apłs quomodo recte
potuerit de carne sua dicere captiuantẽ me: satis eu¬
dent̃ aperuit. Cũ enĩ dixisset. scio eñĩ quia non habitat in
me: id ipsũ ex ponens ad iunxit & ait: hoc .ẽ. in carne
mea bonũ. hȩc gͦ captiuat᷑ sublege peccati in qua non habi¬
tat bonũ : hoc .e. caro. Carniẽ aut̃ nunc appellauit. ubi. ẽ.
morbidus quidã carius affectus non ipsã corporis confor¬
mationẽ. cuiꝰ menbra non adhibenda sunt arma peccato.
id ẽ. eidẽ ipsi concupiscentiȩ. quȩ hoc carnale nr̃m captiuum

Expanded text:
uare conantem. sed cur non diceret: captiuantem me, ubi uare conantem. sed cur non diceret: captiuantem me, ubi uellet intellegi carnem suam? an non dictum est de Iesu, cum in monumento non fuisset caro eius inuenta: tulerunt dominum meum et nescio ubi posuerunt eum? num ideo non recte dictum est, quia non dictum est 'carnem\' uel \'corpus domini mei,\' sed: dominum meum? Quamquam paulo superius et ipse apostolus quomodo recte potuerit de carne sua dicere: captiuantem me, satis euidenter aperuit. cum enim dixisset: scio enim quia non habitat in me, id ipsum exponens adiunxit et ait: hoc est in carne mea, bonum. haec ergo captiuatur sub lege peccati, in qua non habitat bonum, hoc est caro. carnem autem nunc appellauit, ubi est morbidus quidam carnis adfectus, non ipsam corporis conformationem, cuius membra non adhibenda sunt arma peccato, id est eidem ipsi concupiscentiae, quae hoc carnale nostrum captiuum
Abbreviated transcription (Latin):
interior homo nr̃ renouat᷑ de die indie: cũ in ea ꝓficit
ꝑ seueranter. Non eñi est timor torquens: sed amor libens
Ibi sumus ueracit̃ liberi: ubi non delectam̃ inuiti. Uerũ
illud qđ ait. uideo aũt aliã legẽ in mẽbris meis repug¬
nantẽ legi mentis meȩ: ipsa. ẽ. ista de qua loquimur
concupiscentia lex peccati in carne peccati Qđ
aũt dixit & captiuantẽ me sublege peccati. hoc
est subse ipsa quȩ ẽ uimẽbris meis: aut captiuantẽ
dixit captiuare conantẽ. id .ẽ. ad consentiendũ im¬
plendũq cogentẽ : aut potius qđ non habet contro
centia qua legẽ peccati uocat. non utiq in ea ullum
illicitũ desideruim cui mens obȩdire non debeat coni¬
moueret. Qđ aũt non ait. captiuantẽ carnẽ meã. sed cap¬
tuiantẽ ine: hinc factũ. ẽ. ut sensus hic alius quere¬
retur : & acciperemꝰ captiuantẽ uelut dixisset capti¬

Expanded text:
interior homo noster renouatur de die in diem, cum in ea proficit interior homo noster renouatur de die in diem, cum in ea proficit perseueranter. non enim timor est torquens, sed amor libens. ibi sumus ueraciter liberi, ubi non delectamur inuiti. Vemm illud quod ait: uideo autem aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, ipsa est ista de qua loquimur concupiscentia, lex peccati in carne peccati. quod autem dixit: et captiuantem me sub lege peccati, hoc est: sub se ipsa, quae est in membris meis, aut captiuantem dixit captiuare conantem, id est ad consentiendum inplendumque cogentem, aut potius — quod non habet controucentia, quam legem peccati uocat,. non utique in ea ullum inlicitum desiderium, cui mens oboedire non debeat, commoueret. quod autem non ait: captiuantem carnem meam, sed: captiuantem me, hinc factum est, ut sensus hic alius quaereretur et acciperemus captiuantem, uelut dixisset: capti
Abbreviated transcription (Latin):
& quo possit a nob in illa immortalitate beatissima ꝑueniri
Nisi eñi quandoq ꝑ ficiendũ. eẽt : nunqua iubendum esset
Deinde repetens apłs. ut amplius cõmendaret sententiã supe¬
riorẽ : non enĩ qđ uolo inquit facio bonũ. sed qđ nolo malum
hoc ago Si aũt qđ nolo ego facio: iã non ego operor illud sed
qđ habitat i me peccatũ. & sequit᷑ Inuenio gͦ legẽ m uolenti
facere bonũ: qm̃ mͥ malũ ad iacet. Hoc ẽ inuenio legẽ m bonũ
uolenti facere. qđ lex uult : ꝗm̃ non ipsi legi quȩ dicit non con¬
cupisces sed michi adiacet malũ qđ nolo : quia &e nolens
concupisco. Condelector eñi inquit legi dĩ scđm in teri¬
ore hominẽ. Uideo aũt aliã legẽ in mebris meis. repug¬
nantẽ legi mentis meȩ: & captiuantẽ me sub lege peccati
quȩ ẽ. in mẽbris meis. Ista condelectatio legi dĩ scđm in¬
teriorẽ hominẽ : de magna nob̾ uenit gr̃a dĩ. In ea qͥppe

Expanded text:
et quo possit a nobis in illa inmortalitate beatissima perueniri; et quo possit a nobis in illa inmortalitate beatissima perueniri; nisi enim quandoque perficiendum esset, nunquam iubendum esset. Deinde repetens apostolus, ut amplius commendet sententiam superiorem, non enim quod uolo, inquit, facio bonum, sed quod nolo malum, hoc ago. si autem quod nolo ego hoc facio, iam non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum, et sequitur: inuenio ergo legem mihi uolenti facere bonum, quoniam mihi malum adiacet, hoc est: inuenio legem mihi esse bonum uolenti facere quod lex uult, quoniam non ipsi legi, quae dicit: non concupisces, sed mihi adiacet malum quod nolo, quia et nolens concupisco. condelector enim, inquit, legi dei secundum interiorem hominem, uideo autem aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae et captiuantem me sub lege peccati quae est in membris meis. ista condelectatio legi dei secundum interiorem hominem de magna nobis uenit gratia dei. in ea quippe
Abbreviated transcription (Latin):
errat ut nec se ipsũ agnoscat: quando cũ ex toto ipse sit & corde
statuente & corpore implente adhuc se ipsũ. eẽ. non putat. Qui g
dicit iã non ego operor illud sed qđ habitat in me peccatũ. si
tantũ modo concupiscit. uerũ dicit: non si cordis consensione decer¬
nit. aut etiã ministerio corporis ꝑficit. Deinde ad iungit apłs
malũ quando malis desideriis obȩditur. Quando aũt sunt quidẽ
sed non eis obȩdit᷑ : nec malũ ꝑficit᷑. quia non eis obȩdit᷑¬
nec bonũ quia
sunt: sed fit ex
manet malũ. quia uł concupiscit᷑. Idõ gͦ
apłs non ait facere bonũ sibi non ad iacere: sed ꝑficere. Multũ
enĩ bonũ facit. qui facit qđ scriptũ . ẽ. post concupiscentias tuas
non eas: sed non ꝑficit. quia non unplet qđ scriptũ. ẽ. non con¬
cupiscas. Ad hoc gͦ dixit lex non concupisces: ut nos in hoc morbo
ui uenientes iacere medicinã grȩ quereremꝰ & in eo p̃cepto
sciremus. & qđ debeamꝰ in hac mortalitate ꝓficiendo conari.

Expanded text:
errat, ut nec se ipsum agnoscat, quando, cum ex toto ipse sit et corde statuente et corpore inplente, adhuc se ipsum esse non putat. Qui ergo dicit: iam non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum, si tantummodo concupiscit, uerum dicit, non si cordis consensione decernit aut etiam ministerio corporis perficit. Deinde adiungit apostomalum, quando malis desideriis oboeditur. quando autem sunt quidem, sed non eis oboeditur, nec malum perficitur, quia non eis oboeditnec bonum, quia sunt, sed fit ex manet malum, quia uel concupiscitur. ideo ergo apostolus non ait facere bonum sibi non adiacere, sed perficere. multum enim boni facit, qui facit quod scriptum est: post concupiscentias tuas non eas, sed non perficit, quia non inplet quod scriptum est: non concupiscas. ad hoc ergo dixit lex: non concupisces, ut nos in hoc morbo inuenientes iacere medicinam gratiae quaereremus et in eo praecepto sciremus, et quo debeamus in hac mortalitate proficiendo conari
Abbreviated transcription (Latin):
euisq studũ non timeres Nunc uͦ ita ñ tunes: ut si tuneres
euaderes potius recia maligna. qũa in curreres. Mat̃ catho¬
lua te ido t̾ret. qe oe tibi & aliis ate timet & si ꝑfilios suos
in aliqua positos potestate agit ut timeas: non id agt cru¬
delitate sed caritate. Tu aũt uir fortissimꝰ timere homines
ignauũ putas : Dm̃ gͦ time & noli antiqua fidĩ catholiee
fundam̃ta conaritanta obstinatione sub uertere. Qũ aquã
iste tuus animꝰ animosus utinã saltẽ in hac causa homines
timeret : utinã inqũa saltẽ paueret ignauia qũa periret
audatia. Uideamꝰ & cȩtera quȩ conectit. Sed quid faciã
Utrũ singula eiꝰ ꝓponã quib respondeã an cis p̃ter missis

Expanded text:
eiusque studio non timeres; nunc uero ita non times, ut, si timeres, eiusque studio non timeres; nunc uero ita non times, ut, si timeres, euaderes potius retia maligna quam incurreres. mater catholica te ideo terret, quia et tibi et aliis a te timet, et si per filios suos in aliqua potestate positos agit ut timeas, non id agit crudelitate, sed caritate. tu autem uir fortissimus timere homines ignauum putas. deum ergo time et noli antiqua fidei catholicae fundamenta conari tanta obstinatione subuertere. quamquam iste tuus animus animosus utinam saltem in hac causa homines timeret, utinam, inquam, saltem paueret ignauia quam periret audacia! Videamus et cetera quae conectit. sed quid faciam? utrum singula eius proponam, quibus respondeam, an eis praetermissis
Abbreviated transcription (Latin):
qđ perierat. Sed uos egregii xp̃iani respondete xp̃o. Si qđ
perierat querere &e saluare ueristi: ad paruulos non uenisti.
Isti nec perieraut : & salui nati sunt. Uade ad maiores. De uerbis
tuis tibi p̃scribimꝰ Non. ẽ. opus sanis medicus: sed male haben¬
tibus. Ita fit ut manicheus qui homini cõmixtã dicit. ẽe. na¬
turã malam uelit saltẽ saluari axp̃o animã bonã tu uͦ in
pariulis cũ salui sint incorpore. nichil a xp̃o saluandũ . eẽ. cor¬
tendis : ac ꝑhoc manicheus quidẽ naturã humanã bonã de¬
testabilit uituꝑat. sed tu crudelit̾ laudas. Quicũq eñi tibi
crediderint laudatori: in fantes suos non offer̃ saluatori
Ta scelerata sentienti quid ÷ ꝓdest ñ metuere qđ tibi fit ut
salubrit metuas & te hominẽ facias. ẽẽ. non bestiã quȩ circũ¬
dat᷑ petinis ut cogat᷑ in retia: opus erat ut ueritate̾ teneres

Expanded text:
quod perierat. sed uos, egregii christiani, respondete Christo: si quod quod perierat. sed uos, egregii christiani, respondete Christo: si quod perierat quaerere et saluare uenisti, ad paruulos non uenisti — isti nec perierant et salui nati sunt — uade ad maiores; de uerbis tuis tibi praescribimus: non est opus sanis medicus, sed male habentibus. ita fit, ut Manicheus, qui homini commixtam dicit esse naturam malam, uelit inde saltem saluari a Christo animam bonam; tu uero in paruulis, cum salui sint corpore, nihil a Christo saluandum esse contendis. ac per hoc Manicheus quidem naturam humanam detestabiliter uituperat, sed tu crudeliter laudas. quicumque enim tibi crediderint laudatori, infantes suos non offerent saluatori. tam scelerata sentienti quid tibi prodest non metuere quod tibi fit, ut salubriter metuas, et te hominem facis esse, non bestiam, quae circumdatur pennis, ut cogatur in retia? opus erat, ut ueritatem teneres
Abbreviated transcription (Latin):
duarũ naturarũ quȩ sẽꝑ fuer̃ una bona & una mala ho¬
minẽ creatũ. Pelagiani & celestiani dicunt humanã naturã
ab uno dõ conditã bonã. sed ita. eẽ. in nascentib paruulis
sanã. ut xp̃i non habeant necessariã in illa ȩtate medicinã
Agnosce git᷑ in tuo dogmate nom̃ tuũ : & catbolicis aquib:
confutaris desine obicere & nom̃ & dogma alienũ. Nã ueritas
utrosq redarguit : & manicheos & uos. Manicheis enĩ dicit
Non legistis. quia qui abinitio fecit hominẽ masculũ & feminã
fecit eos &e dixit : ꝓpt̃ hoc relinquet homo patrẽ & matrẽ
& ad herebit uxori suȩ & erunt duo in carne una : Itaq iã
non sunt duo. sed una caro. Qđ ergo ds coniuinxit homo non se¬
pare ut Quippe ostendit & hominũ conditorẽ & coniugũ co¬
pulatorẽ dm̃ aduersus manicheos qui utrũq hoꝵ negant.
Uobis aũt dicit. Uenit filius hominis quęrere & saluu facere

Expanded text:
duarum naturarum, quae semper fuerunt, una bona et una mala, hoduarum naturarum, quae semper fuerunt, una bona et una mala, hominem creatum; Pelagiani et Caelestiani dicunt naturam humanam a bono deo conditam bonam, sed ita esse in nascentibus paruulis sanam, ut Christi non habeant necessariam in illa aetate medicinam. agnosce igitur in tuo dogmate nomen tuum et catholicis, a quibus confutaris, desine obicere et dogma et nomen alienum; nam ueritas utrosque redarguit, et Manicheos et uos. Manicheis enim dicit: non legistis quia qui ab initio fecit hominem masculum et feminam fecit eos? et dixit: propter hoc relinquet homo patrem et matrem et adhaerebituna caro. quod ergo deus coniunxit, homo non separet. ita quippe ostendit et hominum conditorem et coniugum copulatorem deum aduersus Manicheos, qui utrumque horum negant. uobis autem dicit: uenit filius hominis quaerere et saluare
Abbreviated transcription (Latin):
apotestate diaboli redẽptorẽ : ipse pelagianus & celestianꝰ uocat᷑
conditorẽ utriq dicimꝰ : nec hinc estis celestiani & pelagiani.
liberũ aũt. eẽ quequã ad agendũ bonũ sine ad uitorio dĩ &
non erui paruulos apotestate tenebrarũ. & sic transferri in
regnũ dĩ hoc uos dicitis: & hinc estis celestiani & pelagiani.
Quid obtendis ad fallendũ cõmunis dogmatis tegmen : ut
operias ꝓpriũ crim̃. unde uob̾ inditũ. ẽ. nom̃: Atq ut nefa¬
rio uocabulo t̾reas imperitos. dicis Ne igit᷑ uocent᷑ heretici
fiunt manichei. Audi gͦ breuit̃. quid in ista questione uersẽt᷑.
Catholici dicunt humanã naturã creatore dõ bono conditã
bonã. sed peccato uitiatã medico xp̃o indigere. Manichei
dicunt humanã naturã non adõ conditã bonã peccatoq
uitiatã. sed ab ȩt̾narũ principe tenebrarũ. de cõmixtione

Expanded text:
a potestate diaboli redemptorem, ipse Coelestianus et Pelagianus vocatur. a potestate diaboli redemptorem, ipse Coelestianus et Pelagianus vocatur. conditorem utrique dicimus, non hinc estis Caelestiani et Pelagiani; liberum autem esse quemquam ad agendum bonum sine adiutorio dei et non erui paruulos a potestate tenebrarum et sic transferri in regnum dei, hoc uos dicitis, hinc estis Caelestiani et Pelagiani. quid obtendis ad fallendum communis dogmatis tegmen, ut operias proprium crimen, unde uobis inditum est nomen? atque ut nefario uocabulo terreas inperitos, dicis: \'ne igitur uocentur haeretici, fiunt Manichei\'. Audi ergo breuiter, quid in ista quaestione uersetur. catholici dicunt humanam naturam a creatore deo bono conditam bonam, sed peccato uitiatam Christo medico indigere; Manichei dicunt humanam naturam non a deo conditam bonam peccatoque uitiatam, sed ab aeternarum principe tenebrarum de commixtione
Abbreviated transcription (Latin):
Nec quisqũã nisi ꝑ grãm libatoris isto soluitur uinculo serui¬
tutis a quo .ẽ hominũ nullus immunis. Perunũ quippe
hominẽ peccatũ in trauit inmundũ & ꝑ peccatũ mors. & ita
in om̃s homines ꝑtransiit: in quo om̃s peccauerunt. Sic ẽ. gͦ
ds̃ nascentiũ conditor : ut om̃s ex uno eant in condẽnationẽ
quoꝵ non fuerit renascentiũ libator. Ipse quippe dictus . ẽ.
figulus ex eadẽ massa faciens aliuduas in honorẽ scđm
miscđiam aliud in contumeliã scđm iudicium: cui cantat
loqueris siquis aut liberũ in hominib: arbitriũ. aut dm̃. eẽ.
nascentiũ conditorẽ dixerit. cȩlestianus & pelagianꝰ uocatur.u
ista quippe & catholica fides dicit: sed siquis ad colendũ recte
dm̃ sine ipsius ad uitorio dicit. eẽ. in hominib liberũ arbitriũ.
& quisquis ita dicit dm̃ nascentiũ conditorẽ ut paruuloꝵ nege

Expanded text:
nec quisquam nisi per gratiam liberatoris isto soluitur uinculo seruinec quisquam nisi per gratiam liberatoris isto soluitur uinculo seruitutis, a quo est hominum nullus immunis; per unum quippe hominem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors, et ita in omnes homines pertransiit, iDeus nascentium conditor, ut omnes ex uno eant in condemnationem, quorum non fuerit renascentium liberator. Ipse quippe dictus est figulus, ex eadem massa faciens aliud vas in honorem secundum misericordiam, aliud in contumeliam secundum judicium : cui cantat loqueris, « Si quis aut liberum in hominibus arbitrium, aut Deum nascentium conditorem dixerit, Coelestianus et Pelagianus vocatur: » ista quippe catholica fides dicit. Sed si quis ad colendum recte Deum, sine ipsius adjutorio dicit esse in hominibus liberum arbitrium; et qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenire. non intelligentes quantũ his contulerint honoris. quorũ
ostenderunt głam iusi cũ catholica religione non potuisse con¬
uelli. Nã siquis aut liberũ in hominib arbitriũ. aut dm̃. eẽ nas¬
centiũ conditorẽ dixerit celestinus & pelagianus uocatur
Ne igit᷑ uocent᷑ heretici: funt manichei. & dũ falsã uerentur
in famiã uerũ crũ incurrunt: instar ferarũ quȩ circundant᷑
penius ut cogant᷑ in retia : quib: qm̃ de .ẽ. ratio inuerũ exitium
uana formidine contruduntur. Non . ẽ. ita ut loqueris quicũq
ista dixisti. non. ẽ .ita. Multũ falleris uł fallere meditaris.
Non liberũ negamꝰ arbitrium: sed si uos filius libauerit aut
ueritas tunc uere liberi eritis. hunc uos uiuidecis liberatorẽ.
quib: captiuis uanã tributis libertatẽ. Aquo eñi quis de¬
uictus ẽ. sicut dicit scriptura: huic & seruus addictus est.

Expanded text:
uinam totius ecclesiae peruenire non intellegentes quantum his contulerint honoris, quorum uinam totius ecclesiae peruenire non intellegentes quantum his contulerint honoris, quorum ostenderunt gloriam nisi cum catholica religione non potuisse conuelli. nam si quis aut liberum in hominibus arbitrium aut deum esse nascentium conditorem dixerit, Caelestianus et Pelagianus uocatur. ne igitur uocentur haeretici, fiunt Manichei et dum falsam uerentur infamiam, uerum crimen incurrunt instar ferarum, quae circumdantur pennis, ut cogantur in retia, quibus quoniam deest ratio in uerum exitium uana formidine contruduntur\'. Non est ita ut loqueris, quicumque ista dixisti, non est ita; multum falleris uel fallere meditaris. non liberum negamus arbitrium, sed, si uos filius liberauerit, ait ueritas, tunc uere liberi eritis. hunc uos inuidetis liberatorem, quibus captiuis uanam tribuistis libertatem. a quo enim quis deuictus est, sicut dicit scriptura, huic seruus addictus est
Abbreviated transcription (Latin):
pore igit᷑ mortis huius quale in para dyso ante peccatũ non¬
fuit ꝓfecto non erat alia lex in menbris nr̃is repugnans legi
nec ei mẽbra nr̃a ut impleat qđ appetit exhibemꝰ. habitat
etiã si non sit dã nabilis. quia non ꝑ ficit iniquitatẽ. sit tam̃
miserabilis. quia non habet pacẽ: Satis igit᷑ ammonuerim.
sic istũ uerba mea uelut refellenda sibi ꝓponere uoluisse.
ut alicubi medus de tractis sententiis int̾rũ peret. alicubi ex¬
tremis non additis decurtaret : & cur hoc fecerit. sufficient̃
ostenderim : nunc ad ea quȩ sicut uoluit nr̃a ꝓposuit. quȩ
sua opposuerit iudeamus. Sequunt᷑ eñi iã uerba eius. & sicut¬
istȩ in sunuauit qui tibi cartulã misit. prus aliquid de p̃fatione
conseriosit ꝓ cul dubio libroꝵ illoꝵ de quib pauca decerpsit. Id
aut ita sese habet. Doctores inquit nr̃i tẽporis fr̃ beatissime. &
nefariȩ quȩ adhuc feruet seditionis auctores ad hominũ quorum

Expanded text:
pore igitur mortis huius, quale in paradiso ante peccatum fuit, profecto non erat alia lex in membris nostris repugnans legnec ei membra nostra ut impleat quod appetit exhibemus, habitat etiamsi non sit damnabilis, quia non perficit iniquitatem, sit tamen miserabilis, quia non habet pacem. satis igitur admonuerim sic istum uerba mea uelut refellenda sibi proponere uoluisse, ut alicubi mediis detractis sententias interrumperet, alicubi extremis non additis decurtaret, et cur hoc fecerit sufficienter ostenderim. Nunc ad ea, quae sicut uoluit nostra proposuit, quae sua opposuerit uideamus. sequuntur enim iam uerba eius iste insinuauit, qui tibi chartulam misit, prius aliquid de praefatione conscripsit procul dubio librorum illorum de quibus pauca decerpsit. id autem ita sese habet: \'doctores\\ inquit, \'nostri temporis, frater beatissime, et nefariae quae adhuc feruet seditionis auctores ad hominum, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
paaluit Past hec illud nr̃m posuit ubi diximus hec enur
quł ab impudentib impudent laudat̃ pudenda concupis¬
centia nulla cẽt: nisi homo ante peccasset : nuptiȩ uero
essent etiã sinemo peccasset Fieret quippe sine isto morbo
seminatio filioꝵ. Huc usq ille uerba inea posuit. Tinut
eñĩ qđ ad iuinxi in corpore uitȩ illius: sine quo nunc fieri
non potest in corpore mortis huius. & hic ut meã sententiam
non finiret. sed eã quodã modo de truncaret: illud apłi testi
moniũ formidauit ubi ait. Miser ego homo quis ine libabit de
erat corpus mortis huiꝰ in para drso ante peccatũ: ꝓpt̃ quod
diximus in corpore uite illius quȩ ibi erat sine isto morbo se¬
minationẽ fieri potiusse filioꝵ: sine quo nunc incorpore mor¬
tis huiꝰ fieri non potest. Ut aũt ad istã cõmemorationẽ hu

Expanded text:
 Post haec illud nostrum posuit, ubi diximus: Haec enim quae ab impudentibus impudenter laudatur, pudenda concupiscentia, nulla esset, nisi homo ante peccasset: nuptiae vero essent, etiamsi nemo peccasset; fieret quippe sine isto morbo seminatio filiorum. Huc usque ille verba mea posuit. Timuit enim quod adjunxi, In corpore vitae illius, sine quo nunc fieri non potest in corpore mortis hujus. Et hic ut meam sententiam non finiret, sed eam quodam monium formidauit, ubi ait: miser ego homo, quis me liberabit de erat corpus mortis hujus in paradiso ante peccatum, propter quod diximus, « in corpore vitae illius, » quae ibi erat, « sine isto morbo seminationem fieri potuisse filiorum, sine quo nunc in corpore mortis hujus fieri non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
e magis pharaonis Non oporta moueri cũ magicis
artib: miracula fiunt plerũq similia miraculis que
fiunt ꝑscos seruos dei: sicut scriptũ ẽ inexodo qđ niago
pharaonis fecer ñ nulla similit̃ sicut fecit moy ses. Non s̃
hec oportet mirari: quia om̃ia quȩ uisibilit fiuntcetiare ir
feriores pocestates aeris huiꝰ ñ ab surde fieri ponomenedun¬
furSed hoc int̃ .ẽ. qđ cũ sc̃i talia faciunc in nomane dlei
dñ om̃u rerũ de sublimiorib: partib iubetuor epferioin¬

Expanded text:
M LXXXIIII. Non oportet moueri, cum magicis M LXXXIIII. Non oportet moueri, cum magicis artibus miracula fiunt plerumque similia miraculis, quae fiunt per sanctos sernos dei, sicut scriptum est in Exhodo, quod magi Pharaonis fecerunt nonnulla similiter, sicut fecit Moyses. non ergo haec oportet mirari, quia omnia quae uisibiliter fiunt etiam per inferiores potestates aeris huius non absurde fieri posse creduntur. sed hoc interest, quod, cum sancti talia faciunt in nomine dei, a deo omnium rerum de sublimioribus apparatibus iubetur
Abbreviated transcription (Latin):
paulatĩ subrepens delectatio: mortificat animã. ut si se
abstinere uelit sine molestia &e angore ñ possit: cũ id an¬
ce tota sanitate ñ ageret. Ergo aculeus mortis peccatũ e
qͥa peccato facta .ẽ. delectatio. quȩ iã possit resistere
uoluntati & cũ dolore cohiberi. Qũa deleccationẽ qͥa in
irtꝰ aũ peccati lex ẽ. qͥa multo sceleratius & flagitiosiu
quȩ lex ꝓhib& cõmittunt᷑ : quã si nulla lege ꝓhiberent᷑.
Tunc itaq ab sorpta erit mors inuictoriãm: cũ ꝑ scĩfica¬
tionẽ in om̃i hominis parte ꝑfecta delectatione spitua¬
liũ delectatio carnalis obrutur. x Liiii.
ũ om̃ia ds̃ fecerit : quare ñ ȩqualia fecit. Quia ñ. eẽnt
om̃ia si e̾ent equalia ñ: essent multa rerũ genera: qͥb
conficitꝰ uniũ sitas pͥmas & scđas & deinceps usq ad ulti¬
mas ordinatas habens creaturas. & hoc .ẽ. qđ dr̃ om̃ia¬

Expanded text:
paulatim subrepens delectatio mortificat! animam, ut, si se paulatim subrepens delectatio mortificat! animam, ut, si se abstinere uelit, sine molestia et angore non possit, cum id ante tota sanitate quia peccato facta est delectatio, quae jam possit resistere voluntati et cum dolore cohiberi. Quam delectationem quia in camus. Virtus autem peccati lex est, quia multo sceleratius et flagitiosius quae lex prohibet committuntur, quam si nulla lege prohiberentur. Tunc itaque absorpta erit mors in victoriam, cum per sanctificationem in omni parte hominis perfecta delectatione spiritualium delectatio carnalis obruetur. LXXI. Cum omnia Deus fecerit, quare non aequalia fecerit. Quia non essent omnia, si essent aequalia: non enim essent multa rerum genera, quibus conficitur universitas, primas et secundas, et deinceps usque ad ultimas ordinatas habens creaturas: et hoc est quod di
Abbreviated transcription (Latin):
hoc loco carnalẽ consuetudinẽ quȩ resistit bonȩ
uoluntati delectatione tẽporaliũ fruendorũ. Non enĩ
diceretur ubi .ẽ. contentio tua si ñ restitis soe &e rep¬
nassoe. ipsiꝰ contentio etiã in illo loco describit᷑. Caro
tati subiciat᷑. Et sicut nc̃ uidemꝰ mulcis puerilib
lelectationib: nos carere quȩ nos pueros siden¬
garentur acerrime cruciabant: ita credendũ est
de om̃i delectatione carnali futurũ. eẽ. cũ ꝑfecta sc̃ĩtas totũ
hominẽ reparauerit. Nc̃ aũ ꝗdui .ẽ. in nobis qđ resistat bone
uoluntati : auxilio dei ꝑ bonos homines & bonos angłos in¬
digemꝰ : ut donec sanetur uulnꝰ nr̃m. ñita molestetur.
ut ꝑimat etiã bonã uoluntatẽ. Hanc aũ mortẽ peccato me¬
ruimꝰ qđ peccatũ erat ante om̃i mͦ in libo arbitrio: cũ in
paradiso nullus dolor denegate delectationis: uoluntati¬
lit an nolit : nec eũ cruciat qͥsqͥs hoc ꝓhibae. At si
libtate male usus. uenatꝰ fuerit: c̃tra phibentis imꝑiũ.

Expanded text:
hoc loco carnalem consuetudinem, quae resistit bonae voluntati, delectatione temporalium fruendorum. Non enim diceretur: Ubi est contentio tua? si non restitisset et repugnasset ipsius contentio; etiam illo loco describitur: Carotati, subiciatur. et sicut nunc uidemus multis puerilibus delectationibus nos carere, quae nos pueros, si denegarentur, acerrime cruciabant: ita credendum est de omni carnali delectatione futurum esse, cum perfecta sanctitas totum hominem reparauerituoluntati, auxilio\' dei per bonos homines et bonos angelos indigemus, ut, donec sanetur uulnus nostrum, non ita molestetur, ut perimat etiam bonam uoluntatem. hanc autem mortem peccato meruimus. quod peccatum erat omnino in libero arbitrio, cum in\' paradiso nullus dolor denegatae delectationis bonae uoluntatiuelit an nolit, nec eum cruciat quisquis hoc prohibet; at si ista libertate male usus uenatus fuerit contra prohibentis imperium,
Abbreviated transcription (Latin):
lia inmanus suas dant᷑ cũ exaudiuntur adencon lluis
Digni streni qui tal erauditione. decipiant᷑ uit gepentlis
fiatihoc qđ uident᷑ impetrare beneficiũ eũ eis exibent
quasi puati inferiores pocestates quedã mira cuilientie
hab eant subiugatos. Permissũ tam̃ diuine ꝓudentiȩ
la be mnersit animarũ sua cuiq: tribuancur PE UERPO¬

Expanded text:
iuntur a daemonibus. Digni sunt enim qui tali exauditione decipiantur, ut poena illis fiat hoc quod videntur impetrare beneficium, cum eis exhibent quasi privatim aeriae potestates quaedam miracula, ut eos habeant subjugatos, permissu tamen divinae providentiae, ut pro meritis animarum sua cuique tribuantur. SE
Abbreviated transcription (Latin):
lingua : a manꝰ uocat᷑ scriptura qua facit manꝰ Itẽq sic uocat᷑
peccatũ. quia peccatũ si uincit facit: sicut uocat᷑ frigus pigru
non qđ apigris fiat. sed qđ pigros faciat. hoc generi huma no
in flictũ uulnus adiabolo quicquid ꝑ illud nascit᷑ cogit. ẽe¬
subdiabolo : tanqu̾a de suo fructice fructũ uire decerpat: non qđ
ab illo sit natura humana quȩ non .ẽ. nisi exdõ : sed uitiũ quod
non .ẽ. exdõ. Non eñi ꝓpt̾ se ipsã quȩ laudabilis . ẽ. quia opus dĩ. ẽ.

Expanded text:
lingua, et manus uocatur scriptura, quam facit manus; itemque sic uocatur lingua, et manus uocatur scriptura, quam facit manus; itemque sic uocatur peccatum, quia peccatum, si uincit, facit, sicut uocatur frigus pigrum, non quod a pigris fiat, sed quod pigros faciat. Hoc generi humano inflictum uulnus a diabolo quidquid per illud nascitur cogit esub diabolo, tamquam de suo frutice fructum iure decerpat, non quod ab illo sit natura humana, quae non est nisi ex deo, sed uitium, quod non est ex deo. non enim propter se ipsam, quae lauda
Abbreviated transcription (Latin):
desideriis eiꝰ. neq ex hibueritis mebra ur̃a arma iniqͥtatis pec¬
cato: hȩc inqũa concupiscentia quȩ solo sacra m̃to regene¬
rationis expiat᷑ ꝓfecto peccati uinculũ generatione trabicit
in posteros: nisi ab illo & ipsi regeneratione soluant᷑ Nã ipsa
quidẽ concupiscentia iã non . ẽ. peccatũ in regenerats quando
illi ad illicita oꝑa non consentit᷑ atq ut ea ꝑpetret areguna inte
mebra non dantur ut si non fit qđ scriptũ .ẽ. non concupiscas
fiat saltum qđ alibi legit᷑. post concupiscentias tuas non eoe
Sed qͣliu modo quodam loquendi peccatũ uocat᷑ qđ qe repetoa¬
to facta e a peccatũ si uicerit facit : reatus eiꝰ ualet in generato
si ad mala oꝑa ei quodã modo iubenti non obȩdit. ualere non
sinit Sic aũt uocat᷑ peccatũ. quia peccato facta ẽ. cũ iã in rege¬
neratis non sit ipsa peccatũ : sicut uocat᷑ lingua locutio qũa facu

Expanded text:
desideriis eius, neque exhibueritis membra uestra arma iniquitatis pecdesideriis eius, neque exhibueritis membra uestra arma iniquitatis peccato, haec, inquam, concupiscentia, quae solo sacramento regenerationis expiatur, profecto peccati uinculum generatione traicit in posteros, nisi ab illo et ipsi regeneratione soluantur. nam ipsa quidem concupiscentia iam non est peccatum in regeneratis, quando illi ad inlicita opera non consentitur, atque ut ea perpetrent a regina mente membra non dantur, ut si non fit quod scriptum est: non concupiscas, fiat saltem quod alibi legitur: post concupiscentias tuas non eas. sed quia modo quodam loquendi peccatum uocatur, quod et peccato facta est et peccatum, si uicerit, facit, reatus eius ualet in generato,si ad mala opera ei quodam modo iubenti non oboediat, ualere non sinit. sic autem uocatur peccatum, quia peccato facta est, cum iam in regeneratis non sit ipsa peccatum, sicut uocatur lingua locutio, quam facit
Abbreviated transcription (Latin):
upiscentia qua pudenda facta sunt quȩ pudenda non fuer̃
nonne respondebit se immẽbris hominis post peccatũ. ẽe. cȩpisse
& idõ legẽ peccati uerbis apłicis nuncupatã : qđ hominẽ sibi¬
sub ditũ fecerit quia dõ suo subditus. ee noluit: scq ẽe. de qua
& primi coniugati tunc erubuer̃ quando pudenda texerunt
&e nunc om̃s erubescunt quando ad concũbendũ secreta conquir̃.
neq huiꝰ oꝑis testes audent hab̾e uł filios quos inde genuert̃
cui uerecundiȩ naturali eynicoꝵ error philosophoꝵ mirabili
impudenti reluctatus ẽ quando quidẽ hoc qͥm̃ lietuegẽt ho
nestuq eũ conuige palã faciendũ ẽẽ. censebant. Unde me uto
urimunditia huiꝰ impudentiȩ caninũ nom̃ accepit. E& hos qͥpoe
eynici nuncupati sunt. hȩc om̃ino concupiscentia hȩx̧ lex peccati
habitaus in mẽbris cui lex iustitiȩ uetat obȩdiri. dicente apło
Non gͣ regnec peccatũ in ur̃o mortali corpore ad obȩdiendũ

Expanded text:
upiscentia, qua pudenda facta sunt, quae prius pudenda non fuerant, nonne respondebit se in membris hominis post peccatum esse coepisse? et ideo legem peccati uerbis apsubditum fecerit, quia Deo suo subditus esse noluit: seque esse de qua et primi conjugati tunc erubuerunt, quando pudenda texerunt , et nunc omnes erubescunt, quando ad concumbendum secreta conquirunt, neque hujus operis testes audent habere vel filios, quos inde genuerunt. Cui verecundiae naturali Cynicorum error philosophorum mirabili impudentia reluctatus est: quandoquidem hoc, quonestumque, cum coniuge palam faciendum esse censebant. unde merito inmunditia huius inpudentiae caninum nomen accepit; ex hoc quippe Cynici nuncupati sunt. Haec omnino concupiscentia, haec lex peccati habitans in membris, cui lex iustitiae uetat oboedire dicente apostolo: non ergo regnet peccatum in uestro mortali corpore ad oboediendum
Abbreviated transcription (Latin):
ut animal cibũ. Quid .ẽ. quod accipit᷑ & cõmutat᷑
ut idẽ cib qͥd ẽ. qđ accipitꝰ & ñ cõmutat᷑ ut oculis
lua sonꝰ aurib sed hȩc ꝑ corpus accipit anima. qͥd ẽ
aũ qđ ꝑ se ipsã accipitꝰ ce cõmutat inse ut aliã ani¬
mã quã recipiendo in amiciciã sui similẽ facit.
& quid .ẽ. qđ ꝑse ipsã accipit & ñ cõmutat ueritatẽ quare
cognoscendũ .ẽ & qͥd sit petro dictũ macta & mandu

Expanded text:
t animal cibum? quid est quod accipitur et commutatur, ut idem cibus? quid est quod accipitur et non commutatur, ut oculis lux, et sonus auribus? Sed haec per corpus accipit anima. Quid est autem quod per seipsam accipit et commutat in se ut aliam animam, quam recipiendo in amicitiam sui similem facit? et quid est quod per seipsam accipit, et non commutat, ut veritatem? Quare cognoscendu
Abbreviated transcription (Latin):
ũ animarũ natura una sit : unde hominũ diũsȩ
uoluntates. Ex diuersis uisis: diuersus appetitus
animarũ .ẽ. ex diuerso appetitu: diuersus adipiscen¬
di successus. Ex diuerso successu diuersa consue¬
tudo Ex diũsa consuetudine : diũsa . ẽ. uoluntas.
Diuersa aũ uisa ordo rerũ facit: occultꝰ qͥdẽ sed sub
diuina ꝓuidentia certus tam̃. Non itaq obhoc putã¬
dũ .ẽ. diuersas. eẽ naturas animarũ qͥa diũsȩ st̃ uolũ¬
tates : cũ eciã uniꝰ animȩ uoluntas ꝓceporũ diuersitate
uarietur. Si qͥdẽ alio tẽpore diues. e̾ẽ. cupiebat alio
tẽpore cõtẽptis diuiciis sapiens. eẽ. desid̾at. & in ipso

Expanded text:
um animarum natura una sit, unde hominum diversae voluntates? Ex diversis visis diversus appetitus animarum est, ex diverso appetitu diversus adipiscendi successus, ex diverso successu diversa consuetudo, ex diversa consuetudine diversa est voluntas. Diversa autem visa ordo rerum facit: occultus quidem, sed sub divina providentia certus tamen. Non itaque ob hoc putandum est diversas esse naturas animarum, quia diversae sunt voluntates; cum etiam unius animae voluntas pro temporum diversitate varietur. Siquidem alio tempore dives esse cupit, alio tempore, contemptis divitiis sapiens esse desiderat:
Abbreviated transcription (Latin):
quã tante ꝓfessionis necessitas postulat. aut capitis ligam̃to
notabili sue ꝓtumidis umbonib capilloꝵ siue tegminib
ita teneris ut retiola subt posita appareant. has ñ de hu¬
militate :s de ipsa castitate uł in tegritate pudicitiȩ. danda p̃¬
ceptã st̃. Da mͥ ꝓfitentẽ ꝑpetuã continentiã : atq his & huiꝰ modi
õib carentẽ uitiis & maculis moꝵ. huic suꝑbiã tineo inuc
tñ i agno bono ex elationis tumore formido. & magis in .ẽ. und
sibi placeat: eo magis uereor ne sibi placendo illi displicetit
qͥ suꝑbis resistit humilib aut dat gram. Certe p̃cipiuł mnagis¬
teriũ & uirginalis integritatis exẽplũ. in ipso xp̃o contuendũ
est . Quid gͦ aplius continentib de humilitate p̃cipiã quã qđ
ille qͥ om̃ib dicit. discite ame qm̃ mitis sũ & humilis corde. cũ
magnitadinẽ suã supͣ cõniemorasset id ipsũ uolers ostendere

Expanded text:
quam tantae professionis necessitas postulat, aut capitis ligamento quam tantae professionis necessitas postulat, aut capitis ligamento notabili, sive praetumidis umbonibus capillorum, sive tegminibus ita teneris, ut retiola subter posita appareant: his nondum de humilitate, sed de ipsa castitate vel integritate pudicitiae danda praecepta sunt. Da mihi profitentem perpetuam continentiam, atque his et hujusmodi omnibus carentem uitiis et maculis morum, huic superbiam timeo, huic tam magno bono ex elationis tumore formido. quo magis inest unde sibi placeat, eo magis uereor, ne sibi placendo illi displiceat, qui superbis resistit, humilibus autem dat gratiam. Certe praecipuum magisterium et uirginalis integris continentibus de humilitate praecipiam, quam quod ille qui omnibus dicit, Discite a me quoniam mitis sum et humilis corde? cum magnitudinem suam supra commemorasset; et idipsum volens ostendere,