comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
despicienter uisti derelinqunt. in desertis torrẽ¬
tiũ habitare referuntur. Illa enim que sc̃is i¬
digna sunt: ipsi ꝑciꝑe ꝓmagno concupiscũt.
Cauerne autem t̾re sunt: cogitationes praue:
in quib se ab humanis oculis abscondunt. Pra
ui quippe ut sunt: abhominib uideri refugiuĩt.
Dũq alud qmͣ sunt simulant: sese incõscien¬
tie sue latibut quasi int̾re cauernis occultãt.
Qui cuncta ħ non agerent: nͥ de et̃na ⁊ solida ui¬
ta desꝑarent. nisi in hoc scerto temporalitatis ami¬
mum figerent. Unde bene subditur. Nel suꝑgla¬
nenter ad terminũ suũ ipso defectu mutabili¬
tatis quasi impuilsu fluminis ducit᷑. Suꝑ gla¬
ream itaq habitare est: fluxui uite presentis in¬
herere. ⁊ibi intentionẽ ponere. ubi gressum ne¬
queat fre stando solidare. Est alid̾ inglarea
qd nequaqm debeat: tacendo preteriri. qua c̃
pes mneuis suꝑficie ponitur: ipsa eiuis uolubli¬

Expanded text:
despicientes justi derelinquunt, in desertis torrendespicientes justi derelinquunt, in desertis torrentium habitare referuntur; illa enim quae sanctis indigna sunt, ipsi percipere pro magno concupiscunt. Cavernae autem terrae sunt cogitationes pravae, in quibus se ab humanis oculis abvi quippe ut sunt ab hominibus videri refugiunt, dumque aliud quam sunt simulant, sese in conscientiae suae latibulis quasi in terrae cavernis occultant. Qui cuncta haec non agerent, nisi de aeterna et solida vita desperarent, nisi in hoc incerto temporalitatis animum figerent. Unde bene subditur: Vel super glanenter ad terminum suum ipso defectu mutabilitatis quasi impulsu fluminis ducitur. Super glaream itaque habitare est, fluxui vitae praesentis inhaerere, et ibi intentionem ponere, ubi gressum nequeat fixe stando solidare. Est aliquod nequaquam debeat tacendo praeteriri, quia cum pes in ejus superficie ponitur, ipsa ejus volubili
Abbreviated transcription (Latin):
inardescunt. Et cum singula reꝑiunt. ad ea cum
merita adipisci non querũt. loca atq regimina
apprehendere satagunt. Et cum tͣnqͥlle nequeũt
ħ plerumq assequi etiam difrupta concordie pace
accione disiuncti sunt: recte subningitur. In deser¬
tis habitabant torrentium uncauernis terre: uel
suꝑ glaream. Inbona ⁊ enim parte: recte torren
tes scõs predicatores accipimus. Qui dum inpre¬
senti uita diuunis nobis eloquiis influunt: aqͣꝵ
multitudine quasi inhyeme colliguntur. Qui ⁊ esti¬
uo sole adueniente se substrahunt: quia cũ et̃ne
patrie hux enucuerit: predicare cesabunt. Hoꝵ
torrentium deserta. sunt uite temꝑalis commoda.
Eanamq deserunt: ⁊ ad lucra se celestia adipiscẽ¬
da conuertunt. Cuncta autem ħ torrens ille re¬
liquerat: qui dicebat. ꝓp̃t quem omnia detri¬
mentum feci: ⁊ arbitror ut stercora. S quia pͣuoꝵ
mentes ea inhac uita adipisci appetunt: que

Expanded text:
inardescunt, et cum singula reperiunt ad ea cum cinardescunt, et cum singula reperiunt ad ea cum cum quorum merita adipisci non quaerunt, loca atque regimina apprehendere satagunt, et cum tranquilla nequeunt, haec plerumque assequi, etiam disrupta concordiae pace actione disjuncti sunt, recte subjungitur: In desertis habitabant torrentium, et in cavernis terrae, vel super glaream. In bona tes sanctos praedicatores accipimus, qui dum in praesenti vita divinis nobis eloquiis influunt, aquarum multitudine quasi in hieme colliguntur. Qui et aestivo sole adveniente se subtrahunt, quia cum aeternae patriae lux emicuerit, praedicare cessabunt. Horum torrenta deserta sunt vitae temporalis commoda. Ea namque deserunt et ad lucra se coelestis adipiscenda convertunt. Cuncta autem haec torrens ille reliquerat, qui dicebat: « Propter quae omnia detrimentum feci, et arbitror ut stercora . » Sed quia pravorum mentes ea in hac vita adipisci appetunt quae
Abbreviated transcription (Latin):
examinat. uideas nãq non nullos iam sublimia
agere. iam in abstin entie. iam indoctrine oꝑe
prĩ precedentiũ exempla sectari. S cum re¬
pente p̃sentis uite lucrũ quasi fructũ conualł
inuenerint. ad hoc cum elamore currunt:
quia disrupta ad illud suꝑducte scĩtatis tͣnoͥl¬
unhac uita consolationes acͥpsꝑitates intelligi
Sepe eiun omp̃s deus electos suos cum donissusᷤ
interiorib ditat: exterioribus etiam honord
nidieuati sumnq cos preferendo ceteris honorabiẽ¬
honorabses redit: latius imitabues ostendit. Etũ
nonqm praui eoꝵ quidem uitam despiciunt s se¬
uctater inhoc mundo assequi concupiscunt. E
sius erteriorem eoꝵ głam meditantur: arboꝵ corti¬
cesmandunt. Et qm̃ inhis omnib soli auaritie intẽ¬
tione deseriunt: radice uiniꝑi replentur. Que cũc¬
tade conuallib rapiunt: quia ex amore hunis in¬
fime ⁊ corruptibilis uite inmensis cupiditatib

Expanded text:
examinat. Videas namque nonnullos jam sublimia examinat. Videas namque nonnullos jam sublimia agere, jam in abstinentiae, jam in doctrinae opere patrum praecedentium exempla sectari; sed cum repente praesentis vitae lucrum quasi fructum convallis invenerint, ad hoc cum clamore currunt, quia dirupta ad illud superductae sanctitatis tranquilhac vita consolationes ac prosperitates intelligi. Saepe enim omnipotens Deus electos cum donis interioribus ditat, exterioribus etiam honoribus sublevat, cumque eos praeferendo caeteros honorabiles reddit, latius imitabiles ostendit. Et nonnunquam pravi quidam eorum vitam despiciunt, sed felicitatem in hoc mundo assequi concupiscunt. Qusuis exteriorem eorum gloriam meditantur, arborum cortices mandunt; et quoniam in his omnibus soli avaritiae tota intentione deserviunt, radice juniperi replentur. Quae cuncta de convallibus rapiunt, quia ex amore hujus infimae et corruptibilis vitae immensis cupiditatibus
Abbreviated transcription (Latin):
me sentiunt. qͣtum sit malũ qd̾ agunt: ad huc
enim rumꝑi radicem comedunt: s huiꝰ radicis
qmͣ sint rami asꝑi non attendunt. Qiua num¬
rum praua actio mͦ quasi ex radice delectatin
culpa: s post modum quasi ex ramis pungit
in pena. Unde ⁊ bene subiungit᷑. Quide conual¬
lib ista rapientes: cum singula reꝑissent: ad
ea cum clamore currebant. In comꝑatione scil
suꝑnoꝵ: omnis p̃sens uita conuallis est.
Hii aũ qui ad sublunia montiũ idest fortia
acta scõꝵ contemplari nesciunt: semꝑ in oblec¬
tatione infuna quasi inconuallib conuersant᷑
Et dum qd̾ libet lucrum. uelparũ stipendii in¬
uenunt: cum clamore currunt: qui hoc
abstrah̃e etiã uirgando moliunt᷑. In conual¬
le enim reꝑtis singulis cum clamore currere
est. sub ortis causarũ occasionibꝰ etiã ꝓ parua
stipe litigare. Plerumq autẽ quẽ scm̃ bona
actio ostentat: oborta terreni cõmodi occasio

Expanded text:
me sentiunt quantum sit mali quod agunt. Adhuc me sentiunt quantum sit mali quod agunt. Adhuc enim juniperi radicem comedunt, sed hujus radicis quam sint rami asperi non attendunt, quia nimirum prava actio modo quasi ex radice delectat in culpa, sed postmodum quasi ex ramis pungit in poena. Ubi et bene subjungitur: Qui de convallibus ista rapientes, cum singula reperissent, ad ea cum cum, omnis praesens vita convallis est. Hi autem quia sublimia montium, id est fortia acta sanctorum contemplari nesciunt, semper in oblectatione infima quasi in convallibus conversantur et dum quodlibet lucrum vel parvi stipendii inveniunt, cum 652 clamore currunt, quia hoc abstrahere etiam jurgando moliuntur. In convalle enim repertis singulis cum clamore currere, est subortis causarum occasionibus etiam pro parva stipe litigare. Plerumque autem quem sanctum bona actio ostentat, oborta terreni commodi occasio
Abbreviated transcription (Latin):
etiam quedã quasi robusta oꝑa exertent: s
intentionẽ rectã meisdem oꝑib ñ tenent.
Quib ꝓfecto arboꝵ cortices mandere est: ex¬
teriores electoꝵ actus assumere. nntentionẽ¬
bonam in bonis actib non habere. Dũ enimp
humana laude recta oꝑa recta oꝑa exquirunt:
s imittari cor recte oꝑantiũ negligunt: ex sor
arboꝵ corticib replentur. Toto namq desiderio
presentis uite głiam uel habundantiã querũt.
Unde ⁊recte subuingitur. Et radix uimꝑoꝵ:
dum plerumq auaricie cogitationib seruiũt:
quasi illud comedunt. unde in extremo uite¬
temꝑe supplicioꝵ asꝑa ꝓferantur. Qui dũ non¬
frugem duumi eloquii concupiscunt.s ad
rerum temꝑaliũ ambitum seruiunt: ne¬
quaꝙͣ pane heretici s radice iumꝑi saciant᷑.
Ipsa qͥppe eos abimis atq infimis. oborta oc¬
cupant: que illos more iumꝑi post moclum
ex duricia recributionũ uelud exasꝑitate folioꝵ
pungant. Cõtẽpnentes namq dum hic minu¬

Expanded text:
robustiora opera exercent, sed intentionem rectam in eisdem operibus non tenent. Quibus profecto arborum cortices mandere est exteriores electorum actus assumere, et intentionbonam in bonis actibus non habere. Dum enim pro humana laude recta opera exquirunt, sed imitari cor recte operantium negligunt, ex solis arborum corticibus replentur. Toto namque desiderio praesentis vitae gloriam, vel abundantiam quaerunt. Unde et recte subjungitur: Et radix juniperorum dum plerumque avaritiae cogitationibus serviunt, quasi illud comedunt, unde in extremo vitae suppliciorum aspera proferuntur. Qui dum frugem divini eloquii non concupiscunt, sed ad rerum temporalium ambitum serviunt, nequaquam pane tritici, sed radice juniperi satiantur. Ipsa quippe eos ab imis atque infimis oborta occupant, quae illos more juniperi postmodum ex duritia retributionum velut ex asperitate foliorum pungant. Contemnentes namque Deum hic, mini
Abbreviated transcription (Latin):
aduersarioꝵ ꝑsecutionib comprimuntur: eũq as¬
siduis ut liberentur int̃ptationib clamant. differ¬
re solet uoces petentium. ut merita pacientium cres¬
cant: quatinꝰ eo magis exaudiantur ad meritum.
quo cicuis non exaudiuntur aduotũ. Unde alias scrip¬
tum est. Deus meus clamabo ꝑdiem. nec exaudies ⁊
nocte. Atq ipsa utilitas de exandiendi mora mox sub¬
ditur: cum illic ꝓtinus sub infertur. Et non ad insi¬
pientiã mͥ. Ad muttiplicandam quippe scõꝵ sapien¬
tiam ꝓficit qd̃ postulata tarde ꝑcipiurit: ut ex dila¬
tellectus. Intellectus uero cum tenditur:: ei in deuin¬
ardentior affectus aꝑitur. Affectus autem ad pro¬
merenda celestia tanto fit capax: qnͣto fuerit expec¬
tando longanimis. S tamen inter hec scõꝵ pacien¬
nam dolor inget aduocẽ. ⁊ cum dilati ꝓficumt. metu¬
unt nedeficientib uirib despecti repbentur. Sequit᷑.¬

Expanded text:
adversariorum persecutionibus comprimuntur, eumque asadversariorum persecutionibus comprimuntur, eumque assiduis ut liberentur interpellationibus clamant, differre solet voces petentium, ut merita patientium crescant, quatenus eo magis exaudiantur ad meritum, quo citius non exaudiuntur ad votum. Unde alias scriptum est: Deus meus, clamabo per diem, nec exaudies, et nocte . Atque ipsa utilitas de exaudiendi mora mox subditur, cum illic protinus subinfertur: Et non ad insipientiam mihi . Ad multiplicandam quippe sanctorum sapientiam proficit quod postulata tarde percipiunt, ut ex dilatellectus vero cum intenditur, ejus in Deuardentior affectus aperitur. Affectus autem ad promerenda coelestia tanto fit capax, quanto fuerit exspectando longanimis. Sed tamen inter haec sanctorum patientiam dolor urget ad vocem, et cum dilati proficiunt, metuunt ne deficientibus viribus despecti reprobentur. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑalit̃ corruunt: abstultis quib q ⁊ carnalib des¬
pecti ac uiles estimant᷑. Qua cum uidere repbi neq̃¬
unt: que electi bona spiritaliter teneant: quos car¬
naliter extingui conspiciunt infelices arbitrantur.
electoꝵ eccl̃ia luto comꝑatur: quia temꝑalĩt con¬
culcata despicitur. Fauille assimilatur  ⁊cine¬
ri: quia dum bona eius interiora non uident. ad sola
hanc ꝑuenisse estimabant. que in ea exhiberi cor¬
ꝑaliter uident. fidelis tamen electoꝵ populus cũ
multos exse tadere conspicit: obtat si obtinere
ualeat aduersitatis sue temꝑa mutari. Huiꝰ quia
or̃o differtur: gemitꝰ augetur. Unde adhuc sub
picis me. Scã quippe eccłia ꝑsecutionis sue tem¬
ꝑe fide stat desideriis clamat. S dolet se quasi non¬
respici: dum sua uidet intribulationib uota dif¬
ferri. Alto namq consilio omp̃c deus cum sc̃ĩ eius

Expanded text:
corporaliter corruunt, a stultis quibusque et carnalibus descorporaliter corruunt, a stultis quibusque et carnalibus despecti ac viles aestimantur, quia cum videre reprobi nequeunt quae electi bona spiritaliter teneant, quos carnaliter exstingui conspiciunt, infelices arbitrantur. electorum Ecclesia luto comparatur, quia temporaliter conculcata despicitur. Favillae assimilatur et cineri, quia dum bona ejus interiora non vident, ad sola hanc mala pervenisse aestimant, quae in ea exhiberi corporaliter vident. Fidelis autem electorum populus, cum multos ex se cadere conspicit, optat, si obtinere valeat, adversitatis suae tempora mutari. Hujus quia oratio differtur, gemitus augetur, Unde adhuc subdpicis me. - Sancta quippe Ecclesia persecutionis suae tempore, fide stat, desideriis clamat, srespici, dum sua videt in tribulationibus vota differri. Alto namque consilio omnipotens Deus, cum sancti ejus
Abbreviated transcription (Latin):
mitur uestimentum meum: quia dũ multisunt
qui cruciant. destrituntur plurumi qui ei conexioẽ
amoris inherebant. Bene autem subditur. Et quasi ca¬
picio tunice sic cunxerunt me. Timice quippe capitiũ.
colum cirtuidat induentis. Collum uero siffngat᷑:
uocis usius ⁊iuttalis fiatus necat᷑. Scãm gͦ eccłiam rȩpbi
quasi capitio tumce constringunt: quia mea ꝑsecuti¬
onib suis uitã fidei ipredicationis uocẽ extinguere
conantur. Hoc qͥppe conari ꝑsecutores euis specia lr̃
solent: ut ab ea ante omĩa uerbum predicationis tol¬
lant. unde shii qui scẽ fidei primordiis resistebãt.
cesis apłis denunciabarit dicentes. Precipiendo pre¬
cepimus uobis: ne doceretis in nomine isto: ⁊ecce re¬
dicatorib uelud eius collũ p̃mentes inea claudere
iter uocis uolebant. S electi quiq ꝑsecutionis sue tẽ¬
pore. paratiores sunt mori qmͣ tacere. Quidum in morte

Expanded text:
mitur vestimentum meum, quia dum multi sunt mitur vestimentum meum, quia dum multi sunt qui cruciant, destruuntur plurimi qui ei connexione amoris inhaerebant. 59. Reprobipitio tunicae succinxerunt me. Tunicae quippe capitium collum circumdat induentis. Collum vero si stringitur, vocis usus et vitalis flatus necatur. Sanctam ergo Ecclesiam reprobi quasi capitio tunicae constringunt, quia in ea persecutionibus suis vitam fidei, et praedicationis vocem exstinguere conantur. Hoc quippe conari persecutores ejus specialiter solent, ut ab ea ante omnia verbum praedicationis tollant. Unde et hi qui sanctae fidei primordiis resistebant, caesis Apostolis denuntiabant, dicentes: Praecipiendo praecepimus vobis ne doceretis in nomine isto, et 665 ecce redicatoribus, velut ejus collum prementes, in ea claudere iter vocis volebant. Sed electi quique persecutionis suae tempore paratiores sunt mori quam tacere. Qui dum in morte
Abbreviated transcription (Latin):
Si historie intendimꝰ: quid alid̾ uestimentũ beati
Iob qm euis corpus accipimꝰ : Cuiꝰ uidelicet uestim̃¬
tum consumitur: dum caro cruciatur. Iuxta alle
uita. Namsicut tota simul eccłia uestimentũ xp̃i:
ita fideles quiq eutdem eccłie uestimentũ deputãt᷑.
Siem̃ scã eccłia uestimentũ xp̃i non eẽt: paulus pro¬
fecto non diceret. Ut exhiberet sibi gliosam eccłiã non
tensa. Que gͦ abluta est nehabeat maculam.: tena:
ne hareat rugam: ittq xp̃i nestis est. Sicut gͦ indu¬
mentum xp̃i tota generalit̾ eccłia dicitur. sic indum̃¬
tum sunt eccłie singuloꝵ anime. que ab errore con¬
uerse. eancdem ecłiam credendo. eiq fideliter inheren¬
do circumdant. De quib eidẽ eccłie ꝑ ꝓpħam dñs dicit.¬
Uiuo ego quia om̃ib his uelud ornam̃to uestieris. S
cumꝓcella seue ꝑsecutionis obortur: pleriq fidelium
ab eiis amore seꝑantur: qui ei sedule inherere
uidebanti. Dicat ergo. In multitudine eoꝵ confu¬

Expanded text:
intendimus, quid aliud vestimentum beati Job quam ejus corpus accipimus? cujus videlicet vestimentum consumitur dum caro cruciatur. Juxta allegiae fidelium vita. Nam sicut tota simul Ecclesia vestimentum Christi, ita fideles quique ejusdem Ecclesiae vestimenta deputantur. Si enim sancta Ecclesia vestimentum Christi non esset, Paulus profecto non diceret: Ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non tensa. Quae igitur abluta est ne habeat maculam, tensa est ne habeat rugam, utique vestis est. Sicut ergo indumentum Christi tota generaliter Ecclesia dicitur, sic indumentum sunt Ecclesiae singulorum animae, quae ab errore conversae eamdem Ecclesiam credendo eique fideliter inhaerendo circumdant. De quibus eidem Ecclesiae per ivo ego quia omnibus his velut ornamento vestieris . » Sed cum procella suae persecutionis oboritur, plerique fab ejus amore separantur, qui ei sedulo inhaerere videbantur. Dicat ergo: In multitudine eorum consu
Abbreviated transcription (Latin):
succurrit ticiꝰ om̃ib ostensa morte paucoꝵ
exaudunt agentem ꝓpopulo quia iudit
quidsuꝑ populum acturꝰ eẽt ipse ꝓdño. In
regimine ergo populi utrũq moyses mis¬
cuit: ut nec disciplina deesset misericordie
nec misericordia discipline. Unde hic qͦ nix¬
ta utrãq uirtutem dicitur. Cimq sederẽ
quasi rex circũstante exercitu. eram tam̃
merertium consolator. Sedere quippe cir¬
cum stante exercitr. uigor est. ac disciplura
regiminis. merentiũ uero corda consolari.
ministerium pietatis. S quia int̾ hec ne¬
cesse est. ut expositionis sermo ad spiritalẽ
intelligentiã recurrat. scã eccłia ab atluer¬
sarus siis extremis temꝑib pressa reminiᷤ¬
citur tͣnsacti uira regiminis. reminiscitur
⁊ qnͣta afflictis exhibuerit beneficia pieta¬
tis. cuiꝰ iudelicet disciplura imisericordia
tunc alerib irridetur. Unde ⁊ subditur.¬

Expanded text:
Succurit citius omnibus, ostensa morte paucoruSuccurit citius omnibus, ostensa morte paucoruexaudivit agentem pro populo, quia vidit, quid super populum acturus esset ipse pro Deo. In regimine ergo populi utrumque Moyses miscuit, ut nec disnec misericordia disciplinae. Unde hic quoque juxta utramque virtutem dicitur: Cumque sederem quasi rex circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator. Sedere quippe circumstante exercitu, vigor est ac disciplina regiminis; moerentium vero corda consolari, ministerium pietatis. Sed quia inter haec necesse est ut expositionis sermo ad spiritalem intelligentiam recurrat, sancta Ecclesia, ab adversariis suis extremis temporibus pressa, reminiscitur transacti jura regiminis; reminiscitur et quanta afflictis exhibuerit beneficia pietatis. Cujus videlicet disciplina et misericordia tunc a levibus irridetur. Unde et subditur
Abbreviated transcription (Latin):
pe uentam ne delerentur obtinuit. ad eumd̃
populũ ueniens ait. Ponat uir gladiũ super
fem̃ suũ. Ite iredite de porta usq ad portam
cum ⁊pximũ suum. Ceciderunt q indie illo:
quasi iuiginti tria milia hominũ. Eoce qͥuitã
ominum etiã cum sua morte peciit: paucoꝵ
uitam gladio extinxit. Intꝰ arsit ignib amorĩ.
foras accensus ÷ ⁊elo securftͥatis. Tanta fuit pi¬
etas ut ꝓse illis corã dño morti offerre non
dubitaret: tanta seueritas uteos quos diuinitꝰ
feriri tunuerat. ipse iuidicũ gladio feriret.
Sic amauit eos quib prefuit. ut ꝓeis nec sibi
parceret. ⁊ tamen delinq̃ntes sic ꝑsecutus est.
quos amauit. ut eos etiã dño parcente ꝓster¬
neret. Utrobiq legatꝰ fortis. Utrobiq mediator
admmirabilis. causam populi apud deum p̃cibꝰ
causam dei apud populum gladiis allega¬
uit. Intꝰ amans diuine ire supplicando ob¬
sticit. foris seuiens culpã feriendo consũpsit.

Expanded text:
pae veniam ne delerentur obtinuit, ad eumdem pae veniam ne delerentur obtinuit, ad eumdem populum veniens ait: Ponat vir gladium super femur suum. Ite, et redite de porta usque ad portamcum et proximum suum; cecideruntque in die illo quasi viginti tria millia hominum. Ecce, qui vitam omnium etiam cum sua morte petiit, paucorum vitam gladio exstinxit. Intus arsit ignibus amoris: foris accensus est zelo severitatis. Tanta fuit pietas, ut se pro illis coram Domino morti offerre non dubitaret; tanta severitas, ut eos, quos divinitus feriri timuerat, ipse judicii gladio feriret. Sic amavit eos, quibus praefuit, ut pro eis nec sibi parceret, et tamen delinquentes sic persecutus est, quos amavit, ut eos etiam Domino parcente prosterneret. Utrobique legatus fortis, utrobique mediator admirabilis, causam populi apud Deum precibus, causam Dei apud populum gladiis allegavit. Intus amans divinae irae supplicando obstitit: foris saeviens culpam feriendo consumpsit.
Abbreviated transcription (Latin):
Telus s non inmoderate seuiens. sit pietas:
s non plusqm expechat parcens. Intueri libet¬
inmoysi peccore misericordiã cum seueritate
sociatã: uideamus. amantẽ piȩ ⁊ districte seui¬
entem. Certe cum israheliticꝰ populus ante
dei oculos pene inueniabilem contͣxisset offen¬
sam: ita ut eius rector audiret. descende. Pecauit
populus tuus. ac si ei uox duina diceret. quii
tali peccato lapsus ÷ iam meus non est. atq sub¬
iungeret dimitte me ut irascatur furor m̃s
contra eos ⁊ deleam eos. faciãq te ingentem mag¬
nã: ille semel uterũ ꝓpopulo cui p̃erat obicẽ
se adimpetum dei irascentis opponens: ait.
Aut dimitte eis hanc noxã: aut si non facis
dele me delibro tuo quem scripsisti. Pensemꝰ
uita de uibro uite deleri se petit. S tam̃ iste gͥ
tanto eius populi amore constringitur: contͣ
enis culpas pensemus. qnͣto ⁊elorectitu clinis ac¬
cendatur. Mox enim ut peticione pͥma cul¬

Expanded text:
zelus, sed non immoderate saeviens; sit pietas, zelus, sed non immoderate saeviens; sit pietas, sed non plus quam expein Moysi pectore misericordiam cum severitate sociatam. Videamus amantem pie et districte saevientem. § 1. Certe quum Israeliticus populus ante Dei oculos paene inveniabilem contraxisset offensam, ita ut ejus rector audiret: Descende, peccavit populus tuus, ac si ei divina vox diceret: qui in tali peccato lapsus est, jam meus non est, atque subjungeret: Dimitte me, ut irascatur juror meus contra eos, et deleam eos, faciamque te in gentem magnam : Ille semel et iterum pro populo cui praeerat obicem se ad impetum Dei irascentis opponens, ait: Aut dimitte eis hanc noxam, aut si non facis, dele me de libro tuo, quem scripsisti. Pensemus vita de libro vitae deleri se petiit. Sed tamen iste, qui tanto ejus amore populi constringitur, contra ejus culpas pensemus, quanto zelo rectitudinis accendatur. Mox enim ut petitione prima, cul
Abbreviated transcription (Latin):
inesse rectorib debet:. nuste consulens misericor¬
dia ⁊pie seiuens disciplura. Hinc est qd̾ seminiui
illius uulnerib qui a samaritano in stabulum
ductus÷ nuinum adhibetur ⁊o leum. ut ꝑin
nũ mordeantur uulnera. ꝑ oleũ foueantur. qͣti¬
mis unusquisq qui sanandis uulneribꝰ preest.
trida. ꝑoleum sananda foueant᷑. Miscenda gͦ ÷¬
lenitas cum seueritate. faciendum qd̾dã ex
utroq temꝑamentum. ut neq multa asꝑita¬
te exulcerentur subditi. neq numa benignitate
soluantur. Hoc nimirũ illa tab̃naculi archa
significat. inqua cum tabulis uirga simul
⁊manna est. quia cum scripture scientia in
boni rectoris pectore si est uirga districtionis
sit ⁊ magna dulceclinis. Hinc eciã dauid ait.
uirga tua ⁊ baculus tuus ipsa me consolata
sunt. Uirga enim ꝑcutim᷑: ⁊ baculo susten¬
tamur. Sigͦ ÷ districtio uirge que feriat: sit
⁊consolatio baculi que sustentet. Sit itaq amor
s nonemolliens. sit uigor s non erasꝑans. sit

Expanded text:
a subditos suos inesse rectoribus debet, et juste consulens misericordia, et pie corrigens disciplina. Hinc est quod semivivi illius vulneribus, qui a Samaritano in stabulum ductus est, et vinum adhibetur et oleum: ut per vinum mordeantur vulnera, per oleum foveantur; quatenus unusquisque qui sanandis vulneribus praeest trida, lenitas cum severitate, faciendumque quoddam ex utraque temperamentum, ut neque multa asperitate exulcerentur subditi, neque nimia benignitate solvantur. Hoc nimirum illa tabernaculi arca significat, in qua cum tabulis virga simul et manna est, quia cum scripturae sacrae scientia in boni rectoris pectore si est virga districtionis, sit et manna dulcedinis. Hinc etiam David ait: Virga tua et baculus tuus, ipsa me consolata sunt . Virga enim percutimur, baculo sustentamur. Si ergo est districtio virgae quae feriat, sit et consolatio baculi quae sustentet. Sit itaque amor, sed non emolliens; sit vigor, sed non exasperans; sit
Abbreviated transcription (Latin):
illos minutissimos lapides dicimus: quos aqͣ
fluuuialis trahit. Poctores igitur ꝑñsoꝵ dog¬
matum suꝑ glaream habitant: quia illas
hominum mentes trahunt. que nulla graui¬
tatis stabilitate solidantur. quas uelud de loco
semꝑ ad locum fiumina erroꝵ ducunt. Unde
n predicator eggregiꝰ cum aucltores suos non
temꝑaliter duci s forti cuꝑet gͣuitate solida¬
ri: admonuit dicens. Ut iam ñ sitis paruili
fluctuantes. nec cutumferamini omni uento
doctrine. Sc̃a itaq eccłia abaduersariis ad mo¬
dicum dep̃ssa. cum sibi audaces errantiũ mentes
uisultare conspexerit: que eoꝵ conuersatio fue
igne caritatis exfrigore mentis conualuit. ꝓfecto
in torrentium desertis habitauit. Quia uero
aꝑta. ⁊ libera nonfuit: in cauernis latuit.
Quia autem plebem nonfixam s mobilẽ tenu¬

Expanded text:
illos minutissimos lapides dicimus quos aqua illos minutissimos lapides dicimus quos aqua fluvialis trahit. Doctores igitur perversorum dogmatum super glaream habitant, quia illas hominum mentes trahunt, quae nulla gravitatis stabilitate solidantur, quas velut de loco semper ad locum flumina errorum ducunt. Unde et praedicator egregius, cum auditores suos non temporaliter duci, sed forti cuperet gravitate solidari, admonuit dicens: Ut jam non simus parvuli fluctuantes, nec circumferamur omni vento doctrinae . Sancta itaque Ecclesia ab adversariis ad modicum depressa, cum sibi audaces errantium mentes insultare conspexerit; quae eorum conversatio fuerigne charitatis, ex frigore mentis convaluit, profecto in torrentium desertis habitavit. Quia vero aperta et libera non fuit, in cavernis latuit. Quia autem plebem non fixam, sed mobilem tenu
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Quid uero alicł cauernas terre qmͣ occul¬
tas hereticoꝵ predicationes accipimꝰ: Sic enim
ut̃ se heretici clã destinis conuenticulis coeunt
ut errori suo reue̾ntiam quam exratione non
ualent. prebeant exoccuttatione unfirmis aĩabꝰ
prauitatis sermo tanto reuerendꝰ appareat. qͣnto
secretus. Unde apud Salomonẽ mulier extipo he¬
rescoꝵ: suadet dicens. Aque furtiue dultiores sũt:
ipanis absconditus suamor. Que occulta scilicet
p̃dicamenta:. detestat᷑ ueritas dicens. Si quis uo¬
Sicut enim fulgur exit ab oriente ⁊ expaite
parit usq in octidentem: ita erit ⁊aduentus si¬
lii hominis. Hoc itaq illic in penetralib: qd̾ hic
dicitur in caueris. In cauernis gͦ heretici habi¬
tant. quia plerumq errorem suũ secretis p̃¬
aicationib occultant. ut quo se doctiorib pru¬
dentiorib q non indicant: eo ad se uehemen¬
tius imperitos trahant. Unde bene etrã sub¬
infertur uelsuꝑ glaream. silaream quippe

Expanded text:
 Quid vero aliud cavernas terrae quam occultas haereticorum praedicationes accipimus? Sic enim haeretici inter se clandestinis conventiculis coeunt, ut errori suo reverentiam, quam ex ratione non valent, praebeant ex occultatione, et infirmis animabus pravitatis sermo tanto reverendus appareat, quanto secretus. Unde apud Salomonem mulier ex typo haereseos suadet dicens: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior . Quae occulta scilicet praedicamenta detestatur Veritas, dicens: Si quis voSicut enim fulgur exit ab Oriente, et paret usque in Occidentem, ita erit et adventus Filii hominis . Hoc itaque illic in penetralibus, quod hic dicitur in cavernis. In cavernis ergo haeretici habitant, quia plerumque errorem suum secretis praedicationibus occultant, ut quo se doctioribus prudentioribusque non indicant, eo ad se vehementius imperitos trahant. Unde bene etiam subinfertur: Vel super glaream. Glaream quippe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetua plenitudine ꝓfluunt. s całorum allcga¬
tionib quasiestib solis exsicant᷑. Et quidẽ muen¬
tores ꝑuersoꝵ dognatum contrascãm ecliã
exotti. feruore iam ueritatis extincti sunt. s tũ
cori discipuli ea que illi dlocuerunt tenere ac
defendere non desistunt. Hiĩ gͦ qui illoꝵ secĩt᷑
erpores indesertis habitant torrentium: idest

Expanded text:
perpetua plenitudine profluunt, sed catholicorum allegaperpetua plenitudine profluunt, sed catholicorum allegationibus quasi aestibus solis exsiccantur. Et quidem inventores perversorum dogmatum contra sanctam Ecclesiam exorti fervore jam veritatis exstincti sunt, sed tamen eorum discipuli ea quae illi docuerunt tenere ac defendere non desistunt. Hi ergo qui illorum sequuntur errores in desertis torrentium habit
Abbreviated transcription (Latin):
cogitant: quasi eo alimento uescuntur. de quo
nasci ꝓculdubio peccatoꝵ seqñtiũ pũctiones so¬
lent. Qui siqñ insacro eloquio quedam quasi
prudent̃ inueniunt: que dum non intelligũt.
ꝓsuis ẽẽ assertionib suspicantur. moxq mise¬
ris auditorib suis quoꝵ ñ animas s sub̃as ap¬
petunt. ħ uociferantes asꝑgunt. Unle congrue
⁊ subinfertur. Quide conuallib ista rapientes:¬
⁊ cum singula reꝑissent: adea cum clamore cur¬
⁊ rebant. De conuallib ista rapiunt: quia hec
de humilib dictis pr̃m suꝑbo sp̃u colligunt. Q
dum suis se pasti ib inuenisse głant᷑: ad eacũ
clamorsb currunt. quia uidelicet om̃e qđ seu¬
tiunt. appetitu laudis ad aures hominũ difama¬
colliguntur. qui certis etiã temꝑib arescunt.
Iure itaq inuentores ꝑuersoꝵ dogiatũ torren¬
tes uocant᷑: quia acalore caritatis frigidi quasi
intorpore temꝑis hiemalis excrescunt. qui non

Expanded text:
cogitant, quasi eo alimento vescuntur, de quo cogitant, quasi eo alimento vescuntur, de quo nasci procul dubio peccatorum sequentium punctiones solent. Qui si quando in sacro eloquio quaedam quasi prudenter inveniunt, quae dum non intelligunt, pro suis esse assertionibus suspicantur, mox miseris auditoribus suis, quorum non animas, sed substantias appetunt, haec vociferantes apsergunt. Unde congr VERS. 5. Qui de convallibus ista rapientes, cum singula reperissent, cum clamore currebant. - De convallibus illa rapiunt, quia haec de humilibus dictis Patrum superbo spiritu colligunt, quae  suis se partibus invenisse gloriantur, ad ea cum clamoribus currunt, quia videlicet omne quod sentiunt appetitu laudis ad aures hominum diffamacolliguntur, qui certis etiam temporibus arescunt. Jure itaque inventores perversorum dogmatum torrentes vocantur, quin torpore temporis hiemalis excrescunt, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ ominium spie ꝓducunt᷑ : De qua ⁊ppaulum
dictur. Radix enim omniũ maloꝵ. est cupiditas.
hosa quippe latent̃ orit᷑ in mente. s punctiones per¬
catoꝵ omnũi patent̃ ꝓducit in oꝑe. Quas indelic&s
punctiones abhac radice surgentes. statim p̃dicator
egregiꝰ insinuat: cum subdit. Quã quidã appeten¬
tes errauerunt afide: unseruerunt se dolorib
multis. Quienim multos dolores dixit. quasi nas¬
centes innotuit ex hac racdice punctiones. In iuni¬
peris gͦ peccata. In radice uero umiꝑoꝵ quid alid̾ qͣm
auariciã. idest materiam intelligimꝰ peccatorũ:
Quia igitur plerumq heretici sola uerbis suis
exteriora lucra sectant᷑: nec ignorant quia ꝑuersa
astruunt. s erroris predicamenta non deserunt:
dum sũptus ꝑ quasi doctores uolunt: bene de eis
scĩ uiri uoce dicitur. Et radix iumꝑoꝵ: erat cibꝰ
eoꝵ. Quia dum totis mentis sue sensib auariciã

Expanded text:
torum omnium spinae producuntur? De qua per Paulum torum omnium spinae producuntur? De qua per Paulum dicitur: Radix omnium malorum est cupiditas . Ipsa quippe latenter oritur in mente, sed punctiones peccatorum omnium patenter producit in opere. Quas videlicet punctiones ab hac radice surgentes, statim praedicator egregius insinuat, cum subdit: Quam quidam appetentes erraverunt a fide, et inseruerunt se doloribus multis . Qui enim multos dolores dixit, quasi nascentes innotuit ex hac radice punctiones. In juniperis ergo peccata, in radice vero juniperorum quid aliud quam avaritiam, id est, materiam intelligimus peccatorum? Quia igitur plerumque haeretici sola in verbis suis exteriora lucra sectantur, nec ignorant quia perversa astruunt, sed erroris praedicamenta non deserunt, dum sumptus percipere quasi doctorum volunt, bene de eis sancti viri nunc voce dicitur: Et radix juniperorum erat cibus eorum, quia dum totis mentis suae sensibus avaritiam
Abbreviated transcription (Latin):
qui insacris uoluminib solam littere suꝑficiẽ
uenerantur. nec quicqͣm de spiritali intellectu cu¬
stodiunt. cum nicħ inuerbis dei ampluis nisi hoc
qd exterius audierint ẽẽ suspicantur. Quos tamen
incunctis errorib suis manis głie appetitus pos¬
sidet. eosq honoris ambitus captiuos tenet. Et
plerumq ipsa que loquntur: nichilalid̃ qm
t̾rena lutra appetunt. D quib ꝑpaulum dicit᷑.
onẽ ht̃. Sic quippe sunt hirsuta que ꝓfert.
ut spinis similia contretantẽ pungere uale¬
tͣhitur. quasi pungendo lacerat mentẽ. Uñ
iusti uoce ⁊penitentis dicit᷑. Conuersus sum
inerumpna mea dum confringitur spina.
sliua scilicet mens ad lamentum uertitur.
ut parati punctio penitendo frangatur. Intͣus¬
lanone uero alia non confringi: s configi spina
ꝑhibetur. Qd uidelicet ab eodem sensu non dissonat:
quia penitus anuis ad luctum ducit᷑ dum ꝑpe¬

Expanded text:
qui in sacris voluminibus solam litterae superficiem qui in sacris voluminibus solam litterae superficiem venerantur, nec quidquam de spiritali intellectu custodiunt, cum nihil in verbis Dei amplius nisi hoc quod exterius audierint esse suspicantur. Quos tamen in cunctis erroribus suis inanis gloriae appetitus possidet, eosque honoris ambitus captivos tenet, et plerumque per ipsa quae loquuntur nihil aliud quam terrena lucra appetunt. De quibus per Paulum dicitur: ones habet. Sic quippe sunt hirsuta quae profert, ut spinis similia contrectantem pungere valerahit ad delectationem, quasi pungendo lacerat mentem. Unde justi voce et poenitentis dicitur: Conversus sum in aerumna mea dum confringitur spina , quia scilicet mens ad lamentum vertitur, ut peccati punctio poenitendo frangatur. In translatione vero alia non confringi, sed configi spina perhibetur, quod videlicet ab eodem sensu non dissonat, quia poenitentis animus ad luctum ducitur, dum perpe
Abbreviated transcription (Latin):
predicatores falsi sequaces suos traherent: longe
ante ueritas p̾monuit dicens. Si dixerint uobis
in deserto est: nolite exire. Qui recte ꝑhibentur
calamitate ⁊⁊ iniseria scalidi: quia ⁊ moꝵ sunt ꝑ¬
nicie i sensuum prauitate despecti. Qui herbas
quoq i arboꝵ cortices mandunt: quia elationis
sue obice repuisi. in sacro eloquio ꝑciꝑe magna
gurant᷑. Quigͦ ea scire appetunt exquib docti
nequaqm sunt. s ẽẽ nideantur: dum insacris
uoluminib ium caritatis erga deum acprimũ
medullitꝰ non exquirunt: quasi herba uel cortice
pascuntur:. quia uel una sunt uel exteriora que
mentes suꝑbientium nutriunt. Uel certe herbas
mandere est: de satra scriptura minina p̃cep¬
ta seruare. maiora contẽpnere. Qnos bene ueri
tas increpat dicens. Ue uob̃ scribe ipharisei ypo¬
crite: qui decimatis mentã. i anetum. ⁊ciminum.
ireliquistis que gͣuiora funt: legis. Qui arborum
quoq cortices mancdunt: quia sunt non nulli

Expanded text:
praedicatores falsi sequaces suos traherent, longe ante Veritas praemonuit, dicens: Si dixerint vobis: Ecce in deserto est, nolite exire . Qui recte perhibentur calamitate et miseria squalidi, quia et morum sunt pernicie, et sensuum pravitate despecti. Qui herbas quoque et arborum cortices mandunt, quia elationis suae obice repulsi, in sacro eloquio magna et intgnantur. Qui ergo ea scire appetunt ex quibus docti nequaquam sint, sed esse videantur, dum in sacris voluminibus vim charitatis erga Deum ac proximum medullitus non exquirunt, quasi ex herba et cortice pascuntur, quia vel ima, 646 vel exteriora sunt, quae mentes superbientium nutriunt. Vel certe herbas mandere est de Scriptura sacra minima praecepta servare, majora contemnere.  Scribae et Pharisaei hypocritae, qui decimatis mentam, et anethum, et cuminum, et reliquistis quae graviora sunt legis . Qui arborum quoque cortices mandunt, quia sunt nonnulli
Abbreviated transcription (Latin):
tes elatoꝵ pensat. ⁊ has et̃ne patͥe ꝓmissione leti¬
ficat. Considerat etiar qd̾ cogitationes fidelium
dunno sint timore ꝑcusse. ⁊ quos de deo cõspicit
districta audisse. ut timeant. agit qͦ quatinꝰ ⁊
mansuetudinem pietatis euis audiant ut p̃su¬
te ⁊ iusticia elemptoris: inpredicationis serie spẽ
miscet ⁊ metum. quatinꝰ nec in caute de miseri¬
cordia confidant. nec desꝑate iusticiã tueant.
Nam uerbis sui capitis formidantes refouet
dicens. Nolite timere pusillus grex: quia com¬
placuit patri meo dare uob̃ regnũ. Atq it̾m

Expanded text:
 pensat, et has aeternae patriae promissione laetificat. Considerat etiam quod cogitationes fidelium divino sint timore percussae; et quos de Deo conspicit districta audisse ut timeant, agit quoque quatenus et mansuetudinem pietatis ejus audiant ut praesute et justitia Redemptoris in praedicationis serie spem miscet et metum, quatenus nec incaute de misericordia confidant, nec desperate justitiam timeant. Nam verbis sui capitis formidantes refovet, dicens: Nolite timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum . At
Abbreviated transcription (Latin):
mine sentium nisi eas quas iam supͣdiximꝰ
ꝑuerse mentes gaudent in iniquitatib qͣs
flere debuerunt: om̃s ħetici tanto se mami leti¬
cia extollunt: qnͣto magis ad peiora conuales¬
cunt. Atq ẽẽ sub sentib delicias deputant.
quia inde ꝑuersam mentem ad gaudium
subleuant: unde spinas peccatoꝵ portant.
Nam si q̃n ad errorem suũ ualuerint quẽprã
trahere: sese ꝑleticiam iactant. atq inde sibi
peccata cotidie etiam alios ꝑdendo congre¬
gant. unde se quasi ẽẽ duces adiusticiam
exultant. Bene gͦ dicitur. quia int̃ huiusce¬
modi letabantur. ⁊ ẽẽ subsentib delicia s
computabant. Trahunt enim quos ualent
ad ꝑditionem suam. ⁊ sub peccatis ẽẽ uel cul¬
pas culpis ad dere. credunt se untutũ opu¬

Expanded text:
mine sentium nisi eas quas jam supra diximautem perversae mentes gaudent in iniquitatibus, quas flere debuerunt, omnes haeretici tanto se inani laetitia extollunt, quanto magis ad pejora convalescunt; atque esse sub sentibus delicias deputant, quia inde perversam mentem ad gaudium sublevant, unde spinas peccatorum portant. Nam si quando ad errorem suum valuerint quempiam trahere, sese per laetitiam jactant; atque unde sibi peccata quotidie, etiam alios perdendo, congregant, inde se esse quasi duces ad justitiam exsultant. Bene ergo dicitur: Qui inter hujuscemodi laetabantur, et esse sub sentibus delicias computabant. Trahunt enim quos valent ad perditionem suam, et sub peccatis esse, vel culpis culpas addere credunt se virtutum opu
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ ueros patres numerare cõtẽpnit. Qui
isi quosdam uisi sunt: agentilitatis errore
reuocasse: quoꝵdã mores ad honesta agenda
similes docendo atq suadendo conati sunt pa¬
tres uideri. s errores eoꝵ scã uniuersalis ec¬
cłia districta ueritate diuidicans. eos inter
custodes gregis sui non munerat. qͦs eiudem
gregis unitatem dissipantes: dãpnat. De
quib uoce pauli ephesiis dicitur. Scio quia
post discessum meũ ingredientur ad uos lu¬
pi graues non parcentes gregi. Et quia non¬
ñquã heretiti qnͣto magns inꝑfidie errore
duabuntui. quasi tanto amplius in exteriori
sese oꝑatione custodiunt: ita ut agere pre ceteriᷤ
magna uideantur. scã uniuersał eccłia cuncta
eoꝵ oꝑe despicit. que ex auctoritate fidei nonꝓ
dire ꝑpendit. Unde recte qͦ beati iob uoce sub¬
ducitur. quia nullius ẽẽ meriti conspicit uera
side ꝑdita quidquid oꝑantur. Raritatem dei qͥpe

Expanded text:
inter veros patres numerare contemnit. Qui inter veros patres numerare contemnit. Qui etsi quosdam visi sunt a gentilitatis errore revocasse, quorumdam mores ad honesta agenda similes, docendo atque suadendo conati sunt patres videri; sed errores eorum sancta universalis Ecclesia districta severitate dijudicans, eos inter custodes gregis sui non numerat, quos ejusdem gregis unitatem dissipantes damnat. De quibus voce Pauli Ephesiis dicitur: Scio quia post discessum meum ingredientur ad vos lupi graves, non parcentes gregi . Et quia nonnunquam haeretici quanto magis in perfidiae errorem dilabuntur, tanto amplius in exteriori sese operatione custodiunt, ita ut agere prae caeteris magna videantur, sancta universalis Ecclesia cuncta eorum opera despicit, quae ex auctoritate fidei non prodire perpendit. Unde recte quoque beati Job voce subducitur, quia nullius esse meriti conspicit, vera fide perdita, quidquid operantur. Charitatem quippe Dei
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cuint. Re quib adhuc subditur. Quoꝵ de¬
⁊ digna bar patres ponere cum canib gregis¬
⁊ mei. Quis est grex scẽ eccłie nisimultitudo fide¬
lum: uel qui alii huiꝰ gregis canes uocant᷑.
nisi doctores scĩ qui eoꝵdem fidelium custodes ex¬
titerunt : Qui dũ ꝓ dño suo diurnus noctur¬
nisq ingiliis intenti clamauerunt. magnos
ut ita dixerun intenti latratus p̃dicationis de¬
derunt. De quib eidem eccłie ꝑ psalmistam dicit᷑.
lingua canum tuoꝵ ex immicis. Non milli
catores dei. lingua eoꝵ canum eccłie ex inimi¬
loqui noluerant. increpante ꝓpħa reprehendit᷑¬
qui ait. Canes muti non ualentes latrare. satͦs
uero hereticoꝵ dicumus eos iuuidelicet quos here¬
siarthas uocannuis de quoꝵ ꝑuersa p̃dicatione
idest locutionis semine sequentes sunt populi
in errore generati. Scã gͦ eccłia cumcanib gre¬
gis sui ħeticoꝵ patres ponere dedignatur. quia
inuentores erroꝵ duudicantes respuit. eosq

Expanded text:
ciunt. De quibus adhuc subditur: Quorum non dignabar patres ponere cum canibus gregis mei. - Quis est grex sanctae Ecclesiae, nisi multitudo fidelium? vel qui alii hujus gregis canes vocantur, nisi doctores sancti, qui eorumdem fidelium custodes exstiterunt? Qui dum pro Domino suo diurnis nocturnisque vigiliis intenti clamaverunt, magnos, ut ita dixerim, latratus praedicationis dederunt. De quibus eidem Ecclesiae per Psalmistam dicitur: « Lingua canum tuorum ex inimicis ab ipso catores Dei. Lingua ergo canum Ecclesiae ex inimiloqui noluerunt, increpante Propheta reprehenditqui ait: Canes muti, non valentes latrare. XCIV. Patres vero haereticorum dicimus eos, videlicet, quos haeresiarchas vocamus. De quorum perversa praedicatione, id est locutionis semine, sequenin errore generati. Sancta ergo Ecclesia cum canibus gregis sui haereticorum patres ponere dedignatur, quia inventores errorum dijudicando respuit, eosque
Abbreviated transcription (Latin):
rotino alias scriptumest. Dabo uobis plu¬
uiam temporiuã: isero tinã. Temporiuã
qͥppe pluuiam dedit: quia electis suis pͥori
temꝑe legis intelles Tũ contulit. Serotinã
qͦ pluiiã tͥbuit:  quia p̃dicari dieb ul¬
timis incarna  tionis sue misterium
fecit. Qd quia scã eccłia cotidie annũtia¬
re non desinit: ora cordis auclientium ue¬
lud ex ymbre serotino infundit. Seqͥt᷑.¬

Expanded text:
rotino alias scriptum est: Dabo vobis plurotino alias scriptum est: Dabo vobis pluviam temporivam et serotinam . Temporivam quippe pluviam dedit, quia electis suis priori tempore legis intellectum contulit. Serotinam quoque pluviam tribuit, quia praedicari diebus ultimis incarnationis suae mysterium fecit. Quod quia sancta Ecclesia quotidie annuntiare non desinit, ora cordis audientium velut ex imbre serotino infundit. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ subuingitur. Expectabant me sicut plu¬
uam: ios suũ aꝑiebant ad imbrem seroti¬
num. uerba quippe sc̃e predicationis sicut
pluuiã sustinemus: cum uera humilitate
ariditatem nr̃i cordis agnoscimꝰ: ut potu sc̃ẽ
p̃dicationis irrigemus. Unde recte deo per
His doctrine fluentis infuncli: ꝓpħa nos ad¬
monet dicens. Sicientes uenite ad aquas.
Qui dum in extrema parte seculi uerba
sc̃ẽ predicationis accipimꝰ: quasi ad ẏmbrẽ
serotiñ os cordis aꝑimꝰ. Namsios in corde
non eẽt: psalmista non diceret. Labia do¬
losa incorde ⁊ corde locuti sunt mala. Os
igit᷑ cordis quia uerbis intendimus ultune
p̃dicationis: hoc uelud serotinis aꝑimꝰ flu¬
entis. Que nmirũ predicatio ex eius ad
nos sacrificio ꝓdiit: qui ꝑ psalmistã dicit.
Eieuatio manuũ mearũ sacͥficiũ uesꝑti¬
num. Quia enĩ redemptor nr̃ iuxta mũ¬
di finem ium ꝑseqñtiũ ꝑtulit: semet ip̃m
ꝓ nobis sacrificium dedit. De hoc ibre se

Expanded text:
 23.- Exspectabant me sicut pluviam, et os suum aperiebant quasi ad imbrem serotinum. - Verba quippe sanctae praedicationis sicut pluviam sustinemus, cum vera humilitate ariditatem nostri cordis agnoscimus, ut potu sanctae praedicationis irrigemur. Unde recte per His doctrinae fluentis infundi propheta nos admonet, dicens: Sitientes, venite ad aquas . Qui dum in extrema parte jam saeculi verba sanctae praedicationis accipimus, quasi ad imbrem serotinum os cordis aperimus. Nam si os in corde non esset, Psalmista non diceret: Labia dolosa in corde, et corde locuti sunt mala . Os igitur cordis quia verbis intendimus ultimae praedicationis, hoc velut serotinis aperimus fluentis. Quae nimirum praedicatio ex ejus ad nos sacrificio prodiit, qui per Psalmistam dicit: Elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum . Quia enim Redemptor noster juxta mundi finem vim persequentium pertulit, semetipsum pro nobis sacrifici
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sũq sederem quasi rex circũ stante exercitu: eram¬
⁊ tamen merentium consolator. Quasi rex dñs seclet
incorde: quia cirtumstrepentes regit animoꝵ mo¬
tus innr̃a cogitatione. In mente quippe quã in ha¬
bitat dum torpentia excitat: inquieta frenat:
frigida accendit.: accensa moderatur: emollit rigi¬
da. ftuxa restringit: ex ipsa hac diuersitate cogi¬
tationũ quasi quidã illum exercitꝰ circumstat.
Siue certe qͣsi rex sedet cutunstante exercitu: qr
p̃sidentẽ ulum m̃tib electoꝵ circũstat turba
itutum. Qui etiã merentiũ consolator est: ea
promissione qua dicit. Beati qui lugent: qm̃ ipsi
consolabuntur. Et rursũ. Uidebo uos ⁊ gaudebit
uero que de capite scẽ eccłie diximꝰ: nil obstat siad
uocem quoq eiuisdem eccłie referamꝰ. In ea quippe
ordo doctoꝵ quasi rex p̃sidet: quẽ fideliũ suoꝵ
turba circuistat. Que scilicet musltitudo fidelm̃
recte quoq exertitus dicitur: quia inꝓcinctubo¬

Expanded text:
: Cumque sederem quasi rex circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator. - Quasi rex Dominus sedet in corde, quia circumstrepentes regit animorum motus in nostra cogitatione. In mente quippe quam inhabitat, dum torpentia excitat, inquieta frenat, frigida accendit, accensa moderatur, emollit rigida, fluxa restringit, ex ipsa hac diversitate cognitionum quasi quidam illum exercitus circumstat. Sive certe quasi rex sedet circumstante exercitu, quia praesidente illo mentibus electorum circumstat turba virtutum. Qui etiam moerentium consolator est ea promissione qua dicit: « Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . » Et rursus: « Videbo vos, et gaudebitvero quae de sanctae Ecclesiae capite diximus, nihil obstat si ad vocem quoque ipsius Ecclesiae referamus. In ea quippe ordo doctorum quasi rex praesidet, quem fidelium suorum turba circumstat, quae scilicet multitudo fidelium, recte quoque exercitus dicitur, quia in procinctu bo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ditur. Si uoluissem ire adeos: sedebã pͥmꝰ. Qiua
incorde repboꝵ pͥori loco actiones carnis sunt.
iposteriori actiones anime. ineors ꝓculdubio
electi quiq quia p̃ om̃ib que et̃na sunt cogi¬
tant. ⁊ posteriori cura ac minima si qua sũt
temꝑalia disponunt: quib ⁊ magistra uoce
ueritatis dicitur. querite primũ regnũ dei ⁊

Expanded text:
 25. Si voluissem ire ad eos, sedebam primus. - Quia in corde reproborum priori loco actiones carnis sunt, et posteriori actiones animae, in eorum procul dubioelecti quique, quia ea prae omnibus quae aeterna sunt cogitant, posteriori cura minima si quae sunt temporalia disponunt, quibus et magistra voce Veritas dicit: « Quaerite primu
Abbreviated transcription (Latin):
miracula faciunt. s ut hic ꝓprenno afflictioĩs
sue abstinentieq recipiant uidelicet laudes
quas querunt. Unde t redemptoris uoce dicit᷑.
Multi dicent inilla die mͥ dñe dñe nõne in no¬
mine tuo ꝓpħauimꝰ. ⁊intuo noĩe uirtutes¬

Expanded text:
miracula faciunt, sed ut hic praemia afflictionis suae abstinentiaeque recipiant, videlicet laudes, quas quaerunt. Unde et Redemptoris voce dicitur: Multi mihi dicent in illa die: 644 Domine, Domine