comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
precepto attraxerunt. Confitemini
inquit apostolus iacobus alterutrum
peccata ur̃a. & orate pro inuicem ut
saluemini. Quid est alterutrum:
Alter alteri. homo homini. non solũ
homo deo. sicut ille confessor ait. dixi.
dm̃. P lus enim facit qui scruo humili
Proyterea confitemini alterutrum pec¬
cuta ur̃a. Q uid est alterutrum
non tantam unusquisq unicuiq sed
alterutrum. hoc est inter uos homines
hominib. oues pastorib. subiecti pre¬
latis. hii qui peccata habent. his qui
peccata dimittere potestatem habẽt.
Debitum quippe erat. ut confessionẽ
facturi ad illum iretis qui est super
uos. nunc autem pro indulgentie
dispensatione conceditur: ut peccata
ur̃a uobis adinuicem confiteamini
inter uos. illic quidem qui solus
confessionem acciperet. confessionem
non faceret quia peccata non haberet:
hic autem qui confessionem peccatoꝵ
aicipiunt. & consitentib peccata
dinittunt. uecesse habent. ut &

Expanded text:
praecepto attraxerunt. Confitemini, praecepto attraxerunt. Confitemini, inquit apostolus Jacobus, alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem, ut salvemini. . Quid est alterutrum, alter alteri, homo homini? Non solum homo Deo, sicut verus ille confessor ait: Dixi, m. Plus enim facit qui servo humiliaPropterea: Confitemini alterutrum peccata vestra. Quid est alterutrum? Non tantum unusquisque unicuique, sed alterutrum, hoc est inter vos, homines hominibus, oves pastoribus, subjecti praelatis. Ii qui peccata habent, iis qui peccata dimittere potestatem habent. Debitum quidem erat ut confessionem facturi ad illum iretis qui est super vos; nunc autem pro indulgentiae dispensatione conceditur ut peccata vestra adinvicem vobis confiteamini inter vos. Ille quidem qui solus confessionem acciperet, confessionem non faceret quia peccata non haberet, hi autem qui confessionem peccatorum accipiunt, et confitentibus peccata sua dimittunt necesse habent, ut et
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo xp̃s homo discipulis suis uicẽ
eius agentib in terra potestatem dedit
dimittendi peccata. S ed dicis fortasĩ.
Quare non sumiliter. xp̃s p̃ceptum
dedit huminib peccata sua confiten¬
di. sicut discipulis potestatern confi¬
tentium peccata dimittendi Audi
quare. Uoluit xp̃s. ut a temetipso
surgeret. ut non qͣsi exorta uel co¬
acta uideretur confessio tua. Idcirco
quod ad se pertinuit offiqum suum
discipulis peragendum inũexit. ut
dixit ut sanarent. sed infirmis nõ
dixit ut ad medicos curandi ueni¬
rent. E oc quasi certum esse uolu¬
it quod egri libenter salutem quȩ¬
rerent. & se curandos ostenderent.
si medicos inuenirent. Proyttrea solõ
medicos monuit. Infirmum enun
ipse morbus suus sufficienter
admonet. neq opus precepto habet si
dolet. Tamen ipsi medici postea qͥa ne¬
gligentes incuratione sua egrõtos inue¬
nerunt. eos ad salutem quȩrendam
& admonitione sua excitauerunt. ce

Expanded text:
Ergo Christus homo discipulis suis vicem Ergo Christus homo discipulis suis vicem ejus agentibus in terra potestatem dedit dimittendi peccata. Sed dicis fortassis: Quare non similiter Christus praeceptum dedit hominibus peccata sua confitendi, sicut discipulis potestatem dedit confitentium peccata dimittendi. Audi quare voluit Christus ut a temetipso surgeret, ut non quasi extorta vel coacta videretur confessio tua. Idcirco quod ad se pertinuit officium suum discipulis suis peragendum injunxit, ut dixit ut curarent, sed infirmis non dixit ut ad medicos curandi venirent. Hoc quasi certum esse voluit, quod aegri libenter salutem quaererent, et se curandos offerrent, si medicos invenirent. Propterea solos medicos admonuit; infirmum enim ipse morbus suus sufficienter admonet, neque opus praecepto habet si dolet. Tamen ipsi medici postea quia negligentes in curatione sua aegrotos invenerunt, eos ad salutem quaerendam, et admonitione sua excitaverunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
quod dei erat. potentius in homine
operabatur. Propterea dixit. ut scia¬
tis inquit quia filius hominis ha¬
bet potestatem in terra dimittendi
peccata tunc ait paralitico. Surge¬
oe ambula. Oitendit quod uidere
poterant. ut per hoc crederẽt quod
uidere non poterant. Propter hoc
ergo ds factus est homo. ut se ad con¬
famulandum homini ꝑximum es
familiarem exhiberet. ut in una¬
&e eadem ꝑsona oe suũ genus homo
inueniret. cui fiducialit infirmita¬
tem suam reuclaret. & supra ho¬
minem dm̃ crecdens. de accepta ab illo
fideret. Deiide ut dispensationis gr̃a
largus multiplicaretur ds homo
homines qui puri homines crant
participes fecit potestatis iuȩ. ut
officium eius implerent. peniten¬
trum confessionem suscipiendo. &e po¬
testatem eius exercerent penitentib
& ostendentib peccata remitrendo.
Nccipite inquit sp̃m sanctũ. quoꝵ
remiseritis peccata remittuntur eis.
ce quoꝵ. retinueritis retenta erunt.

Expanded text:
quod Dei erat potentius in homine quod Dei erat potentius in homine operabatur. Propterea dixit: « Ut sciatis quia Filius hominis habet potestatem in terra dimittendi peccata, tunc ait paralytico XIX. Ostendit quod videre poterant, ut per hoc crederent quod videre non poterant. Propter hoc ergo Deus factus est homo, ut se ad confabulandum homini proximum et familiarem exhiberet, ut in una eademque persona et suum genus homo inveniret, cui fiducialiter infirmitatem suam revelaret, et supra hominem Deum credens, de accepta ab illo fideret. Deinde ut dispensationis gratia largius multiplicaretur. Deus homo homines qui puri homines erant participes fecit potestatis suae, ut officium ejus implerent poenitentium confessionem suscipiendo, et potestatem ejuo. Accipite, inquit, Spiritum sanctum. Quorum remiseritis peccata remittuntur eis; et quorum retinueritis retenta erunt .
Abbreviated transcription (Latin):
tebor aduersum me iniustitiam
meam dũo. & tu remisisti impi¬
etatem peccati mei. Quid facit
homo Audi quid facit. Nõne
ille homo fuit qui dixit. F ili re¬
nuttiuitur tibi peccata Et uerũ
est. quia ille homo fuit qui hoc
dixit. & ꝓpterea quia illum ho¬
minem esse uiderunt. dm autem
non cognouerunt. murmurauer᷑
iutra se dicentes. Quis est hic
qui etiam peccata dimittit: Sci¬
ebant enim quia peccata dimit¬
tere dei erat. sed nesciebant quia
quod dei erat. homo adco accepe¬
rat. Et ille quidem homo quod
habebat. i quantum homo erat.
ideo habebat quia acceperat. in¬
quantum uero ds erat. hoc idem
ipsum babebat & non acceperat.
Propterea autem uoluit accipere
aliquando in humanitate quod semꝑ
habuit in diuinitate. ut euicino homi¬
ni appinquaret. in eo quod hominĩ
erat. & in eo ipso quod hominis erat.
homini exhiberet quod dei erat. In
co naniq quod hominis erat famili¬
arius homi  iungebatur. in eo uero

Expanded text:
tebor adversum me injustitiam tebor adversum me injustitiam meam Domino, et tu remisisti impietatem peccati mei. » Quid facit homo? Audi quod facit. Nonne ille homo fuit, qui dixit: « Fili, dimittuntur tibi peccata tua . » Et verum est, quia ille homo fuit qui hoc dixit. Et propterea qui illum hominem esse viderunt, Deum autem non cognoverunt, murmuraverunt inter se dicentes: « Quis est hic qui etiam peccata dimittit? » Sciebant enim quia peccata dimittere Dei erat, sed nesciebant quia quod Dei erat, homo a Deo acceperat. Et ille quidem homo quod habebat, inquantum homo erat, ideo habebat, quia acceperat; inquantum vero Deus erat homo, idem ipsum habebat, et non acceperat. Propterea autem voluit accipere aliquando in humanitate quod semper habuit in deitate, ut e vicino homini appropinquaret in eo quod hominis erat: et in eo ipso quod hominis erat homini exhiberet quod Dei erat. In eo namque quod hominis erat familiarius, homini jungebatur; in eo vero
Abbreviated transcription (Latin):
ficabitur. Quid est abscondere
nisi tacere a confiteri nolle: Nã
di manifestãt. non iustificationem
merentur scd dampnationem.
gitur tegenda sunt mala quantũ
pertinet adimpudentiã praus o¬
peris. & reudanda sunt ꝑ humi¬
litatem confessionis. Uultis adhuc
scire periculum tacituruitatis. &
utilitatem confessionis: Quoniã
tacui inquit psalmista inuetera¬
uerunt ossa mea. dum clamarẽ
tota die. Et iterum. O dictum
meum cognitum tibi feci & in¬
iustitiam meam non abscondi.
Dixi. confitebor aduersum me
iniustitiam meam dũo. o tu
remisisti impictatem yeccati mei.
Uide ergo o considera. Si taces
peccata tua inucterantur. si confi¬
tiris condonant᷑. Sed dicis. Ecoc
dico pęccatum meum. sed deo non
homini.Scripturam sequor. Illa
inichi dicit. ut ego deo confitear
peccatum ineum. non me ad homi¬
ucm mittit. in quo salus non est.
sed illuc trahit confessionem. unde
ꝑmittit renussionem. Dixi. confi¬

Expanded text:
ficabitur . » Quid est enim abscondere, ficabitur . » Quid est enim abscondere, nisi tacere et confiteri nolle. Nam di manifestant, non justificationem merentur, sed damnationem. Igitur tegenda sunt mala quantum pertinet ad impudentiam pravi operis, et revelanda sunt per humilitatem confessionis. Vultis adhuc scire periculum taciturnitatis, et utilitatem confessionis. « Quoniam tacui, » inquit Psalmista « inveteraverunt ossa mea, dum clamarem tota die . » Et iterum: « Delictum meum cognitum tibi feci, et injustitiam meam non abscondi. Dixi: Confitebor adversum me injustitiam Domino, et tu remisisti impietatem meam peccati mei . » Vide ergo et considera: si taces peccata tua, inveterantur; et si confiteris, condonantur. Sed dicis: Ecce dico peccatum meum, sed Deo, non homini. Scripturam sequor. Illa mihi dicit ut Deo confitear peccatum meum, non me ad hominem mittit: in quo salus non est, sed illuc trahit confessionem, unde promittit remissionem: « Dixi: Confi
Abbreviated transcription (Latin):
ulta est malitia homi¬
nis. Nemo quando
male agere uult. aue¬
toritatem querit. quaudo autem
dicimus hominibus ut bona agãt.
oe ut confiteantur: mala quȩ fecer᷑.
dicunt nobis. Date auetoritatem.
Que scriptura hoc precipit. ut
confiteamiur peccata nr̃a  Sierge
scriptura peccata confiteri non pre¬
cipit. respondete modo si scripturã
habetis. que peccata iubeat tacere:
Si ergo confiteri non uultis. quia
auctoritatem confitendi non habe¬
tii. quare taccre uultis. cum aucto¬
ritatem tacendi non babetis:  Tam̃
quia auctoritatem queritis: accipite
auctoritatem. Fntiqua lex peccata
confiteri iubet. & homines ad sa¬
cerdotes mittit. ut confiteantur poc¬
cata sua. ut indulgentiam accipiñ.
Ilie ergo preuaricatio legis con fellioue
de oblatione aboltus. quando adhus
umbra fuit. & adhuc confessio cri¬
minis penam potus timere debuit.
quam miser icordiam expectare. Si
hec auctoritas non sufficit. audite
scripturam alibi manifeste dicentẽ.
Qui abscondit scelera sua non iusti¬

Expanded text:
ulta est malitia hominis. Nemo quando male agere vult auctoritatem quaerit, quando autem dicimus hoet ut confiteantur mala quae fecerunt, dicunt nobis: Date auctoritatem. Quae Scriptura hoc nobis praecipit, ut confiteamur peccata nostra? Si ergo Scriptura peccata confiteri non praecipit, respondete modo si Scripturam habetis quae peccata facere jubeat. Si ergo confiteri non vultis, cum auctoritatem confitendi non habetis, quare tacere vultis, cum auctoritatem tacendi non habetis. Tamen quia auctoritatem quaeritis, accipite auctoritatem. Antiqua lex peccata confiteri jubet, et homines ad Sacerdotes mittit, ut confiteantur peccata sua, ut indulgentiam accipiant . illic ergo praevaricatio legis confessione et oblatione aboletur, quando adhuc umbra fuit; et adhuc confessio criminis poenam potius timere debuit quam misericordiam exspectare. Si haec auctoritas non sufficit, audite Scripturam, alibi manifeste dicentem: « Qui abscondit scelera sua non justi
Abbreviated transcription (Latin):
b potestatem diuinam tribuit. qui
de hominib deos facit. Sedtam̃ ipse
seut ee semetipso ss et. ita ctiam ꝑ
lumnctipsum quando uult sine huma¬
na coperatione peccata dimittere
potest. Fi uero qui ex scinetipsis dis
non sunt. iali ctiam nisi eo a quo sũt
hoc quod sunt in cis oet per cos ope¬
rante. & cis cooperante reccata
dimittere non poũunt. Quomodo
ergo solus ds bonus est. noc tamen
unde sequitur bonos non esse ctiam
cos qui deo seruiunt. & quomͦ
solus ds̃ mirabilia facit. & tamen
de iusto homine dicitur. fecit enĩ
mirabilia in uita sua. ita etiam
solus deus eccata dimittit. tunc quoq
quando saccidos ab eo . per eum ili¬
mittĩt. Ipse enim hoc ui homine fa¬
cit: quod homo ꝑcum facit. Nec
ideo dicendum est hominem ibi iu¬
chil facere. quia ꝑ cura tłs facit. ĩmo
uero idco multo melius. & multe
uerius facere. quia ꝑ eum ds̃ facit.
Hine est quod petro principi apłoꝵ

Expanded text:
bus potestatem divinam tribuit qui bus potestatem divinam tribuit qui de hominibus deos fecit. Sed tamen ipse sicut ex semetipso Deus est, ita etiam per semetipsum quando vult sine humana cooperatione peccata dimittere potest. Hi vero qui ex semetipsis dii non sunt, etiam nisi eo a quo sunt hoc quod sunt, in eis et per eos operante et eis cooperante peccata dimittere non possunt. Quomodo ergo solus Deus bonus est, nec tamen inde sequitur bonos non esse, etiam eos qui Deo serviunt, et quomodo solus Deus mirabilia facit, et tamen de justo homine dicitur: Fecit enim mirabilia in vita sua ; ita etiam solus Deus peccata dimittit, tunc quoque quando sacerdos ab eo et per eum dimittit. Ipse enim hoc in homine facit quod homo per eum facit; nec ideo dicendum est hominem ibi nihil facere, quia per eum Deus facit. Imo vero ideo multo melius et multo verius facere, quia per eum Deus facit. Hin
Abbreviated transcription (Latin):
cullo mortis absoluit. uiuisicatum
autem deforis ministerio ipsoꝵ apo¬
boloꝵ solui precpit. Sic namq ĩ
sc̃a ecclesia. unc mortuos peccatis
per solam gram suam intus uiuificãs.
ad conpunctionem accendit. atq in¬
uificatos per confessionem foras ue¬
nire precipit. aesie deuide confiten¬
us ꝑ miiisterium sacerdotum ab
seteriori uinculo. hoc est a debito
dampnationis ab soluit. B enc aũt
debitum damynationis exterius uin¬
culum dicitur. quia ꝑtinet ad tene¬
bus ateriores. quas euadere dig¬
nus non est quisquis prius in hac
uita atenebris interiorib ñ meret᷑
Sed male inquiunt de sacerlote dñ
ficitis. quia ei potestatem dimittendi
parata qued soli deo competit tribui¬
slis. Nlon ego sacerdotes dtos facio. ser¬
mo diuiuus qui mentiri non potest
sacerdotes deos dicit. Dus inquit nõ
Retrahes. & princirib populi tui non
maledues. Isti uero contra legis precqrtũ
duis detraliunt. quia potestatem diuini¬

Expanded text:
culo mortis absolvit, vivificatum culo mortis absolvit, vivificatum autem deforis ministerio ipsorum apostolorum solvi praecepit. Sic namque in sancta Ecclesia nunc mortuos peccatis per solam gratiam suam interius vivificans ad compunctionem accendit, atque vivificatos per confessionem foras venire praecipit; ac sic deinde confitentes per ministerium sacerdotum ab exteriori vinculo, hoc est, a debito damnationis absolvit. Bene autem debitum damnationis exterius vinculum dicitur; quia pertinet ad tenebras exteriores quas evadere dignus non est, quisquis prius in hac vita a tenebris interioribus solvi non Sed male, inquiunt, de sacerdote Deum facitis, qui ei potestatem dimittendi peccata quod soli Deo competit, tribuitis. Non ego sacerdotes deos facio, sermo divinus qui mentiri non potest, sacerdotes deos dicit: Diis inquit, non detrahes, et principi populi tui non maledices . Isti vero contra legis praeceptum diis detrahunt, quia potestatem divini
Abbreviated transcription (Latin):
one mens intrinsecus obligatur. Ista
obduratio siue exeecatio mentis inte¬
riores tenebre sunt. in quib homo
ꝓ peccato suo in presenti obligatus
tenetur. & nisi abhis in hac uita so¬
lutus fuerit. postmodum ligatis ma¬
res ꝑicietur. Sed quia nemo sua
uirtute pest runiam peccati surgere
ualeret. nisĩ diuina misericordia
gratuito preueniens eum suscitaret.
Ideo uecesse est. ut ds grãm suam
quam peccantib nobis iuste subtra¬
xerat. quando ad penitentiam u¬
uisscandi sumus sola misericordia nul
lis ur̃is meritis precedentib rededat.
quatinus ipsa gratia aducniens cor no¬
strum a torpore nifidelitatis &e apec¬
iati morte eesuscitet. ut sellicet dun
primum ipsa sola operante. ad peni¬
tentiam compuncti. a uinculis torpo¬
ris ab soluimur. ipsa deuide cooperan¬
te. peuitentes a debito dampuationis
ab solui mereamur. F oe bene in re¬
surraecione laz ari signatum st. quẽ
ipse dñs ꝑse prius intrinsecus auin¬

Expanded text:
one mens intrinsecus obligatur. Ista one mens intrinsecus obligatur. Ista obduratio sive excaecatio mentis interiores tenebrae sunt, in quibus homo pro peccato suo in praesenti obligatus tenetur, et nisi ab his in hac vita solutus fuerit, postmodum ligatis maprojicitur. Sed quia nemo sua virtute post ruinam peccati surgere valeret, nisi divina misericordia gratuito praeveniens eum suscitaret, ideo necesse est ut Deus gratiam suam quam peccantibus nobis juste subtraxerat, quando ad poenitentiam vivificandi sumus, sola miserlis nostris meritis praecedentibus reddat, quatenus ipsa gratia adveniens cor nostrum a torpore infidelitatis et a peccati morte exsuscitet, ut scilicet dum primum ipsa sola operante ad poenitentiam compuncti a vinculis torporis absolvimur, etiam ipsa deinde cooperante, poenitentes a debito damnationis absolvi mereamur. Hoc bene in resuscitatione Lazari signatum est, quem ipse Dominus per se prius intrinsecus a vin
Abbreviated transcription (Latin):
sua neglexerit. quasi institu tio¬
nis diuine contemptor. quãuis
non peceatis quȩ iam dimissa sunt
reus teneatur. tamen pro contemp¬
tu reus crit. uel fortassis quia ipsa¬
peccata iam ail contumacẽ redeũt.
quȩ prius ꝑ compunctionem huiu¬
liato iam dimissa fuerunt. F ac g
ratione ꝓbant. homines nullomo¬
do potestatem habere dimittendi
piccata. sed hane solius da esse. sic̃¬
etiam in euangelio iudei contra dñm
mur murantes quia dixerit paralitico
dimissa sunt tibi peccata tua. Aier̃t
soliun dm̃ peccata dimittere posse. Sed
fortasse qui hec de absolutione peceatoꝵ
dicuit. quo medo quisq peccato liget᷑.
uon satis diligenter attendunt. Duob
enim modis peccator ligatus est. ligat᷑
est obduratione mentis. ligatus est de¬
bito future dampnationis. Quãdiu
namq gra dei cum homine est. iolutus
est homo. & adbene operaudum expe¬
ditus. Sed cum per peecatum gr̃a dei
subtrahitur. statun ipsa sua obdurati¬

Expanded text:
sua neglexerit, quasi institutiosua neglexerit, quasi institutionis divinae contemptor, quamvis non pro peccatis, quae jam dimissa sunt, reus teneatur, tamen pro contemptu reus erit. Vel fortassis, quia peccata ipsa jam ad contumacem redeunt, quae prius per compunctionem humiliato dimissa fuerunt. Hac ergo ratione probant homines nullo modo potestatem habere dimittendi peccata, sed hanc solius Dei esse, sicuet in Evangelio Judaei contra Dominum murmurantes, quia dixit paralytico: « Dimissa sunt peccata tua, » aierunt solum Deum posse peccata dimittere . Sed fortassis qui hoc de absolutione peccatorum dicunt, quomodo quisquam peccato ligetur non satis diligenter attendunt. Duobus enim modis peccator ligatus est. Ligatus est obduratione mentis, ligatus est debito futurae damnationis: quandiu namque gratia Dei cum homine est, solutus est homo, et ad bene operandum expeditus. Sed cum per peccatum gratia Dei subtrahitur, statim ipsa sua obdurati
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotum nichil amplius uirtu¬
ts̃ habere. nisi quedam tantũmͦ
signa esse. ut ille uidelicet qui
prius ꝑconcritionem cordis intus
libes pantentialis. in que quasi spiri¬
uialis medicine antidota ꝓponuitur.
ubi medici animaꝵ accipiant quod
contra morbos peccatoꝵ sanandis
agris mentib opponant.
a dño absoluitur. postmodum in confes¬
sione oris ab eis absolutum esse osten¬
datur. Q uod autem in sola cordis con¬
tritione etiam ante confessionem oriᷤ
peccata dimittantur. ꝓphetico illo
testimonio ꝓbare uolunt quo dici-¬
tur. Quacumq hora iungeniuerit
peccator. saluus erit. Et alibi. Qͥa
ahuc te loquente. dicam. ecce adsũ.
Et psalmista. Dixi consitebor al¬
uersum me iniustitiam meam dño
& tu remisisti impietatem peccati
mei. Ia cireo tamen post contritio¬
ueni cordis. confessionem quoq
oris esse uecessariam. quia siquis
etiam post impetratam ueniam
peccatoꝵ confiteri ẽadem peccata

Expanded text:
sacerdotum nihil amplius virtusacerdotum nihil amplius virtutis habere nisi quaedam tantummodo signa esse ut ille videlicet, qui prius per contritionem cordis intus liber poenitentialis in quo quasi spiritualis medicinae antidota proponuntur, ubi medici animarum accipiant quod contra morbos peccatorum aegris sanandis mentibus apponant. no absolvitur, postmodum in confessione ab eis absolutus esse ostendatur. Quod autem in sola cordis contritione etiam ante confessionem oris peccata dimittantur, prophetico illo testimonio approbare volunt quod dicitur: « Quacunque hora ingemuerit peccator, salvus erit ; » et alibi: « Quia adhuc te loquente, dicam. Ecce adsum . » Et Psalmista: « Dixi, inquit, versum injustitiam meam Domino; et tu remisisti impietatem peccati mei . Idcirco tamen post contritionem cordis confessionem quoque oris esse necessariam, quia si quis etiam post impetratam veniam peccatorum confiteri eadem pec
Abbreviated transcription (Latin):
iudicantur. quia premium . mnerces
illeꝵ in posterum reseruatur. M ald
uoluit łs hic iudieari &e punri. ue
si iuposterum illeꝵ iudicium scruare¬
tur. uoni aidcorrectionem. sed acd am¬
puationem omne iudicium exerte¬
ntur. ꝑ ropterea positi sunt hominẽ
iudices uice di. ut culpas subieetoꝵ
xaminaudo castigent. ut in fine cũ
uencrit iuder dẽ. correctos saluare
possit. quos corrigendos humauo
iudicio subiecit. Data sunt crgo
iudieia. & contra culpas chuersas
tpiandas. correetionun & satisfacti¬
enum medus. ac mensura rationabili
cata quidam soli deo
ita asseribere conant᷑
ut in ea hominem partie ipem ficri
posse nullomoilo concelant. E t
ad confirmationem huius assertionis
ailducunt inunlationem ipsius le¬
prosi quem dñs prius ꝑ senictipsum
sanitati restituit. ac sic demede ad sa¬
ceridotes misit. non ut cius munda¬
tic uirtute illoꝵ ꝑficerctur. scd ut
tantũmodo testimonio illoꝵ con¬
firm arctur. S imuli modo nunc ĩ
presenti ecclesia dicunt ministeria

Expanded text:
quia praemium et merces illorum in posterum reservatur. Mala voluit Deus hic judicari et puniri, ne si in posterum illorum judicium servaretur, non ad correctionem, sed ad damnationem omne judicium exerceretur. Propterea positi sunt homines judices vice Dei, ut culpas subjectorum examinando castigent, ut in fine eum venerit judex Deus, correctos salvare possit, quos corrigendos humano judicio subjecit. Data sunt ergo judicia, et contra culpas diversas expiandas, correctionum et satisfactionum modus ac mensura rationabili cata quidam soli Deo ita ascribere conantur, ut in ea hominem participem fieri posse nullo modo concedant. Et ad confirmationem hujus assertionis adducunt mundationem illius leprosi, quem Dominus prius per semetipsum sanitati restituit, ac sic deinde ad sacerdotes misit; non ut ejus mundatio virtute illorum perficeretur; sed ut tantummodo testimonio illorum confirmaretur. Simili modo nunc in praesenti Ecclesia dicunt ministeria
Abbreviated transcription (Latin):
cem ail humilitatem flictat. uehem̃ter
patrem iratum nuntiet. sẽ tam̃ inter¬
uenturam spondeat. ueniam ꝓmittat.
consilium salutis suggerat. intercessores
querere suadeat. non nisi magnis p̃cib
tam rei se suscepturam asseueral. & aid
bonum sinem se rem omnem ꝑliicturã
ꝓmittat. Uidite. queso si non ita causa
nr̃a agitur. seccantm filium ils pater
bene uoluntatis suȩ fortassis nũ quam
iratus fuit. S ed quia humana infirmitas
per se ile lapsu surꝗtre non ualet. dil cor
sapiens & custoiliet hec. & intilliget
misericordias dñi. S Nunquid enim
ideo suꝑfluo fac tum est & quod fac¬
tuni est. quia ils ab irato in ꝓpitium¬
mutatus non elt. qui suis nũquã ꝓpi¬
tius non est.  Absit. Sid necesse est
sic fieri. quia aliter reatus nr̃i sceleri
non potest xeriari. necesse est &e sie fie¬
ri. quia hoc ds̃ itiam qued idesuderat
dare. ase precipit postulari. Noesse ẽ
⁊ sic sieri. quia ce si in deo scdđm ꝓpo¬

Expanded text:
cem ad humilitatem flectat, vehementer cem ad humilitatem flectat, vehementer patrem iratum nuntiet, se tamen interventuram spondeat, veniam promittat, consilium salutis suggerat, intercessores quaerere suadeat, non nisi magnis precibus tamen rei se suscepturam asserat, et ad bonum finem rem omnem se perducturam promittat. Videte, quaeso, si non ita causa nostra agitur. Peccantem Filium Deus Pater bonae voluntatis suae fortassis nunquam iratus fuit. Sed quia infirmitas humana per se de lapsu surgere non valet, ad cor sapiens et custodiet haec et intelliget misericordias Domini? Nunquid enim ideo superfluo factum est quod factum est; quia Deus ab irato in mutatus non est, qui suis nunquam propitius non est? Absit! Sed necesse est sic fieri, quia aliter reatus meriti sceleris non potest expiari. Necesse est ergo sic fieri, quia Deus hoc etiam quod dare desiderat, a se praecipit postulari. Necesse est ergo sic fieri, quia etsi in Deo secundum propo
Abbreviated transcription (Latin):
despicabilis deuetio. Magnum est
quod abstuli. nec parum est quod
reddo. O quam suauis .& iocuncda dĩ
nr̃i miseratio. Totum bonum nr̃m
ipse in nobis operatur. & uelud pater
adludens in filiis sic totum facit. ut qͣi
uichil facere uideatur. E cee peccator
conpunetus gemit. suspirat. lacrimat᷑
consitetur reatum suum. postulat ue¬
niam. Nlagitat misericordiam. ce hoc
totuni quasi ex homine esse crel itur.
Sed quis queso hoc facit. iuisi ille qui
intus presilet. & cor hominis ad faci¬
endum mouet. Obsecro ut non sit
honerosum. si breue quoddam huiiꝰ rei
eremplum ꝓposuero. later quidã con¬
tumacem filium quasi cum magno fu¬
rore expulit. ut ita afflicius humiliari
disieret. S ed illo in contumacia fua per¬
sistenti. quailam secreta ilispensatione
consilii apatre mater mittitur. ut non
quasi apatre missa. sed quasi materna
ꝑ se pietate ducta ueniens muliebri le¬
uitate obstinatum demulceat. contuma¬

Expanded text:
despicabilis devotio. Magnum est despicabilis devotio. Magnum est quod abstuli, nec parum est quod reddo. O quam suavis et jucunda Dei nostri miseratio! Totum bonum nostrum ipse in nobis operatur, et velut pater alludens in filiis sic totum facit ut quasi nihil facere videatur. Ecce peccator compunctus gemit, suspirat, lacrymatur, confitetur reatum suum, postulat veniam, flagitat misericordiam; et hoc totum quasi ex homine esse creditur. Sed quis, quaeso, hoc facit nisi ille qui intus praesidet, et cor hominis ad hoc faciendum movet? Obsecro ut non sit onerosum si breve quoddam hujus rei exemplum proposuero. Pater quidam contumacem filium quasi cum magno furore expulit, ut ita afflictus humiliari disceret. Sed illo in contumacia sua persistente quadam secreta dispensatione consilii, a patre mater mittitur, ut non quasi a patre missa, sed quasi materna per se pietate ducta veniens muliebri lenitate obstinatum demulceat, contuma
Abbreviated transcription (Latin):
de est. ut nos qui peccando deo contu.¬
maces fuimus. penitendo. hominib
itiam seruis dci supplices s imus. &
homo qui ad dei conserseruandam¬
grãm mediatore non eguit. iam ea
recuperare non uisi ꝑ hominem me¬
diatorem possit. Nam hoc saluberri¬
mum est peccatori. ut discat quã
louge peccando a ddeo recesser it. cum
tam difficulter penitenidle ad deum
redit. quia & cautior de reliquo
efficitur. cum non sine graui labore
penitenti aditus indulgentie aperit᷑.
Semat gͥ peccator &e suspiret. & auxi.¬
us pro peccato iuo tuneat. & expaue¬
scat. sollicitus discurrat. auxiliatoreᷤ
& intercessores querat. ꝓsternat se
humiliter homini. qui uoluit humi¬
liter astare creatori. ut in hoc etiam
facto quodãmodo ad łm elamet &
dicat. Uide dñe & considera. oe
attende quid facio. Scio quidẽ dñe
& fateor. qui tibi subici nolle. lam¬
pnabilis fuit cdatio. sed iam ꝓpter
te coram homine ꝓsterui non sit q̃so

Expanded text:
de est ut nos qui peccando Deo contude est ut nos qui peccando Deo contumaces fuimus poenitendo hominibus etiam servis Dei supplices simus, et homo qui ad Dei gratiam conservandam mediatorem non eguit, jam eam recuperare non nisi per hominem mediatorem possit. Nam et hoc saluberrimum est peccatori ut discat quam longe peccando a Deo recesserit, cum tam difficulter poenitendo ad Deum redit; quia et cautior de reliquo efficitur, cum non sine gravi labore poenitendi, aditus indulgentiae aperitur. Gemat ergo peccator et suspiret, et anxius pro peccato suo timeat et expavescat, sollicitus discurrat, auxiliatores et intercessores quaerat, prosternat se humiliter homini, qui humiliter noluit astare Creatori, ut in hoc etiam facto quodammodo ad Deum clamet et dicat: Vide, Domine, et considera et attende quid facio. Scio quidem, Domine, et fateor quod tibi subjici nolle damnabilis fuit elatio; sed jam propter te coram homine prosterni non sit quaeso
Abbreviated transcription (Latin):
cum quib ĩter im causam suam sine
periculo agere possunt. Ament
intercessores : & timeant iudices.
Sed fortassis iterum querit aliqͥs
quid opus sit deo ad soluenda recca¬
ta hominum homines cooperato¬
res querere. quasi ipse quod uolu¬
erit non ualeat adimplere. Sed
certissime scire debemus. quod in
abolendis ƿeccatis nequaquã deo
humana cooperatio suffragetur.
Ideo tam̃ homineni cooperatorẽ fi¬
eri uoluit. quia salus peccatoris
co modo competentus ꝑficitur.
Quid enim peccata nisi plage q̃dã
sunt : S Et quid est penitentia
nisi medicina Et scimꝰ quia in
sauandis uulnerib carnis uisi con¬
gruum adhibeatur remediũ do¬
lori. nequaquam sequitur effectꝰ
curatiouis. Quia ergo ꝑ suꝑbiam
esse peccatum geritur. necesse est
ut ꝑ humilitatem omnis peniten¬
tia condiatur. quatinus mobedi¬
entiam obedientia frangat. &
elationis tumorem humilitatis
deuetio premat. Conueniens ergo ual¬

Expanded text:
cum quibus interim causam suam sine cum quibus interim causam suam sine periculo agere possunt. Ament intercessores et timeant judices. Sed fortassis iterum quaerit aliquis quid opus sit, Deo ad solvenda peccata hominum, homines cooperatores quaerere quasi per se quod voluerit non valeat adimplere. Sed certisabsolvendis peccatis nequaquam Deo humana cooperatio suffragetur. Ideo tamen hominem cooperatorem fieri, quia salus peccatoris eo modo competentius perficitur. Quid enim peccata, nisi plagae quaedam sunt? et quid est poenitentia, nisi medicina? Et scimus quidem in sanandis vulneribus carnis, nisi congruum adhibeatur remedium dolori, nequaquam sequitur effectus curationis. Quia ergo per superbiam omnem peccatum geritur, necesse est ut per humilitatem omnis poenitentia condiatur, quatenus inobedientiam obelationis tumorem humilitatis devotio premat. Conveniens ergo val
Abbreviated transcription (Latin):
Ubiq ergo magis uirtus sacram̃toꝵ. ex¬
primitur. nec quod ꝑ ea quilibet parti¬
cipantes saluandi suit. sed quod saluari
possunt significatur. Quasi diceretur.
Tanta uirtus est baptismi. ut quisqͥs
illud fideliter & deuote acceperit. per
illud ad ȩternam salutem ꝑtingere
possit. Item tanta uixtus est in sum¬
ptione corporis & sanguinis dñi. ut
ꝑ illud quicumq digne sumpserit.
eternam uitam consequi possit. Simi¬
li modo hoc dictum estimo. quoꝵ. re¬
cetera. Acsi apertius diceretur. T ant̃ã
uobis potestatem in ligandis & soluen¬
dis peccatis tribuo. ut quisquis a
uobis ligari meruerit. apud me solu¬
tus esse non possit.  quisqͥs a uobĩ
solui meruerit. iam apud me ligatus
non sit. Auchant homines or in¬
telligant peccatores. quod presidũ
eis adeo concedit᷑. quod rursum iu¬
digium preparat᷑. fortassis dm̃ nec¬
dum interpellare presumunt. Fabẽt
homines sacerdotes uice di fungentes.

Expanded text:
Ubique ergo magis virtus sacramentorum exUbique ergo magis virtus sacramentorum exprimitur, nec quod per eam quilibet participantes salvandi sint, sed quod salvari possint significatur, quasi diceretur: Tanta virtus est baptismatis ut quisquis illud fideliter et devote acceperit; per illud ad aeternam salutem pertingere possit. Item tanta virtus est in sumptione corporis et sanguinis Christi ut per illud: Quicunque digne sumpserit, aeternam vitam consequi possit. Simili modo hoc dictum existimo. Quorum reunt. » Ac si apertius diceretur: Tantam vobis potestatem in ligandis et solvendis peccatis tribuo, ut quisquis a vobis ligari meruerit, apud me solutus esse non possit, et quisquis a vobis solvi meruerit, jam apud me ligatus non sit. Audiant homines, et intelligant peccateis a Deo conceditur, quod rursum judicium praeparatur. Fortassis Deum necdum interpellare praesumunt, habent homines sacerdotes vice Dei fungentes,
Abbreviated transcription (Latin):
cata remittuntur eis. & quoꝵ reti¬
nuerits retenta crunt. Sed forte
quis oponet. quia sacerdotes multos
in ȩcclesia ligant. qui apud dĩ non
ligantur. itemq multos soluunt. qui
apud dm̃ ligati ꝑinanent. quia sepe
& innocentes ligant. & in reatu per¬
manentes absoluunt. & sic uerum
non erit. quoꝵ. remiseritis peccata
dum est quod sepe saera scriptura
sic de re aliqua loquitur. ut quid in
euenturum sit ꝓnuntiare uideat᷑.
oe tunc uirtutem eius magis quã
euentum exprimat. quia non qͥd
euenire debeat. sed quid euenire pos
tura. Qui crediderit. & baptiza¬
tus fuerit saluus erit. Et tamen
scimus quod multi credentes bap¬
tismum percipiunt. qui postea cul¬
pis suis exigentib reprobati ad salutẽ
eternam non ꝑtingunt. Item ini alio
siet a morte in uitam. Et tañ paulus
dicit. Quia quis qͥs corpus dñi indigne
manducare. & calicem bibere p̃sumpse¬
rit. iudiqum sibi manducat & bibit.

Expanded text:
cata remittuntur eis; et quorum reticata remittuntur eis; et quorum retinueritis, retenta erunt. Sed forte quis opponet quod sacerdotes multos in Ecclesia ligant qui apud Deum non ligantur; item multos solvunt qui apud Deum ligati permanent, quia saepe et innocentes ligant, et in reatu permanentes absolvunt, et sic verum non erit quorum remiseritis, dum est quod saepe sacra Scriptura sic de re aliqua loquitur, ut quid inde eventurum sit praenuntiare videatur, et tamen virtutem ejus magis quam eventum exprimat, quia non quod evenire debeat, sed quod evenire posstura: Qui crediderit et baptizatus fuerit salvus erit et tamen scimus quod multi credentes baptismum percipiunt, qui postea culpis suis exigentibus reprobati ad salutem aeternam non pertingunt. Item in alio siet a morte in vitam , et tamen Paulus dicit: Quod quisquis corpus Domini indigne manducare et calicem bibere praesumpserit, judicium sibi manducat et bibit .
Abbreviated transcription (Latin):
compungat. deuide adest ut peccatori
indulgentiam confitemii tribuat. Po¬
stremo id quod de psalmista opponũt.
quam facilis sit suꝑ hec uenia osten¬
dit. qui dum se adhuc ꝓmittit pe¬
tere. hoc quod se petere ꝓmitrebat
obtinuit. quatinus quia usq ad opꝰ
non uenerat culpa. usq ad crucia¬
tum non ꝑueniret penitentia. sed
cogitata afflictio mentem tergeret.
quiã nimirum tantũmodo cogita¬
ta iniquitas inquinasset. Quod
siquis hoc de quolibet delicto ulit
accipere. sciat tam̃ aliud peccatum
esse. aliuad impietatem peccati. Impi¬
ctas pͥeccati nãq ipsa recussime ob¬
duratio cordis accipitur. quȩ pri¬
mum in conpunctionem soluitur
&e postmodum in confessione ipsũ¬
peccatum. id est debitum dampna¬
tionis ab soluatur. Sed siue hoc sue
alio quocũq modo predicte aucto¬
ritates exponantur. nos uerissime
confitemur. sacerdotes dei in eccl̃a
quodam geuere lo quendi significa
s̃ed ueraciter adeo concessam. quib
dictum est. Quorum remiseritis pec¬

Expanded text:
compungat, deinde adest, ut peccatorum indulgentiam confitenti tribuat. Postremo id quod de Psalmista opponunt. quam facilis sit super hoc venia ostendit, qui dum se adhuc promittit petere hoc quod se petere promittebat obtinuit quatenus quia usque ad opus non venerat culpa, usque ad cruciatum non perveniret poenitentia sed cogitata afflictio mentem tergeret, quam nimirum tantummodo cogitata iniquitas inquinasset. Quod si quis hoc de quolibet delicto velit accipere: sciat tamen aliud peccatum esse, aliud impietatem peccati. Impietas namque peccati ipsa rectissime obduratio cordis accipitur, quae primum in compunctione solvitur, ut postmodum in confessione peccatum ipsum, id est debitum damnationis absolvatur. Sed sive hoc sive alio quocunque modo praedictae auctoritates exponantur: nos verisimile confitemur sacerdotes Dei in Ecclesiquodam genere loquendi significatam, sed veraciter a Deo concessam quibus dictum est: Quorum remiseritis pec
Abbreviated transcription (Latin):
nire non possit. confidenter ꝓnuntio.
quia in eo sumus sadardos cõplet. qͥd
mortalis nen petuit. & apud dñm iã
factum constat. quod homo quidem
uere uoluit. sal non ualuit aclimple¬
re. quia confessionem ñ contemptus ec¬
dusit sed impediuit necessitas. Pro¬
inde s̃ id quod dictum est. quacumq
hora ingemuerit peccator. salius
erit de presenti salute accipitur. sic in
taligcidum eił. acsi diceretur. ẽ uuc
peccatoris salus incipit: quando uera¬
citer ꝓ ddictis suis ingenuscit. Que
tamen salus. tunc pline ꝑsicitur. qͣndo
id unde ingeniuit. etiam ore conficet᷑.
ign illud quod dicitur. quia adhue
te loquente dicam. uce ad sum. sic
conuenienter potest accisi. quia pͥus
ds adest ꝓ gr̃am ut cor ad pouttntĩ¬

Expanded text:
nire non possit, confidenter pronuntio, nire non possit, confidenter pronuntio, quod in eo summus sacerdos complet quod mortalis non potuit, et apud Deum jam factum constat quod homo quidem vere voluit, sed non valuit adimplere, quia confessionem non contemptus exclusit, sed impedivit necessitas. Proinde si id quod dictum est: Quacunque hora ingemuerit peccator salvus erit, de praesenti salute accitelligendum est, ac si diceretur. Tunc peccatoris salus incipit, quando veraciter pro delictis suis ingemiscit; quae tamen salus tunc plene perficitur, quando id unde ingemuerit etiam ore confitetur. Item illud quod dicitur quia adhuc te loquente dicam: « Ecce adsum . » Sic convenienter potest accipi quia Deus pius adest per gratiam, ut cor ad poeni
Abbreviated transcription (Latin):
saliaet in crtrenis &e in articulo neces¬
sitatis si peccator ingemuerit. hoc est
ai teta cordis centritione conuersus
suerit. saluus erit. ab eterna uidelicet
lamynatione. Quasi aliis uerbis
dicerctur. Quacũq hora in presenti
uita peccator uere penituerit. in fu¬
ura uita non peribit. Q uod siqͥs
entendat. illud quod dictum est
silius erit. non esse dictum de salua¬
hone que in futuro tribuitur. sed de
lla potius que in presenti in absoluti¬
one peccatorum condonatur. non
necesse est tam̃ nos dicere. quod pecca¬
tor ab omni debito ab soluatur. stat̃
ͥ qus gemere ceperit. donee totum
consccutus sucrit remedium. quod eds
ad optinendam ueniam instituit. Foc ẽ
autem remedium ut corde peniteat.
& ore consiteatur delictum. Quod cũ
seerit. iani amplius debitor lampnati¬
onis non crit. ctiam si satisfactio restat.
quam ꝓ peccato ꝑsoluat. Quod si sorte
pecator peniteat uere. sed intercurrente
articulo necesitatis. ad confessionem ue¬

Expanded text:
iam in extremis, etiam in articulo necessitatis, si peccator ingemuerit, hoc est, ex tota cordis contritione conversus fuerit, salvus erit, ab aeterna scilicet damnatione. Quasi aliis verbis diceretur: Quacunque hora in praesenti vita peccator vere poenituerit, in futura vita non peribit. Quod si quis contendat illud quod dictum estsalvus erit, non esse dictum de salvatione quae in futuro tribuitur, sed de illa potius quae in praesenti absolutione peccatorum condonatur, non necesse est tamen nos dicere quod peccator ab omni debito absolvatur statim ex quo gemere coeperit, donec totum consecutus fuerit remedium quod Deus ad obtinendam veniam instituit. Hoc est autem remedium ut corde poeniteat et ore confiteatur delictum. Quod cum fecerit jam amplius debitor damnationis non erit, etiam si satisfactio restat, quam pro peccato persolvat . Quod si forte peccator vere poeniteat, sed intercurrente articulo necessitatis ad confessionem ve
Abbreviated transcription (Latin):
igl. & si ilem ago. ulem similitudine ñ
ideni ueritate. Ilem quia simile illi
non idem quia aliudl. Una simile¬
litudo agendi. non tamen actio una.
Siergo duor pro pretcritis dilictis ideo
puniri debere. quia post illa chimissa
ad similia ꝑp tranda recdeo. ege sie iustũ
osse fatrer. en loretoeoidbo pro illis puniri

Expanded text:
egi. Et si idem ago, idem similitudine, non egi. Et si idem ago, idem similitudine, non idem veritate. Idem quia simile illi, non idem quia illud. Una similitudo agendi, non tamen actio una. Si ergo dicor pro praeteritis delictis idcirco puniri debere, quia post illa dimissa ad similia perpetranda redeo; ego sic justum esse fateor, si hoc modo pro illis puniri
Abbreviated transcription (Latin):
digne puniat. Inͣdo aut̃ penitentẽ te uidet pec¬
cata tua condonat. qͥa te talẽ disc̾nit cui
iuste parcat. He auttm omiia ipse immu¬
tabiliter operatur. quia & cum cu per
penitentiam peccator esse desinis. non
tam̃ ipse disinit scire qualis sussti. Et
cum iustus esse mcipis. non tarã ipse in¬
eipit seire ques tu esse meipis. quia ce
ante quam inciperes scinit qualis tu
futurus nusti. & cum disieris esse quod
eras. non tamen ipse ignorat qualis fui¬
sti. Non ꝙͦ sic intelligas quasi mutetur
ds cum tu mutaris. Sed quia tibi
sua & idignatione dignum disier¬
uit. cadem autem poitra condonare
peccata. quando uenia &e misericor¬
dia lignum aguoseit. Siergo hoe est
peecata imputare reum esse ꝑculpam.
& pucata condonari iustum ficri ꝑ
penitentiam. quare pectata ail homi¬
nan reuerti non dicantur. cum ipse hõ
ad peciata reuertitur. ul dicis michi.
E ge quando ad peccata reuertor. ita re¬
uertor ut simile aliquis agam illiqͥd
prius egi. non tam̃ hoc ipsum quod pͥus

Expanded text:
digne puniat; quando autem poenitentem te videt, peccata tua tibi condonat, quia talem te discernit, cui juste parcat. Haec autem omnia ipse immutabiliter operatur, quia et cum tu per poenitentiam peccator esse desinis, non tamen ipse desinit scire qualis fuisti, et cum justus esse incipis, non tamen ipse incipit scire quod tu esse incipis; quia et antequam inciperes scivit qualis tu futurus fuisti et cum desieris esse quod eras non tamen ignorat ipse qualis fuisti. Non ergo sic intelligas quasi mutetur Deus cum tu mutaris, sed quia proptsua et indignatione dignum te discernit; eadem autem postea condonare peccata, quando venia et misericordia dignum agnoscit. Si ergo hoc est peccata imputari reum esse per culpam, et peccata condonari, justum fieri per poenitentiam, quare peccata ad hominem reverti non dicantur, cum ipse homo ad peccata revertitur? Sed dicis mihi: Ego quando ad peccata revertor, ita revertor, ut simile aliquid agam illi quod prius egi, non tamen hoc ipsum quod prius
Abbreviated transcription (Latin):
crunt ligata & in celis. & quodcũq
solueris suꝑ terram erit solutum
ce in edis. Non lixit quodcũq sol¬
ueris hoc est ut illi aiunt solutũ
ostend̾is fuit solutum sud erit solutum. quia
sinientiam petri non precedit. sud
sequitur sententia celi. Ne autem
hoc soli petro concessum esse putes.
audi quid omib apostolis ac ꝑ hoc

Expanded text:
gatum et in coelis; et quodcunque solveris super terram, erit solutum et in coelis . Non dixit, quodcunque solveris hoc est, ut illi aiunt solutum ostenderis; fuit solutum, sed erit solutum, quia sententiam Petri non praecedit, sed subsequitur sententia coeli. Ne autem hoc soli Petro concessum esse putes, audi quid omnibus apostolis, ac per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
lilexisti. ideo fules uia te saluam focit
uaile in pace. Uule nune quantum¬
caritas. quantum facit bona uoluii¬
tas. Neli ergo timere. Si bona uolun¬
tas pigra non fuerit. indugentia tar
sat: homo opus iu¬
dicat. S ed sunt iterũ opera alia occulta
quia nesciuntur. alia dubia quia non
discernuntur. alia manifesta. id est uel
ita mala ut non ualeant abscouidi.
siue ita bona ut debis non possit dubi¬
tari. Occulta & dubia diuino iudicio
rescruantur. Qui autem manifista
sunt si bena sunt. ꝑ approbationcmn

Expanded text:
Fides tua te salvam fecit. Vade in pace . Vide nunc quantumcharitas, quantum facit bona voluntas. Noli ergo timere. Si bona voluntas pigra non fuerit, indulgentia tarsat, homo opus judicat. Sed sunt iterum opera alia occulta quae nesciuntur, alia dubia quae non discernuntur, alia manifesta, id est vel ita mala ut non valeant abscondi sive ita bona, ut de eis non possit dubitari. Occulta et dubia divino judicio reservantur. Quae autem manifesta sunt si bona sunt per appro
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ut sibi diligeret. Quia uero ñ
diligit cuius bonum diligit. post di¬
lectionem. di statun subiunecit dilei¬
tionem ꝓxnni. ut hoc homo ꝑximo
cũperet diligendo illum. quod sibi
diligendo đ̃im. Nemo igitur estimet.
ꝓ co quod dictum est. dilige ꝓrimum
tuum sicut te ipsum. tantũ quelibe

Expanded text:
dixit ut sibi diligeret, quia omnis qudixit ut sibi diligeret, quia omnis qudiligit cujus bonum diligit; post dilectionem Dei statim subjunxit dilectionem proximi, ut hic homo proximo suo cuperet diligendo illum, quod sibi diligendo Deum. Nemo igitur existimet pro eo quod dictum est: Dilige proximum tuum sicut teipsum, quemlib
Abbreviated transcription (Latin):
primum precipiens homini ut d̃m
diligat intendens utiq ut in eo ipso
scipsum diligat. quia diligere se ip¬
sum non est aliud quam bonĩpsuũ
diligere. & bonum suum diligere
uon est aliudd quam sibi digere. hoc ẽ
uelle illud & considerare. Quiaeñ
omuis qui bonum suum diligit sibi
diligit. & rursum quia omnis qͥ
dm̃i diligit bonum suum diligit.
constat ꝓfecto quia nemo dm dili¬
git. qui sibi illum non diligit. &
ouinis qui diligit sibi diligit. quia
desiderat & habere cupit quẽ dili
git. Item quia non omiis qui bonũ
alterius diligit. illum diligit cuius
bonum diligit. quia non illi diligit
bonum quod diligit. distincxit scrip
tura humanȩ menti. scđ̃m ea quȩ
in humanis diuisa aliquotiens inue¬
niuntur. id quod diuina insepara¬
bile habent. dicens homini ut post¬
quam diligeret dm. diligeret ꝓrimũ
suum. non quod illud sine isto facere
posset. sed ne posse putaret. P rimũ gͥ
dirit ut dm̃ diligeret. &e in eo ipso

Expanded text:
primum praecipiens homini, ut Deum primum praecipiens homini, ut Deum diligat, intendens utique ut in eo ipso seipsum diligat, quia diligere seipsum non aliud est quam bonum suum diligere, et bonum suum diligere non aliudvelle illud et desiderare. Quia enim omnis qui bonum suum diligit, sibi diligit, et rursum quia omnis qui Deum diligit bonum suum diligit, constat profecto quia nemo Deum diligit qui sibi illum non diligit. Et omnis qui diligit, sibi diligit; quia desiderat et habere cupit quem digit. Item. Quia non omnis qui bonum alterius diligit, illum diligit cujus bonum diligit, quia non illi diligit bonum qutura humanae menti, secundum ea quae in humanis divisa aliquoties inveniuntur, id quod divina inseparabile habent, dicens homini, ut postquam diligeret Deum, diligeret et proximum suum, non quod illud sine isto facere posset; sed ne posse putaret. Primum ergo dixit ut Deum diligeret; et in eo ipso
Abbreviated transcription (Latin):
tuam non diligis. nisi in co solo quod
bonum illius quod ds̃ est diligũ. Ideo
primum dilige anuinam tuam. dili¬
gendo bonum animȩ tuȩ. Denide etiã
dilige ꝓximum tuum sicut teipsum.
diligendo illibonum quod diligis tibi.
R oc est enim illum diligere. uonũ illi
diligere. Nam bonum illius diligore
posses. etiam si illi non diligeres. Posseˢ
enim tibi diligere. aut alteri culibet¬
alteri. & non illi. & ita illum non
diligeres. quamuis bonum illius di¬
ligeres. quia illi non diligeres. Posses
diligere equum illius. uestimentum¬
cuniam illius. fortitudinem & pul
chritudinem illius. aut sapienti am
illius. quamuis illum non diligtres.
quia tibi diligeres. non illi. Itabonũ
diligeres. quia tibi diligeres. non illi.
Tam̃ uerum bonum non poteras tibi¬
diligere. nisi illud diligeres & cupereᷤ
proximo tuo. Distincxit ergo scriptu¬
ra dilectionẽ istam. scdm illam quȩ
ui alus & de aliis bonis est dilectionẽ.

Expanded text:
tuam non diligis nisi in eo solo, quia tuam non diligis nisi in eo solo, quia bonum illius quod Deus est diligis. Idcirco primum dilige animam tuam, diligendo bonum animae tuae. Deinde etiam dilige proximum tuum sicut teipsum, diligendo illi bonum quod diligis tibi. Hoc est enim illud diligere, bonum illi diligere. Nam bonum illius diligere posses, etiam si illum non diligeres. Posses enim tibi diligere, aut alteri cuilibet, et non illi, et ita illum non diligeres, quamvis bonum illius diligeres, quia illi non diligeres. Posses diligere equum illius, domumcuniam illius, fortituchritudinem, aut sapientiam illius, quamvis illum non diligeres, quia tibi diligeres non illi. Ita bonum diligeres, quia tibi diligeres, non illi. Enim verum bonum non poteras diligere tibi, nisi illud diligeres et cuperes proximo tuo. Distinxit ergo Scriptura dilectionem istam secundum illam qua in aliis et de aliis bonus est. Dilectionem