comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sis locis. tumultu militari u de¬
cii fraude int̾fecti sunt:
nno ab urbe ẽdita millesimo
quarto. deciũ ciuiliᷤ belli incentor
⁊. repressor. occisis philippis. in ee¬
simꝰ quintꝰ ab augusto. inuasit un¬
ꝑiũꝰ tenuit q annis tribꝰ Idẽ c̃ti¬
nuo. in quo se etiã obhoc philip¬
pos int̾fecisse docuit. ad ꝑsequen¬
post neronẽ feralia edicta disꝑsit.¬
plurimoᷤᷤq scoꝵ. ad coronas xp̃ĩ.
de suis cruciatibꝰ misit: Idẽq fi¬
liũ suũ cȩsarẽ legit: Cũ qͦ simul
c̃tinuo. in medio barbarorũ sinu
int̾fectus ẽ: Enno ab urbe cõ¬
dita millesimo uͦiͦ. gallũ hosti¬
lianꝰ uicesimꝰ sextꝰ ab augusto.
regnũ adeptꝰ. uix duob annis
cũ uolusiano filio obtinuit:
Exerit᷑ ultio uiolati nõis xp̃ia¬
ni.i. usq qͦ ad ꝓfligandas ȩccłas
edicta decucurrer̃. eatenꝰ incre¬
dibiliũ morborũ pestiᷤᷤ extendit᷑:
Nulla fere ꝓuincia romana. nul¬

Expanded text:
diuersis locis tumultu militari et Dediuersis locis tumultu militari et Decii fraude interfecti sunt. Anno ab Vrbe condita millesimo quarto Decius, ciuilis belli incentor et repressor, occisis Philippis uicensimus quintus ab Augusto inuasit imperium tenuitque annis tribus. idem continuo, in quo se etiam ob hoc Philippos interfecisse docuit, ad persequenpost Neronem feralia dispersit ediplurimosque sanctorum ad coronas Christi de suis crucibus misit. idemque filium suum Caesarem legit: cum quo simul continuo in medio barbarorum sinu interfectus est. Anno ab Vrbe condita millesimo septimo Gallus Hostilianus uicensimus sextus ab Augusto regnum adeptus uix duobus annis cum Volusiano filio obtinuit. exeritnr ultio uiolati nominis Christiani et usquequo ad profligandas ecclesias edicta Decii cucurrerunt, eatenus incredibilium morborum pestis extenditur: nulla fere prouincia Romana, nul
Abbreviated transcription (Latin):
uicesimꝰ t̾cius ab augusto. ĩꝑator
ereatꝰ est: Mansit q in t̃ꝑio. annis
sex: Nã pupienꝰ int̾fector marimini
⁊. frãt eiꝰ albinꝰ. qͥ usurpauerant in¬
ꝑiũ. in palatio mox int̾fecti sunt:
Gordianꝰ admodũ puer. inorientẽ
ad bellũ parthicũ ꝓfecturuᷤ. sicut
eutropiuᷤ scribit. iani portas aꝑuit:
Quas utrũ post uespasianũ ⁊ titũ
aliqͥs clauserit. neminẽ scripsisse
memini. cũ tam̃ eas ab ipso uespasia¬
no post annũ aꝑtaᷤ. eornelius tacitꝰ
ꝓdat: Igitur gordianꝰ ingentib p̃¬
liis adu̾sũ parthos ꝓspere gestis.
suoꝵ fraude haud longe acireisso
suꝑ eufraten interfectus est:
simꝰ quartꝰ ab augusto ĩꝑator creatuᷤ.
philippũ filiũ suũ consortẽ regni fe¬
eit: Mansitq in eo annis uii. Hic
ludis augustissimꝰ om̃iũ p̃t̾itorũ. hic
quando uel ascensũ fuisse incapito¬
liũ ĩmolatãq exmore hostias. nullũ
auctor ostendit: Ambo tam̃ quãius

Expanded text:
uicensimus tertius ab Augusto imperator creatus est mansitque in eo annis sex. nam Pupienus, interfector Maximini, et frater eius Balbinus, qui usurpauerant imperium, in Palatio mox interfecti sunt. Gordianus admodum puer in Orientem ad bellum Parthicum profecturus, sicut Eutropius scribit, Iani portas aperuit: quas utrum post Vespasianum et Titum aliquis clauserit, neminem scripsisse memini, cum tamen eas ab ipso Vespasiano post annum apertas Cornelius Tacitus prodat. igitur Gordianus ingentibus proeliis aduersum Parthos prospere gestis suorum fraude haud longe a Circesso super Euphraten interfectus est. nsimus quartus ab Augusto imperator creatus Philippum filium suum consortem regni fecit mansitque in ludis augustissimus omnium praeteritorum hic quando uel ascensum fuisse in Capitolium immolatasque ex more hostias nullus auctor ostendit. ambo tamen quamuis
Abbreviated transcription (Latin):
fecer̃: Dei enĩ uoluntas ⁊ ordinatio ẽs ut
malũ qͦs ꝑ patientiã tolerabat᷑. necessarie
ꝓderetur.: ⁊ ꝑ cõtentionẽ furori eoꝵ ipsis dig¬
nã mercedẽ quã oportuit erroris sui recipi¬
entib. ñ solũ pessimoꝵ denotatio fieret dog¬
matũs s corripiendarũ manifestatio ꝑsonarũ
patres enĩ &. qͥ iã qͥeuer̃ martyres. ⁊ concordeᷤ
cẏprianꝰ hilaruiᷤᷤ ⁊ ambrosuiꝰ. ⁊. qͥbꝰ etiã nune

Expanded text:
dinatio est, ut malum quod per patientiam tolerabatur, necessarie proderetur, et per contentionem furoris eorum ipsis dignam mercedem quam oportuit erroris sui recipientibus, non solum pessimorum denotatio fieret dogmatum, sed corripiendarum manifestatio personarum. Patres enim et qui jam quieverunt martyres et concordes, Cy
Abbreviated transcription (Latin):
fide nrĩsq clericis qͥb obȩdirent
receptis. blande. mansuete. innocen¬
t̃q uiuant. non quasi cũ subiectis gal¬
lis s uere cũ frĩb xp̃ianis: Anno aut̃
undecimo imꝑii sui. ualentinianꝰ cum
sarmathȩ sese ꝑ pannonias diffudis¬
sent. easq uastarent. bellũ in eos pa¬
rans. apud brigionũ oppidũ. subita
effusione sanguinis qđ greci apople¬
uocant. suffocatus ⁊. mortuiis est: Post
quẽ gratianꝰ filiꝰ occidentis regnũ temi¬

Expanded text:
fide, nostrisque clericis quibus obedirent receptis, blande, mansuete, innocenterque vivant, non quasi cum subjectis Gallis, sed vere cum fratribus Christianis. Anno autem undecimo imperii sui, Valentinianus, cum Sarmatae sese per Pannonias diffudissent, easque vastarent, bellum in eos parans, apud Brigitionem oppidum subita effusione sanguinis, quod Graece apoplevocatur, suffocatus et mortuus est. Post quem Gratianus, fili
Abbreviated transcription (Latin):
sua crudelissime ꝑsecutus. plurimos
barbarorũ obfidẽ int̾fectos. ad coronã
martirii sublimauit: Quorũ tam̃
plurimi. inromanũ solũ intrepidi. ñ¬
saxones gentẽ inocceani littorib ⁊ pa¬
ludibꝰ inuiis sitã. uirtute atq agilita¬
te t̾ribilẽ. ꝑiculosã romanis finibus
eruptionẽ magna mole meditantes. in
ipsis francoꝵ finibꝰ oppressit: Burgũ¬
dionũ qͦq nouorũ hostiũ nouũ nom̃
qͥ plus quã octoginta milia ut ferunt
armatoꝵ. ripȩ rheni fluminis insede-¬
rũt: Hos quondã subacta int̾iore ger¬
mania. a druso ⁊ tiberio adoptiuis filuis
cȩsaris ꝑ castra dispositos. in magnã co¬
alusse gentẽ. atq ita etiã nom̃ ex oꝑe
sũpsisse. qͥa crebra ꝑ limitẽ habitacu¬

Expanded text:
sua crudelissime persecutus, plurimos sua crudelissime persecutus, plurimos barbarorum ob fidem interfectos ad coronam martyrii sublimauit, quorum tamen plurimi in Romanum solum non trepidi, Saxones, gentem in Oceani litoribus et paludibus inuiis sitam, uirtute atque agilitate terribilem, periculosam Romanis finibus eruptionem magna mole meditantes in ipsis Francorum finibus oppressit. Burgundionum quoque nonorum hostium nouum nomen ., qui plus quam octoginta milia, ut ferunt, armatorum ripae Rheni fluminis insederunt. hos quondam subacta interiore Germania a Druso et Tiberio, adoptiuis filiis Caesaris, per castra dispositos in magnam coaluisse gentem atque ita etiam nomen ex opere praesumpsisse, quia crebra per limitem habitacu
Abbreviated transcription (Latin):
cipẽ fecit imꝑii. ꝓcõptũ tyrannũ. plu¬
resq postea satellites eiꝰ occidit: Ter¬
remotus ꝑ totũ orbẽ factus. ita turba
tũ qͦq pelagus excussit: ut ꝑuicmas
terrarũ campestriũ partes refuso ma¬
ri. plurimȩ insularũ urbes concusse
⁊ subrutȩ. ꝑisse referantur: Walens
ab eudoxio epõ arriani dogmatis as¬
sertore ⁊baptiratus ⁊ ꝑsuasus. in sȩ¬
uissimã heresim declinauit. s malig¬
nã insectationẽ dui texit. nec uolun-¬
tati potestatẽ admiscuit. quoadusq
uiuentis fr̃ĩs auctoritate cõpressus ẽ
Cõtemplabat᷑ enĩ de eo quantã iũ in
ulciscenda fide imꝑator posset exer¬
cere. qͥ tantã conscientiã ꝓretinenda
quondã miles habuisset: Horũ anno
imꝑii tercio. gracianꝰ ualentinian fi¬
lnuis imꝑator est factus: Eodẽ anno.
apud atrabatas uera lana de nubib
pluiuȩ mirta defluxit: Pret̾ea atha¬
naricus rex gothorũ xpianos in gente

Expanded text:
cipem fecit imperii , Procopium tyrannum plucipem fecit imperii , Procopium tyrannum pluresque postea satellites eiraemotus per totum orbem factus, ita quoque turbatum pelagus excussit, ut per vicinas terrarum campestrium partes refuso mari plurimae insularum urbes concussae et subruptae perisse ferantur. Valens ab Eudoxio episcopo Ariani dogmatis assertore, et baptizatus et persuasus, in saeuissimam haeresim declinauit; sed malignam insectationem diu texit nec uoluntati potestatem admiscuit, quoad uiuentis fratris auctoritate conpressus est. contemplabatur enim de eo, quantam uim in ulciscenda fide imperator posset exerere, qui tantam constantiam pro retinenda quondam miles habuisset. Horum anno imperii tertio Gratianus Yalentiniani filius imperator est factus. eodem anno apud Atrebatas uera lana de nubibus pluuiae mixta defluxit. Praeterea Athanaricus rex Gothorum Christianos in gente
Abbreviated transcription (Latin):
rũ ut putant dignũ. satis tam̃ neces¬
sariũ pepigit: Qippe ut tutũ atq
incolumẽ romanũ erercitũ. ñ solum
ab incursu hostiũ uerũ etiã alocoꝵ
ꝑiculo liberaret. nisibm oppitũ ⁊ par
dã nouũ sese cubitũ recepisset. calo¬
re primarũ ⁊ nidore parietũ niꝑ
calce illitorũ. aggrauatus ⁊. suffo¬
eatus. octauo demũ m̃se quã imꝑa¬
re ceꝑat uitã fiiuit:
mꝰ octaiuis. apud niccã c̃sensu militũ
militiȩ gereret. sub uiliano augusto
tribinus scitariorsĩ. iussus ab imꝑa¬
tore sacrilego aut immolare ydolis
aut militia excedere. fideliter sci¬
ens ⁊ grauiora eẽ dei iuditia. Ume¬
liora ꝓmissa÷ sponte discessit: Ira
parua int̾ iecta mora. iuliano int̾fecto.
aemox iouiniano mortuoꝰ qͥ ꝓnomine
xp̃i amiserat tribunatũ. retribuente.
xp̃o in locũ ꝑ secutoris sui accepit im¬
ꝑiũ: Qͥ postea frẽm suũ ualentẽ parti¬

Expanded text:
rum ut putant dignum, satis tamen necesrum ut putant dignum, satis tamen necessarium pepigit: quippe, ut tutum et incolumem Romanum exercitum non solum ab incursu hostium uerum etiam a locorum periculo liberaret, Nisibi oppidum et pardam nouum sese cubitum recepisset, calore prunarum et nidore parietum nuper calce inlitorum adgrauatus et suffocatus, octauo demum mense quam imperare coeperat uitam finiuit. mus octauus apud Nicaeam consensu militum militiae gereret sub Iuliano Augusto tribunus scutariorum, iussus ab imperatore sacrilego aut immolare idolis aut militia excedere, fideliter sciens et graniora Dei esse indicia et meliora promissa, sponte discessit. ita parua interiecta mora Iuliano interfecto ac mox Iouiano mortuo qui pro nomine Christi amiserat tribunatum, retribuente Christo in locum persecutoris sui accepit imperium: qui postea fratrem suum Valentem parti
Abbreviated transcription (Latin):
turus ȩccłam. si uictoriã potuisset adi¬
pisci Nã ⁊ amphitheatrũ iherusoli¬
mis extrui uissit. in quo reu̾sus a par¬
this. epõs. monachos. om̃sq eiꝰ loci
scõs. bestiis etiã arte sȩuioribꝰ obicer&.
spectaret q laniandos: Itaq postquã
a thesifonte castra mouit. dolo cius¬
dã transfugȩ indeserta ꝑductus. cũ
ui sitis ⁊ ardore solis. atq insuꝑ labo¬
re arenarũ confectus ꝑiret ererci¬
tus. imꝑator tanto rerũ ꝑiculo anxiꝰ
dũ ꝑuasta deserta incautius euagat᷑.
ab obiuo qͦdã hostiũ eqͥte conto ictus
int̾iit: Sic misericors ds̃. impia cõ¬
silia impii morte dissoluit:
nno ab urbe ẽdita millesimo
septimꝰ imꝑator insummo rerũ diserimi¬
ne ab exercitu ereatus. cũ ⁊. locorum
iniqͥtate captus. ⁊ hostib circũseptus.
nullã euadendi facultatẽ nanciscere¬
t᷑. fȩdus cũ sapore ꝑsarũ rege. ⁊. si pa¬

Expanded text:
turus ecclesias, si uictoriam potuisset aditurus ecclesias, si uictoriam potuisset adipisci. nam et amphitheatrum Hierosolymis extrui iussit, in quo reuersus a Parthis episcopos monachos omnesque eius loci sanctos bestiis etiam arte saeuioribus obiceret spectaretque laniandos. itaque postquam a Ctesiphonte castra mouit, dolo cuiusdam transfugae in deserta perductus, cum ni sitis et ardore solis atque insuper labore harenarum confectus periret exercitus, imperator tanto rerum periculo anxius dum per uasta deserti incautius euagatur, ab obuio quodam hostium equite conto ictus interiit. sic misericors Deus impia consilia impii morte dissoluit. Anno ab Vrbe condita MCXVII septimus imperator in summo rerum discrimine ab exercitu creatus cum et locorum iniquitate captus et hostibus circumsaeptus nullam euadendi facultatem nancisceretur, foedus cum Sapore Persarum rege, etsi pa
Abbreviated transcription (Latin):
xpĩanos armans. ciuili ut ita dicã bello
ȩxcłȩ m̃bra lacerauerat. totũ inqͥeti tẽ¬
pus imꝑii molestissimũq spaciũ uitȩ
suȩ. bellis cuulibꝰ etiã ꝑ ꝓp̃mquos ⁊ con¬
sanguineos ercitatis. erercuit. exegit.
expendit:
aut̃ imꝑator. tricesimꝰ sextus ab augusto.¬
anno uno ⁊ m̃sib uiii. imꝑii sũmã
solus obtinuit. xpĩanã religionẽ arte potiꝰ
quã potestate insectatus. ut negaret᷑ fides
xp̃i ẏdolorũ cultus susciꝑet᷑. honorib ma¬
gis ꝓuocare. quã torm̃tis cogere studuit:
Aꝑto tam̃ p̃cȩpit edicto. ne quis xp̃ianus
docendorũ liberaliũ studioꝵ ꝓfessor
habemꝰ. om̃s ubiq ꝓpe modũ p̃cepti cõ¬
diciones amplerati. officiũ quã fidem
deserere. maluer̃: Iulianꝰ autẽ bellum
adu̾sus parthos parans. cũ romanas
uires contractas undiq ad destinatã
secũ traheret ꝑditionẽ. xpĩanorũ san¬
guinẽ diis suis uouzit. palã ꝑsecu¬

Expanded text:
Christianos armans oiuili, ut ita dicam, bello Christianos armans oiuili, ut ita dicam, bello Ecclesiae membra dilacerauerat, totum inquieti tempus imperii molestissimumque spatium uitae suae. bellis. oiuilibus etiam per propinquos et consanguineos excitatis exercuit exegit expendit. autem tricesimus sextus ab Augustoanno uno et mensibus octo imperii summam solus obtinuit. Christianam religionem arte potius quam potestate insectatus, ut negaretur fides Christi et idolorum cultus susciperetur, honoribus magis prouocare quam tormentis cogere studuit. aperto tamen praeoepit edicto, ne quis Christianus docendorum liberalium studiorum professor habemus, omnes ubique propemodum praecepti condiciones amplexati officium quam fidem deserere maluerunt. Inlianns autem bellum aduersum Parthos parans cum Romanas uires contractas undique ad destinatam secum traheret perditionem, Christianorum sanguinem dis suis uouit, palam persecu
Abbreviated transcription (Latin):
uit: Continuo constantius gallum
patrui filiũ. cȩsarẽ elegit: Quẽ rursus
crudelit̃ actyrannice agentẽ. paulo
postquã ereauerat occidit: Siluanum
circũuieniendũ oppm̃dũq eurauit: Igit᷑
siliiano int̾fecto. ulianũ patruelẽ suum
galli frẽm. cȩsarẽ creatũ ꝰ misit ad gallia
Itaq ulianꝰ cȩsar eu̾sas oppressasq ab hos¬
te gallias strenuissime in integrũ resti¬
tuit. alamannoꝵ. parius copiis magnani
multitudinẽ fudit: Reno germanos
reuixit: his elatus successib fastigium
usurpauit augusti. ⁊ mox italiã illiriẽu¬
q ꝑuadens. cõstantiũ parthicis p̃liis oc¬
cupatũ. regni parte pͥuauit: Constan¬
tuᷤ uiliani scelere cõꝑto. dimissa expedi¬
tione parthoꝵ. dũ adcuiile bellũ reu̾ti¬
t᷑. initinere int̾ ciliciã capadociãq defu¬
nctus est: Itaq ille qͥ discissa pace ⁊ u¬
nitate. fidei catholicȩ. xpĩanos adu̾sus

Expanded text:
uit. continuo Constantius Gallum, uit. continuo Constantius Gallum, patrui filium, Caesarem legit: quem rursus crudeliter ac tyrannice agentem paulo post quam crearat occidit. Siluanum circumueuiendum opprimendumque curauit. igitur Siluano interfecto Iulianum patruelem suum, Galli fratrem, Caesarem creatum misit ad Gallias; itaque Iulianus Caesar euersas oppressasque ab hoste Gallias strenuissime in integrum restituit, Alamannorum paruis copiis magnam multitudinem fudit, Rheno Germanos reuinxit. his elatus suooessibus fastigium usurpauit Augusti et mox Italiam Illyricumque peruadens Constantium Parthicis proeliis occupatum regni parte priuauit. Constantius Iuliani scelere comperto dimissa expeditione Parthorum dum ad ciuile bellum reuertitur, in itinere inter Ciliciam Cappadociamque defunctus est. ita ille qui discissa paee et unitate fidei catholicae Christianos aduersum
Abbreviated transcription (Latin):
litterarũ elem̃ta didicisset Itaq cũ pͥ¬
mas litteras litterarũq syllabas imꝑa¬
tor senex int̾dũ inuitus meditaret᷑. a
c̃stantio qͥ tẽ in magnentiũ ultione
fr̃is accensus bellũ parabat. deponere.
iussus imꝑiũ. abiciens cũ litteris pur¬
puras. contentusq pͥuatis feriis. pala¬
tiũ simul scolãq dimisit: Ne potianꝰ
deinde romȩ constantini sororis filius.
gladiatoꝵ manu fretus. muasit ĩꝑiũ:
Qͥ demde cũ imꝑbus ac ꝑhoc inuisus
cunctis ẽẽt amagnentianis ducib op¬
pressus est: Seqͥt᷑ bellũ illud horribile.
int̃ constantiũ atq magnentiũ apud
murrã urbẽ gestũ. in qͦ multa romanoͣ¬
rũ uiriũ ꝓfligatio. etiã inposter̾ũ
nocuit: Oagnentius tam̃ uictus aufu¬
git: Ac ñ multo post. apud lugdinũ
ꝓpria se manu int̾fecit: Decentius
qͦq frat᷑ eiꝰdẽ. quẽ cęsarẽ galliis p̃fe¬
cerat. apud senonas laqueo uitã fini¬

Expanded text:
litterarum elementa didicisset. itaque cum prlitterarum elementa didicisset. itaque cum primas litteras litterarumque syllabas imperator senex interdum inuitus meditaretur, a Constantio, qui tunc in Magnentium ultione fratris accensus bellum parabat, deponere iussus imperium, abiciens cum litteris purpuras contentusque priuatis feriis, palatium simul scholamque dimisit. Nepotianus deinde Romae, Constantini sororis filius, gladiatorum manu fretus inuasit imperium: qui deinde cum inprobus ac per hoc inuisus cunctis esset, a Magnentianis ducibus oppressus est. sequitur bellum illud horribile inter Constantium Magnentiumque apud Mursam urbem gestum, in quo multa Romanorum uirium profligatio etiam in posterum nocuit. Magnentius tamen uictus anfngit ac non multo post apud Lugdunum propria se manu interfecit. Decentius quoque frater eiusdem, quem Caesarem Galliis praefecerat, apud Senonas laqueo uitam fini
Abbreviated transcription (Latin):
catholicorũ sit: Seqͥf᷑ terrȩmotꝰ hor¬
ribilis. qͥ plurimas orientis urbes so¬
lo strauit: Constantinꝰ dũ constantẽ
frẽm bello insectat᷑. in cauta petu¬
lantia ꝑiculo sese offerens. a ducib
eiꝰ occisus ẽ Constans adu̾sus ꝑsas
⁊ saporẽ qͥ mesopotamiã uastauerat.
sime sedicione atq intẽꝑantia mili¬
tũ. nocte adoriri pugnã coactus.
patratã pene uictoriã insuꝑ uictũ
amisit: Post cũ se intolerandis ui¬
ciis dedisset. ac pęna ꝓuncialium
fauorẽ militũ cõpararet. magnentis
dolis inoppido cui helena nom̃ ẽ. in ꝓxi¬
mo hispaniȩ int̾fectus est: Osagnentius
enĩ apud augustuduũ arripuit imꝑiũ.
qͦd continuo ꝑgaliã. affricã. italiãq por¬
rexit: In illirico autẽ betranionẽ ȩta¬
te grandeuũ. imꝑatorẽ sibi milites cre¬
auer̃. uirũ natura simplicẽ. cunctisq
locundũ.s qͥ ne. pͥma qͥdem umquam

Expanded text:
catholicorum sint. sequitur terrae motus horcatholicorum sint. sequitur terrae motus horribilis, qui plurimas Orientis urbes solo strauit. Constantinus dum Constantem fratrem bello insectatur, incauta petulantia periculis sese offerens, a ducibus eius occisus est. Constans aduersus Pereas et Saporem, qui Mesopotamiam uastauerat, sime seditione atque intemperantia militum nocte adoriri pugnam coactus, patratam paene uictoriam insuper uictus amisit. post cum se intolerandis uitiis dedisset ac poena prouincialium fauorem militum compararet, Magnentii dolis in oppido, cui Helena nomen est, in proximo Hispaniae interfectus est. Magnentius enim apud Augustodunum arripuit imperium, quod continuo per Galliam Africam Italiamque porrexit. in Illyrico autem Vetranionem, aetate grandaeuum, imperatorem sibi milites creauerunt, uirum natura simplicem cunctisque iucundum, sed qui ne prima quidem umquam
Abbreviated transcription (Latin):
annis tenuit: Fuit int̾ surcessores c̃s¬
tantini .⁊. dalmatiũ cȩsar. frĩs filiusa s
c̃tinuo militari factione deceptus est:
Intea maligna sẽꝑ adu̾sus dm̃ uerũ dia
boli insectacio. quȩ abinitio mundi us¬
q adhuc a sincero fidei religionisq
tramite effusis errorũ nebulis lubri
ca hominũ corda ꝑturbat. postquam
xpĩanis imꝑatorib sũmã regiȩ potestatiᷤ
inmeliora uertentib. ȩccłam xp̃i zelo
ydolatriȩ ꝑseqͥ destitit. aliud machi
arrio noui erroriᷤ auctori cȩterisq
discipulis ipsius ad familiaritatẽ constã¬
tii imꝑatoris promptuᷤᷤ adituᷤ. ⁊ faci¬
lis uia: Suadet᷑ c̃stantio. ut qͦsdam
indeo gradus credat: Et qͥ ꝑ ianuam
ab errore ydolatriȩ fuerat egressus.
rursus insinũ eiꝰ dũ indeo deos quęrit.
tanquã. ꝑ pseudo tirronẽ inducit᷑:
Puerso gͥ ⁊elo potestas armat᷑ illusa.
tionis: De noua nominis electione
c̃tendit᷑. ut arrianoꝵ potiꝰ ȩccła quã

Expanded text:
annis tenuit. fuit inter successores Constantini et Dalmatius Caesar fratris filius, sed continuo militari factione decerptus est. intboli insectatio, quae ab initio mundi usque nunc a sincero fidei religionisque tramite, effusis errorum ca hominum corda perturbat, postquam Christianis imperatoribus summam regiae potestatis in meliora uertentibus Ecclesiam Christi zelo idololatriae persequi destitit, aliud machinArrio, noui erroris auctori, ceterisque discipulis ipsius ad familiaritatem Constantii imperatoris promptus aditus et facilis uia. suadetur Constantio, ut quosdam in Deo gradus credat, et qui per ianuam ab errore idololatriae fuerat egressus, rursum in sinum eius, dum in Deo deos quaerit, tamquam per pseudothyrum inducitur. peruerso igitur zelo potestas armatur inlusa agitatur. de noua nominis electione contenditur, ut Arrianorum potius ecclesiae quam
Abbreviated transcription (Latin):
uictou. in britannias defectu pene
om̃iũ socioꝵ trahit᷑ Ubi magnis
grauib q p̃liis sepe gestis. recep¬
tã partẽ insulȩ a eȩteris in domitis
gentibꝰ uallo distinguendã puta¬
uit: Itaq magnã fossã. firmissi¬
mũq uallũ crebͣis in suꝑ turrib
c̃munitũ. ꝑcentũ ⁊ triginta ⁊ duo
milia passuũ. a mari usq ad mare
duxit: Ibiq apud eburacũ oppidũ
morbo obiit Reliquit aut̃ duo
filios. bassianũ ⁊. gẽtã Quoꝵ. ge¬
ta. hostiᷤ publicus uidicatꝰ: it̾iit:
Bassianꝰ antonini cognomine assũp¬
to regno potitus est:
omibꝰ autẽ hominibꝰ libidine intem¬
ꝑantior. qͥ etiã nouercã suã uiliam.
uxorẽ duxit: Hic c̃tra parthos

Expanded text:
victor in Britannias, defectu pene victor in Britannias, defectu pene omnium sociorum trahitur. Ubi magnis gravibusque praeliis saepe gestis, receptam partem insulae a caeteris indomitis gentibus vallo distinguendam putavit. Itaque magnam fossam firmissimumque vallum, crebris insuper turribus communitum, per centum triginta et duo millia passuum a mari ad mare duxit. Ibique apud Eboracum oppidum 503 morbo obiit. Reliquit duos filios, Bassianum et Getam: quorum Geta hostis publicus judicatus, interiit. Bassianus, Antonini cognomine assuto regno potitus est. Omnibus autem hominibus libidine intemperantior, qui etiam novercam suam Juliam uxorem duxerat. Hic fratrem s
Abbreviated transcription (Latin):
genere afer. tripolitanꝰ. ab oppido
septi. qͥ se ex nomine ĩꝑatoriꝰ quẽ
occisũ ultu fuerat. ꝑtinacẽ appel¬
lari uoluit. septimꝰ decimꝰ ab au¬
sȩuus. multis sepe bellis lacessitꝰ.
fortissime qͥdẽ rẽ publicã. s labo¬
riosissime. rexit: Piscennũ nigrũ
qͥ inegypto ⁊. sẏria ⁊ͣ tyranindẽ
aspirauerat. apud citicã uicit ⁊
int̃fecit Iudeõ ⁊ samaritã rebella¬
re conantes. ferro cohereuit :
Parthos. arabes. ad iabenosq bel
lo suꝑauit: Quinta post neronẽ
ꝑsecutione xͥanõ excruciauit. plu
uestigio acta subsequit᷑ Nã con¬
tinuo rapit᷑ uel potiꝰ retrahit᷑ in
galliã seueruꝰ e sẏrias ad t̾cium
cuule bellũ Unĩt enĩ iã rome
cõtra piscenniũ gesserat. t̾cium
claudiꝰ albinꝰ uiliani in occidendo
ꝑtinace sociu. qͥ se in gallia cesarẽ
fecerat suscitabat: Cuiꝰ bello.
multũ utrĩq romani sanguinis fu¬
sũ ẽ: Albinꝰ tam̃. apud lugdunum
oppressus ⁊ int̾fectuꝰ ẽ: Seuerus

Expanded text:
genere Afer, Tripolitanus ab oppido Lepti, qui se ex nomine imperatoris, quem occisum ultus fuerat, Pertinacem appellari voluit, septimus decimus ab Ausaevus, multis saepe bellis lacessitus, fortissime quidem rempublicam, sed laboriosissime rexit. Piscennium Nigrum, qui in Aegypto et Syria ad tyrannidem adspirauerat, apud Cyzicum uicit et interfecit. Iudaeos et Samaritas rebellare conantes ferro cohercuit. Parthos Arabas Adiabenosque superauit. quinta post Neronem persecutione Christianos excruciauit, pluruestigio acta subsequitur. nam continuo rapitur uel potius retrahitur in Galliam Seuerus e Syria ad tertium ciuile bellum; unum iam enim Romae contra Pescennium gesserat, tertium Clodius Albinus, 502 Juliani in occidendo Pertinace socius, qui se in Gallia Caesarem fecerat, suscitabat: cujus bello multum utrimque Romani sanguinis fusum est. Albinus tamen apud Lugdunum oppressus et interfectus est. Severus
Abbreviated transcription (Latin):
ab augusto inꝑator. ophilũ macri¬
nꝰͦ qͥ p̃fectꝰ p̃torii erat. cũ filio dia¬
dumeno inuasit imꝑiũ S em̃so
anno c̃tinuo. apud archelaidem
militari tumultu occisus est:
ninꝰ uicesimꝰ ab augusto ĩꝑator.
hic sacerdos heliogabali tẽpli. nul¬
obscenitatis infamẽ suis memoriã
dereliquit: Tumultu autem
militari exorto. rome cũ matre
int̾fectus est
xander uicesimꝰ pͥmꝰ ab augusto.
senatꝰ ac militũ uoluntate imꝑa¬
toꝵ creatꝰ. trecdecĩ annis digno
eqͥtatis p̃conio fuit: Cuiꝰ mater
mamea xͥana. origenẽ prb̃m audi¬
re curauit: Nã statĩ expediciõe
in ꝑsas facta. xersem regẽ eoꝵ
marimo bello uictor oppressit :
Ulpiano usuꝰ assessore. sũmã sui
moderationẽ rei publice exhibu¬
it : Sed militari tumultu. apud
magontiacũ interfectus est:¬
minꝰ uicesimꝰ scds ab augusto.
nulla senatuᷤ uoluntate ĩꝑator
ab exercitu postquã bellũ inger¬
in ania ꝓsꝑe gesserat creatꝰ. ꝑsecu¬

Expanded text:
ab Augusto Ophilus Macrinus, qui praefectus praetorii erat, cum filio Diadumeno invasit imperium. Sed emenso anno continuo apud Archelaidem militari tumultu occisus est. ninus uicensimus ab Augusto imperium hic sacerdos Heliogabali templi nulobscenitatis infamem satis memoriam reliquit. tumultu autem militari exorto, Romae cum matre interfectus est. xander uicensimus primus ab Augusto senatus ao militum uoluntate imperator creatus tredecim annis digno aequitatis praeconio fuit: cuius mater Mamea re curavit. Nam statim expeditione in Persas facta, Xerxem, regem eorum, maximo bello victor oppressit. Ulpiano usus assessore summam sui moderationem reipublicae exhibuit: sed militari tumultu apud Moguntiacum interfectus estminus uicensimus secundus ab Augusto nulla senatus uoluntate imperator ab exercitu, postquam, bellum in Germania prospere gesserat, creatus persecu
Abbreviated transcription (Latin):
illã. maioꝵ cura studioq cõpositã.
edesq aliaᷤ uixta sitas rapaci tur¬
bine coneremauit: Deinde aliud
incendiũ postea rome exortũ. edẽ
uestae ⁊ paulatiũ. plurimãq urbͥ.
partẽ solo coequauit: Cõmodus.
cunctis incõmodus: in domo uesti¬
liani stransgulatꝰ int̾isse fert᷑: hos¬
tis generiꝰ humani etiã uniuᷤ uidi¬

Expanded text:
illam, majorum cura studioque compositam, illam, majorum cura studioque compositam, aedesque alias juxta sitas, rapaci turbine concremavit. Deinde aliud incendium, postea Romae exortum, aedem Vestae et Palatium plurimamque Vrbis partem solo coaequauit. Commodus cunctis incommodus in domo Vestiliani strangulatus interisse fertur, hostis generis humani etiam unius iudi
Abbreviated transcription (Latin):
sit in regnũ. p̃teriti etiã tẽpr̃ĩs ꝑ
õs ꝓuinciaᷤᷤ tributa donauit. omĩa
q fisealiũ negocioꝵ calũpniosa
monim̃ta. congesta in foro iussit
incendi. seuerioresq leges consti¬
tutionibꝰ tẽꝑauit: Postremo in
pannonia constitutꝰ. repentino mor¬
bo diem obiit: condita¬
eesimo. luciũ antoninꝰ cõmodus
quintꝰ decimꝰ ab augusto. patri
successit in regnũ: Mansitq in
eo: annis tredecĩ Adu̾sus ger¬
mano̾. bellũ felicit᷑ gessit: Cete¬
rũ ꝑ omĩa luxurie ⁊. obscenita¬
tiꝰ de decore deprauatꝰ. gladiato¬
riis qͦ armiᷤ sepissime in ludo pus¬
nauit. ⁊. manphitheatro feri̾ sese
frequent᷑ obiecit: Int̾fecit etiam
quã plurimo̾ senatores. marime qͦs
adu̾tit nobilitate industriaq excel¬
lere ꝑ lagicia regis. pęna urbis in¬
sequit᷑ Nã fulmine capitoliũ ictũ
Ex qͦ facta inflãmatio. biblio tbecã

Expanded text:
sit in regnum; praeteriti etiam temporis per sit in regnum; praeteriti etiam temporis per omnes prouincias tributa donauit omniaque simul fiscalium negotiorum calumniosa monumenta congesta in foro iussit incendi seuerioresque leges nonis constitutionibus temperauit. postremo in Pannonia constitutus repentino morbo diem obiit. AnCCCCXXX Lucins Antoninns Commodus quintus decimus ab Augusto patri successit in regnum mansitque in eo annis xiii. aduersus Germanos bellum feliciter gessit. ceterum per omnia luxuriae et obscenitatis dedecore deprauatus, gladiatoriis quoque armis saepissime in ludo depugnauit et in amphitheatro feris frequenter objecit; interfecit etiam quamplurimos senatores, maxime quos animadvertit nobilitate industriaque excellere. Flagitia regis poena Urbis insequitur. Nam fulmine Capitolium ictum, ex quo facta inflammatio bibliothecam
Abbreviated transcription (Latin):
q ab hostibꝰ ꝓpt̾ aquaꝵ. penuriã
tã p̃sentiᷤᷤ sitiᷤ quã hostiᷤᷤ ꝑiełm susti¬
neret. ad inuocationẽ nõis xͥ. quã
subito magna fidei constancia qͥdã
militeᷤᷤ effusi in p̃ces palã fecerũt.
tanta ius pluinie effusa ẽ. ut roma¬
noᷤ qͥdẽ largissime ac sine inuiria
refecerit. barbaro aut̃ crebis
fluminũ ictibꝰ t̾ritoᷤ. p̃sertĩ cũ plarimi
eoꝵ occiderent᷑. in fugã coegerit: Quo¬
rũ t̾ga romani usq ad int̾necionẽ ce¬
dentes głosissimã uictoriã  om̃ĩb
pene antiquoꝵ. tituliꝰ p̾ferendam
rudi paruoq militũ numero. sed
potentissimo xͥ aurilio reportarũt:
Existere etiã nẽ apud pleroᷤq di¬
eunt᷑ littere inꝑatoriꝰ antonini.
uͥ inuocatione noĩs xͥ ꝑ milites¬
xͥanõ. ⁊ situm illã depulsa: ⁊ col¬
latã fatet᷑ fuisse uictoriã: Idemq
antoninꝰ cõmodũ filiũ suũ assũp¬

Expanded text:
sque ab hostibus propter aquarum penuriam sque ab hostibus propter aquarum penuriam praesentius sitis quam hostis periculum sustineret: ad inuocationem nominis Christi, quam subito magna fidei constantia quidam milites effusi in preces palam fecerunt, tanta uis pluuiae effusa est, ut Romanos qrefecerit, barbaros autem crebris fulminum ictibus perterritos praesertim cum plurimi eorum occiderentur, in fugam coegerit. Quorum terga Romani usque ad internecionem caedentes, gloriosissimam victoriam, et omnibus pene antiquorum titulis praeferendam rudi parvoque militum numero, sed potentissimo Christi auxilio, reportarunt. Exstare etiam nunc apud plerosque dicuntur litterae imperatoris Antonini, ubi invocatione nominis sitim illam depulsam et conlatam fatetur fuisse uictoriam. idemque Antoninus Commodum filium suum adsump
Abbreviated transcription (Latin):
coronati sũt Secuta ẽ lues. plu¬
rimiᷤ infusa ꝓumeiᷤ. totãq italiã¬
pestilentia tanta uastauit. ut passĩ
uillȩ. agͥri atq oppida. sine cultore
atq babitatore deserta. inrumas
siluas q concesserint: Exercitũ
uͦ romanũ cunctasq legiones ꝑ
ꝓxinqua late hiberna dispositaᷤ. ita
consũptaᷤᷤ ferũt. ut marcũ anni¬
cũ bellũ qđ cõtinuo exortũ est.
ñ nͥ nouo delectu militũ quẽ
triennio iugit᷑ apud carnuntiũ
marcꝰ antoninꝰ habuit. gestum
fuisse referat᷑: Hoc qͥdẽ bellum
ꝓuidentia dĩ administratũ eẽ. cũ
plurimiᷤ argum̃tiᷤ. tẽ p̃cipue epła
grauissimi ⁊. modestiͣmi imꝑatoriᷤᷤ
aꝑtissime declaratũ ẽ Nã cũ in¬
surrexissent gentẽ. inmanitate
barbara multitudine innumera¬
biles. ħ ẽ marcumanni. quadi. uuã¬
dali. sarmathȩ. sueui. atq omĩs
pene germania. ⁊. in quadoꝵ usq
fines ꝓgressũ exercitꝰ. circũ uentꝰ¬

Expanded text:
coronati sunt. secuta est lues plurimis infusa prouinciis, totamque Italiapestilentia tanta uastauit, ut passim uillae, agri atque oppida sine cultore atque habitatore deserta in ruinas siluasque concesserint. exercitum uero Romanum canctasque legiones per longinqua late hiberna dispositas ita consumptas ferunt, ut Marcomannicum bellum, quod continuo exortum est, non nisi nouo dilectu militum, quem triennio iugiter apud Carnuntium Marcus Antoninus habuit, gestum fuisse referatur. hoc quidem bellum prouidentia Dei administratum esse cum plurimis argumentis tum praecipgravissimi ac modestissimi imperatoris apertissime declaratum est. Nam cum insurrexissent gentes immanitate barbarae, multitudine innumerabiles, hoc est Marcomanni, Quadi, Vandali, Sarmatae, Suevi, atque omnis pene Germania; et in Quadorum usque fines progressus exercitus, circumventu
Abbreviated transcription (Latin):
senatu ereatꝰ ẽ senex heltuᷤ ꝑtinax.
sextũ decimꝰ ab augusto Qui sex¬
to m̃se quã regnare ceꝑat. tuliam
iuris ꝑiti scelere in palatio occisuᷤ
ẽ: Iulianꝰ int̾fecto ꝑtinace. inuasit
imꝑtũ: S mox a seuero apud pon¬
tẽ moluiũ bello ciuli uictu ⁊ in¬
t̃fectꝰ ẽ. m̃se septimo postquam
ceꝑat inꝑare: Ita. int̃ ꝑtinacẽ ⁊
iulianũ: unuᷤ annus assũptus est:¬

Expanded text:
senatu creatus est senex Helvius Pertinax, sextusdecimus ab Augusto, qui sexto mense quam regnare coeperat, Juliani jurisperiti scelere, in palatio occisus est. Julianus, interfecto Pertinace, 498 invasit imperium: sed mox a Severo apud pontem Mulvium bello civili victus, et interfectus est, mense septimo postquam coeperat imperare. Ita inter Pertinacem et Julianum unus annus absumptus est
Abbreviated transcription (Latin):
cã gub̃nauit. adeo tranquille
⁊ scẽ. ut merito piu̾ pat̾ patͥe
nominatꝰ sit Huiꝰ tam̃ tẽporibꝰ
ualentinꝰ heresiarches. ⁊. cerdo
magist᷑ marcioniᷤ. romã uener̃:
Uerũ iustinꝰ philosophus librũ
positũ antonino tradidit. be
Antoninꝰ ad duodecimũ ab urbe
lapidẽ morbo correptꝰ interiit:¬

Expanded text:
cam gubernauit adeo tranquille et sancte, ut merito Pius et pater patriae nominatus sit. huius tamen temporibus Valentinus haeresiarches et Cerdo magister Marcionis Romam uenerunt. uerum Iustinus philosophus librum positum Antonino tradidit beniAntoninus ad duodecimum ab Vrbe lapidem morbo correptus interiit
Abbreviated transcription (Latin):
s Cetiã aliqͥnti grecoꝵ libͥ
attestant᷑ Iã hinc pꝰ passiozẽ
dnĩ. quẽ iudȩi quantũ in i¬
psis fuit ꝑsecuti s. c̃tinuȩ cla¬
des iudeoꝵ. donec exinaniti
diꝑsiq deficiant. incessabilit᷑
ꝑstrepũt: Tiberiꝰ siqͥdẽ. iuuẽ¬
tutẽ eoꝵ ꝑ speciẽ sacram̃ti ui
ꝓuinciaᷤᷤ grauioris cęli relega¬
uit: Reliqͦs gentiᷤᷤ eidẽ. uł si¬
milia sectantes. urbe submo¬
uit: sub pęna ꝑpetuȩ seruity¬
tiᷤᷤ. nͥ obtẽꝑassent Sane asiȩ ci¬
uitateᷤᷤ illo t̾remotu dirutas.
tͥbuto dimisio. ꝓpͥa etiã lib̾ta¬
te donauit: Hinc abiguis si.¬
Igniᷤ. ueneno obiit:
Nno ab urbe c̾dita septin.
gusto gaiꝰ caligula regnare cȩp̃.
tiosissimꝰ. ⁊ qͥ uere dignꝰ roma¬
niᷤᷤ blasphemantib ⁊ iudȩi ꝑ¬
secutorib punitor adbibitꝰ ui

Expanded text:
 libri adtestantur. iam hinc post passionem Domini, quem Iudaei quantum in ipsis fuit persecuti sunt, continuae clades Iudaeorum, donec exinaniti dispersique deficiant, incessabiliter strepunt. Tiberius siquidem iuuentutem eorum per speciem sacramenti in prouincias grauioris caeli relegauit, reliquos gentis eiusdem uel similia sectantes Vrbe submouit sub poena perpetuae seruitutis, nisi obtemperassent. sane Asiae ciuitates illo terrae motu dirutas tributo dimisso propria etiam liberalitate donauit. hic ambiguis signis ueneni obiit. Anno ab Vrbe condita DCCXC gusto Gains Caligula regnare coepit tiosissimus et qui uere dignus Romanis blasphemantibus et Iudaeis persecutoribus punitor adhibitus ui
Abbreviated transcription (Latin):
structuᷤ atq eruditꝰ. p̃cepit ꝑ
sulẽ asie datã. ut nemini licer&
xpĩanoᷤ sine obiectu cͥminĩ aut
ꝓbatione dãpnare: Idẽq conti¬
nuo pat̾ patͥȩ a senatu. ultra
morẽ maioꝵ apellat᷑. ⁊ uxor. eiꝰ
augusta Adrianꝰ rẽ publicam
iustissimiᷤ legib ordinans. bellũ
contra saurõmatas gessit ⁊ iueit:
Iudeos sane ꝑturbatione scelerũ
suoꝵ exagitatõ. ⁊ palestinã ꝓui¬
ciã quondã suã depopulantes. ul
tima cȩde ꝑ domuit. ultũq est
xp̃ianõ. qͦs illi cocheba duce eur
sibi adu̾sũ romanoᷤ non assentarẽ¬
tͣ exeruciabãt: Precepit q neciui

Expanded text:
 eruditus, praecepit per sulem Asiae datam, ut nemini liceret Christianum sine obiectu criminis aut probatione damnare. Idemque continuo Pater patriae in senatu ultra morem maiorum appellatur, et uxor eius Augusta. 22 Adrianus rempublicam iustissimis legibus ordinavit, bellum contra Sauromatas gessit et vicit. Iudaeos sane, perturbatione scelerum suorum exagitatos et Palestinam provinciam quondam suam deptima caede perdomuit, ultusque est Christianos quos illi, Cocheba duce, quod sibi adversum Romanos non assentarentur, excruciabant. Praecepitque ne cui
Abbreviated transcription (Latin):
tatib apd̃ ierusolimã c̾uectis
ab egypto frum̃tiᷤᷤ. helena adia¬
benoꝵ regina conu̾sa ad fidẽ
xp̃i. largissime ministrauit:
⁊ therasiã insula de ꝓfundo
emicuit. xxxͣc. stadioꝵ spacio
extenta Anno eiꝰ uͭui. sub ꝓ¬
curatore iudeȩ cumano. in ie.¬
rusolimiᷤᷤ tanta sedicio in die¬
b azimoꝵ exorta ẽ. ut in por¬

Expanded text:
tatibus apud Hierosolymam, conuectis ab Aegypto frumentis, Helena Adiabenorum regina conuersa ad fidem Christi largissime ministrauit. et Therasiam insula de profundo emicuit triginta stadiorum spatio extenta. Anno eius septimo sub procuratore Iudaeae Cumano in Hierosolymis tanta seditio in diebus azymorum exorta e
Abbreviated transcription (Latin):
Nno ab urbe c̃dita septin¬
mo. pꝰ mortẽ augusti cęsaris.
gessit. s nec ꝑ legatoᷤ qͥdẽ ali¬
qua grandia. nͥ qđ tantũ ali¬
quantiᷤᷤ in locis p̾cogniti cito
gentiũ tumores cõprimeban¬
t᷑ Sane qͥrto imꝑũ eiꝰ anno.
germanicꝰ drusi filiꝰ. caligu¬
lȩ pat̃. de germaniᷤ ad qͦs ab
augusto sene missuᷤᷤ fuerat
triũphauit Ipse aũt tiberiꝰ
płima imꝑii sui parte cuo
magna ⁊ gͣui modestia rei¬
publicȩ p̃fuit. adeo ut qͥb dã
p̃sidib augenda prouincũs tͥ¬
buta suadentib scripserit.
boni pastoriᷤ eẽ. tonde pecir᷑ ñ
degluere: At postquã passꝰ¬
ẽ dñs xp̃s.atq a mortuis resur¬
rex̃. ⁊ discipłos suoᷤᷤ ad p̾dican¬
dũ misit. pilatꝰ p̾ses palesti¬
nȩ ꝓuinciȩ ad tiberiũ imꝑa¬
torẽ atq ad senatũ retulit de
passione ⁊ resurrectione xp̾i.
c̃ sequentib q uͥtutib quȩ ꝑ¬

Expanded text:
nno ab Urbe condita  mortem Augusti Caesaris Tgessit, sed ne per legatos quidem aliqua gravia, nisi quod tantum aliquantis in locis praecogniti cito gentium tumores comprimebantur. Sane quarto imperii ejus anno Germanicus, Drusi filius, Caligulae pater, de Germanis, ad quos ab Augusto sene missus fuerat, triumphavit. Ipse autem Tiberius plurima imperii sui parte, cum magna et gravi modestia reipublicae praefuit, adeo ut quibusdam praesidibus augenda provinciis tributa suadentibus scripserit, Boni pastoris esse tondere pecus, non deglubere. At postquam passs atque a mortuis resurrexit et discipulos suos ad praedicandum dimisit, Pilatus, praeses Palaestinae prouinciae, ad Tiberium imperatorem atque ad senatum rettulit de passione et resurrectione Christi consequentibusque uirtutibus,
Abbreviated transcription (Latin):
duces magniᷤᷤ reb gestĩ. seleuciã
assyrie urbẽ suꝑ hydaspẽ fluiiũ
sitã. cũ quadringentiᷤᷤ milibꝰ hominũ
cępit. I. cũ frẽ de uictoria parthi¬
ca triũphauit: Ac ñ multo post¬
modũ cũ frẽ inuehiculo sedens.
casu morbi quẽ apoplexiã greci uo¬
cant. suffocatꝰ int̾iit: Co defunc¬
to. marcꝰ antoninꝰ soluᷤ rei publicȩ
p̃fuit: S indiebꝰ partbici belli.
ꝑ secutiones. xͥanoꝵ quarta iã post

Expanded text:
leuciam Assyriae urbem super Hydaspen fluuium sitam cum quadringentis milibus hominum cepit et cum fratre de uictoria Parthica triumphauit; ac non multo post, dum cum fratre in uehiculo sedet, casu morbi, quem apoplexian Graeci uocant, suffocatus interiit. Eo defuncto Marcus Antoninus solus reipublicae praefuit. sed in diebus Parthici belli persecutiones Christianorum quarta iam
Abbreviated transcription (Latin):
simo serto. quãuis eutropunus
quinquagesimũ hunc ẽẽ annũ
scripserit. nerua ad modũ senex
a petronio p̾fecto prȩtorio ⁊. par¬
thenio spadone domiciani inter¬
diuina ꝓuisione consuluit: Hic
pͥmo edicto suo cunctoᷤ exules re¬
tia liberatuᷤᷤ. ephesũ rediit: E men

Expanded text:
I — quamuis Eutropius quinquagesimum hunc esse annum scripserit — Nerua admodum senex a Petronio praefecto praetorio et Parthenio spadone, interdiuina prouisione consuluit. hic primo edicto suo cunctos exules retia
Abbreviated transcription (Latin):
ut u̾b suetonĩ tranqͥlli loqͣr.
sine ullo p̾lio ac sangne. intra
paucissimo dies płimã insulȩ
partẽ. in deditionẽ accep̃ Or¬
cadaᷤᷤ etiã insulas. ultra bri.¬
tanniã in oceano positaᷤᷤ. roma¬
no adiecit imꝑio: ac sexto ꝗͣ. ꝓ¬
fectꝰ erat m̃se. romã rediit:
Conferat᷑ nc̃ si cuiꝗͣ placet. sub
qm̃ hoc felicissima uictoria.
ilid acerbissima clades fuit:
& sic demũ roma cogno̾cat. ꝑ eiꝰ
latentẽ ꝓuidentiã in agendiᷤ
reb antea se ꝓ artẽ felicitatis

Expanded text:
ut uerbis Suetoni Tranquilli loquar — ut uerbis Suetoni Tranquilli loquar — \'sine ullo proelio ac sanguine intra paucissimos dies plurimam insulae partem in deditionem recepit\'. Oroadas etiam insulas ultra Britanniam in Oceano positas Romano adiecit imperio ac sexto quam profectus erat mense Romam rediit. Conferatur nunc, si cuiquam placet, sub quoniam hoc felicissima uictoria, illud acerbissima clades fuit — et sic demum Roma cognoscat, per eius latentem prouidentiam in agendis rebus antea se partem felicitati
Abbreviated transcription (Latin):
r᷑ Exercitꝰ tanti ⁊ tã inusitati
miracł fide motꝰ.⁊ c̾u̾sus in
pęnitentiã. scͥbonianũ qͥnta sta.¬
tĩ die destitutũ int̾fec̃.seseq
in sacram̃to pͥoriᷤᷤ militie c̃tinu¬
it: Tristiꝰ ac ꝑniciosiꝰ urbi ro¬
mȩ nicħ u̾quã fuisse. ꝗͣ bella
pauca ad sc̃ȩ fidĩ ꝓfessionem e.¬
rũpentia. hanc exorientẽ ty¬
rannidẽ ⁊ c̃surgens illd̾ ciui¬
le bellũ neget quisꝗͣ diuinitꝰ¬
ẽe cõp̃ssũ. siquis ptitis tprib
de cõp̃ssione belloꝵ ciuiliũ si¬
mile ꝓbarit exẽplũ Claudiꝰ
iiii. imꝑii sui anno.cupiens
utilẽ rei publicȩ ostentare se
pͥncipẽ.bellũ uͥq ⁊ uictoriã
undecũq q̃siuit: Itaq expe-¬
ditionẽ in britanniã mouit.
q̃ excitata in tumultũ ꝓpt ñ
redditoᷤᷤ tͣnsfugas uidebatur:
Transuectꝰ in insulã ẽ. ꝗͣ neq a¬
te iuliũ cȩsarẽ neq pͦ eũ quiꝰ¬
qͣm adire ausꝰ fuerat: Ibiq

Expanded text:
unt exercitus; tanti et minus usitati unt exercitus; tanti et minus usitati miraculi fide motus, et conversus in poenitentiam, Scribonianum quinta statim die destitutum interfecit, seseque ue sacramento prioris militiae continuit. tristius ac perniciosins urbi Romae nihil umquam fuisse quam bella pauca ad sanctae fidei professionem erumpentia hanc exorientem tyrannidem et consurgens istud ciuile bellum neget quisquam diuinitesse conpressum. qui praeteritis temporibus de conpressione bellorum ciuilium simile probarit exemplum. Claudius quarto imperii sui anno, cupiens utilem reipublicae ostentare se principem, bellum ubique et uictoriam undecumque quaesiuit. itaque expeditionem in Britanniam mouit, quae excitata in tumultum propter non redhibitos transfugas uidebatur: transuectus in insulam est, quam neque ante Iulium Caesarem neque post eum quisquam adire ausus fuerat, ibique —
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ de rei publicȩ statu infeli.¬
cit̾ c̾sultatũ actũq fuerat.
memoriȩ exȩmit : oiũq fac¬
toꝵ dictoꝵ ue in eo. ueniã &
obliuionẽ in ꝑpetuũ sanxit.
Ita illã p̾clarã ⁊ famosã athe¬
niensiũ ãnesthiã quã qͥdẽ ro¬
mȩ inducere iulio cęsare int̃¬
fecto senatꝰ cicerone suaden¬
te tẽptauerat. s antonio ⁊ oc¬
L auiano ꝓpt ultionẽ extinct
cȩsaris irrũpentib in irritr̃
cesserat. hanc claudiꝰ quãius
multo truculentiore causa in
cȩcłẽ c̾spiratoꝵ stimularet᷑. ul¬
tronea clem̃tia nullo expeten¬
te firmauit. Accidit etiao
de miracłm Siqͥdẽ furiꝰ ca¬
millꝰ scͥbonianꝰ. dalmatiȩ le
gatꝰ. bellũ cuule molit᷑. legi¬
ones multaᷤᷤ fortissimasq ad
sacram̃ti mutationẽ pellexerat.
Itaq die dato. ut in unũ undi.¬
q ad nouu ĩꝑatorẽ c̃ueniret᷑.
neq aqͥlȩ ordinari. neq c̃uelli
qͦqͦ mͦ signa. moueri ue potue.¬

Expanded text:
quo de reipublicae statu infeliquo de reipublicae statu infeliciter consultatum actumque fuerat, memoriae exemit omniumque factorum dictorumue in eo ueniam et obliuionem in perpetuum sanxit. ita illam praeclaram et famosam Atheniensium amnestiam, quam quidem Romae inducere Iulio Caesare interfecto senatus Cicerone suadente temptauerat, sed Antonio et Octauiano propter ultionem extincti Caesaris inrumpentibus in inritum cesserat: hanc Claudius quamuis multo truculentiore causa in caedem conspiratorum stimularetur, ultronea dementia nullo expetente firmauit. accidit etiam de miraculum: siquidem Furius Camillus Scribonianus, Dalmatgatus, bellum civile molitus, legiones multas fortissimasque ad sacramenti mutationem pellexerat. Itaque die dato ut in unum undique ad novum imperatorem conveniretur, neque aquilae ordinari, neque convelli quoquo modo signa moverive potuer
Abbreviated transcription (Latin):
do hominũ pparatã mortẽ e.¬
uaserit. ex multitudine int̾¬
fectoꝵ pisciũ disceret᷑. oĩb ꝙ¬
innotesceret. qͥd tanti uene¬
ni moles arte aucta agere
in misera ciuitate potuisset.
quȩ negligent᷑ effusa. etiam
maria corrupit.
nno ab urbe c̃dita septin
claudiꝰ ab augͦto qͣrtͦ. regnũ
adeptꝰ ẽ. mansit q in eo anniᷤ
⁊ salutarẽ cũctis credentib
fidẽ fideli u̾bo docuit. poten¬
tissimisq uͥtutib apꝓbauit.
atq exin xͥani romȩ ẽe cepe¬
r᷑: Sensit hoc collatũ ficlĩ su¬
e roma beneficiũ Nã cũ iñt.¬
fecto caligula multa de abro.¬
gando imꝑio ac re publica
in antiquũ ordinẽ restituen¬
da. eu̾tendaq penitꝰ cȩsarũ
uniu̾sa familia. senatꝰ ⁊ c̾su.¬
les decreuissent. claudiꝰ mox
ut c̾firmauit imꝑiũ. mag.¬
na atq adbuc roma incogni¬
ta uss clem̃tia. ne in tanta no¬
biliũ multitudine̾ ultio si
eẽt cepta seuiret. biduũ illd̃

Expanded text:
do hominum praeparatam mortem edo hominum praeparatam mortem euaserit, ex multitudine interfectorum piscium disceretur omnibusque notesceret, quid tanta ueneni moles arte aucta agere in misera Ciuitate potuisset, quae neglegenter effusa etiam maria corrupit. Anno ab Vrbe condita DCCXCV Claudius ab Augusto quartus regnum adeptus eet salutarem cunctis credentibus fidem fideli uerbo docuit potentissimisque uirtutibus approbauit; atque exim Christiani Romae esse coeperunt. sensit hoc conlatum fidei suae Roma beneficium., nam cum interfecto Caligula multa de abrogando imperio ac republica in antiquum ordinem restituenda euerrendaque penitus Caesarum uniuersa familia senatus et consules decreuissent: Claudius mox ut confirmauit imperium, magna atque adhuc Romae incognita usus clementia, ne in tantam nobilium multitudinem ultio, si esset coepta, saeuiret, biduum illud,
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bans manu. maloꝵ cõpen¬
diũ mortiᷤᷤ celeritate q̃sierit.
U aiꝰ caligula libidinib suiᷤ etiã
illud sceleriᷤ adiecit. ut sororeᷤ.
suaᷤᷤ pͥmũ stupro polluerit.
Deinde exilio dãnau̾it. Qui
post. om̃s simul exules ius¬
sit occidi Ipse auͣt. a suis ꝓ¬
tectorib occisus ẽ: Duo libelli
in secretis eiꝰ reꝑti s̃. quoꝵ al¬
teri pugio. alt̾i gladuiꝰ ꝓ sig¬
no noĩs ascritũ erat. Ambo
lectissimoꝵ uiroꝵ utriͦq or¬
diniᷤ senatorii ⁊ equestris.
nomina ⁊ notaᷤᷤ c̾tinebant.
morti destinatoꝵ Inuenta ẽ
⁊ arca ingens. uarioꝵ uene¬
noꝵ. Qͥ b mox claudio cęsa.¬
re iubente demersis. infec¬
ta maria tͣdunt᷑. ñ sine ma¬
gno pisciũ exitio. qͦs eneca.
toᷤ. ꝑ ꝓxima litora passĩ estꝰ
eiecit. Magnũ reuera indi.¬
ciũ miserentiᷤᷤ dĩ. ꝓpt̃ suffra¬
giũ gr̃e in ppłm c̃tinuo ex
t̃ obstinatũ. ut qͣnta multity¬

Expanded text:
uerberans manu malorum conpenuerberans manu malorum conpendium mortis celeritate quaesierit. Gaius Caligula libidinibus suis etiam illud sceleris adiecit, ut sorores suas primum stupro pollueret, deinde exilio damnaret. qui post omnes simul exules iussit occidi. ipse autem a suis protectoribus occisus est. duo libelli in secretis eius reperti sunt, quorum alteri pugio, alteri gladius pro signo nominis adscriptum erat: ambo lectissimorum uirorum utriusque ordinis senatorii et equestris nomina et notas continebant morti destinatorum. inuenta est et area. ingens uariorum uenenorum, quibus mox Claudio Caesare iubente demersis infecta maria traduntur non sine magno piscium exitio, quos enecatos per proxima litora passim aestus eiecit. Magnum reuera indicium miserentis Dei propter suffragium gratiae in populum continuo ex ter obstinatum, ut quanta multitu