comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non admittitur hospes non ob
is qui uiraint adutrũqz sine
transgͥssione se possit here qd
fieret non solũ leprosa set eciã
paralitica. uel cculos. uel na¬
sum amitteret seu quicꝙͣ ei
turpius eueniret nũquiduir
tenẽtur cam ducẽ ĩ urore pro¬
fcoducta non posset dumutere
set nõquid non ducta admit¬
te tenetur q̃ uuis int̾oum con¬
tractũ non diriniat quocl impe¬
dit cotralẽo illud aut iuiram̃t̃
est procul dubio temerariũ. si
uir iuret uxori quod eã s̾r mil
cob̾itare niro absq contume¬
na creatoris. uelut iũ pert̃hẽt
ad infidelitatis errorẽ tunc ĩcũc¬
tant̾ deberet ilła nipetẽ ap̃uidicẽ.
eam super adult̾ioͣ non impet̾et.
tũ cum scriptura testetur quocł
patronus est turpitudinis qui
set eciam usqi ad septuagesies

Expanded text:
non admittitur hospes, nonobsis qui juravit, ad utrumque sine transgressione se possit habere. fieret non solum leprosa, sed etiam paralytica, vel oculos aut nasum amitteret, seu quidquam ei turpius eveniret, nunquid vir teneretur eam ducere in uxorem? Profecto nuptam non posset dimittere. Sed nunquid non ductam admittere teneretur, quamvis interdum contractum non dirimat quod impedit contrahendum. Illud autem juramentum est procul dubio temerarium, si vir juret uxori quod eam super nucohabitare viro absque contumelia Creatoris, vel ut illum pertraheret ad infidelitatis errorem, vir incunctanter deberet illam impetere apud judicem eam super adulterio non impeteret, tum, cum Scriptura testetur quod patronus est turpitudinis qui sed etiam usque septuagies
Abbreviated transcription (Latin):
c̾ditur. idcnco prudẽt̾ aduixit ꝙ
ãplius estamalo ẽ. amalo qui¬
itas huius mag̾ est pena ꝙ̃ cul¬
pa. unnon dixit malũ. set dix̃
a malo lcei enim unamentu
prohibuisse dñs udeatur nus
qm̃ perc̾atorẽ set per catuã iira¬
reprohibuit. ne per huius i
ram̃tũ tranfferretur ad caturã

Expanded text:
creditur, idcirco prudenter adjunxit: Quod amplius est, a malo est; malo quiitas hujusmodi magis est poena quam culpa, unde non dixit, malum, sed dixit, a malo. Licet enim juramentum prohibuisse Dominus videatur, nusquam tamen per Creatorem, sed per creaturam jurare prohibuit, ne per hujusmodi juramentum transferretur ad creaturam
Abbreviated transcription (Latin):
uero n eũdo et redeũdo honorifice
tractabo et in sins necc̃itatibus
anis aut perme aut ꝑ certur
nũcium iusitalonisi eorũ ab¬
soluar licẽcia sie si deus me ad.¬

Expanded text:
uero in eundo et reddendo honorifice tractabo et in suis necessitatibusa singulis annis aut per me aut per certum nuntium meum uisitabo, nisi eorum absoluar licentia. Sic me Deus adi
Abbreviated transcription (Latin):
Refea si testes publici quos tuã
cnutas mũcuꝑat synodales suꝑ
causa mĩnini coram te uł tuo ca¬
pitulo semł testimoniũ reddide.¬
runt non debent cõpelli. utin p̃¬
sencia alicinus delegati iudicis

Expanded text:
erea si testes publici, quos tua civitas nuncupat synodales, super causa matrimonii coram te, vel tuo capitulo semel testimonium reddiderint, non debent compelli, ut in praesentia alicujus delegati judicis
Abbreviated transcription (Latin):
leccionemet eungliũ m ebdoma¬
da sua legisse dignosctur. et tã de¬
cam qm ep̃i pereleccionem et alio¬
num negociorum tractantibus¬
sicut canonicus treceñ int̾fuit et
domũ ꝙͣdam percapitulũ memo¬
nico consueuerat assignanstuq
cum ad eamd̾ accessisse eccãm con¬

Expanded text:
lectiones et evangelium in hebdomatea legisse dignoscitur, et tam decani quam episcopi electioni et alum negotiorum tractatibsicut canonicus Trecensis interfuit, et domum quamdam per capitulum memonico consueverat assignari. Tu quoque cum ad eamdem accessisti ecclesiam con
Abbreviated transcription (Latin):
tus finsset ricet dcãs litrãs recepiᷤ¬
sent incontep̃tum tam̃corĩ assig¬
natoprius t̾mmo infra qũe ip̃ide¬
berent super mandato ⁊psicores
tenus muestitus et si mandatũ
fuit ut de ea re muestrretur de q̃
eciam simuestitus fuisset mues¬

Expanded text:
tus, licet dictas litteras suscepissent, in contemptum tamen earum, assignato prius termino infra quem ipsi deberent super mandato apostolicotenus investitus, etsi mandatum fuerit ut de eadem investiretur, de qua etiamsi investitus fuisset, pe
Abbreviated transcription (Latin):
arep̃i dict̃ eius accedente consẽ¬
su. confumatam fuisse se qr aũc.
bens ad tamascum ait si aliqu
fuerint alaicis male detentaq̃
diuiiunris cẽ noscuntur ⁊ in
usum transierint monachorũ.
stabunt eisommia ppetua firmm¬
tate submxa ec̃cio pars allegalut
aduersa consensum ep̃isine clicõ¬
sensu minus sufficẽ iuct̾. leonis
ppͨ. ticentis ne quis ep̃r de rebus
eccẽ quicꝙͣ donare nel cõmurar̃¬

Expanded text:
ani ejus accedente consensu confirmatam fuisse seque auctoribens ad Damasum, ait: Si aliquando fuerint a laicis male detenta quae divini juris esse noscuntur, et in usum transierint monachorum, stabunt eis omnia perpetua firmitate subnixa. Econtrario pars allegabat adversa consensum episcopi sine cleri consensu minus sufficere, auctoritate Leonis papae dicentis: Ne quis episcopus de rebus Ecclesiae quidquam donare vel commutar
Abbreviated transcription (Latin):
deam atenetur a laico si confero¬
sur ecc̃e ad consirmantam tona¬
cionem consensus ep̃isiue clĩcon
nendus est laicus qui decimã te¬
net ut cam restituat ecc̃e ad qm̃
spectat qui si forte induci nequi
detinetura laico ad isum ecc̃asti
quo iux leo ppͤ. dec̃tum consẽsus
ep̃i sine dicorum consensu non
giosa personaecc̃e et decimas de m¬
anu laicorum sine consensu ep̃oꝵ
recipiat per quod indirecte datur
intelligi quol suffic consensus ep̃i
ut ncitum ecc̃e sit decimas de ma¬
nibus recipere laicorumn hor aut̾¬

Expanded text:
detur a laico, si conferatur Ecclesiae, ad confirmandam donationem consensus episcopi sine cleri consnendus est laicus qui decimam detinet, ut eam restituat Ecclesiae ad quam spectat. Quod si forsan induci nequivdetinetur a laico ad usum ecclesio, juxta Leonis papae decretum, consensus episcopi sine cleri consensu non giosa persona ecclesias et decimas de manibus laicorum sine consensu episcoporum recipiat. Per quod recte datur intelligi quod sufficit consensus episcopi ut licitum sit Ecclesiae decimam de manu recipere laicali. H
Abbreviated transcription (Latin):
uermongnorante cõuentu
aut cc̃dicente decima p̾us . h. p̃¬
tum tẽporis de assensu conuen¬
tus eamdem decima de dit eite
secunta concessio de bet p̃uidi¬

Expanded text:
ignorante conventu aut contradicente decimam prius H. cotum temporis de assensu conventus eandem decimam dedit eidem, secunda concessio debet preiudi
Abbreviated transcription (Latin):
tam ep̃i cumraultis albibus depos¬
cerent illudid imione peratus dis¬
mus instatum antiquĩ sub abba¬
tis regimine gubernand̃ attẽden¬
concessimus post obitum enus subi¬
to mmnuitaremus peticionẽ urãm

Expanded text:
pi cum multis abbatibus, deposcerent illud idem, unione penitus dismus antiquum, sub abbatis regimine gubernandum. Nos erconcessimus, post ejus obitum subito mutaremus, petitionem
Abbreviated transcription (Latin):
oꝰ.qͣ. personamcui memoratus
.h. sacerdotalem p̾benda cum con¬
tigerit eam uacare duxyrit ei¬
canoince conferendã sine contra¬
dicione qualibet admittatis tu
concessiones tales si adconseque¬
ciam traherẽtur fieri possent ĩ frau¬
demcanoince sanccionis perqũa
prohibentur eccastica beneficia cõ¬
cedisiue permitti añꝙͣ uacaremt
nolumus quel huius cccone ma¬
dan qual grãm contruet persona¬
lem fraudem ad hibe uolentibus
licencia concetatur. ¶Den.¬

Expanded text:
onam illam, cui memoratus subdiaconus sacerdotalem praebendam, cum contigerit illam vacare, duxerit canonice conferendam, sine contradictione qualibet admittetis, concessiones hujusmodi, si ad consequentiam traherentur, fieri possent in fraudem canonicae sanctionis, per quam prohibentur ecclesiastica beneficia concedi, sive promitti, antequam vacent, nolumus quod hujus occasione mandati, quod gratiam continet personalem, fraudem adhibere volentibus licentia concedatur. D
Abbreviated transcription (Latin):
isu. fuerint parrochie lunitate qͣ¬
tinus singulammi panrochiaꝵ
prouentus in usus ecc̃e ceterent
necc̃aios et scipendia nimstroꝵ
si ep̃o nceat sine anctoritate sum¬
mi pon. uel saltem sine siu capi¬
tun uoluntate uinrs et religiosis
confene obuenciones alicuus pri¬
Chialis ecc̃e sustentacione ica

Expanded text:
ysii fuerint parochiae limitatae, quatenus singularum parochiarum proventus, in usus Ecclesiae cederent necessarios et stipendia ministrorum; si episcopo liceat sine auctoritate summi pontificis, vel saltem absque sui capituli voluntate, viris religiosis conferre obventiones alicujus parochialis Ecclesiae, sustentatione vica
Abbreviated transcription (Latin):
inconfer̃dis p̃benois utuppria
uotãte aqua et si fuit sua culpo
sus. ensus nontom̃ ad ip̃m capi¬
iuium erilla culpa prebentaru
cint donaco deuoluta set ad illũ
tp̃r suspensiomis illius p̃becarũ
donacio pertinelat qui pret enis
desidiam et neglĩam potat p̃bẽdas
donare tp̃c eciam quo ad ap. se
recessit abilla .i. ui. mẽses mula¬
non a tempore uacacionis p̾re¬
danim set noticie pccius ip̃ius

Expanded text:
in conferendis praebendis uti propria potestate, a qua etsi fuerit sua culpa suspensus, non tamen ad ipsum capitulum ex illa culpa praebendarum erat donatio devoluta, sed ad illum tempore suspensionis ipsius praebendarum donatio pertinebat qentiam et desidiam poterat praebendas donare. Tempus etiam quo ad apostolrecessit ab ipsa, intra sex menses nullanon a tempore vacationis praebendarum, sed notitiae potius ipsius
Abbreviated transcription (French):
cus fr̃es tuos requiras et cũ eor
consilio et samoris partis ead̃ ꝑ¬
agas et pertractes et questatu¬
endasunt statuas et errata corri¬
gas et euellanta dissipes et euel

Expanded text:
ciis fratres tuos requiras, et cum eorum consilio vel sanioris partis eadem nagas et pertractes, et que statuenda fuerint statuas, et errata corrigas et evellenda dissipes et evell
Abbreviated transcription (Latin):
eborac. arep̃m primitus fuisse
conçessũ. et quol ustitucione fc̃a
per ip̃m secund iuris ordinẽmi¬
iime reprobata ardiaconatus
non uacans non potint. nec de¬
biit malum nte tronsferrime

Expanded text:
opum et primitus fuisse concessum, et quod, institutione facta per ipsum, secundum juris ordinem minime reprobata, archidiaconatus non vacans nec potuerit nec debuerit in alium rite transferri,
Abbreviated transcription (Latin):
un cum uobis dubium iitẽtur
utrumcum aliquis exima p̾benda
engiturad abãstatim prior uaca¬
reicipiat an per sinam debeati¬
hunis que supemis est erpssa p̾.¬
uentauta dici debeat non uacare
siest ita pcenta illa et si node fĩo
tennetam̃ uacare noscatur oꝰ. q̃¬

Expanded text:
 cum vobis dubium videretur, utrum, cum aliquis de una praebenda eligatur ad aliam, statim prior vacare incipiat, an per sententiam debeati quae superius est expressa, praebenda illa dici debeat non vacare,si est ita, praebenda illa, etsi non de facto, de jure tamen vacare noscatur,
Abbreviated transcription (Latin):
licet aut intencioiis nr̃e nonsit
iuestituras deuacaturis fr̃as
contͣcanonũ instituta ratas h̃r̃e
qui secundum plemtudine potã¬
tis de nire possumus sup̃ disp̃e¬
sare attendentes tam quod iter
p̃bit̾ non deuacatura. set deua
pote que post cassacionẽ cõcessiõis
a nobis fc̃e intelligebatur uaca

Expanded text:
Licet autem intentionis nostrae non sit investituras de vacaturis factas, contra canonum instituta ratas habere, qui secundum plenitudinem potestatis de jure possumus supra jus dispensare; attendentes tamen quod idem presbyter non de vacatura, sed de vacpote quae post cassationem concessionis a vobis factae intelligebatur vaca
Abbreviated transcription (Latin):
dit̾ est confessa. quad inp̃cc̃a ecca
non erant distincte p̃bende nec ca¬
nomcorumnũs erat certus nos
ses uacantibus locum in hoc artic¬
ulo nullatenus hĩisse. et si forte
asteñ ecc̃a canonicorum pateretur
deffectum unde institucio perarepis¬
morati carere d robore firmitatis
quia uo totum capiturũ tribus

Expanded text:
diter est confessa, quod in praedicta ecclesia non erant distinctae praebendae, nec canonicorum numerus erat certus. Nos ses vacantibus, locum in hoc articulo nullatenus habuisse, cum, etsi forsan Astensis ecclesia canonicorum pateretur defectummorati, carere debebat robore firmitatis. Quia tamen totum capitulum, tribus
Abbreviated transcription (Latin):
me cum nulla tunc prebentai
uacaret añꝙ̃ monitorias uł er¬
ecutorias littãs recepisset ad se ap
litas uite qr honestas gratũdõ
faciunt ydoneura ẜuitorem ad
cinus regim̃ non multos secũ¬
dumcarnem nobiles et poten¬
tes elegit. Set ignobiles ac rau¬
peres co quol non est personaꝵ
accepcio apud ip̃m et uixad cui

Expanded text:
me cum nulla tunc prebenda vacaret, antequam monitorias vel executorias litteras recepisset, ad sedemlitas vitæque honestas gratum deo faciunt et idoneum servitorem, ad cujus regimen non multos secundum carnem nobiles et potentes elegit sed ignobiles ac pauperes eo, quod non est personarum acceptio apud ipsum et vi
Abbreviated transcription (Latin):
ncos in minoribus ordinibus
constitutos de patrimomalibus
uomis hñtes unde possint congiue
aliud canonicum non obsistat
ad sacros poteris ordines promo

Expanded text:
cos in minoribus ordinibus constitutos de patrimonialibus bonis habentes unde possint congrue aliud canonicum non obsistat, ad superiores poteris ordines promo
Abbreviated transcription (Latin):
ect̃asticas seuque libet officiaĩ
aliqua ecc̃a uacare contigit nõ
dii maneant insuspenso s⁊ĩfra
.ui. menses persomis quedigne
ãmiinstrare ualeant confrran¬
tur:. Si ant̾ ep̃c ubi ad cum spectat¬

Expanded text:
endas seu quelibet officia in aliqua ecclesia uacare contigerit, non diu maneant in suspenso, sed infra sex menses personis, que digne amministrare ualeant, conferantur; si autem episcopus, ubi ad eum specta
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ statutũ quol aut̃ ordinatũ ẽ c̃ca
prioratus percipiat amnuati lic
secundũ prouidenciã intelligit᷑
ẽẽ p̃ceptum ex arbitraria potesta¬
te cumin delegatos fũit compro¬
missum. qui auit sibi retmendo co¬
missam se probono paciset utili¬
tatis hoc ordinasse fatentur quie¬
a igitur hec ordmacio ab om̃ibr
est recepta possunt q ucite pͥor
et capłm deprouẽtibus suis. Pp̃¬

Expanded text:
autem ordinatum est circa prioratus percipiat annuatim, hoc secundum providentiam intelligitur esse praeceptum ex arbitraria potestate, cum in delegatos fuerit compromissum, qui, auctoritatem sibi retinendo commissam, se pro bono pacis et utilitatis haec ordinasse fatentur. Quia igitur haec ordinatio ab omnibus est recepta, possuntque licite prior et capitulum de proventibus suis p
Abbreviated transcription (Latin):
dedistis ita quoel missa de sc̃a mari
capituli assensu poisit dinnttere
um delegare qm siquid instituci¬
onẽ eatenus confinnanius ut pre
pat obsequnim suum impendere
uccione missañi sollepnia celebra.¬

Expanded text:
dedistis, ita quidem, ut missam de sancta Mariacapituli consensu potest dimittereum delegare. Quam siquidem institutionem eatenus confirmamus, ut predeat obsequium suum impendere,votione, missarum sollempnia celebra
Abbreviated transcription (Latin):
quel donacõ eius erat ad se ap
tulum hoc audito consuetudi¬
nem allegans autiquã mui¬
lum nisi nobilẽ et liberũ. et ab
utror parẽte illustre. honeste co¬
u̾sacionis. ac emmietis scie m¬

Expanded text:
quod donatio ejus erat ad sedem tulum hoc audito consuetudinem allegans antiquam invilum nisi nobilem et liberum et ab utroque parente illustrem, honestæ conversationis ac eminentis scie
Abbreviated transcription (Latin):
bencorum prohibr secuone ⁊ si
imus ip̃orũ ipõm opinieret pre¬
uendom. sub eruectacione alius
isi eent umprouidi et ho
oratus ordinacione illã ualte su¬
pectam pp̃ exempli permciem ba¬
beremus quolergo sipost cõcerta¬
cionemdun na ordinatumẽ cͥca
unum de duobus clitis ut upx sat

Expanded text:
bendarum inhibet sectionem, et, si unus illorum ipsam obtineret praebendam, sub exspectatione alius isi essent viri providi et honoratus, ordinationem illam valde suspectam propter exempli perniciem haberemus. Quod ergo post concertationem diutinam ordinatum est circa unum de duobus electis, ut ip
Abbreviated transcription (Latin):
nritũ deciumis et mane decet ei
ut quia prebendã ei qm de ur nõ
potuit assignauit eam qm̃ deui¬
re pot̾ assignet ne prebendã ei fr̃a¬
dulent unssus sit assignasse. ¶dẽ¬

Expanded text:
nimus penitus et inane. Decet enim ut quia praebendam ei quam de jure non potuit assignavit, eam quam de jure potest assignet, ne praebendam illi fraudulenter visus sit assignasse. D
Abbreviated transcription (Latin):
niassensu. augm̃tare ualeant
clausula prohibicionis adiecta
ut si quicꝙ̃ cc̃ id fieret non uale¬
ret ip̃ quod institucionẽ p̃fataꝵ
nullam fuisse deũs asseruit pro¬

Expanded text:
nsensu augmentare valeant clausula prohibitionis adjecta, ut si quidquam contra id fieret non valeret. Propter quod institutionem praefatam nullam fuisse dictus asseruit pro
Abbreviated transcription (Latin):
honus eligitur repelli non debet
a mercede. patet a simiti ut clici
ilii nominis racio persuadr cur
tas clici appellentur quiam sui
ordinacione. uel assumũturl hõr¬
ditatẽ dm̃. uel assequũtur hrdi¬
fatemimpo ut uere possit psallẽ

Expanded text:
onus eligitur repelli non debeat a mercede, patet a simili ut clericipsa nominis ratio persuadet. Cum tas, clerici appellentur, quia in sua ordinatione vel assumuntur in haereditatem Domini, vel assequuntur haereditatem in ipso, ut vere
Abbreviated transcription (Latin):
sit assumi cũ intelligaturad quo¬
odam ius engi quocl electorum
assensu de nouo catur et cũ elec
tomcanonicum nascitur et de¬
sinit cum defuncto in ecc̃a tamẽ
que det̾minatum h̃t numenim

Expanded text:
sit assumi, cum intelligatur ad quoddam jus eligi quod ex electorum assensu de novo creatur, et cum electo in canonicum nascitur, et desinit cum defuncto, in ecclesia tamen quae determinatum habet numerum
Abbreviated transcription (Latin):
eccus de persoms ydoneis faci¬
uñt prouidĩ. Set in eos degra¬
tacionis sinãm non promui¬
get ut cumeis misercordit si
expediat fucilius agi possit.

Expanded text:
esiis de personis idoneis faciat provideri, sed in eos degradationis sententiam non promulget, ut cum eis misericorditer, si expediat, facilius agi possit.
Abbreviated transcription (Latin):
domo suaretmeat. set neqrilr¬
las quas canones concedunt
mrem annita et sororẽ quiansꝰ¬
tigante dialuio  m illis scelus ꝑ
petratum reperitur aut in redi¬

Expanded text:
domo sua habeat, sed neque illas quas canones concedunt, matrem, amitam, sororem: quia, instigante diabolo, etiam in illis scelus frequenter perpetratum reperitur, aut eti
Abbreviated transcription (Latin):
aliud est qũ crm̃ notoriũ nõdi¬
sfitetur p̃br. uel de ip̃o est canon¬
ice condep̾natus. aliud est pene
stinere ut peccundi licencia cetĩ
auferatur et huius ad penitecie
fructum trahantur atq aliud

Expanded text:
aliud est quando crimen notorium non diffitetur presbyter, vel de ipso canonice est condemnatus; aliud est cum pm officiis abstinere ut peccandi licentia aliis auferatur, et ad dignae poenitentiae fructum attrahantur. Aliud
Abbreviated transcription (Latin):
et .i. quesnusti. p̾tea. ut cum
midimi canonici. quibus stu¬
diorum gĩnest indultũ ut in
absencia sua fructus percipiãt
prebendorũ suarĩ acceptali¬
cencia se aduillas tranferũr
uel castellain quibus nullũ
est. uel minus competens ere¬
ticium studiorũ utrũ p̃bediꝵ
suar fructus fint talibus
mimi dedeat patrocimũ imp¬
ti prefatam indiugenciam
compete nõ debe. Imec. mͦ p̃¬

Expanded text:
. Quaesivisti praeterea ut cum interdum canonici, quibus studiorum gratia est indultum ut in absentia sua fructus percipiant praebendarum suarum, accepta licentia se ad villas transferant vel castella in quibus nullum est vel minus competens exercitium studiorum, utrum praebendarum suarum fructus sint talibus mini debeat patrocinium impertiri, praefatam indulgentiam competere non debere.
Abbreviated transcription (Latin):
si de icis publice concubinas ta¬
tentibus qui qnate conueniun
tur se ẽẽ concubmarios diffiter¬
tur nec apparet cont eos litranis
acc̃ator credendum sit testimoĩo
bonorum iurorum int̾quos iui¬
nẽ dignoscũtur. nos igitur con

Expanded text:
si de clericis publice concubinas habentibus, qui quando conveniuntur a te, se esse concubinarios diffitentur, nec apparet contra eos legitimus accusator, credendum sit testimonio bonorum virorum inter quos vivere dignoscuntur. Nos igitur con
Abbreviated transcription (Latin):
polluere sacram̃ta que purga¬
toria cunctaruĩ contagionũ exis¬
tunt qualiscũq enim sacerdos
sit que sc̃a sunt quomquinari
non possunt sumite ergo ab oi¬

Expanded text:
polluere, quae purgatoria cunctarum contagionum existunt. Qualiscunque enim sacerdos sit, quae sancta sunt coinquinari non possunt. Idcirco ab
Abbreviated transcription (Latin):
rum qui se fraudulent absen
debent m̃to spoliari cont̃episco
eciam procedatur. ut ip̃os per¬
susuesionis et excõis sinani ad
pellas et sinec sic eoru mali

Expanded text:
rum qui se fraudulenter absetant, nec ad ipsos valet citatio pervenire, trinae citationis edictum facias publicari. Et si ne ultra sex menses suas deseruerint eccles
Abbreviated transcription (Latin):
subtcis suis et eos ⁊d humilita¬
tis mĩtum prouocabat. nam si
auctoritatẽ asferre quibus eos c¬
hoc quod eciam ẜuus quilibet
in sac̾cotis imperium accepiss
cum dicatur omni creature bu¬
mane quod aut̃ sequitur regi tã¬
qũa precellenti non neganus qͥn
precellat imperator in tempora¬
libus illos dum tarat qui abe¬
o suscipiunt. tẽporalia set pon¬

Expanded text:
bditis suis / et eos ad humilitatis meritum provocabat. Nam ‹si›auctoritatem afferre, quibus eos shoc, quod servus quilibet in sacerdotes imperium accepisset, cum dicatur ›omni humane creature‹. Quod autem sequitur ›regi tamquam precellenti‹, non negatur, quin precellat imperator in temporalibus illos dumtaxat, qui ab eo recipiunt temporalia. Sed pon
Abbreviated transcription (Latin):
alios tibi subditos deferatur qͦs
benignitas aplica collone ip̃ius
ordimis honoraunt per eam tam̃
ab obediencia quam alii tibite¬
tent nine absoluutur. ¶D

Expanded text:
alios tibi subditos deferatur, quos benignitas apostolica collatione ipsius ordinis honoravit, per eam tamen ab obedientia, quam alias tibi debent, minime absolvuntur. D
Abbreviated transcription (Latin):
delicet constant ecc̃a erat mobedi¬
ẽs et rebelł et in eorũ ab senciacca.¬
statumm eorum non debuerimus
aliquid imitare iusticiam tam nõ
negabims tibicum eã dureris

Expanded text:
na Ecclesia erat inobeens et rebellis, et, in eorum absentia, cstatum ipsorum non debuerimus aliquid immutare; justitiam tamen non negabimus tibi, cum eam duxeris
Abbreviated transcription (Latin):
estote. set aditum fũit pp̃ deum
cellenti. set int̾põitum forsitar
non sine causa tanqũa quol at
sequitur ad uundictã malefc̃oꝵ¬
et laudẽ nõ bonorũ intelligend
non est quoclrex uel imperater sr
bonos et malos gladu acceperit
potãtem. set nni cos soluminodo
qui utentes gladio eius sũt mr̃¬
dicioni cõmissi. et .i. potuisses aut¬
prerogatiua sac̾docu ex eo pocuis¬
intessigẽ quol dictũ est non aqͦ¬
libet sẽt a deo non regi. set sacer¬
dotinon de regula scupe. set de
sac̾totali pros apia descendẽti
de saċdotibus. uidelicet qui erũt¬
e in anathot ẽẽ constiturte sr gẽ.
et reg. ut euellas et dissipes edifi¬
ces et plantes et .i pretea nosse

Expanded text:
estote, sed additum propter Deum; aecellenti, sed interpositum forsitan non sine causa sit tanquam. Quod autem sequitur: ad vindictam malefactorm, laudem vero bonorum intelligendum non est, quod rex vel imperator super bonos et malos gladii acceperit potestatem, sed in eos solummodo qui utentes gladio, eius sunt iurisdictioni commissi. Ad fipraerogativam sacerdotii ex eo intelligere potius quod dictum est, non a quolibet, sed a Deo, non regi, sed sacerdoti, nec de regia stirpe, sed de sacerdotali prosapia descendenti, de sacerdotibus videlicet qui erant in Anathot: Ecce constitui te super gentes et regna, ut evellas et dissipes, aedifices et plantes . Dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
rata estimperialis sublimitas ꝙ
pare hinc aut tue ãmiracioniñ
causam sed ecc̃omi p̃buit. quod
legisti beatum petrũ aplorũ pr̃i¬
humane creature ip̃ deum sine

Expanded text:
rata est imperialis sublimitas, qpare, huic autem admirationi, non causam, sed occasionem prebuit, quod legisti beatum Petrum scrhumane creature et ce
Abbreviated transcription (Latin):
certi dies det̾minati fu¬
issent quibus mutieres post part̾
a templi cessarent ngͥssu qr tam̃.
lex permoyse data est grã et uĩtas
quod postq imbra legis euanuit
et illuxit iĩtas cuanglu si mulie¬
res post prolem emissa acture gr̃aᷤ
ecc̃am intrare uoluerit nulla pro¬
inde pecc̃i mole gͣuantur nec ecc̃or

Expanded text:
certi dies determinati fuissent quibus mulieres post partum a templi cessarent ingressu: quia tamen lex per Moysen data est, gratia et veritas quod postquam umbra legis evanuit et illuxit veritas Evangelii, si mulieres post prolem enixam acturae gratias ecclesiam intrare voluerint, nulla proinde peccati mole gravantur nec ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ad hoc districte precipimus tã
dicresamis epĩs quam persoms
que perunt caplis celebrandis
nos iectores et consules magnͣ¬
tes et milites seu quoslibet ali¬
os ne monasteria p̾sumãt osfẽ¬
dere in persomis uel m rebus et
si forsitan offenderũt eos ad sa¬
tisfacionẽ compellẽ non obmit¬
tant ut urerius et ꝯuiecius do
ualeant famular onorius

Expanded text:
alis districte precipimus tam dyocesanis episcopis quam personis que preerunt capitulis celebrandis nos , rectores et consules , magnates et milites seu quoslibet alios ne monasteria presumant offendere in personis aut rebus et si forsam offenderint eos ad satisfaciendum compellere non comittant ut liberius et quietus Deo valeant famulari ; nonobs
Abbreviated transcription (Latin):
licatus ut non possit cõmumib
cibis ẽẽ contentus. Sicei prouide¬
atur sine scandalo aliorum. ut si
faciat asportan de quo ipe illi faci¬
at pitanciam pro sustentacionei
nature. ¶Tales aut ad agenda os¬
ficia monastũ deputentur qui fide¬
les fuerint et discti. non alicui con¬

Expanded text:
licatus, ut non possit communibus licatus, ut non possit communibus cibis esse contentus, sic ei provideatur sine scandalo aliorum ut, si faciat apportari, de quo ipse fac pitanciam pro sustentatione naturae. Tales autem ad agenda officia monasterii deputentur qui fideles sint et discreti, nec alicui co
Abbreviated transcription (Latin):
cum comsignum perdicionis ext̃
monasterium in st̃ quilmo subt̾¬
qreatur secundum quod beatꝰ. gͥg̃.
narrat in dialogo se fecisse. uñ siqͥ
non presumat illud accipe s albi
uel priori L celeranio assignetur.
¶In oratorio uero refectorio et cor¬
mitorio continuũ semper siseciũ
obẜuetur. in claustro quor certis¬
nsi in quibusdam sollempnita¬
tibus sicut asiqñ fi consueuit. cõ¬
uentus exeat cum albate paucis i
relictis ut ex̃ refertorium edant car¬
nes cum illis diebus p̃cipue reglã¬
ris disciplina sit studiosius obser
bi licere quãquã ex indulgencia pꝰ¬
sit albas int̾dum aliquos fratrum
nũc hos. mĩc illos prout necc̃itas pos¬
tulaiit aoucrare. ipõs q secũ ĩ ca¬
meraisua melius et plemus exir̃.
porro debiles et infirim qui mm¬
cione indigent uel aliq̃ medicm̃
non seorsum in cam̃is. set omnes
in infirmitorio que ncc̃ia fuerum
sibitamin carnibus qũa ialu
recipiant competent quad si quis
corum debilis fint aut eciam de¬

Expanded text:
n signum perditionis extra monasterium in sterquilinio subterretur, secundum quod beatus Gregorius narrat in Dialogo se fecisse. Abbas non praesumat illud accipere, sed abbati vel priori vel cellarario assignetur. In oratorio vero, refectorio, et dormitorio continuum semper silentium observetur; in claustro quoque certinec in quibusdam solemnitatibus, sicut aliquando fieri consuevit, conventus exeat cum abbate, paucis ibi relictis, ut extra refectorium edant carnes, cum in illis diebus praecipue regularis disciplina sit studiosius observbi licere. Quanquam ex indulgentia possit abbas interdum aliquos fratrum, nunc hos, nunc illos, prout necessitas postulaverit, advocare, ipsosque secum in camera sua melius et plenius exhibere. Porro debiles et infirmi qui minutione indigent vel aliqua medicina, non seorsum in cameris, sed omnes in infirmitorio quae necessaria fuerint sibi tam in carnibus quam in aliis recipiant competenter. Quod si quisquam eorum debilitatus fuerit aut etiam de
Abbreviated transcription (Latin):
tofrequencius poterit sit cũ frcti
gerens de omnibus ut de osfõ sibi
comisso deo possit reddẽ racionem.
quol si preuaricator ordinis fue¬
nt aut contẽptor seu negligẽs aut¬
remissus pro cto se nouerit non

Expanded text:
to frequentius poterit sit cum fratrim gerens de omnibus, ut de officio sibi am Deo possit reddere rationem. Quod si praevaricator ordinis faut conteremissus, pro certo se nouerit non
Abbreviated transcription (Latin):
dum duximus postulatis ut er̾cens
plebani officium si conmode fien po¬
tent unum canonicũ regulare te¬
cum hãs ad cauteła ciius inhus
eque dei sunt et regulans obfuacie
tam consorcio qm solacio perfruariᷤ¬

Expanded text:
dum duximus postulatis, ut plebani exercens officium, si commode fieri poterit, unum canonicum regularem tecum habeas ad cautelam, cujus in his quae Dei sunt et regularis observantiae tam consortio quam solatio perfruari
Abbreviated transcription (Latin):
chorim ꝓpriui aliquo mo possite¬
at. set si quis aliquid hãt ꝓpru to¬
tum in continenti resignet. ¶ Suiero
post hoc ꝓprietatem aliquam fuit
ult̾ius nnsi peniteat secund̾ monas¬
ticam disciplinam quol si ꝓprictas
ap̃ quẽ qua mueta fũit in morte ip̃a¬

Expanded text:
chorum proprium aliquo modo possideat; sed, si quis aliquid habet proprii, totum incontinenti resignet. Si vero post haec proprietatem aliquam fueriulterius, nisi poeniteat secundum monasticam disciplinam. Quod si proprietas apud quemquam inventa fuerit in morte, ip
Abbreviated transcription (Latin):
ei debet officere que hunisi
inquitatis particeps non ex¬
titit cum suo uire non debeat.
smne sua culꝑa priuariquaꝙ̃
aquodam p̃decessore nr̃o dica¬
cultum alus asserentib int̾
gradum proximũ et remotũ
c̃ẽ pocius distinguend. Id .b.cͦ.¬
tẽciam approlamus qua ĩeũ
canduice promulgasti qui ill¬
amsibi postea copulare p̃sũp¬
su cuius antea sororẽ ad huc
seꝑtenem conttis sponsalib
cxordinaria libidine noscit᷑
quam infra nubiles annos des¬
ponsauerat muxorẽ carnalr
sepe cognouit et post carnali
comtione puellã tractauit

Expanded text:
ei debet officere quae hujus iniquitatis particeps non existit, cum suo jure non debeat sine culpa sua privari. Quanquam a quodam praedecessorum nostrorum dicacultum, aliis asserentibus inter gradum proximum vel remotum esse potius distinguendum. IDtentiam approbantes quam in eum canonice promulgasti, qui illam sibi postea copulare praesumpsit, cujus antea sororem adhuc septennem contractis sponsalibus extraordinaria libidine noscitur quam infra nubiles annos desponsaverat in uxorem carnaliter saepe cognovit, et postmodum carnali commistione puellam tractarit
Abbreviated transcription (Latin):
a oe ap. optmnenda fla nobiscã
fuerat allegata proles uidelz
cum tam̃ ante dispensacionẽ
optenta unica filia qũa habe¬
lt uiam fiit uuise carns
ingͥssa prout tua ꝯsultacocon

Expanded text:
a obtinenda, falsa nobis causa fuerat allegata, proles videlicet, cum tamen ante dispensationem obtentam unica filia, quam habebat, viam fuerit universae carnis ingressa, prout tua consultatio con
Abbreviated transcription (Latin):
tat a strpite et aͦ quolibet uer a¬
lam heam descenciũ ab eod
cumtam de consuetudine t̾re
si qu̾ado talis caus emerserit
ant copuiani uolentes nos ita¬
R̾. quod indulgẽcia illa sic est
intelligeda quod utͥq conum¬
aut secundo. uel t̾cio coniugi
non debent. unde in hac parte
consulcius duximus multi¬
tudim et obsemate ꝯsuetudi¬
in deferend quam aliud in diᷤ¬
sencione et sc̃adalũ populi aaͥ¬
tuendũ quatã ad hibita no

Expanded text:
et a quolibet, per aliam lineam descendentium ab eodem, quum tamen de consuetudine terrae, si quando talis casus emerserit ant copulari volentes, sius, quod indulgentia illa sic est intelligenda, quod utautem secundo vel tertio gradu, coniungi non debent. Unde in hac parte consultius duximus multitudini et observatæ consuetudini deferendum, quam aliud in dissensionem et scandalum populi statuendum, quadam adhibita no
Abbreviated transcription (Latin):
tum non est post baptisim laua¬
crum separand. cum a uideis
domimnus requisitus si licẽt ex
quod pat et filius cum mĩe et
filia et duo cograti cũ duabus
cognatis auuculus et nepos

Expanded text:
tum, non est post baptismi lavacrum separandum; cum a Judaeis Dominus requisitus, si licet uxoquod pater et filius cum mater et filia, et duo cognati cum duabus cognatis, avunculus et nepos
Abbreviated transcription (Latin):
nũquã debent ad alias nup
deflere delicium quoel pro tã
nephãda libidine contͣxerũt
p̃sertim si enta personas huiꝰ
de lapsu carnis minime tune

Expanded text:
nunquam debent ad alias nuptdeflere delictum, quod ex tam nefanda libidine contraxerunt, praesertim, si circa personas hujusmodi de lapsu carnis min
Abbreviated transcription (Latin):
nestatẽ est monenda sollicitent
nec primũ repetat cuius con¬
sangumeus eam licet inuita
cognout nec regeat ad secũdũ
cuinon pot pret reatũ adul¬
teni comnisceri. set in conti¬
nẽcia maneat donec prior fue¬
rit uiam unmierse carnis ĩgͥs¬
sus quod si forsan ad io idu
affeccione tractarecum adulte¬
rium ei non possit obicere qui
eam adulterandam tradidit p̃¬
sertim inuitã. nam et si secũd
euangelicam ũtatẽ nũqua

Expanded text:
nestatem est commonenda sollicite ut nec primum repetat, cujus consanguineus eam, licet invitam, cognovit, nec redeat ad secundum, cui non potest praeter reatum adulterii commisceri, sed in continentia maneat donec prior fuerit viam universae carnis ingressus. Quod si forsan ad id induaffectione tractare, cum adulterium ei non possit objicere qui eam adulterandam tradidit, praesertim invitam. Nam, etsi secundum evangelicam veritatem nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
suerit reqisitus ertunc ad ip̃m
non sine grauicordis sui do tore
accedat qui eciã pro icestu et
adulterio donec cum ea permã¬
senit iuixͣ moderam̃ tui arbit̾i
penitẽciam agens postmodui
si superuixerit ei ppetuosũ spe
comugi permanebit. ¶Dem.
upereo quod postulas utrum
diugatus qui ante contractũ
cum id fateretur uterꝵ et aliq̃
pars uicinie hoc adclamare dica¬
tur sit ab uxore sua udicõ ec
sione tantũ. uel rumorẽ uicine
separan nõ debent cum et qũq
non nulli interse cc̃m̃m̃ ue¬
linit colludere ẽt ad confessicez
incestus facile prosilirent si suo
concuriendũrumor aut̾ unci¬

Expanded text:
uerit requisitus: et tunc ad ipsam non sine gravi cordis dolore accedat, qui etiam pro incestu et adulterio, donec cum ea permanserit, juxta moderamen tui arbitrii poenitentiam agens, postmodum si supervixerit ei, perpetuo sine spe conjugii permanebit. L.edis postulasti, utrum conjugatus, qui ante contractum cum id uterque confiteatur, et aliqua pars viciniae id acclamare dicatur, sit ab uxore sua Ecclesiae sionem tantummodo, vel rumorem viciniae separari non debent. Cum enim quando nonnulli inter se contra matrimonium colludere velint, ad confessionem incestus facile prosilirent, si suo concurrendum. Rumor autem vicini
Abbreviated transcription (Latin):
gnam iudelz ꝓpria copula cur
uomituni rediens illicit᷑a rẽ cõ¬
mittere non expauit quia uõ
super hus consilium requisi
subministrans non cognoscat
eam quadu inxent ni̾si ab ca

Expanded text:
gnam videlicet propriam, copula carnvomitum rediens, illicitam rem committere non expavit. Quia vero super his consilium requisissubministrans, non cognoscat eam, quandiu vixerit, nisi ab ea
Abbreviated transcription (Latin):
uerat in uxdr̃ẽ accepit et nup¬
cus celebratis qñ se uli opor¬
tumtas ingẽbat cognoscebat
utrãqr nerũ licet in p̃sencia
tua super hoc fuerit accusatus
diũcri tam̃ non potuit nec suũ
uolun confiũi delictũ. nũc. aũt
reuersus ad corpenitẽs de con¬

Expanded text:
verat in uxorem accepit, et, nuptiis celebratis, quando se illi opportunitas exhibebat, cognoscebat utramque. Verum, licet in praesentia tua super hoc fuerit accusatus, convinci tamen non potuit, nec voluit suum confiteri delictum. Nunc autem, reversus ad cor et
Abbreviated transcription (Latin):
bẽret urorem sibi sollempnit co
tencia fuisset municta. ut ad łi¬
unam uediret urorem et ip̃e pp̃. s
insuam patriam redisset uxorẽ
suam inueniens cariis debita
persoluisse ad mesanam redut ci¬
uuater et sup̃tc̃e .m. tanquam

Expanded text:
haberet uxorem sibi solemniter copitentia fuisset injunctum ut ad legitimam rediret uxorem, et ipse propter hoc in suam patriam rediisset, uxorem suam inveniens carnis debita persolvisse, ad Messanensem rediit civitatem, et supradictae M. tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
et sp̃u .s. renascitu alius debet ẽẽ
qui sp̃uant generet et aluis qui
spũalit generat sane cũ corpꝰ
ext̾ius. siũ cũ cor intius lapti¬
ritur oportet ut utrobiq pat̾m¬
baptizãs et bapuratus ad muicẽ

Expanded text:
et spiritu renascitur, alius debet esse, qui spiritualiter generet, et alius qui spiritualiter generetur. Sane, cum corpus exterius, sive cum cor interius baptizatur, oportet ut utrobique paterbaptizans et baptizatus ad invicem
Abbreviated transcription (Latin):
tem insalbo carnes sumũt qd ĩ
partibus tius nullatenus fien
ꝯsueuit cum hoc ab aluis moleste
feratur et oriatur inde illis ccc̃o
ri si tam̃ quod debilibus et ĩfir¬
mis si hoc pericuium nonemer

Expanded text:
sentiunt, carnes sumunt, quod in partibus tuis nullatenus fieri consuevit, cum hoc ab aliis moleste feratur et oriatur inde illis occasiri, sic tamen quod debilibus et infirmis propter hoc periculum non emer
Abbreviated transcription (Latin):
amtate coacti sunt sicut fc̃m ẽ tẽ¬
poribus religiotissumi principi
celibati quia iam constat eos sa¬
cram̃tis diuimis associatos ⁊ bap¬
tismi grãm suscepisse et crismate
tisse participes oportet eciã ut fidẽ¬

Expanded text:
stianitatem coacti sunt sicut factum est temporibus religiosissimi principis Sisebuti, quia jam constat eos sacramentis divinis associatos et baptismi gratiam suscepisse, et chrismate tisse participes, oportet ut fide
Abbreviated transcription (Latin):
Non putet aliquis quecl iu¬
ridicionẽ illustris regis fran¬
corum perturture aut minue.¬
re intẽtamus cum ip̃e urridi¬
cionẽ nram nec uent nec debe¬
at impedire s cũ domimus di¬
cat in euanglio si pectauerit.
mtefrtuus. uade. et cor . eum
int̾te et ip̃m solũ. site an luc̃¬

Expanded text:
Non putet aliquis, quod iurisdictionem illustris / regis Francorum perturbare aut minuere intendamus, cum ipse iurisdictionem nostram nec velit nec debeat impedire. Sic cat in Evangelio: Si peccaverit in te frater tuus, vade et cor eum inter te et ipsum solum: si te au
Abbreviated transcription (Latin):
p̾mnon ab homine et .i. a no¬
bis fuit ex parte tua quitum
utrũ liceat regi. uel alicui secu¬
lanpersone iudicare clenicos.
seu in homicidio uel ꝑuirio
seu quibuscũq fuerũt emi¬
sicłlicus in quorũq ordĩe con¬
stitutus in furto uelm homi¬
cidio. uel pumo. seu alio cri¬
mme fuenit deprehesus liame¬
atq comuictus ab eccastico ui¬
dice deponedus est qui si depo¬
situs incorugibilis fuent ertos
cia escente anathematis mucͦ¬
ne feriri postmod̾ uero simꝑ
nt cumecc̃a non hãt ult quid

Expanded text:
non ab homine. Et infra: A nobis fuit ex parte tua quaesitum, utrum liceat regi, vel alicui saecupersonae judicare clericos sive in homicidio, vel perjurio seu quibuscunque fuerint crisi clericus in quocunque ordine constitutus, in furto, vel homidio, vel perjurio seu alio crimine fuerit deprehensus leatque convictus, ab ecclesiastico judice deponendus est. Qui, si depositus incorrigibilis fuerit, excocontumacia crescente, anathematis mucne feriri; postmodum vero, si rit, cum Ecclesia non h
Abbreviated transcription (Latin):
delas prosc̃o nec iti uendicom¬
nẽ intẽdẽ nec ip̃ius restitucio¬
nem potas postulare. uñ inte¬
cione tuam in hac parte pron¬
et apta intende uolueris accio

Expanded text:
as, profecto nec rei vindicationem intendere nec ipsius restitutionem poteras postulare. Unde intentionem tuam in hac parte pronet aptam intendere voluer
Abbreviated transcription (Latin):
intendimus iudicare de feu¬
docinus ad ip̃i spectat udi¬
tum. set decernerede pc̃o adx
cuius ad nos pertraet smnedu¬
bitacione cen ee. inͣ quelibet
excẽ possums et debemius.i
mittat cum̃ ualẽtimiamis
melitus imperator susfraga
tuere procurate cun et nos qͥ
gubernamus miperiũ sincere
ña capita submittamus et
euis monita cum tãꝙ̃ hõmes
delinquerimus fuscipiamiis
neccio uelut medicamenta
tor et karolus innouauit de
cũius genẽ rex ip̃e noscitur deᷤᷤ¬
cendisse quicũq indelicet litẽ
rum curricul. snie cũnego¬
cium peroratur. siue cũ iaz
tis illico sine aliqua dubita¬
cione eciam si pars aliaref¬
getin ad ep̃orum iudrciũ cũ
ẜmone litiganciũ dingatin
cum em̃ non humane cõsti

Expanded text:
intendimus iudicare de feudo, cuius ad ipsum spectat iuditum, sed decernere de peccato, cuius ad nos pertinet sine dubitatione censura, quam in quemlibet exercere possumus et debemus. mittat, cum Valentinianus, inclytus imperator, suffragantuere procurate, cui et nos qui gubernamus imperium, sincere nostra capita submittamus, et ejus monita, dum tanquam homines deliquerimus, suscipiamus necessario velut medicamenta tor, et Carolus innovavit, de cujus genere rex ipse noscitur descendisse. Quicunque vidrum curriculis, sive cum negotium peroratur, sive cum iam tis, illico sine aliqua dubitatione, etiam si pars alia refragetur, ad episcoporum iudicium cum sermone litigantium dirigatur. Cum enim non humane consti
Abbreviated transcription (Latin):
turic̃ de piano cognoscãtutrũ
iusta sit qͣuernoma qua co¬
glorũ. uel enis exceptio sit legi¬
tima qua cont̃ eum per suas
duxit litt̾as exprim̃da iut̃ for¬
mã sibi data a nobis pcetere

Expanded text:
is, de plano cognoscant utrum iusta sit quaerimonia, quam coglorum, vel eius exemptio sit legitima, quam contra illum per suas nobis duxit litteras exprimendam, iuxta formam sibi datam a nobis procedere
Abbreviated transcription (Latin):
prcretẽ ualeamus superquo¬
contra pacẽ peccatur que est
int̾ reges ip̃os formata fuer̃t
racis fed̾a. et utrin q p̾stito
iuram̃to firmata que tamẽ
suata usq ad prefirũ t̾minũ
non fuerunt. Nũquidrion
poterimus de iram̃ti religi¬
one cognoscẽ quocl ad iudic¬
um ecce non est dubiũ utru¬

Expanded text:
procedere valeamus super quocontra pacem peccatur, quae est inter reges ipsos formata fuerint pacis foedera, et utrinque praestito juramento firmata, quae tamen servata usque ad praefixum terminum non fuerunt, nunquid non poterimus de juramenti religione cognoscere, quod ad judicium Ecclesiae non est dubium per
Abbreviated transcription (Latin):
in melius comut ariꝰ cum aut
surreptũ aliquid fuit aut ip̃a
pro consitacione etatur et tepo¬
rumꝰ grauiũ nccitatum disp̃e¬
satue quicqũa ordinare decre¬
cipes eciam contra res bis uidi¬
catas in auoitorio suo eromi¬
nari restitucione mintegrure

Expanded text:
in melius posse commutari, cum aut surreptum aliquid fuit aut ipsa pro consideratione etatum et temporum seu gravium necessitatum, dispensative quicquam ordinare decrecipes etiam contra res bis iudicatas, in auditorio suo examinari, restitutionem in integrum
Abbreviated transcription (Latin):
cis sub modico censu couces¬
sis noũs itaq quael si ecc̃ale¬
sa est. et manifeste apparet de
condicionẽ face deteniorẽ non
liceat. et eccͣ iure mmoris sẽp
debeat illesa seruan quendã
forte collomi possõnes illas ex¬
pens is ac labore suo reddide¬
nnt meniores suptibus quos
bona fide fecerũt debeat defrau¬

Expanded text:
cis sub modico censu concessis, noveris, quod si ecclesia lesa est et manifeste apparet ipsius conditionem eius deteriorem facere non liceat et ecclesia iure minoris semper debeat illesa servari, que in forte coloni possessiones illas expensis atque laboribus suis reddiderint meliores, sumptibus quos bona fide fecerunt debeant defrau
Abbreviated transcription (Latin):
in causis ad prosequentam
suã uisticiã non admittant
tãqũa licitũ non sit eis frli¬
tigiosis negocus curã gerere¬
qui pacificis decueruñ studus¬
ihere illud allegantes in re¬
pulsionẽ ip̃orũ qucel coraipis
genacõ nõ est nota qui m̃cũq¬

Expanded text:
in causis ad prosequendam suam justitiam non admittunt, tanquam licitum non sit eis super litigiosis negotiis curam gerequi pacificis decreverunt strere, illud allegantes in repulsionem ipsorum, quod eorum ipsis generatio non est nota, qui u
Abbreviated transcription (Latin):
tati donauit. sicut inp̃uis pri¬
inħiis continetur uerũ tanto
tẽpore probantur per testes ab
posesse rit uideatur ineis ius e¬
piscopale litime prescͥpsisse ni¬
aut utrimqr sit in causa con¬
clusũ quia tam̃ utraq parsnes¬
cessanam ut assit procom om¬
isit.nos atrẽdentes quorl ut̃q
ecta fungitur iure minoris e¬

Expanded text:
tate donavit, sicut in ipsius privilegio continetur. Verum, tanto tempore probantur per testes ab possessae, ut videantur in eis jus episcopale legitime praescripsisse, niautem utrinque sit in causa conclusum, quia tamen utraque pars necessariam, ut asserit, probationem omisit, nos, attendentes, quod utraque ecclesia fungitur vice minoris
Abbreviated transcription (Latin):
tum nationes ad fidem perduxat ca-¬
tholicam: multa cenobia uirorũ an-¬
cillarum qz dei construxat:aꝑiens os
suum doctrine celestis ymbre facun¬
dum. ita puelle fatigatum roborauit
animum: ut non solum ip̃m respue¬
ret mundum: uerũ etiam parata fi¬
eret pro saluatore xp̃o si foret occasio
subire martyrium. Quid plura:. De¬
ducta est a sanctis ep̃is in oratoriũ
quoddam eiusdem cenobii dedicatum
in honore et memoria sci uedasti: ubi¬

Expanded text:
tum nationes ad fidem perduxerat catum nationes ad fidem perduxerat catholicam, multa coenobia virorum ancillarumque Dei construxerat, aperiens os suum doctrinae coelestis imbre facundum, ita puellae fatigatum roboravit animum, ut non solum ipsum respueret mundum, verum etiam parata fieret pro salvatore Christo, si foret occasio, subire martyrium. Quid plura? Deducta est a sanctis episcopis in oratorium quoddam ejusdem coenobii, in honore et memoria S. Vedasti dedi
Abbreviated transcription (Latin):
dei genitricis a dei sacerdotib et ali¬
is eccł̃iastice dignitatis ordinib iu¬
xta uirũ suũ sepulta: audiens eu¬
Do iuuenis cui prefata mater filiam
suam in coniugium dari disposu̾at.
obitum eius. nichilominus instat
ut uirginẽ uxorem accipiat: imꝑat¬
q fidelib suis apparatũ preparare
nuptiarum. Quod cum audisset
uirgo. ualde timuit.: fugiens q noctu
in locum nemorosũ qui uocatur mel¬
bodius. aliquot dieb ibi latuit. Sed
cum audisset aduenisse sanctũ amã¬
dum atq uen̾abilem autbertũ ep̃os
in monast̾ium altimontis: cũ mag¬
na cordis humilitate. nudis pedibus
illuc ꝓperauit. ad uestigia eoꝵ sese ꝓ¬
strauit: desiderium sui cordis aꝑuit:
contrarias temptationũ passiones
sibi ꝑ insidias diabolicas irruentes
indicauit. Tunc beatꝰ amandus iam
pene toti notus orbi. celeberrima fa¬
ma uirtutũ. qui tanqͣm in messe dei
strenuus operator multas per circui¬

Expanded text:
Dei Genitricis, a Dei sacerdotibus, et aliDei Genitricis, a Dei sacerdotibus, et aliis ecclesiasticae dignitatis ordinibus, juxta virum suum sepulta; audiens Eudo juvenis, cui praefata mater filiam suam in conjugem dari disposuerat, obitum ejus, nihilominus instat ut virginem uxorem accipiat, imperatque fidelibus suis apparatum praeparare nuptiarum. Quod cum audisset virgo valde timuit; fugiensque noctu in locum nemorosum, qui vocatur Melbodius, aliquot diebus ibi latuit. Sed cum audisset advenisse sanctum Amandum atque venerabilem Autbertum episcopos in monasterium Altimontis, cum magna cordis humilitate, nudis pedibus illuc properavit, ad vestigia eorum sese prostravit, desiderium sui cordis aperuit, contrarias tentationum passiones sibi per insidias diabolicas irruentes indicavit. Tunc B. Amandus, jam pene toti notus orbi fama celeberrima virtutum, qui tanquam in messe Dei strenuus operator, multas per circui