comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
T existimes qͣsi locutionis regulã figi ꝑp&ualege seruandã ut ubicnq
legeris homines aut filios hominũ sc̃đm hanc disftinetionẽ sẽꝑ intelligis
sedu se habuerit circũfantia lectionis unde sensꝰ si patethaurit᷑ si latet
enut si c̃inhoc locopalmi huiꝰ quẽ ñ moueat diftinctionis intentio cũ il¬
le qͥ dixerat inte sꝑauer̃ patres nr̃i & eruisti eos ad te clamauer̃ &
siliui factis inte sꝑauer & nonsconfusi subungit : ego aut̃ ñ enĩ ait sic
aduet᷑ ꝑtinens testam̃tũ homini ueti tribuenda e&̃ qͥ cȩpit abatũ
ego aut̃ sũ uĩmis hoc ẽ. fili hominis ñ homosic̃ille homo qͥ ñ fuit fibꝰ hãs¬

Expanded text:
tem existimes quasi locutionis regulam figi perpetua lege seruandam, ut, ubicumque legeris homines aut \'filios hominum\', secundum hanc distinctionem semper intellegas, sed ut se habuerit circumstantia lectionis, unde sensus, si patet, hauritur, si latet, eruitur; sicut in hoc loco psalmi huius quem non moueat distinctionis intentio, cum ille, qui dixeratunt et non sunt confusi, subiungit: Ego autem? non enim ait sic: ad uetus pertinens testamentum homini ueteri tribuenda esset, qui coepit ab Adam, ego autem sum uermis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽt aliũ largitorẽ Illa felicitas aduetẽm hominẽ ꝑtin& quȩ uetꝰ¬
minũ Non enĩ sine causa familiarissime dñs incuangelio se filiũ
hominis dic̃ magis ꝗͣ hominẽ nec sine causa in alio palmo. homines
inqͥt & ium̃ta saluos facies dñe sic̃ multiplicata ẽ miscdiatua ds̃¬

Expanded text:
non esse alium largitorem? illa felicitas ad ueterem hominem pertinet, quae uetunon esse alium largitorem? illa felicitas ad ueterem hominem pertinet, quae uetuminum. non enim sine causa familiarissime dominus in euangelio se filium hominis dicit magis quam hominem nec sine causa in alio psalmo: Homines, inquit, et iumenta saluos facies, domine, sicut multiplicata est misericord
Abbreviated transcription (Latin):
gis in qͥt homo &e fili hominis uermis. Putredinẽ ꝓmortalitate posu¬
it que ũ ueluc c̃ceptã gerit moriendi necessitatẽ in quã peccando
contrusus ẽ homo & filiꝰ hominis uermẽ natũ deputredine qͣsi putrẽ
hoc ẽ. demortalitate mortalẽ: Acꝑhoc in his uerb salmi aliũ sensũ
nos quȩrere ad monuit : illo qͥo ẽ saluo neq rȩpbato ut ñ solũ serute¬
mͦ qđ ait ego aut̃ sũ uermis sed etũ illuo qđ ad didit & ñ homo sedm
illuo qđ delibro iob cõmemoraui t̃ an quã dicera Egoaut̃ su filiꝰ ho¬
dã respie semsꝰ iste quihomo sic fuerit ut ñ eã filiꝰ hominis itiẽ ad adã
Forte gͦ sicdictũ ẽ ego aut̃ sũ uermis & ñ homo .io ẽ ego aut̃ sũ filiꝰ hõis¬
om̃s moriunt᷑. Ac ꝑ hoc discite homines ꝑ grãm noui testam̃ti iã uitã
c̃cupiscere sẽpitnã. Qui ꝓmagno ita uos uultis a dño demorte lib̵ar
sic̃ libutis patres nri q̃ndo cõm̃dabat dseciã t̃renȩ felicitatis p̃t̃ se

Expanded text:
 putredo et filius hominis uermis. putredinem pro mortalitate posuit, quae iam uelut conceptam gerit moriendi necessitatem, in quam peccando contrusus est homo, et filium hominis uermem natum de putredine quasi putrem, hoc est de mortalitate mortalem. ac per hoc in his uerbis psalmi alium sensum nos quaerere admonuit illo quidem saluo neque reprobato, ut non solum scrutemur, quod ait: Ego autem sum uermis, sed etiam illud, quod addidit: et non homo, secundum illud, quod de libro Iob commemoraui, tamquam diceret: Ego autem sum filius hodam respicit sensus iste, qui homo sic fuerit, ut non esset filius hominis, id est Adam. forte ergo sic dictum est: Ego autem sum uermis et non homo, iomnes moriuntur. Ac per hoc discite, homines, per gratiam testamenti noui iam uitam concupiscere sempiternam. quid pro magno ita uos uultis a domino de morte liberari, sicut liberati sunt patres nostri, quando commendabat deus etiam terrenae felicitatis praeter se
Abbreviated transcription (Latin):
hostiles potefatẽs ꝓpt̃ ingenitã sibi lȩalẽ & spurcissimã con¬
cupiscentiã facillime capi. atq isdẽ specieb pulderrimis
quȩ parent manci pari. hocq modo dissolui. Sciatis autẽ
hunc eundẽ nrmbeatũ patrẽ hocidẽ eẽ. qđ etiã suȩ iurtu¬
tes quas obnecessariã causã transformat in pueroꝵ &iungi¬
nũ intemeratã similitudinẽ Vtit᷑ aut̃ his tanquã proprus
armis : atq ꝑeas suã cõplec uoluntatẽ harũ uͦuirtutũ de
uinaꝵ quȩ ad instar coniugii contra inferna generafano¬
unt᷑ꝰ quȩq Alacritate ac̃ faciliate id qđ cogĩtauernt mo¬
mto eo de efficiunt: plenȩ stlucidȩ naues laq cũratio

Expanded text:
hostiles potestates propter ingenitam sibi letalem et spurcissimam conhostiles potestates propter ingenitam sibi letalem et spurcissimam concupiscentiam facillime capi atque isdem speciebus pulcherrimis, quae adparent, mancipari hocque modo dissolui. sciatis autem hunc eundem nostrum beatum patrem hoc idem esse, quod etiam suae uirtutes, quas ob necessariam causam transformat in puerorum et uirginum intemeratam similitudinem. utitur autem his tamquam propriis armis atque per eas suam conpluinarum. quae-ad instar coniugii contra inferna genera statuuntur quaeque alacritate ac facilitate id quod cogitauerint momento eodem efficiunt, plenae sunt lucidae naues. itaque cum ratio
Abbreviated transcription (Latin):
subiacet genti tenebrarũ : uc lutũ figulo. Hoc in primo libro
thesauri eoꝵ scriptũ ẽ. Qualis interea turpitudo : quã ineo-¬
dẽ thesauro suo int̃cȩtera turpia in septimo libro scribit sic
dicens Tncbeatꝰ ille pat̃ qͥlucidas naues hab& diuersoria &
habitacula seu magnitudines : ꝓ insita sibiclem̃tia fert opem¬
qua exuit & libat᷑ abimpiis retinaculis & angustiis atq ango¬
rib: sua uitalis subscantia. Itaq in ui sibili suonutu illas suas
uirtutes quȩ inclarissima hac naui habent᷑ transfigurat
easq parere faciet aduersis potestatib quȩ in singulis cȩlorum
tractib: ordinate st̃. quȩ qm̃ exutroq sexu misculoꝵ acfemi¬
narũ consistunt idõ ꝑdictas uirtutes part̃i spetie puerorũ in¬
uestiũ parere iubet generi aduerso feminaꝵ. partĩ uirginũ
lucidarũ forma generi contrario masculoꝵ sciens eas om̃s

Expanded text:
subiacet genti tenebrarum ut lutum figulo. hoc in eorum primo libro. subiacet genti tenebrarum ut lutum figulo. hoc in eorum primo libro. Thesauri scriptum est. Qualis interea turpitudo, quam in eodem Thesauro gno inter cetera turpia in septimo libro scripsit sic dicens: tunc beatus ille pater, qui lucidas naues habet diuersoria et habitacula secundum magnitudines, pro insita sibi clemqua exuitur et liberatur ab inpiis retinaculis et angustiis atque angoribus suae uitalis substantiae. itaque inuisibili suo nutu illas suas uirtutes. quae in clarissima hac naui habentur, transfigurat easque parere facit aduersis potestatibus, quae in singulis caelorum tractibus ordinatae sunt. quae quoniam ei utroque sexu masculorum ac feminarum consistunt, ideo praedictas uirtutes partim specie puerorum inuestium parere iubet generi aduerso feminarum, partim uirginum lucidarum forma generi contrario masculorum, sciens eas omnes
Abbreviated transcription (Latin):
scđm eundẽ manicheũ malo necessitatis pressũ cũ labes ac
uastitas aduersus sua scđa impender& aliudq qđ facerec
ñ haberet parcẽ suã adpugnã de disse: ut uł hoc modo quietẽ
corrupta sit mortificata sit : cõmixta sit ꝑ omia mundicor¬
pora. a sũmo usq adimũ. acȩlo usq ad stercora : ut & mere¬
trices inteatris & in locis turpiorib turpiores habeaei
in se oppressũ dm̃ qͥ liberari forte ñ possit Dicit enĩ infi¬
ne ipsius epłȩ unde unũ capitulũ iã posuimꝰ ipsã dĩ partẽ
quȩ cõmixa ẽ ñ totã posse reuocari ad pristinã libtatẽ
Ecce uictora ecce triũ plus: qualẽ fecit manihei ds. Nam
postamissa partẽ suã in luctu ẽ. sic̃ manidheus idẽ dicit
uelũ contra se habet qͥ dolorẽ eiꝰ tẽper& necorruptionẽ
partis suȩ uideat: Hodie enĩ diuina quã cõmemorat subsantia

Expanded text:
secundum eundem Manichaeum malo necessitatis pressam, cum labes ac secundum eundem Manichaeum malo necessitatis pressam, cum labes ac uastitas aduersus saecula eius inpenderet aliudque quod faceret non haberet, partem suam ad pugnam dedisse, ut uel hoc modo quietem potente omnipotens, corrupta sit, mortificata sit, conmixta sit per omnia mundi corpora a summo usque ad imum, a caelo usque ad stercora, ut et meretrices in theatris et in locis turpioribus turpiores habeant in se obpressum deum, qui liberari forte non possit. dicit enim in fine ipsius epistulae, unde unum capitulum iam posuimus, ipsam dei partem, quae conmixta est, non totam. posse reuocari ad pristinam libertatem. Ecce uictoria, ecce triumphus, qualem fecit Manichaei deus. nam post amissam partem suam in luctu est, sicut Manichaeus idem dicit, uelum contra se habet, quod dolorem eius temperet, ne corruptionem partis suae uideat. hodie enim diuina quam commemorat substantia
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ dĩ quodãnat peccantes: Interea cũ dicat idẽ manicheus
dm̃ om̃ib: bonis abundantẽ nullo in regnis eiꝰ insignib: indigente
Aut infirmo constituto ita etiã fundata eiꝰdẽ splendi dissima scła
ut a nullo unquã concuti aut moueri possinit : in alio loco paulo
post subiungit & dicit . Lucis uͦ beatissimȩ pat̃ sciens labẽ magnã
Acuastitatẽ quȩ extenebris surger& aduersus sua scã impende¬
re scła nisi aliqͦ eximiũ ac p̃clarũ ⁊ uirtute potens opponat
quo suꝑet simul ac destruat stirpẽ tenebraꝵ. qua extincta quies¬
lucis incolis paraeret᷑. Certe gͦ anullo unquã concuti uł moueri
potuer̃ regna dĩ manichei. Si enĩ potuer̃ m̃titꝰ ẽ dicendo ñ posse
regna illã ab aliquo concuti & si concussa st necessitate aut ti¬
more : ñeritds qui sic concuti potuit . Nã uidemꝰ dm̃ manidies

Expanded text:
iudicium dei, quo damnet peccantes ? Interea cum dicat idem Manichaeus iudicium dei, quo damnet peccantes ? Interea cum dicat idem Manichaeus deum omnibus bonis abundantem, nullo in regnis eius insignibus indigente aut infimo constituto, ita etiam fundata eiusdem splendidissima saecula, ut a nullo umquam concuti uel moueri possint. in alio loco paulo post subiungit et dicit: lucis uero beatissimae pater sciens labem magnam ac uastitatem, quae exre saecula, nisi quod eximium ac praeclarum et virtute potens numen opponat, quo sulucis incolis pararetur. ; Certe ergo a nullo umquam concuti uel moueri potuerunt regna dei Manichaei. si enim potuerunt, mentitus est dicendo non posse regna illa ab aliquo concuti. et si concussa sunt necessitate aut timore, non erit deus, qui sic concuti potuit. nam uidemus deum Manichaei
Abbreviated transcription (Latin):
nascit᷑ Totũ itaq: qđuocat᷑ malũ in hominib: peccatũ ẽ
& pȩna Peccatũ fit abanima ractionali cui liberũ uolunta¬
tis cirbitriũ .e & peccatũ infligit᷑ iustitia dĩ quȩ nichil
facit iniustȩ. Aduersus hȩc solita cȩcitate matuchei la¬
trant: & cũ conuincant᷑naturã ñ eẽ malũ sed in pote¬
state eẽ hominis facere bene aut male. dicunt ñ eẽ animȩ
libera uoluntatẽ : & ñ uident cȩcitatẽ suã. Quis enĩ ñclam&
stultũ eẽ p̃cepta lare ei cui liberũ ñ ẽ. qđ p̃cipit᷑ facere & ini¬
quũ eẽ eũ dãnare cui ñ fuit potestas iussa cõplere: &has inita¬
tias & iniqͥtates miseri ñ intelligunt dõse a scribere : Sed quid
uerũ ẽ nisi & dñmdare p̃cepta ⁊ animas liberȩ eẽ. uoluntatis
⁊ malũ naturã ñ eẽ sed eẽ A uersionẽ adĩ p̃ceptis & ẽẽ iustũ

Expanded text:
nascitur. totum itaque quod uocatur malum in hominibus, peccatum est nascitur. totum itaque quod uocatur malum in hominibus, peccatum est et poena. peccatum fit ab anima rationali, cui liberum uoluntatis arbitrium est; et poena infligitur iustitia dei, quae nihil facit iniuste. aduersus haec solita caecitate Manichaei latrant; et cum conuincuntur naturam non esse malum, sed in potestaliberam uoluntatem et non uident caecitatem suam. Quis enim non clamet stultum esse praecepta dare ei, cui liberum non est, quod praecipitur facere, et iniquum esse eum damnare, cui non fuit potestas iussa conplere? et has iniustitias et iniquitates miseri non intellegunt deo se ascribere. sed quid uerum est nisi et dominum dare praecepta et animas liberae esse uoluntatis et malum naturam non esse, sed esse auersionem a dei praeceptis et esse iustum
Abbreviated transcription (Latin):
peccauer̃ Peccare enĩ quid aliud ẽ nisi inueritatis p̃ceptisuł inipsa
non stare ueriate : qd si ñ uoluntate faciunt: peccatores in iuste
iudican᷑̃ sertinere aut̃ & angłos adiudiciũ apł̃s ostendi dicens
Nescitis qm̃ angłos iudicabimꝰ: Non aut̃ ꝑtinerent adiudiciũ quo
iudicant᷑ si ñ ꝑtinerent ad peccatũ quo reifiunt Nec possent
merito iudicari. Non enĩ homines iusti deiustis angłis iudicaturi
st qͥb simileser sed utiq peccatorib Male facti suigͦ ꝑcupi¬
diatẽ quisq auctor ẽ . Est gͥ in pocestate ut si cupiditas: &idõ
etiã malũ in potestate ẽ In potestate gͦẽ: qđ in uoluntate et̃ non
debet: Maluenĩ ñ pocest eẽ. natura nec substantia necuita: qu
heo bona st inquantust. Sed & si a liquos naturaliẽ dicmꝰ malos
ꝓpt̃ originẽ ueteris peccati dicimꝰ in qͦiã nr̃a mortalitas

Expanded text:
peccauerunt. Peccare enim quid aliud est nisi in ueritatis praeceptis uel in ipsa peccauerunt. Peccare enim quid aliud est nisi in ueritatis praeceptis uel in ipsa non stare ueritate? quod Bi non uoluntate faciunt peccatores. iniuste iudicantur. pertinere autem et angelos ad iudicium, apostolus ostendit dicens: nescitis, quoniam angelos iudicabimus? non autem pertinerent ad iudicium, quo iudicantur, si non pertinerent ad peccatum, quo rei fiant, nec possint merito iudicari. non enim homines iusti de iustis angelis iudicaturi sunt, quibus similes erunt, sed utique de peccatoribus. malefacti sui ergo per cupiditatem quisque auctor est. Est ergo in potestate. ut sit cupiditas: et ideo etiam malum in potestate est. in potestate ergo est, quod in uoluntate esse non debet; malum enim non potest esse natura nec substantia nec nita, quia haec bona sunt, in quantum sunt. sed et si aliquos natura- Uter dicimus malos, propter originem ueteris peccati dicimus, in quo iam nostra mortalitas
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽẽ confiteriñ cẽ peccatũ nisi ꝓpriȩ uoluntatis: Non enĩ
unũ uerbũ inde dixit : sedtã multa ut quẽuis grauis somno
mersũ excitar&. Dixit negligentia sua. dixit minime ꝑ miseri
dixit parũ obtẽꝑauerint. dixit seruare noluerint : itẽ dixit obsetu¬
tȩ st̃ dixit se suꝑari passȩ st dixit se obstrinxer̃. dixit suis meri¬
tis id sibi conquirenaes. dixit neq enĩ futura hec cognoscere scu¬
duer atq ab hisdẽ cũ tẽpꝰ dabat᷑ se segregar̃ & uos dubitatis di
cere ꝓpria uoluntate peccari : Itexũ ipse dic̃ in eadem epla
Lucs aut̃ subsiciuã partẽ hoc ẽ animas peccatrices & uos ñ dicitis
peccare nisi gentẽ tenebraꝵ. Sed quid d eis toloquar quiquãus
percatorib & diabolo & angłis eius quos om̃s uoluit intelligi
percatores : Non enĩ iniusticia ẽ: Apud dĩ ut din& eos quinidil

Expanded text:
tum esse confiteri esse peccatum propriae uoluntatis? non enim tum esse confiteri esse peccatum propriae uoluntatis? non enim unum uerbum inde dixit. sed tam multa, ut quamuis graui somno raeraom excitaret. dixit: neglegentia sua; dixit: minime permiserint; dixit: parum obtemperauerint; dixit: seruare noluerint; item dixit: obsecutae sunt; dixit: se superari passae sunt; dixit: se obstrinxerunt; dixit: suis meritis id sibi conquirentes; dixit: neque enim futura haec cognoscere studncrunt atque ab isdem, cum tempus dabatur, se segregauerunt. et uos dubitatieccari? Iterum ipse dicit in eadem epistula: lucis autem succisiuam partem, hoc est animas peccatrices, et uos non dicitis peccare nisi gentem tenebrarum? sed quid de isto loquar, qui quamuis peccatoribus et diabolo et angelis eius, quos omnes uoluit intellegi peccatores; non enim iniustitia est apud deum, ut damnet eos, qui nihil
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ mundi errore errare se apriore lucida suanatura
passe st̃. atq: inimicȩ lumini sc̃o extiter̃. aꝑteq inꝑniciẽ¬
scoꝵ elem̃toꝵ se armar̃ . & igneo spiritui obsecute st̃. infesta
tutos cȩlestiũ p̃ceptoꝵ obseruatores afflixer̃. Ab eatitudi
in eadẽ malistrrpe ꝑseuerabunt: pacifica illa tra & regio¬
ub: immortalib: sibimet int̃dictis. Qđ idõ illis eueni&
qr ita iniquis oꝑib se obstrinxer̃. ut auita & lib̾tate sc̃ȩ
lucis alienarent᷑ Nonigit᷑ poter̃ recipi inregna illa pa¬
cifica sed configent᷑ in p̃dicto horribile cuietiã neces¬
se ẽ custodiã adeberi Vnde adhȩrebunt insreb amimȩ
eadẽ quasdilex er̃ relictȩ in eodẽ tenebrarũ globo : suis
meritis id sibi conquirentes Neq enĩ futura hȩc cogno¬
scere studuer̃ : atq ab isdẽ cũ tẽpꝰ dabat᷑ se segregar̃. Rogo
uos ubi audiunt᷑ hȩc uerba dubitatis ad huc manicheũ c̃oac¬

Expanded text:
quae mundi amore errare se a priore lucida sua natura quae mundi amore errare se a priore lucida sua natura passae sunt atque inimicae lumini sancto extiterunt aperteque in pernicie elementorum se armarunt, et igneo spiritui obsecutae sunt, infesta tutos coelestium praeceptorum observatores afflixerunt, a beatitudin eadem mali stirpe perseverabunt, pacifica illa terra et regionibus immortalibus sibimet interdictis. Quod ideo illis eveniet, quia ita iniquis operibus se obstrinxerunt, ut a vita et libertate sanctae lucis alienarentur. Non igitur poterunt recipi in regna illa pacifica, sed configentur in praedicto horribili globo, cui etiam necesse est custodiam adhiberi. Unde adhaerebunt his rebus animae eaedem, quas dilexerunt, relictae in eodem tenebrarum globo suis meritis id sibi conquirentes. neque enim futura haec cognoscere stuauerunt atque ab isdem, v cum tempus dabatur, se segregarunt. Rogo uos, ubi audiuntur haec uerba, dubitatis adhuc Manichaeum adac
Abbreviated transcription (Latin):
caria Idõq dixit. quã quidã appetentes. Quodenĩ appe
endo habet᷑ siñ appeteret᷑ ñ haberet᷑ Nã e dñs ostendens
qđ in hominis potestate sit : ait Aut facite arborẽ bonã
& fructũ eiꝰ bonũ : aut facite arborẽ malã & fructũ eiꝰ malũ
Inactib etiã conscriptis aleucio quos ipsi accipiunt: sic scri¬
ptũ .ẽ. & enĩ speciosa figm̃ta & ostentatio simulata & coac¬
tio uisibiliũ nequidẽ ex̃ꝓpria natura ꝓcedit: sed ex eoho¬
mine qui ꝑse ipsũ decerior effectꝰ ẽ ꝑ seductionẽ Ipse etiã
manidicus ñ potuit nisi fateri animas etiã quasdicit addi
substantiã ꝑtinere ꝓpria uoluntate peccare Nã sic inscđo
thesauri libro dicit : Hiuͦ qui negligentia sua alabe p̃dictoꝵ
datã seruãre pleniꝰ noluerint neq ut decebat sese gubnaue¬
rint & cȩtera Itẽ in epła fundam̃ti sic dic̃ de illis animab

Expanded text:
taria ideoque dixit "quam quidam adpetetaria ideoque dixit "quam quidam adpetetendo habetur, si non appeteretur, non haberetur. Nam et Dominus ostendens quod in hominis potestate sit, ait: Aut facite arborem bonam, et fructum eius bonum; aut facite arborem malam et fructum eius malum. inactibus etiamconscriptis aLencio, quos ipsi accipiunt, sic scriptum est: etenim speciosa figmenta et ostentatio simulata et coactio uisibilium ne quidem ex propria natura procedit, sed ex homine, qui per se ipsum deterior effectus est per seductionem. ipse etiam Manichaeus non potuit nisi fateri animas. etiam quas dicit ad dei substantiam pertinere, propria uoluntate peccare. nam sic in secundo Thesauri libro dicit: hi uero, qui neglegentia sua a labe praedictorum datam seruare plenius noluerint neque, ut decebat, sese gubernauerint et cetera. item in epistula Fundamenti. sic dicit de illis animabus:
Abbreviated transcription (Latin):
gẽnitꝰ & ñ creatꝰẽ: ꝓseipsũ ẽ immorcalis &si ꝑse immorta¬
Sedqꝵ a płsm̃dax ñ ẽ dssolus habet immoralitatẽ. &idõ
solus potest & animis & quib: uult corporib p̃stare immor
naturã cũ principe suon habere auctorẽ sed c̃ẽ ingeniã.
Deinde si ingenitꝰ ds. ingenita etiã nc̃ gens tenebraerũ non
erit contrariũ ingenitũ & ingenitũ uidens & uidens. re¬
Amalo exmulta uͦ coniuntũ & concordans erit & ñ
iã erit merũ malũ habendo tanta cõmunia bona cũdõ. Siuͦ
dicunt ingenicũ ẽ in suo : nichldicunt Nãgenitũ & ingenitũ
Non enĩ qr impator insua potestate magnꝰ ẽ & media strinꝰ in o¬
peratione sua contẽptibilis ẽ idõ mediastrinꝰ ñerit homo
Audiat apłm dicentẽ Radix om̃iũ maloꝵ ẽ. cupiditas quã
quidã appetentes: a fide ꝑerrauer̃ & in seruer̃ se dolorib mul¬
tis. Cupiditas aut̃ in uno quoq homine : ẽ. Naturalis: sed uolun¬

Expanded text:
et non creatus est, per se ipsum est immortalis: et si per se immortas mendax non est, Deus solus habet immortalitatem. Et ideo solus potest et animis et quibus vult corporibus praestare immortnaturam cum principe suo non habere auctorem, sed esse ingenitam. Deinde si ingenitus Deus, ingenita etiam erit contrarium ingenitum et ingenitum, uidens et uidens, rea malo; ex multa uero coniunctum et concordans erit et non iam erit merum malum habendo tanta communia bona cum deo. si uero dicunt: ingenitum est in suo, nihil dicunt. nam ingenitum et ingenitum, Num enim quia imperator in sua potestate magnus est, et mediastinus in operatione sua contemptibilis est, ideo mediastinus non erit homo, audiat apostolum dicentem: radix omnium malorum est cupiditas; quam quidam adpetentes a fide aberrauerunt et inseruerunt se doloribus multis. Cupiditas autem in unoquoque homine est non naturalis, sed uolun
Abbreviated transcription (Latin):
Aut̃ uocant aeherea & iđõ carnis resurrectioni contradicit
illud qđ ait. Caro & sanguis regnũ dĩ ñ possidebunt : Sed
quale futurũ sit qđ carõ & sanguis ẽ : p̃dicat Inqualẽ natu¬
rã quisquis hanc carnẽ conuerti posse ncredit: gradib: du¬
cendusẽ ad fidẽ Si enĩ ab eo quȩrtis utrũ t̃ra in aquã uerti possit
ꝓpt̃ uicinitatẽ ñ ei uidet̃ incredibile Rursus siquȩraes utrũ
Aqua possit inaerẽ : neq hoc absurdũ eẽ respondet. Vicina
enĩ st̃ sibi & deaereo si quȩrat᷑ utrũ in aethereũ corpus
idẽ cȩleste possit mutari : iã ipsa uicinitas ꝑsuadet. Qđ gͦ
hos gradus fieri posse concedit ut t̃ra incorpꝰ aethereũ coni¬
uertat᷑ curñ accedente dĩ uoluntate qua & corpꝰ humanũ
suꝑ aquas potuit abulare celerrime id fieriposse quẽ ad mo¬
dũ diccũ ẽ in ictuoculi sine ullis talib gradib: credit. sicut
plerunq fumꝰ in flamã mira celeritatẽ conuertit᷑ : Caro

Expanded text:
ant aetherea. Et ideo non carnis resurrectioni contradicit illud quod ait, Caro et sanguis regnum Dei non possidebunt; sed quale futurum sit quod nunc caro et sanguis est, praedicat. In qualem naturam quisquis hanc carnem converti posse non credit, gradibus ducendus est ad fidem. Si enim ab eo quaeras utrum terra in aquam possitpter uicinitatem non ei uidetur incredibile. rursus si quaeras utrum aqua possit in aerem, neque hoc absurdum esse respondet; uicina enim sunt sibi. et de aere si quaeras, utrum in aethereum corpus, id est in caeleste possit mutari, iam ipsa uicinitas persuadet. quod ergo per hos gradus fieri posse concedit, ut terra in corpus aethereum conuertatur, cur non accedente dei uoluntate, qua corpus humanum super aquas potuit ambulare, celerrime id fieri posse, quemadmodum dictum est: in ictu oculi, sine ullis talibus gradibus credit, sicut plerumque fumus in flammam mira celeritate conuertitur? caro
Abbreviated transcription (Latin):
incredibile qualis sit caro attendit: qualis aut̃ futura sit
ñ considerat qr illo tẽpore immutationis anglicȩ non iã
caro erit & sanguis sed tantũ corpꝰ. Cũ enĩ decarne apłs
loqueret᷑: alia inquit caro peccorũ alia uolucrũ alia pis¬
ciũ alia serpentiũ & corpora cȩlestia & corpora trestria
Om̃is caro etiã corpꝰẽ : ñ aut̃ om̃e corpꝰ etiã caro ẽ Primo ipsis

Expanded text:
incredibile, qualis nunc sit caro attendit, qualis autem futura sit incredibile, qualis nunc sit caro attendit, qualis autem futura sit non considerat: quia illo tempore immutationis angelicae non jam caro erit et sanguis, sed tantum corpus. Cum enim de carne Apostolus loqueretur, Alia, inquit, caro pecorum, alia volucrum, alia piscium, alia serpentum; et corpora coelestia, et corpora terrestria. Omnis enim caro etiam corpus est, non autem omne corpus etiam caro est: primo in istis
Abbreviated transcription (Latin):
etiã uisibilis caro quȩ naturalit̃ .ẽ. caro cuiꝰ nom̃ anima
ñ ꝓpt̃naturã sed ꝓpt̃ affectiones carnales accepit
Hȩc gͦ uisibilis quȩ ꝓptiȩ dicit᷑ caro: sine dubitatione
credenda ẽ. resurgere. Videt᷑ enĩ paulus apłs eã tan¬
quã digito oscendere : cũ dicit Oportet corruptibi¬
le hoc induere incorruptionẽ. Cũ enĩ dicit hoc : in
eã quasi digitũ intendit. Qđ aut̃ uisibile . ẽ: id potest
digito oscendi qm̃ poss& etiã anima corruptibilis dici.
Na uitiis morũ ipsa corrũpit᷑ & mortale hoc induet im¬
mortalitatẽ cũ legit᷑ : eadẽ significat᷑ ut uisibilis caro
quia in eã idemtidẽ uelut digitꝰ ostendit᷑. Potest enĩ & ani¬
ma sic corruptibilis ꝓpt̃ morũ uitia : ita etuã mortalis dici
Mors quippe animȩ ẽ. a postatare cłõ. Qđ primũ eiꝰ peccatũ
in paradrsosacris luteris continet᷑ Resurg& igit᷑ corpus
scđm xp̃ianã fidẽ : quȩ fallere ñ potest: Qđ cui uidetur

Expanded text:
etiam uisibilis caro, quae naturaliter est caro, cuius nomen anima non propter naturam, sed propter affectiones carnales accepit, haec ergo uisibilis quae proprie dicitur caro sine dubitatione credenda est resurgere. uidetur enim Paulus apostolus eam tamquam digito ostendere, cum dicit: oportet corruptibile hoc induere incorruptionem. cum enim dicit \'hoc\', in eam quasi digitum intendit. quod autem uisibile est, id potest digito ostendi, quoniam potest etiam anima corruptibilis dici; nam. uitiis morum ipsa corrumpitur. et mortale hoc induere inmortalitatem cum legitur, eadem significatur uisibilis caro, quia in eam identidem uelut digitus intenditur. potest enim et anima sicut corruptibilis propter morum uitia, ita etiam mortalis dici. mors quippe animae est apostatare a deo: quod primum eius peccatum in paradiso sacris litteris continetur. Resurget igitsecundum christianam fidem, quae fallere non potest. Quod cui videtur
Abbreviated transcription (Latin):
se trenũ corpꝰ incelo : in om̃e corpꝰ conuerti & mutari pos¬
seconcedunt. Qua corporis resurrectione corpꝰ a tẽporis con¬
Tunc enĩfi& illud qđ scriptũ ẽ . Absorta ẽ mors inuictorũ
Vbi ẽ mors aculeus cuus : uibi ẽ mors contentiotua : Hȩc
ẽ fides : quȩ paucis uerbis tenenda in symbolo nouellis
xp̃ianis dat᷑. Quȩ pauca uerba fidelib noca st̃ : ut credendo
dato qđ credunt intelligant. Ex ẜliert LisER DeStR
comphensibilis in enarrabilis in uio labilis in¬
coinquinabilis qui solus hab& immortalitatẽ &
lucẽ in habitat in accessibilẽ ipse lum̃ uerũ uita & ueritas
bonꝰ sumꝰ & quȩcunq: deillo humanꝰ sermo poterit eñciare
quȩ cam̃ abeo dant᷑ ut aliquo modo dicipossinc. ex quo omĩa
pquẽ om̃ia. siue sedes siue dñationes siue princiꝑatꝰ. siue
potestates & om̃ia ꝑipsũ & in ipso creata st̃: sic̃ inutroq

Expanded text:
 omne corpus in omne corpus conuerti et mutari posse concedunt. qua corporis resurrectione facta a temporis contunc enim fiet illud, quod scriptum est: absorta est mors in uictoria. ubi est, mors, aculeus tuus ubi est, mors, contentio tua? Haec est fides, quae paucis uerbis tenenda in symbolo nouellis christianis datur. quae pauca uerba fidelibus nota sunt, ut credendo dato quod credunt intellegant. LOCI LIBR. RETRconprehensibilis, inenarrabilis, inuiolabilis. incoinquinabilis, qui solus habet inmortalitatem et lucem habitat inaccessibilem. ipse lumen uerum, uita et ueritas, bonus, summus et quaecumque de illo Lumanus sermo poterit enuntiare: quae tamen ab eo dantur, ut aliquo modo dici possint. ex quo omnia, per quem omnia, siue sedes siue dominationes siue principatus siue potestates; et omnia per ipsum et in ipso creata sunt, sicut in utr
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ natura filiiirȩ id ẽ iundictȩ : ꝑ quã factũ .ẽ ut serui¬
Amꝰ legi peccati. Est auc̃ animȩ natura ꝑfecta : cũspiriau
suo sub̵dit᷑ & eũ sequit᷑ sequentẽ dm̃ Idõ animalis homo
bonã oꝑationẽ quã cito sp̃sdõ aduerã fidẽ & bonã uo¬
luntatẽ sed aliquando tardiꝰ eiꝰ impetꝰ quo in carnalia
& tẽporalia defluit refrenat᷑ Sed qm̃ ⁊ ipsa mundtur
retipiens stabilitatẽ naturȩ suȩ dominante sp̃u qđ caput ẽ
naturȩ ꝓpriȩ. sedutiq ñtã cito quã anima sic̃ neq ani¬
matã cito quã sp̃s. Sed tẽpore oportuno in nouissima

Expanded text:
 natura filii irae, id est uindictae, per quam factum est, ut seruiamus legi peccati. est autem animae natura perfecta, cum spiritui suo subditur et cum sequitur sequentem deum. ideo animalis homo bonam operationem, quam cito spiritus Deo ad veram fidem et bonam voluntatem: sed aliquando tardius ejus impetus, quo in carnalia et temporalia defluit, refrenatur. Sed quoniam et ipsa mundatur, recipiens stabilitatem naturae suae dominante spiritu, quod sibnaturae propriae: sed utique non tam cito quam anima, sicut neque anima tam cito quam spiritus; sed tempore opportuno
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sine grandidolore in illis implebit᷑ illud qđ dix̃ apłs
Si cuiꝰ opus arserit de crim̃tũ patiet᷑ ipse uͦ saluus erit. sic
tam̃ quasi ꝑignẽ. Nemo tam̃ sic̃ iã supra dictũ ẽ se ipsũ cir¬
cũ ueniat ut hoc etĩ ꝓcapialib criminib si incurata re¬
manserint posse fieri credat It iđo sic̃ sȩpe diximꝰ quan¬
tũ possumꝰ cũ dĩ adiutorio laboremꝰ ut maiora peccata
possimꝰ euadere & minuta sine qͥb eẽ ñ possumꝰ iugit̃

Expanded text:
non sine grandi dolore in illis implebitur illud quod dicit Aposnon sine grandi dolore in illis implebitur illud quod dicit Apos ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem. Nemo tamen, sicut jam supra dictum est, se ipsum circumveniat, ut hoc etiam pro capitalibus criminibus, si incurata remanserint, posse fieri credat. Et ideo, sicut jam saepe dixi, quantum possumus, cum Dei adjutorio laboremus; ut et majora peccata p
Abbreviated transcription (Latin):
uenturi st̃ Sed priꝰ aut in hoc scło ꝑdĩ iustitiã uł miscđiam
sic̃ iã dictũ ẽ. amarissimis st̃ tribulationib: excoquendi
Aut illi ipsi pmultas elemosinas & p̃cipuedũ inimicis suis
nã sine macula & ruga ꝑueniant. Illi uͦ qͥ aut homicidi¬
reliqua his similia cõmiser̃ siciã diccũ ẽ sieis digna iã peni¬
tenta ñ subuenerit. ñ ꝑpurgatoriũ ignẽ transire merebunł
Aduitã sed ȩt̃no incendio p᷑cipitant᷑ ad mortẽ Et idõ quo
ties inlectione a płica audieritis siquis suꝑ fundam̃tũ xp̃i
suꝑ edificauerit aurũ. argentũ lapides pciosos desc̃is
hoc & ꝑfectis xp̃ianis accipite qͥuelut aurũ purgatũ me¬
rebunt᷑ ad ȩc̃na p̃mia ꝑuenire Illi uͦ qͥ suꝑ ȩdificant li¬
gna fȩnũ scipulã debonis xp̃ianis sed & minuta peccata¬
purganda negligentib ut sȩpe dictũ ẽ incelligite
Quȩ peccata nusi diuina iustitia multis tribulationib pur¬
gauerit nec unꝰquisq: elemosinarũ largitate redimerit.

Expanded text:
prius aut in hoc saeculo per Dei justitiam vel misericordiam, sicut jam dictum est, amarissimis tribulationibus sunt excoquendi, aut illi ipsi per multas eleemosynas, et praecipue dum inimicis suis rnam sine macula et ruga perveniant. Illi vero qui aut homicidireliqua his similia commiserunt, sicut jam dictum est, si eis digna poenitentia non subvenerit, non per purgatorium ignem transire merebuntur ad vitam, sed aeterno incendio quis supra fundamentum Christi superaedificat aurum, argentum, lapides pretiosos; de sanctis hoc et perfectis christianis accipite, qui velut aurum purgatum merebuntur ad aeterna praemia pervenire. Illi vero qui superaedificant ligna, fenum et stipulam, de bonis christianis, sed negligentpurgare, ut saepe dictum est, intelligite: quae peccata si nec divina justitia multis tribulationibus purgaverit, nec unusquisque eleemosynarum largitate redemerit,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ quȩ sic̃iã dixi enu merari uix posst. ⁊ a quib: non solũ¬
popłs xp̃ianꝰ sed etiã nullus scõrũ immunis eẽ potuit ali¬
quando aut poterit. Quib peccatis licet occidi animã ñ
credamꝰ. tam̃ ita eã uelut quib:dã pustulis. & quasi hor¬
renda scabie replentes de formẽ faciunt ut eã ad ãplexus
illiꝰ celestissponsi aut uix Aut cũgrandi confusione uenire
ꝑmittan. Deqͦ scriptũ ẽ Aptauie sibi eccłam ñ habentem
tib ieiuniis & largiorib: elemosinis & p̃cipue ꝑ indulgen¬
tiã eoꝵ qͥ in nobpeccant assidueredimant᷑ ne forte si mul
collecta cumulũ faciant & demergaNt. Quicquid enĩ
deistis peccatis a nob redẽptũ ñ fuerit : igne purgandũ ẽ.¬

Expanded text:
est, quae, sicut jam dixi, enumerari vix possunt, et a quibus non solus, sed etiam nullus sanctorum immunis esse potuit aliquando, aut poterit. Quibus peccatis licet occidi animam non credamus; ita tamen eam velut quibusdam pustulis, et quasi horrenda scabie replentia deformem faciunt, ut eam ad amplexus illius sponsi coelestis aut vix, aut cum grandi confusione venire permittant: de quo scriptum est, Aptavit sibi Ecclesiam non habentem tibus jejuniis, et largioribus eleemosynis, et praecipue per indulgentiam eorum qui in nos peccant, assidue redimantur; ne forte simul collecta cumulum faciant, et demergant animam. Quidquid enim de istis peccatis a nobis redemptum non fuerit, illo igne purgandum e
Abbreviated transcription (Latin):
Aut uxorẽ aut filiũ aut seruũ exasꝑa uerit quã oportec
siampliꝰ fuerit blanditꝰ quã oportet si cuicunq: maiori
ꝑsonȩ aut ex uoluntate aut ex necessitate adulare uolue¬
conuiuia p̃paraeuerit si se aut in eccła ciut extra eclam
fabulis otiosis de quib: indie iuudicii ratio reddenda ẽ. oc¬
cupauerit sidũ incaute iuramꝰ ⁊ cũ hoc ꝑaliquã necessi¬
tatẽ implere ñ pocerimꝰ utiq ꝑiuremꝰ & cũ om̃i facilitate¬

Expanded text:
aut uxorem, aut filium, aut servum exasperaverit quam oportet; aut uxorem, aut filium, aut servum exasperaverit quam oportet; si amplius fuerit blanditus quam expedit. Si cuicumque majori personae aut ex voluntate, aut ex necessitate adulari volueibi praeparaverit; si se in ecclesia aut extra ecclesiam fabulis otiosis de quibus in die judicii ratio reddenda est occupaverit; si dum incaute juramus, et quum hoc per aliquam necessitatem implere non poterimu
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ rapina suꝑbia inuidia auaritia & si
longo tẽpore teneat᷑ iracundia & ebrietassi assidua
sit ineoꝵ numero cõputat᷑. Quicunq enĩ aliqua de is¬
tis peccatis in sedominari cognouerit. nisi digne em̃
catis ipsis ñ abstinuerit. illo transitorio igne dequo
Aita płs purgari ñ poterit sed ȩtna illũ flãma sine ullo
remedio trucidabit. Quȩ aut̃ st̃ minuta peccata lic& omĩb
nota sint. tam̃ qr longũ ẽ. ut om̃ia replicent᷑ opus ẽ ut
ex eisuł aliqͣ nominemꝰ. Quoties aliquis incibo aut in potu
plus accipiat quã nec esse ẽ : adminuta peccata nouerit ꝑ¬
tinere . Quoties plus loquit᷑ quã oportet plustacet quã
expedit. quoties pauperẽ importune petentẽ ex asperat
quotiescũ sit corpore sanꝰ aliis ieumantib prandere uolũ¬
erit Aut somno deditꝰ tardiꝰ ad ecłam surgit quoties exce¬
pto desiderio filioꝵ uxorẽ suã cognouerit: quoties in carcere
cordes ad concordiã reuocare neglexerit si plus aut ꝓximũ

Expanded text:
furtum, rapina, superbia, invidia, avaritia; et, si longo tempore teneatur, iracundia; et ebrietas, si assidua sit, in eorum numero computatur. Quicumque enim aliqua de istis peccatis in se dominari cognoverit, nisi digne se ecatis ipsis abstinuerit; illo transitorio igne de quo ait Apostolus, purgari non poterit, sed aeterna illum flamma sine ullo remedio cruciabit. 3. Peccata minunota sint, tamen quia longum est ut omnia replicentur, opus est ut ex eis vel aliqua nominemus. Quoties aliquis aut in cibo aut in potu plus accipit quam necesse sit, ad minuta peccata noverit pertinere. Quoties plus loquitur quam oportet, aut plus tacet quam expedit. Quoties pauperem importune petentem exasperat. Quoties cum corpore sit sanus, aliis jejunantibus prandere voluerit; aut somno deditus tardius ad ecclesiam surgit. Quoties excepto desiderio filiorum uxorem suam cognoverit. Quoties in carcere cordes ad concordiam revocare neglexerit. Si plus aut proximum,
Abbreviated transcription (Latin):
RILIS NON ẽ DS .ẽ ac ꝑ hoc in cõmutabile bonum : ẽ.¬
Etidõ uere xt̃nũ : & uere immortale . Coetera om̃a bo¬
a nonnisi ab illo st̃: sed non deillo Deillo enĩ qđ ẽ hoc
ẽ qđ ipse ẽ. Ab illo aut̃ quȩ facta s̃ non st̃ qđ ipse Ac ꝑhoc
si solus ipse in cõmutabilis : omia quȩ fecit qr ex nidhilo fec̃
mucabilia st̃ : Ta enĩ om̃i potens ẽ ut possit etiã denidilo¬
id ẽ exeo qđ omino non ẽboni facere & magna & parua
& cȩlestia & t̃rena & sp̃ualia & corporaliã. Quia uero
& iuscus ẽ: ei qđ dese genuit ea quȩ denichlo fet̃ nonae¬
quiuut
quia gͦ bona om̃ia siue magna siue parua ꝑ quos libet rerũ
gratꝰ non posst̃ eẽ nisi adõ Omĩs aut̃ natura inquantũ na¬
tura ẽ bonũ ẽ: omis natura ñ potest̃ ẽẽ . nisi a sũmo & uero

Expanded text:
est; ac per hoc incommutabile bonum est; ideo uere aeternum et uere inmortale. cetera omnia bona nonnisi ab illo sunt, sed non de illo. de illo enim quod est, hoc quod ipse est; ab illo autem quae facta sunt, non sunt quod ipse. ac per hoc si solus ipse incommutabilis, omnia quae fecit, quia ex nihilo. fecit, mutabilia sunt. tam enim omnipotens est, ut possit id est ex eo, quod omnino non est, bona facere, et magna et parua, et caelestia et terrena, et spiritalia et corporalia. quia uero et iustus est, ei, quod de se genuit, ea, quae de nihilo fecit, non aequauit. quia ergo bona omnia, siue magna siue parua, per quoslibet rerum gradus non possunt esse nisi a deo; omnis autem natura, in quantum natura est, bonum est: omnis natura non p
Abbreviated transcription (Latin):
inglobo ipso inclusa custodiri possit. Sienĩ in corni¬
pta regna corrupit & in uiolatã dĩ substantiã uiola¬
uit quomodo pars illa lucis hoc ẽ. Anmȩ peccatri¬
ces quȩ uitiate globocustodiendo infigunt᷑ in firmȩ
Ac debiles quomodo ñ absorbent᷑ ab eã ut iterũ regna¬
illa diuina nullo iã ualente obsistere tota cont᷑bet
Quis enĩ audeat ꝓcedere ablbellũ quando cũ illa
parte quȩ processerat tã iniq: actũ .ẽ. ut eiꝰ requie
iulli suiciues ad sẽpit̃ni globi custodiã damnarent᷑:
Aut sin potest ꝑrũꝑe globũ tit adlucidũ illud tectoriũ
danataꝵ animarũ ꝑueniat quid opꝰ ẽã contegi diui¬
noꝵ dãnatione m̃broꝵ: Si aut̃ potest ꝑrũꝑe globũ
quis ei resistit & sauciꝰ quȩ integros sauciauit : Absit
tã grauis & tã ab ominanda błasphemia Nolite istã
iniquitatẽ ad aures urãs ad mitere : nolite tali
negotio mortifero uos implicare. Fugite manicheũ:

Expanded text:
in globo ipso inclusa custodiri possit. Si enim incorrupta regna corrupit, et inviolatam Dei substantiam violavit; quomodo pars illa lucis, hoc est, animae peccatrices, quae vitiatae globo custodiendo infiguntur infirmae ac debiles, quomodo non absorbentilla diuina nullo iam ualente obsistere tota conturbet t quis enim iam audeat procedere ad bellum, quando cum illa parte, quae processerat, tam inique actum est, -ut eius requie nulla sui ciues ad sempiternam globi custodiam damnarentur? aut si non potest perrumpere globum, ut ad lucidum illud tectorium damnatarum animarum perueniat, quid opus est eam contegi diuinorum damnatione membrorum? si autem potest perrumpere globum, quis ei resistet saucius, qui integros sauciauit? absit tam gra is et tam abominanda blasphemia. nolite istam iniquitatem ad aures uestras admittere; nolite tali negotio mortifero uos inplicare. fugite Manichaeum
Abbreviated transcription (Latin):
diusu pradicta minuta peccata tanquã ligna. foenũ stipu¬
moras habeã : tantũ ut aduitã ȩt̃nã exeã. Nemo hoc di
anni & mille annisic̃ dies unꝰ unde scit unꝰ quisq: utrũ dieb
Anmensib: anforte etiã annis ꝑillẽ ignẽ sit transiturus:
Etquando nec unũ digitũ suũ inignẽ uult mutere quare¬
ñtimeat necessẽ sit tunc ñ paruo tẽpore cũ anima totoq
corpore cruciari : &ido totis uirib: unꝰ quisq: laboret
ut & capitalia crimina possit euađe. & minuta peccata ita
bonis opib: redimere : ut ex ipsis nichil uideat᷑ remanere
qđ illeignis possit assumerẽ . Illieñ qui capicalia crimina

Expanded text:
diu supra dicta peccata minuta, tanquam ligna, fenum, stipumoras habeam, si tamen ad vitam aeternam perrexero. Nemo hoc dicanni, et mille anni tanquam dies unus ; unde scit unusquisque utrum diebus an mensibus, an forte etiam et annis per illum ignem sit transiturus? Et qui modo nec unum digitum suum in ignem vult mittere, timeat necesse est vel tunc parvo tempore cum anima et toto corpore cruciari. Et ideo totis viribus unusquisque laboret, ut capitalia crimina possit evadere, et minuta peccata ita operibus bonis redimere, ut de ipsis nihil videatur remanere, quod ille ign
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ criminib: ñ hoc solũ sufficit : sed addende st̃ lacrimȩ
rugitꝰ & gemitꝰ & continuata longo tẽporẽ ac ꝓstrata ie¬
uentes in luctu & tristitia multo tẽpore ꝑmanentes &
penitentiã etiã publice agentes. qr iustũ ẽ ut quicunq: mul¬
torũ descructione se ꝑdidit cũmultorũ ȩdificatione seredi¬
mat Ad extremũ non ẽ ĩ possibile uł graue qđ suggero
uł sic lugeamꝰ extinctã animã nr̃am : quomodo alienã
carnẽ mortuã plangimꝰ: si a ut uxor aut filiꝰ aut maritꝰ
mortui fuerint intra secollidunt homines capillos tra¬
hendo tundendo pectora. ut in luctu & abstinentia
uł in lacrimis non paruo tẽpore ꝑseuerent : Rogo uos

Expanded text:
 criminibus non hoc solum sufficit; sed addendae sunt lacrymae, rugitus et gemitus, continuata et longo tempore protracta jeventes, in luctu et in tristitia multo tempore permanentes, et poenitentiam etiam publice agentes: quia justum est ut qui cum multorum destructione se perdiderit, cum multorum aedificatione se redimat. Ad extremum non est impossibile vel grave quod suggero: vel sic lugeamus exstinctam nostram animam, quomodo alienam carnem mortuam plangimus. Si aut uxor, aut filius, aut maritus mortui fuerint, in terram se collidunt homines, capillos trahendo, pectora tundendo, in luctu et poenitentia, vel in lacrymis non parvo tempore perseverant
Abbreviated transcription (Latin):
possumꝰ ad statũ pristinũ reuocare . Sed qđ nob̵ peius ẽ
corpꝰ mortuũ plangimꝰ qđ amamꝰ animã uͦ mortuã quã
ñ amaonꝰ nec dolemus nec plangimꝰ Et idõ mutata uice
re quã ancillã id ẽ plus animã adimaginẽ dĩ factam
quã carnẽ delimo trȩformatã ut cũ die ultimo caro
nra putrescere & a uermib: deuorari cȩperit insepul¬
chio anima nr̃a in abrahȩ gremio angłoꝵ manib
eleuet᷑ & in die iudicii recepto ꝑresurrectionẽ corpor

Expanded text:
um revocare. Sed quod nobis pejus est, corpus mortuum plangimus quod amamus; animam vero mortuam quam non amamus, nec dolemus, nec plangimus. Et ideo mutata vice m quam ancillam, id est, plus animam ad imaginem Dei factam, quam carnem de limo terrae formatam: ut cum die ultimo caro nostra putrescere, et a vermibus devorari coeperit in sepulcro; anima in Abrahae gremio Angelorum manibus elevetur, et in die judicii recepto per resurrectionem corpore
Abbreviated transcription (Latin):
pitalia edificant: peccata ipsa ꝑignẽ transitoriũ possia
sibi blanduiat Illo enĩ transicorio igne de quo dixit
apłs ipse enĩ saluus erit sic tam̃ quãsi ꝑ ignẽ ñ capita¬
lia sed minuta peccata purgant᷑ & quãuis qđ peius ẽ
ñ solũ maiora sed etiã & minuta nimiũ plura suNt
cõmemoranda st̃ : ne aliquis inanit̃ excusare conet᷑ & di¬

Expanded text:
aedificent, peccata ipsa per ignem transitorium possint sibi blandiuntur. Illo enim transitorio igne, de quo dixit Apostolus, Ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem, non capitalia, sed minuta peccata purgantur. Et quamvis, quod pejus est, non solum majora, sed etiam minuta, si nimium plura sintcommemoranda sunt, ne se aliquis inaniter excusare conetur et di
Abbreviated transcription (Latin):
morit᷑ uł si substantia a nob quã plus quã oporcet ama¬
mꝰauferet᷑ licet plus xp̃m quã ipsã substantiã dili¬
quã debemꝰdiligimꝰ. Amittere eã dũ uiuimꝰ aut dũmori¬
nꝰ nos pati quã merem cũ uera humilitate proferemus
ita peccata in hoc scło purgant᷑ : ut in futuro ignis purgato
riꝰ Aut non inueniat aut paruũ inueniat quod exurat

Expanded text:
quam plus quam oportet amamus, aufertur. Licet plus Christum quam ipsam substantiam diliquam oportet diligimus, amittere eam aut dum vivimus, aut dum morinus nos pati quam meremur, cum vera humilitate proferamus; ita peccata ipsa in hoc saeculo purgantur, ut irius aut parum aut nihil inveniat quod exurat
Abbreviated transcription (Latin):
me hoc ẽ ñ me exaudiendo longe factꝰ es a salute mea. p̃sentisclic&
quã transfigurauit in eã quã sũpsit ex uirgine similitudinẽ carnis pec¬
cati. Hec sponsus exꝑsona sponsȩ loquit᷑ qr uniuit eã sibi quora mooo & a¬
puo isaiã ubidicit. Sic̃ sponso alligauit mͥ mitrã & si c̃sponsã ornauit me orna

Expanded text:
me, hoc est non me exaudiendo longe factus es a salute mea praesenti scilicet me, hoc est non me exaudiendo longe factus es a salute mea praesenti scilicet nis peccati, quam transfigurauit in eam, quam sumpsit ex uirgine. similitudinem carnis peccati; haec sponsus ex persona sponsae loquitur, quia uniuit eam sibi quodam modo. et apud Esaiam, ubi dicit: Sicut sponso alligauit
Abbreviated transcription (Latin):
Romde m̃te seruens legi dĩ carne aut̃ trahens desidera peceati quib
Ap̃o sed id sensu carnis recusat & refugit &si fieri possit ñ uult ex pola¬
rised supuestiri ut ab sorbeat᷑ mortale aura idẽ ut ab infirmiae
adimmortalitatẽ etiã ipsũ corpꝰ sinȩ morte media transferatir¬
Sedhec uerba qͥb humanꝰ dies & uitȩliuꝰ plixitas concupiscit uerba
st delictoꝵ: & longe st̃ ab illa salute cũ nondũ rẽ sediã spẽ geraꝰ
deqͥ scripti ẽ qr spẽ salii facti sumꝰ Spesaut quȩ uidet᷑ non ẽ sp̃es ldap¬
nuo sub iungit Longe a silute mea uerba delictoꝵ metꝵ: id ẽ hes
uerba delictoꝵ meoꝵ st̃ & longe st ab illa salute mea quã mͥ nonuetĩs sed
noui teffam̃ti gra pollicet᷑ quãꝗ etiã sic distingui potest ds̃ elsem̃s respi¬
ce me qͥre me dereliqͥsti longe a salute mea : ⁊anꝗͣ dicer&. Reliquendo

Expanded text:
proinde mente seruiens legi dei carne autem trahens desideria peccati, quibproinde mente seruiens legi dei carne autem trahens desideria peccati, quibChristo, sed id sensu carnis recusat et refugit et, si fieri possit, non uult expoliari sed superuestiri, ut absorbeatur mortale a uita, id est ut ab infirmitate ad inmortalitatem etiam ipsuSed haec verba, quibus humanus dies et vitae hujus prolixitas concupiscitur, verba sunt delictorum, et longe sunt ab ea salute cujus nondum rem, sed jam spem gerimus; de qua scriptinuo subiungit: Longe a salute mea uerba delictorum meorum, id est haec uerba delictorum meorum sunt et longe sunt ab illa salute mea, quam mihi non ueteris sed noui testamenti gratia pollicetur. quamquam etiam sic distingui potest: Deus, deus meus, respice me; quare me dereliquisti longe a salute mea? tamquam diceret: Relinquendo
Abbreviated transcription (Latin):
cans inqͦ ñexiudit Hanc inse uocẽ transfigurauit iħs uocẽ sailic&e corpo¬
ris sui hoc ẽ ecđe suȩ auetẽ homine in nouũ homnẽ reformandȩ uocẽ
solic& in firmitatis nr̃ȩ cui deneganda fuerant bona uetis testam̃ti
ut bona noui te ftam̃ti optare atq spare ũ disceret In illis aut̃ uetis
testamti bonis adueterẽ hominẽ ꝑtinentib p̃cipue concupiscit᷑ uitȩ
huiꝰ ꝓductio tẽporalis. ut aliqͣnto diutiꝰ teneat᷑ quia ñ seꝑ potesẽ
Idõ mortis qͥoẽ dic̃ om̃s affuturũ sciunt & eũ tam̃ om̃s aut peneom̃s dis¬
ferre conant᷑ etiã qͥ post mortẽ sebeatiꝰ credunt ẽẽ uicturos: tanam
habet uĩ carnis & ammȩ dulce consortiũ Nemo enĩ unquã carnẽ suã
habuit odio Et ꝓpterea ñ uult anima uł ad tẽpꝰabeiꝰ etiã in firmtate
discedere : quãuis eã se sine in firmitate in ẽt̃nũ recepturã et̃ confioat

Expanded text:
ecans, in quo non exauditur. hanc in se uocem transfigurauit Iesus, uocem scilicet corpoecans, in quo non exauditur. hanc in se uocem transfigurauit Iesus, uocem scilicet corporis sui, hoc est ecclesiae suae a uetere homine in nouum hominem reformandae, uocem scilicet infirmitatis humanae, cui deneganda fuerant bona ueteris testamenti, ut bona noui testamenti optare atque sperare iam disceret. In illis autem ueteris testamenti bonis ad ueterem hominem pertinentibus praecipue concupiscitur uitae huius productio temporalis, ut aliquanto diutius teneatur, quia semper non potest. ideo mortis diem omnes quidem adfuturum sciunt et eum tamen omnes aut paene omnes differre conantur, etiam qui post mortem se beatius credunt esse uicturos; tantam habet uim carnis et animae dulce consortium. nemo enim umquam carnem suam. odio habuit et propterea non uult anima uel ad tempus ab eius etiam infirmitate discedere, quamuis eam se sine infirmitate in aeternum recepturam esse confidat.