comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quia supra di¬
ligent̾ legẽ dñ
et consiliũ obser¬
uare monuit et̾
nam reqͥem obser¬
uantib ꝓmisit.
nc̃ multiplicit̾ q̃
obseruanda st̃ re¬
plicat. pͥmoq ad
id qd̾ int̾miserat
rediens miscd̾i¬
am ꝓrimo exhi¬
bendam ⁊ iuste ẽ
illo docet esse uz
monet. Noli ergo
ĩquit ꝓhibere ⁊ c̃¬
ne audias a dnõ
cũ phariseis. tp¬
si non introistis
et eos qͥ intrabãt
ꝓhibuistis
purati diuitis qͥ in hac
uita spiritualib eguit
⁊ pꝰ ad tantã perue̾nit
inopiam ut nec guitã
aque quã q̃rebat accipe¬
ret.
Uñ: qͥ bene dixit nos
in om̃i benedictione sꝑũ¬
in remuneratione audi
S ⁊ ad litterã sepe ꝯ¬
tingit eos qͥ aliena di
rip̾iunt adultimũ in¬
opia consumi. ar ilł qͥ
sua largint᷑. ⁊ bonis
habundare t̾renis.
di monita salomoni a
dauid patre data. qͥ uer¬
ba dieꝵ relegit. i̾uenit.
Quarẽ aut̃ salomon se
unigenitũ coram matre
nominat. q̃m frem ute¬
rinũ p̾cessisse scͥptura

Expanded text:
Quia supra diligenter legem Domini et consilium observare monuit, et aeternam requiem observantibus promisit: nunc multipliciter, quae observanda sunt, replicat. Primoque ad id, quod intermiserat, rediens, misericordiam proximo exhibendam, et juste, cum illo docet esse vivse praemonet. Noli ergo, inquit, prohibere. Ne audias a Domino cum Pharisaeis: Ipsi non introistis, et eos qui intrabant, prohibuistis purati divitis, qui in hac vita spiritualibus eguit, et post ad tantam pervenit inopiam, ut nec guttam aquae, quam quaerebat, acciperet, unde: Qui benedixit nos in omni benedictione spirin remuneratijuxta litteram saepe contingit eos qui aliena diu rapiunt, ad ultimum inopia consumi. At illos qui sua largiuntur, etiam bonis abundare terrenis.di monita Salomoni a David patre data, qui Verba dierum relegit, invenit. Quare autem Salomon se unigenitum coram matre nominat, quem fratrem uterinum praecessisse Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ monstrabo tͥ. d̾ucã
te per senntas equita¬
tis. quas cum ingres¬
sus fueris nonᷤ arͣta¬
buntur greswys tui.
& currens non habebͥis¬
ciplinã ne dimittas eam
custõdi illam qr illa .¬

Expanded text:
strabo tibi, ducam te per semitas aequitQuas cum ingressus fueris, non arctabuntur gressus tui,  currens non habebisciplinam, ne dimittas eam: custo
Abbreviated transcription (Latin):
refulsit. S ⁊ nr̃o capiti .i. pͥncipali
mentis. si sap̾iam amplectimꝰ am¬
plior gr̾a spc̃ augetur. ⁊ corona ĩ¬
suꝑ uitȩ infuturo dabitur.
uabit te. Principi¬
um sapĩe.posside sa¬
piam. et in omni pos¬
sessione tua acquire
illam. et exaltabit

Expanded text:
refulsit. Sed et nostro capiti, id est, principali mentis, si sapientiam amplectitur, amplior gratia Spiritus augetur, et corona insuper vitae in futuro donabitur.abit te. Principium sapientiae posside sapientiam, et in omni possessione tua posside illam, et exaltabit
Abbreviated transcription (Latin):
cabit ⁊ cõminuet eã. Porro cornua .x.
ip̃uisregni decem regeserunt ⁊ alind
consurget post eos ⁊ ip̃e potentior e¬
rit pͥorib itresreges humiliabit ⁊ ser¬
mones contra excelsum loquetur ⁊ sc̃oᷤ
altissuimi conteret eos. ⁊ putabit quod

Expanded text:
cabit, et comminuet eam. Porro cornua decem ipsius regni, decem reges erunt, et alius consurget post eos, et ipse potentior erit prioribus, et tres reges humiliabit, et sermones contra excelsum loquetur, et sanctos Altissimi conteret, et putabit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
frĩs tui. ne ĩgrediaris ĩ die afflicti¬
onis tue. Selior ẽ uicuiuis uixta
quã frat ꝓcul stude sapie filimi.
⁊ letifica cor meum. ut possis res¬
poncdere sermonẽ sutus uidẽs
malũ absconditꝰ ẽ. paruuli tran¬
seuntes sustinuere dispendia:
Dolle uestimentũ eiꝰ qͥ spopondit
ꝓ extraneo. & ꝓ alienis auferre ei¬
pignus. bñdicit ꝓximo suo uoce¬

Expanded text:
diaris in die adflictionis tuae melior est vicinus iuxta quam frater procul stude sapientiae fili mi et laetifica cor meum ut possim erespondere sermonem astutus videns malum absconditus est parvuli transeuntes sustinuere dispendia tolle vestimentum eius qui spopondit pro extraneo et pro alienis auferto pignus qui benedicit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ quo minꝰ de¬
p̾henditꝰ eo ã¬
plius grauat
Uñ absolute
irã s irã stul¬
ti dic̃ saxo ⁊ ha¬
rena grauio¬
rem. ilã sapi¬
entes quomͦ
actus ⁊ sermo¬
nes ita m̾tis qͦ¬

Expanded text:
m, quo minus deprehenditur, eo amplius gravat, unde non absolute iram, sed iram stulti dicit, saxo et arena graviorem, nam sapientes quomodo actus suos ac sermones, ita mentis q
Abbreviated transcription (Latin):
iii st ad uestimentũ tuũ & hecdi  ad¬
agri p̃cium. Sufficiat tͥ lac capraꝵ
ĩcibos tuos in necc̃ia domꝰ tuȩ. ⁊
ad uictũ ancillis tius. Fugit im¬
piꝰ nemine ꝑseq̃nte. iustꝰ aut̃ qi leo
ꝯfidens absq t̾rore erit. Propt̾ pec¬
cã terrę multi principes eiꝰ. & pp̃ho

Expanded text:
i ad vestimentum tuum et hedi agri pretium sufficiat tibi lac caprarum in cibos tuos in necessaria domus tuae et ad victum ancillis tuis fugit impius nemine persequente iustus autem quasi leo confidens absque terrore erit propter peccata terrae multi principes eius et propter
Abbreviated transcription (Latin):
scĩs. fenũ ad oburendũ
de locis excelsis. seq̃stra¬
ti st̃ agni ad dextrã he¬
di ad sinistram. agni
ad uestimentũ regis q
ipse dix̃. In habitabo in

Expanded text:
is, fenum ad comburendum de locis excelsis. Sequestrati sunt agni ad dexteram, haedi ad sinistram: agni ad vestimentum regis, quia ipse dixit, Inhabitabo in
Abbreviated transcription (Latin):
lidi rigoris n
cħ̾ salsi saporis
ta naritrã salis
ĩ caumate du¬
so aere fluere
acliqfieri sobr.
ħ indigne ad¬

Expanded text:
lidi rigoris, nil salis saporis ta naturam salis in caumate duso aere fluere ac liquefieri solet. Hanc indigena
Abbreviated transcription (Latin):
plent᷑. t̾minum accipi¬
endo. Siłr ⁊ ĩtentiones
ĩ desiderio peccandi.
unt᷑ q uoluntatẽ hũe¬
runt sine fine peccan¬
di si naturã hreñt si

Expanded text:
terminum accipiendo, similiter et intentiones in desiderio peccandi, luunt, quia voluntatem habuerunt sine fine peccandi, si naturam haberent si
Abbreviated transcription (Latin):
Ne secuiꝰ
sis aliqũ
de futuro
die serius
rũ possis
tã fintre
dere ñ ua¬
les. beatꝰ
÷ paiidus

Expanded text:
Ne securus sis aliquando de futuro; die servis rum possis, viam finire, dere non vales. Beatus est pavidus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmissũ pasce. ne
tͥ lac estate no¬
uũ ł frigore de¬
sit. s tͥ sẽpertu¬
isq sufficiat ꝙ
⁊ tã sedulo doc¬
trine ĩsta ut ⁊̃
quosdã peni¬
tentes ad offm
rum ad sinistm
iudicis uideban¬
rõnabiles ⁊ sine
dolo. lac u̾bi ꝑ¬
uulis sensu mi¬
nistret᷑. Fit aut̃
lac capraꝵ ad
uictũ ancillis
qñ hii qͥ ñdum
amore ꝑfectos
adhuc timore sꝰ¬
uili dno deser¬
uiunt ꝑ exem¬
plũ ł uerba eo¬
rũ q ꝑ peniten¬
tiã salui factis
mirificis u̾bi e

Expanded text:
missum pasce, Ne tibi lac aestate novum, nec frigore desit, sed tibi semper tuisque sufficiat; id est, tam sedulo doctrinae insta, ut etiam quondam poenitentes ad officrum ad sinistram judicis videbanrationabile, et sine dolo lac verbi parvulis sensu ministretur. Fit autem lac caprarum ad victum ancillis, quando hi qui nondum amore perfecto, sed adhuc timore servili Domino deserviunt per exemplum; vel verba eorum qui per poenitentiam salvi facti sunt, vivificis verbi e
Abbreviated transcription (Latin):
uenris derogantiũ
ti ab eis ppłi. ⁊ lace¬
rantiũ fidẽ hesiar¬
chaꝵ ⁊ ascultantiũ
ilł auditoꝵ.¬
glecta acceptione ꝑ¬
sonaꝵ sola iusticię

Expanded text:
est; derogantium ti ab eis populi; lacerantium fidem haeresiarcharum, et auscultantium illis auditoglecta acceptione personarum, sola justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
intima cordis. quomͦ si argento sor dido
ornare uelis uas fictile. sic labia tum̃tia
cũ pessimo corde sociata. labiis sũis intel¬
ligit᷑ inmicus cũ in corde tͣetauerit do
perit odium fraudulent᷑ reuelabit᷑
malicia eiꝰ in concilio. Q fodit foueã ĩ¬
cidet in eã ⁊ qͥ uoluit lapidẽ reu̾tet᷑ ad e

Expanded text:
ma ventris. Quomodo si argento sordido ornare velis vas fictile, sic labia tumentia cum pessimo corde sociata. Labiis suis intelligitur inimicus, cum in corde tractaverit dolperit odium fraudulenter, revelabitur malitia ejus in concilio, Qui fodit foveam, incidet in eam: et qui volvit lapidem, reve
Abbreviated transcription (Latin):
gligunt.
mittunt
qnͣ mens
ad regen¬
dam na¬
uem cor¬
poris stu¬
dium sol¬
licitudi¬
nis per¬
dit.
Me emu¬
leris ⁊c̃.
Ne deside¬
res imita¬
ri qͦs p̾¬
dictis ui¬
ciis uid̾is
implica¬
operã da¬
re curato.
uñ: subd̾.
sapiã edifi¬

Expanded text:
gligit. mittit, quando mens, ad regendam navem corporis, studium sollicitudinis perdit.e aemuleris. Ne desideres imitari quos praedictis vitiis videris implicaoperam dare curato, unde subdit: Sapientia aedifi
Abbreviated transcription (Latin):
Uitrũ a intria
ꝓuincia ubinas¬
ci solet dr. nec
multũ a sał a
momaci sp̃e dis¬
lutore mars
durando ĩpe¬
tras qͣs mari

Expanded text:
itrum a Nitra provincia ubi nasci solet dicitur, nec multum a salis ammoniaci specie dislittore maris durando in petras aquas mari
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ cogitat mala fac̾e̾ stultꝰ
uocabit᷑ cogitatio stulti pec¬
catũ ẽ. ⁊ abhominatio hoi̾m
detractor. Si desperaius ĩ
die angustie lapsus inmi¬
nuet᷑ fortitudo tua. Erue
eos qͥ ducunt᷑ ad mortẽ. ⁊ qͥtͣ¬
hunt᷑ ad interitum liberare
ne cesses Si dixeris iures
nom suppetunt. qͥ inspector
ẽ cordis. ipse ĩtelligit & sal

Expanded text:
Qui cogitat mala facere, stultus vocabitur. Cogitatio stulti peccatum est: et abominatio hominum detractor. Si desperaveris lassus in die angustiae: imminuetur fortitudo tua. Erue eos, qui ducuntur ad mortem: et qui trahuntur ad interitum liberare non cesses. Si dixeris, non suppetunt: qui inspector t cordis, ipse int
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ñ .nͥ. doc̾et sapĩa ut
bona u̾mico mali causa
facẽs. fit .n. sepe ut ĩtini¬
cus crebris uictus bñfici¬
is odii ponat rigorẽ. ⁊
calorẽ caritatis m̃ti ap¬
ponat.
uultu audieris detrahen¬
tem. tu illi das fomitẽ. de¬
trahendi. Si uͦ tristi ut
ait quidã discit ñ libent̃
dic̃e. qd̃ dididicerit ñ li¬
bent̾ audiri.

Expanded text:
tis. Non enim doceret sapientia, ut bona inimico, mali causa, faceres. Fit enim saepe ut inimicus crebris victus beneficiis, odii ponat rigorem, et calorem charitatis menti apponat. vultu audieris detrahentem, tu illi das fomitem detrahendi. Si vero tristi, ut ait quidam, discit non libenter dicere, quod didicerit non libenter audire.
Abbreviated transcription (Latin):
to frigus qͦmͦ
in mue solet
adueniat qd
incendia soł
aliqũ refrige¬
ret. subdor ẽ
ardentes tẽpe
eius qͥ se mi¬
sit prudent᷑
agendo repau¬
aat.

Expanded text:
to frigus, quomodo in nive solet, adveniat; quod incendia solis aliquantum refrigeret, sudorem ardentes temperejus qui se misit, prudenter agendo repausat.
Abbreviated transcription (Latin):
coi. A quã frĩgida  aie si¬
ra longinqua fons tba¬
t̃ũs pede ⁊ uen a corrup¬
ta ustus cadens corã im¬
pio. Sicut qͥ mel come¬
num sic qͥ ꝑscrutator ẽ ma¬
iestatis opprimet᷑ a gła.
Sicut urbs patens & abs¬
q muroꝵ ambitu ita
uir qͥ nõ potest ĩ loq̃n¬
do cohibere sp̃m suum.

Expanded text:
i. Aqua frigida animae sira longinqua. Fons turtus pede, et vena corrupta, justus cadens coram impio. Sicut qui mel mnum: sic qui scrutator est majestatis, opprimetur a gloria. Sicut urbs patens, et absque murorum ambitu, ita vir, qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum.
Abbreviated transcription (Latin):
rã replicat mͦ suauiores
⁊ͣ his sensuũ spualiũ fru¬
ctus qͥbus pia audienti¬
um desideria pascatiter¬
moto lut̾e uelanine ꝑan¬
aurẽ accõmodat.iã se ad
ꝓcipiendã claritate̾ sa¬
pĩe cȩlestis p̃parat iã suꝑ¬
ne lucis uision appropͥi

Expanded text:
ram replicat; modo suaviores in his sensuum spiritualium fructus, quibus pia audientium desideria pascat, remoto litterae velamine panaurem accommodat, jam sese ad percipiendam claritatem sapientiae coelestis praeparat, jam supernae lucis visioni app
Abbreviated transcription (Latin):
dam hos eẽ achiam ⁊
seclechiam. quos
frixit rex babylo¬
nius in ĩgne ꝓp̾ter
inquitatem quiã
ulterabant uxores

Expanded text:
am  Al. Alchiam et Sedeciam, quos frixit rex Babylonis in igne, propter iniquitatem quam ulterabant uxores
Abbreviated transcription (Latin):
Gen̾aliter sepe
prudentes gra¬
uitatẽ sensꝰ in ip¬
cio p̾monstrant.
tota ĩtentione ꝑ¬
quirunt.

Expanded text:
generaliter saepe prudentes gravitatem sui sensus, in ippicio praemonstrant, tota intentione perquirunt.
Abbreviated transcription (Latin):
les. Nullꝰ gͦ ab inicio scłi
sua uirtute electꝰ & cęles¬
ens unicͥq sic̃ uoluit men¬
surã fidi & gr̃aꝵ distͥbuit¬
sistunt ⁊ uirtutũ obseqͥo.
ꝯstipant᷑. Reges .N. terre se¬
pe labia iusta detestant᷑
ut herodes ioh̾em

Expanded text:
les . Nullus igitur ab initio saeculi sua virtute electus et coelesens unicuique sicut voluit mensuram fidei et gratiarum distribuitsistunt, et virtutum obsequio, stipantur. Reges enim terrae saepe labia justa detestantur, ut Herodes Joannem
Abbreviated transcription (Latin):
a litt̾am q expul¬
sus de paradyso
hõ cotidianum
laborem ne defi¬
ciat exercet. ꝯpu
ilium longũ cũ
labore sufferat. ⁊
ĩ sudore uultꝰ su

Expanded text:
uxta litteram, quia expulsus de paradiso homo quotidianum laborem ne deficiat exercet. Compilium longum cum labore sufferat, et in sudore vultus
Abbreviated transcription (Latin):
factusẽ rex Bel destruxit ⁊draconẽ int̾fe¬
cit. ⁊ sacendotes occidit ⁊ dixerunt cũ ue¬
nissent ad regem. Trade nobisdanielẽ¬
te. ⁊ domum tuã. Uidit gͦ rex quod irru¬
erent in eũ uebement: ⁊ nec̃citate opul¬
sus tradidit eis danielem. Qui miserunt
eũ in lacũ leonum: ⁊ erat ibi .ui. dieb.
Porro in lacu erant leones .uii. ⁊daban¬
tur eis duo corpora cotidie: ⁊ dueoues

Expanded text:
tus est rex, Bel destruxit, draconem interfecit, et sacerdotes occidit. Et dixerunt cum venissent ad regem: Trade nobis Danielete et domum tuam. Vidit ergo rex quod irruerent in eum vehementer: et necessitate compulsus tradidit eis Danielem. Qui miserunt eum in lacum leonum, et erat ibi diebus sex. Porro in lacu erant septem leones, et dabantur ei
Abbreviated transcription (Latin):
fiducie eiꝰ. Qui custodit os
suum ⁊ linguã suã: custo¬
dit ab angustiis aiãm suã.
suꝑbus ⁊ arrogans uocat᷑
ĩ doctus. qͥ in ira operat᷑ su¬
ꝑbiam. Hesideria occidũt
pigrum noluert᷑ .t. quicꝗͣ.
manꝰ eiꝰ operari. tota ꝯcu
piscit & desiderat. qͥ aut̃
iustꝰ ẽ tribuet & nõ cessabit.

Expanded text:
t os suum et linguam suam: custodit ab angustiis animam suam. Superbus et arrogans vocatur indoctus: qui in ira operatur superbiam. Desideria occidunt pigrum: noluerunt enim quicquam manus ejus operari. Tota die concupiscit et desiderat: qui autem justus est: tribuit et non cessabit.
Abbreviated transcription (Latin):
uocarem. & om̃e qd̾ ĩmundo cerne¬
ret putaret esse ꝓnichilo rogatũ
ab ea ut ĩmorẽ ꝯm̃tarioli obscura
q̃q dissererem. ut absq me poss
intelligere q̃ legebat. Itaq qͣm in
ꝓcinctũ nr̃i operis subita morte
subtracta ⁊ ñ merinimus opaula
& eustochiũ talẽ uite nr̃e hre ꝯsor¬
tem. tantoq uuln̾e tẽ ꝑcussus ob¬
mutui. nc in bechlehem positus
angustiore uidelicet cuitate ⁊ il¬
do. hoc breuit̾ ãmonens qd̾ nulliꝰ¬

Expanded text:
ocarem, et omne quod in mundo cerneret, putaret esse pro nihilo; rogatum ab ea, ut in morem Commentarioli obscura quaeque dissererem, ut absque me posset intelligere, quae legebat. Itaque quoniam in procinctu nostri operis subita morte subtracta est, et non meruimus, o Paula et Eustochium, talem vitae nostrae habere consortem, tantoque vulnere tunc perculsus obmutui: nunc in Bethleem positus, augustiori videlicet civitate, et ileo. Hoc breviter admonens, q
Abbreviated transcription (Latin):
tuim. immo carta non diuidat. quos xp̃i nec¬
tit auior. comentarios in osee. amos̃. ⁊ achariã.
malachiam. quos poscitis scͥpsissẽ si licuisset p̃ ua¬
licudine miticis solatia sũptium notarios nrõs⁊
librarios sustentantes ut uobis potissimum nos¬
trum desudet ĩgenium. Et ecce ex latere freq̃ns
turba diu̾sa poscentiũ. quasi aũt eqũ sit me uo¬

Expanded text:
m: immo charta non dividat, quos Christi nectit amor. Commentarios in Osee, Amos, Zachariam. Malachiam, quos poscitis, scripsissem, si licuisset prae valetudine. Mittitis solatia sumptuum: notarios nostros et librarios sustentatis, ut vobis potissimum nostrum desudet ingenium. Et ecce ex latere frequens turba diversa poscentium: quasi aut aequum sit, me, vo
Abbreviated transcription (Latin):
tis sermonib ꝓri¬
mum laudat pa¬
rat ei i̾sidias. qͥb ꝑ
iculũ ĩ uerbi aut̃
oꝑis securior ĩci¬
dat. s uideamꝰ qͥca¬

Expanded text:
tis sermonibus proximum laudat, parat ei insidias, quibus in periculum verbi aut operis securior incidat. Sed videamus qui ca
Abbreviated transcription (Latin):
putat mag̾iac¬
nita audiat.
Pulchre qͥ dlici¬
atͦ a ꝑuitia sua
seruiis erit no¬
uissime aut̃ ꝯ¬
maloꝵ penitet
qͥ ĩ tenera etate
noluit.

Expanded text:
putat magis jacnita audiat. pulchre: Qui deliciatur a pueritia sua, servus erit: novissime autem cmalorum poenitet, qui in tenera aetate noluit.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ab ĩfidelib uitã recte¬
ꝯuersationis accepit. q̃¬
⁊ cananeo cingulum tͣ¬
didit. q ꝑ uigorẽ demõ¬
strare iusticĩe fluxa o¬
pera gentilitatis astrin¬
uendo teneat᷑. Sint lũ¬

Expanded text:
 ab infidelibus vitam rectversationis accepit: qChananaeo cingulum didit, quia per vigorem demotae justitiae fluxa opera gentilitatis astrinvendo teneat, sicu
Abbreviated transcription (Latin):
pellerentur. hec aiunt hebrei. nõ
magno oꝑe curantes apͥmo anno
darii regis ꝑsarum: usq ad extre¬
mam eusiõnem terłm: que sub a¬
driano accidit: computari olim¬

Expanded text:
ropellerentur. Haec aiunt Hebraei, non magnopere curantes, a primo anno Darii regis Persarum, usque ad extremam eversionem Jerusalem, quae sub Adriano accidit, computari olym
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m ducem ebdomades. yu. ⁊ eb¬
domades. lxi. erunt. ⁊ rursus edi¬
ficabitur platea ⁊ muri in augu¬
stia tempoꝵ esdra narrante didi¬
regis arthaxerxis: iucesimo an¬

Expanded text:
m ducem hebdomades VII, et hebdomades LXII erunt, et rursus aedificabitur platea et muri in angustia temporis. Esdra narrante, didiregis Artaxerxis, XX an
Abbreviated transcription (Latin):
tur ut legitur.
ita ad imple¬
tur: s ut totũ¬
parit̾ suppu¬
tatur. ita finem accepit. nec igtio¬
randum quosdam illoꝵ. dicere.
ꝙ una eb domas. de qua dicitur

Expanded text:
tur ut legitur, ita adimpler, sed ut totupariter supputatur, ita finem accepit. Nec ignorandum quosdam illorum dixisse, d una hebdomada de qua dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
re auino. car¬
nem meam. ut
anuum meu̾
tranferrẽ ad sa¬
piam. deuitaremqꝙ
stulticiam donec ui¬
derem qͥd ess utile fi¬

Expanded text:
re a uino carnem meam, ut animum meum transferrem ad sapientiam deuitaremque stulticiam, donec uiderem, quid esset utile fi
Abbreviated transcription (Latin):
fut᷑ corpore circ¬
cabulũ nouit ut pꝰ¬
sit hõ respond̾e
ccͣ artifice̾ quare
ita ł ita sit factus
quanto .N. ampliꝰ
q̃sierimus tanto
magis ostendit᷑
ex p̾scientia łi.
tollit᷑ arbitriũ
ante p̾cedunt qͣ

Expanded text:
sunt corpore circcabulum novit; ne possit homo respondere contra artificem, quare ita, vel ita sit factus. Quanto enim amplius quaesierimus, tanto magis ostenditur ex praescientia Dei tollitur liberum an
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quas ñ debes
moleste pati si
futura ñ scire
potes si a poten¬
tiorib ĩpiis se¬
pe opprims q
cito oiã finiunt᷑
⁊ mors oĩa equa¬
liter rapit:
& difficilior tanto
peccandi libertas

Expanded text:
Quasi, non debes moleste pati, si futura non scire potes, si a potentioribus impiis saepe opprimeris, quia cito omnia finiuntur, et mors omnia aequaliter rapit. et difficilior, tanto peccandi libertas
Abbreviated transcription (Latin):
perbas opes ex¬
celsas dicit. ut
cȩlestia dona sig̾
nos sec̾ esse dicm
litus cunctis m̃¬
di opib excellen

Expanded text:
perbas, opes excelsas dicit, ut coelestia dona signinas secum esse dicit, libus, cunctis mundi opibus e
Abbreviated transcription (Latin):
num. Iuisibilia .N. ipsiꝰ a c̃a¬
tura mundi per ea q̃ facta
st̃ intellecta ꝯspiciunt᷑. ui¬
e eius ipse illuminatioẽs per
quas se ⁊ angłicis spiritib
⁊ mentib osten̾dit humanis.
disposuerat huĩt. S ne aliqͥs¬

Expanded text:
lia enim ipsius a creatura mundi per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur . Viae ejus sunt ipsae illuminationes, per quas se et angelicis spiritibus et mentibus ostendit humanis, disponeret habuit. Sed ne pu
Abbreviated transcription (Latin):
opes superbȩ. & iusticia. me¬
lior ẽ fructus m̃s auro et
lapide p̾cioso. ⁊ genimina
mea argento electo.a
uiis iusticiȩ ambulo ĩ medi¬
o semitaꝵ iudicii ut ditẽ di

Expanded text:
opes superbae, et justitia. Mlior est fructus meus auro, et lapide pretioso, et genimina mea argento electo. In viis justitiae ambulo, in medio semitarum judicii: Ut d
Abbreviated transcription (Latin):
¶Si mordeat .S. qͣsi
sic̃ serpens occulte
mordens uenen in¬
fundet sic ⁊ qͥ detͣ¬
diabolus mordet
in silentio qñ qͥdi
abolo suadente
peccauit nõ uult
qͥfiteri.

Expanded text:
Si mordeat. Quasi, sicut serpens occulte mordens venenum infundit, sic et qui detrdiabolus, mordet in silentio, quando qui, diabolo suadente, peccavit, non vult confiteri.
Abbreviated transcription (Latin):
gn̾atio iudeoꝵ. ⁊ succedit gn̾a¬
tio de gentib. ꝯg̾gata. t̾ra aut̃
tam diu stat ꝙͣ du synagoga
recedente eccła om̃is introeat.
cũ .ii. p̾dicatũ fu̾at exangłiũ
in toto orbe tẽ erit finis. qͦ ĩ¬

Expanded text:
generatio Judaeorum, et succedit generatio de gentibus congregata: terra autem tamdiu stat, quamdiu, Synagoga recedente, Ecclesia omnis introeat. Cum enim praedicatum fuerit Evangelium in toto orbe, tunc erit finis. Im
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipis mundi c̃atis ⁊
de successione eaꝵ quo¬
mͦ ueniunt ⁊ transeut̃
ut hõmorit᷑. hõ nascit᷑
eadẽ natura est nascen¬
tis q̃ fuit morientis. sic
de anib. piscib. ser¬
pentib. & om̃ibus ani¬
mantib. sie de herbis
arborib. ⁊ aliis naturiᷤ
nicħ nouũ inuenitur
teritũ qd̃ post ñ fiat unͣt
Reqͥeuit ds̃ die septĩo

Expanded text:
cipio mundi creatis, et de successione earum, quomodo veniunt et transeunt; ut homo moritur, homo nascitur, eadem natura est nascentis, quae fuit morientis. Sic de avibus, piscibus, serpentibus et omnibus animantibus; sic de herbis, arboribus et aliis naturis nihil novum invenitur aeteritum quod post non fiat. Unde, Requievit Deus die se
Abbreviated transcription (Latin):
causas & naturas rerũ
explicare. nec oculꝰ ad
plenũ intueri nec auris
instruere doctore ad sũ
in hoc mortali corꝑe es¬

Expanded text:
causas et naturas rerum explicare, nec oculus ad plenum intueri, nec auris, instruente doctore, ad sumin hoc mortali corpore es
Abbreviated transcription (Latin):
tractor eradi¬
cabitur. uesti¬
etur aũ pan¬
nis dormita¬
tio. q despec¬
tũ ⁊ mope̾ a
cunctis bonis
operib mors
sua ĩueniet.
inte exqͥrende
crimina detͣcꝰ

Expanded text:
tractor eradicabitur . Vestietur autem pannis dormitatio, quia despectum et inopem a cunctis bonis operibus mors sua inveniet, vitae exquirenda crim
Abbreviated transcription (Latin):
mens .N. acura sollici¬
tudinis dormie̾s u̾bera¬
nentia mala nõ ꝓspi¬
eit. sic nec q̃ ꝑpetraue¬
tat. ut rursũ uina re¬
no torporis p̾ssus sen̾¬

Expanded text:
e a cura sollicitudinis dormiens verberanentia mala non prospicit, sic nec quae perpetravetat, ut rursum vina reno torporis a sui
Abbreviated transcription (Latin):
riiclaudite ut lauer. Et fecerunt sicut
p̃ceꝑat Clauseruntq ostia pomerii
⁊egresse sunt ꝑpostitium ut afferrent
q̃ usserat. nesciebatq intus ẽẽ abscõ¬
ditos. Cu maut̃ ẽent egresse puelle
surrexert duosenes.⁊accurrerunt
ad eam ⁊ dixerunt. Ecce ostia pome
consentire nobis ⁊ ꝯmiscere nobis¬
cum. quod si nolueris: dicemus cͣcͣ¬

Expanded text:
rii claudite, ut laver. Et fecerunt sicut praeceperat, clauserunt ostia pomarii, et egressae sunt per posticum, ut afferrent quae jusserat: nesciebantque senes intus esse absconditos. Cum autem egressae essent puellae, surrexerunt duo senes, et accurrerunt ad eam, et dixerunt: Ecce ostia pomarassentire nobis, et commiscere nobiscum. Quod si nolueris, dicemus
Abbreviated transcription (Latin):
cem dolorem suũ. Erubescebant enĩ ĩ¬
dicare concupiscentiã suã uolentesconcũ¬
bere cum ea.⁊ obseruabant cotidie solli¬
citiꝰ uidereeam. Dixitq alt̾ ad alt̾um.
Eamus domum: quiahora prandii EEt
egressi recesserunt ase. Cumq reu̾tissẽt
uenerunt in unũ. ⁊ sciscitantes ab inuicẽ¬

Expanded text:
t enim indicare sibi concupiscentiam suam, volentes concumbere cum ea: et observabant quotidie sollicitius videre eam. Dixitque alter ad alterum: Eamus domum, quia prandii hora est. Egressi recesserunt a se. Cumque revertissent, venerunt in unum: et sciscitantes ab invice
Abbreviated transcription (Latin):
c̃. Nam capadoci¬
a ⁊ armenia. Bithi¬
nia. eraclia bopho¬
tie. de potestate
macedonũ. rece¬
dentes diu̾sos sͥ
reges ostituerunt.

Expanded text:
. Nam Cappadocia, et Armenia, Bithynia, et Heraclia, Bosphociae de potestate Macedonum recedentes, diversos sibi reges constituerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
narrant hystorie. succendit enĩ
athenas. subp̾ncipe galba. ⁊ bel¬
lum ẽ eo tempore gestum int̾ mo
nopolim.⁊ apud salamuam na¬
uale c̾tamen. qñ sophocles ⁊ eu¬
ripides clari habebantur.⁊ phe¬
nustodes in ꝑsam fugiens. hau¬
sto tauri sanguine ꝑ iit. frustra
gem qui ab alexandro suꝑatus
ẽ seribit. qui ñ quartus s qͥntꝰ
decimus pꝰcyrum ꝑsarum rex
fuit. quẽ .uii. imꝑu sui anno
suꝑauit.⁊ occidit alexander.

Expanded text:
narrant historiae. Succendit enim Athenas sub principe Callia, bellumque eo tempore gestum est in Thermopylis, et apud Salaminam navale certamen: quando Sophocles et Euripides clari habebantur, et Themistocles in Persas fugiens, hausto tauri sanguine, periit. Frustra tum, qui ab Alexandro superatus est, scribit; qui non quartus, sed quartus decimus post Cyrum Persarum rex fuit: quem septimo imperii sui anno et superavit et occidit Alexander.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊h. Hebrei ita expo
ab hac die. qua ne̾
t loquor: erat aut̃
annus pͥmus clarii
qui occidit balta¬
sar.⁊ regnũ caldeo¬
rum inꝑsas medoᷤᷤ¬
q transtulit. usq¬
ꝑ p̾artes accident.
pͥmum ꝓpitiabit᷑
tibi d̃s. sictit p̃caris.
et delebitur peoca¬
tum.⁊ finem accipit
p̃ecaricatio. Nunc
enĩ urbe ⁊ templo

Expanded text:
» Hebraei sic exponab hac die, qua nunc tibi loquor. Erat autem annus primus Darii, qui occidit Baltassar, et regnum Chaldaeorum in Persas Medosque transtulit, usqper partes accident: primum propitiabitur tibi Deus sicut precaris, et delebitur peccatum, et finem accipiet praevaricatio. Nunc enim, urbe et templo
Abbreviated transcription (Latin):
decor. q õꝑatur iusticiam
fortitudo q ꝑsecutionẽ pa¬
titur pp̃ iusticiã. et iõ ride¬
bit in die nouissimo .i. gau¬
debit in retͥbutione: regni
cęlestis. q̃ dolebat ĩ certa¬
mine uitȩ p̾sentis. Beati¬

Expanded text:
decor, quia operatur justitiam; fortitudo, quia persecutionem patitur propter justitiam: et ideo ridebit in die novissimo, id est, gaudebit in retributione regni coelestis, quae dolebat in certamine vitae praesentis.
Abbreviated transcription (Latin):
miscłus pauꝑũ forsitan ignoscet de¬
inaula babylonis deambulabat.
Nespondicq rex ⁊ ait. Nonne hec
ẽ babylon ciuitas magna: qͣmego
edificaui in domum regni. inrobo¬
re fortitudinis mee. ⁊ ingla decoris
mei. Qũ adhuc ẽẽt sermoĩore regis

Expanded text:
is pauperum: forsitan ignoscet deium duodecim, in aula Babylonis deambulabat. Responditque rex, et ait: Nonne haec est Babylon magna, quam ego aedificavi in domum regni, in robore fortitudinis meae, et in gloria decoris mei? Cum adhuc sermo esset in ore regis
Abbreviated transcription (Latin):
¶reprobi ñ tm̃
uirtutes nõ asse¬
qui sed ⁊̃ perseqͥ
et quantũ ualẽt
in bonis obrue
pore aiã scã d̾i

Expanded text:
reprobi non tantum virtutes non assequi, sed etiam persequi, et quantum valent in bonis obruerpore, anima sancta, Dei
Abbreviated transcription (Latin):
iora celoꝵ ĩta cor
regis quoꝯꝙ uolu¬
erit ĩclinat. quia si
uoluerit digna deg¬
ceat pelagianꝰ ꝙ ab¬
sq grã di nuliꝰ locꝰ

Expanded text:
iora coelorum, Ita cor regis quocunque voluerit inclinat, quia sicvoluerit digna doceat Pelagianus, quia absque gratia Dei nullus
Abbreviated transcription (Latin):
xis magͥ intꝰ
qd̃ fecimꝰ do¬
ut int̾ aper¬
ca uulṅa çor¬
nos abluat
plaga secre¬
ta uentͥs q sa¬
nat neqͥciam
praui oꝑis
occultũ uul¬
nus doloris

Expanded text:
 magis intus quod fecimus dout inter aperta vulnera cornos abluat plaga secreta ventris, quia sanat nequitias pravi operis occultum vulnus doloris
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ opus eiꝰ meliꝰ ẽ sedere ĩ anͣgͣloͣ
domatis. qua cũ muliere litigio¬
sa. ⁊ in domo coĩ. aĩa impii desi¬
derat malũ. Non miserebit᷑ ꝑx¬
imo suo. mulctato pestilente sa¬
pientior erit paruulus. ⁊ si secte¬
tur sapientẽ sumi& sciam. Ex¬
cogitat iustꝰ de domo impii. ut

Expanded text:
 opus ejus. Melius est sedere in angulo domatis, quam cum muliere litigiosa, et in domo communi. Anima impii desiderat malum, non miserebitur proximo suo. Mulctato pestilente, sapientior erit parvulus: et si sectetur sapientem, sumet scientiam. Excogitat justus de do
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sẽ. Que pax insublimi¬
cos spẽ p̾liandi certam̃ agi¬
tur. qui semꝑ conspectuuũ¬
tatis assistunt : S quia c̾ta
angłoꝵ mnist̾i̾a dispensandiᷤᷤ
singuũs quibq gentib p̃
lata sunt. cum subiectoꝵ. mo¬
sim p̾positorum sp̃uum opẽ
mentur: ip̃i qui p̃sunt sp̃c
contra se uenire referuntur.
Inamq angłs qui dauie¬
li loquebatur captuuis is¬
raelitici ppłs in ꝑside con¬
stitutis prelatus agnoscit᷑
Michaes aut̃ eoꝵ quiex ea¬
nieli dicitur. Nemo est ad

Expanded text:
esse pax in sublimicos spiritus praeliandi certamen agitur, qui semper conspectui veritatis assistunt? Sed quia certa angelorum ministeria dispensandis sinaelata sunt, cum subjectorum mosim praepositorum spirituum opem merentur, ipsi qui praesunt spiritus contra se venire referuntur. Is namque angelus, qui Danieli loquebatur, captivis Israelitici populi in Perside constitutis praelatus agnoscitur: Michael autem eorum qui ex eanieli dicitur: Nemo est ad
Abbreviated transcription (Latin):
¶ptolomeus philadesphus se¬
cundꝰ rex in egiptum filius
monem ⁊qui eleazaro pon¬
misit. cuiꝰ bibliotece p̾stitit
demetͥus phalerius apud g̾¬
cos orator ⁊ phylosophus.¬
hic tante fuisse potentie nar¬
narrant historie habuisse
cibaria militũ deportanda.
nille auri ⁊ argenti qͦ gran¬
depondus. itaut de egipto
que mensura tres modios ⁊
tciam partem modii ht̃.
bitur ditione
multa enĩ domi¬
natio eius ⁊ post
finemannoꝵ fe¬

Expanded text:
Ptholemeus Philadelphus secundus rex Egypti, filius monem», «et Eleazaro ponbibliothece prefuit Demetrius Phalereus idem apud Grecos orator et philosophus, tanteque potentie fuisse narNarrant enim historie habuisse alia a cibaria militum portanda, mille; auri quoque et argenti grande pondus; ita ut de Egipto que mensuram tres modios, et terciam partem modii continet, bitur ditione: multa enim dominatio ejus. Et post finem anno
Abbreviated transcription (Latin):
bat lib̾are arietem de manu
eius. Hẏrcusaut caprarum
magnus factus ninis. Cũ¬
q creuisset: fractumẽ cornu

Expanded text:
bat liberare arietem de manu ejus. Hircus autem caprarum magnus factus est nimis: cumque crevisset, fractum est cornu
Abbreviated transcription (Latin):
bulant. ⁊ nesciunt quo eant. Si .N.
bri fletu castigarent.
S Patet et demente hetita qr relinqͥt
doctorem a quo fidem eccłe didice¬
rat. et oblita ÷ pacti dĩ. sui .i. fid̾i

Expanded text:
bulant, et nesciunt quo eunt. Si enimbri fletu castigarent. Patet et de mente haeretica, quia relinquit doctorem a quo fidem Ecclesiae didicerat; et oblita est pacti Dei sui, hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
homine qui peruersa¬
loquit᷑. qui relinqunt
iterrectum et ambu¬
lant per uias tene¬
tant᷑ cum male fece¬
rint et exultant in re¬
b pessimis quoꝵ uie
ꝑuersȩ et infames g̾s¬

Expanded text:
homine qui peruersaloquitur, qui relinquunt iter rectum et ambulant per uias tenetantur, cum malefecerint, et exultant in rebus pessimis, quorum uiae peruersae et infames g
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiam & idiciũ ⁊¬
equitatem et omnẽ se¬
mitam bonam si intͣ¬
uerit sapientia cor tu¬
um. & scientia aĩe tuȩ
placuerit consiliũ cus¬
todiet te. et pruden¬
tia seruabit te It er¬
uaris a uia mala et ab

Expanded text:
iustitiam et iudiciequitatem et omnem semitam bonam. si intrauerit sapientia cor tuum et scientia animae tuae placuerit, consilium custodiet te et prudentia seruabit te, ut eruaris de uia mala et ab
Abbreviated transcription (Latin):
minus dat sapientia et ex ore ei¬
p̾ruͣdentia et scientia. ¶ustodi¬
¶ Sins qͥbus di¬
cebant. Abscon
damꝰ tendiculas
contra insontẽ.
re latronẽ dili
tarent᷑ a latroni¬
nes dãpnentur
bi di ꝯtempte¬
rib sicut cet̾a pͥ¬

Expanded text:
minus dat sapientiam, et ex ore eprudentia et scientia. Ite suis; quibus aiebant, Abscondamus tendiculas contra insontem fre latronem sibi vastentur a latronines damnentur. rbi Dei contemptoribus, sicut et
Abbreviated transcription (Latin):
stulti : desua alacritate ꝯfide
entis ã ad planũ uł ad pontẽ
diuertere. ita qͥ pecc̃m quantũ
ualet declinat. timens ne in
blandiens sͥ. qͥ aut pꝰ peniceat

Expanded text:
stulti est de sua alacritate confidentis autem ad planum vel pontem divertere, ita qui peccata quantum valet declinat, timens ne invblandiens sibi quia aut posteriori
Abbreviated transcription (Latin):
apłos uł alios scõs. qui ⁊ se¬
ipsos primum. deiide ⁊ eccłã
s subditã bene reg̾e sciunti
legũ conditores. auctores ut̾¬
us̃ testamenti ã sequentes
eccł̃e scriptor es pͥncipes ⁊ po

Expanded text:
sive alios sanctos, qui et seipsos primum et deinde Ecclesiam sibi subditam bene regere sciunt: Legum conditores, auctores utriusque Testamenti, et sequentes Ecclesiae scriptores; principes et po
Abbreviated transcription (Latin):
arrogantiã ⁊ suꝑ¬
biam̃ in eis qui
ceteris se meliores
extimant uiam
prauam in eis qͥ
aperte malafaci-¬
unt. os bilingue
mutant¬

Expanded text:
Arrogantiam et superbiam in eis qui se caeteris meliores aestimant, viam pravam in eis qui aperte mala faciunt, os bilingue mutant
Abbreviated transcription (Latin):
pit calumpniam. ut q̃ in osumatio¬
ne mundi de antixp̃o futura dicun¬
sub antiocho epiphane contendat ĩ¬
pleta. s eius impugnatio: testimoni¬
um ui̾tatisẽ. Tantaem̃ dictorũ fides
tara dixͣisse ẜ. pretita narrasse.

Expanded text:
pit calumniam, ut ea quae in consummatione mundi de Antichristo futura dicunsub Antiocho Epiphane impleta contendat. Cujus impugnatio testimonium veritatis est. Tanta enim dictorum fides tura dixisse; sed narrasse
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃. ac belis ⁊ draconis fabula: ñ ha
abacuc filui ih̃u de tribu leui sicut ui¬
ta . lxx. intp̃tes intitulo eius belis fabu¬
le ponitur. homo quidam erat sacer¬
dos noĩe daniel filius abda  oiiuaͤ
regis babylonis Dãniel aut̃ trespu¬
etos dectibu uida fuisse scͥptura testat᷑¬

Expanded text:
ae Belisque ac Draconis fabulas non coAbacuc filii Jesu de tribu Levi: sicut juxta LXX interpretes in titulo ejusdem Belis fabulae ponitur: Homo quidam erat sacerdos, nomine Daniel, filius Abda, conviva regis Babylonis: cum Danielem et tres pueros de tribu Juda fuisse, sancta Script
Abbreviated transcription (Latin):
respondentes. nescio an
curiosolectori satis fe¬
cerint. In deobsecro
uos opaula ⁊eustochi¬
um. fundatis ꝓme ad
dñmp̃ces. ut qͣmdiu
ĩ hoc corpuscło sũ scri¬
bam aliquid gͣtum uo¬
bisutile eccl̃ie dignũ
post̾is. p̃sentiũ quippe
satis moneor.qui inu¬
tramq partẽ aut amo¬
re labuntur:aut odio:¬

Expanded text:
respondentes, nescio an curioso lectori satisfecerint. Unde obsecro vos, o Paula et Eustochium, fundatis pro me ad Dominum preces: ut quamdiu in hoc corpusculo sum, scribam aliquid gratum vobis, utile Ecclesiae, dignum posteris. Praesentium quippe satis moveor: qui in utramque partem, aut amore labuntur, aut odio
Abbreviated transcription (Latin):
hortante me quodam¬
hebreo: tlludmͥ sua
lingua crebrius inge¬
rente. labor imꝓbus
om̃iauincit. qui mͥ
uidebar sciolus int̾¬
hebreos: cepirursus
discipłs eẽ caldaicus et
ut uerũ fatear usq ad
sum sermonẽ caldaici¬
sonare. Hec idc̾co refer

Expanded text:
hortante me Hebreo et illud sua lingua crebrius ingerente, 'Labor improbus omnia uincit', qui mihi uidebar sciolus inter eos, coepi rursum esse discipulus Caldaicus. Et ut uerius fatear, usque in sum sermonem Caldaicsonare.
Abbreviated transcription (Latin):
sermone descendere.
ut u̾bi gr̃a. dicamus ab
arbore illice dixisse eũ
ilico ꝑ eas. ⁊ lentisco: in
lentem te ominuat an¬
głs. E ñ lente ꝑeas. aut
lentus .i. flexibilis:. du¬
caris ad mortẽ siue ali¬
ud quid ad arboris no¬

Expanded text:
sermone descendere. Ut, verbi gratia, dicamus ab arbore ilice dixisse eum, Illico pereas: et a lentisco, In lentem te comminuat angelus, vel non lente pereas, aut lentus, id est flexibilis ducaris ad mortem: sive aliud quid ad arboris no
Abbreviated transcription (Latin):
sederis legen¬
do cũ magistͦ
ut pane ũbi re¬
ficiaris. dili¬
gent̾ intellige
discretionẽ sa¬
cre electionis
m̾ tua locuti¬
one ꝯserua.

Expanded text:
sederis ad legendum cum magistro, ut pane verbi reficiaris, diligenter intellige discretionem sacrae lectionis in tua locutione conserva,
Abbreviated transcription (Latin):
guis qͥhabitant ĩuniu̾sa t̾ra
pax uob̃multiplicet᷑. Signa
imirabilia fecit ap̃me d̃s̃ ex¬
celsus. Placuit gͦ michi: p̃¬
dicare signa eius. quia mag
tione ⁊gen̾ationem. Ego¬

Expanded text:
sa terra: Pax vobis multiplicetur. Signa et mirabilia fecit apud me Deus excelsus. Placuit ergo mihi predicare signa eius, quia magntionem et generationem.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoc solũ secũ afferret. de labo¬
re suo in dieb uite suȩ qͦs de¬
dit ei ds̃ sub sole. Et apposui
cor meũ ut scirẽ sap̃iam ⁊ ĩtelli¬
gerem distin᷑ctionẽ q̃ u̾satur
ĩ t̾ra. Est ho qͣ dieb & noctib
sõpnum ñ capit oc̾ulis. ⁊ ĩtel¬
pͣosst᷑ hõ inuenire rõnem eoꝵ

Expanded text:
bore suo, in diebus vitae suae quos dedit ei Deus sub sole. Et apposui cor meum, ut scirem sapientiam, et intelligerem distentionem quae versatur in terra: Est homo, qui diebus ac noctibus somnum non capit oculis, Et intelpossit homo invenir
Abbreviated transcription (Latin):
animi fauces suas. qͥbus uerba q̃ au¬
do recipiat. illa reꝓbando contemp¬
nat. quib nmirũ faucib cũ legem
atq ꝯsiliũ di custodimꝰ. grã multipli¬
catur qr quanto sollertius quisq di
uinis obtemperat uissis tanto dulciꝰ
eius amorẽ concipit quã nobis messe¬

Expanded text:
animi fauces suas, quibus verba, quae audo recipiat, illa reprobando contemnat. Quibus nimirum faucibus cum legem atque consilium Domini custodimus, gratia multiplicatur, quia quanto solvinis obtemperat jussis, tanto dulcius ejus amorem concipit. Quam nostris
Abbreviated transcription (Latin):
miẽ operib ĩsistendum.
lceneq nris fidendum iu¬
rib. s a dõ auxilium
flagitandum. et satis
ꝯgruo ordine postquã
cohercuit a crudelira
te ⁊ aluxuria castiga¬
uit. ornat actib bonis
quam instruit:¬

Expanded text:
e operibus insistendum, neque nostris fidendum viribus, sed a Deo auxilium flagitandum, et congruo satis ordine postquam coercuit a crudelitate, postquam a luxuria castigavit, ornat actibus bonis quem instruit
Abbreviated transcription (Latin):
puri hoĩs legẽ tͣnsgresse ⁊ omia iussa eiꝰ
ad pacem ducunt᷑ et̾nam omĩa q̃ ĩ car¬
ne gessit ad reꝯciliandos dõ mortales ad
pacificandum c̃ angłis genus humanũ
ad demonstranda slis seruande ad ĩuicem
pacis ⁊ dilectionis eximpla ꝑtinent.
Salit̾ sapientia eruperunt abyssi c̃ lar
lestium fidelib innotescunt. et nubes
tri sublimes ꝑ ꝯtemplationem et uitã.
rigantes corda eoꝵ audicoꝵ quasi

Expanded text:
um longe transgressae, et omnia jussa ejus ad pacem ducunt aeternam. Omnia quae in carne gessit, ad reconciliandos Deo mortales, ad pacificandum cum angelis genus humanum, ad demonstranda suis servandae ad invicem pacis et dilectionis exemplAliter sapientia erumpunt abyssi, cum lamentorum coelestium fidelibus innotescunt. Et nubes tri, sublimes per contemplationem et vitam, rigantes corda auditorum, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Si dormicris. Patet iuxta luteram. qr
securꝰ et dormit et uigilat. et qͥescit ⁊¬
ambulat. quise innocentem ante dm̃i
lignoꝵ spũum. ñ metuit. set et in pa¬
cẽ quiescit. ac securus diem resurrec¬

Expanded text:
 et reliqua . Patet juxta litteram, quia securus et dormit, et vigilat, et quiescit, et ambulat, qui se innocenter ante Deum, lignorum spirituum non metuit, sed et in pace quiescit, ac securus diem resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
atq consiluii meum¬
& erͣit uita animȩ tu¬
e & gracia faucibus
tuis. Tunc anbula¬
bis fiducialiter ĩ uia
tua et pes tuus ñ in

Expanded text:
atque consilium meumt erit vita animae tuae, et gratia faucibus tuis: tunc ambulabis fiducialiter in via tua, et pes tuus non
Abbreviated transcription (Latin):
nis ꝯuersio adult̾e ad
interitũ ducit. et quã¬
uis blanda uidentur
ac mansueta ñ minorẽ
sentier ĩ fine uindictã
quã qͥ latrocinando aꝑ¬
te ĩpietati famulant᷑.
spͣ domus adult̾e ipsa eiꝰ
caro ĩ qua turpiudini⁊
luxuriȩ subst̾nitur: acci¬
itur ⁊ cu̾ stare uid̾r uer¬
git in occasum suisq
crementis quasi qͥbusdam
semitis ad impioꝵ ꝯsor
tormenta malignor

Expanded text:
nis conversatio adulterae ad interitum ducit, et quamvis blanda videtur ac mansueta, non minorem sentiet in fine vindictam, quam qui latrocinando apertae impietati famulantur. Potest domus adulterae ipsa ejus caro in qua turpitudini ac luxuriae substernitur, acciitur, etiam cum stare videtur, vergit in casum, suisque crementis quasi quibusdam semitis ad impiorum contormenta malignor
Abbreviated transcription (Latin):
nata est enĩ ad mortem¬
domis eius. et ad inferos
semite ipsius. ons qͥ ing̾¬
diuntur ad eam non re¬
uertͣent᷑ nec apphendent
semitas iuite. ut ambules¬

Expanded text:
nata est ad mortemdomus ejus, et ad inferos semitae ipsius. Omnes qui ingrediuntur ad eam, non revertuntur, nec apprehendent semitas vitae . Et in e
Abbreviated transcription (Latin):
cłam fidi soliditate
locauit stabiliuit
celos prudentia. cũ
per eum sublimi¬
umi p̃dicatoꝵ cor¬
da illustrauit.
¶Ht̾ anima tua ui¬
tam cũ dõ. si eius
decreta custodie¬
ris quamius caro
disciplina correc¬
tionis aut ⁊ mor¬
tis premat᷑.¬

Expanded text:
clesiam fidei soliditate locavit, stabilivit coelos prudentia, cum per eum sublimium praedicatorum corda illustravit.t anima tua vitam cum Deo, si ejus decreta custodieris: quamvis caro disciplina correctionis aut etiam mortis premat
Abbreviated transcription (Latin):
tem ñ mulierẽ. Pot̾.Ni. qͥ adul¬
ti. ac uitã penitendo mereri.
Potest qͥ pollutꝰ est hesi respici¬
endo redire ad salutẽ. at qͥ semel
et̾na morte raptꝰ :: nunquã re¬

Expanded text:
 ad mulierem, potest enim qui adulrti ac vitam poenitendo mereri: potest qui haeresi pollutus est resipiscendo redire ad salutem. At qui semel aeterna morte raptus est, nunquam re
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ attinet ad naturam
iniqua sua uoluntate dãpna¬
tam ł deprauatã recursũ ꝑ
semet ipsam ñ ht̃. s per dĩ gͥra¬
ciam. qua adiuuatur instau¬
uite app̾hendat. designat.N.

Expanded text:
quod adtinet ad naturam iniqua sua uoluntate deprauatam, recursum per semet ipsam non habet, sed per dei gratiam, qua adiuuatur vitae apprehendat. Designatum e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ loca doctorẽ. in seq̃nte ã uacan¬
tem quelibet ut se gerere debe¬
at instruit. Dr᷑ .n. p̃ceptori si
ceperis. iã ligasti m̃tem apd̃ curã
sollicitudinis q̃ ante deerat illaq̃
dicando dice̾. teipsũ priꝰ necesse
re ut auditore tuo salubritꝰ ĩsti¬
tuto ipse a sponsione uite eius
liber effugies. Uł certe qr damu¬
la mundũ natura animal ÷: ue¬
lox cursu. uisu acerrimuꝰ. Uñ ⁊¬
doreas nuncupat᷑. auis ã uolando
alta pet̾e ꝯsucuit c̾ ĩ docendis occu
tum penins tutꝰ eẽ satage. qͣtꝰ exple¬
to p̾dicandi negocio ad suꝑna trasuo¬
lare ⁊ celestis uite pascua m̾caris ĩ trare.

Expanded text:
periocha doctorem, in sequente vacantem quemlibet ut se gerere debeat instruit. Dicitur enim praeceptori, Siceperis, jam ligasti mentem apud curam sollicitudinis quae ante deerat. Illaquaedicando dicere te ipsum prius necesse re ut, auditore tuo salubriter instituto, ipse a sponsione vitae ejus liber reddaris. Vel certe, quia damula mundum natura est animal, velox cursu, visuque acerrimum. Undorcas nuncupatur. Avis autem volando alta petere consuevit: cum in docendis occuptum pennis fultus esse satage, quatenus expleto praedicandi negotio ad superna transvolare
Abbreviated transcription (Latin):
se seruaueris. ⁊t̃ ⁊ aliis
p̾dica. ⁊ ĩ magna au¬
ditoꝵ ãplitudine di¬
uina eloquia iuxta u
dispensa.
rius late p̾dicationes
fundimꝰ. ⁊ tñ per eas
laudes humanas nõ
ambumus.
SSit uena. sit doctri¬
na tua. ⁊ q̃cunq nas¬
cuntur ex ea. ĩ benedic¬
tionẽ eccłe. ⁊ letare
cumea. cui ab ado¬
lescentia .i. ex qͦ cre¬
didisti coniunctuses.
am̾ore ĩsistere docet.
s ne prima uiuente
aliã ducas uł meretͥ¬
ci unquam socieris.
Otlonse putent adul¬
ac parietũ obtegi. ñ
h̾etici sua molumina
posse celari. qr tene¬

Expanded text:
se servaveris, tunc et aliis praedica, et in magna auditorum amplitudine divina eloquia, juxta undispensa. rius late praedicationes fundimus, et tamen per eas laudes humanas non ambimus.Sit vena. Sit doctrina tua, et quaecunque nascuntur ex ea, in benedictione Ecclesiae; et laetare cum ea, cui ab adolescentia, id est ex quo credidisti, conjunctus es.amori insistere docet; sed ne prima vivente aliam ducas, vel meretrici unquam socieris.Non se putent adulad parietem obtegi, non haeretici sua molimina posse celari, quia tene
Abbreviated transcription (Latin):
phanem seleu¬
ci frẽm anthio¬
qui post seleu¬
cum .xi. annis
regnauit insy¬
ria. obtinuit¬
q uideam. sub
quo legis ꝑsecu¬
tio. ⁊ machabe¬
orũ bella nat¬

Expanded text:
frater Seleuci, filius Antioqui post Seleucum undecim annis regnavit in Syria, obtinuitque Judaeam, sub quo Legis Dei persecutio et Machabaeorum bella nar
Abbreviated transcription (Latin):
sapiẽ uerba percipere neqͥ
unt
serui. conditioni locutꝰ : Im
.N. st̾ fores ciuitatis eiꝰ.⁊
uiris smł ⁊ feminis ⁊ sapi¬
entib & insipientib gran¬
deuis p̃dicat᷑ & paruulis
at contra doctrina fallax
clam ⁊ pͥuatim. quos sedu¬
cere ualet quęrit.

Expanded text:
ae verba percipere nequeunt.sexui, et conditioni locutus est enim sunt fores civitatis ejus viris simul et feminis, sapientibus et insipientibus, grandaevis praedicat et parvulis; at contra, doctrina fallax clam et privatim, quos seducere valeat, quaerit.
Abbreviated transcription (Latin):
pioꝵ decipiet eos. Non uie¬
niet fraudulentꝰ lucrũ. &
substantia hominis erit au¬
ri precium In semita iusticiȩ
uita. iter aut̃ deuii ducit ad

Expanded text:
piorum decipiet eos. non inueniet fraudulentus lucrum, et substantia hominis erit auri pretium. in semita iustitiae uita: iter autem deuium ducit ad
Abbreviated transcription (Latin):
Tantũ distat in¬
ter sapientẽ &
stultũ: ut hic ali¬
qñ ꝓfectu erudi¬
tionis ad eũ qͥ
se docuerat do¬
cendũ ꝑueniat.
ille net arguit᷑
audiat.
um. Iussa dn̾ica
impinguabit᷑. q
ꝑfecta suꝑnoꝵ dul¬
cedine reficiet᷑.
Unde sicut ad.⁊
piis ꝓ dño labo¬
rib ĩ sudant. ĩ¬
marcessibili co¬
rona dñabunt᷑.¬

Expanded text:
Tantum distat inter sapientem et stultum, ut hic aliquando profectu eruditionis ad eum, qui se docuerat, docendum perveniat: ille, ne, cum arguitur, audiat.um jussa dominica impinguabitur, quia perfecta supernorum dulcedine reficietur; unde: Sicut adipe piis pro Domino laboribus insudant, immarcescibili corona donabunt
Abbreviated transcription (Latin):
¶ ꝓuerbioꝵ liber ñ ut simplices arbitran¬
tur patentia ht̾ precepta s quasi in ter¬
ra aurũ. in mice nueleus. ĩ hyrsutis cas¬
tancaꝵ operculis absconditus fructus
inquiritur. ita in eis diuinus sensus al¬
tius est inquirendus.

Expanded text:
erbiorum liber, non ut simplices arbitrantur, patentia habet praecepta, sed quasi in terra aurum, in nuce nucleus, in hirsutis castanearum operculis absconditus fructus inquiritur: ita in eis divinus sensus altius est inquirendus.