comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et cuictis auinialib egentissĩm
c̃e hoĩcm. Eludierã sepissĩe.
s utegran memioriã uelum.
Laspice udum in formẽ
inter bagitus et lacumas uas¬
centemi. euguo lacte solaudũ.
tieuulũ atq reptantẽ opis
indigũ alieue quem muta
pascunt eũaucia et uestiuut.
caduci corporis aĩ uiquieti
morbis obsessum uarus. sub¬
iectum passionib iunuuens
cousilii in opeui alterna leticia
et tusticia fluctuautẽ. impotẽ¬
tem arbitri. appetitus colube
uestiuui. quid ꝙͣtum ue sibi
cipodiat quis cibo potuiq ino¬
dus ignoranteni. cui aluñta
corporis ceteus aĩantib in
aperto poĩta multo labore ꝯ¬
quirenda sunt. quẽ sompuꝰ
uiflat. cib disteudit. potus
precipitat. uigilie exteuuant.
faines contrahit. sitis arefa¬
at. auidũ tiundũq. fastidiẽ¬
tem possessa. ꝑdita deplorãtẽ
et pũtibz suuul et preteritis
et futuris aurĩi suꝑbientem
iuiter miscuas suas. ⁊ fragili¬
tatis sibi ꝯstiũ uilissimis uer¬

Expanded text:
ntissimum esse hominem? Audieram sepissime, sed integrari memoriam velim. Aspice nudum et informem inter vagitus et lacrimas nascentem, exiguo lacte solandum, tremulum atque reptantem, opis indigum aliene, quem muta pascunt animalia et vestiunt; caduci corporis, animi inquieti, morbis obsessum variis, subiectum passionibus innumeris, consilii inopem, alterna letitia et tristitia fluctuantem, impotentem arbitrii, appetitus cohibere nescium; quid quantum ve sibi expediat, quis cibo potuique modus ignorantem; cui alimenta corporis, ceteris animalibus in aperto posita, multo labore conquerenda sunt; quem somnus inflat, cibus distendit, potus precipitat, vigilie extenuant, fames contrahit, sitis arefacit; avidum timidumque, fastidientem possessa, perdita deplorantem et presentibus simul et preteritis et futuris anxium; superbientem inter miserias suas et fragilitatis sibi conscium; vilissimis ver
Abbreviated transcription (Latin):
sci quos aditi ipsarum coronarũ
honos erat propter etruscas qui¬
bus non isi aurei debebantur.Pu¬
ridiu hii fuere. Celare eas pͥmꝰ
instituit . P. claudius ¶fuit ẽi¬

Expanded text:
sci, quos adici ipsarum coronarum honor erat, propter Etruscas, quibus iungi nisi aurei non debebant. puri diu fuere hi; caelare eos primus instituit P. Claudius Pulche
Abbreviated transcription (Latin):
odoratiuls. Uineris nettariis. Et
ubertatis copia effluentibus ¶Gli¬
uetis habundantissimus ¶ietis
florentibus ¶ascins pectoribus
sufficientissimis. Auri. argenti.
Et ceterorum mẽtalloruui õmi
copuis. Nauiumm quoq ac uectiga¬
lumi comeatibus et uoluptatum
cimctarum affluencus ultra ur¬
bes alias exornata hec quondam
nobilissime florint ¶ Quid e¬

Expanded text:
odoratis, vinetis nectareis et ubertatis copia effluentibus, olivetis abundantissimis, viretis florentibus, pascuis pecoribus sufficientissimis, auri, argenti, caeterorumque metallorum omnium copiis, navium quoque ac vectigalium commeatibus et voluptatum cunctarum affluentiis, ultra urbes alias exornata, quondam nobilissime floruit. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
Ita dum et ascende̾ et ĩ ymis
ꝑmancre cupitis ucutium
impletis maltera distracti
Quid igitur censes esse
faciendum ut integer animus
discussis tene ꝯpedib tollatur
ad supcra. Nad hũc termi¬
mum profecto meditacio illa
ꝑducit quan primo loco no¬
iiuaueram cũ mortalitati s
nr̃e recordacione contuuia.
Lrisi. et hic fallor. nullus
hominũ crebrius ui has re¬
uoluitur curas. ANoua
lis laborq alius. E Qud
ergo eciam ne hic icucior: A¬
urbanius loqui uelun. I hãc
tameu sũiam. ECerte uou
aliau. ¶Eigo ego de morte
non cogito: APraro quidẽ
idq tam seguit̾ ut ymũ cala¬
mitatis tue fundũ cogitacio
ip̃a non penetret. ¶Contra
credideram. ANon quid
credideris: sed quid credere de¬
bueris attendo. ANunquã
post hac me mͥ crediturum sci¬
to:si et hoc flẽ credidisse mon¬
straueris. ¶Monstrabo per¬
facile: modo bona fide uerum
confiteri in ammũ inducas.
utur in hac re. teste eciam nõ
longinquo. ¶Quo nami

Expanded text:
ita, dum et ascendere et in imis ita, dum et ascendere et in imis permanere cupitis, neutrum impletis in alterna distracti. Quid igitur censes esse faciendum, ut integer animus, discussis terre compedibus, tollatur ad supera? Ad hunc terminum profecto meditatio illa perducit, quam primo loco nominaveram, cum mortalitatis vestre recordatione continua. Nisi et hic fallor, nullus hominum crebrius in has revolvitur cures. Nova lis laborque alius. Quid ergo? etiam ne hoc mentior? Urbanius loqui velim. Hanc tamen sententiam. Certe non aliam. Ergo ego de morte non cogito? Perraro quidem, idque tam segniter, ut in imum calamitatis tue fundum cogitatio ipsa non penetret. Contra credideram. Non quid credideris, sed quid credere debueris attendo. Nunquam post hac me michi crediturum scito, si et hoc falso credidisse monstraveris. Monstrabo perfacile, modo bona fide verum confiteri in animum inducas. Utar in hac re teste etiam non longinquo. Quonam,
Abbreviated transcription (Latin):
quain multa sint ex quorũ
euersione conficitur. ¶Qͥd
dicere belis non iutelligo.
ANulli potest desiderium.
hoc absolute contĩgere. insi
qui ouiubz alus desiders
finem fecit. Iam intelligis ꝙͣ
mulca et uaua sunt que op¬
tantur in uita que prius oĩa
nich̾ lipendenda sunt ut sic
ad concupĩam sũme felicita¬
tis astendas. quam profecto
minus amat qui secũ aliud
amat quod non propter ip¬
sain amat Laguosco sẽ¬
tenciam. AQuotus ergo
fuent qui omnes cupidita¬
tes ertiuxerit. quas ne dicã
ertinguere sed uel enu̾are
longuu sit: qui aĩo suo fre¬
num racionis admouerit: qͥ
dicere audeat iul nuchi iam
cõe cũ corpore: que udentur
cuncta sordescũt: ad feliciora
suspiro. Iranssimiu ge¬
nus hoĩmi. ⁊ nunc difficultatẽ
quani cõminabars intelligo.
¶Hiis nempe cessautibus
desiderium illud plenum expe¬
ditumq non erit: ucc̃e est eĩ
ut quantũ auimꝰ ad celum
propria nobilitate subuehit
tantum mole corporea et ter¬
reuis pregrauetur illecebris.

Expanded text:
quam multa sunt ex quorum eversione conficitur! Quid dicere velis non intelligo. Nulli potest desiderium hoc absolute contingere nisi qui omnibus aliis desideriis finem fecit. Iam intelligis quam multa et varia sunt que optantur in vita, que prius omnia nichili pendenda sunt, ut sic ad concupiscentiam summe felicitatis ascendas, quam profecto minus amat qui secum aliquid amat, quod non propter ipsam amat. Agnosco sententiam. Quotus ergo fuerit qui omnes cupiditates extinxerit quas ne dicam extinguere sed vel enumerare longum sit; qui animo suo frenum rationis admoverit; qui dicere audeat: "nil michi iam comune cum corpore; que videntur cunta sordescunt; ad feliciora suspiro"? Rarissimum genus hominum; et nunc difficultatem, quam comminabaris, intelligo. His nempe cessantibus, desiderium illud plenum expeditumque non erit; necesse est enim ut, quantum animus ad celum propria nobilitate subvehitur, tanto mole corporea et terrenis pregravetur illecebris;
Abbreviated transcription (Latin):
num iura uiolauerunt ¶Eor¬
poribus elapsi ciroa terram ip¬
sam uolutantur Niec hunc
in locum uisi multis exagita¬
ti seculis renertuntur sic am

Expanded text:
num iura uiolauerunt, corporibus elapsi circum terram ipsam uolutantur, nec hunc in locum nisi multis exagitati saeculis reuertuntur.» In
Abbreviated transcription (Latin):
bus equitatem uirtũtem q
largitui Nemo apud eii
seruus es ¶ ominus nemo.
est equo iure omnes liberi
simius ¶ Remo deo pauper est
insi qui iusticia indiget. siemo
diues insi qui iusticia plenꝰ
est. Nemo deniq egregus
iuisi qui bonus et innocens
fuert. ¶Remo clarissimus
fectissimus nisi qui omnes
radus iusticie impleuerit¬
uare ne qr romani neq¬
runt quia dispares multis
gradibus homines habue¬
ruut ¶A pauperibus ad dii¬
tes Ab humlibus ad potẽ¬
tes ¶ prmatis deniq usq
ad regũ sublmussimas pote¬
u̾ntes. Ubi enim non sunt u¬
nuersi pares / equitas non ẽ
Excludit mequalitas ip̃a/ in¬
sticiam. Cuius uis omnis in
eo est ut pares faciat eos qui
ad huius uite coudicõnem.
pari fonte uenerut ¶Nuob
igitur illis iusticie fontibus
ĩmutatis Omuis uirtus et
omnis ueritas tollitur. et ip¬
sa iusticia remigrat in celum
Ideo non est uerimm illud bo¬
num a philosophis repertum
quia ignorabant uel unde o¬
riretur uel quid efficeret.

Expanded text:
tatem uirtutemque largitur. nemo aput eum seruus est, nemo dominus: est, aequo iure omnes liberi sumus. nemo deo pauper est nisi qui iustitia indiget, nemo diues nisi qui uirtutibus plenus est, nemo denique egregius nisi qui bonus et innocens fuerit, nemo clarissimus erfectissimus nisi qui omnes gradus uirtutis inpleueritquare neque Romani neqrunt, quia dispares multis gradibus homines habuerunt, a pauperibus ad diuites, ab humilibus ad potentes, a priuatis denique usque ad regum sublimissimas potestates. ubi enim non sunt uniuersi pares, aequitas non est, et excludit inaequalitas ipsa iustitiam, cuius uis omnis in eo est, ut pares faciat eos qui ad huius uitae condicionem pari sorte uenerunt. Duobus igitur illis iustitiae fontibus immutatis omnis uil-tus et omnis ueritas tollitur et ipsa iustitia remigrat in caelum. ideo non est uerum illut bonum a philosophis repertum, quia ignorabant uel unde oreretur uel quid efficeret
Abbreviated transcription (Latin):
et iaur tunc appareret quid
esset futurini his hominib
qui iusticiam ueram desfend̾e
deo q singulari seruire cepis¬
cie̾ equitas ¶ E quitarem dico
nou utiqz bene indicandim
quod et ip̃m landabile est in
homine iusto. Sed se cum cete¬
no coequandi quam cicero¬
noster equabilicatem uocat
posuit ¶Omnes ad sapien¬
ciam genuit ¶Ommbus in¬
mortalitatem spopondit.

Expanded text:
ut iam tunc appareret quid esset futurum iis hominibus qui iustitiam ueram defendere deoque singulari seruire coepispars aequitas: aequitatem dico non utique bene iudicandi, quod et ipsum laudabile est in homine iusto, sed se cum ceteris coaequandi, quam Ciceroaequabilitatem uocat. omnibus posuit, omnes ad sapientiam genuit, omnibus inmortalitatem spopondit:
Abbreviated transcription (Latin):
non tenet. ¶Quomodo potest¬
enim potestatem ip̃am nosce
qui unde oriatur ignorat / Mũ
Somniauerat enm deum/ s õ
cognouerat Quod si insticie de¬
fensionem uel ip̃e nel quilib
alius implere uoluisset in pri¬
religiones euertere debiusset¬
quia socrates facere id tempta

Expanded text:
non tenet. quomodo enim potest eam ipsam nosse qui unde oriatur ignorat ? Platsomniauerat enim deum, non cognouerat. quodsi iustitiae defensionem uel ipse uel quilibet alius implere uoluisset, in prireligiones euertere debuitm Socrates quia facere tem
Abbreviated transcription (Latin):
tens ¶Omnes muictans ¶Omnes
rit. Ommis enim uirtus et onme
uirtutis bonum/ incorruptum ma¬
net. ¶Demq si amici perierint.
eciam si probati respondentes q
loco patris liberi. est quod illoꝵ
expleat locum ¶ Qnod si queris
et quod ios quoq bouos faciat
Erras itaq cum interrogas quid
sit illud propter quod uirtutem
petas ¶Queris enim aliquid supͣ
sũmum ¶Interrogas quid petas
ex uirtut. ¶Ipami ¶ichil ht ipsa
bomini e¶ Et irrefagabilis animi
Rigor Et promdencis ¶ Et lubti¬
litas ¶Suanitas Et sibertas Con¬

Expanded text:
tet, omnes inuitat, omnes  omnis virtus et opus omne virtutis incorruptum manet. Deinde etiam si amici perierunt, etiam si probati respondentesque voto patris liberi, est quod illorum expleat locum. Quid sit quaeris ? Quod illos quoque bonos fecerat, «Erras quidem cum interrogas quid sit illud propter quod virtutem petam; quaeris enim aliquid supra summum. Interrogas quid petas ex virtute. Ipsa enim nihil est bonum est infragilis animi rigor et providentia et sublimitas et sanitas et libertas et con
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a iusticia omnes si¬
mul uirtutes amplec¬
tatur. Tamen due sunt õmi
principales que ab ea diuelli
separari q non possunt Pi¬
etas et cquitas.¶ Nam fides te¬
perancia probitas innocencia
integritas et cetera cius mo¬
di nel natura uel institutis pa¬
rentum possunt esse iu his ho¬
minibus qui iusticiam nesciuĩt
sicuti semper fuerunt. Nam
romaui ueteres qui iusticia glo¬
riari solebãt his uirtutibus
gloriabantur que ut dixi ꝓ¬
ficisti a iusticia possut Et ab
ipo fonte secerm ¶Urẽtus re¬
ro et eauitas qualt uene sunt
eui. ¶ Nd eium duobus fontib
constat tota iusticia. Seꝯ ca¬
pud. eius et origo in illo pͥmo
est ¶Iñ le ciuido omius uis/ ac da¬
cio ¶Pietas autem nichil aliud
cere curꝰ cognicionis hec sum¬
ma est ut cola ¶gũorat uti¬
q iusticiami qui dei religionem

Expanded text:
ia quamuis omnes simul uirtutes amplectatur, tamen duae sunt omnium principales quae ab ea diuelli separarique non possunt, pietas et aequitas. nam fides temperantia probitas innocentia integritas et cetera eiusmodi uel natura uel institutis parentum possunt esse in iis hominibus qui iustitiam nesciunt, sicuti semper fuerunt: nam Romani ueteres, qui iustitia gloriari solebant, iis utique uirtutibus gloriabantur quae, ut dixi, proficisci a iustitia possunt et ab ipso fonte secerni. pietas uero et aequitas quasi uenae sunt eius, his enim duobus fontibus constat tota iustitia: sed caput eius et origo in illo primo est, in secundo uis omnis ac ratio. pietas autem nihil aliut deum, cuius cognitionis haec summa est ut colas, ignorat utique iustitiam qui religionem
Abbreviated transcription (Latin):
et quod saculegiũ oune trãs¬
ceudat. I deum eciani uocant
cio celestis accedat. fiatq dĩno
iustinctu scelus ĩmane licenci¬
us. nec uurari couueĩet tan¬
tumi posse hunc affectum in
pectorib hũauis. ad reliqua
cuim uisa rei spẽs ac sꝑata fui¬
endi delectacio et proprie uos
uicutis impetus rapit. In a¬
more autem et h̾ simul ⁊ mu¬
tuus preterca succeudit affec¬
tus. Qua spe prorsus admo¬
ta amorem ip̃m lentescere o¬
portet. sic tameu alibi aunctis.
dum taxat hic eciam re. Ad¬
mulis mortale pectas iupel¬
litur: ut non frustra cicero nr
er aĩ passionib profecto ullã
est amore ueheuiencior. ual¬
de equidem certus erai . ubi
addidit. profecto is qui iam
quatuor libris achadennam

Expanded text:
et quod sacrilegium omne transcendit Deum etiam vocant, tio celestis accedat fiatque divino instinctu scelus immane licentius. Nec mirari conveniet tantum posse hunc affectum in pectoribus humanis; ad reliqua enim visa rei species, ac sperata fruendi delectatio et proprie vos mentis impetus rapit. In amore autem et hec simul et mutuus preterea succendit affectus, qua spe prorsus amota, amorem ipsum lentescere oportet. Sic, cum alibi ametis duntaxat, hic etiam redamulis mortale pectus impellitur; ut non frustra Cicero noster ex animi passionibus profecto nulla est amore vehementior". Valde equidem certus erat ubi addidit "profecto", is qui iam quattuor libris Achademiam
Abbreviated transcription (Latin):
scio. fumauiq iam tandeui
aũm labentem. Coutra autẽ
illa ꝓpoĩti tenax et semꝑ bna
ꝑmansit. quam constanciã
femineam quo magis intel¬
ligo magis admror. Idq sͥ
consilium fuisse si unquaui
dolui: gaudeo minaet gra¬
cias ago.  Semelifallẽti
non facile risus sidoshabeu¬
da est. tu prius moros atq ha¬
bitũ uitamiq mutaueris quã
tus forte. situ leuiterqz iguis

Expanded text:
scio, firmavique iantandem scio, firmavique iantandem animum labantem. Contra autem illa propositi tenax et semper una permansit, quam constantiam femineam quo magis intelligo, magis admiror; idque sibi consilium fuisse si unquam dolui, gaudeo nunc et gratias ago. Semel fallenti, non facile rursus fides adhibenda est. Tu prius mores atque habitum vitamque mutaveris quam tus forte sis tu leni
Abbreviated transcription (Latin):
apprehensũ nõ tenuit. qͣq
gradiendũ foret amonuit:
fecit hec illa ꝙͣtum po¬
tuit. quid eiũ aliud egit cũ
nullis mota p̾cib nullis uic¬
ta blaudiciis muliebrẽ tenint
decorem. et aduersus suain
simul et meã etatẽ aduersus
multa et uaria que flectere
ad amautiuũ. licet sp̃m debu¬
issent iexpuguabilis et fir¬
ma ꝑiliansit: profecto aui¬
rum docẽt. admouebat. p̾sta¬
batq ue mͥ in sectando pudia¬
cie studio ut ucrbis utar seue¬
ce uel cremplũ. deesset uel cõ¬
uiciũ. postremo cũ lorifragũ
ac precipitẽ uideret deẜere ma¬
luit ꝙͣ sequi. ETuipe igitꝰ
aliquid interdũ uolunsti. qd̃
supra negaueras at iste bul¬
gatus amanciũ uel ut dicã
uerius ameuciũ furor. est ut
omĩbz merito dici possit. uolo.
nolo. nolo uolo. bobis autẽ¬
ipĩs quid uelicis aut uolitis
iguotũ est. EIucantus in
laqueũ offendi. Si quid tuĩ
olun aliter forte noluisset
auior. etasq coegerunt. ⁊ũc
quid uelim et quid cupia i

Expanded text:
apprehensum non tenuit, quaque gradiendum foret admonuit? Fecit hoc illa quantum potuit. Quid enim aliud egit cum, nullis mota precibus, nullis victa blanditiis, muliebrem tenuit decorem et, adversus suam simul et meam etatem, adversus multa et varia que flectere adamantinum licet spiritum debuissent, inexpugnabilis et firma permansit? Profecto anirum deceret admonebat, prestabatque ne michi in sectando pudicitie studium, ut verbis utar Senece, vel exemplum deesset vel convitium; postremo, cum lorifragum ac precipitem videret deserere maluit quam sequi. Turpe igitur aliquid interdum voluisti: quod supra negaveras. At iste vulgatus amantium, vel ut dicam verius amentium, furor est, ut omnibus merito dici possit: "volo, nolo, nolo, volo". Vobis ipsis, quid velitis aut nolitis, ignotum est. Incautus in laqueum offendi. Siquid tamen olim aliter forte voluissem, amor etasque coegerunt; nunc quid velim et quid cupiam
Abbreviated transcription (Latin):
te ip̃e condempues. Illam faci
libet. fusse scĩssimã dũte in¬
sauũ scelestũq fatdare. Illam
quoq felicissumcun: duui te
cius amore miscirinũ. hoc si
recordaus inceperau. Erecor¬
dor equidem atq ita c̾e uegare
nou ualco. et quo me seusũ
dedureris ceruo. Eut c̾uas
eque obliuionẽ dei: coutemp¬
tum ue pariat atq rerum

Expanded text:
te ipse condemnes? Illam fateri libet fuisse sanctissimam, dum te insanum scelestumque fateare; illam quoque felicissimam, dum te eius amore miserrimum. Hoc enim, si recordaris, inceperam. Recordor equidem, atque id ita esse negare non valeo et, quo me sensim deduxeris, cerno. Ut cernas eque oblivionem Dei contempt
Abbreviated transcription (Latin):
Ideoq curaiũ ac solicitudinũ
refertã initam exhorreutem
mediocu sobrio semꝑ iudicio
pretulisse. nec uerbo solum
s mente eciai oracianuin
illud approbasse. auream qͥs¬
quis mediocutatẽ diligit
tutus caret obsoleti sordib
teti caret iuiuidenda sobrius
aula. nec iuius michi racio
placuit ꝙͣ dictũ. scpius uẽtis
agitatur iugens pius excelse
grauiore casu. decidũt turres.
feriuent q sũmos fulgura mõ¬
tes. hanc profecto icdiocrita

Expanded text:
ideoque curarum ac solicitudinum ideoque curarum ac solicitudinum refertam vitam exhorrentem, mediocria sobrio semper iudicio pretulisse, nec verbo solum sed mente etiam horatianum illud approbasse: auream quisquis mediocritatem diligit tutus caret obsoleti sordibus tecti, caret invidenda sobrius aula. Nec michi minus ratio placuit quam dictum: sepius ventis agitatur ingens pinus; excelse graviore casu decidunt turres, feriuntque summos fulgura montes. Hanc profecto mediocrita
Abbreviated transcription (Latin):
Constitui pridem deside¬
riis mcis finem certũ. et infal
fallor modestissimũ. ac inter
procaces ĩpudentesq seculi
mei mores: quis modestie lo¬
cus est. secordiã atq seguici¬
ei bocant. EPotens ne
igitur est aĩ tui statũ bulga¬
us aura cõrellere que nũꝙͣ
rectũ iudicat: muꝙ̃ ros suis
noĩb bocat: at illam si rite
recolo sꝑuere solebas. L¬
rIun quã michi crede uiãgis
spreui. non pluns facio quid
de me bulgus eristient ꝙͣ qͥd
brutorũ greges aĩauciũ. A¬
Quid cigo: Lauleste fero
q: cuui uullus ex coetancis
uicis quẽ ego nouerun mo¬
destiora concupiuerit. Nomo
dificilius ad concupita pro¬
uectus est. Sũmũ uempe nũ¬
ꝙͣ mie locũ croptasse testis
hec nr̃a sinuil et õimi spectatur
que cogitaciones meas semper
introspicieus nouit. quociẽs
statuũ gradus meute discur¬
rerem: iumꝙͣ transquillitat᷑̃
illam ac serenitatẽ animi
quam rebz oĩb preferendam
arbitrior Insupremo fortu¬
ne culuũc poĩtam agnouisse.

Expanded text:
Constitui pridem desideriis meis finem certum et, nisi fallor, modestissimum; at inter procaces impudentesque seculi mei mores, quis modestie locus est? Secordiam atque segnitiem vocant. Potens ne igitur est animi tui statum vulgaris aura convellere, que nunquam rectum iudicat, nunquam res suis nominibus vocat? At illam, si rite recolo, spernere solebas. Nunquam, michi crede, magis sprevi; non pluris facio quid de me vulgus extimet, quam quid brutorum greges animantium. Quid ergo? Moleste fero quod, cum nullus ex coetaneis meis, quem ego noverim, modestiora concupiverit, nemo difficilius ad concupita provectus est. Summum nempe nunquam me locum exoptasse, testis hec nostra simul et omnium spectatrix; que, cogitationes meas semper introspiciens, novit, quotiens statuum gradus mente discurrerem, nunquam tranquillitatem illam ac serenitatem animi, quam rebus omnibus preferendam arbitror, in supremo fortune culmine positam agnovisse;
Abbreviated transcription (Latin):
tacere ꝙͣ loqui ꝙͣuis euim
uel insilencio talem ce intro:¬
sus aspicerem: asseueracio
taeu ip̃a tam ꝑtinax bilẽ
stomachũq concussit. ¶Cur
queso. ¶Quia fł̾m opina¬
ui: ignorantis est. fłm impu¬
deucer asẜere: iguorancis ꝑit
et suꝑbi. ¶Quid me tam
fl̾ui uel sensisse uel pro tulisse
confumas. Anẽpe uniu̾sa
que ineuioras. primũ oĩm
ubi ais te quod es ꝑ illã ẽẽ si
sic intelligis ut hoc c̃e illa de¬
derit mentius haud dubie.
Si uero sic ut nõ amplius
ẽẽ puiserit: uerũ dicis. O ꝙͣ¬
tum in uuũ euadere poteras:
nisi illa te forme blandiciis
retrarisset: quod es igitur
nature bonitas dedit. quod
ẽẽ poteras illa preripint.y
mo tu tibi pociꝰ abstulisti. illa
eiũ inuoceus est. forma qͥdẽ
tibi insa est tam blauda. tam
dulcis: ut in te ounẽ er natinis
uirtutũ seuũb prouenturam

Expanded text:
tacere, quam loqui! Quamvis enim tacere, quam loqui! Quamvis enim vel in silentio talem te introrsus aspicerem, asseveratio tamen ipsa tam pertinax bilem stomacumque concussit. Cur, queso? Quia falsum opinari, ignorantis est; falsum impudenter asserere, ignorantis pariter et superbi. Quid me tam falsum vel sensisse vel protulisse confirmat? Nempe universa que memoras! primum omnium ubi ais te quod es per illam esse. Si sic intelligis ut hoc esse illa dederit, mentiris hauddubie: si vero sic ut haud amplius esse permiserit, verum dicis. O quantum in virum evadere poteras, nisi illa te forme blanditus retraxisset! Quod es, igitur, nature bonitas dedit; quod esse poteras illa preripuit, imo tu potius abstulisti. Ista enim innocens est. Forma quidem tibi visa est tam blanda, tam dulcis, ut in te omnem ex nativis virtutum seminibus proventuram
Abbreviated transcription (Latin):
pulit spectare. Quid in eiũ
mamatos mores trausforma¬
rer: atq nemo unꝙͣ mordax
cõuiciator iuuentus est: qui
huiꝰ famã cauiuo deute con¬
tingeret. quidicere auderet
ue dicam in actib cius. sed ĩ
gestu uerboq reprehensibile
aliquid se uidisse ita ꝙͥ uich̾
intactũ linquerant hauc i¬
rautes ueuerantes qz relinq̃¬
unt. Mĩme igitur uiuũ est
si hec tam celebris fama mi¬
chi quoq desideriũ fame clari¬
oris actulit. laboresq duris¬
simos quib optata conseque¬
rer molunt. Quid euĩ adole¬
scens aliud optabam: ꝙͣ ut illi
uel soli placerẽ que mͥ uel so¬
la placuerit: quod ut michi
contigeret: spretis. mille uo¬
luptatũ illecebris: quot me
aute tempus cuns laboribzq
subicerẽ nosti. et iubes illam
obliuisc. uel pertiꝰ amare q̃
me auulgi consorcio segrega¬
uit. que dur uiarum oĩm tor¬
peuti iugenio calcar admouit.
et seii sopitũ aĩm excitauit.
Iufelix ꝙ̃to saciꝰ fuerat

Expanded text:
pulit expectare. Quidni enim pulit expectare. Quidni enim in amatos mores transformarer? Atqui nemo unquam tam mordax convitiator inventus est, qui huius famam canino dente contingeret; qui dicere auderet, ne dicam in actibus eius, sed in gestu verboque reprehensibile aliquid se vidisse; ita qui nichil intactum liquerant, hanc mirantes venerantesque reliquerunt. Minime igitur mirum est si hec tam celebris fama michi quoque desiderium fame clarioris attulit, laboresque durissimos, quibus optata consequerer mollivit. Quid enim adolescens aliud optabam, quam ut illi vel soli placerem, que michi vel sola placuerat? Quod ut michi contingeret, spretis mille voluptatum illecebris, quot me ante tempus curis laboribusque subiecerim nosti. Et iubes illam oblivisci vel parcius amare, que me a vulgi consortio segregavit; que, dux viarum omnium, torpenti ingenio calcar admovit ac semisopitum animum excitavit? Infelix, quanto satius fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
autem singulania quedã sunt.
Quim uero idẽ de se aliis
fortasse bideatur. uerũq est tũ
in aliis tñ iubac precipue pas¬
sione quod unus quisq suaꝵ
rerum est beuignus interpres.
nec inepte illud aplebeio licet
quod̾ pocta dictum laudatur.
suam cuiq sponsam. michi
mcam. suũcuiq amorẽ. mͥ¬
uicũ. Euis ue si tempus
suppctit pauca de multis erpo¬
nã que te madimracionem
stuporc̃q compellant. ax
ne pucas ignorare quod quĩ
amant ip̃i sibi sompiia fin¬
gunt: ouñb scolis notissimũ
carmen est. Ceterũ ex ore eius
piget has insamas audire:
quas decet alcius et sapere et
loui. ¶unũ hoc seu grati¬
tudini seu mepcie ascribeudũ
nõ silebo. me quantulũez cõ¬
spicis ꝑ illam ẽẽ. nec unquã
ad hoc si quid est noĩs autglo¬
rie fuisse uentiuũ nisi untutũ
teuuissimã seinentẽ quã pec¬
tore irͤ uatina. locauerat uo¬
bilissimis h affeitib coluisset.
turpitudinc reuocauit. bucoq
ut auĩt retraxit. ato alta cõ¬

Expanded text:
laria quedam sunt. Enimvero idem de se aliis fortasse videatur; verumque est, cum in aliis tum in hac precipue passione, quod unus quisque suarum rerum est benignus interpres. Nec inepte illud a plebeio quodam licet poeta dictum laudatur: Suam cuique sponsam, michi meam; Suum cuique amorem, michi meum. Vis ne, si tempus suppetit, pauca de multis exponam, que te in admirationem stuporemque compellent? Me ne putas ignorare quod qui amant ipsi sibi somnia fingunt? Omnibus scolis notissimum carmen est. Ceterum ex ore eius piget has insanias audire, quem decet altius et sapere et loqui. Unum hoc, seu gratitudini seu ineptie ascribendum, non silebo: me, quantulumcunque conspicis, per illam esse; nec unquam ad hoc, siquid est, nominis aut glorie fuisse venturum, nisi virtutum tenuissimam sementem, quam pectore in hoc natura locaverat, nobilissimis hec affectibus coluisset. turpitudine revocavit, uncoque, ut aiunt, retraxit, atque alta com
Abbreviated transcription (Latin):
derat oĩ studio conseitetur:
INe istud quideui. NSi
hec duo int̾ me teq ꝯueniũt:
tertium quoq ꝯuẽĩat ncc̃e est.¬
L Quod est terciũ hoc. A¬
Ut sicut qui se miscrũ alta ⁊
fixa meditacione cognouent:
cupiat ẽẽ non miser. et qui
id optare ceꝑit sectetur: sic ⁊
qui id sectatus fuerit: ponit
etiam adipisci. Enĩ uero ter¬
cium huiꝰ remodi sicut nõ u̾
ex scd̃i: sic scd̃m nou uisi expͥ¬
mi defectu ꝓpendui posse con¬
pertum est Ira pͥmum illud
seu radir hũane subsistat sa

Expanded text:
derat, omni studio consectetur? derat, omni studio consectetur? Ne istud quidem. Si hec duo inter me teque conveniunt, tertium quoque conveniat necesse est. Quod est tertium hoc? Ut, sicut qui se miserum alta et fixa meditatione cognoverit cupiat esse non miser, et qui id optare ceperit sectetur, sic et qui id sectatus fuerit, possit etiam adipisci. Enimvero tertium huiusmodi sicut nonnisi ex secundi, sic secundum nonnisi ex primi defectu prepediri posse compertum est; ita primum illud ceu
Abbreviated transcription (Latin):
equidem. nec unꝙͣ sine horro¬
re quodam cogitacio illa subut
sos cũ sit profecto uerissimũ
ad contempnẽdas ite huius
illecebras conpouendũq ĩter
tot inundi procellas auimũ
nichil eficacius reꝑiri: ꝙͣ me¬
moriam proprie miscrie. et
lueditacionẽ mortis assiduan.
.Mi ͦ uou leuit aut suꝑ ficietenꝰ
scipat: sed in ossib ip̃is ac me¬
dullis insideat. At multũ u̾eor
ne in hac re quod in multis a¬
nimaduertite ip̃e decipias.I
Qualr queso:⁊on enun clare
intelligo que uauas. atqͥ
oumibz ex condicionib urĩs
o mortal uullam magis ad¬
nuror nullam magis exhor
dustria fauetis. et impenlens
ꝑiculũ dissimlatis aguoscere.
esideracionẽq illã si ingerat
erdluditis. ¶Quo pacto:
LPutas ne adco quẽpiã
delirare ut morbo aucipis cor¬
reptus non sũme cupiat saui¬
tateui. Heminem tam de¬
mentem arbitror.Quid
ergo. putas ne quempiau for¬
te tam pigri remissiq auinui
ut non quod tota mente desi¬

Expanded text:
equidem nec unquam sine horroequidem nec unquam sine horrore quodam cogitatio illa subit s, cum sit profecto verissimum ad contemnendas vite huius illecebras componendumque inter tot mundi procellas animum nichil efficacius reperiri quam memoriam proprie miserie et meditationem mortis assiduam; modo non leviter, aut superficietenus serpat, sed in ossibus ipsis ac medullis insideat. At multum vereor ne in hac re, quod in multis animadverti, te ipse decipias. Qualiter, queso? non enim clare intelligo que narras. Atqui omnibus ex conditionibus vestris, o mortales, nullam magis admiror, nullam magis exhorrdustria favetis et impendens periculum dissimulatis agnoscere, considerationemque illam, si ingeratur, excluditis. Quo pacto? Putas ne quempiam adeo delirare, ut morbo ancipiti correptus non summe cupiat sanitatem? Neminem tam dementem arbitror. Quid ergo? putas ne quempiam fore tam pigri remissique animi ut non, quod tota mente desi
Abbreviated transcription (Latin):
collequiũ ne forte dilaberetur
duui scriptis maudare insti¬
tuo: incusuram libelli huiꝰ
impleui. uon quem aunume¬
ran alus oꝑibz incis uelim aut
m̃ gliam pctam: Mnora que¬
daui meus agitat: sed ut dul¬
cedincin quam semel ex collo¬
cutione ꝑcepi quociens libue¬
rit exlectione ꝑcipiam. Tuss
ideo libelle euentus hominũ
fugicus mecum mansisse cõ¬
tentus cris nouuins ꝓpri
non ĩmenior: Secretũ ciuim
incum es et diccris mchiq ĩ
alciorib occupato: ut unũqd̾qs
abdito meiorabis. Ego em̃
ne ut ait tulliꝰ inꝙͣ ⁊ inquit
sepius interponerentur atq
ut coramn res agi uelut a pñti¬
b uideretur: locutoris egregu¬
incasq sẽtencias non alio u̾¬
borum ambitu scd sola ꝓpͥoꝵ
nouiniũ pre scriptione discre¬
ui. hunc nempe scribendi mo¬
rem a cicerone meo didici. hũc
ip̃e prius a płone didicerat.
¶Ac ne longiꝰ uager: huis
ille me priuũ uerbis aggres¬
iud agis homũcio: qͥd¬
sompias: quid expet

Expanded text:
colloquium ne forte dilaberetur, dum scriptis mandare instituo, mensuram libelli huius implevi. Non quem annumerari aliis operibus meis velim, aut unde gloriam petam maiora quedam mens agitat sed ut dulcedinem, quam semel ex collocutione percepi, quotiens libuerit ex lectione percipiam. Tuque ideo, libelle, conventus hominum fugiens, mecum mansisse contentus eris, nominis proprii non immemor. Secretum enim meum es et diceris; michique in altioribus occupato, ut unumquodque abdito memorabis. Ego enim ne, ut ait Tullius, "inquam et inquit sepius interponerentur, atque ut coram res agi velut a presentibus videretur" collocutoris egregii measque sententias, non alio verborum ambitu, sed sola propriorum nominum prescriptione discrevi. Hunc nempe scribendi morem a Cicerone meo didici; at ipse prius a Platone didicerat. Ac ne longius vager, his ille me primum verbis aggresid agis, homuncio? qsomnias? quid expect
Abbreviated transcription (Latin):
ttouito uuchi qͥ¬
dem et sepissune
cogitanti qualit̾
Qiu hanc uitam
intrassem qualiter ue forem egl¬
suus contigit nper ut non
et lũis formaq uon satis ab

Expanded text:
ttonito michi quidem et sepissime cogitanti qualiter in hanc vitam intrassem, qualiter ve forem egressurus, contigit nuper ut non,et luminis, formaque non satis ab
Abbreviated transcription (Latin):
tulimus Reliquis si placet
u diem prorimũ dilacis nũc
aliꝙͣ tisꝑ in silencio respire¬
mus. Lper oportuna duo

Expanded text:
tulimus, reliquis, si placet, in diem proximum dilatis, nunc aliquantisper in silentio respiremus. Peroportuna duo
Abbreviated transcription (Latin):
miseriarum finem. minqͥd
auteni post hac optasse suf¬
ficiet. NQuid in. Nut
uichil amplius agam. A¬
Impossibilem ꝓpois condi¬
cionem ut qui quod assequi
potest ardenter cupit obdor¬
miat. ¶Quid igitur ip̃m
optare profuert: Rempe
per medias difficultates iter
pandet. ad hoc ip̃m perse uir¬
tutis desiderium pars est ma¬
gna uirtutis. ¶Magne
michi spei materiam p̾buisti.
LIdcuro te alloquor ur et
sperare doceam et timiere. E¬
qualiter uero spcrare. E&
tũ hactenus non mediocͤ stu¬
diuin gesserim ne pessimus
optimus fiam. A.At ꝙͣ id it̾
laboriosum sit: fortasse non
est. sed quod ĩuncrabilib
consistat ex rebus. Eterrifi¬
cas. Aetqͥ ut ea sileam er
quib desideriũ istud coustat:

Expanded text:
miseriarum finem. Nunquid miseriarum finem. Nunquid autem post hac optasse sufficiet? Quid ni? Ut nil amplius agam. Impossibilem proponis conditionem: ut, qui quod assequi potest ardenter cupit, obdormiat. Quid igitur ipsum optare profuerit? Nempe per medias difficultates iter pandet. Ad hoc ipsum per se virtutis desiderium pars est magna virtutis. Magne michi spei materiam prebuisti. Idcirco te alloquor ut et sperare doceam et timere. qualiter sperare? Quia, cum hactenus non mediocre studium gesserim ne pessimus optimus fiam. At quam id iter laboriosum sit, fortasse non est, sed quod innumerabilibus consistat ex rebus. Terrificas. Atqui, ut ea sileam, ex quibus desiderium istud constat
Abbreviated transcription (Latin):
Adhuc hesitas. atqui ut
hus iaui tandem seruionib
fiuis sit: fateoz et ip̾e uoluisse t̾e¬
nõuuꝙ̃. LQuid ergo dun¬
sti. ¶Au non succurit illd̃
ouidii. uelle parum est cupi¬
as ut re pociaus oportet: L¬
Intelligo. sed et desiderasse pu¬
tabam Afallebans. LCit¬
do. I ut cercius credas: con¬
scienciam ip̃e tuam cousule.
illa optima untutis inf̾pres.
illa in fallibilis et uerax est
operum cogitacionumq pẽ¬
satux illa tibi dicet. minquã
te ad salutẽ qua decuit aspi¬
rasse. Sz tepidius remissius
q ꝙͣ ꝑiculorum tantorum
consideracio requirebat. E¬
Cepi quã iubes conscienciã
excutere. Neruid illic ĩue¬
uis. Euera ẽe que dicis.¬
A Profecinus aliquan¬
tulumi au incipis expergisti
Iam niclius tibi erit. si ꝙͣ ma¬
le olin erat aguoucus. E¬
Si hec uel uosse satis est nõ
tamcu bene: sed optinie mi¬
chi ppe diem c̃e prope confido.
nichil ciim umꝙͣ clarius in¬
tellexi ꝙͣ inuiꝙͣ me satis ar¬
deuter optasse libertatem et

Expanded text:
Adhuc hesitas; atqui, ut his iantandem sermonibus finis sit, fateor et ipse te voluisse nonnunquam. Quid ergo dixisti? An non succurrit illud Ovidii: velle parum est; cupias, ut re potiaris, oportet? Intelligo, sed et desiderasse putabam. Fallebaris. Credo. Ut certius credas conscientiam ipse tuam consule. Illa optima virtutis interpres, illa infallibilis et verax est operum cogitationumque pensatrix. Illa tibi dicet nunquam te ad salutem qua decuit aspirasse, sed tepidius remissiusque quam periculorum tantorum consideratio requirebat. Cepi, quam iubes, conscientiam excutere. Quid illic invenis? Vera esse que dicis. Profecimus aliquantulum; en incipis expergisci. Iam melius tibi erit si, quam male olim erat, agnoveris. Si hoc vel nosse satis est, non tantum bene, sed optime, michi propediem esse posse confido. Nichil enim unquam clarius intellexi quam nunquam me satis ardenter optasse libertatem et
Abbreviated transcription (Latin):
tor in amnalibus suis scripsit
Matronam eo quod loculos ĩ
quibus erant claues uiuarie¬
celle resignauisset. A suis me¬
dia mori coactam ¶G. N. do

Expanded text:
ctor in annalibus suis scripsit matronam, quod loculos in quibus erant claves cellae vinariae resignavisset, a suis inedia mori coactam, Cato
Abbreviated transcription (Latin):
est u̾urilia colerentur. Non sal¬
timi aliquanto uerecondiore se¬
creto sed in propatula exultan¬
te nequicia. Nam hoc turpe
membrum per liberi patris di¬
es festos Cum honore Magno
plostellis in positum. Primo ru¬
re in compitis et usq in urbẽ
uectabatur In oppido autem
lamino uni libero totus men¬
sis tribuebatur¶Quibus die¬
bus omnes flagiciosissimis u¬
terentur donec illud membrũ
per forum transuectum esset
atq in loco suo quiesceret.
Cui membro inhonesto. Ma¬
tronafamilias honestissimam
palam ẽ orouam neccesse erat
imponere. Sic uidelicet deus
facere cogeretur in publico. Qd̾
nec meretrix eciam si matrone
expectarent permitti deberet in
ipte priapus suꝑer cuius in¬
manissirum et turpissimum
fastinum sedere cogebatꝰ noua
nupta More honestissimo et re¬
ligiosiss mmio Matronarum.¬

Expanded text:
enda uirilia colerentur, non saltem aliquantum uerecundiore secreto, sed in propatulo exultante nequitia. Nam hoc turpe membrum per Liberi dies festos cum honore magno plostellis inpositum prius rure in compitis et usque in urbem postea uectabatur. In oppido autem Lauinio unus Libero totus mensis tribuebatur, cuius diebus omnes uerbis flagitiosissimis uterentur, donec illud membrum per forum transuectum esset adque in loco suo quiesceret. Cui membro inhonesto matrem familias honestissimam palam coronam necesse erat inponere. Sic uidelicet Liber deus facere cogeretur in publico, quod nec meretrix, si matronae spectarent, permitti debuit in ius masculus, super cuius inmanissimum et turpissimum fascinum sedere noua nupta iubebatur, more honestissimo et religiosissimo matronarum
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Mulieres Rome atq in
lacio etatem aste mias egisse
isse dicunt. Ordmatumq ut
cognatis osculum ferrent Re¬
prehendendi causa. Ut odor
iudicium faceret si bibissent

Expanded text:
runt mulieres Romae atque in Latio aetatem abstemias egisse,isse dicunt, institutumque ut cognatis osculum ferrent deprehendendi causa, ut odor indicium faceret, si bibissent
Abbreviated transcription (Latin):
tat Preclara oracis Quo cõ¬
fugit liberandus infirmus et
cum uirtutem qua liberetur
inquirit. Credatur ei expedire

Expanded text:
tat. Preclara religio, quo confugiat liberandus infirmus, et, cum veritatem, qua liberetur, inquirat, credatur ei expedire
Abbreviated transcription (Latin):
partem in templo pom femineã
libere. Ad hec addunt Mulieres
ter libidinem excitandam.¬
¶ Sic sacia bachanalia sumua
cesebrabantur insania. Ubi er
ip̃e uarro confitetur a bachanti¬
bus talia non posse fieri insi mẽ¬

Expanded text:
partem in templo poni, femineam Liberae. Ad haec addunt mulieres ter libidinem concitandam. Sic Bacchanalia summa celebrabantur insania; ubi Varro ipse confitetur a Bacchantibus talia fieri non potuisse nisi men
Abbreviated transcription (Latin):
sue sentencie constãtissimum¬
robur retinens. Omues poe¬
tarum nugas sacrilegas qui¬
bus illi inmũdicie societate
oblectantur. Ia populo bene in¬
stituto remouere non dubitat¬

Expanded text:
suae sententiae robur constantissime retinens omnes poetarum sacrilegas nugas, quibus illi inmunditiae societate oblectantur, a populo bene instituto remouere non dubitat
Abbreviated transcription (Latin):
re causam. Cur celebrata sit
uenus et obscurata sit uirtus
Cum ambarum ab istis conse¬
crata sint Nummina Ne compa¬
randa sint merita ¶Quid de¬

Expanded text:
re causam cur celebrata sit Venus, et obscurata sit Virtus; cum ambarum ab istis consecrata sint numina, nec comparanda sint merita. Aut
Abbreviated transcription (Latin):
bus sacris diligunt. Alii in ip̃o.¬
capitolio fallurt ac fulinã¬
tem ꝑiurant ioueni ¶Et hos
iuuant scelera. Illos sacra sua
Quent tamen inter has
utrasq sentencias. medi
iuui ipsa mortalitas. Nunen
o ceniectacio esset Toto quip¬
pe mirdo Et omnibus locis
Oumnbus horis. Omnium uoci¬
bus. Fortuua sola inuocatur¬
Et una nominatur. Una accu¬
satur rea. Una arguitur. Una
cogitatur. Sola laudatur. So¬
la arguitur. Et cum connictus
colitur Uolubilisq. Aplerisq
uero et ceca eciam existimata
Uaga. Incoustans. Incerta.
Uaria. In dignarumq fautrix
Hinc omuia expensa. Huic
ferinitur accepta. Et in tora
Racione mortalium sola utrã¬
q paginam facit. Ad eoq ob

Expanded text:
bus sacris deligunt. alii in bus sacris deligunt. alii in Capitolio fallunt ac fulminantem periurant lovem. et hos iuvant scelera, illos sacra sua venit tamen inter has utrasque sententias medium sibi ipsa mortalitas numen, o coniectatio esset. toto quippe mundo et omnibus locis omnibusque horis omnium vocibus Fortuna sola invocatur ac nominatur, una accusatur, rea una agitur, una cogitatur, sola laudatur, sola arguitur et cum conviciis colitur, volubilis .... que, a plerisque vero et caeca existimata , vaga, inconstans, incerta, varia indignorumque fautrix. huic omnia expensa, huic feruntur accepta, et in tota ratione mortalium sola utramque paginam facit, adeoque ob
Abbreviated transcription (Latin):
ta hominum consuetudoq con¬
mumis ut bñficiis exellentis
uiros in celum forma ac uoliui¬
tate tollerent hinc hercules huic
castor hinc pollux hinc Escula¬
ris. Nuquid saturnum fugiẽ¬
teni Ianus benignus exepit. Cũ
Mospite partitus est reguum. Ut
eciam isti cuutates singulas con¬
derent. Ille Iamculum. Iste satur
aut Mercurium aliter ue alios
inter se uocari. Et esse ce leste
nomen culture. Quis non in¬
terpretatione nature fateat᷑
irridendum agere curam reꝵ
humanarum illud quid quid¬
est summũ. Au tam tristi acq
multiplici misterio pollu. Cre¬
danius dubitemus ue. Uix pro¬
pe est iudicare utrum magis
conducat generi humano quã¬
do aliis nillus est deorum respec¬
tus alas pudendus. Exterius
famulantur sacris ac digitis
deos gestan. ¶Et monstra quo¬
q que colunt dmꝑuant Et
excogitant cibos. Imperia dira
in ipsos. Ne sompño quidem
quieto irrogant. Non matrimo¬
uia. Non liberos. ⁊ion deniq
quid quam aliud. Nisi inbenti¬

Expanded text:
vita hominum consuetudoque comunis ut beneficiis excellentes viros in celum fama ac voluntate tollerent: hinc Hercules, hinc Castor et Pollux, hinc Esculas. Saturnum fugientem benignus excepit; cum hospite partitus est regnum, ut etiam ciuitates singulas conderent, iste laniculum, ille Saturaut Mercurium aliterve alios inter se vocari et esse caelestem nomenclaturam, 20 quis non interpretatione naturae fateatur inridendum? agere curam rerum humanarum illud, quiest, summum acvel tam tristi atque multiplici ministerio non pollui credamus dubitemusne? vix prodest iudicare, utrum magis conducat generi humano, quando aliis nullus est deorum respectus, aliis pudendus. externis famulantur sacris ac digitis deos gestant, monstra quoque colunt, damnant et excogitant cibos, imperia dira in ipsos, ne somno quidem quieto, inrogant. non matrimonia, non liberos, non denique quicquam aliud nisi iuvanti
Abbreviated transcription (Latin):
noscet aut colerer. Presente
quippe felicitate onnus pauor
et palor non propiciatus asce¬
leret sed pulsus aufugeret.
tasse inter scelectos deos esse
non debunt. Eo quod ad istam
nobilitatem non merito sedfo:¬

Expanded text:
nosset aut coleret. Praesente quippe Felicitate omnis pauor et pallor non propitiatus abscederet, sed pulsus aufugeret. tasse inter selectos deos esse non debuit, quod ad istam nobilitatem non merito, sed for
Abbreviated transcription (Latin):
filio diuntaxat et ei puero aute parrem
osulent aiubulaudiuis erat n mos ades
ꝑauaater perenitus est ue .e. fabius manis
quues osul uir etiam prideus  sũiue autto¬
utatt et tũs ultĩe senectutis afilio cõsiu.

Expanded text:
ante patrem consulem ambulandi ius erat. qui mos adeo pertinaciter retentus est, ut Q. Fabius Maximus quinquies consul, uir et iam pridem summae auctoritatis et tunc ultimae senectutis, a filio consule
Abbreviated transcription (Latin):
largiuntur. licet plus prestẽt
cum sint ignobilissimi quam
to sine uita et sensu issud to¬
tum quod muliebri utero ge¬
ritur nchil nsi nescio quod
abiectum limo ac pulueri

Expanded text:
lto plus prestant, cura sint ignobilissimi, quam to sine vita et sensu quid est illud totum quod muliebri utero geritur, nisi nescio quid abiectissimum, limo ac pulueri
Abbreviated transcription (Latin):
mun ¶ Saturnum. Genium
Merturium. Appollinem. mar¬
teni Uulcanum. Neptimu
Solem. Orcum. liberum pa¬
trem. cellurem. Cererem iu¬
nouem. Lunam. Dyanam. mi¬
neruam. Uenerem. Uestam.

Expanded text:
m, Saturnum, Genium, Mercurium, Appollinem, Martem, Vulcanum, Neptunum, Solem, Orcum, Liberum patrem, Tellurem, Cererem, Iunonem, Lunam, Dianam, Minervam, Venerem, Vestam.
Abbreviated transcription (Latin):
nones gemosq adoptando si¬
bi¶¶Geutes uero quedarn am¬
inalis ¶Et aliqua eciam obsceua
pro dus habent. Et Multa dictu
Magis pudenda. Per fetidos ci¬
bos et alia suuilia Iurantes.
Matrimoma quidem inter deos
credita. Tanto q euo ex his ne¬
minem uasci. Alios esse grande¬
nos semper canosqz. Alios iuue¬
nes atq pueros. Atri coloris
aligeros Claudos E bone edic¬
tos Et alteruis diebus uiuen¬
tes. Morientesq Quod pueri¬
¶ Sed super omnem impuden¬
ciam Adulteria inter ipsos fin¬
gi Mox nirgia et odia. Atq e¬
ciam furtorum esse ot scelerum

Expanded text:
nones Geniosque adoptando sinones Geniosque adoptando sibi, gentes vero quaedam animalia et aliqua etiam obscena pro dis habeant ac multa dictu magis pudenda, per fetidos cibos, alia et similia, iurantes. matrimonia quidem inter deos credi tantoque aevo ex iis neminem nasci et alios esse grandaevos semper canosque, alios iuvenes atque pueros, atri coloris, aligeros, claudos, ovo editos et alternis diebus viventes morientesque, pueri sed super omnem inpudentiam, adulteria inter ipsos fingi, mox iurgia et odia, atque etiam furtorum esse et scelerum
Abbreviated transcription (Latin):
saltem uel pre illis fortima po¬
ueretur quam dicunt deam ñ
racionabili disposicione Sed
ut tenere acciderit sua cuiq
dona conferre quando eos ui¬
tate sed temeraria sicut eorũ
cultores de illa senciunt fortu¬
ne potestate scelectos ¶⁊am
et uir disertissimus salustius
Sed profecto fortima in omnu
Re dommatur. Ea res ciictas
ex libidine Magis quami ex
uero. Celebrat obscuratq qu
Nnuimeros quidem deos¬
dere. Ut pudiciciam Con¬
cordiam. Mentem. Spem
tis ¶ Aut ut democrito pla¬
cuit dũos omnino. Penam
Et beneficium ¶Porro ma¬
iorem ad socordiam fragilis
et laboriosa mortalitas in ꝓar¬
tes istas digessit infirmitais
sue nemor Ut porcionibus co¬
leret quisqz quo maxime indi¬
geret. Itaq nomina alia ali¬
is gentibus Et nimina in
am publice febris famuui in pa¬
lacio dictatum est Bone ade¬
dem lacium ara. Et Male for¬
tue esquiliis. Quam obrem
Maior celitum populus eciam
quam hominm iutllĩgi pot
Cum singuli quoq ex se met
ipsis Totidem deos faciant Iu¬

Expanded text:
uel potius prae illis Fortuna poneretur, quam dicunt deam non rationabili dispositione, sed ut temere acciderit, sua cuique dona conferretate, sed temeraria, sicut eorum cultores de illa sentiunt, Fortunae potestate selectos. Nam et uir disertissimus Sallustius Sed profecto fortuna in omni re dominatur; ea res cunctas ex lubidine magis quam ex vero celebrat obscuratqunnumeros quidem cred ut Pudicitiam , Concordiam, Mentem, Spem, Fidem, aut, ut Democrito placuit, duos omnino, Poenam et Beneficium, maiorem ad socordiam accedit. fragilis et laboriosa mortalitas in partes ita digessit infirmitatis suae 15 memor, ut portionibus coleret quisque quo maxime indigeret. itaque nomina alia aliis gentibus et numina in am publice Febris fanum in Palatio dicatum est, Orbonae ad aedem Larum, ara et Malae Fortunae Esquiliis. quam ob rem maior caelitum populus etiam quam hominum intellegi potest, cum singuli quoque ex semet ipsis totidem deos faciant Iu
Abbreviated transcription (Latin):
cessit quĩ non hec nr̃a sunt sed eiꝰ
donium. et que ampliora eueniunt
non hormis sed diuinum est largi¬
to labore. assiduo studi aria exer¬
citacione. plurimis experinentis
altissima prudencis ¶Precellentissi¬
mo consilio constat ars discendi

Expanded text:
et haec non nostra sunt, sed eius donum, et quae ampliora eueniunt, non hominis, sed diuinum est largito labore, assiduo studio, varia exercitatione, plurimis experimentis, altissima prudentia, praesentissimo consilio constat ars dicendi
Abbreviated transcription (Latin):
natura. aut ab officio. Aut a mo¬
ribus. Aut a condicione. aut a for¬
cionem quidem esse diffinunt for¬
tuitum persone statum quo aut
aduersis deprimitur. aut extol¬
litur in prospens et alter utrius¬
q sortis naturam sui ipsius facie
protestatĩ. ¶Quale est quod ali

Expanded text:
natura, aut ab officio, aut a moribus, aut a conditione, aut a fortionem quidam esse definiunt, fortuitum personae statum, quo aut adversis deprimitur, aut extollitur prosperis, et alterutrius sortis naturam sui ipsius facie protestatur. Quale est quod ali