comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pacem conturbant: uidelicet
pannorum immunditia. sõp¬
nia. lecti duritia. Pannorũ
immunditia ẽ carnis spur¬
ciria. sompnia. mundana
gaudia: lati duritia. in pari-¬
entia. In hiis siquidem pan-¬
ni sunt ꝓprie carnis u̾mes.
uidelicet immunde carnis
affectus: ⁊ mentis corrupte
cogitationes. Pungit culicis
more: stimulus luxurie: mor¬
det appetitus gule. sollicitat
ornatus suꝑbie. Sompniis
u̾o deluditur. dum fauorib
gaudet: dum honorib extol¬
litur. dum ꝑsonarum sublimi¬
um familiaritate glatur.
Transeunt hec omnia quasi
sompnia: uelut aura ꝑtran¬
siens. uelut hospes unius no¬
ctis summo mane recedens.
In duro si quidem lectulo iaces:
dum tribulationis asꝑitatem
patient̾ sustine non uales.

Expanded text:
pacem conturbant, videlicet pannorum immunditia, somnia, lecti duritia. Pannorum immunditia, est carnis spurcitia; somnia, mundana gaudia; lecti duritia, impatientia. In his siquidem pannis sunt propriae carnis vermes, videlicet immundae carnis affectus, et mentis corruptae cogitationes. Pungit culicis more stimulus luxuriae, mordet appetitus gulae, sollicitat ornatus superbiae. Somniis vero deluditur, dum favoribus gaudet, dum honoribus extollitur, dum personarum sublimium familiaritate gloriatur. Transeunt haec omnia quasi sommia, velut aura pertransiens, velut hospes unius noctis, summo mane recedens. In duro siquidem lecto jaces, dum tribulationis asperitatem patienter sustinere non vales.
Abbreviated transcription (Latin):
deat aliene regionis egre¬
ditur: quando una queq
mens. sua studia negligens.
alienas actiones curans. ex¬
tra habitum atq extra or-¬
dinem ꝓprium uagatur.
Quam sichem princeps t̾re
in curis ext̾iorib dyabolus

Expanded text:
deat alienae regionis, egreditur quando unaquaeque mens sua studia negligens, actiones alienas curans, extra habitum atque extra ordinem proprium vagatur. Quam Sichem princeps terrae in curis exterioribus diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
ecit etiam salomon
obliquas fenestraᷤᷤ
m templo. Oblique fenestre
sunt doctores eccl̃ie: qui dum
fideles in eccłia u̾bo p̾dicationiꝰ
docent. quasi suscepto solis lu¬
mine. dempli penetralia clari¬
tate replent. Hii siquidem obli-¬
que fenestre dicuntur ẽẽ. quia
sinum mentis dilatant in di¬
lesione: dilatant ad compatiẽ¬
dum ꝓximo. extendunt in cõ¬
templando deo. Sunt etiam ĩ

Expanded text:
cit etiam Salomon obliquas fenestras in templo . Obliquae fenestrae sunt doctores Ecclesiae, qui, dum fideles in Ecclesia verbo praedicationis docent, quasi suscepto solis lumine, templi penetralia claritate replent. Hi siquidem obliquae fenestrae dicuntur esse, quia sinum mentis dilatant in dilectionem, dilatant ad compatiendum proximo, extendunt in contemplando Deo. Sunt etiam i
Abbreviated transcription (Latin):
in se t̾narium atq denarium:
triginta enim t̾ decem sunt:
tria siquidem denuitiant sc̃e
trinitatis in confessione uere
fidei cognitionem. decem: etͣn¬
gelici denarii renuuin̾ationem.
Trium u̾o mensium que sin¬
gulis lignorum cesorib erat
attributa distinctio. sunt my¬
stice tres uirites enͣngelice:
uidelicet elemosina. ieninium.
⁊ oratio. Unus aut̃ mensis
in quo ad cedenda ligna tẽpli
ramus. Duo u̾o reliqui m̃ses.
quibz in domib sus morantur
oꝑarii. sunt ieumium ⁊ oratõ:
in quib quilibet sp̃ales casti¬
gando carnem. intus conu̾si

Expanded text:
in se ternarium atque denarium. in se ternarium atque denarium. Triginta enim, ter decem sunt. Tria siquidem denuntiant sanctae Trinitatis in confessione verae fidei cognitionem; decem evangelici denarii remunerationem. Trium vero mensium, quae singulis lignorum caesionibus erat attributa, distinctio, sunt mystice tres virtutes evangelicae, videlicet eleemosyna, jejunium et oratio. Unus autem mensis, in quo ad caedenda ligna templi ramus. Duo vero reliqui menses, quibus in domibus suis morantur operarii sunt jejunium et oratio, in quibus quilibet spirituales castigando carnem intus conversi
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt sp̃ale templum con¬
struere ex illis qui excelse ui¬
uunt. aliquos secum saltim
ꝑ exemplum uelint hab̃e. Non
ẽ inquit in ppło meo qui nou̾it
ligna ced̾e̾: sicut sydonii. S̾ydo¬
nii int̾precantur uenatores.
Hii sunt qui ꝑsecuntur non
tantum in se. s etiam in aliis
motus animales: qui bestiaꝵ
nestigia indagare norunt. id
ẽ actiones occultas hominũ.
ꝑ coniesturas ⁊ signa conscien¬
tie prudent̾ discunt. Inuentaᷤᷤ
u̾o bestias ꝑcutiunt sagittis:
quia facta carnalium antiqͦꝵ
patrum dampnant auctorita¬
tib et dictis. Tales dico coti¬
die occidunt. et eosdem in cy¬
bum sumunt: quia carnales
quosq mundo mortuos. in
corpus eccł̃ie predicando conu̾¬
tunt. Unde et petro dictum ẽ.
masta ⁊ manduca. De oꝑarii
ssilomon oꝑarioᷤ
de omni ysrahel. ⁊
erat indictio triginta milia
uirorum: mittebatq eos in li¬
banum decem milia ꝑ singlo̾s
menses. ita ut duobz mensib
essent in domibz sus. Nume-¬
rus triginta milium continet

Expanded text:
olunt spirituale templum construere, ex illis, qui excelse vivunt, aliquos secum saltem per exemplum velint habere. Non est, inquit, in populo meo vir qui noverit ligna caedere sicut Sidoni . Sidonii interpretantur venatores. Hi sunt qui persequuntur non tantum in se, sed etiam in aliis, motus animales; qui bestiarum vestigia indagare norunt, id est, actiones occultas hominum per conjecturas, et signa conscientiae prudenter discunt, inventas vero bestias percutiunt sagittis, quia facta carnalium antiquorum Patrum damnant auctoritatibus et dictis. Tales dico quotidie occidunt, et eosdem in cibum sumunt, quia carnales quosque mundo mortuos, in corpus Ecclesiae praedicando convertunt. Unde et Petro dictum est: Macta et manduca . CAP. Salomon operarios de omni Israel, et erat indictio triginta millia virorum, mittebatque eos in Libanum decem millia per singulos menses , ita ut duobus mensibus essent in domibus suis. Numerus triginta continet
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ quietus animus clau¬
so a foris silentis ostio possi¬
det animam. Sz et lamech
mt̾fecisse caym legitur. Ca¬
ym aut̃ possessio int̾petat᷑
Cuius: Dyaboli . nõ d̾r: sui:
nõ magistri. ꝓpria. non com¬
miis. Int̾ folia iacens ca¬
ym occiditur: quia ꝑu̾sus in
leuitate cordis. et multiplira¬
te u̾borum uoluptatur. Sie
igitur ꝑ lamech caym occidi¬
tur. et ex alio lamech noe nas
disciplinam nutritus. quie¬
te mentis efficitur. Accusat᷑
caym demorte frĩs. Qui enĩ
nulli obediunt. qui seipsos
possident. qui exemplum pra¬
ne oꝑationis fratribz osten¬
dunt: qui aliud quam frĩs
animam ꝓpriis manib id ẽ
ꝓpriis actib occidunt: Quid
igitur utilius disciplina. que
quietem gen̾at. ꝑu̾sos necat:¬

Expanded text:
id est, quietus animus clauso foris silentii ostio possidet animam. Sed et Lamech interfecisse Cain legitur . Cain autem possessio interpretatur. Cujus? diaboli non Dei, sui non magistri, proprii non communis. Inter folia jacens Cain occiditur, quia perversus in levitate cordis et multiplicitate verborum volutatur. Sic igitur per Lamech Cain occiditur, et ex alio Lamech Noe geneet per disciplinam nutritus, quietae mentis efficitur. Accusatur Cain de morte fratris. Qui enim nulli obediunt, qui seipsos possident, qui exemplum pravae operationis fratribus ostendunt, quid aliud quam fratris animam propriis manibus, id est propriis actibus, occidunt? Quid igitur utilius disciplina, quae quietem generat, perversos necat
Abbreviated transcription (Latin):
ossunt hec omĩa
que suꝑius dixi¬
mus ordinaru
ordinata seruari: insi ne¬
gligentia p̾latorum prepe¬
diantur. Si enim caput lã¬
membra secuntur: discipłt
magistrum. Tria sunt autẽ
capita: scilicet corꝑis. cõgre¬
gationis et mentis. In sin¬
gulis siquidem capitib. au¬
res suntues ottilii lꝯalto enĩ
prelatus oculos quoslibet

Expanded text:
ossunt haec omnia, quae superius diximus, ordinari, ordinata servari, nisi negligentia praelatorum praepediantur. Si enim caput lanmembra sequuntur, et discipuli magistrum. Tria sunt autem capita, scilicet corporis, congregationis et mentis. In singulis siquidem capitibus aures sunt et oculi, habet enim praelatus oculos, quoslibet
Abbreviated transcription (Latin):
rit: nisi qui se ciuib illius
patrie. bene uiuendo in hoc¬
scło. morib conformabit. S
qui in hoc presenti scło celibẽ
uitam ducere cupiunt: in
futura uita suꝑnis ciuibus
conformes erunt. Quatuor
siquidem ciuitates in diuina
scriptura fuisse ꝑhibentur. qͣꝵ¬
id ẽ mat̾ialis. ⁊ mystica. mo¬
ralis. ⁊ anagogyca. Mat̾ialiꝰ
ihecłm ẽ quedam ciuitas. in
iudea sita: mystica u̾o ẽ eccłia:
moralis. quelibet fidelis aĩa:
anagogyca. celestis patria.
Prima constat ex lapidibz
⁊ lignis. scd̃a ex hominibus
Matialis aliquando destruct᷑.
mystica traufferetur: moralis
cdificabitur: anagogyca u̾o
met̾num nõ commouebit᷑.
Prima continet res gestas.
scd̃a mysteriorum figuras:
t̾tia exempla morum. qͣrta
diu̾sitates celestium mansio¬
num. Restat igitur ut de hii
que premisimus: ad edifica¬
tionem claustralium aliqͥd

Expanded text:
r, nisi qui se civibus illius patriae bene vivendo in saeculo hoc moribus conformabit. Sed qui in hoc saeculo praesenti caelibem vitam ducere cupiunt, in futura vita supernis civibus conformes erunt. Quatuor siquidem civitates in divina Scriptura fuisse perhibentur, qid est, materialis et mystica, moralis et anagogica. Materialis Hierusalem est quaedam civitas in Judaea posita, mystica vero est Ecclesia, moralis quaelibet fidelis anima, anagogica coelestis patria. Prima constat ex lapidibus et lignis; secunda ex justisMaterialis aliquando destruetur, mystica transferetur, moralis aedificabitur, anagogica vero in aeternum non commovebitur. Prima continet res gestas, secunda mysteriorum figuras, tertia exempla morum, quarta diversitates coelestium mansionum. Restat igitur ut de iis, quae praemisimus, ad aedificationem claustralium aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
quando hoc qd̃ ꝑu̾se acquisiẽ¬
runt ꝑu̾sis relinquunt. Ener¬
uit̾ iterum illos amant: qͦꝵ
dampna et tribulationes nõ
equanimit̾ portant. Amauit
ita dulcedine dulcedinẽ spiri¬
tali carnalem expulit. Ama.¬
uit sapient̾e nemo enim pru-¬
dentius diligit. quam qui cõ¬
silio sapientie. ⁊ u̾itatis se¬
ipsum committit. Nec tantũ
dulut̾ ⁊ sapient̾. s etiam for¬
nit̾ amainit: quia pendente in
cruce dño dilectus cum dilecto
commorari non dubitauit.

Expanded text:
quando hoc, quod perverse acquisiequando hoc, quod perverse acquisierunt, perversis relinquunt. Enerviter iterum alios amant, quorum damna et tribulationes non aequanimiter portant. Amavit ita dulcedine dulcedinem, spirituali carnalem expulit. Amavit sapienter. Nemo enim prudentius diligit, quam qui consilio sapientiae et veritatis seipsum committit. Nec tantum dilexit sapienter, sed etiam fortiter amavit, quia pendente in cruce Domino, dilectus cum dilecto commorari non dubitavit
Abbreviated transcription (Latin):
do cordi. sociat mundam car¬
nem: Tales offerunt hostiã
uiuentem. dõ placentem. im-¬
maculatam: nõ aure. ñ ocło.
nõ pede. ñ cauda carentem.
Audiat hoc senum sera con¬
u̾sio. quib ex defectu senestu¬
tis aures obturantur. turbã¬
tur oculi: et ut cuncta breuit̃
ꝑstringam. ipsi in seꝑ se defici¬
unt. Hii nõ offerunt agnum
immaculatum: s ut ita dicã
porcum curtatum. Sic̃ enim
portus in immundiciis. sic
senex iacuit in uiciis: et sicut
porcus siliquis pascitur. sic ⁊
senex fabulis ⁊ rumorib de¬
lectatur. Simul aut̃ qͣndoq
et conu̾titur ⁊ moritur: et
sdeo hoc sacrificium caude ca¬
ret officio. in hoc uite spatio.
nisi forte dicas qd̃ habuerit
caudam in capite: id ẽ princi.¬
pium conu̾sionis in fine. A¬
mant huiusmodi senes here¬
des quos dereliquerunt qͣnͣdoq
carnalit̾: amant insipienter.
amant en̾uit̾. Nimis enim
carnalit̾ diligunt quos ad¬
huc secum sp̃aliter conuerti
uolunt: amant insipienter:

Expanded text:
do cordi sociat mundam carnem. Tales offerunt hostiam viventem, Deo placentem, immaculatam, non aure, non oculo, non pede, non cauda carentem. Audiat hoc senum sera conversio, quibus ex defectu senectutis aures obturantur, turbantur oculi, et ut cuncta breviter perstringam, ipsi in se per se deficiunt. Hi non offerunt Agnum immaculatum, sed, ut ita dicam, porcum curtatum. Sicut enim porcus in immunditiis, sic et senex jacuit in vitiis: et sicut porcus siliquis pascitur, sic et senex fabulis et rumoribus delectatur. Simul autem quandoque et convertitur, et moritur, et ideo hoc sacrificium caudae caret officio in hoc vitae spatio, nisi forte dicas, quod habuerit caudam in capite, id est, principium conversionis in fine. Amant hujusmodi senes haeredes quos reliquerunt quandoque carnaliter, amant insipienter, amant enerviter. Nimis enim carnaliter diligunt, quos adhuc secum spiritualiter converti nolunt. Amant insipienter,
Abbreviated transcription (Latin):
si forte uoluntas eis fuerit
eundi alicubi: ornam̃ta
lec̾tuli secum portant. Ti¬
meo autem ne in huiusmo¬
di lectulis uideantur somp¬
nia uanitatis. ne in eiscem
patiatur animus illusionẽ
carnis: et sicut in exteriori
lectulo caro mollit̾ uolup¬
tatur. sic et in uoluptatis

Expanded text:
si forte voluntas eis fuerit eundi aliquo, ornamenta lectuli secum portant. Timeo autem, ne in hujusmodi lectulis videantur somnia vanitatis, ne in eisdem patiatur animus illusionem carnis. Sicut in exteriori lectulo caro molliter volutatur, sic et in voluptatis
Abbreviated transcription (Latin):
Quam dulce ẽ etiam mora¬
ri in domo laban etiam la¬
boranti: nichil ẽ onim aman-¬
ti difficile: nichil graue deside¬
ranti uenire in amplexus ra¬
chelis. Tidentur etiam pauci
dies laboris: p̾ amoris magni¬
tudine. Recipit igitur iacob¬
rachel et lyam: id ẽ actiuam
et contemplatiuam uitam.
Ditatur aut̃ liberis et gregib
ouium: dum bonis oꝑib ha¬
bundat et multitudine sim-¬
plicium cogitationum. Sed
huic reu̾tenti ad patriam.
quem prius fugerat: frater.
occurrit. Mira res. etiam ꝑ¬
fectis quandoq blanditur af-¬
fectio carnis. Etce quomodo
iacob ambulat cum esau.
amplexatur et stringit: oscu¬
latur et plorat. Ambulatio
spiritalis iacob. ⁊ carnalis
esau. ẽ animi uoluntas: am¬
plexus uoluptas: strictio cu¬
piditas. osculum adulatio:
fletus. carnalis affectio. Am¬
bulat itaꝙ pedib. amplectit᷑
brachiis. manib stringit: la¬
biis osculatur. oculis plorat.
Duo pedes quib esau ambu¬
lat. so ẽ carnalis affectus cũ

Expanded text:
Quam dulce est commorari in domo Laban etiam laboranti? Nihil est amanti difficile, nihil est grave desiranti venire in amplexus Rachelis: videntur enim pauci dies laboris prae amoris magnitudine. Recepit ergo Jacob et Liam , id est, activam vitam et contemplativam. Ditatur autem liberis et gregibus ovium, dum bonis operibus abundat, et multitudine simplicium cogitationum. Sed huic revertenti, ad patriam, quem prius fugerat frater occurrit. Mira res, etiam perfectis quandoque blanditur affectus carnis. Ecce quomodo Jacob ambulat cum Esau, amplexatur et stringit osculatur et plorat? . Ambulatio spiritualis Jacob et carnale, Esau est animi voluntas, amplexus voluptas, strictio cupiditas, osculum, adulatio, fletus carnalis affectio. Ambulat itaque pedibus, amplectitur brachiis, manibus stringit, labiis osculatur, oculis plorat. Duo pedes quibus Esau ambulat, id est, carnalis affectus cum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ seꝑamini appłis t̾ce: ⁊ ab
uxoribz alienigenis. Ecce plu-¬
iua id ẽ correctionum doctri¬
na. Oxores u̾o alienigene sũt
scl̾ares cure: ex hiis confessio
datur. dum culpa cognoscit᷑.
Appło t̾re ⁊ ab uxorib alieni¬
genis seꝑatur. qui t̾rena ne-¬
gligit: ⁊ cui cure selares odio
habentur. Sequitur de platea
que ẽ ante portam aquaꝵ. in
qua ppls congregatur. quasi
uir unus: dicentes hesdre scri¬
be. ut affercet librum legis mo¬
ꝓsi. Pcrta aquarum ẽ admo¬
nitio scripturarum : platea pec¬
carorum manoria. Ante por¬
tam igntur a quarum platea
ẽe dicitur: quia ꝑ admonitio¬
nem scripturarum. peccatum
ad memqriam reuocatur: Ie
qua ppls̾ quasi uir unus col

Expanded text:
 separamini a populis terrae, et ab uxoribus alienigenis . Ecce pluvia, id est, correptionum doctrina. Uxores vero alienigenae sunt saeculares curae. Ex his confessio datur, dum culpa cognoscitur. A populo terrae, et ab uxoribus alienigenis separatur, qui terrena negligit, et cui curae saeculares odio habentur. Sequitur de platea, quae est ante portam aquarum, in qua populus congregatur quasi vir unus, dicentes Esdrae scribae, ut afferret librum legis Moysi. Porta aquarum est admonitio Scripturarum, platea peccatorum memoria. Ante portam igitur aquarum platea esse dicitur, quia per admonitionem Scripturarum peccatum ad memoriam revocatur. In qua populus quasi vir unus col
Abbreviated transcription (Latin):
petitione desꝑabant: ista in
ꝓmissione defecerant. Mi¬
rum ẽ tamen qd̃ hoc silen¬
tum quietum fusse dicit᷑.
cum sub dominio dyaboli
teneretur: nisi forsitan qd̃¬
aliquis dicet. ille tem aliꝙͣ
quiete possidet. qui absq cõ¬
tradictione eam tenet. Qui¬
etum siquidem silentium
esse dicitur: qd̃ nullo ꝓhi¬
bente possidetur. Et nox in
suo cursu medium it̾ hab̾et.
Nox idem pacatum a dyabo¬
lo cepit.⁊ destendens ad pri¬
mium hominem ꝑ singulo̾
actualit᷑ cucurrit. Mediũ
inquit it haberet. Est enim
it̾ sursum. est ⁊ it̾ deorsum.
Sursum ad celos: deorsum
ad inferos. It̾ u̾o medium:
est uite p̾sentis spacium. Tũc
u̾o nox in suo cursu mediũ
it tenebat. quia suum erat.

Expanded text:
petitione desperabant, ista in promissione defecerant. Mirum est tamen quod hoc silentium quietum fuisse dicitur, cum sub dominio diaboli teneretur, nisi forsitan aliquis dicat, quod ille rem aliquam quiete possidet, qui absque contradictione eam tenet. Quietum siquidem silentium esse dicitur, quod nullo probibente possidetur. Et nox in suo cursu medium iter haberet. Nox, id est peccatum, a diabolo coepit, et descendens ad primum hominem, per singulos actualiter cucurrit. Medium, inquit, iter haberet. Est enim iter sursum, et est iter deorsum: sursum ad coelos, deorsum ad inferos. Iter vero medium est praesentis vitae spatium. Tunc vero nox in suo cursu medium iter tenebat, quia suum erat
Abbreviated transcription (Latin):
mortuum eicit. Illa q̃ ore
fit tantum: adulatoria est.
hec aut̃ sterilis nuncupatur.
Sequitur alia que multa
tribuit: s ideo ut laudetur
aut plus recipiat. Hec pon¬
dus u̾e compassionis non
portat. s uane głe leuitate
subleuatur: nec compatit᷑
s gl̾atur. et ideo suꝑba uo¬
cari potest. Sic una earum
cit. alia u̾o fingendo la.ri¬
mas etiam sapientes deci¬
pit: t̾cia multa tribuens.
maiora recipit. Accipunt᷑

Expanded text:
mortuum ejecit. Illa quae ore mortuum ejecit. Illa quae ore fit tantum, adulatoria est, haec autem sterilis nuncupatur. Sequitur alia, quae multa tribuit sed ideo ut laudetur, aut plus recipiat. Haec pondus verae compassionis non portat, sed vanae gloriae levitate sustollitur, nec compatitur sed gloriatur, et ideo superbia vocari potest. Sic una earum esse; alia vero fingendo lacrymas, etiam sapientes decipit; tertia vero multa tribuens, majora recipit. Accipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
nii. et uigiliaꝵ ferre ñ ua¬
leant. qui etiam ꝙbos exqͥ¬
sitos fastidiunt. qui sibi st̃
oneri. qui calore solis disso¬
luti cito lassantur: et frigo¬
re statim torpescunt. tales
etiam quosdam de ppło na¬
tura plasmauit. Omnib
hiis compatiens ẽ religio.
Est et u̾a et falsa compas¬
sio: utraq tam̃ trib modiꝰ
fieri solet. scilicet ore. corde.
et oꝑe. Ore fit falsa cõpas
sio: quando aliquis flebili-¬
b u̾bis dampnum alt̾ius
consolatur. Corde u̾o: qnͣdo
alicui qui habundat diui¬
tiis aliquis opp̾ssus egritu¬
dine siue egestate occurrit.
et pietate motus compa¬
tiendo mentis affectum in¬
clinat:transiens aut̃ nõ
succurrit egenti. Hec com¬
passio sterilis ẽ: concepit. s
non peꝑit. De conceptu enĩ
let elemosina: s tanqͣm ue-¬
nefica mulier. partum iugu¬
lat auaricia. ne ꝓdeat in lu¬
cem. hoc ẽ elemosine fructũ
impedit. et conceptum com¬
passionis de semine pietatis.
prolapsum. a corde hominis
uelut a matrice mulieris

Expanded text:
nii et vigiliarum ferre non valeat, qui etiam cibos exquisitos fastidiunt, qui sunt oneri sibi, qui calore solis dissoluti, cito lassantur, et frigore statim torpescunt. Tales etiam quosdam de populo natura plasmavit. Omnibus his compatiens est religio. Est et vera, et falsa compassio, utraque tamen tribus modis fieri solet, scilicet ore, corde et opere. Ore ficta compassio fit, quando aliquis flebilibus verbis damnum alterius consolatur. Corde vero, quando aliquis, qui abundat divitiis, alicui oppresso aegritudine vel egestate occurrit, et pietate motus, compatiendo mentis affectum inclinat; transiens autem non succurrit egenti. Haec compassio sterilis concepit, sed non peperit. De conceptu enim sci eleemosyna, sed tanquam venefica mulier avaritia jugulat partum, ne prodeat in lucem. Haec eleemosynae fructum impedit, et conceptum compassionis de semine pietatis prolapsum, a corde hominis velut a matrice mulieris
Abbreviated transcription (Latin):
tiam: ex ignorantia contra
filium. quasi contra sapien¬
tiam: ex malignitate con¬
tra sp̃m scm: quasi contra

Expanded text:
tiam; ex ignorantia contra Filium, quasi contra sapientiam; ex malignitate contra Spiritum sanctum, quasi contra
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sos animi motus. ad imita¬
tem mentis reuocat. fessos e¬
rigit: dum consolatur eos
quos itinis ꝓtensi labor fran

Expanded text:
sos animi motus ad unitatem mentis revocat; fessos erigit, dum consolatur eos quos itineris protensi labor fran
Abbreviated transcription (Latin):
manuum tuarũ
quia manduca¬
bis: bs̃ es et bñ tibi erit. Qͥd
autem erit illis qui in labo-¬
re hominum nõ suntrꝰ Ipsi
nõ flagellabuntur lenibus
penis: s tormentis grauio¬
rib crutiabuntur. Quid

Expanded text:
manuum tuarum quia manducabis. Beatus es, et bene tibi erit . Quid autem erit illis, qui in labore hominum non sunt? Ipsi non flagellabuntur levibus poenis, sed tormentis gravioribus cruciabuntur. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
li qui tanta dei ac proximi
dilectione pleni sunt: ut
cherubin iure nominentur.
Quia enim ut p̾fati sumꝰ
cherubm plenitudo scientie
dicitur: ⁊ paulo dicente di¬
dicimus. quia plenitudo
legis caritas. omnes qui

Expanded text:
li qui tanta Dei ac proximi dilectione pleni sunt, ut cherubim jure nominentur. Quia enim, ut praefati sumus, cherubim plenitudo scientiae dicitur, et Paulo dicente didicimus quia plenitudo legis est charitas , omnes qui
Abbreviated transcription (Latin):
uine scripture ꝓfunditatemt
⁊ secreta celestia. u̾bis pandãt.
Palmas facit: dum spem
⁊ memoriam retributionis
et̾ne: post agonem legitime
certantib sine dubitatione
habituros reprromittit. facit
picturas ꝓminentes deparie¬
te ⁊ egredientes: cum ad hoc
electi ex bona consuerudine
ꝑueniant. ut quid dicendũ
uel quid faciendum non ab
aliis sz a seipsis ꝓfecentes que¬
rant. Moraliter u̾o checubin
facit in pariete: dum ꝑ sp̃m
scientie qui nouit omnia pru-¬
dent̾ dispon̾e: uirtutes ordi¬
nat in menie. Dum duabz

Expanded text:
inae Scripturae profunditatem, et secreta coelestia verbis pandant. Palmas facit, dum spem et memoriam retributionis aeternae post agonem legitime certantibus sine dubitatione habituros repromittit. Facit picturas proeminentes de pariete, et egredientes, cum ad hoc electi ex bona consuetudine perveniunt, ut quid dicendum vel quid faciendum, non ab aliis sed a seipsis proferentes quaerant. Moraliter vero cherubin facit in pariete, dum per spiritum scientiae, qui novit omnia prudenter disponere, virtutes ordinat in mente, dum duab
Abbreviated transcription (Latin):
sub spe diuine ꝓtestionis te-¬
ctum desuꝑ locatur. S neces¬
se ẽ ut in longitudine pati-¬
entie ꝑficiatur. Qui igttur
in pace ꝑseu̾at: in dormitorio
spũali id ẽ in tranquillitate
mentis. lectulum suum locat.
Dulce satis animo sp̃ali im¬
mo nichil dulcius ẽẽt ei quã
in dormitorio tranquille m̃ti
commorari: in lectulo munde
conscientie uelut in albis liu¬
teis delectari: nisi surgendum

Expanded text:
sub spe divinae protectionis tesub spe divinae protectionis tectum desuper locatur, sed necesse est ut in longitudine patientiae perficiatur. Qui igitur in pace perseverat, in dormitorio spirituali, id est, in tranquillitate mentis lectum suum locat. Dulce id animo spirituali, imo nihil dulcius esset ei quam in dormitorio tranquillae mentis commorari, in lectulo mundae conscientiae velut in albis linteis delectari, nisi surgendum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfactorum. Nota uitam bĩ
iacob. filius fuit yscac ⁊ re-¬
becce. so ẽrisus et parientie:
gaudii uidelicet sp̃alis et pa-¬
tientie temporalis. ut sit gau-¬
dium in contemplatione :
et patientie uirtus in tribu¬
latione. Uinde dicitur:spe
gaudentes. in tribulatione pa¬
tientes. Hec ẽ hostia cum cau-¬
da. Cauda siquidem hostie ẽ.
in bonis actib consummatõ
ꝑseuerantie: hec ẽ enea basis.
hec ẽ tuica talaris. hec ẽ lon¬
gitudo dominice crucis: in qͣ
xpr̃e ascendens t̾minauit spa-¬
cium uite corporalis. In hac
nob possessio anime ꝓmittit᷑
cum dicitur: in patientia ur̃a
possidebitis animas nr̃as. Ex¬
tende igitur kiñe memibra tua
in longitudinem crucis. io ẽ
in ꝑseuerantia bone astionis:
ut cum xpp̃o in pace dormien̾
moriaris. In imo id ẽ in hu¬
militate sp̃alis edificii locus
queritur: fundam̃tum in lati¬
tudine: id ẽ in caritate dispo¬
nitur. in altitudinem u̾o bo¬
norum oꝑum paries erigit᷑.

Expanded text:
perfectorum. Nota vitam beati perfectorum. Nota vitam beati Jacob; filius fuit Isaac et Rebeccae, id est, risus et patientiae, gaudii videlicet spiritualis, et patientiae temporalis, ut sit gaudium in contemplatione, et patientiae virtus in tribulatione. Unde dicitur: Spe gaudentes, in tribulatione patientes . Haec est hostia cum cauda. Cauda siquidem hostiae, est in bonis actibus consummatio perseverantiae. Haec est aenea basis, haec est tunica talaris, haec est longitudo Dominicae crucis, in quam Christus ascendens terminavit spatium vitae temporalis. In hac nobis possessio animae promittitur cum dicitur: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Extende igitur, charissime, membra tua in longitudine crucis, id est, in perseverantia bonae actionis, ut cum Christo in pace dormiens moriaris. In imo, id est in humilitate, spiritualis aedificii locus quaeritur, fundamentum in latitudine, id est, in charitate disponitur, in altum vero bonorum operum paries erigitur,
Abbreviated transcription (Latin):
militas incipientium: fugi¬
amus in egyptum. Si autem
sequi uolumus altitudinem
proficientium. ascendamus
in excelsum. ascendamus in
sylo: ibi enim moratur samu¬
el in templo. Quatuor aut̃
modis ꝓficiunt homines:
uidelicet in se. iuxta se. suꝑ se.
sub se. In te ẽ animus. iuxta
te ꝓximus: suꝑ teprelatus.
sub te discipulus. In te igit᷑
proficis ꝑ bonam uitam. in
proximo ꝑ doctrinam: ĩ ma-¬
gistro ꝑ admonitionem. in
subdins ꝑ correctionem. Etre
quomodo samuel habitat in
templo. ecce quomodo mane¬
loquitur ad hely u̾ba dñi.
quomodo post eum p̾ponitur
multitudini filiorum ysrł̃.
Habitas in templo: dum
cor tuum scĩs meditatõni¬
b exerces: aꝑis ostia tem¬
pli. dum ꝓximum doces:
loqueris ad hely u̾ba dñi.
dum de emendatione fr̃m.
magistrum mones regis
multitudinem filioꝵ ysrł:
dum subditos tibi discipli¬
ne lege coherces. Hec ẽ iuta
ꝓficientium: in iacob autẽ
ut diximus figuratur int̾a

Expanded text:
militas incipientium, fugimilitas incipientium, fugiamus in Aegyptum. Si autem sequi volumus altitudinem proficientium, ascendamus in excelsum, ascendamus in Silo, ibi enim moratur Samuel in templo. Quatuor autem modis proficiunt homines, videlicet in se, juxta se, super se, sub se. In te est animus, juxta te proximus, super te praelatus, sub te discipulus. In te igitur proficis per bonam vitam, in proximo per doctrinam, in magistro per admonitionem, in subditis per correctionem. Ecce quomodo Samuel habitat in templo, ecce quomodloquitur ad Heli verba Domini, quomodo post eum praeponitur multitudini filiorum Israel . Habitas in templo, dum cor tuum sanctis meditationibus exerces. Aperis ostia templi, dum proximum doces. Loqueris ad Heli verba Domini, dum de emendatione fratrum magistrum mones. Regis multitudinem filiorum Israel, dum subditos tibi disciplinae lege coerces. Haec est vita proficientium. In Jacob autem, ut diximus, figuratur vita
Abbreviated transcription (Latin):
quia in occulto uana gła men¬
tem uerat. Tana siquidẽ gła
mentes querentium dñi tẽp¬
tat: ut ab eis modum et in¬
tentionem conu̾sionis subtili¬
us discat. Quam scilicet intẽ¬
tionem mens habuit qͣndo
sibi spes appetende religionis
apparuit: utrum sapiens a¬
liquis conu̾sus confidat in
ꝓprio sensu: an gletur diues
pro oblato censu. utrum for¬
tior delabore. an nobilior pro
genere głetur. utrum temꝑa¬
lia an sp̃ũalia animus atten¬
dat: si respiciat intuitus appe¬
tende religionis. commodum
bñficii temꝑalis. In hiis igit᷑
ab herode cotidie nobis. id ẽ
a uana gła consilium datur:
ut ꝑ eum transeant singuli
⁊ ꝑ eum reu̾tantur. DDefũcto
herode: monetur ioseph ut re¬
ducat puerum cum matre.
Puer cum matre puritas ẽ
in uoluntate: que reu̾titur
cum herodes moritur. Dum
enim mundus despicitur. dũ
caro affligitur. et ex nullo
istorum animus gła laudiᷤ
inflaminatur: scito qr tunc
inanis gla prorsus adnichi¬
latur. Tt igitur seruet᷑ hu¬

Expanded text:
quia in occulto vana gloria mentem vexat. Vana siquidem gloria mentes quaerentium Dominum tentat, ut ab eis modum et intentionem conversionis subtilius discat, quam scilicet intentionem mens habuerit, quando illi spes appetendae religionis apparuit, utrum sapiens aliquis conversus confidat in proprio sensu, an glorietur dives in oblato sensu, utrum fortior de labore, an nobilior pro genere glorietur, utrum temporalia an spiritualia spiritus attendat, utrum respiciat intuitu appetendae religionis commodum beneficii temporalis. In his igitur ab Herode quotidie nobis, id est a vana gloria consilium datur, ut per eum transeant singuli, et per eum revertantur. Defuncto Herode monetur Joseph, ut reducat puerum cum matre. Puer cum matre, puritas est in voluntate. Quae revertitur cum Herodes moritur. Dum enim mundus despicitur, dum caro affligitur, et in nullo istorum animus gloria laudis inflatur, scito quod tunc inanis gloria prorsus annihilatur. Ut igitur servetur hu
Abbreviated transcription (Latin):
a ꝑu̾sa consuetudine. ꝑ distri¬
ctionem discipline seꝑatur.
Uides ne quomodo hii qui ad
iudam ꝑtinent: in omni ne-¬
gotio primatum tenent:Au-¬
dis ne qualit̾ in libro iudicum.
post mortem iosue iudas ob¬
tinuit primatum: Art enim
scriptura. Post mortem iosue
consuluerunt filii yfcl̃. dñin
dicentes. Quis ascendet ante

Expanded text:
sa consuetudine per districtionem disciplinae separatur. Videsne quomodo hi, qui ad Judam pertinent, in omni negotio primatum tenent? Audisne qualiter in libro Judicum post mortem Josue Judas obtinuit principatum? Ait enim Scriptura: Post mortem Josue consuluerunt filii Israel Dominum, dicentes: Quis a
Abbreviated transcription (Latin):
int̾pretatur. Mors iosue : ẽ ppi-¬
uatio sp̃alis uite. filii yfrahel
dñin consulunt: qͣnͣdo hii qui
dm̃ uid̾e desiderant. ducem ue.¬
niendi ad t̾ram ꝓmissionis
querunt. Quis ascendet ante
nos inquiunt contra chana¬
neum : ⁊ erit dux belli: Ascen¬
dit. qui de uirticte in uirtutan
ꝓsicit. Contra chananeũ ascni¬
dere nititur: qui contra nego¬
liatur. In mundanis siquidẽ
negotiis cotidie bellum g̾ct᷑.
quia de huis que mens cogi

Expanded text:
Mors Josue, est privatio spiritualis vitae. Filii Israel Dominum consulunt; quando ii qui Deum videre desiderant, ducem veniendi ad terram promissionis quaerunt. Quis ascendet ante nos, inquiunt, contra Chananaeum, et erit dux belli? Ascendit, qui de virtute in virtutem proficit. Contra Chananaeum ascendere nititur, qui contra mundliatur. In mundanis siquidem negotiis quotidie bellum geritur, quia de iis quae mens cogi
Abbreviated transcription (Latin):
tradixerat. nunc obediat: fru¬
litatem sequatur. mnimi¬
cum diligat. Habundat e¬
nim caritas cum diligitur
inimicus: s non ẽ ꝑfacta ni
si sit parata mori ꝓ proxi-¬
mo. Nemo enim maiorem
tas inimicum diligit: pro
proximo mori nõ ꝑtimescit.
Hec foras mittit timorem:
mista. Expecta dñm uiriliter
age: et confortetur cor tuũ
et sustine dñm. Expecta per
spem. ne desꝑes ꝑ timorem:
uirilit̾ age: ꝑ incipientem
caritatem̃. et confortetur
cor tuum ꝑ habundantem.
igitur bonis ẽ optima reli

Expanded text:
tradixerat, nunc obediat, frugalitatem sequatur, inimicum diligat. Abundat enim charitas, cum diligitur inimicus, sed non est perfecta, nisi parata sit mori pro proximo. Nemo enim charitattas inimicum diligit, pro proximo mori non pertimescit, haec foras mittit timorem, mista: Exspecta Dominum, viriliter age, et confortetur cor tuum, et sustine Dominum . Exspecta per spem, ne desperes per timorem, viriliter age per incipientem charitatem, et confortetur cor tuum per abundantem, igitur bonis est optima reli
Abbreviated transcription (Latin):
uoramus. ⁊ comedimus:
dum u̾bum dei legimus.
Multi autem legunt: ⁊ ab
ipsa lectione ieiuni sunt.
Multi uocem predicationiꝰ
audiunt. s post nocem ua¬
cui ⁊ ieiuni recedunt: quia
⁊ si mente intellectum sacri
eloquii ꝑcipiunt obliuiscen¬
do ⁊ non seruando que au¬
dierint. hec in cordis iusc̾ib
non reponunt. Legunt autͣ
⁊ ieiuni a lestione nõ sunt:
qui intelligunt ⁊ seruant ea
in quib laborant. Hii sc̃m
librum deuorant. ⁊ comedũt
⁊ ieiuni nõ funt: quia p̾cep¬
ta uite que sensus caꝑe po¬
tuit. memoria non amisit.
Et fit plerumq ut tales
quiq cr donai gr̃e celestis
enam u̾bum doctrine ꝑ¬
cipiant: atq de u̾itatis

Expanded text:
oramus et comedimus. dum verba Dei legimus. Multi enim legunt, et ab ipsa lectione jejuni sunt. Multi vocem praedicationis audiunt, sed post vocem vacui et jejuni recedunt. Quia etsi mente intellectum sacri eloquii percipiunt, obliviscendo, et non servando quae audierint, haec in cordis visceribus non reponunt. Legunt autem, et jejuni a lectione non sunt, qui intelligunt, et servant ea in quibus laborant. Hi sanctum librum devorant, et comedunt, et jejuni non sunt, quia praecepta vitae quae sensus capere potuit, memoria non amisit. Et fit quandoque ut tales quique ex dono gratiae coelestis etiam verbum doctrinae percipiant, atque de veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
silium eorum ꝑdidit: dumn
eos a t̾ra sua ꝓcul eierit. Cõ¬
silium corum contriuit: dũ
diu̾sis gentib subiectos. per
diu̾sas regiones dispersit.
triuit uestes eius: Uectes:
sunt quedam anime nirtu¬
tes. que portas sustinent:ne
sensus corporis a sua stabi-

Expanded text:
eorum perdidit, cum eos a terra procul ejecit. Consilium eorum contrivit, dum diversis gentibus subjectos per diversas regiones dispersit. trivit vectes ejus. Vectes sunt quaedam animae virtutes, quae portas sustinent, ne sensus corporis a sua stabi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt qui locuntur int̾ phi¬
losophos sapientiam: quoꝵ
rethores mirantur eloquen-¬
tiam. Quos enim nullis
seu paucis artibz imbutos
in scł̃o ud̾unt. nunc de singu¬
lis loquentes audiunt: ⁊ ad

Expanded text:
sunt, qui loquuntur inter philosophos sapientiam, quorum rhetores mirantur eloquentiam. Quos enim nullis seu paucis artibus imbutos in saeculo viderunt, nunc de singulis loquentes audiunt, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
plumeis lurteis et lodicib
accurate parantur: catinis
teguntur oꝑtoriis: quos si
forte uideres. lectulum spon¬
se que sponsum desid̾et. forsi

Expanded text:
plumeis, linteis et lodicibus accurate parantur, cothurnis teguntur et opertoriis, quod si forte videres, lectulum sponsae, quae sponsum desideret, forsi
Abbreviated transcription (Latin):
uit. nisi michi uinctum iu¬
dam tradid̾itis: istud fanũ
in planitiem deducam: et al¬
tare. effodiam. Comꝑit autẽ
nichanor iudam ẽẽ in locis

Expanded text:
it: Nisi mihi vinctum Judam tradideritis, istud fanum in planitiem deducam, et altare effodiam . Comperit autem Nicanor Judam esse in locis
Abbreviated transcription (Latin):
destruat confessionis t̾ram:
ut iudam capiat. ⁊ eos qui
cum eo sunt disꝑgat. Ut eos
scil qͥ pecc̃a sua confitentũr.
curiositate teneat. ⁊ ꝑu̾sa
consuetidine liget: et eos
qui confitentes consolant᷑.
impediat otio. ⁊ cogitatõne
turbet. Audiens tam̃ nicha¬
nor uirtutem comitum uide.
⁊ animi magnitudinem: sã¬
guine iudicium fac̾e metue¬
bat. Habet uidas comites:
diu̾sas uidelicet corꝑis ⁊ a¬
nime uirtutes. Habet enim
comitem. cordis gemitum
⁊ contritionem: habet etiam
socium. laborem ⁊ ieiunium:
habet ⁊ alios comites innu¬
merabiles. oꝑa scilicet peni-¬
tentie: ⁊ humilitate mentis
cogitationes. Contra comites
ergo iude nichanor sangum̃e

Expanded text:
destruat confessionis terram, ut Judam capiat, et eos qui cum eo sunt dispergat, ut eos scilicet, qui peccata sua confitentur, curiositate teneat, et perversa consuetudine liget; et eos, qui confitentes consolantur, impediat, orationem et cogitationem turbet. Audiens tamen Nicanor virtutem comitum Judae, et animi magnitudinem, sanguine judicium facere metuebat. Habet Judas comites, diversas videlicet corporis et animae virtutes. Habet enim comitem, cordis gemitum et contritionem. Habet socium etiam laborem et jejunium. Habet et alios comites innumerabiles, opera scilicet poenitentiae, et humiliatae mentis cogitationes. Contra comites ergo Judae Nic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑire possis mensutas utriusq
crucis. Dominice crucis pro¬
fundum habet b̃s iob. Altitu¬
dinem dauid: latitudinem.
paulus. longitudinẽ naboth.
De ꝓfundo t̾imoris dicit᷑. Erat¬
iob iuir rectus et timens dm̃.
De altitudine sper: dicit da-¬
uid. In te domine sꝑaui. non

Expanded text:
erire possis mensuras utriusque erire possis mensuras utriusque crucis? Dominicae crucis profundum habet beatus Job, altitudinem David, latitudinem Petrus, longitudinem Naboth. De profundo timoris dicitur: Erat vir rectus, et timens Deum . De altitudine spei dicit David: In te, Domine, speravi, non
Abbreviated transcription (Latin):
crucem non ꝓ suis. s ꝓ per
Icatis alienis. Prima igitur
crux. dyaboli. scd̃a cuiussibet
malitie. scd̃a penitentie. t̾cia
iusticie. In unaquaq qua¬
tuor sunt dimensiones. In
cruce etenim dyaboli ẽ alti-¬
tudo. qua extollitur. suꝑ õe
latam et spatiosam uiam
secuntur. Rongitudo u̾o ꝑti¬
natia. In cruce u̾o iusti: pro¬
fundum ẽ humilitas. Assi-¬
altitudo contemplationis.
latitudo orationis. que nõ
tantum latitudine sua com¬
plectitur. amicum: s etiam
inimicum. Crux etiam xpñi.
habet ꝓfundum timoris. al¬
titudinem spei. latitudinem
caritatis: longitudinem ꝑse¬
uerantie. In prima cruce cru¬
cior. ad scd̃am tendo: ꝓ t̾cia
suspiro. Primam timeo. se¬
cundam quero: t̾ciam desido.
In prima. pena tantum. ĩ sod̾a.
pena cum uenia: in t̾cia. gła.
Ad crucem malitie ꝑtinet pe¬
na. ad crucem penitentie ꝑtĩ¬
net uenia: ad crucem u̾o iusti¬
cie. gła. Timeo igitur penam
quero ueniam: desido gł̾am:
S forsitan queris utrum re-¬

Expanded text:
crucem, non pro suis, sed pro peccatis alienis. Prima igitur crux diaboli, secunda cujuslibet malitiae, secunda poenitentiae, tertia justitiae. In unaquaque quatuor sunt dimensiones. In cruce etenim diaboli est altitudo, qua extollitur super omnlatam et spatiosam viam sequuntur. Longitudo vero pertinacia. In cruce vero justi profundum est humilitas, loaltitudo contemplatio; latitudo oratio quae non tantum latitudine sua complectitur amicum, sed etiam inimicum. Crux autem Christi habet profundum timoris, altitudinem spei, latitudinem charitatis, longitudinem perseverantiae. In prima cruce crucior, ad secundam tendo, pro tertia suspiro. Primam timeo, secundam quaero, tertiam desidero. In prima poena tantum, in secunda poena cum venia, in tertia gloria. Ad crucem malitiae pertinet poena, ad crucem poenitentiae pertinet venia, ad crucem vero justitiae gloria. Timeo igitur poenam, quaero veniam, desidero gloriam. Sed forsitan quaeris, utrum rep
Abbreviated transcription (French):
turbantur discreti: habent
iracundi locum. ꝑu̾si tempꝰ
loquendi. Conquerit᷑ mar¬
tha. respondet maria: qui a

Expanded text:
turbantur discreti, habent iracundi locum, perversi tempus loquendi. Conqueritur Martha, respondet Maria, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tem et dicentem. Carior est
stamina quam camisia: tu¬
nica u̾o uesti magna ẽ dif¬
ficultas. Sz forsitan dices.
qm̃ infirmus erat huiusmo¬
di. immo sanus et petulanᷤ:
et pingui residens equo. ha-¬
bundans reb et curias fre¬
quentans. Qui tam̃ ante
conu̾sionis habitum pedes
ire consueu̾at. nec semꝑ li

Expanded text:
m et dicentem: carior est stamina, quam camisia; tunica vero vestiri magna est difficultas. Sed forsitan dices, quod infirmus fuit hujusmodi, imo sanus et petulans, et pingui residens equo, abundans rebus, et curias frequentans. Qui tamen ante conversionis habitum, pedes ire consueverat, nec semper li
Abbreviated transcription (Latin):
tem conferunt. Impossibi¬
litatis sue usum uite prece¬
dentis fore causam testant᷑:
s ut dici solet malus usus
abolendus ẽ. Genere delicati
sunt filii nobilium: qui sic̃
fuerunt in sclo nobiliores
dignitate gen̾is. ita in con¬
uentu fratrum nobiliores
sunt. processu boni operis.
Lactant se nõ esse delicatos
humiles sunt. u̾bo. uestitu
et oꝑe: amabiles ad socceta.¬
tem: tractabiles si coxripiũ¬
tur. honesti consilii. fratrũ
consolatores. Hii sui gen̾is
auctoritatem nõ p̾tendũt
ut honorari queant in ec¬
clesia. nec de parentum suo¬
rum dignitate głantur:
s occultant causas suꝑbie
ne pes eoꝵ labat᷑ in uiciũm.
Natura u̾o delicati sunt:
quorum complexio talis
ẽ ut pondus laboris. ieiu

Expanded text:
tem inferunt. Impossibilitatis suae, usum vitae praecedentis esse causam testantur; sed, ut dici solet, malus usus abolendus est. Genere delicati sunt filii nobilium: qui, sicut fuerunt in saeculo nobiliores dignitate generis, ita in conventu fratrum nobilioressunt boni processu operis. Jactant se non esse delicatos, humiles sunt verbo, vestitu et opere, amabiles ad societatem, tractabiles si corrigantur, honesti consilii, fratrum consolatores. Hi sui generis auctoritatem non praetendunt, ut honorari queant in Ecclesia, non de parentum suorum dignitate gloriantur, sed occultant causas superbiae, ne pes eorum labatur in vitium. Natura vero delicati sunt, quorum complexio talis est, ut pondus laboris, jeju
Abbreviated transcription (Latin):
sit angłorum: suꝑest ut
ipsi homines qui ad celestẽ
patriam redeunt. ex eis ho¬
minib aliquid illuc reu̾ten¬
tes imitentur. Nam sunt
pleriq qui parua capiunt.
s tamen hec eadem parua.
pie annuntiare fratrib ñ
desistunt. Isti itaq in ange¬
lorum numerum currunt.
Et sunt ñ nulli qui diuine
largitati miniere refecti. se

Expanded text:
sit angelorum, superest ut sit angelorum, superest ut ipsi homines, qui ad coelestem patriam redeunt, ex his agminibus aliquid illuc revertentes imitentur. Nam sunt plerique, qui parva capiunt, sed tamen haec eadem parva pie annuntiare fratribus non desistunt. Isti itaque in angelorum numerum currunt. Et sunt nonnulli qui, divinae largitatis munere refecti, se
Abbreviated transcription (Latin):
tur intelligi. quia nullus
potest facere: qd̃ fac̾e p̾ualet
d̾s. Unde factum ẽ silentiũ
in celo. dum cõmit̾et bellũ
draco cum michaele archã¬
gelo. ut qui se ad dei simili¬
tudinem suꝑb extulerat.
ꝑ michaelem ꝑemptus dis¬
cat. quia ad dei similitudi¬
nem ꝑsuꝑbiam nullus exͣ¬
gat. Ad mariam quoq ga¬
briel mittitur. quia dei forti¬
tudo nominatur. Illum qͦ
phael u̾o ut diximus. int̾pre¬
tatur medicina dei. quia dũ
thobie oculos quasi ꝑ offi¬
cium curationis tetigit. ce¬
estatis enis tenebras tersit.
Qui ergo ad curandun mit¬
titur: dignum fuit ut d̃ĩ me¬
dicina uocaretur. S quia il¬
la suꝑna ciictas ut ait bs̃
gregorius. ex anglis ⁊ homi¬
nib constat: ideo debemus
⁊ nos aliquid ex illis distin¬
ctionib suꝑnorum ciuium
ad usum nr̃e conu̾sationis
trahere. nosq ipsos ad mcre¬
menta uirtutum bonis stu¬
diis inflammnare. Quia e¬
nim illic tanta ascensura
creditur multitudo hominũ.
quanta multitudo reman¬

Expanded text:
nullus potest facere quod facere praevalet Deus. Unde factum est silentium in coelo dum committeret bellum draco cum Michaele archangelo , ut qui se ad Dei similitudinem superbus extulerat, per Michaelem peremptus discat quia ad Dei similitudinem per superbiam nullus exsurgat. Ad Mariam quoque Gabriel mittitur , qui Dei fortitudo nominatur. Illum quiphael vero, ut diximus, interpretatur medicina Dei, qui dum Tobiae oculos quasi per officium curationis tetigit, caecitatis ejus tenebras tersit . Qui ergo ad curandum mittitur, dignum fuit ut Dei medicina vocaretur. Sed « quia illa superna civitas, ut ait beatus Gregorius, ex angelis et hominibus constat, ideo debemus et nos aliquid ex illis distinctionibus supernorum civium ad usum nostrae conversationis trahere, nosque ipsos ad incrementa virtutum bonis studiis inflammare. » Quia enim illuc tanta ascensura creditur multitudo hominum, quanta multitudo reman
Abbreviated transcription (Latin):
menti. Ponitur etiam la¬
pis iste in porticu morali.
Porticus enim templi desig¬
nat moralit̾ renuntiationẽ
mundi. Si igitur hãc porti¬
cum edificas. congruum ẽ
nt ad significationem nõis
supradicti accedas: et sic in
primis placeat tibi uanita¬
tem mundi fug̾e. iniquitatẽ
pectati deflere. fragilitatem
misere carnis attend̾e: et qr
sic miserabilis es ad ipsum
misericordeni d̃m̃ questum
dieig̾e. Hec igitur ponenda
sunt suꝑ fundam̃tum humi¬
litatis. disposita in latitudi¬
nem caritatis: ut omĩa in
caritate fiant. Habes nunc

Expanded text:
menti. Ponitur enim lapis iste in porticu morali, porticus enim templi designat moraliter renuntiationem mundi. Si hanc igitur porticum aedificas, congruum est ut ad significationem nominis supradicti accedas; et sic in primis tibi placeat vanitatem mundi fugere, iniquitatem peccati defflere, fragilitatem miserae carnis attendere; et quia sic miserabilis es, ad ipsum misericordem Deum questum dirigere. Haec igitur ponenda sunt super fundamentum humilitatis, disposita in latitudinem charitatis, ut omnia in charitate fiant. Habes nunc
Abbreviated transcription (Latin):
cutiet. ipsa te suscitabit. ipsa
te trahet ad osculum oris. In
primo suspirium doloxis. in
scdõ exercitium laboris: in t̾cio
iudicium amoris. Hoc ẽma¬
rie suspirium. iste ẽ labor mar¬
the: ille iohannis amor. Hic
plorat maria. ibi marcha con¬
queritur: illic iohẽs quiescit.
In hiis trib possunt denotari
tres animi affectus uidelicet
affectus confitentium ꝓpriã
miseriam. affectus agentium
penitentiam. affectus queresi¬
tium grãm. Affectus cognos¬
ces ꝑ effectus. Maria lauat
pedes domini lacrimis suis.
capillis t̾git: labiis osculat᷑.
Uides ne mñ affectu confessio¬
nis effectum compunctioniᷤ ͤ
Tides ne quomodo crines
spargit ad t̾gendum: quos
prius ordinare consueuerat

Expanded text:
cutiet, ipsa te sustentabit, ipsa cutiet, ipsa te sustentabit, ipsa te trahet ad osculum oris. In primo suspirium doloris, in secundo exercitium laboris, in tertio indicium amoris. Hoc eriae suspirium, iste est labor Marthae, ille Joannis amor; hic plorat Maria, ibi Martha conqueriritur, illic Joannes quiescit. In his tribus possunt denotari tres animi affectus, videlicet affectus confitentium propriam miseriam, affectus agentium poenitentiam, affectus quaerentium gratiam. Affectus cognosces per effectus. Maria lavat pedes Domini lacrymis suis, capillis tergit, labiis osculatur . Videsne in affectu confessionis effectum cumpunctionis? Videsne quomodo crines spargit ad tergendum, quos prius ordinare consueverat