comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abitinerib ęt̾nitatis eiꝰ idest dĩ. quia ęt̃ni¬
tas illius ad nos uenire dignata est. Siue
qđ semꝑ a pͥncipio mundĩ usq ad incarna.¬
tionẽ suã uenerit ad scõs. & factꝰ sit insin¬
guloꝵ manu sermo dĩ. atq in uniuersis
uincentib ipse suꝑarit. & ęt̾nũ eiꝰ iter in¬
curuauerit colles. montesq contriuerit.
Nȩc ꝑmetaphoran uxta hebraicũ dicta sint.
Porro uixta .Lxx. post quã faciẽ dĩ sermo
prȩcesserit. & egressus fuerit in plana ds̃
pat̾: uenit illuc ubi ei a sermone suo regia
prȩparata est.: & uenit post pedes sermonis
sui. & stat nunquã ante p̃cedens. sed semꝑ
ex pectans. ut ille sibi muniat uiã. Ubi
aut̃ steterit u xta pedes sermonis sui. ibi
statim t̾ra. oꝑa uidelicet carnis & corpoꝵ.
ñ ualentia sustinere dĩ pͣsentiã cõmoue¬
buntur. Cũq cõmota fuerint: uirtꝰ ser¬
monis & p̾sentiȩ dĩ respicit cunctas animȩ

Expanded text:
ab itineribus aeternitatis ejus, id est, Dei, quia aeterniab itineribus aeternitatis ejus, id est, Dei, quia aeternitas illius ad nos venire dignata est, sive quod semper a principio mundi usque ad incarnationem suam venerit ad sanctos, et factus sit in singulorum manu sermo Dei, atque in universis vincentibus ipse superarit, et aeternum ejus iter incurvaverit, colles montesque contriverit. Haec per metaphoram juxta Hebraicum dicta sint. Porro secundum LXX postquam faciem Dei sermo praecesserit, et egressus fuerit in plana, Deus Pater venit illuc, ubi ei ad sermonem suum regio praeparata est, et venit post pedes sermonis sui, et stat; numquam ante praecedens, sed semper exspectans, ut ille sibi muniat viam. Ubi autem steterit juxta pedes sermonis sui, ibi statim terra, opera videlicet carnis et corporum non valentia sustinere Dei praesentiam, commoventur. Cumque commota fuerint, virtus sermonis et praesentia Dei respicit cunctas animae
Abbreviated transcription (Latin):
Respexit & distabuerunt gentes. contriti sunt
montes uiolentia. tabuerunt colles scłi:
itineris sempiterni eius. Stans saluator &
cuncta ꝑspiciens. & oculo suo uniuersitatẽ
mundi metiens: gentiũ multitudinẽ dissi¬
pabit. Quib dissipatis & dissolutis. contri.¬
ti sunt montes huiꝰ scłi. & incuruati sunt
colles huiꝰ mundi. Sunt enĩ & alii montes
& colles. quos salit & transilit sponsus in
cantico canticoꝵ. de quib & in scđo graduũ
psalmo dr̃. Leuaui ocłos meos in montes.
unde ueniet auxiliũ mͥ. Montes autẽ scłi
ipsi sunt qui & montes tenebrosi. de quib
ieremias p̃cipit. ne impingant᷑ pedes nr̃i
suꝑ eos. Isti colles. in quib regnabat saul.
quando int̾ficiebat sacerdotes dĩ. Gabaa
quippe. colles int̾pretant᷑. & eleganter.
incuruati sunt inqͥt colles mundi. Ante
aduentũ quippe saluatoris. erecta ceruice
gradiebant᷑. & suꝑbiã eors humiliare nemo
poterat. Contriti aut̃ sunt. & incuruati

Expanded text:
t distabuerunt gentes: contriti sunt montes violentia: tabuerunt colles saeculi itineris sempiterni ejus. Stans Salvator et cuncta perspiciens, et oculo suo universitatem mundi metiens, gentium multitudinem dissipavit: quibus dissipatis et dissolutis contriti sunt montes hujus saeculi, et incurvati sunt colles hujus mundi. Sunt enim et alii montes et colles, quos salit et transilit sponsus in Cantico 642 canticorum , de quibus et in secundo graduum psalmo dicitur: Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi . Montes autem saeculi ipsi sunt qui et montes tenebrosi; de quibus Jeremias praecepit, ne impingantur pedes nostri super eos . Isti sunt colles in quibus regnabat Saul, quando interficiebat sacerdotes Dei : Gabaa quippe collis interpretatur. Et eleganter incurvati sunt, inquit, colles mundi. Ante adventum quippe Salvatoris erecta cervice gradiebantur, et superbiam eorum humiliare nemo poterat. Contriti autem sunt et incurvati
Abbreviated transcription (Latin):
mors. & coluber antiquus qui quadragin.¬
ta dieb temptauit eũ in solitudine. Si aut̃
iuxta. Lx.x. legamus. ante faciẽ eiꝰ ibit uer¬
bum. & egrediet᷑ in campos: hoc significat.
qđ sermo dĩ ante uisitationẽ eiꝰ quẽ nuc
allegorice facies dr̃ p̃cedat. & ire p̾paret¬
ad corda credentiũ. ut praua in rectũ. &
in equalia sternat in planũ. & auditoris
anima quasi confectꝰ ager. sementẽ possit

Expanded text:
mors, ut coluber antiquus, quadraginmors, ut coluber antiquus, quadraginta diebus tentabit eum in solitudine. Si autem juxta LXX legimus: « Ante faciem ejus ibit Verbum et egredietur in campos, » hoc significat quod sermo Dei ante visitationem ejus, quae nunc allegorice facies dicitur, praecedat et praeparet corda credentium, ut prava in rectum et inaequalia sternat in planum, et auditoris anima quasi confectus ager sementem possit
Abbreviated transcription (Latin):
eius ambulabit mors. Soli .Lxx. & theodo¬
tio. sermonẽ ꝓmorte interp̃tati sunt. Nec¬
non in consequenti uersiculo ubi diximꝰ.
egredietur diabolus ante pedes eiꝰ. &. lxx.
aliter transtulerunt. iuxta quos postea
disputabimus: aquila ꝓdiabolo transtulit
uolatile. symmachusꝰ & theodotio. & sexta
editio uolucrẽ. qͦd hebraice dr̃. rẽseph. Traduns
ut̃ hebrei quomͦ in euangło princeps demonũ
dr̃. eẽ. beel zebub. ita. reseph. demonis esse
nom̃. qui principatũ teneat int̾ alios. & ꝓpt̃
nimiam uelocitatẽ atq indiuersa discursũ.
auis & uolatile nuncupetur. Ipsũq esse. qui
in para diso sub figura serpentis mulieri sit
locutus. & ex maledictione qua adõ condẽ¬
natus est. accipisse nomen. Si quidẽ. reseph.
baptizatus. & ad columbȩ descensũ uex pa-¬
tris intonuerit. hic est filius m̃s dilectus
in quo mͥ cõplacuit: exeunti de aquis occur¬
ret diabolus. & ante pedes illius stabit

Expanded text:
ejus ambulabit mors; 641 soli LXX et Theodoejus ambulabit mors; 641 soli LXX et Theodotio sermonem pro morte interpretati sunt. Necnon in consequenti versiculo, ubi diximus: Egredietur diabolus ante pedes ejus, et LXX aliter transtulerunt, juxta quos postea disputabimus: Aquila pro diabolo transtulit, volatile; Symmachus autem et Theodotio, et quinta editio, volucrem, quod Hebraice dicitur RESEPH  . Tradunt autem Hebraei, quomodo in Evangelio princeps daemonum dicitur esse Beelzebub : ita Reseph daemonis esse nomen, qui principatum teneat inter alios, et propter nimiam velocitatem atque in diversa discursum, avis et volatile nuncupetur: ipsumque esse qui in plocutus, et ex maledictione, qua a Deo condemnatus est, accepisse nomen: siquidem Reseph baptizatus, et ad columbae descensum vox patris intonuerit: « Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui , » exeunti de aquis occurret diabolus, et ante pedes illius stabit
Abbreviated transcription (Latin):
etiam hoc de. xp̃o intelligendum. qđ dĩ¬
pat̾ iccirco oꝑuit cȩlos uirtute sua. & t̃¬
ram repleuerit laude. & splendorẽ suũ
fecerit esse ut lumen. & regnũ posuerit
inmanu filii sui: ut faceret dilectũ suũ
ab omĩb diligi. & diligi ñ leuit̃ sed ue.¬
hement᷑ & fortit̃. Ut qui eũ fortit᷑ dilexis¬
sent &e hererent in dilectione eiꝰ: nemo
tolleret eos de manu illius. Econtrario
di abolus facit ãmare nos mundũ. &e ꝓ
dilectione uirtutis diligere uitia. &
non leuit̃ sed fortit̃. ita ut de nobis
possit dici. & posuit diabolus dilectio.¬
ne fogte uitiors suors.
NTE faciem eius ibit mors. Et egredie¬
tur diabolus ante pedes eiꝰ. Pro eo qđ Nos
Quȩ si legant᷑. dabar. uerbũ significant. Si
deber. p̾estem quȩ grece dr̃. lomos. Deniq
& aquila ita int̾pretat᷑ est. Ante faciẽ eiꝰ
ibit pestis. Symmachus. ante faciẽ eiꝰ:
prȩcedet mors. Quinta editio. ante faciẽ

Expanded text:
etiam hoc de Christo intelligendum etiam hoc de Christo intelligendum Pater idcirco cooperuerit coelos virtute sua, et terram repleverit laude, et splendorem suum fecerit esse ut lumen, et regnum posuerit in manu Filii sui, ut faceret dilectum suum ab hominibus diligi, et diligi non leviter, sed vehementer et fortiter, ut qui eum fortiter dilexissent, et haererent in dilectione ejus, nemo tolleret eos de manu illius. Econtrario diabolus facit amare nos mundum, et pro dilectione virtutis diligere vitia, et non leviter, sed fortiter, ita ut de nobis possit dici: Et posuit diabolus dilectionem fortem vitiorum suorum. Ante faciem ejus ibit mors: et egredietur diabolus ante pedes ejus. LXX: Ante quae si legantur DABAR  , verbum significant; si DEBER, pestem, quae Graece dicitur λοιμός. Denique et Aquila ita interpretatus est, Ante faciem ejus ibit pestis; Symmachus, Ante faciem ejus praecedet mors; quinta editio, Ante faciem
Abbreviated transcription (Latin):
Cor regis in manu dĩ. ꝓeo qͦd est mens᷑ &
principale cordis uiri scĩ qui ꝑgit ad re-¬
gna cȩlors. qui ad huc positus int̾ regna
corporis atq peccati. non uacatur extrin-¬
secus. sed in dĩ tutela situm est. Quia uͦ &e in
hebreo & incȩteris editionib non habet
scriptũ cornua inmanib eiꝰ. sed inmanu
eiꝰ quod dr̃. iadõ: manũ dĩ fortẽ atq robu.¬
stam intelligamus filiũ eiꝰ. & in hac manu
omĩa regna cȩlors̾ eoꝵsq qui ad cȩlos nitunt᷑
ascendere. posita esse dicamꝰ. Qđ̾ & isaias
sonat dicens. uinea facta est dilecto. in cor¬
nu in loco uberi. ꝓeo qdđ est in regno. Ob
hanc puto causam nullũ cornutũ animal
in mmunda poni in leuitico. & id ipsũ
significare unicornẽ in psalmis. siue rino¬
cerotam. Et illud. Int̾ inimicos nr̃os uen¬
tilabimꝰ cornu. Qđ aut̃ uxta. lx.x. legimꝰ.
&e posuit dilectionẽ fortẽ uirtutis suȩ.

Expanded text:
Cor regis in manu Dei : pro eo quod est, mens et Cor regis in manu Dei : pro eo quod est, mens et principale cordis viri sancti qui pergit ad regna coelorum, qui adhuc positus in terra, regnat corpori absque peccatis non vagatur extrinsecus; sed in Dei tutela situs est. Quia vero et in Hebraeo, et in caeteris editionibus non habet scriptum: Cornua in manibus ejus, sed in manu ejus, quod dicitur JADO  , manum Dei fortem atque robustam intelligamus Filium ejus. Et in hac manu omnia regna coelorum, eorumque qui ad coelos nituntur ascendere, posita esse dicamus: quod et Isaias sonat, dicens: Vinea facta est dilecto in cornu, in loco uberi , pro eo quod est, in regno. Ob hanc puto causam nullum cornutum animal inter immunda poni in Levitico, et idipsum significare unicornem in Psalmis XLIκερότα ; et illud: In te inimicos nostros ventilabimus cornu . Quod autem juxta LXX legimus: et posuit dilectionem fortis virtutis suae,
Abbreviated transcription (Latin):
Cum aut̃ &e cęli uirtute dĩ oꝑa fuerint
ꝓtecti uidelicet ex omĩ parte uestiti. & uni¬
uersa t̾ra repleta laude dĩ. tunc splendor
eiꝰ ut lux erit. Imaginẽ aut̃ dĩ & splen¬
tacet. Qui post quam nobis apparuit splen¬
dor gle dĩ: reuersus est ad pristinã ma¬
iestate. Et si enĩ noueramꝰ xp̃m uixta car¬
ta erat. & uita est lux hominũ. Qđ mani¬
festius in euangło saluator ostendens ait.
Pater. glorifica me gła quam habui apud
te priusquã mundus fieret. Ut post ascen-¬
sionẽ ad cȩlos. sit splendor qđ lux hoc ÷
id incipiat filius esse qđ pat̾ est. Qͦd autẽ
sequitur. cornua in manib eius: moris est
scripturarũ. ut semꝑ cornua ꝓregnis po¬
nant. Ham & illud qđ anna loquit᷑ in pri-¬
mo regnoꝵ libro. exaltauit cornu xpisti
sui: magnificentiam regni saluatoris signi¬
ficat. Et indaniele decẽ cornua. decẽ regna
demonstrant. Sic aut̃ nunc dr̃ cornua i
manib eiꝰ. quomͦ & alibi scriptũ legimꝰ.

Expanded text:
Cum autem et coeli virtute Dei operti fuerint protecti videlicet et ex omni parte vestiti, et universa terra repleta laude Dei, tunc splendor ejus ut lux erit. Imaginem autem Dei et splentacet: Qui postquam nobis apparuit splendor gloriae Dei, reversus est ad pristinam majestatem . Etsi enim noveramus Chrta erat, et vita erat lux hominum . Quod et manifestius in Evangelio Salvator ostendens ait: Pater, glorifica me gloria, quam habui apud te, priusquam mundus fieret ; ut post ascensionem ad coelos, sit splendor quod lux, hoc est, id incipiat Filius esse quod Pater est. Quod autem sequitur: Cornua in manibus ejus, moris est Scripturarum, ut semper cornua pro regnis ponant. Nam et illud quod Anna loquitur in primo Regnorum libro: 640 Exaltavit cornu Christi sui , magnificentiam regni Salvatoris significat. Et in Daniele, decem cornua decem regna demonstrant . Sic autem nunc dicitur: Cornua in manibus ejus, quomodo et alibi scriptum legimus:
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ esse debebant: funt tabernacula ethi
opũ. Sed ce hoc qđ sequit᷑. turbabunt᷑ pelles
t̃rȩ madian. siue pauebunt tabernacula
t̾rȩ madian eosdẽ intellige. & tabernacula
ethiopũ. & tabernacula t̾rȩ madian. Post ꝗ
enĩ ditati fuerint. & ꝑfas ac nefas ad altis¬
simum gradũ conscenderint: tunc conscien¬
tia peccãtors suor semꝑ mortẽ. semꝑiudici¬
um formidabunt: &e ad leuẽ febriculam
quasi latrones in carcere. ita de ęt̾nis suppli¬
cus suspirabunt. Madian aut̃ in lingua
nr̃a sonat exiudicio. idest incondemnatio.¬
nẽ. & ostenditur. qđ metu udicii ȩt̾narũq
poenarũ. semꝑ in formidine sint. & cruciatꝰ
sustineant. UNauid influminib¬
iratus es dñe: aut influminib furor tu

Expanded text:
Dei esse debebant, fiunt tabernaculi AethiDei esse debebant, fiunt tabernaculi Aethiopum. Sed et hoc quod sequitur: Turbabuntur pelles terrae Madian, sive pavebunt et tabernacula terrae Madian, eosdem intellige tabernacula Aethiopum, et tabernacula terrae Madian. Postquam enim ditati fuerint, et per fas ac nefas ad altissimum gradum conscenderint, 644 tunc conscientia peccatorum suorum, semper mortem, semper judicium formidabunt, et ad levem febriculam, quasi latrones in carcere, ita de aeternis suppliciis suspirabunt. Madian autem in lingua nostra sonat ex judicio, id est, condemnationem, et ostenditur quod metu judicii aeternarumque poenarum semper in formidine sint, et cruciatusustineant. Numquid in fluminibiratus es, Domine:
Abbreviated transcription (Latin):
erunt mͥ popłs. Pro iniquitate uidi
tentoria ethiopiȩ. turbabunt᷑ pelles terrȩ
madian. L.xx. Pro laborib uidi taberna.¬
cula ethi opum. pauebunt tabernacula
t̾rȩ madian. Etinopes tetri & amantes te¬
nebras & abomĩ luce alieni. qui draconis
carne uescunt᷑ de quo scriptũ est. dedisti
eũ escam popłis ethiopib: demones intelli¬
gunt᷑ quoꝵ sit tabernaculũ quicunq in
hoc scło ꝓpt̃̾ honores & diuitias laborarit.
qđ significant̃ subuno uerbo iniquitatis
ostenditur. Omis enĩ diues. aut iniquus.
aut heres iniqui. Uidi homines maria tran.
sire. ante potentũ excubare fores. pati omĩa
quȩ seruors conditio uii x patit᷑. ut diuitiaᷤ
congregent. ut aliquã accipiant dignita.¬
tẽ. Et põst quã hoc fuerint consecuti. tra¬
dere se luxuriȩ &e uoluptatib. & omĩ ini.¬
quitati. Ut qͦd auaricia congregauit.
luxuria consumat. Isti gͦ in laborib suis
efficiunt᷑ hospitiũ demonũ. & qui templũ

Expanded text:
untur. « Pro iniquitate vidi tentoria Aethiopiae, turbabuntur pelles terrae Madian. » LXX: « Pro laboribus vidi tabernacula Aethiopum, pavebunt et tabernacula terrae Madian. » Aethiopes tetri et amantes tenebras et ab omni luce alieni, qui draconis carne vescuntur, de quo scriptum est: « Dedisti eum escam populis Aethiopibus . » Daemones intelliguntur, quorum fit tabernaculum, quicunque in hoc saeculo propter honores et divitias laboraverit, quod significanter sub uno verbo iniquitatis ostenditur. Omnis enim dives aut iniquus aut haeres iniqui est. Vide homines maria tsire: ante potentum excubare fores: pati omnia quae servorum conditio vix patitur, ut divitias congregent, ut aliquam accipiant dignitatem. Et postquam hoc fuerint consecuti, tradere se luxuriae et voluptatibus et omni iniquitati, ut quod avaritia congregat, luxuria consumat. Isti ergo pro laboribus suis efficiuntur hospitium daemonum. Qui templum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ex parte. qđ oꝑtũ est. Cum gͦ uirtꝰ dñi
opiat cęlos maior est cęlis uirtus eiꝰ
qua oꝑiunt᷑ cęli. Cęlos aut̃ eos esse qui
portent imaginẽ suꝑ cȩlestis. & qui enar.¬
rent głam dĩ. crebro legimus. Hirtutẽ

Expanded text:
um est. Cum ergo virtus Dei operiat coelos, major est coelis virtus ejus, qua operiuntur coeli. Coelos autem eos esse qui portent imaginem supercoelestis, et qui enarrent gloriam Dei, crebro legimus. Virtutem
Abbreviated transcription (Latin):
ñr audiui auditionẽ tuã & timui.
D nẽ opus tuũ. in medio annors iuuifica
illud. Larax. Dñe audiui auditionẽ tuã
stupui. In medio duũ animaliũ cognoscẽ¬
ris. Pro eo qđ nos & aquila &e theodotio
hebraico habetur. nec apud quenquã alior
inter pretum. ut sublatis his quȩ inhebrai¬
co non habentur: possit legi iuxta . Lxx.
toñ. uidebatur. suꝑiora cõniuncta sunt
legitur aut̃ in hebreo. adonaỹ. idest dñe.
falac. opus tuum. Bachereb: in medio.
Canym. annors. hẽ inũ. uiuifica illud.
Hȩc ꝓpterea: ut quȩ suꝑflua sunt in .lxx.
manifeste addita cognoscamꝰ. Hebrei uxta
hystoriã: ita hunc locum explanant. dñe
audiui auditionẽ tuam: & timui. Audiui
inquit poenas quas nabuchodonosor &e
diabolo prȩparasti. in quib dixisti ei. Ue
qui multiplicat non sua. Et scđo. Ue qui

Expanded text:
Domine, audivi auditionem tuam, et timui: Domine, audivi auditionem tuam, et timui: Domine, opus tuum in medio annorum vivifica illud. LXX: Domine, audivi auditum tuum, stupui ⁑ in medio duorum animalium cognosceris. Pro eo quod nos et Aquila et Theodotio Hebraeo habetur, nec apud quempiam aliorum Interpretum, ut sublatis his, quae in Hebraico non habentur, possit legi juxta Septuagvidebatur, superiora conjuncta sunt. Legimus autem in Hebraeo ADONAI, id est, Domine, PHALACH, opus tuum, BACEREB, in medio, SANIM, annorum, HEIEU, vivifica illud. Hoc propterea ut quae superflua sunt, in Septuaginta manifeste addita cognoscamus. Hebraei juxta historiam hunc locum ita explanant: Domine, audivi auditionem tuam, et timui. Audivi, inquit, poenas quas Nabuchodonosor et diabolo praeparasti, in quibus dixisti ei: Vae qui multiplicat non sua Supra, I
Abbreviated transcription (Latin):
& extendens extendes arcũ tuũ suꝑ re-¬
gna. Si autẽ aliquis quesierit quare so¬
lus theodotio ꝓ spontaneis trans tulerit.
possumꝰ dicere. uel confessionẽ ꝓpħȩ. qđ
non aliqua necessitates  peccauerit. ma.¬
le sentiens de uidicio dĩ. uel certe futurã
gentium demonstrari. qđ priorẽ errorẽ
uolunta rie relinquentes. in eũ crediturȩ
sunt qui incantico reꝑmittitur. Legimꝰ
nis dĩ. &in centesimo primo. Oratio pau¬
ꝑis cum anxius fuerit: & coram dño ef-¬
fuderit precẽ suã. Et sicubi alibi nomen
orationis infertur. At tam̃: nullo loco
cũ cantico legitur. Et nescio. andecens sit
orare cum cantico: nisi forte uixta. lxx.¬
hoc ipsũ cũ delectatione & psalmis & can¬
tico ꝓpħare. Ut & in eo qđ oratio est depre¬
cet᷑ patrẽ: & in eo qđ canticũ. patris qui
miserit filium. & filii qui uenerit laus
dicatur. Hȩc de titulo cantici. Uideamꝰ
nunc quȩ dicant᷑ incantico.

Expanded text:
et extendens extendes arcum tuum super reet extendens extendes arcum tuum super regna. Si autem aliquis quaesierit, quare solus Theodotio, pro spontaneis, transtulerit, possumus dicere, vel 633 confessionem prophetae, quod non aliqua necessitate, sed sponte peccaverit, male sentiens de judicio Dei; vel certe futuram gentium fidem demonstrari, quod priorem errorem voluntarie relinquentes, in eum crediturae sint, qui in Cantico repromittitur. Legimusnis Dei. Et in centesimo primo: Oratio pauperis cum anxiatus fuerit, et coram Domino effuderit precem suam. Et sicubi alibi nomen orationis infertur: attamen nullo loco cum Cantico legitur. Et nescio, an decens sit orare cum Cantico, nisi forte juxta hoc ipsum cum delectatione, et psalmis et Cantico prophetare, ut et in eo quod oratio est, deprecetur Patrem, et in eo quod Canticum, Patris, qui miserit Filium, et Filii qui venerit, laus dicatur. Haec de titulo Cantici. Videamus nunc quae dicantur in Cantico.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m positũ iniudicio peccatoꝵ. & fortem
ad corripiendas gentes: nunc agit poeniten¬
tiã. & plangit qͦd temere sit locutus. Petitq
ueniam. ut miscđiam consequat᷑. quia igno¬
rans fecit. Unde & dauid. Delicta in qͥt̾
ui uentutis meȩ: & ignorantias meas ne
me mineris. Sunt qui putent orationẽ
esse ꝓphȩ. ut in aduentu xp̃i error
auferatur hominum. Unde & ꝓpħȩ
nomen sit titulo prȩnotatum: qđ ꝓphe¬
tico sp̃u oret tolli caliginem. & reddi lu¬
cem. auferri imaginẽ. & tribui uerita¬
tẽ. Qđ aut̃ ꝓphetia sit: & totus cantici
textꝰ ostendit. & maxime illud. In me¬
dio duũ animaliũ cognosceris. & cum
appropinquauerint anni notꝰ eris.
Et de ui dicio. Cũ turbata fuerit anima
mea. in ira miscđiȩ recordaberis. Et rur.¬
sum de aduentu xp̃i. Ds a theman ueni.
et. & sc̃s de monte umbroso & condenso.
Nec non infuturũ. Pauebunt tabernacula
terrȩ madian: & ascendes suꝑ equos tuoᷤ.

Expanded text:
christum positum in judicio peccatorum, et fortem christum positum in judicio peccatorum, et fortem ad corripiendas gentes: nunc agit poenitentiam, et plangit quod temere sit locutus: petitque veniam, ut misericordiam consequatur, quia ignorans fecit. Unde et David: Delicta, inquit, juventutis meae, et ignorantias meas ne memineris . Sunt qui putent orationem esse prophetae, ut in adventu Christi error auferatur hominum: unde et prophetae nomen sit titulo praenotatum, quod prophetico spiritu oret tolli caliginem, et reddi lucem; auferri imaginem, et tribui veritatem. Quod autem prophetia sit, et totus Cantici textus ostendit, et maxime illud: In medio duorum animalium cognosceris. Et: Cum appropinquaverint anni, notus eris. Et de judicio: Cum turbata fuerit anima mea in ira, misericordiae recordaberis. Et rursum de adventu Christi: Deus a Theman veniet, et sanctus de monte umbroso et condenso. Necnon in futurum: Pavebunt tabernacula terrae Madian, et ascendens super equos tuos,
Abbreviated transcription (Latin):
ITERUM mi chromati papaue¬
nerabilis in abacich librũ scri.¬
bimus. ꝓprium cantico eiꝰ opus-¬
culum dedicantes sermonẽq
epicuri. & psalterio idest lyri¬
co more cõpositum. totis uirib
aggredientes. Sibilet gͥ ydra
idest in resurrectionis dominicȩ numero
disseramus. Oratio a bacuch
ꝓpħȩ ꝓ ignorationib. Darr. Oratio ab acũ
ꝓpħȩ cum cantico. Aquila & symmnachus
& quinta editio: sicut nos ꝓignorationib
transtulerunt. Solus theodotion.y
lum orationẽ cũ cantico transtulisse. Nam
&e in hebreo habet. al segionoth. qđ dr̃ ẽitiãs.
bo & non exaudies. uociferabor ad te uim
patiens & non saluabis. ac deinde scđa quȩ-¬
rimonia. quare ñ respicis suꝑ iniqua agen¬
tes & taces deuorante impio iustiorẽ se. ad
qd audierat. scribe uisionẽ & explana eam
suꝑ tabulas. & post cętẽra. ecce qui incredu¬
lus est ñ erit recta anima eiꝰ in semet ipso.
iustus aut̃ infide sua uiuit. & didicerat
uel nabuchodonosor uł diabolũ uł anti¬

Expanded text:
terum, mi CHROMATI, papa venerabilis, in Abacuc librum scribimus, proprium cantico ejus opusculum dedicantes, sermonemque epicum et psalterii, id est, lyrico more compositum, totis viribusaggredientes. Sibilet igitur eid est, in resurrectionis Dominicae numero isseramus. Oratio Abacuc prophetae pro ignorationibus. LXX: Oratio Abacuc prophetae cum cantico. Aquila et Symmachus et quinta editio, sicut nos, pro ignorationibus transtulerunt: solus Theodotio ὑπὲlum, orationem cum Cantico transtulisse. Nam et in Hebraico habet AL SEGIONOTH   quod dicitur, bo, et non exaudies? vociferabor ad te vim patiens, et non salvabis? Ac deinde in secunda querimonia: Quare non respicis super iniqua agentes, et taces, devorante impio justiorem se? Ad hoc audierat: Scribe visum, et explana eum super tabulas. Et post caetera: Ecce qui incredulus est, non erit recta anima ejus in semetipso: Justus autem in fide sua vivet. Et didicerat vel Nabuchodonosor, vel diabolum, vel Anti
Abbreviated transcription (Latin):
ibi abscondita est fortitudo eiꝰ: aquila tran.¬
stulit. & posuit absconsionẽ fortudinis suȩ
Symmachus. & posuit absconditã fortitudi¬
nẽ suam. Solus theodotio nr̃ȩ translationi
congruens: ait. Q ibi absconsio fortitudinis
eiꝰ. Uerbum enĩ. sam̃. ꝓqualitate loci & posuit
intelligit᷑ & ibi. magisq inp̃senti ibi legen¬
dũ est quã posuit: ut fit sensus & ordo sen¬
tentiȩ. Cornua in manib eiꝰ. Et subaudi¬
at᷑ .ibi. idest in cornib abscondita est for¬
titudo eiꝰ. Manifestũ est aut̃ uixta hebra¬
icum. qđ in aduentu. xp̃i cuncta repleta
sint gła. scđm illud qđ in euangłio dr̃. Gła¬
in excelsis dõ. & suꝑ t̾rã pax hominib bo¬
nȩ uoluntatis. Et alibi. Pacẽ fecit incelis
& int̾ra ꝑsanguinẽ crucis. & sedit index.¬
tera magͥnitudinis. Uelocit̾ enim currit

Expanded text:
a transtulit, et posuit absconsionem fortitudinis suae: Symmachus, et posuit absconditam fortitudinem suam; solus Theodotio nostrae translationi congruens, ait: et ibi absconsio fortitudinis ejus. Verbum enim SAM   pro qualitate loci, et posuit intelligitur, et ibi: magisque in praesenti loco ibi legendum est, quam posuit, ut sit sensus et ordo sententiae: Cornua in manibus ejus, et subaudiatur, ibi, id est, in cornibus abscondita est fortitudo ejus. Manifestum est autem juxta Hebraicum quod in adventu Christi cuncta repleta sint gloria, secundum illud quod in Evangelio din excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Et alibi: Pacem fecit in coelis et in terra per sanguinem crucis, et sedit in dextera magnitudinis: velociter enim currit
Abbreviated transcription (Latin):
qualicunq sermone: sed de eo qui plenus
est lumine. plenus oculis ut manifestus
& purus ad aures audientiũ deferat᷑. Quod
aut̃ ait de monte. sullimia dogiata intel¬
lige. Audiui quendã hebreũ istũ locũ ita
disserere. qͦd bethleem sita sit ad austrũ in
qua natꝰ est dñs atq saluator. & ipsũ esse
de quo nunc dicat᷑. Dñs ab austro ueniet.
Hoc est nascet᷑ in bethlecm. &e inde consurget.
& quia ipse qui natus est in bethleem legem
quondã dedit in monte syna: ipse est sc̃s qui
uenit de monte pharan. Pharan quippe. uici¬
nus locus est monͣs syna & qđ infert᷑ diapsal¬
ma. idest semꝑ: habere sensum. Ipse qui natꝰ
est inbethleem & qui insyna idest in mon¬
te pharan legẽ dedit: semꝑ in uniuersis bene¬
ficiis prȩteritis & p̃sentib & futuris. auctor
est &e largitor. de diapsalmate qđ hebraice
dr̃. sela inpsalterio plenius disputatũ est.
ponatur nisi in psalterio & inp̃senti loco.

Expanded text:
qualicumque sermone, sed de eo qui plenus qualicumque sermone, sed de eo qui plenus est lumine, plenus oculis, ut manifestus et purus ad aures audientium deferatur. Quod autem ait de monte, sublimia dogmata intellige. Audivi ego Hebraeum istum locum ita disserere: Quod Bethleem sita sit ad Austrum, in qua natus est Dominus atque Salvator, et ipsum esse de quo nunc dicatur: Dominus ab Austro veniet, hoc est nascetur in Bethleem, et inde consurget. Et quia ipse qui natus est in Bethleem, Legem quondam dedit in monte Sinai, ipse est Sanctus qui venit de monte Pharan: Pharan quippe vicinus est locus monti Sina. Et quod infertur, diapsalma, id est, semper, habere sensum: ipse qui natus est in Bethleem, et qui in Sina, id est, in monte Pharan, Legem dedit, semper in universis beneficiis, praeteritis et praesentibus, et futuris auctor est et largitor. De diapsalmate, quod Hebraice dicitur SELA, in Psalterio plenius disputatum est. ponatur, nisi in Psalterio, et in praesenti loco.
Abbreviated transcription (Latin):
so. Mons umbrosus atq condensus. uel
ipse pat̾ intelligit᷑ plenꝰ uirtutib omĩq sa¬
pientia & maiẽstate sua cuncta ꝓtegens.
& extendens alas suas & confouens pullos
suos: uel certe paradisus & cȩlestia pleria
angłis. plena uirtutib plena arborib
uberrimis. Atq utinam & mͥ contingat. ut
ad uocẽ meã & ad expositionẽ ds̃ ueniat in
claro lumine: & filius eius de quo scriptũ
est scĩ estote qm̃ ego sc̃s sum. de sullimitate
eloqui i umbrosi &e condensi. & scripturarũ
testimoniis hinc inde contexti. & patre si¬
mul filioq ueniente. fiã eor auditor &¬
habitaculum. & compleat᷑ scriptura dicens.
Ego &e pat̾ m̃s ueniemus adeũ. & mansionẽ
apud eum faciemꝰ. Sed quia ꝓmonte umbro.¬
so &e condenso inhebreo scriptũ est mons
pharan. & p̃harañ interp̃tat᷑ os uidentis:
pulchre uxta int̾p̃tationẽ nrãm de erudi¬
ti sermone uiri. uenit noticia filii. Et non

Expanded text:
so. Mons umbrosus atque condensus, vel so. Mons umbrosus atque condensus, vel ipse Pater intelligitur, plenus virtutibus omnique sapientia, et majestate sua cuncta protegens, et extendens alas, et confovens pullos suos: vel certe paradisus et coelestia plena angelis, plena virtutibus, plena arboribus uberrimis. Atque utinam et mihi contingat, ut ad vocem meam et ad expositionem Deus veniat in claro lumine, et Filius ejus, de quo scriptum est: Sancti estote, quoniam ego sanctus sum , de sublimitate eloquii umbrosi et condensi, et Scripturarum testimoniis hinc inde contexti, et Patre simul Filioque veniente, fiat eorum auditor habitaculum, et compleatur Scriptura, dicens: Ego et Pater meus veniemus ad eum, et mansionem apud eum faciemus . Sed quia pro monte umbroso et condenso, in Hebraeo scriptum est mons Pharan, et Pharan interpretatur os videntis: pulchre juxta interpretationem nostram, de eruditi sermone viri venit notitia Filii, et non
Abbreviated transcription (Latin):
chus & quinta editio: ipsum hebraicum
posuerunt theman. Solus theodotio quid
significaret tbeman. int̾pretatꝰ est dicens.
abaustro ueniet. & sc̃s de
monte pharan. In finẽ. In quo intelligimꝰ
chus interp̃tatus est in ȩt̃num. theodotio
infinẽ. quinta editio ipsum hebraicũ. sẽla.
Ds̃ gͦ ab austro ueniet: idest a meridie a clara
luce abhis qui appellant᷑ filii dierũ. Unde
& in cantico canticors aquilonẽ sponsus ab¬
igit. & austrũ uocat: dicens. Exurge aqͥlo
& ueni auster. ꝑfla ortũ meũ. & fluant
aromata mea. Ds semꝑ in meridie est. Ubi
inquit pascis. ubi cubas in meridie. D ad
abraham quando erat sub quercu. ñ uenit
ds̃ nisi in meridie. Et ioseph qui in typo prȩ¬
cessit saluatoris. conuiuium fr̃ib facit meri¬
die. Agnitio gͦ dĩ patris his qui digni sunt
uenit inpleno lumine: & agnitio scĩ idest
filii dĩ: uenit de monte umbroso & conden¬

Expanded text:
chus, et quinta editio ipsum Hebraicum chus, et quinta editio ipsum Hebraicum posuerunt THEMAN  : solus Theodotio quid significaret Theman, interpretatus est, dicens ELOIM, ab Austro veniet, et sanctus de monte Pharan, in finem. Ex quo intelligimuschus interpretatus est, in aeternum: Theodotio, in finem: quinta editio ipsum Hebraicum SELA  . Deus ergo ab Austro veniet, id est, a meridie, a clara luce, et ab his, qui appellantur filii dierum. Unde et in Cantico canticorum, aquilonem sponsus abigit, et austrum vocat dicens: Exsurge, Aquilo, et veni, Auster, perfla hortum meum, et fluant aromata mea . Deus semper in meridie est: Ubi, inquit, pascis? ubi cubas? in meridie . Et ad Abraham quando erat sub quercu, non venit Deus nisi in meridie . Et 637 Joseph qui in typo praecessit Salvatoris, convivium fratribus facit meridie. Agnitio ergo Dei Patris his qui digni sunt, venit in pleno lumine. Et agnitio Sancti, id est, Filii Dei, venit de monte umbroso et conden
Abbreviated transcription (Latin):
ris: non debemus putare obliuisci dm̃. &
post irã suȩ miscdiȩ recordari. sed qđ nos
eum in poena positi putemꝰ obliuisci. uixta
illud Viquequo dñe obliuisceris me iN
finẽ: Nam & si quando tẽptationib quasi
fluctib oꝑimur. & rabida demonũ aduer¬
sum nos ꝓcella deseuit. uelut ad dormi.¬
entẽ loquim᷑. E xurge. ut quid dormitas
dñe: Simulq dni cerne clementiã. NoN
dix cũ intuleris supplicia miscđiȩ recor¬
daberis: sedcum irat᷑ fueris. Qui aut̃ irascit᷑.
interdũ ñ ꝑcutit. sed tantũmꝰ cõminat᷑. Qđ¬
apłs sustinens: ait. Reuelat᷑ enĩ iradĩ de
celo suꝑ omnẽ impietatẽ & iniquita tem
hominũ. Ubi aut̃ reuelat᷑: ñ infertur. non
pcutit sed reuelat᷑. ut t̾reat & territis ñ
inferat᷑ EUS ab austro ueniet: & sc̃s¬
de monte pharan. Semꝑ. Lxx. Dĩ de the¬
man ueniet. & sc̃s de monte umbroso &
condenso. Di apsalma. Aquila &e symma¬

Expanded text:
ris. Non debemus putare, oblivisci Deum, et ris. Non debemus putare, oblivisci Deum, et post iram suae misericordiae recordari; sed quod nos eum in poena positi putemus oblivisci, juxta illud: Usquequo, Domine, oblivisceris me in finem ? Nam et si quando tentationibus, quasi fluctibus operimur, et rapida daemonum adversus nos procella desaevit, velut ad dormientem loquimur: Exsurge, quid dormitas, Domine? Simulque Dei cerne clementiam: non dixit, cum intuleris supplicia, misericordiae recordaberis; sed cum iratus fueris. Qui autem irascitur, interdum non percutit, sed tantummodo comminatur. Q ait: Revelatur enim ira Dei de coelo super omnem impietatem et iniquitatem hominum . Ubi autem revelatur, non infertur, non percutit; sed revelatur ut terreat, et territis non inferatur. Deus ab Austro veniet, et Sde monte Pharan. Semper. LXX: Deus a Theman veniet, et Sanctus de monte umbroso et condenso. Diapsalma. Aquila et Symma
Abbreviated transcription (Latin):
hominib : de quo dic̃ & dñs in euangłio.
P at᷑. reuelaui nom̃ tiui hominib. Qđ̃ aut̃
infertur cum turbata fuerit anima mea:
apud. Lxcx. interpretũ editionẽ cum posteri.¬
orib copulatur. ut possit legi. Cum turba.¬
ta fuerit anima mea inira. Et huc usque
distinctio. Deinceps inferatur. Miscdiȩ recor-¬
daberis. Qđ scilicet ꝓpħȩ sufficiat ꝓpoena
sola conturbatio. & ad irã animȩ illius con-¬
turbatȩ. nequaquã inferat᷑ suppliciũ. sed irã
exeludat miscđia. Habet aut̃ & ira dĩ men¬
suras. quantũ & quanto tẽpore. & obquas
causas & quib inferatur. iuxta illud qđ
scriptũ est. Cibabis nos pane lacrimarũ: &
potabis nos lacrimis inmensura. Qđ si ꝓpħa
turbatur ad iram dĩ. & quia turbatꝰ est im.¬
petrat miscdiam. quid nos sꝑare immo ti¬
mere debeamus. quoꝵᷤ omĩa oꝑa dĩ ira
digna sunt: Qđ aut̃ sequitur uxta he¬
braicũ. cum iratꝰ fueris miscdiȩ recordabe¬

Expanded text:
hominibus, de quo dicit Dominus in Evangelio: hominibus, de quo dicit Dominus in Evangelio: Pater, revelavi nomen tuum hominibus . Quod autem infertur: Cum turbata fuerit anima mea, apud LXX interpretum editionem cum posterioribus copulatur, ut possit legi: Cum turbata fuerit anima mea in ira, et hucusque distinctio: deinceps inferatur, misericordiae recordaberis; quod scilicet prophetae sufficiat pro poena sola conturbatio, et ad iram Dei anima illius conturbata, nequaquam inferatur supplicium, sed iram excludat misericordia. Habet autem et ira Dei mensuras: quantum, et quanto tempore, et ob quas causas, et quibus inseratur, juxta illud quod scriptum est: Cibabis nos pane lacrymarum, et potabis nos lacrymis in mensura . Quod si propheta turbatur ad iram Dei, et qui turbatus est, 636 impetrat misericordiam, quid nos sperare, immo timere debemus, quorum omnia opera Dei digna sunt ira? Quod autem sequitur juxta Hebraicum. Cum iratus fueris, misericordiae recordabe
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt qđ in p̾rima ȩccła quȩ de circuncisi-¬
one fuit. & de prepucio congregata. a duob
popłis se hinc inde cingentib intellectus
sit saluator & credit᷑: Sunt qui duo anima¬
lia duo intelligant testamenta nouũ &
uetus. quȩ uere animantia sint atq uita¬
lia. quȩ spirent & in quors medio dñs cogno-¬
scatur. In medio annoꝵs notum faciẽs. Lax
Cum appropinquauerint anni cognosceris:
Cum uenerit inquit tempus. & oꝑe ꝓmissa
cõpleueris: monstrabis uera esse quȩ polli¬
citus es. Siue cum appropinquauerit consũ-¬
matio & in extrema hora addestruenda
peccata uenerit filius tuus: manifestius co¬
gnosceris. S equit᷑. Cum aduenerit
tempus demonstraberis: cũ turbata fuerit
ico nec apud quenquã alioꝵ̾ habetur int̃.¬
pretũ. Ꝙ est sensus. Cũ uenerit tẽpis de
quo dr̃. tempore acceptabili exaudiui te
cognoscet᷑ nom̃ tuũ. qđ ante occultũ fuit¬

Expanded text:
dicunt, quod in prima Ecclesia quae de circumcisidicunt, quod in prima Ecclesia quae de circumcisione fuit, et de praeputio congregata, duobus populis se hinc inde cingentibus, intellectus sit Salvator et creditus. Sunt qui duo animalia, duo intelligant Testamenta, novum et vetus, quae vere animantia sint atque vitalia, quae spirent, et in quorum medio Dominus cognoscatur. In medio annorum notum facies. LXX: Cum appropinquaverint anni, cognosceris. Cum venerit, inquit, tempus, et opere promissa compleveris, monstrabis, vera esse quae pollicitus es. Sive cum appropinquaverit consummatio, et in extrema hora ad destruenda peccata venerit Filius tuus, manifestius cognosceris. Sequitur: Cum advenerit tempus, demonstraberis, cum turbata fuerit ico, nec apud quemquam aliorum habetur interpretum. Et est sensus: Cum venerit tempus, de quo dicitur: Tempore acceptabili exaudivi te, cognoscetur nomen tuum, q
Abbreviated transcription (Latin):
creatorẽ: & ꝑ singula quȩ fecisti & quȩ
cotidie oꝑaris in uniuerso mundo totus
obstupui. & sensu humanitatis amisso: in
scãm amentiã sum conuersus. Uel certe ad¬
miratione turbatꝰ. in laudes tuas trepidus
erumpo dicens. In medio diuĩ animaliũ cogno¬
sceris. Qđ multi putant de filio intelligi ce
cherubim scribi int̃pretant᷑ in exodo quȩ
oraculum. & inisaia uelent ipsa caput &
pedes dĩ. in prȩsenti tantũ scło uolent. &
alter alterum mysteriũ inclament trini¬
tatis. & mittatur unus de seraphim qđ in¬
terp̾tatur ardens. & ueniat int̾ras &e mun¬
aet ꝓpħȩ labia. & dicat. Ignẽ ueni mitte.¬
re suꝑ terram. & quẽ uolo ut ardeat. Hoc
estimant alii. & ad hanc interpretationem
multis scripturarũ utuntur testimonus.
Porro simplex int̾pretatio & opinatio uulgi
de saluatore intelligit: qđ int̾ duos latrones
crucifixiis agnitus sit. Qui aut̃ meliꝰ: hoc

Expanded text:
Creatorem, et per singula quae fecisti, et quae Creatorem, et per singula quae fecisti, et quae quotidie operaris in universo mundo, totus obstupui, et sensu humanitatis amisso, in sanctam amentiam sum conversus. Vel certe admiratione turbatus, in laudes tuas trepidus erumpo dicens: In medio duorum animalium cognosceris. Quod multi putant de Filio intelligi, etCherubim, scribi interpretantur in Exodo , quae oraculum; et in Isaia , velantia caput et pedes Domini, in praesenti tantum saeculo volent, et alter ad alterum mysterium inclament Trinitatis: et mittatur unus de seraphim, quod interpretatur ardens, et veniat in terram et mundet prophetae labia, et dicat: Ignem veni mittere super terram, et 635 quam volo ut ardeat . Hoc aestimant alii, et ad hanc interpretationem multis Scripturarum utuntur testimoniis. Porro simplex interpretatio, et opinio vulgi de Salvatore intelligit, quod inter duos latrones crucifixus agnitus sit . Qui autem melius, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Ue qui potũ dat amico suo. mittens fel suũ
& in ebrians. & quinto. Ue qui dicit ligno¬
exꝑgiscere: surge lapidi tacenti. Et sic̃ mor
tẽ ꝑterritus sũ qđ draco magnus tantis
uulnerib confodiendus est̃. sic dep̃cor te¬
dũe ut qđ ꝑmisisti expleas. & finito tẽpore
reddas xp̃m tuũ. Tu enim di xisti: quia adhue
uisus ꝓcul. & apparebit infine: & ñ mentiet᷑.
U iuifica gͦ quod pollicitus es: hoc est tuum
imple ꝓ̃missũ. Non moriatur irritus ser.¬
mo tuus. sed oꝑe compleat᷑ quod quidẽ
uixta nos & de resurrectione saluatoris
intelligi potest. ut ille qui ꝑ nobis mortu¬
us est consurgat amortuis. & uiuificetur.
uxta .Lxx. aut̃ multo alt̾ sensus est. &¬
debemus etiam uulgatȩ editionis explana¬
tionẽ ponere. Dñe audiui inscripturis
tus sermonẽ tuum. & oꝑa tua diligentiꝰ
contemplatꝰ sũ ne mͥ diceretur. Oꝑa autẽ
dñi non respiciunt: & oꝑa manuũ eius
non considerant. Ex creaturis intellexi

Expanded text:
um dat amico suo mittens fel suum et inebrians, et quinto, vae qui dicit expergiscere, surge, lapidi tacenti, et sicut timore perterritus, quod draco magnus tantis vulneribus confodiendus est: sic deprecor, Domine, ut quod promisisti expleas, et finito tempore reddas Christum tuum. Tu enim dixisti: « quia adhuc visus procul et apparebit in fine, et non mentietur. » Vivifica ergo, quod pollicitus es, hoc est, tuum imple promissum, non moriatur irritus sermo tuus, sed opere compleatur: quod quidem juxta nos et de resurrectione Salvatoris intelligi potest, ut ille, qui pro nobis mortuus est, consurgat a mortuis, et vivificetur. Juxta LXX autem multo aliter est debemus etiam Vulgatae editionis explanationem ponere. Domine, audivi in Scripturis ri sermonem tuum. Et opera tua diligentius contemplatus ne mihi diceretur: Opera autem Domini non respiciunt, et opera manuum ejus non considerant, ex creaturis intellexi
Abbreviated transcription (Latin):
eor. Splendor quoq eiꝰ quasi sol iusticiȩ
clara uoce radiauit. &e cornua in manueiꝰ
uexilla ce trophea crucis. Et in ipsis cor¬
nib. ab scondita est fortitudo eiꝰ. Cũ enĩ
esset informa dĩ non rapina arhitratꝰ est
se equalẽ dõ esse. sed exin aniuit se formã
serui accipiens. factus oboediens patriusq
admortẽ. mortẽ aut̃ crucis. In cruce gͦ
paulisꝑ abscondita est fortitudo eiꝰ. quan¬
do dicebat ad patrẽ. Tristis est anima mea
inmanus tuas cõmendo spm meũ. Porro
uixta. lax.x. in eo qͦd dictũ est. oꝑuit celos

Expanded text:
et, splendor quoque ejus quasi sol justitiae clara luce radiavit, et cornua in manu ejus, vexilla et trophaea crucis, et in ipsis cornibus abscondita est fortitudo ejus. « Cum enim esset in forma Dei, non rapinam arbitratus est aequalem se esse Deo; sed exinanivit se formam servi accipiens: factus est obediens Patri usque ad mortem, mortem autem crucis . In cruce ergo paulisper abscondita est fortitudo ejus, quando dicebat ad Patrem: Tristis est anima mea in manus tuas commendo spiritum meum. Porro juxta Septuaginta in eo quod dictum est: Operuit coel
Abbreviated transcription (Latin):
gaza destructa erit. & ascalon in desertũ.
Atotũ in meridie eicient: & accaron eradi¬
cabitur. Ue qui habitatis funicu-¬
lum maris. gens ꝑditoꝵ. Uerbũ dii
suꝑ uos chana an t̾̃ra phylistinoꝵ. & dis¬
ꝑdam te ita ut non sit in habitator. &
erit funiculus maris requies pastorum.
&e caulȩ pecors. Et erit funiculus eiꝰ qui
remanserit de domo iuda: ibi pascentur.
In domib ascalonis aduesꝑam requiescent.
quia uisitabit eos diis ds̃ eor: & auertet
captiuitatẽ eoꝵ. Audiui opprobrium
moab & blasphemias filioꝵ ãmon: quȩ
exꝑbrauerunt popło meo & magnificati
sunt suꝑ t̾minos eor. Propterea uiuo ego
dicit dñs exercituum ds̃ isrł: quia moab
ut sodoma erit. & filii ammon quasi go¬

Expanded text:
erit et Ascalon in desertum Azotum in meridie eicient et Accaron eradicabitur vae qui habitatis funiculum maris gens perditorum verbum Domini super vos Chanaan terra Philisthinorum et disperdam te ita ut non sit inhabitator et erit funiculus maris requies pastorum et caulae pecorum et erit funiculus eius qui remanserit de domo Iuda ibi pascentur in domibus Ascalonis ad vesperam requiescent quia visitabit eos Dominus Deus eorum et avertet captMoab et blasphemias filiorum Ammon, quę exprobrauerunt populo meo, et magnificati sunt super terminos eorum. propterea uiuo ego dicit Dominus exercituum Deus Israhel | quia Moab ut Sodoma erit, et filii Ammon quasi Go
Abbreviated transcription (Latin):
dnm om̃s humiles t̾rȩ: udiciũ oꝑamini &
iusticiã quęrite. & respondete eã: ut ꝓtega¬
mini in die irȩ diũ. quia gaza direpta erit
& ascalon in desertum. & azotus meridie
ꝓicietur. & accharon eradicabit᷑. Ue qui ha
bitatis funiculũ maris. accolȩ cretarũ. Uer.¬
bum dñi suꝑ uos chanaan t̾ra allophylo¬
rũ. & ꝑdam uos de habitatione. & erit cre¬
ta pascua pastors. & ouile pecors. Et erit
funiculus maris his qui reliqui sunt de
domo uida: suꝑ ipsos pascentur. In domib
ascalonis post meridiẽ diuertent a facie
filioꝵs uda: quia uisitabit eos dñs dĩ eoꝵ.¬

Expanded text:
Dominum, omnes humiles terrae: judicium operamini, et justitiam quaerite, et respondete ea, ut protegamini in die irae Domini, quia Gaza direpta erit, et Ascalon in eiicient, et Acharon eradicabitur. Taitatis funiculum maris, advenae Cretensium: verbum Domini super vos, Chanaan, terra Allophylorum, et perdam vos de habitatione. Et erit Creta pascua gregum, et ovile pecorum, et erit funiculus 700 maris his, qui reliqui sunt de domo Juda: super ipsos pascentur in domibus Ascalonis: post meridiem divertent ÷ a facie filiorum Juda  quia visitabit eos Dominus Deus eo
Abbreviated transcription (Latin):
corde tuo filia ierłm. Abstulit dñs iniqͥ¬
tates. tuas. redemit te de manu inini
mala ultra. In tempore illo dic̃ dñs ierłm
ducet suꝑ te lȩticiam: & innouabit te
in caritate sua. Et lȩtabit᷑ in te in dele-¬
ctatione. quasi in die solenni: &e congre¬
gabo confractos tuos. Ue qui accepit suꝑ
te in tempore illo. & saluabo afflictum.
& repulsam suscipiã. & ponam eos in głam
& nominatos in omi t̾ra. Ꝙ confundent᷑
in tempore illo quando bene uobis fece¬
ro. & in tempore cum susceꝑo uos. quia
dabo uos nominatos & ingłam cunctis¬

Expanded text:
corde tuo, filia Israhel: abstulit dominus iniquitatmala ultra. In tempore illo, dicit Dominus Jducet super te laetitiam, et innovabit te in charitate sua, et laetabitur in te 728 in delectatione, quasi in die solemni: congregabo confractos tuos. Vae qui accepit super te, in tempore illo, et salvabo expressam, et repulsam suscipiam, et ponam eos in gloriam, et nominatos in omni terra. Et confundentur in tempore illo, quando bene vobis fecero: et in tempore cum suscepero vos, quia dabo vos nominatos, et in glori
Abbreviated transcription (Latin):
te scõ meo. Et derelinquã in medio tui popłm
pauꝑem & egenum. & sꝑabunt innomine
dñi. Reliquiȩ isrł non facient iniquitatẽ
nec loquentur mendacium. & non inueniet᷑
in ore eor lingua dolosa. Qm̃ ipsi pascentur
& accubabunt᷑. & non erit qui exterreat.
Lauda filia syon iubila isrł: lȩtare & exul¬
ta in omĩ corde filia ierłm. Abstulit dñs
iudicium tuũ. auertit inimicos tuos. Rex¬
isrł dñs in medio tui. ñ timebis malũ ultra.
Indie ilba dicet᷑ ierłm noli timere syon non
dissoluantur manꝰ tuȩ. dñs ds̃ tuus in medio
tui fortis: ipse saluabit. Gaudebit suꝑ te
in lȩticia. silebit indilectione tua: exulta.¬
bit suꝑ te in laude. Nugas qui alege reces¬
serant congregabo. quia ex te erant᷑: ut ñ
habeas ultr̃a suꝑ eis opprobriũ. fcce ego in¬
terficiam om̃s qui afflixerunt tẽ intẽpo¬
re illo. & saluabo claudicantẽ. & eã quȩ
eiecta fuerat congregabo. & ponã eos
in laudẽ & in nomen in omĩ t̾ra confusio¬

Expanded text:
o tui populum pauperem et egenum, et sperabunt in nomine Domini. Reliquiae Israel non facient iniquitatem, nec loquentur mendacium, et non invenietur in ore eorum lingua dolosa. Quoniam ipsi pascentur et accubabunt, et non erit qui exterreat. Lauda, filia Sion: jubilate, Israel: laetare, et exsulta in omni corde, filia Jerusalem. Abstulit Dominus judicium tuum, aIsrahel Dominus in medio tui non timebis malum ultra in die illa dicetur Hierusalem noli timere Sion non dissolvantur manus tuae Dominus Deus tuus in medio tui Fortis ipse salvabit gaudebit super te in laetitia silebit in dilectione tua exultabit super te in laude nugas qui a lege recesserant coultra habeas super eos obprobrium. Ecce ego interficiam omnes qui afflixerunt te in tempore illo: et salvabo claudicantem et eam ea que eiecta fuerant congregabo. Et ponam eos in laudem et in nomen: in omni terra confusio
Abbreviated transcription (Latin):
am̃araᷤ dura posita est fortis. dies illa dies
irȩ. dies tribulationis & necessitatis. dies
miseriȩ &e ꝑditionis. dies tenebrarũ & tur.¬
binis. dies nebulȩ & caliginis. dies tubȩ ce
clamoris. suꝑ ciuitates munitas & suꝑ an¬
Et effundet sanguinẽ eorum sicut puluerem.
in die irȩ dñi. & in igne zeli eiꝰ consumetur
omis t̾ra. Consummationẽ enĩ & festinatio.¬
nem faciet suꝑ om̃s habitantes t̾ram. Con

Expanded text:
amara et dura posita est, fortis: dies irae, dies illa, dies tribulationis et necessitatis, dies miseriae et perditionis, dies tenebrarum et turbinis, dies nebulae et caliginis, dies tubae et clamoris super civitates munitas, et super anet effundet sanguinem eorum sicut pulverem, in die irae Domini, et in igne zeli ejus consumetur omnis terra: consummationem enim et festinationem faciet super omnes habitantes terram. Non
Abbreviated transcription (Latin):
Nesciuit aut̃ iniquus confusionẽ. Disꝑdidi¬
gentes. & dissipati sunt anguli earũ. De-¬
sertas feci uias eor eoqđ nonsit qui tran¬
seat. Desolatȩ sunt ciuitates eors: ñ rema¬
nente uiro nec ullo habitatore. Dixi.
At tam̃ timebis me: suscipies disciplinã.
& non ꝑibit habitaculũ eiꝰ. ꝓpt̾ omĩa inqͥb
uisitaui eã. Ueruntam̃ diliculo surgentes.
corruperunt om̃s cogitationes suas. Qua¬
ꝓpt̃ expecta me dicit dñs in die resurrecti¬
onis meȩ in futurum: quia iudiciũ meũ ut
congregẽ gentes. & colligam regna. Et ef.¬
fundam suꝑeas indignationẽ meã: omnem
iram furoris mei. Inigne enĩ zelimei deuo¬¬
rabitur omĩs t̾ra: quia tunc reddã popłis
labium electũ. ut inuocent om̃s in nomine

Expanded text:
Nescivit autem iniquus confusionem. Disperdiet dissipati sunt anguli earum; desertas feci vias eorum, dum non est qui transeat: desolatae sunt civitates eorum, non remanentelinam et non peribit habitaculum eius propter omnia in quibus visitavi eam verumtamen diluculo surgentes corruperunt omnes cogitationes suas quapropter expecta me dicit Dominus in die resurrectionis meae in futurum quia iudicium meum ut congregem gentes et colligam regna ut effundam super eas indignationem meam omnem iram furoris mei in igne enim zeli mei devorabitur omnis terra quia tunc reddam populis labium electum ut