comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Si enĩ peccatores. publicani ethnici erga
dilectores suos natura duce norunt ẽẽ.
benefici qͣntũ uos in qͥt quib ut gradꝰ
ꝓfessionis eximior. ita cura sit netesse est
uirtutis uberior. latioris sinu dilectionis
amplecti debetis etiã ñ amantes: Unde
quȩ situ dignũ uidet᷑. qͦ modo dñs eos qͥ dili¬
gentes se solũ diligunt. bene facientib
sibi bene faciunt: amicis foenerant᷑. ñ
mͦ ꝑfectã ñ habere caritatẽ: uerũ pecca¬
torib equiꝑari testet᷑ ille pectoris dñi¬
ci recubitor epłã de dĩ & ꝓximi dileca¬
one consũmans. ñ uspiã inimicos monu¬
erit eẽ diligendos: sed absolute dixerit.
qr si diligamꝰ inuicẽ ds̃ in nob̵ manet.
& caritas eiꝰ in nob ꝑfecta ẽ Qđ si quẽ mo¬
uet sciat eũ ñ de in imicoꝵ amore tas¬
cuisse. s & illos fr̃m nomine cõprehendisse.
frat̾niq amoris intuitu diligi & ꝓ eis p̃¬
cepisse orare. Scilicet ut ñ sẽꝑ inimici
remaneant. s resipiscant a diaboli laque¬

Expanded text:
Si etiam publicani et ethnici erga dilectores suos natura duce norunt esse benefici, quantum vos, inquit, quibus ut gradus professionis eximior, ita cura necesse est sit virtutis uberior, latioris sinu dilectionis amplecti debetis etiam non amantes. Unde quaesitu dignum videtur quomodo cum Dominus eos qui diligentes se solum diligunt, benefacientibus sibi benefaciunt amicis, ferantur non modo perfectam non habere charitatem, verum peccatoribus aequiparari testetur ille pectoris Dominici recubitor, Epistolam de Dei et proximi dilectione consummans, ne uspiam inimicos monuerit esse diligendos, sed absolute dixerit: Quod si diligamus invicem, Deus in nobis manet, et charitas ejus in nobis perfecta est . Quod si quem movet, sciat eum non de inimicorum amore docuisse, sed et illos fratrum nomine comprehendisse, fraternique amoris intuitu diligi, et pro eis praecepisse orare, scilicet ut non semper inimici remaneant, sed resipiscant a diaboli laque
Abbreviated transcription (Latin):
uicinꝰ apłicoꝵ tẽpor hystoricꝰ suscepit
inqͥens ȩccła ierosolimȩ post apłos frater
dñi iacob cognom̃to iustus. Multi qui
carnẽ nullã comedit. nunꝗͣ attonsus :
neq unctꝰ t̃ unguento. neq usus ẽ balni
ingrediebat᷑ in tẽplũ & fixis genib ꝓ po¬
pło depͣcabat᷑. in tantũ ut cameloꝵ duri

Expanded text:
 temporum historicus. « Suscepit, inquiens, Ecclesiam Hierosolymae post apostolos frater Domini Jacobus, cognomento Justus. Multi quidcarnem nullam comedit, nunquam attonsus est, neque unctus est unguento, neque usus est balneo. ingrediebatur in templum, et fixis genibus pro populo deprecabatur in tantum, ut camelorum duri
Abbreviated transcription (Latin):
ra condebant᷑ ubi ad inuicẽ isti pueri.
siue iuxta matheũ ad coȩqles suos lo
psalmis pͥmo dauiticis allecti nec thĩ e¬
nis postea correcti uoluerint annue¬
re ꝓpheticis. ꝗͦtiens uictoria de hoste
uel futura pͣcinebat᷑. uel facta recole¬
bat᷑ nec ad uirtutis oꝑa consentiebant.
assurgere
Nã saltationis uerbo ñ hystrionũ motib
sinuati corporis rotatꝰ sed impigri deuo¬
tio cordis & religiosa mẽbroꝵs designat᷑
agilitas quotiens excidia uel facta abhos¬
te uel fienda ꝓpħarũ lam̃ta resonabant
& sic auditores ad poenitentiȩ remedi¬
a confugere curabant. Canit psalmista.
Exultate dõ adiutori nr̃o. iubilate dõ ia¬
cob sumite psalmũ & date trmpanum.
& cȩtera. Sed qͥd sequit᷑ Et ñ audiuit

Expanded text:
ra condebantur. Ubi ad invicem isti pueri, sive juxta Matthaeum ad coaequales suos loqPsalmis primo Davidicis, nec threnis postea correpti voluerint annuere propheticis. Quoties victoria de hoste vel futura praecinebatur, vel facta recolebatur, nec ad virtutis opera consentiebant assurgere. Nam saltationis verbo non histrionicis motibus sinuati corporis rotatus, sed impigri devotio cordis, et religiosa membrorum designatur agilitas. Quoties excidia vel facta ab hoste, vel fienda prophetarum lamenta resonabant, et nec sic auditores ad poenitentiae remedia confugere curabant. Canit Psalmista: Exsultate Deo adjutori nostro, jubilate Deo Jacob, sumite psalmum, et date tympanum , et caetera. Se
Abbreviated transcription (Latin):
corrigunt᷑ ex ẽplo. Uide dauid ꝓpħã
casus eo pietas erigentis gratior. Q uo uͦ
gratior in eis pietas dñi apparuit:
eo certiorcunctis poenitentib spes sa¬
lutis effulsit ut iure õs qͥ audiunt
dicant. Quia d̾s uisitauit plebẽ suã.
Non tantũ mͦ uerbũ suũ semel incorpo¬
rando. sed etiã nr̃a hoc ut suscitari de¬
beamꝰ sẽꝑ in corda mittendo : car̾. &u¬
⁊ nunciauerunt ioħi discipłi eiꝰ
de õnib his. Non simplici corde ut
opinor sed inuidia stimulati disci¬
płi ioħis. ei xp̃i uirtutes & miracula
narrant. Nã & alibi. ita apud eum
quȩsti et̃ ꝓdunt᷑. Rabbi qͥ erat tecũ
tͣnsiordanẽ cui testimoniũ ꝑhibuisti.
ecce hic baptizat & õs ueniunt ad eũ.

Expanded text:
corriguntur exemplo. Vide David prophecorriguntur exemplo. Vide David prophecasus, eo pietas erigentis gratior. Quo vero gratior in eis Domini pietas apparuit, eo certior cunctis poenitentibus spes salutis apparuit, ut jure omnes qui audiunt dicant: Quia Deus visitavit plebem suam. Non tantummodo verbum suum semel incorporando, sed etiam nostra hoc, ut suscitari debeamus, semper in corda mittendo. Et nuntiaverunt Joanni discipuli ejus de omnibus his. Non simplici corde, ut opinor, sed invidia stimulato, discipuli Joannis ei Christi virtutes et miracula narrant. Nam et alibi ita apud eum questi esse produntur: Rabbi, qui erat tecum trans Jordanem, cui tu testimonium perhibuisti, et ecce hic baptizat, e
Abbreviated transcription (Latin):
mortuos sepelire mortuos suos. Mor¬
tuos qͥppe mortui sepeliunt: cũ pecca¬
tores quiq sui similes alios nociuo fa¬
uore demulcent congestaq pessimȩ
adulationis mole. ne qͣ aliquando spe
resurgendi potiant᷑ opprimunt. Dño
gͦ loculũ tangente. funeris baiuli
stetert᷑. qr suꝑni formidine uidicii at¬
tacta conscientia & carnalium sepe¬
effluentiũ uoluptatũ & iniuste laudan¬
tiũ turbã coercens ad se ipsã reuertit᷑.
uocantiq ad uitã festina respondit sal¬
uatori. Unde recte sequitꝰ Et ait Ad¬
olescens ÷ dico surge. Et resedit qͥ erat
mortuus & coepit ioqui & dedit illum
matri suȩ. Residet qͥppe qͥ erat mortu¬
us. cũ interna cõpunctione reuiuisce̾t
peccator Incipit loqui: cũ reducis indi¬
cia uitȩ cunctis qͥ peccatũ luxerant os¬
tendit. Reddit᷑ matri cũ ꝑ sacerdotalis
decreta iudicui cõmunioni sociat᷑ ȩccłȩ.
ad uitã reuocat᷑: tanto plures eodem

Expanded text:
mortuos sepelire mortuos suos . Mormortuos sepelire mortuos suos . Mortuos quippe mortui sepeliunt, cum peccatores quique sui similes alios nocivo favore demulcent, congestaque pessimae adulationis mole, ne qua aliquando spe resurgendi potiantur, opprimunt. Domino ergo loculum tangenti funeris bajuli steterunt, quia formidine superni judicii attacta conscientia et carnalium saepeaffluentiam voluptatum, et injuste laudantium turbam coercens, ad se ipsam revertitur, vocantique ad vitam festina respondet Salvatori. Unde recte sequitur: Et ait: Adolescens, tibi dico, surge. Et resedit qui erat mortuus, et coepit loqui, et dedit illum matri suae. Residet quippe qui erat mortuus, cum interna compunctione reviviscit peccator. Incipit loqui, cum reducis indicia vitae cunctis, qui peccatum luxerant, ostendit. Redditur matri, cum per sacerdotalis decreta judicii communioni sociatur Ecclesiaad vitam revocatur, tanto plures eodem
Abbreviated transcription (Latin):
tis suȩ humilitatẽq signare: Ac si pa¬
tent̾ dicat. Mira qͥdẽ facio sed ab iecta p¬
peti ñ dedignor. Quia gͦ moriendo tẽ
subseqͦr: cauendũ ualde ÷ hominibus.
ne in me mortẽ despiciant: qͥ signa ue¬

Expanded text:
tis suae humilitatemque signare? Ac si patis suae humilitatemque signare? Ac si patenter dicat: Mira quidem facio, sed abjecta perpeti non dedignor. Quia ergo moriendo te subsequor, cavendum valde est hominibus, ne in me mortem despiciant, qui signa ve
Abbreviated transcription (Latin):
ea respondens quȩ int̾rogatꝰ fuerat :
sed ad uitandũ scandalũ nunciorum.
Euntes inqͥt renunciate ioħi qͣ uidistis
& audistis. qr cȩci uident claudi ãbu¬
lant. lepsi mundant᷑ surdi audiunt.
pauꝑes euangelizant᷑. Uel pauꝑes spu
les & ignobiles. inter diuites & egenos in
p̃dicatione distantia sit. Hȩc magistri
rigorẽ hȩc p̃ceptoris cõꝓbant ueritatẽ
qͣndo oĩs apud qͥa se saluari potest ȩqͣlis ÷
Qd autẽ ait & beatꝰ est quicunq ñ fuerit
scanda litatus in me & nuncios iohis
qͥ eũ esse xp̃m ñ crediderant ã ꝑfidiȩ
scandalo castigat. & eidẽ ioħi qđ qͥrebat
exponit. qi ds saluos faciendi & dñi¬
dñi exitus mortis. Uisis enĩ tot signis
tantisq uirtutib. ñ scandalizari
qͥsq potuit sed admirari. Sed infide¬
liũ mens graue in illo scandalũ ꝑtulit.
cũ eũ & post tot miracula morientẽ uidit.
zatꝰ in me. nͥ aꝑta uoce abiectionẽ mor¬

Expanded text:
ea respondens quae interrogatus fuerat, ea respondens quae interrogatus fuerat, sed ad scandalum nuntiorum. Euntes inquit renuntiate Joanni quae vidistis et audistis, quia caeci vident, claudi ambulant, leprosi mundantur, surdiPauperes evangelizantur. Vel pauperes spiritu, les et ignobiles, inter divites et egenos, in praedicatione distantia sit. Haec magistri rigorem, haec praeceptoris comprobant veritatem, quando omnis apud eum qui salvari potest, aequalis est. Quod autem ait: Et beatus qui non scandalizatus in me. Et nuntios Joannis, qui eum esse Christum non crediderant, a perfidiae scandalo castigat, et eidem Joanni quod quaerebat exponit, quia Deus salvos faciendi, et Domini exitus mortis . Visis enim tot signis, tantisque virtutibus, non scandalizari quisque potuit, sed admirari. Sed infidelium mens grave in illo scandalum pertulit, cum eum et post tot miracula morientem vidit. zatus in me, nisi aperta voce abjectionem mor
Abbreviated transcription (Latin):
Quib & se purũ hominẽ. & xp̃m dĩ esse
filiũ manifeste declarat. Uerũ qͥa man-¬
sit inuidiȩ liuor quȩ nequibat expel¬
li qͥd ꝓ eis corrigendis optimus
magister adhuc egerit attende.
Et conuocauit duos de discipłis suis ioħs.
& misit eos ad iħm dicens. Tues qͥ uen¬
turus es an aliũ expectamꝰ : Uidelicet
ut ꝑhanc saltẽ occasionẽ uidendo sig¬
na quȩ faciebat crederent in eũ & ma¬
gistro int̾rogante discerent. Ergo ñ ait.
tues qͥ uenisti sed tues qͥ uenturus es.
Et est sensus. Mando tͥ qr interficiendꝰ
ab herode & ad inferna descensurus
sũ. utrũ te & ad inferos debeã nunciare
qͥ nunciaui suꝑis. an ñ conueniat fi¬
lio dĩ ut gustet mortẽ & aliũ adhȩc
sacram̃ta missurus es IN ipsa aut̃
hora curauit multos a languoribus
& plagis & sp̃ualib malis: & cȩcis mul¬
tis donauit uisũ. Ioħs interrogauit ꝑ
discipłos. tu es qͥ uenturus es an alium
expectamꝰ xp̃c signa demonstrat ñ ad

Expanded text:
Quibus et se purum hominem, et Christum Dei esse Filium, manifeste declarat. Verum quia mansit invidia, livorque, nequibat expelli, quid pro eis corrigendis optimus magister adhuc egerit, attende. Et convocavit duos de discipulis suis Joannes, et misit eos ad Dominum, dicens: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? Videlicet, ut per hanc saltem occasionem, videndo signa quae faciebat, crederent in eum, et, magistro interrogante, sibi discerent. Ergo non ait, Tu es, qui venisti, sed tu es, qui venturus es? Et est sensus: Manda mihi, quia interficiendus ab Herode, et ad inferna descensurus sum, utrum te et in inferis debeam nuntiare, qui nuntiavi superis, an non conveniat Filio Dei, ut gustet mortem, et alium ad haec sacramenta missurus es. In ipsa autem hora curavit multos a languoribus, et plagis, et spiritibus malis, et caecis multis donavit visum. Joannes interrogaverat per discipulos: Tu es, qui venturus es, an alium exspectamus? Christus signa demonstrat, non ad
Abbreviated transcription (Latin):
uestim̃tis indutũ: Ecce qͥ in ueste p̾ci¬
osa st̃ & in delicus. in domib regũ sunt
regno militant ii qͥ ꝓ dõ ꝑpeti asꝑa fu¬
giunt. s solis exteriorib dediti p̃sentis
uitȩ molliciẽ & delectationẽ quęrunt.
Iemo gͦ existimet in luxu atq studio
uestiũ peccatũ deesse. qr si hoc culpa
non esset. nullo mͦ ioħem dñs de uestimenti
sutaspitate laudasset. Quãtiis hoc qđ ioħs
ñ esse uestitꝰ mollib dicit᷑ ꝑ significatio¬
nẽ intelligi & alit̃ potest. Mollib enim¬
ioħs uestitꝰ ñ fuit: qr uitia peccantium
ñ blandim̃tis fouit. sed uigore asꝑȩ inuec¬
tionis increpauit dicens Genimina uiꝑa¬
rũ qͥs uob demonstrauit fugere a uentura
ira  Sed qͥd ex istis uidere Prophetam᷑
ministeriũ ÷ uentura dicere. ñ etiam
dendo nunciabat. Hic est de qͦ scriptũ
est. Ecce muto angłm meũ ante faciẽ
tuã qͥ p̾parabit uiã tuã ante te. Qđ gre¬

Expanded text:
vestimentis indutum: ecce qui in veste pretivestimentis indutum: ecce qui in veste pretiosa sunt et deliciis, in domibus regum sunt.regno militant hi qui pro Deo perpeti aspera fugiunt, sed, solis exterioribus dediti, praesentis vitae mollitiem et delectationem quaerunt. Nemo ergo existimet in luxu atque studio vestium peccatum deesse, quia si hoc culpa non esset, nullo modo Joannem Dominus de vestimenti sui asperitate laudasset. Quamvis hoc, quod Joannes non esse vestitus mollibus dicitur, per significationem intelligi aliter potest. Mollibus enim vestitus non fuit, quia vitam peccantium non blandimentis fovit, sed vigore asperae invectionis increpavit dicens: Genimina viperarum, quis vobis demonstravit fugere a ventura ira ? Sed quid existis videre? prophetam? ministerium est ventura dicere, non etiam ddendo nuntiabat. Hic est de quo scriptum est, Ecce, mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit viam tuam ante te. Quod Grae
Abbreviated transcription (Latin):
pientia ab õnib filiis suis. id est dĩ dis¬
pensatio atq doctrina quȩ suꝑb resis¬
tit humilib autẽ dat gram. iuste fe¬
cisse a fidelib suis cõpbata est. Ex qͦrũ
numero sunt & illi de quibus supra
dicit᷑ Et omnis popłs audiens & pu¬
blicani iustificauerunt dm̃ AmeN:

Expanded text:
pientia ab omnibus filiis suis, id est, Dei dispientia ab omnibus filiis suis, id est, Dei dispensatio, atque doctrina, quae superbis resistit, humilibus autem dat gratiam , juste fecisse, a fidelibus suis comprobata est. Ex quorum numero sunt et illi, de quibus supra dicitur: Et omnis populus audiens, et publicani justificaveru
Abbreviated transcription (Latin):
lam̃tauimꝰ & ñ plorastis. ad ioħem ꝑtinet.
cuiꝰ abstinenctia a cibis & potu luctum
poenitentiaȩ significabat. Qd aut̃ ait.
cantauimꝰ tibus̃ & non saltastis. ad ipsũ
dñm: qͥ utendo cũ cȩteris cibo & potu
lȩticiã regni figurabat. At illi nec hu¬
miliari cũ ioħe. nec cũ xp̃o gaudere uo¬
luert̃ dicentes illũ demoniũ habere. is¬
tũ uoracem & ebriosũ & amicum pu¬
blicanorum & peccatorum.
od autẽ subiungit. & iustificata est
sapientia ab oĩbus filuis suis. osten
dit filios sapientiȩ intelligere nec
in abstinendo nec in manducando esse
iusticiã. sed in ęquanimitate tolerandi
in opiã. & tẽꝑantia ꝑ abundantiã. non
se corrũpendi atq opportune sum̃di
uel ñ sumendi ea quors ñ usus sed con¬
cupiscentia rephendenda est. Non ÷ enĩ
regnũ esca & potꝰ. sed iusticia. & pax: &
gaudium. Et qr solent homines mul¬
tũ gaudere de carnalib epulis. addi¬
dit in sp̃u scõ. Alit eR. Iustificata ẽ sa¬

Expanded text:
Lamentavimus, et non plorastis, ad Joannem pertinet, cujus abstinentia a cibis et potu, luctum poenitentiae significabat. Quod autem ait, Cantavimus tibiis, et non saltastis, ad ipsum Dominum, qui utendo cum caeteris cibo et potu, laetitiam regni figurabat. At illi nec humiliari cum Joanne, nec cum Christo gaudere voluerunt; dicentes illum daemonium habere, istum voracem et ebriosum, et amicum publicanorum et peccatorum. Quod autem subjungit, Et justificata est sapientia ab omnibus filiis suis, ostendit filios sapientiae intelligere nec in abstinendo, nec in manducando esse justitiam, sed in aequanimitate tolerandi inopiam, et temperantia per abundantiam non se corrumpendi, atque opportune sumendi, vel non sumendi ea quorum non usus, sed concupiscentia reprehendenda est. Non est enim regnum Dei esca et potus, sed justitia et pax, et gaudium. Et quia solent homines multum gaudere de carnalibus epulis, addidit, In Spiritu sancto. Aliter. Justificata est sa
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatione baptismoq p̃cessert᷑. sed tam̃
eidẽ consilio nesciendo ac nolendo ser¬
uientes uxta qđ eis apłs petrus de dño
loquens ait. Hc̃ de finito consilio & prȩ¬
scientia dĩ traditũ ꝑ manꝰ iniquoꝵ.
affigentes interemistis. Qui gͦ si¬

Expanded text:
praedicatione baptismoque praecesserunt, sed tamen praedicatione baptismoque praecesserunt, sed tamen eidem consilio nesciendo ac nolendo servientes, juxta quod eis apostolus Petrus de Domino loquens, ait: Hunc definito consilio et praescientia Dei traditum per manus iniquorum affligentes, interemistis . Cui
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ est. Dic tu in iqͥtates tuas ut ius¬
maciã refutat᷑ sed ꝑ iusticiã dĩ munꝰ
agnoscit᷑. Iustus enĩ dñs & iusticiã
dilexit. In eo gͦ iustificatio dĩ ẽ: si ñ
ad indignos & noxios s ad innocentes ꝑ
ablutionẽ factos uideat᷑ & iustos sua mu¬
dicaris. Ergo is qͥ peccat & confitet᷑ dõ
peccatũ iustificat dm̃ cedens ei uincenti
& ab eo gram sꝑans. In baptismate gͥ iusti¬
ficat᷑ dẽ in qͦ ÷ & confessio&e uenia peccatorũ.
Iharisei aut̃ & legis periti consilium dĩ
spreuert̃ in semet ipsos ñ baptizati ab eo
Qđ dicit in semet ipsos. uel contra semet¬
ipsos significat qr qͥ gr̃am dĩ respuit.
cont᷑ semet ipsũ facit: uel ad semet ipsos
missũ dĩ consiliũ stulti & ingrati uitu¬
ꝑant᷑ noluisse reciꝑe. Consiliũ gͦ dĩ est.
qͦ ꝑ passionẽ & mortẽ dñi iħu mundũ
saluare decreuit s hoc pharisei & legis
periti spreuerunt. respuentes secretũ
&e salubre mysteriũ. cuiꝰ p̾sagia in iohis

Expanded text:
sus est: dic tu iniquitates tuas, ut iusmaciam refutatur, sed per iustitiam dei munus agnoscitur; iustus enim dominus et iustitias dilexit. in eo ergo iustificatio dei est, si non ad indignos et obnoxios, sed ad innocentes per ablutionem factos uideatur et iustos sua mudicaris. ergo is qui peccat et confitetur deo peccatum iustificat deum cedens ei uincenti t ab eo gratiam sperans. in baptismate igitur iustificatur deus, in quo est et confessio et uenia peccatorum.harisaei autem et legis periti consilium Dei spreverunt in semetipsos, non baptizati ab eo. Quod dicit in semetipsos, vel contra semetipsos, significat quia qui gratiam Dei respuit contra semetipsum facit: vel ad semetipsos missum Dei consilium stulti et ingrati vituperantes noluisse recipere. Consilium ergo Dei est, quo per passionem et mortem Domini Jesu mundum salvare decrevit. Sed hoc Pharisaei et legis periti spreverunt, respuentes secretum et salubre mysterium, cujus auspicia in Joannis
Abbreviated transcription (Latin):
risei discubuit. Et ecce mulierq e
erat in ciuitate peccatrix. ut cogno¬
uit qđ accubuit in domo pharisei:
attulit alabastrũ unguenti. Alabas¬
trũ est genꝰ marmoris candidi uari¬
is colorib int̾tinctũ qđ ad uasa un¬
guentaria cauare solent eo qđ optime
seruare incorrupta dicat᷑ Nascit᷑ circa
thebas egypti & damascũ syriȩ cȩteris
candidiꝰ ꝓbatissimũ uͦ in india. Quidam
dicunt hanc eandẽ ñ esse mulierem
qͣ imminente dñica passione caput pe¬
desq eiꝰ unguento ꝑfudit. qr hȩc lacri¬
mis lauerit& crine pedes terserit. &
manifeste peccatrix appellet᷑ de illa aut̃
nichil tale scriptũ sit nec potuerit sta¬
ã capite dñi meretrix digna fieri. Ue¬
rũ qͥ diligentiꝰ inuestigant. inueniunt
eandẽ mulierẽ mariã uidelicet mag¬
dalenã sororẽ lazari sic̃ ioħs narrat
bis eodẽ functã fuisse obsequio se mel
quidẽ hoc loco cũ primo accedens cum
humilitate & lacrimis remissionẽ me

Expanded text:
ulier quae erat in civitate, peccatrix, ut cognovit quod accubuit in domo Pharisaei, attulit alabastrum unguenti. Alabastrum est genus marmoris candidi, variis coloribus interstincti, quod ad vasa unguentaria cavare solent, eo quod optime servare incorrupta dicatur. Nascitur circa Thebas Aegyptias et Damascum Syriae, caeteris candidius, probatissimum vero in India. Quidam dicunt hanc eamdem non esse mulierem quae imminente dominica passione caput pedesque ejus unguento perfudit, quia haec lacrymis laverit, et crine pedes terserit, et manifeste peccatrix appelletur; de illa autem nihil tale scriptum sit, nec potuerit statim capite Domini meretrix digna fieri. Verum, qui diligentius investigant, inveniunt eamdem mulierem, Mariam videlicet Magdalenam sororem Lazari, sicut Joannes narrat, bis eodem functam fuisse obsequio. Semel quidem hoc loco, cum humilitate et lacrimis mer
Abbreviated transcription (Latin):
qr caprit xp̃i ds̃ simul intuendo ꝓpetius
confessionẽ laudib qͣsi pistica nardogłificat.
ttulit gͦ inqͥt alabastrũ unguentĩ &
stans retro secus pedes eiꝰ lacrimis coepit
rigare pedes eiꝰ &̧ capillis capitis sui t̾ge¬
bat & osculabat᷑ pedes eiꝰ: & unguento un¬
guebat. liquet oĩb qđ illicitis actib pͥ¬
us mulier intenta. unguentũ sibi ꝓ odo¬
re suȩ carnis adhibuit. Qđ oͦ sibi turpi¬
t̾ exhibuerat: hoc iã dõ laudabilit̾᷑ offe¬
rebat. ocłis t̾rena concupierat: sed hos
iã ꝑ poenitentiã conterens flebat. Capil¬
los ad cõpositionẽ uultꝰ exhibuerat. sed
iã capillis lacrimas t̃gebat. Ore suꝑ¬
ba dixerat. sed pedes dñi osculans: hoc
in redẽptoris sui uestigia figebat. Quot
gͦ in se habuit oblectam̃ta : tot de se in¬
uenit holocausta. Conuerat ad uirtu¬
tũ numerũ numerũ criminũ Vt
totũ seruiret dõ in poenitentia: qͥcqͥd

Expanded text:
quia caput Christi Deus, simul intuendo, perpetuis confessionum laudibus, quasi pistica nardo glorificat. Attulit ergo, inquit, alabastrum unguenti. Et stans retro secus pedes ejus, lacrymis coepit rigare pedes ejus, et capillis capitis sui tergebat. Et osculabatur pedes ejus, et unguento ungebat. Liquet omnibus quod illicitis actibus prius mulier intenta, unguentum sibi pro odore suae carnis adhibuit. Quod ergo sibi turpiter exhibuerat, hoc jam Deo laudabiliter offerebat. Oculis terrena concupierat, sed hos jam per poenitentiam conterens flebat. Capillos ad compositionem vultus exhibuerat, sed jam capillis lacrymas tergebat. Ore superba dixerat, sed pedes Domini osculans, hoc in Redemptoris sui vestigia figebat. Quot ergo in se habuit oblectamenta, tot de se invenit holocausta. Convertit ad virtutum numerum, numerum criminum, ut tot
Abbreviated transcription (Latin):
herodis impussimi ꝓcurator ex istit.
⁊ susanna & aliȩ multȩ. qͤ ministrabant
ei de facultatib suis. consuetudinis uida¬
icȩ fuit nec durebat᷑ in culpã more gen¬
tis añquo ut mulieres de substantia sua
uictũ atq uestitũ f̃ceptorib ministrarent.
Hoc qr scandalũ facere poterat: in natio¬
nib paulus se abiecisse memorat. Nunqͥd
ñ habemꝰ potestatẽ sorores mulieres circun¬
ducendi sic̃ & cȩt̾i apłi faciunt: minis¬
trabant aut̃ dño de substantia sua ut me¬
teret earũ carnalia : cuiꝰ illȩ metebant
sp̃ualia. ñ qͦ indigeret cibis dñs creatura¬
rũ sed ut ts pũ ostenderet magistrorũ.
qđ uictu atq uestitu ex discipłis deberent
esse congenti Interp̾tat᷑ autẽ susanna liliũ
aut grã eiꝰ sed meliꝰ si femininũ nomen
figuret᷑ a lilio credo ꝓpt̾ odoriferũ celes¬
tis uitȩ candorẽ. deuotũq int̾nȩ dilectio¬

Expanded text:
Herodis impiissimi procurator existit. Herodis impiissimi procurator existit. Et Susanna, et aliae multae, quae ministrabant ei de facultatibus suis. Consuetudinis Judaicae fuit, nec ducebatur in culpam, more gentis antiquo, ut mulieres de substantia sua victum atque vestitum praeceptoribus ministrarent. Hoc quia scandalum facere poterat in nationibus, Paulus se abjecisse memorat: Nunquid non habemus potestatem sorores mulieres circumducendi, sicut et caeteri apostoli faciunt ?-- Ministrabant autem Domino de substantia sua, ut meteret earum carnalia, cujus illae metebant spiritalia. Non quod indigeret cibis Dominus creaturarum, sed ut typum ostenderet magistrorum, quod victu atque vestitu ex discipulis deberent esse contenti. Interpretatur autem Susanna lilium, aut gratia ejus. Sed melius, si femininum nomen figuretur a lilio, credo propter odoriferum coelestis fidei candorem, aurosumque internae dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓxima lectio poenitentiã tacito nomine
narrat. Nã pulchre ac reuerent̃ euangłi¬
sta ubi eã dño iter facere. eiq de facultati:¬
b suis ministrare cõmemorat: noto hanc uo¬
cabulo manifestat. Ubi uͦ peccatricẽ sed poe¬
nitentẽ de scribit. mulierẽ generalit̃ dicit
ne uidelicet tantȩ nom̃ famȩ qͦ ꝑ õs hodie
uenerat᷑ ȩccłas: prisci erroris nota fuscaret.
De qͣ demonia septẽ erisse referunt᷑ ut in¬
numeris immo uniuersis uitus plena fu¬
isse monstret᷑. Nã qr septenis dieb scłacur¬
runt: septenario sepe numero solet in
scripturis uniuersitas intimari. Unde
distinctione cõplectit᷑. Et iohanna uxor
chuzȩ ꝓcuratoris herodis. Si maria mun¬
datã a sorde uitiorũ ȩccłam degentib
insinuat. cur ñ iohanna eande de signet eccłan
qndã quidẽ idolors cultui subditã. sed
iã nunc xp̃i pietate redẽptã: Nã qͥlibet
malignꝰ sp̃s ad deceptionẽ generis huma¬
ni prõptꝰ. dũ ꝓ regno diaboli facit quasi

Expanded text:
xima lectio poenitentiam narrat. Nam pulchre ac reverenter evangelista, ubi eam cum Domino iter facere, eique de facultatibus suis ministrare commemorat, noto hanc vocabulo manifestat. Ubi vero peccatricem, sed poenitentem describit, mulierem generaliter dicit; ne videlicet tantae nomen famae, quo per omnes hodie veneratur Ecclesias, prisci erroris nota fuscaret. De qua daemonia septem exisse referuntur, ut innumeris, imo universis vitiis plena fuisse monstretur. Nam quia septenis diebus saecula currunt, septenario saepe numero solet in Scripturis universitas intimari. Undedistinctione complectitur. Et Joanna, uxor Chuza, procuratoris Herodis. Si Maria mundatam a sorde vitiorum Ecclesiam de gentibus insinuat, cur non Joanna eamdem designat Ecclesiam, quondam quidem idolorum cultui subditam, sed jam nunc Christi pietate redemptam? Nam quilibet malignus spiritus, ad deceptionem generis humani promptus, dum pro regno diaboli facit, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
pdicans. solos secũ qͥ eũ familiariꝰ audi¬
unt retinet solis misteria regnidĩ quȩ
cȩteris parabolatĩ dixerat̾ exponit: ac
sic demũ uirtutũ suarũ ostensione qͣsi
alarũ ꝓcectione firmatis.dat &e illis
potestatẽ curandi mutitq p̾dicare regnũ dĩ
Et mulieres aliquȩ quȩ erant curatȩ
abspiraitib malignis & infirmitatib¬

Expanded text:
praedicans, solos secum, qui eum familiarius audipraedicans, solos secum, qui eum familiarius audiant, retinet, solis mysteria regni Dei, quae caeteris parabolatim dixerat, exponit. Ac si demum virtutum suarum ostensione, quasi alarum protectione firmatis, dat et illis potestatem curandi, mittitque praedicare regnum Dei. Et mulieres aliquae, quae erant curatae ab
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuocans ad uolandũ pullos suos & suꝑ
eos uolitans. ex pandit alas suas & assũp¬
sit eos & portauit in humeris suis. Nã
sic̃ mox nati pulli donet plumescant
aera uolando suꝑare ñ ualent. ita quiq
fideles ut ad cȩlestia ꝑ uolare sufficiant.
innido priꝰ fidei necesse ÷ uirtutũ pen¬
nis se uestiant: ita ipsi fideliũ docto¬
res apłi pedetẽptĩ ad sullimia qͣtinus
& aliis erudiendis pͣfici possint. ascen¬
dunt pͥus. Siquidẽ dñs docet in sẏna¬
gogis. miracula facit. famã ubiq disꝑ¬
git conuenientes ad se turbas suscipit.
curat. instruit. Hinc discipłos facit in
sponsi nuptiis reficit. ꝑ sata ducit. at¬
q a calũniatorib phariseis qͣsi teneros
aquila pullos serpentinis morsib ala¬
to exitu defendit. Ex his duodetĩ qͦs apłos
nominauit elegit sed & hos primo pͣsen¬
te tͦba docet. comitante cũ eis turba solita
miseris beneficia reddit. Post modũ uͦ
ut in p̃senti lectũ ÷ ꝑ ciuitates & castella

Expanded text:
ns ad volandum pullos suos, et super eos volitans, expandit alas suas, et assumpsit eum, et portavit in humeris suis . Nam sicut mox nati pulli, donec plumescant, aera volando superare non valent: ita quique fideles, ut ad coelestia pervolanda sufficiant, in nido prius fidei necesse est virtutum penna se vestiant. Ita ipsi fidelium doctores apostoli pedetentim ad sublimia, quatenus et aliis erudiendis praefici possint, ascendunt. Prius siquidem Dominus docet in synagogis, miracula facit, famam ubique dispergit, convenientes ad se turbas suscipit, curat, instruit. Hinc discipulos facit, in sponsi nuptiis reficit, per sata ducit, atque a calumniatoribus Pharisaeis, quasi teneros aquila pullos a serpentinis morsibus allato aetite defendit. Ex his duodecim, quos apostolos nominat, eligit, sed et hos primo praesente turba docet, comminante cum eis turba, solita miseris beneficia reddit. Postmodum vero, ut in praesenti lectum est, per civitates et castella
Abbreviated transcription (Latin):
cupiert̃ uidere quȩ uos uidetis & ñ ui¬
derunt. & audire qͣ uos auditis & non
audiert̃. Congruit sane huic loco qđ
numerorũ hystoria refert. diuisis eqͣ¬
lit̾ cȩsorũ madianitarũ spoliis. eos qͥdẽ
qͥ depugnauer̃ qͥngentesimũ de sua
portione caput. cȩteros uͦ qͥnqͣ gesimum
dño dedisse. qr & magna offert. qͥ se in
castris uirtutũ exercendo totũ ab incur¬
sione conseruat hostili. sed marora utiq
qͥ gladiũ uerbi iubrando innumeras
aduersarii exercitꝰ copias sternit. car̾ .ui.
⁊ factũ estꝰ driiictes. Et ipse iter
faciebat ꝑciuitates & castella. p̃di¬
cans & euangłizans regnũ dĩ & duode¬
cim cũ illo. Uidemꝰ in xp̃i discipłis im

Expanded text:
cupierunt videre quae vos videtis, et non viderunt; et audire quae auditis, et non audierunt . Congruit sane huic loco quod Numerorum historia refert, divisis aequaliter caesorum Madianitarum spoliis, eos quidem qui de pugna venerunt, quingentesimum de sua portione caput, caeteros vero quinquagesimum Domino dedisse. Quia et magna offert qui se in castris virtutem exercendo tutum ab incursione conservat hostili, sed majora utique qui gladium verbi vibrando, innumeras adversarii exercitus copias sternit. CAPUT VIII. Et factum est deinceps, et ipse iter faciebat per civitatem et castellum, praedicans et evangelizans regnum Dei, et duodecim cum illo. Videmus in
Abbreviated transcription (Latin):
tentiȩ rugitũ qͦ uel ipsa maria uel nos
singuli uitia prisca deflemꝰ. ut ad gr̃ãm
splendorẽq ꝑuenire meream᷑ ȩt̃nũ. Magda¬
lene turris sed meliꝰ sic̃ a monte monta¬
nꝰ ita turrensis a turre dr̃. Ita scilicet
cũ psalmista canit. Deduxisti me qͥa factꝰ
es spes mea. turris fortitudinis a facie
inimici

Expanded text:
tentiae rugitum, quo vel ipsa Maria, vel nos singuli, vitia prisca deflemus, ut ad gratiam splendoremque pervenire mereamur aeternum. Magdalene, turris; sed melius sicut a monte montanus, ita turrensis a turre dicatur. Illa scilicet cui Psalmista canit: Deduxisti me, quia factus es spes mea, turris fortitudinis a facie inimici
Abbreviated transcription (Latin):
tis popłi deuotione m̃tis susciꝑe gaudia.
Unde ipse alibi de creditura samarita¬
na discipłis ait. Ego cibũ habeo mandu¬
care. quẽ uos nescitis. Illisq hȩsitanti¬
b qͥd diceret. exponens ait. Ms̃ cibus est
ut faciã uoluntatẽ eiꝰ qͥ me misit. ut ꝑ¬
ficiã opus eiꝰ. Et ingressus inqͥt domũ¬

Expanded text:
tis populi devotione mentis gaudia suscipere. tis populi devotione mentis gaudia suscipere. Unde ipse alibi creditura Samaria discipulis ait: Ego cibum habeo manducare, quem vos nescitis . Illisque haesitantibus quid diceret, exponens ait: Meus cibus est, ut faciam voluntatem ejus qui me misit, ut perficiam opus ejus . Et ingressus, inq
Abbreviated transcription (Latin):
fieri deteriores uidet. Eã qͣm sanauerat.
ꝑ pietatis suȩ sententiã confirmat dicens.
ides tua te saluã fecit. uade in pace.
Fides & enĩ saluã fecit qͥa hoc qđ peti¬
it posse se acciꝑe ñ dubitauit: Sed ipsã
qͦq spei certitudinẽ iã ab illo acceꝑat
a qͦ ꝑ spẽ etiã salutẽ querebat. In pace
autẽ ire p̾cipit᷑. ut a ueritatis itinere
in uiã scandali ulteriꝰ ñ diriuetur.
Hȩc hystorica expositione dicta sint: nc̃
mystici intellectꝰ secreta uideamꝰ. Quẽ
nanq phariseus de falsa iusticia p̃sumens
nͥ iudaicũ popłm. quẽ peccatrix mulier
sed ad uestigiã dñi ueniens & plorans.
nͥ conuersã gentilitatem de signat.
Rogabat aut̃ phariseus dñm ut mandu¬
caret᷑ illo qr popłs idẽ quem uenientẽ
credere noluit: uenturũ sperare non
desut. immo uotis p̾catoriis ut ueniat
optare dicens. Excita potentiã tuam
& ueni ut saluos facias nos. Dñm qͥppe
cũ phariseo manducare est: de creden¬

Expanded text:
videt. Eam quam sanaverat per pietatis suae sententiam confirmat, dicens: Fides tua te salvam fecit, vade in pace. Fides etenim salvam fecit, quia hoc quod petiit posse se accipere non dubitavit, sed ipsam quoque spei certitudinem jam ab illo acceperat, a quo per spem etiam salutem quaerebat. In pace autem ire praecipitur, ut a veritatis itinere in viam scandali ulterius non derivetur. Haec historica expositione dicta sint, nunc mystici intellectus secreta videamus. Quem namque Pharisaeus de falsa justitia praesumens, nisi Judaicum populum? quem peccatrix mulier, sed ad vestigia Domini veniens et plorans,  conversam gentilitatem designat? Rogabat autem Pharisaeus Dominum, ut manducaret cum illo, quia populus idem quem venientem credere noluit venturum sperare non desiit, imo votis precatoriis, ut veniat, optare dicens: Excita potentiam tuam, et veni, ut salvos facias nos . Domino quippe cum Pharisaeo manducare est, de creden
Abbreviated transcription (Latin):
pas nͥ rubiginẽ Unde nc̃ dr̃ Remit¬
tunt᷑ ei peccata multa qm dilexit mul¬
tũ. Ac si aꝑte diceret᷑. Incendit plene
peccati rubiginẽ qr ardet ualide ꝑ amo¬
ris ignẽ. Tanto nanq ampliꝰ peccati ru¬
bigo consumit᷑ : qͣnto peccatoris cormag¬
no caritatis igne concremat᷑. Ecce ea
quȩ ad medicũ uenerat egra sanata ẽ.:
sed de salute eiꝰ alii adhuc egrotant.
N ã sequit᷑. Et coeperunt qͥ si mul discũ¬
bebant. dicere intrase. Quis est hic qͥ etiam
peccata dimittit: Sed cȩlestis medicus

Expanded text:
si rubiginem? Unde dicitur: Remittentur ei peccata multa, quia dilexit multum. Ac si aperte diceretur: Incendit plene peccati rubiginem, quia ardet valide per amoris ignem. Tanto namque amplius peccati rubigo consumitur, quanto peccatoris cor magno charitatis igne concrematur. Ecce ea quae ad medicum venerat aegra, sanata est, sed de salute ejus adhuc alii aegrotant; nam sequitur: Et coeperunt, qui simul discumbebant dicere intra se: Quis est hic qui etiam peccata di
Abbreviated transcription (Latin):
unde redderent: donauit utrisq. Quis gͦ
eũ plus diligit ⁊ Respondens sy mon dix̃.
Estimo qͥa is cui plus donauit. Qua in re
notandũ est qͥa dũ sua sententia phari¬
seus conuincit᷑. qͣsi freneticꝰ portat funẽ¬
ex qͦ liget᷑ ł numerant᷑ ei bona peccatri¬
cis. enumerant᷑ mala falsi iusti cũ dicit᷑.
NTRayi in domũ cuã. aꝗͣ pedib meis
ñ dedisti: hȩc aut̃ lacrimis rigauit pedes

Expanded text:
nt, donavit utrisque. Quis ergo plus eum diligit? Respondens Simon, dixit: Aestimo quia is cui plus donavit. Qua in re notandum est quia dum sua sententia Pharisaeus convincitur, quasi phreneticus funem portat ex quo ligetur. Enumerantur bona peccatricis, enumerantur mala falsi justi, cum dicitur: Intravi in domum tuam, aquam pedibus meis non dedisti. Haec autem lac
Abbreviated transcription (Latin):
RIE
xOSNITEN¬
tis hys¬
TORIA QUE
lycam caput
est libri: & si
oblabore legentiũ minuendũ a no¬
uo inchoat᷑ exordio. rerũ tamen nec¬
tura scđi libri finẽ respicit. Nã qr su¬
ꝑiꝰ siue ex ꝑsona euangłistȩ siue ex dñi
saluatoris ut quibusdã placuit dictũ
fuerat & õĩs popłs audiens & publicani
iustificauert̃ dm̃ baptizati baptismo
ioħis qđ si a dño dictũ interp̾teris. au
diens ioħem popłs intelligit᷑ esse de sig¬
natꝰ si ab euangłista int̾positũ. audi¬
ens ipsũ dñm de ioħis magnitudine
disputantẽ restat intelligi. pharisei
aut̃ & legis periti consiliũ dĩ sp̃uert̃
in semet ipsos ñ baptizati ab eo: ꝑgit
idẽ euangłista quȩ uerb ꝓposuerat eti¬

Expanded text:
riae poenitentis historia, quae Lucam caput est libri, etsi ob laborem legentium minuendum a novo inchoatur exordio, rerum tamen nexura secundi libri finem respicit. Nam quia superius sive ex persona evangelistae, sive Domini Salvatoris ut quibusdam placuit dictum fuerat: Et omnis populus audiens, et publicani justificaverunt Deum, baptizati baptismo Joannis. Quod si a Dodiens Joannem populus intelligitur esse designatus. Si ab evangelista interpositum, audiens ipsum Dominum, de Joannis magnitudine disputantem restat intelligi. Pharisaei autem et legis periti consilium Dei spreverunt in semetipsos non baptizati ab eo. Pergit idem Evang
Abbreviated transcription (Latin):
nã prius galileȩ factũ est: ñ iã pecca¬
trix sed casta. sc̃a. deuotaq xp̃o mulier
ñ solũ pedes sed & caput eiꝰ unxisse re¬
ꝑitur ꝗđ & regulis allegoriȩ pulcher¬
rime congruit. qr & una queq fidelis
anima priꝰ ad dñi pedes humilitate
peccatisq absoluenda curuat᷑. deinde
augescentib ꝓ tẽpora meritis. lȩtȩ fi¬
dĩ fragrantiã dñi qͣsi caput odore ꝑfun¬
dit aromatũ & ipsa uniuersalis ȩccła
xp̃i in prȩsenti quidẽ in carnationis etꝰ
quȩ pedũ nomine designat᷑ mysteria¬

Expanded text:
nam prius in Galilaea factum est non jam peccatrix, sed casta, sancta, devotaque Christo mulier, non solum pedes, sed et caput ejus unxisse reperitur. Quod et regulis allegoriae pulcherrimae congruit. Quia et unaquaeque fidelis anima, prius ad Domini pedes humiliata peccatisque absolvenda curvatur; deinde, augescentibus per tempora meritis, laetae fidei flagrantia Domini quasi caput odore perfundit aromatum. Et ipsa universalis Ecclesia Christi, in praesenti quidem incarnationis ejus, quae pedum nomine designat
Abbreviated transcription (Latin):
ait intra se dicens. Hic si esset ꝓpħa.
us ueracit̾ apud se suꝑb & fallacit᷑ iꝰtus:
egrã rephendit de egritudine. medi¬
cũ de subuentione. Qui ipse qͦq de ela
tionis uulnere egrotabat: & ignorabat
Unde necesse ÷ sẽꝑ. ut cũ peccatores qͦsq
conspicimꝰ: nosmet ipsos priꝰ in illors
calamitate defleamꝰ. qͥa fortasse in simi¬
lib aut lapsi sumꝰ. aut labi possumꝰ
si lapsiꝰ sumꝰ. Et si censura magisteru
debet sẽꝑ uirtute disciplinȩ uitia ꝑse¬
qui: oportet tam̃ ut sollicite discerna¬
mꝰ. qͥa districtionẽ debemꝰ uitus. cõpas¬
sionẽ naturȩ. Sed iã iste suꝑb & arro

Expanded text:
e: “Hic si esset propheta, us ueraciter apud se superbus et fallaciter iustus; egram reprehendit de egritudine et medicum de subuetionis vulnere aegrotabat, et ignorabat. Unde ne cesse semper est ut cum peccatores quosque conspicimus, nosmetipsos prius in illorum calamitate defleamus. Quia fortasse in similibus aut lapsi sumus, aut labi possumus, si lapsi non sumus. Et si censura magisterii debet semper virtute disciplinae vitia persequi, oportet tamen ut sollicite discernamus, quia districtionem debemus vitiis, compassionem naturae. Sed jam iste
Abbreviated transcription (Latin):
gesserat & inclusit iohem in carcerem.
Qu̾ia inꝗͣ abhis hec uidebant᷑ omissa:
erant pͥores ante traditionẽ ioħis sal¬
uatoris gesta de scriberet. Et ido dr
rẽ Ex quib constat̃. qđ ea quȩ ante quã
scribit. His memoratȩ hystoriȩ dictis
initiũ huiꝰcemodi hoc ẽ scđi nr̃i in lu¬
cã libelli prȩmunire curauimꝰ. nequis
legendiũ putaret ea quȩ ꝑ ordinẽ st̃¬
legenda exponenda post dierũ xb ie¬
iuniũ confestĩ facta s post aliqͦt a dño
miracula uel in iudea uel in galilea
patrata. potiꝰ anim aduerceret esse

Expanded text:
s et inclusus est in carcerem. Quia, inquam, ab his haec videbantur omissa, erant priores ante traditionem Joannis, Salvatoris gesta, describeret; et ideo direm . Ex quibus constat quod ea quae antequam scribit. His memoratae historiae dictis initium hujusce, hoc est secundi nostri in Lucam libelli, praemunire curavimus, ne quis legentium putaret ea quae per ordinem sunt exponenda post dierum XI jejunium confestim facta, sed post aliquot a Domino miracula, vel in Judaea, vel in Galilaea patrata potius animadverteret esse
Abbreviated transcription (Latin):
reperiendã. neqͥs sibi forte de suꝑuacua
fidĩ cognitione uel etiã confessione blan-¬
diret᷑ : mox altera iuncta parabola diligen¬
tiꝰ ostendit. a dõ fidei ñ exͥaminanda
sed oꝑa. Int̾quȩ nimirũ oꝑa. maxime
regnat humilitas. Unde & supͣ cũ fidẽ
grano sinapis minuto quidẽ sed ex con¬
tritione fragranti cõpararet: qͣsi ex po¬
nendo subiunx̃. Cũ feceritis oĩa quȩ p̃cepta

Expanded text:
dam, ne quis sibi forte de supervacua fidei cognitione, vel etiam confessione blandiretur, mox altera juncta parabola diligentius ostendit a Deo fidei non verba examinanda, sed opera: inter quae nimirum opera maxime regnat humilitas. Unde et supra cum fidem grano sinapis minuto quidem, sed ex contritione flagranti compararet, quasi exponendo subjunxit: Cum feceritis omnia quae praecepta
Abbreviated transcription (Latin):
alibi legimꝰ. Ante ruinã exaltat᷑ cor.
& ante głam humiliat᷑. Qͣ ꝓpt̾ &e de
uerb esati pharisei quib humiliari
meruit: possumꝰ ex diuerso formã
humilitatis qͣ sullimem᷑ assumere. ut
sic̃ ille consideratis & peioꝵs uitiis &
suis uirtutib est elatꝰ ad ruinã: ita nos
tutib inspectis humiliem᷑ ad głam.
Quatinꝰ unꝰqͥsq nr̃m hȩc apud se supplex
ac sũmissus obsecret. Ds̃ omp̃s mise¬
rere supplici tuo. qr ñ sũ sic̃ innume¬
ri seruitui contẽptu scłi sullimes.
iusticiȩ merito głosi. castitatis laude
angelici: uelut ẽtiã multi illors. qͥ
post flagicia publica poenitendo tibi
meruer esse deuoti. Qui etiã siquid
boni tua gr̃a largiente fetero: qͦ fine
hoc faciã. quaue districtione a te¬
penset᷑ ignoro.

Expanded text:
i legimus: Ante ruinam exaltatur cor, et ante gloriam humiliatur . Quapropter et de verbis elati Pharisaei quibus humiliari meruit, possumus ex diverso formam humilitatis qua sublimemur assumere: ut sicut ille consideratis et pejorum vitiis et suis virtutibus est elatus ad ruinam, ita nos tutibus inspectis humiliemur ad gloriam, quatenus unusquisque nostrum haec apud se supplex ac submissus obsecret: Deus omnipotens, miserere supplici tuo, quia non sum sicut innumeri servi tui, contemptu saeculi sublimes, justitiae merito gloriosi, castitatis laude angelici, velut etiam multi illorum, qui post flagitia publica poenitendo tibi meruerunt esse devoti. Qui etiam si quid boni tua gratia largiente fecero, quo fine hoc faciam, quave a te districtione pensetur, ignoro.
Abbreviated transcription (Latin):
duȩ hoc ÷ ȩccłȩ mẽbra ꝑtinet. de quib
supͣ dicit᷑. ds̃ aũt ñ faciet uindictã electors
suors clamantiũ ad se: Phariseus aut̃ me¬
rita iactans. ad ea de quib t̾ribilis in con¬
clusione sententia subdit᷑. Ueruntamen
filiꝰ hominis ueniens. putas inueniet fidẽ
in terra: Phariseus stans: hȩc apud
se orabat. Ds. grãs ago tͥ.qr ñ sũ sic̃ cȩteri
hominũ. raptores. in iusti adulteri: ue

Expanded text:
esiae, membra pertinet, de quibus supra dicitur: Deus autem non faciet vindictam electorum suorum clamantium ad se . Pharisaeus autem merita jactans, ad ea de quibus terribilis in conclusione sententia subditur: Verumtamen Filius hominis veniens, putas inveniet fidem in terra? Pharisaeus stans, haec apud se orabat: Deus, gratias ago tibi, quia non sum sicut caeteri hominum, raptores, injust
Abbreviated transcription (Latin):
get nec ingrediet᷑ scũ ariũ: donet imple¬
ant᷑ dies purificationis suȩ Et cȩtã quȩ
adritũ parientis ꝑtinentia se quuntur
ota gͦ. qđ ñ õnis mulier pariens. sedeaꝗͣ
suscẽptosemane pepererit de signat᷑ im¬
munda Rituq legis docet᷑ essẽ mundan¬
da: ad distinctionẽ uidelicet illiꝰ quȩ uir¬
go concepit & peꝑit filiũ ꝙ uocauit no¬
m̃ eiꝰ emmanuel qđ ẽ int̃ptatũ nobcũ
ds̃. Non gͦ filiꝰ qͥ cũ homine ds̃ est non
mater quȩ sp̃u scõ oꝑante pepit uictimis
hostiarũ quib purgaret indigebat
sed ut nos a legis uinculo solueremuꝵ
maria legi est sponte subieitit¬
nh Sic̃ scriptũ est in lege dñi. qͥa õne mas¬
cabit᷑ Qđ dicit om̃e masculinũ ad aꝑi

Expanded text:
ingredietur sanctuarium, donec impleantur dies purificationis suae etc. , quae ad ritum parientis pertinentia sequuntur. Nota ergo quod non omnis mulier pariens, sed ea quae suscepto semine pepererit, designatur immunda, rituque legis docetur esse mundanda, ad distinctionem videlicet illius, quae virgo concepit et peperit filium, et vocavit nomen ejus Emmanuel, quod est interpretatum Nobiscum Deus . Non ergo filius qui cum homine Deus est, non mater quae Spiritu sancto operante peperit, victimis hostiarum quibus purgaretur indigebat, sed ut nos a legis vinculo solveremur,Maria legi est sponte subjecta. Sicut scriptum est in lege Domini: Quia omne mascabi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qđ ioħs scripsit eũ plenũ gr̃a & ueri¬
tate. eandẽ ipse diuinitatis excellentiã.
ueritatis. qͣm lucas sapientie nomine
cõmendans. Et ibant parentes eiꝰ ꝑ õnes
annos in ierłm: in die solenni paschȩ.
Uides hc̃ euangłistã int̾ animalia . uͦiii.
ñ frustra uitulo cõparatũ. qͥ qͣsi animal
hostus deputatũ: circa tẽplũ maxime
& ierosolimã narrationis suȩ diuersat᷑
incessu. Siqͥdẽ in pͥncipuis sacerdotem
collocat ad arã orantẽ. popłi multitudi¬
nẽ tẽpli sistit in atriis. Mariã mor
dño concepto ierosolimã mittit domũ
pontificis intromittit: ibi & baptistã
natũ refert. & dñm post natiuitate᷑
continua cũ hostia transfert. eundẽ il¬
lo annis singulis cũ parentib ducit.
& duodennẽ in tẽplo doccoꝵ choris in¬
serit. ubi int̾alia sapientib stupenda
dicit qr in his qͤ patris mei st̃ oportetme
eẽ. Et post cȩtera talia. laudantes dm̃in
tẽ pło discipłos in euanglii siui fine con¬
cludit :¬

Expanded text:
es scribit, eum plenum gratia et veritate, eamdem ipse divinitatis excellentiam veritatis, quam Lucas sapientiae nomine commendans. Et ibant parentes ejus per omnes annos in Jerusalem, in die solemni Paschae. Vides hunc evangelistam inter animalia quatuor non frustra vitulo comparatum, qui, quasi hostiis deputatum animal, circa templum maxime et Jerosolyma narrationis suae diversatur incessu. Siquidem in principiis sacerdotem collocat ad aram orantem, populi multitudinem templi sistit in atriis, Mariam mox Domino concepto Jerosolyma mittit, domum Pontificis intromittit. Ibi et Baptistam natum refert, et Dominum post nativitatem continuo cum hostia transfert. Eumdem illo singulis annis cum parentibus ducit, et duodenem in templo doctorum choris inserit. Ubi inter alia sapientibus stupenda dicit: Quia in his quae Patris mei sunt oportet me esse . Et post caetera talia, laudantes Deum in templo discipulos in Evangelii sui fine concludit. E
Abbreviated transcription (Latin):
dium cogitationib: ꝙ herodes tex turꝰ¬
batꝰ est & õnis ierosolima cũ illo. pastores
cũ timore & gaudio dõ laudes resonant:
hominib pacũ nunciũ pandunt. Etꝰ doc¬
trina & iurtute diffamata: alii ad eum
s magistrũ ueritatis confluunt alii
beo qͣsi seductore refugiunt. eiꝰ signo
crucis trecto hi qͣsi iustẽ mortidatũ blas¬
phemantes irrident. illi qͣsi uite aucto¬
pa᷑ mor acrit̃ dolent. Sed & usq hodie &
usq ad consũmationẽ scłi p̃sentis etelȩ
animã gladiꝰ durissime cribulationis
ꝑtͣnsire ñ cessat: cũ signofidĩ ab impb̾
contradici. cũ audito dei uerbo multoscũ
xp̃oresurgere. sed plures a credulitate
ruere gemĩbunda ꝑtractat cũ reue¬
latis multorũ cordiũ cogitationib uibi
optimũ euangłi seruit sem̃ ibi zizania
uutioꝵ uel plus iusto pualere uel etiã qͦd
dictu gͣue t̃ : sola germinare ac regnare
conspicit Et erat anna ꝓpħissã filia

Expanded text:
dium cogitationibus, Herodes rex turdium cogitationibus, Herodes rex turbatus est, et omnis Hierosolyma cum illo . Pastores cum timore et gaudio Deo laudem resonant, hominibus pacis nuntium pandunt . Ejus doctrina et virtute diffamata, alii ad eum quasi magistrum veritatis confluunt, alii ab eo quasi seductore refugiunt. Ejus signo crucis erecto, hi quasi juste morti datum blasphemantes irrident, illi quasi vitae auctorem mori acriter dolent. Sed et usque hodie, et usque ad consummationem saeculi praesentis, Eanimam gladius durissimae tribulationis pertransire non cessat, cum signo fidei ab improbis contradici, cum audito Dei verbo multos cum Christo resurgere, sed plures a credulitate ruere gemebunda pertractat. Cum revelatis multorum cordium cogitationibus, ubi optimum Evangelii sevit semen, ibi zizania vitiorum vel plus justo praevalere, vel etiam, quod dictu grave est, sola germinare ac regnare conspicit. Et erat Anna prophetissa, filia