comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apostolus. Ipse dñs in iussu
& in uoce archangeli. & in
tuba di descenilet de celo. ce
mortui qui in xp̃o sunt resurgẽt
primi. deuude uos uiuentes qui re
ita semper cum domino erimus.
xp̃s. ad uiuos & mortuos iudi¬
candos preclarissime ostendũt
Sed queri solet utrum illi qͦs
hic uiuentes inuenturus est xp̃s.
quoꝵ. personas in se atq illos
qui tunc secum uiuebant tran̾fi¬
gurabat apostolus. nũquã omni-¬
no morituri s int. an ipso temporis
puncto quo eum resurgentib rapien¬
tur. in nubib obuiam xp̃o in aera.
ad inmortalitatem ꝑ mortem mira
ederitate transibunt. Si ergo scõs¬
qui reperientur. xp̃o ueniente uiuien¬
tes aq in obuiam rapientus. credide¬
rimus in ipio ale mortalib corporibus
cxituros. & ad calem mox mortalia
redituros. nullas in uerbis apostoli pa¬
tiemur angustiã. siue ubi dicit tu
quod seminas. non uiuiticatur. nisi
meriatur. siue ubi dicit. omnes
resurgemus. aut omnes dormiemꝰ.

Expanded text:
Apostolus: Ipse Dominus: in jussu Apostolus: Ipse Dominus: in jussu et in voce archangeli et in tuba Dei descendet de coelo et mortui qui in Christo sunt resurgent primi. Deinde nos viventes qui relera. Et ita semper cum Domino erimus .utique ad vivos et mortuos judicandos praeclarissime ostendunt. Sed quaeri solet utrum illi quos hic viventes inventurus est Christus, quorum personas in se atque illos qui tunc secum vivebant transfigurabat Apostolus, nunquam omnino morituri sint, an ipso temporis puncto quo cum resurgentibus rapientur in nubibus obviam Christo in aera ad immortalitatem per mortem mira celeritate transibunt. Si ergo squi reperientur Christo ueniente uiuentes eique in obuiam rapientur, crediderimus in eodem raptu de mortalibus corporibus exituros et ad eadem mox inmortalia redituros, nullas in uerbis apostoli patiemur angustias, siue ubi dicit: Tu quod seminas, non uiuificatur, nisi moriatur, siue ubi dicit: Omnes resurgemus ant: Omnes dormiemus;
Abbreviated transcription (Latin):
conuincet. In cogitationib enim
nib inquit accusantib. uel excu¬
santib iudie qua iudicabit ss¬
rupti quidem resurgent. & integritate
menbroꝵ. sed tamen corrumpendi
dolore penarum. cum audierint ite
in ignem eternum. qui paratus est di¬
abolo & angelis cius. A quo auditu
malo iustus non tumebit.
ieut radius oculi nr̃i
non citus ꝑuenit ad
propinquiora. tardius
ad longinquiora. sed utraq inter
ualla parili celeritate contingit. ita
ciuit mictu sicut apostolus dicit sit
resurrectio mortuoꝵ oͥmnipotentiȩ
dei c ineffabili nutu tam facile ẽ
quȩ s recentia quam diuturno tem¬
pore collapsa cadauera suscitare.
occulta hominum scđm ȩuangelium
meum per iħm xp̃m. E tiam sic dñs
futurus est testis intelligendus uelox.
cum sine mora reuocaturus est in
memoriam unde conuincat punlo.¬
atq conscientiam.
De oreline resurgendi:
Re pheta yzaias
resurgent inquit
mortui. & resurgent
qui erant in sepulchris. Unde

Expanded text:
convincet. In cogitationibus enim, convincet. In cogitationibus enim, nibus, » inquit, « accusantibus vel excusantibus in die qua judicabit rupti quidem resurgent integritate membrorum, sed tamen corrumpendi dolore poenarum cum audierint: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . A quo auditu malo justus non timebit ut radius oculi nostri non citius pervenit ad propinquiora, tardius ad longinquiora, sed utraque inualla parili celeritate contingit, ita cum in ictu oculi, sicut apostolus dicit, fit resurrectio mortuorum, omnipotentiae dei et ineffabili nutui tam facile est quaeque recentia quam diuturno tempore dilapsa cadauera suscitare.occulta hominum secundum Evangelium meum, per Jesum Christum . Etiam sic Dominus futurus est testis intelligendus velox cum sine mora revocaturus est in memoriam, unde convincat et puniat conscientiam. CAP. XI. De ordine resurgendi. Propheta Isaias: Resurgent, inquit, mortui; et resurgent qui erant in sepulchris . Unde
Abbreviated transcription (Latin):
N athomo inquit apostolus.
hoc est in puricto temporis qͦd
diuidi non potest. in icui ocull
hoc est in sũma eleritate. ii no¬
uissinia tuba. hoc est in nouissimo sig¬
no. quod dabitur ut ista cõpleantur.
Ergo istam comutationem in mehus
sine dubitatione oportet intelligi
quia om̃s &e iusti o iniusti. resur¬
recturi sunt. sed sicut dñs in euan¬
glio loquitur. qui benefecerunt in re¬
surrectionem uite. qui male egerũt
in resurrectionem iudicii. iudiqum
appellans penam sempiternã. sicut
alio loco. Qui non credit inquit
iam iudicatus est. Proiide illi qui
adiudicium resurrecturi sunt. ñ
comutabuntur. in illam corrupte¬
pati potest. Illa namq fidelum est
atq sanctoꝵ. Isti uero ꝑpetua dãp¬
natione cruciabuntur. quia ignis
coꝵ non extinguetur. & uermis
eoꝵ non morictur. Ne ꝑ hoc uicor
D eodem:
rit iudicium ipso in¬
opinato dñi aduentu.
cderrunum. quod tar¬
dissimum putabatur. quia ipias
conscientias sine sermonis ꝓlixitate

Expanded text:
n atomo dicit Apostolus, hoc est in puncto temporis, quod dividi non potest in ictu oculi; hoc est in summa celeritate et in novissima tuba, hoc est in novissimo signo quod dabitur, ut ista compleantur. Ergo istam commutationem in melius sine dubitatione oportet intelligi, quia omnes et justi et injusti resurrecturi sunt. Sed sicut Dominus in Evangelio loquitur: Qui bene fecerunt in resurrectionem vitae; qui male egerunt in resurrectionem judicii ; judicium appellans poenam sempiternam, sicut alio loco: Qui non credit, inquit, jam judicatus est . Proinde illi qui ad judicium resurrecti sunt non commutabuntur in illam incorrupterruptionem pati potest. Illa namque fidelium est atque sanctorum. Isti vero perpetua damnatione cruciabuntur: quia ignis eorum non exstinguetur, et vermis eorum non morietur . Ac per hoc incor eodem. Erit judicium ipso inopinato Domini adventu celerrimum: quod tardissimum putabatur, quia ipsas conscientias, si non sermonis prolixitate,
Abbreviated transcription (Latin):
incarnatione dũi scriptum est. dñs
ereauit me principiũ uiaꝵ suaꝵ. in
opera sua id significare. quod ad redi¬
menda opera patris dñs iħs ex iuirgi¬
ne sit creatus. Idem in codem. Paulus
inquit ꝓhibet me creaturȩ seruire.
& xp̃o admonet seruiendũ. Nongͦ
crcatura xp̃s. Paulus inquit aposto¬
dũm dm̃ recognoscit. ipse creature¬
nos seruire prohibet. Quc̃ admodũ
turam putaret . Side gͦ quomodo
xp̃m & factum & creatũ scd̃m ali¬
quid affirmat. quem tamẽ creatu¬
ram esse negat. Idem quoq in eodẽ
libro. xỹm non adoytiuum sed
naturalem filium esse testatur di¬
cens. Per adoptiouem filii nos dici¬
mur. ille ꝑ ueritatem nature.
Quomodo ergo ex nichilo. qui ex
nichilo fecit omnia :  ita oportet
scłm testimonia scripturarũ fidei
uestigia formare. ut recte creduli¬
tati sincere confessionis puritatem
adiungimus:
De separatione animȩ &e cariis in
xristo.
NIDAM
putauerunt in
morte dui¬

Expanded text:
incarnatione Domini scriptum est: Dominus incarnatione Domini scriptum est: Dominus creavit me principium viarum suarum, in opera sua ; id significare quod ad redimenda opera patris: Dominus Jesus ex virgine sit creatus. Idem in eodem: Paulus, inquit, prohibet me creaturae servire, et Christo admonet serviendum. Non ergo creatura Christus. Paulus, inquit, SDominum recognoscit, ipse creaturae servire nos prohibet. Quemadmodum turam putaret? Video ergo quomodo Christum et factum, et creatum secundum aliquid affirmat, quem tamen creaturam esse negat. » Idem quoque in eodem libro Christum non adoptivum, sed naturalem filium esse testatur, dicens: « Per adoptionem nos filii dicimur, ille per veritatem naturae. Quomodo ergo ex nihilo, qui ex nihilo omnia fecit? » Ita oportet secundum testimonia Scripturarum fidei vestigia formare, ut rectae credulitati sincerae confessionis puritatem adjungamus. CAP. X. De separatione animae et carnis in Christo. Quidam putaverunt in morte divi
Abbreviated transcription (Latin):
turam & culpam iude acepturus fuit. xp̃s
uero decimatus ñ est: Qui ꝓpterea quod indẽ
solam naturam accepturus erat. illam tuͣe
ctiam ibi culyam non habuit: cui ipsa quȩ
qus futura erat sine culya insua natura ori¬
gine culpe obnoxia fuit.

Expanded text:
turam et culpam inde accepturus fuit. Christus turam et culpam inde accepturus fuit. Christus vero decimatus non est. Propterea quod inde solam naturam accepturus erat, illam etiam tunc ibi culpam non habuit, cui ipsa quae ejus futura erat sine culpa natura, in sua origine culpae obnoxia fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
corruptioni nature p̃iudicium faceret: nec
corruptio nature gãm impediret: quomͦ
gͦ inquiunt xp̃s in liumnbis abrahe decimat᷑
non fuit: si caro eius ibi noxia fuit: Sedl
sciendum est. quellicet caro xp̃i sicut caro
leui adhuc in lumbis abrahe sub peccato
fuit: tam̃ ipsum peccatum eius non fuit
sub quo caro eius fuit. Hoc enim solũ eius
fuit ibi: quod inde futurum eius fuit.
Quaypter leui illic & naturam & culpã
habuit: quia indẽ pragationem oriquis
& naturam & culpam trahere debui̾t. Mͥ a
gͣ ep̃s inlumbis abrahe selam natura habuit.
ꝓpterea quod inde solam ipsam accerturus
fuit.: ꝓculdubio ebligatione non eguit: que
y eo quod eius ibi erat solum necessaria nõ
fuit. Eblatio enim non pro natura sed pro
culpa offertur: quia si culpa non esset. natu¬
ra oblatione opus non haberet. Sic itaq leui
in lumbis abrahe decimatus est: quia &
naturam & culram haburt ibi. quice na¬

Expanded text:
corruptioni naturae praejudicium faceret, nec corruptioni naturae praejudicium faceret, nec corruptio naturae gratiam impediret. Quomodo ergo, inquiunt, Christus in lumbis Abrahae decimatus non fuit, si caro ejus peccato obnoxia fuit? Sed sciendum est, quia licet caro Christi sicut caro Levi adhuc in lumbis Abrahae sub peccato fuit, tamen ipsum peccatum ejus non fuit, sub quo ejus caro fuit. Hoc enim solum ejus ibi fuit, quod inde futurum ejus fuit. Quapropter Levi illic et naturam et culpam habuit, quia inde per propagationem originis, et naturam et culpam trahere debuit. Quia ergo Christus in lumbis Abrahae suam naturam habuit, propterea quod ipsam solam tamen accepturus fuit, procul dubio oblatione non eguit, quae pro eo quod ejus solum ibi erat necessaria non fuit. Oblatio enim non pro natura, sed pro culpa offertur, quia si culpa non esset, natura oblatione opus non haberet. Sic itaque Levi in lumbis Abrahae decimatus est, quia et naturam et culpam ibi habuit, qui et na
Abbreviated transcription (Latin):
ram a peccato ÷ e uleo liberam quia libe¬
ratam: ideo liberam. non quia sub illo
nũquã fuit. sed quia sub illo esse aliqͣndo
cessauit. Quando assumpta est mũdata
at per candem qͥp pe ꝑ̧gr̃am natura humana
mundata est: ut uerbo dei libera apeccato
uniretur. per quam xp̃ianus a peccato libe
sue societur. A parcat itaq nobis sicut bea¬
tus augustinus dicit gratia in nr̃o capite:
unde scđm uniꝰcuiusq mensuram se per
cuncta menbra eius diffundit. E a gratia
sit ab initio fidei suȩ homo quicũq xp̃ ianꝰ:
qua gr̃a ille homo ab initio suo factus est xp̃s
de ipso sp̃u. &e hic renatus de quo ille est
natus. E odem fit in nobis remisio peccatoꝵ:
quo sp̃u factum est ut nullum baberet
ille peceatum. Sic ergo factum est ꝑ gr̃am
ut caro illa apeccato sub quo ab origine sua
erat mundaretur. & mundata in illo qui
liber ab emni peccato in ea futurus erat.
a pecato libera assumeretur: ut nec gratia

Expanded text:
ram a peccato, et ideo liberam quia liberam a peccato, et ideo liberam quia liberatam. Ideo liberam non quia sub illo unquam fuit, sed quia sub illo esse aliquando cessavit. Quando assumpta est, mundata est. Per eamdem quippe gratiam natura humana mundata est ut verbo Dei libera a peccato uniretur. Per quem Christianus a peccato liberto capite societur. Appareat itaque nobis, sicut dicit beatus Augustinus, gratia in nostro capite, unde secundum uniuscujusque mensuram se per cuncta membra ejus diffudit. Ea gratia fit ab initio fidei suae homo quicunque Christianus, qua gratia homo ille ab initio suo factus est Christus. De ipso spiritu et hic renatus de quo est ille natus eodem spiritu fit in nobis remissio peccatorum, quo spiritu factum est ut nullum haberet ille peccatum. Sic ergo factum est per gratiam, ut caro illa a peccato, sub quo ab origine sua erat, mundaretur, et mundata in illo qui liber ab omni peccato, in ea futurus erat, a peccato libera assumeretur, ut nec gratia
Abbreviated transcription (Latin):
leui in lumbis abrahe fuit. decimatum
non dicimus: ne simili ratione nouum qͦ¬
sacerdotium quod in xp̃o est ibidem deci.¬
mas dedisse conuincamur. Quomodo
autem leui qui scđ̃m carnem in lumbis ra¬
tris ninc fuit decimatus est. & xp̃c qui se¬
cundũ carnem ibidem fuit decimatus ñõ
est. nullam causam aliam inueniri pos¬
sc putant: nisi quod caro leui cũ culpa
ibi fuit. care xp̃i non fuit: Atq ideo qͥd
reccato obnorium erat expiatione eguisse:
qued autem mundum atq a peccato libe¬
rum erat non eguisse. Tali ergo se ratione
probare putant. qued caro illa quȩ auer¬
bo assumyta est nũquã obnoxia peccato
fuit: sed ab initio siue in eo aque descen¬
dit. sue in his ꝑ quos ascendit. munda
seruata sit a peccato: ut aliquando possit
esse hostia ꝓpeccato. Sed catholicȩ uerita¬
tis diffinitio filium dei qui ꝓ peccatorib
ce de peccatorib natus est. ile carne obno¬
xia peccato carnem assumpsisse asserit libe¬

Expanded text:
Levi in lumbis Abrahae fuit, decimatum Levi in lumbis Abrahae fuit, decimatum non dicimus, ne simili ratione novum sacerdotium quod in Christo est, ibidem decimas dedisse convincamur. Quomodo autem Levi qui secundum carnem in lumbis Patris tunc fuit decimatus est, et Christus, qui secundum carnem ibidem fuit, decimatus non est, nullam causam aliam inveniri posse putant, nisi quia caro Levi cum culpa ibi fuit, caro Christi non fuit, atque ideo quod peccato obnoxium erat, expiatione eguisse; quod autem mundum atque a peccato liberum erat, non eguisse. Tali ergo se ratione probare putant, quod caro illa, quae a verbo assumpta est, nunquam obnoxia peccato fuerit, sed ab initio sive in eo a quo descendit sive in his per quos descendit, munda servata sit a peccato, ut aliquando esse possit hostia pro peccato. Sed catholicae veritatis diffinitio Filium Dei qui pro peccatoribus et de peccatoribus natus est de carne obnoxia peccato carnem assumpsisse asserit libe
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum corrupta est. acontagione &
corrurtione peccati ĩmunem fuisse custo¬
ditam: & ab ipso primo parente usq ael
susceptionem sui a uerbo. liberam ab omni
reccato. & mundam deductam: ut nun¬
quam sub peccato fuerit. & uleo a pecca¬
to non liberatam sedliberam. Aiunt enĩ
quia illa pars nature humanȩ sub pecca¬
to esse non debuit: ꝑ quam ipsa natura
humana. quȩ obnoxia peccato fuerat.
a peccato liberanda erat. Ad cõprobaudã
queq candem estimationem. ad ducunt.
illud quod apostolus cum nouum sacerdoti¬
um ueteri preferendũ assereret. melchisedech
qui tẏpum ipsius xp̃i ac noui sacerdotii ge¬
rebat. abraham decimas accepisse ostendit:
in qua decimatione etiam leui a quo uete¬
ris sacerdotii ministros dubium non est.
sacerdotium quod in leui decimas dedit
inferius: nouum auten quod melchiselch
qui formam xp̃i est. decimas accepit superi¬
us & clignius existimandũ. Qbi tamen
xp̃m qui tum scd̃m carnem similiter ut

Expanded text:
peccatum corrupta est, a contagione et a peccatum corrupta est, a contagione et a corruptione peccati immunem fuisse custoditam; et ab ipso primo parente usque ad susceptionem sui a Verbo, liberam ab omni peccato; et mundam deductam, ut nunquam sub peccato fuerit, et ideo a peccato non liberatam, sed liberam. Aiunt enim quod illa pars naturae humanae sub peccato esse non debuit, per quam ipsa natura humana ubi obnoxia peccato fuerat, a peccquoque eamdem aestimationem adducunt illud quod Apostolus, cum novum sacerdotium veteri praeferendum assereret, Melchisedech, qui typum ipsius Christi ac novi sacerdotii gerebat, ab Abraham decimas accepisse ostendit, in qua decimatione etiam Levi, a quo veteris sacerdotii ministros descendisse dubi hoc vetus sacerdotium quod in Levi decimas dedit inferius, novum autem quod in Melchisedech qui forma Christi est, decimas accepit, superius et dignius aestimandum . Ubi tamen Christus qui tunc secundum carnem similiter ut
Abbreviated transcription (Latin):
eternitatis essentia. ad creaturaꝵ naturã
deductum: nichil offitio singulare: nichil
alteri cõmunicabile: uichil cõfusum:
sed totum ꝑfectum: quia totum ex uno
& unũ. non tamen totum solitarium.
Item. Fomoysion gͦ id est ui diuinitate
patri filius. homoysion patri &e filio sp̃c
sc̃s. homoysion deo ce homini unus filius
manens deus in homine suo in gloria
patris̃: desiderabilis uideri ab angelis.
Sicut pater & sp̃s sanctus adoratur
ab augelis. & omni creatura non homo
quam uerbum assupsit qͣli¬
ter apeccatõ munda fuerit: & qͣliter
sine peccato penam peccati portauit. &
de eo quidem qualiter a peccato uel munda
fuerit uel mundata quoꝵ dã existimatio¬
nem taccre non debemus: ne forte si non ex¬
ponatur. non uideatur: & si non uideat᷑
quod est. eredatur quod non est. Quid̃ã
putant carnem illam quȩ assumpta est
a uerbo ita abiuitio & in primo parente
quando tota massa humane nature. per

Expanded text:
Trinitatis essentia ad creaturarum naturam Trinitatis essentia ad creaturarum naturam deductum; nihil officio singulare nec alteri communicabile; nihil confusum sed totum perfectum, quia totum ex uno, et unum, non tamen solitarium. Idem: Homousion ergo idem in deitate Patris Filius; homousion Patri et Filio Spiritus sanctus; homousion Deo et homini unus Filius manens Deus in homine suo in gloria Patris desiderabilis videri ab angelis. Sicut Pater et Spiritus sanctus adoratur ab angelis et omni creatura; non homoquam verbum assumpsit qualiter a peccato munda fuerit, et qualiter sine peccato poenam peccati portaverit. Et de eo quidem qualiter a peccato vel munda fuerit, vel mundata, quorumdam existimationem tacere non debemus, ne forte si non exponatur, non videatur, et si non videatur quod est, credatur quod non est. Quidam putant carnem illam quae assumpta est a Verbo ita ab initio et in primo parente quando tota massa naturae humanae per
Abbreviated transcription (Latin):
uua persona uerbũ & homo. Item.¬
A p̃c iħs dei filius est deus &e homo ds.
quia dei uerbũ: homo quia in unitate
ꝑsone accessit dei uerbo anima rationa¬
lis oł caro: & qui unicus dei filius
est. etiam ae filius hominis idem ipse.
utrumq ex utroq unus. xp̃c: unus d̃i
filius idem quod homiuis filius: nou
duo filii d̾s & homo. sed unus filius.
Item. Dẽ hominẽ assumpsit. homo in
dm̃ transiuit. non nature uersibilita¬
te. scd dei dignatione: ut nec ds muta¬
retur in humana substantia assum̃do
hominem. nec homo in diuina glori¬
ficatus in dm̃n: quia mutatio uel uer¬
ubilitas naturȩ uel diminutionẽ. o&
abelitione facit. Creditur a nobis sine
confusione coniuncta trinitas: sine scpara¬
tione distincta. Item. Nichil ereatũ. aut
scruiens in trinitate credendũ est: nichil
inequale: nichil gr̃e equale. nichil anteri
um. aut offitiale alteri: nichil sibi inui¬
sibile: nichil creaturis uisibile: nichil
morib uel uoluntate diuersũ: nichil de

Expanded text:
una persona, Verbum et homo. Christus Jesus Dei Filius est, et Deus et homo: Deus, quia Dei Verbum, homo, quia in unitate personae accessit Dei Verbo, anima rationalis et caro. Et qui unicus Dei Filius est, etiam et filius hominis, id est ipse utrumque ex utroque unus Christus, unus Dei Filius, idemque hominis filius, non duo filii, Deus et homo, sed unus Filius. Item Deus hominem assumpsit, homo in Deum transivit, non naturae versibilitate, sed Dei dignatione, ut nec Deus mutaretur in humanam substantiam assumendo hominem, nec homo in divinam glorificatus in Deum. Quia mutatio vel versibilitas naturae vel diminutionem vel abolitioneconfusione conjuncta Trinitas, sine separatione distincta. Idem: Nihil creatum, aut serviens, in Trinitate credendum est; nihil inaequale, nihil gratiae aequale; nihil anteriuum aut officiale alteri; nihil sibi invisibile, nihil creaturis visibile; nihil moribus vel voluntate diversum; nihil de
Abbreviated transcription (Latin):
alii in codem gradu scdm potestatem
ercellentem. sicut diaconus & archidi¬
aconus. unus gradus est in sacram̃to
non tamen una potestas in ministe¬
rio. Diaconus enim sacerdoti mini¬
strat in sacram̃to corporis & san¬
gumis xp̃t. A rchidiaconus autem
hoc plus habet. quod p̃ter ministe¬
rium altaris sub episcopo. & ilsce
episcopi curam habet ecclesiaꝵ. &
nisteria dispensat. Similiter sacerdoᷤˢ
& pontifex. hue sumus sacerdos.
unus gradus est in sacramento. Aiuer¬
la tamen potestas in ministerio. qͥd
cum utrisq corporis & sanguinis
Tandi. predicandi. ligandi. soluendi.
una quodãmodo sit dignitas. pon¬
tificib tam̃ ȩcclesias dedicandi.
ordines faciendi. manus ĩponendi.
lacri xrismatis cõsccrandi. cõmunẽ
suꝑ populum benedictionem faci¬
endi singularis data est potestas.
Sic itaq alia est in orͣdinib diffe¬
autem alius est in potestate terrena. uł
secularis. & alius in potestate spiritali.

Expanded text:
alii in eodem gradu secundum potestatem alii in eodem gradu secundum potestatem excellentem, sicut diaconus et archidiaconus. Unus gradus est in sacramento; non tamen una potestas in ministerio. Diaconus enim sacerdoti ministrat in sacramento corporis et sanguinis Christi. Archidiaconus autem hoc plus habet, quod praeter ministerium altaris sub episcopo et vice episcopi curam habet Ecclesiarum;  ministeria dispensat. Similiter sacerdos et pontifex sive summus sacerdos unus gradus est in sacramento, diversa tamen potestas in ministerio: quia cum utrisque corporis et sanguinis zandi, praedicandi, ligandi, solvendi, una quodammodo sit dignitas, pontificibus tamen Ecclesias dedicandi, ordines faciendi, manus imponendi, sacri chrismatis consecrandi, communem super populum benedictionem faciendi, singularis data est potestas. Sic itaque alia est diffeautem alius est in potestate terrena vel saeculari, et alius in potestate spirituali.
Abbreviated transcription (Latin):
na non fuerit. Ipsa uero a deo pͥmũ
instituta est. & cum deuiat a solo
dco. iudicari potest sicut scriptum
est. Spiritualis iudicat omnia. &
ipse anemine iudicatur. Quod autẽ
spiritalis potestas quantum ad cui¬
nam institutionem spectat. & pͥor
sit tempore. & maior dignitate. in
illo antiquo ueteris instrumenti
uero facerdotiur iubente deo regalis
potestas ordinata est. Unde adhuc in
ecclesia dei sacerdotalis dignitas rega¬
lem potestatem sacrat. & sanctificans¬
qui benedicit maior est. & minor qͥ
benedicitur. constat absq omni du¬
bitatione. quod terrena potestas que
a spirituali benedictionem accipit
iure inferior estimatur:
nistratio in tribus constat: in ordini¬
b. in sacramentis. in preceptis. Or¬
dines consideramus in personis pre¬
lator. Sacramenta in ininistratio
ne coꝵ. Precepta in conuersatione
iubiectoꝵ. Que singula propria
consideratione egent. De ordinib
hoc primum attendendum est.

Expanded text:
na non fuerit. Ipsa vero a Deo primum na non fuerit. Ipsa vero a Deo primum instituta est, et cum deviat, a solo Deo judicari potest, sicut scriptum est: Spiritualis dijudicat omnia, et ipse a nemine judicatur . Quod autem spiritualis potestas quantum ad divinam institutionem spectat et prior sit tempore; et major dignitate; in illo antiquo Veteris Instrumenti vero per sacerdotium, iubente deo, regalis potestas ordinata. Unde et adhuc in ecclesia dei, sacerdotalis dignitas regalem potestatem sacrat. Et apostolus: Qqui benedicit major est, et minor qui benedicitur , constat absque omni dubitatione quod terrena potestas, quae a spirituali benedictionem accipit, jure inferior existimetur. tratio in tribus constat: in ordinibus, in sacramentis, in praeceptis Ordines consideramus in personis praelatorum; sacramenta in ministerio eorum. Praecepta in comversatione subjectorum. Quae singula propria consideratione egent. De ordinibus hoc primum attendendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ꝑtinent. potestas est terrena.
In clericis autem ad quoꝵ offitium
expectant ea que spiritalis uite sũt
bona. potestas est diuina. Illa igit᷑
potestas secularis dicitur. ista spiri¬
talis nominatur. In utraq potesta¬
te diuersi sunt gradus. & ordines
potestatum. sub uno tamen utriq ca¬
pite distributi. & quasi ab uno prin¬
cipio deducti. & ad unum relati.
Terrena potestas capud habet regem.
spiritualis potestas caput habet sum¬
mum pontificem. Ed potestatem re¬
gis pertiuent que terrena sunt. ad ter¬
renam uitam facta omnia. Ed pote¬
statem sũmi pontificis pertinent quȩ
spiritalia sunt. & uitę spiritali attri¬
buta uniuersa. Quantũ autẽ uita
spiritualis dignior est quam terrena
& spiritus quam corpus. tantum
spiritalis potestas terrenã siue secula¬
rem potestatem honore ae dignitate
precedit. Nam spiritualis potestas
terrenam potestatem & instriere ha¬
bet ut sit ᷝ ͦ iudicare habet. si bo¬

Expanded text:
sunt, pertinent, potestas est terrena. sunt, pertinent, potestas est terrena. In clericis autem ad quorum officium spectant ea quae spiritualis vitae sunt bona, potestas est divina. Illa igitur potestas saecularis dicitur, ista spiritualis nominatur. In utraque potestate diversi sunt gradus, et ordines potestatum; sub uuo tamen utrinque capite distributi, et quasi ab uno principio deducti, et ad unum relati. Terrena potestas caput habet regem. Spiritualis potestas habet summum pontificem. Ad potestatem regis pertinent quae terrena sunt, et ad terrenam vitam facta omnia. Ad potestatem summi pontificis pertinent quae spiritualia sunt, et vitae spirituali attributa universa. Quanto autem vita spiritualis dignior est quam terrena, et spiritus quam corpus, tanto spiritualis potestas terrenam sive saecularem potestatem honore, ac dignitate praecedit. Nam spiritualis potestas terrenam potestatem et instituere habet, ut sit, et judicare habet si bo
Abbreviated transcription (Latin):
unam alia superiorem:
quippe uite sũt.
una terrena. alia
celestis. una corporea. altera spirituali:
una qua corpus uiuit ex anima.
alia qua cinima uiuit ex des: utraq
bonũ suum habet. quo uegetatur &
nutritur. ut possit subsistere. Hita
terrena bonis terrenis alitur: uita sƿi¬
ritalis spiritalibꝰ bonis nutritur. Fd
uitam terrenam ꝑtinent omnia que
terrena sunt. ad uitam spiritualem
quȩ spiritualia bona sunt omnia.
Ut autem in utraq inutraq uita
iustitia seruetur. & utilitas ꝓuensat.
primum utrĩq distributi sunt. qui
utriusq bona scđ̃m necessitatem. uel
rationem studio ac labore adquirãt:
deinde alii qui ea potestate officii
cõmissa scđm cquitatem dispensent.
ut nemo frẽm suũ in negotio suꝑ-¬
grediatur. sed iustitia inuiolata con¬
seruetur: ꝓpterea in utroq populo
scđm utramq uitam distributo
potestates sunt constitute. In laicis
quippe ad quoꝵ stucdum & ꝓuiden-¬
tiam ea quȩ terrene uite necessaria

Expanded text:
am superiorem. quippe vitae sunt: una terrena, altera coelestis; altera corporea, altera spiritualis. Una qua corpus vivit ex anima, altera qua anima vivit ex Deo. Utraque bonum suum habet quo vegetatur et nutritur ut possit subsistere. Vita terrena bonis terrenis alitur; vita spiritualis bonis spiritualibus nutritur. Ad vitam terrenam pertinent omnia quae terrena sunt. Ad vitam spiritualem quae spiritualia sunt bona omnia. Ut autem in utraque vita justitia servetur, et utilitas proveniat; primum utrinque distributi sunt, qui utriusque bona secundum necessitatem vel rationem studio ac labore acquirant. Deinde alii qui ea potestate officii commissi secundum aequitatem dispensent, ut nemo fratrem suum in negotio supergrediatur; sed justitia inviolata conservetur. Propterea in utroque populo secundum utramque vitam distributo; potestates sunt constitutae. In laicis quippe ad quorum studium et providentiam ea quae terrenae vitae necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
De duobus parietibus ccclesie laicis
N IUERSIT̃AS
autẽ hec duos ordi¬
nes conplectitur. lal
temporis presentis necessitati inscruiunt.
Non ita dico ad sinistram. quẽ admodũ
illi a.dsinistram statuentur. quib di¬
cetur⁊ Ite maledicti. in ignem eternum.
bit a me. ut bonos laicos ibi statuere
ỹsumam. Nam qui boni erunt. siue
laiei siue clerici ibi non erunt. & qui
mali erunt sue laici siue clerici ibi
erunt. Non ergo ad illam sinistram
laicos xp̃ianos. qui uere xp̃iani sunt
constituo. sed ad illam sinistram de
qua dicitur. In dextera eius longeuitas
uitȩ: in sinistra autem eius idiuitiȩ &
Noria. Quod enim ad sinistram in cor¬
pore est. de corpore est. & bonun est.
quamuis obtimum non sit. Laici ergo
xp̃iani quia terrena & terrenȩ uitẽ
necessaria tractant. pars corporis xp̃i sin¬
flra sunt. clerici uero quoniã ea quȩ ad
spiritalem uitam pertinent dispensãt¬
quasi dextera pars suit corporis xp̃i. qͦd pirtd
tatur popularis. Grece enim laos.

Expanded text:
De duobus parietibus Ecclesiae, clericis Universitas autem haec duos ordines complectitur, laicae praesentis necessitati inserviunt. Non ita dico ad sinistram quemadmodum illi ad sinistram statuentur, quibus dicetur: Ite, maledicti, in ignem aeternum . Absit a me ut bonos laicos ibi statuere praesumam! Nam qui boni erunt sive laici sive clerici ibi non erunt; et qui mali erunt sive laici sive clerici ibi erunt. Non ergo ad illam sinistram laicos Christianos, qui veri Christiani sunt, constituo; sed ad illam sinistram de qua dicitur: In dextera ejus longaevitas vitae; in sinistra autem ejus divitiae et gloria . Quod enim ad sinistram in corpore est de corpore est et bonum est quamvis optimum non sit. Laici ergo Christiani qui terrena et terrenae vitae necessaria tractant, pars corporis Christi sinistra sunt. Clerici vero quoniam ea quae ad spiritualem vitam pertinent dispensaquasi dextera pars sunt corporis Christi. Sed contatur popularis; Graece enim λαός
Abbreviated transcription (Latin):
tatum sortem sonat. siue quod ipse
sorte sit dectus adeo. & ad seruiqum oi
hue quod ipse deus sors illius.: .. quod
portionem in terra aliam habere uon
debeat clericus nisi dm̃ .&. ea que aed
partem dei spectant: Cuistatutum est.
decimis &e oblationib quȩ leꝯ offerun¬
tur sustentari. Laicis xp̃ianis fidelib
terrena possidere conceditur. Clericis
uero spiritualia tantum cõmittunt᷑.
quem admodum olim in illo populo
priore cetere tribus quȩ tipum lai¬
coꝵ. preferehant portiones in hereditate
susceperunt. Sola tribus leui que cle¬
ricos figurabat. decimis & oblationib
& sacrificioꝵ uictimis pascebantur.
Duas esse uitas.  sccundum auas
uitas duos populos. & in duobus po¬
pulis duas potestates. & in utraq diuer¬

Expanded text:
tatum sortem sonat, sive quod ipse sorte sit electus a Deo ad servitium Dei, sive quod ipse Deus sors illius portionem aliam in terra habere non debeat; clericus nisi Deum et ea quae ad partem Dei spectant, cui statutum est decimis et oblationibus quae Deo offeruntur sustentari. Laicis ergo Christianis fidelibus terrena possidere conceditur, Clericis vero spiritualia tantum committuntur, quemadmodum olim in illo populo priore caeterae tribus quae typum laicorum praeferebant; portiones in haereditate acceperunt. Sola tribus Levi quae ecclesiasticos figurabat, decimis et oblationibus et sacrificiorum victimis pascebatur. CAP. IV. Duas esse vitas, et secundum duas vitas duos populos: et in duobus populis duas potestates,
Abbreviated transcription (Latin):
confessionem. quoniam resurrerit
a mortuis. ascendit in clum. sedet
ad derteram patris. nec aliunde quã
inde uenturus est ail uiuos mortu¬
osq iudicandos. & sic uenturus ẽ
illa angelica uoce testante. quemad
modum uisus est ire in celum. id est
in eadem forma carnis atq substan¬
tia. cui ꝓfecto unmortalitatem de¬
dit. naturam non abstulit. Seđm
hanc formam non est putandus ubiq
diffusus. Cauendum est ensm ue
ita diuinitatem astruamus hominiᷤ
ut ueritatem corporis auferamus.
Hon est enun consequens. ut quod
in deo est. ita sit ubiq sicut deus.
Nam de nobis ueracissima scriptu¬
ra dicit. quod in illo uiuimus. mo¬
uemur & sumus. nec tam̃ sicut
ille ubiq sumus. Sed aliter homo
ille in deo. quonsã aliter & deus.
lle in homine ꝓprio quodam &
singulari modo. Qna enim ꝑsona
est ds̃ homo. & utriinq est unus

Expanded text:
confessionem, quoniam resurrexit a mortuis, ascendit in caelum, sedet ad dexteram patris nec aliunde quam inde uenturus est ad uiuos mortuosque iudicandos et sic uenturus est illa angelica uoce testante, quem ad modum est ire uisus in caelum, id est in eadem forma carnis atque substantia, cui profecto inmortalitatem dedit, naturam non abstulit. secundum hanc formam non est putandus ubique diffusus. cauendum est enim, ne ita diuinitatem adstruamus hominis, ut ueritatem corporis auferamus. non est autem consequens, ut, quod in deo est, ita sit ubique sicut deus. nam et de nobis ueracissima scriptura dicit, quod in illo uiuimus et mouemur et sumus, nec tamen sicut ille ubique sumus, sed aliter homo ille in deo quoniam aliter et deus ille in homine proprio quodam et singulari modo. una enim persona est deus et homo et utrumque est unus
Abbreviated transcription (Latin):
ninitate est. hoc esse eius est. quia natura
enus est. & idco quod ds est. ex eo est quod
suum est. Quod homo est. xx eo est quod
dei est. ds̃ est. ꝓfecto & ds̃ homo. oe homo
ads est. Iterum quia non ex alio homo ds
quam ałs. neq ex alio ds homo quam hõ.
non alius est. sed idem ds & homo: tam
quod homo in suo est condicione. ds̃ in
cedeni est dignatione. & quod est ds in suo
est per naturam. homo in eodem est per
grãm. Sic itaq in xp̃o aliam dicimus
esse naturam humanam. & aliam di¬
uinam. sed non alium dicimus esse ho¬
minem. & alium dm̃i. sed dm̃ & homi¬
nem unum iħm xp̃m. Quid est iħs:
Saluator. Quid est. xp̃c d Unctus.¬

Expanded text:
nitate est: hoc esse ejus est, quia natura nitate est: hoc esse ejus est, quia natura ejus est. Et ideo quod Deus est, ex eo est quod suum est. Quod homo est, ex eo est quod Dei est, Deus est; profecto et Deus homo, et homo Deus est. Item quia non ex alio homo Deus, quam Deus, neque ex alio Deus homo, quam homo; non alius, sed idem est Deus et homo. Tamen quod homo in suo est conditione; Deus in eodem est dignatione; et quod Deus in suo est per naturam; homo in eodem est per gratiam. Sic itaque in Christo aliam dicimus esse humanam naturam, et aliam divinam; sed non alium dicimus esse hominem, et alium Deum; sed Deum et hominem unum Jesum Christum. Quid est Jesus? salvator. Quid est C
Abbreviated transcription (Latin):
a lus &e alius dixit. sed scđd̃m aliud &
aliud dixit. Quod ds̃ dixit. homo dixit.
e quod homo dixit. ds dixit. quia &
homo ds̃. & cłs homo unus fuit. Quan¬
ilo dico homo naturam significo huma¬
nam animam & carnem. quando
dico ds̃ naturam significo diuinam.
ud est uerbi diuinitatem. Item quãdo
dico homo ꝑsonam significo ex anima
& carne. Item quando dico ds̃. personã
significo in diuinitate. Non amplius
notat homo in natura quam animã
& carnem. neq in persona quam ex
ansina oe carne. Neq amplius notat
deus in natura quam diuinitatẽ. neq
in persona quam in diuinitate. & tam̃
est ꝑsona. Quȩ est natura hominis: S¬
Humanitas. Quȩ est natura dei:
Diuinitas. Ex humanitate est homo:
Ex diuinitate est ds̃. Quod homo ẽ.
er anima ce carne est. Hoc esse eius est.
quia uatura eius. est. qued homo est.
ex eo est. quod hominiꝰ est. quod ds est. ex eo
est quod dei est. E tenim quod as est ex diui¬

Expanded text:
alius et alius dixit, sed secundum aliud et alius et alius dixit, sed secundum aliud et aliud dixit. Quod Deus dixit, homo dixit; et quod homo dixit, Deus dixit, quia et homo Deus, et Deus homo unus fuit. Quando dico homo, naturam significo humanam, id est animam et carnem. Quando dico Deus, naturam significo divinam, id est Verbi divinitatem. Item quando dico homo, personam significo ex anima et carne. Item quando dico Deus, personam significo in divinitate. Non amplius notat homo in natura, quam animam et carnem, neque in persona, quam ex anima et carne. Neque amplius Deus notat in natura quam divinitatem, neque in persona quam in divinipersona est. Quae est natura hominis? humanitas. Quae est natura Dei? divinitas. Ex humanitate est homo, ex divinitate est Deus. Quod homo est, ex anima et carne est; hoc est esse ejus; quia natura ejus est. Quod homo est, ex eo est quod hominis est. Quod Deus est, ex eo est quod Dei est. Etenim quod Deus est, ex divi
Abbreviated transcription (Latin):
habent. sed solido cibo. Quid ensin
sunt uerboꝵ inuolucra. ussi que¬
dam inuolumenta intelligentiȩ. qͥbꝰ
quã diu sensus humanus obuoluit᷑.
aperitur. Queritis si fuit homo anͣt
tempora. Et ego uos interrogo. si ds
cepit in tempore esse. Seternus factus
est temporalus. temporalis non est
factus eternus. S An forte ideo deus
ꝓpter humauitate in tempore fuit.
quia homo fuit. quando homo in
tempore fuit ͦ Sed ꝓpter diuinita¬
tem ante tempora non fuit. quia qͣn¬
do ds ante tempora fuit. homo adhuc
ds non fuit. Fortasis aliquid ratio¬
nis̃ erit. ꝓpter quod eiusmodi locuti¬
ones caueatis. salua tam̃ integritate
fidei.xp̃ianȩ. ut unum cundemq
ipsum esse credatis. qui ce in tem¬
pore homo fuit ꝓpter humanitatẽ
suam. & ante tempora d̃s fuit¬
npter diuinitatem suam: S id cireo idem¬
ipse dixit. ueraciter &e in tempore se ue¬
nisse hominem. & ante tempora fuisse
dm̃. Cum autem & hoc dixit. ñ

Expanded text:
habent, sed solido cibo. Quid enim habent, sed solido cibo. Quid enim sunt verborum involucra nisi quaedam involumenta intelligentiae, quibus quandiu sensus humanus obvolvitur,aperitur? Quaeritis an fuit homo ante tempora, et ego vos interrogo an Deus coepit in tempore? Si aeternus factus est temporalis, temporalis factus non est aeternus? An forte ideo Deus propter humanitatem in tempore fuit, quia homo fuit, quando homo in tempore fuit, sed homo propter divinitatem ante tempora non fuit, quia quando Deus ante tempora fuit, homo adhuc Deus non fuit? Fortasse aliquid rationis erit, propter quod ejusmodi locutiones caveatis; salva tamen integritate fidei Christianae ut unum eumdemque ipsum esse credatis, qui et in tempore homo fuit, propter humanitatem suam; et ante tempora Deus propter divinitatem suam. Et idcirco ipse inisse hominem, et ante tempora fuisse Deum. Cum autem hoc et hoc dixit: non
Abbreviated transcription (Latin):
esse cepit. fuit aliud quod semꝑ fuit
& nunquam cepit. Itadl̃s homo fac-¬
tus est̃. & tam̃ ds̃ creatura non est.
quia quod factus est. pro eo factus
est. quia temporaliter assumpsit.
quod semper non habuit. Sed ex
temyoreͥ accepit quod semꝑ habuit.
T̃anien postquã d̃s factus est homo.
& homo ds̃. unus furt. & non dio
homo ce ds̃. & ꝓpter ipsam inesfa¬
bilem unionem. qua ds̃ & homo
unus fuit. sicut ds ꝑ humanitatẽ
suam se ueraciter temporalem ex¬
hibuit. sic & homo ꝑ diuinitatem
suam ante tempora se fussse non
fallaciter predicauit. Si ds eternus
triginta annoꝵ. tantum aliquando
fuit ꝓpter humanitatem. quare si¬
militer homo temporalis xternus
non fuit ꝓpter diuinitatem: G̾
inquiunt homo ab ȩterno fuit. & hõ
mundum creauit. & homo fuit ante¬
quam homo esset. P ueri estis. & adhuc
in uolumentis in fancie expediri ñ potu¬
istis. Nondum in uobis exercitati sen¬
sus ereuerunt. qui lacte opus non

Expanded text:
esse incoepit, fuit aliquid quod semper fuit, esse incoepit, fuit aliquid quod semper fuit,  esse coepit. Itaque Deus homo factus est, et tamen Deus creatura non est. Quia quod factus est pro eo factus est, quia temporaliter assumpsit, quod semper non habuit; sed ex tempore non accepit, quod semper habuit. Tamen postquam Deus factus est homo, et homo Deus, unus fuit, et non duo, homo et Deus. Et propter ipsam ineffabilem unionem qua Deus et homo unus fuit, sicut Deus per humanitatem suam se veraciter temporalem exhibuit, sic et homo per divinitatem suam ante tempora se fuisse non fallaciter praedicavit. Si Deus aeternus triginta tantum annorum aliquando fuit propter humanitatem, quare similiter homo temporalis aeternus non fuit propter divinitatem? Ergo, inquiunt, homo ab aeterno fuit; et homo mundum creavit, et homo fuit antequam homo esset. Pueri estis et adhuc involumentis infantiae expediri non potuistis. Nondum in vobis exercitati sensus creverunt, qui lacte opus non
Abbreviated transcription (Latin):
factus est quasi prius non extitisset.
Propterea eos qui xp̃m ercaturam esse
dixerunt. catholica sides condempna¬
uit. quia xp̃s quamuis in tempore
esse cepit. non tamen omuino esse
cepit. quia supra tempora & antẽ
tempora. & iden ipse semper deus
fuit. Hoc est autem creatum esse. aliqͥd
de nichilo esse. hoc est aliquid & fuis¬
se nichil. Non autem omnis qui aliqͥd
esse incipit. uleo incepit. quia aliqͥd
esse incepit. sicut qui aliquid esse de¬
sinit. non ideo esse desinit. quia
aliquid esse desinit. Non enim ita¬
aliquid esse desinit. ut nichil sit.
sed solum id quod esse desinit. iam
non sit. Sic non semꝑ qui aliquid
esse incipit. ita aliqͥd esse incipit. qua¬
si esse incipiat. ut aliqͥd sit. sed ut
aliquid quod prius non fuit esse incl¬
piat ut iam sit. Ita xp̃s quandoho¬
mo esse cepit. aliquid esse incepit.¬
nec tam̃ aliquid ita esse incepit. qͣsi
prius non fuisset aliquid. quia &¬
prius quam hoc fuit. quod aliqͣndo

Expanded text:
factus est, quasi prius non exstitisset. factus est, quasi prius non exstitisset. Propterea eos qui Christum creaturam esse dixerunt, fides catholica condemnavit, quia Christus quamvis in tempore esse coepit, non tamen omnino esse coepit, quia supra tempora et ante tempora idem ipse semper Deus fuit. Hoc est autem creaturam esse, aliquid de nihilo esse, hoc est esse aliquid et fuisse nihil. Non autem omnis qui aliquid esse incipit, ideo esse incipit quia aliquid esse incipit; sicut qui aliquid esse desinit, non ideo esse desinit, quia aliquid esse desinit. Non enim aliquid ita esse desinit, ut nihil sit, sed solum ut id quod esse desinit jam non sit. Sic non semper qui aliquid esse incipit, ita aliquid esse incipit, quasi esse incipiat ut aliquid sit; sed ut aliquid quod prius non fuit esse incipiat, ut jam sit. Ita Christus, quando homo esse nec tamen aliquid ita esse incoepit quasi prius aliquid non fuisset; quia priusquam hoc fuit quod aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
Propterea homo triginta annoꝵ erat
de non plus. Et quid. Sihomo tri¬
ginta annoꝵ. tantũ erat :ͤ nonne simi¬
qui homo triginta tantum annoꝵ
erat.S Quam recens ds. quam paruã
etatem habet ds. Uere paruam. quia
paruus factus. Parua ȩtas in parue
agna cternitas in magno. Tantũ¬
non plus temporis habuit. ubi tempo¬
ralis fuit. Ubi enum eternus fuit.
nec triginta annoꝵ. fuit. nec uiginiti.
nec decem. nec quinq. nec unius.
nus. Ubi autem temporalis fuit.
non plus fuit. Ubi enini eternus fuit:¬
& quid dicam e Plus fuit s Parum est
hoc. Tempus enim neq ad cõparati¬
onem ȩternitatis accedere potest. Ergo
eternus fuit. & triginta annoꝵ tantũ
fuit. & in tempore cepit. & ante tem¬
pora fuit. & in eo quod cerit in tem¬
pore factus est homo. & ineo quod
fuit ante tempora factorͤ ds̃. & cũ
cepit homo esse ex tempore. non tam
cepit. prius quasi non fuisset. & simi¬
liter cum factus est homo. non tantũ

Expanded text:
Propterea homo triginta annorum erat Propterea homo triginta annorum erat et non plus. Et quid? Si homo triginta annorum tantum erat, nonne simiqui homo triginta tantum annorum erat? Quam recens Deus. Quam parvam aetatem habuit Deus? Vera parvam, quia parvus factus. Parva aetas in parvo, magna aeternitas in magno. Tamen plus temporis non habuit ubi temporalis fuit. Ubi enim aeternus fuit, nec triginta annorum fuit, nec viginti, nec decem, nec quinque, nec unius. nus. Ubi autem temporalis fuit, non plus fuit. Ubi aeternus fuit, quid dicam? Plus fuit? Parum est hoc. Tempus enim nequaquam ad comparationem aeternitatis accedere potest. Ergo aeternitas fuit, et triginta tantum annorum fuitin tempore factus est homo: et in eo quod fuit ante tempora factor est Deus. Et cum coepit esse homo ex tempore; non tamen coepit, quasi prius non fuisset. Et similiter cum factus est homo; non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc. Nondum quadraginta anni
completi crant. quanto magis quin¬
quaginta nen erant s An forte uerũ
dicebant. quia triginta annoꝵꝵ. illun
esse dicebant. quia hoc erat de non ule¬
rum dicebant. qui eum qui nq̃ginta
annos non dum habere dicebant. qͥd
&e hoc amplius erat. Quienim trigi¬
ta annos noniinabat: quod amplius
erat non negabat. Qui aut̃e quinq̃¬
guita annos non credebant. multo
magis quol amplius erat non concell¬
bant. Nuia ergo: Q uando triq̃l
annos euangelista nominabat. nichil
nobis certum determinare uoluit. de spa-¬
cio temporis ȩtatis iħu. hoc est hominis
xp̃i. usq acl quod nr̃a cogitatio iret ce
ultra non ꝓcedert. Si amplius habu.¬
it ineo quod habuit. quare euangeli.¬
sta amplius non dixit. S ed non ampliꝰ
habuit. in co quod hoc hab̾uit. triginta
annoꝵ. erat iħs. homo triginta annoꝵ
erat. quia etas hominis triginta annoꝵ
erat. T̃ riginta anni iam fluxerant. &e
non amplius ex quo homo esse ceperat.

Expanded text:
ad hoc. Nondum quadraginta anni ad hoc. Nondum quadraginta anni completi erant, quanto magis quinquaginta non erant? An forte verum dicebat, qui triginta annorum illum esse dicebat; quia hoc erat, et non verum dicebant qui eum nondum quinquaginta annos habere dicebant; quoniam et hoc amplius erat? Qui enim triginta annos nominabat quod amplius erat, non negabat. Qui autem quinquaginta annos non credebant; multo magis quod amplius erat non concedebant. Quid ergo? Quando triginta annos evangelista nominabat, nihil nobis certum determinare voluit de spatio temporis aetatis Jesu; hoc est, hominis Christi usque ad quod nostra cogitatio iret et ultra non procederet? Si amplius habuit in eo quod hoc habuit, quare evangelista amplius non dixit? sed non amplius habuit in eo quod hoc habuit. Triginta annorum erat Jesus, homo triginta annorum erat, quia aetas hominis triginta annorum erat. Triginta anni jam fluxerant et non amplius: ex quo homo esse coeperat.
Abbreviated transcription (Latin):
ex te. unde moreretur pro te. Idem iterũ.
Ucrbum inquit. rucifixum est: sed ñ¬
est nuitatum in hominem. Et iterũ.
Ecrut ergo quod homo erat. mortuus
est as. as periit quod deus erat. Et
dici non passus est ds. quia ds erat
hominem assumens. sed non est̃ mu¬
tatus in homine. Uidete adhue.
Quis fuit ille qui dixit. ante quã
abicham siert ego sum sͦ Non ne
homo  Quis fuit ille qui dixit. pater
clarifica me. claritate quam habui
prius quam mundus esset apud te.¬
Quid s Nonne homo  E rgo homo
uere dixit. prius quam abtaham ficret
ego sum. E rgo homo uere dixit. clari¬
tatem quam habui priusquã mundus
esset apua te. F oc uos scandalizat:
Hoc uos mouet: quod illos moucbat
qu dicebant. Quinquaginta annos
ñdum habes ⁊ ce abraham uidisti
Quare non d̾ N onne ce ili uerum
dicehant qui hoc dicebant. Paulo
ante euangelista dixtrat. quia ihe
incipiens erat quasi antioꝵ triguita.
Pauca tempora ab illo flucerant usq

Expanded text:
ex te, unde moreretur per te. Idem iterum: ex te, unde moreretur per te. Idem iterum: Verbum, inquit, crucifixum est, sed non mutatum est in hominem. Et iterum: Per id ergo quod homo erat mortuus est Deus; et per id quod Deus erat excidici non passus Deus; quia Deus erat hominem assumens, sed non est mutatus in hominem. Videte adhuc. Quis fuit ille qui dixit: Antequam Abraham fieret ego sum? Nonne homo? Quis fuit ille qui dixit: Pater, clarifica me claritate quam habui priusquam mundus esset apud te? Nonne homo? Ergo homo vere dixit: Priusquam Abraham fieret ego sum. Ergo homo vere dixit: Patate quam habui, priusquam mundus esset, apud te. Quid? Hoc vos scandalizat? Hoc vos movet quod illos movebat qui dicebant: Quinquaginta annos nondum habes et Abraham vidisti? Quare non? Nonne et illi verum dicebant qui haec dicebant? Paulo ante Evangelista dixerat quia ipse Jesus incipiens erat quasi annorum triginta . Pauca tempora ab illo fluxerant usque