comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quo iste martirum auxilium flagitauit.
Horum reliquias namacius aruernorũ
ep̃s deuote expetut. Vt scilicet eas in
ecclesia quamipse construxerat collo¬
caret direxitq: unum illuc prm: qui
abienscum dĩ gracia : que petierat de¬
tulit: Re gressusq cum socis inquinto
ab aruerna urbemiliario reuerten¬
tes metatum accipiunt. et adepm̃
missos dirigunt : ut eis quid agant : iu¬
beat ordinare: maneaut̃ facto sa¬
cerdos ad monitis ciuib cũ crucibus
et cereis ad occursum scãrum reliquia¬
rum deuotissimus properat: cumq
ei prbofferret : ut beatas reliquias
a spiceret suuberet : Et ille mihi in¬
quid magis ẽ haec credere : quam
uidere sic enim inscripturis legi¬
mus sc̃is et ipse d ñs beatos illosiudi¬
cat qui eum cum non uiderint cre¬
didis sent: Hacitaq sacerdotis fide
pollente: dñs scõs suos glorificat
in uirtute : Namuenientib: illis su¬
bito contenebratũ ẽ caelum: et ecce

Expanded text:
quo iste martyrum auxilium flagitavit. quo iste martyrum auxilium flagitavit. Horum reliquias Namacius Arvernorum episcopus devote expetiit, ut scilicet eas in eclesia, quam ipse construxerat, collocaret. Direxitque unum illuc presbiterum, qui abiens cum Dei gratia, quae petierat detulit. Regressusque cum sociis, in quinto ab Arverna urbe miliario revertentes metatum accipiunt et ad episcopum missos dirigunt, ut eis quid agant iubeat ordinare. Mane autem facto, sacerdos, admonitis civibus, cum crucibus et cereis ad occursum sanctarum reliquiarum devotissimus properat. Cumque ci presbiter offerret, ut beatas reliquias aspiceret, si iuberet, et ille: 'Mihi', inquid, 'magis est haec credere quam videre. Sic enim in Scripturis legimus sanctis, et ipse Dominus beatos illos iudicat, qui eum cum non viderint credidissent'. Hac itaque sacerdotis fide pollente, Dominus sanctos suos glorificat in virtute. Nam venientibus illis, subito contenebratum est caelum, et ecce
Abbreviated transcription (Latin):
larentur : admonitus ẽ aedituus te¬
pli ut inmundi abhis arcerentur. qui ł II¬
dim audax atq facinorosus opertiriũ
unius tumuli remouet : ut scilicet aliquid
desacris auferret cinerib: missoq: in¬
tror sum capite : obpressus ab eo uix ab
aliis liberatus confusus abscessit Nec
accipere meruit : quod temerariu su p̃
sumpsit sed cum maiori de inceps reue¬
rentia : scõrum adiuit sepulchra : Alius
quoq tributa publica deferens saccu¬
lum paecuniae dũitera geret: negle¬
genter amisit: Ad propinquans aut̃
ciuitati : recognoscit seamisis sepublicũ
quod ferebat: tunc prostratus coram
sepulchris beatorum : cum lacrimis
deprecatur : ut perditum eorum uirtu¬
tereciperet : neipseconiuxq acliberiob
id captiuiati subigerentur: Egressus
aut̃ foris in atrio: uirum quihanc pecu¬
niã inuia i acentem repererat nac¬
tus ẽ : scrutatusq diligenter. illius horae
tempore hic sacculum inuenis sesedixit:

Expanded text:
larentur, admonitus est aedituus telarentur, admonitus est aedituus templi ut immundi ab his arcerentur. Quidam audax atque facinorosus opertorium unius tumuli removit, ut scilicet aliquid de sacris auferret cineribus: missoque introrsum capite, oppressus ab eo, vix ab aliis liberatus, confusus abscessit: nec accipere maesumpsit, sed cum maiori deinceps reverentia sanctorum adivit sepulchra. Alius quoque tributa publica deferens, sacculum pecuniae, dum iter ageret, neglegenter amisit. Adpropinquans autem civitati, recognoscit, se amisisse publicum quod ferebat. Tunc prostratus coram sepulchris beatorum, cum lacrimis deprecatur, ut perditum eorum virtute reciperet, ne ipse coniuxque ac liberi ob id captivitati subigerentur. Egressus autem foris in atrio, virum, qui hanc pecuniam in via iacentem repererat, nanctus est; scrutatusque diligenter, alias horae tempore hic sacculum invenisse se dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
us sionem impleret: ipsecum conii:
et omnifamilia. aegrota reco epii
Tunc necessitate compulsus ut eas
scõdetulit: mox sanitati rescitutus abs
assicnus martyr italicie
puerorum magnificus doctor
adueniente persecutione : ipse pueruli
actenero gregipersecutorum iudicio
traditur: At illimagistrisanguinem
sitientes: ceratas caput inlidunt tabel¬
las secantes latitudinib: stilorũ punc¬
tisq minutis trans uerberantes mem¬
bma magistridignum dõ martrrẽ
effecerunt . Incuius honorehodi¬
eq tantus timor habetur : ut nullus
penitus de eius reb aliquid sit ausus
attingere : Quod si fecerit: aut ar¬
ripitur daemonio : aut morte repen¬
tina consumitur: Nonta men inmu¬
gricolaet uitalis apudbononi¬
amitalia eurbem : proxpĩno¬
chra ut per reuelacionem fidelium
cognouimus : quia nondum ad noshis¬
toria pas sionis aduenit superterrã
sunt collocata. Quaecum amultis ut
fit uel tangerentur manu uel ore oscu¬

Expanded text:
jussionem impleret, ipse cum conjuge jussionem impleret, ipse cum conjuge et omni familia aegrotare coepit. Tunc necessitate compulsus, ut eas viro sancto detulit, mox sanitati restitutus abscassianus martyr Italiae, puerorum magnificus doctor, adveniente persecutione, ipsi puerili ac tenero gregi persecutorum judicio traditur . At illi magistri sanguinem sitientes, ceratas in caput illidunt tabellas, secantes latitudinibus stylorum, punctisque minutis transverberantes 772 membra magistri, dignum Deo martyrem effecerunt: in cujus honore hodieque tantus timor habetur, ut nullus penitus de ejus rebus aliquid sit ausus attingere. Quod si fecerit, aut arripitur daemonio, aut morte repentina consumitur, non tamen immuet Vitalis apud Bononiam Italiae urbem pro Christi nocra, ut per relationem fidelium cognovimus, quia nondum ad nos historia passionis advenit, super terram sunt collocata. Quae cum a multis, ut fit, vel tangerentur manu, vel ore oscu
Abbreviated transcription (Latin):
Quod fortunatus prb. his uersib pro¬
secutus ẽ .l. aurenti merito flãmis uita¬
lib: uste quiferuente fide uictor abigne
redis: Dum templa nouant breuiore
robore plebes: Creuerunt trabes cre¬
uit et alma fides: Stipite contracantuo
semercede tetendit: Quantũ parua p¬
us postea caesa fuit: Crescereplus mei¬
it succisa securibus arbor et didicit
siccalongior eẽ coma. underecis
fuit. populis fert indesalutem: Siur¬
nit intrepidus. lumina caecus habe
multo plures exinde scri: sit uersicu¬
los quosego pretermisi: hostantum
aut̃ haec apud brionas italiae castrii
Namuidiego hominem qui graunt
dentiũ dolore laborans: acceptã de hoc
ligno a sacerdote particulam : fatim
ut dentem attigit : doloremq: proc¬
nus caruit: Sed nec illut silendum p¬
tauiquod reliquiae eius ab incendio
hostilitatis ereptae : a quodamhom¬
ne in lemouicinodelatae sunt: Quici
saepius ad moneretur peruisum: ut
casdemao abbatide ferret ni

Expanded text:
Quod Fortunatus presbyter his versibus proQuod Fortunatus presbyter his versibus prosecutus est: Laurenti merito flammis vitalibus uste, 771 Qui fervente fide victor ab igne redis, Dum tibi templa novant breviori robore plebes, Creveruntque trabes, crevit et alma fides. Stipite contracto tua se mercede tetendit, Quantum parva prius, postea caesa fuit; Crescere plus meruit succisa securibus arbor; Et didicit sicca longior esse coma, Unde recisa fuit. Populis fert inde salutem; Si venit intrepidus, lumina caecus habet. Multo plures exinde scripsit versiculos, quos ego praetermisi, hos tantum autem haec apud Brionas Italiae castrum. Nam vidi ego hominem, qui, graviter dentium dolore laborans, accepta de hoc ligno a sacerdote particula, statim ut dentem attigit, dolore protinus caruit. Sed nec illud silendum putavi, quod reliquiae ejus ab incendio hostilitatis ereptae, a quodam homine in Lemovicinum delatae sunt. Qui cum saepius admoneretur per visum, ut easdem Aredio abbati deferret, nec
Abbreviated transcription (Latin):
cratum : quod per incuriam longinqui
temporis ualdedetectum erat: Quod
cum renouare loci incolae uellent. sil¬
uas adeunt. Incisa le igaq: ligna tra¬
bes efficiunt Impositisq plaustris ad
locum exhibent. Quib per humum
adordiendum extensis: una breuior
est reperta. Statimq sacerdotis ani¬
mum quihaec insistebat: dolor maximꝰ
Attigit. Et flens ualde quida gar&:
quo se uerter& : ignorabat. Tunc in¬
tuens roborem breuiorem. ait.
Olaurenti beatissime: appositus
igni: glorificate semper. pauperes
fouens ac reficiens cogita pauperta¬
tem meã quia non ẽ exigutati nostre
facultas qualiter hic alia exhibeatur
Nlico cunctis attonits: trabes creuit in
tantospatio lon gitudinis: ut necesse es¬
set partem ma gnam incidi. Dequa in¬
dustria plebis beneficia perderene¬
fas putans credens eam manumartr¬
ris tactam ac prolongatam : parten
quae superfuerat frustatim decerpens
diuersas infirmitates sae pesub mouit

Expanded text:
cratum, quod per incuriam longinqui cratum, quod per incuriam longinqui temporis valde detectum erat . Quod cum renovare loci incolae vellent, silvas adeunt, incisa levigataque ligna, trabes efficiunt, impositasque plaustris ad locum exhibent. Quibus per humum ad ordiendum extensis, una brevior est reperta: statimque sacerdotis animum qui ad haec insistebat dolor maximus attigit, et flens valde, quid ageret, quo se verteret, ignorabat. Tunc intuens roborem breviorem, ait: O Laurenti beatissime, appositus igni glorifica te, semper pauperes fovens ac reficiens: cogita paupertatem meam, quia non est exiguitati nostrae facultas, qualiter hic alia exhibeatur. Illico, cunctis attonitis, trabs crevit in tanto spatio longitudinis, ut necesse esset partem magnam incidi. De qua, industria plebis, beneficia perdere nefas putans, credens eam manu Martyris tactam ac prolongatam, partem quae superfuerat frustatim decerpens, diversas infirmitates saepe submovit.
Abbreviated transcription (Latin):
quieius baptismo ablutus & crucere¬
demptus sum: qui semper eius nomen
inuocabam : dum haec sacer dotes ues¬
tridaemoniis haec quae sunt ad posita
consecrarent: Eius nomen fugiunt.
duuestri: nec possunt in loco illostare
ubitantae maies tatis nomen fuerit in¬
uocatum. Haecdicente puero: obstupe¬
factus imp & tremens: reliquit tem¬
plum demoniortm. Tantusq omnes
ads tantes ditimor accendit: ut nullus
auguscum ad palatium seque retur:
sũ laudabant : atq: ut eisdem adiutor ex¬
sifter&: uoci supplici inuocabant. Quare¬
lati necui fortas sis uideatur incredula
paucos & his subiciam uersu. Princi¬
pibus amen ẽ cunctis non fuit unus
quem puero memini : ductor fortissimus
armis Conditor edegum celeberrim:
oremanuq: Consultor patriae. sed non
consultor habendae
Religionis amans trecentis milia duum
Angustum caput. ante pedescuruare menenie
Ficcilis et soleas iunonis lãbere plantis
laurenti et reliquiis et nomine conse¬

Expanded text:
 est, et qui eius baptismo ablutus et cruce re est, et qui eius baptismo ablutus et cruce redemptus sum; qui semper eius nomen invocabam, dum haec sacerdotes vestri daemoniis haec quae sunt adposita consecrarent. Eius nomen fugiunt dii vestri nec possunt in loco illo starc, ubi tantae maiestatis nomen fuerit invocatum'. Haec dicente puero, obstupefactus imperator et tremens, reliquit templum daemoninorum. tantusque omnes adstantes Dei timor accendit, ut nullus augustum ad palatium sequeretur, su laudabant atque, ut eisdem adiutor exsisteret, voce supplici invocabant. Quae relatio ne cui fortassis videatur incredula, paucos ex his subiciam versos: Principibus tamen e cunctus non fuit unus, Quem puero memini, ductor fortissimus armis Conditor et legum celeberrimus, ore manuque Consultor patriae, sed non consultor habendae Religionis, amans ter centum milia divum. Augustum caput ante pedes curvare Menevae Fictilis et soleas Iunonis lambere, plantis Laurentii, et reliquiis et nomine conse
Abbreviated transcription (Latin):
os nostros alonge discedere: nec dep̃¬
paratis sacrificiis aliqua praelibare
Est hic utres ipsa doc&: deofficus qͥrũ¬
piam deorum qͥ nobis aduersari sunt
soliti. ⁊ & mirum si adhanc fugam non
aliqͥ decultoribus dixp̃i : quem cricifi¬
xum adserunt : deos nostros inpellat
curibula timiamatis refriges cunt:
Araete pescit ignis: & ipsum qͥq fer¬
rum iniectum uictimis. haebitare cons¬
picitur: Require nunc sacratis sime
iugustequis adst& quis ablutus: bal
amo unctus: & abscedat protinus ut
accedant diiquos inuocamus : Et haec
dicens: acsupsum cerneret dehis xp̃m
ultorem procidens ad terram ex ani¬
mis offensa procla matnumina tunc
et ipseim perator deposito diademate.
ait : Quis ẽ hic numinib nr̃is contra¬
rius a creligionis xp̃ianae socius qui
fontechrrsmatis inscriptione signatã
ferat : lignum quecrucis ad orat : nemo¬
retur edicere. Tunc unus dearmigeris
augusti in medio positus: proiecit arma

Expanded text:
os nostros a longe discedere nec de praeos nostros a longe discedere nec de praeparatis sacrificiis aliqua praelibare. Est hic, ut res ipsa docet, de officiis quorumpiam deorum, qui nobis adversari sunt soliti. Et mirum, si ad hanc fugam non aliquis de cultoribus dei Christi, quem crucifixum adserunt, deos nostros inpellat. Turibula timiamatis refrigescunt, arae tepescit ignis, et ipsum quoque ferrum iniectum victimis hebetare conspicitur. Require nunc, sacratissime auguste, quis adstet aquis samo unctus, et abscedat protinus, ut accedant dii quos invocamus. Et haec dicens, ac si ipsum cerneret de his Christum ultorem, procidens ad terram exanimis, offensa proclamat numina. Tunc et ipse imperator, deposito diademate, ait: Quis est hic numinibus nostris contrarius, ac religionis Christianae socius, qui frontem chrismatis inscriptione signatam ferat, lignumque crucis adoret? ne moretur edicere. Tunc unus de armigeris Augusti in med
Abbreviated transcription (Latin):
psã Sicud enĩ filios abra hã no
carna ł natiuitas sed fides fut
ita & xp̃ianos ueros non solum no¬
nis gatia sed oꝑa prestat⁊ ꝑ hos
aonim nom̃ inlumi nan tene brę
erpentes fugiuN. idolatria ꝓster¬
nuntur
cessat hariolus. tabescit sortilegus cul¬
tores daemonum propelluntur: sicut
prudentius noster in libro contra iudae¬
os meminit: quod procedens impera¬
tor adimmolationem fecit addemoni¬
orum: adoratis dus atq: coram sigillis
prostratus. & pectabat sacerdotes si¬
mulacrorum mactantes turbas pecu¬
dum : quorum fons reuincta lauro: secu¬
iibus caedebatur: Cumq senes cruen¬
tis manibus internorum tractar& uis ce¬
rum: partes iocinoris ñbras atq: inter
praecordia eta animalium inuestiga¬
re aliquid temptar& diuinum: turba¬
ta omnia cernit: nec ea quae cupiebat
scire poterat certus agnoscere: excla¬
mat turbatus &ait : Heu. heu. nes¬
cio quid hicagitur: quoddiis nr̃is con¬
natium esse putatur : Vi deo enim de¬

Expanded text:
ipsa . Sicut enim filios Abraham non ipsa . Sicut enim filios Abraham non carnalis nativitas, sed fides facit; ita et Christianos veros, non solum nominis gratia, sed opera praestat. Per hoc enim nomecn inluminantur tenebrae, serpentes fugiunt, idolatria prosternuntur, cessat hariolus, tabescit sortilegus, cultores daemonum propelluntur, sicut Prudentius noster in libro contra Iudaeos meminit, quod procedens imperator ad immolationem faetidam daemoniorum, adoratis diis atque coram sigillis prostratus, expectabat sacerdotes simulacrorum mactantes turbas pecodum, quorum frons revinicta lauro securibus caedebatur. Cumque senes cruentis manibus internorum tractaret viscerum partes, iocinoris tibras atque inter praecordia exta animalium investigare aliquid temptaret divinum, turbata omnia cernit nee ca quae cupiebat scire poterat certus agnoscere. Exclamat turbatus et ait: 'Heu, heu, nescio quid hic agitur, quod diis nostris contrarium esse putatur. Video enim de
Abbreviated transcription (Latin):
ex se crans ec clestas aort in cha¬
tolicas dehaauit. Quod teode¬
ricus rex comperis sec furore suc¬
census. quia esset sectȩ arrranae
deditus ius sit gladiatores ꝑ italiã
dirigi. qui uniuersum quot quot
inuenis seN catholicũpꝰpulum iugu¬
la rent ⁊ haec audiens baeatus
io hannes. adregẽ ne haec fieret
dep̃caturus : accessit ⁊ A quo cum
dolo susceptus alligauit eum &
posuit in carcerem dicens : Ego
te faciã ne audeas contra sectã
nr̃a amplius musita rePositus ue¬
ro sc̃s di in caraere tantis adtritꝰ
est iniuriis. ut non post multum tẽ¬
pus sp̃me exalaret.  Obitq: in
carcere cum gloria apud imbe
rauennã. ⁊ Dñi misericorda statĩ
ultionẽ suꝑ regẽ in ꝑbũ in rogauit
Na subito adõ ꝑcusius plagis
magnis ex in anitꝰ interut⁊ Susce¬
pitq ꝓtinꝰ ꝑ petuu gehenne fla¬
mantis incendium
quae confiteris fide opere ꝓsea¬
ris Nã sicut at apostolus fides
sine operib mortua est inse met¬

Expanded text:
exsecrans, cclesias eorum in caexsecrans, cclesias eorum in catholica dedicavit. Quod cum Theodericus rex comperisset, furore succensus, quia esset sectae Arrianae deditus, iussit gladiatores per Italiam dirigi, qui universum, quotquot invenissent, catholicum populum iugularent. Haec audiens beatus Iohannes, ad regem, ne haec fierent, depraecaturus accessit. A quo cum dolo susceptus, alligavit eum et posuit in carcerem, dicens: 'Ego te faciam, ne audcas contra sectam nostram amplius musitare'. Positus vero sanctus Dei in carcerem, tantis adtritus est iniuriis, ut non post multum tempus spiritum exalaret; obiitque in carcere cum gloria apud urbem Ravennam. Domini autem misericordia statim ultionem super regem inprobum inrogavit; nam subito magnis exinanitus interiit, suscepitque protinus perpetuum gehennae flammantis incendium.quae confiteris fide, opere prosequaris. Nam sicut ait apostolus: Fides sine operibus mortua est in semet
Abbreviated transcription (Latin):
Est detrã haut ꝓcul ab hinꝰ
urbis muro & pancratus. martrr
uabde in ꝑiurib ultor : Ad cnꝰ
sẽpul crum sicuiꝰ ꝗ mens insã na
iura mentum in ane ꝓfer re
uoluxerit priusꝗ sepulcrũ eius
ad eat hoc est anteꝗ usq
ad cancellos qui sub arcu
ha ben ubi dericorũ ꝑfallen¬
tiũ stare mos est ac cedat
statimauaripitur ade mone aut
odens in pauimento Amit tit
spm Ex hoc diis quisq fidẽ
cuius cumq rei abalio uoluerit
elicene ut uenam cog noscat
non aliter Nisi ad hũi basilica
destitat Nã fer̃ plerosq
iuxsta ba silicas a postolorum
siue aliorũ martrrũ comanen¬
tes non alibi ꝓ hac ne cessitate
nisite plu ex petene baati pan¬
hra ti ut eiꝰ sae uaerito tis ceisi¬
ra puplice discer nutze Aut
ueritate audientes credan
aut ꝓfalla tia iudicium marg uis
beati expeman XXXUIIII.
Malti quida sunt martrres
Tapud urba nona quort
istoriae passio numi nob integre
non sunt de latȩ de iho hanne
ui Hic cum ad episco patum
ueniset sum mo stu ho haereticos

Expanded text:
cul ab huius urbis muro et Panchratus martyr valde in periuribus ultor. Ad cuius sepulchrum si cuiusquam mens insana iuramentum inanc proferre voluerit, priusquam sepulchrum cius adeat, hoc est, antequam usque ad cancellos, qui sub arcu habentur, ubi elericorum psallentium stare mos est, accedat, statim aut arripitur a daemone aut cadens in pavimento amittit spiritum. Ex hoc enim quisque fidem cuiuscumque rei ab alio voluerit elicere, ut veram cognoscat, non aliter nisi ad huius basilicam destinat. Nam ferunt, plerosque iuxta basilicas apostolorum sive aliorum martyrum commanentes non alibi pro hac necessitate nisi templum expetere beati Panchrati, ut, eius severitatis censura publice discernente, aut veritatem audientes credant, aut pro fallatia iudicium martyris beati experiantur. Multi quidem sunt martyres apud urbem Romam, quorum historiae passionum nobis integrae non sunt delatae. De Iohanne vi. Hic cum ad episcopatum venisset, summo studio hereticos
Abbreviated transcription (Latin):
suscipiens secum neti nuit De
hoc emncaro multi infir mi
anita tẽ & ꝑtisunt. ⁊ Ac plerumq
& ipse pontifex deceo de cerpens
pignora ubi aet clesias conse crabat
fide lit̾ couo cauit. Haec autẽ ipsius
ep̃ĩ relatu cognouimꝰ .XXXXIII.
arto lomari a postolum apud
Iasia passunt agonis ipsius narrat
istonia Post multor uero annors
spacta de passione ai cũteru xPa¬
gentiles omnẽ populu ad &iꝰ sẽpul¬
crũ con currere eiq dep̃ cationes
Assidu&e in censa de ferre inuidia
inlacti abstularua corpus &ius et
pone ntes cen iusar copha gum ohe bea¬

Expanded text:
suscipiens, secum retinuit. De suscipiens, secum retinuit. De hoc enim sudario multi infirmi sanitatem experti sunt, ac plerumque et ipse pontifex de eo decerpens pignora, ubi ecclfideliter collocavit. Haec autem ab ipsius episcopi relatu cognovimus. 34. Bartholomeum apostolum apud Asiam passum agonis ipsius narrat historia. Post multorum vero annorum spatia de passione cius, cum iterum chgentiles omnem populum ad ejus sepulcrum concurrere, eique deprecationes assidue et incensa deferre, invidia illecti, abstulerunt corpus ejus, et ponentes in sarcophagum plumbe
Abbreviated transcription (Latin):
Et non possumus nisi ille prius
qui presto latun adueni at
Paet anim crebro repetentib
aduenitur subito inueste
alba cuiꝰ ꝑsonã omns illa
uene rans multito do salutauit
bumilit̃ dicens. Benae dic nol
la cen ac scae loe uita tepha¬
na rAtillae itarum salu¬
tans data oracione interro¬
das set: respondit Naius aeni
inmaripae ricu luridimens¬
onis incur re rat.⁊ Ibi q in¬
uocatus ad strti. Eruta q ec ce ad¬
sum ⁊ Et ut ipsi ꝓbatis eẽ uaera quae
lo quor uefotimentum quod indutꝰ sũ
Adhuc gutis stillantib marinis flucaib
cernitur umaectatum, Haec muli¬
er cum temore magno opprimens
pauimentum inten te sus piaae bat
Iuib discedentib russis ostus dunnitꝰ
obse ratis haec ad locum inquo ses¬
teterat acedens sucda rio gut tas
quaȩ in pauimentũ de lapse fuarant
diligenter collegit et bestchra¬
no qui tunc tẽporis episcopatu ur¬
bẽ rege bat manifesta uit.: Quodille
cũ gaudio & admiracione maa

Expanded text:
et non possumus, nisi ille prius et non possumus, nisi ille prius qui praestolatur adveniat. Haec enim crebro repetentibus, advenit vir subito in veste alba; cujus personam omnis illa venerans multitudo salutavit humiliter, dicens: Benedic nobis, sacer ac sancte levita Stephane. At ille iterum salutans, data oratione, interrodasset, respondit: Navis enim in mari periculum demersionis incurrerat, ibique invocatus astiti, erutaque ecce adsum. Et ut ipsi probetis esse vera quae loquor, vestimentum quod indutus sum, adhuc guttis stillantibus marinis fluctibus cernitur humectatum. Haec mulier cum tremore magno opprimens pavimentum intente suspiciebat. Quibus discedentibus rursum ostiis divinitus obseratis, haec ad locum in quo sanctus steterat accedens, sudario guttas quae in pavimentum dilapsae fuerant diligenter collegit, et Bertchramno, qui tunc temporis in episcopatu urbem regebat, manifestavit. Quod ille cum gaudio et admiratione magna
Abbreviated transcription (Latin):
derici dictis psalmorũ capitu¬
ł obserate cripte ostio discesser
igiorantes intor sum eẽ muli¬
enẽ Atilla accenso lumine
ad hostium ꝓperat ut agre¬
de retur Quod cum clau¬
sum ẽẽ sensis sec uoces & nit ui
qui &ei a perire de beat ex
nomine uocat sẽt cũ nones¬
set uox p̃semo ita ira lida qua¬
qua posset panae trare hac
claustra: At ubi se sentit
Anullo audiri ꝓstrata inpauimento
quiae uit dicens De p̃cer ꝓpaecca¬
es maeis & populi chim omnium
crea torẽ quo adusq: ueniat
quire serare de beat huius & dis
igressum ⁊ Inqua oratione ex cu¬
bans uicht arca maedium fere
nocas pate factis ostus omnem
ba silicam in meiso lumine ef¬
ful gere. Et eccecorus psallen¬
tium quimgressus basilica
post quam dicta gloria trini¬
tati psallencu modulatio con¬
quiae uit. ⁊ Auhuit uiros con¬
qui rentes inter se At quae chi¬
centes ÷ Moram nob̃ sc̃s laeuita
facit stephanus Iã aeni alias
de bae bamus adire ba silicas:

Expanded text:
clerici, dictis psalmorum capituclerici, dictis psalmorum capitulis, obscrato cryptae ostio, discesserunt, ignorantes introrsum esse mulierem. At illa accenso lumine, ad ostium properat, ut egrederetur. Quod cum clausum esse sensisset, voces emittit, qui ei aperire debeat ex nomine vocat. Sed cum non esset vox prae senio ita valida, quae posset penetrare haec claustra. At ubi se sensit a nullo audiri, prostrata in pavimento quievit, dicens: Deprecer pro peccatis meis et populi Dominum omnium creatorem, quoadusque veniat qui reserare debeat hujus aedis ingressum. In qua oratione excubans, vidit circa medium fere noctis, patefactis ostiis, omnem basilicam immenso lumine effulgere. Et ecce chorus psallentium qui ingressus basilicam, postquam, dicta gloria Trinitati, psallentii modulatio conquievit, audivit viros conquerentes inter se, atque dicentes: Moram nobis sanctus facit levita Stephanus. Jam enim alias debebamus adire basilicas,
Abbreviated transcription (Latin):
Ac inliso capite in pauimento pene
ex animis circumstanti tun ba con¬
sin cit᷑ ⁊ Post duarũ fere horarũ spa¬
ciũ cũ acs liquidũ putaret sp̃mexala¬
re aꝑtis ocuł srim̃ fatetꝰ se in iustae
fati gasse hominesał : ꝓclaonas se noxi¬
os declarauit ⁊ Sicq laxatis ui sontib:
ma nisestato nocente uirtus baeati
ꝑpatuit
A puel burde gallin sim autẽ un¬
senio sed sidementis inte grae sũbla
cismis sooleo lrhnos accendere:
Vt hoc negocium ageret nocte dom¬
nica baeati patri a postoli basilica
ingressa est : Huiꝰ &enim altare
posita in altum pulpita loca tũ
habatur Cuiꝰ pars inferioro
modum criptae ostio clauditur
ha bens nichil ominis & ipta cum
scorum pignorab: Altaresuum
In hanc uenae rabił mulier ad
accendendum ut diximꝰ lum
deuota des cendit. Una tã¬
tum modo ha bens ꝓuellã in co¬
mitatu suo : Quod opus dũ age¬
ret & nox adueniens mundu
tene bris operuis set accedentes

Expanded text:
ac illiso capite in pavimento, pene ac illiso capite in pavimento, pene exanimis a circumstanti turba conspicitur. Post duarum fere horarum spatium, cum ad liquidum putaretur sprtis oculis, crimen fatetur, se injuste fatigasse homines, vel proclamasse noxios, declaravit; sicque laxatis insontibus, manifestato nocente, virtus Beati perpatuit. Apud Burdegalensem autem ursenio, sed fide mentis integrae sublevatlicis, 760 misso oleo lychnos accendere, ut hoc negotium ageret, nocte Dominica, beati Petri apostoli basilicam ingressa est. Hujus enim altare, positis in altum pulpitis, locatum habetur: cujus pars inferior in modum cryptae ostio clauditur, habens nihilominus et ipsa cum sanctorum pignoribus altare suum. In hanc venerabilis mulier ad accendendum, ut diximus, lumen devota descendit, unam tantummodo habens puellulam in comitatu suo. Quod opus dum ageret, et nox adveniens mundum tenebris operuisset, accedentes
Abbreviated transcription (Latin):
innianu dubitans retineret reslienib
cum sonitune pagulis capsa aspicit rese¬
ratam. Tunc cungra ciarum accione
ad sumtas reliquras nonsine grandi
amiratione nob̵ exibuit ⁊ Quas nos
dictis missis : dño iubente plantauimꝰ
Negressus Autem post multos diaes
ad urbẽ capsã repperi re ducto pes¬
sulo sicut reliquerã obsera tam
nars aenĩ baeati sanguinis sacro¬
sc̃i laeuitie huius sicut ce lae bre fert
in altari bitu c& acclaesiae continaet᷑.
quidã audẽ tepore felicis aep̃i uici¬
nos suos quo dã ꝓcrimine in petebat
quos cumplerumq uerb ꝓcacib laces¬
sĩret hac iudicio publico ꝓuocaret.
decre tum est sentencta pnimor urb
ut se ab hac noxa qui inpete bantur
sa cramento pur garenT ⁊ Ingres¬
siq in huiꝰ memora te aedis altare
cũ &eleuatis manib: sã cramenta ꝓ¬
ferrenꝰ : ꝓsaẽtutor causce ꝑ iuras se eos
clara uoce testatur.⁊ statiq eleua¬
tis in sublimi paedib in aera ex cutitꝰ

Expanded text:
in manu dubitans retineret, resilientibus in manu dubitans retineret, resilientibus cum sonitu repagulis, capsam aspicit reseratam. Tunc cum gratiarum actione assumptas reliquias non sine grandi admiratione nobis exhibuit, quas nos, dictis missis, Domino jubente, plantavimus. Regressus autem post multos dies ad urbem, capsam reperi, reducto pessulo, sicut reliqueram, obseratam. Pars enim beati sanguinis sacrosancti levitae hujus, sicut celebre fertur, in altari Biturigae ecclesiae continetur. Quidam autem tempore Felicis episcopi, vicinos suos quodam pro crimine impetebat: quos cum plerumque verbis procacibus lacesseret, ac judicio publico provocaret, decretum est sententia primorum urbis, ut se ab hac noxa qui impetebantur sacramento purgarent. Ingressique in hujus memoratae aedis altare, cum elevatis manibus sacramenta proferrent, prosecutor causae perjurasse eos clara voce testatur. Statimque elevatis in sublime pedibus, in aera excutitur,
Abbreviated transcription (Latin):
XXII. hero solina silacra a posto lore nar¬
rat istorta Ero nomine sc̃õ xp̃i
quẽ adextris uirtutis fprita licon¬
tẽ plaione cerne bat lapidib: ẽ
obrut᷑.⁊ Iro ꝑ se qutorib ipsa sũp¬
plicans magesta te m.⁊ deniq
erat oratorium apud ur bẽ turo¬
nicã ab anti quis ei nominae dedica¬
tum quẽ nos panumꝑ iussĩmꝰ ꝓ longa¬
ri  Quod cum factum fuissec alta¬
re ut anat in degrum inante pno¬
mouim uRequinentes uero in locu¬
lo nichil de pgnorib: scus qđ fama
fere bat re perimus. ⁊ Tunc misi unũ
ex ha batib ut abora torio domus
beret. Oblitꝰ camem clauẽ capsae pon¬
rigere quae eiculo de pende ban
Ueni ens uero abba ablato ab ar¬
mario sgillo capsa repperit obserata
Quid faceret quid ageret ina biguo
dependebat ⁊ Si ad me rediret
longum erat uenire & reuerti
Si ipsã capsã exiberet molestu michi
esie nouerat quia multor uibi sc̃oꝵ
pienora te ne bant Sinon face¬
ret ibi iussionẽ ꝗ acceperat non
implebat: Quid multa dũ capsã

Expanded text:
 Jerosolymam, sicut sacra Apostolorum narrat historia , pro nomine sancto Christi, quem a dextris virtutis spiritali contemplatione cernebat, lapidibus est obrutus, pro persecutoribus ipsam supplicans Majestatem. Denique erat oratorium apud urbem Turonicam, ab antiquis ejus nomini dedicatum, quod nos parumper jussimus prolongari. Quod cum factum fuisset, altare ut erat integrum in ante promovimus. Requirentes vero in loculo, nihil de pignoribus sanctis quod fama ferebat reperimus. Tunc misi unum ex abbatibus, ut ab oratorio domus beret, oblitus sum tamen clavem capsae porrigere, quae cingulo dependebat. 759 Veniens vero abbas, ablato ab armario sigillo, capsam reperit obseratam. Quid faceret? quid ageret? In ambiguo dependebat. Si ad me rediret, longum erat venire et reverti; si ipsam capsam exhiberet, molestum mihi esse noverat, quia multorum ibi sanctorum pignora tenebantur; si non faceret, jussionem quam acceperat non implebat. Quid multa? dum capsam
Abbreviated transcription (Latin):
fit Ac uelut instadus duo decim
mnae dium palu dis ubi nullum
sus posset opus efficere fluc
par sũ ex onitur Rx tẽplo
omniũ mentestimor obseht
ei nouum quodam aduenire re¬
giom loci ncolae presto laNtur
interitum. ⁊ si mulq & ba neficiu
quod habere consue uerare
uigi fletu de ploraN Curricu¬
lumgitur umus Atq alteruis
anni in hac ariditate ꝑtransit
Arescunt siti loci illius omma
quoe inrigare consuae uerat
cio quoq Anno accidit ut quida
iter agens beati clementis
martrnis cuius iam supra me¬
minimus neliquras exhiberet
quas anidio ipsius urbis prbo
uiro in omni sc̃itate re ligio sõ de¬
tulit Ad quẽ cum hiae noctuq
incinia maesta penderen confisi
de ei  oracione quod si pae teret
dm̃n fontem posset suo refetuaere
loco At Qmus inquit dilcetas¬
simi & siuera sut quae portitor¬
nofter a seruit hec eẽ clemen¬
tis martiris pignora Nunc apare¬
bit cum &ius fuaerit uirtus mani¬
festata ⁊ iunc cum psallenao a
locum fontis accedit Et hetis

Expanded text:
 ac velut in stadiis duodecim in medium paludis, ubi nullum prorsus posset opus efficere, fluctibus sparsis exoritur. Extemplo omnium mentes timor obsedit, et novum quemdam advenire regioni loci incolae praestolantur interitum, simulque et beneficium quod habere consueverant, jugi fletu deplorant. Curriculum igitur unius atque alterius anni in hac ariditate pertransiit. Arescunt siti loci illius omnia, quae irrigare consueverat. Tertio quoque anno accidit ut quidam iter agens beati Clementis martyris, cui iam supra meminimus, reliquias exhiberet, quas Aridio ipsius urbis presbitero, viro in omni sanctitate religiose, detulit. Ad quem cum die noctuque vicinia maesta penderent, confisi de eius oratione, quod, si peteret Dominum, fontem possit suo restituere loco, ait: 'Eamus', inquid, 'dilcctissimiasseruit haec esse Clementis martyris pignora, nunc apparebit, cum ejus fuerit virtus manifestata. Tunc cum psallentio ad locum fontis accedit. Et dictis
Abbreviated transcription (Latin):
pter rogansq inter oscula ubi
ꝑanni fuis sed spacia. Nescire
e ait si amus integer pre teris¬
iet ⁊ Iantum dormisse se suaui so¬
pore in unius noctis sp̃acio aestima¬
Iat̃ CXXXUI. ons derat
nriguus ruri cuictam infra ter¬
torium urbis laemouicinae. ⁊ Cuiꝰ
uida tam hortorum sita quam
agorum culta uel fouebat ac¬
isu uel impaetu fecun clabãtt
deduce ba tun aetiam factis de
arsib ꝑlo ca ne cessanra ut ubi
tum na tura non cha bat studiũ
uocanet ⁊ Et xenat tam dul¬
b uaena exuberante fluentis
gaudere cernaeres holus
e un gultum si fuisset abaeodẽ
rgatum. Opitula batur xtiã
ceo gracia magestatis dhiumoe
i quo fuis sec fluentum emissum
loeder germina acciperent
renen tum. Cumq xum in¬
e loci qua siludum agentes
pigula quaeq loca deducerent

Expanded text:
ula, ubi per anni fuisset spatia, nescire se ait, si annus integer praeterisset; tantum dormisse se suavi sopore in unius noctis spatio aestimabat. 36. Fons erat inriguus ruri cuidam infra territurium urbis Lemovicinac, cuius unda tam hortorum sata quam agrorum culta vel fovebat accessu vel impetu fecundabat. Deducebatur etiam, factcursibus per loca necessaria, ut ubi eum natura non 763 dabat, studium provocaret. Et erat tam dulcibus vena exuberante fluentis, ut gaudere cerneres olus sive virgultum, si fuisset ab eodem irrigatum. Opitulabatur etiam in eo gratia Majestatis divinae, ut in quo fuisset fluentum emissum, velociter germina acciperent incrementum. Cumque eum incolae loci, quasi ludum agentes, per singula quaeque loca deducerent
Abbreviated transcription (Latin):
ex pectantib populis in¬
mẽ laeuauit in ulnis
ter nogans qr inter oscula ubi
p anni fuis sed spacia Nescire
÷ at si amus integer pre teris¬
t Tantum dormis sese suaui so¬
ore in unius noctis sp̃acio aestima

Expanded text:
exspectantibus populis, inmem levavit in ulnis; interrogansque inter oscula, ubi per anni fuisset spatium. Nescire se ait, si annus integer praeteriisset, tantum dormiisse se suavi sopore in unius noctis spatio aestima
Abbreviated transcription (Latin):
litus Factum est autẽ ut
in una solle nita tum mulier Cũ
filiopar uulo in loco acederet
xpulante autem &ea post ac¬
ta sollenia obdor minit intans.
dum aute haec agenensur ec ceson
subito factꝰ est ac cedentis pae lagi
De hinc oblita mulier subolissui ce¬
pit uelo citer cum reliquo populo
pae cere ripam: Igitur in se quen¬
ti maris accessu post quã adlitis
uaenaenat meminit se filium reli¬
quis se  Tunc cum fletuma gno
de iaecta ter ris miseram se clam¬
tans litus uocib replebat. atq
discurrebat ꝑcircuitum riparũ
si forte &e nae catã ꝓ le eiectã q.¬
littori quis conspicas sec Sed cũ
nichil mueninet in dici tandẽ con¬
solata aꝓpinquis ad ꝓpiua ne¬
ducitur. Notum annũ inluctu
aclamentacione de ducens :
Recur rente anni circulo uenie
iterum ad ex pec tandã mar¬
tiris sollẽ nitatem fortassis
de infantulo sialiqua mueni¬
ne possit indicia. quid plu¬
ra: rece dente mare An¬
ticipat om̃s ad ingre diendĩ
& ipsa prima pre aedit ad tu¬

Expanded text:
te. Factum est autem ut in una solemnitatum mulier cum filio parvulo in locum accederet. Epulante autem ea post acta solemnia, obdormivit infans. Dum autem haec agerentur 762, ecce sonus subito factus est accedentis pelagi. Dehinc oblita mulier sobolis r cum reliquo populo petere ripam. Igitur insequenti maris accessu postquam ad littus venerat, meminit se filium reliquisse. Tunc cum fletu magno dejecta terris, miseram se clamitans, littora vocibus replebat, atque discurrebat per circuitum riparum, si forte enecatam asset. Sed cum nihil inveniret indicii, tandem consolata a propinquis, ad propria reducitur, totum annum in luctu ac lamentatione deducens. Recurrente autem anni circulo, venit iterum ad expectandam martyris solemnitatem, fortassis de infantulo aliqua invenire possit indicia. Quid plura? Recedente mare, anticipat omnes ad ingrediendum, et ipsa prima praecedit ad tu
Abbreviated transcription (Latin):
uero a postolus & euuan ge ł ta di post
ꝑ actũ tã agonis laegitimi ꝗ p̃dicationis salu¬
b̵nime cursũ uiuus descendens intu nrulo
operiri se humo p̃cepit i Cuiꝰ nunc sepul eriĩ
manna inmodũ farinae hodiaee enuctat:
e qua baea te reliquia ꝑ uni uersũ delace
mundũ salutẽ morbidis p̃stant. ⁊ Hicẽ
io hannes quẽ dñs plusꝗ caeceros dilae xe
apostolos : Quitante caritatis amort
p̃latꝰ est ut suꝑ ipsũm sacri corporis pectꝰ
ac cũ bans misteriorũ cae laestiũ hauri¬
net archana ⁊ Ipse aetiã dñs nr̃ glori¬
oiã gene tricẽ qua sipce culiari quodã modo

Expanded text:
us et evangelista Dei , post peractum tam agonis legitimi quam praedicationis saluberrimae cursum, vivus descendens in tumulo, operiri se humo praecepit. Cujus nunc sepulcrum manna in modum farinae hodieque eructat, ex qua beatae reliquiae, per universum delatae mundum, salutem mordibis praestant. Hic est Joannes quem Dominus plus quam caeteros dilexit apostolos, qui tantae charitatis amore praelatus est, ut super ipsum sacri corporis pectus accumbens, mysteriorum coelestium hauriret arcana. Ipsi etiam Dominus noster gloriosam Genitri
Abbreviated transcription (Latin):
quaȩ ꝑmansit tetrã ad nr̃a user tẽ pora
sicud ipsi ocuł nr̃is inspeximꝰ ⁊ Et nichilm¬
um sisibi quiexgentib credider̃ ꝓbene¬
ficus qu& a saluatore fuerañ consequti
hui modi uelut munus uidebantur offerre.
cum uideamus etta nunc & apostolorum
petri uel pauli & ipsius saluatoris ina¬
gines de sĩgnar tabułq de pingi
Hraec cuse bius aetulit. XXI Na
& ifto nunc tepore ꝑ credulita te inte¬
gra to xps amore diligitur : ut auꝰ legẽ

Expanded text:
quae permansit etiam ad nostra usque tempora, quae permansit etiam ad nostra usque tempora, sicut ipsi oculis nostris inspeximus. Et nihil mirum, si sibi qui ex gentibus crediderunt pro beneficiis, quae a Salvatore fuerant consecuti, huiusmodi velut munus videbantur offerre, cum videamus etiam nunc et apostolorum Petri vel Pauli et ipsius Salvatoris imagines designari tabulasque depingi. Haec Eusebius retulit. 21. Nam et isto nunc tempore per credulitatem integram t
Abbreviated transcription (Latin):
alierẽ ꝗ sangiums ꝓfluuio laboran
a saluatore curata euu angelia
omq aiꝰ in cea etiã nuc ostendit᷑ ꝓ fo
rib uero dom̃ psius basis quaeda in
leco editiori collo cata monstrat᷑
teqqua mulieris ipsius uelut genib ꝓ
olutae palmas sup plicter tenden
imago aerea uidet᷑ ex pressa
dstat uero alia aerea nichil omi
tusa statua habitu uiri stola cõpte
rcumdati & dex tra mulieri por¬
rigentis : Huiꝰ ad pedẽ statua&e in basi
que dã noua spetue nascitur
que cũ exorta fuerit &x crescere
usq: adstole ilius aeree. in dum̃¬
ti fimbriã solet quã cũ summo uertioe
cresco s herba contigerit uines inđ ad
depellandos onis morlis langoresq
infirritas corporis hausta exiguo made¬
facta salutaris graminis depella tur
Vic hil omnino iurium gerens sianteꝗ
eree fimbriae summita tẽ crescendo
contigert decenpat. ⁊ hano statua Ad
similitudinẽ uultis Nu formatã tradeba

Expanded text:
Mulierem, quam sanguinis profluvio laborantem Mulierem, quam sanguinis profluvio laborantem a Salvatore curatam euangelia domusque ejus in ea etiam nunc ostenditur. Pro foribus vero domus ipsius, basis quaedam in loco editiore collocata monstratur, in qua mulieris 744 ipsius velut genibus provolutae, palmasque suppliciter tendentis, imago aerea videtur expressa. Astat vero alia aerea nihilominus fusa statua, habitu viri stola compte circumdati, et dextram mulieri porrigentis. Hujus ad pedem statuae in basi herba quaedam nova specie nascitur. Quae cum exorta fuerit, exerescere usque ad stolae illius aereae indumnti fimbriam solet; quam cum summo vertice crescens herba contigerit, vires inde ad depellendos omnes morbos languoresque infirmitas corporis, haustu exiguo madefacti salutaris graminis depellatur, nihil omnino virium gerens, si antequam aereae fimbriae summitatem crescendo contigerit, decerpatur. Hanc statuam ad similitudinem vultus Jesu formatam tradebant:
Abbreviated transcription (Latin):
dane uel in aquis leuidae urbis tinco¬
ab hoc fuerant morbomundati.
scãe mariae uirginis. ac iohannis bi¬
tistae nomine consecrata in qua peru
rib ultio diuina apparuit. Quidam
autem cum ad periurandum in hac
ecclesia fuisset Ingressus. ad ubi ma¬
nus ante altare stans sursum exci.li
ut sacramenti mmendax proferre
tim resũpinus ruens ita ca¬
d inpauimentum conlisit̃ ut uix
uiuaens erig potuis se
od sẽ autẽ reuersus dolum
uimi quod occulta bat publice
efecit. Uidimus enĩ & nos quos¬
a de turonics in loco eodẽ ꝑ iuras
quiita diuno iudicio cõdẽ na
it in ipsius Anni ciriculo fini
þamada ciuitas sita ẽ Inqua ha¬
tur statua exelectro puris simo
bricata ⁊ Iniqua redẽ toris nr̃i
rma dicit̃ eẽ expressã. Na ut
plerisq audim qui &ea cõte plati
eraN mirac laritas in &iꝰ facioe
ntinecur Sed nec uideat᷑ Ab sur¬
ĩ nar rare quȩ de aea cesariensis
fert eusebus non pigebit.At enĩ

Expanded text:
dane vel in aquis Levidae urbis tincdane vel in aquis Levidae urbis tincab hoc fuerant morbo mundati.sanctae Mariae virginis, ac sancti Joannis Baptistae nomine conribus ultio divina apparuit. Quidam autem cum ad periurandum in hac eclesia fuisset ingressus, at ubi manus ante altare stans sursum extulit, ut sacramentum mendax proferret, statim resupinus ruens, ita caput in pavimentum conlisit, ut vix vel vivens erigi potuisset. Ad se autem reversus dolum periurii, quod occultabat, publice patefecit. Vidimus enim et nos quosdam de Turonicis in loco eodem periurasse, qui ita divino indicio condemnati sunt, ut in ipsius anni curriculo finirPhaniada civitas sita est, in qua habetur statua ex electro purissimo fabricata, in qua Redemptoris nostri forma dicitur esse expressa. Nam, ut plerosque audivi, qui eam contemplati fuerant, mira claritas in eius facie contenetur. Sed ne cui videatur absurdum, narrare quae de ea Caesariensis refert Eusebius non pigebit. Ait enim:
Abbreviated transcription (Latin):
tati reformata inmelius cute sanatus ẽ
Hic reliquias beatae mariae abhiero¬
solimis accipiens reuertebatur
inpatriam. sed prius romam ab ire
disposuit. Verum ubi altas italiae
solitudines ẽ ingressus incidit inla¬
trones. Nec mora. spoliatur ab indu¬
tis. Et ipsa quoq: capsa in quabeata
gestabat pignora capitur. Ex aestimi¬
tes enimini mici illi auri sestertias il idi¬
ad gregatas effracta claue. omnia
rimantur intente. sed cum nihil in ea
pecuniae repperissent. extracta pia¬
ra inignem proiciunt. Cesoq: homiñ
discesserunt. At ille semiuiuus ex sur¬
gens ut uelcineres exustorum colli¬
geret pignorum. Inuenit super carbe¬
nes accensos. inlesas iacere reliquias
Ipsumq linteum quo in uolutae eran
ita ammiratur integrum. ut non puta¬
retur prunis iniectum. sed eum exar
absconditum. Collegitq cunca cum
gaudio Et uiam quam pergebat ingro¬
sus usq ad gallias peruenit in colamo
Multos enim uidimus qui uel in ior¬

Expanded text:
tati, reformata in melius cute, sanatus est. tati, reformata in melius cute, sanatus est. Hic reliquias beatae Mariae ab Hierusolymis accipiens, revertebatur in patriam; sed prius Romam abire disposuit Verum ubi altas Italiae solitudines est ingressus, incidit in latrones. Nec mora, spoliatur ab indumentis; et ipsa quoque capsa, in qua beata gestabat pignora, capitur. Exaestimantes enim inimici illi auri ibidem sestertias adgregatas, effracta clave, omnia rimantur intente. Sed cum nihil in eam pecuniae repperissent, extracta pignora in ignem proiciunt, caesoque homine, discesserunt. At ille semivivus exsurgens, ut vel cineres exustorum collegeret pignorum, invenit super carbones accensos inlaesas iacere reliquias; ipsumque lenteum, quo involutae erant, ita admiratur integrum, ut non putaretur prunis iniectum, sed eum ex aquis absconditum. Collegitque cuncta cum gaudio, et viam quam pergebat ingressus, usque ad Gallias pervenit incolomis. Multos enim vidimus, qui vel in Ior
Abbreviated transcription (Latin):
Mare enim mortuum ab hocdicitur.
eo quod ab incendio sodomae uel re¬
liquarum urbium est uersatum et aqua
ipsa asphaltro permixta ẽ. Vnde hon¬
nullis mare asphaltri appellatur
in quo quinatare nescit. super aquam
fertur et circa eum sulphur adhaeret
unt autem et ad leuidã ciuitatem aquae
cailidae inquib: iesunauelauare solitus
erat. ubi similiterle prosimundantur.¬
Est autem ab hiericho. duodecimmilia
Propeaut hierichohabentur arbores
quaelanas gignunt Exhibent enim
poma inmodum cu curbitarum. testa
incircuitu habentes dura intrinsecus enim
plena sunt lana Et dehis enim. ferunt
ipsi hie sunaue. solerefieri indumenta
sed ethodietales exhibent lanas ex quib:
uel candorem uel subtilitatẽ earum.
amuidi ante hoc tempus. homi¬
nem iohannem nomine. qui
agalliis leprosus abierat. et in ipso
loco quod ñm diximus baptizatũ. Me¬
bat seper annum integrum commora¬
tum fuisse. Quiassiduae abluebatur
in amne sed redditus pristinae in colomi¬

Expanded text:
en amittit. Mare enim Mortuum ab hoc dicitur, eo quod ab incendio Sodomae vel reliquarum urbium est versatum, et aqua ipsa asphaltro permixta est; unde a nonnullis mare Asphaltri appellin quo qui natare nescit, super aquam fertur, et circa eum sulphur adhaeret.Sunt autem et ad Levidam civitatem aquae calidae, in quibus Jesus Nave lavare solitus erat, ubi similiter leprosiEst autem ab Hiericho duodecim milia. Prope autem Hiericho habentur arbores, quae lanas gignunt. Exhibent enim poma in modum cucurbitarum, testa in circuitu habentes dura, intrinsecus enim plena sunt lanae. Et de his enim ferunt ipsi Hiesu Nave solere fieri indumenta. Sed et hodieque tales exhibent lanas, ex quibumirati sumus vel candorem vel subtilitatem earum. vidi ante hoc tempus hominem Iohannem nomine, qui a Galliis leprosus abierat, et in ipso loco, quo Dominum diximus baptizatum, aiebat se per annum integrum commoratum fuisse. Qui assiduae abluebatur in amne; sed redditus pristinae incolomi
Abbreviated transcription (Latin):
st intẽ plo ciđ uocita bat̃ antiquit
ba ti canũ quatuor ordines colonnaro
balde ad mira biliũ nu mero nona¬
inta sex habens : habet etiã
quattuor in altare quaes simul
centũ p̃ter illas qu& ciboriũ s&e pu¬
eri sustentant hoc aenĩ sc̃e pulcni
sub altarae collo catũ ual doe ratũ¬

Expanded text:
tabatur antiquitus Vaticanum, quatuor ordines columnarum valde admirabilium numero nonaginta sex habens. Habet etiam quatuor in altari, quae sunt simul centum, praeter illas quae ciborium sepulcri sustentant. 751 Hoc enim sepulcrum sub altari collocatum val
Abbreviated transcription (Latin):
euenis se cognoscens homini cultrũ quẽ fura
uerat red didit ⁊ Et sic iterũ porrecta lage¬
na plenã aquae recepit .⁊ Et enĩ populus ille
hereticus qui uideNs haec ma gnalia non pes¬
gitur ad cre dendũ sed sẽꝑ callidae diuinor
p̃ceptionũ sa cramenta nae quis sims int̃ p̃too¬

Expanded text:
enisse cognoscens, homini cultrum, quem furatus fuerat, reddidit; et sic iterum porrecta lagena, plenam aquae recepit. Est enim populus ille haereticus, qui videns haec magnalia, non compungitur ad credendum, sed semper callide divinarum praeceptionum sacramenta nequissimis int
Abbreviated transcription (Latin):
to uasculo prbo qui hatic aꝗ ministra¬
bat porrexit ad cõplendũ uod dũ
cõplet senior hio inter comperimentes turb
manũ alterius extendit ad balteũ cultrũ
furauit : quouacina reconelito manus
extendit adaccipiendã hn driã ꝗ traꝗ¬
derat prb̃o ⁊ qua accepta amotus in parus
aliã neq unã gut tã atq uiaea potuit reperi¬

Expanded text:
sbytero qui hanc aquam ministrabat porrexit ad complendum. Quod dum complet senior, hic inter comprimentes turbas manum alterius extendit ad balteum, cultrumque furatus est: quo vagina recondito, manus extendit ad accipiendam hydriam, quam tradiderat presbytero. Qua accepta, amotus in partem aliam, neque unam guttam aquae
Abbreviated transcription (Latin):
cre ders corde mira culum ꝗđ
in xo dñs ad corroboranda suor
sidẽ prestare dignatus est non
silebo : Venit cumtur ba &quor
solutisq inpedimentis iussit inba silica

Expanded text:
credens corde miraculum, quod in eo Dominus ad corroborandam suorum fidem praestare dignatus est, non silebo. Venit cum turba equorum, solutis quoque impedimentis jussit in basilicam
Abbreviated transcription (Latin):
ligens iusionẽ : data dicȩ nequa ꝗ g
tea re memoratꝰ est. Rursũq
aparunt dei ⁊ sed & illud pan ui¬
pendit Post tercium autẽ diẽ sẽ¬
cunde uisionis grauib ex cructato
uerberib: ait ⁊ Nonne dixerã tibi
ut operires mae uestimento Necr¬
nerer nudis & nchil & hoo a te
actum est ua de in quid et tege li¬
teo pictura illa inqua cruafixus

Expanded text:
ligens visionem, data die nequaquam ex ea re memoratus est. Rursumque apparuit ei; sed et illud parvipendit. Post tertium autem diem secundae visionis, gravibus excruciato eo verberibus, ait: Nonne dixeram tibi ut operires me vestimento, ne cernerer nudus: et nihil ex hoc a te actum est? Vade, inquit, et tege linteo picturam illam, in qua crucifixu