comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cantat᷑ miscđia & iudiciũ. nͣ sola mi¬
sericordia s & iudiciũ inuenit ho¬
minẽ male de se p̾sum̃tẽ & ad interi¬
tũ suũ miscdia dĩ abutentẽ: & neces
se ut dãpnet. Talis itaq cogitatio pͣ¬
cipitat hominẽ. Qd̃ si quisquã ex
tollit᷑. si se in audatiã quãdã p̃sũpti¬
onis erexerit. & de suis uirib iusti¬
ciaq p̃sũpserit. & ꝓposuerit animo
implere iusticiã. & om̃ia quȩ pͣcipi¬
unt᷑ in lege. ita ut in nullo offendat.
atq in potestate sua se habere uitã
suã. ut om̃ino nusquã labatur. nꝰ¬
quã deficiat. nusqu̾a titubet. nusꝙͣ
caliget: sibiq hoc tribuat & poten¬
tatui uoluntatis suȩ. etiã si forte mi¬
pleuerit om̃ia quȩ usta uident᷑ co¬
rã oculis hominũ. ita ut nichil in¬
ueniat᷑ in uita eiꝰ qd̃ possit repͣhen¬
di ab hominib: ipsã psũptionẽ ia¬
ctationẽq suꝑbiȩ dampnet deus.
Qͥd gͥ fit: Si se homo iustificauerit.

Expanded text:
cantatur misericordia et judicium , non sola micantatur misericordia et judicium , non sola misericordia, sed et judicium, invenit hominem male de se praesumentem, et ad interitum suum misericordia Dei abutentem, et necesse est ut damnet. Talis itaque cogitatio praecipitat hominem: qua quisque territus, si se in audaciam quamdam praesumptionis erexerit, et de suis viribus justitiaque praesumpserit, et proposuerit animo implere justitiam, et omnia quae praecipiuntur in Lege ita facere ut in nullo offendat, atque in potestate sua se habere vitam suam, ut omnino nusquam labatur, nusquam deficiat, nusquam titubet, nusquam caliget, sibique hoc tribuat, et potentatui voluntatis suae: etiam si forte impleverit omnia quae justa videntur coram oculis hominum, ita ut nihil inveniatur in vita ejus, quod possit reprehendi ab hominibus, ipsam praesumptionem jactationemque superbiae damnat Deus. Quid igitur fit, si se homo justificaverit,
Abbreviated transcription (Latin):
qui uobis quẽadmodũ & mͥ dicere
ꝑiculosũ ñ sit: & uobis audire salu¬
tare sit. Anceps enĩ animꝰ humanus
& fluctuans intͣ confessionem infir¬
mitatis. & audatiã p̃sũptionis: ple¬
rũq hinc atq in de contundit᷑ & ita
impellit᷑. ut ei inqu̾alibet partẽ ca¬
dere p̾cipitiũ sit. Si enĩ se infirmi¬
tati ꝓpriȩ ex om̃i parte donauerit.¬
& in hanc cogitationẽ se inclinaue¬
rit ut dicat. quia miscdia dĩ om̃i¬
b peccatorib in quib libet pecca¬
tis ꝑseuerantib tantũ credentib qͥ¬
a ds̃ liberat. ds ignoscit. ita in finẽ
parata eͣ ut nemo ꝑeat fideliũ ini¬
quoꝵ. id eͣ nemo ꝑeat eoꝵ qui sibi
dicunt. qͥcquid uis faciã. quib li¬
bet facinorib & flagitiis inqͥner.
qu̾atũlibet peccẽ. liberat me ds̃
miscđia sua. qͥa credidi in eum:
qͥ gͦ dicit neminẽ ꝑire taliũ. cogi¬
tatione mala inclinat᷑ in impuni¬
tatẽ peccatoꝵ. & ds̃ ille iustus cui

Expanded text:
qui vobis, quemadmodum et mihi dicere periculosum non sit, et vobis audire salutare sit. Anceps enim animus humanus, et fluctuans inter confessionem infirmitatis et audaciam praesumptionis, plerumque hinc atque inde contunditur, et ita impellitur ut ei in quamlibet partem cadere praecipitium sit. Si enim se infirmitati propriae omni ex parte donaverit, et in hanc cogitationem se inclinaverit, ut dicat, quia misericordia Dei omnibus peccatoribus, in quibuslibet peccatis perseverantibus, tantum credentibus quia Deus liberat, Deus ignoscit, ita in fine parata est ut nemo pereat fidelium iniquorum; id est, nemo pereat eorum qui sibi dicunt, Quidvis faciam, quibuslibet facinoribus et flagitiis inquiner, quantumlibet peccem, liberat me Deus misericordia sua, quia credidi in eum. Qui ergo dicit neminem perire talium, cogitatione mala inclinatur in impunitatem peccatorum; et Deus ille justus, cui
Abbreviated transcription (Latin):
ne tristicia eẽ dñs iturus ad passio¬
nẽ. Si potuit miles. ñ potuit imꝑa¬
tor: Quomͦ potuit miles: Attende
paulũ exultantẽ. ꝓpinquantẽ pas¬
sioni. Ego aut̃ inquit ĩmolor. & tẽ
pꝰ meȩ resolutionis instat. Bonũ cer¬
tam̃ certaui. cursũ consũmaui. fidẽ

Expanded text:
ne tristitia esse Dominus, iturus ad passionem. Si potuit miles, non potuit imperator? Quomodo potuit miles? Attende Paulum exsultantem, propinquantem passioni: Ego autem jam, inquit, immolor, et tempus resolutionis meae instat. Bonum certamen certavi, cursum consummavi, f
Abbreviated transcription (Latin):
la. int᷑ mala. int̾ istas seductiones.
foris iniquitates. & ꝑu̾sitates intus.
cũ attenderẽ homines iustos & quȩ¬
rer: qͥd feci. qd̾ consiliũ iueni: Ego
aut̃ inte sꝑaui dñe. Nichil salubriꝰ.
nichil securius. Uolebas imitari nes¬
cio quẽ: inuenis illũ ñ bonũ. Colle
imitationẽ hanc. Aliũ quȩsisti. nes¬
cio qͥd displicuit tibi. Terciũ que¬
sisti. & ipse ñ placuit. Nũquid qͥa
& ille & ille displicuit. & tu ꝑibis:
Tolle ab homine spem: qͥa maledictꝰ
om̃s qui spem suã ponit in homine.
Si attendis adhuc hominẽ. & eũ imri¬
tari quȩ̨ris. & ex illo pendere: ad¬
huc lacte uis nutriri. & fies mãmo¬
treptus. quales dicunt᷑ pueri. qͥ diu
sugunt qd̾ ñ decet. Cteñ lacte. tãꝙͣ

Expanded text:
aec mala, inter istas seductiones, foris iniquitates, et perversitates intus, cum attenderem homines justos et quaerer, quid feci? quod consilium inveni? Ego autem, in te speravi, Domine. Nihil salubrius, nihil securius. Volebas imitari nescio quem, invenisti illum non bonum: tolle imitationem hanc. Alium quaesisti, nescio quid displicuit: tertium quaesisti, et ipse non placuit: numquid quia et ille et ille displicuit, et tu peribis? Tolle ab homine spem, quia maledictus omnis qui spem suam ponit in homine . Si attendis adhuc hominem, et cum quaeris imitari, et ex illo pendere, adhuc lacte vis nutriri; et fies mammothreptus, quales dicuntur pueri qui diu sugunt, quod non decet. Etenim lac
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa eoꝵ. Non saluus fiet rex ꝑ mui¬
titudinẽ uirtutis suȩ. Non saluus
fiet qͥ carnẽ suã regit. si in sua uir¬
tute multũ pͣsũpserit. Nec gygas
saluus erit in multitudine uirtu¬
tis suȩ. Nec qͥsqͥs militat contra cõ¬
suetudinẽ concupiscentis suȩ. uł
contra diabolũ & angłos eiꝰ saluus
erit. si suȩ fortitudini multũ cõmi
serit. Mendax equus ad salutem.
Fallit᷑. quisquis putat uł ꝑ homines
int̾ homines acceptã se salutẽ adi¬
pisci. uł impetu animositatis suȩ
defendi a ꝑnitie. In ab undantia
aut̃ uirtutis suȩ ñ erit saluus. Ce¬

Expanded text:
 16. Non salvus fiet rex in multitudine virtutis: non salvus fiet qui carnem suam regit, si in sua virtute multum praesumpserit. Nec gigas salvus erit in multitudine virtutis suae: nec quisquis militat contra consuetudinem concupiscentiae suae, vel contra diabolum et angelos ejus, salvus erit, si se suae forts. 17. Mendax equus ad salutem: fallitur, quisquis putat vel per homines inter homines acceptam se salutem adipisci, vel impetu animositatis suae defendi a pernicie. In abundantia autem virtutis suae non erit salvus.
Abbreviated transcription (Latin):
Saquas maris. Congregat ppłos scłi.
biã libere defluant. Ponens in thesau¬
ris abyssos. Et eis occulta sua seruat
nat. Ab ip̃so aut̃ cõmoueant᷑ uniũ¬
sa. Nec t̾rorib hominũ uł cuiusq
creaturȩ. s ab ipso cõmoueant᷑ om̃s

Expanded text:
uas maris: congregat populos saeci, ne per superbiam libere defluant. Ponens in thesauris abyssos: et in eis occulta sua servat nat. Ab ipso autem commoveantur: nec terroribus hominum vel cujusquam creaturae, sed ab ipso commoveantur omnes
Abbreviated transcription (Latin):
praui sunt. Confitemini dño in
cytara. Confitemini dño. exhiben¬
tes ei corpora ur̃a. hostiã uiuam.
In psalterio decacordo psallite ei.
tate ei in iubilatione. Bene cantate
oꝑa eiꝰ infide. Ne quisquã se meri¬
tis oꝑum ꝑuenisse ad fidẽ putet cũ
in ipsa fide sint oꝑa om̃ia quȩ di¬

Expanded text:
rs. 2. Confitemini Domino in cithara: confitemini Domino, exhibentes ei corpora vestra hostiam vivam . In psalterio decachordo psallite ei: tate ei in jubilatione: bene cantate opera ejus in fide: ne quisquam se meritis operum pervenisse ad fidem putet, cum in ipsa fide sint omnia opera quae di
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius. Ut eruat a morte animas eoꝵ.
& alat eos in fame. Ut det eis alim̃tũ
u̾bi. & sempit̾nȩ ueritatis qd̃ amise¬
rant dũ pͣsumunt in urib suis. &
idõ nec ipse uires habent fam̃ iusticiȩ.
interĩ dũ hic ẽ anima nr̃a. patiense¬
Adutor nr̃ ẽ dũ conam᷑ ad dm̃. & ꝓtector
bit᷑ cor nr̃m. Non enĩ in nobis ubimag¬
qͥa nob̾ absentib ꝑ fidẽ misit nom̃¬

Expanded text:
 Ut eruat a morte animas eorum, et alat eos in fame: ut det eis alimentum verbi et sempiternae veritatis, quod amiserant dum praesumunt in viribus suis, et ideo nec ipsas vires habent fame justitiae. interim dum hic est, anima nostra patiens ector nbitur cor nostrum: non enim in nobis, ubi magquia nobis absentibus per fidem misit nom
Abbreviated transcription (Latin):
añs. & ꝑeatis de uia iusta. Hoc ẽ qđ ait. in¬
telligite: erudimini. Nam intelligere &
erudiri. hoc ẽ app̃hende disciplinã. Uen¬
tam̃ in eo qd dr̃ app̃hendite. satis signi¬
ficat᷑ p̃sidiũ qd̾dã atq munim̃tũ eẽ ad¬
u̾sꝰ om̃ia quȩ obeẽ possent: insi tanta eu¬
ra app̃hendet᷑. Nequando aut̃ irascat᷑ dñs.
cũ dubitatione positũ ẽ. ñ scđ̃m uisionẽ
ꝓpħȩ cuicertũ ẽ. s scł̃m eos ipsos qui mo¬
uent̃᷑: qr cũ dubitatione solent cogitare
irã dĩ. qͥb ñ aꝑte reuelat᷑. Hoc gͦ sibi ip¬
si debent dicere. App̾hendamꝰ discipli¬
nã nequando irascat᷑ dñs. & ꝑeamꝰ de

Expanded text:
 pereatis de via justa: hoc est quod ait, intelligite, et erudimini; nam intelligere et erudiri, hoc est apprehendere disciplinam. Verumtamen in eo quod dicitur, apprehendite, satis significatur praesidium quoddam atque munimentum esse adversus omnia quae obesse possent, nisi tanta cura acum dubitatione positum est; non secundum visionem Prophetae, cui certum est, sed secundum eos ipsos qui monentur; quia cum dubitatione solent cogitare iram Dei, quibus non aperte revelatur. Hoc ergo sibi ipsi debent dicere: Apprehendamus disciplinam, nequando irascatur Dominus, et pe
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ infra sp̃ualẽ hominẽ ẽ. merito t̃¬
ra nominat᷑: qi t̾rena labe sauciatũ ẽ.
tat qd̾ dictũ ẽ. reges qͥ iudicatis t̾ram.
Et exultate ei cũ tremore. Optime sub¬
iectũ ẽ exultate. ne ad miseriã ualere
additũ ẽ. cũ tremore. ut ad cautionẽ
ualeret. circũ spectãq scĩficationis
custodiã. Etiã sic potest accipi. Et nc̃
reges intelligite. id ẽ etiã nc̃ me rege
constituto nolite tristes eẽ reges tͣrȩ.
quasi bonũ ur̃m uob̾ ablatũ sit. s
intelligite potiꝰ & erudimini. Id em̃i
uob expedit ut sub illo sitis. a qͦ intellect᷑ &
eruditio uob̾ dat᷑. Et hoc uob̾ expedit. ut nͣ
temere dominemini. s dño. om̃iũ cũ timo¬
re seruiatis: & exultetis in beatitudine
certissima & sincerissima. cauti & circũ¬
spicientes. ne abea ꝑsuꝑbiã decidatis. Ap¬

Expanded text:
autem infra spiritualem hominem est, merito terra nominatur, quia terrena labe sauciatum est.rtat quod dictum est, reges qui judicatis terram. Et exsultate ei cum tremore: optime subjectum est exsultate, ne ad miseriam valere additum est, cum tremore; ut ad cautionem valeret circumspectamque sanctificationis custodiam. Etiam sic potest accipi, Et nunc reges intelligite, id est, Et jam nunc me rege constituto, nolite tristes esse, reges terrae, quasi bonum vestrum vobis ablatum sit; sed intelligite potius, et erudimini. Id enim vobis ex pedit ut sub illo sitis, a quo intellectus et eruditio vobis datur. Et hoc vobis expedit, ut non temere dominemini; sed Domino omnium cum timore serviatis, et exsultetis in beatitudine certissima et sincerissima, cauti et circumspicientes ne ab ea per superbiam decidatis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑceꝑunt. Qͥ eñ ꝑit de uia iusticiȩ. cũ
magna miseria ꝑuias iniquitatis erra
cta uenerit. quȩ impiis & peccatorib
p̃parat᷑. ñ solũ eos ñ attinget qͥ confidt̃᷑
in dño: s etiã ad regnũ illis instruen-¬
dũ & sublimandũ ꝓficiet. Non enĩ dix̃
cũ exarserit in breui ira eiꝰ. securi om̃s
qͥ confidunt in eo: tanquã hoc solũ in¬

Expanded text:
erunt; qui enim perit de via justitiae, cum magna miseria per vias iniquitatis errabcta venerit, quae impiis et peccatoribus praeparatur, non solum eos non attinget qui confidunt in Domino, sed etiam ad regnum illis instruendum et sublimandum proficiet. Non enim dixit: Cum exarserit in brevi ira ejus, securi omnes qui confidunt in eo, tanquam hoc solum in
Abbreviated transcription (Latin):
ferrea. in inflexibili iustitia. Et tanqu̾ã
uas figuli conteres eos. Id ẽ conteres in
eis tͣrenas cupiditates. & ueteris homi¬
nis lutulenta negotia: & qͥcqͥd de pec¬
cati limo c̃tractũ atq molitũ ẽ. Et ncͣ
reges intelligite. Et nc̃ .i. iã in noua¬
ti. iã c̃tritis luteis tegum̃tis .i. carna¬
lib uasis erroris. ꝗͣ ad p̃teritã uitã
ꝑtinent. Nunc intelligite iã reges. id
ẽ iã ualentes regere qͥcqͥd in uob̾ ser¬
uile atq bestiale ẽ: iã ualentes pug¬
nare. ñ qͣsi aerẽ cȩdentes. s castigantes
ur̃a corpora. & seruituti subicientes.
Crudimini om̃s qͥ iudicatis t̾rã. Hoc¬

Expanded text:
ferrea: in inflexibili justitia. Et tanquam vas figuli conteres eos; id est, conteres in eis terrenas cupiditates, et veteris hominis lutulenta negotia, et quidquid de peccatore limo contractum atque inolitum est. Et nunc, reges, intelligite: et nunc, id est jam innovati, jam contritis luteis tegumentis, id est carnalibus vasis erroris quae ad praeteritam vitam pertinent: nunc intelligite jam reges, id est, jam valentes regere quidquid in vobis servile atque bestiale est; et jam valentes pugnare, non quasi aeret caedentes, sed castigantes vestra corpora, et servituli subjicientes . Erudimini, om
Abbreviated transcription (Latin):
de habeant qd ñ puniant᷑: s beati dix̃.
ubi ẽ bonoꝵ om̃iũ sũma & cumulus. Qd̃
aut᷑ positũ ẽ inbreui. hoc significare
arbitror: quia repentinũ aliquid erit.
dũ hoc remotũ & longe futurũ peccato¬
res existimabunt.

Expanded text:
 beati dixit, ubi est bonorum omnium summa et cumulus. Quod autem positum est, in brevi, hoc significare arbitror, quia repentinum aliquid erit, dum hoc remotum et longe futurum peccatores existimabunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ficiis. qͥ etiã int̾pellat ꝓnob̾.
ut ad
totã ipsã dispensationẽ tem¬
poralẽ
quȩ ꝓ genere humano fac¬
ta ẽ. re¬
ferat᷑ qđ dictũ ẽ: postula a me.U
scilicet gentes nomini xp̃iano copu¬
lent᷑. atq ita a morte redimant᷑: & pos¬
sideant᷑ a dõ. Dabo tibi gentes heredi¬
tatẽ tuã. quas possideas ad earũ salu¬
tẽ : et qͣ tibi fructiferent spualia. Et
possessionẽ tuã. tͣminos tͣrȩ. Idẽ repetitũ
ẽ. Terminos tͣrȩ ꝓ eo positũ qđ dictũ ẽ
gentes. s hoc planiꝰ ut om̃s gentes in

Expanded text:
ficiis, qui etiam interpellat pro nobis ; ut ad totam ipsam dispensationem temporalem, quae pro genere humano facta est, referatur quod dictum est, Postula a me; ut scilicet gentes nomini christiano copulentur, atque ita a morte redimantur, et possideantur a Deo. Dabo tibi gentes haereditatem tuam, quas possideas ad earum salutem, et quae tibi fructificent spiritualia. Et possessionem tuam terminos terrae. Idem repetitum est: terminos terrae, pro eo positum quod dictum est, gentes;
Abbreviated transcription (Latin):
iħu xp̃i. ista manifestata st̃. Syon aut̃
si speculationẽ ut qͥdã int̾p̃tant᷑ signi¬
ficat. nchil magis quã eccłiã debemꝰ ac¬
ciꝑe: ubi cotidie intentio erigit᷑ specu¬
landȩ claritatis dĩ. sic̃ apłs dic̃. Nos au¬
tẽ reuelata facie głam dñi speculantes.
Ergo iste sens ẽ. Ego aut̃ constitutꝰ sũ rex
ab eo. suꝑ eccłiam scãm eiꝰ. Qua montẽ
appellat. ꝓpt̾ eminentiã & firmitatem.
Ego aut̃ constitutꝰ sũ rex ab eo. Ego scilicet.
cuiꝰ uincła illi difrũꝑe & iugũ medita¬
bant᷑ abicere. Predicans p̃ceptũ ipsus.
Qͥs hoc ñ sentiat. cũ cotidie factitetur:
genui te. Quanquã etiã possit ille di¬
es in ꝓphetia dictꝰ uideri. quo iħe xp̃e¬

Expanded text:
i ista manifesta sunt. Sion autem, si speculationem, ut quidam interpretantur, significat, nihil magis quam Ecclesiam debemus accipere, ubi quotidie intentio erigitur speculandae claritatis Dei, sicut Apostolus dicit: Nos autem revelata facie gloriam Domini speculantes . Ergo iste sensus est: Ego autem constitutus sum rex ab eo super Ecclesiam sanctam ejus, quam montem appellat propter eminentiam et firmitatem. Ego autem constitutus sum rex ab eo: ego scilicet, cujus vincula illi disrumpere et jugum meditabantur abjicere. Praedicans praeceptum ipsias: quis hoc non sentiat, cum quotidie factitetur? us es tu, ego hodie genui te. Quanquam etiam possit ille dies in prophetia dictus videri, quo Je
Abbreviated transcription (Latin):
et uniu̾sas gentes obtenturã: illos inania
meditatos eẽ intelligant. Hȩc enĩ uis qua
ista p̾scita st̃: irrisio dĩẽ & subsannatio.
Qͥ habitat in cęlis. irridebit eos. Cȩlos si a¬
nimas scãs accipiamꝰ. ꝑ has eos utiq p̾sci¬
ens qͥd futurũ sit. deridebit ds̃ & subsan
dens qͦmͦ ad eos loqͣt᷑. dix̃ cont᷑babit eos.
ut mira sua. hoc sit infurore suo. Irã
aut᷑ et furorẽ dñi dĩ ñ ꝑturbationẽ m̃tis
oportet intelligi. s uĩ qua iustissime
uindicat. subiecta sibi ad ministeriũ u
mũsa creatura. Precipue nãq ꝑuiden¬
dũ ẽ et tenendũ. illud qd scriptũ ẽ in sa¬
lomone. Tu autͣ dñẽ uirtutis cũ tranqͥl¬
litate iudicas. et cũ magna reu̾entia diᷤᷤ¬
ponis nos. Ira gͦ dĩ ẽ motꝰ qui fit in ani¬
ma quȩ legẽ dĩ nouit. cũ eandẽ legẽ ui¬
det apeccatore p̃teriri. ꝑ hunc enĩ motũ
iustarũ animarũ. multa uindicant᷑.
Quã qu̾a possit ira dĩ recte intelligi. etiã

Expanded text:
et universas gentes obtenturam, illos inania meditatos esse intelligant; haec enim vis qua ista praescita sunt, irrisio Dei est et subsannatio. Qui habitat in coelis, irridebit eos: coelos si animas sanctas accipiamus, per has eos, utique praesciens quid futurum sit, deridebit Deus et subsadens quomodo ad eos loquetur, dixit, conturbabit eos; ut in ira sua, hoc sit, in furore suo. Iram autem et furorem Domini Dei non perturbationem mentis oportet intelligi, sed vim qua justissime vindicaniversa creatura. Praecipue namque pervidendum est et tenendum illud quod scriptum est in Salomone: Tu autem, Domine virtutis, cum tranquillitate judicas, et cum magna reverentia disponis nos . Ira ergo Dei est motus qui fit in anima quae legem Dei novit, cum eamdem legem videt a peccatore praeteriri; per hunc enim motum justarum animarum multa vindicantur. Quanquam possit ira Dei recte intelligi etiam
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ ꝑsona accipit᷑. qͦs dix̃ mania
meditatos: ut hoc sit disrũpamꝰ uin¬
cła eoꝵ. & abiciamꝰ a nob̾ iugũ ipsoꝵ.
demꝰ oꝑam ut ñ nos alliget. neq ĩpo
nabit eos. Repetita ẽ sententia. Nã
debit. sub sequent᷑ positũ ẽ. subsan¬
nabit. Nichil hoꝵ tam̃ saꝑe opor¬
tet carnalit̾. qͥsi aut buccis ds̃ ir¬
rideat. aut naso subsannet: s ea
utis accipienda ẽ qu̾a dat seruis su scĩs¬
is. ut futura cernentes id ẽ nom̃ xp̃i

Expanded text:
eorum persona accipitur, quos dixit inania meditatos; ut hoc sit, Disrumpamus vincula eorum, et abjiciamus a nobis jugum ipsorum, demus operam ut non nos alliget, neque imponabit eos. Repetita sententia est: nam debit, subsequenter positum est, subsannabit. Nihil horum tamen sapere oportet carnaliter, quasi aut buccis Deus irrideat, aut naso subsannet: sed ea vis accipienda est, quam dat sanctis suis, ut futura cernentes, id est nomen Chri
Abbreviated transcription (Latin):
mea & aliena peccata. tẽ ĩmaculatus
ero. Non enĩ eͣ certior origo peccati.
p̃t᷑ occultũ suũ quo cecidit diabolus.
& alienũ qͦ seductus ẽ homo. ut con¬
sentiendo suũ faceret. Et mundabor
a delicto magno. Qͦ alio. nͥ suꝑbia:
a dõ. qd ẽ mitiũ suꝑbie hominis.¬
Et uere ille ĩmaculatus ẽ. qͥ etiã hoc
delicto caret: qͥa hoc ẽ ultimũ re¬
deuntib ad dnm. qd̃ recedentib pri¬

Expanded text:
mea et aliemea et alieero; non enim est tertia origo peccati, praeter occultum suum quo cecidit diabolus, et alienum quo seductus est homo, ut consentiendo suum faceret. Et mundabor a delicto magno: quo alio, nisi superbiae? a Deo, quod eEt vere ille immaculatus est, qui etiam hoc delicto caret, quia hoc est ultimum redeuntibus ad Dominum, quod recedentibus pri
Abbreviated transcription (Latin):
ra ñ oppͥm̃tis s expͥm̃tis manꝰ dĩ.
qua a tẽporali uita in ętͣnã eliqͣ¬
tur. dulciora illi st̃ iudicia dĩ ꝙͣ
sibi ipse ẽ: qͥa suꝑ mel & fauũ illi
amara dies dñi. In custodiendo
illa. retributio multa. Non in a¬
li quo extra posito cõmodo. s in eo
ipso qd̃ iudicia dĩ custodiunt᷑.
multa retributio. Multa ẽ. quia
git: In delictis aut̃ qualis suaui¬
tas potest eẽ. ubi ñ ẽ intellectus:
Qmͣ delicta quis intelligit. q̃ ipsũ
oculũ claudunt cui suaiis ẽ ue¬
ritas. cui desiderabilia & dulcia
stͣ iudicia di. Et sicut tenebre o¬
culos. ita delicta m̃te̾ nec lucem
in me latentib. munda me dñe. Et ab
alienis parce seruo tuo. Ne seducar
ab aliis. Neq enĩ alienis capit᷑. qͥẽ mũ¬
dus a suis. Parce itaq ab alienis cupi¬
ditatib. ñ suꝑbo ꝙ in sua potestate
ẽẽ cupienti: s seruo tuo. Si mei ñ fu¬
erint dominata. tc̃ immaculatꝰ ero.

Expanded text:
ra non opprimentis, sed exprimentis manus Dei, ra non opprimentis, sed exprimentis manus Dei, qua de temporali vita in aeternam eliquetur; dulciora illi sunt judicia Dei, quam sibi ipse est, quia super mel et favum illi amara dies Domini. In custodiendo illa retributio multa: non in aliquo extra posito commodo, sed in eo ipso quo judicia Dei custodiuntur, multa retributio: multa est, quiagit? In delictis autem qualis suavitas potest esse, ubi non est intellectus? quoniam delicta quis intelligit, quae ipsum oculum claudunt, cui suavis est veritas, cui desiderabilia et dulcia sunt judicia Dei; et sicut tenebrae oculos, ita delicta mentem claudunt, nec lucem in me latentibus munda me, Domine. Et ab alienis parce servo tuo: ne seducar ab aliis; neque enim alienis capitur qui est mundus a suis. Parce itaque ab alienis cupiditatibus, non superbo et in sua potestate esse cupienti, sed servo tuo. Si mei non fuerin
Abbreviated transcription (Latin):
iudicat quẽquã. s iudiciũ om̃e de¬
dit filio. uera iustificata in cõmu¬
tabilit᷑. Neq enĩ uł minatꝰ uł polli¬
citꝰ ds̃ quẽqu̾a fallit. aut quisquã
uł impio suppliciũ eiꝰ. uł piis pre¬
tũ. Siue multũ ipsũ aurũ & lapi¬
dem. siue multũ pciosũ. siue mul¬
tũ desiderabilia : tam̃ desiderabi¬
lia iudicia dĩ suꝑ pompas huius
scłi. quarũ desiderio fit ut ñ deside¬
rent᷑. s timeant᷑. aut contẽpuant᷑. aut
ñ credant᷑ udicia dĩ. Qđ si quisq
ipse sit aurũ. lapisq p̃ciosus. ut ig¬
ne ñ consumat᷑. s assumat᷑ in thes¬
aurũ dĩ: plusquã seipsũ desiderat
iudicia eiꝰ. cuiꝰ uoluntatẽ p̃ponit
suȩ. Et dulciora suꝑ mel & fauum.
Et siue quisq iã sit mel. qui iã solu¬
tus uite huiꝰ uinculis expectat di¬
em qͦ ueniat in epulas dĩ. siue ad¬
huc sit fauus. ut qͣsi cera circũpli¬
cet᷑ hac uita. ñ huic cõcretus. s im¬
plens eã. cui opus sit aliqua pͣssu¬

Expanded text:
udicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio, vere justificata incommutabiliter. Neque enim et minatus, et pollicitus Deus quemquam fallit, aut quisquam et impios supplicio ejus, et pios praeetc. Sive multum ipsum aurum et lapidem, sive multum pretiosum, sive multum desiderabilia, tamen desiderabilia judicia Dei super pompas hujus culi, quarum desiderio fit, ut non desiderentur, sed timeantur, aut contemnantur, aut non credantur judicia Dei. Quod si quisque ipse sit aurum, lapisque pretiosus, ut igne non consumatur, sed assumatur in thesaurum Dei, plus quam seipsum desiderat judicia Dei, cujus voluntatem praeponit suae. Et dulciora super mel et favum: et sive quisque jam sit mel, qui jam solutus vitae hujus vinculis exspectat diem quo veniat in epulas Dei; sive adhuc sit favus, ut quasi cera circumplicetur hac vita, non huic concretus, sed implens eam, cui opus sit aliqua pressu
Abbreviated transcription (Latin):
altiora ꝓpt᷑ eos qͥ infirmi st̃ ñ contẽp¬
neremꝰ inferiora: & cẽꝑaremꝰ nos his
qui ñ possunt nobiscũ uidere sub¬
limia: Hoc gͦ ait. siue m̃te excessimꝰ
dõ. Ille enĩ uidet qd̃ uidemꝰ in m̃tis ex¬
cessu. ille solus reuelat secreta sua.
Quippe ille hoc loquit᷑ qui se dicit ab
disse ineffabilia u̾ba. quȩ nͣ licet ho¬
mini loqui. Cantus aut̃ fuit ille m̃¬
tis excessus. ut diceret. Siue in cor¬
pore siue extra corpus. nescio As̃ scit.
Ergo si hunc excessũ mͣtis. id ẽ hanc ex¬
tasim significat titulus psalmi huiꝰ.
magna ꝓfecto & alta quȩdã sꝑare
debemꝰ dicturũ eũ qui condidit
spm sc̃m. Si uͦ extasis hec pauor in¬
telligendus ẽ: neq huic significa¬
tioni ũbi decrit huiꝰ psalmi cõtertus.
Uidec᷑ enĩ de passione locuturꝰ eẽ in qͣ
dixit in finẽ. & intelleximꝰ finẽ xp̃m.
an forte nr ꝑauor: Nũquid enĩ possu¬
mꝰ pauorẽ bene intelligere in xp̃o
ꝓpinquante passione. qͥ ꝓpt̾ea uene¬

Expanded text:
 eos qui infirmi sunt, non contemneremus inferiora, et temperaremus nos eis qui non possunt nobiscum videre sublimia? Hoc ergo est, sive mente excedimus, Deo. Ille enim videt quod videmus in mentis excessu, ille solus revelat squippe hoc ille loquitur, qui se dicit abrdisse ineffabilia verba, quae non licet homini loqui: tantus autem fuit ille mentis excessus, ut diceret: Sive in corpore, sive extra corpus, nescio, Deus scit Ergo si hunc excessum mentis, id est hanc ecstasim, significat titulus psalmi hujus, magna profecto et alta quaedam sperare debemus dicturum eum qui condidit or intelligendus est, neque huic significationi verbi deerit hujus psalmi contextus; videtur enim de passione locuturus esse, in dixit, In finem, et intelligimus finem Christum? an forte noster pavor? Numquid enim possumus pavorem bene intelligere in Christo propinquante passione, qui propter eam vene
Abbreviated transcription (Latin):
rebaptizare. & te iam letale ministe¬
riũ exercentẽ & uolentẽ iterare qd̵
semel dat᷑ & ñ amutit᷑: addit eum
magna uoce & gemitu. & dicit tibi.
Qͥs ẽ qd uis facere: Rebaptizare me:
Aut nescio qͥs mesopotamienꝰ. nescio
qͥs syrus. nescio qͥs ponticꝰ. uł longiꝰ
constitutꝰ. Respondes qͥa ñ habes bap¬
tismũ. Quare. Lege epłas apłi
ponto. uenit nescio qͥs de philadel¬
phia. ad quas ȩccłias ioħes seribit. ue¬
nit a colosis. uenit a philippis. a thes¬
salonica. Ego ñ habeo baptismũ ad
que scripsit apłs ꝑ quẽ tu habes. &¬
audes legere epłam meã. qͥ detesta¬
ris pace̾ meam:¬

Expanded text:
terium exercentem, et volentem iterare quod semel datur et non amittitur, adit cum magna voce et gemitu, et dicit tibi: Quid est quod vis facere? rebaptizare me? ait, nescio quis Mesopotamenus, nescio quis Syrus, nescio quis Ponticus, vel longius constitutus. Respondes: Quia non habes baptismum. Quare? Lege Epistolas APonto, venit nescio quis de Philadelphia, ad quas Ecclesias Joannes scripsit ; venit a Colossis, venit a Philippis, a Thessalonica: Ego non habeo baptismum ad quem scripsit Apostolus, per quem tu habes? Audes legere epistolam meam, qui detestaris pacem meam
Abbreviated transcription (Latin):
mianistȩ. & iure dict᷑. Nos pͥmo ue¬
nimꝰ ad te de ꝓuincia tua. de dioce¬
si ad te ꝑtinentis ep̃i: & uoluimus
audire causã tuã. Contẽpsistinos.
nͣ ad nos existi. Si timiusti nr̃m iu¬
diciũ. uł simul iudices eligeremꝰ.
ñ ires ad quos tu uelles. Quantũ
int̾sit uidete. Tunc aut̃ ipsi donati¬
stȩ literis suis imꝑatorẽ petierunt.
ut decerneret udices. Imꝓbarunt
eos apud quos uicti st̃. quos ante¬
quͣa uincerent᷑ postulauert᷑. Dati st̃
alii ad eoꝵ petitũ. & ibi tucti sunt.
Appellauert̃ ad imꝑatorẽ. & ibi uicti
st̃. Semel uictꝰ absens ẽ maximia¬
nista & tacet. & ter uictꝰ p̾sens dona¬
tista ñ tacet: S de numero conten¬
dis cũ maximianistis. Ut dixi fa¬
ueo tibi. Trecenti decẽ plures st̃ quͣa
centũ. uł quot fuert̃ qͥ dãp̾nauert᷑
ponderis apud te habere puto. si di¬
cturꝰ es mͥ. nũqͥd donatistas milia
ep̃oꝵ dãpnauert̃. de toto orbe t̾rarũ :

Expanded text:
mianistae, et jure dicunt: Nos primo vemianistae, et jure dicunt: Nos primo venimus ad te de provincia tua, de dioecesi ad te pertinente episcopi; et voluimus audire causam tuam: contempsisti nos, non ad nos existi. Si timuisti nostrum judicium, vel simul judices eligeremus, non ires ad quos tu velles. Quantum intersit, videte. Tunc autem ipsi Donatistae litteris suis Imperatorem petierunt, ut decerneret judices: improbaverunt eos apud quos victi sunt, quos antequam vincerentur postulaverunt: dati sunt alii ad eorum petitum, et ibi victi sunt: appellaverunt ad Imperatorem, et ibi victi sunt. Semel victus est absens Maximianista, et tacet: et ter victus praesens Donatista non tacet? 23. Sed de numero contendis cum Maximianistis. Ut dixi, faveo tibi. Trecenti decem plures sunt quam centum, vel quot fuerunt qui damnaverunt ponderis apud te habere putas? Sed dicturus es mihi: Numquid Donatistas millia episcoporum damnaverunt de toto orbe terrarum?
Abbreviated transcription (Latin):
bagaitani concilii. ꝓrsus totũ con¬
cedimꝰ. Male te dãpnauert̃ maximi¬
anistȩ. male dãpnauert̃ & illi pͥores
uri cecilianu. Tu purgasti te apud
bagai. purgauit se ille in transma¬
rino iudicio. Consensit huiꝰ iudici-¬
o untũsus orbis tͣrarũ. Qd dictu¬
rus es: Plures nos sumꝰ quͣa maxi¬
mianistȩ. Estote plures. de numero
gͦ agamꝰ. uide quantũ int̾sit. Absentẽ
te dampnauert̃ maximianistȩ. cũ ad
eos exire noluisses. Hoc quidẽ simile.
Sic & illi dampnauert̃ absentẽ ceci¬
lianũ. cũ factionẽ eoꝵ deuitasset.
S tu rursus in absentes illos fecisti
dici sententias in concilio bagaitano
At uͦ cecilianꝰ p̾sens adu̾sario pͣsente
purgatꝰ ẽ. Deinde alia magna diffe¬
rentia. Iudices numidas apud quos
te purgares tu ipse adisti. tu consti¬
tiusti: maximianistȩ illos ñ petiert̃.
apud eos aut̃ a ceciliano donatus
uictꝰ ẽ: quos pars donati uidices po¬
stulauerat. Respondent tibi mͦ maxi¬

Expanded text:
totum concedimus. Male te damnaverunt Maximianistae: male damnaverunt et illi priores vestri Caecilianum. Tu purgasti te apud Bagai: purgavit se ille in transmarino judicio. Consensit huic judicio universus orbis terrarum. Quid dicturus es? Plures nos sumus quam Maximianistae. Estote plures: de numero ergo agamus: vide quantum intersit. Absentem te damnaverunt Maximianistae, cum ad eos exire noluisses: Hoc quidem simile, sic et illi damnaverunt absentem Caecilianum, cum factionem eorum devitasset: sed tu rursus in absentes illos fecisti dici sententias in concilio Bagaitano: at vero Caecilianus praesens adversario praesente purgatus est. Deinde alia magna differentia: judices Numidas apud quos te purgares, tu ipse adisti, tu constituisti, Maximianistae illos non petierunt: apud eos autem a Caeciliano Donatus victus est, quos pars Donati judices postulaverat. Respondent tibi modo Maxi
Abbreviated transcription (Latin):
dant pͥmianiste concilio maximia¬
nistarũ. Si plures ualent. cedant
donatistȩ orbi t̾rarũ. Nichil ẽẽ ar¬
bitror iustius. Pauci st̃ maximia¬
nistȩ. s pͥores sunt. Reus reu̾ ñ fac̃.
Si hoc putas. quomͦ dãpnatꝰ dãpnare
potuisti: Qͥa & int̾ dãpnatores &
ipse scriptus ẽ: nec seruauert᷑ illi
locũ causȩ dicentis. Alit̾ aut̃ ceci¬
lianꝰ. Seruatꝰ illi locus hominis
cause dicentis. sicut habet. ipsa senten¬
tia: qͥa nec in cõmunionẽ receptus
ẽ nisi purgatꝰ. Iste aut̃ inuenit᷑ hic
a iudicib dampnatꝰ. illic int̾ uidi

Expanded text:
dant Primianistae concilio Maximiadant Primianistae concilio Maximianistarum: si plures valent, cedant Donatistae orbi terrarum: nihil esse arbitror justius. Pauci sunt Maximianistae: sed priores sunt. Reus reum non facit. Si hoc putas, quomodo damnatus damnare potuisti? quia inter damnatores et ipse scriptus est, nec servaverunt illi locum causam dicentis. Aliter autem Caecilianus: servatus est illi locus hominis causam dicentis, sicut habet ipsa sententia; quia nec in communionem receptus est nisi purgatus. Iste autem invenitur hic a judicibus damnat
Abbreviated transcription (Latin):
contra te ualent. Nam illi cecili¬
Aanũ nec ualuert᷑ nec ualebt᷑. tam̃
qͥd contra te udices. attende. Iã hic
audent dicere. s nos qui postea dãp¬
nauimꝰ maximianistas. plures eramꝰ
Ualeat gͦ sententia ur̃a in felicianũ.
& ualebit illoꝵ in cecilianũ: ubi
bagai conciliũ fecert̃. & iam felici¬
anũ dãpnauert̃. Modo intꝰ ẽ felici¬
anꝰ. Aut nocens receptꝰ ẽ: aut in no¬
cens dampnatꝰ ẽ. Si gͦ innocentẽ re¬
cipis ꝓ parte dampnati. cede om̃ib
gentib ꝓ pace xp̃i. Si aut̃ ꝑ errorẽ
ur̃m innocens dãpnatꝰ ẽ. errare po¬
tuert̃ trecenti decẽ dampnantes fe¬
liecianũ. & ñ potuert̃ errare septu¬
aginta dampnantes cecilianũ: Qͥd
gͦ dicitis cũ audieritis uobis dici.
prius uos dãpnauert̃ maxunianistȩ:
Recurritis & dicitis. S nos plures
eramꝰ. qui dãpnauimꝰ maximiani¬
stas. Ad utrũq uobis cito respon¬
det᷑. qͥa & illi ur̃i pͥores dãpnaue¬
rt cecilianũ. Si pͥores ualent. ce¬

Expanded text:
contra te valent. Nam illi contra Caecilianum nec valuerunt, nec valebunt: tamen quid contra te judices, attende. 22. Jam hic audent dicere: Sed nos qui postea damnavimus Maximianistas, plures eramus. Valeat ergo sententia vestra in Felicianum, et valebit illorum in Caecilianum. Ubi Bagai concilium fecerunt, etiam Felicianum damnaverunt: modo intus est Felicianus: aut nocens receptus est, aut innocens damnatus est. Si ergo nocentem recipis pro pace Donati; cede omnibus gentibus pro pace Christi: si autem per errorem vestrum innocens damnatus es; errare potuerunt trecenti decem damnantes Felicianum, et non potuerunt errare septuaginta damnantes Caecilianum? Quid ergo dicitis? Cum audieritis vobis dici, Priores vos damnaverunt Maximianistae, recurritis, et dicitis: Sed nos plures eramus qui damnavimus Maximianistas. Ad utrumque vobis cito respondetur, quia et illi vestri priores damnaverunt Caecilianum. Si priores valent, ce
Abbreviated transcription (Latin):
do spei. Cũ sc̃o sc̃seris. Est etiã occul¬
ta ꝓfunditas. qua intelligeris cũ sc̃õ
te innocens eris. qͥa nulli noces: qͥa
criniculis peccatoꝵ suoꝵ unꝰquisq
‸constringit᷑. Et cũ electo electus eris.
Et ab eo quẽ eligis eligeris. Et cũ ꝑ¬
ipsoꝵ uia ñ ẽ recta. Qm̃ tu ppłm
humilẽ saluũ facies. Hoc autͣ ꝑu̾sũ
a saluos facies. Et oculos suꝑboꝵ
humiliabis. Ignorantes aut̃ dĩ iusti-¬
ciã. & suã uolentes constituere: hu¬
miliabis. Qmͣ tu illuminabis lucer¬
dnẽ. Ds̃ m̃s illuminabis tenebras meas.
Nos enĩ peccatis nr̃is tenebrȩ sumꝰ. s ds̃
ms illuminabis tenebras meas. Qm̃
a te eripiar atẽptatione. Qmͣ ñ ame.
s ate eruar atẽptatione. Et in dõ me¬
o. transgrediar murũ. Et ñ in me
s in dõ meo transgrediar murũ.
Totus enĩ xp̃c hic loquit᷑. in quo st̃¬

Expanded text:
do spei. » Cum sancto sanctus eris. « Est etiam occulta profunditas, qua intte innocens eris, quia criniculis peccatorum suorum unusquisque constringitur. » Et cum electo electus eris. « Et ab eo quem eligis, elegeris. Et cum ipsorum via non est recta. Quoniam tu populum humilem salvum facies. Hoc autem pervera salvos facis. Et oculos superborum humiliabis. Ignorantes autem Dei justitiam, et suam volentes constituere, humiliabis. Quoniam tu illuminas lucerDomine. Deus meus, illumina tenebras meas. Nos enim peccatis nostris tenebrae sumus, sed Deus meus illuminabit tenebras meas. » Quoniam a te eripiar a tentatione. « Quoniam non a me, sed a te, eruar a tentatione. Et in Deo meo transgrediar murum. Et non in me, sed in Deo meo transgrediar murum, Totus enim Christus hic loquitur, in quo s
Abbreviated transcription (Latin):
O biurgationes figurat. quib uelut
grandine corda dura tundunt᷑. Si
aut̃ t̾ra culta & mitis .i. pius animꝰ ex¬
ceꝑit duritiã grandinis. in aquã idẽ
t̾ror figurate. & qͣsi cõgelatȩ obuir¬
gationis.i. in doctrinã satiantẽ re¬
soluit᷑. Igne aut̃ caritatis accensa
corda reuiuiscunt. Hȩc om̃ia in nu¬
bib ipsius ad gentes transiert᷑. Et in
cia de corde iusti sonuit dñs. Et al¬
tissimꝰ dedit uocẽ suã. Ut haberemꝰ eam. &
in ꝓfundo rerũ humanarũ audiremꝰ cȩ¬
lestia. Et emisit sagitas. & disꝑsit eos.
Et emisit euangłistas pennis uirtutũ
recto itinere transuolantes. ñ suis s
qͦs missi sc̃. ut aliis eoꝵ eẽt odor uitȩ
in uitã: aliis odor mortis in mortem.
Et choruscationes multiplicauit. ⁊ con¬
t᷑bauit eos. Et miracula multiplica
in p̃dicationib fontes aquarũ salientiũ
in uitã ȩtͣ̃nam. Et reuelata st̃ fundam̃¬

Expanded text:
Objurgationes figuratae, quibus velut Objurgationes figuratae, quibus velut grandine corda dura tunduntur: si autem terra culta et mitis, id est, pius animus exceperit, duritia grandinis in aquam, id est terror fulguratae et quasi congelatae objurgationis in doctrinam satiantem resolvitur: igne autem charitatis accensa corda reviviscunt. Haec omnia in nubibus ipsius ad Gentes transierunt. 14. cia de corde tissimus dedit vocem suam, ut haberemus eam, et in profundo rerum humanarum audiremus coelestia. Et emisit sagittas, et dissipavit eos. Et emisit evangelistas pennis virtutum recta itinera transvolantes, non suis, sed quos missi sunt, ut aliis eorum essent odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem . Et coruscationes multiplicavit, et conturbavit eos: et miracula multiplicavin praedicantibus fontes aquarum salientium in vitam aeternam . Et revelata sunt fundame
Abbreviated transcription (Latin):
Et posuit tenebras latibulũ suũ. Et po¬
suit obscuritatẽ sacram̃toꝵ. & occul¬
tã spem in corde credentiũ ubi late¬
rec ipse. ñ eos deserens in his etiã te¬
nebris ubi ꝑ fidẽ adhuc ambulamꝰ.
ñ ꝑ speciẽ: quãdiu qd̾ ñ uidemꝰ sꝑamꝰ.¬
& ꝑ patientiã expectamꝰ. In circuitu eiꝰ
tab̾naculũ eiꝰ. Contĩsi tam̃ ad ipsũ am¬
biunt qͥ credunt ei. qͥa in medio eoꝵ
ẽ. cũ om̃ib ȩqualit᷑ fauet: in quib
tãꝙͣ in tab̾naculo habitat hoc tẽpore.
Tenebrosa aqua in nubib aeris. Nec
ꝓpt̾ea qͥsquã in illa luce qͣ futura ẽ
cũ ex fide ad speciem uenerimꝰ. iam
se eẽ arbitret᷑: si seripturas recte in¬
telligit. In ꝓpħis enĩ atq in om̃ib
diuini u̾bi p̃dicatorib. obscura do
ctu manifestationis eiꝰ. Nubes ipsius
transiert̃. Predicatores u̾bi eiꝰ ñ iã u
deȩ finib continent᷑. s transierunt¬
⁊ ad gentes. Grando & carbones ignis.

Expanded text:
» Et posuit tenebras latibulum suum. « Et po» Et posuit tenebras latibulum suum. « Et posuit obscuritatem sacramentorum, et occultam spem in corde credentium, ubi lateret ipse non eos deserens. In his etiam tenebris, ubi per fidem adhuc ambulamus, non per speciem, quandiu quod non videmus patientiam exspectamus . In circuitu ejus tabernaculum ejus: conversi tamen ad ipsum ambiunt qui credunt ei; quia in medio eorum est, cum omnibus aequaliter favet, in quibus tanquam in tabernaculo habitat hoc tempore. Tenebrosa aqua in nubibus aeris: nec propterea quisquam in illa luce, quae futura est cum ex fide ad speciem venerimus, jam se esse arbitretur, si Scripturas recte intelligit; in Prophetis enim atque in omnibus divini verbi praedicatoribus obscura docctu manifestationis ejus. Nubes ipsius transierunt: praedicatores verbi ejus non jam in Judaeae finibus continentur, sed transierunt ad Gentes. Grando et carbones ignis.
Abbreviated transcription (Latin):
liũ bonoꝵ. Ascendit fumꝰ in ira eiꝰ. As¬
cendit lacrimosa dep̾catio pęnitenti¬
ũ. cũ cognouissent qͥd minet᷑ ds̃ im¬
piis. Et ignis a facie eiꝰ ex ardescit. Et
flagrantia caritatis post penitentiã
de notitia eiꝰ exardescit. Carbones
succensi stͣ ab eo. Qͥ iã mortui erant
deserti ab igne boni desiderii ac lu¬
ce iusticiȩ & frigidi tenebrosiq re¬
manserant: rursus accensi & illumi
deret ad hominũ infirmitatẽ. Et ca¬
ligo sub pedib eiꝰ. Et impii qͥ t̾rena
sapiunt. caligine maliciȩ sue ñ eu
eũ ꝑueniret. nͥ ꝑ caritatẽ. Plenitu¬
do enĩ legis. caritas. Et cito se incõ¬
p̾hensibilẽ eẽ monstrauit dilectori¬
b suis: ne illũ corporeis imagina¬
tionib cõp̾hendi arbitrarent᷑. Uo¬
lauit suꝑ pennas uentoꝵ. Illa aut̃
celeritas qͣsi in cõp̃hensibile̾ ẽẽ mon¬
strauit suꝑ uirtutes animarũ. ex
quib se uelut pennis a t̾renis ti¬
morib in auras lib̾tatis attollunt.

Expanded text:
 9. Ascendit fumus in ira ejus: ascendit lacrymosa deprecatio poenitentium, cum cognovissent quid minetur Deus impiis. Et ignis a facie ejus exardescit: et flagrantia charitatis post poenitentiam de notitia ejus inardescit. Carbones succensi sunt ab eo: qui jam mortui erant deserti ab igne boni desiderii ac luce justitiae, et frigidi tenebrosique remanserant, rursus accensi et illuminderet ad hominum infirmitatem. Et caligo sub pedibus ejus. Et impii qui terrena sapiunt, caligine malitiae suae non eeum perveniret, nisi per charitatem: plenitudo enim legis charitas . Et cito se incomprehensibilem esse demonstravit dilectoribus suis, ne illum corporeis imaginationibus comprehendi arbitrarentur. Volavit super pennas ventorum. Illa autem celeritas, qua se incomprehensibilem esse monstravit, squibus se veluti pennis ab aeternis timoribus in auras libertatis extollunt.
Abbreviated transcription (Latin):
riosũ corpus gero. Et factus ẽ dñs fir¬
mam̃tũ meũ. Et qm̃ amaritudine mi¬
seriarĩ firmam̃tũ tͣrenȩ uoluptatis
cõturbatũ atq cõuulsũ eͣ: factus est
latitudinẽ. Et qͥa carnales patiebar an¬
gustias. eduxit me in sp̃ualẽ latitudi¬
nẽ fidĩ. Eruit me. qmͣ uoluit me. An¬
te ꝙͣ illũ ego uellẽ. eruit me ab ini¬
micis meis potentissimis: qͥ mͥ mui¬
me. Et ab his qͥ odertͣ me. qͥa uolo e¬
ũ. Et retribuet mͥ dñs scđm iticiã

Expanded text:
riosum corpus gero. Et factus est Dominus firmamentum meum. Et quoniam amaritudine miseriarum firmamentum terrenae voluntatis contribulatum, atque convulsum est, factus est latitudinem: et quia carnales patiebar angustias, eduxit me in spiritualem latitudinem fidei. Eruit me, quoniam voluit me: antequam illum ego vellem, eruit me ab inimicis meis potentissimis, qui mieum, et ab his qui oderunt me, quia volo eu
Abbreviated transcription (Latin):
istã uitã meã. Et ab his qͥ odert᷑ me.
qm̃ cõfortati st̃ suꝑ me. Quãdiu sub
ipsis sũ ignorans dm̃. Preuenert̃ me
in die afflictionis meȩ. Priores mͥ no¬
cuert̾. in tẽpore quo mortale & labo

Expanded text:
m vitam meam. Et ab his qui oderunt me, quoniam confortati sunt super me: quandiu sub ipsis sum ignorans Deum. » Praevenerunt me in die afflictionis meae. « Priores mihi nocuerunt in tempore quo mortale, et labo
Abbreviated transcription (Latin):
rentes iniqͥtatis conturbauert᷑ me. Cur¬
bȩ iniquȩ ad tẽpus cõmotȩ. ueluti flu¬
mina pluuialia cito desitura. egert᷑
ut conturbarent me. Dolores inferni
circũ dedert᷑ me. In his qͥ me circũdede¬
rtͣ ut ꝑderent. erant dolores inuiden¬
tiȩ : qui mortẽ oꝑant᷑. ꝑducuntq ad
infernũ peccati. Preuenert᷑ me laquei
mortis. Preuenert me. ut pͥores nocere
uellent. qd̃ eis postea redderet᷑. Tales
autͣ homines capiunt in ꝑditionem
quib male ꝑsuasertͣ iactationẽ iusti¬
ciȩ. cuiꝰ ñ re s nomine adu̾sus gentes
głant᷑. Et in pͣssura mea inuocaui dnm.
& ad dm̃ meũ clamaui: & exaudiuit
de tẽplo scõ suo uocẽ meaͬ. Exaudi¬
uit de corde meo in qͦ habitat. uocẽ
meã. Et clamor mͣs in conspectu eiꝰ. in¬
ñ in aurib hominũ. s corã ipso int̾
habeo. introiuit in aures eiꝰ. Et cõmo¬
ta ẽ. & cõtremuit tͣra. Ita clarificato
filio hominis. cõmoti stͣ & cõtremuert᷑¬

Expanded text:
conturbaverunt me. Turbae iniquae ad tempus commotae velut flumina pluvialia cito desitura, egerunt ut conturbarent me. Dolores inferni circumdederunt me. In his qui me circumdederunt ut perderent, erant dolores invidiae, qui mortem operantur, perducuntque ad infernum peccati. Praevenerunt me laquei mortis. Praevenerunt me ut priores nocere vellent, quod eis postea redderetur. Tales autem homines capiunt in perditionem, quibus mala persuaserint jactatione justitiae, cujus non re, sed nomine adversus gentes gloriantur. Et in pressura mea invocavi Dominum, et ad Deum meum clamavi. Et exaudivit de templo sancto suo vocem meam. Et exaudivit de corde meo, in quo habitat, vocem meam. Et clamor meus in conspectu ejus. n auribus hominum, sed coram ipso intus habeo, introivit in aures ejus. » Et commota est, et contremuit terra. « Ita clarificato filio hominis, commoti sunt, et contremuer
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ñ de me p̾sũpsi qͣsi erigens adu̾sũ te
cormi suꝑbiȩ. s te ipsũ cornu hoc ẽ fir¬
ma celsitudinẽ salutis inueni. qđ ut in¬
uenirẽ. redemisti me. Laudans inuoca
bo dnm̃. & ab mimicis meis saluus ero
rores. Circundedert̃ me dolores mortis.

Expanded text:
te cornu superbiae, sed te ipsum cornu, hoc est firmam celsitudinem salutis inveni: quod ut invenirem, redemisti me. » Laudans invocavi Dominum, et ab inimicis meis salvus ero.rores. » Circumdederunt me dolores mortis.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ uos regnũ dĩ. Ab inspiratione
sp̃s irȩ tuȩ. Dicentis. nͥ penitentiã e¬
geritis. om̃s similit᷑ moriemini. Mi¬
sit de sũmo & acceꝑit me. Uocando ex
gentib in hereditatẽ głosam. ȩccłiam
ñ habentẽ maculã neq rugã. Assũp¬
sit me de multitudine aquarũ. Assũp

Expanded text:
vos regnum Dei: Ab increpatione spiritus irae tuae: dicentis : nisi poenitentiam egeritis, omnes similiter moriemini. » Misit de summo, et accepit me. « Vocando ex gentibus in haereditatem gloriosam, Ecclesiam, non habentem maculam, aut rugam: Assumpsit me de multitudine aqu
Abbreviated transcription (Latin):
cantica quȩ ñ possint dici hȩc cantica.
quęri potest. S animadũtendȩ scrip¬
turȩ sunt. ne forte canticũ lȩticiã indi¬
cet. psalmi aut̃ dicant᷑ qui canunt᷑ ad
psalteriũ. qͦ usũ eẽ dauid ꝓpħam in
magno mysterio ꝓdit historia. De
qua re ñ ẽ hic disserendi locꝰ. qr diut᷑¬
nã inqͥsitionẽ & longã disputationẽ
desiderat. Nc̃ interĩ aut uba dominici
hominis post resurrectionẽ expecta-¬
re debemꝰ. aut hominis in eccłia cre¬
exaudiuit me ds̃ iusticiȩ meȩ. Cũ m¬
uocarẽ exaudiuit me ds̃ inquit. a qͦ
ẽ iusticia mea. In tribulatione dila-¬
tasti mͥ. Ab angustiis tristiciȩ. in lati¬
tudinẽ gaudioꝵ me duxisti. Tribula¬
tio enĩ & angustia in om̃em animam
hominis oꝑantis malũ. Qͥ aut̃ dic̃.
gaudemꝰ in tribulationib scientes

Expanded text:
psalmi qui non possint dici cantica, quaeri potest. Sed animadvertendae Scripturae sunt, ne forte Canticum laetitiam indicet: Psalmi autem dicuntur, qui cantantur ad psalterium; quo usum esse David prophetam in magno mysterio, prodit historia . De qua re non est hic disserendi locus; quia diuturnam inquisitionem et longam disputationem desiderat. Nunc interim aut verba Dominici hominis post resurrectionem exspectare debemus, aut hominis in Ecclesia creexaudivit me Deus justitiae meae: cum invocarem, exaudivit me Deus, inquit, a quo est justitia mea. In tribulatione dilatasti mihi: ab angustiis tristitiae, in latitudinem gaudiorum me duxisti; tribulatio enim et angustia in omnem animam hominis operantis malum . Qui autem dicit: Gaudemus in tribulation
Abbreviated transcription (Latin):
si surgit mot̾ animi qͥ iã ꝓpt᷑ pęnã¬
cent̾ e ꝓphetice significat᷑. ubi sũma
pax nullo tumultu int̾polari potest.S
hoc ñ iã tenet᷑ in hac uita. s post hanc
uitã sꝑandũ ẽ. Hoc etiã ipsa u̾ba osten¬
dunt. quȩ futuri st̃ tẽporis. Non enĩ
dictũ ẽ. aut obdorniui et somnũ cepi.
aut obdorinio & somnũ capio. s obdor¬
miã & somnũ capiã. Tc̃ corruptibile
hoc induet᷑ incorruptione. & morca¬

Expanded text:
si surgit motus animi, qui jam propter poenasi surgit motus animi, qui jam propter poenaet prophetice significatur, ubi summa pax nullo tumultu interpolari potest, sed hoc jam non tenetur in hac vita, sed post hanc vitam sperandum est. Hoc etiam ipsa verba ostendunt, quae futuri sunt temporis: non enim dictum est, aut, Obdormivi et somnum cepi; aut, Obdormio et somnum capio; sed, Obdormiam et somnum capiam. Tunc corruptibile hoc induetur incorruptione,