comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Notandum uͦ est: qd̾ subutulit ualde. Qira
& si querlã longanimit tolerat᷑: quedam
tamen irhac uita flagellat. Et hic non ũqmn
ferire inchoat: qd̾ eterna dãpnatione con¬
sũmat. Ergo ⁊ non nulla ꝑcutit. ⁊ nonnulla
inulta derelinquit. quia si nulla resecaret:
quis deum reshumanas curare credidisset:
Et rursũ sihic cuncta ꝑcuteret᷑. extremum
iudiciũ unde restaret: Quedã igit᷑ feriunt᷑
ut rectoris nr̃i suꝑ nos sollicitudinẽ formi¬
demiis: quedam uͦ inulta seruantur. ut ad¬
huc iudicium restare sciamꝰ. Bene gͦ dicit᷑.
Hec ilaiscitur ualde scelus: quia dum exiguũ qͥddã
de iniquitate ꝑcutitur. in conuersis mentibꝰ eterna
iam iudicii sententia ꝓpinatur. Totum itaq hoc ab¬
helui rectũ dicitur: si recte diceretur. Scit enim
qͥd loqui debeat: s cui loquatur ignorat. Hera sũt
namq que dixit. s abeati iob increpationibꝰ alieua:
quia tanto hac correptione non eguit: qnͣto nec

Expanded text:
andum vero est quod subintulit, Valde, quia etsi quaedam longanimiter tolerat, quaedam tamen etiam in hac vita flagellat et hic nonnunquam ferire inchoat, quod aeterna damnatione consummat. Ergo et nonnulla percutit, et nonnulla inulta derelinquit, quia si nulla resecaret, quis Deum res humanas curare crederet? Et rursus, si hic cuncta percuteret, extremum judicium unde 830 restaret? Quaedam igitur feriuntur, ut rectoris nostri super nos sollicitudinem formidemus; quaedam vero inulta servantur, ut adhuc judicium restare sentiamus. Bene ergo dicitur: Nec ulciscitur valde scelus, quia dum exiguum quiddam de iniquitatepercutitur, inconversis mentibus aeterni jam judicii sententia propinatur. 39. Aliud est rectum dquid loqui debeat, sed cui loquatur ignorat. Vera sunt namque quae dixit, sed a beati Job increpationibus aliena, quia tanto hac correptione non eguit, quanto nec
Abbreviated transcription (Latin):
it: elationẽ uͦ potentie malicia nr̃e mentis
inuenit. Lollamꝰ ergo qd̾ de nr̃o contulimꝰ.
⁊ bona sunt que deo largiente possidemꝰ. Qr
etum neqͣ qͣm iusta potentia s actio praua
dampnat᷑: apte subiungitur. S non sal¬

Expanded text:
it, elationem vero potentiae malitia nostrae mentis it, elationem vero potentiae malitia nostrae mentis invenit. Tollamus ergo quod de nostro contulimus, et bona sunt quae Deo largiente possidemus. Quia enim nequaquam justa potentia, sed actio prava damnatur, apte subjungitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ est. cum in cordibꝰ sublumũ regnat hu¬
militas mors. Unde pensandũ est. qͥa potenteꝰ
quiq cum humilit̃ sapiunt: culm̃ extranee¬
⁊ quasi longe posite uirtutis attingunt. Et
recte hac uirtute dñm qnͣtociꝰ placant: quia
illud ei sacrificiũ potentes offerunt: qd̾ po¬
tentes inuenire uix possunt. Subtilissima nãq
arsuiuendi est culmen tenere ⁊ głam premere.
ẽẽ quidem in potentia. s potentẽ se esse nesci¬
re. Adlargiendabona potentẽ se cognosce̾.
ad rependenda noxia om̃e qd̃ potent᷑ ualet
ignorare. Recte itaq de talibꝰ dicit᷑. Deus po¬
tentes non abicit: cum upse sit potens. Dm̃
qͥppe initari desiderat: qͥfastigiũ potentie
alienis intentꝰ utilitatibꝰ ⁊ nonsuis laudibus
elatꝰ administrat᷑. Nui p̃latꝰ ceteris ꝓdesse appe¬
tit non preẽẽ. Tumoris itaq elatio non ordo
potestatis: incrimine est. Potentiã deus tribu¬

Expanded text:
vero est, cum in cordibus sublimium regnat huvero est, cum in cordibus sublimium regnat humilitas morum. Unde pensandum est quia potentes quique, cum humiliter sapiunt, culmen extraneae quasi longe positae virtutis attingunt, et recte hac virtute Dominum quantocius placant, quia illud ei sacrificium potentes offerunt, quod potentes vix invenire possunt. Subtilissima namque ars vivendi est, culmen tenere, gloriam reprimere: esse quidem in potentia, sed potentem se esse nescire: ad largienda bona potentem se agnoscere, sed ad repetenda noxia omne quod potenter valet ignorare. Recte itaque de talibus dicitur: Deus potentes non abjicit, cum et ipse sit potens. Deum quippe imitari desiderat, qui fastigium potentiae alienis intentus utilitatibus, et non suis laudibus elatus administrat, qui praelatus caeteris prodesse appetit, non praeesse. Tumoris namque elatio, non ordo potestatis in crimine est. Potentiam Deus tribu
Abbreviated transcription (Latin):
mendo uincebat dicens. Dñe non est exalta¬
tũ cor meũ: qͥq in eiꝰ humilitatis augmen¬
tũ subiu ixit. Neq elati sunt oculi
mei. Atq addidit. Neq ambulaui in mag¬
nis. Et adhuc semetip̃m subtilissima inqͥ¬
sitione discutiens: ait. Naq inmirabilibꝰ
suꝑ me. Om̃sq etiã cogitationes suas a fundo
cordis exhauriens: subiunxit dicens. Si non
humilit̃ sentiebã: s exaltaui animã ineã.
Ecce humilitatis hostiam ab intimo cordis
oblatam. crebro replicat: ⁊ iterũ atq iterũ
confitendo offerre non cessat: eamq multi¬
pliciter loquens uidicis sui oculis ostentat
Quid est hoc: Et qͦmͦ istud sacrificiũ deo pla¬
cere cognouerat: qd in tonspectu eiꝰ tanta
iteratione uocis immolabat. nisi qd̾ uicina
ẽẽ suꝑbia potentibꝰ solet. ⁊ pene semꝑ rebus
affluentibꝰ elatio sociat᷑: Quia ⁊ sepe honoriᷤ hum¬
habundantia: duriciã dat tumori. Mirũ

Expanded text:
mendo vincebat, dicens: Domine, non est exaltamendo vincebat, dicens: Domine, non est exaltatum cor meum . Quique in ejus humilitatis augmento subjunxit: neque elati sunt oculi mei, atque addidit: Neque ambulavi in magnis. Et adhuc semetipsum subtilissima inquisitione discutiens ait: Neque in mirabilibus super me. Omnesque etiam cogitationes suas a fundo cordis exhauriens, subjungit, dicens: Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam . Ecce humilitatis hostiam ab intimo cordis oblatam crebro replicat, et iterum atque iterum confitendo offerre non cessat, eamque multipliciter loquens Judicis sui oculis ostentat. Quid est hoc? et quomodo istud sacrificium Deo placere cognoverat, quod in conspectu ejus tanta iteratione vocis immolabat? nisi quod vicina esse superbia potentibus solet, et pene semper rebus affluentibus elatio sociatur, quia et saepe humoris abundantia duritiam dat tumoris. Mirum
Abbreviated transcription (Latin):
disciplina. Atq int̃ hoc sollert̃ intuendũ. nedũ¬
ĩmoderatiꝰ custodit᷑ iuitꝰ humilitatis: soluant᷑
iura regiminis. Et dũ p̃latꝰ quisq plusꝙͣ. decet
se deicit: subditoꝵ uitã stringere sub discipli¬
ne uinculo nonpossit. Teneamꝰ gͦ exteriꝰ qd
palioꝵs ut ilitate suscepimꝰ: teneamꝰ interiꝰ qd̵
de nr̃a estimatione sentimꝰ. S tamen decenter
qͥb̾lam crumpentibꝰ signis. tales nos apud noᷤ
eẽ. ipsi eciã qui nobis cõmissi sunt ignorent.
ut ⁊ de auctoritate nr̃a qd̾ formident. uide¬
ant ⁊ ⁊ de humilitate qd inittent᷑ agnos¬
cant. Seruata autem auctoritate regiminis
terus eminet: tanto interiꝰ debet premi.¬
ne cogitationẽ uincat ne in delectatione sui
animũ that. ne iam sub se mens eam regere
non possit: cui selibidine dñandi supponit.
Bene dauid regni potentiã regere nouerat.
qui elationẽ eiꝰdem potentie semet ipsũ pre.¬

Expanded text:
disciplina. Atque inter haec solertdisciplina. Atque inter haec solertimmoderatius custoditur virtus humilitatis, solvantur jura regiminis; et dum praelatus quisque plus se quam decet dejicit, subditorum vitam stringere sub disciplinae vinculo non possit. Teneamus ergo exterius quod pro aliorum utilitate suscipimus, teneamus interius quod de nostra aestimatione sentimus. quibusdam erumpentibus signis, tales nos apud nos esse ipsi etiam qui nobis commissi sunt non ignorent: ut et de auctoritate nostra quod formident videant, et de humilitate quod imitentur agnoscant. Servata autem auctoritate regiminis,terius eminet, tanto premi interius debet, ne cogitationem vincat, ne in delectatione sui animum rapiat, ne jam sub se mens eam regere non possit, cui se libidine dominandi supponit. Bene David regni potentiam regere noverat, qui elationem ejusdem potentiae semetipsum pre
Abbreviated transcription (Latin):
cim is qui pre est uiciis pociꝰ quã frĩbꝰ dñatur.
Cunctos qͥppe nat᷑a equales genuit. Ut aũ
alii ad regendũ aliis cõmitant᷑: non eos
nat᷑a s culpa post ponit. Uicis ergo se debent
rectores erigere: quorũ ⁊ causa p̃feruntur.
Et cum delinquentes corrigunt. sollicite
atcendunt ut ꝑ disciplinam culpas qͥdem
uire potestatis feriant. s ꝑ humilitatis custo¬
diam equales se ipsis fribꝰ qui ᷤ corrigunt.
agnoscant. Quamuis plerumq etiã dignũ
est. ut eosdem quos corrigitiius tacita nob̃
elatione p̃feramnꝰ. Illoꝵ namq ꝑnos uicia
discipline iugore feruuitur: inhis uͦ que
ipsi cõmittimꝰ. nec uerbi quidem ab aliquo
inuectione laceramͣ. Tanto ergo apud dñm
obligatiores sumꝰ: qnͣto apud homines in¬
ulte peccamꝰ. Disciplina autem nr̃a subditoᷤ¬
tanto diuino iudicio liberiores reddet. qnͣto
hic eoꝵ culpas sine uindicta non deserit. Ser¬
uanda tamq est. uncorde humilitas. ⁊ inoꝑe

Expanded text:
cum is qui praeest vitiis potius quam fratribus dominatur. Cunctos quippe natura aequales genuit; ut autem alii ad regendum aliis committantur, non eos natura, sed culpa postponit. Vitiis ergo se debent rectores erigere, quorum et causa praeferuntur; et cum delinquentes corrigunt, sollicite attendant, ut per disciplinam culpas quidem jure potestatis feriant, sed per humilitatis custodiam aequales se ipsis fratribus qui corriguntur agnoscant. Quamvis plerumque etiam dignum est ut eosdem quos corrigimus tacita nobis cogitatione praeferamus. Illorum namque per nos vitia disciplinae vigore feriuntur; in his vero quae ipsi commitinvectione laceramur. Tanto ergo apud Dominum obligatiores sumus, quanto apud homines inulte peccamus. Disciplina autem nostra subditos divino judicio tanto liberiores reddit, quanto hic eorum culpas sine vindicta non deserit. Servanda itaque est et in corde humilitas, et in opere
Abbreviated transcription (Latin):
que necdũ plata sunt mani correctionis
eradicant:. S iam illa subsequi conspiciũt.
ex aliis que precedunt. Sicut enim corꝑa¬
les medici quasdam egritudines iam ueni¬
se inueniunt. qͣbuᷤᷤ dam uero ne ueniaut
medent᷑: ita doctores sc̃i aliqñ inuenta uul¬
nera saluti restituunt: aliq̃n uero agunt
inmentibꝰ ne uulnerentur. Inquibꝰ hoc
sollert̃ intuendũ est: quia sicut certa
plerumq cum asꝑitate redarguunt:
ita incertis uicis cum tͣaquillitate con¬
tͣdicunt. Certa ferientes increpant: iu¬
certa p̃munientes deuitant. Quam quia ar¬
rogantes uiri discrecionis regulam nesciunt:
sententiarũ suarũ iaculis sicut nota. sic̃ in cog¬
nita. sicut certa. sic etiã incerta configurit. Und̾
ninic ab helui dicit᷑. Caue ne declines ad iniqui¬
tatem: hanc enim cepisti sequi post miseriã.¬

Expanded text:
quae necdum prolata sunt manu correptionis quae necdum prolata sunt manu correptionis eradicant, sed jam illa subsequi conspiciunt ex aliis quae praecedunt. Sicut enim corporales medici quasdam aegritudines jam venisse inveniunt, quasdam vero ne veniant medentur, ita doctores sancti aliquando inventa vulnera saluti restituunt, aliquando vero agunt in mentibus ne vulnerentur. In quibus solerter intuendum est, quia sicut certa plerumque cum asperitate redarguunt, ita incertis vitiis et cum tranquillitate contradicunt; certa ferientes increpant, ipraemunientes devitant. Quam quia arrogantes viri discretionis regulam nesciunt, sententiarum suarum jaculis sicut nota, sic incognita; sicut certa, sic etiam incerta configunt. Unde nunc ab Eliu dicitur: Cave ne declines ad iniquitatem; hanc enim c
Abbreviated transcription (Latin):
seriã sequit᷑: qui post mala que ꝓ correpti¬
one sustinet. feruenti corde impacientie se
facibꝰ inflaminat. Qd̃ beatum iob ꝑpetͣsse
helui credidit: quia eum it̃ flagella posi¬
tũ liberis effari uocibꝰ audiuitꝰ. Uidelicet nes¬
ciens. quia om̃e qd̾ dixit. non hoc de iniqͥtate
impacientie. s de uirtute ueritatis ꝓtulit:
quia ab interni idicis sententia. nec cũ iusti¬
de eadem iiquitate ꝓtiuꝰ subdidit᷑. Hanc enĩ
ad eam declinari uetat. de ea ꝓtuiꝰ qͣs ad quã
declinatũ iam fuerit. dãpnat. nisi qd arrogan¬
tes uiri plus uideri uidices quã consolatores
uolunt: Unde ⁊ ñ ũ quã ea districtis senten¬
tiis feruint. que nata in corde suspicantur.
⁊pͥusꝙͣ certa sit culpa delinquentiũ. ꝓfert᷑
inuectio districta uerboꝵ. Et ante ꝑsententiã
tionibꝰ arguendo obutent᷑. s cum easdẽ cogi¬
tationes alia que peunt oꝑa demonstrant.
plerũq ab auditoꝵ suoꝵ cordibꝰ. ea uicia

Expanded text:
seriam sequitur, qui post mala quae post correctionem sustinet ferventi corde, impatientiae fastibus inflammatur. Quod beatum Job perpetrasse Eliu credidit, quia eum, inter flagella positum, liberis effari vocibus audivit; videlicet nesciens quia, omne quod dixit, non hoc de iniquitate impatientiae, sed de virtute veritatis protulit, qui ab interni judicis sententia nec cum se justide eadem iniquitate protinus subdidit: Hanc enim ad eam declinare vetat, de ea protinus quasi ad quam declinatum jam fuerit damnat, nisi quod arrogantes viri plus videri judices quam consolatores volunt? Unde et nonnunquam ea districtis sententiis feriunt, quae nata in corde suspicantur et priusquam certa sit culpa delinquentium, profertur invectio districta verborum; et ante per sententiam tionibus arguendo obviant; sed cum easdem cogitationes aliqua quae praeeunt opera demonstrant, plerumque ab auditorum suorum cordibus ea vitia
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe est mecdic̃: ⁊ peccatoꝵ in nobis contagia
que mẽẽ mecdislit᷑ repbat. secat. Abscidit uirꝰ
putredinis ferto tribulationis & qͦuoces egͥ
audire dissimulat: eo egͥtudinᷤᷤ finẽ ꝓcurat.
exaudies. ⁊ nocte & non ad insipientiã michi.
Ae si diceret. Iaquaqm mnͥ ad insipientã pficit:
qd̾ die at nocte clamantẽ me continuo noti
ecaucdis: quia unde me in tẽꝑali tribulatio¬
tunũ nunchũ est. ut ad desideriũ ereptionis

Expanded text:
quippe est medicus, et peccatorum in nobis contagia, quippe est medicus, et peccatorum in nobis contagia, quae inesse medullitus reprobat, secat. Abscindit virus putredinis ferro tribulationis, et quo voces aegri audire dissimulat, eo aegritudinis finem procurat. nocte, et non ad insipientiam mihi . Ac si diceret: Nequaquam mihi ad insipientiam proficit quod die ac nocte clamantem me continue non exaudis, quia unde me in temporali tribulatiotunum nondum est, ut ad desiderium ereptionis
Abbreviated transcription (Latin):
zenim frustra aucdiet deus: ⁊ omp̃c singuloꝵ cau¬
⁊ sas intuetͣ. Notandũ qđ duo si nt dicta. quia
⁊ clamantem non frustra audit. ⁊ tam̃ qd̃ patit᷑
respicit. ⁊ exatidire uoces dissimulat: ⁊ qd̃ unus¬
qͥsq tolerat non ignorat. Nemo gͦ qui tardius
audit᷑: creclat qđ a suꝑna cura negligtt  Sepe enĩ
nr̃a desideria quia celerit᷑ nonfiunt exaudiunt᷑.
⁊ qđ impleri concite petimꝰ. ex ipsa melius tardita-¬
te ꝓsꝑatur. Sepe uox nr̃a eo ꝑficit᷑. quo differtur:
⁊ cũ suꝑficie teñ peticio negligit᷑ uiota nr̃a
& semina messiũ gelu p̃ssa soliclant᷑ ⁊ quo ad
suꝑficiem tardlĩ exeunt: eo ad frugẽ multipli¬
ciora consurgunt. Desideria itaq nr̃a dilatiõe
ꝑceptiura sunt conualescant. Exercitantꝰ in cer¬
tamnine. ut maioribꝰ cumulent᷑ p̃miis in re¬
tributione. Labor ꝓtrahit᷑ pugne: ut crescat
corona inctorie. duos gͦ dñs cũ uelociter non
exaudit. quo repellere credit᷑ tͣhit. Internus

Expanded text:
enim frustra audiet Deus, et Omnipotens singulorum causas intuebitur. - Notandum quod duo sint dicta, quia et clamantem non frustra audit, et tamen quod patitur respicit, et exaudire voces dissimulat, et quod unusquisque tolerat non ignorat. Nemo ergo qui tardius auditur credat quod a superna cura negligatur. Saepe enim nostra desideria, quia celeriter non fiunt, exaudiuntur; et quod impleri concite petimus, et ipsa melius tarditate prosperatur. Saepe vox nostra eo perficitur quo differtur; et cum superficietenus petitio negligitur, votat semina messium gelu pressa solidantur, et quo ad superficiem tardius exeunt, eo ad frugem multiplicatiora consurgunt. Desideria itaque justa dilatione percepturi sunt, convalescant, exercitantur in certamine, ut majoribus cumulentur praemiis in tribulatione. Labor protrahitur pugnae, ut crescat corona victoriae. Suos ergo Dominus, cum velociter non exaudit, quo repellere creditur, trahit. Internus
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudine. Robusti qͥppe sunt motꝰ cordis:
cũ nulla nisi que uirtutis sunt sentiunt. S
magnitudinẽ ⁊ robustos motus deponimus:¬
qñ non iam de uirtute attollim᷑ s in culpa con¬
sentiendo de ipsa qua qͣtim infirmitate formi¬
damꝰ. Multũ namq de se animꝰ confidit: qñ
sibi ad uotũ uires suppetere conspicit. Iam sibi
fiduciam scĩtatis arrogat: iamise idoneum etiã
ad cuncta uirtutũ culmina que sola cogitatio¬
ne conceꝑit putat. S cumhunc temptatio su¬
bito oborta transuerberat: eas que nate de uir-¬
tutibꝰ fuerant. elatas cogitationes funditꝰ turbat.
Quasi securã qͥppe urbem inopinatꝰ hostis ingre¬
dit̃: ⁊ repentino gladio suꝑboꝵ cuuũ colla feri¬
untur. Nich gͦ tunc nisi continiuis luctus agit᷑:
dũ capta urbs. animi. magnatoꝵ suoꝵ. cede in¬

Expanded text:
permittit.---Robusti quippe sunt motus cordis, cum nulla nisi quae virtutis sunt sentiunt. Sed magnitudinem et robustos motus deponimusquando jam non de virtute attollimur, sed in culpa consentiendo obrui de ipsa qua quatimur infirmitate formidamus. Multum namque de se animus confidit quando sibi ad votum vires suppetere conspicit. Jam sibi fiduciam sanctitatis arrogat, jam se idoneum etiam ad cuncta virtutum culmina quae sola cogitatione conceperit putat. Sed cum hunc tentatio subito oborta transverberat, eas quae natae de virtutibus fuerant, elatas cogitationes funditus turbat. Quasi securam quippe urbem inopinatus hostis ingreditur, et repentino gladio superborum civium colla feriuntur. Nihil ergo tunc nisi continuus luctus agitur, dum capta urbs animi a magnatum suorum
Abbreviated transcription (Latin):
a plurali sepe se ad singularẽ uertat. Unde heliu
cum diceret clamabunt ⁊ eiulabunt: nequaꝙͣ
qͥppe numero insingularẽ ueniens: adꝑsonam
a singulis melius recognoscit᷑: qͥcquid dici sin
gilarit᷑ audit᷑. uit ad corsuũ quisq redeat &
in semetipso hoc qd̾ de uno ꝙͦ dicit᷑ rep̃hendat.
Singularem igit᷑ numerũ tenuit dicens. ñ dixit.
ubi est dd̾ qui fecit me: Qsquis enim aduersi¬
tatũ tribulatione frangit᷑. a quo factꝰ est mi¬
nime contemplat᷑. Nam qͥ qd̃ non erat fecit:
factum sine gubernatione non deserit. Et qui
benigne hominẽ condidit. nequaꝗꝙͣ cruciari
inuiste ꝑmittit. Nec sinit neglecte ꝑire qd̾ est.
qͥ hoc etiã qd̾ non fuit creauit ut eẽc. Cũ ergo
causam tribulationis rr̃e requirimꝰ. ⁊ fortas¬
se tardius inuenimꝰ: est ista concita ratio qd̃
nichil iniuste paciam᷑. Qura si deo auctore
sumꝰ qui non fuimꝰ: deo regerte non affligi¬

Expanded text:
a plurali saepe se ad singularem vertat. Unde Eliu a plurali saepe se ad singularem vertat. Unde Eliu cum diceret: Clamabunt, et ejulabunt, nequaquam quippe numero in singularem veniens, ad personam a singulis melius recognoscitur quidquid dici de eis singulariter auditur, ut ad cor suum quisque redeat, et in semetipso hoc quod de unoquoque dicitur reprehendat. Singularem igitur numerum tenuit, dicens: Non dixit, Ubi est Deus qui fecit me. Quisquis enim adversitatum tribulatione frangitur a quo factus est minime contemplatur. Nam qui quod non erat fecit, factum sine gubernatione non deserit; et qui benigne hominem condidit, nequaquam injuste cruciari permittit; nec sinit neglecte perire quod est, qui hoc etiam quod non fuit creavit ut esset. Cum ergo causam tribulationis nostrae requirimus, et fortasse tardius invenimus, est ista consideratio, quod nihil injuste patiamur, quia si Deo auctore sumus qui non fuimus, Deo regente non affligi
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ fluctus intumescunt. cum contͣ amoris scĩ
studia curarũ seculariũ se tumultꝰ illidunt. In
abscondito gͦ tempestatis audit᷑: qͥa clamor de¬
Quia uͦ omnino non desunt. qui bona q̃rentibꝰ
suadere ꝑuersa moliant᷑: aque contͣclictionis s̃:
popuili resistentes. Et quia tunc ꝓbat᷑ desicleriũ.
cũ aliqͣ ei aduersitate resistitur. recte dicit᷑. ꝓba¬
ui te adaquas contͣdictionis. His itaq urrtutũ
nisibꝰ robusti ex aduersitate ꝓficiunt. s infirmi
sepe in desiderus suis si qua eis fueruit exaduer¬
so obiccta languescunt:⁊ cum ualida tribula¬
tione prilsantur. pusillanimitate deficiunt. Und¬
helui beato iob ꝓbra pusillanimitatis impingens:
p̃missis maloꝵ oppressionibꝰ. infirmoꝵ mox pitfilla¬
ninitates exequitur dicens. Et ñ dixit ubi est d̾s¬
qui fecit me. Mox sacre scripture est. ut asingu¬
laxi numero ad pluralem subito transeat. atq

Expanded text:
tium fluctus intumescunt, cum contra amoris sancti tium fluctus intumescunt, cum contra amoris sancti studia curarum saecularium se tumultus illidunt. In abscondito ergo tempestatis auditur, quia clamor deQuia vero omnino non desunt qui bona quaerentibus suadere perversa moliantur, aquae contradictionis sunt populi resistentes. Et quia tunc probatur desiderium cum aliqua ei adversitate resistitur, recte dicitur: Probavi te ad aquas contradictionis. His itaque virtutum nisibus robusti ex adversitate proficiunt, sed infirmi saepe in desideriis suis, si qua eis fuerint, ex adverso objecta, languescunt, et cum valida tribulatione pulsantur, pusillanimitate deficiunt. Undu beato Job probra pusillanimitatis impingens, praemissis malorum oppressionibus, infirmorum mox pusillanimitates exsequitur, dicens: CAPUT XV Rec. itat.---Mos sacrae Scripturae est ut a singulari numero ad pluralem subito transeat, atque
Abbreviated transcription (Latin):
sitate ꝓficiunt: sicut ignis flatu p̃mit᷑ ut
crescat: ⁊ unde qͣli extingui cernit᷑. inde ro¬
boratur. Ineo namq ostendimiꝰ qͣnta add̾m
cupiditate flagͣmꝰ. si ñ solũ ad eum ꝑtͣaqͥlla ⁊
mollia. s etiã ꝑasꝑa ⁊ dura tͣnsimꝰ Hinc nãq¬
propħa ait Nͥ ꝑfecit pedes meos tanꝙͣ cerii.
Ceruus etũ cũ montiũ iuga tͣnscendit: queq¬
se asꝑa. queq se obiciunt sentibꝰ illigata. dato
saltu tͣnsgredit᷑. ⁊ abso ullo cursus sui obsta¬
culo insuꝑioribꝰ eleuat᷑. Itaq etiã electoꝵ m̃tẽ
re conspiciunt: contemplationis saltu tͣns¬
cendunit. ⁊ more ceruoꝵ despectis trenarũ
rerũ sentib̾ insuꝑna se euehunt. Hinc r᷑sũ
dicit. Et in d̾o meo tnsg̾diar murũ. Murus
certanti atume dñs dicit. Exaudiui te in abs¬
condito tempestatis. ꝓbaui te apud aquam
cont̃dicionis. Absconditũ qͥppe tẽpestatis est:
cum in corde contrito cogitationũ temptan¬

Expanded text:
rsitate proficiunt, sicut ignis flatu premitur ut rsitate proficiunt, sicut ignis flatu premitur ut crescat; et unde quasi extingui cernitur, inde roboratur. In eo namque ostendimus quanta ad Dominum cupiditate flagramus, si non solum ad eum per tranquilla et mollia, sed etiam fecit pedes meos tamquam cervi. Cervus enim cum montium juga conscendit, quaeque aspera, quaeque se objiciunt sentibus illigata, dato saltu transgreditur, etiam absque ullo cursus sui obstaculo in superioribus elevatur. Ita etiam electorum mentes t, contemplationis saltu transcendunt, et more cervorum, despectis terrenarum rerum sentibus, in superna se evehunt. Hinc rursum dicit: Et in Deo meo transgrediar murum . 822 Murus certanti animae Dominus dicit: Exaudivi te in abscondito tempestatis, probavi te ad aquas contradictionis . Absconditum quippe tempestatis est, cum in corde contrito cogitationum tentan
Abbreviated transcription (Latin):
rũ int̾ patim̃. qd̾ cum labore iuncamꝰ. Et quia in
hoc mundo habutidat maloꝵ uita que cruciet.
recte dicit᷑ ꝓpt̃ multitudinem calum pniatoꝵ cla-¬
gitur. Et eulabunt ꝓpt̃ uim brachii tirannoꝵ.¬
adhuc in nobis uoce calumpniatoris utit᷑. Quisqͥs
uͦ peccatũ suadens etiã t̃rere nos appetit: ram contͣ
nos brachio tirannidis seuit. Aluid est enĩ uitia su¬
adere uirendo: aliud iubere t̃̾rendo. Dũ gͦ exempła
male actionis aspicimꝰ: quasi adhuc strep̾itũ calũp¬
matoris audimꝰ. Dum uͭ ui peccare cogimͣ: iam
tirannũ in corde sustinemꝰ. d robustoꝵ mentes
in deo immobilit fixe. tanto ista despiciunt: qͣto
cernunt qd̾ contͣ p̃cepta conditoris excrescunt.
Et̾nitatis qͥppe p̃mua p̃stolantes uires ex aduer¬
sitatibꝰ sumunt: quia crescente pugna glori¬
osiorem sibi non ambigunt manere iustoriã
Sic itaq electoꝵ desideria dũ p̃munt᷑ adu̾¬

Expanded text:
rum iutus patimur quod cum labore vincamus. Et quia in rum iutus patimur quod cum labore vincamus. Et quia in hoc mundo abundat malorum vita quae cruciet, recte dicitur: Propter multitudinem calumniatorum clagitur: Et ejulabunt propter vim brachii tyrannoadhuc in nobis voce calumniatoris utitur; quisquis vero peccatum suadens etiam terrere nos appetit, jam contra nos brachio tyrannidis saevit. Aliud est enim vitia suadere vivendo, aliud jubere terrendo. Dum ergo exempla malae actionis aspicimus, quasi adhuc strepitum calumniatoris audimus; dum vero vi peccare cogimur, jam tyrannum in corde sustinemus. 24. Eorum tamein Deo immobiliter fixae tanto ista despiciunt, quanto cernunt quod contra praecepta conditoris excrescunt. Aeternitatis quippe praemia praestolantes vires ex adversitatibus sumunt, quia crescente pugna gloriosiorem sibi non ambigunt manere victoriam. Sic itaque electorum desideria dum praemuntur, adve
Abbreviated transcription (Latin):
dicere possumꝰ om̃s iniquos. non solũ qui exteriora
bona rapunt. s eciam qͥ malis suis moribꝰ. ⁊ uite re¬
probe exempło int̃na nr̃a dissipare contendunt.
Ili nãq ea que nobis extͣ sunt inuadere ambiunt:
isti nos predare interiꝰ querunt. Illi amore rerum:
isti ñ cessant odio seuire uirtutũ. Illi inuident qd̃
habem᷑ isti qd̾ uiuimꝰ. Illi student rapere bona exteri¬
ora quia placent: isti satagunt bona interiora dissi¬
pare qͥa displicent. Qnͣto igit moꝵ uita arerũ distat
suba: tanto gͣuior calumpniator est. qui male uiuen¬
do ium nr̃is infert moribꝰ. qm qui uolent̃ oppͥmen¬
do dampna ingerit rebꝰ. Nichil iste de nr̃a substenta¬
tione substraxit: s exempla nobis ꝑditionis apposuit.
Co gͦ gͣuiorẽ calumpniã intulit: quo quietũ cor ir tẽp¬
tationẽ cõmouit. Qͥ & si nequaqͣm nobis actionis sue
oꝑa ꝑsuasit: pugnam tam̃ tep̃tataõĩs ingessit.
Crauem gͥ de uita eiꝰ calũpniã sustinemꝰ: qͥa nimi¬

Expanded text:
dicere possumus omnes iniquos, non solum qui exteriora bona rapiunt, sed etiam qui malis suis moribus, et vitae reprobae exemplo interna nostra dissipare contendunt. Illi namque ea quae nobis extra sunt invadere ambiunt, isti vero nos praedari interius quaerunt. Illi amore rerum, isti non cessant odio saevire virtutum. Illi invident quod habemus, isti quod vivimus. Illi student rapere bona exteriora, quia placent; isti satagunt interiora bona dissipare, quia displicent. Quanto igitur morum vita a rerum distat substantia, tanto gravior calumniator est qui male videndo vim nostris infert moribus, quam qui violenter opprimendo damna ingerit rebus. Nihil iste de nostra sustentatione subtraxit, sed exempla nobis perditionis apposuit. Eo ergo graviorem calumniam intulit, quo quietum cor in tentatione commovit. Qui etsi nequaquam nobis actionis suae opera persuasit, pugnam tamen tentationis ingessit. Gravem igitur de vita ejus calumniam sustinemus, quia nimi
Abbreviated transcription (Latin):
te sententie etram nesciendo consensit: Aut
qͥd obest si arectitudine ueritatis humano
iudicio uerba nr̃a suꝑficie tenꝰ discrepant:
qnͣdo incordis cardine ei compagitiata con¬
cordarit: Humane aures uerba nr̃a talia di¬
uidicant: qualia foras sonant. Diumna uͦ iu¬
dicia talia ea audiunt: qualia ex intimis
proferunt᷑. Apud hominies cor ex uerbis:
apud dm̃ uͦ uerba pensantuł ex corde. Beatꝰ
gͥ Iob dũ hoc ait exteriꝰ qd̾ interiꝰ dñs dixit: om̃e
qd̾ locutꝰ est tanto iuste exteriꝰ intulit. qͣnto
pie ab interria n on recessit. Qmͣuis ꝓpħico sp̃u

Expanded text:
tae sententiae etiam nesciendo consensit? Aut tae sententiae etiam nesciendo consensit? Aut quid obest si a rectitudine veritatis humano judicio verba nostra superficie tenus discrepant, quando in cordis 818 cardine ei compaginata concordant? Humanae aures verba nostra talia judicant qualia foris sonant ; divina vero judicia talia ea audiunt qualia ex intimis proferuntur. Apud homines cor ex verbis, apud Deum vero verba pensantur ex corde. Beatus ergo Job dum hoc ait exterius quod interius Dominus dixit, omne quod locutus est tanto juste exterius intulit, quanto pie ab interna sententia non recessit. Quamvis prophetico spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
inlocutione sua semꝑ inciꝑe studet: quatinus
inchoatione sua suspensos auditores faciat:
Ut eo attenciꝰ taceant. quo qͣsi nouũ audire
aliquid expectant. Heliu uͦ alia siniens
alia incessanter exordit᷑: ut immensa loqͣcitaᷤ
ꝑsubiuncta semꝑ uicia continuet᷑. Sequit᷑.¬
Nunqͥa equa tibi iudet᷑ tua cogitatio. ut di¬
⁊ceres ustior deo sum: Lluia beatꝰ iob iustio¬
rem se deo non dixerit: omis qui textũ hysto¬
rie legit agnoscit. S ait. stoponat eqͥtatẽ ꝯtͣ
me: ⁊ ꝑueniet aduictoriã uidiciũ meũ. Nitã
suam uidelicet pensans. ⁊ causas ꝑcussionis ig¬
norans. at sepe iam dictũ est. ꝓ diluendis peccis se e
Et iccurto iudiciũ suũ aduictoriã ꝑuenire con¬
fisus est: quia culpã in se ꝓqua debuisset ꝑ¬
cuti non inuenit. Qđ quidẽ de illo ⁊ dñs ad
diabolum dixit. Cõmoiuisti me aduersꝰ eũ:
ut affligerẽ eũ frustra. Quid gͦ ħ loquendo
peccauit. qui uerbis istis dese diuine & occul¬

Expanded text:
in locutione sua semper incipere studet, quatenus inchoatione ipsa suspensos auditores faciat, ut eo attentius taceant, quo quasi novum audire aliquid exspectant. Eliu vero alia finiens, alia incessanter exorditur, ut immensa loquacitas per subjuncta semper initia continuetur. Sequitaequa videtur tua cogitatio, ut diceres: Justior Deo sum? - Quia beatus Job justiorem se Deo non dixerit, omnis qui textum histoae legit agnoscit. Sed ait: « Proponat aequitatem contra me, et perveniet ad victoriam judicium meum . Vitam suam videlicet pensans, et causas percussionis ignorans, ut saepe jam dictum est, pro diluendis peccatis se et idcirco judicium suum ad victoriam pervenire confisus est, quia culpam in se, pro qua debuisset percuti, non invenit. Quod quidem de illo et Dominus ad diabolum dixit: Commovisti me adversus eum, ut affligerem eum frustra . Quid ergo haec loquendo peccavit, qui verbis istis divinae de se et occul
Abbreviated transcription (Latin):
siam ad eiꝰ uisionẽ tendimꝰ. si eũ in his que fecit mi¬
ram. Eiuis gͦ uestigia creaturã dicimꝰ: quia ꝑħ
lus ait. Inuisibilia eiꝰ ꝑea q̃ facta sunt. intellecta
conspiciunt᷑: sempiterna quoq uͥtꝰ eiꝰ ⁊ diuinitas.

Expanded text:
sed jam ad ejus visionem tendimus, si eused jam ad ejus visionem tendimus, si euramur. Ejus ergo vestigia creaturam dicimus, quia pelus ait: Invisibilia ejus per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur, sempi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ accipiet: Quãuis beato Iob scienti maiora ne¬
qͣquã dici ista potuerunt: uera tñ ista sunt
q̃ dicunt᷑. qd̾ uidelicet d̾o nͨ peccata nr̃a noceant.
nͥ bene gesta concurrant. Unde subsecuiꝰ adiunxit.
Homini qͥ similis tui est. nocebit impietas tua:
⁊ filiũ homĩs adiuuabit iusticia tua. S int̃ ħ
illud est sollert̃ intuendũ: qd ait. Suspice ce¬
lũ & uttuere: & contemplare ethera qd̾ altior
te sit. Hec enim dicens nimirũ colligit: ut con
at actione sua: qͥ altitudini celi atq echeris ꝓ¬
desse uł nocere non possit. Qmͣnuis incelo uł ethere
possumꝰ suꝑnas potestates acciꝑe. diuinis semꝑ
obtutibꝰ inhentes. ut cum angelicos sp̃s longe
adhuc a nobis distare conspicimꝰ. ĩpsi dñatori
mus. Corporeã tñ celi etheris q materiã: hoc loco
picimꝰ: ꝑ ipsa eadẽ ad interiora reuocatn᷑. Hesti¬
gia qͥppe creatoris nr̃i sunt: mira oꝑa uisibił
creature. Ipsum nãq adhuc uidere non possumꝰ:

Expanded text:
majora nequaquam dici ista debuerunt, vera tamen sunt quae dicuntur, quod videlicet Deo nec peccata nostra noceant, nec bene gesta concurrant. Sequitur: VERS. 8. Homini, qui similis tui est nocebit impietas tua, et filium hominis adjuvabit justitia tua. Sed inter haec illud est solerter intuendum, quod ait: Suspice coelum, et intuere, et contemplare aethera quod altior te sit. Haec enim dicens, nimirum colligit ut consiat, qui altitudini coeli atque aetheris prodesse vel nocere non possit. Quamvis in coelo vel aethere possimus supernas potestates accipere, divinis semper obtutibus inhaerentes, ut cum angelicos spiritus longe adhuc a nobis distare conspicimus, ipsi creatori mus, corpoream tamen coeli aetherisque materiam hoc loco picimus, per ipsa 819 eadem ad interiora revocamur. Vestigia quippe creatoris nostri sunt mira opera visibilis creaturae. Ipsum namque adhuc videre non possumus;
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. nemouos decipiat ꝑ philoso phiamn
⁊inanem fallaciã. Docet nos igit᷑ deus suꝑ
iumenta terre: ⁊ uolucres ceti: quia dum hoc qd̃
sumꝰ agnoscunꝰ. nec carnis nos infirmitas deicit. ñ
litur m̃te: more uolucrũ quasi leuitatis penua
humilitas ⁊ carnis castimonia teneatur. cito ag¬
noscimꝰ quia alterũ custoditur ex altero. Ilam
multis seꝑe suꝑbialuxurie seminariũ fuit: quia
dũ eos sp̃s quasi in altũ erexte. caro mninfimis mer¬
sit. Hii enim prius secreto eleuant᷑ s post modũ
publice corruunt: quia dum occultis intumes¬
cunt motibꝰ cordis : aꝑtis cadunt lapsibꝰ corporis
Sic sic elati iusta fuerant retributione feriendi:
ut quia suꝑbiendo se hominibꝰ p̃ferunt⁊ luxu¬
riando usq ad iumentoꝵ similitu dinẽ deuolũat᷑.
Homo qͥppe cum in honiore eẽt ñ intellexit. com¬
ꝑatus est iumertis insipientibꝰ ⁊ similis factꝰ est
illis Quasi scientie enimillos in altum penna sub¬

Expanded text:
decipiat per philosophiam et inanem fallaciam . Docet igitur nos Deus super jumenta terrae et volucres coeli, quia dum hoc quod sumus agnoscimus, nec carnis nos infirmitas dejicit, nelitur mente, more volucrum quasi levitatis penna humilitas, et carnis castimonia teneatur, cito cognoscimus, quia alterum custoditur ex altero. Nam multis saepe superbia luxuriae seminarium fuit, quia dum eos spiritus quasi in altum erexit, caro in infimis mersit. Hi enim prius secreto elevantur, sed postmodum publice corruunt, quia dum occultis intumescunt motibus cordis, apertis cadunt lapsibus corporis. 824 Sic sic elati justa fuerant retributione feriendi, ut quia superbiendo se hominibus praeferunt, luxuriando usque ad jumentorum similitudinem devolvantur. Homo quippe cum in honore esset, non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . Quasi scientiae enim illos in altum penna sub
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcutiens deserit: dicatur recte. Appropinquauit
corruptioni anima eius: ⁊uita illius mortiferis.
Et quo se suis uirib uicinum morti ꝑaduersacõ¬
siderat.⁊ eo incunctis que fortiter egerit: ad diuine
spei mummen fugiens. solidius uinat ÷.¬

Expanded text:
percutiens deserit, dicatur recte: Appropinquabit percutiens deserit, dicatur recte: Appropinquabit corruptioni anima ejus, et vita illius mortiferis, ut quo se suis viribus vicinum morti per adversa considerat, eo in cunctis quae fortiter egerit, ad divinae spei munimen fugiens solidius vivat.
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritatem libere uocis exercuit: eiusdem ꝙ
regis extensum brachium inrigorem mirabiliter
astrmxt qd̾tamen mex misericorditer saluti re¬
situtꝰ ciuiꝰ in domo iniuutatus comedere noluit. quia
ne inua correderet ꝓhibitionis dñice precepta setua¬
int. qui tamen meadem ina. iseductus comedit.¬
ipastus interiit. Qua inre quid subtili considera¬
tione colligius: quid ut ita dixerim formidando
suspicamur: nisi qd̾ forsitan apud semet ipsum ta¬
citus. ꝓꝓpreceptis dñicis regem se contẽpsisse głatꝰ:¬
Ut ꝓphe falsis uerb̃ deceptus. disceret: quia neqͣqͣm
proprie fortitudinis fuerit. qđ ad reis uerba restitis¬
set. Dene autem ⁊ euis ore mortis sententiã accepit.
cunuis seductione auite precepto deiauit: ut inde
penam ueratiter sumeret. unde culpã negligent̃
admisisset. Quia gͥ unũ qͤmq elatum suĩ diui¬
na gr̃a tunc magis erudiendo custodit. cum qͣsi

Expanded text:
auctoritatem liberae vocis exercuit, ejusdemque auctoritatem liberae vocis exercuit, ejusdemque regis extensum brachium in rigorem mirabastrinxit, quod tamen mox misericorditer saluti restituit ? cujus in domo invitatus comedere noluit, quia ne in via comederet, prohibitionis dominicae praecepta servavit? Qui tamen in eadem via et seductus comedit,pastus interiit. Qua in re quid subtili consideratione colligimus, quid, ut ita dixerim, formidando suspicamur, nisi quod forsitan apud semetipsum tacitus pro praeceptis dominicis regem se contempsisse glut prophetae falsi verbis deceptus disceret, quia nequaquam propriae fortitudinis fuerit, quod ad regis verba restitisset. Bene autem ex ejus ore mortis sententiam accepit, cujus seductione a vitae praecepto deviavit, ut inde poenam veraciter sumeret, unde culpam negligenter admisisset. Quia igitur unumquemque electum suum divina gratia tunc magis erudiendo custodit, cum quasi
Abbreviated transcription (Latin):
tera inlege peceati que est in menbris meis ͥnfelpe
ego homo. quis me liberadit de corꝑe mottis huiꝰ:
Corruptioni gͦ uel morcfens appropinquare esti
tis sue. pecatorem se ex suis meritis ceruere. atq
apud se arrogantiam exꝓpriis iurib non habe¬
re. Quid enim sumus si conditoris nr̃i ꝓtatione
deseramur: Que nimrum ꝓtectio minus nacessa¬
ria creditur: si semꝑ hãbeatuir. S utilit plerumq
sibsrahitur: ut sibimet ipsi homo qmͣ sine ina
nichsit ostendatur. Manus igitur dei anqñ nos
nobis ꝑ aduersa insinuat: que etiã nescientes
nos inpsꝑis portat. Qua destituti dum cadere inci¬
pinus. itamen adiitai retinemur: i doctria fu d¬
inlapsum trepidauimis: ⁊ custodia qd instatu ꝑ¬
manemnus. Nemo gͦ alicuꝰ iartutis estimet. etiã
cim quid fortiter potest: quia si dnuna ꝓteccio dese¬
rat ibi repente eneruĩt obrutur: usbise ualenter
stare głat᷑ur. Quid est enum qd̾ uir dei contra alta¬
i samarie ad ꝓferandum directus. p̃sente rage

Expanded text:
ris meis. Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Corruptioni ergo et mortiferis appropinquare est, tis suae, peccatorem se ex suis meritis cernere, atque apud se arrogantiam ex propriis viribus non habere. Quid enim sumus, si a conditoris nostri protectione deseramur? Quae nimirum protectio minus necessaria creditur, si semper habeatur. Sed utiliter plerumque subtrahitur, ut sibimetipsi homo quam sine illa nihil sit ostendatur. Manus igitur Dei aliquando nos nobis per adversa insinuat, quae etiam nescientes nos in prosperis portat. Qua destituti dum cadere incipimus, et tamen adjutin lapsum trepidavimus, et custodia, quod in statu permaneamus. Nemo ergo se alicujus virtutis aestimet, etiam cum quid fortiter poterit: quia si divina protectio deserit, ibi repente enerviter obruitur, ubi se valenter stare gloriatur. Quid est enim quod vir Dei contra altare Samariae ad prophetandum directus, praesente rege
Abbreviated transcription (Latin):
trix anima relinquitur. priꝰ abea untutum dona que
admanifestationem sp̃s data sunt. ⁊ post modum fidei
spei atq caritatis fundamenta destruunt᷑. Que cuncta
d̾s aꝑfidis ablata gentilitati tribuit: atq exhis que in¬
fidelib abstulit. mentes fidelium ornauit. unde ⁊ scͥp
tum est. Sp̃es domus diuidere spolia. Cum enim uir¬
tittum spolia uideis abstulit. domui cordis gentilium
quam ꝑfidem ihabitare dignatus est. spẽm donoꝵ dedit.
Qd̃ uidelicet gestum est. cum uerba d̾s Nudeoꝵ populus
ad solam littãm que occidit acciꝑet ⁊ conuersa gentilitas ꝑ¬
⁊ sp̃m qui uiuificat penetraret. unde mox subditur. Qui

Expanded text:
trix anima relinquitur, prius ab ea virtutum dona, quae trix anima relinquitur, prius ab ea virtutum dona, quae ad manifestationem spiritus data sunt, et postmodum spei, fidei atque charitatis fundamenta destruuntur. Quae cuncta Dominus a perfidis ablata, gentilitati tribuit, atque ex his quae infidelibus abstulit mentes ftum est: Speciei domus dividere spolia. Cum enim virtutum spolia a Judaeis abstulit, domui cordis gentilium, quam per fidem inhabitare dignatus est, specie donorum dedit, quod videlicet gestum est cum verba Dei et Judaeorum populus ad solam litteram, quae occidit, acciperet, et conversa gentilitas per spiritum, qui vivificat, penetraret. Vau. « Et di
Abbreviated transcription (Latin):
longe ante iheremias intuens: ait. factus est dñs ueld̾
inmicus. precipitauit isrł. Precipitauit menia eius.
dissipauit munitiones eius. Menia enĩ inurbib ꝓ
ornamentosunt: munitiones uero in defensionem.
etalia sunt dona que nos mumunt: alia que ornãt.
ꝓficita quippe doctrina. genera linguarum. curati¬
onum uirtus. quasi quedam menia mentis sunt.
que ⁊si quisq non habeat. stare munitꝰ ꝑfidem ⁊ iu
minime uideatur. Spes uero. fides ⁊ caritas. non nr̃a
mema. s munitiones sunt. que si hr̃e negligimꝰ. ĩsidis̃
hostium patemus. De uidea ergo quia ꝓphetiam atq
doctrinam uelmiraculoꝵ signa abstulit: menia pre¬
cipitauit. Quia uero spem. fidem. atq caritatem
propter enis duritiam auferri ꝑmisit: munitiones enis dis¬
sipare studuit. Rectus ergo ordoseruatiis est. ut priuis me¬
nia postq munitiones dissipate dicerentur: quia cũ pecca¬

Expanded text:
longe ante Jeremias intuens ait: Factus est Dominus velut longe ante Jeremias intuens ait: Factus est Dominus velut inimicus, praecipitavit Israel, praecipitavit omnia moenia ejus, dissipavit munitiones ejus . Moenia autem in urbibus pro ornamento sunt, munitiones vero in defensionem.  Vet. XI.  Et alia sunt dona quae nos muniunt, alia quae ornant. Prophetica quippe doctrina, genera linguarum, curationum virtus, quasi quaedam moenia mentis sunt. Quae etsi quisque non habeat, stare munitus per fidem ee esse videatur. Spes vero, fides, et charitas, non nostra moenia, sed munitiones sunt; quae si habere negligimus, hostilibus insidiis patemus. De Judaea ergo, quia prophetiam atque doctrinam, vel miraculorum signa abstulit, moenia praecipitavit. Quia vero spem, fidem atque charitatem propter ejus duritiam auferri permisit, munitiones ejus dissipare studuit. Rectus vero ordo servatus est, ut prius moenia, et post munitiones dissipatae dicerentur, quia cum pecca
Abbreviated transcription (Latin):
dente ꝑfidia. ueritatis uerbo contraire conatisunt: doc¬
trina senum ablata est. postqͣm hanc eccł̃ia agenti¬
b udelicet uiuencula accepit. que ꝑpsalmistã dicit.
Suꝑ seniores intellexi. quam quia operando tenuit
qualiter suꝑ seniores intellexerit ostendit. dum ꝓtmnꝰ
subdit dicens. quia mandata tua exquisiui. Qura cũ
stu duit operando implere qd̾ didicit: accepit intelli¬
⁊ gere qd̾ doceret. Unde adhuc apte subditur. Effundit
despectionem suꝑ pͥncipes ⁊ eos qui oppressi fuerant re¬
leuans. Cum enim uidecrum populus in legis man¬
dato ꝑmaneret: ⁊ cuncta gentilitas nulla dei p̾cepta
cognosceret. ulli ꝑfidem principari uidebant᷑. usti
in profundo pressi iacuerunt ꝑ infidelitatem. S cũ
tilitas credidit: ⁊ principes in despectionem ceciderunt
⁊ hii qui oppressi inculpa ꝑfidie fuerant in uere fidi
libertate leuati sunt. hũc uero ifrahelitarum casum

Expanded text:
dente perfidia, Veritatis verbo contraire conati sunt, docdente perfidia, Veritatis verbo contraire conati sunt, doctrina senum ablata est postquam hanc Ecclesia ex gentibus videlicet juvencula accepit, quae per Psalmistam dicit: Super seniores intellexi . Quam quia operando tenuit, qualiter super seniores intellexerit ostendit, dum protinus subdit, dicens: Quia mandata tua exquisivi. Quia enim studuit operando implere quod didicit, accepit intelligere quod doceret. Unde adhuc apte subditur: CAPUTdespectionem super principes, et eos qui oppressi fuerant relevans. - Cum enim Judaeorum populus in legis mandato permaneret, et cuncta gentilitas nulla Dei praecepta cognosceret, et illi per fidem principari videbantur, et isti in profundo pressi jacuerant per infidelitatem. Sed cum tilitas credidit, et principes in despectionem ceciderunt, et hi qui oppressi in culpa perfidiae fuerant in verae fidei libertatem levati sunt. Hunc vero Israelitarum casum
Abbreviated transcription (Latin):
ueratium. ⁊ doctrinam senum auferens: quia hii qui
prius celestia predicando ueraces erant. dum temꝑalia
diligentes adterrena currunt. labium ueracium com-¬
mutatur. ⁊ senum doctrina tollitur. quia diligentes
temporalia prioꝵ suoꝵ precepta minime secuntur. ut
locum regiminis quasi ad fructum uoluptatis teneãt
non adusum laboris. Qd̾ tamen aꝑtuis de uideisualet
intelligi: qui ante incarnationem dñi ueraces fuerũt
ueracium commitatum est: quia quem uenturũ
dixerant. negauerunt presentem. Et doctrina senũ
ablata est: qiua nequa quam ea credendo secuti sũt.
que patres suos predixisse meminerunt. unde etiam
helia ueniente ꝓmittit᷑: qd̾ reducat corda filioꝵ ad pa¬
tres eorum ut doctrinasenum que nunc auideoꝵ cor¬
dib ablata est. tunc miserante dño redeat. qũ hoc in¬
telligere de dño ceꝑint filii. qd̃ predicauerunt patres.
dinuero senes eoscdem quoq uideos accipimus. qui sua¬

Expanded text:
veracium, et doctrinam senum auferens , quia hi qui veracium, et doctrinam senum auferens , quia hi qui prius coelestia praedicando veraces erant, dum temporalia diligentes, ad terrena corruunt, labium veracium commutatur, et senum doctrina tollitur, quia diligentes temporalia priorum suorum praecepta minime sequuntur, ut locum regnon ad usum laboris. Quod tamen apertius de Judaeis valet intelligi, qui ante incarnationem Domini veraces fuerunt, veracium mutatum est, quia quem venturum dixerant negaverunt praesentem. Et doctrina senum ablata est, quia nequaquam ea credendo secuti sunt quae patres suos praedixisse meminerunt. Unde etiam Elia veniente promittitur quod reducat corda filiorum ad patres eorum , ut doctrina senum quae nunc a Judaeorum corde ablata est tunc miserante Domino redeat, quando hoc intelligere de Domino coeperint filii quod praedicaverunt patres. Sin vero senes eosdem quoque Judaeos accipimus, qui, sua
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Et ne auferas de ore meo uerbum ueritatis usq¬
quaq. ꝑpendit namq qd̾ omp̃c deus ueritatis uerbũ
facientib tribuit. ⁊ nonfacientib tollit. Qui gͦ hoc
de ore suo non auferri petit: quid aliud quami grãm
bone oꝑationis quesiuit. Ac si aꝑte diceret. Arono oꝑe
errare me non sinas: ne dum amnto ordinem bene ui
uendi: rectitudinem ꝑdam loquendi. Et plerumq doc¬
tor qui docere audet qd negligit agere. cum desierit
bona loqui que oꝑari contempsit. docere subiectos inci¬
pit. praua que agit. ut iusto omnipotentis dei uidicio.
inbono iam nec linguam habeat. qui habere uitam
amori intenditur de terrenis reb semꝑ loquatur. Unde
in euangelio ueritas dicit. Ex habundantia cordis os
loquitur. Bonus horno de bono thesauro ꝓfert bona.
et malus homo de malo thesauro ꝓfert mala. Huic
etiam Iohs ait. Ipsi demundo erant: ideo de mundo
locuntur. Dene ergo dicitur. commutans labium

Expanded text:
cens: Et ne auferas de ore meo verbum veritatis usqucens: Et ne auferas de ore meo verbum veritatis usquequaque . Perpendit namque quod omnipotens Deus veritatis verbum facientibus tribuit, et non facientibus tollit. Qui ergo hoc de ore suo non auferri petiit, quid aliud quam gratiam bonae operationis quaesivit? Ac si aperte diceret: A bono opere errare mvendi, rectitudinem perdam loquendi. Et plerumque doctor qui docere audet quod negligit agere, cum desierit bona loqui, quae operari contempsit, docere subjectos incipit prava quae agit, ut justo omnipotentis Dei judicio in bono jam nec linguam habeat, qui habere bonam rum rerum amore incenditur, de terrenis rebus semper loquatur. Unde in Evangelio Veritas dicit: Ex abundantia cordis os loquitur. Bonus homo de bono thesauro profert bona, et malus homo de malo thesauro profert mala . Hinc etiam Joannes ait: Ipsi de mundo sunt, ideo de mundo loquuntur. Bene ergo dicitur: Commutans labium