comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis nunquam uelint a ueritate suꝑari. Item in aliã
partem serpentis significatio trahitur ut ẽ illũd
in euangelio. Sicut exaltauit moises serpentem
in desecto ita exaltari oportet filium homimis ut
omĩs qui credit in illum non pereat sed habeat
uitam eternam. Ibi emm significat serpens mor¬
tem xp̃i que saluauit genus humanũ quod as¬
a serpentis antiqui maligna suastone sal¬
te aconditore percepta priuãuit. Draco maior.
cunctorum serpentium siue omnium ammãtium
suꝑ terram. Nunc greci dracontã uocant. Un
deriuatum ẽ in latinũ ut draco diceretur. Qui
sepe ab speluncs abstractus fertur in aerem cõci¬
taturq propter eum aer. Est autem crstatus
ore paruo et artis fistulis ꝓ quas trahit spuitũ
et linguam exerit. Uin autem non in dentibus sed
in cauda habet. et uerbere potius quam rictu nocet.
innoxius autem ẽ a uenems sed ideo huic ad mortẽ

Expanded text:
tis nunquam velint a veritate superari. Item in aliam tis nunquam velint a veritate superari. Item in aliam partem serpentis significatio trahitur, ut est illud in Evangelio: Sicut exaltavit Moyses serpentem in deserto: ita exaltari oportet Filium hominis, ut omnis qui credit in illum, non pereat, sed habeat vitam aeternam . Ibi enim significat serpens mortem Christi quae salvavit genus humanum, quod astutia serpentis antiqui maligna suasione salute a conditore percepta privavit. Draco, major cunctorum serpentium sive omnium animantium super terram. Hunc Graeci draconta vocant. Unde derivatum est in Latinum, ut draco diceretur. Qui saepe ab speluncis abstractus fertur in aerem, concitaturque propter eum aer. Est autem cristatus, ore parvo, et arctis fistulis, per quas trahit spiritum, et linguam exerit. Vim autem non in dentibus, sed in cauda habet, et verbere potius quam rictu nocet. Innoxius autem est a venenis: sed ideo huic ad mortem
Abbreviated transcription (Latin):
sibus serpit. non aꝑtis passibue sed squamorum
minutissimis insib repit. Illa autem que quatu¬
o pedib nituntur. sicut lacerti et stelliones nois
serpentes sed reptilia nommantur. Serpentes autẽ
reptilia sunt quia pectore et bentre reptantredi
tot uenena quõd genera. tot permaee quot specie.
tot dolores quot cõlores habentur. derpens autẽ
diabolum significat ut ẽ illud in genesi serpen e
erãt cassidior cunctis ammantibus serre aluit mna¬
sictiosos homines atq hereticos de quibri psalipene
ait. Acuerunt linguas suas sicut serpentes uene¬
num aspidum sub labus eorum. pultre hie ma¬
licia hereticorum dolusq describitur. lingie emm
uerha significant que nequicie cotib expolita uul¬
uerare contendunt corda simplicium. Que merito
serpentibus erequantur. quia sermonibi suis bitꝰ
euomunt. unde surdie aspidibus comparantari
⁊ali enm proposito contendunt ut pertinacia mẽ¬

Expanded text:
sibus serpit: non apertis passibus, sed squamarum sibus serpit: non apertis passibus, sed squamarum minutissimis nisibus repit. Illa autem, quae quatuor pedibus nituntur, sicut lacerti et stelliones, non serpentes, sed reptilia nominantur. Serpentes autem reptilia sunt, quia pectore et ventre reptant, quorum tot venena quot genera, tot pernicies quot species, tot dolores quot colores habentur. Serpens autem diabolum significat, ut est illud in Genesi: Serpens erat callidior cunctis animantibus terrae ; aut malitiosos homines atque haereticos, de quibus Psalmista ait: Acuerunt linguas suas, sicut serpentes: venenum aspidum sub labiis eorum . Pulchre hic malitia haereticorum, dolusque describitur. Linguae enim verba significant, quae nequitiae cotibus expolita vulnerare contendunt corda simplicium. Quae merito serpentibus exaequantur: quia sermonibus suis virus evomunt. Unde surdis aspidibus comparantur. Tali enim proposito contendunt, ut pertinacia men
Abbreviated transcription (Latin):
su labentum temporum spumat. et quia antup̃e
eutrema mundi apprehendere nititur. cerastes il¬
le equi ungulas mordere phibetur. Ungulam quip¬
pe equi mordere ẽ extrena seculi feriendo contiugẽ.
Ut cadat ascensor eus retro. Ascensor equi ẽ ꝯis¬
quis extollitur indignitatibus mundi. Qui retro
cadere dicitur et nõn in faciem. sicut saulus ceci¬
disse memoratur. In facie emm cadere est in hac
uita suas ununquemq culpas cognoscere easq
penitendo deflere. Retro uero quo non uidetar ca¬
dere est eo hac iuta repente decedere ⁊ ad que suppli¬
cia ducatur ignorare ⁊ quia udea erroris sul ldeqi
capta pro rp̃o antixp̃m expectat. bene iacob eodem
loco repente in electorum uoce conuersus est dicẽs.
Sailutare tuum expectaho domine id ẽ non sicut
in fideles antirp̃m sed eum qui in redemptionem
nr̃am uenturus ẽ uerum credo fideliter cuistunge¬
Seipens autem nomen accepit quia occultis acces¬

Expanded text:
su labentium temporum spumat. Et quia Antichristus su labentium temporum spumat. Et quia Antichristus extrema mundi apprehendere nititur, cerastes iste equi ungulas mordere perhibetur. Ungulas quippe equi mordere est extrema saeculi feriendo contingere. Ut cadat ascensor ejus retro. Ascensor equi est quisquis extollitur in dignitatibus mundi. Qui retro cadere dicitur, et non in faciem, sicut Saulus cecidisse memoratur. In facie enim cadere, est in hac vita suas unumquemque culpas cognoscere, easque poenitendo deflere. Retro vero quod non videtur cadere, est ex hac vita repente decedere, et ad quae supplicia ducatur ignorare. Et quia Judaea, erroris sui laqueis capta, pro Christo Antichristum exspectat, bene Jacob eodem loco repente in electorum voce conversus est dicens: Salutare tuum exspectabo, Domine, id est, non sicut infideles Antichristum, sed eum qui in redemptionem nostram venturus est, verum credo fideliter ChristuSerpens autem nomen accepit, quia occultis acces
Abbreviated transcription (Latin):
dan colubet in uia et cerastes in semita mordens
ungulas equi ut cadat ascensor eius retro. Non
lum eni coluber antirp̃s sed etiam cerastes
per quem digne aduentus antup̃i asseretur. quia
contra itam fidelium cum norsu pestifere predi-¬
catiomĩs armabitur etiam cornibus potestatis. qs
autem nesciãt semitam augustiorem ẽẽ quã uiã.
fit erccol coluber in uia quia in pñtis uite lati¬
tudmeui eos ambulare prouocat quib parcẽdo
quast blanditũt. sed in uia mordet quia eos quib
libertatem tribuit erroris sui ueneno consumit.
Sit iteram cerastes in semita. quia quos fideles
reperit ⁊ sese ad precepti celestis angusta itinera
constringens non solum nequicia calide ꝑsuasio¬
nis impedit. sed eciam terrore potestatis premit et
in ꝑsecutiomis augore post beneficia ficte dulcedis
cxercet cormia põtestatis. Qruo in loco equus hũc
mundum insinciat qui ꝑ elacionem suam in cur¬

Expanded text:
Dan coluber in via, et cerastes in semita mordens Dan coluber in via, et cerastes in semita mordens ungulas equi, ut cadat ascensor ejus retro . Non solum enim coluber antichrisper quem digne adventus Antichristi asseritur. Quia contra vitam fidelium, cum morsu pestiferae praedicationis, armabitur etiam cornibus potestatis. Quis autem nesciat semitam angustiorem esse quam viam? Fit ergo coluber in via, quia in praesentis vitae latitudinem eos ambulare provocat, quibus parcendo quasi blanditur. Sed in via mordet, quia eos quibus libertatem tribuit erroris sui veneno consumit. Fit iterum cerastes in semita, quia quos fideles reperit, et sese ad coelestis praecepti angusta itinera constringentes, non solum nequitia callidae persuasionis impedit, sed etiam terrore potestatis premit, et in persecutionis angore, post beneficia fictae dulcedinis, exercet cornua potestatis. Quo in loco equus hunc mundum insinuat, qui per elationem suam in cur
Abbreviated transcription (Latin):
Nguis uocabulum serpentum genus q̃d̾
plicari et contorqueri potest. et inde
anguis quõd angulosus sit et nunꝙͣ
rectus. Angues autem apud gentiles
progenus lucorum habiti semꝑ. unde ꝑsuis. pinge
duos angues pueris acer est lucus. Colubrum ab
eo dictum ꝙ colat ũmbras uel ꝙ in lubricos trac¬
tus fleribus sinuosis labetur. Nam lubritũ dicit
quicquid labitur dum tenetur ut piscis et serpẽs.
Cerastes serpens dictus eo ꝙ incapite cornia ha¬
het similia arietum. Cerata greci cornua dicunt.
dunt autem illi quadragemina cornicula quorũ
ostentacõe ueluti escas illiciens sollicitat ⁊ amimalia
pimut. Totum enim corpus tegit arens nec ullum
indicium sui prebet insi ex ea parte qua inuitatas
aues uel ammalia capit. Est autem flexuosus plꝰ
quam alui serpentes ita ut spinam non habere ui¬
deatur. Colubri enim ⁊ cerastri nomine diabolus
uel antirp̃s significatur ut ẽ illuõ guõo iacob pa-¬
triarcha dedãn filio suo prophetauit dicens. Frat

Expanded text:
nguis vocabulum, serpentum genus, quod plicari et contorqueri potest: et inde anguis, quod angulosus sit, et nunquam rectus. Angues autem apud gentiles pro geniis locorum habiti semper: unde Persius: Pinge duos angues pueris, sacer est locus. Colubrum ab eo dictum, quod colat umbras, vel quod in lubricos tractus flexibus sinuosis labatur. Nam lubricum dicitur, quidquid labitur, dum tenetur, ut piscis et serpens. Cerastes serpens dictus, eo quod in capite cornua habet similia arietum. Cerata graeci cornua dicunt. Sunt autem illi quadrigemina cornicula, quorum ostentatione veluti esca illice sollicitata, animalia perimit. Totum enim corpus tegit arenis, nec ullum indicium sui praebet, nisi ex ea parte, qua invitatas aves vel animalia capit. Est autem flexuosus plus quam alii serpentes, ita ut spinam non habere videatur. Colubri enim et cerastae nomine diabolus vel Antichristus significatur, ut est illud, quod Jacob patriarcha de Dan filio suo prophetavit, dicens: Fiat
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutum obfuscat ac thesaurum spiitalium do¬
in dissipat. unde propheta dicit. Deus dissipe
ossa hominum sibi placentiũ et omnis arrogãtia
ab hominatio ẽ apud deum. Tinea autem intesti¬
num uicium amini significat. unde dominus ait
in euangelio. Thesauriz ate uobis thesauros in ce¬
lo ubi neqz erugo neqz tinea demolitur et ubi
fures non effoduint nec furantur. Tinea uẽro
que uestes latenter corrodit designat iniidiam q̃
studium bonum lacerat et comparationẽ unitatis
demoliri non cessat. fures nãq demones atqz hẽti¬
a sunt de quibus ueritas ait. Dumes quotquot
uenerunt fures sunt ⁊ latrones. ¶

Expanded text:
virtutum obfuscat, ac thesaurum spiritalium dovirtutum obfuscat, ac thesaurum spiritalium donorum dissipat. Unde propheta dicit: Deus dissipat ossa hominum sibi placentum: et omnis arrogantia abominatio est apud Deum. Tinea autem intestinum vitium animi significat. Unde Dominus ait in Evangelio: Thesaurizate vobis thesauros in coelo, ubi neque aerugo neque tinea demolitur, et ubi fures non effodiunt nec furantur . Tinea vero, quae vestes latenter corrodit, designat invidiam, quae studium bonum lacerat, et comparationem unitatis demoliri non cessat. Fures namque daemones atque haeretici sunt, de quibus Veritas ait: Omnes quotquot venerunt, fures sunt et latrone
Abbreviated transcription (Latin):
rens subtilissimas operationes uirtutum diuino
timore uiuificatus efficit. Post hec reuertitur ad
illud sue prepositionis micium que licet increpetur
lices tabe fiat camen fragilitate humanitatis di
uersarum uarietate confunditur aduersitati
aranea fraudem diaboli designat ut in esaa. Te¬
las aranee teruerũt. Sanguisuga uero diabolus
est. unde est illud in prouerbus. Sanguisuge due
sunt filie dicentes affer affer. Diaboli ergo filie
luxuria et auaritia quibus sanguinolentu
hostis humcanum genus in fectat. Eruca similiter
potest significarẽ diabolum qui germina uirtu¬
tum in homine crescentia malis suasionib rodere
et uicus prauis extupare non cessat. In scripturis
ergo sacris ubr de tinea et erugine mentio fit misti¬
ais in eis querendus ẽ sensus. Nam iuxta allegoriã¬
erugo potest significare arrogantiam acq iactan¬
ciam. Que ubicunqz fuerit omnem decorẽ ⁊ robur

Expanded text:
rens, subtilissimas operationes virtutum divino rens, subtilissimas operationes virtutum divino timore vivificatas efficit. Post haec revertitur ad illud suae propositionis initium, quae licet increpetur, licet tabefiat, tamen fragilitate humanitati scilicet diversarum varietate confunditur adversitatum. Item aranea fraudem diaboli designat, ut in Isaia: Telas araneae texuerunt . Sanguisuga vero diabolus est. Unde est illud in Proverbiis: Sanguisugae duae sunt filiae, dicentes: Affer, affer . Diaboli ergo filiae sunt luxuria et avaritia, quibus sanguinolentus hostis humanum genus infestat. Eruca similiter potest significare diabolum, qui germina virtutum in homine crescentia malis suasionibus rodere et vitiis pravis exstirpare non cessat. In Scripturis ergo sacris, ubi de tinea et aerugine mentio fit, mysticus in eis quaerendus est sensus. Nam juxta allegoriam aerugo potest significare arrogantiam atque jactantiam. Quae ubicunque fuerit, omnem decorem et robur
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽ illi spie rigor ut colubri s indirectũ corculi
sui ptes gradatim porrigendo contractas contrahen¬
do porrectas motum explicat sicq agitatus perla¬
bitur. Uermis autem mistice xp̃s pr̃o humilitate
assumpti hominis intelligi potest. ut ẽ illud ⁊ psal¬
mo. Ego sum uermnis et non homo. Aut memoria
amini peccatoris in inferm pena constituti dequo
scriptum ẽ. uermis eorum non morietur et ignis
in extinguetur. Aranea uero humanam frac¬
tatem significat. Unde ẽ illud̃ in psalmo. Et tãbes¬
cere fecisti sicut araneam amnam eius. Aranea
corpus habet tenue. in terra non habitat sed ꝑ locci
altiora celas quaidam tenuissima iuscerum diges¬
tione conterit. sicut et aquibusdam uermib sericũ
dicitur exfilari. Huie ergo exiguo corpusculo recte
conuersi ⁊ afflicti amna comparatur que longis
obseruatiombus uigilusq fatigatur terrena dese¬

Expanded text:
non est illi spinae rigor, ut colubri, scilicet in directum corculi non est illi spinae rigor, ut colubri, scilicet in directum corculi sui partes gradatim porrigendo, contractas contrahendo, porrectas motum explicat, sicque agitatus perlabitur. Vermis autem mystice Christus pro humilitate assumpti hominis intelligi potest, ut est illud in psalmo: Ego sum vermis et non homo . Aut memoria animi peccatoris in inferni poena constituti, de quo scriptum ost: Vermis eorum non morietur, et ignis non exstinguetur . Aranea vero humanam fragilitatem significat. Unde est illud in psalmo: Et tabescere fecisti, sicut araneam, animam ejus . Aranea vero corpus habet tenue, in terra non habitat, sed per loca altiora telas quasdam tenuissima viscerum digestione contexit: sicut et a quibusdam vermibus sericum dicitur exfiliari. Huic ergo exiguo corpusculo recte conversi et afflicti anima comparatur, quae longis observationibus vigiliisque fatigatur, terrena dese
Abbreviated transcription (Latin):
ascaride costi peduculi pulices lendix tarmus
cimis usia cĩmer. e migraneus uermis capitis uo¬
catur. Lũbricus in testmnorum dictus quasi lum¬
Britus quia labitur uel quod in lumbis sit. Asca¬
ride costi pediculi uermes cutis apedibus dicti. Uñ
et peduculosi dicuntut. quib peduculi in corpore
efferuescunt. Pulices uero pocati sunt quod eppul¬
uere magis nutriantur. Lendir idẽ quod tormiꝰ
asende. Sarnus uermis ẽ sardi. Ricinus uermis
cams uocatus eo quõd erit in auribus enpore
Cenos emim grece canis ẽ. Usia est uecimis pora
appessata quia urit. Ulam ubi momorderu adea
socus ardetꝰ ut ibi uesice fiant. Eimer de sumilitu¬
die cuusdam herbe uoccitus. cuius fetorẽ habet
proprie autem uermis in putredine cerne nasci¬
tur ⁊meã in uestimentis eruca molere. teredo ⁊̃
ligno tarmus in lardo. Sermis non ut serpens a
pertis passibus uel squamarum insibus repit quia

Expanded text:
ascaridae costi peduculi, pulices, lendix, tarmus ascaridae costi peduculi, pulices, lendix, tarmus ricinus, usia, cimex. Hemicraneus, vermis capitis vocatur. Lumbricus intestinorum dictus, quasi lumbicus, quia labitur, vel quod in lumbis sit. Ascaridae costi peduculi, vermes cutis a pedibus dicti. Unde et peduculosi dicuntur, quibus peduculi in corpore effervescunt. Pulices vero vocati sunt, quod ex pulvere magis nutriantur. Lendix idem, quod tarmus a lende. Tarmus vermis est lardi. Ricinus vermis canis vocatus eo, quod erit in auribus canum. Cenos enim Graece canis est. Usia est vermis porci, appellata, quia urit. Nam ubi momorderit, adeo locus adet, ut ibi vesicae fiant. Cimex de similitudine cujusdam herbae vocatus, cujus foetorem habet. Proprie autem vermis in putredine carnis nascitur. Tinea in vestimentis, eruca in olere, teredo in ligno, tarmus in lardo. Vermis non, ut serpens, pertis passibus vel squamarum nisibus repit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
zex humore et terra. Limax uermis limi dictu
quod in limo uel de limo nascatur. unde et sordida
semper et immunda habetur. Bombices frondiũ uer¬
mes ex cuius tertura. bombicinum conficitur. Ap¬
pellacus autem hoc nomme ab eo quod euacuetur dũ
fila generat et aer solus in ea remaneat. Eruca
frondium uerinis in olus uel pampino in uoluta
ab eredendo dicta. De quo meminit plautus Imita¬
tus nequam bestiam et maleficam inuolutam
custa ut huc illucqz discurrens semipasta dimit¬
tat. s ꝑmanet pituris frugib et tardo lapsu pi¬
gris morsibus uniuersa consumit. Teredonas gre¬
ci uocant lignorum uermes quod terendo edant.
Hos nos thermites dicimus ita enim apud latinos
ligni uermnes uocantur quos tempore importuno
cese arbores gignunt. ⁊ mea uestimentorum u̾mis
dicta quõ teneat et eo usq insideat quo erodat.
Unde et ꝑtinar quod in eandem rem identidẽ ur¬
geat. Uermes carmum emigraneus lumbricus

Expanded text:
petris ex humore et terra. Limax, vermis limi, dictus, petris ex humore et terra. Limax, vermis limi, dictus, quod in limo vel de limo nascatur. Unde et sordida semper et immunda habetur. Bombyces, frondium vermes, ex cujus textura bombycinum conficitur. Appellatus afila generat, et aer solus in eo remaneat. Eruca frondium vermis, oleribus vel pampino involuta, ab erodendo dicta, de qua meminit Plautus Eruca nequam bestiam et maleficam involutam custa, ut huc illucque discurrens, semipasta dimittat, sed permanet perituris frugibgris morsibus universa consumit. Teredonas Graeci vocant lignorum vermes, quod terendo edant. Hos nos thermites dicimus ita enim apud Latinos ligni vermes vocantur quos tempore importuno caesae arbores gignunt. Tinea, vestimentorum vermis, dicta, quod teneat et eo usque insideat, quo erodat. Unde pertinax, quod in eamdem rem identidem urgeat. Vermes carnium, hemicraneus, lumbricus,
Abbreviated transcription (Latin):
ammnal quod plerumq carne uel de ligͦ
uel de quacunqz re terrena sins ullo cõ¬
itu gignitur. licet non nunquam et de ouis
nascantũr sicut scorpio. Sunt autem uermes aut
terre aut aque aut aeris aut carmum aut fron-¬
dium aut lignorum aut uestimentorum. Aranea
uerimis aeris ab aeris nutrimento congnominata
quia exiguo corpore longa fila deducẽt et tele semꝑ
intenta nunquam desinit laborare perpetuum susti¬
nens in sua arte dispendium. Sanguisuga uermis
quatilis dicta quod sanguinem fugit. Potãti
enm insidiatur. Cunq labitur fauab uel ubr
ũspiã adheresct sanguinem haurit et cum iimo
cruore maduerit euomit quod hausit ita ut recen¬
rem denuo sugat. Quantarida uermis terrenu
qui cum humano corpori fuerit applicatus statim
su adustione uesicas facit plenas humore. Multi¬
pes uerimis terrenus ex multitudine pedum uocatus
qui contractus inglobum complicatur nascitur sub

Expanded text:
nimal quod plerumque carne vel de ligno nimal quod plerumque carne vel de ligno vel de quacunque re terrena sine ullo concubitu gignitur, licet nonnunquam et de ovis nascantur, sicut scorpio. Sunt autem vermes aut terrae, aut aquae, aut aeris, aut carnium, aut frondium, aut lignorum, aut vestimentorum. Aranea, vermis aeris, ab aeris nutrimento cognominata, quia exiguo corpore longa fila deducit, et telae semper intenta, nunquam desinit laborare, perpetuum sustinens in sua arte dispendium. Sanguisuga, vermis aquatilis, dicta, quod sanguinem sugit. Potantibus enim insidiatur. Cumque labitur faucibus, vel ubi uspiam adhaerescit, sanguinem haurit, et cum nimio cruore maduerit, evomit, quod hausit: ita ut recentiorem denuo sugat. Cantarida, vermis terrenus, qui cum humano corpori fuerit applicatus, statim sui adustione vesicas facit plenas humore. Multipes, vermis terrenus, ex multitudine pedum vocatus, qui contractus in globum complicatur, nascitur sub
Abbreviated transcription (Latin):
pentes autem diu uiuere dicuntur adeo ut deposie¬
ta uetere tumca senectutem deponere atos in uiuẽ¬
tam redire ꝓhibeantur. Tunice serpentum erurite
mincuipantur. eo quod hus quando senescunt sese
eouunt quibus exuti in iuuentam redeune. Dicũ¬
tur enim exuiie et indiuue quia exuuntum
duuntur. Pithagoras dicit de medueslai ho nuode
mortur que inspina ẽ. serpentem creari. deuõd eis
am. Duidius in metamorfoseorum libris cõmemio¬
cat dicens. fount qui clauso putrefacta spmedle
pulcio nuitari credunt humano sanguine medul¬
las. Quõd si creditur merito euenit. ut sicut per
serpentem mors hominis ita et homainis morte ser¬
pens. fertur autem quod serpens hommẽ nudum
non sie ausus. contingere. prudens lector cõgnit
hus serpentium generib atq effectibus quando
de eis in scripturis legas non te ꝑigeat temptare.
si aliquid possis in spiritalem sensum inde redige̾.
Ermmis est .¶¬

Expanded text:
pentes autem diu vivere dicuntur, adeo ut, deposipentes autem diu vivere dicuntur, adeo ut, deposita vetere tunica, senectutem deponere, atque in juventam redire perhibeantur. Tunicae serpentum exuviae nuncupantur, eo quod his, quando senescunt, sese exuunt, quibus exuti in juventam redeunt. Dicuntur enim exuviae et induviae, quia exuuntur et induuntur. Pythagoras dicit, de medulla hominis mortui, quae in spina esam Ovidius in Metamorphoseon libris commemorat dicens: Sunt qui, cum clauso putrefacta est spina sepulcro, Mutari credant humanas angue medullas. Quod si creditur, merito evenit: ut sicut per serpentem mors hominis: ita et hominis morte serpens. Fertur autem, quod serpens hominem nudum non sit ausus contingere. Prudens lector, cognitis his serpentium generibus atque effectibus, quando de eis in Scripturis legas, non te pigeat tentare, si aliquid possis in spiritalem sensum inde redigere. Vermis est a
Abbreviated transcription (Latin):
nchilommnus uiuit. Unde et totum corpus obiat
pro capite ferienti. Anguibz uniuersis hebes uisꝰ
ẽ raro in aduetsum cõntuentur. nec frustra cũ
oculos non infronte habeant sed in timporibus
adeo ut cicius audiant quam aspiciant. Nullũ
autem ammal intanta celeritate linguã mo¬
uet ut serpens adeo ut triplicem linguam habẽ
uideatur cum una sit. Serpentium nuda sunt cor-¬
pora adeo ut quacunqz eunt uia humore designẽt
uestigia. Serpentium uestigia talia sunt ut cũ
pedibus carere uideantur cõstis tamen ⁊ squania¬
rum insibus repunt quas asummo gutture us¬
ꝙ ad iamaluum parili modo dispositas habent.
quamis emi quasi unguib costis quasi cru¬
ribus innituntur. Unde si in qualibet corporis par¬
te ab aluo usq ad caput ictu aliquo collidatur de¬
bilis reddita cursum habere non potest quia ubi¬
auiq ille ictus inciderit spinam soluit. pet quaier
costarum pedes et motus corporis agebantine nes¬

Expanded text:
nihilominus vivit. Unde et totum corpus objicit nihilominus vivit. Unde et totum corpus objicit pro capite ferienti. Anguibus universis hebes visus est, raro in adversum contuentur: nec frustra, cum oculos non in fronte habeant, sed in temporibus, adeo ut citius audiant quam aspiciant. Nullum autem animal in tanta celeritate linguam movet, ut serpens, adeo ut triplicem linguam habere videatur, cum una sit. Serpentium nuda sunt corpora, adeo ut quacumque eunt via, humore designent vestigia. Serpentium vestigia talia sunt, ut cum pedibus carere videantur, costis tamen et squamarum nisibus repunt, quas a summo gutture usque ad imam alvum parili modo dispositas habent. Squamis enim, quasi unguibus, costis, quasi cruribus, innituntur. Unde si in qualibet corporis parte ab alvo usque ad caput ictu aliquo collidatur, debilis reddita cursum habere non potest: quia ubicunque ille ictus inciderit, spinam solvit, per quam costarum pedes et motus corporis agebantur. Ser
Abbreviated transcription (Latin):
emm noctis algore. Et merito quia frigidi sunt
nocturno rorẽ. In se enim adducunt corporis ua¬
porem celide pestes ⁊ nature frigide. unde ⁊ hie¬
me in nodos torpent estate soluuntur. Inde est
quã dum quicunq serpentium ueneno peraiti¬
tur. primo obstupesct. et postea ubi in illo cale¬
factum ip̃m uirus exarserit statim hominẽ extĩ¬
guit. Uenenum autem dictum eo ꝙ per uenas
uadit. In fusa emin pestis per uenas uegetacõe
corporis aucta discurrit et amniam exigit. uñ
non posse uenenum nocere. nisi homiis tetige¬
rit sanguinem. Lucanus. Noria serpentũ ẽ ad¬
frigidum. In naturalibus bomis que nobis et
irrationabilibus ammantibus uidemus esse
connunia uiuaci quadam sensus subtilitate se¬
pens excellit. Unde ⁊ legitur in genesi. Serpens
autem erat sapiencior. omnibz animantibus
terre. Dict autem plemus si creditur quõd serpẽ¬
tis caput etiam si cum duobus euaserit digitis

Expanded text:
enim noctis algore. Et merito, quia frigidi sunt enim noctis algore. Et merito, quia frigidi sunt nocturno rore. In se enim adducunt corporis vaporem gelidae pestes et naturae frigidae. Unde et hieme in nodos torpent, aestate solvuntur. Inde est, quod dum quicunque serpentium veneno percutitur. primo obstupescit, et postea, ubi in illo calefactum ipsum virus exarserit, statim hominem exstinguit. Venenum autem dictum eo, quod per venas vadit. Infusa enim pestis per venas vegetatione corporis aucta discurrit, et animam exigit. Unde non posse venenum nocere, nisi hominis tetigerit sanguinem. Lucanus: Noxia serpentum est adfrigidum, in naturalibus bonis, quae nobis et irrationabilibus animantibus videmus esse communia, vivaci quadam sensus subtilitate serpens excellit. Unde et legitur in Genesi: Serpens autem erat sapientior omnibus animantibus terrae . Dicit autem Plinius, si creditur, quod serpentis caput, etiam si cum duobus evaserit digitis,
Abbreviated transcription (Latin):
mcutacio et mordebunt uos. Etio deutroncorad
anquo erat seipene adurene. Asus duueia dor die
pectusotum sonctis predicationibue a usens co saus
reon a comoantes. In psalno. diue asprdrt suide
et osturantis aures suao. et i asiens pas tr itua
tibr ee  islo des demonum. Aspĩs ⁊ basiliscus pec¬
catum et mors. In psalmo. Super aspĩdem et
busiliscum ambulabis et conculcabis leonem et
draconem id ẽ diabolum et antixp̃m. Biperae
diabolus uel ministri eus in euangelio. Geni-¬
mnia uiperarum. et in iob. Et occĩdet eurui br̃¬
gua uipere. Scorpius diabolus. In euangelio.
Dedi uobis potestatem calcandi super serpentes
et scorpiones. Sunt et alia serpentium genera
ut admodite elefancie camẽdra cõtes. postremo
quantus nominum cantus mortium numerꝰ
Onmes autem serpentes natura sua frigidi it
nec pcuciunt nnsi quando calefiunt. Nam guã¬
do sunt frigidi nullum tangunt. Unde et uene¬
na eorum plus die quam nocte nocent. Torpẽt

Expanded text:
antatio, et mordebunt vos . Et in Deuteronomio: In quo erat serpens adurens . Aspis duritia cordis peccatorum sanctis praedicationibus aurem cordis non accommodantes. In Psalmo: Sicut aspidis surdae, et obturantis aures suas . Et in aliam partem, ut tiones diaboli vel daemonum. Aspis et basiliscus, peccatum et mors. In psalmo: Super aspidem et basiliscum ambulabis, et conculcabis leonem et draconem , id est, diabolum et antichristum. Vipera, diabolus vel ministri ejus in Evangelio: Genimina viperarum . Et in Job: Et occidet eum lingua viperae . Scorpius diabolus. In Evangelio: Dedi vobis potestatem calcandi super serpentes et scorpiones . Sunt et alia serpentium genera, ut admoditae, elefantiae, camedracontes. Postremo quantus nominum, tantus mortium numerus. Omnes autem serpentes natura sua frigidi sunt, nec percutiunt, nisi quando calefiunt. Nam quando sunt frigidi, nullum tangunt. Unde et venena eorum plus die quam nocte nocent. Torpent
Abbreviated transcription (Latin):
imperantis. Item in contrariam partem meridies ac¬
cipitur ut ẽ illud in psalmo. Aruina et demonio me-¬
ridiano. Demonium meridianum est in mane ꝑicu¬
lum feruore ꝑsecutionis accensum ubi riuna ple-¬
rumq metiitur. Auster ecclĩa que ex uideis prior
in xp̃o credidit ut in propheta. Qui hĩtatis in terra.
austu ferte aquam sicienti id ẽ baptismum credẽtib.
Et in iob. Ab aquilone aurum uenit ⁊ ab austro for
lore accensa

Expanded text:
imperantis. Item in contrariam partem meridies acimperantis. Item in contrariam partem meridies accipitur, ut est illud in Psalmo: A ruina et daemonio mer. Daemonium meridianum est immane periculum fervore persecutionis accensum: ubi ruina plerumque metuiin Christo edidit, ut in Propheta: Qui habitatis in terra austri, ferte aquam sitienti , id est, baptismum credentibus. Et in Job: Ab aquilone aurum venit, ab austro et alore accensa
Abbreviated transcription (Latin):
Discã aquilom da. et in psalterio. Laterao aꝯ iuso ĩs
cuutas regie magni. Et in rob. Abaguisone a uristu
uenit meridiana autem plaga mundi que et austra¬
si as austro uento uoccitur calore suo faguet des sipiti
et glatiem soluit. significans graciam spariteseẜanet
Qui cautatis ardore frigus in feliatatis eopessit ⁊ ꝓec¬
atorum duriciam dissoluit. Unde scriptienrent. Eiisti¬
uerte domnie captiuitatem nĩam sicut torreue. ĩ austro
teut edum bentus sigmificat populum iusdatẽr fumiẽ
scientie in scripturis legisq prophetarua habentetu
suut aquilo gentilem intenebris in fidelitatis estul¬
aduersa mundi in austro blandimenta designantur
Qua gemima expugnacione probatur ecclĩa et per
constanciam fidei mirum odorem uirtutum dispergͭ.
Unde sponsa nicantico canticorum dicit. Suige a¬
quilo et ueni auster ꝑfla ortum meum et fluant
aromata illius. Consurge permittentis uox est nõ¬

Expanded text:
Dicam aquiloni: Da . Et in Psalterio: Latera aquilonis Dicam aquiloni: Da . Et in Psalterio: Latera aquilonis civitas regis magni . Et in Job: Ab aquilone aurum venit . Meridiana autem plaga mundique et australis ab austro vento vocatur, calore suo frigus dissipat et glaciem solvit: significans gratiam Spiritus sancti, qui charitatis ardore frigus infidelitatis expellit, et peccatorum duritiam dissolvit. Unde scriptum est: Converte, Domine, captivitatem nostram sicut torrens in austro . Qui etiam ventus significat populum Judaicum lumen scientiae in Scripturis legisque prophetarum habentem, sicut aquilo gentilem in tenebris infidelitatis et stuladversa mundi in austro blandimenta designantur. Qua gemina expugnatione probatur Ecclesia et per constantiam fidei mirum odorem virtutum dispergit. Unde sponsa in Cantico canticorum dicit: Surge, aquilo, et veni, auster, perfla hortum meum, et fluant aromata illius . Consurge, permittentis vox est,
Abbreviated transcription (Latin):
cum nobis peccata nr̃a donãtur quantum potest ca¬
ra dies atenebrosa nocte distare. Siue per orientem
significat regnum dei per occasum uero iehemiam
que tantum a heatorum sede dissociata est quantũ
dicit abraham loquens ad diuitem. Inter nos ⁊ uos
chios magnum firmatum est. Septentrionalis aut
pars mundi unde gelu et siccitas procedunt ꝑ figurũ
ostendit diabolum uel frigus in fidelitatis de quo scrip¬
tum est. Aquilonem ⁊ mare tu creasti. T habor et
hermon in nomime tuo exultabunt tuum brachum
cum potencia per aquilonem designans diabolur
qui dirit. Ponam sẽdem meam in aquilone et ero si¬
milis altissimo. Unde alibi legitur. Aquilo duus
est uentus qui alio nomine derter uocatur eo quõd dia¬
bosus nomen sibi dertri presumat ecmqrutip bo dec
suie quod occĩdentẽ id ẽ peccatum respiaentibus der
fiat: Aquilo significat populum gencium ut l̃esara

Expanded text:
cum nobis peccata nostra denotantur, quantum potest clacum nobis peccata nostra denotantur, quantum potest clara dies a tenebrosa nocte distare. Sive per Orientem significat regnum Dei, per Occasum vero gehennam, quae tantum a beatorum sede dissociata est, quantum dicit Abraham, loquens ad divitem, Inter nos et vos chaos magnum firmatum est . Septentrionalis autem pars mundi, unde gelu et siccitas procedunt, per figuram ostendit diabolum vel frigus infidelitatis, de quo scriptum est: Aquilonem et mare tu creasti. Thabor et Hermon in nomine tuo exsultabunt, tuum brachium cum potentia ; per aquilonem designans diabolum, qui dixit: Ponam sedem meam in aquilone, et ero similis Altissimo . Unde alibi legitur: Aquilo durus est ventus, qui alio nomine dexter vocatur, eo quod diabolus nomen sibi dextri praesumat, tanquam boni: sive quod Occidentem, id est, peccatum respicientibus dextra fiat. Aquilo significat populum gentium, ut in Isaia:
Abbreviated transcription (Latin):
gnificat iuite melioris defectum uel occasum mortis.
unde de peccatoribus in propheta scriptum est. De¬
cidet uobis sol in meridie. Et psalmista tunt inqͥt
facite et qui ascendit super occasum dominus nomẽ
est ei. Item occasus significat post temptaciomis
andores incentiue libidimis refrigeracionem sicũt ĩ
deutrononio pro eo qui nocturno polluitur sonino
hoc ẽ occusta cogitatõe ut non reuertatur prius ĩ
castra ꝙ̃ lauet uertimenta sua et occidet sol . tur¬
sum oriens sdesignat micium bone iute nr̃e. occ¬
sus male conuersacionis affectus ut ẽ illud ĩpsal¬
mo uruantum distat oriens ab occasu clongabit
anobis miguitates nostras. In occasu enim ecamꝰ
cum peccriti uiiculo tenebamur astricti in oriente
autem sumus quando per aguam regeneracionis nos
uerus sol muisitat et tenebras facit nr̃otum discedẽ
pecratorum. Tatum ergo iniquitates nr̃e longe sunt

Expanded text:
gnificat vitae melioris defectum, vel occasum mortis. gnificat vitae melioris defectum, vel occasum mortis. Unde peccatoribus in Propheta scriptum est: Occidet vobis sol in meridie . Et Psalmista: Tunc, inquit, facite ei qui ascendit super occasum, Dominus nomen est ei . Item occasus significat post tentationis ardores incentivae libidinis refrigerationem: sicut in Deuteronomio pro eo, qui nocturno polluitur somno, hoc est, occulta cogitatione, ut non revertatur prius in castra, quam lavet vestimenta sua, et occidat sol. Rursum Oriens designat initium bonae vitae nostrae: Occasus malae conversationis affectus, ut est illud in Psalmo: Quantum distat Oriens ab Occasu, elongabit a nobis iniquitates nostras . In Occasu enim eramus, cum peccati vinculo tenebamur astricti: in Oriente autem sumus, quando per aquam regenerationis nos verus Sol invisitat et tenebras facit nostrorum discedere peccatorum. Tantum ergo iniquitates nostrae longae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ climata mundi auint id̃ ẽ plagas orientem
et occidentem septentrionem et merediem. Driens
ab exortu solis et mincipatus. Occidens quod diẽ
faciat occidere atq interire. Absconditi emin lu
mundo ⁊ tenebras suꝑ inducit. deptentrio autẽ
aseptem stellis axis uocatur que in ip̃o reuolute
xotantur. Hic proprie uertex dicitur eo quod uer¬
titur sicut poeta ait. Uertitur interea celum. Me
ridies uel quia ibi sol faciat medium diem q̃si
medidies. uel quia tunc purius mitat ether me¬
rum enim purum dicitur. Mistice autem oriens
domnnium significat saluatorum dequo in luca scrip¬
tum est. Uisitauit nos oriens exalto. Et in acha¬
ria propheta. Ecce uir oriens nomen eius. Oriens
populus iudeorum siue illumimacio fider sicut in
esaia ecclia dicitur. Ab oriente adducam semen
tuum. Occidens populus gentium. Ubi et supra.
et ab occidente congregabo te. Decidens autem si¬

Expanded text:
esse climata mundi aiunt, id est, plagas: orientem esse climata mundi aiunt, id est, plagas: orientem et occidentem, septentrionem et meridiem. Oriens ab exortu solis est nuncupatus. Occidens, quod diem faciat occidere atque interire. Absconditi enim lumen mundo et tenebras superinducit. Septentrio autem a septem stellis axis vocatur, quae in ipso revolutae rotantur. Hic proprie vertex dicitur eo quod vertitur, sicut poeta ait: Vertitur interea coelum . . . . . . Meridies, vel quia ibi sol faciat medium diem, quasi medidies: vel quia tunc purius micat aether. Merum enim purum dicitur. Mystice autem Oriens Dominum significat Salvatorem, de quo in Luca scriptum est: Visitavit nos Oriens ex alto . Et in Zacharia propheta: Ecce vir, Oriens nomen ejus . Oriens, populus Judaeorum, sive illuminatio fidei sicut in Isaia Ecclesia dicitur: Ab Oriente adducam semen tuum . Occidens, populus gentium. Ubi et supra: Et ab Occidente congregabo te . Occidens autem si
Abbreviated transcription (Latin):
cia oculorum et suꝑbia iuite. Dimne quod in iuiũo
dicit omnes qui mente in hĩtant miendum qui¬
in amore in colunt mundum sicut celum ĩ hĩtãt
guorum cor sursum est quamuis carne ambulẽt
in terra. Dnme guõd iimundo estid ẽ miunoer
amatores non habent insi concupiscentia itio¬
me et oculorum ⁊ suꝑbiam uite. Quib ulciod
boctibulis omnia uiciorum genera comprehendit
Contupiscencia carms ẽ omne quod cũ uolupta¬
tem et delicias corporis ꝑtinet in quibz sunt ma¬
uina cibus ⁊ potus et concubitus que tera sale¬
mon sanguisugis comparat. Concupiscencua
cculorum que fit indiscendis artibus nesarus
icontemplandis spectaculis turpib. ues apiua¬
cius in ad quirendis rebus temporalib indiios¬
cendis et carpendis proximorum uicus. Duper¬
Bia uite est cum se quis iactat in honotibus
P hec tria cupiditas humana temptatur ꝓhec
adam et dommus ip̃e temptatus est. Quatuor ãt

Expanded text:
tia oculorum et superbia vitae . Omne quod in mundo, tia oculorum et superbia vitae . Omne quod in mundo, dicit omnes, qui mente inhabitant mundum, qui amore incolunt mundum; sicut coelum inhabitant, quorum cor sursum est, quamvis carne ambulent in terra. Omne quod in mundo est, id est, mundi amatores non habent nisi concupiscentiam carnis et oculorum, et superbiam vitae. Quibus vitiorum vocabulis omnia vitiorum genera comprehendit. Concupiscentia carnis est, omne quod ad voluptatem et delicias corporis pertinet, in quibus sunt maxima, cibus et potus, et concubitus: quae tria Salomon sanguisugis comparat. Concupiscentia oculorum, quae fit in discendis artibus nefariis, in contemplandis spectaculis turpibus vel supervacuis, in acquirendis rebus temporalibus, in dignoscendis et carpendis proximorum vitiis. Superbia vitae est, cum se quis jactat in honoribus. Per haec tria cupiditas humana tentatur: per haec Adam et Dominus ipse tentatus est. Quatuor autem
Abbreviated transcription (Latin):
partem ⁊ aliguando incontrariam ponitur. Nam mũ¬
dus historialiter in eo intelligitur ubi euangelista
dicit. In mundo erat et numdus ꝑ eum factus est.
Et illud ubi donnius ait. Ego lux in hunc mundum
ueni. In mundo quippe erat. et mundus ꝑ ip̃m factus
e. quia deus erat. totus ubiqz quia sue presencia
maiestatis sine labore regens sine onere continens
quõd fecit. In quo eciam mundo quem prius ꝑ diuim¬
tatem creauit postinodum homo natus apparuit. Qd̃
autem sequitur et mundus eum non cognouit signi¬
ficat hommes mundi amore deceptos atqz in herendo
creature ab agnoscenda creatoris sui maiestate refle-¬
xos. Duobus autem modis ⁊ diximus mundus intel¬
ligitur aliter in peccatoribus aliter in sanctis. Ad
autem dominus dicit ad patrem ut mundus credat
quia tu me misisti et alibi ut cognoscat mundus
quia diligo patrem hic nominat mundum eos qui
credituri erant uel quia tunc credebant xp̃m filium

Expanded text:
partem, et aliquando in contrariam ponitur. Nam munpartem, et aliquando in contrariam ponitur. Nam mundus historialiter in eo intelligitur, ubi Evangelista dicit: In mundo erat, et mundus per eum factus est . Et illud ubi Dominus ait: Ego lux in hunc mundum veni . In mundo quippe erat, et mundus per ipsum factus est: quia Deus erat, totus ubique, quia suae praesentia majestatis sine labore regens, sine onere continens, quod fecit. In quo etiam mundo, quem prius per divinitatem creavit, postmodum homo natus apparuit. Quod autem sequitur: Et mundus eum non cognovit , significat homines mundi amore deceptos atque inhaerendo creaturae ab agnoscenda Creatoris sui majestate reflexos. Duobus autem modis, ut diximus, mundus intelligitur: aliter in peccatoribus, aliter in sanctis. Quod autem Dominus dicit ad Patrem: Ut mundus credat, quia tu me misisti ; et alibi. Ut cognoscat mundus quia diligo Patrem ; hic nominat mundum eos qui credituri erant, vel quia tunc credebant Christum Filium
Abbreviated transcription (Latin):
accessit ad caliginem inqua erat deus. id cirto nos in
hoc ope ubi de rerum uarietate uaria significacione
scribere disposumus res ip̃as primum notamus denide
significacõem earum breuiter disseremus ita ut amũdo
incipientes patres eius subsequenter disserendo pona¬
mus. Mundus ẽ celum et terra mare et que in eis opa
dei sunt. Dequo dicitur. Et mundus ꝑ eum factus est.
mundus latine aphelosophis dictus quod in sempitue
motu. sit ut. celum. sol. luna. aer. maria. Nulla enĩ
requies eis elencentis concessa est. ideoqz semper ii
motu est. Oreci uõ nomen mundo de ornamento accõ¬
modauerunt propter diuersitatem elementorum et pul¬
aitũdinem syderum. Appellatur enim apud eoseulebr
quod significat ornamentũ. Archil enim muudo pulchri¬
oculis carnis aspiamus. Mundus emm aliquando his¬
orialiter id ẽ uniuersorum elementorum com
accipitur aliquando uero iurta allegoriam in bonã

Expanded text:
accessit ad caliginem, in qua erat Deus. Idcirco nos in accessit ad caliginem, in qua erat Deus. Idcirco nos in hoc opere, ubi de rerum varietate varia significatione scribere disposuimus, res ipsas primum notamus: deinde significationem earum breviter disseremus, ita ut a mundo incipientes, patres ejus subsequenter disserendo ponamus. Mundus est coelum et terra, mare et quae in eis opera Dei sunt. De quo dicitur: Et mundus per eum factus est . Mundus Latine a philosophis dictus, quod in sempiterno motu sit, ut coelum, sol, luna, aer, maria. Nulla enim requies ejus elementis concessa est, ideoque semper in motu est. Graeci vero nomen mundo de ornamento accommodaverunt, propter diversitatem elementorum et pulchritudinem siderum. Appellatur enim apud eos κόσμος, quod significat ornamentum. Nihil enim mundo pulchrioculis carnis aspicimus. Quattuor atorialiter, id est, universorum elementorum compactio accipitur: aliquando vero juxta allegoriam in bonam
Abbreviated transcription (Latin):
eloquio intelligencie magne discrecõ ẽ. Sepe eñ ĩqui¬
busdam locis illius ⁊ hĩstoria seruanda est ⁊ allego¬
ria et seye in quibusdam sola exguirenda est allegoria
aliquands uero sola necesse est ut teneatur historia.
lam in quibusdam locis sicut diximus historia simul
tenenda ⁊ allegoria ut et tardiores pascantur ꝑ historiã
et uelociores ingeno ꝑ allegoriam. unde cum loquente
deo populus lampades ⁊ sonitum hucine et montẽ fu¬
migantem cerneret ꝑ territus pecut ut eis ꝑ moysen
dominus loqueretur. Unde scuiptum est. Steti populus
de longe moises autem accessit ad calignnẽ inqua erat
deus. Turba quippe populi allegoriarum caliginẽ nõ
ualet. penetrare quia ualde paucorum ẽ spiritalem ĩ¬
tellectum rimare. Quic enim mentes carnaliũ sola
sepe historia pascuntur loquente deo stetit populus air
songe quia uero spiritales quiqz allegoriarum mebem
penetrant. ut spiritaliter dei uerba cognoscam. morses

Expanded text:
eloquio intelligentiae magnae discretio est. Saepe enim in quibusdam locis illius et historia servanda est et allegoria: et saepe in quibusdam sola exquirenda est allegoria, aliquando vero sola necesse est ut teneatur historia. Nam in quibusdam locis, sicut diximus, historia simul tenenda et allegoria, ut et tardiores pascantur per historiam, et velociores ingenio per allegoriam. Unde cum loquente Deo populis lampades et sonitum buccinae et montem fumigantem cerneret, perterritus petiit ut eis per Moysen Dominus loqueretur. Unde scride longe: Moyses accessit ad caliginem in qua erat Deus. Turba quippe populi, allegoriarum caliginem non valet penetrare, quia valde paucorum est, spiritualem intellectum rimari. Quia enim mentes carnalium sola saepe historia pascuntur, loquente Deo, stetit populus de longe. Quia vero spirituales quique allegoriarum nubem pe
Abbreviated transcription (Latin):
in quibus omnium uirtutum sumina consistit. que eciã
hominem ad celsitudinem profectionis prouehũt ⁊ ad ce¬
ieste regnum perducunt. In his autem aut duo testamẽ¬
ta in telliguntur. aut duo populi fidelium exuideis uide¬
licet ⁊ gentibus quos auriga celestis secundum uolunta¬
tem suam ducit. unde ⁊ psalimsta ait. deduc me domine
in uita tua ⁊ ambulabo in ueritate tua. De ceptem¬

Expanded text:
In quibus omnium virtutum summa consistit: quae etiam In quibus omnium virtutum summa consistit: quae etiam hominem ad celsitudinem perfectionis provehunt et ad coeleste regnum perducunt. In his autem duo Testamenta intelliguntur, aut duo populi fidelium: ex Judaeis videlicet et gentibus, quos auriga coelestis secundum voluntatem suam ducit: unde et Psalmista ait: Deduc me, Domine, in via tua, et ambulabo in veritate tua . CAP
Abbreviated transcription (Latin):
currus societas imꝑiorum uinculo peccatorum alligata
in telligitur. unde in exodo scriptum est. currus ꝑ
amuniero equorum et iugo dicti. ex quibus quadri¬
gas soli. bigas lune. trigas inferis. seiuigas iout
desultores lucifero et hespero sacrauerũt. Quadrigã ideo
soli iungunt quia per quatuor tempora annius uertitur.
uere estate. autunino et. hieme. Sigas lune quomam
gemio cursu cum lole contendit siue quia die ⁊ nocte
uidetur. uuigunt enim unũ equũ nigrum. alterũ caudi¬
dum. Trgas diis intereris quia hii ꝑ tres etates hoĩes
ad se rapiunt. id ẽ per infantiã iuuentutem. atq senectã.
deuigum maximus cursus currui iouis: propter quõd
maximum deorum suorum eum ẽẽ credunt. Quadrige
autem in scripturis sacris aut quatuor euangeliste siue
euangelia intelliguntur. uel quatuor uirtutes princi¬
pales. hoc ẽ prudencia. iusticia. fortitudo. et temperãcia.

Expanded text:
currus societas impiorum, vinculo peccatorum alligata, currus societas impiorum, vinculo peccatorum alligata, intelligitur. Unde in Exodo scriptum est: Currus Phnumero equorum et jugo dicti, ex quibus quadrigas soli, bigas lunae, trigas inferis, sejugas Jovi, desultores lucifero et hespero sacraverunt. Quadrigam soli iungunt, quia per quatuor tempora annus vertitur, vere, estate, autumno et hyeme. Bigas lune, quoniam gemino cursu cum sole contendit sive quia et nocte et die videtur: iungunt enim unum dum. Trigas diis inferis, quia ii per tres aetates homines ad se rapiunt, id est, per infantiam, juventutem, atque senectam. Sejugum maximus currus currit Jovi: propter quod maximum deorum suorum eum esse credunt. Quadrigae autem in Scripturis sacris aut quatuor Evangelistae sive Evangelia intelliguntur, vel quatuor virtutes principales, hoc est, prudentia, justitia, fortitudo, et temperantia.
Abbreviated transcription (Latin):
licus exercitus in eo exprimitur. uñ legitur in libre
helias igneo curru raptus in celum per angelos quippe
illa facta ⁊ ostensa sunt adiumenta: quia nee ad celum
quidem aereum per se ascendere poterat quem nature sue
mitas grauabat: aut sanctorum omnium societa
unde ẽ illud̃ ꝓsalmiste. Currus dei decem milium multi¬
plex milia letancium dominus in illis. Danctorum ergo
unaminitas currus ẽ dĩ quem ille uelut auriga insidet
et ad uoluntatis sue ministerium salutari lege moderat᷑
sed ut istum ostenderet non equis deditum sed humanis
cogitacionibz attributum: ait. Decem milium multiplex.
quod bene ad in numeros populos non ad equos noscitur
pertinere subiunrit. Milia letancium. quod utiqz de fide¬
libus debet intelligi. Et ut ostenderetur leticie plenitudo
ait. domnus in ill̃ qui magne exultacionis est cumulus
et bonorum omnium dulcedo mirabilis. Nam aliquando¬

Expanded text:
licus exercitus in eo exprimitur: unde legitur in libro licus exercitus in eo exprimitur: unde legitur in libro Regum Elias igneo curru raptus in coelum ; per angelos quippe illa facta, et ostensa sunt adjumenta: quia nec ad coelum quidem aereum per se ascendere poterat, quem naturae suae infirmitas gravabat: aut sanctorum omnium societas: unde est illud Psalmistae: Currus Dei decem millium multiplex, millia laetantium, Dominus in illis . Sanctorum ergo unanimitas currus est Domini, quem ille, velut auriga, insidet, et ad voluntatis suae ministerium salutari lege moderatur: Sed ut istum cursum ostenderet non equis deditum, sed humanis cogitationibus attributum, ait: Decem millium multiplex. Quod bene ad innumeros populos, non ad equos, noscitur pertinere. Subjunxit: Millia laetantium, quod utique de fidelibus debet intelligi. Et ut ostenderetur laetitiae plenitudo, ait: Dominus in illis, qui magnae exsultationis est cumulus, et bonorum omnium dulcedo