comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cor ꝑsuis. Nescio quid tecũ graue coruntaris me-¬
pte aphilosopho. ꝙ phisoloyhor. pharis.⁊⁊ ab
architecto. arcitector. ctaris. a pre patio patͣs
et patrisso. a greco greaisdo a spuma spumo. ab
unda undo. ãb̃ undo mũdo. ab aqua aquor oqͣris
pabulo pabulorpabularis ab antiquodnti quo
a uespera uesperasco. a luce. luceo. a nocte ꝑuocto
a mare uel a marito. marito. maritas ab hieruie.
hienio mas. a fortumna. fortio nas. a bacho
bachor bachario. a lmpha. liuphoi pharis. Ar
teo pt̃ ꝓfessor. suo pt̾ suor scribo pẽ scriptor ꝙ
latios uerbalia ĩ or. desuũt. Nã gramatitus
et pħus et architectus et sophistas⁊ poeta gta st̃.¬
¶ Itaq ex nõib ip̃is hũt uuba apido grecos uñ
ex uerbis noĩa non. ex noib uerba proficunt
ut amor amator moneo mointor. curro cursor. lego
lector mpero sili imperator ꝯsulo ꝯsultor duco di¬
crastinus et procrastino. nas. intra uel intus
hĩc intro intras supͣ uel suꝑ suꝑo. suꝑas¬

Expanded text:
cor. Persius: «nescio quid tecum graue cornicaris e philosophor philosopharis et ab architecto architector architectaris, a patre patro patras et patrisso, a Graeco graecisso, a spuma spumo, ab unda undo, abundo, inundo, ab aqua aquor aquarispabulo pabulor pabularis, ab antiquo antiquo a uespera uesperasco, a luce luceo, a nocte pernocto, a mare uel marito marito maritas, ab hieme hiemo hiemas, a fortuna fortuno fobacchor baccharis, a lympha lymphor lympharis. artteor post professor, suo post sutor, scribo post scriptor, Latinos uerbalia et in or desinunt; nam grammaticus et philosophus et architectus et sophista et poeta Graeca sunt; itaque ex nominibus ipsis habent uerba apud Graecos, unde ex uerbis nomina, non ex nominibus uerba perficiunt, ut amo amator, moneo monitor, curro cursor, lego lector; impero similiter imperator, consulo consultor, duco ducrastinus et procrastino procrastinas, intra uel intro, hinc intro intras, supra uel super su
Abbreviated transcription (Latin):
tiue utatur siue non locuples fundis ꝙͣ lotilis ple¬
nus. fortunatus. subito fachis beatus honestus mo¬
rib ⁊ honore usus felir qui h et utitur bñ p̾sci. dicit
ꝙ diues ꝑtinet ad ꝙͣtitatem extrmsetus accidentium
e felio ad qualitatem Ita sepe inuenituur diues pocen
et uututib potens. qiͣ deo prosimius S echiã est. non¬

Expanded text:
ive utatur sive non: locuples fundis, quasi locis, plenus; fortunatus subito factus; beatus honestis moribus et honore usus; felix qui habet et utitur; unde Priscianus dicit quod dives pertinet ad quantitatem extrinsecus accidentium, sed felix ad qualitatem. Item sepe invenitur dives potentia et virtutibus potens, q
Abbreviated transcription (Latin):
et ratione non uiuens. nam pecus qͥd̃ si se ranone nou
regat excusationem habet a nstura a q̃ ħ ei penitis
minus negatum eit. Har̾it non h homo cui aib
ipã speciali p̃ rogatiã donatum est ierito piñ eo
ip̃o censetui homo egredi et post ire g̾galib am
experti a minorib ⁊ affectib nuitatur cum uicit¬
gͣ ire post g̾ges homo ⁊ ninc quid̃ depͣuatione

Expanded text:
t ratione non vivens? Nam pecus quidem si se ratione non regat, excusationem habet a natura, a qua ei hoc penitus munus negatum est. Non habet homo, cui ab ipsa speciali praerogativa donatum est. Merito proin eo ipso censetur homo egredi, et postire gregalibus anexpertis moribus, et affectibus imitatur. Convincitur autem post greges ire homo, et nunc qu
Abbreviated transcription (Latin):
cmedi molles et effeminati ⁊ mim¬
di sicut canes qui ⁊ publite coeunt ⁊ ad nomitũ
redeunt ł dnr sit sacierei ⁊ reprehensores qr re¬
prehensione ledunt sicut cans morsir Iuuenalꝰ
Castigas turpia cum sis inter satiricos. notissi¬
⁊ in patulo cum btoribus concubebant predicã¬
tes publice esse concubendum cim uxorib in
ditis ⁊ in. plateis ad modum canum qr ꝯuigiũ

Expanded text:
edi molles et effeminati vel immundi sicut canes, qui publice coeunt et ad vomitum redeunt, vel dicuntur sic satirici et reprehensores quia reprehensione ledunt sicut canis morsu. Iuvenalis 2 , 9-10 ‘castigas turpia, cum sis inter Socraticos notissiet in propatulo cum uxoribus concumbebant predicantes publice esse concumbendum cum uxoribus in vicis et plateis ad modum canum, quia coniugium
Abbreviated transcription (Latin):
tulus la lum. i capillitas qui magnos habet ca¬
pillorum cucinos. unde ieromꝰ. in quadam epła
cintiimaculos pueros et calamistratos et peg̾na
inguenta olentes semper de uita. Item euncumus
d̾r põntulus uetus et dec̾tus ⁊ tunc dr̃ cincinosus
sa. sum. idest pãnosus lascuuosus tumcosus secund

Expanded text:
us -a -um idest capillatus, quasi magnos cincinnos capillorum habens, unde Ieronimus in quadam epistula ‘cincinnatulos pueros et calamistratulos et peregrina unguenta olentes semper devita’. Item cincinnus dicitur panniculus vetus et detritus, et tunc inde cincinnosus -a -um idest pannosus
Abbreviated transcription (Latin):
deferre de uno loco ad alucm ferre ł deorsum fre
ł deferre .⁊ accusare in qua signifitatione sepe in¬
uenitur in boetis de consol. Et deferre .i. honorem
imptude et secundum h ͦ construitur ami dtõ ⁊ eꝯ ͦ
defero tibi.i honorem impendo uñ uͦ. Refero fert
accusat honorat fertq deorsum

Expanded text:
de uno loco ad alium vel deorsum ferre; et deferre idest accusare, in qua significatione sepe invenitur in Boetio De consolatione; et deferre idest honorem impendere, et secundum hoc construitur cum dativo, ut ‘ego defero tibi’ idest honorem impendo; unde versus ‘defero fert, accusat honorat fertque deorsum
Abbreviated transcription (Latin):
Nos eoi grece dr̃ sol ẜ oriens ł primꝰ splendar aeris
clarescentis qui aurora dr̃¬
Eous ab eos eop dr̃ ħ eous. eoy primus equus solꝰ

Expanded text:
OS eoy grece dicitur sol vel oriens vel primus splendor aeris clarescentis qui aurora dicitur; unde hic Eous Eoy, primus equus solis,
Abbreviated transcription (Latin):
secund̃ hug̾ ori dolii opculum oppone cooꝑire et obturare
dolumm. et linere .i. mficere deturpare. gluiiare ꝓp̾e
in hac signisitatione d lin̾e cum uris res qrͣ infi¬
ciendo siperponit᷑ alii. Tunc paries lantur ꝯ cale suꝑ¬
ducitur et liltum Item hanix .h. destruere dele̾. uñ hec

Expanded text:
re, idest ori dolii operculum apponere, cooperire et opturare dolium; et linere, idest inficere, deturpare, glutinare: proprie in hac significatione dicitur linere cum una res quasi inficiendo superponitur alii: tunc paries linitur cum calx superducitur vel lutum. Item linere, idest destruere, delere; unde hec
Abbreviated transcription (Latin):
pellib fuerunt facte u in taberuatulo Cortina etiam
Tpocius mensa in templo appollnng super quam
subat phebas que dicełatur oratula Et dicebatur
cortia qr corio phetonis erat teta . ł cortina qͥi cͥtia
qr ibi certa daliintur repousa.s cortina ds ꝙͣ torditituia qr
ibi honimum tenebantus corda a cortiua dr̃ cortutus¬
cortinas extendit ł seruat lꝰ facit. Het cortinaria rie¬
i eodem sensu. et cortmarius .a. nm qd̾ ꝑtinet ad
cortinam

Expanded text:
pellibus fuerunt facte ut in tabernaculo. Cortina etiam sa, vel potius mensa in templo Apollinis super quam stabat Phebas que dicebat oracula, et dicebatur cortina quia corio Phytonis erat tecta; vel cortina quasi certina, quia ibi certa dabantur responsa; vel cortina quasi corditina, quia ibi hominum tenebantur corda; vel dicebatucortinas extendit vel servat vel facit; et hec cortinaria, in eodem sensu; et cortinarius -a -um, quod ad cortinam
Abbreviated transcription (Latin):
Item confluo. is i simul fluere. uñ confluus. a
is. i. deorsitm ł aito flueie decurit̾. Et noͣ ꝙ defluit ꝙ¬
etate ⁊ uetustate dissolratur ut etas hominis folia
arboꝵ fluit qd̾ naturalĩ decurrit ut humor aque
fluere autem trib moĩs dr̃ humore reꝵ stme̾ uiuoꝵ

Expanded text:
 confluo, idest simul fluere, unde confluus -a -is, idest deorsum vel cito fluere, decurrere, unde defluus etate vel vetustate dissolvitur, ut etas hominis, folia arborum; fluit quod naturaliter decurrit, ut humor aque; fluere autem tribus modis dicitur: humore rerum, sanie
Abbreviated transcription (Latin):
rio ras .ui. re .i. exorbitare qͣ extͣ iem . ix. et hinc
uerbalia ei hic erratus. tus. ⁊ ħ erratum .ti. ambo pro
delicto ⁊ hic̃ error .ris. uñ exroneus uea neum. i errore
plemus Item ab erro errabundus da. dum. ⁊ erratitus . ta.
ro componitur aberro erras longe auia eirare. deerro
rras. de aliis errare ł de uno loco ad alium. ł deorsum
Et merro. as .i ualde errare. Et perro. rras .i. pfecte
crrare et per alia locl errare. sb̾erro. iras sb̾tus. uel
parum erbare. Erro ⁊ omina compoͣ ab ed neutra st̃

Expanded text:
RO -as -avi, exorbitare, quasi extra rem ire; et hinc verbalia, et hic erratus -tus -tui, et hoc erratum -ti, ambo pro delicto; et hic error -ris, unde erroneus -a -um, idest errore plenus, et errabundus -a -um et erraticus -a  componitur aberro -as, longe a via errare; deerro -as, de aliis errare vel de uno loco ad alium vel deorsum; et inerro -as, valde errare; pererro -as, idest perfecte errare vel per aliqua loca errare; suberro -as, subtus vel parum errare.
Abbreviated transcription (Latin):
foras emittere bquefatere eliquere. Colo componit
ꝑtolo las recolo las succolo las i parum colare ł
que sb̾tus sunt colare łͥ posicolare Et est actiuit ꝯ
omuib suis compõĩtis. Et omiti ꝓdutunt hãt sillãm
Delo lis lui lere quinq habet significationes colo ti¬
uicatem idest habito. colo terram idest aro colam formã
sdest ordino. colo deum. i ueneror colo pentes. i diligo Hee¬
formnam superos colit atq parentes Hos arat hos hĩcat

Expanded text:
componitur percolo -as, recolo -as, subcolo -as, idest parum colare vel que sunt subtus colare vel post colare, et est activum cum omnibus suis compositis et omnia producunt hanc sillabam ere cultum quinque habet significationes: colo civitatem idest habito; colo terram idest aro; colo formam idest orno; colo deum idest veneror; colo parentes idest diligoformam, superos colit atque parentes:hos arat, hoc habitat,
Abbreviated transcription (Latin):
recolo lis rememorari recordar ad memoriam redute
iterum colere. Colo actitium est in om̃i sua signifita¬
tione inłi ꝓro babitare ł pro arate tunc enm est neut᷑
Comp̃o rerõ ab eo si redoleant alfutrum p̾dcaꝵ sig̾mim¬
omina sunt actiua. Item omia ꝯpo ab eo retinẽt liaͣtu¬
ram sui simplitis ubit preter occrilo lis. Item omina
fsitumt preteritum in lus et supinũ in cultum et ħ
sillaba co. ubiq conꝰ in eis¬

Expanded text:
recolo -lis, idest rememorari, recordari, ad memoriam reducere vel iterum colere. Colo activum est in omni sua significatione, nisi pro habitare vel arare; tunc est neutrum. Composita vero ab eo si redoleant alterutram predictarum signidistinguat. Item omnia composita ab eo retinent literaturam sui simplicis ubique preter occulo -lis. Item omnia faciunt preteritum in -lui et supinum in -cultum et hec sillaba co ubique corripi
Abbreviated transcription (Latin):
agristis ĩnobił. uudesalustius. Cunq hus aborigines
genus hominum agriste. Et ditunt᷑ abhorigiẽs quasi
scorsum aborigine non quia om̃i carent orignie sed
enim stribunt᷑ genealogie rusticorum nͨ tradiuit᷑ me¬
morie situt geuealogie uobilum. ⁊ iñ aborigieꝰ nea. neũ¬

Expanded text:
et cum his aborigines, agreste genus hominum’. Et dicuntur aborigines quasi seorsum ab origine, non quia omnino careant origine, sed enim scribuntur genealogie rusticorum, nec traduntur memorie sicut genealogie nobilium. Et inde aborigineus -a -um
Abbreviated transcription (Latin):
ris quod anguror et est abhominari abhorrere aliquid tͣ
exctuatione repellere execͣri detestari uel malum om̃e in
ter pretari. uude abhomiinuũ .iiii. exetratio. Et ħ ab homi¬
natum. liber ubi ab hommatẽes scribũtur. Et corr̃ mi
sunt alorigines superflui fructices qui non nat̾aliter
s uicioso in arboribus et in campis oriuntur. Et diꝯͣ¬

Expanded text:
ri, quod componitur abominor -aris, abhorrere, aliquid cum execratione repellere, execrari, detestari vel malum omen imprecari, unde hoc abominium, idest execratio, et hoc abominarium, liber ubi abominationes scribuntur. Item go; et sunt aborigines superflui frutices qui non naturaliter sed vitiose in arboribus vel in campis nascuntur vel
Abbreviated transcription (Latin):
bii. est in terior tumta ł pars cortitis q̃ ligno adheret¬
et dr̃ a libero. ras. qr liberat et deffendit inu̾us lignũ
liberato cortice .i. ablato. Est enim medrũ ꝙd̾ inter li¬
gnum et corticem et in de lib̾ diñs ni quo legimꝰ qr añ
usim carte ł menbrane de libris arborum fiebant uo¬
lumina et ꝯpagnebantur. Uñ ⁊ striptores a libris arło¬
rum lebearii uocantur. Et inde dioti sunt bibliopole et
liber a libertate legentum qr olim sol bberis studum

Expanded text:
-bri est interior tunica vel pars corticis que ligno adheret, a libero -as quia liberat et defendit interius lignum, liberato cortice, idest ablato: est enim medium quoddam inter lignum et corticem. Et inde liber dicitur in quo legimus, quia ante usum carte vel membrane de libris arborum fiebant volumina, idest compaginabantur; unde et scriptores a libris arborum librarii vocantur, et iidem dicti sunt bibliopole et liber a libertate legentium, quia olim solis liberis studium
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor status libeu arbitrii. Ante pccm̃ enim ad bot̃
nichil impediebat : Id maliu iul impellebat. Non
habuit infirmitatem ad malum. ⁊ habuit adiuito¬
uũ ad bonum. Tne sine erroie ratio iudicars et uo¬
luntas sine difficultate bonum appt̾e pot̾ati post pccm̃
uero ante repationem grẽ sine pm̃e p̾mitiu a ꝯcup¬

Expanded text:
quatuor status liberi arbitrii. Ante peccatum enim ad bonum nil impediebat, ad malum nil impellebat. Non habuit infirmitatem ad malum, et habuit adjutorium ad bonum. Tunc sine errore ratio judicare, et voluntas sine difficultate bonum appetere poterat. Post peccatum vero ante reparationem gratiae, premitur a c
Abbreviated transcription (Latin):
soluere qiͣ extra podicam ponere. e inde expeditꝰ
exsolictus liber promptus. Et ꝯparatur expedrtior
⁊ hͨ expeditio. onis sicut dũs aliquem esse ĩ ecpeditione
ubi hommes liberi ⁊ ꝓmpn efficitur. Expeditus. ꝯpoͣ
mexpeditus ta. tum. Item expedire .i quenire ł ꝓ desse¬

Expanded text:
solvere, quasi extra pedicam ponere, et inde expeditus, exsolutus, liberatus, promptus, et comparatur -or et hec expeditio -nis, sicut dicimus aliquem esse in expeditione, ubi homines liberi et prompti efficiuntur. Expeditus componitur inexpeditus -a -um. Item expedire idest conve
Abbreviated transcription (Latin):
anti qui cuictatẽ aliquã uolelẽt edificare in cirtuctu
ducebant aratrũ ⁊ los m̃oꝵ sulto designabãt Cum
gͥ bemebant ad loq uͥ porta debebat esse suspende¬
bant sratoum ne tangeret terram ⁊ portabant
exporiatione et importẽe ren ꝑ eũ lc̃a postitũ uel

Expanded text:
ebant edificare, in circuitum ducebant aratrum et locum murorum sulco designabant; cum ergo veniebant ad locum ubi porta debebat esse, suspendebant aratrum, ne tangeret terram, et portabant: exportatione et importatione rerum per eam. Posticum vel
Abbreviated transcription (Latin):
penult̃ .o. ext̾imã ĩ .i. ꝯutũt et faciũt p̃t̾itũ
uiuo uixi ¶ Sup ͫ .i. ĩ cũ querrentia fatiũt
u. ucͣcio ĩ locale redeunte ut solui solutu uol¬
in uolictum Sed debet etiã calui calutũ farõ ͥ
qd tni in usũ non inueĩ et puto eo hoc całupn
ã esse diriuatũ. ¶ uiui autẽ ł ui t̾iantium¬

Expanded text:
ui uo uixi. supinum i in tum conuertentia faciunt, u necessario in uocalem redeunte, solui solutum, uolui uolutum. sic debet etiam calui calutum facere, quod tamen in usu non inueni, et puto calumnias ex hoc esse deriuatum. uixi autem in xi t
Abbreviated transcription (Latin):
turus pro argurus ¶ Ercipitur ricũ uelrutũ ꝙ
rutũ dici penult cori̾. a spuo et metuo et pluo ẜ
analogia sputum et metutum. uelmetuitũ et
plictũ et pluui uelut aduitũ et adiuui debet̃ facẽ
sed in u̾su ea nõ Imiei. ¶ Ilia uers sup̃dicte
t̾iatois ueiba extremam fillab̾a p̃teriti ĩ ctũ qũ¬
tũt ut struo struri struction unui unctũ luqui
lictum. Eocipit᷑ fluuũ qd seruauit .u. ĩ sup᷑ ita sͭ

Expanded text:
 pro conuictus. excipitur rŭtum uel ruitum, te i, seruasse. a spuo et metuo et pluo secundum analogiam sputum et metutum uel metuitum et plutum a pluui, uelut adiutum ab adiuui, debent facere, sed in usu ea non inueni. alia uero supra dictae terminationis uerba extremam syllabam praeteriti in ctum conuertunt, ut struxi structum, unxi unctum, liqui lictum; excipitur fl
Abbreviated transcription (Latin):
regio eorum.Et st̃ tres gallie .s. comata cogata
ułq ad rubiconem. Etillia cogata est ab alpibus
bsq ad mare britanicum. Ballia bratata q̃ regno
adiacet .s. pars burgundie: Lotoringia flandria. Co¬
loma. Terra ligomentium ⁊ q̃dam alie regiones
continentur in gallia bracata. Et bic gallus.

Expanded text:
regio eorum; et sunt tres Gallie, scilicet comata, togata, ab Alpibus usque ad Rubiconem; Gallia togata est ab Alpibus usque ad mare britannicum; bracata que Reno adiacet, ut pars Burgundie, Lotaringia , Flandria, Colonia, terra Lingonensium, et quedam alie regiones continentur in Gallia bracata. Et hinc gallus
Abbreviated transcription (Latin):
cia suas habet ꝓprietãtes Credentes semptr mendaces
malas bestias. uentres pigros. uere ab epimenide
poeta dictos apos ꝯprobat. uaros mauros ⁊ seiotes
dalinatas latimis pulsat historitus. teundos frigas
om̃s poete lacerant. athenis erpeditõra nasti ingẽnifi
phĩ gloriautur. Gretos lenes ⁊ apud cesarem fugil¬
scripture argnunt ii hunt modum arbitror et apo¬
stolum galathas regionis sue ꝓprietate pulscisse

Expanded text:
cia suas habeat proprietates. Cretenses semper mendaces, malas bestias, ventres pigros, vere ab Epimenide poeta dictos, Apostolus comprobat. Vanos Mauros, et feroces Dalmatas, Latinus pulsat historicus. Timidos Phrygas, omnes poetae lacerant. Athenis expeditiora nasci ingenia, philosophi gloriantur. Graecos leves, apud C. Caesarem suggilScripturae arguunt. In hunc ergo modum arbitror et Apostolum 417 Galatas regionis suae proprietate pulsasse
Abbreviated transcription (Latin):
illitis gentis ⁊ dicti łł̃ gałli a caucore corporis. Se¬
cundum enm diu̾itatem celi ⁊ facies hominũ ⁊ colo¬
res ⁊ corporum qualitates ⁊ aminoꝵ dici̾sitates ex¬
iltunt. Et huic Romanos graues gaios lefes¬
lenes affros iersipelles. gallos. natura feroces. et
acriores ingenio uidenus ꝙ natura chiatum facit¬

Expanded text:
 dicti sunt Galli a candore corporis: secundum diversitatem celi et facies hominum et colores et corporum qualitates et animorum diversitates existunt, et hinc Romanos graves, Graios leves, Afros versipelles, Gallos natura feroces atque acriores ingenio videmus, quod natura climatum facit
Abbreviated transcription (Latin):
in girum inde fila deuoluitutur sfilum enim de co-¬
lo duatur in fusum. a fuso in alabrum ł traaducto¬
rium ab alabro in girgillum ł dacolutorum a gu¬
gillo in glonncellum. a glouncello in pamu. A
panno in telam Item girgillus est lignũmobłe ee
quo liuins in puteum ꝯ situla dimitutur ad hau¬
riend̾ aquã ⁊ dr̃ girgillus qr in giruu beisat᷑¬

Expanded text:
in girum inde fila devolvuntur: filum enim a colo ducitur in fusum, a fuso in alabrum vel traductorium, ab alabro in girgillum, a girgillo in glomicellum, a glomicello in pannum, a panno in telam. Item girgillus est lignum mobile, ex quo funis in puteum cum situla demittitur ad auriendam aquam, et dicitur girgillus quia in girum versat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sed tulerunt dum meũ uscis naq sacri eloquii
ut alii ex parte totũ. alni uero ex toco ptẽ signific
Ex parte et em̃ tocũ sigͣt sicut de Iacob filiis sc̃¬
ptum est. qr descendit iacos in egiptũ ĩ aiabus
sed per. solam aumia totus homo signifitat᷑
sed sublatum dũm querebat uidel ex toto ꝑtẽ¬
intellectio et est intellectio tocius ꝑ partẽ uel ꝑ¬
tis per tocu uel uinus per plura uel płium pdieũ

Expanded text:
t Dominum meum. Usus namque sacri eloquii est ut aliquando ex parte totum, aliquando vero ex toto partem significet. Ex parte etenim totum signat, sicut de Jacob filiis scriptum est: Quia descendit Jacob in Aegyptum in animabussed per solam animam totus homo significatursed sublatum Dominum quaerebat, videlicet ex toto intellectio, et est intellectio totius per partem vel partis per totum vel unius per plura vel plurium per unum
Abbreviated transcription (Latin):
Cauterum a cautus dr̃ ħ cauterium rii. ferrũ
quo utinitur infirmi qĩ cautiũ qiͣ caute urat. Et
quo etiam murintur dampnati ꝓ signo ut dũ
uidetur uoluntas refrenetur. Unte cauteriolum li¬
q. cauturiũ. ꝙ urat et piouida fit in eo seueraq
cantio ut dum dĩ ciuus sit auaritia refrenetut ꝙ
interdum pro signo. Incerdum pro cura ad hibit᷑

Expanded text:
Item a cautus hoc cauterium, ferrum quo uruntur infirmi, quasi cauturium quia caute urat, et est quo inuruntur damnati pro signo, ut dum videtur voluntas refrenetur, unde cauteriolum diquasi cauturium, quod urat et provida sit in eum severaque cautio ut, dum videtur, cuius sit, avaritia refrenetur. Quod interdum pro signo, interdum pro cura adhibetur,
Abbreviated transcription (Latin):
eulogia dicintur laudes electe ⁊ sitminatm colleete
ut si quis in imagiem alicꝰ laudes stribat eulogis
diũ Item ab eu qd̾ est lonii ⁊ logos componitui ħ eulogi
st. e. ⁊ st̾ eulogie budcõnes salutatõnes lone donatõnes
Eumenis enmeindis femi. gn̾is furia infernalis. qiͣ
in bono deficiens ab eu qd̾ est bonum et mene defcs̃
et corr̃ penult̾. uñ g̾asmus. Eumendes qr deficiun t᷑

Expanded text:
eulogia dicuntur laudes electe et summatim collecte, ut siquis in ymagine alicuius laudes scribat eulogia dicuntur. Item ab eu, quod est bonum, et logos componitur hec eulogia -e, et sunt eulogie benedictiones, salutationes bone, bone donationes, ut siquis in ymagine alicuius laudes scribat eulogia dicuntur. Item ab eu, quod est bonum, et logos componitur hec eulogia -e, et sunt eulogie benedictiones, salutationes bone, bone donationes,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣr croteum halet colorem. Et el ͭ pbñq ñ longitu¬
dine .20. tubitorum dentii et unguucni in ma¬
intate armatus tante duricis ꝙ ꝙͣuts fortium
ictus laꝑidum tergo repcussus non sentiat nocte
in aquis et in die humi requiescit Solus ex am¬
malib sucpiorem maeillam moułe dr̃ itadicit hug¬

Expanded text:
a croceum habet colorem, et est plerumque longitudine XX cubitorum, dentium et unguium immanitate armatus et tante duritiei quod quamvis fortium ictus lapidum tergo repercussus non sentiat; nocte in aquis, die humi requiescit, solus ex animalibus superiorem maxillam movere dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
octubo bas: cuta aliquid amtere ẜ cubare. Itẽ retumbo
bis ⁊ recubo bas ꝓpris in cubitulo fitur retubał la¬
guidus. S accumbit intriclimo comuua. Item is¬
dimtere ł recubare.i iacere .ł sede̾ ad comestionem¬
Item succimibo bis et succubo tas. i tessaare ł suꝑari

Expanded text:
liquid cumbere vel cubare; recumbo -bis et recubo -bas: proprie in cubiculo, sicut decumbit languidus; sed accumbit in triclinio conviva, item recumbere vel recubare idest iacere vel sedere ad comestionem; succumbo -bis et succubo -bas, idest cessare vel superari
Abbreviated transcription (Latin):
in eut et supinum il atum. secundum antu tatem
Iteni ominit cors̃ hant sillalam .cu. u̾q insi ꝯpõne
defendatur. Item ab omnib inuennentur freien:
ut accubito tas ⁊c̾. Item compõita a cunib ⁊ compo
a cubo in eodem sensu fẽ muenuntur et si in shu
differant p ex p̾missis secundum hug̃. Hio nota

Expanded text:
 et supina in -atum secundum antiquitatem. Item omnia corripiunt hanc sillabam cu ubique, nisi positione defendatur. Item ab omnibus inveniuntur frequentativa ut accubito -as et cetera. Item composita a cumbo et composita a cubo in eodem sensu fere inveniuntur; et si in sensu differun
Abbreviated transcription (Latin):
cuto las pͥme conugationis et h idem p̾c̾tum et
i iacere mclmari. S tubairs pocius spectat ad langui¬
tos ⁊ ad insidiatores ł uigilatores uude cubare iitẽit᷑
pro isidiari ł iugilar ł infirmari. Item seci in diun
antiquitatem Inuenitur cubo bas fatit p̾t̾itum ĩ aui
et supinim in atum ut cubami cubatum. Et secundꝰ¬

Expanded text:
 cubitum, et t iacere vel inclinari; sed cubare potius spectat ad languidos et ad insidiatores vel vigilatores, unde cubare invenitur pro insidiari vel vigilare vel infirmari. Item secundum antiquitatem invenitur a cubo -as preteritum in -avi et supinum in -atum, ut cubavi cubatum, secund
Abbreviated transcription (Latin):
.t. ante .o. unũ iunẽi ut micto misi. Et in sto unũ
uerdo quiune cũ eo habet p̾teritũ ut resisto uelresto
restiti. ꝯfisto et ꝯsta ꝯstiti persisco et ꝑsto perseiti.
exeunt ut nexui uel pexi perũ flexi. flexum.
Simli messui messum sit censui censũ iiusi
duplicauit .s. ĩ supiõ missũ ¶ Astertui supͫ nõ

Expanded text:
t ante o unum, mitto misi, et in sto unum,uerbo, commune cum eo habet praeteritum, ut resisto uel resto restiti, consisto et consto constiti, persisto et persto perstiti. exeunt, ut nexui nexum, pexui uel pexi pexum, flexi flexum. imiliter messui messum, sicut censui censum. misi duplicauit s in supino: missum. a stertui enim supinum non
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝙͣ miles soli oppõita uidiis solis multiplr̃ iã
formata. Ea enm in nat᷑a simołi corporig. ut suꝑ
ni oppositam partem radios d̾igat. Sol gͦ cum set
lummnosum corꝰ radios suos mittit in ptẽ oppõitã
in qua eña mibem inuenit q̃ in una sui ꝑte dẽsa
in alia densior ⁊ in cilia densissima Itẽ in ałia sui
parte est rara ⁊ in alia rarior ⁊ ĩ glia rarissima In
sissima ingrum Item in rara fatunt uuidem. Rs
riore troteum in rarissima albun. Et ita setimd̾
maiorem dẽsitatem illius nubis magis accedit
ad colores ingredim asfines. sctundꝰ niaiorem ⁊a¬
utatem iuagis sucedit ad tolores albedim affines
P̾terea mibes illa ꝙd̾ corpus est compõitũ ex e ͤ2
quedam gẽma et etiam q̃dam lierłũ qr flos co¬
loris barietate celestem aiͥtimi inminitetur. ita¬

Expanded text:
est quam nubes soli opposita, radiis solis multipliciter informata; ea enim est natura luminosi corporis ut semper in oppositam partem radios dirigat; sol ergo, cum sit luminosum corpus, radios suos mittit in partem oppositam, in qua quandoque nubem invenit que in una sui parte est densa, in alia densior, in alia densissima, item in aliqua sui parte est rara, in alia rarior, in alia rarissima. In sissima nigrum; item in rara faciunt viridem, in rariori croceum, in rarissima album; et ita, secundum maiorem densitatem illius nubis, magis accedit ad colores nigredini affines, secundum maiorem raritatem magis accedit ad colores albedini affines. Preterea nubes illa quoddam corpus est compositum ex quattquedam gemma et etiam quedam herba, quia eius flos coloris varietate celestem arcum imitetur,
Abbreviated transcription (Latin):
ponam inquit artum in mibib celi Et erit
enum maxime timelat noe. ne diĩs itorũ aquas
diluuii mundaret super terram. Et noe totidie
orabat ne li fieret .ut Iosephꝰ refert pepigit dñs
cum eo ꝙ ultra non fieret diliuuũ. Et in signũt
federis hꝰ pou̾it stotum s̃uum in mibib. Et est
signum duoritm iuditiorimi strtꝰ s. Iudicii ꝑ aquã
ne tntieatur. Et futuri per ignem ut expecture

Expanded text:
t uia maxime timebant ne Dominus iterum aquas diluvii inundaret super terram; et Noe quotidie orabat, ne hoc fieret, ut Josephus refert: pepigit eis Deus, quod ultra non fieret diluvium, et in signum foederis hujus, posuit arcum suum in nubibus. Et est signum duorum judiciorum. Judicii per aquam ne timeatur, et futuri per ignem, ut exspecte
Abbreviated transcription (Latin):
rere. Et serund̾ ħ est attiuum uñ deobalia ⁊ iterum
adũbium ordius ł temporis. Et iteratim frauliter
adũbium ordinis ł qlitatis. Et in hac signifitatione
iuenitur iłte ablũs iterato pp̃itus adu̾bialiter Itero
comps᷑ rerteio. ias iterum repetere. uñ reiteratim ⁊
reiterato põttum adu̾bialitei

Expanded text:
tere, et secundum hoc est activum, unde verbalia, et iterum adverbium ordinis vel temporis, et iteratim similiter adverbium ordinis vel qualitatis; et in hac significatione invenitur iste ablativus iterato positus adverbialiter. Itero componitur reitero -as, iterum repetere, unde reiteratim et reiterato posita adverbialiter.
Abbreviated transcription (Latin):
discere. ꝯdisco scis . i simul distere de disco scis.⁊
Redisco. stis. iterum dist̾e̾. Et nõ ꝙ disco et compõ
ab eo hñt gupinum sed non frequenti usu. uñ p̾sti qñq¬
disco et compoͬ ab eo p̾ceritum faciunt in didisci. Et
illam signifitationem Item disto ꝓ carpe stiam̾ neu¬

Expanded text:
discere; condisco -scis, idest simul discere; dedisco -scis, idest redisco -scis, idest iterum disco. Et nota quod disco et composita ab eo habent supinum sed non in frequenti usu, unde Pris et illam significationem. Item disco pro capere scientiam neu
Abbreviated transcription (Latin):
deum quem du̾ntus irrogata pena phiberet ⁊ d
suos reuertilse eius sociõs in uolutres fuisse con¬
iisula diomedia non longe a monte gargano qͥ
est in ampulia ⁊ hͦ templum arnimuotre. et
incolere has alites tam mirabili obsequio ut
autem aliemgenas uiderint sbuolare ad capita
tanꝙͣ grauib ĩttib ut etiam phimant uuluerarẽ
nami ditris et grandib rostris satis ad ħͥ prelia
fumissime contendendum est ommpotentem deum
nisi ꝙ ille ꝑmiserit ciius idicia occulta funt
ulis st oculte eiꝰ aliis lotis ubi hoc gemis stu¬
um ad ea lota p̃ducte Ao repente suppõite t̾ dunt᷑
esse com̾si. Er autem dyomedis templo aꝙ̃ rostris
afferunt et spergunt et partunt ⁊ blanduentur gͥci¬
genis atq aliengenas ꝑsecuntur mirandum nõ
est fieri demonum instnctu quorum interest ꝑsu¬
tid̾e deum factum esse dixmedem ad despitien dos

Expanded text:
deum, quem poena diuinitus inrogata perhibent ad suos non reuertisse: eiusque socios in uolucres fuisse coninsula Diomedea, non longe a monte Gargano, qui est in Apulia, et hoc templum circumuolare adque incolere has alites tam mirabili obsequio, ut autem alienigenas uiderint, subuolare ad capita tamque grauibus ictibus, ut etiam perimant, uulnerare. Nam duris et grandibus rostris satis ad haec proelia Firmissime tamen credendum est omnipotentem Deum nisi quod ille permiserit, cuius iudicia occulta sunt illis sunt occulte ex aliis locis, ubi est hoc genus auium, ad ea loca perductae ac resse conversi. Quod autem Diomedis in templum aquam rostris afferunt et aspergunt, quod blandiuntur Graecigenis, alienigenas persequuntur, mirandum non est fieri daemonum instinctu; quorum interest, persuadere deum factum esse Diomedem, ad decipiendos
Abbreviated transcription (Latin):
stium ꝓficiscebanu ⁊ clait loce erponelat qͥli
de caułis bellum indicecet que citusaꝵ erpoitis
clarigano dicebatur ꝙr cłara uoce fierẽt Ex¬
põitis autem tansis hasta omissa ifiens hostiũ
indicelat pugne principium

Expanded text:
 voce exponebat quibus de causis bellum indiceret, que causarum expositio clarigatio dicebatur, quia clara voce fieret; expositis autem causis, hasta emissa in fines hostium indicabat pugne principium
Abbreviated transcription (Latin):
eccͣasten cantiꝰ cantitorum In puerbus pai. nlim
docens qi de officiis per u̾entennas erudieus uñ ⁊
uibum atatis instituens ne qurꝙͣ in mundi reb
ad extieimꝰ iam ꝯsuminatu uiruu et calcato seloͥ
p̃pautum in cantita canticoriim sponle iuugitur amꝑle¬

Expanded text:
rum. In Proverbiis parvulum docens, et quasi de officiis per sententias erudiens. Unde, et virum aetatis instituens, ne quidquam in mundi rebus Ad extremum jam consummatum virum, et calcato saeculo praeparatum, in Cantico canticorum, sponsi jungit ample
Abbreviated transcription (Latin):
gstionem unde⁊ sinagoga ꝯuotationem. uñ ecclia nõmẽ
ꝓprie dñis comotari aũtem est magis ꝓprie utentiũt
ratione situr sunt hoĩes ut autem notabenr iudeorimi
nifidelitas dtã est corum sinagega. ⁊ congregano giͣ pere¬
i indiscretorum. Et ut fidelitas nrã ip̃o arabulo me¬

Expanded text:
gationem , unde sinagoga, et convocationem, unde ecclesia nomen proprie dicimus, convocari autem magis est utentium ratione sicut sunt homines. Ut ergo notaretur Iudeorum infidelitas dicta est eorum sinagoga, idest congregatio, quasi pecorum indiscretorum, et, ut fidelitas nostra ipso vocabulo in
Abbreviated transcription (Latin):
ganius canibus plus eium ceceris animalib sensus
hr̃t Nam soli sua nomima recognosciut. dominos
suos diligunt dommorum tecta deffendiuit. ꝓ duũs
sius de morti obitiunt uolintarie cum dño suo ad
predani currinit corpus dm̃ sui etiam mortui custa¬
diunt et non relinquunt. quor postremo nature
ẽ ex̃ honuues esse non posse. ħ ysidorus quis gͥ ut
dese m̾entibus nou referre cum uideat etiam bestias
rufugere cerren ingrati. Et ille impemiue alimonie
seruant menioriam tu non salutis seruas accepte

Expanded text:
gacius canibus; plus enim sensus ceteris animalibus habent. Namque soli sua nomina recognoscunt; dominos suos diligunt; dominorum tecta defendunt; pro dominis suis se morti obiciunt; voluntarie cum domino ad praedam currunt; corpus domini sui etiam mortuum non relinquunt. Quorum postremo naturae est extra homines esse non posse. In canibusde se merentibus non referre, cum uideat etiam bestias refugere crimen ingrati? et illae inpertitae alimoniae seruant memoriam, tu non seruas salutis acceptae
Abbreviated transcription (Latin):
in pastorali quos crutiamenta non corrigunt. nõñꝙͣ
płmq egros quos fortis ꝑigmentorum poton curare
non ualuit ad salutem pstinam tepens a q̃ renotauit
et nõnulla uulnera que curari intisione nequeunt.
fomentis olei curantur ⁊ durus adaimas inciłionem
ferri mininie recipit. S leu hitorum sangume mol

Expanded text:
i. Quos enim cruciamenta non corrigunt, nonnunqut; quia et plerumque aegros, quos fortis pigmentorum potio curare non valuit, ad salutem pristinam tepens aqua revocavit; et nonnulla vulnera quae curari incisione nequeunt, fomentis olei sanantur. Et durus adamas incisionem ferri minime recipit, sed leni hircorum sanguine mol
Abbreviated transcription (Latin):
i0. mos᷑. Non una eadem. q cunctis ex hortatio ꝯrienit
qr nec tunctor ꝑ moꝵ qualitas astrigit. Seꝑe slutem
aliis afficiunt que aliis ꝓsunt. Nam et płmq herbe
q̃ h̾ animalisi reficiunt alia occidunt et leicis sibilꝰ
equos mitigat. catulos insligat. Et medicam entũ
qdꝰ hñt morbum ĩminuit. alteriuires mergit Et ꝑa¬
nis qui uitam fortium roborãt ꝑuulorum uerat. Nã¬
mentes si quas fortasis culpas admiserunt leuiter ar¬
guendi sunt qr si asꝑias increpantur franguntur
potius ꝙͣ emendantur at q̃ mentes asꝑe atq im¬
pudentes. si intrepate leiuter fuerint ad maiores tul¬
minia. ncc mĩa sit remissa. Ne si mordinate tulpa
dmmnititur.is q̃ est culpał in ream graitius astrm¬
gatur Et rursum si culpa iimoderate resecetur
tanto qui corrigitur det̾i̾or ficit ꝙͣto erga se ini ex be-¬
ingnitatis gratia agi considerat᷑. uides gͥ ꝙ disciplina¬

Expanded text:
im una eademque cunctis exhortatio convenit, quia nec cunctos par morum qualitas astringit. Saepe enim aliis officiunt quae aliis prosunt. Nam et plerumque herbae quae haec animalia reficiunt, alia occidunt; et lenis sibilus equos mitigat, catulos instigat; et medicamentum quod hunc morbum imminuit, alteri vires jungit; et panis qui vitam fortium roborat, parvulorum necat. mentes, si quas fortasse culpas admiserint, leniter arguendae sunt, quia si asperius increpentur, franguntur potius quam erudiantur. At contra mentes asperae atque impudentes, si increpatae leniter fuerint, ad majores culimia, nec misericordia sit remissa, ne si inordinate culpa dimittitur, is qui est culpabilis, in reatu gravius astringatur; et rursus, si culpa immoderate retinetur, tanto qui corrigitur deterior fiat, quanto erga se nil ex benignitatis gratia agi considerat. Exhibenda ita
Abbreviated transcription (Latin):
hͥ iupiter teris. ł iupitris Iutiquitus emin ita de¬
cbnabant᷑ nomnnia istã. S postea obliqui iltiꝰ nõĩs
iupiter ⁊ iłte noituicis ioius sibsolut. st̃. uñ pea
et obliquis istius nominati iouis ⁊ ex isto nomine
iupitei facta est quedũ mixtio ⁊ redacta sc̃ qĩ in

Expanded text:
ic Iupiter -teris vel -tris: antiquitus enim ita declinabantur hec nomina, sed postea obliqui istius nominativi Iupiter et iste nominativus Iovis aboliti sunt, unde postea ex obliquis istius nominativi Iovis et ex isto nominativo Iupiter facta est quedam commixtio et redacta quasi in
Abbreviated transcription (Latin):
herba q̃ comedentes facit furere ł poꝰ ypomanes ẽ
iurus qd̃ distillat ab ingiũe eq̃ eximia luxuria
dum amoris rabie fertur. uñ ⁊ dititur ab ipos qd
est equus ⁊ mano nas. qr ingume eq̃ distiłiet ħ
nouerte ⁊ malifice solent colligere ⁊ potõnẽ morti¬
fersm inde facere qd̾ renemim stralr̃ dĩ ypornanes

Expanded text:
herba, que comedentem se facit furere; vel potius ypomanes est virus quod distillat ab inguine eque ex nimia luxuria, dum amoris rabie fertur, unde dicitur ab ypos, quod est equus, et mano -as, quia ab inguine eque distilletur. Hoc noverce et malefice solent colligere et potionem mortiferam inde facere, quod venenum similiter dicitur ypomanes
Abbreviated transcription (Latin):
omi contemplatio riingitur netͣ p̃ual mens
conturlata conspicere ad qd̾ uix transquilla ua¬
respitiens iaginem reddit quem transquiltꝰ
smulitudinis obscurat. s cum ꝑ zelum animus
mouetur curand summo opere est. nec ħ eadem
q̃ instrumento uirtictis assumntur modo Ira
dominetur/ nec qiͣ dnã p̾eat s uelut antillit ad
obsequium parata ⁊ rationis tergo nmꝙͣ rece¬
dat tanc enii robustiꝰ contra uitia erigitur cũ ira¬
so̾dita ratiom faimilatur. Nam ꝙ l irã ex zelo
imꝑudentins dilatat ꝙ̃to ꝙͣto in patientie uiciũ

Expanded text:
oni contemplatio iungitur, nec praevalet mens perturbata conspicere, ad quod vis tranquilla varespicientis imaginem reddit, quam tranquillussimilitudinis obscurat. Sed cum per zelum animus movetur, curandum summopere est, ne haec eadem, quae in instrumento virtutis adsumitur, menti ira dominetur, ne quasi domina pręeat, sed velut ancilla, ad obsequium parata,/ a rationis tergo numquam recedat. Tunc enim robustius contra vitia erigitur, cum subdita rationi famulatur. Nam quantumlibet ira ex zelo inpudentius dilatat, quanto inpatientiae vitium
Abbreviated transcription (Latin):
qr sit equo sumlis dorso iuba huintu rostro resu¬
pmato a painis dentib cauda tortuosa uergulis
bius die in aquis ꝯmoratur nocte segetes deꝑali ͭ¬
um ꝯpo h ͨ ipotheta .ce. tum res cominodatur sñ
depoitione pignoris pacto b̾ cautione sola interue¬
mente. Et differt a pignore ꝙ pignus est ꝙ põ
rem creditam obligatur Item fidictia differt ab
btroq. Est enim fidutia cum res aliqua sumente
nuitue petume gratia ł mancipatur ł in iure c̾dit̃¬
Item ypotheca dicitur idem ꝙ apothear. Uñ ipothecariꝰ
ria. rium qd̃ ad ppothecacti ꝑtmet ⁊ h ypotetarius¬

Expanded text:
quia sit equo similis dorso, iuba, hinnitu, rostro resupinato a primis dentibus, cauda tortuosa, ungulis binis: die in aquis commoratur, nocte segetes depaa, et est ypoteca cum res accommodatur sine depositione pignoris, pacto vel cautione sola interveniente, et differt a pignore, quia pignus est quod propter rem creditam obligatur. Item fiducia differt ab utroque: est enim fiducia cum res aliqua sumende mutue pecunie gratia vel mancipatur vel in iure creditur; et ypotheca dicitur idem quod apotheca. Unde ypothecarius -a -um, quod ad ypothecam pertinet, et hic ypothecarius
Abbreviated transcription (Latin):
accendat ⁊ inflammet unde irascor sceris iratꝰ sũ
⁊ hinc Iracundus da dum facile Irascens qr accẽ¬
so sanguine in furore compellitur Et comꝑat᷑ uñ
h ͨ Iratundia die. Et est Ira pũs comiuotio amim
⁊ ex tausa nascitur Ipacundia ẽ uitium nͣle et

Expanded text:
accendit et inflammat, unde irascor -eris iratus, et hinc iracundus -a -um, facile irascens, quia accenso sanguine in furorem compellitur, et comparatur, unde iracundia: et est ira presens commotio animi et ex causa nascitur, iracundia autem est
Abbreviated transcription (Latin):
tio. Est era iphen ł uphen moꝰ ꝓmintiandi qũi
consistit ĩ continus ꝓlatione dc̃olm gme uiła
distinctione ut hͥ ppłs gentiũ ⁊c̾. Et dicitur sit qr una
ex parte homo ⁊ ex parte equiis sicut onocentauiꝰ¬
I pochrita ꝯis̃ ge dũ ficto silãtor ⁊ repñtator al¬
terius płone simiclat enu se esse id qd̾ non est

Expanded text:
tio: est enim yphen vel ufen modus pronuntiandi qui consistit in continua prolatione dictionum sine ulla distinctione, ut ‘hic populus gentium’, et dicitur sic quia una onstrum ex parte homo ex parte equus, ut onocentauypocrita -te, fictor, simulator et representator alterius persone; simulat enim se esse id quod non est;
Abbreviated transcription (Latin):
sepe mule tractalunt eum. Untẽ ip̃e iratus dicebat
eis se pati ħ pio duplici homitidio quod fecerat.
Tamen terrelut eas sb̃dendo penas qĩ ditat. Cur
uultis me occidere. gramus ꝑunietur qui me
xit ad caymn maledc̃us eus super terram uagus ⁊
profugus. Merito iste maledicitur ꝙ uõ adaui qr
sciens peuam prime p̃uaricatõis tanẽ fratricidiũ
addidit. Tuneus gͥ caym ue uel bestie eũ deuorarẽt¬
si egrederetur ab homimbus ł si maueret ꝯ eis ꝓ pccõ
suo occiderent eui. Pamꝑnaus se et desꝑans dit
Maior est iiquitas mea ꝙͣ ut uemam merear .i.

Expanded text:
saepe male tractabant eum. Unde ipse iratus dicebat eis se pati hoc pro duplici homicidio quod egerat; tamen terrebat eas, subdendo poenam, quasi dicat: Cur me vultis interficere? Gravius punietur qui me  ergo maledictus eris super terram vagus, et profugus. Merito iste maledicitur, et non Adam, quia sciens iste poenam primae praevaricationis, inde fratricidium addidit. Timens ergo Cain, ne si egrederetur ab hominibus, vel si maneret cum eis, pro peccato suo, occiderent eum, damnans se et desperans ait: «Maior est iniquitas mea quam ut veniam merear.
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ħ iilieribus siuis sit. Nuoinam occidi uirum ĩ
unluus meniu et adolescentem in luorem meum seꝑtu¬
pliui dabitur ultio de chami. De lameth uero septuagesis
septies lamet uir sagittarius diui uiuendo taligiem
oculorum inturrit qui hñs adolescentem durem dĩe
exercerit uenationem ꝓ delectatione tm̃ et in usu pel¬
luiu q uon erat usus carnuum ante diluuũ casu
interfecit chanu iuter frutteta existimans ferani
quem ad iudiciuiu iuuenis ductoris sui dirigens

Expanded text:
ieribus suis sic: Quoniam occidi virum in vulnus meum, et adolescentem in livorem meum, septuplum dabitur ultio de Cain, de Lamech vero septuagies septies. Lamech vero vir sagittarius diu vivendo caliginem oculorum incurrit, et habens adolescentem ducem; dum exerceret venationem, pro delectatione tantum, et usu pellium, quia non erat usus carnium ante diluvium, casu interfecit Cain inter fructeta, aestimans feram, quem, quia ad indicium juvenis dirigens
Abbreviated transcription (Latin):
siug Castus olu primo custratorem dtũs postea pla¬
cuit ueteribus etiam eos sit nõirĩ que perpetuam
libidims absentiam pollucentur. Et ꝯparat᷑ castꝰ¬
stior. stissirus. unde caste̾ stius me aduerbiũ. Et h̾
castitas statis. Et ẽ castitas ꝓprie corporis incorru¬
ptio. s ꝯtiuentia post corrup̾tionem set in abrenũtio
Idicitur tamens otinens non solũ in castigo. S
ctiam in tibo et potu et ia et coitu. Quidam ca

Expanded text:
lim primo a castratione dictus, postea placuit veteribus vel eos sic nominari qui perpetuam libidinis abstinentiam pollicentur, et comparatur -stior -simus, unde caste -stius -sime adverbium, et hec castitas -tis; et est castitas proprie corporis incorruptio, sed continentia est post corruptionem sexui renuntiatio; dicitur tamen continens non solum in castitate, sed etiam in cibo et potu et ira et coitu
Abbreviated transcription (Latin):
a castro stras qr castret̃ litentia ibi habitantu ne
passim uagairi liceat ⁊ pateant hostib Eadem ra¬
tione dñr. Et castra in exꝑeditione tm̃ in plurali¬
tumiero ł qr ibi tanꝙͣ całti debent esse. Luxuria eĩ¬
strci ut tastra metati sunt filii ifrł. i posuerunt ca¬
stra ł mutauerunt Et est ꝯpõitum a castra et
meter metaris qd̾ dicitur a metior ł muto. tes

Expanded text:
 castrum -stri, quia castretur licentia ibi habitantium ne passim vagari liceat et pateant hostibus; eadem ratione dicuntur et castra in expeditione, tantum in plurali; vel quia ibi tamquam casti debent esse; luxuria stra, ut ‘castrametati sunt filii Israel’, idest posuerunt castra vel mutaverunt; et est compositum a castra et metor -aris, quod dicitur a metior vel muto -tas
Abbreviated transcription (Latin):
te constituto scunatis colleretur occasio. S cur nou Iohes
qui oltũs es iurgo etati delatumi est ⁊ petrus semor. est .i.e
adhiit aadolescens ⁊ ꝑene puer ꝓgresse etatis hominibus
proferretur. et magr bomis qui occõnem urgii delelut
auterre discpulus. Et dixerat cis pacem mierr u de uobrs
patem relinquo uobis. Et qui uoluerit nter eos. maior
bise inior tiat. in adolescentem quem dilererat cansaui
prefere uderetur iniudie. Wut autem sciamus tunt pue
riru fuisse Ioharmem manifestisime docent ecclastice

Expanded text:
te constituto, schismatis tollatur occasio. Sed cur non Joannes electus est virgo? Aetati delatum est, quia Petrus senior erat, ne adhuc adolescens ac pene puer, progressae aetatis hominibus praeferretur, et magister bonus, qui occasionem jurgii debuerat auferre discipulis, et qui dixerat eis: Pacem meam do vobis, pacem XX, 26, in adolescentem quem dilexerat, causam praebere videretur invidiae. Ut autem sciamus Joannem tunc fuisse puerum, manifestissime docent Ecclesiasticae
Abbreviated transcription (Latin):
Cacaidit ĩ pionoĩe ei⁊ ii. eiss hiis e quib illud
appanet ꝙ uecustissumm Et supradionniꝰ pro una
longa uorali solebatit duas scribero. Etce et uesti¬
giũ antiquitatis. In hiis adbuc seruatur cũ due .ii.
ab hiis. Nã si dicas dei deis a deis ei eis. ab eis

Expanded text:
etiam in pronomine ei et ii, eis et iis. e quibus illud apparet, quod uetustissimi, ut supra diximus, pro una longa uocali solebant duas scribere. ecce enim uestigium antiquitatis in his adhuc seruatur, cum duae i pab iis. nam si dicas dei deis a deis, ei eis ab eis,
Abbreviated transcription (Latin):
hiberis. dr̃ tñ et hiber hileri pro hyspamis it hibẽr
hiberio qñ de illa gẽte loquimur que est iurta ar-¬
sb̃sgus et hic elagus hiꝰ pelagi¶ In eus grecoꝵ
neutierũ tã latĩorum ꝙͣ grecorũ et figuiite fc̃d
apud comitos st hoc regnte huius regi  t peltiũ

Expanded text:
citur tamen et Hiber Hiberi pro Hispanus et Hiber Hiberis, quando de illa gente loquimur, quae est iuxta Aruulgus, hoc pelagus huius pelagi. in eus Graecorneutrorum tam Latinorum quam Graecorum et figurate femininorum apud comicos, ut hoc regnum huius r
Abbreviated transcription (Latin):
duab sitłis superantẽ gcin ut auteps auciꝑitis
biceps bicipitis centiceps cẽtipitis. Ꝙ ueteres ĩ
es proferentes smn rlam declinabãt auceps au¬
hospes hospitis sospes sospias iumor uero gau¬
dentes breuiloquio ꝑ ꝯcisionẽ eã piotulerunt.
qd̵ ⁊ ĩ aliis dcõnib fecisse/ mueruntur. ut dic. duc
fac et fer pro dice duce et face et fcre. Llecuõ etiã
uros ĩ ius t̾iantũ piopriorũ ut uirgili pre

Expanded text:
duabus syllabis superantem genetiuum, ut anceps ancipitis, biceps bicipitis, centiceps centicipitis, quae ueteres in es proferentes secundum regulam declinabant: ancipes anhospes hospitis, sospes sospitis; iuniores uero gaudentes breuiloquio per concisionem ea protulerunt, quod et in aliis dictionibus fecisse inueniuntur, ut dic, duc, fac, fer pro dice, duce, face, fere, nec non etiam uocatiuos in ius terminantium propriorum: Virgili, Te
Abbreviated transcription (Latin):
sepe accipuitur indisferenter differunt tamena
se xpto antiquitus enm creditor et debitor insimuł in
quam habebat᷑ utrũ due ꝑartes quemrent et ilbid
pprium est singraphum. singetiphus etiam dicitui
nota aliqua ł scriptura mꝰ re aliqua ofimonda
fuita sunt in cartis publias. bbi uero unus scuibit
cantum sed plures ad confirmationem carte. Et hint
singrapho phas. singraphum facere

Expanded text:
sepe accipiuntur indifferenter; differunt tamen scriptio: antiquitus enim creditor et debitor insimul scrquam habebat, utrum due partes convenirent, et illud proprie est singraphum. Singraphus et dicitur nota aliqua, vel scriptura in re aliqua confirmanda facta, sicut in cartis publicis, ubi non unus tantum scribit, sed plures, ad confirmationem carte, et hinc singrapho -as, singraphum facere
Abbreviated transcription (Latin):
Item cis ꝓprie p̃ponitur ꝓpriis nominib montium i
fluiuorũm ut cis ienum tis alpes. S citra ꝓprie ap¬
pellatuus nomiibus locorum ut citea forum. Sed̾
ppriis. Et titra ꝯparatur citerior ciferrimmus ł citimꝰ
et est citerior iem ꝙ interior ꝓprie et ista parte cit̾ior
S citimus est proximus. It a citra titer. trã trĩ¬

Expanded text:
itur propriis nominibus montium et fluviorum, ut ‘cis Renum’, ‘cis Alpes’, sed citra proprie appellativis nominibus locorum, ut ‘citra forum’; sed propriis; et citra comparatur citerior citerrimus vel citimus, et est citerior idem quod interior, propior ex ista parte; citerrimus vel citimus, idest proximus. Item a citra citer citra ci