comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝓuerbiis locutuꝰ
sũ bobis. Uenit ho¬
ra  cũ iam non in ꝓuerbii
loquar uobis: sed palã de
patre ãnũciabo uobis pos¬
sem dic̾e. hanc de qua loqui¬
tur hora futurũ oport̾e se¬
culũ intelligi: ubi uidebi¬
mꝰ ꝑalam quod beatus
paulus dicit facie ad faciẽ.
ut qd̃ ait: hec in ꝓuerbiis
locutus sũ uobis ⁊ hoc fit
quod ab eodẽ apostolo dc̃m
est: uidemꝰ nũc ꝑ speculũ
in enigniate. Annũciabo ãt
pobis. quia pater ꝑ filiũ ui
debit᷑: iuxta illud qd̾ alibi
ait. Neq patrẽ quis cognos¬
cet nisi filius: et cui uolue¬
ut filius reuelare. Sed istũ
sensũ uidet᷑ impedire quod
sequit᷑: illo die in nomine
meo pecetis. In futuro enĩ
ubi similes ei erimꝰ  qm̃
uidebumꝰ eũ sicuti est. quid
petituri sumꝰ: quando sa¬
ciabit᷑ in nobis defideriũ
nostrũ: Onde et in alio loco¬
dicit᷑. Saciabor cũ mãĩfesta¬
bit̾ gloria tua. Peticio nã¬
q alicuiꝰ est indigencie. Q
ibi nulla erit: ubi hec sacie¬

Expanded text:
locutus sum vobis. Venit hora, cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam de Patre annuntiabo vobis. Possem dicere hanc, de qua loquitur horam, futurum oportere saeculum intelligi, ubi videbimus palam, quod beatus Paulus dicit, facie ad faciem , ut quod ait: Haec in proverbiis locutus sum vobis, hoc sit, quod ab eodem Apostolo dictum est: in aenigmate . Annuntiabo autem vobis, quia per Filium Pater videbitur, juxta illud quod alibi ait: Neque Patrem quis cognoscit, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare . Sed istum sensum videtur impedire quod sequitur: In illo die in nomine meo petetis. In futuro enim ubi similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est , quid petituri sumus, quando satiabitur in bonis desiderium nostrum ? Unde et in alio psaldicitur: Satiabor cum manifestabitur gloria tua . Petitio namque alicujus est indigentiae, quae ibi nulla erit ubi haec satie
Abbreviated transcription (Latin):
in nõie meo: uel quia nõ
in nõie mneo petistis: qdꝰ
nomen non ficut cognos¬
cendũ est cognonistis: uel
non petistis quicꝙͣ ⁊ qm̃
tere debuistis: pro nichilo
habendũ est qdꝰ petistis
Et igit᷑ in eius nõie non
nichil sed gaudiũ plenũ
petant: quoniã si aliud pe¬
nichil est: exhortat᷑ dicens.
Petite et accipietis ⁊ ut gau¬
diũ pestrũ sit plenũ: id est
hoc in nõie meo petite⁊ ut
gaudiũ uestrũ plenũ sitr.
et accipietis. Isto enĩ bono ĩ
petendo ꝑseuerantes sanctoᷤ
suos: nequaꝙͣ miscd̾ia di¬
uina fraudabit. lectio duo

Expanded text:
i potest: vel quia non in nomine meo petistis, quod nomen non sicut cognoscendum est cognovistis; vel non petistis quidquam, quotere debuistis, pro nihilo habendum est quod petistis. Ut igitur in ejus nomine non nihil, sed gaudium plenum petant quoniam si aliquid alnihil est, exhortatur dicens, Petite, et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum: id est, hoc in nomine meo petite, ut gaudium vestrum sit plenum, et accipietis. Isto enim bono in petendo perseverantes sanctos suos nequaquam misericordia divina fraudabit. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
uare eos istas duas¬
firbores: doccudũ est.
pͥmo quia de hõib cũ dicere
tam clarũ est: ut quisqͥs p̃cedẽ¬
tia et consequẽtia legerit. mire¬
tur eorũ cecitatẽ. Deinde atten¬
dunt quod dictũ est. nõ potest
arbor bona malos fructus fa
cere: neq arbor mala bonos
fructus fac̾e : et ideo putant
neq aĩam malã. fieri posse
ut in melius cõmutetur. neq¬
bonã in deterius: qͣi dictũ sit
non potest arbor bona mala
fieri. neq arbor mala bona
fieri. Sed dictũ est. non pocest
arbor bona malos fructus

Expanded text:
are duas istas arbores, docendum est. Primum, quia de hominibus eum dicere tam clarum est, ut quisquis praecedentia et consequentia legerit, miretur eorum caecitatem. Deinde attendunt quod dictum est, « Non potest arbor bona fructus malos facere; neque arbor mala fructus bonos facere, » et ideo putant neque animam malam fieri posse ut in melius commutetur, neque in deterius bonam; quasi dictum sit, Non potest arbor bona mala fieri, neque arbor mala bona fieri: sed dictum est, « Non potest arbor bona malos fructus
Abbreviated transcription (Latin):
Et simplicis histo¬
ria ueritatis est. que
si alcuis consid̾etur : admirã¬
da signat misteria. Iericho
enĩ figura istius mũdi est: in
quẽ de paradiso hoc ẽ de ihrłm
illa celesti eiectus adam: pre¬
uaricacõis ꝓlapsione descen¬
dit. hoc est de uitalib ad ĩfer.¬
na demigrans. Cui non loci
sed morũ mutacio: nature sue
fecit exiliũ. Longe enĩ nuita¬
tus ab illo adam. qui ĩoffen¬
sa bt̃ĩtudine fruebatur ⁊ ubi
in secularia pcc̃a deflexit: inci¬
dit in latrones. In quos nõ
incidisset: nisi hiis mandatis
celestibz deuius. se fecisset ob¬
noxiũ. Quii sũt isti latrones:
nisi angeli noctis atq tene.¬
biarũ: Qui se nõnũꝙͣ trans¬
figurãt in angelos lucis: s
ꝑseuerare non possũt. hii ãt
despoliant q̃ accepimꝰ indu¬
menta gr̃e spiritalis: et sit
uulnera inferre cõsuenerũt.
Nã si ĩtemerata que sũpsimꝰ
indumenta seruemꝰ: plaga̾
latronũ sentire non possu.¬
mus. Caue ergo ne añ midẽ¬

Expanded text:
ec simplicis historia ueritatis est. quae si altius consideretur, admiranda signat mysteria. Hiericho enim figura istius mundi est, m quam de paradiso, hoc est de Hierusalem illa caelesti eiectus Adam praeuaricationis prolapsione descendit, hoc est de uitalibus ad inferna demigrans, cui non loci, sed morum mutatio naturae suae fecit exilium. longe enim mutatus ab illo Adam, qui inoffensa beatitudine fruebatur, ubi in saecularia peccata deflexit, incidit in latrones, in quos non incidisset, nisi his mandati caelestis deuius se fecisset obnoxium. qui sunt isti latrones nisi angeli noctis atque tenebrarum, qui se nonnumquam transfigurant in angelos lucis, sed perseuerare non possunt? hi ante despoliant quae accepimus indumenta gratiae spiritalis et sic uulnera inferre consuerunt; nam si intemerata quae sumsimus indumenta seruemus, plagas latronum sentire non possumus. caue ergo ne ante nude
Abbreviated transcription (Latin):
Rultemꝰ itaq dilec¬
tissimi gaudio spi¬
ritali : et digna a¬
pud deũ graciatũ actione
letantes: liberos cordis o¬
culos ad illã altitudinẽ
in qua xp̃c est erigamus.
Sursũ uocatos animos
desideria t̾rena non sepri¬
mant : ad eterna p̃electoᷤ
peritura non occupẽt: uiã
peritatis ingressos falla¬
ces illecebre non retardent.
Et ita a fidelib hec tem¬
poralia decurrant᷑: ut ꝑe¬
grinari se in hac mũdi ualle
cognoscant. In qua eciã si
quedã cõmoda blandiãt᷑:
non amplectenda nequiter:
sed transeũda sũt fortiter.

Expanded text:
ultemus itaque, dilectissimi, gaudio spiritali, et digna apud Deum gratiarum actione laetantes, liberos cordis oculos ad illam altitudinem in qua Christus est erigamus. Sursum vocatos animos desideria terrena non deprimant; ad aeterna praeelectos peritura non occupent; viam veritatis ingressos fallaces illecebrae non retardent; et ita a fidelibus haec temporalia decurrantur, ut peregrinari se in hac mundi valle cognoscant, in qua etiamsi quaedam commoda blandiantur, non amplectenda nequiter, sed transeunda sunt fortiter.
Abbreviated transcription (Latin):
Et iuxta historiã
breuit̾ tractando
transcurrimus.
sione sua in melius cõmuta¬
tã: quia expulsos latrones a
templo. atq ip̃m iam templũ
erutũ scimꝰ ⁊ debemꝰ ex rebus
exteriorib introrsũ aliquam
sili̾tudinẽ trah̾e: atq ex euer¬
sis edificiis parietũ morũ rui¬
nã timere. Didens enĩ ciuita¬
tẽ. fleuit suꝑ illã: dicẽs. Quia
si cognouisses et tu: Hoc sema
egit: cũ periturã ciuitatẽ esse
denũciauit. hꝰ totdie redẽp.¬
por noster ꝑelectos suos agere
nullatenus cessat: cũ quosdã
ex bona uita ad mores repro¬
bos ꝑuenisse considerat. Plan¬
git enĩ eos: qui nescĩt cur plã¬
gantur. Qui iuxta salomoniᷤ
uerba letant᷑ cũ male fecerĩt: ⁊
exultãt in reb pessimi̾. Qui si
sampnacionẽ suã que in eis¬

Expanded text:
ec juxta historiam breviter tractando transcurrimus. 3. sione sua in melius commutatam, quia expulsos latrones a templo, atque ipsum jam templum dirutum scimus, debemus ex rebus exterioribus introrsus aliquam similitudinem trahere, atque ex eversis aedificiis parietum morum ruinam timere., Videns enim civitatem, flevit super illam, dicens: Quia si cognovisses, et tu. Hoc semel egit, cum perituram civitatem esse nuntiavit. Hoc quotidie Redemptor noster per electos suos agere nullatex bona vita ad mores reprobos pervenisse considerant. Plangunt enim eos, qui nesciunt, cur plangantur. Qui, iuxta Salomonis verba, laetantur, cum male fecerint, er exultant in rebus pessimis. Qui si damnationem suam, quae
Abbreviated transcription (Latin):
nit. Et quidẽ in hac die tua. q̃
hic diem habet aĩa ꝑuersaͬ q̃
transitorio gaudet in tempoie :
cui ea que assunt ad pacẽ sũt:
quia dũ ex rebus tempalib
letatur : dũ honorib extollit᷑.
dũ in carnis uoluptate resol¬
uitur ⁊ dũ nulla uenture pe

Expanded text:
nt. Et quidem in hac die tua, quae hic diem habet anima perversa, quae transitorio gaudet in tempore, cui ea quae adsunt ad pacem sunt. Quia dum ex rebus temporalibus laetatur, dum honoribus extollitur, dum in carnis voluptate resolvitur, dum nulla venturae p
Abbreviated transcription (Latin):
uł abscondũt ĩpericiã suã :
sed pro sũma pericia ꝓferũt
in lucẽ: et iactanciã sermoĩs
ostentant. Nulla poiro falsa
doctrina est: que non aliqua
uã int̾misceat. U̾a ergo fal¬
sis ĩordinate ꝑmixta in una
disputaciõe uł uarracõe hõis.

Expanded text:
 abscondunt imperitiam suam, sed pro summa peritia proferunt in lucem, et jactantiam sermonis ostentant. Nulla porro falsa doctrina est, quae non aliqua vera intermisceat. Vera ergo falsis inordinate permista in una disputatione vel narratione homi
Abbreviated transcription (Latin):
bisibilit̾ non exhibet : qͥs
cius ꝓmissionib crederet:
Factus itaq homo apparu¬
it in carne: mon digna¬
tus est ex uolũtate: resur¬
rexit ex potestate et osten¬
dit exemplo: quod nobis
ꝑmisit ĩ premio. Lect ⁊o

Expanded text:
visibiliter non exhiberet, quis ejus promissionibus crederet? Factus itaque homo apparuit in carne, mori dignatus est ex voluntate, sed resurrexit ex potestate, et ostendit exemplo quod nobis promisit in praemio. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
li obtulerũt ei denariũ. Sapi¬
encia semp sapient̾ agit: ut
sius potissimũ temptatores
sermonib confutẽtur. Osten¬
dite michi inquit denarium:
hoc est genus mũmi qd̃ pro
detem nũmis ĩputabatur: et
habebat ymaginẽ cesaris. Et
go hec et supscriptio: Ei pu¬
tant int̾rogacionẽ saluato¬
ris ignoranciã esse et non dis¬
pensacionẽ : discant ex pñti
loco. qd̃ utiq potuerit scire
iħus cuiꝰ ymago esset in nũ¬
mo: sed int̾rogat. ut ad respõ
sionẽ cõperent̾ respondeat.
Dicunt ti. Cesaris. Lũc ait il¬
lis. Reddite ergo que sunt ce¬
saris cesari: et que sũt dei des.
Cesarem non putemꝰ augus¬
tũ sed tyberiũ significari pri.¬
uguũ eius : qui in locũ eius¬
successerat uitrico: sub qͦ et pas¬
sus est dñs. Omẽs ãt reges
romani a pͥmo gayo cesare
qui imperiũ arripuerat: tesa¬
res appellati. Porro qd̃ ait
reddite que sũt cesaris cesari.
id est nũmũ. tributũ. et petu¬
niã: et que sunt dei deo: det¬

Expanded text:
Sapientia semper sapienter agit, ut suis potius tentatores sermonibus confutentur: Afferte mihi, inquit, denarium. Hoc est genus nummi, quod pro decem nummis imputabatur, et habebat imaginem Caesaris. Et go haec et inscriptio? Qui putant intris ignorantiam esse, et non dispensationem, discant ex praesenti loco, quod utique potuerit scire Jesus cujus imago esset in nummo, sed interrogat ut ad sermonem eorum competenter respondeat. Dicunt ei Caesaris. Tunc ait illis: Reddite quae sunt Caesaris Caesari, et quae sunt Dei Deo. Caesarem non putemus Augustum, sed Tyberium significari privignum ejus, qui in locum successerat ipsius, sub quo et passus est Dominus. Omnes autem Reges Romani a primo C. Caesare, qui Imperium arripuerat, Caesares appellati sunt. Porro quod ait: Reddite quae sunt Caesaris Caesari, id est, nummum, tributum et pecuniam, et quae sunt Dei Deo, dec
Abbreviated transcription (Latin):
cione cõnectit᷑: ut supiouattes¬
tetur. Non enĩ ait. si ãt obtu¬
leris nuunꝰ tuũ in altare: sed
ait si ergo obtuleris munus

Expanded text:
ione connectitur ut superiori attestetur: non enim ait, Si autem obtuleris munus tuum ad altare; sed ait, Si ergo obtuleris munus
Abbreviated transcription (Latin):
a me dñe. quia pcc̃or sũ: ut res¬
pondeat tibi dñs noli tim̾e. No¬
li timẽ indulgenti dño pcc̃m
fateri. Noli tim̾e etiã que tua
sunt dño deferre: quia que sua
sũt nobis ille concessit. Nescitĩ¬
uidere ⁊ nescit eripere: nescit au¬
ferre. Uides ꝙͣ bonus dñs: qui
tantũ tribuit hõib. ut uiuificã¬
di habeant potestatẽ. Dñica uͣ.¬

Expanded text:
a me, domine, quia peccator sum, ut resa me, domine, quia peccator sum, ut respondeat tibi dominus: noli timere. <noli timere> indulgenti domino peccatum fateri, noli timere etiam quae tua sunt domino deferre, quia quae sua sunt nobis ille concessit. nescit inuidere, nescit eripere, nescit auferre. uides quam bonus dominus, qui tantum tribuit hominibus, ut uiuificandi habeant potestatem. LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
illa nauis alia: nisi forte iudea
ex qua ioh̾es et iacobus allegũ¬
tur : Facta est iudea. scĩficatio
eius. Hii igitur de synagoga
ad nauẽ petri. hoc ẽ ad ecclĩa
cõuenerũt: ut ĩplerẽt ambas
nauiculas. Omẽs enĩ in nõie
ih̃u genu flectũt : siue ideus
Sed michi cumulus iste suspet̃:¬
tus est: ne plenitudĩe sui na¬
ues pene mergant᷑. Oportet enĩ
et hereses esse: ut ꝓbentur bomi.
Possumꝰ tũ et aliã eccłiam in¬
tellig̾e̾: nauẽ alterius. Ab una
eiĩ. plures eccł̃ie deriuant. Etde
alia sollicitudo petti: cui sua
iã preda suspecta est. Sed no¬
uit perfectus ÷ quemadino.¬
dum seruare possit recõditos.
qui scit quemadmnodum pos¬
sit capere dispsos. Quos ĩ uerto
capit: uerbo credit. Negat suã
predã: negat suũ munꝰ. Exi in¬
quit a me dũe: quia hõ pcc̃or
sũ. admirabat᷑ cm̃ dona diui¬
na. Et quo plus meruerat: hoc
p̃sumebat minꝰ. Dic et tu exi

Expanded text:
illa alia nauis nisi forte Iudaea, illa alia nauis nisi forte Iudaea, ex qua Iohannes et Iacobus adleguntur? facta est enim Iudaea sanctificatio eius. hi igitur de synagoga ad nauem Petri, hoc est ad ecclesiam conuenerunt, ut inplerent ambas nauiculas; omnes enim in nomine Iesu genu flectunt, siue Iudaeus sed mihi cumulus iste suspectus est, ne plenitudine sui naues paene mergantur; oportet enim et haereses esse, ut probentur boni. possumus tamen et aliam ecclesiam intellegere nauem alterius; ab una enim plures ecclesiae deriuantur. ecce alia sollicitudo Petri, cui sua iam praeda suspecta est. sed nouit perfectus quemadmodum seruare possit reconditos, qui scit quemadmodum possit capere dispersos. quos in uerbo capit uerbo reddit; negat suam praedam, negat suum munus. exi inquit a me, domine, quia homo peecator sum. ammirabatur enim dona diuina et quo plus meruerat hoc praesumebat minus. dic et tu: exi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. Et fortasse pͥmꝰ hic piscis
pͥmus est martir. ĩ ore habens
didragnia: hoc est preciũ censꝰ
stephanꝰ silicet ĩ ore thesaurũr
cũ xp̃m in passiõe loqueretur.
Sed reu̾tam̃ ad ꝓpositũ locũ: it
discamꝰ apostolicã huilitatẽ
p̃ceptor ĩquit ꝑ totã noctẽ la¬
borantes nichuĩ cepunꝰ: sed iu
uerbo tuo laxabo retia. Et ego
dñe scio. quia nox michi est. qñ
non imꝑas. Nemo adhuc de¬
dit nomẽ suũ: adhuc noctem
habeo. Misi iaculũ uocis per
epyphaniã : et adhuc nichil
cepi: misi per diemr : expecto ut
iubeas: in uerbo tuo laxabo
recia. O uacua presũpcio : o
hũilitas fructuosa. Qui nichil
añ ceperãt: magnã in uerbo
dñi concludũt pisciũ multitu¬
dinẽ. Non hoc huãne facũdie
opus: sed suꝑne uocacõis est
nunꝰ. Cedũt disputacioẽs ho¬
minũ:. fede plebs sua credit.
Rũpunt᷑ recia: nec labit᷑ piscis.
Pocant᷑ ad adiuuandũ socii.
qui erant in alia naui. Saie ẽ

Expanded text:
tem. et fortasse primus hic piscis tem. et fortasse primus hic piscis primus est martyr in ore habens didragma, hoc est pretium censusStephanus scilicet, in ore thesaurum, cum Christum in passione loqueretur. sed reuertamur ad propositum locum et discamus apostolicam humilitatem. Praeceptor, inquit per totam noctem laborantes nihil cepimus; sed in uerbo tuo laxabo retia. et ego, domine, scio quia nox mihi est, quando non imperas. nemo adhuc dedit nomen suum, adhuc noctem habeo. misi iaculum uocis per epifania et adhuc nihil cepi, misi per diem. exspecto ut iubeas; in uerbo tuo laxabo retia.s o uacua praesumtio, s o humilitas fructuosa! qui nihil antea ceperant magnam in uerbo domini concludunt piscium multitudinem. non hoc humanae facundiae opus, sed supernae uocationis est munus. cedunt disputationes hominum, fide plebis sua credit. rumpuntur retia, nec labitur piscis. uocantur ad adiumentum socii qui erant in alia naui. quae est
Abbreviated transcription (Latin):
apostolicũ piscan¬
di gruus : quo gẽ¬
nere solũ petrum
piscari dñs iubet: dicẽs. Natte
hamũ: et eũ piscẽ qui primus
ascenderit tolle. Magnũ quidẽ¬
est et spet iale documentũ; quo
xp̃iani uiri sublumoribus po¬
testatib docent̾ debere subiecti¬
esse: ne quis constitutionẽ t̾re
ni regis putet esse soluendam.
Si eni censũ filius dei soluit
quis tu tãtus es qui non pu¬
tes esse soluendũ: Et ille censũ
soluit: qui nichil ꝑossidebat.
Tu aũt qui scli seqͣris lucrũ ⁊
cur setuli obsequiũ non recog¬
noscas: Cur te supͣ scl̃m qua¬
dam anini arrogancia fera ͭ:
cũ seculo sis misera cupidita¬
te subiectus: Penditur igitur
didragina: qd̃ erat pretiũ nr̃e
resempcõis et corꝑis: in lege
ꝓmissũ: in euangelio ꝑsolutũ.
non ociose in ore piscis ĩuentũ.
Ex oue enĩ tuo iustificaberis.
Eteñ preciũ ĩmortalitatis. c̃
nobis nr̃a confessio. Qa scrip¬
tũ est. Ore confessio fit ad salu¬

Expanded text:
apostolicum piscandi genus, quo genere solum Petrum piscari dominus iubet dic ns: mitte amum et eum piscem qui primus ascenderit tolle. magnum quideest et spiritale documentum, quo Christiani uiri sublimioribus potestatibus docentur debere esse subiecti, ne qui constitutionem regis terreni putet esse soluendam. si enim censum filius dei soluit, quis tu tantus ea, qui non putes esse soluendum? et ille censum soluit, qui nihil possidebat; tu autem, qui saeculi sequeris lucrum, cur saeculi obsequium non recognoscas ? cur te supra saeculum quadam animi adrogantia feras, cum saeculo sis misera cupiditate subiectus? penditur . igitur didragma, quod erat pretium nostrae redemtionis et corporis, in lege praemissum, in euangelio persolutum, non otiose in ore piscis inuentum; ex ore enim tuo iustificaberis. etenim pretium inmortalitatis est nobis nostra confessio, quia, sicut scriptum est, ore confessio fit ad salu
Abbreviated transcription (Latin):
ris: Et nos estiman¬
tes nos pñtem uidere dominũ
in corpe constitutũ: dicamus
illi. Domine ⁊ si hoc tempore
pñtaberis ÷ et qũ regnũ isrł:
Qñ regnũ tuorũ ⁊ quando reg.¬
nũ humiliũ : qͣm diu typus su

Expanded text:
ris? Et nos aestimantes nos praesentem videre Dominum in corpore constitutum, dicamus illi, Domine, si hoc tempore praesentaberis, et quando regnum Israel? Quando regnum tuorum, quando regnum humiliu
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie hec oblacio: licet
xp̃c semel passus ĩ car¬
ne per unã eandẽq mortis pas¬
sionẽ semel sanauit mũdum:
ex qua morte idem resurgens
ad uitã. mors a ultra non do¬
minabitur. Quod ꝓfecto sapi¬
encia dei prĩs necesłariũ ꝓ mul¬
tis causis. hoc ꝓuidit. Primo
quidẽ quia cotidie peccamus :
saltun in ptãs sine quib mor¬
talis infirmitas ui̾e non po¬
test. Quia licet omĩa peccata
donata suit in baptismo: ĩfir

Expanded text:
uotidie haecoblatio, licet Christus semel passus in carne, per unam eamdemque mortis passionem semel salvaverit mundum, ex qua morte idem resurgens ad vitam, mors ei ultra non dominabitur: quia profecto sapientia Dei Patris necessarium pro multis causis hoc providit; primo siquidem quia quotidie peccamus, saltem peccatis sine quibus mortalis infirmitas vivere non potest, quia licet omnia peccata donata sint in baptismo, infir
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑ obiectu : quo minꝰ in
id aciem mentis intende̾nt:
ꝙ nec a pr̃e descendendo ab¬
fue̾at: nec a discipulis ascẽ¬
dendo discesbe̾at. Pectõ sexta

Expanded text:
bantur objectu, quominus in id aciem mentis intenderent, quod nec a Patre descendendo abfuerat, nec a discipulis ascendendo discesserat. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
emanauit. De. hoc oleo per
ꝓphetã dicit᷑. Computrescet
iugũ a facie olei. Sub iu-¬
go quippe tenebam᷑ demo¬
niace dñacionis: sed uncti
sumꝰ oleo spũs sancti. Et
quia nos gracia libertatiᷤ
unxit ⁊ dñacionis demoru¬
ace iugũ putruĩt: paulo
accestante qui ait. Ubi sp̃s
dñi: ibi libertas. Sciendũ
uero est: qd̃ hii qui prius
spm̃ sanctũ habuerũt. ut
et ip̃i ĩnocent̾ uiuerent. et
in predicacione quibusdã
prodessent : idcirco hunc
epost resurrectionẽ dñi pa¬
tent̾ acceperũt: ut ꝓdesse
non pancis sed pluribus
possent. Unde et in hac ip̃a
dacione spũs dicit᷑. Quoꝵ
remiseritis ꝑcc̃a remittũt᷑
eis: et quoꝵ retinueritis
retenta sũt. In refect unio

Expanded text:
emanavit. 4. De hoc oleo per emanavit. 4. De hoc oleo per prophetam dicitur: Computrescet jugum a facie olei . Sub jugo quippe tenebamur daemoniacae dominationis, sed uncti sumus oleo Spiritus sancti. Et quia nos gratia libertatis unxit, dominationis daemoniacae jugum putruit, Paulo attestante, qui ait: Ubi spiritus Domini, ibi libertas . Sciendum vero est quod hi qui prius Spiritum sanctum habuerunt, ut et ipsi innocenter viverent, et in praedicatione quibusdam prodessent, idcirco hunc post resurrectionem Domini patenter acceperunt, ut prodesse non paucis, sed pluribus possent. Unde et in hac ipsa datione Spiritus dicitur: Quorum remiseritis peccata remittuntur eis, et quorum retinueritis retenta su
Abbreviated transcription (Latin):
puloꝵ mentib idẽ
spũs scũs ĩerat ad
fidem: sed tamen mãĩfes
tacione non. nisi post re¬
surrectionẽ datus est . Unde
scriptũ est. Nondũ erat spi¬
ritus datus: quia ihefus
nondũ fuerat glorificatuᷤ.
Unde eciã ꝑ moysen dicit᷑.
Suxerũt mel de petra: ole
ũ q de firma petra. Neq
enĩ quicꝙͣ tale iuxta histo¬
riã legit᷑:. si tota. cestamẽ¬
ti ueteris series recenseat᷑.
Nusꝙͣ de petra mel: nusꝙͣ
oleũ ille ppłus suxit Sed
quia iuxta pauli uocem
petra erat xp̃c : mel de pe¬
tra suxerũt: qui eiuscem
redemptoris nostri facta
et miracula uiderũt. Sleũ
bero de firma petra suxerũt:
qui effusione sancti sp̃us
post resurrectionẽ eiꝰ ungi
meruerũt. Quasi ergo in¬
firma petra mel dedit. qñ
adhuc mortalis dñs mira¬
fuloꝵ suoꝵ dulcedine disci¬
pulis ostendit. Sed firma
petra oleũ fudit: qͥa post
resurrectionẽ suã factus iã
impassibilis: ꝑ efflacionẽ
spũs donũ sancte unctioniᷤ

Expanded text:
pulorum mentibus idem Spiritus sanctus inerat ad fidem, sed tamen manifesta datione non nisi post resurrectionem datus est. Unde et scriptum est: Nondum erat spiritus datus, quia Jesus nondum fuerat glorificatus . Unde etiam per Moysen dicitur: Suxerunt mel de petra, et oleum de firma petra . Neque enim quidquam tale juxta historiam legitur, si tota Testamenti Veteris series recenseatur. Nusquam de petra mel, nusquam oleum ille populus suxit. Sed quia juxta Pauli vocem: Petra erat Christus , mel de petra suxerunt, qui ejusdem Redemptoris nostri facta et miracula viderunt. Oleum vero de firma petra suxerunt, quia effusione sancti Spiritus post resurrectionem ejus ungi meruerunt. Quasi ergo infirma petra mel dedit, quando adhuc mortalis Dominus miraculorum suorum dulcedinem 1555 discipulis ostendit. Sed firma petra oleum fudit, quia, post resurrectionem suam factus jam impassibilis, per afflationem spiritus donum sanctae unctionis
Abbreviated transcription (Latin):
sacri eloquii frẽs
da est ueritas his¬
torie: et postinodũ
requirenda spirita¬
lis intelligencia
allegorie. Cunc nãq allegorie
fructus suauiter carpitur: cũ
prius ꝑ historiã in ueritatis ra¬
dice solidatur. Sed quia non¬
nũqͣm allegoria fidem edificat᷑:
et hystoria moralitatẽ: nos qͥ
auctore deo iam fidelibz loqui¬
nur. non ab re credimꝰ si ip̃m
loquendi ordinẽ postponamꝰ :
quatiuꝰ qui fidem iam firmã
tenetis: prius de allegoria ali¬
quid breuit̾ audire debeatis.
Et quod uobis de moralitate
histoue ualde est necessarium:
hoc in exposicõis nr̃e ordine
seruetur extremũ. Quia ea ple¬
rũq solent melius recoli: que
contigit postinodũ audiri Sẽ¬
sus ergo allegoricos sub breui¬
tate transcurrimꝰ : ut ad i o¬
ralitatis latitudinẽ cicius ue¬
Dino quidã erat di

Expanded text:
sacri eloquii, fratrda est veritas historiae, et postmodum requirenda spiritalis intelligentia allegoriae. Tunc namque allegoriae fructus suaviter carpitur, cum prius per historiam in veritatis radice solidatur. Sed quia nonnunquam allegoria fidem aedificat, et historia moralitatem, nos qui auctore Deo jam fidelibus loquimur, non abs re credimus si ipsum loquendi ordinem postponamus, quatenus qui fidem jam firmam tenetis prius de allegoria aliquid breviter audire debeatis; et quod vobis de moralitate historiae valde est necessarium, hoc in expositionis nostrae ordine servetur extremum, quia ea plerumque solent melius recoli quae contingit postmodum audiri. 2. Sensus ergo allegoricos sub brevitate transcurrimus, ut ad moralitatis latitudinem citius ved
Abbreviated transcription (Latin):
gentes: baptrran¬
tes eas in nõie pacris et
filii et spũs sc̃i. Primũ do¬
ceant omes gentes: deui¬
de doctas incingant aqua.
corpus baptisii recipiat
sacramentũ: nisi aĩa an¬
te fidei suscepeit ueritate.¬
Baptirant᷑ autẽ in nomũe
patris et filii et spũs sancti:
ut quoꝵ est una diuinitas.
trinitatis: onus deus est.
Docentes eos seruare omĩa:
quecũq mandaui uobis. Or¬
do precipuus. Iussit aposto¬
lis ut primũ docerent uni¬
uersas gentes: deinde fidei
intingerent sacramento: et
post fidem ac baptisma. q̃
essent obseruanda precipe¬
rent. Ac ne putemꝰ leuia esse
que iussa sũt et pauca: ad¬
didit. omia quecũq man¬
daui nobis. Ut quicũq cre¬
diderint : et qui in trinita¬
te fuerint baptizati: oĩa
faciant que precepta sũt.
Et ecce ego uobiscumꝰ sũ
omĩb dieb: usq ad consũ¬
macionẽ seculi. Qui usq
ad consũmacionẽ seculi
cũ discipulis se futurũ ẽẽ
ꝓmictit: et illos ostendit

Expanded text:
gentes, baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti . Primum docent omnes gentes, deinde doctas intinguunt aqua. corpus baptismi recipiat sacramentum, nisi ante anima fidei susceperit veritatemBaptizantur autem in nominePatris, et Filii, et Spiritus sancti ut quorum est una divinitas, Trinitatis unus Deus est. Docentes eos servare omnia quaecumque mandavi vobis. Ordo praecipuus jussit apostolis ut primum docerent universas gentes, deinde fidei tingerent sacrpost fidem ac baptisma, quae essent observanda praeciperent. Ac ne putemus levia esse quae jussa sunt et pauca, addidit: Omnia quaecumque mandavi vobis. Ut quicumque crediderint, qui in Trinitate fuerint baptizati, omnia faciant quae praecepta sunt. Et ecce ego vobiscum sum omnibus diebus, usque ad consummationem saeculi. Qui usque ad consummationem saeculi cum discipulis se futurum esse promittit, et illos ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
audiamꝰ iam: aperiatur
euangeliũ ⁊ legat᷑ quod
factũ est: tamꝙͣ fiat. Po¬
nant᷑ aute oculos nostros
gesta prete̾ita: ꝓpt̾ cauen¬
da futura. Ecte xp̃c surgẽs
a mortius ostendit se dis¬
cipulis suis. Nupcie ip̃iꝰ.
ipse sponsus: ecclesia spon¬
sa. Ecce sponsus qͥ dicebat᷑
mortuus: absũptus: fi¬
uitus ⁊ ecce integer surrex¬
it: ecce ostendit᷑ oculis dis¬
cipuloꝵ : ecce prebet᷑ cõtrec¬
tandus manib: ecce ce¬
tigerũt cicatrices: que des¬
perauerant uulnea. Exhi-¬
buit se oculis coꝵ uidendũ:
manib conctrectandũ. Pu¬
tant ip̃m esse: desperauer̃t
erũ de salute fua. Exhorta¬
tur eos: confirmat ĩ fide.
Palpate et uidete: quia
spus carnẽ et ossa non ha-¬
bet: sicut me uidetis habe.
Tangũt: gaudent: trepi-¬
dant. Et cũ adhuc trepi¬
darent pre gaudio: sic ha¬
bes scriptũ: et si certa st̃.
que multũ leta sũt: uix
credũt᷑. Dubitacio quedã
peluti tardius credentis:
condit uolũtatẽ tenentis.

Expanded text:
Audiamus, jam aperiatur Evangelium, legatur quod factum est tanquam fiat: ponantur ante oculos nostros gesta praeterita, propter cavenda futura. Ecce Christus surgens a mortuis, ostendit se discipulis suis. Nuptiae ipsius; ipse sponsus, Ecclesia sponsa. Ecce sponsus qui dicebatur mortuus, absumptus, finitus; ecce integer resurrexit, ecce ostenditur oculis discipulorum, ecce praebetur contrectantibus manibus, ecce tetigerunt cicatrices, quae desperatae sunt vulnera. Exhibuit se oculis eorum videndum, manibus contrectandum: putant spiritum esse; desperaverunt enim de salute sua. Exhortatur eos, confirmat in fide: «Palpate, et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere.» Tangunt, gaudent, trepidant. «Et cum adhuc trepidarent prae gaudio;» sic habes scriptum. Etsi certa sunt, quae multum laeta sunt vix creduntur. Dubitatio quaedam veluti tardius credentis, condit voluntatem tenentis.
Abbreviated transcription (Latin):
membra. Nec uiua membra
rit. Nam sp̃us qͥ ẽ in te o homo.
quo coustat ut homo sis. nũꝙͥ
uiuificat membrũ quod seꝑa¬
tũ inuenerit a carne tua : Spiri¬
tũ tuũ dico aĩam tuã. Anima
tua non uiuificat. nisi mẽbra
que sũt in carne tua. Quã si
tollas iam ex aĩa tua non u¬
uificatur: quia unitati corꝑis
tui non copulatur. Hec dicunt᷑
ut amema uuiratẽ: et timea.¬
mꝰ seꝑacionẽ. Nichil enĩ sic de

Expanded text:
membra; nec viva membra membra; nec viva membra rit. Nam spiritus qui est in te, o homo, quo constas, ut homo sis, nunquid vivificat membrum quod separatum invenerit a carne tua? Spiritum tuum dico animam tuam. Anima tua non vivificat, nisi membra quae sunt in carne tua; unum si tollas, jam ex anima tua non vivificatur, quia unitati corporis tui non copulatur. Haec dicuntur ut amemus unitatem et timeamus separationem. Nihil enim sic de
Abbreviated transcription (Latin):
I per carnẽ lco xii.
prodest: Sed per carnẽ. sp̃us
aliquid pro salute nr̃a egit. Ca¬
ro uas fuit. Quod habeat attẽ¬
de: non quod erat. Apostoli mis¬
si sunt. Nũꝙͥ caro ip̃oꝵ nichil
nobis ꝓfuit: Si caro apłorũ
stilus. unde conscriptio:. Ista
omĩa oꝑa carnus sũt: sed agi¬
tante sp̃u tanꝙͣ organũ suũ.
Sp̃us ergo est qui uiuificat :
caro aũt non ꝓdest quicꝙͣ. si¬
cut illi intellexerũt caruẽ: non
sicut ego do ad manducandũ
carnẽ meã. Proinde u̾ba ĩquit
que ego locutus sũ uobis: sp̃s
et uita sũt. Diximꝰ eni fres hoc
dũm cõmendasse in manduca¬
cione carnis sue et potacione
sanguinis suiz ut in illo mane¬
amꝰ et ip̃e in nobis. Manemꝰ
aũt in illo: tũ sumꝰ membra
eius. Manet aũt ip̃e in nobis:
cũ sumꝰ templũ eius. Ut simꝰ
aũt mẽbra eius: unitas nos
cõpaginat. Ut cõpaginet uni¬
tas: que fecit uisi caritas: Et¬
caritas dei unde: apłm ĩ terroga.
uiuificat. Sp̃us enĩ facit uiua

Expanded text:
i per carnem nobis prodest? Sed per carnem Spiritus aliquid pro salute nostra egit. Caro vas fuit; quod habebat attende, non quod erat. Apostoli missi sunt; numquid caro ipsorum nihil nobis profuit? Si caro Apostolostilus, unde conscriptio? Ista omnia opera carnis sunt, sed agitante spiritu tanquam organum suum. Spiritus ergo est qui vivificat, caro autem non prodest quidquam: sicut illi intellexerunt carnem, non sic ego do ad manducandum carnem meam. 6. Proinde, Verba, inquit, quae ego locutus sum vobis, spiritus et vita est. Diximus enim, frDominum commendasse in manducatione carnis suae et potatione sanguinis sui, ut in illo maneamus et ipse in nobis. Manemus autem in illo cum sumus membra ejus, manet autem ipse in nobis cum sumus templum ejus. Ut autem simus membra ejus, unitas nos compaginat: ut compaginet unitas, quae facit nisi charitas? Charitas Dei unde? Apostolum interroga: vivificat: spiritus enim facit viva
Abbreviated transcription (Latin):
arborẽ bonã: aut facite arbo.¬
rem malã. Qd̃ si duas natu¬
ras istorũ. hiis duab arbori.¬
bus figuraret: non diceret fa¬
tite. Quis enĩ hõum potest fa¬

Expanded text:
arborem bonam, aut facite arborem malam. » Quod si duas naturas istorum his duabus arboribus figuraret, non diceret, Facite: quis enim hominum potest fa
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ. et tamẽ tota mẽte carna¬
lis concupiscẽtie. ip̃as eius a¬
maritudines amamꝰ fugi¬
entẽ sequim: labenti ĩheremꝰ
Et quia labentẽ retin̾e non
possumꝰ ⁊ cũ ipso labimur:
mũdus mittat ad eũ. Pensa¬
te ergo ꝙͣ nulla sũt: q̃ temꝑa¬
liter currũt. ẜinis temꝑaliũ
ostendit. qm nichil sit quod
transire potuit. Casus rerũ
dũ t̾rena culmina adipisti
cõtempnitis: ꝑueniatis ad
gl̾am quã per fidẽ tenets: ꝑ¬

Expanded text:
mur; et tamen caeca mente carnamur; et tamen caeca mente carnalis concupiscentiae ipsas ejus amaritudines amamus, fugientem sequimur, labenti inhaeremus. Et quia labentem retinere non possumus, cum ipso labimur, mundus mittat ad Deum. Pensate ergo quia nulla sunt quae temporaliter currunt. Finis temporalium ostendit quam nihil sit quod transire potuit. Casus rerum dum terrena culmina adipisci contemnitis, perveniatis ad gloriam, quem per fidem tenetis,
Abbreviated transcription (Latin):
Et ergo cogitate fr̃es:
het tota ĩtenciõe pen¬
sate. Nolite ĩ ꝓximis
ur̃s. mũdi huiꝰ bona uenera.¬
ri. Hoc ꝓpter deũ honorate in
hõibus ⁊ quib tñ cõmissi nõ
estis: qd̃ facti sũt ad ymagi¬
nẽ dei. Qrd̾ tũt ꝓximis u̾e ser¬
uatis: si apud uosinetipsos
prius in corde non tumescitis.
Nam qui se adhuc pro rebus
transitoriis extollit: nestit i
ꝓximo ueneraĩ qd̃ maneat.
Nolite ergo ĩ uob̾metip̃is pẽ¬
sare qd̃ habetis: sed qđ̃ estis.
Ecte mũdus qui diligit᷑ fugit.
Stĩ isti ad quorũ tumbã con¬
sistimꝰ : florentẽ mũdũ men¬
tis despectu calcauerũt. Erat
uita longa: salus continua.
Opulencia in reb ⁊ fecũdita ᷤᷤ
in ꝓpagine: tnͣquillitas ĩ diu¬
turna pace. Et tamẽ cũ in se¬
ip̃o floreret: iam ĩ eoꝵ cordib
mũdus aruerat. Ecce iam in¬
in cordib nr̃is florescit. Ubi¬
qz mors. ubiq luctus: ubiq
desolacio. Undiq ꝑtutunur:
undiq amaritudinib reple¬

Expanded text:
ec ergo cogitate, fratres, haec tota intentione pensate. Nolite in proximis vestris mundi hujus bona venerari. Hoc propter Deum honorate in hominibus, quibus tamen commissi non estis, quod facti sunt ad imaginem Dei. Quod tunc proximis vere servatis, si apud vosmetipsos prius in corde non intumescitis. Nam qui se adhuc pro rebus transitoriis extollit, nescit in proximo venerari quod maneat. Nolite ergo in vobismetipsis pensare quod habetis, sed quid estis. Ecce mundus qui diligitur fugit. Sancti isti, ad quorum tumbam consistimus, florentem mundum mentis despectu calcaverunt. Erat vita longa, salus continua, opulentia in rebus, fecunditas in propagine, tranquillitas in diuturna pace; et tamen cum in seipso floreret, jam in eorum cordibus mundus aruerat. Ecce jam munin cordibus nostris floret. Ubique mors, 1569 ubique luctus, ubique desolatio, undique percutimur, undique amaritudinibus reple
Abbreviated transcription (Latin):
etiã non bono ⁊ uolebant illi
cũ hõies essent in occulta cor¬
solus deus iudicatiad het ꝑti¬
Sunt ergo quedã facta medi¬
a. que ignoramꝰ quo aĩo fi¬
ant: quia bono et malo fieri
possũt. De quib temerariũ

Expanded text:
etiam non bono, volebant illi cum homines essent, in occulta corsolus Deus judicat. 60. Ad hoc pertiSunt ergo quaedam facta media, quae ignoramus quo animo fiant, quia et bono et malo fieri possunt, de quibus temerariu
Abbreviated transcription (Latin):
sũ. Unde ergo suꝑbus: Non
quia de bonis suis deo grãs
agebat: sed quia suꝑ alterũ
se de ip̃is bonis extollebat. at
tendite fr̃es. Nam unde cepit
gelista p̃misit. Cũ enĩ xp̃us
dixisset. putas ueniens filiuꝰ
hõis ĩueniet fidem ĩ t̾ra: ne ex¬
isterent quidã heretici qui at¬
rendentes et ꝑutãtes qͣi lapsũ
totũ mundũ : omes enĩ here¬
tici in paucis et in ꝑte sunt:
ractarent se qd̃ in ip̃is remã¬
sit ⁊ quod de toto mũdo perie.¬
rit: ibi statĩ ubi dñs ait⁊ pu¬
tas ueniens filius hõis ĩue.¬
niet fidem in t̾ra : subiecit eu¬
angelista et ait. Dixit ãt et
ad quossã qui sibi iusti uidẽ¬
bant᷑. et spernebant ceteros:
eñ phariseus et publicanꝰ
cut audistis. Phariseus ergo

Expanded text:
ste. Unde ergo superbus? Non quia de bonis suis Deo gratias agebat, sed quia super alterum se de ipsis bonis extollebat. 11. Attendite, fratres: nam unde coeperit gelista praemisit. Cum enim Christus dixisset, Putas veniens Filius hominis inveniet fidem in terra? et ne existerent quidam haeretici, qui attendentes et putantes quasi lapsum totum mundum, omnes enim haeretici in paucis et in parte sunt, jactarent se, quod in ipsis remansit quod de toto mundo perierit; ibi statim ubi ait Dominus, Putas veniens Filius hominis inveniet fidem in terra? subjecit Evangelista et ait: Dixit autem et ad quosdam, qui sibi justi videbantur, et spernebant caeteros, m Pharisaeus et Publicanusetera quae nostis. Pharisaeus ergo
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia dedignacionẽ. Quãis
et iusti soleant recte pcc̃oribus
indignari. Sed aliud est quod
agitur typo supbie: aliud qd̃
zelo discipline. Dedignantur.
ctem̃: sed non dedignãtes. Des¬
perant: sed non desperantes.
ꝑsetucionẽ cõmouent: s amã

Expanded text:
ustitia dedignationem, quamvis et justi soleant recte peccatoribus indignari. Sed aliud est quod agitur typho superbiae, aliud quod zelo disciplinae. Dedignantur etenim, sed non dedignantes; desperant, sed non desperantes; persecutionem commovent, sed ama
Abbreviated transcription (Latin):
redemptor noster iã
corrupcionẽ carius
excesseat : post resurrectio¬
nẽ suã in litore. stabat. ac
si ip̃m resurrectionis sue
misteriũ. reb discipulis
loqueret̾ dicens. Iam uob̾
in mari non appareo: qͥa
uobiscũ in ꝑturbacionis
fluctib non sũ. Hinc est
qd̾ in alio loco post resur¬
rectionẽ suã eisdẽ discipu¬
lis dicit. Hec sũt uerba q̃
locutus sũ ad uos: cũ ad¬
lnic essem uobiscũ. Neq
enĩ cũ ip̃is non erat: qui¬
b presens corꝑalit̾ appa¬
rebat. Sed tamen iam se
esse cũ ip̃is negat: a quo¬
rũ mortali corꝑe carnis
ĩ mortalitate distabat. Edͥ
illit cũ ip̃is ꝑositus facetꝰ
non se esse cũ ip̃is: hoc
quoq hic situ corporis
ĩdicat: cũ adhuc nauigã¬
tib esse se iam in litore de¬
monstrat. Facta est autẽ
discipulis ꝑiscacioĩs mag
na difficultas: ut magis.¬
tro ueniente fieret admi¬
racionis magna sublimi
euangelio legit᷑ : qd dñs
iussit ut ad ꝑiscandũ re¬

Expanded text:
Redemptor noster jam corruptionem carnis excesserat, post resurrectionem suam in littore stabat. Ac si ipsum resurrectionis suae mysterium rebus discipulis loqueretur, dicens: Jam vobis in mari non appareo, quia vobiscum in perturbationis fluctibus non sum. Hinc est quod alio in loco post resurrectionem suam eisdem discipulis dicit: Haec sunt verba quae locutus sum ad vos cum adhuc essem vobiscum . Neque enim cum ipsis non erat quibus praesens corporaliter apparebat, sed tamen jam se esse cum ipsis denegat, a quorum mortali corpore carnis immortalitate distabat. Quod illic cum ipsis positus, fatetur non se esse cum ipsis, hoc quoque hic situ corporis indicat, cum, adhuc eis navigantibus, esse se jam in littore demonstrat. 3. Facta est autem discipulis na difficultas, ut magistro veniente fieret admirationis magna sublimitEvangelio legitur quia Dominus jussit ut ad piscandum re
Abbreviated transcription (Latin):
tuũt: illa susceptos nec in pe¬
riculis prodit. Ihesus iste sol¬
licitus fidẽ magis s̾uare qͣm
uincẽ : meretricis pͥus mãdat
salutẽ: qͣm extidiũ ciuitatis.
Religionis aũt insignia: ar¬
ma sunt sacerdotis: Iã illud
quis non plenũ pucet esse mis¬
terii: qd̃ ex tota orbe nemo
seruatus est. nisi quẽ meretrix

Expanded text:
tuunt, illa susceptos nec in petuunt, illa susceptos nec in periculis prodit, iste sollicitus fidem magis seruare quam uincere meretricis prius mandat salutem quam excidium ciuitatis; religionis autem insignia arma sunt sacerdotis. iam illud quis non plenum putet esse miraculi, quod ex tota urbe nemo seruatus est nisi quem meretrix
Abbreviated transcription (Latin):
Omo quidã ex ihrłm:
descendebat ab ihiłm¬
in iericho. Ut eũ locũ qui ꝓpo.¬
situs est nobis planius possi¬
mus absolũe: ueterẽ ciuitatiꝰ
iericho repetamꝰ historiã. Me¬
minimꝰ itaq qd̃ iericho sicut
legimꝰ in libro qui inscribit᷑
ih̃u naue: magna ciuitas fu¬
erit : muralib septa parieti¬
bus: que non ferro pͥuia . nõ
arieti posset esse penetrabili.
In ea raab habitasse meritri.¬
cem leguꝰ: que exploratoreᷤ
quos direxit ihesus hospicio
recepit ÷ consilio instruxit: pos¬
tulantib ciuibus qd̃ abissẽt
respondit. Abscondit in tecto:
et ut se suosq urbis extidio
posset eripẽ: coctinũ in fenes¬
tra alligauit. Prbis ãt ip̃ius
ĩ expugnabiles muros: septẽ
tubarũ sacerdotaliũ sono. et
ppłĩ iubilantis ululatu cõso.¬
no legunꝰ corruisse. Bidet e
quẽadmodũ unꝰ qͥsq ꝓpriũ
seruet officiũ. Exploratores
extubias: misteriũ meretrix:
fidem uictor: religionẽ sac̾dos.
Hn periculũ pro laude nõ me¬

Expanded text:
omo quidam ex Jerusalem descendebat in Jericho. Ut eum locum qui propositus est nobis, planius possimus absolvere, veterem civitatis Jericho repetamus historiam. Meminimus itaque quod Jericho, sicut legimus in libro qui scribitur Jesu Nave, magna civitas fuerit, mirabilibus septa parietibus, quae non ferro pervia, non ariete possit esse penetrabilis; in ea Raab habitasse meretricem, quae exploratores quos direxit Josue, hospitio recepit, consilio instruxit, postulantibus civibus abisse respondit, abscet, ut se suosque urbis excidio posset eripere, coccum in fenestra ligauit; urbis autem ipsius inexpugnabiles muros septem tubarum sacerdotalium sono et populi iubilantis ululatu consono conruisse. uidete quemadmodum unusquisque proprium seruet officium: explorator excubias, mysterium meretrix, fidem uictor, religionem sacerdos. hi periculum pro laude non me
Abbreviated transcription (Latin):
Ost resurrectio¬
nẽ ihesus in ga¬
te conspicitur.
ibiq adorãt᷑: licet quidã
dubitentr. et dubitacio
eoꝵ nostrã augeat fidem.
Tũc manifestiꝰ ostendit᷑
chome et lacus lancea
pulneratũ: et manꝰ fixe¬
claius. Et accedens ihus:
locutus est eis dicens.
Data est michi om̃is po¬
testis: in celo et in terra.
Illi potestas data estr. qui
paulo ante crucifixus :
qui sepultus : in cumu

Expanded text:
ost resurrectionem Jesus in mae conspicitur, ibique adoratur: licet quidam dubitent, et dubitatio eorum nostram augeat fidem. Tunc manifestius ostenditur Thomae, et latus lancea vulneratum, et manus fixclavis. Accedens Jesus locutus est eis dicens: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra . Illi potestas data est, qui paulo ante crucifixus, qui sepultus in tumu
Abbreviated transcription (Latin):
lii fine noster quo¬
q sermo claudat᷑
cur scdm macheũ et mar¬
cũ dñs mandat discipu¬
lis. precedã uos in galile¬
am ibi me uidebitis: se¬
cundũ lucam uero et io-¬
hannẽ. eciã intra concla¬
ue obtulit se uidendũ: Et
quidẽ ꝙ se uidendũ freꝙ̃¬
ter obtulerit: et plus ꝙ
qͥngentis frĩb et petro et
iacobo :: etiã apostolit o
probamꝰ testimonio: et
lucas in actib apłorũ
docuit : ꝙ discipulis ma¬
nifestauerit se uuiͬe post
passionẽ suã : multis ar¬
gumentis apparens eis:
et disputans de regno dei.
Ergo quia sepiuis et diuer¬
sis apparuit : cũ in gali¬
lea quando uisus sit ne.¬
quaꝙͣ prescriptũ ac diffi¬
nitũ tempus scriptura
signauerit: in ihilm qñ
se obtulerit et diem et ho-¬
ram expresserit: tiidi¬
ores intra conclaua reui¬
sũt᷑: forciores ad montẽ
cũ uenerint. Deniq intͥ
conclaue ostus clausis
iuducit ioh̾es discipulos
congregatos ꝓpter metũ

Expanded text:
lii fine noster quoque sermo claudatur! Cur secundum Matthaeum et Marcum mandat discipulis: praecedam uos in Galilaeam, ibi me uidebitis, secundum Lucan uero et Iohannem etiam intra conclaue obtulit se uidendum? et quidem quod se uidendum frequenter obtulerit et plus quam quingentis fratribus et Petro et lacobo etiam apostoli co probauimus testimonio et Lucas in Actibus apostolorum docuit quod discipulis manifestauerit se uiuere post passionem suam in multis argumentis apparens his et disputans deregno dei. ergo quia saepius et diuersis apparuit, cum in Galilaea quando sit uisus nequaquam praescriptum ac definitum tempus scriptura signauerit, in Hierusalem quando se obtulerit, et diem et horam expresserit, timidiores intra conclauia reuisantur, fortiores ad montem conuenerint. denique intra conclaue ostiis clausis inducit Iohannes discipulos congregatos propter metu
Abbreviated transcription (Latin):
est ergo non occide̾: et qui illud
soluerit. nũmꝰ uocabitur in
reguo celorũ. Qui aũt illud ĩ¬
pleuerit ut non occidat : non
contuuo magnꝰ erit et ydone¬
us regno celoꝵ : sed cñ ascendit
aliquẽ gradũ. ꝑficietur autẽ.
si nec rrascatur sine causa. Qd
si nec fecerit: multo remocior
erit ab homicidio. Quapropt̾
qui docet ut non irascamur :
non soluit legẽ ne occidamus
sed implet pocius: ut et foris
dũ non occidinꝰ ⁊ et in corde
dũ non irastam᷑ ĩnocenciam

Expanded text:
est ergo et non occidere, et qui illud solverit minimus vocabitur in regno coelorum. Qui autem illud impleverit ut non occidat, non continuo magnus erit et idoneus regno coelorum; sed tamen ascendit aliquem gradum. Perficietur autem, si non irascitur sine causa, quod si perfecerit, multo remotior erit ab homicidio. Quapropter qui docet ut non irascamur, non solvit legem, ne occidamus, sed implet potius, ut et foris, dum non occidimus, et in corde, dum non irascimur, innocentiam
Abbreviated transcription (Latin):
Uni autẽ ascendẽ¬
tem ad celos dñm
sequates discipuloꝵ oculi
intenta admiracione suspi¬
cerent: asticerũt ip̃is ange¬
li duo ⁊ mirabili bestiũ can¬
dore fulgentes: qui et dixe¬
rũt. Uiri galilei : quidstatis
aspicientes in celũ : Hic ihe¬
sus qui assũptus est. a uo¬
bis in celũ: sic ueniet quẽ¬
admodũ uidistis eñ euntẽ
in celũ. Quib uerbis om¬
nes ecclesie filii docebant᷑
ut ihesus xp̃c in eadẽ qua
ascendeat carne. uenturus
pilibilis credered : net pos¬
set ambigi om̃ia illi esse
subiecta: cui ab ip̃o corpo¬
ree natiuitatis exordio. fa¬
mulatus seruisset angeli¬
cus. Sicut enĩ concipiendũ
pirgini angelus nũciauit.
sic et editũ de uirgine uox
celestiũ pastorib cecinit

Expanded text:
um autem ascendentem ad coelos Dominum sequaces discipulorum oculi intenta admiratione suspicerent, astiterunt coram ipsis angeli duo mirabili vestium candore fulgentes, qui et dixerunt: Viri Galilaei, quid statis aspicientes in coelum? Hic Jesus qui assumptus est a vobis in coelum, sic veniet, quemadmodum vidistis eum euntem in coelum . Quibus verbis omnes Ecclesiae filii docebantur ut Jesus Christus in eadem qua ascenderat carne venturus visibilis crederetur; nec posset ambigi omnia illi esse subjecta, cui ab ipso corporeae nativitatis exordio famulatus servisset angelicus. Sicut enim concipiendum  beatae Virgini angelus nuntiavit, sic et editum de Virgine vox coelestium pastoribus cecinit
Abbreviated transcription (Latin):
suo de cordibus urĩs.
in apto est admo¬
nicio utilis ualde: et salubis.
Obediencia dehetur: ut quod
iussũ est ĩpleat᷑: qͥa oĩs homo
et debitor est der. et debitoiẽ ha¬
bet frẽm suũ. Qͥs est eñ qͥ nõ

Expanded text:
suo ex cordibus vestris. in aperto est, admonitio utilis; et valde salubris obedientia debetur, ut quod jussum est impleatur. Quia omnis homo et debitor est Dei, et debitorem habet fratrem suum. Quis est enim qui no
Abbreviated transcription (Latin):
Iues certe zacheus
electus a xp̃o ÷ sed
didiũ bonoꝵ suoꝵ paupi¬
bus largiendo: reddendo eciã
in quadruplũ que fraude
sustulerat ⁊ alterũ ei nõ sat
est: nec habet gr̃am libera¬
litas si inuria ꝑseuerat:
quia non spolia sed dona q̃¬
rũtur : uberiorẽ mercedẽ qͣm
tulerat accepit. Et bñ prin¬
ceps inducitur publicanoꝵ.
Quis eñĩ de se desperet : qñ
et iste puenit cui census ex
fraude: Et ip̃e inqͥt diues: ut
scias non omes diuiteꝰ aua¬
ros. Eid sibi pult qd nulliuᷤ
alterius staturã scriptura ni¬
si huiꝰ expressit : quia statu¬
ra pusillus erat: Bide ne for¬
te malicia pusillus: aut ad¬
huc pusillus fide. Nondũ enĩ
ꝓmiserat tũ ascendẽt: nondũ
uiderat xp̃m. Merito ad huc
pusillus. Deniq ioh̾es mag

Expanded text:
iues certe Zacchaeus electus a Christo, sed dimidium bonorum suorum pauperibus largiendo, reddendo etiam in quadruplum quae fraude sustulerat — alterum enim non sat est, nec habet gratiam liberalitas, si iniuria perseuerat, quia non spolia, sed dona quaeruntur — uberiorem mercedem quam conferebat accepit. Et bene princeps inducitur publicanorum. quis enim de se desperet, quando et iste peruenit, cui census ex fraude? et ipse inquit diues, ut scias non omnes diuites auaros. quid sibi uult quod nullius alterius staturam scriptura nisi huius expressit: quia statura pusillus erat? uide ne forte malitia pusillus aut adhuc pusillus fide; nondum enim promiserat, cum ascenderet, nondum uiderat Christum, merito adhuc pusillus. denique Iohannes mag