comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia dilucłm dicit᷑ : cum
iam nocturna temꝑa. in cla¬
ritatem lucis mutantur:
Nos itaq noctis tenebris
p̾mimur: cum ꝑpetratiõe
iniquitatis obscuramur.
S nox in lucem uertitur:
cum erroris nr̃i obscuritas.
ueritatis cognitione radi¬
tur: cum corda nr̃a. iustitie
fulgor illuminat : que ceci¬
tas culpe depͥmebat. Hoc¬
diluculum. discipłoꝵ men¬
tib oriri paulus aspexat:
cum dicebat. Nox precessit:
quia erroris nr̃i tenebras.
luce sue cognitionis illus¬
trat. Contemplationis mu¬
nere subleuat: in arcem tur¬
tutis exaltat. S notandũ.
q deus postquam dilueło
uisitat. subito hominem pro¬
bat: quia accedendo. corda
nr̃a ad uirtutes prouehit:
& recedendo concuti temp¬
tatione ꝑmittit. Si enim
post uirtutum munera
nulla temptatione concu¬
titur: has se habere animꝰ
ex semet ipso głatur. Ut gͦ
& firmitatis dona habeat.
& infirmitatem suam hu¬
militer agnoscat: ꝑ accessũ
grẽ. ad alta sustollitur ⁊
& ꝑ recessum. quid ex semet¬

Expanded text:
quia diluculum dicitur cum jam nocturna tempora in claritatem lucis mutantur? Nos itaque noctis tenebris premimur cum perpetratione iniquitatis obscuramur. Sed nox in lucem vertitur cum erroris nveritatis illustratione irradis, cum corda nostra justitiae fulgor illuminat, quae caecitas culpae vediluculum discipulorum mentibus oriri Paulus aspexerat cum dicebat: Nox praecessit,quia erroris nostri tenebras luce suae cognitionis illustrat, contemplationis munere sublevat, in arcem virtutis exaltat. Sed notandum quod Deus postquam diluculo visitat, subito hominem probat, quia et accedendo corda nostra ad virtutes provehit, et recedendo concuti tentatione permittit. Si enim post virtutum munera nulla tentatione concutitur, has se habere animus ex semetipso gloriatur. Ut ergo et firmitatis dona habeat, et infirmitatem suam humiliter agnoscat, per accessum gratiae ad alta sustollitur, et per recessum quid ex semet
Abbreviated transcription (Latin):
sentis uite contrarietates
Amouet : & tranquillitatis
ꝓtinus securitatem p̾bet.
Quia enim ꝑuersi quiq.
temꝑale gaudium. singu¬
lare estimant: diuine re¬
munerationis bonum. qͥd
ipsi anxie ambiunt: hoc a¬
luis pro magno pollicentur.
Unde plerumq fit. ut aut
amissa recuperari sponde¬
ant: aut ad maiora adhuc
presentis uite premia. audi¬
toꝵ suoꝵ animos extendant.
Quod patenter baldach ex¬
sprimit: qui ꝓtinꝰ adiungit.¬

Expanded text:
sentis vitae contrarietates sentis vitae contrarietates amovet, et tranquillitatis protinus securitatem praebet. Quia enim perversi quique temporale gaudium singulare aestimant divinae remunerationis bonum, quae ipsi anxie ambiunt, haec aliis pro magno pollicentur. Unde plerumque fit, ut aut ami sa recuperari spondeant, aut ad majora adhuc praesentis vitae praemia auditorum suorum animos extendant. Quod patenter Baldad exprimit, cum protinus adjungit
Abbreviated transcription (Latin):
flictis catholicis: erroꝵ pre¬
dicatores dicant. Uite ur̃e
neatis. ex eoꝵ qui inter uos
defuncti sunt dampnatione
agnoscite : quia conditori
om̃ium. nisi ꝑfidia ur̃a dis¬
pliceret: nequaquam a uob̃
tam numerosos popłos. inte¬
ritu seuiente subtraheret.
Ait enim. Etiam si filii tui
peccauerunt er: & dimisit eos
in manu iniquitatis sue. Qͣsi
aꝑte dicens. In iniquitatis sue
manu dimissi sunt: qͥ uitã
nr̃e rec̾titudinis. imitari no¬
luerunt. Tu tamen si dilu
re lumen ueritatis estimant:.
scãm eccłiam quasi meroris
nocte positam. ad dilucłm
ueritatis uocant: quatinus
& ꝑ cognitionem dei. quasi
ꝑ dilucłm surgat: & ꝑ pre¬
cem penitentie. preterita
diluat. Si mundus & rec¬
tus incesseris. Mundus ui¬
delicet in cogitatu. rectus
in oꝑe. Statim euigilabit
ad te. Ac si aꝑte dicat. qͥa
is qui nunc tͥbulationib tu¬
is. uirtutem sue ꝓtectionis
non exerit: quasi ab adiu¬
torio errantis dormit. Et
pacatum reddet habitacu¬
lum uistitie tue: id est pre¬

Expanded text:
flictis catholicis errorum praedicatores dicant: Vitae vestrae neatis, ex eorum qui inter vos defuncti sunt damnatione cognoscite, quia conditori omnium nisi perfidia vestra displiceret, nequaquam a vobis tam numerosos populos interitu saeviente subtraheret. Ait enim: Etiam si filii tui peccaverunt ei, et dimisit eos in manu iniquitatis suae. Quasi aperte dicens: In iniquitatis suae manu dimissi sunt, qui vitam nostrae rectitudinis imitari noluerint. Tu tamen si dilucre lucem veritatis aestimant, sanctam Ecclesiam quasi in erroris nocte positam, ad diluculum veritatis vocant, quatenus et per cognitionem Dei, quasi per diluculum surgat, et per precem poenitentiae praeterita diluat. Si mundus et rectus incesseris. Mundus videlicet in cogitatione, rectus in opere. Statim evigilabit ad te. Ac si aperte dicat: Quia is qui nunc tribulationibus tuis virtutem suae protectionis non exerit, quasi ab adjutorio errantis dormit. Et pacatum reddet habitaculum justitiae tuae. Id est, prae
Abbreviated transcription (Latin):
tis intentio: Quid ꝑ ossa:
nisi carnis fortitudo designa¬
tur: Omne autem quod su¬
spenditur : proculdubio ab
imis eleuat᷑. Anima gͦ sus¬
pendium eligit. ut ossa mo¬
riantur: quia dum mentis
intentio. ad alta se subleuat:
omnem in se fortitudinem
uite exterioris. necat. Scĩ et¬
enim uiri. certissime sciunt.
quia habere in hac uita re¬
quiem. nequaquam possunt:
& idcirco suspendium eligũt ⁊
quia nimirum desideria ter¬
rena deserentes. ad alta ani¬
mum tollunt. Suspensi au¬
tem. mortem sius ossib infe¬
runt: quia amore suꝑne pa¬
trie. in uirtutum studus ac¬
cincti: hoc quod fortes pͥus
in mundo fuerant. uinculo
humilitatis insecunt᷑. Intu¬
eri libet. quomͦ animam pau¬
lus suspenderat: qui dicebat.
Uuo autem iam non ego: ui¬

Expanded text:
tis intentio, quid per ossa tis intentio, quid per ossa nisi carnis fortitudo designatur? Omne autem quod suspenditur procul dubio ab imis elevatur. Anima ergo suspendium eligit, ut ossa moriantur, quia dum mentis intentio ad alta se sublevat, omnem in se fortitudinem vitae exterioris necat. Sancti etenim viri certissime sciunt quia habere in hac vita requiem nequaquam possunt; et idcirco suspendium eligunt, quia nimirum, desideria terrena deserentes, ad alta animum tollunt. Suspensi autem mortem suis ossibus inferunt, quia amore supernae patriae, in virtutum studiis accincti, hoc quod fortes prius in mundo fuerant, vinculo humilitatis insequuntur. Intueri libet quomodo animam Paulus suspenderat, qui dicebat: Vivo autem jam non ego, vi
Abbreviated transcription (Latin):
satio benigne ꝑmittit: ne¬
in electoꝵ cordib. ipse sal¬
tem a passionis p̾mio. somp¬
nus uacuetur. Bene gͦ rec¬
tori omnium dicitur. si di¬
xero consolabitur me lec̾tu¬
lus ms. & releuabor loquens
mecum in stratu meo: ter¬
rebis me ꝑ sompnia. & per
uisiones horrore concuties:
quia nimirum deus mirabi¬
liter cuncta dispensat: et
ipse facit. quod malignus
sp̃c iniuste facere appetit:
quia hoc fieri. non nisi iꝰte
ꝑmittit. S quia iustorum
uita. & ꝑ uigilias tempta¬
tione quatitur. & ꝑ somp¬
nium illusione fatigatur:
foris corruptionis sue mole¬
stias tolerat. intꝰ apud se¬
met ipsam. grauiter illici¬
tas cogitationes portat : qͥd
est quod facieit. ut pedem
cordis. a tot scandalorum
laqueis euellat: Ecce beat᷑
uir. quanta undiq p̾meris
ꝑturbatione cognouimus:
s quod consilium contra
hanc inuenias. audiamꝰ.
Sequitur. Quamobrem¬
elegit suspendium anima
mea: & mortem ossa mea.
Quid ꝑ animam⁊ nisi men

Expanded text:
satio benigne satio benigne in electorum cordibus ipse saltem a passionis praemio somnus vacet. Bene ergo rectori omnium dicitur: Si dixero Consolabitur me lectulus meus, et relevabor loquens mecum in stratu meo, terrebis me per somnia, et per visiones horrore concuties, quia nimirum 263 Deus mirabiliter cuncta dispensat, et ipse facit quod malignus spiritus injuste facere appetit, qui hoc fieri nonnisi juste permittit. Sed quia justorum vita et per vigilias tentatione quatitur, et per somnium illusione fatigatur, foris corruptionis suae molestias tolerat, intus apud semetipsam graviter illicitas cogitationes portat, quid est quod faciat, ut pedem cordis a tot scandalorum laqueis evellat? Ecce, beate vir, quanta undique premeris perturbatione cognovimus, sed quod consilium contra hanc invenias audiamus. Sequitur: elegit suspendium anima mea, et mortem ossa mea. - Quid
Abbreviated transcription (Latin):
ad implendum reuerent̾ in¬
sinuat. & ex qua ortum sit
cogitatione manifestat: pa¬
tenter ostenditur. quia hoc
plerumq ex cogitatione si¬
mul & reuelatione generet.
S: nimirum sompnia tot
rerum qualitatib alt̾nent:
tanto eis credi difficilius de
bet : quãto & ex quo impul¬
su ueniant. facilius ñ elucẽt.
Sepe namq malignꝰ sp̃c. his
quos amore uite presentis ui¬
gilanter intercipit: ꝓspera
etiam dormientib ꝓmitcit.
Et quos formidare aduersa
considerat: eis hec durius.
sompnii imaginib intentat:
quatinus indiscretam men¬
tem. diuersa qualitate affi¬
ciat: eamq aut spe suble¬
uans. aut depͥmens timore.
confundat. Sepe etiam scõꝵ
corda. afficere sompnus niti¬
tur: ut ab intentione cogi¬
tationis solide. ad tempꝰ sal¬
tem. momentumq diriuen¬
tur ÷ quamuis ipsi protinus
animum. ab illusionis ima
hostis insidians. quo eos ui¬
gilantes minime suꝑat: eos
dormientes grauius impug¬
nat. Quem tamen hec ma¬
ligne agere. suꝑna dispen¬

Expanded text:
ad implendum reverenter insinuat, et ex qua ortum sit cogitatione manifestat, patenter ostenditur quia hoc plerumque ex cogitatione simul et revelatione generetur. Sed nimirum cum somnia tot rerum qualitatibus alternent, tanto eis difficilius credi debet, quanto et ex quo impulsu veniant facilius non elucet. Saepe namque malignus spiritus his quos amore vitae praesentis vigilantes intercipit, prospera etiam dormientibus promittit, et quos formidare adversa considerat, eis hoc durius somnii imaginibus intentat, quatenus indiscretam mentem diversa qualitate afficiat, eamque aut spe sublevans, aut deprimens timore, confundat. Saepe etiam sanctorum corda afficere somniis nititur, ut ab intentione cogitationis solidae ad tempus saltem momentoque deriventur, quamvis ipsi protinus animum ab illusionis imaghostis insidians quo eos vigilantes minime superat, eo dormientes gravius impugnat; quem tamen hoc maligne agere superna dispen
Abbreviated transcription (Latin):
Ac si aꝑte exclamet dicens.
Magnificatur homo spiri¬
tali munere. s tamen ca¬
ro est: & uias eiꝰ post mune¬
ra districte consideras. S
tamen si remota pietate ui¬
dicetur: pondus quod de tua
subtilitate imminet. ferre
nec subleuatus ad iustitiã
sp̾c ualet : quia & si hunc
ultra se tua dona dilatant:
ad inquisitionem tamen tui

Expanded text:
Ac si aperte exclamet, dicens: Ac si aperte exclamet, dicens: Magnificatur homo spiritali munere, sed tamen caro est; et vias ejus post munera districte consideras, sed tamen si remota pietate judicetur, pondus quod de tua subtilitate imminet, ferre nec sublevatus ad justitiam spiritus valet, quia etsi hunc ultra se tua dona dilatant, ad inquisitionem tamen tui
Abbreviated transcription (Latin):
eum: aut quid apponis er¬
ga eum cor tuum: Ho¬
minem d̾s magnificat: qͥa
largitate rationis ditat :
infusione gr̃e uisitat: ho¬
nore collate uirtutis. ex al¬
tat. Cumq ꝑ semet ip̃m
nichil sit: esse tameneum
cognitionis sue participẽ.
benignitatis munere con¬
cedit. S erga eundem
magnificatum hominem.
cor suum dñs apponit:
quia post dona. iudiciũ
exerit. Merita subtiliter
pensat: uite pondera ue¬
hementer examinat.Et
tanto ab eo post districtiꝰ
penas exigit: quanto hc̃
impenso munere largius
preuenit. Uir gͥ sc̃s immen¬
sitatem suꝑne maiestatis as¬
piciat: atq ad infirmitatem
ꝓpͥam considerationis ocłm
reducat. Uideat quia caro
capere non ualet: hoc quod
ꝑ semet ipsam ueritas. sp̃m
docet. Uideat quia etiam
subleuatus hominis sp̃c. ui
dicium tolerare non sufficit.
quod ds sub examine dist̃c¬
te retͥbutionis intendit: &
dicat. Quid est homo qͥa
magnificas eum/ aut quia
ponis erga eum cor tuuͣ :

Expanded text:
eum, aut quid apponis ereum, aut quid apponis erga eum cor tuum? - Hominem Deus magnificat, quia largitate rationis ditat, infusione grnore collatae virtutis exaltat. Cumque per semetipsum nihil sit, esse tamen eum cognitionis suae participem, benignitatis munere concedit. Sed erga eumdem magnificatum hominem cor suum Dominus apponit, quia post dona judicium exerit, merita subtiliter pensat, vitae pondera vehementer examinat, et tanto ab eo post districtius poenas exigit, quanto hunc impenso munere largius praevenit. Vir igitur sanctus immensitatem supernae majestatis aspiciat, atque ad infirmitatem propriam considerationis oculum reducat. Videat quia caro capere non valet hoc quod de semetipsa Veritas per spiritum docet. Videat quia etiam sublevatus hominis spiritus judicium tolerare non sufficit quod Deus sub examine districtae retributionis intendit, et dicat: Quid est homo, quia magnificas eum? aut quid apponis erga eum cor tuum?
Abbreviated transcription (Latin):
notandum quod ium nobis
sui cordis insinuans. unam
qͥdem de se sententiam ꝓtu¬
lit: s hanc tercio insinuan¬
do. replicauit. Quod enim
suꝑius dixerat. elegit suspen¬
dium anima mea: hoc repli¬
cans. addidit desꝑaui. Atq
eterna concupiscendo. & tẽ¬
poralia postponendo: hoc
postremo intulit. parce mͥ.
Et quod suꝑius dixit. mor¬
tem ossa mea: hoc nimirũ
subdidit. nequaqͣm ultra
iam uiuam ⁊ hoc ultimum
suos. nichil ẽẽ considerat:
quia ut paulo suꝑius sepe
iam diximus. sc̃i ueri quo
uerius summa cognoscunt:
eo sublimius derrena despi¬
ciunt. Et idcirco p̾sentis
uite dies nichil ẽẽ conspi¬
ciunt: quia illuminate m̃¬
tis oculos in consideratio
ne eternitatis figunt. De
qua dum ad se redeunt: qͥd
se eẽ. nisi puluerem agnoscũt:
Et infirmitatis sue conscu:
districte idicari metuunt.
Cumq uim tanti uigoris
aspiciunt: trepidant exa¬
minari quod sunt. Unde &
adhuc apte subiungit. Qͥd¬
est homo quia magnificas

Expanded text:
notandum quod, vim nobis notandum quod, vim nobis sui cordis insinuans, unam quidem de se sententiam protulit, sed hanc tertio insinuando replicavit. Quod enim superius dixerat: Elegit suspendium anima mea, hoc replicans addidit, Desperavi; atque aeterna concupiscendo, et temporalia postponendo, hoc postremo intulit, Parce mihi; et quod superius dixit, Mortem ossa mea, hoc nimirum subdidit, Nequaquam ultra jam vivam; hoc ultimum suos nihil esse considerat, quia, ut paulo superius saepe jam diximus, sancti viri quo verius summa cognoscunt, eo sublimius terrena despiciunt; et idcirco praesentis vitae dies nihil esse conspiciunt, quia illuminatae mentis oculos in consideratione 265 aeternitatis figunt. De qua dum ad se redeunt, quid se esse nisi pulverem agnoscunt, et infirmitatis suae conscii, districte judicari metuunt? Cumque vim tanti vigoris aspiciunt, trepidant examinari quod sunt. Unde et adhuc apte subjungitest homo, quia magnificas
Abbreviated transcription (Latin):
ret: ne gressum cordis aꝓ
fectu. intum itineris subtra¬
hat⁊ ne amorem conditoris
deserens. quasi aduce desti¬
tutus. in uia remaneat: &¬
confossus gladio latͦcinan¬
tis desperationis. ruat. S
ne eius dicta ad nr̃i intel¬
lectus arbitrium. uideam᷑
uiolenter inflectere: debe¬
mus. ex posteriorib p̾missa
pensare. Quo enim sensu
hec dixerit: ipse protinus
Sindicat. qui subiungit.¬
Parce mͥ: nichil enim sunt
dies mei. Neq enim duo sͥ
hec u̾bã conueniunt: des¬
peraui. & paire. Nam qui
desꝑat : nequaqͥm iam sibi
parci postulat. Et qͥ adhuc¬
sibi parci desiderat: profec¬
to minime desꝑat. Aliud
gͦ est quod desꝑat: aliud uͦ
quod parci sibi. sc̃s uir po¬
stulat : quia nimirum dũ
bona uite transeuntis. ꝑ
desꝑationem deserit: ad ob¬
tinenda que ꝑmanent. in
spem robustam exurgit.
Desꝑando itaq. melius ad
spem uenie ducitur: qui
eo certius uentura appetit:
quo presentia uerius. ex de¬
speratione derelinqͥt. Et

Expanded text:
ret, ne gressum cordis a ret, ne gressum cordis a profectu intimi itineris subtrahat, ne, amorem conditoris deserens, quasi a duce destitutus in via remaneat, et confossus gladio latrocinantis desperationis ruat. Sed ne ejus dicta ad nostri intellectus arbitrium videamur violenter inflectere, debemus ex posterioribus praemissa pensare. Quo enim sensu haec dixerit, ipse protinus indicat, qui subjungitParce mihi, nihil sunt dies mei ? Neque enim duo haec verba sibi conveniunt, desperavi, et parce. Nam qui desperat, nequaquam sibi parci jam postulat; et qsibi parci desiderat profecto minime desperat. Aliunde ergo est quod desperat, aliunde vero quod parci sibi sanctus vir postulat, quia nimirum dum bona vitae transeuntis per desperationem deserit, ad obtinenda quae permanent in spe robustior exsurgit. Desperando itaque melius ad spem veniae ducitur, qui eo certius ventura appetit, quo praesentia verius ex desperatione derelinquit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
deficiunt: qui iam quidem
celestia appetunt : s adhuc
tamen. eternoꝵ delectatio¬
nib. minime lassantur.
Concupiscit uͦ. & in dĩ atͥa
deficit: qui cum eterna de¬
siderat : in amore tempora¬
lium. non ꝑdurat. Hinc¬
psalmista iterum dicit᷑. De¬
fecit in salutari tuo anima
mea. Hinc ꝑ semet ipsam
ueritas admonet dicens.
Si quis uult post me ueni¬
re: ab neget semet ipsã. Et
rursum. Nisi quis renunti¬
auerit om̃ib que possidet.
non potest meus ẽẽ discipłs.¬
Hoꝵ gͥ numero. sc̃s uir di¬
uisa a terrenis desiderus
mente. se inserit: qui ait.
Desꝑaui: nequaquam ultra
iam uiuam. Iusti quippe de¬
sꝑare est. presentis uite bo¬
na. eternitatis electione de¬
serere: mansura querere : &
in reb temporalib. fiduciã
non habere. Qui hec agẽs.
nequaquam se ultra uiuere
asserit: quia uidelicet uui¬
ficatrice morte cotidie a uita
reparationis occiditur. Ab¬
sit enim ne uir sc̃s. de diui¬
ne miscłie largitate despe¬

Expanded text:
deficiunt, qui jam quidem deficiunt, qui jam quidem coelestia appetunt, sed adhuc tamen a terrenorum delectationibus minime lassantur. Concupiscit vero et in Dei atria deficit, qui, cum aeterna desiderat, in amore temporalium non Psalmista iterum dicit: Defecit in salutari tuo anima mea . Hinc per semetipsam Veritas admonet, dicens: Si quis vult post me venire, abneget semetipsum . Et rursum: Nisi quis renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse discip numero sanctus vir, divisa a terrenis desideriis mente, se inserit, qui ait: Desperavi, nequaquam ultra jam vivam. Justi quippe desperare est praesentis vitae bona aeternitatis electione deserere, mansura quaerere, et in rebus temporalibus fiduciam non habere. Qui haec agens nequaquam se ultra vivere asserit, quia videlicet vivificatrice morte quotidie a vita se passionis occidit. Absit enim ne vir sanctus de divinae misericordiae largitate despe
Abbreviated transcription (Latin):
minime frangantur. Lar¬
gita diuinitus patrimonia.
ad necessitatis subsidiũ pos¬
sident: honores sibi tempo¬
raliter impensos tenent.
Aliena non ambiunt: suisli¬
cite utuntur. qui tamen ab
eisdem reb quas habent. a¬
lieni sunt: quia ad hec ipsa
que possident. ex desiderio
non tenentur. Et sunt non¬
nulli iustoꝵ: qui ad comp̃¬
hendendum culmen ꝑfecti¬
onis accincti. dum altiora
interius appetunt: exterius
cuncta derelinquunt. Qui
reb se habitis nudant. gła
honoris expoliant: qui inter¬
noꝵ desiderio. ꝑ assiduitatẽ
se amici meroris afficiunt :
habere de exteriorib conso¬
lationem nolunt. Internis
gauduis dum mente appro¬
piant: uitam in se funditꝰ
corꝑee delectationis necant.
Talib namq ꝑ paulũ di¬
citur. Mortui enim estis.
& uita ur̃a abscondita ẽ cũ
xp̃o in deo. Hoꝵ uocempsal¬
mista expresserat: cum dice¬
bat. Concupiuit & defecit
anima mea: in atria domini.
Concupiscunt enim s non

Expanded text:
minime frangantur. Larminime frangantur. Largita divinitus patrimonia ad necessitatis subsidium possident, honores sibi temporaliter impensos tenent: aliena non ambiunt, suis licite utuntur. Qui tamen ab eisdem rebus quas habent alieni sunt, quia ad haec ipsa quae possident ex desiderio non tenentur. Et sunt nonnulli justorum qui, ad comprehendendum culmen perfectionis accincti, dum altiora interius appetunt, exterius cuncta; derelinquunt; qui rebus se habitis nudant, gloria honoris exspoliant; qui internorum desiderium per assiduitatem se amici moeroris afficiunt, habere de exterioribus consolationem nolunt: qui internis gaudpiant, vitam in se funditus corporeae delectationis necant. Talibus namque per Paulum dicitur: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Horum vocem Psalmista expresserat, cum dicebat: Concupiscit et deficit anima mea in atria Domini . Concupiscunt enim, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
re xp̃c est: & mori lucrum.
Dui gesta terrene fortudi¬
nis. ad memoriam reuocans:
quasi quedam in se ossa nu¬
merabat dicens. Hebreus
ex hebreis. scłm legem pha¬
riseus: scd̾m emulationem.
ꝑsequens eccłiam dei. Sed
suspendio anime. quia hec
in se ossa int̾sicit: protinus
asserit qui subiungit. Sed
que mͥ fuerunt lucra. hec
arbitratus sum propt̾ xp̃m
detrimenta. Que adhuc
ossa in semet ipso. insinuat
uehementius extincta᷑. cũ
subdit. Propter quẽ om¬
nia detrimentũ feci: & ar¬
bitror ut stercora. Mortu¬
is uͦ ossib. quam ex animis
pendeat ostendit: qui ilico
subiungit dicens. Ut xp̃m
lucri faciam. & mueniar in
illo non habens meam iusti¬
tiam. que ex lege est: s eam
que ex fide est iħu xp̃i. Sed
quia collatis eiꝰ testimomis.
paulum ad alta suspensum.
mundo mortuum testati su¬
mus: nunc beatum iob siple¬
nus eodem sp̃u. exterioris
uite concupiscentiam fugit.
ostendamus. Sequitur.
tunt: ut tamen et̾noꝵ spe

Expanded text:
ristus est, et mori lucrum , » qui gesta terrenae fortitudinis ad memoriam revocans, quasi quaedam in se ossa numerabat, dicens: « Haebraeus ex Hebraeis, secundum legem Pharisaeus, secundum aemulationem persequens Ecclesiam Dei . » Sed suspendio animae, quia haec in se ossa interfecit, protinus asserit, qui subjungit: « Sed quae mihi fuerunt lucra, haec arbitratus sum propter Christum detrimenta. » Quae adhuc ossa in semetipso insinuat vehementius exstincta, cum subdidit: « Propter quem omnia detrimentum feci, et arbitror ut stercora. » Mortuis vero ossibus quam exanimis pendeat, ostendit ille cum subjungit, dicens: « Ut Christum lucrifaciam, et inveniar in illo non habens meam justitiam, quae ex lege est, sed eam, quae ex fide est Jesu Christi. » Sed quia collatis ejus testimoniis Paulum ad alta suspensum mundo mortuum testati sumus, nunc beatum Job si plenus eodem spiritu exterioris vitae concupiscentiam fugiat ostendamus. Sequitur: tunt, ut tamen aeternorum spe
Abbreviated transcription (Latin):
in casulis habitat: quia haben¬
tem fundamenta ciuitatem
quam suꝑnus artifex constru¬
xit. expectat. Hinc est quod
iacob greges ouium sequens.
humilit̾ graditur: atq huic
esau obuiam ueniens. tu mul¬
tu multiplici comitatus ele¬
uatur. Quia minirum. &
electi hic elationem ñ habẽt:
& in bomis carnis. reꝓbi leti
tument. Hinc ad isrł dñs
dicit. Si elegeris unum de
quites. Et tamen pͥmꝰ rex
ab eodem pplõ electus. re¬
pente ut culmen potestatis
attigit: tria milia sibimet
equites elegit. In elationẽ
protinꝰ produt: ad edificati¬
onem ꝑcepti culminis eru¬
pit : quia foras restringere
sub equalitate non pot̾ant:
quod intus animus. suꝑ ce¬
teros tumebat. Quasi mu¬
nitum sibi diues ille tab̾na¬
cłm construxerat: qͥ dicebat.
Anima: habes multa bona
reposita. in annos multos:
requiesce. comede. & bibe. &
epulare. S quia eiꝰ tab̾na¬
culum in ueritatis funda¬
mentum non subsistit: ili¬
co audiuit. Stulte hac no¬

Expanded text:
in casulis habitat , quia habenin casulis habitat , quia habentem fundamenta civitatem, quam supernus artifex construxit, exspectat. Hinc est quod Jacob greges ovium sequens humiliter, graditur , atque huic Esau obviam veniens tumultu multiplicis comitatus elevatur, quia nimirum et electi hic elationem non habent, et in bonis carnis reprobi laeti tument. Hinc ad Israel Dominus dicit: Si elegeris unum de quites . Et tamen primus rex ab eodem populo electus, repente ut culmen potestatis attigit, tria millia sibimet equites elegit, in elationem protinus prodiit, ad aedificationem percepti culminis erupit , quia foras restringere sub aequalitate non poterat quod intus animus super caeteros tumebat. Quasi munitum sibi dives ille tabernaculum construxerat, qui dicebat: Anima, habes multa bona reposita in annos multos: requiesce, comede et bibe, et epulare . Sed quia ejus tabernaculum in veritatis fundamento non subsistit, illico audivit: Stulte, hac no
Abbreviated transcription (Latin):
nolunt. Unde & petrus ure
rep̾henditur: quia necdum
mentis ꝑfectione roboratus :
ueritatis claritate cognita
in terra figere tab̾nacłm co¬
natur. Iusti itaq hic se con¬
strui negligunt: ubi ꝑegnos
se & hospites nouerunt.
Quia enim in ꝓpͥis gaude¬
re desiderant: esse in alieno
felices recusant. Iniusti au¬
tem quanto longius ab et̃¬
ne patrie hereditate diuisi
sunt: tanto in terra altius.
fundamenta cogitationis
figunt. Hinc est quod ab
ipso humane conditionis
exordio: in electa ꝓle enoch
septimus nascitur. Hinc ẽ
quod cayn pͥmum filium
enoch uocat: atq ex eiꝰ no¬
mine. ciuitatem quam con¬
didit appellat. Enoch qppe.
dedicatio dicitur. Iniqui gͦ se
in pͥmordus dedicant: quia
in hac uita que ante est. cor¬
dis radicem plantant: ut hic
ad uotum floreant: & a seqͤnti
patͥa. funditus arescant. Ius¬
tis uͦ enoch septimꝰ oritur:
quia eoꝵ uite festa dedicatio.
in fine seruatur. Hinc est qͥd
attestante paulo abraham

Expanded text:
nolunt. Unde et Petrus jure nolunt. Unde et Petrus jure reprehenditur, quia necdum mentis perfectione roboratus, veritatis claritate cognita, in terra figere tabernaculum conatur . Justi itaque hic se construere negligunt, ubi peregrinos se et hospites noverunt. Quia enim in propriis gaudere desiderant, esse in alieno felices recusant. Injusti autem quanto longius ab aeternae patriae haereditate divisi sunt, tanto in terra altius fundamenta cogitationis figunt. 288 Hinc est quod ab ipso humanae conditionis exordio, in electa prole Enoch septimus nascitur. Hinc est quod Cain primum filium Enoch vocat, atque ex ejus nomine civitatem quam condidit appellat . Enoch quippe dedicatio dicitur. Iniqui ergo se in primordiis dedicant, quia in hac vita, quae ante est, cordis radicem plantant, ut hic ad votum floreant, et a sequenti patria funditus arescant. Justis vero Enoch septimus oritur, quia eorum vitae festa dedicatio in fine servatur. Hinc est quod, attestante Paulo, Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
tinguendo sepeliunt : quia
secularis cure telo trucidati.
terrenarum rerum aggerẽ
quem foras exquirendo mul¬
tiplicant. hunc semꝑ interiꝰ
oblata bona hic pro magno
suspiciunt: nec illata mala
utalde ꝑtimescunt. S & cũ
bonis presentib utuntur: uẽ¬
tura mala metuunt: & cum
de malis presentib gemunt:
bonoꝵ sequentium amore
consolantur. Sicq temꝑali
refouentur subsidio: sicut
uiator in stabulo utit᷑ lec̾to.
Pausat & recedere festinat:
quiescit corꝑe : s ad aliud
tendit mente. Nonnumqͣm
uͦ. & adu̾sa ꝑpeti appetunt.
in transitorus prosꝑari re¬
fugiunt: ne delectatione iti
neris a patrie ꝑuentiõe tar¬
dentur : & g̾ssum cordis in
uia ꝑegrinationis figant. ne
quandoq ad conspectum ce¬
lestis patrie sine remunerati¬
one ꝑueniant. Gaudent de¬
spici: ne dolent se necessitati¬
b afflgi. Qui gͦ contra p̾¬
sentia se aduersa non muni¬
unt: quasi contra estus &
pluuias habere tabnacłm

Expanded text:
stinguendo sepeliunt, quia, stinguendo sepeliunt, quia, saecularis curae telo trucidati, terrenarum rerum aggerem, quem foras exquirendo multiplicant, hunc semper interius oblata bona hic pro magno suscipiunt, nec illata mala valde pertimescunt, sed et cum bonis praesentibus utuntur, ventura mala metuunt; et dum de malis praesentibus gemunt, bonorum sequentium amore consolantur. Sicque temporali refoventur subsidio, sicut viator in stabulo utitur lecto, pausat et recedere festinat: quiescit corpore, sed ad aliud tendit mente. Nonnunquam vero et adversa perpeti appetunt, in transitoriis prosperari refugiunt; ne delectatione neris a patriae perventione tardentur, ne gressum cordis in via peregrinationis figant, et quandoque ad conspectum coelestis patriae sine remuneratione perveniant. Gaudent despici, nec dolent se necessitatibus affligi. Qui ergo contra praesentia se adversa non muniunt, quasi contra aestus et pluvias habere tabernaculum
Abbreviated transcription (Latin):
subsistet. Tab̾nacłm quippe
construitur: ut ab estu cor¬
pus. & frigore defendatur.
Quid itaq hoc loco tab̾na¬
culi nomine: nisi edificatio
terrene felicitatis expͥmitur :¬
ꝑ quam suꝑ se reprobi casu¬
ra multiplicant: ut se apre¬
sentis uite necessitatib. qua¬
si ab estu & imbrib defen¬
dent. Honorib namq ex¬
crescere ambiunt. ne despe¬
cti uideantur. Terrena ag¬
gregando exaggerant: ne
inopie frigore tabescant.
Contempnunt curare qd
sequitur: & tota intentiõe
ne quid in presentib desit¬
curare. Student nomen di¬
latare ne lateant: & si cun¬
cta ad desidium suppetant:
munitos se in om̃ib. & feli¬
ces putant. Ubi gͦ mentis
habitationem construunt:
ibi proculdubio. tab̾nacula
fixerunt. Aduersa impati¬
enter ꝑferunt: remisse in
ꝓsꝑis letantur. Sola que
assunt cogitant: nec ad affe¬
ctum celestis patͥe ulla re¬
cordatione respirant. Gau¬
dent sibi suppetere bona que
cupiunt: atq ubi carne re¬
quiescunt. ibi & mentem ex¬

Expanded text:
ustorum. --Tabernaculum quippe construitur ut ab aestu corpus et frigore defendatur. Quid itaque hoc loco tabernaculi nomine nisi aedificatio terrenae felicitatis exprimitur, per quam super se reprobi casura multiplicant, ut se a praesentis vitae necessitatibus quasi ab aestu et imbribus defendant? Honoribus namque excrescere ambiunt, ne despecti videantur. Terrena aggregando exaggerant, ne inopiae frigore tabescant. Contemnunt curare quod sequitur, et tota intentione satagunt ne quid in praesentibus desit. Student nomen dilatare, ne lateant; et si cuncta ad desiderium suppetant, munitos se in omnibus et felices putant. Ubi ergo 287 mentis habitationem construunt, ibi procul dubio tabernacula fixerunt. Adversa impatienter perferunt, remisse in prosperis laetantur. Sola quae adsunt cogitant, nec ad affectum coelestis patriae ulla recordatione respirant. Gaudent sibi suppetere bona quae cupiunt; atque ubi carne requiescunt, ibi et mentem ex
Abbreviated transcription (Latin):
falsisq: allegationib. affli¬
gunt. Et tamen amicus
est. quem nituntur euertere:
quia fidelis dei populus. ip¬
soᷤ quoq quos ꝑsequentes
tolerat ⁊ amando non desi¬
nit aduersitatem uocare.
S inter hec sciendum est:
quia scĩ uiri. nec sustinere
falsa ꝑ infirmitatem metu¬
unt ÷ nec lesi umquam aue¬
ritate conticescunt. Unde¬

Expanded text:
falsisque allegationibus afflifalsisque allegationibus affligunt. Et tamen amicus est quem nituntur evertere, quia fidelis Dei populus ipsos quoque quos persequentes tolerat amando non desinit ad veritatem vocare. Sed inter haec sciendum est quia sancti viri nec sustinere falsa per infirmitatem metuunt, nec laesi unquam a veritate conticescunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ce¬
iam
bel¬
lo
tractauimus: quod beatus
iob. uim nobis sue humili¬
tatis innotescit. dicens. Su¬
ꝑ pupillum irruitis: & sub¬
uertere nitimini amicum
urm. Quante namq infir¬
mitatis se prodat. insinuat:
quem pupillum uocat. Qͥa
uͦ ab amore recedere. etiam
lesa caritas nescit: & subu̾ti
uelle se queritur : & tamen
amicum se ẽẽ testatur. Cu¬
ius uerba ut sepe iam dixi¬
mus. sic eidem specialit̾ con¬
gruunt: ut tamen ꝑ hec ex
ꝓphetico sp̃u. etiam senten¬
tie fidelis popłi. ex uoce ec¬
clesie uniuersalis expͥman¬
tur ⁊ qui herecͥoꝵ contrari¬
etatem tolerans. & infirmũ
se ꝑ humilitatem conspicit:
& tamen a seruande dilecti¬
onis magnitudine. non re¬
cedit. Sc̃e quippe ecclesie
popłs. quia mortui patris
est filius. pupillus non in¬
congrue dicitur: cuius re¬
surgentis uitam. iam qͥdem
ꝑ fidem sequitur: s nͨdum
ꝑ speciem contemplatur.
Suꝑ pupillum uͦ heretici
irruunt: cum humilitatẽ
fidelis popłi. importimis

Expanded text:
cejam bello tractavimus, quod beatus Job vim nobis humilitatis suae innotescit, dicens:  pupillum irruistis, et subvertere nitimini amicum vestrum. - Quantae namque infirmitatis superpendat, insinuat quem pupillum vocat, quia vero ab amore recedere etiam laesa charitas nescit, et subverti velle se queritur, et tamen amicum se esse testatur. Cujus verba, ut saepe jam diximus, sic eidem specialiter congruunt, ut tamen per haec ex prophetico spiritu etiam sententia fidelis populi, ex voce Ecclesiae universalis, exprimatur, qui haereticorum contrarietatem tolerans, et infirmum se per humilitatem conspicit, et tamen a servandae dilectionis magnitudine non recedit. Sanctae quippe Ecclesiae populus, quia mortui patris est filius, pupillus non incongrue dicitur; cujus resurgentis vitam jam quidem per fidem sequitur, sed necdum per speciem contemplatur. Super pupillum vero haeretici irruunt, cum humilitatem fidelis populi importunis
Abbreviated transcription (Latin):
pendit. Hinc namq est qd
ciues suꝑne patrie: condi¬
tori eius. psalmiste uocib
dicunt. Propter te morte
afficimur tota. Hinc pau¬
lus ait. Cotidie morimur.
Hinc iterum dicit. Ob qͣm
causam hec patior: s non
confundor. Scio enim cui
credidi : & certus sum quia
potens est. depositum meũ
seruare in illum diem. Scĩ
gͥ uiri. quot labores nunc
ueritati commendantes ex¬
hibent: tot iam remunera¬
tionis sue pignora. intra spei
cubiculum clausa tenent:¬
ut cum grauis nunc senti¬
tur estus in oꝑe: quandoq
refrigerium ꝑcipiatur. ex
quiete. Unde & apte subdit᷑.¬

Expanded text:
pendit. Hinc namque est quod pendit. Hinc namque est quod cives supernae patriae conditori ejus Psalmistae vocibus dicunt: Propter te morte afficimur tota die . Hinc Paulus ait: Quotidie morior Hinc iterum dicit: Ob quam causam haec patior, sed non confundor; scio enim cui credidi, et certus sum quia potens est depositum meum servare in illum diem . Sancti igitur viri quot labores nunc veritati commendantes exhibent, tot jam remunerationis suae pignora intra spei cubiculum clausa tenent. Sed gravis nunc sentitur aestus in opere, ut quandoque refrigerium percipiatur ex quiete. Unde et apte mox subdit
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas dicit. Si in alieno
fideles non fuistis : qͦdurͣm
est. quis dabit uobis: Sci¬
endum quoq est. quod m̃¬
cennarius sollicite curat
inspicere:ne umquam dies
uacuus labat᷑ ab oꝑe. Et
expectatur finis temꝑis:
ne in anis ueniat ad remu¬
nerationem. In laboris
namq studio conspicit.
quid ꝑciꝑe in tempore re¬
munerationis possit.Nã
cum opus crescit. premu
fiducia proficit. Cum uͦ o¬
pus torpuerit: spes aremu¬
neratione lassescit. Unde
& electus quisq. uitam suã
quasi mercennarii dies pen¬
sans: tanto fidentius spem
tendit ad premium ⁊ quan¬
to nunc robustius ꝑdurat.
ad laboris incrementũ. Qͥ
sit decursus presentis tem¬
poris pensat: dies cũ oꝑib
numerat ⁊ ne a labore uacua
transeant. uite mom̃ta for¬
midat. Aduersis gaudet.
passione reficitur: merore
refouetur : quia subseqͣntis
uite premiis. tanto se remu¬
nerari largius conspicit: qͣn¬
to pro amore illuis. cotidi¬
anis se mortib. uerius im¬

Expanded text:
Veritas dicit: « Si in alieno Veritas dicit: « Si in alieno fideles non fuistis, quod vestrum est quis dabit vobis? » Sciendum quoque est quod mercenarius solliinspicere ne unquam dies vacuus labatur ab opere, et exspectatus finis temporis ne inanis veniat ad remunerationem. In laboris namque studio conspicit quid percipere in tempore remunerationis possit. Nam cum opus crescit, praemii fiducia proficit; cum vero opus torpuerit, spes a remuneratione 247 lassescit. Unde et electus quisque vitam suam quasi mercenarii dies pensans, tanto fidentius spe tendit ad praemium, quanto nunc robustius perdurat ad laboris incrementum; qui sit decursus praesentis temporis pensat, dies cum operibus numerat, ne a labore vacua transeant vitae momenta formidat; adversis gaudet, passione reficitur, moerore refovetur, quia subsequentis vitae praemiis tanto se remunerari largius conspicit, quanto pro amore illius quotidianis se mortibus verius im
Abbreviated transcription (Latin):
cendo ꝑtransit. Unde apte
quoq ipse militie cursus
expͥmitur: cum protinꝰ sub¬
os mercennarius. euolui citiꝰ
exoptat: ut ad laboris sui p̃¬
mium. sine tarditate ꝑue¬
niat. Dies itaq hominis.
uera & eterna sapientis. re¬
c̾te dieb mercennarii com¬
parantur: quia presentem
uitam. uiam non patriam:
militiam non palmam de¬
putat. Et eo se abesse. lon¬
gius apremio conspicit: quo
tardius ad finem uenit. Con¬
siderandum quoq est. quod
mercennarius in alienis la¬
borib exsudat: s tam̃ sibi
premium ꝓprium p̾parat.
Uoce autem̃ redemptoris
dicitur. Regnum meum
non est de hoc mundo. Os
gͦ qui spe celestium p̾diti.
exercitio uite presentis at¬
terimur: in alieno labora¬
mus. Nam sepe & reꝓbis
seriuire cogimur: mundo qͦ
mundi sunt. reddere coar¬
tamur. Et alieno quidem
labore fatigamur: s tam
premia nr̃a ꝑcipimus: &
ꝑ hoc ꝑuenim᷑ ad propͥa:
quod pure ministramꝰ ali¬
ena. Quocontra quibꝰdam

Expanded text:
cendo pertransit. Unde apte cendo pertransit. Unde apte quoque ipse militiae cursus exprimitur, cum protinus subos mercenarius evolvi citius exoptat, ut ad laboris sui praemium sine tarditate perveniat. Dies itaque hominis vera et aeterna sapientis recte mercenarii diebus comparantur, quia praesentem vitam, viam non patriam, militiam non palmam deputat; et eo se abesse longius a praemio conspicit, quo tardius ad finem venit. Considerandum quoque est quod mercenarius in alienis laboribus exsudat, sed tamen sibi praemium proprium praeparat. Voce autem Redemptoris nostri dicitur: Regnum meum non est de hoc mundo . Omnes ergo qui, spe coelestium praediti, exercitio vitae praesentis atterimur, in alieno laboramus. Nam saepe et reprobis servire cogimur, mundo quae mundi sunt reddere coarctamur; elabore fatigamur, sed tamen praemia nostra percipimus, et per hoc pervenimus ad propria, quod pure administramus aliena. Quo contra quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
ximus: sciendum sũmoꝑe
est quod quiddam nob̾ ap¬
pellatione militie amplius.
quam nomine temptatiõis
innuitur. Hoc namq nr̃o
intellectui. expressione mi¬
litie augetur: quod nimirũ
ꝑ militiam. ad finem cotidie
tenditur. Cumq ꝑ ordinẽ
mitie. Locus crescit: tota
simul hominum militia de¬
ficit. Militia gͦ est. uita ho¬
minis suꝑ terram: quia &
sicut suꝑuis diximus. unus¬
quisq dum cotidie ad uite
terminum. ꝑ tempoꝵ aug¬
menta tendit ⁊ augendo
uitam. uiuere desinit᷑. Dies
quippe expectat ut ueniant:
s cum ad augmentum ui¬
te ueniunt. iam ab augm̃¬
to uite subtrahuntur ⁊ qͥa
& iterantis gressus. dumĩ
anteriora proficit: quod re¬
stat iter. decrescit. Uita ergo
nr̃a militia est: que quo ad
augmentum ducitur: eo
ut non sit. finitur. Benegͥ
dicitur. militia est uita ho¬
minis suꝑ terram: qͥa dũ
ꝑ spatia tempoꝵ crescere
appetit : ab eodem spatio
quod ꝑdendo colligit. cres¬

Expanded text:
ximus, sciendum summopere ximus, sciendum summopere est quod quiddam nobis appellatione militiae amplius quam nomine tentationis innuitur. Hoc namque nostro intellectui expressione militiae augetur, quod nimirum per militiam ad finem quotidie tenditur; cumque per ordinem militiae locus crescit, tota simul hominum militia deficit. Militia ergo est vita hominis super terram, quia et, sicut superius diximus , unusquisque dum quotidie ad vitae terminum per temporum augmenta tendit, augendo vitam, vivere desinit. Dies quippe exspectat ut veniant; sed cum ad augmentum vitae veniunt, jam ab augmento vitae subtrahuntur, quia et itinerantis gressus dum in anteriora proficit, quod restat iter decrescit. Vita ergo nostra militia est, quae quo ad augmentum ducitur, eo ut non sit finitur. Bene igitur dicitur: Militia est vita hominis super terram, quia dum per spatia temporum crescere appetit, ab eodem spatio, quod perdendo colligit, cres
Abbreviated transcription (Latin):
teris ad tempus ostenditur.
Hͥnc quia uirtutum dona
non subleuant. etiam uiam
simplicem rectitudinis decli¬
nat. & uelud extraneum se
a celesti munere deputans.
quasi eo securius praua agit.
quo suꝑni dom sublimia mu¬
nera non ꝑcipit. Illum ꝓphe¬
tie sp̃c replet. ad p̾scientiam
subleuat: eiq uentura qͦq
iam presentia ostentat. Sed
dum sepe & in multis. suꝑ se¬
met ipsum tollitur. ut fu̾tu¬
ra ueraciter contempletur:
mens in sui confidentia de¬
ducta. eum qui haberi sẽꝑ
tat: quia sibi hanc. & cum
non habet tribuit : & in
quantum habere potuit.
amittit. Sicq fit. ut inde
post alioꝵ merita redeat:¬
unde estimationem omni¬
um. Tetus preibat. Tempta¬
tio gͦ est. uita hominis suꝑ
terram: que aut aliena a
uirtutib. ad celeste p̾mium
surgere non ualet : aut di¬
tatã bonis spiritalib. aliqͦn¬
do deterius ex occasione uir¬
titum. ruit. Quia autem¬
paulo suꝑius. hoc tẽ temp¬
tationem quod militiã di¬

Expanded text:
teris ad tempus ostenditur. teris ad tempus ostenditur. Hunc quia virtutum dona non sublevant, etiam viam simplicem rectitudinis declinat; et velut extraneum se a coelesti munere deputans, quasi eo securius prava agit, quo superni doni sublimia munera non percepit. Illum prophetiae spiritus replet, ad praescientiam sublevat, eique ventura quaeque jam praesentia ostentat. Sed dum saepe et 246 in multis super semetipsum tollitur, ut futura veraciter contempletur, mens, in sui confidentiam deducta, eum qui haberi sempetat, quia sibi hanc et cum non habet tribuit, et in quantum habere potuit amittit. Sicque fit ut inde post aliorum merita tunde aestimatione omnium laetus praeibat. Tentatio est ergo vita hominis super terram, quae aut aliena a virtutibus ad coeleste praemium surgere non valet, aut ditata donis spiritalibus aliquando deterius ex occasione virtutum ruit. paulo superius hoc esse tentationem quod militiam di
Abbreviated transcription (Latin):
su. dum eleuari ab infimis ni¬
titur: infimoꝵ fantasmate
reuerberatur : atq ad intu¬
endam lucem. mentis oculus
tenditur: s ex corporeo usu.
surgentib rerum terrenaꝵx
imagiib. obscuratur. Un¬
de & fit plerumq. ut inten¬
dentis anmus. ipsa sua infir¬
mitate fatigetur: aut oratio¬
nem deserens. desidia torpe¬
at ÷ aut si diu moratione ꝑ¬
manserit: ante eius oculos.
occultarum imaginum cali¬
reatum descensionis inuenit :
ubi se prouectum comp̾hen¬
dere ascensionis. putauit.
Et inde mens confunditur.
unde surgere a confusione
nitebatur: ut ꝑ hoc adsemet
transibat. Iste ab eruditione
diuine legis alienus ignoran¬
tia sua deprimitur: nequid
obtinende salutis oꝑetur.
Ille diuine legis scientia p̾¬
ditus. dum sibi pre ceteris.
gaudet intellectum suppe¬
tere: quia priuato gaudio
exultat. ꝑcepti intellectus
in se munera dissipat : & in¬
de in iudicio ceteris deterior
exhibetur: unde clarior ce¬

Expanded text:
su, dum clevari ab infimis nisu, dum clevari ab infimis nititur, infimorum phantasmate reverberatur; atque ad intuendam lucem mentis oculus tenditur, sed ex corporeo usu, surgentibus rerum terrenarum imaginibus, obscuratur. Unde fit plerumque ut intendentis animus, ipsa sua infirmitate fatigatus, aut, orationem deserens, desidia torpeat, aut, si diu in oratione permanserit, ante oculos ejus obortarum imaginum calireatum descensionis invenit, ubi se provectum comprehendere ascensionis putavit; et inde mens confunditur, unde surgere a confusione nitebatur, ut per hoc ad semettransibat. Iste, ab eruditione divinae legis alienus, ignorantia sua deprimitur, ne quid obtinendae salutis operetur. Ille divinae legis scientia praeditus, dum sibi prae caeteris gaudet intellectum suppetere, quia privato gaudio exsultat, percepti intellectus in se munera dissipat; et inde in judicio caeteris deterior exhibetur, unde clarior cae
Abbreviated transcription (Latin):
bigat : ne apud seductum
animum. aut suꝑbia se aue¬
toritatem zeli insinuet: aut
torpor pauidus. humilita¬
tem fingat. Alius quanta
sit fallatie culpa consicłans.
munire se arce ueritatis de¬
cernit: ut ex ore iam falsus
sermo non prodeat : seseq
funditus. amendatu trans¬
gressione disiungat. S fit
plerumq. ut cum uerum
dicitur: uita proximi gra¬
uetur. Cumq ingerere al¬
tari lesionem metuit: ad
hoc quod dudum p̾sserat
fallatie uitium. quasi ex stu¬
dio pietatis redit. Sicq fit.
ut & si malitia mentem n᷑
tenet: in ea tam̃ ueritatis
radium. umbra mendatu ob¬
scuret. Unde & sepe. quia ꝑ¬
cunctatus quisq conticescere
non ualet: aut falsum dicens.
suam mentem trucidat: aut
uera eloquens. proximi uitam
grauat. Alius amore condi¬
toris excitatus. a terrenis cogi¬
tationib. mentem curat.
Assidua oratione suspendere:
atq hanc in secreta quietis
intime securitate. collocare.
S in ipso sue orationis ascen¬

Expanded text:
bigat, ne apud seductum bigat, ne apud seductum animum aut superbia se auctoritatem zeli insinuet, aut torpor pavidus humilitatem fingat. Alius, quanta sit fallaciae culpa considerans, munire se arce veritatis decernit, ut ex ore jam falsus sermo non prodeat, seseque funditus a mendacii transgressione disjungat. Sed fit plerumque ut cum verum dicitur, vita proximi gravetur; cumque ingerere alteri laesionem metuit, ad hoc quod dudum presserat fallaciae vitium, quasi ex studio pietatis redit; sicque fit ut etsi malitia mentem non teneat, in ea tamen veritatis radium umbra mendacii obscuret. Unde et saepe quia percontatus quisque conticescere non valet, aut, falsum dicens, suam mentem trucidat, aut, vera loquens, proximi vitam gravat. Alius, amore conditoris sui excitatus, a terrenis cogitationibus mentem curat assidua oratione suspendere, atque hanc in secreta quietis intimae securitate collocare; sed in ipso suae orationis ascen
Abbreviated transcription (Latin):
tergere a facie pallorem. qͤ¬
rit. Sicq fit: ut infirmita¬
tis nexib ligata. aut pallo¬
rem abstinentie fugiens. ite¬
rum ꝑ alimenta subdi lu¬
xurie metuat : aut impul¬
sum luxurie ꝑ abstinen¬
tiam suꝑans: pallorem su¬
um.inani głe militare ꝑ¬
timescat. Alius lapsum su¬
ꝑbie suꝑans: toto iam de¬
siderio. statum humilita¬
tis apprehendit. Cumq
suꝑbientes quosdam. usq
ad oppressiones innocentiũ.
e rumpere conspicit: zeli
excitatione succensus. pt¬
ponere aliquatenus cogit᷑
quod decreuit. Uim rec̾ti¬
tudinis exerit: prauisq ñ
mansuetudine. s auctori¬
tate contradicit. Undeple¬
rumq fit. ut aut humi¬
litatis studio. zelum rec¬
titudinis deserat: aut rur¬
sum zelum rectitudinis. tur¬
bet humilitatis studium.
quod tenebat. Cumq ser¬
uari simul. & zeli auctori¬
tas. & ꝓpositionis humili¬
tas possit: sibimet ipsi homo
ex ꝑturbatione in cognitus
redditus. ita uehement̾ am¬

Expanded text:
tergere a facie pallorem qutergere a facie pallorem quaerit; sicque fit ut, infirmitatis nexibus ligata, aut pallorem abstinentiae fugiens, iterum per alimenta subdi luxuriae 245 metuat, aut, impulsum luxuriae per abstinentiam superans, pallorem suum inani gloriae militare pertimescat. Alius, lapsum superbiae superans, toto jam desiderio statum humilitatis apprehendit; cumque superbientes quosdam usque ad oppressionem innocentium erumpere conspicit, zeli excitatione succensus, postponere aliquatenus cogitur quod decrevit, vim rectitudinis exerit, pravisque non mansuetudine, sed auctoritate contradicit. Unde plerumque fit ut aut humilitatis studio zelum rectitudinis deserat, aut rursum zelo rectitudinis turbet humilitatis studium quod tenebat. Cumque servari simul et zeli auctoritas, et propositionis humilitas vix possit, sibimetipsi homo ex perturbatione incognitus redditur, ita ut vehementer am
Abbreviated transcription (Latin):
cum hostem deducimus :
quem cum labore suꝑamꝰ.
Ipsa gͦ hominis uita t̾emp¬
tatio est: cui ex ipsa nascit᷑.
unde ꝑimatur ⁊ quia & si sẽ¬
ꝑ ex iuirtute succidit. quod
ex infirmitate generat:
te generat. quod ex uirtu¬
te succidat. Sic itaq hu¬
mana uita temptatio est:
ut & si iam ab iniquitatis
ꝑpetratione compescitur:
in ipsis tamen bonis oꝑib.
modo maloꝵ memoria. mͦ
seductionis caligine: modo
intentionis sue interrupti¬
frenat. s tamen adhuc lu¬
xurie fantasmata tolerat:
quia que uolens fecit. hoꝵ
inuitus memuit: & penã
sustinet. quod uoluptatem
putauit. Quia uͦ ad deui¬
ctam culpam retrahi me¬
tuit: uentrem mire absti¬
nentie uigore restringit :
uultusq ex abstinentia pal¬
lescit. Cumq in facie pal¬
lor aspicitur: reuerenda
ab hominib uita laudat᷑.
Moxq manis gła adab¬
stinent amium. cũ u̾bis
fauoris uenit: quam concus¬
sa mens dum subicere ñ ua¬
let: eum ꝑ quem uenerat.

Expanded text:
cum hostem deducimus, cum hostem deducimus, quem cum labore superamus. Ipsa ergo hominis vita tentatio est, cui ex semetipsa nascitur unde perimatur. Quae etsi semper ex virtute succidit, quod ex infirmitate generat, te generat quod ex virtute succidat; sic itaque humana vita tentatio est, ut etsi jam ab iniquitatis perpetratione compescitur, in ipsis tamen bonis operibus, modo malorum memoria, modo seductionis caligine, modo intentionis suae interruptifrenat, sed tamen adhuc luxuriae phantasmata tolerat, quia quae volens fecit, horum invitus meminit, et poenam sustinet, quod voluptatem putavit. Quia vero ad devictam culpam retrahi metuit, ventrem mirae abstinentiae vigore restringit, vultusque ex abstinentia pallescit; cumque in facie pallor aspicitur, reverenda ab hominibus vita laudatur; moxque inanis gloria ad abstinentis animum cum verbis favoris venit, quam concussa mens dum subjicere non valet, eum per quem venerat