comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filium dĩ ex eo eẽ ñ coepisse. ex qͦ ñ coepit
generator. Ecce fortasse fr̃s in uenimꝰ Aliqͥd
in creat᷑a qđ de alia re nascit᷑: & tam̃ ex eo tp̃r
eẽ. incipiat. ex qͦ coepit illud unde nascitur:
hoc ex eo ex qͦ illud coepit: illud exeo exqͦillud
ñ coepit. Hoc gͦ co euũ : illud co ȩt̃nũ. Arbitior¬
scĩtatẽ ur̃am iã intellexisse qđ dico. ñ posse
tẽporalia cõpa rari ȩt̃nis: sed posse ex aliqͣ
tenui et parua
similitudine co¬
eua co xt̃nis. Inue¬
niamꝰ itaq
coeua. et de scrip¬
turis am¬
moneam᷑ ad has
simili¬
tudines. Legimus
inscri¬
pturis de ip̃sa sapi-¬
entia.
Candor ẽ. enim lucis ȩt̃nȩltẽ leg
ltẽ legimꝰ
Speculũ sine macula dĩ maiestatis. Ip̃sa
sapientia dicta ÷ candor lucis xt̃nȩ: dicta
ẽ. imago prĩs. Hinc capiamꝰ similitudi¬
nẽ : ut inueniamꝰ coeua. ex qͥb intelligamꝰ
co ȩt̃na. Oarriane. si inuenero genitorem

Expanded text:
Filium Dei ex eo esse non coepisse, ex quo non coepit Filium Dei ex eo esse non coepisse, ex quo non coepit generator. Ecce fortasse, fratres, invenimus aliquid in creatura, quod de alia re nascatur, et tamen ex eo tempore esse incipiat, ex quo coepit illud unde nascitur. Hoc ex eo ex quo illud coepit, illud ex eo ex quo illud non coepit. Hoc ergo coaevum, illud coaeternum. CAPUTSanctitatem vestram jam intellexisse quod dico, non posse comparari temporalia aeternis; sed posse ex aliqua tenui et parva similitudine coaeva coaeternis. Inveniamus itaque coaeva, et de Scripturis admoneamur ad has similitudines. Legimus in Scripturis de ipsa Sapientia, Candor est enim lucis aeternae. Item legimus, Speculum sine macula Dei majestatis . Ipsa Sapientia dicta est candor lucis aeternae, dicta est imago Patris: hinc capiamus similitudinem, ut inveniamus coaeva, ex quibus intelligamus coaeterna. O Ariane, si invenero genitorem
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ ȩt̃nitate stabilitas. ẽ: intẽpore
aut̃ uarietas. In at̾nitate omnia
stant: intẽpore alia accedunt:
alia succedunt: Potes in uenire mino¬
rem filiũ inuarietate tẽporis succe¬
dentẽ pr̃ĩ : qr etiam pr̃i suo ipse suc¬
cessit non ȩt̃no pr̃i tẽporalis. Quid gͦ
ꝗdo increat᷑a nichil inuenimꝰ aet̃nũ:
Inueni et̾nũ patrem increat᷑a: et inuenio
co aet̾num filiũ. Si aut̃ ñ inuenis aet̾num.
et iuncuÑ se in tẽpore: sufficit ut ad si¬¬
militudinem inueniamꝰ coȩuum. Aliud¬
ẽ. enim co aet̾num: Aliud coeuũ. Coeuos¬
cotidie dicimꝰ. eos qͥ eandem habent ñ¬
suram tẽpoꝵ. non alt̃ ab altero tempore
p̃cedit᷑ ambos tam̃ eẽ. coepisse qͦs dicimus
coeuos. Si potuerimꝰ inuenue coeuũ qđ
nascitur ei a qͦ nascitur : si posst̃ in ueniri
coeua duo. generans et generatꝰ: hic IN¬
uenimꝰ coeua: ibi intelligamꝰ coaet̃na
Si hio inuentro genitũ ex̃ eo ẽẽ coe-¬
pisse ex qͦ coepit generator: intelligimꝰ certe

Expanded text:
n aeternitate stabilitas est, in tempore autem varietas; in aeternitate omnia stant, in tempore alia accedunt, alia succedunt: potes invenire minorem filium in varietate temporis succedentem patri, quia etiam patri suo ipse successit non aeterno patri temporalis. Quid ergo ndo in creatura nihil invenimus aeternum. Inveni aeternum Patrem in creatore, et inveni coaeternum Filium; si autem non invenis aeternum et vincunt se in tempore, sufficit, ut ad similitudinem inveniamus coaevum. est enim coaeternum, aliud coaevum. Coaevos dicimus eos qui eamdem habent mensuram temporum, non alter ab altero tempore pore, ambos tamen esse coepisse, quos dicimus coaevos. Si potuerimus invenire coaevum quod nascitur ei a quo nascitur; si possunt inveniri coaeva duo generans et generatus: hic invenimus coaeva, ibi intelligamus coaeterna. Si hic invenero genitum ex eo esse coepisse ex quo coepit generator, intelligimus certe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtempꝰ creaturam sp̃ĩtualem. Mouet etiã
ꝑ tẽpus et locum creaturam corporalem :
ut eo motu naturas quas intrinsecus subs¬
ttuit. etiam extrinsecus ad ministret. Cũ¬
gͦ tale aliqͥd agit: ñ debemꝰ opinari eiꝰ
substantiam qua ds. ẽ tẽporib locisq mu¬
tabilem. aut ꝑtempora et loca mobilem.
sed in oꝑe diuinȩ substantiȩ ista cognos¬
cere non in illo oꝑe qͦ naturas creat. sed
in illo qđ intrinsecus creatas etiam extrin¬
secus ad ministrat. cũ sit ipse nullo locoꝵ
uel interuallo uł spatio in cõmutabili
excellentiq potentia et in terior omni

Expanded text:
tempus creaturam spiritalem, mouet etiam per tempus et locum creaturam corporalem, ut eo motu naturas, quas intrinsecus substituit, etiam extrinsecus administret go tale aliquid Deus agit, non debemus opinari ejus substantiam, qua Deus est, temporibus locisque commutabilem, aut per tempora et loca mobilem: sed in opere divinae providentiae ista cognoscere, non in illo opere quo naturas creat, sed in illo quo intrinsecus creatas etiam extrinsecus administrat: cum sit ipse nullo locorum vel intervallo, vel spatio, incommutabili excellentique potentia, et interior omni r
Abbreviated transcription (Latin):
substantiȩ. Lotũ gͦ ibi simul. et ñ hoc so¬
lum qđ in creaturis totũ inuenimꝰ ibi
sed tanqͣm in creatore. Quanto amplius
qͦd hȩc iusibilia illa inuisibilia. haec tem¬
poralia illa &t̾na. haec cõmutabilia illa
in cõmutabilia. hȩc corruptibilia illa
in corruptibilia : postremo in ipso hõe ea qͣe
inuenimꝰ bꝰ et hͦ: duo hoes ft̃. ibi pat̃ et filiꝰ
unus deus. Portansq omnia uerbo uirtu
Reatoris omni tenentis omnipotentia:
Quȩ uistus. si ab eis quȩ condidit regendis
aliquando cessaret : simul omniũ rerum spe¬
cies et natura conoiđet. Pro inde qđ dñs

Expanded text:
nitur. Totum ergo ibi simul, et non hoc solum quod in creaturis: totum invenio ibi, sed tanquam in Creatore, tanto amplius, quod haec visibilia, illa invisibilia; haec temporalia, illa aeterna; haec commutabilia, illa incommutabilia; haec corruptibilia, illa incorruptibilia. Postremo in ipso homine ea quae invenimus homo et homo, duo homines sunt: ibi Pater et Filius unus Creatoris omnitenentis, etc., quae virtus si ab eis quae condidit regendis aliquando cessaret, simul omnium rerum species et natura concideret. Ideoque Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
dõ. Vnctum audis: xp̃m intellige Et enim xs̃c
achrysmate. Hoc nom̃ qđ ap̃pellatur xẽc :
unctionis ẽ Nec in aliqͦ alibi unguebantur
reges & sac̃dotes : nisi in illo regno. Vnctus cͦ¬
ds adõ Quo oleo nisi sp̃ituali : Oled̾m enĩ
uisibile in signo. ẽ oleũ inuisibile insacite¬
m̃to.ẽ. Oleum spirituale intꝰ. ẽ Unctꝰ.ẽ nob̾
dĩ : et missus. ẽ nob. Et ipse ds̃ ut ungueret᷑¬
homo erat. Sed ita bͦ ercet: ut ds̃ eẽt lta ds̃ erat:
ut hͦ eẽ. ñ dedignaretur. Ds gͦ homo. Et ideo
unctus ds̃. Quomͦ speciosus forma p̃filiis ho¬
minum : sic unctus oleo exultationis pre
participib tuis. qui enim participes eius:
filii hominum. qr & ipse filius hominis. par¬
ticeps factꝰ mortalitatis illorum. ut faceret par

Expanded text:
Deo: unctum audis, Christum intellige. Etenim Christus a chrismate: hoc nomen quod appellatur Christus, unctionis est. Nec in aliquo alibi ungebantur reges et sacerdotes, nisi in illo regno ubi CDeo: quo oleo, nisi spirituali? Oleum enim visibile in signo est, oleum invisibile in sacramento est, oleum spirituale intus est. Unctus est nobis Deus, et missus est nobis: et ipse Deus, ut ungerethomo erat; sed ita homo erat, ut Deus esset. Ita Deus erat, ut homo esse non dedignaretur; et ideo unctus Deus. Quomodo speciosus forma prae filiis hominum; sic unctus, oleo exsultationis prae participibus suis. Qui enim participes ejus? Filii hominum: quoniam et ipse Filius hominis particeps factus est mortalitatis illorum, ut fac
Abbreviated transcription (Latin):
hominem natꝰ ẽ : tam̃ hodie qr p̾sentiam sig¬
nificat. atq in ȩt̾nitate nec p̃titũ quiddã. ẽ
quasi eẽ. desierit. nec futurũ qͣsi nondũ sit
die genuite. qͦ sempit̃nam genentionem
uirtutis et sapientiȩ dĩ quĩ. ẽ unigenitus

Expanded text:
 tamen hodie quia praesentiam significat, atque in aeternitate nec praeteritum quidquam est, quasi esse desierit; nec futurum, quasi nondum sit; die genui te, quo sempiternam generationem virtutis et sapientiae Dei, q
Abbreviated transcription (Latin):
empus constituit dñs promissis suis
et tempus eis quȩ ꝓmisit implendis. Ro¬
Vnicus itaq filius dĩ uenturꝰ ad hões. assũptur
hominem. & ꝑ id qđ sumpsit futurus hͦ. mori¬
turꝰ. resunecturus. ascensurus incaelum. ses¬
surus addexteram pr̃is. et impleturus iN
gentib quȩ ꝓmisit. et post impletionem pro¬
missoꝵ suoꝵ ingentib etiam hoc impleturꝰ
ut ueniat. et qđ erogauit exigat. discernat uasa
irȩ auasis miscđiae. yeddat im̃piis qđ minatꝰ ÷
fuit : p̃nuntiandũ fuit. Venturũ cõm̃dan¬
dũ fuit: ut ñ subito ueniens horreret᷑.
sed creditũ expectaretur łquẽ fec̃ et scła.¬

Expanded text:
m constituit Dominus promissis suis, et tempus eis quae promisit implendis, pronicus itaque Filius Dei venturus ad homines, assumpturus hominem, et per id quod sumpsit futurus homo, moriturus, resurrecturus, ascensurus in coelum, sessurus ad dexteram Patris, et impleturus in gentibus quae promisit, et post impletionem promissorum suorum in gentibus etiam hoc impleturus ut veniat, et quod praerogavit exigat, discernat vasa irae a vasis misericordiae, reddat impiis quod minatus est, fuit, praenuntiandum fuit, venturum commendandum fuit; ut non subito veniens horreretur, sed creditum exspectaretur. Ex his
Abbreviated transcription (Latin):
scĩficctoꝵ ꝓpħarũ : sed et ꝓpħa Nã et mo¬
ysi dictũ ẽ suscitabo eis ꝓpħam similem tui
Similem scđm carnem : ñ scđm incuestatem. Et
de ipso xẽo illam dñi ꝓmissionem habe inteb¬
lectũ. aꝑte in actib apłoꝵ exponit᷑ & legitur.
Et ipse dñs de se ait: N ẽ ꝓpha sine honore :
nisi in patria sua. Propħa dñs. et ũbũ dĩ dĩs

Expanded text:
ificator prophetarum, sed et propheta. Nam et Moysi dictum est: Suscitabo eis prophetam similem tui . Similem secundum carnem, non secundum majestatem. Et de ipso Christo illam Domini promissionem habere intele in Actibus Apostolorum exponitur et legitur . Et ipse Dominus de se ait, Non est propheta sine honore, nisi in patria sua . Propheta Dominus, et Verbum Dei Dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
Reaturȩ motib coeper̃ currere tẽ¬
pora. Vnde ante creaturam frustra
tempora requirunt᷑: quasi possint inue¬
niri ante tẽpora tẽpora. Motꝰ enim si
nullus eẽe uł sp̃ituał uł corporał creature
qͦ ꝑ p̃sens p̃t̃itis futura succedess: tempꝰ¬
ullum omnino ñ e&̃. Moueri aut̃ creat᷑a
ñ utiq posset: si ñ ẽẽt. Potius gͦ tẽpus a
creatura : quã creaturci coepĩt a tẽpore.
Utrũq aut̃ ex dõ. Ex ipso enim & ꝑ ipsum.

Expanded text:
reaturae motibus coeperunt currere tempora: unde ante creaturam frustra tempora requiruntur, quasi possint inueniri ante tempora tempora. motus enim si nullus esset uel spiritalis uel corporalis creaturae, quo per praesens praeteritis futura succederenullum omnino esset. Moveri autem creatura utique non posset, si non esset. Potius ergo tempus a creatura, quam creatura coepit a tempore. Utrumque autem ex Deo. Ex ipso enim, et per ipsum,
Abbreviated transcription (Latin):
dictꝰ ẽ magni c̃silii angłs. Uerũ tam̃ alibi quid
saluos faciet eos: id ÷ ad saluos eos faciendos non
mittet legatũ. ñ mittet angłm : sed ueniet ipse
Quis ueniẽt: & ipse angłs. Ceste ñ ꝑ angłm. nisi
qr iste sic angłs. ut etiãm dñs angłoꝵ. Et enim
angłi latine nuncii st̃. Si xp̾c nichil anñtia
ad ccipessendam uitã ȩt̃nam. Aliqͥd p̃sens an¬
ñtiauit: aliqd futurũ p̃dixit. Ex eo qđ p̃sens

Expanded text:
dictus est magni consilii Angelus . Verumtamen alibi quid se veniens salvos faciet eos : id est, ad salvos eos faciendos non mittet legatum, non mittet angelum, sed veniet ipse. Quis veniet? Ipse angelus. Certe non per angelum, nisi quia iste sic angelus, ut etiam Dominus Angelorum. Etenim Angeli latine nuntii sunt. Si Christus nihil annuntiaread capessendam vitam aeternam: aliquid praesens annuntiavit, aliquid futurum praedixit: ex eo quod praesens
Abbreviated transcription (Latin):
uitae: ut̃ hoc ibi inueniamꝰ qđ hiç damus
auꝑ dĩ inanimo ÷ : ñ in scło. Rocedit ali¬
qͣndo hͦ habens plenam domum ubes
t̾ras multa p̃dia :÷ multum auri et argenti Ro
inde bene Ita cor ipsius erigitur ad dm̃ : c. ut
nouerit qr ñ solum nichil illi ꝓst̃ diuitiae ipse
sed impediant pedes ipsius nisi ille erigat &
ille subueniat: & numerat᷑ int̾ pciuꝑ es qui satu¬
rantur panibus. Inuenis alium m̃dicum inflatũ.
aut idõ ñ inflatũ qr nichil habet: quaerentem tam̃
unde infletur Non attendit ds̃ facultatem. ⁊ sed
cupiditatem : & iudicat eum scđm cupiditatem
qua in hiat reb temporalib ÷ ñ scđm facultatem.
qr ñ ei contigit ad ipisci. unde enim de diuitib
neq sꝑare in incerto diuitiarum: sed in dõui

Expanded text:
vitae; ut hoc ibi inveniamus, quod hic damusvitae; ut hoc ibi inveniamus, quod hic damus Dei in animo est, non in sacculo. Procedit aliquande homo habens plenam domum, uberes terras, multa praedia, multum auri et argenti, noinde bene; ita cor ipsius erigitur ad Deum, ut noverit quia non solum nihil illi prosunt divitiae ipsae, sed et impediunt pedes ipsius, nisi ille regat et ille subveniat: et numeratur inter pauperes qui saturantur panibus. Invenis alium mendicum inflatum, aut ideo non inflatum, quia nihil habet, quaerentem tamen unde infletur. Non attendit Deus facultatem, sed cupiditatem: et judicat eum secundum cupiditatem qua inhiat rebus temporalibus, non secundum facultatem, quam non ei contingit adipisci. Unde de divitibus neque sperare in incerto
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc faciant Ex eo aut̃ qđ habent quid faciant:
Audi quid. Diuites sint in oꝑib bonis: facile tribuañ
Nabent enim unde. qͣre ñ faciunt: Pauꝑtas difficu¬
ltas ẽ. Facile tribuant: habent unde CommuniceNT :
id ÷ pares suos mortales agnoscaNs. Cõmunicent: thes¬
aurirent sibi fundam̃tũ bonũ infuturũ. Ñ enim qr
dico inqͥt facile tribuañ. cõmunicent: expoliare
illos uolo: inanes relinquere uolo Doceo lucrũ
cũ ostendo thesaurizeÑ sibi. Non enĩ uolo ut pau¬
ꝑes remaneañ. Thesauriz eÑ sibi: ñ ut ꝑdant dico:
sed qͦ migrent oftendo. Thesaurizent sibi fut¬
dam̃tum bonum infuturũ : ut app̃hendant uerã
uitam. Haec gͦ falsa uita ÷ : app̃hendant uerã uitã
Uanitas enim uanitatũ : & omnia uanitas. Quae
abundantia tanta hõis in omni labore suo qͥo
ipse laborat subsole. App̃hendenda ẽ gͦ uera
uita migrandȩ st̃ facultates nr̃ȩ ad locũ uerȩ

Expanded text:
hoc faciant. Ex eo autem quod habent quid faciant? hoc faciant. Ex eo autem quod habent quid faciant? Audi quid: Divites sint in operibus bonis, facile tribuant. Habent enim unde. Quare non faciunt? Paupertas difficultas est. Facile tribuant, habent unde. Communicent, id est, pares suos mortales agnoscant. Communicent, thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum. Non enim quia dico, inquit, Facile tribuant, communicent, exspoliare illos volo, nudare illos volo, inanes relinquere volo. Doceo lucrum, cum ostendo, Thesaurizent sibi. Non enim volo ut pauperes remaneant. Thesaurizent sibi. Non ut perdant, dico: sed quo migrent, ostendo. Thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam . Haec ergo falsa vita est: apprehendant veram vitam. Vanitas enim vanitantium, et omnia vanitas. Quae abundantia tanta hominis in omni labore suo, quo ipse laborat sub sole ? Apprehendenda est ergo vera vita, migrandae sunt facultates nostrae ad locum verae
Abbreviated transcription (Latin):
pe diuitib huius munidi. P̃cipe. Quid: p̃cipe ane
omnia non suꝑbe saꝑe. Nichilaẽ enim qđ sic gene¬
rent diuitiae quomꝰ suꝑbiam. Omne pomum: om̃e
granum. omne frum̃tum. omne lignum. habet
uermem suum. Et alius ÷ uermis mali. alius prri
alius fabe. alius tritici. Uermis diuitiarum su-¬
neq sꝑare in incerto diuitiarum. Qui ñ sꝑat
in incerto diuitiarum: ñ suꝑbe sapiuñ. Si non
altum sapiuñ : timent. Si timent: ñ altũ sapuñ
Quam multi heri diuites: hodie pciuꝑes. Quam
multi dormiunt diuites. et uenientib latonib
et cñcta auferentib. euigilaÑ pauꝑes Ergo non
sꝑare in incerto diuitiarum sed in dõ uiuo. qui
p̾stat nob̾ om̃a abundant̃ ad fruendum: tẽporalia
aet̃na. Sed magis ad fruendum ȩt̃na. Ad utendũ
ȩt̃na unde boni efficiam᷑. Ergo hoc faciant diuites ñ
suꝑbe sapiant. neq sꝑent in incerto diuitiarũ: sed
indõ uiuo qͥ p̃stat nob̵ omnia abundant̃ ad fruendũ.

Expanded text:
pe divitibus hujus mundi. Praecipe. Quid? Praecipe ante omnia, non superbe sapere. Nihil enim est quod sic generent divitiae, quomodo superbiam. Omne pomum, omne granum, omne frumentum, omne lignum habet vermem suum. Et alius est vermis mali, alius pyri, alius fabae, alius tritici. Vermis divitiarum supNeque sperare in incerto divitiarum. Qui non sperant in incerto divitiarum, non superbe sapiunt. Si non altum sapiunt, timeant. Si timent, non altum sapiunt. Quam multi heri divites, hodie pauperes? Quam multi dormiunt divites, et venientibus latronibus et cuncta auferentibus, evigilant pauperes? Ergo non sperare in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter aaeterna. Sed magis ad fruendum aeterna, ad utendum aeterna, unde boni efficiamur. Ergo hoc faciant divites: non superbe sapiant, neque sperent in incerto divitiarum, sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum:
Abbreviated transcription (Latin):
aurizent in qͥt sibi fundam̃tum bonum in
futurum : ut app̃heni dant ueram uitam.
Cũ app̃benđint : tño er̃ diuites. Quando¬
aut̃ ñ eam ad huc habeÑ: nouerint se pauꝑes.
Ita fit ut om̃s humiles scõ corde. & in caritate
germana confaitutos. qͥcquid habueriN IN
hoc scło int̃ pauꝑes suos numeret ds̃. quos
satur& panibus. Otimotheȩ depositũ cus
todi᷑ deuitans ꝓfanas uocũ nouitates. et¬
÷ oppositiones falsi nominis scientiae: quam
Squidam ꝓmittentes. circa fidem excider̃¬
eniat in m̃tem adũsus tales . apłica
illa ammonitio. Aptaui uos uni uiro
uirginem castam ex hib̾e xp̃o. Timeo autem
ne nc̃ serpens euam fefellit astutia sua. sic
& ure m̃tes corrũpantur accstitate quae ÷
in xp̃o. Quid enim agud̃ isti euucingłitantes
nob p̃t qđ accepimus : nisi ut nos acastitate
corrũpant quã xp̃o seruamꝰ: Quanido le¬
gem dĩ culpant nomine uetustatis. & erro¬
rem suũ laudant nomine nouitatis : qͣsi

Expanded text:
onum in futurum, ut apprehendant veram vitam» . Cum apprehenderint, tunc erunt divites; quandoautem non eam adhuc habent, noverint se pauperes. Ita fit ut omnes humiles corde, et in charitate gemina constitutos, quidquid habuerint in hoc saeculo, inter pauperes suos numeret Deus, quos saturat panibtodi, devitans profanas vocum novitates, et oppositiones fallaces nominis scientiae, quam quidam promittentes circa fidem excidereniat in mentem aduersus tales apostolica illa admonitio: aptaui uos uni uiro uirginem castam exhibere Christo. timeo autem, ne sicut serpens Euam fefellit astutia sua, sic et uestrae mentes corrumpantur a castitate, quae est in Christo? quid enim agunt isti euangelizantes nobis praeter quod accepimus, nisi ut nos a castitate corrumpant, quam Christo seruamus, quando legem dei culpant nomine uetustatis et errorem suum laudant nomine nouitatis, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
diues: qr sꝑat in incerto diuitiarum. Nam si
in certa diuitiarum prydent̃ ataendet: nũ quã
suꝑbiide. sed semꝑ timer. Quanto ẽ& ditior
tanto fieret sollicitior: et scđm hanc uitam.
ñ fedm solũ scđm illam. Multi enim i istis scłi
multi se habuisse planxer qđ semꝑ habe mi¬
ꝓuerbio salomonis. St̃ qui se humiliant cũ
sint diuites. Et scđm istas diuitias temporales
fieri potest. sit humilis. Plus gaudeat qr xp̃ianꝰ
Attendat pauꝑem frem: ñ dedignetur fr̃ n pauꝑis
appellari. Quantũ cũq enim diuessit. ditior. ẽ.¬

Expanded text:
dives, quia sperat in incerto divitiarum. Nam si incerta divitiarum prudenter attenderet, nunquam superbiret, sed semper timeret: quanto esset ditior, tanto fieret sollicitior, et secundum hanc vitam, non solum secundum illam. Multi enim in istis saeculi Multi se habuisse planxerunt, quod semper habere miproverbio Salomonis, Sunt qui se humiliant, cum sint divites. Et secundum istas divitias temporales fieri potest. Sit humilis: plus gaudeat quia christattendat pauperem fratrem, non dedignetur frater pauperis appellari. Quantumcumque enim dives sit, ditior e
Abbreviated transcription (Latin):
Ca tunica ardebat: qua se expolicre ñ poterat.
ẜro  epulis ariditas. & desidium guitȩ de digito
pciuꝑis. sic̃ ille micarum dem̃sa diuitis sed illiꝰ
egestas p̃tiens: huiꝰ pȩxia ꝑmanens. Hoc at¬
tendans diuites huius mundi. & ñ suꝑbae sa¬
pias̃. facile tribuañ cõmuniceN: thesauri¬
tent sibi fundam̃tũ boniũ in futurum Ibi st̃

Expanded text:
ea tunica ardebat, qua se exspoliare non poterat. ea tunica ardebat, qua se exspoliare non poterat. Pro epulis ariditas, et desiderium guttae de digito pauperis, sicut illi micarum de mensa divitis. Sed illius egestas praeteriens, hujus poena permanens . Hoc attendant divites hujus mundi, et non superbe sapiant. Facile tribuant, communicent: thesaurizent sibi fundam
Abbreviated transcription (Latin):
Tam̃ ne diceress diuites ñ se habe quid faciaNT
de diuitiis suis: ammonuit timotħm ut eos
etiam consilio reger&. ñ solũ p̃cepto cohib̾et.
Cũ dixiss et neq sꝑare in incesto diuitiarum :
ne se spem ꝑ didisse arbi trarent᷑ subiecit. sed
in dõ uiuo: qui p̃stat nob̵ omnia abundant᷑
ad fruendũ. Temporalia ad utendũ : &t̃na
ad fruendũ. Sed de diuitiis suis quid faciant: diui¬
tes sint inqͥt inoꝑib bonis: facile tribuant. Hoc
ꝓsint diuitia: ne sit tͥ difficultas tribuendi. uult
enim pauꝑ & non potest: uult diues et potest.
Facile tribuans. communicent: thesaurietent sibi
fundam̃tũ bonum infuturb ut app̃hendant ue¬
iacenitem ulcerosum pciuꝑem ante suam ianuã
contemnebat: Sed ille linctus a canibus: thes¬
aurũ sibi ȩt̃nũ in abrochȩ gremio cõparabat:
et si ñ abundanti facultate : pia tam̃ & optima
uoluntate. Ille aut̃ diues qui sibi magnꝰ uidebat᷑
flammas. Successit ignis purpure et brsso.

Expanded text:
Tamen ne dicerent divites, non se habere quid faciant de divitiis suis, admonuit Timotheum, ut eos etiam consilio regeret, non solum praecepto cohiberet: cum dixisset, Neque sperare in incerto divitiarum; ne se spem perdidisse arbitrarentur, subjecit, Sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum: temporalia ad utendum, aeterna ad fruendum. Sed de divitiis suis quid faciant? Divites sint, inquit, in operibus bonis, facile tribuant. Hoc prosint divitiae, ne sit tibi difficultas tribuendi. Vult enim pauper, et non potest: vult dives, et potest. facile tribuant. communicent, thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut adprehendant uejacentem ulcerosum pauperem ante suam januam contemnebat. Sed ille linctus a canibus, thesaurum sibi aeternum in Abrahae gremio comparabat, et si non abundanti facultate, pia tamen et opima voluntate. Ille autem dives, qui sibi magnus videbatur flammas. Successit ignis purpurae et bysso:
Abbreviated transcription (Latin):
antioceua enĩ primum pꝰ ascensionem dñi ap¬
pellati st̃ discipłi xp̃iani : sic̃ legimꝰ in actibus
Apłoꝵ. Et xenodochia & monasteria pꝰ ea st̃ ap¬
pellata nouis nominib : res tam̃ ipse & ante
nomina sua ertent & religionis ueritate fir¬
mantur : qua etiam contra imꝓbos defendunt᷑
rem nouam tali nomine signauer̃. Hoc enim
uocat᷑ õmousioñ : qđ ÷ ego & pat̃ unum sumꝰ ÷
unius uidelicet eiusdem̃q substantiȩ Nã
si omnis nouitas ꝓfana e&: nec adnõ dice¬
retur.Mandatũ nouũi do uob: nec testam̃tũ
appellaretur nouũ : nec cantar& uniũ sa
t̾ra canticum nouu. Sed ꝓfanȩ st̃ uerborum
nouitates: ubi dic̃ mulier insipiens et audax
Panes occultos libent̃ attingite : &aq furtiue
dulcedinem. Ab hac pollicitatione falsȩ sci
quidam ꝓmittentes cirea fidem excider̃.
Nichil enim sic amant ifa qͣm scientiam ꝓ¬
mittere. et fidemanrerũ uencrũ qͣs cređe
paruuli p̃cipiunt᷑ uelut imꝑitiam deridẽ.

Expanded text:
a enim primum post ascensionem Domini appellati sunt discipuli Christiani, sicut legitur in Actibus Apostolorum : et xenodochia et monasteria postea sunt appellata novis nominibus, res tamen ipsae et ante nomina sua erant, et religionis veritate firmantur, qua etiam contra improbos defendunturrem novam tali nomine signaverunt; hoc enim vocatur Homousion, quod est, Ego et Pater unum sumus , unius videlicet ejusdemque ssi omnis novitas profana esset, nec a Domino diceretur, Mandatum novum do vobis ; nec Testamentum appellaretur Novum, nec cantaretur in universa terra Canticum novum. Sed profanae sunt verborum novitates, ubi dicit mulier insipiens et audax: Panes occultos libenter attingite, et aquae furtivae dulcedinem. Ab hac pollicitatione falsae sciequidam promittentes, circa fidem exciderunt » . Nihil enim sic amant isti quam scientiam promittere; et fidem rerum verarum quas credere parvuli praecipiuntur, velut imperitiam d
Abbreviated transcription (Latin):
sed ñ huiꝰ mundi Nec tam̃ et diuites munidi con¬
tempti st̃: & ipsos lucratus ÷ sua pauꝑtate : qͥ cũ diues
eẽt ꝓpt̃ nos pauꝑ effectꝰ. ẽ Nam si eos contempsisset.
et innumero suoꝵ hab̃e noluisset: ñ tmotheo
sic̃ dicebam apłs p̃cepisset ut ipse p̃ciꝑ et p̾cipe

Expanded text:
et periculum. Nec tamen et divites mundi contempti sunt. Et ipsos lucratus est sua paupertate, qui cum dives esset, propter nos pauper effectus est. Nam si eos contempsisset, et in numero sanctorum habere noluisset, non Timotheo, sicut dicebam, Apostolus praecepisset, ut et ipse praecipe
Abbreviated transcription (Latin):
Amonet timotħm. Precipe in qͥt diuitib huiꝰ
mundi ñ suꝑbe saꝑe N enim diuitias expauit:
sed morbũ diuitiarum. Morb aut̃ diuitiarũ
ẽ suꝑbia magna Nã grandis animnꝰ ẽ qui int̃
tempnendo. Magnꝰ ẽ gͦ diues : qͥ ñ se idõ ma¬
gnum putat qr diues est . Qui aut̃ ideo se
magnum putat: suꝑb et egenus ÷. Incarne
crep̾at: incorde m̃dicat. Inflatꝰ ẽ ñ plenus
Utres aut̃ duos uideas: unũ plenũ. alterum
inflatum. In utroq eadem ÷ magnitudo.
sed ñ in utoq eadem plenitudo. Si attendis
falleris : si appendis inuenies. Qui plenꝰ ÷
difficile mouetur : qui inflatus ÷ cito au¬
Ñ adderet huius mundi: nisi qr st̃ diuites¬
& non huius mundi: Qui s̃ diuites ñ huiꝰmuni e
Uide quid seqͥtur. Vt illius pauꝑtate uos dita¬
remini. Puto qr pauꝑtas xẽi ñ nob̾ attulit pecu¬
niam sed iuftitiam. Pauꝑtas aut̃ illiꝰ unde : qr mo-¬
rtał effectꝰ ẽ Ergo diuitiae uere immortalitas Ibi enĩ

Expanded text:
admonet Timotheum: Praecipe, inquit, divitibus hujus mundi, non superbe sapere . Non enim divitias expavit, sed morbum divitiarum. Morbus autem divitiarum est superbia magna. Nam grandis animus est, qui inter temnendo. Magnus est ergo dives, qui non se ideo magnum putat quia dives est: qui autem ideo se magnum putat, superbus et egenus est; in carne crepat, in corde mendicat; inflatus est, non plenus. Utres autem duos si videas, unum plenum, alterum inflatum; in utroque eadem est magnitudo, sed non in utroque eadem plenitudo. Si attendis, falleris; si appendis, invenies: qui plenus est, difficile movetur; qui inflatus est, cito auNon adderet, hujus mundi, nisi quia sunt et divites non hujus mundi. Qui sunt divites non hujus mundi? Vide quid sequitur: Ut illius paupertate vos ditaremini . Puto quia paupertas Christi non nobis attulit pecuniam, sed justitiam. Paupertas autem illius unde? Quia mortalis effectus est. Ergo divitiae verae immortalitas: ibi enim
Abbreviated transcription (Latin):
ũbũ ꝑ qđ facta st̃ omnia Illis aut̃ qui eũ caꝑe
ñ posst̃ cum loqͥtur ds̃ non nisi ꝑ creaturam lo¬
quitur. aut tantũ mͦ spĩtualem siue in sõnis
siue in extasi insimilitudinem corporalium.
corꝑis uł aliqua species appar&. uł insonaN
uoces. Ad hoc enim aligo latius de hac ye
disserere uolui : qr ñ nulli her&ici putant
substantiam filii dĩ. nullo assũpto corpore
ꝑse ipsam iusibilem. Et idõ anteꝗ ex uir¬
gine corpus acciꝑet ipsum eẽ. uisum pa
trib opinant᷑ tanꝗ de solo dõ pre dictũ sit.
quẽ nemo hominum uidit nec uidẽ potest:
qr filius uisus sit ante acceptam serui for¬
mam. etiam ꝑ ipsam substantiã suam. :.
Quae impietas. ꝓcul acatholicis m̃tibus

Expanded text:
uod facta sunt omnia. Illis autem qui eam capere non possunt cum loquitur Deus, non nisi per creaturam loquitur, aut tantummodo spiritalem, sive in somnis, sive in exstasi, in similitudine rerum corporalium, corporis, vel aliqua species apparet, vel insonant . ad hoc enim et aliquanto latius de hac re disserere uolui, quia nonnulli haeretici putant substantiam filii dper se ipsam esse visibilem, et ideo antequam ex virgine corpus assumeret, ipsummet esse visum paibus opinantur, tamquam de solo deo patre dictum sit: quem nemo hominum uidit nec uidere potest, quia filius uisus sit ante acceptam serui formam etiam per ipsam substantiam suam: quae impietas procul a catholicis mentibus
Abbreviated transcription (Latin):
tissime tenere debemꝰ dm̃ aut ꝑ suã
substantiam loqui : aut ꝑ sibi subditam erea¬
turam. sed ꝑsubstantiam suam ñ loqui. nisi
Ad creandas om̃s nat᷑as. ad spĩtuales uͦ atq
intellectuales non solũ creandas sed etiam illumi¬
nandas cũ iam posst̃ caꝑe locutionẽ eiꝰ quał¬

Expanded text:
tissime tenere debemus, Deum aut per substantiam suam loqui, aut per sibi subditam creaturam; sed per substantiam non loqui, nisi ad creandas naturas. Ad spiritales vero atque intellectuales non solum creandas, sed et illuminandas, cum jam possint capere locutionem ejus qua
Abbreviated transcription (Latin):
tam : noueris karitatẽ tuam ẽẽ sine si¬
mulatione. Sed qm̃ multa st̃ ad huc quȩ
posst̃ forte offendẽ ocłos dei : lauda eũ
qui tibi ista donauit. Inc̃ ꝑficiet quod
donauit. Propt̾ea cũ dixisset lȩtabunt᷑
incubilibus suis: ne quasi sibi placentes
uidentur. ad iunxit statim. Exultationes
dĩ infaucib eoꝵ. Sic latabunt᷑ incubilib
suis: ut ñ sibi tribuant qͦd boni st̃. sed il¬
lum laudent a qͦ acceper̃ qđ st̃ a qͦ uocant᷑
ut ꝑueniaÑ ad id qđ nondum st̃ et a quo
sꝑant ꝑfectionem cui gr̃as agunt qr inchoauit.
emo ẽ diabolo astutior ad fingendũ
Nam et nẽ omnia falsa crimina de
scĩs ipse confingit. Scit suas criminationes
ualere ñ posse apđ dm̃: int̃ homines illas
Putatis tam̃ qr ille falsa crimina nulla astũ¬
tia confingit: Nouit qͥd inde maliagat: nisi
ei resistat uigilantia fidei. Ideo enim et de
bonis mala spargit: ut infirmi non putert
aliqͦs eẽ bonos. et tradant se rapiendos li¬

Expanded text:
eris charitatem tuam esse sine simulatione. Sed quoniam multa sunt adhuc forte quae possunt offendere oculos Dei, lauda Deum qui tibi ista donavit; tunc perficiet quod donavit. Propterea cum dixisset, «Laetabuntur in cubilibus suis;» ne quasi sibi placentes viderentur, adjunxit statim, «Exsultationes Dei in faucibus eorum.» Sic laetabuntur in cubilibus suis, ut non sibi tribuant quod boni sunt, sed illum laudent a quo acceperunt quod sunt, a quo vocantur ut perveniant ad id quod nondum sunt, et a quo sperant perfectionem; cui graemo est diabolo astutior ad fingendum. Nam et nunc omnia falsa crimina de sanctis ipse confingit. Sic suas criminationes valere non posse apud Deum, inter homines illas tiae nostrae ? Putatis tamen quia ille falsa crimina nulla astutia confingit? Novit quid inde mali agat, nisi ei resistat vigilantia fidei. Ideo enim et de bonis mala spargit, ut infirmi non putent aliquos esse bonos, et tradant se rapiendos li
Abbreviated transcription (Latin):
conscientiae nr̃ȩ Suꝑba anima in
c̃spectu hominũ uult placere: humit
anima in occulto ubi ds̃ uidec uult
placere : ut si placuerit hõinib de bono
oꝑe : illis gratuletur quib placet bonũ
opus. non sibi cui sufficere debet qr fecit
bonũ opus. Gła nr̃a in qͥt hȩc ẽ. testimo¬

Expanded text:
conspectu tuo. Superba anima in conspectu hominum vult placere: humilis anima in occulto, ubi Deus videt, vult placere; ut si placuerit hominibus de bono opere, illis gratuletur quibus placet bonum opus, non sibi cui sufficere debet quia fecit bonum opus: Gloria nostra, inquit, haec est, testimo
Abbreviated transcription (Latin):
xultabt scĩ ingła : lȩtabunt᷑ incu-¬
bilibus suis. Non intheatris. non
in amphiteatris. non in circis. non in nugis
non inforis: sed incubilib suis. Quid. ẽt
in cubilib suis: in cordibus suis. Audi
apłm paulũ exultantem incubili suo. Nã
Rursum tim̃dum ẽ ne qͥsq apđ se ipsũ
cũ tremore exultare : qr donũ dei est
unde exultat. ñ meritum suũ. Et enim
st̃ multi sibi placentes. et iustosse. eẽ
arbitrantes: & ꝓcedit adũsus illos alia
pagina dicens: Quis głiabitur castum
se habe cor aut qͥs głabitur mundũ se
ẽẽ apeccato : Est gͦ quidam modus głi¬

Expanded text:
ultabunt sancti in gloria: laetabuntur in cubilibus suis.» Non in theatris, non in amphitheatris, non in circis, non in nugis, non in foris; sed, «in cubilibus suis.» Quid est, «in cubilibus suis?» In cordibus suis. Audi apostolum Paulum exsultantem in cubili suo: «Nam Rursum timendum est ne quisque apud seipsum cum tremore exsultare ; quia donum Dei est unde exsultat, non meritum suum. Etenim sunt multi sibi placentes, et justos se esse arbitrantes; et procedit adversus illos alia pagina dicens: «Quis gloriabitur castum se habere cor; aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato» ? Est ergo quidam modus i
Abbreviated transcription (Latin):
MAT PAULUS DICI
A nobis pecccita sua:
ut głificetur ille
qui talem morbũ
sanauit. Magnitu¬
dinem enim uul¬
neris manus medici
secuit: et sanauit.
Vox illa de cȩlo ꝓs¬
trauit ꝑsecutorem: & erexit p̃dicatorem.
Occidit saulũ: &uiuificauit paulũ. Saul enĩ
ꝑsecutor erat scĩ uiri. Inde nom̃ habebat
iste : qͣndo ꝑseq̾ebatur xpĩanos. Post ea
de saulo factus. ẽ paulus. Quid. ẽ paulus:
modicus. Ergo qͣndo saulus suꝑbi. elatus
qͣndo paulus. humilis. modicus. Idõ sic
loquim᷑. Paulo post uidebo te: io ÷ post
modicũ. Audi qr modicꝰ factꝰẽ Ego enĩ
sum minimꝰ apłoꝵ Et mͥ minimo om̃iũ

Expanded text:
mat Paulus dici a nobis peccata sua, ut glorificetur ille qui talem morbum sanavit. Magnitudinem enim vulneris manus medici secuit, et sanavit. Vox illa de coelo prostravit persecutorem, et erexit praedicatorem; occidit Saulum, et vivificavit Paulum . Saül enim persecutor erat sancti viri ; inde nomen habebat iste quando persequebatur Christianos: postea de Saulo factus est Paulus . Quid est Paulus? Modicus. Ergo quando Saulus, superbus, elatus: quando Paulus, humilis, modicus. Ideo sic loquimur, Paulo post videbo te, id est, post modicum. Audi quia modicus factus est: Ego enim sum min
Abbreviated transcription (Latin):
tam: noueris karitatẽ tuam ẽẽ. sine si¬
mulatione Sed qm̃ multa st̃ ad huc quȩ
posst̃ forte offendẽ ocłos dei : lauda eũ
qui tibi ista donauit. Inc̃ ꝑficiet quod
donauit. Propt̾ea cũ dixisset lȩtabunt᷑
incubilibus suis: ne quasi sibi placentes
uidentur. ad iunxit statim. Exultationes
dĩ infaucib eoꝵ Sic laetabunt᷑ in cubilib
suis: ut ñ sibi tribuant qͦd boni st̃. sed il¬
lum laudent a qͦ acceper̃ qđ st̃. aqͦ uocant᷑¬

Expanded text:
eris charitatem tuam esse sine simulatione. Sed quoniam multa sunt adhuc forte quae possunt offendere oculos Dei, lauda Deum qui tibi ista donavit; tunc perficiet quod donavit. Propterea cum dixisset, «Laetabuntur in cubilibus suis;» ne quasi sibi placentes viderentur, adjunxit statim, «Exsultationes Dei in faucibus eorum.» Sic laetabuntur in cubilibus suis, ut non sibi tribuant quod boni sunt, sed illum laudent a quo acceperunt quo
Abbreviated transcription (Latin):
emo ẽ diabolo aftutior ad fingendũ
Nam et nẽ omma falsa crimina de
scĩs ipse confingit. Scit suas criminationes
ualee ñ posse apdđ dm̃: int̾ homines illas
Putatis tam̃ qr ille falsa crimina nulla astu¬
tia confingit: Nouit qͥd inde maliagat: nisi
ei resistat uigilantia fider. Ideo enim et de
bonis mala spargit: ut infirmi non putes
aliqͦs eẽ. bonos. et tradant se rapiendos li¬
bidinib et dissipandos: dicentes ap̃d se
ipsos. Quis ẽ enim qui seruat mandatũ dĩ:
Aut quis. ẽ qui seruat castitatem: Dum putat
qr nemo: ipse fit nemo. Di enim filius¬

Expanded text:
emo est diabolo astutior ad fingendum. Nam et nunc omnia falsa crimina de sanctis ipse confingit. Sic suas criminationes valere non posse apud Deum, inter homines illas ientiae nostrae ? Putatis tamen quia ille falsa crimina nulla astutia confingit? Novit quid inde mali agat, nisi ei resistat vigilantia fidei. Ideo enim et de bonis mala spargit, ut infirmi non putent aliquos esse bonos, et tradant se rapiendos libidinibus et dissipandos, dicentes apud se ipsos: Quis est enim qui servat mandatum Dei? aut quis est qui servat castitatem? Dum putat quia nemo, ipse fit nemo. Hoc ergo agi
Abbreviated transcription (Latin):
MATPAULUS DICO
A nobis pecccita sua:
ut głificetur ille
qui talem morbũ
sanauit. Magnitu¬
Idinem enim uul¬
neris manus medici
secuit: et sanauit.
Ulox illa de cȩlo ꝓf¬
Strauit ꝑsecutorem: & erexit p̃dicatorem.
Occidit saulũ: &uunfieauit paulũ. Saul enĩ
ꝑsecutor erat sc̃i uiri. Inde nom̃ habebat
iste : qͣndo ꝑseq̃ebatur xpĩcinos. Post ea
de saulo factus. ẽ paulus. Quid. ẽ paulus:
modicus Ergo qͣndo saulus suꝑbi. elatus.
qͣndo paulus. humilis. modicus. Idõ sic
loquim. Paulopost uidebo te: id ÷ post
modicũ. Audi qr modicꝰ factꝰ ẽ. Ego enĩ
sum minimꝰ apłoꝵ it mͥ minimo om̃iũ
scõꝵ : dic̃ alio loco. Sic erat int̃ apłos.
tanqͣm fimbria uestm̃ti. Sed tetigit ec¬
cła gentiũ tanqͣm fluxũ patiens: & sa¬
conscientiae nr̃e Suꝑba anima in
c̃spectu hominũ uult placere: humił
anima in occulto ubi ds̃ uidet uult
placere : ut si placuerit hõinib de bono
oꝑe : illis gratuletur quib placet bonũ

Expanded text:
mat Paulus dici a nobis peccata sua, ut glorificetur ille qui talem morbum sanavit. Magnitudinem enim vulneris manus medici secuit, et sanavit. Vox illa de coelo prostravit persecutorem, et erexit praedicatorem; occidit Saulum, et vivificavit Paulum . Saül enim persecutor erat sancti viri ; inde nomen habebat iste quando persequebatur Christianos: postea de Saulo factus est Paulus . Quid est Paulus? Modicus. Ergo quando Saulus, superbus, elatus: quando Paulus, humilis, modicus. Ideo sic loquimur, Paulo post videbo te, id est, post modicum. Audi quia modicus factus est: Ego enim sum minsanctorum, dicit alio loco . Sic erat inter Apostolos tanquam fimbria vestimenti: sed tetigit Ecclesia Gentium tanquam fluxum patiens, et saconspectu tuo. Superba anima in conspectu hominum vult placere: humilis anima in occulto, ubi Deus videt, vult placere; ut si placuerit hominibus de bono opere, illis gratuletur quibus placet bonum
Abbreviated transcription (Latin):
tam: noueris karitatẽ tuam ẽẽ. sine si¬
mulatione. Sed qm̃ multa st̃ ad huc quȩ
posst̃ forte offende ocłos dei : lauda eũ
qui tibi ista donauit. Tñc ꝑficiet quod
donauit. Propt̾ea cũ dixisset lȩtabunt᷑
in cubilibus suis: ne quasi sibi placentes
uidentur. ad iunxit statim. Exultationes
dĩ infaucib eoꝵ. Sic latabunt᷑ in cubilib
suis: ut ñ sibi tribuant qͦd boni ft̃. sed il¬
lum laudent a qͦ acceper̃ qđ st̃. a qͦuocant᷑
ut ꝑueniaÑ ad id qđ nondum st̃ et a quo
sꝑant ꝑfectionem cui gr̃as agunt qr inchoauit
Iemo ẽ diabolo astutior ad fingendũ.
Nam et nẽ omnia falsa crimina de
scĩs ipse confingit. Scit suas criminationes
ualere ñ posse apđ dm̃: int̾ homines illas
Putatis tam̃ qr ille falsa crimina nulla astu¬
tia confingit: Nouit qd inde maliagat: nisi
ei resistat uigilantia fidei. Ideo enim et de
bonis mala spargit: ut infirmi non puteNt
aliqͦs ẽẽ bonos. et tradant sẽ rapiendos li¬

Expanded text:
eris charitatem tuam esse sine simulatione. Sed quoniam multa sunt adhuc forte quae possunt offendere oculos Dei, lauda Deum qui tibi ista donavit; tunc perficiet quod donavit. Propterea cum dixisset, «Laetabuntur in cubilibus suis;» ne quasi sibi placentes viderentur, adjunxit statim, «Exsultationes Dei in faucibus eorum.» Sic laetabuntur in cubilibus suis, ut non sibi tribuant quod boni sunt, sed illum laudent a quo acceperunt quod sunt, a quo vocantur ut perveniant ad id quod nondum sunt, et a quo sperant perfectionem; cui graemo est diabolo astutior ad fingendum. Nam et nunc omnia falsa crimina de sanctis ipse confingit. Sic suas criminationes valere non posse apud Deum, inter homines illas ntiae nostrae ? Putatis tamen quia ille falsa crimina nulla astutia confingit? Novit quid inde mali agat, nisi ei resistat vigilantia fidei. Ideo enim et de bonis mala spargit, ut infirmi non putent aliquos esse bonos, et tradant se rapiendos li
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝑfectũ ieiuniũ. ut abnegantes impie¬
tatem et scłares cupiditates. tẽꝑant̃ et iuste¬
et pie uiuamꝰ in hoc scło. Huic ieuinio
quam mercedem addidit apłsSeqͥtur
& dicit. Expectantes beatam illam spem et
manifestationem głȩ beati dĩ et saluatoris

Expanded text:
erfectum jejunium, ut abnegantes impietates et saeculares cupiditates, temperanter et juste vivamus in hoc saeculo. Huic jejunio quam mercedem addit Apostolus, sequitur et dicit: Exspectantes illam beatam spem et manifestationem gloriae beati Dei et Salvato
Abbreviated transcription (Latin):
cimꝰ noss scđm suam miscđiam saluos nos
fec̃ ꝑ lauachrum regenerationis et reno¬
uis non intelligat in lauachro rege¬
nerationis spem nob̵ datam salu¬
exiultis future. noniam salutem ipsam quȩ
promitit᷑ : Et tam̃ qr certa spes.ẽ. tanqͣm
iam data e&̃ eadem salus. Saluos nos inqͥt
fecit. Alio qͥppe loco dilucidissime dic̃
Nos in nob ipsis ingemiscimus ad optionẽ
expectantes redemptionem corporis nr̃i
Spe enim salui facti sumꝰ. Spes aut̃ quȩ ui

Expanded text:
m suam misericordiam salvos nos fecit per lavacrum regenerationis . Qtem non intelligat in lavacro regenerationis spem nobis datam salutis futurae, non jam salutem ipsam, quae promittitur? et tamen quia certa spes est, tanquam jam data esset eadem salus, salvos nos, inquit, fecit. Alio quippe loco dilucidissime dicit: Nos in nobis ipsis ingemiscimus, adoptionem exspectantes, redemptionem corporis nostri. Spe eni
Abbreviated transcription (Latin):
die us qi ñc. c̃fidens hoc ipsũ. qm̃ qͥcoepit
inuob opꝰ bonum ꝑficiet usq in diem xpĩ
itiũ. qͥd aliud eis quam ꝑseuertentiam in bono
usq infinem de di miseratione ꝓmittit:
tẽq ubi dic̃. salutat uos epasras qͥ ex uob̃ ÷
nib ut stetis pleni et ꝑfecti in omni uoluntate
dĩ quid ẽ ut stetis nisi ut ꝑseueretis : unde
dictũ ẽ dediabolo. inueritate ñ scetit: qr suit
ibi sed non ꝑmansit Nam utiq isti infide iã
fabant: nec aliud oramꝰ cũ oramꝰ ut qͥ faat
stet. nisi ut ꝑseueret Item udas apłs cũ dicit.
ci aut̃ qͥ potens ẽ. cieruare eos sine offensione
enĩ aliud donat qͥ c̃seruat sine offensione
ut c̃stituat ante c̃spectũ głȩ suȩ immacu¬
latos in lȩtitia. nisi ꝑseuerantiam bonã :
Quid ÷ etiam qđ in apłoꝵ actib legimus.
audientes aut̃ gs̃. gauisȩ st̃. et exceper̃
ũbũ dñi. et credider̃ qͦtqͦt erant ordinati
inurtã ȩternam: Quis in ȩt̃nã uitã

Expanded text:
die usque nunc; confidens hoc ipsum, quoniam qui coepit in vobis opus bonum, perficiet usque in diem Christi Jesu : quid aliud eis quam perseverantiam in bono usque in finem, de Dei miseratione promittit? Itemque ubi dicit, Salutat vos Epaphras, qui ex vobis est nibus, ut stetis perfecti et pleni in omni voluntate Dei : quid est, ut stetis, nisi, Ut perseveretis? Unde dictum est de diabolo, In veritate non stetit : quia fuit ibi, sed non permansit. Nam utique isti in fide jam stabant. Nec aliud oramus, cum oramus, ut qui stat, stet, nisi ut perseveret. Item Judas apostolus, cum dicit, Ei autem qui potens est conservare vos sine offensione,enim aliud donat, qui conservat sine offensione, ut constituat ante conspectum gloriae suae immaculatos in laetitia, nisi perseverantiam bonam? Quid est etiam quod in Apostolorum Actibus legimus, Audientes autem Gentes gavisae sunt, et exceperunt Verbum Domini, et crediderunt quotquot erant ordinati in vitam aeternam ? Quis in aeternam vitam
Abbreviated transcription (Latin):
i dixerimꝰ istam ꝑseuerantiam tam lctu¬
dabilem tamq felicem sic eẽ hõis ut ei
ñ sit ex dõ: illud pͥmitꝰ euacuamꝰ qđ ait dñs pe¬
tro. rogaui ꝓte ne deficiat fides tua. Quid enĩ
ei rogauit. nisi ꝑseuerbentiam usq in finem.
Quaẽ ꝓfecto si ab homine homini eõe: adõ
uerantiam eis orat ad dm̃. Neq enĩ nicbil
malũ fac̃ qͥ bonũ deserit. & a qͦ declinare de¬
bet inclinat᷑ in malũ : ñ ꝑseuerans in bono
Illo etiam loco ubi dic̃ grãs ago dõ in ommi
memoria ur̃a semꝑ in omni p̾ce mea ꝓ om̃ib
uob̾: cũ gaudio dep̃cationem faciens suꝑ

Expanded text:
i dixerimus perseverantiam tam laudabilem tamque felicem sic esse hominis, ut ei non sit ex Deo, illud primitus evacuamus quod ait Dominus Petro: « Rogavi pro te, ne deficiat fides tua . » Quid enim ei rogavit, nisi perseverantiam usque in finem? Quae profecto si ab homine homini esset, a Deo pverantiam eis orat ad Deum. Neque enim nihil mali facit, qui bonum deserit, et a quo declinare debet, inclinatur in malum, non perseverans in bono. Illo etiam loco ubi dicit, Gratias ago Deo meo in omni memoria vestri, semper in omni prece mea pro omnibus vobis cum gaudio deprecatione
Abbreviated transcription (Latin):
nagoga dici solet: quã uis et eccła dictasit.
causa. siue qđ int̾ c̃ggationem unde
sp̃nagoga & c̃uocationẽ unde eccła
nom̃ accepit distet aliqͥd qđ scilicet
ges propͥe dicimꝰ : conuocari autẽ
magis ẽ utentiũ ratione sicuti st̃
hões. Unde ex ꝑsona ipsiꝰ asaph in alio
psalmo canit᷑. Quasi pecꝰ factꝰ sũ ate et
ego semꝑ tecũ : ꝗdo utiq qͣm uis uni ueib¬

Expanded text:
nagoga dici solet, quamvis et Ecclesia dicta sit.causa, sive quod inter congregationem unde Synagoga, et convocationem unde Ecclesia nomen accepit, distet aliquid; quod scilicet ges proprie dicimus; convocari autem magis est utentium ratione, sicut sunt homines. Unde ex persona ipsius Asaph in alio psalmo canitur, «Quasi pecus factus sum apud te, et ego semper tecum» : quando utique, quamvis uni ve
Abbreviated transcription (Latin):
auum dõ mundũ istum dicimꝰ. qr ñ eius
aȩt̃nitatis. ẽ hic mundus. cuiꝰ aet̃nitatis. ẽ d̃s
Mundũ qͥppe ds̃ fecit. et sic ab ipsa orat᷑a
quã fec̃ ds̃. tempora eẽ coeper̃. Et idõ di
cuntur aet̾na tẽpora. Ntam̃ sic st̃ aet̃na
pora qui fabricator ẽ temporum. Sic̃
omnia quȩ fec̃ ds̃ bona st̃ ualde: sed ñ
sic bona st̃ quomodo bonus ẽ. ds̃ qui
illa fecit. hȩc aut̃ facta st̃. nec ea genuit
de se ipso ut hoc eẽnł qđ ipse. ẽ sed ea fec̃
de nichilo ut ñ eẽn equalia. nec ei aqͥo
facta st̃. neo filio eius ꝑ quẽ facta st̃. lustse¬
ueri potest quomodo ab apło Tenĩ
dictũ sit ante tẽpora ȩt̃na. Si enim
tempora qͦmͦ ȩt̃na : Nisi forte ante om̃a
tẽpora intelligi uoluit. qr si dixisset ante
tẽporaneq ad didisset at̃na: posset ac
cipi ante quȩdam tempora quȩ ante se
habent alia tẽpora Etna aut̃ maluit di¬
cere quã omnia. fortasse idõ qr tẽpus ñ¬
tẽpus coepit extẽpore. An ȩtna tẽpora

Expanded text:
aevum Deo mundum istum dicimus, quia non ejus aeternitatis est hic mundus cujus aeternitatis est Deus. Mundum quippe Deus fecit, etsi cum ipsa creatura, quam fecit Deus, tempora esse ccuntur aeterna tempora; non tamen sic sunt aeterna pora, qui fabricator est temporum, sicut omnia quae fecit Deus, bona sunt valde, sed non sic bona sunt, quomodo bonus est Deus, qui illa fecit; haec autem facta sunt; nec ea genuit de seipso, ut hoc essent quod ipse est; sed ea fecit de nihilo, ut non essent aequalia, nec ei a quo facta sunt, nec filio ejus per quem facta sunt, justeri potest, quomodo ab apostolo Paulo dictum sit: ante tempora aeterna. si enim tempora, quomodo aeterna? nisi forte ante omnia tempora intellegi uoluit. quia, si dixisset: ante tempora, neque addidisset: aeterna, posset acipi, ante quaedam tempora, quae ante se haberent alia tempora. Aeterna autem maluit dicere quam omnia, fortassis ideo, quia tempus non coepit ex tempore. An tempora aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
a nobis pecccita sua:
ut głificetur ille
qui talem morbũ
sanauit. Magnitu¬
dinem enim uul¬
neris manus medici
secuit : et sanauit.
Ulox illa de cȩlo ꝓf¬
ꝯtrauit ꝑsecutõrem : & erexit p̃dicatorem.
Occidit saulũ: & uiuificauit paulũ. Saul enĩ
ꝑsecutor erat scĩ uiri. Inde nom̃ habebat
iste : qͣndo ꝑseq̃ebatur xpĩcinos. Post ea
de saulo factus. ẽ paulus. Quid. ẽ paulus:
modicus Ergo qͣndo saulus suꝑbi . elatus.
qͣndo paulus. humilis. modicus. Idõ sic
loquim᷑. Paulo post uidebo te: id ÷ post
modicũ. Audi qr modicꝰ factꝰ ẽ. Ego enĩ
sum mimꝰ utu trm minimo om̃iũ

Expanded text:
a nobis peccata sua, ut glorificetur ille qui talem morbum sanavit. Magnitudinem enim vulneris manus medici secuit, et sanavit. Vox illa de coelo prostravit persecutorem, et erexit praedicatorem; occidit Saulum, et vivificavit Paulum . Saül enim persecutor erat sancti viri ; inde nomen habebat iste quando persequebatur Christianos: postea de Saulo factus est Paulus . Quid est Paulus? Modicus. Ergo quando Saulus, superbus, elatus: quando Paulus, humilis, modicus. Ideo sic loquimur, Paulo post videbo te, id est, post modicum. Audi quia modicus factus est: Ego enim sum m