comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
intestinũ. qđ discernit uentrẽ &
cȩtera intestina. a pulmonib a corde.
Cȩcũ intestinũ. qđ sit sine foramine
cunt: Ieiuna. tenue intestinũ. un
.ẽ. qui acceptos cibos digerit & app¬
ret extrinsecus. ꝑtinetq a pector
ad inguinẽ. Et dictus uent᷑. qđ y
totũ corpus uitȩ alim̾ta transmitu¬
Aluius. ẽ. qui cibũ recipit. & purgan
solet. Salustius. Simulans sibi al¬
uum purgari. Et uocatꝰ aluus. qđͦ
abluatur id. ẽ. purget᷑. Ex ipso eni
sordes stercorũ defluunt. Uterũ solȩ
mulieres habent. in qͦ concipiunt
ad similitudinẽ cauliculi. tamen
auctores. uterũ ꝓ utroq libet seri
uentrẽ plerunq ponunt. nec poete
tantũ modo. sed & cȩteri. Uocatꝰ autꝰ
uteriis qđ duplex sit. & ab utraq
diuersũ diffusȩ ac reflȩxȩ circũpli-¬
cantur in modũ cornuũ arietis. uł
qđ interius impleat᷑ foetu. Hinc &
uter qđ aliqͥd intrinsecus habuerit.
ut mẽbra & uiscera. Aqualiculus
autẽ ꝓprie porci . ẽ. hinc aduentrẽ

Expanded text:
intestinum, quod discernit ventrem, et caetera intestina a pulmonibus et a corde. 131. Caecum intestinum, quod sit sine foramine, cunt. Jejunum, tenue intestinum, undest, qui acceptos cibos digerit, et apparet extrinsecus, pertinetque a pectore ad inguina. Et dictus venter, quod per totum corpus vitAlvus est, qui cibum recipit et purgare solet. Salustius: Simulans sibi alvum purgari. Et vocatus est alvus, quod abluatur, id est, purgetur: ex ipso enim sordes stercorum defluunt. Uterum solae mulieres habent, in quo concipiunt ad similitudinem caliculi. Tamen auctores utrum pro utriuslibet sexus ventre plerumque ponunt: nec poetae tantummodo, sed et caeteri. Vocatus autem uterus, quod duplex sit, et ab utraque diversum diffusae ac replexae circumplicantur in modum cornuum arietis, vel quod interius impleatur fetu. Hinc et uter, quod aliquid intrinsecus habuerit, ut membra et viscera. 136. Aqualiculus autem proprie porci est, hinc ad ventrem
Abbreviated transcription (Latin):
habet. dextra plus sp̃m. Unde & in dex¬
tro brachio pulsũ inspicimꝰ. Prȩcordia
sunt loca cordis uicina. quib sensus ꝑci-¬
pitur. Et dicta pͣcordia. eo qđ ibi sit
principiũ cordis & cogitationis. Pulsus
uocatꝰ qđ palpitet. cuiꝰ indicio. aut in¬
firmitatẽ intelligimꝰ aut salutẽ. Huiꝰ
duplex. ẽ. motꝰ. aut simplex aut com¬
positꝰ. Simplex. ẽ: qui ex uno saltu
constat. Compositꝰ. ẽ. qui ex plurib
motib inordinatꝰ & in ęqualis ex istit
Qui motꝰ certa habent spacia. dactilicũ
ꝑcussũ. quãdui sine uitio st̃. Si quan¬
do uͦ citatiores st̃. ut dorcada ⁊ ontes.
aut leniores ut mirmicizontes. mor¬
tis signa st̃. Uenȩ dictȩ eo qđ sint
natantis sanguinis. atq riui ꝑ corpus
omẽ diuisi. quib uniuersa membra

Expanded text:
habet, dextra plus spiritum: unde et in dexhabet, dextra plus spiritum: unde et in dextro brachio pulsum inspicimus. Praecordia sunt loca cordis vicina quibus sensus percipitur; et dicta praecordia eo quod ibi sit principium cordis et cogitationis. Pulsus vocatus, quod palpitet; cuius indicio aut infirmitatem intellegimus aut salutem. Huius duplex est motus; aut simplex, aut conpositus. Simplex, qui ex uno saltu constat; conpositus, qui ex pluribus motibus inordinatus et inaequalis existit. Qui motus certa habent spatia; dactylicum percussum, quamdiu sine vitio sunt; si quando vero citatiores set leniores, ut mirmicizontes, mortis signa sunt. Venae dictae eo quod viae sint natantis sanguinis, atque rivi per omne corpus divisi, quibus universa membra
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta sustineat. & solũ pedis. qđ
totã corporis molẽ portat. Uiscera.
ñ tantũ intestina dicimꝰ sed quicqͥd
sub corio .ẽ a uisco qđ est int̾ cutẽ
& carnẽ. Itẽ uiscera uitalia. idest
circufusa cordis loca. qͣsi uiscora.
eo qł ibi uita. id ẽ. anima continet᷑.
I tem uiscera capita neruorũ. ex sanguine
& neruis copulata. Item lacerti si ue
inures. qͥa sic insingulis mẽbris cordis
loco st̃. ut cor inmedia totius corporis
parte. appellant᷑q a nomine similiũ
animaliũ. sub t̾ra delitiscentiũ. Nam
inde musculi. amuriũ similitudine.
Idem etiã & torͥi. qđ illic uiscera torta
uideant᷑. Cor a greca appellatione
diriuatũ. qđ illi cardian uocant. siue
a cura. In eo enĩ om̃is sollicitudo. & sci¬
entiȩ causa manet. Qđ ideo pulmoni¬
uicinũ. ẽ. ut cũ ira accenditur. pulmo¬
nis humore tempetur. Huiꝰ duȩ ar-¬
teriȩ st̃. ẽ quib sinistra plus sanguinẽ

Expanded text:
cuncta sustineat; et solum pedis, quod cuncta sustineat; et solum pedis, quod totam corporis molem portat. Viscera non tantum intestina dicimus, sed quidquid sub corio est, a visco, quod est inter cutem et carnem. Item viscera vitalia, id est circumfusa cordis loca, quasi viscora, eo quod ibi vita, id est anima, continetur. Item viscera capita nervorum ex sanguine et nervis copulata. Item lacerti, sive mures, quia sic in singulis membris cordis loco sunt ut cor in media totius corporis parte, appellanturque a nomine similium animalium sub terra delitescentium. Nam inde musculi a murium similitudine: idem etiam et tori, quod illic viscera torta acti. Cor a Graeca appellatione derivatur, quod illi cardian dicunt: sive a cura. In eo enim omnis sollicitudo et scientiae causa manet. Qvicinus est ut, cum ira accenditur, pulmonis humore temperetur. Huius duae arteriae sunt, e quibus sinistra plus sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
ante quã uenirent ad lucẽ. Crura di-¬
cta. quia his currimꝰ & gressũ facimꝰ.
Sunt aut̃ subgenib usq ad suras. Ti¬
biȩ uocatȩ quasi tubȩ. Sunt enĩ &
longitudine & specie similes. Talus
dictus a tolo. Nam tolus. ẽ. eminens
rotunditas. Unde & fastigiũ tẽpli
rotundi. tolus uocat᷑. Talus autẽ
sub crura. ẽ sub talo calcanei. Pedes
ex greca ȩthimologia nom̃ sortiti st̃
Hos enĩ greci podas dicunt. qͥ alternis
motib solo fixi incedunt. Plantȩ a¬
planicie nuncupatȩ. qͥa ñ rotundȩ
ut in quadrupedib. ne stare ñ possit
bipes homo. sed planȩ atq longiores
formatȩ st̃. ut stabile corpus effice¬
rent. Sunt aut̃ plantȩ anteriores
partes. quȩ etiã de multis ossib con
callo illi nom̃ impositũ quo terrã
calcamꝰ. Hinc & calcaneus: Solum
inferior pars pedis. dictũ quia eo
lũ dicitur. om̃e qđ aliquid sustinet
quasi solidũ. Unde & terra solũ qđ¬

Expanded text:
antequam venirent ad lucem. Crura diantequam venirent ad lucem. Crura dicta, quia in his currimus et gressum facimus. Sunt autem sub genibus usque ad suras. Tibiae vocatae quasi tubae. Sunt enim et longitudine et specie similes. Talus dictus a tolo. Nam tolus est eminens rotunditas: unde et fastigium templi rotundi tolus vocatur. Talus autem sub crura est, sub talo calcanei. Pedes ex Graeca etymologia nomen sortiti sunt. Hos enim Graeci πόδας dicunt, qui alternis motibplanitie nuncupatae, quia non rotundae, ut in quadrupedibus, ne stare non possit bipes homo, sed planae atque longiores formatae sunt, ut stabile corpus efficerent. Sunt autem plantae, anteriores partes, quae etiam de multis ossibus conscalco illi nomen impositum, quod terram calcamus, hinc et calcaneus. Solum est inferior pars pedis, dicta quod eo lum dicitur omne illud quod aliquid sustinet, quasi solidum, unde et terra solum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ diriuationẽ. femorũ partes st̃ qulb
in equitando tergis equorũ adhȩrem
Unde & proeliatores olim sub feminib
equos admisisse dicebant᷑. Coxȩ qͣsi
coniunctȩ axes. Ipsis enĩ femora
mouent᷑. quorũ concaua uertebra uo.¬
cantur. qđ in eis capita femorũ uer¬
tuntur. Suffragines qͥa subtꝰ frangun¬
tur. id. ẽ. flectunt᷑. ñ supra sicut iN
brachiis Genua st̃ cõmissiones femo¬
rum & crurũ. & dicta genua eoqđ
in utero sint genis opposita. Coherent
enĩ ibi sibi & cognata st̃ oculis. lacri¬
marũ indiciis & miscdiȩ. Na agenis
genua dicunt᷑. Deniq cõplicatũ gi-¬
gni formariq hominẽ. ita ut genua
sursũ sint. quib oculi formantur.
ut caui ac reconditi fiant. Ennius.
Atq genua comprimit arta: Inde est
qđ homines dũ ad genua se ꝓster¬
nunt statĩ lacrimant᷑. Uoluit enĩ
eos natura uterũ maternũ rememo¬
rare. ubi quasi in tenebris sedebant.

Expanded text:
per derivationem femorum partes sunt, quibus per derivationem femorum partes sunt, quibus in equitando tergis equorum adhaeremus. Unde et proeliatores olim sub feminibus equos amisisse dicebantur. Coxae quasi coniunctae axes; ipsis enim femora moventur. Quorum concava vertebra vocantur, quia in eis capita femorum vertuntur. Suffragines, quia subtus franguntur, id est flectuntur, non supra, sicut in brachiis. Genua sunt commissiones femorum et crurum; et dicta genua eo quod in utero sint genis opposita. Cohaerent enim ibi sibi, et cognata sunt oculis, lacrimarum indicibus et misericordiae. Nam a genis genua dicuntur. Denique conplicatum gigni formarique hominem, ita ut genua sursum sint, quibus oculi formantur, ut cavi ac reconditi fiant. Enniusinc. 14: Atque genua conprimit arta gena. Inde est quod homines dum ad genua se prosternunt, statim lacrimantur. Voluit enim eos natura uterum maternum rememorare, ubi quasi in tenebris consedebant
Abbreviated transcription (Latin):
lia corporis partes st̃: ut nom̃ ipsum
docet gignendȩ sobolis acceperunt
Hȩc & pudenda ꝓuerecundia. siue a
pube. Vnde & inlum̃to oꝑiuntur.
Di cunt᷑ autẽ ista & inhonesta. qͥa non
habent eã speciem decoris. sicut mem¬
bra quȩ in promptu locata st̃. Idem
& ueretrũ. quia uiri. ẽ. tantũ. siue
qđ ex eo uirus emitcit᷑. Nam uirus
ꝓprie dr̃ humor. fluens a natura
uiri. Testiculi ꝑdiminutionẽ a te¬
stib dicti. quorũ numerus incipit a
duob. Hi sem̃ calamo ministrant. qđ
abspinȩ medulla & renib & lumbis
suscipiunt. ad gr̃am ꝓcreandi. Uiscus
.ẽ. pellis. in qua testiculi st̃. Posteriora
uͦ uocata. qđ retro st̃ & a uultu auer¬
sa. nedũ aluũ purgamꝰ. in quinaremꝰ
aspectũ. Meatus in de appellatꝰ. qua
ꝑeum meant id ẽ egerunt᷑ stercora.
Femora dicta st̃. qđ ea parte a femina
sexus uiri discrepet. Sunt autẽ ab
inguinib usq ad genua. femina aut̃

Expanded text:
lia corporis partes, ut nomen ipsud lia corporis partes, ut nomen ipsud docet, gignendae sobolis acceperunt Haec et pudenda pro verecundia, sive a pube: unde et indumento operiuntur. Dicuntur autem ista et inhonesta, quia non habent eam speciem decoris sicut membra quae in promptu locata sunt. Idem et veretrum, quia viri est tantum, sive quod ex eo virus emittitur. Nam virus proprie dicitur humor fluens a natura viri. Testiculi per diminutionem a testibus dicti, quorum numerus incipit a duobus. Hi semen calamo ministrant, quod ab spinae medulla et renes et lumbus suscipiunt ad gratiam procreandi. Fiscus est pellis in qua testiculi sunt. Posteriora vero vocata, quod retro sunt et a vultu aversa, ne dum alvum purgamus inquinaremus aspectum. Meatus inde appellatus, quia per eum meant, id est egeruntur, stercora. Femora dicta sunt, quod ea parte a femina sexus viri discrepet. Sunt autem ab inguinibus usque ad genua. Femina autem
Abbreviated transcription (Latin):
riui abhis obsceni humoris nascant᷑
Nam uenȩ & medullȩ tenuẽ liquorẽ
desudant in renib qͥ liquor rursus
a renib calore uenerio resolutꝰ decur¬
rit. Lũbi. oblibidinis lasciuiã dicti.
qͥa in uiris causa corporeȩ uoluptatis
in ipsis. ẽ. sicut in umbilico feminis.
Unde & ad iob in exordio sermonis di¬
ctũ est. Accinge sicut uir lũbos tu¬
os. ut inhis esset resistendi p᷑paratio
in quib libidinis. ẽ. usitata dominan¬
di occasio. Umbilicus. ẽ. medius locꝰ
corporis. dictus qđ sit umbus iliorũ.
Unde & umbo appellat᷑ locus inmettio
clipei. a quo pendet. Ex eo enĩ infans
inutero pendet. ex eo etiã & nutrit᷑.
liũ greco sermone appellatũ. qđ ibi
nos obuoluamus. Grece enĩ ilios ob-¬
uoluere dr̃. Clunes uocate qđ sint
iuxta colũ. qđ est longa o. Nates qđ
in ipsis innitim᷑ dũ sedemꝰ. Unde &
conglobata. ẽ in eis caro. ne prem̃tis
corporis mole ossa dolerent: Genita¬

Expanded text:
rivi ab his obsceni humoris nascantur. rivi ab his obsceni humoris nascantur. Nam venae et medullae tenuem liquorem desudant in renibus, qui liquor rursus a renibus calore Venerio resolutus decurrit. Lumbi ob libidinis lasciviam dicti, quia in viris causa corporeae voluptatis in ipsis est, sicut in umbilico feminis. Unde et ad Iob in exordio sermonis dictum est38, 3: 'Accinge sicut vir lumbos tuos': ut in his esset resistendi praeparatio, in quibus libidinis est usitata dominandi occasio. Umbilicus est medius locus corporis, dictus quod sit umbus iliorum. Unde et umbo appellatur locus in medio clypei, a quo pendet. Ex eo enim infans in utero pendet, ex eo etiam et nutritur. Ilium Graeco sermone appellatum, quod ibi nos obvolvamus. Graece enim †ilios† obvolvere dicitur. Clunes vocatae, quod sint iuxta colum, quod est longao. Nates, quod in ipsis innitimur dum sedemus. Unde et conglobata est in eis caro, ne prementis corporis mole ossa dolerent. Genita
Abbreviated transcription (Latin):
ad agendũ. Dorsũ . ẽ. a ceruice usq
ad renes. Dictũ aut̃ dorsũ. qđ sit suꝑ¬
ficies durior corporis. in modũ saxi
fortis. & ad portandũ. & ad ꝑpetiendũ.
Terga. quia in ea supini iacemꝰ in t̾ra.
qđ solus homo potest.
Nam muta animalia tantũ. aut iN
uentre. aut in latere iacent. Unde &
in animalib terga abusiue dicunt᷑.
Int̾ scapuliũ. spaciũ qđ int̾ scapulas. ẽ
Unde & nominatũ. Palȩ st̃. dorsi dex¬
tra leuaq eminentia mẽbra. dicta qđ
in luctando eas premimꝰ. qđ greci
palin dicunt. Spina ẽ. iunctura dor¬
si. dicta eo qđ habeat radiolos acu¬
tos. cuiꝰ iuncturę spondilia appel¬
lant᷑. ꝓpt̾ partẽ cerebri quȩ fertur
ꝑeos. longo tractu. ad cȩteras corpo¬
ris partes. Sacra spina. ẽ. ima ꝑpetu¬
qm̃ primũ infante concepto nascitur.
deoq & hostia id primũ a gentilib
diis suis dabat᷑. Unde & sacraspina
dicit᷑. Renes ait uarro dictos. quod

Expanded text:
ad agendum. Dorsum est a cervice usque ad agendum. Dorsum est a cervice usque ad renes. Dictum autem dorsum quod sit superficies durior corporis in modum saxi, fortis et ad portandum et ad perpetiendum. Terga, quia in ea supini iacemus in terra, quod solus homo potest. Nam muta animalia tantum aut in ventre aut in latere iacent. Unde et in animalibus terga abusive dicuntur. Interscapilium spatium, quod inter scapulas est, unde et nominatum. Palae sunt dorsi dextra laevaque eminentia membra, dicta quod in luctando eas premimus; quod Graeci πάλην dicunt. Spina est iunctura dorsi, dicta eo quod habeat radiolos acutos; cuius iuncturae spondilia appellantur propter partem cerebri, quae fertur per eos longo tractu ad ceteras corporis partes. Sacra spina est ima perpetuquoniam primum infante concepto nascitur, ideoque ex hostia id primum a gentilibus diis suis dabatur, unde et sacra spina dicitur. Renes ait Varro dictos quod
Abbreviated transcription (Latin):
scerib q obtecta celant᷑. Medullȩ
appellatȩ qđ made faciant ossa. ir¬
rigant enĩ & confortant. Uertibula
sunt sũme ossũ parces. nodis crassio¬
rib cõglobatȩ. Dictȩ ita. eoqđ ad
inflexionẽ mẽbrorũ illa uertantur.
Cartilagines ossa mollia & sine medul¬
la. qđ genus auriculȩ & nariũ discri¬
men & costarũ excremitates habent.
siue oꝑcula ossũ quȩ mouent᷑. Et di¬
Ctȩ cartilagines. qđ leni attritu ca¬
rent dolore dũ plectuntur. Costas ap¬
pellari quidã putant. qđ ab ipsis in¬
teriora custodiant᷑. & tota mollicies
uentris. uallata saluetur. Latus qͥa
iacentib nobis latet. Est enĩ leua
pars corporis. Dextro aut̃ lateri. ha¬
bilior motus. ẽ. leuo fortior. & hone¬
ri ferendo accõmodatior. Unde &
leua nuncupata qđ aptior sit ad
leuandũ aliquid & portandũ. Ipsa enĩ
gestat res. clipeũ. ensẽ. faretrã. & reli¬
qua onera. ut expedita sit dextera

Expanded text:
sceribusque obtecta celantur. Medulla sceribusque obtecta celantur. Medulla appellata, quod madefaciant ossa; inrigant enim et confortant. Vertibula sunt summae ossuum partes nodis crassioribus conglobatae, dictae ita eo quod ad inflexionem membrorum illa vertantur. Cartilagines ossa mollia et sine medulla, quod genus auriculae et narium discrimen et costarum extremitates habent; sive opercula ossuum, quae moventur. Et dictae cartilagines quod leni attritu carent dolorem dum flectuntur. Costas appellari quidam putant quod ab ipsis interiora custodiantur, et tota mollities ventris vallata salvetur. Latus, quia iacentibus nobis latet: est enim laeva pars corporis. Dextro autem lateri habilior motus est; laevo fortior, et oneri ferendo adcommodatior. Unde et laeva nuncupata, quod aptior sit ad levandum aliquid et portandum. Ipsa enim gestat clipeum, ensem, pharetra et reliqua onera, ut expedita sit dextera
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ qđ glutinosa sit. Membra st̃
partes corporis. Artus quib colligan¬
tur mẽbra. ab artando dicti. Nerui¬
a greta diriuatione appellati. quos
illi neura uocant. Alii latine uoca¬
tos neruos putant. eo qđ artuum
coniunctiones. inuicẽ his inhȩreant
Maximã aut̃ uiriũ substantiã ner-¬
uos facere certissimũ. ẽ. Nã quanto
fuerint densiores. tanto ꝓpensius
augescere firmitatẽ. Artus dicti
qđ colligati inuicẽ neruis artent᷑.
id ẽ. stringant᷑. quorũ diminutiua
sunt articuli. Nam artus dicimꝰ mem¬
bra maiora ite brachia. Articulos mi¬
nora membra ut digiti. Cõpago capita
st̃ ossum. dicta eo qđ sibi cõpacta ner¬
uis. uelut glitcino quodã adhęreant
Ossa st̃ corporis solidam̃ta. In his enĩ
positio omĩs roburq subsistit. Ossa
aut̃ ab usto dicta. ꝓpt̾ qđ cremarent᷑
ab antiquis. siue ut alii putant ab ore.
eoqđ ibi pateant. Nam ubiq cute ui¬

Expanded text:
propter quod glutinosa sit. Membra sunt propter quod glutinosa sit. Membra sunt partes corporis. Artus, quibus conligantur membra, ab artando dicti. Nervi Graeca derivatione appellati, quos illi νεῦρα vocant. Alii Latine vocatos nervos putant, eo quod artuum coniunctiones invicem his inhaereant. Maximam autem virium substantiam nervos facere certissimum est: nam quanto fuerint densiores, tanto propensius augescere firmitatem. Artus dicti, quod conligati invicem nervis artentur, id est stringantur; quorum diminutiva sunt articuli. Nam artus dicimus membra maiora, ut brachia; articulos minora membra, ut digiti. Conpage capita sunt ossuum, dicta eo quod sibi conpacta nervis velut glutino quodam adhaereant. Ossa sunt corporis solidamenta. In his enim positio omnis roburque subsistit. Ossa autem ab usto dicta, propter quod cremarentur ab antiquis; sive, ut alii putant, ab ore, eo quod ibi pateant. Nam ubique cute vi
Abbreviated transcription (Latin):
ra ex sanguine cõmutat᷑. Nã post par¬
tum. si quid sanguinis nondũ fuerte
uteri nutrim̾to consũptũ: naturali
meatu fluit in mãmas. & earũ uirtu¬
te albescens. lactis accipie qualitatẽ.
Cutis. ẽ. quȩ in corpore prima. ẽ appel¬
lata qđ ipsa corpori suꝑ posita. inci¬
sionẽ prima patiat᷑. Cũtis enĩ grece
incisio dr̃. Idem  & pellis. qđ externas
iniurias corporis tegendo pellat. plu¬
uiasq & uentos. solisq ardores ꝑferat
Pellis aut̃ mox detracta. subacta iã
coriũ dr̃. Coriũ autẽ ꝑ diriuationẽ
caro appellauit qđ eo tegat᷑. sed hoc
inbrutis animalib ꝓpriũ est Porri
corporis greco nomine appellantur.
qͥlatine ꝓprie spiram̃ta dicunt᷑. eo
qđ ꝑ eos uiuificus sp̃s exterius mi¬
nistretur. Aruina. ẽ. pinguedo cuti
adherens. Pulpa ẽ. caro sine pingue¬
dine. dic̾ta qđ palpitet. Resilit
enĩ sepe. hanc pleriq & uiscũ uocant.

Expanded text:
ra ex sanguine commutatur. Nam post parra ex sanguine commutatur. Nam post partum si quid sanguinis nondum fuerit uteri nutrimento consumptum, naturali meatu fluit in mammas, et earum virtute albescens lactis accipit qualitatem. Cutis est quae in corpore prima est, appellata quod ipsa corpori superposita incisionem prima patiatur: κυτις enim Graece incisio dicitur. Idem et pellis, quod externas iniurias corporis tegendo pellat, pluviasque et ventos solisque ardores perferat. Pellis autem mox detracta: subacta iam corium dicitur. Corium autem per derivationem caro appellavit, quod eo tegatur: sed hoc in brutis animalibus proprium. Pori corporis Graeco nomine appellantur, qui Latine proprie spiramenta dicuntur, eo quod per eos vivificus spiritus exterius ministretur. Arvina est pinguedo cuti adhaerens. Pulpa est caro sine pinguedine, dicta quod palpitet: resilit enim saepe. Hanc plerique et viscum vocant,
Abbreviated transcription (Latin):
cunt. Truncus. media pars corporis
a collo ad inguinẽ. De quo nigidius.
Caput collo uehit᷑. truncus sustinet᷑
coxis & genib. cruribq. Torax. a
grecis dicit᷑ anterior pars trunci. a
collo usq ad stomachũ. quã nos dicimꝰ
archam eo qđ ibi archanũ sit. id ẽ se¬
cretũ quo cȩteri arcent᷑: Unde & arla
& ara dicta. qͣsi res secretȩ. Cuiꝰ emi
illa ossea pectus dr̃ dextra aut̃ lemq
costȩ. Pectus uocatũ qđ sit pexũ. int
eminentes mamillarũ partes. Undi
& pectinẽ dicimꝰ. qđ pexos capillos
faciat. Mamillȩ uocatȩ qͥa rotundȩ
sunt. quasi malȩ ꝑ diminutionen
ctȩ papillȩ. qđ eas infantes quasi
pappant. dũ lac sugunt. Proinde na¬
milla. ẽ. om̃ĩs eminentia uberis. pa¬
pilla uͦ breue illud unde lac trant¬
Nuera uͦ dicta. uł quia lac ͭuberta uł
quia hũmida humore scilicet lactis.
in more uuarũ plena. Lac uim nomi.¬
nis a colore trahit. qđ sit albus liqͦr.
Leucos enĩ greci albũ dicunt. cuiꝰ natu¬

Expanded text:
. Truncus est media pars corporis a collo usque ad inguina, de quo Nigidius: Caput collo vehitur, truncus sustinetur coxis, et genibus cruribusque. Thorax a Graecis dicitur anterior pars trunci a collo usque ad stomachum quam nos dicimus arcam, eo quod ibi sit arcanum, id est, secretum, a quo caeteri arcentur. Unde et arca et ara dicta, quasi res secreta, cujus eminilla ossea pectus dicitur; dextra autem laevaque costae. Pectus vocatum, eo quod sit pexum inter eminentes mamillarum partes; unde et pectus dicitur, eo quod pexos capillos facit. Mamillae vocatae quod rotundae sint, quasi malae per diminutionem. ctae papillae, quod eas infantes quasi pappant, dum lac sugunt. Proinde mamilla est omnis eminentia uberis, papilla vero breve illud unde lac trahitur. Ubera dicta, vel quia lacte uberta, vel quia uvida, humore scilicet lactis in more uvarum plena. Lac vim nominis a colore trahit, quod sit albus liquor: λευκὸς enim Graece album dicunt: cuius natu
Abbreviated transcription (Latin):
untur oculi. Et dicta cilia qđ cęlent
oculos. tegantq tuta custodia. Suꝑ¬
cilia dicta quia suꝑ posita st̃ ciliis. quȩ
iccirco pilis uestitã st̃ ut oculis muni¬
menta prȩbeant. & sudorẽ a capite
defluentẽ depellant. Int̾ciliũ uͦ. ẽ.
mediũ illud int̾ suꝑcilia. qđ sine
pilis. ẽ. Genȩ st̃ inferiores oculorũ
partes. unde barbȩ inchoant Nã grrci
genos barbȩ. Malȩ st̃ eminentes sub
oculis partes. ad ꝓtectionẽ eorum
suppositȩ. Uocatȩ aut̃ malȩ. siue qđ
supra maxillas. Maxillȩ ꝑdiminu
& taxillus a talo. Mandibulȩ st̃ ma¬
xillarũ partes. ex qua & nom̃ factũ
Barbã ueteres uocauert᷑. qđ uirorũ sit
ñ mulierũ. Auriũ indeddictũ nom̃¬

Expanded text:
untur oculi, et dicta cilia quod celent untur oculi, et dicta cilia quod celent oculos tegantque tuta custodia. Supercilia dicta, quia superposita sunt ciliis; quae idcirco pilis vestita sunt ut oculis munimenta praetendant, et sudorem a capite defluentem depellant. Intercilium vero est medium illud inter supercilia quod sine pilis est. Genae sunt inferiores oculorum partes, unde barbae inchoant. Nam Graece gni. Malae sunt eminentes sub oculis partes ad protectionem eorum suppositae. Vocatae autem malae sive, quod supra maxillas. Maxillae per dimi taxillus a talo. Mandibulae sunt maxillarum partes quibus et nomen factum. Barbam veteres vocaverunt, quod virorum sit, non mulierum. Auribus n
Abbreviated transcription (Latin):
sui ornet ambitũ pͥapuisȩ. Ualuos
aut̃ quidã appellant ipsos uertices
oculorũ. a similitudine ualuarũ¬
sinus oculoꝵ. a palpitatione dic̾tȩ
qͥa semꝑ mouentur. Concurrunt enĩ¬
in inuicẽ. ut assiduo motu reficiant
obtutũ. Munitȩ st̃ aut̃ uallo capil¬
lorũ. ut aptis oculis siquid inciderit
repellat᷑. & somno cohibentib. tan¬
quã inuoluti quiescant latentes. In
sũmitate aut̃ palpebrarũ. locis
quib se utrȩq clausȩ contingunt.
extant annotati ordine seruato ca¬
pilli: tutelã oculis ministrantes. ne
irruentes facile iniurias excipiant.¬
& ex eo noceant᷑. ut pulueris uel
cuiꝰ quã crassioris materiȩ arceant
contactũ. aut ipsũ qͦq aerẽ conciden¬
domitificent. quo tenuem atq serenũ
faciant uisũ. Lacrimas. quidã a lace¬
ratione mentis putant dictas. alii ȩxi¬
stimant. ideo qđ greci dassiria uo¬
cart. Cilia sunt tegmina quib coopi¬

Expanded text:
sui ornent ambitum pupillae. Volvos sui ornent ambitum pupillae. Volvos autem quidam appellant ipsos vertices oculorum ex similitudine bolborusinus oculorum, a palpitatione dictae, quia semper moventur. Concurrunt enim invicem, obtutum. Munitae sunt autem vallo capillorum, ut et apertis oculis si quid inciderit repellatur, et somno coniventibus tamquam involuti quiescant latentes. In summitate autem palpebrarum locis, quibus se utraque clausa contingunt, extant adnati ordine servato capilli tutelam oculis ministrantes, ne inruentes facile iniurias excipiant et ex eo noceantur, ut pulveris vel cuiusquam crassioris materiae arceant contactum, aut ipsum quoque aerem concidendo mitificent, quo tenuem atque serenum faciant visum. Lacrimas quidam a laceratione mentis putant dictas; alii existimant ideo quod Graeci δάκρυα vocant. Cilia sunt tegmina quibus operi
Abbreviated transcription (Latin):
habent. id ẽ. secretũ. uł intus positũ.
Hi int̾ om̃s sensus. uiciniores animȩ exi¬
stunt: In oculis enĩ om̃ẽ m̃tis indiciũ ẽ.
Unde & animi pturbatio uł hilaritas
in oculis apparet. Oculi aut̃. idem &
lumina. Et dicta lumina: qđ ex eis
lum̃ manat. uł qđ ex initio sui clau¬
sam teneant lucẽ. aut extrinsecus
acceptã uisui preponendo refuN¬
dant. Pupilla autẽ. ẽ. medius punctꝰ
oculi. in qͦ uis. ẽ. uidendi. ubi quia
paruȩ imagines nob uident᷑. ꝓpterea
pupillȩ appellant᷑. Nã paruuli. pupil¬
li dicuntur. Hanc pleriq pupulam
uocant. Uocat᷑ aut̃ pupilla. qđ sit pu¬
ra atq impolluta. ut st̃ puellȩ. Fisici
dicunt easdẽ pupillas quas uidemꝰ
in oculis. morituros ante triduũ ñ
habere. quib ñ uisis. certa ẽ desꝑa¬
tio. Circulus uͦ. quo a pupilla albȩ
partes oculi separant᷑. discreta nigre¬
dine. corona dr̃: qđ rotunditatẽ

Expanded text:
habeant, id est secretum vel intus positum. habeant, id est secretum vel intus positum. Hi inter omnes sensus viciniores animae existunt. In oculis enim omne mentis indicium est, unde et animi perturbatio vel hilaritas in oculis apparet. Oculi autem idem et lumina. Et dicta lumina, quod ex eis lumen manat, vel quod ex initio sui clausam teneant lucem, aut extrinsecus acceptam visui proponendo refundant. Pupilla est medius punctus oculi, in quo vis est videndi; ubi quia parvae imagines nobis videntur, propterea pupillae appellantur. Nam parvuli pupilli dvocant; vocatur autem pupilla, quod sit pura, atque impolluta, ut sunt puellae. Physici dicunt easdem pupillas, quas videmus in oculis, morituros ante triduum non habere, quibus non visis certa est desperatio. 38. Circulus vero quo a pupilla partes albae oculi separantur discreta nigredine, corona dicitur, quod rotunditate
Abbreviated transcription (Latin):
Dicti aut̃ crines. eoqđ uittis discernant᷑
Unde & discriminalia dicunt᷑ a quib
diuisi religant᷑. Tempora st̃. quȩ calua¬
riis dextra leuaq subiacent: quȩ ideo
sic nuncupant᷑ quia mouent᷑. ipsaq mo¬
bilitate. quasi tẽpora quib dã int̾uallis
mutant᷑. Facies dicta ab effigie. Ibi est
enĩ tota figura hominis. & unius cuiꝰq
ꝑsonȩ cognitio. Uultꝰ uͦ dictꝰ eo qd̃ ꝑeũ¬
animi uoluntas ostendit᷑. Scđm uo-
luntatẽ enĩ inuarios motꝰ mutatur.
Unde & differt̃ sibi utraq. Nam facies
simplicit̾ accipit᷑. de unius cuiꝰq natu¬
rali aspectu: uultꝰ aut̃ animorũ quali¬
tatẽ significat. Frons. ab oculorũ fora¬
minib nominata ẽ. Hȩc imago quȩdã
animi m̃tis motũ specie sua exprimit.
dũ uellȩta uł tristis. ẽ. Oculi uocati
siue quia eos ciliorũ tegmina occuil.¬
tant. ne qua incidentis iniuriȩ offen¬
sione lȩdant᷑: siue qͥa occultũ lum̃

Expanded text:
Dictae autem crines eo quod vittis discernantur. Dictae autem crines eo quod vittis discernantur. Unde et discriminalia dicuntur, a quibus divisae religantur. Tempora sunt, quae calvariae dextra laevaque subiacent. Quae ideo sic nuncupantur quia moventur, ipsaque mobilitate quasi tempora quibusdam intervallis mutantur. Facies dicta ab effigie. Ibi est enim tota figura hominis et uniuscuiusque personae cognitio. Vultus vero dictus, eo quanimi voluntas ostenditur. Secundum voluntatem enim in varios motus mutatur, unde et differunt sibi utraque. Nam facies simpliciter accipitur de uniuscuiusque naturali aspectu; vultus autem animorum qualitatem significat. Frons ab oculorum foraminibus nominata est. Haec imago quaedam animi mentis motum specie sua exprimit, dum vel laeta vel tristis est. Oculi vocati, sive quia eos ciliorum tegmina occulant, ne qua incidentis iniuriae offensione laedantur, sive quia occultum lumen
Abbreviated transcription (Latin):
di causa oriatur. Ibi enĩ om̃s sensus
apparent. Vnde ipsius animȩ quȩ
consulit corpori. quodã mͦ ꝑsonam
gerit. Uertex. ẽ. ea pars qua capilli
capitis colligunt᷑: & in qua cȩsaries
uertitur. Unde & nuncupat᷑. Calua¬
ria abossib caluis dicta. ꝑdefectionẽ.
& neutralit̾ ꝓnunciat᷑. Occipitium.
capitis pars posterior: quas contra capitiũ.
uł qđ sit capitis retrorsũ. Capilli uocati
quasi capitis pili. facti ut decorẽ prȩ¬
stent. & cerebrũ aduersus frigus muni¬
ant atq defendant. Pilos aut̃ dictos a
pelle qua ꝓdeunt. sicut & pilũ dr̃ a
pila. ubi pigm̃tũ contundit᷑ Cȩsaries
acedendo uocata. ideoq tantũ uirorũ
est. Uirũ enĩ tonsũ esse decet. mulierẽ
& est sermo grecus. Nã comas greci cau¬
nos. a secando nominant. Unde & cir¬
rin tondere dicunt. Inde & cirri uo-¬
cantur. qđ etiã idem greci mallonẽ
uocant. Crines ꝓprie mulierũ sunt

Expanded text:
di causa oriatur. Ibi enim omnes sensus di causa oriatur. Ibi enim omnes sensus apparent. Unde ipsius animae, quae consulit corpori, quodammodo personam gerit. Vertex est ea pars qua capilli capitis colliguntur, et in qua caesaries vertitur; unde et nuncupatur. Calvaria ab ossibus calvis dicta, per defectionem; et neutraliter pronuntiatur. Obcipitium capitis pars posterior, quasi contra capitium, vel quod sit capiti retrorsum. Capilli vocati quasi capitis pili, facti ut et decorem praestent et cerebrum adversus frigus muniant atque a sole defendant. Pilos autem dictos a pelle, qua prodeunt; sicut et pilo dicitur a pila, ubi pigmentum contunditur. Caesaries a caedendo vocata: ideoque tantum virorum est; virum enim tonsum esse decet, mulierem et est Graecus sermo. Nam comas Graeci caimos a secando nominant, unde et χείρειν tondere dicunt. Inde et cirri vocantur, quod etiam idem Graeci μαλλὸν vocant. Crines proprie mulierum sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sensus uide dicamꝰ. ueluti cũ dicimꝰ.
uide quomͦꝰ sonat. uide quonͦ sapit.
sic & cȩtera. Auditus appellatꝰ. quod
uoces hauriat. hoc ẽ. aere uerberato
suscipiat sonos. Od oratꝰ. quasi aeris
odoris attactus. Tacto enĩ aere sen¬
titur. Sic & olfactꝰ. qđ odorib affi¬
ciatur. Gustus. a guiture dictus.
Tactus eo qđ ꝑtractet & tangat. & ꝑ
omĩa membra uigorem sensus asꝑgat
N am tactu ꝓbamꝰ quicquid cȩceris
sensib iudicare ñ possumꝰ. Duo aut̃
genera tactus eẽ. Nam aut extrinse¬
cus uenit qđ feriat. aut intꝰ in ipso
corpore critur. Unicuiq aut̃ sensui.
ꝓpriã naturã datam. Nam qđ uiden¬
dũ est oculis capttur. qđ audiendũ
est aurib. Mollia & dura. tactu
estimantur. sapor gustu. odor na-¬
ribus ducitur. Prima pars corporis
caput tantũ. datũq illi hoc nomen.
eoqđ sensus om̃s & nerui. inde ini-¬
tium capiant. atq ex eo omĩs uigen¬

Expanded text:
sensus, 'vide' dicamus; veluti cum dicimus: sensus, 'vide' dicamus; veluti cum dicimus: 'Vide quomodo sonat,' 'vide quomodo sapit,' sic et cetera. Auditus appellatus, quod voces auriat; hoc est aere verberato suscipiat sonos. Odoratus quasi aeris odoris adtactus. Tacto enim aere sentitur. Sic et olfactus, quod odoribus adficiatur. Gustus a gutture dictus. Tactus, eo quod pertractet et tangat et per omnia membra vigorem sensus aspergat. Nam tactu probamus quidquid ceteris sensibus iudicare non possumus. Duo autem genera tactus esse; nam aut extrinsecus venit quod feriat, aut intus in ipso corpore oritur. Unicuique autem sensui propriam naturam datam. Nam quod videndum est, oculis capitur, quod audiendum est, auribus: mollia et dura tactu aestimantur, sapor gustu, odor naribus ducitur. Prima pars corporis caput; datumque illi hoc nomen eo quod sensus omnes et nervi inde initium capiant, atque ex eo omnis vigen
Abbreviated transcription (Latin):
uita est conditũ. Interdũ & cũ uita
corpus & ñ caro. ut herba & lignũ
Sensus corporis quinq st̃. uisus. audt.
odoratus. gustus. & tactus. Ex quib
duo aꝑiunt᷑ & claudunt᷑. duo semp
patentes st̃. Sensus dicti. quia ꝑeos
anima subtilissime totũ corpus agi¬
tat: uigore sentiendi. Unde & prę¬
sentia nuncupant᷑ qđ sint p̾sensib
sicut p̃oculis. quȩ presto sunt oculis
Uisus. ẽ. qui a phylosophis humor ui¬
treus appellatur. Uisũ aut̃ fieri
quidã asseuerant: aut t̾ra extrema¬
etherea luce. aut interno spũ lucido.
ꝓ tenues uias a cerebro uenientes. atq
penetratis tunicis in aere exeuntes.
& tunc cõmiitione similis materiȩ
uisũ dantes. Visus dictꝰ qđ uiuacior
sit ceteris sensib ac prȩstantior siue
uetidior. ampliusq uigeat. quantũ
memoria: int̾ cȩtera m̃tis officia. Uici¬
nior .ẽ. enĩ cerebro unde omĩa manant.
ex quo fit. ut ea quȩ ad alios ꝑtinent

Expanded text:
vita est conditum. Interdum et cum vita vita est conditum. Interdum et cum vita corpus, et non caro, ut herba et lignum. Sensus corporis quinque sunt: visus, auditus, odoratus, gustus et tactus. Ex quibus duo aperiuntur et clauduntur, duo semper patentes sunt. Sensus dicti, quia per eos anima subtilissime totum corpus agitat vigore sentiendi. Unde et praesentia nuncupantur, quod sint prae sensibus; sicut prae oculis, quae praesto sunt oculis. Visus est qui a philosophis humor vitreus appellatur. Visum autem fieri quidam adseverant aut externa aetherea luce, aut interno spiritu lucido per tenues vias a cerebro venientes, atque penetratis tunicis in aerem exeuntes, et tunc conmixtione similis materiae visum dantes. Visus dictus, quod vivacior sit ceteris sensibus ac praestantior sive velocior, ampliusque vigeat, quantum memoria inter cetera mentis officia. Vicinior est enim cerebro, unde omnia manant; ex quo fit ut ea quae ad alios pertinent
Abbreviated transcription (Latin):
est. Dum scit: mens. ẽ. Dũ recolit:
memoria. ẽ. Dũ rectũ iudicat: ratio
ẽ. Dũ spirat: sp̃s est. Dũ aliqͥd sentit:
sensus. ẽ. Nam inde animꝰ sensus dr̃
accepit. Corpus dictũ. eo qđ corru¬
ptũ perit. Solubile enĩ atq mortale
est: & aliquando soluendũ. Caro autẽ.
a creando. ẽ. appellata. Crem̃tũ enim
sem̃ est masculi. unde & animaliũ &
hominũ corpora concipiunt᷑. Hinc &
parentes creatores uocant᷑. Caro autẽ
ex .iiͦiͦi. elem̃tis cõpacta. ẽ. Nam t̾ra
in carne ẽ. aer inhalitu. humor iN
sanguine. ignis in calore uitali. Ha¬
bent enĩ innob̾ elem̾ta suã quęq par¬
tem. cuiꝰ quid debetur cõpage resoli¬
ta. Caro autẽ & corpus. diuersa sign¬
ficant. In carne semꝑ corpus ẽ: non
semꝑ in corpore caro. Nam caro. ẽ quȩ
uiuit. idem & corpus. Corpus qđ nin
uiuit. idem ñ caro. Nam corpus die
aut qđ post uitã est mortuũ. aut sine

Expanded text:
est: dum scit, mens est: dum recolit, est: dum scit, mens est: dum recolit, memoria est: dum rectum iudicat, ratio est: dum spirat, spiritus est: dum aliquid sentit, sensus est. Nam inde animus sensus dictia nomen accepit. Corpus dictum eo quod corruptum perit. Solubile enim atque mortale est, et aliquando solvendum. Caro autem a creando est appellata. Crementum enim semen est masculi, unde animalium et hominum corpora concipiuntur. Hinc et parentes creatores vocantur. Caro autem ex quattuor elementis conpacta est. Nam terra in carne est, aer in halitu, humor in sanguine, ignis in calore vitali. Habent enim in nobis elementa suam quaeque partem, cuius quid debetur conpage resoluta. Caro autem et corpus diversa significant. In carne semper corpus est, non semper in corpore caro. Nam caro est quae vivit, idem et corpus. Corpus, quod non vivit, idem non caro. Nam corpus dici aut quod post vitam est mortuum, aut sine
Abbreviated transcription (Latin):
idem esse qđ animã euangłista ꝓnun¬
ciat dicens. Potestatẽ habeo ponendi
animã meã & rursũ potestatẽ habeo
sumendi eã. De hac qͦq ipsa dnĩ ani¬
ma. passionis tẽpore memoratꝰ euan¬
głista. ita ꝓtulit dicens. Et inclinato
in corpore. Itẽ animũ idẽ esse quod
animã. Sed anima uitȩ ẽ: animus
consilii. Unde dicunt phylosophi.
etiã sine animo uitã manere. & sine
m̃te animã durare. VUnde & am̃tes.
Nam mentẽ uocari ut sciat: animam
ut uelit. Mens aut̃ uocata. qđ emine¬
at in anima. uł qđ meminit. Unde
& immemores amentes. Qua ꝓpter
ñ anima sed qł excellit in anima mens
uocat᷑. tanquã caput eiꝰ uł oculus. Vn¬
de & ipse homo. scđm m̃tẽ imago dĩ
dr̃. Ita autẽ hȩc omĩa adiuncta st̃
animȩ. ut una res sit. Pro efficientiis
enĩ causarũ. diuersa nomina sortita ẽ
anima. Nã & memoria mens. ẽ. Vnde
& immemores amentes. Dũ gͦ uiuifi¬
cat corpus anima. ẽ. Dũ uult: animꝰ

Expanded text:
sse quod animam evangelista pronuntiat dicens: Potestatem habeo ponendi animam meam, et rursus potestatem habeo, sumendi eam. De hac quoque ipsa Domini anima passionis tempore memoratus evangelista ita protulit, dicens: Et inclinato in corpore. 11. Item animum idem esse quod animam. Sed anima vitae est, animus consilii. Unde dicunt philosophi etiam sine animo vitam manere, et sine mente animam durare; unde et amentes; nam mentem vocari, ut sciat; animum, ut velit. 12. Mens autem vocata, quod emineat in anima, vel quod meminit, 3 unde et immemores amentes. Quapropter non anima, sed quod excellit in anima mens vocatur, tanquam caput ejus, vel oculus. Unde et ipse homo secundum mentem imago Dei dicitur. Ita autanimae ut una res sit. Pro efficientiis enim causarum diversa nomina sortita est anima. Nam et memoria mens est, unde et inmemores amentes. Dum ergo vivificat corpus, anima est: dum vult, animus
Abbreviated transcription (Latin):
os uocatur. eo qđ hostiũ uentris sit. &
ipse cibũ excipiat. atq in intestina
transmittat. Intestina dicunt᷑. eo qđ
corporis interiore parte cohibeant᷑.
Quȩ iccirco longis nexib in circulorũ
ordinata st̃ modo. ut susceptas escas
paulatĩ digerant. & suꝑ additis cibis
ñ impediantur. Omentũ. mẽ branũ
qđ continet intestinorũ maiorẽ par

Expanded text:
os vocatur, eo quod ostium ventris sit, et os vocatur, eo quod ostium ventris sit, et ipse cibum excipiat atque in intestina transmittat. Intestina dicuntur, eo quod corporis interiore parte cohibentur; quae idcirco longis nexibus in circulorum ordinata sunt modo, ut susceptas escas paulatim digerant, et superadditis cibis non inpediantur. Omentum membranum, quod continet intestinorum maiorem par
Abbreviated transcription (Latin):
ad oculos cȩterosq sensus. & membra
diffunditur. & calore suo ad se sucũ
ex cibo tractũ. uertit in sanguinẽ.
quẽ ad usũ pascendi. nutriendiq
singulis mẽbris prȩbet. In iecore
autẽ consistit uoluptas & concupi-¬
scentia. iuxta eos qui de fisicis di¬
sputant. Fibrę. iecoris fc̃ extremi¬
tates. sicut & extremȩ partes folio¬
rũ inintibis. siue quasi linguȩ e¬
minentes. Dic̾tas aut̃ fibras. quod
apud gentiles insacris ad phȩbi
aras ferebatur ab ariolis. quibus
oblatis atq succensis. responsa ac¬
ciꝑent. Splen dictũ a supplem̾to
ex contraria parte iecoris ne uacua
existeret: quẽ quidã etiã risus causa
factũ esse existimant. Nam splene ride¬
mus. felle irascim᷑. corde sapimꝰ. iecore
amamꝰ. Quib quattuor elem̃tis con¬
staritib. integrũ est animal. Fel appel¬
latũ qđ sit folliculus gestans humo¬
rem qui uocat᷑ bilis. Stomachus grece

Expanded text:
ad oculos ceterosque sensus et membra ad oculos ceterosque sensus et membra diffunditur, et calore suo ad se sucum ex cibo tractum vertit in sanguinem, quem ad usum pascendi nutriendique singulis membris praebet. In iecore autem consistit voluptas et concupiscentia iuxta eos qui de physicis disputant. Fibrae iecoris sunt extremitates, sicut et extremae partes foliorum in intibis, sive quasi linguae eminentes. Dictas autem fibras quod apud gentiles in sacris ad Phoebi aras ferebantur ab ariolis, quibus oblatis atque subcensis responsa acciperent. Splen dictum a supplemento ex contraria parte iecoris, ne vacua existeret: quem quidam etiam risus causa factum existimant. Nam splene ridemus, felle irascimur, corde sapimus, iecore amamus. Quibus quattuor elementis constantibus integrum est animal. Fel appellatum, quod sit folliculum gestans humorem, qui vocatur bilis. Stomachus Graece
Abbreviated transcription (Latin):
firmare. ẽ. Sanguis autẽ ẽ. dũ iN
corpore. ẽ. Effusus uͦ: cruor dr̃. Nam
cruor uocatꝰ. ab eo qđ effusus decurrit.
uł abeo qđ currendo corruat: Alii
autẽ cruorẽ int̾pretant᷑ sanguinẽ cor¬
ruptũ qui emittit᷑. Alii aiunt uocatũ
sanguinẽ qđ suauis sit. Sanguis aut̃
ñ est integer nisi in iuuenib. Nam
dicunt fisici minui sanguinẽ ꝑ ętatẽ
Unde & in senib tremor. ẽ. Proprie
aut̃ sanguis animȩ possessio. ẽ. Inde
purpurei. mortuis prȩbent᷑. Pulmo
ex greco eloquio trahit uocabulum.
Greci enĩ pulmonẽ pleumon uocant.
eo qđ cordis flabellũ sit. in quo pneu¬
tantur & moueritur. Unde & pulmo¬
nes uocati st̃. Nam grece pneumoͣ sp̃s
dr̃. qui flando & exagitando aerem
amittit & recipit. a quo mouentur
pulmones & palpitart. & aꝑiendo se
ut flatũ capiant. stringendo ut eici¬
ant. Est enĩ organũ corporis. Iecur
nom̃ habet eoqđ ignis ibi habeat se¬
dem. qͥ in cerebro subuolat. Inde &¬

Expanded text:
ivat. Sanguis autem est, dum in corpore est, effusus vero cruor dicitur. Nam cruor vocatus, eo quod effusus decurrit, vel ab eo quod currendo corruat. Alii autem cruorem interpretantur sanguinem corruptum, qui emittitur. Alii aiunt vocatum sanguinem, quod suavis sit. 123. Sanguis autem non est integer, nisi in juvenibus. Nam dicunt physici minui sanguinem per aetatem, unde in senibus tremor est. Proprie autem sanguis animae possessio est; inde purpurei mortuis praebentur. 124. Pulmo, ex Graeco trahit vocabulum. Graeci enim pulmonem πλεύμονα vocant, eo quod cordis flabellum sit, in quo πνεῦtantur, et moventur, unde et pulmones vocr, qui flando et exagitando aerem amittit et recipit; a quo moventur pulmones et palpitant et aperiendo se ut flatum capiant, stringendo, ut eiciant. Est enim organus corporis. Iecur nomen habet eo quod ignis ibi habeat sedem, qui in cerebro subvolat. Inde
Abbreviated transcription (Latin):
tis pugnus. Pugnus autẽ apugillo
dictus. sicut palma ab spansis palmȩ
ramis. Digiti nuncupati. uł qͥa decem
st̃. uł quia decent̃ iuncti existunt
N amhabent inse & numerũ ꝑfectũ
& ordinẽ decentissimũ. Primꝰ pollex
uocat᷑. eoqđ int̾ cȩteros polleat uirtu¬
te. & potestate. Sed̃s index & saluta¬
ris. seu demonstratorius. qͥa eo fere sa¬
lutamus uł aliquid ostendimꝰ. Terciuis
insectatio exprimit᷑. Quartus anula¬
ris. eoqđ in ipso anulus gerit᷑. Idem
& medicinalis. qđ eo colligunt᷑ trita

Expanded text:
tis pugnus. Pugnus autem a pugillo tis pugnus. Pugnus autem a pugillo dictus, sicut palma ab expansis palmae ramis. Digiti nuncupati, vel quia decem sunt, vel quia decenter iuncti existunt. Nam habent in se et numerum perfectum et ordinem decentissimum. Primus pollux vocatus, eo quod inter ceteros polleat virtute et potestate. Secundus index et salutaris seu demonstratorius, quia omne fere salutamus vel ostendimus. Tertius insectatio exprimitur. Quartus anularis, eo quod in ipso anulus geritur. Idem et medicinalis, quod eo trita
Abbreviated transcription (Latin):
tus qđ magis uerũ. ẽ: quia grece ole¬
nos cubitus dr̃. Alȩ sub brachia st̃ ap¬
pellatȩ. eo qđ ex eis in modũ alarum
motꝰ brachiorũ inchoet. quas quidã
ascellas uocant: qđ ex eis brachia cel¬
luntur: id ẽ. mouent᷑. Vnde & oscilla¬
quidã sub hircos uocant. ꝓpt̾ qđ in
plerisq hominib hircorũ foctorem
reddant. Manꝰ dicta qđ sit totius
corporis munꝰ. Ipsa enĩ cibũ ori mi¬
nistrat. ipsa oꝑatur omĩa
atq dispensat. ꝑ eã accipimꝰ & damꝰ.
Abusiue aut̃. manus etiã ars uł artifex.
Dextra uocat᷑ a dando Ipsa enĩ pignus
pacis datur. ipsa fidei testis atq salu¬
tis adhibetur. Et hoc ẽ. illud apud
tulliũ. fidẽ publicã iussu senatꝰ de¬
di id. ẽ. dextrã. Vnde & apł̃s. Dextras¬
stra autẽ uocata quasi sine dextra. si¬
ue qđ rem fieri sinat: Asinendo enĩ
sinistra. ẽ nuncupata. Palma ẽ. manꝰ
expansis digitis. si cut contractis digi¬

Expanded text:
tus; quod magis verum est, quia Graece ὤλεtus; quod magis verum est, quia Graece ὤλενος cubitus dicitur. Alae subbrachia sunt appellatae, eo quod ex eis in modum alarum motus brachiorum inchoet; quas quidam ascillas vocant, quod ex his brachia celluntur, id est moquidam subhircos vocant, propter quod in plerisque hominibus hircorum fetorem reddant. 66. Manus dicta, quod sit totius corporis munus. Ipsa enim cibum ori ministrat, ipsa operatur omnia, atque dispensat, per eam accipimus et damus. Abusive autem manus etiam ars, vel artifex, Dextra vocatur a dando, ipsa enim pignus pacis datur, ipsa fidei testis atque salutis adhibetur, et hoc est illud apud Tullium: Fidem publicam jussu senatus dedi, id est, dextram. Unde et Apostolus: Dextrasxtra autem vocata quasi sine dextra, sive quod rem fieri sinat. A sinendo enim sinixtra est nuncupata. Palma est manus expansis digitis, sicut contrac
Abbreviated transcription (Latin):
posterior ceruix. Ceruix aut̃ uocata.
qđ ꝑ eam partẽ cerebrũ ad medullã
spinȩ dirigit᷑. quasi cerebri uia. Neteres
autẽ plurali tantũ numero ceruices
dicebant. prius ortensius ceruicẽ sin¬
gularit᷑ dixit. Ceruix aut̃ numero
singulari. mẽbrũ ipsũ significat.
Nam pluralit̃. contumaciã sepe demon-¬
accuses frangere ceruices. Humeri
dicti quasi armi. ad distinctionem
hominis a pecudib mutis. ut hi hu¬
meros. illi armos habere dicant᷑. Nam
ꝓprie armi quadrupedũ sunt. A saa
sũmi humeri pars posterior. Brachia.
a fortitudine nominata. Bari enim
grece. graue & forte significatur.
Inbrachiis enĩ. thori lacertorũ sunt.¬
& insigne musculorũ robur existit.
Hi sunt thori id ẽ. musculi. & dicti
thori. qđ illic uiscera torta uideant᷑.
Cubitũ dictũ. qđ ad cibos sumendos
in ipso cubamꝰ. Vlna. scđm qͦsdã utri¬
usq manꝰ extensio. ẽ: scđm alios cubi¬

Expanded text:
posterior cervix. Cervix autem vocata, posterior cervix. Cervix autem vocata, quod per eam partem cerebrum ad medullam spinae dirigitur, quasi cerebri via. Veteres autem plurali tantum numero cervices dicebant: prius Hortensius cervicem singulariter dixit. Cervix autem numero singulari membrum ipsud significat: nam pluraliter contumaciam saepe demonaccuses? frange cervices.' Umeri dicti, quasi armi, ad distinctionem hominis a pecudibus mutis, ut hi humeros, illi armos habere dicantur. Nam proprie armi quadrupedum sunt. Ola summi humeri pars posterior. Brachia a fortitudine nominata: βαρὺ enim Graece grave et forte significatur. In brachiis enim tori lacertorum sunt, et insigne musculorum robur existit. Hi sunt tori, id est musculi: et dicti tori, quod illic viscera torta videantur. Cubitum dictum, quod ad cibos sumendos in ipso cubamus. Ulna secundum quosdam utriusque manus extensio est, secundum alios cubi