comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re frigoris. Alii dicũt affticam appellari ab uno ex
posteris abrahe de cetura qui uocatus est affer. de quo
supͣ meminimꝰ. Incipit aũt a finto exypti: ꝑgens ui ͣ
meridiẽ ꝑ echiopiam usq ad athlantem montem a sep¬
tentͥonali u̾o ꝑte mediterraneo mari cõiuncta clau¬
ditur. ⁊ in gaditanũ fretum finitut. habens ꝓuinci¬
as: libiam cyrenensem pentapolim tripolim bizati
tingitaniam ⁊ circa solis ardorem echiopiam. libia¬
cyrenensis in ꝑte affrice prima est a crene urbe me¬
tropoli q̃ est in eius finio nũcupata. Hitic ab orsente
xyptus est ab occasu syrtes maiores ⁊ trogootte a sep¬
temtone mare libicum. a meridie echẏopia ⁊ barba¬
uoꝵ uarie nationes ⁊ solitudines inaccessibłes: q̃ etiã
basiliscos serpentes creant. Pentapolis greca lingua
behenice a regionib uoĩate sunt. Ett aũt pentapo¬
lis lible cyrenensi aduicta ⁊ eius finb deputata.
Tripolitanam quoꝙ ꝓuinciam greci lingua sua sig¬

Expanded text:
re frigoris. 165 Alii dicunt Africam appellari ab uno ex posteris Abrahae de Cethura, qui vocatus est Afer, de quo supra meminimus. 3. Incipit autem a finibus Aegypti, pergens juxta Meridiem per Aethiopiam usque ad Atlantem montem. A Septentrionali vero parte, Mediterraneo mari conjuncta clauditur, et in Gaditano freto finitur, habens provincias Libyam Cyrenensem, Pentapolim, Tripolim, BizaTingitania, Cyrenensis in parte Africae prima est a Cyrene urbe metropoli, quae est in ejus finibus nuncupata. Huic ab oriente Aegyptus est, ab occasu Syrtes majores et Troglodytae, a septentrione mare Libycum, a meridie Aethiopia et barbarorum variae nationes et solitudines inaccessibiles, quae etiam basiliscos serpentes creant. Pentapolis Graeca lingua s et Berenice a regibus nominatae sunt. Est autem Pentapolis Libyae Cyrenensi adjuncta et in ejus finibus deputata. Tripolitanam quoque provinciam Graeci lingua sua sig
Abbreviated transcription (Latin):
ter iudeos ut seꝑe mitigarent furorem eoꝵ adu̾sus eos:
Ait ergo. Uiri isrłite attendite uobis: quid acauri estis
suꝑ hominib istis. ac si diceret. Non debetis subito iudica¬
ꝑ se destruetur. Si aũt est opus dei. stabit nec pot̾it destͥ ͥ
Thecdas magus ut tratdit iosephus: dicebat se ꝓpħam
Ad cuiꝰ ꝑsuasionem młti uenditis omnib suis. et sublatis
sit se facturum post triduum ut diuideret᷑ iordanis. et
tnͣsirent sicco pede. sicut transierunt filii isrł. Et tlum e¬
pectarent in triduo illo suꝑueniens precurator presidis sỹ¬
rie cuni młtitudine equitum multos ex eis acidit. et cã¬
put ipsius theode iełimam reportauit. Post hunc exciit¬
lis ab augusto fc̃e. qñ unusquisꝙ soluens censum capitis
ꝓfitebatur se suboitum iomano imꝑto. Iste iudas gahleus
fuit. esseus genere. et ut tindit iosephus ꝑsuadebat uidess
ut negarent᷑ tributa romanis: asserens eos qui decimas et

Expanded text:
ter Iudeos erat, ut sepe mitigaret iram vel furorem eorum  « Viri Israelitae, attendite vobis quid acturi estis super hominibus istis. » Quasi dicat: Non debetis subito judicainum, per se destruetur; si autem est opus Dei stabit, nec poterit destrui. dae Galilaei. Theodas Magus, ut tradit Josephus, dicebat se prophetam, ad cujus persuasionem multi, venditis omnibus suis et sublatis omisit se facturum Post triduum, ut divideretur Jordanis, et transirent sicco pede, sicut transierant filii Israel. Et dum exspectarent, in triduo illo superveniens procurator praesidis Syriae cum multitudine equitum, multos ex eis occidit, et caput ipsius Theodae Hierosolymam reportavit. CAP. XXIlis ab Augusto factae, quando unusquisque solvens censum capitis sui, profitebatur se subditum Romano imperio. Iste Judas Galilaeus fuit Essaeus genere. Et, ut tradit Josephus, persuadebat Judaeis ut negarent tributa Romanis, asserens eos, qui decimas et
Abbreviated transcription (Latin):
gebatur credentium multitudo. Et ponebant
teis infirmos. in lectulis in grabatis. ut i
petro umibra corporis illius obumbrati l¬
tur ab infirmitatibus suis. quia petrus
uilegiatus est. in miraculis. et ma¬
dotum ⁊ saducei repleti sunt zelo et iniecerant manus
in apłos. et posuerunt eos in publica custoclia. Angelus

Expanded text:
no credentium multitudo, et ponebant in plateis infirmos in lectulis et grabbatis, ut, veniente Petro, umbra illius corporis obumbrati, liberarentur ab infirmitatibus suis. » Quia Petrus privilegiatus erat in miraculis, et madotum, et Sadducaei repleti sunt zelo, et injecerunt manus in apostolos, et posuerunt eos in publicam custodiam ,
Abbreviated transcription (Latin):
ctus comes fecit nichomedem teñi ⁊ ad sacͥficandũ cõpeal¬
lo ni cũ dic̃et ego ñ sacrificabo nͥ deo om̃ipotẽti qͥ regnat
in celis. plumbatis diutissime cesus migͣuit ad dñm. Quiꝰ

Expanded text:
d audiens Flaccus comes fecit sanctum Nichomedem teneri et ad sacrificandum compelld audiens Flaccus comes fecit sanctum Nichomedem teneri et ad sacrificandum compelli. Qui cum diceret: «Ego non sacrifico nisi deo omnipotenti qui regnat in ce
Abbreviated transcription (Latin):
cari quesondite ic ecpeclit ei. Seo ne putet᷑ ĩrosibsi¬
tas e uolesnitatis feis sermonib extusari ait ad eam
Surge peronitia s ministra nob̃ Et statim sana surrexta
odinist̾io aũt expleto uuissit cam redire ad leccũ. At ubi
m doi timiore cepit ẽẽ ꝑfcã. ñ solũ ip̃a sanat̾a est: s etlam
plimis declit crando salutem. St qi nimis speciosa erat
uenit ad eam fiacoꝰ comes cũ militib ut e n haberet
porem. Qus ilia. Rendit. Si me uis hr̃e irorem fac matro
nas ad me uenire ut cum ip̃is uadam ad domũ tuam.
ostꝰ dluũ g̃ ptronilia ieiumiis ⁊ oratõnib uacaris c̃i
pigine felaaia conactanea sua cõmunicãs ꝑ manꝰ sc̃i ni¬
chomedis pͣsbri reclinãd se in lectulũ: migrautt ad d̾m i
nũ eligeret aut ei nubere aut demoniis ĩmolare. As
ila uitrũq roniiẽs .uii. dieb in carc̃e clausa fuit. u̾bi cum
sore amonita mutari ñ posset Wii. alis dieb sũ cibo ꝑmã¬

Expanded text:
i respondit: «Sic expedit ei. Sed ne putetur impossibilitas eius incolumitatis meis sermonibus excusari». Ait ad eam: «Surge Petronilla et ministra nobis»; et statim sana surrexit. Ministerio autem expleto, iussit eam redire ad lectum. At ubi in dei timore cepit esse perfecta, non solum ipsa sanata est, sed etiam plurimis orando dedit salutem. Et quia nimis speciosa erat, uenit ad eam Flaccus comes cum militibus ut eam haberet uxorem. Cui illa respondit: «Si me uis habere uxorem, fac matronas uirgines ad me uenire ut cum ipsis uadam ad domum tuam». Post triduum autem Petronilla ieiuniis et orationibus uacans cum uirgine Felicula collactanea sua communicans per manus sancti Nichomedis presbyteri, reclinans se in lectulum migrauit ad dominum eligeret, aut ei nubere aut ydolis immolare. At illa utrumque renuens septem diebus in carcere clausa fuit. Vbi cum sepe admonita mutari non posset, septem aliis diebus sine cibo perman
Abbreviated transcription (Latin):
quinto cappurnio pisone consulib: rome puer ex ancil¬
la natus est quadrupes. quadrimanus. oculis iͦi. aurib
totidem natura narili duplex. In sicilia: mons ethna ua¬
stos ignes eructauit ad fucdit. Qui torrentũ mͦ ꝑ prona
ycipites. proxima queq corripientib exussere flãmis: lon¬
ginquiora aũt fauillis calidis cum uapore graui late uo¬
lantiu torruerunt. Qd̾ sicilie semꝑ uernaołm genus mon¬
stri non portend̾e malum solet: sed inferre. In bononiensi
agro: fruges in arborib euate sunt. Igt᷑ in sicilia: beslum
seruile oetum est. Quod adeo graue ⁊ atrox: multitudine
seruoꝵ instructu coplaꝵ magnitudine uiriũ fuit: ut non
dicam p̾tores romanos quos penitꝰ profligauit. sed consu¬
les quoq terruerit. Nam . lxx̃. seruoꝵ tunc in arma cõ¬
spixanium fuisse referunt᷑. excepta urbe messana. que
seruos liberalit̾ habitos in pace continuit. Cet̾um sicilia
in hoc quoq miserior est: quia insula et clausa undiq¬

Expanded text:
Q. Calpurnio Pisone consulibus Romae puer ex ancilla natus quadripes quadrimanus, oculis quattuor. auribus totidem, natura uirili duplex. in Sicilia. mons Aetna uastos ignes eructauit ac fudit, qui torrentum modo per prona praecipites proxima quaeque corripientibus exussere flammis, longinquiora autem fauillis calidis cum uapore graui late uolitantibus torruerunt: quod Siciliae semper uernaculum genus monstri non portendere malum adsolet sed inferre. in Bononiensi agro fruges in arboribus enatae sunt. igitur in Sicilia bellum seruile ortum est, quod adeo graue et atrox multitudine seruorum, instructu copiarum, magnitudine uirium fuit, ut. non dicam praetores Romanos, quos penitus profligauit, sed consules quoque terruerit. nam LXX milia seruorum tunc in arma conspirantium fuisse referuntur, excepta urbe Messana, quae seruos liberaliter habitos in pace continuit. ceterum Sicilia in hoc quoque miserior, quia insula et numquam er
Abbreviated transcription (Latin):
nõ multo plures decies nouies centena nilia profligata
dario amisso milites: magnis funerũ impensis extulit.
situs est. Int̾ea agis rex lacedemonioꝵ in grecia rebel¬
tipatrum uicisse. nec tacitus quidem indignabatur sue
demptum głie existimãs quicquid cessisset aliene. Iero¬

Expanded text:
non multo plures decies novies centena millia profligata Dario amissos milites magnis funerum inpensis extulit, situstipatrum vicisse ne tacitus quidem indignabatur suae demptum gloriae existimans, quidquid cessisset alienae. I
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsequendum missus a consule cum duob filiis alexandes
et philippo cepit: captumꝙ ad consulem recluxit. Mrosius.¬
cum equitatu subter fugit: sed continuo captus atq tͥrm¬
pho cum filiis ante currũ actus est. Et post: apud alban

Expanded text:
persequendum missus a consule cum duobus filiis, Alexandro persequendum missus a consule cum duobus filiis, Alexandro et Philippo, cepit captumque ad consulem duxit. Mcum equitatu subterfugit, sed continuo captus atque in triumpho cum filiis ante currum actus est: et post apud Albam i
Abbreviated transcription (Latin):
Decesserat aũt catellus quem in deliciis habuerat. nomi
reretur. luna nocte defecit id portentũ ꝑseo omnib p̾sagani¬
b finemꝙ macedonici regni portendi uaticinantib In ea puig¬
na marcus cato oratoris filius dum int̾ ferissimos hostis
insigniter dimicat: equo cdilapsus pedestre prelium aggre¬
clitur. Nam cadentem: manipulus hostium cum horrido
clamore. ueluti iacentem obtruncaturꝰ circũsteterat. At ie
cicius corpore collecto magnas strages edidit. Cum ad illim¬
unũ opprimencdũ uncliq hostes conuolarẽt. dum quẽ ã¬
procerum petut. glaclius ei e manu elapsus. in mecdian
cohortem hostium decidit. ad quem recuꝑandum. umbone
se ꝓtegens inspectante utroꝙ exercitu inter hostium mue¬
nes sese ĩ mersit: recoslecto ꝙ glaclio. multis uuln̾ib excepis.
ad suos cum clamore hostiũ reu̾titur Huiꝰ audaciam atͥ
unitati uictoriam peꝑere. Perseus rxx: suga cum .x. mils
talentum samotraciam fertur. Quem gneus octauus e

Expanded text:
decesserat autem catellus, quem puella in deliciis habuerat, nominreretur, luna nocte defecit, id portentum Perseo omnibus praesagantibus finemque Macedonici regni portendi vaticinantibus. In ea pugna M. Cato, oratoris filius, dum inter confertissimos hostes insigniter dimicat, equo delapsus pedestre proelium adgreditur. Nam cadentem manipulus hostium cum horrido clamore veluti iacentem obtruncaturus circumsteterat; at ille citius corpore collecto magnas strages edidit. Cum ad unum opprimendum undique hostes convolarent, dum procerum quendam petit, gladius ei e manu elapsus in mediam cohortem hostium decidit;ad quem recuperandum umbone se protegens inspectante utroque exercitu inter hostium mucrones sese inmersit recollectoque gladio multis vulneribus exceptis ad suos cum clamore hostium revertitur. Huius audaciam ceteri imitati victoriam peperere. Perseus rex fuga cum decem milibus talentum Samothraciam defertur, quem Cn. Octavius ad
Abbreviated transcription (Latin):
aĩas. sed eas antino nõ cculis uideri. quos ⁊ nocari hero¬
tõnib uelut altioris doctͥne sp̃e coloraire conat ᷑. nidelicet
tamqͣm uis anime mũdi qͣm putauit ꝑ cuncta diffusã
ex ꝑtib molis huiꝰ in quas uisibelis mũdus iste consur¬
git ⁊ mltiplicati aministratõne nature quasi płium¬
ria legit᷑. Nunc in segetib aiunt. in herbis frum̃ta bo¬
na sunt. Nolite ibi nimiam sꝑem hr̃e. Sepe aucdiumꝰ
ꝯint̾ os ⁊ offam multa int̾uenire posse. Sum int̾ hbaan
⁊ offam. longum int̾ualłũ est. Seo extant etsam sũie uar¬

Expanded text:
animas; sed eas animo, non oculis videri. Et vocari heronterpretationibus velut altioris doctrine specie, colorare conatur; videlicet tanquam ius anime mundi, quam putavit per cuncta diffusam ex partibus molis huius, in quas visibilis mundus iste consurgit et multiplici administratione naturerentius Nunc in segetibus aiunt, in herbis, in frumentis, bona sunt, nolite ibi nimiam spem habere. Sepe audivi, inter os et offam multa intervenire posse, verum inter herbam et offam longum intervallum est. Seneca Luciu
Abbreviated transcription (Latin):
secunt᷑ ex eo magnũ. Nemo michi uidet᷑ pluris estima¬
re uirtutẽ. nemo illi maiꝰ ẽẽ deuotꝰ. qͣm qui boni uiri
famã ꝑdidit. ne conscĩam ꝑderet ⁊̃ orquet ingratꝰ sees¬
macerat condit q̃ accepit. qr reddit᷑us est ⁊ extenuat n¬
uirias uͦ dilatat ⁊ anget. Quid eo miseriꝰ cui bñficu
excitlũt herent iniurie: At contͣ sapiens exprnat oniu
uñficiũ. s sibrip̃i cõmendat: et se assilua eiꝰ cõmemir¬
tõem delectat. Illa cõtempnit qͥb lesus est nec u̾tit
om̃ia in penis nec q̃xit cui casum imputet ad fortuã
uat. Non offense pociꝰ qͣm officii meminit. qnͣtũ potest
in priore ac meliore memoria se detinet. nec mitit
animũ adũsus bñ mitos. Semꝑ enim qͥcquid dubium
est humanitas inclinat ad meliꝰ ⁊ emo aũt gͣtus ess
potest nͥ contẽpserit ista ꝓpt̾ que uulgus insanit. suqͥ¬

Expanded text:
endam. Nemo mihi videtur pluris aestimare virtutem, nemo illi magis esse devotus quam qui boni viri famam perdidit, ne conscientiam permacerat; odit que accepit, quia redditurus est et extenuat; iniurias vero dilatat et auget. Quid eo miserius cui beneficia excidunt, herent iniurie; at contra sapiens exornat omne beneficium et sibi ipsa commendat et se assidua eius commemoratione delectat; illa contemnit, quibus lesus est; nec vertit omnia in peius, nec querit cui casum imputet, ad fortunavat. Non offense potius quam officii meminit: quantum potest, in priore ac meliore memoria se detinet, nec mutat animum adversus bene meritos. Semper enim quicquid dubium est, humanitas inclinat ad melius. Nemo autem gratus esse potest, nisi contempserit ista, propter que vulgus insanit.
Abbreviated transcription (Latin):
mas t̾ne tribus ꝑ quatuor ꝑtes tabernaculi. ita ñ
Eratq orclinatꝰ quasi fori uerũ uenalium: singil
in ordine consticutis. Opifices etiam artium inl
sẏmeon et gad ad meriliem. Effraim bentamti
⁊ manasses ad occidentemi. San asex ⁊ nepcalis¬

Expanded text:
ae tribus, per quatuor partes tabernaculi, ita tameratque ornatus quasi fori rerum venalium, singulis in ordinem constitutis. Opifices etiam artium in Simeon, et Gad ad meridiem; Ephraim, Benjamin, et Manasses ad occidentem; Dan, Aser, et Nephtali
Abbreviated transcription (Latin):
ma suggerente occisus est ionatas: eo qd̵ ad regnũ uide¬
tur aspirare. Cumq accusaret saloma mariannẽ de adul¬
t̾io: addidit qd̾ exp̃sse ymaginẽ suam miserat anthonio.
ut ad amorem suũ eum incitaret. Qd̾ ut agnoscet ho¬
des: ꝓperauit ad anthoniũ mariangnẽ sub custodia uiri
salome collocans circa ei tradens int̾signia: sub quib si
nũciatũ ei foꝵ marsangnẽ occid̾et. Dumꝙ aũt moram
fac̾et h̾odes uir salome que sͥ fuerãt imꝑata marian¬
ne indicauit. Reu̾so aũt hode uxor cum in sini eiꝰ dor¬
miret cum lactimis q̃ de morte eius imꝑau̾at indica¬
uit. Exibens ꝙ astratis herodes: sciscitabatur a sorore qui
dixit. Doimiuit ne uir tuus cũ mariagne: Que ait.
sororts̃. ꝟum de morte uxoris qm supͣ modũ diligebat
indolutt: adeo ut tamqͣm lunatieus crebro in amencsam

Expanded text:
ma suggerente, occisus est Jonathas, eo quod ad regnum videretur aspirare. Cumque accusaret Saloma Mariannem de adulterio, addidit quod expresse imaginem suam miserat Antonio, ut ad amorem suum eum incitaret: quod ut cognosceret Herodes, properavit ad Antonium, Mariannem sub custodia viri Salome collocans, certa ei tradens intersignia, sub quibus si nuntiatum ipsi foret, Mariannem occideret, dumque moram faceret Herodes ne revelavit. Reverso autem Herode, uxor, cum in sinu ejus dormiret, cum lacrymis quae de morte ejus imperaverat, indicavit. Exsiliensque a stratis Herodes, sciscitabatur a sorore: « Dormivitne vir tuus cum Marianne? quae ait: sororis. Verum de morte uxoris, quam supra modum diligebat adeo indoluit, ut tanquam lunaticus crebro in amentiam
Abbreviated transcription (Latin):
dicauerũt isld̾ mense .xii. qui apud latinos martius dicit᷑.
uerũt filii ⁊ spł phase. scd̃m legem dñi. De archa uͦ qͦmodo
receꝑunt eam: incertum est. Sed si certũ est qd̃ epyphaniꝰ
oixit. eam usq ad diliuiii diem nõ egressuram de latibu¬
lo petre. certum est qd̾ hebrei instar prioris edificauerũt

Expanded text:
dicaverunt illud mense duo decimo qui apud Latinos Martius dicitur,verunt filii Israel Phase, secundum legem Domini. De arca vero quomodoeperunt eam incertum est. Sed si verum est quod Epiphanus dicit, eam usque ad judicii diem non esse egressuram de latibulo petrae, certum est quod Hebraei, instar prioris, aedificaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
nis edem ipsi dee consecrarent pceserentes uera orna¬
menta matronarũ pudicitiã nõ uestes eẽ. Hic cum an
nos .xx. crotone egisset metapontũ emigrauit. ibiꝙ de¬
cessit Cuiꝰ tanta admiratõ fuit: ut ex domo eiꝰ templũ
que ab eo acceꝑant in disputatõne dicere nefas existi

Expanded text:
nis aedem ipsi deae consecrarent,prae se ferentes vera ornanis aedem ipsi deae consecrarent,prae se ferentes vera ornamenta matronarum pudicitiam, non vestes esse. In nos XX Crotone egisset, Metapontum emigravit ibique decessit;cuius tanta admiratio fuit, ut ex domo eius templum quae ab eo acceperant in disputationem deducere nefas existim
Abbreviated transcription (Latin):
io sammꝰ de marato locuplete negociatore natus.
magnisq sapientie incrementis formatꝰ. egyp¬
tum primo mox babyloniam ad ꝑdiscendos sẏderum
motus originemq muncli spectandam. profectus sum¬
mam scientiam consecutꝰ erat. Inde rogressus: cretam
et lacedemona ad cognoscendas minois. ⁊ ligurgi leges
pulumq in luxuriam lapsum auctoritate sua ad usu
frugalitatis reuoeauit. Laudabat cotidie uirtutẽ ⁊ ui¬
cia lixeurie casumq cluitatum hac peste ꝑditaꝵ enupe¬
rabat. Tantumq siudiũ ad frugalitatẽ ꝑdiscendam mł¬
titudini prouocauit. ut aliquos ex eis luxuriatos esse¬
incredibile uideret᷑. Matronarũ quoꝙ seꝑatam a uitis
doctrinam. ⁊ pueroꝵ a parentro frequenter habuit.
lut genitͥcem uirtutũ. frugalitatẽ omnib disserebat.¬
Consecutꝰq disputatõnum assiduitate erat. ut matro¬
ne auratas uestes cet̾aq dignitatis sue ornam̃ta uelut
instrum̃ta luxurie deponerent. eaq om̃ia delata in iuno¬

Expanded text:
ic Sami de Marato, locuplete negotiatore, natus magnisque sapientiae incrementis formatus Aegyptum primo, mox Babyloniam ad perdiscendos siderum motus originemque mundi spectandam profectus summam scientiam consecutus erat. Inde regressus Cretam et Lacedaemona ad cognoscendas Minois et Lycurgi inclitpulumque in luxuriam lapsum auctoritate sua ad usum frugalitatis revocavit. Laudabat cotidie virtutem et vitia luxuriae casumque civitatium ea peste perditarum enumerabattantumque studium ad frugalitatem multitudinis provocavit, ut aliquos ex his luxuriatos incredibile videretur. Matronarum quoque separatam a viris doctrinam et puerorum a parentibus frequenter habuit. lut genetricem virtutum frugalitatem omnibus ingerebatconsecutusque disputationum adsiduitate erat, ut matronae auratas vestes ceteraque dignitatis suae ornamenta velut instrumenta luxuriae deponerent eaque omnia delata in Iuno
Abbreviated transcription (Latin):
tem ꝓtinus decollari. Secollatꝰ gͦ cum quinq dies ad ca¬
nes ꝓiectus ẽẽt. ⁊ nullus eum tangere presumpsisset
a familia sua nocte raptꝰ est: ⁊ cũ beato epimacho ꝙ̃ idẽ
ulianus dudum occidi usserat sepultus est .xxxuiii. d

Expanded text:
tem protinus decollari. Decollatus ergo cum quinque diebus ad catem protinus decollari. Decollatus ergo cum quinque diebus ad canes proiectus fuisset et nullus eum tangere presumpsisset a familia sua nocte raptus est et cum beato Epimacho quem idem Iulianus dudum occidi iusserat sepultus est anno d
Abbreviated transcription (Latin):
lebat compellere ad sacrificandũ. Set tandem ꝑ pre¬
dicatõnem ip̃iꝰ ianuarii coni̾sus. fleris ꝑrexit ad uxo
rem suam rediit suam nõie marinam. ⁊ simul cora
sc̃õ ianuario ꝓstrati baptismũ petebant. Ad ħ scũs
ianuariꝰ responͣdit. Uidete si bene creditis: ⁊ ne qͥdꝰ
in absconditis teneatis. Marina respondit. Unam
ẏmagitiẽ iouis habemꝰ repositam: qua dei maityres
torqbant᷑. ⁊ sit ducens eum in thalamũ suũ ostendit
ei simulachrũ. Qd̃ sanctꝰ ianuariꝰ apprehendens igne
conflauit. ⁊ in doacam ꝓiecit. ⁊ sic baptizauit gordia¬
num cum uxore ⁊ aliis. lui. post dies .xiiii. iussit iuli¬
anus imperator clemenciano ut inderet si ianuarius
ret. uidens gͦ clem̃cianus ⁊̃ gordianũ ꝑ eũ conuersũ
cucurrit ħ nunciare iulianõ. Qui iratꝰ: iussit ianu¬
ariũ exilio condempnari. Gordianũ uero a clem̃ciano
loco eius sbstituto ad sacrificandũ compelli: aut nolẽ¬

Expanded text:
lebat compellere ad sacrificium, sed tandem per predicationem ipsius Ianuarii conuersus perrexit flens ad uxorem suam nomine Marinam. Et simul coram sancto Ianuario prostrati baptismum petebant. Ad hoc sanctus Ianuarius respondit: «Videte si bene creditis et ne quid in absconditis teneatis». Marina respondit: «Vnam ymaginem Iouis habemus repositam, qua dei martyres torquebantur». Et sic ducens eum in thalamum suum ostendit ei simulachrum. Quod sanctus Ianuarius apprehendens igne conflauit et in cloacam proiecit. Et sic baptizauit Gordianum cum uxore sua et aliis LIII. Post dies XIIII iussit Iulianus imperator Clementiano ut uideret si Ianuarius ret. Videns ergo Clementianus etiam Gordianum per eum conuersum, cucurrit hoc nuntiare Iuliano. Qui iratus iussit Ianuarium exilio condempnari, Gordianum uero a Clementiano loco eius substituto ad sacrificandum compelli aut nolen
Abbreviated transcription (Latin):
solacia ⁊ quiccͥpo animũ erexerit. etiã corpori prodest.
Tercia in om̃i incẽbo grauia sũt metꝰ mortis. dolor corpo¬
ris. int̾mułio uoluptatũ. Se morte satis dictũ est. Do¬
iere nemo potest ualde ⁊ dii sic .n. nos amantissima
nr̃i nat᷑ͣa disposust. ut dolorẽ aut tolerabłem aut breuẽ
faceret. scon est ante acexbum carere eo qd̃ cupere desie¬
ris. Demq tosserabłis est morbi pacientia si contẽꝑseris
id qd̃ extrenum mĩnatur. Nou mala tua tͥ ipsi facere gͣ¬
uiora ⁊ te q̃relis honerare. lenis est dolor si nichil illi oꝰ¬
pinio adiecerit. leuem illum dum leuem putas facies.
Tam miser est enim qͥsꝙ qͣm crelidit. Quod acerbum fu¬
it retulisse iocuncdum est. Naturale est enĩ mari sui fi¬
omine fortuitũ incõmodum magis instat cedenti ⁊ adũ¬

Expanded text:
solatia et quicquid animum erexerit, etiam corpori prodest. Tria in omni morbo gravia: metus mortis, dolor corporis, intermissio voluptatum. De morte satis dictum est. Dolere nemo potest valde et diu. Sic enim nos amantissima nostri natura disposuit, ut dolorem aut tolerabilem aut brevem faceret. Non est autem acerbum carere eo quod cupere desieris. Denique tolerabilis est morbi patientia, si contempserit id quod extremum minatur. Noli mala tua tibi ipsi facere graviora et te querelis onerare. Levis est dolor, si nihil illi opinio adiecerit: levem illum dum levem putas facies; tam miser est enim quisque, quam credidit. Quod acerbum fuit retulisse iucundum est; naturale est enim mali sui fiomne fortuitum incommodum magis instat cedenti et ad
Abbreviated transcription (Latin):
chilus quoꝙ tingediaꝵ scriptor agnoscitur. Actor. De de¬
mocrito ph̾o refert agellus in libro noctiũ atticarum qd̾
natõne abderites fuerit ⁊ ditissimꝰ. Qui omne patrimo¬
niũ suum relinquens suis ciuib athenas ꝓfectus est ⁊
Laberius tñ dicit eum oenlos sibi eruisse: ne uideret beno
c̃ẽ malis ouib Teicullianus aũt dicit qd ideo gcecauit.
se rp̃m qr mulieres sine concupiscentia aspicere nõ pot̾at.
Porro merito d̾ͥ oculos eruit. qni magicas tenebe is xulis

Expanded text:
Democrito philosopho refert A. Gellius in libro noctium atticarum quod natione abderites fuerit et ditissimus, qui omne patrimonium suum relinquens suis civibus, Athenas profectus est et Liberius tamen dicit eum oculos sibi eruisse, ne videret bene esse malis civibus. Tertullianus dicit, quod ideo excecavit seipsum, quia mulieres sine concupiscentia aspicere non poterat. Porro merito sibi oculos eruit, qui magicas tenebras oculis
Abbreviated transcription (Latin):
beo de saisa sapientia. Laudatur democritus. as agros suos
derelinquerit eos ꝙ pascua publica rieri paislo gros suot¬
rem quidem: si donasset sed miechil sapienter sit. qs si ab om¬
nib fiat inutile at malum fit. at hec negligentia tolerabi¬
lis. Quid ille qui patrimoniũ in nũmos redactum esfu¬

Expanded text:
tius De falsa sapientia Laudatur Democritus quod agros suos reliquerit, eosque pascua publica fieri passus sit; probarem quidem si donasset, sed nihil sapienter fit, quod si ab omnibus fiat inutile ac malum fit; at hec negligentia tolerabilis. Quid ille qui patrimonium in nummos redactum effu
Abbreviated transcription (Latin):
Iulianus in psas ꝓfectuo: nostiũ post iustoriam diis
sanguinẽ uouerat᷑. ubi a qͦdam simulato ꝑ fiuga dii
deserta ꝑdutud um fame ⁊ siti apostatã pdiduet:
extratũ. ⁊ inꝯsultꝰ a suoꝵ erraret agminib abouõ
forte hostiũ aste. conto illia ꝑtossus interot ennose¬

Expanded text:
ulianus in Persas profectus, nostrum post victoriam diis sanguinem voverat: ubi a quodam simulato perfuga ad deserta perductus, cum fame et siti Apostata perdidisset exercitum, et inconsultius a suorum erraret agminibus, ab obvio forte hostium equite conto ilia perfossus interiit, anno ae
Abbreviated transcription (Latin):
tus coepora puluis ht̃. Illd̾ amicitie scm ⁊ uenabłe nom̃:
re tͥ ꝓ uili sub pedib ꝙ iacet. Donec eris felix młtos nu¬
merabis amicos: tempora si fu̾int nubila solus eris. Hor¬
rea formice tenłũt ad inania nũqͣm. nullus ad admissas
ibit amicꝰ opes Mobile sic sequit᷑ fortune lumina uulgꝰ¬

Expanded text:
turba fuit. Illud amicitie sanctum et venerabile nomen, Re tibi pro vili sub pedibusque iacet. Donec eris felix multos numerabis amicos Tempora si fuerint nubila solus eris. Horrea formice tendunt ad inania nunquam: Nullus ad amissas ibit amicus opes. Mobile sic sequitur fortune limina vulg
Abbreviated transcription (Latin):
lam legitur habuisse. Sed egyptus om̃igenum uene¬
rans moustra deorsum in honore diũsoꝵ deoꝵ. qͦ pu¬
tabat talib pesse diũsa semina in agro. cliu̾̃sas ma¬
terias in ueste sociabat. diu̾sos eciam cint̾inos capi¬
tis diu̾sis diis sacrabat. Unde ⁊ in pͥncipio hoꝵ p̾cep¬
toꝵ dixit dñs. Iuxta consuetudĩem t̾re egỹpti: in qͣ¬

Expanded text:
ad inungendum . Sed Aegyptus omnigenorum venerans monstra deorum, et in honore diversorum deorum, quos putabat talibus praeesse, diversa semina in agro, diversas materias in veste sociabat, diversos etiam cincinnos capitis diversis diis sacrificabat. Unde et in principio horum praeceptorum dixit Dominus: « Juxta consuetudinem terrae Aegypti, in q
Abbreviated transcription (Latin):
honiinũ caritatem solum duas ꝑsonas exclusit
dñs a coniugio clicens. Propt̃ hoc reliquet homo
patrem s matrem .i. nec filius matri neo pat̾ fi¬
lia copulabit᷑. Sub lege uero płe̾s excepit. que sunt
fere .xii. Mat᷑. nouerca. soror. neptis amica. mater¬
tera. uxor pat̾ni nurus uxor fratͥs. S heo det̾mi¬

Expanded text:
hominum raritatem solum duas personas exclusit Dominus a conjugio dicens. « Propter hoc relinquet homo patrem, et matrem , id est nec filius matri, nec patri filia copulabitur. Sub lege vero plures excepit, quae sunt fere duodecim , mater, noverca, soror, neptis, amita, matertera, uxor patrui, nurus, uxor fratris. Sed haec determi
Abbreviated transcription (Latin):
los p̾stringit. nec ht̃ ullum cum uiitute cõmerciũ. Cupi
dis rerũ odiosum ⁊ molestum est carere: saciatis uero et
expleris iocundius est carere qͣm frui NQuante illa sũt

Expanded text:
los prestringit nec habet ullum cum virtute commercium. Cilos prestringit nec habet ullum cum virtute commercium. Cidis rerum odiosum et molestum est carere. Satiatis vero et expletis, iucundius est carere quam frui. Quanta illa sunt
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tm̃ cibi sac potus adhibendlum. ut uires reficiant᷑ nõ op¬
primantur. Potest enim ex̾citatõ et temꝑantia eciã in se¬
nectute: aliqͥd pristini roboris conseruare. ⁊sec corpori tm̃
subueniendũ est. sed animo młto magis. ⁊sam qd̃ senes ai¬
unt. stultos. credulos. obliuiosos ⁊ dissolutos: nõ sunt ħ
uicia senectutis. sed inhertis ingnauie ac sompnitulose
senectutis. Sicut enim petulancia uł ibido magis est ado
sic illa senilis ftulticia que deliratõ dicit᷑ͦ. senũ est nõ om̃i¬
adolescentem in quo est senile aliquid: sic ⁊ senem in quo
est adolescentis aliquid ꝓbo. Md̾ qui sequit᷑ corpore senex
ẽẽ potit aĩõ nũqͣm. In stucdiis laborib q iuuentutis nõ in¬
tesligitur: qñ obrepit senectus. Ita sensim sine sensu etas
senescit: nec subito frangit᷑. sed diuturnitate extinguitur¬
dit consilium uoluptatis rõnis inimica ac mentis ocu¬

Expanded text:
tantum cibi ac potus adhibendum, ut vires reficiantur, non optantum cibi ac potus adhibendum, ut vires reficiantur, non opprimantur; potest enim exercitatio et temperantia, etiam in senectute aliquid pristini roboris conservare: nec corpori tantum subveniendum est, sed animo multo magis. Nam quod senes aiunt stultos, credulos, obliviosos et dissolutos: non sunt hec vitia senectutis, sed inertis ignave ac somniculose senectutis. Sicut enim petulantia vel libido, magis est adosic ista senilis stultitia, que deliratio dicitur, senum est, non omniadolescentem in quo est senile aliquid: sic et senem in quo est adolescentis aliquid, probo. Quod qui sequitur, corpore senex ere posse non putet. In studiis laboribusque iuventutis, non intelligitur quando obrepit senectus. Ita sensim sine sensu etas senescit, nec subito frangitur, sed diuturnitate extinguiturdit consilium voluptas, rationis inimica, ac mentis ocu
Abbreviated transcription (Latin):
ticie inconstantia atq ꝑuersitas: qd̾ omnes eam ut
adhipiscantur exoptant. ⁊ eandem adepti accusant. Quie
te et pure atq elegant̃ acte eratis: placida et leuis est se¬
nectus. Nam ip̃a bñ acte uite bñfactoꝵ ꝙ multoꝵ recor¬
datõ iocundissima est. Temeritas florentis etatis pruden¬
tia aũt senescentis. Unde qui legere aut aulire antiqua
noluerit maximas res p. ab adolescentiu labefactas a se¬
nib aũt sustentatas ⁊ restitutas repꝑiet. Ssemo tam
auctoritate ⁊ sententia. Decorus est sermo senss: quietꝰ
et tremulus. facit ꝙ sepe ipsa sibi audienciam: diserti se¬
uid cõꝑtu ⁊ mitis oratõ. Ipsa defectio uiriũ: adolescencie
uiciis efficitur sepius qͣm seneccutis libidinosa enim ⁊ intẽ¬
ꝑans adolescencia effectum corpus tradit senectuti. Ut cõ¬
t̾ra morbum sic contra senectutem pugnandũ est. et haben¬
da ratõ ualitudinis. Utendũ gͦ est exercitatõnib modicis.

Expanded text:
titie inconstantia atque perversitas quod omnes eam ut adipiscantur exoptant et eandem adepti accusant. te et pure atque eleganter acte etatis, placida et levis est senectus. Nam ipsa bene acte vite, beneficiorumque multorum recordatio, iucundissima est. Temeritas florentis etatis, prudentia autem senescentis, unde qui legere aut audire antiqua voluerit, maximas res ab adolescentibus labefactas, a senibus autem sustentatas et restitutas reperiet. Decorus utas reperiet. Decorus est sermo senis, quietus et tremulus, facitque sepe ipsa sibi audientiam: diserti seuid senile; at ipsa defectio virium adolescentie vitiis afficitur sepius quam senectutis. Libidinosa enim et intemperans adolescentia effetum corpus tradit senectuti. tra morbum, sic contra senectutem pugnandum est et habenda ratio valetudinis, utendum ergo est exercitationibus modicis et
Abbreviated transcription (Latin):
tib adu̾sante et repugnante natura ⁊ ido gͣuis si¬
b u̾o uenit tamqͣm sponte in illa ui adhibita ⁊ e
uis. Sicut gͦ poma ex arborsb si cruda sunt ui auello
si matura et cocta decidunt. sic nis adolescentib uiteu¬
talitas consoquit᷑. Meditatum ẽẽ debet ab adolestu
ut mortem negligamꝰ: sine qua melitatõne tnͣsquu
nimo nemo ẽẽ potest cum certissime sit moriendu¬
gimur Est enim animꝰ celestis: ex altissimo domicli
p̾ssus. et quasi demissus in t̾ram: locum cliuine raui

Expanded text:
centibus, adversante et repugnante natura: et ideo gravis: senicentibus, adversante et repugnante natura: et ideo gravis: senibus vero venit tamquam sponte, nulla vi adhibita et ideo levis. Sicut ergo poma ex arboribus si cruda sunt vi avelluntur, si matura et cocta decidunt: sic vis adolescentibus vitsenectute Meditatum esse debet ab adolescentia, ut mortem negligamus; sine qua meditatione tranquillo animo nemo esse potest, cum certissime morienduperfungimur; est enim animus caelestis ex altissimo domicilio depressus et quasi demersus in terram, locum divinae naturae
Abbreviated transcription (Latin):
iocundius. Ueniam ad uoluptates agͥcolaꝵ: quibre
incredibłiter delector que nec ulła impecliũtur seoe¬
tute: et mͥ ad sapientis uitam ꝑxime indentur uer
Habuit enim ratõem cum c̾ra que nũqͣm recusat
ꝑium: nec uiqͣm sine usura reddit qd̾ accepit. agrs
nato ⁊ bñ culto nicħ potest ẽẽ uberius nec sp̃ẽ ornas¬
ctoritas ynde in senatu ut quisq etate anti¬
Ait: eius sñia pͥncipatũ tenet. ⁊ on tñ cani nec r¬
semlis quid sibi uelit nõ intelsigo quid enĩ absuroꝰ
potest qͣm quo minꝰ restat uie. eo plus uiatici q̃ reni.
grauius egrotant uistius curant᷑. In hoc etiam r¬
ris conditõnis est senex: qr qd̃ sꝑat adolescens ip̃e cona¬
tus est. Ille uult dni uiuere: iste diu uixit qͣmqua
quidem nec diuturnũ uidet᷑ quicqͣm in quo est albi
extremũ. Cum enim id aduenit: tuc id quod p̾tetit
effluxit. Hoc tm̃ remanet: qd̾ uirtute ⁊ recte fatu
quisꝙ consecutus est. Mors etiam contingit a dõit¬

Expanded text:
ctute Veniam ad voluptates agricolarum, quibus ego incredibiliter delector, que nec ulla impediuntur senectute et mihi ad sapientis vitam proxime videntur accedere: habent enim rationem cum terra, que nusquam recusat imperium, nec unquam sine usura reddit quod accepit: agroque ornato et bene culto, nihil potest esse uberius, nec specie ornactoritas: unde in senatu ut quisque etate antecedit, eius sententia principatum tenet. Non tamen cani necsenilis quid sibi uelit non intelligo. Quid enim absurdius esse potest quam quo minus restat uie eo plus uiatici querere?’. gravius egrotat, tristius curatur. In his enim melioris conditionis est senex, quia quod sperat adolescens, ipse iam consecutus est. Ille vult diu vivere; iste diu vixit. Mors quidem nec diuturnum quidquam videtur, in quo est aliquod extremum. Cum enim id advenit, tum illud quod praeteffluxit: hoc tamen remanet, quod virtute et recte factis quisque consecutus est. Mors etiam contingit adoles
Abbreviated transcription (Latin):
tans quid de eis faceret nittu dei iussit. os. spelunce la¬
pilib obstrui. ut ibi morerent᷑ fame ⁊ inopia cucũclu¬
si Qd̾ ministͥ quidem fec̾unt: ⁊ duo xp̃iani theodorꝰ et
rufinus eoꝵ martriũ desobentes caute int̾ lapides po

Expanded text:
tans quid de eis faceret, nutu dei iussit os spelunce latans quid de eis faceret, nutu dei iussit os spelunce lapidibus obstrui ut ibi morerentur fame et inopia circumclusi. Quod ministri quidem fecerunt; et duo christiani Theodorus et Rufinus eorum martyrium describentes caute inter lapides po
Abbreviated transcription (Latin):
Diu gͦ sͥ latentib unus coꝵ semꝑ ministbat. ⁊ qͦciens
intͣbat uẽbem figura se medici ⁊ habitu ueftiebat. Cũ
gͦ decius in urbem rediss ⁊ eos ad sacͥficanclũ ꝑquiri ius¬
sisset malchus minist̃ eoꝵ t̾ritus ad socios recliit. ⁊ eis fu¬
rorem imꝑatoris innotuit. Qui cum gͣuit᷑ t̾rerent᷑. mal¬
cus tñ allatos panes eis apposuit. ut cibo confortati for¬
tiores ad pͣlium redd̾entur. Post qͣm aũt cenati sunt: se¬
dentes ⁊ colloquentes ⁊̃ luctu ⁊ lacrimis subito sicut d̾s
uoluit dormier̃t. Mane aũt facto cum q̃siti inueniri ñ
possent. ⁊ decius doleret qd̾ tales iuuenes ꝑdidisset. ac¬
b erogantes in suo ꝓposito ꝑmañe. Iussit gͦ decius ut pa¬
rentes eoꝵ adessent. ⁊ cõminatꝰ est eis mortem nͥ de eis di¬
cerent qͥcquid scirent. Illi aũt eos similit̾ accusarũt: ⁊ di¬
uicias suas expendisse pauꝑib cõquesti sunt. Tũc cogi¬

Expanded text:
Diu igitur hic latentibus unus eorum semper ministrabat et quotiens Diu igitur hic latentibus unus eorum semper ministrabat et quotiens intrabat urbem figura mendici et habitu se uestiebat. Cum ergo Decius in urbem redisset et eos ad sacrificandum perquiri iussisset, Malcus minister eorum territus ad socios rediit et eis furorem imperatoris innotuit. Qui cum grauiter terrerentur, Malcus tamen allatos panes eis apposuit ut cibo confortati fortiores ad prelium redderentur. Postquam autem cenati sunt sedentes et colloquentes in luctu et lacrimis subito sicut deus uoluit dormierunt. Mane facto cum quesiti inueniri non possent et Decius doleret quod tales iuuenes perdidisset, actianis pauperibus erogantes in suo proposito permanere. Iussit ergo Decius ut parentes eorum adessent, et comminatus est eis mortem nisi de eis dicerent quicquid scirent. Illi autem eos similiter accusauerunt et diuitias suas expendisse pauperibus conquesti sunt. Tunc cogi
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑator ꝑsequens xp̃ianos cum uenisset ephesum
iussit eclificari templa in medio ciuitatis ut om̃s cum
eo miscerent᷑ sacͥficiis ydoloꝵ. Cum gͦ om̃s xp̃ianos inqͥri
iussisset. ⁊ inuentos aut sacrificare aut mori compelleret.
tantꝰ penaꝵ t̾ror cunctis aderat qd̾ amicũ amitꝰ. ⁊ filiũ pat̃
⁊ patrem filiꝰ abnegaibat. T̃ unc in illa urbe inuenti sunt. uii
xp̃ĩani. Maximianꝰ malcus martynianꝰ. dyonisius. ⁊ oh̾es
serapion ⁊ ꝯstantinꝰ. qui hec uidentes nimis dolebant.
Et cum eẽnt primi palacii sacͥficia ỹdoloꝵ sꝑnentes:
in domo sua se celebbant ⁊ ibi ieurniis ⁊ oratõnib ua¬
cabant. Acrusati gͥ ante decium statuunt᷑ ⁊ ꝯꝓbati ue¬
racit̾ xp̃iani. dato eis resipiscendi spacio usꝙ ad redi¬
tum decĩ climittunt᷑. At illi pr̃imoniũ suũ int̾im pau¬
ꝑib expendentes inito consilio in montem celiũ seces¬
serunt: ⁊ ibi ẽẽ secretiꝰ usq ad redtium decii decreuerunt

Expanded text:
imperator persequens christianos cum uenisset Ephesum iussit edificari templum in medio ciuitatis ut omnes cum eo miscerentur sacrificiis ydolorum. Cum ergo omnes christianos inquiri iussisset et inuentos aut sacrificare aut mori compelleret, tantus penarum terror cunctis inerat, quod amicus amicum et filium pater et patrem filius abnegabat. Tunc in illa urbe inuenti sunt septem christiani, Maximianus, Malcus, Martinianus, Dionysius, Iohannes, Serapion et Constantinus. Qui hec uidentes nimis dolebant et cum essent primi palacii sacrificia ydolorum spernentes in domo sua se celabant et ibi ieiuniis et orationi uacabant. Accusati igitur ante Decium statuuntur et comprobati ueraciter christiani, dato eis resipiscendi spacio, usque ad reditum Decii dimittuntur. At illi patrimonium suum interim pauperibus expendentes, inito consilio in montem Celium secesserunt et ibi esse secretius usque ad reditum Decii decreuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
corpori meo nũqͣm adhibui. ⁊ tuibe est qd̃ ꝑdam qd tam¬
diu custocliui. Dixit ei senex filia ego xp̃ianꝰ sum ⁊ noui
medicinã: neme uerccũderis. Agatha R̾endit. Dñe im
de te uerecundarer cũ tu sis senex ⁊ gͣndeuus : Ẽgo u̾o
ago pat̾. ꝓpt̾̃ tuam bonam uoluntatẽ. S scias qd̾ nullam
cuiꝰ ego apłs sum: ⁊ in noĩe eiꝰ: te scias ẽẽ sanatam Et
statim disꝑuit. Tunc ꝓcidens b̾a agacha ⁊ gr̃as agens
inuenit se ex om̃i ꝑte sanatã. ⁊ mamillã suo pectori re¬
flitutã. Cũ gͦ tota nocte ex ĩmenso lumine t̾riti custodes
aut fug̾ent. ⁊ carc̾em aꝑtum uelinq̃rent: rogabãt eam
qͥdam ut fug̾et At słła. Ebsit inqͥd ut fugiam. ⁊ coronã
pacĩe ꝑdam. ⁊̃ custodes meos tͥbulatõnib tradã. Ego enim
acliuta a dñor ꝑseuerabo in eo qui me sanauit ⁊ confor
ost qͣtuor gͦ dies dixit ei qͥntianꝰ ut deos adoraret.

Expanded text:
corpori meo nunquam adhibui et turpe est ut perdam quod tamcorpori meo nunquam adhibui et turpe est ut perdam quod tamdiu custodiui». Dixit ei senex: «Filia, ego christianus sum et noui medicinam. Ne me uerecunderis». Agatha respondit: «Domine, unde te uerecundarer, cum tu sis senex et grandeuus? Ego uero tibi ago pater propter tuam bonam uoluntatem, sed scias quod ego nullam cuius ego apostolus sum et in nomine eius te scias esse sanatam». Et statim disparuit. Tunc procidens beata Agatha et gratias agens inuenit se ex omni parte sanatam et mamillam suo pectori restitutam. Cum ergo tota nocte ex immenso lumine territi custodes aufugerent et carcerem apertum relinquerent, rogabant eam quidam ut fugeret. At illa: «Absit», inquit, «ut fugiam et coronam patientie perdam et custodes meos tribulationibus tradam. Ego enim adiuta a domino perseuerabo in eo qui me sanauit et confortauit». Post quatuor ergo dies dixit ei Quintianus ut deos adoraret
Abbreviated transcription (Latin):
Equenti clie dixit ei qͥntianꝰ. oiud tͣccasti circa sa¬
lutem tuã: Abnega xp̃m ⁊ deos nr̃os adora: ne ꝑata
tͥ patiaris torm̃ta. Ꝙd̾ cum ilła renueret: iussit eam suspẽ¬
di inequleo ⁊ torq̃ri. Tũc agatha ait. Ego in hũs penis
delector. sicut qui bonũ nũcium audit: aut qui ũdet quẽ
dui desid̾auit Scio enĩ qd̃ oportet flagellari triticũ: anteꝙͣ
reppnatur in horreũ. Furens quintianꝰ uissit ei mamillã
taq̾ri ⁊ diutissime tortam uissit eamdẽ abscidi. Md̾ eum
fieat: agatha dixit ei. Imꝑie crudelis ⁊ dire tyanne non
es ꝯfusus amputare in feminã qd̵ ip̃e sinistĩ in matre
tua. Io aũt iussid eam sic in carcem recipi: phibens ei
intioitũ medicoꝵ ⁊ panem ⁊ aquam ab aliquo mini¬
strari. Et ecce meclia nocte apparuit ei quidã senex un¬
guenta ferens in manu sua: ⁊ dixit illi. Ealia qñ tu ica
supplicia sustinebas ibi exam. ⁊ nũc sdeo ad te ueni. ut

Expanded text:
equenti die dixit ei Quintianus: «Quid tractasti circa salutem tuam? Abnega Christum et deos nostros adora ne parata tibi patiaris tormenta». Quod cum illa renueret iussit eam suspendi in eculeo et torqueri. Tunc Agatha dixit: «Ego in hiis penis delector sicut qui bonum nuntium audit, aut qui uidet quem diu desiderauit. Scio enim quod oportet flagellari triticum antequam reponatur in horreum». Furens ergo Quintianus iussit eam in mamilla torqueri et diutissime tortam iussit eandem abscidi. Quod cum fieret Agatha dixit ei: «Impie, crudelis et dire tyranne, non es confusus amputare in femina quod ipse suxisti in matre tua?». Ille autem iussit eam sic in carcere recipi prohibens ei introitum medicorum et panem et aquam ab aliquo ministrari. Et ecce, media nocte apparuit ei quidam senex unguenta ferens in manu sua et dixit ei: «Filia, quando tu ista supplicia sustinuisti ibi eram et nunc ideo ad te ueni, ut
Abbreviated transcription (Latin):
bis si xp̃c te sanabit. Et iussit testas fractas spargil ⁊
carbones ignitos submitti: ⁊ ibi nisdam ⁊. uolutari.
d̾ cum fleret ecce subito t̾remotꝰ magnus factꝰ est. qui
totam ciuitatẽ ita concussit. ut ꝑs muri corruens duos
consiliaries qͥntiani occid̾et :⁊ ppłs ad eum cõcurreret
ditõem formidans: agatham mitti iussit in carcerẽ. Ing̾c
collocarẽt. ecce subito angis attulit tabulam marmoreã ⁊ posuit
habuit. spontaneam se obtulit. honorem deo dedit ⁊ patrie
liberatõem fecit ⁊ hoc mirałm auelientes multi ⁊̃ uidei et
gentiles: sepulcheum eiꝰ multũ honorare ceꝑunt. Quintian
equis calcitrantib in flumen ꝓiectus est: ⁊ corpus eiꝰ nũqͣm
potuit inueniri. Reuoluto anno martyrii eiꝰ. mons quidam
maximꝰ iuxta urbem ruptus emisit ignem. qui qͣsi torrens
de monte descendens ⁊ saxa ⁊ t̾ram comburens ad urbem cũ
impetu ueniebat. Tunc multitudo paganoꝵ de monte descẽ¬

Expanded text:
bis si Christus te curabit». Et iussit testas fractas spargi et carbones ignitos submitti et ibi nudam Agatham uolutari. Quod cum fieret, ecce, subito terre motus nimius factus est. Qui totam ciuitatem ita concussit ut pars muri corruens duos consiliarios Quintiani occideret et populus ad eum concurreret ditionem formidans, Agatham mitti iussit in carcerem. Ingrescollocarent, ecce subito angelus attulit tabulam marmoream et posuit habuit, spontaneam se obtulit, honorem deo dedit et patrie liberationem fecit’. Et hoc miraculum audientes multi et Iudei et gentiles sepulchrum eius multum honorare ceperunt. Quintianuequis calcitrantibus in flumen proiectus est et corpus eius nunquam potuit inueniri. Reuoluto anno martyrii eius mons quidam maximus iuxta urbem ruptus emisit ignem qui quasi torrens de monte descendens et saxa et terram comburens ad urbem cum impetu ueniebat. Tunc multitudo paganorum de monte descen
Abbreviated transcription (Latin):
tͥonali ꝑte. macedonie uł attite t̾re adiungit᷑. Huiꝰ ca¬
put est urbs corinthus. grecie decus. In achus est acha¬
ie fliuiius. archadia u̾o sinus achaie est: ut platani fo¬
lium int̾ iouinũ ⁊ egeum mare. ab euro expoĩta. qͣm
archas iouis. ⁊ caliste filius pelasgis in deditõnem re¬
dictum. Habet aũt archadia fluuuũ magnũ eriman¬
tum abeston quoq lapidem qui semel accensus nũ¬
qͣm excinguit᷑. Canclidissime etiam merule sibi

Expanded text:
trionali parte Macedoniae vel Atticae terrae adjungitur. Hujus catrionali parte Macedoniae vel Atticae terrae adjungitur. Hujus caput est urbs Corinthus, Graeciae decus. Inachus est Achaiae fluvius. Arcadia sinus Achaiae est, ut platani folium, inter Ionium et Aegaeum mare exposita, quam Arcas Jovis et Calistae filius, Pelasgis in ditionem redictum. Habet autem Arcadia fluxium magnum Erimantum, asbeston quoque lapidem, qui semel accensus nunquam exstinguitur; candidissimae etiam merulae ibi
Abbreviated transcription (Latin):
solidi aurei facti suut. domandoꝵ qͦ equoꝵ usus pͥmum¬
roꝑtuis est. M acedonie in exordio ab emathio rege ema¬
chie nom̃ erat: sed macedo dencaleonis mat̾nus neꝑos
postqͣm ibi accepit principatũ mutauit uocabłm.
Macedoniãq a suo nomine clixit. Est aũt cõsinis ab
oriente egeo mari a meridie achaie. ab occasu dalmatie.
a septentrione mesie. patͥa alexandri magni ⁊ regio au¬
reis uenis argentiq optima. lepidem quẽ pirutẽ uoca¬
uit ista gignit. Mons olimpꝰ in ea est qui excellenti u̾¬
tice tantus actollitur ut in catumine eiꝰ nec nubes nec uẽ¬
ti sentiant᷑. Achaia ab acheo rege. ⁊ urbs ⁊ ꝓuincia appella¬
ta est. hec pene insuia est. Nam absq septemtͥonali ꝑte
qua macedonie iungit᷑ undiq septa est mari. aib oriente
euim hc̃ myrteum mare. ab euro egeũ. a mericlie ioni¬
cum. ab affrico ⁊ occcisi cassiopas insulas. Asola seꝑtem¬

Expanded text:
solidi aurei facti sunt, domandorum quoque equorum usus repesolidi aurei facti sunt, domandorum quoque equorum usus repertus est. Macedoniae in exordio ab Emutio rege Emathiae nomen erat, sed Macedo, Deucalionis maternus nepos, postquam ibi accepit principatum, mutavit vocabulum Macedoniamque a suo nomine dixit. Est autem confinis ab oriente Aegeo mari, a meridie Achaiae, ab occasu Dalmatiae, a septentrione Moesiae. Patria Alexandri Magni, et regio aureis venis argenteisque opima, lapidem quem paeantidem vocant, ista gignit; mons Olympus in ea est, qui excellenti vertice tantus attollitur, ut in cacumine ejus nec nubes nec venti sentiantur. Achaia ab Achaeo rege et urbs et provincia appellata est. Haec pene insula est. Nam absque septentrionali parte, qua Macedoniae jungitur, undique septa est mari. Ab oriente enim habet Mirtheum mare, ab euro Creticum, a meridie Ionium, ab Africo et occasu Cassiopas insulas, a sola septen