comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
do non estis. sed ego rlegiuos de
mundo: propterra odit uos inundꝰ.
Ergo &. ipsi inde erant. unde ut ñ
essent electi sunt. non meritis suis
quor nulla bona p̾cesserant opera.
non natura. que tota fuerat ꝑliberũ
arbitrium in ipsa radice uitiata:
sed gratuita. hoc ẽ uera gr̃a. Qui
enim de mundo mundum elegit.
fecit quod eligeret non inuenit:
quia reliquir ꝑ electionẽ gnitię
salure facte sunt. Si autem gr̾̃a in¬
quit: iam non ex operib. Auoqͥni
gr̃a: iam non ẽ gr̃a. Si autẽ que¬
ratur quomodo se dilgat iudis
ꝑditionis. qui odit iuudum re¬
demptionis. da git se utiq falsa
dilectione non urra. Proatide fao
se diligit: & uerr odit. Qui rnim
diligit iniquitatem: odit aminam
suã. Sed diligere se dicitur. qm in¬
iquitatem quia imquus ẽ diligit:
&. riii sus odisse se dicit᷑. qm̃ qd̃ ei
nocet hoc diligit. Odit ergo inse
naturã: diligit uitium. Odit qͦd
factus ẽ ꝑdi bonitatem: diligit qd̾
ineo factum ẽ ꝑliberã uoliuitatem.

Expanded text:
do non estis, sed ego elegi vos de mundo, propterea odit vos mundus. Ergo et ipsi inde erant, unde ut non essent electi sunt, non meritis suis, quorum nulla bona praecesserant opera, non natura, quae tota fuerat per liberum arbitrium in ipsa radice vitiata, sed gratuita, hoc est vera gratia. Qui enim de mundo mundum elegit, fecit quod eligeret, non invenit, quia reliquiae per electionem gratiae salvae factae sunt. Si autem gratia, inquit, jam non ex operibus, alioquin gratia jam non est gratia . Si autem quaeratur quomodo se diligat mundus perditionis, qui odit mundum redemptionis, diligit se utique falsa dilectione, non vera; proinde falso se diligit, et vere odit. Qui enim diligit iniquitatem, odit animam suam . Sed diligere se dicitur, quoniam iniquitatem qua iniquus est diligit. Et rursum odisse se dicitur, quoniam quod ei nocet, hoc diligit. Odit ergo in se naturam, diligit vitium. Odit quod factus est per Dei bonitatem, diligit quod in eo factum est per liberam voluntatem.
Abbreviated transcription (Latin):
cũbitis altior fuit aqua: suꝑ montes
qͦs operuerat. Consumptaq ẽ omnis
caro que mouebatur suꝑ t̾ram. uolu¬
crum. animantium. bestiarum. om¬
niumq reptilium quȩ reptant super
terram: uiuuersiq hominrs . &. cuncta in
quib spiraculum uitȩ ẽ int̾ra mortua sunt.
Et deleuit omnẽ substantiam que erat suꝑ
terram. ab homine usq ad pecus. tam
reptilr quã uolucres celi.ꝙ. deleta sut
deterra. Remansit autem solus noc &.
quicum eo trant inarcha. obtinuerunt¬
q aquȩ terras centum quinquagnita
dieb. Recordatus ẽ autem d̾s noe.
cunctorumq animantium.&. omĩum
iumentoꝵ quȩ erant cũ eo in archa. ad

Expanded text:
tis altior fuit aqua super montes quos operuerunt: consumptaque est omnis caro quae movebatur super terram, volucrum, animantium, bestiarum, omniumque reptilium, quae reptant super terram: universi homines, et cuncta, in quibus spira culum vitae est in terra, mortua sunt: et delevit omnem substantiam quae erat super terram ab homine usque ad pecus tam reptile quam volucres caeli et deleta sunt de terra remansit autem solus Noe et qui cum eo erant in arca obtinueruntque aquae terras centum quinquaginta diebus recordatus autem Deus Noe cunctarumque animantium et omnium iumentorum quae era
Abbreviated transcription (Latin):
sunt aquȩ. & clausi funt fontes abyssi.
&. cataracte celi. ꝙ. prohibite sunt plu¬
uit decelo. Reuersȩq sunt aque de
terra. euntes & redeuntes: &. ceperunt
miniu post centum quinqͦginta dies.
Requiruitq archa mense septimo. uice¬
sima & septima dix mensis: suꝑ monteᷤᷤ
armenis.Seđm lii cam

Expanded text:
lausi sunt fontes abyssi, et cataractae coeli: et prohibitae sunt pluviae de coelo. Reversaeque sunt aquae de terra euntes et redeuntes: et coeperunt minui post centum quinquaginta dies. Requievitque arca mense septimo, vigesima septima die mensis, super montes Arme
Abbreviated transcription (Latin):
uant trcum. masculini sexus & feminini.
De uolucrib uxta genus suum .&. de u¬
mentis ingenere suo. & ex omni reptili
terre scđm genus suum. bina de ominib
ingredientur tecum. ut possuit uiue¬
re. Tolles igitur tecum ex om̃ib escis
quȩ mandi possunt. &. comportabis
apud te: &. erunt tamtͥ qͣm illis incibũ.
ẜcir ergo nor omĩa.
ad cum. In gredere tu &. omnis
domus tua iarcham: te enim uidi
iustum eoram me ingeneratione hac.
Ex om̃ib animantib mundis tolles
septena &s septena: masculũ &. feminã.
De animantib uͦ ñ mundis duo & duo:

Expanded text:
ant tecum, masculini sexus et feminini. De volucribus juxta genus suum, et de jumentis in genere suo, et ex omni reptili terrae secundum genus suum: bina de omnibus ingredientur tecum, ut possint vivere. Tolles igitur tecum ex omnibus escis, quae mandi possunt, et comportabis apud te, et erunt tam tibi quam illis in cibum. Fecit ergad eum: Ingredere tu, et omnis domus tua in arcam, te enim vidi justum coram me in generatione hac. Ex omnibus animantibus mundis tolle septena et septena, masculum et feminam; de animant
Abbreviated transcription (Latin):
auratis. Quintianus dixit. Elige
esto & nol ilis quote pp̃atura ditauit.¬
&. sacrifica diis immortalib. quos¬
strat. Asatha dixit. Sit talis uxor
tua. qualis dea tua uenus fuit: &¬
tusis talis. qͥlis iouis d̾s tuus extitit.
UINTIANOS audiens
hec: iussit eam alapis cedi di
cens Iniuriam iudicis.: noli
tenirrario or garrire. Agatha
dixit. Diristi deos tuos ce̾. quos
urca diuititas demonstrauit. to̾o
tiauus dixit. Appari te hoc
Miror te uirum prudentẽ. ad tantam
stulticiam deuolutum: ut quos dros

Expanded text:
auratis.| Quintianus dixit . eligaauratis.| Quintianus dixit . eliga. et nobiles quod te| natura ditauit . sacrifica diis omnipotentibus·quosstrat. Beata Agathe dixit| Sit+ tales uxor tua qualis dea tua uenus fuit . et tu sis ta| lis ut ioues deus tuus extitit. Quintianus audiens haec . ius| sit eam alapis caedi. et dixit iniuriam iudici noli teme| rario ore garrire. Agathe dixit . dixisti deos tuos esse| quos uera diuinitas demonstrat. Sit cianus dixit appare te hoc miror te urum pruden| tem . ad tantam stulticiam deuolutum ut illos | deos
Abbreviated transcription (Latin):
ornamentum domus: ego familias di¬
uersi sexus & etatis. ex hibui. Sed ista
omĩa. qͦsi terram quampedib suis cal
cat: ita pro nichilo computauit.
uINC iratus quintianus: iussit
eam ad secretarium suũ adduci. Et
sedens intribunali. hoc intt̃ium ser
tianus dixit. Certe si ingenua pro¬
baris & nobilis: cur moeib seruilemr
Quia ancilla xp̃i sum: idio me ser¬
uilem ostendo ꝑsonam. Quintianꝰ
dixit. Certe si in gennia gas x̃. nobi¬
lis. quomͦ te ancillam ee comiurmno¬
ras: El satha dirit. Sinania igtꝰ
nut̾tas sstaẽ: inqna xp̃i seruitus
comꝓbatur. Quintianus dixit.
Quid ergo: Nos ingenuitatem non
ad tantam captiuitatemꝰ deurnit.
ut ñ solum peccati uos faciat seruoᷤ.
uerum etrã lignis &. lapidib uos
prestet obnorios.
UINUANUS DIXIT. Quicquid
furioso ore latraueris: pent po¬
terunt uindicare. Dic tamen
antequã ad cormenta ꝑuenias: cur
deorum scã contempnas. Agatha aixit
Noli dicere deorum: sed dic demo¬
num. Demonia enim sunt: quorũ

Expanded text:
ornamen| tum domus . ego familias diuersi sexus  etates exhibui.| Sed ista omnia quasi terra quam pedibus suis concul| cat . pro nihilum conputauit. Tunc iratus quintia| nus . iussit eam ad secretarium adduci . et sedens in tri| bunali . hoc inicium sermtianus dixit et si ingenua| probaris et nobiles . cur moribus seruilem quia ancilla christi sum.| Ideo me seruilem ostendo personam. Quintianus dixit| certe+ ingenua es  et nobiles quomodo te ancilla esse| commemoras. ta| est . in qua christi seruitus conprobatur. Quintianus dixit| quid ergo nos ingenuitatem non ad tantam captiuitatem deuinit . ut non solum pec| cati  uos faciat seruos . uerum etiam lignum et lapedibus uos faciat obnoxios. Quintianus dixit quidquid furioso| ore blasphemaueris . poenae poterunt uindicare. Dic ta| men antequam ad tormenta uenias . cur deorum sancta contem| nis. Agathe dixit noli dicere deorum sed dic daemonum.| daemonia enim sunt quorum
Abbreviated transcription (Latin):
nium eius. Et modo ꝓmittendo leta.
modo terrendo aspera: sperabant
se mentem sẽam. abono proposito re¬
uocare.
UIBUS Sc̃a agathã dicebat.
sunt. ꝓmissioues ur̃ȩ pluuis sc̃. terro¬
res flumina sunt: quȩ quantum uis
il potetit cadere. fundita ẽ enĩ suꝑ
petiam. Hee autem dixens. Rebat

Expanded text:
imum eius . et modo| promittendo laeta imum eius . et modo| promittendo laeta modo terrendo aspera . Sperabant se | mentem sanctam a bono proposito reuocare. Quibus sancta aga| the dicebat msunt promissiones uestrae pluuiae| sunt terrores flumina sunt quae quantum uis on poterit cadere| fundata enim est super petra
Abbreviated transcription (Latin):
narum februariarum. Qunttanuis
consularis siciliȩ. audixiis scam opini¬
onem uirginis deodicate agathe
multifaria intentione ꝑ quirebat. ut
adeam ꝑtingeret. Per singula cnm
uitiorum ex agitabat affectus. Et ut
talib di famulam. facit artari: ut qui
erat degener &. igotus. ꝑhoc sonar&.
apud aures uulgi. qͦd tantus ee̾t ac
talis: qui posset etiam spectabilium
sibi subiugarr ꝑsonas.
t libidinosus autem. ad aspectũ
uirginis pulcherrime oculorũ
suoꝵ concupiscentiã cõmour¬
but: &. ut auarus. ad facultates eius.
cupiditatis sirę frena laxabat. Atq¬
ut idolatrir & demonum srruus : fer¬
uore impirtatis sur inflãmatus.. xp̃i
nomen audire non poterat. His &. hu¬
brnsus: bratam agatham astus fecit
apparitorib coartari. Et fecit eam
euidam matrone tradi nomine afrodi¬
sie: quȩ habrbat nouem filias turpissi¬
mas: sicut fuerat &. mat̾ earum. Hoc
autem fecit. ut ꝑ dies triginta cotidie
blandirentur ei: quo mutarent an¬

Expanded text:
NAS FEBROARIAS| Quintianus consolaris siciliae . audiens sanctam| opinionem uirginis d\e/o dicate agathae| multefaria intentione perquirebat . | ut ad eam pertingeret per singulam enim| uiciorum exagitabat affectus·et utpotalibus d\e/i famulam fecit arta re. Vt qui erat di genere ignotus per hoc sonaret apud| aures uulgi . quod tantus esset ac talis qui posset| etiam spectabilium sibi subiugare personas. Vt libidi| nosus autem . adspectum uirginis pulcherrime oculorum| suorum concupiscentia commouebat . et ut auaris ad fa| cultates eius cupiditatis suae frena laxabat . atque| idolatriam daemonum seruus feruorem inpietatis| suae inflammatus . christi nomen audire non poterat . | his et huhensus·| beatam agathem a suis fecit apparitoribus coartari.| Et fecit eam cuidam matrunae tradi . nomine afrodisię| quae habebat nouem filias turpissimas sicut fuerat| mater earum. Hoc autem fecit . ut per dies triginta coti| die blandirentur ei . ut mutarent an
Abbreviated transcription (Latin):
uerboꝵ suꝑ fluum cursum¬
dus: aut uariis te supplicũs facram
intrrire. Asatha dixit. Si ferai mͥ
escunt. Si ignem adhibeas: decęlo
mͥi rorem saluificum angłi in. iustrabt̃.
tans caput: iussit eam in carcerẽ reci¬

Expanded text:
umdies aut uaries te suppliciis faciam interire. Aga| the dixit si feras mihi escunt. Si ignis adhibeas de caelo mihi ros| saluificum angeli ministrabunt. tans| caput . iussit eam in carcere
Abbreviated transcription (Latin):
Tu cogita miser: ut possis euadere
ȩternam decollationẽ. Tunc quintia¬
nus iussit eam celerius trabi ad car¬
cerem: quia eum tioce publica con
cerem introtuit. Et quasi ad epu¬
las inuitata. ita gaudens agonem
igitur dre: impiissimus quintianus
suis eã aspectib ussit aptari. Cui &
dixit. Quid tractasti circa salutẽ tuã
torrm tuũ quite fecit. & dm̃ uerum
atiora. Ournsi contempseris: ȩt̾nis
prius & ꝑpetius incendits subia et bis
Tunc iratus quintianus: iussit eam
xquubeo suspendi & torqueri. Cũq
torqueretur: dixit ei quintianus.
Relinque intentionem animi tui.
ut uite tuȩ possit ẽẽ consultũ. AGa¬
tha respondit. Em inhis prnis ita
delector. sicut quibonum nuntium
multos. ita ego delector in his penis
corporalib p̾osita. Non enim potest
triticum in borreum reponi: uisi
theca eus fortit̾ furrit concialcata : ꝙ.
redacta in paleis. Ita anima. uiea. ñ
potest in paradysum dñi cum palina
intrart marcyrii: nisi diligmer

Expanded text:
tu paenetere ut possis euadere aeternam| decollationem. Tunc quintianus iussit eam celerius| tradi ad carcerem . quia uoce eum pu| blica confcerem intrauit . et quasi| ad aepulas inuitata ita gaudens agonem igitur die impiissimus| quintianus . suis eam aspectibus iussit aptari . cui et dixit| quid tractasti circa salutem tuam. torem tuum qui te fecit . deum uerum adora .| quem si coebis. Tunc iratus quintianus iussit eam aeculeo| suspendi . et torqueri Cumque torquerent eam dixit ad| eam quintianus . relinque intentionem animi tui . Vt ui| tae tuae possit esse consultum. Agathe respondit in| his poenis ita delector . sicut si quis bonum nuntium multos, ita et ego delector in his poenis corporalibus posita. Non enim potest triticum in horreo reponi, nisi theca ejus fortiter fuerit conculcata, et redacta in paleas. Ita et anima mea non potest in paradisum Dei cum palma intrare martyrii, nisi diligenter
Abbreviated transcription (Latin):
mine supplicia sustiuere.
ibENS igitur afrodisia. mentẽ
eius immobilem ꝑmanere: abut
ad quintianũ &. dixit ei. Faci¬
lius possunt saxa molari. &. ferrum
implumbũ conuerti: quã ab intenti
onr.  p̃iana. mens istius puellę reuocet᷑.
Ego enum &. filie ure. fine cessatione¬

Expanded text:
mine supplicia| sustinere. Videns igitur . afrodisia mentem eius inmobilem| permanere. Abiit ad quintianum et dixit ei facilius pos| sunt saxa molliri et ferro in plumbo conuerti quam ab in| tentione christianae mens istius puellae reuoc. Ego| enim et filiae meae sine cessation
Abbreviated transcription (Latin):
incordib suis. testimonium reddente
illis conscientia . & inter se inuicem
cogitationũ accus autium aut etiam
defendentium. in die cũ iudicabit ds̃
occulta hominum. scđm euangelium
meum per iħ̃m . xp̃m. Si autem tu
iudeus cognominar .s ꝙ. requiescis
inlege. ꝙ gloriaris in d̾o .q. nosti uo¬
uintatem eius . &. probas utiliora in
structus ꝑlegem: confidis te ipsũ du¬
cem ee̾ cȩcoꝵ. lumen eoꝵ qui intenx¬
bris sunt: cruditorẽ insipientium. ma¬
gistrum ufantium. habentẽ formam
scientiȩ & ueritatis in lege.
ui ergo alium doces. de ipsum

Expanded text:
imonium reddente illis conscientia ipsorum et inter se invicem cogitationum accusantium aut etiam defendentium in die cum iudicabit Deus occulta hominum secundum evangelium meum per Iesum Christum si autem tu Iudaeus cognominaris et requiescis in lege et gloriaris in Deo et nosti voluntatem et probas is te esse ducem caecorum, lumen eorum qui in tenebris sunt, eruditorem insipientium, magistrum infantium, habentem formam scientiae et veritatis in lege. Qui ergo alium doces, teipsum
Abbreviated transcription (Latin):
attollerr. &. hunc diem in illius potis¬
simum ueneratione cębebrare. qui
tam copiosis ẽ rigationib uiundatꝰ:
ut cum multa solus acceperit: nichil
inquẽquã. sine ipsuis participatione
transierit. Uerbum caro factiun iã
habitabat in nobis: &. ad humanum
genus reparaudũ. totũ se. xp̃e impen¬
derat. Nichil indispositum sapien¬
tre: nichil erat arduum potestati.
Famulabant᷑ elementa. angelici sp̃e
seriuiebant. nec ullomodo poterat
in efficax e̾ẽ sacram̃tum. quod simul
ipsius deitatis unitas operabatur.
et trinitas..i
ttamen de toto mundo unꝰ
eligitur petius. qui & uni

Expanded text:
attollere, et hunc diem in illius potisattollere, et hunc diem in illius potissimum veneratione celebrare, qui tam copiosis est mundationibus mundatus, ut cum multa solus acceperit, nihil in quemquam sine ipsius participatione transierit. Verbum caro factum, jam habitabat in nobis , et ad humanum genus reparandum, totum se Christus impenderat. Nihil indispositum sapientiae, nihil erat arduum potestati. Famulabantur elementa, angelici spiritus serviebant, nec ullo modo poterat inefficax esse sacramentum, quod simul ipsius deitatis unitas operabatur et trinitas. t tamen de toto mundo unus eligitur Petrus, qui et uni
Abbreviated transcription (Latin):
lis. Quid enim tam regium. quã sub¬
ditum d̾o animum. corporis ẽẽ rectorr̃
Et quid tam sacerdotale. quam uourre¬
dño conscientiam purã. &. unmacu¬
latas hostias pietatis. de altari cordis
offerrr: Quod cũ om̃ĩb ꝑ gr̃amd̾i
communt sit factũ: religiosum nobis
atq laudabile ẽ. hodie ꝓuectioni
ur̃e. de ꝓprio patrono gaudere. Et
quamquam in toto eccłe corporr. apos¬
tolici celebretur pontificuĩ sacram̃¬
tum nobis tamen ẽ sprcialius gau¬
dendum: qoͦ effusum benedictionis
ungͣentum copiosius insuperiora
ꝓ fluxit : & nor partitis ininferiora
descerpit.
m itaq dilectissimi de con¬
sortio istius muneris. magna
sit materia cõmunium gau¬
diorum: urrior tam̃ nobis .&. excel¬
lentior erit causa letandi. si non in
ur̃e hiuiulitatis consideratiour
remoremini: cum multo utilius mul¬
toq sit dignius. ad bratissimi petiri
apłi głam contemplandã acrem m̃tis

Expanded text:
lis. Quid enim tam regium, quam sublis. Quid enim tam regium, quam subditum Deo animum corporis esse rectorem? Et quid tam sacerdotale, quam vovere conscientiam puram, et immaculatas hostias pietatis de altari cordis offerre? Quod cum omnibus per gratiam Dei commune sit factum, religiosum nobis atque laudabile est hodie provectioni nostrae, de proprio patrono gaudere. Et quanquam in toto Ecclesiae corpore, apostolici celebretur pontificii sacramentum, nobis tamen est specialius gaudendum, quod effusum benedictionis unguentum copiosius in superiora profluxit, et non parcius in inferiora descendit. Cum itaque, dilectissimi, de consortio istius muneris, magna sit materia communium gaudiorum, verior tamen et excellentior erit causa laetandi, si non in nostrae humilitatis consideratione remoremini, cum multo utilius multoque sit dignius ad beatissimi Petri apostoli gloriam contemplandam, aciem mentis
Abbreviated transcription (Latin):
religioso ur̃e
deuotionis
affectu. &. id̾o
gr̃as ago. quod inuobis pietatem
a p̃ianr unitatis agnosco. Siclit enĩ
ipsa frequentia ur̃a testat᷑ intelli¬
gitis diei huius recursum. ad cõmu¬
nem lȩticiam ꝑtinree ͤ ꝙ. honorem
celebrari totuis gregis: ꝑ annua
festa pastoris. Nam licet uniuersa
ȩccła dĩ. distuictis sit ordinata gra¬
dib. ut ex diuersis menbris. sacrati
corporis subsistat integritis. oiñs
ab alterius ita ẽ diuisus oricio: ut
non odconexiorieui ꝑtiurat capi¬
tis. ciuis libet umilitas portionis.
N unitate igitur fidei atq
baptismatis dilectissuni. indiscreta
nobis societas. & grnrralis ẽ dignitas:
sediu illud bratissimi petri. cui iste
fermo debet famulari. Et ipsi tanqͥ.
lapides uiui. suꝑ edificamini domus
spiritales: sacerdotium scm̃. offerentes
dotes: ut p̃ter istam speciabem nr̃i
iniuisterii seruitutem. uniuersi spi¬
ritales xp̃iani. agnoscant sr regii ge¬
neris. & officii eẽ consortes sacerdota¬

Expanded text:
religioso vestrae devotionis affectu, et Deo gratias ago quod in vobis pietatem Christianae unitatis agnosco. Sicut enim ipsa frequentia vestra testatur, intelligitis diei hujus recursum ad communem laetitiam pertinere et honorem celebrare totius gregis per annua festa pastoris. Nam licet universa Ecclesia Dei disctinctis sit ordinata gradibus, ut ex diversis membris sacrati corporis subsistat integritas, omnes am alterius ita est divisus officio, ut non ad connexionem pertineat capitis, cujuslibet humilitas portionis. In unitate igitur fidei atque baptismatis, dilectissimi, indiscreta nobis societas et generalis est dignitas, secundum illud beatissimi Petri apostoli, cui iste sermo debet famulari: Et ipsi tanquam lapides vivi superaedificamini domus spirituales, sacerdotium sanctum, offerentes dotes, ut praeter istam specialem ministerii nostri servitutem, universi spirituales Christiani agnoscant se regii generis et officii esse consortes sacerdota
Abbreviated transcription (Latin):
ineadem. Hoc preceptum comm̃do
inte ꝓphetias. ut milites in illis bonã
mulitiam: lubrns fidem &bonam con¬
scientiamꝰ quidam ripellentes circa
fĩdem naufragauerurit.

Expanded text:
e. Hoc praeceptum commendo ntes super te prophetias, ut milites in illis bonam militiam, habens fidem, et bonam conscientiam, quam quidam repellentes, circa fidem n
Abbreviated transcription (Latin):
iħu. simotheum cito me inittere aduos:
ut q. ego bono anito sim. cognitis quȩ
circa uos sunt. Neminem enim habro¬
sollicitussit. Itemq. Experimentum
autem eius cognoscite: qm̃ sicut patri
filius mnecum seruiuit in euangłio. Thes¬

Expanded text:
Jesu Timotheum cito mittere vobis, ut et ego bono animo sim, cum cognovero quae circa vos sint: neminem enim habeosunt Christi Iesu. experimentum autem eius cognoscite, quoniam sicut patri filius mecum seruiuit in euangelio. h
Abbreviated transcription (Latin):
d̾i iusticiam .&. suam. querentes statur¬
re: iusticie di non sant subiecti. Finis
enuim legis xp̃e adiusticiam. om̃i ere¬
denti. Moyses enim scripsit: qm̃ uis
iusticia: sic dicit. De dixeris incorde
tuo: qͥs ascendit incelum᷑: id est xp̃m
deducere: aut quis descendit in abys

Expanded text:
tes statuere, justitiae Dei non sunt subjecti. Finis enim legis Christus ad justitiam omni credenti. Moyses enim scripsit dixit: justitia, sic dicit. Ne dixeris in corde tuo quis ascendet in coelum : id est Christum deducere; aut qui
Abbreviated transcription (Latin):
Uocabo ñ plebem meã plebem meam:
&. ñ dilectam meam dilectam meam:¬
a non nuscdĩam consecutam. misd̾iams¬
consecutam. Et erit in loco ubi dictũ
est eis non plebs mea uos: ibi uocabun¬
tur filii dei iiui.
sayas autem clarnat ꝓifrł.
Si fuerit numerus faioꝵ isrł.
tanquam harena maris: reliqͥe
salue fient. Uerbum enim consũmans
ꝙ. adbreuians in ȩquitate: qui uerbũ
breuiatum faciet dñs suꝑ terrã. Et
sicut p̃dixit ysaias. nisi dñs sabaoth

Expanded text:
ocabo non plebem meam, plebem meam, et non dilectam meam, dilectam; et non misericordiam consecutam, misericonsecutam. Et erit in loco ubi dictum est eis: Non plebs mea vos, ibi vocabuntur filii Dei vivi. Isaias autem clamat pro Israel: Si fuerit numerus filiorum Israel tamquam arena maris, reliquiae salvae fient. Verbum enim consummans et brevians in aequitate: quia verbum breviatum faciet Dominus super terram. Et sicut praedixit
Abbreviated transcription (Latin):
nori: sicut scriptum est. Iacob dilexi:
esau autem odio habui.
Uip gͦ dicenus: Numqͥd iniqͥ¬
tas apud dm̃: Abosit. Moysi
enim dixit. Niserebor cuius
misereor: ꝙ miscd̾iam p̃stabo cuius
miserebor. Igitur non uolentis neq
currentis: sed miserentis ẽ dĩ. Dicit
enim scriptura pharaoni. Quia in
hoc ipsum excitaui te. ut ostendã

Expanded text:
xi Esau autem odio habui quid ergo dicemus numquid iniquitas apud Deum absit Mosi enim dicit miserebor cuius misereor et misericordiam praestabo cuius miserebor igitur non volentis neque currentis sed miserentis Dei dicit enim scriptura Pharaoni quia in hoc ips
Abbreviated transcription (Latin):
gła. et testam̃tum. & legislatio. &. ob¬
siquium. & ꝓmissa. quorum patres.
Non autem ex̾cidit uerbumdi. Non
enim om̃s qui ex isrł hisunt isrlite.
seo in ysaac uocabitur tͥ semen. idest
ñ qui filu carnis hi filu di: sed qui filii
sunt ꝓmissionis. estunantur in semi¬
ne. Promissionis enim u̾bum hoc est.
Sed̾m hoc tempus ueniã: ꝓ:erit sarȩ
filius. Non solum autem sed &. rebec
fuissent. aut aliqͥd egissent boni aut
mali. ut scd̃m ȩlectionem ꝓpositum
d̾i maneret: ñ ex oꝑibus sed ex uocan

Expanded text:
gloria, et testamentum, et legislatio, et obsequium et promissa: quorum patres, Non, autem quod exciderit verbum Dei. Non enim omnes qui ex Israel sunt, scilicet sed in Isaac vocabitur tibi semen , » id est, non qui filii carnis hi filii Dei, « sed qui filii sunt promissionis , » aestimantur in semi promissionis, inquit, uerbum hoc est: secundum hoc tempus ueniam et erit Sarae filius, non solum autem, sed Rebecca efuissent aut aliquid egissent boni aut mali, ut secundum electionem propositum dei maneret, non ex operibu
Abbreviated transcription (Latin):
uocabitir ad ultera: si fuerit cum
alio uiro. Si autem mortuus fuerit
uir eiꝰ iberata ẽ a bege uiri. ut non
sit ad ultera si fuerit cũ alio uiro. Itaq
fres mei .ꝙ uos mortificati estis legi ꝑ
corpus xp̃i: ut sitis alternis qui ex mor¬

Expanded text:
ocabitur adultera, si fuerit cum alio viro; si autem mortuus fuerit vir ejus, liberata est a lege viri, ut non sit adultera, si cum alio fuerit viro. Itaque, fratres mei, et vos mortificati estis legi per corpus Chri
Abbreviated transcription (Latin):
uesbe adiacet mͥ: ꝑficere autẽ donum
hoc facio: seo quod nolo malum hoc
ago: Si autem qd̾ nolo ilud facio. nͥ
es operor ulud. sed qͦd habitat inme
precatũ. Inuenio igitur legem uor¬
penti mͥ facere bonum: qm̃ mͥ malum
ad iacet. Condelector enim legi dei:
scd̃m interiorr hominem. Uideo aut̃
aliam legem imenbris meis. repug¬
nantem legi mentis mee: & captiuan

Expanded text:
diacet mihi, perficere autem bonum io bonum, sed, quod nolo malum, hoc ago. si autem, quod nolo, hoc facio, non iam ego operor illud, sed, quod habitat in me, peccatum. inuenio igitur legem uolenti mihi facere bonum, quia mihi malum adiacet. condelector enim legi dei secundum interiorem hominem. uideo autem aliam legem in membris meis repugna
Abbreviated transcription (Latin):
Seddico. Num quid ñ audierunt: Et
quidem in omirem terram exiuit souꝰ
corum. &. infures orbis terre uerba
coꝵ. Seddico. Num quid isrł non
cognouit: Primus moyses dicit.
Ego ad emulationem uos adducam
in nongentem. ingentem insipientẽ.
iniram uos mittam. Usaias autem
audit & dicit. Inuentus sum a non
querentib me : palam apparui his
qui ñ interrogabant me. Ad israhel
autemdicit. Tota die ex pandi manus
mras ad popłm non credentem: et
contradicentem michi. Dominiea

Expanded text:
n audierunt? Et quidem in omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum. Sed dico: Numquid Israel non cognovit? Primus Moyses dicit: Ergo ad aemulationem vos adducam in non gentem: gentem insipientem, in iram vos mittam. Isaias autem audet, et dicit: Inventus sum a non quaerentibus me: palam apparui iis, qui me non interrogabant. Ad Israel autem dicit: Tota die expandi manus meas ad populum non credentem, et contradicentem.  Cap. XI.
Abbreviated transcription (Latin):
głe filioꝵ dĩ. Scimus enim. quod om¬
nis creatura ingemiscit: & parturit
usq adhuc. Don solum autem illa:
sed &. nos ipsi primitias sp̃c habentes. &.¬
ipsi intra nos gemuimus: ad optionem fili¬
orum dĩ. ex pectantes redemptionem
corporis nostr

Expanded text:
e filiorum Dei. Scimus enim quod omnis creatura ingemiscit et parturit usque adhuc: non solum autem illa, sed et nosipsi primitias spiritus habentes, ipsi intra nos gemimus adoptionem filiorum Dei exspectantes redemptionem corporis nostr
Abbreviated transcription (Latin):
odi fessio non semprr roni¬
printrutiam. sed &. gr̃arum actio¬
nem significat: ut inpsalmis se¬
pissiie legimus. udiant qui saluato¬
rem ñ natum sed crratum calũpniant᷑:
qd patrem suũ uocet. celi & terre
dũm. Si enim & ipse creatura ẽ. &
creatura conditorem suum patrem

Expanded text:
onfessio non semper poenitentiam, sed et gratiarum actionem significat, ut in Psalmis saepissime legimus. Audiant qui Salvatorem non natum, sed creatum calumniantur, quod Patrem suum vocet coeli et terrae Dominum. Si enim et ipse creatura est, et creatur
Abbreviated transcription (Latin):
Siue enim uiuimus siue moriniꝰ: dñi
dominetur. Tu autẽ qͥd iudicas frem
tuum: Aut tu quare sperns frẽm tuũ:
Om̃s enĩ stabimus ante triburial op̃i.
Scriptum est enim. Uuis ego deeit

Expanded text:
imus, sive morimur, Domini dominetur. Tu autem, quare judicas fratrem tuum? aut tu quare spernis fratrem tuum? Omnes enim stabimus ante tribunal Domini. Scriptum est enim: Vivo ego, dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ret: sicut scriptum est. Ueniet ex syon:
qui eripiat & auertat impietatẽ ab iacob.
Et hoc illis ame testamentum. cum abs u¬
sunt dona & uocatio d̾iͥ. Sicut enum
aliquando & uos non credidistis dõ. nunc
autem miscd̃iam consecuti estis propter
illoꝵ incredulitatem:. ita & isti nunc
non crediderunt in ur̃am mised̾iam.
ut & ipsi miscd̾iam consequant᷑. Con¬
clusit enim d̃s omĩa inincredulitate.

Expanded text:
ut scriptum est: Veniet ex Sion qui eruat et avertat impietates ab Jacob, et hoc illis a me testamentum, cum abstusunt dona et vocatio Dei. Sicut enim aliquando et vos non credidistis Deo, nunc autem misericordiam consecuti estis propter illorum incredulitatem: ita et isti nunc non crediderunt in vestra misericordia, ut et ipsi misericordiam consequantur. Conclusit enim Deus omnia in incre
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq qͥ resistit potestati: di ordinatio¬
ni resistit. Qui autem resistunt: ipsi
sibi dampnationẽ ad qͥrunt. Nam
principes ñsunt timori bom operis:
sed mali. Uis autem ñtini re potesta¬
tem: Bonum fac: .&. habebis laudẽ
ex illa. Dĩ enim minister ẽ: tibi in
bonum. Si autẽ malefeceris: tune.
Non enun sine causa: gladium partat.
Dĩ enun nuinister est: uindex nuram¬
ei qui male agit. Idoq nrcessrenti
si dt estote: non solum ꝓpter iram.
sed & ꝓpter conscientiam. Ideo enim &.
tribitta prestotis. Mrustri tram dei
sunt: in hoc psum seruientes. Nouie¬

Expanded text:
qui resistit potestati, dei ordinationi resistit. qui autem resistunt, ipsi sibi damnationem adquirunt. nam principes non sunt timori boni operis, sed mali. uis autem non timere potestatem? bonum fac, et habebis laudem ex illa. dei enim minister est tibi in bonum. si autem malum feceris, time non enim sine causa gladium portat. dei enim- minister est, uindex in iraei qui male agit. Ideo necessitate subditi estote: non solum propter iram, et propter conscientiam. ideo enim et tributa praestatis, ministri enim dei sunt, in hoc ipsum seruientes. re
Abbreviated transcription (Latin):
si filius dĩ es mit te te deorsum. Per
subluitatis auaritiam tẽptat: cum
omĩa rrgna mundi ostendit dicens.
Hec omĩa tͥ dabo: si ꝓcidens ad oraueris
me. Sed eisdem modis a secundo ho¬
se uicisse gloriabatꝰ: ut a nr̃is cordibus
ipso aditu captus exeat. quo nos ad¬
itu intromissus tenesat.

Expanded text:
'Si filius Dei es, mitt'Si filius Dei es, mittsublimitatis avaritiam tentavit, cum regna omnia mundi ostendit dicens: Haec tibi omnia dabo si procidens adoraveris me . Sed eisdem modis a secundo ho vicisse se gloriabatur, ut a nostris cordibus ipso aditu captus exeat quo nos aditu intromissus tenebat.
Abbreviated transcription (Latin):
Antiquus hostis contra primum homi¬
nem parentem nr̃m. intrib se tempta¬
tionib erexit.: quia hunc uidelicet
gula. uana gła. &. auaritia tẽptauit.
Sed temptando superauit: qͥa sibi hune¬
ꝑ comẽnsum subdidit. Exgula qͥppe
temptauit: cum cybum ligni uetiti os¬
tenditͥ atq ad comedendum suasit
Ex uana autem gła temptauit: cum dice¬
ret. eritssicut dii. Et ex ꝓuecia
Scieutes bonum & malũ. Nuaritia au¬
tem ñ solum pecunie ẽ: sed etiamt
altitudins.
ect enim auaritia dicitur:
cum supra moduia sublimitas
ambitur. Si enim ñ ad auaritiã
honoris rap̃ma ꝑtineret: nrquaquam̃
paulus de unigenito filio diceret. ñ
rapinam arbitratus ẽ rẽ se ęqualẽ do.
suꝑbiam traxit. quod eum ad auari¬
ciam sublimitatis excitauit. Sed quib
modis priũ hominẽ strauit: eisdem
modis secundo homini temptato suc¬
cubuit. Prrgulam quippe temptat:
eũ dicit. Die ut lapides isti panes fiant.
ꝑuanam głam temptat cum dicit:

Expanded text:
Antiquus hostis contra primum homiAntiquus hostis contra primum hominem parentem nostrum in tribus se tentationibus erexit, quia hunc videlicet gula, vana gloria et avaritia tentavit; sed tentando superavit, quia sibi eum per consensum subdidit. Ex gula quippe tentavit cum cibum ligni vetitum ostendit, atque ad comedendum suasit. Ex vana autem gloria tentavit cum diceret: Eritis sicut dii . Et ex provectu Scientes bonum et malum. Avaritia et, non solum pecuniae est, sed etiam altitudinis. Recte enim avaritia dicitur, cum supra modum sublimitas ambitur. Si enim non ad avaritiam honoris rapina pertineret, nequaquam Paulus de unigenito Filio diceret: 'Non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo'. superbiam traxit, quo eum ad avariciam sublimitatis excitavit. Sed quibus modis primum hominem stravit, eisdem modis secundo homini temptando succubuit. Per gulam quippe temptat, cum dicit: 'Dic, ut lapides isti panes fiant'. Per vanam gloriam temptat, cum dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
pilatus: Funon diaboli menbra iudei
ꝑsequentes: & milites crucifigentes fu¬
erunt: Quid ergo mrum si se ab illo
ꝑmisit inmontem duci: qui se ꝑtulit
etiam a menbris illius crucifigi: Non
ergo ẽ indignum redẽptori nr̃o quod
triotari uoluit: qͥuenerat occidi.
ustuin q uppe erat. ut sic tẽptationes
nr̃as sius temptationib uinceret: sicut
mortem nr̃am urnerat sua morte sitpr¬
rare. Sed sciendum nobis ẽ quia trib
modis temptatio agitur: suggestione.
delectatione. consensu. Et nos cum
temptamur. plerumq in delectatio¬
nem aut etiam in consensũ labimur:
quia de carnis prccato ꝓpagati. in no¬
uirginis in carnatus. in mundum
sine piccato uenerat: nichil con¬
tra dictionis insenret ipso tolerabat.
Temptari gͦ ꝑsuggestionem potuit.
seci eius mentem peceati delictatio ñ
momor dit: atq ideo omnis illa diabo¬
lica temptatio foris non intus fuit.
Sed si ipsum ordinem temptacionis eiꝰ
aspicimus. penstunus quanta magni¬
tudure nos a temptatione liberamur.

Expanded text:
Pilatus? an non diaboli membra Judaei persequentes, et milites crucifigentes fuerunt? Quid ergo mirum, si se ab illo permisit in montem duci, qui se pertulit etiam a membris illius crucifigi? Non est ergo indignum Redemptori nostro, quod tentari voluit, qui venerat occidi. Justum quippe erat ut sic tentationes nostras suis tentationibus vinceret, sicut mortem nostram venerat sua morte superare. Sed sciendum nobis est quia tribus modis tentatio agitur, suggestione, delectatione et consensu. Et nos cum tentamur, plerumque in delectationem, aut etiam in consensum labimur, quia de carnis peccato propagati, in notero Virginis incarnatus, in mundum sine peccato venerat, nihil contradictionis in semetipso tolerabat. Tentari ergo per suggestionem potuit, sed ejus mentem peccati delectatio non momordit. Atque ideo omnis diabolica illa tentatio foris non intus fuit. 1493 2. Sed si ipsum ordinem tentationis ejus aspicimus, pensemus quanta magnitudine nos a tentatione liberamur.
Abbreviated transcription (Latin):
ad laborem nemo nos conduxit. nisi¬
quia inte nobis uiam nullꝰ p̃dicauit:
Quid ergo nos a bono opere cessantes.
in excusatione nr̃a dicturi sumus. qͥ
pene a matris utero ad fidem ueni¬
mus: qͥuerba uitȩ ab ipsis cunabulis
audiuimis: qͥ ab uberib sc̃e eccłe.
potum suꝑne p̃dicationis sumpsimꝰ
cuni lacte carnis:
osSUMUs uero q tasdem diũ

Expanded text:
Ad laborem nos nemo conduxit, nisiAd laborem nos nemo conduxit, nisi, vitae nobis vias nullus praedicavit? Quid ergo nos, a bono opere cessantes, in excusatione nostra dicturi sumus, qui pene a matris utero ad fidem venimus, qui verba vitae ab ipsis cunabulis audivimus, qui ab uberibus sanctae Ecclesiae potum supernae praedicationis sumpsimus cum lacte carnis? 2. Possumus vero et easdem di
Abbreviated transcription (Latin):
perunt. Aderudie dam ergo dñs
plebem̃ suam. quasi ad ęxcolendam uint¬
am suã nullo tempore destitit operarios
niterr: quia & prius ꝑpatres. &. post¬
modum ꝑ legis doctorrs &. ꝓpħas. ad ex¬
trenum uͦ ꝑ aplos dum plebis sue mores
excoluit. quasi ꝑalios in uinee cultura magnor¬
laborauit: qͣmuis in quolibet modulo
uel mensura. quisqͥs cum fide recta bonr
hora tertia. sexta. &. nona. anti¬
quus ille hebraicus populus de¬
signatur : qui in xlectis suis ab ipso mun¬
di exordio. dum recta fide dnm studu¬
it. colere. qͦsi non destitit iuuinee cul¬
tura laborare. Ad undecimam urro
gentiles uocant᷑: quib & dicit᷑. Quid
hic statis totadie ociosi: Qui enim
transacto tam longo mundi tempore.
ꝓuita sua laborare neglexerant:. qͦsi
tota die ociosi stabant. Pensate fr̾es:
quid inqͥsiti respondeant. Dicunt
enĩ: quia nemo nos conduxit. Nulluᷤ
enun ad eos patriarcha: ullus pro¬
pheta uenerat. Et quid est dicere

Expanded text:
perunt. Ad erudiendam ergo Dominus perunt. Ad erudiendam ergo Dominus plebem suam, quasi ad excolendam vineam suam, nullo tempore destitit operarios mittere; quia et prius per Patres, et postmodum per legis doctores et prophetolos, 1511 dum plebis suae mores excoluit, quasi per operarios in vineae cultura laboravit. Quamvis, in quolibet modulo vel mensura, quisquis cum fide recta bonaehora tertia, sexta et nona, antiquus ille Hebraicus populus designatur, qui in electis suis ab ipso mundi exordio, dum recta fide Deum studuit colere, quasi non destitit in vineae cultura laborare. Ad undecimam vero gentiles vocantur, quibus et dicitur: Quid hic statis tota die otiosi? Qui enim, transacto tam longo mundi tempore, pro vita sua laborare neglexerant, quasi tota die otiosi stabant. Sed pensate, fratres, quid inquisiti respondeant: Dicunt enim: Quia nemo nos conduxit. Nullus quippe ad eos patriarcha, nullus propheta venerat. Et quid est dicere:
Abbreviated transcription (Latin):
Regnum celoꝵ patri familias simile di¬
citur: qui ad excobendam uineã suam
oprrarios conducit. Quis uͦ patris¬
fannlias similitudinẽ reetius tenet.
quam conditor nr̃: qui regit quos con¬
didit. &. electos suos sic inhoc mnundo
possidet. quasi sub iectos dñs indomo:
Qui habet uiuram uniurrsam scilicet
eccłam: quȩ ab abel iusto usq ad.
ultimum ȩlectũ qͥinfine mundi nasci¬
turus ẽ. quot scõs ꝓtulit. quasi tot
as. ad excolendam uinrã suam maur.
hora tertia. sexta. nona. & undecinia
oꝑarios conducit: quia a mundi huiꝰ
initio usq ad finem. ad erudiendam
plebem fideliũ. predicatores congre¬
garx non destitit.
ane & enim mundi fuit: ab
adam usq ad nor. Hora urro
tertia: a noe usq ad abraham
Sexta quoq: ab abraham usq ad mo¬
ysen. Nona autem: amoyse usq ad
aduentum dñi. Undecima uͦ. ab ad¬
uentu dm̃ usq ad finem mundi: inqͣ
p̃dicatores scĩ apli missi sunt: qͥmet
cedem plrnã & tarde uenientes acce¬

Expanded text:
Regnum coelorum patrifamilias simile dicitur, qui ad excolendam vineam suam operarios conducit. Quis vero patrisfamilias similitudinem rectius tenet, quam conditor noster, qui regit quos condidit et electos suos sic in hoc mundo possidet, quasi subjectos dQui habet vineam, universam scilicet Ecclesiam, quia ab Abel justo usque ad ultimum electum, qui in fine mundi venturus est, quot sanctos protulit, quasi tot as ad excolendam vineam suam mane, hora tertia, sexta, nona, et undecima operarios conducit, quia a mundi hujus initio usque in finem ad erudiendam plebem fidelium praedicatores congregare non destitit. Mane etenim mundi fuit ab Adam usque ad Noe, hora vero tertia a Noe usque ad Abraham, sexta quoque ab Abraham usque ad Moysen, nona autem a Moyse usque ad adventum Domini, undecima vero ab adventu Domini usque ad finem mundi. In qua praedicatores sancti cedem plenam tarde venientes acce
Abbreviated transcription (Latin):
li. Et fluuius egrxdiebatur dr locol
uoluptatis. ad irrigandum paradysũ:
qui inde diuiditur inquatuor capita.
Nomen uni phison: ipse ẽ qͥ circuit
omuem terrã euilath. ubi nascitur
aurum: q aurum terrȩ illius optimũ
est. Ibiq inuenit᷑ dellium. & lapis
dnichinus. Et nomen fluno secundo
gyon: ipse ẽ qui circuit omnẽ terrã
ethyopie. Nomen uͦ fluiii tercii
tygris: ipse uadit contra assyrios.

Expanded text:
luvius egrediebatur de loco voluptatis ad irrigandum paradisum, qui inde dividitur in quatuor capita. Nomen uni Phison: ipse est qui circuit omnem terram Evilath, ubi nascitur aurum: et aurum terrae illius optimum est: ibique invenitur bdellium, et lapis onychinus. Et nomen fluvii secundi Geon; ipse est qui circuit omnem terram Aethiopiae. Nomen vero fluvii tertii, Tigris: ipse va
Abbreviated transcription (Latin):
& terram. & om̃r uirgultum agri ante¬
quam oriretur int̾ra: omnemq herbã
regionis priusquam germinaret. Non
enim pluerat dñis ds suꝑ terram. &. ho¬
mo ñerat qui oprraretur terram. sed
fons ascendebat deterra. irrigans uni¬
uersam suꝑfictem terre. Formauit
igitur dñs ds hominem de limo terrȩ:

Expanded text:
et terram: et omne virgultum agri antequam oriretur in terra, omnemque herbam regionis priusquam germinaret: non enim pluerat Dominus Deus desuper terram, et homo non erat qui operaretur terram: Sed fons ascendebat e terra irrigans universam superficiem terrae. Formavit Dominus Deus hominem de limo t
Abbreviated transcription (Latin):
duplũ illiꝰ sufficere nonposse conspici¬
mus. dum adhuc longe ẽ legationem
mittamꝰ: rogemꝰ ea quȩ pacis st̃: Longe
enĩ eẽ dicit᷑: qͣ ad huc p̃sens ꝑiudicium
ñ uidet᷑. Mittamus ad hunc legationẽ
lacrimas nr̃as. Mittamus miscd̃iȩ oꝑa.¬
mactemꝰ uiara eiꝰ hostias placationis. cog¬
noscamꝰ nos cum eo iudicio ñposse con¬
tendere. Pensemꝰ uirtutẽ eiꝰ fortitudinis.
rogemꝰ ea quȩ pacissunt. Hec ẽ nr̃a te¬
gatio: que regem urnientem plac at.
Pensate fr̃s. quã benignũ sit: quod is
qͥ suo aduentu ualet opprimere. tardat
uenire. Mutamꝰ adhunc ut diximꝰ
legationẽ nr̃am: flendo. tribuendo:
sacras hostias offerendo. Singularit᷑
nãq ad absolutionẽ ur̃am. oblata cũ
lacrunis &. benignitate m̃tis. sacri al¬
taris hostia suffragat᷑ : qͥa is qui uist
resurgens amortuis iam ñmorit᷑. ad¬
huec ꝑ hanc in suo mysterio ꝓnobis ite¬
rum patitꝰ. Nam quoties ei hostiam

Expanded text:
duplum illius sufficere non posse conspiciduplum illius sufficere non posse conspicimus, dum adhuc longe est, legationem mittamus, et rogemus ea quae pacis sunt? Longe enim esse dicitur, qui adhuc praesens per judicium non videtur. Mittamus ad hunc legationem lacrymas nostras, mittamus misericomactemus in ara ejus hostias placationis, cognoscamus nos cum eo in judicio non posse contendere, pensemus virtutem ejus fortitudinis, rogemus ea quae pacis sunt. Haec est nostra legatio, quae regem venientem placat. Pensate, fratres, quam benignum sit, quod is qui suo adventu valet opprimere tardat venire. Mittamus ad hunc, ut diximus, legationem nostram flendo, tribuendo, sacras hostias offerendo. Singulariter namque ad absolutionem nostram oblatio cum lacrymis et benignitate mentis, sacri altaris hostia suffragatur: quia is qui in se resurgens a mortuis jam non moritur, adhuc per hanc in suo mysterio pro nobis iterum patitur. Nam quoties ei hostiam
Abbreviated transcription (Latin):
nos lacrimis sperare ueniã debemꝰ: qͥ in
illo trem̃do examine. cũ rege nr̃o ex
equo adiudiciũ ñ uenimꝰ : Quos nuni¬
rũ conditio infirmos: &. causa inferiores
mali oꝑis culpas abscidimꝰ: ĩa praua
queq exteriꝰ declinauimꝰ. Nũ qͥd ad
reddendam rationẽ cogitationis nr̃e
sufficimꝰ : Dam cum iuiginti milibus
uenire dicit᷑ is: contra quẽ minune suf¬
ficit iste. qui cũ decẽ milib urnit.
Decẽ mitia qͥppe ad iuguiti milia:
simplũ adduplũ sunt. Nos autem si
multũ ꝓficimꝰ: uix exteriora nr̃a oꝑa.
in rectitudine seruamꝰ. Dam & si iam
luxuria carnis abscisa est: tam̃ ad huc
a corde fundit᷑ abscisa non est. lile autẽ
riora uidicat : facta parit̾ & cogitationes
pensat. Cum duplo gͦ exercitu adsimplũ
ueuit: qui nos uix insolo oꝑr p̾paratos.
simul de oꝑx & cogitatione discutit.
uio gͦ agendũ ẽ fr̃s. nisi ut dum
uos cum simplo exercitu. contra

Expanded text:
nos lacrymis sperare veniam debemus, qui in nos lacrymis sperare veniam debemus, qui in illo tremendo examine cum Rege nostro ex aequo ad judicium non venimus, quos nimirum conditio, infirmitas et causa, inferiores mali operis culpas abscidimus, jam prava quaeque exterius declinavimus, nunquid ad reddendam rationem cogitationis nostrae sufficimus? Nam cum viginti millibus venire dicitur is contra quem minime sufficit iste qui cum decem millibus venit. Decem millia quippe ad viginti millia simplum ad duplum sunt. Nos autem si multum proficimus, vix exteriora nostra opera in rectitudine servamus. Nam et si jam luxuria carnis abscissa est, tamen adhuc a corde funditus abscissa non est. Ille autem riora judicat, facta pariter et cogitationes pensat. Cum duplo ergo exercitu contra simplum venit, qui nos vix in solo opere praeparatos simul de opere et cogitatione discutit. Quid ergo agendum est, fratres, nisi ut dum nos cum simplo exercitu contra
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s qͥuideruit incipiant illudẽ¬
ei: Quia iuxta pauli uocẽ. spectaculũ
facti sumꝰ mundo angelis & hominib
& in om̃e qͦd agimꝰ. considerare occultos
gratulant᷑. Quos ꝓpħa intuens ait. Ds
m̃s uite confido ñerubescam: neq irride¬
ant me inunici mnei. Inbonis eiũ operib
intenti: nisi contra malignos sp̃e sollicite
iugilemꝰ. ipsos irrisores patimꝰ. qͦs ad ma¬
lum ꝑsuasores habemus.
Eo quia de construendo edificio cõ¬
simmilitudo ad matꝰ: ut exrebꝰ minimis.
maiora pensent᷑. Nã sequit᷑. Nut qͥs
rex iturꝰ cõmittere bellũ aduerfꝰ alium
rxgẽ: ñ sedens pͥus cogitat. sipossit cũ
decem milib occurrere ei. qͥcũ iuiginti
milib uenit ad se: Auoqͥti adhuc illo
longe agente: legationẽ mittens. rogat
ea que pacissunt. Rex contra regem
ex equo urnit adp̾liũ: &. tam̃ si se ꝑpen¬
dit non posse sufficere. legationẽ mittit.
&. ea que pacisst̃ postulat. Quib gͦ

Expanded text:
Omnes quiOmnes quie. Quia, juxta Pauli vocem, spectaculum facti sumus mundo, angelis et hominibus . Et in omne quod agimus considerare occultos gratulantur. Quos Propheta intuens, ait: Deus meus, in te confido, non erubescam, neque irrideant me inimici mei . In bonis enim operibus intenti, nisi contra malignos spiritus sollicite vigilemus, ipsos irrisores patimur, quos ad malum persuasores habemus. Sed quia de construendo aedificio comsimilitudo subditur, ut ex rebus minimis majora pensentur. Nam sequitur: Aut quis rex iturus committere bellum adversum alium regem, non sedens prius cogitat, sicum viginti millibus venit ad se? Alioquin adhuc illo longe agente, legationem mittens rogat ea quae pacis sunt. Rex contra regem ex aequo venit ad praelium, et tamen si se perpendit non posse sufficere, legationem mittit, et ea quae pacis sunt postulat. Quibus ergo
Abbreviated transcription (Latin):
MNE qͦd agimꝰ: p̃uenire ꝑstudiũ
considerationis debemꝰ. Icce enĩ
iuxta ueritatis uocem: qui turrĩ edifi¬
cat. prius edificii sumptꝰ parat. Si gͥ
humilitatis t᷑rim construere cupimus:
priꝰ nos p̃parare. ad aduersa huiꝰ scłi
debemꝰ. Hoc rium uiter t̾renũ & cęleste
edificiũ distat: quod t̾renũ edificiũ. ex¬
pensas colligendo construit᷑. cȩleste uͦ
edificiunt expensas disꝑgendo. Ad illud
sumptꝰ facimꝰ. si ũ habita colligamꝰ : ad
istud sumptꝰ facimꝰ. si &. habita relinqͥuꝰ.
lstos sũptꝰ diues ille habere ñ potuit:
qͥmultas possessiones possidens. magistrũ
reqͥsiuit dicens. Magister bone: quid
faciens uitam et̾nã possidebo: Quio
cũ p̃cepta relinquendi omĩa audisset.:
tristis abscessit. Et uide est angustatꝰ
inm̃te: unde foris fuit latior inpossessi¬
one. Quia enuim inhac uita amabat
suptꝰ celsitudinis: tendendo ad ȩternã
patriã. habere noluit sũptꝰ humilitatis.
onsiderandũ uͦẽ qoͦ dicit᷑.U

Expanded text:
mne quod agimus, praevenire per studium comparationis debemus. Ecce enim, juxta Veritatis vocem, qui turrim aedificat, prius aedificii sumptus parat. Si igitur humilitatis turrim construere cupimus, prius nos praeparare ad adversa hujus saeculi debemus. Hoc enim inter terrenum et coeleste aedificium distat, quod terrenum aedificium expensas colligendo construitur, coeleste autem aedificium expensas dispergendo. Ad illud sumptus facimus, si non habita colligamus; istud sumptus facimus, si et habita relinquamus. Istos sumptus dives ille habere non potuit, qui, multas possessiones possidens, magistrum requisivit, dicens: Magister bone, quid faciens vitam aeternam possidebo ? Qui cum praeceptum relinquendi omnia audisset, tristis abscessit, et inde est angustatus in mente, unde foris fuit latior in possessione. Quia enim in hac vita amabat sumptus celsitudinis, tendendo ad aeternam patriam habere noluit sumptus humilitatis. Considerandum vero est quod dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
ese ipso dñs heo loquit᷑ osten¬
Adens & si supra dixerit̾.nullũ
genenationi neqͥm mũ signum
ione dandum : nequaqͦm tam̃ luels
su esaratatem. fiͥelib occultandã.
Ipse quippe iucernã ãccendit: quiꝰ
testam pumane naturr. flamia sue.
dilunitatis impliuit. Quã ꝓfecto
lucernam arẽd credentib abscondt¬
re. nẽs modio supponere. hoc est
sub int̃nsicra legis inoudere : sieliu¬
tta lunius i gentis t̃ minos tie
colberr. Ded supra candelabrum

Expanded text:
seipso Dominus haec loquitur ostendens, etsi supra dixerit nullum generationi nequam, nisi signum Jonae dandum, nequaquam tamen lucis suae claritatem fidelibus occultandam. Ipse quippe lucernam accendit, qui testam humanae naturae flamma suae divinitatis implevit: quam profecto lucernam nec credentibus abscondere, nec modio supponere, hoc est, sub mensura legis includere, vel intra unius Judaeae gentis terminos voluit cohibere. Sed supra c