comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ifficile princeps regredit᷑
ad melius : si uiciis fuerit im¬
plicatus. Popłi enĩ peccantes
udices metuunt: Reges aũ
nisi solo dĩtimore. metuq
gehennȩ coerceantur: liberi
in p̃cepsruunt. & ꝑ abruptũ
licenciȩ in omẽ facinꝰ uicioꝵ
labuntur. Quanto quisq
insuꝑiori constitutꝰ loco.
tanto in maiori uersat᷑ ꝑicu¬
lo Et quanto splendoris
abeo exigitur etiam cũ m̃surir
penarũ Reges uitã subditoꝵ
facile exẽplis ss ł edificcint ł
subuertunt: Idõ principẽ no
oportet delinquere : ne formã
peccandi faciat peccati eiꝰ in¬
punitas. atq licencia. Nã rex
qͥ ruit inuiciis : cito uiam os¬
tendit erroris Sic̃ legitur qͥ
pecccit : & peccare fecit isrł.
Illiꝰ aũ asscribit᷑. qͥcqͥd exẽplo
eiꝰ a subditis ꝑpetratur Sicut
nõ nulli bonorũ principũ dõ
placita factti secunt᷑: ita facile
multi praua eoꝵ excẽpla secta¬
ntur. Periq aũ apđ iniquos
principes necessitate magis q.
uoto mali existunt : dũ impe¬

Expanded text:
ifficile est principem regredi ad melius, si vitiis fuerit implicatus. Populi enim peccantes, judicem metuunt. Reges autem, nisi solo Dei timore, metuque gehennae coerceantur, liberi in praeceps proruunt, et per abruptum licentiae, in omne facinus vitiorum labuntur. Quanto quisque in superiori constitutus est loco, tanto in majori conversatur periculo, et quanto splendoris ab eo exigitur, etiam cum mensura poenarum. Reges vitam subditorum facile exemplisubvertunt, ideo principem non oportet delinquere, ne formam peccandi faciat, peccati ejus impunita licentia. Nam rex qui ruit in vitiis cito viam ostendit erroris. Sicut legitur peccavit et peccare fecit Israel . Illi autem ascribitur quidquid exemplo ejus a subditis perpetratur. Sicut nonnulli bonorum principum Deo placita facta sequuntur, ita facile multi prava eorum exempla sectantur. Plerique autem apud iniquos principes, necessitate magis quam voto, mali existunt, dum impe
Abbreviated transcription (Latin):
t tẽporalis necessitas nos pur¬
get et inminutio exigit ꝑsonarũ
utdestitutis eccłiis salubri ac ꝓuida
debeamus dispositione succurrere.
ditus tã deri quã plebis destitutãm
desolatione cognouimus. tuãq pea
petitionẽ quatenus formiane eccł ȩ
in qua corpis beati erasmi martrris re¬
quiescit ciuq fr̃nitas tua p̃sidet adiun¬
gidebeat. etpiã eẽ . ac iustissimã p̃ui¬
dentes necessariã duximus consulentẽ
tã desolationi loci illius. qua tuȩ ecłȩ
pauꝑtatis. reditus supradictȩ eccłac
minturnensis uł quicquid ei antiquo
modernoq iure uł priulegio potuit
potestati tue. qualibet ratione cõpe¬
tere ad tue eccłȩ potestatẽq hac p̃cep¬
ti nr̃i auecoritate concedimus. ut ap̃¬
senti tẽpore sicuti exꝓpria quippe
eccła debeas cogitare. eiq cõpetentia
tua ꝓuisione disponere : quatenus de¬
inceps qđ perire nc̃ usq potuit. paupe¬
rũ ecđȩ tuę utilitatib cleriq ꝓficiat¬

Expanded text:
t temporalis necessitas nos perurget, et imminutio exigit personarum, ut destitutis Ecclesiis salubri ac provida debeamus dispositione succurrere. ditus tam cleri quam plebis destitutam desolatione cognovimus, tuamque pro ea petitionem quatenus Formianae Ecclesiae, in qua corpus beati Erasmi martyris requiescit, cuique fraternitas tua praesidet, adjungi debeat, et piam esse ac justissimam praevidentes, necessarium duximus, consulentes tam desolationi loci illius quam tuae Ecclesiae paupertati, reditus supradictae Ecclesiae Minturnensis, vel quidquid ei antiquo modernoque jure, vel privilegio potuit potestve qualibet ratione competere, ad tuae Ecclesiae jus potestatemque hac praecepti nostri auctoritate concedimus, ut a praesenti tempore, sicuti e propria quippe Ecclesia debeas cogitare, eique competentiae tuae provisione disponere, quatenus deinceps, quod perire nunc usque potuit, pauperum Ecclesiae tuae utilitatibus, clerique proficiat
Abbreviated transcription (Latin):
cĩ moniales nisi forte abbatissa
sua ꝓaliqua necessitate in cũbe¬
nte eas miserit : nequaquã de
monasterio egrediantur. He uͦ
quȩ famulos aut famulcis nor
habent ad exercenda negocia
ad medu monasterii portã ꝑue¬
niant. & ibi corã testib nego¬
ciũ suũ exerceant

Expanded text:
imoniales, nisi forte abbatissa sua pro aliqua necessitate incumbente illas mittente, nequaquam de monasterio egrediantur. Hae vero quae famulos aut famulas non habent ad exercenda negotia, ad mediam monasterii portam perveniant, et ibi coram testibus negotium suum exerceant
Abbreviated transcription (Latin):
miendo semen effundere
i post illusionem que persomniũ
solet contingere uel corpus dñi
quiliba accipere. ualeat uel si
sacerdos sit sacra misteria cȩle¬
brare¬

Expanded text:
e semen effluere. Si post illusionem, quae per somnium solet accidere, vel corpus Domini quilibet accipere valeat, vel si sacerdos sit, sacra mysteria celebrare
Abbreviated transcription (Latin):
herlon. paulus etiã samosatenus. foti¬
nus. et bonosus. qͥ simili errore de fe¬
cert̃. Mo̾tanus quoq cũ suis obscenissi¬
mis sequacib. Apollenaris. ualentinꝰ
Siue manicheus. faustus. Sabellius.
Arrius aacedonius. łunomius No¬
uatus. Sabbatius. Celes tus. Donatus.
et eu̾tachius. Nibianꝰ. Pelagius. Iuli¬
anus. et latiensis. Cȩlestinꝰ. Maximi¬
anꝰ. Priscillianꝰ abispania. lampadiꝰ
Dioscorus. Lutitius. Petrus et alius
petrus. equib unꝰ alexandriam. aliꝰ
antiochiam maculauit. Achatius
constantino politanꝰ cũ consortibus
suis. nec non et om̃s hereses quas ipsi
eorumq discipłi siue scismatici docu¬
erunt. uł conscripser̃. quorũ nomi¬
na minime retinemꝰ. non solũ repu¬
diata uerũ ȩtiã ab om̃i catholica
romana ȩccła eliminata atq cum.
suis auctoribus auctorũq sequacib
sub anathematis in dissõlubili umn¬
culo in ȩt̃nũ confitem᷑ eẽ dãpnata

Expanded text:
Ebion, Paulus etiam Samosatenus, FotiEbion, Paulus etiam Samosatenus, Fotinus et Bonosus, qui simili errore defecerunt, Montanus quoque cum suis obscoenissimis sequacibus, Apollinaris, Valentinus sive Manichaeus, Faustus, Sabellius, Arius, Macedonius, Eunomius, Novatus, Sabbacius, Galistus, Donatus et Eustatius, Nibinianus, Pelagius, Julianus Edanensis, Coelestinus, Maximianus, Priscillianus ab Hispania, Lampedius, Dioscorus, Eutychius, Petrus et alius Petrus, e quibus unus Alexandriam, alius Antiochiam maculavit, Achatius Constantinopolitanus cum consortibus suis, necnon et omnes haereses quas ipsi eorumque discipuli, sive schismatici docuerunt vel conscripserunt, quorum nomina minime retinemus, non solum repudiata, verumetiam ab omni catholica Romana Ecclesia eliminata, atque cum suis auctoribus, auctorumque sequacibus sub anathematis indissolubili vinculo, in aeternum confitemur esse damnata
Abbreviated transcription (Latin):
Lib qͥ appellat᷑ penitentia adam. a põc.
Lib deuegia nomine gigante. qͥ post
diluuiũ cũ dracone abhereticis pug¬
nasse ꝑhibet᷑. apoc̃. Lib qͥ appellat᷑
testam̃tũ iob. apõc. Lib qͥ appellat᷑
penitentia origenis. a põc. Lib qͥ ap¬
Lib qͥ appellat᷑ sor apłoꝵ. apoc̃. Lib̾
et beati am̃brosii nomine p̃signatꝰ.
a põc. hystoria eusebi ꝓamphilu.
apõc. Opuscula tercul ni siue a fri¬
cani. apõc. Opuscula postumianietN
galli. apõc̃. Opcula mon tani et
priscillȩ et maximillȩ. apõc. Omĩa
Opcula alterius clem̃tis alex andri
liarũ. apoc. Opꝰcula uictorini pic¬
tauensis. a põc. Opꝰcula fausti regi¬
orgu. apõc. Scriptu quȩ appellat᷑
salomonis contradictio a põc. Phi¬
la teria omĩa quȩ non ab angło ut
illi confingunt. sed demonum magi¬
cis om̃ib conscripta sunt. a poc̃. Hȩc
et hissimilia quȩ simon magus. nicho¬
laus cherintus. marcion. basilidis.

Expanded text:
Liber qui appellatur Poenitentia Adam apoc. Liber qui appellatur Poenitentia Adam apoc. Liber Diogiae nomine gigantis, qui post diluvium cum dracone ab haereticis pugnasse perhibetur apocr. Liber qui appellatur Testamentum Job apocr. Liber qui appellatur poenitentia Origenis apoc. Liber qui apLiber qui appellatur Sors apostolorum  et beati Ambrosii nomine praesignatus, apocryphus. Historia Eusebii Pamphili, apocrypha. Opuscula Tertulliani, sive Africani, apocrypha. Opuscula Postumiani et Galli, apocrypha. Opuscula Montani, et Priscillae, et Maximillae, apocrypha. Opuscula alterius Clementis Alexandrinliarum, apocrypha. Opuscula Victorini Pictaviensis, apocrypha. Opuscula Fausti Regiorgii, apocrypha. Scripta quae appellantur Salomonis contradictio, apocrypha. Phylacteria omnia, quae non angelorum, ut illi confingunt, sed daemonum magis nominibus conscripta sunt, apocrypha. Haec et his similia, quae Simon Magus, Nicolaus, Cerinthus, Marcion, Basilides,
Abbreviated transcription (Latin):
N PRIMIS ARIMNINSEMSΥNODLO
a constantino cȩsare constantini filio
congregatã. mediante tauro p̃fecto:
extunc et ꝰ i nȩt̃nũ confitemur eẽ dãp¬
nata. ltẽ it inerari᷑ nomine petriapłi
qđ appellat᷑ sciclem̃tis libri.xͫ. apo¬
chrifũ actus nomine andreȩ apłi
a pochrifũ. Actus nomine thome apłi
a pochrifũ. Actus nomine petri
apłi apochrifũ. Actus nomine
uit yẜus. apoc̃. lib de infantia salua¬
toris. a põc. lib denatiuitate saluato¬
ris et de maria uł de obstetrice salua.¬
toris a poc. lib̵ qͥ appellat᷑ pastoris.
a põc. Libriom̃s quos fecit leucius disci¬
płs diaboli. a poc̃. li qui appella t᷑
fundam̃tũ. a poc̃. Lib qͥ appellatur
theaurus. a poc̃. Lib qͥ defiliab adȩ lacte¬
genese ᷤ sapõc. Centrimetrum dexp̃o
uirgilalo cõpaginatũ uersib: apocbi
lib qui appellat᷑ actus tedȩ et pauli. a põc
nomine signatꝰ. a põc. Reuelatio quȩ
qͥ appellat᷑ transitꝰ sc̃ȩ mariȩ. apõc.

Expanded text:
n primis Ariminensem synodum a Constantino Caesare Constantini filio congregatam, mediante Tauro praefecto, ex tunc et in aeternum confitemur esse damnatam. Item Itinerarii nomine Petri apostoli, quod appellatur sancti Clementis, libri VIII, apocryphi. Actus nomine Andreae apostoli, apocryphus. Actus nomine Thomae apostoli, apocryphus. Actus alius nomine Petri apostoli, apocryphus. Actus nomine vit Ysicius, apocrypha. Liber de infantia Salvatoris, apocryphus. Liber de Nativitate Salvatoris, et de Maria, vel obstetrice, apocryphus. Liber qui appellatur Pastoris, apocryphus. Libri omnes quos fecit Leutius discipulus diaboli, apocryphi. Liber qui appellatur Fundamentum, apocryphus. Liber qui appellatur Thesaurus, apocryphus. Liber de filiabus Adelgenesis, apocryphus. Centimetrum de Christo Virgilianis compaginaLiber qui appellatur Actus Teclae et Pauli apoc. nomine signatus apocr. Revelatio quae qui appellatur Transitus sanctae Mariae apoc.
Abbreviated transcription (Latin):
efinicio meauta laudabili
ipuella sita inpuerili eta¬
te indomo patris illo nesci¬
ente se iuram̃to constrinxerit. &
sipat̾ statĩ ut audierit contͣdi¬
xerit : uotti eiꝰ ⁊ iuram̃ta irrita

Expanded text:
efinitio incauta laudabilitadem re. Si puella sita in puerili aetate in domo patris, illo nesciente se juramento constrinxerit: et si pater statim, ut audierit, contradixerit, vota ejus et juramenta irr
Abbreviated transcription (Latin):
Lacuit ut scđm euangłicam &
apłicã disciplinã neq dimissus ab
uxore. Neq dimissa a marito.
alteris coniungantur. S aut ita
maneant : aut sibum& reconcilient᷑
Qđsi contẽpserint : ad penitenciam
redigantur

Expanded text:
lacuit, ut secundum evvangelicam et apostolicam disciplinam neque dimissus ab uxore neque dimissa marito alteri coniungantur; sed ita maneant, aut sibi invicem reconcilientur. Quod si contempserint, ad penitentiam redigantur
Abbreviated transcription (Latin):
ualitas lucri negotiantẽ. aut
excusat. aut arguit. qͥaẽ. ho¬
nestus questus ꝙ tͦpis. Uerũ tam̃
penitenti. utili ẽ dispendia pati¬
quã periculoͥs negotiationis
astringi quia difficile. ẽ int̾uen
dentis em̃tisq cõmerciũ ñ int̾ue¬
nire peccatũ¬

Expanded text:
ualitas lucri negotiantem aut excusat aut aryuit, quia est honestus questus et turpis. Veruntamen penitenti utilius est dispendia patiquam periculis negotiationis obstringi; quia difficile est inter ementis vendentisque commercium non intenire peccatu
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃m ꝓpͥum contẽpnens se ab eccła sequestra¬
uerit & seorsũ colligens altare constituerit.
& cd̃m̾onenti ep̃o ñ ad quieuerit. nec consen:¬
tire ueł obedire uoluerit. semel & itr conuocatis
inc daprctur onũ modo nec ultra remediũ conse

Expanded text:
proprium contemnens, se ab Ecclesia sequestravit, et seorsum colligens altare constituit, et commonenti episcopo non acquieverit, nec consentire vel obedire voluerit semel, et iterum convocanti: c damnetur omnimodo, nec ultra remedium conse
Abbreviated transcription (Latin):
to flenda carnis fragilitate
corruer̃. & dño respiciente digne
penituer̃. ita ut mortificato corpo¬
re. cordis contriti sacrificiũ dõ
offerant: maneat in potestate pon¬
sus pendẽ. ł desidiosos. ꝓlixiore
tẽpore ab eđȩ corpore sẽgregare.
lta tam̃ ut offitiorũ suoꝵ loca reci¬
piant: ne possint ad altiora officia
ultiꝰ ꝓmoueri. Qđ si it̾ati uelut
canes ad uomitũ reũ. si fuerint.
& uelut sues in uolu ptabris ĩersi
iacuerint: ñ solũ dignitate officii
careant : sed etiã cõmunionẽ ñ¬
nisi in extremis ꝑcipiant. Qd̾ c

Expanded text:
to flenda carnis fragilitate corruerint, et Domino respiciente, digne poenituerint, ita ut mortificato corpore, cordis contriti sacrificium Deo offerant, maneat in potestate Epsuspendere, vel desidiosos prolixiori tempore abita tamen ut sic officiorum suorum loca recipiant, ne possint ad altiora officia ulterius promoveri: quod si iterato velut canes ad vomitum reversi fuerint, et velut sues in volutabris immersi jacuerint, non solum dignitate officii careant, sed etiam sanctam communionem nonnisi in exitu percipiant. C
Abbreviated transcription (Latin):
ieuiniũ ante noctis iniciũ nisi a
paruulis aut infirmis ñ soluatur
unt: nec diuina mysteria hisdu
obꝰ celebrent᷑ In canonib. qͥppe ui¬
bet̾ biduo isto i. parasceue & sab¬
bato sacram̃tti penitꝰ ñ celebrari

Expanded text:
unium ante noctis initium, nisi a parvulis aut infirmis non solvatur.unt, nec divina mysteria his duobus diebus celebrentur. In canonibus quippe jubetur, biduo isto, id est Parasceve et Sabbato, sacramenta penitus non celebrari
Abbreviated transcription (Latin):
nergumini baptiģari depurga¬
tione sua curantes. sise sollicitu¬
dini dericoꝵ tradunt. monitisq
obtemꝑant om̃imodis cõmunicent.
sacram̃ti ipsius uirtute uel munien¬
di ab incursu demonis quo infestan¬
F uel purgandi quoꝵ iam ostendit᷑
uite purgatio

Expanded text:
nergumeni baptizati de purgatione sua curantes, si se sollicitudini clericorum tradunt, monitisque obtemperant, omnimodis communicent, sacramenti ipsius virtute vel muniendi ab incursu daemonis quo infestantur, vel purgandi, quorum jam ostenditur vitae purgatio
Abbreviated transcription (Latin):
onsensus totius concilu de fini¬
uit. ut sacerdotes ꝗ aut ressuas
ȩccłus relinquunt. aut nichil haben¬
tes aliqͣ tam̃ p̃dia aut familias ȩccłus
suis conquirunt. liceat illis aliquos
defamilus eiꝰdem ecłȩ manũ mitte¬
re iuxta rei collate modũ quẽ antiqui
canones de creuerunt. ita ut cũ peculio
et posteritate sua sungenui sunt sub
patrocinio ȩccłȩ maneant. ut ilitates
in iunctas sibi. iuxta qđ potuerit
ꝓsequentes.

Expanded text:
onsensus totius concilii definivit ut sacerdotes, qui aut res suas Ecclesiae relinquunt, aut nihil habentes, aliqua tamen praedia, aut familias Ecclesiis suis conquirunt. Liceat illis aliquos de familiis ejusdem Ecclesiae manumittere, juxta rei collatae modum, quem antiqui canones decreverunt, ita ut cum peculio et posteritate sua, si ingenui sunt, sub patrocinio Ecclesiae maneant, utilitates injunctas sibi juxta quod potuerint prosequentes.
Abbreviated transcription (Latin):
tiã meã ñ abscondi Dixi confi.¬
tebor adũsũ me iniustitiam
meã dño & tu remisisti impi¬
etatẽ peccati mei. Sed tam̃
a płi institutio nob sequenda
ẽ ut confiteam alterutrũ pec¬
saluemur. Confessio itaq q̃
dõ soli fit ꝗ uistorũẽ peccata
purgat. ea uero que sac̃edoti
fit. docet qualit̾ ipsa purgen¬
tur peccata. dĩ nãq salutis
& sanitatis auctor & largitor
tie inuisibili administrati¬
one. plerũq medicorũ oꝑatione.

Expanded text:
am meam non abscondi. Dixi: Confitebor adversum me injustitias meas Domino, et tu remisisti impietatem peccati mei . Sed tamen apostoli institutio nobis sequenda est, ut confiteamur alterutrum pecsalvemur . Confessio itaque quae Deo soli fit, quod justorum est, peccata purgat. Ea vero quae sacerdoti fit docet qualiter ipsa purgentur peccata. Deus namque salutis et sanitatis auctor et largitor, tiae invisibili administrationem, plerumque medicorum operatione.
Abbreviated transcription (Latin):
indã dõ solũmodo confite¬
ri deb̾e dicunt peccata.
ut greci. qͥdã uͦ sac̃ dotib con¬
fitenda eẽ. ꝑ tensent ut
sine magno fructu intra
scãm fit eccłam. ita dũtaxat
ut & dõ qͥ remisñonẽ peccat¬
torũ donat confiteamur
peccata nr̃a. & hoc ꝑfectoꝵ ẽ.¬

Expanded text:
idam Deo solummodo confiteri debere dicunt peccata, ut Graeci; quidam vero sacerdotibus confitenda esse percensent, ut sine magno fructu intra sanctam fit Ecclesiam, ita duntaxat ut et Deo, qui remissor est peccatorum, confiteamur peccata n
Abbreviated transcription (Latin):
congregati sunt: cũ multitudine ot¬
dentiũ. quib erat cor unũ et anima
una. quiq uendentes p̃dia et posses¬
siones suas. afferebant p̃cia et diuide¬
batur singulis ꝓ ut cuiq opus erit
futurã nanq eccłam ingentib apli
preudebunt maximeq quia dñsillis
predixerat euntes inmundũ uniuer¬
sum predicate euangłiũ. uł quia ex.¬
pellentes eos aiuidȩa nouerant semet
ipsos ingentib disꝑgendos eccłamq
congregandã exrũdi popło id circo
predia iniudea minime sunt adepti
sed precia tantũ modo ad fouendos
egentes At uero cũ inter turbines. et
Aduersa mundi suc cresceret ecđa¬
adeo usq ꝓuenit. ut non solũ gentes.
sed etiã romani principes qͥ pene totiꝰ
orbis monarchiã tenebant. ad fidẽ
UENDE RESOLEBAN Ad CÕ

Expanded text:
congregati sunt cum multitudine credentium, quibus erat cor unum et anima una; quique vendentes praedia et possessiones suas, afferebant pretia, et dividebant singulis, prout cuique opus erat . Futuram namque Ecclesiam in gentibus apostoli praevidebant, maximeque quia Dominus illis praedixerat; Euntes in mundum universum, praedicantes evangelium , vel quia expellendi erant a Judaea, noverant se in gentibus dispergendos, Ecclesiamque congregandam ex rudi populo. Idcirco praedia in Judaeam minime sunt adepti, sed pretia tantummodo ad fovendos egentes. At vero cum inter turbines et adadeo usque pervenit ut non solum gentes, sed etiam Romani principes, qui pene totius orbis monarchiam tenebant, ad fidem vendere solebant,
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis cuius lib&
animalis cõmixtione peccauerit .xu.
anns in humilitate subiaceat ad aeccłȩ
ianuam. Et post his aliis .u. annis
in orationis cõmunione receptus pȩ¬
nitentiã agat & sic gram sacram̃ti accipiat
Int̾rogentur aut̃ illi deeo qualem
uitam inpęnitentiã egerit. & sic cõ¬
munionis miscđiam consequatur.
habens huic peccato succubuerit

Expanded text:
s in cujuslibet animalis commistione peccaverit, 15 annis in humilitate subjaceat ad ecclesiae januam, et post hoc aliis quinque annis  tantum communione receptus poenitentiam agat, et sic gratiam sacramenti suscipiat. Interrogentur autem alii de eo, qualem vitam in poenitentia egerit et sic communionis misericordiam consequatur. uxorem huic peccato irruerit
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ sit agitandũ: Nulla racio
ad tẽpus fuerit suę potestati et c̃¬
singuineis ꝓpriis libere sociata
Inter quos acciam locus ꝓui¬
dendus est. in quo nulla iuis
multitudinis formidanda. et
non sit difficile testes. ꝓducere
uł ceteras ꝑsonas. quȩ tã ascĩs
canonibus quã auenerandis
romanis legibus in huus modi
controuersia requirantur.
hacc idcirco diximus. ut oste¬
ndamus quã dispar conflictũ
quam suis penitralib cotidie
fatigat & conterit. quando uult
punit. Proprie gͥ libertati cõ¬
micti. & ab om̃i opp̃ssione ac
potestate illius cũ quo initur
conflictus oportet liberari. aq
liberalit̾ suis uti. & suspectas ꝑ¬
sonas conuenit declinare. que
se ab obieccis ostendere cuipit

Expanded text:
io ad tempus fuerit suae potestati et consanguineis propriis libere sociata. Inter quos etiam locus providendus est, in quo nulla sit vis multitudinis formidanda, et non sit difficile testes producere, vel caeteras personas, quae tam a sanctis canonibus, quam a venerandis Romanis legibus in hujusmodi controversiis requiruntur. Haec idcirco diximus, ut ostendamus quem legum conflictum is penetralibus quotidie fatigat, et conterit, quando vult punit. Propriae igitur libertati committi, et ab omni oppressione ac potestate illius, cum quo initur conflictus, oportet liberari, atque suis liberaliter uti, et suspectas personas convenit declinare, quae se ab objectis ostendere cupit
Abbreviated transcription (Latin):
quã magist̃ sacrifitio docu¬
it eẽ meliorẽ: ecce iacet frab ho¬
ste ꝑcussus. adhuc forsitan pal¬
pitans. & uos qͣsi sine. uulnere
reũtimini. ne consolationẽ plage
eẽt ad reliqͦs. Vt qͥd ergo spnitis
uulneratũ aut si conputatis de
mortuo. Melior concubina a lil
ille uidas machabeus: qͥ etiã ꝓ
mortuis fr̃ib orationem credi¬
dit eẽ faciendã. qͦs dãnata dĩ ani¬
ma ciuitates idolorũ dona ꝓstͣ¬
librorũ suorũ loculos. tot consti¬
tuit genera pigm̃torũ. Si ni¬
hil ẽ. exẽplastris eiꝰ qd sanari
possit uulnꝰ qđ ꝑcussit in imicꝰ
& si placet aperiamꝰ scolã medi¬
cinȩ nr̃e & apͥncipio carnus uul¬
nerũ. ac medicaminũ species ꝑ qͥ¬
ramꝰ. Ecce in ipsiꝰ introitu sco¬
le occurrer̃ ei seminis carna¬
lib auctores. qͥ uenenato ser¬
pentisdente ꝑcussi. ñ statĩ pene
mortis ad ducti sunt. sed eiecti
de paradisi deliciis. id de ec¬

Expanded text:
quam Magister noster sacrificio docuit esse meliorem? Ecce jacet frater ab hoste percussus: adhuc forsitan palpitat; et vos, quia sine vulnere revertimini, ne consolationem quidemesset ad reliquos. Ut quid ergo spernitis vulneratum, aut sicut putatis et mortuum? Melior concubina Saul fille Judas Machabaeus, qui etiam pro mortuis fratribus orationem credidit esse faciendam: quos damnata de a civitate idolorum dona prostrlibrorum suorum loculos tot constituit genera pigmentorum, si nihil est ex emplastris ejus quo sanari possit vulnus, quod percussit inimicus? Et si placet, aperiamus scholam medicinae nostrae, et a principio canonis vulnerum ac medicaminum species perquiramus. Ecce in ipsius introitu scholae, occurrunt illi seminis carnalis auctores, qui venenato serpentis dente percussi, non statim poenae mortis addicti sunt, sed ejecti de paradisi deliciis, id e
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas senꝑ iniquaẽ seo ñquã
potestas ĩ iusta. Qiua a senrae ipso uo¬
luntatẽ hab& seo adño potestatẽ.
Qd̾ enĩ ipse facere iniq appetit.
hoc ñ os fieri nisi iuste ꝑmittit.
Unde bene ĩ libris regũ dicitꝰ᷑.
Sp̃s dñi malus irruebat ĩ saul.

Expanded text:
 sed nunquam potestas injusta: quia a semetipso voluntatem habet, sed a Domino potestatem. Quod enim ipse facere inique appetit, hoc Deus fieri non nisi juste permittit. Unde bene in libris Regum dicitur: Spiritus Domini malus irruebat in Saul.
Abbreviated transcription (Latin):
strupasse quandã feminã quã pꝰea
fr̃ eius accepit uxorẽ. Statuer̃
eũ qui stu prauit. & a se stu pratam.
fr̃i celauit quia geminauit peccatũ.
pęnitentiã districtiori castigandum
Coniugiũ tale dissolui oportere. et
mulieri quidẽ numquã daripotes¬
xui. de mulisre cumqua paten

Expanded text:
stuprasse quamdam feminam, quam postea frater ejus accepit uxorem. Statuerunt eum qui stupravit et a se stupratam fratri celavit, quia geminavit peccatum, poenitentia districtiori castigandum, conjugium tale dissolvi oportere, et mulieri quidem nunquam dari potes76. - De muliere cum qua et
Abbreviated transcription (Latin):
.xxx. psalmos canta. Volens aut̃
in somnis peccare siue quod pollu¬
tussit sine uoluntate xo. psalmos
cant&. Peccans n pollutus .xxiiii. psum.
tem in somno peccans
si ex cogitatione pollutus fiterit. mi
psalmos. cantet. In somno peccanss¬
ne cogitatione . xii. psalmos. Si sem̃
fuderit in eccła mala cogitatione.¬

Expanded text:
 psalmos cantet. Volens autem in somnis peccare, si pollutus sit sine voluntate, duodecim psalmos cantet. Peccans non pollutus tredecim psalmos cantet. In somno peccans, si ex cogitationPsalmos cantet. In somno peccans sine cogitatione, XII Psalmos. Si semen fuderit in Ecclesia per dormitione
Abbreviated transcription (Latin):
uicumq propriam uxorẽ
absq lege uel sine casu & certa
ꝓbatione in terfecerit aliamq
duxerit uxorem armis depositis
publicam agat penitentiã
interfecerit:

Expanded text:
uicumque propriam uxorem sine lege vel sine causa et certa probatione interfecerit aliamque duxeripublicam agat poenitentiam, interfecerit.
Abbreviated transcription (Latin):
canfri salutem. Perdilectionem
tuam &ereuerentiã ut ad consulendũ
uos constitutus ad huc in artis suȩ
dedecore perseuerat. et magister &e doc¬
tor non erudiendorũ sed perdendoꝵ¬
puerorum id ł qđ maledicit cȩteris¬
quoq insinuat antelib: saera com¬
munio cum cȩteris xp̃ianis de beat̃
dari. aut nobis cum communicare
puto nec maiestati diuinȩ nec
aeuangelicȩ disciplinȩ congruere
ut pudor &e honor aeccłȩ tam turpi
&e infami contagione fedetur xx ii¬

Expanded text:
ratri salutem. Pro dilectione tua et reverentia ut ad consulendum vos constitutus, adhuc in artis sudedecore perseverat, et magister et doctor non erudiendorupuerorum, idem quod male didicit caeteris insinuat, an talibus sacra communio cum caeteris Christianis debeat dari. Haud vobiscum communicare puto nec majestati divinae nec evangelicae disciplinae congruere, ut pudor et honor Ecclesiae tam turpi et infami contagione foedetur.
Abbreviated transcription (Latin):
a quibusdam ꝑceptio heuchari¬
stię necglegitur. Quȩ qm̃ in eadẽ
die ab omnibus fidelibus exceptis
his quibus prograuibus criminib
in hibitum est percipienda sid.¬
A ecclesiasticus usus demonstrat cum
aetiã penitentes eadẽ die ad per¬
cipienda corporis & sanguinis
dñici saramenta reconcilientur a¬

Expanded text:
a quibusdam perceptio eucharistiae negligitur, quae quoniam in eadem die ab omnibus fidelibus exceptis iis, quibus pro gravibus criminibus inhibitum est percipienda sit, ecclesiasticus usus demonstrat, quum etiam poenitentes eadem die ad percipienda corporis et sanguinis dominici sacramenta reconcilientur
Abbreviated transcription (Latin):
edeinde decreuimus sicut sc̃a re¬
gula dicit. ut monasterium sifi¬
eri possit ꝑdecanos ordinet᷑: Qua
no uolumus. ut monachi ad scła¬
ria placita nullatenus uenicnt
neq abbas sine licencia sui epĩ Sed
cũ necessittis exigit: tunc ꝑ iussio¬
nẽ et consiliũ ep̃i sui illuc uadat.
Nequaquã tñi contenciones aut
lites aliquassibĩ mouere p̃sumant.
sed quicquid querendũ ł etiam res¬
pondendũ sit: ꝑ ad uocatos suos ħ
faciant. Abbaites et monachi usq
ad interrogationẽ silencium ha¬
bcant. et cũ int̾rogant᷑ cũ humili¬
ttte ac reuerencia respondeant.
Alicis querdas omĩno deuiterit
In eodẽ elcdistro ꝑmaneant. nullꝰ¬
Nec foris manduc&. rieq bibat.
sine ꝑmissione abb̃is. nec ad conui¬
uia secularia uadanit De Neco¬

Expanded text:
deinde decrevimus, sicut sancta regula dicit, ut monasterium ubi fieri possit, per decanos ordinetur: quino volumus, ut non monachi ad saecularia placita ullatenus veniant, neque ipse abbas sine licentia episcopi sui, et cum necessitas exigit, tunc per jussionem et consilium episcopi sui illuc vadat. Nequaquam tamen contentiones aut lites aliquas ibi movere praesumat, sed quidquid quaerendum, vel etiam respondendum sit, per advocatos suos hoc faciat. Abbates et monachi usque ad interrogationem silentium habeant, et cum interrogantur, cum humilitate et reverentia respondeant. Alias querelas omnino devitent. In eorum claustro permaneant, nullutiam: nec foris manducet neque bibat sine permissione abbatis, nec ad convivia saecularia vadat. C
Abbreviated transcription (Latin):
Icunctoꝵ ẽ. cuius sitis etiam sacer¬
docũ mentes obtinet. Multienim
fideliũ in amore. xp̃i et martrrum
in parroȩchus ep̃oꝵ basilicas constru¬
unt. oblationes conscribunt. sacerdo¬
tes hȩc auferunt. atq in usus suos con¬
uertunt. Inde ẽ. qđ cultores sacrorũ
deficiunt: dũ stipendia ꝑdunt. Inde
labentiũ basilicarũ rume ñ reparant᷑:
quia auaritia sacerdotali om̃ia aufe¬
runt᷑ ꝑ quare constitutũ ẽ. ap̃senti
concilio ep̃os ita dioceseos suas regere.
ut nichil ex earũ iure p̃sumant defer¬
re. sed iuxta auctoritatẽ pͥorũ conci¬
liorũ tam de oblationib quã de deci¬
mis et detributis ac frugib tertiam
consequant᷑. Quodsi am̃plius quippiã
abeis p̃sũptũ extiterit. ꝑ conciliũ res¬
taurent᷑ appellantib ipsis conditorib
aut certe ꝓpinquis eoꝵ. si iamilli a
scło discesser̃. Nouerint autẽ basili¬

Expanded text:
um, cujus sitis etiam sacerdotum mentes obtinet. Multi enim fidelium in amore Christi et martyrum, in parochiis episcoporum basilicas construunt, oblationes conscribunt, sacerdotes haec auferunt, atque in usus suos convertunt. Inde est quod cultores sacrorum deficiunt, dum stipendia sua perdunt. Inde labentium basilicarum ruinae non reparantur, quia avaritia sacerdotali omnia auferuntur. Pro qua re constitutum est a praesenti concilio, episcopos ita dioeceses suas regere, ut nihil ex earum jure praesumant auferre: sed juxta priorum auctoritatem conciliorum, tam de oblationibus, quam de decimis, et de tributis ac frugibus tertiam consequantur. Quod si amplius quippiam ab eis praesumptum exstiterit, per concilium restauretur, appellantibus ipsis conditoribus, aut certe propinquis eorum, si jam illi a saeculo discesserunt. Noverint autem
Abbreviated transcription (Latin):
ammonendi. quatenus nouerint
decimas et oblationes quas a fideli¬
b accipiunt. pauperũ et ospitum
et peregrinorũ et stipendia et
non quasi suis. sed quasi cõm̃datis
uti. de quib om̃ib sciant se ratio¬
nẽ eẽ posituros inconspectudĩ. et
nisi eas fidelit̾ pauꝑib et his qui
debeant. canones scĩ instituunt.
Scilicet ut quattuor partes inde
fiant. unã ad fabricã ȩccłȩ ẽẽ re-¬
leuandam. alterã pauꝑib distri¬

Expanded text:
admonendi quatenus noverint decimas et oblationes quas a fidelibus accipiunt, pauperum et hospitum et peregrinorum esse stipendia, et non quasi suis sed quasi commendati uti, de quibus omnibus sciant se rationem 160 posituros in conspectu Dei, et nisi eas fideliter pauperibus et his qui debeant, canones sancti instituunt; scilicet ut quatuor partes inde fiant, una ad fabricam ecclesiae relevandam, altera pauperibus distri
Abbreviated transcription (Latin):
tere uirum suum. Ut alteri uiuen¬
te eo matrimonio se societ. et eum
adulteret : licet fornicatus sit uir
eius. sed iuxta apłm aut uiro suo
debet reconciliari aut manere in¬
nupta. ita ȩccłȩ nonlicet dimittere
ep̃m suum. aut ab eo segregare: alte¬
rum eo uiuente accipiat. sed aut ip¬
sum habeat aut innupta maneat.
id est ne alterum ep̃o suo uiuen¬
te accipiat ut fornicationis ait ad¬
ulterii crimen incurrat. Nam si
adulterata fuerit. idest sise alte¬
ri ep̃o iunxerit. aut superse alte¬
rum ep̃m addiderit. aut ẽẽ fece¬
rit uel desiderauerit : per acerri¬
mam pęnitentiam aut suo reconci¬
lietur ep̃o. aut innupta ꝑmaneat

Expanded text:
tere virum suum, ut alteri, vivente eo, matrimonio se societ, ut eum adulteret, licet fornicatus sit vir ejus, sed juxta Apostolum, aut viro suo debet reconciliari, aut manere innupta: ita Ecclesiae non licet dimittere episcopum suum, aut ab eo se segregare, ut alterum eo vivente accipiat: sed aut ipsum habeat, aut innupta maneat, id est, ne alterum episcopum suo vivente accipiat, ut fornicationis aut adulterii crimen incurrat. Nam si adulterata fuerit, id est, si se alteri episcopo junxerit, aut super se alterum episcopum adduxerit, aut esse fecerit, vel desideraverit, per acerrimam poenitentiam, aut suo reconcilietur episcopo, aut innupta permaneat
Abbreviated transcription (Latin):
acerdotes uero uice xp̃i lega¬
tione funguntur in ȩccła. et
sicut ei sua est coniuncta sponsa
id est ȩccła. sic ep̃i iunguntur ȩccłȩ
unicuiq proportionẽ sua. Et sicut
suam. sed diligere et caste custo¬
dire. et amare. atꝙ prudenter
regere. ita et ep̃s debet ȩccłam suã.
et uelut uxor quȩ sub manu est
uiri oboedire debet uiro suo. eũq
amare et diligere. ut animã suam
debet. Quia illud fit carnalit̃:
istud spiritaliter. Et sicut uir
non debet adulterare uxorẽ suã.
ita nec ep̃s eccłam suam. id est ut
illam dimittat ad quam consecra¬
tus est. absq in euitabili necessitate
dut apłica uel regulari mutatione.
et alterise ambitus causa coniun¬
gat. Et sicut uxori nonlicet dimit

Expanded text:
acerdotes vero vice Christi legatione funguntur in Ecclesia, et sicut ei sua est conjuncta sponsa, id est, Ecclesia, sic episcopis junguntur Ecclesiae unicuique pro portione sua. Et sicut suam, sed diligere et caste custodire, et amare, atque prudenter regere, ita et episcopus debet Ecclesiam suam. Et velut uxor quae sub manu est viri, obedire debet viro suo, eumque amare et ddebet: quia illud fit carnaliter, istud spiritaliter. Et sicut vir non debet adulterare uxorem suam: ita nec episcopus Ecclesiam suam, id est, ut illam dimittat, ad quam consecratus est, absque inevitabili necessitate aut apostolica vel regulari mutatione, et alteri se ambitus causa conjungat. Et sicut uxori non licet dimit
Abbreviated transcription (Latin):
Tos qui ad ȩccłam confugerint
tradi non debere. sed locire¬
uerentia et in t̾cessione defendi
mancipiis ad ȩccłam confugientib
crediderit occupare. ꝑ om̃s ȩccłas
districtissima dampnatione feriat᷑¬

Expanded text:
os qui ad Ecclesiam confugerint, tradi non debere, sed loci reverentia et intercessione defendi.m pro suis mancipiis ad Ecclesiam confugientibus crediderit occupanda, per omnes Ecclesias districtissima damnatione feriat
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eque cuncti denariũ sortiuntur.
& qͥdẽ apt̃ patrẽ mansiones multe
st̃. & tam̃ eũdẽ denariũ dispares
laboratores accipiunt q una cunctis
ertt beatitudo leticie quis ñ unasit ot̃b
sublimitas uite¬

Expanded text:
eque cuncti denarium sortiuntur. Et quidem apud Patrem mansiones multae sunt, et tamen eumdem denarium dispares laboratores accipiunt: quia una cunctis erit beatitudo laetitiae, quamvis non una sit omnibus sublimitas vit
Abbreviated transcription (Latin):
ciusa ĩ oꝑe fuerit. ad loca etiã c̃muna
deducant᷑ &leritatis nob̾ uerba satis fa¬
cerent etiã si exẽpla deessent. Ipsiqͥppe
ueritas ꝓpt̃ electos ĩ euangłio dixit.
In domo patris mei: mansionaes multȩ s̃.
Si enĩ dispar ĩ illa beatituoine det̃ra
retributio ñ ess& una potius manso
ꝗ multe ess&. Multȩ gͦ mansiones s̃
in qͥb & distincti bonoꝵ ordines ꝓpt̃
meritoꝵ consortiũ ẽmunit̃ letantur&
tam̃ unũ denariũ om̃s laborantes ac¬
cipiunt qͥ multis mansionib distingunt᷑.

Expanded text:
causa in opere fuerit, ad loca etiam communia deducantur, Veritatis verba nobis satisfacerent, etiam si exempla deessent. Ipsa quippe Veritas propter electos in Evangelio dicit: In domo Patris mei mansiones multae sunt . Si enim dispar in illa beatitudine aeterna retributio non esset, una potius mansio quam multae essent. Multae ergo mansiones sunt, in quibus et distincti bonorum ordines propter meritorum consortium communiter laetantur, et tamen unum denarium omnes laborantes accipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
colligite xzaniã & ligate eã fasci¬
ĩ torm̃tis similib soctant: ut suꝑbi
cũ suꝑb̾. luxuriosi cũ luxuriosis.
auari cũ auaris. fallaces cũ fallacb
ĩuidi cũ ĩtudis. ĩ fideles cũ ĩfidelibus.
ardeant. Cũ gͦ similes ĩculpa ad tor¬
m̃ta similia ad ducant᷑ q eos locis
penalib angl̃i deputant quasi riza¬
nioꝵ fasciculos ad cõburendũ ligant.

Expanded text:
 fasciin tormentis similibus sociant, ut superbi cum superbis, luxuriosi cum luxuriosis, avari cum avaris, fallaces cum fallacibus, invidi cum invidis, infideles cum infidelibus ardeant. Cum ergo similes in culpa ad tormenta similia adducuntur, qui eos in locis poenalibus angeli deputant, quasi zizaniorum fasciculos ad combur
Abbreviated transcription (Latin):
N euangłio ueritas dicit. multest᷑
Inoomo patris mei mansiones multę
sunt. Sed in eisdẽ multis mansionib
erit aliquo mͦ ipsa retributionum
diuersitas concors ꝙ tanta uis ĩ illa
pace nos sociat ut qd̃ ĩse quisq¬

Expanded text:
n Evangelio Veritas dicit: In domo Patris mei mansiones multae sunt . Sed in eisdem multis mansionibus erit aliquo modo ipsa retributionum diversitas concors: quia tanta vis in illa pace nos sociat, ut quod in se quisq
Abbreviated transcription (Latin):
xl dies ante pascha. & xl dies
ante festiuitatẽ scĩ ioħis baptistȩ.
&si ante festiuitatẽ aliqͥd re-¬
ratur incibo & potu. uł cuiꝰcũq
generis sit. illud estimet. quan
dm̃ ut oratio eiꝰ elemosine apud
dm̃ acceptabiles sint

Expanded text:
 dies, ante Pascha, et 40 dies ante festivitatem sancti Joannis Baptistae, et si ante festivitatem aliquid reratur in cibo vel potu, vel cujuscunque generis sit, illud aestimet quantiDeum ut oratio ejus et eleemosynae apud Dominum acceptabiles sint
Abbreviated transcription (Latin):
languore detentus aut
aliis occũpationibus implicatur.
uisitationem dioceseos explere
nequiuerit : presbiteros proba¬
bilis uitȩ aut diacones mittat.
qui reditus basilicarum et re¬
parationes et ministrantium
uitam inquirant.

Expanded text:
languore detentus, aut aliis occupationibus implicatus, visitationem dioeceseos explere nequiverit, presbyteros probabilis vitae, aut diaconos mittat, qui redditus basilicarum et reparationes, et ministrantium vitam inquirant.
Abbreviated transcription (Latin):
illarum. Seo si quis de his habu¬
erit talem necessitatem patien.¬
tem euius sit necessitas susten¬
tatio presbiteri habeatur in
uico aut in uilla domũ longe
a presbiteri conuersatione &
ibi ei subministra que neces¬
saria sunt. Seo hoc secunoũ
auctoritatem canonum modis
omnibus probibendum ut¬
nulla femina ao altare pre.

Expanded text:
illarum. Sed si quis de his habuerit talem necessitatem patientem, cui sit necessitas sustentatio presbyteri, habeat in vico aut in villa domum longe a presbyteri conversatione, et ibi eis subministret quae necessaria sunt. Sed hoc secundum auctoritatem canonum modis omnibus pronulla femina ad altare praes
Abbreviated transcription (Latin):
pecctit: fraudẽ indõ ꝑpetrat.
qr iusticitĩ quã gratis in ꝑti¬
re debet: accepcione peccũ¬
niȩ uendit. Bonis male utun¬
tur : qi iuste ꝓtẽporcili lucro
iudicant. Tales qͥppe auerita
dr̃. Qui excutit manus suas
ab omĩ munere : iste inexcelsis

Expanded text:
pectat, fraudem in Deum perpetrat, quia justitiam, quam gratis impertiri debuit, acceptione pecuniae vendit. Bonis male utuntur qui juste pro temporali lucro judicant. Tales quippe ad veritato dicitur: Qui excutit manus suas ab omni munere, iste in excelsis
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ obprimitur. Cito molat᷑
auro iusticia : nullãq reus
ꝑtimescit culpã. quã redime¬
re nũmis existimat. Plus enĩ
obtinet m̃tẽ censoris amor lu¬
cri : quã equitas iudicii. Tres
enĩ sunt munerũ accepciones :
qͥb. contra iusticiã humana
uanitas milicat Id est fauor
amiciciarũ. adulacio laudis.
& corporalis accepcio muneris
Facilius aut̃ ꝑuertitur animꝰ
rei corporeo miere: ꝙ grȩ̃¬
laudisq fauore. Quatuor mo
Timore. cupiditate. homicidio
amore: Timore : dũ metu po
testaitis alicuiꝰ: ueritatẽ loqui
ꝑtimescimus Cupiditate : dũ
p̃mio muneris alicinꝰ corrũpiꝰ¬
prestare contendimus ł Ofi

Expanded text:
tatem opprimitur. Cito violatur auro justitia, nullamque reus pertimescit culpam, quam redimere nummis existimat. Plus enim obtinet mentem censoris amor lucri, quam aequitas judicii. Tres enim sunt munerum acceptiones, quibus contra justitiam humana vanitas militat, id est, favor amicitiarum, adulatio laudis, et corporalis acceptio muneris. Facilius autem pervertitur animus, rei corporeo munere, quam gratlaudisque favore. Quatuor mtimore cupiditate odio amore timore dum metu alicuius potestatis ueritatem loqui pertimescimus cupiditate dum premio muneris alicuius corrumpipotestatis ueritatem loqui
Abbreviated transcription (Latin):
Ngłoꝵ sp̃s ibcirco ĩ remissibiliter.¬
ralib peccauer̃ qͥ tanto robustiꝰ stare po ł¬
tuerant quanto eos carnis amiato¬
ñ tenebat. Homo uͦ id circo postculiu i
ueniã meruit. qr ꝑ carnale cerpaliqd ÷
qͦ sem& ipso minor ẽ accepit. unu apt̃
respectũ pidicis augm̃tũ pictatisẽ hec
eadẽ ĩfirmitas carnis.

Expanded text:
s idcirco irremissibiliter peccaverunt, quia tanto robustius stare poterant, quanto eos carnis admistio non tenebat. Homo vero idcirco post culpam veniam meruit, quia per carnale corpus aliquid quo semetipso minor esset accepit. Unde et apud respectum judicis argumentum pietatis est haec eadem infirmitas carnis.
Abbreviated transcription (Latin):
tesititib dcit̾. ipsi regnauert̃
manifestius elucet bonã malã¬
q potęstatẽ adõ ordinari
Sed bonã ꝓ picius : malã iratꝰ
Reges quando bonis : muners
um : disponitur uita rector
Testante iob Qui regerare fac̾
lrascente enĩ dõ ealẽ recioiẽ
suscipiunt ppłi : qualẽ ꝓpe
cia plebis : etiam reges
tant᷑ Et qͥ antea uidelua
eẽ botii : accepto regno i¬
DE TAUEM RI.

Expanded text:
testatibus dicit: Ipsi regnaverunt, manifestius elucet bonam malamque potestatem a Deo ordinari; sed bonam propitio, malam irato. 11. Reges quando boni sunt, muneris um, disponitur vita rectorum, testante Job: Qui regnare facit irascente enim Deo talem rectorem populi suscipiunt, qualem pro itia plebis, etiam reges mutantur, et qui ante videbantur esse boni, accepto regno fiDe eadem re.
Abbreviated transcription (Latin):
ui intra scłm bene tẽpora¬
lit̾ imperat: sine fine in ꝑpetu¬
nudi & miseri ad inferna tor¬
quendi descendunt Reges a
recte agendo uocati sunt
Idõq recte faciendo regis no¬
ne regtnt. ⁊ motus resisten
dificare nouerunt᷑. Quidã
ipsũ nom̃ regiminis : adim¬
manittitẽ trans egert̃ crudeli¬
stcitis
Dũq. ad culm̃ potestatis ueneris
in aposttisic̃ sititĩ labunt᷑ U
toq setumore cordis extollin.
ut cunctos subditos in sui cõpa¬
racione despiciant. eosq p̃ec
qͥ in scło sublimant᷑ aspiciant:
s opꝰ qđ secũ ad inferos deporao¬
nt incendant. Si ergo carebiq¬

Expanded text:
ui in hoc saeculo bene temporaliter imperat, sine fine in perpetunudi et miseri ad inferna torquendi descendunt. Reges a recte agendo vocati sunt; ideoque recte faciendo regis none regant, et motus resistentdificare noverunt. Quidam ipsum nomen regiminis ad immanitatem transvertunt crudelitatis, dumque ad culmen potestatis venerint, in apostasiam statim labuntur, tantoque se tumore cordis extollunt, ut cunctos subditos in sui comparatione despiciant, eosque quibqua in saeculo sublimantur aspiciant, sed opus quod secum ad inferos deportent, intendant. Si ergo careb
Abbreviated transcription (Latin):
successoris euaristi p̃p. Siquisaũ
legtcionẽ nr̃am impedit: ñ uniꝰ
s multoꝵ ꝓfectũ auertit. Et sic̃
multis nocet : ita amultis ẽ. ar¬
guendus. Et qr dĩctiuscĩ impedit.
et statũ ecłȩ c̃turbat: ido alimi¬
nibꝰ eccłȩ arceatur. Quaꝓpt̃
nullꝰ comes. nulłq uidex. nul¬
Uomĩno inclericatu. ł scłari
habitu c̃stitutꝰ legacionẽ ep̃oꝵ
impedicit : ł c̃turbare p̃sumat
Ut aũ uncinimittas & c̃cordia sit
ppłi eẽ uoluerit. et comes ni¬
hilo minꝰ in ipsa eadẽq die pla¬
citũ condixerit: effectũ obti¬
neat. qui prior indicauerat : sal¬
ua tñ dignitate & pocestaite epĩ¬

Expanded text:
successoris Evaristi: « Si quis autem legationem vestram impedit, non unius, sed multorum profectum avertit. Et sicut multis nocet, ita a multis est arguendus; et quia Dei causam impedit, et statum Ecclesiae conturbat, ideo a liminibus ejus arceatur. » Quapropter nullus comes, nullusque judex, nullus omnino in clericatu vel saeculari habitu constitutus, legatione episcoporum impediat, vel conturbare praesumat. Ut autem unanimitas et concordia sit populi esse voluerit, et comes, nihilominus in ipsa eademque die placitum condixerit, effectum obtineat qui prior indicaverat. Salva tamen dignitate, et potestate epi
Abbreviated transcription (Latin):
comitis om̃s postponant. et comes
ipse idẽq. ppłs post ep̃m festine
ꝑgant. scientes se nõ illic sedicio¬
sa contencione decertare. s ꝓfide
catholica inuigilare. ñ cumulũ
pecuniarũ. s lucrũ congregare
animarũ. Unde & meadem be¬

Expanded text:
comitis omnes postponant, et comes ipse, idemque populus post episcopum festine pergant, scientes se non illic seditiosa contentione decertare, sed pro fide catholica invigilare, non cumulum pecuniarum sed lucrum congregare animarum. Unde in eadem be
Abbreviated transcription (Latin):
Si peccuuerit inte fr̃tuus:. Ali¬
ud ÷ peccare innos: aliud indm̃
Si in nos aliquis peccauerit: nõ ÷
nr̃i arbitrii. Scriptũ quippe ÷
Si peccauerit uir inuirũ plaica
re potest ei ds̃ Si aũ indm̃ pec¬
cauerit. qͥs orabit ꝓeo: Hos
dĩ. benigni et misericordes sumꝰ.
donamꝰ : cũ tñ qđ in nob̾ cõmissũ ÷
sciltim uerbũ contumeliosum
leuitq ꝓlatũ. sine uindicta ꝑ¬
transire ñ paitimur. Dimititunꝰ¬

Expanded text:
Si peccaverit in te frater tuus . Aliud est peccare in nos, aliud in Deum. Si in nos aliquis peccaverit, non est nostri arbitrii. Scriptum quippe est: Si peccaverit vir in virum, placari ei potest Deus, si autem in Deum peccaverit, quis orabit pro eo? Nos ria benigni et misericordes sumus,donamus, cum tamen quod in nobis commissum est, nec saltem verbum contumeliosum leviterque prolatum, sine vindicta pertransire patimur. Dimitt
Abbreviated transcription (Latin):
Uullus ep̃s extra suã ꝓiunci¬
am ad iudiciũ deuocetur.
s uocato eo canonice in loco om¬
nibus congruo tempore synoda¬
li abomib comꝓiuncialib ep̃is
audiatur qui concordẽ suꝑ
eum canonicam quȩ pro ferre
debent sententiam. Quia si hoc
minorib tam declericis quam
de laicis concessum ẽ. quanto ma
gis de epis seruari conuenit. Nã
si ipse ietropolitanu̾ aut uidices
suspectust habuerit: aut infestos
senserit apud primatem dioce¬
seos. aut apud romane sedis ponti¬
sicem udicetur

Expanded text:
ullus episcopus extra suam provinciam ad judicium devocetur, sed vocato eo canonice in loco omnibus congruo, tempore synodali ab omnibus comprovincialibus episcopis audiatur, qui concordem super cum canonicamque proferre debent sententiam. Quia si hoc minoribus tam de clericis quam de gis de episcopis servari convenit? Nam si ipse metropolitanum aut iudices suspectos habuerit aut infestos senserit, apud primatem dioceseos aut apud Romanae sedis pontificem iudicetur
Abbreviated transcription (Latin):
Nprimis placuit ut quotiens scđm
statuta patrũ scã synodis congre¬
gatur. nullus ep̃s aliquã prius cau¬
sam suggerere audeat quã ea quȩ
ad emendationẽ uitȩ. ad seueritatẽ
regulȩ. ad animȩ remedia ꝑtinent
finiatuir

Expanded text:
primis placuit, ut quoties secundum statuta Patrum sancta synodus congregatur, nullus episcoporum aliquam prius causam suggerere audeat, quam ea quae ad emendationem vitae, ad severitatem regulae, ad animae remedia pertinent, finiantur
Abbreviated transcription (Latin):
ui diuincitiones expetunt aui¬
& morẽ gentilium subsecuntur:
aut indomos suas huice modi ho¬
mines introcducunt exquirendi
aliqͥd arte maleficci. aut expian¬
di aliquid : sub regula quinquen¬
nii iaceant. scđm gradus peniten¬

Expanded text:
ui divinationes expetunt et more gentilium subsequuntur, aut in domos suas huiuscemodi homines introducunt exquirendi aliquid arte malefica aut expiandi causa, sub regula quinquennii iaceant secundum gradus poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
iquis uiduã uxorẽ duxerit & post ea
cũ filiastra sua fornicatus fuerit.
duob fr̃ib nupserit. sexũ patre & filio
fornicata fuerit tales copulationes
anathematizare. & disiungi p̃cipimꝰ.
nec umquã amplius coniugio copu¬
lari sed sub magna districione fieri.
nec filiã potest hab̾e. Nec illa nec
ille aluis se potuer̃ coniugere ullo
um quã tp̃re. Atam̃ uxor eius siita
uoluerit. & sise continuert na
potest. si post ea quã cognouit qđ cũ
filia sua uir eius fuit in adulterio. car¬
nale cõmerciũ cũ eonon habeat si uult

Expanded text:
quis viduam uxorem duxerit, et postea cum filiastra sua fornicatus fuerit. duobus fratribus nupserit, seu cum patre et filio fornicata fuerit, tales copulatanathematizari et disjungi praecipimus, nec unquam amplius conjugio copulari, sed sub magna districtione fieri.nec filiam ipsius potest habere, nec illa nec ille aliis se poterunt conjungere ullo unquam tempore. Attamen uxor ejus, si ita voluerit, si se continere non potest, si postea quam cognovit quod cum filia sua vir ejus fuit in adulterio, carnale commercium cum eo non habeat; si vult
Abbreviated transcription (Latin):
I non plures adsuscipiendũ delu¬
tismo infantes accedant quã unus
siue uir siue mulier in confirmatio¬
nib quoq id ipsum fiat. UT IIEO

Expanded text:
 non plures ad suscipiendum de baptismo infantem accedant quam unus, sive vir, sive mulier. In Confirmationibus quoque id ipsum fiat. CAP. 220