comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tpr̃aliter. qͥa flagelsat om¬
nẽ filiũ qm̃ recipit De qͥb
ilid̃ accipit᷑. Non in finẽ ira¬
scet᷑ ⁊ cet̾. Reprobis aũt d̾s
irascit ᷑ et̾nalit̾ qͥa iustũ ut
qd̾ impiꝰ in suo p̾uaricat᷑
et̾no: d̾s ulsiscatur in suo
nam licet procandi facultas
illũ dimittat. ip̃e tñ nõ di¬
nittit uolũtatẽ peccandi.
Scͥptum est .n. suꝑbia eoꝵ
qui te od̾unt ascentit sẽ¬
per. Non humiliabũt᷑ re¬
ꝓbi iam desꝑati de uenia.
s malignitas oclii in eum
om̃ino ñ ẽẽ ꝑ quẽ sciunt¬

Expanded text:
er, quia «flagellat omnem filium quem recipit». De quibus illud accipitur: «Non in finem irascetur». Reprobis autem Deus irascitur eternaliter, quia iustum est ut quod impius in suo prevaricatur eterno, Deus ulciscatur in suo. Nam licet peccandi facultas illum dimittat, ipse tamen non dimittit voluntatem peccandi. Scriptum est enim: «Superbia eorum, qui te oderunt ascendit semper». 4 Non humiliabuntur reprobi iam desperati de venia, sed malignitas odii tantum omnino n
Abbreviated transcription (Latin):
Congregabũtur gͦ pecr̃orẽ
in lacũ ⁊ claudent᷑ in car¬
cere. scilicet in inferno in
qͦ sñ corporil usq ad diem
iudicii torq̃bunt᷑ ⁊ post
młtos dies post qm iudelic
resurgẽt cũ corporib ĩ nouis¬
simo die uisitabiuit᷑ ñ ad
salutem s ad uindictã qr¬

Expanded text:
Congregabuntur ergo peccatores in lacum, et claudentur in carcerem, scilicet in inferno, in quo sine corporibus usque in diem judicii torquebuntur, et post multos dies, postquam videlicet resurgent cum corporibus suis in novissimo die, visitabuntur, non ad salutem, sed ad vindicta
Abbreviated transcription (Latin):
clit de celo in hoĩes. ⁊ blas¬
phemauer̃t hoĩes d̾m. ꝓpt̃
plagam graudinis. qm̃ ma
gna facta est uehem̃ter. uo
lũtas gͦ dãpnati licet ami
suppliciũ q̃ fuerat in mũ¬
do pecẽm. licet forsan ⁊ ibi
pecc̃m sit sed ñ m̾itũ pene.
Impiꝰ gͦ quia iu se semꝑ ha¬
bebit reatũ ͤa culpa. semꝑ¬
pena qr qd̃ ip̃e ꝑ penitẽtiã
nõ deleuit d̾s ꝑ indulgẽtiã
nõ dimittet. Ad magnã gͦ
ꝑtinet iusticiã iudicãtis
ut nũqͣm careant in gehen¬
na supplicio qui nõqͣm in¬

Expanded text:
blasphemaverunt homines Deum propter plagam grandinis, quoniam magna facta est vehementer». 5 Voluntas ergo dampnati, licet amissupplicium, que fuerat in mundo peccatum, licet forsan et ibi peccatum sit, sed non meritum pene. Impius ergo quia semper habebat poena, quia quod ipse per poenitentiam non delevit, Deus per indulgentiam non remittet. Ad magnam ergo pertinet justitiam judicandis, ut nunquam careant in gehenna supplicio, qui nunq
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝰ sic ex deo ͭ alius uͦ sic: et ideo cũ
aliqua scrupulositate m̃su¬
ra uictus alioꝵ a nobis con¬
stituit᷑. Tam̃ infirmoꝵ con¬
tuentes in becillitatem cre¬
dimꝰ eminã uini ꝑ singłos
sufficẽ ꝑdiem. Quib aũt
donat d̾s tolerantiam absti-¬
nentie. ꝓpͥam se habit᷑os ñ¬
ci necessitas uł labor. aut
ardor estaitis ampliꝰ popos¬
cerit. in arbitͥo prioris cõ¬
sistat: consid̾ans in om̃ib
ne subrepat satietas aut
ebrietas: licet legamꝰ uimĩ

Expanded text:
alius sic, alius vero sic . Et ideo cum aliqua scrupulositate a nobis mensura victus aliorum constituitur. Tamen infirmorum contuentes imbecillitatem, credimus eminam vini per singulos sufficere per diem. Quibus autem donat Deus tolerantiam abstinentiae, propriam se habituros meci necessitas, vel labor, aut ardor aestatis amplius poposcerit in arbitrio prioris consistat. Considerans in omnibus ne subrepat satietas aut ebrietas. Licet legamus
Abbreviated transcription (Latin):
chis ꝑsuaderi nõ pͣ: saltem
uł hoc consentiamꝰ ut ñ usq
ad satietatem bibamꝰ. s par¬
tius: qr uinũ apostatare fa¬
cit etiam sapientes. U̾bi
aũt neccͣitas loci exposcit.
ut nͨ supͣ scͥpta m̃ sura in¬
ueniri pꝰsit. s młto minꝰ aut
ex toto nichil. bñdicant deũ
qui ibi habitant ⁊ nõ mur¬

Expanded text:
is persuaderi non potest, saltem et hoc consentiamus ut non usque ad satietatem bibant, sed parcius, quia vinum apostatare facit etiam sapientes. Ubi autem necessitas loci exposcit, ut nec suprascripta mensura inveniri posset, sed multo minus, aut ex toto nihil, benedicant Deum qui ibi habitant, et non
Abbreviated transcription (Latin):
damꝰ ẽẽ p̾sentem: cũ clicit
ꝓph̾a. Oñe aute te om̃e de¬
sid̾ium meũ. Cauẽcdũ est¬
gͦ ideo malũ desid̾ium: qr
mors secus introitũ delec¬
tatõis posita est. Unde scͥp¬
tura p̾cepit licẽs. Post con¬
cupiscentias tuas nõ eas.
Ergo si ocłi dñi contẽplan¬

Expanded text:
tem, cum dicit Propheta: Domine, ante te omne desiderium meum . Cavendum vero ideo malum desiderium, quia mors secus introitum delectationis posita est: unde Scriptura praecipit dicens: Post concupiscentias tuas non eas . Ergo si oculi Domini speculan
Abbreviated transcription (Latin):
eũ ualde ꝑterruit. ⁊ uisio¬
nes capttis eius cõturbaue¬
rũt eum. Multas curas se¬
cũtur sompnia ⁊ ubi mł¬
ta sompnia plurime ua¬
uitates. Multos errare fece¬
rũt sompnia ⁊ excid̾unt
sperantes in illis. Apparẽt
turpes ymagines ex qͥb per
sslusiones noctͤnas ñ solum
caro polluit᷑: sed anima ma¬
cłatur. Uñ dñs in leuitico.

Expanded text:
lde perterruit et visiones capitis eius conturbaverunt eum. 3 Multas curas sequuntur sompnia et ubi multa sompnia, plurime vanitates. Multos errare fecerunt sompnia et exciderunt sperantes in illis. Apparent  turpes ymagines, ex quibus per illusiones nocturnas non solum caro polluitur, sed et anima maculatur. Unde Dominus in Levitico:
Abbreviated transcription (Latin):
empꝰ qd̾ quieti concessũ
est nõ concedit᷑ esse qͥe¬
tum. Nam t̾rent sompnia¬
uisiones cont᷑bant. Et licet
nõ sint in u̾itate tͥstia uel
t̾ribilia seu laboriosa q̃ sõp¬
niãt. sompniantes tñ in u̾i¬
tate tͥstantur. Cerrẽtur et
gilantes sepissime cõturbẽ¬
tur. Si u̾o iocũdum qͥd uide¬
rint. nich̾ominꝰ euigilanites
eliphat themanites. In hor¬
rore uisionis nocturne qͣnͣ¬
do solet sopor ocuꝑare hoĩes.
dauor tenuit me ⁊ tremor
omia ossa mea ꝑterrita st̃.
et cũ sp̃o me p̾sente trausie¬

Expanded text:
empus quod quieti concessum est, non conceditur esse quietum, nam terrent sompnivisiones conturbant. Et licet non sint in veritate tristia vel terribilia seu laboriosa que sompniant sompniantes, tamen in veritate tristantur, terrentur et t evigilantes sepissime conturbentur. Si vero iocundum quid viderint, nichilominus evigilantes Elyphaz Themanites: «In horrore visionis nocturne, quando solet sopor occupare homines, pavor tenuit me et tremor, et omnia ossa mea perterrita sunt, et cum spiritus, me presente
Abbreviated transcription (Latin):
ratoriũ hoc sit qd̾ dici¬
tur: neo ibi qͥcqͣm ali¬
ud gerat᷑ aut condatur.
Expleto oꝑe dei om̃s cum
sũmo silentio exeant ⁊ aga¬
tur reuerentia deo: ut frat̃
qui forte sͥ peculiarit̾ uult
orare. nõ impediat᷑ alt̾ius
improbitate. S ⁊ si alter
ult̾ sͥ forte secretiꝰ orare. sim¬
plicit̾ intret ⁊ oret ñ iucla¬
mosa uoce. s in lacͥmis et
intentõne cordis. Ergo qui
patiatur.

Expanded text:
Oratorium hoc sit, quod dicitur: nec ibi quidquam aliud geratur et contendatur. Expleto opere Dei, omnes cum summo silentio exeant, et habeatur reverentia Deo: ut frater, qui forte sibi peculiariter vult orare, non impediatur alterius improbitate. Sed et si alter vult sibi forte secretius orare, simpliciter intret et oret non in clamosa voce, sed in lacrymis et intentionpatiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
atifactio est iniuĩcce
penitẽtie expletiua
excutio uł peccatoꝵ conlig
gite inqͥd dignos fructus
ud est arbor ⁊ alud est fru¬
ctus eius. sic dꝰ est peniten¬
les te fecisse qd̃ malũ est
qñ gͦ improbas ⁊ dãpnas
mala tua fructꝰ pñie ha¬
bes. Si displicet tͥ qd̾̃ feci¬
sti pnĩam agis s ꝑseq̃ris
et punis qd fecisti fruotꝰ
ra pensanda est: id̾o fruc¬
tus pñie dignos fac̾e̾ opor¬
tet. Si in coerectõne minor
est. afflictio qͣm in culpa
delectatio fũit nõ est clig-¬
re hoc nõ potes id̾o necesse
habes semꝑ penit̾e Sati¬
fac̃e potes nimis fac̾e ñ
potes meliꝰ est ut plus fa¬
cias qͣm minꝰ. Idcirco solli¬
citus esto. satage da oꝑã.
Studiũ impende ut cul¬
pa sit cum fine deuotio
sñ fine. tñ ut aliqũ pecca¬
tͥx conscientia con solecur
ris m̃sura. ut ilła expleta
uł ꝑfecta sidutiã habere
incipias ⁊ sc̃a qͣdam p̾sũp
sione pecc̃oꝵ consid̾e ⁊ tan¬
to uerius qͣnto utiq sin

Expanded text:
atisfactio est, injunctae poenitentiae expletiva exsecutio, vel, peccatorum condignAgite, inquit, fructus ud est arbor, et aliud fructus ejus: sic aliud est poenitenles te fecisse quod malum est. Quando ergo improbas et damnas mala tua, fructus poenitentiae habes. Si displicet tibi quod fecisti, poenitentiam agis. Si persequeris et punis qra pensanda est, ideo fructus poenitentiae dignos facere oportet. Si in correctione minor est afflictio quam in culpa delectatio fuerit, non est digre non potes, ideo necesse habes semper poenitere. Satifacere potes, nimis facere non potes. Melius est ut plus facias quam minus. Idcirco sollicitus esto, satage, da operam, studium impende, ut culpa sit cum fine, devotio sine fine. Tamen ut aliquando peccatrix conscientia consoletur, ris, ut illa expleta vel perfecta fiduciam habere incipias, et sana quadam praesumptsione peccatorum confidere; et tanto verius, quanto utique sinc
Abbreviated transcription (Latin):
sed ad pict᷑am referendo.
Duab alis uolabant iste
due ale quib uolabant
seraphiu tropologiã sig¬
ne diuine script᷑e ad bo¬
na oꝑa instruim᷑ qͣsi qͥb¬
dam alis ad alta subleua

Expanded text:
sed ad picturam referenda sunt. Duabus alis volabant . Istae duae alae, quibus volabant seraphim, tropologiam signem divinae Scripturae ad bona opera instruimur, quasi quibusda
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥdum am¬
bitõnis exemplum
repperit᷑ in absalone qͥ cũ
aspiraret ad regnũ fecit
sͥ currũ et eqͥtes. ⁊ qͥnqͣgin¬
ta uiros qui p̾ced̾ent eum.
Et mane consurgens ab¬
salon. stabat iuxta iutͦi¬
tum porte. ⁊ om̃im uirũ
qui habebat negociũ ut
ueniret ad regis iuduium

Expanded text:
idum ambitionis exemplum reperitur in Absalone, qui, cum aspiraret ad regnum, « fecit sibi currus et equites, et quinquaginta viros qui praecederent eum, et mane consurgens Absalon, stabat juxta introitum portae, et omnem virum, qui habebat negotium, ut veniret ad
Abbreviated transcription (Latin):
isrł seruus tuus. Nespon¬
debat ꝙ ei absalon. Uident᷑
mͥ sermones tui iusti et
boni. sed nõ est qui te audi¬
at constitutꝰ a rege dicebat
q absalon. Quis me cõstitu¬
at iuclicem sr̃ t̾ram. ut ad
me ueniãt omns qui hñt ne¬
goriũ ⁊ iuste iulicem: Sed
cum accedet hõ ad eũ ⁊ salu¬
taret eum extendebat ma¬
nũ suam et apphendens oscu¬
labat᷑ eum. faciebat q hoc
om̃i israeli qui ueniebat
ad iudiciũ ut audiret᷑ a re¬
ge ⁊ sollicitaibat corda uiro¬
rũ isrł. Oũq abisset absalõ
in ebron misit exploratores
in uniũsas trib isrł dicẽs
statĩ ut audieritis clango¬
ren bucine dicite. Qegna¬
uit absalon in ebron. Et

Expanded text:
sum servus tuus. Respondebat ei Absalon: Videntur mihi sermones tui justi et boni; sed non est, qui te audiat constitutus a rege. Dicebat et Absalon: Quis me constituat judicem super terram, ut ad me veniant omnes qui habent negotium, et juste judicem? Sed cum accederet ad eum taret eum, extendebat manum suam et apprehendens eum osculabatur. Faciebatque hec omni Israeli qui veniebat ad iudicium ut audiretur a rege, et sollicitabat corda virorum Israel». Cumque abiisset Absalon in Ebron, «misit exploratores in universas tribus Israel dicentes: ‘Statim ut audieritis clangorem buccine dicite: ‘Regnavit Ab
Abbreviated transcription (Latin):
li ꝑ singła lecta dormi¬
tõnis scd̃m dispoĩtõem abb̾is
sui accipiant. Si pͭ fi̾ om̃s
in uno loco dormiant Si
aũt młtitudo ñ sinit. deni
aut uicini cũ senioribus
qui suꝑ eos solliciti sint
pausent. Candela iugit̃
in eadem cella ardeat us¬
q mane. Uestiti dormiãt.¬
⁊ cincti cingulis aut fimi¬
monachi semꝑ: et fcõ signo
absꝙ mora surgentes festi¬
nent se inuicem p̾uenire
ad opꝰ dei cum om̃i tamen
grauitateͬ modestia Ado¬
lescentiores fr̃es uixͣ se nõ
sint cum seniorib. Sur¬
gentes uͦ ad opus dei: in¬
uicem se mod̾ate cohorten¬
tur ꝓpt̾ somnolentoꝵ exru¬
satões

Expanded text:
ormitionis secundum dispensationem abbatis sui accipiant. Si potest fieri, omnes in uno loco dormiant. Sin autem multitudo non sinit, deni aut viceni cum senioribus suis, qui super eos solliciti sint, pausent. Candela jugiter in eadem cella ardeat usque mane. Vestiti dormiant, et cincti cingulis aut funinum semper, et facto signo absque mora surgentes festinent invicem se praevenire ad opus Dei, cum omni tamen gravitate et modestia. Adolescentes sorores juxta se non stae cum senioribus. Surgentes vero ad opus Dei invicem se moderate cohortentur, propter somnolentarum excusationes
Abbreviated transcription (Latin):
uarꝰ ad petendũ prõp¬
t̾us ad dancdlũ tardꝰ. ad
negandũ frontosus Si qͥd ex¬
pendit tocũ amitit Tristis
tus impendit. Magnificat
datum. S uilificat danclũ.
Sat ut lucret᷑. sed nõ lucrat᷑¬
ut det. largus in alieno sed
parcus in ꝓprio. Gulam e¬
uacuat ut archam adim¬
pleat. Corpꝰ extenuat. ut
luchrun extendat Manũ
ht̃ ad danclũ collectam sed
ad recipiendũ porrectã. Ad
dandũ clansam s ad reci-¬
piendũ aꝑtam. Porro sub¬
stantie iniustoꝵ sicut flu¬
uius siccabunt᷑. Quta qui
male congregat aito disꝑgii.
Iustum iudiciũ ut q̃ de ma¬
lo ꝑroueniũt ad malũ ꝑue¬
niat. nec accedat ad bonuni
qd̃ nõ ꝓcedit ex bono. Auarꝰ
nũc est ⁊ future

Expanded text:
us ad petendum promptus, ad dandum tardus, ad negandum frontuosus. Si quid expendit, totum amittit. Tristis, tus impendit. Magnificat datum, sed vilificat dandum, dat ut lucretur, sed non lucratut det. Largus in alieno, sed parcus in proprio. Gulam evacuat, ut archam impleat, corpus extenuat, ut lucrum extendat. 2 «Manum habet ad dandum collectam, sed ad recipiendum porrectam», ad dandum clausam, sed ad recipiendum apertam. Porro «substantie iniustorum sicut fluvius siccabuntur», quia qui male congregat cito dispergit. Iustum iudicium, ut que de malo proveniunt ad malum perveniant, nec accedat ad bonum quod non procedit ex bono. Avarus nunc est et future
Abbreviated transcription (Latin):
beclientie bonũ nõ solũ
abb̃i exhibendũ est nõ¬
solumab om̃ib: s etiam qͥ
inuicem ita obediant fr̃es:
scientes ꝑ hanc obedientie.
uiam se ituros ad deum Pee
diant. Qd̾ si qͥs contentiosus
ab abbate. uł a quocũq pͥo¬
re suo corripitur quolibet
mͦ. ul si leuit̾ senserit ani¬
mos pͥoris cuiꝰcũq contͣ se
iratos uł cõmotos qͣmuis
moclice: mox sine mora tam¬
diu ꝓstratus in t̾ra añ pe¬
des eius iaceat satis faciẽs
usq dum bñdictõne sanet᷑
illa cõmotio. Qd̾ qui contẽp¬
serit fac̾e: aut corporali uin¬
dicte subiaceat. aut si cõtu

Expanded text:
bedientiae bonum non solum abbati exhibendum est ab omnibus, sed etiam sibi invicem ita obediant fratres, scientes per hanc obedientiae viam se ituros ad Deum. Pradiant. Quod si quis contentiosus ab abbate vel a quocunque priore suo corripitur quolibet modo, vel si leviter senserit animos prioris cujuscunque contra se iratos vel commotos, quamvis modice, mox sine mora tandiu prostratus in terra ante pedes ejus jaceat satisfaciens, usquedum benedictione sanetur illa commotio. Quod qui contempserit facere, aut corporali vind
Abbreviated transcription (Latin):
tanqͣm seip̃m. Deinde nõ
occid̾e: nõ adult̾are: ñ fur¬
tum fac̾e. nõ concupisc̾e.
ñ falsum testimoniũ dic̾e
Honorare om̃s hoĩes. ⁊ qd̃
sͥ quis si̾ nõ ułt. alii ne fa¬
ciat. Abnegare semet ip̃m
castigare: delitias nõ am¬
ꝑlecti. ieiuniũ amare: pau¬
ꝑes recreare: nuidos nestire.
infirmũ uisitare. mortu¬
um sepelire. in tͥbulatõe
subuenire. Dolentẽ conso¬
lari: a secłi actib se fac̾e a¬
lienũ. nichil amori xͥ p̾po¬

Expanded text:
m. Deinde non occidere. Non adulterari. Non facere furtum. Non concupiscere. Non falsum testimonium dicere. Honorare omnes homines. Et quod sibi quis fieri non vult, alii ne faciat. Abnegare semetipsum castigare. Delicias non amplecti. Jejunium amare. Pauperes recreare. Nudum vestire. Infirmum visitare. Mortuum sepelire. In tribubulatione subvenire. Dolentem consolari. A saeculi actibus se facere alienum. Nihil amori
Abbreviated transcription (Latin):
clicentes se nõ remaledic̾e. s
magis bñdice. ꝑsecutõem
pro iusticia sustin̾e. Nõ eẽ
suꝑbum: ñ uinolentũ: nõ
młtum edacem: ñ som nolẽ¬
tum: ñ pigrũ. ñ murmurio¬
sũ: nõ detractorẽ: spem suã
deo ꝯmitt̾e. Bonũ aliqd̃
in se cum uid̾it deo applicet
sciat ⁊ sͥ reputet. Diem
inlicii timere. gehennã
ex pauesc̾e: uitã et̃nam om̃i
concupiscentia sp̃uali desi¬
d̾are: mortẽ cotidie añ ocu¬
los suspectam hr̃e: actus
uite sue om̃i hora custoclire:
in om̃i loco dm ͤ respic̾e pro
certo scire. Cogitatõnes ma¬
las cordi suo aduenientes
mox ad xp̃m allid̾e: ⁊ seni¬
ori sp̃uali pate fac̾e. Os suũ
a malo uł prauo eloqͥo custo¬
clire. mltum loqui nõ ama¬
re u̾ba uana aut risui ap¬
ta nõ loqui risum młtum
aut excussũ nõ amare.
ectões sc̃as libent̃ audi¬
re: oracõni frequent̾
ĩcũbere: mala sua p̾terita
cũ lacͥmis uł gemitu eoti¬
die in oratõne deo confiteri.

Expanded text:
maledicere, sed magis benedicere. Persecutionem propter justitiam sustinere. Non esse superbum. Non vinolentum. Non multum edacem. Non somnolentum. Non pigrum. Non murmuriosum. Non detractorem. Spem suam Deo committere. Bonum aliquid in se cum viderit, Deo applicet, sciat, et sibi reputet. Diem judicii timere. Gehennam expavescere. Vitam aeternam omni concupiscentia spiritali desiderare. Mortem quotidie ante oculos suspectam habere. Actus vitae suae omni hora custodire. In omni loco Deum se respicere pro certo scire. Cogitationes malas cordi suo advenientes mox ad Christum allidere, et seniori spiritali patefacere. Os suum a malo vel pravo eloquio custodire. Multum loqui non amare. Verba vana, aut risui apta non loqui. Risum multum aut excussum non amare. Lectiones sanctas libenter audire. Orationi frequenter incumbere. Mala sua praeterita cum lacrymis vel gemitu quotidie in oratione Deo confiteri:
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ aũt faciũt fac̾e nolite.
Non uelle clici sc̃m añqͣm
Precepta dei cotidie fc̃is ad¬
implere: castitatẽ amare:
nullũ odire: zelũ ⁊ inui
seniores uen̾ari: iuniores
micis exorcire. Cum liscor¬
dantib añ solis occasum

Expanded text:
nolite . Non velle dici sanctum, antequam Praecepta Dei factis quo tidie adimplere. Castitatem amare. Nullum odire. Zelum non habSeniores venerari. Juniores micis orare. Cum discordantibus ante solis occa
Abbreviated transcription (Latin):
ueniet ꝑditio sua ⁊ subi¬
to cont̾etur nec habebit
ult᷑ medicinã. Ioh̃es apo¬
stolus. Si quis adorauerit
bestiam ⁊ ymaginẽ eius
hic de uino ire dei ⁊ crucia¬
bitur igne ⁊ sulphure et
det in secła secłoꝵ. nec ha¬
bebit reqͥem die ac nocte qͥ
adorau̾it bestiã ⁊ ymagi¬
nem eiꝰ. Confirmat loc ue¬
ritas q̃ dãpnandos in iu¬
bit. Ite maledicti in ignẽ
et̾uum qͥ ꝑatus est dỹabo¬
lo ⁊ angłis eius. Si scd̃m

Expanded text:
veniet perditio sua, et subito conteretur, nec habebit ultra medicinam. Et Joannes apostolus: « Si quis, ait, adoraverit bestiam et imaginem ejus, hic bibet de vino irae Dei, et cruciabitur igne et sulphure: et det in secula seculorum, nec habebit requiem die ac nocte qui adoraverit bestiam et ymaginem eius». Confirmat hec veritas, que dampnandos in iuns: «Ite maledicti in ignem eternum, qui paratus est diabolo et angelis eius». S
Abbreviated transcription (Latin):
pit̾nis: Isti fumꝰ erũt in
furore meo ignis ardeus
tota die. Nocte ac clie nõ
extinguet᷑. sed ascendet fu¬
nꝰ eius in semptt̾num.
opprobriũ semꝑit̾num.
⁊ ignominiã semꝑit̃nã
q̃ nũqͣm obliuione delebi¬
tur. Ganiel qui dormiẽt
inpuln̾e terre euigilabt̃.

Expanded text:
nis?». «Isti fumus erunt in furore meo, ignis ardens tota die», «nocte et die non exstinguetur, sed ascendet fumus eius in sempiternum». opprobrium sempiternum et ignominiam eternam, que nunquam oblivione delebitur». «Qui dormierunt in pul
Abbreviated transcription (Latin):
ui quidam phylo¬
sophus in habitu cõ¬
tẽptibili pͥncipis aulam
set ingretli tociens cõtigis¬
set repelli mutauit habi¬
tũ ⁊ assũpsit ornatũ. Tũc
ad pͥmam uocẽ aditꝰ patu¬
it uenienti qui ꝓcedeus
ad pͥncipem palliũ qd̃ ge¬
stabat cepit uen̾abłiter
osculari. Suꝑ quo pͥnceps
admirãs qͥd hoc ageret ex¬
quisiuit philosophꝰ gͦ res¬
pondit honorantẽ honoro
q qd̾ uirtus ñ potuit uestis
optitiuit. ꝯuanitas uani¬
tatũ plus honoris defert᷑
uestib qͣm uirtutib plus
ueniistati ꝙͣ honestati. e¬

Expanded text:
um quidam philosophus in habitu contemptibili principis aulam set ingredi totiens contigisset repelli, mutavit habitum et assumpsit ornatum: tunc ad primam vocem aditus patuit venienti. Qui procedens ad principis pedes pallium quod gestabat cepit venerabiliter osculari. Super quo princeps admirans, cur hoc ageret exquisivit. Philosophus vero respondit: «Honorantem honoro, quia quod virtus non potuit, vestis obtinuit». «O vanitas vanitatum», plus honoris defertur vestibus quam virtutibus, plus venustati quam honestati.
Abbreviated transcription (Latin):
pus et ursus pardꝰ ⁊ leo. Ty¬
gris et onager. Cocodrillus
et oriphes. Serpens et colu¬
ber. Dasillicꝰ et aspes. Cerasteᷤ
et draco.Scorpiones et uiꝑe.
Sed et lendes et pulices. Pu¬
nices et pediculi. Scimphes
et musce.Scrabones et ues¬
pe. Sisces et uolucres. Nam
qui creati fuimꝰ ut dñarem᷑
piscib mari et uolatilibus
celi et uniu̾sis animãtib
q̃ mouẽtur in t̾ra. Nũc da¬
nuir illis in p̾dam damur
in escam. Scͥptũ est enĩ den¬
tes bestiaꝵ ĩmittam in eos
cũ furore trahentiũ suꝑ t̾¬

Expanded text:
pus et ursus, pardus et leo, tigris et onager, cocodrillus et griphes, serpens et coluber, basiliscus et aspis, cerastes et draco, scorpiones et vipere; sed etiam lendes et pulices, cimices et pediculi, sciniphes et musce, scarabones et vespe, pisces et volucres. Nam qui creati fuimus, ut dominaremur piscibus maris et volatilibus celi et universis animantibus que moventur in terra, nunc damur illis in predam, damur in escam. Scriptum est enim: «Dentes bestiarum immittam in eos, cum furore trahentium su
Abbreviated transcription (Latin):
cliabolus tamꝙͣ leo ragiẽs
circuit q̃rens quẽ deuoret.
Accenclunt᷑ ignea tela ne¬
quissimi. Mors ingredi¬
tur ꝑ fenestras. O culus a¬
nimã dep̾datur. Pugnat
orbis t̾raꝵ contͣ insensatos.
Gens contͣ gentẽ. Et regnũ
adũsus regnũ t̾remotus
magui erũt ꝑ lora pestilen¬
tie et fames t̾roresq de celo
cit spinas et tͥbulos. Aqua
pestates et tonitrua. Ingnĩ
corruscationes et fulgura.
Maledicta inqͥt t̾ra in oꝑe
tuo. Spinas et cͥbulos ger¬
minabit tͥ. In sudore uul¬
tus tui nesceris pane tuo
donec reu̾taris in t̾ram.

Expanded text:
abolus tanquam leo rugiens circuit querens quem devoret». 2 Accenduntur ignea tela nequissimi. Mors ingreditur per fenestras. Oculus animam depredatur. Pugnat orbis terrarum contra insensatos. Gens contra gentem, et regnum adversus regnum, et terraemotus magni erunt per loca, pestilentiae et fames, terroresque de coelo cit spinas et tribulos Gen. pestates et tonitrua; ignis coruscationes et fulgura. « Maledicta, inquit, terra in opere tuo, spinas et tribulos germinabit tibi. In sudore vultus tui vesceris pane tuo, donec
Abbreviated transcription (Latin):
nec p̾sumat sociari choro
psallentium. uisꝙ ad satis¬
factõem nͥ forte ab̃bas licenti¬
am dedit ꝑmissione sua. ita
tam̃ ut satiffactiat reus ex
hoc ad m̃sam qui aute u̾sũ
nõ occurrerit. ut simul om̃s
dicant u̾sũ ⁊ orent ⁊ sub u¬
no om̃s accedant ad m̃sam:
qͥ ꝑ negligentiam suã aut ui¬
tium nõ occurrerit: usq ad

Expanded text:
nec praesumat sociari choro nec praesumat sociari choro psallentium usque ad satisfactionem: nisi forte abbas licentiam dederit permissione sua: ita tamen, ut satisfaciat reus ex hoc. Ad mensam autem qui ante versum non accurrerit ut simul omnes dicant versum et orent, et sub uno omnes accedant ad mensam qui per negligentiam suam aut vitium n
Abbreviated transcription (Latin):
dhoram diuint officii
mox ut auditũ fu̾it
signum. relictis om̃ĩb q̃lib
fuint in manib. sũma cum
festinatõne currat᷑. Cum gͣ¬
uitate tñ: ut nõ scurrctas
inueniat fomitem Ergo
nichil oꝑi dei p̾ponatur.
Qd̾ si quis ad nocturnas¬
nigilicis post głam psalmi
nonagesimi quarti uenite¬
nino ꝑtͣhendo ⁊ morose uolu¬
mꝰ dici occurcerit: nõ stet ĩ
ordĩe suo in choro. s ultimꝰ
omĩm stet: aut in loco quẽ¬
talib negligentib seorsum
constituerit abbs: ut uideat᷑¬
ꝯpleto oꝑe dei publica satis¬
factõne peniteat. Id̾o aũt¬
cunclia sua em̃dentur. Nã
si foris oratorii remanserĩt.
erit forte talis qui se aut
recollocet ⁊ dormiat aut cer¬
te sedeat foris uł fabulis
uacet: et datur occasio ma¬
ligno. Sed ingrediatur
intꝰ ut nec totũ ꝑdat: ⁊ de
ueliquo em̃decur.
iurnis aũt horis qui
ad opꝰ dei post u̾sum et
głam primi ꝑsalmi qui pꝰ
u̾sum dr. nõ occurrerit: lege
qͣ supͣ diximꝰ. in ultimo stet

Expanded text:
horam divini officii mox, ut auditum fuerit signum, relictis omnibus, quaelibet fuerint in manibus, summa cum festinatione curratur: cum gravitate tamen; ut non scurrilitas inveniat fomitem. Ergo nihil operi Dei praeponatur. Quod si quis in nocturnis post gloriam psalmi nonagesimi quarti nino subtrahendo, et morose volumi non occurrerit psalmi, non stet in ordine suo in choro, sed ultima omnium stet, aut in loco quetalibus negligentibus seorsum constituerit senior, ut videatcompleto opere Dei, publica satisfactione poeniteat. Ea vecundia sua emendentur. Nam si foris oratorio remaneant, erit forte talis, qui se aut recollocet et dormiat, aut certe sedeat sibi foris, vel fabulis vacet: et datur occasio maligno. Sed ingrediatur intus: ut nec totum perdat, et de reliquo emendetur. Diurnis autem horis qui ad opus Dei post versum et gloriam primi psalmi, qui post versum dicitur, occurrerit, lege qua supra diximus in ultimo stet,
Abbreviated transcription (Latin):
tur aliqͥd a pͥore ⁊ accipe
renuerit. hora qͣ desid̾auit
hoc qd̃ pͥus recusauit. aut
aliud om̃ino ñ accipiat.
usꝙ ad emĩdatõem congru¬
am.

Expanded text:
tur aliquid a priore, et accipere renuerit, hora, qua desideravit hoc, quod prius recusavit, aut aliud omnino nihil accipiat usque ad emendationem congruam.
Abbreviated transcription (Latin):
conlitõnis humane nongẽ¬
tis annis ⁊ ampliꝰ hoĩes ui¬
xisse legunt᷑. Sed paulatim
uita hoĩs declinante. dixit
dñs ad noe nõ ꝑmanebit.
sp̃c meus in hoĩe iu et̾num
qr caro est. Erñt q clies illiꝰ
intelligi potest tam de t̾¬
mino uite qͣm de spacio pe-¬
nitendi. Ex tũc enĩ legun
uixisse. sed cum magis ac
magis uita recid̾etur huma¬
na. dc̃m est a psalmista. Di¬
es annoꝵ nr̃oꝵ in ip̃is sep¬
tuaguita annis. Si aũt in
potentatib occoginta anni

Expanded text:
conditionis humane nongentis annis et amplius homines vixisse leguntur. Sed paulatim vita hominis declinante, dixit Dominus ad Noe: «Non permanebit spiritus meus in homine in eternum quia caro est, eruntque dies illius intelligi potest tam de termino vitae, quam de spatio poenitendi. Ex tunc enim rarissvixisse, sed cum magis ac magis vita recideretur humana, dictum est a Psalmista: « Dies annorum nostrorum in ipsis septuaginta anni. Si autem in potentatibus octoginta anni,
Abbreviated transcription (Latin):
draginta. Daucissimi ad
et caput concutit᷑. Languet
sp̃. ⁊ fetet anhelitus. Facies
rugat᷑. ⁊ statura curuatur.
caligant oculi. ⁊ uacillãt
articłi. Nares effluũt. ⁊ cri¬
ues defluũt. Tremit tao¬
tus ⁊ deꝑit accus. Dentes
putrescunt ⁊ aures surdes
cunt. Senex facile prouo¬
catur. et clifficile reuocat᷑.
Cito creclit. ⁊ tarde discredit.
Tenax et cupidꝰ. tristis et
q̃rulus. Uelox ad loquendũ¬
⁊ tardus ad audiendum
s ñ tardꝰ ad iram. laudat
erimꝰ qñq qd̵ hic est

Expanded text:
d LX, paucissimi ad et caput concutitur, languet spiritus et fetet anhelitus, facies rugatur et statura curvatur, caligant oculi et vacillant articuli, nares effluunt et crines defluunt, tremit tactus et deperit actus, dentes putrescunt et aucunt. Senex facile provocatur, difficile revocatur; cito credit, et tarde discredit, tenax et cupidus, tristis et querulus, velox ad loquendum, tardus ad audiendum, sed non tardus ad iram: laudat erimus quandoque quod hic est
Abbreviated transcription (Latin):
autalus sitit in xiii
tur acqͥsitis. sed semꝑ inhrat¬
acqͥrendis Salomon est qͣsi
diues cum nichil habeat. Et
est qͣsi pauꝑ cum in mltis
dinitiis sit auarꝰ ⁊ inf̾n̾us
nt̃q comedit ⁊ ñ digerit. Re¬
cipit ⁊ nõ reodit. Auarꝰ nec
patientib ꝯpatit᷑ neo miseris
miseret᷑ s offencdit d̾m. offẽ¬
dit proximũ. offendit seip¬
sum. Nam deo detinz debita.
Droximo denegat necessaria
sibi subtͣhit oportuna. Deo
ingͣcus proximo ĩpius. Sibi
crudelis uiro cupido ⁊ tena¬
ci sñ ratione est substantia
⁊ homini ĩuido ad quid au¬

Expanded text:
antalus sitit in undistur acqaquirendis. Salomon: «Est quasi dives cum nichil habeat, et est quasi pauper cum in multis divitiis sit». Avarus et infernus uterque comedit et non digerit, recipit et non reddit. 2 Avarus nec patientibus compatitur nec miseris miseretur, sed offendit Deum, offendit proximum, offendit seipsum. Nam Deo detinet debita, proximo denegat necessaria, sibi subtrahit opportuna. Deo ingratus, proximo impius, sibi crudelis. «Viro cupido et tenaci sine ratione est substantia, et homini livido ad quid au
Abbreviated transcription (Latin):
dei ⁊ obseruatõne regule
om̃ia faciat: sciens se ꝓeul
dubio de om̃ib iudiciis
suis equissinio iudici deo
ratõem reoditurũ. Si qͣ uͦ
minora agenda sũt in mo¬
tm̃ utat᷑ consilio sicut scͥp¬
tum est. Omũa fac cũ con¬
silio: ⁊ post fcm nõ penite

Expanded text:
Dei et observatione regulae Dei et observatione regulae omnia faciat sciens se procul dubio de omnibus judiciis suis aequissimo judici Deo rationem redditurum. Si qua vero minora agenda sunt in motum utatur consilio: sicut scriptum est: Omnia fac cum consilio, et post factum non poenite
Abbreviated transcription (Latin):
uociens aliqͣ p̾cipua
agenda sũt in mona¬
st̾io conuocet ab̃bas omen
congregatõem. ⁊ dicat ip̃e
uñ agitur. Et aucliẽs consi¬
liũ fr̃m tractet apd̾ se: et
qd̾ utilius iudicau̾it faciat.
Id̾o aũt om̃s ad consiliũ uo¬
cari diximꝰ: qr sepe imiori
dñs reuelat qd̃ melius est.
Sic aũt dent fr̃es consiliũ
cũ om̃i hũilitatis subrectõ¬
ne: ut nõ p̾sumãt ꝓcaciter
defend̾e qd̃ eis uisum fu̾it:
s magis in abb̃is pendeat
arbitͥo ut qd̃ salubrius eẽ¬
indioau̾it ei cũcti obediãt.
S sicut discipłis conuenit
obedire magr̃o: itai et ip̃m
ꝓuide ⁊ iuste condecet cũcta
ilispon̾e In om̃ib gͥ omnes
magr̃am sequant᷑ regłam:
neq ab ec tem̃e deolinetur
a quoqͣm. ⁊sullus in mona¬
st̾io ꝓprii sequat᷑ corcdis no¬
luntatẽ: neq p̾sumat qͥs¬
piam cum abbate suo ꝓter¬
ue aut foris monast̾io con¬
tend̾e. Qd̾ si p̾sũpserit: re¬
gulari discipline subiace¬
cit. Ip̃e tñ cib̃bas cum timore

Expanded text:
uoties aliqua praecipua agenda sunt in monasterio, convocet abbas omnem congregationem, et dicat ipse, unde agitur: et audiens consilium fratrum tractet apud se; et quod utilius judicaverit, faciat. Ideo autem omnes ad consilium vocari diximus, quia saepe juniori Dominus revelat quod melius est. Sic autem dent fratres consilium cum omni humilitatis subjectione; et non praesumant procaciter defendere quid eis visum fuerit. Et magis in abbatis pendeat arbitrio, ut quod salubrius judicaverit, ei cuncti obediant. Sed sicut discipulos convenit obedire magistro, ita et ipsum provide, et juste condecet cuncta disponere. In omnibus igitur omnes magistram sequantur regulam, neque ab ea temere declinetur a quoquam. Nullus in monasterio proprii sequatur cordis voluntatem. Neque praesumat quisquam cum abbate suo proterve intus et foris monasterium contendere. Quod si praesumpserit, regulari disciplinae subjaceat. Ipse tamen abbas cum timore
Abbreviated transcription (Latin):
in hiis etatib senum uide¬
licet ⁊ infantũ: tam̃ et re-¬
gule auctoritas eis ꝑspici¬
at. Consid̾etur semꝑ ineis
imbecsslitas: et nullatenus
eis clistrictio regule teneat᷑
in alim̃tis: s sit in eis pia
consid̾atio:⁊ p̾ueniant ho¬
ras canonicas.

Expanded text:
in his aetatibus, senum videlicet et infantum, tamen et Regulae auctoritas eis prospiciat. Consideretur semper in eis imbecillitas, et nullatenus eis districtio Regulae teneatur in alimentis; sed sit in eis pia consideratio, et praeveniant horas canonicas.
Abbreviated transcription (Latin):
acqͥrant. ut dignitates ex¬
tollant. ut potestates exten¬
dant. ⁊ hoc quoq labor et m̃¬
tis afflictio. Si mͥ nõ credit᷑
salomoni credat᷑. Magnifica¬
ui inqͥt oꝑa mea. Eclificaui
mͥ domos. ⁊ plantaui uine
as. feci ortos ⁊ pomeria. et¬
conseui ea cuncti gen̾is ar

Expanded text:
acquirant, ut dignitates exacquirant, ut dignitates extollant, ut potestates extendant, et haec quoque labor et mentis afflictio. Si mihi non creditur, Salomoni credatur: « Magnificavi, inquit, opera mea: aedificavi mihi domos, et plantavi mihi vineas; feei hortos et pomaria, co
Abbreviated transcription (Latin):
urrũt et dis¬
cureũt mortales ꝑ se¬
pes et senritus. Ascendñt
montes transcendũt col¬
les. Transuolant tupes.
ꝑuolant alpes. trangredi¬
untur foueas. Ingrecliũ¬
tur cau̾nas. Rimant᷑ ius¬
cera t̾re profunda maris
Incerta fluminis. o paca
nemoris inuia solitudĩs
Exponũt se uentis et ym¬
brib. conitrius et flumi¬
nsb fluctib et ꝓcellis. rui¬
nis ⁊ p̾cipitiis. Metalla
oulũt ⁊ conflant. lapides
sculpũt ⁊ polliũt. ligna
succindũt ⁊ dolant. Telas
ordiũtur ⁊ texunt uestes
incidũt et consuũt Edifi¬
cant domos. plantãt ortos.
Excolunt agros. pastinãt
uineas. succenclũt clibanos.
Cestruũt molendina piscã¬
tur uenãtur ⁊ ancupant᷑.
Meditant᷑ et cogitãt. cõsili¬
ant᷑ et orclinãt. Querelãt¬
⁊ litigant diripiũt ⁊ furã¬
tur. decipiũt et mercant᷑.
Contẽdũt ⁊ p̾liant ᷑. ⁊ innu¬
mera talia ut opes congre¬
gent. ut q̃stus młtiplicent.
ut lucra secce tut honores

Expanded text:
urrunt et discurrunt mortales per sepes et semitas, ascendunt montes, transcendunt colles, transvolant rupes, pervolant alpes, transgrediuntur foveas, ingrediuntur cavernas, rimantur viscera terrae, profunda maris, incerta fluminis, opaca nemoris, invia solitudinis, exponunt se ventis et imbribus, tonitruis et fulminibus, fluctibus et procellis, ruinis et praecipitiis. Metalla cudunt et conflant, lapides sculpunt ei poliunt, ligna succidunt et dolant, telas ordiuntur et texunt vestes, sincidunt sic et consuunt, aedificant domos, plantant hortos, excolunt agros, pastinant vineas, succendunt clibanos, exstruunt molendina, piscantur, venantur et aucupantur. Meditantur et cogitant, consiliantur et ordinant, querulantur et litigant, diripiunt et furantur, decipiunt et mercantur, contendunt et praeliantur et innumera talia faciunt, ut opes congerant, ut quaestus multiplicent, ut lucra sectentur, ut honores
Abbreviated transcription (Latin):
innes nascunur eui¬
landes ut nature mi¬
seriam expͥmamus. Mascu¬
lus enim recent̾ natus dicit
lentis est int̾iectio doloris
expͥmens magnitudinem.
hinc enim ante peccatũ ui¬
rago post percatũ eua meru¬
it appellari. ex quo dͥ dc̃m
aucliuit. In dolore paries¬
ꝑturientis. Uñ rachi el pre
uinuo dolore partꝰ. int̾iit
et moriens uocauit nomen
filii sui. Bennõi .i. fuiꝰ do¬
loris. uxor finees subitis do¬
loriuz ieruentioz peꝑit si¬
mul ac periit et ip̃o mortis
p̾arit cum tͥsticia et dolore.
gustia. Custodit eũ instan¬
t̾ia et timore
De niuditate

Expanded text:
nes nascimur eiulantes, ut nature miseriam exprimamus. Masculus enim recenter natus dicit lentis est interiectio, doloris exprimens magnitudinem. Hinc enim ante peccatum virago, post peccatum Eva meruit appellari, ex quo sibi dictum audivit: «In dolore pariesparturientis: unde Rachel pre nimio dolore partus interiit et moriens vocavit nomen filii sui Benoni, id est filius doloris. Uxor Phinees subitis doloribus inruentibus peperit simul ac periit et in ipso artiparit cum tristitia et dolore, labore, custodit cum instantia et timore. VII De nuditate
Abbreviated transcription (Latin):
tur retͥbutiones pupillo ñ
iudicãt. Causa uidue ñ in¬
gredit᷑ ad eos. Nõ ip̃i p̾cedũt
retͥbutiones. qͥa nõ iudicant
amore iusticie s retͥbutiones
p̾cedũt ip̃os. quia iudioant
amore pecunie. Semꝑ enim
sequnt᷑ largitionẽ uel pro¬
missionẽ uł spem et idõ pu¬
pillo nõ iudicant a quo ni¬
chil largitur aut ꝓmitat᷑
aut sꝑatur. ꝯ pͥncipes infi¬
deles socii furũ quicũq di¬
ligitis mun̾a. Seqͥmini re¬
tributõnes. Nũqͣm excutie¬
tis manũ a mun̾e. nͥ pͥus
exolutatis cupiditatẽ a pͦ¬
Principes eiꝰ quasi lupi ra¬
ꝑientes p̾dam et auare sec¬
tando lucra. Principos cuiꝰ
inmun̾ib iudicabãt et sa¬
c̾doces eius iu m̾cede docebãt
⁊ ꝓph̾e eius in pecunia cli¬
ysem p̾cepit in lege. Iudi¬
ces et magr̃os constitues
in om̃ib portis tuis ut iudi¬
cent ppłm iusto iudicio nec
in alt̾am ꝑtem declinẽt. Nõ
accipiant ꝑsonam uec mu¬
n̾a quia mun̾a exceoant

Expanded text:
pupillo non iudicant, causa vidue non ingreditur ad eos». Non ipsi precedunt retributiones, quia non iudicant amore iustitie, sed retributiones precedunt ipsos, quia iudicant amore pecunie. Semper enim sequuntur largitionem vel promissionem vel spem, et ideo pupillo non iudicant, a quo nichil largitur aut promittitur aut speratur. 2 O principes infideles, socii furum quicumque diligitis munera, sequimini retributiones! Nunquam excutietis manum a munere nisi prius excludatis cupiditatem a pe«Principes eius quasi lupi rapientes predam, et avare sectantes lucra». «Principes eius in muneribus iudicabant et sacerdotes eius in mercede docebant et prophete eius in pecunia diminus precepit in lege: «Iudices et magistros constitues in omnibus portis tuis, ut iudicent populum iusto iudicio, nec in alteram partem declinent. Non accipies personam nec munera, quia munera e
Abbreviated transcription (Latin):
cent. Turpia que nõ decẽt.
uana q̃ nõ expediũt. Erit
cib ignis. esca u̾mis. mas¬
sa putredinis. Exponã
id planiꝰ edisseram pleniꝰ.
Rormatꝰ est homo de pulile.¬
de luto. de cmn̾e. quodq iuliꝰ
est de spurcissimo sperma¬
te. Conceptus in prurriu car¬
nis in feruore libidinis. ĩ
fecore luxurie qd̾q det̾ius
est in labe peocati. Natꝰ ad
laborem timorem ⁊ dolorẽ
qd̾q miseriꝰ est ad mortẽ.
Agit praua quib offendit
deũ offendit ꝓximũ. offen¬
turpia. quib polluit fa¬
mam. Polluit ꝑsonam. Pol¬
luit conscĩam. Agit uana
quib negligit seria. negli¬
git utilia. neggligit ne¬
cessaria. Riet cib ignis qͥ
semꝑ ardet et urit in ex¬
tinguibrlis. Esca u̾mis
qui semꝑ rodit et come¬
dit ĩ mortalis. Massa pu¬
tredinis q̃ semꝑ fecet et
sordet horribilis. De uili¬
tate materie acciuida

Expanded text:
cent, turpia que non decent, cent, turpia que non decent, vana que non expediunt; fiet cibus ignis, esca vermis, massa puid planius, edisseram plenius. Formatus est homo de pulde luto, de cinere: quodque vilius est de spurcissimo spermate. Conceptus in pruritu carnis, in fervore libidinis, in fetore luxurie: quodque deterius est in labe peccati. Natus ad laborem, timorem et dolorem: quodque miserius est ad mortem. Agit prava, quibus offendit Deum, offendit proximum, offenturpia, quibus polluit famam, polluit personam, polluit conscientiam. Agit vana quibus negligit seria, negligit utilia, negligit necessaria. Fiet cibus ignis, qui semper ardet et urit inexstinguibilis; esca vermis qui semper rodit et comedit immortalis; massa putredinis, que semper fetet et sordet horribilis. II De vilitate materie de qua
Abbreviated transcription (Latin):
uare d uulua matͥs¬
mee egressus sum
ut uid̾em laborem et do¬
lorem et consumerent᷑ in
confusione dies mei: Si
talia lecutꝰ est ille de se
qũe d̾s sanccificauit in
ut̾o. qͣlia lociuar ego de me.
Qumat̾ mea genuit in
pec̃co: Heu me dixerim.
Mat̾ mea quid me genu¬
isti filium amaritudis
et doloris: Quare ñ in
uulua mortuus sum.
Eg̾ssus de ut̾o nõ statim
perii. Cur exceptus geni¬
b lactatus uberib. natus
in combustionẽ ⁊ cibũ ig¬
nis. utinam int̾fectus fu¬
issem in ut̾o ut fuisset mͥ
mat̾ mea sepulchrum et
uulua eius conceptus et̾¬
nus. Ruissem enim qͣsi qͥ¬
ñ eẽm de ut̾o tnͣslatus ad
lis meis fontem lacrima¬
rũ ut fleam miserabłem
Culpabłem hũane cõuer¬
satõnis ꝓgressũ. Dãpna¬
błem hũane dissolutõnis
eg̾ssum. Cõsid̾auerim gͦ
cũ lacͥmis. de quo factꝰ est
hõ. oͥd faciat homo. Quid
futurꝰ sit homo Sane for¬
matꝰ est homo de t̾ra. con-¬
ceptus in culpa. natꝰ ad
penam. Agit pͣua q̃ ñ li-¬

Expanded text:
uare de vulva matris egressus sum, ut viderem laborem et dolorem et consummerentur in confusione dies mei?». Si talia locutus est de se ille quem Dominus sanctificavit in utero, qualia loquar ego de me, quem mater mea genuit in peccato? Heu me, dixerim, mater mea, quid me genuisti filium amaritudinis et doloris? «Quare non in vulva mortuus sum? Egressus ex utero non statim perii? Cur exceptus genibus, lactatus uberibus?». Natus in «combustionem et cibum ignis?». «Utinam interfectus fuissem in utero, ut fuisset michi mater mea sepulchrum et vulva eius conceptus eternus». «Fuissem enim quasi non essem, de utero translatus ad lis meis fontem lacrimarum, ut fleam miserabilem culpabilem humane conversationis progressum, dampnabilem humane dissolutionis egressum? Consideraverim ergo cum lacrimis de quo factus sit homo, quid faciat homo, quid futurus sit homo. Sane formatus est homo de terra, conceptus in culpa, natus ad penam, agit prava que non li
Abbreviated transcription (Latin):
uenit:diuine gr̃e totum
ascribat. Si u̾o pat̾nitas
ur̃a suggesserit indigni¬
tatem humane nature
xp̃o fauente describam qͣ¬
tinus ita ꝑ hoc humiliet᷑
elatꝰ. ut ꝑ illd̾ humilis ex¬

Expanded text:
inae gratiae totum ascribat. Si vero paternitas vestra suggesserit, dignitatem humanae naturae, Christo favente, describam: quatenus ita per hoc humilietur elatus, ut per illud humilis ex
Abbreviated transcription (Latin):
si st̃ in monast̾io: cum
om̃i humilitice faciant
ip̃as artes si ꝑmiserit abbas
Qd̾ si aliqͥs ex eis extollitur
pro scientia artis sue. eo qd̃
uideat᷑ aliqͥd conferre mona¬
st̾to: hio talis euellat᷑ ab ip¬
sa arte ⁊ denuo ꝑ eam nõ
transeat: nͥ forte humilia¬
to ei it̾m ab̃bas iubeat. Si
qͥd uͦ ex oꝑib artificum ue¬
nũdandũ est: uideant ip̃i
ꝑ quoꝵ manus transignen¬
da sũt ne aliqͣm fraudem
p̾sumant inferre. Memo¬
rentur semꝑ annanie et
saphire: ne forte mortem ꝙͣ
illi in corpore ꝑtulerũt. hnͣc
isti uł om̃s qui aliquam
fraudem de reb monasfii fe¬
cerint in anima patiant᷑
In ip̃is aũt p̾ciis nõ subri¬
piat auaritie malũ: sed
semꝑ aliqͣmtulũ uilius det᷑
qͣm ab aliis scłarib datur.

Expanded text:
si sunt in monasterio, cum omni humilitate faciant ipsas artes, si permiserit abbas. Quod si aliquis ex eis extollitur pro scientia artis suae, eo quod videatur aliquid conferre monasterio, hic talis evellatur ab ipsa arte, et denuo per eam non transeat, nisi forte humiliato ei iterum abbas jubeat. Si quid vero ex operibus artificum venundandum est, videant ipsi per quorum manus transigenda sunt, ne aliquam fraudem praesumant inferre. Memorentur semper Ananiae et Saphirae: ne forte mortem, quam illi in corpore pertulerunt, hanc isti, vel omnes qui aliquam fraudem de rebus monasterii fecerint, in anima patiantur. In ipsis autem pretiis non subripiat avaritiae malum, sed semper aliquantulum vilius detur quam ab aliis
Abbreviated transcription (Latin):
seruata: et itai scilicet sẽ¬
per diũica. a centesimo co¬
cauo decimo incipiat᷑. Ues
psalmi incipiant᷑ a ceute¬
simo nono usq ad centesi¬
nũ qͣdragesimũ septimũ:
exceptis hiis qui in diu̾sis
horis ex eis sequestrantur.
idest a centesimo septimo
decinio usq ad centesimũ
uicesimũ septimũ ⁊ cente¬
suno tricesimo t̾cio ⁊ cen¬
tesimo qͣdragesimo scd̾o. Re¬
liqui om̃s in uesꝑa dicen¬
cli sunt. Et qr minꝰ ueniũt
tres psalmi: ideo diuiden¬
di st̃ qui in nũo supͣscͥpto
fortiores inueniũt᷑ .i. cen¬
tesimꝰ tricesimꝰ occauus et
centesimꝰ qͣdragesimꝰ t̾cius:
⁊ centesiniꝰ qͣdragesimꝰ qrͣtꝰ

Expanded text:
servata. Et ita scilicet, ut semservata. Et ita scilicet, ut semper Dominica a centesimo octavo decimo incipiatur. Vespsalmi incipiantur a centesimo nono usque ad centesimum quadragesimum septimum, exceptis his, qui in diversis horis ex eis sequestrantur, id est, a centesimo septimo decimo ad centesimum vigesimum septimum, et centesimo tricesimo tertio, et centesimo quadragesimo secundo. Reliqui omnes in vespera dicendi sunt. Et quia minus veniunt tres psalmi, ideo dividendi sunt, qui ex numero supra scripto fortiores inveniuntur, id est, centesimus tricesimus octavus, et centesimus quadragesimus tertius, et centesimus quadrag
Abbreviated transcription (Latin):
toriũ meũ intende. Dñe ad
acdiuuandũ me festina ⁊
gła. inde hymnꝰ uniꝰ cuiꝰe
hore Deinde pͥma hora do¬
minica dicenda .iiͦiͦi. capitu¬
la psalmi centesimi octaui¬
simi octaui decimi dicant᷑.
Ad pͥmam aũt scd̾e ferie
clicant᷑. tres ꝑsalmi. idest
pͥmus scd̾s ⁊ sextus. Et ita
ꝑ singulos dies ad pͥmam
usq ad diem dñicam dican¬
usꝙ cid nonũ decimũ psal¬
mũ: ita sane ut nonꝰ psalmꝰ
⁊ septimꝰ decimꝰ diuidant᷑
in binas głas. ⁊ sic fiat ut
ad iugilias dñica semꝑ
a uicesimo incipiatur. Ad
t̾ciam uͦ. sextam nonãq se¬
cunde ferie. nouẽ capitula
q̃ residua sunt. de centesi¬
ip̃a t̾na ꝑ casdem horas di
idest dñica ⁊ scd̾a feria: t̾cia
feria. iam ad t̾ciam fextã
uł nouam. psallant᷑ t̾ni¬
psalmi a centesimo nono de
per usq ad diem dũicam ꝑ
easdem horcis itidem repe¬
tant᷑ hynoꝵ nichilominus
lectõnũ uł ũsuũ disposi¬
tõne uni formi cũctis dieb

Expanded text:
torium meum intende: Domine, ad adjuvandum me festina, etc. Inde hymnus uniuscujusque horae. Deinde prima hora Dominica dicenda, quatuor capitula psalmi centesimi octasimi octavi decimi dicantur. Ad primam autem secundae feriae, dicantur tres psalmi, id est, primus, secundus, et sextus: et ita per singulos dies ad primam, usque ad dominicam, dicanusque ad nonum decimum psalmum. Ita sane, ut nonus psalmus et septimus decimus dividantur in binas Glorias. Et sic fiat ut ad vigilias dominica semper a vicesimo incipiatur. Ad tertiam vero, sextam, et nonam secundae feriae novem capitula, quae residua sunt de centesiipsa terna per easdem horas dicid est dominico et secunda feria; tertia feria jam ad tertiam, sextam, vel nonam psallantur tpsalmi a centesimo nonodeciper usque ad Dominicam per easdem horas itidem repetantur. Hymnorum nihilominus, lectionum, vel versuum dispositione uniformi cunctis diebus
Abbreviated transcription (Latin):
psalmi repetant᷑ cotidie:
idest qrͣtus nonagesimꝰ ⁊
centesimꝰ tͥcesimꝰ t̾cius.
isposito ordiue psalmo¬
die liurne. reliqui
om̃s psalmi qͥ suꝑ sũt eqͣ¬
lit̾ diuidant᷑ in septem noc¬
tiũ uigiliis partiendo scili¬
cet qui int̾ eos prolixiores
sunt psalmi: et duodecim
ꝑ unã quamq constituan¬
tur noctẽ: hoc p̾cipue cõmo¬
nẽtes. ut sicui forte hec di¬
stributio płalmoꝵ displi¬
cũit ordinet si meliꝰ alit̾
iudicau̾it dum osũmodis
id atcendat᷑. ut om̃i ebdo¬
mada psalt̾ium ex integͦ
nũo. centũ qͥnqͣginta psal¬
semꝑ a capite repetat᷑ ad
uigilias: qr nimis in ers
dunt monachi. qui minus
psalt̾io cum canticis consu¬
etudinariis ꝑ septimane
circulũ psallũt: dum qͣndo
legamꝰ scõs pr̃es nr̃os uno
die hoc stremie impleuisse

Expanded text:
psalmi repetantur, quartus, nonagesimus, et centesimus trigesimus tertius. Disposito ordine psalmodiae diurnae, reliqui omnes psalmi, qui supersunt, aequaliter dividantur in septem noctium vigiliis, partiendo scilicet, qui inter eos prolixiores sunt psalmi, et duodecim per unamquamque constituantur noctem. Hoc praecipue commonentes, ut si cui forte haec distributio psalmorum displicuerit, ordinet, si melius aliter judicaverit: dum omnimodis id attendatur, ut omni hebdomada psalterium ex integro numero centum quinquaginta psalsemper a capite repetantur ad vigilias. Quia nimis iners ddunt monachi, qui minus psalterio cum canticis consuetudinariis per septimanae curriculum psallunt: dum quando legamus sanctos Patres nostros uno die hoc strenue
Abbreviated transcription (Latin):
ralyso dei: Abietes ñ eqͣ¬
uerũt ad sũmitatẽ eius.
Dlatani ñ fuer̃t̃ eqͣles frõ¬
dib illiꝰ Omne lignũ p̾cio¬
sum paradisi nõ est assi¬
mulatũ illi ⁊ pulcheitudi¬
ni eius. qm̃ speciosũ fecit
illũ in młtis condẽpsis frõ¬
dib. Ip̃e est rex suꝑ om̃s
filios suꝑbie. Ip̃e est dra¬

Expanded text:
Abietes non adequaverunt ad summitatem eius, platani non fuerunt equales frondibus illius. Omne lignum pretiosum paradisi non est assimilatum illi et pulchritudini eius. Quoniam speciosum feci eum in multis condensis frondibus». «Ipse est rex super omnes filios superbie». Ip