comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diuͣ dei. Hec dicit dñs ds̃ montib et collib. rupib et
uallib. Ecce ego inducam suꝑ uos gladiũ. et disꝑdã
excelsa ur̃a. Et demoliar aras ur̃as. et confringentur
simula chra ur̃a. Et deiciam int̾fectos ur̃os añ ydola
ur̃a. Et dabo cadauera filioꝵ isrł añ faciem sẏmula¬
biis hĩtationib ur̃is. Urbes deserte eruint. et excel¬
sa demolientur. et dissipabinttur. Et int̾ibunt are ur̃e
et confringentur. et cessabunt ydola ur̃a. Et cont̾ent᷑
delubra ur̃a. et delebuntur oꝑa ur̃a. Et cadet iuter¬
fectus in medio ur̃i. et scieris qr ego sũ dñs. Et reliii¬
qmͣ in uob̃ eos qͥ fug̾int gladium in gentib. cũ disꝑ¬
sero uos in t̾ras. Et recordabuntur mei liberati ur̃i.
in gentib ad qͣs capitui duct sĩt. qr contͥui cor eoꝵ
fornicans. et recedens a me. Et ocłos eoꝵ formcanteᷤᷤ
pꝰt ydola sua. Et displicebunt sͥmet suꝑ malis que
fecerant in uniu̾sis abhõiationib suis. Et scient qr

Expanded text:
s Deus montibus et collibus rupibus et vallibus ecce ego inducam super vos gladium et disperdam excelsa vestra et demoliar aras vestras et confringentur simulacra vestra et deiciam interfectos vestros ante idola vestra et dabo cadavera filiorum Israhel ante faciem simulabus habitationibus vestris. Urbes desertae erunt, et excelsa demolientur, et dissipabuntur: Et interibunt arae vestrae, et confringentur: et cessabunt idola vestra, et conterentur delubra vestra, et delebuntur opera vestra. Et cadet interfectus in medio vestri: et scietis quoniam ego Dominus. Et relinquam in vobis eos, qui fugerint gladium in gentibus, cum dispersero vos in terris. Et recordabuntur mei liberati vestri in gentibus, ad quas captivi ducti sunt: quia contrivi cor eorum fornicans, et recedens a me; et oculos eorum fornicantes post idola sua: Et displicebunt sibimet super malis quae fecerant in universis abominationibus suis. Et scient, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ego qͦ ꝯfriugam. et ñ parcet ocłs m̃s. et ñ miserebor.
Tercu pars tui pestemorietur. et fame confimeur.
in medio tui. et t̾ciapars tui. gladio cadet ur cͥcuitu
tuo. Teciã uͭ partẽ tuã in omnẽ uentũ disꝑgam. et
gladiũ euaginabo post eos. Et complebo furorem
neũ. ex reqͥeicere faciam in dignationẽ meã in eis. et
consolabor. Et scient qr ego dñs locutꝰ sũ in telom̃o.
cũ impleu̾o indignationẽ meã in eis. Et dabo te ĩ
desertũ. et in obꝓbͥum gentib q̃ in cͥcuitu tuosũt.
in conspectu om̃is p̾t̾euntis. Et eris obꝓbͥum. et

Expanded text:
 Al. add. te, et non parcet oculus meus, et non miserebor. Tertia tui pars peste morietur, et fame consumetur in medio tui: Et tertia pars tui in gladio cadet in circuitu tuo: tertiam vero partem tuam in omnem ventum dispergam, et gladium evaginabo post eos. Et complebo furorem meum; et requiescere faciam indignationem meam in eis, et consolacum implevero indignationem meam in eis et dabo te in desertum et in obprobrium in gentibus quae in circuitu tuo sunt in conspectu omnis praetereuntis et eris obprobrium et
Abbreviated transcription (Latin):
sũ in campũ. Et ecce ibi gła dñi stabat. qiͣ gła qmͣ ui
di uxͣ fluuiũ chobar. Et cecidi in faciẽmeã. Et ingres¬
sus ẽ in me sp̃c. et statuit me suꝑ pedes meos. Et locut᷑
ẽ mͥ. et dixit ad me. Ingredere. et includere in medio do¬
mꝰ tue. Et nifili hominis. ecce data sũt suꝑ te uincła. et
ligabunt re ineis. et ñ egredieris in medio eoꝵ. Et

Expanded text:
i iuxta fluvium Chobar et cecidi in faciem meam et ingressus est in me spiritus et statuit me super pedes meos et locutus est mihi et dixit ad me ingredere et includere in medio domus tuae et tu fili hominis ecce data sunt super te vincula et ligabunt te in eis et
Abbreviated transcription (Latin):
tuam. Netimeas eos. u metuas a facie eoꝵ. qr domꝰ
exasꝑans ẽ. Et dixit ad me. fili hõis. om̃s sermones
meos quos loquor adte assume in corde tuo. et aurib
tius audi. er uade ingredere ad tnͣsmigration ẽ ad fłioᷤᷤ
ppłi tui. et loquertꝭ ad eos. et dices eis. Hec dieit dñs d̃
si forte audiant. et qͥeseant. Et assũpsit me sp̃e. et au¬
diui pꝰt me uocẽ cõmotionis magne. bñdc̃a gloria

Expanded text:
as eos, neque metuas a facie eorum: quia domus exasperans est. Et dixit ad me: Fili hominis, omnes sermones meos, quos loquor ad te, assume in corde tuo, et auribus tuis audi: Et vade, ingredere ad transmigrationem, ad filios populi tui, et loqueris ad eos, et dices eis: Haec dicit Dominus Deus: si forte audiant, et quiescant. Et assumpsit me spiritus. et audivi post me vocem co
Abbreviated transcription (Latin):
chiam dñs int̾rogauit sacerdotes legem. In tm̃ sacerdotis
officium est int̾rogarum respondere de lege. Et in deifto¬
nonuo legimus. Int̾roga pr̃em tuum et annuntiabit
tibi. maiores tuos et dicent ribi. In psalmo quoq cente¬
cum eum arbori uite dauid que est in paradiso cõpa¬
raixt inter ceteras uirtutes hoc etiam intulit. In lege
domini uoluntas eius. et in lege eius meditabitur die at¬
nocte. Danel in fine sacratissime uisionis iustos fu lgere
quasi stellas. et intelligentes. ⁊d est. doctos quasi firmam̃¬
tum aiti uides qͣntum inter se distant iusta rusticitas et
docta iusticia. Alii stellis. alii celo comparantur. qͣmqͣm
iuxta hebraicam u̾itatem utrumq de eruditis possit in¬
telligi. Ita en im apud eos legimus. qui autem doc̃ti
fuerint sulgebunt quasi splendor firmam̃ti. et qui ad
iusticiam erudiunt multos quasi stelle in ꝑperuas eter¬
nitates. Cur dicitur paulus apłs uas electionis. nem¬
num. Pharisei stupent in dñi doctrina. et mirantur

Expanded text:
Sacerdotis officium est, interrogatum respondere de Lege. Et in Deuteronomio legimus: Interroga patrem, tuum, et annuntiabit tibi; 273 seniores tuos, et dicent tibi . In Psalmo quoque centecum eum arbori Dauid, quae est uitae in paradiso, conpararet, inter ceteras uirtutes etiam hoc intulit: in lege domini fuit uoluntas eius et lege eius meditabitur die acnocte. Danihel in fine sacjatissimae uisionis iustos ait fulgere quasi stellas et intellegentes, id est doctos, quasi firmamentum. aides, quantum distent inter se iusta rusticitas et docta iustitijuxta Hebraicam Veritatem, utrumque de eruditis possit intelligi: ita enim apud eos legimus: « Qui autem docti fuerint, fulgebunt quasi splendor firmamenti: et qui ad iustitiam erudiunt multos, quasi stellae in perpetuas aeternitates. cur Paulus apostolus uas electionis? nemrium. pharisaei stupent ad doctrinam domini, mirantur
Abbreviated transcription (Latin):
nices. arabes. palestinos. reu̾sus ad alexandriam ꝑrerit
ethiopi am. ut gin nosophistas. et famosissimam solis
m̃sam uideret: in sabulo. Inuenit ille uir ubiq quod
disceret. et semper ꝓficeret. uł ꝓficiens. semꝑ se melior fie¬
ret scripsex suꝑ hoc plenissime octo uoluminib phylo

Expanded text:
nices, Arabes, Palaestinos, reversus Alexandriam, perrexit nices, Arabes, Palaestinos, reversus Alexandriam, perrexit Aethiopiam, ut Gymnosophistas, et Tamosissimam Solis mensam videret in sabulo. Invenit ille vir ubique quod disceret: et semper proficiens, semper se melior fieret. Scripsit super hoc plenissime octo voluminibus Philo
Abbreviated transcription (Latin):
et potens cuiusq dottmam. achademie gignasia ꝑ
sonabant. fieret ꝑegrimis atq discipulus. malens
aliene uerecunde discere. qͣm sua impudenter inge¬
rere. Deniq cum litteras quasi toto orbe fugientes
ad titum liuium lacteo eloquentie fonte manan-
tem de ultimis hyspanie galliarumq finib quosdam
uenisse nobiles legunus. et quos ad contemplatõnem
sui roma ñ traxerat. unius hominis fama ꝑduxit. habu¬
it illa etas in auditum om̃ib scłis celebrandumq inira¬
culum ut urbem tantam ingressi. aliud extra urbem que¬
pħs. ut prragoriti tradunt. intrauit ꝑsas. ꝑtransiuit
caucasum. albanos. seichas. massagenas opulentissua
in dre regna penecrauit. et ad excremum laussimũ phi¬
son amne transmisso ꝑuenit ad bragnanas. ut hyar¬
cam in trono sedentem aureo. et detantali fonte potantẽ
inter ꝑ aucos discipłos denatura. de morib. ac de cursu¬
dierum et syderum audiret docentem. Inde ꝑ elamitas

Expanded text:
asia - personabant, fieret peregrinus atque discipulus, malens aliena uerecunde discere quam sua aliis inpudenter ingerere. denique dum litteras quasi toto fugientes orbe ad Titum Liutem ex ultimis Hispanie Galliarumque finibus quosdam venisse nobiles legimus, et quos ad contemplationem sui Roma non traxerat, unius hominis fama perduxit. Habuit illa etas inauditum omnibus seculis celebrandumque miraculum, ut urbem tantam ingressi, aliud extra urbem ques, ut Pythagorici tradunt - intrauit Persas, transiuit Caucasum, Albanos, Scythas, Massagetas, opulentissima Indiae regna penetrauit et ad extremum latissimo Phison amne. transmisso peruenit ad Bragmanas, ut Hiarcam in throno sedentem aureo et de Tantali fonte potantem inter paucos discipulos de natura, de moribus ac de siderum cursu audiret
Abbreviated transcription (Latin):
tanti in se hospitis loquebatur dicens. an exꝑim̃tum que¬
ris eius. qui in me loquitur xp̃e. Post damascũ arabiãq
lustratam ascendit ierosolimam ut uideret petrum. et
ogdoadis. futurus gencium p̾dicaror instruendus erat.
to ꝯxposuit cum apłis euñgłm. ne forte in uacuum eut¬
reret aut qiaunsset. halet nescio quid latentis energie ui
ui uocis actus. et in aures discipuli de actoris ore tranꝰfusa
forcius sonant. Unde eschinens eum rodi exularet. et lege¬
retur illa demostenis oratio qͣm adu̾sus eum habuerat.
mirantib cunc̃as atq laudantib suspirans ait. ¶uid
si ip̃am audissetis bestiam sua u̾ba resonantem.
hoc dico quod sit aliquid in me tale quod uł possis a me̾¬
audire uł uelis discere. sed quo ardor tuus et discendi
studrum etiam absq uobis ꝑ se ꝓbari debeat. Ingeniũ
docile et sine doctore laudabile est. Non quid inueni¬
as. sed quid queras consideramꝰ. Mollis cera et ad for¬

Expanded text:
erimentum quaeritis eius, qui in me loquitur Christus?, postDamascum Arabiamque lustratam ascenderit Hierosolymam, ut uideret Petrum, et ogdoadis futurus gentium praedicator instruendus erat — to reret aut cucurrisset? habet nescio quid latentis ἐνεργείας uiua uox et in aures discipuli de auctoris ore transfusa fortius insonat. unde et Aeschines, cum Rhodi exularet et legeretur illa Demosthenis oratio, quam aduersus eum habuerat, mirantibus cunctis atque laudantibus suspirans ait: \'quid, si ipsam audissetis bestiam sua uerba resHaec non dico, quod sit in me aliquid tale, quod vel possis, vel velis discere: sed quod ardor tuus ac discendi studium, etiam absque nobis per se probari debeat. Ingenium docile, et sine doctore laudabile est. Non quid invenias, sed quid quaeras, consideramus. Mollis cera et ad for
Abbreviated transcription (Latin):
cõtingũt: Qũ syon mater nr̃a omĩ tristi¬
cia contriltatur ⁊ hm̃ilitate humiliata
et dicet tibi: qm̃ hec est que debea̾t lugere
pene om̃s in ꝑditõem ambulãt: et exter¬
miniũ fit multitudo eoꝵ Et quis ergo deb
lugere magis insi hec que tã magnã mł¬
titudinẽ ꝑdidit. ꝙ̃ tu que prouno doles.Si¬

Expanded text:
contigerunt, quoniam Sion mater nostra omnium tristitia contristatur, et humilitate humiliata et dicet tibi, quoniam haec est quae debeat lugere, pene omnes in perditionem ambulant, et in exterminium fit multitudo eorum. Et quis ergo debet lugere magis, nisi quae tam magnam multitudinem perdidit, quam tu qui pro uno doles
Abbreviated transcription (Latin):
mauis signatulũ syon: qnĩ resignata elt
de gła sua Nam ei tradita est in manibus
eorũ qui nos oderũt Tu ergo excute tuam
dinẽ dolorũ ut tibi repropicietur forti
et requiẽ faciet tibi altissimꝰ requietio¬

Expanded text:
majus, signaculum Sion quoniam resignata est de gloria sua, nunc et tradita est in manibus eorum, qui nos oderunt. Tu ergo excute tuam dinem dolorum; ut tibi repropitietur fortis, et requiem faciat tibi Altissimus requietio
Abbreviated transcription (Latin):
cũ tiemore quorũ seruacio ĩ bẽto et igni
cõuertitur cuiꝰ uerbũ uerũ et dicta perse¬
uerancia. cuiꝰ iussio fortis ⁊ disposicio terri¬
bilis: cuiꝰ aspectus arefacit abyslos. et indi¬
gnacio tabest̾e facit montes. et ueritas tes¬
tificatur Exaudi oronẽ seruitui et aurib
loquar. et dum sapio ⁊ñdebo Nec respicias
sed quitut testimonia cũ dolorib cultodie¬
runt Nec cogites qui ĩcõsptu tuo false cõ
uersati lunt sed meorare qui ex uolũtate tus
timorẽ cognouerũt Neq uolueris perdere
cos qui legem tuam splẽdide docuerunt
Nec indigneris eis qui bestiis peiores indi
talib morbibus languemus: tu autem
propt̾ nos pectatores misericors uocaberis
Si em̃ desiderauis ut mi miserearis. tũc
miseritors uocaberis. nob̾ autẽ nõ hñtib
oꝑa iulticie Iulti enĩ quib lũt oꝑa młta
Quid elt emĩ homo ut ei indigneris ante
genus cormptibile: ut ita amarus lis
de ipso Inbitate emĩ nemo de genitis est

Expanded text:
cum tremore: corum observatio in vento et igni convertitur. Cuius verbum firmum: et dicta perseverantia. Cuius dispositio fortis: et iussio terribilis. Cuius aspectus arefacit abysos, et indignatio tabescere montes: et veritas testificatur. Exaudloquar:  et dum sapio, respondebo: Nec respicias  sed qui tua testamenta cum doloribus custodierunt. Neque cogites pversati sunt: set memorare qui ex voluntate tuum timorem cognoberunt. Neque volueris perdere espicias super eos qui legem tuam splendide docuerunt. Neque indigneris eis qui vestiis peius sunt iutalibus moribus egimus: tu autem propter nos peccatores misericors vocatus es. Si enim decreberis ut nostri miserearis: tunc misericors vocaberis. Nobis enim non habentibus opera iustitie: iustis quibus sunt opera multa Quid est enim homo ut ei indigneris: aut genus corruptibile ut ita amariceris de ipso. In veritate enim nemo de genitis est
Abbreviated transcription (Latin):
ra sapientib. Formice. ppłs infirmus. qͥ p̾parat in
messe cibũ sibi .L.epuleul plebs inualida. qͥ eollo¬
cat in pet᷑ cubile suũ. Regẽ locusta ñ habet. et egre¬
diet᷑ uniusa ꝑturmas. Stlio manib nitirͣ. et mora¬
tur in edib regił. Tria sũt q̃ bñ gradunt᷑. et qrͣtũ qd̾
incedit feliciter. Leo fortissimꝰ bestiarũ. ad nulliꝰ pa¬
uet occursũ. Gassus sucanctꝰ lumbos. Et aries nec ẽ
rex qͥ resistat ei. Er qͥ stultꝰ apparu̾it. postqm eleuatꝰ
ẽ insublime. Si enĩ intellexiss. ori imposuss manũ.

Expanded text:
arant in messe cibum sibi lepusculus plebs invalida quae conlocat in petra cubile suum regem lucusta non habet et egreditur universa per turmas stilio manibus nititur et moratur in aedibus regis tria sunt quae bene gradiuntur et quartum quod incedit feliciter leo fortissimus bestiarum ad nullius pavebit occursum gallus succinctus lumbos et aries nec est rex qui resistat ei et qui stultus apparuit postquam elatus est in sublime si enim intellexisset
Abbreviated transcription (Latin):
participat᷑ odit aĩam. adiurantẽ audir et ñ indicat.
Qͥ timet hõiem crto corruet. qͥ sꝑat in dño subleua¬
bit᷑. Multi reqͥrt̃ faciẽ pͥncipis. et a dño iudiciũ egre¬
dienir singłoꝵ. Abhõĩantur iusti uirum impiũ. et
ab hõiant impii eos qͥ in recta sũt uia. Uerba congre¬

Expanded text:
 et non indicat qui timet hominem, cito corruet: qui sperat in domino, subleuabitur. multi requirunt faciem principis, et a domino iudicium egreditur singulorum. abominantur iusti uirum impium, et abeminantur impii eos qui in recta sunt uia. Et po
Abbreviated transcription (Latin):
bus dareuinum. qr nullũ secrerũ ẽ uͥ regnat ebrie¬
tas. ne forte bibant et obliuiscant᷑ iudicioꝵ. et mu¬
tent cam filioꝵ pauꝑib. Date siceram merentib.
et uinũ his qͥ amaro slẽt aĩo. Bibant et obliuiscan
ꝑcm. Mulierẽ fortẽ qͥs inueniet. ꝓcul

Expanded text:
bus dare vinum, quia nullum secretum est, ubi regnat ebrietas, ne forte bibant et obliviscantur iudiciorum et mutent causam filiorum pauperis. Da siceram merentibus et vinum his, qui amaro sunt animo: bibant et obliviscanaleph mulierem fortem quis inveniet procul
Abbreviated transcription (Latin):
quer̃t aĩam eiꝰ. Totum sp̃m suũ ꝓfert iust. sapiens
differt et reseruat in posterũ Pucepł qͥ libent̾ audit
u̾ba m̃daeu. om̃s ininistros habebit impios. Pauꝑ
et creditor obuiauert̃ .s. itriꝰq illuĩator ẽ dñł . R ex
qͥuidicat in u̾itate pauꝑes. thronꝰ eiꝰ in et̾niũ firma

Expanded text:
quaerunt animam eius totum spiritum suum profert stultus sapiens differt et reservat in posterum princeps qui libenter audit verba mendacii omnes ministros habebit impios pauper et creditor obviam fuerunt sibi utriusque inluminator est Dominus rex qui iudicat in veritate pauperes thro
Abbreviated transcription (Latin):
In multitudĩe impioꝵ młplisabunt᷑ scelera. et iꝰ¬
ti ruinas eoꝵ uidebt̃. Erudi filĩ tuũ et refrigera¬
bit te. et dabit delicias aĩe tue. Cũ ꝓpłna defecerit.
dissipabit᷑ ppłs. qͥ eustodit legẽ beat᷑ ẽ. d̾uus u̾bis ĩ
potest erudiri. q qd̾ dicis intelligit. et respondere

Expanded text:
icatione impiorum multiplicabuntur scelera et iusti ruinas eorum videbunt erudi filium tuum et refrigerabit te et dabit delicias animae tuae cum prophetia defecerit dissipabitur populus qui custodit legem beatus est servus verbis non p
Abbreviated transcription (Latin):
de cubili tuo. Netnͣs grediaris t̾minos aniq̃s. quos
posuert̃ patres tui. Yidisti uirũ uelocẽ in oꝑe suo. co¬
ram regib stabit. nͨ erit añ ignobiles. ¶Quando sede¬
risut comedas cũ pͥncipe. diligent᷑ attende q̃ posita
sũr añ faciẽtuã. et statue cultrum inguiture tuo. si
tũ habei potestatẽ in aĩam niã. Ne desideres decibis
eiꝰ in qͦ ẽ panis m̃dacii. Noli laborare ut deteris. s pͥden¬
tie tue pone modũ. Ne erigał ocłos tuos ad opes qͣs
hr̃e ñ pores. qr ñ facient sͥ permas qiͣ aquile. et uo¬
labunt in celum. Ne comedascũ homine in uido. et
ne desideres cibos eiꝰ. qm̃ i similitudine artoli et ꝯ¬
iectoris estimar qd̾ ignorat. Comede et bibe dicet tͥ.⁊
pulchros sinones tuos. In aurib insipientiũ ne loqͣ¬
ris. qr despient doctͥnam eloquiinu. Ne attingast̾mi¬
nos ꝑuuloꝵ. et agrumpupilloꝵ. ne introcas. ꝓpi¬
illoꝵ Ingrediat᷑ ad doctrinam cortuũ. et aures tue

Expanded text:
quos posuerunt patres tui vidisti virum velocem in opere suo coram regibus stabit nec erit ante ignobiles quando sederis ut comedas cum principe diligenter adtende quae posita sunt ante faciem tuam et statue cultrum in gutture tuo si tamen habes in potestate animam tuam ne desideres de cibis eius in quo est panis mendacii noli laborare ut diteris sed prudentiae tuae pone modum ne erigas oculos tuos ad opes quas habere non potes qlabunt in coelum. Ne comedas cum homine invido, et ne desideres cibos ejus: Quoniam in similitudinem harioli et conjectoris, aestimat quod ignorat. Comede et bibe, dicet tibipulchros sermones tuos. In auribus insipientium ne loquaris: quia despicient doctrinam eloquii tui. Ne attingas terminos parvulorum: et agrum pupillorum ne introeas. P Ingrediatur ad doctrinam cor tuum: et aures tue
Abbreviated transcription (Latin):
ris in crastinũ. ignorans qͥd suꝑuent᷑a pariadies.
Laudet te alienus. et ñ os tuũ. extͣneus et ñ sabia
tua. Graueẽ saxum et ouerosa arena. s ira stul
ror. Et impetũ concitati ferre qͥs pot̾ir. Melior ẽ
manifesta correprio. qm amor absconditꝰ. Melio¬
ra sũt nuluera diligennł. qmͣ fraudulenta odi¬
ens et amarũ ꝓ dulei sumet. Sic̃ auis tnͣsinigrans
denido suo. sic uir qͥ relin qͥt locũ suũ Unguento ⁊
uariis odorib delectat᷑ cor. et bonis amiei consilus
aĩa dulcoratur. Amicũ tuũ et amicũ patris tui ne
dimiseris. et domũ frĩs tui ne ingrediaris in die
afflictionis tue. Melior ẽ nieinꝰ uix᷑. qmͣ a ꝓcul. Stu

Expanded text:
ris in crastinum, ignorans quid superventura pariat dies. Laudet te alienus, et non os tuum: extraneus, et non labia tua. Grave est saxum, et onerosa arena: sed ira stulror: et impetum concitati ferre quis poterit? Melior est manifesta correptio, quam amor absconditus. Meliora sunt vulnera diligen avis transmigrans de nido suo, sic vir qui derelinquit locum suum. Unguento et variis odoribus delectatur cor: et bonis amici consiliis anima dulcoratur. Amicum tuum, et amicum patris tui ne dimiseris: et domum fratris tui ne ingrediaris in die afflictionis tuae. Melior est vicinus juxta, qu
Abbreviated transcription (Latin):
lũ. Cũ ceciderit inumeꝰ tiuis ne gaudeas. et in rum̾a
eiꝰ ne exultet cortuũ. ne forteuideat dñs et displi¬
spemmali et luc̾na impioꝵ extinguetur. Tune
dmñ filimi er regẽ. et cũ decractorib ne oõmiscea¬
ris. qm̃ repenre consurget ꝑ ditio eoꝵ et ruinã ut

Expanded text:
lum cum ceciderit inimicus tuus ne gaudeas et in ruina eius ne exultet cor tuum ne forte videat Dominus et displiurorum spem mali et lucerna impiorum extinguetur time Dominum fili mi et regem et cum detractoribus non commiscearis quoniam repen
Abbreviated transcription (Latin):
dit legem filiꝰ sapiens ẽ. qͥ aũ pascit cõmessatores. ꝯ¬
fundit prẽm suũ. Q coac̾uat diuinał nsuris. et fe¬
nore liberali. in pauꝑes cong̾gat eas. Ee declinat
aurẽ suã ne audiat legẽ. orano eiꝰ erit execrabilis.
Q decipit iustoł inuia mala. in int̾ini suo corruet.

Expanded text:
dit legem filius sapiens est qui pascit comesatores confundit patrem suum qui coacervat divitias usuris et fenore liberali in pauperes congregat eas qui declinat aurem suam ne audiat legem oratio eius erit execrabilis qui decipit i
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ. et diligent᷑ exerteagrum tuñ. ut postra edifieᷤᷤ
domũ tuã. slesis testis frustra cont᷑ ꝓximũtuũ. nͨ
lactes quemꝙͣ labiis tiuis. Ne dicas quomͣfecit mͥ sic
faciami es. reddam unicuiq scd̾m opuł suũ. ꝑͥ agrũ
hõis pigͥ tnͣsiui. et ꝑuineã uiri stulti. Et ecce totum
repleuerant urtice. oꝑuerant suꝑficiem eiꝰ spine:⁊

Expanded text:
ligenter exerce agrum tuum ut postea aedifices domum tuam ne sis testis frustra contra proximum tuum nec lactes quemquam labiis tuis ne dicas quomodo fecit mihi sic faciam ei reddam unicuique secundum opus suum per agrum hominis pigri transivi et per vineam viri stulti et ecce totum repleverant
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑ obuiauert̃ s̃bi. utusq oꝑator ẽ dñs. Qallidus
uidet malũ. et abscondit se. innocens ꝑ transut er af¬
flictus ẽ dampno. finis modestie timordiũ. diuitie
et gloria et uita. Arma et gladii in uia pu̾si. custos
aũ aĩe sue longe recedit ab eis. Pu̾biũ est. ad olescenͤ
iux᷑uiã suã. ⁊̃ cũ senu̾it ñ recedet ab ea. Diues pauꝑi¬
bus imꝑat. et qͥ accipit mutuũ. łiuis ẽ fruerantis.

Expanded text:
usque operator est Dominus. Callidus vidit malum, et abscondit se: innocens pertransiit, et afflictus est damno. Finis modestiae timor Domini, divitiae et gloria et vita. Arma et gladii in via perversi: custos autem animae suae longe recedit ab eis. Proverbium est: Adolescens juxta viam suam, etiam cum senuerit, non recedet ab ea. Dives pauperibus imperat: e
Abbreviated transcription (Latin):
Uentꝰ a qͥlo dissipiat pluias. et facies iͥstis linguã
detrahentẽ. ueliꝰ ẽ sedere in angulo domatis. qmͣ
cũ muliere litigiosa et indomo cõmuni.Aqͣfrigi¬
da aĩe sitienti. et nuutiꝰ bonꝰ de t̾ra longinqua. fonᷤ
turbat᷑ pede. et uena corrupta. iustꝰ cadens corã ĩ¬
pio. Siẽ qui mel multũ comedit. ñ ẽ eibonũ. sic qͥ

Expanded text:
pluvias, et facies tristis linguam detrahentem. Melius est sedere in angulo domatis, quam cum muliere litigiosa, et in domo communi. Aqua frigida animae sitienti, et nuntius bonus de terra longinqua. Fons turbatus pede, et vena corrupta, justus cadens coram impio. Sicut qui mel multum comedit, non est ei
Abbreviated transcription (Latin):
panis mendatu. et postea implebit᷑ os eiꝰ calculo. Co¬
gitanones consilis roborabunt᷑. et gubnaculis
tractam dasũt bella. Ei qui reuelat mysteria et
ambulat frandulent̾ et dilatat labia sua. ne cõ¬
miscearis. Q maledicir patͥ suo et matͥ. extingͤt᷑
luterna eiꝰ in medus tenebris. Hereditas ad ꝙͣ festi¬

Expanded text:
 et postea implebitur os eius calculo cogitationes consiliis roborantur et gubernaculis tractanda sunt bella ei qui revelat mysteria et ambulat fraudulenter et dilatat labia sua ne commiscearis qui maledicit patri suo et matri extinguetur lucerna eius in mediis tenebris
Abbreviated transcription (Latin):
liberabit te. Abhoĩatio ẽ ap̃ dum̃ pondus. statera do¬
losa ñ ẽ bona. Adño dirigitur gressus uixi. qͥs
aũ hominũ intelligrre potest uiã suã. Ruina est
hominis deuorarescõs. et post uota mactare. Dis¬
sipat impios rex sapiẽs. et incuruar suꝑ eos forni
et roboratin: elementia thronus eiꝰ. Exultatio iu¬
uenum fortinido eoꝵ. et dignitał senumi canities.
Liuoruulu̾is abstergit mala. et plage in secretorib
uentͥs. Sicut diuisiones aqͣi ira cor regis in manu
dñi. quocũq uolu̾it melinabit illd̾. Omũĩs uiauiri.

Expanded text:
era dolosa non est bona a Domino diriguntur gressus viri quis autem hominum intellegere potest viam suam ruina est hominis devorare sanctos et post vota tractare dissipat impios rex sapiens et curvat super eos fornicet roboratur clementia thronus eius exultatio iuvenum fortitudo eorum et dignitas senum canities livor vulneris absterget mala et plagae in secretioribus ventris sicut divisiones aquarum ita cor regis in manu Domini quocumque voluerit in
Abbreviated transcription (Latin):
rectũ opꝰ eiꝰ. Meliꝰ ẽ sedere ui angulo domatis. qm cũ
muliere lingrosa et in domo cõmumi. Ar̃a impii desi¬
derat malũ. ñ miserebit᷑ ꝓximo suo. Multato pesti¬
lentie. sapientio erit ꝑuulus. et qͥsectatur sapientẽ
sumet scĩam. Excogit̾at iustꝰ de domo impii. ut detͣ

Expanded text:
ectum opus eius melius est sedere in angulo domatis quam cum muliere litigiosa et in domo communi anima impii desiderat malum non miserebitur proximo suo multato pestilente sapientior erit parvulus et si sectetur sapientem sumet scientiam excogitat iustus de domo
Abbreviated transcription (Latin):
ał et sagittas umortẽ. sic̃ uir qͥ frandulent᷑ nocet
amico suo. et eũ tuit dep̾hensus. dicit. ludens feci.
Cũ defet̾int ligna. extinguet᷑ igmi. et susurrone
subtracto uirgia conqͥescunt. Sit̃ carbones ad pͣ¬
nas. et ligna ad ignẽ. sic hõ iracundꝰ suscitat rixa ᷤ
Uerba susurroms qiͣ smplicia. et ip̃a ꝑueniunt
ad intima uentris. Quom᷑ si argento sordido or¬
nare uelis uas fictile. sic labia rum̃tia cũ pessi¬
ino corde sociata. Labiis suis intelligit᷑ in imicus
cũ in corde tractau̾it dolos. Qñ sũmiserit uocem
suã. ne credid̾is ei. qm̃ septẽ neqͥtie sũt in corde il¬

Expanded text:
nocet amico suo: et cum fuerit deprehensus, dicit: Ludens feci. Cum defecerint ligna, exstinguetur ignis; et susurrone subtracto, jurgia conquiescent. Sicut carbones ad prunas, et ligna ad ignem, sic homo iracundus suscitat rixas. Verba susurronis quasi simplicia, et ipsa perveniunt ad intima ventris. Quomodo si argento sordido ornare velis vas fictile, sic labia tumentia cum pessimo corde sociata. Labiis suis intelligitur inimicus, cum in corde tractaverit dolos. Quando submiserit vocem suam, ne credid
Abbreviated transcription (Latin):
beatꝰ ẽ. Qͥ sapiens corde ẽ appellabit᷑ prudens. et qͥ dul¬
cis eleqͥo. maiora ꝑcipiet. fons uite. erudino possidentis
doctͥna stultoꝵ fatuiras. Cor sapientis erudier os eiꝰ. et
labiis illiꝰ addet grãm. Fauus mellis u̾ba cõposita. dulce¬
do aĩe et sanitas ossiũ Estuia q̃ uidet᷑ hõi recta. et nouis¬
simũ eiꝰ ducit ad mortẽ. Aĩa laboramis laborat sͥ. qr cõ¬
pulit eũ os suũ .Yii. impiꝰ fodit malũ. et in labiis eiꝰ ig

Expanded text:
beatus est qui sapiens corde est appellabitur prudens et qui dulcis eloquio maiora percipiet fons vitae eruditio possidentis doctrina stultorum fatuitas cor sapientis erudiet os eius et labiis illius addet gratiam favus mellis verba conposita dulcedo animae et sanitas ossuum est via quae videtur homini recta et novissimum eius ducit ad mortem anima laborantis laborat sibi quia conpulit eum os suum vir impius f
Abbreviated transcription (Latin):
la. Qe cũ sapientib gradinir. sapiens erit. anuicꝰ stul¬
toꝵ efficietur siit P ecc̃ores ꝑseqͥtur malũ et iustis
rethuent᷑ bona. Bonꝰ reliquet hecodes. filios et ne¬
potes. et cͦtdit᷑ iusto substantia pec̃coris. Multicibi in
noualib parrũ. et alii cong̾gant᷑ absq iudicio. Q
pareit iurge sue odit filiũ suũ. qͥ aũ diligit illũ. in¬
stant᷑ erudit. Iustꝰ comedit et replet aĩam suã. uent᷑¬
bulans recto inu̾eet timens dm̃. despicit᷑ ab eo qͥ infa¬
mi gradir ua. In ore stultisiga suꝑbie. labia sapi¬
entiũ c̾todiũt eos. Y ñ sũt bones. p̾sepe nacuũ ẽ. ubi

Expanded text:
 cum sapientibus graditur sapiens erit amicus stultorum efficietur similis peccatores persequetur malum et iustis retribuentur bona bonus relinquet heredes filios et nepotes et custoditur iusto substantia peccatoris multi cibi in novalibus patrum et alii congregantur absque iudicio qui parcit virgae suae odit filium suum qui autem diligit illum instanter eruditbulans recto itinere et timens deum despicietur ab eo qui infami graditur uia. in ore stulti uirga superbiae: labia sapientium custodiunt eo
Abbreviated transcription (Latin):
potest dicere mundũ ẽ cormeũ. purus sũ apecẽo.
Pond̾. et pondus. m̃sura et m̃sura. utrũq ab ho¬
minabile ẽ apud dum̃. Ex studiis suis intelligitur
puer. si numda et si recta sint oꝑaci᷑. Aurẽ audien¬
tem et ocłm uidentẽ. dñs fecit irũq. Nolidilig̾e
sompnũ. ne te egestas oppͥmat. Aꝑioculos mos.

Expanded text:
est cor meum purus sum a peccato pondus et pondus mensura et mensura utrumque abominabile est apud Deum ex studiis suis intellegitur puer si munda et si recta sint opera eius aurem audientem et oculum videntem Dominus fecit utrumque noli diligere somnum ne te egestas opprimat aperi oculos tuos
Abbreviated transcription (Latin):
exaltar stultitiã suã. yitacarniũ. sanitas cordis. pu¬
tredo ossiũ inuidra. Q calũpniatur egentẽ exꝓbrat
fr̃ori eiꝰ. honorat aũ eũ qͥ miseret᷑ pauꝑis. In malicia
sua expellet᷑ impiꝰ. sꝑat aũ iustꝰ i morte sua. In corde
pͥdentis reqͥescit sapĩa. et in doctos quosq erudiet.
Iusticia eleuat gentẽ. miseros facit ppłos pecẽm. Ne¬
ceptꝰ ẽ regiminstir intelliges. iracundiam eiꝰ in¬

Expanded text:
exaltat stultitiam suam vita carnium sanitas cordis putredo ossuum invidia qui calumniatur egentem exprobrat factori eius honorat autem eum qui miseretur pauperis in malitia sua expelletur impius sperat autem iustus in morte sua in corde prudentis requiescit sapientia et indoctos quoque erudiet iustitia elevat gentem miseros facit populos peccatum acceptus est regi minister intellegens iracundiam ei
Abbreviated transcription (Latin):
mala uult et ñ uult piger. aĩa aũ oꝑannũ impingͣ¬
bitur. Uerbũ m̃dax ust᷑ detestabit᷑ impiꝰ aũ confim¬
dit et ꝯfundetur. Iustieia custodit in nocentis uian.
impietas uͦ perc̃ores supplantat. Est qͣi diues cũ nͥl ha¬
beat. et ẽ qͣi pauꝑ cũ in multis diuinis sit. Redemptio
tur. Int̾ suꝑbos semꝑ iurgia sũt. qͥ aũ agunt cuncta
cũ consilio. reguntur sapĩa. Substantia festinata mi

Expanded text:
vult piger anima autem operantium inpinguabitur verbum mendax iustus detestabitur impius confundit et confundetur iustitia custodit innocentis viam impietas vero peccato subplantat est quasi dives cum nihil habeat et est quasi pauper cum in multis divitiis sit redemptio atur inter superbos semper iurgia sunt qui autem agunt cuncta c
Abbreviated transcription (Latin):
abicere eani. Beatꝰ homo qui audit me. qui uigilat
ad fores meas cotidie. et obseruat ad porest ostii mĩ.
Qͥ me inuenerit. inueniet uitam. et hauriet sa¬
lutẽ a dño. Qͥ aũ in me petcau̾it ledet aĩam suam.
Om̃s qͥ me oderunt. diligunt mortẽ. Sapientia¬
edificauit sibi domũ excidit colũpnas septẽ. Im¬
molauit uictimas suas. miscuit uinũ et ꝓposuit
m̃sam suã. Misit ancillas suas. ut uocarẽt ad arcem
et ad menia ciuitatis. Si quis ẽ paruulus. ueniat ad
me. Et insipientib locuta ẽ. Uenite comedite pauẽ
tiam et uiuite. ex ambulate ꝑ uias pͥdentie. Q eru¬
dit derisorẽ. ip̃e sͥ facit uuuriam. et qui arguit ĩpiũt
gen̾at maculam s. Noli angũe derisorẽ. ne oderit
te. Argue sapĩe. et diligerte. Da sapienti occasionẽ.
et ad detur ei sapĩa. Doceuistũ. et festinabit acciꝑe.
eñi młtiplicabunt᷑ dies tui. et addent᷑ tͥanniuite
Si sapiens fu̾is. tibum et ipi eris. si aũ illusor. soluspor¬

Expanded text:
audit me, qui uigilat ad fores meas cotidie et obseruat ad postes ostii mei. qui me inuenerit, inueniet uitam et hauriet salutem a domino. qui autem in me peccauerit, laedet animam suam. omnes qui me oderunt diligunt mortem. Etptem: immolavit victimas suas: miscuit vinum: et posuit mensam suam. Misit servos suos: ut vocarent ad arcem et menia civitatis: dicens. Si quis est parvulus: veniat ad me: et insipientibus locuta est. Venite comedite panem tiam et uiuite et ambulate per uias prudentiae. qui erudit derisorem, ipse sibi facit iniuriam: et qui arguit impium, generat maculam sibi. noli arguere derisorem, ne oderit te: argue sapientem, et diliget te. da sapienti, et addetur ei sapientia. doce iustum, et festinabit accipere. enim multiplicabuntur dies tui et addentur tibi anni vitae si sapiens fueris tibimet ipsi eris si inlusor solus por
Abbreviated transcription (Latin):
uirmendax. Timor dni uirã. et in plenitudine cõmo¬
rabitur absq uisitatione pessimi. Abscondit pig̾
ris sapientẽ. intelliger disciplinã. Q affligit patrẽ
et fugirmrẽm ignomuuosus erit et infelix. Non
cesses fili audire doctͥnam. nͨ ignoree sermones sci¬
entie. Testił miquus deridet uidiciũ. et os impioꝵ
deuorat iniqͥtatẽ. Darata sũt derisorib iudicia. et

Expanded text:
uir mendax. timor domini ad uitam et in plenitudine commorabitur absque uisitatione pessimi. Et post II ris sapientem, intelleget disciplinam. qui adfligit patrem et fugit matrem, ignominiosus est et infelix. non cesses, fili, audire doctrinam, nec ignores sermones scientiae. testis iniquus deridet iudicium, et os impiorum de
Abbreviated transcription (Latin):
plebit᷑ stultꝰ. et suꝑ eũ erit uirbonꝰ. In nocens tredit
oñĩ u̾bo. astutꝰ consid̾ar g̾ssuł suo. Sapienł timet
et decluiat a malo. stultꝰ mͣsilit et ꝯfidit. Impati¬
enł opabit᷑ stulticiã. et uir u̾sutꝰ odiosuł ẽ. Posside¬
bunt ꝑulistulticiã. et astulti expectabant scĩam.

Expanded text:
stultus, et super eum erit vir bonus. Innocens credit omni verbo: astutus considerat gressus suos. Sapiens timet, et declinat a malo. stultus transilit, et confidit. Impatiens operabitur stultitiam: et vir versutus odiosus est. Possidebunt parvuli stultitiam. et astuti exspectab
Abbreviated transcription (Latin):
minabiles regi qͥ agunt impie. qm̃ iusticia firma¬
tur soliũ Uoluntai regũ labia iusta. qͥ recta locͥnr
dirigetur. Indignatio regis. nuntu mortis. et iur
sapiens placabit eã. In hilaritate uultꝰ regis. uita.
et clemenia eiꝰ qͣi ymber scrotuiꝰ. Posside sapĩam
qr auro melior ẽ. et ad qͥre pͣdeiiam. qr p̾ciosior ẽ ar

Expanded text:
es regi qui agunt impie, quoniam iustitia firmatur solium. uoluntas regum labia iusta: qui recta loquitur, dirigetur. indignatio regis nuntius mortis, et uir sapiens placabit eam. in hilaritate uultus regis uita, et clementia eius quasi imber serotinus. posside sapientiam, quia auro melior est: et adquire prudentiam, quia pretiosior e
Abbreviated transcription (Latin):
effͣiuant hec ab oculistius. Custodi legẽ atq consiliũ.
ererit uita aĩe tue. et grã fautib tuis. Tc̃ ambulab̃
fidueialit̾ in uia tua. et pes tiuis ñ impinget. Si dor¬
mieris ñ timebis. qͥesces. et suauis erit somnꝰ tuus.
le paueas repentino t̾rore. et irruentes tͥ potentias
impioꝵ. Dñs enĩ eririn lat̾e to. et custodiet pedem
tuũ. ne capiaris. Noli ꝓhibere bũ fac̾e eũ qͥ poresti se¬

Expanded text:
todi legem atque consilium: Et erit vita animae tuae, et gratia faucibus tuis. Tunc ambulabis fiducialiter in via tua, et pes tuus non impinget. Si dormieris, non timebis: quiesces, et suavis erit somnus tuus. Ne paveas repentino terrore, et irruentes tibi potentias impiorum. Dominus enim erit in latere tuo, et custodiet pedem tuum, ne capiaris. Noli
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ illiꝰ gͣdit᷑. in obscuro aduesꝑascente dis. in noctie
tenebeis et caligine. Et are mulier occͣrit illi ornamu
metͥcio. p̾parata capiendas ad aĩas.garrula et uaga.
qͥetis impanens. nec ualens in domo ꝯsist̾e pedib sius
ñe foris. ñc iu plateus. nc̃ iuxta angulos insidians.
Apphensũq deosculat᷑ iuuenẽ. et ꝓcaci uultublandit᷑
ditens Uictimas ꝓ salure debui. hodie reddidi uota m̃a
Id cͥco egssasũ in occsũ tuũ. desid̾ans te uidere et repperi.
Intexiu fimib lectũ meũ. stram tapetib pictis ex egyp¬
to. asꝑsi cubile mecũ myrra et aloe. et cinamomo Ue¬

Expanded text:
in noctis tenebris et caligine et ecce mulier occurrit illi ornatu meretricio praeparata ad capiendas animas garrula et vaga quietis inpatiens nec valens in domo consistere pedibus suis nunc foris nunc in plateis nunc iuxta angulos insidians adprehensumque deosculatur iuvenem et procaci vultu blanditur dicens victimas pro salute debui hodie reddidi vota mea idcirco egressa sum in occursum tuum desiderans te videre et repperi intexui funibus lectum meum stravi tapetibus pictis ex Aegypto aspersi cubile meum murra et aloe et cinnamomo ve
Abbreviated transcription (Latin):
Illusores ip̃e deludet. et mansuenis dabit gratiam.
Głam sapientes possidebt̃ stultoꝵ exultano ignominia
Audite filii disciplinam paiͥs. et auenditent scians pͥ¬
dentiã. Donũ bonũ tͥbuam uob̃. legẽ meã ne dereliqͣ¬
tis. Nam et ego filiꝰ fui pat̾is mei tenellus. et unigrnitꝰ
corã mr̃e mea. et docebar meatq dicebat. Suscipiat
u̾bamea corniũ. custodi p̾cepta mea. et uiues. Possi¬
de sapĩam. posside pͣdentiam. Ne obliuiscaris.n deeli¬
nes a u̾bis oris mei. Nedimiitas eã. et custodiet te. Di¬
ligeeam. et seruabit tr. Pͥncipiũ sap̃ie. Possi de sapi¬
entiã. et in om̃i possessione tua ad quire pͣdentiam.
Arripe illam. et exaltabit te. Głificab̾ie ab ea. cũ eam
fius amplexatꝰ. Dabit oapitituo augm̃ta grãrũ. et
corona indita ꝓteget te. ydi filimi et suscipe u̾ba

Expanded text:
inlusores ipse deludet et mansuetis dabit gratiam gloriam sapientes possidebunt stultorum exaltatio ignominia audite filii disciplinam patris et adtendite ut sciatis prudentiam donum bonum tribuam vobis legem meam ne derelinquatis nam et ego filius fui patris mei tenellus et unigenitus coram matre mea et docebat me atque dicebat suscipiat verba mea cor tuum custodi praecepta mea et vives posside sapientiam posside prudentiam ne obliviscaris neque declines a verbis oris mei ne dimittas eam et custodiet te dilige eam et servabit te principium sapientiae posside sapientiam et in omni possessione tua adquire prudentiam arripe illam et exaltabit te glorificaberis ab ea cum eam fueris amplexatus dabit capiti tuo augmenta gratiarum et corona i
Abbreviated transcription (Latin):
quinit it̾ rectũ. et ambulant ꝑ uias tenebrosas. Qͥ
letant᷑ cũ m ale fer̾uit. et exultant in reb pessimis. Qͦ¬
rũ uie ꝑn̾se. et infames gressus eoꝵ Yt eruaris amu¬
lierealiena. et ab exfͣiea q̃ mollit si̾ones suos. et re¬
linqͥt ducẽpub̾tans sue. et pacti dei sui oblita ẽ. In¬
cliuata ẽ eñi ad mortẽ domꝰ eiꝰ. et adinferos semite ipiꝰ.
Om̃e qͥugrediunt᷑ ad eã ñ reu̾tent᷑ nͨ app̾hendent se¬

Expanded text:
ulant per vias tenebrosas qui laetantur cum malefecerint et exultant in rebus pessimis quorum viae perversae et infames gressus eorum ut eruaris a muliere aliena et ab extranea quae mollit sermones suos et relinquit ducem pubertatis suae et pacti Dei sui oblita est inclinata est enim ad mortem domus eius et ad impios semitae ipsius omnes qui ingrediunt
Abbreviated transcription (Latin):
rept pai̾s tui. et ne dimittas legẽ matͥi tue. Liga ea in
cor de tuo iugir᷑. et ccũda gunturi tuo. Cũ ambulau̾is gra¬
diantur tecũ. cũ dormieris eustodiant te. et eiugil ans̃
loquere cũ eis. qr mandatũ luc̾na ẽ et lex lux. et uia ui¬
re icerepatio discipline. Ut eustodiat te amuliere ma¬
la. et ablanda lingͣ extͣnee. Non concupiscat pulcͥtudi¬
nẽ eĩ cortuũ. nͨ captaris nutib illiꝰ. Preciũ enĩ seorti uix

Expanded text:
ne dimittas legem matris tuae. Liga ea in corde tuo jugiter, et circumda gutturi tuo. Cum ambulaveris, gradiantur tecum: cum dormieris, custodiant te; et evigilans loquere cum eis. Quia mandatum lucerna est, et lex lux, et via vitae increpatio disciplinae: Ut custodiant te a muliere mala, et a blanda lingua extraneae. Non concupiscat pulchritudinem ejus cor tuum, nec capiaris nutibus illius. Pretium enim sco
Abbreviated transcription (Latin):
fereat᷑ ex eã Hilimi ne obliuiscaris legis mee. et p̃¬
tepta mea custodiat cortuũ. Longraudin ẽ ẽ drexx¬
et annos uite et pacem apponent tͥ. Mised̾ia et u̾r¬
tas. ñ te deserant. Circũda eas gunturri tuo. et des¬
cribe intabulis cordistui. et inuenies grãm et dis¬
ciplinã bonam corã dõ et hõib. Habe sidutiã ĩ dño

Expanded text:
e obliviscaris legis meae, et praecepta mea custodiat cor tuum. Longitudinem enim dieret annos vitae, et pacem apponent tibi. Misericordia et veritas non te deserant, circumda eas gutturi tuo, et describe in tabulis cordis tui: Et invenies gratiam, et disciplinam bonam, coram Deo et hominibus. Habe fi
Abbreviated transcription (Latin):
Q ambulat fraudulent̾ reuelat archana. qͥ aũ fidet
ẽ. celat animi cõmissũ Y ñ ẽ gubernator ppłs corru¬
et. salus aũ nͥ multa consilia. Affligetur malo qͥ fi¬
dem facit ꝓ extraneo. qͥ aũ cauet laquros. securꝰ erit.
diuinas. Bñ facit aĩe sue uir misericors. qͥ aũ crndel
ẽ. et ꝓpiquos abicit. Impiꝰ facit opꝰ instabile. semni

Expanded text:
 ambulat fraudulenter revelat arcana: qui autem fidelis est, celat animi comnissum. Ubi non est gubernator, populus corruet; salus autem ubi multa dem facit pro extraneo: qui autem cavet laqueos, securus erit. divitias. Benefacit animae suae vir misericors: qui autem crudelis est, et propinquos abjicit. Impius facit
Abbreviated transcription (Latin):
cidisti in manꝰ ꝓxumitui. Discurre. festiua. suscita
amicũ tuũ. Ne dederis somnũ ccłis tuis nec dormurẽt
palpebrettie. Eructe qͣi dãmula demanu. et qi auis
de insidiis autupis. Uade ad formicã opiger. et con¬
sidera uias eiꝰ et disde sapĩam. Que cũ ñ habeat ducẽ. u
pceptorẽ. uͦ pͥncipẽ. parat estate cibum sͥ. et cong̾gat
in messe qd comedat. Ysqͣ piger dormis. Qñ comurges
ex somnotuo. Paululũ dormies. paululũ dormitab̃.
paululũ conseres manꝰ ut dormias. et ueniet tͥ qiͣ uia¬
terit pede. digito loqͥtur. pͣuo corde machinat᷑ inalum.
et in om̃itꝑ̃r iugia scminat. Huic extimplo ueniet ꝑ¬
ditio sua. et subito conteret᷑. uec habbit ult᷑ medicuã.
Sexsunt q̃ odir dñs. et septimũ detestanr aĩa eiꝰ. Oculos

Expanded text:
stina suscita amicum tuum ne dederis somnum oculis tuis nec dormitent palpebrae tuae eruere quasi dammula de manu et quasi avis de insidiis aucupis vade ad formicam o piger et considera vias eius et disce sapientiam quae cum non habeat ducem nec praeceptorem nec principem parat aestate cibum sibi et congregat in messe quod comedat usquequo piger dormis quando consurges ex somno tuo paululum dormies paululum dormitabis paululum conseres manus ut dormias et veniet tibi quasi viaterit pede digito loquitur pravo corde machinatur malum et in omni tempore iurgia seminat huic extemplo veniet perditio sua et subito conteretur nec habebit ultra medicinam sex sunt quae odit Dominus et septimum detestatur anima eius ocul
Abbreviated transcription (Latin):
hilipenses sũt macedones. Hi ac¬
cepto uerbo ueritatis ꝑstiterunt infide. nec re¬
ceperunt falsos apostolos. hos collaudat. scribens eis
aburhe roma de cartere. ꝑ epaphroditũ

Expanded text:
hilippenses sunt Macedones. Hi, accepto verbo veritatis, perstiterunt in fide, nec receperunt falsos apostolos. Hoc collaudat scribens eis a Roma de carcere per Epaphroditu
Abbreviated transcription (Latin):
ut exhiberet ip̃es głosam eccłiam. ñ hũtẽ maculam
aut rugam. aut aliqͥd eiꝰmodi. s ut sit scã et ĩmacu¬
lara. Et uiri debent dilig̾e uxores suas ut corꝑa sua.
qͥ uxorẽ suã diligit. se ipm diligit. Nemo umqͣm car¬
nẽ suam odio habuit. s nittrit ex fouet eã. sic̃ et xp̃c
eccłiam. Qͥa menbra sumꝰ corꝑis eiꝰ. de carne eiꝰ. et de¬

Expanded text:
iosam ecclesiam, non habentem maculam aut rugam, aut aliquid eiusmodi, sed ut sit sancta et inmaculata. ita et uiri debent diligere uxores suas ut corpora sua. qui suam uxorem diligit, se ipsum diligit. nemo . umquam carnem suam odio habuit, sed nutrit et fouet eam, sicut et Christus ecclesiam: quia membra sumus cor
Abbreviated transcription (Latin):
terram: et biachiũ eoꝵ ñ saluauit eo¶ed dex¬
tera et brachiẽ tuũ et illuminatio nultus tr
qm̃ cõplaciusti in eis Tu es ip̃e rex mũs et ds̃ m̃l
qui mandas salutes iacob̃. Inte minucos nros
uentilabimus cornu: et in nõietito sꝑueraꝰ in¬
surgentes in nob¶ on em̃i in arcu meo sꝑabo:
et gladus m̃s ñ saluabit me. Salu asti eñi nos

Expanded text:
 et brachium eorum non salvavit eos. Sed dextera tua, et brachium tuum et illuminatio vultus tui, quoniam complacuisti in eis. Tu es ipse rex meus et Deus meus, qui mandas salutes Jacob. In te inimicos nostros ventilabimus cornu, et in nomine tuo spernemus insurgentes in nobis. Non enim in arcu meo sperabo, et gladius meus non salvabit me
Abbreviated transcription (Latin):
euomet. et deuenire illiꝰ extrahet eas ds̃. Cap̃ aspidũ
sugget. occider eũ lingͣ iupere. Non uideat riuulos
fluminis torrentis. mellũ et butyri. Luet q̃ fecit oĩa
nͨ tñ consimnet᷑. Iuxͣ multitudinẽ ad inuentionũ suaiꝵ
sic et sustinebit. qm̃ confringens nudauit pauꝑis
domũ. Rapuit. et ñ edificauit eã. nͨ ẽ satiat᷑ uent̾ eiꝰ¬
Et eũ hu̾it q̃ cupierat. possidere ñ pot̾it. Non reman¬
sit de cibo eiꝰ. et ꝓpt̾ea nighil ꝑmanebit de bonis eius.
Cũ satiatꝰ fu̾it artabit᷑. estuabit. et om̃is dolor irruet
in eũ utinam impleat᷑uent᷑ eiꝰ. ut miitat u eũ iram
furoris sui. et pluat suꝑ illũ bellũ suũ. fugiet arma
ferrea. et irruet in arcum ereũ. eductꝰ et ꝯgrediens de
uagina sua. et sulgurans in amaritudine sua Ua¬
dent et uenient suꝑ eũ horribiles. Om̃s tenebre abscon

Expanded text:
s Deus caput aspidum suget occidet eum lingua viperae non videat rivulos fluminis torrentes mellis et butyri luet quae fecit omnia nec tamen consumetur iuxta multitudinem adinventionum suarum sic et sustinebit quoniam confringens nudavit pauperes domum rapuit et non aedificavit eam nec est satiatus venter eierit quae cupierat possidere non poterit non remansit de cibo eius et propterea nihil permanebit de bonis eius cum satiatus fuerit artabitur aestuabit et omnis dolor inruet in eum utinam impleatur venter eius ut emittat in eum iram furoris sui et pluat super illum bellum suum fugiet arma ferrea et inruet in arcum aereum eductus et egrediens de vagina sua et fulgurans in amaritudine sua vaden
Abbreviated transcription (Latin):
contẽplare ethera qd̾ alnor te sit. Si peccau̾is. qͥd ei no¬
rebis. Et si multiplicate sfueriut iniqͥtates tue. qͥd facieᷤᷤ
cont᷑ eũ. Porro si iuste eg̾is qͥd donabis ei. aut qͥd de ma¬
nutua accipiet. homini qͥsimilis tui ẽ nocebit impie¬
tustua. et filiũ hõisadiuuabit iusticia tua ꝓpt̾ mul¬
titudinẽ calũpniatoꝵ elamabinit. et eiulabũt ꝓpter

Expanded text:
contemplare aethera, quod altior te sit. Si peccaveris, quid ei nocebis: et si multiplicatae fuerint iniquitates tuae, quid facies contra eum porro si iuste egeris quid donabis ei aut quid de manu tua accipiet homini qui similis tui est nocebit impietas tua et filium hominis adiuvabit iustitia tua propter multitudinem calumniatorum clamabunt et heiulabunt propter
Abbreviated transcription (Latin):
dumenti eiꝰ. et in mediũ oris eiꝰ quis intrabit. Portas
uultus eiꝰ quis aꝑiet. ꝑ gyrum dentiũ eiꝰ formido.
Corpꝰ illiꝰ quasi icuta fsilia. et cõpactum squamĩ
se pͥmemtib. Una uni coniungit᷑. et ne spiraculũ
qͥdem in cedit ꝑ eas. Yna alñ adherebunt. et tenen¬
tes se ueqͣ qmͣ sẽꝑabuntur. d̾ termitatio eiꝰ splendor
ignis. et oculi euis ut palpebre eiꝰ diluculi. De ore eiꝰ
lampades ꝓcedunt. sic̃ tede ignis accense. De uari¬
bus eiꝰ ꝓcedit furmꝰ. sic̃ olle suecense atq feruentis:
alitus eiꝰ primas ardere facit. et flamma de ore etꝰ
egredietur. In collo eiꝰ morabirur fortitudo. et faciẽ
eiꝰ p̾cedit egestas. M embra carniũ eiꝰ. coherentias̾.
Mutet contra eũ fulmina. et ad locũ aliũ ñ ferent᷑
Cor eiꝰ indurabitur qi lapis. et stringetur qiͣ mal¬
leatoris intus. Cũ sublatus fu̾it tinebunt angłi. et
t̾em pͣgabuntur. Cc̃ app̾henderit eũ gladiꝰ. subsi

Expanded text:
dumenti eius et in medium oris eius quis intrabit portas vultus eius quis aperiet per gyrum dentium eius formido corpus illius quasi scuta fusilia et conpactum squamis se prementibus una uni coniungitur et ne spiraculum quidem incedit per eas una alteri adherebunt et tenentes se nequaquam separabuntur sternutatio eius splendor ignis et oculi eius ut palpebrae diluculi de ore eius lampades procedunt sicut taedae ignis accensae de naribus eius procedit fumus sicut ollae succensae atHalitus ejus prunas ardere facit, et flamma de ore ejus egreditur. In collo ejus morabitur fortitudo, et faciem ejus praecedit egestas. Membra carnium ejus cohaerentia sibi: mittet contra eum fulmina, et ad locum alium non ferentur. Cor ejus indurabitur quasi lapis, et stringetur quasi malleatoris incus. Cum sublatus fuerit, timebunt Angeli, et territi purgabuntur. Cum apprehenderit e