comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quanto maiores tribulationes ui¬
deris. tantomagis roga uerbum
dei ut adhortationem tibi affe-¬
rat: sicut rogatit & paulus qui
qui nos exhortatur in omm an¬
gastia ut possimus & ipsi conso.¬
lari eos qui sunt in omm tribu¬
latione ꝑ exhortationem. qua &
solatio nr̃a. Tanta ui apłi peti
cio rogat ut consolationem acci-¬
piat ã dño. in omni tribulatio¬
ne quo non solam ipse indtrat
tolerantiam. tierum etiam alioᷤ
consoletur: ut & ipsi possint pro-¬
priȩ mentis angustias sustin̾e.
Si igitur ipse in omni tribula-¬
tione idoneus fueris approbatꝰ.
tunc demum dignus eris qui cõ¬
solationem accipias in omintri-¬
btilatione. Et tamen non om¬
nis passio digna consolatione ẽ:
s quȩ passio ꝑ xp̃m est. hec con-¬
solationem xp̃i meretur Pul-¬
chre autẽ addidit: scdm uerbũ
tuum seruo tuo. Ipse enim dñs
ꝓ suo nomine p̃liantibus: auri-¬
lium pollicetur dicens. Cum gͦ
tradent uos nolite cogitare quo¬

Expanded text:
quanto maiores temptationes uiquanto maiores temptationes uideris, tanto magis roga uerbum dei, ut adhortationem tibi adferat, sicut rogauit et Paulus, quiqui nos exhortatur in omni angustia, ut possimus et ipsi consolari eos qui sunt in omni tribulatione per exhortationem qua et solatio nostra. tanta ui apostolicae petitionis rogat, ut consolationem accipiat a domino in omni tribulatione, quo non solum ipse induat tolerantiam, uerum etiam alios consoletur, ut et ipsi possint propriae mentis angustias sustinere. si igitur ipse in omni tribulatione idoneus fueris adprobatus, tunc demum dignus eris qui consolationem accipias in omni tribulatione. et tamen non omnis passio digna consolatione est, sed quae passio per Christum est, haec consolationem Christi meretur. Pulchre autem addidit: see u n dum uerbum tuum seruo tuo. ipse enim dominus pro suo nomine proeliantibus auxilium pollicetur dicens: cum ergo tradent uos, nolite cogitare quo
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutem meam. Colligitur
ergo adhortationem diuinȩ
misericor diȩ deputandam. Alnde
sequitur. Ergo cui uult miseret᷑.
& quẽ uult obdurat. Hunc mise¬
ratus hortatur: illum non reuo¬
cat execratus. Et uere misericor¬
dia est dei nr̃arum militia pasfio¬
num: ꝑ quam nobis peccata mi-¬
nuũtar. Deniq lazarus patipes.
quia in hac uita tolerauit mala
quam plurima in gremio abra-¬
hȩ requiem consolationis intie-¬
nit: ille autẽ diues. quia conso.¬
lationem habuit in scłõ. post car¬
ricula uite huiꝰ fructum quietis
amisit. quem si miseratus esset
deus. castigasset potius in hoc se¬
culo. ut postea non flagellaret᷑
Deniq iob licet gramter flagel¬
latus. & quidem flagellis pluri¬
mis inõpie amissionis filiorum.
doloribtis corporis obprobriis a¬
micorum: consolatione tam̃ frtu¬
tur eterna. Ergo quanto maio¬
res tribulationes fuerint. tanto
tiberior consolatio reseruatur.
Et tam̃ ne cadas atq fuccumbaᷤᷤ.

Expanded text:
uirtutem meam. colligitur uirtutem meam. colligitur ergo adhortationem diuinae misericordiae deputandam. unde sequitur: ergo cui uult miseretur et quem uult obdurat. hunc miseratus hortatur, illum non reuocat exsecratus. et uere misericordia est dei nostrarum militia passionum, per quam nobis peccata minuuntur. denique i-azarus pauper, quia in hac uita tolerauit mala complurima, in gremio Abrahae requiem consolationis inuenit, ille autem diues, qui consolationem habuit in saeculo, post curricula uitae huius fructum quietis amisit; quem si miseratus esset deus, castigasset potius in hoc saeculo, ut postea non flagellaretur. denique Iob, licet grauiter flagellatus et quidem flagellis plurimis inopiae, amissionis filiorum, doloribus corporis, obprobriis amicorum, consolatione tamen fruitur aeterna. Ergo quanto maiores tribulationes fuerint, tanto uberior consolatio reseruatur. et tamen, ne cadas atque succumbas,
Abbreviated transcription (Latin):
poscit sed maioris in tempore la¬
boris su aduersus temptationũ
ꝑcellas dari sibi uerbum conso¬
lationis exposcit. ut possit forti
quȩ ingeruntur mente tolle-¬
rare. nec aliqua mesticie ꝑtur¬
batione lassetur. In eo igitur ob¬
secrat miscdiam dñi: ne auxilio
destitutus expediendi ceptam
militiam derelinquat. Deniq
adhortationes diuinȩ esse mise¬
ricordie: enidens testimonium
docet. Moysi enim dicit deus.
Miserebor cuis misertus ero:
& misccłiã prestabo. cui miseri¬
cordĩam prestitero. Igitur non
est uolentis. neq currentis: sed
miserentis dei. forte dicas. Ergo
non debenius uel uelle currere:
atq negligentes deus deserere
consueuit. Non ergo hoc dicit:
sed quid dicat consideremus.
Non uolentis neq currentisho¬
minis ꝑseuerantia est. non est¬
enim in hominis potestate sed
miserentis dei est: ut possis com¬
plere quȩ ceꝑis. Demq iterum
pharoni dicit: quia in hoc ipsũ
te suscitaui. ut ostendam in de

Expanded text:
poscit, sed maioris in tempore laposcit, sed maioris in tempore laboris sui aduersus temptationum procellas dari sibi uerbum consolationis exposcit, ut possit forti quae ingruunt mente tolerare, ne aliqua maestitiae perturbatione lassetur. in eo igitur obsecrat misericordiam dei, ne auxilio destitutus expediendi coeptam militiam derelinquat. Denique adhortationis diuinae esse misericordiam euidens testimonium docet. Moysi enim dicit deus: misere b or cui misertus ero et misericordiam praestabo cui misericordiam praestitero. igitur non est uolentis neque currentis, sed miserentis dei. forte dicas: ergo non debemus uelle, currere? atqui neglegentes deus deserere consueuit\'. non ergo hoc dicit, sed quid dicat consideremus. non uolentis neque currentis hominis perseuerantia est; non est in hominis potestate, sed miserentis dei est, ut possis complere quae coeperis. denique iterum Moysi dicit: quia in hoc ipsum te suscitaui, ut ostendam in te
Abbreviated transcription (Latin):
me. S etiam in apło legimus.
exhortationem ꝓconsolatione
dictam: & consolationẽ ꝓ exhor¬
tatione. Magna est ergo miscłia
dei. quȩ non solam remissionẽ
tribuit peccatorum. s etiam cer¬
tntibus adhibet erhortationis
calcaria: ne suscepti certaminis
passiones. in belli formidine de¬
relinquant. Non ergo miscdiã
quasi is qui uictus cedat. aut
ut ueniȩ p̃cator imploret: sed
ut dei miseratione succinctus.
maiora uiribus tanto munere
fultus expediat. egregiam et
singularem ꝓphete expectato
uirtutem. Alicis antẽ humilia¬
tus erumpnis. posceret ut cir-¬
ca etm temptamenta desine-¬
rent. & sedare aduersa dñs
dignaretar. ne tribulationũ
ꝓcella in eum seuiret: iste aũt
tanqtiã athleta fortis & patienᷤᷤ
qui exerceri & cingi animam
suam tribulatiombus nosset. ñ
tristia dimoriere non impug-¬
nantia declinare desiderat. ñ
illud omnino de finere quod fati¬
gationem & labores afferret ex.¬

Expanded text:
m e. sed etiam in apostolo legimus m e. sed etiam in apostolo legimus exhortationem pro consolatione dictam et consolationem pro exhortatione. magna est ergo misericordia dei, quae non solum remissionem tribuit peccatorum, sed etiam certantibus adhibet exhortationis calcaria, ne suscepti certaminis passiones inbelli formidine derelinquant. non ergo misericordiam, quasi is qui uictus cedat, aut ut ueniam peccator implorat, sed ut dei miseratione succinctus maiora uiribus tanto munere fultus expediat. egregiam et singularem prophetae spectato uirtutem. alius enim humiliatus aerumnis posceret, ut circa eum temptamenta desinerent et sedare aduersa dominus dignaretur, ne tribulationum procella in eum saeuiret; iste autem tamquam athleta fortis et patiens, qui exerceri et ungi animam suam tribulationibus nosset, non tristia dimouere, non inpugnantia declinare desiderat, non illud omne desinere quod fatigationem et laborem adferret ex
Abbreviated transcription (Latin):
sorum subiret constanti equani¬
mitate tolerantiam. Non ergo
magnoꝑe laudabilis esset ꝓꝓba:
si laticdaret iudicia dei tistis af¬
fluentia scłorum. Quid enim
magnum facimus. si quando in
scd̾is sumus laudamus detim: qñ
indiuitiis sumtis. hñ nullis ue¬
xamur inittriis: Illud est mag-¬
nificum. si subiectus contumeliis.
iudicium dei laudes. si uexatus
egritudine. iudicia dei predi-¬
ces: site inopia non reuocet.
quomintis laudes iusticiam dei.
Ergo semꝑ latidanda sunt it-¬
dicia dei. sicut scͥptum ẽ. Exul¬
tauerunt filie udȩ: ꝓpter ni-¬
dicra tua. Que sunt filie itide
nisi ammne religiose & anime
fitentur. que uidentes rationẽ
indicioram taoram semꝑ exul¬
tant: Qui enĩ non ex aliquo
scđorum ꝓuenta: sed ex cogni¬
tione rationis induit leticiam.
ubi nsi in exultatione ꝑpetua
constitatus est: Sequitur uer¬
sus quartus. frat minc miscłĩa
uerbum tuum sertio tuio. Aliqͥ
habent in hoc loco: consoletur

Expanded text:
sorum subiret constanti aequanisorum subiret constanti aequanimitate tolerantiam. Non ergo magnopere laudabilis esset propheta, si laudaret iudicia dei usus affluentia secundorum. quid enim magnum facimus, si, quando in secundis sumus, laudamus deum, quando in diuitiis sumus, quando nullis uexamur iniuriis? illud est magnificum, si subiectus contumeliis iudicium dei laudes, si uexatus aegritudine iudicia dei praedices, si te inopia non reuocet, quominus laudes iustitiam dei. ergo semper laudanda sunt iudicia dei, sicut scriptum est. exultauerunt filiae Iudae propter Iudicia t u a. quae sunt filiae Iudae nisi animae religifitentur, quae uidentes rationem iudiciorum tuorum semper exultant? qui enim non ex aliquo secundorum prouentu, sed ex cognitione rationis induit laetitiam, non nisi in exultatione perpetua constitutus est. Sequitur uersus quartus: fiat nunc mi is e ruerbum tuum s eruo t u o. aliqui habent in hoc loco: consoletur r
Abbreviated transcription (Latin):
dem sp̃m: alii fides in eodem fp̃u.
Si ergo alii fides datur. alii cog¬
nitio: uides. quia ubi fides non
statim cognitio. Ubi autẽ cogni¬
tio & fides est. & prudentia. nec
ab eo diligentiam possumtis seꝑa-¬
re. habuit ergo cognitionem sc̃s
dauid. ut pote ꝓpħa ꝑfectts quan¬
doquidem ita ꝑfecte cognotut.
ut humiliaret᷑ in ipsa ueritate.
Siue ergo in aduersis positus ag¬
nouit ꝓbationis gratia. ea que
laboriosa & aduersa sunt. stisti¬
nenda. iustum autẽ dei esse iu¬
dicium. & ideo bene certantes
nunquã deseri. uel relinꝗti.
& coronam his post labores pos¬
se deferri. sitie in sccłis & ꝓsꝑis
posittis cognonit etiam diuitias
regum. ditiersosq sticcessus. tẽp¬
tationis causa solere suppet̾e: ut
his qui his utitur. rerum ꝓsꝑi¬
tate temptetur. In eo gͥ laudan-¬
dis ꝓpħa dauid. qura cum ista
agnosceret humiliabatur: ut hu¬
militate stia uel ꝓsꝑorum exclu-¬
deret temptamenta. uel aduer-¬

Expanded text:
dem spiritum, alii fides in eodem spiritu. dem spiritum, alii fides in eodem spiritu. si ergo alii fides datur, alii cognitio, uides, ubi fides, non statim cognitio, ubi autem cognitio, et fides est et prudentia nec ab eo diligentiam possumus separare. Habuit ergo cognitionem sanctus Dauid utpote propheta perfectus, quandoquidem ita perfecte cognouit, ut humiliaretur in ipsa ueritate. siue ergo in aduersis positus agnouit probationis gratia ea quae laboriosa et aduersa sunt sustinenda, iustum autem dei esse iudicium et ideo bene certantes numquam deseri uel relinqui et coronam his post labores posse deferri; siue in secundis et prosperis positus cognouit etiam diuitias rerum diuersosque successus temptationis causa solere suppetere, ut is qui his utitur rerum prosperitate temptetur. in eo igitur laudandus propheta Dauid, quia, cum ista agnosceret, humiliabatur, ut humilitate sua uel prosperum excluderet temptamenta uel aduer
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑtre non possunt. Cum autẽ
humiliamur. peccata nr̃a cog-¬
noscimus: & ipsa humilitate
delicta nr̃a ptirgamus. Humi¬
liatus sum inquit: & saltium
me fecit. In ueritate ergo est¬
humiliatus. qui humiliatus est
ad salutem: nec uane ꝑtulit
passionem. qui salutem uerita¬
tis secutus ẽ. Distat igit᷑ inter
cognoscere & timere: ut eo re¬
uertamur. Deniq euangłii lec¬
tio: docere nos debet. Ait enim
dñs ad eos: qui credebant ei ex
itdeis. Si manseritis in uerbo
meo. cognoscetis ueritatem: et
ueritas liberabit uos. Si manseri-¬
tis inquit: cognoscetis. Lides qͥa
non a pͥncipio potinit cognoscere.
quicumq timens dñm uerbum
eius audiuit. Non solum autẽ
non idem est timor & cognitio:
uerum etiam non idem est fideᷤᷤ.¬
& cognitio. Siquidem etiam a-¬
postolus docuit: diuersa esse mu-¬
nera gratiarum. Alii enim in-¬
quit datur ꝑ sp̃m sermo sapien¬
tie. alii sermo scientiȩ. scd̾m eun-¬

Expanded text:
aperire non possunt; cum autem aperire non possunt; cum autem humiliamur, peccata nostra cognoscimus et ipsa humilitate delicta nostra purgamus. humiliatus sum, inquit, et saluum me fecit. in ueritate ergo humiliatus qui humiliatus est ad salutem, nec uane pertulit passionem, qui salutem ueritatis secutus est. Distat igitur inter cognoscere et timere, ut eo reuertamur. denique euangelii lectio docere nos debet; ait enim dominus ad eos, qui credebant ei ex Iudaeis: si manseritis in uerbo meo, cognoscetis ueritatem et ueritas liberabit uos. si manseritis, inquit, cognoscetis. nides quia non a principio potuit cognoscere quicumque timens deum uerbum eius audiuit. non solum autem non idem est timor et cognitio, uerum etiam non idem est fides et cognitio, siquidem etiam apostolus docuit diuersa esse munera gratiarum. alii enim, inquit, datur per spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecti est. Deniq aliud est cred̃e:¬
aliud agnoscere. fides timentis:
agnitio sapientis. Qui enim
timet: rationem non querit.
Sapiens autẽ & agnitionem
eorum inuestigat: quecumq ꝑci¬
pere desiderat. Credidi inquit
ꝓpter quod locuttis fum. Cogno¬
uit autẽ intelligens: quod locutꝰ
est. In quo ergo iusta iudicia dei
sunt:. Quia ꝑ labores & tribu¬
lationes & afflictiones: ad celeste
p̃mium ꝑuenitur. Sicut enim
certantibus athletis corona defer¬
tur iusto iudicio hominum: ita
legitime certantibus xp̃ianis di¬
umno udicio palma decernitur.
llincenti inquit dabo sedere me-¬
cum in sede mea. Uita ergo nr̃a
examinatur igne. sicut splendor
argenti: ut uirtus certaminibꝰ
approbetur. Transiuimus in qͥt
ꝑ ignem. & aquam: & induxisti
nos in refrigerium. ꝑ hec igit᷑
uera iudicia tua esse cognoui.
Humiliatus enim fum. ut hec
uiderem: quia hi qui exaltati
sunt corde. occilos ad ueritatẽ

Expanded text:
perfecti est. Denique aliud est credperfecti est. Denique aliud est credaliud agnoscere: fides timentis, agnitio sapientis. qui enim timet, rationem non quaerit, sapiens autem et agnitionem eorum inuestigat quaecumque percipere desiderat. credidi, inquit, propter quod Locutus sum; cognouit autem intellegens quod locutus est. In quo ergo iusta iudicia dei sunt ? quia per labores et tribulationes et adflictiones ad caeleste praemium peruenitur. sicut enim certantibus athletis corona defertur iusto iudicio hominum, ita legitime certantibus christianis diuino iudicio palma decernitur. uincenti, inquit, dabo sedere mecum in sede mea. uita ergo nostra examinatur igne sicut splendor argenti, ut uirtus certaminibus adprobetur. transiuimus, inquit, perignem et a qua m, et induxisti nos in refrigerium. per haec igitur uera iudicia tua esse cognoui. humiliatus enim sum, ut haec uiderem, quia hi, qui exaltati sunt corde, oculos ad ueritatem
Abbreviated transcription (Latin):
statem diabolo in facultates
ents: ut temptaretur qualẽ
amisso patrimonio haberet
affectum. Dedit in filios. dedit
dolore liberorum defunctorum.
aut cratiatu corporis a constan¬
tia mentis animiq desciscere.
Dñs quidem nouerat fortem:
sed in illo docere atq examinare
nos uoluit. utrum imitatores eiꝰ
esse possemus. Deniq et abrahã
temptauit: quando unicum se¬
nis filiam sibi petiit immolari.
Sciebat utiq mentem abrabe
s sciens temptat dñs sicut legi¬
sti in euangelio. quia cum inter
nes haberent. & illi respondis-¬
berent panes ipse ait. Quid fa¬
ciemtis inter tantos. homines:
Hoc autẽ dicebat temptans eos:
Qui ergo iustus est examine iu¬
sticie sue credit. quia dei sunt
iutlicia: uel scd̾m grecum quia
dei sunt iudicia. ip̃sa iusticia. Sed
hoc ut agnosceret. fecit p̃missa
p̃catio: qm̃ intellectum darisͥ
Accepta est ergo intellectas &
cognitionis gratia: agnouit iusta
esse dei iudicra. Agnoscere autẽ.

Expanded text:
statem diabolo in facultates statem diabolo in facultates eius, ut temptaretur, qualem amisso patrimonio haberet affectum; dedit in filios, dedit dolore liberorum defunctorum aut cruciatu corporis a constantia mentis anima defetisceret. dominus quidem nouerat fortem, sed in illo docere atque examinare nos uoluit, utrum imitatores eius esse possemus. denique et Abraham temptauit, quando filium senis unicum sibi petiuit immolari. sciebat utique mentem Abrahae, sed sciens temptat dominus, sicut legisti in euangelio, quia, cum internes haberent, et illi respondisberent panes, ipse ait: quid faciemus, inquit, inter tantos homines? hoc autem dicebat temptans eos; qui ergo iustus est, examine iustitiae suae credit, quia dei iusta iudicia sunt, uel secundum Graecum, quia iudicia dei sunt ipsa iustitia. Sed hoc ut agnosceret, fecit praemissa precatio, quoniam intellectum dari Accepta est ergo intellectus et cognitionis gratia, agnovit justa esse Dei judicia: agnoscere autem
Abbreviated transcription (Latin):
buutur. ipse expostut dicens:
quia in uerba tua sꝑam: Hoc
est dicere. intus me uiderunt.
intus me tetigerunt: intus
me aspexerunt. lͥ spem assũpsi.
de tiuis uerbis ubi tua uerba
percepi. Beati ergo qui uident
iustum & letantur: quia fꝑat
in dei uerba. Quam multi aut̃
sunt qui oderunt iustos quia
ꝑscrutantur dei uerba quia
iusti funt : & cum aliquos doc-¬
tos audiunt impii. eos ipter
doctrinam uitare consuerunt.
Sequitur uersus tertius. Cog-
me. Qui potest intelligere q̃
sunt diuine ꝓuidentiȩ utitur
eos sermone quo usus est sanctꝰ
iudicio dei fuint: ut egrum
corpus aliquis habeat. ut sa-¬
lubre. ut diues. ut pauꝑ sit.
ut moriatur iuuenis. uel senex.
Siquis intendat scͥpturis diui¬
nis: intelligit hȩc fieri uidi-¬
cio dei. Nichil enim est : pret̾
dei scientiam. Exemplum que¬
rimus non est absconditum.
Siquidem iob nunquã ami¬
sisset ꝓprias facultates: nisi
esset traditus aduersarie po-¬
testati. Dedit enim dñs pote¬

Expanded text:
buntur, ipse exposuit dicens: buntur, ipse exposuit dicens: Quia in verba tua supersperavi: hoc est dicere: Intus me viderunt, intus me tetigerunt, intus me aspexerunt; ubi spem assumpsi de tuis verbis, ubi tua verba percepi. Beati ergo qui vident justum, et laetantur; quia sperant in Dei verba. Quam multi autem sunt qui oderunt iustos, quia perscrutantur dei uerba qui iusti sunt, et cum aliquos doctos audiunt impii eos propter doctrinam uitare consuerunt! Sequitur uersus tertius: agnoum e. qui potest intellegere quae sunt diuinae prouidentiae, utitur eo sermone quo usus propheta est sanctus iudicio dei fiunt, ut aegrum corpus aliquis habeat, ut salubre, ut diues, ut pauper sit, ut moriatur iuuenis uel senex. si quis intendat scripturis diuinis, intellegit haec fieri iudicio dei; nihil enim est praeter dei scientiam. exemplum quaerimus? non est absconditum, siquidem Iob numquam amisisset proprias facultates, nisi esset traditus aduersariae potestati. dedit enim dominus pote
Abbreviated transcription (Latin):
Catieamus ne aliquid detraha¬
mus. his quibus debemus adiun¬
gere. S quod peius est non solũ
non honestamus pauꝑes. sed etiã
dehonestamus. destrumus. ꝑse¬
quimtir: & ignoramtis. quod has
ẏmagini dei congeramus iniuri-¬
as: cum factos ad dei imaginẽ
putamus esse ledendos. Qui e¬
nim irridet pauꝑem: exacer¬
bat eum qui fecit illum. S ad¬
erit ille qui dicat. esuru & ñ
dedistis mͥ manducare. sitii &
non dedistis michi bibere: eger
eram & non tusitastis me. Et
quanto ista leuiora sunt. quã si
dicat inirias michi fecistis: mi¬
dastis me & uerberastis. Quem
siquis interrogauerit. qñ tibi
iniurias fecimus. quando spolia-¬
inmus: quando etiam uerbera¬
uimus: Dicet. Quandui uni
eorum minimorum fecistis:
michi fecistis. ꝓpterea cauea¬
mus diligentius ne cui uel mi
nimo contumeliam irrogemts:
ne ipsi dño in illis minunis con¬
tumeliosi fuisse udeamur. Qa
ratione autẽ dixerit. qui ti¬
ment te uidebunt me. & leta-¬

Expanded text:
caueamus, ne aliquid detrahacaueamus, ne aliquid detrahamus his quibus debemus adiungere. sed, quod peius est, non solum non honestamus pauperes, sed etiam dehonestamus destruimus persequimur, et ignoramus, quod has in imaginem dei congregamus iniurias, cum factos ad dei imaginem putamus esse laedendos; qui enim inridet pauperem exacerbat eum qui fecit i II u m. sed aderit ille, qui dicat: esuriui et non dedistis illum manducare, sitiui et non dedistis mihi bibere, aeger eram et non uisitastis me. et quanto ista leuiora sunt, quam si dicat: \'iniurias mihi fecistis, nudastis me, uerberastis me\'! quem si quis interrogauerit: \'quando tibi iniurias fecimus, quando spoliauimus, quando etiam uerberauimus ?\', dicet: quamdiu uni horum minimorum fecistis, mihi fecistis. propterea caueamus dilinimo contumeliam irrogemus; ne ipsi Domino in illis minimis contumeliosi fuisse videamur. 27. Qua ratione autem dixerit: Qui timent te, videbunt me et laeta
Abbreviated transcription (Latin):
esse quis dubitet: Sicubi ergo
iustus sedeat. sicubi accubet:
festinemus unidere eum. Pretio¬
sum est uidere uirum iustum:
ut uideas eum scđm imaginem
dei. Quod foris est nichił ꝓdesti:
quod intus est sanat. Sane &
in eo qui foris est illum qui intꝰ
est frequenter aspicimus: ut si
uiderimus pauꝑem. ilbum ad
cuius similitudinem factus est
honoremus in pauꝑe. De quo ait.¬
Dedistis michi manducare: quia
quod uni eorum dedistis. michi
dedistis. Qui enim honorat ima-¬
ginem imꝑatoris: utiq illum
honorat. qui eius imaginem ho¬
norauit. Et qui statuam con¬
tempserit imꝑatoris: imꝑatori
utiq cuns statuam consputa¬
uerit. fecisse uidettr initiriã.
Gentiles lignum adorant. quia
dei ymaginem putant: s inuisi¬
bilis dei imago non in eo est. qd
undettr. s in eo utiq quod ñ
indeti. Uides ergo: quia int̾
multas xp̃i imagines ambrila¬
mus. Caueamtis ne coronam
imaginis detrahere uideam᷑:
quam unicuiq xp̃c imposuit.

Expanded text:
esse quis dubitet? Sicubi ergo esse quis dubitet? Sicubi ergo justus sedeat, sicubi accumbat, festinemus videre eum. Pretiosum est videre virum justum, ut videas eum secundum imaginem Dei. Quod foris est, nihil prodest: quod intus est, sanat. Sane et in eo qui foris est, illum qui intus est, frequenter aspicimus: ut si viderimus pauperem, illum ad cujus similitudinem factus est, honoremus in paudedistis mihi manducare, quia quod uni eorum dedistis mihi dedistis. qui enim coronat imaginem imperatoris, utique illum honorat cuius imaginem coronauit, et qui statuam contempserit imperatoris, imperatori utique cuius statuam consputauerit fecisse uidetur iniuriam. gentiles lignum adorant, quia dei imaginem putant; sed inuisibilis dei imago non in eo est quod uidetur, sed in eo utique quod non uidetur. Uides ergo quia inter multas Christi imagines ambulamus. caueamus, ne coronam imagini detrahere uideamur, quam unicuique Christus inposuit.
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩs p̃uentꝰ aspectu. Ergo si tanta
uis uł in ocłis serpentiᷤᷤ uł in ocłis est
hoĩs. ut si alterum alter pͥor
tuderit possit occidere. non est
uirtas in oculis iusti qui repletꝰ
uirtutis est gratia: cum p̃sertĩ
tantum oꝑetur fides. ut &o illa
quȩ fimbrram dñi detigit sana¬
retur. & ille cii intendit dñs
iħc. statim ex eiꝰ oculis gratiam
sanctitatis hauriret:: S qui
uidet iustum: debet scire quid
uideat. Non illum tudet in cor-¬
pore. non in uestimento. non
in patrimonio. non in uultu.
s intus uidet. Non in quã eũ
uidet. nisi enus uiderit mentẽ.
nisi eius sermone intenderit:
nisi sensum illius potuerit cõ¬
p̃hendere. sapientiam detrac¬
tatu enis assumere. Tunc g
letabitur cum ista ꝓspexerit:
cum ista cognouerit. Ista ergo
festinemus. sicut illa mulieꝵ.
quȩ audinit in domo pharisei
discumbere dñm iħm & ingres¬
sa est: & euis pedes ꝑfudit im¬
guento. Illuis mmitatores finitis:

Expanded text:
hominis praeuentus aspectu. ergo si tanta hominis praeuentus aspectu. ergo si tanta uirtus uel in oculis serpentis uel in oculis est hominis, ut, si alterum alter prior uiderit, possit occidere, non est uirtus in oculis iusti qui repletus uirtutis est gratia, cum praesertim tantum operetur fides, ut et illa quae fimbriam domini tetigit sanaretur et ille cui intendit dominus Iesus statim ex eius oculis gratiam sanitatis hauriret? Sed qui uidet iustum debet scire quod uideat. non illum uidet in corpore, non in uestimento, non in patrimonio, non in uultu, sed intus uidet. non, inquam, illum uidet nisi eius uiderit mentem, nisi eius sermonem intenderit, nisi sensus illius potuerit conprehendere, sapientiam de tractatu eius adsumere. tunc igitur laetabitur, cum ista perspexerit, cum ista cognouerit. ita ergo efestinemus uidere, sicut illa mulier quae audiuit in domo Pharisaei discumbere dominum Iesum et ingressa est et eius pedes perfudit unguento. illius imitatores simus;
Abbreviated transcription (Latin):
to exiguo quo uidetur. homo
iustus si tam̃ cum fide ab eo in¬
spitiatur qui utilitatem ab eo
ꝑciꝑe desiderat. nichil confert
non uel ipsi oculorum radii. uir¬
tutem quandam uidentur in¬
fundere. his qui fideliter eum
indere desiderant: S quem¬
ad modum iꝰstus letificat cor in¬
nocentium cum indetur. ita mi¬
ꝓbi iustorum cognitione torq̃n-¬
tur: quia uel tacitis scõrum mo-¬
ribus arguuntur. Torquet ca¬
stitas incontinentiam: auaritiã
libertas. impietatem fides. De
hoc quoq parile uilis animã-¬
tis fumamus exemplum. Nam
sicut ꝓdesse diximus mutum
aminal cum uidetur: ita obes-
se ꝑcipintis lupũ si aliquẽ ui-¬
dendo p̃uienerit. Uocem enim
feruntur amittere: quos pͥus
ltiptis uiderit. Basyliscas quoq
hoc est noxius serpens. si quod¬
cumq uiderit pͥor animal fer¬
tur occidere: & allegatur statĩ
necari. qui potuerit a serpente
huusmodi p̾iideri. Ipse quoq
serpens mori dicitur: si fuerit

Expanded text:
to exiguo quo uidetur: homo to exiguo quo uidetur: homo iustus, si tamen cum fide ab eo aspiciatur qui utilitatem ab eo percipere desiderat, nihil confert? non uel ipsi oculorum radii uirtutem quandam uidentur infundere his qui fideliter eum uidere desiderant ? Sed quemadmodum iustus laetificat cor innocentium, cum uidetur, ita inprobi iustorum cognitione torquentur, quia uel tacitis sanctorum moribus arguuntur. torquet castitas incontinentiam, auaritiam liberalitas, impietatem fides. de hoc quoque parile uilis animantis sumamus exemplum. nam sicut prodesse diximus mutum animal cum uidetur, ita obesse percipimus lupum, si aliquem uidendo praeuenerit; uocem enim feruntur amittere quos prius lupus uiderit. basiliscus quoque, hoc est noxius serpens, si quodcumque uiderit prior animal, fertur occidere, et allegatur statim necari qui potuerit a serpente huiusmodi praeuideri. ipse quoque serpens mori dicitur, si fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
misericors liberalem: & uirtu¬
tes fuas in aliis amet. Plerisq
enim aspectus ammonitio cor-¬
reptionis est: ꝑfectioribus uͦ leci¬
cia est. Quam pulchrum gͥ ut
indearis & ꝓfis. Bonum ergo
um iustus. ꝓpterea deniq apb
paulus ascendit ierosolimam.
uit. iuuistos uideret. & cum petro
mansit diebus quindecim: ut
ex eius aliquid cohabitatione
ꝓficeret. Ppterea ipse paulus
& barnabas. cum ierosolimam
ingrederentur magnifice exci-¬
piebantur ab eccłã ab apłis.
&o maioribus natu: cum autẽ
abire uellent ne discederent
rogabantur. Et ut postea de
paulo legimus: cum lacrimuis
deducebantur. Nam si est tan¬
ta uis in naturalibus ut animal
nisum ꝓsit ictericis. ita ut mor¬
tui quoq cornu eius ammantiᷤ
ꝓdesse dicatur. si fuerit demon-¬
stratum his qui huiꝰmodi inqi¬
derint passionem: dubitare pos-¬
fumus quod iusti sanet aspectus:
Ergo si ammal uile trrationabi¬
le tantam uirtutem habet. ut
sanare hominem possit mom̃¬

Expanded text:
misericors liberalem, et uirtumisericors liberalem, et uirtutes suas in aliis amet. plerisque enim iusti aspectus admonitio correctionis est, perfectioribus uero laetitia est. quam pulchrum igitur, ut uidearis et prosis! bonum ergo uir iustus. Propterea denique apostolus Paulus ascendit Hierosolymam, ut iustos uideret, et cum Petro mansit diebus quindecim, ut ex eius aliquid cohabitatione proficeret. propterea ipse Paulus et Barnabas, cum Hierosolymam ingrederentur, magnifice excipiebantur ab ecclesia, ab apostolis et maioribus natu. cum autem abire uellent, ne discederent rogabantur et, ut postea de Paulo legimus, cum lacrimis deducebatur. nam si est tanta uis in naturalibus, ut animal uisum prosit ictericis, ita ut mortui quoque cornu eius animantis prodesse dicatur, si fuerit demonstratum his qui huiusmodi inciderint passionem, dubitare possumus, quod iusti sanet aspectus ? ergo animal uile inrationabile tantam uirtutem habet, ut sanare hominem possit momen
Abbreviated transcription (Latin):
se nos quod audiuinus compro¬
benius. Sequitur uersus. Qui
timent te uidebunt me & le¬
tabuntgꝵ: quia in uerba tua
sꝑaui. fortasse aliquibus uideat᷑
hoc esse contrarnim: quia itistꝰ
dicit. qui timent de in debunt
me & letabuntur. Multis enĩ
iustus grauis est: cum tudet᷑.
Deniq in euangłio pleriq dñn
iħm uidere non poterant. sic̃
geraseni rogabant eum ut a¬
biret de regionibus eorum. et
alii ei transitum denegabant:
quando tam̃ ꝑ eos transire nole-¬
bat. Unde puto quod sicuit illic
iudeẽ forma impacientis expri-¬
mitur: hic eccłe gratia reuelet᷑.
ꝓphetat enim totum orben re-¬
plendum esse timore diuino: &
ideo quasi timentes deum scorũ
dicit cognitione letari. Qui enĩ
uidet iustum & gaudet: etiam
ipse uult esse iustus. Pulchrtumm
est enim. ut in aliis delectetur.
quod uult ipse in se seruare :
si sũpriserit. Est enim insitũ
bonis ut castum pudicus. prudẽ¬
tem sapiens. affectu pio diligat

Expanded text:
se nos quod audiuimus conprose nos quod audiuimus conprobemus. Sequitur uersus secundus: qui timent te uidebunt me et laetabuntur, quia in uerba tua supersperaui. fortasse aliquibus uideatur hoc esse contrarium, quia iustus dicit: qui timent te uidebunt me et laetabuntur; multis enim iustus grauis est cum uidetur. denique in euangelio plerique dominum Iesum uidere non poterant, sicut Geraseni rogabant eum, ut abiret de regionibus eorum, et alii ei transitum denegabant, quando tamen per eos transire nolebat. unde puto quod, sicut illic Iudaicae forma impietatis exprimitur, ita hic ecclesiae gratia reueletur. prophetat enim totum orbem replendum esse timore diuino et ideo quasi timentes deum sanctorum dicit cognitione laetari; qui enim uidet iustum et gaudet, etiam ipse uult esse iustus. pulchrum est enim ut in aliis delectetur, quod uult ipse in se seruare, si possit. est enim insitum bonis, ut castum pudicus, prudentem sapiens affectu pio diligat,
Abbreviated transcription (Latin):
ne extollamur. si forte unam ali¬
quã de scͥpturis ꝑarabolã agnotie¬
rimꝰ: aut qr int̾dũ scd̾m litt̾am plana
legimus. si forte scdm litterã aliqͥd in¬
tellexermꝰ doctrine nobis assuma
tam centesimtim & octautim
decimum psalmum scͥbens. intel¬
lectum fibi dari poscit. ut man¬
data dei intelligat: & scit nisi
a dño acceꝑit gratiam intelli¬
gere eits se mandata non pos¬
se. In euangłio quoq lego quia
niq explanationem ꝓpofite
parabolȩ postulabant. Ipse dñs
iħc cum diceret ut legisti in li-¬
bro euangłii scdm̃ matheum scͥp¬
tum beati pauꝑes sp̃u: subiecit
in posterioribus. Omnis qui au¬
dierit uerba mea & fecerit ea:
similis erit homini sapienti. Nõ
ergo qui audit tantumm sumi¬
lis erit: sed qui facit quȩ audie¬
rit. Ergo neq factum sine au¬
ditione. neq auditio sine facto.
potest esse sapientis: sed qui au¬
dit &o facit. Audiamus gͥ intel¬
ligamus. faciamus: ut intellexis¬

Expanded text:
ne extollamur, si forte unam aline extollamur, si forte unam aliquam de scripturis parabolam cognouerimus aut, quia interdum secundum litteram plana legimus, si forte secundum litteram aliquid intellexerimus, doctrinae nobis adsumamtam, centesimum et octauum decimum psalmum scribens intellectum sibi dari poscit, ut mandata dei intellegat, et scit, nisi a domino acceperit gratiam, intellegere eius se mandata non posse. in euangelio quoque lego, quia nique explanationem propositae parabolae postulabant. Ipse dominus Iesus cum diceret, ut legisti in libro euangelii secundum Matthaeum scriptum: beati pauperes spiritu, subiecit in posterioribus: omnis qui audierit uerba mea haec et fecerit ea, similis erit homini sapienti. non ergo qui audit tantummodo similis erit, sed qui facit quae audierit. ergo neque factum sine auditu neque auditio sine facto potest esse sapientis, sed qui audit et facit. audiamus igitur ut intellegamus, faciamus ut intellexis
Abbreviated transcription (Latin):
tus. spiritalis gratia postulatur.
Petitur ergo ut donum dei. De¬
inde uide ordinem. Damichi in¬
quit intellectum: ut discam mã¬
data tura. Intellectus p̃mittitar
ut scientia sequatur. Nam nisi¬
quis intellexerit: doctus esse non
poterit. Doctrinam igitur intel-¬
lectus facit: non memoria. Nichil
enim ꝓdest multa legisse: nisi in¬
telligas ipse quȩ legeris. Et in a-¬
postolo post manifestationem sp̃e.
sermonem scientiȩ legisti postea
substitutum: ut scias intellectũ
memoriȩ p̃ferendum. & illum
habere posse scientiam. cui ante
intellectus affluxerit. Simul
huntilitatem confidera. Si ꝓpħa
intellectum dari sibi postulat: qͥs
tam arrogans ut ꝓfiteatur esse¬
in sua potestate intelligentiam:
Intellectum petit ut ipse se noue¬
tionem. At illi qui de rerum
natura disputant. celi scrutantuꝵ
plagas. qui seipsos scire non pos¬
sunt: putant intelligentiam sine
dei dono con cedi Unde & nos
humilitatem debenitis assumere.

Expanded text:
tus spiritalis gratia postulatur. tus spiritalis gratia postulatur. petitur ergo ut dei donum. deinde uide ordinem: d a mihi, inquit, intellectum, ut discam mandata tua. intellectus praemittitur, ut scientia sequatur; nam nisiquis intellexectus, doctus esse non poterit. doctrinam igitur intellectus facit, non memoria; nihil enim prodest multa legisse, nisi intellegas ipse quae legeris. et in apostolo post manifestationem spiritus sermonem scientiae legisti postea substitutum, ut scias intellectum memoriae praeferendum et illum posse habere scientiam, cui ante intellectus adfulserit. Simul humilitatem considera. si propheta intellectum dari sibi postulat, quis tam arrogans, qui profiteatur in sua potestate esse intellegentiam ? intellectum petit, ut ipse se nouetionem. at illi, qui de rerum natura disputant, caeli scrutantur plagas; qui se ipsos scire non possunt, putant intellegentiam sine dei dono posse concedi. unde et nos humilitatem debemus adsumere,
Abbreviated transcription (Latin):
qtia ceteris animantibus imꝑat:
ut possit imꝑare. qͥebet deo ẽẽ
suibiectus. Docetur gͥ seruire: ut
ad regnum ꝑtienire mereatur.
Qui enim seruit xp̃o: placet
deo. Qui seruit xp̃o. placet uti¬
q ueritati: debet nescire men¬
datium. Qui seruit iusticiȩ: de¬
bet repellere. inquitatem. Q
seruit immaculato: debet ten̾e
castimoniȩ disciplinam. Qui ser-¬
uit luci: debet odisse tenebras
peccatorum. Ergo quia corpus
infirmum: tusitationem dm̃
postulemus. Unde ꝓpħa ait. Qd
est homo quod menor es eiꝰ: aut
filius hominis quia uisitas eñ:
Et nunc in reliqua uersiculi
portione ait. Da michi intellec¬
tum: ut discam mandata tua.
Sp̃ualem gͥ se esse cognoscens.
ꝓꝓbeta: petit grãm sp̃c sancti.
Et enimi intellectum esse a do¬
mino. & inter munera gratia¬
rum pͥmo constituit loco: in a¬
postolica lectione didicisti. quia
unicuiq datur manifestatio
sp̃c ad utilitatem. Et in ꝓpħa
primo loco sapientiȩ & intellec¬

Expanded text:
quia caeteris animantibus imperat; quia caeteris animantibus imperat; ut possit imperare, debet Deo esse subjectus. Docetur ad regnum peruenire mereatur; qui enim seruit Christo, placet deo. qui seruit Christo placet utique ueritati et debet nescire mendacium, qui seruit iustitiae debet repellere iniquitatem, qui seruit inmaculato debet tenere castimoniae disciplinam, qui seruit luci debet odisse tenebras peccatorum. ergo, quia corpus infirmum est, uisitationem domini postulemus, unde propheta ait: quid est homo quod memor es eius, aut filius hominis quia uisitas eum? m? Et nunc in reliqua uersiculi portione ait: da mihi intellectum, ut discam mandata tua. spiritalem igitur se esse cognoscens propheta petit gratiam spiritus sancti. etenim intellectum dari a domino et inter munera gratiarum primo constitui loco in apostolica lectione didicisti, quia unicuique datur manifestatio spiritus ad utilitatem, et in propheta primo loco sapientiae et intellec
Abbreviated transcription (Latin):
ergo manus quȩ hominem para-
ginem. & postea de luto furxit.
& uoluit seruare quod fecerat.
saluare quod plasmatierat. ut
totum hominem saluum fac̾et:
sicat ipse dixit in euanglõ. Mi-¬
chi irascimini: quia totum ho-¬
minem saluum feci in sabhato:
Quod spiritaliter eccłã docet
quia non solum amma sed etiã
caro nr̃a seruetur. Anima ꝑ cog¬
nitionem dei: caro ꝑ resurrectio¬
nem. Quorum alterum docuit
diuim auctoritate sermonis:
alterum ꝓpͥe resurrectionis exẽ¬
plo. Hic est ergo homo gemine
substantiȩ. Alia est enim facti
substantia: alia figurati. Ista de
dei sp̃u: illa de limo. ꝓpterea
ait iob. resuscitauit cortum meũ.
quia quod de limo est resuscita¬
tur. terra enim in terram redit:
quod autẽ factum est. ut pͥnci¬
patum haberet suꝑ ceteras a¬
nmantes. id prestantius esse in
telligis. Luti enim etiam bestiis
nobiscum comimine consortitm
est: & ideo animȩ spiritalis p̃¬
rogatuua donata est. Idem tam̃

Expanded text:
ergo manus quae hominem paraveergo manus quae hominem paraveginem; et postea de luto finxi uoluit seruare quod fecerat, saluare quod plasmauerat, ut totum hominem saluum faceret, sicut ipse dixit in euangelio: mihi irascimini, quia totum hominem saluum feci in sabbato? quod specialiter ecclesia docet, quia non solum anima, sed etiam caro nostra seruatur, anima per cognitionem dei, caro per resurrectionem; quorum alterum docuit diuini auctoritate sermonis, alterum propriae resurrectionis exemplo. Sic est ergo homo geminae substantiae; alia est enim facti substantia, alia figurati; ista de dei spiritu, illa de limo. propterea ait Iob: resuscitabit corium meum, quia quod de limo est resuscitatur — terra enim in terram redit —, quod autem factum est, ut principatum haberet super ceteras animantes, id praestantius esse intelligis. Luti enim etiam bestiis nobiscum commune consortium est; et ideo animae specialis praerogativa donata est. Idem tamen
Abbreviated transcription (Latin):
spirationis sue donauerat gra¬
tram: quã tͥ tua culpa substu-¬
lerat. factus eras in animam
uiuentem. Audi quid dicat.
Non in carnem: sed in animã
uiuentem. S peccator signa-¬
ctlum tenere non potuit: o
in crimine pofitus non habe¬
bat quȩ dei sunt. sed quȩ homi¬
tuis surgens cum clausos disci¬
pulos reꝑisset. claustris ingres¬
sus manentibus dixit. Par uob̾.
Sicut misit me pater: & ego
mitto uos. Cum hoc chxisset.
insuffiatit in eis: & dixit. Ac¬
cipite sp̃m sanctum. Uides gͦ
que manus fecerint hominẽ
& quem hominem fecerint.
tur in agnitionem scdm ima¬
ginem euis qui creauit illum:
tibi non est seruus & liber. sed
Accipimus sp̃m sanctum. qui
tit: sed etiam nos facit sacer¬
dotes suos aliis peccata dimit.¬
tere. Ideo ait ꝓpħa. Tu fixisti
me: & positisti suꝑ me manũ
tuam. fuprit ꝑ lutum. posuit
ꝑ gratiam. spiritalemt. licet
pleriq hunc psalmum ex per¬
sona dictum saltiatoris accipi¬
ant. Audi quia manus deie

Expanded text:
inspirationis suae dono haberes grainspirationis suae dono haberes gratiam, quam tibi tua culpa sustulerat. factus eras in animam uiuentem; audi quid dicat: non in carnem, sed in animam uiuentem. sed quia peccator signaculum tenere non potuit ex III crmine positus non habebat quae dei sunt sed quae homituis surgens cum clausos discipulos repperisset, claustris ingressus est manentibus et dixit pax uobis; sicut misit me pater, et ego mitto uos. cum hoc dixisset, insufflauit eis et dixit: accipite spiritum sanctum. Uidesne ergo quae manus fecerint hominem aut quem hominem fecerint? tur in agnitionem secundum imaginem eius qui creauit eum, ubi non est seruus et liber, sed . Accepimus Spiritum sanctum, qui tit: sed etiam nos facit sacerdotes suos aliis peccata dimittere. Ideo ait Propheta: Tu finxisti me et posuisti super me manum tuam : finxit per lutum, posuit manum per gratiam spiritalem; licet plerique hunc psalmum ex persona dictum Salvatoris accipiant. Audi quia manus Domin
Abbreviated transcription (Latin):
llbi ptiluis: ibi plasmatio. Ubi
autẽ non puluis. ibi non terra.
non materia. s incorporetim. s
amimirabile: ibi ñ materia. sed
immateriale. Quod enĩ scd̾m
imaginem est dei. non est in cor¬
pore nec in materia: sed in anima
rationabili. Ibi oꝑatur. ibi osten
ditur. homo ad imaginem & si
militudinem der: ubi iusticiȩ uͥ
sapientiȩ. uibi omnis forma uir-¬
tutis asfumitur. Si intelligas
imaginem: uidebis ad imaginẽ.
Homo enum non est imago dei:
s ad fimilitudinem factus est.
Altus est imago dei inuisibilis
pͥmogenitus untuersȩ creaturȩ
ad imaginem sed ymago: tu ñ
ẏmago. s ad imaginem. Habes
ergo in tua suibstantia aliquid
de imagine & similitudine di:
quod sit diuine simile imaginiᷤᷤ.
ꝓpterea ymago ad eum qui ẽ
ad imaginem uenit. & querit
ymago eum qui est ad similitu¬
dinem suri. ut iterum signet.
ut iterum conformet: quia
amiseras quod accepisti. Insuf¬
flauerat enim tibi deus & m

Expanded text:
Ubi pulvis, ibi plasmatio: ubi Ubi pulvis, ibi plasmatio: ubi autem non pulvis, ibi non terra, non materia; sed incorporeum, sed admirabile: ibi non materia, sed immateriale. Quod enim secundum imaginem Dei est, non est in corpore, nec in materia, sed in anima rationabili. Ibi operatur, ibi osteditur homo ad similitudinem et imaginem dei, ubi iustitiae, ubi sapientiae, ubi omnis forma uirtutis adsumitur. Si intellegas imaginem, uidebis ad imaginem; homo enim non est imago dei, sed ad similitudinem factus est. alius est imago dei inuisibilis, primogenitus uniuersae creaturae, ad imaginem, sed imago; tu non imago, sed ad imaginem. habes ergo in tua substantia aliquid de imagine et similitudine dei, quod sit diuinae simile imaginis. propterea imago ad eum, qui est ad imaginem, uenit et quaerit imago eum, qui est ad similitudinem sui, ut iterum signet, ut iterum conformet, quia amisisti. quod accepisti. insufflauerat enim tibi deus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
lorum ore laudatur quod ange¬
los malos uicerit. de nequitiis
spiritalibus que sunt in celestibꝰ
trium phauerit: quod fecerit fi¬
miles anglõrum homines. in qͥbꝰ
ante erant contagia morttiorũ.
uerbo inquit dñi celi firmati
sunt: & sp̃u oris eius omnis uir-¬
tus eorum. Homo quoq sp̃u dei
uit in eum detis sp̃m uite: & fac¬
tus est homo in animam uiuen¬
tem. Uita ergo nr̃a cepit ex in¬
spiratione diuna. s uita hȩc se¬
ceffione aniine corporisq dissol¬
tutur: inspiratio autẽ ditina
ñ soluitur. Et ideo intellige ali¬
td esse quod figuratum est: ali¬
tid quod factum est. uel paratũ.
Meritoq dupliciter habes scͥptã
de homme. Primum emĩ scͥptũ
est. faciamus hominem ad ima¬
ginem & similitudinem nr̃am:¬
& dñabuntur inquit uel pͥnci¬
patum habebunt. Et fecit ds̃
hominem ad imaginem dei.
Sedõ autẽ loco ita scͥptum ẽ:
quia accepit deus puluerem de
terra. & plasmauit hominem.

Expanded text:
lorum ore laudatur, quod angelorum ore laudatur, quod angelos malos uicerit, de nequitiis spiritalibus quae sunt in caelestibus triumphauerit, quod fecerit similes angelorum homines, in quibus ante erant contagia mortuorum. Ue rb o, inquit, domini caeli firmati sunt et spiritu oris eius omnis uirtus eorum. homo quoque spiritu uit in eum deus spiritum uitae et factus est homo in animam uiuentem e m. uita ergo nostra coepit ex inspiratione diuina, sed uita haec secessione animae corporisque dissoluitur, inspiratio autem diuina non soluitur. et ideo intellege aliud esse quod figuratum est, aliud quod factum est uel paratum, meritoque dupliciter habes scriptum de homine. primum enim scriptum est: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nDominabuntur, inquit, vel principatum habebunt. Et: Fecit Deus hominem ad imaginem Dei. Secundo autem loco ita scriptum est, quia Accepit Deus pulverem de terra, et plasmavit hominem .
Abbreviated transcription (Latin):
est: & utraq dei manus hominẽ
figuratit. ut legiius. Celum non
ad similitudinem: homo ad simi¬
litudinem. Angłi enim ad mini-¬
steritm: homo ad imaginem. Esto.
ut angłi ad imaginen: scͥptura
tam̃ de homine locuta ẽ. quod
sit ad imaginem. Habennus ali
quid enim: quod anglĩ fortasse
non habeant. Ulbi enim habtin-¬
deuit peccatum: suphabundauit
gratia. Nobis est natus xp̃c ex
uirgine. Legimus enim. Puer
natus est nobis: & filius datus
est nobis. Nobis carnem susce¬
pit: immo potius nos in illa car-¬
ne suscepit. quod filium homins
in dei sede constituit. Non lego
angłis en dei sede nisi stantes.
nisi ministerium deferentes: ñ
lego anglõs sed homines conse
tos. Deniq ait apls. contuifica¬
salui facti. & simul suscitauit:
simulq fecit sedere in celestibtis
in xp̃o iħti. filius ergo hominis
ad dexteram dei: non angelus
non archangłs̃. non cherubm ñ
seraphin. Illa laudant filium ho¬
minis. S & filius hominis ange-¬

Expanded text:
est, et utraque dei manus hominem est, et utraque dei manus hominem figurauit, ut legimus. caelum non ad similitudinem, homo ad similitudinem; angeli enim ad ministerium, homo ad imaginem. Esto ut et angeli ad imaginem; scriptura tamen de homine locuta est quod sit ad imaginem. habemus enim aliquid quod angeli fortasse non habeant; ubi enim abundauit peccatum, superabundauit gratia. nobis est natus Christus ex uirgine; legimus enim: puer natus est nobis, filius datus est -nobis. nobis carnem suscepit, immo potius nos in illa carne suscepit, quod filium hominis in dei sede constituit. non lego angelos in dei sede nisi stantes, nisi ministerium deferentes, non lego angelos, sed homines conseptos. denique ait apostolus, qsalvi facti; et simul suscitavit, simulque fecit sedere in coelestibus, in Christo Iesu. filius ergo homims ad dexteram dei, non angelus, non archangelus nec Cherubim et Seraphim. illa laudant, filius hominis sedet filius hominis
Abbreviated transcription (Latin):
mutatus es: ut fieres ex homi¬
ne serpens. mulus. equus. uul¬
pecula. His nos enu nominibꝰ
iam scͥptura condempnauit: qr
exuti celestis imaginis ornam̃to.
etiam nomen hominis amitti¬
mus. qui grãm hominis non te¬
nemus. In aliquibus tamen co¬
dicibus inuenimus: manus tue
fecertnt me. & plasmauerunt
me. Nec istud alienum: quia
iob dixit. Mantis tue plasma¬
uerunt me: & fecerunt me.
Ulnde & hic edicitur. ut memi¬
nerit deus quia puluis sumꝰ
& uberioris gratiȩ mimus in¬
fundat: nec infirimum opus de¬
serat. Oubernator flactuante
nauigio plus laboris impendit.
quã cum scdõ remigium labit᷑
fluctu: & uentorum flatus. suo
suꝑante labore p̃carrit. Manꝰ
tue inquit plasmauerunt me.
Mantis dicit pluraliter: non
manum. At uero alibi ait. Ego
manu mea solidam celum: et
manis mea fecit hȩc. In honu¬
nis constitutione tudetur. non
habundasse: quod toto mundo
ut fieret habundauit. Celum
mantis una firmauit. ut scͥptum

Expanded text:
mutatus es; ut fieres ex homimutatus es; ut fieres ex homine serpens, mulus, equus, vulpecula. His enim nominibus jam nos Scriptura condemnavit; quia exuti coelestis imaginis ornamento, etiam nomen hominis amittimus, qui gratiam hominis non tenemus. 12. In aliquibus tamen codicibus invenimus: Manus tuae fecerunt me, et plasmaverunt me. Nec istud alienum; quia et Job dixit: Manus tuae plasmaverunt me, et fecerunt me . Unde et hic edicitur, ut meminerit Deus quia pulvis sumus; ut uberioris gratiae munus infundat, nec infirserat. gubernator fluctuante nauigio plus laboris inpendit quam cum secundo remigio labitur fluctu et uentorum flatus supparo superante praecurrit. Manus tuae, inquit, plasmaueruut me e. \'manus\' dicit pluraliter, non \'manum\'. at uero alibi ait: ego manu mea solidaui caelum, et: manus mea fecit haec. in hominis constitutione uidetur non abundasse quod toto mundo ut fieret abundauit. caelum manus una firmauit, ut scriptum