comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
terram. Multa gueta sunt peccatoꝵ. humuilians
aut̃ peccames usq ad t̾tam. Quos peccatores. nͥ
contrarios mansuens : Eoxco dipe quod ait. stida¬
piens maustietos dñs. humilians aut̃ peccatores
usq ad terrã: speciem quandam peccatoꝵ ge p̃dis
mausueradine uoluit intelligi. Ptocatores ergo
hoc loco ĩmites. & cos qui mansueti non sunt
intelligimꝰ. Quare humiliat usq ad t̾ram: Repii¬
hendunt intesligibilia. tirrena sensuri st̃. Hoc
facit hominib qui uoluerunt intelligere legem.
antequã nossent. Non eũi fuerunt mansueti.
Intelligat caritas urã. Extitit quȩdam ꝑditis.¬
sima secta maiicheoꝵ. acceptas seripturas &
lectas irrisit: rep̃hendere uoluit qͦd ñ paitelli.¬
gebat. & exagitando &e rep̃hendendo ñ intellecta
multos illaqueanit. Sed humiliati sunt. quia
hoc facert uoluerunt: usq ad t̾ram. Non funt
ꝑmissi intelligere glestia: t̃rena sapuerunt.

Expanded text:
terram.» Multa genera sunt peccatorum: «Humilians terram.» Multa genera sunt peccatorum: «Humilians autem peccatores usque ad terram;» quos peccatores, nisi contrarios mansuetis? Ex eo quippe quod ait, «Suscipiens mansuetos Dominus, humilians autem peccatores usque ad terram;» speciem quamdam peccatorum ex praedicta mansuetudine voluit intelligi. Peccatores ergo hoc loco immites, et eos qui mansueti non sunt, intelligimus. Quare humiliat usque ad terram? Reprehendunt intelligibilia, terrena sensuri sunt. 13. Hoc fecit hominibus qui voluerunt irridere Legem, antequam nossent; non enim fuerunt mansueti. Intelligat Charitas vestra. Exstitit quaedam perditissima secta Manichaeorum; acceptas Scripturas et lectas irrisit: reprehendere voluit quod non intelligebat, et exagitando et reprehendendo non intellecta, multos illaqueavit. Sed humiliati sunt, qui hoc facere voluerunt, usque ad terram. Non sunt permissi intelligere coelestia, terrena sapuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentiã. Noli ꝓteruus aocusando aut obscu¬
ritatem. aut quasi ꝑueositatẽ scriptiȩ. Puersũ
hic nichil est. Obscurũ aut̾ aliquid esł. non ut tͥ
negetur. sed ut exerceat accepturũ. Ergo quando
obscurũ est: medicus illud fecit ut pulses. UIoluit
ut gxercereris mpulsando. uoluit ut pulsanti iꝑi.¬
ret. Pulsando exeroeberis. exercitatꝰ latior efficie.¬
ris. latior fictus capies qd̾ donatur. Ergo uoli iu¬
dignari qđ clausũ est. Mitis esto. mansuetꝰ esto.
noli recaleitrart aduersus obscura odictre. meliꝰ
diceretur. si sic dicereuit. Quando cũi potes tu
sic dictre aut indicart. quomͦ dici gopediati Sic
dictum est. quomͦ dici aebuit. Non corrgat gto
medicamtata sua. nouit ea medicus modificare.
Ei crede qui te curat. Ids̃ quid sequit᷑ : Suscipitus
mansuctos adñs. Noli crgo resistere aduersus clansa
dĩ mansietus esto ut suscipiat re. Si aut̃ resistis:
andi qd sequit᷑ humilians aut̃ pedentores usq as

Expanded text:
igentiam. Noli protervus esse accusare aut obscuritatem, aut quasi perversitatem Scripturae. Perversum hic nihil est; obscurum autem aliquid est, non ut tibi negetur, sed ut exerceat accepturum. Ergo quando obscurum est, medicus illud fecit, ut pulses: voluit, ut exercereris in pulsando; voluit, ut pulsanti aperiret . Pulsando exerceberis; exercitatus, latior efficieris; latior factus, copies quod donatur. Ergo noli indignari quod clausum est; mitis esto, mansuetus esto. Noli recalcitrare adversus obscura, et dicere: Melius diceretur, si sic diceretur. Quando enim potes tu sic dicere aut judicare, quomodo dici expediat? Sic dictum est, quomodo dici debuit. Non corrigat aeger medicamenta sua; novit ea medicus modificare: ei crede, qui te curat. Ideo quid sequitur? «Suscipiens mansuetos Dominus.» Noli ergo resistere adversus clausa Dei; mansuetus esto, ut suscipiat te. Si autem resistis, audi quod sequitur: «Humilians autem peccatores usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
tit quascsã suas instriores partes ꝑturbari motib
sełarsb & cupiditate quadã t̃rtuoꝵ aesidcrior
irt in exteriua: relinquere interiorẽ dm̃. Reuo¬
eit se ab exteriorib in interiora. ab inferiorib
ao sipi oi: a dicit. Landa anima mea añm.¬

Expanded text:
tit quasdam suas inferiores partes perturbari motibus tit quasdam suas inferiores partes perturbari motibus saecularibus, et cupiditate quadam terrenorum desideriorum ire in exteriora, relinquere interiorem Deum: revocat se ab exterioribus ad interiora, ab inferioribus ad superiora, et dicit, «Lauda, anima mea, Dom
Abbreviated transcription (Latin):
assectu. Beficies in laudib ciꝰ. expedit tͥ desicere
landando dm̃: quã ꝓficere laudando te. Cum
cã landas am̃ o non explicas sd uis. exteuditur
in interiora cogitatio tua. Ipsa extensio. capanorẽ
⁊ datit. cuis qnt̃ laudas. Quis gͥ est ut dicere g̃.¬
pecm cim dicit. lauda anima mea dñmi. Eano
ã dicit St licit eccpus angiesi: inferius ⁊̃ auã
auma. consiliũ suꝑiori dare non potest.Infelxx
ast ipsa anima. si a corꝑe expectat consiliũ. C aro
bene obediens: fimula est animȩ. Illa regit. hꝑc
ragi᷑. Iua imꝑat: ista famulat. Quando potest
ciro aere hac consiliũ arumȩ: Es est gͦ qͥ dicit.
liuda anima mea cñinꝰ Hichil inuenimus
amplutis in homine: quã carnẽ ꝙ animã. Totus
homo: hoe est sp̃s & caro. An forte ipsa anima
uocant racionalem. illam qua cogitat sapientiã
inherens año iam co sispiratis iuiltũ: anusuer.¬

Expanded text:
affectu, deficies in laudibus ejus. Expedit tibi deficere affectu, deficies in laudibus ejus. Expedit tibi deficere laudando Deum, quam proficere laudando te. Cum enim laudas Deum, et non explicas quod vis, extenditur in interiora cogitatio tua; ipsa extensio capaciorem te facit ejus quem laudas. 5. Quis ergo est, ut dicere coeperam, qui dicit, «Lauda, anima mea, Dominum?» Caro non dicit. Sit licet corpus angelicum, inferius est quam anima; consilium superiori dare non potest. Infelix est ipsa anima, si a corpore exspectat consilium. Caro bene obediens, famula est animae; illa regit, haec regitur; illa imperat, ista famulatur: quando potest caro dare hoc consilium animae? Quis est ergo qui dicit, «Lauda, anima mea, Dominum?» Nihil invenimus amplius in homine, quam carnem et animam: totus homo hoc est, spiritus et caro. An forte ipsa anima mentem rationalem, illam qua cogitat sapientiam, inhaerens Domino jam et suspirans in illum, animadver
Abbreviated transcription (Latin):
ignoret. Sutorem laudasti. iuris ꝑituma rephendisti.
Ex his tam̃ duob quȩre quis sit inelior: imꝑitior
iuris ꝑitus. ꝑfecto sutori p̾ponitur. Intendat cari¬
tas urã. Ita multis rib uituꝑatis. aliis q laudatiᷤ
interrogati plerũq res uituꝑatas. p̃ponimꝰ reb
laudatis. Nlatura animȩ p̾stantior est. quã nat᷑a
cotꝑis. Eapcellit multũ. res spũalis est. Res in.¬
corporea cst. iucma est substantiȩ di: inuisibile¬
quiddã est. Regit corpus. mouet mria. dirigiti
scusus. p̃parat cogitationes. gcerit Iction̾es. capti
rerũ infinitarũ imagines. & qlis est tͥandeto
fr̃ł hm̃i qui sufficiat laudib anim̾ȩi Et si in
amimȩ laudib aesicit᷑. quȩ laus est ciꝰ qͥ animã
condidit: Et tañ tanta est cius grã. ut dicat
homo iste. lauda ania mea dtũm. Es potest
landare añm: Si diceret te ipsũ landa: fortas.¬
se deficeret. Lauda inqͥt dñm. conare pietatis

Expanded text:
ignoret; sutorem laudasti, jurisperitum reprehendisti: ignoret; sutorem laudasti, jurisperitum reprehendisti: ex his tamen duobus quaere quis sit melior; imperitior jurisperitus perfecto sutori praeponitur. Intendat Charitas vestra. Ita multis rebus laudatis, aliisque vituperatis, interrogati plerumque res vituperatas praeponimus rebus laudatis. Natura animae praestantior est quam natura corporis, excellit multum; res spiritualis est, res incorporea est, vicina est substantiae Dei. Invisibilequiddam est, regit corpus, movet membra, dirigit sensus, praeparat cogitationes, exserit actiones, capit rerum infinitarum imagines; et quis est tandem, fratres charissimi, qui sufficiat laudibus animae? Et si in animae laudibus deficitur, quae laus est ejus qui animam condidit? Et tamen tanta est ejus gratia, ut dicat homo iste, «Lauda, anima mea, Dominum.» Quis potest laudare Deum? Si diceret, Teipsam lauda, fortasse deficeret: «Lauda,» inquit, «Deum.» Conare pietatis
Abbreviated transcription (Latin):
in his duob: attende illa duo in promptu posita
quȩ̨ cõmemoraui de auro & plũbo. E ece uitupt¬
raui aurũ. Non bonũ aurũ. sordidũ est: noa
ita fulget. non ita purgatũ. Optimũ hoc plũbum.
nichil purgatius. Illud uituꝑaui. illud laudaui.
in terrega me quid hoꝵ sit melius. Respondebo.
Aurũ mnelius est ctiam sordidum: quã plũbum pur.¬
gatum. Unde melius. o quare uituꝑasti: Quare
intuꝑam: Quia nũdũ est aurũ. quod potest esse.
Qa potest esse: Purgatũ & meluis. Qui a nũdum
purgatũ est: uituꝑatum est. Plumbũ quare lau.¬
datũ est: Quia iam purgatũ est. ut meliꝰ essc
non possit. Item dicis ęquum optimũ. & homint̃
ꝑessimũ. tañ equo laudato p̃ponis hominẽ uitu¬
peratũ. Si eñ int̾rogeris exhis duob quid sit
melius: responfurus es homo. ñ meritis sed nauira.
In artib: dicis optimũ sutorem. uerbi grã: & rep̃¬
hendis aliquem iuris ꝑitum. quod multas leges

Expanded text:
in his duobus, attende illa duo in promptu posita, quae commemoravi de auro et plumbo. Ecce vituperavi aurum. Non bonum aurum, sordidum est, non ita fulget, non ita purgatum. Hoc plumbum optimum, nihil purgatius. Illud vituperavi, hoc laudavi; interroga me quid horum sit melius; respondebo, Aurum melius est etiam sordidum, quam plumbum purgatum. Unde melius? et quare vituperasti? Quare vituperavi? Quia nondum est aurum quod potest esse. Quid potest esse? Purgatum et melius. Quia nondum purgatum est, vituperatum est. Plumbum quare laudatum est? Quia jam ita purgatum est, ut melius esse non possit. Item dicis equum optimum, et hominem pessimum; tamen equo laudato praeponis hominem vituperatum. Si enim interrogeris ex his duobus quid sit melius, responsurus es, Homo: non meritis, sed natura. In artibus dicis optimum sutorem, verbi gratia, et reprehendis aliquem jurisperitum, quod multas leges
Abbreviated transcription (Latin):
colis dm̃: & coleris a dõ. Rccte dicitur. colo dm̃.
Quomͦ aut̃ color a dõ: Inuenimus eñi apuo apłm.¬
Di inqͥt agricultura estis: dĩ edificatio estis. & dñs.
Ego sum inquit uitis. uos estis sarmenta. & pater
m̃s agricola. Colit gͦ te as: ut sis fructuosus.
& colis dm̃. ut sis frucꝰtuosus. Tibi bonũ est quod
te colit cds. tibi bonũ est qd̵ colis qm̃. Cultor d̾s
si recedat ab homime: desertus fit homo. Cultor
homo si recedat a dõ: desertus fit ipse homo. Nlec
crescit d̃s accedente te: nec dccrescit discedente tẽ.
Ergo erit ipse possessio nrã ut nos paseat:. o erimus
possessio ipsius ut nos regat. Dpes illius in dñm

Expanded text:
colis Deum, et coleris a Deo. Recte dicitur, Colo Deum: colis Deum, et coleris a Deo. Recte dicitur, Colo Deum: quomodo autem color a Deo? Invenimus apud Apcultura, Dei aedificatio estis» . Et Dominus, «Ego sum,» inquit, «vitis, vos estis sarmenta, et Pater meus agricola» . Colit te ergo Deus, ut sis fructuosus; et colis Deum, ut sis fructuosus. Tibi bonum est quod te colit Deus; tibi bonum est quod colis Deum. Cultor Deus si recedat ab homine, desertus fit homo; cultor homo si recedat a Deo, desertus fit ipse homo. Nec crescit Deus accedente te, nec decrescit discedente te. Ergo erit ipse possessio nostra, ut nos pascat; et erimus possessio ejus, ut nos regat. 12. «vers. 6.
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ. si in pͥncipes non est sꝑandũ Ep facitnꝰ:
Deatus cuiꝰ dĩ iacob adiutor est eius. Non ille homo aut
ille homo. non ille angłs aut ille angłs: s beatꝰ cuiꝰ
ut de iacob faceret isrł. Magnũ adiutoriũ. Istł iã
uidens dm̃. Hic gͦ positus & ꝑogrinus. ñdum uidens:
si habueris adiutorem dm̃ iacob: ee iacob eris isrł.
& eris uidens dm̃. & ꝑiet om̃is labor & gemitus. Tran¬
sient curȩ mordaces. suocedent laudes felices. Btatꝰ
adhuc in hac uita gemens : Spes alius in dãm am̃
ipsius. Ideo beat᷑: qui a spes ipsiꝰ in dñm am̃ ipsiꝰ. In
quo est spes ipsius: ipse erit res ipsius. ftatres. an
forte erraui quia dpxerim nr̃m futurũ dm̃. Quid
si dicerem. hereditatem ur̃am futurt : Spes mea es
tu: portio mea in t̾ra uiuentiũ. Tũ cris portio mea
Eris tu possessio. & possidebis. Possessio dĩ cris. & pos¬
sessio tua crit as. Tu cris possessio eiꝰ ut colaris ab co.
& ipse erit possessio tua ut colas eũ. Nam & dai

Expanded text:
hominum, si in principes non est sperandum? quid «Beatus cujus Deus Jacob adjutor est ejus.» Non ille homo aut ille homo, non ille angelus aut ille angelus; sed, «Beatusut de Jacob faceret Israel . Magnum adjutorium, Israel jam videns Deum. Hic ergo positus et peregrinus nondum videns Deum, si habueris adjutorem Deum Jacob, ex Jacob eris Israel, et eris videns Deum; et periet omnis labor et omnis gemitus, transient curae mordaces, succedent laudes felices. «Beatuadhuc in hac vita gemens? «Spes illius in Dominum Deum ipsius.» Ideo beatus, quia «spes ipsius in Dominum Deum ipsius.» In quo est spes ipsius, ipse erit res ipsius. Fratres, an forte erravi, quia dixi rem nostram futurum Deum? Quid si dicerem haereditatem nostram futurum? «Spes mea es tu, portio mea in terra viventium» . Tu eris portio mea. Eris tu possessio, et possidebis; possessio Dei eris, et possessio tua erit Deus: tu eris possessio ejus, ut colaris ab eo; et ipse erit possessio tua, ut colas eum. Nam et tu
Abbreviated transcription (Latin):
Qsbi est suꝑbia. Nbi est iactantia: S sorit adlocũ
bonũ transierit. ad iustos: si tim̃ ttanso it. ł Iam
qui sic loquebatur: nescio quo transierit. Lo.¬
quebatur cũ suꝑba. & nescio qͦ transcant tales
homines nͥ quia inspicio alterum psalmum:
Iste pius qui transist o non muenit inpiũ. aluc
ꝑuant isbi non est impus. Ergo fr̃s om̃s au¬
diamus. Fratres ailccti. dilecti do: om̃s audiams.
In qualibet tribalatione. in quolibet desiderio
muneris diumi. ñ fidamus inpͥncipes: nec in
fiaios hominũ. in quib ñ est salus. Totum hoc
mortale transitoriũ. & caducũ est. Exxiet sp̃s ciꝰ¬

Expanded text:
est superbia? ubi est jactantia? Sed forte ad locum bonum transierit, ad justos: si tamen transiit. Nam qui sic loquebatur, nescio quo transierit. Loquebatur enim superbia; et nescio quo transeant tales homines, nisi quia inspicio alterum psalmum,  locus ejus» . Iste pius qui transiit et non invenit impium, illuc pervenit ubi non est impius. Ergo, fratres, omnes audiamus; fratres dilecti Deo, omnes audiamus: in qualibet tribulatione, in quolibet desiderio muneris divini, non fidamus in principes, nec in filios hominum in quibus non est salus. Totum hoc mortale, transitorium et caducum est. «Exiet spi
Abbreviated transcription (Latin):
os non insrenabis: doi at bob non cogitauit dĩ:
Itaq quosdlam boues uoluit signisicari. Non em̃
boc curat ds̃ monere: quid agas cũ bob Habet
hoc natura ipsa humana. Sic factus est homo:
ut norit consulere iumentis suis. Nec inde
p̃cepta a dõ accepit: s insimiatũ est ali in m̃tem
a dõ: ut possit ꝙ sine p̃cepto facere. Fceit illũ talẽ
as̃. sed quomꝰ regit pecus. regendum ab alio.
Auco a quo regitur. p̃oeptum accepit. At p̃oepti ergo
tenortm: non est de bob cura dõ. Ao ꝓuidentiã
uniuersitatis qua creauit om̃ĩa. & mundũ regit.
homines & iumenta saluos facies dñe. Intenolat
caritas urã. Hic forte aliquis dieat mͥ. De nouo
testamento est. quia ae bob non ꝑtinet ad dm̃.
homines ao iumcuta saluos facies dñe. Ae ueteri
testamento est. Sunt qni calũpinentur & dicant.
non sibi consonare ista duo testamenta. Ne forte
altud dicat in uetere. aliud in nouo: & flagitet
de me sententiam. de nouo talem qualis hec est.

Expanded text:
enabis ; ibi de bobus non cogitavit Deus? Itaque quosdam boves voluit significare. Non enim hoc curat Deus monere, quid agas cum bobus. Habet hoc natura ipsa humana. Sic factus est homo, ut norit consulere jumentis suis, nec inde a Deo praecepta accepit: sed insinuatum est illi in mente a Deo, ut possit et sine praecepto facere: fecit illum talem Deus. Sed quomodo regit pecus, regendus ab alio: ab eo a quo regitur, praeceptum accepit. Ad praecepti ergo tenorem, non «est de bobus cura Deo:» ad providentiam universitatis, qua creavit omnia et mundum regit, «Homines et jumenta salvos facies, Domine.» 14. Intendat Charitas vestra. Hic forte aliquis dicat mihi: De Novo Testamento est, quia «De bobus» non «pertinet ad Deum: Homines et jumenta salvos facies, Domine,» de Veteri Testamento est. Sunt qui calumnientur, et dicant non sibi consonare ista duo Testamenta. Ne forte aliud dicat in Vetere, aliud in Novo, et flagitet de me sententiam de Novo talem qualis haec est,
Abbreviated transcription (Latin):
itum: co pat̾ ur̃ celestis pascit illa. Ergo &e p̃tir honu.¬
nem animalia ista ꝑtinent ad curam dĩ ut pascantur:
non ut legem accipiant. Qđ ergo ad danidam legtm
attinet: de bobus cura dõ non est. Qd̾ autẽ adercanda.
pascenda. gub̾nanda. & regenda: om̃ia ad dm̃ ꝑtinent.

Expanded text:
ter vester coelestis pascit illa» . Ergo et praeter hominem, animalia ista pertinent ad curam Dei, ut pascantur, non ut legem accipiant. Quod ergo ad dandam legem attinet, de bobus cura Deo non est; quod autem ad creanda, pascenda, gubernanda et regenda, omnia ad Deum pertinent.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s elisos. Om̃s ad sc ꝑtinentes. Sculi omĩum¬
in te sꝑant. & das tu escam illis in opportunitate.
Prorsus tanquam reficiens egrotum in opportuni¬
tate. quando debet acciꝑe tunc das: & qd̾ debet
hoc das. Itaq aliqnando desiderat᷑ ab illo. & ñ dat.
Nouit horam dancti: qui curat. Quare ista dico fr̃s :
Ne quis quando forte non fuerit grauditus aliquid
iustum petens a deo: nã qͣndo aliqͥd iniustũ petit.
in penã gcauditur suã. sed aliquid iustũ pitens.
si forte non fuerit gxanditus: ñ minuat᷑ animo.
non desiciat. expectent oculi eiꝰ ad ȩscam. quã ille
dat in opportumtate. Qͣndo non dat. idõ ñdat:
ne obsit qđ aat. Heq em̃i aliqͥd iniustũ petebat
apłs. quando rogatat dũm ut auserretur ab eo
stimultis carnis. angłs sathanȩ a qͦ colaphitabatͦ.
Et tam̃ rogauit & non accepit: quia tempus ad hiic

Expanded text:
omnes elisos:» omnes ad se pertinentes. Nam Deuomnes elisos:» omnes ad se pertinentes. Nam Deuin te sperant, et tu das escam illis in opportunitate.» Prorsus tanquam reficiens aegrotum in opportunitate, quando debet accipere, tunc das; et quod debet, hoc das. Itaque aliquando desideratur ab illo, et non dat: novit horam dandi, qui curat. Quare ista dico, fratres? Ne quis quando forte non fuerit exauditus aliquid justum petens a Deo: nam quando injustum aliquid petit, in poenam suam exauditur; sed aliquid non injustum petens, si forte non fuerit exauditus, non minuatur animo, non deficiat; exspectent oculi ejus ad escam, quam ille dat in opportunitate. Quando non dat, ideo non dat ne obsit quod dat. Neque enim aliquid injustum petebat Apostolus, quando rogabat ut auferretur ab eo stimulus carnis, angelus satanae a quo colaphizabatur: et tamen rogavi
Abbreviated transcription (Latin):
go honoratis sunit abiccti: etam̃ scĩ dĩ sunt. Tanqͥm
decidentes sunt. s confirmat dñs oñis docidentes.
Septies cãi cadit iustus & resurgit: impii autem
infirmabunt᷑ in malis. Qnando mala accidunt
impiis: infirmant᷑ ibi. Quando mala accidunt
iustis. confirmat dñs om̃s deciaentes. Docidtrat
iob a gła pͥstinȩ lucis temporaliũ rerũ quib uit¬
bat adtempiis. acciderat a gła domꝰ six. Uults
nosse quantum decidenit. In stercore scoctat. &
confirmaiit dñs aocidentem. Quantũ confirma¬
uit: Ut o in ipso graui iuilunere q̃ ꝑ totã corpus
ꝑcussus erat. responderet ipxori temptanti. quã solã
sibi diabolus reliquerat ad iutrioem. Locuta es tan¬
quam una ex insipientib mulierib Si bona ꝑcepi¬
mus de manu dñi. mala non sustinemꝰ: Quomͦ¬
confirmauerat aecidentem. Confirmat dñs om̃s
accidentes. Cũ occiderit inquit iustus non cont᷑¬
babitur: qm̃ dñs confirmat manꝰ cius. Et erigit

Expanded text:
 honoratis fiunt abjecti, et tamen sancti Dei sunt; tanquam decidentes sunt. Sed «confirmat Dominus omnes decidentes.» Septies enim cadit justus et resurgit; impii autem infirmabuntur in malis . Quando mala accidunt impiis, infirmantur ibi: quando mala accidunt justis, «confirmat Dominus omnes decidentes.» Deciderat Job a gloria pristinae lucis temporalium rerum, quibus nitebat ad tempus, deciderat a gloria domus suae. Vultis nosse quantum deciderat? In stercore sedebat: et confirmavit Dominus decidentem. Quantum confirmavit? Ut et in ipso gravi vulnere quo per totum corpus percussus erat, responderet uxori tentanti, quam solam sibi diabolus reliquerat adjutricem: quam una ex insipientibus mulieribus. Si bona suscepimus de manu Domini, mala non sustinebimconfirmaverat decidentem! «Confirmat Dominus omnes decidentes. Cum ceciderit,» inquit, «justus non conturbabitur, quoniam Dominus confirmat manum ejus» . «Et erigit
Abbreviated transcription (Latin):
eñi tales sunt cogitationes. qui se ideo descrunt ⁊
ꝑgunt ꝑ quelibet peorata: quia ñ cridunt curare
dm̃ quid agant. Audi doquia diuina. Nolite desꝑa¬
re. Qui curauit facere te. non curat resicire ie :
Honue ds̃ tuus est qui fecit cclũ & t̾ram. O mare. Si
ista sola diceret. forte responderes tu. Ds qͥ fecit
ae meꝰ Ipse it focit. diceret᷑ tͥ. Quoni :
Nũqind ego sũ glũ. aut ego sũ t̾ra. aut ego sũ mare:
Et quidem manifestã ast. nec ccłũ sũ. nec terra sũ
uec mare sũ: s in t̾ra sũ. Nel hoc ooncedis mͥ: quia
i t̾̃ra es. Acdi quia ñ tantũ celum &t̾ram omare.
Parũ dico ett. Passerem. locustam. uermiculum.
nichil hoꝵ non ille ficit. & cura est illi de om̃ib.
Non ad p̃ceptũ cura est. Nã p̃ceptũ soli homini de.¬
ait. Dicit cm̃ psalmus. Homines & uimenta saluos

Expanded text:
enim talenim talgunt per quaelibet peccata, quia non credunt curare Deum quid agant. Audi eloquia divina, noli de te desperare. Qui curavit facere te, non curat reficere te? Nonne Deus tuus est qui fecit coelum, et terram, et mare? Si ista sola diceret, forte responderes tu: Deus qui fecit de me? Ipse te fecit, diceretur tibi. Quomodo? numquid ego sum coelum, aut ego sum terra, aut ego sum mare? Et quidem manifestum est, nec coelum sum, nec terra sum, nec mare sum; sed in terra sum. Vel hoc concedis mihi, quia in terra es. Audi quia non tantum coelum etParum dico, te: passorem, locustam, vermiculum; nihil horum non ille fecit, et cura est illi de omnibus. Non ad praeceptum cura est; nam praeceptum soli homini dedit. Dicit enim psalmus: «Homines et jumenta salvos
Abbreviated transcription (Latin):
in aere: cireiuit in eelo. Om̃ia ista quãmagna.
quã p̃clara. quã pulcbra: quam stupenda. Ecce
qui fecit hȩc om̃ia: as tuns est. Pone ibi spc̃ tuã:
ut sis beatus. Spes illius in dñm dm̃ ipsĩꝰ. Quẽ:
Q ui fecit glum & t̾ram. mare & omia quȩ incisst̃.
Magnũ dm̃ habemus. Attendite fr̃s. Illagnũ dm̃.¬
bonũ. facitatẽ talia. Quid ergo hinc cogitauit dĩ
ut factret. si tem̃ dicendũ est de dõ cogitauit.
celum. & t̾ram. mare. & om̃ia que in eis sunt:
forte dicturus erat homo iste. Uideo quidem oĩa
ad curam ipsuis ꝑtineo. & mͦ de me cogitat ds. aut
scit an uuã: Eo est qͦo dicis: Non subrepat tibi¬
in cor mala cogitatio. De his esto. de quib paulo
ante loquebem᷑: laudabo dñm in uita mea. psallã
dõ meo quãdin sũ. S iste alios alloquit᷑. nascio
quos tepidos exhortatur: & quasi ueretur ue despe.¬
rent de st. quia uł non sunt in cõpoto dĩ. Multog

Expanded text:
in aere, circuit in coelo: omnia ista, quam magna, in aere, circuit in coelo: omnia ista, quam magna, quam praeclara, quam pulchra, quam stupenda! Ecce qui fecit haec omnia, Deus tuus est. Pone ibi spem tuam, ut sis beatus: «Spes illius in Dominum Deum ipsius.» Quem? «Qui fecit coelum et terram, mare et omnia quae in eis sunt.» Magnucogitavit Deus, ut faceret si tamen dicendum est de Deo, Cogitavit «coelum, terram, mare, et omnia quae in eis sunt?» Forte dicturus erat homo iste: Video quidem omnia ad curam ipsius, et modo de me cogitat Deus, aut scit an vivam? Quid est hoc quod dicis? Non subrepat tibi mala cogitatio in cor; de his esto de quibus paulo ante loquebamur, «Laudabo Dominum in vita mea, psallam Deo meo quamdiu sum.» Sed iste alios alloquitor, nescio quos tepidos, quos exhortatur, et quasi veretur ne desperent de se, quia ve non sunt in computo Dei. Multorum
Abbreviated transcription (Latin):
quem om̃ia. Ergo ipse sit spes tua: dñs dĩ tuus.
n illo sit spes tua. In dño dõ suo est spes etiã illius:
qui colit saturnũ. In dño dõ ipsius est spes etiam¬
mereurũ. Plus addo. qui colit uentrem: de quib die¬
tũ est. quoꝵ ds̃ uent̃ est. Ergo ille illitis as̃: atq
ille illiꝰ. Qs huiꝰ beati. quia spes ipsrus in ddño dõ
ipsitis: Sed quis est iste : Qui focit glũ & t̾ã. mart
& om̃ia quȩ in cis sunt. Fr̃s mei. magiũ dm̃ babemꝰ.
Benedicamꝰ nonĩ sem̃ eiꝰ. quia dignatus. ẽ nos facere
possessionẽ suã. Hondũ uides plm̃. non potes
amare plene qđ ũdum uides. Qux̧ uides ipse fcc̃.
Miraris mundũ. quęre artisiocm mundi. Suspicis
celũ. & gchorrescis. Cogitas uniuersã t̃ram. & con¬
tremiscis. Maris magnitudinẽ. quando cogitatione
occupas: Respice innumerabilitatem stellarũ. res¬
pice tanta geuera seminũ. tantas diuersitates am¬
maliũ. quioqͥo natit maquis. reppit in t̾ra. uolitat

Expanded text:
quem omnia» . Ergo sit ipse spes tua, Dominus Deus tuus; in illo sit spes tua. In domino deo suo est spes etiam illius qui colit Saturnum; in domino deo ipsius est speum: plus addo, qui colit ventrem, de quibus dictum est, «Quorum deus venter est» . Ergo ille illius deus, atque ille illius. Quis hujus beati? Quia «spes ipsius in Domino Deo ipsius.» Sed quis est iste? «Qui fecit coelunt et terram, mare et omnia quae in eis benedicamus nomen sanctum ejus, quia dignatus est facere nos possessionem suam. Nondum vides Deum, non potes amare plene quod nondum vides. Quae vides, ipse fecit. Miraris mundum, quare non artificem mundi? Suspicis coelum, et exhorescis; cogitas universam terram, et contremiscis; maris magnitudinem quando cogitatione occupas? Respice innumerabilitatem stellarum; respice tanta genera seminum, tuntas diversitates animalium, quidquid natat in aquis, repit in terra, volitat
Abbreviated transcription (Latin):
bitant homines credcre illi de resurrecbone mortu.¬
itũ. & de futuro scło. qd̾ solum um redendũ restat:
quando si faciat racionẽ cũ fidlib. crubescunt infidals.
Si dicat tͥ as̃. q̃ rogriphũ ncũ tenes. uidiciũ. ꝓmisi.
diremptionẽ bonoꝵ & maloꝵ. & regnum sempit̾aũ
fidelaꝰ. & non uis credere: Ibi in errographo meo loge
om̃ta quȩ ꝓmisi. dedue mecũ raciont̃. Certe uel
cõputando que roddidi. potes mẽ credere reditu¬
tũ isse qđ aebco. In ipso q rographo habes ꝓmis.¬
fam unicũ filiũ. cui non peꝑci: sed ꝓ uob̾ om̃ib
tradidi cũ. Iam computa in redditis. Lege qͥro¬
graphum. ꝓmisi ibi pignus sp̃s scĩ daturũ me¬
massa redditi aebiti uiti. Sed hec hła martyrũ.
ut reoderetur tͥ ꝓmissa. in qͥ rographo ubi scrip¬
tũ est. ꝓpt̾ te mortificam᷑ totadie. ut hoo redderet᷑:
fremuerunt gentes. & pꝰpłi meditati sunt mama.¬

Expanded text:
bitant homines credere illi de resurrectione mortubitant homines credere illi de resurrectione mortuorum et de futuro saeculo, quod solum jam reddendum restat; quando, si faciat rationem cum infidelibus, erubescunt infideles? Si dicat tibi Deus: Chirographum meum tenes; judicium promisi, diremptionem bonorum et malorum, regnum sempiternum fidelibus, et non vis credere? Ibi in chirographo meo lege omnia quae promisi, deduc mecum rationem: certe vel computando quae reddidi, potes me credere redditurum esse quod debeo. In ipso chirographo habes promissum unicum Filium, cui non peperci, sed pro vobis omnibus tradidi eum : jam computa in redditis. Lege chirographum; promisi ibi pignus Spiritus sancti meMassa redditi debiti mei. Sed et haec gloria Martyrum ut redderetur, tibi promissa in chirographo, ubi scriptum est, «Propter te mortificamur tota die» ; ut hoc redderetur, «Fremuerunt gentes, et populi meditati sunt ina
Abbreviated transcription (Latin):
Quod regnũ dico: Ragnũ om̃iũ scłoꝵ. Nã & regnũ
huius scłi. habet decorem fuum: s non est ibi illa¬
magnitado decoris. qualis est in regno om̃iũ scłoꝵ.
Hȩc est illa repetitio. uł om̃em generationt̃ significans:
uel grnerationẽ illam quȩ erit post hanc generatio.
dedit: Fidelis dñs in uerbis suis. Adhuc quȩdam
ꝓmisit &o non dedit. sed credatur illi ex his quȩ
dedit. Fidelis dñs in uerbis sus. Possemus illi crr.¬
dere. tantũmͦ dicenti. Noluit sibi credi dicenti. s
uoluit teneri scripturã suã. Quomͦ si diceres alicui
homini. cũ aliquid ꝓmitteres. Non micbi credis.
ecce scribo tibi. E.t cñi quia generatio uadit. Egene¬
ratio uenit: & sic transcurrunt ista scła
cedentb succedentib q mortalib. scriptura d̾i maniere
debuit. & quoddam eyrographum dĩ qd̾ om̃s transcm.¬
tes legerent: & uim ꝓmissionis eiꝰ tenerent. Et
quanta sunt quȩ reddidit. ex isto er rographo: Du¬

Expanded text:
Quod regnum dico? «Regnum omnium saeculorum.» Nam et regnum hujus saeculi habet decorem suum; sed non est ibi magnitudo illa decoris, qualis est in regno omnium saeculotione.» Haec est illa repetitio, vel omnem generationem significans, vel generationem illam quae erit post hanc generationededit? «Fidelis Dominus in verbis suis.» Adhuc quaedam promisit et non dedit; sed credatur illi ex his quae dedit. «Fidelis Dominus in verbis suis.» Possemus illi credere tantummodo dicenti: noluit sibi credi dicenti, sed voluit teneri Scripturam suam; quomodo si diceres alicui homini, cum aliquid promitteres, Non mihi credis, ecce scribo tibi. Etenim quia generatio vadit, et generatio venit, et sic transcurrunt ista saecula cedentibusdebuit, et quoddam chirographum Dei, quod omnes transeuntes legerent, et viam promissionis ejus tenerent. Et quanta sunt quae reddidit ex isto chirographo? Du
Abbreviated transcription (Latin):
Ne uelit gͦ fratres cor urĩa esse erectum: antequã
sit correctum. Mals crigitur. qͦd ñ pͥmo corrigit᷑.
Qui sauat cratritos corde. e alligat contritiones
coꝵ. Sanat inquit contritos corde. Sanat ergo
hamiliatos onde. sanat confitentes. satiat se.¬
ipsos pumentes. in sẽ scuerum iudiciũ exercen¬
tes: ut posint esse aliꝰ misccłiam sentientes. bales
sanat. s ꝑsecta eoꝵ sanitas transacta mortalitate
fet: quando corruptibile hoc induerit incor¬
ruptionẽ. & mortale hoc induerit ĩ mortalitatẽ.
quando niehil erit qͥd ex carnis labe sollicitet.
⁊ sobã mchil eui consentiamus: sed nichil qͦs
ã consentiamꝰ. ut m̃bra nrã iusticie seruiant.
non inquitati: Tam̃ uł delectari talibꝰ. & si
ñ consentis. nondũ est ꝑfecta sanitas. Sanab̾is
ergo. corde contrito sauabrris. Noli erubescere.
contere cor: tales sanat at̃. Ses qͥd inqͥes mͦ:¬

Expanded text:
Ne velit ergo, fratres, cor nostrum esse erectum, antequam Ne velit ergo, fratres, cor nostrum esse erectum, antequam sit rectum: male erigitur, quod non primo corrigitur. 6. «Qui sanat contritos corde, et alligat contritiones eorum. Sanat,» inquit, «contritos corde:» sanat ergo humiliatos corde, sanat confitentes, sanat seipsos punientes, in se severum judicium exercentes, ut possint esse illius misericordiam sentientes. Tales sanat; sed perfecta eorum sanitas transacta mortalitate fiet, quando corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem ; quando nihil erit quod ex carnis labe sollicitet, non solum nihil cui consentiamus, sed nihil quod non consentiamus, ut membra nostra justitiae serviant, non iniquitati; tamen vel delectari talibus, etsi non consentis, nondum est perfecta sanitas. Sanaberis ergo, corde contrito sanaberis. Noli erubescere, contere cor; tales sanat Deus. Sed quid
Abbreviated transcription (Latin):
cosligit: Qd agit ut colligat: Qui sanat indͥt¬
contritos corde. Eoce quomͦ colligunt᷑ disꝑsiones
isrł: ut satientur contriti corde. Qui cor non
conterunt : non sanant᷑. Qt est conterere cor:
Notũ sit hoñi. siat ut sanari possitis. Dictũ. ẽ.
etñi multis aliis scripturarũ locis. & maxitae
alo loco uoct nrã quidam cantans dicebat.
Qm̃ si uoluisses sacrificiũ aedissem. Utiq dõ
dicebat. Si uoluisses sacrificiũ dedissem:
utiq holo caustis ñ delectaberis. Qo cogo:
Sine sacrisicĩ oblatione remanebimus  Audi
quid te uelit osferre. Sequit᷑ odicit. Sacri.¬
ficiũ dõ sp̃s contribulatꝰ. cor contritũ eo hu¬
miliatũ aĩ ñ sꝑnit. Sanat gͦ contritos corde
quia illis ꝓpinquat ut sanet. sicut dicitur
alio loco. ꝑrope est añs. his qͥ oberuiert̃ cor.
Qui obtinerunt cor : Humiles. Qui non obtruie¬
tant cor. Suꝑbi. Contritũ sanabit᷑. datum eli¬
actur. Ad hoc eñi forte didctur. ut contritũ sanet᷑.

Expanded text:
git, ut colligat? «Qui sanat contritos corde.» Ecce quomodo colliguntur dispersiones Israel, ut sanentur contriti corde. Qui cor non conterunt, non sanantur. Quid est, conterere cor? Notum sit, charissimi; fiat, ut sanari possitis. Dictum est enim multis aliis Scripturarum locis; et maxime illo loco, voce nostra quidam cantans, dicebat, «Quoniam si voluisses sacrificium, dedissem utique:» Deo dicebat, «Si voluisses sacrificium, dedissem utique; holocaustis autem non delectaberis.» Quid ergo? Sine sacrificii oblatione remanebimus? Audi quid te velit offerre. Sequitur, et dicit: «Sacrificium Deo spiritus contribulatus; cor contritum et humiliatum Deus non spernet» . «Sanat» ergo «contritos corde:» quia illis propinquat ut sanet; sicut dicitur alio loco, «Prope est Dominus his qui obtriverunt cor» . Qui obtriverunt cor? Humiles. Qui non obtriverunt cor? Superbi. Contritum sanabitur, elidetur elatum. Ad hoc enim forte eliditur, ut contritum sanetur.
Abbreviated transcription (Latin):
est: n alla quę ꝓmutit᷑. hio gemitus. hic tẽptatio.¬
nes. hic angastię. hio merores. hic ꝑieula: landa.
domo tua. in seła scłoꝵ laudabunt te: quando
totũ negotiũ nr̃m ipsa laus erit. S qͣͥndo hoc :¬
In uita mea. Quomꝰ: Modo cñi quid ẽ : Posset
tͥ dicere. Mors mea. Unde mors tua Q ma
ꝑgrinor a dũo. Si enĩ herere illi uita . t̃: rece.¬
dere ab illo mors. c̃. S̾ ed quid te consolat᷑: Spes
Iam niuis in spe. de spe lauda: de sꝑs catta
Unde mors tua ẽ tion cantes. tmnde nnis. catti
Mors tua.x̃ de merore hniꝰ scłi. uiuis in spe fu¬
quomͦ laudabis dũm tuũ: Psallam dõ meo quĩ¬
din sũ. Qualis illa landatio: Ptallã aõ meo
quãd̃in sũ. Uidete fr̃s mei. quale erit alus ẽ.
Ibi sempiterua landatio erit. sempit̃ũ eẽ. erit.
Ecce mͦ ẽs: nũqͥd psallis aõ tuo quãdi: es: Eat
psallebas. Auertisti tẽ ad aliud negotiũ. iam

Expanded text:
est, nisi illa quae promittitur; hic gemitus, hic tentatioest, nisi illa quae promittitur; hic gemitus, hic tentationes, hic angustiae, hic moerores, hic pericula: laudabidomo tua, in saecula saeculorum laudabunt te» ; quando totum negotium nostrum ipsa laus erit. Sed quando hoc? «In vita mea.» Modo enim quid est? Posset tibi dicere, Mors mea. Unde mors tua? Quia peregrinor a Domino. Si enim haerere illi, vita est; recedere ab illo, mors est. Sed quid te consolatur? Spes. Jam vivis in spe; de spe lauda, de spe canta. Unde mors tua est non cantes; unde vivis, canta. Mors tua est de moerore hujus saeculi, vivis in spe saquomodo laudabis Dominum tuum? «Psallam Deo meo quamdiu sum.» Qualis illa laudatio, «Psallam Deo meo quamdiu sum?» Videte, Fratres mei, quale erit illud esse. Ubi sempiterna laudatio erit, sepiternum esse erit. Ecce modo es; numquid psallis Deo tuo quamdiu es? Ecce psallebas; avertisti te ad aliquod negotium, jam
Abbreviated transcription (Latin):
tam. Tolle mͥ corptis qđ aggrauat animã: & lando
dñm. Tolle mͥ t̾renã habitationẽ depͥmentẽ scasũ
multa cogitantẽ. ut a multis in unũ confluam:
tit laudem dnm. Quãdu autẽ ita sũ: ñ possũ.
in uita mea: Spes mea tu es. Hic spes mea es̃
tui: hic dicimus. portio aut̃ mea ñ bic: s in t̾ra
uiuentrã. Ham ista t̾ra. morientiũ est. Hac
transimus. sed interest quo: qm̃ & melus homo
ꝑegrinatur hic: & bonus homo ꝑggrinatur hic.
transeunt. s non ambo ad uinĩ. Duo crant. panꝑ
ulctrosus ad ianuam duntis iacens. & diuee
indutus purpura & brsso: in epulis cotidie splen¬
didis. Ambo hic erant. ambo hinc transierunt:
seo non adumĩ locũ. Diuersa loca suscipiunt.
quia diuersa merita ꝑducunt. Transiit pauꝑ
in sinũ abrahȩ: & transiit diues ad toementa inst.¬
roꝵ. Uicini corpore in t̾ra. ile in domo: ille ante
iauam. Post mortem tantũ scꝑati. ut dicat abra.¬
ham int̾ nos a uos chaos magnũ sirmatum est.

Expanded text:
 aggravat animam, et laudo Dominum; tolle mihi terrenam habitationem deprimentem sensum multa cogitantem, ut a multis in unum confluam, et laudo Dominum: quamdiu autem ita sum, non possum,  7. Quid est, «in vita mea? Spes mea tu es» hic. «Spes mea es tu» hic, dicimus: «portio» autem «mea» non hic, sed «in terra viventium» . Nam ista terra morientium est: hinc transimus: sed interest quo. Quoniam et malus homo peregrinatur hic, et bonus homo peregrinatur hic. transeunt, sed non ambo ad unum. Duo erant; pauper ulcerosus ad januam jacens divitis, et dives indutus purpura et bysso, in epulis quotidie splendidis: ambo hic erant, ambo hinc transierunt, sed non ad unum locum; diversa loca suscipiunt, quia diversa merita perducunt. Transiit pauper in sinum Abrahae, et transiit dives in tormenta inferorum. Vicini corpore in terra; ille in domo, ille ante januam: post mortem tantum separati, ut dicat Abraham, «Inter nos et vos chaos magnum firmatum est»
Abbreviated transcription (Latin):
Hũguid sine te reguabit at̃ tuus Ingeneratione
& generationẽ. Dis dixit. quia non potuit semꝑ di.¬
ctre. Ne putes quia uerbis finitis. finit᷑ ct̃nitas.
In uerbo quatuor sillabis constat. in se sine fine ẽ.
Non potuit tibi. nͥ sic cõmendari. Ds̃ tuus regnabit
ingeucratione & geuerationẽ. Parũ dixit. Si toto
die diceret: angustũ esset. Si tota uita sua di.¬
cerit. notint aliquando conticesceret. Ama gãu¬
tatem. Nullo fine regnabis. si fius tͥ xp̃s est. cũ

Expanded text:
numquid sine te regnabit Deus tuus? «In generationem numquid sine te regnabit Deus tuus? «In generationem et generationem.» Bis dixit, quia non potuit semper dicere. Nec putes quia verbis finitis finitur aeternitas. Aeternitas in verbo quatuor syllabis constat, in se sine fine est. Non potuit tibi nisi sic commendari, «Deus tuus regnabit in generationem et generationem.» Parum dixit: si tota die diceret, angustum esset; si tota vita sua diceret, nonne aliquando conticesceret? Ama aeternitatem; nullo fine regnabis, si finis tibi Christus est. cum
Abbreviated transcription (Latin):
oculos non potes ut uideas ipsũ sinẽ: crede ci qui
ider. Et quis homo qui uidet: Forte nemo
homo. sed dñs as tuus ad te uenit: ut crederes dõ.
Non eñĩ & dño dõ tuo non es crediturus qui ait.
lata & spatiosa est uia quȩ ducit ad interitum. &
multi sunt qui intrant ꝑ illam. Hanc uiam
ext̃minabit dñs: quia ipsa est uia peccatorum.¬
Ꝙ dũ ext̃nunata fuerit uia peccatoꝵ. quid nobis
restat: Utnite benedicti patris uci ꝑcipite reg¬
nũ. qͦd uobis paratũ est ab origine munddi. Ad
hoc concludit psalmus. Et uiã ꝑeccatoꝵ geter.¬
minabit. Et quid tu: Regnabit dñs in scła.
altã tiꝰ. Hide cũi qͥd sequitur. Es ccrte ciuis de
srͥon: ñ de babylonia. id. c̃. non de ciuitate pe.¬
ritups huiꝰ scłi. s de sron ad tempꝰ laboriute. &
ꝑgriuante. mȩternũ aut̃ regnatura. Audisti
ergo sintm. inde es. Regnabit dñs iueternum.
d̃s tuus syon. O sron: as̃ tuus regnabit içt̃nũ.

Expanded text:
oculos non potes, ut videas ipsum finem: crede ei qui oculos non potes, ut videas ipsum finem: crede ei qui videt. Et quis est homo qui videt? Forte nemo homo; sed Dominus tuus ad te venit, ut crederes Deo. Num enim et Domino Deo tuo non es crediturus, qui ait: «Lata et spatiosa est via quae ducit ad interitum, et multi sunt qui ingrediuntur per illam» ? Hanc viam extuid nobis restat? «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi» . Ad hoc concludit Psalmus: «Et viam peccatorum exterminabit.» Et quid tu? «Regnabit Dominus Vide enim et quid sequitur. Es certe civis de Sion, non de Babylonia; id est, non de civitate peritura hujus saeculi, sed de Sion ad tempus laborante et peregrinante, in aeternum autem regnatura. Audisti ergo finem; inde es. «Regnabit Dominus in aeternum, Deus tuus, Sion.» O Sion, Deus tuus regnabit in aeternum:
Abbreviated transcription (Latin):
Imoere ista quȩ dicinius. Quis pupillus: Nuȩ indua:
cemus a bibamus: cras eñi moricinur. Uide ne talt
aliquid ꝑsuadeant: ne ꝑ aurem in cor intrtat. Sꝑi¬
nas inueniant in aurib tuis. Qui ꝯꝑit sic intra.¬
re: punctus absocdit. Corrũpunt cũi mores bono
colloquia mala. Seo forte hic dicturus es. Quare
gͦ felices sunt. E coe nec am̃ colunt. & om̃ia mala
cotidie cõmutunt. Abundant reb his: quibus ego
egens laboro. Noli celare in peccatores. Qdaccipiant
uides: qͥd illis seruetur ñ uides. Et unde inquit
udeo ꝗd̾ ñ uiddet. Om̃ino habet oculos fides. omi¬
semꝑ in dñm: ut  ipse euellat de his laqueis pedes
tuos. Uu peccatoꝵ placet tibi quia lata ẽ: & multi
ꝑ illam ambulant. Latitudinẽ eiꝰ uides: finẽ cuis
non uides. E cce ubi finitar p̾cipitiũ est: ubi finit᷑
ꝓfunditas quȩdam baratri est. Ltantes o spatian¬
tes in ista uia: illo fine mergunt᷑. Sed extendere

Expanded text:
Irridere ista quae dicimus. Quis pupillus? quae vidua? Irridere ista quae dicimus. Quis pupillus? quae vidua? cemus et bibamus, cras enim moriemur.» Vide ne tales aliquid persuadeant: ne per aurem in cor intrent, spinas inveniant in auribus tuis; qui coeperit sic intrare, punctus abscedat. «Corrumpunt» enim «mores bonos colloquia mala» . Sed forte hic dicturus es: Quare ergo felices sunt? Ecce nec Deum colunt, et omnia mala quotidie committunt; abundant rebus his quibus ego egens laboro. Noli zelari in peccatores. Quid accipiant, vides; quid illis servetur, non vides? Et unde, inquit, video quod non videtur? Omnino habet oculos fides; et masemper in Dominum, ut et ipse evellat de his laqueis pedes tuos . Via peccatorum placet tibi, quia lata est, et multi per illam ambulant; latitudinem ejus vides, finem ejus non vides. Ecce ubi finitur, praecipitium est; ubi finitur, profunditas quaedam barathri est: laetantes, exspatiantes in ista via, illo fine merguntur. Sed extendere
Abbreviated transcription (Latin):
pater nr᷑ qui es in glis. Ido̾ eccłia uidua quasi ab.¬
sente sponso: absente uiro. Ueniet ille qͥ illam
m̃ ꝓͥtegit non uisus. s desideratus. Magno cim
desidcrio iapimur. & amore eł. Qut̃ ñ nõ uitius
aesideramis. Inbexc̾bimus amplexib insi. si ñdũ
uisi side dctinemur. Erg epupillum & uduam.
quid uoluit intesligi fratres: Peslitutos om̃i ope
& argeilio. Destituta anima in scło: ipsa sbi spebet
iouitoniũ dĩ. Qequid hic habucris. aurã hadius:
p̃sumpsisti inde: iam non es ꝓselitus. sĩ tł atpllanꝰ.
non idua mimeraris. Amicũ habe. Si deulo
p̃stmpseris. &. am̃ dimiscris: ñ es destitutꝰ. Habes
hec om̃a. non inde p̃sumis. non inde superbis:
pupillus dĩ es. s indua dĩ. Suscipit argo destitutos.
Hoc dixit. suscipit pupillum: suscipit o indnam.
Et uiã peccatoꝵ geterminabit. Qne. t̃. ia peccatoꝵ:

Expanded text:
«Pater noster, qui es in coelis» . Ideo Ecclesia vidua, quasi ab«Pater noster, qui es in coelis» . Ideo Ecclesia vidua, quasi absente sponso, absente viro. Veniet ille, qui illam modo protegit, non visus, sed desideratus. Magno enim desiderio rapimur, et amore ejus quem non videmus, desideramus. Inhaerebimus amplexibus visi, si nondum visi fide detinemur. Ergo «et pupillum et viduam» quid voluit intelligi, fratres? Destitutos omni ope et auxilio. Destituta anima in saeculo, ipsa sibi speret adjutorium Dei. Quidquid hic habueris, aurum habeas; praesumpsisti inde? Jam non es proselytus, non es orphanus, non in vidua numeraris. Amicum habes: si de illo praesumpseris, et Deum dimiseris, non es destitutus. Habes haec omnia; non inde praesumis, non inde superbis? Pupillus Dei es, et vidua Dei. Suscipit ergo destitutos; hoc dixit: suscipit pupillum, suscipit et viduam. 19. «Et viam peccatorum exterminabit.» Quae est via peccatorum?
Abbreviated transcription (Latin):
habes. Dr̃s custodit ꝓselitos. Proseliti. adueu fc̃.
Om̃is çcella grtiũ. ꝓselita est. Aduentitia estcũ
ad patres. non dde carne coꝵ nata: s imitando
filia. Dãs tarĩ eam eustodit. ñ aliquis homo.
Orphanã & induã suscipiet. Nemo putet quasi
pupillum ꝓpt̾ hereditatem. aut induã propitr
nescio qͥd negotiũ sutĩ. Equidem & istis deus
opitulatut. & in om̃ib officiis generis humani:
bont̃ opus facit qui pupillo consulit. qui ui.¬
duam non ddescrit. Seo scđm quendã modum
om̃s pupilli sumꝰ. abscnte patre non mortuo.
Pupillus em̃i scđm homines. mortuo patre fit.
Et si uerum quęratis fratres. quia anima tron mo¬
ritur uiuuit patres nt̃i. & magis absentib ꝑa.¬
trib sunt pupilli. qui pupilli sunt. Si mali fu¬
erint in penis uiuunt. si boni fuerint in requie
uiuunt. Om̃i a integra sunt creatori. Tam̃ nos
quãdin sumus in corꝑe hoc. o ꝑcgrinationis locũ
in colimus: absens est pat̃ ut̃ ad quẽ clamamus.

Expanded text:
s custodit proselytos.» Proselyti, advenae sunt. Omnis Ecclesia Gentium, proselyta est. Adventitia enim est ad patres, non de carne eorum nata, sed imitando filia. Dominus tamen custodit, non aliquis homo. «Orphanum et viduam suscipiet.» Nemo putet quasi pupillum propter haereditatem, aut viduam propter nescio quod negotium suum. Equidem et istis Deus opitulatur, et in omnibus officiis generis humani bonum opus facit, qui pupillo consulit, qui viduam non deserit: sed secundum quemdam modum omnes pupilli sumus, absente patre, non mortuo. Pupillus enim secundum homines, mortuo patre fit. Et si verum quaeratis, fratres, quia anima non moritur, vivunt parentes nostri; et magis absentibus patribus sunt pupilli, qui pupilli sunt: si mali fuerint, in poenis vivunt; si boni fuerint, in requie vivunt: omnia integra sunt Creatori. Tamen nos quamdiu sumus in corpore hoc, et peregrinationis locum incolimus, absens est Pater noster, ad quem clamamus,
Abbreviated transcription (Latin):
carũ. rebaptitari. gxuflari in eis xp̃m. occidi iu
eis non mortale illud siũ qd̾ homines sunt: sed
illud qd̾ mȩternũ uicturi sunt. Suadetur ho.¬
mini dicere non sũ xp̃ianus: oo iusticia uocat᷑.
Accessurus es ad cp̃m. At ule. Uide ne dicas te
esse xp̃ianũ. Si cũi dixeris te esse. xp̃ianum:
non es accepturus. Ut aut̃ accipias: dic te ñ et̃.
Quid mones xp̃iant : Ed doces : Terte ꝑsccutio¬
nẽ pateris. Quanto ta uerior ꝑsecutor: Quando
imꝑatores ꝑsequebantur xp̃ianos. minando coge.¬
bart. qd̵ tu esficis suadendo. ꝑsuades xp̃iano: ut
se negit esse xp̃ianũ. Quod tu suadendo facis:
hoc ꝑsecutor occidendo ñ fecit. Sub te uiuit homo.
qui negat sc esse xp̃ianũ. Nlegat & uiuit. strdit
iam uitam: cadauer tͥ loquit᷑. Qui ꝑcussus est
gladio ꝑsecutoris. cecidit & uiuit. Cui loqͣris.
stat & cecidit. Hec faciens: quicqͥd passus fueris.

Expanded text:
carum, rebaptizari, exsufflari in eis Christum, occidi in carum, rebaptizari, exsufflari in eis Christum, occidi in eis non mortale illud suum quo homines sunt, sed illud quo in aeternum victuri sunt. Suadetur homini dicere, Non sum christianus, et justitia vocatur. Accessurus es ad episcopum, ait illi, vide ne dicas te esse christianum: si enim dixeris te esse christianum, non es accepturus; ut autem accipias, dic te non esse. Quid mones, christiane? quid doces? Certe persecutionem pateris: quanto tu verior persecutor! Quando Imperatores persequebantur Christianos, minando cogebant, quod tu efficis suadendo. Persuades christiano ut neget se esse christianum: quod tu suadendo facis, hoc persecutor occidendo non fecit. Sub te vivit homo, qui negat se esse christianum. Negat, et vivit? Perdidit jam vitam; cadaver tibi loquitur. Qui percussus est gladio persecutoris, cecidit, et vivit: cui loqueris, stat, et cecidit. Haec faciens, quidquid passus fueris,