comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
data ciuitas. Uel ita. ⁊ agit de actuali susceptione
xp̃i qua susceptꝰ fuit. asymeone. ⁊ aliis qͣndo intẽ¬
tempnunt eum qui inmedio eoꝵ conspectus
.ẽ. Et ꝑhoc notatur incatiatio xp̃i qui scd̃m
quod bomo intẽpso. ẽ. p̾sentatꝰ. Uel ita ⁊agit de
susceptione. xp̃i ꝑfidem qua ab omnib credenti¬
b suscipitur. suscepit fide. odnẽ miscdiam tuã¬

Expanded text:
data civitas. Vel ita, et agit de actuali susceptione Christi, qua susceptus fuit a Simeone et aliis, quando in temcontemnunt eum, qui in medio eorum est conspectus, et per hoc notatur incarnatio Christi, qui secundum quod homo in templo est praesentatus. Vel ita: Et agit de susceptione Christi per fidem, qua ab omnibus credentibus suscipitur. Suscepimus, fide, o Deus, misericordiam tua
Abbreviated transcription (Latin):
tui. ⁊ quia hoc .ẽ. scałm nomen tuũ ods̃ quia
ubiq diffusum ẽ. quia nullus. ẽ. qui huic no¬
mini se non subiciat⁊ si nesciat cultum Scd̃mgͦ no¬
men tiuĩ .i. sic̃ reuerentia nominis tui dilatat᷑.
sic ⁊ laus tua que non. ẽ. nisi inscĩs uera dilata-¬
ta. ẽ. infines t̾re .i. meccła que iitoto orbe diffu¬
sa.ẽ laus t̾ datur. non enim dest̃. qui te laudenł
sticia tua .i. iustificauit multos qui ds̃ laudant.
uł aext̾a tua .i. et̾na beatitudo in hac parte iusti¬

Expanded text:
t quia hoc est secundum nomen tuum, o Deus, quod ubique diffusum est, quia nullus est qui huic nomini se non subjiciat, et si nesciat cultum. Secundum ergo nomen tuum, id est sic ut reverentia tui nominis dilatetur. Sic et laus tua, quae non est nisi inae, id est in Ecclesia quae toto orbe diffusa est, laus tibi datur. Non enim desunt qui te laudent stitia, id est justificavit multos, qui omnes laudant. Vel dextera tua, id est aeterna beatitudo, in
Abbreviated transcription (Latin):
sumus: ut sic sanemur. ⁊ conu̾tatur ds̃. ⁊ hoc di¬
ita uastata est uinea. s ut reliquie salue fiant: oids
uirtutum conuert̾e abira: infinem scłi. ⁊ respice
nꝰ aspice: cõmutatis in melius. Hoc remedium p̾¬
catur a saph. ⁊ uide. quib peccatis laboret. ⁊ ꝑ eat
hõ. Uel uide .i. fac eam cognoscere te. uł peccata
sua.⁊ uisita uincam istanĩ infirmam sana.

Expanded text:
sumus? ut sic sanemur et convertamur. Et hoc dit vinea, sed ut reliquiae salvae fiant, o Deus virtutum, convertere ab ira in fine saeculi. Et respice, nus, aspice, commutatis melius. Hoc remedium precatur Asaph. Et vide quibus peccatis laboret, et pereat homo. Vel, vide, id est fac eam cognoscere te vel peccata sua; et visita vineam istam, id est infirmam sana.
Abbreviated transcription (Latin):
p̾missis duo reddit. Non. ẽ. sanitas incarne mea.
quia afflictus sum corpore. anima implet᷑ illusio
fieri solet. Iste uͦ rugit agenuitu. ñ uinoce. ⁊ est rugie
patat ut fortior gemitus ostñdatur. ⁊ ille rugitus
erat agemitu. Ecce uirtus pacientie ostñditur. in¬
illo quod ingemitũ non inuerba ꝓrumpit. Et . ẽ.
sensꝰ. Desiderabã sabbatum ⁊ querebã. qͦd qͥa non
optinebam gemebã. ⁊ ille gemitũ erat cordis mei .i.

Expanded text:
missis duo reddit, non est sanitas in carne, quia afflictus sum corpore, anima impletur illusiofieri solet. Iste vero rugit a gemitu, non in voce. Et est rugiebparat ut fortior ostendatur gemitus. Et ille rugitus erat a gemitu. Ecce virtus patientiae ostenditur quod in gemitum non in verba prorumpit. Et est sensus: Aug. Desiderabam Sabbatum et quaerebam, quod quia non obtinebam, gemebam. Et ille gemitus erat cordis mei, Hi
Abbreviated transcription (Latin):
des. Alii enum eredunt. alii ñ. Scł̾m int̾p̾tationẽ
uͦ: siccima st̃ humeri qͥ diuiduntur.i. onera quȩ
sic partiunt᷑. nt alios peccata grauent. Alii leci
lis tab̾nacłoꝵ ꝓpt̾ oues iacob iudeos significat.
qui etiam diuidentur: qͥa alii credunt. alii non.
Et est. Conuallem tab̾naculoꝵ metibor .i. de u¬
deis non paricos habeo. uł quia tab̾nacula mili¬
tancum sc̃. ꝑconuallem tab̃nacł̃oꝵ intelligent᷑

Expanded text:
. Alii enim credunt, alii non. Secundum interpretationem vero, Sichima sunt humeri qui dividuntur, id est onera quae sic partiuntur, ut alios peccata gravent, alii leve lis tabernaculorum propter oves Jacob, Judaeos significat, qui etiam dividuntur, quia alii credunt, alii non. Et est, convallem tabernaculorum metibor, id est de Judaeis non paucos habebo. Vel quia tabernacula militantium sunt, per convallem tabernaculorum intelliguntur
Abbreviated transcription (Latin):
sabiis & hoc est. Unde scił quia ds locutus est. fiet
istud quod ego letabor quia ds̃ ꝓmisit. non u̾ba
dei dicit s que consequenter exũbis dei eueniunt.
Uox est ȩccłȩ ista. scił letabor. Uel ita. hac fiduicia
Quid: Quod ego letabor .i. faciam quod leticie mͥce¬
dat sic partibor. uł diuidam sictunam. Siccima lo¬
cus est. ubi iacob rediens alaban fecit tab̾naculum
ꝓpter oues ⁊ armenta ⁊ uocaurt sochot .i. tab̾nacula
ubi etiam abscondit ydola que habebat de syria uͥ

Expanded text:
salus. Unde scilicet? quia, Deus locutus est, fiet istud, quod ego laetabor. Non verba Dei dicit, sed quae consequenter ex verbis Dei veniunt. Vox est Ecclesiae ista, scilicet laetabor. Vel ita, in hac fiducia Quid? quod ego laetabor, id est facerem quod laetitiae ma, partibor, vel dividam, sichimam. Sichima locus ubi Jacob rediens a Laban, fecit tabernacula propter oves et armenta, et vocavit Sochot, id est tabernacula, ubi etiam abscondit idola, quae habebat de Syria, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
on que enĩ priꝰ maledictionib substantia sterili¬
tatis obꝓbrio dolebat: nunc ꝓle fecunda ubiq
exultat ⁊ cõmendat᷑ hic ab amplitudine. Uel sclłm
aliam lit̾am. scił fundator exultationtᷤ uniu̾se t̾re.
tatione uniu̾se t̾re cui sensui concordat alia tͣns¬
latio. Alii eiim tͣnsferunt sic dilatans. exulta.
clesiam. gaudia dilatat. mons syon. ⁊c̃. ꝑ parteᷤᷤ
ostendit. qͦd dixerat ꝑmontẽ syon uideos signifi-¬
cans. ꝑlat̾a aquilonis. gs̃ que ad herent diabło. qui¬

Expanded text:
e. Quae enim prius maledictionibus subjecta, sterilitatis opprobrio dolebat, nunc prole fecunda ubique exsultat. Et commendatur hic ab amplitudine. Vel secundum aliam litteram, scilicet: Fundatur exsultatione universae terrae. tatione universae terrae, cui sensui concordat alia translatio; alii enim transferunt sic: Dilatans exsultatclesiam gaudia dilatat. Mons Sion, etc., per partes ostendit quod dixerat, per montem Sion, Judaeos significat; per latera aquilonis, g
Abbreviated transcription (Latin):
nificat᷑. ipse uãq ait. Ascendam incelũ.⁊ ponã
sedẽ meam ad lat̾a aquilonis. ⁊ ero similis altis.¬
simo. Unde incanticis. Surge aquiło ⁊ ueni au¬
ster. Unde ieremias. Abaquilone pandet᷑ omne
lonis .i. g̃s. Quicũq enĩ alicui herent. lat̾a eiꝰ di-¬
cunt᷑. unde solemꝰ ita. loqui bonꝰ hõ. ẽ. s praua.
latͣ habet .i. maligni st̃ qui ei st̃ comuncti. ita gs̃
erant diabłi. lat̾a hec inqͣm st̃ ciuitas regis mag
ni.a. dei. ali reges non st̃ magni. Eit est sens us.

Expanded text:
nificatur. Ipse namque ait: Ascendam in coelum et ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo . Unde in canticis: Surge, aquilo, et veni, auster . Unde Jeremias: Ab aquilone pandetur omne lonis, id est gentes. Quicunque enim alicui haerent latera ejus dicuntur. Unde solemus ita loqui, bonus homo est, sed prava latera habet, scilicet maligni sunt, qui ei juncti sunt. Ita gentes erant diaboli latera. Haec, inquam, sunt civitas regis magni, id est Dei. Alii reges non sunt magni. Et est sensus:
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui eos attñderet. dic̾et. uere ds̃ cum illis .ẽ. Uel
scd̾m aliã lit̾am. que. ẽ qm̃ cõplacuit tͥ in illis. scił
placuit tͥ ut illis soł ħ faceres. Aliter abillo loco. S
dext̾a tua .i. bonus suscessus. quem eiͦ dedisti. ⁊ bra¬
chium tuum .i. fortitudo qͣm eis dedisti. ⁊ illumi¬
natio uultus tui. qͦsi. sapiens consiliũ ate illis da

Expanded text:
lis est. Vel secundum aliam litteram, quae est, complacuit tibi in illis, id est placuit tibi, ut illis solis haec faceres. Aliter ab illo loco, sed dextera tua, id est bonus successus, quem eis dedisti; et brachium tuum, id est fortitudo, quam eis dedisti; et illuminatio vultus tui, id est sapie
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi. hec retbuet quia custodini uias dñi. ut
latitudinẽ oꝑum longanimitas consequat᷑ ꝑ¬
seuerandi. nec impie gessi recedendo adeo meo.
iustus. ⁊ purꝰ .i. innocens. iustus sum. quia custo¬
diui uias dñi. purus sum. quiã impie gessi re¬
cendo adeo meo.⁊ hoc utrũq ideo: quia consi¬
deraui udicia. tam p̾sentia qmͣ futura. ⁊ uidi
iusta. ⁊ inuenta iusta. ñ repuli ame .i. placuett᷑¬

Expanded text:
at: hoc retribuet, quia custodivi vias Domini, ut latitudinem operum longanimitas consequatur perseverandi, nec impie gessi, recedendo a Deo meo. justus, et purus, id est innocens. Justus sum, quia custodivi vias Domini. Purus sum, quia non impie gessi, recedendo a Deo meo. Et hoc utrumque ideo, quia consideravi judicia Dei, tam praesentia quam futura, et vidi justa et inventa justa non repuli, id est placue
Abbreviated transcription (Latin):
ul.ẽ. fraude qͣm tegunt. cõp̃hensꝰ. ẽ. pes eoꝵ.
id.ẽ. affectus eoꝵ. Laqueus occultus .ẽ. do¬
losa cogitatio. pes autẽ anime. amor est.
qui si pͣuus. ẽ. dr̃ cupiditas ⁊ libido. Si rec
.qͣsi. ad locũ quo tendit. id .ẽ. ad delectatio¬
nẽ bonam uł malã qͦ se ꝑuenisse ꝑamorẽ
lerant᷑. In laqueo gͦ isto qͤm absconderunt.
ul. ẽ. infraudulento consilio. pes eoꝵ. id. ẽ.
amor. qͥ ꝑfraudẽ uenit aduanã letitiã. cõ¬
p̾hensꝰ.ẽ. quia illa delectatio alligat eoᷤ. ut
inde abrũꝑe amorẽ ⁊ adutilia que dei st̃¬
⁊ dedeo: uert̾e non audeant. Si eium con¬
uertet᷑ dolor.ẽ. deserere. quȩ delectñt. ⁊ ille
dolor ñ sinit abscedere. ⁊ hec fuint occulto
dei iudicio. quȩ nc̃ uidicat. Uñ subdit. &.¬

Expanded text:
 fraude quam tegunt, comprehensus est pes eorum, id est affectus eorum. Laqueus occultus est dolosa cogitatio; pes animae amor est. Qui si pravus est, dicitur cupiditas vel libido; si rectquasi ad locum quo tendit, id est ad delectationem bonam vel malam, quo se pervenisse per amorem laetatur. In laqueo ergo isto quem absconderunt, id est in fraudulento consilio, pes eorum, id est amor qui per fraudem venit ad vanam laetitiam, comprehensus est, quia illa delectatio alligat eos, ut inde abrumpere amorem, et ad utilia vertere non audeant. Si enim conentur, dolor est deserere quae delectant, et ille dolor non sinit abscedere. Et haec fiunt occulto Dei judicio quo nunc judicat. Unde subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
deo non ut eos sic relinquat. s ꝓmissione di¬
uina adiuuando ꝑficiat. Sequitur. In con¬
spectu tuo st̃ om̃s qui tͥbulant me. ñ nutat᷑
Imꝓpium. qͣsi dic̾et. ipsi uꝓꝑauerunt non
mneum quia ħ futura p̾uidit ⁊ p̾dixit. ⁊ ad hoc
uenit cor menm. quia uoluntate sustinuit scđm
illud. Desid̾io disideraui hoc pascha mandu¬
care nobͣ: ⁊ miseriam. que tñ magis erat cru¬
cifigentium. quia ipse miserans dyxit. pater
ignosce illis. quia nesciuire quid faciunt. &
sic̃ expectaui ⁊ p̾dixi. ita impletum est qͦd sic
dicit.

Expanded text:
Deo, non ut eos sic derelinquat, sed promissione diDeo, non ut eos sic derelinquat, sed promissione divina adjuvando proficiat. In conspectu tuo sunt omnes qui tribulant me, non mutatur improperium. Quasi dicat: Ipsi improperaverunt, non  quia futura praevidit, et praedixit: et ad hoc venit cor meum, quia voluntate sustinuit, secundum illud: Desiderio desideravi hoc Pascha manducare vobiscum . Et miseriam quae tamen magis erat crucifigentium, quam ipse miserans dixit: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Et sicut exspectavi et praedixi, ita impletum est quod sic dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
me inimici mei sc̃ in conspectu tuo. ista nesci¬
entes. scił quare ista patior. ⁊ idõ ñ potuctunt ip̃i.
uł confundi. uł corrigi. nisi manifeste me eruas.
excitat contra eos. ut tautũ scelus p̾sente deo
cõmitt̾ent. ¶ Uel in ꝑsona menbroꝵ totum.
lit̾a. oꝓpbrium est: quod obicit inunicꝰ. ⁊ con¬
fusionẽ meam. Confusio. ẽ. que mordet con¬
scientiam ⁊ uerecundiã meam. Uerecundia. ẽ.
qͣndo etiam frons ingenua ꝓfalsis erubescit.
Hȩc ominia st̃ incorpore. xp̃i. non in ipso. Obi.
alibi. Non enim erubesco euangłium. His
gͦ obꝓbrium tautũ pot̾at obici. s ñ confu.¬
sio erat sane m̃ti. nec uerecundia fronti. S
cum obicitur qͥb dam qͦd xp̃m occiderunt.
cõpuncti st̃ mala conscientia. ⁊ salubrit̾ con¬
fusi. atq conu̾si: ut possint dic̾e. tu cogno¬
uisti confusionẽ meam. Qdam uͦ credunt.¬
plus aptid se ualente lingua humana qͣm ꝓ¬
missione diurna. & hii tales cõmendantur

Expanded text:
 inimici mei, sunt in conspectu tuo, istam nescientes, scilicet quare ista patior. Et ideo non poterunt ipsi vel confundi, vel corrigi, nisi manifeste me eruas. excitat contra eos, ut tantum scelus praesente Deo committerent. Vel in persona membrorum totum, littera: Opprobrium est quod objicit inimicus, et confusionem meam. Confusio est quae mordet conscientiam. Et verecundiam meam. Verecundia est, quando etiam frons ingenua pro falsis erubescit, haec omnia sunt in corpore Christi, non in ipso. Objicalibi: Non enim erubesco Evangelium . His ergo opprobrium tantum poterat objici, sed nec confusio erat sanae menti, nec verecundia fronti. Sed cum objicitur quibusdam quod Christum occiderunt, compuncti sunt mala conscientia, et salubriter confusi atque conversi, ut possent dicere: Tu cognovisti confusionem meam. Tu eplus apud se valente lingua humana quam promissione divina: et hi tales commendantur
Abbreviated transcription (Latin):
stitues qͦd amiserim. quia nich amisi. s meis
inquib ego sum. ⁊ cũ quib unt̃ sũ restitues
noticiam claritatis meẽ. qͣm ꝑpecc̃m amiser̃t.
que cdaritas erat apł te anteꝙͣ mundus fieret.
Uñ ipse dñs ait menangłio. Clarifica pat̾
filiũ tuũ ea claritate qͣm habuit apd it: an¬
deqͣm mundus fieret. Uel hertditatẽ dicit
lumen claritatis .i. glam ĩmortalitatis qͣm
madam ꝑdidimꝰ. quȩ xp̃o insua resurrectio.¬
ne restituta est.⁊ nob̃ innr̃a restituerur. Uñ
ipse alibi ait. Et cefloruit caro mea. Sequit᷑.¬

Expanded text:
stitues quod amiserim, quia nihil amisi, sed meis in quibus eo sum, et cum quibus unum sum, restitues notitiam claritatis meae, quam per peccatum amiserunt: quae claritas erat apud te antequam mundus fieret . Unde ipse ait in Evangelio: Clarifica, Pater, Filium tuum ea claritate quam habuit apud te antequam mundus fieret. Hier. Vel haereditatem dicit lumen claritatis, id est, gloriam immortalitatis, quam in Adam perdidimus, quae Christo in sua resurrectione restituta est, et nobis in nostra restituetur. Unde ipse alibi ait: Et refloruit caro mea . Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
munitatẽ fidei ⁊ moꝵ. In hac tinitate non est
locꝰ hereticis ꝑ partes pͣui doginatiᷤᷤ conscisis qui
psi uidentes sic admirati sc̃. conturbati suilł
cõmoti sc̃: tremor app̾hendit eos. Admirati

Expanded text:
unitatem fidei et morum. In hac unitate non est locus haereticis per partes pravi dogmatis concisis, qui Ipsi videntes sic admirati sunt: conturbati sunt, commo
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃. Quasi. uete diminuta est ueritas. quia cre.¬
uit falsitas. ⁊ hoc est. Uana loquuti st̃. ⁊ cet̾a.
Uel ita iunge. diminute st̃ ueritates. ⁊ insuꝑ
uana locuti sunt unusquisq addecipiendũ
ꝓrimũ suũ. scił quemlibet hominẽ ꝓcimꝰ
enum est omnis homo condicione pͥme nati¬
uitatis. cum nullo gͦ male agendũ est. Uł ꝓxi¬
mum accipit aliqua oportunitate coniunctũ.
ad quem etiam decipiendũ nitunt᷑. qͦd det̾uiᷤ

Expanded text:
cat: Vere diminuta est veritas, quia crevit falsitas. Et hoc est, vana locuti sunt. Vel ita junge, diminutae sunt veritates; et insuper, vana locuti sunt, unusquisque ad decipiendum proximum suum, quemlibet homenim est omnis homo conditione primae nativitatis. Cum nullo ergo male agendum est. Vel proximum accipit aliqua opportunitate conjunctum, ad quem etiam decipiendum utuntur; quod deterius
Abbreviated transcription (Latin):
mortificatoꝵ. Deinde quid gemitꝰ cõpedi-¬
toꝵ petat: ostũdit. Hoc enĩ petebat. gemitus
recipe madoptionẽ. Alia lit̾a. filios .i. posteros
mortificatoꝵ. hoc semꝑ orauere scĩ martyres.
ne infructuosuᷤ. ecͥt. post̾i̾s sangus eoꝵ. ut in¬
de cresc̾et seges: unde putabatur ꝑitura. Et
est ista pia p̾catio. ne filios eoꝵ ꝓiciat. qui ꝓ eo
puniti st̃. s multiplicet. ⁊ hoc scđ̾m magnitu¬
dinẽ brachii tui .i. potentie tue. Res enim tã
magna. inxp̃ianis secuta. ẽ: qͣm nũqͣm crede

Expanded text:
mit. Deinde quid gemitus compeditorum petat ostendit; hoc enim petebat gemitus recipe in adoptionem, alia littera, filios, id est posteros, mortificatorum. Hoc semper oravere sancti martyres, ne infructuosus esset posteris sanguis eorum, ut inde cresceret seges, unde putabatur peritura. Et est ista pia precatio, ne filios eorum projiciat, qui pro eo puniti sunt, sed multiplicet. Et hoc secundum magnitudinem brachii tui, id est potentiae tuae. Res enim tam magna in Christianis secuta est, quam nunquam crede
Abbreviated transcription (Latin):
uł qͣntũ adse contaminaut scͥpturas dum
contraria agunt. ⁊ idõ diuisi st̃ ꝑhereses ab
ira uultus eiꝰ. uł p̾ira. Hoc est ab ipso irato
qui tradidit eos indesideria cordis eoꝵ.⁊ apꝓ¬
⁊ diuisi sc̃. ideo armant᷑ ampliꝰ. usti ⁊ lib̾ant
infirmi qui curam habe̾t indm̃. & ħ est illi con¬
taminauert̃. ⁊ ꝑ hoc corilliꝰ .i. secreta uolun¬
taᷤ dei que inscripturiᷤᷤ continettir apꝓpinqͣ¬
uit suis fidelib ut scił intelligamꝰ uoluritatẽ¬
eiꝰ. quia illis p̾scisis acatholica fide cõpunguNł
bonos. boni magis excitant᷑ qui ꝓbati st̃. uultꝰ
eiꝰ legitur inscͥpturis quo latebat dei uolun¬
tas. Unde alibi. Congregatio tauroꝵ inuac¬
cis popłoꝵ ut exeludantur .i. emineant.⁊ ap¬
pareant qui ꝓbati st̃ argento diuini eloquii.

Expanded text:
uantum ad se, contaminaverunt Scripturas, dum contraria agunt. Et ideo, divisi sunt per haereses, ab ira vultus ejus, vel prae ira, hoc est ab ipso irato, qui tradidit eos in desideria cordis eorum  divisi sunt, ideo armantur amplius justi, et liberantur infirmi, qui curam habent in Deum. Et hoc est, illi contaminaverunt. Et per hoc, cor illius, id est secreta voluntas Dei, quae in Scripturis continetur, appropinquavit suis fidelibus, ut scilicet intelligamus ejus voluntatem, qua illis praecisis a Catholica fide, compungit bonos, et boni magis excitantur qui probati sunt; et intelligitur in Scripturis, quae latebat Dei voluntas. Unde alibi: Congregatio taurorum in vaccis populorum, ut excludantur id est emineant et appareant, qui probati sunt argento divin
Abbreviated transcription (Latin):
lit. Hic dicit ubi peccatori sue nequicie impu¬
tant᷑. quia laudem querit ds̃. ne putent tur¬
pes hauc sibi imꝑari. ꝓhibet ne lingua p̾su.¬
mat laudare cui obuiat pͣua conscientia. non
tamen int̾dicit᷑ laus conu̾sis adpenitentiã s
oblitis dm̃ ut inferiꝰ ait. Quasi dictoet. Immo¬
la deo sacͥficium laudis. S uide ne cantes bene
& uiuas male. quia peccatori dix̃ ds̃. quare
saluet᷑ quod bene docuit. Uel ita continua. hec
popłosuo dix̃. s ñ suo .i. peccatori. dix̃ ds̃. Hoc
contͣ p̾dicantẽ dr̃. securus tam̃ sit ille. qui au¬
dit a quocũq audiat bona sccłm illud. Que di¬
cunt facite. que autẽ faciunt nolite facere.
Hoc inqͣm dixit. Quare tu enarras iusticias
meas. cum oꝑe ñ impleas .i. quare comuni ser¬
mone. scił ad popłm ꝓfers aliqͥd de mea ma¬
iestate.⁊ quare assumis .i. indeuote p̾sumis de¬
gendis. Unde apłs ait. Castigo corpus meum
⁊ inseruitutẽ redigo. ne forte cum aliis p̾dica¬

Expanded text:
lit, hic dicit, ubi peccatori suae nequitiae imputantur, quia laudem quaerit Deus, ne putet turpis hanc sibi imperari. Prohibet ne lingua praesumat laudare, cui obviat prava conscientia; non tamen interdicitur laus conversis ad poenitentiam, sed oblitis Deum, ut inferius ait. Quasi dicat: Immola Deo sacrificium laudis; sed vide ne cantes bene et vivas male, quia peccatori dixit Deus: Quarsalvetur, quod bene docuit. Vel ita continua: Haec populo suo dixit, sed non suo, id est peccatori dixit Deus, hoc contra praedicantem dicitur, securus tamen sit ille qui audit, a quocunque audiat bona, secundum illud: Quae dicunt facite, quae autem faciunt nolite facere . Hoc inquam, dixit: Quare tu enarras justitias meas, cum opere non impleas, id est quare communi sermone, scilicet ad populum profers aliquid de mea majestate? Et assumis, id est indevotus praesumis tegendis. Unde Apostolus ait: Castigo corpus meum et in servitutem redigo illud, ne forte cum aliis praedica
Abbreviated transcription (Latin):
sti u̾bum dei. ecce conu̾timur ad gs̃ incor maris.
.i. infidem gentiũ quia gs̃ credent eis. Uel mare. ẽ.
hoc scłm. cor maris immanitas gentiũ. ad gs̃ im
manes. ⁊ barbaraᷤ tnͣsierunt in qua tnͣslatione.

Expanded text:
stis verbum Dei, ecce convertimus ad gentes . In cor maris, id est in fidem gentium, quia gentes credunt eis. Vel, mare est hoc saeculum; cor maris, immanitas gentium. Ad gentes enim immanes et barbaras transierunt, in qua translatione
Abbreviated transcription (Latin):
Congregat inunum
multa. que ꝓtulit adinuidiam inuideos ex¬
citandam. qͣsi dic̾et. merito ñ confundentur
suꝑ me. qͣm̃ ꝓ pt̾ ego sustiniu ohꝓbrrũ in con¬
uicus. ut quod ipsi dicunt. Inbelzebub eicit
em meam. consputã. hoc solet euenire. in bono
laceratis. qui solent tanto ampliꝰ acdtt̃pꝰ tͥstes ef.¬
tia .i. impudentia qͣm oportet nos hab̾e. int̾ eõ
quib displicet xp̃c. non erubescamꝰ de eo.¬

Expanded text:
Congregat in unum multa quae pertulit ad invidiam in Judaeos excitandam. Quasi dicat: Merito non confunduntur super me, quoniam ego sustinui opprobrium in conviciis, ut quod ipsi dicunt: In Beelzebub ejicit uit confusio faciem meam consputatam. Hoc solet evenire in bono laceratis, qui solent tanto amplius ad tempus tristes eftia, id est impudentia quam oportet nos habere, inter eos quibus displicet Christus, ne erubescamus de eo
Abbreviated transcription (Latin):
mas seruoꝵ suoꝵ .i. sibi obedientium ⁊ om̃s qui sꝑa¬
nt meo. qͣmuis sine pecc̃o non sint. tamen non de
ꝓficiens quia sine peccato. ẽẽ. non potest. in hoc non
delinquat .i. ꝑ hoc mortale delictum caueat dum
.i. quia sꝑat ineo. in quo.ẽ. remissio peccatoꝵ.¬

Expanded text:
sed servorum suorum sibi obedientium, et omnes qui sperant in eo, quamvis sine peccato non sint, tamen non delt proficiens, quia sine peccato esse non potest, in hoc non delinquat id est per hoc mortale delictum caveat, dum, id est quia sperat in eo in quo est remissio peccato
Abbreviated transcription (Latin):
eleg̾at. Capta enim archa: consequens. ẽ. ut po.¬
płs caderet. ita ⁊ malos inpopło suo in occisione
anime conludi ꝑmutit. idem repetit diceis.
& hereditatẽ suam spreuit.uuenes eoꝵ
uuenes eoꝵ
comedit ignis: & uirgines eoꝵ non sunt

Expanded text:
elegerat. Capta enim arca consequens est ut populus caderet, ita et malos in populo suo, in occisione animae concludi permittit. Idem repetit dicens, Et haereditatem suam sprevit. VERS. 69.-- « Juvenes eorum comedit ignis et virgines eorum non su
Abbreviated transcription (Latin):
mare .i. gentes. & omnia reptilia .i. omnis modi ho¬
mines. monstruosi inpeccatis. herentes t̾renis. quȩ
Laudent illum celi⁊ t̾ra. ⁊ mare .i. celestia ⁊ t̾restria
re diuicie pauꝑis. scił uidere creata. ⁊ inde lau-¬
dare creatorem. Et est. Ac si diceret. Cui omire
genu flect itur celestium t̾restrium ⁊ infernoꝵ
& ut ꝑfecte omnia concludat. addit. & omnia
reptilia que meis st̃. Sic omnis creatura. ad lau.¬
dem dei inuitatus.¬

Expanded text:
 gentes, et omnia reptilia, id est omnismodi homines monstruosi in peccatis, haerentes terrenis quae laudent illum coeli et terra, mare, id est coelestia, terrestria,verae divitiae pauperis, scilicet videre creata, et inde laudare Creatorem, etc. Ac si diceret: cui omne genu flectatur, coelestium, terrestrium, et infernorum et ut perfecte omnia concludat, addit, et omnia reptilia, quae, in eis sunt. Sic omnis creatura ad laudem Dei invitatu
Abbreviated transcription (Latin):
quasi clausas inutre. Mistice qui tunc stare
cupiscentiarũ. cum renuntiat᷑ scło. ut pecca¬
tis omnib quasi inunicis deletis: popłs fide¬

Expanded text:
quasi in utre . Mystice. Qui tunc stare cupiscentiarum, cum renuntiatur saeculo, peccatis omnibus quasi inimicis deletis. Populus fide
Abbreviated transcription (Latin):
Non enum uere
dm̃ inuocat: qui dco displicentia amat. In
cant. quia necesse. ẽ. mala agere. cum suꝑbi
nolunt dm̃ inuocare. ⁊ quia dm̃ non inuo¬
cauer̃t. ideo: trepidauerunt timore illic
ralium trepidauerunt. timuerunt amitt̾e
re. ita ⁊ ignauia. ẽ. in epte. trepidare: ut ꝓ
gente ⁊ loco. timore dei abiecto: ut fecerunt
uidei. Dixerunt enim. Sidimitimus eũ
sic. om̃s credent in eũ. ⁊ uenient romani. &
tollent nob̾ locum ⁊ gentẽ. Seq̃r.

Expanded text:
Non enim vere Deum invocant, qui Deo displicentia amant. Incant, quia necesse est mala agere, cum superbi Deum nolunt invocare. Et quia Deum non invocaverunt, ideo trepidaverunt timore illic ralium trepidaverunt. Timuerunt enim Judre, ita ignavia est inepte trepidare, ut pro gente et loco, timore Dei abjecto, ut fecerant Judaei. Dixerunt enim: Si relinquimus eum sic, omnes credent in eum, et venient Romani et tollent n
Abbreviated transcription (Latin):
ad illum uidendũ mererent᷑ ꝑuenire ipsegͦ uere
desudabił. ẽ. dum uitam ꝓmutit qͦd in hoc psal¬
mo agitur. Hic enim xp̃c intiocat dm̃. contͣ tͥbula¬
tores capitis ⁊ corporis ⁊ ꝑtͥbulationes omnib uitã
ꝓmutit: ⁊ est sensꝰ tituli. Psalmꝰ iste dirigen̾ noᷤ

Expanded text:
ad illum videndum mererentur pervenire? Ipse ergo vere desiderabilis est, dum vitam promittit, quod in hoc psalmo agitur. Hic enim Christus invocat Deum contra tribulatores capitis et corporis, et per tribulationes omnibus vitam promittit. Et est sensus: Psalmus iste dirigens nos
Abbreviated transcription (Latin):
qui hic loquit᷑ nunc in ꝑsona sua. nunc in ꝑsona
de passionȩ xp̃i. Iutentione monet ut aduersa fe¬
ramus. Modus. Triꝑtitus. ẽ. psalmꝰ. Primo uici¬
⁊ ꝓ aduersariis cũ cõmemoratione culpe eoꝵ. scił¬
i gaudio narrat. qͣm maligne erga xp̃m fecetuno
ibi. Anima autt̃ mea. Tercio: defructu passionis
agit ꝓmittens confessionẽ tociꝰ eccłs. ibi. Confite.¬
bortibi. Incipiens itaq aboratione in ꝑsona sua &¬
ce ds̃ ꝓuob̾ pugnat. ⁊ si ds̃ ꝓuob̃. quis contra nos:¬

Expanded text:
qui hic loquitur, nunc in persona sua, nunc in personde passione Christi. Intentio. Monet ut adversa feramus. Modus. Tripartitus est psalmus. Primo inciro se, et pro adversariis cum commemoratione culpae eoet gaudio, narrat quam maligne erga Christum fecerint, ibi, anima autem. Tertio de fructu passionis agit, promittens confessionem totius Ecclesiae, ibi, confitebor tibi. Incipiens itaque ab oratione in persona sua ce Deus pro nobis pugnat. Si Deus pro nobis, quis contra nos
Abbreviated transcription (Latin):
trum. manꝰ tua .i. potestas disꝑdidit morte:⁊ aluꝰ
moclis gentes t̾re ꝓmissionis. scił amorreum ie¬
buseum. ⁊ etheum. ⁊ alios. ⁊ plantasti eos. scił patreᷤ.
& b non facile ĩmo pͥus afflixisti popłõs qui ibi
erant qui ñ alit̾ cederent quia fortes erant. Non

Expanded text:
didit morte, et aliis modis, gentes terrae promissionis, scilicet Amorrhaeum, Hevaeum, Etheum, et alios, et plantasti eos, scilicet patres. Et hoc non facile afflixisti populos, qui ibi erant, qui aliter non crederent, quia fortes erant; et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħarum. Eece auetoritas abantiqus. Quid.
nem qui pocest fallere ⁊ falli. ⁊ qui mecũ indiget. ñ
aluid s dñm qui saluare potest. ⁊ quid ille: et in¬
tendit mͥ non auertit se. s intendit mͥ .i. adutili¬
tatẽ meã. scił ut ꝓdesset. non dicit intendit me.
exaudiendo ⁊ educendo eoᷤ. & hoc. ĩ¬

Expanded text:
 Ecce auctoritas ab antiquis. Quid? nem, Aug. qui potest fallere et falli, et qui mecum indiget; non aliud; sed Dominum qui salvare potest. Et quid ille? Et intendit, non avertit se; sed intendit mihi, id est ad utilitatem meam, scilicet ut prodesset. Non dicit intendit me, exaudiendo eos et educendo. Et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
eccł̃a longo tẽpore expectauit desiderans xp̃m.
⁊cum eo nouũ testamentũ inqͣ expectatione mul¬
taante adiabło sustinuit. occulte ⁊ manifeste aqͥb
scił post xp̃i aduentũ ⁊ none legis ꝑceptionẽ pe¬
nitus minunis ñ fuit. diabłi insidias omnino nͣ
declinans aꝑte. ⁊ occulte nocentis. Est enĩ diabłs
leo ⁊ draco. leo.ẽ. cum aꝑte seuit. ut fecit tẽpore
martẏrũ. tibiopus. ẽ. pacientia. dinco cum occul¬
te insidiat᷑. eum scandala mouet. ⁊ tẽptationes.
sicut nc̃ facit. ubi opꝰ est uigilancia.⁊ magiᷤ est
timendus cum fallit ut draco. qͣm cñ seuit ut
leo. Illic enĩ cogit intormentoꝵ. Hic docet nega¬
quo usq utrũq recepit .i. xp̃m ⁊ nouũ testamen.¬

Expanded text:
tempore exspectavit, desiderans Christum, et cum eo Novum Testamentum, in qua exspectatione multa a diabolo sustinuit, occulte et manifeste, a quibus etiam post Christi adventum, et novae legis perceptionem, penitus immunis non fuit, diaboli insidias omnino non declinans, et aperte et occulte nocentis. Aug. Est enim diabolus leo et draco; leo, cum aperte saevit, ut fecit tempore martyrum, ubi opus est patientia; draco, cum occulte insidiatur, cum scandala movet et tentationes, sicut nunc facit, ubi opus est vigilantia, et magis timendus est cum fallit ut draco, quam cum saevit ut leo. Illic enim cogit, hic docet negaquousq
Abbreviated transcription (Latin):
infinẽ .i. innouũ testamentũ consũmans. quia
agit demutatiõe uet̾is testamenti. innouũ atͥtͥ.
ex ꝑsona menbroꝵ. Intentiõe monet relictis
cerimoniis legis. ⁊ ydolatͥe suꝑstitione ad nouũ¬
Primo inducit ȩccłam expectasse .i. xp̃m dm̃.¬
⁊ accepisse ⁊ abeo nouũ testam̃tũ. qͦd ⁊ multi se¬
cuturi sc̃. Unde ꝑenut om̃s suꝑsticiones. ⁊ inui¬
tat admirabilia dei consideranda. Scd̃o: expo¬
nit mirabilia. que st̃ in carnatio iusticia p̾dica¬
tionis. liberatio hominũ abiniquitatib confu¬
sio mimicoꝵ leticia sꝑantiũ. ibi. Annunciam.

Expanded text:
id est in Novum Testamentum consummans, quia agit de mutatione Veteris Testamenti in Novum; attribex persona membrorum. Intentio. Hier. Monet, relictis caeremoniis legis et idololatriae superstitionePrimo inducit Ecclesiam exspectasse Deum et accepisse eum et ab eo Novum Testamentum, quod et multi secuturi sunt. Unde percutit omnes superstitiones, et invitat ad mirabilia Dei. Cassiod. Secundo exponit mirabilia quae sunt incarnatio, justitia praedicationis, liberatio hominum ab iniquitatibus, confusio inimico
Abbreviated transcription (Latin):
tuo. ⁊ custodi me ut pupillam ocłi .i. custodi
me scłm humauitatẽ. Pupilla enim ꝑerigua
est ⁊ tam̃ ꝑeam acies luminis dirigitur. quo
lux ⁊ tenebre duudicant᷑. sic ꝑhumilitatẽ xp̃i
cos qui fidem humanitatis habent. insorte bo¬
noꝵ. alios u inconsortio maloꝵ annumerat.
Banc autẽ petit custodiri hoc mͦ. ꝓtege me: ut¬

Expanded text:
tuo. Et custodi me ut pupillam oculi, id est custodi me secundum humanitatem. Aug. Pupilla enim perexigua est, et tamen per eam acies luminis dirigitur, quo lux et tenebrae dijudicantur. Sic per humanitatem Christi quia eos qui fidem humanitatis habent, in sorte bonorum, alios vero in consortio malorum adnumerat. Hanc autem petit custodiri hoc m
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ seũe uidicans. qui hic quietus omnia ꝑ¬
tulit. Uel ita iunge. udiciũ dico exercendũ. Ciũ
ds̃ exurg̾et inuidiciũ .i. cũ potens aparebit. qui
humił apparuit. Id̾em sens̃. Uelita ab illo loco.
De celo. quasi dlic̾et. erit ira. nec ħ. ẽ. in p̾dictum.
quia decelo .i. deme dicit asaph. fecisti auditum

Expanded text:
udicium severe judicans, qui hic quietus omnia pertulit. Vel ita junge: Judicium dico exercendum, cum Deus exsurgeret in judicium, id est cum potens apparebit, qui humilis apparuit. Idem sensus: Vel ita ab illo loco, de coelo. Quasi dicat: Erit ira. Nec hoc est impraedictum, quia de coelo, id est de me dicit Asaph, fecisti auditum
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ hic nequicia consũmat᷑. ds̃ iubrauit
gladiũ suũ. iniudicio ⁊ uere. quia ipse est
uidex. ipse.ẽ. ustus. scd̾m merita singulis
reddens. ipse. ẽ. fortis cui ñ resistit᷑. Et mͦ
sic paciens. ẽ. qui sustinet in multa pacien¬
tia uasa ire.⁊ uere.ẽ. paciens. Numqͥd enim
irascit᷑ ꝑ singłos dies: non. s expectat adpe¬
nitñtiam. Unde post grauiꝰ punit. sinon¬
am lit̾am. Numqͥd adducit iram ꝑsingłoᷤ

Expanded text:
a consummatur, Deus vibravit gladium scilicet in judicio. Et vere, quia ipse est judex, ipse est justus secundum merita singulis reddens. Aug. Ipse est fortis cui non resistitur, et si modo patiens est, qui sustinet in multa patientia vasa irae. Et vere est patiens, nunquid enim irascitur per singulos dies? non, sed exspectat ad poenitentiam: unde post gravius punit, si nonam litteram, nunquid adducet iram per singulos
Abbreviated transcription (Latin):
supbis hononib gaudent.⁊ nota. Tangit duo
genera tumphoꝵ qui erant apd̃ antiquos. unꝰ
cebat᷑ saurtat᷑. in curru fiebat. Minor qui dice¬
eoꝰ ꝓ pħa qui de terrena dignitate p̾sumuil.
Nos autem quasi illi exultant in huiꝰmodi

Expanded text:
superbis honoribus gaudent. Tangit duo genera triumphorum, qui erant apud antiquos, unus cebatur laureatum, in curru fiebat; minor, qui diceeos Propheta, qui de terrena dignitate praesumunt. Nos autem. Quasi dicat: Illi exsultant in hujusmodi,
Abbreviated transcription (Latin):
Qui pͥus
in uob̾ letabamini ⁊ exultate in dño quia iam
iusti estis ñ meritis ur̃is s gr̃a. qui pͥus eratis pec¬
catores. Distingue. letari. ẽ. tacita suatutate gau¬
dere. exultare. ẽ. concitati animi. feruore gaudt̃
⁊ głamini deb̃ qͦd estis ei sribditi.⁊ hoc facite etiam
resistentes deo. praui corde sc̃: qui dicunt uł non
dent malos florere. ⁊ bonos pati. Retti cordt sc̃. qͥ
dirigunt cor scđm uoluntatẽ dei. qͣm sue p̾ponunt
ut ⁊ xp̃c docuit dicens. non sicut ego uolo. s sic̃ tu
uis. tnssiguratis inse suos ut ibi. saule saule quid
me ꝑsequeris:

Expanded text:
qui prius in vobis laetabamini, et exsultate in Domino, quia jam justi estis, non meritis vestris, sed gratia qui prius eratis peccatores. Distingue. Laetari est tacita suavitate gaudere; exsultare, est concitati animi fervore gaudere, et gloriamini quod estis ei subditi, et hoc facite etiam resistentes Deo. Pravi corde sunt qui dicunt Deum vedeant malos florere et bonos pati. Recti corde sunt qui dirigunt cor secundum voluntatem Dei, quam suae praeponunt, ut et Christus docuit, dicens, Non sicut ego volo, sed, etc. , transfigurans in se suos, ut et ibi: Saule, Saule, quid me persequeris?
Abbreviated transcription (Latin):
am. ũ suit me tnsire quia si passer sũ. habeo
ubi requiescam scdm illud. Et enim pas¬
ser inuenit sibi domũ. ⁊ qͣm domũ. dñm
mȩ meẽ. ut aduos tͣnseam. Uel ita dicitis
animȩ meȩ tnͣsmigra. a tuo inmontẽ: id ẽ.
ineminentiam intelłs. qm nos habemꝰ.
⁊ ita eris sic̃ passer qui inaltis nidificat.

Expanded text:
on sinunt me transire, quia si passer sum, habeo domum ubi requiescam, secundum illud: Etenim passer invenit sibi domum . Sed quam domum? Dominum, s, ut ad vos transeam? Vel ita: Dicitis animae meae: Transmigra, a tuo imo, in montem, id est in eminentiam intellectus, quam nos habemus. Et ita eris sicut passer, qui in altis nidificat.
Abbreviated transcription (Latin):
cum iste psalmꝰ sufficeret intestimoniũ dñice
passionis. neqͣ sit alicui excusatio. ne qua ambi¬
guitaᷤᷤ sequunt᷑ ⁊ aliĩ . iiͦiiͬ. de cadẽ re. aꝑte scͥpti
⁊ centesimꝰ. uiiiꝰ. Quoꝵ omniũ tał. ẽ. forma.
quia agenuitu ⁊ aboratione incipiunt. ⁊ insa¬
lute hominũ t̾minant᷑. ne audita passione
fideles desꝑent. s exea uerã salutẽ. ẽẽ. credant.
Intitulo tam̃ non fit mentio de passione. s de
resurrectione cum ait. ꝓassumptione. uł su¬
sceptione matutina. s ꝑid qͦd sequit᷑ .i. ꝑ assũp¬
tionẽ notat᷑ qͦd p̾cedit .i. passio ut cũ dr̃. Ali¬
fuisse. Assumptio autẽ uł susceptio ma¬
tutina dr̃ resurrectio xp̃i. que mane facta
est cum ad huc tenebre. ẽt̾nt. qͣndo humana
nec ubiq clarescat. sic xp̃c. de passione. ad re¬
surreccionẽ. inde incelum ad dext̾am pr̃is
dũ fidei radiis illustrauit. ⁊ quia hic pͥnci¬
palit̾ agit᷑ de passione inqͣ xp̃c orauit ꝓre

Expanded text:
cum iste psalmus sufficeret in testimonium Dominicae passionis, ne qua sit alicui excusatio, ne qua ambiguitas, sequuntur et alii quatuor de eadem re aperte scripti,  centesimus octavus. Quorum omnium talis est forma: Quia a gemitu et operatione incipiunt, et in salute hominum terminantur, ne audita passione fideles desperent, sed ex ea veram salutem esse credant, in titulo tamen non fit mentio de passione, sed de resurrectione cum ait: Pro assumptione vel susceptione matutina , sed per id quod sequitur, id per assumptionem notatur quod praecedit, id est passio, ut cum dicitur alifuisse. Aug. Assumptio autem vel susceptio matutina dicitur resurrectio Christi, quae mane facta est, cum adhuc tenebrae essent, quando humana nec ubique clarescat, sic Christus de passione ad resurrectionem, inde in coelum ad dexteram Patris cto, mundum fidei radiis illustravit. Et quia hic principaliter agitur de passione in qua Christus oravit pro
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ u̾bum caro fc̃m. ẽ. ⁊ habitauit in nob̾. Seq̃r.
longe. hic est solutio. qͣsi. Eccẽ quare ideo
scił quia longe es asalute mea. scił mei ue.
t̾is hominis. quia longe est apeccatorib sa¬
lus. ⁊ hec uerba. scił dereliquisti me ⁊ longe.
⁊ quare non sr̃ iusticie. s delictoꝵ meoꝵ .i. ostñ
Item ex ꝑsona uet̾is hominis. hoc dicit xp̃c qͣsi

Expanded text:
Verbum caro factum est, et habitavit in nobis : Longe. Hic est solutio. Quasi dicat: Ecce quare; ideo scilicet quia longe es a salute mea, scilicet mei veteris hominis, quia longe est a peccatoribus salus . Et haec verba, scilicet dereliquisti me, et longe, et quare, non sunt justitiae, sub una distinctione, longe a salute mea sunt
Abbreviated transcription (Latin):
roꝵ tͣnͣsiliit. ⁊ mane ingłam resurrectionis. qͣsi.
inaltũ. ẽ. assumpta. Intñtione nos monet. ⁊ cõ
nec non ⁊ oratio sic̃ inomnib psalmis de passio¬
ne. Scdo: describitur passio ubi ⁊ oratur resur.¬
rettio. ibi. Carcumndeilert̃. ⁊ cet̾a. Tercio fructuᷤ
uitilitas passionis ostñdr̃. ibi. Narrabo nom̃.

Expanded text:
rum transiliit, et mane in gloria resurrectionis, quasi in altum est assumpta. Intentione nos monet compatinecnon et oratio, sicut in omnibus psalmis de passione. Secundo, describitur passio, ubi et oratur resurrectio ibi, circumdederunt etc. Tertio fructus et virilitas passionis ostenditur, ibi, narrabo etc.
Abbreviated transcription (Latin):
significans se insimplici sua uetustate. nrãm
geminã consuiere. Nam urait apłs. Uecus
homo nr̃ confixus est cruci cum illo. Ynde oseẽ
ꝓpħa. Ero mors tua omors. xp̃i dico orantiᷤ
passumptione matutina .i. agentis de passio¬
ne ubi orat ꝓresurrectione mane fcã. Hic gͦ
mittitur passio ita exp̾sse exposita. qͣsi. sit hy¬
storia euangłica non ꝓphetia. ⁊ merito ita dili¬
gent̾ narratur. quia ipsa passio salus. ẽ. miru.¬
di. Alii habent ꝓcerua matutina. qͦd idẽ est
scłm aliam similitudinẽ. Cerua est enm hu¬

Expanded text:
significans se sua simplici vetustate nostram geminam consumere. Nam ut ait Apostolus: Vetus homo noster confixus est cruci cum illo. . Unde Osee propheta; Ero mors tua, o mors : Christi dico, orantis pro assumptione matutina, id est, agentis de passione, ubi orat pro resurrectione mane facta. Cassio qua praemittitur passio, ita expresse exposita, quasi sit historia evangelica, non prophetia et merito ita diligenter narratur, quia ipsa passio salus est mundi. Alii autem habent pro cerva matutina quod idem est secundum aliam similitudinem. Alcuin
Abbreviated transcription (Latin):
seculi. Scił contemptores sclł ⁊ bunuiles
saturabuntur imitando. diuites non satura¬
bunt᷑. quia non esurient cenã ⁊ passionẽ dñi
saturabunt᷑ uͦ qui imitant᷑. paciendo ⁊ ertic¬
eoꝵ tñ uiuent corda eoꝵ. Iu hoc diuites st̃.
aliĩ extra. ideo dicit corda. quia cyb ille cor¬
dis. ẽ. uuuent dico inscłm scłi. Diuites uinũt
in hoc scło. s post moriunt᷑ sine fine. Econ¬
tra paupes mnet̾num uiuent.

Expanded text:
id est contemptores saeculi et humiles, et saturabuntur; imitando divites non saturantur, quia non esuriunt coenam et passionem Domini. Saturantur vero, qui imitantur patiendo, et erucra, tamen vivent corda eorum, in hoc divites sunt alii extra. Ideo dicit corda, quia cibus ille cordis est. Vivent dico in saeculum saeculi. Divites vivunt in hoc saeculo, sed post moriuntur sine fine. Contra pauperes in perpetuum vivent.
Abbreviated transcription (Latin):
uinum. Uelita continua. Qui tibi ħfeceruri:
ecce. Adu̾sum me loquebant᷑ qui sedebantin
porta .i. inpublico. Inporta sedent: qui conuen¬
tib hominũ. sedula curiositate miscent᷑. Dic̃
gͦ passionẽ suam iudeoꝵ. ẽẽ. fabulam. uͭ nul.¬
lus exciꝑet᷑. qui huiꝰ locutionis alienꝰ. eẽt. Unde

Expanded text:
m. Vel ita continua: Qui tibi hoc fecerunt? ecce adversum me loquebantur qui sedebant in porta, id est in publico. In porta sedent qui conventibus hominum sedula curiositate miscentur. Dicit ergo passionem suam Judaeorum esse fabulam, ut nullus exciperetur, qui hujus locuti
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑegͥnusͤ forsitan ignoras. s non aliis. qͣsi di¬
ceret. De meagebant inpublicis conuentib &
inconuiuis. Unde subdit. ⁊ mine psallebant¬
eis. quod bibebant. cũ ego. ẽẽm. ieunꝰ. uinũ .i.
qui inebriabant᷑ tẽporali uoluptate. Ecce.
ineum cont̾ititur canttis. qͥ ꝓhibet uanos cantꝰ.
Uel qͥ bibebant uinũ erroris impietatis. ⁊ su¬
ꝑbie. Uel ita. adu̾sum me loquebant᷑ qui se¬
sedere. ad udicandas causas .i. inpublico udi¬
cio. sicut scribe ⁊ pharisei. habentes clauem sci¬
entie. s nec intrantes. nec alios intrare sinaͣnteᷤ.
bii loquebant᷑ adu̾sum me ⁊ in me psallebant be-¬
ne oꝑando qui bibebant uinum sp̃uale. Indm̃
nempe. ꝓbabili oꝑe psallunt. qͥuinũ sp̃uale qͦd
letificat mentẽ bibunt.

Expanded text:
us es, forsitan ignoras, sed alii non. Quasi dicat: De me agebant in publicis conventibus, et in conviviis. Unde subdit, et in me psallebanteis qui bibebant, cum ego essem jejunus, vinum, id est qui inebriabantur temporali voluptate. Ecce in eum convertitur cantus, qui prohibet vanos cantus. Vel, qui bibebant vinum erroris, impietatis et superbiae, adversum me loquebantur qui sesedere ad judicandas causas, id est in publico judicio, sicut Scribae et Pharisaei, habentes clavem scientiae, sed nec intrantes, nec alios intrare sinentes . Hi loquebantur adversum me, Et in me psallebant bene operando, qui bibebant vinum spirituale. In Deum nempe probabili opere psallunt qui vinum spirituale quod laetificat mentem bibunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ut grauiorib exponar. s ꝓpe esto. longe putat
dum tardat. ds̃ ins̃ iauxilium meũ respice. quia
scio me. ẽt̾. affuigendũ. ¶ Uel ħ omnia possunt
Unde ieronimꝰ totũ hunc psalmũ. dexp̃o expo
ꝓdigium . ẽ. fc̃s. dum infirmatꝰ est incruce. ⁊ irri¬
sus. quod dr̃ senectus. quia exuetustate nr̃a as¬

Expanded text:
ut gravioribus exponar, sed prope esto. Longe putat, dum tardat. Deus meus in auxilium meum respice, quia scio me affligendum. Vel haec omnia possunt Unde et Hierony. totum hunc psalmum de Christo exponprodigium est factus, dum infirmatus in cruce est et irrisus: quod dicitur senectus, quia ex vetustate nostra as
Abbreviated transcription (Latin):
unde uinea sit eiecta. & ubi plantata. Deinde
subdit. qͦm crediderit. ⁊ qͣntum creuerit. qͥd
occupauerit dicens. post: ut uinea orbem com¬
p̾henderet. Dux itineris fiuisti in conspectu eiꝰ
apparens eis uisibił: carne assumpta. Unde.
non sum missus nisi ad oues quȩ ꝑierunt domꝰ
isrł. Uel scd̃m aliam lit̾am. ⁊ dirigitur sermo
uisibilem. ei misisti qui dicit. Eigo sum uia ue¬
ritas ⁊ uita. ⁊ plantasti radices .i. ꝓpħas. apłos.¬
⁊ alios doctores.:⁊ sic illa uinea mͦ impleuit totã
t̾ram. quȩ impletio fit usq ad finem mundi
dum cotidie aliqui conu̾tunt᷑. Notandum
qͦd breuit̾ egit. de inceptione uinet. dũ dixit
Uineam deegypto tͣnstulisti. deinde. deꝓgres¬

Expanded text:
unde vinea sit ejecta, et ubi plantata. Deinde subdit quomodo crediderit, et quantum creverit, quid occupaverit dicens: Post, ut vinea orbem comprehenderet, dux itineris fuisti in conspectu ejus, apparens ei visibilis, carne assumpta. Unde: Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel . Vel secundum aliam litteram, et dirigitur sermo  Christum visibilem ei misisti, qui dicit: Ego sum via, veritas et vita . Et plantasti radices ejus, id es alios doctores. Et sicut illa vinea modo implevit terram totam, quae impletio fit usque ad finem mundi, dum quotidie aliqui convertuntur. Notandum quod breviter egit de incoeptione vineae, cum dixit, vineam de Aegypto transtulisti.
Abbreviated transcription (Latin):
theatrum. uenationẽ. aucupiũ. ⁊ huiꝰmodi
& sic̃ in his t̾renis. ẽ. affectio humana: ita in
oꝑib ⁊ meditatione dei. ẽ. uit̾ior quedam af-¬
fectio. cum inspicit᷑ mundus.⁊ increaturis
creator querit᷑. ⁊ inuenit᷑ nusqͣm displicens.
s ꝑomnia ⁊ suꝑ omnia placens. Ds̃ insc̃o.
lam incipit oꝑa miscdie dei. circa nos ostñdere.
dequib garrit. ⁊ exulrat. ostñdens ꝑ quem
sit reditus ad annõ et̾nos. quasi dic̾et. ꝑp̾dic¬
ueniendi. Ipse enĩait. Ego sum uia u̾itas
⁊ uita. Redeant gͦ p̾uaricatores adcor.
⁊ scrutent᷑ sp̃m suũ. recolentes annos et̾noᷤ.
⁊ sic inuenient miscdiam. Unde. iste letꝰ: po¬
tentiam dei p̾fert. simulacris. quȩ falso cole
gentium. quib homines affecti colunt.
.ẽ. magnꝰ sic ds̃ nr̃: quasi dic̾et. nullus. quia
tu solus non aliꝰ: es ds̃ ꝓpͥe. qui solus facis
mirabilia. tam inanima qͣm incorpore. Sa¬

Expanded text:
theatrum, venationem, aucupium et hujusmodi. theatrum, venationem, aucupium et hujusmodi. Et sicut in his terrenis est affectio humana, ita in operibus et meditatione Dei. Est interior quaedam affectio cum inspicitur munus, et in creatis Creator quaeritur, et invenitur nusquam displicens, sed per omnia et super omnia placens, Deus in sancto. Jam incipit opera misericordiae Dei circa nos ostendere, de quibus garrit et exsultat, ostendens per quem fit reditus ad annos aeternos. Quasi dicat: Per praedicveniendi. Ipse enim ait: Ego sum via, veritas et vita . Redeant ergo praevaricatores ad cor , et scrutentur cor suum recolentes annos aeternos, et sic invenient misericordiam. Unde iste laetus potentiam Dei praefert simulacris, quae falso colebgentium, quibus homines affecti colunt, est magnus sicut Deus noster, quasi dicat: nullus, quia tu solus, non alius, es Deus proprie qui solus facis mirabilia tam in anima quam in corpore. Sa
Abbreviated transcription (Latin):
Transiliens iste. nusqͣm requiẽ inueniens:
non desiit tnͣsilire etiã seipsum. quo usq ꝑue¬
niret addm̃. Inaliis gͦ de ceptꝰ. ⁊ tedio affectus:
nunc inuenit ubi sit securꝰ. quasi dit̾et. Ita
cepi aliquid ubi securꝰ sim. ubi ñ anticipent
inimici mei. ubiiam nullũ ꝑiculũ. ⁊ dixi
etiam. ħ est mutatio dext̾e excelsi .i. mͦ cepit
me mutare. excelsus ds̃: ꝑ dext̾am .i. ꝑ. xp̃m.¬
Dext̾a enim patͥs: filiꝰ. ẽ. Inde. & brachium
dni cui reuelatũ. ẽ. Et scio quod potest mu¬
spaciat᷑ iste inoꝑib dei. ⁊ securꝰ gaudet. qui
supͣ foris garriens defecit. iam ⁊ sui oblitus:
insolo deo delectat᷑. Unde subdit. quia memor
ero. qͣsi dic̾et. Memor fui ⁊ ero. quod itadicit.
quia memor ero mirabiliũ tuoꝵ ⁊ ñ solũ me
dei garrit. qͣndo ꝑuenit: quo tendebat in af¬
fectionib tuis non inmeis. Alte enim sc̃ af¬
fectiones hominiᷤ: alie dei. Affectiones enun
hominis st̃: circa t̾cena. scił circa tabulam.

Expanded text:
transiliens iste, nusquam requiem inveniens, non desiit transilire etiam seipsum quousque perveniret ad Deum. In aliis ergo deceptus, et taedio affectus, nunc invenit ubi sit securus. Quasi dicat: Ita coepi aliquid, ubi securus sim, ubi non anticipent inimici mei, ubi jam nullum periculum. Et dixi etiam: Haec est mutatio dexterae Excelsi, id est modo coepit me mutare excelsus Deus, per dexteram, id est pDextera enim Patris Filius est. Unde: Et brachium Domini cui revelatum est? et scio quod potest muspatiatur iste in operibus Dei, et securus gaudet, qui supra foris garriens defecit. Jam et sui oblitus, in solo Deo delectatur. Unde subdit: Quia memor ero, quasi dicat: Memor fui, et ero, quod ita dicit, quia memor ero mirabilium tuorum et non solumDei garrit, quando pervenit quo tendebat. In affectionibus tuis, non in meis. Aliae enim sunt affectiones hominis, aliae Dei. Affectiones enim hominis sunt circa terrena, scilicet circa tabulam,
Abbreviated transcription (Latin):
cultam lib̾ationẽ anime ꝑtinet. ⁊ lib̾a eam. qͦd
.i. qͣm lib̾ationẽ tusolus scis. Deinde subdit de
aꝑta dicens. eripe me manifeste inresurrectiõe
ꝓpt̾ inimicoᷤᷤ meo. hoc ad aꝑtam lib̾ationẽ ꝑtinet.
ut scił caro resurgat. ⁊ ascendens mittat sp̃m.
Uñ inimici conu̾si st̃. quib ñ ꝓderit si solam
animã lib̾aueris.

Expanded text:
cultam liberationem animae pertinet. Et libera eam, quod cultam liberationem animae pertinet. Et libera eam, quod id est quam liberationem tu solus scis. Deinde subdit de aperta dicens: Eripe me, manifeste in resurrectione, propter inimicos meos, hoc ad apertam liberationem pertinet, ut scilicet caro resurgat, et ascendens mittat spiritum. Unde, inimici conversi sunt, quibus non proderit, si solam animam liberaveris.