comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sualiũ & cȩlestiũ sacram̃ta quȩ in theoriȩ gradi sullimiore ẽ¬
sistant: ualebit attingere. qͥ naturã uitioꝵ suorꝑ nec potuit initel¬
ligere nec enisus. ẽ extirpare: Consequent̾ enĩ ꝓnunciabit ꝓp¬
gredi ad excelsiora ñ posse: qͥ ñ euicerit planiora Multoq minꝰ
ea que sunt extrinsecus app̾hendet: quisq intelligere ea quȩ sibi
sunt inserta ñ quiuerit. Sciendũ tam̃ duplici nobis laboris inten¬
cione sudandũ. tã in expellendis uiti is quã inuirtutib ad¬
quirendis st hoc ñ nrã capimꝰ coniectura. sed illiꝰ sententia ꝑdo¬
cm. qͥ solus opifici i sui uires rationẽq cognoscit. Ecce in qͥt con
quattuor. eẽ. neces saria designauit. id ÷ euellere. destruere.
disꝑdere. dissipare. In ꝑficiendis uͦ uirtutib &iis quȩ adiusti¬
ciã ꝑtinent adqͥrendis. edificare tantũ modo atq plantare.

Expanded text:
spiritalium et caelestium sacramenta, quae in theoriae gradu sublimiore cospiritalium et caelestium sacramenta, quae in theoriae gradu sublimiore consistunt, ualebit adtingere, qui naturam uitiorum suorum nec potuit intellegere nec enisus est exstirpare? \' consequenter enim pronuntiabitur progredi ad excelsiora non poese qui non euicerit planiora, multoque minus ea quae sunt extrinsecus adprehendet, quisque intellegere ea quae sibi sunt inserta non quiuerit. sciendum tamen duplici nobis laboris intentione sudandum in expellendis uitiis quam in uirtutibus adquirendis. et hoc non nostra capimus coniectura, sed illius sententia perdocemur qui solus opificii sui uires rationemque cognoscit. ecce, inquit, coquattuor esse necessaria designauit. id est euellere, destruere, disperdere, dissipare, in perficiendis uero uirtutibus et his quae ad iustitiam pertinent adquirendis aedificare tantummodo atque plantare.
Abbreviated transcription (Latin):
tione consistit. Quisquis gͥ ad theoreticen uoluerit ꝑuenim
necesse : ut omĩ studio atq uirtute actualẽ primũ scienti ã
consequat᷑. Nã hec practicȩ absq theoretica possideri potest.
theorẽtica uero sine actuali omimodis ñ potest app̃hendi
Gradus enĩ quidã ita ordinati atq distincti sunt. ut huma¬
na humilitas possit ad sullime conscendere. Qui si inuicẽ sibi
ei qua diximꝰ ratione succedant: potest ad altitudinẽ puenusi ad
qu a sablito pͥmo gradu ñ potest ttansuolari. ft ustra gͥ adconspcetũ
qu endli: qui uitiorũ contagia non declinat. Sp̃s nanq di effu¬
qut ficdũ: nec habitat incorpore subdito peccatis Hex aiũ aetu¬
aus pfetio duplici ratione sub sistit. Na primꝰ eꝰ ÷ modusc itt
ut. les fanqua n aturali bono delectet᷑ atq pascat᷑. & arduã illã
atq angusta uiã cũ oblectatione conscendat. Quo enĩ modo uel
uirtutis ratione. qͥ scds in actuali disciplina gradus est. uł rerũ

Expanded text:
ticen. Quisquis igitur ad theoreticen voluerit pervenire, necesse est ut omni studio atque virtute actualem primum scientiam consequatur. Nam haec practice absque theoretica possidetheoretica uero sine actuali omnimodis non potest adprehendi. gradus enim quidam ita ordinati atque distincti anni, ut humana humilitas possit ad sublime conscendere: qui si inuicem sibi ea qua diximus ratione succedant, potest ad altitudinem perueniri, ad quam sublato primo gradu non potest transuolari. frustra igitur ad conspectum dei tendit qui uitiorum contagia non declinat: spiritus namque dei odit fictum, nec habitat in corpore subdito peccatis. Haec autem actualis perfectio dupliletur, sed tamquam naturali bono delectetur atque pascatur et arduam illam atque angustam uiam cum oblectatione conscendat. quo enim modo uel uirtutum rationem, qui secundus in actuali disciplina gradus est, uel rerum
Abbreviated transcription (Latin):
opationis osfastũ do consumationẽ donare iurtatu &ne¬
oritioni sa preima sapsuq p̃cipiti etiã inuitos & inscios
reuocaseanuno aut oiccasiones & opportunitates salgdis in¬
senorare pcrpttes uiolentosq conatꝰ a loetalib dispositio¬
sitr inhibere & alios quide uolentes currentesq suscipe.
alios ui nolentes renitentesq ꝑtrahere & ad bonã cogere uos¬
luntate. Iotũ uͦ ñ sẽꝑ resistentib nec ꝑseuerant inuitis no
merito sed cel esti grẽ deputandã. ita dñĩ ipsius uocib edo¬
cem̃ Et recordabimini uiarũ urãrũ & om̃iũ scelerũ urõrũ qͥb
polluti estis in eis. & displicebitis uobis in conspectu uro in¬

Expanded text:
operationis efoperationis efruina. iam proxima lapsuque praecipiti etiam inuitos et inscios reuocare, nunc autem occasiones et oportunitates salutis ingerere ac praecipites uiolentosque conatus a letalibus dispositionibus inr hibere: et alios quidem uolentes currentesque suscipere, alios uero nolentes resistentesque pertrahere et ad benas cogere uoluntatem. totum. uero non semper resistentibus nee peraeaenmter inuitis nobrorum merito, sed caelesti gratiae deputandam ita domini ipsius uocibus edocemur: et recordabimini uiarum uestrarum, et omnium scelerum uestrorum, quibus polluti estis in eis: et displicebitis uobis in conspectu u
Abbreviated transcription (Latin):
amorẽ suũ quẽ nobis tribuere dñs indefessa pietate dignatur
uolens motu humanȩ affectionis exprimere. nec inueniens in
hac creatura talẽ caritatis affectũ cui eũ comparare dignius pos¬
set : tenerrimis pie matris uiscerib comparauit. & utitur qͥdẽ
hoc exemplo. quia carius aliud innatura hominũ non potest
paritione Franscendit eã confestim atq sub iungit adicende
suilla oblita fuerit: ego tamen ñ obliuiscar tui er qđ enuden¬
cilat ione colligt᷑. abiis qͥ ñ lo quacib uerbis sed expeientia
duce uł enagnitudinẽ giȩ uł modulũ humani metiuntur
auotrił masan leuib cursus. nec fortib proeltũ. nec sa¬
prentio panis. nec prudentib diuitiȩ. nec scientibi graos¬
opet he omia unus atq idẽ sp̃s diuidens unicuĩq ꝓut
uult Et ieciro fide non dubia &e ut ita dicã pal pabili erepi¬
entia compbatur uniuersitatis dm̃ uelut pussimũ patrem
omerero unicui q bonȩ uoluntatis amlorẽ. nunc uero upseꝰ

Expanded text:
amorem suum, quem nobis tribuere dominus indefessa pietate dignatur, uolens motu humanae affectionis exprimere nec inuhac creatura talem charitatis affectum, cui eum comparare dignius posset, tenerrimis piae matris visceribus comparavit, et utitur quidem hoc exemplo, quia charius aliud in natura hominum non potest paratione, transcendit eam confestim atque subjungit, dicens: Et si illa oblita fuerit, ego autem non obliuiscar tui. Per quod euidenti ratione colligitur ab his qui non loquacibus uerbis, sed experientia duce uel magnitudinem gratiae uel modulum humani metiuntur arbitrii, quia non lenibus cursus, nec fortibus proelium, nec sapientibus panis, nec prudentibus diuitiae, nec scientibus graec omnia unus atque idem spiri- tus, diuidens unicuique prout uult et ideireo fide non dubia et ut ita dicam palpabili experientia conprobatur uniuersitatis deum uelut piissimum patrem erere unicuique boac uoluntates ardorem, nunc uero ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
nen: scãm scelera urã pessima domꝰ isrł. Et iccuto hoc abom̃ib
cacholicis patrib definitur. qui ꝑfectionẽ cordis non in anidis¬
putatione uerboꝵ sed re atq oꝑe didicerunt diuini. ẽe. mune¬
ris primũ ut accedat unꝰquisq ad desiderandũ om̃e qđ bonũ
est. sed ita ut in alterutrã partẽ plenũ sit liberȩ uoluntatis
arbitriũ. Itẽq etiã scđm diuinȩ. e̾ẽ. grę ut effici ualeant exer¬
citia predicta uirtutũ. sedita. ut p̾ossibilitas ñ extinguat᷑
arbitri i. Terciũ quoq addĩ munera ꝑtinere. ut ad quisiţ
uirtutis ꝑseuerantia teneatur. sed ita. ut captiuitatẽ libertas
addicta nonsentiat. Sic enĩ uniuersitatis ds̃ om̃ia in om̃ib
credendus ÷ opari: ut incitet. ꝓtegat atq confortet. ñ ut¬
auferit quã semel ipse concessit arbitrii libertatẽ. Siqͥdsin
uersutius humana argumentatione ac ratione colletũ. huu
sensui uidet᷑ obsistere: uitandũ magis ẽ. qua addestr ietio¬

Expanded text:
elera uestra pessima domus Israhel. et idcirco hoc ab omnibus catbolicis patribua definitur, qui perfectionem cordis non inani disputatione uerborum, sed xe atque opere didicerunt, diuini esse muneris primum ut accendatur unusquisque ad desiderandum omne quod bonum est, sed ita ut in alterutram partem plenum sit liberae uoluntatis arbitrium: itemque etiam secundum diuinae esse gratiae ut effici ualeant exercitia praedicta uirtutum, sed ita ut possibilitas non extinguatur arbitrii: tertium quoque ad dei munera pertinere ut adquisitae uirtutis perseuerantia teneatur, sed ita ut captiuitatem libertas addicta non sentiat. sic enim uniuersitatis deus omnia in omnibus credendus est operari, 30 ut incitet, protegat atque confirmet, non utauferat quam semel ipse concessit arbitrii libertatem. si quid sane uersutius humana argumentatione ac ratione collectum huic sensui uidetur obsistere, uitandum magis est quam ad destructio
Abbreviated transcription (Latin):
uiolenti is ac rapinis publicis in cũbens attrahit᷑ ad salutem :
S in uͦ a grã dĩ semꝑ inspirari bonȩ uoluntatis principia dixeri¬
mꝰ: quid de tachei fide. qͥd de illius incruce latronis pietate di¬
cemꝰ. qͥ desiderio suo uim quandã regnis cȩlestib inferentes. spe¬
cialia uocationis monita ꝓ̃uener̃: Consũmationẽ uͦ uirtutũ et
executionẽ mandatoꝵ dĩ. si nrõ deputauerimꝰ arbitrio: quomͦ
ductũ. sed uidemꝰ maledicere cupienti ñ fuisse ꝑmissũ. Custo¬
dit᷑ ab imelech. ne rebeccã tangens pecc& indm̃. loseph fr̃m li¬
uore distrahit᷑. ut descensio filioꝵ isrł in egyptũ fier&. & illis
de germani nece tractantib futurȩ famis remedia pararentur.
Qđ idẽ ioseph a frĩb agnitꝰ manifestat. dicens. Nolite pauere. nec
durũ uob̾ uideat᷑ qđ uendidistis me in his regionibꝰ. Prosalute

Expanded text:
uiolentiis ae rapinis publicis incubans adtrahitur ad salutem ? uiolentiis ae rapinis publicis incubans adtrahitur ad salutem ? sin nero a gratia dei semper inspirari bonae uoluntatis principia dixerimus, quid de Zaeehaei fide, quid de illius in cruce latronis pietate dicemus, qui desiderio suo uim quandam regnis caelestibus inferentes specialia uocationis monita praeuenerunt? consummationem uero uirtutum et exsecutionem mandatorum dei si nostro deputauerimus arbitrio, quomodductum, sed uidemus maledicere cupienti non fuisse permissum. custoditur Abimelech, ne Rebeccam tangens peccet in deum. Ioseph fratrum liuore distrahitur, ut descensio filiorum Israhel in Aegypto fieret et illis de germani nece tractantibus futurae famis remedia pararentur. quod idem loseph a fratribus agnitns manifestat dicens: nolite pauere, nec durum uobis uideatur quod uendidistis me in his regionibus: pro salute
Abbreviated transcription (Latin):
de çęlo lubem᷑ animas nr̃as sollicite custodire. ꝓpħa dicente.
custodierit ciuitatẽ. inuanũ uigilat qͥ custodit eã. Apłsphylippen¬
sibꝰ scribens. ut liberũ eoꝵ design& arbitriũ: cũ metu & tremo¬
re inqͥt urãm salutẽ oꝑamini. S ut infirmitatẽ eiꝰ ostendat. adiun
Et ita sunt hȩc quodã modo indiscrete ꝑmixta atq confusa: ut qͥd
ex quo pendeat. int̾ multos magna quęstione uoluat᷑. Id ÷ utrũ
quia initiũ bonȩ uoluntatis ꝓ̾buerimꝰ misereat᷑ nr̃i ds. an qͥa
ds̃ misereat᷑ consequam᷑ bonę uoluntatis initiũ. Multi enĩ sin¬
gula hec credentes & iusto ampliꝰ asserentes. uari is sibiq con¬
trariis sunt errorib in uoluti. Si enĩ dixerimꝰ nr̃m. ẽẽ. bonȩ
principiũ uoluntatis : qđ fuit in ꝑsecutore paulo. qđ in pu¬
blicano matheo. quoꝵ unꝰ cruori ac suppliciis innocentũ. aliꝰ

Expanded text:
de caelo. iubemur animas nostras sollicite custodire propheta dicente: de caelo. iubemur animas nostras sollicite custodire propheta dicente: custodierit ciuitatem, in uanum uigilauit qui custodit eam. apostolus Philippensibus scribens, ut liberum eorum designet arbitrium, cum metu et tremore, inquit, uestram salutem operamini: sed ut infirmitatem eius ostendat, adiungEt ita sunt haec quodammodo indiscrete permixta atque confusa, ut quid ex quo pendeat inter multos magna quaestione uoluatur, id est utrum quia initium bonae uoluntatis praebuerimus misereatur nostri deus, an quia deus ++ misereatur consequamur bonae uoluntatis initium multi enim singula haec credentes ac iusto amplius adserentes uariis sibique contrariis sunt erroribus inuoluti. si enim dixerimus nostrum esse bonae principium uoluntatis, quod fuit in persecutore Paulo, quod in publicano Matthaeo, quorum nans cruori ac suppliciis innocentum, alius
Abbreviated transcription (Latin):
statẽ designat arbitri i nr̃i psalmographus. dicens. Cohibe lin¬
guã tuã amalo. & labia tua ne loquant᷑ dolũ. Infirmitatẽ
eiꝰ nrã ꝓtestat᷑ oratio. dicentib nobis. Pone dñe custodiã ori
meo. & hostiũ circũstantiȩ labiis meis. Arbitrii nr̃i facultas
a dño declarat᷑. cũ dr̃. Solue uincła colli tui captiua filia
syon. Fragilitatẽ eꝰ ꝓpħa decantat. dicens. Dñs soluit cõpeditos.
& dirupisti uincula meatͥ sacrificabo hostiã laudis. Audiuimꝰ ineuan¬
głio dñm conuocantẽ nos. ut adeũ ꝑliberũ ꝓperemꝰ arbitriũ hente
ad me om̃s qͥ laboratis & onerati estis. & ego reficiã uos. Sed infirmi
tatẽ eiꝰ idẽ dñs ꝓtestat᷑ dicens. Nemo potest uenire adme. nͥ pat̾
qͥ misit me attraxerit eũ. Apłs liberũ arbitriũ nr̃m incitat di¬
cens. Sic currite ut cõprehendatis. Sed infirmitatẽ eiꝰ ioħs baptisti
testat᷑ cũ ait. Non potest homo accipe ã se qͥcquã. nͥ fuerit ei ditũ¬

Expanded text:
inguam taam a malo: et labia taa ne loquantur dolum: infirmitatem eius nostra protestatur oratio dicentibus nobis: pone domine custodiam oris meo: et ostium circumstantiae labiis meis. arbitrii noetri facultas a domino declaratur, cum dicitur: solue uincula colli tui captiua filia Sion: fragilitatem eius propheta decantat dicens: dominus soluit conpeditos, et: disrupisti ninonla mea: tibi sacrificabo hostiam laudis. audimus in enangelio dominum connocantem, ut ad eum per liberum properemus arbitrium: uenite ad me omnes qui labtur, dicens: Nemo potest venire ad me, nisi Pater qui misit me, attraxerit eum . Apostolus liberum arbitrium nostrum incitat, dicens: Sic currite ut comprehendatis . Sed infirmitatem ejus Joannes Baptista testatur cum ait: Non potest homo accipere a se quidquam, nisi fuerit ei d
Abbreviated transcription (Latin):
paulisꝑ subreliquerat ut ꝓbare. ita dr̃. Ne inferas manũtuã
in puerũ. neq facias ei quicquã. Nunc enĩ scio quia times dñm
tuũ. & ñ peꝑcisti filio tuo unigenito ꝓpt̾ me. Qđ tẽptationis
genꝰ. nobis quoq ad ꝓbationis meritũ posse contingere. indeu¬
teronomio satis euident̃ a legis latore ꝓ̃ dicit᷑. Si surrexerit int̾
uos ꝓpħa aut qui somniũ uidisse se dicat. & p̾dixerit signũ
atq portentũ & euenerit qđ locutꝰ est. & dixerittͥ. eamꝰ et¬

Expanded text:
paulisper subreliquerat wt probaret, ita dicitur: ne inferas manum tuam paulisper subreliquerat wt probaret, ita dicitur: ne inferas manum tuam in puerum, neque facias ei quicquam: nunc enim scio quia times dominum to, et non pepercisti filio tto diteoto propter me. quod temptationis genus nobis quoque ad probationis meritum posse contingere ia Deuteronomio satis euidenter a legMatore praedicitur: ai surrexerit inter uos propheta aut qui somnium uidisse se dicat et praedixerit signum atque portentum, et euenerit quod locutus Mt et dixerit
Abbreviated transcription (Latin):
illo hanceiꝰ oblationẽ feruentioris fideĩ flagrantia suꝑ grediente
atq dicente. dnẽ ñ sũ dignꝰ ut intres subtectũ meũ sedtantũ dic¬
uerbo & sanabit᷑ puer meus: mirat᷑ eũ dñs atq collaudat. cunctisq
ilis qͥ exis raelis popło crediderant p̃fert dicens. Amen dico uobis.
ñ inueni tantã fidẽ in isrł. Nullius enĩ laudis esset ac meriti. si
id in eo xp̃c qđ ipse donauerat ꝓ̃tulisset. Alioquin dixisset. Am̃¬
dico uobis: non dedi tantã fidẽ inisrł. Quã explorationẽ fidei
etiã in illo magnificentissimo patriarcha diuinã legimꝰ dispen¬
sasse iusticiã cũ dr̃. & factũ est. Post hȩc uerba temptauitds
abraham. Nonenĩ illã fidẽ quã ei dñs inspirabat. sedillã quã uo¬
exhibere. experiri uoluit diuina iusticia. Unde ñ immerito
fidei eiꝰ constantia cõꝓbat᷑. atq adeũ subueniente grã dĩ quȩ eũ

Expanded text:
illo hanc eius oblationem feruentioris fidei flagrantia supergrediente illo hanc eius oblationem feruentioris fidei flagrantia supergrediente atque dicente: domine, non sum dignus ut intres sub tectum meum: sed dic tantum uerbo, et sanabitur puer meus, miratur eum dominus atque conlaudat cunctisque illis qui ex Israhelis populo crediderant praefert dicens: amen dico uobis, non inueni tantam fidem in Israhel. nullius enim laudis esset aut meriti, si id in eo Christus quod ipse donauerat dico vobis: Non dedi tantam fidem in Israel, etc. ADNOTATIO IIetiam in illo magnificentissimo patriaroha diuinam legimus dispensasse iustitiam, cum dicitur: et factum est post haec uerba, temptauit deus Abraham.non enim illam fidem quam ei dominus inspirabat, sed illam quam uoterat exhibere, eiperiri uoluit diuina iustitia. unde non inmerito fidei eius constantia conprobatur, atque ad eom subueniente gratia dei, quae eam
Abbreviated transcription (Latin):
querimoniã calũniosus hostis post conflictũ audeat iterare: ñ dĩ
seddilli sẽ uictũ uirib confitet᷑. licet etiã grã dĩ ñ intotũ illi de¬
fuisse credenda sit. quȩ tantã tẽptatori tẽptandi tribuit potestatem
quantã & illũ resistendi nduerat habere uirtutẽ. ñ eũ ab illiꝰ im¬
pugnatione sic ꝓtegens ut nullũ uirtuti humanȩ relinqueret locũ:¬
sea hoc tantũ ꝓcurans. ne uiolentis simꝰ inimicꝰ animã eiꝰ amentẽ¬
U faciens & impotẽ sensu. impari eũ atq iniqͦ certaminis pon
dere ꝓ̃grauane. Qđ gͦ soleat int̾dũ tẽptare dñs fidẽ nrãm. ut for¬
tior ł gloriosior fiat : euuangłici illius centurionis edocem᷑ exẽplo
Cuiꝰ puerui cũ scir&e utiq potestate sermonis sui se dñs curaturũ. of¬
ferre maluit ꝓ̃sentiã corporalẽ dicens. Ego ueniã & cit rabo eũ. Sed

Expanded text:
querimoniam calumniosus hostis post conflictum audeat iterare, non dei, querimoniam calumniosus hostis post conflictum audeat iterare, non dei, sed illius se euictum uiribus confitetur: licet etiam gratia dei non in totum illi defuisse credenda sit, quae tantam temptatori temptandi tribuit potestatem, quantam et illum resistendi nouerat habere uirtutem, non eum ab illius inpugnatione sic sed hoc tantum procurans, ne violentissimus inimicus animam ejus amentem faciens et impotem sensu, impari eum atque iniquo certaminis pondere praegrauaret. quod ergo soleat interdum temptare dominus fidem nostram, ut fortior uel gloriosior fiat, euangelici illius centurionis edocemur exemplo, cuius puerum cum sciret utique potestate sermonis sui se dominus curaturum, offerre maluit praesentiam corporalem dicens: ego ueniam et curabo eum. sed
Abbreviated transcription (Latin):
boruii. Gonatũ ꝓ prii designat arbitrii. Cũ dicit ñ aut̃ ego sed
irdi: uirtute duimȩ ꝓtectionis ostendit. Cũ dicit inciũ nore
otioso naq securo sed laboranti ac desudanti eã cooꝑatã fuisse de¬
clarat : Qq etiã in iob ꝓbatissimo athleta suo. cũ eũ diabolus expe¬
tiset ad singulare certamĩ. diuinã legimꝰ ꝓuidis se iusticiã. Sienĩ
contra inmicu ñ sua uirtute seddĩ solius fuis set grã ꝓtegente ẽ¬
gressus & absq ulla uirtute patientiȩ suȩ. diuina tanitũ opteula¬
tione suf fultꝰ. multi plices illas ac tota inimici crudelitate quesitas
ceptationũ moles &e exitia ꝑtulisset: quomͦ ñ illã calũpniosã dia¬
bolus quã priꝰ emiserat uocẽ. aduersus eũ iustius iterasset᷑ Nunqͥ
gratis iob colit dm: Nonne tuuallasti eũ. & uniuersã substantiã
ei ꝑcircuitũ: Sed aufer manũ tuã. id ÷ sine eũ suis mecũ uirib
decertare. nisi in faciẽ tuã benedixerit tͥ. Sed cũ nullã huiꝰcemodi

Expanded text:
 dicit non autem ego, sed gratia dei, uirtutem diuinae protectionis ostendit: cum dicit mecum, non otioso neque securo, sed laboranti ac desudanti eam cooperatam fuisse declarat. Quod etiam in Iob probatissimo athleta suo, cum eum diabolus expetisset ad singulare certamen, diuinam legimus prouidisse iustitiam. si enim contra inimicum non sua uirtute, sed dei solius fuisset gratia protegente congressus et absque ulla uirtute patientiae suae diuina tantum opitulatione suffultus multiplices illas ac tota inimici crudelitate quaesitas temptationum moles et exitia pertulisset, quomodo non illam calumniosam diabolus quam prius emiserat uocem aduersus eum iustius iterasset: numquid gratis Iob colit deum? nonne tu uallasti eum et uniuersam substantiam eius per circuitum.? sed aufer manum tuam, id est sine eum suis mecum uiribus decertare, nisi in faciem tuam benedixerit tibi. sed oum nullam huiuscemodi
Abbreviated transcription (Latin):
& dñs transtulit iniquitatẽ tuã: ñ morieris. Qđ gͥ homicidiũ ad¬
ulterio addidit : liberi utiq fuit arbitri i. Qđ aut̃ arguit᷑ ꝑ ꝓpħã.:¬
diuinȩ dignationis ÷ grã. Rursꝰ qđ peccatũ suũ humiliatꝰ agnos¬
indulgentiã tantoꝵ criminũ ꝓmeret᷑ : dnĩ miserentis est donũ.
& quid de hac tã breui confessione & incõparabili diuinȩ retribu¬
tionis immensitate dicamꝰ. cũ beatꝰ apłs ad illã magnitudinem
futurȩ remunerationis aspiciens. qͥd de illis tã innumeris ꝑsecutio¬
nib suis ꝓnunciauerit. considerare ꝑfacile sit: Nã mom̃taneũ
hoc inqͥt & leue tribulationis nr̃ȩ. sup modũ ultra comparationẽ
Quia ñ sunt condigne passiones luiꝰ tẽporis. adfutura elam que ue¬
uelabit᷑ innob: Quantulib& gͦ enisa fuerit humana fiigilitas. fimu

Expanded text:
Et Dominus transtulit iniquitatem tuam, non morieris . Quod igitur homicidium adEt Dominus transtulit iniquitatem tuam, non morieris . Quod igitur homicidium adulterio addidit, liberi utique arbitrii fuit; quod autem arguitur pe dignationis est gratia. rursum quod peocatum suum hnmiliatus agnosindulgentiam tantorum criminum promeretur, domini miserentis est donum. et quid de hac tam breui confessione et inconparabili diuinae retributionis inmensitate dicamus, cum beatus apostolus ad illam magnitudinem futurae remunerationis aspiciens quid de illis tam innumeris persecutionibus suis pronuntiauerit, considerare perfacile sit? nam momentaneum hoc, inquit, quia non sunt condignae passiones huius temporis ad futuram gloriam quae reuelabitur in nobis. quaatumlibet ergo enisa fuerit humana fragilitas, futur
Abbreviated transcription (Latin):
adiuuat. ꝓtegit ac defendit: ut ñ nunquã etiã abeo quosdã conatꝰ
bonȩ uoluntatis uł exigat uł expectet. ne penitꝰ dormienti aut
inerti otio dissoluto. sua dona conferre uideat᷑. occasiones quodã¬
modo quę̧rens quib humanȩ segnitiȩ torpore decusso. ñ irrati¬
onabilis munificentiȩ suȩ largitas uideat᷑. dũ eã sub colore cuiꝰdã
desideriĩ ac laboris imꝑtit. & nichilo minꝰ grãdĩ sẽꝑ gratuita
ꝑseuerat. dũ exiguis quibusdã paruisq conatib. tantã immor¬
talitatis głam. tanta ꝑennis beatitudinis dona. in estimabili
tribuit largitate. Nec enĩ quia illiꝰ incruce latronis ꝑ̃ cesserat fi¬
des: iccirco ꝓnunciandũ est. ñ ei beatã cõmorationẽ paradisi
quadix̃. peccaui dño. duo tã grandia eiꝰ crimina. & ñ potiꝰ clem̃¬
tiã dĩ abstulisse credendũ. ẽ. ut ꝑ nathan ꝓpħam mereret᷑ audire.

Expanded text:
adiuuat, protegit ac defendit, ut nonnumquam etiam ab eo quosdam conatus adiuuat, protegit ac defendit, ut nonnumquam etiam ab eo quosdam conatus bonae uoluntatis uel exigat uel expectet, ne penitus dormienti aut inerti otio dissoluto sua dona conferre uideatur, occasiones quodammodo quaerens quibus humanae segnitiae torpore discusso non inrationabilis munificentiae suae largitas uideatur, dam eam sdesiderii ac laboris impartit, et nihilominus gratia Dei semper gratuita perseveret, dum exiguis quibusdam parvisque conatibus tantam immortalitatis gloriam, tanta perennis beatitudinis dona, inaestimabili tribuit largitate. Nec enim quia illius in cruce latronis praecesserat fides, idcirco pronuntiandum est, non ei beatam commorationem paradisi qua dixit, Peccavi Domino , duo tam gravia ejus crimina, et non potius clementiam Dei abstulisse credendum est, ut per Nathan prophetam mereretur audire,
Abbreviated transcription (Latin):
& inuitat᷑ a nobis. cũ dicimꝰ ei. Totadie ex pandi manꝰ meas adte.
&t expectat᷑ a nobis. cũ dicimꝰ. Expectans expectaui dnm &e respexꝰ
me. Et. Expectaui salutare tuũ dñe. Confortat nos cũ dicit. &ego
erudiui & confortaui brachia eoꝵ. & in me cogitauer̃ malieiã.
& ut nosm& ipsos confortemꝰ hortat᷑. cũ dic̃. Confortate manꝰ dis¬
solutas. & genua debilia roborate. Clamat dñs iħc. Siquis siait.
ueniat ad me & bibat. Clamat etiã ad eũ ꝓpħa laboraui cla¬
mans. raucȩ facte sunt fauces meȩ. de fecer̾ oculi mei dũ spo
in dm̃ meũ. Quęrit nos dñs dicens. Quȩsiui. & ñ erat uir. Uocaui
& ñ erat qͥ responder&. Quęrit᷑ & ipse ab sponsa. Flebilit̾ conque¬
rente. In cubili meo in noctib quesiui. quẽ dilex̃ anima mea
Quȩsiui eũ. & ñ inueni. Nocaui eũ. & ñ respondit mͥ. & ita semꝑ
grã dĩ. nr̃õ in bonã partẽ cooꝑat᷑ arbitrio. atq in omĩb illud

Expanded text:
 invitatur a nobis cum dicimus ei, Tota die expandi manus meas ad te et expectatur a nobis, cum dicimus: expectans expectaui dominum, et respexit me, et: expectaui salutare tuum domine. confortat nos, cum dieit: et ego erudiui, et confortaui bracchia eorum: et in me cogitauerunt malitiam, et ut nosmet ipsos confortemus hortatur, cum dicit: confortate manus dissoltitas, et genua debilia roborate. clamat lesus: si quis sitit, ueniat ad me et bibat, clamat etiam adu eum propheta: laboraui clamans, raucae factae sunt fauces meae: defecerunt oculi mei, dum spero in deum meum. quaerit nos dominus dicens: quaesiui, et non erat uir: uocaui, et non erat qui responderet, quaeritur et ipse a sponsa flebiliter conquerente: in cubili meo in noctibus quaesiui quem dilexit anima mea: quaesiui eum et non inueni eum, uocaui eum et non respondit mihi. Et ita semper gratia dei nostro in bonam partem cooperatur arbitrio atque in omnibus illud
Abbreviated transcription (Latin):
santib aut etiã defendentib. indie qua uidicabit dñs oc¬
culta hominũ. Quo sensu etiã dñs ꝑ ꝓpħam increpat iu
tumacit̃ inferebant. Surdi in qͥt audite. & ceci intuemini
ñ uoluntati posset ascribere : alibi ait. Educ foras populũ
cecũ & oculos habentẽ. surdũ & aures ei sunt. & iterũ. Qui

Expanded text:
santibus, aut etiam defendentibus, in die qua judicabit Deus ocsantibus, aut etiam defendentibus, in die qua judicabit Deus occulta hominum . Quo sensu etiam Dominus per prophetam inctumaciter inferebant: Surdi, inquit, audite; et, caeci, intuemini non voluntati possit ascribere, alibi ait: Educ foras populum caecum et oculos habentem, surdum et aures ei sunt Isaiae XLI
Abbreviated transcription (Latin):
Alio quin uelut qđdã irrationabile atq insensatũ animal faten¬
dũ. est fuisse formatũ. Qđ satis absurdum atq a catholica fi¬
de om̃imodis alienũ. ẽ. Quin immo scđ̾m sapientissimi salomo¬
nis sententiã fecit ds hominẽ ratũ. id ÷ ut tantũmodo boni
sunt ut dictũ ÷ scientes honũ & malũ. Concepit gͦ adã post
ꝓ̃uaricationẽ quã ñ habuerat scientiã mali. boni uͦ quã acceꝑat¬
scientiã ñ amisit. Deniq ñ amisisse humanũ genꝰ post ꝓ̃uari¬
cationẽ scientiã boni. etiã apłi sententia euidentissimȩ. decla¬
ratur¬
qua dicit. Cũ enĩ gͦs quȩ legẽ ñ habent. naturalit̾ ea quȩ
legis sunt faciunt: hi legẽ ñ habentes. ipsi sibi sunt lex. qͥ
ostendunt opꝰ legis scriptũ in cordib suis. Testimoniũ enĩ¬
reddente eis conscientia. & int̾ se inuicẽ cogitationib accu¬

Expanded text:
alioquin uelut quoddam inrationabile atque insensatum animal eum fatenalioquin uelut quoddam inrationabile atque insensatum animal eum fatendum est fuisse formatum : quod satis absurdum atque a catholica fide omnimodis alienum eet. quin immo secundum sapientissimi Salomonis sententiam fecit deus hominem rectum, id est, ut tantummodo boni sunt, ut dictum est, scientes bonum et malum. concepit ergo Adam post praeuaricationem quam nscientiam non amisit. Denique non amisisse humanum genus post praevaricationem scientiam boni, etiam Apostoli sententia evidentissime declaraturqua dicit: Cum enim gentes quae legem non habent, naturaliter ea quae legis sunt faciunt, hi legem non habentes ipsi sibi sunt lex, qui ostendunt opus legis scriptum in cordibus suis; testimonium icem cogitationibus accu
Abbreviated transcription (Latin):
uideam᷑. Nã cũ uiderit nos ds̃ ad bonũ uelle deflestere:
occurrit. dirigit. atq confortat. Aduocẽ enĩ clamoris tui.
statim ut audiẽrit respondebit tͥ. & inuoca me in qͥt in dietri¬
bulationis tuȩ. & eripiã te & magnificabis me. & rursũ si nos
nolle ł intepuisse ꝑspexerit. ad hortationes salutiferas ad mo¬
uet cordib nr̃is. quib uoluntas bona ł reparetur ł forme¬
tur in nobis. Nec enĩ talẽ ds hominẽ fecisse credendus est:
qui nec uelit unquã nec possit bonũ. Alio quin nec liberũ ei
pmisit arbitriũ: si ei tantũ modo malũ ut uelit & possit. bonũ
uero a sema&e ipso nec uelle nec posse concessit. & quomͦ stabit
illa dñi post ꝓ̃uaricationẽ primi hominis lata sententia. ecce
adã factuꝰ: sic̃ unꝰ ex nob̾ sciens bonũ & malũ : Non enĩ
talis ante fuisse putandus ÷. qui boni esset ꝓrsus ignarus.

Expanded text:
uideamur. nam cum uiderit nos dens ad bonam uelle deflectere, uideamur. nam cum uiderit nos dens ad bonam uelle deflectere, ocourrit, dirigit atque confortat: ad uocem enim clamoris tui statim ut audierit, respondebit tibi, et inuoca me, inquit, in die tribulationis: et eripiam te, et glorificabis me. et rursus si nos nolle uel intepuisse perspexerit, adhortationes salutiferas admouet cordibus nostris, qubiu uoluntas bona uel reparetur uel formetur in nebia. Nec enim talem deus hominem fecisse credendus est, qui nec uelit umquam nec possit boaum. alioquin nec liberum si permisit arbitrium, si ei tantummodo malum ut uelit et , possit, bonum uero a semet ipso nec uelle nec poeee concessit. et quomodo stabit illa domini post praeuaricationem primi hominis lata sententia: ecce Adam factus est sient unus ez nobis, sciens bonum et malum? non enim talis ante fuisse putandus est, qui boni esset prorsus ignarus.
Abbreviated transcription (Latin):
consilio ses dni uoluntate missus sũ. qͥfecit me quasi patrẽ pharao
mꝰ. do dnm totꝰ ddomꝰ eiꝰ. & pricipẽ in om̃i t̾ra egypti. & cũ post
obitũ patris formidantib fr̃ĩb suspicionẽ timoris auferret
bite inqt timere. Qunquiddĩ possumꝰ resistere uoluntat. odos
coa teistis aduersꝰ me maliĩ. sed ds uercit illud inbonũ. ut ex¬
assare me sic̾ in p̃sentiarũ cernitis. ut saluos facere popłos multos.
a eci beat dauid oeconomice tunc factũ. in psalmo centesimo
quartosimilit declarauit dicens. & uocauit famẽ suꝑt̾rã.s et
oma firmamentũ panis contriuit. Misit ante eos uirũ. inseruũ
uenundatꝰ ÷ ioseph. Hȩc gͦ duo. id ÷ ł grã dĩ uł liberũ arbitri¬
usibi qͥdẽ inuicẽ uident᷑ aduersa. sed ũtraq concordant. & u¬
triq nos parit̃ debere susciꝑe pietatis ratione colligimꝰ. ne unũ
hoꝵ homini subtrahentes. eccłasticȩ fidĩ regulã ex cessisse

Expanded text:
me quasi patrem Pharaonis, et dominum totius domus eius, et principem in omni terra Aegypti. et cum post obitum patris formidantibus fratribus suspicionem timoris auferret, nolite, inquit, timere: numquid dei possumus resistere uoluntati? uos cogitastis aduersus me malum: sed deus uertit illud in bonum, ut exaltaret me, sicut in praesentiarum cernitis, ut saluos faceret populos. multos. quod etiam beatns Dauid oeconomice tunc factum in psalmo centesimo quarto similiter declarauit dicens: et uocauit famem super terram: et omne firmamentum panis contriuit. misit ante eos uirum: in seri uennudatus est Ioseph. haec ergo duo, id est uel gratia dei uel liberum arbitrium sibi quidem inuicem uidentur aduersa, sed utraque concordant et utraque nos pariter debere suscipere pietatis ratione colligimus, ne unum horum homini subtrahentes ecclesiasticae fidei regulam excessisse
Abbreviated transcription (Latin):
eã uł excoli a nobis posse uł neglegi. Sed ne crederent se adopꝰ
monens. noli inqͥt neglegere grãm dĩ. quȩ ÷ inte. Et iterum
bquã causã moneo. ut resuscites grãm dĩ quȩ est inte. Inde est.
qđ etiã chorinthiis scribens hortat᷑ & cõmon&. ne se indignos
grã dĩ infructuosis oꝑib exhiberent. dicens. Ad iuuantes aũt
obsecramꝰ. ne inuacuũ grãm dĩ recipiatis. Quã sine dubio quia
inuacuũ receꝑat simon: ñ ei ꝓfuit ꝑceptio grẽ salutaris. Non
enĩ ꝓ̃ceptis beati petri naluit oboedire. dicentis. Poenitentiã
age ab hac nequicia tua. & ora dm̃ si forte remittat᷑ tͥ hȩc cogi¬
tatio cordis tur Infelle enĩ amaritudinis & obligatione iniqui

Expanded text:
eam uel excoli a nobis posse uel neglegi. sed ne crederent se ad opus eam uel excoli a nobis posse uel neglegi. sed ne crederent se ad opus monens noli, inquit, neglegere gratiam dei quae est in te, et iterum: ob quam causam moneo ut resuscites gratiam dei quae est in te. inde est quod etiam Corinthiis scribens hortatur et conmonet, ne indignos se gratia dei infructuosis operibus exhiberent, dicens: adiuuautes autem et obsecramus neinuacuum gratiam dei recipiatis. quam sine dubio quia in uacuum receperat Simon, non profuit ei perceptio gratiae salutaris. non enim praeceptis beati Petri maluit oboedire dicentis: paenitentiam age ab hac nequitia tua, et ora deum si forte remittatur tibi haec cogitatio cordi
Abbreviated transcription (Latin):
mine fuisse dicendus est: Si enĩbona atq ex dõ fuit illa co¬
gitatio: cur abeo quo inspirata est. eidẽ negat᷑ effectus: Si
aut̃ mala & ex homine fuit. cur laudat᷑ a dño: Restat gͦ
ut & bona & ex homine fuisse credat᷑ In quẽ. modũ etũ nĩas co¬
tidie cogitationes possumꝰ iudicare. Neq enĩ aut solidauid bo¬
nae ⁊ semae ipso cogitare concessũ ÷. aut nobis nequidunqͣm
poni sape aut cogitare possimꝰ naturalit̾ denegat᷑. Dubitari
Son potest in esse quidẽ om̃i animȩ naturalit̾ uirtutũ se¬
mina beneficio creatoris inserta: Sed nisi hȩc opitulatione
libae partẽ arbitrii libertatẽ. etiã liber ille qͥ dr̃ pastoris aꝑ¬
tissime doccae: in quo duo angłi unicuiq nr̃m ad herere dñr.
id ÷ bonꝰ ac malus. in hominis uͦ optione consistere. ut eligat
quẽ sequat᷑. & iccirco manet in homine liberũ semꝑ arbitriũ.

Expanded text:
mine fuisse dicendus est? si enim bona atque ex deo fuit illa comine fuisse dicendus est? si enim bona atque ex deo fuit illa cogitatio, cur ab eo a quo inspirata est eidem negatur effectus? si autem mala et ex homine fuit, cur laudatur a domino? restat ergo ut et bona et ex homine fuisse credatur. in quem modum etiam nostras cotidie cogitationes possumus iudicare. neque enim aut soli Dauid bonum ex semet ipso cogitare concessum est, aut nobis, ne quid boni umquam sapere aut cogitare possimus, naturaliter denegatur. dubitari ergo non potest inesse quidem omni animae naturaliter uirtutum semina beneficio creatoris inserta: sed nisi haec opitulatione libet partem arbitrii libertatem etiam liber ille qui dicitur Pastoris apertissime docet, in quo duo angeli unicuique nostrum adhaerere dieuntur, id est bonus ac malus, in hominis uero optione consistere, ut eligat quem sequatur. et idciroo manet in homine liberum semper arbitrium,
Abbreviated transcription (Latin):
grauit̃ audier̃. & oculos suos concluser̾ ne quando uideant
oculis & aurib suis audiant. & corde intelligant. & conuer¬
tantur & sanẽ illos. Deniq ut possibilitatẽ boni eis in esse
signar&: increpans phariseos. qͥd aũt inqͥt etiã ex uobis ip¬
sis ñ iudicatis qđ iustũ ÷ : Qđ utiq ñ eis dixiss&: nisi iudicio
naturali id qđ equũ ÷. sciss& posse discernere : Unde cauen
chil nisi id qđ malũ atq ꝑuersũ ÷. humanȩ ascribamꝰ
naturȩ. In quo quidẽ sapientissimi salomonis immo dñi cuiꝰ
hȩc uerba sunt. testimonio confutam᷑. lta enĩ cũ consũmata
tẽpli extructione oraret. effatꝰ est. Uoluitq dauid pat̾ m̃s
trẽ meũ. Qđ cogitasti incorde tuo ȩdificare domũ nomini
meo: bene fecisti hoc ipsũ mente tractans. Ueruntamen
tu ñ ȩdificabis domũ nomini meo. hęc gͦ cogitatio atq tra¬
ctatus regis dauid. utrũne bonꝰ & ex dõ. an malus & abho¬

Expanded text:
luserunt: ne quando uideant oculis, et auribus suis audiant, et corde intellegant, et conuertantur, et sanem illos. denique ut possibilitatem boni eis inesse signaret, increpans Pharisaeos quid autem, inquit, etiam ex uobis ipsis non iudicatis quod iustum est? quod utique non eis dixisset, nisi eos indicio naturali id quod aequum est scisset posse discernere. unde cauenduhil nisi id quod malum atque peruersum est humanae adseribamus naturae. in quo quidem sapientissimi Salomonis, immo domini onins haec uerba sunt testimonio confutamur: ita enim, cum consummata templi extructione oraret, effatus est: uoluitque Dauid pater metrem meum: quod cogitasti in corde tuo aedificare domum nomini meo, bene fecisti, hoc ipsum mente tractans. uerumtamen non tu aedificabis domum nomini meo. haec ergo cogitatio atque iste tractatus regis Dauid utrumne bonus et ex deo, an malus et ab ho
Abbreviated transcription (Latin):
lis ÷. ut pereat unꝰ expusillis istis. & iterũ. Nec uult inqͥt ds pe¬
rire animã. sed retractat cogitans ne penitꝰ pereat qͥ abiectus est
Uerax nanq est. & ñ mentitur cũ obtestatione definiens Uiuo
ego dicit dñs ds̃ quia nolo mortẽ impii. sedut conuertat᷑ a uia
sua & uiuat. Qui enĩ ut ꝑeat unꝰ expusillis ñ habet uoluntat̃.
quomͦ sine ingenti sacrilegio putandus ÷ ñ uniuersalit̾ om̃s
mante. Conuertimini auiis urĩs pessimis. &. Quare morie¬

Expanded text:
lis est ut pereat unus ex pusillis istis, etiterum nec uult, inquit, deus pelis est ut pereat unus ex pusillis istis, etiterum nec uult, inquit, deus perire animam, sed retractat cogitans ne penitus pereat qui abiectus est uerax namque est. et non mentitur, cum obtestatione definiens: uiuo ego, dicit dominus deus: quia nolo mortem inpii, sed ut conuertatur a uia sua, et uiuat. qui enim ut pereat unus ex pusillis non habet uoluntatem, quomodo sine ingenti sacrilegio putandus est non uniuersaliter omnes,mante: conuertimini a uiis uestris pessimis: et quare mori
Abbreviated transcription (Latin):
Ita ut ñ nunquã nos etiã utilit̾ ab istis sp̃ualib sentiamꝰ studiis auo¬
cari. ut dũ nolentib nobis int̾rũpit᷑ nr̃i cursus intentio. & in¬
firmitati carnis aliqͥd relaxamꝰ. etiã inuiti ad salutarẽ ꝑseueran¬
tiam reseruem᷑. De qua dispensatione dĩ. simile aliquid beatꝰ apłs
ꝓpt̾ qđ inqͥt ter dñm rogaui ut discederet a me. & dix̃mͥ. Sufficit
tͥ grã mea. nã uirtꝰ in infirmitate ꝑficit᷑. & iterũ. Quid enim
nẽ fecerat ut perir&. sed ut in ꝑpetuũ uiuer&: manet immo¬
bile. Cuiꝰ benignitas cũ bonȩ uoluntatis in nobis quantulãcunq
scintillã emicuisse ꝑspexerit. uł quã ipse tanquã de dura silice
nr̃i cordis excuderit : confouet eã & exuscitat. suaq inspiratio¬
ne confortat. uolens om̃s homines saluos fieri & ad agnitionẽ
ueritatis uenire. Quia ñ ÷ in qͥt uoluntas ante patrẽ ur̃m qͥ incę¬

Expanded text:
ita ut nonnumquam nos etiam utiliter ab istis spiritalibus sentiamus studiis auoita ut nonnumquam nos etiam utiliter ab istis spiritalibus sentiamus studiis auocari, ut, dum nolentibus nobis interrumpitur nostri cursus intentio at infirmitati carnis aliquid relaxamus, etiam inuiti ad salutarem perseuerantiam reseruemur. de qua dispensatione dei simile aliquid beatus aposui ut discederet a me. et dixit mihi: sufficit tibi gratia mea: nam uirtus in infirmitate perficitur, et iterum: quid enim nem fecerat ut periret, sed ut in perpetuum uiueret, manet inmobile. cuins benignitas cum bonae uoluntatis in nobis quantulamcumque scintillam emicuisse perspexerit uel quam ipse tamquam de dura silice nostri cordis eicnderit, confouet eam et exsuscitat suaque inspiratione confortat, uolens omnes homines saluos fieri et ad agnitionem ueritatis uenire, quia non est, inquit, uoluntas ante patrem uestrum qui in cae
Abbreviated transcription (Latin):
lit᷑ optamꝰ implere cũ desiderii plenꝰ ardor ac uoluntas ꝑfecta¬
ñ desit. int̾pellans quȩcunq fragilitas cassat uota concepta.
nec ꝓposito niõ assistit effectus. nisi uirtꝰ ꝑcipiendi fuerit
uirtutũ studiis desiderant inhȩrere. sũmã tamen eoꝵ qͥhec ꝑficen
quidẽ cũ omĩno nulla nos arcet infirmitas. facultas uniuersa
quȩ uolumꝰ ꝑagendi nrẽ sub iacet potestati: Nã neq remotions
silentiũ. nec discretionẽ ieiunioꝵ. nec lectionis instantiã. etũ
illo quo possumꝰ tẽpore ꝓnrõ arbitrio retentamꝰ. sed quibusdã oc¬
currentib causis etiã inuitissimi frequent̃ retrahim᷑ ã salita¬
rib institutis. ita ut ł loci uł tẽporis copiã in quo hȩc exercero
possimꝰ. necesse sit nos a dño dep̾cari. Nec sufficere nobis ia qđ
possumꝰ certũ est. nisi etiã opportunitas ꝑ agendi ea quȩ nobis

Expanded text:
liter optamus implere, cum desiderii plenliter optamus implere, cum desiderii plennon desit, interpellans quaecumque fragilitas cassat uota concepta nec proposito nostro adsistit effectus, nisi uirtus perficiendi fuerit uirtutum studiis desiderent inhaerere, summam tamen eorum qui haec pequidem, cum omnino nulla nos arcet infirmitas, facultas uniuersa quae uolumus peragendi nostrae subiacet potestati. nam neque remotionis silentium nec districtionem ieiuniorum nec lectionis instantiam etiam illo quo possumus tempore pro nostro arbitrio retentamus, sed quibusdam occurrentibus causis etiam inuitissimi frequenter retrahimur a salutaribus institutis, ita ut uel loci uel temporis copiam, in quo haec exercere possimus, necesse sit nos a domino deprecari. nec sufficere nobis id quod possumus certum est, nisi etiam oportunitas peragendi ea\' quae nobis u
Abbreviated transcription (Latin):
so quãuis feruens sp̃u. uł squalorẽ solitudinis. uł sicci panis
ñ dicã cotidianã esuriem. sed ipsã saturitatẽ nulla hominum
laude suffultus suis uirib sustinere: Quis aquȩ ꝑpetuã sitim
sine dni consolatione tolerare. illũq dulcẽ ac delectabilẽ ma¬
tutinũ soporẽ humanis fraudare oculis. & intra t̾minũ horarũ
quattuor. om̃em quietis refectionẽ iugi possit lege conclude¬
re: Quis indesinentẽ lectionis instantiam. quis irremissam
opis sedulitatẽ. nullũ p̃sentis lucri cõmodũ captans. absq
grã dĩ explere sufficiat: Quȩ omĩa sicut desiderari a nobis
iugit̾ absq diuina inspiratione ñ possunt: ita ne ꝑfici quidẽ
sine eiꝰ auxilio ullatenus queunt. & ut hȩc eadẽ non solum
ꝓbata nobis experientiȩ disciplina. sed etiã certis indiciis &
argumentis manifestiora reddamꝰ: nonne in multis quȩ uti¬

Expanded text:
so quamuis feruens spiritu uel squalorem solitudinis uel sicci panis so quamuis feruens spiritu uel squalorem solitudinis uel sicci panis non dicam cotidianam esuriem, sed ipsam saturitatem nulla hominum laude suffultus suis uiribus sustsine Domini consolatione tolerare? illumque dulcem ac delectabilem matutinum soporem humanis fraudari oculis, et intra terminos horarum quatuor omnem quietis refectionem jugi possit lege concludere? Quis indesinentem lectionis instantiam? quis irremissam operis sedulitatem, nullum praesentis lucri commodum captans, absque Dei gratia explere sufficiat? Quae omnia sicut desiderari a nobis jugiter absque divina inspiratione non possunt, ita ne perfici quidem sine ejus auxilio ullatenus queunt. Et ut haec eadem non solum probata nobis experientiae disciplina, sed etiam certis indiciis et argumentis manifestiora reddamus, nonne in multis quae uti
Abbreviated transcription (Latin):
puduit : neq dici a nobis sine uerecundia neq audiri potest.
Na cuidã in adulçerii crimine puniendo: ut ferunt ait.
Id÷ qđ gratis uenditur. morte ñ emas. Constat gͦ. illos uerȩ
castitatis quȩ a nobis expetit᷑. nec agnouisse uirtutẽ. & idõ
satis certũ ÷. circuncisionẽ nrãm quȩ in spũ est. ñ posse nisi
dĩ tantũ munere possideri. & iis in esse solũmodo qui dõ tota
sp̃s sui contritione deseruiunt. & iccirco lic& inmultis immo
in om̃ib possit ostendi. semꝑ auxilio dĩ homines indigere.
nec aliquid humanã fragilitatẽ qđ ad salutẽ ꝑtin&. ꝑse solã
id ÷ sine adiutorio dĩ posse ꝑficere: innullo tam̃ eudentius
quã in adquisitione atq custodia castitatis ostendit᷑. Ut enĩ
tantisꝑ de integritatis eiꝰ difficultate disputatio differatur:
de instrumentis eiꝰ breuit̃ interĩ disputemꝰ. Quis p̃ualeat quȩ¬

Expanded text:
puduit, neque dici a nobis sine uerecundia neque audiri potest. puduit, neque dici a nobis sine uerecundia neque audiri potest. nam cuidam in adulterii crimine puniendo, ut ferunt, ait:t : quod gratis uenditur, morte non emas. constat ergo illos uerae castitatis quae a nobis expetitur nec agnouisse uirtutem, et ideo satis certum est circumcisionem nostram, quae in spiritu est, non posse nisi dei tantum munere possideri et his inesse solummodo, qui deo tota spiritus sui contritione deseruiunt Et idcirco licet in multis, immo in omnibus possit ostendi semper auxilio dei homines indigere nec aliquid humanam fragilitatem quod ad salutem pertinet per se solam, id eat sine adiutorio dei posse perficere, in nullo tamen eaidentius quam in adquisitione atque custodia castitatis ostenditur. ut enim tantisper de integritatis eius difficultate disputatio differatur, de instrumentis eius breuiter interim disputemus. quis praeualeat quae
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdẽ nominet᷑ in nobis. Habuer̃ aũt illi quandã portiunculã
coercerent. Hanc aut̃ int̾nã mentis ac ꝑpetuã corporis puri¬
tatẽ. ñ dicã oꝑe assequi. sed ne cogitatione potuerunt. Deniq
famosissimꝰ ille ipsorum socrates. hoc ut ipsi concelebrant de
toris puerorũ. & irruentes in eũ discipłi eiꝰ illatũ magistro
uellent ultũ ire conuiciũ: indignationẽ eoꝵ hac dr̃ compressis
id ÷ quiescite o sodales. & enĩ sũ. sed contineo. Aꝑtissime igitur
ñ solũ assertione niã sed etiã ipsoꝵ ꝓfessione monstratur. consũ¬
mationẽ tantũmodo impudiciciȩ. id÷ cõmixtionis turpitudinẽ.
uiolenta abillis necessitate cõpressã. ñ tam̃ desideriũ de cordib
coꝵ & oblectationẽ illiꝰ passionis exclusã. Cũ quo aũt horro¬
re ꝓferenda ÷ illa sentencia diogenis factũ enĩ qđ philo¬
sophos mundi huiꝰ uelut quiddam memorabile ꝓferre non

Expanded text:
quidem nominetur in nobis. habuerunt autem illi quandamμsρικύγν, hoc quidem nominetur in nobis. habuerunt autem illi quandamμsρικύγν, hoc cohercerent: hanc autem internam mentis ac perpetuam corporis puritatem non dicam opere adsequi, sed nec cogitatione potuerunt. denique famosissimus ille ipserum Socrates hoc, ut ipsi concelebrant, detoris puerorum, et inruentes in eum discipuli inlatum magistro uellent ultum ire conuicium, indignationem eorum hac did est, Quiescite, o sodales: etenim sum, sed contineo me. Apertissime igitur, non solum assertione nostra, sed etiam ipsorum professione monstratur, consummationem tantummodo impudicitiae, id est, commixtionis turpitudinem, violenta ab illis necessitate compressam; non tamen desiderium de cordibus eorum et oblectationem illius passionis exclusam. cum quo sntem herrore proferenda est illa sententia Diogenis? factum enim, quod philosophos mundi huius uelut quiddam memorabile proferre non
Abbreviated transcription (Latin):
ne cognouimꝰ. summã castimoniȩ puritatẽ. ꝓpriĩ laboris
industria possedisse dicant᷑ : CeREMΟN. Gratũ mͥ est.
qđ dũ sũmo agnoscendȩ ueritatis amore flam mamini.
quȩdã etiã in ep̾ta ꝓponitis. quoꝵ obiectione ꝓbatior atq ut
ita dixerĩ exploratior catholicȩ fidei uirtꝰ appareat: Quis et¬
enĩ sapiens tã contrari is ꝓpositionib uteretur. ut celestem
castimoniȩ puritatẽ quã hesterna die nec ꝑ dĩ grãm mortaliũ
cuiq asserebatis posse conferri. nunc eandẽ etiã a gentilib
credere uirtute ꝓpria fuisse possessã: Sed quia hȩc explo¬
randę ꝓculdubio ut dictũ ÷ studio ueritatis opponitis: quid
de iis teneamꝰ aduertite. Primũ philosophos nequaquam
credendũ ⁊ talẽ animi castitatẽ. qualis a nobis exigit᷑ asse¬
cutos. quib inuingit᷑. ut ñ solũ fornicatio sed ne immunditia¬

Expanded text:
ne cognouimus, summam castimoniae puritatem proprii laboris ne cognouimus, summam castimoniae puritatem proprii laboris industria possedisse dicantur? CHAEREMON: Gratum mihi est quod, dum summo agnoscendae ueritatis amore flammamini, quaedam etiam inepta proponitis, quorum obiectione probatior atque ut ita dixerim exploratior catholicae fidei uirtus adpareat. quis etenim sapiens tam contrariis propositionibus uteretur, ut caelestem castimoniae puritatem, quam hesterna die nec per dei gratiam mortalium cuiquam adserebatis posse conferri, nunc eandem etiam a gentilibus crederet uirtute propria fuisse possessam? sed quia haec explorandae procul dubio ut dictum est studio ueritatis opponitis, quid de his teneamus aduertite. primum philosophos nequaquam credendum est talem animi castitatem qualis a nobis exigitur adsecutos, quibus iniungitur ut non solam fornicatio, sed ne mmunditia