comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uidei q̃rebat ⁊ quẽ q̃ritis ingͥtͥ᷑ Et illi.
Ihm. Et ille. Ego sũ. Q uoce audita : redi¬
eit̾ retͦ ⁊ cecidert᷑. Dicit aliqͥs. Si hec in illo
potestas erat ⁊ qͣre cũ udei insultarent
pendenti ⁊ diceret : si filiꝰ d̾i est des¬
cendat de cruce ñ descendit : ut eis suã
potestatẽ descendendo monstraret:
Qͥa patientiã docebat: it̾o potentiã dif¬
ferebat. Si enĩ qiͣ conmotꝰ ad eoꝵ uer¬
ba descend̾et: uictꝰ cõuitioꝵ dolore pu¬
taret᷑. ꝓrꝰ non descendit ⁊ fixꝰ ꝑmansit:
qñ uellet abscessurꝰ. Nam qͥd eimag¬
nũ fuit de cruce descendere ⁊ qͥ potirit
de sepulcͦ resurge̾ : Incelligamꝰ gͦ nos qͥ¬
b hoc muustratũ est potentiã dnĩ nr̃i

Expanded text:
t? Et illi: Jesum. Et ille: Ego sum. Qua voce audita, redierunt retro et ceciderunt . 10. Dicit aliquis, Si haec in illo potestas erat, quare, cum Judaei insultarent pendenti et dicerent, Si Filius Dei est, descendat de cruce , non descendit, ut eis suam potestatem descendendo monstraret? Quia patientiam docebat, ideo potentiam differebat. Si enim quasi commotus ad eorum verba descenderet, victus conviciorum dolore putaretur. Prorsus non descendit, fixus permansit, quando vellet abscessurus. Nam quid ei magnum fuit de cruce descendere, qui potuit de sepulcro resurgere? Intelligamus ergo nos quibus hoc ministratum est, potent
Abbreviated transcription (Latin):
ipm refurexisse: ⁊ qͦdã mͦ ad se ascendis¬
se. ñ hoc dicit. Agnoseit mecũ prẽm.
sisti illud naufragiũ⁊ qͣre tendis in al¬
terũ: Pat̾ pat̃ est: filiꝰ filiꝰ est. Qͣre di¬
cis dissimilẽ: qͣre diuersũ: Qre aliam
substantiã: Si dissimilis eẽt ñꝗͣ dic̾t¬

Expanded text:
ipsum resurrexisse, et quodammodo ad se ascendisipsum resurrexisse, et quodammodo ad se ascendisse; hoc non dicit: agnoscit mecum Patrem, sisti illud naufragium, quare tendis in alterum? Pater, Pater est; Filius, Filius est: quare dicis dissimilem? quare diversum? quare aliam substantiam? Si dissimilis esset, numqui
Abbreviated transcription (Latin):
scnetis. Qͥd ẽ si me sciretis ce prẽm meũ
des aliquẽ alicͥ similem: intendat cari¬
tas ur̃a cotidiana locutio ẽ. Non sit uo¬
bis ardiũ: qd̾ eẽ adu̾titis usitatũ. Qtnͣdo
gͦ uides aliquẽ alicui similẽ : &e nostitu
cͥ similis sit: admirans dicis. Qmͦ iste ho¬
mo simil ẽ illi homini: hoc ñ diceres nͥ
duo eẽnt. Hic ille qͥ eũ ignorat. cͥ tu istũ
similem dicis: itane inqͥtͥ similis est :
Et tu ad eũ. Qͥd enĩ: Tu illũ ñ nosti: At
ille. Non noui inqͥt. Iam tuut illũ quẽ
nescit ei nocũ facias: ex p̃sente quẽ cer¬
nis respondes ⁊ dicis. himc iidisti. illũ
uidisti ⁊ ñ utiq qr hoc dixisti imũ eẽ
asseuerasti. ⁊ duos negasti. s ꝓpt̾ simili¬
tudinẽ tale dedisti responsũ: istũ nosti:
⁊ illũ nosti. Ualde enĩ similis est: oe in¬
chil distat omĩno. hinc ⁊ dñs. Si me i¬
qtͥ sciretis: & prẽm meũ sciretis. Non
ne uenisse ad homines: ipm̃ eẽ passũ.

Expanded text:
d est, si me sciretis et Patrem, meum des aliquem alicui similem: intendat Charitas vestra, quotidiana locutio est; non sit vobis arduum quod esse advertitis usitatum: quando ergo vides aliquem alicui similem, et nosti tu cui similis sit, admirans dicis, Quomodo iste homo similis est illi homini! Hoc non diceres, nisi duo essent. Hic ille qui eum ignorat, cui tu istum similem dicis: Itane, inquit, similis est? Et tu ad eum: Quid enim, tu illum non nosti? At ille: Non novi, inquit. Jam tu, ut illum quem nescit, ei notum facias ex praesente quem cernit, respondes et dicis: Hunc vidisti, illum vidisti. Non utique quia hoc dixisti, unum esse asseverasti, et duos negasti: sed propter similitudinem tale dedisti responsum, Istum nosti et illum nosti; valde enim similis est, et nihil distat omnino. Hinc et Dominus, Si me, inquit, sciretis, et Patrem meum sciretis, non ne venisse ad homines, ipsum esse passum,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ prẽm nou̾mus : ostende nobis prẽm ce
sufficit nobis. Et dñs ut scirẽt ñ se nosse
qd̾ se putabãt iam nosse: tanto tẽꝑe uod̾¬
cũ sĩ ⁊ me nescistis: Philippe qͥ me uidet:
uidet ce prẽm. Numqͥd ht̃ ista sententia uer¬
bũ dubitatõnis: Nunqͥd dixit: qͥ me uidet
forsitan indet ⁊ prẽmi  qre: Qͥa fidelis au¬
diebeit : ñ fidei ꝑsecutor. Ido̾ ñ eiat dñs in¬
crepator s doctor. Qi me indet uidet &e
prẽm: &e hic sime sciretis. ⁊ prẽm meum
tI
tata est infitelitas audientiũ: & ip̃a
sencentia est. Iam hesterno die cõmenda¬
uimꝰ caritati nr̾e. ce diximꝰ sententias io¬
h̾is euangłiste: qͥb nobis narrat qd̾
a dn̾o didicit. nec discutiendas fuisse
si fieri posset. nͥ ħ̾eticoꝵ commenta com¬
pellerent. Brcuit̾ gͦ hest̾no die insinua
ni: hi diet̾ ipm eẽ prẽm qͥ est fliꝰ ÷ no¬
mina diu̾sa. unã uͦ ẽẽ ꝑsonã. Cũ uult
pat̾ est inqͥunt. cũ uult filiꝰ est: ip̃e tu̾

Expanded text:
m noverimus; ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Et Dominus ut scirent non se nosse quod se putabant jam nosse: Tanto tempore vobiscum sum, et me nescitis? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem . Numquid habet ista sententia verbum dubitationis? numquid dixit, Qui me vidit, forsitan vidit et Patrem? Quare? Quia fidelis audiebat, non fidei persecutor: ideo non erat Dominus increpator, sed doctor. Qui me vidit, vidit et Patrem; et hic, Si me sciretis, et Patrem meum ta t infidelitas audientium, et ipsa sententia est. 6. Jam hesterno die commendavimus Charitati vestrae, et diximus sententias Joannis evangelistae, quibus nobis narrat quod a Domino didicit, nec discutiendas fuisse si fieri posset, nisi haereticorum commenta compellerent. Breviter ergo hesterno die, insinuani: hi dicunt ipsum esse Patrem qui est Filius; nomina diversa, unam vero esse personam. Cum vult, Pater est, inquiunt;
Abbreviated transcription (Latin):
omnĩa: q̃ añ passionẽ meã fuerant ꝓ
ph̾ata. Eigo adhuc qͥd hic facio: Demq
postea ꝗͣ dixit ꝑfeccũ ẽ : inclinato capite
tͣdidit spm̃. Nunqͥd illi latͦnes uixta con¬
fixi⁊ qͣnͣdo uoluert̃ expirauert̃: Teneban¬
tͣ uincłis carnis: qr ñ erant creatores car¬
nis. Clauis confiri diu cructabant᷑: qͥa
infirmitati ñ dñabant᷑. Dñs autẽ qnͣdo
uoluit carnẽ inuto uͥginali accepit: qñ
uoluit ad homines ꝓcessit. Qñ uoluit
uit̾ homines uirit : qñ uoluit. a carne
tebat. Nam qͦm sub fati necessitate po¬
sitꝰ erat qͥ alio loco dixit ⁊ potestatẽ ha¬
beo ponendi aminã meã. ⁊ potestatẽ
habeo iterũ sumendi eã : slemo tollit eã
a me. s ego ip̃e pono eam a me: & iterũ

Expanded text:
omnia quae ante passionem meam fuerant omnia quae ante passionem meam fuerant hic facio? Denique posteaquam dixit, Perfectum est, inclinato capite tradidit spiritum . Numquid illi latrones juxta confixi, quando voluerunt, exspiraverunt? Tenebantur vinculis carnis, quia non erant creatores carnis: clavis confixi diu cruciabantur, quia infirmitati non dominabantur. Dominus autem quando voluit, carnem in utero virginali accepit: quando voluit, ad homines processit; quamdiu voluit, inter homines vixit; quando voluit, a carne tebat. Nam quomodo sub fati necessitate positus erat, qui alio loco dixit: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam: nemo tollit eam a me
Abbreviated transcription (Latin):
celũ ⁊ sid̾a ⁊ cũ tua uoluntas si recte sa¬
pias tͣnscendat oe sid̾a : An qͥa nosti xp̃i
carnẽ fuisse sub celo ⁊ id̾o putas &e po-¬
testatẽ xp̃i subditã celo᷑ Andi stulte.
ñdũ uen̾ait hora eiꝰ. Non qͣ cogeret᷑ mo¬
ri: s qͣ dignaret᷑ occidi. ⁊ Iou̾at enim
ip̃e qnͣdo deberet mori. Intendit omĩa q̃
p̃dc̃a sunt de illo ÷ &e expectabat finiri
omnia q̃ p̃dcã sunt añ eiꝰ passionẽ fut᷑a:
ut cũ impleta ẽẽnt tẽ uemiet passio dis¬
positõns ordine. ñ fatali necessitate. De¬
niq audite ut ꝓbetis int̾ oet̾a q̃ de illo
ꝓpħata sunt. Sxͥptũ est etrã. Dedert̃ in es¬
cam meã feli & in siti mea potauert̃ me
dedert̃ fel. Accepit. gustauit. ⁊ respuit.
Postea in cruce pendens ut omĩa p̾dicta
ꝯplerent᷑ : ait sitio. Accepert̃ spongiã
aceto plenã: in arundine ligauert̃. &
admouert̃ pendenti. Accepit ille : & ait
ꝑfectũ est. Qd ẽ ꝑfectũ est: Impleta st̃

Expanded text:
coelum et sidera; cum tua voluntas, si recte sapias, transcendat et sidera? An quia nosti Christi carnem fuisse sub coelo, ideo putas et potestatem Christi subditam coelo? 9. Audi, stulte: Nondum venerat hora ejus, non qua cogeretur mori, sed qua dignaretur occidi. Noverat enim ipse quando deberet mori: intendit omnia quae praedicta sunt de illo, et exspectabat finiri omnia quae praedicta sunt ante ejus passionem futura; ut cum impleta essent, tunc veniret et passio, dispositionis ordine, non fatali necessitate. Denique audite, ut probetis: inter caetera quae de illo prophetata sunt, scriptum est etiam, Dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me dederunt fel; accepit, gustavit, et despuit: postea in cruce pendens, ut omnia praedicta complerentur, ait, Sitio: acceperunt spongiam aceto plenam, in arundine ligaverunt, et admoverunt pendenti; accepit ille et ait, Perfectum est. Quid est, Perfectum est? Impleta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Qaͥ domꝰ qm edificat structor pͥus in ar¬
te erat : &e ibi meliꝰ erat sine uetustate
sine ruina. Tam̃ ut ostendat aitẽ: fa¬
bricat domũ. ꝓcessit qͦdãmͦ domꝰ ex do¬
mo. Et si domꝰ ruat: ars manet. Ita
apud dĩ uerbũ erant omĩa q̃ condita
ta nota fecit. slon enĩ qa fecit didicit:
s qͥa nou̾at fecit. Nobis qr fcã sunt ⁊
nota sunt. Iui nͥ nota eẽnt: fca̾ ñ eẽnt
Precessit gͦ ĩibũ. Et qͥd añ uerbũ derͥhi¬
chil omĩno. Nam si eẽt aliqͥd ante⁊ nõ

Expanded text:
Quia domus quam aedificat structor, prius in arte erat; et ibi melius erat, sine vetustate, sine ruina: tamen ut ostendat artem, fabricat domum; et processit quodammodo domus ex domo; et si domus ruat, ars manet. Ita apud Dei Verbum erant omnia quae condita ta nota fecit: non enim quia fecit didicit, sed quia noverat fecit. Nobis quia facta sunt, nota sunt; illi nisi nota essent, facta non essent. Praecessit ergo Verbum. Et quid ante Verbum Dei? Nihil omnino. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
docens in templo. Magna fidutia sine
timore. Non enim pateret᷑ qͦd nollet:
qͥ nec nasceret᷑ si nollet. Demq qͥd seqͥt᷑
&e nemo app̾hendit eũ: qi ñdũ ueñat
hora eiͦ. Hoc itẽ ñ nulli cũ audiunt. sub

Expanded text:
docens in templo: magna fiducia, sine timore. Non enim pateretur quod nollet, qui nec nasceretur si nollet. Denique quid sequitur? Et nemo apprehendit eum, quia nondum venerat hora ejus. Hoc item nonnulli cum audiunt, s
Abbreviated transcription (Latin):
sͥa ego ⁊ ꝑat̃ inqͥt imũ sumꝰ: sic̃ etiã hest̾¬
no die qntũ potui dmendani. Cũ audit
sumꝰ: abscedat confusus sabellianꝰ. Cũ au¬
dit unũ: abscedat confuiꝰ airianꝰ. Guber¬
net catholicꝰ in utĩq fidei sue naiugiũ:
qm̃ cauendũ ẽ in utͦꝙ naufragiũ. Dic gͦ
tu qd̾ dicit euangłiũ: ego ⁊ pat̃ imũ sumꝰ.

Expanded text:
ego et Pater, inquit, unum sumus , sicut etiam hesterno die, quantum potui, commendavi. Cum audit, sumus, abscedat confusus sabellianus; cum audit, unum, abscedat confusus arianus: gubernet catholicus inter utrumque fidei suae navigium, quoniam cavendum est in utroque naufragium. Dic ergo tu, quod dicit Evangeliu
Abbreviated transcription (Latin):
immo postulauit ⁊ ait. Dñe ostende nobis pa¬
trẽ : & sufficit nobis. Qͣ diceret &e ip̃ i te iã
nouimꝰ : apparuisti nobis. uidimꝰ te. digna¬
tꝰ es eligere nos. secuti sumꝰ te: mirabilia
tua uidimꝰ⁊ uerba salutis audiuimꝰ : p̾cep¬
ta suscepimꝰ: ꝓmissa sꝑamꝰ. Multa nobis cõ¬

Expanded text:
stulavit et ait, Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis: quasi diceret, Et ipsi te jam novimus, apparuisti nobis, vidimus te, dignatus es eligere nos, secuti sumus te, mirabilia tua vidimus, verba salutis audivimus, praecepta suscepimus, promissa speramus; mult
Abbreviated transcription (Latin):
nuisti est apud me ⁊ ñ recessit ate. Hoc
attende qͥsqͥs es eraminator sonoꝵ uerbũ
di ꝯtẽpnis : qͥa uerbũ hominis ñ comp̃hen¬
dubitando increpat. Si me sciretis: forsitan
⁊ prem meũ serretis. Increpat infideles. Nã
sententiã dixit discipulis sitis. s ibi non
est uerbũ dubitatõnis: qr ñ fuit causa meͤ

Expanded text:
num, est apud me, et non recessit a te. Hoc attende, quisquis es examinator sonorum. Verbum Dei contemnis, qui verbum hominis non comprehendubitando increpat: Si me sciretis, forsitan et Patrem meum sciretis. Increpat infideles. Nam talem sententiam dixit discipulis: sed ibi non est verbum dubitationis, quia non fuit causa
Abbreviated transcription (Latin):
liꝰ est ñ ẽẽ prẽm. Confitent᷑ gen̾at̾onẽ:
s negãt eqͣlitatẽ. Nos idiͥ catholica fides
ueniens de doctͥna apłoꝵ plantata in
nobis. ꝑ seriẽ sucressionis accepta: sana ad
bellianoꝵ umꝰ est solꝰ : ip̃ẽ ẽ pr̾ qͥ filiꝰ. Iner¬
rore arrianoꝵ: aliꝰ ẽ qͥdẽ pr̾. aliꝰ ẽ filiꝰ: s

Expanded text:
lius est non esse Patrem: confitentur generationem, sed negant aequalitatem. Nos, id est, catholica fides veniens de doctrina Apostolorum, plantata in nobis, per seriem successionis accepta, sana ad bellianorum unus est solus, ipse est Pater qui Filius: in errore Arianorum, alius est quidem Pater, alius Fil
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ uerbũ ⁊ qd̾ erat in pͥncipio apud dm̃ ͦ
Noli u̾ba ista cõsid̾are. ⁊ ex his u̾bis
asfuetis: illud u̾bũ metiri uelle qd̾
d̾s est. Audis enĩ uerbũ ⁊ contẽpnis:
audi dm̃ ⁊ cime. In pͥncipio erat uerbũ.
Tureuocas ad usum sermotinatõnis
tue ce dicis apud te qͥo est uerbũ: Qoͥ
magnũ est uerbũ: Sonat ⁊ tnͣsit. u̾i¬
berato aere aurẽ ꝑcucit : postea ñ
erit. Audi adhuc. uerbũ erat apud
dt̃ : manebat. ñ sonando tͣnsibat.
Adhuc forte contẽpnis : d̾s erat uer¬
bũ. Apud temet ip̾m homo cũ est
in corde tuo uerbũ : aliud ẽ qmͣ sonꝰ.
S uerbũ qd̾ est apud te ut tnͣseat ad
me: sonũ qiͣ uehictm q̃rit. Assimit
gͦ sonũ imponit se qͦdamͦ in uehicu¬
lũ. tnͣscurut aerẽ uenit ad me : nec
recedit a te. Sonꝰ autẽ ut ueniret ad
me recessit ate: nec ꝑstitit apd me.
Uerbũ gͦ qd̾ erat in corde tuo ⁊ n̾qͥd sono
p̃tereunte p̃teriit: Qd̾ cogitabas dixistr: &

Expanded text:
 Verbum quod erat in principio apud Deum? Noli verba ista considerare, et ex his verbis assuetis illud Verbum metiri velle quod Deus est. Audis enim Verbum et contemnis; audi Deum et time: In principio erat Verbum. Tu revocas ad usum sermocinationis tuae, et dicis apud te, Quid est verbum? quid magnum est verbum? sonat et transit; verberato aere aurem percutit, postea non erit. Audi adhuc, Verbum erat apud Deum: manebat, non sonando transibat. Adhuc forte contemnis: Deus erat Verbum . Apud teipsum, o homo, cum est in corde tuo verbum, aliud est quam sonus: sed verbum quod est apud te, ut transeat ad me, sonum quasi vehiculum quaerit. Assumit ergo sonum, imponit se quodammodo in vehiculum, transcurrit aerem, venit ad me, nec recedit a te. Sonus autem ut veniret ad me, recessit a te, nec perstitit apud me. Verbum ergo quod erat in corde tuo, numquid sono praetereunte praeteriit? Quod cogitabas dixisti; et
Abbreviated transcription (Latin):
dicas: cõtẽpnis me. considera: forsitan
⁊ ego spm di habeo. Qui dicit puto
dubitare uidet᷑ : s ille increpabat ñ
merepans infidelitatẽ futurã gen̾is hu¬
mani: cũ uen̾it inqtͥ filiꝰ hominis pu¬
tas inueniet fidẽ in t̾ra: Iam qͣntũ exis¬

Expanded text:
dicas: Contemnis me; considera, forsitan et ego Spiritum Dei habeo . Qui dicit puto, dubitare videtur; sed ille increpabat, noalio loco increpans infidelitatem futuram generis humani: Cum venerit, inquit, Filius hominis, putas inveniet fidem super terram
Abbreviated transcription (Latin):
nos aute p̃misimꝰ. Uidete enĩ qͥd dix̾it.
Neq me scitis: neq prẽm meũ. Si me
scuetis: forsitan ⁊ prem meũ sciretis. Di¬
citis gͦ. Uͥ est pr̾ tuus: Qiͣ iam me sciatis:
qiͣ totũ hoc sim qd̾ uidetis. b qr me n ños¬
tis ido̾ uobis prẽm meũ ñ ostendo. Me
qͥppe hominẽ putatis ⁊ ido̾ prẽm meũ ho¬
minẽ qͣritis: qͥa scdm carnẽ iudicatis.

Expanded text:
simus. Videte enim quid dixerit, Neque me scitis, neque Patrem meum. Si me sciretis, forsitan et Patrem meum sciretis. Dicitis ergo, Ubi est Pater tuus? quasi jam me sciatis; quasi totum hoc sim quod videtis. Ergo quia me non nostis, ideo vobis Patrem meum non ostendo. Me quippe hominem putatis, ideo Patrem meum hominem quaeritis, quia secundum carnem judicatis.
Abbreviated transcription (Latin):
ud scd̾m qd̃ ñ uidetis: prem autẽ meũ
loqͦr occultꝰ occultũ. Priꝰ ẽ ut me noue¬
ritis: te̾⁊ prem̾ meũ scietis. Si enĩ me
seiretis: & prem̃ meũ forsitan sciretis. Ii¬
le enĩ qͥ omĩa scit qͣlido dicit forsitan ñ
dubitat: s increpat. Aitende enĩ qͦm᷑ in¬
crepatiue dicit᷑ ipm forsitan: qd̃ uidet᷑

Expanded text:
m quod non videtis: Patrem autem meum loquor occultum; prius est ut me noveritis, tunc et Patrem meum scietis. Si enim me sciretis, et Patrem meum forsitan sciretis. Ille qui omnia scit, quando dicit forsitan, non dubitat, sed increpat. Attende enim quomodo increpative dicatur ipsum forsitan, quod videtur
Abbreviated transcription (Latin):
let : ñ pat̾e̾tur. Si non pat̾et᷑: sanguis
m̃dꝰ non redim̾et᷑. Agamꝰ itaq gr̃as ce
potestati diuinitatis. & miseratõni infir¬
mitatis eiꝰ: &e de occulta potentia qm u¬
dei ñ cognouerant: unde illis mͦ dcm̃ est nͦ:
me nostis. neq prẽm meũ: &e de carne
suscepta qm iudei notierãt. & cuiꝰ patͥam
sciebãt. unde de illis alio loco dixit: ce me
nostis. ⁊ unde sim nostis. Utrũꝙ nou̾imꝰ
in xp̃o ÷ ce unde eqͣlis est pr̃i: & unde illo
maior ẽ p̾r. Illud uerbũ ẽ: illud caro. Il¬

Expanded text:
let, non pateretur; si non pateretur, sanguis mundus non redimeretur. Agamus itaque gratias et potestati divinitatis, et miserationi infirmitatis ejus: et de occulta potentia quam Judaei non noverant, unde illis modo dictum est, Neque me nostis, neque Patrem meum; et de carne suscepta quam Judaei noverant, et cujus patriam sciebant; unde illis alio loco dixit, Et me nostis, et unde sim nostis . Utrumque noverimus in Christo; et unde aequalis est Patri, et unde illo major est Pater. Illud Verbum est, illud caro; il
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ duoꝵ hõiũ testimoniũ u̾erũ est. Ego sum qͥ
testimoniũ phibeo de mei & testimo¬
nũ ꝑhibet de me. qͥ me mifit pat̾. Ex
his uerbis hest̾tio ut dixi die reddit᷑ ẽ
sermo ai rrib e m̃tib urĩs. Hoc eũ dñs
dixisset illi qͥ audiert̃ uos scd̾m carnẽ
iudicatis: manifestauert̃ qd̾ audieit᷑.
Respondert̾ enĩ dño loqnti de deo pr̃e
suo: & dixert̃. Uͥ est pr᷑ tiuis: Patrem¬

Expanded text:
sum qui testimonium perhibeo de me, et testimonium perhibet de me qui misit me Pater . Ex his verbis hesterno, ut dixi, die redditus est sermo auribus et mentibus vestris. Haec cum Dominus dixisset; illi qui audierunt, Vos secundum carnem judicatis, manifestaverunt quod audierunt. Responderunt enim Domino loquenti de Deo Patre suo, et dixerunt, Ubi est pat
Abbreviated transcription (Latin):
uod in sco̾ euangłio breiit̃
dicit᷑ ⁊ ñ bremt̾ oportet expo
sunt: ñ numo estimanda s pondere
siec ideo cõtẽpnenda qr pauca: s ideo q̃¬
renda qr magna. Qͥ affiustis hest̾no die¬

Expanded text:
uod in sancto Evangelio breviter dicitur, non breviter oportet exponsunt; non numero aestimanda, sed pondere: nec ideo contemnenda, quia pauca; sed ideo quaerenda, quia magna. Qui adfu
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ tuus : Audiuimꝰ enĩ te dr̃e solus ñ
sum: s ego & qͥ me misit pr̾. Nos solũ
te uidemꝰ : patrẽ tuũ tecũ ñ uidemꝰ. Q¬
Aut ostende nobis tecũ ẽẽ prẽm cuũ. Et
dñs. Numqdͥ me uidetis ut prẽm osten¬

Expanded text:
 Solus non sum, sed ego, et qui me misit Pater. Nam solum te videmus, Patrem tuum tecum non videmus: qaut ostende nobis tecum esse Patrem tuum. Et Dominus: Nunquid me videtis, et Patrem me
Abbreviated transcription (Latin):
tñ ei quẽ uidebat dicebat. Si imieni
grãm añ te. ostende mͥ temet ipm
manifeste ut uideã de : qr ñ uide¬
bat sicuti est. Qñ autẽ hoc nobis
mi filii dĩ sumꝰ: ce ñdũ apparuit
qͥd crimꝰ. Scimꝰ qr eũ apparuerit
similes ei erimꝰ: qm̃ uitebimꝰ eũ
sicuti est. Poterat dicere qm̃ uide¬
bimꝰ eũ: oe ñ addere sicuti ẽ. S oꝑ

Expanded text:
 videbat dicebat, Si inveni gratiam ante te, ostende mihi temetipsum, manifeste ut videam te ; quia non videbat sicuti est. Quando autem nobis hoc mi, Filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Poterat dicere, quoniam videbimus eum, et non addere, sicuti est: sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
lantẽ & iubentẽ qͥd facere debeamus:
qͦsdã minia sue uoluntatis fidutia
expulit in suꝑbiã. & qͦsdã nimia sue
uoluntatis diffidentia deiecit in negligen¬
tiã. Illi dict̃. Qoͥ rogamꝰ dm̃ ne uincam᷑¬
in temptatone : qd̾ in nr̃a ẽ potestate:
Isti dict̃. Ut qͥd conam᷑ bñ uiuere⁊ qd̾
in dei ẽ potestate: O dñe. o pat̃ qͥ esin
celis ne nos inferas in qmlibet istarũ
tẽptatõnũ: s libera nos a malo. Au
mꝰ fidẽ nrãm eẽ in libero arbitͥo. ut
diuino non egeat adintorio. Audiam᷑
ce eu angłistã dicentẽ. dedit eis potesta

Expanded text:
lantem; et jubentem quid facere debeamus, lantem; et jubentem quid facere debeamus, quit, nimia suae voluntatis fiducia extulit in superbiam, et quosdam nimiae suae voluntatis diffidentia dejecit in negligentiam. Illi dicunt: Ut quid rogamus Deum ne vincamur tentatione, quod in nostra est potestate? Isti dicunt: Ut quid conamur bene vivere, quod in Dei est potestate? O Domine! o Pater qui es in coelis! ne nos inferas in quamlibet istarum tentationum, sed libera nos a malo. Audmus fidem nostram esse in libero arbitrio, ut divino non egeat adjutorio. Audiamus et evangelistam dicentem: « Dedit eis potesta
Abbreviated transcription (Latin):
pit: & in similitudĩe hominũ fac¬
tꝰ uifibilis fõs ẽ. Ostendit gͦ se etiã
añꝗͣ susciꝑet carnẽ ocłis
hõiũ sic̃ uoluit insub¬
iecta sͥ creat᷑a ñ sicuti ẽ. Mundemꝰ
corda ꝑ fidẽ ut illi ineffabili ce ut
ita dicã inuisibili uisiom p̃parem᷑.
beati eñ mundo corde : qm̃ ip̃i dm̃

Expanded text:
ine hominum factus , visibilis factus est. Ostendit ergo se etiam, antequam susciperet carnem, oculis hominum, sicut voluit in subjecta sibi creatura, non sicuti est. Mundemus corda per fidem, ut illi ineffabili, et, ut ita dicam, invisibili visioni praeparemur. Beati enim mundo corde, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
tatis erant : te suã iusticiã constitue¬
re uolebant: ad hoc desereient᷑ ut
excecaient᷑ : ad hoc excecarent᷑ ut of¬
fenterent in lapidẽ offensionis. ⁊ im¬
plerent᷑ facies eoꝵ ignominia: atq
ita humiliati q̃rerẽt nom̃ dñi : ce
qͣ iustificat᷑ impiꝰ. Hoc enĩ multis eoꝵ

Expanded text:
tatis erant, et suam justitiam constituere volebant, ad hoc desererentur, ut excaecarentur; ad hoc excaecarentur, ut offenderent in lapidem offensionis, et impleretur facies eorum ignominia; atque ita humiliati quaererent nomen Domini, et qua justificatur i
Abbreviated transcription (Latin):
dño głetur. ⁊ Ion itaq mirum ẽ qr
ñ poterant credere quoꝵ uoluntas
sic suꝑba erat : ut ignorantes dĩ iusti¬
ciã suã uellent constituere. sic̃ de il¬
lis dicit apłs. Iustitie dei ñ sunt sub¬
iecti. Qͥa enim ñ ex fide s tanꝗͣ ex
oꝑib timniert̃: ip̃so suo tuore ce¬
cati offendert̃ in lapidẽ offersionis.
Sic enĩ dictũ est ñ poterant uͥ intel¬
ligendum ẽ qd̾ nolebant: q̃admno
diuine: ita qd̾ illi ñ poterant cre¬
dere culpa ẽ uoluntatis humane
Eoce dico &e ego. Qui tã suꝑbe sapi¬
unt ut sue tioluntatis u̾irib tm̃
existiment eẽ tͥbuendũ ÷ ut negẽt
ibi ẽẽ necc̃ium diuinũ aduitoriũ

Expanded text:
orietur . 9. Non itaque mirum est quia non poterant credere, quorum voluntas sic superba erat, ut ignorantes Dei justitiam, suam vellent constituere: sicut dilis Apostolus, Justitiae Dei non sunt subjecti . Quia enim non ex fide, sed tanquam ex operibus tumuerunt; ipso suo tumore caecati, offenderunt in lapidem offensionis. Sic autem dictum est non poterant, ubi intelligendum est quod nolebant; quemadmodivinae; ita quod illi non poterant credere, culpa est voluntatis humanae. 10. Ecce dico et ego, quod qui tam superbe sapiunt, ut suae voluntatis viribus tantum existiment esse tribuendum, ut negent sibi esse necessarium divinum adjutori
Abbreviated transcription (Latin):
s contremiscentes exclamemꝰ cum a¬
pło. O altitudo diritiar̃ sapĩe & scien¬
tie der qmͣ inscrutabilia sunt iuditia
in psalmo. Iuditia tua sic̃ abyssus inł
ta. Non gͦ me sis̾ ad hãc penetnͣdã alti¬
tudinem ad hãc abẏssũ discutiendã:
ad inscrutabłia ꝑscrutanda. expectatõ
ur̃e caritatis impingat. Agnosco modu¬
lũ meũ: sentire mͥ uideor etiã modulũ
urm. Altiꝰ ẽ hoc increm̃tis meis: ce for¬
tiꝰ uirib meis. Puto qr & ur̃is. Simul

Expanded text:
sed contremiscentes exclamemus cum Ased contremiscentes exclamemus cum Apostolo, O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! quam inscrutabilia sunt judicia in Psalmo, Judicia tua, sicut multa abyssus . 7. Non ergo me, fratres, ad hanc penetrandam altitudinem, ad hanc abyssum discutiendam, ad inscrutabilia perscrutanda, expectatio vestrae Charitatis impingat. Agnosco modulum meum, sentire mihi videor etiam modulum vestrum. Altius est hoc incrementis meis, et fortius viribus meis;
Abbreviated transcription (Latin):
spm cõpunctõnis ocłos ut ñ uideant
ce aures ut non audiant ce excauit o¬
cłos eoꝵ. ce indurauit eoꝵ cor. Etiã. hoc
eoꝵ uoluntatẽ meruisse respondeo. Sic
enĩ excecat. sic obelurat ds: deserendo
ce ñ adiriuando. Qdͦ occulto iudicio fa¬
cere potest: iniqͦ ñ pot̃. Hoc omnino
pietas religiosoꝵ inconcussum debet
iniriolatũ ꝙ seruare: sic̃ apłs cũi eam¬
dem ip̃ãm tractaret clifficillimã q̃stio¬
tas apud dm̃ : Absit. Si gͦ absit ut
sit iniqͥtas apud dm̃ ⁊ siue qnͣdo adiu¬
liat mi sericordit̾ facit. siue qñ ñ ad¬
iuuat iuste facit: qr omnia ñ teme¬
ritate s iuditio facit. Porro si iuditia
scõꝵ iusta sunt: qnͣtomagis sc̃i̾fican¬
tis ce iustificantis derͤ Iusta gͦ sunt: s
occulta. Ideo cũ q̃stiones huiꝰmodi in
mediũ uenerint qͣre aliꝰ sic. aliꝰ autẽs
qͣre ille deo deserente excecat᷑: ille deo ad¬
iuuante illuminetur : ñ nobis iuditi¬
ũ de uiditio tanti iudicis usurpemus:

Expanded text:
eant, et aures, ut non audiant, et excaecavit oculos eorum, et induravit cor eorum. Etiam hoc eorum voluntatem meruisse respondeo. Sic enim excaecat, sic obdurat Deus, deserendo et non adjuvando: quod occulto judicio facere postest, iniquo non potest. Hoc omnino pietas religiosorum inconcussum debet inviolatumque servare; sicut Apostolus, cum eamdem ipsam tractaret difficillimam quaestio absit ut sit iniquitas apud Deum; sive quando adjuvat, misericorditer facit; sive quando non adjuvat, juste facit: quia omnia non temeritate, sed judicio facit. Porro si judicia sanctorum justa sunt, quanto magis sanctificantis et justificantis Dei? Justa ergo sunt, sed occulta. Ideo cum quaestiones hujusmodi in medium venerint, quare alius sic, alius autem sic; quare ille Deo deserente excaecetur, ille Deo adjuvante illuminetur: non nobis judicium de judicio tanti judicis usurpemus,
Abbreviated transcription (Latin):
passione sua ce morte frue¬
tuosa in exaltatõne crricis
nͥ dixit se omnia thracturũ ẽẽ post se
cũ intellexissent udei qd̾ de sua morte
dixisset. & ꝓposuissent ei q̃stionẽ qͦmͦ di¬
ceret se ẽẽ moriturũ cũ ex lege audie

Expanded text:
passione sua, et morte fructuosa in exaltatione crucis, ubi dixit se omnia tracturum esse post se, cum intellexissent Judaei quod de sua morte dixisset, et proposuissent ei quaestionem, quomodo diceret se esse moriturum, cum ex Lege audie
Abbreviated transcription (Latin):
rũ dicit ysaias. Excecauit ocłos eoꝵ. & in¬
durauit eoꝵ cor ut ñ uideant ocłis ce in¬
telligant corde & conuertãt᷑ ce sanẽ illos.
Dicit᷑ enim nobis. Si non potuer̃t crede¬
ie qd̾ peccatũ est hominis ñ facientis ꝗ
ñ potest facere: Si aũ non credendo pec¬
cauert: potuer̾t gͦ credere & ñ fecert̃. Si
gͦ potuert̃ qͣm dicit euangłium ꝓpt̾ea

Expanded text:
induravit cor eorum, ut non videant oculis, et intelligant corde, et convertantur, et sanem illos. Dicitur enim nobis: Si non potuerunt credere, quod peccatum est hominis non facientis quod non potest facere? si autem non credendo peccaverunt, potuerunt ergo credere, et non fecerunt. Si ergo potuerunt, quomodo dicit Evangelium
Abbreviated transcription (Latin):
um dm̃i cui reuelatũ ẽ : Hic occͣrit alia
qͣstio. De qͣ qͥd̾ u confutent᷑. aliqͥd dispu¬
tet᷑. Et ut om̃s eiꝰ latebrosissimi smꝰ ꝑ
scrutẽt᷑ & eycutiant᷑ ut dignũ ẽ : necͥ
mearũ uiriũ ẽẽ arbitror nec angͦtiarũ
tẽꝑis. nec ur̃e capacitatis. Tñ qr tͣnsire
ad alia ur̃ã expectatõne ñ simm᷑ nͥ ali¬
qͥd inde dicamꝰ: accipite qd̾ potuerimus.
Ꝙ uͥ ur̾e expectatõni ñ suffecerimꝰ: ab il¬
lo increm̃tũ poscite qͥ nos plantare po¬
suit & rigare. Qͥa sic̃ dicit apłs neqꝑ qui
plantat ẽ aliqͥd neq qͥ rigat: s qͥ incre¬
m̃tũ dat d̾s. Qͥdã gͦ inter se musitant
& uͥ possunt aliqͣndo ꝓclamant. ce tur¬
bulenta disceptatõne condendt̃ dicen¬
tes. Qdͥ fecert̃ iudei. ⁊ił q̃ cuilpa eoꝵ fu¬
it: si necesse erat ut sermo ysaie ꝓph̾e
impleret᷑ quẽ dixit ÷ dñe qͥs credidit
auditui nr̃o. ce brachiũ dñĩ cͥ reuela¬
tũ est: Qͥb respondemꝰ dñm p̃sciũ fu

Expanded text:
revelatum est? 4. Hic occurrit altera quaestio, de qua quidem ut competenter aliquid disputetur, et omnes ejus latebrosissimi sinus perscrutentur et excutiantur ut dignum est, nec mearum virium esse arbitror, nec angustiarum temporis, nec vestrae capacitatis. Tamen quia transire ad alia vestra expectatione non sinimur, nisi aliquid inde dicamus, accipite quod potuerimus: et ubi vestrae exspectationi non suffecerimus, ab illo incrementum poscite qui nos plantare posuit et rigare; quia, sicut dicit Apostolus, Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus . Quidam ergo inter se mussitant, et ubi possunt aliquando proclamant, et turbulenta disceptatione contendunt, dicentes: Quid fecerunt Judaei, vel quae culpa eorum fuit, si necesse erat ut sermo Isaiae prophetae impleretur quem dixit, Domine, quis credidit auditui nostro? et brachium Domini cui revelatu
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑaris fic d̾i brchiũ dõm est eiꝰ uerbũ:
qa ꝑ uerbũ oꝑatꝰ est mundũ. Cur enĩ
homo brachiũ ut aliqͥd oꝑet᷑ extendit ⁊
nͥ qͥa ñ continuo fit qd̾ dixerit: Si autẽ
tanta potestate p̃ualeret: ut sine ullo
motu corꝑis sui qd̾ diceret fieret: bra¬
dm̃ filiũ ÷ ñ nobis obstrepat consuetu¬
do carnalis: s qnͣtũ illo donante possumꝰ
dei iuirtutẽ ce sapĩam cogitemꝰ : ꝑ ꝗͣ scã¬

Expanded text:
atis, sic Dei brachium dictum est ejus Verbum, quia per Verbum operatus est mundum. Cur enim homo brachium ut aliquid operetur extendit, nisi quia continuo fit quod dixerit? Si autem tanta potestate praevaleret ut sine ullo motu corporis sui quod diceret fieret, braum filium, non nobis obstrepat consuetudo carnalis, sed quantum illo donante possumus Dei virtutem et sapientiam cogitemus, per qua
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ due s una ꝑsona ẽ: homo ce bra¬
chiũ eiꝰ. Non intelligentes neq aduer¬
tentes qͦmͦ u̾̃ba de reb aliis ad res alias
tnfferant᷑ ꝓpt̾ aliqmͣ similitudinẽ. eti¬
ã in locutõnib cotidianis de uisibilib &e
notissimis rebͥ qͣntomagis ut nobis ineffa¬
bilia qͣlit̾cũq dicant᷑. q̃ diei sicuti sunt oĩ¬
no ñ possunt. N Iã ce homo alterũ hominẽ¬

Expanded text:
duae, sed una persona est homo et brachium ejus. Non intelligentes neque advertentes, quomodo verba de rebus aliis ad res alias transferantur, propter aliquam similitudinem etiam in locutionibus quotidianis de visibilibus et notissimis rebus; quanto magis ut nobis ineffabilia qualitercumque dicantur, quae dici sicuti sunt, omnino non possunt? Nam et homo alterum homine
Abbreviated transcription (Latin):
sum inqͥtͥ paruulꝰ in medio urm̃: tan¬
ꝗͣ si nutrix foueat filios suos. Uidemꝰ em̃
ce nutͥces & matyes: descendere ad ꝑtulos.
Et sinorunt latina uerba dr̃e dec̾tant il¬
la & qͣssant qͦdãmͦ linguã suam : tit pos¬
sint de lingua diserta fieri blandim̃ta
puerilia: qͥa sisic dicant. ñ audit infaus
s nec ꝓficit infans. Et difert᷑ aliqͥs pr̃ si
sit cantꝰ orator ut lingua illiꝰ fora concre¬
pent & tͥbimalia concutiant᷑ : si habeat
paruulũ filiũ cũ ad domũ redierit fepo¬
nit forensem eloqñtiã qͦ ascend̾at: & in
lingua puerili descendit ad paruulum.
Audi imno loco ip̃m apłm descendentẽ
⁊ ascendentẽ: in una sententia. Siue e¬
nim inqͥt mente excediꝰ dõ⁊ siue tẽ¬

Expanded text:
in medio vestrum, tanquam si nutrix foveat filios suos . Videmus enim et nutrices et matres descendere ad parvulos: et si norunt latina verba dicere, decurtant illa, et quassant quodammodo linguam suam, ut possint de lingua diserta fieri blandimenta puerilia; quia si sic dicant, non audit infans, sed nec proficit infans. Et disertus aliquis pater, si sit tantus orator ut lingua illius fora concrepent, et tribunalia concutiantur; si habeat parvulum filium, cum ad domum redierit, seponit forensem eloquentiam quo ascenderat, et lingua puerili descendit ad parvulum. Audi uno loco ipsum Apostolum ascendentem et descendentem, in una sententia: « Sive enim
Abbreviated transcription (Latin):
q̃rimꝰ ne ꝑeatis. Querimꝰ: qr q̃siti simꝰ. In¬
uenire uos uolumꝰ. qͥa inuenti simi. Itac
nachanael cura dixisset unde me nosti: ait
ali dñs. Priꝰꝗͣ te uocaret phylippꝰ. cũ eẽs sub ar¬
bore fici: iudite. Otuisrł sine dolo qͥsqͥs es
dixit ei. Qͥa dixi tͥ uidi te sub arbore fici ere¬
dis: maiꝰ his iudebis. Qdͥ ẽ hoc maiꝰ his:¬

Expanded text:
 pereatis: quaerimus, quia quaesiti sumus; invenire vos volumus, quia inventi sumus. 22. Itaque Nathanael cum dixisset, Unde me nosti? ait illi Dominus, Priusquam te vocaret Philippus, cum esses sub arbore fici, vidi te. O tu Israel sine dolo, quisquis es, dicit ei: « Quia dixi tibi, Vidi te sub arbore fici, credis: majus his videbis. »
Abbreviated transcription (Latin):
est opꝰ sanis medieꝰ: s male habũtib
Non uent uocare iustos: s peccores. Hoc
ẽ dr̃e. Qa uos iustos dicitis. cũ sitis pee¬
catores sanos uos iudicatis cũ langue¬
atis: medienrã repellitis. ñ sanitatẽ te¬
netis. Unde ille phariseꝰ qͥ uocau̾at dmn
ad pͣndiũ: sanꝰ ÷ tidebat᷑. Egͦta aũ illa
mulier urrupit in domũ uiꝗͣ ñ erat in¬
uitata: ⁊ desid̾io salutis facta ĩpudens: ac¬
cessit ñ ad caput dnũ. ñ ad matꝰ. s ad pedes.
lauit eos lacͥmis. tersit capillis. Pacẽ fecit
sanꝰ medicũ. Ille pharseꝰ qͥ illic discũbebat:
ait apud se. Hic inqͥt si eẽt ꝓpħa sciret q̃ il¬
li mulier pedes detigisset. Idõ aũ suspieat᷑ fu
erat eũ ignorasse qͥa ñ illã reppulit: qiͣ ne m¬
mundis manib tang̾et᷑. Hoũat aũ ille. ꝑmi¬
sit se tangi: ut tactꝰ ip̃e sanaret. Dñs uidens
cor pharisei: ꝓposuit similitudinẽ. Duo
debitores erant cͥdã fen̾atori. Unꝰ ei debe-¬

Expanded text:
est opus sanis medicus, sed male habentibus: non veni vocare justos, sed peccatores . Hoc est dicere, Quia vos justos dicitis, cum sitis peccatores, sanos vos judicatis, cum langueatis, medicinam repellitis, non sanitatem tenetis. Unde ille pharisaeus qui vocaverat Dominum ad prandium, sanus sibi videbatur: aegrota autem illa mulier irrupit in domum, quo non erat invitata, et desiderio salutis facta impudens, accessit, non ad caput Domini, non ad manus, sed ad pedes; lavit eos lacrymis, tersit capillis, osculata estsanus medicum, ille pharisaeus qui illic discumbebat; et ait apud se: Hic si esset propheta, sciret quae mulier illi pedes tetigisset. Ideo autem suspicatus erat eum ignorasse, quia non illam repulit, quasi ne immundis manibus tangeretur: noverat autem ille, permisit se tangi, ut tactus ipse sanaret. Dominus videns cor Pharisaei, proposuit similitudinem: « Duo debitores erant cuidam feneratori; unus ei debe
Abbreviated transcription (Latin):
Et si aliqñ uos diutiꝰ temumꝰ consilĩ suit
ut iioportune hore tͣnsirent. Arbit᷑mur iã
illos ꝑegisse uanitatẽ suam. Nos autẽ fr̾s qm̃
ut diẽ dñicũ sollẽpint̾ impleamꝰ in gau¬
diis sp̃italib: & cõꝑemꝰ gaudia u̾itatis cũ
gaudio uanitatis. Et si horremꝰ doleamꝰ: si
dolemꝰ oremꝰ. Si oramꝰ exaudiam. Si exau¬
dim᷑: ⁊ illos lucram᷑.¬

Expanded text:
Et si aliquanto vos diutius tenuimus, consilii fuit ut importunae horae transirent: arbitramur jam illos peregisse vanitatem suam. Nos autem, fratres,ut diem dominicum solemniter impleamus in gaudiis spiritualibus, et comparemus gaudia veritatis cum gaudiis vanitatis: et si horremus, doleamus; si dolemus, oremus; si oramus, exaudiamur; si exaudimur, et illos lucram
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ filiũ hominis. fr̃s nescio qͥd maiꝰ dixit:
qm est suib arbore fici iudite. Piꝰ est enim
qd̾ nos dñs uocatos uistificauit: ꝗͣ qd̾ indit
iacentes sub umbͣ mortis. Qͥd enĩ nobis ꝓde¬
rat ⁊ si ibi remanissemꝰ uͥ nos uidit: Nunqͥ
ñ iaceremꝰ: Qͥd ẽ hoc maiꝰ : Qnͣdo uidimꝰ an¬
głos ascendentes ce descendentes suꝑ filium
hominis : Iam aliqñ de his ascendentib
&e descendentib angłis. dix̾am. S ne obliti
fueritis: breuit dico tanqͣ cõmemorans. Pni¬
b añ dicerẽ: si ñ cõmemorarẽ. s mͦ insĩ¬
nuarẽ. Scalas uidit iacob ꝑ sõp̃mũ ÷ un ip¬
sis scalis uidit angłos ascendentes &e defcendũ¬
tes: & lapidẽ quẽ sͥ posuerat ad caput im
ut ueniret ce adoraret. Alioqͥn ydolatͥa eẽt :
ñ significatio xp̃i. facca ẽ gͦ significatio qͦusꝙ
oportuit significatõnẽ: ce significatꝰ est xp̃c la¬

Expanded text:
ixi, quam est, sub arbore fici vidi te. Plus enim est quod nos Dominus vocatos justificavit, quam quod vidit jacentes sub umbra mortis. Quid enim nobis proderat si ibi remansissemus, ubi nos vidit? Numquid non jaceremus? Quid est hoc majus? Quando vidimus Angelos ascendentes et descendentes super Filium hominis? 23. Jam aliquando de his ascendentibus et descendentibus Angelis dixeram; sed ne obliti fueritis, breviter dico tanquam commemorans: pluribus enim dicerem si non commemorarem, sed modo insinuarem. Scalas vidit Jacob per somnium, et in ipsis scalis vidit Angelos ascendentes et descendentes; et lapidem quem sibi posuerat ad caput, unut veniret et adoraret: alioquin idololatria esset, non significatio Christi. Facta est ergo significatio, quo usque oportuit fieri significatione
Abbreviated transcription (Latin):
hñt baptisimũ: s colũba gemit int̃ cor¬
uos. Qͥd gͦ gaudes qr habes: Hoc ħs: qd̾
ht̃ &e malꝰ. habeto humilitatẽ: caritatẽ¬
ber canonicꝰ onñ anno in eccłia recitandꝰ.
Anniũsaria sollẽpnitate post passionẽ¬
t̾rarũ dat᷑ ẽ: a qͦ te p̃cidisti ut clamescũ
coruo. ñ ut gemas cũ columba. uenigͦ.
S sollicit᷑ es forte ⁊ dicis. foris haptizatꝰ
pisti. Qd̾ accepisti approbo: qr foras acce
ꝑisti imꝓbo. Tene gͦ qd̾ adepisti: non
mutat᷑. s agnoscit᷑. Caracter ẽ regis mei:
ñ ero saclegꝰ. Corrigo deserdorẽ: ñ muto
characterẽ. Noli de baptimate głari: qͥa

Expanded text:
nt Baptismum, sed columba gemit inter corvos. Quid ergo gaudes, quia habes? hoc habes quod habet et malus. habeto humilitatem, charitateber canonicus omni anno in Ecclesia recitandus. Anniversaria solemnitate post passioneterrarum datus est, a quo te praecidisti, ut clames cum corvo, non ut gemas cum columba. Veni ergo. 16. Sed sollicitus es forte, et dicis: Foris baptizatuspisti: acpisti, improbo. Tene ergo quod accepisti; non mutatur, sed agnoscitur: character est Regis mei, non ero sacrilegus; corrigo desertorem, non immuto characterem. 17. Noli de Baptismate gloriari, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ te philippꝰ uocaret. Nam talẽ uocẽ ꝓtulit
tries filiꝰ dĩ. tu es rex isrł: qͣlẽ postea tanto
post petrꝰ. qñ ei dñs ait. Beatꝰ es symon bar
iona: qͥa ñ tͥ reuelauit caro ⁊ sanguis. s pr̾¬
meus qͥ ẽ in celo. Et ibi nominauit
pec̾m. ⁊ laudauit fundam̃tũ eccłie in
ista fide. hic iam dicit. tues filiꝰ dei. cti
es rex isrł. Unde: Qrͥa dictũ ẽ eu Anteqͣ
phylippꝰ uocaret te cũ ẽẽs sub arbore fi¬
ci uidite. Querendũ ẽ an aliqͥo signifi¬
oet ista arbor fici. Audite enim fr̃s mei
Inuenimꝰ arborẽ fici maledictã: qr sola
folia habuit. ce fructũ ñ habuit. In o¬
rigme humani gen̾is adã ce euia cũ pec¬
cassent: de foliis ficulneis succinctoria s
feceit̃. folia ꝙͦ fuculnea: incelligunt᷑
peccata. Erat aũ nathanael sub arbore si¬
ci: tanꝗͣ sub umbra mortis. uidit eũ dñs
de qͦ diccũ ẽ. Qmi sedebant in umibra mortis:

Expanded text:
quam te Philippus vocaret. Nam talem vocem protulit, quam te Philippus vocaret. Nam talem vocem protulit, Tu es Filius Dei, tu es rex Israel; qualem tanto post Petrus, quando ei Dominus ait, Beatus es Simon Bar Jona, quia non tibi revelavit caro et sanguis, sed Patmeus qui est in coelo . Et ibi nominavit petram, et laudavit firmamentum Ecclesiae in ista fide. Hic jam dicit, Tu es Filius Dei, tu es rex Israel. Unde? Quia dictum est ei, Antequam te Philippus vocaret, cum esses sub arbore fici, vidi te. 21. Quaerendum est, an aliquid significet ista arbor fici. Audite enim, fratres mei: Invenimus arborem fici maledictam, quia sola folia habuit, et fructum non habuit . In origine humani generis Adam et Eva cum peccassent, de foliis ficulneis succinctoria sibi fecerunt : folia ergo ficulnea intelliguntur peccata. Erat autem Nathanael sub arbore fici, tanquam sub umbra mortis. Vidit eum Dominus, de quo dictum est, Qui sedebant sub umbra morti
Abbreviated transcription (Latin):
guento. ꝓpt̾ea dico tͥ. Dniittent᷑ ei p̾ec̃a
multa: qm̃ dilexit multũ. Qui aũ modi¬
cũ dimictit᷑: modicũ diligit. hoc est drs.
plus egͦtas: si te sanũ putas. Modicũ putas
tͥ dimitti: cũ pł debitor sis. Bene istai qͥa do¬
lꝰ in illa non erat : meruit medicinã. Qͥd est
dolꝰ in illa ñ erat: Sonfitebat᷑ pecc̃a. Hoc lau¬
dat in nathanaele. Qoͥ: Idest qd̾ dołꝰ m illo ñ
erat: qr multi pharisei qui habundabãt pec¬
catis uistos se dicebant: ce dolũ afferebant per
quẽ sanari non pot̾ant. Uidit gͦ iam istũ in quo
dolꝰ ñ erat: & ait. Eoce uere isrłica: in qͦ dolus
ñ est Dicit ei nach anael. Unde me nostif᷑
Respondit ei ih̾e: ce dixit. Priꝰꝗͣ de phylippꝰ uo¬
caret cũ esses srib sicu : iudi teĩ id est sub ar¬
bore fici. Respondit ei nathanael: ce ant.
Rabbi tu es filiꝰ dĩ⁊ tues rex isrł. Aliqͥd mag¬
nũ potuit nathanael iste intellig̃e in eo ꝙ
dictũ ẽ. cũ eẽs sub fici arbore iudi te: p̾us¬

Expanded text:
ea dico tibi; dimittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum: cui autem modicum dimittitur, modicum diligit » . Hoc est dicere, Plus aegrotas, sed sanum te putas: modicum putas tibi dimitti, cum plus debitor sis. Bene ista, quia dolus in illa non erat, meruit medicinam. Quid est, dolus in illa non erat? Confitebatur peccata. Hoc et laudat in Nathanaele, quod dolus in illo non erat: quia multi pharisaei qui abundabant peccatis, justos se dicebant, et dolum afferebant, per quem sanari non poterant. 20. Vidit ergo jam istum in quo dolus non erat, et ait: Ecce vere Israelita, in quo dome nosti? Respondit Jesus, et dixit: Priusquam te Philippus vocaret, cum esses sub ficu, vidi te; id est, sub arbore fici. Respondit ei Nathanael, et ait: Rabbi, tu es Filius Dei, tu es rex Israel. Aliquid magnum potuit Nathanael iste intelligere, in eo quod dictum est, Cum esses sub fici arbore, vidi te, prius
Abbreviated transcription (Latin):
Iam quẽ uocauit ꝑ apłm: ad eccłiam fuã
uidit ꝑtin̾e. Otu eccłia. otu ifrł in qͦ dolus
nos gxͦ ⁊ uenimꝰ egioti ad medicũ: ⁊ ñ medicus
ad egrotos: Numne ouis illa ꝑierat. ⁊ relictᷤᷤ
nonagita nouẽ pastor q̃siuit illam ⁊ inire¬
nt⁊ qm lecͦ in hum̃is reportauit: N omie ꝑi
erat illa dgma ⁊ accendit mulier lucernã ÷
⁊ q̃siuit intota domo sua donec inuenit:
E cũ inuenisset colletammi mͥ ait uicimiᷤ
suis: qr iueni dragmã qmͣ ꝑdid̾am. Sic ce
nos sicut oues ꝑieramꝰ ⁊ sicut dragia ꝑiera

Expanded text:
Jam quem vocavit per apostolum, ad Ecclesiam suam vidit pertinere. O tu Ecclesia, o tu Israel, in quo dolus nos venimus aegroti ad medicum, et non medicus ad aegrotos? Nonne ovis illa perierat, et relictis nonaginta novem pastor quaesivit illam et invenit, quam la illa, et accendit mulier lucernam, et quaesivit in tota domo sua donec invenit? Et cum invenisset, Collaetamini mihi, ait vicinis suis, quia inveni drachmam quam perdideram . Sic et nos sicut ovis perieramus, et sicut dra
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. Si doctꝰ eliget᷑ fortasse ideo se dic̃et electũ
qͥa doccrina eiꝰ meruit eligi. Dñs m̾ ih̾e xp̃c uo
lens suꝑboꝵ frangere teruices ñ q̃siuit ꝑ ora¬
torẽ piseatorẽ: s de piscatore lucͣtis est imꝑa¬
torẽ. Magnꝰ cyprianꝰ orator: s pͥor petrͦ opis¬
cator⁊ ꝑ quẽ postea crederet ñtm̃ orator: se
tiam imꝑator. Nullus nobilis pͥmo electus
ẽ. millꝰ doctꝰ. qr infirma m̃di elegit. ut con¬
fund̾et fortia. Erat gͦ iste magnꝰ: ⁊ sine do
egisse. Et ex ip̃a doctͥna legis ueniebat ⁊¬
ꝗ cũ audisset a nadarech. serutatꝰ enĩ erat scͥp¬
t᷑as: t sciebat qr mñ erat expectandꝰ saluator:
ꝗ ñ facile alii scͥbe ⁊ pharisei nouerant. Iste

Expanded text:
» . Si doctus eligeretur, fortasse ideo se diceret electum, quia doctrina ejus meruit eligi. Dominus nolens superborum frangere cervices, non quaesivit per oratorem piscatorem; sed de piscatore lucratus est imperatorem. Magnus Cyprianus orator, sed prior Petrus piscator, per quem postea crederet non tantum orator, sed et imperator. Nullus nobilis primo electus est, nullus doctus; quia infirma mundi elegit Deus, ut confunderet fortia. Erat ergo iste magnus et sine doldoctos elegisse. Et ex ipsa doctrina Legis veniebat, quod cum audisset a Nazareth: scrutatus enim erat Scripturas, et sciebat quia inde erat expectandus Salvator, quod non facile alii
Abbreviated transcription (Latin):
liion ẽ. fõtte ñ habebat peccatũ. fõite ñ
erat egert forte illi medicꝰ ñ erat nec̃cius:
Absit. Nemo hic sic natꝰ est: ut illo me¬
dico ñ egerent. Qo sͥ gͦ uult. in qͦdolus
ñ est  Aliqñ intentiꝰ q̃ramꝰ. Apparebit
mͦ in nomine dm̃. Dolum dicit dñs. et
om̃is qͥ u̾iba latina intelligit scit : qͥa dolꝰ ẽ
cũ aliud agit᷑.⁊ aliud fingit᷑. Incendae
caritas ur̃a. Non dolꝰ colorẽ. ꝓpt̾ea dico
qr multi frs imꝑitiores latinitatis loẽt᷑ s u
dicãt ł dolus eũ torquec: ꝓ eo qd̾ ẽ dolor.
Dol fraus ẽ : simulatõ ẽ. Quando aliqͥs

Expanded text:
non est? Forte non habebat peccatum? forte non erat aeger? forte illi medicus non erat necessarius? Absit. Nemo hic sic natus est, ut illo medico non egeret. Quid sibi ergo vult, in quo dolus non est? Aliquanto intentius quaeramus; apparebit modo in nomine Domini. Dolum dicit Dominus; et omnis qui verba latina intelligit, scit quia dolus est, cum aliud agitur et aliud fingitur. Intendat Charitas vestra. Non dolus dolor est: propterea dico, quia multi fratres imperitiores latinitatis loquuntur sic, ut dicant, Dolus illum torquet, pro eo quod est dolor. Dolus fraus est, simulatio est. Quando a
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa nͥ qͥs ce audiat ⁊ faciat. ñ edificat suꝑ petrã:
c& ñ ꝑtinet ad nom̃ tã magnũ ꝗ sic cõmenda¬
uic dͥs. Intentũ em̃ ce fecit. Nam si hoc añ petrꝰ
uocaret᷑: non ira usderes myst̾ium petre: ⁊ pu¬
tares casu sic uocari. ñ ꝓuidñtia d̾i. Ideo eũ uo

Expanded text:
quia nisi quis et audiat et faciat, non aedificat super petram; quia nisi quis et audiat et faciat, non aedificat super petram; et non pertinet ad nomen tam magnum, quod sic commendavit Dominus. Intentum enim te fecit. Nam si hoc ante Petrus vocaretur, non ita videres mysterium petrae; et putares casu eum, sic vocari, non providentia Dei: i
Abbreviated transcription (Latin):
edificat qͥdẽ: s suꝑ harenã. Si enĩ nich̾ au¬
dit: meħ edificat. Si autẽ audic edificat: s
dit & ñ facit. suꝑ harenã. Qͥdͥ autẽ illi qͥ non
audiunt securi sunt r Securos eos dicis: qͥa
nichil edificant  hudi sunt sub plutria:
añ uentos. ante uentflumina. Cñ uene¬
rint ista⁊ añ illos tollt̾: ꝗͣ domos deiciat᷑.
d una ẽ secͣitas edificare: ce suꝑ petrã edi¬
ficare. Si aũ audire uis ⁊ ñ facere: edifi¬
cas. s rumã edificas. Cñ aũ uenit tep̃ta¬
io¬
tat̾o deicit domũ: de cũ ip̃a ruina tua te collit.
Si autẽ ñ audis nidus es: illis tẽptatõnibus
cu ip̃e traheris. Audi gͦ ce fac: unũ est reme¬
duũi. Qͣti forte hodie audiendo ⁊ non facien¬
do rapti sunt fluuio celebritatis huiꝰ. Audien
do ⁊ ñ faciendo: uenic fluuiꝰ. ip̃a celebritas anni¬
u̾saria. Impletꝰ est correns. tͣnsit᷑us ẽ ⁊ siccat᷑us.
s ue illi quẽ tulerit. Illud gͦ nou̾it caritas ur̃a:

Expanded text:
aedificat quidem, sed super arenam. Si enim nihil audit, nihil aedificat: si autem audit, aedificat. Sed dit et facit, superaudiunt? securi sunt? securos eos dicit, quia nihil aedificant? Nudi sunt sub pluvia, ante ventos, ante flumina: cum venerint ista, ante illos tollunt, quam domos dejiciant. Ergo una est securitas, et aedificare, et super petram aedificare. Si audire vis et non facere, aedificas; sed ruinam aedificas: cum autem venerit tentaio, dejicit domum, et cum ipsa ruina tua te tollit. Si autem non audis, nudus es, illis tentationibus tu ipse traheris. Audi ergo, et fac; unum est remedium. Quanti forte hodie audiendo et non faciendo rapti sunt fluvio celebritatis hujus? Audiendo enim et non faciendo, venit fluvius ipsa celebritas anniversaria, impletus est torrens, transiturus est et siccaturus: sed vae illi quem tulerit! Illud ergo noverit Charitas vestra,