comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mentum baptismatis tenentur.
Antiquus ergo hostis generis hu¬
mani fluuium absorbitit: quia a
mundi origine usq ad redempto¬
ris aduentum. uix pancis electis
euadentibus in uentre suȩ malitiȩ
gents humanum traxit. De qtio
recte dicitur. Absoebebit flumũ
&̾o non mirabitur: quia pro magno
non habet cum infideles rapit. Sed
graue est ualde quod subditur:
& habet fidutiam quod influat
iordanis in os eius. Quia postꝗͣ
infideles quõq a mundi origine
rapuit: adhuc se posse suscipere
etiam fideles prestmpsit. Nam
ore pestifere ꝑsuasionis eos cotidie
deuorat: in quibus a confessione
fidei reproba uita discordat.
Hoc ergo fratres ki̾i tota inten¬
tione ꝑtimescite: hoc apud uos.
sollicita mente cogitate. In nacale sc̃e

Expanded text:
mentum baptismatis tenentur. mentum baptismatis tenentur. Antiquus ergo hostis generis humani fluvium absorbuit, quia a mundi origine usque ad Redemptoris adventum, vix paucis electis evadentibus, in ventrem suae malitiae genus humanum traxit. De quo recte dicitur: Absorbebit fluvium, et non mirabitur , quia pro magno non habet cum infidgrave est valde quod subditur: Et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus, quia postquam infideles quosque a mundi origine rapuit, adhuc se posse decipere etiam fideles praesumit. Nam ore pestiferae persuasionis eos quotidie devorat, in quibus a confessione fidei reproba vita discordat. Hoc ergo, fratres charissimi, tota intentione pertimescite, hoc apud vos sollicita mente cogitate. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
int. Letificat ualde quod sequitur.
Beati quti non uiderunt & credidert̃.
Inqua nimirum sententia nos spetia¬
liter signati sumus. qui eum quem
in carne non uidimus. mente retine
uere credit: qui exercet operando
quod credit. Quo contra de his qui
fidem nomine tenus retinent. pauilus
dict. Confitentur se nosse deum:
fatis autem negant. Hinc iacobtis
ait. fides sine oꝑibus mortua est. Hinc
ad beatum iob de antiquo hoste ge¬
ueris humani: dñs dicit. Absorbebit
sltutium. & non mirabitur: & habet
fiditiam quod infltiat iordanis in
os enus. Qluis est enim per sluuium
designatuf. nisi humani generis flu¬
xus: Quod uidelicet genus ab ortu
ad finem destuit: & quasi aquȩ
more usq ad competentem derminũ
ex carnis liquore percurrit. Quid
per iordauem: nisi baptizatortim
forma signatur : Quia enim in ior¬
dane flumine ipse auctor redemp¬
tionis nr̃e baptizari dignatus est:
recte iordanis nomine eorum multi¬
tudo exprimitur. qui intra sacra¬

Expanded text:
it. Laetificat valde quod sequitur: it. Laetificat valde quod sequitur: Beati qui non viderunt, et crediderunt. In qua nimirum sententia nos specialiter signati sumus, qui eum quem in carne non vidimus, mente retinemvere credit qui exercet operando quod credit. Quod contra de his qui fidem nomine tenus retinent, Paulus dicit: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Jacobus ait: Fides sine operibus mortua est . Hinc ad beatum Job de antiquo hoste generis humani Dominus dicit: Absorbebit fluvium, et non mirabitur, et fiduciam quod influat Jordanis in os ejus . Quis etenim per fluvium designatus, nisi humani generis fluxus? Quod videlicet genus ab ortu ad finem defluit, et, quasi aquae more, usque ad competentem terminum ex carnis liquore percurrit, Quid per Jordanem, nisi baptizatorum forma signatur? Quia enim in Jordane flumine ipse auctor redemptionis nostrae baptizari dignatus est, recte Jordanis nomine eorum multitudo exprimitur, qui intra sacra
Abbreviated transcription (Latin):
ne desertut: fic̃ ante natiuitatẽ sũ
habere mariam sponfum tioluit. qu
tamen ad eius nuptias non perũ¬
nit. Nam ita factus est discipubi
dubitans o palpans testis uere re¬
surrectionis: ficut sponsus matris
fuerat custos integerrimȩ turginti.¬
tis. Palpauit autem et exclaman.
dñs meus & deus meus. Dicit eułe
Quia uidisti me: credidisti. Cum
paulus apostolus dicat. est autem nͥ¬
des sperandarum substantiateria.
argumentum non apparentull.
Profecto liquet.quia fides illarum re¬
rum argumentum est. que apparere
non posunt. Quȩ etenim apparent:
iam fidem non habent sed agnitionẽ.
Num ergo iudit thonas dum palpa-¬
uit: cur ei dicitur quia uidisti me
credidisti: Sed altud uidit aliud
credidit. A mortali quippe homine
dnunitas uideri non potuit: homi¬
nem igitur uidit & deum confessus
ił dicens. Dñs meus: & deus m̃s.
Lidendo ergo credidit: qui conside¬
rando uerum hominem hunc deum
quem uidere non poterat exdama-¬

Expanded text:
one deseruit sicut ante nativitatem suam one deseruit sicut ante nativitatem suam habere Mariam sponsum voluit, qui tamen ad ejus nuptias non pervenit. Nam ita factus est discipulus dubitans et palpans, testis verae resurrectionis, sicut sponsus matris fuerat custos integerrimae virginitatis. Palpavit autem et exclamavit: Dominus meus et Deus meus. Dicit ei Jesus: Quia vidisti me, credidisti. Cum Paulus apostolus dicat: Est autem fides sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium , profecto liquet quia fides illarum rerum argumentum est quae apparere non possunt. Quae etenim apparent, jam fidem non habent, sed agnitionem. Dum ergo vidit Thomas, dum palpavit, cur ei dicitur, quia vidisti me, credidisti? Sed aliud vidit, aliud credidit. A mortali quippe homine divinitas videri non potuit. Hominem igitur vidit, et Deum confessus est, dicens: Dominus meus et Deus meus. Videndo igitur credidit, qui considerando verum hominem, hunc Deum quem videre non poterat, exclamav
Abbreviated transcription (Latin):
ste unus discipulus defuit. reuer¬
sus quod gestum est audiuit: audi¬
ta credere renuit. Uenit iterum
dñs & non credenti discipulo latꝰ
palpandum prebuit. manus osten¬
dit: & ostensa suorum cicatricȩ
uulnerum. infidelitatis illius uul¬
nus sanauit. Quid fratres km̾
quid inter hȩc anuaduertitis:
Ntmquid casti gestum creditis. ao
electus ille discipultis tunc deẽses
post autem ueniens audiret aua¬
ens dubitaret. dubitans pal palpa¬
ret. palpans crederet: Non hac
casur: sed dituna dispensatione ꝙ¬
tum est. Egit namq miro mocho
suꝑna clementia: ut discipuilus di¬
bitans dum in magistro suo urilue¬
ra palpapet carnis. in nobis uulne.¬
ra sanaret infidelitatis. Plus enmn
nobis thome infidelitas ad fidem
quam fides credentium discipubx
profuit: quia dum ille ad fiden
palpando reducitur. nr̃a mens om¬
ni dubitatione post posita ĩ fide
solidatur. Sic quippe discipulum
post resurrectionem suam dubita:
re ꝑmisit. nec tamen in dtibitati¬

Expanded text:
ste unus discipulus defuit: reversus quod gestum est audivit, audita credere renuit. Venit iterum Dominus, et non credenti discipulo latus palpandum praebuit, manus ostendit, et ostensa suorum cicatrice vulnerum, infidelitatis illius vulnus sanavit. Quid, fratres charissimi, quid inter haec animadvertitis? Nunquid casu gestum creditis ut electus ille discipulus post autem veniens audiret, audiens dubitaret, dubitans palparet, palpans crederet? Non hoc casu, sed divina dispensatione gestum est. Egit namque miro modo superna clementia, ut discipulus dubitans, dum in magistro suo vulnera palparet carnis, in nobis vulnera sanaret infidelitatis. Plus enim nobis Thomae infidelitas ad fidem, quam fides credentium discipulorum profuit: quia dum ille ad fidem palpando reducitur, nostra mens omni dubitatione postposita in fide solidatur. Sic quippe dipost resurrectionem suam dubitare permisit, nec tamen in dubitati
Abbreviated transcription (Latin):
ditutias uelut stercora recusantem.
Ideo sanctortim per litteras traduint᷑
exempla. tit unusqtusq pro qualitate
sexus & pro etate annorum. mocdum
sui ꝓpositi teneat. & ficut ꝑ uirginita
uirgines. ita per comugem coniges
uincere sclm pro xp̃i amore studeat
ac repugnatione anum mundi dit
recusantes. & eius non recusantes andt¬
ra. ad delectationes ppetuas &o ad gu¬
dia eterna ꝑtingant. Hȩc dicentesãi
uituperamis coniugum casta cõner.¬
tia: sed uirginum ꝑseuerantiam adi¬
namus. Non enim uirginitas malis
rebus suꝑponenda est : sed est rebuis
optimis preferenda. Quȩ enim nr¬
dif mtindior. & sanctis est sanctior
non indiget malarum rerum intip¬
tione laudari. Sequantur itaq scã
coniugia patriarcharum. conitigs
in religionȩ positȩ. ac diuinis liters
informatȩ. saram. rebeccam. rachelc.
annam. susannam. ac sephoeani. aitui¬
tentur uxores: xp̃i uero urgiessi¬
lam uirginem matrem luminis fib

Expanded text:
divitias velut stercora recusantem. divitias velut stercora recusantem. Ideo enim sanctorum per litteras traduntur exempla, ut unusquisque pro qualitate sexus, et pro aetate annorum modum sui propositi teneat, et sicut per virginem virgines, ita et per conjugem conjuges vincere saeculum pro Christi amore studeant, ac repugnatione animi mundi dulcia recusantes, et ejus non recusantes austera, ad delectationes perpetuas et ad gaudia aeterna pertingant. 3. Haec dicentes non vituperamus conjugum casta commercia, sed virginum perseverantiam adornamus; non enim virginitas malis rebus superponenda est, sed est rebus optimis praeferenda. Quae enim mundis mundior, et sanctis sanctior est, non indiget malarum rerum vituperatione laudari. Sequantur itaque sancta conjugia patriarcharum conjuges in religione positae, ac divinis litteris informatae, Saram, Rebeccam, Rachelem, Annam, Susannam, Sephoram imitentur uxores: Christi vero virgines solam Virginem matrem Vi
Abbreviated transcription (Latin):
uor in toto mundo
uirgineus flos ma-¬
ris immarcessibiles
coronas innectat. &
septrigeram pudoris aulam unina-¬
culato conseruet affectu: eo usq
integritas ꝑseuerauit ad palmam.
ut in puellis tropheum sanctitatis
arriperet. & per uestigia matris uir-¬
ginis ad celestem thalamum ꝑuemi¬
ret. Hinc est quod anulo fidei agues
se asserit subarratam: & clamat se
amori constrictam. O quam imitabi¬
le uirginibus uirgo tui tradidisti
amoris exemplum. o quami sanctum
pectoribus dandum in uirgineis tri-¬
biusti. responsum: contempnendo
mundi diuitias. execrando carins con-¬
cupiscentias. & solam xp̃i pulcbritu¬
dinem ad amando. Accedite ad pu¬
ellam puellȩ: & discite in annis infan¬
tiȩ quales in pectore suo circa amorẽ
xp̃i flamnias accendit. Dicit se amato¬
ri suo seruare fidem: & enis corptis
concupiscere solum qui pro amore ho-¬
minum mortis non recusauit interi.¬
tum. Discite uirgines xp̃i amorem
in puella feruentem: & omnes mundi

Expanded text:
um in toto mundo virgineus flos Mariae immarcessibiles coronas innectat, et sceptrigeram pudoris aulam immaculato conservet affectu; eousque integritas perseveravit ad palmam, ut in puellis tropaeum sanctitatis arriperet, et per vestigia matris virginis ad coelestem thalamum perveniret. Hinc est quod annulo fidei Agnes se asserit subarratam, et clamat se amore constrictam. O quam imitabile virginibus virgo tui tradidisti amoris exemplum! o quam sanctum pectoribus virgineis tribuisti responsum, contemnendo mundi divitias, exsecrando carnis concupiscentias, et solam Christi pulchritudinem adamando! 2. Accedite ad puellam, puellae, et discite in annis infantiae quales in pectore suo circa amorem Christi flammas accenderit. Dicit se amatori suo servare fidem, et ejus corpus concupiscere solum, qui pro amore omnium mortis non recusavit interitum. Discite, virgines Christi, amorem in 456 puella ferventem, et omnes mundi
Abbreviated transcription (Latin):
tor quid aut quantum dimisit:
qui pene nichil habuit: Sed hac
in re fratres km̾i: affectum pensa¬
re potius debemus quam censtim.
Multum reliquit: qui sibi uichil re¬
tinuit. Multum reliquit: qui quã¬
libet parum. totum deseruit. Cer¬
te nos & habita cum amore poside¬
mus & ea quȩ mimime habemus
ex desiderio querius. Multum
ergo petrus & andreas dimisit:
quando uterq etiam defideria
habendi dereliqtut. Multum di¬
misit: qui cum re possessa etiam
concupiscentiis rentintiauit. A se¬
quentibus ergo tanta dinissa st̃:
qtianta a non sequentibuis concu-¬
pisci potuerunt. Nemo igitur
etiam cum quosdam conspicit mul-¬
ta reliquisse: aptid semetipsum
dicat. Imitari huiusmodi contẽp.¬
tores uolo: sed quod relinquam
non habeo. Mtilta fratres relinqͥ¬
tis: si desideriis terrenis renuntia¬
libet parua sufficitnt. Cor namq
& non substantram pensat: nec
ꝑpendit quantum in eus sacrifitio.
sed ex quanto ꝓferatur. Nam sigao¬

Expanded text:
tor quid aut tor quid aut qui pene nihil habuit? Sed hac in re, fratres charissimi, affectum debemus potius pensare quam censum. Multum reliquit qui sibi nihil retinuit, multum reliquit qui, quantumlibet parum, totum deseruit. Certe nos et habita cum amore possidemus, et ea quae minime habemus ex desiderio quaerimus. Multum ergo Petrus et Andreas dimisit, quando uterque etiam desideria habendi derelinquit. Multum dimisit, qui cum re possessa etiam concupiscentiis renuntiavit. A sequentibus ergo tanta dimissa sunt, quanta a non sequentibus concupisci potuerunt. Nemo igitur, etiam cum quosdam conspicit multa reliquisse, apud semetipsum dicat: Imitari mundi hujus contemptores volo, sed quod relinquam non habeo. Multa, fratres, relinquitis, si desideriis terrenis renuntialibet parva sufficiunt; cor namque et non substantiam pensat, nec perpendit quantum in ejus sacrificio sed ex quanto proferatur. Regnum ita
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis & miserie: dies tenebrarum
e caliginis. dies nebulȩ & turbinis.
destubȩ & clangoris. Pensate gͦ
aeda reproborum qua asꝑitate
pheta uidit a marescere: quem
tit appellationibus non ualet ex-¬
plicare. Quanta uero tunc erit
aictorum leticia. quide eius iusio-
tu indent o elementa concre¬
uiscere. cum eo sinial ad nuptias
Sire. qui & in sponsi nuptias
dent. & tamei. ipsi sunt spon
tua in illo eterm regni thala-
tisiom nr̃e deus contungitur.
e scilicet uisio numquam iam in
eipetuum ab amoris sui amplexi
tuellitur. Tunc. regni ianua in¬
gntibus clanditur: quȩ modo
didie penitentib aperitur. Erit
imq & tunc penitentia. sed fruc¬
usa non erit: qiia neqtiaꝗͣ tunc
entam inuenit. qui mado aptum

Expanded text:
mitatis et miseriae, dies tenebrarum mitatis et miseriae, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulę et turbinis, dies tubae et clangoris. Pensate, frii super corda reproborum qua asperitate propheta vidit amarescere, quem tot appellationibus non valet explicare! Quanta vero tunc erit electorum lętitia, qui de eius merentur pectu vident et elementa contremescere, cum eo simul ad nuptias intrare! Qui et in sponsi nuptiis gaudent, et tamen ipsi sunt sponsa, quia in illo ęterni regni thalamo visioni nostrae deus coniungitur. Quae scilicet visio numquam iam in perpetuum ab amoris sui amplexibus evellatur. Tunc regni ianua lugentibus / clauditur, quae modo cotidie pęnitentibus aperitur. Erit namque tunc paenitentia, sed fructuosa iam non erit, quia nequaquam tunc veniam invenit, qui modo aptum
Abbreviated transcription (Latin):
lato possit. quid ammirationis ha¬
bet quod dicitur uenit ĩp aliuĩ.
quid dulcedinis. intrauerunt car
eo ad nuptias: quid ai rartiadi¬
nis. & clausa est ianua. Henit qͥp¬
pe ille qui aduentu suo eleicit
concutit: in cuius conspectu celiu
& terra contremiscit. Unde etd
ꝑ ꝓphetam dicit. Adhuc emel
ego mouebo non solum terra
sed etian lum. Ad cuius ext¬
men omne huminum genus del¬
citur: cui ad uinchctam maloe
re munerationemq benorum a
archangeli. throni. principati
dominationes obsecuntur. La¬
te fratres kisi ante conspectau
tanti iudicis. qui in illo die tat
erit. quando iam in pena t¬
um non erit. quȩ illa contuis
cui reatu suo ęxigente contis
in conuentu omniam hom
anglõꝵ q erubescere: qui pauor eĩ
quem & tranquillum mens huma¬
na caꝑe non ualet. etiam iratum
indere. Quem diem bene ꝓpheta
intuens:ait. Dies ire dies illa. dies
tribula. ionis & angustiȩ. dies cala¬

Expanded text:
lato possit quid admirationis halato possit quid admirationis habet quod dicitur: Venit sponsus! quid dulcedinis: Intraverunt cum eo ad nuptias! quid amaritudinis: Et clausa est janua! Venit quippe ille qui adventu suo elementa concutit, in cuius conspectu caelum cum terra contremescit. Unde etiam per prophetam dicit: Adhuc semel, ego movebo non solum terram, sed etiam caelum. Ad cuius examen omne humanum genus deducitur, cui ad vindictam malorum remunerationemque bonorum angeli, archangeli, throni, principatus et dominationes obsecuntur. Pensate, fratres carissimi, ante conspectum tanti iudicis, qui in illo die terror erit, quando iam in poena remedium non erit! Quae illa confusio cui reatu suo exigente continget in conventu omnium hominum angelorumque erubescere! / Qui pavor eum, quem et tranquillum mens humana capere non valet, etiam iratum videre! Quem diem bene propheta intuens ait: dies irae, dies illa, dies tribulationis et angustiae, dies cala
Abbreviated transcription (Latin):
repelli conspicitis: dicite. nr̃is oꝑi¬
bus quid uidistis. S prudentes
uirginei: respondent dicentes.
Ne forte non suffitiat nobis et
uobis. In illo enim die quod tam
de quibusdam. in pace ȩcclẽ quies¬
centibus loquor. sibimetipsi testi¬
moniun untuscuiusq uix suffi-¬
cit: quantominus & sibi & prori¬
mo: Ubi et ꝓtinus ꝑ increracio¬
nem subdunt. Ite potius ad uen¬
dentes: et ẽmite uobis. Uendito¬
rȩs quippe oler: adulatores sunt.
Qui enim accepta qualibet g. atiã.
uanis suis laudibus nitorem glo ⁊ȩ
offerut: quasi oleum uendui c.
le etenim nr̃ui. caput est. Appellata¬
ne autem capitis: ea quȩ principatͥ
corpori mens uocatur. Impiuguat
ergo capitt oleum peccatoris: ctim
demulcet mentem fauor adulanti
S dum irent emere uenit sponsid
quia cum uitȩ suȩ testimonium a
Quȩ autem parate erant intrau¬
runt cum eo ad nuptias: & dau¬
sa est ianua. O si sapere in cordis pe¬

Expanded text:
repelli conspicitis, dicite de nostris operirepelli conspicitis, dicite de nostris operibus quid vidistis. Sed prudentes virgines respondent, dicentes: Ne forte non sufficiat nobis et vobis. In illo enim die quod tamen de quibusdam in pace Ecclesiae quiescentibus loquor sibimetipsi testimonium uniuscujusque vix sufficit; quanto minus et sibi et proximo? Unde et protinus per increpationem subdunt: Ite potius ad vendentes, et emite vobis. Venditores quippe olei adulatores sunt. Qui enim accepta qualibet gratia, vanis suis laudibus nitorem gloriae offerunt, quasi oleum vendunt. le etenim nostrum caput est. Appellatione autem capitis ea quae principatur corpori mens vocatur. Impinguat ergo caput oleum peccatoris, cum demulcet mentem favor adulantis. Sed dum irent emere, venit sponsus, quia cum vitae suae testimonium a Quae autem paratae erant, intraverunt cum eo ad nuptias, et clausa est janua. 4. O si sapere in cordis pa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtienitur ad sompnam mortis.
Mechia autem nocte clamor fac¬
tus est: ecce sponsus uenit exite
obutam ei. De aduenta sponsi
clatuor media nocte fit: quia sic
iudici dies subripit. ut preuide.¬
ri non ualeat quando uenit. Hñ
scriptum est. Dies dñi sicut fur
in nocte: ita ueniet. Tunc omnes
uirgines furgunt: quia et electi
cbreprobi a sompno suȩ mortis
excitantur. Lampades ornant:
quia sua secum oꝑa numerant.
pro quib eternani reciꝑe beati¬
tudinem expectant: lampa¬
des fatuarum uirginum extin¬
guntur. quia earum oꝑa quȩ cla¬
ra hominibus foris apparuerant.
in aduentu iudicis intus obscuran¬
tur: & a deo retributionem non
inuemnt. quia pro eis recepert̃
ab honiuil us laudes quas ama¬
uerunt. Quid est autem quod
tunc a prudentibus oleum petut̃:
nisi quod inaduentu iudicis cũ
se intus uacuas inuenerut testi¬
monium foris querunt: Ac sic
sua fidutia deceptȩ: proximis di¬
tint. Quia nos quasi sine oꝑe

Expanded text:
pervenitur ad somnum mortis. pervenitur ad somnum mortis. Media autem nocte clamor factus est: Ecce sponsus venit, exite obviam ei. 3. De adventu sponsi clamor in media nocte fit, quia sic dies judicii subrepit, ut praevideri non valeat quando venit. Unde scriptum est: Dies Domini sicut fur in nocte ita veniet . Tunc omnes virgines surgunt, quia et electi et reprobi a somno suae mortis excitantur. Lampades ornant, quia sua secum opera numerant, pro quibus aeternam recipere beatitudinem exspectant. Sed lampades fatuarum virginum exstinguuntur, quia earum opera, quae clara hominibus foris apparuerant, in adventu judicis intus obscurantur. Et a Deo retributionem non inveniunt, quia pro eis receperunt ab hominibus laudes quas amaverunt. Quid est autem quod tunc a prudentibus oleum petunt, nisi quod in adventu judicis cum se intus vacuas invenerint, testimonium foris quaerunt? Ac si a sua fiducia deceptae proximis dicant: Quia nos quasi sine opere
Abbreviated transcription (Latin):
nitorglo.riȩ ciefignatur: Hascu¬
la autem nr̃a sunt corda: in qtubꝰ
trimus cuncta quȩ cogitamus.
Prudentes ergo oleum in uafis ha-¬
bent. quia nntorem gloriȩ intra con¬
fientiam retinent: paulo actestan¬
de qui ait. Gioria nr̃a hȩc est. testi¬
hontum conscientiȩ nr̃e. fatuȩ
antem uirgines oleum secum non
sumunt. quia gloriam itra con¬
cientiam non habent: dum kanc
uore proximoꝵ queruntt. Notã¬
lum uero est quod omnes lam
bi ostendunt: sed soli ad sponsũ
ctm oleo ueniunt. qui de his quȩ
fors egerint. intus glĩm querut̃
Unde ꝑ psalmistam quioq d̾e sca
electorum ȩccłã dicitur. Omnis
glã eius filiȩ regis ab intiti. Morã
ergo faciente sponso dormitauert̃
omnes & dormierunt. Quia dũ
uenire iuidex ad extremum ui¬
dicium differt: electi & repro¬
bi in mortis sompno sopuntur.
Dormire etenin: mori est. Ante
sompnum uero dormitare est.
ante mortem a salute languesc̾e.
quia per pondus egritudinis.

Expanded text:
nitor gloriae designatur; vascunitor gloriae designatur; vascula autem nostra sunt corda, in quibus ferimus cuncta quae cogitamus. Prudentes ergo oleum in vasis habent, quia nitorem gloriae intra conscientiam retinent, Paulo attestante, qui ait: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Fatuae autem virgines oleum secum non sumunt, quia gloriam intra conscientiam non habent, dum hanc ab ore proximorum quaerunt. Notandum vero quod omnes lampbi ostendunt, sed soli ad sponsum cum oleo veniunt, qui de his quae foris egerint intus gloriam requirunt. Unde per Psalmistam quoque de sancta electorum Ecclesia dicitur: Omnis gloria ejus filiae regis ab intus . 2. Moram autem faciente sponso, dormitaverunt omnes, et dormierunt, quia dum venire judex ad extremum judicium differt, electi et reprobi in mortis somno sopiuntur. Dormire etenim mori est. 1478 Ante somnum vero dormitare est ante mortem a salute languescere, quia per pondus aegritudinis
Abbreviated transcription (Latin):
minatus autem quinarus: den
sexii fidelium matitudo colligi
sancta eccłã decem uirginibus
imilis denrintiatur: In qua qua
mali cum bonis & reprobi cam
electis ammixti funt: recte sio¬
lis uirgutibus prudentibus ech
tuis esse ꝑhibetur: Sunt m
pleriq continentes qui ab exteriori se
apetitu custodiunt. & spe ad int̾na
rapiuntur. carnem macerant.
& toto defiderio ad suꝑnam patriã
arhelant: eterna premnia expetunt.
pro laboribus fius recipere laudes
hemr nas nolunt. Hi nimirum giãm
sam non in ore hominum ponunt:
sdintra conscientiam contegunt.
Et si ne pleri qui corpus ꝑ absti¬
nentiam affligunt. s de ipsa sua
abslinentia humanos fauores expe¬
tunt. doctrine insertiunt. indigen¬
tibus multa largiuntur: sed fatu
profecto sunt uirgines. quia solam
liudis transitorie retributionem
querunt. UInde & aꝑte subditur.
Qumq fattie non sumpserunt
ileum secum: prudentes autem
aceperunt oleum in uasis stus cũ
lampadib. P oleum quippe:

Expanded text:
minatus autem quinarius numesexu fidelium multitudo colligitur, sancta Ecclesia decem virginibus similis denuntiatur. In qua quia mali cum bonis, et reprobi cum electis admixti sunt, recte similis virginibus prudentibus et fatuis esse perhibetur. Sunt namque plerique continentes qui ab exteriori se appetitu custodiunt, et spe ad interiora rapiuntur; carnem macerant, et toto desiderio ad supernam patriam anhelant, aeterna praemia expetunt pro laboribus suis recipere, laudes humanas nolunt. Hi nimirum gloriam suam non in ore hominum ponunt, sed intra conscientiam contegunt. Et sunt plerique qui corpus per abstinentiam affligunt, sed de ipsa sua abstinentia humanos favores expetunt; doctrinae inserviunt, indigentibus multa largiuntur, sed fatuae profecto sunt virgines, quia solam laudis transitoriae retributionem quaerunt. Unde et aperte subdit non sumpserunt oleum secum; prudentes autem acceperunt oleum in vasis suis cum lampadibus. Per oleum quippe
Abbreviated transcription (Latin):
ex hortatio subinfertur cuni di¬
citur. Uigilate itaq: quia nesci¬
tis diem neq hora m. Quia post
peccata deus penitentiam susci¬
pit: si sciret quisq de presenti
sclõ quo tempore exiret. aliud
tempus uoluptatibui. atq ali¬
ud penitentiȩ aptare potuisset.
S qui penitenti ueniam spopõ¬
dit: peccanti diem crastinum
non rromisit. Semꝑ ergo extre¬
mum diem debemuis metuere:
quem numꝗͣ posfumus preui¬
dere. Ecce hunc ipsum diem
in quo loquimur. ad indutias con¬
uersionis accepimus: & tamen ma-¬
la qtiȩ fecinus flere recusamus.
Non solum commissa non plangi¬
mus: sed etiam quȩ defleantur
atigenus. At si aliqua nos egritu¬
do corripiat. si signa egritudinis
uicinam mortem denintient. in
dutias uiuendi querimus ut
peccata nr̃a defleamis: et eas
cum magno estu defiderii peti¬
mus. quas acceptas modo pro nichi.¬

Expanded text:
exhortatio subinfertur, cum diexhortatio subinfertur, cum dicitur: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam. Quia post peccata Deus poenitentiam suscipit, si sciret quisque de praesenti saeculo quo tempore exiret, aliud tempus voluptatibus, atque aliud poenitentiae aptare potuisset. Sed qui poenitenti veniam spopondit, peccanti diem crastinum non promisit. Semper ergo extremum diem debemus metuere, quem nunquam possumus praevidere. Ecce hunc ipsum diem, in quo loquimur, ad inducias conversionis accepimus, et tamen mala quae fecimus flere recusamus. Non solum commissa non plangimus, sed etiam quae defleantur augemus. At si aliqua nos aegritudo corripiat, si signa aegritudinis vicinam mortem denuntient, 1480 inducias vivendi quaerimus, ut peccata nostra defleamus, et eas cum magno aestu desiderii petimus, quas acceptas modo pro nihi
Abbreviated transcription (Latin):
dñe: aꝑi nobis. At ille respondes.
ait. Amen dico uobis: nescio uos.
Ibi iam a dño non potest mereri
quod petit: qui hic uoluit auoi¬
re quod iussit. Quia qui tem pꝰ
con ue penitentiȩ ꝑdidit: frus¬
tra a te regni ianuam cum pre-¬
cibuis uenit᷑. Hinc est enim quod
ꝑ salom nem dñs dicit. Uocaui
& renui. s: extendi manum meã.
& non fu qui aspiceret. Despe¬
xistis omine consilium meum: et
increpationes meas neglȩ ristis.
Ego quoq in interitu ur̃o ride¬
bo. & subsannabo cum tiobis qd̃
timebatis euenerit. cum irrue¬
rit repentina calamitas. & inte¬
ritus quasi tempestas ingruerit.
quando uenerit suꝑ uos tribu
latio & angustra: tunc inuoca¬
bunt me & non exatidiam. ma-¬
ne consurget᷑ & non inuenient
me. Ecce apiri clamant & reptil¬
sionis sue dolore compulse appel¬
lationem dominationis ingemi-
Preces offerunt sed nesciuntur.
quia tunc telut incognitos ds
deserit. quos modo suos ꝑ uitȩ
merituni non agnoscit lbi apte
quoq generalis ad discipulos

Expanded text:
ne, aperi nobis. At ille respondens, ait: Amen dico vobis, nescio vos. Ibi jam a Deo non potest mereri quod petit, qui hic noluit audire quod jussit, qui tempus congruae poenitentiae perdidit, frustra ante regni januam cum precibus venit. Hinc est enim quod per Salomonem Dominus dicit: Vocavi, et renuistis, extendi manum meam, et non fuit qui aspiceret: despexistis omne consilium meum, et increpationes meas neglexistis. Ego quoque in interitu vestro ridebo, et subsannabo, cum vobis, quod timebatis, evenerit . Cum irruerit repentina calamitas, et interitus quasi tempestas ingruerit: quando venerit latio, et angustia, tunc invocabunt me, et non exaudiam; mane consurgent, et non invenient me . Ecce aperiri clamant, et, repulsionis suae dolore compulsae, appellationem dominantis ingeminaPreces offerunt, sed nesciuntur, quia tunc velut incognitos Dominus deserit, quos modo suos per vitae meritum non agnoscit. 6. Ubi apte quoque generalis ad discipulos
Abbreviated transcription (Latin):
De quo alio loco dñs dicit. Ont¬
ret filius hominis augelos fuos.
& colligent de regno eius om¬
nia scandala. Heq enim in
illo regno beatitudinis in quo¬
pax summa est: uiueniri scandali
poterunt. quȩ calligantur. Et mi
rursum dicit.r. Qui ergo solue.¬
rit unum de mandatis istis nri¬
mis & docuerte sic homines: mir¬

Expanded text:
De quo alio in loco Dominus dicit: MitDe quo alio in loco Dominus dicit: Mittet Filius hominis angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala . Neque enim in illo regno beatitudinis, in quopax summa est, inveniri scandala poterunt quae colligantur. Et unde rursum dicitur: Qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis, et docuerit sic homines, hi
Abbreviated transcription (Latin):
epe uos fratres
praua oꝑa fuge¬
re. mundi huius
inquinamenta deuitare. sed hodi-¬
erna sancti euangeliĩ lectione cõ-¬
pellor dicere. ut et bona quȩ agi-¬
tis cum magna cantela timeatis:
ne ꝑ hoc quod a uobis rectam ge-¬
ritur. fanoe aut gratia humana
requnaur. ne appetitus laudis
subripiat. & quod foris ostendit᷑
uitus a mercede uacuetur: Ecce
enim redemptoris noce decem¬
funt uirgines & or. nes dicunt᷑
iurgines. & tamen intra beatitu¬
dinis iamam non omnes recepte:
qtua earum quedam dum de
uirginitate fua glorian foris ex¬
petunt. in uasis suis oleum ha-¬
berc noluerunt. S pritis que¬
rendum nobis esꝰ quid six celoꝵ
regnum. aut cur decem uirgini¬
bris comparetur: quȩ etiam pru-
dentes & fatue dicantur. Dñ
enim celorum. egnam constet
quia reproborum nullus iugre¬
dicur: etiam fatius uirginib ͥ
cur simile esseꝑhibetur: S
sciendum est: quod sepe in sa¬¬
cro eloquio regnum celoꝵ pre¬
sentis temporis ecclã dicitui

Expanded text:
epe vos, fratres prava opera fugere, mundi hujus inquinamenta devitare; sed hodierna sancti Evangelii lectione compellor dicere ut et bona quae agitis cum magna cautela timeatis, ne per hoc quod a vobis rectum geritur favor aut gratia humana requiratur, ne appetitus laudis subrepat, et quod foris ostenditur intus a mercede vacuetur. Ecce enim Redemptoris voce decem virgines, et omnes dicuntur virgines, et tamen intra beatitudinis januam non omnes sunt receptae, quia earum quaedam, dum de virginitate sua gloriam foris expetunt, in vasis suis oleum habere noluerunt. Sed prius quaerendum nobis est quid sit regnum coelorum, aut cur decem virginibus comparetur, quae etiam virgines prudentes et fatuae dicantur. Dum enim coelorum regnum constat quia reproborum nullus ingreditur, etiam fatuis virginibus cur simile esse perhibetur? Sed sciendum nobis est quod saepe in sacro eloquio regnum coelorum praesentis temporis Ecclesia dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
acceptabile: ecce uunc dies salutis.
Hinc iph̃a ait. Querite dñm dũ
inueniri potest: inuocate eum dũ
ꝓpe est. Unde et easdem fatuas
iurgines inuocantes dñs non au¬
dit: quia interclusa regni ianua.
est. ꝓpe iam on erit. Namꝰ sub¬
ditur. Nouissime uero ueniunt

Expanded text:
ecce nunc dies salutis . Hinc propheta ait: Quaerite Dominum dum inveniri potest, invocate eum dum prope est . 5. Unde et easdem virgines fatuas invocantes Dominus non audit, quia interclusa regni janua, prope jam non erit. Nam subditur: Novissime veniunt
Abbreviated transcription (Latin):
nus uocabitur in regno celortim.
Mandatum qu pe soluit & do¬
cet: quando hoc quisq uoce pres¬
dicat. quod inuendo non implet
S ad regnum eterne beatitudi¬
nis ꝑuenire non ualet: qui non
uult implere oꝑe quod dõcet.
Quom ergo in eo minimus uoca¬
tur: qui ad hoc ullo modo intis¬
re ꝑmictitur : Quid itaq ꝑ hat
sententiam nisi presens eccłã cdlo
qui mandatuni soluerit miram
Iuocatur. Quia cuus uita despu¬
tui: restat ut & predicatio con¬

Expanded text:
us vocabitur in regno celorum. Mandatum quippe solvit et docet, quando hoc quisque voce predicat, quod vivendo non implet. Sed ad regnum eterne beatitudinis pervenire non valet qui non vult opere implere quod docet. Quomodo ergo in eo minimus vocatur qui ad hoc nullo modo intrare permittitur? Quid itaque per hanc sententiam nisi presens Ecclesia regqui mandatum solverit minimus vocabitur, quia, cuius vita despicitur, restat ut et predicatio con
Abbreviated transcription (Latin):
quanto post in hoc ipso tamen
sermone quem post tenam ante
passionem ad disciptilos habuit:
multa inquit habeo uobis dicere.
sed non potestis illa portare modo:
Quo igitur pacto. itellecturi su-¬
mus ommia etim nota. fecisse disci-¬
pulis quecumq audiuit a patre:
cum ꝓpterea quedam multa non
dicat᷑. quia scit eos modo portare
non posse: S niirum quod fac¬
turus est fecisse se dicit: quia ea
uelut preterita dicens. et ea tam̃
futura predicens: ita & hoc loco
ait. omnia sẽ nota fecisse discipu¬
lis. quȩ sẽ nouit nota esse factarũ
in illa plenitudine scientiȩ de qua
dicit apls. Cum autem uenerte
quod ꝑfectum est: quod ex parte
est euacuabitur. Ibi quippe dicit.
Nunc scio ex parte. tunc autem
cognoscam sicut et ego cognitus
sum: & nunc ꝑ speculum in engia
te. tunc autem facie ad faciem.
Nam & ipse apls̃ saluos nosdicit
factos per lauachrum regeneratio¬
nis: qui tamen alio loco. spe inqͥt
salui facti simius. Spes autem qͣ

Expanded text:
quanto post, in hoc ipso tamen quanto post, in hoc ipso tamen sermone, quem post coenam ante passionem ad discipulos habuit, Multa, inquit, habeo vobis dicere; sed non potestis illa portare modo ? Quo igitur pacto intellecturi sumus omnia eum nota fecisse discipulis, quaecumque audivit a Patre, cum propterea quaedam multa non dicat, quia scit eos modo portare non posse? Sed nimirum quod facturus est, fecisse se dicit, qui ea velut praeterita dicens, et ea tamen futura praedicens: ita et hoc loco ait omnia se nota fecisse discipulis, quae se novit nota esse facturum in illa plenitudine scientiae, de qua dicit Apostolus, Cum autem venerit quod perfectum est, quod ex parte est evacuabitur. Ibi quippe dicit: Nunc scio ex parte, tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum; et nunc per speculum in aenite, tunc autem facie ad faciem . Nam et ipse Apostolus salvos nos dicit factos per lavacrum regenerationis , qui tamen alio loco: Spe, inquit, salvi facti sumus. Spes autem quae
Abbreviated transcription (Latin):
nest quid faciat dñs eitis. Et cum
alitud bomi facit. sic extollitur qua¬
sboc ipse faciat non dñs enis &o glãtꝰ
in sẽ non in dño gloriatur. cum se ipse
derperit. quia sic gloriatur. quasi ñ
bamus. Non solum etiam homines.
uetum etiam itistos ipse facit nos: &
ronipsinos. Et ut hoc scianius. qͥs
iisi pse facit: Non enim fp̃m huiꝰ
mundi accepinitis sed sp̃m qui ex dõ
a: ut sciamtis quȩ a deo donata sunt
ubis. Ab ipso quicquid boni est do-¬
ntur. Ergo quia & hoc bonum est
ips utiq donatur: ut sciatur a
quo bontm omne donetur: ut om¬
nino de omnib bonis. qui glãtur
dñs: uos autem dixi amicos. quia
omina quetumq audiui a patre
meo nota feci uobis. Quis enim au¬
deat affirmare uel credere ullum
hominum scire omnia quecumq
a patre audiuit. unigenitus filius:
quando nec hoc quidem quisquã
capit. quomͦi audiat a patre ullũ
uerbum. cum ipse fit patris uni-¬
cum uerbume Quid quod ali-¬

Expanded text:
nescit quid faciat dominus ejus: et cum nescit quid faciat dominus ejus: et cum aliquid boni facit, sic extollitur quasi hoc ipse faciat, non dominus ejus; et gloriatur in se, non in Domino gloriatur, cum se ipse deceperit, quia sic gloriatur quasi non sciamus. Non solum enim homines, verum etiam justos ipse facit nos, et non ipsi nos. Et ut hoc sciamus, quis nisi ipse facit? Non enim spiritum hujus mundi accepimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis . Ab ipso quidquid boni est, donatur. Ergo quia et hoc bonum est, ab ipso utique donatur ut sciatur a quo bonum omne donetur; ut omnino de omnibus bonis, qui gloriatur, ur, Vos autem dixi amicomnia quaecunque audivi a Patre meo, nota feci vobis. Quis enim audeat affirmare vel credere ullum hominum scire omnia quaecunque a Patre audivit unigenitus Filius, quando nec hoc idem quisquam capit, quomodo audiat a Patre ullum verbum, cum ipse sit Patris unicum Verbum? Quid, quod ali
Abbreviated transcription (Latin):
tenda. UItrumq enim ituxit apł
hoc est & sertittitem & tunorem. a¬
cendo. non enim accepistis sp̃m striis¬
tutis iterum in timore. Ad haxstt¬
uitutem seritum ꝑtinentem inar¬
batur & dñs dicens. Iam non aͥca
uos seruos: qinia seruus nescit ques
faciat dñs enis. Non ille utiqsa
itus ad timorem ꝑtinens castunaui
dicitur: euge bone serte intra mges¬
id timorem foras a caritate mittendus.
de quo alibi dicit. Seruus non manet
in domo in etermim: filius autem ma-¬
nit ineternum. Qm̃ itaq dedit no¬
bs potestatem filios dei fieri. ut non
serui sed filii simusait miro quodam
& mesfabili. sed tamen uero modo ser-¬
ii non serui esse poffimus. serui scili¬
ut timore casto. ad quem ꝑtinet ser¬
nus intrans in dm̃ fui gaudium: non
srm autem tunorem foras mittendo
il quem ꝑtinet seruus non manens
udomo meternum. Ut autem ta-¬
lesserui non serui simus: dñm fac̾e
simus. Hoc seruus ille nescit: qtu

Expanded text:
ttenda: utrumque enim junxit Apostolus, ttenda: utrumque enim junxit Apostolus, hoc est servitutem et timorem, dicendo, Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore. Ad hanc servitutem servum pertinentem intuebatur et Dominus dicens, Jam non dico vos servos; quia servus nefaciat dominus ejus. Non ille utique servus ad timorem pertinens castum, cui dicitur: Euge, serve bone, intra in gad timorem foras a charitate mittendum, de quo alibi dicit: Servus non manet in domo in aeternum; filius autem manet in aeternum . Quoniam itaque dedit nobis potestatem filios Dei fieri , ut non servi, sed filii simus: miro quodam et ineffabili, sed tamen vero modo, servi, non servi esse possumus. Servi scilicet timore casto, ad quem pertinet servus intrans in domini sui gaudium; non servi autem, timorem foras mittendo, ad quem pertinet servus non manens in domo in aeternum. Ut autem tales servi non servi simus, dominum facere scimus. Hoc servus ille nescit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
faciendo serui non eruntis: Si ser¬
uus non ero precepta faciendo. et
nisi precepta fecero serire non po¬
tero: ergo seruiendo seruus non
ero. Intelligamtis fratres intelligamuis.
& hoc in nobis dñs faciat ut intelgx¬
nus: faciat etiam ut intellecta facu¬
intis. Hoc autem si sciitis. profectisi¬
mus quod facit dñs. quia nos ipsosta¬
les non facit isi dñs: & per hoc ad
enis amicitiam ꝑtinemus. Sicut ã
duo sunt timores qui faciunt duog.¬
nera timentium: sic duȩ ftint uirtu.¬
tes quȩ faciunt duo genera seruente¬
um. Est timor quem ꝑfecta cartas
foras mittit: & est alius timor castas
ꝑ manens in sclm sectili. Ilum timẽ
qui non est in caritate: attendena
apłs cum dicebat. Non enim aete.¬
pistis sp̃m seruitutis iterum intimt
Illum autem timorem castum aten:¬
debat: cum dicebat. Noli almsa¬
pere: sed tune. In illo timore greti
foras caritas mittit: est etiam sart¬
tus simul foras cum ipso timoee me¬

Expanded text:
faciendo servi non erimus? Si serfaciendo servi non erimus? Si servus non ero praecepta faciendo, et nisi praecepta fecero, servire non potero; ergo serviendo servus non ero. 3. Intelligamus, fratres, intelligamus, et hoc in nobis Dominus faciat ut intelligamus, faciat etiam ut intellecta faciamus. Hoc autem si scimus, profecto scimus quod facit Dominus, quia nos ipsos tales non facit nisi Dominus, et per hoc ad ejus amicitiam pertinemus. Sicut enim duo sunt timores, qui faciunt duo genera timentium; sic duae sunt servitutes, quae faciunt duo genera servorum. Est timor quem perfecta charitas foras mittit , et est alius timor castus permanens in saeculum saeculi . Illum timorem qui non est in charitate, attendebat Apostolus, cum dicebat: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore . Illum autem timorem castum attendebat, cum dicebat: Noli altum sapere, sed time . In illo timore quem foras charitas mittit, est etiam servitus simul foras cum ipso timore mi
Abbreviated transcription (Latin):
uos seruos quia serutis nescit ꝗtud
faciat dñs eius: Ita nonien consti¬
tuit amici ut ariferat serur: non
ut in uno utrumq maneat. sed ut
alterum. altero decedente succedat.
Quid est hocc̃ Itane cum precep¬
ta dm̃ fecerintis: serui non erimꝰs
Itane tunc serui non eruntis: quan¬
doboni serui fuerimus: Et quis
potest contradicere ueritati quȩ
ait: iam nondicam uos seruos:
Et cur hoc dixerit docet: qttia ser¬
uus inquit nescit quid faciat do¬
mintis euis. Hunquidnam seruo¬
stio bono & probato dñs eius non
etiam fua secreta cominittit:
Quid est ergo quod ait: sertius
nescit quid faciat dñs ens: He¬
rum est. nescit quid faciat. Num¬
quid nescit etiam quid precipiat:
Nam & si hoc nescit quomͦ seruit:
Aut quomͦ seriuis est. qui non ser¬
uite Et tamen ipse deus loquit᷑.
Uos amnici mei estis: si feceritis qtiȩ
ego precipio uobis. Iam non dicam
uos seruos. Orem mirabilem. Cum
seruire non possumus insi precep¬
ta dñi fecerimts: quomͦ precepta

Expanded text:
vos servos, quia servus nescit quid faciat dominus ejus. Ita nomen constituit amici, ut auferat servi, non ut in uno utrumque maneat, sed ut alterum altero discedente succedat. Quid est hoc? nec cum praecepta Domini fecerimus, servi erimus? Itane tunc servi non erimus, quando boni servi fuerimus? Et quis potest contradicere Veritati, quae ait: Jam non dico vos servos? et cur hoc dixerit docet: Quia servus, inquit, nescit quid faciat dominus ejus. Nunquidnam servo bono et probato dominus ejus non etiam sua secreta committit? Quid est ergo quod ait: Servus nescit quid faciat dominus ejus? Verum esto nescit quid faciat, nunquid nescit etiam quid praecipiat? Nam et si hoc nescit, quomodo servit? aut quomodo servus est, qui non servit? Et tamen ipse Deus loquitur: Vos amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio vobis. Jam non dico vos servos. O rem mirabilem! Cum servire non possimus, nisi praecepta Domini fecerimus, quomodo praecepta
Abbreviated transcription (Latin):
definiuit dñs dicens. Maioeem hac
dilectionem nemo habet: ut ammã
suam ꝗtus ponat pro anticis suis. Qa
ergo sitꝑius dixerat. hoc est manda¬
tum meum ut diligatis inuicem sic̃
dilexi uos. quibtis uerbis addidit
quod nunc audistis. maiorem hac di¬
lectionem nemo habet. ut animam
suam ponat quis pro amicis scus.
fit ex hoc consequens quod idem
iste euangelista iohannes in eplĩftia
ait. ut quemadiodum pro nobis

Expanded text:
s: Majorem hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Quia ergo superius dixerat: Hoc est mandatum meum ut diligatis invicem, sicut dilexi vos, quibus verbis addidit quod nunc audistis: Majorem hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis, fit ex hoc consequens, quod idem iste evangelista Joannes in Epistola sua dicit , ut quemadmodum Chris
Abbreviated transcription (Latin):
quadmodtm non eligat bonos:
slquos eligit faciat bonos. Ego in¬
quatelegi uos: & posi uos ut eatis
et ructam afferatis & fructus nͣrͣ
manead. Hon iste est fructus de
quo iam dixerat: sine me nichil potes¬
tstaere: Elegit ergo: et postnit
nt eamus et fructum afferamus.
llim itaq fructum tinde noseli¬
gntt habeamus. Lt eatis inquit:
dfratum afferatis. Inuis. it affera¬
is. Et ipse est itia qua unus: in
quanos posuit ut eamtis. Prouide
dommnbus miscclia eitis preuenit
us. Et fructus inquit uester ma-¬
uao: ut quodcumq petieritis pa-
idl in noniine meo det uobis.
Maneat ergo dilectio. Ipse est ergo
fructus noster. Quȩ dilectio nunc
est in desiderio: nondum in saturi-¬
tate. Et ipso desiderio quodcũq
petierimus in nomine unigeniti
filii.:dat tiobis pater. Quod autẽ
accipere saluandis non expedit
nobis. non existimemus nos pedere
in nomine saluatoris. sed hoc peti¬
mus in nomine saluatoris. quod

Expanded text:
admodum non eligat bonos, sed quos elegit, faciat bonos. Ego, inquit, elegi vos, et posui vos ut eatis, et fructum afferatis, et fructus vester maneat. Nonne iste est fructus de quo jam dixerat, Sine me nihil potestis facere ? Elegit ergo, et posuit ut eamus, et fructum afferamus: nullum itaque fructum unde nos eligeret habebamus. Ut eatis, inquit, et fructum afferatis. Imus ut afferamus, et ipse est via qua imus, in qua nos posuit ut eamus. Proinde in omnibus misericordia ejus praevenit nos. Et fructus, inquit, vester maneat: ut qrem in nomine meo, det vobis. Maneat ergo dilectio, ipse est ergo fructus noster, quae dilectio nunc est in desiderio, nondum in saturitate; et ipso desiderio quodcunque petierimus in nomine unigeniti Filii, dabit nobis Pater. Quod autem accipere salvandis non expedit nobis, non existimemus nos petere in nomine Salvatoris; sed hoc petimus in nomine Salvatoris, qu
Abbreviated transcription (Latin):
git: sed odit amntam siram. Hoc
ergo preceptum dm̃ teneantus.
ut nos intucem diligamus. & qͥc qͥd
aliud precedit faciemus: qñi quic¬
quid est aliud hic habemus. Discer
nitur quippe ista dilectio ab ea dilec¬
tione: qua se inuicem diligunt. ho¬
mines. ficut homines. Nam ut dis¬
cerneretur: adiunctum est. ficut
dilexi nos. Ut quid enim nos dilexͣ
xp̃c: nisi ut possimus regnare cũ
xp̃o: Ad hoc ergo & nos inuicem
diligamus. ut dilectionem nr̃am dis¬
cernamus a ceteris. qui non adhoc
se inuicem diligunt: quia nec dili¬
gunt. Qui autem se ꝓpter haben¬
dum deum diligunt: ipsi sẽ diligitẽ.
Ergo ut se cdiligant: deum diligant.
Non est dilectio in hominibus om¬
nibus. Pauci sẽ ꝓpterea diligunt:
ut sit detis ominia in omnibus. Ple¬

Expanded text:
git, sed odit animam suam . Hoc git, sed odit animam suam . Hoc ergo praeceptum Domini teneamus, ut nos invicem diligamus; et quidquid aliud praecepit, faciemus: quoniam quidqnitur quippe ista dilectio ab ea dilectione qua se invicem diligunt homines sicut homines. Nam ut discerneretur, adjunctum est: sicut dilexi vos. Ut quid enim nos dilexit Christus, nisi ut possimus regnare cum Christo? Ad hoc ergo et nos invicem diligamus, ut dilectionem nostram discernamus a caeteris, qui non ad hoc se invicem diligunt, quia nec diligunt. Qui autem se propter habendum Deum dilErgo ut se diligant, Deum diligunt. Non est haec dilectio in omnibus hominibus. Pauci enim se diligunt, ut sit Deus omnia in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
te commendat apls̃ dicens. Manent
autem fides. spes. caritas: tria hȩc.
Maior autem horum: caritas. Et
si in caritate hoc est in dilectione
concluduntur duo illa precepta.
maior tamen dicta est non sola. De
spe. quis potest cuncta colligere.
quis enumerando sufficeres Sed
intueamur quod ait idem apłs.
Penitudo legis: est caritas. Ubi
ergo caritas est: quid est quod pos¬
sit deesse : LIbi autem non est:
quid est quod possit prodesse:
Demon credit: nec diligit. Nemo
diligit: qui non credit. frustra qui¬
dem sed tamen potest sꝑare ue.¬
niam qui non diligit: nemo autẽ
potest desꝑare. qui diligit. Itaq
ubi dilectio est proximi: ibi neces¬
sario fides & spes. Et ubi dilectio
proximi: ibi necessario etiam dilec-¬
tio dei. Qui enim non diligit dñ
quomͦ diligit proximum tanquã
seipsum: quandoquuidem non di-¬
ligit & seipsum: Est quippe im-¬
pius oomiquus. Qui autem di¬
ligit iniquitatem. non plane dili¬

Expanded text:
te commendat Apostolus dicens: Manent te commendat Apostolus dicens: Manent autem fides, spes, charitas, tria haec: major autem horum charitas . Et si in charitate, hoc est in dilectione concluduntur duo illa praecepta; major tamen dicta est esse, non sola. De spe, quis potest cuncta colligere, quis enumerando sufficere? Sed intueamur quod ait idem apostolus, Plenitudo Legis charitas . Ubi ergo charitas est, quid est quod possit deesse? ubi autem non est, quid est quod possit prodesse? Daemon credit , nec diligit: nemo diligit, qui non credit. Frustra quidem, sed tamen potest sperare veniam qui non diligit: nemo autem potest desperare qui diligit. Itaque ubi dilectio est, ibi necessario fides et spes: et ubi dilectio proximi, ibi necessario etiam dilectio Dei. Qui enim non diligit Deum, quomodo diligit proximum tanquam seipsum; quandoquidem non diligit et seipsum? Est quippe impius et iniquus; qui autem diligit iniquitatem, non plane dili