comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
moderata uerecundia. uehemensq c̃fusio : qͥando illos sibi iugit̃ insultare cernebat. quos impi¬
os eẽ. cognouerat. Et intuere : descriptio uerecundiȩ qua decora c̃sequit᷑. Nã quodã pallio ẽ¬
fusionis uultũ suũ dic̃ eẽ. cooꝑtũ: dũ nube sanguinea facies eiꝰ inflãmata rutilauit. Sed cũ¬
expbrantis & obloquentis : a facie inimici & ꝑsequentis. Usq ad istũ ũsũ c̃fusionis illius des-¬
criptio ꝑseuerat. Nunc dr̃ unde uenit ille roseus amictꝰ: qui nudã faciẽ coloris sui tegmi¬
ne uestiebat. Expbrare ẽ. in faciẽ maledicere : quasi in decora crimina iaculari. Obloqui ẽ.
absenti detrahere : & doloso aliqũe sermone mordere. A facie mimici. id .ẽ. dũ ꝓximũ uide
qui eũ capitalit̃ odit. łt ne putares adũsariũ leuẽ : addidit. & ꝑsequentis. Quod odiũ ꝓbat᷑ a¬
cerrimũ : quia ñ solũ corpus extinguere .s ipsas animas cupit sua prauitate trucidare

Expanded text:
moderata verecundia, vehemensque confusio, quando illos sibi jugiter insultare cernebat, quos impios esse cognoverat. Et intuere, descriptio verecundiae quam decora consequitur. Nam quodam pallio confusionis vultum suum dicit cooexprobrantis et obloquentis: a facie inimici et persequentis. Usque ad istum versum confusionis illius descriptio perseverat: nunc dicitur unde venit ille roseus amictus, qui nudam faciem coloris sui tegmine vestiebat. Exprobrare est in faciem maledicere, quasi indecora crimina jaculari. Obloqui est absenti detrahere, et doloso aliquem sermone mordere. A facie inimici, id est dum proximum videt qui eum capitaliter odit. Et ne putares adversarium levem, addidit, et persequentis; quod odium probatur acerrimum; quia non solum corpus exstinguere, sed ipsas animas cupiunt sua pravitate trucida
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsos enĩ cõmeamꝰ quando dm̃ iussione traducim̃. Uia uero a uiolentia nuncupat᷑. Quȩ me
ꝓpt̃ aptissime dicunt᷑ humanȩ semitȩ a uia suꝑna diuisȩ qͣndo illȩ ducunt ad detestabilẽ
morde hec aonfert sine dubio desiderabilẽ sospitatẽ. Vnde fili chore re uera filii erant sc̃issime
Reddunt causã. quare uiã & semitas asseruer fuisse diuisas. Propterea : quia se in loco afflictionis
id ẽ in isto mundo humiliatos eẽ testant᷑ qui ẽ fidelib locꝰ affuctionis: unde conpunctio naseit᷑
& penitudo succedit. Seqͥt̃. It oꝑuit nos umbra mortis. Vitȩ istius transitũ dicunt. qui scĩs & pec¬
catorib ꝓbat᷑ eẽ cõmunis. Cȩterũ uera mors illa est. qua impn ȩc̃na dãpnatione puniunt᷑ Si oblia¬

Expanded text:
Ipsos enim commeamus, quando a Domini jussione traducimur. Via vero a violentia nuncupatur, quae mepropter aptissime dicuntur humanae semitae a via superna divisae: quando illae ducunt ad detestabilem mortem, haec confert sine dubio desiderabilem sospitatem. Unde filii Core revera filii erant sanctissimae Reddunt causam quare viam et semitas asseruerint fuisse divisas; propterea quia se in loco afflictionis, id est in isto mundo humiliatos esse testantur, qui est fidelibus locus afflictionis, unde compunctio nascitur et poenitudo succedit. Sequitur, et cooperuit nos umbra mortis. Vitae istius transitum dicunt, qui sanctis et peccatoribus probatur esse communis. Caeterum vera mors illa est, qua 149 impii aeterna damnatione puniuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
ta monstrant᷑ opꝓbria. Sed istud oppbriũ ñ erat ante conspectũ dñi: s ante oculos uicinoꝵ: qui illa
nouerant iudicare. quȩ de prauatꝰ sensus docebat᷑ aduertere. Derisus uͦ uox c̃susa lȩtitiȩ  insultatio¬
nẽ suã immoderata hilaritate denuncians. Contẽptũ significat abiectissimã uilitatẽ : qũa marty¬
res dñi traditi diũsis passionib: sustinebant. Iui in circuitu nr̃o s̃: scilicet infideles & ꝑfidos expo¬
nit qui quaqͣ uersũ sẽꝑ ambulant nec nobiscũ recto dogmate gradiunt᷑. Posiusti nos insimilitu¬

Expanded text:
ta monstrantur opprobria. Sed istud opprobrium non erat ante conspectum Domini, sed ante oculos vicinorum, qui illa ta monstrantur opprobria. Sed istud opprobrium non erat ante conspectum Domini, sed ante oculos vicinorum, qui illa noverant judicare, quae depravatus sensus docebatur advertere. Derisus vero vox est confusa laetitiae, insultationem suam immoderata hilaritate denuntians. Contemptus significat abjectissimam vilitatem, quam martyres Domini traditi diversis passionibus sustinebant. Qui in circuitu nostro sunt; scilicet infideles et perfidos exponit, qui quaquaversum semper ambulant, nec nobiscum recto dogmate gradiuntur. Vers. 15. Posuist
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuasitome NE endidist popłm tuũ sine p̃cio: & ñ fuit multitudo in c̃mutationibi eot ilioe
nudebemꝰ accipt sub increpatione diccũ :s inrstica ut solet allusione ploratũ Preciũ eñ uide
it nota hoc genꝰ loquutionis int̃ ꝓpria diunȩ scripturȩ connumerari ut dicat uenlrtũ uibi ñ
constat peũ datũꝰ. Addidit Et nꝰ fuit multitudo in cõmutationib eoꝵ. Homines qͥ comutanti
tradite rei paria c̃sequut᷑. hic aut̃ dõ nulla multitudo p̃cu in tantȩ rei cõpensatione poue¬
nit. quando xp̃iani st traditi : dũ ꝑsecutores eoꝵ dño ñ ꝓbent᷑ accepti. Quomodo eñi uero dõ¬
& antẽptũ his qui in circuitii nr̃o s̃. Enumerant quanta fuerant afflictione ꝑculsi : ut int̃ crũpnas mul¬
lices deuotionis qualitas augeret᷑. Grauis ẽ a fflictio qua patim̃ a uicinis quia ñ transit
eẽ cradit᷑: ubi & positus apꝓbat᷑: oppbriũ contra ꝓbũ positũ ẽ Nã sic̃ om̃a ꝓba decora s̃. sic indecentia cune¬

Expanded text:
o: et non fuit multitudo in commutationibus eorum. Hoc non debemus accipere sub increpatione dictum, sed mystica, ut solet, allusione prolatum. Pretium enim vidEt nota hoc genus locutionis inter propria divinae Scripturae connumerari; ut dicatur venditum, ubi non constat pretium datum. Addidit, et non fuit multitudo in commutationibus eorum. Homines qui commutant, traditae rei paria consequuntur; hic autem Deo nulla multitudo pretii in tantae rei compensatione provenit, quando Christiani sunt traditi, dum persecutores eorum Domino non probentur accepti. Quomodo enim vero Det contemptum his qui in circuitu nostro sunt. Enumerant quanta fuerant afflictione perculsi; ut inter aerumnas multiplices devotionis qualitas augeretur. Gravis enim est afflictio quam patimur a vicinis, quia non transite creditur, ubi et positus approbatur. Opprobrium contra probum positum est; nam sicut omnia proba decora sunt, sic indecentia cunc
Abbreviated transcription (Latin):
duserit sic̃ scriptũ ẽ Beati qͥ lugent: q̃m ipsi c̃solabunt᷑. Nec nouu uideat᷑ qđ ad animã suã ꝑsona
anima diceret quea dmodũ possũ sꝑare in dño. dũ tua mͥ imbecillitas frequent̃ obsistat: dic̃ filius
crueis. Sꝑa in dño : q̃m ego illi c̃fitebor id ẽ. de peccatis meis pęnitentiã gero. ut tuȩ deuotiom im

Expanded text:
cluserit; sicut scriptum est: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur. Nec novum videatur quod ad animam suam persona cluserit; sicut scriptum est: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur. Nec novum videatur quod ad animam suam persona anima diceret: Quemadmodum possum 143 sperare in Domino, dum tua mihi imbecillitas frequenter obsistat? Dicit Filius crucis: Spera in Domino, quoniam ego illi confitebor; id est de peccatis meis poenitentiam gero, u
Abbreviated transcription (Latin):
aepta Sed quomodo illuc ire scĩsimꝰ ambiebat. in uoce sciliaet exultationis ⁊ confessionis Erultatio ad
Seqt Sonꝰ epulantis. Definitio breuis quid sit exuttatio ⁊ ẽfessio id ẽ sonꝰ epulantis qc sonꝰ ipse ani¬
subtilesq argum̃tationes hoc iterat: ne ꝑ tristitiã m̃tis cessare uiderent᷑ a desiderio. qđ ꝓbabili ardore
diamꝰ qc nisi subtiliꝰ tractent᷑ obscuri s̃ Post illas imputationes quas audiuerat ubi ẽ. ds̃ tuus. post ef¬
fusionẽ animȩ suȩ qua nimia tribulatione ꝑegerat : uenit filus chore ad scđam partẽ. quaꝑquinq ꝑ¬
titi syllogismi ueracissimã ꝓbationẽ usq ad sinẽ psalmi loquit᷑ ad animã suã dicens. Quare ani¬
ma mea inimicoꝵ seus imputationib: sauciata p̃grauarise quare me tua afflictione c̃turbas: Necessẽ
ẽ eñ ut illa tristi ac mesta infirmitas humana turbet᷑. Seqͥt᷑ adũsũ hȩc : salutare remediũ. Sꝑa in

Expanded text:
epta. Sed quomodo illuc ire sanctissimus ambiebat? In voce scilicet exsultationis et confessionis. Exsultatio ad anum. Sequitur, sonus epulantis. Definitio brevis quid sit exsultatio et confessio, id est sonus epulantis: quia sonus ipse anisubtilesque argumentationes hoc iterat: ne per tristitiam mentis cessare videretur a desiderio, quod probabili ardore diamus; quia nisi subtilius tractentur, obscuri sunt. Post illas imputationes quas audiverat: Ubi est Deus tuus? post effusionem animae suae quam nimia tribulatione peregerat, venit filius Core ad secundam partem, qui per quinquepartiti syllogismi veracissimam probationem usque ad finem psalmi loquitur ad animam suam, dicens: Quare, anima mea, inimicorum saevis imputationibus sauciata, praegravaris? Quare me tua afflictione conturbas? Necesse est enim ut illa tristis ac moesta infirmitas humana turbetur. Sequitur adversum haec salutare remedium: Spera in
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit qđ ñ habet noctẽ. Qđ illa et̃nitate ꝓueniet : ubi iuge p̃conũ cognoscit̃ ẽẽ. beatoꝵ. Sed ne

Expanded text:
ostendit, quod non habet noctem, quod in illa aeternitate proveniet, ubi juge praeconium cognosciostendit, quod non habet noctem, quod in illa aeternitate proveniet, ubi juge praeconium cognosci
Abbreviated transcription (Latin):
re. Libasti eni nos ex affligentib nos & eos qui nos oder̃ c̃fudisti. Confidentia fidĩ futura ꝓ p̃teri¬
tis dicunt: qm apđ eos ñ ẽ. dubiũ . qđ absolute norunt eẽ uenturũ. Lib̵andos gͦ se dicunt in scđo ad¬
uentu dñi a ꝑsecutione sꝑuũ pessimoꝵ: qui eos hic multiplicius insidus affligere ñ desistunt. Tc̃
plane lib̵andi s̃ ꝗdo ab eoꝵ potestate tollent̾: ut ulteriꝰ eis ñ liceat de innocentiũ fa
gaudere. Qđ in isto certe scło generalit ñ potest ꝓuenire. Confundunt᷑ & iã qui bea tos oder̃
qͣando illi ȩc̃na ultione dãpnant᷑ ustos aut̃ cȩloꝵ regna recipiunt. In dño laudabim̃ tota die
& mn nomine tuo c̃fitebim᷑ in scłm. Qui dicunt laudabim̃. in futuro se ꝓfitent᷑ et̃ p̃dicandos¬
sed sine a rregantia designant głam siã. qui se in dño testant᷑ ẽẽ laudundos Tota die ꝑpetiuũ tepis

Expanded text:
. A., B., F., de  affligentibus nos: et eos qui nos oderunt confudisti. Confidentia fidei futura pro praeteritis dicunt, quoniam apud eos non est dubium, quod absolute norunt esse venturum. Liberandos ergo se dicunt in secundo adventu Domini a persecutione spirituum pessimorum, qui eos hic multiplicibus insidiis affligere non desistunt. Tunc enim plane liberandi sunt, quando ab eorum potestate tollentur, ut ulterius eis non liceat de innocentium fatigatione gaudere; quod in isto certe saeculo generaliter non potest provenire. Confunduntur etiam qui beatos oderunt; quando illi aeterna ultione damnantur, justos autem coelorum regna recipiunt. Vers. 9. In Deo laudabimur tota die: et in nomine tuo confitebimur in saecula. Qui dicunt, laudabimur, in futuro se profitentur esse prased sine arrogantia designant gloriam suam, qui se in Deo testantur esse laudandos. Tota die perpetuum tempus
Abbreviated transcription (Latin):
pondera sustinebunt Sed ista c̃fusi ꝑducit ad głam: illa .uͦ. adexitia sẽpitna Nunc ceiã els
nagredit᷑ in uirtutib marterũ. qando tribulationib subdit & diũsis passionib tradit. Iunc
eni grediebat᷑ in urtutib bebreoꝵ qͥando sine labore ꝓstrati s. qͥ se contra electu ꝓopłm eri¬
gere tẽptauer. Qđ ad c̃solationẽ scĩ popłi ꝑtinere ñ dubiũ ẽ: ne quis patres suos felicis¬
simos grauit ferret. cũ ipsi dñi ꝑmissionib affligant᷑. A uertisti nos retrorsũ post inimicos¬

Expanded text:
pondera sustinebunt. Sed ista confusio perducet ad gloriam: illa vero ad exitia sempiterna. Nunc autem Deus pondera sustinebunt. Sed ista confusio perducet ad gloriam: illa vero ad exitia sempiterna. Nunc autem Deus non egreditur in virtutibus martyrum, quando eos tribulationibus subdit, et diversis passionibus tradit. Tunc enim egrediebatur in virtutibus Hebraeorum, quando sine labore prostrati sunt, qui se contra electum populum erigere tentaverunt. Quod ad consolationem sancti populi pertinere non dubium est; ne quis patres suos felicissimos graviter ferret, cum ipse Domini permissionibus affligatur. Vers. 11. Avertisti nos retro
Abbreviated transcription (Latin):
marteres ad scdam partẽ dicentes ꝑ hos octo ũsus inferiores. quas afflictiones p̃senti tẽpore sus¬
tinebant & nũꝗ a dñi ueneratione ullatenꝰ discedebant Quȩ figura dicit̃ emfariss id eeraggera¬
tio qdo rẽ aliqũa multis in unũ collectis dolorib allegam: ut beniuolentiã iudicis enumeratis ca¬
lamitatib impetremꝰ. Dicendo eñ nc̃ aut̃: significant se de futuris tẽporib paulo ante dixisle
It intuere : qua mirabili ordine cuncta decurrant. Repulisti significat dilationẽ: qũa sc̃is ꝓue¬
nire ñ dubiũ ẽ : qr ñ hic s infuturo illis ꝑfecta beatitudo ꝓmittit᷑ Confudisti illã dic̃ glosa con¬
fusionẽ qua marteres subeunt cũ iniurus afflgunt᷑ fustib uerberant᷑ d uelut criminib obnoxi
morte ñ desinunt mancipari De talib qͦq dic̃ aptis. Quib dignꝰ ñ erat mundꝰ. Sed respice q đ
inafto scto mart res int̃ iniquos homines c̃fundunt᷑ impii aut̃ a pđ uerũ uidicẽ ȩdu oꝑpbrui

Expanded text:
tes per hos octo versus inferiores quas afflictiones praesenti tempore sustinebant, et nunquam a Domini veneratione ullatenus discedebant. Quae figura dicitur emphasis, id est exaggeratio, quando rem aliquam multis in unum collectis doloribus allegamus, ut benevolentiam judicis enumeratis calamitatibus impetremus. Dicendo enim: Nunc autem, significant se de futuris temporibus paulo ante dixisse. Et intuere quam mirabili ordine cuncta decurrant. Repulisti significat dilationem quam sanctis provenire non dubium est: quia non hic, sed in futuro illis perfecta beatitudo promittitur. Confudisti illam dicit gloriosam confusionem quam martyres subeunt, cum injuriis affliguntur, fustibus verberantur, et velut criminibus obnoxii morti non desinunt mancipari. De talibus quoque dicit Apostolus: Quibus dignus non erat mundus . Sed respice quod in isto saeculo martyres inter iniquos homines confunduntur, impii autem apud verum Judicem aeterni opprobrii
Abbreviated transcription (Latin):
pidius imbecillitas humana ꝑ qͥreret: Istis em̃ clestia regna ꝓmissa s̃. qui sub gr̃a ẽẽ noscunrtͦ qua¬
iue marty rũ siue confessoꝵ ũba suscipias. c̃sidera psalmũ mirabili constructione for¬
natu. In pͥma parte dicunt audisse patres suos dñi fauore collato ꝑ innumeras gen¬
tes uisualit̃ egisse uictorias se aut̃ ꝓfitent᷑ in dñi iudicatione uenturã de inimicis su¬
s cõpetentẽ uidere uindictã: ubi ñ arcu. aut gladio. inimicꝰ uncit᷑. sed dñi sola discept¬
tione suꝑat᷑ Sic distincte genera beneficioꝵ utraq referunt᷑ quȩ seruis suis dñs prestare dignatur.
Seđo loco. diusarũ necessitatũ quȩ in isto scło patiunt᷑ torm̃ta dinumerat: nec tam̃ se mandata di¬

Expanded text:
pidius imbecillitas humana perquireret. Istis enim coelestia regna promissa sunt, qui sub gratia esse noscuntur. Quapidius imbecillitas humana perquireret. Istis enim coelestia regna promissa sunt, qui sub gratia esse noscuntur. Quaive martyrum, sive confessorum verba suscipias, considera psalmum mirabili constructione formatum. In prima parte dicunt audiisse patres suos, Domini favore collato, per innumeras gentes visualiter egisse victorias; se autem profitentur in Domini judicatione venturam de inimicis suis competenter videre vindictam: ubi non arcu, aut gladio inimicus vincitur, sed sola Domini disceptatione superatur. Sic distincte genera beneficiorum utraque referuntur, quae servis suis Dominus praestare dignatur. Secundo loco diversarum necessitatum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
naxme in quadragesimo psalmo pͥmo quid significent filu chore sufficient̃ edictũ ẽ.
nc̃ aut̃ ad intellectũ nouo quidẽ ordine. s ñ ociose uidet᷑ edictũ. Idõ: ut cõmemora¬
ret hunc psalmũ diligentiꝰ inqͥrendũ. Audituri sumꝰ marteres siue ẽfessores id ẽ. fili¬
os crucis edicere dũ patres nr̃i sine aliqua difficultate inimicos suos habuerint dõ pres¬
tante subiectos se ꝑ grauissimas supplicu poenas diuino mimere conquisisse uictorias. Sed
hic op̃us ẽ altior intellectꝰ ut facta dñi ad gloriosa c̃silia referamꝰ. Primo eni maris rubri
miracula ⁊ diũsarũ gentiũ in claborate uictoriȩ c̃tiger̃ ut tã in signe miraculũ ad credulitatẽ
diumȩ potendȩ rudes popłos inuitaret. Deinde illis t̾ra chanaan ꝓmissa ẽ qui erant utiq sub le¬
ge Nunc aut̃ crescente fide martyrib ꝓsperitas mundana subtracta ẽ ne uenturi sđi bona te¬

Expanded text:
 edictum est. Nunc autem ad intellectum novo quidem ordine, sed non otiose videtur adjectum; ideo ut commemoraret hunc psalmum diligentius inquirendum. Audituri sumus martyres, sive confessores, id est filios crucis edicere, dum patres nostri sine aliqua difficultate inimicos suos habuerunt Deo praestante subjectos, se per gravissimas martyrii poenas divino munere conquisisse victorias. Sed hic opus est altior intellectus, ut facta Domini ad gloriosa consilia referamus. Primo enim maris Rubri miracula, et diversarum gentium inelaboratae victoriae contigerunt; ut tam insigdivinae potentiae rudes populos invitaret. Deinde illis terra Chanaan promissa est, qui erant utique sub lege. Nunc autem crescente fide martyribus prosperitas mundana subtracta est: ne venturi saeculi bona te
Abbreviated transcription (Latin):
madioeris ac lenior adhibet᷑ qui ad deuotũ ꝑtieat ip̃ianũ. ut nemo uł imbecillis de sua madiocrita¬
te diffidat qͥ ando unquisq reperit ad qđ ꝑ dĩ gr̃am ꝓna m̃te festinet Nã & isa desideranti ad a
ũ dñ ꝑuenire : quadragesimꝰ scđs calculus cõpeaent᷑ aptatꝰ ẽ. Talieñ numero. mansiones
heremo sacratȩ s̃ hebitoꝵ : quachragesima &iã seda generatione ab abrabã. dñs saluator aduenit:
& mundũ sua iusione saluauit. ut merito & iste fidelis ad regnũ dñi ꝑuenturꝰ eredat᷑. qui pristino
inumero sõciatꝰ eẽ cognoscit᷑. Om̃s gͦ hic iurtutes om̃s delectationes inuenit anima fidelis ut ẽola¬
ii se ac recreare ꝑdĩ gr̃am possit quisquis signaculũ illud diunȩ caritatis acceperit. Exẜ UCIT

Expanded text:
mediocris ac lenior adhibetur, qui ad devotum pertineat Christianum; ut nemo vel imbecillis de sua mediocritate diffidat, quando unusquisque reperit ad quod per Dei gratiam prona mente festinet. Nam et isti desideranti ad atria Domini pervenire, quadragesimus secundus calculus competenter aptatus est. Tali enim numero mansiones illae in eremo sacratae sunt Hebraeorum. Quadragesima etiam secunda generatione ab Abraham Dominus Salvator advenit, et mundum sua visitatione salvavit; ut merito et iste fidelis ad regnum Domini perventurus credatur, qui pristino illi numero sociatus esse cognoscitur. Omnes ergo hic virtutes, omnes delectationes invenit anima fidelis; ut consolari se ac recreare per Dei gratiam possit, quisquis igniculum illum divinae charitatis acceperit. EXPOSIT
Abbreviated transcription (Latin):
ñ frustra dic̃ post tab̃naculũ positũ introibo ad altare dr̃. Est enĩ qđdã sublime altare nob̾ ñc̃ musi¬
bile: ubi soli uisti ꝓbant᷑ accedere. Nã int̃ alia m̃bra tab̾naculi quȩ famulo suo moysi dñs p̃cepit effie¬
e hoc qͥq euident̃ oftendit dicens. Inspice & fac scđm exẽplar qđ t̾ in monte ostensũ ẽ hic eñ alta¬
re ecłae indiscreta turba circũspic̃ : ad illud aut̃ ad qđ se in futuro dic̃ intrare. soli possunt dõ placi¬
tittis reddidit ualidisuimã firmitatẽ. Ecce ille ẽtristatꝰ cladib mundi: de bono intellectu fec̃ gaudiũ
sibi In eythara uͦ ẽfitet᷑ qui mundi huiꝰ adũsa sustinens. a laude dñi ñ recedit Quare trisas es a¬

Expanded text:
n frustra dicit post tabernaculum positum: Introibo ad altare Dei. Est enim quoddam sublime altare, nobisque nunc invisibile, ubi soli justi probantur accedere. Nam inter alia membra tabernaculi, quae famulo suo Moysi Dominus praecepit efficere, hoc quoque evidenter ostendit dicens: Inspice et fac secundum exemplar quod tibi in monte ostensum est . Hic enim altare Ecclesiae indiscreta turba circumspicit; ad illud autem ad quod se in futuro dicit intrare, soli possunt Deo placitutis reddidit validissimam firmitatem. Ecce ille contristatus cladibus mundi de bono intellectu fecit gaudium sibi. In cithara vero confitetur, qui mundi hujus adversa sustinens a laude Domini non recedit. Vers. 6.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣando ñ ẽ qđ debeat impedire. Seqͥt᷑ & nocte declarauit Illud utiq qđ discit in quiete. in tribu¬
latione declarat᷑ Prius enĩ ocioso tẽpore legis ũba discunt᷑: s eoꝵ fruetꝰ in affuctione monstrat᷑
sic̃ legit̃ Spaiosa miscdia dĩ in tẽpore tribulationis Ita fit : ut nocte declaret᷑ qđ in die discit᷑
A ddidit a pđ me oratio dõ uitȩ meae. Ac si diceret intra me ẽ sacrificiũ qđ offerã dõ. Qđ ẽ is¬
tud sacrificiũ : Oratio utq qũa ds̃ ñ spernit quã sup̃ uicamas eligit cũ tam̃ deuotione purae
ntis offert᷑. Sediste dñs dis ẽ. uite nr̃ae : qr dũ pexatis nr̃is facientib morim̃. eiꝰ clem̃tiȩ remisio¬

Expanded text:
quando non est quod debeat impedire. Sequitur, et nocte declaravit; illud utique quod discitur in quiete, in tribuquando non est quod debeat impedire. Sequitur, et nocte declaravit; illud utique quod discitur in quiete, in tribulatione declaratur. Prius enim otioso tempore legis verba discuntur: sed eorum fructus in afflictione monstratur; sicut legitur: Speciosa misericordia Domini in tempore tribulationis ; ita fit ut nocte declaretur, quod in die discitur. Addidit, Apud me oratio Deo vitae meae; ac si diceret, intra me est sacrificium quod offeram Deo. Quod est istud sacrificium? Oratio utique quam Deus non spernit, quam supra victimas eligit: cum tamen devotione purae mentis offertur. Sed iste Dominus Deus est vitae nostrae; quia dum peccatis nostris facientibus morimur, ejus clem
Abbreviated transcription (Latin):
tione format᷑. Nã iondanis. & hermonium hebrea s̃ nomina Abrssus abyssũ. & cataracte grecũ ẽ. Inuo¬
at in uoa. latinũ cẽ. manifestũ ẽ. Sic ista figura in hoc loco cõmatione linguarũ pulcdre cõposita ẽi
Duiob enĩ abyssis duo testam̃ta significat id. ẽ. nouũ & uetꝰ. quȩ se utraq mutua attestatione ẽfir¬
mant: qͣ ando uetꝰ nouũ p̃dicit nouũ aut̃ cõmemorat testam̃ti ueteris lectionẽ: sicq fit. ut utraq se
iuocent qͥ ando alterutrũ de sua ẽfirmatione testant᷑. Sic & alibi psalmista dic̃ Iudicia tua abyssus
dñi fluenta manauer Excelsa uͦ & fluctꝰ ad scripturas sacras cõpetent̃ aptamꝰ Ipse s̃ enĩ quas suꝑius
abrssus uocauit: ubi & parabolarũ quidã fluctꝰ alludit & altitudo sensuũ pia ꝑserutatione ģran¬
de scit Haec gͦ sup̃ se dic̃ transisse iustꝰ qr in eoꝵ notitia auidus se ꝑscrutator immerserat. In de

Expanded text:
ebraea sunt nomina; abyssus abyssum et cataractae, Graecum est; invocat, in voce, Latinum esse manifestum est. Sic ista figura in hoc loco commixtione linguarum pulchre composita est. Duabus enim abyssis duo Testamenta significat, id est Novum et Vetus, quae se utraque mutua attestatione confirmant: quando Vetus Novum praedicit, Novum autem commemorat Testamenti Veteris lectiones. Sic fit ut utraque se invocent, quando ad alterutrum de sua confirmatione testantur. Sic et alibi Psalmista dicit: Judicia tua abyssus Domini fluenta manaverunt. Excelsa vero et fluctus ad Scripturas sanctas competenter aptamus. Ipsae sunt enim quas superius abyssos vocavit, ubi et parabolarum quidam fluctus alludit, et altitudo sensuum pia perscrutatione grandescit. Haec ergo supra se dicit transiisse justus, quia in eorum notitia avidus se perscrutator immerserat. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
cunt᷑ : ut ab inquietis cupiant morib duudi. ne possint aliqua p̃utate uitiari. Ipse ẽ. enĩ miquus
& dolosus de quo suꝑius doc̃ De gente ñ scã Iniquus ẽ enĩ qui mala fac̃ aꝑtius dolosus qͥ occulta machinati¬
one grassat᷑ ut s̃ om̃s qui a mandatis dñi ꝓbant᷑ alieni. Quia tu es ds̃ m̃s & foratudo mea: quare me rep

Expanded text:
cuntur; ut ab inquietis moribus cupiant dividi, ne possint aliqua pravitate vitiari. Ipse est enim iniquus cuntur; ut ab inquietis moribus cupiant dividi, ne possint aliqua pravitate vitiari. Ipse est enim iniquus et dolosus, de quo superius dixit: De gente non sancta. Iniquus est enim qui mala facit apertius, dolosus qui occulta machinatione grassatur: ut sunt omnes qui a mandatis Domini probantur alieni. Vers. 3. Quia tu es,
Abbreviated transcription (Latin):
sal mu istũ unquisq fideliũ sibi cõpetent̃ aptahit: qui in pͥmo capite chnĩm dep̃cat᷑. ut in
aduentu nouissimo quo iudicaturꝰ ẽ. mundũ ab infideliũ c̃sortio liberet᷑. Sedo. intror¬
turu se ad dñi altare confidit ubi tantũ modo beatis ascensus ẽ Etidõ in molestus hinus
mundi amima suã ñ dic̃ eẽ turbandã: quȩ iã spe suꝑni muneris głat. Iudica me ds̃. & discer
adhuc cet habitatione ꝑmixtꝰ subito erupit in uooe. ut in udicio dñi causa eiꝰ sequestrͣet᷑ ab impus:
qͥando agnos ponet ad dexterã. hȩdos aut̃ constituet ad sinistr̃a. Non enĩ pecit peccata sua discuti:
s ab iniquoꝵ esortio libari. Esset enĩ periculosũ dicere udica me: nisi ad didisset. & discerne causã
meã id ẽ. diuide ꝑmutionẽ meã qua in scło isto sustieo: & aliꝗdo segregatũ me ab impis in popłi¬
isto quęrit᷑: infuturo iudicio a fidelib inuenit᷑. Sed talia & hic desiderant. qui pacifici eẽ. nos¬

Expanded text:
i in primo capite Dominum deprecatur, ut in adventu novissimi examinis ab infidelium consortio liberetur. Secundo introiturum se ad Domini altare confidit, ubi beatis solum ascensus est; et ideo molestiis hujus mundi animam suam dicit non esse turbanadhuc esset habitatione permixtus, subito erupit in vocem; ut in judicio Domini causa ejus sequestraretur ab impiis, quando agnos ponet ad dexteram, haedos autem constituet ad sinistram. Non enim petit pecsed ab iniquorum consortio liberari. Esset enim periculosum dici, judica me, nisi addidisset, et discerne causam meam, id est, divide permistionem meam, quam in saeculo isto sustineo, et ali a sancto isto quaeritur, in futuro judicio a fidelibus invenitur. Sed talia et hic desiderant qui pacifici esse nos
Abbreviated transcription (Latin):
irritatores uã afflietis dicere xp̃ranis: Cibi ẽ. ds̃ tuus iundicet te si potest. Quoties eñi hoc mart¬
res audier̃ quoties ẽfessores qui torm̃tis uariis cedere neqͥuer nã uax ista celeberrima ẽ qͣ ando
repetio ista ũborũ: qm in his litteris nichil suꝑfluũ. nichil constat ẽẽ confusũ. Uidet aut̃ m
quinq ꝑ titũ hic syllogi simũ forsitan re periri. que cicero oratorib estimat applicandũ ut eui¬
dent᷑ ap̃pareat imitatores eos fiusse. ñ auctores taliũ rogularũ. Nunc istiꝰ argum̃tationis diftine¬

Expanded text:
irrisores afflictis dicere Christianis: Ubi est Deus tuus? Vindicet te si potest. Quoties hoc martirrisores afflictis dicere Christianis: Ubi est Deus tuus? Vindicet te si potest. Quoties hoc martyres audierunt? Quoties confessores qui tormentis variis cedere nequiverunt? Nam vox ista celeberrima est, quando repetitio ista verborum: quoniam in his litteris nihil superfluum, nihil constat esse confusum. Videtur autem mihi quinquepartitum syllogismum forsitan hic reperiri, quem Cicero oratoribus aestimat applicandum; ut evidenter appareat imitatores eos fuisse, non auctores talium regularum. Nunc istius argumentationis distin
Abbreviated transcription (Latin):
ficus inilla patria collo candũ. quare me nẽ pateris duĩsis calamitatib diabolica fraude uerari
Senserat em̃iur sc̃ĩsimꝰ quanta illiꝰ quietis dulcedo fitura sit & mundinstiꝰ itinera ẽfragosa ueheñt̃
horrebat. Dic̃ & iã more humano. Quare me oblitꝰ es. qͥe differebat᷑ adhuc illa ꝓmissio qua in
sutura patria sc̃is suis dñs pollicet᷑. Quare me repulisti: q̃m ad illã quietẽ adhuc ꝓuenire ñ pote
rat. qua feruentiꝰ appetebat. ⁊t quarȩ c̃tristatꝰ incedo dũ affligit me mimicꝰ Utiq ẽtristam̃ qͥan¬
do flagella in hoc mundo suscipimꝰ: q̃ando immici fraudulenta subreptione tẽptam̃ qando car¬
nis uicia inuito ac repugnante animo sustinemꝰ. haec figura dr̃ erotema : qando sub introga¬
tribulant me. Ossa ad firmitatẽ m̃tis sepe dirimꝰ ꝑtinere. Ergo dũ patientiȩ nr̃ae iurtꝰ affligrtur
quasi ossa frangunt᷑ Noc irrident uidentes uimici & uelut ꝓbrosũ aliqu̾e ab hominant᷑. eui nulla

Expanded text:
ficiis in illa patria collocandum, quare me tunc pateris diversis calamitatibus diabolica fraude vexari? Senserat enim vir sanctissimus quanta illius quietis dulcedo futura sit, et mundi istius itinera confragosa vehementer horrebat. Dicit etiam more humano, Quare me oblitus es? Quia differebatur adhuc illa promissio, quam in futura patria sanctis suis Dominus pollicetur. Quar ferventius appetebat. Et quare contristatus incedo, dum affligit me inimicus? Utique contristamur quando flagella in hoc mundo suscipimus, quando inimici fraudulenta subreptione tentamur, quando carnis vitia invicto ac repugnante animo sustinemus. Haec figura dicitur erotema, quando sub interrogaihi qui tribulant me. Ossa ad firmitatem mentis saepe diximus pertinere. Ergo dum patientiae nostrae virtus affligitur, quasi ossa franguntur. Hoc irrident videntes inimici, et velut probrosum aliquem abominantur, cui nullam
Abbreviated transcription (Latin):
Non ẽ qͥ uos uindicet: sustinete ꝓfecto quȩ uolumꝰ. quȩ iubemꝰ. Quis in ista a fflictione ñ fleret habere
conscientiã rectã. ⁊ pͣuorũ subiacere conuicus: qͥando ultͣ om̃s dolores ẽ illũ insultantẽ cernere que

Expanded text:
re Christianis: Non est qui vos vindicet, sustinete profecto quae volumus, quae jubemus. Quis in ista afflictione non fleret, habere re Christianis: Non est qui vos vindicet, sustinete profecto quae volumus, quae jubemus. Quis in ista afflictione non fleret, habere conscientiam rectam, et pravorum subjacere conviciis: quando ultra omnes dolores est, illum insultantem cernere
Abbreviated transcription (Latin):
ti. adũtimꝰ hab̾e anima sit̃ suã : desiderio cȩlesti cõmota. diuinos fluuios expetit qui irrigua sẽꝑ ub̵¬
tate fundunt᷑: aquȩ cpiosissimȩ salutares : quȩ ñ solũ sitĩ retẽperant animarũ : s &iã omnẽ indi¬
gentiã imbecillitatis excludunt. Hȩc sitis in hoc scło beatis pastorib semꝑ exȩstuat: nec aliquo fine
contenta reqͥescit. qr ei in futura beatitudine dat᷑ inuenire qđ appetit: sic̃ dñs in euangłio dic̃ Beati
qui esuriunt ⁊ sitiunt iustitiã : qm̃ ipsi saturabunt᷑ Qando aut̃. cũ pondere ꝓnunciandũ ẽ ut
animarũ : corroboratio sensuũ : absolutio pecatoꝵ : refactio m̃tiũ : lauacra culparũ. Sed ꝑ has iuges la¬
crimas significat afflictionib: erudiri posse popłm xp̃ianũ. Diẽ ꝓsperitatẽ debemꝰ accipere : noctẽ uͦ
it filius chore: quare iuges lacrimas fudit. Hoc eñi dicebat᷑ assidue ꝑsecutionis tẽpore

Expanded text:
imam habere sitim suam, cum desiderio coelesti commota divinos fluvios expetit, qui irrigua semper ubertate funduntur: aquae copiosissimae salutares, quae non solum sitim retemperant animarum, sed etiam omnem indigentiam imbecillitatis excludunt. Haec sitis in hoc saeculo beatis pectoribus semper exaestuat, nec aliquo fine contenta requiescit: quia ei in futura beatitudine datur invenire quod appetit; sicut Dominus in Evangelio dicit: Beati qui esuriunt et sitiunt justanimarum, corroboratio sensuum, absolutio peccatorum; refectio mentium, lavacra culparum. Sed per has lacrymas significat afflictionibus erudiri posse populum. Diem prosperitatem debemus accipere, noctem vero reddit filius Core, quare juges lacrymas fudit. Hoc enim dicebatur assidue persecutionis tempo
Abbreviated transcription (Latin):
hic aut̃ ꝓposita : clamat in capite. Nã cũ sit eiꝰ fortitudo ds̃ : mirat᷑ quare ab aduentu dñi in quo uidica¬
turus ẽ. mundũ adhuc uideat᷑ repelli : que ꝓpt̃ mundi quas patiebat᷑ angustias. magno desideriosus¬
iebat Fortitudo ẽ eni. c̃siderata ꝑiculoꝵ ꝑpessio: & laboꝵ indefecta ꝓbatio. Sciebat eñi u
depulstis ad qu̾a uenire uelocit̃ ñ sinunt᷑. Eiuis qͦq rei explanatio decora subseqͥt᷑ It quare c̃tristatꝰ incedo
dũ affugit me inimicꝰ : Utiq in hoc scło c̃tristati incedunt scĩ. qͥando mimicoꝵ flagella sȩ ussima pati¬
unt᷑ Nã cũ ille dies iudicationis aduenerit : talia minime sustinebunt: quia inimicꝰ cũ suis sequacib abso¬
lute danabit᷑ꝰ Qua ꝓpt̃ uir sc̃s̃ desiderant̃ expetebat illa tẽpora: in qͥb sibi beatitudinẽ nouerat c̃feren¬

Expanded text:
 sit ejus fortitudo Deus, miratur quare ab adventu Domini, in quo judicaturus est mundum, adhuc videatur repelli, quem propter mundi quas patiebatur angustias, magno desiderio sustinebat. Fortitudo est enim considerata periculorum perpessio, et laborum indefecta probatio. Sciebat enim videpulsos, ad quam venire velociter non sinuntur. Ejus quoque rei explanatio decora subsequitur: Et quare contristatus incedo, dum affligit me inimicus? Utique in hoc saeculo contristati incedunt sancti, quando inimicorum flagella saevissima patiuntur. Nam cum ille dies judicationis advenerit, talia minime sustinebunt; quia inimicus cum suis sequacibus absolute damnabitur. Quapropter vir sanctus desideranter expetebat tempora
Abbreviated transcription (Latin):
sentit᷑. sic̃ hic dicturꝰ ẽ. Discerne causã meã de gente ñ scã :uł etera. Dauid autõ fortissimũ & deside rabilẽ

Expanded text:
sensen
Abbreviated transcription (Latin):
solatoria ũba fac̃ ut ꝑt̾bationẽ husꝰ scłi fidelib iimicã a se depelleret ne eũ desꝑpationis tedia posside¬
Et idõ hodieq hunc psalmu boni desiderii suasorẽ. atq institutorẽ. baptitandis c̃grue decantat eccła:
quatisꝰ a tristia huiꝰ mundi alienati. ad dñm tota cordis puritate festinent. Presta bone rex: ut q̃m ñ ẽ.
unꝰ modꝰ miscłiae tuae. sic̃ illos ꝑ aqu̾a scȩ̃ regenerationis abluis ita & nos dono elem̃ttiȩ tuȩ a peccatoꝵ
ũauis ali tituli multa alii c̃tineant pauciora : om̃s tam̃ ad suꝑnȩ c̃siderationis munera
ꝑducint᷑: ut ipsa uarietas nec fastidũ faciat nec quȩ s̃ necessaria cõmonere desistat. Psal¬
cummꝰ gͦ sic̃ sẽpe dictũ ẽ significat melos celestiũ uerborĩ: qđ de sursũ nob̶ resonare

Expanded text:
solatoria verba facit; ut perturbationem hujus saeculi fidelibus inimicam a se depelleret, ne eum desperationis taedia possidesolatoria verba facit; ut perturbationem hujus saeculi fidelibus inimicam a se depelleret, ne eum desperationis taedia possideEt ideo hodieque hunc psalmum boni desiderii suasorem atque institutorem baptizandis congrue decantat Ecclesia; quatenus a tristitia hujus mundi alienati, ad Dominum tota mentis puritate festinent ed., suspirent. Praesta, bone Rex, ut quoniam non est unus modus misericordiae tuae sicut illos per aquam sanctae regenerationis abluis, ita et nos dono clementiae tuae a peccatorum uli multa, alii tituli multa, alii contineant pauciora; omnes tamen ad supernae considerationis munera perducuntur; ut ipsa varietas nec fastidium faciat, nec quae sunt necessaria commonere desistat. Psalmus ergo sicut saepe dictum est significat melos coelestium verborum, quod desursum nobis resonare
Abbreviated transcription (Latin):
inde ꝓuenit assũptio : dicã dõ susceptor m̃s es. quare me oblitꝰ es quare me reppulisti & quore stristat
inceso dũ affsugit mne inimicꝰ Seqͥt̃ duob aliis ũsib ꝓbatio assũptionis. Infert̃ postremo subreptionis pri¬
mi ũsus ꝓpositi sillogismi decora clusio: quare tristis es anima mea. & cȩtera. Quȩ repetitio in lege
ilius iste crucis in pͥncipio psalmi insigne uolens ostendere deside¬
rũ suũ. exquissto sẽ c̃parauit erẽplo: ut singularit᷑ crederet᷑ diligere qui cognoscbat᷑ tã igentiuoto dñm
ccupissẽ Sed qm̃ humano usi bono ꝓposito malis sẽꝑ morib obiuat᷑ dũ mens iniqua qũe ꝑ blandimnt an
deciꝑe ñ potest. subdolis increpationib molit᷑ eũ tere: crebris insultationib cõmotũ se ad ẽtinuas lacrimas
di it ne tristiaa scłi huiꝰ anm̃u occuparet aut in desꝑationis discrimina ꝑuennret. ad anima suã con¬

Expanded text:
e tristis incedo, dum affligit me inimicus? Sequitur duobus aliis versibus probatio assumptionis. Infertur postremo sub repetitione primi versus, propositi syllogismi decora conclusio: Quare tristis es, anima mea? etc. Quae repetitio in lege positum. Conclusio psalmi. Filius iste crucis in principio psalmi insigne volens ostendere desiderium suum, exquisito se comparavit exemplo; ut singulariter crederetur diligere, qui cognoscebatur tam ingenti voto Dominum concupisse. Sed quoniam humano usu bono proposito malis semper moribus obviatur; dum mens iniqua, quem per blandimenta decipere non potest, subdolis increpationibus molitur evertere, crebris insultationibus commotum se ad continuas lacrymas dicit. Et ne tristitia saeculi ejus animum occuparet, aut in desperationis discrimina perveniret, ad animam suam con
Abbreviated transcription (Latin):
in arcu meo sꝑabo & gladius m̃s ñ saluabit me. Fide & humilitate c̃sueta dic̃ multitudo sc̃oꝵ in
armis ñ se sꝑaturã ẽẽ t̾renis: Arcus eñĩ ẽ p̃sidiũ bellatoris : in quo mens humana ẽfidit. Eliatores

Expanded text:
in arcu meo sperabo, et gladius meus non salvabit me. Fide et humilitate consueta dicit multitudo sanctorum in in arcu meo sperabo, et gladius meus non salvabit me. Fide et humilitate consueta dicit multitudo sanctorum in armis se non speraturam esse terrenis. Arcus enim est praesidium bellatoris, in quo mens humana confidit. Praeliatores
Abbreviated transcription (Latin):
qđ uidici tẽpore constat fidelib c̃aedendũ. Nã qui nimia fuerant afflictione c̃fecti : resumunt ani¬
mũ & futuris se ꝓsꝑis c̃solant᷑ dic̃tes. In te mimicos nr̃os uenti labimꝰ. Inumici uentilandi s̃ diuino
dicio: ꝗdo areã suã uentilabro disceptationis saluator nr̃ excutiens. paleas sequestrat a frugib
Seqͥt᷑ łt in nomine tuo spnemꝰ in surgentes in nos. Tunc ẽtẽpnent᷑ insurgentes id ẽ sp̃s immundi
qͣando ledere ñ ualebunt Modo enĩ illi despicunt: quos postea iusti sꝑnendos eẽ iudicabt̃. Illud
suꝑare ad istud ꝑtinet tẽpus: hoc uͦ qđ uentilandi s̃ inimici. qđ hostis contẽpnendꝰ antiquus. ꝑti¬
net ad iudicũ futurũ ubi talis ẽ. uictoria facienda. ut om̃a ꝓbent᷑ subruisse certamina. Hon enĩ

Expanded text:
quod judicii tempore constat fidelibus concedendum. Nam qui nimia fuerant afflictione confecti, resumunt aniquod judicii tempore constat fidelibus concedendum. Nam qui nimia fuerant afflictione confecti, resumunt animum, et futuris se prosperis consolantur dicentes: In te inimicos nostros ventilabimus. Inimici ventilandi sunt divino judicio, quando aream suam ventilabro disceptationis Salvator noster excutiens, paleas sequestrat a frugibus. Sequitur, et in nomine tuo spernemus insurgentes in nos. Tunc contemnuntur insurgentes, id est spiritus immundi, quando laedere non valebunt. Modo enim illi despiciunt quos postea justi spernendos esse judicabunt. Illud e aliquo labore superare, ad istud pertinet tempus. Hoc autem quod ventilandi sunt inimici, quod hostis contemnendus antiquus, pertinet ad judicium futurum, ubi talis est victoria facienda, ut omnia probentur subruisse certamina. Vers. 7. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
natio uultꝰ tui : cõmunit᷑ reddendũ ẽ. saluauit eos. Dextã enĩ significat ꝓsꝑam partẽ: bracdnũ
fortiudinẽ: illuminatio ẽsiliũ : qđ dñs p̃liantib confert. qͦando uictoriã donare dignat᷑: Sed
ne diceret᷑ patres ur̃i suo merito placuer̃. idõ tanta s̃ a dño ẽsecuti: intulit ñ meritis datũ: sed
qr ita dõ sit placitũ. ciu ẽ gratuitũ om̃e qđ p̃stat. Complaeuit &iã in illis: qͥando de toto
mundo solagens electa ẽ de qua saluator dñs adueni ret᷑. Tues ipse rex m̃s ⁊ ds̃ m̃s qui man¬
& patri nr̃o iacobsalutẽ ꝓpitiꝰ transmisit. qͦ ando eũ fec̃ cũ angło głosa ẽcertatione luctari
Mandauit enĩ salutẽ : ꝗdo audiũ ꝑ angłm. Iã ñ diceris iacob: s isrł. Nã qđ libet sit illud nr̃ae¬
nomine tuo spernemꝰ insurgentes in nos. Vener̃ marty̧res ad illud genꝰ lib̵ationis ex

Expanded text:
um fortitudinem, illuminatio consilium, quae Dominus praeliantibus confert, quando victoriam donare dignatur. Sed ne diceretur: Patres vestri suo merito placuerunt, ideo sunt tanta a Domino consecuti; intulit non meritis datum, sed quia ita Deo sit placitum, cujus est gratuitum omne quod praestat. Complacuit etiam in illis, quando de toto mundo sola gens electa est, de qua Salvator Dominus adveniret. Vers. 5. Tu es ipse Rex met patri nostro Jacob salutem propitius transmisit, quando eum fecit cum angelo gloriosa concertatione luctari. Mandavit enim illi salutem, quando audivit per angelum: Jam non diceris Jacob, sed Israel . Nam quodlibet illud nin nomine tuo spernemus insurgentes in nos. Venerunt martyres ad illud genus liberationis eximium,
Abbreviated transcription (Latin):
qui insequentũ discrimina iutauer. Auerti ẽ enĩ. hostẽ carnalẽ fugere: sic̃ p̃ceptũẽ. Si uos
psecuta fuerint in hac eiuitate: fugite inaliã. Seqͥt᷑. It qui nos oder diripiebant sibi. Hoc
solet fugatis emergere: ut in direptionẽ p̃damq cadant qui hostib suis minime resistere
picant om̃a diuuna potestite distribui. Fer̃ enĩ titiditos segentib tamꝗ lupis. qui molle
pecus deuorane consuer . E sca enĩ luporũ ẽ. ouiũ mansueta simplicitas quȩ martirib me¬
ptto cõpat qui a ꝑ sequutorib sius occidi sine c̃aertationib ad quie seunt. Segtutc en gentib
dispsisinos Tiuersos significat fideles quos modo marterũ pietas deflet qui gentib tra¬
ditt sibtnte suã cũpatrimoniss ꝑdider. Qđ uaris tẽporib de xpianis popiis diuina dis

Expanded text:
ceptum est: Si vos persecuti fuerint in hac civitate, fugite in aliam . Sequitur: Et qui nos oderunt diripiebant sibi. Hoc solet fugatis emergere, ut in direptionem praedamque cadant, qui hostibus minime resistere ficant omnia divina potestate distribui. Ferunt enim traditos se gentibus tanquam lupis, qui molle pecus devorare consuerunt. Esca enim luporum est ovium mansueta simplicitas; quae martyribus merito comparatur, qui a persecutoribus suis occidi sine concertationibus acquiescunt. Sequitur, et in gentibus dispersisti nos. Diversos significant fideles, quos modo martyrum deflet pietas, qui gentibus traditi, libertatem suam cum patrimoniis perdiderunt. Quod variis temporibus de
Abbreviated transcription (Latin):
licet iordanis hoc ẽ de loco ubi prius dñs baptismatis beneficia c̃secraũ Nã & nom̃ ipsũ iordanis
fluminis intp̃tat᷑ descensio eoꝵ. Descendit eñĩ in altitudinẽ fontiũ: qui se illo munere sacram̃ti deside
iouare. Nã hodieq baptitato sic dicimꝰ. Descendit in fontẽ. Siue descensio ista humilitat

Expanded text:
licet Jordanis, hoc est de loco in quo prius Dominus baptismatis beneficia consecravit. Nam et nomen ipsum Jordanis licet Jordanis, hoc est de loco in quo prius Dominus baptismatis beneficia consecravit. Nam et nomen ipsum Jordanis fluminis interpretatur descensio eorum. Descendit enim in altitudinem fontium qui se illo munere sacramenti desiderat innovare. Nam hodieque de baptizato sic dicimus: Descendit in fontem. Sive descensio ista humilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
i dñe de t̾ra iordanis. Iste qͥc̃siliũ dabat animȩ. qͥ m̃tẽ suã rationabilit̃ corrigebat: ad
dicionẽ humanitatis reũfus. ẽfitet᷑ dicens animã suã a se potius eẽ turbatã. Reuera : ꝗc nisi hoc carnis
uicia facerent in sua tranqͥllitate m̃tis puritas ꝑmaneret. Hanc aut̃ ratiocinationẽ nimis cõpetent̃
arbitor introductã: ut homo euident̃ agnosceret ex qua diũsitate constaret. Sed filiꝰ iste crucis.
que p̃fatus ẽ trailus oftendit remediũ quo possit unꝰquisq animȩ suȩ conturbationes euadere
dicens Propterea memorero tui dñe de t̾ra iordanis. Propterea : id ẽ ꝓpt̃ c̃turbationes istas. quib
anima mea uehemt̃ affligit᷑. Memorero tiu dñe: quasi diceret: ad te sũma uel ocitate festino : ubi
ꝑuenisse remediũ ẽ & carnaliũ maloꝵ cõpetens ꝓbat᷑ exdusio. Dic̃ & iã. unde memor erit: de tra sci¬

Expanded text:
memor ero tui, Domine, de terra Jordanis. Iste qui consilium dabat animae, qui mentem suam rationabiliter corrigebat, ad conditionem humanitatis reversus confitetur dicens, animam suam a se potius esse turbatam. Revera, quia nisi hoc vitia carnis facerent, in sua tranquillitate mentis puritas permaneret. Hanc autem ratiocinationem nimis competenter arbitror introductam, ut homo evidenter agnosceret ex qua diversitate constaret. Sed filius iste crucis quem praefatus est titulus, ostendit remedium quo possit unusquisque animae suae conturbationes evadere, dicens, Propterea memor ero tui, Domine, de terra Jordanis. Propterea, id est propter conturbationes istas quibus anima mea vehementer affligitur. Memor ero tui, Domine; quasi diceret, ad te summa velocitate festino, ubi pervenisse remedium est, et carnalium malorum competens probatur exclusio. Dicit etiam unde memor erit, de terra sci
Abbreviated transcription (Latin):
crem̃tis iugib augebant᷑: Afflix̃ aut̃ popłos adũsarios cũ sac̃ dotũ tubis canentib muri ierico
c̃fragose uocis sonitu corruer̃. Quos de ciuitate constat expulsos : qͥ ando tantis miracuł obsistere
triũphatores suis uirib extitisse: ꝓfitent᷑ illos ñ in suo gladio fuisse uictores nec t̾ra gentiũ si¬
bi ꝓpria fortitudine uindicasse. Brachiũ ꝓ robore dicimꝰ: qm ipso dimicante pugnat᷑. Sed istud
brachiũ ñ eos ab mimicis suis lib̵are p̃ualuit quos specialit̃ uirtꝰ diuma saluauit. Sic dũ hebre¬
orĩ actus erponunt᷑: humano generi ꝓficua doetrina p̃stat᷑. Sed deitera tua & brachiũ¬

Expanded text:
Domini crementis jugibus augebantur. Afflixit autem populos adversarios, cum sacerdotum tubis canentibus muri Jericho Domini crementis jugibus augebantur. Afflixit autem populos adversarios, cum sacerdotum tubis canentibus muri Jericho confragosae vocis sonitu corruerunt ; quos de civitate constat expulsos, quando tantis miraculis obsisteretriumphatores suis viribus exstitisse, profitetur illos non in suo gladio fuisse victores, nec terram gentium sibi propria fortitudine vindicasse. Brachium pro robore dicimus, quoniam ipso dimicante pugnatur, sed istud brachium non eos ab inimicis suis liberare praevaluit, quos specialiter virtus divina salvavit. Sic dum Hebraeorum actus exponitur, humano generi proficua doctrina p
Abbreviated transcription (Latin):
ter affucts resurractionis tẽpore debeat subuenire. D s̃ aurib nr̃is audiuimꝰ patres nr̃i an¬
nunciauer nob: opus qđ oꝑatꝰ es in dieb eoꝵ in dieb antiquis. Primo posuit ds̃ qđ̃ imeiũ aut
lȩtus homo fac̃ aut afflictione nimia sauciatꝰ Sed quȩ dicturi erant ne putarent᷑ ambigua. au¬
disse se ꝓprus aurib dicunt: ut maior fides rei potuisset ad quiri. Et c̃sidera. quia ñ uiuenes neq
nunciauer̃ nob̵ id ẽ retuler̃ beneficia. quȩ suis posteris ad laudẽ dñi uoluer̃ eẽ manifesta
Sed licet dĩ quotidiana sit oꝑa mundũ beneficus c̃tineri. ut om̃a constituta lege decurrant: tam̃
tunc eũ dicimꝰ oꝑatũ quando aliqđ signũ nouitatis ostenderit Patres gͦ suos retulisse testant᷑¬
dit quanta tsraelitico popło uirtꝰ diuna pstiterit: ut beneficia dm̃. ⁊ in ꝓspis reb ⁊ in adũsis
quȩ dicturꝰ ẽ manifestiꝰ clucescant ꝑ manũ sic̃ scriptũ ẽ. significat᷑ potestas qͥa ꝑ tropologiã manu

Expanded text:
 Deus, auribus nostris audivimus, patres nostri annuntiaverunt nobis opus quod operatus es in diebus eorum, in diebus antiquis. Primo posuit, Deus, quod initium aut laetus homo facit, aut afflictione nimia sauciatus. Sed quae dicturi erant, ne putarentur ambigua, audiisse se propriis auribus dicunt, ut major fides rei potuisset acquiri. Et considera quia non juvenes neque nuntiaverunt nobis: id est retulerunt beneficia quae suis posteris ad laudem Domini voluerunt esse manifesta. Sed licet Dei quotidiana sit opera mundum suis beneficiis continere, ut omnia constituta lege decurrant; tamen tunc dicimus eum operatum, quando aliquod signum novitatis ostenderit. Patres ergo suos retulisse testantdit, quanta Israelitico populo virtus divina praestiterit; ut beneficia Domini et in prosperis rebus, et in us est manifestius elucescant. Per manum sicut saepe dictum est significatur potestas; quia per tropologiam manu