comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ replebat. Unde necesse semꝑ. ẽ ut
cum peccatores quosq conspicimꝰ:
nos met ipsos priꝰ in illoꝵ calamita¬
te defleamꝰ: quia fortasse in similibꝰ
aut lapsi sumꝰ aut labi possumus
si lapsi ñ sumus. Et si censura magi
sterii debet semꝑ uirtute disciplinȩ
uitia ꝑsequi: oportet tam̃ ut sollicite
discernamus: quia districtionem de¬
bemꝰ uitiis. compassionem naturȩ.
Si enim feriendus ẽ peccator: nutri¬
endus ẽ ꝓximus

Expanded text:
non replebat, de non replebat, de cum peccatores quosque conspicimus, nosmetipsos prius in illorum calamitate defleamus. Quia fortasse in similibus aut lapsi sumus, aut labi possumus, si lapsi sterii debet semper virtute disciplinae vitia persequi, oportet tamen ut sollicite discernamus quia districtionem debemus vitiis, compassionem naturae. Si enim feriendus est 1595 peccator, nutriendus est proximus
Abbreviated transcription (Latin):
elationis uulnere egrotabat. & igno¬
rabat. Int̃ duos aũt egros medicꝰ ade¬
rat. S unꝰ eger in febre integrũ sen¬
sum tenebat: alter uͦ in febre carnis
& sensum ꝑdiderat m̃tis. Illa quippe
flebat quod fecerat: phariseus aũt
falsa iusticia elatꝰ. uim suȩ inualitu¬
dinis exaggerabat In egritudine gͦ et
sensum ꝑdiderat: qui hoc ipsũ quoꝙ
qd a salute longe eẽt ignorabat. Sed
int̾ hec nos gemitꝰ cogit quosdã nr̃i
ordinis uiros intueri: qui sacerdota¬
li officio p̃diti. si quid fortasse iuste
exteriꝰ uł tenuit̃ egerint: ꝓtinꝰ subie¬
ctos despiciunt: et peccatores quosq
in plebe positos dedignant᷑: eisq com¬
pati culpam suã confitentibꝰ nolunt:
ac uelut pharisei more a peccatrice
muliere tangi despiciunt. Quȩ ꝓfe¬
cto mulier si ad pharisei pedes uenis¬
set: nimirum calcibꝰ repulsa discede¬
ret. Inquinari enim se alieno pecca¬
to crederet:quia hunc uera iusticia

Expanded text:
elationis vulnere aegrotabat, et ignoelationis vulnere aegrotabat, et ignorabat. Inter duos autem aegros medicus aderat; sed unus aeger in febre integrum sensum tenebat, alter vero in febre carnis et sensum perdiderat mentis. Illa quippe flebat quod fecerat; Pharisaeus autem de falsa justitia elatus, vim suae invaletudinis exaggerabat. In aegritudine ergo et sensum perdiderat, qui hoc ipsum quoque, quod a salute longe esset, ignorabat. Sed inter haec nos gemitus cogit quosdam nostri ordinis viros intueri, qui, sacerdotali officio praediti, si quid fortasse juste exterius vel tenuiter egerint, protinus subjectos despiciunt, et peccatores quosque in plebe positos dedignantur, eisque compati culpam suam confitentibus nolunt, ac, velut Pharisaei more a peccatrice muliere tangi despiciunt. Quae profecto mulier si ad Pharisaei pedes venisset, nimirum calcibus repulsa discederet. Inquinari enim se alieno peccato crederet. Sed quia hunc vera justitia
Abbreviated transcription (Latin):
guento ungebat. Liquet fr̃s qd̾ illicitis
actibus priꝰ mulier intenta. ungentũ
sibi ꝓ odore suȩ carnis adhibuit. Quod
gͦ sibi turpĩt exhibuerat: hoc iam dõ
laudãbilit̾ offerebat. Oculis t̾rena con
cupierat: sed hos iam ꝑpenitentiam
conterens flebat. Capillos ad cõpositio¬
nem uultꝰ exbibuerat: sed iã lacrimis
dñi osculans hoc in redemptoris sui
uestigia figebat. Quot gͦ in se habuit
oblectam̃ta: tot de se inuenit holocau¬
sta. Conuertit ad uirtutũ numerũ.:
numerũ criminũ. ut totũ seruiret
d̃o in penitentia: quicquid ex se dm̃
contempserat inculpa. S hoc phari¬
seus intuens despicit: & ñ solũ ueni¬
entem pecatricem mulierem. seo etiã
fuscipientem dñm rep̃hendit: diceno
intra se. Hic si eet ꝓpheta: sciret utiꝙ
quȩ et qualis est mulier quȩ tangit
eum: quia peccatrix est. łc÷ ui¬
cee phariseus ueracit̃ apud se
suꝑbus et fallacit iustꝰ. egram
reprenendit de egritudine: medicũ
de subuentione. Qui ipse quoꝙ de

Expanded text:
guento ungebat. Liquet, fratres, quod illicitis actibus prius mulier intenta unguentum sibi pro odore suae carnis adhibuit. Quod ergo sibi turpiter exhibuerat, hoc jam Deo laudabilicupierat, sed hos jam per poenitentiam conterens flebat. Capillos ad compositionem vultus exhibuerat, sed jam capillis Domini osculans, hoc in Redemptoris sui vestigia figebat. Quot ergo in se habuit oblectamenta, tot de se invenit holocausta. Convertit ad virtutum numerum, um criminum, ut totum serviret Deo in poenitentia, quidquid ex se Deum contempserat in culpa. 3. Sed hoc Pharisaeus intuens despicit, et non solum venientem peccatricem mulierem, sed etiam suscipientem Dominum reprehendit, dicens intra se: Hic, si esset propheta, scire tangit eum, quia peccatrix est. Ecce Pharisaeus veraciter apud se superbus, fallaciter justus, aegram reprehendit de aegritudine, medicum de subventione, qui ipse quoque de
Abbreviated transcription (Latin):
scensionis gͦ suȩ dñs Ac pͥma¬
p̃nuntios et testes hãbuit. u¬
num ante legem aliũ sub le¬
ge: ut quandoq ueniret ipse. qui ue¬
racit̾ celos penetrare potuisset. Unde
& ipse ordo in eoꝵ quoq utroꝵ q
subleuatione ꝑquedam increm̃ta
distinguit᷑. Nam enoch translatus.
helyas uͦ ad celum subuectus ẽẽ me-¬
moratur: ut ueniret pꝰmodũ qui
nec translatꝰ nec subuectus. celũ ethe-¬
reũ sua uirtute penetraret. Qui no¬
bis in se credentibꝰ quia carnis qͦq
manditiam largiret᷑. & sub eo ꝑ in¬
crem̃ta tempoꝵ uirtus castitatis ex¬
cresceret: in ipsa quoq eoꝵ transsa¬
tione qui ascensionem dñicam ut ui-¬
delicet famuli designauerunt. & in se¬
ipso qui ad celum ascendit dñs os¬
tendit. Nam enoch quidem uxorem
& filios habuit. Helyas uͦ neꝙ uxorẽ.
neq filios legitur habuisse. R Pom̃t¬

Expanded text:
scensionis ergo suae Dominus praenuntios et testes habuit, unum ante legem, alium sub lege, ut quandoque veniret ipse qui veraciter coelos penetrare potuisset. Unde et ipse ordo in eorum quoque utrorumque sublevatione per quaedam incrementa distinguitur. Nam Enoch translatus , Elias vero ad coelum subvectus esse memoratur , ut veniret postmodum qui nec translatus, nec subvectus, coelum aethereum sua virtute penetraret. Qui nobis in se credentibus quia carnis quoque munditiam largiretur, et sub eo per incrementa temporum virtus castitatis excresceret, in ipsa quoque eorum translatione qui Ascensionem dominicam ut videlicet famuli designaverunt, et in seipso qui ad coelum ascendit, Dominus ostendit. Nam Enoch quidem uxorem et filios habuit; Elias vero neque uxorem; neque filios legitur habuisse. P
Abbreviated transcription (Latin):
tranfretare: & cõpellit ut as¬
cendant nauiculã. Quo sermone
ostenditur inuitos eos a drĩo recessisse:
dũ amore p̃ceptoris ne puncto qui¬
dem temporis ab eo uolunt separari.¬
S quare iussit disciplos ascendere
nauem. & ipse mox dimissa turba
in montem oraturꝰ abierit. ioħes
manifeste declarat: qui completa
refectione illa celesti continuo subiecit.
Ihc gͦ cũ cognouisset quia uenturi
eẽnt ut raꝑent eũ et facerent eum
regem: fugit iterũ in montem ipse
solus. Ubi necessariũ nob̃ uiuendi
monstrat exemplũ: ut in bonis qͣ
agimus humani fauoris retributi¬
onem uitemꝰ.¬

Expanded text:
transfretare, et compulit ut ascenderent naviculam: quo sermone ostenditur invitos eos a Domino recessisse: dum amore praeceptoris ne punctum quidem temporis ab eo  Quare coegerit discipulos ascendere navem, et ipse mox dimisso populo in montem oraturus abierit Joannes manifeste declarat, qui completa refectione illa coelesti continuo subjecit: Jesus ergo cum cognovisset quia venturi essent ut raperent eum, et facerent eum regem, fugit iterum in montem ipse solus . Ubi necessarium nobis vivendi monstrat exemplum, ut in bonis quae agimus, humani favoris retributionem vitem
Abbreviated transcription (Latin):
sse namq anglõs & archangłos:
pene om̃s sacri eloquii paginȩ
testantur. Cherubin uͦ atꝙ seraphin.
sepe ut notum ẽ libri ꝓphetarũ locun¬
tur. Quattuor quoꝙ ordinũ nomina:
paulus apl̃s ad ephesios enumerat diceis.
Supra om̃em principatũ et potestat̃e:
& uirtutẽ & dñationeni. Qui rursus ad

Expanded text:
sse namque angelos et archangelos, pene omnes sacri eloquii paginae testantur. Cherubim quoque et seraphim saepe, ut notum est, libri prophetarum loquuntur. Quatuor quoque ordinum nomina Paulus apostolus ad Ephesios enumerat dicens: Supra omnem Principatum et Potestatem et Virtutem et Dominatione
Abbreviated transcription (Latin):
otandum quoꝙ ẽ qd̃ helyas in
curru legitur ascendisse: ut ui¬
delicet aꝑte monstraretur. quia ho.¬
mo purus adiutorio gebat alieno.

Expanded text:
otandum quoque est, quod Elias in curru legitur ascendisse, ut videlicet aperte monstraretur, quia homo purus adjutorio egebat alieno
Abbreviated transcription (Latin):
ad om̃em carminũ suoꝵ potentiã.
Congregat popłm. offensũ se dicit
a galileis: relicturũ urbem quã tue¬
ri soleret. Diem statuit. quo ꝑ uola¬
do uelit celum petere conscendens.

Expanded text:
 carminum suorum potentiam, congregat populum, offensum se dicit a Galilaeis relicturum urbem quam tueri soleret. Diem statuit, pollicetur uolado uellet c
Abbreviated transcription (Latin):
ec ẽ namꝙ sacra et uenerabilis
sollempnitas fr̃s ante mundi
constitutionẽ p̃scita et p̃ordinata: sed
hocherna die exultant̃ impleta. Nob̃
quidem dilectissimi hodierna festiui¬
tas ẽ annua: sed angłis in celo et suꝑ¬
nis ciuibꝰ continua et ꝑpetua. S qͥa
in p̃senti nob̃ continua ẽẽ ñ potest: de¬
bet tanto celebrior fieri p̃ om̃ibꝰ scõꝵ
festis quanto ineffabili utitur pͥuile¬
gio mat̾ dñi saluatoris: et donũ pos¬
sidet ꝑpetue uirginitatis. Quia et si
tam̃ lacratisimȩ uirgini gentrici sue
sicut incõparabile ẽ qđ gessit. et mneffa¬
bile donum qd̃ ꝑcepit: ita mestimabi¬
le atcy incomp̃hensibile p̃miũ et głam
ñ dico int̃ ceteras sacras uirgines. uerũ¬

Expanded text:
ec est namque sacra et venerabilis solemnitas, fratres, ante mundi constitutionem praescripta et praeordinata; sed hodierna die exsultanter est impleta. Nobis quidem, dilectissimi, hodierna est annua; sed angelis in coelo et supernis civibus est continua et perpetua. Sed quia in praesentiarum nobis continua esse non potest, debet tanto celebrior fieri prae omnibus sanctorum festis, quanto ineffabili utitur privilegio mater Domini Salvatoris et donum possidet perpetuae virginitatis. Quia et si tamen sacratissimae Virgini genitrici suae, sicut incomparabile est quod gessit, et ineffabile donum quod percepit, ita et inaestimabile atque incomprehensibile praemium et gloria, non dico inter caeteras sacras virgines, verum
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Qui subiectis aliis dũ quȩꝙ sunt
agenda disponunt: eis ad exp̃lenda
diuina misteria pͥncipantur. Dñati¬
ones aũt uocant᷑. qui etiã potestates
pͥncipatuũ dissimilitudine alta trans¬
mira potentia p̃minent: ꝓ eo qđ eis
cetera ad obediendũ subiecta sunt. do¬
minationes uocant᷑. R Hĩc est michaei
ar̃changeliis  princeps militie añ ge¬
sorum cuius honor pre stat beneficia poᷤ ꝓͥu¬
.uͥs &s oratio ꝑducit᷑ ad rẽ gn̾a ce iorum

Expanded text:
sunt, qui subjectis aliis dum quaeque sunt sunt, qui subjectis aliis dum quaeque sunt agenda disponunt, eis ad explenda divina ministeria principantur. Dominationes autem vocantur qui etiam potestates principatum dissimilitudine alta transmira potentia praeeminent, pro eo quod eis caetera ad obediendum subjecta sunt, dominationem». ℟. Hic est Michael archangelus, princeps milicie angelorum, cuius honor prestat beneficia populorum  Et oratio perducit ad regna celorum.
Abbreviated transcription (Latin):
d mariam quoq gabrihel mitti¬
tur: qui d̃i fortitudo nominat᷑.
Illum quippe nuntiare ueniebat: qui
ad debellancdas aerias potestates humi¬
lis apparere dignatus ẽ. De quo ꝑ psal¬
mistam dr̃. Tollite portas principes
ur̃as. et eleuamini portȩ etnales: & in¬
troibit rexgłȩ. Quis ẽ iste rexgle: Bo¬
minꝰ fortis & potens: dñs potens in p̃¬
ut cuximꝰ medicina di: quia indeli¬
cet dum tobi oclos quasi ꝑ officiũ cura¬
tionis tetigit. cecitatis etus tenebras
dignũ uidelicet fuit. ut di medicina
uocaretur. Sed quia angloꝵ nomina
int̃pretando ꝑstrinximus: nunc su-¬
ꝑest ut ipsa officioꝵ uocabula breuit
exequam. Uirtutes et enĩ uocant᷑ illi
tur hii qui hoc potentiꝰ ceteris in suo
ordine ꝑceꝑunt: ut eoꝵ ditioni uirtu
tes subiectȩ sint. Quoꝵ potestate. uir¬
tutes refrenant᷑. ne corda hominum
tantũ temptare p̃ualeant quantum
uolunt. Principatus etiã uocant᷑. qui
ipsis quoꝙ bonis angloꝵ spiritibꝰ pre¬

Expanded text:
d Mariam quoque Gabriel mittitur, qui Dei fortitudo nominatur: illum quippe nuntiare veniebat, qui ad debellandas aerias potestates humilis apparere dignatus est, de quo per Psalmistarte eternales, et introibit rex glorie. Quis est iste rex glorie? Dominus fortis et potens, Dominus potens in preut diximus, medicina Dei, quia videlicet, dum Tobi oculos quasi per officium curationis tetigit, cecitatis eius tenebras dignum videlicet fuit, ut medicina Dei vocaretur. Sed quia angelorum nomina interpretando perstrinximus, nunc superest, ut ipsa officiorum vocabula breviter exequamur. Virtutes etenim vocantur illi tur hi, qui hoc potentius ceordine perceperunt, ut eorum ditioni uirtutes aduersae subiectae sint quorum potestate refrenantur, ne corda hominum tantum tentare praeualeant quantum uolunt. Principsis quoque bonis angelorum spiritibus prae
Abbreviated transcription (Latin):
remouere uoluerit: ab et̃no illo et
celesti conuiuio communicari pe¬
attendite. Si ad mensã cuius¬
cumꝙ potentis hominis nemo p̃su¬
mit cũ uestibꝰ conscissis et inqͥnatis
accedere: quantomagis a conuino
et̃m regis. id est ab altari dñi. debet

Expanded text:
removere voluerit, ab aeterno illo et removere voluerit, ab aeterno illo et coelesti convivio excommunicari peattendite: si ad mensam cujuscunque potentis hominis nemo praesumit cum vestibus conscissis et inquinatis accedere, quanto magis a convivio aeterni Regis, id est ab altari Domini debet
Abbreviated transcription (Latin):
laboremꝰ. ne d̃s nr in templo suo. hoc
ẽ in nob̃ ipsis inueniat. qd̾ ocłos suȩ
maiestatis offendat: sed habitaculũ
cordis nr̃i euacuet᷑ uitiis. et uirtuũ¬
bus repleat᷑. Claudatur diabolo: & api¬
atur xp̃o. Et ita laboremꝰ: ut nobis
bonoꝵ oꝑum clauibꝰ. ianuam regni ce¬
lestis aꝑire possimꝰ. Sicut eñĩ malis
oꝑibꝰ quasi quibꝰdam seris ac uectibꝰ¬
uitȩ nob̾ ianua clauditur: ita absꝙ
consideret conscientiã suã. Et
quando se aliquo crimine uulne¬
ratum ẽẽ cognouerit. priꝰ orationibꝰ¬
tł ieiuniis. uł elemosinis studeat mũ¬
dare conscientiã suam: et sic euchari¬
stiam p̃sumat acciꝑe. Si eñi agnoscens
reatũ suũ ipse se a diuino altari sub¬
duxerit. cito ad indulgentiã miscdie
ꝑueniet: quia sicut qui se exaltat hu¬
miliabit᷑. ita econtrario qui se hu¬
miliat exaltabitur. Qui enĩ sic̃ dyxi
agnoscens reatũ fuũ ipse se humilĩ
ab altari eccłiȩ ꝑ em̃dationiem uitȩ

Expanded text:
ominus noster in templo suo, hoc est, in nobis ipsis, inveniat quod oculos suae majestatis offendat: sed habitaculum cordis nostri evacuetur vitiis, et virtutibus repleatur; claudatur diabolo, et aperiatur Christo; et ita laboremus, ut nobis bonorum operum clavibus januam regni coelestis aperire possimus. Sicut enim malis operibus, quasi quibvitae nobis janua clauditur, ita, absque consideret conscientiam suam, et quando se aliquo crimine vulneratum esse cognoverit, prius orationibus, jejuniis vel eleemosynis studeat mundare conscientiam suam, et sic eucharistiam praesumat accipere: si enim agnoscens reatum suum, ipse a divino altari se subduxerit, cito ad indulgentiam divinae misericordiae perveniet, quia sicut qui se exaltat humiliabitur, ita e contrario, qui se humiliat exaltabitur . Qui enim, sicut dixi, agnoscens reatum suum, ipse se humiliter ab altari ecclesiae pro emendatione vitae
Abbreviated transcription (Latin):
be. Hec dicit qui tenet septem stellas
in dextera sua qui ambulat in medio
septem candelabroꝵ aureoꝵ. Scio oꝑa
tua & laborem et patientiã tuam:
& quia ñ potes sustiere malos. Et
temptasti eos qui se dicunt apł̃os ẽẽ
& ñ sunt. & inuenisti eos m̃daces. Et
patientiã habes. et sustinuisti ꝓp̃t̃ no¬
men meũ: & ñ defecisti. Sed habeo
aduersum te: qd̃ caritatem tuã pri¬
mam reliquisti. Memor esto itaq un-¬
de excideris. & age penitentiam: et
pͥma oꝑa tua fac. Sin aũt uenio tͥ. et
mouebo candelabrũ tuũ de loco su-
o: nͥ penitentiã egeris. Sed hoc habes
quia odisti facta nicholaitarũ: quȩ
& ego odi. Qui habet aures audiat:
quid sp̃s dicat eccł̃iis. Uincenti dabo
ei edere de ligno uitȩ: qd ẽ in para¬

Expanded text:
tenet septem stellas in dextera sua qui ambulat in medio septem candelabrorum aureorum scio opera tua et laborem et patientiam tuam et quia non potes sustinere malos et temptasti eos qui se dicunt apostolos et non sunt et invenisti eos mendaces et patientiam habes et sustinuisti propter nomen meum et non defecisti sed habeo adversus te quod caritatem tuam primam reliquisti memor esto itaque unde excideris et age a fac sin autem venio tibi et movebo candelabrum tuum de loco suo nisi paenitentiam egeris sed hoc habes quia odisti facta Nicolaitarum quae et ego odi qui habet aurem audiat quid Spiritus dicat ecclesiis vincenti dabo ei edere de ligno vitae quod est in para
Abbreviated transcription (Latin):
exis candentis & manꝰ hominis sub
pennis eoꝵ in quattuor partibꝰ. Et
facies et pennas ꝑquatuor partes ha¬
bebant: iuncteꝙ erant pennȩ eorum
alteriꝰ ad alterũ. Non reuertebant᷑
cum incederent: sed unum quodq
ante faciem suã gradiebat᷑. ħ dic̃ đ.¬

Expanded text:
ub pinnis eorum in quattuor partibus et facies et pinnas per quattuor partes habebant iunctaeque erant pinnae eorum alterius ad alterum non revertebantur cum incederent sed unumquodque ante faciem suam gradiebatur si
Abbreviated transcription (Latin):
odisse et animã nrãm. Constat gͦ qͥa
amando debet odisse ꝓximũ: qui sic
eum odit sicut semet ipsũ. Tunc et¬
enim bene anim̃a nr̃am odimꝰ: cum
eiꝰ carnalibꝰ desideriis ñ acquiescimꝰ:
cum eiꝰ appetitũ frangimꝰ: eius uolup¬
tatibꝰ reluctam᷑. Quȩ gͦ contempta ad
meliꝰ ducitur: quasi ꝑodiũ amatur.
Sic sic nimirũ exhibere ꝓximis nr̃is
odii discretionem debemus: ut ineis
& diligamꝰ qđ sunt. et habeamꝰ odio

Expanded text:
odisse et animam nostram: constat ergo, quia odisse et animam nostram: constat ergo, quia amando debet odisse proximum, qui sic eum odit, sicut semetipsum. Tunc etenim bene nostram animam odimus, cum ejus carnalibus desideriis non acquiescimus, cum ejus appetitum frangimus, cum ejus voluptatibus reluctamur. Quae ergo contempta ad melius ducitur, quasi per odium amatur. Sic etiam exhibere proximis nostris odii discretionem debemus, ut in eis et diligamus quod sunt, et habeamus odio
Abbreviated transcription (Latin):
ercunctari libet fr̃s quomͦ pa¬
rentes et carnalit ꝓpinquos p̃ci¬
pimur odisse: qui iubemur & inimi¬
cos diligere. Et certe de uxore ueritas
dicit. Qd d̃s coniunxit: homo ñ separet.
Et paulus ait. Uiri diligite uxores ue¬
stras: sicut &. xp̃c eccl̃iam. Ecce discipls
uxorem diligendam p̃dicat. cũ ma¬
gister dicat. qui uxorem ñ odit: non
potest m̃s eẽ discipls. Numqͥd aliud
iudex nuntiat: aliud p̃co clamat:
Ansimul et odisse possumꝰ & diligere:
S si uim p̃cepti ꝑpendimꝰ: utrumq
agere ꝑ discretionem ualemꝰ: ut eos qͥ
nob̃ carnis cognatione comuncti sunt
& quos ꝓximos nouimꝰ diligamꝰ: et
quos aduersarios in uia d̃i patimur
odiendo et fugiendo nesciamꝰ. Quasi
eñi ꝑodium diligit᷑: qui carnalit̾ sa-¬
ꝓiens dum praua nob̃ ingerit ñ au¬
taũt dñs demonstraret hoc
erga ꝓximos odium ñ de affec¬
tione ꝓcedere sed de caritate: ꝓtinus¬
addidit dicens. Adhuc aũt & animã
suã. Odisse itaq p̃cipimur ꝓximos:

Expanded text:
ercunctari libet quomodo parentes et carnaliter propinquos praecipimur odisse, qui jubemur et inimicos diligere, et certe de uxore Veritas dixit: Quod Deus junxit, homo non separet , et Paulus ait: Viri, diligite uxores vestras, sicut et Christus Ecclesiam . Ecce discipulus uxorem diligendam praecipit, cum magister dicit: Qui uxorem non odit, non potest esse meus discipulus, nunquid aliud judex nuntiat, aliud praeco clamat? An simul et odisse possumus et diligere? sed si vim praecepti perpendimus, utrumque agere per discretionem valemus, ut eos qui nobis cet quos proximos novimus, diligamus, et quos adversarios in via Dei patimur, odiendo, et fugiendo nesciamus. Quasi enim per odium diligitur, qui carnaliter sapiens, dum prava nobis ingerit, non auDominus demonstraret hoc erga proximos odium non de affectione procedere, sed de charitate, addit protinus dicens: Adhuc autem et animam suam. Odisse itaque praecipitur proximos,
Abbreviated transcription (Latin):
emo fr̃s indulta penitentiȩ
tempora paruipendat: nemo
curam sui dũ ualet agere negligat:
quia redemptor ñr tanto tunc in
iudiciũ districtior ueniet: quanto
nob̃ ante iudiciũ magña patientiã
p̃rogarit. Hec itaq fr̃s uobiscũ agi¬
te: hec in m̃te. sedula cogitatione uer¬
sate. Quãuis adhuc rerum ꝑturba¬
tiomibꝰ animꝰ fluctuet. iam tam̃ spei
ur̃ȩ anchoram in etnam patriã figi¬
te: intentionem m̃tis in uera luce so¬
lidate. Ecce ad celum ascendisse dñm
audimꝰ. Hoc gͦ seruemꝰ in meditatio¬
ne qd̾ credimꝰ. Et si adhuc hic denemͣ
infirmitate corporis: sequam᷑ tam̃
eũ passibꝰ amoris. Non aũt deserit
desideriũ nr̃m ipse qui dedit iħ̃c¬

Expanded text:
emo ergo indulta poenitentiae tempora parvipendat, nemo curam sui, dum valet, agere negligat, quia Redemptor noster tanto tunc in judicium districtior veniet, quanto nobis ante judicium magnam patientiam praerogavit. Haec itaque vobiscute, haec in mente sedula cogitatione versate. Quamvis adhuc rerum perturbationibus animus fluctuet, jam tamen spei vestrae anchoram in aeternam patriam figite, intentionem mentis in vera luce solidate. Ecce ad coelum ascendisse Dominum audivimus. Hoc ergo servemus in meditatione quod credimus. Et si adhuc hic tenemur infirmitate corporis, sequamur tamen eum passibus amoris. Non autem deserit desiderium nostrum ipse qui dedit
Abbreviated transcription (Latin):
& honorem euglł̃ce. noluerunt nom̃
ponere uulgatũ. Ipse aũt maths iux¬
ta illud qd̾ scriptum ẽ. iustꝰ accusator
sui ẽ in primordio sermonis. mathm
se os publicanũ nominat: ut ostendat
legentibꝰ nullũ debere conuersũ de-
salute diffidere. cũ ipse de publicano
in apłm. de theloneario in eugl̃tam
sit repente mutatꝰ. Et relictis om̃ibꝰ
surgens secutus ẽ eũ.

Expanded text:
unt nomen ponere vulgatum. Ipse autem Matthaeus juxta illud quod scriptum est, Justus accusator sui est , in primordio sermonis Matthaeum se et publicanum nominat: ut ostendat legentibus nullum debere conversum de salute diffidere, cum ipse de publicano in apostolum, de telonario in evangelistam sit repente mutatus. Et relictis omnibus, surgens secutus est eum.
Abbreviated transcription (Latin):
lis ẽ gaudeat. Sed ecce qd̃ ꝓmisit mi¬
nime seruauit: ad exercenda praua
oꝑa ad concupiscendas mundi põpas
dilapsus ẽ. Uideamus si iam scit plan¬
gere qd̃ errauit. Apud misericordem
namꝙ iudicem nec ille fallax habe¬
bitur qui ad ueritatem reuertitur:
etiam pꝰquam m̃titur. Quia omp̃s
ds̃ dum libent̃ nr̃am penitentiã susci¬
pit. ipse suo iudicio hoc qd̃ errauimꝰ

Expanded text:
lis est, gaudeat. Sed ecce quod promisit milis est, gaudeat. Sed ecce quod promisit minime servavit, si ad exercenda prava opera, ad concupiscendas mundi pompas, dilapsus est; videamus si jam scit plangere quod erravit. Apud misericordem namque judicem nec ille fallax habebitur, qui ad veritatem revertitur, etiam postquam mentitur, quia omnipotens Deus dum libenter nostram poenitentiam suscipit, ipse suo judicio hoc quod erravimus
Abbreviated transcription (Latin):
ui crediderit et baptiratꝰ fue¬
rit: saluus erit. Qui uͦ ñ credi.¬
derit: condempnabit᷑. Fortasse unus¬
quisq apud semet ipsũ dicat. Ego ĩa
credidi: saluus ero. Uerũ dicit. si fidẽ
oꝑibꝰ tenet᷑. Ueraet enim fides ẽ quȩ
in hoc qd̾ uerbis dicit. moribꝰ ñ con¬
tradicit Hinc ẽ enim qd̃ de quibꝰdam
falsis fidelibꝰ paulus dicit. Qui confi¬
tentur se nosse dm̃: factis aũt negant.
Hinc ioh̃s ait. Qui dicit se nosse dm̃
et mandata eiꝰ ñ custodit: m̃dax est.
Quod cũ ita sit: fidei nr̃e ueritatem
in uitȩ nr̃e consideratione debemꝰ
agnoscere. Tunc enim ueracit̃ fideles
sumꝰ: si qd̾ uerbis ꝓmittimꝰ oꝑibꝰ im¬
plemus. In die quippe baptismatis. om¬
nibꝰ nos antiqui hostis oꝑibꝰ. atꝙ om¬
nibꝰ pompis abrenuntiare ꝓmisimꝰ.
Itaq unꝰ quisc ur̃m ad consideratio¬
nem suã m̃tis ocdõs reducat: et si ser¬
uat post baptismũ qd̃ ante baptis¬
mum spopondit. certꝰ iam quia fide¬

Expanded text:
ui crediderit et baptizatus fuerit, salvus erit; qui vero non crediderit, condemnabitur. Fortasse unusquisque apud semetipsum dicat: Ego jam credidi, salvus ero. Verum dicit, si fidem operibus tenet. Vera etenim fides est, quae in hoc quod verbis dicit, moribus non contradicit. Hinc est enim quod de quibusdam falsis fidelibus Paulus dicit: Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Joannes ait: Qui dicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . Quod cum ita sit, fidei nostrae veritatem in vitae nostrae consideratione debemus agnoscere. Tunc enim veraciter fideles sumus, si quod verbis promittimus operibus implemus. In die quippe baptismatis omnibus nos antiqui hostis operibus atque omnibus pompis abrenuntiare promisimus. Itaque unusquisque vestrum ad considerationem suam mentis oculos reducat; et si servat post baptismum quod ante baptismum spopondit, certus jam quia fide
Abbreviated transcription (Latin):
exorcisii grãm manũi credentibus
imponunt. & habitare malignos spi
in eoꝵ m̃te contradicunt: quid aliud
faciunt. nͥ demonia eiciunt: Et fide.¬
lesquiq qui iam uitȩ ueteris scłaria
uerba derelinquunt. sc̃ã aũt misteri¬
a insonant. conditoris sui laudes et
potentiã quantum p̃ualent narrans.
quid aliud faciunt. nͥ nouis linguis
locunt᷑: Qui dum bonis suis exhortati¬
onibꝰ maliciam de alienis cordibꝰ aufe-¬
runt: serpentes tollunt. Et dũ pesti¬

Expanded text:
entibus imponunt, et habitare malignos spiritus in eorum mente contradicunt, quid aliud faciunt, nisi daemonia ejiciunt? Et fideles quique qui jam vitae veteris saecularia verba derelinquunt, sancta autem mysteria insonant, Conditoris sui laudes et potentiam, quantum praevalent narrant, quid aliud faciunt, nisi novis linguis loquuntur? Qui dum bonis suis exhortationibus malitiam de alienis cordibus auferunt, serpentes tollunt, et dum pesti
Abbreviated transcription (Latin):
go te clarificaui suꝑ t̾ram. Opꝰ
consummaui. qđ dedisti mͥ ut
faciam. Non ait iussisti: sed dedisti.
Ubi comm̃datur euidens gr̃a. Quid
enĩ habet qd̃ ñ accepit. etiam in uni¬
genito humana natura: An ñ acce-¬
pit ut nichil mali. sed bona faceret
om̃ia. quando in unitate ꝑsonx sus¬
cepta ẽ auerbo. ꝑ qd̃ facta sunt om̃ia:
Sed quomͦ consummauit opꝰ quod
accepit ut faciat. cum restet adhuc
passionis exꝑim̃tum. ubi martyribꝰ
suis maxime p̃buit qd̃ sequerent᷑
exemplũ. unde ait apl̃s petrꝰ. xp̃s¬
ꝓ nobis passus est. uob̃ relinquens
exemplum. ut sequam i uestigia eius
nisi qͥa consummasse se dicit qd̃ con¬
sumaturũ ẽẽ certissime nouit. sicut
longe ante in ꝓphetia p̃teriti tẽporis
usus ẽ uerbis. quando post annos
plurimos futurũ fuerat qd̾ dicebat:
fõderunt inquit manꝰ meas et pedesᷤ
meos.dmumerauerunt om̃ia ossa
Hoc ẽ sicut tunc: ita & nunc. Sicut
pore: quod ante om̃ia tempora sta¬

Expanded text:
go te clarificavi super terram, opus consummavi quod dedisti mihi ut faciam. Non ait, jussisti; sed, dedisti: ubi commendatur evidens gratia. Quid enim habet quod non accepit, etiam in Unigenito humana natura? An non accepit, ut nihil mali, sed bona faceret omnia, quando in unitatem personae suscepta est a Verbo, per quod facta sunt omnia? Sed quomodo consummavit opus quod accepit ut faciat, cum restet adhuc passionis experimentum, ubi martyribus suis maxime praebuit quod sequerentur exemplum; unde ait apostolus Petrus, Christus passus est pro nobis relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus : nisi quia consummasse se dicit quod se consummaturum esse certissime novit? Sicut longe ante in prophetia praeteriti temporis usus est verbis, quando post annos plurimos futurum fuerat quod dicebat: Foderunt, inquit, manus meas et pedes, dinumeraverunt omnia ossa hoc est, sicut tunc, ita et nunc; sicut e in suo tempore quod ante omnia tempora sta
Abbreviated transcription (Latin):
u̾iscẽra affłatã sanctõ sp̃iritu uo̾ces dĩuer¬
sãs intoͥnant fantur deĩ magñalia Ex
omni gente cogniti grecis latinis barbaris
cunctisq ammirantibus linguis locun¬
tur omnibus Iudea tunc incredula
uesana toruo spiritu ructare musti cra¬
pulam alumpnos xꝑi concrepat S ed
signis & uirtutibus occuerit & docet

Expanded text:
viscera, Afflata sancto Spiritu, Voces diversas intonant, Fantur Dei magnalia. Ex omni gente cogniti, Graecis, Latinis, Barbaris, Cunctisque admirantibus Linguis loquuntur omnium. Judaea tunc incredula, Vesana torvo spiritu, Ructare musti crapulam Alumnos Christi concrepat. Sed signis et virtutibus Occurrit et docet
Abbreviated transcription (Latin):
uinũ. ñ acetũ. ñ oleũ. ñ legum̃. num¬
qũa uł salem ad usũ condiendi sapo¬
ris acceꝑit. Sane die resurrectionis uł
natiuitatis dñicȩ potiones singulȩ su¬
mebant᷑: in quibꝰ ita uini sapor aquis
nimiis diluebat᷑: ut aceti hausteritas
solet largis ꝑmixtionibꝰ temꝑari. In
refectionibꝰ prim̃u cinerem p̃libauit:
deinde panem ordeaceĩi sumpsit: qũe
tam̃ ipse excussit & moluit. Et cũ hic
cibꝰ grauior ieiuniis indicat᷑. nũqũa
nisi uesꝑe. int̃dum tantũ in ebdoma¬
da media. plerũq die septimo poneba¬
tur. Indum̃tum cuctlla & tunica: in¬
discretis fuere temporibꝰ. Nam neꝙ hy¬
eme accessit adiectio: neq estate leuam̃
admissum ẽ. Qd̃ utrũq tam dui usin
fuit. nͥ forte donatũ est. donec attriti¬
one nimia solueret᷑: cilicio semꝑ inte¬
rius inherente. Rlste homo ab ado

Expanded text:
vinum, non acetum, non oleum, non legumen, numvinum, non acetum, non oleum, non legumen, numquam vel salis ad usum condiendi saporis acceperit. Sane die resurrectionis vel nativitatis dominicae potiones singulae sumebantur, in quibus ita vini sapor aquis nimiis delebatur, ut aceti austeritas solet largis permixtionibus temperari. In refectionibus primum cinerem praelibavit, deinde panem ordeaceum sumpsit, quem tamen ipse excussit et moluit. Et cum hic cibus gravior ieiuniis iudicetur, numquam nisi vespere, interdum tamen in ebdomada media, plerumque die septimo ponebatur. 4. Indumentum cuculla et tunica indiscretis fuere temporibus. Nam neque hieme accessit adiectio, neque aestate levamen admissum est. Quod utrumque tam diu usui fuit, nisiforte donatum est, donec adtritione nimia solveretur, cilicio semper interius inhaerente. Spatium vero
Abbreviated transcription (Latin):
subito diuina ꝓcedit auctoritas: qũa
consensus uniuersitatis exequit᷑. Nam
cderici om̃s cunctaq nobilitas. plebs
urbana uł rusticana in unã uenere
sententiã germanũ ep̃m om̃iũ una
uox postulat. Bellum ciuile indicit᷑
potestati: cuiꝰ subiectio facilis fuit: cũ
etiã abhis quos ꝓse parauerat uince¬
ctus. addictus: sed repente mu-¬
tatur ex om̃ibꝰ. Beserit᷑ mundi mili¬
tia: celestis assumit᷑. Seculi pompa cal¬
catur: humilitas conuersationis eligi¬
tur: uxor in sororem mutat᷑ͣ ex con¬
iuge. Substantia dispensat᷑ in pauꝑes.
pauꝑtas ambit᷑. Iam uͦ enarrari ñ po¬
test qua hostilitate uim sibi ipse con¬
sciuerit: quas cruces quȩ ue supplicia.
corporis sui ꝑsecutor induerit. Breui¬
ter iuxta ueri fidem: uniu̾sa ꝑstrin¬
gam. Ex ea die qua sacerdotii sumpsit
exordiũ. usq ad extremũ uite: tanta
obstinatione tabe corporis animã suã
pauit: tit numquã panem frum̃ti. ñ

Expanded text:
subito divina procedit auctoritas, quam subito divina procedit auctoritas, quam consensus universitatis exsequitur. Nam clerici omnes cunctaque nobilitas, plebs urbana vel rustica in unam venere sententiam: Germanum episcopum omnium una vox postulat; bellum indicitur potestati, cuius subiectio facilis fuit, cum etiam ab his, quos pro se paraverat, vincectus, addictus; sed repente mutatur ex omnibus. Deseritur mundi militia, caelestis adsumitur; saeculi pompa calcatur, humilitas conversationis eligitur, uxor in sororem mutatur ex coniuge, substantia dispensatur in pauperes, paupertas ambitur. 3. Iam vero enarrari non potest, qua hostilitate vim sibi ipse consciverit, quas cruces quaeve supplicia corporis sui persecutor induerit. Breviter iuxta veri fidem universa perstringam. Ex ea die, qua sacerdotii sumpsit exordium, usque ad terminum vitae tanta obstinatione tabe corporis animam suam pavit, ut numquam panem frumenti, non
Abbreviated transcription (Latin):
gitur germran us autisiodo łe.i.¬
rensis oppidi indigena fuit paren¬
tibus splendidissimis ꝓcreatus. &
ab ipsis infantiȩ rudim̃tis studis
liberalibꝰ institutꝰ. In quo doctrinȩ
collatio cũ ingenii ub̃tate consen¬
tiens: eruditissimũ duplicato bo¬
no idest naturȩ & industriȩ reddider̃t.
atꝙ ut in eũ ꝑfectio litterarũ plena
conflueret: post auditoria gallicana.
intra urbem romã iuris scientiã ple¬
nitudini ꝑfectionis adiecit. Deinde tri¬
bunalia p̃fecturȩ. ꝓfessione aduocatio¬
nis ornauit. In quo actu dũ multipli¬
ci laudis luce resplenderet: sublimiori
genere. diuitiis. moribꝰ. sortit᷑ uxorem.
Quẽ quidem toge p̃coniis p̃minentẽ
ꝓtinus res publica ad honoꝵ p̃sũpsit
insignia: ducatꝰ culm̃ & regim̃ ꝑ ꝓuin¬
tras o ferendo. Erudiebatur ꝓfecto
fectionis deesset apłico pontifici: mox
futuro. Parabat᷑ eloquentia p̃dicatio¬
nibus. iuris doctrina iusticiȩ. uxoris
societas ad testimoniũ castitatis. cum

Expanded text:
gitur Germanus Autesioderensis oppidi indigena fuit, parentibus splendidissimis procreatus et ab ipsis infantiae rudimentis studiis liberalibus institutus; in quo doctrinae conlatio cum ingenii ubertate consentiens, eruditissimum duplicato bono, id est naturae et industriae, reddiderunt. Atque ut in eum perfectio litterarum plena conflueret, post auditoria Gallicana intra urbem Romam iuris scientiam plenitudini perfectionis adiecit. Deinde tribunalia praefecturae professione advocationis ornavit. In quo actu dum multiplici laudis luce resplendet, sublimem genere, divitiis, moribus sortitur uxorem. Quem quidem togae praeconiis praeminentem protinus res publica ad honorum praesumpsit insignia ducatus culmen et regimen per provincias conferendo. Erudiebatur profecto erfectionis deesset apostolico pontifici mox futuro. Parabatur eloquentia praedicationibus, iuris doctrina iustitiae, uxoris societas ad testimonium castitatis. 2. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
scripturis diuinis passionẽ intelli¬
transeat ame calix iste: Et in psalmo.
Quid retribuã dño ꝓ om̃ibus que
retribuit mͥ: Calicem salutaris acci-¬
piam: & nom̃ dñi inuocabo. Stat̃ĩq
infert quis sit iste calix. Preciosa in
conspectu dñi: mors scõꝵ eius. R¬

Expanded text:
Scripturis divinis passionem intellitranseat a me calix iste . Et in psalmo: Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo ; statimque infert quis iste sit calix: Pretiosa in conspectu Domini mors Sanctorum ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
bibetis. Querit᷑ quomꝰ calicem mar¬
lacobũ apłm tantũ ab herode capite
truncatũ. ioħes aũt ꝓpria morte ui¬
tam finiu̾it. Sed si legerimꝰ eccłiasticaᷤ
historias in quibꝰ refertur qd̃ ipse
ꝓpt̃ martẏriũ sit missus adomitia¬
no cesare in feruentis olei dolrũ. et
inde ad suscipiendam coronã. xp̃i ath¬
exilio. in pathinos insula sit: uidebi¬
mus martyrii animũ ñ defuisse. et
bibisse ioh̃em calicem confessionis.
ad deter̃a meã uł sinistram
non ẽ meũ ddarȩ uobis. s quibꝰ paratũ
est a patre meo. fic intelligendum est.
Regnũ celoꝵ ñ ẽ dantis sed accipientis
Non ẽ enĩ ꝑsonaꝵ acceptio apud dm̃.
Sed quicũꝙ talem se p̃buerit ut reg¬
no celoꝵ dignꝰ sit: hic accipiet. qd̾ ñ
ꝑsonȩ sed uitȩ paratũ est. Si itaꝙ ta¬
les estis qui consequi mereamini re¬
gnũ celoꝵ qd̃ pat̃ m̃s triũphantibꝰ
& uictoribꝰ p̃parauit: uos quoꝙ acci¬

Expanded text:
bimini. Quaeritur, quo modo calicem marJacobum tantum apostolum ab Herode capite truncatum; Joannes autem propria morte vitam finierit. Sed si legamus ecclesiasticas historias, in quibus fertur quia et ipse propter martyrium sit missus in ferventis olei dolium, et inde ad suscipiendam coronam Christi athelegatus in Pathmos insulam sit, videbimus martyrio animum non defuisse, et bibisse Joannem calicem confessionis, ad dexteram meam vel ad sininon est meum dare vobis, sed quibus paratum est . Sic intelligendum est, regnum coelorum non est dantis, sed accipientis. Non est enim personarum acceptio apud Deum: sed quicunque talem se praebuerit, ut regno coelorum dignus sit, hic accipiet quod non personae, sed vitae paratum est. Si itaque tales estis qui consequamini regnum coelorum, quod Pater meus triumphantibus et victoribus praeparavit, vos quoque acci
Abbreviated transcription (Latin):
ostulat aũt mat̃ filioꝵ zebe¬
dei errore muliẽbri. & pietatis
affectu: nesciens quid peteret. Nec
mirũ si ista arguitur imꝑitie: cũ de
petro dicat᷑. quando tria uult facere
tab̾nacula: nesciens quid diceret.
Respondens aũt̃ iħc. dixit. Nescitis
quid petatis. Mat̃ postulat: & dñs
discipłis loquitur: intelligens p̃ces eiꝰ
a filioꝵ descendere uoluntate. Rlõllite¬

Expanded text:
ostulat autem mater filiorum Zebedaei errore muliebri, et pietatis affectu nesciens quid peteret. Nec mirum si ista arguatur imperitiae, cum de Petro dicatur quando tria vult facere tabernacula, nesciens quid diceret Respondens autem Jesus, dixit: Nescitis quid petatis. Mater postulat, et Dominus discipulis loquitur, intelligens preces ejus ex filiorum descendere voluntate.
Abbreviated transcription (Latin):
Desiste inquit quasi mortuũ flere:
quẽ mox uiuũ resurgere uidebis.
Ubi mistice nouati dogina confun¬
ditur: qui de sua mundicia suꝑbe
glãtus. humilem penitentiũ mun¬
dationem euacuare conat᷑: ueramq
matrem eccl̃iam. de natoꝵ suoꝵ sp̃ua¬
li extinctione plorantem. spe uitȩ
redonande. negat consolari debere:
suscitare testatur: ut in uno nobis
exemplum imitande pietatis ostende¬
ret: in altero fidem mirandȩ potestatis
astrueret. Et accessit. et tetigit loculũ.
Hi aũt qui portabant steterunt. Locu¬
lus in quo mortuus effertur: male se¬
cura desꝑati peccatoris conscientia ẽ:
qui uͦ sepeliendum portant. uel im¬
munda desideria. quȩ hominem rapi¬
unt ad interitum: uł lenociniablan¬
dientium sunt uenenata sotiorum.
.quasi aggere t̾rȩ obruunt. De quibꝰ¬
alibi dicitur. Dimitte mortuos. sepe conterti¬
lire mortuos suos. Ec̃.

Expanded text:
Desiste, inquit, quasi mortuum flere Desiste, inquit, quasi mortuum flere quem mox vivum resurgere videbis. Ubi mystice Novati dogma confunditur, qui de sua munditia superbe gloriatus, humilem poenitentium mundatmatrem Ecclesiam de natorum suorum spiritali exstinctione plorantem, spe vitae redonandae negat consolari debere. suscitare testatur, ut in uno nobis exemplum imitandae pietatis ostenderet, in altero fidem mirandae potestatis astrueret. Et accessit, et tetigit loculum. Hi autem qui portabant, steterunt. Loculus in quo mortuus effertur, male secura desperati peccatoris conscientia est. Qui vero sepeliendum portant, vel immunda desideria, quae hominem rapiunt in interitum, vel lenocinia blandientium sunt venenata sociorum, quasi aggere terrae obruunt. De quibalibi dicitur: Dimitte mortuos sepelire mortuos suos .
Abbreviated transcription (Latin):
seminat int fr̃s discordias. qui iniqͥ¬
tatem in excelsum loquitur: ꝑ oris
portam extrahitur mortuus. Qui ui¬
derit mulierem ad concupiscendum
eam: ꝑ oculoꝵ portam suȩ mortis in¬
dicia ꝓfert. Qui fabulis otiosis obsce¬
nis ue carminibꝰ uł detractionibus
aurem libent̃ aꝑit: hanc animȩ suȩ
portam mortis efficit. Ceterosq qui
ñ seruat sensus: mortis sibi ipse re¬
erat aditus. Obsecro dñe iħu. cun¬
ctas meȩ ciuitatis portas. portas iusti¬
ciȩ facias: ut ingressus in eas confitear
nomini tuo: tuȩꝙ maiestati cum
elati cadaueris occurrat: s occupet
salus muros illiꝰ & portas eiꝰ laudatio.
t hec uidua erat: & turbalc̃ .uiii.¬
ciuitatis multa cũ illa. Uidu¬
am ẽẽ eccłiam om̃is anima quȩ spon¬
si dñiq sui se morte redemptam
meminit: agnoscit. Diuino aũt nutu.
multa dnmn turba. multa uiduam
comitabat᷑: ut uiso tanto miraculo.
multi testes. multi fierent dei lauda

Expanded text:
seminat inter fratres discordias, qui iniquseminat inter fratres discordias, qui iniquitatem in excelsum loquitur, per oris portam extrahitur mortuus. Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam , per oculorum portam suae mortis indicia profert. Qui fabulis otiosis, obscenisve carminibus, vel detractionibus, aurem libenter aperit, hanc animae suae portam mortis efficit, caeterosque qui non servat sensus, mortis sibi ipse reddit aditus. Obsecro, Domine Jesu, cuncta meae civitatis portas justitiae facias, ut ingressus in eas confitear nomini tuo , tuaeque majestati, cumelati cadaveris occurrat, sed occupet salus muros illius, et portas ejus laudatio. Et haec vidua erat, et turba civitatis multa cum illa. Viduam esse Ecclesiam, omnis anima, quae sponsi Dominique sui se morte redemptam meminit, agnoscit. Divino autem nutu, multa Dominum turba, multa vidua comitabatur, ut viso tanto miraculo, multi testes, multi Dei fierent laudat
Abbreviated transcription (Latin):
turba copiosa. Cum aũt appropinqͣ¬
ret portȩ ciuitatis: ecce defunctus ef¬
ferebatur filiꝰ unicus matris suȩ. Be-¬
functus hic qui extra portã ciuitatis
multis ẽ intuentibꝰ elatus: significat
hominem letali criminum funere
soporatum: eandemꝙ insuꝑ animȩ
mortem. ñ cordis adhuc cubili degen¬
tem: s ad multoꝵ noticiã ꝑ locutio¬
nis oꝑis ue inditium: quasi ꝑsuȩ ci¬
uitatis ostia ꝓpalantem. Qui bene filiꝰ
unicus matris suȩ fuisse ꝑhibetur:
quia licet e multis collecta ꝑsonis una
sit ꝑfecta et immacłata uirgo mat̾
eccł̃ia: singuli quiq tam̃ fidelium u-¬
niuersalis se eccłiȩ filios rectissime
fatent᷑. Nam et electus quilibet qͣndo
ad fidem imbuitur filiꝰ est: quando
alios imbuit mat̃. An non materno
erga paruulos angebat affectu qͥ ait:
filioli mei quos iterũ parturio. donec
formetur xp̃c inuob̃: Portã ciuitatis
qua defunctus efferebatur: puto ali¬
quem de sensibꝰ ẽẽ corporiͣs. Qui enĩ

Expanded text:
um autem appropinquaret portae civitatis, ecce defunctus efferebatur filius unicus matris suae. Defunctus hic qui extra portam civitatis multis est intuentibus elatus, significat hominem lethali criminum funere soporatum, eamdemque insuper animae mortem non cordis adhuc cubili tegentem, sed ad multorum notitiam per locutionis operisve indicium quasi per suae civitatis ostia propalantem. Qui bene filius unicus matri suae fuisse perhibetur, quia licet e multis collecta personis una sit perfecta et immaculata virgo mater Ecclesia, singuli quique tamen fidelium universalis se Ecclesiae filios rectissime fatentur. Nam et electus quilibet, quando ad fidem imbuitur, filius est; quando alios imbuit, mater. Annon materno erga parvulos agebat affectu, qui ait: Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis? Portam civitatis qua defunctus efferebatur, puto aliquem de sensibus esse corporeis. Qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑianuam intrauerunt. Absit. Sabel¬
lius dicit. Qui filiꝰ ẽ ipse ẽ pat̃. Sed
filius ñ ẽ pat̃. Non intrat ꝑostium:
qui filium dicit patrem. Arriantis
dicit. aliud ẽ pat̃ aliud filiꝰ. Recte
diceret: si diceret aliꝰ ñ aliud. Quan¬
do enim dicit aliud. ei contradicit
enim xp̃m qualem sibi fingit: non
qualem ueritas dicit. Nom̃ habet.
rem ñ habet. Alicuiꝰ rei nom̃ ẽ xp̃c:
tene ipsam rem si uis ꝓdesse tͥ nom̃.
trat ꝑostium: quia xp̃c & homo et
ds̃ est. Et quid̃ opꝰ est multa ꝑcurre¬
re: multa uana heresum enumera¬
ad ouile: ꝑ ostium intret. xp̃m uerũ
p̃dicet. Non solum xp̃m uerum pre-¬
dicet. s xp̃i glam querat. ñ suam.

Expanded text:
per januam intraverunt? Absit. Sabelper januam intraverunt? Absit. Sabellius dicit, Qui Filius est, ipse est Pater: sed si Filius, non est Pater. Non intrat per ostium, qui Filium dicit Patrem. Arius dicit: Aliud est Pater, aliud est Filius. Recte diceret, si diceret Alius; non, aliud. Quando enim dicit, Aliud, ei contradicit enim Christum qualem sibi fingit, non qualem veritas dicit. Nomen habes, rem non habes. Alicujus rei nomen est Christus: tene ipsam rem, si vis prodesse tibi nomen. trat per ostium, quia Christus et homo et Deus est. Et quid opus est multa percurrere, et multa vana haeresum enumeraad ovile, per ostium intret, Christum verum praedicet. Non solum Christum verum praedicet, sed Christi gloriam quaerat, non suam:
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt quidam philosophi¬
de uirtutibꝰ & uitiis subtilia
multa tractantes. Diuidentes. dif¬
finientes. rationes acutissimas conclu¬
dentes. libros implentes. suam sapi¬
entiã buccis crepantibꝰ uentilantes:
qui etiam dicere auderent homini¬
bus. Nos sequimini: sectam nrãm
tenete: si uultis beate uiuere. Sed
ñ intrarant ꝑostium. ꝑdere uole¬
bant: mactare & occidere. Quid de
istis dicani: Ecce ipsi pharisei lege¬
bant: & in eo qd̃ legebant xp̃m sona¬
bant. Uenturum sꝑabant. & p̃sen¬
tem ñ agnoscebant. Iactabant se
etiam ipsi int̾ uidentes. hoc ẽ inter
sapientes: & negabant. xp̃m. & non
iptrabant ꝑ ostium. Ergo & ipsi si
quos forte seducerent: mactandos.ꝙ
occidendos. ñ liberandos seducerent.
Et hos dimittamꝰ. Cideamꝰ illos si
forte ipsi intrant ꝑ ostium qui ipsiꝰ
xp̃i nomine glantur. Innumerabiles
enim sunt qui se uidentes ñ solum
iactant. s axp̃o illuminatos uideri
uelunt. Sunt aũt heretici: si forteipsi

Expanded text:
ergo quidam philosophide virtutibus et vitiis subtilia multa tractantes, dividentes, definientes, ratiocinationes acutissimas concludentes, libros implentes, suam sapientiam buccis crepantibus ventilantes; qui etiam dicere auderent hominibus, Nos sequimini, sectam nostram tenete, si vultis beate vivere. Sed non intrarant per ostium: perdere volebant, mactare et occidere. 4. Quid de istis dicam? Ecce ipsi Pharisaei legebant, et in eo quod legebant, Christum sonabant, venturum sperabant, et praesentem non agnoscebant: jactabant se etiam ipsi inter videntes, hoc est inter sapientes, et negabant Christum, et non intrabant per ostium. Ergo et ipsi, si quos forte seducerent, mactandos et occidendos, non liberandos seducerent. Et hos dimittamus: videamus illos si forte ipsi intrant per ostium, qui ipsius Christi nomine gloriantur. 5. Innumerabiles enim sunt, qui se videntes non solum jactant, sed a Christo illuminatos videri volunt: sunt autem haeretici. Forte ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. Uidere aũt tunc possent.
si oues xp̃i ẽẽnt. Unde sibi usurpa¬
bant lum̃. qui ferebant᷑ contͣ diem :
Propt̃ illoꝵ gͦ uanam et suꝑbam &e
insanabilem arrogantia  dñs ihc
ista contexint: in quibꝰ nos salubrit
si aduertamꝰ ammonuit. Multi em̃
sunt qui scdm quandam uite huiꝰ
consuetudinem dicunt᷑ boni homi¬
nes. boni uiri. bonȩ feminȩ. innocen¬
tes: & quasi obseruantes ea quȩ in
lege p̃cepta sunt: deferentes honor̃e
parentibꝰ suis: ñ mechantes. ñ homi¬
cidium ꝑpetrantes. ñ furtũ facientes.
ñ falsum aduersus quemquã testimo¬
mum ꝑhibentes. & cetera quȩ in lege
mandata sunt. uelut p̃cepta obserũãt:
& xp̃iani non sunt. Et plerũq se
lactant quomͦ isti. humquid et nos
ceci sumꝰ: Quia uͦ istaꝰ qͣuȩ faciunt
nesciunt ad quem finem referant:

Expanded text:
e: videre autem tunc possent, si oves Christi essent. Unde sibi usurpabant lumen qui furebant contra diem? Propter illorum ergo vanam et superbam et insanabilem arrogantiam Dominus Jesus ista contexuit: in quibus salubriter nos, si advertamus, admonuit. Multi enim sunt qui secundum quamdam vitae hujus consuetudinem dicuntur boni homines, boni viri, bonae feminae, innocentes, et quasi observantes ea quae in lege praecepta sunt; deferentparentibus suis, non moechantes, non homicidium perpetrantes, non furtum facientes, non falsum adversus quemquam testimonium perhibentes, et caetera, quae in lege mandata sunt, velut observant, et Christiani non sunt, et plerumque se jactant quomodo isti, Numquid et nos caeci sumus? Quia vero ista omnia quae faciunt, et nesciunt ad quem finem referant,