comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Alii autẽ lignis grauiorib duriori¬
busq. dispares accensionẽ tarde sus¬
cipiunt. sed tam̃ accensi semel diffi¬
cilius extinguntur: & quia se tardiꝰ
in asꝑitate concitant. furoris sui du¬
rius ignẽ seruant. Alii autẽ qđ est
nequius. & citius iracundiȩ flãmas
accipiunt: & tardius deponunt.
Nonnulli uͦ has & tarde suscipiunt:
& citiuꝰ amittunt. In quib nimirũ
quattuor modis liquido lector
agnoscit: quia & ad tranquillita¬
tis bonũ ultimus plusquã primꝰ
appropinquat: & in malo scđ̾m ter¬
tius suꝑat. Sed qͥd ꝓdest qđ iracun¬
dia quomͦ mentẽ teneat dicimus:
si ñ etiã qualiter compesci debeat
exprinamus: Duob etem̃ modis.
fracta possidere animu̾ tra defues¬
cit. Primus quippe est. ut mens
sollicita ante quã agere qđ libet in¬
cipiat. om̃s sibi quas pati potest
contumelias p̃ponat: quatinus re¬
demptoris sui ꝓbra cogitans. ad ad¬
uersa se p̃paret. Que nimirũ ueni¬

Expanded text:
Alii autem, lignis gravioribus durioriAlii autem, lignis gravioribus durioribusque non dispares, accensionem tarde suscipiunt, sed tamen accensi semel difficilius extinguntur, et quia se tardius in asperitate concitant, furoris sui durius ignem servant. Alii autem – quod est nequius – et citius iracundiae flammas accipiunt et tardius deponunt. Nonnulli vero has et tarde suscipiunt et citius amittunt. In quibus nimirum quattuor modis liquido lector agnoscit, quia et ad tranquillitatis bonum ultimus plus quam primus appropinquat et in malo secundum tertius superat. Sed quid prodest, quod iracundia, quomodo mentem teneat, dicimus, si non etiam, qualiter compesci debeat, exprimamus? Duobus etenim modis fracta possidere animum ira desuescit. Primus quippe est, ut mens sollicita, antequam agere quodlibet incipiat, omnes sibi, quas pati potest, contumelias proponat, quatenus redemptoris sui probra cogitans, / ad adversa se praeparet. Quae nimirum veni
Abbreviated transcription (Latin):
uius exaspent oriuntur:. atq. in
trati oculũ festuca intrabẽ uertit᷑
dũ ira in odiũ ꝑmutatur. Perũq
ira ꝑ silentiũ clausa intra mentem
uehementius estuat. & clamosas ta¬
cita uoces format: uerba sibi quib
exasꝑetur obicit. & quasi in causȩ
examine posita. durius exasꝑata
respondet. Quod salomon breuiter
in sinuat. dicens. Prestolatio impioꝵ
furor: Sicq fit: ut ꝑturbatus animꝰ
maiorẽ strepitũ sui silenti sentiat.
eumq grauius clausa irȩ flam ma
consumat. Unde bene ante nos qͥdã
sapiens dixit. Cogitationes iracundi.
uipereȩ sunt generationes: mentẽ
comedunt matrẽ suã. Sciendũ uͦ
est qđ non nullos ira citus accen¬
dit: facilius deserit. Non nullos uͦ
tarde quidẽ cõmouet: sed durius
tenet. Alii namq accensis calamis
similes. dĩ uocib ꝑstrepunt: quasi
quosdã accensionis suȩ sonitus red¬
dunt. Citius quidẽ flãmã faciunt:
sed ꝑtinus in fauilla. frigescunt.

Expanded text:
vius / exasperant, oriuntur, atque in vius / exasperant, oriuntur, atque in irati oculum festuca in trabem vertitur, dum ira in odium permutatur. Plerumque ira per silentium clausa intra mentem vehementius aestuat et clamosas tacita voces format. Verba sibi, quibus exasperatur, obicit, et quasi in causae examine posita, durius exasperata respondet. Quod Salomon breviter insinuat, dicens: prętolatio impiorum furor. Sicque fit, ut perturbatus animus maiorem strepitum sui silentii sentiat eumque gravius clausae irę flamma consumat. Unde bene ante nos quidam sapiens dixit: Cogitationes iracundi vipereae sunt generationis, mentem comedunt matrem suam. Sciendum vero est, quod nonnullos ira citius accendit, facilius deserit. Nonnullos vero tarde quidem commovet, sed durius tenet. Alii namque accensi calamis similes, dum vocibus perstrepunt, quasi quosdam / accensionis suae sonitus reddunt; citius quidem flammam faciunt, sed protinus in favillam frigescunt.
Abbreviated transcription (Latin):
intus ipsam membroꝵ dñam m̃tẽ
captiuã tenet. Aliquando autẽ
manus non exerit: sed in maledicti¬
onis iaculo linguã uertit. frĩs nãq
interitũ p̃cib exposcit. & hoc dmͣ
ꝑpetrare expetit. qđ ipse ꝑuersus
homo facere uel metuit. uel crubes¬
cit: fitq. ut uoto & uoce homicidiũ
ꝑagat: etiam cũ alesione ꝓximi
manus cessat. Aliquando ira ꝑtur¬
bato animo. quasi ex iudicio silen¬
tiũ indicit: & quo se foras ꝑ linguã
non exprimit. intus deterius ignes¬
cit: ut iratus quisq collocutionem
suã ꝓximo subtrahat. & nichil dicen¬
do quã sit auersus dicat. Et non nͣ¬
quã hec silentii seueritas ꝑ discipli¬
ne dispensationẽ geritur. si tamen
sollicite in intimis discretionis
forma teneatur. Nonnunquã uͦ
dũ accensus animus a consueta
locutione restringitur. ꝑ accessũ
temporis penitus aꝑximi dilecti¬
one separatur. & acriores stimuli
admentẽ ueniunt. causeq que gra¬

Expanded text:
intus ipsam membrorum dominam mentem intus ipsam membrorum dominam mentem captivam tenet. Aliquando autem manus non exerit, sed in maledictionis / iaculo linguam vertit. Fratris namque interitum precibus exposcit et hoc deum perpetrare expetit, quod ipse perversus homo facere vel metuit vel erubescit. Fitque, ut voto et voce homicidium peragat, etiam cum a lęsione proximi manibus cessat. Aliquando ira perturbato animo quasi ex iudicio silentium indicit, et quo se foras per linguam non exprimit, intus deterior ignescit, ut iratus quisque conlocutionem suam proximo subtrahat et nihil dicendo, quam sit aversus, dicat. Et nonnumquam silentii sęveritas per disciplinae dispensationem geritur, si tamen sollicite in intimis discretionis forma teneatur. Nonnumquam vero, dum accensus animus a consueta locutione restringitur, per accessum temporis penitus a proximi dilectione separatur, et acriores stimuli ad mentem veniunt. Causae quoque, quae gra
Abbreviated transcription (Latin):
ta uetustam translationẽ scriptũ
est. Suꝑ quẽ requiescit sp̃s m̃s:
nisi suꝑ humilẽ. & quietuͣ. & tre¬
mentẽ sermones meos: Cũ em̃
humilẽ diceret: quietũ ꝓtintis
adiunxit. Si gͦ ira quietẽ mentis
subtrahit: suã scõ spͣti habitatio¬
nẽ claudit. Cuius recessione animꝰ
uacuus ad aꝑtam mox insaniam
ducitur: & usq ad suꝑficiem ab
intimo cogitationũ fundamento
dissipatur. Nam irȩ suȩ stimulis
accensũ cor palpitat: corpus tre.¬
mit. lingua se pͣpedit. facies ignes¬
cit. exasꝑantur oculi: & nequaquã
recognoseuntur noti. Ore quidẽ
clamorẽ format: sed sensus quid
loquatur ignorat. In quo itaq
iste ab abrepticus longe est: qui
actionis sue conscius non est: Unde
fit pleruq ut usq ad manus ira ꝓ¬
siliat. & quo ratio longius recedit.
audacior exurgat: seq. ipilim re-¬
tinere animus nͣ ualet. quia factus
est potestatis alienȩ: & eo furor
mẽbra foras in ictib exercet: quo

Expanded text:
ta vetustam translationem scriptum ta vetustam translationem scriptum est: Super quem requiescit spiritus meus, nisi super humilem et quietum et trementem sermones meos? Cum enim humilem diceret, quietum protinus adiunxit. Si ergo / ira quietem menti subtrahit, suam sancto spiritui habitationem claudit. Cuius recessione animus vacuus ad apertam mox insaniam ducitur et usque ad superficiem ab intimo cogitationum fundamento dissipatur. Nam irae suae stimulis accensum cor palpitat, corpus tremit, lingua se praepedit, facies ignescit, exasperantur oculi, et nequaquam recognoscuntur noti. Ore quidem clamorem format, sed sensus, quid loquitur, ignorat. In quo itaque iste ab arrepticiis longe est, qui actionis suae conscius non est? Unde fit plerumque, ut usque ad manus ira prosiliat, et quo ratio longius recedit, audacior exurgat; seque ipsum retinere animus non valet, quia factus est potestatis alienę, et eo furor membra foras in ictibus exerit, quo
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiã tenere uideatur : sicut
scriptũ est. Ira ꝑdit etiam pruden¬
tes: quia scilicet confustis animus
nequaquã explet. etiam si quid
intelligere prudenter ualet. Per
iram iustitia relinquitur: sieut
scriptũ est. Ira em̃ uiri iustitiam
dĩ non oꝑatur: quia dũ ꝑturbata
mens iudiciũ suȩ rationis exaspe.¬
rat. om̃e qđ furor suggerit re¬
scandalũ anime tuȩ: quia qui se
ex humana ratione ñ temꝑat. ne¬
cesse est ut bestialiter solus uiuat.
Per iram concordia rũpitur: sic̃
scriptũ est. Uir animosus parit
rixam: & uir iracundus effodit
peccata. Iracundus quippe pec¬
cata offodit: quia etiã malos qͦs
incaute ad discordiam ꝓuocat.
peiores facit. Per iram lux ueri.¬
tatis amittitur: sicut scriptũ est.
Sol ñ occidat: sup iracundiã ur̃am:
quia curus menti iracundia
confusionis tenebras incutit.
huic ds̃ radiũ sue cognitionis
abscondit. Per iram. scĩ sp̃s splen¬
dor excluditur. Quo contra. tux¬

Expanded text:
sapientia teneri videatur, sicut sapientia teneri videatur, sicut scriptum est: Ira perdit etiam prudentes, quia scilicet confusus animus nequaquam explet, etiamsi quid intellegere prudenter valet. Per iram iustitia relinquitur, sicut scriptum est: Ira viri iustitiam dei non operatur, quia dum perturbata / mens iudicium suę rationis exasperat, omne, quod furor suggerit, rescandalum animae tuae, quia qui se ex humana ratione non temperat, necesse est, ut bestialiter solus vivat. Per iram concordia rumpitur, sicut scriptum est: Vir animosus parit rixas, et vir iracundus effundit peccata. Iracundus quippe peccata effundit, quia etiam malos, quos incaute ad discordiam provocat, peiores facit. Per iram lux veritatis amittitur, sicut scriptum est: Sol non occidat super iracundiam vestram. Qui cum menti iracundae confusionis tenebras incutit, huic deus radium suae cognitionis abscondit. Per iram sancti spiritus splendor excluditur, quo contra iux
Abbreviated transcription (Latin):
rũ sententia uera esset: si illata
contra tanti uiri pationtiã non
fuisset. Sed nos pensemus quod dr̃.
quãuis ab auditoris sui uirtute re¬
lidatur: ut ostendamus quã rectũ
est qđ ꝓmitur. si non inbeato iob
intuste ꝓmeretur: cũ scriptũ sit.
tu autẽ qñe. cũ tranquillitate iu¬
dicas. Sciendũ nobis magnoꝑe ẽ:
quia quotiens turbulentos motꝰ
animi sub mansuetudinis uirtu¬
te restringimus: redire ad simi¬
litudinẽ conditoris conamut.
Nam cũ tranquillitatẽ mentis tra
diuerberat. dilaniatam qͦdãmͦ.
scissamq ꝑturbat: ut sibimet ipsi
ñ congruat. ac ium intimȩ simi¬
litudinis amittat. Quanta gͦ sit
A dũ manslietudo amittit᷑. suꝑ nę
imaginis si militudo uiciatur.
Per iram sapientia ꝑditur: ut quid.
quoue ordine agendũ sit. om̃ino
nesciatur: sicut scriptũ est. Ira in
sinu stulti requiescit: quia nimiruͣ
intelligentie luce̾ subtrabit: cum
mentẽ ꝑmotiendo confundit.
Per iram uita amittitur. etiam si

Expanded text:
rum sententia vera esset, si illata contra tanti viri patientiam non fuisset. Sed nos pensemus quod dicitur, quamvis ab auditoris sui virtute relidatur, ut ostendamus quam rectum est quod promitur, si non in beatum Job injuste promeretur, cum scriptum sit, Tu autem, Domine, cum tranquillitate judicas ; sciendum nobis magnopere est quia quotiens turbulentos motus animi sub mansuetudinis virtute restringimus, redire ad similitudinem conditoris conamur. Nam cum tranquillitatem mentis ira diverberat, dilaniatam quodam modo scissamque perturbat, ut sibimetipsi non congruat, ac vim intimae similitudinis amittat.  Vet. XXXI. m dum mansuetudo amittitur, supernae imaginis similitudo vitiatur. Per iram sapientia perditur, ut quid quove ordine agendum sit omnino nesciatur, sicut scriptum est: Ira in sinu stulti requiescit ; quia nimirum intelligentiae lucem subtrahit, cum mentem permovendo confundit. Per iram vita amittitur, etsi
Abbreviated transcription (Latin):
deat. Ac si aꝑte dicat. Quantũli¬
bet afflictus clames. dm̃ respon¬
dentẽ non habes: quia uox in tri¬
bulatione ñ inuenit. quẽ mens
in tranquillitate contepͣsit. Ubi
Sadhtic deridendo subrungit. Et ad
ciens dicat. Scõs quosq inuentre
in afflictione adiutores non uales.
quos habere socios in hilaritate
nolusti. Qui post irrisionẽ. ꝓtinꝰ
sententiã subdit dicens. Uirum¬

Expanded text:
deat. Ac si aperte dicat: Quantumlideat. Ac si aperte dicat: Quantumlibet afflictus clames, Deum respondentem non habes, quia vox in tribulatione non invenit, quem mens in tranquillitate contempsit. Ubi adhuc deridendo subjungit: CAPUT ciens dicat: Sanctos quoque invenire in afflictione adjutores non vales, quos habere socios in hilaritate noluisti. Qui post irrisionem protinus sententiam subdit, dicens: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
euadunt. Et quia quandoq mori¬
turi. uiuere moriendo potuerant:
dũ mortẽ quȩ ꝓculdubio uentura
est metuunt. & uitã simul & sapi¬
entiam ꝑdunt. At contra iusti in
sapientia mortuntur: quia mortẽ
quã deuitare funditus nequeunt.
cũ ꝓ ueritate imminet. differre
contepͣnunt: eamq dũ equanimi¬
ter ferunt. pena̾ ꝓpaginis uertunt
in instrum̃to uirtutis: ut inde de¬
beat uita recipi. unde ꝓ primȩ
culpe merito cogitur frniri. Sed
quia hȩc eliphar contra iniquos
ueraciter ꝓtulit: beatũ iob repre¬
hensibilem estrmans. de fastu se
sapientiȩ inflauit. Unde & post
sionis uerba subiungit dicens.¬
batione deserit: qui p̃cepta illius
in tranquillitate contẽpnit. Unde
Pscriptũ est. Qui auertit aurẽ suã
ne audiat legem: oratio eiꝰ erit¬
I. execrabilis. Uocare autẽ nrm est:
humili dm̃ p̃ce deposcere. Respon¬
dere uͦ dĩ est: effectũ pͣcibus pͣbere.
A it gͦ. Uoca. si est qui tibi respon¬

Expanded text:
evadunt. Et quia quandoque morievadunt. Et quia quandoque morituri vivere moriendo potuerant, dum mortem quae procul dubio ventura est metuunt, et vitam simul et sapientiam perdunt. At contra justi in sapientia moriuntur, quia mortem quam devitare funditus nequeunt, cum pro veritate imminet, differre contemnunt; eamque dum aequanimiter ferunt, poenam propaginis vertunt in instrumentum virtutis, ut inde debeat vita recipi, unde per primae culpae meritum cogitur finiri. Sed quia haec Eliphaz contra iniquos veraciter protulit, beatum Job reprehensibilem aestimans, de fastu se sapientiae inflavit. Unde et postsionis verba subjungit, dicensbatione deserit, qui praecepta ejus in tranquillitate contemnit. Unde scriptum est: « Qui avertit aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Vocare autem nostrum, est humili Deum prece deposcere; respondere vero Dei, est effectum precibus praebere. Ait ergo: Voca, si est qui tibi respon
Abbreviated transcription (Latin):
bibi aquã ꝓhibuit. hoc qđ̃ de pec¬
catis absconditis quoꝵdã hominũ
manifestisq subiunxit: nisi quod
÷ peccatis alienis: Ut eñi hȩc eadem
peccata quanta sollicitudine ꝑquiren¬
da essent. ostenderet: interposita
contra infirmitatis molestiam dis
Identia ad iudiciũ: quoꝵdã autem
& subsequunt᷑. Sicut gͦ ꝑ hanc sen¬
tentiã paulus non eisdem uerbis
congruit. quib eam loquens de
timothei infirmitate subiunxit.
mittendo narrauit: ita hoc loco
iungens. morientur & ñ in sapien¬
tia: ad illud ꝓtimis recurrit. quod
suꝑius de reꝓbis pͣtulit dicens: & qͥa¬
: nullus intelligit. in exͣnũ peribt᷑.¬
Iccirco autẽ reprobi electos despi¬
ciunt: qđ ad uitam inuisibilem.
ꝑ uisibilẽ mortẽ tendunt. De quib
bene nunc dr̃: morientur & non
in sapientia. Ac si aꝑte diceretur.
Mortẽ quide̾ & sapientiã pariter
fugiunt: sed sapientiam penitus
deserunt. mortis autẽ laqueos nͣ

Expanded text:
bibi aquam prohibuit, hoc quod de pecbibi aquam prohibuit, hoc quod de peccatis absconditis quorumdam hominum manifestisque subjunxit, nisi quod  peccatis alienis? Ut enim haec eadem peccata quanta sollicitudine perquirenda essent ostenderet, interposita contra infirmitatis molestiam disccedentia ad judicium, quorumdam autem et subsequuntur. Sicut ergo per hanc sententiam Paulus non eisdem verbis congruit, quibus eam loquens de Timothei infirmitate subjunxit; mittendo narravit; ita hoc loco jungens: Morientur, et non in sapientia, ad illud protinus recurrit, quod superius de reprobis protulit, dicens: Et quia nullus intelligit, in aeternum peribIdcirco autem reprobi electos despiciunt, quod ad vitam invisibilem per visibilem mortem tendunt. De quibus bene nunc dicitur: Morientur, et non in sapientia. Ac si aperte diceretur: Mortem quidem et sapientiam pariter fugiunt; sed sapientiam penitus deserunt, mortis autem laqueos non
Abbreviated transcription (Latin):
gat. in ęt̃num peribunt: electoꝵ mox
mittens. subito adiunxit. Morient᷑¬
& ñ in sapientia. Ac si diceret. hi qͦs
dixi. qui non intelligentes in etͣnũ
pereunt: ꝓculdubio non insapientia
moriuntur. Sed hunc eẽ nonnͣquã
sacri eloquii morẽ melus ostendimꝰ:
si ex eo aliquã huius rei similitudinẽ
ꝓferamus. Paulus namq apłs cum
dilectũ discipłm de instituendis ec¬
clesiȩ officiis ammoneret. ne quos
forte ad sacros ordines inordinate
ꝓueheret: dixit. Manus cito nemini
Simposueris. neq cõmunicaueris
peccatis alienis: te ipsum castũ custo¬
di. Qui ad infirmitatẽ eiꝰ corporis
ꝓtinus uerba conuertens ait. Noli
adhuc aquã bibere: sed modico uino
utere ꝓpter stomacũ tuũ. & fre¬
quentes tuas infirmitates. Statimq.
subiungit dicens. Quoꝵdã hominũ
:peccata manifesta sunt. pͣcedentia ad
Siuidiciũ: quoꝵdã autẽ & subsequunt᷑.
Quid gͦ ad illud ꝑtinet. qđ ab infirmo

Expanded text:
gat, in aeternum peribunt, electorum mox gat, in aeternum peribunt, electorum mox mittens, subito adjunxit: Morientn in sapientia. Ac si diceret: Hi quos dixi quia non intelligentes in aeternum peribunt, procul dubio non in sapientia morientur. Sed hunc esse nonnunquam morem sacri eloquii melius ostendemus, si ex eo aliquam hujus rei similitudinem proferamus. Paulus namque apostolus cum dilectum discipulum de instituendis Ecclesiae officiis admoneret, ne quos forte ad sacros ordines inordinate proveheret, dixit: Manus cito nemini imposueris, neque communicaveris peccatis alienis, te ipsum castum custodi . Qui ad infirmitatem ejus corporis protinus verba convertens ait: Noli adhuc aquam bibere, sed modico vino utere propter stomachum tuum, et frequentes tuas infirmitates . Statimque subjungit, dicens: Quorumdam hominum peccata manifesta sunt praecedentia ad judicium, quorumdam autem et subsequuntur . Quid ergo ad illud pertinet, quod ab infirmo
Abbreviated transcription (Latin):
uersus in sua m̃te dnm recipit: sed
pͣdicando hunc etiam usq ad aliena
corda ꝑducit. Quo uidelicet duce.
dauid amalechitã conuiuantem
inuenit. & extinguit: quia ipsis
xp̃c pͣdicantib mundi lȩtitiã destru¬
it. quos mundus comites habere de
spexit. Quia gͥ plerũq quos mundꝰ
relinquit. dñs elegit: recte nunc drͣ.¬
: Qui reliqui fueruit: auferentur ex
sapientia. Quid est qđ suꝑius reꝓ¬
boꝵ interitũ ꝓtulit dicens. quia
nullus intelligit. in etͣnum ꝑibunt :¬
& de electis dĩ ilico adiunxit. qui
reliqui fuerint. auferentut ex eis:
& hoc ꝓtinus qđ eisdem electis nͣ
conueniat subdit dicens. morient᷑
& nͣ insapientia: Si em̃ a reprobis
diuinitus auferunt᷑: quo pacto
mori dicuntur. ñ in sapientia :
Sed nimirũ sacrȩ scripture consue¬
tudo est: ut cũ aliquid narrat. int¬
posita alterius causȩ sententia. ad
suꝑiora ꝓtinus redeat. Nam postꝗͣ.
dixit. & quia nullus est qui intelli¬

Expanded text:
versus in sua mente Deum recipit, sed versus in sua mente Deum recipit, sed praedicando hunc etiam usque ad aliena corda perducit. Quo videlicet duce, David Amalecitam convivantem invenit et exstinguit, quia ipsis Christum praedicantibus mundi laetitiam destruit, quos mundus comites hspexit. Quia igitur plerumque quos mundus relinquit, Dominus eligit, recte nunc dicitur: Qui reliqui fuerint, auferentur ex at. --Quid est quod superius reproborum interitum protulit, dicens: Quia nullus intelligit, in aeternum peribunt; et de electis Dei illico adjunxit: Qui reliqui fuerint, auferentur ex eis; et hoc protinus, quod eisdem electis non conveniat, subdit dicens: Morientur, et non in sapientia? Si enim a reprobis divinitus auferuntur, quo pacto mori non in sapientia dicuntur? Sed nimirum sacrae Scripturae consuetudo est, ut cum aliquid narrat, interposita alterius causae sententia, ad superiora protinus redeat. Nam postquam dixit: Et quia nullus est qui intelli
Abbreviated transcription (Latin):
firma mundi elegit as̃. ut confun¬
dat fortia. Qđ bene in libris regũ
egyptio puero in uia lassescente
signatur: quẽ amalechita egrotũ
in itinere deserit. dauid uͦ inuenit.
cibo reficit. & ducẽ sui itineris
facit. A malechitam ꝑsequitur: epu¬
lantẽ repperit: & funditus extin¬
guit. Quid est enĩ qđ egyptius
amalechite puer in itinere lassat᷑:
nisi qđ amator p̃sentis scłi. peccati
sui nigredine oꝑtus. sepe ab eodẽ
scło infirmus despectusq relinqͥt᷑.
ut cũ eo nequaquã currere ualeat.
sed fractus aduersitate torpescat:
Sed hunc dauid inuenit: quia redepͣ¬
tor nrͣ ueraciter manu fortis. non¬
nunquã quos despectos amundi
gła repperit. in suo amore conuer¬
tit. Cibo pascit: quia uerbi scientia
reficit. Ducẽ itineris eligit : quia
suũ etiam p̃dicatorẽ facit. Et quia
amalechitã sequi nͣ ualuit. dux
dauid efficitur: quia is quẽ indig¬
num mundus deseruit. nͣ solũ con¬

Expanded text:
firma mundi elegit Deus, ut confunfirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia . Quod bene in libris Regum Aegyptio puero in via lassescente signatur, quem Amalecita aegrotum in itinere deserit, David vero invenit, cibo reficit, ducfecit, sicque Amalecitas persequitur, epulantesque reperit, et funditus exstinguit. Quid est enim quod Aegyptus Amalecitae puer in itinere lassatur, nisi quod amator praesentis saeculi peccati sui nigredine opertus, saepe ab eodem saeculo infirmus despectusque relinquitur, ut cum eo nequaquam currere valeat, sed fractus adversitate torpescat? Sed hunc David invenit, quia Redemptor noster veraciter manu fortis, nonnunquam quos despectos a mundi gloria reperit, hos in suo amore convertit. Cibo pascit, quia verbi scientia reficit. Ducem itineris eligit, quia suum etiam praedicatorem facit. Et qui Amalecitas sequi non valuit, dux David efficitur: quia is quem velut indignum mundus deseruit, non solum con
Abbreviated transcription (Latin):
qui reb temporalib totis deside.¬
ris inhiant. mundi głam quęrt᷑.
sed adipisci nequaquã possunt.
Hos ut ita dixerim cor admundũ
ꝑtrahit: mundus acorde repellit.
Nam sepe contingit ut ipsi suis
aduersitatib fracti ad mente̾ re¬
deant: & in semet ipsis reuersi.
considerent. quã sint in ania que
querebant. seseq ꝓ tam stulto desi¬
derio ꝓtinus ad lamentũ uertant:
ut tanto ualentius etͣna desiderent.
quanto se stultius laborasse ꝓ tẽpo¬
ralib dolent. Unde bene de scriptis
auferentur ex eis. Quos alios reliqͦs.
nisi huius mundi despectos accipi¬
mus: Quos dũ p̾sens scłm ad nul¬
lius głȩ usum eligit: quasi mini.¬
mos indignosq derelinquit. Sed
mundi reliquos auferre dñs dr̃ :¬
quia despectos huits scłi eligere
dignatur. paulo attestante qͥ ait.
Non multi sapientes scđm carnem.
ñmulti potentes. ñ multi nobiles:
sed que stulta mundi sunt elegit
ds. ut confundat sapientes: & in¬

Expanded text:
qui rebus temporalibus totis desiderqui rebus temporalibus totis desideriis inhiant, mundi gloriam quaerunt, sed adipisci nequaquam possunt. Hos, ut ita dixerim, cor ad mundum 173 pertrahit, mundus ad cor repellit. Nam saepe contingit ut ipsis suis adversitatibus fracti ad mentem redeant, et in semetipsis reversi considerent, quam sint inania quae quaerebant, seseque pro tam stulto desiderio protinus ad lamentum vertant; et tanto valentius aeterna desiderent, quanto se stultius laborasse pro temporalibus dolent. Unde bene descriptis Deus eligit. --Quos alios reliquos, nisi hujus mundi despectos accipimus? Quos dum praesens saeculum ad nullius gloriae usum eligit, quasi minimos indignosque derelinquit. Sed mundi reliquos auferre Dominus dicitur, quia despectos hujus saeculi eligere dignatur, Paulo attestante qui ait: Non multi sapientes secundum carnem, non multi potentes, non multi nobiles; sed quae stulta sunt mundi elegit Deus, ut confundat sapientes; et in
Abbreviated transcription (Latin):
sitas designari. De mane gͦ usq ad
uesꝑam reprobi succiduntur: qͥa
& ꝑ aduersa impatientes ad insa¬
niam exurgunt. Quos de mane
usq. ad uesꝑam nequaquã culpa
succideret. si uel ꝓsꝑa fomentũ
crederent. uel aduersa sectionẽ
quia nequaquã sic humani ge¬
neris multitudo deseritur. ut
cuncta adinteritũ tendere ꝑ¬
mittatur: sunt nonntlli qui
p̃sentis uitȩ oblectam̃ta despici¬
unt. etiã cũ adhuc sunt. transito¬
ria eẽ considerant: atq hec ex
amore etnitatis calcant. Cũq in
hoc primo gradu iudicii gressũ
ponunt. uegetatiores ad altiora
ꝑueniunt: ut cuncta temporalia
non solũ quia citius sunt amit¬
tenda despiciant: sed in his inhe¬
rere ñ appetant. etiã si etͣna ẽe po¬
tuissent. Et pulchre a conditis amo¬
rem ĩubtrahunt. quia in tpsum
auctorẽ pulchritudinis cordis
passib tendunt. Et sunt non nulli
qui bona uitȩ p̾sentis difigunt.
sea tamen hȩc nullatenus assecunt᷑:

Expanded text:
rsitas designari. De mane ergo usque ad rsitas designari. De mane ergo usque ad vesperum reprobi succiduntur, quiaet per adversa impatientes ad insaniam exsurgunt. Quos de mane usque ad vesperam nequaquam culpa succideret, si vel prospera fomentum crederent, vel adversa sectionem quia nequaquam sic humani generis multitudo deseritur, ut cuncta ad interitum tendere permittatur, sunt nonnulli qui praesentis vitae oblectamentum despiciunt, etiam cum adsunt, transitoria esse considerant, atque haec ex amore aeternitatis calcant. Cumque in hoc primo gradu judicii gressum ponunt, vegetiores ad altiora perveniunt, ut cuncta temporalia non solum quia citius sunt amittenda, despiciant, sed his inhaerere non appetant, etiam si aeterna esse potuissent; et a pulchre conditis amorem subtrahunt, quia in ipsum auctorem pulchritudinis cordis passibus tendunt. Et sunt nonnulli qui bona vitae praesentis diligunt, sed tamen haec nullatenus assequuntur:
Abbreviated transcription (Latin):
Quo contra bene paulus ammonet
dicens. Redimentes tempus: qmͣ
dies mali sunt. Tempus quippe re¬
dimimus: quando ante actam uitã
quã lasciuiendo ꝑdidimus. flendo
reparamus. Sequitur: Et quia nuliꝰ
uesꝑam succidentur. Nullus intel¬
ligit: uel eoꝵ qui ꝑeunt. uel eorr qͥ
ꝑditos ꝑeuntiũ mores imitantur.
Unde alias scriptũ est.Iustus perit.
& nemo est qui recogitet in corde
suo: & uiri miscdiȩ colliguntur.
quia non est qui intelligat. Iniqui
gͣ dũ sola temporalia appetunt. &
quȩ bona electis in etͣnũ maneant
scire contep̃nunt: dũ iustoꝵ affli¬
atonẽ conspiciunt. sed quȩ sit af¬
flictionis retributio nͣ agnoseunt.
actionis suȩ pedẽ in ꝓfundũ por¬
rigunt. quia aluce intelligentiȩ
sponte sua oculos claudunt. Mali¬
emͣ multis uoluptatib aecepti.
dũq̃ uident temporaliter diligt᷑.
a semetipsis alienati nͣ uident. ubi
in ȩcͣ̃nũ ruunt. Potest etiam mane
ꝓspitas: uesꝑe huius mundi adu̾¬

Expanded text:
Quo contra bene Paulus admonet Quo contra bene Paulus admonet dicens: Redimentes tempus, quoniam dies mali sunt . Tempus quippe redimimus, quando anteactam vitam, quam lasciviendo perdidimus, flendo reparamus. Sequitur: CAPUT XL. vesperam succidentur. Nullus intelligit vel eorum qui pereunt, vel eorum qui perditos pereuntium mores imitantur. Unde alias scriptum est: Justus perit, et nemo est qui recogitet in corde suo, et viri misericordiae colliguntur, quia non est qui intelligat . Iniqui ergo dum sola temporalia appetunt, et quae bona electis in aeternum maneant scire contemnunt; dum justorum afflictionem conspiciunt, sed quae sit afflictionis retributio non agnoscunt actionis suae pedem in profundum porrigunt, quia a luce intelligentiae sponte sua oculos claudunt. Stultis enim voluptatibus decepti, dum quae vident, temporaliter diligunt, a semetipsis alienati non vident ubi in aeternum ruunt. Potest etiam mane prosperitas, vespere hujus mundi adve
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ accessũ temporis. ab etate uitã.
Sed hȩc se uidesinenter amutere
nequaquã conspiciunt: dũ toto
desiderio curis temporalib oceu¬
pantur. Quasi gͦ atinea consumun¬
tur: quia sine sonitu. culpe mor¬
sum tolerant. dũ quanta detrim᷑¬
ta uite & innocentiȩ patiantur
ignorant. Unde & bene subditur.¬
A mane usq ad uesꝑam peccator
succiditur: dũ auitȩ suȩ exordio
usq ad terminũ iniquitatis ꝑpe¬
tratione uulnerat᷑. Om̃i namq.
tempore reprobi ꝑ augmentu
malicie contra se ictus ingemi¬
nant: quib succisi in ꝓfundũ
ruant. De quib bene ꝑ ꝑsalmistã
arͣ. Uiri sanguinũ & dolosi non¬
 dimidiabunt dies suos. Dies qͥppe
dimidiare est. tempus uitȩ male
in uoluptatib ductũ. ad penitentiȩ
lamenta diuidere: atq. hoc ad bo¬
nũ usũ parciendo reparare. Sed
iniqui dies suos nequaquã dimi¬
diant: qtua ꝑuersam mentẽ nec
in extremo tempore immutant.

Expanded text:
per accessum temporis ab aetate 172 vitam. per accessum temporis ab aetate 172 vitam. Sed haec se indesinenter amittere nequaquam conspiciunt, dum toto desiderio curis temporalibus occupantur. Quasi ergo a tinea consumuntur, quia sine sonitu, culpae morsum tolerant, quanta detrimenta vitae et innocentiae patiantur, dum ignorant. Unde et bene subditur--A mane usque ad vesperam peccator succiditur, dum a vitae suae exordio usque ad terminum, iniquitatis perpetratione vulneratur. Omni namque tempore reprobi per augmentum malitiae contra se ictus ingeminant, quibus succisi in profundum ruant. De quibus bene per Psalmistam dicitur: Viri sanguinum et dolosi non dimidiabunt dies suos . Dies quippe dimidiare, est tempus vitae male in voluptatibus ductum ad poenitentiae lamenta dividere, atque hoc ad bonum usum partiendo reparare. Sed iniqui dies suos nequaquam dimidiant, quia perversam mentem nec in extremo tempore immutant.
Abbreviated transcription (Latin):
cuͣ mens ad alta nititur. carnis sue
contagione aissipatur: ita ut sepe
animus dũ in intimis habitat.
dũ sola cȩlestia expectat. subita
carnali delectatione ꝑcussus. a se¬
met ipso scissus iaceat: & qui se in¬
firmitatis sue molestias suꝑasse gau¬
debat. repentino uulnere ꝓstratus
gemat. Prauitas gͦ & in angłis rep¬
peritur: dũ ipsos quoq qui uerita¬
tem nuntiant. non nunquã sub¬
reptio uite fallacis grauat. Si gͦ
hi etiam mundi huius iniquitate
feriuntur. quos contra eũ scã inten¬
tio erigit: quib ictib illi penetran¬
tur. quos ante eiꝰ iacula ipsa infir¬
mitatis suȩ delectatio sterit: Qui
bene uelut atinea consumi deseri¬
buntur. Tinea quippe dap̃nũ facit.
& sonituͣ non facit: ita iniquoꝵ
mentes quia dampna sua conside¬
rare negligunt: in tegritatem
quasi nescientes ꝑdunt. Amitaint
namq. a corde innocentiam. ab ore
ueritatẽ. a carne continentia᷑ : &

Expanded text:
cum mens ad alta nititur, carnis suae cum mens ad alta nititur, carnis suae cogitatione dissipatur; ita ut saepe animus dum intimis inhiat, dum sola coelestia aspectat, subita carnali delectatione perculsus, a semetipso scissus jaceat, et qui se infirmitatis suae molestias superasse gaudebat, repentino vulnere prostratus gemat. Pravitas ergo et in angelis reperitur, dum ipsos quoque qui veritatem nuntiant, nonnunquam subreptio vitae fallacis gravat. Si ergo hi etiam mundi hujus iniquitate feriuntur, quos contra eum sancta intentio erigit quibus ictibus illi penetrantur, quos ante ejus jacula, ipsa infirmitatis suae delectatio sternit? Qui bene velut tinea consumi describuntur. Tinea quippe damnum facit, et sonitum non facit; ita iniquorum mentes, quia damna sua considerare negligunt, integritatem quasi nescientes perdunt. Amittunt namque a corde innocentiam, ab ore veritatem, a carne continentiam, et
Abbreviated transcription (Latin):
Labia sacerdotis custodiunt scientiã.
& legẽ requirunt ex ore eiꝰ: quia
angłs am̃ exercititũ est. Qui qͣntali¬
bet uirtite fulgeant eẽ om̃ino sine
culpa nequeunt. cũ iter p̃sentis ille¬
cebrosũ uitȩ gradiuntur: quia eoꝵ
minirũ gressus tangitur aut lito
illiciti oꝑis. aut puluere cogitatio¬
nis. Domos autẽ luttas habitant.
qui de illecebrosa hac uita carnis
exultant. Hanc domũ luteã pauslus
habitare contep̾serat: cũ dicebat.
Nr̃a conuersatio in celis est. Dicat gͦ.
Ecce qui seruiunt ei ñ sunt stabiles.
& in angłis suis repperit prauita¬
tem: quantomagis hi qui habitant
domos luteas. qui terrenũ habent
fundamentu. consumentur uelut¬
a tinea: Ac si aꝑte dicat. Si p̾sentis
uitȩ uiam illi sine contagio tran¬
sire nequeunt. qui et̾na nuntian¬
tes sese contra temporalia accin¬
gunt: quȩ detrim̃ta illi sustinent.
qui ẽẽ se in carnalis habitationis
uoluptatib gaudent : Qui enim
seruiunt ei ñ sunt stabiles: quia

Expanded text:
diunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est . Qui quantalibet virtute fulgeant, esse omnino sine culpa nequeunt, cum iter praesentis vitae gradiuntur, quia eorum nimirum gressus tangitur aut luto illiciti operis, aut pulvere cogitationis. Domos autem luteas habitant, qui de illecebrosa hac vita carnis exsultant. Hanc domum luteam Paulus habitare contempserat, cum dicebat: Nostra autem conversatio in coelis est . Dicat ergo: Ecce qui serviunt ei non sunt stabiles, et in angelis suis reperit pravitatem; quanto magis hi qui habitant domos luteas qui terrenum habent fundamentum, consumentur velut tinea? Ac si aperte dicat: Si praesentis vitae viam illi sine contagio transire nequeunt, qui aeterna nuntiantes, sese contra temporalia accingunt, quae detrimenta illi sustinent qui esse se in carnalis habitationis voluptatibus gaudent? Qui enim serviunt ei, non sunt stabiles, quia
Abbreviated transcription (Latin):
sentib sp̃s transit: quando inutsibi¬
lia cognoscimus. & tamen hec ñ
solide sed ratim uidemus. Neq eñi
in suauitate contemplationis inti¬
mȩ diu mens figitur: quia ad semet¬
ipsam ipsa immensitate luminis
reuerberata reuocatur. Cumq int̾¬
nam dulcedinẽ degustat. amore
estriat. tre suꝑ semetipsam nitit᷑:
sed ad inftrmitatis sue tenebras
fracta relabitur. & magna uirtu¬
te ꝓficiens. uidet. quia uidere non
possit. hoc qđ ardenter diligit. nec
tamen ardenter diligeret. nisi
aliquatenus uideret. Non gͦ stat
sed transit sp̃s: quia suꝑnam lucẽ
nr̃a nobis contemplatio. & inhian¬
tibus aꝑit : & mox infirmantib
abscondit. Et quia in hac uita qͣnta¬
libet quis uirtute ꝓfecerit. adhuc
tamen corruptionis stiȩ stimulũ
sentit. corpus quippe qđ corrũpit᷑
ad grauat animã. & depruit ter¬
rena inhabitatio senstĩ multa cogi

Expanded text:
sentibus spiritus transit, quando invisibilia cognoscimus, et tamen haec non solide, sed raptim videmus. Neque enim in suavitate contemplationis intimae diu mens figitur, quia ad semetipsam ipsa immensitate luminis reverberata revocatur. Cumque internam dulcedinem degustat, amore aestuat, ire super semetipsam nititur, sed ad infirmitatis suae tenebras fracta relabitur; et magna virtute proficiens, videt quia videre non possit hoc quod ardenter diligit, nec tamen ardenter diligeret, nisi aliquatenus videret. Non ergo stat, sed transit spiritus, quia supernam lucem nostra nobis contemplatio et inhiantibus aperit, et mox infirmantibus abscondit. Et quia in hac vita quantalibet virtute quis profecerit, adhuc tamen corruptionis suae stimulum sentit: Corpus quippe, quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena i
Abbreviated transcription (Latin):
Ut gͦ homo reprehendere ñ audeat
iudicẽ culpȩ: hunc humiliter co¬
gitet auctorẽ naturȩ : quia qͥ mire
ex nichilo hominẽ fecit. factũ impie
ñ affligit. Qđ tunc eliphar didicit.
cuͣ uocẽ quasi aurȩ lenis audiuit.
In consideratione namq diuinȩ ma¬
gnitudinis discitur: quã humilit᷑
in sua animaduersione timeatur.
Et qui suꝑna degustat. inferiora
equanimiter tolerat: quia plene
intus conspicit. quanti estimet qđ
foris agit. Male enͣi se rectaͣ putat :
qui regulã sũmȩ rectitudinis igno¬
rat. Et sepe lignũ rectũ creditur:
si ad regulã n ducatur. Sed cum
regule iungitur ꝑ quantã tortitu¬
dinẽ tumescit inuenitur: quia ni¬
mirũ rectitudo abscidens increpait.
qđ oculus deceptus apꝓbat. Fliphar
itaq quia suꝑna conspexit. distri¬
ctum iudiciũ de inferiorib exerit:
& quãuis beatũ iob ñ recte redarguit.
in cõparatione tamen creatoris om¬
niui. creaturȩ modũ recte describit

Expanded text:
Ut ergo homo reprehendere non audeat Ut ergo homo reprehendere non audeat judicem culpae, hunc humiliter cogitet auctorem naturae, quia qui mire ex nihilo hominem fecit, factum impie non affligit. Quod tunc Eliphaz didicit, cum vocem quasi aurae lenis audivit. In consideratione namque divinae magnitudinis discitur quam humiliter in sua animadversione timeatur. Et qui superna degustat, inferiora aequanimiter tolerat, quia plene intus conspicit, quanti aestimet quod foris agit. Male enim se rectum putat, qui regulam summae rectitudinis ignorat; et saepe lignum rectum creditur, si ad regulam non ducatur; sed cum regulae jungitur, per quantam tortitudinem tumescit invenitur, quia nimirum rectitudo abcidens increpat, quod oculus deceptus approbabat. Eliphaz itaque quia superna conspexit, districtum judicium de inferioribus exerit; et quamvis beatum Job non recte redarguit, in comparatione tamen creatoris omnium, creaturae modum recte describit
Abbreviated transcription (Latin):
humana tustitia diuine iustitiȩ
cõparata iniustitia est. quia & lu¬
cerna in tenebris fulgere cernit᷑.
seã in solis radio posita tenebratur:
Quid gͦ eliphar raptus incontẽpla¬
tione cognouit. nisi qđ iustificari
homo dĩ cõparatione ñ possit:
Recte namq credimus. quȩ exteriꝰ
oꝑamur: seq̃ eũ minime interna
cognoscimus. quasi in solis radio
positi caligamus. Cũ uͦ illa uteu̾ꝙ.
ꝑcipimus. ista ñ ut cũq iudicamꝰ:
quia tanto quisq subtilius de tene¬
bris uidicat. quanto ei uerius cla¬
ritas lucis constat. Qui enͣi lucem
uidet: scit quid de tenebris estimet.
Nam qui candorẽ lucis ignorat.:
& obscura ꝓ lucidis appbat. Bene
autẽ subditur. Aut factore suo pu¬
rior erit uir. Quisqͥs de ꝑcussione
murmurat: qͥd̃ aliud quã iustitiam
ferientis accusat: Puriorẽ se ergo
uir factore suo ęstimat. si contra
flagellũ querelam parat: eũq sibi
ꝓculdubio postponit. cũ eiꝰ iudici¬
um de sua afflictione redarguit.

Expanded text:
Humana justitia divinae justitiae comparata, injustitia est: quia et lucerna in tenebris fulgere cernitur, sed in solis radio posita tenebratur. Quid ergo Eliphaz raptus in contemplatione cognovit, nisi quod justificari homo Dei comparatione non possit? Recta namque credimus quae exterius operamur, sed cum minime interna cognoscimus, quasi in solis radio positi caligamus. Cum vero illa utcunque percipimus, ista non utcunque judicamus, quia tanto quisque subtilius de tenebris judicat, quanto ei verius claritas lucis constat. Qui enim lucem videt, scit quid de tenebris aestimet. Nam qui candorem lucis ignorat, et obscura pro lucidis approbat. Bene autem subditur: 170 Aut factore suo purior erit vir? Quisquis de percussione murmurat, quid aliud quam justitiam ferientis accusat? Puriorem se ergo vir factore suo existimat, si contra flagellum querelam parat; eumque sibi procul dubio postponit, cujus judicium de sua afflictione redarguit.
Abbreviated transcription (Latin):
dem uestem de qua oritur oriendo
corrũpit. Quasi quędã uestis uero
anime caro est: sed hec nimirum
uestis habet tineã suã: quia ab ipsa
carnalis temptatio oritur. ex qua
laceratur. Quasi eñi quadam sua
tinea uestis nr̃a consumitur: cũ
corruptibilis temptatione̾ gignit.
& ꝑ hanc ad interitũ ꝑuenit. Uelut
atinea homo consumititr: cũ de se
oritur. unde conteratur. Ac si aꝑte
dicat. Si illi spͣi eẽ ex se immutabiles
nequeunt. qui nulla carnis infirmi¬
tate deprimunt᷑. qua temeritate se
homines in bono constanter ꝑmane¬
re existimant. quos in eo qđ intelle¬
ctus ad sũma euehit. carnalis infir¬
mitas aggrauans p̃pedit: unt ꝑ cor¬
ruptionis uiciũ in semetipsis habe¬
ant. unde ab intima nouitate uete

Expanded text:
dem vestem, de qua oritur, oriendo dem vestem, de qua oritur, oriendo corrumpit. Quasi quaedam vero vestis animae caro est; sed haec nimirum vestis habet tineam suam, quia ab ipsa carnalis tentatio oritur, ex qua laceratur. Quasi enim quadam sua tinea vestis nostra consumitur, cum caro corruptibilis tentationem gignit, et per hanc ad interitum pervenit. Velut tinea homo consumitur, cum de se oritur unde conteratur. Ac si aperte dicat: Si illi spiritus esse ex se incommutabiles nequeunt, qui nulla carnis infirmitate deprimuntur; qua temeritate se homines in bono permanere constanter existimant, quos in eo quod intellectus ad summa evehit, carnalis infirmitas aggravans praepedit, ut per corruptionis vitium in semetipsis habeant unde ab intima novitate vete
Abbreviated transcription (Latin):
iutabilis. quã uidelicet mutabiti¬
tatẽ uicit. ꝑ hoc qdđ ei qui semꝑ idẽ
est uinculis amoris illigatur.: recte
nunc dr̃. Ecce qui seruiunt ei. ñ stͣ
stabiles. Atq. eiusdẽ ꝓtinus docum̃
Et in angłis suis repperit prauitatẽ.
cũ de apostatis spiritib subinfert᷑.
tis humanȩ considerationẽ colligit:
cũ ilico subnectit. Quantomagis hi
qui habitant domos luteas. qui ter¬
renũ habent fundamentũ consum̃¬
tur uelut atinea: Luteas quippe
domos habitamus: quia in corpora¬
terrena subsistimus. Qđ bene paulꝰ
 Scimus quia si terrestris domꝰ nr̃a
hunus habitationis dissoluatur:
qđ edificationẽ ex dõ habemus. do¬
 mũ ñ manu factam. Terrenũ qͦq.
fundatnentũ est substantia carnalis:
qđ in se sollicite psalmista conspexe¬
Srat. cũ dicebat. Non est occultatũ os
meu̾ a te qd̃ fecisti in occulto: & sub¬
stantia mea in inferiorib terrȩ.
T inea autẽ de neste nascitur: & em¬

Expanded text:
mutabilis, quam videlicet mutabilimutabilis, quam videlicet mutabilitatem vicit per hoc, quod ei qui semper idem est vinculis amoris illigatur, recte nunc dicitur: Ecce qui serviunt ei, non sunt stabiles. Atque ejusdem protinus documenEt in angelis suis reperit pravitatem.cum de apostatis spiritibus subinferturtis humanae considerationem colligit, cum illico subnectit: Quanto magis hi, qui habitant domos luteas, qui terrenum habent fundamentum, consumentur velut tinea? Luteas quippe domos habitamus, quia in corpterrenis subsistimus. Quae bene Paul: Scimus quia si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem ex Deo habemus, domum non manufactam . Terrenum quoque fundamentum est substantia carnis. Quod in se sollicite Psalmista conspexerat, cum dicebat: Non est occultatum os meum a te, quod fecisti in occulto, et substantia mea in inferioribus terrae . Tinea autem de veste nascitur, et eam
Abbreviated transcription (Latin):
si contemplationi auctoris inheren¬
do in statu suo immutabiliter ꝑma¬
neat: eo ipso tam̃ qđ creatura est.
in semetipsa uicissitudinẽ mutabili¬
tatis habet. Mutari autẽ ex alio ad
aliud ire est: & in semetipsa stabilẽ
ñ eẽ. Una quȩq eñi res quasi tot pas¬
sibus ad aliud tendit: quot mutabi¬
litatis suȩ motib subiacet. Sola autẽ
natura in cõprehensibilis abstatu
suo nescit moueri: que ab eo quod
semꝑ idem est nescit immutari. Nam
si angłoꝵ substantia amutabilitatis
motu fuisset aliena: bene ab auctore
condita. nequaquã in reꝓbis spiri¬
tib abeatitudinis sue arce cecidis¬
set. Mire autẽ om̃ps ds naturam
sũmoꝵ spũum bonã. sea mutabilẽ
condidit: ut & qui ꝑmanere nol¬
lent. ruerent. & qui in conditione
ꝑsisterent. tanto in ea iam dignius.
quanto & ex arbitrio starent: & eo
maioris apud dm̃ meriti fierent:
quo mutabilitatis suę motũ uolun¬
tatis statione fixissent. Quia gͦ ipsa
qͦq natura angelica est in semetipsa

Expanded text:
si contemplationi auctoris inhaerendo, in statu suo immutabiliter permanet; eo ipso tamen quo creatura est, in semetipsa vicissitudinem mutabilitatis habet. Mutari autem, ex alio ad aliud ire est, et in semetipso stabilem non esse. Unaquaeque enim res quasi tot passibus ad aliud tendit, quot mutabilitatis suae motibus subjacet. Sola autem natura incomprehensibilis a statu suo nescit moveri, quae ab eo quod semper idem est, nescit immutari. Nam si angelorum substantia a mutabilitatis motu fuisset aliena, bene ab auctore condita, nequaquam in reprobis spiritibus a beatitudinis suae arce cecidisset. Mire autem omnipotens Deus naturam summorum spirituum bonam, sed mutabilem condidit, ut et qui permanere nollent, ruerent, et qui in conditione persisterent, tanto in ea jam dignius, quanto et ex arbitrio starent; et eo majoris apud Deum meriti fierent; quo mutabilitatis suae motum voluntatis statione fixissent. Quia ergo ipsa quoque natura angelica est in semetipsa
Abbreviated transcription (Latin):
myriicoleon: id est leo & formica
dicit᷑. Formicis eni ut diximus leo
est. uolatilib formica: quia nimirũ
antiquus hostis. sicut contra consen¬
tientes fortis est: ita contra resisten¬
tes debilis. Si enͣi eiꝰ suggestionibus
assensus p̃betur: quasi leo tolerari
nequaquã potest. Si autẽ resistitur.
quasi formica atteritutr. Aliis gͦ
leo est. aliis formica: quia crudeli¬
tatem illius carnales m̃tes uix to¬
lerant. spĩales uͦ infirmitate᷑ illius
pede uirattis calcant. Heretici igit᷑
quia de sc̃itatis p̾suptione suꝑbiunt:
quasi exultates dicunt. Myrmico¬
leon. uel certe tygris pernit: eo quod
non haberet predam. Acsi aꝑte di¬
dint. Uetustus aduersartus in nobis
predam ñ habet: quia quantũ ad nr̃a
studia iam uictus iacet. Idcirco autẽ
myriicoleontis appellatione uel ty¬
gridis repetitur. qui iam contritus
leonis rugitus fuerat designatus:
quia quicqͥd ꝑ gaudiũ dr̃. sepe re¬
plicatur. Uoces quippe ingeminat

Expanded text:
myrmicoleon, id est, leo et formica myrmicoleon, id est, leo et formica dicitur, Formicis enim, ut diximus, leo est, volatilibus formica, quia nimirum antiquus hostis sicut contra consentientes fortis est, ita contra resistentes debilis. Si enim ejus suggestionibus assensus praebetur, quasi leo tolerari nequaquam potest; si autem resistitur, quasi formica atteritur. Aliis ergo leo est, aliis formica; quia crudelitatem illius carnales mentes vix tolerant, spiritales vero infirmitatem illius pede virtutis calcant. Haeretici igitur, quia de sanctitatis praesumptione superbiunt, quasi exsultantes dicunt: Myrmicoleon, vel cenon haberet praedam. Ac si aperte dicant: Vetustus adversarius in nobis praedam non habet, quia quantum ad nostra studia jam victus jacet. Idcirco autem myrmicoleontis appellatione vel tigridis repetitur, qui jam contrito leonis rugitu fuerat designatus, quia quidquid per gaudium dicitur, saepe replicatur. Voces quippe ingeminat
Abbreviated transcription (Latin):
hunc uocabulo tẏgridis repetiit:
quẽ leonis appellatione signauit.
Sathan quippe & ꝓpter crudelitatẽ
leo dr̃: & ꝓpter multiforinis astritiȩ
uarietatem. non incongrue tẏgris
uocatur. Modo en̾i se sicut est ꝑditus
humanis sensib obicit: mͦ quasi an¬
gelum lucis ostendit. mͦ stultoꝵ mͣtes
blandiendo ꝑsuadet: modo ad culpã
terrendo ꝑtrahit. mͦ suadere uicia
aꝑte nititur: mͦ in suis suggestionib
sub unrtutis specie palliatur. Hȩc itaq.
belua quȩ tanta uarietate asꝑgitur.
iure tẏgris uocatur. Quȩ apud sep¬
tuaginta interpretes ut prefati sumꝰ
myrmicoleon dr. qđ uidelicet animal
absconsũ puluere formicas ut diximꝰ.
frum̃ta gestantes interficit: quia m¬
mirũ apostata angłs in terrã de
cęlis ꝓiectus. iustoꝵ mentes quȩ bonoꝵ
sibi oꝑum refectionẽ p̾parant. in ipso
actionis itinere obsidet. Cũq has ꝑ in¬
sidias suꝑat: quasi formicas frumͣta
gestantes imꝑuisus necat. Recte autẽ

Expanded text:
gridis repetit quem leonis appellatione signavit. Satan quippe et propter crudelitatem leo dicitur, et propter multiformis astutiae varietatem non incongrue tigris vocatur. Modo enim se sicut est perditus humanis sensibus objicit, modo quasi angelum lucis ostendit. Modo stultorum mentes blandiendo persuadet, modo ad culpam terrendo pertrahit. Modo suadere 158 vitia aperte nititur, modo in suis suggestionibus sub virtutis specie palliatur. Haec itaque bellua, quae tanta varietate respergitur, jure tigris vocatur, quae apud Septuaginta interpretes, ut praefati sumus, myrmicoleon dicitur. Quod videlicet animal absconsum pulvere, formicas, ut diximus, frumenta gestantes interficit; quia nimirum apostata angelus in terram de coelis projectus, justorum mentes, quae bonorum sibi operum refectionem praeparant, in ipso actionis itinere obsidet; cumque eas per insidias superat, quasi formicas frumenta gestantes improvisus necat. Recte autem