comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Cain. lamentatio
Ceila: ad fundã iacta. siue susci¬
tans eã. aut tollens sibimet.
Carmelus. mollis. ł cognitio cr¬
cuncisionis. Cariachbaal: ciui¬
tatẽ habuit. uł ciuitas habita.
Camne calamꝰ. Notandum quod
latinũ canna. de lingua hebrea
Cartham uocationẽ perfecit.
Cedemoth. priꝰ. uł orientalis:
Huc usq ꝑ .c. simplicem literam
legerimꝰ. ex in: aspiratione addita
legendum est. Chidon. scutum
Q đ aut̃ diximꝰ: catulũ leonẽ signi¬
ficat. quẽ greci uocant schimenon.
Chermel: molle. uł tenerũ. siue
cognitio circuncisionis. Meliꝰ aut̃.
Chabon. quasi intelligens
Ehabol quasi germen.
aut ursũ timens. Dor. generatio
Debon. abundant̃. ł satis intelligens.
Dabira. loqͣns ł eqͥntia. siue ursũ times.
Dimona. satis numerans. Esullimitã
Dalani: egens pauꝑ. Deleã. egestas eoꝵ.
Dana. causam. ł udicium eius.
Duma. silentiũ. ł gaudium.¬
D abath. cliuus. Dabrath. loquela.
des colligens. qđ grete dr̃ lithagos.¬

Expanded text:
na , lamentatio. Ceila, ad fundam jacta, sive suscitans eam, aut tollens sibimet. Carmelus, mollis, sive cognitio circumcisionis. Cariathbaal, civitatem habuit, sive civitas habita. Cana, calamus. Notandum, quod Latinum Canna, de lingua Hebraea Cartham, vocationem perfecit. Cedemoth, prius, vel Orientalis. Hucusque per C simplicem litteram legerimus, exin aspiratione addita legendum est. Chidon In Heb.Quod autem diximus catulum, leonem significat quem Graeci vocant σκύμνον. Chermel, molle, vel tenerum, sive cognitio, circumcisionis. Melius autemChabon, quasi intelligens.Chabol, quasi germen. . ursum timens. Dor, generatio. Debon, abundanter, vel satis intelligens. Dabira, loquens, vel eloquentia, vel ursum timens. Dimonia, satis numerans, vel sublimitas. Dalani, egens pauper. Daleam, egestas eorum. Dana, causa, vel judicium ejus Duma  Ruma , silentium, siv gaudium. , clunis. Dabrath, loquela. des colligens, quod Graece dicit
Abbreviated transcription (Latin):
uani. Siuͦ ꝑsade litterã scribat᷑
int̾ptari potest dñs ms̃ iustus
Ateca foraitudo uł decipula.
Aulon. quẽ supra aulonẽ diximꝰ.
Qđͥ si eglon legere uoluerimus:
int̃prȩcat᷑ uacca eoꝵ
Asor sagitta luminis. Axaph:

Expanded text:
 sade litteram scribatur, interpretari potest Dominus meus justus. Azeca, fortitudo, sive decipula, Ailon, quem supra Aulonem diximus: quod si aeglon   legere voluerimus, interpretatur vacca eorum. Asor, sagitta luminis. Axaf
Abbreviated transcription (Latin):
Axan claudicans. uł irascens.
Athaniel. tempꝰ meũ dĩ. Arrad. con¬
surrectio descensionis. Pdestiomdnio
descendens:
Accho usq huo. aut hamꝰ. aut humi¬
litas eius. Alab. lac. uel lactea.
A crabbim: scorpiones. Astharoth: ouilia.
Anatha. responsio. Arasth. artifex.
Abinaam. patris mei decor.
Abel. luctꝰ. ł cõmittens. Abel meola.
luctꝰ parturientis. Ares. sol. Abed:
seruus. Armon. anathema moeroriᷤ.
uł imago tristiciȩ. Auoth. commo¬
ratio. uł sedes. aut uinculũ. aut
moeroris. Allel. laus. Aminadab:
populus m̃s spontaneus.
micans. Bahalmesar. habens. uł
uir ex pͥncipe. Barao. fulgurans.
Bachal. iugũ. Bara. creatura ł lectꝰ
in fortitudine. ł in quo uirtus.
Cenez. possessio contẽptibilis.
rectio in utilis. Quattuor nomina
quȩ sequunt᷑ ex .cͦ. littera. aspiratiõe

Expanded text:
 claudicans, vel irascens. Athaniel, tempus meum Dei. Arad  , consurrectio descensionis, aut testimonium descendens. Accho, usque huc, aut hamus, aut humilitas ejus. Alab  , lac, vel lactea. Acrabbim, scorpiones. Astaroth, ovilia, Anatha, responsio. Arasth  Harad , artifex. patris mei decor. Abel, luctus, vel committens. Abelmeola, luctus parturientis. Ares  , sol. Abed, servus. Armon, anathema moeroris, vel imago tristitiae. Avoth, commoratio, vel sedes, aut viculus, sive moeroris. Allel  Illel , laus. Aminadab, populus meus spontaneus. micans. Baalmesar, habens, vel vir ex principe. Barac, fulgurans. Bachal, jugum. Bara, creatura, sive lein fortitudine, sive in quo virtus. Cenez, possessio contemptibilis. rectio inutilis. Quatuor nomina, quae sequuntur, ex C. littera aspiratione
Abbreviated transcription (Latin):
Damꝰ. ue popło. uł insaniens. Oram
Ocet. diligens. uł ꝑscrutans. Oga
nec hebrei: exceptis latinis nulla
alia lingua habet. Unde & a nob̾
hic penitꝰ p̃t̃missa ÷¬
aad latitudo uł fames ł impetꝰ.
Necẽ. uarietas ł uacue factio
Rebe. quartus. uł ordinatꝰ.
Lamoth. uisio mortis. Ragal res.
Rabboth. multi. Ramath. excelsa hȩc.
Roob. late. Raahat. maxillȩ ł buccȩ.
anatan: tribulatio eorum.
S̾t̃mron. custos eiꝰ ł nom̃ uidit.
Salacha tulit sibimet. ł tẽptatio
Semronmaron. custos amari moe¬
roris. Sabama. leua excelsa. uel
conuersio quȩdam. Sapth uin¬
culũ. uł angustia eiꝰ. Sin: egredieis
Sechona. hebri. uł tabernacula.
uocis adductȩ ł effundit sextariũ.
uł angustia maloꝵ. Socha. taberna.¬

Expanded text:
ham vae populo, sive insaniens. Oram Oceo, diligens, sive perscrutans. Oga nec Hebraei, et exceptis Latinis nulla alia lingua habet, unde a nobis hic penitus praetermissa ab, latitudo, vel fames, sive impetus. Recem, varietas, sive vacuefactio. Rebe, quartus, vel ordinatus. Ramoth, visio mortis. Ragal  RogRabboth, multi. Ramath, excelsa haec. Roob, late. Raccath, maxillae, sive buccae. Sarathan, tribulatio eorum. Semro, custos ejus, vel nomen vidit. Salacha, tulit sibimet, vel tentatioSemronmaron, custos amari moeroris. Sabama, leva excelsam, sive conversio quaedam. Sarth, vinculum, sive angustia ejus. Sin, egrediens. Sechrona, ebrii, vel tabernacula. vocis adductae, sive effudit sextarium. sive angustia malorum. Socha  So
Abbreviated transcription (Latin):
longius ea repetere quȩ ab hebrea ueritate discordant. Legit᷑ enim ibi. Si meon
& leui fr̃s uasa iniquitatis amorreoꝵ. in archanũ eoꝵ ne intret anima mea:

Expanded text:
longius ea repetere, quae ab Hebraica veritate discordant. Legitur enim ibi: Simeon longius ea repetere, quae ab Hebraica veritate discordant. Legitur enim ibi: Simeon et Levi fratres, vasa iniquitatis arma eorum. In arcanum eorum, ne intret anima mea,
Abbreviated transcription (Latin):
Ruben primogenitꝰ mis. tu fortitudo mea & capitulũ inliberis meis. maior
ad portandũ. & maior robore. effusus es sic̃ aqͦ: ne ad icias. Ascen disti enim
cubile patris tui: & contam inasti ftratũ in ascensu. Est aut̃ hic sensꝰ. Tues
pͥmogenitꝰ m̃s. maior inliberis. & debebas iuxta ordinẽ natiuicatis tuȩ.¬
& in hereditatẽ quȩ pͥmogenitis debebat᷑ iure sacerdotiũ accipe & regnũ
Hoc qͥppe inportando ouerȩ & p̃ualido robore demonstrac᷑. Uerũ qͥa pecasti.
&̾ quasi aꝗͣ quȩ uasculo ñ tenet᷑. uoluptatis effusus es impetu: iccirco p̃cipio
tͥ ut ultra ñ pecces sisq in fr̃m numero penã ex peccato luens: qđ pͥmo¬
uentionis suȩ: in consiliũ eoꝵ ñ ueniat anima mea. & in congregatione
eoꝵ ñ emulet᷑ iecur meũ: qͥa in furore suo int̾fecer̃ homines. & indesidio
suo subneruauer̃ taurũ. Necessitate compellimꝰ uixta ꝓpositũ oꝑis

Expanded text:
Ruben primogenitus meus, tu fortitudo mea, et capitulum in liberis meis. Major Ruben primogenitus meus, tu fortitudo mea, et capitulum in liberis meis. Major ad portandum, et major robore. Effusus es sicut aqua, ne adjicias. Ascendisti enim cubile patris tui, et contaminasti stratum in ascensu. Est autem sensus hic: Tu es primogenitus meus, major in liberis, et debebas juxta ordinem nativitatis tue et haereditatem quae primogeniti jure debebatur, sacerdotium accipere et regnum: hoc quippe in portando onere et praevalido robore demonstratur: verum quia peccasti et quasi aqua quae vasculo non tenetur, voluptatis effusus es impetu, idcirco praecipio tibi ut ultra non pecces, sisque in fratrum numero poenam ex peccato luens, quod primoa mea: et in congregatione eorum non aemuletur jecur meum, quia in furore suo interfecerunt homines, et in desiderio suo subnervaverunt taurum. Necessitate compellimur juxta propositum operis
Abbreviated transcription (Latin):
nomen dicens. & ego dabo tibi humerũ unũ. Pro p̃cipuo enĩ id ÷ exertoas:¬
id ÷ unũ scribit᷑ in hebreo. Qđ aut̃ dic̃ se eã in areu & gladio possedisse: arcũ
hic &e gladium iusticiã uocat. ꝑ quã meruit ꝑegrinꝰ atq aduena interfecto
sichem & emor de ꝑiculo liberari. Timuit enim ut supra legimꝰ ne uicina
oppida atq castella ob euersionẽ federatȩ urbis ad uersus se consurgerent:
& dñs ñ dedit eis ut nocerent illi. Uł certe sic incelligendũ. dabo tͥ sichinã.
quã emi in fortitudine mea: hoc ÷ inpecuna quã multo labore atque
sudore adqͥsiui. Qđ aut̃ ait suꝑ fr̃s tuos: oftendit absq sorce dedisse eam
durus adferendũ. & durꝰ ꝓcacitate & in iuria: sic̃ aqͣ ñ ebullias. Ascendisti
enĩ suꝑ lectũ patris tui. tͦu uiola sti stratũ cũ ascendisti. In hebreo ita scriptũ :

Expanded text:
nomen, dicens: Et ego dabo tibi humerum unum; pro praecipuo enim, id est, ἐζαίρεnomen, dicens: Et ego dabo tibi humerum unum; pro praecipuo enim, id est, ἐζαίρεέτῳ, unum scribitur in Hebraeo. Quod autem dicit se eam in arcu, et gladio possedisse: arcum hic, et gladium, justitiam vocat, per quam meruit peregrinus, et advena, interfecto Sichem, et Emor, de periculo liberari. Timuit enim, ut supra legimus, ne vicina oppida, atque castella ob eversionem foederatae urbis adversum se consurgerent : et Dominus non dedit eis ut nocerent illi. Vel certe sic intelligendum: Dabo tibi Sicimam, quam emi in fortitudine mea, hoc est in pecunia, quam multo labore multoque sudore acquisivi. Quod autem ait, super fratres tuos, ostendit absque sorte dedisse eam um filiorum meorum, durus ad ferendum et durus procacitate, et injuria, sicut aqua non ebullias. Ascendisti enim super lectulum patris tui. Tunc violasti stratum, cum ascendisti. In Hebraeo scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
iacob non nouem sed duos tantũ filios habuerit: presenti capitulo confirmatur.
Si quidẽ ipse iacobloqͥt᷑. duos ioseph filios habuisse ñ nouem. Qđ aut̃ dicit efra ĩ
&e̾ manasse. sicut ruben & simeon er̃ mͥ: illud signifioat. Sic̃ ruben & simeon
duȩ trib er̃. & exsuis uocabulis appellabunt᷑: sic efraim & manasse duę crib
Reliqui aut̃ ait filii quos pꝰ mortẽ meã genueris. ostendens necdũ illo tẽpore ꝓ¬
creatos. tui er̃: in nomine frm̃ suorũ uocabunt᷑ in hereditatẽ suã. Non inqͥt
accipient separatim t̾rã. nec funiculos habebẽ ꝓ pͥos ut reliquȩ trib: sed in
sicimã p̃cipuã suꝑ fr̃s tuos plusq fr̃ĩb tuis. quã accepi de manib amorreorũ
ingladio meo &̾ sagitta. Sichimam uixta grecã & latinã consuetudinẽ decli¬
ut sichar legat᷑ error in oleuit : & nunc ÷ neapolis urbs samarita norum.
Quia gͥ sichen lingua hebreoꝵ transfert᷑ in humerũ: pulchre allusit ad

Expanded text:
 est Jacob, non novem, sed duos tantum filios habuerit, praesenti capitulo confirmatur. Siquidem ipse Jacob loquitur, duos eum filios habuisse, non novem. Quod autem dicit, Ephraim et Manasse, sicut Ruben et Simeon erunt mihi, illud significat, sicut Ruben et Simeon duae tribus erunt, et ex suis vocabulis Reliquos autem, ait, filios, quos post mortem meam genueris, ostendens necdum illo tempore procreatos, tui erunt. In nomine fratrum suorum vocabuntur in haereditatem suam. Non, inquit, accipient separatim terram, nec funiculos habebunt proprios, ut reliqui tribus, sed in Sichimam praecipuam, super fratres tuos, plus quam fratribus tuis: quam accepi de manibus Amorrhaeorum in gladio meo et sagitta. Sichimam, juxta Graecam et Latinam consuetudinem decliut Sichar legatur, error inolevit, et est nunc Neapolis, urbs Samaritanorum. Quia igitur Sichem lingua Hebraea transfertur in humerum, pulchre allusit ad
Abbreviated transcription (Latin):
dimiserat pꝰ qͣttuor deci annos reuertens pliũ aduersũ eos gentiũ uicinarũ
grande repperit. & uictis hostib forait̃ dimicauit. Lege librũ iesu naue ꝙ
parali pomenon. Non ignoro plura inbenedictionib patriareharũ ẽẽ. miste¬
ria. ẜ adp̃sens opusculũ ñ ꝑtinet. Neptalim uirgultũ resolutũ. dans ingene¬
ratione pulchritudinẽ. In hebreo ita scriptũ ÷ Neptalĩ ager irriguus: dans
eloqͥa pulchricudinis : significans qđ aquȩ calidȩ nascunt᷑ in ipła tribu. siue

Expanded text:
dimiserat, post quatuordecim annos revertens, praelium adversum eos gentium vicinarum dimiserat, post quatuordecim annos revertens, praelium adversum eos gentium vicinarum grande repererit, et victis hostibus, fortiter dimicarit. Lege librum Jesu Nave , et Paralipomenon I, V. Non ignoro plura in benedictionibus patriarcharum esse mysteria, sed ad praesens opusculum non pertinet. Nephthalim virgultum resolutum, dans in generatione pulchritudinem. In Hebraeo ita scriptum est: Nephthalim ager irriguus, dans eloquia pulchritudinis, significans, quod aquae calidae in ipsa nascantur tribu: sive
Abbreviated transcription (Latin):
dan fuit. Hoc gͦ dicit nunc. Uidens in spu comã nutrire sanson natareu cuũ.
cesis hostib trium phare. qđ insimilitudinẽ colubri reguliq obsidentis uiuas
uelocitate confisus eã uoluerit p̃donis more populari: effugere ñ ualebit᷑
Totũ auc̃ ꝑmetaphoram serpentis & eqͥtis loqͥt᷑. Uidens gͦ tam fortẽ nazareũ
tuũ. qđ &e ipse ꝓpt̃ meretricẽ morcuus ÷ : & moriens nr̃os occidit in imicos.¬
ut ueniat eui repofitũ est. & ipse eric expectatio gentium. Gad latrunculus latro¬
einabit᷑ eũ: & ipse latrocinabit᷑ plantam. luxta hebreũ int̾ptati sumꝰ s ubi
nos latrunculũ posuimꝰ ibi scriptũ: cedud: uc ad gad nom̃ alluderet : qui
significantiꝰ ciz onos id ÷ accinetꝰ siue expeditꝰ ex pͥmi potest. Totũ aut̃ illud ÷
Ante ruben & dimidiã tribũ manasse ad filios qͥs trans iordanẽ in possessione᷑

Expanded text:
Dan fuit. Hoc ergo dicit: Nunc videns in spiritu comam nutrire Samson Nazaraeum tuum, Dan fuit. Hoc ergo dicit: Nunc videns in spiritu comam nutrire Samson Nazaraeum tuum, caesisque hostibus triumphare; quod invelocitate confisus, eam voluerit praedonis more populari, effugere non valebit. Totum autem per metaphoram serpentis et equitis loquitur. Videns ergo tam fortem Nazaraeum tuum, quod et ipse propter meretricem mortuus Ut veniat cui repositum est et ipse erit exspectatio gentium. Gad latrunculus latrocinabitur eum, et ipse latrocinabitur plantam. Juxta Hebraeum interpretati sumus. Sed ubi nos latrunculum posuimus, ibi scriptum est GEDUD  , ut ad GAD nomen alluderet, qui significantius εὔζωνος, id est, accinctus, sive expeditus exprimi potest. Totum autem illud est, quod Ruben, et dimidiam tribum Manasse, ad filios, quos trans Jordanem in possessionem
Abbreviated transcription (Latin):
supposuit humerũ suũ ad laborandũ & factꝰ ÷ uiragricola. Inhebreo
intributũ seruiens. Quia supͣ de zabulon dixerat qđ maris magni essec¬
litora possessurꝰ: sidonã qͦq & reliqͥs foenicis urbes contingeret: nunc
add medit̾raneã ꝓuinciã redit. & issachar qr uixta neptalĩ pulcherrimã
ingalilea regionẽ possessurꝰ ÷: benedictione sua habitatorẽ facit. Asinũ
aut̃ osseũ uocat. & humerũ ad portandũ deditũ. quia in labore terrae¬
e uehendis ad mare onerib quȩ in suis finib nascebantur plurimũ laboraret. regib
qͦꝙ tributa cõportans. Aiunt hebrei ꝑmetaphoram significari qđ seripturasscas
die ac nocte meditans studiũ suũ dederit ad laborandũ & idõ ei om̃s drib serui¬
une. qsi magistro dona portantes. Pan iudicabit popłm suĩ sic̃ unꝰ de sceptris
sorei utrorsum. Saluatorem tuum expectabo dñe. Sanson uidex isrł ae trbut

Expanded text:
Supposuit humerum suum ad laborandum, et factus est vir agricola . In Hebraeo Supposuit humerum suum ad laborandum, et factus est vir agricola . In Hebraeo est in tributum serviens. Quia suplittora possessurus, Sidonem quoque et reliquas Phoenicis urbes contingeret; nunc ad mediterraneam provinciam redit, et Issachar, quia juxta Nephthalim, pulcherrimam in Galilaea regionem possessurus est, benedictione sua habitatorem facit. Asinum autem osseum vocat, et humerum ad portandum deditum, quia in labore terraeet vehendis ad mare oneribus, quae in suis finibus nascebantur, plurimum laboraret, regibus quoque tributa comportans. Aiunt Hebraei, per metaphoram significari, quod Scripturas sanctas die ac nocte meditans, studium suum dederit ad laborandum, et ideo ei omnes tribus serviant, quasi magistro dona portantes. Dan judicabit populum suum, sicut 377 unum de sceptris sor ejus retrorsum: salvatorem tuum exspectabo, Domine. Samson judex in Israel, de tribu
Abbreviated transcription (Latin):
uł te laudabt̃ fr̃s tui. Adorabẽ te filii patris tui. Catulꝰ leonis uida ex ger¬
Licet de xp̃o grande misteriũ sit: tamen iuxta litterã ꝓpħat᷑ qđ reges ex iuda¬
ꝑdauid stirpẽ generent᷑. & qđ ad orent eũ om̃s trib. Non enĩ filii matristuȩ.
sed filii patris tui. & qđ seqͥt᷑ ex germine fili mi: in hebreo habet᷑. de captiui¬
tate fili mi ascendifti. ut ostenderet eũ captiuos popłos e̾e̾. ducturũ. & iuxta
intelligentiã sacratiorẽ ascendisse in altũ & captiuã duxisse captiuitatem :
siue qd meliꝰ puto captiuitas passionẽ. ascensus resurrectionẽ significat. Alli¬
&e ad sorech id ÷ electã uitẽ alligauerit asinã cui suꝑsedit: eccłam exnationib
sit uniuersa facturꝰ. S & hoc sciendũ. qđ ubi nos legimꝰ alligans ad uitẽ pullũ
suũ. ꝓ pullo in hebreo possit legi urbẽ suã. luxta eundẽ sensũ. aliis uerbis
ȩccła demonstrata est: de qͥ alibi scriptũ ÷. Non potest abscondi ciuitas supͣ

Expanded text:
vel te laudabunt fratres tui. Adorabunt te filii patris tui. Catulus leonis Juda, ex gerLicet de Christo grande mysterium sit, tamen juxta litteram per per David stirpem generentur, et quod adorent eum omnes tribus. Non enim ait, filii matris tuae, sed filii patris tui. Et quod sequitur, ex germine, fili mi, in Hebraeo habet, de captivitate, fili mi, ascendisti; ut ostenderet eum captivos populos esse ducturum: et juxta intelligentiam sacratiorem, asSive, quod melius puto, captivitas passionem, ascensus resurrectionem significat. AlliEt ad Sorec, id est, electam vitem, alligaverit asinam, cui supersedit, Ecclesiam ex nationibus  haec sit universa facturus. Sed et hoc sciendum, quod ubi nos legimus: Alligans ad vitem pullum suum, pro pullo in Hebraeo possit legi, urbem suam, juxta eumdem sensum aliis verbis Ecclesia demonstrata, de qua alibi scriptum est: Non pote
Abbreviated transcription (Latin):
dñs siue qͥa int̾fr̃s tuos maior futurꝰ es: forcissima siqͥde trib suit etrai in
ut in regnoꝵ & parali ppomenon libris legimꝰ. oinꝗ fili mi ioseph quitũ
puleber es ut ce cota de muris &e currib ac fenestris puellarũ ȩgypti
tesliuoris sagitas : & teli iaculis uulnerati. Uerũ tu arcũ tuum & arma pug-¬
ab ipso soluta sunt a dirupta. ut ex tuo semine trib nascatur efrãim fortis
&stabilis. & instar lapidis durioris inuicta. imꝑans qͦq decẽ tribub isrł.
iamin lupus rapax. siue capiens. inmatutino comedet p̃dã: & ad uesꝑã diuid&
spolia. Qđ ita hebrei edisserunt. Altare in quo immolabant᷑ hoftiȩ & uictima¬
eͦ significat. qđ sacerdotes mane immolent hostias: & ad uespã diuidant ea
que a popło sibi ex lege collata sunt : lupũ sanguinariũ. lũpum uoracẽ suꝑ
altaris interp̾tatione ponentes. & spolioꝵ diuisionem suꝑ sacerdotib qui

Expanded text:
atres tuos major futurus es fortissima siquidem tribus fuit Ephraim, ut in Regnorum et Paralipomenon libris legimus; o, inquam, fili mi Joseph, qui tam pulcher es, ut te tota de muris et turribus ac fenestris puellarum Aegypti tes livoris sagittas, et zeli jaculis vulnerati. Verum tu arcum tuum et arma pugab ipso soluta sunt et disrupta, ut ex tuo semine tribus nascatur Ephraim fortis et stabilis, et instar lapidis durioris invicta, imperans quoque decem tribubus Israel. jamin lupus rapax, sive capiens, in matutino comedet praedam, et ad vesperam dividet spolia. Quod ita Hebraei edisserunt: Altare, in quo immolabantur hostiae, et victimaergo significat, quod sacerdotes mane immolant hostias, et ad vesperam dividunt ea, quae sibi a populo ex Lege collata sunt, lupum sanguinarium, lupum voracem super altaris interpretatione ponentes, et spoliorum divisionem super sac
Abbreviated transcription (Latin):
postea nuncupandus est. Et mutasti mercedẽ meã dexẽ uicib. Idẽ error
lapides. Et congregatis lapidib fecer̃ aceruũ : & comeder̃ suꝑeũ. Et uoca.¬
uit illũ laban aceruũ testimonii. & iacobuocauit illũ aceruus testis
testimonii. igar setudt : agentis suȩ sermone uocauit. Erat enĩ syrus :¬
& antiquã linguã parentũm ꝓuinciȩ in qua habitabat. sermone cõmu-¬
tauerat. Et occurrerunt ei angłi dĩ: & dix̃ iacob ut uidit eos. Castra dei
hȩc sunt. Et uocauit nom̃ loci illiꝰ castra. Ubi hic castra posita sunt: in
tantiũ excipit᷑ choris. Et dix iacob. ds patris mei isaac dnẽ qͥdixisti ad
me reuertere int̾ra tuã. & benedicã tͥ. minorsũ om̃i miscđia tua : & ueri

Expanded text:
postea nuncupandus erat. Item supra. - Et mutasti mercedem meam decem agnis . Idem error postea nuncupandus erat. Item supra. - Et mutasti mercedem meam decem agnis . Idem error s: Colligemus lapides, et congregatis lapidibus fecerunt acervum, et comederunt. Et vocavit illum Laban acervum testimonii, et Jacob vocavit illum acervum testis.testimonii, IGAR SEDUTHA, gentis suae sermone vocavit. Erat enim Syrus, et antiquam linguam parentum, provinciae, in qua habitabat, sermone mutaverat. Et occurrerunt ei Angeli Dei, et dixit Jacob ut vidit eos: Castra Dei haec sunt, et vocavit nomen loci ejus Castra. Ubi hic castra posita sunt, in tantium excipitur choris. Et dixit Jacob, Deus patris mei Isaac, Domine, qui dixisti ad me, Revertere in terram tuam, et benedicam tibi: minor sum omni misericordia tua,
Abbreviated transcription (Latin):
sequentib hinc magis sensus ꝓbat᷑: qđ ꝑ singulos foetꝰ semꝑ laban conditi-¬
onẽ muta uerit. Siuidebat uariũ nasci pecus: post foetũ dicebat. Uolo
ut infuturũ mͥ uaria nascantur. Rursũ cũ uidisset uniꝰ coloris nasci
pecora: iacob qͥppe hoc audito uirgas incanalib ñponebat. dicebat ut
futuros fȩtꝰ uniꝰ coloris sibi pecora ꝓcrearent. & qͥd plura: Usq ad uices
decẽ sẽꝑ alaban pecoris sui siue aiacob mutata conditio est. ꝙ qđ cunq
sibi ꝓposuerat ut nasceret᷑ : in colorẽ contrariũ uertebat᷑. Lege uirgiliũ
in hebreo therafim scriptũ est. Quȩ aqͥla morfomata. id ÷ figuras uel
imagines int̾p̃tat᷑. Hoc aut̃ idõ: ut sciamꝰ qͥd in iudicũ libro therafĩ sonet.
mons diceret᷑. s ꝑ anticipationẽ ut freqͥnt᷑ diximꝰ illo uocat᷑ nomine. quo

Expanded text:
sequentibus hic magis sensus probatur, quod per singulos fetus semper Laban conditisequentibus hic magis sensus probatur, quod per singulos fetus semper Laban conditionem mutaverit. Si videbat varium nasci pecus, post fetum dicebat, volo ut in futurum mihi varia nascantur. Rursum cum vidisset unius coloris nasci pecora Jacob quippe hoc audito, virgas in canalibus non ponebat, dicebat, ut futuros fetus unius coloris sibi pecora procrearent. Et quid plura? usque ad vices decem semper a Laban pecoris sui, sive Jacob, mutata conditio est. Et quodcumque sibi proposuerat ut nasceretur, in colorem contrarium vertebatur. Ne cui autem in Hebraeo Teraphim scriptum est, quae Aquila μορφώματα, id est, figurata, vel imagines, interpretatur. Hoc autem ideo, ut sciamus quid in Judicum libro Theraphim sonet.mons diceretur, sed per anticipationem, ut frequenter diximus, illo vocatur nomine, quo
Abbreviated transcription (Latin):
uaria soboles nasceret᷑. Quȩcunꝙ aut̃ oues & caprȩ sero quȩrebant ma-¬
rẽ. ante harũ ocłos ñ ponebae: ut unius coloris pecora nascerent᷑. Et
laban. uniꝰ enĩ tã innigro quã in alboꝰ coloris petꝰ oriebat᷑. In eo autẽ
loco ubi scriptũ ÷ ut conciꝑent in uirgis: in hebreo habet. ia ta hamega.
¶uicinꝰ ÷ finis:
t pater uester mentitus est michi: & mutauit mercedem meã decẽ uicibus.
& non dedit ei ds̃ ut noceret mͥ. Sidixerit hoc. uariũ pecus erit merces tua:¬
nascebatur omne pecus uarium. Et si dixerit. uniꝰ coloris erit merces tua :
nascebat᷑ omẽ pecus unius coloris. ł eo qđ nos posuimꝰ. mutauit mercedẽ
meã detẽ uicib: lxx. posuer̾ decẽ anͦnis. nescio qͦ opinione inducti.
cũ uerbũ hebreũ: moni. numerũ magis quã annos sonet. Deniq & excon-¬

Expanded text:
varia soboles nasceretur. Quaecunque oves et caprae sero quaerebant mavaria soboles nasceretur. Quaecunque oves et caprae sero quaerebant mares, ante harum oculos non ponebat, ut unius coloris pecora nascerentur: etLaban: unius enim, tam loco ubi scriptum est, ut conciperent in virgis, in Hebraeo habet, iehammenna . vicinus est finis. Et pater vester mentitus est mihi, et mutavit mercedem meam decem vicibus, et non dedit ei Deus ut noceret mihi. Si dixerat, hocnascebatur omne pecus varium; et si dixerat: unius coloris erit merces tua, nascebatur omne pecus unius coloris. Pro eo quod nos posuimus, mutavit mercedem erpretes posuerunt, decem agnis, nescio qua opinione ducti, cum verbum Hebraicum, MONI   numerum magis quam agnos sonet. Denique et ex con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcul et̾. faciebat a pristino grege. Siqͥ aut̃ nascebant᷑ uniꝰ coloris. id ÷ ałbi uł
nigri : tradebat inmanib filioꝵ laban: & ponebat uirgas quas decoriauerat
incanalib ubi effundebant᷑ aquȩ. & ueniebant ad potandũ contra pecora.
ut concipent eo tẽpore qͥ conuenirent adpotandũ : & concipiebant pecora
contra uirgas. la cob uirgas qͣs posuerat corã pecorib incanalib ad con-
autẽ dicit scriptura: hoc est. la cob prudens & callidus. uisticiã & ȩqͥtatẽ
etiã in noua arte seruabat. Si enĩ om̃s agnos & hedos uarios pecora ꝓ¬
creassent: erat aliqua suspicio doli. & aꝑte huio rei laban inuidus
contra i issec. Ergo ita om̃ia tẽperauit. ut &e ipse fructũ laboris sui ac-¬
cipet : & laban non penitꝰ spoliaret᷑. Siqͣndo ouesae caprȩ pͥmotpr
ascen debant᷑ qͥa melior uernus : foetꝰ : ante ipsas ponebat uirgas ut

Expanded text:
procul esse faciebat 354 a pristino grege. Si qui autem nascebantur unius coloris, id est, albi, sive procul esse faciebat 354 a pristino grege. Si qui autem nascebantur unius coloris, id est, albi, sive nigri, tradebat in manus filiorum Laban: et ponebat virgas quas decorticaverat, in canalibus quibus effundebantur aquae, et veniebant ad potandum contra pecora, ut conciperent eo tempore, cum venirent ad potandum. Et concipiebant pecora contra virgas Jacob, virgas quas posuerat coram pecoribus Al. pecore in caautem dicit Scriptura, hoc est: Jacob prudens et callidus justitiam et aequitatem etiam in nova arte servabat. Si enim omnes agnos et haedos varios pecora procreassent, erat aliqua contraiisset. Ergo ita omnia temperavit, ut ipse fructum sui laboris acciperet, et Laban non penitus spoliaretur. Si quando oves et caprae primo tempore ascendebantur, quia vernus est fetus, ante ipsas ponebat virgas, ut
Abbreviated transcription (Latin):
capras faciebat ascendi. ut ex duplici desiderio dũ auide bibunt & as¬
cendunt᷑ amarib : tales foetus conciꝑent quales umbras arietũ & yrcoꝵꝰ
desuꝑ ascendentiũ in aquarũ speculo concẽplabant᷑. Et uirgis enĩ incana¬
lib positis. uarius erat imaginum color. Nec mirũ. hanc inconceptu femi-¬
narum tradunt et̾. naturã: ut qͥles ꝓspexerint uł metite conceperint in extre-¬
mo uoluptatis estu quȩ concipiunt. talem sobolẽ ꝓcreent. cũ hoc ipsũ etiam
in ȩquarũ gregib apud hispanos dicat᷑ fieri. & qͥntillianꝰ in ea contro uersia
in qua accusabat᷑ matrona qđ ethiopẽ peperit: ꝓ defensione illiꝰ argum̃tetꝰ
hanc eẽ. conceptuũ naturã quã supra diximꝰ . Fostq aut̃ nati fuerant hedi & agni
uarii &e discolores. ex albis a uniꝰ coloris gregib separabat ia cobillos. et

Expanded text:
capras faciebat ascendi, ut ex duplici desiderio, dum avide bibunt, et ascapras faciebat ascendi, ut ex duplici desiderio, dum avide bibunt, et ascenduntur a maribus, tales fetus conciperent, quales umbras arietum et hircorum desuper ascendentium in aquarum speculo contemplabantur. Ex virgis enim in canalibus positis, varius erat etiam imaginum color. Nec mirum hanc in conceptu feminarum esse naturam, ut quales perspexerint, sive mente conceperint in extremo voluptatis aestu, quae concipiunt, talem sobolem procreent: cum hoc ipsum etiam in equarum gregibus apud Hispanos dicatur fieri: et Quintilianus in ea controversia, in qua accusabatur matrona quae Aethiopem pepererit, pro defensione illius argumentetur, hanc conceptuum esse naturam, quam supra diximus. Postquam autem nati fuerant haedi, et agni varii et discolores ex albis et unius coloris gregibus, separabat illos Jacob, et
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ds̃ humilitatt̃ meã respicit &e laborẽ. Optionẽ laban datãlibent᷑
arripuit: & ita ut iacob postulabat faciens. triũ dierũ iter int iacob
& filios suos separauit. ne quis exuicinitate pecoris nasceretur dolus. Itaq ia cob
nouam strofam cõmentatus est: & contra naturã albi & nigripecoris naturali
arte pugnauit. Tres enĩ uirgas populeas & amigdalinas & mali granati.
quanquã .lxiͫ. storacinas & nucineas & plataninas habeant. ex parte de-¬
corians uariũ uirgarũ fecit colorem. ut ubicunq inuirga corticẽ reli¬
quisset antiquus ꝑmaneret color. ubi uͦ tulisset corticẽ color candidus
panderet᷑. Obseruabat gͦ ia cob & tempora quo ascendebant᷑ pecora. & pꝰ
calorẽ diei ad potandũm auida ꝑgebant. discolores uirgas ponebat in
canalib & ad missis arietib & yrcis in ipsa potandi auiditate oues et

Expanded text:
dum Deus humilitatem meam respicit et laborem. Optionem Laban datam libenter dum Deus humilitatem meam respicit et laborem. Optionem Laban datam libenter arripuit, et ita ut Jacob postulabat faciens, trium dierum iter inter Jacob t filios suos separavit, 353 ne quis ex vicinitate pecoris nasceretur dolus. Itaque Jacob novam stropham commentus est, et contra naturam albi et nigri pecoris, naturali arte pugnavit. Tres enim virgas, populeas et amygdalinas et maligranati, quamquam Septuaginta styracinas et nucinas et plataninas habeant, ex parte decorticans, varium virgarum fecit colorem, ut ubicumque in virga corticem reliquisset, antiquus permaneret color: ubi vero tulisset corticem, color candidus panderetur. Observabat ergo Jacob et tempore, quo ascendebantur pecora, et post calorem diei ad potandum avida pergebant, discolores virgas ponebat in canalibus, et admissis arietibus et hircis, in ipsa potandi aviditate, oves et
Abbreviated transcription (Latin):
rachel ouis. cuiꝰ filiꝰ ioseph ab eo qđ sibi aliũ addi optauerat uocat᷑
agͥm̃tũ. Transi nc̃ hodie in uniuerso peccore cuo. separans inde omne
peccus uariũ . & discolor & omẽ pecus uniꝰ coloris in agnis. & uarium
& discolor incapris: & erit merces mea. & respondebit mͥ iusticia mea
indie crastina: cũ uenerit merces mea corãte. omne pecus in qͥ non
fuerit uariũ &e discolor in capris. & agnis. furtũ erit apud me. orcetera
& uarias tam oues quã capras: & trade in manꝰ filioꝵ tuoꝵ. Rursũs
ex utroq grege alba & nigra peccora. id ÷ uniꝰ coloris da mͥ. Siqͥd gͣ
ex albis & nigris quȩ uniꝰ coloris sunt uariũ natũ fuerit: meum eritꝰ.
Siqͥd uͦ uniꝰ coloris : tuũ. Rẽ ñ difficilẽ postulo. Tecũ faciat natura pec¬
corũ: ut alba ex albis. & nigra naseant᷑ exnigris : mecũ iusticia mea.

Expanded text:
RACHEL  , ovis, cujus filius IOSEPH  , ab eo quod sibi alium addi mater optaverat, vocatur RACHEL  , ovis, cujus filius IOSEPH  , ab eo quod sibi alium addi mater optaverat, vocatur augmentum. Transibo in universo pecore tuo hodie: separa inde omne pecus varium et discolor: et omne pecus unius coloris in agnis et varium et discolor in capris, erit merces mea: et respondebit mihi justitia mea in die crastino, cum venerit merces mea coram te: omne in quo non fuerit varium et discolor in capris, et in agnis, furtum et varias, tam oves quam capras; et trade in manus filiorum tuorum. Rursus ex utroque grege, alba et nigra pecora id est, ex albis et nigris, quae unius coloris sunt, varium natum fuerit, meum erit: si quid vero unius coloris, tuum. Rem non difficilem postulo. Tecum facit natura pecorum, ut alba ex albis, et nigra nascantur ex nigris: mecum erit justitia mea,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nomine male legunt. estimandũ est ita scriptũ ẽẽ. qđ ÷ merces: s cotũ
mandragoris filius ruben introitũ qͥ racheli debebat᷑ ad se uiri emerat.
eqͥt᷑. & concepit adhuclia. & peperit filiũ sextũ iacob. & dix̃lia. dotauit
me ds̃ dote bona in hoc tẽpore. habitabit uir m̃s mecũ: quia peperi ei
sex filios. Et uocauit nom eiꝰ ⁊abulon. Ubi nos posuimꝰ. habitabit mecũ :
Et est sensus. Quia sex filios genui ia cob ꝓpt̾ea iã setura sum. Habitabit
enĩ uir m̃s mecũ. Unde & filiꝰ ms uocatur habitaculũ. Male gͥ & uio¬
lencer in libro nominũ zabulon fluxus noctis inc̾ptat᷑. Et post hec
peperit filiã : & uocauit nom̃ eiꝰ dina. Hȩc transfertur in causã quam
significantiꝰ grece aikEN uocant. lurgii enĩ insichimis causa extitit.
P ost filios: & parentũ ponenda sunt nomina. Lia int̃prȩtat᷑ laborans:

Expanded text:
pronomine male legunt, aestimandum est ita scriptum esse, quod est merces, sed tpronomine male legunt, aestimandum est ita scriptum esse, quod est merces, sed tmandragoris filii Ruben introitum, qui Racheli debebatur, ad se viri emerat. Sequitur: Et concepit adhuc Lia, et peperit filium sextum Jacob, et dixit Lia, Dotavit me Deus dote bona: In hoc tempore habitabit mecum vir meus, quia peperi ei sex filios: et vocavit nomen ejus Zabulon. Ubi nos posuimus, habitabit mecum, Et est sensus, quia sex filios genui Jacob, propterea jam secura sum: habitabit enim mecum vir meus. Unde et filius meus vocatur habitaculum. Male igitur et violenter in libro Nominum, Zabulon, fluxus noctis interpretatur. Et post haec peperit filiam, et vocavit nomen ejus Dina  . Haec transfertur in causam, quam significantius Graeci δίκην vocant. Jurgii enim in Sicimis causa exstitit. Post filios, et parentum ponenda sunt nomina. LIA  , interpretatur laborans.
Abbreviated transcription (Latin):
tione. qͥa utrunq sonat cõparationẽ siue conuersionẽ: hoc ÷ neptali filio
nom̃ imposuit. Qđ aut̃ seqͥt᷑. peperic zelfa ancillaliȩ ia cob filiũ. & dix̃
int̾ptatur uenit accinctio. nos auc̃ dicere possumꝰ inꝓcinctu. Lia enĩ
potest ex prȩpositione sonare. in. & uenit. ab euentu gͦ siue ꝓcinctu qͥ gad dr̃:¬
relfȩ filius gad uocatꝰ est. Seqͥt᷑. Et peperit zelfa ancilla liȩ filiũ scđm iacob:
& dix̃ lia. Beata ego sũ: quia beatificant me mulieres. Et uocauit nom̃ eiꝰ aser
aser scripturȩ auctoritate pandat᷑ dicentis. Beata sum ego. & beatificant
ambiguitatem uerbi possunt & diuitie sic uocari. Et audiuit ds liam
a concepit & peperic filiũ qͥntũ. Et dixit lia. Dedit ds̃ mercedẽ meã quia
dedi ancillam meã uiro meo. Et uocauit nom̃ eiꝰ isachar. Ethimologia huiꝰ
nominis .lxxͣ. interp̃tes edider̃: est merces. Non utiq ut pleriq addito

Expanded text:
hoc est, Nephtalim, filio nomen imposuit. Quod autem sequitur: Et peperit Zelpha, ancilla Liae, Jacob filium, et dixit interpretatur venit accinctio, nos autem dicere possumus in procinctu. Ba. enim potest et praepositione sonare in, et venit. Ab eventu ergo sive procinctu, qui gad de filius Gad vocatus est. Sequitur: Et peperit Zelpha ancilla Liae filium secundum Jacob: et dixit Lia, Beata ego, quia beatificant me mulieres: et vocavit nomen ejus Aser, Aser Scripturae auctoritate pandatur dicentis: Beata sum ego, et beatificantambiguitatem verbi possunt et divitiae sic vocari. Et audivit Deus Liam, et concepit, et peperit Jacob filium quintum, et dixit Lia: Dedit Deus mercedem meam mihi, quia dedi ancillam meam viro meo: et vocavit nomen ejus Issachar. Etymologiam hujus nominis Septuaginta Interpretes ediderunt, est merces. Non utique, ut plerique addito
Abbreviated transcription (Latin):
germinis ꝓpc̃tẽpora neas fruges transferri. uelocitatẽ t̃rȩ uberioris ostendeis
ẜ meliꝰ si ad doctrinã saluatoris cuncta referamꝰ. qđ ibi ul marime tocis¬
erit uc ineugl̃i o qͦq seriptũ est. Filiꝰ auctꝰ ioseph filiꝰ auciꝰ suꝑ fontẽ. fidas
gridu cõposito incedentes suꝑ murũ & exaterba uer̃ eu & contenderune
or nascebant aduersus cũ habentes sagitas. Sedic in forti aitus eiꝰ & arurta sun
braehia manuũ eiꝰ a manib forcis iacob: inde pascet lapis isrł etosplitruptusur

Expanded text:
er temporaneas fruges, et velocitatem terrae uberioris ostendit. Sed melius, si ad doctrinam Salvatoris cuncta referamus; quod ibi vel maxime docerit, ut in Evangelio quoque scriptum est. . Filius auctus Joseph, filius auctus super fontem filiae, gradu composito incedentes super murum. Et exacerbaverunt eum, et contenderunt, et irascebantur adversus eum, habentes sagittas. Sedit in forti arcus ejus, et dirupta sunt vincula manuum ejus, a manibus fortis Jacob, inde pascetur lapis Israel a Deo patr
Abbreviated transcription (Latin):
catũ eliopoleos. & huiꝰ filiam e̾e̾. asenec quã postea iosephuxorẽ accepit.¬
c adiecit & pepit filiũ: & uocauit nom̃ eiꝰ selom. Hȩc autẽ erat in charbi
qͣndo peperit. Uerbũ hebraicũ hic ꝓ loci uocabulo positũ ÷. Qđ aquila
ꝓpͥe transtulit dicens. Et uocauit nom̃ eiꝰ selom Et factũ ÷ ut m̃tiret᷑

Expanded text:
catum Heliopoleos; et hujus filiam esse Aseneth, quam postea catum Heliopoleos; et hujus filiam esse Aseneth, quam postea  vocavit nomen ejus Selom; haec autem erat in Chazbi, quando peperit eum. Verbum Hebraeum hic pro loci vocabulo positum est, quod Aquila pro re transtulit, dicens: Et vocavit nomen ejus Selom. Et factum est ut mentiretur
Abbreviated transcription (Latin):
symmachus tunicam manicatã: siue qđ ad talos usq descenderit. & ma¬
nib artificis mira eẽt. uarietate distincta: siue qđ haberet manicas. Antiqͥ
a enĩ colobis utebant᷑ Et uendidert̃ ioseph ismahelitisuiginti aureos
Paureis in hebreo argenteos habet. Neq enĩ uiliore metallo dominus ue¬
nundari debuit quã ioseph. Madianei auc̃ uendider̃ ioseph in egypto
phutifar eunucho pharaonis archi magistro. Inplerisq locis archima¬
gistros id ÷ coquorũ pͥncipes ꝑ magistrĩs exercitꝰ scriptura cõmemorat.
Nachireysin qͥppe grete: interprȩtatur occidere. Uenditꝰ ÷ gͥ ioseph pͥncipi
exercitꝰ & bellatorũ. ñ petetre. ut in latino scriptum est: sed phutiphar
eunucho. Ubi quęrit᷑. qͦmͦ pꝰea uxorẽ habere dicat᷑. Tradunt hebrei ab hoc
emptũ ioseph obnimiam pulchritudinẽ inturpe ministeriũ. & ad ñõ
uirilib eiꝰ arefactis : pꝰ ea electum ẽẽ. iuxta morẽ ierofantarũ inpontisi¬

Expanded text:
Symmachus, tunicam manicatam, sive quod ad talos usque descenderet, et manibus artificis mira esset varietate distincta: sive quod haberet manicas: Antiqui enim magis colobiis utebantur . Et vendiderunt Joseph Ismaelitis viginti 364 aureis. Pro aureis, in Hebraeo, argenteis habet. Neque enim viliore metallo Dominus venundari debuit, quam Joseph. Madianaei autem vendiderunt Joseph in Egypto Phutiphar eunucho, Pharaonis archimagiro. In plerisque locis archimagiros, id est, coquorum principes, pro magistris exercitus Scriptura commemorat: μαγειρεύειν quippe Graece interpretatur occidere. Venditus est igitur Joseph principi exercitus et bellatorum, non Petephre, ut in Latino scriptum est, sed Phutiphar eunucho. Ubi quaeritur, quomodo postea uxorem habere dicatur. Tradunt Hebraei emptum ab hoc Joseph ob nimiam pulchritudinem in turpe ministerium, et a Domino virilibus ejus arefactis, postea electum esse juxta morem Hierophantarum in pontifi
Abbreviated transcription (Latin):
oriens. Siue gͥ qͥa pͥmꝰ apparuit. siue qđ ex eo plurimi iusti nati sunt ut
in libro paralipomenon continet᷑. ⁊ ara id÷ oriens appellatꝰ st. Post haec
uerba peccauit pͥnceps uinariorũ regis egipti. Ubi nos posuimꝰ pͥncipeni
uinarioꝵ. in hebreo scriptũ : masec : illud uerbũ qđ in nomine serui abrahã
dudũ legimꝰ. quẽ nos possumꝰ more uulgi uocare picernã. Nec uile putec
officiũ. cũ apud reges barbaros usq hodie maxime dignitatis sit regi po¬
sculũ porrexisse:
poetȩ quoq de catamito & ioue scriptitent. qđ amasium suum huic oficio
manciparit. Et ecce uitis in conspectu meo. & inuite tres fundi. & ipsa ger-¬
minans Tres fundos tria flagella &e tres ramos uł ꝓpagines hebreo sermone
Sed qͥa uaulittera apud hebreos ce.hi. similes sunt: & tantũ magnitudi¬

Expanded text:
r, quia primus apparuit, sive quod plurimi justi ex eo nati sunt, ut in libro Paralipomenon continetur, ZARA  , id est, oriens appellatus est. Post verba haec, peccavit princeps vinariorum regis Aegypti. Ubi nos posuimus, principem vinariorum, in Hebraeo scriptum habet MASEC  , illud verbum quod in nomine servi Abraham dudum legimus, quem nos possumus more vulgi 366 vocare pincernam. Nec vile putetur officium, cum apud reges barbaros usque hodie maximae dignitatis sit, regi poculum porrexisse: Poetae quoque de Catamitho et Jove scriptitent, quod amasium suum huic officio manciparit. Et ecce vitis in conspectu meo, et in vite tres fundi, et ipsa germinans tres fundos. Tria flagella, et tres ramos, sive propagines, Hebraeus sermo Sed quia VAU littera apud Hebraeos, et IOD similes sunt, et tantum magnitudi
Abbreviated transcription (Latin):
qđ claudicantis femur iacob ibi conualuerit & sanatum sic: ꝓpt̾ea eandem
ciuitatẽ eurati atq ꝑfecti uocabulum consecutam. Et uenit emmor et
sychẽ filius eius ad portam ciuitatis suȩ: & locuti sunc ad uiros ciuitatis di-
centes. Uiri isti pacifici nobis sunt. Ubi nunc . lxx. interp̃tes pacificos tran¬
stulerunt. aquila interp̃tatus est . AΠHΡTIA AΠOΥC. id ÷ consũmatos ato
ꝑfectos: ꝓ qͦ in hebreo legitur salamin. Ex qͦ ꝑspicuum ÷ uerũ eẽ. illud qđ
breo scriptum ÷ REtE. id ÷ audacter & confidenter. Et uenit iacob in lurã

Expanded text:
quod claudicantis femur Jacob ibi convaluerit, et sanatum sit: propterea eamdem quod claudicantis femur Jacob ibi convaluerit, et sanatum sit: propterea eamdem civitatem curati atque perfecti vocabulum consecutam. Et venit Emor et Sichem filius ejus ad portam civitatis suae, et locuti sunt ad viros civitcentes: Viri isti pacifici nobis sunt . Ubi nunc LXX interpretes pacificos transtulerunt, Aquila interpretatus est, ἀπηρτισμένους, id est, consummatos atque perfectos; pro quo in Hebraeo legitur Salamin. Ex quo perspicuum est verum esse illud quod braeo scriptum est Beta, id est, audacter et confident
Abbreviated transcription (Latin):
que libers erant cũ filiis earũ. pͥmasq ire faceret ancillas. scđas lib̾as:
ipse aut̃ ante utrunq gregẽ frem adoraturus occurreret Et edificauit
lociilliꝰ tabnacula. Ubi nos tab̾nacula habemꝰ: in hebreo habet᷑ socoth.
s Itesq hodie ciuitas trans iordanem hoc uocabulo int̾ partes serto poleos.
ciuitas appellet᷑: cũ ierłm in qua regnauit melchi sedeth. salẽ antea sit
dicta. Auit gͥ uniꝰ urbs utraq nominis ÷ qđ eciã de plurib iudeȩ locis pos¬
sumꝰ inuenire. ut idẽ urbis& loci nom̃ in alia atq alia tribusit. aut cerce
istã salẽ quȩ nc̃ ꝓsychẽ nominat᷑. dicimꝰ hic int̾p̃tari consũmacã acq ꝑ¬
secta & ilaꝰ quȩ postea ierłm dieca : pacificã nr̃o sermone transferri:
U trunq enim accentu paululum declinato hoc uocabulo sonat. Tradunt hebrei

Expanded text:
quae liberae erant, cum filiis earum: primasque ire faceret ancillas, secundas liberas: quae liberae erant, cum filiis earum: primasque ire faceret ancillas, secundas liberas: ipse autem ante utrumque gregem, fratrem adoraturus occurreret. Et aedificavitnacula . Ubi nos tabernacula habemus, in Hebraeo legitur Succoth. Est autem usque hodie civitas trans Jordanem hoc vocabulo interpretata, Scythopoleos, civitas appelletur, cum Jerusalem in qua regnavit Melchisedech, Sale ante sit dicta. Aut igitur unius urbs utraque nominis est, quod etiam de pluribus Judaeae locis possumus invenire, ut idem urbis et loci nomen in alia atque alia tribu sit. Aut certe ista salem, quae nunc pro Sichem nominatur, dicimus hi interpretari consummatam atque pstea Jerusalem dicta est, pacificam 359 nostro sermone transferri. Utrumque enim, accentu paululum declinato, hoc vocabulum sonat. Tradunt Hebraei,
Abbreviated transcription (Latin):
trib litteris scribatur. uidens extrib: res. aleph. ne. & dicat᷑ raa. Porro
hel ex duab. aleph. & lamech.: & interp̃tat᷑ ds̃ siue fortis. Quanuis igit᷑
grandis auctoritatis sint & eloqͥntiȩ ipsoꝵ umbra nos oppͥmat. qui isrł
uirũ siue m̃tẽ uidentẽ dm̃ transtulerunt: nos magis scripturȩ & angłi
& dĩ. qͥ isrł ipsũ uocauit auetoritate ducimur. quã cuiũs libet eloquentiȩ scłari
dr̃ phanuel. ut sciamꝰ ipsũ eẽ locũ qͥ inceteris sc̃ę scripturȩ uoluminib
ita ut in hebreo scmiptũ: fa nuel legit᷑ ingreco. & diuisit pueros suꝑ liã¬
a suꝑ rachel a suꝑ duas ancillas. &̃ suꝑ posuit ancillas & fil ios earum
pͥmas. liã nͦ ae pueros eiꝰ nouissimos. & rachel& ioseph nouissimos: x ipse
transiuit ante eos. Non ut pleriq estimant tres turmas fecit: sed dua .
eniq ubi nos habemꝰ diuisit. aqͥla posuit. emisisen: id ÷ dimidiauit:
ut anuieuneũ faceret ancillarũ cũ paruulissuis: & aliũ liȩ & rachel

Expanded text:
s ex tribus, res, aleph, he, dicatur rahe, . Porro el, , ex duabus, aleph et lamed, et interpretatur Deus, sive fortis. Quamvis igitur grandis auctoritatis sint et eloquentiae, et ipsorum umbra nos opprimat, qui Israel virum sive mentem videntem Deum transtulerunt, nos magis Scripturae et angeli vel Dei, qui Israel ipsum vocavit, auctoritatem sequamur, quam cujuslibet eloquentiae saeculadicitur phanuel, , ut sciamus ipsum esse locum qui in caeteris sanctae Scripturae voluminibus, ita ut in Hebraeo scriptum et super Rachel, et super duas ancillas, et posuit ancillas et filios earum primos: Liam vero et pueros ejus novissimos, et Rachel et Joseph novissimos, et ipse transivit ante eos. Non, ut plerique aestimant, tres turmas fecit, sed duas. Denique ubi nos habemus, divisit, Aquila posuit, ἡμίσευσεν, id est, dimidiavit: ut unum cuneum faceret ancillarum cum parvulis suis, et alium Liae, et Rachel,
Abbreviated transcription (Latin):
sermone dicentis. fice ancillã hanc cũ filio suo. Non enĩ erit heres fll Ancipba
cũfilio meod isaac. Et sũpsit panes &x utre aquȩ & dedit agar ponens sup hus¬
merũ eiꝰ & paruulũ & dimisit eã. Quando isaacnat᷑. tredeci annou erat᷑
ismahel: & pꝰ ablactationẽ eiꝰ. iste cũ matre domo pellit Int̾ hebecos aut᷑

Expanded text:
sermone dicentis: Ejice ancillam hanc cum filio suo. Non enim haeres erit filius ancillae sermone dicentis: Ejice ancillam hanc cum filio suo. Non enim haeres erit filius ancillae cum filio meo Isaac . Et sumpsit panes et utrem aquae, et dedit Agar, ponens super humerum ejus, et parvulum, et dimisit eam. Quando Isaac natus est, tredecim annorum erat Ismael. Et post ablactationem ejus, iste cum matre expellitur domo. Int
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dormiret cũ ea & cũ surrexisset ab ea: apponunt desuꝑ qͦsi incredibile & qđ rerũ
pat̾ filioꝵ amon. Moab inter prȩtat᷑ ex patre & totũ nom̃ ethimo logiam habet
mmon uͦ cuiꝰ qͣsi causa nominis reddit᷑. filiꝰ generis mei. siue ut metiꝰ estin
hebreo siliꝰ popłi mei. sic diriuat᷑. ut ex parte sensus nominis. exparte ipse sic̃
sermo. Ammim enĩ a qͦ dicti sunt ã manitȩ. uocat᷑ populus ms. & enĩ uere soror
uere soror mea est filia patris mei. & non filia matris meȩ & magis sonat quods
soror abrabȩ fuerit: in ȩicusationẽ eiꝰ dicimꝰ necdũ illo tẽpore tales nupias lege
ꝓhibitas. &̾ uidit sara filiũ agar egipti& quẽ peperit abrahȩ iudentẽ. Qđ seqr¬
eũ isaa filio suo. ñ habet᷑ in hebreo. duppliciter itaꝙ hoc ab hebreis exponitur¬

Expanded text:
eum dormisse cum ea, et cum surrexisset ab eo, appungunt desuper quasi incredibile, et quod rerum eum dormisse cum ea, et cum surrexisset ab eo, appungunt desuper quasi incredibile, et quod rerum pater filiorum Ammon. Moab interpretatur, ex patre: et totum nomen etymologiam habet. Ammon vero, cujus quasi causa nominis redditur, filius generis mei, sive ut melius est in Hebraeo  , filius populi mei, sic derivatur, ut ex parte sensus nominis, ex parte ipse sit sermo: AMMI enim, a quo dicti sunt Ammonitae, vocatur populus meus. Etenim vere soror vere soror mea est, filia patris mei, et non filia matris meae: et magis sonat, quod soror Abrahae fuerit, in excusationem ejus dicimus, necdum illo tempore tales nuptias lege prohibitas. Et cum Isaac filio suo, non habet in Hebraeo. Dup