comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aut dissimulat : Quidenimp edest : si
peccata quis luxoriae defleat : et
tamen adhuc auaritiae a estibus an¬
helet. At quid prodest sureculpas
iamlugeat : et tamenad huc inuidiȩ
facibus tcebescat : Sed minus estualde
quod dicimus : ut quipeccata deplorat:
plorandaminime committat : Et
quiplangituitium perpetrareuitia
timeat : Nam cogitan dum moper eest
ut qui sein licita meminit commississe

Expanded text:
aut ignorat. Quid enim prodest si aut ignorat. Quid enim prodest si peccata quis luxuriae defleat, et tamen adhuc avaritiae aestibus anhelat? Aut quid prodest, si irae culpas jam lugeat, et tamen adhuc invidiae facibus tabescat? Sed minus est valde quod dicimus, ut qui peccata deplorat ploranda minime committat, et qui plangit vitia perpetrare vitia timeat. 16. Nam cogitandum summopere est ut qui se illicita meminit commisisse
Abbreviated transcription (Latin):
Quia quacumque dieiustus peccauerit:
omnes iustitia eeius ĩ nobliuione erunt
coramme : Pense mussi possumus. dispen¬
sationem supernepietictis: stantibus
sicaeciderint :mina turpoenam : Lapsis
uero ut surgere appetant promittit
miseri cordiam : Illosterret : ne prae¬
sumantinbonis: Istosrefouet: nedispe¬
rentinmalis: Iustus es iram pertimesce¬
re necorruas : Peccatores : praesume
demiseri cordia ut surgas: Ecceautẽ
iam lapsisumus : starenequaquam uolu¬
imus : In prauis nr̃is desideriis iacemus
sed quinos rectos condidit: ad huc ex¬
pectat set prouocat ut surgamus :
Sinum suaepietatis aperit : nos quead
se recipere perpęnitentiam quaerit :
sed paenitentiamagere dignenonpos¬
sumus : nisimodum quoque eiusdem
paenitentiae cognoscamus : Paeniten¬
tiam quippe agereest: et perpetra¬
ta malaplangere : et plangenda non
perpetrare ⁊Nam quisic alia deplo¬
rat ut tamen alia committat : ad¬
huc paenitentia magere : aut ignorat :

Expanded text:
Quia quacunque die justus peccaverit, Quia quacunque die justus peccaverit, omnes justitiae ejus in oblivione erunt coram me . Pensemus, si possumus, dispensationem supernae pietatis. Stantibus, si ceciderint, minatur poenam; lapsis vero, ut surgere appetant, promittit misecricordiam. Illos terret, ne praesumant in bonis; istos refovet, ne desperent in malis. Justus es, iram pertimesce, ne corruas; peccatos es, praesume de misericordia, ut surgas. Ecce autem jam lapsi sumus, stare nequaquam valuimus, in pravis nostris desideriis jacemus. Sed qui nos concidit rectos, adhuc exspectat, et provocat ut surgamus. Sinum suae pietatis aperit, nosque ad se recipere per poenitentiam quaerit . Sed poenitentiam agere digne non possumus, nisi modum quoque ejusdem poenitentiae cognoscamus. Poenitentiam quippe agere est et perpetrata mala plangere, et plangenda non perpetrare. Nam qui sic alia deplorat, ut tamen alia committat, adhuc poenitentiam agere, aut dissimulat,
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ uident. Thronuilla agmina quo que¬
quibus conditor praesidet uocantur
s edbeatus essequis potest. nisi creator
suus eiusmenti praefideat. Qua eergo
ex parte ab omnibus habentur eis in
priuato nominedata sunt. qui haec in
munereplenius acceperunt. Namet
siquaillic sic a luhabent ut haberiab
aliis nequaquam possint sicut speciali
nomine dominationes ec principatus uo¬
cantur. Cunctaibi singulorum sunt
quia percaritatem sp̃s ab alio in aliis ha¬
bentur. Sed eccedum cael estium ciuiũ
secretcrimatur. ab expositionis nrae
ordine longedigressi sumus: Suspire¬
mus ergo adeos de quib: loquimur : sed
redeamus adnos: Meminis see cenim de¬
bemus : quia carosumus ÷ Taceamus interim
defecrets caeli : sed ante conditoris oculos:
manupaenitentiae tergea musm̃ aculas
pulueris nr̃i : Ecceipsa diuina miseri cordia :¬
pollicetur dicens : Guudiumerit incȩlo
superuno peccatore : paenitentiam
agente : Et tamen perproph& am dñsdic̃:

Expanded text:
Deum vident? Throni quoque illa agmina Deum vident? Throni quoque illa agmina quibus conditor praesidet vocantur, sed beatus esse quis potest, nisi Creator suus ejus menti praesideat? Quae ergo ex parte ab omnibus habentur, eis in privato nomine data sunt qui haec in munere 1609 plenius acceperunt, Nam et si qua illic sic alii habent, ut haberi ab aliis nequaquam possint, sicut speciali nomine dominationes et principatus vocantur, cuncta ibi singulorum sunt, quia per charitatem spiritus ab alio in aliis habentur. 15. Sed ecce dum coelestium civium secreta rimamur, ab expositionis nostrae ordinae longe digressi sumus. Suspiremus ergo ad eos de quibus loquimur, sed redeamus ad nos. Meminisse etenim debemus quia caro sumus. Taceamus interim de secretis coeli, sed ante conditoris oculos manu poenitentiae tergamus maculas pulveris nostri. Ecce ipsa divina misericordia pollicetur, dicens: Gaudium erit in coelo super uno peccatore poenitentiam agente; et tamen per prophetam Dominus dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
siueniant intra ipsum currunt ⁊
Sciendum quoqueẽ quia plerum¬
que ipsibecctorum spiritu umor¬
dinesuitinorum sibiordinum uoca¬
bula sorciuntur : Thronos etenim
scilicet sedesdĩ specialem beatorũ
spiriti bus ordinem diximus. Et
ta men perps almi stam dicitur
Qui sedes supercherubin. appare
Qui aui delicet duminipsis distinc¬
tionibus agminum. cherubintͥro¬
nisiungitur s edereetia i super
cherubin dñs ex uicini agminibus
aequalitateperhibetur : sicquip¬
pe in illa summaciuitate specialia
qua edam singulorum sunt uitam̃
sint communia omnium. eoquod inse.
ordine totum possidec. Sed incirco
uno eodemq: uocabulo communiter
noncensentur. Vt illeor do uocari pri¬
uato unius cuiusque rei nomine debeat
quihanc in munere plenius accepit.
Seraphinnamq: incendium diximus :
et tamen amore conditoris : simulomnes
ardent : Cherubin plenitudinem sci¬
entiae: et tamenquisibi aliquid nesciat
ubupsumomnessimul fontemscientiae

Expanded text:
si veniant, intra ipsum currunt. 14. si veniant, intra ipsum currunt. 14. Sciendum quoque est quia plerumque ipsi beatorum spiritum ordines vicinorum sibi ordinum vocabula sortiuntur. Thronos etenim, scilicet sedes Dei, specialem beatorum spirituum ordinem diximus, et tamen per Psalmistam dicitur: Qui sedes super cherubim, appare , quia videlicet, dum in ipsis distinctionibus agminum cherubim thronis junguntur, sedere etiam super cherubim Dominus ex vicini agminis aequalitate perhibetur. Sic quippe in illa summa civitate specialia quaedam singulorum sunt, ut tamen sint communia omnium; et quod in se ordine totum possidet. Sed idcirco uno eodemque vocabulo communiter non censentur, ut ille ordo vocari privato uniuscujusque rei nomine debeat, qui hanc in munere plenius accepit. Seraphim namque incendium diximus, et tamen amore conditoris simul omnes ardent. Cherubim vero plenitudinem scientiae, et tamen quis ibi aliquid nesciat ubi ipsum omnes simul fontem scientiae
Abbreviated transcription (Latin):
mittaqitur. Sed quia in quibus dã
scripturelocis. quaed am percheru
ciant anpersubiecta agmina agatur
quaesicut dicitur. in eo quod amaiori¬
bus ueniunt : maiorumuocabula sor¬
tiuntur. Nos ad firmarenolumus
quod a pertis testimoniis non adpro¬
bamus. Hoc tamen certissimȩ scimus
quia ad explendum supernisminis¬
terium alii sp̃s aliosmittunt. ⁊ a¬
charia scilicet propheta testante qui
puerumistum dicens. Absquemuro
habitabi turhierusalem. Dumenim
angelus ad angelumdicit. curreet
loquere. dubium non est quia alius
aliummittit. Minora uero sunt
quaemittuntur. maiora quaemit¬
tunt. Sed hoc quoq deipsis agmi¬
nibus quemituntur certumtene¬
mus quia et cum ad nos ueniunt
sic exterius implet ministerium ut
tamen numquam desintinterius
percontem plationem : Et mittun¬
turigitur et adsistunt . quia et sicin¬
cumscriptusest̃ angelicus sp̃ssum¬
scriptus none. Angeluta que etmis
si ante ipsum sunt : quia quolibetmis¬

Expanded text:
mittantur. 13. Sed quia in quibusdam mittantur. 13. Sed quia in quibusdam Scripturae locis quaedam per cheruciant, an per subjecta agmina agantur, quae, sicut dicitur, in eo quod a majoribus veniunt majorum vocabula sortiuntur, nos affirmare nolumus quod apertis testimoniis non approbamus. Hoc tamen certissime scimus, quia ad explendum de supernis ministerium alii spiritus alios mittunt, Zacharia scilicet propheta testante, qpuerum istum, dicens: Absque muro habitabitur Hierusalem angelus dicit ad angelum: Curre, et loquere, dubium noalium mittit. Minora vero sunt quae mittuntur, majora quae mittunt. Sed hoc quoque de ipsis agminibus quae mittuntur certum tenemus, quia et cum ad nos veniunt, sic exterius implent ministerium, ut tamen nunquam desint interius per contemplationem. Et mittuntur igitur, et assistunt, quia etsi circumscriptus est angelicus spiritus, sumscriptus non est. Angeli itaque et missi, et ante ipsum sunt, quia quolibet mis
Abbreviated transcription (Latin):
um
sibiliter mittuntur. Scilicetquiad
huchumana solatia. autangeli aut
archangeliueniunt. Nam superiora
illa agmina ab intimis num quam rece¬
dunt: qm̃ ea quae praeminent usum
exteriorisminis terii nequaquam ha¬
bent. Cuirei illuduidetur esse con¬
trarium quodisaiasdicit. Vo lauit
ad meunus deseraphin: et inmanueiꝰ
calculus quem forcipetulerat de
altare ectetigit osmeum. S ed in
hac prophetȩ sententiam uult intellegi
quia hi sp̃s quimittuntur eorum uo¬
cabulum percipiunt quorum offici¬
um gerunt. Quiaenim ut peccata
locutionis incendat. de art ari ange¬
lus carbonem portat. Seraphinuo¬
catur quod incendium dicittr. Huic
autem sensui et illud creditur. non in¬
conuenientero pitulcri quod perda¬
nihelem dicitur. Milia milium mi¬
nis trabantei. et deciesmilies centena
milia adsistebantes. Aliud estnãq
ministrare. aliud adsistere. Qui
exeunt. Adsistuntuero quisiccon¬
templationeintima perfruuntur.
ut adexplenda foras operaminime

Expanded text:
um sibiliter mittuntur, scilicet quia ad humana solatia ut angeli aut archangeli veniunt. Nam superiora illa agmina ab intimis nunquam recedunt, quoniam ea quae praeeminent usum exterioris ministerii nequaquam habent. Cui rei illud videtur esse contrarium quod Isaias dicit: Et volavit ad me unus de seraphim, et in manu ejus calculus, quem forcipe tulerat de altari, et tetigit os meum . Sed 1608 in hac prophetae sententia vult intelligi quia ii spiritus qui mittuntur eorum vocabulum percipiunt quorum officium gerunt. Qui enim, ut peccata locutionis incendat, de altari angelus carbonem portat, seraphim vocatur, quod incendium dicitur. Huic autem sensui et illud creditur non inconvenienter opitulari, quod per Danielem dicitur: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei . Aliud namque est ministrare, aliud assistere, quiaexeunt; assistunt vero qui sic contemplatione intima perfruuntur, ut ad explenda foras opera minime
Abbreviated transcription (Latin):
namq quod iustussit : peccata ur̃a no¬
liteneglegere : Considerantes uero
quod piussit : nolitedesperare : Pre¬
bet apud dm̃ homini fidutiam ds homo
est nobis spesmagna paenitentibus qͣiuia
aduocatus noster factus est iudex nr̃
Quiuiuit etregnat cumpatre inuni¬
saeculorum amen

Expanded text:
namque quod justus sit, peccata vestra nonamque quod justus sit, peccata vestra nolite negligere; considerantes vero quod pius sit, nolite desperare. Praebet apud Deum homini fiduciam Deus homo. Est nobis spes magna poenitentibus, quia advocatus noster factus est judex noster. Qui vivit et regnat cum Patre et Spisaeculorum. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
tuum. Et quidemomni potens ds̃
peccatum ei potuit tacendo laxare
s edloquendo peruocem radiando
perlumen. exemplosuaemisericor¬
diae nrã adpȩnitentiam uoluitcor¬
quod persecutorem suum saulum
dñs decaelo prostrauit. decaelo ad¬
locutus est. Eccenris quoquetem¬
poribus peccator et paenitens. uocem
decael estibus audiuit. Illidictum ẽ
quid meper sequeris. Is teuero meruit
audire dimissum est peccatumtuum
Longeest inferior meritis peccator
pȩnitensiste quam paulus sed quia
adhuc hacinre desaulo loquimur
crudelitatem necis anhelantem. lice¬
ataudenterdicere. Quia saulus prop¬
ter superbiam uocemincrepationis.
is teuero propterhumilitatem. uocem
consolationis audiuit: Hunc quia
humilitas strauerat. diuinapieta seri¬
gebat Illum quia superbia erexerat
diuina seueritas humiliabat Habete
recogitatequae fecistis : Largitatem
supernepietatis aspicite : et ad miseri¬
cordemiudicem : dum adhuc expectat:
cum lacrimis uenite : Considerantes

Expanded text:
tuum. Et quidem omnipotens Deus peccatum ejus potuit tacendo laxare; sed loquendo per vocem, radiando per lumen, exemplo suae misericordiae nostra ad poenitentiam voluit corquod persecutorem suum Saulum Dominus de coelo prostravit, de coelo allocutus est. Ecce nostris quoque temporibus peccator et poenitens vocem de coelestibus audivit. Illi dictum est: Quid me persequeris? Iste vero audire meruit: Dimissum est peccatum tuum. Longe est inferior meritis peccator iste poenitens quam Paulus. Sed quia adhuc in hac re de Saulo loquimur crudelitatem necis anhelante, liceat audenter dicere quia Saulus propter superbiam vocem increpationis, iste vero propter humilitatem vocem consolationis audivit. Hunc quia humilitas straverat, divina pietas erigebat, illum quia superbia erexerat, divina severitas humiliabat. Habete recogitate quae fecistis. Largitatem supernae pietatis aspicite, et ad misericordem judicem, dum adhuc exspectat, cum lacrymis venite. Considerantes
Abbreviated transcription (Latin):
electorum laetitia. quideeius merentur
uisi onegaudere. Decuius conspectu ui¬
dent etelementa contremescere : Cũ
eo simulad nuptia sintrare. qui et in spon¬
si nuptias gaudent. et tamenipsi sunt
sponsa quia in illo aeterniregni thala¬
mouisioni nrãe ds̃ coniungitur. Quisci¬
licetuisio. num quamiam inperpetuũ
abamorissui amplexibus euellatur:
t unc regniuanua lugentibus clauditur.
quae modo cottidie paenitentibus a pe¬
ritur : Eritnamque et tunc paenitentia.
sed fructuosa nonerit. quianequaquã
tunc ueniã inuenit. quimodo aptum ue¬
niae tempusperdit: hic etenim paulus
dicit. Eccenunc tempus acceptabile
eccenuncdiessalutis hincprophetaait.
Queritednm̃ duminueniri pocest. in uo¬
cateeum dumpropeest: Vnde et easdem
fatua suirgines inuocantes non audit.
quia intraclausa regniianua isqui

Expanded text:
electorum lętitia, qui de eius merentur electorum lętitia, qui de eius merentur visione gaudere, de cuius conspectu vident et elementa contremescere, cum eo simul ad nuptias intrare! Qui et in sponsi nuptiis gaudent, et tamen ipsi sunt sponsa, quia in illo aeterni regni thalamo visioni nostrae Deus conjungitur. Quae scilicet visio nunquam jam in perpetuum ab amoris sui amplexibus evelletur. Tunc regni janua lugentibus claudetur, quae modo quotidie poenitentibus aperitur. Erit namque et tunc poenitentia, sed fructuosa jam non erit, quia nequaquam tunc veniam invenit, qui modo aptum veniae tempus perdit. Hinc etenim Paudicit: « Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . » Hinc propheta ait: « Quaerite Dominum dum inveniri potest, invocate eum dum prope est . » Unde et easdem fatuas virgines invocantes Dominus non audit: quia interclausa regni janua, is
Abbreviated transcription (Latin):
incuius conspectu caelum et terracon¬
tremescit: Vnde etiam perprophetam
dicit:. Adhuc semel et ego mouebo non
solum terram sed etiam caelum. Ad
ciui us examen omnehumanum genus
deducitur : Cui aduindictam malo¬
rum remunerationemq: malorum:
angeli. archangeli throni. princi¬
patus. et dominationes obsecuntur.
iudicis. qui in illodie terror erit.
quando iam in poena remedium non
erit: Quae illa confusio: cui reatu
suo ex i gente contingit in conuentuo mni¬
um hominum. angelorumq ebubesce¬
re: Qui pauor eum. quem tranquil¬
lum mens humana caperenonualet
etiamiratum uidere: Quam diem
propheta intuensait. Diesirae. dies
illa. Dies tribulationis et angustiae
Diescalamitatis et miseriae. ðiestenebra¬
rum et caliginis. dies nebulae et turbinis.
Diestubȩ et clangoris pensateergo fr̃s
ex tremidiem iudicii supercordare probo¬
rum quiasperitate propheta iuiditama¬
rescere quem tot appellationibus non
ualet explicare. Quanta uero tuncerit

Expanded text:
in cuius conspectu caelum cum terra conin cuius conspectu caelum cum terra contremescit. Unde etiam per prophetam dicit: Adhuc semel, ego movebo non solum terram, sed etiam caelum. Ad cuius examen omne humanum genus deducitur, cui ad vindictam malorum remunerationemque bonorum angeli, archangeli, throni, principatus et dominationes obsecuntur. iudicis, qui in illo die terror erit, quando iam in poena remedium non erit! Quae illa confusio cui reatu suo exigente continget in conventu omnium hominum angelorumque erubescere! / Qui pavor eum, quem et tranquillum mens humana capere non valet, etiam iratum videre! Quem diem bene propheta intuens ait: dies irae, dies illa, dies tribulationis et angustiae, dies calamitatis et miseriae, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulę et turbinis, dies tubae et clangoris. Pensate, fratres carissimi, extremi diem iudicii super corda reproborum qua asperitate propheta vidit amarescere, quem tot appellationibus non valet explicare! Quanta vero tunc erit
Abbreviated transcription (Latin):
bimetipsi testimonium unius cuiusq
uix sufficit. quantominus etsibi et
proximo : ubiet protinus perincre¬
pationem subdunt Ite potius aduin¬
dentes et emite uobis. Venditores quip¬
peolei. adulatoressunt : Qui enim ac¬
cepta qualibet gratia: uanissuis lau¬
dibus. nitorem gloria eofferunt. quasi
oleumuendunt : Dequo profẽcto oleo
leetenimnrm caput est: Appellatione
autem capitis. eaquae principa tur
corpori. mensuocatur: Inpinguat
ergo caput. oleum peccatoris . cumde¬
mulcet mentem fauor adolantis: Sed
dumirentemese uenit sponsus. Quia
cum uitaesuae testimonium a proximis
sed cordium testis est: Qua e autem pa¬
rateerant: intrauerunt cumeo adnup¬
tias. et clausa est ianua. Osisapere in
cordis palato possit. quid ammirationis
habet quod dicitur. uenitsponsus
Quid dulcedinis: intrauerunt cum
cumeo adnuptias. Quid a maritudinis.
et clausa est ianua: Uenit quippeille
qui in aduentusuo elementa concutit:

Expanded text:
bimetipsi testimonium uniuscujusque bimetipsi testimonium uniuscujusque vix sufficit; quanto minus et sibi et proximo? Unde et protinus per increpationem subdunt: Ite potius ad vendentes, et emite vobis. Venditores quippe olei adulatores sunt. Qui enim accepta qualibet gratia, vanis suis laudibus nitorem gloriae offerunt, quasi oleum vendunt. De quo profecto oleo le etenim nostrum caput est. Appellatione autem capitis ea quae principatur corpori mens vocatur. Impinguat ergo caput oleum peccatoris, cum demulcet mentem favor adulantis. Sed dum irent emere, venit sponsus, quia cum vitae suae testimonium a proximis  operum, sed et cordium testis est. Quae autem paratae erant, intraverunt cum eo ad nuptias, et clausa est janua. 4. O si sapere in cordis palato possit quid admirationis habet quod dicitur: Venit sponsus! quid dulcedinis: Intraverunt cum eo ad nuptias! quid amaritudinis: Et clausa est janua! Venit quippe ille qui adventu suo elementa c
Abbreviated transcription (Latin):
dies subripit: ut praeuiderinonua¬
leat quandouenit: Vndescriptũ
est: Dies dnĩ sicut fur innocte ĩ taueni¬
et. Tuncomnes uirginessurgunt.
quia et electi et reprobi a somnosuȩ
mortis excitantur : Lampadesornant.
quia sua secum opera numerant. pro
quibus aeternam reciperebeatitudi¬
nem expectant. Sed lam pades fatu¬
arum uirginum ex tinguntur. quia
earum opera quaeclara hominibus
apparuerant. in aduentu iudicis in¬
tus obscurantur . Et adõ recributio¬
nemnoninueniunt. quia pro eis rece¬
perunt ab hominibus laudes quas
amauerunt: Quid estautem quod
tunca prudentibus oleum petunt.
nisi quod in aduentuiudicis cum se
intus uacuas inuenerint. testimoni¬
um foris quaerunt. Acsi a suafidu¬
cia decepte proximisdicant. quia
nos quasi sineo pere repelli conspi¬
citis. dicitedenr̃is operibus quid ui¬
distis: Sed prudentes uirgines res¬
pondent dicentes: Neforte non suf¬
ficiat nobis et uobis: Illo enim die
quod tamen dequibus dam inpace
ecclesiae quiescentibus loquor. si¬

Expanded text:
subrepit, ut praevideri non valeat quando venit. Unde scriptum est: Dies Domini sicut fur in nocte ita veniet . Tunc omnes virgines surgunt, quia et electi et reprobi a somno suae mortis excitantur. Lampades ornant, quia sua secum opera numerant, pro quibus aeternam recipere beatitudinem exspectant. Sed lampades fatuarum virginum exstinguuntur, quia earum opera, quae clara hominibus foris apparuerant, in adventu judicis intus obscurantur. Et a Deo retributionem non inveniunt, quia pro eis receperunt ab hominibus laudes quas amaverunt. Quid est autem quod tunc a prudentibus oleum petunt, nisi quod in adventu judicis cum se intus vacuas invenerint, testimonium foris quaerunt? Ac si a sua fiducia deceptae proximis dicant: Quia nos quasi sine opere repelli conspicitis, dicite de nostris operibus quid vidistis. Sed prudentes virgines respondent, dicentes: Ne forte non sufficiat nobis et vobis. In illo enim die quod tamen de quibusdam in pace Ecclesiae quiescentibus loquor si
Abbreviated transcription (Latin):
incorruptionis splendor ͤuestiuit :
gaudium de factura templi : pauca
expluribus fraternitatiurãe expo¬
suisselibuit: quatints et miranda
terrestrisdomus dñi fabrica delecta¬
ritoliter intellecta mentes nr̃ãs ar¬
dentius ad amorem superne habita¬
tionis erigeret: Diliga musigitur
fr̃s mei toto corde decorem domus
aeternȩ : quam ex dõhabemus in caclis:
et deloco tabernaculi gloriaeeius
sedulo cogitare. ac nos alterutrum
ammonere curemus: Vnum ante
omnia petamusabeo : et hoc in fatiga
bili intentione quaeramus: lit in habi¬
tcere mereamur indomoeius umni¬
bus diebus uitae nrãe : haec est pereni
uita acluce felices: Non autem sper¬
nit nequedespicit precem pauperum :
quando hoc quod diligit ipse preca¬
inur : Sedclementer ex audiens dona¬
bit nos uiderebonasua interrauiuen

Expanded text:
incorruptionis splendore vestivit. Hincorruptionis splendore vestivit. Hgaudium de structura templi pauca ex pluribus fraternitati vestrae exposuisse libuit, quatenus et miranda terrestris domus Domini fabrica delectaritualiter intellecta mentes nostras ardentius ad amorem supernae habitationis erigeret. Diligamus ergo, fratres mei, toto corde decorem domus aeternae, quam ex Deo habemus in coelis, et de loco tabernaculi gloriae ejus sedulo cogitare, ac nos alterutrum admonere curemus. Unum ante omnia petamus ab eoone quaeramus, ut inhabitare mereamur in domo ejus omnibus diebus vitae nostrae, hoc est, perenni vita ac luce felices. Non autem spernit neque despicit preces pauperum, quando hoc quod diligit ipse, precamur; sed clementer exaudiens donabit nos videre bona sua in terra viven
Abbreviated transcription (Latin):
qui uidebantur columnȩesse : quuidem
eius aduentui testimonium perhibe¬
rent : Vn aenim ad extris hostii : alia
stabatasinistris: quia et populo isrł.
quitunc diuina fide et caritate cale¬
bat in carnationem sui redemptoris
futuram praecin ebant : Et nonminus
gentibus. quae adhuc quasi ad aquilonẽ
positae perfidiȩ frigore corpebant :
eiusdem redemptionis ingressum pre¬
dicabant eẽ pandendum: Quaduero
capitella columnarum qͥuasi opere
liliis fabricataerant: significat quia
totapredicationis eorum sum made
clacritate perpetuae beatitudinis
insonuit : eiusq: uidendamgloriam :¬
suis auditoribus promisit : quia ȩter¬
nus ante sđ ads̃ ex istens: homofactus est
infinesłorum : Vt quasi floslili in¬
terius colorem aurosum. exterius ha¬
beret candidum: Quidnamq: auri
rubor incandore: nisi fulgorem
diuinitatis in hominem: Quem uide¬
licet hominem: et prius uirtutibus cla¬
rumostendit: et postmortem niueo

Expanded text:
qui videbantur columnae esse, qui qui videbantur columnae esse, qui eidem adventui ejus testimonium perhiberent . Una enim a dextris ostii, alia stabat a sinistris, quia et populo Israel, qui tunc divina fide et charitate calebat, incarnationem sui Redemptoris futuram praecinebant; et non minus gentibus, quae adhuc quasi ad Aquilonem positae perfidiae frigore torpebant, ejusdem Redemptoris ingressum praedicabant esse pandendum. Quod vero capitella columnarum quasi opere lilii fabricata erant, significat quia tota praedicationis eorum summa, de claritate perpetuae beatitudinis insonuit, ejusque videndam gloriam suis auditoribus promisit, qui, aeternus ante saecula Deus existens, homo factus est in fine saeculorum, ut quasi flos lilii interius colorem aurosum, exterius haberet candidum. Quid namque auri rubor in candore, nisi fulgor est divinitatis in homine? Quem, videlicet, hominem et prius virtutibus clarum ostendit, et post mortem niveo
Abbreviated transcription (Latin):
Erat et porticus ante templum uiginti
cubitorum longitudinis. iuxtamensura
latitudinis cempli. Et decem cubitorũ
latitudinis. habens hostium contrahos¬
tium templi aboriente: Quae uidelicet
porticus illam scaẽ ecclesiae plebemde¬
signat quaed ominice in carnationis
tempora prȩcessit: nec tamenab eius¬
dem in carnationis fide. uacua reman¬
sit. hocestenim hostium porticus con¬
trahostium templi eẽ adortum solis.
fidem populi prioris. dexp̃o eandem ẽẽ
quae sequentis eodem que gratiae ori¬
entis lumine cunctorum fidelium corda
inlustrari: Vndebene in eadempor¬
tico duaecolumne aereae maximi
et mirandi operis circahostium templi
narrantur esse statute. et his capitella
quasi opereliliis superinposita: Co¬
lum ne enimstant. antehostium templi
quia aduentum redemptoris qui
ait : Egosum hostium . permesi quis in¬
troierit saluabitur: prȩcesserunt
doctores egregii: de qualibus dicit
apłs ia cobus et caephas et iohannes

Expanded text:
Erat et porticus ante templum viginti Erat et porticus ante templum viginti cubitorum longitudinis, juxta mensuram latitudinis templi, et decem cubitorum latitudinis, habens ostium contra ostium templi ab oriente: quae, videlicet, porticus illam sanctae Ecclesiae plebem designat, quae dominicae incarnationis tempora praecessit, nec tamen ab ejusdem incarnationis fide vacua remansit. Hoc est enim ostium porticus, contra ostium templi esse ad ortum solis, fidem populi prioris de Christo eamdem esse quae sequentis, eodemque gratiae orientis lumine cunctorum fidelium corda illustrari. Unde bene in eadem porticu duae columnae aereae, maximi et mirandi operis circa ostium templi narrantur esse statutae, et his capitella quasi opere lilii superimposita. Columnae enim stant ante ostium templi, quia adventum Redemptoris nostri qui ait: Ego sum ostium, per me si quis introierit, salvabitur , praecesserunt doctores egregii, de qualibus dicit Apostolus: Jacobus et Cephas et Joannes,
Abbreviated transcription (Latin):
tatis: Virga a aron. potentiam sa¬
cerdotueius in uiolabilem. tabule.
testamenti designant. quia ipseest qui
legemdedit quique etiam benedic¬
tionem his quilegem faciunt dedit:
culi xlta. cubi torumerat longitu¬
dinis qm̃ in hac adhucuita. ieiunus
et continentia nos castigario postet.
ut ad internedulcedinis sacietatem
perueniremereamur : Namque
hocnumero castigationem uitae prae¬
sentis significari intellegitur: Omnis
qui quadragenarium morsi uel heliae
uelipsius dñi iei unium recte intellegese
nouit : Beneipsum oraculum inquo archa
percherubin gloriae tegebatur: Vigin¬
ticubitos longitudinis. latitudinis et
altitudinis habebat: quinumerus per¬
fectionem ut diximus gemine dilectio¬
nis insinuat. quia quicquid in hacpere¬
grinatione prodõ geritur. totum hoc
in illamansione patriae penennis ubi
magnificentia eius continuabeatorum
spirituum laudatione sustollitur. in
soladilectionisamplitudinperficitur.

Expanded text:
tatis, virga Aaron potentiam satatis, virga Aaron potentiam sacerdotii ejus inviolabilem, tabulae testamenti designant, quia ipse  Al. add. est qui legem dedit, quique etiam benedictionem his qui legem faciunt, dabit.culi quadraginta cubitorum erat longitudinis, quando in hac adhuc vita jejuniis et continentia nos castigari oportet, ut ad internae dulcedinis satietatem pervenire mereamur. Namque hoc numero castigationem vitae praesentis significare intelligit omnis qui quadragenarium Moysi, vel Eliae, vel ipsius Domini jejunium recte intelligere novit. Bene ipsum oraculum, in quo arca per cherubin gloriae tegebatur, viginti cubitos longitudinis, latitudinis et altitudinis habebat, qui numerus perfectionem, ut diximus, geminae dilectionis insinuat, quia quidquid in hac peregrinatione pro Deo geritur, totum hoc in illa mansione patriae perennis, ubi magnificentia ejus continua beatorum spirituum laudatione sustollitur, in sola dilectionis amplitudine perficitur.
Abbreviated transcription (Latin):
brantia propitiatorium: prior
ergo domus praesenti ecclesiae factum¬
tum interior uitae caelestis ingressum
designat : Vnderecte in priorimense et
candeladrasunt facta. quianimirum in
hacuita luminescãrum scripturarum
et sacramentorum cael estium refectione
opus habemus: In futuro autem tabulis
non egemus subsidiis. ubi iuxtapsalmiste
uocem: Quicumq apparuerint cum nisti¬
tia. saturabuntur manifestata gloria
xp̃i. In hac quoque uita cordaius torũ
quasi altareincensi. aureum splendida
fulgent permunditiam sc̃itatis aro¬
matibus. sunt referta desideriorum
spiritalium incendium flegrant a mo¬
ris continui. Et quasi in proximo cae
rum supernȩ mittent. ub ixp̃s estindex¬
tera di sedens: Quem aptissime archa
testamenti quaeerat in trauelum. de¬
signat in quaurnaerat aurea habens
manna. et uirgaaaron quae frondu¬
erat et tabuletestamenti: Ipsanãq
archa naturam humanitatis eius.
Vrnamanne. plenitudinem diuini¬

Expanded text:
brantia propitiatorium. Prior brantia propitiatorium. Prior ergo domus prioris Ecclesiae statum: interior vitae coelestis ingressum designat. Uncandelabra sunt facta, quia nimirum in hac vita, lumine sanctarum Scripturarum et sacramentorum coelestium refectione opus habemus; in futuro autem talibus non egemus subsidiis, ubi juxta Psalmistae vocem quaecunque apparuerint cum justitia, satiabuntur manifestata gloria Christi. In hac quoque vita corda justorum, quasi altare incensi aureum, splendida fulgent per munditiam sanctitatis, aromatibus referta desideriorum spiritualium incendio flagrant amoris continui, et quasi in proximo coelrum superna emittunt, ubi Christus est in dextra Dei sedens. Quem aptissime arca testamenti, quae erat intra velum, designat, in qua urna erat aurea habens manna, et virga Aaron quae fronduerat, et tabulae testamenti. Ipsa namque arca naturam humanitatis ejus, urna mannae plenitudinem divini
Abbreviated transcription (Latin):
cubitis in altitudine surgit quia
praesensecclesia aduidendamspe¬
diem scãe trinitatis. tota intentione
suspenditur: Superiordomus
trigintacae que cubitos se in altum
attollit quia solutȩ corporibus
anime perfectorum usqueaddiem
uniuersalisiudicii ei usdembeatȩ
et in diuidue trinitatis. praesenti
uisione fruuntur: Suprema domus
bistricenis altacest cubitis: quiare¬
suscitatia mortuis omnes electi in con¬
templatione eiusdem sui conditoris
quim tribus personis unusds̃. ae ternã
sp̃ssimul et carnis inmor calitate
gaudebunt: F actus estautem medi¬
us paries in templo decabulatisce¬
drmis uiginti cubitorum altitudi¬
nis qui diuideret oraculum id efe
scm scõrum a priore parte templi:
Habebatq oraculum uiginticubi¬
tos longitudinis et uiginꝰticubitos
altitudinis. Porro ip̃sum templum
erat in quo erane mense et cande¬
libra de auro. sed et altare aureũ
propeostium oraculi. quatinus in¬
censo in eothimiamate. uapor fumi

Expanded text:
cubitis in altitudinem surgit, quia cubitis in altitudinem surgit, quia praesens Ecclesia ad videndam speciem sanctae Trinitatis tota intentione suspenditur: superior domus triginta aeque cubitis se in altum attollit, quia solutae corporibus animae perfectorum, usque ad diem universalis judicii, ejusdem beatae et individuae trinitatis praesenti visione fruuntur. Suprema domus bis tricenis alta est cubitis, quia resuscitati a mortuis omnes electi, in contemplatione ejusdem sui Conditoris, qui in tribus personis unus est Deus, aeterna spiritus simul et carnis immortalitate gaudebunt. Factus est autem medius paries in templo de tabulatis cedrinis viginti cubitorum altitudinis, qui divideret oraculum, id est. Sanctum sanctorum a priore parte templi, habebatque oraculum viginti cubitos longitudinis, et viginti cubitos altitudinis. Porro ipsum templum erat, in quo erant mensae et candelabra de auro: sed et altare aureum prope ostium tabernaculi, quatenus incenso in eo thymiamate, vapor fumi
Abbreviated transcription (Latin):
tota uir tute. et proximum tam¬
quamseipsum diligereprobatur.
Benetriginta in altitudine sunt cu¬
biti. quia omnis electorum spes
ad uisionem scaẽ trinitatis. quan¬
tum ualet se exercendo et purifi¬
cando praeparat: Sexigitur ac
fidei longanimitatem. Tria ad
celsitudinem spei. Duo pertinent
adlatitudinem amoris. Quibustri¬
bus uirtutum insignibus totum sc̃s
ecclesi aestatum constatperfici.
Quod autem perdenarium quiper¬
fectus est numerus singula haec mul¬
tiplicantur. multiplex eiusdemꝑ
fectionis augmentum figurate de¬
nuntiat Nocandum saneest quo
triginti cubiti altitudinis nonusq
ad suppremum templi fastigium
sedus que adla quearia pertino¬
bapt ÷ dcinde adla quearia mẽd
cenaculi. Alii triginti cubiti alti¬
cudinis ad surgebant : Porro terti¬
umcenaculum quod supererat
sex aigirita habebatcubitos in altitu¬
dine : Acsicomnis altitudo domus
incentumuigintierat cubitos exten¬
ta primaigitur domus triginta

Expanded text:
tota virtute, et proximum tantota virtute, et proximum tanquam seipsum diligere probatur. Bene triginta in altitudine sunt cubiti, quia omnis electorum spes ad visionem sanctae Trinitatis, quantum valet, se exercendo et purificando praeparat. Sex igitur ad fidei longanimitatem, tria ad celsitudinem spei, duo pertinent ad latitudinem amoris, quibus tribus virtutum insignibus totum sanctae Ecclesiae statum constat perfrui  Al. perfici. Quod autem per denarium, qui perfectus est numerus, singula haec multiplicantur, multiplex ejusdem perfectionis augmentum figurate denuntiatur. Notandum sane quod triginta cubiti altitudinis non usque ad supremum templi fastigium, sed usque ad laquearia pertingebant; deinde ad laquearia medii coenaculi alii triginta cubiti altitudinis assurgebant. Porro tertium coenaculum quod supererat sexaginta habebat cubitos in altitudine, ac sic omnis altitudo domus in centum viginti erat cubitos extenta. Prima igitur domus triginta
Abbreviated transcription (Latin):
autem templum demarmire pario
qui est lapis albus ex structum ut
candorem ecclesi astice castitatis ex¬
primeret: De quo in amoris castic
dñsait: Si cutlilium interspinas. sic
amicamea interfilias: Habebatuer
sexa ginta cubitos in longitudine et
iuginticubitos in latitudine : et tri¬
gntacubitos in altitudine: Iongit¬
do ergo templi fidem scãe ecclesi as
designat perquam longanimiter int
opera suabona prauorum aduera
tolerat: Latitudo. caritatem
qua ipsa intus ꝑ uiscerapietatis spa¬
ciatur: Altitudo spem qua prop¬
spectat: Et bene longitudo saxagin¬
tacest cubitorum. senario ecenim
numero. bonorumoperum solet ꝑ¬
fectio designari Quia etdñs sexdi¬
ebusmundiꝰ ornatum perfecit: Et¬
sex sunt huiusscłi aetates in quibusscã
ecclesia proae terna requie pis
cubiti laticudinis. quiageminũ
est preceptum caritatis: quae
ecclesia intribulatione dilatatur.
quando perfectus quisque et con¬
ditorem ex toto corde tota anima

Expanded text:
autem Templum Dei marmore pario, autem Templum Dei marmore pario, quod est, lapide albo extructum, ut candorem Ecclesiastieae castitatis exprimeret, de quo in amoris CanticDominus ait: Sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias . Habebat sexaginta cubitos in longitudine, et viginti cubitos in latitudine, et triginta cubitos in altitudine. Longitudo ergo templi fidem sanctae Ecclesiae designat, per quam longanimiter inter opera sua bona pravorum adversa tolerat; latitudo charitatem, qua ipse intus per viscera pietatis spatiatur; altitudo spem, qua propspectat. Et bene longitudo sexaginta est cubitorum; senario enim numero bonorum operum solet perfetio designari, quia et Dominus mundi ornatum sex sunt hujus saeculi aetates, in quibus sancta Ecclesia pro aeterna requie piis cubiti latitudinis, quia geminum est praeceptum charitatis, qua Ecclesia in tribulatione dilatatur, quando perfectus quisque et conditorem ex toto corde, tota anima,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃salmistae: fundamentaeius in mon¬
tibusscis: At cum singularinumero
funda mentum ponitur ipsum saepius
auctorembonorum omniumindicat.
De quo paulus ait: fundamentumeni
quorursus ad credentes. sed estis inquit
ciuesscõrum etdomesticidĩ: super aedi¬
ficati superfundamentum apłorum
et prophetarum: In hocergifunda¬
mentum lapides grandes et pretiosi
qui templumomne gestaerent sunt positi.
qui aperipsum ad propagandam toto
orbeecclesiam. et prius patriarche
et prophetȩ. et postmodum sunt apłi
instructi. Qui quo artius eu s amoriin¬
herebant. eo fortius sectatoressuos in
aedificatione caelesti suste itabant:
Quo s uidelicet lapides rex qua drare
praecepit ut magistroseedesiae con¬
positosmoribus et in mobilesinimo
eẽ deberesignaret: Sicut nim qua¬
dratum quãcumq uertitur. stabit.
i tanimirtm uit a perfectorum quae
adueritatislmeam sollicita dir ecta
est nullis temptationum inpulsibus.
a sua nouit stabilitate deis: Erat

Expanded text:
Psalmistae: Fundamenta ejus in monPsalmistae: Fundamenta ejus in montibus sanctis . At cum singulari numero fundamentum ponitur, ipsum saepius auctorem bonorum omnium indicat, de quo Apostolus ait: Fundamentum eniquo rursus ad credentes: Sed estis, inquit, cives sanctorum, et domestici Dei, superaedificati super fundamentum apostolorum et prophetarum . In hoc ergo fundamento lapides grandes et pretiosi, qui templum omne gestarent sunt positi, quia per ipsum ad propagandam toto orbe Ecclesiam, et prius patriarchae et prophetae, et postmodum sunt apostoli instructi, qui quo arctius amori ejus inhaerebant, eo fortius sectatores suos in aedificio coelesti sustentabant. Quos videlicet lapides Rex quadrare praecepit, ut magistros Ecclesiae compositos moribus, et immobiles animo esse debere signaret. Sicut vero quadratum, quocumque vertitur, stabit, ita nimirum vita perfectorum quae ad veritatis lineam sollicite directa est, nullis tentationum impulsibus a sua novit stabilitate dejici. Erat
Abbreviated transcription (Latin):
tis aduersa simul. et prosperablandi¬
entis perdurent. Haeciuuanted nõ¬
frs km̃i de euangelicȩ lectionis expo¬
sitionet sanscurrimus: Sed uidetur
congruum sollemnitati quam colimus
deaedificationetempli aliqua com¬
memorare. et quam decenter orna¬
tus illius ecclesiaesignificationi con¬
ueniatindagare : Narrat ergoscrip¬
tura quia preceperit salomon ut
tollereit lapides grandes. lapides
precioss infundamentum templi
et quadrarenteos: Lapides autem gran¬
des et pritiosi qui in fundamento locati
totum onistempli sibi superinpositum
portant ex imiosscaẽ ecclesiae docto¬
resinsiniant. Grandes nimirum ex¬
cellentil meritorum preciosos clari¬
tate signorum. quia ab ipsod nõ uer¬
bum aucientes totam crescentis ecclesiȩ
fabricam suae predicatione genuer̃t.
quandaenim inscripturis fundamen¬
a pluralinumero dicuntur uel pre¬
licatoresscõs. uel firmas iustorum co¬
ꝗtationes significant. Vnde est illud

Expanded text:
tis adversa simul et prospera blanditis adversa simul et prospera blandientis perdurent. Haec, adjuvante Dosimi, de evangelicae lectionis expositione transcurrimus, sed videtur congruum solemnitati quam colimus de aedificatione templi aliqua commemorare, et quam decenter ornatus illius Ecclesiae significationi conveniat, indagare. Narrat ergo sacra Scriptura quia praeceperit Salomon, ut tollerent lapides grandes, lapides pretiosos in fundamentum templi, et quadrarent eos. Lapides autem grandes et pretiosi, qui, in fundamento locati, totum onus templi sibi superimpositum portant, eximios sanctae Ecclesiae doctores insinuant, grandes nimirum excellentia meritorum, pretiosos claritate signorum, quae ab ipso Domino verbum audientes totam Ecclesiae crescentis fabricam sua praedicatione genuerunt. Quando enim in Scripturis fundamenta plurali numero dicuntur, vel praedicatores sanctos, vel firmas justorum cogitationes significant. Unde est illud
Abbreviated transcription (Latin):
rat: N on corrumpitur a falsis fra¬
ribus. quia ethereticorum dogma¬
ta rectecredendo refutat. et uiti¬
osa quorundam catholicorum ex¬
empla. sobriae etiuste et piae ũi¬
uendo deuitat: Non obcecatur
fumo propriaecupiditatis. quia
fertet interius solo ardor edomini¬
ce caritatis. Hii autem homini ad
est redemptor inr̃o qui ecclesiamsibi
uniuersalem inuincibili mentis
forcitudinecopulauit. Promodo
suoqui quesimilantur electi quando
quod ipse in totaecclesia generaliter facit
hoc illi in suis sieguli cordibus a gerespe¬
ciali tercurant: Nam quasiin altum fodi¬
endo suamuigilanter conscientiam dis¬
cutiunt: Nequid in ea sordidum lateat.
solerter inquirunt: cunctasa fundo cor¬
dis superuacuorum cogitattum late¬
bras manusedulaediscretionis exͥauri¬
unt: quatenus firmaminse quietam que
sedem petreilli fortissime hoc estxp̃o
praeparent. fit que ut pereius praesen¬
tiam insuperabiles intersaeculi terren¬

Expanded text:
rat; non corrumpitur a falsis frarat; non corrumpitur a falsis fratribus, quia et haereticorum dogmata recte credendo refutat, et vitiosa quorumdam catholicorum exempla sobrie et juste, et pie vivendo devitat; non obcaecatur fumo propriae cupiditatis, quia fervet interius solo ardore Dominicae charitatis. Huic autem homini, id est, Redemptori nostro, qui Ecclesiam sibi universalem invincibili mentis fortitudine copulavit, pro modulo suo quique similantur electi, quando quod ipse in tota Ecclesia generaliter facit, hoc illi in suis singuli cordibus agere specialiter curant. Nam quasi in altum fodiendo, suam vigilanter conscientiam discutiunt, ne quid in ea sordidum lateat, solerter inquirunt, cunctas a fundo cordis supervacuorum cogitatuum latebras manu sedulae discretionis exhauriunt, quatenus firmam quietamque fidem petrae illi fortissimae, hoc est, Christo praeparent; fitque ut per ejus praesentiam insuperabiles inter saeculi torren
Abbreviated transcription (Latin):
fidei et non potius superarenam
ꝑfidiaȩ uelleui tatis fundati consis¬
terent. laba faccari numquam
prorsus ualerent: Notandum autẽ
quod haec in undatio temptationũ
tribus modis ecclesiam inpugnat:
Nam uel a sua concupiscentia temp¬
tatur quisq: abstractus et in lectus.
uel falsorum fratrum in probitate
fatigactur. uel a pertioribus exter¬
norum appetitur insidiis Quaeui¬
delicet temptamenta. dñs a libipor¬
tasinferinuncupat: Et merito quia
nimirum siuicerint. aeternumtra¬
hunt interitum: Et super hancpe¬
tram inquit aedificabo ecclesiam
meam. et porte inferinon preuale¬
bunt aduersuseam: et siergo pulsant
non tamen deiciunt ecclesiam xp̃i.
portediaboli: Et sunruit inundatio.
perfidiae: non subruit domum fi¬
dei: Qua eenim adiutorisuo ueraci¬
ter dicerepotest. dum anxiaretur
cormeum inpetra ex altastime.
Non debellatur abextraneis. quia
rabiem persequent᷑um infidelium
cum coronamarterii patiendo supe¬

Expanded text:
fidei, et non potius super arenam fidei, et non potius super arenam perfidiae vel levitatis fundati consisterent, labefactari prorsus nunquam valerent. Notandum autem quod haec inundatio tentationum tribus modis Ecclesiam impugnat. Nam vel a sua concupiscentia tentatur quisque abstractus et illectus, vel falsorum fratrum improbitate fatigatur, vel aptioribus externorum appetitur insidiis. Quae videlicet tentamenta Dominus alibi portas inferi nuncupat, et merito, quia nimirum si vicerint, in aeternum trahunt interitum. Et super hanc petram, inquit, aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt adversus eam . Etsi ergo pulsant, non tamen dejiciunt Ecclesiam Christi portae diaboli; etsi irruit inundatio perfidiae, non subruit domum fidei. Quae enim adjutori suo veraciter dicere potest: Dum anxiaretur cor meum, in petra exaltasti me, non debellatur ab extraneis, quia rabiem persequentium infidelium cum corona martyrii patiendo supe
Abbreviated transcription (Latin):
damenta supra petram. quia in cor¬
desuorum fidelium quicquid terre¬
ne intentionis inuenit funditus. ex¬
stirparestuduit. Quatinus eiectis
prisce consuetudinis ruderibus et
cogitationibus superfluis. stabilem
supraquam huiuscemodidomus fun¬
damentalo cauit : Nam sicut in do¬
mo aedificanda nil petrecui funda¬
mentum inponatur antefertur:
Inscã ecclesia petram suam iudelic&
xpm̃ imo habet in corde recondiũ.
nequealiquid fideuillius ac dilectione
praeponit. Adeo ut prohac etiam
mortem patinon dubitet. Cunimi¬
rum petrus princeps ecclesiae. quia
cepit. quando audiuit quiatues pe¬
trus et superhancpetram aedificabo
ecclesiam meam: Inundatione autẽ
facta. in lisum estflumen domiu
illi. et nom potuit eam mouere. fun¬
dataenim erat suprapetram: Pat&
expositio. qui apulsata est saepe
praessuris ecclesia nec deiecta
Quodsi qui credentium mali suicti
cesserunt adhancutiq domum non
pertinebant. Qiuas superpetram

Expanded text:
damenta supra petram. Quia in cordamenta supra petram. Quia in corde suorum fidelium quidquid terrenae intentionis invenit, funditus exstirpare studuit, quatenus ejectis priscae consuetudinis ruderibus, ac cogitationibus superfluis, stabilem supra quam hujusmodi domus fundamenta collocavit. Nam sicut in domo aedificanda nil petrae, cui fundamentum imponatur, antefertur, ita sancta Ecclesia petram suam, videlicet Christum, imo habet in corde reconditam; neque aliquid fidei illius ac dilectioni praeponit, adeo ut pro hac etiam mortem pati non dubitet; cui nimirum petrae princeps Ecclesiae, quia cepit, quando audivit, Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Inundatione autem facta, illisum est flumen domui illi, et non potuit eam movere; fundata enim erat supra petram. Patet expositio, quia pulsata est saepe pressuris Ecclesia, nec dejecta. Quod si qui credentium male victi cesserunt, ad hanc utique domum non pertinebant, quia si supra petram
Abbreviated transcription (Latin):
tur uerba non ignorat: Quod etiam
subsequenter astruit. manifesteosten¬
dens quialo cutiobona absq: operum
ad testatione nilomnino prosit: Quid
facitis quaedico: Dnm̃namq: uocare
bonidonum thesauri. boneuidetur esse
fructus arboris : Omnis enim quicumq
inuocauerit nomen dñĩ saluus erit.
profecto patet quiad ebonocordis
thesauro prolatum non fuitbonum
quod linguasonuit. Nec talis fructum
confessionis ficiradix sed spine hoc
horridauitiis et non multitudine do¬
minice dulcedinis onusta conscientia
procreauit. Qua eautem situera fruc¬
tuum bonorumm alorumq discretio.
dñs subalia figura subdendo designat:
Omnis quiuenitadme et audit sermo¬
nes meos et faciteos. ostendam uobis
cuisimilis est: Similis est homini ae¬
dificanti domum: Homo autem hic.
lectam sibidomum scam̃ uidelicet
ecclesiam inqua perpetuo maneret
aedificare et consecrare dignatus
est: Qui foditinaltum et posuit fun¬

Expanded text:
tur verba, non ignorat. Quod etiam tur verba, non ignorat. Quod etiam subsequenter astruit, manifeste ostendens quia locutio bona absque operum attestatione nihil omnino prosit. Quid facitis quae dico? Dominum namque vocare boni donum thesauri, bonae videtur esse fructus arboris. Omnis enim quicunque invocaverit nomen Domini, salvus erit. profecto patet quia de bono cordis thesauro prolatum non fuit bonum quod lingua sonuit, nec talem fructum confessionis fici radix, sed spinae, hoc est, horrida vitiis, et non multitudine dominicae dilectionis, onusta conscientia procreavit. Quae autem sit vera fructuum bonorum malorumque discretio, Dominus sub alia figura subdendo designat: Omnis qui venit ad me, et audit sermones meos, et facit eos, ostendam vobis cui similis sit. Similis est homini aedificanti domum. Homo autem hic lectam sibi domum sanctam, videlicet, Ecclesiam, in qua perpetuo maneret, aedificare et consecrare dignatus est. Qui fodit in altum, et posuit fun