comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ratorũ socius. hospiti pio dicere auderet: Sed plane
rectissime diceret᷑. Age quicquid potes. ne fiat qͥd
merito times Sed ñ te timor iste compellat. ut
facias qͦd in se filiȩ tuȩ si fieri uoluerut. facient
cũ sodomitis te auctore nequiciã. si aut̃ noluerint.
patient᷑ a sodomitis te auctore uiolentiã. Noli face¬
re magnũ scelus tuũ. dũ maius horrescis alienũ.
Quantumlibet enĩ distet int̾ tuũ & alienũ: hoc erit
tuũ. illud alienũ. Nisi forte ꝓ defensione huiꝰ uiri
in eas se quispiam coartet angustias : ut dicat qm̃
acciꝑe quã facere prȩstat in iuiriã. hospites aut̃ illi
ñ erant utiq facturi in uiriã sed passuri: maluit
uir iustus filias suas in iuriã pati quã hospites suos.
eo iure quofiliarũ dñs erat & nouerat ñ eas peccare
si id fier&e. qr peccantes potiꝰ quib ñ consentirent. si¬
ne peccato ꝓprio sustinerent. Deniq non se ipsȩ stu¬

Expanded text:
ratorum socius hospiti pio dicere auderet? sed plane ratorum socius hospiti pio dicere auderet? sed plane rectissime diceretur: age quidquid potes, ne fiat, quod merito times, sed non te timor iste conpellat, ut facias, quod in se filiae tuae fieri si uoluerint, facient cum Sodomitis te auctore nequitiam; si autem noluerint, patientur a Sodomitis te auctore uiolentiam. noli facere magnum scelus tuum, dum maius horrescis alienum: quantumlibet enim distet inter tuum et alienum, hoc erit tuum, illud alienum. nisi forte pro defensione huius uiri in eas se q\'Q.ispiam coartet angustias, ut dicat: quoniam accipere quam facere praestat iniuriam, hospites autem illi non erant utique facturi iniuriam, sed passuri, maluit uir iustus filias suas iniuriam pati quam hospites suos eo iure, quo filiarum dominus erat et nouerat non eas peccare, si id fieret, quia peccantes potius, quibus non consentirent, sine peccato proprio sustinerent. denique non se ipsae stu
Abbreviated transcription (Latin):
posset ille respondere. Timor & tremor uenerunt suꝑ
me. & contexerunt me tenebrȩ. Posset etiã dicere iste¬
Turbatꝰ ÷ prȩ ira oculusmeus. Ut non mirarem᷑ uł illũ
in timoris tenebris. uł istũ oculo turbato ñ uidisse
qͦd uidendũ fuit. ne facerent qͦd faciendũ non fuit
Et scõ quidẽ dauid iustius dici potuit. qͥd nec irasci de¬
buerit quanius ingrato & reddenti mala ꝓbonis:
Sed & si ut homini ira subrepsit: ñutiq tantũ debuit
prȩualere. ut se facturũ iuraret qͦd aut seuendo
faceret: aut pererando ñ faceret. Illi aut̃ int̾ sodo¬
mitarũ libidinosas insanias consticuto. quis auꝰ¬
deret dicere. etiã si tui hospites in tua domo quo
eos intrare humanitate uiolentissima compulisti
abimpudicis app̃hensi & oppressi muliebria pati¬
ant᷑. nichil timeas. nichil cures. ñ ex pauescas. ñ
horrescas. ñ contremiscas: Quis hȩc uł illorũ scele¬

Expanded text:
posset ille respondere: timor et tremor uenerunt super posset ille respondere: timor et tremor uenerunt super me et contexerunt me tenebrae, posset etiam isteturbatus est prae ira oculus meus, ut non miraremur uel illum in timoris tenebris uel istum oculo turbato non uidisse, quod uidendum fuit, ne facerent quod faciendum non fuit. Et sancto quidem Dauid iustius dici potuit, quod nec irasci debuerit, quamuis ingrato et reddenti mala pro bonis, sed etsi ut homini ira subrepsit, non utique tantum debuit praeualere, ut se facturum iuraret, quod aut saeuiendo faceret aut peierando non faceret; illi autem inter Sodomitarum libidinosas insanias constituto quia auderet dicere: etiamsi tui hospites in tua domo, quo eos intrare humanitate uiolentissima conpulisti, ab inpudicis apprehensi et oppressi muliebria patiantur, nihil timeas, nihil cures, non expauescas, non horrescas, non contremescas? quis haec uel illorum scele
Abbreviated transcription (Latin):
consulat᷑ a nob̃. faciendũ ñ ẽe̾. clam abit. & iubebit potius
ut sic nrã peccata caueamꝰ: ne ullorũ ꝓrsus alienorũ pec¬
catorũ timore peccemꝰ Aliena qͥppẽ ille uir iustus timendo
peccata. quȩ nͥ consentientes in quinare ñ possunt : ꝑturbatꝰ
ñ attendit suũ. qͦ uoluit subdere filias libidinib impiorum.
Hȩc quando in scripturis scĩs legimꝰ : ñ idõ ꝙr facta credimꝰ etiã
facienda credamꝰ. ne uiolemꝰ prȩcepta dũ passim sectam᷑ exẽpla
An uͦ qr urauit dauid se occisurũ. ẽẽ. nabal & clem̃ti conside¬
ratione ñ fecit. ꝓpt̾ea illũ imitandũ. e̾ẽ. dicemꝰ. ut temere
iuremꝰ nos. e̾ẽ. facturos. qͦd ñ. ẽẽ. faciendũ postea uideamꝰ:
Sed sicut illũ timor ut ꝓstituere filias uellet: sicistũ ut te¬
mere iuraret ira turbauit. Deniq si de ambob int̾rogan¬
do ut dicerent cur hȩc fecerint. fas nob esset inquirere:

Expanded text:
consulatur a nobis, faciendum non esse clamabit et iubebit potius, consulatur a nobis, faciendum non esse clamabit et iubebit potius, ut sic nostra peccata caueamus, ne ullorum prorsus alienorum peccatorum timore peccemus. aliena quippe ille uir iustus timendo peccata, quae nisi consentientes inquinare non possunt, perturbatus non adtendit suum, quo uoluit subdere filias libidinibus inpiorum. haec quando in scripturis sanctis legimus, non ideo, quia facta credimus, etiam facienda credamus, ne uiolemus praecepta, dum passim sectamur exempla. an uero, quia iurauit Dauid se occisurum esse Nabal et clementia consideratiore non fecit, propterea illum imitandum esse dicemus, ut temere iuremus nos esse facturos, quod non esse faciendum postea uideamus? sed sicut illum timor, ut prostituere filias uellet, sic istum, ut temere iuraret, ira turbauit. denique si de ambolus interrogando, ut dicerent cur haec fecerint, fas nobis esset inquirere,
Abbreviated transcription (Latin):
ego sceleratior ero. aut nisi tu hoc scelus feceris. ego talia
plura faciã: scelus nob uideamꝰ admiitere: si uelimꝰ ab sce¬
lere tẽꝑare. Hoc saꝑe quid est aliud nͥ desipere. uł potius
in sanire: Amea quippe iniquitate ñ ab aliena siue in
me siue inali is ꝑpetrata. mͥ ÷ cauenda dãnatio. Anima enĩ
quȩ peccauerit: ipsa moriet᷑. Sigͦ peccare negrauiꝰ ł in
nos uł inquoslibet alii peccent. ꝓculdubio ñ debemꝰ: consi¬
derandũ est in eo qͦd fecit loth. utrũ exemplũ sit qͦd imi¬
tari. an potius qͦd uitare debeamꝰ. Magis enĩ uidet᷑ intu¬
endũ & notandũ. cũ tã horrendũ malũ ex impietate
flagitiosissima sodomitarũ. suis impenderet hospitib
qͦd cuperet depellere nec ualeret: sic etiã iusti animũ
potuisse turbari. ut uellet facere qͦd ñ humani timoris
nebulosa tẽpestas. sed diuini iuiris tranquilla serenitas si

Expanded text:
ego sceleratior, aut: nisi tu hoc scelus feceris, ego talia ego sceleratior, aut: nisi tu hoc scelus feceris, ego talia plura faciam, scelus nobis uideamur admittere, si uelimus ab scelere temperare. hoc sapere quid est nisi desipere uel potius insanire? a mea quippe iniquitate, non ab aliena siue in me siue in aliis perpetrata mihi est cauenda damnatio; anima enim, quae peccauerit, ipsa morietur. Si ergo peccare, ne grauius uel in nos uel in quoslibet alii peccent, procul dubio non debemus, considerandum est in eo, quod fecit Loth, utrum exemplum sit, quod imitari. an potius quod uitare debeamus. magis enim uidetur intuendum et notandum, cum tam horrendum malum ex inpietate flagitiosissima Sodomitarum suis inpenderet hospitibus, quod cuperet depellere nec ualeret, sic etiam iusti animum potuisse turbari, ut uellet facere, quod non humani timoris nebulosa tempestas, sed diuini iuris tranquilla serenitas, si
Abbreviated transcription (Latin):
cio cuncta intrabunt. atq regnabunt. Quando enĩ fuerit
definitũ. peccandũ eẽ homini minꝰ. ne alius peccet am¬
plius: ꝓfecto & furtis nrĩs stupra cauebunt᷑ aliena. & in¬
cesta stupris. & si qua impietas uisa fuerit etiã peior in¬
cestis: incesta quoq facienda dicent᷑ a nob̾. si eo mͦ agi
potuerint ut illa impietas ñ cõmittat᷑ abaliis. & insingulis
quibq generib peccatorũ. & furta ꝓfurtis. & stupra ꝓ
stupris. & incesta ꝓ incestis. & sacrilegia ꝓ sacrilegi is.
facienda putabunt᷑. nrã ꝓalienis. non solũ ininora
ꝓ maiorib: uerũ etiã si ad ipsa sũma & pessima ue¬
niat᷑ pauciora ꝓplurib. si se ita rerũ uerset incur sus
ut alit̃ alii non se abstineasit apeccatis. nisi minꝰ aliqͣnto
sed tamen peccantib nobis. ita ut omĩno ubi dixerit inimicꝰ
qui habuerit huiꝰ modi potestatẽ. nisi tu sceleratꝰ fueris.

Expanded text:
tio cuncta intrabunt atque regnabunt. Quando enim fuerit tio cuncta intrabunt atque regnabunt. Quando enim fuerit definitum peccandum esse homini minus, ne alius peccet amplius; profecto et furtis nostris stupra cavebuntur aliena, et incesta stupris; et si qua impietas visa fuerit etiam pejor incestis, incesta quoque facienda dicentur a nobis, si eo modo agi potuerint, ut illa impietas non committatur ab aliis: et in singulis quibusque generibus peccatorum, et furta pro furtis, et stupra pro stupris et incesta pro incestis et sacrilegia pro sacrilegiis facienda putabuntur, nostra pro alienis, non solum minora pro maioribus, uerum etiam si ad ipsa summa et pessima ueniatur, pauciora pro pluribus, si se ita rerum uerset incursus, ut aliter alii non se abstineant a peccatis, nisi minus aliquanto, sed tamen peccantibus nobis, ita ut omnino ubi dixerit inimicus, qui habuerit huius modi potestatem: nisi tu sceleratus fueris,
Abbreviated transcription (Latin):
inruebant. Aitenĩ. Sunt mͥ duȩ filiȩ quȩ ñ cognouerunt
uirũ ꝓducã illas aduos &e utimini eis quomͦ placuerit
uob. tantũ in uiros istos ne faciatis iniquũ ꝓptea quia
intra uerunt sub tectũ tignorũ meoruĩ. Quid hic diceaꝰ
re conabant᷑ hor remꝰ ut quiaqͥd fieret ne hoc fieret. aroe¬
tuem suisse faciendũ : Mouet etiã marime ꝑsona facientis
quȩ merito iusticiȩ liberabat᷑ a sodomis Nt qm̃ muii mna
lũ est. feminas quã uiros ꝑpecistuprũ: etiã hoc adiusti¬
ciã iusti illiꝰ ꝑtinuisse dicat᷑ qͦd in filiab hoc maliuit fi¬
eri quã in hospitib suis. ñ tantũ id uolens animo uerũ
& offerens uerbo. & si illi assensi fuissent implecurus a
facto Sed si hanc peccatis aꝑuerimꝰ uiã. ut cõmittamꝰ minõ¬
ra ne alii maiora cõmittant: latolimite. immno nullolio¬
mite. sed conuulsis & remotis om̃ĩb t̾minis. infinitospa¬

Expanded text:
inruebant. ait enim: sunt mihi duae filiae, quae non cognouerunt inruebant. ait enim: sunt mihi duae filiae, quae non cognouerunt uirum; producam illas ad uos, et utimini eis, quomodo placuerit uobis; tantum in uiros istos ne faciatis iniquum, propterea quia intrauerunt sub tectum tignorum meorum. quid hic dicemusre conabantur, horremus, ut quidquid fieret ne hoc fieret, arbitremur fuisse faciendum? mouet etiam maxime persona facientis, quae merito iustitiae liberabatur a Sodomis, ut, quoniam minus malum est feminas quam uiros perpeti stuprum, etiam hoc ad iustitiam iusti illius pertinuisse dicatur, quod in filiabus hoc maluit fieri quam in hospitibus suis, non tantum id uolens animo, uerum et offerens uerbo et, si illi assensi fuissent, inpleturus et facto. sed si hanc peccatis aperuerimus uiam, ut committamus minora, ne alii maiora comite, sed convulsis et remotis omnibus terminis infinito spa
Abbreviated transcription (Latin):
catis. ipso suo genere grauiorib inueniant᷑ ẽẽ. gra¬
uiora. Grauiuis ÷ enĩ. auaricia quã miscdia furtum
facere. Itẽq stuprũ grauius ÷ luxuria quã miscđia
ꝑpetrare. Et tamen grauius est adulterare miscđia:
quã furari auaricia. Neq nunc agit᷑ quid sit leuuis
siue grauius : sed quȩ sint peccata uł non sint Ne¬
mo enĩ dixerit debuisse peccari. ubi constat. ẽe. pec¬
catũ Sed debere dicimꝰ si ita uł ita peccatũ est. ignosci
uł non ignosci. Uerũ qͦd fatendũ est. ita humãnos
animos quȩdã compensatiua peccata ꝑturbant:
ut etiã putent᷑ debere laudari. ac potius recte facta
dicantur. Quis enĩ dubitet grande esse peccatũ. si
pat filias suas ꝓsticuat fornicationib impiorũ: Et tam̃ exti¬
il eauisa Qua hoc uir iustus debere se facere existimaret.
quando sodomite nefario libidinis impetu sospitila et

Expanded text:
catis ipso sue genere leuioribus inueniantur esse gracatis ipso sue genere leuioribus inueniantur esse grauiora. grauius est enim auaritia quam misericordia furtum facere, itemque stuprum grauius est luxuria quam misericordia perpetrare, et tamen grauius est adulterare misericordia quam furari auaritia. neque nunc agitur, quid sit leuius siue grauius, sed quae sint peccata uel non sint. nemo enim dixerit debuisse peccari, ubi constat esse peccatum; sed debere dicimus, si ita uel ita peccatum est, ignosci uel non ignosci. Verum, quod fatendum est, ita humanos animos quaedam conpensatiua peccata perturbant, ut etiam putentur debere laudari, ac potius recte facta dicantur. quis enim dubitet esse grande peccatum, si pater filias suas prostituat fornicationibus inpiorum? et tamen extitit causa, qua hoc uir iustus debere se facere existimaret, quando Sodomitae nefario libidinis inpetu hospitibus eius
Abbreviated transcription (Latin):
memꝰ: Dicet aliquis Ergo ȩquandus est fur quilib&
ei furi. qui miscđiȩ uoluntate furatur: Quis hoc
dixerit: Sedhorũ duorũ non ideo est quisquã bonꝰ:
qr peior est unꝰ Pȩior est enĩ qͥ concupiscendo. quã qͥ
miserando furat᷑. Sed si furtũ ome peccatũ est: abomĩ
furto est abstinendũ. Quis enĩ dicat. ẽẽ. peccandũ. etiã si
aliud sit dãnabile. aliud ueniale peccatũ: Nunc aut̃ quȩ¬
rimꝰ. si hoc aut illud quisq fecerit. quis ñ peocabit siue
peccabit. ñ quis grauius leuiusq peccabit. Nam & ipsa
furta leuius utiq puniunt᷑ lege: quã stupra. Sunt aũt
utraq peccata. quamuis alia leuiora. alia grauiora. ita
ut leuius habeat᷑ furtũ qͦd concupiscendo. quã stuprũ
qͦd sub ueniendo cõmittit᷑. In suo quippe genere aliis
eiꝰdẽ generis peccatis leuiora fiunt. quȩ bono animo
uident᷑ admitti. cũ tam̃ & ipsa alterius generis pec¬

Expanded text:
memus? Dicet aliquis: ergo aequandus est fur quilibet memus? Dicet aliquis: ergo aequandus est fur quilibet ei furi qui misericordiae uoluntate furatur? quis hoc dixerit? sed horum duorum non ideo est quisquam bonus, quia peior est unus. peior est enim, qui concupiscendo quam qui miserando furatur; sed si furtum omne peccatum est, ab omni furto est abstinendum. quis enim dicat esse peccandum, etiamsi aliud sit damnabile, aliud ueniale peccatum? nunc autem quaerimus. si hoc aut illud quisque fecerit, quis non peccabit siue peccabit, non quis grauius leuiusue peccabit. nam et ipsa furta leuius utique puniuntur lege quam stupra; sunt autem utraque peccata, quamuis alia leuiora, alia grauiora, ita ut leuius habeatur furtum, quod concupiscendo, quam stuprum, quod subueniendo committitur. in suo quippe genere aliis eiusdem generis peccatis leuiora fiunt, quae bono animo uidentur admitti, cum tamen et ipsa alterius generis pec
Abbreviated transcription (Latin):
heres esset qui facturus inde fuerat elȩmosinas laugasn
ille qͥnullas. si merito punit adulterũ etiã qͥ de monstra¬
uerit miscđia se fecisse adulteriũ. ut ꝑ illã cũ qua fecit
de morte hominẽ liberaret. postremo ut adre de qua
questio est ꝓpius accedamus. simerito punit eũ qui fe¬
minȩ alicui priscillianistarũ turpitudinis conscie ꝓptea
se adulterino concubitu miscuit ut adeorũ latebras
pueniret. obsecro te cũ dicat apłs. nec exhibeatis mẽ¬
bra urã arma iniquitatis peccato. & idõ nec manꝰ. nec
corporis genitalia. nec alia membra flagitiis exhi¬
bere debeamꝰ ut priscillianistas inuenire possimꝰ qͥd
nos lingua. quid totũ os nrm. quid organũ uocis
offendit. ut hȩc ex hib ea mꝰ peccato. tantoq peccato. ubi dm̃
nrm̃ ut priscillianistas app̃hensos abignorantiȩ blas¬
phemiis seruemꝰ sine excusatione ignorantiȩ blasphe¬

Expanded text:
heres esset, qui facturus inde fuerat elemosynas largas, non heres esset, qui facturus inde fuerat elemosynas largas, non ille, qui nullas; si merito punit adulterum, etiam qui demonstrauerit misericordia se fecisse adulterium, ut per illam, cum qua fecit, de morte hominem liberaret; postremo, ut ad rem, de qua quaestio est, propius accedamus, si merito punit eum, qui feminae alicui Priscillianistarum turpitudinis consciae propterea se adulterino concubitu miscuit, ut ad eorum latebras perueniret: obsecro te, cum dicat apostolus: nec exhibeatis membra uestra arma iniquitatis peccato et ideo nec manus nec corporis genitalia nec alia membra flagitiis exhibere debeamus, ut Priscillianistas inuenire possimus, quid nos lingua, quid totum os nostrum, quid organum uocis offendit, ut haec exhibeamus arma peccato tantoque peccato, ubi deum nostrum, ut Priscillianistas adprehensos ab ignorantiae blasphemiis eruamus, sine excusatione ignorantiae blasphe
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ ñ solũ ipsũ furtũ uerũ etiã falsũ testimoniũ. & ad¬
ulteriũ & om̃ẽ opꝰ malũ. ñerit malũ sebonũ. siea cau¬
sa ꝑpecret᷑ ut sit unde fiat honũ: Quisista dicat. nesi qͣ
res humanas om̃sꝙ conat᷑ mores legesq subuer tere
E dlenĩ sceleratissimũ facinꝰ qͥdtur pissimũ flageciũ. qd̾
impussimũ sacrilegiũ ñdicat᷑ posse fieri recteatꝙ̃.
iuste. nec impune tantũ. uerũ etiã głose. ut in eo p¬
petrando ñ solũ supplicia nulla timeant᷑ sed spent ꝙ
puia si semel concesserimꝰ in om̃ib malisoꝑib. hominõ.
ido nquid fiat sed quare fiat. cẽ. quȩrendĩ: ut quetuunq
ꝓpt̃ bonas causas facta inueniunt᷑. nec ipsa mala ẽe.
udicent᷑: At si iusticia merito punit furẽ. etiã qui di¬
perit & ostenderit idõ se subtraxisse suꝑflua diuiti ut
preberet necessaria pauꝑi. si merito pͥunit falsariũ
etiã qͥ se idõ testam̃tũ alienũ corrupisse docuerit. ut ule

Expanded text:
iam falsum testimonium, et adulterium, et omne opus malum non erit malum, sed bonum, si ea causa perpetretur, ut sit unde fiat bonum. Quis ista dicat, nisi qui res humanas omnesque conatur mores legesque subvertere? quod enim sceleratissimum facinus, quod turpissimum flagitium, quod inpiissimum sacrilegium non dicatur posse fieri recte atque iuste nec inpune tantum, uerum etiam gloriose, ut in eo perpetrando non solum supplicia nulla timeantur, sed sperentur et praemia, si semel concesserimus in omnibus malis operibus hominum ideo non quid fiat, sed quare fiat esse quaerendum, ut, quaecumque propter bonas causas facta inueniuntur, nec ipsa mala esse iudicentur? at si iustitia merito punit furem, etiam qui dixerit et ostenderit ideo se subtraxisse superflua diuiti, ut praeberet necessaria pauperi; si merito punit falsarium, etiam qui se ideo testamentum alienum corrupisse docuerit, ut ille
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ hȩc bona. si ꝓpt̃ hȩc bona nec illa sunt mala : Lã uͦ si
aliquȩ immunde & diuites feminȩ uideant᷑ amatores &
stupratores suos insuꝑ ditature. cur ñ & has partesatq
artes suscipiat uir misericors. quib ꝓtã bona causa utat᷑.
ut habeat unde indigentib largiat᷑. nec audiat apłindicen¬

Expanded text:
propter haec bona, si propter haec bona nec illa sunt mala? Jamvero si propter haec bona, si propter haec bona nec illa sunt mala? Jamvero si aliquae immundae et divites feminae videantur amatores et stupratores suos insuper ditaturae; cur non et has partes atque artes suscipiat vir misericors, quibus pro tam bona causa utatur, ut habeat unde indigentibus largiatur; nec audiat Ap
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa p̾eccata sunt: sicut furta. stupra. blasphemiȩ: uł cȩt̾a
talia. quis est qͥ dicat causis bonis. ẽẽ. facienda. ut uł peccata
ñsint. uł qͦd est absurdius. iusta peccata sint: Quis ÷ qͥ dicat.
ut habeamꝰ qͦd demꝰ pauꝑib. faciamꝰ furta diuitib. aut te¬
stimonia falsa uendamꝰ. maxime si n̾inde in nocentes lȩ¬
dunt᷑. sed nocentes potius dãnaturis udicib eruuntur:
Duo enĩbona fuint huiꝰ uenditione m̃dacii. ut & pecunia
sumat᷑ unde in ops alat᷑: & iudex fallat᷑. ne homo puniat᷑¬
Testam̃ta etiã si possumꝰ. cur ñuera suppͥmimꝰ & falsa sup¬
ponimꝰ. ut hereditates uł legata ñ habeant indigni qui
nichil ex eis oꝑant᷑ boni. sed ii potius a quib esurientes
pascunt᷑. nudi uestiunt᷑. ꝑ egrini suscipiunt᷑. captiui re-¬
dimunt᷑. ȩccłȩ construuntur: Cur enĩ ñ fiant illa mala

Expanded text:
ipsa peccata sunt, sicut furta, stupra, blasphemiae uel cetera ipsa peccata sunt, sicut furta, stupra, blasphemiae uel cetera talia, quis est, qui dicat causis bonis esse facienda, ut uel peccata non sint uel, quod est absurdius, iusta peccata sint? quis est, qui dicat: ut habeamus, quod demus pauperibus, faciamus furta diuitibus aut testimonia falsa uendamus, maxime si non inde innocentes laeduntur, sed nocentes potius damnaturis iudicibus eruuntur? duo enim bona fiunt huius uenditione mendacii, ut et pecunia sumatur, unde inops alatur, et iudex fallatTestamenta etiam si possimus, cur non vera supprimimus, et falsa supponimus, ut haereditates vel legata non habeant indigni, qui nihil ex eis operantur boni; sed hi potius a quibus esurientes pascuntur, nudi vestiuntur, peregrini suscipiuntur, captivi redimuntur, ecclesiae construuntur? Cur enim non fiant illa mala
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ animꝰ faciendũ ẽ decerneret. Int̃ est quidẽ plurimũ: qua
causa. qͦ fine. qua intentione quidfiat. Sed ea quȩ constat. ẽẽ
peccata: nullo bonȩ causȩ obtentu. nullo quasi bono fine.
nulla uelut bona intentione facienda sunt:. Fa quippe oꝑa
hominũ sicut causas habuerint bonasseu malas. nunc st̃
hona nune mala: quȩ ñ sunt ꝑse ipsa peccata Sic̃ uictũ
p̃bere paupib bonũ opus est. si fit causa miscdiȩ cũ recta
ficde. Sicut concubitꝰ conugalis quando fit causa generandi
si ea fide fiat. ut gignant᷑ regenerandi. Hȩc atq huiꝰmodi
seđmsuas causas: oꝑa sunt bona uł mala. qr eadẽ ipsa si ha¬
beant malas causas in ꝓeccata uertunt᷑. Uelut si iactantiȩ
causa pauꝑ pascit᷑. auc lasciuiȩ causa cũ uxore concũbit᷑. aut
filii generant᷑. ñut dõ sed ut diabolo nutriant᷑. Cũ uͦ iã oꝑa

Expanded text:
si animus faciendum esse decerneret. Interest quidem plurimum, qua si animus faciendum esse decerneret. Interest quidem plurimum, qua causa, quo fine, qua intentione quid fiat; sed ea, quae constat esse peccata, nullo bonae causae obtentu, nullo quasi bono fine, nulla uelut bona intentione facienda sunt. ea quippe opera hominum, sicut causas habuerint bonas seu malas, nunc sunt bona, nunc mala, quae non sunt per se ipsa peccata: sicut uictum praebere pauperibus bonum opus est, si fit causa misericordiae cum recta fide; sicut concubitus coniugalis, quoniam fit causa generandi, si ea fide fiat, ut gignantur regenerandi. haec atque huius modi secundum suas causas opera sunt bona uel mala, quia eadem ipsa, si habent causas malas, in peccata uertuntur: uelut si iactantiae causa pauper pascitur; aut lasciuiae causa cum uxore concumbitur; aut filii generantur, non ut deo, sed ut diabolo nutriantur. cum uero iam opera
Abbreviated transcription (Latin):
cõparandas: Cur gͦ non emnimcapiendos hereticos carne
in adulteriũ defluente. & emendos putamꝰ ore inblasphe-¬
mia fornicante: Aut enĩ licebit utrunq pari ratione
defendere. ut ideo hȩc ñ. ẽẽ. dicant᷑ in iusta. qr ea facta st̃
intentione qua de p̾henderent᷑ iniusti: aut si sana doctrina
nȩc ꝓpt̾ inueniendos hereticos uult a nob̾ saltẽ uoce non
m̃te. aut immnundã heresem prȩdicari. aut castã catho¬
licã blasphemari. Quia & ipsũ iñtis impiũ cui debet
om̃is inferior motꝰ hominis oboedire digno ñ carebit
opꝓbrio: quando fit qͦd fieri ñ oportet. seu m̃bro seu
est qua fit uerbũ. membro fit. Nec ullũ factũ nrm̃ m̃¬
bro ullo parit᷑ : nisi qͦd corde prius concipit᷑. uł potiꝰ
intus cogitando & consentiendo iã partũ foras edit᷑
faciendo ꝑ m̃brũ. Non itaq animꝰ a facto exeusat᷑ quan¬
do dr aliquid ñ exanimo fieri qͦd tam̃ non fieret

Expanded text:
conparandas? cur ergo non emimus capiendos haereticos carne conparandas? cur ergo non emimus capiendos haereticos carne in adulterium . defluente et emendos putamus ore in blasphemia fornicante? aut enim licebit utrumque pari ratione defendere, ut ideo haec non esse dicantur iniusta, quia ea facta sunt intentione, qua conprehenderentur iniusti, aut, si sana doctrina nec propter inueniendos haeremente aut inmundam haeresim praedicari aut castam catholicam blasphemari, quia et ipsum mentis imperium, cui debet omnis inferior motus hominis oboedire, digno non carebit obprobrio, quando fit, quod fieri non oportet seu membro seu est, qua fit uerbum; nec ullum factum nostrum membro ullo paritur, nisi quod prius corde concipitur, uel potius intus cogitando et consentiendo iam partum foras editur faciendo per membrum. non itaque animus a facto excusatur, quando dicitur aliquid non ex animo fieri, quod tamen non fieret,
Abbreviated transcription (Latin):
illa occultaret᷑. quã ista precipitaret᷑. Tolerabilius in suis
foueis delitescerent uulpes. quã ꝓpt̾ illas capiendas in
blasphemiȩ foueã caderent uenatores Tolerabiliꝰ ꝑfidia
priscillianistarũ ueritatis: lamine tegeret᷑. quã fides cat¬
holica ne apriscillianistis m̃tientib laudaret᷑. acatholi¬
cis credentib negaret᷑. Hãsi ꝓpterea iusta sunt ñ qualia¬
cunq sed blasphema m̃dacia. ꝙr hoc animo fiunt ut oc¬
culti heretici decegant᷑: poter̃ istomͦ si eodẽ animofiant
casta. eẽ. adulteria. Quidsi enĩ exnumero priscilliani¬
starũ impudicarũ aliqua femina iniciat oculũ in cat¬
holicũ ioseph eiq ꝓmittat ꝓditurã se latebras eorũ
si abillo impetrauerit stuprũ. certũq sit eã si ei consen¬
sũ fuerit qͦd pollicita est impleturã : Faciendũne cense¬
bimꝰ. an intelligemꝰ nequaquã tali precio merces eiꝰ modi

Expanded text:
illa occultaretur, quam ista praecipitaretur; tolerabilius in suis illa occultaretur, quam ista praecipitaretur; tolerabilius in suis foueis delitiscerent uulpes, quam propter illas capiendas in blasphemiae foueam caderent uenatores; tolerabilius perfidia Priscillianistarum ueritatis uelamine tegeretur, quam fides catholicorum. ne a Priscillianistis mentientibus laudaretur, a catholicis credentibus negaretur. nam si propterea iusta sunt non qualiacumque, sed blasphema mendacia, quia hoc animo fiunt, ut occulti haeretici detegantur poterunt isto modo, si eodem animo fiant, casta esse adulteria. quid? si enim ex numero Priscillianistarum inpudicarum aliqua femina iniciat oculum in catholicum Ioseph eique promittat prodituram se latebras eorum, si ab illo inpetrauerit stuprum, certumque sit eam, si ei consensum fuerit, quod pollicita est inpleturam, faciendumne censebimus? an intellegemus nequaquam tali pretio merces eius modi
Abbreviated transcription (Latin):
factus est. sicut diĩs alienigenã samaritanũ ꝓximũ
eiꝰ ostendit: cũ quomi scdiam fecit. Aximꝰ gͦ habendus
ẽ. ñ alienꝰ : cũ quo id agendũ est. ne remaneat alienꝰ:
Et si ꝓpt̃ id qͦd nondũ ÷ fidei nrẽ sacram̃tiq particeps
factus. aliqua illi occultanda sunt uera: ñ tam̃ idõ di¬
cenda sunt falsa Fuerunt enĩ etiã tẽporib apłorũ.
qͥueritatẽ ñ ueritate. id ÷ ñ ueraci animo prȩdicarent.
sunt annunciantes ñ casto animo ueritatẽ ñ tam̃ ulli
laudati sunt tanquã annunciantes casto animo falsi¬
tatẽ. Deniq de illis dicit. Siue occasione siue ueritate
annunciet᷑: prius neget᷑: Quocirca multis quidẽ mo¬
dis possunt latentes heretici uestigari. nec catholica fide
uituꝑata : nec heretica impietate laudata. Sed & si alit̃
om̃ino ñ posset educi de cauernis suis heretica impietas.
nͥ a tramite ueritatis lingua catholica deuiaret: tolerabiliꝰ

Expanded text:
enam Samaritanum proximum eius ostendit, cum quo misericordiam fecit. proximus ergo habendus est, non alienus. cum quo id agendum est, ne remaneat alienus; et si propter id, quod nondum est, fidei nostrae sacramentique particeps factus, aliqua illi occultanda sunt uera, non tamen ideo dicenda sunt falsa. Fuerunt enim etiam temporibus apostolorum, qui ueritatem non ueritate, id est non ueraci animo praedicarent: sunt adnuntiantes non casto animo ueritatem; non tamen ulli laudati sunt tamquam adnuntiantes casto animo falsitatem. denique de illis dicit: siue occasione siue ueritate adnuntietur, prius negetur. Quocirca multis quidem modis possunt latentes haeretici uestigari nec catholica fide uituperata nec haeretica inpietate laudata. Sed si aliter omnino non posset educi de cauernis suis haeretica inpietas, nisi a tramite ueritatis lingua catholica deuiaret, tolerabilius
Abbreviated transcription (Latin):
delicto: uos qui sp̃uales estis instruite huiꝰmodi in spu
lȩnitatis intendens te ipsũ ne & tu tẽpteris. Prȩoccupa¬
tiones enĩ sunt istȩ in quib delinquit᷑. dũ quid facien¬
dũ sit aut adhorã ñ uidetur: aut qui uiderit uinciturꝰ
ut scilicet fiat peccatũ. cũ uł latet ueritas : uł cõpellit
infirmitas. In om̃ib aut̃ actib nr̃is. maxime etiã
bonos turbant cõpensatiua peccata. ita ut nec peccata
existimentur si habeant tales causas ꝓpt̾ quas fiant.
& in quib uideat᷑ peccari potiꝰ si ñ fiant. Et prȩcipue
de m̃daci is hoc in hominũ opinione prȩualuit : ut
peccata ñ putent᷑ illa men̾dacia. quin immo & recte
sucto: e cnelauit̃. quando quisq ꝓ eiꝰ cui fallit expedit utilitate

Expanded text:
i spiritales estis, instruite huius modi in spiritu lenitatis, intendens te ipsum, ne et tu tempteris. praeoccupationes enim sunt istae, in quibus delinquitur, dum, quid faciendum sit, aut ad horam non uidetur aut et qui uiderit uincitur, ut scilicet fiat peccatum, cum uel latet ueritas uel conpellit infirmitas. In omnibus autem actibus nostris maxime etiam bonos turbant conpensatiua peccata, ita ut nec peccata existimentur, si habeant tales causas, propter quas fiant, et in quibus uideatur peccari potius, si non fiant. et praecipue de mendaciis hoc in hominum opinione praeualuit, ut peccata non putentur illa mendacia, quin immo et recte cta esse credantur, quando quisque pro eius cui falli expedit utilitate
Abbreviated transcription (Latin):
deleat᷑ siue caueat᷑. dĩ aut̃ ueritas augeat᷑. Quomꝰ gͥ men¬
dacio m̃dacia recte potero ꝑsequi: An & latrocinio¬
latrocinia. & sacrilegio sacrilegia. & adulterio sunt
ad ulteria ꝑsequenda: Si aut̃ ueritasdĩ in meo m̃dacio
abundauit. nunquidnã & nos dicturi sumꝰ. faciamꝰ
uł aliquando m̃daciũ ñ ÷ malũ : Curgͦ scriptũ est. odisti
dñẽ om̃s qui oꝑant᷑ iniquitatẽ. ꝑ desom̃s qui loquunt᷑
m̃daciũ : Non enĩ aliquos excepit: aut inde finite dixit.
ꝑdes loquentes m̃daciũ. ut quosdã ñ om̃s intelligi sineret:
s uniuer salẽ sententiã ꝓtulit dicens ꝑdes om̃s qͥloquunt᷑

Expanded text:
deleatur siue caueatur, dei autem ueritas augeatur. quomodo igitur mendeleatur siue caueatur, dei autem ueritas augeatur. quomodo igitur mendacio mendacia recte potero latrocinia et sacrilegio sacrilegia et adulterio sunt adulteria persequenda? Si autem veritas Dei in meo mendatio habundavit, numquidnam et nos dicturi sumus: 'Faciamus vel aliquando mendacium non est malum? Cur ergo scriptum est, Odisti, Domine omnes qui operantur iniquitatem; perdes omnes qui loquuntur mendacium ? Non enim aliquos excepit, aut indefinite dixit, Perdes loquentes mendacium; ut quosdam, non omnes intelligi sineret: sed universalem sententiam protulit, dicens, Perdes om
Abbreviated transcription (Latin):
ta dũ prȩparo. & aliis atq aliis magis urgentib
occupationib distrahor: emensus est annꝰ atq in easme¬
detrusit angustias ut quo mͦcuimq rescriberẽ: ne arriden¬
te iãtẽpore nauigandi. ꝑlatdrẽ remeare cupientẽ duitiꝰ
detinerẽ. Itaq om̃ib quȩ mͥ leonas dĩ famulus abstȩ attu¬
lit. & mox ut ea sũpsi. & postea cũ hȩc dictare iã uellẽ euo¬
lutis atq ꝑlectis & quanta potui consideratione ꝑpensis:
ualde sũ tuo delectatꝰ eloquio. & scãrũ memoria scrip¬
turarũ. ingeniiq sollertia. & dolore qͦ neglegentes catho¬
licos mordes. & telo quo aduersus etiã latentes hereticos
frendes. Sed ñ mͥ ꝑ suadet᷑: eos de latebris suis. nr̃is. ẽẽ.
mendaciis eruendos. U qͥd enĩ tanta cura uestigare
atq indagare conam᷑. nisi ut captos in aꝑtũq ꝓductos.
aut etiã ipsos ueritatẽ doceamꝰ. aut certe ueritate con¬
uictos. nocere aliis ñ sinamꝰ : Ad hoc gͦ. ut eorũ m̾daciũ

Expanded text:
ta dum praeparo, et aliis atque aliis magis urgentibus occupationibus distrahor, emensus est annus, atqdetrusit angustias, ut quomodocumque rescriberem, ne arridente iam tempore nauigandi perlatorem remeare cupientem diutius detinerem. itaque omnibus, quae mihi Leonas dei famulus abs te adtulit, et mox ut ea sumpsi et postea cum haec dictare iam uellem euolutis atque perlectis et quanta potui consideratione perpensis ualde sum tuo delectatus eloquio et sanctarum memoria scripturarum ingeniique sollertia et dolore, quo neglegentes catholicos mordes, et zelo, quo aduersus etiam latentes haereticos frendes. sed non mihi persuadetur eos de latebris suis nostris esse mendaciis eruendos. ut quid enim eos tanta cura uestigare atque indagare conamur, nisi ut captos in apertumque productos aut etiam ipsos ueritatem doceamus aut certe ueritate conuictos nocere aliis non sinamus? ad hoc ergo, ut eorum mendacium
Abbreviated transcription (Latin):
ana ñ dubitat. Quã questionẽ istẽ cũ soluere co¬
naret᷑. nec uires suas intueretur : destruens
animarũ ꝓpaginẽ. & asserens eas puras abom̃i
contagione pecͤcati. non de nichilo sed de se iꝑso
in sufflare creatorẽ : & naturã dĩ mutabilitatis
opprobrio quod necesse ñ fuerat infamauit.¬

Expanded text:
stiana non dubitat. quam quaestionem iste cum soluere costiana non dubitat. quam quaestionem iste cum soluere conaretur nec uires suas intueretur, destruens animarum propaginem et asserens \'eas puras ab omni contagione peccati\' non de nihilo, sed \'de se ipso insufflare creatorem\' et naturam dei mutabilitatis obprobrio, quod necesse non fuerat, infamauit
Abbreviated transcription (Latin):
si ñ tota mulier id ÷ cũ anima. sed sola caro sumeret᷑
ex uiro Porro aut̃ utrisq auditis qͥ sine studio partiũ
uidicat. uidet ꝓfecto. nec contra istos qui ꝓpaginẽ ani¬
marũ defendunt ꝓferenda illa testimonia ubi pars
nominat᷑ . qr potuit script᷑a a toto partẽ significare.¬
sic̃ sepultũ confitet᷑n xp̃m. cũ caro eiꝰ sola sepulta sit
Ac ꝑhoc. ꝓpaginẽ animarũ nec temere astruendã
nec temere destruendã dicimꝰ. sed admonemꝰ alia
testimonia. ẽẽ. quȩrenda. quȩ ñ inueniant᷑ ambigua
Quã obrẽ qͥd te iste docuerit. & unde grãs egeris: non¬
dũ scio. Manet quippe illa quęstio sic̃ erat. in qua
quȩrit᷑ de animarũ origine. utrũ illas ds̃ ex ꝓpa¬
gine illiꝰ uniꝰ quã pͥmo insufflauit homini. an ex
flatu suo sic̃ primo homini. det. faciat. fingat᷑
hominib. quas eũ dare. facere. fingere. fidesxp̃i¬

Expanded text:
si non tota mulier, id est cum anima. sed sola caro sumeretur si non tota mulier, id est cum anima. sed sola caro sumeretur ex uiro. porro autem utrisque auditis qui sine studio partium iudieat. uidet profecto nec contra istos qui propaginem animarum defendunt proferenda illa testimonia ubi pars nominatur, quia potuit scriptura significaresicut sepultum confitemur Christum, cum caro eius sola sepulta sit. ac per hoc propaginem animarum nec temere astruendam nec temere destruendam dicimus, sed ammonemus alia testimonia esse quaerenda, quae non inueniantur ambigua. Quamobrem quid te iste docuerit et unde gratias egeris, nondum scio. manet quippe illa quaestio, sicut erat, in qua quaeritur de animarum origine, utrum illas deus ex propagine illius unius, quam primo insufflauit homini, an ex flatu suo, sicut primo homini, det, faciat, fingat hominibus, quas eum dare, facere, fingere fides chri
Abbreviated transcription (Latin):
id est abhomine solã hominis carnẽ scripturã signi¬
ficare potuisse. Sicgͦ & ii qui defendunt animarũ
ꝓpaginẽ. illud qͦd dictũ est ex uno sanguine. ꝑ san¬
guinẽ scilicet hominẽ. id ÷ a parte tõtũ signifi¬
catũ ẽẽ. contendunt. Sic̃ enĩ uidetur illos iuuare
qͦd dictũ est. exuno sanguine. nec dictũ ÷ ex uno homine:
sic uidet᷑ & istos iuiuare qͦd dictũ est. ꝑunũ hominẽ peccatũ
intrauit in mundũ & ꝑ peccatũ mors. & ita in om̃s ho¬
mines ꝑtransiit in quo om̃s peccauerunt. neçdictũ est
inqͦ om̃iũ caro peccauit. Itẽq sic̃ illos uidet᷑ iuuare qͦd
dictũ est. hoc nunc os ex ossib meis & caro de car ne
mea. qr pars est dicta ñ totũ : sic iterũ istos qͦd ibi conti¬
nuo sequit᷑. hȩc uocabit᷑ mulier. qm̃ de uiro suo sũpta est.
Debuit enĩ dici aiunt. qm̃ de uiro suo caro eiꝰ sũpta est:

Expanded text:
id est, ab homine solam hominis carnem, Scripturam signiid est, ab homine solam hominis carnem, Scripturam significare potuisse. Sic ergo et ii qui defendunt animarum propaginem, illud quod dictum est, ex uno sanguine, per sanguinem scilicet hominem, id est a parte totum, significatum esse contendunt. sicut enim uidetur illos iuuare quod dictum est \'ex uno sanguine\' nec dictum est \'ex uno homine\', sic uidetur et istos iuuare quod dictum est: per unum hominem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccauerun t, nec dictum est \'in quo omnium caro peccauit\'. itemque sicut illos uidetur iuuare quod dictum est: hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne m e a, quia pars est dicta, non totum, sic iterum istos, quodibi continuo sequitur: haec uocabitur mulier, quoniam de uiro suo sumta est. debuit enim dici aiunt \'quoniam de uiro suo caro eius sumta est\',
Abbreviated transcription (Latin):
ambigit. Item qͦd scriptũ ÷ ex uno sanguine dm̃
fecissẽ omẽ genꝰ hominũ uł qͦd ait adã hoc nunt os
ex ossib meis & caro de carne mea. quia neq ibi dictũ est
exuna anima. neq: hic anima de anima mea: putat
negari animas filiorũ ex parentib. uł illiꝰ mulieris
ex uiro. Qua si uͦ siñ ex uno sanguine sed exuna anima
diceret᷑. aliud quã totꝰ homo intelligeret᷑. nec corporis
ꝓpagatio negaret᷑. Sic etiã si dictũ esset. anima de
anima mea: ñ utiq negaret᷑ caro. quã de illo exemp¬
tã fuisse constabat. Aparte enĩ totũ. sicut etiã a toto
partẽ plerunq scriptura significat. Nlam certe si non
exuno sanguine. sed ex unohomine illo loco scriptũ
esset institutũ esse genꝰ humanũ unde iste adhibuit
testimoniũ : non prȩuidicaret istis qui negant ani¬
marũ ꝓpaginẽ. quanuis ñ sola anima nec sola caro. s
utrunq sit homo Responderent enĩ a toto partẽ.

Expanded text:
ambigit. Item quod scriptum est ex uno sanguine deum ambigit. Item quod scriptum est ex uno sanguine deum fecisse omne genus hominum uel quod ait Adam: hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne mea, quia neque ibi dictum est \'ex una anima\' neque hic \'anima de anima mea\', putat negari animas filiorum ex parentibus uel illius mulieris ex uiro; quasi uero, si non \'ex uno sanguine\', sed \'ex una anima\' diceretur. aliud quam totus homo intellegeretur nec corporis propagatio negaretur. sic etiam si dictum esset: \'anima de anima mea,\' non utique negaretur caro, quam de illo exemtam fuisse constabat; a parte enim totum sicut etiam a toto partem plerumque scriptura significat. nam certe si non \'ex uno sanguine\' sed ex uno homine\' illo loco scriptum esset institutum esse genus humanum, unde iste adhibuit testimonium, non praeiudicaret istis qui neg-ant animarum propaginem, quamuis non sola anima nec sola caro, sed utrumque sit homo. resp
Abbreviated transcription (Latin):
Scripturarũ uͦ testimonia quȩcuñq posuit. quib
animas dm̃ ñ ex illiꝰ primȩ ꝓpagine attrahere. s
sicut ipsã primã suas quibq singulis insufflare.
uelut ꝓbare conatus est: ita funtꝰ qđ ad istã quȩsti¬
onẽ attinet incerta & ambigua. ut etiã alit̾ accipi
quã ip se uult facillime possint. Qđ iã in eo libro
quem scripsi ad amicũ nrm cuiꝰ cõmemorationẽ
suꝑiꝰ feci. satis quantũ existimo de monstraui. Testimonia
quippe ipsa quȩ adhibuit. ubi legit᷑ ds̃ animas uł da¬
re uł facere uł fingere: unde illas det uł unde faciat
siue fingat ñ ostendunt. utrũ exꝓpagine illiꝰ pͥmȩ.
an in sufflando sicut ipsã pͥmã Iste aut ex eo ipso qͦd
legit᷑ animas dĩ dare siue facere siue fingere. iã putat
animarũ negatã. ẽẽ. ꝓpaginẽ. cũ ds̃ eadẽ scriptitra
teste etiã corpora det siue faciat siue fingat. quȩ tam̃
abillo ex ꝓpagine seminis dari. fieri. fingi. ne mo

Expanded text:
quibus animas deum non ex illius primae propagine adtraherc, sed sicut ipsam primam suas quibusque singulis insufflare uelut probare conatus est, ita sunt, quod ad istam quaestionem adtinet. incerta et ambigua, ut etiam aliter accipi quam ipse uult facillime possint. quod iam in eo libro, quem scripsi ad amicum nostrum, cuius commemorationem perius feci, satis, quantum existimo, demonstraui. testimonia quippe ipsa quae adhibuit, ubi legitur deus animas uel dare uel facere uel fingere, unde illas det uel unde faciat sine fingat non ostendunt: utrum ex propagine illius primae an insufflando sicut illam primam. iste autem ex eo ipso, quod legitur animas deus dare siue facere siue fingere, iam putat animarum negatam esse propaginem, cum deus eadem scriptura teste etiam corpora det sine faciat siue fingat, quae tamen ab illo ex propagine seminis dari, fieri, fingi nemo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ om̃ib paruulis qͥ toto orbe trarũ sine .xp̃iano
xp̃i. offerendũ corpꝰ xp̃i. e̾ẽ. censebit. Absit ate
fr̃. ut hȩc tͥ placeant. Absit ut ista uł didicisse gau¬
deas. uł docere p̾sumas Alioquin longe melior
inueniet᷑ ipse quã tu : qr in exordio pͥme sui libri
modeste atq humilit̃ prȩlocutꝰ ÷ dicens Cũ tibi
parere desidero : notã prȩsumptionis incurri
& paulopost. Quandoquidẽ in qͥt nec mͥ ipse sim
credulus ea quȩ dixero posse ꝓbari. studeamq
sẽꝑ etiã ꝓpriã sententiã ñ cueri sumꝓbabilis
detegat᷑. & sit mͥ cordi. ꝓprio udicio damnato me

Expanded text:
pro omnibus paruulis, qui toto orbe terrarum sine christiano pro omnibus paruulis, qui toto orbe terrarum sine christiano Christi offerendum corpus Christi esse censebit. Absit a to, îratrr, ut haec tibi placeant, absit, ut ista . uel didieisse gaudeas uel docere praesumas; alioquin longe melior inuenietur ipse quam tu, quia in exordio primi sui libri modeste atque humiliter praelocutus est dicens: cum tibi parere desidero, notam praesumtionis incurri; et paulo post: quando quidem, inquit, nec mihi ipse sim credulus ea quae dixero posse probari studeamque semper etiam propriam sententiam non tueri, si inprobabilis delegatur, et sit mihi cordi proprio damnato
Abbreviated transcription (Latin):
& dũ uult reddere rationẽ ne ds̃ credat᷑ in iustus. si
puras abomĩ peccato animas etiã illas quas. xp̃iana
regeneratione ñ redemit. uinculo peccati originał
innectit : ea dix̃ quȩ te nolo docuerit. Tantũ enĩ
salutis & felicitatis ñ baptitatis paruulis tribuit:
quantũ nec pelagiana heresis potuit. Ꝙ tam̃ de
tot milib paruuloꝵ qͥ nascunt᷑ ex impiis & int̾
impios moriunt᷑. ñ quib homines ꝑbaptismũ
cũ uelint subuenire ñ possunt. sed de quib bap¬
titandis nemo potuit uł poterit cogitare. nec
quigquã ꝓeis obtulit uł oblaturus ÷ sacrificiũ.
qͦd iste etiã ꝓ ñ baptitandis censuit offerendũ.
quid dicer& ñ inuenit. De quib si fuerit int̾ro¬
gatꝰ. eoꝵ animȩ quid meruerint. ut illas ds̃ nec
abluendas baptismo. nec expiandas xp̃i corpo¬
ris & sanguinis sacrificio. & in ęt̾nũ damnan¬
das carni inserit peccatrici : aut omĩno hȩrebit.
& ei nr̃a cunctatio uł sero placebit: aut simul

Expanded text:
 dum uult reddere rationem, ne deus credatur iniustus, si puras ab omni peccato animas, etiam illas, quas christiana regeneratione non redimit, uinculo peccati originalis innectit, ea dixit quae te nolo docuerit. tantum enim salutis et felicitatis non baptizatis paruulis tribuit, quantum nec Pelagiana heresis potuit. et tamen de tot milibus paruulorum, qui nascuntur ex impiis et inter impios moriuntur, non quibus homines per baptismum, cum uelint, subuenire non possunt, sed de quibus baptizandis nemo potuit uel poterit cogitare nec quisquam pro eis obtulit uel oblaturus est sacrificium, quod iste etiam pro non baptizandis censuit offerendum, quid diceret non inuenit. de quibus si fuerit interrogatus, eorum animae quid meruerint, ut illas deus nec abluendas baptismo nec expiandas Christi corporis et sanguinis sacrificio et in aeternum damnandas carni inseruerit peccatrici, aut omnino haerebit et ei nostra cunetatio uel sero placebit aut simul
Abbreviated transcription (Latin):
ñ de iis quȩ illic imꝓbanda tã multa sunt. om̃s no¬
uerint qͥ uł recitante illo tecũ simul audier̃. uł eosdẽ
postea libros leger̃: Ne in eiꝰ ornato eloquio tanquã
inp̃cioso poculo te inuitante & si ñ bibente uenenũ
bibant. situ quid inde biberis & quid ñ biberis
nesciunt. & ꝓpt̾ laudẽ tuã omĩa illicbibenda sa
Sed prȩdix dñs de fidelib suis: qͦd & si morciferũ quid
biberint. ñ eis nocebit. Acꝑhoc. qͥcũ uidicio legunt.
& scđm regulã fidei apꝓbanda apꝓbant. & imꝓbant
imꝓbandã : etiã si cõmendant memoriȩ quȩ imꝑ¬
banda dicunt᷑. nulla uenenata sententiarũ pra¬
uitate lȩdunt᷑. Hȩc me grauitatẽ & religionẽ
tuã siue mutua siue prȩuia caritate monuisse uł
cõmonuisse minime poenitebit dño miserante. qͦ¬
modo libet accipias qͦd tͥ prȩrogandũ putaui
Agã uͦ ei uberes grãs. de cuiꝰ miscđia saluberrimũ

Expanded text:
non de his quae illic inprobanda tam multa sunt, omnes nonon de his quae illic inprobanda tam multa sunt, omnes nouerint, qui uel recitante illo tecum simul audierunt uel eosdem postea libros legerunt, ne in eius ornato eloquio tamquam in pretioso poculo te inuitante etsi non bibente uenenum bibant, si tu quid inde biberis, et quid non biberis nesciunt, et propter laudem tuam omnia illic bibenda salSed praedixit Dominus de fidelibus suis, quod et si mortiferum quid biberint, non eis nocebit . Ac per hoc qui cum judicio legunt, et secundum regulam fidei approbanda approbant, et improbant improbanda; etiamsi commendant memoriae quae improbanda dicuntur, nulla venenata sententiarum pravitate laeduntur. Haec me Gravitatem et Religionem tuam, sive mutua, sive praevia charitate monuisse vel commonuisse minime poenitebit, Domino miserante, quomodolibet accipias, quod tibi praerogandum putavi. Agam vero ei uberes gratias, de cujus misericordia saluberrimum
Abbreviated transcription (Latin):
uit. ut em̃ des eũ iustus in miscđia. & arguas eũ
Oleũ aut̃ peccatoris quo impinguet᷑ caput eiꝰ. absit
amanib atq oculis tuis. ld ÷ assentatio in decens
adulantis. & deceptoria lęnitudo blandientis
Qͦd si emĩdare neglegis cũ uideas em̃dandũ: aduer¬
sus caritatẽ facĩs Si aut̃ tͥ emendandus ꝓpterea
ñ uidetur: quia putas eũ recte ista sensisse: aduer¬
sus ueritatẽ sapis. & idõ ille melior qͥ emendari
.ẽ paratior si ñ defuerit em̃dator: quã tu. si uł
sciens irrident᷑ contẽnis errantẽ. uł nesciens
parit̾ sectaris errorẽ. Omĩa itaq in eisdẽ libris
adte scriptis & tͥ traditis sobrie uigilant̾q considera.
& plura quã ego inuenies fortasse culpanda. Et quȩcũꝙ
ibi sunt apꝓbanda titq laudanda: si quid in eis re¬
uera forsitan igno rabas atq isto disserente didicisti
euident̾ ꝓfiter̾e quid illud sit: Vt de hoc tegrãs egisse

Expanded text:
uit, ut emendes eum iustus in misericordia et arguas cum ; uit, ut emendes eum iustus in misericordia et arguas cum ; oleum autem peccatoris, quo inpinguetur caput eius, absit a manibus atque . osculis tuis, id est assentatio indecens adulantis deceptoria lenitudo blandientis. quodsi emendare neglegis cum uideas emendandum, aduersus earitatem facis; si autem tibi emendandus propterea non uidetur, quia putas eum recte ista sensisse, aduersus ueritatem sapis. et ideo ille melior, qui emendari est paratior, si non defuerit emendator, quam tu, si uel sciens inridenter contemnis errantem uel nesciens pariter sectaris errorem. omnia itaque in eisdem libris ad te scriptis et tibi traditis sobrie uigilanterque considera, et plura quam ego inuenies fortasse culpanda. et quaecumque ibi sunt adprobanda atque laudanda, si quid in eis reuera forsitan ignorabas atque isto disserente didieisti, euidenter profitere quid illud sit, ut de hoc te gratias egisse,