comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
muros extrui ierłm. cuiopi pręfuit necmi¬
as. & edificata est platea & muris circunda¬
ta. Ex illo tempore si non errare ulis: septu
ris inuenire. Quodsi harum principium ab
illo tempore noluerimꝰ sumere: & tempora
non concurrent. & multa repiemꝰ contraria.
Nam si acyto & prima eius indulgentia qua
uideoꝵ est laxata captiuitas. septuagura
numerentur ebdomades: centum & eo am¬
plius inueniemꝰ annos. qui statutũ septua.¬
ginta ebdomadarũ excedant numerum.
captiuitatis exordium uolueris eb domadatũ
habere principium. Permansit enĩ regnum
ꝑsarum usq ad initium macedonũ. annos
ducentos triginta. Et ipsi macedones. regna
quando passus ẽxp̃c. numerantur anni
sexaginta. Quisimul faciunt annos quin¬
gentos nonaginta. ita ut. c̃. supra sint anni.
Auicesimo autem anno artaxersis regisusꝙ
lunarem hebreoꝵ supputationem. qui m̃ses
non iuxta solem sed iuxta lunȩ cursumnu¬
merant. Nam a centesimo & quinto decimo

Expanded text:
muros extrui Hierusalem: cui operi praefuit Neemimuros extrui Hierusalem: cui operi praefuit Neemias, et aedificata est platea, et muri circumdati; et ex illo tempore si numerare velis LXX ris invenire; quod si harum principium ab illo tempore voluerimus sumere, et tempora non concurrent, et multa reperiemus contraria. Nam si a Cyro et prima ejus indulgentia, qua Judaeorum est laxata captivitas, LXX numerentur hebdomadae, centum et eo amplius inveniemus annos, qui statutum septuaginta hebdomadarum excedant numerum: captivitatis exordium volueris hebdomadarum habere principium. Permansit enim regnum Persarum, usque ad initium Macedonum, annis ducentis triginta: et ipsi Macedones regnavequando passus est Christus, numerantur anni sexaginta, qui simul faciunt annos quingentos nonaginta, ita ut centum supersint anni. A vicesimo autem anno Artaxerxis regis usqlunarem Hebraeorum supputationem, qui menses non juxta solis, sed juxta lunae cursum numerant. Nam a centesimo et quintodecimo
Abbreviated transcription (Latin):
ringentos nonaginta. ab exitusermonis ut
respondeatur & ut edificetur ierłm. uicesi¬
mum artaxersis rogis ꝑsarũ annum habere
principũ. Neemias quippe huiꝰ pincerna
sicut in esdrx libro legimus rogauit regem.
accepitq responsum ut edificaretur ierłm
Et iste egressus est sermo qui struendȩ urbis
& circundande muris daret licentiam. qui̧
usq ad illud tempus uicinarum gentium
pacebat incursib Si quidem acsri regisim¬
pio qui uolentib reuerti in ierosolimam de¬
derat potestatem: iesus pontifex & To roba¬
bel & postea esdras sacerdos & ceteri quicũ
ais ꝓficisci uoluerant. templũ & urbem &
muros euis edificare conatisunt. ꝓhibentib
in circũitu nationib ne impleretur opus. qͣsiꝰ
hoc rex non iussisset. Mansit itaq imꝑfactũ
opus. usq ad necmniam & uicesimum annũ
artaxersis. Quo tempore regni psarum cen¬
tum & quindecim anni fuerant euoluti ca¬
annus erat. Et tunc primũ artaxersis iussit

Expanded text:
ringentos nonaginta, ab exitu sermonis, ut ringentos nonaginta, ab exitu sermonis, ut respondeatur, et ut aedificetur Jerusalem, vicesimum Artaxerxis regis Persarum annum habere principium. Neemias quippe hujus pincerna , sicut in Esdrae libaccepitque responsum ut aedificaretur Hierusalem; et iste egressus est sermo, qui extruendae urbis et circumdandae muris daret licentiam, quae usque ad illud tempus vicinarum gentium patebat incursibus. Siquidem ad Cyri regis imperium, qui volentibus reverti Hierosolymam dederat potestatem, Jesus pontifex et Zorobabel et postea Esdras sacerdos et caeteri, qui cum eis proficisci voluerant, templum et urbem et muros ejus aedificare conati sunt prohibentibus in circuitu nationibus ne impleretur opus, quasi hoc rex non jussisset. Mansit itaque imperfectum opus usque ad Nehemiam, et vicesimum annum regis Artaxerxis: quo tempore regni Persarum centum et XV anni fuerant obvoluti, caannus erat, et tunc primum Artaxerxes jussit
Abbreviated transcription (Latin):
tuam & popłmtuum: ꝓꝑterea ex ꝑsona dĩ
loquitur gabrihel. Nequaquam popłs dĩ
est non popłs m̃s. quia me descruit. Quia igit᷑
Scio de hic questione ab eruditissimis uiris ua¬
ric disputatum. & unum quenq ꝓ captu inge¬
nu sui dixisse quod senserat. Quia igitur ꝑi¬
culosum est de magistroꝵ ecłȩ iudicare senten¬
tis. & alterum prȩferre alteri: dicam quidi inꝰ¬
quisq senserit. lectoris arbitrio dereinquens
cuuis expositionem sequi debeat. A fricanus
dicere. Ergo quod ad prȩsens opus ꝑtinet. de
temporib disserendum est. Nulliq dubrum
quia de aduentu xp̃i predicatio sit. qui post
septuaginta ebdomadas mundo apparuit.
post qu̾am consummata sunt delicta & finem
accepit peccatũ & deleta est iniquitas . & an¬
nunciata iusticia sempit̾na quȩ logis iusticiã
uinceret. & impleta est uisio & ꝓphetia. qr¬
corpus assumeret sꝑabantur magis quam
tenebantur. Dicit autem ipse angłs septua¬
ginta annoꝵ ebdomadas id est annos quad¬

Expanded text:
tuum, propterea ex persona Dei loquitur Gabriel: Nequaquam populus Dei est, non populus meus, quia me deseruit. Quia igiturScio de hac quaestione ab eruditissimis viris varie disputatum, et unumquemque pro captu ingenii sui dixisse quod senserat. Quia igitur periculosum est de magistrorum Ecclesiae judicare sententiis, et alterum praeferre alteri, dicam quid unusquisque senserit, lectoris arbitrio derelinquens, cujus expositionem sequi debeat. Africanus dicere: ergo quod ad praesens opus pertinet, de temporibus disserendum est. Nullique dubium quin de adventu Christi praedicatio sit, qui post septuaginta hebdomadas mundo apparuit, post quem consummata sunt delicta, et finem accepit peccatum, et deleta est iniquitas: et annuntiata justitia sempiterna, quae legis justitiam vinceret: et impleta est visio, corpus assumeret, sperabantur magis quam tenebantur. Dicit autem ipse Angelus septuaginta annorum hebdomadas, id est, annos quad
Abbreviated transcription (Latin):
sic dicebant ei. surge. comede carnes plurimas:
illud tempus significat. quando sub asfuero
aman agagite una die om̃s iudei iussi sunt
trucidari. Pulchre non ait. & deuorabat
eos sed sic dicebant ei. ut conatus hoc fiuerit.
& nequaquã exitus consecutꝰ sit. Pos t hoc
aspiciebam. & ecce alia quasi pardus. & alas
in bestia. & potestas data est . Tercium
macedonum de quo in statua legimꝰ. uenter
& femora erus ex here. pardo bestiȩ uelocis¬
preceps fertur ad sanguinẽ & saltu in mor¬
temruit. Et alas habebat quattuor
Nichil enim alexan dri uictoris uelocius fuit.
qui ab illirico & adriatico mariusq adind¬
cum oceanum & gangen fluuiũ nontam
proeliis quã uictorus ꝑcucurrit. & sexan¬
nis europe partem & omẽm sibi asiam sub
duces eius qui post eum successores regniste¬
terunt. ptholomeũ. seleucũ. phẏlippum:
antigonum. Quodq dicitur. & potestas data
est ei: ostendit non alexandri fortitudinis

Expanded text:
sic dicebant ei: comede carnes plurimas, sic dicebant ei: comede carnes plurimas, illud tempus significat, quando sub Assuero,Aman Agagitae, una die omnes Judaei jussi sunt trucidari . Et pulchre non ait, devorabat eos; sed, sic dicebant ei: ut conatus tantum fuerit, et nequaquam rei exitus sit consecutus. Post hoc aspiciebam, et ecce alia quasi pardusin bestia, et potestas data est ei. Tertium regnum Macedonum, de quo in statua legimus: Venter et femora ejus ex aere, pardo bestiae velocispraeceps fertur ad sanguinem, et saltu in mortem ruit. Et alas habebat quatuor. Nihil enim Alexandri victoria velocius fuit, qui ab Illyrico, et Adriatico mari usque ad Indcum oceanum et Gangem fluvium, non tam praeliis quam victoriis percucurrit, et sex annis Europae partem et omnem sibi Asiam subjduces ejus, qui postea successores regni exstiterunt, Ptolomeum, Seleucum, Philippum, Antigonum. 38. Quid Et potestas quae data est ei? Ostenditur non Alexandri fortitudinis,
Abbreviated transcription (Latin):
appellant᷑. Tres autemordinẽs diuersos qui
erant in ore eiꝰ & dentib. quidã sic int̃p̃tatꝰ
fuisse principes. qui centum uiginti sadipis
prȩfuerint. Alii autem tres reges post ꝙrũ
fuisse ꝑ sarũ autumant. & qui illi sint nomi¬
na reticent. Nos uero cũ post eẏrum qui re¬
gnauit annis triginta. sciamꝰ apud psas re¬
gnasse cambisem filiũ aus & fr̃s magos. & de¬
darii. sextum artabanum. septimũ arcaxer
xerscii. nonum sogdianũ. decimũ darium cogno
xersen ochi filium. quartũ decimũ darium
arsami filtũ qui ab alexandro macedonum
rege suꝑatus est : quo modo tres reges psarũ
fuisse dicemꝰ. nisi forte eligamꝰ aliquos seuissi¬
mos. quos ex hystoriis repire non possum t
Ergo tres ordines in ore regni psarum & in
dentib: eius tria regna debemꝰ accipe. babylo¬
nioꝵ. macedonũ atq psarum. quȩ in unũ
redacta sunt regnum. Quodq infertur. &

Expanded text:
appellantur . Tres autem ordines, sive versus qui appellantur . Tres autem ordines, sive versus qui erant in ore ejus, et in dentibus, quidam sic interpretatus fuisse principes, qui centum viginti satrapis praefuerint. Alii autem, tres reges post Cyrum fuisse Persarum autumant, et quae illis sint nomina reticent. Nos vero cum post Cyrum qui regnavit annis triginta, sciamus apud Persas regnasse Cambysen filium ejus, et fratres magos, et deDarii: sextum, Artabanum: septimum, ArtaxerXerxem: nonum, Sogdianum: decimum, Darium cognomArsen, Ochi filium: quartum decimum, Darium Arsami filium, qui ab Alexandro Macedonum rege superatus est: Quomodo tres reges Persarum fuisse dicemus? nisi forte eligamus aliquos saevissimos, quos ex historiis reperire non possumus. Ergo tres ordines in ore regni Persarum, et in dentibus ejus, tria regna debemus accipere, Babyloniorum, Medorum, atque Persarum: quae in unum redacta sunt regnum. Quodque infertur. Et
Abbreviated transcription (Latin):
chodonosor intelligimꝰ. ꝑspicuũ est qđ postquã
ꝑdidit regnum & potentia eiꝰ sub lata est. rur¬
sum in pristinũ statum restitutus sit. & non
leenã sed hominem se eẽ didicerit. & cor rece¬
pit quod amiserat. Sin aut̃ generalit̃ de regno
chaldeoꝵ: hoc sentiendũ est. quod int̃fecto bal¬
thasar & medis ꝑsisq imꝑio succedentib. babi¬
lonii homines humilis fragilisq nature se
ẽẽ intellexerint. Nota ordinem. Qu̾in ina¬
gine caput aureum dicit᷑: hic laena appellat᷑.
t ace bestia alia similis urso inparte stecit.
& tresordines erant in ore eiusa indentib.
eius. & sic dicebant ei. Surge comede carnes
plurimas. Bestia seda ur so similis. ipsa est
citatem. ursti cõparatur. Rigidum enim&
parciorisuictus in morẽ lacedemonioꝵ rgnũ
psarum fuit. ita ut in pulmento sale uteret᷑¬
pretantur. nichil eos ad uersũ isrł crudde
gessisse. Unde & inzacharia ꝓpħa. equi albi

Expanded text:
chodonosor intelligimus, perspicuum est quod postquam chodonosor intelligimus, perspicuum est quod postquam perdidit regnum, et potentia ejus ablata est, rursum in pristinum statum restitutus sit, et non leaenam, sed hominem se esse didicerit, et cor receperit quod amiserat. Sin autem generaliter de regno Chaldaeorum hoc sentiendum est, quod interfecto Balthasar, et Medis Persisque imperio succedentibus, Babylonii homines, et humilis fragilisque naturae se esse intellexerint. Nota ordinem: qui in imagine caput aureum dicitur, hic leaena appellatur. Et ecce bestia alia similis urso in parte stetit, et tres ordines erant in ore ejus, et in dentibus ejus; et sic dicebant ei: Surge, comede carnes plurimas. Bestia secunda urso similis, ipsa est citatem urso comparatur. Rigidum enim et parcioris victus in morem Lacedaemoniorum, 665 regnum Persarum fuit: ita ut in pulmento sale uteretur etpretantur, nihil eos adversum Israel crudele gessisse. Unde et in Zacharia Propheta, equi albi
Abbreviated transcription (Latin):
terra. Et fuꝑ pedes quasi homostetit. & cor eiꝰ
datum est ei. Regnum babyloniũ ꝓpter seuitiã
& crudelitatem. siue ꝓpter luxuriã & uitam
lbidini seruientẽ. non leo sed leena appellat᷑.
Aiunt enim ii qui debestiarũ scripsere naturis
leenas &e̾ fortiores maxime si catulos nutriaÑ
& semꝑ gestire ad coitum. Quod aut̃ habebat
alas aquilȩ : suꝑbiam significat regni poten¬
tissimi. cuius princeps loquitur ꝑ isaiam. Suꝑ
sydera celi ponam thronum meu. erosimilis
altissimo. Unde dicitur ad cum. Si alte feraris
ut aquila: inde detrahamte. Alioquin. ut
leo int̾ bestias: ita aquila int̾ aues regnũ tenet
S ed hoc dicendum. aquilã multo tempore iiuere.
& regnum asfyrioꝵ multis etatib fuisse domi¬
natum. Quod aut̃ euulse sunt ale cius id est lee¬
ne siue aquilȩ: cetera regna significat quib
prius impabat. & uolitabat in mundo. Et sub¬

Expanded text:
terra, et super pedes quasi homo stetit , et cor ejus terra, et super pedes quasi homo stetit , et cor ejus datum est ei. Regnum Babylonium propter saevitiam, et crudelitatem, sive propter luxuriam, et vitam libidini servientem, non leo, sed leaena appellatur. Aiunt enim hi qui de bestiarum scripsere naturis, leaenas esse ferociores, maxime si catulos nutriant, et semper gestire ad coitum. Quod autem habebat alas aquilae, superbiam significat regni potentissimi, cujus princeps loquitur per Isaiam: Super sidera coeli ponam thronum meum: et ero similis Altissimo . Unde dicitur ad eum: Si alte feraris ut aquila, inde te detraham . Alioquin, ut leo inter bestias, ita aquila inter aves regnum tenet. Sed et hoc dicendum, aquilam multo tempore vivere, et regnum Assyriorum multis aetatibus fuisse dominatum. Quod autem evulsae sunt alae ejus, id est, leaenae, sive aquilae, caetera regna significat, quibus prius imperabat, et volitabat in mundo. Et sub
Abbreviated transcription (Latin):
numerũ isrł. Pars autem adñi populus eius.
ia cobfuniculus hereditatis eius. Mare autera
mundũ istum scłmq significat. salsis amarisq
fluctib redundantem. sicut dñs in parabola
sagene misse in mare interpretat᷑. Unde & dra¬
co rex dicitur omĩum quȩ in aquis sunt. & eiꝰ
scđm dauid in mari confringunt᷑ capita. Et in
amos legimꝰ. Si descenderit in ꝓfundũ maris:
ibi mandabo draconi & mordebit eũ. Quat¬
tuor autem bestias quȩ ascendebant de mari &
erant diuerse interse. angło disserente nosca¬
mus. H& inquit iiͦiͦi. bestiȩ magnȩ̨. quattuor
regna consurgent de terra. Quactuor autẽ
uenti qui pugnabant in mari magno. ideo
uenti cȩli dicuntur : quia unus quisq angłs
facit ꝓco regno quod sibi creditũ est. Et hoc
notandum: qđ regnoꝵ feritas atq crudelitas.
bestiarum nomine demonstret᷑. PRiala
quasi laena. & alas habebat aquilȩ. Aspiciebã
donec euulse sunt alȩ eius. & fublata est de

Expanded text:
um Dei. Pars autem Domini populus ejus: Jacob funiculus haereditatis ejus . Mare autem mundum istum, saeculumque significat, salsis amarisque fluctibus redundantem: sicut Dominus in parabola sagenae missae in mare interpretatur . Unde et draco rex dicitur omnium quae in aquis sunt, et cujus secundum David in mari confringuntur capita . Et in Amos legimus: Si descenderit in profundum maris, ibi mandabo draconi, et mordebit eum . Quatuor autem bestias, quae ascendebant de mari, et erant diversae inter se, angelo disserente noscamus. Hae, inquit, quatuor bestiae magnae, quatuor regna consurgent de terra. Quatuor autem venti qui pugnabant in mari magno, ideo venti coeli esse dicuntur: quia unusquisque angelus facit pro eo regno quod sibi creditum est. Et hoc notandum, quod regnorum 664 feritas atque crudelitas bestiarum nomine demonstretur. Prima quasi leaena, et alas habebat aquilae. Aspiciebam donec evulsae sunt alae ejus, et sublata est de
Abbreviated transcription (Latin):
plrbias & ethiopas tranfibit: magis nr̃i asseruts
antixp̃o comienire. Antiochus enim. lybiam
quam pleriq africam intelligunt. etinopiãꝙ
non tenuit. Nisi forte quia in ipso lẏmate sunt
preiuncte gypto & longe ꝑ deserta uicinȩ. captis
gyptiis etiam iste ꝓuintiȩ conturbate sunt.
Unde non dicit quod ceꝑit eas. sed ꝑlẏbias ethio¬
piamq transierit. Et fama turbabit eum

Expanded text:
Libyas et Aethiopias transibit, magis nostri asserunt Antichristo convenire. Antiochus enim Libyam quam plerique Africam intelligunt, Aethiopiamque non tenuit: nisi forte quia in ipso climate sunt provinciae Aegypti, et longe per deserta vicinae, captis Aegyptiis, etiam istae provinciae conturbatae sunt. Unde non dicit, quod ceperit eas: sed per Libyas Aethiopiasque transierit. Et fama turbabit eum
Abbreviated transcription (Latin):
angłs. Sed quod dicit hoc est. Reges audierat.
& aos nomina nesciebat. Futura cognouerat.
Itaꝙ qđ solum facere poterat stupebat ad uisio¬
anno primo daru filii assueri de semine malo
qui primꝰ imꝑauit suꝑ regnum chaldcoꝵ. Hic est
darius. quicum cyro chaldeos babyloniosq suꝑa¬
uit. Ne putemꝰ illum darium cuiꝰ scđo anno tem¬
plum̃ edificatũ est quod porphiyrius suspicatur.
ut annos danihel extendat. uel cum qui ab ale¬
xandro macedonũ rege supatus est: addidit
nomen patris. addidit & uictoriam qua prtmꝰ
de semine medoꝵ sub uertit regnum chaldeoꝵ.
ut auferat ꝓpter similitudinem nominis lati¬

Expanded text:
angelus? Sed quod dicit, hoc est, reges audierat, angelus? Sed quod dicit, hoc est, reges audierat, et eorum nomina nesciebat: futura cognoverat, Itaque quod solum facere poterat, stupebat ad visioanno primo Darii filii Assueri, de semine Mrum, qui imperavit super regnum Chaldaeorum . Hic est Darius, qui cum Cyro Chaldaeos Babyloniosque superavit. Ne putemus illum Darium, cujus secundo anno templum aedificatum est: quod Porphyrius suspicatus, ut annos Danihelis extendat; vel eum qui ab Alexandro Macedonum rege superatus est. Addit ergo nomen patris, additque victoriam qua primus de semine Medorum subverterit regnum Chaldaeorum, ut auferat propter similitudinem nominis lecti
Abbreviated transcription (Latin):
nunt. nc̃ eleuentur in suꝑbiam & anglicȩ uel
Nature uel dignitatis esse se credant: ad mo¬
nent᷑ fragilitatis suȩ & filii hominũ nuncupan¬
tactum angłi erigitur. ut possit absq forini¬
dine audire & intelligere que dicuntur
Uergo signa uisionem. quia post dieserit ex¬
posita. Gabrihel angłs uisionem quã supra
ut potuimꝰ edisseruimus ponit in finem. tu
gsigna uisionem quia post dies multos erit:
&e uerbo ostendens signaculi obscura esse que
dicebantur & non patescere multoꝵ auditui.
nec posse ante intelliginisi reb & oꝑib com¬
pleantur. Et ego danih el langui & egrotaui
legimꝰ quod post quam dm̃ audierit loquentẽ
sibi: t̾ram & cinerem ẽe se dixerit. Ergo dani¬
hel ad uisionem horroris languisse & egrotas¬
se se dixit & cum surrexisset fecisse oꝑa quȩ
sibia rege fuerant imꝑata. reddens om̃ibus
om̃ia & illud euangelicum sciens. reddite

Expanded text:
nuntur, ne eleventur in superbiam, et angelicae vel nuntur, ne eleventur in superbiam, et angelicae vel naturae, vel dignitatis se esse credant, admonentur fragilitatis suae, et filii hominum nuncupantactum angeli erigitur, ut possit absque formidine audire et intelligere quae dicuntur. Tu ergo signa Visionem: quia post dies multos erit. Exposita Gabriel Angelus Visione, quam supra ut potuimus disseruimus, ponit in fine: Tu ergo signa Visionem: quia post dies multos erit. Ex verbo ostendens signaculi, obscura esse quae dicebantur, et non patere multorum auditui, nec posse ante intelligi, nisi rebus et operibus impleantur. Et ego Daniel langui et aegrotavi legimus: quod postquam Dominum audierit loquentem sibi, terram et cinerem esse se dixerit . Ergo Daniel ad visionis horrorem languisse, et aegrotasse se dicit: et cum surrexisset, fecisse opera quae sibi a rege fuerant imperata, reddens omnibus omnia, et Evangelicum illud sciens: Reddite
Abbreviated transcription (Latin):
gere uisionem: iudei michahel autumant
Consequent̃ autem quiauisio de proeliis erat regũ¬
iudaq certaminib. immo regnoꝵ successionib
gabrihel qui prepositus est prodliis huic officio
mancipatur. Gabrihe enim in linguã nr̃am
ueratur. fortitudo uel robustus dĩ. Unde & eo
tempore quoerat dñs nasciturus. & indicturꝰ
bellum demenib & triumphaturus de mundo.
gabrihed uenit ad tachariam ce ad MARIA A.
Et postea in psalmis de dño legimꝰ triumphante.
Quis est iste rexgle: Dñs fortis & potens. dñs poteis
in prolio: ipse est rexgłȩ. Ubicunq uero madi¬
ema &e sanatio necessaria est: raphahel mittitur
qui inter pretatur curatio uel medicina dĩ. sicui
tamen placit tobiȩ librum reciꝑe. Porro ubi popło¬
cesaria est: michahel dirigitur qui int̃pretatur
quis sicut ds̃. hoc uidelicet nominis int̃p̃tatione
signante : quod indõ sit uera medicina. Et ait
adme. Intellige fili hominis. Ꝙ et echihel & da¬

Expanded text:
gere visionem, Judaei Michael autumant. gere visionem, Judaei Michael autumant. Consequenter autem, quia visio de praeliis erat regumque certaminibus, imo regnorum successionibus, Gabriel, qui praepositus est praeliis huic officio mancipatur. Gabriel enim in linguam nostram vertitur fortitudo, vel robustus Dei. Unde et eo tempore quo erat Dominus nasciturus, et indicturus bellum daemonibus, et triumphaturus de mundo, Gabriel venit ad Zachariam, et ad Mariam . Et postea in Psalmis legimus de Domino triumphante: Quis est iste rex gloriae? Dominus fortis et potens, Dominus fortis in praelio; ipse est rex gloriae . Ubicumque autem medicina, et sanatio necessaria est, Raphael mittitur, qui interpretatur curatio; vel medicina Dei: si cui tamen placet Tobiae librum recicessaria est, Michael, dirigitur, qui interpretatur quis sicut Deus? hoc videlicet nominis interpretatione significante, quod in Deo sit medicina vera. Et ait ad me: Intellige, fili hominis,
Abbreviated transcription (Latin):
Quod audiens antio chus qui contra principem
principum sur rexerat. id est dnm̃dominantiũ
& regem regũ: in elimaide quȩ regio ꝑsarum est
templum diane spoliare cupiens quod habebat
preciosi donaria & ibi quoq amisso exercitu:
autem& mane. successionẽ diei noctisq significat.
actum est autem. Cum uiderem ego danihel uisi¬
onem. & quererem intelligentiam. Uidebam uisi¬
onem ꝑ preturam & imaginẽ. & illius intelligenti¬
am nesciebã Nong om̃is qui uidet intelligit.
Quomodo si scripturam scãm legamꝰ oculis & corde
non intelligamꝰ. Ecce steat in conspectumeo
quasi species uiri. Non enimuiri sunt angłi sed¬
inspecie uident᷑ uiroꝵs. sicut ab raham ad quer¬
cum mambre tresuisi sunt uiri. qui utiq uiri
nonerant equib unꝰ adoratur ut ds̃. Unde
& saluator loquit᷑ in euangłio. Ab raham uidit
intelligere istum uisionem. Uirũ istum qui
gabrihelo precepit ut danihelem faciat in telli¬

Expanded text:
Quod audiens Antiochus qui contra principem Quod audiens Antiochus qui contra principem principum surrexerat, id est, Dominum dominantium, et regem regum in Elimaide, quae regio Persarum est, templum Dianae spoliare cupiens, quod habebat pretiosa 676 donaria, et ibi quoque amisso exercitu, autem et mane, successionem diei noctisque significat. Factum est autem cum viderem ego Daniel visionem, et quaererem intelligentiam. Videbat visionem per picturam, et imaginem, et illius intelligentiam nesciebat. Non ergo omnis qui videt intelligit: quomodo si Scripturam sanctam legamus oculis et corde non intelligamus. Et ecce stetit in conspectu meo quasi species viri. Non enim viri sunt angin specie virorum videntur, sicut Abraham ad quercum Mambre tres visi sunt viri, qui utique viri non erant, e quibus unus adoratur ut Dominus, unde et Salvator loquitur in Evangelio: Abraham vidit intelligere istam visionem ? Gabrieli loqui praecepit, ut Danielem faciat intelli
Abbreviated transcription (Latin):
ad uesꝑam & mane dies duo milia. cẽe. &
mundabitur sc̃uarium. Legamꝰ machabeoꝵ
primꝰ regnauit in sỹria post alexandrum.
ingressum antiochum ierosolimã uniuersa
uastasse. reuersumq anno dercio intemplo
posuisse statuam iouis. & usq adiudam
machabeum id est usq ad annum centefimũ quadra¬
gesimum octauum. ꝑ annos uastitatis ierłm sex.
contaminationis autem templi tres. duo milia tre¬
centos dies & tres menses esse completos. post quos
templũ purgatum est. Quidam ꝓduob milib
traentis. auo milia ducentos legunt. ne sex annis
tres menses suꝑesse uideantur. hunc locũ pleriq
intypo factũ est. sub illo inueritate dicunt esse
complendum: Quod autem infert. mundabit᷑
sc̃uariũ: udȩ machabei significat tempora. qͥ
deuico modim filiis & ꝓpinquis secum anniten¬
tib &e multis de popło iudeoꝵ. antiochiduces
suꝑat iuxta emmaus quȩ nunc n copolis dicitur.

Expanded text:
ad vesperam et mane dies duo millia trecenti, et ad vesperam et mane dies duo millia trecenti, et mundabitur sanctuarium. Legamus Machabaeorum primus regnavit in Syria post Alexandrum, ingressum Antiochum Jerosolymam, et universa vastasse, reversumque anno tertio, in templo posuisse statuam Jovis, et usque ad Judam Machabaeum, id est, usque ad annum centesimum quadragesimum octavum, per annos vastitatis Jerusalem sex, contaminationis autem templi tres, duo millia trecentos dies, et tres menses esse completos; post quos templum purgatum est. Quidam pro duobus millibus trecentis, duo millia ducentos legunt: ne sex anni, et tres menses superesse videantur. Hunc locum pleriquein typo factum est, sub illo in veritate dicunt esse complendum. Quod autem infert: Mundabitur sanctuarium, Judae Machabaei significat tempora, qui de vico Modin fratribus ac propinquis secum annitentibus, et multis de populo Judaeorum, Antiochi duces superat juxta Emaus, quae nunc Nicopolis dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
dinis magnificatus est: hoc significat quod
erectus sit contradm̃ & scõs illius ꝓsecutus.¬
& polluerit atq deiecerit locũ scĩficatiom s e.
& hoc non sua uirtute. sed ꝓpter paccata popłi.
Atq ita factum est ut ueritas ꝓsterneretur
in t̾ram. & cultuidoloꝵ florente dĩ religio
conquiesceret. Et audiui unũ de sc̃is
loquentem. & dixit unus sc̃s altero nescio
cui loquenti. Pro. altero nesciocur loquenti.
ssmmachus inter prȩtatus est. tio it ꝑott
quem & nos secutisumꝰ. Aquila & theodotio
&.lxx. ẽt limoni. ipsum uerbũ hebraicũ
posuerunt. Nomen ergo angłi tacens. ge¬
neraliter unum quemlibet de angłis indica¬
uit. Us quequo tuisio & iuge sacrificium &
peccatũ desolationis quȩ facta est & sc̃uariũ
& foratudo conculcabitur: Unus angłs
interrogat alterũ angłm. usq ad quod tem pꝰ
dĩ iudicio sub antiocho rege syrię templum
futurum sit desolatum & simulacrũ iorus

Expanded text:
dinis magnificatus est, hoc signifdinis magnificatus est, hoc signiferectus sit contra Deum, et sanctos illius persecutus,tur, et polluerit atque dejecerit locum sanctificationis ejus; et hoc non sua virtute, sed propter peccata populi. Atque ita factum est, ut veritas prosterneretur in terram, et, cultu idolorum florente, Dei religio conquiesceret. Et audivi unum de sanctis loquentem: et dixit unus sanctus alteri nescio, cui loquenti. Pro altero nescio quo, quod Symmachus interpretatus est τινί ποτε, quem et nos secuti sumus, Aquila et 675 Theodotio, et LXX   φελμονὶ, ipsum verbum Hebraicum posuerunt. Nomen ergo angeli tacens, generaliter unum quemlibet de angelis indicavit. Usquequo visio et juge sacrificium, et peccatum desolationis quae facta est, et sanctuarium, et fortitudo conculcabitur? Unus angelus interrogat alterum angelum usque ad quod tempus Dei judicio sub Antiocho rege Syriae, templum futurum sit desolatum, et simulacrum Jovis
Abbreviated transcription (Latin):
tudine eius. Nullus enim magnitudim
alexandri potuit coequari. Et post multa
tempora syriȩ rex impudens facie & in¬
telligens ꝓ positiones consurget. Antiochus
ꝙiphanes filius seleuci qui & phylopator
appellatus est. cum obses fuisset romȩ. &
nesciente senatu ꝑ dolum cepisset imꝑium: cont
ptholomeũ phy lometorem dimicauit. hoc est
contra meridiem & contra egẏptios. rurfum ꝙ
ad orientem contra eos qui res notias in ꝑside
moliebantur. Ad extremũ contra iudes dimi¬
cans: capta iudea ingressus est iero solimam.
& in templo dĩ simulacrũ iouisolimpiaistatuit.
& usq ad fortitudinem celi id est filios isrt qͥ
angłoꝵ uallabantur auxilio erexit magnif¬
centiam suã ita ut de sc ĩs plurimos idolatriȩ
subicerit. & uelut stellas gli conculcarit peꝰ¬
dib suis. Atq ita factum est. ut & meridiem
& orientem id est egyptum & psidem suo teneret
imꝑio. Qđq ait & usq ad principem fortitu¬

Expanded text:
tudine ejus. Nullus enim magnitudini tudine ejus. Nullus enim magnitudini Alexandri potuit coaequari. Et post multa tempora Syriae rex impudens facie, et intelligens propositiones consurget Antiochus ἑπιφανὴς filius Seleuci, qui et Philopator appellatus est. Qui cum obses fuisset Romae, et, nesciente senatu, per dolum cepisset imperium, contra Ptolomaeum Philometorem dimicavit, hoc est, contra Meridiem, et contra Aegyptios. Rursumque ad Orientem, et contra eos qui res novas in Perside moliebantur; ad extremum contra Judaeos dimicans, capta Judaea, ingressus est Jerosolymam; et in templo Dei simulacrum Jovis Olympii statuit: et usque ad fortitudinem coeli, id est, filios Israel, qui angelorum vallabantur auxilio, erexit magnificentiam suam, ita ut de sanctis plurimos idololatriae subjiceret; et velut stellas coeli conculcaret pedibus suis. Atque ita factum est, ut Meridiem, et Orientem, id est Aegyptum et Persidem suo teneret imperio. Quodque ait: Usque ad principem fortitu
Abbreviated transcription (Latin):
exponentis uisionem ꝓphȩ uerba discamus.
Aries inquit quẽ uidisti habere cornuaduo :¬
rex medoꝵ est atq ꝑsarum. darius uidelicet
arsami filius. in quo medoꝵ & psarũ regisũ
destructum est. Porro hyreus caprarum q
ueniebat ab occidente. & ꝓpter nimiam uelo¬
citatem t̾ram tangere non uidebat᷑. alexander
est rex grecorum. qui sub uersis thebis in psas
arma corripuit. & apud grancũ fluuium
inito certamine darii duces suꝑauit. & ad
extremũ ipsum ꝑcussit arietem & duo erus
cornua confregit᷑. medos atq ꝑsasimisitq cũ
sub pedib sius & utrunq cornu fuo impio¬
subiugauit. Cornu autem grande. ipse est
ꝓoo .iiͦiͬ. duces eius. qui sibi imꝑiũ diuisert̃.
E gyptũ enim ptholomeus lagifilius tenuit.
macedonas phylippus quia arideus frater
alexandri. syriam & babylonem & omina
regna orientis seleucus nicanor. Asiȩ regna¬
uit antigonus. Sed non inquit in forti¬

Expanded text:
exponentis visionem prophetae, verba dicamus: exponentis visionem prophetae, verba dicamus: Aries, inquit, quem vidisti habere duo cornua, rex Medorum est, atque Persarum. Darius videlicet Arsami filius, in quo Medorum et Persarum regnum destructum est. Porro hircus caprarum, qui veniebat ab occidente, et propter nimiam velocitatem terram tangere non videbatur, Alexander est, rex Graecorum, qui, subversis Thebis, in Parma corripiens apud Gangem fluvium inito certamine Darii duces superavit, et ad extremum ipsum percussit arietem, et duo ejus cornua confregit, Medos ac Persas, misitque eum sub pedibus suis, et utrumque cornu suo subjugavit imperio. Cornu autem grande, ipse est pro eo quatuor duces ejus, qui sibi imperium diviserunt. Aegyptum Ptolomeus Lagi filius tenuit; Macedoniam Philippus qui et Arideus frater Aregna Orientis, Seleucus Nicanor: Asiae regnavit Antigonus. Sed non, inquit, in forti
Abbreviated transcription (Latin):
Q uod autem darius iste rex potentissimꝰ & dias¬
simꝰ fuerit : tam grecȩ quam latinȩ ac lurbars
narrant hystoriȩ. ET ego inquit intelli¬
gebam. Ex supiorib enim uisionib in quib
Scđ n regnum ꝑ argentũ & ursum significatũ
est: etiam nunc intelligit quod medoꝵ atꝙ
hyrcus caprarum ueniebat ab occidente super
faciem totius terrę. & non tangebat terram. Porro
hyrcus caprarum habebat cornu infigne inter
oculos suos. & uenit usq ad arietem illum cor¬
nutũ quem uideram stantem ante portam. &
cucurrit ad eum in impetu fortitudims. Cũq
apppinquasset ꝓpe arietem: efferatus est in eũ
& ꝑcussit arietem & cõminuit duo cornua
eius. & non poterat aries resistere ei. Cumq
Icum misisset in t̾ram: conculeauit. & nemo
quibat liberare arictem de manii eius. Hyrcꝰ
autem caprarũ magnus factus est nimis. Cũq
creuisset: factum est cornumagnũ & orta
me putet ꝓpriũ sensum ponere : gabrihel

Expanded text:
Quod autem Darius iste rex potentissimus, et ditisQuod autem Darius iste rex potentissimus, et ditissimus fuerit, tam Graecae, quam Latinae, ac barbarae narrant historiae. Et ego intelligebam. Ex superioribus enim visionibus, in quibus secundum regnum per arietem et hircum significatum est, etiam nunc intelhircus caprarum veniebat ab occidente super faciem totius terrae, et non tangebat terram: porro hircus habebat cornu insigne inter oculos suos. Et venit usque ad arietem illum cornutum, quem videram stantem ante portam, et cucurrit ad eum in impetu fortitudinis suae. Cumque appropinquasset prope arietem, efferatus est in eum, et percussit arietem: Et comminuit duo cornua ejus, et non poterat aries resistere ei: Cumque eum misisset in terra, conculcavit, et nemo quibat liberare arietem de manu ejus. Hircus autem caprarum magnus factus est nimis: cumque crevisset, fractum est cornu magnum, et orta me putet proprium sensum ponere, Gabrielis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑroquo aquila transtulit suꝑ u̾rubal tilai.
autem. ulai esse nomen loci siue portȩ. ut in
troia seaea porta & apud romanos carmenta
lis. habentes fingule ex ꝓpriis causis origines
nomnum. Et leuaui ocłos meos & uidi.
Quamuis in somins uideant᷑ quȩ uidentur. in
umbra uidelicet imaginũ: tamen ne ipsa
Et ecce aries unus stabat ante paludem siue
ante portam. quod hebraice dicitur uirubal.
habens cornua excelsa. & unum excelsius al¬
teroatq succrescens. Arietem dariũ uocat
auunculũ eẏri. qui post astiagen patrem
regnauit in medis. Cornu autẽ unum ex¬
celsius altero atq succrescens ipsũ cẏrum
significat. qui post astiagen auum mat̾nũ
cum auunculo dario quem greci. RyATA¬
Ios ⁊ euidi ar ietem cornib uentilantẽ cont᷑
orientem & contra occidentẽ. & contra a qui¬
&yrum uidelicet uel darium. sed eiusdem
rgni arietem id est dariũ alterum quiultimꝰ
xander phylippi filius rex macedonum

Expanded text:
Pro quo Aquila transtulit, super Ubal Ulai: Pro quo Aquila transtulit, super Ubal Ulai: autem Ulai, nomen esse loci; sive portae, ut in Troja, σκαιὰ porta, 673 et apud Romanos, Carmentalis dicitur: habentes singulae ex propriis causis origines nominum. Et levavi oculos meos et vidi. Quamvis in somnis videantur, quae videntur in umbra, videlicet et imagine: tamen ne ipsa Et ecce aries unus stabat ante paludem sive ante portam, quod Hebraice dicitur UBAL habens cornua excelsa, et unum excelsius altero atque succrescens. Arietem, Darium vocat avunculum Cyri, qui post Astyagen patrem regnavit in Medis. Cornu autem unum excelsius altero atque succrescens, ipsum Cyrum significat, qui post Astyagen avum maternum cum avunculo Dario, quem Graeci κυαPostea vidi arietem cornibus ventilantem contra occidentem, et contra aquilonem, et contra meriCyrum videlicet, vel Darium, sed ejusdem regni arietem, id est, Darium alterum, qui ultimus xander Philippi filius rex Macedonum.
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationib meis conturbabar. & facies mea
mutata est inme. uerbũ autem in corde meo
conseruaui. hacteñ liber danihedis. chaldaico
s roq sermone conscriptus est. cȩtera que se¬
quuntur usqͦ finem uoluminis. hebraice legimꝰ.
N qocercio regni balthasar rogis. uisio apͥpa¬
ruit michi Eost duos annos suꝑioris rcuela
inprimoanno balthasar. h& in cercio cernit.
nde infert. P ost id quod uideram in princi
pio uidi in uisione cum essem insusis castro
uiterpreatus est ciuitate a qua etiam regio
nomen accepit. ut ab abylone babyloni
storiam iosepln turrem extruxit ex celsam &
quadro edificatam marmore. tanteq magnitu¬
dimis ac pulchritudinis: ut usq in prȩsens noua¬
conduntur reliquie. Custos suiedituus atq
sacer dos eiusdem loci. iudeus est. C Uessem
insusis castro. Non quod castrũ sit susis ut diximꝰ
metropolis potentissima. sed quod tanta fir¬
mitate edificata sit: ut castrum eẽ uideatur.
idi autem in uisione.esse me suꝑ portam ulat.

Expanded text:
nturbabar, et facies mea mutata est in me verbum autem in corde meo conservavi. Hactenus liber Danielis Chaldaico Syriacoque sermone conscriptus est. Caetera quae sequuntur usque ad finem voluminis, Hebraice legimus. Anno tertio regni Balthasar regis, visio apparuit mihi. Ego Din primo anno Balthasar: haec in tertio cernitur. Unde infert: pio, vidi in visione mea, cum essem in Susis castro, interpretatus est, civitate, a qua etiam regio nomen accepit, ut a Babylone, Babyloniihistoriam Josephi, turrim exstruxit excelsam, et quadro aedificatam marmore, tantaeque magnitudinis et pulchritudinis, ut usque in praesens videaconduntur reliquiae, et custos sive aedituus, ac sacerdos ejudem loci Judaeus est. Cum essem in Susis castro. Non quo castrum ipsa sit urbs, ut diximus, metropolis et potentissima, sed quo tanta firmitate aedificata, ut castrum esse videatur. Vidi autem in visione me esse super portam Ulai.
Abbreviated transcription (Latin):
ea maiorem. Uerbigr̃a. cũ iuxta ꝓ prietatem
lingue nr̃ȩ nundicamꝰ. abraham uixit annos. eͣͣ
.lxxͦ. E. illi econtrario loquuntur. Uixit abra
impletur: sed ut totum parit supputatur ita
finem accipit. Nec ignoramꝰ quosdam illoꝵ dice¬
rȩ. quod una eb domades de qua scriptum est.
confirmabit pactum multis eb domada una.
diuidatur in uespasiano & adriano. ut iuxta
hi storiam iosephi uespasianꝰ & titus trib an¬
nis & sex mensib pacem cũ iudeis fecerint. tres
autem anmi & sex menses sub adriano reputen¬
tur. quando ierłm om̃is adeo sub uersa est. &
iudeos gens cater uatim cesa. ita ut iudee qͦq
finibus pellerentur. Hȩc loquuntur hebrei
non magnope curantes a primo anno darure¬
gis ꝑsarum usq ad extremam euersionem
ierłm quȩ sub adriano eis accidit supputare

Expanded text:
ea majorem. Verbi gratia, non juxta proprietatem ea majorem. Verbi gratia, non juxta proprietatem linguae nostrae nunc dicimus: Abe: illi econtrario loquuntur: vixit Abrahimpletur, sed ut totum pariter supputetur, ita finem accipit. Nec ignoramus quosdam illorum dicere, quod una hebdomada, de qua scriptum est: 696 Confirmabit pactum multis hebdomada una: dividatur in Vespasiano et in Hadriano: quod juxta historiam Josephi, Vespasianus et Titus tribus annis et seputantur, quando Jerusalem omnino subversa est, et Judaeorum gens catervatim caesa; ita ut Judaeae quoque finibus pellerentur. Haec loquuntur Hebraei, non magnopere curantes a primo anno Darii regis Persarum, usque ad extremam subversionem Jerusalem, quae sub Hadriano eis accidit, supputari
Abbreviated transcription (Latin):
loqior & di sermone ꝓmitto quod reuei tat᷑
complb iur di sententia i angustulampo
quando rursum destrue auri nguffla tarap
capietur ciuitas. Nam post sexaginta duas ddoma¬
das ocidetur xp̃c. & nonerit eius popłs qui cum
negaturus erit. Siue ut illi dicunt. nonerit
quid dico de xp̃o occidendo & popło penitus de¬
serendo auxilio dĩ. cum & cuntatem & scũ ariũ
dissipaturus sit populus romanꝰ cum duce roma¬
no uespasiano: Quo mortuo : transactis. uI
dita est. rebellantes tudeos tinio rufo magistro
exercitus prgnante suꝑauit. Et tunc defecit
hostia & sacrificiũ. & usꝙ ad consummationẽ
mundi & finem ꝑseuerabit desolatio. Nec nos
inquiunt moueat qđ prius numerentur .uUII.
ebdomades & postea .lx. duȩ. & rursum una
que in duas partes diuiditur. Est enim hoc ser¬
monis hebraici. & antiquoꝵ sermonis latini:
ut ante mi norem numerũ supputent. & post¬

Expanded text:
loquor, et Dei sermone promitto, quod revertatur loquor, et Dei sermone promitto, quod revertatur complebitur Dei sententia in angustia temporum, quando rursum destruetur templum, capietur civitas. Nam post sexaginta duas hebdomadas occidetur Christus, et non erit ejus populus qui eum negaturus est, sive ut illi dicunt, non eritquid dico de Christo occidendo, et populo penitus deserendo auxilio Dei, cum civitatem, et sanctuarium dissipaturus sit populus Romanus, cum duce venturo Vespasiano? Quo mortuo, transactis septem dita est, rebellantes Judaeos, Timo Rufo magistro exercitus pugnante, superavit. Et tunc deficiet hostia et sacrificium, et usque ad consummationem mundi, et finem perseverabit desolatio. Nec nos, inquiunt, moveat, quod primum numerentur septem hebdomadae, et postea sexaginta duae, et rursum una, quae in duas partes dividitur. Est enim hoc idioma sermonis Hebraici, et antiquorum sermonis Latini, ut ante minorem numerum supputent, et post
Abbreviated transcription (Latin):
.lxx. predicatas in danihelo PEDRII quios
fidem dictoꝵ sis aquib: dicta sunt derelinquas.
manifestior fiat. O danihel scito quoda die
hac qua tibi loquor. erat autem annus prim
darii qui occidit balthasar & regnum chal¬
deop inpersas medosq transtulit᷑ usq ađ sep
tuagesimam annoꝵ eb domadem hoc est annos
Primum ꝓpiciabitur tib ds quemnunc ma¬
gnoꝑe deprecaris. & delebitur peccatam
& finem accipiet prȩuacatio. Nunc enimurbe
deserta & templo usq ad fundamenta destru¬
eto: in luctu ÷ popłs constitutꝰ. sed non post
grande tempꝰ instaurabitur. Et non solum
boc fiet in his .Ixx. ebdomadib ut edifiaet
ciutas & templum in staureair. sed etium xp̃e
nascetur id est iusticra sempiterna. & ligxp̃¬
bitur uisio a ꝓpħis.: ut nequa quã inuemat᷑
ꝓpha in isrł & unguatur sc̃s sc̃oꝵ. de quo m
psalterio legimus Propterea urit &us ui
tuus oleo exultationis prȩ consortib tuis
Qui & in alio locodicit de se. Sci estote quia

Expanded text:
 praedictas a Daniele. » Hebraei quid fidem dictorum his a quibus dicta sunt derelinquens. manifestior fiat. O Daniel, scito quod a die hac qua tiDarii, qui occidit Baltassar, et regnum Chaldaeorum in Persas Medosque trtuagesimam annorum hebdomadam, hoc est annos Primum propitiabitur tibi Deus, quem nunc magnopere deprecaris, et delebitur peccatum, et finem accipiet praevaricatio. Nunc enim urbe deserta, et templo usque ad fundamenta destructo, in luctu est populus constitutus: sed non post grande tempus instaurabitur. Et non solum hoc fiet in his septuaginta hebdomadibus ut aedificetur civitas, et templum instauretur, sed nascatur Christus, id est, justitia sempiterna. Et signabitur visio, et prophetia, ut nequaq in Israel, et ungatur sanctus sanctorum. De quo in Psalterio legimus: Propterea unxit te Deus, Deus tuus, oleo laetitiae 695 prae consortibus tuis . Qui et in alio loco dicit de se: Sancti estote, quia
Abbreviated transcription (Latin):
sui generis aspiciens corpus nequaquã paueat.
⁊dirit ad me. Danihel uir desiderioꝵ Congru¬
enter uir desiderioꝵ uocatur : qui instantia
precum & afflictione corporis ieuimioꝵ qꝙ du¬
ricia. cupit scire uentura & di sacramenta
cognoscere. Pro uiro desiderior. si mmaelius
interp̃tatus est uirum desia crabilem. Omis
enim sc̃s habens in se animi pulchritudinem:
imatur a dnõ. Et dixit adime. Noli metu¬
ere danihel quia ex die primo quo posustirecr

Expanded text:
spiciens nequaquam paveat. -- Et dixit ad me: Daniel vir desideriorum, etc. Congruenter vir desideriorum vocatur, qui instantia precum et afflictione corporis, jejuniorumque duritia cupit scire ventura, et Dei secreta cognoscere. Pro viro desideriorum Symmachus interpretatus est, virum desiderabilem. Omnis enim sanctus habens in se animae pulchritudinem, amatur a Domino. Et dixit ad me: Noli metuere, Daniel: quia ex die primo quo pos
Abbreviated transcription (Latin):
pelagus. U idi autem ego danihel uisionem
solus. Uirlautem qui erant inecum non uider̃.
sed terror nimius irruit in eos & fugerunt ani
ubsconditum. Et apłs paulus simile quid in aea¬
bus apłoꝵs passus est. ut cȩteris noncernentide
uisionem solus aspicerit. E⁊ ecce mantetiot

Expanded text:
pelagus . Vidi autem ego Daniel solus visionem: pelagus . Vidi autem ego Daniel solus visionem: porro viri qui erant mecum non viderunt: sed terror nimius irruit super eos, et fugerunt in absconditum. Et Paulus apostolus simile quid in Actibus apostolorum passus est, ut, caeteris non cernentibus, visionem solus aspiceret . Et ecce manus t
Abbreviated transcription (Latin):
ocłlos meos & uidi. Eleuatione opus est oculoꝵ.
ut uisionem mysticam cernere ualeamu
t ecce uir unus uestitus lineis. Prolincis quod
Interpretatus est aquila. theodotio baddim̃
id est prȩcipuam. Ero co autem quod nos iuxta
hebraicum uertimꝰ. ecce uir: sy mmachus posuit
quasi uir. Non enim uir erat. sed uiri habebat
similitudinem. Et renes eius accinti auro
obrizo. Pro quo in hebreo legitur õphat. Quod
aquila ita interpretatus est. Et lumbi e accinca
erant colore õphat. Et corpus eius quasi
chrysolitus. ꝑro chrysolito qui unus est de .xii.
lapidib qui ponuntur in elogio pontificis. in
hebreo habet tharsis. Quod sy mmachus &&
uero mare appellauerunt. iuxta illud quoam
psalmis legimꝰ. In sp̃ũ uiolenti confringes naues
tharsis. id est maris. Et ionas fugere cupietat
non in tharsum urbem ciliciȩ. ut pleriq esti¬
mant litteram ponentes ꝓlittera. u in indie
regionem ut putat iosephus. sed ab solute in

Expanded text:
oculos meos, et vidi. Elevatione opus est oculorum, ut visionem mysticam cernere valeamus. Et ecce vir unus vestitus lineis. Pro lineis, quod interpretatus est Aquila, Theodotio BADDIM pid est praecipua. Pro eo autem, quod nos juxta Hebraicum vertimus: ecce vir, Symmachus posuit, quasi vir: non enim vir erat, sed viri habebat similitudinem. Et renes ejus accincti auro obryso. Pro quo in Hebraeo legitur OPHAZ, quod Aquila ita interpretatus est: Et lumbi ejus accincti erant colore ὠφάζ. 698 Et corpus ejus quasi chrysolithus. Pro chrysolitho, qui unus est de duodecim lapidibus qui ponuntur in Logio Pontificis, in Hebraeo habet THARSIS, quod Theodotio et Sinta vero mare appellaverunt, juxta illud quod in psalmo legimus: In spiritu violento confringes naves Tharsis , id est, maris. Et Jonas fugere cupiebat non in Tharsum urbem Ciliciae, ut plerique aestimant, litteram ponentes pro littera, vel Indiae regionem, ut putat Josephus: sed absolute in
Abbreviated transcription (Latin):
comedere. nec uinumbibere. insuꝑ & unguenta
non querere. Qui mos apud persas & indos ho¬
dieq seruatur. ut ꝓbalneis utantur unguents.
⁊res autem iungit ebdomadas affugens animã
suam. ne transitoria & fortuita uideatur de¬
precatio. Scđm a nagogen uero dicendum.
qqđ que in luctu est & sponsi luget absentiam:
non comedit panem desiderabilem qui de cȩlo
descendit. neq solidum capit cibum qui intel¬
ligitur in carne. nec uinũ bibit qđ lȩtificat
cor hominis. nec exhylarat faciem in oleo.
trabiles facit lacrimas. quando syonsus fuerit
ablatus ab ea. Recte quoq danihel audet dñm
dep̃cari : quia iam ex parte primo anno regis
cyriiudeo fuerat laxata captiuitas. Eram¬

Expanded text:
comedere, nec vinum bibere: 697 insuper et unguenta comedere, nec vinum bibere: 697 insuper et unguenta non quaerere. Qui mos apud Persas et Indos hodie quoque servatur, ut pro balneis utantur unguentis. Tres autem jungit hebdomadas affligens animam suam: ne transitoria et fortuita videatur deprecatio. Secundum Anagogen vero hoc dicendum est quod qui in luctu est, et sponsi luget absentiam, non comedit panem desiderabilem, qui de coelo descendit; neque solidum capit cibum, qui intelligitur in carne, nec bibit vinum, quod laetificat cor hominis, nec exhilarat faciem in oleo, trabiles facit lacrymas, quando sponsus fuerit ablatus ab ea. Recte quoque Daniel audet Dominum deprecari, quia jam ex parte primo anno regis Cyri, Judaeorum fuerat laxata captivitas.
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo infine primȩ legimꝰ usionis. fuit
aua medam el usꝙ adl annũ primũ qy ri ragiss
Tuisse g cum apud chaldas in pristina dignitate
purpura byssoq uestitum usq ad primũ annũ
ꝙ riregis in telligimꝰ. quando subuertit chaldeos.
Et postea coepit esse cum dario filio assueri de
scmine medos. qui imꝑauit suꝑ regnum chal¬
deos. Aut certe iam dario mortuo. cuius anno
primo.Lxx. eb domadarum sacramenta cogno¬
uerat : nunc tercio anno regis cẏrihec uidisse
narratur. Et uerum uerbũ. & forcitudo
magna. Siue dĩ qui ista facturus est. fiue ꝓphę
qui hec intellecturiis est. Ndiebus illis ego
danihd lugebam trium ebdomadarum dieb
Panem desiderabilem non comedi. & caro & uinũ
non introierunt in osineum. sed neq unguento
usus sum. donec complerent᷑ trium eb domada¬
rum dies. Hoc docem̃ exemplo. tempore ieiunu
cibis delicationib abstinere. Quod ego puto
nunc dici panem desiderabilem. nec carnem

Expanded text:
quomodo in fine primae legimus visionis: Fuit autem Daniel usque ad annum primum Cyri regis? Fuisse ergo eum apud Chaldaeos in pristina dignitate purpura byssoque vestitum, usque ad annum primum Cyri regis intelligimus, quando subvertit Chaldaeos, et postea coepit esse cum Dario filio Assueri de semine Medorum, qui imperavit super regnum Chaldaeorum. Aut certe jam Dario mortuo, cujus anno primo septuaginta hebdomadarum sacramenta conoverat; nunc tertio anno regis Cyri haec vidisse narratur. Et verum verbum, et fortitudo magna. Sive Dei qui ista facturus est, sive prophetae qui haec intellecturus est. In diebus illis ego Daniel lugebam trium hebdomadarum diebus: panem desiderabilem non comedi, et caro, et vinum non introierunt in os meum: sed neque unguento unctus sum, donec complerentur trium hebdomadarum dies. Hoc docemur exemplo, tempore jejunii a cibis delicatioribus abstinere quod ego puto nunc dici panem desiderabilem, nec carnem