comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gu ꝓperauit. Quo perueniens de pane
et carne ac ceruisa matriculariof pauit.
candelam ad sepulchrum sancti posuit
et euis auxilium contra opprimentes
se fiscalinos expetut. letio quarca.

Expanded text:
peravit. Quo perveniens, de pane et carne ac cervisia matricularios pavit, candelam ad sepulcrum sancti posuit, et ejus auxilium contra opprimentes se fiscalinos expetiit. Pulverem qu
Abbreviated transcription (Latin):
deseruiuit oblequus. Non quod eximiꝰ
ille scõꝵ chorus apostoꝵ eamdeseru̾it:
inter quos post resurrectiõm intrans
⁊ exiens: familiarus contulit de xp̃i
incarnatione. Tanto siquidem uerius:
cta didicerat: ⁊ perspexerat oculis uni¬
uersa. Licet ⁊ apostoli ꝑ eumlem spi¬
ritum scm̃ omnia cognouerint: ⁊ in
omnem edocti peruenerint ueritatẽ.
Quam sane beatam uirginem: et si
omnes uenerati sunt discipuli: eiq
famulabantur officio dilectionis: io¬
hannes tamen amplius ac specialiꝰ
usq ad finem uite: qui sibi commis¬
sam accepit in suam. quasi matrẽ
filius: cui benignus magister de cru¬
ce. mulier inquit ecce filius tuus: et¬
ad discipulum autem. ecce mater tua:
ut uirgo uirgini cohereret: ⁊ deserui

Expanded text:
deservivit obsequiis: non quod eximius ille sanctorum chorus apostolorum deseruerit eam, inter quos post resurrectionem intrans et exiens, familiarius contulit de Christi Incarnatione: tanto siquidem verius, cta didicerat, et perspexerat oculis universa: licet et apostoli per eumdem Spiritum sanctum omnia cognoverint, et in omnem edocti pervenerint veritatem. Quam sane beatam Virginem, etsi omnes venerati sunt discipuli, eique famulabantur affectu dilectionis, Joannes tamen amplius ac specialius usque in finem vitae, qui sibi commissam accepit in suam, quasi matrem filius: cui benignus magister de cruce: Mulier, inquit, ecce filius tuus; ad discipulum autem: Ecce mater tua ; ut virgo virgini cohaereret et deservi
Abbreviated transcription (Latin):
cro euis. ut fertur non nisi manna in¬
uenitur: quodeᷤᷤ scaturire cernitur. Ne¬
runtamen quid horum uerius censea

Expanded text:
cro ejus ut fertur nonnisi manna invenitur, quod et scaturire cernitur. Verumtamen quid horum verius censea
Abbreviated transcription (Latin):
non nisi accessis lampadib intus ⁊ foris
recte colitur. Ideo emendum est oleum
dum uacat: ne cum sponsus uenerit. ꝙ
absit: uacue inueniamini. Propterea q̃
sursum sunt sapite. ubi beata ꝑuenit
uirgo: ⁊ non que super terram. quia
ur̃a conuersatio. si estis iam quod uo¬
uistis: in celis fore debet. Illuc clirigite
mentem: illuc abscondite uitam ue¬
stram donec furor ꝑtranseat domini:
quo beata dei genitrix hodie ꝑuenit.
Ibi namꝙ haletis sponsum: ibi pon¬
tificem: ibi omnia quecumq quesistis.
Illuc dirigite mentem: ut cum xp̃c uir¬
ginis filius apparuerit in fine seculi: cũ
ipso ⁊ uos appareatis in gla amen. scĩ¬

Expanded text:
non nisi accensis lampadibus intus et foris non nisi accensis lampadibus intus et foris recte colitur. Ideo emendum est oleum dum vacat, ne cum sponsus venerit, quod absit, vacuae inveniamini. Propterea quae sursum sunt sapite, ubi beata pervenit Virgo, et non quae super terram; quia vestra conversatio, si estis jam quod vovistis, in coelis fore debet. Illuc dirigite mentem, illuc abscondite vitam vestram, donec pertranseat furor Domini, quo beata Dei genitrix hodie pervenit: ibi namque habetis sponsum, ibi pontificem, ibi omnia quaecumque quaesistis. Illuc dirigite mentem, ut cum Christus Virginis filius apparuerit in fine saeculi, cum ipso et vos appareatis in gloria. Amen. EPI
Abbreviated transcription (Latin):
Ade qr libera facultas cunctis p̾stat̃:
te sorores ac ꝓpinque: quia quoel carne
ñ potuistis: gratia totum condonatum
est uobis. Et ideo diligite matrem dñi.
que uobis sponsum genuit immortalẽ.
cuius ⁊ uobiscum soror est ip̃a. quia uo¬
luntatem patris fecit: ut eẽt mater. ꝓ¬
pinqua quidem uobis non carne s sp̃u:
ut unitas commendetur ecclesie: ⁊ societas
corporis xp̃i intelligatur. Ex quo dñs.
Nolo pater: quia ego ⁊ tu unum sumꝰ:
ut ⁊ ip̃i in nobis unum sint. Que ꝓfe¬
cto unitas: ꝑ unum mediatorem dei ⁊
hominum efficitur. Facite ergo uolun¬
tatem patris ⁊ uos: ut unum esse possitis
pestras: occurrite sponso. qr iam
ad bostium pulsat: ⁊ matrem si eam di¬
ligitis sequimini. Intus autem parate et
ornate lampades uestras: quia filie regiᷤ
estis. Omnis ergo gloria ur̃a abintus
sit: ⁊ intus habete quod foris luceat: ne
forte inter has sollempnitates: prius¬
qͣm sponsus ueniat ur̃e lampades exti¬
guantur. Nam celebutas huius diei:

Expanded text:
nde quia libera facultas cunctis prestaturte sorores ac propinquae: quia quod carne non potuistis, gratia totum condonatum est vobis. Et ideo diligite matrem Domini, quae vobis sponsum genuit immortalem: cujus et vobiscum soror est ipsa, quia voluntatem patris fecit, ut esset mater. Propinqua quidem vobis non carne, sed spiritu: ut unitas commendetur Ecclesiae, et societas corporis Christi intelligatur. Ex quo Dominus: Volo, Pater, inquit, quia ego et tu unum sumus, ut et ipsi in nobis unum sint . Quae profecto unitas per unum mediatorem Dei et hominum efficitur. Facite ergo voluntatem Patris et vos, ut unum esse possitis. estras, occurrite sponso, quia jam ad ostium pulsat, et matrem, si eam diligitis, sequimini. Intus autem parate et ornate lampades vestras, quia filiae regis estis. Omnis enim gloria vestra ab intus sit, et intus habete, quod foris luceat: ne forte inter has solemnitates priusquam sponsus veniat, vestrae lampades exstinguantur. Nam celebritas hujus diei,
Abbreviated transcription (Latin):
dilectorem confessoremq suum do¬
minus remunerat: cum eum scĩ
ui filiuis asseueratur: qͣmuis hoc
ipsumͣ cdissimilit̾ fieri nullus fide¬
lium dubitat. Dñs enim xp̃c filiꝰ
dei ꝑ naturam: petrus. sicut᷑ cete¬
quia cle ipso renatus est. xp̃c. filiꝰ
dei ante tempora: ipse est enim
dei uirtus ⁊ dei sapientia que di¬
cit: ⁊ dñs possedit me ĩnicio uia

Expanded text:
dilectorem confessoremque suum Dominus remunerat, cum eum sanctDei vivi asseveratur, quamvis hoc ipsum multum dissimiliter fieri nullus fidelium dubitat. Dominus enim Christus Filius Dei per naturam, Petrus, sicut et caetequia de ipso renatus est. Christus filius Dei ante tempora, ipse est enim Dei virtus et Dei sapientia quae dicit: Dominus possedit me ab initio via
Abbreviated transcription (Latin):
rum suaꝵ. añꝙͣ quicqͣm faceret
a principio. petrus. filius sp̃c sc̃i
ex eo tempore quo ab ip̃o illumi¬
natus gratiam liuine cognitõis
accepit. Et qr una uoluntas eadẽ
est oꝑatio sancte trinitatis. recte
cum dixisset beatus es symon bar

Expanded text:
rum suarum, antequam quidquam faceret a principio ; Petrus filius Spiritus sancti ex eo tempore quo ab ipso illuminatus gratiam divinae cognitionis accepit. Et quia una voluntas eadem est operatio sanctae Trinitatis, recte cum dixisset. Beatus est Simon Bar
Abbreviated transcription (Latin):
sit ad ih̃m dicens. Domine cdicut sedeant
hii duo filii mei. unus a dexteram tuam: ⁊
alius ad sinistram tuam in regno tuo. Hinc
cleophas ⁊ alius discipulus. quib cum clñs
post resurrectionem in specie ꝑegrini appa-¬
ruissec dicebat. Nos autem sperabamus: q̾m
ipse esset redempturus israel. Et quidam aisci¬
puloꝵ int̾rogantes eum dicebant: Domine si
in tempore hoc restitues regnum israel:Occa¬
sio autem int̾rogandi dñm quis illoꝵ ma¬
ior esset in regnum celoꝵ: fortassis exsuꝑiori¬
b acciderat. Nam ut supra euuangelista

Expanded text:
 dicens: Domine, dic ut sedeant hi duo filii mei, unus ad dexteram tuam, et alius ad sinistram tuam in regno tuo . Hinc Cleophas et alius discipulus quibus cum Dominus post resurrectionem in specie peregrini apparuisset, dicebant: Nos autem sperabamus quod ipse esset redempturus Israel . Et quidam discipulorum interrogantes eum, dicebant: Domine, si in tempore hoc restitues regnum Israel ? Occasio autem interrogandi Dominum, quis illorum major esset in regno coelorum, fortassis ex superioribus acciderat. Nam ut supra evangelista
Abbreviated transcription (Latin):
cum intrasset domum. p̃uenit eum ih̃c di¬
A quib accipiunt tributum a filu suis.
an ab alienis: Et ille clixit. Ab alienis.

Expanded text:
Cum intrasset domum, praevenit eum a quibus accipiunt tributum? a filiis an ab alienis? At ille: Ab alienis.
Abbreviated transcription (Latin):
uociens legimus discipulosctõis eicl¬
dñi in ordine puoratus inter se
contenlisse uel interrogasse non
liuori ⁊ inuidie deputare debemus: s huma¬
ne fragilitati ac infirmitati. Quippe rudes
erant ⁊ nouelli: qr enim aulierant eum
suam resurrestionem p̃dicantem. ⁊ nundũ
sp̃c sancti gr̃a illuminati. celeste regnum ꝑ¬
fecte amare didicerant. quia ut ait euuan¬

Expanded text:
uoties legimus discipulos Domini de ordine prioratus inter se contendisse vel interrogasse, non livori et invidiae deputare debemus, sed humanae fragilitati ac infirmitati; quippe qui rudes erant ac novelli, quia audierant eum suam resurrectionem praedicantem, et nondum Spiritus sancti gratia illuminati, coeleste regnum perfecte amare didicerant, quia, ut ait evan
Abbreviated transcription (Latin):
est. Hec nobis tantum de numero illo mar¬
tyrum comꝑta sunt nomina: idest beatissi
hac legione fuisse dicuntur etiam illi mar¬
res. ursus. ⁊ uictor: quos salodoro passos
fama confirmat. Salodoꝵ uero: castrum est
suꝑ arulam flumen: neq a rheno longe po¬
situm. Opere p̃cium. est etiam illud incdicare:
qui deinde maximianum trucem tyrannum
exitus consetutus sit. Cum dispositis insidu
genero suo constantino. tunc regnum tenen¬
ti mortem moliretur: deprehenso dolo eius.
apud massiliam captus: nec multopost tns¬
gulatus teterrimoq hoc supplicio affestus
impiam uitam digna morte finiuit. Incipi¬

Expanded text:
est. Haec nobis tantum de numero illo marest. Haec nobis tantum de numero illo martyrum comperta su hac eadem legione fuisse dicuntur etiam illi martyres Ursus et Uictor quos Salodoro passos fama confirmat. Salodorum uero castrum est supra Arulam flumen neque longe a Rheno positum. Operae pretium est etiam illud indicare qui deinde Maximianum trucem tyrannum exitus consecutus est. cum dispositis insidiis genero suo Constantino tunc regnum tenenti mortem moliretur, deprehenso dolo eius apud Massiliam captus nec multo post strangulatus teterrimoque hoc supplicio adfectus impiam uitam digna morte finiuit.
Abbreviated transcription (Latin):
non obtinuit: cum multum esse soleat: qd̃
multitudo delinquit. Lectio. iͣ.¬
ac igitur crudelitate immanissimi
tyranni consectus est ille sanctoꝵ
ppłs: qui contempsit rem p̾sentium obspem
futuroꝵ. Suc int̾festa est illa plane angeli¬
ca legio: que ut crecdimus cum illis ange¬
lorum legionib iam collaudat semꝑ in celis
dñm cd̃m sabaoth. Hictor autem martyR:
nec legionis eiusdem fuit neq miles: seme¬
rite iam milicie ueteranus. Hic cum iter
agens. subito incidisset in hos qui passim
epulabantur leti martyrum spoliis: atq
ab hiis ad conuescendum inuitatus. prola¬
tam ab exultantib ꝑ ordinem causam cog¬
nouisset: detestatus conuiuas: detestatusq
conuiuium refugiebat. R equirentib ꝙ ne
ip̃e forsitamxp̾ianus esset: xp̃ianum se esse:
⁊ semꝑ futurum se esse respondit. Statim ab
irruentib int̾fectus cet̾is martyrib in eodem
loco sicut morte: ita etiam honore coniunctꝰ

Expanded text:
non obtinuit, cum inultum esse soleat, quod non obtinuit, cum inultum esse soleat, quod multitudo delinquit. Hac igitur crudelitate inmanissimi tyranni confectus est ille sanctorum populus, qui contempsit rem praesentium ob spem futurorum. Sic interfecta est illa plane angelica legio, quae, ut credimus, cum illis angelorum legionibus iam conlaudat semper in caelis dominum Deum Sabaoth. 12. Victor autem martyr nec legionis eiusdem fuit neque miles, sed emeritae iam militiae veteranus. Hic cum iter agens subito incidisset in hos, qui passim epulabantur lab his ad convescendum invitatus, prolatam ab exsultantibus per ordinem causam cognovisset, ac detestatus convivas, detestatusque convivium, refugiebat; requirentibusque ne et ipse forsitan Christianus esset, Christianum se esse, et semper futurum esse respondit; ac statim ab irruentibus interfectus; caeterisque martyribus in eodem loco, sicut morte, ita etiam honore conjunctus
Abbreviated transcription (Latin):
lian posse reuocari: una sententia omnes
decreuit int̾siei. ⁊ rem confici tircuifusis tri¬
litib agminum iubet. Qui cum missi ad
beatissimam legionem uenissent: strĩgũt
in sanctos impie ferrum. mori nort recusã¬
tes uite amore. Cedebantur naq passim gla¬
dis: non retamantes saltim aut repugnã¬
tes: sed depositis armis. ceruices suas ꝑsetu¬
torib prebentes. ⁊ iugulum ꝑcussorib. uel
intastum corpus offerentes. Non multitu.
s hoc solum reminiscentes. se illum confite¬
ri. qui nec reclamando ad occisionem dustꝰ
est: ⁊ tanqͣm agnus ñ aperuit os suum. Ip̾i
quoq tanꝙͣ grex dominicus ouium: lani¬
are se tanqͣm ab irruentib. lupis passi st̃.
corporib pioꝵ: fluxeruntq p̾ciosi sanguimꝰ
riui. Que. unqͣm rabies absq bello tantã
humanoꝵ corporum stragem dedlit: Que fe¬
ritas ex sententia sua tot simul ꝑire uel reos
iussit: Ne multi pugnirentłm multitudo

Expanded text:
tiam posse revocari, una sententia interfici omnes tiam posse revocari, una sententia interfici omnes decrevit et rem confici, circumfusis militum agminibus, iubet. Qui cum missi ad beatissimam legionem venissent, stringunt in sanctos impium ferrum , mori non recusantes vitae amore. Caedebantur itaque passim gladiis, non reclamantes saltim aut repugnantes, sed, depositis armis, cervices persecutoribus praebentes et iugulum percussoribus vel intectum corpus offerentes. Non vel ipsa sed hoc solum reminiscentes, se illum confiteri, qui nec reclamando ad occisionem ductus est et tamquam agnus non aperuit os suum, ipsi quoque tamquam grex dominicus ovium laniari se tamquam ab inruentibus lupis passi sunt.corporibus piorum; fluxerunt pretiosi sanguinis rivi. Quae umquam rabies absque bello tantam humanorum corporum stragem dedit? Quae feritas ex sententia sua tot simul perire vel reos iussit? Ne iusti punirentur, multitudo
Abbreviated transcription (Latin):
prima ꝑrumpimus. Epĩanos ad penam ꝑ
nos requiri iubes: Iam tibi ex hoc alii requi¬
rendi non sunt. Habes hic nos confitentes
dd̃m patrem auctorem omnium: ⁊ filium eiꝰ
asꝑsis. trucidari ferro: ⁊ tamen sanstislĩoꝵ
commilitonum mortes. ⁊ fratrum funera nõ
fleuimus: non doluimus. s potius laucla¬
uimus: ⁊ cum gaudio prosecuti sumus: qi
digni habiti essent pati pro domirio deo eoꝵ.
Et nunc non nos uel hec ultime uite neces¬
sitas in rebellionẽ cogit: non nos aduersum
te imꝑator armauit: ipsa saltem que for¬
tissima est in peritulis. despatio. Tenemus¬
ecce arma: s non resistimus: qr magis mori
qͣm occidere satis maluimus. ⁊ innocentes in¬
terire qͣm noxii uiuere p̾optamus. Si quid
in nos ultra statueris. si quid adhuc iusseris:
siquid ammoueris. ignes. tormenta: ferrũ
subire ꝑati sumus. Np̃ianos nos facemur:
in fide xp̃i: desꝑans gloriosam eoꝵ constan¬

Expanded text:
prima perrumpimus. Christianos ad poenam per prima perrumpimus. Christianos ad poenam per nos requiri iubes. Iam tibi ex hoc alii requirendi non sunt, habes hic nos confitentes: „Deum patrem auctorem omnium et filium eiusaspersis, trucidari ferro, et tamen sanctissimorum conmilitonum mortes et fratrum funera non flevimus, non doluimus, sed potius laudavimus et gaudio prosecuti sumus, quia digni habiti essent pati pro domino Deo eorum. Et nunc non nos vel haec ultimae vitae necessitas in rebellionem coegit, non nos adversum te, imperator, armavit ipsa saltim, quae fortissima est in periculis, desperatio. Tenemusecce! arma et non resistimus, quia mori quam occidere satis malumus, et innocentes interire, quam noxii vivere praeoptamus. Si quid in nos ultra statueris, si quid adhuc iusseris, siquid admoveris, ignes, tormenta, ferrum subire parati sumus. Christianos nos fatemur, rum, desperans, gloriosam eorum constan
Abbreviated transcription (Latin):
sed tamen serui. quod libere confitem᷑ der.
Tibi militiam debemius: illi innocentiam.
Ate stipendium laboris accepimus: ab illo
uite exordium sumpsimus. Sequi imꝑato¬
rem in hoc nequaqͣm possumus: ut au¬
ctorem uite negemus deum. Utiq auctorẽ
nostrum deum: auctorem uelis nobis tuũ.
S̾i non in tam funesta compellimur: ut
hunc ostendamus tibi ut fecimus hastenꝰ
adhuc parebimus. Sin aliter: illi parebi¬
mus potius qͣm tibi. Offerimus nostras
in quemlibet hostem manus: quas san¬
guine innocentum cruentare nefas ducimꝰ.
Dextere iste pugnare aduersus impioᷤ atq
inimicos sunt: laniare pios et ciues nesciũt
meminimus nos pro ciuib potius qͣm ad¬
uersus ciues arma sumpsisse. Pugnaui¬
mꝰ sẽꝑ ꝓ iꝰticia. ꝓ pietate. ꝓ ĩnocẽtũ salute. hec
si hãc pro dño nr̃o non exhibemus: Le .uiiͦ.¬
Hrauimus primum in sacramenta diuina:
iuraiumus deinde in sacramenta regia. Ni¬
chil nobis de secundis creclas necesse est: si

Expanded text:
sed tamen serui, quod libere confitemur, dei. tibi militiam debemus, illi innocentiam. a te stipendium laboris accepimus, ab illo uitae exordium sumpsimus. sequi imperatorem in hoc nequaquam possumus, ut auctorem negemus deum, utique auctorem nostrum, deum auctorem uelis nolis tuum. si non in tam funesta conpellimur, ut hunc offendamus, tibi, ut fecimus hactenus, adhuc parebimus; sin aliter, illi parebimus potius quam tibi. offerimus nostras in quemlibet hostem manus, quas sanguine innocentium cruentare nefas ducimus. dexterae istae pugnare aduersum impios atque inimicos sciunt, laniare pios et ciues nesciunt. meminimus nos pro ciuibus potius quam aduersum ciues arma sumpsisse. pugnauimus semper pro iustitia, pro pietate, pro innocentium salute; haec si hanc Deo nostro non exhibemus? Iuravimus primum in sacramenta divina, iuravimus deinde in sacramenta regia; nihil nobis de secundis credas necesse est, si
Abbreviated transcription (Latin):
in caritate: ꝑseuerantes in oratione: do¬
nec induerentur iurtutem ex alto. Ce¬
perant enim iam orare:qui dudum
cum domino comi̾santes uirtutibus
⁊ miraculis pascebantur. Et bene ꝑseue-¬
rantes in oratione. nichil hesitantes:
donec acciperent munera sp̃c sc̃ĩ: que
poscebant. Quos ⁊ uos o filie ĩmitami¬
ni: que in scola xp̃i ꝑmanere uoustis.
Perseuerate in orationib. unanimiter¬

Expanded text:
in charitate, perseverantes in oratione, donec induerentur virtute ex alto. Coeperant enim jam orare qui dudum cum Domino conversantes virtutibus et miraculis pascebantur. Et bene perseverabant in oratione nihil haesitantes, donec acciperent munera Spiritus sancti quae poscebant. Quos et vos, o filiae imitamini, quae in schola Christi permanere vovistis: perse
Abbreviated transcription (Latin):
introuut. alternantib hymnicidis an¬
geloꝵ choris: infra pascua et̾ne uiridi¬
tatis. Ibi una societas omnium ciuiũ¬
suꝑnoꝵ: ubi dulcis sollempnitas ange¬
loꝵ: ubi post labores ⁊ erumpnas: felix
⁊ suauis refectio animarum. Hodie nãq
Regina mundi. hodie de terris ⁊ de p̾¬
senti seculo neqͣm eripit᷑: iterum dico gau¬
dete: qr secura de sua immarcessibili glo¬
ria: ad celi iam ꝑuenit palatium. Exul¬
tate inqͣm. ⁊ gaudete: ⁊ letetur omnis or¬
una cum reliquis uirginib sacris ampli¬
dcuco dilectissime letamini ⁊ laudate:
quia si deum ore ꝓphetico in sanctis sius
laudare iubemur: multomagiseũ ĩ hac
celebritate beate uirginis matris euis. o¬
portet cum hymnis ⁊ canticis diligentiꝰ
extollere: ⁊ dignis deo iubilare p̃conus:
ac misticis honorare munerib. Nulli du
bium quin totum ad gloriam laudis eiꝰ
ꝑtineat: quicquid digne genitrici sue im
satis. ⁊ ualde pertimesco: dum ur̃is cupio

Expanded text:
introivit, alternantibus hymnidicis angelorum choris intra pascua aeternae viriditatis: ubi una societas civium supernotorum, ubi dulcis solemnitas angelorum, ubi post labores et aerumnas felix et suavis refectio animarum. Hodie glorioRegina mundi hodie de terris et de praesenti saeculo nequam eripitur: iterum dico gaudete, quia secura de sua immarcescibili gloria ad coeli jam pervenit palatium. Exsultate, inquam, et gaudete, et laetetur omnis oruna cum reliquis sacris virginibus ampliIdcirco, dilectissimae, laetamini et laudate, quia si Deum ore prophetico in sanctis suis laudare jubemur, multo magis eum in hac celebritate beatae Mariae Virginis matris ejus oportet cum hymnis et canticis diligentius extollere, et dignis Deo jubilare praeconiis, ac mysticis honorare muneribus. Nulli enim dubium, quin totum ad gloriam laudis ejus pertineat quidquid digne genitrici suae impsatis, et valde pertimesco, dum vestris cupio
Abbreviated transcription (Latin):
efferri. Que ut diximus. non temere: sed¬
xp̃i ꝑ gr̃am suꝑ choros angeloꝵ exaltata
deuotissime hodie p̃dicatur: quia p̃cessit
eam dominus ⁊ saluator ñr̃ ex ea uera fi¬
de genitus ad celestia: ut pararet ei sicut
ipse suis repmisit discipulis in eternis
mansionib locum. Hinc quoq dauid
ꝓpheta: olim gratulabundus xp̃o canit.
Asummo inquit celo egressio euis: ⁊ oc¬
cursus eius usq ad summum eius. A¬
scendit ergo eandem gloriam resumptu¬
rus. licet non admiserit: qͣm pͥus habu¬
erat anteqͣm mundus fieret. Ascendit ⁊
sparauit huic sanctissime uirgini locũ
immortalitatis: ut cum eo regnare possit
imꝑpetuum. Et hec est eius p̾sentis cdiei
festiuitas: in qua gloriosa ⁊ felix ad ethe¬
reum ꝑuenit thalamum. Que ꝓfecto fe¬
stuitas: sicuti ⁊ iurgo incomparabilis
quod ex ꝑsona supernoꝵ cuuum ĩ eius
ascensione admirans sp̃c sc̃s: ait in can¬
ticis. Que ista que ascendit per deser

Expanded text:
efferri, quae, ut diximus, non temere Chrefferri, quae, ut diximus, non temere Christi per gratiam, super choros angelorum exaltata, devotissime hodie praedicatur, quia praecessit eam Dominus et salvator noster, ex ea vera fide genitus ad coelestia, ut pararet ei, sicut ipse suis promisit discipulis, in aethereis mansionibus locum. Hinc quoque David propheta olim gratulabundus Christo canit: A summo, inquit, coelo egressio ejus, et occursus ejus usque ad summum ejus . Ascendit ergo eamdem gloriam resumpturus, licet non amiserat quam prius habuerat antequam mundus fieret. Ascendit et praeparavit huic sanctissimae virgini locum immortalitatis, ut cum eo regnare possit in perpetuum. Et haec est praesentis ejus diei festivitas, in qua gloriosa et felix ad aethereum pervenit thalamum. Quae profecto festivitas, sicuti et virgo incomparabilis quod ex persona supernorum civium in ejus ascensione admirans Spiritus sanctus ait in Canticis: Quae est ista quae ascendit per deser
Abbreviated transcription (Latin):
uersa est ⁊ ip̃a sine coitu in matrem: ut
non sit iam admodum quod fuerat: sed
purpura uerissima ad indumentum et
głam sumini regis. diuinitus aptissime de¬
dicata ut nulli deinceps ea uti usu femi-¬
neo licuerit: nisi deo. Quippe ut ita loqͤa:
beata ⁊ gloriosa uirgo maria: eo modo
qͣmuis dudum incomparabilis esset uni
que sub celo sunt uirginibut decenter poss
in se suscipere diuinitatis admixtionem
salua utraq natura. tamen cum gratia
repletur: cum sancto sp̃u ꝑfunditur. cum
uirtute altissimi obumbratur: fit p̃ciosior
meritis. celsis sublimior fastiguis. pulcrior
sanctitate: gloriosior suoꝵ p̃rogatiuus me¬
ritoꝵ. ita ut nullis iam usib sit ip̃a eadq
mancipanda: nisi diunis. Inde o scĩssi¬
me uirgines. ⁊ si immitari oportet tantã
ac talem uirginem. tantamq p̃daram:
uenerari multum conuenit. ⁊ ultra ange¬
licam quodãmodo clignitatem qͣntum
sas est. cum gaudio laudib dignissime

Expanded text:
versa est et ipsa sine coitu in matrem: ut versa est et ipsa sine coitu in matrem: ut non sit jam amodo quod fuerat, sed purpura verissima ad indumentum et gloriam summi regis divinitus aptissime dedicata: ut nulli deinceps ea uti usu femineo licuerit nisi Deo. Quippe ut ita loquar beata et gloriosa virgo Maria eo modo, quamvis dudum incomparabilis esset universis quae sub coelo sunt virginibus, ut decenter posset in se suscipere divinitatis admixtionem, salva utraque natura: tamen cum gratia repletur, cum Spiritu sancto perfunditur, cum virtute Altissimi obumbratur, fit pretiosior meritis, celsis sublimior fastigiis, pulchrior sanctitate, gloriosior suorum praerogativis meritorum: ita ut nullis jam usibus sit ipsa eademque mancipanda nisi divinis. Unde, o sanctissimae virgines, etsi imitari oportet tantam ac talem virginem, tamque pravenerari multum convenit, et ultra angelicam quodammodo dignitatem, quantum fas est cum gaudio laudibus digne
Abbreviated transcription (Latin):
in regni solio sublunata: post xp̃m gło¬
sa resedit. d̃ic itaq ubiq confident̾ sc̃a¬
dei canit ecclesia: quod de nullo alio scoꝵ
fas est credere: ut ultra angeloꝵ merita
mittitur scĩs: ueritas non negatur. Hoc
quippe pͥuilegium non nature est: s gr̃e
beate uirginis marie: de qua natus est
ipse deus ⁊ homo. idcirco ⁊ ipsa plus est
meritis ⁊ non natura: qͣm uirgo ⁊ homo.
Nde ⁊ si cetere uirgines imitan lectio. id ic̃.
cur illam usq ad conceptum .ix.¬
ꝑtus. ⁊ gabuelis noue salutationis obse¬
quium: deinceps totum diuinum est:
quod operatur in ea. Teste angelo: sp̃u
qͣmuis mundus. qͣmuis impolutus. ⁊ a¬
ctus. tamen adhuc uilitate humanita¬
tis induitur. ut ita dicam: ac si lana cã¬
didissima. suiq coloris dealbata. Ad qͣm
sane cum accessit sp̃c sanctus: quasi ipsa
eademq lana cum inficitur sanguine cõ¬
chali uel muricis: uertitur in purpuram:

Expanded text:
in regni solio sublimata, post Christum gloin regni solio sublimata, post Christum gloriosa resedit. Sic itaque ubique confidenter sDei canit Ecclesia, quod de nullo alio sanctorum fas est credere, ut ultra angelorum vel amittitur sanctis, veritas tamen negatur. Hoc quippe privilegium non naturae est, sed gratiae beatae virginis Mariae, de qua natus est ipse Deus et homo. Idcirco et ipsa plus est meritis, et non natura, quam virgo et homo. Unde etsi caeterae virgines imitantur illam ur illam usque ad contemptum partus, et Gabrielis novae salutationis obsequium: deinceps totum divinum est, quod operatum est in ea, teste angelo: Quia quamvis mundus, quamvis impollutus et actus: tamen adhuc vilitate humanitatis induitur: ut ita dicam, ac si lana candidissima, suoque colore dealbata: ad quam sane cum accessisset Spiritus sanctus, quasi ipsa eademque lana cum inficitur sanguine conchylii vel muricis, vertitur in purpuram:
Abbreviated transcription (Latin):
eum scd̃m quod canimus iuxta multi¬
tudinem magnitudinis eius laudare
poterimus: Omnino quod p̃cermitten¬
dum non est: quod impleturi sumus
qͣndoq scdm quod dicitur: beati qui
habitant in domum tuam domine:
in secula seculoꝵ laudabunt te. Int̾dum
possumus. nec facundia ualemus: exe¬
quamur uotis ⁊ medullis cordis. Qua
magnus ⁊ bonus est atq immensus: tã¬
tus ac talis. qͣntum ⁊ qualem ipse nouit:
ore ac sp̃u confiteamur ad iusticiam et
salutem. Hinc rogo: omnes parit̾ festuui¬
tatem gloriose semꝑ uirginis marie deuo¬
tissime celebremus: quia hec dies p̃dara
in qua meruit exaltari fuꝑ choros an¬
geloꝵ: ⁊ ꝑuenire ultra qͣm nostre huma¬
nitatis est natura. Ibi ñ substantia tol¬
litur: sed gle magnitudo monstratur:
cum eleuatur in dexteram patris: ubi
xp̃c pro nobis introuut pontifex factus
in et̾num ad celi palatium. Hec est inꝙͣ
dies in qua usq ad throni celsitudinem
intemerata mater ⁊ uirgo processit: atq

Expanded text:
eum, secundum quod canimus, juxta multitudinem magnitudinis ejus, laudare poterimus? omnino quippe praetermittendum non est, quod impleturi sumus quandoque, secundum quod dicitur: Beati qui habitant in domo tua, Domine, in saecula saeculorum laudabunt tepossumus, nec facundia valemus, exsequamur votis et medullis cordis, quia magnus et bonus est atque immensus, tantus ac talis, quantum et qualem ipse novit, ore et spiritu confiteamur ad justitiam et salutem. Hinc rogo omnes pariter festivitatem gloriosae semper virginis Mariae devotissime celebremus: quia haec est dies praeclara, in qua meruit exaltari super choros angelorum, et pervenire ultra quam nostrae humanitatis est natura. Ubi non substantia tollitur, sed gloriae magnitudo monstratur, cum elevatur in dexteram Patris, ubi Christus pro nobis introivit pontifex factus in aeternum ad coeli palatium. Haec est, inquam, dies, in qua usque ad throni celsitudinem intemerata mater et virgo processit, atque
Abbreviated transcription (Latin):
cipue sanstus dei sacerdos humana ra¬
bie: cui seruiuit ⁊ bestia. Qui p̃currebat
ad tormenta: ne tarde iret ad gloriam.
prouocabat in se penam: ut maior esset
onfligebant inter se illinc carnifi¬
ces: hinc palmata uox martyris.
Ambiebat supplicia: ut tormento crescen¬
te cresceret ⁊ cõrona. Quappter iterum
uelut abinicio uirgis in conspectu omni¬
um sancti martyres nudi cesi. ⁊ suis uesti¬
b reinduti. eregione ydoli mercurii ad
locum constitutum educti: ad decollatio¬
nem sunt genua flectere iussi. Tunc bea¬
tus antistes domini clyonisius manus
extendens: ⁊ oculos ad celum erigens:
ait. Domine deus meus qui creastime.
⁊ gf̃a tua in uitam hanc induxistime:
qui eterna sapientia tua docuisti me:

Expanded text:
cipue sanctus Dei sacerdos humana rabie, cui servivit et bestia: qui praecurrebat ad tormenta, ne tarde iret ad gloriam. Provocabat in se poenam, ut major esset nfligebant inter se, illinc carnifices, hinc palmata vox martyris. Ambiebat supplicia, ut tormento crescente, cresceret et corona. Quapropter iterum, velut ab initio, virgis in conspectu omnes sancti martyres nudi caesi, et suis vestibus reinduti, e regione idoli Mercurii, ad locum constitutum educti, ad decollationem sunt genua flectere jussi. CAPUT XXXI. Tunc beatus antistes Domini Dionysius manus expandens, et oculos ad coelos erigens, ait: Deus, Deus meus, qui creasti me, et gratia tua in vitam hanc induxisti me, qui aeterna sapientia tua docuisti me,
Abbreviated transcription (Latin):
orcdinaretur. et dixit. et scripsit: propter
consilii uniuersalis uetitum: quod iam
ordinatus diclicit: nec quod sibi factum
esse doluit. aliis fieri uoluit. lectio

Expanded text:
ordinaretur, et dixit, et scripsit , propter concilii universalis vetitum, quod jam ordinatus didicit: nec quod sibi factum esse doluit, aliis fieri voluit.
Abbreviated transcription (Latin):
biculo ip̃uis uille iaceret. uenit ad eam
sanctus remigius dicens. Non est iste locꝰ
tuus ad iacendum. Alterius meriti ⁊ of¬
fitii debet esse. qui hanc uillam habere.
⁊ ĩ hoc cubicło debet iace. Surge gͦ qnͣtociꝰ.
et hinc abscede. Quod illa ꝑupendit. pu¬
tans se uisum in anem uidisse. Altera ui¬
ce uenit ad eam sanctus remigius. ⁊ clixit.

Expanded text:
biculo villae ipsius iaceret, venit ad eam sanctus Remigius, dicens: 'Non est iste locus tuus ad iacendum; alterius meriti et officii debet esse, qui hanc villam habere et in hoc cubiculo debet iacere. Surge quantocius et hinc abscede'. Quod illa parvi pendit, putans, se visum inanem videre. Altera vice venit ad eam sanctus Remigius et dixit
Abbreviated transcription (Latin):
uitas. eccl̃iam cl̃i iugit̾ in gauclia le¬
tisie spiritał accendit: ammonens u¬
niuersitatem credentium ardore furẽ¬
ũt sicuit ille perfecte deuotionis ard̾
tibus non cessit incendus: ita nos diu̾

Expanded text:
iter in gaudia laetitiae spiritualis accendit, admonens universitatem credentium, ut sicut ille perfectae devotionis ardore tibus non cessit incendiis; ita nos di
Abbreviated transcription (Latin):
stat. ut possis esse casta. qͣm ex gr̃a xp̃i:
que fuit plenissime in maria quam
laulas. Quod si coniugata certe aut

Expanded text:
stat, ut possis esse casta, quam ex gratia Christi, quae fuit plenissime in Maria quam laudas. Quod si conjugata certe aut
Abbreviated transcription (Latin):
iusti cum basilio: laudantes ⁊ benedicentes.
effectumq celerem suis sanctis desideriis po¬
stulantes sine dubio ꝑcepturi. Heniant p̾¬
catores cum theophylo tundentes rea pestora
cum interno fletu: ip̃i quoq si uere peniteãt
desideratam ueniam adepturi. De quoꝵ nu¬
mero tibi assistentib nob̃ ut subuenire iam
et auxiliari digneris imploramus. o p̾elesta.
ac sancta: o uenerabilis. ⁊ imperiosa. oclemens.
et ꝓpicia domina nr̃a: quo possimus recuꝑare.
et habere perpetuam grãm filii tui ib̃u xp̃i

Expanded text:
usti cum Basilio laudantes ac benedicentes, effectumque celerem suis sanctis desideriis postulantes sine dubio percepturi. Veniant peccatores cum. Theophilo tundentes rea pectora cum interno fletu, ipsi quoque, si vere poeniteant, desideratam veniam adepturi, de quorum numero tibi assistentibus nobis ut subvenire jam et auxiliari digneris, imploramus, o praeelecta! o sancta! venerabilis et imperiosa! o clemens et propitia Domina nostra, quo possimus recuperare et habere perpetuam gratiam filii tui Jesu Chri
Abbreviated transcription (Latin):
sed de pane tantum. Ideoq et populus ĩ
heremo non quia carnes desiderauit: sed
quia esce desiderio aduersus dominum
murmurauit. meruit improbari. De iu¬
tia ad timotheum scribentis ac dicentis.

Expanded text:
sed de pane temtatum. ideoque et populus in heremo non quia carnes desiderauit, sed quia escae desiderio aduersus dominum murmurauit meruit improbari. itia ad Timotheum scribentis, ac dicentis
Abbreviated transcription (Latin):
b minine parcentes: quin aut in humata
bestus auibq laceranda proiciebantur.
aut fluctib in mersa piscib uoranda tra¬
debantur: aut in fauillam recdacta in pe¬
lagi profunda disꝑgebantur. Hac itaq¬

Expanded text:
 manus parcebant, quin aut inhumata bestiis avibusque laceranda projiciebantur, aut fluctibus immersa piscibus voranda tradebantur, aut in favillam redacta, in pelagi profunda dispergebantur. Hac
Abbreviated transcription (Latin):
ro ut rem breui fine conclucdamus: ep̃o iuben¬
te male cautum ꝙyrographum theophilus
igne cremauit. Deinde suffrante clero ⁊ ppło
ductus ad altare: cum sacro sanctã commu¬
nionem de manu ep̃i ore susciperet: facie re¬
fulsit ut sol. Peractoq deinceps triduo cum
laudib in ecclesia pie matris domini ꝑ qͣm
reconciliatus fuerat a laborib suis. beato fi¬
ne quieuit. Talib ergo factis approbatur:
quia dñi matet ubiq imperiosa est ubiq
magnifica. certe cui inꝓmptu est sanctos an¬
gelos in ministerium mittere. ⁊ ad benepla¬
citum suum inferioꝵ facta cassare. hus qͦq
⁊ aliis infiniti numeri beneficus que uel
scripta sunt uel passim iugi sentiuntur ef¬
rib sideliter inuocantib se p̾sto est. ⁊ nũqͣm
eis opitulari desistit. Heniant igitur ad eam

Expanded text:
ro ut rem brevi fine concludamus, episcopo jubente male cautum chirographum Theophilus igne cremavit. Deinde suffragante clero et populo ductus ad altare, cum sacrosanctam communionem de manu episcopi ore susciperet, facies refulsit ut sol. Peractoque deinceps triduo, cum laudibus in ecclesia piae Matris Domini, per quam reconciliatus fuerat, a laboribus suis beato fine quievit. Talibus ergo factis approbatur quia Domini Mater ubique imperiosa est, ubique magnifica, certe cui pronum est sanctos angelos in ministerium mittere, et ad beneplacitum suum inferorum pacta cassare; his quoque et aliis infiniti numeri beneficiis quae vel scripta sunt, vel passim jugi sentiuntur efribus fideliter invocantibus se praesto est, et nunquam eis opitulari desistit. Veniant igitur ad eam
Abbreviated transcription (Latin):
mortui effi. tari solet composuit. ⁊ cum tar¬
ro suo ad propria remeauit. Quicumq ãt
de obuiantib eum interrogabat quid in il¬
lo carro cluceret. respondebat se scm̃ dicere re¬
migium. Et aclmirabantur omnes inlicto
⁊ fc̃o illius putantes illum esse amentem.
Perueniens autem cum eodem carro in pra¬
tum suum in quo pastores pascentes diuer¬
si generis animalia de fisco roseo inuenit.
Et inuocato sancto remigio ut eum contͣ
oppressores suos adiuuaret. ceperunt bo¬
ues ⁊ uacce cum maximis mugitib inuicẽ
tonfligete. ueruetes uero cum ueruecib
se collidere. pastores se fustib ⁊ pugnis mu¬
t euelato maximo turbine. pasto¬
res heuilantes. animalia sccl̃m ge¬
nus suum cum maximo sonitu et strepi

Expanded text:
mortui affectari solet, composuit, et cum carro suo ad propria remeavit. Quicunque autem de obviantibus eum interrogabant, quid in illo carro duceret, respondit se sanctum Remigium ducere. Et admirabantur omnes in dicto et facto illius, putanPerveniens autem cum eodem carro in pratum suum, in quo pastores pascentes diversi generis animalia de fisco Roseto invenit, et invocato sancto Remigio, ut eum contra oppressores suos adiuvaret, ceperunt boves et vaccae cum maximis mugitibus invicemconfligere, vervices vero cum vervicibus se conlidere, pastores se fustibus et pugnis mut levato maximo turbine, pastores heiulantes animalia secundum genus suum cum maximo sonitu et strepi
Abbreviated transcription (Latin):
quodam iudeo dixit sibi .ł.uiiͤ.¬
fuisse ꝑsuasum: ut anulum
capillatio iuncło insereret. quo sub
omni ueste anuda corporis cingeret᷑.
Qui anulus haberet sub gemma la¬
picdem in renib inuentum bouis.
hoc alligata quasi remedio ad san¬
cti martyris lumina ueniebat. Sed
ꝓfecta a cartagine cum inconfinio
fluminis bagrade in sua possessione

Expanded text:
quodam ludaeo dixit sibi fuisse persuasum, ut anulum capillacio uinculo insereret, quo sub omni ueste ad nuda corporis cingeretur; qui anulus haberet sub gemma lapidem in renibus inuentum bouis. Hoc adligata quasi remedio ad sancti martyris limina ueniebat. Sed profecta a Carthagine, cum in confinio fluminis Bagradae in sua possessione
Abbreviated transcription (Latin):
non possit dominari peccatum. atq sub tua
gr̃a uiutre cupientib: nichil sibi defensor ma¬
lorum. et inimicus. bonoꝵ de hus uasis iam¬
tuo nomini consecratis: p̃ualeat uendicare.
Omnem etiam genumum calorem imber
gr̃e celestis extiuguat: lumen uero ppetue ca¬
stitatis accendat. lectio septima¬

Expanded text:
e et animo non possit dominari peccatum, atque sub tua gratia vivere cupienti nihil sibi defensor malorum et inimicus bonorum, de hoc vase jam nomini tuo sacrato praevaleat vendicare. Omnem etiam genuinum calorem imber gratiae tuae coelestis extinguat; lumen vero perpetuae castitatis accendat: facies scand
Abbreviated transcription (Latin):
certa. caritate sincera: ut preparatis animis
ad continentiam uirtus tanta p̾stetur: que su¬
ꝑet cdyaboli uniuersa figmenta atq contemp¬
nentes p̃sentia: futura sectentur. Ieiunia epulis
tarnalib preferant: ⁊ lectiones sacras ⁊ orationẽ
conuiuiis ⁊ potationib ante ponant: ut oratio

Expanded text:
ate sincera, ut praeparato animo, ad continentiam virtus tanta praestetur, quae superet diaboli universa figmenta, atque contemnendo praesentia futura sectetur. Jejunia epulis carnalibus praeferat, et lectiones sacras et orationes conviviis et potationibus anteponat, ut oratio
Abbreviated transcription (Latin):
h omnium equalis creator es ⁊ redemptoi: tu has
famulas tuas quas ex omni numero gregis bo¬
ppetue uirginitatis castimonium anime cligna¬
tus es: tue ꝓtectionis scuto circuntege. ⁊ ad om̃e
opus uirtutis. ⁊ gle. magistrante sapientia prepa¬
ra eas ut uincentes carnis illicebras. ⁊ illicita conu

Expanded text:
omnium aequalis creator es et redemtor; tu hanc famulam tuam, quem ex omni numero gregis parpetuae virginitatis et castimoniam animae dignatus es; tuae protectionis scuto circumtege, et ad omne opus virtutis et gloriae, magistrante sapientia praepara, ut innocens carnis i
Abbreviated transcription (Latin):
gatensi. de numero curialiũ.
parentib honestis ⁊ xp̃ianiᷤ
progenitus erat: alitusq ac nutritus eoꝵ
nis imbutus. quas liberales uocant. Nam
⁊ grammaticam prus in sua ciuiitate: ⁊
rethoncam in affrice capite chartagine
postea docuit. Consequenti etiam tempo
ubi tunc imꝑatoris ualentimani mino

Expanded text:
gastensi, de numero curialium parentibus honestis et christianis progenitus erat; alitusque ac nutritus eorum nis imbutus, quas liberales vocant. Nam et grammaticam prius in sua civitate, et rhetoricam in Africae capite Carthagine postea docuit. Consequenti etiam temporubi tunc imperatoris Valentiniani mino
Abbreviated transcription (Latin):
Dixit ei rex. Sicut tu fecisti fratrem meu̾
deret: ita ego faciam te relinquere deum
ficare. Dicit ei apostolus. Ego deum quẽ
colebat frater tuus. religatum ⁊ uinctũ
et tu crede deo meo. Hec cum diceret: nun¬
tiatum est regi quod deus eius uuadath
cecidisset: ⁊ minutatim abisset. Tunc sci¬
dit purpuream uestem qua erat indutꝰ.¬

Expanded text:
Dixit ei rex: «Sicut fecisti fratrem meum deum dere, ita ego faciam te relinquere deum ficare». Respondit apostolus: «Ego deum quem colebat frater tuus uinxi et uinctum ei et tunc tu crede deo meo». Et hec eo dicente nuntiatcecidisset et minutatim abiisset. Tunc rex purpuream vestem, qua indutu
Abbreviated transcription (Latin):
filuis. ⁊ cum omni excercitu suo. ⁊ omni
cum omni ppło ciuitatis sue: ⁊ iucina¬
rum urbium que ad eius regnũ ꝑtine¬
bant. credens baptizatus est. Et deposito
dyademate capitis. ⁊ purpura: cepit apo¬

Expanded text:
exercitu suo et omni cum omni populo civitatis suae et vicinarum urbium quae ad ejus pertinebant regnum, credens, baptizatus est, et, deposito diademate capitis cum purpura, coepit apo
Abbreviated transcription (Latin):
ad astiagem regem fratrem eius ma
templa nr̃a sibi uendicat. ⁊ cdeos nr̃os
confringit. Cumq flentes referrent: ecce
et aliarum ciuitatum pontifices: eadem¬
misit nulle uiros armatos cum

Expanded text:
ad Astyagem regem fratrem ejus mtempla nostra sibi vindicat et deos nostros confringit. » Cum haec flentes referrent, ecce et aliarum civitatum pontifices eademmisit mille viros armato
Abbreviated transcription (Latin):
angelum: diuini numeris est officium
non humanum. Aue inquit grã ple¬
na. Et bene plena: quia ceteris ꝑ parce
prestatur: marie uero simul se tota in¬
fudit plenitudo gre. Hoc quippe est: qd̃
dauid canit. Descendit sicut pluria in
uellus. Uellus itaq cum sit de corpore:

Expanded text:
angelum, divini muneris est officium, angelum, divini muneris est officium, non humani: Ave, inquit, gratia plena ; et bene plena, quia caeteris per partes praestatur: Mariae vero simul se tota infudit plenitudo gratiae. Hoc quippe est quod David canit: Descendet sicut pluvia in vellus . Vellus itaque cum sit de corpore
Abbreviated transcription (Latin):
de celi: qua diuinis est ⁊ angelicis excel¬
lentius p̾dicata ⁊ laudata p̃coniis. A ꝓ¬
phetis quidem p̃nuntiata a patriartis
figuris ⁊ enigiatib p̃signata: ab euuan¬
gelistis exhibita ⁊ monstrata: ab angelo
uenerabilit̾ atq officiosissime salutata.
Preterea qualis ⁊ qnͣta esset: ab eodem di¬
uinitus dedaratur: cum ait. Aue gratia
plena dominus tecum: benedicta tu. in
mulierib. Talib namq decebat uirginẽ
oppignerari munerib: ut esset gr̃a plena.
que dedit celis glam: terris d̃m. pacemq
refudit. fidem gentib: finem uiciis. uite
angelus ad uirginem mittitur: quia sẽꝑ
est angelis cognata uirginitas. Profecto
in carne p̾ter carnem uiuere: non terrena
uita est. s celestis. Inde in carne angeli¬
cam głam acquirere maiuis est meriti:
quam habere. Esse enim angelum feli¬
citatis est: esse uero uirginem uirtutis:
dum hoc optinere uirib nititur cum
gratia: quod habet angelus ex nat᷑a
Ntrumq tamen: ⁊esse uirginem uel

Expanded text:
de coeli, quia divinis est et angelicis excellentius praedicata et laudata praeconiis. A prophetis quidem praenuntiata, a patriarchis figuris et aenigmatibus praesignata, ab evangelistis exhibita et monstrata, ab angelo venerabiliter et officiosissime salutata. Praeterea qualis et quanta esset, ab eodem divinitus declaratur, cum ait: Ave, gratia plena, Dominus tecum, benedicta tu in mulieribus . Talibus namque decebat virginem oppignerari muneribus, ut esset gratia plena, quae dedit coelis gloriam, terris Deum pacemque infudit, fidem gentibus, finem vitiis, vitae Angelus ad Virginem mittitur, quia semper est Angelis cognata virginitas. Profecto in carne præter carnem viuere, non terrena vita est, sed cœlestis. Vnde in carne Angelicam gloriam adquirere, maius est meritum, quam habere. Esse enim Angelum felicitdum hoc obtinere viribus virgo nititur cum gratia, quod habet angelus ex natura. Utrumque tamen et esse virginem et
Abbreviated transcription (Latin):
estes eius et caltiamenta uel lestua¬
lia ex moderato et competenti habitu
erant: nec nitida nimium: nes abiecta plu¬
runum: quia hiis plerumnq uel iactare se
insolenter homines solent:uel abic̾e ex

Expanded text:
estis ejus et calceamenta, vel lectualia, ex moderato et competenti habitu erant, nec nitida nimium, nec abjecta plurimum: quia his plerique vel jactare sese insolenter homines solent, vel abjicere
Abbreviated transcription (Latin):
adẽ nocte iussit decius cesar: una
cum ualeriano p̾̃fecto in termã
olimpiadis. parati sibi tribunal:

Expanded text:
adem nocte iussit decius cesar una cum ualeriano| praefecto in termas olimpiadis parari sibi tribunal
Abbreviated transcription (Latin):
licet eius. et casula ac tunica ip̃ius. et
inuolutum est corpus illius interum
sz exsiccatum de brandeo rubeo. Proces¬
su deniq temporis pippinus rex karoli
magni pater uolens episcopii laudunẽ¬
sis uillam que amsiacus dicitur: acciꝑe
quasi subcensu sicut ⁊ alias quasdam
fecerut. uenit in ea manere. Ubi cum
dormiret. uenit ad eum sanstus remi

Expanded text:
licet eius et casula ac tunica ipsius, et involutum est corpus illius integrum, sed exsiccatum, de brandeo rubeo. Processu denique temporis Pippinus rex, Karoli Magni pater, volens episcopii Laudunensis villam que Anisiacus dicitur accipere quasi sub censu, sicut et alias quasdam fecerat, venit in ea manere. Ubi cum dormiret, venit ad eum sanctus Remi
Abbreviated transcription (Latin):
natio impioꝵ. Enim uero ut fatear. uoce diui
in seculo. qm̃ necessarius est in ecclesus nrr̃is.
Nox enim audiebatur qui uero loquebatur
cum fletu dicebam. Heuheu domine: cur mͥ
dum eram: Ue michi quia me hodie eicis
a facie tua ut reu̾tar ad scł̃m fragile: ut ult
huc redire non ualeam. Iequeso domine
mitas me hic habitare. ne illic decidens peã.
in pace. Ego enim sum custos tuus: don reduca
te in hunc locum. Tunc relictis a comitib

Expanded text:
ivi in saeculum, quoniam necessarius est ecclesiis nostris. Vox enim audiebatur, nam qui loqueretur pavimentum, cum fletu dicebam: Heu! heu! Domine! cur mihi dus eram! Ecce hodie ejicis me a facie tua, ut revertar ad saeculum fragile, et huc ultra redire non valeam. Ne, quaeso, Domine,mittas me hic habitare, ne illuc decidens peream. in pace. Ego enim sum custos tuus, donec reducam te in hunc locum. Tunc relictus a comitibus
Abbreviated transcription (Latin):
os habent ⁊ non loquentur: et¬
cetera. Notet ergo dilectio uestra
qͣm miranda distinctio sit fc̃m.
ut cum de utraq eiuscdem dñi ⁊
saluatoris nr̃i natura ab ipso do¬
mino ⁊ a fideli eius disciptlo eẽt
ꝓferenda sententia. dominus ip̃e
humilitatem assumpte humani¬
tatis ꝓficeatur: discipulus excellẽ¬
tiam diuine et̾nitatis ostenclat.
Dominus de se quod minus est:
discipuł de dño intimat qł ma¬
ius est. Oñs cle se quod fc̃s est ꝓpt̾
quia ipse est qui fecit nos. Sic et
in euuangelio dñs multo crebri
se filium hominis quam filium
clei appellare consueuit: ut nos
aclinoneat clispensationis qͣm
pro nobis suscepit. sed nos neces¬
se est tanto humilius cliuinita¬
tis eius alta uenerari: qͣnto illũ
meminimus pro ^ eexaltatione ad
humͣnitatis infima clescenlisse.
Si enim int̾ sacramenta incarna¬
tionis eius quib redempti sumus
potentiam cdiuinitatis qua creati
sumus pia semper mente recolim.
fit ut ipsi quoq cum petro suꝑne

Expanded text:
Os habent, et non loquentur, etc. . Notet autem dilectio vestra quam miranda distinctione sit factum, ut cum de utraque ejusdem Domini et Salvatoris nostri natura, ab ipso Domino et a fideli ejus discipulo esset proferenda sententia, Dominus ipse humilitatem assumptae humanitatis profiteatur, discipulus excellentiam divinae aeternitatis ostendit. Dominus de se quod minus est, discipulus de Domino intimat quod majus est. Dominus de se quod factus est propter quia ipin Evangelio Dominus multo crebrius se Filium hominis quam filium Dei appellare consuevit, ut nos admoneat ejus dispensationis quam pro nobis suscepit. Sed nos necesse est tanto humilius divinitatis ejus alta venerari, quanto illum meminimus pro nostra exaltatione ad humanitatis infima descendisse. Si enim inter sacramenta incarnationis ejus, quibus redempti sumus, potentiam divinitatis qua creati sumus pia semper mente recolimus, fit ut ipsi quoque cum Petro supernae
Abbreviated transcription (Latin):
plex est animal: ⁊ ipse prucdenti
ac pia simplicitate dominum ser¬
quebatur: memor illius p̃cepti.
quod cum suis conliscipulis ab eo¬
dem magistro simplicitatis ac ue¬
ritatis accepit. Estote pruclentes sic̾
serpentes: ⁊ simplices sicut colũbe.
uel certe quia sp̃c sanctus super
dominum in columbe specie descẽ¬
dit: recte filius columbe noncupa

Expanded text:
plex est animal, et ipse prudenti ac pia simplicitate Dominum sequebatur, memor illius praecepti quod cum suis condiscipulis ab eodem magistro simplicitatis et veritatis accepit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae. Vel certe, quia Spiritus sanctus super Dominum in columbae specie descendit, recte filius columbae nuncupa