comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cursum. defectumq humani
generis exprimens: dicat.
Sicut consumitur nubes &
ꝑtransit: sic qui descendit
ad inferos non ascendet. Ae
si aꝑte loqueret᷑ dicens. In
alto currendo deficit: qui
suꝑbiendo ad int̾tum ten¬
dit. Quem si semel culpa
ad penam ꝑtrahit: miscdia
ulternis ad ueniam non redu¬
Nec reuertetur ultra in do¬
mum suam. Sicut domus
est corꝑis habitaculum cor¬
porale: ita unicuiq menti
hoc domus fit. quod ex desi¬
derio inhabitare consueuit.
Ad domum gͥ suam ultra ñ
reuertitur: quia semel qͥsq
eternis supplicus traditus.
ad hoc ubi amore inheserat.
nullatenus reuocatur. Po¬
test etiam inferni noĩe: pec¬
catoris desꝑatio designari.
De qua ꝑ psalmistam dici¬
tur. In inferno autem quis
confitebitur tͥ. Unde rur
sum scͥptum est. Impius cũ
autem impietati succumbit:
uitam profecto iustitie. mo¬
riendo derelinquit. Qui uͦ
etiam post peccatum mole
desꝑationis obruitur : quid
aliud quam post mortem

Expanded text:
cursum defectumque humani cursum defectumque humani generis exprimens dicit: Sicut consumitur nubes et pertransit, sic qui descendit ad inferos, non ascendet. Ac si aperte loqueretur, dicens: In altum currendo deficit, qui superbiendo ad interitum tendit; quem si semel culpa ad poenam pertrahit, misericordia ulterius ad veniam non reduNec revertatur ultra in domum suam. - Sicut domus corporis habitaculum corporale est, ita unicuique mente hoc domus fit, quod ex desiderio inhabitare consuevit. Ad domum igitur suam ultra non revertitur, quia semel quisque aeternis suppliciis traditus ad hoc ubi amore inhaeserat, nullatenus revocatur. Potest etiam inferni nomine peccatoris desperatio designari, de qua per Psalmistam dicitur: In inferno autem quis confitebitur tibi ? Unde rursum scriptum est: Impius cum autem impietati succumbit, vitam profecto justitiae moriendo derelinquit. Qui vero etiam post peccatum mole desperationis obruitur, quid aliud quam post mortem
Abbreviated transcription (Latin):
districte iuidicati. ipsi quoq
maculas inquinationis habẽt:
qui ꝑ mundiciam scĩtatis lu¬
cent. Bene gͦ dicitur. Ocłi
tui in me: & non subsistam.
Acsi aꝑte iusti uoce diceret᷑.
Si subtili examinatione dis¬
cutior. ꝑferendo iuidicio non
assurgo: quia ad penam uita
non sufficit: si hanc inmani¬
tas iuste retributionis p̾mit.
Bene autem eiꝰdem humani
generis. & culpa breuiter.
& pena subrogatur: cum ꝓ¬
tinus dicitur. Sicut consumi
tur nubes. & ꝑtransit: sic qͥ
descendit ad inferos. non as¬
cendet. Nubes quippe ad al¬
tiora suspenditur: s densa¬
ta. uento impellitur. ut cur¬
rat/. calore autem solis. dissi¬
patur ut euanescat. Sic ni¬
mirum corda sunt hominũ:
que ꝑ accepte rationis inge¬
nium. ad alta emicant /: im¬
pulsa autem maligni sp̃c
ctu suꝑm uidicis. quasi solis
calore liq fiunt: & semel lo¬
cis penalib tradita. ad oꝑa¬
tionis usum. ultra non rede¬
unt. Uir gͥ sc̃s. elationem

Expanded text:
districte judicati, ipsi quoque districte judicati, ipsi quoque maculas inquinationis habent, qui per munditiam sanctitatis lucent. Bene ergo dicitur: Oculi tui in me, et non subsistam. Ac si aperte justi voce diceretur: Si subtili examinatione discutior, perferendo judicio non assurgo, quia ad poenam vita non sufficit, si hanc immanitas justae retributionis premit. Bene autem ejusdem humani generis et culpa breviter, et poena subrogatur, cum protinus dicitur: CAPUT XVItur nubes et pertransit, sic qui descendit ad inferos, non ascendet . Nubes quippe ad altiora suspenditur, sed densata vento impellitur ut currat; calore autem solis dissipatur, ut evanescat. Sic nimirum corda sunt hominum quae per acceptae rationis ingenium ad alta emigrant; impulsa autem maligni spirictu superni judicis quasi solis calore liquefiunt, et semel locis poenalibus tradita ad operationis usum ultra non redeunt. Vir igitur sanctus elationis
Abbreviated transcription (Latin):
..penitentiam. S tunc pec¬
cator cum respicitur. non
subsistit: quia cum distric¬
tus uidex. merita subtilit̾
inquirit. reus ad tormenta
non sufficit : quamuis hoc
etiam iustoꝵ uoci congru¬
it: quoꝵ mens semꝑ sollici¬
ta. uenturo examini inten¬
dit. Omne enim qd agunt.
metuunt: dum caute consi¬
derant. ante quantũ iudicem
stabunt. Intuentur potentiã
illius magnitudinis: & pen¬
sant quanto reatu constricti
sint. ꝓprie infirmitatis. Enu¬
merant mala ꝓprii oꝑis: et
contra hec exaggerant bo
na conditoris. Considerant
praua quam districte udicet:
bona oꝑa quam subtilit pen¬
set: & ꝑituros se absq ambi¬
guitate presciunt. si remota
pietate iudicentur : quia hoc
ip̃m quoq quod iuste uide¬
mur iuiuere. culpa est: si ui¬
tam nr̃am cum iudicat. hãc
apud se diuinaniscdia non
excusat. Hinc enim in hoc e¬
odem libro scriptum est. As¬
tra non sunt munda in con¬
spec̾tu eius. Quia apud eũ

Expanded text:
r poenitentiam . Sed tunc pecr poenitentiam . Sed tunc peccator cum respicitur non subsistit, quia cum districtus Judex merita subtiliter inquirit, reus ad tormenta non sufficit. Quamvis hoc etiam justorum voci congruit, quorum mens semper sollicita venturo examini intendit. Omne enim quod agunt metuunt, dum caute considerant ante quantum Judicem stabunt. Intuentur potentiam illius magnitudinis, et pensant quanto reatu constricti sunt propriae infirmitatis. Enumerant mala proprii operis, et contra haec exaggerant bona gratiae Conditoris. Considerant prava quam districte judicet, bona oset, et perituros se absque ambiguitate praesciunt, si remota pietate judicentur, quia hoc ipsum quoque quod juste videmur vivere culpa est, si vitam nostram cum judicat, hanc apud se divina misericordia non excusat. Hinc enim in hoc eodem libro scriptum est: Astra non sunt munda in conspectu ejus , quia apud eum
Abbreviated transcription (Latin):
scipiens. dicat. Nec aspiciet
me uisus hominis : quia in
mirum redemptoris gr̃a. quẽ
nunc non intuetur ut corri¬
gat. tunc non respicit. ut ab
int̾itu abscondat. In iudiciũ
qͥdem dñs ueniens. peccatorẽ
uidet ut feriat: s: ñ uidet.
ut ad largiendam salutis
gr̃am. recognoscat. Culpas
examinat: et uitam ꝑeunti¬
um ignorat. Unde sc̃s uir.
cum se post p̾sentem uitã re¬
spectu hominis uideri nꝰ pos¬
se fateretur: apte mox sub¬
didit. Oculi tui in me: &¬
non subsistam. Ac si aꝑte
diceret. Districtus ad uidi¬
cium ueniens. & ad saluan¬
dum non uides. & ad ferien¬
dum uides: quia quem in
presenti uita. dispensatioĩs
tue miseratione non respicis:
respiciendo postmodum ꝑ
iustitiam. extinguis. Nunc
enim peccator quisq. dm ñ
metuit & uiuit. blasphe¬
mat & proficit: quia scili¬
cet misericors creator. quem
expectando uult corrigere.
aspiciendo non uult punire :
sicut scriptum est. Dissimu¬
las peccata hominum: ꝓpt̾¬

Expanded text:
scipiens, dicat: Nec aspiciet scipiens, dicat: Nec aspiciet me visus hominis, quia 256 nimirum Redemptoris gratia, quem nunc non intuetur ut corrigat, tunc non respicit ut ab interitu abscondat. In judicium quippe Dominus veniens, peccatorem videt ut feriat, sed non videt ut ad largiendam salutis gratiam recognoscat; culpas examinat, et vitam pereuntium ignorat. Unde sanctus vir, cum se post praesentem vitam, respectu hominis videri non posse fateretur, apte mox subdidit: non subsistam. - Ac si aperte diceret, districtus ad judicium veniens, ad salvandum non vides, ad feriendum vides. praesenti vita dispensationis suae miseratione non respicit, respiciendo postmodum per justitiam exstinguit. Nunc enim peccator quisque Deum non metuit et vivit, blasphemat et proficit, quia scilicet misericors Creator quem exspectando vult corrigere, aspiciendo non vult punire, sicut scriptum est: Dissimulans peccata hominum propte
Abbreviated transcription (Latin):
duritiam. cum respicit. emol¬
lit. Unde teste quoq eugłio
dicitur. Respexit iħc petrũ:
& recordatus petrus uerbi qd̾
dixerat iħc. egressus foras fle¬
uit amare. Exutam uͦ car¬
ne animam. nequaquã iam
uisus hominis. aspicit: quia
post mortem non liberat.
quem ante mortem gr̃a: ad
ueniam non reformat. Hinc
enim paulus dicit. Ecce nc̃
tempꝰ acceptabile: ecce nunc
quam mͦ miscdia eripit: so¬
la post presens scłm. iustitia
addicit. Hinc salomon ait.
quia lignum quocumq lo¬
co ceciderit. siue ad austrũ.
seu ad aquilonem. ibi erit:
quia cum humani casus tẽ¬
pore. siue sc̃s seu malignꝰ sp̃c.¬
egredientem animam claustͣ
ut nec exaltata ad supplici¬
um ꝓruat: nec mersa et̾nis
supplicus. ultra ad remediũ
ereptionis ascendat. Uir gͥ
sc̃s. humani generis damp¬
na considerans. quod a pre¬
senti scło sine redemptoris
cognitione subtrahitur. atq
eternis ignib in reparabilit̾
sepelitur : & eiꝰ uocem in se su¬

Expanded text:
duritiam, cum respicit, emolduritiam, cum respicit, emollit. Unde, teste quoque Evangelio, dicitur: Respexit Dominus Petrum, et recordatus est Petrus verbi quod dixerat Jesus; egressus foras, flevit amare . Exutam vero carne animam nequaquam jam visus hominis aspicit, quia post mortem non liberat, quem ante mortem gratia ad veniam non reformat. Hinc etenim Paulus dicit: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc quam modo misericordia eripit, sola post praesens saeculum justitia addicit. Hinc Salomon ait: Quia lignum in quocunque loco ceciderit, sive ad Austrum, sive ad Aquilonem, ibi erit , quia cum humani casus tempore, sive sanctus, sive malignus spiegredientem animam claustraut nec exaltata ad supplicium proruat, nec mersa aeternis suppliciis, ultra ad remedium ereptionis ascendat. Vir igitur sanctus, humani generis damna considerans, quod a praesenti saeculo sine Redemptoris cognitione subtrahitur, atque in aeternis ignibus irreparabiliter sepelitur, et ejus vocem in se su
Abbreviated transcription (Latin):
tunt. Unde flammis ultrici¬
b traditus. non sibi ut dixi¬
mus. s opitulari fratribus
concupiuit: quia num qm
se ignium carere tormentis.
adiuncto desꝑationis suppli¬
cio. agnouit. Hinc salomon
ait. Quodcumq potest ma¬
nus tua facere. instanter oꝑa¬
re: quia nec opus nec ratio. nec
scientia. nec sapientia: erit a
pud inferos. quo tu ꝓperas.
Iequaquam gͦ. ad uidenda bo¬
na oculus reuertitur: quia
retͥbutionem suam mens in¬
ueniens. ad oꝑationis usum
nullatenus reuocatur. Qͥ a
gͥ fugit omne quod cernit᷑.¬
Memento quia uentꝰ ẽ uita
mea: nec reuertetur ocłs ms.
ut uideat bona. Cursũ qͥp¬
pe presentium contemplatꝰ :
ait. Memento quia uentus
est. uita mea. Eternitatem
uͦ sequentium considerans:
adiunxit. Nec reuertet᷑ ocłs
ms̃: ut uideat bona. Ubi ap¬
te quoq. uniu̾si humani ge¬
neris. a redemptionis mune̾
destitutẽ. uocem protinꝰ su¬
hominis est. miscdia redemp¬
toris: que insensibilitatis nr̃e

Expanded text:
tunt. Unde flammis ultricitunt. Unde flammis ultricibus traditus non sibi, ut diximus, sed opitulari fratribus concupivit, qui nunquam se ignium carere tormentis adjuncto desperationis supplicio agnovit. Hinc Salomon ait: Quodcumque potest manus tua facere, instanter operare; quia nec opus, nec ratio, nec scientia, nec sapientipud inferos, quo tu properas . » Nequaquam ergo ad videnda bona oculus revertitur, quia retributionem suam mens inveniens ad operationis usum nullatenus revocatur. Quia igitur fugit omne quod cernitur, et« Memento quia ventus est vita mea, nec revertetur oculus meus ut videat bona. » Cursum quippe praesentium contemplatus, ait: Memento quia ventus est vita mea. Aeternitatem vero sequentium considerans adjunxit: Nec revertetur oculus meus ut videat bona. Ubi apte quoque universi humani generis a redemptionis munere destituti vocem protinus suhominis est misericordia Redemptoris, quae insensibilitatis nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
mento quia uentꝰ est uita
mea. Ac si aꝑte diceretur.
Transeuntem uelociter benig¬
nus respice: quia & tantoui¬
deri misericordiꝰ debeo: qnto
ipse a consideratione breuita¬
tis mee ocłos non au̾to. S:
quia dum tempus uite pre¬
sentis absciditur. ad oꝑatio¬
nem ꝓmerende ueniẽ. ult̾i
non reditur: recte subiungit᷑¬
Nec reu̾tetur ocłs meus: ut
uideat bona. Ad uidenda
bona extincti ocłs ñ redit:
quia ad exhibenda recta
oꝑa. exuta carne amna ñ
recurrit. Hinc est qd̾ diues
quem inferni flamma cru¬
ciabat. quia semet ip̃m re¬
parare oꝑando ñ posse ag¬
nouerat: iam nequaquam
sibi. s relictis fratrib ꝓdes¬
se satagebat dicens. Rogo
pater abraham. ut mittas
lazarum in domum patͥs
mei: habeo enim qͥnq frẽs :
ut testetur illis. ne & oipsi
ueniant in locum hune tor¬
mentoꝵ. Solet namq me¬
stum animum: spes uel fal¬
sa. refouere. S ut penam
suam. reprobi grauiꝰ senti¬
ant: ut spem de uenia. amit¬

Expanded text:
mento quia ventus est vita mento quia ventus est vita mea. Ac si aperte diceretur: Transeuntem velociter benignus respice, quia et tanto a te videri misericordius debeo, quanto ipse a consideratione brevitatis meae oculos non averto. Sed quia dum tempus 255 vitae praesentis absciditur, ad operationem promerendae veniae ulterius non reditur, recte subjungitNec revertatur oculus meus, ut videat bona. - Ad videnda bona exstinctus oculus non redit, quia ad exhibenda recta a, exuta carne, anima non recurrit. Hinc est quod dives quem inferni flamma cruciabat, quia semetipsum reparare operando non posset agnoverat, nequaquam sibi, sed relictis fratribus prodesse satagebat, dicens: Rogo te, pater Abraham, ut mittas Lazarum in domum patris mei. Habeo enim quinque fratres, ut testetur illis ne et ipsi veniant in locum hunc tormentorum . Solet namque moestum animum spes vel falsa refovere, sed ut poenam suam reprobi gravius sentiant, et spem de venia amit
Abbreviated transcription (Latin):
maiora nesciunt : iudicare
de minimis. nequaqm posst̃.
Ordo quippe iudicii exigit.
ut quod examinare nitim.
transcendamus. Si enim re
uincit᷑. uidet. Idcirco itaq
mens reproba. p̾sentis uite
cursum estimare ñ sufficit.
quia admirationi illius. ex
amore succumbit. Sc̃i autẽ
uiri. quo ad eterna cor ele¬
uant:: quam breue sit quod
fine clauditur. pensant.
Eo eoꝵ sensib. uilescit q̃d̃
preterit: qͦ intellec̾tu radian¬
te interlucet. quod acceptũ
numqͣm recedit. Cumq in¬
finitatem ꝑhennitatis aspici¬
unt: nequaqͣm iam ꝓ magno
desiderant : quicquid finis
angustat. Sic subleuata mẽs.
extra tempoꝵ t̾minos ducit᷑.
etiam cum carne in temꝑe
tenetur. Et tanto altius fi¬
nienda despicit: quanto ue¬
rius infinita cognoscit. S:
hec ipsa humane breuitatis
consideratio: auctori nr̃o. ma¬
gne uirtutis oblatio ẽ. Un¬
de recte nunc cum deprecati¬
one. immolatio eiꝰdem uirtu¬
tis offertur: cum dicit᷑. Me¬

Expanded text:
majora nesciunt, judicare majora nesciunt, judicare de minimis nequaquam possunt. Ordo quippe judicii exigit ut quod examinare nitimur transcendamus. Si enim pravincitur videt. Idcirco itaque mens reproba praesentis vitae curcum aestimare non sufficit, quia admirationi illius ex amore succumbit. Sancti autem viri, quo ad aeterna cor elevant, quam breve sit quod fine clauditur pensant; et eo eorum sensibus vilescit quod praeterit, quo intellectu radiante interlucet quod acceptum nunquam recedit; cumque infinitatem perennitatis aspiciunt, nequaquam jam pro magno desiderant quidquid finis angustat. Sed sublevata mens extra temporum terminos ducitur, etiam cum carne in tempore tenetur; et tanto altius finienda despicit, quanto verius infinita cognoscit. Sed haec ipsa humanae brevitatis consideratio auctori nostro magnae virtutis oblatio est. Unde recte nunc cum deprecatione immolatio ejusdem virtutis offertur, cum dicitur: Me
Abbreviated transcription (Latin):
plicium ducitur: hoc ip̃m
quoq nesciat quo ducatur:
&e deserens qͤ amare cum ter¬
mino noluit: repente sine t̾¬
mino inuenit. que numquã
preuidit. Atcontra rectoꝵ
mens. ad eternitatis intenti¬
onem tenditur: etiam cum
presenf eam feliciter uita co¬
mitatur. Magna carnis sa¬
lute utitur: nec tamen eius
fidutia. animus retardatur.
Nullum adhuc mortis arti¬
culum crumpit: & quasi p̾¬
sentem hanc cotidie conspi¬
cit. Quia enim uita inde¬
sinenter labitur: spes uiuen¬
di funditus amputatur.
Bene gͦ de dieb pretereun¬
tib dicitur. Consumpti st̃
absq ulla spe. Ac si aꝑtedi¬
ceretur. Mentis fidutanti
in p̾senti uita non posxa: qͥa
omne quod prec̾it. calcando
desꝑaui. Unde apte mox sub¬
tam carnis. quasi ꝑmanen¬
tem diligunt: qui quanta
sit uite sequentis eternitas.
non intendunt. Cumq so¬
liditatem ꝑhennitatis non
considerant: exilium. patͥ¬
am. tenebras lumen. cursũ
stationem putant: quia qͥ

Expanded text:
plicium ducitur, hoc ipsum plicium ducitur, hoc ipsum quoque nesciat quo ducitur; et deserens quae amare cum termino noluit, repente sine termino invenit quae nunquam praevidit. At contra rectorum mens ad aeternitatis intentionem tenditur, etiam cum praesens eam feliciter vita comitatur. Magna carnis salute utitur, nec tamen ejus fiducia animus retardatur. Nullum adhuc mortis articulum erumpit, et quasi praesentem hanc quotidie conspicit. Quia enim vita indesinenter labitur, spes ei vivendi funditus amputatur. Bene ergo de diebus praetereuntibus dicitur: Consumpti sunt absque ulla spe. Ac si aperte diceretur: Mentis fiduciam in praesenti vita non posui, quia omne quod praeterit calcando desperavi. Unde et mox apte subtam carnis quasi permanentem diligunt, qui quanta sit vitae sequentis aeternitas non attendunt; cumque soliditatem perennitatis non considerant, exsilium patriam, tenebras lumen, cursum stationem putant, quia qui
Abbreviated transcription (Latin):
tinus si ualeant uiuendi cͣ¬
sum desiderent numquã
finire. Cogitare qͥppe uen¬
tura despiciunt: spem totam
in reb transeuntib ponunt.
habere nulla nisi que prete¬
reunt. concupiscunt. Cũq
nimis transeuntia cogitant.¬
& mansura nullatenꝰ sꝑant.
sic cecitate insensibili. cordis
ocłs clauditurs. ut eterne
luci. nullatenus intendat᷑.
Unde fit. ut sepe iam corpus
molestia quatiat: & uicina
mors uirtutem uitalis sp̃c in¬
cidat ÷ nec tamen curare qͤ
mundi sunt. desinant. lamq
eos ultor ad iudicium ꝑtra¬
hit: & iam ipsi ordinatione
sollicita. reb transeuntib
occupati. nil aliud cogitant:
nisi in hoc mundo. adhuc
qualiter iuuant. Relinqͦn¬
do omĩa quasi possidenda
disponunt: quia spes uiuen¬
habendis reb. inherent ꝑ
auram. Dure etenim mti
abesse mors longe creditur.
etiam ansentitur: sicq a car¬
ne anima soluitur: ut erga
presentia. immoderato amore
se retinens. cum ad et̾nũ sup¬

Expanded text:
tenus, si valeant, vivendi cutenus, si valeant, vivendi cursum desiderent nunquam finire. Cogitare quippe ventura despiciunt, spem totam in rebus transeuntibus ponunt, habere nulla nisi quae praetereunt concupiscunt. Cumque nimis transeuntia cogitant, et mansura nullatenus sperant, sic caecitate 254 insensibili cordis oculus clauditur, ut aeternae luci nullatenus intendatur. Unde fit ut saepe jam corpus molestia quatiat, et vicina mors virtutem vitalis spiritus incidat, nec tamen curare quae mundi sunt desinant. Jamque eos ultor ad judicium pertrahit; et tamen ipsi, ordinatione sollicita rebus transeuntibus occupati, nihil aliud cogitant nisi in hoc mundo adhuc qualiter vivant. Relinquendo omnia quasi possidendo disponunt, quia spes vivenhabendis rebus inhaerent per curam. Dura etenim mente abesse mors longe creditur, etiam cum sentitur. Sicque a carne anima solvitur, ut erga praesentia immoderato amore se retinens, dum ad aeternum sup
Abbreviated transcription (Latin):
plus fiunt preterita : mi¬
nus esse incipiunt futura.
S quia nec tela. ad exp̾ssi¬
onem nr̃i temꝑis sufficit:
nam eius quoq festinati¬
onem. uite nr̃e uelocitas
transit: recte nunc dicit᷑.
Dies mei uelocius transie¬
runt: quam a texente tela
succiditur. Tela quippe. tar¬
ditatem prouectꝰ habet: ui¬
ta autem presens. moram
defectus non habet. In illa
namq cum laborantis ma¬
nus figitur: aduentus ter¬
minus elongatur. In ista
uͦ quia tempus semꝑ desi¬
nens. indesinenter consu¬
mimus: ad finem nr̃i itine¬
ris. etiam quiescendo ꝑue¬
nimus: & ꝑ cursum nostri
transitꝰ. etiam dormientes.
imus. Electi gͥ. quia p̾sen¬
tis uite mom̃ta decurrere.
sub festinatione conspiciũt:
nequaquam in hoc tante
mobilitatis itinere. cordisin¬
tentionem figunt. Unde &
apte protinꝰ subditur. Et
consumpti sunt. absq ulla
es uite presentis. tanto amo¬
re constringitur: ut sic seꝑ
hic appetant uiuere:: qua¬

Expanded text:
plus fiunt praeterita, miplus fiunt praeterita, minus esse incipiunt futura. Sed quia nec tela ad expressionem nostri temporis sufficit, nam ejus quoque festinationem vitae nostrae velocitas transit, recte nunc dicitur: Dies mei velocius transierunt, quam a texente tela succiditur. Tela quippe tarditatem provectus habet, vita autem praesens moram defectus non habet. In illa namque cum laborantis manus figitur, adventus terminus elongatur; in ista vero, quia tempus semper desinens indesinenter consumimus, ad finem nostri itineris etiam quiescendo pervenimus, et per cursum nostri transitus etiam dormientes imus. Electi igitur, quia praesentis vitae momenta decurrere sub festinatione conspiciunt, nequaquam in hoc tantae mobilitatis itinere cordis intentionem figunt. Unde et apte protinus subditur: IBID.-- Et consumpti sunt absque ulla es vitae praesentis tanto amore constringitur, ut sic semper hic appetant vivere, qua
Abbreviated transcription (Latin):
hanc etiam ꝓsꝑantem. mi¬
nime amarent. Sc̃a autẽ
ecclesia. in elec̾tis suis cotidre.
quantus sit reb exteriorib
cursus conspicit: & idcirco
in intimis. pedem sollicite
intentionis figit. Unde &
apte subditur. Dies mei
grua ualde similitudine.
tempus carnis tele compa¬
ratur: quia sicut tela filis:
sic uita mortalis dieb sin¬
gulis proficit. S qͦ ad aug¬
mentum proficit. ad inciꝰ¬
sionem tendit: quia sicut
& suꝑius diximus. cũm tem¬
pora cepta pretereunt. uen¬
tura breuiantur ⁊ & deuni¬
uerso uite spatio. eo fiunt
pauciora que ueniunt. quo
multa sunt que transiert̃.
Tela quippe. infra supraq
ligata. duob lignis innecti¬
tur ut texatur: s quo infe¬
rius texta inuoluitur. eo
suꝑius texenda deplicatur:
& unde se ad augm̃tum
multiplicat: inde fit minꝰ
quod restat. Sic nimirũ
uite nr̃e tempora. & trans¬
acta quasi inferius iuol¬
uimus. & uentura a suꝑi¬
ori deplicamus: quia quo

Expanded text:
hanc etiam prosperantem mihanc etiam prosperantem minime amarent. Sancta autem Ecclesia in electis suis quotidie quantus sit rebus exterioribus cursus conspicit, et idcirco in intimis pedem sollicitae intentionis figit. Unde et apte subditur: CAPUT XIgrua valde similitudine tempus carnis telae comparatur, quia sicut tela filis, sic vita mortalis diebus singulis proficit; sed quo ad augmentum proficit, eo ad incisionem tendit, quia, sicut et superius diximus , cum tempora percepta praetereunt, ventura breviantur, et de universo vitae spatio eo fiunt pauciora quae veniunt, quo multa sunt quae transierunt. Tela quippe infra supraque ligata, duobus lignis innectitur, ut texatur; sed quo inferius texta involvitur, eo superius texenda deplicatur; et unde se ad augmentum multiplicat, inde fit minus quod restat. Sic nimirum vitae nostrae tempora et transacta quasi inferius involvimus, et ventura a superiori deplicamus, quia quo
Abbreviated transcription (Latin):
cutis. arescendo attrahitur:
quia mentes carnalium.dũ
p̾sentia diligunt. & quasi uix¬
ta posita concupiscunt: ad
futura tendi ꝑ longanimita¬
tem nolunt. Qui dum int̾¬
ne spei pinguedinem negli¬
gunt. ut attrahantur arefi¬
unt: quia si hoꝵ corda des¬
ꝑatio non siccaret: neqͣquã
estus hec pusillanimitatis. at¬
traheret. Hanc namq attra¬
ctionem psalmista formida¬
uerat: cum siccitatem m̃tis
metuens. dicebat. Sicut ad¬
ipe pinguedinis: repleatur
anima mea. Adeps quippe
pinguedinis. animam replet:
cum hanc contra presentiũ
desiderioꝵ estum superne
spei infusio refouet. Cutis
gͦ arescens attrahitur: cum
cor in exteriorib deditum.
atq ex desꝑatione siccatum.
in auctoris sui amore non
tenditur : s in semet ip̃o ut
ita dixerim. rugosa cogita¬
dum uͦ est. quod carnales
mentes idcirco presentia di¬
ligunt: quia uita carnis
quam fugitiua sit. minime
ꝑpendunt. Nam si ueloci¬
tatem transitus eiꝰ aspic̾e̾nt:

Expanded text:
cutis arescendo attrahitur, cutis arescendo attrahitur, quia mentes carnalium, dum praesentia diligunt, et quasi juxta posita concupiscunt, ad futura tendi per longanimitatem nolunt. Qui dum internae spei pinguedinem negligunt, ut attrahantur arefiInduta est caro mea putrediperatio non siccaret, nequaquam 253 aestus haec pusillanimitatis attraheret. Hanc namque attrasunt, sed tamen sana vel munverat cum, siccitatem mentis metuens, dicebat: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea . Adeps quippe pinguedinis animam replet, cum hanc contra praesentium desideriorum aestum supernae spei infusio refovet. Cutis ergo arescens attrcor, rebus exterioribus deditum atque ex desperatione siccatum, in auctoris sui amorem non tendit sed in semetipso, ut ita dixerim, rugosa cogitadum vero est quod carnales mentes idcirco praesentia diligunt, quia vita carnis quam fugitiva sit minime perpendunt. Nam si velocitatem transitus ejus aspicerent,
Abbreviated transcription (Latin):
dum amori carnis inseruiũt:
fetore luxurie computrescũt.
Et sunt nonnulli. quia uo¬
luptate quidem carnis absti¬
nent: s tamen tota mente.
in t̾renis actib iacent. Dicat
gͦ scã eccłia. unius membri
sui uocib: dicat quid de utͦq
genere hominum tolerat.
Induta est caro mea putredi¬
ne: & sordib pulueris. Acsi
aꝑte insinuet dicens. Sunt
pleriq. qui mͥ ꝑ fidem m̃bra
sunt: s tamen sana uel mun¬
da. ꝑ actionem non sunt: qͥa
ut uicti desiderus turpib.
ad corruptionis putredinem
defluunt : aut terrenis acti¬
b dediti. puluere consꝑgun¬
tur. In illis enim quos lubri¬
cos tolero: carnem uidelicet
putrescentem gemo. In istis
autem. quos t̾ram queren¬
tes patior : quid aliud quã
feda. puluerem porto. Unde¬
&& apte simul de utrisq subiun¬
gitur. Cutis mea aruit: & con¬
tracta est. In scẽ quippe ecclesie
corꝑe. hi qui solis extrriorib
curis inseruiunt: congrue cu¬
tis uocantur: que nimirum

Expanded text:
dum amori carnis inserviunt, dum amori carnis inserviunt, fetore luxuriae computrescunt. Et sunt nonnulli qui a voluptate quidem carnis abstinent, sed tamen tota mente in terrenis actibus jacent. Dicat ergo sancta Ecclesia unius membri sui vocibus, dicat quid de utroque genere hominum tolerat: Induta est caro mea putredine et sordibus pulveris. Ac si aperte insinuet, dicens: Sunt plerique qui mihi per fidem membra sunt, sed tamen sana vel munda per actionem non sunt, quia aut, victi desideriis turpibus, ad corruptionis putredinem defluunt, aut, terrenis actibus dediti, pulvere consperguntur. In illis enim quos lubricos tolero carnem videlicet putrescentem gemo, in istis autem quos terram quaerentes patior quid aliud quam foedatam pulvere portoersalis accipimus, aliet apte simul de utrisque subjungitur: Cutis mea aruit, et contracta est. In sanctae quippe Ecclesiae corpore hi qui solis exterioribus curis inserviunt, congrue cutis vocantur. Quae nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
mersit. Unde nunc. uel ꝑ
inmunda oꝑa labitur: uł
ꝑ cogitationes illicitas. fe¬
datur. Ut enim ita dixerĩ
culpe sue penaliter subdi¬
ta. ipsa iam natura. nr̃a fa¬
c̾ta est. extra naturam: & re¬
missa.usq ad ꝑuersa oꝑa
ducitur. restricta autem.
gitatione. fuscatur. Per ex¬
pletionem gͦ actionis illici¬
te. carnem putredo afficit:
ꝑ leuitatem uͦ cogitationis
improbe. quasi ante ocłos
puluis surgit. Consenti¬
endo uitiis. putredine at¬
terimur: uitioꝵ uͦ imagi¬
nes in corde tolerando. sor¬
dib pulu̾is fedamur. Ait
gͦ. Induta est caro mea pu¬
tredine: & sordib puluĩs.
Ac si aꝑte diceret. Carna¬
lem uitam quam patior.
aut tabes lubrice oꝑati¬
onis polluit: aut ex u̾itioꝵ
memoria. caligo misere
cogitationis premit. Qͦd¬
tamen. si ex uoce ecclesie
uniuersalis accipimꝰ: ali¬
quando hanc proculdu¬
bio. carnis putredine/
aliquando autem. grauari
sordib pulueris. inuenimus.
Multi quippe in ea sunt: qui

Expanded text:
mersit; unde nunc vel per mersit; unde nunc vel per immunda opera labitur, vel per cogitationes illicitas foedatur. Ut enim ita dixerim, culpae suae poenaliter subdita, ipsa jam natura nostra facta est extra naturam; et remissa usque ad perversa opera ducitur, restricta autem puna cogitatione fuscatur. Per expletionem ergo actionis illicitae carnem putredo afficit, per levitatem vero cogitationis improbae quasi ante oculos pulvis surgit. Consentiendo vitiis putredine atterimur, vitiorum vero imagines in corde tolerando sordibus pulveris foedamur. Ait ergo: Induta est caro mea putredine et sordibus pulveris. Ac si aperte diceret: Carnalem vitam, quam patior, aut tabes lubricae operationis polluit, aut ex vitiorum memoria caligo miserae cogitationis premit. tamen si ex voce Ecclesiae universalis accipimus, aliquando hanc procul dubio carnis putredine, aliquando autem gravari sordibus pulveris invenimus. Multi quippe in ea sunt qui,
Abbreviated transcription (Latin):
se contra illecebras tempta¬
tionum. parant. Quas ni¬
mirum non timent. s expe¬
ctant: quia utilitati sue re¬
ctitudinis. etiam tempta¬
menta proficere. ñ ignorãt.
tra corruptionem suam uir¬
tute contenderent: habere
integram salutem neqͣunt:
quousq dies presentis uite
finatur. Unde & subditur.
Etreplebor dolorib: usq ad
tenebras. Modo namq ad¬
uersa irruunt: modo ipsa
quoq prosꝑa. callida hilari¬
tate blandiuntur. Modo sur¬
gentia uitia. bellum carnis ex¬
citant: modo deuicta. animũ
ad elationem uocant. Bono¬
rum gͥ uita.usq ad tenebͣs.
uolorib repletur: qͥa qͦusq
tempus corruptionis agitur.
interna externaq afflictio¬
ne concutitur : & salutisse¬
curitatem non inuenit. nisi
cum diem funditus tempta¬
tionis relinquit. Unde bene
& hec eadem doloꝵ causa.
protinus subinfertur : cum
dicitur. Induta est caro mea
putredine: & sordib pul
inuenit. quam uoluntarie
homo deseruit : & sese in

Expanded text:
se contra illecebras tentase contra illecebras tentationum parant. Quas nimirum non timent, sed exspectant, quia utilitati suae rectitudinis etiam tentamenta proficere non ignorant. tra corruptionem suam virtute contenderint, habere integram salutem 252 nequeunt, quousque dies praesentis vitae finiatur. Unde et subditur: Et replebor doloribus usque ad tenebras. Modo namque adversa irruunt: modo ipsa quoque prospera, callida hilaritate blandiuntur. Modo surgentia vitia bellum carnis excitant, modo devicta animum ad elationem vocant. Bonorum igitur vita usque ad tenebras doloribus repletur, quia quousque tempus corruptionis agitur, interna externaque afflictione concutitur, et salutis securitatem non invenit, nisi cum diem funditus tentationis relinquit. Unde bene et haec eadem dolorum causa protinus subinfertur, cum dicitur: Induta est caro mea putredine et sordibus pulingenitam voluntarie homo deseruit, et sese in
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa tamen culpa que repel¬
litur. cogitatiomi nr̃e forib
assidens: ut sibi aꝑiat᷑ pul¬
sat. Quod moyses qͦq spi¬
ritaliter innuit: cum fac¬
ta. corporaliter tempoꝵ mo¬
menta. narrauit dicens. fa¬
cta est lux: atq paulo post
subiciens. factum est uesꝑe.
Creator quippe om̃iũ. hu¬
mane culpe p̾scius. tunc ex¬
pressit in temꝑe : quod nũc
uersatur in mente. Lux qͥp¬
pe ad uesꝑm ducitur: qͥa
nimirum lumen rectitudi¬
nis. umbra sequitur temp¬
tationis. S quia electoꝵ
lux. temptatione ñ exting¬
tur: nequaquam nox .s ues¬
ꝑa facta ꝑhibetur : quia ni¬
mirum. sepe temptatio ĩ cor¬
de rectoꝵ. lumen iustitie ab¬
scondit: s non interimit.
Quasi ad pallorem trepi¬
dationis ꝑtrahit: s funditꝰ
non extinguit. Electi gͦ. ptꝰ
sompnum surrectionem ap¬
petunt: post resurrectionẽ.
uesꝑam prestolantur : qͥa
& de peccato. ad iustitie lu¬
men euigilant: & in ipso
iustitie lumine positi. semꝑ

Expanded text:
ipsa tamen culpa quae repelipsa tamen culpa quae repellitur, cogitationis nostrae foribus assidens, ut sibi aperiatur pulsat. Quod Moyses quoque spiritaliter innuit, cum facta corporaliter temporum momenta narravit, dicens: Facta est lux; atque paulo post subjiciens: Factum est vespere . Creator quippe omnium, humanae culpae praescius, tunc expressit in tempore quod nunc versatur in mente. Lux quippe ad vesperum ducitur, quia nimirum lumen rectitudinis umbra sequitur tentationis. Sed quia electorum lux tentatione non exstinguitur, nequaquam nox, sed vespera facta perhibetur, quia nimirum saepe tentatio in corde rectorum lumen justitiae abscondit, sed non interimit; quasi ad pallorem trepidationis pertrahit, sed funditus non exstinguit. Electi ergo post somnum surrectionem appetunt, post surrectionem vesperam praestolantur, quia et de peccato ad justitiae lumen evigilant, et in ipso justitiae lumine positi, semper
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ dicitur. Si dormiero dicã.
quando surgam: & rursũ
expec̾tabo uesꝑam: quia
& peccati sompno. lumen
iustitie queritur: & cum
uirtutum prosꝑa mentẽ
eleuant. adiuitrix aduer¬
sitas desideratur : & profe¬
cto ammus. cum uirtutũ
suarum gaudio. plusqͣm
debet atcollitur: ꝑ contra¬
rietatem presentis uite. e¬
dito merore solidet᷑. Un¬
de & nequaquam formida¬
bo uesꝑam dicitur: sed
expectabo. Expectamus
etenim ꝓspera: formida¬
mus aduersa. Uir gͥ iustꝰ.
uesꝑam expectat: quia cũ
exerceri hunc tribulatiõe
necesse est: ipsa ei fit adu̾¬
sitas prosꝑa. Potest ues¬
ꝑe nomine. etiam peccati
temptatio designari: que se¬
pe. tanto acrius mentem las¬
sescit : quanto & eandẽ mẽ¬
tem. sp̃c ad suꝑna altius eue¬
hit. Nequaquam namq. sic
in hac uita. ꝑ exercitationẽ
iustitie. peccatum deserit᷑.
ut in eadem iustitia. in con¬
cusse maneatur : quia & si
iam a cordis habitaculo. cul¬
pam rectitudo eliminat:

Expanded text:
ergo nunc dicitur: Si dormiero, dicam: ergo nunc dicitur: Si dormiero, dicam: Quando surgam? et rursum exspectabo vesperam, quia et in peccati somno lumen justitiae quaeritur; et cum virtutum prospera mentem elevant, adjutrix adversitas desideratur, ut profecto animus, cum virtutum suarum gaudio plus quam debet attollitur, per contrarietatem praesentis vitae edito moerore solidetur. Unde et nequaquam Formidabo vesperam dicitur, sed Exspectabo. Exspectamus etenim mus adversa. Vir igitur justus vesperum exspectat, quia cum exerceri hunc tribulatione necesse est, ipsa fit ei adversitas prospera. Potest vesperi nomine etiam peccati tentatio designari, quae saepe tanto acrius mentem lacessit, quanto et eamdem mentem spiritus ad superna altius evehit. Nequaquam enim sic in hac vita per exercitationem justitiae peccatum deseritur, ut in eadem justitia inconcusse maneatur, quia etsi jam a cordis habitaculo culpam rectitudo eliminat,
Abbreviated transcription (Latin):
namq. surrectionem de¬
sidero: in surrectione. ues¬
ꝑam expecto ⁊ qͥa & qͥetus.
exercitium actionis appeto:
& exercitatus. otium quietis
ligi & aliter potest. Dormi¬
re namq est: in peccatis ia¬
cere. Si enim sompni appel¬
latio. culpa non eẽt: nequa¬
quam paulus discipłis dice¬
ret. Suigilate iusti: & noli¬
te peccare. Unde & audito¬
rem suum admonet dicens.
Surge qui dormis. & exur¬
ge amortus: & illuminabit
ra est. iam nos de sompno
surgere. Unde & salomon.
peccantem increpabat di¬
cens. Usq qͦ piger dormis :
Electus gͥ quisq. cum pec¬
cati sompno premitur: ad
iustitie uigilias. exurgere
conatur. S sepe cum sur¬
rexerit. ipsa se extolli mag¬
nitudine uirtutum sentit.
Unde & temptari se presen¬
tis uite adu̾sitatib. pꝰt uir¬
tutes desiderat: ne peius
ex confidentia uirtutum
cadat. Si enum seruari se
melius. ꝑ temptationem ñ
cognosceret: nequaquam
psalmista diceret. Pba me
dñe. & tempta me. Bene

Expanded text:
namque surrectionem denamque surrectionem desidero, in surrectione vesperam exspecto, quia et quietus exercitium actionis appeto, et exercitatus otium quietis ligi et aliter potest. Dormire namque est in peccatis jacere. Si enim somni appellatio culpa non esset, nequaquam Paulus discipulis diceret: Evigilate, justi, et nolite peccare . Unde et auditorem suum admonet, dicens: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit ra est jam nos de somno surgere . Unde et Salomon peccantem increpat, dicens: Usquequo, piger, dormis ? Electus igitur quisque cum peccati somno premitur, ad justitiae vigilias exsurgere conatur. Sed saepe cum surrexerit, ipsa se extolli magnitudine virtutum sentit. Unde et tentari se praesentis vitae adversitatibus post virtutes desiderat, ne pejus ex confidentia virtutum cadat. Si enim servari se melius per tentationem non cognosceret, nequaquam Psalmista diceret: Proba me, Domine, et tenta me . Bene
Abbreviated transcription (Latin):
standi soliditate uoluntatis
pedem ad culpam mouit:
a dilectione conditoris. in
semet ipso protinus cecidit.
Amorem uͦ dei. ueram sci¬
licet stationis arcem dese¬
rens. nec in se consistere
potuit: quia lubrice mu¬
tabilitatis impulsu. ĩ fra
se ꝑ corruptionem ꝓruens :
etiam a semet ipso dissensit.
Qui nunc quia conditio¬
nis sue soliditate ñ figitur.
alternantis semꝑ desiderii
motu. uariatur: ut & qui¬
etus. actionem desideret:
& occupatus. ad otium
anhelet. Quia enĩ fixa
mens. stare cum potuit no¬
luit: stare iam non ualet.
etiam cum uolet. Condi¬
toris quippe sui contempla¬
tionem deserens. salutis sue
fortitudinem ꝑdidit: & qͦ¬
libet posita. semꝑ egra. ali¬
um locum querit. Uarieta¬
tem gͦ humane mentis e¬
expͥmens : dicat. Si dormi¬
ero dicam. quando surgã:
& rursum expectabo ues¬
ꝑam. Ac si aꝑte diceret.
sil ꝑceptum menti sufficit:
quia ip̃m qui uere sufficere
potuit. amisit. Insompno

Expanded text:
standi soliditate voluntatis standi soliditate voluntatis pedem ad culpam movit, a dilectione conditoris in semetipsum protinus cecidit. Amorem vero Dei, veram scilicet stationis arcem deserens, nec in se consistere potuit, quia, lubricae mutabilitatis impulsu, infra se per corruptionem proruens, etiam a semetipso dissensit. Qui nunc, quia conditionis suae soliditate non figitur, alternantis semper desiderii motu variatur, ut et quietus actionem desideret, et occupatus ad otium anhelet. Quia enim fixa mens stare cum potuit noluit, stare jam non valet etiam cum volet. Conditoris quippe sui contemplationem deserens, salutis suae fortitudinem perdidit, et quolibet posita, semper aegra alium locum quaerit. Varietatem ergo humanae mentis exprimens, dicat: Si dormiero, dicam: Quando surgam? et rursum exspectabo vesperam. Ac si aperte diceret: Nihil perceptum menti sufficit, quia ipsum qui vere sufficere potuit amisit. In somno
Abbreviated transcription (Latin):
bo uesꝑam. In nocte qͥppe
dies queritur. in die uesꝑa
desideratur: quia nimirũ
dolor non ꝑmittit placere
que assunt. Cumq men¬
tem ꝑ exꝑimentum p̾sen¬
tium afficit: semꝑ hanc
quasi consolantem deside¬
rium. ad alia ꝑ expectatio¬
nem tendit. S quia & af¬
flicta mens. ꝑ appetititum
ducitur. & tamen dolor
eius etiam seductus deside¬
riis non finitur: recte sub
sa autem eiusdem doloris
exprimitur: cum ꝓtinꝰ sub¬
subtilius. congruentiusq
disserimus: si ad premisse ex¬
positionis ordinem redeamꝰ.
Sompno namq torpor otii:
surrectione autem. exercita¬
tio actionis exprimitur. Ue¬
spere quoq nomine. quia
sompno congruit: rursus
otii desiderium figuratur.
Sc̃a uͦ ecclesia. quousq uitã
corruptionis ducit: flere mu¬
tabilitatis sue dampna. ñ
desinit. Ad hoc namq ho¬
mo conditus fuerat. ut stan¬
ti mente in arcem se contẽ¬
plationis erigerit: & nulla
hunc corruptio. a condito¬
ris sui amore declinaret.
S in eo quod ab ingenita

Expanded text:
t futura. --In nocte quippe dies quaeritur, in die vespera desideratur, quia nimirum dolor non permittit placere quae adsunt; cumque mentem per experimentum praesentium afficit, semper hanc quasi consolante desiderio ad alia per exspectationem tendit. Sed quia et afflicta mens per appetitum ducitur, et tamen dolor ejus etiam seductus desideriis non finitur, recte subjsa autem ejusdem doloris exprimitur, cum protinus subsubtilius congruentiusque disserimus, si ad praemissae expositionis ordinem redeamus. Somno namque torpor otii, surrectione autem exercitatio actionis exprimitur. Vesperae quoque nomine, quia somno congruit, rursus otii desiderium figuratur. Sancta vero Ecclesia quousque vitam corruptionis ducit, flere mutabilitatis suae damna non desinit. Ad hoc namque homo conditus fuerat, ut, stante mente, in arcem se contemplationis erigeret, et nulla hunc corruptio a conditoris sui amore declinaret. Sed in eo quod ab ingenita
Abbreviated transcription (Latin):
contingere ualuit. ptquam
redemptionis nr̃e. ex eiꝰ ut̃o
celebrari mist̾ium agnouit:
de illo ꝓfecto temꝑe necesse
erat. ut euglista testimoni
um ferret : de quo ꝓpter
ioseph ignorantiam dubi¬
tari potuisset. Sic itaq nc̃
dicitur. ds non ꝓiciet sim¬
plicem. nec porriget manũ
malignis. donec impleatur
risu os tuum. & labia tua
iubilo: ac si aꝑte diceret.
Uitam simplicium nec ante
iudicium deserit: & maliti¬
oꝵ mentes deserendo ꝑcutẽ.
nec pͥusquam appareat pre¬
termitut.Nam quia sine
fine reprobos cruciet: & ele¬
cti eiꝰ in ꝑpetuum. postqͣm
appariũt regnent: profecto
dubium non est. Seqͥtur.¬

Expanded text:
contingere valuit, postquam contingere valuit, postquam redemptionis nostrae ex ejus utero celebrari mysterium agnovit, de illo profecto tempore necesse erat ut Evangelista testimoum ferret, de quo propter Joseph ignorantiam dubitari potuisset. Sic itaque nunc dicitur: Deus non projiciet simplicem, nec porriget manum malignis, donec impleatur risu os tuum, et labia tua jubilo. Ac si aperte diceretur: Vitam simplicium nec ante judicium deserit et malitiosorum mentes deserendo percutere, nec prius quam appareat praetermittit. Nam quia sine fine reprobos cruciet, et electi ejus in perpetuum postquam apparuerit regnent, profecto dubium non est. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
gaudia assumat : ac sic post
a pena eripiat. quos ante in
culpa deserens dampnat: s
quo hoc nequaquam uł ante
iudicium faciat ⁊ cum dubi¬
um hominib uideri possit.
an fiat. Nam post electorum
suoꝵ uibilum. quia malig¬
nis manum ñ porrigat: ex
ipsa iam districtione ultimi
examinis constat. Sic namq
& ꝑ psalmistam dicitur. Dix̃
dñs dño meo: sede adextris
meis: donec ponam inimicos
tuos. scabellum pedum tuoꝵ.
Ion quo adextris dñi neqͥ¬
quam dñs sedeat. postquã
inimicos illiꝰ feriens. eiuspo¬
testati substernit: s quo. in
eterna cunc̾tis beatitudine
presidet: & pͥusquam rebel¬
lium suoꝵ corda conculcet.
In qua nimirum constat: qͥa
subiectis hostib sine fine. &
posterius regnat. S ꝑ eugl̃m
de marie sponso dicit᷑ & non
cognouit eam donec peperit
filium suum pͥmogenitum:
non qͦ hanc post natiuitatẽ¬
illam contigit: etiam cũ con¬
ditoris sui matrem ẽẽ nesciuit.
Nam quia eam nequaquã

Expanded text:
gaudia assumat, ac si post gaudia assumat, ac si post a poena eripiat quos ante in culpa deserens damnat; sed quo hoc nequaquam vel ante 286 judicium faciat, cum dubium hominibus videri possit an fiat. Nam post electorum suorum jubilum, quia malignis manum non porrigat, ex ipsa jam districtione ultimi examinis constat. Sic namque et per Psalmistam dicitur: Dixit Dominus Domino meo: Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum , non quo a dextris Domini nequaquam Dominus sedeat, postquam inimicos illius feriens ejus potestati substernit, sed quo in aeterna cunctis beatitudine praesidet, et prius quam rebellium suorum corda conculcet. In qua nimirum constat quia subjectis hostibus sine fine et posterius regnat. Sic per Evangelium de Mariae sponso dicitur: Et non cognovit eam, donec peperit filium suum primogenitum ; non qillam contigit, etiam cum sui Conditoris matrem esse nescivit. Nam quia eam nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
tetur in gaudium. Et rur¬
sum. uidebo uos & gaude¬
bit cor ur̃m: & gaudium
urͣm nemo auferet auobis.
De hoc risu sc̃e eccłie: sa¬
lomon ait. Ridebit in die
nouissimo. De hoc iterum
erit non corꝑis: s risus cor¬
de lasciuia dissolutionis.Nã
risus cordis: tunc de letitia
nascitur securitatis. Cũ gͦ
electi om̃s implent᷑ gaudio.
manifeste contemplationis:
quasi ad hylaritatem risus
exiliunt. in ore mentis. Iubi¬
lum uͦ dicimus: cum tãtam
letitiam corde concipimus.
quantam sermonis efficatia
non explemus ÷ & tam̃ men¬
tis exultatio. hoc quod ser¬
mone non explicat: uoce so¬
nat. Bene autem. os risu im¬
pleri dicitur. labia iubilo:
quia in illa et̾na patria. cũ
iustoꝵ mens in exultatione
rapitur : lingua in cantum
laudis eleuatur. Qui qm̃
tantum uident. quantum
dicere non ualent: in risuui¬
bilant : quia non explendo
nec autem dicitur: ñ quo
omp̃c deus. eousq malig¬
nos non subleuat. quousq
electos suos in uibilationis

Expanded text:
tetur in gaudium . Et rursum: Videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo auferet a vobis . De hoc risu sanctae Ecclesiae Salomon ait: Ridebit in die novissimo . De hoc iterum erit corporis, sed risus corde lascivia dissolutionis, nam risus cordis tunc de laetitia nascetur securitatis. Cum ergo electi omnes implentur gaudio manifestae contemplationis, quasi ad hilaritatem risus exsiliunt in ore mentis. Jubilum vero dicimus, cum tantam laetitiam corde concipimus, quantam sermonis efficacia non explemus; et tamen mentis exsultatio hoc quod sermone non explicat voce sonat. Bene autem os risu impleri dicitur, labia jubilo, quia in illa aeterna patria, cum justorum mens in exsultationem rapitur, lingua in cantum laudis elevatur. Qui quoniam tantum vident, quantum dicere non valent, in risu jubilant, quia non explendo nec autem dicitur, non quo omnipotens Deus eousque malignos non sublevat, quousque electos suos in jubilationis
Abbreviated transcription (Latin):
tremo examine confusio in¬
duit: quia cum transacta
mala redundare sibi. ante
ocłos mentis aspexerint: su¬
us eos undiq deprimens rea¬
tus uestit. Ad penam qͥppe
tunc factoꝵ suoꝵ memoriam
tolerant: qui nunc quasi a sen¬
su rationis extranei. gauden¬
tes peccant. Ibi uident. quan¬
tum debuerunt fugere quod
amauerunt: ibi conspiciunt
quam lugubre fuerit. quod
nunc in culpa gratulantur.
Tunc animum reatus obnu¬
bilat: & recordationis sue ia¬
culis. ipsa se conscientia ĩpug¬
nat. Quis gͥ digne penset
iniquoꝵ confusio quanta trͣ
erit : quando & foris eternꝰ
uidex cernitur : & intꝰ ante
ocłos culpa uersatur: Qui
ad hec idcirco ꝑueniunt: qͥa
sola hic transeuntia dilexert̃.
Unde apte mox subditur.¬

Expanded text:
tremo examine confusio induit, quia cum transacta mala redundare sibi ante oculos mentis aspexerint, suus eos undique deprimens reatus vestit. Ad poenam quippe tunc factorum suorum memoriam tolerant, qui nunc quasi a sensu rationis extranei gaudentes peccant. Ibi vident quantum debuerint fugere quod amaverunt, ibi conspiciunt quam lugubre fuerit quod nunc in culpa gratulantur. Tunc animum reatus obnubilat, et recordationis suae jaculis ipsa se conscientia impugnat. Quis igitur digne penset iniquorum confusio quanta tunc erit, quando et foris aeternus judex cernitur, et intus ante oculos culpa versatur? Qui ad haec idcirco perveniunt, quia sola hic transeuntia dilexerunt. Unde et apte mox subditur
Abbreviated transcription (Latin):
tem considerans: dicat. Ec¬
ce nunc in puluere dormiã.
Interiorem metuens: adum¬
gat. Et si mane me quesie¬
ris: non subsistam. Quan¬
talibet enim iustitia polle¬
ant: nequaquam sibi ad in¬
nocentiam uel electi suffici¬
unts. si in iuidicio districte
requirantur. S. hoc nunc
ad solatium sue ereptionis
inueniunt: quod nequaqͣm
se posse sufficere. humiliter
sciunt. Sub humilitatis gͦ
tegmine. a gladio se tante
anmaduersionis abscon¬
dunt: & quo terrorem uen¬
turi iudicis prestolantes.
continuo timore trepidãt:
eo indesinenter agitur. ut
paratiores fiant. Sequitur.

Expanded text:
tem considerans, dicat, Ectem considerans, dicat, Ecce nunc in pulvere dormiam; interiorem metuens adjungat: Et si mane me quaesieris, non subsistam. Quantalibet enim justitia polleant, nequaquam sibi ad innocentiam vel electi sufficiunt, si in judicio districte requirantur. Sed hoc nunc ad solatium suae ereptionis inveniunt, quod nequaquam se posse sufficere humiliter sciunt. Sub humilitatis ergo tegmine a gladio se tantae animadversionis abscondunt, et quo terrorem venturi judicis praestolantes continuo timore trepidant, eo indesinenter agitur, ut paratiores fiant. Sequitur.