comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lacrimarũ. & potũ dabis nobis in lacrimis in mensura. Quib reuera ipse dolor
panis eft: cũ se de afflictione reficiunt: & de mundana trifatia consolant᷑.
Panis enim pertinet ad nutrimentũ. Quod in illã puritate contingit quando
fideles sibi dari penas. non ad interitũ eftimant sed ad salutem. Sequitur
quando debeant surgere. qui prius iussi sunt sedere illo scilicet tempore
cũ fideles suscipiuntur in requiem: quib mors somnus est̃ & secura pausatio
Dilecti enim dei sunt: qui eum nimia caritate perquirunt Sed quanta illis
prȩstantur hinc potest intelligi: ut tale nomen acceperint Nlam qui dilectus
dei dicitur aeterna sine dubio prosperitate cumulatur. Ecce hereditas dñi:
filii. merces fructus uentris. Ut ostenderet se ꝓpheta de fidelib xp̃i supe¬
riora dixisse : uenit ad scđm modũ. in quo iam demonstrat ipsũ dñm xp̃m

Expanded text:
lacrymarum, et potum dabis nobis in lacrymis in mensura . Quibus revera ipse dolor lacrymarum, et potum dabis nobis in lacrymis in mensura . Quibus revera ipse dolor panis est, cum se de afflictione reficiunt, et de mundana tristitia consolantur. Panis enim pertinet ad nutrimentum, quod in illa puritate contingit, quando fideles sibi dari poenas non ad interitum aestimant, sed ad salutem. Sequitur quando debeant surgere, qui prius jussi sunt sedere; illo scilicet tempore cum fideles suscipiuntur in requiem, quibus mors somnus est, et secura pausatio. Dilecti enim Dei sunt qui eum nimia charitate perquirunt. Sed quanta illis praestantur, hinc potest intelligi, ut tale nomen acceperint; nam qui dilectus Dei dicitur, aeterna sine dubio prosperitate cumulatur. Vers. 5. Ecce haereditas Domini, filii, merces fructus ventris. Ut ostenderet se propheta de fidelibus Christi superiora dixisse, venit ad secundum modum, in quo jam demonstrat ipsum Dominum Ch
Abbreviated transcription (Latin):
ego autem locutus sum ad uos ante lucem. & non audiftis me. & misi ad uos
om̃s seruos meos ꝓpheaas ante lucem: dicens. reuertimini unusquisq auia
sua maligna. Sed si aciem mentis intendas. uterq de xp̃o loquitur: quamuis
uideatur ẽẽ diuisum. Presens enim psalmus. ante lucem id est ante scđm
aduentũ dñi nichil gaudiorũ dicit eẽ presumendũ: hieremias uero. ante
lucem. id est ante primũ aduentũ dñi populos cõmonet a prauitate disce¬
dere: ne possint in tortuosis itinerib inueniri. Sic ambo ꝓphetȩ: aduentũ dñi utrũq
tetigerunt. Qui manducatis panem doloris: cũ dederit dilectis suis somnuum.
Declarauit quib dixerit in uanũ est uobis ante lucem surgere: quando ut
ipse testatur. panem doloris perfecti comedunt xp̃iani: dequib alius psalmꝰ
ait. fuerunt michi lacrimne meę panes die ac nocte: & alibi: cibabis nos pane¬

Expanded text:
Ego autem locutus sum ad vos ante lucem, et non audistis me. Et misi ad vos Ego autem locutus sum ad vos ante lucem, et non audistis me. Et misi ad vos omnes servos meos prophetas ante lucem, dicens: Revertimini unusquisque a via sua maligna . Sed si aciem mentis intendas, uterque de Christo loquitur, quamvis videatur esse divisum. Praesens enim psalmus, ante lucem, id est ante secundum adventum Domini nihil gaudiorum dicit esse praesumendum. Jeremias vero, ante lucem, id est ante primum adventum Christi populos commonet a pravitate discedere: ne possint in tortuosis itineribus inveniri. Sic ambo prophetae adventum Domini utrumque tetigerunt. Vers. 4. Qui manducatis panem doloris: cum dederit dilectis suis somnum. Declaravit quibus dixerit: In vanum vobis est ante lucem surgere, quando, ipso teste, panem doloris perfecti comedunt Christiani, de quibus alius psalmus ait: Fuerunt mihi lacrymae meae panes die ac nocte . Et alibi: Cibabis nos pane
Abbreviated transcription (Latin):
mereri : cũ uera lux. id est dñs xp̃c hic multa pertulerit: & usq ad cru¬
cis patibulũ. pro nr̃a salute dignatus fuerit peruenire. Quod pulcherrima
comparatione monstratũ est. Nã qui ante lucem surgit. in tenebris ambulat.¬
& iter suum. propter obscuritatem noctis expedire non preualet. Sic & illi sunt
qui hic degere sub securitate contendunt: ante quã resurrectionis gaudia conse¬
quantur. Quib dicitur. surgite postquã sederitis: id est prius humiliationem
sustinete. & post ascensum. premia querite gaudiorũ. Hic enim sessio: humilita¬
tem significat. non honorem. Quod sic ẽẽ omnimodis sentiendũ: sequens uersus os¬
tendit. Nam ut capitis nr̃i euidentib instruamur exemplis: sedit. quando dixit.
trifas est anima mea usq ad mortem: resurrexit. cũ ait. data est michi om¬
nis potestas in cęlo & in terra. legitur & in bono ante lucem: ut hieremias ait

Expanded text:
romereri, cum vera lux, id est Dominus Christus hic multa pertulerit, et usque ad cruromereri, cum vera lux, id est Dominus Christus hic multa pertulerit, et usque ad crucis patibulum pro nostra salute dignatus fuerit pervenire. Quod pulcherrima comparatione monstratum est. Nam qui ante lucem surgit, adhuc in tenebris ambulat, et iter suum propter obscuritatem noctis expedire non praevalet: sic et illi sunt qui hic degere sub securitate contendunt, antequam resurrectionis gaudia consequantur. Quibus dicitur: Surgite postquam sederitis, id est prius humiliationem sustinete, et post ascensum praemia quaerite gaudiorum. Hic enim sessio humilitatem significat, non honorem. Quod sic esse omnimodis sentiendum sequens versus ostendit. Nam ut capitis nostri evidentibus instruamur exemplis, sedit quando dixit: Tristis est anima mea usque ad mortem . Surrexit cum ait: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra . Legitur et in bono, ante lucem; ut Jeremias ait:
Abbreviated transcription (Latin):
eam. De domo ad ciuitatem transitũ facit: ut nec in singulis elatio
detestanda sutripiat: nec in eccła sc̃a iactantia perniciosa preualeat.
Ciuitas enim dñi. hierusalem intelligitur cęlestis. cuius adhuc pars
peregrinatur in terris: in qua ep̃i uigilare contendunt. ut commissum
sibi gregem peruigili custodiant cura: quibus idem dicitur. ne noxus
cogitationib incitentur. & credant aliquid humanas uigilias preua¬
lere: cũ sola diuinitas incursionis pericula possit arcere. Intelligimus
quã sit impudens pelagiana. quã iniqua presumptio: ut contra eã decre¬
uerit totiens sp̃s sc̃s dicere. quod tamen ipsa passa non sit audire. In ua
doctores alloquitur: ut efficatius populi corrigantur cũ etiam magistros
uiderint ẽẽ premonitos. Dicitur enim: in uanũ est uobis. ante lucem sur¬
gere. Surgit scilicet ante lucem. qui in hoc scło desiderat beatitudinem ꝓ¬

Expanded text:
eam. De domo ad civitatem transitum facit, ut nec in singulis elatio eam. De domo ad civitatem transitum facit, ut nec in singulis elatio detestanda surripiat, nec in Ecclesia sancta jactantia perniciosa praevaleat. Civitas enim Domini Jerusalem intelligitur coelestis, cujus adhuc pars peregrinatur in terris, in qua episcopi vigilare contendunt, ut commissum sibi gregem pervigili cura custodiant. Quibus idem  ed., item dicitur: ne noxiis cogitationibus incitentur, et credant aliquid humanas vigilias praevalere, cum sola Divinitas incursionis pericula possit arcere. Intelligimus quam sit impudens Pelagiana, quam iniqua praesumptio, ut contra eam decreverit toties Spiritus sanctus dicere, quod tamen ipsa passa non sit audire. Vers. doctores alloquitur, ut efficacius populi corrigantur, cum etiam magistros viderint esse praemonitos. Dicitur enim: In vanum est vobis ante lucem surgere. Surgit scilicet ante lucem qui in hoc saeculo desiderat beatitudinem p
Abbreviated transcription (Latin):
ISI ONͣS ADIFCAUERIT DoMUM: I UANŨ LABORAI ADIFICANTES EÃ¬
Planũ est ad quosdam ȩdificatores psalmistã loqui: sed non est dig¬
nũ ut credamus hoc de structorib cementorũ. aut saxorum qua¬
dratariis dictũ : sed illos potius aedificatores debemus accipere:
qui unũquemq xp̃ianũ ueritate fidei fabricare contendunt. lp̃si sunt enim
domus. quibus dicit apł̃s uos enim eftis templũ dei. & sp̃s dei habitat
uidentur in uacuum. nisi gratia dñi donet uerissime credulitatis effec¬
qui incrementũ dat deus. Debemus enim ad hȩc facienda ftudium com¬
modare : sed ita ut dñm credamus posse perficere: ne uanis presumptionib
elusi. auctorem & perfectorem rerũ in nr̃am perniciem pretermittere
uideamur. Meminerimus autem hunc & alterũ uersũ: sub argumento
dictos. quod dicitur ad necessarium. Necessaria quippe est dñi ȩdi¬
ficatio : sine quo nichil boni. ad culmen perfectionis adducitur.

Expanded text:
isi Dominus aedificaverit domum, in vanum laboraverunt aedificantes eamPlanum est ad quosdam aedificatores Psalmistam loqui; sed non est dignum ut credamus hoc de structoribus caementorum, aut saxorum quadratariis dictum; sed illos potius aedificatores debemus accipere, qui unumquemque Christianum veritate fidei fabricare contendunt. Ipsi enim sunt domus, quibus dicit Apostolus: Vos enim estis templum Dei, et Spividentur in vanum, nisi gratia Dei donet verissimae credulitatis effecus Ibidem, 7. Debemus enim ad haec facienda studium commodare, sed ita ut Dominum credamus posse perficere, ne vanis praesumptionibus elusi, Auctorem et Perfectorem rerum in nostram perniciem praetermittere videamur. Meminerimus autem hunc et alterum versum sub argumento dictos quod dicitur a necessario. Necessaria quippe est Domini aedificatio, sine quo nihil boni ad culmen perfectionis adducitur.
Abbreviated transcription (Latin):
perniciosa presumptio: primo ingressu docet scĩssimos uiros. ne qͥs
ꝓpriis uirib aliquid boni applicare contendat. cũ omnia in diuina potes¬
tate sint posita: nec precurrere quis uelit tempus. quod intelligit dñi
ordinatione dispositum: scđo modo de ipso dño loquitur iħu xp̃o. & de

Expanded text:
perniciosa praesumptio, primo ingressu docet sanctissimos viros, ne quis perniciosa praesumptio, primo ingressu docet sanctissimos viros, ne quis propriis viribus aliquid boni applicare contendat, cum omnia in divina potestate sint posita: nec praecurrere quis velit tempus, quod intelligit Domini ordinatione dispositum. Secundo modo de ipso Domino loquitur Jesu Christo, e
Abbreviated transcription (Latin):
iximus non uacare. quod & ifti titulo. salomonis quoq nom̃
adiunctũ est: cuius interpretatio in latina lingua pacificus
est. Et cui aptius hoc uocabulũ poterit conuenire. nisi ei qui
popłm circũcisionis & prepucii unitatis gratia colligauit᷑. &¬
quasi angularis lapis. uenientes ad se ediuerso parietes. ftabilitatis ro¬
bore solidauit: De quo dicit apostolus. Ipse est enim pax nr̃a: qui fecit u-¬
traq unũ. Additur quoq quod octauus usq ad finem gradalium est: qui
numerus pertinet utiq ad resurrectionem dñi xp̃i: de quo omnino locu-¬
turus est: indicans nouum testamentũ. ad quod hȩc predicta myfteria refe¬
runtur. Et nota: quod & hic & in septuagesimo primo psalmo. propter difainc¬
tionem testamentorũ. salomonis nomen constat ascriptũ: ut utraq sibi assona¬
scas. DI UI SI O PSALMI.
xultans ꝓpheta. qđ sp̃u scõ completus noui testamenti gratiã preui¬
disset. ne aut sibi aut aliis de tanto munere forsitan surriperet

Expanded text:
iximus non vacare quod et isti titulo Salomonis quoque nomen adjunctum est, cujus interpretatione in Latina lingua pacificus est. Et cui aptius hoc vocabulum poterit convenire, nisi qui populum circumcisionis et praeputii unitatis gratia colligavit; et quasi angularis lapis venientes ad se e diverso parietes stabilitatis robore solidavit; de quo dicit Apostolus: Ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque unum . Additur quoque quod octavus usque ad finem gradalium est, qui numerus pertinet ad resurrectionem Domini Christi, de quo omnino locuturus est: indicans Novum Testamentum, ad quod haec praedicta mysteria referuntur. Et nota quod hic et in septuagesimo primo psalmo propter distinctionem Testamentorum Salomonis nomen constat ascriptum, ut utraque sibi assonascas. Divisio psalmi. Exsultans propheta quod Spiritu sancto completus Novi Testamenti gratiam praevidisset, ne aut sibi aut aliis de tanto munere forsitan surriperet
Abbreviated transcription (Latin):
tenorem suum usq ad ultimũ seruat. Breuis est ut faftidium non
haberet: musicis organis plenus. ut spũalib thalamis redderetur ap¬
tissimus: & in cȩtu supernȩ ierusalem nuptiali dulcedine cantaretur. Inten
imagini suȩ reftituens fragilitatem fecit deponere carnis & sanguinis.
iamq conformes głȩsuȩ. in illa beatitudine collocauit: ut bonerũ om¬
Inium abundantia cõpleantur: de quib dicit apłs: qui benedixit nos in¬
in omni benedictione sp̃uali. ut essemus scĩ & immaculati coram ipso.¬

Expanded text:
tenorem suum usque ad ultimum servat. Brevis est, ut fastidium non tenorem suum usque ad ultimum servat. Brevis est, ut fastidium non haberet; musicis organis plenus, ut spiritualibus thalamis redderetur aptissimus, et in coetu supernae Jerusalem nuptiali dulcedine cantaretur. Intentimagini suae restituens, fragilitatem fecit deponere carnis et sanguinis. Jam conformes gloriae suae in illa beatitudine collocavit, ut bonorum omnium abundantia compleantur; de quibus dicit Apostolus: Qui benedixit nos in omni benedictione spirituali, ut essemus sancti et immaculati coram ipso
Abbreviated transcription (Latin):
cce iterũ salutaris ille preco premitatur non de uictu car¬
nali sed de copia superna locuturus. Ammonetur enim ei¬
uitas dei : ut de mundi ambitu congregata. & ore cantet¬
& animo. Qua propter. hoc alleluia plenissima intentione cantemꝰ.
quł uniuersam psalmodiam in excelsũ culmen. dñi dispensatione
perdurit Nam sicut ignis ifte mortalis ad superiora feftinans. so¬
mas rutilas erigit in cacumen: ita carmen istud paulatim cresceis.
ad cȩlestia fastigia: uirtutũ gradibus euolauit. Quod siͤ nos eũ ip¬
so dñi dextera subleuante. animi deuotione eonscendimuse usq adđ
ipsum salutarem finem uenire dabitur: qui nullis limitib terminat᷑
cordem scõrũ omnium unitatem. diuisionem habere non debuit: quia
finem totius operis perduxit ad uirtutem inseparabilis trinitatis: de¬
inde uno sensu omnia percurrit: ut nec personã uideretur mutare
nec causam. Quod schema dicitur hyrmos: quando series orationis

Expanded text:
cce iterum salutaris ille praeco remittitur, non de victu carnali, sed de copia superna locuturus. Admonemur enim civitas Dei, ut de mundi ambitu congregata, et ore cantet et animo. Quapropter hoc Alleluia plenissima intentione cantemus, quae universam psalmodiam in excelsum culmen Domini dispensatione perduxit. Nam sicut ignis iste mortalis ad superiora festinans, comas rutilas erigit in cacumen, ita carmen istud paulatim crescens, ad coelestia fastigia virtutum gradibus evolavit. Quod si et nos cum ipso, Domini dextera sublevante, animi devotione conscendimus, usque ad ipsum salutarem finem venire dabitur, qui nullis limitibus terminatucordem sanctorum omnium unitatem, divisionem habere non debuit: quia finem totius operis perduxit ad virtutem inseparabilis Trinitatis. Deinde uno sensu omnia percurrit, ut nec personam videretur mutare nec causam. Quod schema dicitur hyrmos, quando series orationis
Abbreviated transcription (Latin):
ethimologiis. de schematib. de arte rethorica. de topicis. de arte dia¬
lectica de diffinitionib. de arhitmetica. de musica. de geometrica.
de astronomia & de propriis locutionib. legis diuinȩ. seriem refertã
esse monstrauimus. quantũ dñs prȩstare dignatus est: ut qui talia
legerunt gratanter agnoscant: qui adhuc rudes sunt. planissimȩ dic-¬
ta sine offensione percipiant.

Expanded text:
etymologiis, de schematibus, de arte rhetorica, de topicis, de arte diaetymologiis, de schematibus, de arte rhetorica, de topicis, de arte dialectica, de definitionibus, de musica, de geometria, de astronomia, et de propriis locutionibus legis divinae, seriem refertam esse monstravimus, quantum Dominus praestare dignatus est, ut qui talia legerint, gratanter agnoscant, et qui adhuc rudes sunt, planissime dicta sine offensione percipiant.
Abbreviated transcription (Latin):
fectio est Flatus in tuba: pulsus in cythara: tinnitus in cimbalis: uox
in choro sp̃uali: armonia dulcissimus ille concentus. qui non auribus
carneis auditur sed contemplatione purissime mentis aduertitur.Nlam
cõmemoratio syllogismorũ. sicut in primo psalmo cepta est: parili no¬
bis fine claudatur. A cathegorico siquidem qui est purissimus &
princeps omnium sẏllogismorũ. dedimus ꝓro ut oportebat initiũ.
nunc etiam opus nr̃m in ipso concludimus. Decet enim finem respo¬
ndere principio suo: quando in litteris sacris. debent sibi omua
conuenientia reperiri. Hic autem cathegoricus sẏllogismus. est nobis
taliter colligendus. Dñm laudet omĩs sp̃s. Quem debet laudare om¬
nis sp̃s: deus uerus est. dñsigitur. deus uerus eft. Mirabile
plane dicendi genus: ut ad illud reluetantem confitendo trahat. ad
quod prius aliquis ad quiescere respuebat. Ecce. de grammatica. & le

Expanded text:
fectio est. Flatus in tuba, pulsus in cithara, tinnitus in cymbalis, vox fectio est. Flatus in tuba, pulsus in cithara, tinnitus in cymbalis, vox in choro, spirituali harmonia dulcissimus ille concentus, qui non auribus carneis auditur, sed contemplatione purissimae mentis advertitur. Nam commemoratio syllogismorum, sicut in primo psalmo coepta est, parili nobis fine claudatur. A categorico siquidem, qui est purissimus et princeps omnium syllogismorum, dedimus prout oportebat initium: nunc etiam opus nostrum in ipso concludimus. Decet enim finem respondere principio suo, quando in litteris sacris debent sibi omnia convenientia reperiri. Hic autem categoricus syllogismus est nobis taliter colligendus: Dominum laudet omnis spiritus. Quem debet laudare omnis spiritus, Deus verus est. Dominus igitur Deus verus est. Mirabile plane dicendi genus, ut ad illud reluctantem confitendo trahat, ad quod prius aliquis acquiescere respuebat. Ecce de grammatica et de
Abbreviated transcription (Latin):
uocis diftincassime demperandũ: quȩ tunc salutariter sonant. quando
in laudes dñi deuotissime cõmouentur. Cymbala quoq bene tinnientia
sunt ex permixtis metallis parussimȩ fialȩ compositȩ. uentrieula sua
in lateribus habentes: quȩ artificiosa modulatione collisȩ. acutissimũ
sonũ delectabili consonatione refaituunt. Sed qm̃ scĩssimus ꝓpħa uni
uersa quȩ dicta sunt spiritualiter uolebat intelligi: aptissimo librũ
fine conclusit: omnis sp̃s laudet dñm. Hon utiq caro & sanguis. non
mundi ambitus non illecebra scłaris: sed illud quod est in natura
rerũ sublimius. hoc laudet dñm: quod celestia utiq sapit: quod e¬
terna premia concupiscit. Qua propter. uniuerso operi breuem perfec¬
tamq sententiã dedit: ut dñm saluatorem sp̃ualiter debeant cuncta
laudare. his igitur decursis: totius musicȩ disciplinȩ assignata per¬

Expanded text:
vocis distinctissime temperandum, quae tunc salutariter sonant, quando vocis distinctissime temperandum, quae tunc salutariter sonant, quando in laudes Domini devotissime commoventur. Cymbala quoque bene tinnientia, sunt ex permixtis metallis parvissimae phialae compositae, ventricula sua in lateribus habentes, quae artificiosa modulatione collisae, acutissimum sonum delectabili consonatione restituunt. Sed quoniam sanctissimus propheta universa quae dicta sunt, spiritualiter volebat intelligi, aptissimo librum fine conclusit, omnis spiritus laudet Dominum. Non utique caro et sanguis, non mundi ambitus, non illecebra saecularis; sed illud quod est in natura rerum sublimius, hoc laudet Dominum; quod coelestia utique sapit, quod aeterna praemia concupiscit. Quapropter universo operi brevem perfectamque sententiam dedit, ut Dominum Salvatorem spiritualiter debeant cuncta laudare. His igitur decursis totius musicae disciplinae assignata per
Abbreviated transcription (Latin):
struitur: quas disciplinabiliter magisteorũ digiti reprimentes. grancdisonã
efficiunt & suauissimã cantilenam. Laudate eum in cimbalis bene sona¬
ntibus: laudate eum in cimbalis bene tinnientibus: Omnis sp̃s laudet
dñm. Vt illa superiora per allusiones quasdam de scĩsꝰ. deberemus ac¬
cipere : ad ipsũ quoq os hominis uenit. Sed consideranda est uerborũ
ifeorũ facta discretio: ut cimbala bene sonantia. labia nr̃a debeamus
accipere. Quȩ non immerito. inter musica instrumenta posita sunt: quia
& similitudo quȩdã est cymbalorũ: & per ea uoces humanȩ armoniã
reddere suauissimã comprobantur. Armonia est enim: diuersarũ rerũ
in unam conuenientiã redacta copulatio. Quod & in uoce humana cons¬
tat accidere : quando & tempora ipsa. & syllabȩ. ad unam uocis con¬
cordiam perducuntur. Ermbala ergo nr̃a sunt labia percussa ad sonũ¬

Expanded text:
struitur, quas disciplinabiliter magistrorum digiti reprimentes, grandisonam struitur, quas disciplinabiliter magistrorum digiti reprimentes, grandisonam efficiunt et suavissimam cantilenam. Vers. 5. Laudate eum in cymbalis bene sonantibus, laudate eum in cymbalis bene tinnientibus: omnis spiritus laudet Dominum. Ut illa superiora per allusiones quasdam de sanctis dicta deberemus accipere, ad ipsum quoque os hominis venit. Sed consideranda est verborum istorum facta discretio, ut cymbala bene sonantia, labia nostra debeamus accipere; quae non immerito inter instrumenta musica posita sunt, quia et similitudo quaedam est cymbalorum, et per ea voces humanae harmoniam reddere suavissimam comprobantur. in unam convenientiam redacta copulatio: quod et in voce humana constat accidere: quando et tempora ipsa et syllabae in unam vocis concordiam perducuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
constituto. a summo cordarũ filis uenientib sonos recipit: atq in unã
grãm iocunditatis emittit. Quȩ omnia humanis actib comparata: figu¬
quasi duob motis solis capitibus conuenientibus. supra ea tensi corii.
sonora resultatio. Quod musici disciplinabili mensura percutientes: ge¬
minata. resonatione modulantur. Chorus est: plurimarũ uocũ ad suauita¬
tis modũ temperata collectio. Sequitur. Laudate eũ in chordis & or¬
gano. Qm̃ preter psalmũ & cẏtharã ut quidã dicunt alia inueniri
poterant quȩ cordarũ tensionibus personarent: generaliter cordas
posuit: ut omne ipsum instrumentũ musicũ. dñi laudib deputaret.
Organum itaq est. quasi turris quȩdam. diuersis fiftulis fabricata
quib flatu follium. uox copiosissima destinatur. Et ut eã modulatio
decora componat. linguis quibusdam ligneis ab interiore parte con¬

Expanded text:
constituto, a summo chordarum filis venientibus sonos recipit, atque in unam constituto, a summo chordarum filis venientibus sonos recipit, atque in unam gratiam jucunditatis emittit. Quae omnia humanis actibus comparata, figuquasi duobus modiis solis capitibus convenientibus supra eos tensi corii sonora resultatio, quod musici disciplinabili mensura percutientes, geminata resonatione modulantur. Chorus est plurimarum vocum ad suavitatis modum temperata collectio. Sequitur, laudate eum in chordis et organo. Quoniam praeter psalmum et citharam ut quidam dicunt alia inveniri poterant, quae chordarum tensionibus personarent, generaliter chordas posuit; ut omne ipsum instrumentum musicum Domini laudibus deputaret. Organum itaque est quasi turris quaedam diversis fistulis fabricata, quibus flatu 502 follium vox copiosissima destinatur; et ut eam modulatio decora componat, linguis quibusdam ligneis ab interiore parte con
Abbreviated transcription (Latin):
potentiȩ dñi nullus sit finif: scđm magnitudinem suam predicatur. quando
sine fine laudabitur. Laudate eum in sono tubȩ: Laudate eum in psalte¬
rio & cythara. Hinc instrumenta musica significabili modo ad aliquid ponu¬
ntur in ordine : ut tuba concrepet regi psalterium canat deo: etthara cũ
reliquis. sponso. Ista enim ibi non esse manifeftũ est: sed hȩc omnia mysti
partibus adunatis aut aliquo metallo ꝓductus tubulus: a patulo circulo
inchoans. & desinens in angusto foramine. Hec sp̃u retracto completa. ter¬
ribili personatione dilatatur : quȩ aut bellorũ temporibus sumitur. aut
regis aduentibus apparatur. Psalterium uero est : in modũ cythare con¬
uersa positio. Buccas enim quasdam sonoras. ligni geftat in capite : ubi
ab imo uenientes chordarũ sonos in altũ rapit: & gratissima quantũ
dicitur modulatione respondet. Crthara enim. ligni quodã uentre inferiꝰ

Expanded text:
potentiae Domini nullus sit finis, secundum magnitudinem suam praedicatur, quando potentiae Domini nullus sit finis, secundum magnitudinem suam praedicatur, quando sine fine laudabitur. Vers. 3. Laudate eum in sono tubae, laudate eum in psalterio et cithara. Hic instrumenta musica significabili modo ad aliquid ponuntur in ordinem, ut tuba concrepet Regi, psalterium canat Deo, cithara cum reliquis Sponso. Ista enim ibi non esse manifestum est, sed haec omnia mysticpartibus adunatis, aut aliquo metallo productus tubulus, a patulo circulo inchoans, et desinens in angusto foramine. Haec spiritu retracto completa, terribili personatione dilatatur, quae aut bellorum temporibus sumitur, aut regiis adventibus apparatur. Psalterium vero est in modum citharae conversa positio. Buccas enim quasdam sonoras ligni gestat in capite: ubi ab imo venientes, chordarum sonos in altum rapit, et gratissima, quantum dicitur, modulatione respondet. Cithara enim igni quodam ventre inferius
Abbreviated transcription (Latin):
Laudate eum in potentatib eius: laudate eũ scđm multitudinem mas¬
nitudinis eius łt quem ad modũ debeat laudari: usq ad finem psalmi
per mysticas allusiones consequenter exponit. Potentatus ipsius eft.
sicut in octauo psalmo dictũ est: omĩa subiecisti sub pedib eius. oues
& boues. uniuersa in super & peccora campi: & apłs: cui omne genu
flectitur. cȩlestium terrestrium & infernorũ. Consideremus etiam: qualis
res populo beato quantaq precipitur. Sequitur enim. Laudate eum scđm
multtudinem magnitudinis eius. Quis ergo possit eum laudare scđm
multitudinem magnitudinis eius cũ in centesimo quadragesimo quarto
psalmo dictũ sit. magnus dñs & laucdabilis nimis. & magnitudinis eius
non est finis Sed uide quibus dicitur: & dubietas nulla remanebit.
Utiq sp̃ualibus: & de ipsa potus laudis operatione ualentibus. Nam cũ

Expanded text:
Laudate eum in potenatibus ejus; laudate eum secundum multitudinem magLaudate eum in potenatibus ejus; laudate eum secundum multitudinem magnitudinis ejus. Et quemadmodum debeat laudari, usque ad finem psalmi per mysticas allusiones consequenter exponit. Potentatus ipsius est, sicut in octavo psalmo dictum est: Omnia subjecisti sub pedibus ejus, oves et boves universas, insuper et pecora campi . Et Apostolus: Cui omne genu flectitur coelestium, terrestrium et infernorum . Consideremus etiam qualis res populo beato quantaque praecipitur. Sequitur enim, laudate eum secundum multitudinem magnitudinis ejus. Quis, rogo, possit eum laudare secundum multitudinem magnitudinis ejus, cum in centesimo quadragesimo quarto psalmo dictum sit: Magnus Dominus et laudabilis nimis, et magnitudinis ejus non est finis ? Sed vide quibus dicitur, et dubietas nulla remanebit, utique spiritualibus, et de ipsa potius laudis operatione valentibus. Nam cum
Abbreviated transcription (Latin):
quib ipse formã conuersationis oftendit: de quo dictũ est. beatus uir
qui non abiit in consilio impiorũ. & cętera. ipsi sunt enim scĩ : qui eo¬
dem largiente. eius imitatores esse meruerunt. Sed qualis ueneratio scĩs
debeatur congruenter exponitur: ut non ipsi. sed dñs. debeat de eorũ ius¬
tificatione predicari. Ille enim primo loco glorificari debet. qui pre¬
dicanda concedit: iustis autem habenda reuerentia est. quia diuina mu¬
nera perceperunt. Sequitur. Laudate eum in firmamento uirtutis eius.
firmitas uirtutis eius est quia exitium pro omnium salute suscipi¬
ens. mortem ipsam cũ auctore nequissimo. potentiȩ suę uirtute supera¬
uit: inferni claustra di rupit. lȩsitantes resurrectione sanauit: & fir¬
miter credentes. usq ad cȩlorum regna perduxit. Laudate eũ in poten¬
aitib eius: laudate eum scđm multitudinem magnitudinis eius. Hic iam
ex potentia & magnitudine sua dñm precipit debere laudari. Ait enim.

Expanded text:
ndit. De quo dictum est: Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum , etc. Ipsi sunt enim sancti, qui eodem largiente ejus imitatores esse meruerunt. Sed qualis veneratio sanctis debeatur, congruenter exponitur, ut non ipsi, sed Dominus debeat de eorum justificatione praedicari. Ille enim primo loco glorificari debet, qui praedicanda concedit. Justis autem habenda reverentia est, quia divina munera perceperunt. Sequitur, laudate eum in firmamento virtutis ejus. Firmitas virtutis ejus est, quia exitium pro omnium salute suscipiens, mortem ipsam cum auctore nequissimo potentiae suae virtute superavit, inferni claustra dirupit, haesitantes resurrectione sanavit, et firmiter credentes usque ad coelorum regna perduxit. Vers. 2. Laudate eum in potentatibus ejus, laudate eum secundum multitudinem magnitudinis ejus. Hic jam ex potentia et magnitudine sua Dominum praecipit debere laudari. Ait enim:
Abbreviated transcription (Latin):
seRbatituli sui subsequens textus exponit: ut peregrina locu¬
tione non egeat. quem declaratio ꝓprii sermonis explanat.
rationabiliter arbitreris. Qua propter. confidenter atq hilares ingredia¬
mur hunc psalmũ: cuiꝰ notitiã salutarem. in ipsis quoq forib absolu¬
te cognoscimus.
DI U I SIOPSA L MI

Expanded text:
erba tituli sui subsequens textus exponit, ut peregrina locutione non egeat, quem declaratio proprii sermonis explanat; rationabiliter arbitreris. Quapropter confidenter atque hilares ingrediamur hunc psalmum, cujus notitiam salutarem in ipsis quoque foribus absolute cognoscimus. Divisio psalmi
Abbreviated transcription (Latin):
anclo laus cantici dicit᷑: ñ cõmune aliquid sentit᷑. Laus
intelligi potest. & humana p̃dicatio : sed laus cantici
animatluerti ñ potest. nisi diuina lauclatio. d auid aut̃
hic ipsũ ꝓpħam debemꝰ acluertere: qui pͥmã partem
huiꝰ psalmi. suaui relatione dicturꝰ. ẽ. Amoenus admo.
uersũ. diabolus ipsi clño saluatori cũ eũ tẽptass& obrecit. hunc hẏmnũ. demo¬
nib pia conficlentia semꝑ opponimꝰ: ut a nob̾ potus inle uincant᷑. unde con-¬
tra creatorẽ suũ dolose aliqua dicere temptauerunt. piuisio ꝑSALMion¬

Expanded text:
ando laus cantici dicitur, non commune aliquid sentiatur. Laus intelligi potest et humana praedicatio; sed laus cantici animadverti non potest nisi divina laudatio. David autem hic, ipsum prophetam debemus advertere, qui primam partem hujus psalmi suavi relatione dicturus est. Amoenus admoduversum diabolus ipsi Domino Salvatori, cum eum tentasset, objecit. Hunc hymnum daemonibus pia confidentia semper opponimus, ut a nobis potius inde vincantur, unde contra Creatorem suum dolose aliqua dicere tentaverunt. Divisio psalmi
Abbreviated transcription (Latin):
apta uerba consentiant. In diaboli retiaculũ cadunt: qui peccatorũ circũ¬
itione clauduntur Legimus tamen & bona retia illa. quȩ centũ quin¬
eccłȩ. Sed beati qui in illis piscib annumerantur: infelices. qui cadunt
in iftũ numerũ perditorũ. Retia enim dicta sunt quasi retinentia. Ad¬
didit: singulariter sũ ego donec transeam. Singularosium est. qui sicut su¬
perius dixit. cũ pessimis hominibus non ambulatꝰ qui trinitatem scãm
nit in dño. Donec transeam: idest quandiu in hoc mundo fuero cõmo¬
ratus. Hoc enim scłm. beati uelut uiantes transire dicuntur: quia nul¬
lis eius delectationibus occupantur.
CONCLUSIO

Expanded text:
apta verba consentiant. In diaboli retiaculum cadent qui peccatorum circuapta verba consentiant. In diaboli retiaculum cadent qui peccatorum circuitione clauduntur. Legimus tamen et bona retia illa, quae centum quinEcclesiae. Sed beati qui in illis piscibus annumerantur, infelices qui cadunt in istum numerum perditorum. Retia euim dicta sunt quasi retinentia. Addidit, singulariter sum ego donec transeam. Singularis est qui sicut superius dixit cum pessimis hominibus non ambulat combinatus, qui Trinitnit in Domino. Donec transeam, id est quandiu in hoc mundo fuero commoratus. Hoc enim saeculum beati velut viantes transire dicuntur, quia nullis ejus delectationibus occupantur. Conclusio
Abbreviated transcription (Latin):
ddesiderium habens dissolui & ẽẽ cũ xp̃o multo magis meliuis: quomodo
hic ꝓpħa petit ne auferas animã meam: Ne auferas scilicet bonis
tuis : sed spes mea uigiter in te sit. & oculi mei te semper intendaũ.
ntilius miquitatem. Per laqueos & scandala. totius mundi mala bre¬
uiter aꝓpħa complexus est: a quib se supplicat custodiri. ne per in¬
sidias eorũ possit intercipi. Laquȩi sunt diuersa carnis desideria.
quib mentes humanȩ blandis nexib illigantur scandala quȩ per fra¬
tres .pueniunt inquietos: qui litis superbia. scãm refugiunt caritatem.
Quid habituri sunt simile. si eos tã precipuunt munus contingat
amittere: It respice. quia post laquȩos scandala ponit: qm̃ inuete¬
rator ille pessimus quando per laqueos non potuerit decipere. scandalis ni
ne debuisset conuinare cũ talib Et uide. quemadmodũ cõparationi factȩ

Expanded text:
et, Desiderium habens dissolvi, et esse cum Christo, multo magis melius ; quomodo et, Desiderium habens dissolvi, et esse cum Christo, multo magis melius ; quomodo hic propheta petit: Ne auferas animam meam. Ne auferas, scilicet bonis tuis; sed spes mea jugiter in te sit, et oculi mei te semper intendant. alis operantibus iniquitatem. Per laqueos et scandala, totius mundi mala breviter propheta complexus est; a quibus se supplicat custodiri, ne per insidias eorum possit intercipi. Laquei sunt diversa carnis desideria, quibus mentes humanae blandis nexibus illigantur. Scandala, quae per fratres proveniunt inquietos, qui lite, superbia sanctam refugiunt charitatem. Quid habituri sunt simile, si eos tam praecipuum munus contingat amittere? Et respice quia post laqueos scandala ponit: quoniam inveterator ille pessimus, quando per laqueos non potuerit decipere, scandalis nitne debuisset combinari cum talibus. Et vide quemadmodum comparationi factae
Abbreviated transcription (Latin):
periculosa longe lateq diffunditur. Sic tyrannorũ nefanda superbia:
tabe suȩ maliciȩ corpora marterũ sauciabat. Quos congrue ꝓpheta
dixit ossa sua: quia constat eos xp̃ianȩ fidei esse ualidissima firma¬
menta: quorũ predicanda constantia. uiuante dño nec pęnis uicta.
nec longa insecutione mollita est. łt respice. proprietates uerborum:
uelut suauissima mella decurrere. Non dixit in infernum: quia licet
mori communi sorte uidȩantur. uita illis ȩterna conceditur. Q uia
Post quam dixit humani generis fragilitatem: nunc ad remedia di¬
uina confugit: conuerso ordine petens quia spem suam habuit in
dño animam suam debere liberari. Quod in scripturis diuinis sicut sepe
diximus frequenter inuenies: ut modo causam ratio precedat: modo
eam protinus subsequatur. Sed cũ beatorũ consuetudo sit de hoc scło uelle
liberari: sicut & alius psalmus dicit. eduo de carcere animam meam.

Expanded text:
periculosa longe lateque diffunditur. Sic tyrannorum nefanda superbia periculosa longe lateque diffunditur. Sic tyrannorum nefanda superbia tabe suae malitiae corpora martyrum sauciabat, quos congrue propheta dixit ossa sua, quia constat eos Christianae fidei esse validissima firmamenta; quorum praedicanda constantia juvante Domino nec poenis victa, nec longa insecutione mollita est. Et respice proprietates verborum velut suavissima mella decurrere. Non dixit, in infernum: quia licet mori communi sorte videantur, vita illis aeterna conceditur. Vers. Postquam dixit humani generis fragilitatem, nunc ad remedia divina confugit, converso ordine petens, 478 quia spem suam habuit in Domino, animam suam debere liberari. Quod in Scripturis divinis sicut saepe diximus frequenter invenies; ut modo causam ratio praecedat, modo eam protinus subsequatur. Sed cum beatorum consuetudo sit de hoc saeculo velle liberari, sicut et alius psalmus dicit: Educ de carcere animam meam ;
Abbreviated transcription (Latin):
cent. cũ sacras nobiscum litteras legant: dicuntur uxta petram stare. non
in petra Soli enim in hac soliditate consiftunt: qui super harenam fragi¬
lia fundamenta non ponunt. Sequitur. Audient uerba mea qm̃ potuerunt.
Uerba sua ab hereticis dicit auclita: quȩ presentis libri texxtus eloqui¬
tur Quantis enim locis arguuntur : quantis ammonitionibus increpan¬
tur. ut debeant corrigi: & in suis prauitatibus non morari. Qua sen¬
tentia plenissime docemur: illos esse onnimodis reos. qui & uerba
dñi audiunt: & ea facert iniqua peruersitate contempnunt. Potuerunt
enim totiens ammoniti cognoscere. si non decreuissent suis magis per
terram: dissipata sunt ossa nr̃a secus infernum. Cum prius de here¬
ticis diceret & tyrannis. qui uerba dñi audire noluerunt: nunc
uenit ad martyres. quos ferali insecutione laniabant. Crassitudo enĩ
terrȩ quando eructuat. morbos facit: aerem corrumpit: & lues hominib

Expanded text:
cent, cum sacras nobiscum litteras legant, dicuntur juxta petram stare, non cent, cum sacras nobiscum litteras legant, dicuntur juxta petram stare, non in petra. Soli enim in hac soliditate consistunt, qui super arenam fragilia fundamenta non ponunt. Sequitur, Audient verba mea quoniam potuerunt. Verba sua ab haereticis dicit audita, quae praesentis libri textus eloquitur. Quantis enim locis arguuntur, quantis admonitionibus increpantur, ut debeant corrigi, et in suis pravitatibus non morari? Qua sententia plenissime docemur illos esse omnimodis reos, qui et verba Domini audiunt, et ea facere iniqua perversitate contemnunt. Potuerunt enim toties admoniti cognoscere, si non decrevissent suis magis perst super terram: dissipata sunt ossa nostra secus infernum. Cum prius de haereticis diceret et tyrannis qui verba Domini audire noluerunt: nunc venit ad martyres, quos ferali insecutione laniabant. Crassitudo enim terrae, quando eructat, morbos facit, aerem corrumpit, et lues hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
prouenire desiderabat. qualia illorũ uota ẽẽ cognouerat a quib
omnibus se alienũ effici precabatur ne caput suũ oleo peccatoris
id est male suasionis adulatione pinguesceret. Absorti sunt iuxta
petram iudices eorum: audient uerba mea qm̃ potuerunt. Petra
hic sicut multis locis. significatur. dñs xp̃e est: iurta quem fta¬
ntes doctores hereaci quasi iudices populi sui subita uoracitate
merguntur. Qui ideo corruunt in profundum: q̃m suꝑra petram
stare non eligunt. Nam quid illis ꝓdest iuata soliditatem stare.
quando in ipsa fortitudine non uidentur insistere Quod uer¬
bum hieronimus translator posuit: & expositor pater. asus¬
TINUS secutus est: ut nemo audeat recusare. quod talium ui¬
rorũ auctoritate probatũ est. Flȩc enim uerbi trans latio: n¬
mis hereticorũ uidetur designare perfidiam. Nam cũ bapatent. cũ communi¬

Expanded text:
provenire desiderabat, qualia illorum vota esse cognoverat. A quibus provenire desiderabat, qualia illorum vota esse cognoverat. A quibus omnibus se alienum effici precabatur: ne caput suum oleo peccatoris, id est malae suasionis adulatione pinguesceret. Vers. 8. Absorpti sunt juxta petram judices eorum: audient verba mea quoniam potuerunt. Petra hic, sicut multis locis significatur. Dominus Christus est, juxta quem stantes doctores haeretici, quasi judices populi sui subita voracitate merguntur; qui ideo corruunt in profundum, quoniam supra petram stare non eligunt. Nam quid illis prodest juxta soliditatem stare, quando in ipsa fortitudine non viden ur insistere? Quod verbum Hieronymus translator posuit, et expositor Pater Augustinus secutus est; ut nemo audeat accusare quod talium virorum auctoritate probatum est. Haec enim verbi translatio nmis haereticorum videtur designare perfidiam; nam cum baptizent, cum communi
Abbreviated transcription (Latin):
cut hic dicit merito credendȩ sunt auistis hominibus fuissȩ cor-¬
reptȩ. & miscłiȩ studio nichilominus ẽẽ reprehensȩ: reliquę uero
alis quinq uirgines. quȩ adulantium uocib infelici sorte credide¬
runt. caput earũ factũ est in sua deceptione pinguissimũ: & ide
extincas lampadib non sunt receptȩ qm terrenam uitam ande
dñm ueri luminis. non decebat offerri. Quam parabolam beatus au¬
gusainus in libro questionũ quinquagesimo nono: latius & decenter
exposuit. Et ideo consideremus quam periculosa sit adulatio: quȩ exclu
rum. De superiore sensu: pendet ifte uersiculus. Ait enim. oleum. pec¬
catoris non impinguet caput meum: & subsecutus adiunxit. qm̃ ad
huc est oratio mea in beneplacitis eorum. łlam cum dicit adhuc
esse orationem suã in beneplacitis eorũ. idest iniquorũ: indicat se
perfecte nondũ fuisse conuersum: quando & sibi orando talia

Expanded text:
cut hic dicit merito credendae sunt a justis hominibus fuisse corcut hic dicit merito credendae sunt a justis hominibus fuisse correctae, et misericordiae studio nihilominus esse reprehensae. Reliquae vero aliae quinque virgines, quae adulantium vocibus infelici sorte crediderunt, caput earum factum est in sua deceptione pinguissimum; et ideo exstinctis lampadibus non sunt receptae: quoniam tetram vitam ante Dominum veri luminis non decebat offerri. Quam parabolam beatus Augustinus in libro Quaestionum quinquagesimo nono latius et decenter exposuit. Et ideo consideremus quam periculosa sit adulatio, quae excludrum. De superiore sensu pendet iste versiculus; ait enim: Oleum autem peccatoris non impinguet caput meum; et subsecutus adjunxit: Quoniam adhuc est oratio mea in beneplacitis eorum. Nam cum dicit adhuc esse orationem suam in beneplacitis eorum, id est iniquorum, indicat se perfecte nondum fuisse conversum: quando et sibi orando talia
Abbreviated transcription (Latin):
enim oleum in bonã partem. causa splendoris: pabulum luminis: prestans
nitorem. pariter & salutem In malam uero partem: sicut hic ponitur.
Oleum peccatoris. est dilectio simulata uerborũ: quȩ adulationibus &
blandimentis nras mentes uelut olei pinguedo leniter ingrediens. ri¬
gorem ueritatis emollit: & ad norias cogitationes amoris fietai potius
oftentatione perducit: sicut in alio psalmo dictum est mollierunt. ser¬
mones suos super oleum. & ip̃si sunt iacula: & in salomone at. uerba
aduladorũ mollia. nouissima autem eorũ perimunt in intima uentris
Qua propter. illa manita semper eligenda sunt. quȩ non ad dilectionẽ
seli trabunt: sed ad precepta nos diułtatis inuitant. Poteft autem
& illud euangelicũ de decem uirginibus hic decenter aptari: quod
quinq uirgines quȩ actus suos ꝓbatissimos dño dedicauerunt.
conscientias lucidas conseruantes. caritatis oleo referte. semet ipsas
tanquã lampades ardentissimas dñi conspectibus optulerunt iftȩ si¬

Expanded text:
enim oleum in bonam partem causa splendoris, pabulum luminis, praestans nitorem pariter et salutem. In malam vero partem sicut hic ponitur oleum peccatoris est dilectio simulata, verborumque adulationibus et blandimentis nostras mentes velut olei pinguedo leniter ingrediens, rigorem veritatis emollit, et ad noxias cogitationes amoris ficti potius ostentatione perducit; sicut in alio psalmo dictum est: Mollierunt sermones suos super oleum, et ipsi sunt jacula. Et Salomon ait: Verba adulatorum mollia, novissima autem eorum perveniunt in intima ventris . Quapropter illa monita semper eligenda sunt, quae non ad dilectionem saeculi trahunt, sed ad praecepta nos Divinitatis invitant. Potest autem et illud evangelicum de decem virginibus hic decenter aptari , quod quinque virgines, quae actus suos probatissimos Domino dedicaverunt, et conscientias lucidas conservantes charitatis oleo refertae, semetipsas tanquam lampades ardentissimas Domini conspectibus obtulerunt. Istae si
Abbreviated transcription (Latin):
ne & tu tempteris. Quapropter. hȩc consuetudo bonorũ eft ut malint se
a bonis corripi: quam sceleratorũ aclulatione predicari: sicut scriptũ est
meliora sunt amici uulnera. quã uoluntaria oscula inimici. Sequitur Oleum
autem peccatoris non impinguet caput meum. Oleum & in bono & in malo
plerũq ponitur. In bono: ut est illud euangelii: tu autem cũ ieiunas un¬
guȩ caput tuũ oleo. & faciem tuã laua: & in qua dragesimo quarto psa

Expanded text:
ne et tu tenteris . Quapropter haec consuetudo bonorum est, ut malint se ne et tu tenteris . Quapropter haec consuetudo bonorum est, ut malint se a bonis corripi, quam sceleratorum adulatione praedicari; sicut scriptum est: Meliora sunt vulnera amici quam voluntaria oscula inimici . Sequitur, oleum autem peccatoris non impinguet caput meum. Oleum et in bono et in malo plerumque ponitur. In bono, ut est illud Evangelii: Tu autem cum jejunas, ung
Abbreviated transcription (Latin):
mines operantes iniquitatem. & ad electos eorũ. Et nota. quod addidit
eorũ: ne putares reuera electos dñi. qui tali nomine uocabantur Multo
enim sceleratiores sunt illi qui inter malos uidentur esse precipui:
quasi duces criminũ: quasi principes latronũ: & caputomnium
perditorũ. Corripiet me iustus in miscdia & increpabit me. oleum
autem peccatoris non impinguet caput meum. Postulata linguȩ cuftodia
sc̃s magis increpationes elfgit iustorũ. quã blandimenta peccantium.
Sed quȩ sit correptio iufti breuiter intimauit. dicendo in miscđia: qm̃
uir sc̃s non in ira corripit. sed per dilectionem increpator accedit Nã
& si uultũ irati oftendit. cor tamen placati semper assumit: sicut mo¬
net apł̃s fratres si preoccupatus fuerit homo in aliquo delicto. uos qui
sp̃uales eftis inftruite huiusmodi in sp̃u lenitatis: considerans te ipsum

Expanded text:
mines operantes iniquitatem, et ad electos eorum. Et nota quod addidit, mines operantes iniquitatem, et ad electos eorum. Et nota quod addidit, eorum, ne putares revera electos Domini, qui tali nomine vocabantur. Multo enim sceleratiores sunt illi qui inter malos videntur esse praecipui, quasi duces criminum, quasi principes latronum, et caput omnium perditorum. Vers. 6. Corripiet me justus in misericordia, et increpabit me; oleum autem peccatoris non impinguet caput meua vir sanctus increpationes eligit justorum, quam blandimenta peccantium. Sed quae sit correctio justi breviter intimavit, dicendo, in misericordia: quoniam vir sanctus non in ira corripit, sed per dilectionem increpator accedit. Nam etsi vultum irati ostendit, cor tamen placati semper assumit; sicut monet Apostolus: Fratres, si praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto, vos qui spirituales estis, instruite hujusmodi in spiritu lenitatis, considerans teipsum,
Abbreviated transcription (Latin):
re uideatur: sicut in libro primo regũ dictum est. quasi peccatũ ariolan¬
di est repugnare: & quasi scelus idolatriȩ nolle adquiescere. Nam quoa
dicit. ad excusandas excusationes in peccatis: consuetudinem significat
impudentium: qui quando fuerint deprehensi. primũ se aliqua falsi¬
tade excusare noscuntur: & cũ fuerintꝰ conuicti inde alias semper
excusationes assumunt: ne quando ueritati adquiescat in uerecunda
ꝓteruitas. Modo enim tempori: modo necessitati: modo aliis imputant
quod peccant. Quȩ figura dicitur metastasis. idest translatio: dum culpam
at implicari. Conuinati enim dicuntur rei. quando duo simul uno uin¬
culo colligantur: ut alter alterum prepediens fugam liberam habere. non pos¬
sint. Orat ergo ꝓpħa ne cũ talibus illigetur: qui implicatione mutua alteru¬
trũ sibi impedire noscuntur. Non conuinabor respicit ad utrũq & ad ho¬

Expanded text:
re videatur; sicut in libro primo Regum dictum est: Quasi peccatum ariolanre videatur; sicut in libro primo Regum dictum est: Quasi peccatum ariolandi est repugnare, et quasi scelus idololatriae nolle acquiescere . Nam quod dicit, ad excusandas excusationes in peccatis, consuetudinem significat impudentium, qui quando fuerint deprehensi, primum se aliqua falsitate excusare noscuntur, et cum fuerint inde convicti, alias semper excusationes assumunt, nequando veritati acquiescat inverecunda protervitas: modo enim tempori, modo necessitati, modo aliis imputando quod peccant. Quae figura dicitur metastasis, id est translatio, dum culpam at implicari. Combinati enim dicuntur rei, quando duo simul in uno vinculo colligantur, ut alter alterum praepediens, fugam liberam habere non possint. Orat ergo propheta, ne cum talibus illigetur, qui implicatione mutua alterutrum sibi impedire noscuntur. Non combinabor respicit ad utrumque, et ad ho