comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
piget. Qnare benefitiũ dedexis: Nã hoc
qđ cõmemoras adrẽ maximȩ ꝑtinerȩ
negarȩ ñ possũ: simȩ paululũ conqͥes¬
cente apđ mȩ. distinguere ifta nomin
& cansã noue academie aꝑire uolue¬
ris. Grederęm inqͥt me quoq apran-¬
dio te auocare uoluisse. ni & magistę
alicentio t̾ritũ dudũ putarẽ.⁊ ęius
postulatio ita nobis p̃scripsissȩt : ut ei
ante prandiũ qͥcquid huiꝰ inuolutionis
deret : mat̾ nr̃a nã domi iã eramꝰ. ita
trudere cepit inprandiũ: ut uerba fa¬
ciendi locus ñ.eęt. Deinde cũ tantũ
alimentoꝵ accȩpissemꝰ. quantũ cõpęs¬
cende fami satis. eet: ad pratũ regressis
nob̾: alypius. pareã inqͥt sententie tuȩ.
nec ausim recusare. Si enĩ nibil me fuge¬
rit : gatulabatũ doctrine tuȩ.tũ etiã
mȩmorie meȩ. Aut si inqͦquã fortassȩ
oberrauero: rȩcurab̾ id. ut de inceps
cõmotũ : nȩc uͦ discidiũ putandum.

Expanded text:
piget. quare beneficium dederis — nam hoc piget. quare beneficium dederis — nam hoc quod commemoras ad rem maxime pertinere negare non possum — si me paululum conquiescente apud me distinguere ista nomina et causam nouae Academiae aperire uolueris. — Crederem, inquit, me quoque a prandio te auocare uoluisse, ni et magis a Licentio territum dudum putarem et eius postulatio ita nobis praescripsisset, ut ei ante prandium quidquid huius inuolutionis deret, mater nostra — nam domi iam eramus — ita nos trudere in prandium coepit, ut uerba faciendi locus non esset. Deinde, cum tantum alimentorum accepissemus, quantum compescendae fami satis esset. ad pratum regressis nobis Alypius: Paream, inquit, sententiae tuae nec ausim recusare. si enim nihil me fugerit, gratabor cum doctrinae tuae tum etiam memoriae meae. at si in quoquam fortasse aberrauero, recurabis id, ut deinceps commotum. nec uero discidium putandum,
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ ręxũ. uł obruta. uł confusa
latitaret : qͣmius & ipsã refrenationẽ ⁊
qͣsi suspensionẽ assensionis: magnã ꝓrsus
actionẽ sapientis. eẽ. dicẽbant. Uideor mͥ
breuit̃ totũ ut uoluisa exposuissȩ : nibil¬
q recessise ap̃scriptitione alyppi tua. id
ẽ. ȩgisse ut dr̃ bona fide. Sienĩ aliqͥd ul
ñ ita ut ẽ dixi: uł fortae ñ dixi : nihil uo¬
luntate ame factũ est. Bona gͦ fides est :¬
ex animi sententia. Homini ȩnĩ homo
falsus. docendus. fallax : cauendus deba
uideri. Quoꝵ pͥus magisttũ bonũ: pos¬
teriꝰ discipłm cautũ desid̾at. Tũ alypiꝰ.
Gratũ inqͥt habeo. cũ ⁊ licentio ate satis facꝰ¬
tũ.ẽ: & me onere ĩposito releuasti. Non ȩnĩ
magnꝰ tibi uerendũ erat. nȩ qͥđd explorandi
ꝑdere fuisset necessȩ. Quare: fac sis. ut
rentia nouȩ ac uetęris academie : netẽ
pigeat exponȩre. Prorsus in qͣm fiteor

Expanded text:
tudinem rerum, vel obruta, vel confusa tudinem rerum, vel obruta, vel confusa latitaret. Quamvis et ipsam refrenationem et quasi suspensionem assensionis magnam prorsus actionem sapientis esse dicebant. Videor mihi breviter totum, ut voluisti, exposuisse, nihilque recessisse a praescriptione, Alypi, tua, id est egisse, ut dicitur, bona fide. si enim aliquid uel non ita, ut est, dixi uel forte non dixi, nihil uoluntate a me factum est. bona ergo fides est ex animi sententia. homini enim homo falsus docendus, fallax cauendus debet uideri, quorum prius magistrum bonum, posterius discipulum cautum desiderat. Tum Alypius: Gratum, inquit, habeo, cum et Licentio a te satisfactum est et me onere inposito releuasti. non enim magis tibi uerendum erat, ne quid explorandi  quoquam te prodere fuisset necesse. quare faxis, ut rentia nouae ac ueteris Academiae ne te pigeat exponere. — Prorsus. inquam, fateor,
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ꝓrsus ñ posse inueniri: uehem̃tissimȩ¬
ut conuncerent in cubuer. Inde dis¬
sensiones philosophoꝵ. inde sensuũ
fallatie. indȩ somnia furoresq inde
pseudomenȩ in illius causȩ patrocinio
uiguer̃. E cũ ub ȩodẽ zenonȩ accepis¬
sent. nichil. eȩ̃. turpius qm opinari:
cõfecer̃ callidissimȩ. ut si nichil ꝑcipi
posset. & eẽt opinatio turpissima.
nichil uniqͣm sapiens apꝓbarȩt. Hinc
ȩis inuidia magna oblata. ẽ. Uidebat᷑
enĩ ẽẽ consȩquens: ut nihil ageret qͥ
nihil apꝓbaret. Tndȩ : dormientẽ sẽꝑ
& officioꝵ om̃iũ desextorẽ. sapien suũ
academici describȩre uidebantꝰ: quȩ̃
nihil apꝓbare cęnsebant. Hic illi induc¬
to quodã ꝓbabili. qđ etiã ueri similȩ
nominabant : nullo mͦ cessare sapientẽ
ab offituis asserebant. cũ habęret qđ
sequeretur. ueritas aũ siuę ꝓpt̾ natu¬
re tenȩbras quasdã. siue ꝓpt̾ simili¬

Expanded text:
hoc prorsus non posse inueniri uehemhoc prorsus non posse inueniri uehemut convincerent incubuerunt. Inde dissensiones philosophorum, inde sensuum fallaciae, inde somnia furoresque, inde pseudomeni et soritae in illius causae patrocinio viguerunt. Et cum ab eodem Zenone accepissent, nihil esse turpius quam opinari, confecerunt callidissime, ut si nihil percipi posset, et esset opinatio turpissima, nihil unquam sapiens approbaret. 12. Hinc eis invidia magna conflata est: videbatur enim esse consequens, ut nihil ageret, qui nihil approbaret. Unde dormientem semper, et officiorum omnium desertorem, sapientem suum Academici describere videbantur, quem nihil approbare censebant. Hic illi inducto quodam probabili, quod etiam verisimile nominabant, nullo modo cessare sapientem ab officiis asserebant, cum haberet quid sequeretur; veritas autem sive propter naturae tenebras quasdam, sive propter simili
Abbreviated transcription (Latin):
sulturus sis. Agã in qͣm bona fide. qm̃
de iurȩ p̃scribis. INam academicis
placuit. Nec homini scientiã posse
contingerȩ. earũ dũ taxat ręrũ quȩ
ad philosophiã ꝑtinent. Nã cetera se¬
curare carnȩades nȩgabat: & tam̃ ho-¬
minẽ posse. eẽ. sapientẽ. sapientisq
totũ munus ut abste qͦq licenti illo
sermone dissertũ. ẽ in conqͥsitione uęri
explicari: ex qͦ confici: ut nulli etiã rei
sapiens assentiat᷑. Firae enĩ necesse est
qđ sapienti nȩ fas.e: si assentiat᷑ reb i¬
certis. E om̃ia incerta eẽ ñ dicebant solũ:
uerũ etiã copiosissimis rationib affir¬
mabant. Sed uerũ ñ posse cõp̃bendi :
ex illa stoici zenonis diffinitionę ar¬
ripuisse uidebant᷑. qui ait id uerũ p̃os¬
ex eo unde.cȩt: ut eẽ ñ posset ex eo unde
ñçet. Quod breuius planiusq sic dr̃
his signis uerũ posse cõp̃hendi: que
signa ñ potest habere qđ falsũ est

Expanded text:
sulturus sis. Agam, inquam. bona fide, quoniam sulturus sis. Agam, inquam. bona fide, quoniam de iure praescribis. nam et Academicis placuit nec homini scientiam posse contingere earum dumtaxat rerum, quae ad philosophiam pertinent — nam cetera curare se Carneades negabat — et tamen hominem posse esse sapientem sapientisque totum munus, ut abs te quoque, Licenti, illo sermexplicari. Ex quo confici, ut nulli etiam rei sapiens assentiatur: erret enim necesse est, quod sapienti nefas est, si assentiatur rebus incertis. Et omnia incerta esse non dicebant solum, verum etiam copiosissimis rationibus affirmabant. Sed verum non posse comprehendi, ex illa stoici Zenonis defripuisse uidebantur, qui ait id uerum percex eo, unde esset, ut esse non posset ex eo, unde non esset. quod breuius pLaniusque sic dicitur. his signis uerum posse conprehendi, quae signa non potest habere quod falsum est.
Abbreviated transcription (Latin):
istinc securꝰ sis. Nã & multos maximȩ¬
⁊ patrẽ mȩũ sepe anma uert ȩo
edatiorẽ: qͦ refertior curis. eẽt de¬
indȩ : tu qͦq de istis mȩtris cogitantẽ
ñ sic exꝑtus es : ut curã mea m̃sa sȩcura
sit. qd qͥdem apđ mȩipsũ mirari so¬
lȩo. Quid enĩ sibi uult qđ tunc cibũ
ꝑtinatꝰ appetimus. cũ in alud inten¬
dimꝰ animũ: Aut qͥs. ẽ. qͥ manib ⁊
fit: Audi potiꝰ in qͣm deacademicis
qd rogaueras : ne te metra ista uoluen¬
tẽ. ñũ solũ in epulis sine mȩtro: sȩd
etiã inquȩstionib patiar. Siqͥd aut̾
ꝓmea partȩ̨ occultabo : ꝓdet alippius.
hona fidȩ tua opus ÷ inqͥt alipiꝰ. Nã si mȩ¬
tuendũ. ẽ. nȩ aliqͥd occultes: amȩ dȩ¬
p̃hendi posse difficile arbitror. eũ
aqͦ me ista didisscisse nullus qͥ me no¬
uit ignorat. p̃sertĩ cũ in ꝓdendo uero¬
ñ magis uictone qͣm animo tuo con¬

Expanded text:
istinc securus sis; nam et multos et maximeistinc securus sis; nam et multos et maxime patrem meum saepe animaduerti eo edaciorem, quo refertior curis esset. deinde tu quoque de istis metris cogitantem non sic expertus es, ut cura mea mensa secura sit. quod quidem apud me ipsum mirari soleo; quid enim sibi uult. quod tunc primum pertinacius appetimus. cum in aliud intendimus animum? aut quis est, qui manibus et fit? — Audi potius, inquam. de Academicis quod rogaueras, ne te metra ista uoluentem non solum in l\'pulis sine metro sed etiam in quaestionibus patiar. si quid autem pro mea parte occultabo, prodet Alypius. — Bona fide tua opus est, inquit Alypius; nam si metuendum est, ne aliquid occultes, a me deprehendi posse difficile arbitror cum, a quo me ista didicisse nullus qui me nouit ignorat, praesertim cum in prodendo uero non magis uictoriae quam animo tuo con
Abbreviated transcription (Latin):
retractandã quã distulȩramꝰ de acade¬
micis quȩstionẽ: cũ ame qnͣtũ potui lu¬
m̃ philosophiȩ laudaret᷑. ñ inuitus accessĩt.
Et fortȩ dies ita serenꝰ effulserat : ut nulli
ꝓrsus rei magis qͣm serenandis animis
nr̃is congruerȩ uideret᷑ Al aturus itaq
solito. lectos reliqͥmus : paululũq cũ
rusticis egimꝰ qd tẽpus urgebat. Tum
alipius. Anteq uos inqͥt audiã de aca¬
demicis disputantes : uolo mͥ legatꝰ sermo
ille ur̃. quẽ dicitis me absente ꝑfectũ.
Non enĩ possũ alit̃. cũ inde huiꝰ disputatio¬
nis ocͤasio nata sĩt : in audiendis uob̃ ñ aut
errare. aut certe laborare. O d̾ cũ factũ.
.eet. & in eo pene totũ antẽ meridianũ
tẽpus cũsũptũ uidemꝰ: redire ab agro qͥ
tiã exponendo repetȩre ne graueris:
ne qͥd inea ef fugiat qđ ꝓpartib meissit
Faciã inqͥt. & eo libentius: qd̾ de hac rẽ
cogitansꝰ. parũ prandȩas. Ne in qͥt illẽ

Expanded text:
am quam distuleramus de Academicis quaestionem cum a me, quantum potui. lumen philosophiae laudaretur, non inuitus accessit. et forte dies ita serenus effulserat, ut nulli prorsus rei magis quam serenandis animis nostris congruere uideretur. maturius itaque solito lectos reliquimus paulumque cum rusticis egimus quod tempus urgebat. - Tum Alypius: Antequam uos. inquit, audiam de Academicis disputantes. uolo mihi legatur sermo ille uester, quem dicitis me absente perfectum; non enim possum aliter, cum inde huius disceptationis occasio nata, sit in audiendis uobis bis non aut errare aut certe laborare. — Quod cum factum esset et in eo paene totum antemeridianum tempus consumtum uideremus, redire ab agro, qui micorum sententiam exponendo repetere ne graueris, ne quid in ea me fugiat, quod pro partibus meis sit. — Faciam, inquam, et eo libentius, quo de hac re cogitans parum prandeas. — Ne, inquit ille,
Abbreviated transcription (Latin):
que otiũ philosophandi daret. nullam
beatã uitã nͥ qua inphilosophia iuiuere¬
tur. sed me tanto meoꝵ onerȩ quor
ex offitio meo uita penderet: multisq
magno eselatꝰ gaudio. tã scõ buiꝰ uitȩ
inflaminatus ardore : ut te diceres. si
tu abillarũ importunarũ litium uin¬
culis aliqͦ modo eximerȩris. omĩa mea
uincula etiã patrimonii tui mecũ
partitipatione rupturũ. Itaq cũ amo¬
to nobis fomite discessisses: nũꝗ cessa¬
uimꝰ inbiantes inphilosophiã atq illã
uitã que int̾nos placuit atq conuenit
ꝓrsus nicbil aliud cogitare. atq id
constant̃ qͥdẽ : sed minus acrit̾ ageba¬
mus. putabamꝰ tam̃ satis nos agere.
Et qm̃ ñdũ aderat hȩc flamma. que
summa nos arreptura ęrat: illã qua
lenta ȩstuabamus arbitrabam̃. eẽ. uł
maximã. Cũ ȩcce tͥ libri quedã pleni
ut ait celsinus bonas res arabicas. ubi
exhilar̃ innos. ubi illi flam mulȩ instil¬

Expanded text:
quae otium philosophandi daret; nullam quae otium philosophandi daret; nullam beatam vitam, nisi qua in philosophia viveretur: sed me tanto meorum onere, quorum ex officio meo vita penderet, multisquemagno es elatus gaudio, tam sancto hujus vitae inflammatus ardore, ut te diceres, si tu ab illarum importunarum litium vinculis aliquo modo eximereris, omnia mea vincula etiam patrimonii tui mecum participatione rupturum. 5. Itaque cum admoto nobis fomite discessisses, nunquam cessavimus inhiantes in philosophiam, atque illam vitam quae inter nos placuit atque convenit, prorsus nihil aliud cogitare: atque id constanter quidem, sed minus acriter agebamus; putabamus tamen satis nos agere. Et quoniam nondum aderat ea flamma, quae summa nos arreptura erat; illamqua lenta aestuabamus, arbitrabamur vel esse maximam. Cum ecce tibi libri quidam pleni, ut ait Celsinus, bonas res arabicas ubi exhalarunt in nos, ubi illi flammulae instil
Abbreviated transcription (Latin):
foueras. iã uolare audentis. sustenta sti
rudim̃ta. Tu etiã cũ te absentẽ atq
ignorante nauigasse.
nichil succen¬
sens qđ ñ decũ com¬
municassẽ ut
solȩrẽ. atq aliud qͥd¬
uis qͣm contu¬
matiã suspicans.
mansifi incon¬
cussus in amititia.
nec plus ante ocu¬
los tuos liberi
deserti a magistro.
penitralia puritasq
uersata ẽ. Postremo qcqđ de otio meo nege¬
mͦ gaudeo. qđ a suꝑfluarũ cupiditatũ
uinculis eualaui. qđ deposias onerib
mortuarũ curarũ respiro. resipisco. rȩdeo
admȩ. q quero intentissimꝰ ueritatẽ.
qđ inuenire iã ingredior. qđ me ad
sũ mũ ipsũ modũ ꝑuenturũ ee̾. confido.
tu animasti. tu impulisti. tu fecisti. Cuiꝰ
au minister fuęris : plus adhuc fide con¬
cepi. quã ratione cõp̃hendi.Nã cũ p̃sens
p̃senti tͥ exposuissem interiores motus
animi mei. uehem̃terq ac sẽpius asse¬
rerẽ. nullã mͥ uideri ꝓsꝑam fortunã nͥ

Expanded text:
foveras, jam volare audentis sustentasti foveras, jam volare audentis sustentasti rudimenta. Tu etiam cum te absente atque ignorante navigassem, nihil succensens quod non tecum communicassem ut solerem, atque aliud quidvis quam contumaciam suspicans, mansisti inconcussus in amicitia; nec plus ante oculos tuos liberi deserti a magistro, penetralia puritasque versata est. 4. Postremo quidquid de otio meo modo gaudeo; quod a superfluarum cupiditatum vinculis evolavi, quod depositis oneribus mortuarum curarum, respiro, resipisco, redeo ad me; quod quaero intentissimus veritatem, quod invenire jam ingredior, quod me ad summum ipsum modum perventurum esse confido; tu animasti, tu impulisti, tu fecisti. Cujus autem minister fueris, plus adhuc fide concepi, quam ratione comprehendi. Nam cum praesens praesenti tibi exposuissem interiores motus animi mei, vehementerque ac saepius assererem, nullam mihi videri prosperam fortunam, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
aliquantũ respirare concessũ. est
insermonib nr̃is uigilantior. qͥs acutor
apparuit : Egone tͥ grãm ñ repensabo: An
fortasse paululũ debeo: Tu me ad olestentu¬
& domo. & sũptu. & qđ plus ẽ. animo ex¬
cepisti. Tu patre orbatũ amititia consola¬
tus es: hortatione animafa. ope ad ui¬
iusti. Tu innr̃o ipso municipio. fauore.
familiaritate. cõmunicatione domꝰ tue:
pene decũ darũ pͥmatẽq fecisti. Tu car¬
thaginẽ illustrioris ꝓfessioniͥs grã reme¬
antẽ. cũ tͥ soli & meoꝵ nulli cõsiliũ meũ
spẽq aꝑuissem. qͣnuis aliqnͣtũ illo tͥinsito¬
qͥa ibi iã docebã patriȩ amore cunctatus
ȩs : tam̃ ubi eiuncęre adolescentis cupidi¬
tatẽ ad ea que uidebantur meliora tẽ¬
dentis nequi uisti. ex de hortatore in ad¬
uitore. mira beniuolentie modatione
conusus es. Tu necessarus om̃ib iter
am miniculasti meũ. Tu ibidẽ rursus
qͥ cunabula &e qͣs̃ nidũ studioꝵ meoꝵ

Expanded text:
aliquantum respirare concessum est, aliquantum respirare concessum est, in sermonibus nostris uigilantior, quis acutior apparuit? ego tibi gratiam non repensabo ? an fortasse paululum debeo ? tu me adulescentuet domo et sumtu et, quod plus est, animo excepisti; tu patre orbatum amicitia consolatus es, hortatione animasti, ope adiuuisti; tu in nostro ipso municipio fauore familiaritate communicatione domus tuae paene tecum clarum primatemque fecisti; tu Karthaginem inlustrioris professionis gratia remeantem, cum tibi et meorum nulli consilium meum spemque aperuissem, quamuis aliqquia ibi jam docebam, patriae amore cunctatus es: tamen ubi evincere adolescentis cupiditatem, ad ea quae videbantur meliora tendentis, nequisti; ex dehortatore in adjutorem mira benevolentiae moderatione conversus es. Tu necessariis omnibus iter adminiculasti meum. Tu ibidem rursus, qui cunabula, et quasi nidum studiorum meorum
Abbreviated transcription (Latin):
diuimꝰ murmura tua. sed etiã ñ nulla
fulgura fulminib ꝓpͥora conspeximꝰ.
O uis enĩ ut coetera tȩp̃oretaceã & unũ
cõmemore. qͥs inqͣm tã subito unqͣm tãtũ
intonuit. tantũq lumine m̃tis ȩmicuit
ut sub illo fremitu rationis. & qͦdã chorus¬
camine tẽꝑantię. uno die illa & pͥdie sȩ¬
iussima pęnitus libido moreretur : Ergo
ne ñ erũpet aliqͣndo ista uirtus. & mul¬
toꝵ despantiũ risus inhorrorẽ stuporẽq
cõuertst. & locuta int̾ris quasi quedã
futuroꝵ signa. rursus ꝓiecto totiꝰ cor¬
ꝑis oͥnere recurret incelũ : Ergone au¬
gustinꝰ de romaniano ista frustra dix̃:
Nł sinat ille cui me totũ dedi. quẽ nẽ
recognoscere aliqͣntũ coepi. Ergo ag¬
gredere mecũ philosophiã. hic. ẽ qͥc¬
qͥd te anxiũ sȩpe atq dubitantẽ. ã¬
mirabilit̾ solet mouere. Non enĩ
metuo aut asocordia moꝵ aut a
tarditate : in genio tuo. Qiustȩ qndo

Expanded text:
divimus murmura tua, sed etiam nonnulla divimus murmura tua, sed etiam nonnulla fulgura fulminibus propiora conspeximus. quis enim, ut cetera pro tempore taceam et unum commemorem, quis, inquam, tam subito umquam tantum intonuit tantumque lumine mentis emicuit, ut sub uno fremitu rationis et quodam coruscamine temperantiae uno die illa pridie saeuissima penitus libido moreretur? ergo non erumpet aliquando ista uirtus et multorum desperantium risus in horrorem stuporemque conuertet et locuta in terris quasi quaedam futurorum signa rursus proiecto totius corporis onere recurret in caelum? ergone Augustinus de Romaniano frustra ista dixit? non sinet ille. cui me totum dedi, quem nunc recognoscere aliquantum coepi. Ergo adgredere mecum philosophiam; hic est quidquid te anxium saepe atque dubitantem mirabiliter solet mouere. non enim metuo aut a socordia morum aut a tarditate ingenio tuo. quis te, quando
Abbreviated transcription (Latin):
atq pietate implorandũ ẽ: ut intentio
constantissima bonoꝵ studioꝵ teneat
cursũ suũ. aqͦ eã nullus casus excutiat .:
qͦ minꝰ illã philosophiȩ tutissimꝰ iocũ¬
dissimꝰq portus accipiat. hȩc pͥma tua
causa . ẽ. hinc tͥ metuo. hinc te cupio
lib̾ari. Hinc simͦ dignus sim qͥ impetrẽ:
qtidianas uotis auras tͥ psꝑas orare ñ
cesso. Oro aũ ipsã sũmidĩ uirtutẽ atq
sapientiã. Ouid ẽ ȩnĩ alud quẽ mis¬
teria nobis tradunt dĩ filũ : Aultũ
nos exaudiri posse desꝑes. nitarisq
nobiscũ &̾tu. ñ solũ uotis. sed etiã uo¬
luntate : atq illa tua naturali m̃tis
alcitudine ꝓpt̃ qͣm te quero. qua sin¬
gularit delector. qͣm seꝑ ad miror
que inte ꝑ nefas illis rerũ do mesticarũ
nubib quasi fulm̃ in uoluit᷑. & mul¬
tos ac pene om̃s latet. me aũ & aliũ.
uł terciũ familiarissimos tuos latere̾
ñ potest : qui sȩpe ñ solũ attente au¬

Expanded text:
atque pietate implorandum est, ut intentio atque pietate implorandum est, ut intentio constcursum suum, a quo eam nullus casus excutiat, quominus illam philosophiae tutissimus jucundissimusque portus accipiat. Haec prima tua causa est; hinc tibi metuo, hinc te cupio liberari, hinc, si modo dignus sim qui impetrem, quotidianis votis auras tibi prosperas orare non cesso; oro autem ipsam summi Dei Virtutem atque Sapientiam. Quid est enim aliud, quem mysteria nobis tradunt Dei Filium? 2. Multum nos exaudiri posse desperes, nitarisque nobiscum et tu non solum votis, sed etiam voluntate, atque illa tua naturali mentis altitudine, propter quam te quaero, qua singulariter delector, quam semper admiror, quae in te, proh nefas! illis rerum domesticarum nubibus quasi fulmen involvitur, et multos, ac pene omnes latet: me autem, et alium, vel tertium, familiarissimos tuos latere non potest, qui saepe non solum attente au
Abbreviated transcription (Latin):
uł ꝑuicatia. uł ut ego int̾dũ arbitror cõ¬
grua illi ratio tẽpori. simul cũ ipso tẽꝑe.
& cũ ipsius carnȩadis cicȩronisq corꝑi¬
b sepultae foret. Sed quia siuȩ uitȩ
huiꝰ multis uariisq iactationib roma¬
nianȩ ut eodẽ tȩ ꝓbas siue ingenioꝵ qͦ¬
dã stupore uł socordia uł tarditate
torpentiũ. siue desꝑatione inuenien¬
di qr ñ ꝗ facile oculis ista lux. tam
facile m̃tib sapientiȩ sidus oborit᷑ siue
etiã qͥ error om̃iũ popłoꝵ .ẽ. falsa opi¬
nione inuentȩ ueritatis nec diligent̃
uoluntate auertuntur: euenit ut scien¬
tia raro paucisq ꝓueniat. eoq fit ut
achademicoꝵ arma qͣndo cũ his adma¬
nus uenit̾ : nec mediocrib uiris. sed a¬
cutis & bene eruditis : in uicta & quasi
uulcania uideant᷑. Q. uã obrẽ contͣ illos
fluctus ꝓcellasq fortune cũ obniten¬
dũ ręmis qualiũ cũq uirtutũ: tum
inprimis duinũ auxiliũ om̃i deuotione

Expanded text:
peruicacia uel, ut ego interdum arbitror, congrua illi tempori ratio simul cum ipso tempore et cum ipsius Carneadis Ciceronisque corporibus sepulta foret. sed quia siue uitae huius multis uariisqueiactationibus,Romamaneut in eodem teprobas, siue ingeniorum quodam stupore uel socordia uel tarditate torpentium siue desperatione inueniendi — quia non quam facile oculis ista lux, tam facile mentibus sapientiae sidus oboritur — siue etiam, qui error omnino populorum est, falsa opinione inuentae a se ueritatis nec diligenteruoluntate auertuntur, euenit, ut scientia raro paucisque proueniat, eoque fit, ut Academicorum arma, quando cum eis ad manus uenitur, nec mediocribus uiris sed acutis et bene eruditis inuicta et quasi Uulcania uideantur. quam ob rem contra illos fluctus procellasque fortunae cum obnitendum remis qualiumcumque uirtutum tum in primis diuinum auxilium omni deuotione
Abbreviated transcription (Latin):
finitionẽ istã in qͥt defendet si libebit.
ille qͥ ꝓtulit. Nẽ mͥ tu uolo respondeas.
ut tandẽ ad id qd̃ agitur ueniamꝰ. Istic
sũ inqͥt ille. dasne ait albiceriũ scisse
uerũ : do in qͥt. Adelior gͥ tuo sapiente.
Nullo mͦ ait ille. Nã qd̵ genꝰ ueri sapiens
reqrit: Non solũ ille delirus ariolus.
sed ne ipse qͥdẽ sapiens dũ incorpore
uiuit asseqͥtur qd tam̃ tantũ . ẽ: ut
multo sit prestoabilius hoc semꝑ que¬
rere. qͣm illud aliꝗdo inuenire. Flecesse
.ẽ. ait trigetuis. ut mͥ inangustus defi¬
nitio illa subueniat. Quȩ si ꝓptẽa tibi
uciosa uisa .ẽ. ꝗs cõplexa ẽ. eũ quẽ ñ
possumꝰ uocare sapientẽ: quęro utrũ

Expanded text:
finitionem istam, inquit, defendet, si libebit, finitionem istam, inquit, defendet, si libebit, ille qui protulit. nunc mihi tu responde, ut tandem ad id quod agitur ueniamus. — Istic sum, inquit ille. — Dasne, ait, Albicerium scisse uerum? — Do, inquit. — Melior igitur tuo sapiente. — Nullo modo, ait ille; nam quod genus ueri sapiens requirit, non solum ille delirus ariolus sed ne ipse quidem sapiens, dum in hoc corpore uiuit, adsequitur. quod tamen tantum est, ut multo sit praestabilius hoc semper quaerere quam illud aliquando inuenire. — Necesse est, ait Trygetius, ut mihi in angustiis definitio illa subueniat. quae si propterea tibi uitiosa uisa est, quia complexa est eum, quem non possumus uocare sapientem, q
Abbreviated transcription (Latin):
llec ista gͥ st̃ illa diuina. qualia se sola scire
sapientia ꝓfitetur. Cetera aut̾ qͥb isti nęs¬
cio qͥd diuinantes uł aduanã iactantiã
uł ad questũ abutuntur. p̃siderib ꝓfecto
uiliora st̃. Ñ gͥ albiceriꝰ rerũ humarũ ac
diuinarũ scientie particeps fuit : frustq
abste isto mͦ diffinitio nr̃a tẽptata.ẽ. Postri¬
mo cũ qͥcqd p̃ter res humanas aeq di¬
uinas. ẽ. nos uilissimũ ducere & om̃ino
cõdeminere oporteat . quedo inqͥb reb
quęrat tuus ille sapiens ueritatẽ. In diui¬
nis ait ille. Hã uirtus etiã in homine sine
Tũ licentus. diuinas ait & ille nouerat
sed ñ eas que asapiente quȩrende st̃
Qius enĩ ñ eũtat omẽm loquendi con¬
suetudinẽ. si cui diuinationẽ concedat
adimat res diuinas. eqb diuinatio no¬
mrtiata. ẽ quare: illa ur̃a diffinitio
nͥ fillor nescio qͥd aliud qd̃ ad sapientiã
ñ ꝑtineret inclusit. Tũ trigetis. dif¬

Expanded text:
nec ista igitur sunt illa diuina, qualia se sola scire nec ista igitur sunt illa diuina, qualia se sola scire sapientia profitetur; cetera autem, quibus isti nescio qui diuinantes uel ad uanam iactantiam uel ad quaestum abutuntur, prae sideribus profecto uiliora sunt. non igitur Albicerius rerum humanarum ac diuinarum scientiae particeps fuit frustraque abs te isto modo definitio nostra temptata est. postremo cum quidquid praeter res humanas atque diuinas est, nos uilissimum ducere et omnino contemnere oporteat, quaero, in quibus rebus quaerat tuus ille sapiens ueritatem. — In diuinis, ait ille; nam uirtus etiam in homine sine Tum Licentius: Diuinas, ait, et ille nouerat, sed non eas, quae a sapiente quaerendae sunt. quis enim non euertat omnem loquendi consuetudinem, si ei diuinationem concedat, adimat res diuinas, e quibus diuinatio nominata est? quare illa uestra definitio, nisi fallor, nescio quid aliud, quod ad sapientiam non pertineret, inclusit. Tum Trygetius: De
Abbreviated transcription (Latin):
rebat enĩ uir ille doctissimus abhis qͥ talia
mirarentur: nũ gramnaticã. uł musicã.
uł geometricã posset albiceriꝰ docere
qͥs aut̃ illũ nosset. & ñ istoꝵ om̃iũ imꝑtassi¬
mũ fateretue : quã obrẽ adextremũ hor¬
tabat᷑. ut animos suos hi qͥ talia didicissent.
illi diuinationi sine dubitatione p̃ferrent.
darentq oꝑam his disciplinis instruere.
atq adminiculari suã m̃tẽ. qͥb aeriã istã
inuisibiliũ animantiũ naturã transilire.¬
his &e eã suꝑ euolare contingeret. Iã res
diuinȩ cũ omĩb concedentib meliores
angustioresq multo qͣm humane sint
qͦ pacto eas ille assequi poterat. qͥ qđ. eet
ipse nesciebat: Nisi forte exiftimas sidã
que qͦtidie cõtenplam᷑. magnũ qͥdã ẽẽ.
in conparatione uerissimi & secretissimi dĩ:
quẽ raro fortasse. intellectus. sensus autẽ
millus attingit. hȩc aũ presto st̃ oculis nr̃is.

Expanded text:
rebat enim uir ille doctissimus ab his, qui talia rebat enim uir ille doctissimus ab his, qui talia mirarentur, num grammaticam uel musicam uel geometricam posset Albicerius docere. quis autem illum nosset et non istorum omnium imperitissimum fateretur ? quam ob rem ad extremum hortabatur, ut animos suos hi, qui talia didicissent, illi diuinationi sine dubitatione praeferrent darentque operam his disciplinis instruere atque adminiculare suam mentem, quibus aeriam istam inuisibilium animantium naturam transilire et eam supereuolare contingeret. Iam res diuinae cum omnibus concedentibus meliores augustioresque multo quam humanae sint, quo pacto eas ille adsequi poterat, qui quid esset ipse nesciebat, nisi forte existimans sidera, quae cotidie contemplamur, magnum quiddam esse in conparatione uerissimi et secretissimi dei, quem raro fortasse intellectus, sensus autem nullus attingit? haec autem praesto sunt oculis nostris.
Abbreviated transcription (Latin):
concessũ. ẽ. Idõq talia cũ in memoriã nr̃am
incurrerint: ñ mirũ. ẽ. si sentiri posst̃ ab huiꝰ
ũ posse concedo. ratione aũ nego: atq id
fieri nescio qͦmͦ secretissimo atq anr̃is sensi¬
b: remotissimo. N enĩ si miram᷑ apiculã mel¬
le posito nescio qua sagacitate qͣ hominẽ uin¬
cit. Unde unde aduolare: idõ eã nobis p̃po¬
nere. aut saltẽ cõparare debemꝰ. Itaq uellẽ
magis iste albiceriꝰ abeo qͥ discere cuꝑce in¬
t̃rogatus. ipsa metra docuisset. uł coactus
a quopiã cõsultoꝵ dere sibi statĩ ꝓ̃posita
uersus ꝓprios cecinisset: Qđ eundẽ flac¬
ciniũ sepȩ dixisse soles cõmemorare : eũ
illud diuinationis genus magna m̃tis al¬
titudine deridẽt atq despiceret. idq:
nescio cui abiectissime animule. sic enĩ.
dicebat. tribueret : qͦ ille qñ sꝑu ãmonitꝰ.
uł in flatus bȩc respondẽ solitus eẽt. Que¬

Expanded text:
concessum est. ideo talia cum in memoriam nostram concessum est. ideo talia cum in memoriam nostram incurrerint, non mirum, si sentiri possunt ab huius um posse concedo, ratione autem nego, atque id fieri nescio quo modo secretissimo atque a nostris sensibus remotissimo. non enim, si miramur apiculam melle posito nescio qua sagacitate, qua hominem uincit, undeunde aduolare, ideo eam nobis praeponere aut saltem comparare debemus. Itaque uellem magis iste Albicerius ab eo, qui discere cuperet, interrogatus ipsa metra docuisset uel coactus a quopiam consultorum de re sibi statim proposita uersus proprios cecinisset. quod eundem Flaccianum saepe dixisse soles commemorare, cum illud diuinationis genus magna mentis altitudine derideret atque despiceret idque nescio cui abiectissimae animulae—sic enim dice bat — tribueret, quo ille quasi spiritu admonitus uel inflatus haec respondere.solitus esset. quae
Abbreviated transcription (Latin):
postremo falsa respondit. Nã de uatib nibilmͥ
puto eẽ. laborandũ: qͥnĩte loquunt᷑ aliena
deinde res humanas. ẽẽ. ut concedã res ho¬
dare uł eriꝑe casus potest. aut cũ rerũ hu¬
manarũ scientia dr̃: eã dici qua qͥsq nouit.
qtͦ uł qͣ les fundos habeamꝰ. qͥd auri. qͥd ar¬
genti. qđ deniq alienoꝵ carminũ cogite¬
mus. illa. ẽ. humanarũ rerũ scientia.
que nouit lum̃ prudentie. tẽꝑantiaẽ de¬
cus. fortitudinis robur. uisatie sc̃itatẽ.
hec enĩ st̃ que nullã fortunã metuentes:
uere nr̃a dicere audemus. Que si alberiꝰ
ille didicisset: nũꝗ mͥ crede tã luxuriosȩ
deformit̃q uixisset. Qd aut̃ dixit quẽ ũsũ
uolueret animo ille aqͦ consulebat᷑: neq h
puto int̾ res nr̃as. eẽ. numerandũ. ñ quo
negẽ honestissimas disciplinas ad possessio¬
nẽ qnͣdã nrĩ animi ꝑtinere: sed qͥa uersũ
alienũ imꝑitissimis canere ac ꝓnuntiare

Expanded text:
postremo falsa responderit. Nam de vatibus nihil mihi postremo falsa responderit. Nam de vatibus nihil mihi puto esse laborandum, qui mente loquuntur aliena. 20. Deinde res humanas esse ut concedam res hodare uel eripere casus potest ? aut cum rerum humanarum scientia dicitur, ea dicitur, qua quisque nouit uel quot uel quales fundos habeamus, quid auri, quid argenti, quid denique alienorum carminum cogitemus? illa est humanarum rerum scientia, quae nouit lumen prudentiae, temperantiae decus, fortitudinis robur, iustitiae sanctitatem. haec enim sunt, quae nullam fortunam metuentes uere nostra dicere audemus; quae si Albicerius ille didicisset, numquam, mihi crede, tam luxuriose deformiterque uixisset. quod autem dixit, quem uersum uolueret animo ille, quo consulebatur, neque hoc puto inter res nostras esse numerandum, non quo negem honestissimas disciplinas ad possessionem quandam nostri animi pertinere, sed quia uersum alienum etiam inperitissimis canere ac pronuntiare
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando fallit̾ scientia enĩ ñ solũ c̃p̃¬
bensis. sed ita cõp̃hensis reb constat:
ut neq mea qͥs unqͣm errare. nec qͥb¬
libet aduersantib impulsus nutare de¬
beat. Ende uerissimȩ aqͥb:dã philoso¬
phis dr̃: innullo eã possẽ nͥ insapiente
inueniri. qͥ ñ mͦ ꝑceptũ habere deba
id qđ tuetur ac sequit᷑. uerũ etiã in con¬
cussũ tenere. Scimus aut̾ illũ quẽ cõme¬
morasti multa sepe falsa dixisse: qd̃ ñ solũ
aliis mͥ referentib: cõꝑi. sed p̃sens aliꝗdo ipse
ꝑcepi. Cũ ne gͥ scientẽ uocẽ eũ sepe falsa di
xerit. quẽ ñ uocarẽ si incunctant᷑ uera
dixiss&e : boc me & de aruspicib & ade augu¬
rib & de his om̃ib qͥ sid̾a cõsulunt. & de
coniectorib somnioꝵ disxisse putatote. aut
aliquẽ ex hoc genere hominũ ꝓferde sipotestis
qͥ consultꝰ nũꝗ deresponsis suis dubitauerit. nũꝗ

Expanded text:
aliquando fallitur. scientia enim non solum conpraliquando fallitur. scientia enim non solum conprehensis sed ita conprehensis rebus constat, ut neque in ea quisquam errare nec quibuslibet aduersantibus inpulsus nutare debeat. unde uerissime a quibusdam philosophis dicitur in nullo eam posse nisi in sapiente inueniri, qui non modo perfectum habere debet id, quod tuetur ac sequitur, uerum etiam inconcussum tenere. scimus autem illum, quem commemorasti, multa saepe falsa dixisse, quod non solum aliis mihi referentibus comperi sed praesens aliquando ipse percepi. eumne igitur scientem uocem, cuxerit; quem non vocarem, si cunctanter vera dixisset? Hoc me de aruspicibus et de auguribus, et de his omnibus qui sidera consulunt, et de conjectoribus somniorum dixisse putatote. Aut aliquem ex hoc genere hominum proferte, si potestis, qui consultus, nunquam de responsis suis dubitaverit, nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
ut diceret qͥd secũ ipsẽ tacitus uolueret
uirgilii uersũ eũ cogitare respondit. Cũ
ille obstupe factus negare ñ posset ꝑ rex̾
querere qͥ nã u̾sus ille. eet̾. Nec albiceriꝰ ꝗͥ
grammatici scolã uix transiens uidissẽt
aliquando. ũ sũ ipsũ securus & garrulus
canere dubitauit. Hũ igit᷑ aut res huma¬
ne ñ erant deqͥb illȩ consulebat᷑. aut sine
rerũ diuinarũ scientia tã certa consũ¬
lentib & uera respondit: At utrũq:
absurdũ. est. Nã &. humane res nichilst̃
aliud qm res hominũ. ut argentũ. nũ¬
mi.fundus. postremo ipsa etiã cogitatio
&eres diuinas quaͥs ñ recte arbitret᷑. eẽ.
ꝑqs homini diuinatio ipsa ꝓuenit: Sa¬
piens gͦ fuit albiceriꝰ : si sapientiã rerũ
humanarũ diuinarũq scientiã illa dif¬
finitione concedimꝰ. hic ego pͥmo inqmͣ
scientiã ñ appello : inq ille qͥ eã ꝓfitet᷑

Expanded text:
ut diceret, quid secum ipse tacitus uolueret, ut diceret, quid secum ipse tacitus uolueret, Uergilii uersum eum cogitare respondit. cum ille obstupefactus negare non posset, perrexit quaerere, quisnam uersus esset; nec Albicerius, qui grammatici scholam uix transiens uidisset aliquando, uersum ipsum securus et garrulus canere dubitauit. num igitur aut res humanae non erant, de quibus ille consulebatur, aut sine rerum diuinarum scientia tam certa consulentibus et uera respondit? at utrumque absurdum est. nam et humanae res nihil sunt aliud quam reshominum, ut argentum nummi fundus postremo ipsa etiam cogitatio, et res diuinas quis non recte arbitretur esse, per quas homini diuinatio ipsa contingit? sapiens ergo fuit Albicerius, si sapientiam rerum humanarum diuinarumque scientiam illa definitione concedimus. Hic ille: Primoscientiam non appello, in qua ille, qui eam profitetur,
Abbreviated transcription (Latin):
riũ m dicebat. cũ domi ñ inueniret᷑. tuo
iussu ꝑ contatus: ñ solũ qͥd quereretur. Uerũ
etiã nominatĩ cuiꝰ res eet. & ubi lateret. citis¬
sime uerissimeq respondit: Itẽ me p̃sente
omitto illud qd̃ in eo qd̾ rogabatur nichil
omnino falsus. ẽ. sed cũ puer qͥ nũmos fere¬
bat certã eoꝵ partẽ cũ adeũ ꝑgeremꝰ furatꝰ
eẽt : om̃s sibi numerari iussit. coegitq eũ
ante oculos nros qd abstulerat reddere: pͥus¬
ꝗ omĩno ipse aut eosdẽ nũmos uidisser.
Qui cũ de fundo em̃do. eet̾. locutus: ad illũ
diuinũ rẽ ita detulit. ut qd egisset sĩ potis
eẽt. ediceret. Atq ille statĩ ñ mͦ negotii genꝰ.
sed etiã inqꝰ ille uehem̃t̃ clamabat admi¬
rans: ipsũ fundi nom̃ ꝓnuntiauit : cũ ita
eet. absurdũ. ut uix eiꝰ flaccianus ipse me¬
minisset. Iã illud sine stupore animi ñ queo
dicere. qd̾ amico nr̃o discipło tuo sese uo¬
lenti ex agitare. flagitantiq insolent᷑

Expanded text:
utem dicebat — cum domi non inueniretur, tuo iussu percontatus non solum quid quaereretur uerum etiam nominatim, cuius res esset et ubi lateret, citissime uerissimeque respondit? item me praesente - omitto illud, quod in eo quod rogabatur nihil omnino falsus est, sed cum puer, qui nummos ferebat, certam eorum partem, cum ad eum pergeremus, furatus esset, omnes sibi numerari iussit coegitque illum ante oculos nostros quos abstulerat reddere, priusquam omnino ipse aut eosdem nummos uidisset aqui cum de fundo emendo esset locutus, ad illum diuinum rem ita detulit, ut quid egisset, si potis esset, ediceret ? atque ille statim non modo negotii genus sed etiam, in quo ille uehementer clamabat admirans, ipsum fundi nomen pronuntiauit, cum ita esset absurdum, ut uix eius Flaccianus ipse meminisset. iam illud sine stupore animi non queo dicere, quod amico nostro, discipulo tuo, sese uolenti exagitare flagitantique insolenter,
Abbreviated transcription (Latin):
tuo potissimũ. cuiꝰ ęrga philosophiã ꝓrsus
animũ tenȩo : sed ad huc quȩ ãmittat
quero fortunam. Incendi aut̃ in hȩc studi¬
aue hem̃tius poterit: cũ te ipsũ iã mecũ
sic uiuerȩ. ñ audiendo solũ. uerũ etiã
legendo ista cognouerit. Tibi aũ si ut
sentio achademici placent: uires ad ȩos
defendendos ualidiores para. Nã illos ego
reoscitare de creui. O.ue cũ . ẽent. dicta:
prandiũ paratũ. ẽẽ. nunciatũ. est. atq
surreximus. AmeN:¬

Expanded text:
ssimum patri tuo. cuius erga philosophiam iam prorsus ssimum patri tuo. cuius erga philosophiam iam prorsus animum teneo. sed adhuc quae admittat quaero fortunam. incendi autem in haec studia uehementius poterit, cum te ipsum iam mecum sic uiuere non audiendo solum uerum etiam legendo ista cognouerit. tibi autem, si, ut sentio, Academici placent, uires ad eos defendendos ualidiores para; nam reos citare decrevi. Quae cum essent dicta, prandium paratum esse annuntiatum est, atque surreximus.
Abbreviated transcription (Latin):
uita contingeret. huic iste sententie
ñ respondebit.p̃sertĩ si in ꝓrogande diei
uł parte que restat. reddi sibi grãm pos¬
tulabit: Sed nȩ longũ faciamꝰ : iã si placce
sermo iste claudatur. in quo immorari
etiã : suꝑfluũ puto. Tractata & res enĩ
.ẽ. ꝓ suscepto negotio satis: que post pau¬
ca omino posset finiri. nͥ exexcere uos
uellẽ. neruosq urõs & studia que mͥ
magna cura ẽ. explorare. Nã cũ ĩfaitu¬
ilsem uos adqueraendã ueritatẽ mag
noꝑe hortari. cȩꝑam ex uobis querȩre
qnͣtũ inea in om̃ia poneretis. Om̃s aut̃
posiustis tantũ. ut plus ñ desiderem
Nã cũ beati. eẽ. cupiamꝰ siue id fieri ñ potest
nͥ inuenta siue ñ nisi diligent̃ quesita
ueritate : post positis cęderis om̃ib reb no¬
bis si beati. eẽ. uolumꝰ ꝑ qͥrenda. est. Quã ob
rẽ : iã istã ut dixi disputationẽ t̾minemꝰ.
& relatã in litteras : mutamꝰ licenti patͥ¬

Expanded text:
uita contingeret! huic iste sententiae uita contingeret! huic iste sententiae non respondebit, praesertim si in proroganda diei uel parte, quae restat, reddi sibi gratiam postulabit. Sed, ne longum faciamus, iam, si placet, sermo iste claudatur, in quo immorari etiam superfluum puto. tractata enim res est pro suscepto negotio satis; quae post pauca omnino posset uerba finiri. nisi exercere uos uellem neruosque uestros et studia, quae mihi magna cura est, explorare. nam cum instituissem uos ad quaerendam ueritatem magno opere hortari, coeperam ex uobis quaerere, quantum in ea momenti poneretis; omnes autem posuistis tantum, ut plus non desiderem. nam cum beati esse cupiamus, siue id fieri non potest nisi inuenta siue non nisi diligenter quaesita ueritate, postpositis ceteris omnibus rebus nobis, si beati esse uolumus, perquirenda est. quam ob rem iam istam, ut dixi, disputationem terminemus et relatam in litteras mittamus, Licenti, poti
Abbreviated transcription (Latin):
que scđm rationẽ ageret᷑ tu p̃fidentiꝰ
aꝑtiusq pugnasses: ille tͥ plane rȩposuit.
nã occupauit p̃sidiũ tuũ. Unde pulsus
omĩno sũmã rerũ amiseras: nisi te in¬
dutie reparassent. Ebi enĩ arcẽ locaue¬
r̃ academici quoꝵ tu eris sententiã. nisi
inerroris diffinitione : que tibi nͥ noctu
fortasse ꝑ somniũ rediret inm̃tẽ: iã qđ
respondȩres ñ habebas. cũ in exponenda
ciceronis sententia. id ipsũ tu ipse ante
cõmemoraueris. deinde uentũ ẽ.
ad diffinitionẽ sapientiȩ. Quẽ cũ tanta
calliditatȩ labefactare conaręris. ut tua
furta nec ipse auxiliator tuus albiceriꝰ
fortasse cõp̃hendẽt : qnͣta tͥ iniugilan¬
tia qͣntis uirib restitit. qͣnte poenȩ in¬
uoluit atq dep̃s̃t : nͥ te postremo tua
diffinitione noua tutareris. diceresq
humanã. eẽ. sapientiã inqsitionẽ uerita¬
tis. exqͣ ꝓpt̃ animi tranqͥllitatẽ beata

Expanded text:
quae secundum rationem ageretur, tu praefidentius quae secundum rationem ageretur, tu praefidentius apertiusque pugnasses, ille tibi plane reposuit; nam occupauit praesidium tuum, unde pulsus omnino summam rerum amiseras, ni te indutiae reparassent. ubi enim arcem locauerunt Academici, quorum tueris sententiam, nisi in erroris definitione? quae tibi nisi noctu fortasse per somnium rediret in mentem, iam quid responderes non habebas, cum in exponenda Ciceronis sententia id ipsum tu ipse ante commemoraueris. deinde uentum est ad definitionem sapientiae, quam cum tanta calliditate labefactare conareris, ut tua furta nec ipse auxiliator tuus Albicerius fortasse comprehenderet, quanta tibi uigilantia, quantis uiribus restitit, quam te paene inuoluit atque depressit, nisi te postremo tua definitione noua tutareris diceresque humanam esse sapientiam inquisitionem ueritatis, ex qua propter animi tranquillitatem beata
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectũ sapientẽ ee. debere ñ aũ ꝑfectũ. eẽ
qui adhuc uerũ qd̃ fit inqͥrit. unde ne
beatũ qͥdẽ. Cui loco tu cũ molẽ auctori¬
tatis obiceres moleste aliquantũ ciceronis
nominȩ ꝑ turbatus: tam̃ se statĩ ȩrexit.¬
& generosa quadã contumatia in uerticẽ li¬
b̾tatis exiliit : rursũq arripuit qđ erat
de manib uiolent̾ excussũ. quesuutq ab¬
ste. utrũ tͥꝑfectus qͥ ad huc quereret ui¬
deret᷑: ut si fatereris ñ eẽ ꝑfectũ. ad capd re
recurreret. de monstraretq: si posset ꝑ illã
definitionẽ ꝑ fectũ. eẽ. hominẽ qͥ scđm
legem m̃tis uitã gub̾naret: ac ꝑ hoc bea
tũ nͥ ꝑfectũ. eẽ ñ possȩ. Aquo te laqueo
cũ expedisses cautius qͣm putabã. ꝑfectũ¬
q hominẽ diceres in qͥsitore diligentis¬
simũ ueritatis. ipsaq illa diffinitionȩ
qua beatã uitã illã demũ. eẽ. dixeramꝰ

Expanded text:
perfectum sapientem esse debere, non autem perfectum esse perfectum sapientem esse debere, non autem perfectum esse qui adhuc uerum quid sit inquirit, unde ne beatum quidem. cui loco tu cum molem auctoritatis obiceres, modeste aliquantum Ciceronis nomine perturbatus tamen se statim erexit et generosa quadam contumacia in uerticem libertatis exsiluit rursumque arripuit quod erat de manibus uiolenter excussum quaesiuitque abs te, utrum tibi perfectus qui adhuc quaereret uideretur, ut, si fatereris non esse perfectum, ad caput recurreret demonstraretque, si posset, per illam definitionem perfectum esse hominem, qui secundum legem mentis uitam gubernartum nisi perfectum esse non posse. A quo te laqueo cum expedisses cautius quam putabam, et perfectum hominem diceres, inquisitorem diligentissimum veritatis; ipsaque illa definitione, qua beatam uitam illam demum esse dixeramus,
Abbreviated transcription (Latin):
asseris frustra oꝑam cõsumere. Quomͦ inqͥtͥ¬
Nã hoc ipso qͦ querit: sapięns. est & qͦ sapiens
ȩo beatus. cũ ab om̃ib in uolucrhis corꝑis m̃¬
tẽ ꝗtũ potest euoluit. & seipsũ insemce ipsũ
colligit. cũ se p̃ ꝑnutat cupitatib laniandũ.
sed inse atq in dm̃ seꝑ tranquillius intendit᷑:
ut ce hic qd̾ beatũ. eẽ: supͣ int̾ nos conuenit
ratione fruat᷑: & extremo die uite ad id
qd̃ concupiuit adipiscendũ reꝑiat᷑ paratus.
fruatꝰq merito diuina beatitudine. qͥ hu¬
mana sit ante ꝑ fcuctus. Tũ ego. cũ trige¬
tius qͥd sibi.eẽt. respondendũ dui quereret:
ñ puto inqͣm licenti huic etiã argum̃ta de¬
futura: si eũ otiose querȩre ꝑmittamꝰ. Qd
enĩ ei qͦ uis loco defuit ad respondendũ:
Nã pͥmo ipse intulit. Qm̃ debeata uita questio
nata. ẽ : & beatũ solũ necesse. ẽ. eẽ. sapientẽ
siqͥdẽ stultitia etiã stultoꝵ idicio misera. ẽ:

Expanded text:
asseris frustra operam consumere. — Quomodo, inqnam hoc ipso, quo quaerit, sapiens est, et quo sapiens, eo beatus, cum ab omnibus inuolucris corporis mentem quantum potest euoluit et se ipsum in semet ipsum colligit, cum se non permittit cupiditatibus laniandum, sed in se atque in deum semper tranquillus intenditur, ut et hic, quod beatum esse supra inter nos conuenit, ratione perfruatur et extremo die uitae ad id quod concupiuit adipiscendum reperiatur paratus fruaturque merito diuina beatitudine, qui humana sit ante perfruitus. Tum ego, cum Trygetius quid sit respondendum diu quaereret: Non puto, inquam, Licenti, etiam huic argumenta defutura, si eum otiose quaerere permittamus. quid enim ei quouis loco defuit ad respondendum ? nam primo ipse intulit, quoniam de beata uita quaestio nata est et beatum solum necesse est esse sapientem, si quidem stultitia etiam stultorum iudicio misera est,
Abbreviated transcription (Latin):
diuinarũq scientiã dicamꝰ : sed earũ que
adbeatã uitã ꝑtinent. Est inqͥt ille & ista sa¬
pientia : sed ñ sola. Unde suꝑior diffinitio
inuasit alienũ : hec aũ ꝓpriũ deseruit.
Quare. illa auaritie. ista stultiae co argui
potest. Et enĩ ut iã ipse explicẽ diffiniti¬
one qd sentio: sapientia mͥ uidet᷑
ẽẽ. rerũ humanarũ & diuinarũ que
adbeatã uitã ꝑtineant ñ scientiu solẽ
sed etiã diligens inqͥsitio. Quã descriptio

Expanded text:
 scientiam dicamus, sed earum, quae ad beatam uitam pertineant. — Est, inquit ille, et ista sapientia et non sola. unde superior definitio inuasit alienum, haec autem proprium deseruit; quare illa auaritiae, ista stultitiae coargui potest. etenim ut iam ipse explicem definitione quod sentio, sapientia mihi uidetur esse rerum humanarum et diuinarum, quae ad beatam uitam pertineant, non scientia solum sed
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Beatus qui tenebit: & allidet paruulos tuos
ad petram. Hoc ẽ qui infirmas & lubricas cogitatio¬
nes allidat ad xp̃m: qui om̃s irrationabiles motus
sui reuerentia & discretione cõminuat: ut si adulte¬
rino quis amore raptatur. excludat ignem copulãq
meretricis: & sẽ studio suo abdicet. ut xp̃m ad quirat
tempore quo culpa deferuescat luxuriȩ. & in cap¬
tiuitate pectati positos. reuerentiores nos non u¬
surpatiores ẽẽ deb̾e. Nam si moisi ꝓpius accede
gestienti. ut cognitionem mis terii celestis hauri¬
ret dicitur. solue alciamenta pedum tuorum.
quanto magis nos animȩ nr̃ȩ pedes exuere uin¬
culis corporalib. & gressus om̃s mundi istius
nexu debemus absoluere:¬

Expanded text:
cens: Beatus qui tenebit, et allidet parvulos tuos cens: Beatus qui tenebit, et allidet parvulos tuos ad petram , hoc est, qui infirmas et lubricas cogitationes elidat ad Christum, qui omnes irrationabiles motus sui reverentia et disceptatione comminuat; ut si adulterimo quis amore raptatur, excludat ignem, copulamque meretricis, et se studio suo abdicet, ut Christum acquir et eo agendam tempore quo culpae defervescat luxuria: et in captivitate peccati positos, reverentiores nos, non usurpatores esse debere. Nam si Moysi propius accedere gestienti, ut cognitionem mysterii coelestis hauriret, dicitur: Solve calceamentum pedum tuorum ; quanto magis nos animae nostrae pedes exuere vinculis corporalibus, et gressus omnes mundi istius nexu debemus absolvere
Abbreviated transcription (Latin):
gubnaculo & mentis imꝑio. aliena ẽ terra quȩ non
domatur exerticio cultoris: & ideo non potest fructus
caritatis. patientiȩ. pacis. afferre. Melius ẽ gͦ tunc
quiescere. cũ exercere non queas oꝑa pęnitentiȩ: ne ipla
penitentia fiat qđ post ea indigeat penitentia. Quȩ
si semes fuerit usurpata. nec uire celebrata nec pͥoris
fructum optinet. & aufert usum posterioris. Sane
& cũ caro repugnat. mens ad dm̃ debet ẽẽ intenta
Et si oꝑa non secuntur: fides non deserat Et si um-¬
pugnant uł carnis illecebre. uł potestates aduersariȩ:
maneat mens deo dedita: Tunc eium maxime urgem᷑.
cũ caro cedit Et sunt qͥ uehementer in cumbant
miserȩ animȩ: querentes om̃e auferre p̃sidium.
Vnde illud ẽ. Exinanite. exinanite. usq dũ funda¬
menta aea. Quã miseratus dauid: ait. Filia babi
lonis misera: Misera utiq qr babilonis filia ẽ: quȩ
dei filia ẽẽ desiuit. Cui tamen medicũ inuitat di¬

Expanded text:
gubernaculo, et mentis imperio, aliena est terra quae non gubernaculo, et mentis imperio, aliena est terra quae non domatur exercitio cultoris, et ideo non potest fructus charitatis, patientiae, ac pacis afferre. Melius 439 est ergo tunc quiescere, cum exercere non queas opera poenitentiae; ne in ipsa poenitentia fiat, quod postea indigeat poenitentia. Quae si semel fuerit usurpata, nec jure celebrata, nec prioris fructum obtinet, et auferet usum posterioris . 105. Sane et cum caro repugnat, mens ad Deum debet esse intenta: et si opera non sequuntur, fides non deserat: et si impugnant vel carnis illecebrae, vel potestates adversariae, maneat mens Deo dedita . Tunc enim maxime urgemur, cum caro cedit: et sunt qui vehementer incumbant miserae animae, quaerentes omne auferre praesidium. Unde illud est: Exinanite, exinanite usque ad fundamenlonis misera . Misera utique, quia Babylonis filia est, quae Dei filia esse desivit. Cui tamen 440 medicum invitat, di