comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uias suꝑbie cius nescieus dampnat. Igitur
dum sathan de itinẽ suo discutitur. esci augh᷑
requi rendi unde ueni ãt non st̾. unde eoꝵ uie
tanto deo note st̾ ꝙͣto et ip̃o auctore paguntur.
dũq soli eius uoluntati inseruiũt. et ĩcognite¬
esse nequeũt quo per approuationes ocłm ex

Expanded text:
vias superbiae ejus nesciens, damnat. 41 Igitur dum Satan de itinere suo discutitur, electi angeli requirendi unde veniant non sunt: quia eorum viae tanto Deo notae sunt, quanto et ipso auctore peraguntur; dumque soli ejus voluntati inserviunt, eo esse incognitae nequeunt, quo per approbationis oculum ex
Abbreviated transcription (Latin):
deor sum uel de uno loco ad aliuĩ uehere unde
nehere extollere unde euecto ctas. freq̃t̾ Inucho¬
his uatm̃idest intro uel ꝯtra uebere unde d̾r
Iste ĩ uehit in illũ idest intuperat illum. et¬
in odis Reprehendẽ est maleft̃a alicuiꝰ sub spe-
corredionis en arrare ꝙ facit oratiꝰ in sermoĩb
sed ĩuehere est malefc̃a alicuiꝰ maligno aĩo
et lingua detractoria repñtare ꝙ oratuis ur̃

Expanded text:
deorsum vel de uno loco ad alium vehere, unde vehere, extollere, unde evecto -as frequ-xi, idest intro vel contra vehere, unde dicitur ‘iste invehitur in illum’, idest vituperat, illum in Odis; reprehendere est malefacta alicuius sub specie correctionis enarrare, quod facit Oratius in Sermonibus, sed invehi est malefacta alicuius maligno animo et lingua detractoria
Abbreviated transcription (Latin):
titudo Et nota ꝙ ualitudo ĩuenitur pro ĩfirmi¬
tate et est nomen tractuui ab illo funebri uale.
unde quidam dicũt ualetudo per e. unde ualitu
sepe ꝑticipant ualitudinem et hoc ualetudina¬
riũ uel ualitudinariũ domus in qua curãtur

Expanded text:
mitas. Et nota quod valitudo invenitur pro infirmitate et est tractum nomen ab illo funebri ‘vale’ nde quidam dicunt valetudo per e, unde valetudsepe participat valitudine, et hoc valetudinarium vel valitudinarium, domus in qua curantur
Abbreviated transcription (Latin):
uber ubertus rta tũ idest habundans et ꝯꝑat᷑.
unde ubertini habũdanter et uberto tas ha¬
Et componitur exubero ras. ualde uberare.¬
et hec exuberantia hũndantia affluentia.
Inubero. ras. idest ualde uberare et est ubero
nentr̃ cũ suis ꝯpositis Item ubero ras potest

Expanded text:
uber ubertus -a -um, idest abundans, et comparatur, unde ubertim, abundanter; et uberto -as, aet componitur exubero -as, uet hec exuberantia, abundantia, affluentia; inubero -as, idest valde uberare. Et est ubero neutrum cum suis compositis. Item ubero -as potest
Abbreviated transcription (Latin):
Marica a uanꝰ d̾r hec uarica ce et hec uarixcis.
uena int̾coranea que si ledatur uel itine̾ ulꝰ
ꝑcussione. reddit hoiẽm curuũ et inflatum
et ex lesione facit poplices et coras turgesce̾.¬
caris. transire nel ambulare uel diuertere.
uel deflectere. et curuare uel elaudicare. et apoͣ
diuarico cas. et diuaricor caris idest discuters.
uel seꝑare du̾sũ facere diu̾sificare uel diu̾sis
modis uaricare. preuarco cas uel pocius p̾na¬

Expanded text:
m a varius hec varica -ce, et hec varix -cis, vena intercoxanea, que, si ledatur vel itinere vel percussione, reddit hominem curvum et inflatur et ex lesione facit poplites et coxas turgesce-aris, transire vel ambulare vel divertere vel deflectere et curvare vel claudicare; et componitur divarico -as, et divaricor -aris, idest discutere vel separare, diversum facere, diversificare vel diversis modis varicare; prevarico vel potius preva
Abbreviated transcription (Latin):
Tlus a ualidus dr̾ hic uallus lli. idesti palus.q.
nalidus. Unde hoc uallũ lli cõcatenatura q̃ fit
de palꝰ super agge̾m uel uallũ est ip̃e ager idest
id ꝙ mole t̾re erigitur ut custodia p̾tendatur
et est uailũ int̾ murũ et fossam et dr̃ a ualus
idest pal quib uallum ĩnuitur unde quidã¬

Expanded text:
tem a validus hic vallus -li, idest palus, quasi validus, unde hoc vallum, concatenatura que fit de palis super aggerem; vel vallum est ipse agger, scilicet quod mole terre erigitur ut custodia pretendatur; et est vallum inter murum et fossam, et dicitur a vallis, idest palis quibus vallum munitur
Abbreviated transcription (Latin):
pedentem pode̾ quis uult. quodãmͦ ei ꝯtradicit
idco oppede̾ po̾ pro ꝯtradicere. Item qr qui oppedit
qd̃ pedens facit. et ip̃e facit ideo po̾ proꝯsentire.
pedere uel sub. uel post uel remisse pedere. et est¬
pedo dis nentrũ. aĩ suis compoĩtis et caret sup̃.¬

Expanded text:
pedentem pedit quodammodo ei contradicit, ideo oppedere ponitur pro contradicere; item quia qui oppedit quod pedens facit et ipse facit, ideo ponitur pro consentire, latenter vel sub vel post vel remisse pedere. Et est neutrum cum suis compositis et caret sup
Abbreviated transcription (Latin):
non cessat rodere ꝯscientiam dum ea pastus
incidere in manus mortis iuc̃tis et uite mo¬
rientis. lxc est scd̾a mors que nũꝙͣ poccidit sed
semꝑ occidit. Quis det uel semp semel mori et
non moriãtur meternũ. qui dicũt montib
cadite suꝑ nos. et collib operite nos. quis uisi¬

Expanded text:
Nec cessat rodere conscientiam, eaque pastus,incidere in manus mortis viventis, et vitae morientis. 26. Haec secunda mors, quae nunquam per occidit, sed semper occidit. Quis det illis semel mori, ut non moriantur in aeternum? Qui dicunt montibus, Cadite su
Abbreviated transcription (Latin):
inquit petrus uelim quomꝰ ustũ sit ut culpa
que cũ fine ꝑpetrata est sinefine pumatur.
Et respondet greg̾. hoc recte dretur si distri¬
ctus uidex nõ corda hoĩm sed facta pensaret.
iiqui enĩ ideo cũ fine deliquer̃̾t qr cũ fine ui¬
rerunt. sam uoluissent itiq si potussent
sinc fiue uiuere ut potuissent siue fine pec

Expanded text:
US: Scire vellem quomodo justum sit ut culpa quae cum fine perpetrata est, sine fine puniatur. --GREGORIUS: Hoc recte diceretur si districtus judex non corda hominum, sed facta pensaret. Iniqui enim ideo cum fine deliquerunt, quia cum fine vixerunt; nam voluissent utique, si potuissent sin
Abbreviated transcription (Latin):
seruitus. exiliũ et mors. Item pena et suppli¬
ciũ differũt. pena sme sanguine esse potest.
sed suppliciũ. nsi cũ sanguine. uel supplicĩ¬
dr ꝓpͥe. cũ quis ita dampnatur. ut eius bona
ꝯfiscentur. et in publicũ redigantur. Unde
hic et hec penalis et h. le. unde pena liter ad ũb̾.¬

Expanded text:
servitus et mors. Item pena et supplicium differunt: pena sine sanguine esse potest, sed supplicium non nisi cum sanguine, vel supplicirie cum quis ita damnatur ut bona eius consecrentur et in publicum redigantur. Unde hic et hec penalis et hoc -le, penaliter,
Abbreviated transcription (Latin):
elda de fenĩgu̾is scutũ breuissimũ in modũ
lune dimdie fc̃m qua amazones utũtur.
maxĩe. uñ in iiͦ. libro regum cͦ.xͦ. dr̾. fecit rex
salomon ducenta scuta de auro puro. et trecẽtas̃
peldas ex auro probato. et d̾r pelda de. a pello¬

Expanded text:
elta -e, scutum brevissimum in modum lune dimidie factum quo Amazones utuntur maxime, unde in Libro Regum ‘fecit rex Salomon ducenta scuta de auro puro et trecentas peltas ex auro probato’. Item a pello hec pelli
Abbreviated transcription (Latin):
remitto. ttis. idest retro uel it̾m mittere. uei di¬
mittere. et ꝯdonare. uel dissoluere. uel lemre
nõ ex toto intendere. unde remissus sla ssiem.
ꝙ retro nuttitur uel ꝙ nõ ex toto intenditur
sed parũꝑ lenitur Unde et quodã aduerbimi
dr̾ remissiuũ qd̾ designat remissionem alicuiꝰ¬

Expanded text:
 -is, idest retro vel iterum mittere, vel dimittere, vel condonare, vel dissolvere, vel lenire, non ex toto intendere; unde remissus -a -um, quod retro mittitur vel quod non ex toto intenditur, sed parumper lenitur; unde et quoddam adverbium dicitur remissivum quod designat remissionem alicui
Abbreviated transcription (Latin):
usticus a rus dr̃ hic rusticus. hec rustici. et
rusticus ca cum. adiectiue et potest dicia
colit rus. ꝙ aut̃ d̾r rusticus .q. ruris custos.
unde rustice cuuis sime. adu̾biĩ et hec rusti¬
citas. tatis. et hec rusticatio onis. Sed rusti¬

Expanded text:
um rus, et hic rusticus et hec rustica et rusticus -a -um dicitur, et potest dici acolit rus; quod autem dicitur rusticus quasi ruris custos unde rustice -cius -me adverbium et hec rusticitas -tis et hec rusticatio; sed rusti
Abbreviated transcription (Latin):
nens ꝑs gutturis proxima gurguilioni qua cib
et potus deuoratur et ubi sapor cibi discenitur.
eab̾ d frumen et ruta sed fruien et ructa ĩ
hoĩe rumen ał puimẽ in uestiis. unde rumi¬
uare dũr aĩalia. et ructare hoĩes. et dr sic a
rno is qr inde cib ruat et demittatur iusto¬
umes a rumino nas uel rumen dr hic ru¬
mes mis. uel ruma ruie. idest mãnia uel
papilla que ruminatur apuero. Et ide ħ
ruminalis us idest ficus qr sub ip̃a remum
et romulũ luꝑa abluit uel quia sepe rumi-¬

Expanded text:
nens pars gutturis proxima gurgulioni, qua cibus et potio devoratur et ubi sapor cibi discernitur; eadem dicitur frumen et ructa; sed frumen vel ructa in homine, ruma vel rumen in bestiis, unde ruminare dicuntur animalia et ructare homines; et dicitur sic a ruo, quia inde cibus ruit et demittitur in stoItem a rumino vel rumen hec rumes -is vel ruma -e, idest mamilla vel papilla, quia ruminatur a puero, et inde hec ruminalis -is, idest ficus, quia sub ipsa Remum et Romulum lupa aluit, vel quia sepe rumi
Abbreviated transcription (Latin):
sepe pro execrabili de ueteri ꝯsuetudine manã¬
tiuorũ numãtiui enĩ ꝙ̃dan pauperem ꝑ totũ
ãnũ delicatis cibis pascebant et optimis uestib
induebant In fine uero ãni euu lapidib ob¬
ruebant. uel de alto monte eum p̾cipitabãt
et sic quem pͥmo habebant pro sacrosco postea

Expanded text:
itur pro exsecrabili de veteri consuetudine Numantinorum: Numantini enim quendam pauperem per totum annum delicatis cibis pascebant et optimis vestibus induebant; in fine vero anni eum lapidibus obruebant vel de alto monte precipitabant et sic, quem primum habebant pro sacrosancto, postea
Abbreviated transcription (Latin):
saccus Saccus a sagumen dr hic saccus
saccatum.ti. idest liquor aque feci uni ad¬
mixtus ⁊ sacco expressus unde sicut dicitur
et sacco cas ĩ saccis unttere. et per saccunco¬
in saccum nuttere uel ꝯsũmare. uel exsacco¬

Expanded text:
sexus. Item a sagum hic saccus saccatum -ti, idest liquor aque feci vini admixtus et sacco expressus, unde et sic dicitur; et sacco -as, in saccuin saccum mittere, vel consummare: Desac
Abbreviated transcription (Latin):
rudus di. Rudi dũr rapides ꝯtunsi et rotũdi
et calce admxti qui ĩ pauiuientis faciendis
suꝑfundũtur et dñr sic a rine quia ĩ t̾rapoũt᷑
et dicũtur sic aduricia ut dinatio seruetur ab
ultima lr̃a rudi & duri. quia duri st̾ unde ħ
ruder uel rudꝰ ruderis. stercus prutoꝵ aĩalium.¬
ideo ide dñr rudera. stercora brutoꝵ aĩalium.
Iua quippe q̃ ita fc̃a st̾ ut rudi. ut stercora capraꝵ
asmoꝵ. ouiũ. rudus uel ruder est eciam om̃e illd̾
qd̾ encitur et extraintur de terra effossa unde
encit rudus terrestre et eciam rume macerioꝵ
uel ip̃e maceric rudera dicũtur Unde prudẽtiꝰ
in libro hymnoꝵ. aurũ qd̃ satis effossa gignũt

Expanded text:
rudus -di; rudi dicuntur lapides contusi et rotundi et calce admixti quos in pavimentis faciendis superfundunt, et dicuntur sic a rure quia in terra ponuntur; vel dicuntur sic a duritia, ut derivatio sumatur ab ultima littera: rudi quasi duri, quia duri sunt; unde hoc ruder vel rudus -eris, stercus brutorum animaliuminde ideo dicuntur rudera stercora brutorum animalium illa proprie que ita sunt facta ut rudi, ut stercora caprarum, asinorum, ovium. Rudus vel ruder dicitur etiam omne illud quod eicitur et extrahitur de terra effossa; unde eicit rudus terrestre’; et etiam ruine maceriarum vel ipse macerie rudera dicuntur; unde Prudentius in libro Ymnorum ‘aurum quod scitis effossa gignunt
Abbreviated transcription (Latin):
horam sequentis diei. et ita ille denoĩabitur
ab eo. exemipli gr̃a ponatur ꝙ iste dies hodiernꝰ
diligenter qui talis est. h̾ito principio a srĩori
ergo hodie. habet pͥmam horam iupiter scd̾am¬
mari terciam sol quartam uenus qͥntã n̾icu¬
ruis sertam lunci septimã Item saturnus
octauam Iuꝑiter nonã marsdecimã sol uu¬
Item saturmis xuͣ Iup̃r xbi mars xuir᷑. sol
xuui s uenus xix ͤ mercurius xxͣ luna xxiͭ
Item saturnꝰ xxitͣ. Iupiter xxiii. mars xxin.
s. uitimam. Solergo qui sequitur habebit
pͥmã horam in sequenti die. unde et ille dies
asingulis planetis qui primas in eis habent

Expanded text:
horam sequentis diei, et ita ille dies denominabitur horam sequentis diei, et ita ille dies denominabitur ab eo. Et exempli gratia ponatur quod dies iste hodiernus diligenter, qui talis est, habito principio a superiori: ergo hodie habet pMars tertiam, Sol quartam, Venus quintam, Mercurius sextam, Luna septimam. Item Saturnus octavam, Iupiter nonam, Mars decimam, Sol unitem Saturnus XVam, Iupiter XVIam, Mars XVIIam, Sol XVIIIam, Venus XVIIIIam, Mercurius XXam, Luna XXIam, item Saturnus XXIIam, Iupiter XXIIIam, Mars XXIIIIam et ultimam. Sol ergo, qui sequitur, habebit primam horam in sequenti die, unde et ille dies a singulis planetis qui primas in eis habent
Abbreviated transcription (Latin):
rari unde saba dicta est
quedam regio ꝓpt̾ copiã
thuris quodeũ ibi uene¬
ratur: Unde sabeus. bea.
beuni. uel saba fuit filiꝰ¬
audelz saba sabei descenderunt. Unde sabadca
est. et sabei. hii st̾ et arabes. Sabei autem int̾¬

Expanded text:
rari, unde Saba dicta est quedam regio propter copiam thuris quo Deum ibi venerantur, unde sabeus -a -um; vel Saba fuit fili Sabei descenderunt, unde Saba dicta est et Sabei; hii sunt et Arabes. S 9 SABATEN
Abbreviated transcription (Latin):
Sabbatum a sabbe ꝙ est septem scdm hebreos
hoc sabbatum ti. Septimaua dies septĩane.
et ip̃a septiana d̾r sabbatum. Unde ĩ luca.
quarta et sexta feria. uel sabbatũ int̾p̾r re¬
septimane qr tũc creator õmi requieuit ab
oñ oꝑe qd patrabat et per synodochen. s abb̾m
eciam d̾i ip̃a septimana ut dixi. Sabb̾m eciã
ĩuenitur pro quol die septimane cũ tali ad¬

Expanded text:
Item a sabe quod est septem secundum Hebreos hoc sabbatum -ti, septima dies septimane, et ipsa septimana dicitur sabbatum, unde illud Vuquarta et sexta feria. Vel sabbatum interpretatur reseptimane, quia tunc Auctor omnium requievit ab omni opere quod patrarat, et per synodochem sabbatum etiam dicitur ipsa septimana; ut dictum est sabbatum etiam invenitur pro qu<o>libet die septimane et cum tali ad
Abbreviated transcription (Latin):
Quo compouitur corruo.il. idest sims ruere.
diruo.is. destruere. eruo is. euertere. Irruois.
in aliꝙͣ ꝑtem ruere. et ip̃m impete̾. proruo
is. procui ruere. obruo is. sternere. surruo is.¬
idest substernere. Ruo et eius composita st
neutra p̾ter diruo eruo obruo et surruo que
st̃ actiua. et omĩa faciĩt p̾teritũ in rii. et
supinũ in ruitum. Unde ruiturus uel ĩ rutũ

Expanded text:
uo componitur corruo -is, idest simul ruere, diruo -is, destruere, eruo -is, evertere, irruo -is, in aliquem ruere et ipsum impetere, proruo -is, procul ruere, obruo -is, idest sternere, subruo -is, substernere. Ruo et eius composita sunt neutra preter diruo, eruo, obruo, subruo, que sunt activa, et omnia faciunt preteritum in rui et supinum in rutum vel ruitum,
Abbreviated transcription (Latin):
ruditũ cõmune clamare oĩm aĩaliũ. Unde
hic ruditus tus. tiui. talis clamor s. asuni.
uel alterius aĩalis Et componitur erudio dis
iustruere q. extra rudem uel rudit atemponẽ.
quidam uero hoc ꝯponũt ab e. et rudi uñ
hoc erudimentum .i. docimĩtũ. Item erudit᷑
nouus et indoctus uel nouiter instructus qui
q. ad huc rudit Et comꝑatur uñ ruditer.
idest nouitas uel noua instructio. uel ydiotatio¬
uel insipientia. Iuuenitur eciam qñq hec rũdis
rudis idest uirgap̾toris qua serui tacti efficie¬
bantur liberi. uel rudis erat que dabatur em̾it
tate. Item a rudis rudeo des. et hoc rudimẽtũ¬

Expanded text:
-ditum, commune clamare omnium animalium; unde hic ruditus -tus, talis clamor, scilicet asini vel alterius animalis; et componitur erudio -is, instruere, quasi extra rudire vel ruditatem ponere; quidam vero hoc componunt ab e et rudi; unde hoc erudimentum, documentum, et eruditus novus vel indoctus vel noviter instructus, qui quasi adhuc rudit, et comparatur, unde ruditer s, novitas vel nova instructio vel idiotatio, insipientia. Invenitur etiam hec rudis -dis, idest virga pretoris qua servi tacti efficiebantur liberi, vel rudis erat que dabatur emerittate. Item a rudis rudeo -es, esse ve
Abbreviated transcription (Latin):
cte et hic ructus hꝰ ructus cũ sapor sibi ad ru¬
men reducitur. et hinc ructo ctas ructumface̾
uel enuttẽ. et expͥmere unde ructuo duas.
in eodem sensu et utrũq ꝯpouitur. corructo
ctas et corructuo as. eructoctas eructuo as.
tur et errant. Item a ructus ructim adu̾b̾
idest ructatim aduerbiũ. uel ructanter uel
ructuosus sa sum. ructib plemis. et cõpat᷑.
unde ructuose sius sissime adu̾ biũ. et hec¬
hic rudens .tis. rudentes dñr funes qui uelũ
sursum trah̾r. et dũr sic ex uimio stridore.

Expanded text:
-e, unde hic ructus -tus, cum sapor cibi ad ructam reducitur; et hinc ructo -as, ructum facere vel emittere et expromere, unde ructuo -as in eodem sensu, et utrumque componitur corructo -as et corructuo -as, eructo -as, eructuo -as; tur et errat’. Item a ructus ructim adverbium, idest ructatim, vel ructanter; et ructuosus -a -um, ructibus plenus, et comparatur; unde ructuose -ius hic rudens -tis; rudentes dicuntur funes quibus velum sursum trahitur, et dicuntur sic ex nimio stridore
Abbreviated transcription (Latin):
oda grecod̾r apid nos rosa quasi roda
uel rosa arubeo unde hec rosula le et hec¬
roselia ue anibo dini. et hoc rosariũ collc̾io
rosarum. uel locus ubi rose reponũtur uel
locus ubi rose crescũt. et rosaceus. cea ceuin et
roseus sea seum. Uñ roseolus ia lum. roseus
dr acolore roseacens. et inde roseum rubor fac̃
rosacuĩ ex materia et ita coior roseus erit ro¬
sacea corona. Nosata a rosa di hec rosata
rosate quedam uestis quã grea feniceam uo¬
cant nos coccinuĩ hac sub ꝯsulib romani usi
st̾ milites. unde et rosati autiqui uocabãtur.

Expanded text:
oda greco dicitur apud nos hec rosa, quasi roda, vel rosa a rubeo; unde hec rosula -e et rosella, ambo diminutiva, et hoc rosarium, collectio rosarum vel locus ubi rose reponuntur vel locus ubi rose crescunt, et rosaceus -a -um et roseus -a -um, unde roseolus -a -um. Roseus dicitur a colore, rosaceus ex materia; roseum rubor facit, rosaceum materia, et ita color roseus erit, rosacea corona. Item a rosa hec russata -e, quedam vestis quam Greci feniceam vocant, nos coccinum. Hac sub consulibus romani usi sunt milites, unde etiam russati antiquitus vocabantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Nugogas rugaui gare. idest eugas uel rugosũ
facere. aliquid mnumũ colligore. et plicare uñ
hec ruga ruge collectio et plicatio cuuslibet
rei munũ semicula. et hinc hec rugula le di.
unde rugose suis sissime. adu̾biũ et hec rugo¬
uel urta rugare. abrugo gas. rugas remoue.
et planare. Corrugo gas simul rugare. derugo¬
gas. erugo gas id̾ꝙ abrugare. nel ualde uel de¬
orsum uel extra rugare. Irrugo gas initus uł
ualde rugare surrugo gas. subtus uel post uel
parũ ingare. fugo et enis composita st̃ actiua
et produaĩt hanc silł̾am .ri. unde uirgiliꝰ euep.

Expanded text:
 RUGO -as, idest rugas vel rugosum facere, aliquid in unum recolligere et plicare; unde hec ruga -e, collectio vel plicatio cuiusque rei in unum, semitula, et hinc hec rugula -e dimiunde rugose -ius -me adverbium et hec rugovel iuxta rugare, abrugo -as, rugas removere et planare, corrugo -as, simul rugare; Or-as, erugo -as, idem quod abrugare vel valde vel deorsum vel extra rugare, irrugo -as, intus vel valde rugare, subrugo -as, subtus vel post vel parum rugare. Rugo et eius composita activa sunt et producunt hanc s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ rodigo qr rodat. uel a rubeo rubes qr¬
facit aliquid rubere. et est uiciuĩ ferri
et segetum unde rubigenus. gena genũ.
de rubigine existens. et rubigiosus sa sũ¬
est uitis uel uua dc̃a qr eius materia rubet
Nubos a rubus. hoc rubos indecliuaibłe qͦdã
oppidum ab habundantia ruboꝵ unde ru¬
beus bea um patͥum pͥmã prod̾.¬

Expanded text:
i rodigo quia rodat, vel a rubeo quia faciat aliquid rubere, et est vitium ferri et segetum; unde rubigineus -a -um, de rubigine existens, et rubiginosus, vitis vel uva dicta, quia eius materia rubet, rubeta’; et hoc Rubos indeclinabile, quoddam oppidum, ab abundantia ruborum, unde rubeus -a -um patrium, prima prod
Abbreviated transcription (Latin):
quid piu̾s ꝙͣuis prudentes et eruditi suit quẽĩret
ut audiant potius magrõs ꝙͣ doce̾ deside̾nt se
uana ostentatione nõ iactent int̾rogabat ĩꝙͣ¬
ingr̃os ut nõ aliquid addisceret sed ut ĩtrogãs¬
addisceret et erudiret. er inio quippe doct ue
fonte mauat. et int̾rogare et respondere sapi¬
enter et euisdem scĩe est scire quid int̾roges
a restis d̾r hec resticula le diuiꝰ. uñ resticulariꝰ
ria riũ qui facit resticulas uel ad eos ꝑtiuens
resticule eciã st̃ quas succuictoria uel redinui¬
cula et ꝓpͥe rebrachiatoria appellare possumꝰ.¬

Expanded text:
quid pueris, quamvis sapientes et eruditi sint, conveniret, ut audiant potius magistros, quam docere desiderent, et se vana ostentatione non jactent. Interrogabat, inon ut aliquid disceret, sed ut interrogans erudiret. Ex uno quippe doctrinae fonte manat et interrogare et respondere sapienter: et ejusdem scientiae est, scire quid interroges, t restes, et hec resticula -le diminutivum, unde resticularius -a -um, qui facit resticulas vel ad eas pertinens; resticule etiam sunt quas succinctoria vel redimicula vel proprie rebrachiatoria appellare possum
Abbreviated transcription (Latin):
qui enĩ ridet dentib. uidetur q. radeare. Unde
hic risus. lus. et hic et hec risibilis et hoc. bile.
aptum natum ridere. unde risibiliter adu̾b̾.
et hec risibiitas. tatis. Fideo ꝯponitur arrideo¬
arrides.risi. idest ad aliquem ridere uel cũ ridẽte
Item irrideo des. idest deludere. surrideo. des.¬
idest latenter uel post uł subtus uel parum
remisse. ridere Rideo et enis composita nentra
st̾ͥ preter derideo et irrideo q̃ st̾ actiua. et oĩa
faciũt p̾teritũ in si et sup̃ in sum. et producũt

Expanded text:
qui enim ridet dentibus videtur quasi radiare; unde hic risus -sus et hic et hec risibilis -e, idest natum aptum ridere, unde risibiliter adverbium et hec risibilitas -tis. Item -es -si, idest ad aliquem ridere vel cum ridente -um; irrideo -es, idest deludere; subrideo, idest latenter vel post vel subtus vel parum, remisse ridere. Rideo et eius composita neutra sunt preter derideo et irrideo, que sunt activa, et omnia faciunt preteritum in -si et supinum in -sum et
Abbreviated transcription (Latin):
regula uel filũ rubro tinctum quo aliquid
dirigitur. et rubrica ip̃a tinctio uel t̾ra rubra
et qd̃ fecit de illa fit tinctura ꝑsius nõ secus
ac si ocło rubrica dirigat puo. Iude rubrico
cas dĩgere. cũ rubrica rectum facere uel ru¬
brica designare. uł rubrũ facere. Uñ inꝯstru¬
ctione tabernaculi p̾cipitur moysi facere
pelles rubricatas et nota ꝙ rubrica tinctura
optima uascitur inponto. unde et pontica
beũ habeat fructum Unde hoc rubetũ locus

Expanded text:
iquid dirigitur, et rubrica ipsa tinctio vel terra rubra et quod fit de illa tinctura; Persius ‘non secus ac si oculo rubricam dirigat uno’; et inde rubrico -as, dirigere cum rubrica et rectum facere vel rubrica designare vel rubrum facere, unde in constructione Tabernaculi precipitur Moysi facere pelles rubricatas. Et nota quod rubrica tinctura optima nascitur in Ponto, unde et pontica beum habeat fructum, unde hoc rubetum, locus
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣtulum rubeus. Item a rubeo hic rubor
inboris et rubicũdus dadum siłis rubẽti.
nel rubeus. Unde rubicũdulus la lũ. ali¬
inchoatm̃. Et compouitur erubeo. bes.i.
ualde iubere. uel uerecũdari unde eru¬
besco scis. Et nota ꝙ rubere ideo poiitur
pro uereꝯdari. quiti rubor signũ uẽꝯdie

Expanded text:
gentile. Item a rubeo hic rubor -ris, et rubicundus -a -um, similis rubenti vel rubeus, unde rubicundulus -a -um, aliinchoativum; et componitur erubeo -es, valde rubere vel verecundari, unde erubesco -is. Et nota quod rubere ideo ponitur pro verecundari quia rubor signum est ve
Abbreviated transcription (Latin):
nes d̾r hoc retinaculũ et hoc retͥmentũ.ti.¬
q. retim m̃tum. retrimenta st̃ ea loca ĩ quib
degerũtur stercora. uel que retniẽt capita ue¬
naꝵ ambrosius laxant iĩcula quib retri¬
menta usq ad digestionis optimitatem cõ¬
tinebantur et iterũ musculi quib nasce¬
bantur nutrimentoꝵ meatus.

Expanded text:
um; et hoc retinaculum, et hoc retrimentum, quasi retinimentum: retrimenta sunt ea loca in quibus digeruntur stercora vel que retinent capita venarum; Ambrosius ‘laxant vincula quibus retrimenta usque ad digestionis opportunitatem continebantur’ et iterum ‘musculi quibus nascebantur retrimentorum meatus’.
Abbreviated transcription (Latin):
aum. idest corrosorius uel reprehensorius. et
hoc rosoriuĩ ubi roditur aliquid.
gr̃a similitudĩs dr̾ nauium. et rostrũd̾r et
forum ubi tractabantur cause rome. quia
deuictis anthonio et cleopatra augustus de
rostris nauiũ illor. fecit fieri sedes in foro
hoc prorostrũ idem ꝙ rostrum quia ĩ añri¬
ori ꝑte est. Item a rostrum rostatus. tata tũ.¬
tare uñ uerbalia. et hoc rotabulũ furca illa
nel illud lignũ cũ quo ignis mouetur in
fornace gra coquendi uł stricora gr̃a puigãdi.¬

Expanded text:
us -a -um, corrosorius vel reprehensorius, et hoc rosorium, ubi roditur aliquid. gratia similitudinis navium, et rostrum etiam dicitur forum ubi tractabantur cause romane, quia devictis Antonio et Cleopatra Augustus de rostris navium eorum fecit fieri sedes in foro hoc prorostrum, idem quod rostrum, quia in anteriori parte est. Item a rostro rostratus -a -umnde verbalia, et hoc rotabulum, furca illa vel lignum illud cum quo ignis movetur in fornace gratia coquendi, et dicitur sic quia
Abbreviated transcription (Latin):
insteriũ angeloꝵ ignea custodia ibi ꝯstituta
significat de ꝑadyso spũali. cherubin enĩ int̾pr̃
st̃ que uersatiles st̃ qm̃i tpr̃a uolubilia st̃. Iua
ergo ad custodiam ligut uite ideo posita st̾ aute
ꝑadysitm qr ad uitam nõ redditur iisi per che¬
rubin idest plenitudinẽ scĩe idest caritatem.
et per gladiuĩ uersatilem. idest toler anciam
rouiu leus. a ui. et hic ronulides de. fuius
nepos romuli. romulide eciã dñr ronam qr
fuerũt de progenie illius. unde hec romuldis
idest fulia uel neptis illuis uel romana.
oro roras raui rorare. idest rorem emittere ulꝰ
stillare uel aspergere. ad modũ roris. unde irro¬
ro. ras. idest asꝑgere infundẽ. roro ꝓ rorem mittẽ
uel stulare neutrũ est sed pro aspergere actĩm
est cũ suis ꝯpoĩtis et prod̾ hanc silsam ro¬
Nos aratus dr̃ ros roris qr ratus est et nõ spissus
ut plunia. uel rosor dicũt greci. et inde nos
dicimꝰ ros. uel ros a ruo is. qr ab aere ruat ad

Expanded text:
rium angelorum ignea custodia ibi constituta significat de paradiso spirituali. Cherubin enim interpresunt, quae versatiles sunt, quia tempora volubilia sunt. Illa ergo ad custodiam ligni vitae ideo posita sunt ante paradisum, quia ad vitam non reditur nisi per cherubin, scilicet, plenitudinem scientiae, id est, charitatem; et per gladium versatilem, id est, tolerantiam romuleus -a -um et hic Romulides, filius vel nepos Romuli; Romulide etiam dicuntur Romani, quia fuerunt de progenie illius; unde hec Romulis -dis, idest filia vel neptis illius vel Romana.  ros roro -as, idest rorem emittere vel stillare vel aspergere ad modum roris, unde irroro -as, aspergere, infundere. Roro pro rorem emittere vel stillare neutrum est, sed pro aspergere activum est cum suis compositis, et producit hanc sillabam ro rarus hic ros -ris, quia rarus est et non spissus ut pluvia; vel rosor dicunt Greci et inde nos dicimus ros; vel ros a ruo, quia ab aere ruat ad
Abbreviated transcription (Latin):
Prorogo gas differre distendere prolongare distra¬
here. Prerogo gas p̾ceuere extellẽ suꝑare uel
p̾ponere. Unde hec p̾rogatina ue. singularis
excellentia et p̾rogatiuꝰ ua uũ. idest extellens
uel ad p̾rogatiuã ꝑtinens. surrogo gas idest
substituere. Unde augustinꝰ in u ͦ. de cuitate dei.
lucrecuis qui in loco bruti fuerat surrogatus¬
Horum autem compositorũ significationes facile
hiis uersib ꝯstringũtur Si rogat addideris
cũ ꝯgregat e. dat i ĩfert Deminuit sub substi¬
tuit pro ꝓtrahit intꝰ. q̃rit. Pre suꝑat ab destruit
arq suꝑbit. Nogo et eius compoĩta om̃ia st̃ actĩa.¬

Expanded text:
trahere; prerogo -as, precellere, excellere, superare vel preponere, unde hec prerogativa -e, singularis excellentia, et prerogativus -a -um, idest excellens vel ad prerogativam pertinens; surrogo -as, idest substituere; unde Augustinus De civitate Dei ‘Lucretius qui in loco Bruti fuerat subrogatus’. Sed horum compositorum significationes facile his versibus distinguuntur: ‘si rogat addideris con, congregat, e dat, in infert, de minuit, sub substituit,pro protrahit, inter querit, pre superat, ab destruit adque superbit’. Rogo et eius composita omnia sunt activa
Abbreviated transcription (Latin):
it ligio onis qr nos religet ad dei seruituun
ei cuitum. uel religio a religo gis qr religi¬
osi religũt et retractant q̃ dei st̾. nel religie¬
uirtus que suꝑiori nature ꝙͣ diuinã uocãt
cultum cerimoniãq ꝯferr. et inde religiosꝰ

Expanded text:
religio -nis, quia nos religet ad Dei servitium et cultum; vel religio a relego -gis, quia religiosi relegunt et retractant que Dei sunt; et est religivirtus que superiori nature, quam divinam vocant, cultum cerimoniamque confert. Et inde religiosus
Abbreviated transcription (Latin):
tuo. sed rogus ꝓpͥe est compositio liguoꝵ. pira
qñ corpus compositũ est et ardet fiuiꝰ mortui
appatuis bustũ corpꝰ ꝯcrematũ sepult̾um ubi
ossa ꝯduntu. tumulus ꝯgestio terre ĩ regione
sancita qui et sine ossib potest esse monumĩtũ.
est cuius libet rei memoria q̃ moueat mentem.
Noma a renius dr hec roma me et nõ a ronulꝰ
tũe enĩ deberet dici romula le. et nõ roma.
et dr̃ roma a remo quia ille fuit pͥmus fũdator
ulius aiuitatis unde romanus. na.nũ. et hinc
romanizo zas. romano more se habere. uel loqͥ
et romauizo zas. idest tormentare cruciare
pͥsc̃. st̃ enĩ quedam gentilia sile̾m possessiuis.
habencia formam ut romanus ciuis et roͣnus

Expanded text:
tuo. Sed rogus proprie est compositio lignorum, pira quando corpus compositum est et ardet, funus mortui apparatus, bustum corpus concrematum, sepulcrum ubi ossa conduntur, tumulus congestio terre in religione sancita, qui et sine ossibus potest esse, monumentum vero est cuiusque rei memoria que moneat mentem.m a Romus hec Roma, et non a Romulus: tunc enim deberet dici Romula et non Roma; et dicitur Roma ab illo, quia ille fuit primus fundator illius; unde romanus -a -um, et hinc romanizo -as, romano more se habere vel loqui. R 48 ROMANIZO -as, idest tormentare, cruciare, sunt enim quaedam gentilia similem possessiuis habentia formam, ut Romanus ciuis et Romanus
Abbreviated transcription (Latin):
libro. ex gto greco fit latinus gts mutata
os ultia silła mis. ut titan titanos titan
titanis delpħin delphinos delphinis. d̾r
elephantos. hic elephts hꝰ elephantis.
et hic elephantus a gto g̾co elephantos

Expanded text:
l ex genetiuo Graeco fit Latinus, mutata ος ultima in is, ut Titan Titanos, Titan Titanis; delphin delphinos, delphin delphinis. dicitur elephantos, hic elephas huius elephantis et hic elephantus, a genetiuo Graeco elephantos,
Abbreviated transcription (Latin):
pro utrili membro qr rigeat. uelqr sic imi¬
corne instat rinocerõtis. Unde Iuuenalis
Et maguo cũ riuoceronte lauari p̾dc̾meciã¬
aiãl d̾r monoceros. idest unicornis qr unũ
cormi in media fronte habeat Hic nota¬

Expanded text:
pro virili membro quia rigeat vel quia sit unicorne ad instar rinocerontis, unde Iuvenalis ‘et magno cum rinoceronte lavari’; comIdem et monoceros, id est, unicornis, eo quod unum cornu in media fronte habeat pedu
Abbreviated transcription (Latin):
di hoc reunia tis i dest tempestuosa maris ĩ n¬
datio uel ille feruor aque qui fit ex remoꝵ
agitatione Reuma eciam est emptio uelter¬
uor humoꝵ ꝙ ducitur a capite ul ab alio
membro unde hoc reumacisma tis idest
fluxus habundantis aque et humoris.¬

Expanded text:
us hoc reuma -tis, idest tempestuosa maris inundatio vel ille fervor aque qui fit ex remorum agitatione. Reuma etiam eruptio vel fluor humorum dicitur vel a capite vel ab alio membro, unde hoc reumatisma -tis, fluxus abundantis aque vel humoris
Abbreviated transcription (Latin):
Desis int̾pr loquutio. unde hec rethoriea cẽ.
q. a copia loquu tõis dc̃a. rethorsis dr copia
dicendi uel loquendi a rhesis. unde rethorica
ars illa. uñ hic rethor thoris. et rethoricus ca
cũ. de uia arte tractans uel ad illam arter

Expanded text:
ethorica -ce, quasi a copia locutionis dicta, vel rethorisis dicitur copia dicendi vel loquendi a resis, et inde rethorica ars illa; unde hic rethor -ris et rethoricus -a -um, de illa arte tractans vel ad illam artem
Abbreviated transcription (Latin):
in eodem sensu augꝰ de ciuitate dei. mũdi
Neus rea reum. a re que petitur dicitur qui
in iudicio pro re aliqua petitur. et reus fide¬
iussor d̾r a redequa est obnoxius unde hic re
principis egisse uidetur. uel qui leges reas
publice detułat uel u tiles abrogauerat scd̾ pap̃¬

Expanded text:
in eodem sensu, Augustinus De civitate Dei ‘mundo reus -a -um a re qua petitur dicitur; quidicitur quamdiu in iudicio pro re aliqua petitur; et reus fideiussor dicitur, a re de qua est obnoxius; unde reatus principis egisse viderentur, vel qui leges inutiles reipublicae detulerant, vel utiles abrogaverant.
Abbreviated transcription (Latin):
quasi rapa qr rapiaturab aqua unde hec
ripula le dimꝰ. et ripatus ta tum. ripam
habens et hoc ripatum tributum. qd̾ accip̃i
in ripis. et ripatim adu̾biũ idest per ripas
uel de ripa in ripam et designat locũ riparũ
Siphe int̾p̾r impetus. unde ripheus a uii.
impetuosus. Unde quidã montes dci ft̾ riphei.
ab impetu grandinũ et uentorum.
dr hic riscus sci scissura uel fenestra patens
in pariete. Unde terencius. in risco odiosa

Expanded text:
quasi rapa, quia rapiatur ab aqua, unde hec ripula -e diminutivum, et ripatus -a -um, ripam habens, et hoc ripatum, tributum quod accipitur in ripis, et ripatim, idest per ripas vel de ripa in ripam, et designat locum riparum, interpretatur impetus, unde rifeus -a -um, impetuosus, unde et quidam montes dicti sunt Rifei ab impetu grandinum et ventorum.c riscus, fissura vel fenestra patens in pariete; unde Terentius ‘in risco odiosa
Abbreviated transcription (Latin):
Nesolutoriciuiũ. idest acus pectoralis scu.s
franculũ quo camisia suꝑ pectus firmatur
uel quo palliũ distringitur. nel instr̃m quo
crines disc̾nũtur. et tũc ꝯponitur a resoluo
et cĩcino ꝙ est capillus. marcialis ĩ ierula
resolutoricimo qr flãmarũ instat Quidã
tũ legũt pro du ab ꝑtib scil. resoluto et ci¬
no et est ricunũ idem ꝙ dixiuiꝰ esse resoluto¬
legitur resolutorianio siquis ꝯsideret copu¬
lationis uini et ordinem.

Expanded text:
esolutoricinium, idest acus pectoralis, scilicet firmaculum quo camisia super pectus firmatur vel quo pallium astringitur vel instrumentum quo crines discernuntur, et tunc componitur a resolvo et cincinno, quod est capillus. Martianus ‘interula resolutoricinioque flammarum instar’; quidam tamen legunt pro duabus partibus, scilicet ‘resoluto’ et ‘ricinio’, et est ricinium idem quod diximus esse resolutolegitur ‘resolutoricinio’, si quis consideret copulationis vim et ordinem.
Abbreviated transcription (Latin):
uius a ruo.is. d̾r hic riuus riui. qr cito ruat
nel riuus a rigo gas qr dr̃ ad irrigandu
t̾rami et riuꝰ subito fit et celeriter decurrit
et deficit. fons uero est caput et decursus
aque qui naturałr manat. torrens autẽ¬
est repentinus imbrib fc̃us magnũ ĩpetũ
habens. sed adueiẽnte estate calore solis
torrescit. unde et nomen habuit. fluuius
est aque decursus gn̾ali. flumen est aqua
decurrens. et a riuus d̾r hic riuulus. li di.
multos ꝯmittitur. et iniuria ꝯsistit uñ
hec rixula le. diminut̾. et rixosus sa sumi¬
uel rixuosus sa sũ. idest rixa plenus et aꝑat᷑
uude rirose. uel rixuose ad u̾b̾. et hec rixo¬
sitas uel rreuositas tatis. et riror raris.¬
unde rirabundus da dum. siłi̾s rixanti.
et qui facile mouetur ad rixam.¬

Expanded text:
a ruo hic rivus -vi, quia cito ruat, vel rivus a rigo -as, quia ducitur ad rigandam terram. Rivus subito fit et celeriter decurrit et deficit; fons est caput et decursus aque qui naturaliter manat; torrens est repentinis imbribus factus magnum habens impetum, sed adveniente estate calore solis torrescit, unde et nomen habuit; fluvius est aque decursus; generaliter flumen aqua decurrens. Et a rivus hic rivulus diminutivum, multos committitur et iniuria constat, unde hec rixula diminutivum et rixosus vel rixuosus, idest rixa plenus, et comparatur, unde rixose vel rixuose adverbium et hec rixositas vel rixuositas et rixor -aris,unde rixabundus -a -um, similis rixanti vel qui facile movetur ad rixam
Abbreviated transcription (Latin):
repetundarũ. tũc uero debitor elamãte p̾tore
reuserat pecũaꝵ unde salustius post paulo¬
tudo erat antiquitus rome ꝙ legatus rei ꝑu¬
blice acapet pro se. et suis uictitalia decor
legatione. secũ ducebat iegatũ p̾teriu ã ii.
et licebat cuil ufra quadragĩta dies queri¬
momiã facere de eo ꝙ petuĩam ultra ꝙͣ deberet
accepisset et pecum ⁊̃ repetere suꝑflue acceptã
et talis pecuna sic repetita dicebatii repe¬
tunde repetũdarũ. et tũc si ille nõ posset se

Expanded text:
te pretore reus erat repetundarum; unde Sallustius tudo erat antiquitus Rome quod legatus rei publice acciperet pro se et pro suis victualia de communi legatione, secum ducebat legatum preteriti anni et licebat cuilibet infra XL dies querimoniam de eo facere quod pecuniam ultra quam deberet accepisset et pecuniam repetere superflue acceptam, et talis pecunia sic repetita dicebatur repetunde -arum, et tunc, si ille non posset se
Abbreviated transcription (Latin):
uñ repetũde repetudarũ dñi pecuuie i epetite
siquidem mos er at rome ꝙ si quis deposuisset
pecinam alicui nec posset eam rehaibere.
uenie bat ad pretorem. pretor uero mãdabat
debitorem ec ꝯstituens t̾minũ quẽdã p̾cipierat
ut nifra t̾minũ illũ peciiã ꝓfiteretur et¬

Expanded text:
unde repetunde -arum dicuntur pecunie repetite. Siquidem mos erat Rome quod qui deposuisset pecuniam alicui nec posset rehabere veniebat ad pretorem, pretor vero mittebat ad debitorem et constituens terminum quendam precipiebat ut infra terminum illum pecuniam
Abbreviated transcription (Latin):
hic birenus mis nauis que habet ordinem
duoꝵ remoꝵ. et hic triremis. quadriremis
quĩquirenus. pentiremis. hexarenis apentha
ꝙ est quĩq. et hera ꝙ est sex et renis scuz nauis
ordines remoꝵ. Inueniũtur aut̃ adiectiue oĩa¬

Expanded text:
hec biremis -mis, navis que duos habet ordines remorum, et hec triremis, quadriremis, quinquiremis vel pentiremis, exiremis, a penta, quod est V, et exa, quod est sex, et remus, scilicet navis ordines remorum habet. Inveniuntur omnia hec
Abbreviated transcription (Latin):
est ita ut dum captus fuerit teneri millateꝰ
possit impatiens quippe ut fertur ilico mo¬
ritur Eiis uers nomen ĩ lariua lingua ĩter¬
pretatũ sonat. i nare cornu. et quid aliud
in nare msi fatuitas: Quid in cormi nisi
noceros grecis exemplarib noĩatur tãte esse
fortitudinis d̾r ut milla uenãtiũ uirtute
capiatur. Sed sicut hii asserũt qui ĩ descͥbẽdis
naturis aĩaliũ laboriosa insudatõe ĩuesti¬
garunt. Wirgo ei puella p̾ponitur que
uenienti sinũ aꝑit in quo ille oĩ ferocitate
postposita caput deponit Sic q ab eis a qͥb
capi queritur soporatus uelut en̾uis ĩuenit᷑.
buxei qͦ coloris esse describitur. qui eciam
cũ elephantis qñ c̾tamen aggreditur eo cormi
qd̾ ĩ nare singulariter gestat. uentrem adu̾¬
santiũ ferire ꝑhibetur. ut cũ ea q̃ molliora
st uulnerat. ĩpugnãtem se facile steruat
ceronta s. uincornem. ille ppłs intelligi qui
dũ de accepta lege. non oper a sed solan int̾

Expanded text:
est; ita ut si quando captus fuerit, teneri nullatenus possit. Impatiens quippe, ut fertur, illico moritur. Ejus vero nomine Latina lingua interpretatum sonat, in nare cornu. Et quid aliud in nare, nisi fatuitas, quid in cornu, nisi noceros Graecis exemplariis nominatur, tantae esse fortitudinis dicitur, ut nulla venantium virtute capiatur. Sed sicut hi asserunt, qui describendis staturis animalium laboriosa investigatione sudaverunt, virgo ei puella proponitur. Quae venienti sinum aperit, in quo ille omni ferocitate deposita caput deponit. Sicque ab eis, a quibus capi quaeritur, repente velut enervus invenitur. Buxei quoque coloris esse describitur. Qui etiam cum elephantis quando certamen ingreditur, eo cornu quod in nare singulariter gestat, ventrem adversantium ferire perhibetur; ut cum ea quae molliora sunt vulnerat, impugnantes se facile sternat.cerotem, unicornem, ille populus intelligi, qui dum de accepta lege non opera, sed solam inter
Abbreviated transcription (Latin):
ad aliquid refertur uel potius ꝙͣ it̾m refert
aliquid ad memoriã q. rctm̃ poetatiuũ cũ
enĩ dico sortes legit. ꝑ hoc nomen sortes so¬
cratem subutio cognoni cũ postea subiũgo
et ip̃e disputat ꝑ illud pronomen sortes re¬
fertur i dest iterũ fertur ad ꝯgnicõem uñ
et illud pronomen d̾r relatiuũ qr sic aliqͥd

Expanded text:
tur vel potius quod iterum fert aliquid ad memoriam, quasi iterum portativus; cum enim dico ‘Socrates legit’, per hoc nomen Socrates Socratem cognitioni subicio, cum postea subiungo ‘et ipse disputat’ per illud pronomen Socrates refertur, idest iterum fertur ad cognitionem, unde et illud pronomen dicitur relativum quia sic aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ misso int̾dicebatur a patria et priuatĩ
uidebatur discedere. et sua nõ amittebat
ta tum. sicdampnatus et dr̾ relegare sic¬
dampnare. qr relegatus semꝑ habebat
spem ut ietro legaretur i dest ut reu̾teretur

Expanded text:
commisso interdicebatur a patria et privatim iubebatur discedere et sua non amittebat atus, sic damnatus. damnare, quia relegatus semper habebat spem ut retro legaretur, idest ut reverteretur
Abbreviated transcription (Latin):
entimemeris. mens ꝯponitur cũ pensa ꝙ est
uel ps. uñ pͥsc̾. est enĩ dimetrũ iambicũ ꝯiũctũ
esse compoĩtũ a pentha et mem̾is ꝙ est idem
ꝙ meris iñ pentimem̃is.q. qͥnari a diuisio
uel ꝑs uersus ꝯstantis ex quĩq pedib Item
pentimeniis d̾r quedam spẽs cesure ꝑ ꝙͣ post
duos diuersos pedes in principio tercu pedis
silsa naturałr correpta producitur ut in
ruinam. Ecce hec silła sa producitur cũ
sit naturałr breuis q subleuatur quadã

Expanded text:
Meris componitur cum penta, quod est vel pars; unde Priscianus ‘est enim dimetrum iambicum coniunctum compositum a penta et memeris, quod est idem quod meris: inde pentimemeris, quasi quinaria divisio vel pars versus constantis ex quinque pedibus. Item pentimemeris dicitur quedam species cesure per quam post duos dimensos pedes in principio tertii pedis sillaba naturaliter correpta producitur, ut inruinam’; ecce, hec sillaba -sa producitur, cum sit naturaliter brevis; quasi sublevatur quadam
Abbreviated transcription (Latin):
nse ꝯtinẽs quĩq aiuitates. et hinc spaliter
quedã regio in ꝯfinio arabie et palestine scita.
et gomorra. adama seboini et bale. ip̃a est
segor. est et alia pentapolis in libia smmiliꝰ
regio quedã dc̃a est tripolis a trib ciuitatib¬

Expanded text:
vel IX vel X civitates, et hinc specialiter quedam regio in confinio Arabie et Palestine sita orra, Adama, Seboin et Bale; ipsa est et Segor. Est et alia Pentapolis in Libia similiter regio dicta est Tripolis a tribus civitatib
Abbreviated transcription (Latin):
monem data fuit patripauli in insigne aro¬
manis qñ susceptiis est iu sc̾m et ciuẽ rõuũ
Unde et paulus se ciuem romanũ appenat.
penuia enĩ uestis ꝯsularis qua induebãtur
ꝯsules romami egredientes curiã. hauc aut̃

Expanded text:
monem data fuit patri Pauli in insigne a Romanis quando susceptus est in socium et civem Romanum. Unde et Paulus se civem Romanum appellat. Penula enim erat vestis consularis qua induebantur consules Romani ingredientes in curiam. De qua
Abbreviated transcription (Latin):
icorũ pedum quia si duospondei procedunt
.niiiͣ. si słe p̾cedent et erit dĩsio super quĩtam silłam.
et si duo dactili uel dactiꝰ et spondeus p̾cedat
semꝑ pro duob spondeis reputatur. pentime¬
enula. a pendeo. des. d̾r hec penula le idest palliũ
quodam et ꝓprie cũ longis fimbriis uel dr a
quos mniciũ habuit iuuenalis. et multo stillaret
penula m̃bo. et in de pẽni culatus ta tũ. illo pal¬
uo indictus uel illud palliũ habens scd̾m hugꝰ.

Expanded text:
icorum pedum, quia si duo spondei precedant, quattuor sillabe precedent et erit divisio super V sillabam, et si duo dactili vel dactilus et spondeus precedant, semper pro duobus spondeis reputantur. Pentimeem a pendeo hec penula -e, idest pallium quoddam, et proprie cum longis fimbriis, vel diciquos initium habuit; Iuvenalis 5, 79 ‘et multo stillaret penula nimbo’; et inde penulatus -a -um, illo pallio indutus vel illud pallium habens. Item
Abbreviated transcription (Latin):
Densio a pendo. dis. dr hec pensio librato equa¬
ratio. uel ponderis equalitas. uel pensio precui
solutio. uel ip̃m tributũ uel p̾ciũ qd̾ datur pro
agro adpensionem ꝯducto. unde pensionarius
a .ii.ad pensionem ꝑtinens uel qui pensio¬

Expanded text:
em a pendo hec pensio -nis, libratio, equatio vel ponderis equalitas, et pensio pretii solutio vel ipsum tributum vel pretium quod datur pro agro ad pensionem conducto; unde pensionarius -a -um, ad pensionem pertinens vel qui pensio
Abbreviated transcription (Latin):
penthecostes idest qͥnquage sime. illa enĩ
dies erat quĩquagesima a resurrectione
Et cũ inchoarentur. dies penthe costes idest
illius solempnitatis . un. dieb protelande
erant om̃s discipuli meodem loco in quo¬

Expanded text:
Pentecostes, » id est quinquagenae, illa enim dies erat quinquagesima a resurrectione, et cum inchoarentur dies Pentecostes, id est illius solemnitatis septem diebus protelandae, erant omnes discipuli in coenacu
Abbreviated transcription (Latin):
significacõẽm potest esse fres̃t̾. a pendo dis ut
ensum a pendeo des d̾r hoe penfr̃ st deliber itio co¬
gitatio ꝯsiliũ qr cũ aliqitid desiber amus pensemꝰ
idest ĩ pendulo et dubio sumus sed hoo pensũ d̾r.
latura et d̾r a pendeo des. uel pondus qr ad põdꝰ
et mensuram dabatur

Expanded text:
t Item a pendeo hoc pensum, idest deliberatio, cogitatio, consilium, quia dum aliquid deliberamus pendemus, idest in pendulo et dubio sumus; et hoc pensum dicitlatura, et dicitur a pendeo vel pondus, quia ad pondus et mensuram dabatur
Abbreviated transcription (Latin):
adholescentis quẽ non p̃t bauil are posuer is.
necesse habet. ut aut fascem reuaiat aut sub
pondere ꝯfringatur. sicut et hõi cui graue põ¬
non p̾t scandalizatus ampluis peccat. demĩ¬
dispensator non debet esse tenax. Si doui be
uiginis. ut quid sacerdos est aũsterus: Uis appr¬
reꝰ sc̾s. cirea uitã tuã esto austerus. curca aut̾¬

Expanded text:
adolescentis, quem non potest bajulare, posueris, necesse habet ut aut fascem rejiciat, aut sub pondere confringatur: sic et homini, cui grave ponnon potest, scandalizatus amplius peccet. Deiest, dispensator non dnignus est, ut quid sacerdos ejus austerus? Vis apparere sanctus? circa vitam tuam esto austerus, circa
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. Quis in quit ita ad ũguẽ oĩa ĩ sesr̃flua¬
⁊ resecauit ut nil se habere putet putacõe dignũ.
Tredite mͥ et puta repulusant et refugat
rodeunt et reaecendũtus extincta et sopita
denuo exritantur. parũ est igitur semel putasse.
sepe putandũ est ĩmo si ficri posset semꝑ. qr sꝑ¬
qd̾ putari oꝑteat si nõ dissimulas ĩuenis. ꝙͣtũl
in hoc corꝑe manens proficeris erras si uicia pu¬
tas emornua et nõ magis compressa uelis nol
intra fines tuos habitat Ihebuseus subiugari

Expanded text:
em. Quis enim ita ad unguem omnia a se superflua resecavit, ut nil se habere putet putatione dignum? Credite mihi, et putata repullulant, et effugata redeunt, et reaccenduntur exstincta, et sopita denuo excitantur. Parum est ergo semel putasse; saepe putandum est, imo, si fieri possit, semperd putari oporteat, si non dissimulas, invenis. Quantumlibet in hoc corpore manens profeceris, erras si vitia putas emortua, et non magis suppressa. Velis, nolis, intra fines tuos habitat Jebusaeus ; subjugari
Abbreviated transcription (Latin):
hoc le. et d̾r penetrale qd̾ penetrat uel aptum
trare. hoc penetrale. uel lyc penetral lis seciera
camera. secretus interior locus in domo uel ui
templo ubi dabantur or acła. et d̾r a penitus
uel penetro. tras. et ponitur qñqz pro domo. pe
netrabilis ꝯponitur impenetrabilis le. lr.

Expanded text:
et hic et hec penetrabilis -e: quod penetrat vel aptum trare; et hoc penetrale vel penetral -lis, secreta camera, secretus templo ubi dabantur oracula, et dicitur a penitus vel penetro et ponitur quandoque pro domo; et penetrabilis componitur impenetrabilis -le,