comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. Tũ obseruas pͥmã suggestionẽ. ale obscruat
lapsummi tuum. Si cñi lapsus fueris: cades. si
cecideris: possidebit. Ut aut̃ non cadas: noli exire
de uia. Angustam tͥ semitani strauit ds̃. quicqͥt
extra illã: lubricũ dt. Propt̾ea lum̃ est xp̃s. & uia
bomint̃ uenientẽ inhunc mundũ. Ego sũ uia.
& ueritas & uita. ꝑ me is. ad me is. Si ergo ipit. ẽ
lum̃. & ipse est uia: si ab illo recisseris. noc in lu.¬
mine eris. nec in uia. & qͥd te sequetur: Q ͦ a
dicit de impiis quidam psalmus. fiat uia illoꝵ
tenebre o lubricũ. Hic gͥ draco antiquus hostis.
nr̃. ira ꝑsidus. iusidiis astutus. in mari magnac̾
Draco bic quem fp̃cisti ad illudenoũ ei. Iã tu illude
draconi. Ad hoc tñi hic factus est draco. ipse cadĩs
peccato suo de sublimi habitatione celoꝵ & exan¬
gło factus diabolus. accepit quendã locũ siũ in
hoc mari magno ꝙ spatioso. R egirũ ciꝰ quod putas.

Expanded text:
Dei. Tu observas primam suggestionem, ille observat Dei. Tu observas primam suggestionem, ille observat lapsum tuum. Si enim lapsus fueris, cades; si cecideris, possidebit. Ut autem non cadas, noli exire de via. Angustam tibi semitam stravit Deus; quidquid extra illam, lubricum est. Propterea lumen est Christus, in hunc mundum» ; et, «Ego sum via, et veritas, et vita» . Per me is, ad me is. Si ergo ipse est lumen, et ipse est via; si ab illo recesseris, nec in lumine eris, nec in via. Et quid te sequitur? Quod dicit de impiis quidam psalmus: «Fiat via illorum tenebrae et lubricum» . 7. Hic ergo draco, antiquus hostis noster, ira fervidus, insidiis astutus, in mari magno est. «Draco hic quem finxisti ad illudendum ei.» Jam tu illude draconi: ad hoc enim hic factus est draco. Ipse cadens peccato suo de sublimi habitatione coelorum, et ex angelo factus diabolus, accepit quemdam locum suum in hoc mari magno et spatioso. Regnum ejus quod putas,
Abbreviated transcription (Latin):
factȩ de lattre uiri sui. & hoc dormicntis. Erat aut̃
adem forma futuri. Hoc apłs dicit. qui est foema
ait̃. Prtaiguratũ ẽ. quod futurũ etat: fcta. c̃ eccłia¬
de latere dñi dormientis in cruce. Nĩ de latere
cauete. Ipsa tuũ obseruubit caput. & tũ eiꝰ calcantũ.
Oȩccłia. caput serpentis obscrua. Qdt̃. captit set¬
ptntis: Prima peccati suggestio. Uenit tͥ in m̾tem
nescio quid illicitũ. Holi ibi ttuero ieatẽ tuã.
noli consentire. Hoc quod uenit iamentt̃. caput
serpentis est. Caput calca. & tuades egtos motus.
S lucrũ suggessit. Magnũ ibi lucrũ est. magnũ
ibi aurũ.c̃. Si hanc fraudt̃ feceris: diues tris.
Caput serpentis est. calca. Quid t̃. calca : Contẽpne
Pereat mundi lucrũ. ne fiat animȩ dãpnum.
Nȩc dicens. obseruasti caput serpentis & calcasti.
Ille aut̃ diabolus. calcaneũ tuũ obseruat. Quid. ẽ.
obscruat calcancũ tuũ : Quando labaris a ma

Expanded text:
factae de latere viri sui, et hoc dormientis. Erat autem factae de latere viri sui, et hoc dormientis. Erat autem Adam forma futuri. Hoc Apostolus dicit: «Qui est forma futuri» . Praefiguratum est quod futurum erat, facta est Ecclesde latere Domini dormientis in cruce. Nam de latere cavete: «Ipsa tuum observabit caput, et tu ejus calcaneum.» O Ecclesia, caput serpentis observa. Quod est caput serpentis? Prima peccati suggestio. Venit tibi in mentem nescio quid illicitum; noli ibi tenere mentem tuam, noli consentire. Hoc quod venit in mentem, caput serpentis est; caput calca, et evades caeteros motus. Sed lucrum suggessit: magnum ibi lucrum est, magnum ibi aurum est; si hanc fraudem feceris, dives eris. Caput serpentis est, calca. Quid est, calca? Contemne qu? Pereat mundi lucrum, ne fiat animae damnum. Haec dicens, observasti caput serpentis, et calcasti. Ille autem diabolus calcaneum tuum observat. Quid est, observat calcaneum tuum? Quando labaris a via
Abbreviated transcription (Latin):
fidei. Ipse est qui aleo dicit᷑. Dt illo script᷑a dicit.
conculcabis leonẽ & draconẽ. Subditꝰ. ẽ. iste captti
tuo. subdetur a corꝑi eł. Hercant tantũ menbra
capiti suo. ut menbra eiꝰ sit. Dictũ. t̃. de prima
femina quam seduxit hic araco. cua scilicet illa
cui consiliũ mortis dedit: & ꝑsuasione astata in
cor fcmuncũ more serpentis irrepsit. factũ t̃ qͦd
nouimꝰ. qͥd & nos ibi fecimus. quod dolemꝰ. In
illis gñ ꝯuob hominib totũ genꝰ humanũ. inde
ꝓpag ꝯ mortis. inde & in paruulis debita delicta
Qui cñi mundus ait scriptura in conspecta tuo:
Nee infans cuius est uinꝰ dici uita suꝑ t̾ram. Tmdux
peccati. tradux mortis. At primo peccato. Nostis
eñi & quid dictũ est mulieri. uł potus serpenti.
cũ audirit as̃ ptecatũ pͥmi hominis. Ipsa tirũ obser¬
uabit caput. & tũ eiꝰ obsernabis calcancs̃. In magno
mysttris dictum. in figura dictum eccłłȩ future.

Expanded text:
fidei. Ipse est qui et leo dicitur: de illo Scriptura dicit, fidei. Ipse est qui et leo dicitur: de illo Scriptura dicit, «Conculcabis leonem et draconem» . Subditus est iste capiti tuo, subdetur et corpori ejus; haereant tantum membra capiti suo, ut membra ejus sint. Dictum est de prima femina, quam seduxit hic draco; Eva scilicet illa cui consilium mortis dedit, et persuasione astuta in cor femineum more serpentis irrepsit. Factum est quod novimus, quod ibi et nos fecimus, quod dolemus. In illis enim duobus hominibus totum genus humanum: inde propago mortis, inde et in parvulis debita, delicta. «Quis» enim «mundus,» ait Scriptura, «in conspectu tuo? Nec infans cujus est unius diei vita super terram» . Tradux peccati, tradux mortis de primo peccato. Nostis enim et quid dictum est mulieri, vel potius serpenti, cum audiret Deus peccatum primi hominis: «Ipsa tuum observabit caput, et tu ejus observabis calcaneum» . In magno mysterio dictum, in figura dictum Ecclesiae futurae,
Abbreviated transcription (Latin):
inter. ꝓcellas temptationũ. int fluctus scłi. int̾
animalia pusilla omagna. Gub̾nator est ap̃s.
in ligno crucis suȩ. Illic naues cõmeabunt
Non timeant naues. non ualde attendant ubi na¬
tent. s a quo gub̃nent᷑. Illic naues cõmeabt. Quẽ
cõicatũ repperiunt tristem. quando gub̾natorẽ
sentiunt xp̃m: Cdmeabunt sccure. cõmeent ꝑse¬
uerant᷑. Uenient ad finem debitũ. ꝑducent᷑ adt̃rã
quietis. Est in isto mari aliqͥd eciam qͥd superat
om̃ia animalia pusilla o magna. Quid est hoc:
Psalmũ audiamus. Oraco hic quem finxisti ad
illudendñ ei. Ibi repentia quoꝵ ñ est numerus.
ibi antmalia pusilla oo magna. illic naues cõ.¬
meabunt: & non timebunt non solum repentia
quoꝵ ñest numerus. & animalia pusilla & magna.
s nec draconẽ qui ibi est quem finxisti inquit dõ.
ad illudendũ ci Magnũ secretã. & tam̃ qͦd nostis
dictumis sũ. Nostis inimicã poctiȩ quendã dra¬
conẽ. noti nidistis oculis carnis. s uidetis oculis

Expanded text:
i, inter animalia pusilla et magna. Gubernator est Christus in ligno crucis suae. «Illic naves commeabunt.» Non timeant naves, non valde attendant ubi natent, sed a quo gubernentur. «Illic naves commeabunt.» Quem commeatum reperiunt tristem, quando gubernatorem sentiunt Christum? Commeabunt secure, commeent perseveranter, venient ad finem debitum, perducentur ad terram quietis. 6. Est in isto mari aliquid etiam quod superat omnia animalia pusilla et magna. Quid est hoc? Psalmum audiamus: «Draco hic quem finxisti ad illudendum ei.» Ibi repentia quorum non est numerus, ibi animalia pusilla et magna; illic naves commeabunt, et non timebunt, non solum repentia, quorum non est numerus, et animalia pusilla et magna, sed nec draconem qui ibi est: «Quem finxisti,» inquit Deo, «ad illudendum ei.» Magnum secretum, et tamen quod nostis dicturus sum. Nostis inimicum Ecclesiae quemdam draconem: non vidistis oculis carnis, sed videtis oculis
Abbreviated transcription (Latin):
gabunt. Q uid ÷ͥ sumigare montes: Prect̃ año
reddere. Ecce magni montes suꝑbi montes.r
ingentes. ñ rogabant am̃. s rogari uolebant.
& suꝑiorẽ ñ rogabant. Qui eñi potens & tumidꝰ
& suꝑbus in t̾ra. qui dignet᷑ humilit̃ rogare am̃ :¬
De impiis loquor. non ac cȩdris liban. quas plan¬
tanit añs. Impius quilibet. infelix anuna roga-¬
re dm̃ nescit. & uult se rogari ab hominibus.
Mons est. opus est ut tangat illũ as. & firmiget.
Quando exꝑit fumigare: dabit ad̾ p̃cem. tanquã
sacrisiciũ cordis. Fumigat ad drã. deinde tundit
pectus. incipit ꝯflere. quia & fumꝰ excutit la¬
erimas. Qui tangit montes ⁊ fumigabunt.

Expanded text:
gabunt. Quid est fumigare montes? Precem Domino gabunt. Quid est fumigare montes? Precem Domino reddere. Ecce magni montes, superbi, montes ingentes, non rogabant Deum: se rogari volebant, et superiorem non rogabant. Quis enim potens, et tumidus, et superbus in terra, qui dignetur humiliter rogare Deum? De impiis loquor, non de cedris Libani quas plantavit Dominus. Impius quilibet, infelix anima, rogare Deum nescit, et vult se rogari ab hominibus. Mons est, opus est ut tangat illum Deus, et fumiget: quando coeperit fumigare, dabit Deo precem, tanquam sacrificium cordis. Fumigat ad Deum, deinde tundit pectus: incipit et flere, quia et fumus excutit lacrymas. «Qui tangit montes, et fumigabunt.
Abbreviated transcription (Latin):
aspiciat dt̃ t̾ram. & faciat cã tremere. Ad t̾ram
quasi p̾uidentẽ sibi ꝙ goultantẽ loquit᷑ pss.
Cã timort & tremore urãm ipsoꝵ salutẽ oꝑamini.
Cũ timore & tremore. Ai cũi est qui oꝑatur in
nobis. Dicis o paule. oꝑamini : dicis ut oꝑcinur.
a oꝑatur. quia ipse aedit. non ex te est qͥd habes.
cũ timort & tremore oꝑaberis. H̃a si ñ cũ trenu¬
eris: aufert qͦd dedit. Cũ tremore ergo oꝑart.
Uidt aliũ psalmũ. Seruitt dño intimore. & exul.¬
tate ei cũ tremore. Si cũ timore & tremore geul¬
tandũ edt: s aspicit. sit t̾rxmotus. aspiciente dõ
tremant corda nrñ. tẽ ibi requiescit qs̃. Audi illũ
alio loco. Suꝑ quem requiescet sp̃s m̃s: Super
humilẽ & quietũ. & trementẽ u̾ba mea. Qui¬
aspicit t̾ram & facit eã tremere. qͥ tangit mon¬
tes & fumigabunt. Montes suꝑbi erant. iacta¬
bant se. ñ eos tetigerat as̃. Tangit illos & fumi.¬

Expanded text:
aspiciat Deus terram, et faciat eam tremere. Ad terram aspiciat Deus terram, et faciat eam tremere. Ad terram quasi praefidentem sibi et exsultantem loquitur Apostolus: Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini. Cum timore et tremore: Deus enim est qui operatur in vobis» . Dicis, o Paule, «Operamini;» dicis ut operemur:«Deus operatur.» Quia ipse dedit, non ex te est quod habes, cum timore et tremore operaberis: nam si non tremueris eum, auferet quod dedit. Cum tremore ergo operare. Vide alium psalmum: «Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore» . Si cum tremore exsultandum est, Deus aspicit, fit terrae motus: aspiciente Deo, tremant corda nostra; tunc ibi requiescet Deus. Audi illum alio loco: «Super quem requiescet spiritus meus? Super humilem, picit terram, et facit eam tremere; qui tangit montes, et fumigabunt.» Montes superbi erant, jactabant se, non eos tetigerat Deus: tangit illos, et fumi
Abbreviated transcription (Latin):
N cient. Emittes sp̃m tuũ & creabunt᷑. ⁊ intioua¬
bis facic̾ t̾rȩ. Id. ẽ. noins homini consitentih
se iustificatos es̃e non ase iustos: ut grã dĩ sit
millis. Uide quales sint. quib innonata est
facies t̾rȩ. Paulus dicit. Plus cm̃ illis om̃ibꝰ la¬
boran. Quid.ẽ. paule: Attende si tu sis sp̃s
quia cũ abstulerit spm̃ nr̃m. inpuluerẽ nr̃m
conuertim᷑. utilit̾ in tuentes infirmitatt̃ nr̃am
ut accepto eiꝰ sp̃n recreentur: Uidete qͥd sequit᷑.
Lȩtabif᷑ dñs in oꝑib suis. Non in taus qͥsi tuis.
quia ꝙ oꝑa tua si sint mala: ꝑ iniquitatẽ tuã. si
bona: ꝑ grãm dĩ. Lȩtabitur dñs in oꝑibus suis.
Qui aspicit t̾ram &e facit eam tremere. qͥ tangit
montes & fumigabunt. O t̾ra. exultabas de bo¬
nitate tua. tͥ retͥbuctas uires opulentiȩ tuȩ. cect
respicit dñs & sacit it tremere. Respiciat te:
& faciat te tremere. Maior est tremor humi.¬
litatis. quam confidentia suꝑbis. Uidcte qͥmi

Expanded text:
abuntur; et innovabis faciem terrae:» id est, novis hominibus, confitentibus se justificatos esse, non a se justos, ut gratia Dei sit in illis. Vide quales sint quibus innovata est facies terrae. Paulus dicit: «Plus omnibus illis laboravi.» Quid est, Paule? Attende si tu, si spiritus Quia cum abstulerit spiritum nostrum, in pulverem nostrum convertemur, utiliter intuentes infirmitatem nostram, ut accepto spiritu ejus recreemur. Vide quid sequitur: Laetabitur Dominus in operibus suis.» Non in tuis, quasi tuis: quia et opera tua si mala, per iniquitatem tuam; si bona, per gratiam Dei. «Laetabitur Dominus in operibus suisQui aspicit terram, et facit eam tremere; qui tangit montes, et fumigabunt.» O terra, exsultabas de bonitate tua, tibi tribuebas vires opulentiae tuae; ecce respicit Dominus, et facit te tremere. Respiciat te, et faciat te tremere: melior est enim tremor humilitatis, quam confidentia superbiae. Videte quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
Q ui donauit ut suus. donat ut boni simuss.
Donat conu̾sis. qui anteꝗͣ conu̾terent᷑. cũ auersi
irent post uias suas. nonne quę sunt eos: Nonne
descendit : Nonne u̾bũ caro factũ est. & habita¬
uit in nobis: Nonnie accendit lucernã carnis
suȩ dũ penderet in eruct. & quę sit ꝑditam

Expanded text:
Qui donavit ut simus, donat ut boni simus. Qui donavit ut simus, donat ut boni simus. Donat conversis, qui antequam converterentur, et cum aversi irent post vias suas, nonne quaesivit eos? nonne descendit? nonne Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ? nonne accendit lucernam carnis suae, dum
Abbreviated transcription (Latin):
& unde remoti frigescunt. & unde recedentes con¬
tenebrant᷑. & quo reu̾tentes illuminant᷑. Et quia
pie illi dixcrunt. tu illuminabis lucernã incã.
dũc d̾s̾ ms̃ illuuabis tenebras meas. discussis tene¬
bris t̾renȩ stultitiȩ aꝑicates os ꝙ ducentes spm̃:
erigunt ut dixi fidentẽ oculsi cordis. & circũspiti¬
u̾t mente uniu̾sum mundũ. t̾ram. mare. & celũ.¬
s om̃ia pulchra uident disposita. ordinata cũr¬
rere. digeri gencrib. fulciri seminib. mutari
successionib. currere tẽporib. Placit eis in his
artifex. ut & ipsi placcant in artisicio artisici. &
exclamant p̾magno gandio: quia uerȩ hiuc leti¬
tiȩ. nichil cdꝑari potest. Quã magnificata sunt
oꝑa tua dñe. om̃ia in sapientia sccisti. Ubi est
ipsa sapientia. in qua om̃ia fecisti: Quo sensu
attingit᷑: quo oculo uidet᷑: Quo studio quęrit᷑:
Quo merito possidet᷑: Quo putatis. nͥ grã sua :

Expanded text:
 unde remoti frigescunt, et unde recedentes con unde remoti frigescunt, et unde recedentes contenebrantur, et quo revertentes illuminantur: et quia pie illi dixerunt, «Tu illuminabis lucernam meam, Domine; Deus meus, illuminabis tenebras meas» ; discussis tenebris terrenae stultitiae, aperientes os et ducentes spiritum, erigunt, ut dixi, fidentem oculum cordis; et circumspiciunt mente universum mundum, terram, mare et coelus omnia pulchre disposita, ordinata currere, digeri generibus, fulciri seminibus, mutari successionibus, currere temporibus placet eis in his artifex, ut et ipsi placeant in artificio artifici; et exclamant prae magno gaudio, quia vere huic laetitiae nihil comparari potest: «Quam magnificata sunt opera tua, Domine! Omnia in sapientia fecisti.» Ubi est ipsa sapientia in qua omnia fecisti? quo sensu attingitur? quo oculo videtur? quo studio quaeritur? quo merito possidetur? Quo putatis, nisi gratia sua?
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ non possunt sicri participes sipientiȩ. sic̃ om̃s
bestiȩ. om̃ia peocora. om̃s arbores: quȩ tec sensum
habent ullũ. Nũ quid quia participes. ce̾. sapientiȩ
non posfunt. ideo ñ in sapientia & ꝑsapientiã factast̃:
Non ergo exigit ds̃ intellectũ de equo & mulo. s ho¬
minib dicit. Nolite ecͥ. sicut cquus &mulus. quib
ñ ẽ. intellectus. Quod equo nat᷑a ẽ homni erim̃. ẽ.
Hocgͥ dicit as̃. Non cxigo participationẽ sapientiȩ
incȩ ab eis quȩ ñ feci ad imagitẽ incã. s ubi feci. inde
exigo. & usum enis rti postalo quam donaui. Homi¬
nes gͦ rebdentes dõ quȩ dĩ sunt: si cesari reddunt qͦd
cesaris. ẽ: id. ẽ. rcodentes cesari imaguit̾ suã. &red.¬
dentes dõ imagint̾ stiã: erigunt ipsam m̃tem stiam
non ad se. s ad artificem suũ. & ad lum̃ unde sunt:
& adcalorem quẽdam sp̃nalem. undt feruescunt.¬

Expanded text:
quae non possunt fieri participes sapientiae; sicut omnes quae non possunt fieri participes sapientiae; sicut omnes bestiae, omnia pecora, omnes arbores, quae nec sensum habent ullum. Numquid quia participes sapientiae esse non possunt, ideo non in sapientia et per sapientiam facta sunt? Non ergo exigit Deus intellectum de equo et mulo: sed hominibus dicit, «Nolite esse sicut equus et mulus, quibus non est intellectus» . Quod equo natura est, homini crimen est. Hoc ergo dicit Deus: Non exigo participationem sapientiae meae ab eis quae non feci ad imaginem meam; sed ubi feci, inde exigo, et usum ejus rei postulo, quam donavi. Homines ergo reddentes Deo quae Dei sunt, si Caesari reddunt quod Caesaris est ; id est, reddentes Caesari imaginem suam, et reddentes Deo imaginem suam, erigunt ipsam mentem suam, non ad se, sed ad artificem suum, et ad lumen unde sunt, et ad calorem quemdam spiritualem unde fervescunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa tua dñc. om̃ia in sapientia fecisti. repleta. t̃.
t̾ra creatura tua. Qiequid a dõfactũ est: in saꝑi.
cutia factũ. ẽ. ꝙ ꝑ sapientiã factũ. ẽ. Quicqͥd nouit
sapientiã. & quic qͥd ñ nouit sapientiã: & tam̃ in
creat᷑a dĩ est. in sapientia factũ est. & ꝑsapientiam
factũ ẽ. Qui cognoscunt sapicntiam. lucẽ habẽt
sapientiã. Qui ñ cognoscunt. Radent᷑ ar pficem
sapientiã: cũ sint ipsi dettntĩ sapicatia. ꝙ qui
cam lum̃ habent. etiam artificetã bastat ñ qͥcũq
artificem habent. etiã lucẽ habent. Et q̃uidem in
hominib multi sunt. quai eiꝰ participes sunit. &
sapientes uocant᷑: multi eiꝰ gxꝑtes. stulti nominant᷑.
ꝓpt̾ hoc uitioso nomine stilti nominant᷑. quia si
studeant sapientiȩ. si petant. si quęrant. si pulsent:
possunt ꝑuenire ad eiꝰ participationẽ. Non eñi naturȩ.
si negligentiȩ denegatur. Sunt aut̃ alie creature

Expanded text:
opera tua, Domine! Omnia in sapientia fecisti: repleta est opera tua, Domine! Omnia in sapientia fecisti: repleta est terra sapientiam factum est. Quidquid novit sapientiam, et quidquid non novit sapientiam, et tamen in creatura Dei est, in sapientia factum est, et per sapientiam factum est. Qui cognoscunt sapientiam, lucem habent sapientiam; qui non cognoscunt, habent tamen artificem sapientiam, cum sint ipsi detenti insipientia: et qui eam lucem habent; etiam artificem habent; non quicumque artificem habent, etiam lucem habent. Et quidem in hominibus multi sunt qui ejus participes fiunt, et sapientes vocantur; multi ejus expertes, stulti nominantur. Propter hoc vitioso nomine stulti appellantur, quia si studeant sapientiae, si petant, si quaerant, si pulsent, possunt pervenire ad ejus participationem: non enim naturae, sed negligentiae denegatur. Sunt autem aliae creaturae,
Abbreviated transcription (Latin):
s̃. quia ñ habet tc̃pora. nec mirandũ
nobis sit quia ꝓpt̾ uifirmitatẽ nrãm desceudit
ad particulas sonoꝵ nr̃oꝵ. cũ descenderit ad susci.¬
piendã infirmitatẽ corꝑis nr̃i: istũ tam̃ psalmũ
iam multos nobis fecisse sermones. mrsteria que
ipsa quȩ hic clausa tenent᷑. ut pulsantib aꝑiantur.
attulisse nobis non partias ꝑ aliquot dies moras
tẽporis cli ꝓnuntiant᷑. cã cõmenlant᷑. cũ clausa
esse monsirant᷑. cũ aꝑiunt᷑. cũ eriunit᷑. cã osten.¬
dunt᷑. Ao ꝑboc ieminit ut dpxi caritas urã. nec
p̃terito die ad eiꝰ t̾minũ psalmi nos ꝑuenire potu¬
isse. ꝙ distulisse in hc̃ diem. Uoluit dñs & tempus
redditionis nobis exhibere. & me debitorẽ debito
satissacere: & exactores securiores efficere. Det gͦ
ipse bonũ qͦd reddamꝰ. qͥ ñ reddidit qͥcqͥd mali fectra¬
gaudioq recolitis: exclamauerunt cũ psalmo uis¬
cera cordis nr̃i. & dixert̃. Quã magnificata funt

Expanded text:
s, quia non habet tempora; nec mirandum nobis sit, quia propter infirmitatem nostram descendit ad particulas sonorum nostrorum, cum descenderit ad suscipiendam infirmitatem corporis nostri : istum tamen psalmum jam multos nobis fecisse sermones, mysteriaque ipsa quae hic clausa tenentur, ut pulsantibus aperirentur, attulisse nobis non parvas per aliquot dies moras temporis, cum pronuntiantur, cum commendantur, cum clausa esse monstrantur, cum aperiuntur, cum eruuntur, cum ostenduntur; ac per hoc meminit, ut dixi, Charitas vestra, nec praeterito die ad ejus terminum psalmi nos pervenire potuisse, et distulisse in hunc diem. Voluit Dominus et tempus redditionis nobis exhibere, et me debitorem debito satisfacere, et exactores securiores efficere: det ergo ipse bonum quod reddamus, qui non reddidit quidquid mali feceragaudioque recolitis, exclamaverunt cum Psalmo viscera cordis nostri, et dixerunt: «Quam magnificata sunt
Abbreviated transcription (Latin):
in guo mouetar. ibi tanquã ambulat. Dicebat ille
multa. Quanta eñi dixit iob: qui legunt nouert̃.
Intam misitis ilis uerbis: obseruabat serpens cal¬
carigũ labentis. Iue aut̃ qui caput obseruabat ser.¬
pentis. reppiait om̃em suggestionẽ. Respondit o
mulitri. sicut aignũ erat respondert mulitri. Lo.¬
cata es inquit. tanquã una de insipientib mulie.
ruoꝰ. Si botia ꝑcepimus de matiu dm̃. mala qͣre¬
non sustincamus: E rat̃ illa om̃ia quȩ dixit. nusqͣm
lapsus est. Q. Q multi it illis uerbis ñ intelligunt.
& quȩdã ibi sic accipiunt: quasi aliqͥd durũ dixtrit
iob in dm̃. Nam int̾ multa hoc ętiam dixit. uelut
stomachans aduersus amt̃. sicut uidebat᷑ ñ intel¬
ligentib. Iile aut̃ gestabat ꝑsonã magnã magnȩ

Expanded text:
in quo movetur, ibi tanquam ambulat. Dicebat ille in quo movetur, ibi tanquam ambulat. Dicebat ille multa; quanta enim dixit Job, qui legunt, noverunt: in tam multis illis verbis observabat serpens calcaneum labentis. Ille autem qui caput observabat serpentis, repulit omnem suggestionem. Respondit et mulieri, sicut dignum erat respondere mulieri: «Locuta esibus: si bona percepimus de manu Domini, mala non sustinebimus? Et inter illa omnia quae dixit, nusquam lapsus est» . Quod multi in illis verbis non intelligunt, et quaedam ibi sic accipiunt, quasi aliquid durum dixerit Job in Deum. 8. Nam inter multa etiam hoc dixit, velut stomachans adversus Deum, sicut videbatur non intelligentibus: ille autem gestabat personam magnam magnae
Abbreviated transcription (Latin):
haberet. Quantũ accipit ille potestatis: tantũ ggo
patioe. Non ergo ab illo patior. s ab co qui potesta¬
tem dedit. Contempnat᷑ suꝑbia temptatoris mei.
suftincattur flagella patris mei. Ripulsus est
temptator. oscruatũ est caput eiꝰ. peneirart ñ potuit
in cor: muratũ cuitatte forisctꝰ oppugnauit. ses non
cepugnauit. Accessit alia temptatio. ꝑmissus c̃. ad
ccepus cuis. ꝑcussit graui uulnere a capite usq
ad peres.⁊ Contabescebat putredine. scatebat uer.¬
anb. amissa domo sedebat instercore. Iri eua cap¬
tiuata diabolo ad adiutorisĩ. marito supposit᷑a ad
lapsũ: suggerit ut blaspletaet᷑ as̃. Primo suggessit
in paradyso ut contẽpueret᷑ ai. mͦ ut blaphemet᷑
as. Ualuit tunc in integyum. nunc uictus est a pu¬
trdine. In paradyso dciccit. insttrtore suꝑatus est.
Aitendent aut̃ ille draco. utrũ iob lingua labertt᷑.
Om̃is cñi homo. in actu suo pedes habet. In co qͦd agit.

Expanded text:
haberet; quantum accepit ille potestatis, tantum ego haberet; quantum accepit ille potestatis, tantum ego patior: non ergo ab illo patior, sed ab eo qui potestatem dedit; contemnatur superbia tentatoris mei, sustineantur flagella patris mei. Repulsus est tentator, observatum est caput ejus, penetrare non potuit in cor. Muratam civitatem forinsecus oppugnavit, sed non expugnavit. Accessit alia tentatio: permissus est ad corpus ejus, percussit gravi vulnere a capite usque ad pedes; contabescebat putredine, scatebat vermibus, amissa domo sedebat in stercore. Ibi Eva captivata, a diabolo non ad adjutorium marito supposita, sed ad lapsum, suggerit ut blasphemetur Deus. Primo suggessit in paradiso ut contemneretur Deus, modo ut blasphemetur Deus. Valuit tunc in integrum, nunc victus est a putri: in paradiso dejecit, in stercore superatus est. Attendebat autem ille draco utrum Job lingua laberetur. Omnis enim homo in actu suo pedes habet in eo quod agit;
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. & quomꝰ ille calcaneũ attendetat. Iue repelle¬
bat suggtrentt̃. ale sperabat labantẽ. Cepit a eiꝰ
mulicrtusã. Subtraxit om̃ia quę habebat Solã
drmisit diabolus adiutrioẽ suã. non mariti con.¬
solatricẽ. s potius tẽptatricẽ. Cepit etiam ipsam
non obscruantem caput tius. Adhuc enĩ illa eua
erat. s iam ille adam ũ erat. Ablatis omł̃ib reman¬
sit iob cũ uxore ꝑ quam temptaret᷑. ꝯ cũdo ã quo
regerit᷑. Quid illo paupius subito factum. si do.¬
mũ ai consideres: Qͥd illo ditius. si cor eiꝰ cogites :
Uidc pauꝑtatem domus. Ablata st̃ om̃ia. Uide
diuetias cordis. Domtnꝰ dedit. dñs abstaltt. si cut
dño placuat ita factã est. sit nom̃ añi benedictum.
dñs aedit. añs abstulit. Houerat rectorem suil. &
temptators̃ suũ. Pmissorem temptatoris sun noue.¬
rat. Nichil sibi inquit diabolus tribuat. uolunta.¬
tem habet nocendi: potestatt̃ aut̃ nisi acctꝑet non

Expanded text:
emadmodum ille calcaneum ejus attendebat. Ille repellebat suggerentem, ille sperabat labentem: cepit et ejus mulierculam; subtraxit omnia quae habebat, solam dimisit adjutricem suam, non mariti consolatricem, sed potius tentatricem; cepit etiam ipsam non observantem caput ejus. Adhuc enim illa Eva erat; sed jam ille Adam non erat. Ablatis omnibus, remansit Job cum uxore, per quam tentaretur; et cum Deo, a quo regeretur. Quid illo pauperius subito factum, si domum ejus consideres? Quid illo ditius, si cor ejus cogites? Vide paupertatem domus: ablata sunt omnia. Vide divitias cordis: «Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum. Dominus dedit, Dominus abstulit:» noverat rectorem suum, et tentatorem suum; permissorem tentatoris sui noverat. Nihil sibi, inquit, diabolus tribuat; voluntatem habet nocendi, potestatem autem nisi acciperet, non
Abbreviated transcription (Latin):
quin mercedt̃ non babebunt apud patrẽ qui ẽ in
glis: s luceant oꝑa eoꝵ corã hominib ñ co fine ut
ipsi uideant᷑ ab eis. sed ut uideant botia oꝑa eoꝵ:
& glorificent patrem eoꝵ qui in edis. ẽ. Hoc ẽ lau¬
dari. in nomine scõ es. Unde o in alio psalmo le.¬
gitur. In dño laudabit᷑ anuna mea. audiant mi¬
tes & iocundent᷑. Eo & hic quodãmodo sequitar.
Lȩcetur cor quęrentiũ dñm. Sic eñi mutes iocumn.

Expanded text:
quin mercedem non habebunt apud Patrem, qui in coelis quin mercedem non habebunt apud Patrem, qui in coelis est : sed luceant opera eorum coram hominibus, non eo fine ut ipsi videantur ab eis, sed ut videant bona opera eorum, et glorificent Patrem eorum, qui in coelis est . Hoc est laudari in nomine sancto ejus. Unde et in alio psalmo legitur: «In Domino laudabitur anima mea; audiant mites, et jucundentur» . Quod et hic quodammodo sequitur, «Laetetur cor quaerentium Dominum:» sic enim mites jucun
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝓphetia: Cantate ei & psallite ei. u̾bo s oꝑe
laudate. Ore quippe cantat᷑. psalterio aut̃ hoc
et manib psallit᷑. Narrate omĩa mirabilia cꝰ.
landamini in nomine scõ eiꝰ. Possunt hi duo u̾sus
ex duob u̾bis suꝑiora dicti. ñ absurde uideri.
Ut quod ait narrate omia mirabilia ciꝰ. reserat᷑
ad id quod dictum t̃. cantate ei: quod si sequit᷑ lau¬
damini in nomine scõ ciꝰ: r terat᷑ ad to qͦd dictũ. ẽ
opsallite ei. Illud scilieet ad u̾bũ bonũ qͦ cantat᷑ ci
& narrant᷑ om̃ia mirabilia ciꝰ. illud aut̃ ad opꝰ bontĩ
quo psallit᷑ ci. ł Ie uelit quisq de oꝑe bono tanꝙͣ.
in sua uirtutt laudari: ideo cũ dixisset laudamim
quod utiq bene oꝑantes merito possunt: addidit
in nomine sc̃õ eiꝰ. ut qui głatur. in año gloriet᷑.
Qui gͦ non sibi s ei uolunt placere: caueant facert
iusticiã suã corã hominib ut uideant᷑ ab eis. alio.¬

Expanded text:
 3. Cantate ei, et psallite ei.» Verbo et opere  3. Cantate ei, et psallite ei.» Verbo et opere laudate: ore quippe cantatur; psalterio autem, hoc est manibus, psallitur. «Narrate omnia mirabilia ejus: laudamini in nomine sancto ejus.» Possunt hi duo versus ex duobus verbis superioribus dicit non absurde videri: ut quod ait: «Narrate omnia mirabilia ejus,» referatur ad id quod dictum est, «Cantate ei;» quod vero sequitur, «Laudamini in nominllud scilicet ad verbum bonum, quo cantatur ei, et narrantur omnia mirabilia ejus; illud autem ad opus bonum, quo psallitur ei, ne velit quisque de opere bono tanquam in sua virtute laudari. Ideo cum dixisset, «Laudamini,» quod utique bene operantes merito possunt; addidit, «in nomine sancto ejus:» ut qui gloriatur, in Domino glorietur . Qui ergo non sibi, sed ei volunt psallere, caveant facere justitiam suam coram hominibus, ut videantur ab eis; alio
Abbreviated transcription (Latin):
n. & ideo inde cepit:
ni fi̾emini dño. & inuocate nomen cuis.
In lande eñi intelligenda est ista confes
p̃cator allegat. Unde & ipsa oratio dñica habet a
capite breuissimã laudt̃. qͦo est pat̾ nr̃ qui es in
olis. tunc quȩ petuntur. deinceps consequuntur.
Unde Malibi inpsalmo dicit᷑. Consitebim᷑ tͥ ad̃.
confitebim᷑ & inuocabimꝰ nom̃ tuũ. Qo alibi est
planius. Laudans inuõeibo anm̃n. ꝙab inimicis
meis saluus ero.
Ita ꝙ hic. confite.¬
Qͤo tele est ae si dictret. L andut aũm .s inuocutt
nomen cius. Exaudit quippe inuocantt̃. quem
laudantẽ uidet. Laudantt̃ ant̃ uidit. quẽ ꝓbat
amantẽ. Et in quo uoluit dñs boni serui amer̃t
cirea se ostendi maxime: nͥ in eo qͦd illi ait. pasce
oues meas: Unde & hic sequit᷑. Annuntiate int̾
gentes oꝑa eiꝰ. Uel potius ut de greco ad uerbũ
expͥmat᷑. qͦd & alii latim codices habent. anñtiate
ingentib oꝑa eiꝰ. Quib hoc dicit᷑. nͥ euangłistis

Expanded text:
m. Et ideo inde coepit: «Confitemini Domino, et invocate nomen ejus.» In laude enim intelligenda est ista confessprecator alligat: unde et ipsa oratio dominica habet a capite brevissimam laudem, quod est, «Pater noster qui es in coelis» . Tunc quae petuntur, deinceps consequuntur. Unde et alibi in psalmo dicitur: «Confitebimur tibi, Deus, confitebimur, et invocabimus nomen tuum» . Quod alibi est planius: «Laudans invocabo Dominum, et ab inimicis meis salvus ero» : ita et hic, «Confitequod tale est, ac si diceret, Laudate Dominum, et invocate nomen ejus. Exaudit quippe invocantem, quem laudantem videt: laudantem videt, quem probat amantem. Et in quo voluit Dominus boni servi amorem circa se ostendi maxime, nisi in eo quod illi ait, «Pasce oves meas» ? Unde et hic sequitur, «Annuntiate inter gentes opera ejus;» vel potius, ut de graeco ad verbum exprimatur, quod et alii latini codices habent, «Evangelizate» «in gentibus opera ejus.» Quibus hoc d
Abbreviated transcription (Latin):
erunt habere spm̃ suũ. habebunt spm̃ dĩ. hoc
cm̃ dixit marty rib futuris. Cũ uos ceꝑuit &
abdixerint. nolite cogitare quomͦ aut qͥd loqua¬
mini. Non eñi uos estis qui loquimini. sed sp̃s
patris ur̃i qui loquit᷑ in uobis. Nolite uobis

Expanded text:
nt habere spiritum suum, habebunt spiritum Dei. Hoc enim dixit martyribus futuris: «Cum vos ceperint et adduxerint,» «nolite cogitare quomodo aut quid loquamini: non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loqu
Abbreviated transcription (Latin):
ma caruis buiꝰ detrim̃ta. & supplem̃ta. Adistã i atiull
quasi quidã bostiarꝰ ẽ. Hic habet potestatt̃ in isto mari
qua naues ẽmeant. S non tantũ ut facuat aliquid
nesciente aut nolente dilo suo: ne sorit aliqͥs dicat.
ꝑdidit quidem ille magnã potestitẽ. suꝑiorẽ appara¬
tum: s g iabis insimis sum: bic mne porest habere
in porestate. opts est ut sermã illi. Noli falli. norat
te añs ałi tuis. ꝙ sic tt nouit. ut capillos tuos habeat
numeratos. Quid ergo tunesꝰ Tempraturus est sr¬
te carue̾ tuã. flagillum c̃. dñ tui. non potesta ⁊
tĩptatoris tui. U̾iat nocer saluti quȩ ꝓmittit᷑. sed
non ꝑmittitur. Ut ant̃ non ꝑmitatur: habe caput
ap̃m. repesle caput araconis. Suggestioni eiꝰ noli
consentire. a tua uia noli labi. Dreo hic quem fin¬
ducare. s ñ manducat quẽ uult. Om̃ia a tt exꝑec.¬

Expanded text:
rnis hujus detrimenta et supplementa, ad istam januam quasi quidam ostiarius est; hic habet potestatem in isto mari, qua naves commeant, sed non tantam ut faciat aliquid nesciente aut nolente Domino suo. Ne forte aliquis dicat: Perdidit quidem ille magnam potestatem superiorum apparatuum; sed ego in his infimis sum, hic me potest habere in potestate, opus est ut serviam illi. Noli falli; novit te Dominus tuus, et sic te novit, ut capillos tuos habeat numeratos . Quid ergo times? Tentaturus est forte carnem tuam: flagellum est Domini tui, non potestas tentatoris tui. Vult nocere saluti quae promittitur; sed non permittitur: ut autem non permittatur, habe caput Christum; repelle caput draconis, suggestioni ejus noli consentire, a via tua noli labi. «Draco hic quem finducare vult, sed non manducat quem vult. «Omnia a te exspec
Abbreviated transcription (Latin):
ł Reuelante te xp̃m tunꝰ. unu̾sa ĩplebũt᷑ bonitate.¬
implebunt᷑ bonitate. ł on aut̃ habent a se bom¬
tatem. Na aliquando ꝓbatur illis. Auertente
aut̃ te faciem tuam: turbabunt᷑. Miati repleti
bonitate sibi tͥbucrunt qͥd habebant. & uoluerunt
głari quasi in iustificationib suis. & dixert̃ sibi.
iustus sũ. magnus sũ: o facti st̃ sibi placentes. &

Expanded text:
implebuntur bonitate.implebuntur bonitate» Non autem habent a se bontatem; nam aliquando probatur illis: «Avertente autem te faciem tuam, turbabuntur.» Multi repleti bonitate, sibi tribuerunt quod habebant, et voluerunt gloriari quasi in justificationibus suis, et dixerunt sibi, Justus
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ꝓmittił. ĩdum confirmatis uectib poetarũ
ierłm: sed adhuc inperegrinatione intueates
mundũ istũ totũ. &undiq homines currentes
ad fidem. timentes gehennas. contẽpnentes mor¬
tem. amantes uitã ęc̃nã. sꝑnentes p̃sentem: &
tali spectaculo cõplcti gandio dicimꝰ. repleta est
t̾ra creatura tua. Hoc aut̃ scłm adhuc tempta¬
tionũ flucta quatit᷑. adhuc tempestatib & ꝓcel¬
lis tͥbulationũ & timoꝵ turbatur. Hac tam̃ itur.
Minctur licet mart & tumeat fluctib ꝓcellasq
parturiat: hac itur. Datũ est nobis ligiũ. in qͦ
nauigenius. Replcta est t̾ra crcatura tua. S ñdũ
sumꝰ int̾ra uinentiũ. ad huc ista t̾ra morientiũ est.

Expanded text:
quae promittitur, nondum confirmatis vectibus portarum quae promittitur, nondum confirmatis vectibus portarum Jerusalem ; sed adhuc in peregrinatione intuentes mundum istum totum, et undique homines currentes ad fidem, timentes gehennas, contemnentes mortem, amantes vitam aeternam, spernentes praesentem, et tali spectaculo completi gaudio dicimus, «Repleta est terra creatura tua.» 4. Hoc autem saeculum adhuc tentationum fluctibus quatitur, adhuc tempestatibus et procellis tribulationum et tumorum turbatur: hac tamen itur. Minetur licet mare, et tumeat fluctibus, procellasque parturiat; hac itur, datum est nobis lignum in quo navigemus: «Repleta est terra creatura tua.» Sed nondum sumus in terra viventium, adhuc ista
Abbreviated transcription (Latin):
ertatura tua. Qua ercatura tua repleta est t̾ra:
Imĩb arborib ꝙ frutectis. om̃ib animalib & pec¬
corib. & uniuerso ipso genere humano. Rcpleta
Et t̾ra crtatura dĩ. uiacmꝰ. nouimꝰ. legimꝰ. agnos.¬
cimus. laudamꝰ. & in his p̃dicamꝰ. & in his noc suf¬
ficimus laudare tantũ. quantũ habundat ex
bona inspectione cor nr̃m. S  illam magi ere.¬
aturam debenꝰ attendere. unde dicit apłs. Si¬
legis. om̃ia illa sacrificia p̾nuntiantia p̃sens sa¬
crificiũ. Habundabat tunc uetustas hominis.
uenit qui renouaret opus suũ. Uenit qui confla.¬
ret argentũ suũ. qui formaret monetã suã. Et
attendimus plenã t̾ram ap̃ianis credentib in dm̃.
auertentib se a priorib sins ĩmunditiis & idolã¬
tria: ab sꝑe p̃terita ad spem noui scłi. & ecet ñdñ
est in re. & iam tenetur in spe. doꝑ ipsam spem
iã cantamꝰ & dicimiꝰ. repleta est t̾ra creatura tua.
Nu̾dũ in patria catitamꝰ hoc. ñdum in illa requie

Expanded text:
ua creatura tua repleta est terra? Omnibus arboribus et frutetis, omnibus animalibus et pecoribus; et universo ipso genere humano, repleta est terra creatura Dei. Videmus, novimus, legimus, agnoscimus, laudamus, et in his praedicamus; et in his non sufficimus laudare tantum, quantum abundat ex bona inspectione cor nostrum. Sed ad illam magis creaturam debemus attendere, unde dicit ApostoLegis, omnia illa sacrificia praenuntiantia praesens sacrificium. Abundabat tunc vetustas hominis; venit qui renovaret opus suum, venit qui conflaret argentum suum, qui formaret monetam suam, et attendimus plenam terram Christianis credentibus in Deum, avertentibus se a prioribus immunditiis suis et idololatria, a spe praeterita ad spem novi saeculi: et ecce nondum est in re, et jam tenetur in spe, et per ipsam spem jam cantamus et dicimus, «Repleta est terra creatura tua.» Nondum enim in patria cantamus hoc, nondum in illa requie
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sursũ sunt sapite. non quȩ suꝑ t̃ram. Si non
sapis t̾rena . ñ. es t̾m. Si ñ es t̾ra. non manducaris
a serpente. Cibum suum dat ds serpenti. quando
uult: quẽ uult. Bene aut̃ iudicat. falli non potest.
ñ ei dat aurũ ꝓt̾ra. Om̃ia a te expectant dñe. ut
dẽs alis cibũ in tempore oportuno. Cũ dederis illis
colligent. Ante illos sunt: non colligent. nisi cũ

Expanded text:
quae sursum sunt sapite, non quae super terram» . Si non quae sursum sunt sapite, non quae super terram» . Si non sapis terrena, non es terra; si non es terra, non manducaris a serpente, vult, quem vult: bene autem judicat, falli non potest, non ei dat aurum pro terra. «Omnia a te exspectant, Domine, ut de illis cibum in tempore opportuno. Cum dederis eis, co
Abbreviated transcription (Latin):
implesti t̾ram. om̃ia ate expectant ut des alis eibũ
in tempore oportimo: unicuiq esbũ suñ. Habes cibũ
tirũ. habet & draco cibũ suũ. Si bene uixtris. xp̃m
esbũ habebis: si a xp̃o recesseris. cibꝰ draconis eris.
Om̃ia ate expectant. ut des illis cibũ intempore
oportuno. Qͥd dictum est ipsi dracomꝰ Terram
manducabis. Draconi dictũ ẽ. t̾ram manducabis om.¬
nib dieb untȩ tuş. Audisti eibũ araconis. Non uis
ut aet te ass manducandũ araconi: noli ese cibus
dinconis . io. ẽ noli telinquere uerbũ dĩ. Uoi em̃
aictã.ẽ. dracoñi t̾ram manducabis: sbi iã dictum
erat & p̾uaricatori. t̃ra &. & int̾ium ibis. Cibus ser.¬
pentis esse ñ uis: noli eise t̾ra. Quomͦ inquis non
ero t̾ra: Si t̾rena non sapias. Audi apłm. ut ñ sis
t̾ra. Na corpus qͦd geris. t̾ra est: s tu noli. et̃. t̾ra.
Qd est hoc ͤ Si resurrexistis inquit cũ xp̃o. quȩ sur.¬
sum st̃ queritt: ubi ap̃c est in dextera dĩ sedens.

Expanded text:
ia a te exspectant ut des illis cibum in tempore opportuno,» unicuique cibum suum. Habes cibum tuum, habet et draco cibum suum. Si bene vixeris, cibum Christum habebis; si a Christo recesseris, cibus draconis eris. «Omnia a te exspectant ut des illis cibum in tempore opportuno.» Quid dictum est ipsi draconi? «Terram manducabis.» Draconi dictum est: «Terram manducabis cunctis diebus vitae tuae.» Audisti cibum draconis. Non vis ut det te Deus manducandum draconi; noli esse cibus draconis, id est, noli relinquere verbum Dei. Ubi enim dictum est draconi, «Terram manducabis;» ibi jam dictum erat et praevaricatori, «Terra es, et in terram ibis» . Cibus serpentis esse non vis? noli esse terra. Quomodo, inquis, non ero terra? Si terrena non sapias. Audi Apostolum, ut non sis terra. Nam corpus quod geris terra est, sed tu noli esse terra. Quid est hoc? «Si resurrexistis,» inquit, «cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextra Dei sedens;
Abbreviated transcription (Latin):
bonitate. Non manu sua. s manu tua aꝑta.
A uertente aut̃ tt faciem tuam turbabunt᷑. S quare
hoc facis: Quare auertis faciẽ tuã ut turbentur:
Clament ad te. cito exaudi me dñc. aefecit sp̃s m̃s.
nẽ au̾tas faciem tuum a me. Auseres spm coꝵ &¬
deslcient. & in puluerẽ suũ conu̾tent᷑. Inuenit se
bomo penitens de peccato suo. quia noti habebat
uires ex st: & consitet᷑ do̾ diccns se esse t̾ram s emnert̃.
O suꝑbe. conuersus es inpuluert̃ tutĩ. ablatus ẽ. ꝓ̃s
tuus. iam non te iactas. non tẽ extoslis. non te
iustificas. Uides quia de puluere sactus es. ꝙ auer.¬
tentt faciem suam dũo: in tuũ puluert̃ recidisti.
Roga gͦ. consicere puluert̃ tuũ. & instrmitatt̃ tuã:¬

Expanded text:
bonitate;» non manu sua, sed manu tua aperta: «Avertente autem te faciem tuam, turbabuntur.» 13. Sed quare hoc facis? quare avertis faciem tuam, ut turbentur? clament ad te, «Cito exaudi me, Domine; defecit spiritus meus. Ne avertas faciem tuam a me» . «Auferes spdeficient, et in pulverem suum convertentur.» Invenit se homo poenitens de peccato suo, quia non habebat vires ex se; et confitetur Deo, dicens se esse terram et cinerem. O superbe, conversus es in pulverem tuum , ablatus est spiritus tuus; jam non te jactas, non te extollis, non te justificas; vides quia de pulvere factus es, et avertente faciem suam Domino, in tuum pulverem recidisti. Roga ergo, confitere pulverem tuum et infirmitatem tua
Abbreviated transcription (Latin):
Uolens aut̃ ꝓbare aĩ homini qͦd ab illo habeat qͥc¬
qͥd habet. ut cã bonitate habeat & humilitatem:
aliquando cũ ꝑturbat. Auertit ab illo facit̃ suã.
& decidit in temptationẽ. ꝙ ostendit illi qͥa qͦd
iustus erat & recte ambulabat. ipso regente sic¬
bat. Auertente aut̃ tẽ faciem turbabunt᷑. Uide.¬
te qͥodicat ꝙ in alio psalmo. Ego dixi in habun.¬
dantia mea. non mouebor inȩt̾̃nũ. Presũpsit
de sc̃. impletus erat bonitate. & putabat a se sibi
esse totã bonitatẽ: ꝙ dixit in corde suo. ñ mouebor
inct̾nũ. S quia iam senserat dĩ gr̃am sẽ ꝑcepisse.

Expanded text:
ni quod ab illo habeat quidquid habet, ut cum bonitate habeat et humilitatem, aliquando eum perturbat; avertit ab illo faciem suam, et decidit in tentationem; et ostendit illi quia quod justus erat, et recte ambulabat, ipso regente fiebat. «Avertente autem te faciem tuam, turbabuntur.» Videte quid dicat et in alio psalmo: «Ego dixi in abundantia mea, Non movebor in aeternum.» Praesumpsit de se; impletus erat bonitate, et putabat a se sibi esse totam bonitatem, et dixit in corde suo: «Non movebor in aeternum. » Sed quia jam senserat Dei gratiam se percepis
Abbreviated transcription (Latin):
tio taa. Pacrificiũ humilitatis tuȩ. contribulatio
Ipsa est muttia aisputatio quã dixi. Te indiea ti
scienti. & indicat se tͥ nescienti. Suais .c. ci cono¬
fessio ttia: suauis. c̃. łͥ grã aliꝰ. Dixit se tibi. Unde
Ita plane. Audiamus ipsũ u̾bũ. Qui me uidit.
uidit & patrem. Ego aut̃ iocundabor in domino.
Oeticiant peccatores a t̾ra. Sciuirt uides᷑ bec sea
anima. quȩ hic cantat sgenit. tinã cũ ipsa
anima. sit anima nr̃a. utinã copiact᷑ ei. s socict᷑.
entis. Quis cñi
impletus fuerit
caritate: Besici¬
ant peicutores adra. Contremistis qͥa malehieit.¬
& quis maledicit : Sẽs. Sinc dubio exaudit᷑. S dictũ
est sc̃is. Benedicite. ꝙ nolite maledicere. Qͥd ẽ. ergo
qͥo dicit. desiciant peccatores a t̾ra: Plane desiciant.

Expanded text:
tio tua; sacrificium humilitatis tuae, contribulatio tio tua; sacrificium humilitatis tuae, contribulatio Ipsa est mutua disputatio quam dixi: indica te ei scienti, et indica se tibi nescienti. Suavis est ei confessio tua, suavis est tibi gratia ipsius. Dixit se tibi. Unde Ita plane, audiamus ipsum Verbum: «Qui me vidit, vidit et Patrem» . «Ego autem jucundabor in Domino.eficiant peccatores a terra.» Saevire videtur. O sancta anima, quae hic cantat et gemit! Utinam cum ipsa anima sit anima nostra! utinam copuletur ei, et societur, entis. Quis enim impletus fuerit charitate? «Deficiant peccatores» «a terra.» Contremiscis, quia maledicit. Et quis maledicit? Sanctus. Sine dubio exauditur. Sed dictum est sanctis: «Benedicite, et nolite maledicere» . Quid est ergo quod dicit, «Deficiant peccator
Abbreviated transcription (Latin):
in ale sine sine sũ: quãdiu sũ. psallam ad meo.
Nc sorte cũ ceꝑiitis psallere dõ in illa citutate: pu.¬
temus nos aliud acturos. Tota uita nrã erit psal¬
lert dõ. Si uemet in fastidiũ qͦd laudamꝰ: potest
ucaire in fastidiũ & nr̃a laudatio. Si semꝑ ille
amat᷑. semꝑ a nobis laudat᷑. Psauam ad meo
quãdn sũ. Suauis sit ei disputatio iea. ego aut̃
iocundabor in dilo. Suauis sit ei disputatio mea.
Quȩ est disputatio hominis ad dm̃. nͥ confessio pec¬
catoꝵ. Consitere dõ qͦd es: o disputasti cũ illo.
Disputa cũ illo. fac bona oꝑa. & disptita. Lauamini
mundi estote ysaias dicit. auserte nequitiaes
ab animis ur̃is. a conspectu oculoꝵ meoꝵ. Cessate
a nequitiis ur̃is. discite benesacere. iuidicate
pupillo. & iustificate urduã. & uenite disputtmꝰ
dicit dñs. Q uid. c̃. disputare cũ ad̃: Illi te indica
seienti: ut indicet st tibi nescienti. Suauis sit ei
disputatio mea. Ecce hoc est año suaut. Disputa.¬

Expanded text:
in illo sine fine sum, quamdiu sum, psallam Deo meo. Ne forte cum coeperimus psallere Deo in illa civitate, putemus nos aliquid aliud acturos: tota vita nostra erit psallere Deo. Si veniet in fastidium quod laudamus, potest venire in fastidium et nostra laudatio. Si semper ille amatur, semper a nobis laudatur: «Psallam Deo 34. Suavis sit ei disputatio mea: ego autem jucundabor in Domino. Suavis sit ei disputatio mea:» quae est disputatio hominis ad Deum, nisi confessio peccatorum? Confitere Deo quod es, et disputasti cum illo. Disputa cum illo, fac bona opera, et disputa. «Lavamini, mundi estote,» Isaias dicit, «auferte nequitias ab animis vestris, a conspectu oculorum meorum; cessate a nequitiis vestris, discite benefacere, judicate pupillo, et justificate viduam, et venite, disputemus, dicit Dominus» . Quid est disputare cum Deo? Te illi indica scienti, ut indicet se tibi nescienti. «Suavis sit ei disputatio mea.» Ecce hoc est Domino suave, disputa
Abbreviated transcription (Latin):
Pemo hominũ illam sari assimiat. quia ipst sanc.¬
tificat. Alioquin ñ erit uerũ. suꝑ ipsum autẽ
siorebit sc̃ificatio mea. Gła sc̾ĩficationis florebit.
Sc̃ificatio ergo xp̃i in ipso xpõ. potestis scificatiois
nere. Quando enĩ florent arbores. tunc pulchix
suint. Ergo scĩficatio in baptismo. unde floret¬
Quia in xp̃o foret. Hã pone illã in homitis po.¬
testate. quoni floret. quando om̃is caro finũ.
om̃is claritas carnis ut flos fem : Explicit

Expanded text:
emo hominum illam sibi assumat, quia ipse sanctificat; alioquin non erit verum, «Super ipsum autem florebit sanctificatio mea.» Gloria sanctificationis florebit. Sanctificatio ergo Christi in ipso Christo, potestas sanctificationis nere: quando enim florent arbores, tunc pulchrae sunt. Ergo sanctificatio in Baptismo; inde floQuia in Christo floret: nam pone illam in hominis potestate; quomodo floret, quando omnis caro fenum, et omnis claritas carnis ut flos feni
Abbreviated transcription (Latin):
saturabo panib. Aliquando aut̃ qͥd ñ est p̃ter¬
nittendã dicere. inuenis pauꝑem suꝑbum. &
diuitem humilem. Catidie patimur tales. Audis
panꝑem quasi gementem fub diuite. Et qͣndo
porentior p̃mit diues. tunc illũ humilẽ uides.
Aliguando nec tune. s & tunc suꝑbũ. Unde uides
qͥo esset. si aliqͥd haberet. E rgo pauꝑdĩ in ammo
est. non in scło. P recedit aliquando homo habtus
plenã domũ. ubtres t̾ras. multa p̃̾dia. multũ
auri & argenti. Nouit quia in tpsis non est
p̃sumendã. humiliat se dõ: facit iude bene.
Ita cor ipsius crigitur ad am̃: ut nouerit qͥa non
solũ nicdnl illi ꝓsunt diuite ipse. s & impcdiũt
pedes ipss nͥ ille regat & ille subueuiat. & nume.¬
ratar int̃ pauꝑes. qui fiturantur panibꝰ. Inuanis
aliũ mendicũ. inslatũ. aut id̾o non inflatũ. qͥa
melul hobet: quertanẽ tam̃ umde infictꝰ. Non
attendit c̃ facultate s eupiditatẽ. & iudicat eũ sodłma

Expanded text:
. Aliquando autem, quod non est praetermittendum dicere, invenis pauperem superbum, et divitem humilem: quotidie patimur tales. Audis pauperem quasi gementem sub divite, et quando potentior premit dives, tunc illum humilem vides: aliquando nec tunc, sed et tunc superbum; unde vides quis esset, si aliquid haberet. Ergo pauper Dei in animo est, non in sacculo. Procedit aliquande homo habens plenam domum, uberes terras, multa praedia, multum auri et argenti, novit quia in ipsis non est praesumendum, humiliat se Deo, facit inde bene; ita cor ipsius erigitur ad Deum, ut noverit quia non solum nihil illi prosunt divitiae ipsae, sed et impediunt pedes ipsius, nisi ille regat et ille subveniat: et numeratur inter pauperes qui saturantur panibus. Invenis alium mendicum inflatum, aut ideo non inflatum, quia nihil habet, quaerentem tamen unde infletur. Non attendit Deus facultatem, sed cupiditatem: et judi