comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ꝓmisi. cui soluendo obstrinxi:
p̃ualebit dns aduersus eos. & extmina¬
bit om̃s deos gentiũ trȩ & ad orabt̃
eum unꝰ quisq de loco suo nempe iam
p̃ualuit. & ext̃minauit om̃s deos gen¬
tiumtre: Nonne & hoc facit & hoc red¬
dit : ante oculos omniũ ponit soluti¬
onẽ debitoꝵ suoꝵ Quȩdã reddidit
sub maiorib nr̃is quȩ nos ñ uidimus
quȩdã reddidit tẽporib nr̃is quao
illi non uider̃ ꝑ om̃s generationes
reddidit quȩ icripta r̃ & quod re¬
stat non epitrediturꝰ : his om̃ibus
redditis quid ei restat : Ecce fecis¬
d rationẽ : tanta reddidit Num¬
quid ꝓpt̃ pauca residua infidelis ⁊
factus  absit Quare: quia fidelis
Sed quos om̃s decideñtes : oms om̃inos
decidentes Sed modo q̃dã decraino¬
tes Et enĩ multi decidunt ab eo :
multi aut̃ decidunt a cogitationib
suis si habebant malas cogitationes
decidunt ab eis & confirmat dñs om̃s
decidentes qui aliqͥd amittunt in isto
scło & scĩ sunt: ueluti exhonorant᷑ in

Expanded text:
nxi: «Praevalebit Dominus adversus eos, et exterminabit omnes deos gentium terrae; et adorabunt eum, unusquisque de loco suo» ? Nempe jam praevaluit; exterminavit omnes deos gentium terrae. Nonne et hoc facit, et hoc reddit? Ante oculos omnium ponit solutionem debitorum suorum: quaedam reddidit sub majoribus nostris, quae nos non vidimus; quaedam reddidit temporienerationes reddidit quae scripta sunt. Et quid restat? Non ei creditur, his omnibus redditis? Quid restat? Ecce fecisti rationem; tanta reddidit: numquid propter pauca residua infidelis est factus? Absit. Quare? Quia, «Fidelis Sed quos «omnes decidentes?» Omnes omnino decidentes, sed modo quodam decidentes. Etenim multi decidunt ab eo; multi autem decidunt a cogitationibus suis . Si habebant malas cogitationes, decidunt ab eis, et «confirmat Dominus omnes decidentes.» Qui aliquid amittunt in isto saeculo et sancti sunt, veluti exhonorantur in
Abbreviated transcription (Latin):
runt inunũ conspirantes aduersus
xp̃ianos. Quid ipsorũ regnũ fidẽ Non¬
ne & promisi in eyrographo. & reddidi
in effectu: attende ubi ꝓmis Adora¬
bunt eũ om̃s reges t̃rȩ om̃s gentos seru¬
unt illi Ingrate legis debitũ cernisred¬
ditum: non credis ꝓmissum. Lege in crro¬
grapho meo aliud qm̃ fremuer gentes.¬

Expanded text:
runt in unum, conspirantes adversus Christianos. Quid? ipsorum regum fidem, nonne et promisi in chirographo, et reddidi in effectu? Attende ubi promisi: «Adorabunt eum omnes reges terrae; omnes gentes servient illi» . Ingrate, legis debitum, cernis redditum, non credis promissum? Lege aliud in chirographo meo: Quoniam «fremuerunt gentes
Abbreviated transcription (Latin):
ligna omiã oꝑa eius si omiã laudap
curnon omĩa confitentur ÷ Confes
sio enĩ non peccatoꝵ tantũ dr̃ sed&
laudis ne forte ubicũq audistis con¬
fessionis putetis iam ñ eẽ nisi pecca¬
ti Usq ad eo enĩ hoc putat᷑ unt quam¬
do sonuerit de diuinis eloquii÷ con¬
tinuo sit consuetudo pertor atum¬
dere Audis quia est & laudis c̃fesno

Expanded text:
ligna? Omnia opera ejus. Si omnia laudant, ligna? Omnia opera ejus. Si omnia laudant, cur non omnia confitentur? Conim non peccatorum tantum dicitur, sed et laudis: ne forte ubicumque auditis confessionem, putetis jam non esse nisi peccati. Usque adeo enim hoc putatur, ut quando sonuerit de divinis eloquiis, continuo sit consuetudo pectora tundere. Audi quia est et laudis confessio.
Abbreviated transcription (Latin):
Nonne miserationes eiꝰ in omnia oꝑa
eiꝰ & cũ dicit ite in ignẽ ȩt̾nũ qͥ paratus
est diabolo & angelis eius ÷ hic non mise¬
ratio eius: sed ueritas eius Miseratio ciꝰ
reddita est oꝑ ibus eius Sȩueritas esꝰ
non in oꝑa sua sed inoꝑa tua. Deniq
si tollas oꝑa tua mala & non inte rema¬
nea t nisi opus eiꝰ ñ te dimitt& miseratio
eius. Siaut̃ ti ñ dimittis oꝑatua :ent
seueritas eiꝰ inoꝑa tua ñ in oꝑa sud¬
orifiteantun tibi dñe omniã oꝑa tuaet
Sc̃itui penedicantte Ora opa
tua confiteantur tibi Quid enĩ ctrra
ñ ẽ opus eius : Ligna ñ sunt oꝑa eiusra
pecora bestiȩ pisces uolatilia nons
oꝑa eius: plane & hȩc oꝑa eius .x
quo modo ei confitebintur a haeos
uideo quidem in angłis confiterulii
& homines oꝑa eius r̃. & cũ confiten¬
tur ei homines: oꝑa eiꝰ illi consifent
Nũquid ligna & lapides uocẽ habent
confessionis : Prorsus confite anturei
omnia oꝑa eiꝰ : Quid dicis : & t̾ra &

Expanded text:
serationes ejus in omnia opera ejus?» Et cum dicit, «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus» ; hic non miseratio ejus, sed severitas ejus. Miseratio ejus reddita est operibus ejus; severitas ejus est non in opera sua, sed in opera tua. Denique si tollas opera tua mala, et non in te remaneat nisi opus ejus, non te dimittet miseratio ejus: si autem tu non dimittis opera tua, erit severitas ejus in opera tua, non in opera suonfiteantur tibi, Domine, omnia opera tua, et sancti tui benedicant te. Omnia opera tua confiteantur tibi.» Quid enim? terra non est opus ejus? ligna non sunt opera ejus? pecora, bestiae, pisces, volatilia non sunt opera ejus? Plane et haec opera ejus. Et quomodo ei confitebuntur et haec? Video quidem in Angelis confiteri illi et homines opera ejus sunt; et cum confitentur illi homines, opera ejus illi confitentur: numquid ligna et lapides vocem habent confessionis? Prorsus confiteantur ei omnia opera ejus. Quid dicis? Et terra et
Abbreviated transcription (Latin):
dedie indiem subito enĩ uenit ira illius:
& in tẽpore inei dicte disꝑditte Noli
ergo dicere cras me conuertã Cras
dõ placebo & omnia hodierna & hester¬
na dimittunt᷑ mͦ Verũ quidem dicis
quia dĩ conuersioni tuȩ indulgentiam
damnat. quare flagellat anquos dam
tiones eius : Inde ẽ illa longanimitas
qua facit solem suũ orir suꝑbonos e
malos Nonne miserationes eius in om̃
oꝑa eius qui pluit suꝑ iustos & iniustosa
Nonne miserationes eiꝰ in omiã opa eius.
longanimis expectans peccatorẽ dicens

Expanded text:
de die in diem; subito enim veniet ira illius, et in tempore vindictae disperdet te» . Noli ergo dicere: Cras me convertam, cras Deo placebo; et omnia hodierna et hesterna dimittuntur mihi. Verum quidem dicis, quia Deus conversioni tuae indulgentiam damnat? quare flagellat? An quos damtiones ejus?» Inde est illa longanimitas qua facit solem suum oriri super bonos et malos: nonne «miserationes ejus in omnia opera ejus,» qui pluit super justos et injustos ? nonne «miserationes ejus in omnia opera ejus?» Longanimis exspectat peccatorem, dic
Abbreviated transcription (Latin):
pat̃ cȩli & t̾re. Confessio est ergo in
laude : ꝑinde quid accipiendũ
confiteant᷑ tibi dnẽ omia oꝑa tua :
laudent te omnia oꝑa tua sedtalis
questio reddit ad laudem : qualis erat
in confessionẽ. Si eñ ꝓpt̃ea confiteri
non poterit t̃̾ra. ligna & quȩ q̃ insen¬
sata. quia uocẽ ñ habent confitendi
ideo nec laudaboquia uocẽ ñ habert
p̃dicandi: nonne tam̃ omĩa tres ilui
pueri enumerant deambulantes int̃
flammas innoxias quib spatiũ erat
non solũ non ardendi sed & iã laudandi
dm̃ : Omnib dicunt a cȩlestib usa ad
trena benedicite. xmnũ diciat
suꝑ exaltate eũ in scła. Ecce quomodo
dicunt ymnum. Nemo hocsentiat osđ
mutus lapis aut mutũ animal habeat
rationẽ intelligendi dĩ: hoc qͥ puta¬
uer multũ a ueritate ab errauerunt
Ds̃ ordinauit omia. & factt gaiar¬

Expanded text:
t terrae» . Confessio est ergo in laude. Proinde quid accipiendum, «Confiteantur tibi, Domine, omnia opera tua?» Laudent te omnia opera tua. Sed talis estio redit ad laudem, qualis erat in confessione. Si enim propterea confiteri non poterunt terra, ligna et quaeque insensata, quia vocem non habent confitendi; ideo nec laudabunt, quia vocem non habent praedicandi. Nonne tamen omnia tres illi pueri enumerant, deambulantes inter flammas innoxias; quibus spatium erat, non solum non ardendi, sed etiam laudandi Deum? Omnibus dicunt a coelestibus usque ad terrena: «Benedicite, hymnum dicite, et superexaltate eum in saecula» . Ecce quomodo dicunt hymnum. Nemo hoc sentiat, quod mutus lapis aut mutum animal habeat rationem intelligendi Deum: hoc qui putaverunt, multum a veritate aberraverunt. Deus ordinavit omnia, et fec
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis suis quid enĩ ꝓmisit & ñ dedit:
fidelis dñs in uerbis suis: Xhuc quetã
ꝓmisit & non dedit : sed credit illȩ ex
his quȩ dedit Fidelis dñs in uerb sus
Possumꝰ illi credere tantũ modo dicen¬
ti : noluit sib credi dicenti sed uoluit
tener scripturã suã quomodo si di¬
ceres alicui homini cũ aliquid ꝓmit¬
teres ñ mihi credis: ecce stribo tibi:
& enĩ quia generatio uaditi &genera¬
tio uenit & si transcurr ista scea
cedentib succedentibq. mortalib

Expanded text:
verbis suis:» quid enim promisit, et non dedit? «Fidelis Dominus in verbis suis.» Adhuc quaedam promisit et non dedit; sed credatur illi ex his quae dedit. «Fidelis Dominus in verbis suis.» Possemus illi credere tantummodo dicenti: noluit sibi credi dicenti, sed voluit teneri Scripturam suam; quomodo si diceres alicui homini, cum aliquid promitteres, Non mihi credis, ecce scribo tibi. Etenim quia generatio vadit, et generatio venit, et sic transcurrunt ista saecula cede
Abbreviated transcription (Latin):
quare ñ faciã quicqͥd uolo: audi & uocẽ
sperantis miscdia dĩ magna ẽ: quando
me conuertero : dimittit mͥ om̃ia quare
ñ facio quicqͥd uolo: desperat ut peceer
speratut pecc& : Vtrumq metuendum
e utrũq periculosum ulȩ adesperati¬
oneuȩ a ꝑuersa spe. Vtriq huic peri¬
enlo & utriq malo: quomꝰ occurrit mi¬
scdia di quid dicis tu qͥ disperando uor¬
sebus peccart iã damnandus sũ Quare
n facio quicqͥđ uolo : Audi scripturam
nolo mortẽ impiu : tantũ ut reuertat᷑
&uiuat. hac uoce dĩ . reducit᷑ in spẽ:
sed tim̃dus .ẽ alius laqueus ne in ipsa
spe amplius pecc& quid ergo & tu di¬
tebas q spe magis peccas: quando me
conus cero om̃ia m dr̃ dimittit. faciam

Expanded text:
quare non facio quidquid volo? Audi et vocem quare non facio quidquid volo? Audi et vocem sperantis: Misericordia Domini magna est; quando me convertero, dimittet mihi omnia: quare non facio quidquid volo? Desperat, ut peccet; sperat, ut peccet. Utrumque metuendum est, utrumque periculosum; vae a desperatione! vae a perversa spe! Utrique huic periculo et utrique malo quomodo occurrit misericordia Dei? Quid dicis tu, qui desperando volebas peccare? Jam damnandus sum; quare non facio quidquid volo. Audi Scripturam: «Nolo mortem impii, tantum ut revertatur et vivat.» Hac voce Dei reducitur in spem: sed timendus est alius laqueus, ne ipsa spe amplius peccet. Quid ergo et tu dicebas, qui spe magis peccas? Quando me convertero, omnia mihi Deus dimittet; faciam
Abbreviated transcription (Latin):
uos a nimia longanimitate Nolo
inquit mortẽ impii. tantũ reũtat᷑¬
& uiuat. Ille quidem longanimis. tuaut̃
scđm duritiã cordis tui & cor impoenitens
thesauritas tibi irã indie irȩ & reue¬
lationis iusti iudicii dĩ: qui redd& uni¬
cuiq scđm oꝑa sua. Non enĩ modo sic
uonganimis in sustinendo: ut nũ quã
nstũs in iudicando Distribuit tẽpora
uocat te.: nunc exhortat᷑ te nunc ex¬
pectat donet facias. & tu tardas mag¬
na enus miscđia in hoc qđ diem uitae
tibi incertũ fecit ut nescias quando
hinc emigrabis. Et cum quoti die sꝑas
eius miscđia : Ceterũ si s tatuissa diẽm
ominib facer& ab undare peccata de
securitate Dedit gͦ spem ueniȩ ne
disꝑando amplius pecces & dispera
uocẽ desperantis. ad augenda peccata:
& iudect uocẽ sꝑantis ad augenda pec¬
cata Et quomꝰ utriq uoci accurrit pro¬
uidentia & miscđia dĩ : Audi uocẽ des¬
perantis : Iam in qͥt damnandus sumo

Expanded text:
vos» ; et nimia longanimitate, «Nolo,» vos» ; et nimia longanimitate, «Nolo,» inquit, «mortem impii, tantum ut revertatut vivat» . Ille quidem longanimis; tu autem secundum duritiam cordis tdie irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua . Non enim modo sic longanimis in sustinendo, ut nunquam justus in vindicando. Distribuit tempora: vocat te nunc, exhortatur te nunc; exspectat donec resipiscas, et tu tardas! Magna ejus misericordia et in hoc quod diem vitae tibi incertum fecit, ut nescias quando hinc emigrabis; et cum quotidie sperasejus misericordia. Caeterum si statuisset diem omnibus, faceret abundare peccata de securitate. Dedit ergo spem veniae, ne desperando amplius pecces. Et spes, vocem desperantis ad augenda peccata, et videte vocem sperantis ad augenda peccata, et quomodo utrique voci occurrit providentia et misericordia Dei. Audi vocem desperantis: Jam, inquit, damnandus sum;
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc eructando p̃dicatores eiꝰ iusti¬
tia eiꝰ ex ultabt̃ non sua. Quid ergo
ut simus. ut laudemꝰ ut istitia tua
exaltemus ut memoriã abundan¬
tia suauitatis tuȩ eructemꝰ : quid
erga nos fecisti dñe : quẽ laudamꝰ
dicamus & cum dicimus laudamus
le talis ess&: de nob̵ repetitionul¬
la esse. Attende ad te ipsũ quid me¬
rebaris peccator contemptor dĩ
quid merebaris: Vide si oc currittͥ
nisi poena : si occurrit qͥnisi sup¬
pliciũ uides gͦ quid tibi debebatur
&quid dederit᷑ Qui gratis dedit:
data uenia peccatori. Datꝰ ẽ sps ius
tificationis data ẽ. caritas & dilectio
inqua bona omĩa facias & suꝑhȩc da¬
totũ de miscđia ÷ merita tua nusquã
iactes quia & ip̃sa tua merita illius
dona sunt && istitia tua exultabuN
misericors& miserator dñs. Qui fer¬
Ponganimis non damnaris sed expe¬
ctans ipsa expectatione clamans
conuertimini adme & conuertar ad

Expanded text:
Hanc eructando, praedicatores ejus justiHanc eructando, praedicatores ejus justitia ejus exsultabunt, non sua. Quid ergo ut simus, ut laudemus, ut justitia tua exsultemus, ut memoriam abundantiae suavitatis tuae eructemus, quid erga nos fecisti, Domine, quem laudamus? Dicamus, et cum dicimus, laudemus. le talis esset, de nobis repetitio nulla esset. Attende ad te ipsum; quid merebaris peccator? contemptor Dei, quid merebaris? Vide si occurrit tibi nisi poena, si occurrit tibi nisi supplicium. Vides ergo quid tibi debebatur, et quid dederit qui gratis dedit. Data est venia peccatori, datus est spiritus justificationis, data est charitas et dilectio, in qua omnia bona facias; et super haec datotum de misericordia. Merita tua nusquam jactes, quia et ipsa tua merita illius dona sunt: «Et justitia tua exsultabunt. Misericors et miserator Dominus:» qui fe«longanimis,» non damnans, sed exspectans, ipsa exspectatione clamans, «Convertimini ad me, et convertar ad
Abbreviated transcription (Latin):
ba sunt non mea Grã salui factiestis
ꝑfidẽ: & hoc ut salui essetis ꝑfidem
non ex uob. Quãuis hoc ipsum ꝗđ di¬
xerat grã ut̃iq non ex uob sed nequis
alit̃ intelligeret planius hoc apire
dignatus est. Da intellic torẽ & totũ
dix̃ grã salui facti estis Vbi audis
grãm: gratis intellige. si ergo gratis:
nihil tũ attulisti. nihil merusti
Nam si meritis aliquid redditum est
ꝓpt̃ arrogantes . ꝓpt̃ sibi placentes
ꝓpt̃ ignorantes dĩ iustitiã & suam
uolentes constituere Audi hoc idem
aꝑtius. & hoc inqͥt qđ grã saluifacti
estis non ex uob Ted dĩ donũ ẽ Sed
& nos forte aliquid fecimꝰ ut dona dĩ
mereamur : non ex oꝑib inquit : nefor¬
te quis extollatur. Quid ergo nose
bene ñ oꝑim̃ : immo oꝑam᷑ Sed q̃ modo
ipso in nob oꝑante. quia ꝑ fidẽ locũ da¬
mus in corde nr̃o & qui in nob & ꝑ
nos bona oꝑat᷑ Audi enĩ unde ope¬
abundans memoriȩ ipsius circanos

Expanded text:
ba sunt, non mea: «Gratia salvi facti estis per fidem; et hoc» ut salvi essetis per fidem «non ex vobis.» Quamvis hoc ipsum quod dixerat, «Gratia;» utique, «non ex vobis:» sed ne quis aliter intelligeret, planius hoc aperire dignatus est. Da intellectorem, et totum dixit: «Gratia salvi facti estis.» Ubi audis, «gratia,» Gratis intellige. Si ergo gratis, nihil tu attulisti, nihil meruisti: nam si meritis aliquid redditum est,propter arrogantes, propter sibi placentes, propter ignorantes Dei justitiam et suam volentes constituere. Audi hoc idem apertius: «Et hoc,» inquit, quod «gratia salvi facti estis, non ex vobis, sed Dei donum est.» Sed et nos forte aliquid fecimus, ut dona Dei mereremur. «Non ex operibus,» inquit, «ne forte quis extollatur,» Quid ergo? nos bene non operamur? Imo operamur. Sed quomodo? Ipso in nobis operante; quia per fidem locum damus in corde nostro ei qui in nobis et per nos bona operatur. Audi enim unde opeabundans memoriae ipsius circa nos.
Abbreviated transcription (Latin):
mus quia surrex̃. illi debemꝰ quia &
iustificati sumus Nemo quasi dõtri¬
buat quia est: & sibi tribuat qr iustꝰ ẽ
Melius est enĩ qđ tibiuis tribuere : quã
qđ illi. Melius enĩ aliquid ese ququ
iustus es quã quia homo es Inferius
aliquid das dõ & superus tibi Totum
illida : in toto ipsum lauda: non cader
de manu artificis: ut eẽs quid sei
nonne scriptũ . ẽ quia sumpsit ds̃ limũ
de t̃ra & formauit hominẽ ante quũ
homo esses : limus eras ante qualimus
esses nihil eras : sed non de isto solo fig¬
mento grãs agas artificituo : audi aliud¬
eius figmentũ ubi te fecit non ex opib
ait: ne forte qͥs extollat᷑ : superus

Expanded text:
mus quia sumus, illi debemus quia et mus quia sumus, illi debemus quia et justificati sumus. Nemo quasi tribuat Deo quia est, et sibi tribuat quia justus est. Melius est enim quod tibi vis tribuere, quam quod illi: melius enim aliquid es quia justus es, quam quia homo es. Inferius aliquid das Deo; et superius tibi. Totum illi da, in toto ipsum lauda: non cadas de manu artificis. Ut esses quis fecit? Nonne scriptum est quia sumpsit Deus limum de terra, et formavit hominem ? Antequam homo esses, limus eras; antequam limus esses, nihil eras. Sed non de isto solo figmento gratias agas artifici tuo; audi aliud figmentum ubi te fecit. «Non ex operibus,» ait, «ne forte quis extollatur.» Sed
Abbreviated transcription (Latin):
si suaue & parũ .ẽ Ergo memoriã ab un¬
dantiȩ suauitatis tuȩ eructabunt. Iuia
non es oblitus tunri : & ñ oblitas com¬
mouistinos. ut & nos reducas in me¬
moriã. Commemorabunt᷑ enĩ & conuer¬
tunt᷑ ad dm̃ uniuersi fines t̃re quia
ergo memoriã abundantiȩ suauitatis
tuȩ eructabunt Intelligentes in se ni¬
hil boni. eẽ. qđ a te non sit. nec potuis¬
se conuerti ad te nisi cõmemorentur
abste. nec reduci potuisse in memo¬
riam tui situ obliuisceris illoꝵ. Haec
considerantes in gr̃atua Et iustita
Tua extil Tabtiñt: haec inquã in tua
gr̃a considerantes: exultabunt iustitia
tua ñ sua. F.x̃s. siuultis ructuare gr̃am
bibite grãm. quid .ẽ. bibite gr̃am: Di¬
cite grãm. intelligite grãm. nos antẽ
mus homines. cũ ante nihil essemus.
Deinde iam ipsi homines extraduce illꝰ
peccatoris: & maligni eramꝰ. & filii
irȩ natura sicut a ceteri Attendamꝰ
ergo grãmdĩ non solũ quia fecit nori
uerũ &iã quia refecit: Cui ergo debe¬

Expanded text:
Memoriam abundantiae suavitatis tuae eructabunt:» quia non es tu oblitus nostri; et non oblitus commonuisti nos, ut et nos reducas in memoriam. «Commemorabuntur» enim «et convertentur ad Dominum universi fines terrae» . Quia ergo «memoriam abundantiae suavitatis tuae eructabunt,» intelligentes in se nihil boni esse quod a te non sit; nec potuisse converti ad te, nisi commonerentur abs te; nec reduci potuisse in memoriam tui, si tu obliviscereris illorum: haec considerantes in gratia tua, «Et justitia tua exsultabunt.» Haec, inquam, in tua gratia considerantes, «exsultabunt justitia tua,» non sua. Fratres, si vultis eructare gratiam, bibite gratiam. Quid est, bibite gratiam? Discite gratiam, intelligite gratiam. Nos antequmus homines, cum ante nihil essemus: deinde jam ipsi homines ex traduce illius peccatoris, et maligni eramus, et filii irae natura, sicut et caeteri . Attendamus ergo gratiam Dei, non solum qua fecit nos, verum etiam qua refecit. Cui ergo debe
Abbreviated transcription (Latin):
siue in eius flagellis laudatu. Laus
fͣlagellantis: medicina ẽ uulneris
ꝑsingulos inqͥt dies benedicamte ꝓrsus
ꝑsingulos dies fr̃s benedicite: om̃ino
quic quid acciderit : benȩdicite dnm Et¬
enine accidat aliquid qđ ferre ñ potestis
ipse facit Ideo cũ timore debes eẽ quan¬
do tibi bene . ẽ: neq te ad hoc parare

Expanded text:
sive in ejus flagellis, lauda tu. Laus sive in ejus flagellis, lauda tu. Laus flagellantis, medicina est vulneris. «Per singulos,» inquit, «dies benedicam te.» Prorsus per singulos dies, fratres, benedicite; omnino quidquid acciderit, benedicite Deum. Etenim ne accidat aliquid quod ferre non potestis, ipse facit. Ideo cum timore debes esse, quando tibi bene est; neque te ad hoc parare,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi filii p̃senti scło perier agnosccto¬
dietrecipiendi in futuro. ille tamen
uir habens aliud unde gaudenx in quo
uerũ erat qđ modo cõmemorauimus
ꝑ singulos dies benedicã teNum qͥd
quia ille dies quo cuncta perierant
tristis illuxit ideo lux interior in
corde defecit: stecit quippe in illa
luce: & ait dñs dedit. dñs abstulit
sicut dño placuit ita factum ẽ: sit
nom̃ dñi benedictũ Ergo ꝑ singulos
dies laudauit: qui etiam in die tã¬
tristi laudauit Breue magisteriũ
est ut semꝑ laudes dm̃: ueroq corde
non falso dicas. benedicam dnm in
om̃i tẽpore: semꝑ laus eius in ore meo:
Breue magisterium ẽ: scilic& ut noue¬
ris eũ miscditer dare cũdat: misediter
auferre cũ tollit. Nec te credas amise¬
ricordia cius derelinqui. qui tibi aut blax¬
ditꝰ dandone deficias. aut corripit exul¬
tantẽ ne pereas: siue ergo in eius donis.

Expanded text:
ipsi filii praesenti saeculo perierunt, agnoscenipsi filii praesenti saeculo perierunt, agnoscendi et recipiendi in futuro. Ille tamen vir habens aliud unde gauderet, in quo verum erat quod modo commemoravimus, «Per singulos dies benedicam te;» numquid quia ille dies quo totum perierat, tristis illuxit, ideo lux interior in corde defecit? Stetit quippe in illa luce, et ait: «Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum» . Ergo per singulos dies laudavit, qui etiam in die tatristi laudavit. Breve magisterium est, ut semper laudes Deum, veroque corde, non falso dicas: «Benedicam Dominum in omni tempore; semper laus ejus in ore meo» . Breve magisterium est, scilicet ut noveris eum misericorditer dare cum dat, misericorditer auferre cum tollit; nec te credas a misericordia ejus derelinqui, qui tibi aut blanditur dando, ne deficias; aut corripit exsultantem, ne pereas. Sive ergo in ejus donis,
Abbreviated transcription (Latin):
aestatẽ uidetis qm̃ magis eũ locũ quȩ¬
suimꝰ ut in illa luce non staremus
Indo aute tuo quando stas. & in lumi¬
ne ueritatis eius delectans. Non queris
locũ quo ad eũ accedas: sed conscientia
accedit: conscientia recedit.: Qđ dictũ
e accedite ad eum & illuminamini
animo dictum ẽ non uehiculo: af¬
fectib dictũ ẽ: ñ pedib: & cũ in eo
stabis : estus ñ patieris : sp̃s enĩ spira¬
bit ibi : & sub alis eius sperabis
cudes ergo haberete : quomͦ delecte¬
ris ꝑ singulos dies: nonte enĩ dimit¬
t& dstuus: etiã si aliquid triste ꝗe¬
ciderit quam enĩ triste erat qđ sc̃o
uiro iob acciderat. quã repente quã
multa mala: quem ad modũ om̃ia de
quib gaudere putabatur ñ de quib
taudebat diabolo temptante subtra¬
cta sunt : quẽ ad modũ & filii morr¬
tui sunt. periit qđ seruabat᷑. peri¬
erunt quib seruabat᷑ nec tamen
perit qͥ & illud & illos dedit Qui&

Expanded text:
aestatem videtis quia magis eum locum quaeaestatem videtis quia magis eum locum quaesivimus, ut in ipsa luce non staremus. In Deo autem tuo quando stas, et in lumine veritatis ejus delectaris, non quaeris locum quo ad eum accedas; sed conscientia accedit, conscientia recedit. Quod dictum est, «Accedite ad eum, et illuminamini» : animo dictum est, non vehiculo; affectibus dictum est, non pedibus. Et cum in eo stabis, aestus non patieris. Spiritus enim spirabit tibi, et sub alis ejus sperabis . 4. Vides ergo habere te quomodo delecteris per singulos dies. Non enim te dimittet Deus tuus, etiam si aliquid triste acciderit. Quam enim triste erat, quod sancto viro Job acciderat! Quam repente, quam multa mala! quemadmodum omnia de quibus gaudere putabatur, non de quibus gaudebat, diabolo tentante subtracta sunt! quemadmodum et filii mortui sunt! Periit quod servabatur, perierunt quibus servabatur; nec tamen periit qui et illud et illos dedit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
intellige de ipso bono. Nam si gau¬
des debono qđ tibi accedit ꝑ diem.
fortasse transiit alio die bonũ unde¬
hoc unde gaudes: bene fuit mihi ÷
bonũ diem duxi Quia forte lucra ue¬
ner̃. aut inuitatus es aut in aepulis
diu fuisti: gaudes qͥa in ȩpulis diu
fusti: alt̃ te dol& quia ñ erubuisti
Uerũ tam̃ de quocũq talibono gaudeas
certe transitorium .ẽ. Si autẽ gaudeas
in dño dõ tuo : audies dicentẽ scrip¬
turam. Delectare in dño: tanto fir¬
mius gaudebis: quanto ẽ. ille
certior in quo gaudebis
Si enim gaudes de nummo: times
surem. Si autẽ gaudes dedõ quidt¬
mes ne tibi quisquã auferat dm̃ dm̃
tibi nemo aufert: si tueũ ñ dimiseris
non enĩ sic .ẽ ds̃ : quomͦ luxista de cȩlo
fulgens. non quando uolumꝰ ad eã ac¬
cedimꝰ : qͥa ñ in om̃i loco luc& ꝑ infirmi¬
tatẽ nr̃am. fos te fit ut hreme nos
delecta eẽ in ipsa luce: nunc autẽ ꝑ

Expanded text:
intellige de ipso bono. Nam si gauintellige de ipso bono. Nam si gaudes de bono quod tibi accidit per diem, fortasse transit alio die bonum hoc unde gaudes. Bene fuit mihi, bonum diem duxi: quia forte lucra venerunt, aut invitatus es, aut in epulis diu fuisti. Gaudes, quia in epulis diu fuisti; alter te dolet, quia non erubuisti. Verumtamen de quocumque tali bono gaudeas, certe transitorium est. Si autem gaudeas in Domino Deo tuo, audies dicentem Scripturam: «Delectare in Domino» . Tanto firmius gaudebis, quanto est ille certior in quo gaudebis. Si enim gaudes de nummo, times furem; si autem gaudes de Deo, quid times? Ne tibi quisquam auferat Deum? Deum tibi nemo auferet, si tu eum non dimiseris. Non enim sic est Deus, quomodo lux ista de coelo fulgens. Non quando volumus ad eam accedimus quia non in omni loco lucet. Per infirmitatem nostram forte fit, ut hieme nos delectet esse in ipsa luce: nunc autem per
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ. & benedic dñm dm̃tuũ ꝑ singulos
dies: ut cũ finiti fuerint singuliq¬
es. & uenerit sine fine unus dies eas
ex laudib in laudem. sicut ex uir
benedicam te. non transiet dies qui
te ñ benedicã. nec mirũ .ẽ. si lȩto dieꝰ
tuo benedicis dm̃tuũ: qui si fos te ali¬
quis dixerit. tristis dies sic̃ se habent
humanȩ res. sic̃ .ẽ. abundantia scanda¬
lorũ sic̃ .ẽ. multiplicatio tẽptationum
quid si ergo aliqͥd accidat triste homini
desines laudare dm̃ : desines benedi¬
cere creatorẽ tuũ : si desines: mentitus
es dicendo ꝑsingulos dies benedicã te
dñe. Si autẽ non desines & si ͣtibi uide¬
tur in die tristi male erit tibi. in deo
tuobene. Est enĩ & quando tibi male
.ẽ : ubi tibi bene sit. Sienĩ in aliqͦ malo
male . ẽ. tibi : ꝓculdubio in aliquo bono
bene tibi erit: Et quid tã bonũ quã
ds̃ tuus. de quo dictũ .ẽ. nemo bonus
nisi unus ds̃: nam quã sit secura ista
laudatio & quã sit securũ hoc : bene

Expanded text:
ergo et Benedic Dominum Deum tuum per singulos dies; ut cum finiti fuerint singuli dies, et venerit sine fine unus dies, eas ex laudibus in laudem, sicut ex virtnquit, «dies benedicam te;» non transiet dies quo te non benedicam. Nec mirum est si laeto die tuo benedicis Deum tuum. Quid, si forte illuxerit aliquis tristis dies, sicut se habent humanae res, sicut est abundantia scandalorum, sicut est multiplicatio tentationum? Quid si ergo aliquid accidat triste homini? desines laudare Deum? desines benedicere Creatorem tuum? Si desines, mentitus es dicendo, «Per singulos dies benedicam te, Domine.» Si autem non desines, etsi tibi videtur in die tristi male, erit tibi in Deo tuo bene. Est enim, et quando male est tibi, ubi bene tibi sit. Si enim in aliquo malo male est tibi, procul dubio in aliquo bono bene tibi erit. Et quid tam bonum, quam Deus tuus; de quo dictum est: «Nemo bonus, nisi unus Deus» ? Nam quam sit secura ista laudatio, et quam sit securum hoc bene,
Abbreviated transcription (Latin):
oes crtatorẽ Non sic te laudat generatio
& generatio inseruis tuis cũ laudat
opa tua : sed quomꝰ laudat: & iurtatẽ
tuã annuntiabunt: In laudandis oꝑib
tuis: uir tutẽ tuã anñtiabunt. Laudato¬
res isti scĩ & boni fideles ueri laudatores:
ñ ingrati gr̃ȩ cũ laudant oꝑadĩ hȩc
attr ulla sũmma & ima. cȩlestia trestria
intes ipsa oꝑadĩ quȩ laudant & se ipsos
inueniunt᷑ : quia in oꝑib dĩ & ipsi funt:
qui enĩ fecit om̃ia ipse nos fecit om̃ia

Expanded text:
tes Creatorem; non sic te laudat generatio tes Creatorem; non sic te laudat generatio et generatio in servis tuis, cum laudat opera tua. Sed quomodo laudat? «Et virtutem tuam annuntiabunt.» In laudandis operibus tuis, virtutem tuam annuntiabunt. Laudatores isti, sancti et boni fideles, veri laudatores, non ingrati gratiae, cum laudant opera Dei haec atque illa, summa et ima, coelestia et terrestria, inter ipsa opera Dei quae laudant, et seipsos inveniunt, quia in operibus Dei et ipsi sunt. Qui enim fecit om
Abbreviated transcription (Latin):
laudabt̃ : nisi ut uirtutẽ tuã annunti entꝰ
ꝓponuntur laudes pueris in scola : &
omnia talia ꝓponunt᷑ quȩ laudent᷑.
quȩ ds̃ estoꝑatus ꝓponitur homini
laus solis. laus cȩli laus trȩ: ut ad mino¬
ra &iã ueniã laus rosae laus auri
Omnia ista : oꝑa dĩ sunt ꝓponuntur
suscipiuntur. laudant᷑ oꝑacelebrant᷑
de oꝑatore tacet᷑. Ergo in oꝑib uolo
laudare creatorem : ingratũ non a mo
laudatorem Laudas quod fecit : taces de
illo qͥ fecit Quasi uero ille tantus ex. in¬
uenires qđ laudares: In eo qđ uides. quid
ibilaudat᷑: species utilitas. aliqua uir¬
tos aliqua potentia rerũ istarũ : si pulchri¬
tudo te delectat. qͥd pulchrius faciente :
si utilitas laudat᷑ qͥd illo utilius qui fecit
om̃ia ÷ siuirtus laudat᷑ qͥd illo potentius
oquo factas om̃ia. a qͦ etiã facta ñ dimit¬
tunt sed regunt᷑ & gabernant᷑ om̃ia
non ergo quẽ ad modũ quidã eloquentes
mlti laudantes creaturã. obliuiscen¬

Expanded text:
ent. Proponuntur laudes pueris in schola, et omnia talia proponuntur quae laudentur, quae Deus est operatus: proponitur homini laus solis, laus coeli, laus terrae; ut ad minora etiam veniam, laus rosae, laus lauri: omnia ista opera Dei sunt, proponuntur, suscipiuntur, laudantur; opera celebrantur, de operatore tacetur. Ego in operibus volo laudari Creatorem; ingratum non amo laudatorem. Laudas quod fecit, taces de illo qui fecit? Quasi vero nisi ille tantus esset, invenires quod laudares. In eo quod vides, quid ibi laudatur? Species, utilitas, aliqua virtus, aliqua potentia rerum istarum. Si pulchritudo te delectat, quid pulchrius faciente? Si utilitas laudatur, quid illo utilius, qui fecit omnia? Si virtus laudatur, quid illo potentius, a quo facta sunt omnia; a quo etiam facta non dimittuntur, sed reguntur et gubernantur omnia? Non ergo quemadmodum quidam eloquentes muti, laudantes creaturam, obliviscen
Abbreviated transcription (Latin):
moriã ergo abundantiȩ suauitatis tuȩ
eructabunt: quomͦ ñ sufficit: Memoriã
tuã nec memoriã abundantiȩ tuȩ uł me¬
moriã suauitatis tuȩ : sed memoriã ab¬
undantiȩ suauitatis tuȩ & enĩ quid ꝑdẽ

Expanded text:
moriam» ergo «abundantiae suavitatis tuae moriam» ergo «abundantiae suavitatis tuae eructabunt.» Quomodo non sufficit, memoriam tuam, nec memoriam abundantiae tuae, vel memoriam suavitatis tuae; sed «memoriam abundantiae s
Abbreviated transcription (Latin):
sifinis non est ei : narrabt eam cũ lau-¬
dabunt eã & quia finis enis ñ ẽ: sic &
laudis eiꝰ non erit finis ꝓ bemꝰ quia ñ
Oepulas felices quid manducabt̃
qui sic eructabunt : Memoriã abundan¬
tiȩ suauitatis tuȩ: quid .ẽ. inemoriam ab¬
undantiȩ suauitatis tuȩ : quia nos oblitus
ñ es cũ oblitite nos fuerimꝰ Om̃is enĩ caro
oblita erat dm̃ : Ille tam̃ opascia ñ .ẽ. oblitꝰ
Hec memoria eiꝰ suꝑnos qui a ñ nos obuit
p̃dicanda ẽ enarranda e Et quia ualde
gulcis ẽ manducanda & eructanda ẽe
Sie manduca ut eructes sic accipo ut
des Manducas cũ discis eructar cum
doces Manducas cũ audis  ericrss eũ
p̃dicas . hoc tam̃ eructas qđ mandũ¬
ioħs apłs cui non sufficiebat ipsa m̃sa
dñi. nisi discumbere suꝑpectus dnĩ
& de archano eiꝰ biber& diuina secreta
quid eructuauit: In principio erat
uerbum & uerbum erat apud dm̃. Me¬

Expanded text:
si finis non est? Enarrabunt eam, cum lausi finis non est? Enarrabunt eam, cum laudabunt eam; et quia finis ejus non est, sic et laudis ejus non erit finis. Probemus quia non O epulas felices! Quid manducabunt qui sic eructabunt? «Memoriam abundantiae suavitatis tuae.» Quid est, «memoriam abundantiae suavitatis tuae?» Quia nos oblitus non es, cum obliti te nos fuerimus. Omnis enim caro oblita erat Deum; ille tamen opera sua non est oblitus. Haec memoria ejus super nos, quia non nos oblitdicanda est, enarranda est; et quia valde dulcis est, manducanda et eructanda est. Sic manduca, ut eructes; sic accipe, ut des. Manducas, cum discis; eructas, cum doces; manducas, cum audis; eructas, cum praedicas: hoc tamen eructas quod manduor Joannes apostolus, cui non sufficiebat ipsa mensa Domini, nisi discumberet super pectus Domini , et de arcano ejus biberet divina secreta, quid eructavit? «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum» . «Me
Abbreviated transcription (Latin):
Sed plus illũ ama & hec propt̃ illũ ama
Annuntia uirtutio eiꝰ magnificentiã
głescitatis eius . loquere mirabilia eiꝰ
enarra uirtutẽ metuendoꝵ dic Iste
nulla essa correctio dicent gͦ laudato¬
res tui. & uirtutẽ metuendoꝵ uirtutẽ
creaturẽ tuȩ pumentis & disciplinam
dantis dice Int non tacebt̃ Non enim
ꝓdicabt̃ regnũ tuũ et̃nũ: & tacebt̃ ignẽ
et᷑nũ. łaur enĩ dĩ in inate constituens
ostendere tibi deb& & quid diligas. &
quid timeas : & quid appetas & quid fuu¬
guas quid eligas & quio reicias: tempꝰ
electionis nunc ẽ: acceptionis postea
erit. Dicat᷑ gͦ uirtus metuendoꝵ &
magnitudine tuã in quit enarrabunt
cã: Sic infinitã sic quomodo magnitu¬
dinis tuȩ non ẽ finis non de illa tacebt̃
Iulã in quã magnitudinẽ de qua suꝑius
dixeram & magnitudinis tuȩ ñ ẽ. finis:
enarrabt eã . Quo modo en arrabt eamo

Expanded text:
sed plus illum ama, et haec propter illum ama. sed plus illum ama, et haec propter illum ama. Annuntia virtutem ejus, magnificentiam gloriae sanctitatis ejus loquere, mirabilia ejus enarra, virtutem metuendorum dic. Iste nulla esset correptio. Dicent ergo laudatores tui «et virtutem metuendorum;» virtutem creaturae tuae punientis et disciplinam dantis dicent, non tacebunt. Non enim praedicabunt regnum tuum aeternum, et tacebunt ignem aeternum. Laus enim Dei in via te constituens, ostendere tibi debet et quid diligas, et quid timeas, et quid appetas, et quid fugias; quid eligas, et quid rejicias. Tempus electionis nunc est, acceptionis postea erit. Dicatur ergo virtus metuendorum. «Et magnitudinem tuam,» inquit, «enarrabunt eam.» Sic infinitam, sic quomodo magnitudinis tuae non est finis; non de illa tacebunt. Illam, inquam, «magnitudinem tuam,» de qua superius dixeram, «Et magnitudinis» tuae «non est finis, enarrabunt eam.» Quomodo enarrabunt eam,
Abbreviated transcription (Latin):
tuopus dĩes: ubi .ẽ ergo. ñ te laud& os
tuũ: ecce inuentũ ẽ : quomͦ & te laudare
possis & arrogans ñsis. Dm̃ inte lauda :
nonte non qͥa tutalis es: sed quia ille
fecit te non qͥa tu aliqͥd potes: sed quia
bunt & uirtutẽ tuã annuntiabunt :
non suã: sed tuã Discite ergo laudare
intuentes oꝑa miramini artificẽ gr̃as
agendo ñ arrogando: Laudate quia
ip̃se fecit qͥa sic constituit. qͥa talia
marnificeNtiam GłESC̃ITATIS
Tuae loquent᷑ & mixabilia ⁊uanar¬
rascNt Et uir iurẽ me tuendorũ¬
TVORΥDicent & manituoinẽ tuao
nar rabt̃ eã memoriã abundantiȩ
suaurtutis tuȩ eructasunt: non nisi
uide si deflexus est ab oꝑante ad opus.
uide si decidit ab eo qui fecit. ad ea quae
fecit Abhis quȩ facta sunt gradũ sibi fe¬
cit ad eũ: non ab illo ad ista casũ. sienĩ
amaueris hec plusquã illũ: non habeb
illum & quid tibi ꝓdest abundare oꝑib
site deserit opator ÷ Certe ama& hece

Expanded text:
Ubi est ergo, «Non te laudet os tuum» ? Ecce inventum est quomodo et te laudare possis, et arrogans non sis. Deum in te lauda, non te: non quia tu es talis, sed quia ille fecit te; non quia tu aliquid potes, sed quia bunt te, «et virtutem tuam annuntiabunt;» non suam, sed «tuam.» Discite ergo laudare. Intuentes opera, miramini artificem; gratias agendo, non arrogando. Laudate quia ipse fecit, quia sic constituit, quia talia magnificentiam gloriae sanctitatis tuae loquentur, et mirabilia tua narrabunt. Et virtutem metuendorutuorum dicent, et magnitudinem tuam enarrabunt eam. Memoriam abundantiae suavitatis tuae eructabunt:» nonnisi vide si deflexus est ab operante ad opus; vide si decidit ab eo qui fecit, ad ea quae fecit. Ab his quae facta sunt, gradum sibi fecit ad eum, non ab illo ad ista casum. Si enim amaveris haec plus quam illum, non habebis illum. Et quid tibi prodest abundare operibus, si te deserit operator? Certe ama et haec;
Abbreviated transcription (Latin):
tua Laudamus nunc oꝑa dĩ cunt in
hac mortalitate uiuimus & si lauda¬
mus cõpediti: quo modo laudabimus
coronati: Ergo hȩc nunc attendamꝰ
in hac generatione oꝑa dnĩ. in cuiꝰ lau¬
de dr̃ generatio & generatio laudabit

Expanded text:
tua.» Laudamus nunc opera Domini, cum in tua.» Laudamus nunc opera Domini, cum in hac mortalitate vivimus; et si laudamus compediti, quomodo laudabimus coronati! Ergo haec nunc attendamus in hac generatione opera Domini, in cujus laude dicitur, «Generatio et generatio, laudabit
Abbreviated transcription (Latin):
tandiu dicturus erat generatio & ge¬
neratio quandiu finir& numerũ om̃iũ
generationũ : sed repetitio loquentis in
infinitũ misit animũ cogitantis Ecce
ista generatio quȩ nunc in carne e
transitura hinc sic ut uenit laudat oꝑa
di & illa cui succedent credit. laudabit
utq oꝑa dĩ: & post illã erit alia. & usq
infinẽ scłi quã multȩ generationes
Hoc significans ait generatio & genera¬
tio laudabit oꝑatua An forte duas qͣsdã
generationes insinuare uoluit ista
repetitione : sumus enĩ in hac genera¬
tione filii dĩ : erimꝰ in alia generatione
filii resurrectionis. Appellauit scrip¬
tura filios resurrectionis : Ipsam rȩ¬
surrectionẽ: regenerationem uocauit
In regeneratione inquit. cũ uenerit fi¬
lius hominis inmaiestate sua Itẽ alio
loco. Non enĩ nubent neq uxores ducent
cum sint filii resurrectionis: Ergo
generatio & generatio. laudabit opa

Expanded text:
tamdiu dicturus erat, «generatio et getamdiu dicturus erat, «generatio et generatio,» quamdiu finiret numerum omnium generationum; sed repetitio loquentis, in infinitum misit animum cogitantis. Ecce ista generatio quae nunc in carne est, transitura hinc sicut venit, laudat opera Dei; et illa cui succedenti cedit, laudabit utique opera Dei; et post illam erit alia; et usque in finem saeculi quam multae generationes! Hoc significans ait, «Generatio et generatio laudabit opera tua.» An forte duas quasdam generationes insinuare voluit ista repetitione? Sumus enim in ista generatione filii Dei; erimus in alia generatione filii resurrectionis. Appellavit Scriptura filios resurrectionis; ipsam resurrectionem regenerationem vocavit. «In regeneratione,» inquit, «cum sederit filius hominis in majestate sua» . Item in alio loco: «Non enim nubent, neque uxores ducent, cum sint filii resurrectionis» . Ergo, «Generatio et generatio laudabit opera
Abbreviated transcription (Latin):
nitudinis eiꝰ ñ .ẽ finis: & eũ quẽ ñ capimꝰ
laudare debemꝰ. si enĩ capimꝰ ẽ. magni¬
tudinis eiꝰ finif Si autẽ magnitũdinis
eiꝰ ñ .ẽ. finis. capere ex eo aliqd possu¬
mus dm̃ tam̃ totũ capere ñ possumus
Tanquã deficientes in eius magnitudi¬
De conditis conditorem. De creatura
creatorem. Uideamꝰ quȩ hic fecerit:
quȩ nob nota sunt quȩ nob̵ manifesta
sunt: Illius enĩ imm̃sa bonitas & int̃¬
minabilis magnitudo: quanta alia se¬
cit quȩ nos ñ nouimꝰ : quandoquidem
aciem oculoꝵ nr̃oꝵ usq ad cęlũ exten¬
dimꝰ : & a sole & luna & stellis rursur
tur acies nr̃a. Ultra cȩlos quis exten¬
dat aciem uł m̃tis. non dicã carnis
Ergo quantũ nota s̃ nobis opera cius :
laudemꝰ eũ ꝑ oꝑa eius In uisibili a enĩ
eius a constitutione mundi fopera
quȩ facta s̃ intellecta conspiciuntur
operaiua. Omis generatio laudabit
oꝑa tua Forte enĩ omis generatio. di¬
cta est generatio & generatio non enĩ

Expanded text:
apimus, laudare debemus si enim capimus, magnitudinis ejus est finis: si autem magnitudinis ejus non est finis, capere ex eo aliquid possumus; Deum tamen totum capere non possumus; tanquam deficientes in ejus magnitudiperantem, de conditis Conditorem, de creatura Creatorem. Videamus quae hic fecerit, quae nobis nota sunt, quae nobis manifesta sunt. Illius enim immensa bonitas et interminabilis magnitudo, quanta alia fecit quae nos non novimus? Quando quidem aciem oculorum nostrorum usque ad coelum extendimus, et a sole et a luna et a stellis rursus tur acies nostra: ultra coelos quis extendat vel aciem mentis, non dicam carnis? Ergo quantum nota sunt nobis opera ejus, laudemus eum per opera ejus. Invisibilia enim ejus, a constitutione mundi, per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur opera tua.» Omnis generatio laudabit opera tua. Forte enim omnis generatio dicta est, «generatio et generatio.» Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
de quib dr̃. amortuo uelut qui nonsit
periit c̃fessio. non illi de quib ait qui
credit ime licae moriatur: uiu& Quia
mortuoꝵ sed uiuoꝵ. Si enim nũquã nisi
ipsius eris : nũ quã alaude ipsius tacebis
Timere poteris nedũ uiuis hic ipsius sis:
&cũ mortuus fueris non sis ipsius Audi

Expanded text:
de quibus dicitur, «A mortuo, velut qui non sit, de quibus dicitur, «A mortuo, velut qui non sit, perit confessio» ; non illi de quibus ait, «Qui credit in me, licet moriatur vivet» : quia orum, sed vivorum» . Si enim nunquam nisi ipsius eris, nunquam a laude ipsius tacebis. Timere poteris, ne, dum hic vivis, ipsius sis; et cum mortuus fueris, non ipsius si
Abbreviated transcription (Latin):
nus dr̃s & Laudabil is ualde han¬
tum dicturus erat quȩ uerba quesitu¬
rus : quantã conceptionẽ conclusit in
uno ualde : cogita quantũ uis. quando
aute potest cogitari. qui capi ñ potest.
laudabilis ẽ. ualde & MaGNItudiNis
eius don ẽ finis. Ideo dix̃ ualde: quia
magnitudinis eiꝰ ñ .ẽ. finis : neforte in¬
cipias uelle laudare & putes te lau¬
dando posse finire cuiꝰ magnitudo finẽ
ñ potests neli ergo te putare eũ cuius
magnitudinis finis non .ẽ. sufficient̃
posse laudare nonne ergo melius .ẽ
ut quomͦ ipse ñ finit᷑ nec laus ipsius
finiat᷑  Illius magnitudo sine fine.ẽ.
& tua laudatio sine fine sit. de mag.¬
nitudine eius qͥd dictũ ẽ: magnitudinis
euis ñ ẽ finis : De tua laude qͥd lauda¬
Ergo sic̃ eius magnitudinis non ẽ finis
sic tuȩ laudis ñerit finis non erum
cũ mortuus fueris in hac carne¬
nedesines laudare dm̃ Dictũ ẽ quidem
non mortui laudabunt tȩ dñẽ : sedilli

Expanded text:
nus et laudabilis valde.» Quantum dicturus erat? quae verba quaesiturus? Quantam conceptionem conclusit in uno «valde?» Cogita quantum vis. Quando autem potest cogitari, qui capi non potest? «Laudabilis» est «valde; et magnitudinis ejus non est finis.» Ideo dixit, «valde;» quia, «magnitudinis ejus non est finis:» ne forte incipias velle laudare, et putes te laudando posse finire, cujus magnitudo finem non potest habere. Noli ergo te putare eum cujus magnitudinis finis non est, sufficienter posse laudare. Nonne ergo melius est ut quomodo ipse non finitur, nec laus ipsius finiatur? Illius magnitudo sine fine est, et tua laudatio sine fine sit. De magnitudine ejus quid dictum est? «Magnitudinis ejus non est finis.» De tua laude quid? «LaudaErgo sicut ejus magnitudinis non est finis, sic tuae laudis non erit finis. Non enim cum mortuus fueris in hac carne, desines laudare Dominum. Dictum est quidem, «Non mortui laudabunt te, Domine» : sed illi
Abbreviated transcription (Latin):
tenendũ animo. num quã obliuiscent¬
dũ ꝓpter abundantiã temptationũ in
isto scło. Quid dicã : reuera cõparan.¬
cipit : diabolus petit & accipit. Sed
nẽ suã: Deniq ipse iob accepit sani.¬
tatem in opor tunitate : dilatatus
tam̃ ut ꝓbaret᷑. & diu sedit inuulne¬
re. & multa dix̃ & rogabat dm̃ ut
auferrent᷑ ab eo ista & ds̃ non aufere¬
bat. Citius diabolũ exaudiuit ad eũ
temptandũ : quã ipsum iob ad sanani¬
dũ Discite ergo ñ murmurare ad¬
uersus dm̃ & quando ñ ex audimini
ne deficiat in uob qđ supra scriptũ. ẽ
ꝑsingulos dies benedicã te. Ipse unicꝰ
ipsẽ filius. patiutiq uenerat. soluere
qđ ñ debebat: mori inmanib pecca-¬
toꝵ. sanguine suo delere crrogra¬
phum mortis nr̃ȩ Ad hoc uenerat :
& tam̃ ut ostenden& exemplũ patien-¬
tiȩ trans figurauit corpus humilita¬
tis nrȩ conforme corpori głae suae.

Expanded text:
animo, nunquam obliviscendum, propter abundantiam tentationum in isto saeculo. Quid dicam? Revera comparancipit; diabolus petit, et accipit. Sed nem suam. Denique ipse Job accepit sanitatem in opportunitate. Dilatus tamen, ut probaretur, et diu sedit in vulnere, et multa dixit; et rogabat Deum ut auferrentur ab eo ista, et Deus non auferebat. Citius diabolum exaudivit ad eum tentandum, quam ipsum Job ad sanandum. Discite ergo non murmurare adversus Deum, et quando non exaudimini, ne deficiat in vobis quod supra scriptum est, «Per singulos dies benedicam te.» Ipse Filius, ipse Unicus, pati utique venerat, solvere quod non debebat, mori in manibus peccatorum, sanguine suo delere chirographum mortis nostrae; ad hoc venerat: et tamen ut tibi ostenderet exemplum patientiae, transfiguravit corpus humilitati
Abbreviated transcription (Latin):
niat regnũ tuũ: ipsum enĩ regnũ opta¬
mus ut ueniat. Hoc regnũ uenturum
sci p̃dicant mundo Istum attendite
decorẽ hab& : Quẽ decorẽ hab& t̾rã
mare. aer cȩlũ sydera omnia hȩc
nonne omne c̃sideratorẽ t̾rent : ñ ne
pulchritudo ipsa sic emina ut quasi
pulchrius nihil iueniri possa&
picuiuunt in isto decore in ista pulchri¬
tudine ꝑpe iã in effabili hic inuunt
tecũ & uermiculi & mures. & om̃ia trȩ
serpentia. Ista tecũ uiuunt. in decore
isto Quale decus ẽ illius regni ubi
tecũ non uiuut msi angłi: Ideo parũ
fuit ut dicer& głam deçoris potuit enĩ
dici a gła decoris cinꝰ libe speciei & iã
in hoc mnundo constitute uł de terra
uirentis uł decęlo fulgentis sed mag¬
nitudinis decoris regni tui. aliquid
comĩdat qđ nondũ uidemꝰ qđ ñ dũ
uisum credimus qđ creditũ desidera¬
mus ꝓpt̃ cuiꝰ desiderium omnia susti¬
nemus Est ergo magnitudo decoris

Expanded text:
niat regnum tuum» . Ipsum enim regnum optaniat regnum tuum» . Ipsum enim regnum optamus ut veniat; hoc regnum venturum sancti praedicant. Mundum istum attendite; decorem habet. Quem decorem habet terra, mare, aer, coelum, sidera! Omnia haec nonne omnem consideratorem terrent? Nonne pulchritudo ipsa sic eminet, ut quasi pulchrius nihil inveniri possit? Et hic vivunt in isto decore, in ista pulchritudine prope jam ineffabili, hic vivunt tecum et vermiculi et mures, et omnia terrae repentia; ista tecum vivunt in decore isto. Quale decus est illius regni, ubi tecum non vivunt nisi Angeli? Ideo parum fuit ut diceret gloriam decoris. Potuit enim dici et gloria decoris cujuslibet speciei etiam in hoc mundo constitutae, vel de terra virentis, vel de coelo fulgentis: sed «magnitudinis decoris regni tui,» aliquid commendat quod nondum videmus, quod nondum visum credimus, quod creditum desideramus, propter cujus desiderium omnia sustinemus. Est ergo magnitudo decoris