comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Iuud aut̃ semel monuisse sufficiat.
nosse me cubitũ et cubita. neutra¬
li appellari genere : sed pro simpli¬
citate et facilitate intelligentiȩ̨
uulgiq consuetudine. ponere et
genere masculino. Non enĩ curȩ
nob̃ ẽ. uitare sermonũ uitia: sed
scripturȩ scẽ obscuritatẽ. qͥb cũq
uerbis edisserere. Ingredit᷑ igitur
uir. cui oriens nomen ẽ ꝑ portã
orientalem: ut illuminet eos qͦs in
prima uestibuli fronte reppererit.
siue in ipso in troitu portȩ: ñ ꝑ unũ
sed ꝑ plures gradus. quoꝵ siletur
numerus: ut ascensionis appareat
difficultas. Et quoteũq gradus ti¬
bi proposueris : scias minus ẽẽ. ab
eo quod dubium derelinquit᷑. Istam
arbitror portã. de qua et in psalmis
canitur : hec porta dñi. iusti intrabt̃
ꝑ eam. Mensus ẽ. limen portȩ : ut
scire ualeamus. omĩa patere noti¬
ciȩ dei. Quod limen. in latitudine
unius dicitur calami: et de altitu¬

Expanded text:
Illud autem semel monuisse sufficiat: Illud autem semel monuisse sufficiat: nosse me cubitum, et cubita neutrali appellari genere, sed pro simplicitate, et facilitate intelligentiae, vulgique consuetudine, ponere et genere masculino. Non enim curae nobis est vitare sermonum vitia, sed Scripturae sanctae obscuritatem quibuscumque verbis disserere. Ingreditur igitur vir, cui Oriens nomen est, per portam Orientalem, ut illuminet eos, quos in prima vestibuli fronte repererit, sive in ipso introitu portae: non per unum, sed per plures gradus, quorum siletur numerus, ut ascensionis appareat difficultas, et quotcumque gradus tibi proposueris, scias minus esse ab eo, quod dubium derelinquitur. Istam arbitror portam, de qua et in Psalmis canitur: Haec porta Domini, justi intrabunt per eam . Mensusque est limen portae, ut scire valeamus omnia patere notitiae Dei. Quod limen in latitudine unius dicitur calami, et de altitu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ iħm xp̃m. E x quo ꝑspicuum ẽ.
dñm saluatorẽ qui uerus architect
ẽ probare lapides : qui possint poni
in templi fundam̃tis. qui in medio.
qui in suꝑiorib locis: et inferioris
m̃surȩ. uel ñ tam solidę firmitatis.
in muro et extra templũ. in circui¬
tu frrpisoAHI collocari. Non ẽ enĩ
parui roboris. nec minimȩ firmita¬
tis: impositos desuꝑ lapides susti¬
nere. Unde seribit apłs ad creden¬
tes: inuicem onera ur̃a portantes.
& in alio loco scriptum ẽ: ñ debere
nos pondus assumere. qđ ferre ñ
possumꝰ. Calamꝰ aut̃ mensurȩ. qui
habet sex cubita et palmũ unum:
illud significat. notam eẽ. deo con¬
uersationẽ nr̃am. quȩ in sex dieb
in quib mundus factus ẽ contine¬
tur: et notam ẽẽ. rationẽ operum
singuloꝵ: ut aliud ad oꝑa ꝑtineat.
aliud ad mentẽ. Unde et latitudo
ȩqualis ẽ. altitudini : quoꝵ latitu¬
do. ad oꝑa ut diximꝰ. altitudo refer¬
tur ad animiũ. qui ad alta festinat.

Expanded text:
m . Ex quo perspicuum est, Dominum Salvatorem, qui verus architectus est, probare lapides qui possint poni in templi fundamentis, qui in medio, qui in superioribus locis, et inferioris 472 mensurae, vel non tam solidae firmitatis in muro, et extra templum in circuitu τοῦ περιβόλου collocari. Non est enim parvi roboris nec minimae firmitatis, impositos desuper lapides sustinere. Unde scribit Apostolus ad credentes: Invicem onera vestra portantes . Et in alio loco scriptum est: non debere nos pondus assumere, quod ferre non possumus. Calamus autem mensurae, qui habebat sex cubita, et palmum unum, illud significat, notam esse Deo conversationem nostram, quae in sex diebus in quibus mundus factus est continetur, et notam esse rationem operum singulorum, ut aliud ad opera pertineat, aliud ad mentem. Unde et latitudo aequa est altitudini: quorum latitudo ad opera, ut diximus; altitudo refertur ad animum, qui ad alta festinat.
Abbreviated transcription (Latin):
tur tibi adductus es huc. Quo dic¬
to: ostendit specialit̾ nichil theoria
et scientia dulcius.: quã propħa de¬
siderat dicens. Unam petii a dNĩo
hoc requiram: ut inhabitem in do¬
mo dñi om̃s dies uite meȩ: ut uideã
uoluntatẽ dm̃i. et insitem templũ
eius. Unde iungit et loquit᷑: dñe
dilexi decorem domꝰ tuȩ : et locum
habitationis głiȩ tuȩ. Annuntia
inquit omĩa quȩ tu uides. domui
isrł: ut qui ꝑ se uidere ñ possut:
ꝑ te discant quȩ tibi a dño demon¬
strantur. Domui aut̃ isrł. his qui
mente conspiciunt dm̃: de qͥb erat
et nathanael. qui xp̃m studiosissi¬
me requirebat: et meruit. audire.
Ecce uerus israelita: in quo dolus

Expanded text:
tur tibi, adductus es huc. Quo dictur tibi, adductus es huc. Quo dicto ostendit specialiter nihil theoria et scientia dulcius quam propheta desiderat, dicens: « Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini per omnes dies vitae meae: ut videam voluptatem Domiejus . » Unde jungit et loquitur: « Domine, dilexi decorem domus tuae, et locum habitationis gloriae tuae . » Annuntia, inquit, omnia, quae tu vides, domui Israel, ut qui per se videre non possunt, per te discant quae tibi a Domino demonstrantur. Domui autem Israel, his qui mente conspiciunt Deum, de quibus erat et Nathanael, qui Christum studiosissime requirebat, et meruit audire: « Ecce verus Israelita in quo dolus
Abbreviated transcription (Latin):
tectum. ad distinctionem illius qui
stultus ẽ: et in ⁊acharia. pastor in¬
sipiens appellatur. Locutus ẽ aut̃
quȩ sequutur. Fili hominis: ui¬
de oculis tuis. et aurib tuis audi.
Non oculis carnis sed sp̃e: nec au¬
rib corporis sed animȩ. Leuate mn¬
quit oculos ur̃os et uidete. qͥa mes¬
ses iam albę sunt ad metendũ: et
qui habet aures audiendi. audrat.
Uidetur aut̃ edificatio ciuitatis: et
auditur ordo cerioniarũ et sacer¬
dotũ. t̾rȩq descriptio. Nec sufficit
p̃cepisse. ut cerneret oculis et au-¬
cor tuum in omĩa: siue et pone in
corde tuo omĩa. quȩ ego ostendam ti¬
bi. Nichiil enim prodest uidisse et au¬
disse: nisi ea quȩ uideris atq audie¬
ris.i memoriȩ reposueris thesauro.
Quando aut̃ dicit omĩa quȩ ego os¬
tendam tibi: intentũ facit audito¬
rẽ. ł acit et cordis oculis p̃paratũ.
ut memorit̾ teneat quȩ sibi often¬
denda sunt: quia ut omĩa ostendan¬

Expanded text:
tectum, ad distinctionem illius qui tectum, ad distinctionem illius qui stultus est, et in Zacharia pastor insipiens appellatur; locutus est autem quae sequuntur: Fili hominis, vide oculis tuis, et auribus tuis audi : non oculis carnis, sed spiritus; nec auribus corporis, sed animae. Levate, inquit, oculos vestros, et videte, quia messes« Qui habet aures audiendi audiat . » Videtur autem aedificatio civitatis, et auditur ordo caeremoniarum, et sacerdotum terraeque descriptio. Nec sufficit praecepisse ut cerneret oculis, et audcor tuum in omnia; » sive, « et pone in corde tuo omnia quae ego ostendam tibi. » Nihil enim prodest vidisse et audisse, nisi ea quae videris et audieris in memoriae reposueris thesauro. Quando autem dicit: « Omnia quae ego ostendam tibi, » intentum facit auditorem. Facit et cordis oculis praeparatum, ut memoriter teneat quae sibi ostendenda sunt, quia ut omnia ostendan
Abbreviated transcription (Latin):
signat grãm propħalem: de qua
scriptum ẽ. in quadragesimo quar¬
to psalmo. Lingua mea calamus
scribe: uelocit̾ scribentis. Et de iohe
propħa atq baptista: quid existis
in desertum uidere. calamũ uento
agitari: Quem calamũ imitari cu¬
pumt. qui seribentes seribunt miqͥ¬
tatem: quib increpatur a propħa:
increpa feras calami. S tabat aut̃
in porta: quia ꝑ ipsum ad patrem
ingredimur. et sine ipso ciuitatẽ
intrare ñ possumꝰ: ut dignos susci-¬
prat. indignos abiciat. In porta qͦq
iudicium ẽ. Unde et propha dicit:
odert̃ argentum in porta. Et in alio
loco: ñ confundentur. dũ loquentur
inimicis suis in porta. Hic uir lo¬
cutus ẽ. ad propħam: in cuiꝰ manu
erat funiculus. et cuius erat speci¬
es quasi eRis. et qui calamũ tene¬
bat manu. Locutus ẽ. ad iezechie¬
lem uerus architectus: quẽ imita¬
batur et paulus apłs dicens: qua¬
si sapiens architectus fundam̃tum
posui. Sapientem aut̃ uocat archi¬

Expanded text:
signat gratiam prophetalem, de qua signat gratiam prophetalem, de qua scriptum est in quadragesimo quarto psalmo: Lingua mea calamus scribae, velociter scribentis . Et de Joanne propheta atque baptista: Quid existis in desertum videre, calamum vento agitari ? Quem calamum imitari cupiunt, qui scribentes scribunt iniquitatem, et quibus imprecatur propheta: Increpa feras calami . Stabat autem in porta; quia per ipsum ad Patrem ingredimur, et sine ipso civitatem Dei intrare non possumus, ut dignos suscipiat, indignos abjiciat. In porta quoque judicium est. Unde et propheta dicit: Oderunt arguentes in porta . Et in alio loco: Non confundetur cum loquetur inimicis suis in porta . Hic vir locutus est ad prophetam, in cujus manu erat funiculus, et cujus erat species quasi aeris, et qui calamum tenebat manu. Locutus est ad Ezechielem verus architectus, quem imitabatur et Paulus apostolus, dicens: Quasi sapiens architectus fundamentum posui . Sapientem autem vocat archi
Abbreviated transcription (Latin):
ut in ioħis apocalipsi continet᷑: sed
habebat speciem uixta ebraictim
quasi eRis. hȩc enim materra cun¬
ctis metallis uocalior ẽ: et tinnitu
longe resonat. Unde et in daniel.
in imagine quȩ erat ex auro. argen¬
to. ȩre. ferroq cõpacta. regnum ale¬
xandri atq grecorũ. in eris simi¬
litudine demonstratur: ut grecȩ
linguȩ eloquentia signaretur: per
quam manifestum ẽ. ad huc eos
indigere doctrina: qui templi sp̃ira¬
lit̃ ȩdificandi. necdum plena noue¬
re misteria. Funiculus quoq erat
lineus siue cem̃tarioꝵ. in manu eiꝰ:
de quo in zacharia seriptum ẽ. quod
funiculum habuerit geometricum:
ut latitudinem et longitudinẽ urb̾
metiretur. Cem̃tarioꝵ aut̃. uel ange¬
loꝵ qui dei imꝑio ministrant. uel
et adiutores uel ministri sunt dñicȩ
uoluntatis. Unde et paulus apłs
loquebatur: dei agri cultura. dei
ȩdificatio sumus. Quodq sequitur.
et calamꝰ mensurȩ in manu eiꝰ: de¬

Expanded text:
ut in Joannis Apocalypsi continetur : sed ut in Joannis Apocalypsi continetur : sed habebat speciem juxta Hebraicum quasi aeris. Haec enim materia cunctis metallis vocalior est, et tinnitu longe resonat. Unde et in Daniel, in imagine quae erat ex auro, argento, aere, ferroque compacta, regnum Alexandri atque Graecorum in aeris similitudine demonstratur ; ut Graecae linguae eloquentia signaretur: per quam manifestum est, adhuc eos indigere doctrina, qui templi spiritualiter aedificandi necdum plene novere mysteria. Funiculus quoque erat lineus, sive caementariorum in manu ejus, de quo in Zacharia scriptum est , quod funiculum habuerit geometricum, ut latitudinem et longitudinem urbis metiretur. Caementariorum autem, vel angelorum qui Dei imperio ministrabant, vel et adjutores vel ministri sunt Dominicae voluntatis. Unde et Paulus apostolus loquebatur: Dei agricultura, Dei aedificatio sumus . Quodque sequitur: 466 Et calamus mensurae in manu ejus, de
Abbreviated transcription (Latin):
Gloriosa dicta sunt de te: ciuitas dĩ.
Quȩ ẽ. ierłm edificata ut ciuitas. cmꝰ
participatio eius in id ipsum: et in
qua magnus dñs et laudabilis ni¬
mis. in ciuitate dei nr̃i. in monte
scõ eiꝰ. Et in turrib ciuitatis istius
ds̃ cognoscitur: quando suscipiet eã.
De qua et alibi. flummis impetus
quȩ loquitur in isara. Ego ciuitas
firma: ciuitas quȩ oppugnat᷑. Non
dixit quȩ expugnatur: sed oppug¬
natur. Quȩ edificata ẽ suꝑ petram̃:
et nulla tempestate concutitur. Se¬
quitur. & introduxit me illue: sub¬
auditur manus dei. Iiluc aut̃. hoc ẽ
quasi ad edificium ciuitatis: ut mi¬
chi cuncta quȩ erant extrinsecus
demonstraret. Ecce inquit uir. cuius
erat species siue uisio. quasi species
eris fulgentis: ille uidelicet de quo
scriptum ẽ ecce uir. oriens nom̃ eiꝰ.
habebat aut̃ speciem nequa quam
electri. ut in principio uoluminis
dicitur: neq accinetus zona aurea.

Expanded text:
Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei : Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei : quae est Jerusalem aedificata ut civitas, cujus participatio ejus in idipsum, et in qua magnus Dominus et laudabilis nimis, in civitate Dei nostri, in monte sancto ejus . Et in turribus civitatis istius Deus cognoscitur, quando suscipiet eam. De qua et alibi: Fluminis impetussita , quae loquitur in Isaia: Ego civitas firma, civitas quae oppugnatur . Non dixit quae expugnatur, sed oppugnatur: quae aedificata est super petram, et nulla tempestate concutitur. Sequitur: Et introduxit me illuc, subauditur, manus Dei. Illuc autem, hoc est, quasi ad aedificium civitatis, ut mihi cuncta quae erant intrinsecus demonstraret. Et ecce, inquit, vir, cujus erat species sive visio, quasi species aeris fulgentis, ille videlicet, de quo scriptum est: Ecce vir, Oriens nomen ejus . Habebat autem speciem nequaquam electri, ut in principio hujus voluminis dicitur, neque accinctus erat zona aurea,
Abbreviated transcription (Latin):
Qui mons excelsus ẽ. nimis. ad com¬
parationẽ montiũ cę̧terorum: de
quib propħa testatur dicens. Leua¬
in oculos meos in montes: unde
ueniet auxilium michi. E in alio
loco: montes in eireuitu eiꝰ: et dñs
in cireuitu populi sui. De quo et
isaiȩ dicitur. in montẽ excelsum
ascende : qui euangelizas sion. Suꝑ
hunc montẽ ostenditur ȩdificiũ
lam. e regione et ex aduerso aquilo¬
nis. unde ad t̃ram isrł propħa ueni¬
ebat. iuxta theodotionem uero et sim¬
machum. uergentis ad austrum:
ubi plenum lumen ẽ. et sol iusticię
in sũmo celi uertice positus. Unde
et in cantico dicitur canticoꝵ: exur¬
ge aquilo. et ueni auster: ꝑfla ortũ
meũ et fluant aromata mea. E uga¬
tur enim de orto dñi aquilo. uentus
durissimus: ne refrigeretur dilectio¬
nis calor. floresq marcescant. Quan-¬
do aut̃ dicitur ȩdificium ciuitatis:
ñ uere ciuitas. sed ciuitatis similitu¬
do monstratur: de qua scriptum ẽ.

Expanded text:
Qui mons excelsus est nimis, ad comQui mons excelsus est nimis, ad comparationem montium caeterorum, de quibus propheta testatur, dicens: Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi . Et in alio loco: Montes in circuitu ejus, et Dominus in circuitu populi sui . De quo et Isaiae dicitur: In montem excelsum ascende tu, qui evangelizas Sion . Super hunc montem ostenditur aedificium lam, e regione, et ex adverso Aquilonis, unde ad terram Israel propheta veniebat; juxta Theodotionem vero et Symmachum, vergentis ad Austrum, ubi plenum lumen est, et sol justitiae in summo coeli vertice positus. Unde et in Cantico dicitur Canticorum: Exsurge, Aquilo, et veni, Auster, perfla hortum meum, et fluent aromata illius . Fugatur enim de horto Domini Aquilo ventus durissimus, ne refrigeretur 465 dilectionis calor, floresque marcescant. Quando autem dicitur: Quasi aedificium civitatis, non vere civitas, sed civitatis similitudo monstratur, de qua scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
et postea hoc aspiciebant eiularent.
doloremq suum lacrimis testaren¬
tur: et multo maior eẽt clamor
ululantium. quam clamor tuba¬
rum. Lege etre librum. Porro qd
additur. quarto decimo anno. post.¬
qͣm ꝑcussa siue capta ẽ. ciuitas.
uixta misticos intellectus quatuor¬
decim significat generationes.
Quib completis. a dauid usq ad nati¬
uitatem xp̃i : urbis restitutio promit.¬
titur ab eo de quo scriptum ẽ ipse
edificabit ciuitatem meã. et capti.¬
uitatem populi mei reducet: et ite¬
rum. uenit ut p̃dicaret captiuis
remissionem. et cecis uisum: dicens
his qui erant in uinculis exite: et
qui erant in tenebris. reuelamini.
Fit aut̃ suꝑ eum manꝰ dñi: ut iux¬
ta carnem in babilone positus. in
sp̃u ad t̾ram ueniret isrł: et nequa¬
quam in uisione sed in uisionib
dei. poneretur suꝑ montẽ excelsum
nimis. de quo isaras et micheas ua-¬
ticinant᷑. uenite ascendamus in
montẽ dñi: et ad domũ dei racob.

Expanded text:
et postea hoc aspiciebant, ejularent, et postea hoc aspiciebant, ejularent, doloremque suum lacrymis testarentur, et multo major esset clamor ululantium, quam clangor tubarum. Lege Ezrae librum. Porro quod additur, quarto decimo anno postquam percussa sive capta  est civitas , juxta mysticos intellectus quatuordecim significat generationes: quibus completis a David usque ad nativitatem Christi, urbis restitutio promittitur ab eo, de quo scriptum est: Ipse aedificabit civitatem meam, et captivitatem populi mei reducet . Et iterum: Venit ut praedicaret captivis remissionem, et caecis visum: dicens his qui erant in vinculis, exite, et qui erant in tenebris, revelamini . Fit autem super eum manus Domini, ut juxta carnem in Babylone positus, in spiritu ad terram veniret Israel: et nequaquam in visione, sed in visionibus Dei poneretur super montem excelsum nimis, de quo Isaias et Michaeas vaticinantur: Venite, ascendamus in montem Domini, ad domum Dei Jacob .
Abbreviated transcription (Latin):
nem. in ossib campi sub resurrectio¬
nis mragine demonstrauit: sic nẽ
instaurãtionẽ urbis. quȩ in babilo¬
nio fuerat ante annos quatuorde¬
cim igne deleta. sub descriptione
cius dñs pollicetur: ut sicut capti¬
uitatis euersionem. ollȩ suecensȩ
a facie aquilonis monstrauerat
tipus. et propħiȩ ueritas oꝑe com¬
probata ẽ: ita ex p̃teritorum̾ fide
futurȩ edificationis ueritas uati¬
ciio probaret᷑. Nec hoc de illo tem¬
pore dicitur. quod quidam imꝑiti
iudȩoꝵ uolunt: quando sub zoro¬
babel et sub iħu filio iosedech sacer¬
dote magno. templum extructum
ẽ propħantib aggeo et zacharra.
hoc enim templum quod nc̃ des¬
cribitur et ordo sacerdotii. t̾req diui-¬
sio et fertilitas: multo angustius ẽ.
quam fuit quod salomon extruxe¬
rat. Illud aut̃ quod edificatum ẽ.
sub zorobabel. in tantum paruum
erat et prioris comparatione nichil:
ut hi qui prius templũ uiderant.

Expanded text:
nem in ossibnem in ossibnis imagine demonstravit: sic nunc instaurationem urbis quae Babylonio fuerat ante annos quatuordecim igne deleta, sub descriptione ejus Dominus pollicetur, ut sicut captivitatem et eversionem, ollae succensae a facie Aquilonis monstraverat typus, et prophetiae veritas opere comprobata est: ita ex praeteritorum fide, futurae aedificationis veritas vaticinio probaretur. 464 Nec hoc de illo tempore dicitur, quod quidam imperiti Judaeorum volunt, quando sub Zorobabel et sub Jesu, filio Josedec, sacerdote magno, templum exstructum est, prophetantibus Aggaeo et Zacharia. Hoc enim templum quod nunc describitur, et ordo sacerdotii, terraeque divisio et fertilitas, multo augustius est, quam fuit quod Salomon exstruxerat. Illud autem quod aedificatum est sub Zorobabel, in tantum parvum erat, et prioris comparatione nihili: ut qui prius templum viderant,
Abbreviated transcription (Latin):
in ȩxordio anni. decima mensis. facta
sit suꝑ eum manꝰ drũi: adductusq in
tram isrł. et positus suꝑ montẽ excel¬
sum nimis: ut uideret᷑ ȩdificium ei¬
uitatis uergentis ad austrum: nul-¬
liq dubium ẽ. quod quindecim et no-¬
uem annis nouemq mensib et qͥnq
dieb anni uicesimi completis. omĩs
illius propħra contexta ẽ. Quod si
iuxta theodotionẽ. qui in eo loco ubi
nos posuimus in ȩxordio anni. inter¬
p̃tatus ẽ in nouo anno. decima m̃sis:
nouus enim annꝰ. apud hebreos uo-¬
eatur mensis septimus. qui apud eos
habet uocabulum theri: ut healen¬
das mensis septimi sit tubarũ clan¬
gor. et decinra die eiꝰdem m̃sis. dies
ieumii et placationis: quinta decima
uero qͣndo totus lunȩ orbis expletur.
dies scenophegrarum: datur intelli¬
gi quod decina die placationis dñi¬
cȩ. monstratum fuerat iez echieli edi¬
ficium ciuitatis. Et quomodo resti¬
tutionẽ populi immo uiuificatio¬

Expanded text:
in exordio anni, decima mensis facta in exordio anni, decima mensis facta sit super eum manus Domini, adductusque in terram Israel, et positus super montem excelsum nimis, ut videret aedificium civitatis vergentis ad Austrum, nulli dubium est, quin decem et novem annis, novemque mensibus et quinque diebus anni vicesimi completis, omnis illius prophetia contexta sit. Quod si juxta Theodotionem, qui in eo loco ubi nos posuimus, in exordio anni, interpretatus est, in novo anno, decima mensis novus autem annus apud Hebraeos vocatur mensis septimus, qui apud eos habet vocabulum THESRI  , ut Kalendis mensis septimi, sit tubarum clangor, et decima dies ejusdem mensis, dies jejunii et placationis; quinta decima vero quando totus lunae orbis expletur, dies scenopegiarum datur intelligi, quod decinicae monstratum fuerat Ezechieli aedificium civitatis, et quomodo restitutionem populi, imo vivificatio
Abbreviated transcription (Latin):
.me suꝑ montẽ excelsum nimis: suꝑ
quen erat quasi ȩdificium ciuitatis
uergentis ad austrum: siue e regione.
Et introduxit me illue. & eccẽ uiR
cuiꝰ erat species quasi species ęris. siue
aeris splendentis: et funiculus line¬
us. siue cem̃tarioꝵ in manu eius: et
calamꝰ mensurȩ in manu eiꝰ. S tabat
aut̃ in porta. Et locutus ẽ ad me
idem uir. Fili hominis. uide oculis
tuis. et aurib tuis audi: et pone cor
Ituum in omĩa quȩ ego ostendam ti¬
Ibi. siue pone in cor tuum omr̃a quȩ
Iostendero tibi: quia ut ostendant᷑ tibi.
adductus siue ingressus es huc. Annũ¬
tra. siue monstrabis omĩa quȩ tu ui¬
des. domui ifrł. In quinto anno cap¬
tiuitatis siue transmigrationis re-¬
gis ioachim. in quarto mense. iN¬
quinta mensis. aꝑti sunt cęli iezechi¬
eli propħȩ iuixta fluuium chobar.
et uidit uisiones dei: nunc aut̃ dici¬
tur quod in uicesimo et quinto an-¬
no transmigrationis eiꝰdem iechoniȩ.

Expanded text:
me super montem excelsum nimis, super me super montem excelsum nimis, super quem erat quasi aedificium civitatis, vergentis ad Austrum sive e regione. Et introduxit me illuc: et ecce vir, cujus erat species quasi species aeris sive aeris splendentis; et funiculus lineus sive caementariorum in manu ejus, et calamus mensurae in manu ejus. Stabat autem in porta: et locutus est ad me idem vir: Fili hominis, vide oculis tuis, et auribus tuis audi: et pone cor tuum in omnia, quae ego ostendam tibi sive pone in cor tuum omnia, quae ostendero tibi: quia ut ostendantur tibi adductus sive ingressus es huc: et annuntia sive monstrabis omnia, quae tu vides domui Israel. » Si quinto anno captivitatis, sive transmigrationis regis Joachiquinta mensis aperti sunt coeli Ezechiel prophetae, juxta fluvium Chobar, et vidit visiones Dei, nunc autem dicitur, quod in vicesimo et quinto anno transmigrationis ejusdem Jechoniae
Abbreviated transcription (Latin):
hoc eodem propħa clamitans. a quat¬
tuor uentis ueni sp̃e. F astidiosoq lec¬
tori ĩmo animo ꝑ duelli nr̃a lecturo.
ilud in explanatione templi tota li¬
b̾tate denuntio: ut si ueritatem desi¬
derat. quęrat eam ab aliis. N os aut̃
ea quȩ in oꝑe difficillimo possumꝰ sus¬
picari. simplicit̾ confitem̃ atq dicta¬
mus: grãs acturi dño: si ñ in om̃ib.
quod impossibile ẽ sed in plerisq no¬
bis aꝑuerit fores scientiȩ. Prima
enim ut ait sublimis orator quaeq
sectanti: honestum ẽ etiam in scđis
tercii sue consistere. In incesimo
et quinto anno transmigrationis
siue captiuitatis nr̃ȩ. in exordio anni.
siue in primo mense. decina m̃sis.
quarto decimo anno. postqͣm ꝑcus¬
sa siue capta ẽ ciuitas. in ipsa hac
die siue in illa die. facta ẽ suꝑ me ma¬
nus dñi: et adduxit me illuc in uisio¬
nib siue m uisione dei. Adduxit me
in t̾ram isrł: et dimisit siue posuit

Expanded text:
hoc eodem propheta clamitans, A quahoc eodem propheta clamitans, A quatuor ventis veni, spiritus; fastidiosoque lectori, immo animo perduelli nostra lecturo, illud in explanatione templi tota libertate denuntio, ut si veritatem desiderat, quaerat eam ab aliis. Nos autem ea, quae in opere difficillimo possumus suspicari, simpliciter confitemur atque dictamus, gratias acturi Domino, si non in omnibus, quod impossibile est, sed in plerisque nobis aperuerit fores scientiae. Prima enim, ut ait sublimis orator, « Quaeque sectanti, honestum est etiam in secundis tertiisve consistere. » « In vicesimo et quinto anno transmigrationis nostrae sive captivitatis in exordio anni sive in primo mense decima mensis, quarto decimo anno postquam percussa sive capta est civitas: in ipsa hac die sive in die illa facta est super me manus Domini, et adduxit me illuc. In visionibus sive in visione Dei, adduxit 463 me in terram Israel, et dimisit sive posuit
Abbreviated transcription (Latin):
meã in expla-¬
natione tem¬
pli ietechiel.
Simmo tacen¬
di ꝑseuerari¬
tiam. tuȩ fi¬
lia euffochium p̃cẽs. et dñi ꝓmis¬
sa superart̃ : dicentis. Petite et ac¬
cipietis : quęrite et inuenietis: pul¬
sate et aꝑietur uob̾. E qua nos ex¬
cusatione usi sumꝰ. ut in calce ante¬
rioris uoluminis diceremꝰ. melius
ẽ. nichil quam parum dicere : tu eã
uertisti in contrarium. ut referre
nichil dicere: quia in altero uolun¬
tas prompta: in altero totius oꝑis
desꝑatio ẽ. Naturãq huiꝰcemodi
hominũ eẽ. cõmemoras : ut ñ tan.¬
tam grãm habeant pro his quae
tribueris: quantũ dolorem suꝑ his
quȩ negaueris. Minore enimꝰ stu-¬
dio uir̃tutes laudamꝰ: quã uitra
rep̃hendimꝰ. Et quamuis pulchra sint
corpora: unius prauitate ac deformi-¬
tate membri. infirmiora fiunt. Obse.¬
quar igitur uoluntati tuȩ. et flante
spu scõ uela suspendam: ignorans ad
quȩ sum littora ꝑuenturus: et cum

Expanded text:
meam in explameam in explanatione templi Ezechiel, immo tacendi perseverantiam, tuae, filia Eustochium, preces et Domini promissa superarunt, dicentis: Petite, et accipietis: quaerite, et invenietis, pulsate, et aperietur vobis . Et qua nos excusatione usi sumus, ut in calce anterioris voluminis diceremus, melius est nihil, quam parum dicere; tu eam vertisti in contrarium, ut referre nihil dicere: quia in altero voluntas prompta, in altero totius operis desperatio est: naturamque hujuscemodi hominum esse commemoras, ut non tantam gratiam habeant pro his quae tribueris, quantum dolorem super his, quae negaveris. Minore enim studio virtutes laudamus, quam vitia reprehendimus: et quamvis pulchra sint corpora, unius pravitate ac deformitate membri insigniora fiunt. Obsequar igitur voluntati tuae, et flante Spiritu sancto, vela suspendam, ignorans ad quae sim littora perventurus, et cum
Abbreviated transcription (Latin):
quitur. in nouissimis dieb effim¬
dam de sp̃u meo suꝑ omnẽ carnẽ:
effuderit aut̃ suꝑ omnẽ domũ is¬
rael. Sin aut̃ pro sp̃u. iuxta septu-¬
aginta furorem legerimꝰ. qui iN
hebraico ñ habetur : sic sentiendũ
ẽ quod ultra ñ abscondat faciem
suam ab eis: in quos furorẽ suum
ante effuderat. Huc usq in iez ecbi¬
el propħa. dõ ut optamꝰ et credimꝰ
auxilrante et aꝑiente os nr̃m. lo¬
cuti sumus: ñ alioꝵ si qui scripsert̃
uel demceps scripturi sunt. senten¬
tram destruentes: sed afferentes
qualiacũq sunt nr̃a. In ȩdificatione
aut̃ templi et ordine sacerdotũ. ter¬
rȩq scẽ diuisione. et flumine egre¬
diente de templo. et arboribus ex
utraq ripa semꝑ uirentib. et per
singulos menses afferentib fructũ.
et reliquis quȩ usq ad finem ꝓphe¬
tico uolumme continent᷑: aperte im¬
ꝑitiam confitemur : melius arbi.¬
trantes. in terim nichil quã parum
Reridationem

Expanded text:
loquitur: In novissimis diebus effunloquitur: In novissimis diebus effundam de spiritu meo super omnem carneeffuderit autem super domum Israel. Sin autem pro spiritu juxta Septuaginta furorem legerimus, qui in Hebraico non habetur, sic sentiendum est, quod ultra non abscondat faciem suam ab eis, in quos furorem suum ante effuderat. Huc usque in Ezechiel prophetam Deo, ut optamus et credimus, auxiliante et 462 aperiente os nostrum, locuti sumus: non aliorum, si qui scripserunt, vel deinceps, si scripturi sunt, sententiam destruentes; sed asserentes qualiacumque sunt nostra. In aedificatione autem templi, et ordine sacerdotum, terraeque sanctae divisione et flumine egrediente de templo, et de arboribus ex utraque ripa semper virentibus, et per singulos menses afferentibus fructum, et reliquis quae usque ad finem prophetico volumine continentur, aperte imperitiam confitemur: melius arbitrantes interim nihil, quam parum repidationem
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemabat᷑ in gentib propter
hereticos: ut postquam eos libera¬
uerit erubescant et confundant᷑
qua re fide eccłrastica derelicta. p̃uari¬
cati sint in me. Confundantur et
erubescant ualde uelocit̃: cum habi¬
tauerint m t̾ra sua. t̾ra mitiũ. t̾raq
sc̃oꝵ: et habitauerint confident̃ si¬
ue in pace. nequaquam hereticorũ
insidras formidantes. Tunc reducen¬
tur de populis. et congregabuntur
de t̃ris mimicoꝵ suoꝵ. i t̾ram su¬
am: et scĩficabitur dñs in eis. iN
conspectu gentium plurimarum:
sit beatitudinis. scire atq cognosce¬
re quod ipse sit dñs ds̃ eoꝵ: eo quod
apparuerit eis in gentib siue tran¬
stulerit eos de nationib: et congre-¬
gauerit suꝑ tram siram. t̾ram uideã.
t̃ram confessionis. t̾ram mitiũ. ter¬
ramq uiuentiũ: et ne unũ quidẽ
reliquerit hereticę prauitati: et ul¬
tra ñ abscondat faciem suam ab eis.
nec aduersetur illos. eo qđ effude¬

Expanded text:
blasphemabatur in gentibus propter blasphemabatur in gentibus propter haereticos: ut postquam eos liberaverim, erubescant et confundantur, quare fide Ecclesiastica derelicta, praevaricati sint in me. Confundantur autem et erubescant valde velociter, cum habitaverint in terra sua, terra mitium, terraque sanctorum, et habitaverint confidenter, sive in pace, nequaquam haereticorum insidias formidantes . Tunc reducentur de populis, et congregabuntur de terris inimicorum suorum in terram suam, et sanctificabitur Dominus in eis in conspectu gentium plurimarum, sit beatitudinis, scire atque cognoscere, quod ipse sit Dominus Deus eorum: eo quod apparuerit eis in gentibus, sive transtulerit eos de nationibus, et congregaverit super terram suam, terram Judaeam, terram confessionis, terram mitium, terramque 461 viventium, et ne unum quidem reliquerit haereticae pravitati: et ultra non abscondat faciem suam ab eis, nec aversetur illos, eo quod effude
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ qua eos ꝑcusserit: et serant do¬
mus isrł atq cognoscant. quod ip¬
die uictoriȩ dñi. et usq in ꝑpetuũ.
Q recogitent iccirco captam c̃ẽ. ab
ꝑsam: quod reliquerint eũ qui pa¬
rũꝑ abscondit siue auertit faciem
suam ab eis. et tradidit eos in ma¬
nus hereticoꝵ. et ceciderint illoꝵ
mucrone confossi: propt̃ mimun¬
ditias et iiquitates suas. quȩ causa
extiter̃t̃ ut absconderet et auerte¬
ret faciem suam ab eis. Expositis
aut̃ rationib scđm illud quod scri-¬
ptum ẽ. oportet et hereses ẽẽ. ut
probati quiq manifesti frant. cap¬
tiuitatis uidelicet ȩccłiȩ isrł. in qua
habitant cernentes dm̃: nunc pol¬
licetur qđ reducat in ȩccłtam cap¬
tiuitatẽ ia cob. qui iudaicũ popłm
supplantarat: et postea hereticoꝵ
fraudib supplantatꝰ ẽ. et misereat᷑
omĩs domꝰ isrł. ñ uixta carnem sed
uixta sp̃m. Et assumã inquit ze¬
lum meũ pro nomine sco meo. qͦd

Expanded text:
tem, qua eos percusserit, et sciant dotem, qua eos percusserit, et sciant domus Israel atque cognoscant, quod die victoriae Domini usque in perpetuum: et recogitent idcirco captam esse quondispersam, quod reliquerint eum, qui parumper abscondit, sive avertit faciem suam ab eis, et tradiderit eos in manu haereticorum, et ceciderunt illorum mucrone confossi, propter immunditias et iniquitates suas: quae causa exstitit, ut absconderet et averteret faciem suam ab eis. Expositis autem rationibus, secundum illud quod scriptum est: Oportet et haereses esse, ut probati quique manifesti fiant , captivitatis Israel, videlicet Ecclesiae, in qua habitant cernentes Deum: nunc pollicetur, quod reducat in Ecclesiam captivitatem Jacob, qui Judaicum populum supplantarat, et postea haereticorum fraudibus supplantatus est: et misereatur omni domui Israel, non juxta carnem, sed juxta splum meum pro nomine sancto meo, quod
Abbreviated transcription (Latin):
lationes et angustias potuerimus
dicere illud apłicum. in omibus
tribulati. sed ñ angustati : atq
propħicum. in tribulatione dila¬
tasti michi: tunc nobis latissimꝰ
aꝑitur introitus. qui iugiti
cubitoꝵ habet latitudinem: et
suꝑatis mundi certaminib atq ter¬
renis. qui et ipse dualis ẽ. numerꝰ
ingrediamur templi penitralia:
et audiamꝰ imꝑantem discipulis
dñm. Confidite : ego uici mun¬
dum. Et ingressus intrinsecus
siue in atrium interius. mensus
ẽ. in fronte siue elim porte. duos
cubitos: et portam decem cubitoꝵ.

Expanded text:
lationes, et angustias poterimus lationes, et angustias poterimus dicere illud Apostolicum: In omnibus tribulati, sed non coangustati , atque illud propheticum: In tribulatione dilatasti mihi , tunc nobis latissimus aperitur introitus, qui viginti cubitorum habet 495 latitudinem, ut superatis mundi certaminibus atque terrenis, qui et ipse dualis est numerus, ingrediamur templi penetralia, et audiamus imperantem discipulis Dominum: Confidite: ego vici mundum . « Et ingressus intrinsecus  sive in atrium interius mensus est in fronte  sive aelam portae duos cubitos, et
Abbreviated transcription (Latin):
gitudinẽ ac latitudinem: quia su¬
pra. tantum de latitudine et hu¬
meris eius dixerat. Quod aut̃ ui¬
cies quadragita. octingentesimũ
numerũ faciat. qui uicmus ẽ. octo¬
nario : nulli dubium ẽ. Unde et in
eccłiaste p̃cipitur : date partem sep¬
tem. date et octo. De cuius nume¬
ri sacram̃to: crebro disputasse me
noui. Siue quia ꝑ tribulationes
et angustias huius scłi. intramꝰ
ad scũarium dñi: iccirco longitu¬
do porte habebat cubitos quãdra¬
ginta: qui numerus semꝑ in la-¬
bore positus ẽ. Unde et moyses et
helias. quadraginta dieb ñ come¬
dunt panem. et a quam ñ bibunt :
et annis quadragnta. popłs isrł
uexatur et probatur in solitudine.
et post multos labores t̾ram repro¬
missionis ingreditur : et dñs atq
saluator. scđ̾m assumpti corporis
fragilitatem. quadraginta dieb
tẽp̃tatur in deserto: ut post uicto¬
riam. accedant angeli et min¬
strent ei. Cum autẽ post tribu¬

Expanded text:
gitudinem ac latitudinem: quia sugitudinem ac latitudinem: quia supra tantum de latitudine, et humeris ejus dixerat. Quod autem vicies quadraginta octingentesimum numerum faciat, qui vicinus est octonario, nulli dubium est. Ecclesiaste praecipitur: « Date partes septem, date et octo . » De cujus numeri sacramento crebro disputasse me novi. Sive quia per tribulationes et angustias hujus saeculi intramus ad sanctum atrium Domini, idcirco longitudo portae habebat cubitos quadraginta, qui numerus semper in labore positus est. Unde et Moyses et Elias quadraginta diebus non comedunt panem, et aquam non bibunt. Et annis quadraginta populus Israel vexatur et probatur in solitudine, et per multos labores terram repromissionis ingreditur: et Dominus atque Salvator secundum assumpti corporis fragilitatem quadraginta diebus tentatur in solitudine, ut post victoriam accedant angeli, et ministrent ei : Cum autem per tribu
Abbreviated transcription (Latin):
pellare consueuit torcularia. Un¬
de dicit et apłs: dilatamini et uos:
ut postqͣm ꝑ decem portȩ cubitos
utraq parte portȩ ipsius latera. siue
ut proprie in hebraico dicitur hume¬
ri mensurentur: qui semꝑ referim¬
tur ad oꝑa. Unde et isachar desi¬
derauit bonum. requiescens inter
medios cleros : uidensq requiem
quia bona ẽ et t̃ram quia pinguis.
subposuit humerũ ad laborandũ:
et factus ẽ uir agricola. Et in ueste
pontificis. humerale cum rationa-¬
li stringitur: ut rationi oꝑa copu¬
lentur et possit dicere uir eccłra-¬
sticus. a mandatis tuis in tellexi.
Qui umeri portȩ ex utraq parte
quinos habebant porticus: ut ꝑ
terrenos sensus atq diuinos. suꝑ
quoꝵ differentia sepe scripsimꝰ:
ingrediamur adita templi. Cuiꝰ
mensus ẽ. uir ille qui ductor propħȩ
erat. longitudinẽ quadraginta cu¬
bitoꝵ. et latitudinem inginti cubi¬
torũ: siue ut melius ẽ portȩ lon¬

Expanded text:
pellare consuevit, torcularia. Unpellare consuevit, torcularia. Unde dicit et Apostolus: Difatamini et vos ; ut postquam per decem portae cubitos utraque parte portae ipsius latera, sive ut proprie in Hebraico dicitur, humeri mensurentur qui semper referuntur ad opera. Unde et Isachar desideravit bonum , requiescens inter medios cleros, vidensque requiem, quia bona est, et terram, quia pinguis, supposuit humerum ad laborandum, et factus est vir agricola. Et in veste pontificis, humerale cum rationale stringitur, ut rationi opera copulentur, et possit dicere vir Ecclesiasticus: A mandatis tuis intellexi . Qui humeri portae, ex utraque parte, quinas habebant porticus, ut per terrenos sensus atque divinos, super quorum differentia saepe scripsimus, ingrediamur adyta templi, cujus mensus est vir ille, qui ductor prophetae erat, longitudinem quadraginta cubitorum, et latitudinem viginti cubitorum, sive ut melius est, portae lon
Abbreviated transcription (Latin):
do. uir ciuus funiculus cem̃tarioꝵ
et m̃surȩ calamꝰ in manu erat. ie¬
rechielem propħam introducit in
templũ: et mensus ẽ frontẽ tem¬
plipro quo ȩlam septuaginta. et
dam theodotio. et in circuitu sim¬
machus transtulert̃. Et ex utraq
parte latitudo tab̃naculi. senum cu¬
bitoꝵ erat: sacram̃tum creatura¬
rũ om̃ium continens. In sex enim
diebꝰ: mundus ẽ. consũmatus. ꝑ quo¬
rum noticiam. causasq conditionis.
atq rationem: intramꝰ ad templũ
dei: et ex creaturarum ordine atq
constantia. cognoscimꝰ creatorem.
Latitudo autẽ portȩ templi erat
decem cubitoꝵ. qui sacratus et ꝑfe¬
ctus ẽ numerus : et in quo. mense
septimo. die decima mensis. ieiuni¬
um et ꝓpitiatio ẽ. Decima autem
die mensis primi. qui appellatur
nisan: ad immolationẽ et p̃para-¬
tionẽ paschȩ agnus assumitur.
Septimo igitur̃. decimȩ offeruntur
in dci horrea: siue ut scriptura ap¬

Expanded text:
do vir, cujus funiculus caementariorum, do vir, cujus funiculus caementariorum, et mensurae calamus in manu erat, Ezechielem prophetam introducit in templum, et mensus est frontem templi: pro quo aelam, Septuaginta; et aelim Theodotio; et in circuitu Symmachus transtulerunt. Et ex utraque parte latitudo tabernaculi senum cubitorum erat, sacramentum creaturarum omnium continens: in sex enim diebus mundus est consummatus. Per quorum notitiam causasque conditionis atque rationem intramus ad templum Dei, et ex creaturarum ordine atque constantia cognoscimus Creatorem. Latitudo autem portae templi erat decem cubitorum, qui sacratus et perfectus est numerus, et in quo mense septimo, die decima mensis, jejunium et propitiatio est. Decima autem die mensis primi, qui appellatur Nisan, ad immolationem, 494 et praeparationem Paschae agnus assumitur. Septimo igitur mense, decimae offeruntur in Dei horrea, sive, ut Scriptura ap
Abbreviated transcription (Latin):
ditur ad portam scõrum: cuiꝰ fronti¬
bus columnȩ erant. una hinc et
altera inde. Non dixit duȩ. ne in
dualem incurreret numerũ: sed
una et una. qui ꝑfectus ẽ. numerꝰ.
et unione sui iitatur dm̃. Iue
aut̃ erant columnȩ duȩ : de quib
et in apocalipsi dicitur. Qui uicerit.
faciam eum columnã in templo
dei mei: et foras ñ egredictur. Et
petrus ac ioħes. columnȩ appellan¬
tur eccłiȩ: ꝑ quos ingredimur ad
scã scõrum : et quorum doctritia.
duxit me in templũ. & mensus
c̃ frontes. Sex cubitos latituditus
hinc. et sex cubitos latitudinis in¬
de: latitudinem tabernaculi. Et la¬
titudo portȩ decem cubitorum erat.
Et latera siue humeri portȩ. qͥnq
cubitis hine: et quinq cubitis inde
& mensus c̃ longitudinẽ eius qua¬
draginta cubitoꝵ: et latitudinem
uigiti cubitorum. P ost multa mi¬
steria uariosq introitus. et locis
singulis ꝓprietates: tandem aliqͣn.¬

Expanded text:
ditur ad portam sanctorum, in cujus frontiditur ad portam sanctorum, in cujus frontibus columnae erant, una hinc, et altera inde. Non dixit, duae, ne in dualem incurreret numerum, sed una et una, qui perfectus est numerus, et unione sui imitatur Deum. Istae autem erant columnae duae, de quibus et in Apocalypsi dicitur: Qui vicerit, faciam eum columnam in templo Dei mei, et foras non egredietur . Et Petrus ac Joannes columnae appellantur Ecclesiae , per quos ingredimur ad Sancta sanctorum, et quorum doctrina, aEt introduxit me in templum, et mensus est frontes sex cubitos latitudinis hinc, et sex cubitos latitudinis inde, latitudinem tabernaculi. Et latitudo portae decem cubitorum erat, et latera  sive humeri portae quinque cubitis hinc, et quinque cubitis inde. Et mensus est longitudinem ejus quadraginta cubitorum, et latitudinem viginti cubitorum. » Post multa mysteria, variosque introitus, et locorum singulorum proprietates, tandem aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
ti sumꝰ. octo gradus posuit: septu¬
aginta. decem : theodotio. et aqui¬
lȩ scda editio. undecim. Prima au.¬
tẽ nullum numerũ posuit: sed
absolute ait. et gradib in quib
ascendebatur ad eam: ut uel uixta
consuetudinẽ priorum portarum.
octo intelligamus gradus. sicut intel¬
lexit et simmachus: uel certe quos
habebat porta in terior. quorũ nu¬
merũ scriptura ñ dixit. Pro quo in
hebreo positum ẽ urob id ÷ et lati
undecim significat. Sm aut̃ pro
hesre. hoc ẽ. decem. legamꝰ heser: ñ
significat decem. sed pronomen.
Quib dam hȩc hebrei sermonis ex¬
ꝑtibꝰ: deliram̃ta forte uideantur.
Sed nunc ñ controuersias scribi¬
mus. aut orationes: in quib ludi
solet cõpositione uerboꝵ: sed ex¬
planationes et cõmentarios he¬
breorũ uoluminũ. Uerum. redea¬
mus ad cȩptum. Ocdo siue decem
gradib qui ꝑfcctus ẽ. numerus.
ant undecim de quo iam diximꝰ ascen¬

Expanded text:
ti sumus, octo gradus posuit: Septuti sumus, octo gradus posuit: Septuaginta, decem; Theodotio et Aquilae secunda editio, undecim; prima autem nullum numerum posuit, sed absolute ait, et gradibus in quibus ascendebatur ad eam: ut vel juxta consuetudinem priorum portarum, octo intelligamus gradus, sicut intellexit et Symmachus, vel certe quos habebat porta interior, quorum numerum Scriptura non dixit pro quo in Hebraeo positum est, UROB  , id est et latitundecim significat: 493 sin autem pro ESRE, hoc est, decem, legamus ESER  , non significat decem, sed pronomen qui . Haec Hebraei sermonis expertibus deliramenta videantur: sed nunc non controversias scribimus, aut orationes, in quibus ludi solet compositione verborum, sed explanationes, et commentarios Hebraeorum voluminum. Verum redeamus ad coeptum. Octo sive decem gradibus qui perfectus est numerus, aut undecim, de quo jam diximus, ascen
Abbreviated transcription (Latin):
facere questionẽ: quomͦ dualis
numerus qui refertur ad duas de¬
ut sacrum numerũ expleat duode¬
cim: in uestibulo templi ẽẽ. dica¬
tur. Quod pleriq sic soltiunt. Quã¬
uis scĩ sint sacerdotes. et in tem¬
pli ministeriis collocati: et cotidie
uictimas offerant xp̃o: tam̃ quia
in hoc mortali fragiliq corpuscu¬
lo. et qđ egrotationib uitiisq sub¬
iectum est cõmorantur incena¬
rium habent numerũ et undeci-¬
mũ. Unde dicebat et apłs. Miser
ego homo: quis me liberabit de cor¬
pore mortis huius: Non qđ uixta
seuissimã heresim. abolenda corpora
eẽ credamꝰ: sed qđ uoti nr̃i sit. suꝑ¬
uestiri ñ exspoliari: et mortale hoc
acciꝑe ĩ mortalitatẽ. et corruptiuũ
in duere incorruptionẽ. Illud autem
quod sequitur. et octo gradib ascen¬
debatur ad eam. id ÷ ad portam in te¬
riorem: scientib hebream linguã.
facit magnã difficultatem. Dẽniq
simmachus. quem in hoc loco secu¬

Expanded text:
facere questionem, quomodo dualis facere questionem, quomodo dualis numerus qui refertur ad duas der habere minus, ut sacrum numerum expleat duodecimum, in vestibulo templi esse dicatur. Quod plerique sic solvunt: Quamvis sancti sint sacerdotes et in templi ministeriis collocati, et quotidie victimas offerant Christo: tamen quia in hoc mortali fragilique corpusculo, et aegrotationibus vitiisque subjecto commorantur, vicenarium habent numerum et undecimum. Unde dicebat et Apostolus: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Non quod juxta saevissimam haeresim, abolenda corpora esse credamus; sed quod voti nostri sit supervestiri, non spoliari, et mortale hoc accipere immortalitatem, et corruptivum induere incorruptionem. Illud autem quod sequitur: Et octo gradibus ascendebatur ad eam , id est, ad portam interiorem, scientibus Hebraeam linguam, facit magnam difficultatem. Denique Symmachus, quem in hoc loco secu
Abbreviated transcription (Latin):
chiel et in uestibulum siue propy¬
lon templi. quod mensus quinq
cubitis hine. et quinq cubitis in¬
de : qm̃ qui introductus ẽ. diumnis
sensib fuerat eruditus: et nec dex¬
teram nouerat nec sinistram. sed
ura regra in grediebatur. Latitu¬
do autẽ ipsius portȩ. ꝑ quam intro¬
itus erat ad uestibulum templi:
habebat ternos cubitos. hine et in¬
de. In quo scripturȩ scẽ obseruanda
elegantia: quod ñ dixerit a dextra
et sinistra. ne uideretur m scĩs scõ¬
rum sinistrum aliquid nominare:
sed hinc et inde. id ÷ ex utraq par¬
te. Statimq prudens lector intel¬
ligit trinum numerũ. ad trinitatis
misteriũ ꝑtinere: quȩ porta ẽ ingre¬
dientium ad dm̃: dum et pat̾ in
filio ẽ. et filius in patre. et in utro
porta ẽ : eorum. qui post baptis¬
mũ trinitatis. ꝑueniunt ad salu¬
tem. Quod aut̃ sequitur. longitudo
uestibuli uigiti cubitoꝵ. ẽt lati¬
tudo undecim cubitoꝵ: uidetur

Expanded text:
chielem in vestibulum, sive πρόπυchielem in vestibulum, sive πρόπυλον templi, quod mensus est quinque cubitis hinc, et quinque cubitis inquoniam qui introductus est, divinis sensibus fuerat eruditus, et nec dexteram noverant, nec sinistram, sed via regia ingrediebatur. Latitudo autem ipsius portae, per quam introitus erat ad vestibulum templi, habebat ternos cubitos hinc et inde. In quo Scripturae sanctae observanda elegantia: quod non dixerit a dextera et sinistra, ne videretur in Sanctis sanctorum sinistrum aliquid 492 nominare; sed hinc et inde, id est, ex utraque parte. Statimque prudens lector intelligit, trinum numerum ad Trinitatis mysterium pertinere, quae porta est ingredientium ad Deum, dum et Pater in Filio est, et Filius in Patre, et in utroqporta est eorum qui post baptismum Trinitatis perveniunt ad salutem. Quod autem sequitur: Longitudo vestibuli viginti cubitorum, et latitudo undecim cubitorum, videtur
Abbreviated transcription (Latin):
Iustus dñs. et iusticias dilexit: eqͥ¬
tates uidit uultus eius. Isti sunt¬
aut̃ filii sadoch de filiis leui. qui
int̾pretatur assumptus: et ipsi assu-¬
munt᷑ a dño ut accedant ad eum.
et nequaquam de solo dicatur mo-¬
ysi. moyses accedebat ad dñm. alii
uero ñ accedebant. sed om̃s qui ser-¬
uiunt ei et ministrant. dño appro¬
pinquare dicantur. Iste aut̃ uir
qui introduxit iezechiel in atriũ
exterius. et ut ita loquar ad scã
scõrum: mensus ẽ ipsum atrium.
in quo erant duȩ exedrȩ siue gato¬
filacia. custodum templi siue alta-¬
ris habitaculis delegata: et reppe¬
rit longitudinis et latitudinis ꝑ
quadrum. centenos cubitos : ut sa¬
cerdotes dei ministerio seruientes.
qui ꝑ artam et angustam uiã in¬
trauerant. habeant deambulacra
latissima: et in ꝑfecto consũma-¬
toq uirtutum numero. cõmoren¬
tur. Et in ipso atrio. erat altare
ante faciem templi : ut num qͣm
scõrum ad dnm cesset oratio. Sup᷑¬
dictus quoq uir. introduxit ieze¬

Expanded text:
ustitias dilexit: aequitatem vidit vultus ejus . Isti autem filii Sadoc de filiis Levi, qui interpretatur assumptus: et ipsi assumuntur a Domino, ut accedant ad eum, et nequaquam de solo dicatur Moyse: Moyses accedebat ad Dominum; alii vero non accedebant ; sed et omnes qui serviunt ei, et ministrant, Domino appropinquare dicuntur. Iste autem vir qui introduxit Ezechielem in atrium interius, et ut ita loquar, ad Sancta sanctorum, mensus est ipsum atrium, in quo erant duae exedrae sive gazophylacia custodum templi, sive altaris habitaculis delegata, et reperit longitudinis, et latitudinis per quadrum centenos cubitos: ut Sacerdotes Dei ministerio servientes, qui per arctam, et angustam viam intraverant, habeant deambulacra latissima, et in perfecto consummatoque virtutum numero commorentur. Et in ipso atrio erat altare ante faciem templi: ut numquam sanctorum ad Deum cesset oratio. Supradictus quoque vir introduxit Eze
Abbreviated transcription (Latin):
lius quid muenire potes.: doce: li¬
bent̃ discimus quod nescimꝰ. Et
extra portam interiorẽ gazofila¬
tia cantoꝵ. in atrio interiori: quod
Ierat in latere portę respicientis
ad aquilonem. Et facies eoꝵ con¬
⁊ tra uiam australem una. ex latere
portȩ orientalis: quȩ respiciebat
ad inam aquilonis. & dixit ad me.¬

Expanded text:
lius quid invenire potes, doce: lilius quid invenire potes, doce: libenter discimus quod nescimus. « Et extra portam anteriorem gazophylacia cantorum in atrio interiori, quod erat in latere portad aquilonem, et facies eorum contra viam australem, una ex latere portae orientalis, quae respiciebat ad viam aquilonis. » Cantore