comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
capite truncarent. Uir etiã dñi suis hoc ante indicare noluit. quia ad marti¬
rsũ libentissime ꝓperabat. S subito orta cẽpestate pluuę grandinisq omẽm illiꝰ
locũ montis tenebrosa obtexit nubes. ita ut apparitores qͥ adint̾siciendũ eũ fue¬
rant missi: amisso lumine nicħ penitꝰ uiderent. Sgemq uitȩ iã nullã habentes
ꝓstrati pedib sci uiri ueniã postulabant: & ut eos uiros abire sineret humilit̃
depͣcabant᷑. Tc̃ uir dñi ad consueta recurrit pͣsidia. scilicet ad orationũ auxilia:
ꝓfusisq uberrime lacrinus. cã dui orationi incubuit: donec reddita serenitate. lu¬
nime eciã apparitores recepto: ñ absq metu uł stupore ad ꝓpͥa reuerterentur.
Taliq ꝑculsis timore ministris: uir dñi mortẽ in columis euasit. Nec illud quoq
pͣtereundum putaui. quod prbo quodam nomine erchengisilo uenerabili atq

Expanded text:
capite truncarentur. Vir etiam Domini suis hoc ante indicare noluit, quia ad martycapite truncarentur. Vir etiam Domini suis hoc ante indicare noluit, quia ad martyrium libentissime properabat. Sed subito, orta tempestate, pluvia grandineque, omnem illius locum montis tenebrosa obtecuit nubis, ita ut apparitores, qui ad interficiendum eum fuerant missi, amisso lumine, nihil penitus viderent, spemque vitae nullam habentes, prostrati pedibus sancti viri, veniam postolabant, et ut eos vivos abire sineret, humiliter depraecabantur. Tunc vir Domini ad consueta recurrit praesidia, scilicet ad orationum auxilia: profusis in oratione lacrimis, tamdiu orationi incubuit, donec, reddita serenitate, lumine etiam apparitores recepto non absque metu vel stupore ad propria reverterentur; talique perculsi timore ministri, vir Domini mortem incolomis evasit. 24. Nec illud quoque praetereundum putavi, quod, presbitero quodam nomen Erchengisilo venerabili atque
Abbreviated transcription (Latin):
uir sc̃s dñi amandꝰ hilderiũ adiit regẽ: eũq humilit̾ postulauit. qͥtinꝰ ei aliquod
municipiũ ad construendũ monasteriũ ñ ãbitionis grã. s obonimarũ salutẽ largi¬
ri dignaret᷑. Peditq ei p̃fatꝰ rex locũ. nuncupatũ nanto. Inqͦ uir dñi. sagaci in¬
tentio̾e coepit ȩdificare coenobiũ. Mũmolus aut̃ qͥdã oruduisis urbis antistes ualos
ferebat moleste: qd idẽ uit dñi eundẽ locũ impetrauerat a rege. Inuidiȩq facib
in eodem punirent loco. Uementesq ad eum ministri : simulato dolo dixerunt
s qd̾ ei locum aptuni ad construendum monasterium ostend̾e deberent. tantũ mͦ
cum illis illuc ꝓꝑare deberet. Sed eorum fallacia reuelante dõ latere ñ potuit.
Cumq eũ ad p̾dictũ locũ deducere simularent. non inscio uiro dnĩ amando quoin
loco eũ interimere disponerent: tandẽ ꝑuenerunt ad suꝑciliũ montis. ut eũ ibi

Expanded text:
i Amandus ad Hildericum adiit regem eique humiliter postolavit, quatenus ei aliquod municipium ad construendum monasterium non ambitionis gratia, sed ob animarum salutem largire dignaretur. Deditque praefatus rex ei locum noncupante Nanto, in quo vir Domini sagaci intentione coepit aedificare coenobium. Mommolus autem quidam Ozidinsis urbis antestis valde ferebatur moleste, quod isdem vir Domini eundem locum impetraverat a rege, invidiae que facibus in eodem punirent loco. Venientesque ad eum ministri, simulato dolo, dixerunt, quod ei locum aptum ad construendum monasterium ostendere deberent; tantummodo cum illis illuc properare deberet. Sed eorum fallacia, revelante Deo, latere non potuit. Cumque eum ad praedictum locum deducere simularent, non inscius vir Domini Amandus, quo in loco eum interimere disponerent, tandem pervenerunt ad supercilium montis, ut eum ibi
Abbreviated transcription (Latin):
gent̃ insacrario ȩccliã custodiend ã deportaret. Qđ ita factũ est. Satisq fidens ep̃s¬
extitit. qd̾ ead ẽ uir dei benedictio salutẽ sidelib restituere posset. Fodẽ quoq cẽꝑe.
homo quidã cȩciis sedebat ante fores tẽpli mendicans: qͥ multo iã cẽꝑe corporalẽ iusũ¬
amiserat. Ad quẽ ciuitatis ipsiꝰ ep̃s ait. O homo si habes fidẽ. ab lue oculos tuos ex aqͦ
in qͥ uir dei amandus ablut manꝰ. Consido enĩ qđ ꝑ ipsiꝰ scitatẽ pͥstinã consequaris
salutẽ. Cũq idẽ cȩcus ocłos ex eadẽ aqͥ abluisset. statĩ iubente deo pͥstinũ recepit
uisũ. ita ut oĩa clare uideret. his ita ꝑactis: idẽ iur dñi amandꝰ infines remeauit

Expanded text:
genter in sacrario ecclesiae custodiendam deportaret. Quod ita factum est, satisque fidens episgenter in sacrario ecclesiae custodiendam deportaret. Quod ita factum est, satisque fidens episcopus, quod eadem viri Dei benedictio salutem restitui possit. Eodem quoque tempore homo quidam caecus sedebat ante fores templi mendicans, qui multo iam tempore corporalem amiserat visum. Ad quem civitatis ipsius episcopus ait: 'O homo, si habes fidem, ablue oculos tuos ex aqua, in qua vir Dei Amandus abluit manus; confido enim, quod per ipsius sanctitatem pristinam consequaris salutem'. Cumque hisdem caecus oculos ex eadem aqua abluisset, statim, iubente Deo, pristinum recepit visum, ita ut omnia clare videret. 22 . His ita peractis, isdem vir Domini Amandus in finibus rem
Abbreviated transcription (Latin):
remaneret. qui uitũ dĩ contẽpserat p̃dicantẽ. Necmulto postcum a fr̃ĩbꝰ
ꝑuenit adeos. audiuitq ab eis gentẽ quãdã qͣ uacce iã apellauit antiqͥtis qͦ nẽ uulgo
nuncupat᷑ nasconia. nimio errore deceptã. ita ut augurus uł om̃i errori dedita idola cciã
agilitate pugnandi. frequent̃ fines occupabat francoꝵ. Uir aut̃ dñi amandꝰ eoo mise¬
ratꝰ errorẽ. enireq laborans ut eos a diaboli reuocaret instinctu: dũ eis p̃dicaret uer¬
hora arreptꝰ a demone. miser ꝓpriis se coepit manib laniare atq coactꝰ puplice con¬
fiteri: qd̾ obiniuriã quã dei irrogauerat seruo hȩc ꝑpeti mereret᷑. Sieq in ipso con¬
stitutꝰ torm̃to. sp̃m exalauit extremũ. Illis aut̃ adhuc in eoꝵ cecitate ꝑmanentib:
funderet. secreti p̃cepit ministro ut eandẽ aquã in qͣ uir dei amandꝰ ablueret. dili¬

Expanded text:
remaneret, qui virum Dei contempserant praedicantem. 20. Nec multo post, cum a fratribus, remaneret, qui virum Dei contempserant praedicantem. 20. Nec multo post, cum a fratribus, pervenit ad eos audivitque ab eis gentem quendam, quem Vaceiam appellavit antiquitas, quam nunc vulgo nuncupatur Wascones, nimio errore deceptam, ita ut auguriis vel omni errore dedita, idola etiam agilitate pugnandi, frequenter finibus occupabat Francorum. Vir autem Domini Amandus eorum miseratus errori enixaeque laborans, ut eos a diaboli revocaret instinctu, dum eis verbum praedicarhora arreptus a daemone, miser propriis se coepit manibus laniare, atque coactus publice confiteri, quod ob iniuriam, quam Dei inrogaverat servo, haec perpeti mereretur; sicque in ipso constitutus tormento, spiritum exalavit extremum. 21. Illis autem adhuc in eorum caecitate permanentibus, funderet, secretius praecepit ministro, ut eandem aquam, in qua vir Dei manus abluerat, dili
Abbreviated transcription (Latin):
ubciferante: om̃s una uoxe clamabant. dignũ eũ eẽ. sacerdocio: atq oͥb animarũ
sollicituomẽ ȩccłiã magis qͦ peceuniȩ quęstu deb̾e susciꝑe. Coactꝰ gͥ are uł a sacei¬
dotib : pontisicalẽ suscepit ehathedrã. Sicq ꝑtrienniũ fere uicos uł castra cir¬
cũiens: uerbũ dñi constant̃ om̃ib p̾dicauit. Multi etiã qd dictũ qͦq nefas est
siceraotes atq leurtȩ pixdicationẽ illiꝰ respuentes: audire contẽpserunt. At ille scd̾m
euãgłii prȩceptũ puluerẽ de pedib incestimoniũ eycutiens: ad alia ꝓperabat loca
git᷑ candẽ parua reꝑta insula cui uocabulũ: chanelaus iuxta scaldũ fluuium:
aliquantis dieb eũ fr̃ĩb sp̃ualib ibid ẽ xp̃o militauit. S uerbi dei contẽptores.
ꝑbiennũ ferme ingens attrunt plaga. Ica ut euersȩ dons agri in solitudinem¬
ẽẽtit redacti. necñ &̃ uici ł castra destruerent᷑. nullusq pene in his regiõibꝰ

Expanded text:
 se indignum vociferante, omnes una voce clamabant, dignum eum esse sacerdocium atque ob animarum sollicitudinem ecclesiam magis quam pecuniae questu debere suscipere. Coactus igitur a recathedram, sicque per triennium fere vicos vel castra circumiens, verbum Domini constanter omnibus praedicavit. Multi etiam, quod dictu quoque nefas est, sacerdotes atque levitae praedicationem illius respuentes, audire contempserunt; at ille secundum euangelii praeceptum pulverem de pedibus in testimonium excutiens, ad alia properabat loca. 19. Igitur tandem, parvam repertam insulam cui vocabulum est Chanelaus iuxta Scaldum fluvium, aliquantis diebus cum fratribus spiritalibus inibi Christo militavit. Sed verbi Dei contemptoribus per biennium fere ingens adtrivit plaga, ita ut eversae domus, agri in solitudine redacti, necnon etiam vici vel castra destruerentur, nullusque pene in his regionibus
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. Quã ꝓpͥus manib ut decuit. uenerande tradidit sepulture. Qđcũ uidisset¬
mater beate abre: apontifice postulat. ut et ipsa erepta de mundo cũ filia pre¬
sentaret᷑ ad regnũ eternũ. Cuiꝰ uota considerans assidua oratione & ipsã ante se
ipsu agnoscẽre ei exilia memoret facta respiciat uolumina relegat dicta ppenad at¬
funen qua uo lente anousq in hodiernũ diẽ eiꝰ orationib ꝑseuerent. Itabeatisst mꝰ¬

Expanded text:
christum. Quam propriis manibus| ut decuit . uenerandae tradedit sepulturae o christum. Quam propriis manibus| ut decuit . uenerandae tradedit sepulturae o mater beatae Abrae a pontifice postulat, ut et ipsa si mereretur erepta de mundi crimine cum filia praesentaretur ad regnum. Cuius vota considerans assidua oratione et ipsam ante se ipsum cognoscere, ejus exsilia memoret, merita respiciat, volumina relegat, dicta perpendatfragia; quae volente Domino usque in hodiernum diem ejus orationibus perseverant. Sed m
Abbreviated transcription (Latin):
squaliꝰa atq deuia lustrans loca. candẽ romã ꝑuenit. Ibiq sc̃õ satiatꝰ desiderio.
ꝑdulcia in limimb figens oscula: dieb eccłiarũ circũbat loca. nocte uͦ ad sc̃i
petri reuertebat᷑ ȩcłiã. Qꝰdã nãq die iã apppinquante uesꝑa eũ eusto des
iuxta morẽ inȩccłia fecissent diligentiã: sc̃s de ͫᷤ amnandus egredientib cunctis
inȩccłia paululũ sustitit. ibi ex deuotione noctẽ totã uigilare cupiens: Lũ
uͦ uiꝰ ecustodib eũ inuentũ ꝯtẽtibilit̾ affectũ in iuriis eiecit extra eccłiã. Se¬
dente aut̃ eo mertasi nĩtis. in gradib ante fores eccłiȩ: subito ei sc̃s apparenꝰ
pecrus blande lenit̾q eũ alloquit̾. & ut ingallias adp̾dicationẽ exercendã
reuerti deberet aomonuit De qͥ uisione sc̃s uir dnĩ amandꝰ hy larior red¬

Expanded text:
squalida atque devia lustrans loca, tandem Romam pervenit, ibique sancto satiatus desiderio, squalida atque devia lustrans loca, tandem Romam pervenit, ibique sancto satiatus desiderio, praedulcia in liminibus apostolorum figens oscula, diebus ecclesiarum Dei circuibat loca, nocte vero ad sancti Petri revertebatur ecclesiam. 7. Quadam namque die, iam adpropinquante vespera, cum custodes iuxta morem in ecclesiam fecissent diligentiam, sanctus vir Domini Amandus, egredientibus cunctis, in ecclesia paululum substitit, ibique ex devotione tota nocte vigilare cupiens: tum vero unus e custodibus eum inventum, contemptibiliter affectum iniuriis eiecit extra ecclesiam. Sedente autem eo in extasi mentis in gradibus ante fores ecclesiae, subito ei sanctus apparuit Petrus, blande leniterque eum adloquitur et, ut in Galliis ad praedicationem exercendam reverti deberet, admonuit. De qua visione sanctus vir Amandus hilarior red
Abbreviated transcription (Latin):
cordis pecut affectu quatinus uir sc̃s oratione sua apud dñm obtinere mereret᷑.
ut nunquã eũ dñs ad solũ ꝓpͥũ remeare ꝓmitteret. sed om̃is uite sue cursus inꝑe¬
grinatione expenderet᷑. Cumq aboratione surrerisset: statim comã capitis sui
abscidit. Adeptusq clericatus honorẽ. omnẽ grãm transcendebat in clero. Post
hec uͦ ab abbate ipsiꝰ loci uł a sr̃ib benedictione ꝑcepta. ciuitatẽ bituricos ad
insuꝑiorib moeniis ciuitatis construi fecer unt. In qͣ cellula multis dieb ob amo¬
rẽ ȩt̾nȩ uitȩ cilicio tectꝰ & cinere. ie iuniis accritꝰ atq media: ordeiceo cantu
contentꝰ panȩ & aquę ꝑpaululũ corpꝰ suũ sustentauit potiꝰ qͣ. aluit. Sicq ibidẽ
crib ferme militans lustris: a cicera & uino omnino abstinuit. His ia gestis:
cȩlesti iterũ infiãmatꝰ desid̾io. incidit ei cogitatio ut adliina beatissimoꝵ¬
apłaꝵ petri & pauli ꝓpare deberet. Assũptoq secũ uno tantũmͦ couute:

Expanded text:
cordis petiit affectu, quatenus vir sanctus oratione sua apud Dominum obtinere mereretur, ut numquam eum Dominus ad solum proprium remeare permitteret, sed omni vitae suae cursum in peregrinatione expenderetur. Cumque ab oratione surrexisset, statim comam capitis sui abscidens adeptusque clericatus honorem, omnem gratiam transcendebat in clero. 5. Post haec vero, ab abbate ipsius loci vel a fratribus benedictione percepta, civitate Bituricas ad in superiori moenia civitatis construere fecerunt. 6. In qua cellula multis diebus ob amorem aeternae vitae cilicio tectus et cinere, ieiuniis attritus atque inedia, ordeaceo tantum contemptus pane atque aquae perpaululum, corpus suum sustentavit potius quam aluit, sicque ibidem tribus ferme militans lustris, a sicera et vino omnino abstinuit. His ita gestis, caelesti iterum inflammatus desiderio, incidit ei cogitatio, ut ad limina beatissimo Petri et Pauli properare deberet. Adsumptoque secum uno tantummodo comite,
Abbreviated transcription (Latin):
dis citius ad patibulum cucurrit. hominẽq iam mortuũ iuenit. Depositũq
de ligno: ad cubiculum in qͦ familiar it̃ orare consueuerat eum deferri fe¬
cre. ł rĩbusq cellulã egressis: ipse suꝑ defuncti mẽbra oroni incumbens tam
inro dei loqui cepit. Adueniente itaq matitunali tp̾r. conuocatis fr̃ibus
aquã iuissit afferri. Suspicantibus aut̃ eis ut corpus ad sepeliendũ sicut mos
est abluere deberent: subito cellulã ingressi uiderunt eundẽ hominem
quem mortuũ reliquerant sanũ. cum uiro dei sedentẽ atq incolumomi
colloquentẽ. Mirariq uehem̃t coeperunt: qđ uiuũ uidebant quẽ ante paulo inor

Expanded text:
dus citius ad patibulum cucurrit hominemque iam mortuum invenit, depositoque dus citius ad patibulum cucurrit hominemque iam mortuum invenit, depositoque de ligno, ad cubiculum, in quo familiariter orare consueverat, eum deferri fecit, fratribusque cellulam egressis, ipse super defuncti membra oratione incumbens, tamviro Dei loqui coepit. Adveniente itaque matutinarum tempore, convocatis fratribus, aquam iussit adferri; suspicantibus autem illis, ut corpus ad sepeliendum, sicut mos est, abluere deberet, subito cellulam ingressi viderunt eundem hominem, quem mortuum reliquerant, sanum cum viro Dei sedentem atque incolomem conloquentem, mirareque vehementer coeperunt, quod vivum videban
Abbreviated transcription (Latin):
mate emundabat. & ut in oꝑibus bonis ꝑsisterent fidelit hortabat᷑. Illud eciã
oꝑe p̃cium huc sedule annectendũ putauimus. quod uiro uen̾abili prb̾o eiꝰ
titudine ñ minima francoꝵ in urbe tornaco ut erat illi inunctũ ad dirim̃¬
das resederat actiones. Tum subito a lictoribus ante eũ psentatus est quidam
reus quẽ om̃is turba acclamabat dignũ eẽ morte. Erat aut̃ idem fur plagis cru¬
delit̃ affectus. uehement̃q cesus. corpore etiã semiutuiis. Cumq idem dotto de¬
creuissot ut eum patibulo deberent affig̾e : uir dm̃i amandus adueniens ob¬
nixa p̃ce postulare cepit ut ei uitam concedere dignaretur. Sed ut erat seuus
atq omĩ belua crudelior. nichil cum eo obtinere potuit. Tandẽq a ministͥs
uel apparitoribus idem fur affixus patibulo est: atq extremum exalauit
sp̃m. Nottone uͦ reuertente domũ popłi constipato cat̃ua: sc̃s uir dñi aman¬

Expanded text:
mate emundabat, et ut in operibus bonis persisterent, fideliter ortabatur. 14. Illud etiam mate emundabat, et ut in operibus bonis persisterent, fideliter ortabatur. 14. Illud etiam operae praetium huic scedulae adnectendum putavimus, quod, viro venerabili praesbitero non minima multitudine Francorum, ut erat illi iniunctum, ad dirimendas resederat actiones. Tunc subito a lictoribus ante eum praesentatus est quidam reus, quem omnis turba adclamabat dignum esse morte, plagis crudeliter adfectus vehementerque caesus, corpore etiam semivivus. Cumque hisdem Dotto decrevisset, ut eum patibulo deberent adfigi, vir Domini Amandus adveniens, obnixa praece postolare coepit, ut ei vitam concedere dignaretur. Sed, ut erat saevus atque omni belua crudelior, nihil cum eo obtinere potuit. Tandemque a ministris vel apparitoribus hisdem fur adfixus patibulo est atque extremum exalavit spiritum. Dotto vero revertens domum, populi constipatus caterva, sanctus vir Domini Aman
Abbreviated transcription (Latin):
Perceptaq a rege potestate uel benedictione a pontifice: illuc uir dei amandus
ꝑrexit iitrepide. Quis enim digne enarrare sufficiat. qͣntas ibidem ꝓ nomine
xp̃i ꝑpessuif sit iniurias. quodq ab incolis loci illius frequent̃ cesus sit. necnon
etiam a mulieribus uel a rusticis ñ absq inuiria sit repulsus. freqͣnt̃ etiã et in
flum̃ p̃cipitatus: Que omĩa uir sc̃s ꝓ nichilo reputans ułr dĩ ñ destitit mone¬
re. memorans illam scĩ euangłii sententiam quȩ ait. Maiorem karitatẽ nemo
habet: ut animam suam ponat quis ꝓ amicis suis. Comites enim ipsius qui eũ
fuerant germana caritate secuti. ob mediam uel sterilitatem loci ad ꝓpͥa reme¬
antes eum ibidem solũ reliquerunt. Ipse aut̃ in p̃dicationis manens officio alim̃¬
tum ꝓpͥis adquirebat manibus. atq captiuos innum̾os redimens sacro baptis¬

Expanded text:
Perceptaque a rege potestate vel benedictione a pontifice, illuc vir Domini Amandus Perceptaque a rege potestate vel benedictione a pontifice, illuc vir Domini Amandus perrexit intrepide. Quis enim digne enarrare sufficiat, quantas ibidem pro nomine Christi perpessus sit iniurias, quodque ab incolis loci illius frequenter caesus sit, necnon etiam a mulieribus vel a rusticis non absque iniuria sit repulsus, frequenter etiam et in flumine praecipitatus? Quae omnia vir sanctus pro nihilo deputans, verbum Dei non distitit monere, memorans illam sancti euangelii sententiam, quae ait: Maiorem caritatem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Comites etiam illius, qui eum germana fuerant caritate secuti, ob inaediam vel sterelitatem loci ad propria remeantes, eum ibidem solum reliquerunt. Ipse etiam in praedicationis permanens officio, alimentum propriis adquirebat manibus, atque captivos innumeros redimens, sacro baptis
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ cẽpꝰ cũ loca uł dioceses obanimarũ sollicitudinẽ uir dñ cirtũret amandus:
audunt pagũ quẽdã ꝑpt̃ siuenta scaldi fluuii. cui uocabulũ enidauũ indidit anti¬
qͥtas: diaboli laqͥis irretitũ. ita ut incole loci illꝰ relict aco arbores &e ligna ꝓ deo
colerent. atq fana uł idola adorat ent. Propt̃ sȩrocitatẽ enĩ illiꝰ gentis. uł ob t̾re
infecunditatẽ: om̃s sacerdotes a p̃dicatione loci iliꝰ sese st̃btraxerant. & nenio andehat¬
meodẽ loco uerbũ annũtiare qñi. Qͦ audito uir sc̃s magis eor. misert errori quã de
sacerdotali adiit. eũq hunulit̾ postulassẽt ut ad regem dagobertũ quantotiꝰ ꝑg̾ent.
epłasq ex uissu illius acciꝑet. ut si quis se ñ sponte ꝑ baptismu. lauachrũ regene¬
rare uoluisset: coactus a rege sacro ablueret᷑ baptismate. Quod ita factum est.

Expanded text:
autem tempus, cum loca vel dioceses ob animarum sollicitudine vir Domini circuiret Amandus, autem tempus, cum loca vel dioceses ob animarum sollicitudine vir Domini circuiret Amandus, audivit pagum quendam praeter fluenta Scaldi fluvii, cui vocabulum Gandao indidit antiquitas, diaboli laqueis vehementer inretitum, ita ut incolae loci illius, relicto Deo, arbores et ligna pro Deo colerent atque fana vel idola adorarent. Propter ferocitatem enim gentis illius vel ob terrae infecunditatem omloco verbum adnuntiare Domini. Quo audito, vir sanctus magis eorum miseratus errori, quam de sacerdotalem, adiit eique humiliter postulavit, ut ad regem Dagobertum quantotius pergeret epistolasque ex iussu illius acciperet, ut si quis se non sponte per baptismi lavacrum regenerare voluisset, coactus a rege sacro ablueretur baptismate. Quod ita factum est.
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑: atq om̃s de uita spẽ nullã habentes reliqͦrat. Statĩq naute adseruũ dei er¬
currerunt amandũ: rogantes ut dnm dep̃ caret᷑. qͣtinꝰ eos ꝑ orationẽ ipsiꝰ de ĩminen¬
ti lib̾aret ꝑiculo. S iur dñi amandꝰ blande eos consolatꝰ fidere ussit. & ut de dñi
miscd̃ia fiduciã haberent fidelit̾ admonuit. Haute uͦ nimio fessi labot e. huc illucq
innaui iacebant sapore depressi. Ipse etiã sc̃s amandꝰ. inpupe naui residens qͥ escebat
Tũ ei ex inpuiso sẽs apparuit petrus: transiens ꝑpupẽ nauis. Excitans eũ acblandit̃
alloquens ait. Noli cunere amande. ñ peribis: neq om̃s qͥ tecũ fc̃. Mox uͦ ad u̾¬
bũ illiꝰ sedata cẽpestate: cranqͥllitas reddita ẽ. magna. Et facto mane. oñs qͥ tunaui
cũ uiro erant dei. sani atq incolies ad t̾ras egressi sunt.
Pex idẽ

Expanded text:
batur adque omnes de vita spem nullam habentes reliquerat, statimque nautae ad servum Dei cubatur adque omnes de vita spem nullam habentes reliquerat, statimque nautae ad servum Dei cucurrerunt Amandum, rogantes, ut Dominum deprecaretur, quatenus eos per orationem ipsius de inminenti liberaret periculo. Sed vir Domini Amandus blande eos consolatus fidere iussit, et ut de Domini misericordia fiduciam haberent, fideliter admonuit. Nautae vero nimio fessi labore, huc illucque in navi iacebant, sopore depressi; ipse etiam sanctus in puppim navis residens quiescebat. 12. Tum ei ex inproviso sanctus apparuit Petrus, transiens per puppim navis, excitansque eum ac blandeter adloquens ait: 'Noli timere, Amande; non peribis, neque omnes qui tecum sunt'. Mox vero, ad verbum illius sedata tempestate, tranquillitas reddita est magna, et facto mane, omnes qui in navi cum viro erant Dei, sani atque incolomes ad terras egressi sunt. 13. Per idem
Abbreviated transcription (Latin):
hebat admare. uolens eũ demergere. S his puer qͥ trahebat᷑: magnis coepit
uocib clamare dicens. Ap̃e adiuua me: xp̃e aduiua me. S malignꝰ sp̃s eidẽ
inimicꝰ ut fumꝰ euanuit. Nec multo pꝰ cũ qͥdã die ꝑmediũ pelagus uauigar et
nautasq uerbũ moneret dñi. subito apparuit mire magnitudinis piscis. Hautę
uͦ misso inpelago reci: eũdẽ piscẽ coeperunt. Cũq epularent᷑ : nuituisq plaush
exultarent. subito in opinata tẽꝑestasest orta qͦ om̃e eoꝵ gaudiũ inluctũ conuer¬
tit. Coeper aut̃ qͥcqͥd innaui habebant cã adslipendiũ cibi. quã & om̃e subsidiũ.
uł etiã armam̃ta nauis inpelago picere. uehe nic̃q labori insistere ut adt̾ras egre¬
derent᷑: s nicħ om̃ino ꝑsicere ualebant. Nauis nͦ qͦssata huc illucq a suctib fere¬

Expanded text:
hebat ad mare, volens eum demergi. Sed hisdem puer, qui trahebatur, magnis coepit hebat ad mare, volens eum demergi. Sed hisdem puer, qui trahebatur, magnis coepit vocibus clamare, dicens: 'Christe, adiuva me! Christe, adiuva me!' Sed malignus spiritus eidem inimicus ut fumus evanuit. 11. Nec multo post, cum quadam die per medium pelagus navigaret nautisque verbum moneret Domini, subito apparuit mirae magnitudinis piscis. Nautae vero, misso in pelago rete, eundem piscem coeperunt. Cumque ępularentur mutuisque plausibus exultarentur, subito inopinata  autem quicquid in navi habebant tam ad stipendiam cibi quam et omne subsidium vel etiam armamenta navis in pelago proicere vehementerque labori insistere, ut ad terras egrederentur; sed nihil omnino proficere valebant. Navis vero quassata huc illucque a fluctibus fere
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib exẽplũ prebere bonoꝵ oꝑũ. Erat aut̃ pussimꝰ. atq om̃i bonitate replet̾.
uultu serenꝰ elemosinis largꝰ: sensu sobriꝰ. corpore castꝰ: atq int̾ diuites & pau¬
peres mediꝰ. ita ut pauꝑes illũ quasi pauperẽ aspicerent: diuites uͦ qͦsi suꝑiorẽ
se existimarent. uigiliis atq orationi deditꝰ: sermone cautꝰ. Si qͦs etiã captiuos
uł pueros transmarinos inuenisset. dato p̾cio redimebat. sp̃ualiq eos regene¬
rans lauacro litteris affatĩ imbui pcipiebat. P remissaq lib̾tate : ꝑ diuersas re¬
linquebat ȩccłias. Pluresq ex his pꝰea epõs uł presbiteros: seu honorificos abba¬
tes fuisse audiuimꝰ. Illud etiã ñ ÷ prȩt̾mictendũ. qđ idẽ uir dei amandus iterũ
a roma scđ̾o rediens: ascensa naue ꝑuenit adcentũcellensẽ locũ. Qͥdã gͥ die dũ
solus ut illi mos erat oraret. ĩmundus sp̃s unũ e famulis apphensa manu tra¬

Expanded text:
 praebere bonorum operum. Erat autem piissimus atque omni bonitate repletus, vultu serenus, elemosinis largus, sensu sobrius, corpore castus adque inter divites et pauperes medius, ita ut pauperes illum quasi pauperem aspicerent, divites vero quasi superiorem se estimarent, vigiliis atque orationi deditus, sermone cautus. 9. Si quos etiam captivos vel pueros transmarinus invenisset, dato pretio redimebat, spiritalique eos regenerans lavacro, litteris affatim imbui praecipiebat, praemissaque libertate, per diversas relinquebat ecclesias, pluresque ex his postea episcopos vel presbiteros seu honorificos abbates fuisse audivimus. 10. Illud etiam non est praetermittendum, quod hisdem vir Dei Amandus iterum a Roma secundo rediens, ascensa navi, pervenit ad Centumcellensem locum. Quadam igitur solus, ut illi mos erat, oraret, inmundus spiritus unum e famulis, adprehensam manum, tra
Abbreviated transcription (Latin):
postea nec antea in eadem uisus est insula. Qꝰ uiso ꝑterritus puer ficut ipsa
patiebatur etas. quid ageret ignorabat. Cum subito suꝑna respectus grã: ad
orationum confugit suffragia. Statimq solo ꝓstratus cum aliqͥntisꝑ oration
incubuisset: signum crucis contra immanẽ opposuit auguem. Potentiꝙ
uirtute uerborũ ut ad latebras quantotius rediret imꝑat. Qui dicto obe¬
dieus atq ad signum iuri des fugiens: rapidoq cursu ad latebras reneans
fama uolitante ꝑlatũ est. Nehinc cũ adhuc inpuerili ȩtate e̾e̾t: coepit pat̃
eł blandis sermonib irrecire ut quantociꝰ de monasterio egrederet᷑: & ru¬
sus scłarẽ assumeret habitũ. Cũq his atq huiꝰcemodi ꝑsuasionib animũ
pueri conaret᷑ euertere. addens qđ nisi citiꝰ assensũ daret ut de monasterio
egrederȩt᷑. ȩt̃na pͥuaret᷑ hereditate: respondisse fert᷑. Nichil michi pater

Expanded text:
post nec antea in eadem visus est insula. Quo viso perterritus puer, sicut ipsa post nec antea in eadem visus est insula. Quo viso perterritus puer, sicut ipsa paciebatur aetas, quid ageret, ignorabat, cum subito superna respectus gratia ad orationum confugit auxilia. Statimque solo prostratus, cum aliquantisper orationi incubuisset, signum crucis contra inmanem opposuit anguem potentique virtute verborum, ut ad latebras quantotius rediret, imperat. Qui dicto oboediens atque ad signum viri Dei fugiens rapidoque cursu ad latebras remeans, fama volitante perlatum est. 3. Deinde, cum adhuc in puerili esset aetate, coepit pater eius blandis eum sermonibus inretire, ut quantotius de monasterio egrederetur et rursus saecularem adsumeret habitum. Cumque his atque huiuscemodi persuasionibus animum pueri conaretur evertere, addensque, nisi citius adsensum daret, ut de monasterio egrederetur, paterna privaretur hereditate, respondisse fertur: 'Nihil enim mihi, pater,
Abbreviated transcription (Latin):
Manous igit̃ sc̃issimꝰ atq rꝰeligiosissimus. aquitanię confessoris.
partib haud ꝓcula maris oceani littore ex xp̃ianis atq melitis
parentib editꝰ puer est. Pat̾ eiꝰ serenꝰ nomine. genitrix uero
amantia uocabatur. Sed cum iam adolescentiam transiens
in robur migraret uirile: et immodicis desideriis in xpisti
flagraret amore. patriam parentesq re linquens ogyam in¬
sulam quȩ alittore occeani maris quacdraginta distat mili¬
bus felici nauigans cursu tandem portũ monasterii petut
ibiq a fr̃ibus spũalibus cum magno receptus est gaudio.
Et quia sacras ab infantia didicerat litteras: ex hoc maio¬
ri desider io succensus. amplius cotidie in dei rebus cresce¬
bat. Quadam gͥ die dum ei a frĩbus imꝑatũ fuisset ut obedientiȩ causa
ꝑ insulam deambularet: fit ei repente obuam mire magnitudinis serper
sicut idem uir dei narrare consueuerat ita ingens atq immanis. qualis nes

Expanded text:
mandus igitur sanctissimus adque religiosissimus Aquitaniae partibus aut procul a maris Oceani litore ex christianis atque inclitis parentibus aeditus puer est. Pater eius Serenus nomine, genetrix vero Amantia vocabatur. Sed cum iam adulescentiam transiens, in robur migraret virile et inmodicis desideriis in Christi flagraret amore, patriam parentesque relinquens, Ogiam insulam, quae a litore Oceani maris quadraginta distat milibus, felici navigans cursu, tandem portum monasterii petiit, ibique a fratribus spiritalibus cum magno receptus est gaudio. Et quia sacras ab infantia didicerat litteras, ex hoc maiori desiderio succensus, amplius cotidie in Dei rebus crescebat. 2. Quadam igitur die, dum ei a fratribus imperatum fuisset, ut oboedientiae causa per insulam deambularet, fit ei repente obviam mirae magnitudinis serpens, sicut hisdem vir Dei narrare consueverat, ita ingens atque inmanis, qualis nec
Abbreviated transcription (Latin):
quodi : assignata ordinis ratione ddecesserit. hoc p simpaoni adiu a trciscentne¬
orarelabatur. nequid in regno prouidentiae liceat temeritati: AtaaeVti

Expanded text:
quod ab assignata ordinis ratione discesserit, hoc licet in alium, tamenem relabatur, ne quid in regno Providentiae liceat temeritati.
Abbreviated transcription (Latin):
inuires animo. anne aclhuc eget admonitione necꝑsesatis
aemin&e fortunȩ in nos saeuientis asperitas: Nihil nete ipsa loci fa¬
cies mouet: haec cine est biblioteca quam certissimã tibi sedem in

Expanded text:
in uires animo: Anne adhuc eget admonitione nec per se satis eminet fortunae in nos saeuientis asperitas? Nihilne te ipsa loci facies mouet? Haecine est bibliotheca, quam certissimam tibi sedem n
Abbreviated transcription (Latin):
cies de prehenditur : Primũ igitur te ipsum qui paulo-
ante diuicis affluebas interrogo inter illas abundantis.¬
simas opes. Nũ quã neanimũ tuum. concepta ex qualib&

Expanded text:
cies deprehenditur? Primum igitur te ipsum, qui paulo ante diuitiis affluebas, interrogo: inter illas abundantissimas opes numquamne animum tuum concepta ex qualib
Abbreviated transcription (Latin):
gua quã fragili possessione nituntur: Nũ enĩ elephantos
moleteuros robore superare poteritis: Nũ tyꝰgres uelocitate

Expanded text:
gua, quam fragili possessione nituntur! Num enim elephantos mole, tauros robore superare poteritis, num tigres uelocitate
Abbreviated transcription (Latin):
Omnium generatiorerum cunctusq mutabiliũ naturarũ ꝓgressus.
& quicquid aliquomouetur modo : causas. ordinẽ. formas: ex diuinae
mentis stabilitate sortitur : Haec insuae simplicitatis aree cõposita.¬
multiplicem regendis modũ statuit⁊ Suimodus cum in ipsa diui

Expanded text:
Omnium generatio rerum cunctisque mutabilium naturarum progressus et quidquid aliquo mouetur modo, causas, ordinem, formas ex diuinae mentis stabilitate sortitur. Haec in suae simplicitatis arce compositamultiplicem rebus regendis modum statuit. Qui modus cum in ipsa diui
Abbreviated transcription (Latin):
erubescentes ãmirabatt᷑ ipsũ quẽ
in obsidione interfeccũ de seruerant.
cũ his rerbis comitissã amplexabatur
ne suꝑueniat rex. & nos iopido isto
gat. E gressus itaq pecuut exercitũ su¬
ũ. & exulta sp̃e gorlois in ut̃pendragon

Expanded text:
erubescentes admirabantur ipsum, quem in obsidione interfectum deseruerant, cum his uerbis comitissam amplexabatur ne superueniat rex nosque in opido isto gat.” Egressus itaque petiuit exercitum et exuta specie Gorlois in Vterpendragon
Abbreviated transcription (Latin):
adipisci. Est enĩmentibus hominũ ueriboni naturaliter in¬
serta cupiditas: sed & falsa deuius error abducit. Quorũ quidẽ
aliisũmũbonũ ẽẽ nihilo indigere credentes: utdiuitus affluant.
elaborant : Alii uero bonum quod si dignis simũ. ueneratione iu¬
dicantes: ad eptis honoribus reuerendi. ciuibus suis ẽẽ. nituntur:

Expanded text:
adipisci. Est enim mentibus hominum ueri boni naturaliter inserta cupiditas, sed ad falsa deuius error abducit. Quorum quidem alii summum bonum esse nihilo indigere credentes ut diuitiis affluant elaborant; alii uero bonum quod sit dignissimum ueneratione iudicantes adeptis honoribus reuerendi ciuibus suis esse nituntur
Abbreviated transcription (Latin):
tum nequitiae fruentiũ solent referre corporibus: Quarũ
motus quid habeat iocunditatis ignoro. Tristes uero ẽẽ. uo¬
luptatũ exitus quisquis reminisci libidinũ suarũ uolet intelle¬
g&. Quac si beatos eaplicare possunt. nihil causȩ.ẽ. quin pecudes
quoq beate. eẽ. dicantur. Quarũ omnis ad eaplendã corpora¬
lẽ lacunã festinat intentio. Honestissima quidẽ coniugis
for& liberorũq iocunditas : sedmmis enatura dictũ ẽ. Nes¬
tio: quẽ filios inuenisse tortorem: Quorũ quã sit mordax

Expanded text:
tum nequitiae fruentium solent referre corporibus! Quarum motus quid habeat iucunditatis, ignoro. Tristes uero esse uoluptatum exitus, quisquis reminisci libidinum suarum uolet, intelleget. Quae si beatos explicare possunt, nihil causae est quin pecudes quoque beatae esse dicantur quarum omnis ad explendam corporalem lacunam festinat intentio. Honestissima quidem coniugis foret liberorumque iucunditas, sed nimis e natura dictum est nescio quem filios inuenisse tortorem; quorum quam sit mordax
Abbreviated transcription (Latin):
bus quoniam quaedam nr̃i habitus uestigia uidebantur: meos
esse familiares inprudentia rata: Non nullos eorum profanȩ

Expanded text:
bus quoniam quaedam nostri habitus uestigia uidebantur, meos esse familiares inprudentia rata nonnullos eorum profan
Abbreviated transcription (Latin):
ad ipiscuntur qm̃ adbeatitudinẽ ꝓbra nonueniunt.
uos uides sedere celsos
Soliĩ culmine reges
Purpura claros nitente
Septos tristibus armis.
Oretoruo comminantes.
Rabie cordis anhelos

Expanded text:
adipiscuntur, quoniam ad beatitudinem probra non ueniunt. Quos uides sedere celsos solii culmine reges, purpura claros nitente, saeptos tristibus armis, ore toruo comminantes, rabie cordis anhelos
Abbreviated transcription (Latin):
mencisstiũ: qui uota nr̃a & p̃ces qualescũq sũmo pontifici. xp̃o iesii dño cotidie ofserat.
cr ut pꝰ aduocatꝰ se ꝓclientib suis fide interponat. Illi mocis om̃ib conscientie nr̃e secre¬
ca pandamꝰ ut in illo die tremenci ȩxaminis subsue pacernitatis nosseuco defendat.
ec adiudicis dȩxterã collo care contendat. Laus illi & grãrũ actio qͥ eũ ante scła in regnũ p̃destinauit
e inlibrouite conseripsit. & ꝑ colũbã sp̃s scĩ animal inepiscopatũ elegit. inpace assũpsit. & in eterne
ierusalẽ municipia ꝑpetuo gratulandũ introduxit. qͥuiuit & regnat intrinitatis nomine uni¬
tatisq numine in scła sẽpiterna amen.

Expanded text:
mentissimum, qui vota nostra et preces qualescumque summo pontifici Christo Jesu Domino quotidie offerat, et ut pius advocatus se pro clientibus suis fidedicendo interponat. Illi modis omnibus conscientiae nostrae secreta pandamus, ut in illo die tremendi examinis sub suae paternitatis nos parma defendat, et ad Judicis dexteram collocare contendat. Laus illi, et gratiarum actio, qui eum ante saecula in regnum praedestinavit, et in libro vitae conscripsit, et per columbam Spiritus sancti animal in episcopatum elegit, in pace assumpsit, et in aeternae Hierusalem municipio perpetuo gratulandum introduxit; qui vivit, et regnat in trinitatis nomine, unitatisque numine in saecula sempiterna. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
astrologicis demonstrationibus accepisti: ad caeli spatiũ puneti
constat obtinere rationem. Idẽ ut si ad caelestis globi magnitu¬
dinem conferatur nihil spatii prorsus habere iudicetur: Huiꝰ
igitur tam exiguȩ in mũdo regionis: quarta fere portio est. sicut
ptolomeo probante didicisti quae nobis cognitis animantibus
incolatur ⁊ huic quarte. si quantũ maria. paludesq premunt
quantumq: siti uasta regio distenditur cogitatione subtraxeris:
l ix angustissima in habitandi hominibus area reliqu&ur. In hoc
igitur minimo puncti quodam puncto circũ septi atq conclusi
de ꝑuulganda fama deꝓferendo nomine cogitatis: At quid habeat

Expanded text:
astrologicis ? demonstrationibus accepisti, ad caeli spatium puncti constat:: obtinere rationem, id est, ut, si ad caelestis globi magnitudinem conferatur, nihil spatii prorsus habere iudicetur. Huius igitur tam exiguae in mundo regionis quarta fere portio est, sicut Ptolomaeo probante didicisti, quae nobis cognitis animantibus incolatur. Huic quartae si, quantum r maria paludesque premunt quantumque siti vasta regio distenditur, cogitatione subtraxeris, vix angustissima inhabitandi hominibus area relinquetur. In hoc igitur minimo puncti quodam puncto circumsaepti atque conclusi de pervulganda fama, de proferendo nomine cogitatis, ut quid habeat
Abbreviated transcription (Latin):
Additur saeuo gladius ueneno:
um ego.÷ Seis inquam ipsa minimũ nobis ambitionẽ mortalium
rerum fuisse dominatam : sed materiam gerendis rebus optauimus
quone uirtus tacita consenesceret. & illa: At quihoc unum ÷
quod prestantes quidẽ naturamentes : sed nondũ ad extremã manũ
uirtutum ꝑfectione ꝑductas allicere possit: Gloriae scilicet cupido
& optimorum in rempublicam fama meritorum. Quae quam sit excilis
& totius uacua ponderis: sic considera: Omnem terrae ambitũ sicuti

Expanded text:
Additur saeuo gladius ueneno! Tum ego: Scis, inquam, ipsa minimum nobis ambitionem mortalium rerum fuisse dominatam. Sed materiam gerendis rebus optauimus quo ne uirtus tacita consenesceret. Et illa: Atqui hoc unum est quod praestantes quidem natura mentes sed nondum ad extremam manum uirtutum perfectione perductas allicere possit, gloriae scilicet cupido et optimorum in rem publicam fama meritorum; quae quam sit exilis et totius uacua ponderis, sic considera. Omnem terrae ambitum, sicuti
Abbreviated transcription (Latin):
detulisse : Inde ebm inꝓbis araues in exorabilesq discordiȩ: de
qđ conseientiae libestas habet protuendo iure. spreta potentiõ¬
commna tio beufiue semꝑ offensio  Quotiens ego conigastũ in inbecillis cuiusq

Expanded text:
detulisse. 45 Inde cum improbis graves inexorabilesque discordiae, et quod conscientiae libertas habet, pro tuendo jure, spreta potentiorum semper offensio. Quoties ego Conigastum in imbecillis cujusq
Abbreviated transcription (Latin):
Dominis pressus. iniquis.
ides neigitur quanto in caeno probra uoluantur qua probitas
lucere splendeat : In quo ꝑspicuũ ẽ. numquã bonis prȩmia
numquam sua sceleribus de esse supplicia Rerũ & enim quae
geruntur: illud propter quoduna quaeq resgerit᷑ ei as dem
rei premium esse non iniuria uideri potest. Vti currenti in stadio
propter quam curritur. iacet premium corona: sed beatitudinem
esse idẽ ipsum bonum: propter quod om̃ia gerunt᷑ ostendimus
Est igitur humanis actibus ipsum bonum ueluti premium cõmune
propositum: atqui hoc abonis non potest sepanari. Neqr non banquis
ultra iure uocabitur : qui careat bono Quantum lib& igitur seui

Expanded text:
dominis pressus iniquis. e igitur quanto in caeno probra uoluantur, qua probitas luce resplendeat? In quo perspicuum est numquam bonis praemia numquam sua sceleribus deesse supplicia. Rerum etenim quae geruntur illud propter quod unaquaeque res geritur, eiusdem rei praemium esse non iniuria uideri potest, uti currendi in stadio propter quam curritur iacet praemium corona. Sed beatitudinem esse idem ipsum bonum propter quod omnia geruntur ostendimus. Est igitur humanis actibus ipsum bonum ueluti praemium commune propositum. Atqui hoc a bonis non potest separari neque enim bonus ultra iure uocabitur qui careat bono; quare probos mores su
Abbreviated transcription (Latin):
si quo namte ducere aggreda mur agnosceres e quonã in
sed occupato adimmagines uisu ipsam illã non potest intueri:
Tumego: Fac obsecro: Et quae illa uerasit sine cunctatione de

Expanded text:
si quonam te ducere aggrediamur agnosceres! Quonam? inqsed occupato ad imagines uisu ipsam illam non potest intueri. Tum ego: Fac obsecro et quae illa uera sit, sine cunctatione de
Abbreviated transcription (Latin):
fulgor oculos trahit: Sed quid est in hoc sp̾endore precipui:
gem marum est luxilla non hominum: Quas quidem : mirari
homines uehementer ad miror : Quidest enim carensami¬
me motu atq conpage. quod animate rationabiliq: Natu

Expanded text:
fulgor oculos trahit? Sed si quid est in hoc splendore praecipui, fulgor oculos trahit? Sed si quid est in hoc splendore praecipui, gemmarum est lux illa non hominum, quas quidem mirari homines uehementer admiror. Quid est enim carens animae motu atque compage quod animatae rationabilique natu
Abbreviated transcription (Latin):
mentaria fortunae dona nonessent: quid in eis est. Quod aut
uertrum umquam fieri queat. aut non ꝑspectum consideratumq:
uilescat : Diuitiae neuel ur̃esel sui natura pretiose sunt : pe¬
Quid earum potius : aurumne anuis congeste pecunae : atqui
haec effundendo magis: quam coaceruando melius ntent:
Siquidem a uaritia semper odiosos: claros largitas facit. Quodsi ma¬
nere apud quem quã non potest . quod trans fertur inalterũ : tunc
est pretiosa pecunia cum trans lata in alios largiendi us udesi¬
nit possideri: At eadem si apud unum quanta est ubiq genuum
congeratur: ceteros sui in opes fecerit : &uox quidem tota : parit̃
multorũ replet auditum .: blestre uero diuitiae : nisi commi¬
nute in plures transire non possunt .⁊ Quod cũ factum est pau¬
peres necesseest faciant quos relinquunt. Oigitur angustas in¬
opesq diuitias. quas non habere totas pluribus licet. & ad quẽ¬
libet sine ceterorum pauꝑtate nonueniunt: Angemmarum

Expanded text:
mentaria fortunae dona non essent, quid in eis est quod aut uestrum umquam fieri queat aut non perspectum consideratumque uilescat? Diuitiaene uel uestra uel sui natura pretiosae sunt? Quid earum potius, aurumne an uis congesta pecuniae? Atqui haec effundendo magis quam coaceruando melius nitent, si quidem auaritia semper odiosos, claros largitas facit. Quod si manere apud quemque non potest quod transfertur in alterum, tunc est pretiosa pecunia cum translata in alios largiendi usu desinit possideri. At eadem si apud unum quanta est ubique gentium congeratur, ceteros sui inopes fecerit. Et uox quidem tota pariter multorum replet auditum j uestrae uero diuitiae nisi comminutae in plures transire non possunt. Quod cum factum est, pauperes necesse est faciant quos relinquunt. O igitur angustas inopesque diuitias quas nec habere totas pluribus licet et ad quemlibet sine ceterorum paupertate non ueniunt! An gemmarum
Abbreviated transcription (Latin):
Nimersus alto uiuer& fomes corde:
Q uod si platonis musa ꝑsonat uerum.
Quod quisq discit immemor recordatur.
umego. Platoni inquam uehem̃ter assentior: Nã mehorũ

Expanded text:
ni mersus alto uiueret fomes corde? Quodsi Platonis Musa personat uerum, quod quisque discit immemor recordatur. – Tum ego: Platoni, inquam, uehementer assentior; nam me honi mersus alto uiueret fomes corde?
Abbreviated transcription (Latin):
Ecursũ. Sed hocẽ quod recolentẽ uehementius coquit. Nã in omn
aduersitate fortunȩ infelicissimũ genus infortunii felicẽ fuisse. p Sed qđ tu in qd false¬
misq abundes mecum reputes: Lic& : Igitur siquod in omni
fortunae tuae censu pretiosissimũ possidebas id tibi diuinitus

Expanded text:
cursum. Sed hoc est quod recolentem uehementius coquit; nam in omni aduersitate fortunae infelicissimum est genus infortunii fuisse felicem. – Sed quod tu, inquit, falsmisque abundes mecum reputes licet. Igitur si quod in omni fortunae tuae censu pretiosissimum possidebas id tibi diuinitus
Abbreviated transcription (Latin):
tuunt : quod ferre possunt. Alii plus aequo despitiunt: quod ferre
nom possunt : Hos in experimentũ sui tristibus ducit. Non nulli uene¬
randum scłi nomen : gloriosȩ prȩtio mortis emerunt. Quidã suppli

Expanded text:
tuunt quod ferre possunt, alii plus aequo despiciunt quod ferre non possunt; hos in experimentum sui tristibus ducit. Nonnulli uenerandum saeculi nomen gloriosae pretio mortis emerunt: quidam suppli
Abbreviated transcription (Latin):
aliusq cui hoc naturale pedũ desit offitium. manibus nitens ambulare
conetur : quis horũ iure ualentior existimari potest .ẜ Contexe inquã

Expanded text:
aliusque, cui hoc naturale pedum desit officium, manibus nitens ambulare conetur, quis horum iure ualentior existimari potest? – Contexe, inqua
Abbreviated transcription (Latin):
caritas non exanimali motione : sed ex naturali intentione procedit :
Dedit enim ꝓuidentia creatis aserebus hanc uel maximam manendi causa
ut quo ad posunt naturaliter manere desiderent: Quare : nihilẽ
qđ ullomodo queas dubitare. cuncta quae sunt appetere naturaliter
constantiam ꝑmanendi . de uitare ꝑnitiem. B Confiteor in quã nunc
me indubitato cernere: quaedudũ incerta uidebantur. P Qđ autẽ
inquit subsistere ac ꝑmanere ł p&it : idunum eẽ desiderat: Hoc enim

Expanded text:
caritas non ex animali motione, sed ex naturali intentione procedit; dedit enim prouidentia creatis a se rebus hanc uel maximam manendi causam ut quoad possunt naturaliter manere desiderent. Quare nihil est quod ullo modo queas dubitare cuncta quae sunt appetere naturaliter constantiam permanendi, deuitare perniciem. – Confiteor, inquam, nunc me indubitato cernere quae dudum incerta uidebantur. – Quod autem, inquit, subsistere ac permanere petit id unum esse desiderat; hoc enim
Abbreviated transcription (Latin):
manendi amor exanimȩ uoluntatibus uerum exnaturae
principiis uenit. Nam sepȩ mortem cogentibus causis quã
natura reformidat uoluntas amplectitur: contraq: illud¬
quo solo mortalium rerumdurat diuturnitas. gignendi
opus qđ natura semꝑ appetit interdum cohercet uolun

Expanded text:
manendi amor ex animae uoluntatibus, uerum ex naturae principiis uenit. Nam saepe mortem cogentibus causis, quam natura reformidat, uoluntas amplectitur, contraque illudquo solo mortalium rerum durat diuturnitas, gignendi opus, quod natura semper appetit, interdum cohercet uolun
Abbreviated transcription (Latin):
exortatio tua que prorsus auctoritate dignissima sed quodtu
dudum deprouidentia questionẽ pluribus aliis inuolutam¬
esse dixisti reexperior  Quaero enim anesse aliquid omnino et
quid nam esse casum arbitrae. PTum illa festino inquit debitum

Expanded text:
exhortatio tuaque prorsus auctoritate dignissima, sed quod tu dudum de prouidentia quaestionem pluribus aliis imesse dixisti re experior. Quaero enim an esse aliquid omnino et quidnam esse casum arbitrere. – Tum illa: Festino, inquit, debitum
Abbreviated transcription (Latin):
serũ: nisi cũputes: contraq beata sors omnis est: aequanimi¬
tate tolerantis: Quis est ille tamfelix. qui cum dederit in paci

Expanded text:
serum nisi cum putes contraque beata sors omnis est aequanimitate tolerantis. Quis est ille tam felix qui cum dederit inpati
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta di noscit non esse prescientiã quasi futuri asedd seientiari
n inquam deficientis instantiae rectius aestimabis. Vnde non p̃uide ꝗ pseicpsun

Expanded text:
cuncta dinoscit, non esse praescientiam quasi futuri sed scientiam numquam deficientis instantiae rectius aestimabis. Vnde non praeuidentia s
Abbreviated transcription (Latin):
lemte & expoliatũ propriis bonis esse doluisti: Qm̃ uero quissit
rerum finis ignoras: Nequã homines atq nefarios. potentes
felicesq arbitraris: Qm̃ uero quib: gubernaculis mundus rega¬
tur oblitus es hasfortunarum uices estimas sine rectore flui¬
tare : Magnȩ non ad morbum modo uerũ ad interitum  c̃ausae :
Sed sospitatis actori grates qđ aenũ dũ totũ natura destituit: Nabe

Expanded text:
lem te et exspoliatum propriis bonis esse doluisti; quoniam uero quis sit rerum finis ignoras, nequam homines atque nefarios potentes felicesque arbitraris; quoniam uero quibus gubernaculis mundus regatur oblitus es, has fortunarum uices aestimas sine rectore fluitare: magnae non ad morbum modo, uerum ad interitum quoque causae. Sed sospitatis auctori grates quod te nondum totum natura destituit. Habe
Abbreviated transcription (Latin):
tas : eos euidentius nihil posse demonstrat. Namsi uti paulo ante col¬
legimus malum nihil est cũ mala tantũ modo possint. mhil posse
improbos liqu& B ꝑspicuum est P Atque intelligas. quae nã sit
huius potentiae uis. Summo bononihil potentius esse: paulo ante

Expanded text:
tas eos euidentius nihil posse demonstrat. Nam si, uti paulo ante collegimus, malum nihil est, cum mala tantummodo possint, nihil posse improbos liquet. Perspicuum est. Atque ut intellegas quaenam sit huius potentiae uis, summo bono nihil potentius esse paulo ante
Abbreviated transcription (Latin):
sui paulisꝑ oblitus est: recordabitur facile siquidem nos ante
cognouerit: Quod ut possit: paulisꝑ lumina eius mortalium

Expanded text:
Sui paulisper oblitus est; recordabitur facile, si quidem nos ante cognouerit. Quod ut possit, paulisper lumina eius mortalium
Abbreviated transcription (Latin):
quoq claritas ac uoluptas beatitudo. eẽ. iudicatur ⁊ Quidigit᷑.
aecane omniabonum sufficientia. potentia. c&eraq uelutiquȩ

Expanded text:
que, claritas ac uoluptas beatitudo esse iudicatur. Quid igitur, haecine omnia, bonum, sufficientia, potentia ceteraque, ueluti qu