comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
petat obedientie sibi meritũ menuit qui ad ea que ĩ hac de
perta sunt: ĩuitus nolensq descendit. Debet ergo obedienti
a et iñ aduersis ex suo aliquid habere. ⁊ rursimi ĩ propriis ex
suo aliquid oĩmodo nõ habere: quatims ĩ adu̾sis tanto sit glo¬
riosior quanto diuino ordini etiam ex desiderio ningit᷑. et
ĩ prosperis tanto sit sincerior quãto a p̾senti ipsa quã dñ¬
nitus p̾cipit głia funditus ex mente seꝑat᷑. In uotinis autẽ¬
⁊ secunt ur me. profecto redemptori nr̃o nõ obedit qui ĩno¬
cens non est. ⁊ ĩnocens esse nõ pot̃ qui obedire contempnit.
Ut ergo cuncta ista seruent᷑ et si quid mimis seruat ũ fu̾it
non negligẽt᷑ ipc̾eat᷑ s ut emendandũ corrigendũ q curet᷑¬
et ad prepositum p̾cipue ꝑtinebit ut ad presbit̾um cunĩs
est apud nos maior auctoritas referat qd̾ modũ uł uires eiꝰ

Expanded text:
petat, obedientiae meritum sibi minuit: quia ad haec quae in hoc mundo petat, obedientiae meritum sibi minuit: quia ad haec quae in hoc mundo despecta sunt, invitus nolensque descendit. Debet ergo obediea et in adversis ex suo aliquid habere; et rursum in prosperis ex suo aliquid omnimodo non habere, quatenus et in adversis tanto sit gloriosior, quanto divino ordini etiam ex desiderio jungitur; et in prosperis tanto sit verior, quanto a praesenti ipsa, quam divinitus percipit, gloria funditus ex mente separatur. Ab omnipot, quia profecto Redemptori suo non obedit, qui innocens non est; et innocens esse non poUt ergo cuncta ista serventur, et si quid minus servatum fuerit non negligenter praetereatur, sed ut emendandum corrigendumque curetur, ad praepositum praecipue pertinebit, ut ad presbyterum, cujus est apud vos major auctoritas, referat quod modum vel vires ejus
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝑmutata congruit ⁊ causis se uariantibus sic uariata cõ¬
ningit cuius niuuirũ legis imultiplicitatẽ bene paulus ostendit
obediat ur: multo magis presbit̾o qui oĩm ur̃m curã gerit.
asq custodit. Samuel. Melior est obedientia quã uict ime. qu
ꝑ uictimas aliena caro. ꝑ obedientiam uero uoluntas ꝓpria religa¬
tur. Salomon. Uir obediens loquit᷑ uictorias. Quia dũ aliene¬
uoci humilit̾ subdimur nosmet ip̃os ĩ corde suꝑamus. Nobis quip¬
pe obedientia usq ad mortẽ seruanda pͥcipit᷑. per obedientiam
ũ quã uero iubent᷑ sduersa: sciendũ sũmo oꝑe est. qd̾ obedi¬
nõ habeat minima Nani cũ huniꝰ mũdi successus p̾cipitur. cũ
locus suꝑior imperatur: is qui ad pͥcipienda hec obedit. obedien¬
tie sibi urrtutẽ euacuat. si ad hec cciam ex proprio desiderio
⁊ contumelie iubent᷑ ad ipisci. nisi her a semet ip̃o animus ap¬

Expanded text:
non permutata congruit, et causis se variantibus non variata connon permutata congruit, et causis se variantibus non variata conjungit. Cujus nimirum legis multiplicitatem bene Paulus ostendit,obediatur, multo magis presbytero qui omnium vestrum curam gerit. ti, insertasque custodit. Samuel: Melior est obedientia quam victima ; quia per victimas aliena caro, per obedientiam vero voluntas propria religatur. Salomon: Vir obediens loquitur victorias , quia dum voci alienae humiliter subdimur, nos in corde superamus. Nobis quippe obedientia usque ad mortem servanda praecipitur. Per obedientiam nunquam vero jubentur adversa, sciendum summopere est, quod obediuo aliquid non habeat, minima. Nam cum hujus mundi successus praecipitur, et cum locus superior imperatur, is qui ad percipienda haec obedit, obedientiae sibi virtutem evacuat, si ad haec etiam ex proprio desiderio et contumeliae jubentur, nisi haec ex semetipso animus ap
Abbreviated transcription (Latin):
ingratos beneficiis ad amorẽ ꝓuocet. ut gratos quaq misterus
ĩ amorẽ seruet. ut ꝓximoꝵ mala cũ corrig̾e nõ ualet taceat
mescat. ut sic ea que tacet tołet: ne tñ ĩ animo iuurus et¬
dolor occuitet ut sic maluolis mumis benignitatis ex hibe¬
at. nec tñ ꝑ gr̃am a nire reccitudinis excedat . ut contͣ proxi¬
mos que pͥualet impendat. S hec ipendendo non timeat
it sicut ĩ bonis que exhibet tumoris p̾cipicium paueat nei
a boni exͥcitio torpescat ut sic que possidet tͥbuat. quatius ꝙͣ¬
ta sit largitas remuneratr̃nis attendat ue cũ t̾rena largit᷑¬
suam plusquã necesse est inopiam cogitet. ⁊ oblatõne mmu¬
neris caritatis lumen tristicia obscuret. Bene gͦ lex dei
multiplex dicitut. quia nimirũ una eadẽq caritas simẽ¬
tem plene ceperit. ꝑ ĩnimera opera hanc multipłr accen¬
dit. Multiplex ergo ista lex dei est que singulis rerũ articulis

Expanded text:
ingratos beneficiis ad amorem provocet; ut gratos quosque ministeriis ingratos beneficiis ad amorem provocet; ut gratos quosque ministeriis in amore servet; ut proximorum mala cum corrigere non valet, taceat,timescat; ut sic ea quae tacet toleret, ne tamen in anima virus doloris occultet; ut sic malevolis munus benignitatis exhibeat, ne tamen per gratiam a jure rectitudinis excedat; ut cuncta proximis quae praevalet impendat, sed haec impendendo non tumeat; ut sic in bonis quae exhibet tumoris praecipitium paveat, ne tamen a boni exercitio torpescat; ut sic quae possidet tribuat, quatenus quanta sit largitas remunerantis attendat; ne cum terrena largitsuam plus quam necesse est inopiam cogitet, et in oblatione muneris claritatis lumen tristitia obscuret. Bene ergo lex Dei multiplex dicitur, quia nimirum una eademque charitas si mentem plene coeperit, ad innumera opera multiformiter accendit. Multiplex ergo ista lex est Dei quae singulis hic rerum articulis
Abbreviated transcription (Latin):
facere alt̾i faciat que ipse sibi fieri ab alt̾o expectat. pensat
nimirũ ut malis bona ut bonis meliora respondeat ut ergaꝓ
aces in ansuctudinem longanimitatis exhibeat. ut malicie
peste languentib grãm benignitas impendat. ut discordes pa¬
ce mnumiat ut cõcordes ad cõcupĩam uere pacis accendat. ut
nidigentibus necessaria tͥbuat. ut errantib uiam recti¬
tudinis ostendat. ut afflictos uerbo ⁊ compassione mulceat. ut
accensos in hꝰmodi desideriis increpatõne restͥngat. ut nimꝰ
otentũ rõcinatõne mitiget.Ut oppͥssoꝵ angustias qua¬
ta pͥualeat ope leuet. ut foris obsisrentib opponat pacien-¬
tiam. ut uitus suꝑbientib exhiboat cum pacientia discipli¬
nam. ut erga errata subditoꝵ sic mansuet udo zelun tẽꝑet
quatimis a nisticie studio non eneruet. sic ad emulatõnẽ ze¬
lus ferueat ne tñ pietatis limitẽ feruore transcendat. ut

Expanded text:
ea alteri faciat quae ipsa sibi fieri ex altero exspectat, pensat ea alteri faciat quae ipsa sibi fieri ex altero exspectat, pensat nimirum ut procaces mansuetudinem longanimitatis exhibeat, ut malitiae peste languentibus gratiam benignitatis impendat, ut discordes pace muniat, ut concordes ad concupiscentiam verae pacis accendat, ut indigentibus necessaria tribuat, ut errantibus viam rectitudinis ostendat, ut afflictos verbo et compassione mulceat, ut accensos in hujusmodi desideriis increpatione restringat, ut minas potentium ratiocinatione mitiget, ut oppressorum angustias quanta praevalet ope levet, et foris obsistentibus opponat patientiam, ut intus superbientibus exhibeat cum patientia disciplinam, ut erga subditos sic mansuetudo zelum temperet, quatenus a justitiae studio non declinet, si ad ultionem zelus ferveat, ne tamen pietatis limitem fervendo transc
Abbreviated transcription (Latin):
exeat ex benignitate. S hec miuirũ duo duni sollicitam
dentõne cogitant᷑ cor ad ĩnumera uirtutũ mnist̾ia tendi¬
irꝰ ne uel ad inferenda que non debet desideriis inquieta
mens ferueat uł erga exhibenda quei debet dcio resoluta tor¬
pescat. Nam cum cauet alt̾i facere quod nequaquã uult.
ab altero ip̃e tolerare sollicita intentõne se airconspicit ne
suꝑbia eleuẽt ⁊ usq ad despertũ ꝓxini aniniũ deiciens exal¬
tet: ne ambitõ cogitatõnem laniet. Cumq hauc ad despectan-¬
et subiectum desideriis ꝑ illicita corrũpat. ne ira exasperet
et usq ad conferendam cõtumeliam ĩflãmet: ne ñudia mor¬
deat ⁊ alienis felicitatib emula sua se facere cõsimiat ne in¬
noderare linguam loquacitas ꝑtrahat. eamq usq ad last¬
uiani obtrectatõnis ostendat. ne odiumn malicia excitet. ⁊ os
usq ad iaculum maledictõnis irritet. RRursimi cũ cogitat ea

Expanded text:
exerceat ex benignitate. Sed hae nimirum duo dum sollicita exerceat ex benignitate. Sed hae nimirum duo dum sollicita intentione cogitantur, cor ad innumera virtutum ministeria tenditur: ne vel ad inferenda quae non debet desideriis inquieta mens ferveat, vel erga exhibenda quae debet otio resoluta torpescat. Cum quisque cavet alteri facere quod nequaquam vult ab altero ipse tolerare, sollicita se intentione circumspicit ne superbia elevet, et usque ad despectum proximi animum dejiciens exaltet; ne ambitio cogitationem laniet; cumque hanc ad appetenet subjectum desideriis per illicita corrumpat. Ne ira exasperet, et usque ad proferendam contumeliam inflammet. Ne invidia mordeat, et alienis felicitatibmoderate linguam loquacitas pertrahat, eamque usque ad lasciviam obtrectationis extendat; ne odium malitia excitet, et os usque ad jaculum maledictionis irritet. Et rursum, cum cogitat ut
Abbreviated transcription (Latin):
dibectõ der est ⁊ dilectõ ꝓximi. S dei dilectõ ꝑ tͥa distinguit᷑
quia ex toto cordẽ ⁊ tota anima ⁊ tota fortitudine di¬
ligi conditor nibet᷑. Qua ire notandũ est qd̾ diuimuis
sermo cum dñs diligi pͥcipitur nõ solũ narrat ex quo. Set
etiam ĩformat ex quauto cũ subiũgit ex tota fortitudi¬
ne ut indelic qui ꝑfcẽ deo ꝑlacere desiderat: sibi de se ni¬
chil relinquat. proximi aut dilectõ a duob p̾ceptis deriuat᷑¬
sicut et ꝑ quendam nistum dr᷑. Quod ab alio tibi od̾is fieri
uide ne tu alt̾i facias. et ꝑ semet ip̃m ueritas dicit. Que
uiltis ut faciant uobis hom̃es ita et uos facite illis. qui¬
bus duob silic utͥ usq testamenti mandatis ꝑ uñ malici¬
a cõpescitur ꝑ alnid benignitas p̾rogatur ut qd̾ nõ uult ma¬
lum pati quisq nõ faciens cesset a nocendi opere ⁊ rursus¬
bonũ quod fieri sibi appetit ĩpendens erga utilitatẽ ꝓximi

Expanded text:
 dilectio proximi. Sed Dei dilectio per tria distinguitur, quia ex toto corde, tota anima, et ex tota fortitudine diligi Conditor jubetur . Qua in re notandum est, quod divinus sermo cum Deum diligi praecipit, non solum narrat ex quo, sed etiam informat ex quanto, cum subjungit, ex toto: ut videlicet qui perfecte Deo placere desiderat, sibi de se nihil relinquat. Proximi autem dilectio ad duo praecepta derivatur, cum et per quemdam justum dicitur: Quod ab alio tibi odis fieri, vide ne tu alteri facias. Et per semetipsam Veritas dicit: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos facite illis . Quibus duobus utriusque Testamenti mandatis per unum malitia compescitur, per alium benignitas prorogatur, ut quod non vult malum pati quisque, bonum quod sibi fieri appetit impendens, erga utilitatem se proximi
Abbreviated transcription (Latin):
hoc cognoscent om̃s quia mei estũ discipuli si dilectõnẽ habueri¬
tis adu̾ncem. Que dilectõ si cor nr̃m ueracit̾ replet duob mo¬
dis ostendi solet .s. si amicos in deo et ñumicos dilignius ꝓpter
deitm sepe in dilectõnis ymagine erga ĩnnicum animus falli¬
tur se q illum diligi falsum arbitratur.S tunc mimici
dilectõ ueracit̾. cuscodit᷑ cum uec de ꝓfectu atterimur net¬

Expanded text:
hoc cognoscent omnes quia discipuli mei estis, si dilectionem habuerihoc cognoscent omnes quia discipuli mei estis, si dilectionem habueritis ad invicem . Quae dilectio si cor nostrum veraciter replet, duobus modis ostendi solet, si amicos in Deo et inimicos diligimus propter Deum. Saepe in dilectionis imagine erga inimicum animus fallitur, seque illum diligere falso arbitratur. Sed tunc inimici dilectio veraciter custoditur, cum nec de profectu a
Abbreviated transcription (Latin):
ta beniuolencia diligatis. auqñ excedit᷑ modus zelo mali¬
cie. aliquando zelo nisticie. plerũq ex studio ꝑ deliberatã
locutõnem plerũq ꝑ excessum sermonis. Dñs aut̃ nõ tant̃¬
tendit sermonẽ quã intentõm cordis.citnis ergo culpa
dimittit᷑ que nequaquã malicie studio perpetrat᷑. Non
tantũ carnalis set spiritualis debet esse int̾ nos dilectõ. Sũt
non nulli qui diligunt ꝓximos. s ꝑ affectum cognatõnis
⁊ carnis. quib tamẽ ĩ hac dilectõne sacra eloquia nõ contͣ¬
dicunt. S aliud est quod sponte ĩpendit᷑ nature. aliud quod
p̾ceptis dominicis ex caritate debetur obediencie. hii nimi¬
rũ et ꝓximũ diligunt ⁊ tamẽ illa sublimia dilectõnis p̾mia¬
on spiritualit̾ set carnalt̾ impendũt. Omnipotentis dei¬
nos esse discipulos sola custodia caritatis ꝓbat. Uñ ipẽ ait. In

Expanded text:
ta benevolentia diligatis. Aliquando exceditur modus zelo malita benevolentia diligatis. Aliquando exceditur modus zelo malitiae, aliquando zelo justitiae, plerumque ex studio per deliberatam locutionem, plerumque per excessum locutionis. Dominus vero non tam attendit sermonem quam intentionem. Citius ergo culpa dimittitur quae nequaquam malitiae studio perpetratur. Non autem carnalis sed spiritualis inter vos debet esse dilectio. Sunt nonnulli qui diligunt et carnis, quibus tamen in hac dilectione sacra eloquia non contradicunt. Sed aliud est quod sponte impenditur naturae, aliud quod ex praeceptis Dominicis ex charitate debetur obedientiae. Hi nimirum et proximum diligunt, et tamen illa sublimia dilectionis pon spiritualiter, sed carnaliter impendunt. Omnipotentis Dei esse discipulos sola custodia charitatis probat. Unde ipse ait: In
Abbreviated transcription (Latin):
culta esse credit᷑ aliis manifeste cognoscitur. S et si lateat ⁊¬
a nemine hominũ uideatur quid faciet de illo desuꝑ ĩ ꝑecto
re quẽ latere quẽ latere nichil ꝓot̃ : an ideo putandus est nõ
indere quia tanto indet pacientnis quãto sapientnis. In cunc¬
tate lignũ ꝑcutit et ꝓximũ extinguit ad tres ncc̃e est ur¬
bes fugiat. ut ĩ una eaꝵ defensus uiuat. Quia sic ad ꝓm̾e
lamenta comu̾sus in unitate sacramenti sub spe fide ⁊ cari¬
tate absconditur perpetrati homicidii non tenetut. Cũq
extincti proximus sieum ĩuenerit non occidit. Quia cum
districtus uidex aduem̾t qui sese nobis per nature nr̃e coi¬
seͣͣtium cõnĩxit ab eo ꝓculdubio uindcãm de culpe reatu
non expetit quẽ sub enis uenia. spes. fides. caritas. abscon¬
dit. ideo subdit᷑. Sed tñ petenda est uenia ab ominũ dño
qui nouit etiam eos quos plus nisto forte corripitis quã¬

Expanded text:
culta esse creditur, ab aliis manifeste cognoscitur. Sed ecce lateat et culta esse creditur, ab aliis manifeste cognoscitur. Sed ecce lateat et a nemine hominum videatur, quid fare quoniam latere nichil potest an ideo putandus est non videre quia tanto videt paciencius quanto sapiencius Iaute lignum percutit et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat ut in una earum defensus vivat. Quia si ad poenitentiae lamenta conversus in unitate sacramenti sub spe, fide et charitate absconditur, reus perpetrati homicidii non tenetur, eumque exstincti proximus cum invenerit non occidit. Quia et justus ille judex qui se pro nobis per naturae suae consortium conjunxit, ab eo procul dubio vindictam de culpae reatu non expetit, quem sub ejus venia fides, spes et charitas abscondit. Ideo subjungitur: Sed tamen petenda est venia ab omnium domino, qui novit eos quos plus justo forte corripitis, quan
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa tñ ĩmũda uiolatõ uisu. affectii. cogitatõne. delectatõne
perpetratur. Istis fomentis .q. quib dam gradib crescit pecͣcui.
cogitatõ piaua delerdatõm parit. delectatõ consensum. cõsẽsus
oꝑ eratõnem. operatõ consuetudinẽ. consuetudo nõcit atẽ. apłs
percando concipinnus et non ab ea cum uoluinus discedimus .c
iam noc̃ĩtatis uinculo ꝑ consuetudinem retinenur. Bonũ¬
gͦ est culpam corrigere cum incipit apparere. quia si morari
ceperit. ĩmanitatem sceleris facit. ⁊ quid dicit ꝓsalmꝰ de huiꝰ¬
modi. prolongauerunt iniquitaten suam dñs iustus concidet
n se ip̃e diligit fixum : ab aliis se non uderi cũ hoc fecerit.i¬
detur oratõ et a quib se inderi non arbitratur. Hoc uidemꝰ
frequent̾ cont ingere de hus qui culpas suas uolunt abscon¬
agere ipsi se ip̃os dum nesciunt demo̾strant ⁊ culpa que oc¬

Expanded text:
ipsa tamen immunda violatio, visu, affectu, cogitatione, delectatione ipsa tamen immunda violatio, visu, affectu, cogitatione, delectatione perpetratur, ipsisque fomentis quasi quibusdam gradibus crescit peccatum. Cogitatio parva delectationem parit, delectatio consensum, consensus operationem, operatio consuetudinem, consuetudo necessitatem. Apospeccando concipimus, et non ab ea, cum volumus, discedimus, quia jam necessitatis vinculo per consuetudinem retinemur. est ergo culpam corrigere cum incipit apparere, quia si morari coeperit, immanitatem sceleris facit, et quid dicit Psalmista de hujusmodi? Prolongaverunt iniquitatem suam; Dominus justus concidet s in se diligit fixum, ab aliis se non videri cum hoc facit, videtur omnino et a quibus se videri non arbitratur. Hoc videmus frequenter de his qui culpas suas volunt absconxistimant, ipsi seipsos dum nesciunt demonstrant, et culpa quae oc
Abbreviated transcription (Latin):
nosciturꝰ hĩtus mentis. Minor aũt est culpa dum latet ñ
occulto s iam maior efficitur cũ incipit apparere ĩ publi¬
co. st sciendum quia impudicicia alia est spiritalis. alia
intus tantũ agitur. Carnalis est : que corporalit̾ complet᷑.
fit aut̃ multis modis. nam modo ꝑ insim. modo ꝑ auditi
talibus fomentis nuitrit᷑ et exͥcetur libido. ⁊ seꝑatur anima
a deo et fugit de moribus castitas. ex̾cetur in sensibus luxuria⁊ uñ
et subdit᷑. Et cũ se mincem sibimet etiam tacente lingua cõspec¬
tu mutuo corda minciant impudica: et scd̾m concupĩam carnis
alt̾ utro delectantur. ardore ⁊ in tactis ab ĩnnũda uiolatõne cor¬
poribus fugit castitas ipsa de moribus. Castitas quippe de mo¬
ribus fugit dum libidinosa uoluntas conspectib mut uns mag̾
agisq mardescit. Et̃ si corpus ab u̾nũda uiolatõne nõ tãait᷑

Expanded text:
noscitur habitus mentis. Minor est autem culpa dum jacet in noscitur habitus mentis. Minor est autem culpa dum jacet in occulto, sed jam major efficitur dum incipit apparere in publico. Et sciendum quia impudicitia alia tationem cogitationum intus tantum agitur. Carnalis vero est quae corporaliter completur. Fit autem multis modis. Nam, modo per visum, modo per auditum, talibus fomentis nutritur et exercetur libido, et separatur anima a Deo, fugitque castitas de moribus, exercetur in mentibus luxuria. Unde et subditur: Et cum se invicem sibimet etiam tacente lingua conspectu mutuo corda nuntiant impudica, et secundum concupiscentiam carnis alterutro delectantur ardore, etiam intactis ab immunda violatione corporibus, fugit ipsa castitas de moribus. Castitas quippe de moribus fugit, dum libidinosa voluntas conspectibus mutuis magis magisque inardescit. Etsi corpus ab immunda violatione non tangitur,
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. Non solum tacita uoluntate intus cͥoncupiscentia
oritur. set etiam ꝑ ext̾iorem aspectum generat᷑. Nisi enim
scũs dauid femiuam fixe aspiceret in tantam carnis temp¬
tatõnem minine cecidisset. Hinc per ꝓpħam dr̃. ascendit¬
concupiscentia domus in t̾ior mens nõstra est. fenestre huius
umus sunt quinq corporis seusus. mors ergo ꝑ fenestras as¬
cendit atq in domos ingreditur: qñ concupiscentie uiciũ
per sensus corporis ꝓrumpit ad interiora nientis. Qua ꝓpter
ue uitalis sensus ꝑ ext̾iorem appetitũ intus intereat: opus
est ut fenestras domus nostra diligentia custodiat. ut ip¬
sum appetitum tanto facilius possimus compescere: quanto
nuillum uiciis ꝑmittimus ingͥssum patere. ualde enĩ tmẽ
dicos. si habeatis oculos impudicos quia impudicus oculusim¬
pudici cordis est nũtns. Sepe que intus lateant extiora
menbra denũtiant. et frequent̾ per habitum corporis cog¬

Expanded text:
dicat: Non solum tacita voluntate intus concupiscentia dicat: Non solum tacita voluntate intus concupiscentia oritur, sed etiam per exteriorem aspectum generatur. Nisi enim sanctus David feminam fixe inspexisset, in tantam carnis tentationem minime incidisset. Hinc per prophetam dicitconcupiscentia, domus interior mens nostra est, fenestrae hujus domus sunt quinque corporis sensus. Mors ergo per fenestram ascendit atque domos ingreditur, quando concupiscentiae vitium per sensus prorumpit ad interiora mentis. Quapropter ne vitalis sensus per exteriorem appetitum intus intereat, opus est ut fenestras domus nostrae tanta diligentia custodiamus, ut ipsum appetitum tanto facilius possimus compescere quanto nullum vitiis permittimus ingressum patere. Valde enim timendicos si habeatis oculos impudicos, quia impudicus oculus impudici cordis est nuntius. Saepe enim quae intus lateant exteriora membra denuntiant, et frequenter per habitum corporis cog
Abbreviated transcription (Latin):
uisum sinĩ repͥmat ne ꝑ concupiscentiam ⁊ ĩmũditiam cordis de¬
um offendat. scũc dauid quia oculos suos iecit in feminam ⁊ fixit il¬
gͦ ꝑ incuriam oculoꝵ tantus uir cecidit. nos qui longe ab eius
scĩtate distamus tam mortale pͥcipicium sũmopere dimere et¬
cauere debemus. Teneamus gͦ sentenciam beati iob qua dicitur.
concupisceret. Non enĩ ꝑfecte uicium uicitur nsi sollicite cã
et oportunitas uicii caucatur. Hinc est quod loch fugientia
sodomis pͥcipitur ut non retro respiciat neq remaneat ĩ om̃i
circa regionẽ s ĩ monte saluũ se faciat. Quisquis enĩ ꝑfecte
appetit incentiua iit̾oꝵ fugere: ab aspectu ⁊ uicinitate ip̃oꝵ
debet se alienĩ facere atq alta uirtutum conscendere. ut tã-
gat. st̃ quod uisus sit causa concipiscentie ostenditur cũ sub¬
infertur. Nec solo tacito affectii. s affecͣtu et aspectu quoq
appetitur et appetit condupiscentia feminaꝵ. ac si aperte

Expanded text:
oncupiscentiam et per immunditiam cordis Deum offendat. Sanctus David quia oculos in feminam jecit et fixit, ilrgo tantus vir per incuriam oculorum cecidit, nos qui longe ab ejus sanctitate distamus, tam mortale praecipitium summopere timere debemus. Teneamus ergo sententiam beati Job qua dicitur: concupisceret. Non enim profecto vitium vincitur, nisi sollicite causa et opportunitas vitii caveatur. Hinc est quod Lot a Sodomis fugienti praecipitur ut non retrospiciat, neque remaneat in omni circa regione, sed in monte salvum se faciat. Quisquis enim perfecte appetit incentiva vitiorum fugere, ab aspectu et vicinitate ipsorum se debet alienum facere, atque ad alta virtutum conscendere, ut tanto elongatur. Et quod visus sit causa concupiscentiae ostenditur cum subditur. Non solum tacito affectu, sed affectu et aspectu quoque appetitur et appetit concupiscentia feminarum. Ac si aperte
Abbreviated transcription (Latin):
quanto suꝑior gradus tanto ꝑiculosior casus. et enim¬
cui plus cõmittit᷑ plus ab eo exigit᷑. grande ꝑiculũ est si¬
bi et aliis uiuere temporalia simul ⁊ spũalia pͥudere.
cogitare ut se ip̃m obliuiscendo non derelinquat. sic ꝓ¬
curare temporalia: ut nõ refrigescat a spirit ualibus.

Expanded text:
quanto superior gradus, tanto periculosior casus, et quanto superior gradus, tanto periculosior casus, et cui plus committitur, plus ab eo exigitur. Grande periculum est sibi et aliis vivere, temporalia simul et spiritualia provicogitare, ut semetipsum obliviscendo non derelinquat; sic temporalia procurare, ut non refrigescat a spiritualibus.
Abbreviated transcription (Latin):
disciplinate uiuit. cum ex se ipso trahit magist̾ nim
apłi ad hebreos. ⁊ tanquam filiis uobis offert se deus . e
quis est filius quẽ non corripit ꝑat̾ et c̾. sunt autem
hic duo necessaria. ut rector suis exhibeat subditis ti
morem ⁊ amorem. timorem eis qui suꝑbi ⁊ rebelles
Quia p̾latus quanto plus diligit᷑. tanto libentiꝰ audit᷑
et magis placet deo illa seruitus que ex uoluntate ⁊ a¬
more fit quã illa que fit ex timore ꝓpt̾ ea dulcis ma¬
gistͥ suis discipulis ait. Iam non dicam uos seruos set a¬
dĩm serui. s uult ut eum diligamus tanquã patren
filii ut p̾cepta enis facians non timore pene s amo¬
re nisticie. hoc aut̃ semꝑ cogitare debet qui nidex est
animaꝵ quia supra se iudicem ht̃ deum ut regiminis
curam tanto sollicitns agat quanto se reddit urum
rõnem ꝓ sibi cõmissis apud districtum iudicem pensat
int̾ uos. quia quanto ĩ loco suꝑiore tanto ĩ ꝑiculo maio¬

Expanded text:
disciplinate vivit, cum ex seipso trahit magisterium disciplinate vivit, cum ex seipso trahit magisterium tanquam filiis offert se vobis Deus. Et quis filius quem non corripit pater? Sunt autem haec duo necessaria ut rector suis exhibeat subditis, timorem scilicet et amorem. Timorem iis qui superbi hac rebelles Quia praelatus, quanto plus diligitur, tanto plus auditur. Et magis placet Deo illa servitus, quae ex voluntate et amore fit, quam illa quae fit ex timore. Propterea dulcis magister discipulis suis ait: Jam non dicam vos servos, sed a sed vult ut eum diligamus tanquam patrem filii, et ut praecepta ejus faciamus, non timore poenae sed amore justitiae. Hoc semper autem cogitare debet qui judex est animarum, quia super se judicem habet Deum, ut regiminis curam tanto sollicitus agat, quanto strictius se redditurum rationem pro sibi commissis apud districtum judicem pensat.quia inter vos quanto in loco superiore, tanto in periculo majo
Abbreviated transcription (Latin):
exalt abitur tanto quidẽ inaior est quisq apud deum quãto
humilior apud semet ip̃m. s qualis debeat esse ĩ minorib
audiamus. Curta omnes se ip̃m bonoꝵ oꝑum ꝓͥbeat exen¬
scĩtate ut enis ex emplo discant subditi qualit̾ unuiere de¬
beant. Corripiat inquietos. consoletur pusillanimes. susci¬
ꝑiat infirmos paciens ad om̃s sit. Qui locum tenet reg̾i¬
minis in ala inferre non debet: s tollerare ut ex sua mã¬
suetudine iracundos ualcat mitigare. Quia qui medictis
anĩmaꝵ est: contͣ᷑ passiones uitõꝵ debet opponere medica¬
menta uirtutũ ita .s. ut prior mores eoꝵ diligent̾ ĩqui¬
rat ut quid cuiq inferte debeat agnoscat. Disciplinam
lbens habeat mnetuendis imponat. et̃ quãins utrũq sit
ne cessarium: tñ plus a uobis amari appetat quã timeri
semꝑ cogitans deo se pro uobis redditurũ esse ratõnẽ. Cy¬
Oportet ut doctor eccãsticus sapiens sit et disciplma¬
tus. quia tunc rerte aliis disciplinam sipponit cũ ip̃e

Expanded text:
 quisque apud Deum, quanto humilior fuerit apud semetipsum. Sed qualis debeat esse in moribus audiamus. Circa omnes seipsum bonorum operum praebeat exemsanctitate, ut ejus exemplo discant subditi qualiter vivere debeant. Corripiat inquietos, consoletur pusillanimes, suscipiat infirmos, patiens sit ad omnes. Qui locum tenet regiminis, mala inferre non debet sed tolerare, ut ex sua mansuetudine iracundos valeat mitigare. Quia medicus animarum contra passiones vitiorum debet opponere medicamenta virtutum, ita scilicet ut prius mores omnium diligenter inquirat, ut quid cuique inferre debeat agnoscat. Disciplinam libens habeat, metuendus imponat. Et quamvis utrumque sit necessarium, tamen plus a vobis amari appetat quam timeri, semper cogitans Deo se pro vobis redditurum esse rationem. Oportet ut doctor ecclesiasticus sapiens sit et disciplinatus, quia tunc aliis recte disciplinam imponit, cum ipse
Abbreviated transcription (Latin):
et scd̾m deuni ciram regiminis agunt qui ad hoc tm̃
borant ut plures secum ad deũ trahant. quos delertat ho-¬
nus non honor. caritas nõ patestas. seruitus impensa aliis
non suscepta ab aliis. iuxta q̃d̾ paulus ait. Cum essem liber in
om̃ibus om̃ium ie seruũ feti ut plures iucrifacerent. Qaii
tamẽ ꝓptͥ auctoritatem regiminis honorandus est a subditic
dñs pastoribus ait. Qui uos audit me audit ⁊ qui uos spernit
me spernit. Debent ergo serui dei suũ honorare magr̃m:
cunus ꝓ amore dei supͣ se susceꝑunt magist̾nim. tñ qui quãto
plus honoratur ext̾ius tanto eportet ampliuis ut deũt imeat
atq semet ꝑp̃m despiciens eos a quibus honor impendit᷑ sibi in
cogit a tõne ꝓponat unde subieit ũ est. Tlimore coram deꝰꝰ
subtractus sit pedibus uestris. hinc script̃ um est quanto mo¬
ĩor es humilia de in om̃ibus tanto. ⁊ iterum. Oucem de ꝙi¬

Expanded text:
et secundum Deum curam regiminis agunt, qui ad hoc tantum laborant, ut plures ad Deum secum trahant, quos delectat onus non honor, charitas non potestas, servitus impensa aliis, non suscepta ab aliis. Juxta quod Apostolus ait: Cum essem liber in omnibus, omnium me servum feci, ut omnes lucrifacerem . Qui tamen propter auctoritatem regiminis honorandus est a subditis. . Unde et ipse Dominus pastoribus ait: Qui vos audit me audit, et qui vos spernit me spernit . Debent ergo servi Dei suum honorare magistrum, cujus pro amore Dei supra se susceperunt magisterium. Qui tamen quanto plus honoratur exterius, tanto oportet ut amplius timeat, atque semetipsum despiciens eos a quibus honor impenditur sibi in cogitatione praeponat. Unde subjectum est: Timore coram Deo sit substratus pedibus vestris. Hinc scriptum est: Quanto major es, humilia te in omnibus . Et iterum: Fili, te
Abbreviated transcription (Latin):
enis a morte. Ipse u̾o qu̾i nobis ꝓre est non se existimet
potestate dñante s caritate seruiente felicem. Nani qui
it̃a p̾sunt ut gaudeant de potestate domiuii non st̾ ueri
pastores set mercẽnarii. hii magis pͥ esse appetunt quam
appetuit. non celestem głiam s t̾remĩ honorẽ. de talib

Expanded text:
ejus a morte . Ipse vero qui vobis praeest non se existimet ejus a morte . Ipse vero qui vobis praeest non se existimet potestate dominante, sed charitate serviente felicem. Nam qui ita praesunt ut gaudeant de potestate dominii, non sunt veri pastores, sed mercenarii; hi magis praeesse appetunt quam um; non coelestem gloriam, sed terrenum honorem. De talibus
Abbreviated transcription (Latin):
ta tua custodiri nimis. et apłc. si quis totam legem seruam̾t:
offendat aut̃ ĩ uno fcũs est oĩm reus. ꝑtinebit aut̃ ad p̾positum
ferat quicquid ꝑ se scd̾mi canonicã regulam nõ pot̃ diffmire.
Quod si ĩ cong̾gatõne ubi est ordo canonicus nõ est albas sed
eccłia constituti ut bene ordinata custodiant. errata corrigãt
uitam et mores subditoꝵ. u̾bo et exemplo componant a
formã sectantes qui ait. Argue obsetra increpa. Iumiscentes
temporib temꝑa terrorib blandimenta. In disciplinatos et
inquietos debent durius arguere. obedientes ⁊ mittes er
patientes ut ĩ melius proficiant obsetrare. Negligentes¬
⁊ contemptes ⁊ suꝑbos aut increpañt aut increpant c¬
rigant neq dissimulent ꝓcc̃a delinquentiũ. s mopit in¬
ceꝑint oriri radicitus ut non p̾ualeant amputent. me¬
mores ꝑiculi hely sacerdotis de filiis sus. honestiores atq in¬
telligibiles pͥma et scda ãmonitõne corripiant inꝓbos ⁊ du¬

Expanded text:
 totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus . Pertinebit ergo ad praepositum ferat quidquid per se secundum canonicam regulam non potest definire. Quod si in congregatione ubi est ordo canonicus non est abbas sed uti sunt in Ecclesia ut bene ordinata custodiant, errata corrigant, vitam et mores subditorum verbo et exemplo componant, Apostoli formam sectantes qui ait: Argue, obsecra, increpa . Immiscentes temporibus tempora, terroribus blandimenta, indisciplinatos et inquietos debent durius arguere, obedientes, mites et patientes ut in melius proficiant obsecrare. Negligentes, contemnentes, et superbos aut increpent aut puniant. Neque dissimulent peccata delinquentium, sed mox ut coeperint oriri, radicitus ut praevalent, amputent, memores periculi Heli sacerdotis de filiis suis. Honestiores atque intelligibiliores prima et secunda admonitione corripiant; improbos et du
Abbreviated transcription (Latin):
debet esse acceptõ ꝑsonaꝵ. Noñ debet contempni humilima pau¬
pertas in hiis que postulat humana ncc̃itas cũ hoc eis tribuat
recens egritudo quod diuitib ant̾ior consuetudo. Qu em̃ mi¬
sericors est in aliũ deus misericors est in ip̃m. Unde ipse ait. bea¬

Expanded text:
debet esse acceptio personarum, non debet contemni humillima paudebet esse acceptio personarum, non debet contemni humillima paupertas in his quae postulat humana necessitas, cum hoc eis tribuat recens aegritudo, quod divitibus anterior consuetudo. Qui enim misericors est in alium, Deus misericors est in illum. Unde ipse ait: Bea
Abbreviated transcription (Latin):
riq quanto ĩ scło abiectõres ⁊ pauꝑiores fuerunt tanto plus
in monasterio extollentias et delicatõres q̃runt. S sicꝰ dici¬
mus ualde det estabile et peruersum est ibi pauperem deli¬
tinendo uititur laborare. Ille seruit uentͥ iste spũi. Ille ꝑ
latam ⁊ spaciosam uiam tendit ad penam. iste ꝑ artam ⁊
angustam uiam tendit ad głiam. Sequitur. Sane quẽ ad mo¬
dum egrot autes necesse hñt mimis accipere ne grauentur
ita ⁊ post egritudinẽ tractandi sic sunt ut citius recreentur
itiam si de humilima scłi pauꝑtate uenerunt tanquã hoc illis
cõntulerit recentior egritudo: quod diuitib anterior consue¬
tudo. sunt quedam egritudines in quibus si cibus sumit ur
non adiuuat s grauat: ⁊ tunc ncce hñt egrotantes minus
accipere ne grauent᷑. Exposita aut̃ egritudine sic tractandi
sunt ut citius retragentur. et in hac retreatõne fratrũ non

Expanded text:
rique quanto abjectores et pauperioris fuerunt, tanto plus rique quanto abjectores et pauperioris fuerunt, tanto plus deinde in monasterio extollentiam et delicationes quaerunt. Sed, sicut diximus, valde detestabile et perversum est, ibi pauperem delitinendo nititur laborare. Ille servit ventri, iste spiritui; ille per latam et spatiosam viam tendit ad poenam, site per arctam et angustam viam tendit ad gloriam. CAPUT V. DE INFIRMdum aegrotantes necesse habent minus accipere, ne grauentur, ita post aegritudinem sic tractandae sunt, ut citius recreenturetiamsi de humillima saeculi paupertate venerint, tanquam hoc illis contulerit recentior aegritudo quod divitibus anterior consuetudo. Sed quaedam aegritudines sunt in quibus si cibus sumitur non juvat sed gravat, et tunc necesse habent aegrotantes minus accipere ne graventur. Exposita autem aegritudine sic tractandi sunt ut citius recreentur. Et in hac recreatione fratrum non
Abbreviated transcription (Latin):
netunt ex moribus delicatõribus ad monast̾nim aliquid uesti
et ideo felicioribus non datur: cogitare debent quibus non
datur: quant ũ de sua seculari inta illi ad istam descender̃t
quãins usq ad alioꝵ qui sinit corpore fir miores frugalita
ꝑuenire non pot uerunt. Quare hoc debent cogitare .s. ut
ex rone recognoscant. quia iustũ est ut illi qui plus descen¬
derunt plus accipiant. et cũ hoc iustũ esse cognouerit. nõ
uelint om̃s accipere qd paucos accipere uderunt. tolleran¬
di em̃ sunt qui minus possunt.⁊ hoc est qd̾ subnĩgit. nec de¬
bent uelle omnes qd̵ paucos uident. amplius nõ quia hono¬
rantur s quia tollerant᷑ accipere. Ne contingat detestan¬
da ꝓu̾sitas ut ĩ monast̾io ubi quantũ possunt friunt duniter
laboriosi: fiant pauꝑes delicati. Ualde quippe det estabile est
post modũ abiertnis et districtius uiuũt ĩ monast̾io. łt̃ ple¬

Expanded text:
nerunt ex moribus delicatioribus ad monasterium aliquid alimenerunt ex moribus delicatioribus ad monasterium aliquid alimeortioribus et ideo felicioribus non datur; cogitare debent quibus non datur, quantum de sua saeculari vita illi ad istam vitam descenderint, quamvis usque ad aliorum qui sunt corpore firmiores frugalitatem pervenire non potuerint. Quare haec debent cogitare? scilicet ut ex ratione cognoscant, quia justum est, ut hi qui plus descenderunt plus accipiant. Et cum hoc justum esse cognoverint, non velint omnes accipere quod paucos viderint accipere. Tolerandi enim sunt qui minus possunt. Et hoc est quod subjungit. Nec debent omnes velle quod paucos vident amplius, non quia honorantur, sed quia tolerantur, accipere; ne contingat detestanda perversitas, ut in monasteriis, ubi quantum possunt fiunt divites laboriosi, fiant pauperes delicati. Valde quippe detestabile est, postmodum abjectius et districtius vivunt in monasterio. Et ple
Abbreviated transcription (Latin):
tõres nõ debent contͥstari: s in firmos indẽt misericordiꝰ
tractari. ĩ mo quia fortõres sunt. ⁊ ĩ se debent abstinẽtie r igo¬
rem seruare. ⁊ alioꝵ imbet illitatem equanimit̾ portare ꝑ cõpas¬
sionẽ. Nec illos feliciores ꝓutent qr sumĩt qd̾ nõ sumũt ipłi:
s sibi pocius grat ulent ᷑ quia uaient qd̾ nõ ualent illi. Meli¬
firmitatis. Gratulari sibi quisq debet: qui dono diuine gr̃e
tam samis est ⁊ ualidus ut possit sibi sufficere cõmunis alioꝵ
cibus ⁊ potus quia nichil delicatũ querit nichil suꝑfluũ. qͣuã¬
to emĩ quisq minus appetit quanto artior uiuit. tanto bea¬
tior existit. Arta enĩ ⁊ angusta est uia que ducit ad uitam.
Gaudeat gͦ qui pot̃ parce uiuere ꝓpter xp̃m. parca enim
uita ocridit uicia. libidinem extinguit. untutes nutrit.
aninũ roborat. mentẽ ad celestia subleuat. Et̃. si eiꝰ qui ue¬

Expanded text:
tiores non debent contristari si infirmos vident misericordius tiores non debent contristari si infirmos vident misericordius tractari; imo, quia fortiores sunt, in se debent abstinentiae servare rigorem, et aliorum imbecillitatem aequanimiter portare per compasiores Nec illos feliciores putent quia sumunt quod non sumunt ipsi set sibi pocius gratulentur quia valent quod non valent illi Efirmitatis. Gratulari quisque sibi debet qui domo gratiae divinae tam sanus est et validus, ut possit sibi sufficere communis aliorum cibus et potus, qui nihil delicatum quaerit, it superfluum. Quanto enim quisque minus appetit, quanto arctius vivit, tanto beatior existit. Arcta enim et angusta est via quae ducit ad vitam. Gaudeat igitur qui potest parce vivere propter Christum. Parca enim vita occidit vitia, libidinem exstinguit, virtutes nutrit, animum roborat, mentem ad coelestia sublevat. Et si eis qui ve
Abbreviated transcription (Latin):
atq sapore spiritali reficiat ut delectet nos cantare. Quam
set anime. Et quanto melior est amnia quã corpus: tanto am¬
ꝑlius nos delectare debent alimenta anine quã corporis quo¬
tiens nobis diuina scriꝑtura legitur aut erponitur cogta¬
re debemis. quia esca sp̃italis est que a deo nobis mntet ti ͤ ad re¬
ficienda corda nr̃a ne deficiamus ĩ uia ad roborandos nos ꝯtͣ
temptatõnes diaboli: et pericula huiꝰ scłi. Dalem cibũ noso¬
portet incessant̾ esur ire atq ĩ mente iugit̾ retiere: ut
possinuit dicere cũ ꝓpħa. In corde meo abĩcondi e loqina tua
ut nõ ꝓectem tibi. eun in corde suo sacrũ eloquiũ abscondit
uilitał ei cibus est in amina qui a morte .y a pcco defendit et
insuꝑ ad intam et̾nam ꝑducit Iam quid de infirmis sub iũgat
audiamus. Qui infix mi sunt ex pristina consuetudine si alit̾
tractant᷑ ĩ uictu: non debet aliis molestũ esse ner ĩiustũ inde¬

Expanded text:
atque sapore spirituale reficiat, et delectet nos cantare, quam atque sapore spirituale reficiat, et delectet nos cantare, quam corporis sed animae. Et quanto melior est anima quam corpus, tanto amplius nos delectare debent alimenta animae quam corporis. Quoties nobis divina Scriptura legitur aut exponitur, cogitare debemus quia esca spiritualis est, quae a Deo nobis mittitur ad reficienda corda nostra ne deficiamus in via, et ad roborandos nos contra tentationes diaboli et pericula hujus saeculi. Talem cibum nos oportet incessanter esurire atque in mente jugiter retinere, ut possimus dicere cum Propheta: In corde meo abscondi eloquia tua ut non peccem tibi . Qui in corde suo sacrum eloquium abscondit, vitalis ei cibus animae est, qui a morte, id est a peccato defendit, et insuper ad vitam aeternam perducit. Jam quid de infirmis subjungat audiamus. Qui infirmi sunt ex pristina consuetudine si aliter tractantur in victu, non debet aliis molestum esse, nec injustum vide
Abbreviated transcription (Latin):
cibũ uł potũ mat sumere. extra horam credimus esse usq ad ter¬
ciam. Nam usq ad istam horam nõ decet frẽm comedere aut bi¬
bere si nõ egrotat. Egrotanti enĩ om̃i hora lic. Infirmis enim
mantib rectam horam reficiendi intelligimꝰ ab hora t̾cia usq
apłs pͥcipiat ut omĩa honeste ⁊ scd̾m ordinẽ fiant ñ solũ¬
nos demꝑarx uti oportet. s etiã constitutas horas cõseruare.
ne alicui de nr̃a uita p̾beannus offendiculũ. Ualde enĩ indetens¬
audire. Multi sacram lcõnẽ audiunt qui ab ip̃a lcõne uaciti
recedunt. Nullum ibi affertũ hñt nullũ saporem sentiunt. qͥc¬
quid audiũt facile amittunt. Iudicium est illis audire qd audiunt
Qd̾ contͣ scriptũ est. Beati qui esuriunt ⁊ siciunt iusticiam. q̃m
ip̃i saturabunt᷑. Ideo satur abunt᷑. quia pͥus esur ierũt. esuriẽdo
dũ dei ⁊ aderit diuina gr̃a que nos intus ꝑfundat dulce

Expanded text:
cibum vel potum vult quis sumere. Extra horam credimus esse usque ad tercibum vel potum vult quis sumere. Extra horam credimus esse usque ad tertiam. Nam usque ad istam horam non decet fratrem comedere aut bibere nisi aegrotet. Aegrotanti omni hora licet. Infirmis enim mantibus rectam reficiendi intelligimus ab hora tertia usque um Apostolus praecipiat ut omnia honeste et secundum ordinem fiant . as constitutas observare, ne cui de vita nostra praebeamus offendiculum. Valde indecens esudire. Multi sacram lectionem audiunt, qui tamen ab ipsa lectione vacui recedunt; nullum ubi affectum habent, nullum saporem sentiunt: quidquid audiunt facile amittunt. Judicium est illis audire quod audiunt. Quo contra scriptum est: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Ideo saturabuntur quia prius esurierunt. Esuriendo bum Dei; aderit divina gratia quae nos intus perfundat et dulcedine
Abbreviated transcription (Latin):
am supra modũ affligit ciuẽ sinĩ occidit. si plusquã oport alimẽ¬
tis reficit hostẽ suũ mitͥt. Sic gͦ mitͥenda est ut seruiat. Sic do¬
manda est ut nõ suꝑbiat. In om̃i abstinẽcia hoc semꝑ attenden¬
dum est ut uicia extinguant᷑ nõ caro. Quando aut̃ aliquis non
pot̃ ieninare: non tñ exͣ horam prandii aliquid alimentoꝵ su¬
inat. nisi cũ egrotat. primũ uiciũ ex octo pͥncipalib uicus est
gula. temptatõ huiꝰ uicii aliqñ et iã fit de prauis reb ⁊ ulibus.
sam pͥmiis homo temptatꝰ est nõ deporco. s de pomo. liau non
de gallina. s de lentitula. Ip̃e saluator nr̃: non de carne s de
pane. s̾unt aũt huiꝰ uicii tria gn̾a unũ genus est qñ cibo ł po
tu ĩmoderate quis utit᷑. alt̾um genus ẽ : qñ nimis delicat᷑
cibũ uł potũ quis dessiderat. t̾ciũ gremis est quando extͣ horã

Expanded text:
am supra modum affligit, civem suum occidit. Si plus quam oportet alimenam supra modum affligit, civem suum occidit. Si plus quam oportet alimentis reficit, hostem nutrit. Sic ergo nutrienda est ut serviat; sic domanda ut non superbiat. In omni abstinentia hoc semper attendendum est ut vitia exstinguantur, non caro. Quando autem aliquis non potest jejunare: non tamen extra horam prandii aliquid alimentorum sumat, nisi cum aegrotat. Primum vitium ex septem principalibus vitiis est gula. Tentatio hujus vitii aliquando fit de parvis rebus et vilibus. Nam primus homo tentatus est non de porco, sed de pomo; Esau non de gallina, sed de lenticula. Ipse Salvator noster non de carne, sed de pane. Sunt autem hujus vitii tria genera. Unum genus est quando cibo vel potu quis immoderate utitucibum vel potum quis desiderat. Tertium genus quando extra horam
Abbreviated transcription (Latin):
sedui seripta atq istit uta maioꝵ. similit᷑ oet̾e consuet ũ¬
dines monasterũ cũ auctorit ate ⁊ discrerõne ordmande sinit.
bus sicut samior pars canonice congͥgatõnis decreu̾it: ordmã¬
tanda est quã ratõ. Qñi actoritas sꝑ obedientie ⁊ humili¬
ordine: ut semꝑ maturitas ⁊ graitas tencat᷑. Nũquid leui¬
tate usus sum ait apłt. ut apd̾ me sit ẽ ⁊ non: honest ũ est¬
quippe ⁊ religiosum nõ facile quicquã aut leuit̾ uariare. Se¬
potus quantũ ualitudo ꝑmittit. Caro quidẽ cõcupiscit ad¬
nis possit p̾ualere: spiritales uiri ꝑ uitutẽ sp̃c: eandẽ con¬
cupiscenciam debent repͥmere. Quando caro dogmat᷑: spc̃
roborat᷑. d cum adiungit᷑ quant ũ ualitudo ꝑmitt it. uitus
discretõnis cõmendat᷑ ꝑet unt enĩ ip̃a bona insi cũ disc̾tõne fi¬
abstmentiã. quant ũ ꝑmittit ualitudo nature. Qui carnẽ su¬

Expanded text:
secundum scripta et instituta majorum. Similiter caeterae consuetusecundum scripta et instituta majorum. Similiter caeterae consuetudines monasterii cum auctoritate et discretione ordinandae sunt. nvocatis fratribus sicut sanior pars canonicae congregationis decreverit ordinantanda est quam ratio, quoniam auctoritas semper obedientiae et humiliordine ut semper maturitas ac gravitas teneatur. Nunquid levitate usus sum, ait Apostolus, ut apud me sit est et non? Honestum quippe est et religiosum non facile quidquam aut leviter variarepotus, quantum valetudo permittit. Caro quidem concupiscit ado possit praevalere, spirituales viri per virtutem spiritus eamdem concupiscentiam debent reprimere; quia, quando caro domatur, spiritus roboratur. Sed cum adjungitur quantum valetudo permittit, virtus discretionis commendatabstinentiam, quantum valetudo permittit naturae. Qui carnem su
Abbreviated transcription (Latin):
tonũ t inmult us ut mentẽ ab or̃one diuidat ⁊ fructũ orõis
tollat. Cont᷑ cuiꝰ malitiam: de bennis hr̃e mentis cõstancis.
ut auãto eliis cegitatõnũ turba nos ĩpugnat: tanto robustꝰ
nr̃a mens ĩ sii status rectitudme fixa ꝑmaneat. Mutum
eñ uni ai ad or̃onis puritatem: si ĩ om̃i loco uel tꝑre : nos ab
a at ibiis alicitis temꝑemꝰ. si semꝑ ab ociosis sermonib auditũ
parit̾ cast igenus ⁊ hnguam. si ĩ lege dñi ambulare. ⁊ tes¬
Timoria assuescamus toto corde sectari. Quetũq enĩ sepius
agerer laqui uł audire solemus eadẽ noc̃e est sepnis ad aninĩ
solitam ꝓpͥam q recurrant ad sedem. sequit᷑. Et nolte can¬
tare nisi qd̾ legistisesse cantandũ: ꝗd̾ aũt nõ ita scriptũ est uͥt
cantetur nõ cantet᷑. Non enĩ decet ut cantꝰ ⁊ usus eccłiasticꝰ
Fiemi debeat scd̾m arbit̾ͥum diu̾soꝵ: s firmit̾ seruandus ẽ

Expanded text:
tionum tumultus, ut mentem ab oratione dividat et fructum orationis tionum tumultus, ut mentem ab oratione dividat et fructum orationis tollat. Contra cujus malitiam debemus habere mentis constantiam, ut quanto plus cogitationum turba nos impugnat, tanto robustius mens nostra in sui status rectitudine fixa permaneat. Multum enim juvat ad orationis puritatem si in omni loco et tempore nos ab actibus illicitis temperemus; si semper ab otiosis sermonibus auditum pariter castigemus et linguam; si in lege Dei ambulare et testimonia ejus assuescamus toto corde scrutari. Quaecunque saepius agere loqui, audire, solemus; eadem necesse est ad animum quasi solitam propriamque recurrant sedem. Et nolite cantare nisi quod legitis esse cantandum. Quod autem ita scriptum est ut non cantetur, non cantetur. Non enim decet ut cantus ecclesiasticus fieri debeat secundum arbitrium diversorum, sed firmiter servandum est
Abbreviated transcription (Latin):
celi. ibi ꝓcc̃ores reconciliant᷑᷑ ⁊ nisti scĩficant᷑. Ibi explent᷑ diui¬
a misteria: et tractant᷑ celestia sacram̃ta. Inde salomõ ait
Dñe si conu̾sus fuerit populus tuus ⁊ orau̾it ad scũarñ tuũ.: tu
exaudies eos ⁊ dimittes ꝓcc̃a eoꝵ ⁊ id̾o sũmo oꝑe cauendĩ ẽ: ne
aliquid in scũario dñi fiat: qd̾ aut oculos diume maiestatisostẽ¬
dat: aut ibi orare uolentes imꝑediat. Qualit̾ aũt orare debeamꝰ¬
ost endit cũ subinfertur. ꝑsalms et hẏmnis cũ oratis deĩ hoc uer¬
setur in corde: quod ꝓfertur in ore. psallentiũ ĩ eccłia menc
si quo ore ꝓͥcamur. hoc etiam mente meditenur. sepe nãcp
o aiꝰ ⁊ alibi corde indendiimis. nec ip̃m quod dicimꝰ recolimus
Quod istintu diaboli seꝑe fieri solet. Ociens enĩ ut iitat ẽ orã¬
di ⁊ nobis undens gr̃am imꝑetrandi ĩmit̾tit orantib cotita¬

Expanded text:
coeli. Ibi peccatores reconciliantur, et justi sanctificantur; ibi explentur divicoeli. Ibi peccatores reconciliantur, et justi sanctificantur; ibi explentur divina mysteria et tractantur coelestia sacramenta. Unde Salomon ait: Domine, si conversus fuerit populus tuus et oraverit ad sanctuarium tuum, tu exaudies eos et dimittes peccata eorum . Et ideo summopere cavendum est ne aliquid in sanctuario fiat quod aut oculos divinae majestatis offendat aut ibi orare volentes impediat. Qualiter autem orare debemostenditur cum subinfertur. Psalmis et hymnis cum oratis Deum: hoc versetur in corde quod profertur in voce. Psallentium in ecclesia mens si quod ore precamur, hoc mente meditemur. Saepe namque oramus et alibi corde intendimus, nec ipsum quod dicimus recolimus. stinctu diaboli saepe fieri solet. Sciens autem utilitatem orandi, et nobis invidens gratiam impetrandi, immittit orantibus cogita