comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tifiois. nec ñ regnante Herurici imꝑatoris
nouum quid clumacensi monasterio contigit.
qđ ad posteritatis memoriã scedulȩ duxunꝰ
annotare. Drogo scilicet reuerentissimus
p̃cipue clericoꝵ suoꝵ suasione pellectus.
& ut ita fatear eis iugit̾ insufflantib igne
dirifomitis inflãmatꝰ. suꝑidẽ monasterium
tẽptabat ius potestatis arriꝑe. locũq sibi dña¬
tionis quantulũcũq c̃trasedis apłice pͥuile¬
gia uendicare. Uallatꝰ plane cuneis militũ.
stipatꝰ agmninib armatoꝵ uelut p̾dicandi
grã. uł etiã iudicii synodał obtentu. ad beati
oraioli c̃fessoris xp̃i basilicã usq ꝑueñ. Sed
resistentiũ sibimet infractꝰ obstaculo in¬
trare ñ potuit. Hoc itaq tẽptabat. ut iugũ
monasterio noue usurpationis induceret.
sicq pꝰmodũ exoccasione quod am mͦ super¬
ducte litigar& c̃suetudinis. Tunc hugo
uenerabił abbas eiꝰdẽ cenobii nimirũ non
mͦ religiosus. s& et cautꝰ & prudens. ut reuera

Expanded text:
i necnon regnante Heinrici imperatoris novum quid Cluniacensi monasterio contigit, quod ad posteritatis memoriam scedule duximus annotari. Drogo scilicet reverentissimus præcipuè Clericorum suorum suasione pellectus, et ut ita fatear, eis jugiter insufflantibus igne diri fomitis inflammatus, super idem Monasterium tentabat jus potestatis arripere, locumque sibi dominationis quantulum cumque contra sedis Apostolicæ privilegia, vendicare. Vallatus planè cuneis militum, stipatus agminibus armatorum velut prædicandi gratiâ, vel etiam judicii Synodalis obtentu, ad B. Maioli Confessoris Christi basilicam usque pervenit, sed resistentium sibimet infractus obstaculo intrare non potuit. Hoc itaque tentabat, ut jugum Monasterio novæ usurpationis isicq. postmodū ex occasione quodammodo superductæ litigaret cōsuetudinis. Tunc Hugo venerabilis Abbas eiusdem Cœnobij, nimirum non modo religiosus, sed & cautus & prudēs vt reuera
Abbreviated transcription (Latin):
sui iuris uł ꝑse uł ꝑlegatarios possit in alterius
transfundere potestatẽ. Hacigitur sanctione
noselemosinarii Ingelbge comitisse. Auiulel m inde¬
lic& comes iuir eiuseł Rot geruis comes. Teuthardus
adso qui Et arnaldus ꝑ auctoritatẽ iussionis
ipsius ingelbge nr̃iq testimonii qđ stat idonee
ꝓfidei cõmisso tradimꝰ ad cluniense monasteriũ
in honore scõrum apłorũ PE TRIEI PAVLI cOnstiI¬
tutũ ubi Berno abba p̃est uillã Romanis cũ¬

Expanded text:
se, vel per legatarios possit in alterius transfundere potestatem. Hac igitur sanctione nos elemosinarii Ingelberge comitissæ, Vuillelmus videlicet comes, vir ejus, et Rotgerius comes, Teuthardus, Adzso, qui et Arnardus, per auctoritatem jussionis ipsius Ingelbelge, nostrique testimonii quod stat idoneæ pro fideicommisso, tradimus ad Cluniense monasterium in honore sanctorum apostolorum Petri et Pauli constitutum, ubi domnus Berno abba preest, villam et fiscu
Abbreviated transcription (Latin):
ant. & possideant iure ꝑp&uo nemine contradicen¬
te. Si quis uero contra hanc donationis cartã aliqͥs
ꝓpinquus aut aliquis homo surrexerit primitus
iramdĩ om̃ipotentis ac scõrum eiꝰ incurat. Cũ iuda &iã
traditore & dathan & abiron. & cũhis quidixer̃
qͥño do recede a nob̃ habeat sotietatẽ & iã in p̃senti
scłoerit maledictus in grediens & regrediens. om̃iq
tempore sustineat poenã. nisi adem̃dationẽ uepe¬
rit. & ꝓhac cõmotionis causã seulitẽ potestate ed¬
gente aurilibras quinq ꝑsoluat. & inantea hȩc
carta firma & stabilis ꝑmaneat cũstipulatione
subnixa
SAuulelmicomitis. S Rotgerii comitis. S ucb̃¬
t. S Teutardi. S. Rotqulfi. S. Ainarđi. S Aga¬
nonis. S Arlurfi Ss Guigonis S Almatii.
S leotardi. S̾ Emmonis Sᵈ. Uuib̃ti
Astũdie sabbat MENSE IANVARIO ANNO XX
Karoli regis Sulpitius briuat᷑e

Expanded text:
 possideant jure perpetuo, nemine contradicente. Si quis vero contra hanc donationis cartam aliquis propinquus, aut aliquis homo surrexerit, primitus iram Dei omnipotentis ac sanctorum ejus incurat, cum Juda etiam traditore, et Dathan et Abiron, et cum his qui dixerunt Domino Deo: «Recede a nobis,» habeat societatem, et jam in presenti seculo erit maledictus, ingrediens et regrediens, omnique tempore sustineat poenam, nisi ad emendationem venerit, et pro hac commotionis causa seu lite, potestate cogente, auri libras quinque persolvat, et inantea hæc carta firma et stabilis permaneat, cum stipulatione subnixa. S. Vuilelmi comitis. S. Rotgerii comitis. S. Ucberti. S. Teutardi. S. Rotdulfi. S. Ainardi. S. Aganonis. S. Arlurfi. S. Guigonis. S. Almatii. S. Leotardi. S. Emmonis. S. Vuitberti. Actum die sabbati, mense januario, anno XX Karoli regis. Sulpitius Brivatensis,
Abbreviated transcription (Latin):
fiscũ. romanis cũ a ecłas in honore almi confessoris
p̃i martini sacrata. & est hoc alodũ sitũ in pago
lugdunensi hunc ergo fiscũ cũ om̃ib: suis appenditiis
& iullulis his nominib Neruiniacus. faia. lasnincꝰ &
quicquid in alio lasninco habemꝰ & in Condescea co
uilla similit̃ quicquid habemꝰ. & incapellã quȩ est
in honore sc̃i andreae. ad uureacũ. & Campaniolã
& montẽ Bernardi. & Longã curtẽ omia quȩ in ea
habemꝰ. Has igit᷑ resdenominatascũ reb aliis quȩ
coniacent in supra dicto comitatu. Lugdunensi. cũ
uineis. campis pratis. silius. aquis. farinariis. pascu¬
is. exitib & regressib cultũ & incultũ quesitũ & ad¬
inquirendũ . totũ adintegrũ & seruos & ancillas
quiꝑtinent adipsas de nominas res. ubicumꝰq fue¬
rint uł habitauerint ꝑmanꝰ nr̃as tradit Ingerb̵ga

Expanded text:
is cum aecclesia que est in honore almi confessoris Christi Martini sacrata, et est hoc alodum situm in pago Lugdunensi. Hunc ergo fiscum cum omnibus suis appenditiis et villulis his nominibus: Nerviniacus, Faia, Lasnincus, et quicquid in alio Lasninco habemus, et in Condesceaco villa similiter quicquid habemus et in capella quæ est in honore Sancti Andreæ, ad Vureacum et Campaniolam, et Montem Bernardi, et Longam Curtem, omnia quæ in ea habemus. Has igitur res denominatas, cum rebus aliis quæ conjacent in supradicto comitatu Lugdunensi, cum vineis, campis, pratis, silvis, aquis, farinariis, pascuis, exitibus et regressibus, cultum et incultum, quesitum et adinquirendum, totum ad integrum, et servos et ancillas qui pertinent ad ipsas denominatas res, ubicumque fuerint vel habitaverint, per manus nostras tradit Ingerberga
Abbreviated transcription (French):
S Uuilelmi comitis. S Rotgerii comitis SNicb̃ti
S Teutardi. SRodulfi. SAinardi. SAganonis.
SArlulfi. S ẜugonis S Almatii. S Leutaldi
S e mmonis. S. Autb̃ti
stũdie sabbati m̃se ianuario. AHNO XX Regnante¬

Expanded text:
. Vuilelmi comitis. S. Rotgerii comitis. S. Ucberti. S. Teutardi. S. Rotdulfi. S. Ainardi. S. Aganonis. S. Arlurfi. S. Guigonis. S. Almatii. S. Leotardi. S. Emmonis. S. Vuitberti. Actum die sabbati, mense januario
Abbreviated transcription (Latin):
gatur ꝓpͥa manu nr̃a roboraiumꝰ. et sigillinr̃ĩ impssione in signiri iussimus
ignum domni Roudol firegispii.
Actum logis. Anno incarnationis m xxuiiii¬
Regnante Roudolfo rege. anno¬
SXXXU. Hubtus cancellarꝰiussuregis scripsit

Expanded text:
gatur, propria manu gatur, propria manu Signum domni Roudolfi regis pii. Monogramme. Actum Logis, anno incarnationis MXXVIIIIregnante Roudolfo rege annous, cancellarius, jussu regis, scripsit
Abbreviated transcription (Latin):
q pet bellenũ are d anqicũ decinis et omib suis ꝑtinentis maximeq aet̾nam consuaudinẽ insilua mar durensi. ul¬
sam aeilamn besa nien sẽ eu aeeła et decimis et cumstis ad eandẽ uillam ꝑtinentus. Locũ &iam quidicitur matua et
omidi adse ꝑtinentia. Sed et buntheriũ popilianensẽ cũ om̃ib que ipse iusus est habere: tã in alodis quã in benefic
mitũ & eunsta omnino possessione eĩ Piscariã quoq biuricicensẽ cũ om̃i terra adeã ꝑtinenti Prefatiugit᷑ Ram aldi
comitis uel aliorum fidelium nrõrum obtemperantes p&tiom cũ consensu comugis ỹrmengardis concedim̃ sicut dstũest
edumacensi. coe nobis om̃a superius memorata ac uelut iam diximꝰ deinceps ad quirenda ad tenendũ et iure ꝑpa& uo
possidendũ sine cuius lib& ꝑsone uł nob̵̃ succedentis in regimine. uł alterius cuiuscũq ordinis seu dignitatis contra
iliquo ibi retenta consu&udine. & hoc ut a nob̾ uerius ẽẽ credatur. & a posteris nr̃is non fran¬

Expanded text:
nentiis; maximeque aeternam consuetudinem in silva Maydunensi; villam etiam Besanensem cum aecclesia et decimis et cunctis ad eandem villam pertinentiis; locum etiam qui dicitur Mutua et omnia ad se pertinentia; sed et Guntherium Popilianensem cum omnibus que ipse visus est habere tam in alodis quam in beneficiis comitum et cuncta omnino possessione eius; piscariam quoque Giuriacensem cum omni terra ad eam pertinenti. Prefati igitur Rainaldi comitis vel aliorum fidelium nostrorum obtemperantes petitioni cum consensu coniugis Yrmengardis concedimus, sicut dictum est, Cluniacensi coenobio omnia superius memorata ac, velut iam diximus, deinceps adquirenda ad tenendum et iure perpetuo possidendum sine cuiuslibet persone vel nobis succedentis in regimine vel alterius cuiuscumque ordinis seu dignitatis contradictione vel ulla ab aliquo ibi retenta consuetudine. Et hoc ut a nobis verius esse credatur et a posteris nostris non fran
Abbreviated transcription (Latin):
odnens cũ om̃ibus ad ea ꝑtinentib Inepiscopatu iuenensi Croptas. Locũ tadernccus
mons iudeus aeccła decandauico medons: Uillat quȩ uocat᷑ in sula interbullam et carusiam cũ om̃ib eoꝵ appen¬
dicus Inepiscopatu ualentinensi aeclã demonte ison. aeccła dealeso Inepiscopatu uiuarensi aeccła desca
tiola teit amansiones decastro auinione. & a relatensi urbe & monte iuuario quid ꝗd ibi ad quisistis & inuilla ribe¬
daniais. Haec igitur teneat abbas outelo monachiq sub eo locati successoresq eorũ cũ om̃ib quȩ antecessores eiꝰ in reg¬
no nr̃o ad quisierunt aut ipse aut adhuc ad quisiturus cũ successorib erit. Vt aut̃
regis nobilissimi. Sgo pcudolfus cancello¬
Actum uiueisi anno
regis sexto felicit̃ a me
CLUNIA CO DEGENTIBUS Q SUEI ACET INPAGO ETIN COMITANSIUIGE NEUENSI¬

Expanded text:
odnengs, cum omnibus ad ea pertinentibus; in episcopatu Uiennensi Croptas locus, Taderniacvmmons Iudeus, eclesia de Candiaco, Medons, villa quę vocatur Insula inter Bullam et Carusiam, cum omnibus eorum appendiciis; in episcopatu Valentinensi eclesia de monte Ison, eclesia de Aleso; in episcopatu Vivariensi eclesia tiola, Teiza, mansiones de castro Auinione et Araelatensi urbe et monte Iuuario, quicquid ibi acquisistis et in villa Ribedanias. Hęc igitur teneat abbas Oͮtelo monachique sub eo locati successoresque eorum cum omnibus, quę antecessores eius in regno nostro acquisierunt aut ipse aut adhuc acquisiturus cum successoribus erit. Ut autem regi nobilissimi. Ego Paldolfus cancelActum Uiueisi anno regis sexto; feliciter ameCloniaco degentibus, iacet in pago et in comitatu Geneuens
Abbreviated transcription (Latin):
hoc nrae stabilttatis ꝑ̃ceptũ fregerit. compona qcentũ libras auri mediȩtatẽ Ramerȩ nrae. et medietatẽ ineluma¬
censi monasterio Iđ ut uerius credat᷑ et semꝑ obsesuȩt᷑ manuꝓpria roborantes sigilo nr̃o sigillar precepimus

Expanded text:
hoc nostre stabilitatis preceptum fregerit, componat centum libras auri, medietatem kamerę nostrae et medietatem Cluniahoc nostre stabilitatis preceptum fregerit, componat centum libras auri, medietatem kamerę nostrae et medietatem Cluniacensi monasterio. Quod ut veri
Abbreviated transcription (Latin):
ceptũ. confirmamꝰ cuidã cellae in honore scãe Mariae dicatȩ incuutate papiae sitae adelumacũ monasterium
dono et traditione ga idilfi suorũq heredũ ꝑtinenti quȩ quonda capella dicebat᷑ Gaiduilfi sed nc ab om̃b cella dr
cultis et incultis aqus modendinis piscationib om̃ibus q mobilib et im mobilib ea uidelicet ratione ut iam dista cella
habent teneat firmiterq possideat et semꝑ mnordinctione et dispositione clumacensis abbatis sicut Gaidil fusor dina¬
uit ꝑmaneat qicim cũ nra donatione & auctoritate. In suꝑ imperiali iubemꝰ potentia ut nullus dix aut archiep̃sep̃s
marchio comes iudex uicecomes. nullaq imperii nr̃i magna paruaq ꝑsona dep̃dista cella aut sus ꝑtinentus intro¬
mit tere uł aliquid ordinare aut disponere sine iussione & uoluntate abbatis cluniacensis presumat. Siquis igitur

Expanded text:
trum preceptum confirmamus cuidam cellae in honore sanctae Mariae dicatę in civitate Papiae sitae ad Cluniacum monasterium dono et traditione Graidulfi suorumque heredum pertinenti, quę quondam capella dicebatur Gaidulfi, sed nunc ab omnibus cellcultis et incultis aquis molendinis piscationibus omnibusque rebus mobilibus et immobilibus, ea videlicet ratione ut iam dicta cella habeat teneat firmiterque possideat et semper in ordinatione et dispositione Cluniacensis abbatis, sicut Gaidulfus ordinavit, perma neat, etiam cum nostra donatione et auctoritate. Insuper imperiali iubemus potentia ut nullus dux aut archiepiscopus episcopus marchio comes iudex vicecomes nullaque imperii nostri magna parvaque persona de predicta cella aut suis pertinentiis se intromittere vel aliquid ordinare aut disponere sine iussione et voluntate abbatis Cluniacensis presumat. Si quis igitur
Abbreviated transcription (Latin):
dine llibeta ꝑseuerent. Uosquoq oprincipes iudices. siue resteres cominitatus uelre ligionis illuas enquo ade ri
moncislepiũ dop sistit. quicumnq uepsentiarum estis aut quicũ q futur. estis obsetrando ubem̃ et libendo obsecraom̃
phennit ꝑ seuerent. Iuod siqusulterius eunde monasteriũ seuhabitatores eiꝰ resq inibi collatas temerare aut in quie¬
tare psumpserit pͥmit᷑ dĩ atq ipsorũ apł orum ira incurrat: acdeinde nrae seueritatis experiait᷑ censur Insupadiẽ¬
ut haec noticia firmior sit. nr̃o sigillo roborare studiumus

Expanded text:
principes, judices, sive rectores comitatus illius vel regionis in qua idem monasterium consistit, quicumque in presentia mea estis, aut quicumque futuri estis obsecrando jubemus et jubendo obsecramus,perpetualiter perseverent. Quod si quis ulterius eundem monasterium seu habitatores ejus, resque ibi collatas temerare aut inquietare presumpserit, primitus Dei atque ipsorum apostolorum iram incurrat, ac deinde nostræ severitatis experiatur censuram. Insuper eut hæc notitia firma sit, nostro sigillo roborare studuimus
Abbreviated transcription (Latin):
ego & p̃difta coniunx mea ad supͣscriptũ monasteriũ ut sinos minus idonee inuinctũ adõ
currentes remuneram̃ mercede ꝑp&ua. łlaee ut a nob̃ facta credantur. et aposteris nr̃is non frangant᷑. manu nr̃a
roborauimus & sigillari iussimus
Dignũ rodulfi regis pii
AIbRer indignus prbr iussu regis scripsit haec

Expanded text:
ego et prædicta conjunx mea ad suprascriptum monasterium, ut si nos minus idonee injunctum a Deoego et prædicta conjunx mea ad suprascriptum monasterium, ut si nos minus idonee injunctum a Deocurrentes remuneremur mercede perpetua. Hæc vt a nobis facta credantur, & a posteris nostris non infringantur, manu nostra roborauimus, & sigillari fecimus. Signum RODOLFI Regis pij. Albicer indignus Presbyter, iussu Regis scripsit hæc
Abbreviated transcription (Latin):
ordo religionis scđm decreta p̃cedentiũ regũ scãe conuersationis exordium sumeret . et ꝑ ad seuerandũ in ea susten¬
& alimoniae his qui districtius atq ftimiliarius indi seruitio se coercerent. publica
sit nihilominus dignũ est ut nos qui quasi ꝑnouissimos operarios inuinea dĩ laboramꝰ eosdẽ operarios in exercitio ope¬
ris dĩ deficere ñ sinamꝰ quin potius ut iures suppetunt nob̃ usq adunguẽ ꝑducere temptemus. Luc ꝓpt̃ sciant om̃s inp̃¬
senti tempore decedentes et futuro succedentes qualit̃ ego rodulfus petente atq exortante dileftissima coniuge mea
igtrda dono exheritaria mec possessione qđ dam p̃diolum obanimȩ meae & supͣmemo
gulae modo et deinceps obedientibus. et ibidẽ dõ faimulantibus. Aeccłam sci blasii & iuculũ totũ cum omnib ibidẽ pti¬
nentibus cũ montib et planitius agris. pratis pascuis. silius. decimatione seruis et ancillis. et cũ om̃ibus utensilibus dono

Expanded text:
ordo religionis secundum decreta praecedentium regum sanctae conversationis exordium sumerét et ad perseverandum in ea sustentacula alimoniae his, qui districtius atque familiarius in dei servitio se coercerent, publica sit, nihilominus dignum est, ut nos, qui quasi per novissimos operarios in vinea dei laboramus, eosdem operarios in exercitio operis dei deficere non sinamus, quin potius ut vires suppetunt nobis usque ad unguem perducere temptemus. Quapropter sciant omnes praesenti tempore decedentes et futuro succedentes, qualiter ego Rv̊dolfus petente atque exortante dilectissima coniuge mea Irmingada dono ex hereditaria mea possessione quoddam praediolum ob animę meę et supra memgulę modo et deinceps oboedientibus et ibidem deo famulantibus aecclesiam sancti Blasii et viculum totum cum omnibus ibidem pertinentibus, cum montibus et planiciis agris prat
Abbreviated transcription (Latin):
dignitatis donaitus honoribus. In resttiurationibus aeccłarũ dĩ ꝑp&iusq solidationib somio mentis affestu plurimũ
oꝑcm dare preutilis et honesti fore ꝓpositũ nr̃i negotii noticiam minime latitat. Inde om̃ibus scãe aecłẽ filus
aeui p̃sentis hominib & futuri temporis fidelibus certius in notescere uolumꝰ qualit̃ obagildrudis reginȩ conuigis
paitiones p̃cepta regalia seuccirtas uel donationes ab aliis fidelibus eidẽ cluniacensi monasterio quantũ nr̃i in
finib regni habetur factas in unũ collesta corpusculũ more patris nr̃i beatȩ memoriae nominatim om̃ibus mis¬
sis renouaumꝰ. Pertinent igitur ad locũ p̃distum patniacũ monasteriũ & romanũ monasteriũ cũ om̃ibus appen¬
ditis corim inepiscopata lugdurensi Scuimiacũ Pharencũ. Anbariacũ. Bolomacñ.: Aeclã qrȩ diet᷑ decori¬

Expanded text:
dignitatis donatus honoribus. In restaurationibus ęclesiarum dei perpetuisque solidationibus summo mentis affectu plurimum operam dare pręutilis et honesti fore propositum negotii nostri noticiam minime latitat. Unde omnibus sanctae ęclesiae filiis, evi praesentis hominibus et futuri temporis fidelibus, certius innotescere volumus, qualiter ob Agildrudis reginę coniugis natis iustas et honestas peticiones pręcepta regalia seu cartas vel donationes ab aliis fidelibus eidem Cluniacensi monasterio, quantum nostri in finibus regni habetur, factas in unum collecta corpusculum more patris nostri beatę memoriae nominatim omnibus missis renovavimus. Pertinent igitur ad locum praedictum Paterniacum monasterium et Romanum monasterium cum omnibus appendiciis eorum, in episcopat
Abbreviated transcription (Latin):
hab̾e hiuc loco siue ẜabitatorib eiꝰ inquocũq loco nrȩ dominationis uł potestatis nullom̃ qualib&
etatẽ p̃sumat inferre Quod siqͥs fecerit meam amicitiã uł gram habe ñ poterit.
Et ut stabile firmũq ꝑmaneat manuꝓpͥafirino p̾sentib q fidelib: inis firmnandã cõmitto¬
.

Expanded text:
habere, huic loco, sive habitathabere, huic loco, sive habitatetatem presumat inferre. Quod si quis fecerit, meam amicitiam vel gratiam habere non poterit. Et ut stabile firmumque permaneat, manu propria firmo, presentibusque fidelibus meis firmandam committo.
Abbreviated transcription (Latin):
sollẽpnitandũ gaudium diuce resurrectionis. susceptꝰ su cũ magnareuerentia & deuotione atotius
congregationes dõdeuota frat̾ntate. Egressurũ uõ demonasterio. & ad ꝓpͥareuersurũ: adier̃ medõnꝰ
Gaufredus pͥor cũ simul tota congregatione. obiuxe rogantes: ut ꝑ testam̃tũ litterarũ notũ facerẽ posteris
in signe amicitiȩ & familiaritatis quã ab eis indi nõe accepi: adiutoriiquoq & ꝑtectionis atq defen
om̃i loco quocũq potuero eis ꝓmisi. Et p̃cipue nõatĩ degiui riacensi potestate. quã ep̃s
hugo cabilonensis nõatꝰ comes cũmatresua & sorore oli deder̃ scõ petro. Hauc ego iustã eoꝵ petitio¬
nẽ ꝑꝑendens. & sicͥerã indi famulamine conũsationẽ pspiciens. libentissune annui. Et tĩ p̃sentib p̾ci¬
pio quã fut̾is denuntio: ut quimeã fidelitatẽ integre uolueruit custodire ⁊̃ meã amicitiã ꝑfec te

Expanded text:
sollempnizandum gaudium Dominice resurrectionis, susceptus sum cum magna reverentia et devotione a totius congregationis Deo devota fraternitate. Egressurum vero de monasterio et ad propria reversurum, adierunt me domnus Gaufredus prior cum simul tota congregatione, obnixe rogantes ut per testamentum litterarum notum facerem posteris insigne amicitiæ et familiaritatis, quam ab eis in Dei nomine accepi, adjutorii quoque et protectionis atque defensionis quam in omni loco quocumque potuero eis promisi, et precipue nominatim de Giviriacensi potestate, quam episcopus Hugo, Cabilonensis nominatus comes, cum matre sua et sorore olim dederunt Sancto Petro. Hanc ergo justam eorum petitionem perpendens et sinceram in Dei famulamine conversationem perspiciens, libentissime annui, et tam presentibus precipio quam futuris denuntio, ut qui meam fidelitatem integre voluerint custodire et meam amicitiam perfecte
Abbreviated transcription (Latin):
dec& imꝑialẽ sublitatẽ subiec toꝵꝑ necessitati clem̃ti subleuare ꝓtectione. & quanto plus cunc¬
mã prudentiã poposseit darisibi hereditatẽ arnulfi quondã quȩ ẽ incisirano uilla in comitatu lug¬
dinensi. hoc sunt curtiliduo. cũ uincis cãpis & siluis. habent aut̃ ipseres fines inunolatẽ deoc ta¬
uello. in alio decrapon. inc̾tio decroptas. inquarto mons mercurius & auriola insula. Cuius pea¬
tioni assensũ p̃bentes. adaugendã circanos sue possibilitatis obsecundationẽ : hoc fieri decreuimꝰ
in conuulsã obtineat firmitatẽ manuꝑpͥa subt̃ firinauimꝰ ⁊ anulirĩ inp̃ssione a signari uissimꝰ.

Expanded text:
Decet imperialem sublimitatem subjectorum necessitates clementi sublevare proteccione, et quanto plus cunmam reverentiam, poposcit dari sibi hereditatem Arnulfi condam, que est in Cisiriano villa, in comitatu Lugdunense: hoc sunt curtili duo cum vineis, et campis, et salicetis; habent autem ipse res fines: in uno latus fines de Octavello, in alio fines de Crapon, in tercio fines de Croptas, in quarto Mons Mercurius et Auriola insula. Cujus peticioni assensum prebentes, ad augendum circa nos sue possibilitatis obsecundacionem, hos eminencie nostre inconvulsam obtineat firmitatem, manu propria subterf
Abbreviated transcription (Latin):
terrenȩ potestatis iugo subitiant᷑ iqde monachiibide
congregati. Neqa liquis principũ seculariũ. ñ comes
quis quã nec ep̃s quil b&. non contifex supradicte sedis
romane. ꝑdm̃ & indm̃ om̃sq sc̃oseiꝰ & trem̃di iudicurs
die contestor dep̃cor ne inuadat resipsorũ di ser¬
uorũNNor distrakat. nonminuat. non ẜcami&
non benefici& aliqua ꝑsonã. non aliquẽ platũ sup
eos contra eorũ uoluncate constituat Etutho
nifas om̃ib temerariis acimꝓbis astius inhibeat᷑
adhucidẽ inculcans subiungo. Et obsecro uos osci¬
tatẽ canonicam & aplicã quam adõ accepistialio¬
nes a conscoto scãe di uecłae. & sempitis uitae

Expanded text:
terrenæ potestatis iugo subiiciantur iidem Monachi ibidem terrenæ potestatis iugo subiiciantur iidem Monachi ibidem congregati. Neque aliquis Principum secularium, non Comes quisquam, nec Episcopus quilibet, non Pontifex supradictę sedis Romanæ, per Deum, & in Deum omnesq. Sanctos eius, & tremendi iudicij diem contestor, deprecor, ne inuadat res ipsorum Dei seruorum. Non distrahat, non minuat, non procamiet, non beneficiet aliquam personam, non aliquem Prælatum super eos contra eorum voluntatem constituat. Et vt hoc nefas omnibus temerariis ac improbis arctius inhibeatur, adhuc idem inculcans subiungo. Et obsecro vos o Saauctoritatem canonicam & Apostolicam quam a Deo accepisti, alienes a consortio sanctæ Dei Ecclesiæ & sempiternæ vitæ
Abbreviated transcription (Latin):
presideat. Post dicessuꝰ uͦ eiꝰ habeant idẽ monadi
potestat᷑e & licentiã quẽcumq sui ordinis scđm pla¬
citũ dĩ atq regulã sc̃i benedisti ꝓmultã eligelere
maluerint abꝰ batẽ atq restor in itanit nec nr̃a
nec alicuiꝰ potestatis con radiftione contrareligio¬
sã dũ taxatelectionẽ impediant᷑. Perquinquenniũ
aũrome adlimina apłorũ adluminaria ipsorũ con¬
cinnanda xsolidos prefatimonachi ꝑsoluant
Labeantq tuitionẽ ipsorum apłor.im atq romani
pontificẽ defensorẽ. & ipsi monachi corde & amimo
pleno plibatũ locũ ꝓposse & nosse suo aedificent. o¬
lumꝰ &ia ut nr̃is successorũq ñr̃oru tp̃rib ꝓut opostu¬
nitasatq possibilitas eiusdẽ loci se dederit cotidie
opera miscđiae pauperib indigentib aduenis peregri¬
nantio summa intentione exibeat᷑. Placuit & iam
huic cestam̃to inseri. ut abhac die nec nr̃o nec paren¬
tũ xorum net fascib regiae magnitudinis nec ciu̾li b&

Expanded text:
st discessum vero eius habeant iidem Monachi potestatem & licentiam quemcumque sui Ordinis, secundum placitum Dei atq. Regulam S. Benedicti promultam, eligere maluerint Abbatem atque Rectorem, itaut nec nostra nec alicuius potestatis contradictione contra religiosam duntaxat electionem impediantur. Per quinquenniū autem Romæ ad limina Apostolorum ad luminaria ipsorum concinnanda, decem solidos præfati Monachi persoluant, habeantque tuitionem ipsorum Apostolorum, atque Romanum Pontificem defensorem, & ipsi Monachi corde & animo pleno pręlibatum locum pro posse & nosse suo ædificent. Volumus etiā vt nostris sucessorumque nostrorum temporibus prout oportunitas atque possibilitas eiusdem loci se dederit, quotidie opera misericordiæ pauperibus, indigentibus, aduenis, peregrinantibus, summa intentione exhibeantur. Placuit etiam huic Testamento inseri, vt ab hac die nec nostro nec parentum nostrorum, nec fascibus regiæ magnitudinis, nec cuiuslibet
Abbreviated transcription (Latin):
& biat. henedictũ & alios quãplures nr̃iordi¬
nis instrustores fecisse sibiq successores dũ adin¬
uerent elegisse multa dͥocum̃ta ꝓbant Qua¬
ꝓpt̃ ea regalis potestas. quã sacerda dis austorieas
sed & principu sublimitas. nec non & relicur ĩ f¬
dͥdiũ. quos forte hancscrin audire cono¬
rit agnoscat uniuersitas ꝑ freg heriao cinnra
ab osaensduos ex ñris fratiib auicͥonẽ iudela¬
c& meũ consapg uneu. atq sdͥcnẽ adaeque di¬
lestu una oa srutrũ consensumbi succedere dele

Expanded text:
& beatum Benedictum, & alios quamplures nostri Ordinis instructores fecisse, sibique successores, dum aduiuerent, elegisse, multa documenta probant. Quapropter tam Regalis potestas quam Sacerdotalis auctoritas, sed & Principum sublimitas, necnon & reliquorum fidelium, quos forte hanc scripturam audire contigerit, ignoscat vniuersitas. Quod ego BERNO omnium agnoscens, duos ex nostris fratribus, Widonem videlicet meum consanguineum, atque Odonem adaeque dilectum, una cum fratrum consensu mihi succedere dele
Abbreviated transcription (Latin):
duuna largitas & locũ & filios ampliarigo natae
ne utrũq locũ construximꝰ seruituri sunt. Deca¬
futuros ꝑmiscd̃iã qi quip̃sens respiẽ deposco. ut int
uos unanimitas ita ꝑseuer&: quatmꝰ modũ conuer¬
sationis hucusq retentatũ tã inpsal modia quã inob¬
seruatione silentii sed & in qualitate iustꝰ & uestitꝰ
& insuꝑ incontenturerũ ꝓpͥarũ si non melius saltem
sic hucusq fecistis sic deinceps custodiatis. Siaut̃ qđ
regulȩ austoritatẽ : ut utriusq locipͥores ad corrigen¬
dunna quȩ dic̃ maledictꝰ qui trans fert t̾minos ꝑximi
sui iqdt̃ institutiones p̃decessorũ suorũ & conatꝰ eiꝰpe

Expanded text:
diuina largitas & locum, & filios ampliare dignata diuina largitas & locum, & filios ampliare dignata nomine vtrumque locum construximus, seruituri sunt. Decærdiam Dei, qui praesens respicit, deposco, ut inter vos unanimitas ita perseveret, quatenus, modum conversationis huc usque retentum, tam in psalmodia, quam in observatione silentii, sed et in qualitate victus et vestitus, et insuper in contemptu rerum propriarum, si non melius, saltem sicut huc usque fecistis, sic deinceps custodiatis. Si autem, quod Regulæ authoritatem, vt vtriusque loci Priores ad corrigendiuina quæ dicit, Maledictus qui transfert terminos proximi sui, id est institutionem pręc
Abbreviated transcription (Latin):
nendͥa sit forte succreuerit iusticiã sustentetis.
& calummã reprimẽtis quofiat illud quodin aue¬
toritatib nr̃is insestũ est. ut om̃um bonorũ quȩ
uinꝑfatis locis gerunt᷑ sic̃ adiutores fueritis itaqͦq
pasticipes ẽẽ possitis. Uillã aut quȩdr̃ ala fracta
cũ om̃ib ibidẽ ꝑtinentib & quartã pastaẽ dͥec al¬
dariis quas laedonis habemus uerũ &i̾am medie¬
tatẽ iam disti prati adclumacũ trado eotenore
ut ꝑsingulos annos census xii denariorũ gignia co
ꝓuestitura reddatur. Nec iniustũ uideat᷑ siclunia¬
co easde res adsigno qm̃ ibi sepulturã mihi locaui
& locus ipse quasi postumꝰ morte qͥomni Uuilel¬
mi quondã inclitiducis. atq nunc mea in ꝑfectꝰ
deseritur. & certe pauperior ẽ possessione & nu¬
merosior fratnitate: & ut hoc inferã sipost filios
pores & priorẽ locũ quib testam̃tu feci nob̾ alios

Expanded text:
nenda sit, forte succreuerit, iustitiam sustentetis, nenda sit, forte succreuerit, iustitiam sustentetis, & calumniam reprimatis, quo fiat illud quod in authoritatibus nostris insertum est, vt omnium bonorum, quæ in præfatis locis geruntur, sicut adiutores fueritis, ita quoque participes esse possitis. Villam autem quæ dicitur Alafracta, cum omnibus ibidem pertinentibus, & quartam partem de Caldariis quas Leodonis habemus, verumetiam iamdicti prati medietatem ad Cluniacum trado, eo tenore vt per singulos annos census duodecim denariorum Gigniaco pro vestitura reddatur. Nec iniustum videatur si Cluniaco easdem res assigno, quoniam ibi sepulturam mihi locaui, & locus ipse quasi posthumus, morte domni Guillelmi quondam inclyti Ducis, atque nunc mea imperfectus deseritur. Et certe pauperior est possessione, & numerosa fraternitate. Et vt hoc inferam, si post filios priores & priorem locum, quibus Testamentum feci, nobis alios
Abbreviated transcription (Latin):
ala frasta & resquasdͥã quȩ fuer nominis samso¬
nis in code pago cosistentib & qͥuasta paste cal¬
dariarũ quȩ sunt sitȩ in loco quȩ dr loedonis a&
medidate prati qđ fuit nonni saimonis. at uͦ ha¬
rissimꝰ nr ddo Clumacũ & masciacũ atq dolense
monasteriũ ita cũ reb adeade loca ꝑtinentib dõ¬
fauente suscipiat ut ea ꝑiurib regularit dispo¬
nat His igit᷑ ita dispositis obsecro uos ꝑreuerentiã
quã scaẽ fidei & religioni debetis Oprincipes&
sendi es quidũq terrenarũ rerũ iudices estis ut
hanc scriptura mea uice loquentẽ in quolib& ur̃o
conuentu libent᷑ audiatis & siclex diuna uiba
bonis consentientes sitis & tãp̃qistos platos quã
& monahos & loca cũreb adipsa ꝑtinentib meo
statu quo & pregalia p̃cepta quin& ĩam: & ꝑaplica
pruileyiadudũ sanctita sunt & nunc amedecre¬
tũ est ꝓͥmanere consentiatis. & si quelib& uł int̃
ipsos. uł aliunde contro uersia quȩ uob discerner¬

Expanded text:
Alafracta et res quasdam quæ fuerunt Domni Sansonis in eodem pago consistentes, et quartam partem caldariarum quæ sunt sitæ in loco qui dicitur Leodonis, et medietatem prati quod fuit Domni Saimonis. At vero carissimus frater Oddo Cluniacum, Masciacum et Dolense monasterium ita cum rebus ad eadem monasteria fauente, suscipiat, vt ea pro viribus regulariter disponat. His igitur ita dispositis, obsecro vos per reuerentiam, quam sanctæ fidei & religioni debetis, o Principes, & Seniores, quicumque terrenarum rerum iudices estis, vt hanc scripturam mea vice loquentem, in quolibet nostro Conuentu libenter audiatis; & sicut lex diuina iubet, bonis consentientes sitis, & tam Prælatos prædictos, quā & Monachos, & loca cum rebus ad ipsa pertinentibus, in eo statu, quo & per regalia præcepta, quin etiam & per Apostolica priuilegia dudum sancita sunt, & nunc a me decretum est, permanere consentiatis. Quod si quælibet vel inter ipsos, vel aliunde controuersia, quæ nobis discer
Abbreviated transcription (Latin):
disi aditus contradictorẽ. Quos si uell& habere
poterat ꝓse pussimos intercessores Scđm mundialẽ
uͦlegẽ his quib intulerit calũniã centũ auri libras
cogente iudiciaria potestate compulsus exsoluat
Et congressio illius frustrata. nullum omnino obti¬
neat effestum. Sedhui firmitas testam̃ti omĩ austo¬
ritate suffulta semꝑ inuolata ac in concussa ꝑma¬
neat Cũstipulatione submxa. Actũ bithurice
ciuitatis publice. VUI LEPAꝰ HANC AUCTORI¬
TATIMFIENIITFIR MARE ROGAUI ACMA

Expanded text:
disi aditus contradictorem, quos si vellet, habere disi aditus contradictorem, quos si vellet, habere poterat pro se piissimos intercessores. Secundum mundialem vero legem, his quibus intulerit calumniā centum auri libras, cogente iudiciaria potestate compulsus, exsoluat, & congressio illius frustrata nullum omnino obtineat effectum. Sed huius firmitas Testamenti omni auctoritate suffulta semper inuiolata ac inconcussa permaneat, cum stipulatione subnixa. Actum Bituricæ ciuitatis publice. Vvillelmus. Ego hanc auctoritatem fieri & firmari rogaui, ac m
Abbreviated transcription (Latin):
fieri sanciui aliquã concussionẽ inferre tẽptauerit
primũ quidͥẽ irã om̃i potentis qi incuyrat auferatq
ds partẽ illius det̾ra uiuentiũ. & deleat nom̃ eiꝰ delibro
uitae. Tiatꝙ pars illius cũ his quidixer̃ dño dõ recede
a nob & cũdathan & abyron quos t̃ra aꝑto ore deglu¬
tiuit. & uiuos infernus absorbuit ꝑhenne incurrat
dãpnationẽ. Sotius quoq udȩ dm̃ ꝓditoris effestus
aetnis crutiatib retrusus teneat᷑. Et ne eimp̃senti
sđ o humanis oculis inpune transire uideatur. incor¬
pore quidẽ ꝓpͥo future dãpnationis torm̃ta expe¬
riat᷑. sortitus duplicẽ direptionẽ cũ heliodore &
anthioco quorũ alt̃ acris uerberib coereitꝰ uix
centib m̃bris & scatentib uermib miserrime in¬
terut C& erisq sacrilegis qui erariũ domꝰ domini
temerere p̃sumpser̃ participes existat habeatt
nisi resi puerit. archiclauũ totuis monarchiȩ aele¬
siarũ iuncto sibi scõpaulo obstitorẽ & amoeni para¬

Expanded text:
fieri sancivi, aliquam concussionem inferre temptaverit, primum quidem iram Dei omnipotentis incurrat; auferat Deus partem istius de terra viventium, et deleat nomen ejus de libro vite, fiatque pars illius cum his qui dixerunt Domino Deo: «Recede a nobis», et cum Dathan et Abiron, quos terra aperto ore deglutivit et vivos in inferno absorbuit, perhennam incurrat dampnationem, socius quoque Jude, Domini proditoris, effectus, eternis cruciatibus retrusus teneatur; et ne presente seculo humanis oculis impune transire videatur, in corpore quidem proprio future dampnationis tormriatur, sortitus duplicem direptionem cum Heliodoro & Antiocho, quorum alter acris verberibus coercitus vix centibus membris, & scatentibus vermibus miserrime interiit: cæterisq. sacrilegis qui ærarium domus Domini temerare præsumpserunt, particeps existat, habeatque, nisi resipuerit, Archiclauum totius monarchiæ Ecclesiarū, iuncto sibi Paulo obstitorem, & amœni para
Abbreviated transcription (Latin):
h consumationẽ : uicturi notũ sit qđ
ol amorẽ di & saluatoris nr̃i iħu xp̃i resiuris
moi sc̃is apl̃is paro uidelic& & paulo deꝓpria
tradodominatione VIAIsn scilic& quȩ sita
est suꝑ fluuiũ quigrauna uocat᷑ cũ cortile & man¬
so in dominicato & capella quȩ est in honore scãe
ũ om̃ib reb adipsã uillã ꝑtinentib uillis si quidẽ
si quidẽ cabellis manciþiis uniusq sexus uineis.
capis pratis silins aquis a quarũq decursib fari¬
nariis exitio & regressib: cultũ & incultũ cũ om̃i
incegritate. Quȩ &iã yessunt sitȩ in comitatu
matischonense uł circa suis unaqueq t̃minis c̃clusȩ
uxor mea In Ollbshida. pͥmũ ꝓamore dĩ deinde ꝓani¬
ma semoris mei PVAIs regis ꝓgenitoris ac genitri¬
cis ineae ꝓmie & ixure mea salute scilic& anima

Expanded text:
 consummationem victuri, notum sit, quod ob amore Dei, & Saluatoris nostri Iesu Christi, res iuris mei sanctis Apostolis PETRO videlicet & PAVLO, de propria trado dominatione, CLVNIACVM scilicet quæ sita est super fluuiū qui Grauna vocatur, cū cortile & manso indominicato, & capella quæ est in honore Sanctæ cum omnibus rebus am, capellis, mancipiis utriusque sexus, vineis, campis, pratis, silvis, aquis earumque decursibus, farinariis, exitibus et regressibus, cultum et incultum, cum omni integritate. Quæ res site sunt in comitatu Matiscouxor mea Ingelberga, primum pro amore Dei, inde pro anima senioris mei Odonis regis, progenitoris ac genitricis mee, pro me et uxore mea, salute scilicet anima
Abbreviated transcription (French):
NEPOTICIIVS SARMANNI SGUI¬
GONIS S IGBERTI SSTITHA¬
NI SAERACLI SGOTBRANNI
TARDICOMITIS S IS NARDIS
URSONIS GRECI SRatALdIS
DI SAMBLARDI SALMARDI
Sachedi S UUIDONIS S GRIOr¬
BERTI S UOBERTI SARNALDI
SAmandi SNualonis S Rotb̃ti S̾ Bodo¬
nis S̾ Arsonis. S Girbaldi SIsmidonis
Geraldi  Truanni.

Expanded text:
nepotis ejus, S. Armanni, S. Wigonis, S. Ugberti, S. Stephani, S. Veracli, S. Gotbransin, tardi comitis, S. Ignardi, S. Ursonis Graeci, S. Rataldi, S. di, S. Ambladi, S. Aleardi, S. Achedei, S. Windonis, S. Grimberti, S. Umberti, S. Arnaldi, S. Armandi, S. Walonis, S. Roberti, S. Bodonis, S. Athonis. S. Girbandi, S. Ismendonis, Geraldi, S. Truanni.
Abbreviated transcription (Latin):
absentibus & filiis & posteris ur̃is. S iã finẽ rei ꝓqua nunc satagimꝰ : uideamꝰ. Om̃s igitur
loco huic cluniaco malefacientes: & c̃tra c̃gregationẽ istã inique agentes. anathemate digni
erunt. & beati P&rigladio feriendi : usq ad em̃dationẽ c̃gruã. Om̃s uͦ loco huic eluniaco
bene facientes & erga c̃ gregationẽ istã recte agentes. pacẽq seruantes. grãm & miscđiam xp̃i

Expanded text:
absentibus & filiis & posteris vestris. Sed iam finem rei, pro qua nunc satagimus, videamus. Omnes igitur absentibus & filiis & posteris vestris. Sed iam finem rei, pro qua nunc satagimus, videamus. Omnes igitur loco huic Cluniaco malefacientes & contra congregationem istam inique agentes, anathemate digni erunt, & beati Petri gladio feriendi vsque ad emendationem congruam. Omnes autem loco huic Cluniaco benefacientes, & erga cōgregationem istam recte agentes, pacemque seruantes, gratiam & misericordi
Abbreviated transcription (Latin):
tiunt᷑ nr̃ boscus de cluniaco. & boscus comitalis. Uersus igiacũ : t̃minꝰ ẽ. ad carmos suꝑ
montẽ mediũ. Hos igit᷑ terminos sacratibanni huic monas terio cluniaco & uillae et¬
& burgo parit̃ p̃figimꝰ. hos limites plena certitadine assignamꝰ. p̃cipientes in nomine dni
haec lecsturus uł auditurus. ẽ. contestantes. ut bannũ hunc scient̃ ñ infringatis. ut eiꝰ legem et
singuli & om̃s teneatis. Siquis uͦ eam in uno hoꝵ quae supͣ uetita sunt scient̃ infregerit. & abbate
uł priore. uł camerio. uł decano cluniacensi c̃uentus. & sicut uisũ fuerit ab eis indutiatꝰ.
iacebit: Etiã si qͥ urm̃ c̃tra illũ talẽ ab abbate uł fr̃ib int̾pellati fuerint: coercere eũ & ad
emendationẽ urgere debebunt. Ex cõmunicatus aut̃ ꝓbanno fracto. ubi emendationẽ con
gruam fecerit : ab soluatur. Lex aut̃ banni huiꝰ : ñ uob solis ponit᷑ qui p̾sentes estis. s: & cunctis

Expanded text:
ter boscus de Cluniaco, et boscus comitalis. Versus Igiacum terminus est ad Carmos, super montem medium. Nos igitur terminos sacrati banni huic monasterio Cluniaco, et villae ac burgo pariter praefigimus, hos limites plena certitudine assignamus, praecipientes in nomine Dhaec lecturus vel auditurus est, contestantes ut bannum hunc scienter non infringatis, ut ejus legem et singuli et omnes teneatis. Si quis vero eam in uno horum quae supra vetita sunt scienter infregerit, et ab abbate, vel priore, vel camerario, vel decano Cluniacensis conventus, et sicut visum fuerit ab eis, induciatusioni subjacebit. Etiam si qui vestrum contra illum talem, ab abbate vel fratribus interpellati fuerint, coercere eum, et ad emendationem urgere debebunt. Excomgruam fecerit, absoluatur. Lex autem banni huius non vobis solis ponitur qui præsentes estis, sed & cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
aut tui fr̃ spualis germinis fructus ꝑsubrogationẽ alicuiꝰ. extrantȩ conuersationis x infe¬
cundȩ supplantationis aliquo deinceps tempore deficiat᷑ uł occasione depereat: curam
illius loci tibi cuisq successoribꝰ in ꝑp& uum in nra uice cõmittimꝰ. ut in eius gubernatione
ustodia nr̃ȩ sollicitudinis tũ om̃sq successores tui & potestatẽ habeai
tia. quatinꝰ idonea & huic officio digna in loco regiminis scđm regulam sc̃i .B. ꝑsona subro¬
getur. & quic quid in monasterio ad agm̃tum & obseruationẽ monasticȩ religionis institui.
uł emendari oportuerit. ur̃o sẽꝑ magisterio & dispensatione amminiseretꝰ: salua quidem
in om̃ibꝰ auctoritate sedis apłicȩ cuiꝰ uris locus ille. eẽ. dinoscitꝰ. &cȩc̃is quȩ c̃secratione abba¬
tis & frm̃ monas teri nec ñ & alioꝵ ad id ꝑtinentiũ seu de redditione census. postremo de

Expanded text:
aut tui, frater, spiritualis germinis fructus, per subrogationem alicujus extraneae conversationis et infeaut tui, frater, spiritualis germinis fructus, per subrogationem alicujus extraneae conversationis et infecundae supplantationis, aliquo deinceps tempore deficiat vel occasione depereat; curam illius loci tibi tuisque successoribus in perpetuum in nostra vice committimus, ut in ejus gubernatione atque custodia nostrae solltia quatenus idonea, et huic officio digna in loco Regiminis secundùm Regulam sancti Benedicti persona subrogetur: et quidquid in Monasterio ad augmentum et observationem Monasticæ Religionis institui vel emendari oportuerit, vestro semper Magisterio et dispensatione amministretur. Salva quidem in omnibus auctoritate Sedis Apostolicæ, cujus juris locus ille esse dignoscitur, et cæteris quæ de consecratione Abbatis et fratrum monasterii nec non et aliorum ad id pertinentium, seu de redditione census, postremo de
Abbreviated transcription (Latin):
apłicȩ sedi sicut & aliqua alia monasteria cempore nr̃i poncificatiis a matilde filis
ciusdẽ marchionis .s. quondã decreta & corroborata constitutione ficdit x tam
aliis quȩ ad cõmunionẽ & confirmationẽ eiusdẽ locifecunus habetꝰ priullegiis ut iadẽ
ꝑ singulos annos beato PetRo n aius apłice sedi inp̾sentia romani pontficissant aiꝰ
auri impensioni peddatꝰ. Uerũ quia tu dilec tissime fr̃ & abbas uenerande ad regendũ illud
idem monasteriũ de congregatione cluniacensis imonasteii ciuidõ auctore p̃: eẽ. dinosce¬
ris. frẽm .W. nobis donasti. uirũ religiosũ. & prudent̃ ed occum. qui ibidẽ sacrȩ lreligio¬
nis formã atq doccrinã scđm regulam scĩ Benedicti & urȩ̃ conuersationis consuetdinẽ
edoceret. & dõ auxiliante institueret: ne huiꝰ aedificationis uestigia mposterũ deleant᷑.

Expanded text:
apostolicae sedi, sicut et aliqua alia monasteria tempore nostri pontificatus, a Mathilde, filia apostolicae sedi, sicut et aliqua alia monasteria tempore nostri pontificatus, a Mathilde, filia ejusdem marchionis Bonifacii, quondam decreta et corroboaliis, quae ad communionem et confirmationem ejusdem loci fecimus habetur privilegiis, ut inde per singulos annos beato Petro et ejus apostolicae sedi, in praesentia Romani pontificis aut ejus auri impensioni reddatur. Verum quia tu, dilectissime frater et abbas venerande, ad regendum illud idem monasterium de congregatione Cluniacensis monasterii, cui, Deo auctore, praeesse dignosceris, fratrem Widonem nobis donasti, virum religiosum et prudenter edoctum, qui ibidem sacrae religionis formedoceret, et, Deo auxiliante, institueret; ne hujus aedificationis vestigia in posterum deleantur,
Abbreviated transcription (Latin):
RCGORIUS ꝙ̃s seruus seruor ui dĩ Hyooni uentrabili abbati clumacensis monas¬
ionas terii suisq suec essoribus in ꝑp&uum. Suscepti nos officircura cõpellit ueneraba libꝰ
locis & precipue his qui ꝓpruiuris suntuscȩ Romane a eccłaeritale nrae dispensationis
adhibere diligentiam ut ubi illis ex maxune apłicis p̃rinleguis &i memorabili auogo¬
te firmentꝰ quaei ad sucrȩa rudicionis studuo. & ad peligiose iutȩ ꝓ¬
nã spiritalis grãe aedificationẽ potissinunitasermirosetintur. Qua ꝓpt̃ de spiritalia
gubernatione & statu monasterii sos beuedicti uonsisplis int̾ lectora padi & la¬
semel impendimꝰ semꝑ cũ dĩ aduitorio sollicitudo iugdeti & sicut in illo aqstoꝵ
a quibus constructũ & deo oblatũ est iom̃i tẽpore deuocio. fides ubt &pl& isita ad
ac operdur auetoritas. Namq monasteriũ illud theclal do illustriuro patre
chionis bonefacii constitutũ est: traditũ uͦ & inꝓpriũ ius collatũ. beato Perud &e eiꝰ

Expanded text:
copus, servus servorum Dei, HUGONI, venerabili abbati Cluniacensis monasterii, suisque successoribus in perpetuum. Suscepti nos officii cura compellit venerabilibus locis, et praecipue his quae proprii juris sunt sanctae Romanae Ecclesiae, talem nostrae dispensationis adhibere diligentiam, ut in illis ea maxime apostolicis privilegiis et memorabili auctoritate firmentur quae ad sacrae eruditionis studium, et ad religiosae vitae Quapropter de spiritali gubernatione et statu monasterii Sancti Benedicti, consistentis inter littora Padi et Lanostra, quam semel impendimus, semper cum Dei adjutorio sollicitudo vigilet. Et sicut in illo auctorum, a quibus, constructum et Deo oblatum est, omni tempore devotio, ac operetur auctoritas. Namque monasterium illud a Thedaldo, illustri viro, patre marchionis Bonifacii constitutum est, traditum vero et in proprium jus collatum beato Petro et ejus
Abbreviated transcription (Latin):
puntiae. qui auxilio esse possunt habitatorib
sepius nominat loc apłicȩ benedictionis et abso¬
lutionis munus mittimꝰ. Ipsisq om̃ium suoꝵ pec¬
caminũ ueniã implorantes. incunctis beneftieri
quȩ a nõb̾ et aceteris fidelib in hac sca romane
a ecła cotidie fiunt ex parte dĩ sc̃iq petri et nr̃a.
partẽ et sotietatẽ damꝰ eo obtentu ut semꝑ aqdiu¬
tores et defensores p̃distiloci om̃iumq ad se ꝑtinen¬
tiũ de om̃ib sibi contrariis existant. Qđ sineglex¬
rint. ñ solũ tanto beneficiõ priuabunt᷑. seqd insu
depotestate obdefensionẽ fideliũ adõ sibidata
indie ultimi examinis sine dubiorationẽ reqd¬
dent DATA Kł APRILIS

Expanded text:
Prouintiae, qui auxilio esse possunt habitatoribus Prouintiae, qui auxilio esse possunt habitatoribus sepius nominati loci, apostolicę benedictionis et absolutionis munus mittimus, ipsisque, omnium suorum peccaminum ueniam implorantes, in cunctis benefactis quę a nobis et a ceteris fidelibus in hac sancta Romana aecclesia cotidie fiunt, ex parte Dei sanctique Petri et nostra, partem et sotietatem damus, eo obtentu ut semper adiutores et defensores predicti loci omniumque ad se pertinentium de omnibus sibi contrariis existant. Quod, si neglexerint, non solum tanto beneficio priuabuntur, sed insuper de potestate ob defensionem fidelium a Deo sibi data in die ultimi examinis sine dubio rationem reddent. DATA KALENDIS
Abbreviated transcription (Latin):
dinis ministris uob cõmissis excõmunicare p̃cipia¬
tis. Siquis aut̃ ur̃m qđ minime credͥo futurũ ñoboe¬
dierit huic iussioni nr̃ãe. de contentu inobedientie
nouerit sehabiturũ rationẽ ante tribunal xp̃i¬
pse nempe dixit. Quiuosaudit me audit. et quiuos
spernit me spernit. Sedet seniori qua s ur eueren¬
qͥodomno uulelino comitineeñ p̃cipue bonitatis
et dulcedinis domno hugoni comiti. qomnoq Rai¬
naldo comiti sup nominati domni uiulalmi filio.
bone qͦq indolis actotius affestudilectionis amplec¬
tengo domno Ot toni comiti om̃i & iam reueren¬
tia. et ueratione dignissimȩ domnȩ adel aidi co¬
mitisse cognom̃to blanche. nuruiq eiꝰ domne gir¬
berge comitissȩ. sed et in lustrib: uiris dͥomno uiui¬
goni uice comiti: et fr̃i eiꝰ qdomno uuilelmo. domino
qͦq Odulrico et domno ansedeo et c&eris pͥncipib
et optimatib totius burgundiae: aquitaniae. et

Expanded text:
dinis ministris uobis commissis excommunicare precipiadinis ministris uobis commissis excommunicare precipiatis. Si quis autem uestrum, quod minime credo futurum, non oboedierit huic iussioni nostrae, de contentu inobedientie nouerit se habiturum rationem ante tribunal Xpisti. Ipse nempe dixit: «Qui uos audit, me audit et qui uos spernit, me spernit». Sed et seniori, quamplurimum reuerendo, domno Uuilelmo comiti, necnon precipue bonitatis et dulcedinis domno Hugoni comiti, domnoque Rainaldo comiti supranominati domni Uuilalmi filio, bone quoque indolis ac totius affectu dilectionis amplectendo domno Ottoni comiti, omni &iam reuerentia et ueneracione dignissimę domnę Adelaidi comitisse, cognomento Blanche, nuruique eius domne Girberge comitissę, sed et inlustribus uiris domno Uuigoni uicecomiti et fratri eius domno Uuilelmo, domno quoque Odulrico et domno Ansedeo et c&eris principibus et optimatibus totius Burgundiae, Aquitaniae et