comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex operibus ad sum̃tes. quia dictalegis. quȩ antemultus generationas dep̃sentiaeius
exposuertant in ipsoc̃ signant᷑. Etimaginesgestoiũ morsci a anteipsũ patri archciac ob
ipsius ꝑomĩa typum ferebant. Tepus quoq aduentꝰcius . hoc .ẽ. ipsũ in quouenerat
eximiũ ꝓphetcis se uideretur qđ a contribuli populo  apropriagentesperaretr hiscu
aduentus ad salut ẽmundi fueratrȩꝓmissus Vid et᷑ enĩ magis c̃senuensratioeẽ uthoe fiera
quã magnisicentia ꝓphectilis. Nunc aut̃ eũ ꝓphecȩdicant omnẽ illã spẽ quȩ des alutemun¬
centia ꝓpheaca c̃ firmat᷑: ludȩ nãq exinitio adfore aliquandohunciuirũ ꝑquẽ cunctere¬
paront᷑ueris simatra ditione susceperant & cotidiem editantes acpspicientes quando
cius fiera aduentꝰ. ubi ad essecũ uider & signa ac ꝓdiga sic̃ deco ad seriptũ suerat adiplen¬

Expanded text:
ex operibus assumentes, qui dicta legis quam ante multas generationes de poenitentia ejus ex operibus assumentes, qui dicta legis quam ante multas generationes de poenitentia ejus exposuerant in ipso designantur, et imaginem gestorum Moysi, et ante ipsum patriarchae Jacob ipsius per omnia typum ferebant. Tempus quoque adventus ejus, hoc est ipsum in quo venerat eximium prophetasse videretur, quod a contribuli populo et a propria gente speraretur is cujus adventus ad salutem mundi fuerat repromissus, videtur enim magis consequens ratio esse ut hoc fieret quam magnificentia prophetalis. Nunc autem cum prophetae dicant omnem illam spem quae de salute muncentia prophetica confirmatur. Judaei namque ex initio affore aliquando hunc virum, per quem cuncta reparantur verissima traditione suscepererunt, et quotidie meditantes, ac perspicientes quando ejus fieret adventus, ubi adesse eum viderunt, et signa ac prodigia sicut de eo ascriptum fuerat adimplen
Abbreviated transcription (Latin):
rogni fiatportio. cuiscad obediendũ spesubiecerit. Et quiadesimtũ ẽ apuddm̃
n pos seunũ hominẽ utriusq regniesse seruũ. omnistudio dateoperã in bomi
a quosdã ex diuitili neglegentes gadĩcultũ uider& . huiusreuita a paruit ueritati
Nemo potestin quit duobus dominis seruire. Etñ potestis dõ seruire. & mã moue.
Mã monapatria eorũ uoce diuitias uocans. Hicergouerus ꝓ phȩca quiin iudaea
nobis apparuit utaudistis quiscuns publice solaiussione faciebat cȩcosuidere
surdos audire. sugabat doemones. agris sanitatẽ reddebat. & mortuis uitam.
Cũq pichileies sa in possibile. etiã cogitationes hominũ ꝑuidebat qđ nulli est
possibile niisi solidõ. Hi cadnuntiauit regniũ dĩ cuinos deomnibus quedicebat
tam quã uero ꝓphete credimꝰ firmitatẽ fideinrẽ. Non solũ enĩ ex uerbiseius. sed

Expanded text:
regni fiat portio cui se ad obediendum ipse subjecerit. Et quia definitum est apud Dominum regni fiat portio cui se ad obediendum ipse subjecerit. Et quia definitum est apud Dominum non posse unum hominem utriusque regni esse servum, omni studio date operam in boniet quosdam ex divitibus negligentes erga Domini cultum videret, hujus rei ita aperuit veritatem. « Nemo potest, inquit, duobus dominis servire, et non potestis Domino servire, et mammonae , » mammona, patria eorum voce, divitias vocans. Hic ergo verus Propheta est quia in Judaea nobis apparuit, ut audistis, qui stans publice sola jussione faciebat caecos videre, surdos audire, fugabat daemones, aegris sanitatem reddebat, et mortuis vitam, cumque nihil esset ei impossibile etiam cogitationes hominum praevidebat, quod nulli est possibile nisi soli Deo; hic annuntiabat regnum Dei, cui nos de omnibus quae dicebat tanquam vero Prophetae credimus, firmitatem fidei nostrae non solum ex verbis ejus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ł pt̃ quod consiluumdo unicuiq discentiũ libent̃ p̃bere aurẽ uerbodĩ a en amoreue¬
ritatis audir equȩdicimꝰ ut mensoptimosemin esuscepto ꝑbonos actꝰ lecosafferat ruc
Nam simedocente caduȩ ad salutẽ pertinent recipereqius abnuit &: animo prauis
opiniolub: occupato obsis terenititur . ñ ex no sed exsem& ipso habebit pereundicau¬
sam. Deb& enĩius toiudicio ex aminarequedicimꝰ. & intellegere quia ũba lo qͥm᷑ uerita
Vtrognits his quȩ s ut sunt . & in bonisactib dirogens uiã suã regnicȩlorũ possitpar¬
ticeps inueniri subiciens sibi carnis desideria & dominꝰ eorũ factꝰ. utita demũ etiã
ipsefiatdominatoris omniũ iocunda possessio. Nãqͥ permana inmale& seruu
ẽ mali ũ potestefsici portiobom donepmana inmalo: qui a abinitioutante ia
diximus duo regna sitituit ds̃. & potes tatem dedit unicuiq. hominũ utillius

Expanded text:
onsilium do unicuique discenti, libenter praebere aurem verbo Dei, et cum amore veritatis Domini audire quae dicimus, ut mens, optimo semine suscepto, per bonos actus laetos afferat fructus. Nam si me docente ea quae ad salutem pertinent, recipere quis abnuit, et animo pravis opinionibus occupato obsistere nititur, non ex vobis, sed ex semetipso habebit pereundi causam. Debet enim justo judicio examinare quae dicimus, et intelligere quia verba loquimur veritatis, ut cognitis his quae sunt ut sunt, in bonis actibus dirigens viam suam regni coelorum possit particeps inveniri, subjiciens sibi carnis desideria, et dominus eorum factus, ut ita demum etiam ipse fiat dominatoris omnium jucunda possessio. Nam qui permanet in malo et servus est mali, non potest effici portio boni, donec permanet in malo, quia ab initio, ut ante jam diximus, duo regna statuit Deus, et potestatem dedit unicuique hominum, ut illius
Abbreviated transcription (Latin):
itineris labor qr infinceius reqͥeserit. Nã& ipseuerꝰ ꝓpheta abin itiomund
ꝑ scłm currens festinatadreqͥem. Ad ẽenĩ nob omnib: dicbus & siquando
neces sec̃ appara a corriginos. ut ob teperantes sibiadutã ꝑducatȩt̾nã¬

Expanded text:
itineris labor, quia in fine ejus requies erit. Nam et ipse verus Propheta ab initio mundi itineris labor, quia in fine ejus requies erit. Nam et ipse verus Propheta ab initio mundi per saeculum currens, festinat ad requiem. Adest enim nobis omnibus diebus, et si quando necesse est apparet, et corrigit nos, ut obtemperantes sibi ad
Abbreviated transcription (Latin):
scłm fu turum. Neergoimpediamur ordine locorũ acte porũ ꝑ muttintes pͥmo
quesitdĩ uistitiare quiramus uitam quã ñ acturi abund antiuit co bonisope¬
ribus repletimur quo possimus ad regnũdĩ tãquã a durbem maximam
ꝑuenire. D senĩ hisqͥrecte sentiunt ꝑ ipsa cperamundi q̃ fec̾ mam festꝰ est ipsius
crcaturesue ut ens testimonio & idõcũ dedõ dubitatio es sep̃ debeat. desola
uunceius iustitia requiramꝰ & regno. Ideo ꝑ suadeo primũ iustitã eius
currentes utipsoduce usi nullũ uiaehuius patia murerrorẽ. Sienim
ipsũ sequentes in gredimeriumꝰ. illã quo ꝑ uenire cupimꝰ ciuitatẽ omĩa iãdo
quib querit᷑ oculi sudebimꝰ tãquã heredesomniũ facti. Intellegiteraq ui
tã esschuno uiterarẽ cursũ cuatoreseosquinosinftruunt ł qͥbonaoperager

Expanded text:
saeculum futurum. Ne ergo impediamur, ordinem locorum ac temporum permutantes, primo saeculum futurum. Ne ergo impediamur, ordinem locorum ac temporum permutantes, primo quae sit Dei justitia requiramus, et tanquam iter acturi abundanti viatico bonis operibus repleamur, quo possimus ad regnum Domini tanquam ad urbem maximam pervenire. Deus enim his qui recte sentiunt per ipsa opera mundi quae facit manifestus est, ipsius creaturae suae utens testimonio, et ideo cum de Deo dubitatio esse non debeat, de sola nunc ejus justitia requiramus et regno. Ideo persuadeo primum justitiam ejusrum velocitate currentes, ut ipso duce usi, nullum viae hujus patiamur errorem. Si enim ipsum sequentes ingredi meruerimus, illam quo pervenire cupimus civitatem, omnia jam de quibus quaeritur oculis videbimus tanquam haeredes omnium facti. Intelligite itaque viam esse hunc vitae nostrae cursum, viatores qui nos instruunt, vel bona opera gerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Si qui sergohis oboedierit dõ ut dictũ est. magnũ munꝰ offert: Quiaũthisresis¬
terit aut moboediens exaterit : Ñ his sedd nõ saluator pr̃o cuiꝰlegatione fungunt᷑
resistit: i pt̃ quod pͥmũ comniũ iustiaã dĩ regnũq eius inquirere. & suisius siorib
obtẽperare. Iustitiã quidẽ ut recteagere docetmur: Regnũ uero at quȩsitmer¬
cespositti laboris a patientienouerimus. in quo ẽ bonis quidc̃ ȩ t̃norũ bonar
remuneratio: His aut̃ qui c̃trauolunta tẽcius eger᷑. ꝓunius cuiusq gestis poena¬
rũ dignarefaitutio: Hicergo hocẽ in p̃sentiuita positosoporta uosagnoscere uolun¬
tatem dĩ uln& agendi a sacrificandi ÷ locus. Qm̃ in aliis locis sacrificare
absq rep̃ hensione tenere etdocere quibus agendum est mandamus: Vnaqueq¬
& enimres suum tẽpus hab& & locũ. O perũ hiclocusẽ tepusuero ẽ meritorũ

Expanded text:
Si quis ergo his obedierit, Deo, ut dictum est, magnum munus offert. Qui autem his restiSi quis ergo his obedierit, Deo, ut dictum est, magnum munus offert. Qui autem his restiterit, aut inobediens exstiterit, non his, sed Domino Salvatori nostro, cujus legatione funguntur, resobtemperare. Justitiam quidem, ut recte agere doceamus; Regnum vero, ut quae sit merces posita laboris et patientiae noverimus, in quo est bonis quidem aeternorum bonorum remuneratio, his autem qui contra voluntatem ejus egerunt: pro uniuscujusque gestis poenarum digna restitutio, hic ergo, hoc est, in praesenti vita positos, oportet nos agnoscere voluntatem Dei, ubi et agendi et sacrificandi est locus. Quoniam in aliis locis sacrificare absque reprehensione tenere, et docere, quibus agendum est, mandamus. CAetenim res tempus suum habet et locum. Operum hic locus est, tempus vero meritorum est
Abbreviated transcription (Latin):
& coinc̃ sultonichil: Quicũq eñ oboediunt epis suis uident᷑ quidẽ aliquid grȩ̃ c̃fer¬
redõ Quicut̃ cis ñobocdiunt indubit ant̃rei& reꝓbiexi stunt. Porro ipsi ad õ donũ
sũmim uneris c̃sequunt᷑. quiꝰtitiȩa p̃ceptieius semitas incedentes suis doccoribi
quirecteepĩmn tellegunt᷑ libent̃ oboediumt. Dequib & beatꝰ petrus instructor
Vident᷑ mic hihi quilocuntur ũbũ ueritatis & qͥilluminantanimas hominum
similesesseradiisolis. quiut ꝓcesserint & apparu erint mundo celari ultra aut
occultari nullatenius possunt. Dũ ñ tã uident᷑ ab hominib: quã uidereom¬
nibuis p̃stant . Vnde & bencipsa ꝑ seueritus adueritatis p̃conesait. Vosestis lux
mundi. Et ñ potestciuitas absc̃di supramontẽ posita. Neq accendunt lucernã
& ponunteã submodio sed suꝑ candelabrũ. utõnibi luceat quam domosunt.¬

Expanded text:
et eo inconsulto nihil. Quicunque enim obediunt episcopis suis, videntur quidem aliquid gratiae conferet eo inconsulto nihil. Quicunque enim obediunt episcopis suis, videntur quidem aliquid gratiae conferre Deo. Qui autem eis non odediunt, indubitanter rei et reprobi existunt. Porro ipsi a Deo donum summi muneris consequuntur, qui justitiae et praecepti ejus semitas incedentes, doctoribus suis qui recte episcopi intelliguntur libenter obediunt. De quibus et beatus Petrus instructor,Videntur mihi qui loquuntur verba veritatis, et qui illuminant animas hominum similes esse radiis solis. Qui ut processerint et apparuerint mundo, celari ultra, aut occultari nullatenus possunt, dum non tam videntur ab hominibus quam videre omnibus praestant. Unde et bene ipsa per se Veritas ad veritatis praecones ait: « Vos estis lux mundi, et non potest civitas abscondi supra montem posita, neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed su
Abbreviated transcription (Latin):
qui a cȩliac t̃redñs est . Etadipsius uosimagnẽ ac similitudinẽ reformate. sicut
miscricors est quioriri facit solẽ suũ suꝑ bonosa malos & pluit suꝑiustos & iniusto
Huncergo imitamim & hunctimete & si c̃ mandatũ dat᷑ hominib: Dnm̃dm̃
tiũ timebis & ipsisoliseruies. in fidelib: quidẽ domitdns & absens habetur
his c quibus cẽ non creditur & mandati seiu s ñ obȩdiunt atq obidillis uidetur
qua si dormiredns quia propeccatis suis niexaudiunt᷑. qua propt̃ cunetis sidelib
chil alisq ꝙĩ pro prulicetiã agant. Non utiq missas sinecuis iussu qͥsq: prborũ
in suap arroechaagat ñ baptira. Necquicquã absq eius ꝑ missufaciat. Similit¬
& reliqui populi maiores scilic& & minores ꝑ erus licentiã quac quid agendũ est
agant nec sinecius ꝑmissu asua parro echia abscedant. ł iea aduentantes
morari p̃sumant. Animeuero eorũ eicreditȩs ideo omr̃aeius c̃silio ageredebent

Expanded text:
qui et coeli ac terrae Dominus est. Et ad ipsius vos imaginem ac similitudinem reformate, sicut  coelestis misericors est , qui oriri facit solem suum super bonos et malos et pluit super justos et injustos . » Hunc ergo imitamini, et hunc timete, et, sicut mandatum datur hominibus, Dominum Deum tuum timebis, et illi soli servies. Infidelibus quidem dormit Dominus, et absens habetur his a quibus esse non creditur, et mandatis ejus non obediunt, atque ob illis videtur quasi dormire Dominus, quia pro peccatis suis non exaudiuntur. Quapropter cunctis fidelibus, tique missas sine ejus jussu quisque presbyterorum in sua parochia agat, non baptizet, nec quidquam absque ejus permissu faciat. Similiter et reliqui populi, majores scilicet ac minores, per ejus licentiam quidquid agendum est, agant, nec sine ejus permissu a sua parochia abscedant, vel in ea adventantes morari praesumant. Animae vero eorum ei creditae sunt. Ideo omnia ejus consilio agere debent,
Abbreviated transcription (Latin):
dusess& Amuliere : cumsemundũ ante triduum ꝓfiteretur panes
p̃posctiouismanducauit : Ad domini camysteria tales eligantur
qui anteor dmationem contuges sucs nouerint: Quod si post ordinatiorẽ
minis trocontigerit ꝓprium in uadere cubileuxoris: sacrari i ñ intra
rentibus holo caustioblationem suscipiat nead domiici corporis
portionẽ accedat aquam sesacerdotum porrigatmanibus hostia fo¬
rifisecus claudat minora geratofficia. Vrceum sane ad altare sug¬
gerat. Si forte quispiã presbiter siuediaconus sacrariis indonẽ uł uelũ
subtracta uendiderit : uidȩ similis estimabitur scariothis Qui ꝓ pt̃
cupiditatẽ fecerit hocopus. nouerit se supradicti iudȩ suscepturũ¬

Expanded text:
ndus esset a muliere, cum se mundum ante triduum profiteretur, panes ndus esset a muliere, cum se mundum ante triduum profiteretur, panes propositionis manducavit. Ad Dominica autem mysteria tales eligantur, qui ante ordinationem conjuges suas noverint. Quod si post ordinationem ministro altaris contigerit proprium invadere cubile uxoris, sacrarii non intret rentibus holocausti 676 oblationem suscipiat, nec ad Dominici corporis portionem accedat. Aquam sacerdotum porrigat manibus, ostia forinsecus claudat, minora gerat officia, urcium sane ad altare suggerat. Si forte quispiam presbyter sive diaconus sacrarii sindonem vel velum subtracta vendiderit, Judae similis aestimabitur Scariotis. Qui propter cupiditatem fecerit hoc opus, noverit se supradicti Judae suscepturu
Abbreviated transcription (Latin):
sexq mensibus ad ominico erit altari graui percussus a nathe mathe.
Quodsicdericũ prbt non amoriuerit. decemannis & quinq: mensibus
cõmunicatus sit ꝓpter quod dedominicis sacramentis suluectiora sibi ñ
a monuerit mninisteria. & posteacũ gandihumilitate matrire concili¬
eturecłȩ. Palla uero & uela quȩ in scũ aru sordidata suerint minis terio
mense  Nefor tepuluis dominci corporis maledectdat sindoneforis ablu
rnt &erithȩco perantipeecatum. Id cirto intrasacrariũ minis tris pre
ꝓpt̃ hocpichil aliudtangat. Sed non ipsapeluis uelis apponatur la¬
uandis quȩ ad dominicialtaris cultũ pertinent: Pallae malia pelue
lauentur & in alia uela ianuarum. Etiã cura sit hostiariis exam moni¬
tionemaioris nequis nieglegens autignarus aduelumianiuȩ domus
dnĩ manus in cognite tergat. sed statim coercitus discatomĩs homo
suid aicodefragmentis oblationum dñĩ ponatur ad mensam. Un de
scistuqui passim sacrariipanes sibiad comedendem poscer& simi

Expanded text:
sexque mensibus a Dominico alienus erit altari, gravi percussus anathemate. Quod si clericum presbyter non admonuerit, decem annis et quinque mensibus excommunicatus sit, propterea quod de Dominicis sacramentis subjecta sibi non admonuerit ministeria; et postea cum gravi humilitate matri reconcilietur Ecclesiae. Pallas vero et vela quae in sanctuarii sordidata fuerint ministerio, mensae, ne forte pulvis Dominici corporis male decidat a sindone foris abluta, et erit haec operanti peccatum. Idcirco intra sacrarium ministris praepraeter hoc nihil aliud tangat. Sed nec ipsa pelvis velis apponatur lavandis, nisi quae ad Dominici altaris cultum pertinent. Pallae in alia pelve laventur, et in alia vela januarum. Etiam cura sit ostiariis ex admonitione majorum, ne quis negligens, aut ignarus ad velum januae domus Domini manus incondite tergat; sed statim coercitus discat omnis homom extero, sive laico de fragmentis oblationum Domini ponatur ad mensam. Unde scis tu, qui passim sacrarii
Abbreviated transcription (Latin):
a constantini imperatoris contramachariũ epm̃ & stephanũ eiusdiscipulum
acrdiquo sepõs qui pro frumento titaniar eđesis seminauer᷑. Vinũ miscuer
aquȩ & proximopotũdeder᷑ euersione turbidã & tmpq̃uã lupiagni simu¬
labant mendeccium & uerita sutm̃ daciũ refutabatur. Nossectiu o porta
lica c&ert ñ in firment quat tuor eẽ principalia ex quib: plenus simũ fideido¬

Expanded text:
et Constantini imperatoris contra Macharium episcopum, et Stephanum ejus discipulum, et Constantini imperatoris contra Macharium episcopum, et Stephanum ejus discipulum, ac reliquos episcopos, qui pro frumento zizania Ecclesiis seminaverunt, vinum miscuerunt aquae, et proximo potum dederunt eversione turbida, et tanquam lupi agni simulabant mendacium, et veritas ut mendacium refutabatur. Nosse etiam oportet licet certa non infirmentur quatuor esse principalia concilia ex quibus plenissimam fidei do
Abbreviated transcription (Latin):
qua metiã in ferioris suerint exorȩ : placuit ut scđm sinodũnicna congregats
tutã cẽ ut abumͦ. id martii usq: in diemnonas a prłis diebus scilica. xxuiii qua¬
bscumq: lunanata suerit in quolib& medio spatio ꝑ hib& facere initiũ primi
etium sidiesabbatorum in ciderit consequeno die dominico idẽ luna xvpascha
anceni concilii capitula & ueraeẽ p̃dictã iulu pape epłam Nobis aut̃ qui¬
dam cton sortio srm̃nrorum orientales testatisunt seuidis se conciliũ rucetium
Habens potiossem quat tuor cuangoli orum magnitudinem. Continens in seres¬
siones epis coporum .&. introductiones iudiciaq quȩr imoniarũ atq definitiores
& consaitutiones uecnona subscriptiones eorum: Ad cuius similitud inõnagnũ
ce dc idonen se concilium conscriptũ cẽ confirmauerunt. & demũ alia constan¬
tino poli condita. Vnumuidelica subius tiniano imperatore contradi impug¬
natores origino didimũ et euuagriũ & aliud temporibus a gathonis papae

Expanded text:
s fuerint exortae, placuit ut secundum synodum Nicaenam congregatis tutum esse ut ab VIII Idus Martii usque in idem Nonas Aprilis, diebus scilicet 28, qualiscunque luna nata fuerit in quolibet medio spatio, perhibet facere initium primi et si die Sabbatorum inciderit, consequenti die Dominico, id est luna XV, Pascha aeni concilii capitula, et veram esse praedictam Julii papae epistolam. Nobis autem quidam e consortio fratrum nostrorum Orientales testati sunt se vidisse concilium Nicaenum habens potiorem quatuor Evangeliorum magnitudinem, continens in se sessiones episcoporum, et introductiones, judiciaque querimoniarum, atque definitiones et constitutiones, necnon et subscriptiones eorum. Ad cujus similitudinem magnum Chalcedonense concilium conscriptum esse confirmaverunt, et demum alia Constantinopoli condita, unum videlicet sub Justiniano imperatore, contra Dei impugnatores Origenem, Didymum, et Evagrium, et aliud temporibus Agathonis papae
Abbreviated transcription (Latin):
nis quem anifesto iudicio conuincuntur. ⁊usi quȩ iudiciario ordinepub¬
licant᷑ :Nullus enim quisuis ẽ rebus expoliatus auta sedepropria. ui
aut terrore pulsus antequã omiã sibi ablataei legibus restituantur ..p
sepacifice diusuis fruatur honoribus sediq proprĩe regular it̃restitutus.
etus multo tempore liberepotintur honore iuxtuc anomcã accusari uocari

Expanded text:
nisi quae manifesto judicio convincuntur, nisi quae judiciario ordine pubnisi quae manifesto judicio convincuntur, nisi quae judiciario ordine publicantur. Nullus enim qui suis rebus est spoliatus, aut a sede propria vi aut terripse pacifice diu suis fruatur honoribus, sedique propriae regulariter restitutus, ejus multo tempore libere potiatur honore, juxta canonicam instituti
Abbreviated transcription (Latin):
ulatmauom suie qucanica. seo quep ost modum facet sunt subor dinerum eron
ac tem porum capitulis sus distince subhuius uolumimis aspectulo caumus
Subi tiertes etam reliquadecreta p̃sulũ romanorũ usq ad scm̃ gregorium ae
uas dameptas ipsius in quibus proculmine secdisapostoligȩ rim par coneilera
eu ett antoute soquatieius eccdesi astici ordinis disciplina inunum a nebiscons¬
ta atq digesta & suipsules pat nis instituantur regulis  oboȩchente secleminis
tri uł populi spiritalibus imbucntur exemplis & non maloru hominũ prauitati¬
bus decipiantur. Multienim prauitate & cupiditate depĩ si accusantes sacer¬
dotes oppresserunt: id eoscĩpatres leges cõposuerunt quas scõs̃ canones appel¬
lauerunt Multiergo idcirco alios accusant: ut seperillo s excusent. auteorũ
percata quenouerunt quia documentis sacpedeseruntur quibus ca quxipsi
nontameniu dicibus credenda sunt nisi quȩ certisiudicus demonstrantur

Expanded text:
Latinorum, sive quae antea, seu quae postmodum facta sunt, sub ordine numerorum ac temporum capitulis suis distincta sub hujus voluminis aspectu locamus, subjicientes etiam reliqua decreta praesulum Romanorum usque ad sanctum Gregorium, et quasdam epistolas ipsius in quibus pro culmine sedis apostolicae non impar conciliorum exstat auctoritas, quatenus ecclesiastici ordinis disciplina in unum a nobis coacta atque digesta et sancti praesules paternis instituantur regulis, et obedientes Ecclesiae ministri vel populi spiritualibus imbuantur exemplis, et non malorum hominum pravitatibus decipiantur. Multi enim, pravitate et cupiditate depressi, accusantes sacerdotes oppresserunt. Ideo sancti Patres leges constituerunt quas sanctos canones appellaverunt. Multi ergo idcirco alios accusant, ut se per illos excusent, aut eorum peccata quae noverunt, quia documentis saepe deseruntur quibus ea quae ipsi int quaedam, non tamen judicibus credenda sunt, nisi quae certis indiciis demonstrantur,
Abbreviated transcription (Latin):
qđ pluraquã illa xx capitula que apud nos habent᷑ nuicepisy nodi reperimꝰ a in
lans  lcgtus en iincon setantino politano concibio itu: Mani festumes quodilla aus
sunt perunam quãq pro uinciã ipsiuspuinciȩ sinođ dispens. sic̃ niceno constat decre¬

Expanded text:
quod plura quam illa viginti capitula quae apud nos habentur Nicaenae synodi reperimus, et quod plura quam illa viginti capitula quae apud nos habentur Nicaenae synodi reperimus, et locis. Legitur enim in Constantinopolitano concilio ita: « Manifestum est quod illa quae sunt per unamquamque provinciam ipsius provinciae synodus dispenset, sicut Nicaeno constat decre
Abbreviated transcription (Latin):
aut duȩ uł quantũ tunc temporis neces se fuerit sufficiunt: Qm̃sic̃ cũ uno telo
aut duobus in imicum uincimꝰ. sic cũ una aut duas sententias auctorita teplenas
emulum superamus. Sienim demulieribus et secularibus hominibus hȩc cons
tituta sunt mult om agis ecclesiasticis uiris & sacer dotibus sum concessa hȩc
ead emuero ecclesi astica uira iubent . &. sȩculileges p̃cipiunt. Similiteracusa
tores & accusationes quas scłi leges ꝓhibent. ca nonica funditus repellitaucto¬
ritas. Sr nodorũ uero congregandarũ auctoritas apłȩ sedi priuata cõmissa
est potestate : Necullã srnodũ rata celegimus quȩ eius non fuerit auttoritate
congregata ł fulta. hȩc canonica testatur auctoritas hȩcistoria eccles¬
astica roborat. hȩe scĩpatres confirmant. Scire aut̃ uos Lax epos qui hocopus
mem cipere & persicere coegistis & cunctos reliquos dnisacer dotes oporta

Expanded text:
aut duae, vel quantum tunc necesse fuerit, sufficiunt, quoniam sicut cum uno telo aut duae, vel quantum tunc necesse fuerit, sufficiunt, quoniam sicut cum uno telo aut duobus inimicum vincimus, sic cum una aut duabus sententiis auctoritate plenis aemulum superamus. ue hominibus haec constituta sunt, multo magis ecclesiasticis viris et sacerdotibus sunt concessa. Haec eadem vero et ecclesiastica jura jubent, et saectores et accusationes, quas saeculi leges prohibent, canonica funditus repellit auctoritas. Synodorum vero congregandarum auctoritas apostolicae sedi privata commissa est potestate, nec ullam synodum ratam esse legimus, quae ejus non fuerit auctoritate congregata vel fulta. Haec canonica testatur auctoritas, haec historia ecclesiastica roborat, haec sancti Patres confirmant. Scire autem vos volo, octoginta episcopos, qui hoc opus me incipere, et perficere coegistis, et cunctos reliquos Domini sacerdotes oportet,
Abbreviated transcription (Latin):
namus ꝑ prauas emulatiores multurũ ecdesiarũ statũ fuisse turbatũ plurimos q fr ĩ
his primitus uulneribus adhibeatur medicina iustitiȩ. Necquis quã ita careatpro¬
priis. ut alt̃ utatur alieis. Quem i ta errorem omsrelinquant. ut nem iniquidẽ
perire honordebcat . sed priorib ep̃ĩs cũomni priuilegio suoius propriũ reformetur
Cadem &antiq: apos tolici qui fuerunt ante srnodum nicenã sanciuerunt cadem
synodus quehabitae in lãsa subualentinianoloquitur. Eadem plurimerimanȩ
synodus testantur eadem papa simmachus & ceteriscĩ patres sanxerunt:. Quoꝵ
sta tuta pro lixitatem uitantes. hic in sereredis tulimus Si qui saut̃ hȩc plonius
scire & legere uoluerit suis inauctoribus in uenire& legere plenter poterit:
Nobis uero hac in prefatiuncula ista sufsiciunt. Et sicut milti ex multis armis
illa suf siciunt queferre congruenter suꝑsepoterit. sic nobis demults sententiis amo

Expanded text:
ramus per pravas aemulationes multarum ecclesiarum statum fuisse turbatum, plurimosque fratres his primitus vulneribus adhibeatur medicina justitiae, ne quisquam ita careat propriis, ut alter utatur alieperire honor debeat, sed prioribus episcopis cum omni privilegio suo jus proprium reformetur. » Eadem et antiqui apostolici qui fuerunt ante synodum Nicaenam sanxerunt. Eadem synodus quae habita est in Larissa sub Valeriano loquitur. Eadem plurimae Romanae synodi testantur, eadem papa Symmachus et caeteri sancti Patres sanxerunt. Quorum statuta prolixitatem vitantes hic inserere distulimus. Si quis autem haec plenius scire et legere voluerit, suis in auctoribus invenire et legere pleniter poterit. Nobis vero hac in praefatiuncula ista sufficiant. Et sicut militi ex multis armis illa sufficiunt quae ferre congruenter super se poterit, sic nobis de multis sententiis una,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dap̃nauit: Prȩdicans eadem srnodus xpm̃dm̃ sicnatum deuirgine ut
muna substuntia a diuinȩ a humanȩ consiteantur naturȩ hȩc suntut pre¬
diximus quattuor principales & uenerabiles srnodi sidẽ cathobcãcõ plentes
Seda siqua sunt concila quȩ scĩ patres spũ dĩ pleni sanxerunt. postistorum quat¬
tuor auctoritatem om̃imanent stabilitauigore. Primo quidẽordo utpre¬
dictum est decelebrando concibo insertus habetur. & postinodũ cananum
decretorum atq diuersorum conciliorũ breuiariũ in t̃polator. sequensor¬

Expanded text:
praedamnavit, praedicans eadem synodus Christum Dominum sic natum de Virgine, ut praedamnavit, praedicans eadem synodus Christum Dominum sic natum de Virgine, ut in una substantia divina et humana contineantur naturae. Hae sunt, ut praediximus, quatuor principales et venerabiles synodi, fidem catholicam complectentes. Sed si qua sint concilia quae sancti Patres Spiritu Dei pleni sanxerunt, post ipsorum quatuor auctoritatem omni manent stabilita vigore. Primo quidem ordo, ut praedictum Silvestrum decretorum atque diversorum conciliorum breviarium interpolatur sequens or
Abbreviated transcription (Latin):
terita peccata dimissas̃. uilis factus summinis iterans uias meas. & canis hor¬
ribilis oculis dĩ conuersus aad uomitũ suum quo ibo abspũ eius & a facie eiusque
fugicim : Quo fraternisi adeius miscđam penitendo cuius potesta tem pec¬
cando contep̃seras:: ne mo enimrecte fugit ab illo nisicidillum: abeius seue¬
ritate. ad eius bonitatem. Quis enim locus teexcipi& fugientem ubicius p̃¬
sentia te nonin ueniat: sia scenderis incelum ibiest : sid escenderis in inferni
ad est : Recipeergopennas tuas in directum: & habita spe inextrema
huius scłi . & enim illuc manussua deduc& te & teneb̾te dextera sua:
Quicquid enim feceris quȩ cumq peccaueris adhuc in ha uittres : undete
ommino siscinarenoll& auferr& : Curergo ignoras quia patientia dĩ ad
penitentiam te adducit : quienim clamando tibi ꝑsuasit ut non recederes:
factis malis recedere : nisi etiam dehis quȩ ftictti sunt satis ficitdnõ ꝑ penitentiȩ

Expanded text:
praeterita dimissa sunt; vilis factus sum nimis iterans vias meas, et canis horribilis oculis Dei, conversus ad vomitum suum. Quo abibo a spiritu ejus? et a facie ejus quo fugiam? Quo, frater, nisi ad ejus misericordiam poenitendo, cujus potestatem peccando contempseras? Nemo enim recte fugit ab illo, nisi ad illum, ab ejus severitate ad ejus bonitatem. Quis enim locus te excipiet fugientem, ubi ejus praesentia te non inveniat? Si ascenderis in coelum, ibi est: si descenderis ad infernum, adest. Recipe ergo pennas tuas in directum, et habita in spe in extrema hujus saeculi: etenim illuc manus sua deducet te, et perducet te dextera sua . Quidquid enim feceris, quaecumque peccaveris; adhuc in hac vita es, unde te Deus omnino, si sanare nollet, auferret. Cur ergo ignoras quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit ? Qui enim clamando non tibi persuasit ut non recederes, factis malis recedere, nisi etiam de his quae facta sunt satisfaciat Domino per poenitentiae
Abbreviated transcription (Latin):
adtente p̃sigunt canones ꝓuno quoq crimine. sed magis in arbitriotintis
titis relinquendũ statuunt. quiaapud dm̃ non tam ual& menserutem¬
poris quã doloris : necabstinentia tantũ ciborum sed morti sicatio potius
uitiorum. propter qđ tempora poenitentiȩ fide& conuersatione peniten¬
tum ad breuianda preci piunt. & neglegentia prote landa: Extant
tam̃ proquibus dam culpis modi pęnitentiȩ impositi : iuxta qđ ceterȩ per¬
penden de sunt culpȩ cumsitfacile ꝑ eos demmodos uindictũ & censurtim

Expanded text:
attente praefigunt canones pro unoquoque crimine, sed magis in arbitrio antattente praefigunt canones pro unoquoque crimine, sed magis in arbitrio anttitis relinquendum statuunt: quia apud Deum non tam valet mensura temporis quam doloris, nec abstinentia tantum ciborum, sed mortificatio potius vitiorum: propter qtium abbrevianda praecipiunt; et negligentia, protelanda existimant. Tamen pro quibusdam culpis modi poenitentiae sunt impositi, juxta quos caeterae perpendendae sunt culpae, cum sit facile per eosdem modos vindictam et censuram
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ quitalia agunt regnum dĩ nor pos sidebunt. Illa actio penitentiȩ sub eunda est.
nqua maiorem insequisq seuerit atem debeat ex herere ut aseipso iudicatus.
non iudicetur adnõ: Quȩ tictiopȩmientiȩ tuncer it ꝑfecta & dõ acceptabilis
siascenderit homo aduersumse tribunalm̃tissuȩ & conftituerit se antefa¬
ciem suam. nchocei postea fiait sicut cõminatur ds̃ peccatori. atq ita constituto
in cordeiudicio assit acuscitrix cogitatio. testis conscientia. carnifextimor :
Dein de scinguis animȩ confitentis ꝑ lacrimas ꝓfluit: postremo abipsam̃te
talis sententia proferatur. ut sein dignum homo iudic& participationecor¬
poris & sangumisdnĩ : uersetur anteo culos imago futur iiudicii: ut cum
alii accedunt ad altaredĩ quo ipsenonaccedit. cogita quam sit contremiscen¬
da illa pȩna qua ꝑcipientibus aliis uitamae t̃nam. aliun mortem p̃cipitant᷑
aeternam: Mensuracut̃ temporis inagenda pęnitentia id circononsatis

Expanded text:
m qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt. Illa actio poenitentiae subeunda est, in qua majorem in se quisque severitatem debeat exercere, ut a seipso judicatus, non judicetur a Domino: quae actio poenitentiae tunc erit perfecta et acceptabilis, si ascenderit homo adversum se tribunal mentis suae, et constituerit se ante faciem suam, ne hoc ei postea fiat, sicut comminatur Deus peccatori, atque ita constituto in corde judicio, adsit accusatrix cogitatio, testis conscieDeinde sanguis animę confitentis per lacrimas profluat, postremo ab ipsa mente talis sententia proferatur, ut se indignum homo iudicet participatione corporis et sanguinis domini. Versetur ante oculos imago futuri iudicii, ut, cum alii accedunt ad altareda poena qua, percipientibus aliis vitam aeternam, alii in mortem praecipitantur aeternam. Mensuram autem temporis in agenda poenitentia idcirco non satis
Abbreviated transcription (Latin):
& sacrtim̃tis : quȩ ꝑ eos ppłis minis trant᷑: Omiseros homines qui hosin¬
tuendo x pm̃ obliuiscuntur : qui & tunto antep̃dix̃. ut legidĩ potius ob¬
teperetur. quam imi tandi uidetintur illi quieti quȩdicunt non faciunt
& traditorem suum tolerans usq infinem eticim adeuangelitandum cumce¬

Expanded text:
et sacramentis, quae per eos populis ministrantur. O miseros homines, qui hos inet sacramentis, quae per eos populis ministrantur. O miseros homines, qui hos intuendo Christum obliviscuntur! qui et multo ante praedixit, ut legi Dei potius obtemperetur, quam imitandi videantur illi, qui ea, quae dicunt, non faciunt, et traditorem suum tolerans usque in finem etiam ad evangelizandum cum ce
Abbreviated transcription (Latin):
bonix pĩam ꝓptereatacent & sufferunt aliorũ peccata quȩ nouerunt :
quia documentis sȩpedeseruntur. ut et quȩ ipsi sciunt iudicibus ecclesi¬
asticis ꝓbare possint: Quã uisenĩ uera sint quedam nonta men iudici
facile credenda sunt : nisi certis indiciis demonstrentur : Nos uero a cõ¬
munonequẽ quã ꝓhiberenon possumus: qucuus hȩc ꝓhibitio nondũ sit mor
talis sed medicinalis : nisiaut sponte confessum. aut ciliquo si ueseculari siue
ec desiastico iudicio accusatum atq conuictũ: Quisenim sibiutrũq aud&¬
assumere ut cuiquã ipsesit & caccus a tor &iudexe: non enim temere. & quo¬
modolib&. sed ꝑiudicium ab ecłȩ cõmunioneseparan dis̃ mali : ut siꝑiudiciũ
auferri non possunt tolerentur potius uelut palea cũtritico. usq: adultim ũ
uenti labrum uł pisces malicumbonis. usq ad segregctionẽ que futura est

Expanded text:
m boni christiani propterea tacent, et sufferunt aliorum peccata quae noverum boni christiani propterea tacent, et sufferunt aliorum peccata quae noveruquia documentis sepe deseruntur, ut ea, quae ipsi sciunt, iudicibus aecclesiasticis probare non possint. Quamvis enim vera sint quaedam, non tamen iudici facile credenda sunt, nisi certis indiciis demonstrentur. Nos vero a communione quemquam prohibere non possumus, quamvis haec prohibitio nondum sit motalis, sed medicinalis: nisi aut sponte confessus: aut in aliquo sive saeculari, sive ecclesiastico judicio accusatum atque convictum. assumere, ut cuiquam ipse sit et accusator et judex? Non enim temere et quomodolibet, sed per judicium ab Ecclesiae communione separandi sunt mali, ut si per judicium auferri non possunt, tolerentur potius velut palea cum tritico, usque ad ultimum ventilabrum, vel pisces mali cum bonis usque ad segregationem, quae futura est
Abbreviated transcription (Latin):
tanto sccindolo ciliorumestatq hoc expedire utilitati ecđȩ uideturantis titi
innotitiam multorum uł etiam totus plebis agerepenitentiam: non re¬
cus& non resistat non lȩtali& mortifereplagȩ ꝑpudorẽ addat tumorẽ
meminerit semꝑ quia dĩ suꝑ bisresistit humilibus aut̃ dat gratiã: Quiden
estinfelicius quid ꝑuersius. quam deipso uulnere qđ latterenon potest non¬
erubescere & deligatura pluser ubescere. nemo ar bitretur ꝓpterecise con¬
silium salubre huius penitentiȩ debere contep̃nere. qui amultos forte¬
aduertit . & nouit adsacram̃ta altaris accedere quorũ talia erimina
nonignorat : Multienim corriguntur ut petrus: multitolerantar ut
iudas multinesciuntur donec ueniatdns̃. ut illumin& cibsconditate¬
nebrarum . & manifest& cogitati onescordis : Nam pleriq: propterea
uolunt aliosaccusare : quia seper illos cupiunt excusare: Pleriq aut̃

Expanded text:
tanto scandalo aliorum est, atque hoc expedire utilitati Ecclesiae videtur antistiti, tanto scandalo aliorum est, atque hoc expedire utilitati Ecclesiae videtur antistiti, in notitia multorum, vel etiam totius plebis agere poenitentiam non recuset, non resistat, non lethali et mortiferae plagae per pudorem addat tumorem. Meminerit semper, quod superbis Deus resistit, humilibus autem dat gratiam . Quid enim est infelicius, quid pererubescere, et de ligatura plus erubescere? Nemo arbitretur propterea se consilium salubre hujus poenitentiae debere conteadvertit et novit ad Sacramenta altaris accedere, quorum talia crimina non ignorat. Multi enim corriguntur, ut Petrus: multi tolerantur, ut Judas: multi nesciuntur, donec veniat Dominus, qui illuminet abscondita tenebrarum, et manifestet cogitationes cordis . Nam plerique propterea nolunt alios accusare, dum se per illos cupiunt excusare. Plerique aute
Abbreviated transcription (Latin):
tio quamiustitia: qua sequisq humiliat penitendo: Vnde non solum cum
agitur penitia uerũ etĩ ut agatur dĩmiscđa necessariaest : alio quin non
dicer& cołs de quibusdam ueforted& illis dĩ penitentiã & ut petrus amare
fler& p̃misiteuangelista &ait. respexeũ dñs ÷ ludic& ergo seipsum homo
uolunta tedum potest &mores conuertat in melius: necũi am non poterit
& iamp̃t̃uoluntatẽ ad nõ iudicetur: Et tum ipsepro tulerit seuerissime
medicinȩ sed tamen medicinȩ sentiam : ueniatadantis tites ꝑ quosilli in ec¬
cdesi ȩ labes minis trantur & tamquã bonus iamincipiens eẽ filius. mater¬
norũ mẽ brorum ordmecustodito. ap̃postas accipiat satis factionissuę¬
modũ & in of ferendo sacrisicio contribulatti cordis deuotus & supplex.
id icimenagat. qđ non solũipsiprosit adrecipiendam sclutem. sed etiam ceteris¬
ad exemplum : Vtsi peccatum eius non solum in grauieius malo sed etiam in

Expanded text:
tio, quam justitia, qua se quisque humiliat poenitendo. Unde non solum cum tio, quam justitia, qua se quisque humiliat poenitendo. Unde non solum cum agitur poenitentia, verum etiam, ut agatur, Dei misericordia necessaria est, alioquin non diceret Apostolus de quibusdam: « Ne forte det illis Deus poenitentiam , » et ut Petrus amare fleret, praemisit evangelista et ait: « Respexit eum  in istis voluntate, dum potest, et mores convertat in melius: ne cum jam non poterit, etiam praeter voluntatem a Domino judicetur. Et cum ipse in se protulerit severissimae medicinae, sed tamen medicinae sententiam, veniat ad antistites, per quos illi in Ecclesia claves ministrantur: et tanquam bonus jam incipiens esse filius, maternorum membrorum ordmodum, in offerendo sacrificio contribulati cordis devotus et supplex. Id tamen agat quod non solum illi prosit ad recipiendam sad exemplum. Ut si peccatum ejus, non solum in gravi ejus malo, sed etiam in
Abbreviated transcription (Latin):
quam lib& magnis in scũ eđaremit tendis dĩ miscđdãdis perandaẽ agentib:
penitentiam. scđmmodum cuiusq peccati: In actioneaut̃ penitentiae
ubitaletõ missunt est ut hisqui cõmisit axpĩetiam corpore separetur non
tamen considerandaẽ mensura temporis: quã doloris: Corenĩ contritũ
& humlicitum ds̃ consꝑnit : Verum quia plerumq dolor alterius cordis¬
occultus ẽ alteri uecmalorum notitiam ꝑ uerba uł quacũq alia signa ꝓceđ
cum sit coramillo cui dr̃ gemitus m̃s ateñ ẽ cibs conditus : recte constituuntur
abhis qui ecclesiis p̃sunt tempora penitentiȩ. ut satis fiat etic̃ecđȩ in quore¬
mittunt᷑ : Ergo cumtanta ẽ plaga peccati atq impetus morbi ut medica
menta corporis & sanguinis dñi differenda sint : auctoritate antistitis deb&
sequisq ab altarioremouere adagendã pęnitentiam. & eadẽ auctori tatere¬
quiaa pudor timorest displicendi. dumplus delectat hominum existima¬

Expanded text:
 sancta Ecclesia remittendis Dei misericordia desperanda est agentibus poenitentiam secundum modum cujusque peccati. In actione autem poenitentiae ubi tale commissum est ut is qui commisit a Christi etiam corpore separetur, non tam consideranda est mensura temporis quam doloris, « Cor enim contritum et humiliatum Deus nonoccultus est alteri, nec in aliorum notitiam per verba, vel quaecunque alia signa procedit, cum sit coram illo, cui dicitur: Gemitus meus a te non est absconditus ; recte constituuntur ab his, qui Ecclesiis praesunt, tempora poenitentiae, ut satisfiat etiam Ecclesiae, in qua remittunmenta corporis et sanguinis Domini differenda sint, auctoritate antistitis debet se quisque ab altario removere ad agendam poenitentiam, et eadem auctoritate requia et pudor timor est displicendi, dum plus delectat hominum existima
Abbreviated transcription (Latin):
dus est mundus: Ecce tur batur munđ: & amatur munđ : Quidsi tranquillus
e& munđ formoso quo modo hereres quisi camplec teris foedum & floreseiꝰ
quo modo colligeres quicibspinis non reuocas manum e: non uis relinqueremundũ :
relinquid temundus : & sequer ismundum : Corergo mundemus lmi & non per¬
damus sus tinentiam sed ꝑcipiamus sapientiam : & tenecmus continentiam :
Transit labor: uenitrequies: Transeunt falsadelitiosa : & ueni& bonum quod
concupiuit animisi delis. cuiin ardescit & suspirat omis pereginus in sđo :
quo nullus hostis admittitur : Patria ubi habeas sempiterniũ dm̃ amicum : ubi

Expanded text:
dus est mundus. Ecce turbatur mundus, et amatur mundus. Quid, si tranquillus dus est mundus. Ecce turbatur mundus, et amatur mundus. Quid, si tranquillus esset mundus? Formoso quomodo haereres, qui sic amplecteris foedum? Flores ejus quomodo colligeres, qui ab spinis non revocas manum? Non vis relinquere mundum, relinquit te mundus, et sequeris mundum. Cor ergo mundemus, charissimi: et non perdamus sustinentiam; sed percipiamus sapientiam, et teneamus continentiam. Transit labor, venit requies: transeunt falsa deliciosa, et venit bonum quod concupivit anima fidelis, cui inardescit et suspirat omnis peregrinus in saeculo: quo nullus hostis admittitur; patria ubi habeas sempiternum Deum amicum, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
tes temptationum seuiunt in isto sđo tur batur cortuum. taquã nauistua:
quare nisiquia dormit fidestua: sic enim paulus apłs dicit : quia habitat
tranuilletur conscientia & liberetur nauistua: Senti qm̃ qru promisit
uerax est : non dumos tendit quia nondũ ẽ tempus utos tendat : Multa
etiam tamen ostendit : Xpm̃ suum ꝓmisit & dedit: euglm eius ꝓmisit
tionesipsas in rebus humanis p̃dix̃ & ostendit: quanta sunt quȩrestam :
implenturquȩ promissa sunt: implentur quȩ p̃dictei sunt &titubu neñ
ueniat qđ restat: tunctimere deberes: siqđ p̃dictum est non uideres :
Bella sunt. fames sunt. contritiones sunt. regnunssu ꝑ regnum est terre
motus sunt exaggerationes & habundantia scandalorum. frigus caritatis. copia
uidendodm̃ os tendore quȩ p̃dix̃ non credis daturumeẽ qđ promisit : ibi credere

Expanded text:
tes tentationum saeviunt in isto saeculo, turbatur cor tuum, tanquam navis tua. tes tentationum saeviunt in isto saeculo, turbatur cor tuum, tanquam navis tua. Quare, nisi quia dormit fides tua? Sic enim Paulus apostolus dicit, quia habitat Ctranquilletur conscientia tua, et liberatur navis tua. Senti, quoniam qui promisit verax est. Nondum ostendit; quia nondum est tempus ut ostendat. Multa jam tamen ostendit: Christum suum promisit, et dedit: resurrectmitatum in rebus humanis praedixit, et ostendit. Quanta sunt quae restant? Implentur quae promissa sunt, implentur quae praedicta sunt: et titubas ne non veniat quod restat? Tunc timere deberes, si quod praedictum est non videres. Bella sunt, fames sunt, contritiones sunt. Regnum super regnum est, terrae motus sunt, calamitatum sunt exaggerationes, abundantia scandalorum, frigus charitatis, copia videndo Deum ostendere quae praedixit, non credis daturum esse quod promisit? Ibi credere
Abbreviated transcription (Latin):
uenie baniument & naues quibus ab occidente migrarẽ ad orientem quo¬
modomueniam scalas quibus a terra migrarem in celume polimnquid
abids laborare. uolilaborare: Quite diui temfeci quitibi qđ dares dedi:
laturarios tibi pauperes feci: Siuer bigratia muenires aliquem in opem de
trans mare. autquo ir euelles. in uenires inde ciuem aliquem neces sitatẽ
patientem. nonne di ceres tibi. ciues istemde est quoego uolo ire. eg& hic. doilli
Nd ibimichi reddat : ecceeg& hic pauper : ciues estregnicaelorum: Quid
dubitts facere traiecticium & sicenimdant qui hoc faciunt: ut pluraac¬
cipiant cum adea loca uenerint undeestillequiaccepit: faiciaimus & nos
dor mien tex p̃o innaui penenaufragauerunt discipuli: Dormiebatihs
& tur babantur discipuli uentis: Veniebant fluctus: excitabantur. na¬
uis mergebatur: Quare : quia iħs dormieluit: Sic& tuquando tem pesta¬

Expanded text:
veniebam jumenta et naves, quibus ab Occidente migrarem ad Orientem; quoveniebam jumenta et naves, quibus ab Occidente migrarem ad Orientem; quomodo inveniam scalas, quibus a terra migrem in coelum? Noli, inquit, tibi Deus, laborare, noli laborare: qui te divitem feci, qui tibi quod dares dedi, laturarios tibi pauperes feci. Si, verbi gratia, invenires aliquem inopem de trans mare, aut quo ire velles, invenires inde civem aliquem necessitatem patientem, diceres tibi: Civis iste inde est quo ego volo ire; eget hic, do illi quod ibi mihi reddat. Ecce eget hic pauper, civis est regni coelorum: quid dubitas facere trajectitium? Si enim dant qui hoc faciunt, ut plura accipiant, cum ad ea loca venerint, unde est ille qui accepit; faciamus et nosdormiente Christo in navi, pene naufragaverunt discipuli. Dormiebat Jesus, et turbabantur discipuli. Venti saeviebant, fluctus excitabantur, navis mergebatur . Quare? Quia Jesus dormiebat. Sic et tu, quando tempesta
Abbreviated transcription (Latin):
a esurit ꝓpterte : Donat & eg&. quando donat uis accipere
quando ega nonuis dare : ega xp̃s : Quan doega pauper qui
omnibus suis uitamȩ termum paratus ẽ dare : In unoquoq
paupere temporaliter est dignatus accipere & consiliumdat¬
quomigres : Dedit enim consilium quo migrare debecis : Aligra¬
enim de t̃raincȩlum neꝑdas : Quam multienim qđ seruabant
ꝑdiderunt & nec sic correcti in cȩlo poneredidicerunt : si fotie
tibi cliquis dicer&. migradi uitius tuas. ab occidente inorientẽ
si nonuis ut peretnt. testuares. laborares. satageres: ad tonr
longnquamigare nonposse: Sed& fortefleres quia ire cogereris
& quomodo tecum tolleres qd colligertis noninuenires: In longinquiora temi grare
ius sit qui non ait migra ab occidente in orientem. sedait . migra deterrain cȩlũ :¬
estucis quasidif siculta tẽmaiorem tibiui deciris pati: & dicistibi: Si non in¬

Expanded text:
et esurit propter te: donat, et eget. Quando donat, vis accipere: et esurit propter te: donat, et eget. Quando donat, vis accipere: quando eget, non vis dare. Eget Christus, quando eget pauper: qui omnibus suis vitam aeternam paratus est dare, in unoquoque paupere temporaliter dignatus est accipere. Cquo migres: dedit enim consilium quo migrare debeas. Migra de terra in coelum, ne perdas. Quam multi enim quod servabant perdiderunt, et nec sic correcti in coelo ponere didicerunt. Si forte tibi aliquis diceret, Migra divitias tuas ab Occidente in Orientem, si non vis ut pereant; aestuares, laborares, satageres, attenderlonginqua migrare non posse: et forte fleres, quia ire cogereris, et quomodo tecum tolleres quod collegeras non invenires. In longinquiora te migrare jussit, qui non ait, Migra ab Occidente in Orientem; sed, Migra de terra in coelum. Aestuas, quasi difficultatem majorem tibi videris pati, et dicis tibi: Si non in