comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur ab uniuiersis in quinam̃tis suis.
et multiplicabitur eis frum̃tum de
quo efficitur oelestis panis. et ñ pati¬
entur ultra famẽ sermonis dei: et
multiplicabitur in eis lignum sa¬
pientiȩ et genimina in coꝵ pectore
complebuntur. Nec erunt ultra ob.¬
probrium in gentibꝰ: sed postquam
misertus eortim fuerit ds̃. recorda¬
buntur uiarum suarũ pessimarũ:
et scient ubi fuerint : et displicebt̃
sibi in miquitatib suis. Quod dicit
dñs ñ propt̃ illos : sed propt̃ siã
se facere clem̃tiam. Unde et cohor¬
tatur errantes. ut confundantur
et erubeseant in uiis suis. et restitu¬
antur in urbes ȩccłiȩ. quȩ rursum
habitent᷑ ab eis. et omĩa quȩ iN
eis corruerant edificent᷑: et ad
pristinas redeant cerimonias:
et t̾ra quondã deserta. quȩ accolis
et peregrinis. et mundi huiꝰ con¬
uersatĩonẽ transeuntib insa fue¬
rit desolata. reuertatur in pristi¬
num statum: om̃sq mirentur et

Expanded text:
tur ab universis inquinamentis suis, tur ab universis inquinamentis suis, et multiplicabitur eis frumentum, de quo efficitur coelestis panis; et non patientur ultra famem sermonis Dei; et multiplicabitur in eis lignum sapientiae, et genimina in eorum pectore complebuntur. Nec erunt ultra opprobrium in gentibus; sed postquam misertus fuerit eorum Deus, recordabuntur viarum suarum pessimarum, et scient ubi fuerint, et displicebunt sibi in inquitatibus suis. Quod dicit Dominus, non propter illos, sed propter suam se facere clementiam. Unde et cohortatur errantes, ut confundantur, et erubescant in viis suis, et restituantur in urbes Ecclesiae, quae rursum habitentur ab eis, et omnia quae in eis corruerant, aedificentur: et ad pristinas redeant caeremonias, et terra quondam deserta, quae accolis et peregrinis, et mundi hujus conversationem transeuntibus visa fuerat desolata, revertatur in pristinum statum; omnesque mirentur, et
Abbreviated transcription (Latin):
Sin aut̃ egerint penitentiã. et
scĩficatus fuero in medio eorum:
tunc omĩs gentilium turba co¬
gnoscet. quod ego eos tollam de
t̃ris in quas disꝑsi erant. et redu¬
cam in t̾ram eccłiȩ. et effundam
suꝑ illos nequaqͣm aquas baptis¬
nii salutaris. sed aquas doctrinȩ et
sermonis dei : et mundabo illos ab
om̃ib inquinam̃tis suis. et ab uni¬
uersis idolis atq errorib quȩ in suo
corde simulauerant: et dabo inquit
eis cor nouum quod ꝑ peccatum ꝑdi¬
derant. et sp̃m rectum in nouabo
in cordib eorum: et auferam cor
lapideum cor uidelicet incredulum.
et dabo cor carneũ molle et tenerũ.
quod dei p̃cepta suscipiat: ita ut
ambulent in p̃ceptis meis. et faci¬
ant iudicia quȩ prius neglȩxerant.
et habitent in t̾ra quam dederam
patrib eortm. magistris uidelicet
atq doctoribꝰ. et rũrsum sit popłs
dei : et dñs eis reuertat᷑ in dm̃: quẽ
prius offenderant. Tunc saluabum¬

Expanded text:
Sin autem egerint poenitentiam, et Sin autem egerint poenitentiam, et sanctificatus fuero in medio eorum, tunc omnis gentilium turba cognoscet, quod ego eos tollam de terris, in quas dispersi erant, et reducam in terram Ecclesiae, et effundam super illos nequaquam aquas Baptismi salutaris, sed aquas doctrinae et sermonis Dei: et mundabo illos ab omnibus inquinamentis suis, et ab universis idolis atque erroribus quae in suo corde simulaverant. Et dabo, inquit, eis cor novum, quod per peccatum perdiderant, et spiritum rectum innovabo in cordibus eorum. Et auferam cor lapideum, cor videlicet incredulum; et dabo cor carneum, molle, et tenerum; quod Dei praecepta suscipiat; 430 ita ut ambulent in praeceptis meis, et faciant judicia; quae prius neglexerant, et habitent in terra quam dederam patribus eorum, magistris videlicet atque doctoribus: et rursum sit populus Dei, et Dominus eis vertatur in Deum, quem prius offenderant. Tunc salvabun
Abbreviated transcription (Latin):
dert̃. et usq hodie redeunt ad ec¬
clesiam. breuit̃ dixisse sufficrat:
nunc tropologiȩ eadem breuitate
aꝑiendus ẽ sensus. Quicumq de
domo ẽ. ifrł. et cernit pacem xp̃i
quȩ exuꝑat omnẽ sensum: habi
nis hospieio. quod ci a deo tradi-¬
tum ẽ. Sin aut̃ polluerit utrãq
t̃ram in uiis suis pessimis. et
ĩmunditiȩ mulieris menstrua¬
tȩ fuerit cõparatus : effundit ds̃
indignationẽ suam suꝑ eũ. pro
sangume uel suo uel eoꝵ quos
scandalit auerit. et effuderit suꝑ¬
t̾ram. et ꝑuersis cogitationib suis
quib polluit eam. Tunc disꝑget᷑
in gentes. ut incredulis coȩquetur:
et uentilabitur in t̾ras instar pale¬
arum. ut a frum̃to eccłiȩ separet᷑.
et iudicetur scđm uras suas. Qđ
si nec sic senserit peccatum suum.
sed polluerit nomen sc̃m eius: di¬
cent om̃s int̾ quos habitauerit
Ecce populus dei: ecce qui egres¬
sus ẽ. de t̾ra eius. immo proiectꝰ.

Expanded text:
derunt, et usque hodie redeunt ad Ecderunt, et usque hodie redeunt ad Ecclesiam, breviter dixisse sufficiat. Nunc tropologiae eadem brevitate aperiendus est sensus. Quicumque de domo est Israel, et cernit pacem Christi, quae exsuperat omnem sensum, habitnis hospitio, quod ei a Deo traditum est. Sin autem polluerit utramque terram in viis suis pessimis, et immunditiae mulieris menstruatae fuerit comparatus: effundit Deus indignationem suam super eum, pro sanguine, vel suo, vel eorum, quos scandalizaverit, et effuderit suterram, et perversis cogitationibus quibus polluit eam. Tunc dispergetur in gentes, ut incredulis coaequetur, et ventilabitur in terra instar palearum, ut a frumento Ecclesiae separetur, et judicetur secundum vias suas. Quod si nec sic senserit peccatum suum, sed polluerit nomen sanctum ejus, dicent omnes inter quos habitarit: Ecce populus Dei, ecce qui egressus est de terra ejus, immo projectus.
Abbreviated transcription (Latin):
tur enim a domo isrł. qui multo
tempore quesitus fuerat: et ñ in¬
uentus. Et postqͣm inuentus fue¬
rit : multiplicabit eos sicut oues.
ñ brutoꝵ animantium. sed oues
hominũ. qui rationis confessionisq
sunt pleni. Sicut oues scãs et gre¬
gem ierłm: in qua proprie dẽi cul¬
tus et insio pacis ẽ. in solemnitatib
cius. qͣndo comedimꝰ azima since¬
ritatis et ueritatis. et agni carnib
uescimur et cruore potamur. et
in seꝑtem ebdomadib. in taber¬
naculis huius scłi dnĩca festa cele-¬
bramꝰ.⁊ ut cuntates quondam de¬
sertȩ. plenȩ frant gregib homi¬
num: et hac rationẽ cognoscant
quod ipse sit dñs. qui cuncta pre¬
stiterit. hȩc uixta historię uerita¬
tem. immo uixta propħiȩ fidem.
quomodo populus isrł restituat᷑
in integrum statum. et reliquiȩ
populi iudeoꝵ apło paulo dicen¬
te saluȩ sint. in apłis et in omĩb
qui ex iudȩis in principio credi-¬

Expanded text:
tur enim a domo Israel, qui multo tur enim a domo Israel, qui multo tempore quaesitus fuerat, et non inventus. Et postquam invenerit eum, multiplicabit eos sicut oves: non brutorum animantium, sed oves hominum, quae rationis confessionisque sunt plenae, sicut oves sanctas et greges Jerusalem, in qua proprie Dei cultus, et visio pacis est, in solemnitatibus ejus 429 quando comedimus azyma sinceritatis et veritatis , et Agni carnibus vescimur et cruore potamur, et in septem hebdomadibus, et in tabernaculis hujus saeculi Dominica festa celebramus, ut civitates quondam desertae plenae fiant gregibus hominum, et hac ratione cognoscant, quod ipse sit Dominus, qui cuncta praestiterit. Haec juxta historiae veritatem, immo juxta prophetiae fidem: quomodo populus Israel restituatur in integrum statum, et reliquiae populi Judaeorum, Apostolo Paulo docente , salvae sint in Apostolo, et in omnibus qui ex Judaeis in principio credi
Abbreviated transcription (Latin):
um ex uidȩis populum ab miqui¬
tatib suis. et habitari fecerit urbes
excłie. et instaurauerit ruinosa quȩ
in sinagogis conciderant. et terra
confessionis fuerit exculta cerimo¬
niis dei. quȩ quondam uisa ẽ desola-¬
ta omib scĩs. qui t̾renȩ conuersati¬
onis oꝑa p̃tereunt: tunc om̃s di¬
cent. Quomodo t̃ra iudea quȩ qͦn¬
dam fuerat inculta. nunc habet
similitudinẽ paradisi dei. et ciuita¬
tesiudee quȩ deserte fuerant et de¬
stitute et in sua incredulitate suf¬
fosse. nunc crectȩ et inunitȩ sunt
in confessione et nomine dñi sal¬
uatoris: ita ut omĩs creatura co¬
gnoscat. et multitudines angłoꝵ
quȩ t̾ram ambiunt isrł. quod dñs
dissipatas edificauerit ciuitates.
et incultas plantauerit regiones.
et quod pollicitus fuerit ꝑ propħas.
oꝑe complerit: Nce hoc erit li¬
beralitatis suȩ in populum quẽ
saluauerit. contentus munere: sed
multo maiora prestabit. Inuenie¬

Expanded text:
um ex Judaeis populum ab iniquium ex Judaeis populum ab iniquitatibus suis, et habitari fecerit urbes Ecclesiae, et instauraverit ruinosa quae in synagogis conciderant, et terra confessionis fuerit exculta caeremoniis Dei, quae quondam visa est desolata omnibus sanctis, qui terrenae conversationis opera praetereunt: tunc omnes dicent: Quomodo terra Judaea quae quondam fuerat inculta, nunc habet similitudinem paradisi Dei; et civitates Judaeae, quae desertae fuerant et destitutae, et sua incredulitate suffossae, nunc erectae et munitae sunt in confessione, et nomine Domini Salvatoris? ita ut omnis creatura cognoscat, et multitudines Angelorum, quae terram ambiunt Israel, quod Dominus dissipatas aedificaverit civitates, et incultas plantaverit regiones, et quod pollicitus fuerat per prophetas, opere compleverit. Nec hoc erit liberalitatis suae in populum quem salvaverit contentus munere; sed multo majora praestabit. Invenie
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ pastus ẽ siliquis. Tunc multi¬
plicabitur fructus ligni. hoc ẽ sa-¬
pientiȩ : de quo scriptum ẽ. Lignũ
in te ẽ: om̃ĩb qui requirunt ẽam.
Et genimina agri in similitudinẽ
iacob: cuius odõr erat quasi odor
agri pleni. cui benedixit dñs. Nec
ultra portabunt obprobrium fa-¬
mis in t̾ra: quod hodieq iudȩorũ
patitur incredulitas. S ed postqͣm
beatitudinẽ fuerint consecuti. uni¬
tabuntur apłm qui dicit: ñ sum
dignus uocari apłs: quia ꝑsecutus
sum çecłiam dei. E recordabuntur
urarum suarum pessimarũ. et stu-
dioꝵ ñ bonorũ quib offenderant
dm̃: et displicebunt eis miquitates
suȩ et scelera sua. quib prius erra¬
uerant. Hȩc aut̃ omĩa tributurus
ẽ dñs: ñ propt̃ eos qͥ proprio errore
periert̃: sed propt̃ nomen scm suũ.
Unde prouocat domũ isrł. ut con¬
fundatur et erubescat suꝑ priorib
uitiis: et suum intelligat creatorẽ.
Postqm aut̃ mundauerit credenti¬

Expanded text:
corum pastus est siliquis . Tunc multicorum pastus est siliquis . Tunc multiplicabitur fructus ligni, hoc est, sapientiae, de quo scriptum est: Lignum vitae est omnibus qui requirunt eam : et genimina agri in similitudinem Jacob, cujus odor erat quasi odor agri pleni, cui benedixit Dominus . Nec ultra portabunt opprobrium famis in gentibus, quod hodieque Judaeorum patitur incredulitas: sed postquam beatitudinem fuerint consecuti, imitabuntur Apostolum qui dicit: Non sum dignus vocari Apostolus, quia persecutus sum Ecclesiam Dei . Et recordabuntur viarum suadiorum non bonorum quibus offenderant Deum. Et displicebunt eis iniquitates suae et scelera sua, quibus prius erraverunt. Haec autem omnia tributurus est Dominus, non propter eos qui proprio errore perierunt, sed propter nomen sanctum suum. Unde provocat domum Israel, ut confundatur et erubescat super prioribus vitiis, et suum intelligat Creatorem. Postquam autem mundaverit credenti
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. et spc̃ nouus: tune aufere¬
tur de corde iudaico omĩs duriera.
quȩ lapidi cõparatur: et pro lapi¬
deo corde. fit cor carneum molle
et tenerum. quod spm dei in se possit
recipere: et inseribi litteris saluta¬
ribꝰ. Tunc ambulabunt in p̃cep¬
tis dñi. et custodient iudicia ciꝰ. et
habitabunt in t̾ra confessionis qͣm
dederat patrib eorum. abraham
isaac et racob. et cimetis scĩs ac pro¬
phetis: et erunt in populum dõ.
et dñs erit eis in dm̃: quod p̾senti
tempore cõprobatur. Cumq sal¬
uati fuerint: uocabit dñs frum̃¬
tum. et multiplicabit illud. Nisi
enim granum tritici cadens in
t̃ram ĩortuũ fuerit: ipsum so-¬
lum manet. Et nequaquam pa-¬
tientur famẽ. ñ famẽ panis et si¬
tim aquȩ. sed famẽ audiendi ser.¬
monis dei: quam passus ẽ ille qui
a patre profectus. omnẽ quã acce¬
perat substantram dissipauit: qͣn-
do famis necessitate cogente. por¬

Expanded text:
fuerit, et spiritus novus, tunc auferefuerit, et spiritus novus, tunc auferetur de corde Judaico omnis duritia, quae lapidi comparatur, et pro lapideo corde fit cor carneum molle et tenerum: quod sprecipere, et inscribi litteris salutaribus. Tunc ambulabunt in praeceptis Domini, et custodient judicia ejus, et habitabunt in terra confessionis, quam dederat patribus eorum Abraham, Isaac, et Jacob, et cunctis sanctis ac prophetis, et erunt in populum Dei, et Dominus erit eis in Deum, quod praesenti tempore comprobatur. Cumque salvati fuerint, vocabit Dominus frumentum, et multiplicabit illud. Nisi enim granum tritici cadens in terra, mertuum fuerit, ipsum solum manet . Et nequaquam patientur famem : non famem panis et sitim aquae, sed famem audiendi sermonem Dei, quam passus est ille qui a Patre profectus, omnem quam acceperat substantiam, dissipavit: quando 428 famis necessitate cogente, por
Abbreviated transcription (Latin):
paleȩ uentilantur. et iuxta uras
suas et adinuentiones pessimas ui¬
dicati: ita ut in gentib quoq ad
quas captiui ducti fuerant. pollue¬
rent nom̃ scm dñi: eo quod ꝑ irri¬
sionem dicerent uniuersȩ natio¬
nes. Ecce populus dñ iste ẽ: qui se
iactabat proprie nosse cultũ dei.
Q uod cum uidissem ait: ñ propt̃
eos sed propt̃ nom̃ incũ scm̃. crea¬
tor enim omĩum sum. peꝑci eis et
scĩficatii illos. et głiȩ pristinȩ resti¬
tui: ita ut suꝑ credentes et ab errore
conuersos. effunderem aquã mun¬
dam baptismi salutaris: et mun¬
darem eos ab abominationib sius.
et ab uniuersis errorib quib fue¬
rant occupati: et darem eis cor
nouum ut crederent in filiũ dei.
et sp̃m nouum de quib dauid lo¬
quitur: cor mundũ crea in me ds̃.
et sp̃m rectum innoua in usce¬
rib meis. Q considerandũ: quod
cor nouum et sp̃c nouus deturꝵ.¬
post effusionem et asꝑsionẽ aquȩ
Quando aut̃ cor nouum datum

Expanded text:
paleae ventilantur, et juxta vias paleae ventilantur, et juxta vias suas, et inventiones pessimas judicati, ita ut in gentibus quoque ad quas captivi ducti fuerant, polluerent nomen sanctum Dei: eo quod per irrisionem dicerent universae nationes: Ecce populus Dei iste est, qui se jactabat proprie nosse cultum Dei. Quod cum vidissem, ait, non propter eos, sed propter nomen meum sanctum Creator enim omnium sum peperci eis, et sanctificavi illos, et gloriae pristinae restitui, ita ut super credentes, et ab errore conversos, effunderem aquam mundam Baptismi salutaris, et mundarem eos ab abominationibus suis, et ab universis erroribus, quibus fuerant occupati, et darem eis cor novum, ut crederent in Filium Dei, et spiritum novum, de quibus David loquitur: Cor mundum crea in me, Deus, et spiritum rectum innova in visceribus meis . Et considerandum, quod cor novum, et spper effusionem, et aspersionem aquae. Quando autem cor novum datum
Abbreviated transcription (Latin):
gentiam disseramꝰ. Domꝰ isrł hoc ẽ.
populus iudęoꝵ. habitauit quondã
in t̾ra sua hoc ẽ. in t̾ra iudeę. quando
educta ẽ. de egipto : sed polluert̃
eam in uiis et in studiis. siue idolis
sius: et in tantum extitere pollu¬
ti. ut ĩmunditiȩ mulieris menstru-¬
atȩ cõparati sint. P ropt̃ quod: ds̃
effundit indignationẽ siram super
eos. pro sanguine propħarum atq
iustoꝵ. quem fuderant suꝑ tram:
dicente in euangłio saluatore: ie¬
rusalem ierłm quȩ occidis propħas.
et lapidas cos qui ad te missi sunt.¬
& iterum: amen am̃ dico uob̃. requi¬
retur sanguis qui effusus ẽ a gene¬
ratione hac : a sanguine abel iusti.
usq ad sangumem tachariȩ filii
barachiȩ. quem effudert̃ int̾ altare
et templum. Non solum aut̃ effu¬
dert̃ sanguinem: sed et polluert̃
t̃ram scelerib suis. Quam obrem
disꝑsit eos. uel sub babilonia capti¬
uitate uel sub romana. quando
uere effudert̃ sanguinẽ xp̃i: et
uentilati sunt in t̃ras quomodo

Expanded text:
iam disseramus. Domus Israel, hoc est populus Judaeorum, habitavit quondam in terra sua, hoc est, in terra Judaeae, quando educta est de Aegypto; sed polluerunt eam in viis, et in studiis sive idolis suis. Et in tantum exstitere polluti, ut immunditiae mulieris menstruatae comparati sint, propter quod Deus effudit indignationem suam super eos pro sanguine prophetarum atque justorum, quem fuderant super terram, dicente in Evangelio Salvatore : « Hierusalem, Jerusalem, quae occidis prophetas, et lapidas eos qui ad te missi sunt . Et iterum : Amen, amen dico vobis: requiretur sanguis qui 427 effusus est a generatione hac a sanguine Abel justi, usque ad sanguinem Zachariae filii Barachiae, quem effuderunt inter altare et templum. Non solum autem effuderunt sanguinem, sed et polluerunt terram sceleribus suis . Quamobrem dispersit eos, vel sub Babylonia captivitate, vel sub Romana: quando vere effuderunt sanguinem Christi, et ventilati sunt in terras, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
quia pro eo quod facti sunt greges
mei siue oues in rapinam. et oues
meȩ in deuorationem om̃ium be¬
stiarum agri. eo quod ñ eẽt pastor.
pastores semet ipsos. et greges meos
ñ pascebant: proptea past̃ores audi¬
te uerbum dñi. Hȩc dicit dñs ds̃.
Ecce ego ipse suꝑ pastores: et raqui¬
ram gregem meũ de manii eorum.
Et cessare eos faciam: ut ultra ñ¬
 pascant gregem: nec pascant am¬
& liberabo gregem meũ siue oues

Expanded text:
quia pro eo quod facti sunt greges quia pro eo quod facti sunt greges mei sive oves in rapinam, et oves meae in devorationem omnium bestiarum agri, eo quod non esset pastor pastores semetipsos, et greges meos non pascebant. Propterea, pastores, audite verbum Domini: haec dicit Dominus Deus: Ecce ego ipse super pastores, & requiram gregem meum de manu eorum. Et cessare eos faciam, vt vltra non pascant gregem meum, nec pascant am& liberabo gregem meum de ore
Abbreviated transcription (Latin):
ad me: dicens. E ili hominis. propħa
de pastorib siue ad pastores isrł. ꝓ
 dñs ds̃. Ue pastorib isrł qui pasce¬
isrł. Nonne greges pascuntur a
pastoribꝰ: Siue nonne oues pas¬
cunt pastores: Lac comedebatis.
et lanis oꝑiebamini: et quod cras¬
 sum erat occidebatis : gregẽ aut̃
mcũ ñ pascebatis. Quod infirmũ
fuit ñ consolidastis. siue confortastis:
et quod egrotum ñ sanastis. Quod
fractum ẽ. ñ alligastis: et quod ab
et quod perierat ñ quesistis : sed cũ
austeritate imꝑabatis eis et cum
res: et facte sunt in dcuorationem
omĩum bestiarum agri: et disꝑsȩ
sunt. Errauert̃ greges mei siue oueᷤ¬
in cunctis montĩbꝰ et in uniuerso¬
‸ colle excelso. E suꝑ omnẽ faciem
trȩ disꝑsi sunt greges mei siue oues:
et ñ erat qui requireret: ñ erat in¬
quã qui requireret. siue qui redu-¬
ceret. Proptea pastores. audite uer¬
bum dñi. Uiuo ego dicit dñs ds̃:

Expanded text:
ad me, dicens: Fili hominis, propheta ad me, dicens: Fili hominis, propheta de pastoribus sive ad pastores Israel, quid pascs? Nonne greges pascuntur a pastoribus? Sive nonne oves pascunt pastores? Lac comedebatis, et lanis operiebamini, et quod crassum erat occidebatis: gregem autem meum non pascebatis. Quod infirmum fuit non solidastis sive confortastis: et quod aegrotum, non sanastis: quod fractum, non alliet quod perierat non quaesistis: sed cum austeritate imperabatis eis et cum r: et factae sunt in devorationem omnium bestiarum agri, et dispersae sunt; et erraverunt greges mei in cunctis montibus, et in universo colle excelso; et super omnem faciem terrae dispersi sunt greges mei. Et et non erat qui requireret: non erat, inquam, qui requireret sive qui reduceret. Propterea, o pastores, audite verbum Domini: Vivo ego, dicit Dominus Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
serente. potuero ad caleem usq per-¬
ducere : diu michi erit multũq du¬
bitandum. utrum ad sp̃uale templũ
debeam mittere manꝰ. an aꝑte ig¬
norantiam confiteri: p̃sertim cũ
et apud uidȩos et apud nos. suꝑ int̃¬
p̃tatione eius. grande silentium
sit : aliis in futuro tempore extru¬
endum ẽẽ. consentientibꝰ. aliis qui¬
dem bono animo sed imperito sci¬
entib. sp̃ualia eẽ. quȩ dicuntur: et
tamen ipsa sp̃iralia quomodo disse¬
ri debeant nescientibꝰ. Et intermm.
ut p̃sentis oꝑis cura nos teneat.¬
et scias o xp̃i uirgo eustochium. oran¬
dum tibi eẽ. pro nobis in propħra
difficillima: illud breuit̃ ãmonebo.
quod uir nr̃e ętatis haut ignobi¬
lis ad imꝑatorem scribens. suꝑ hac
natione dixerit: gog iste gothus
ẽ. Cui qua ratione possint omr̃a
quȩ scripta sunt coaptari: non ẽ.
meũ sed eorum. qui hoc putant dis¬
serere. Et factum ẽ uerbum dñi

Expanded text:
serente, potuero ad calcem usque perserente, potuero ad calcem usque perducere, diu mihi erit multumque dubitandum, utrum ad spiritale templum debeam mittere manus, an aperte ignorantiam confiteri: praesertim cum et apud Judaeos, et apud nos super interpretatione ejus grande silentium sit: aliis in futuro tempore exstruendum esse censentibus: aliis bono quidem animo, sed imperito, scientibus spiritualia esse quae dicuntur, et tamen ipsa spiritualia, quomodo disseri debeant, nescientibus. Et interim, ut praesentis operis cura nos teneat, scias, o virgo Christi Eustochium, orandum tibi esse pro nobis. In prophetia difficillima illud breviter admoneo, quod vir nostrae aetatis haud ignobilis, ad Imperatorem scribens, super hac natione dixerit: Gog iste, Gothus est; cui qua ratione possint omnia quae in ea scripta sunt coaptari, non est meum, sed eorum qui hoc putant, disserere. Et factum est verbum Domini
Abbreviated transcription (Latin):
tate palpantur: ita cũ egressi fue-¬
rinta te. replicent ea et decan¬
tent. et dulci sono se deciprant. Et
audient inquit uerba tira: et ñ
facient ea. Tales sunt usq hodie
multi in eccłia : qui aiunt. Uenite¬
et audiamꝰ illum et illum. mira
eloquentia p̃dicationis suȩ uerba
uoluentem : plaususq cõmouent.
et uociferantur: et iactant manꝰ.
& quȩ oꝑib neglexerant. postqͣm
aduenisse cognouerint: necesse ẽ
enim uenire. quod propħa. dei ser¬
mone pronuntiat : tunc incipient
approbare et nosse. quod cuncta quȩ
audierant ñ fuerint hominis uer-¬
ba. sed sp̃s scĩ. qui ꝑ propħam et uirũ
ceclesiasticum locutus ẽ Explicit li¬
ber decimꝰ. Incirit undecimue.¬
in iezechie¬
lem expla¬
nationum
liber. in ex¬
trema sui
et magog
uaticinium continebit: et usq ad
exordium ciuitatis in monte positȩ.
et templi in ea siti. ueniet ierłm. Quẽ
si adiuuante dño et sua misterra dis¬

Expanded text:
tate palpantur: ita ut cum egressi fuetate palpantur: ita ut cum egressi fuerint a te, replicent ea, et decantent, et dulci sono se decipiant. Et audient, inquit, verba tua et non facient ea. Tales sunt usque hodie multi in Ecclesiis, qui aiunt: Venite audiamus illum et illum, mira eloquentia praedicationis suae verba volventem: plaususque commovent, et vociferantur, et jactant manus, et quae operibus neglexerant, postquam advenisse cognoverint necesse est enim evenire quod propheta Dei sermone pronuntiat, tunc incipient approbare, et nosse, quod cuncta quae audierant, non fuerint hominis verba, sed Domini, qui per prophetam, et virum ecclesiasticum locutus est. LIBER UNDECIMUS. 405-406 Undecimuin Ezechielem explanationum liber in extrema sui et Magog vaticinium continebit, et usque ad exordium civitatis in monte positae, et templi in ea siti veniet. Quem si, adjuvante Domino, et sua mysteria dis
Abbreviated transcription (Latin):
quidem die et eodem tempore. hoc
ẽ duodecimo anno. decimo mense.
in quinta mensis. quando uerat
qui fugerat de ierłm. et quando lo¬
cutus ẽ. propħa ad eos qui erant
in tra iudȩa. et ȩt̃ne possessionis
spem sibi pollicebantur : et iubet
propħȩ ut dicat populo qui in ba¬
bilone uersatur. et habitat cũ eo:
ut arguat eos suꝑ insidiis blandi¬
entib. qui propħȩ uerba audire de¬
siderant. ñ ad animȩ salutem sed ad
aurium uoluptatem: isti iuxta mu¬
ros sedebant. et in ostiis domorũ:
nequaquam in sensu propħȩ intra¬
re cupientes : sed mutuo se hortan.¬
tur et dicunt. Uenite et audiamꝰ:
quis sit sermo egrediens a dño. se
sic ueniunt. quasi populus qui ingre-¬
ditur ȩccłiam dei : et sedent coram
te populus meus. qui meũ esse se
dicit: et nolunt facere quod audi¬
erunt. Istius modi michi uident᷑
eorum similes. qui theatralib ludũt
carminib. et uel tragedos audi-¬
unt uel comȩdos. et ibi cũ uolup¬

Expanded text:
dem tempore, hoc dem tempore, hoc est, duodecimo anno, decimo mense, in quinta mensis, quando venit qui fugerat de Jerusalem, et quando locutus est propheta ad eos qui erant in terra Judaea, et aeternae possessionis sibi spem pollicebantur, et jubet prophetae ut dicat populo qui in Babylone versatur, et habitat cum eo, et arguat eos super insidiis blandientibus, qui prophetae verba audire desiderant, non ad animae salutem, sed ad aurium voluptatem. Isti juxta muros sedebant, et in ostiis domorum: nequaquam in sensum prophetae intrare cupientes; sed mutuo se hortantur et dicunt: Venite et audiamus qui sit sermo egrediens a Domino; et sic veniunt quasi populus qui ingrediatur Ecclesiam Dei, et sedent coram te, populus meus, qui meum esse se dicit, et nolunt facere quod audierunt. Istiusmodi mihi videntur eorum similes, qui theatralibus luduntur carminibus: et vel tragoedos audiunt, vel comoedos, et ibi cum volup
Abbreviated transcription (Latin):
dep̃catur: ne tradas bestiis animã
confitentem tibi. Qui aut̃ in p̃si¬
diis et in muratis ẽ de quib scri¬
ptum ẽ ciuitates firmas ascendit
iustus. et destruxit munitiones ea¬
rum in quib confidebant impii:
et uersatur in speluncis de quib¬
eam speluncam latronum: iste fa¬
me sermonas dñi et pęnuria morit᷑.
Et dabitur omĩs t̃ra hereticoꝵ iri
solitudinem: ita ut frangatur eoꝵ
suꝑbia: et redigantur montes iN
solitudinem. qui sibi altitudinem
scientiȩ promittebant. Qui montes
uocantur isrł. quia sub xp̃i nomine
deceptos quosq supplantant: nul¬
lusq ꝑ eos transibit. nec dicere po¬
terit quod moyses. transiens. uide¬
bo uisionem hanc magnã. Habita¬
tores enim sunt ꝑuersoꝵ montiũ.
ñ peregrini et accolȩ: ut cum hec
passi fuerint. tunc cognoseant qđ
ipse sit dñs : qui dedit t̾ram corum
in solitudinem. propt̃ ab ominatio¬
nes quas oꝑati sunt. Sequit᷑. Cadẽ

Expanded text:
deprecatur: Ne tradas bestiis animam deprecatur: Ne tradas bestiis animam confitentem tibi . Qui autem in praesidiis et in muratis est, de quibus scriptum est: Civitates firmas ascendit justus, et destruxit munitiones earum, in quibus confidebant impii ; 404 et versatur in speluncis, de quibueam speluncam latronum ; » iste fame sermonis Domini et peste morietur, et dabitur omnis terra haereticorum in solitudinem, ita ut frangatur eorum superbia, et redigantur montes in solitudinem, qui sibi altitudinem scientiae promittebant, qui montes vocantur Israel: quia sub Christi nomine deceptos quosque supplantant. Nullusque per eos transibit, nec dicere poterit, quod Moyses: « Transiens videbo visionem hanc magnam . » Habitatores enim sunt perversorum montium non peregrini et accolae, ut cum haec passi fuerint, tunc cognoscant quod ipse sit Dominus, qui dederit terram eorum in solitudinem, propter abomination
Abbreviated transcription (Latin):
ditis: ñ uiuificantes eõs quos sedu¬
xistis. sed int̾ficientes. Nec uobis
sufficit tria ista fecisse : sed statis
in gladiis ur̃is. hoc ẽ ꝑseueratis in
prauitate sententiȩ. et parati estis
ad p̃dam : et fecistis abominatio¬
nes. ea agentes in cubilib. quȩ tur¬
pe ẽ loqui. Et uxorem proximi ur̃i
polluistis. eccłiasticam uidelicet con¬
uersationẽ : cotidie de cõplexu xp̃i.
deceptos rapere festinantes. & cum
hȩc feceritis: putatis uos t̃ram isrł
hereditate tenturos: Quib loquit᷑
ds̃ : quod quicumq in rumosis he¬
reticoꝵ habitauerit conciliabulis.
gladio cadat eccłiastico: de quo¬
scriptum ẽ gladii ancipites in ma¬
nib corum: et in euangłio. ñ ue¬
ni pacem mittere sed gladium. Et
seruus qui se luxuriȩ tradit et otio:
diuidetur. id÷ muerone ferietur:
et pars cius ponetur cum infide¬
libꝰ. Ꝙ qui in agro sitie in campo ẽ
bestiis tradetur ad deuorandum:
quas propħa intare desiderans

Expanded text:
ditis non vivificantes eos, quos seduditis non vivificantes eos, quos seduxistis, sed interficientes. Nec vobis sufficit tria ista fecisse, « sed statis in gladiis vestris, » hoc est perseveratis in pravitate sententiae, et parati estis ad caedem, et fecistis abominationes, ea agentes in cubilibus quae turpe est loqui: et uxorem proximi vestri polluistis, ecclesiasticam videlicet conversationem, quotidie de complexu Christi deceptos rapere festinantes. Et cum haec feceritis putatis vos terram Israel haereditate tenturos? Quibus loquitur Deus quod quicunque in ruinosis haereticorum habitaverit conciliabulis, gladio cadat eccscriptum est: Gladii ancipites in manibus eorum . Et in Evangelio: Non veni pacem mittere, sed gladium . Et servus, qui se luxuriae tradit; et otio, dividetur, id est, mucrone ferietur, et pars ejus ponetur cum infidelibus . Et qui in agro sive in campo est, bestiis tradetur ad devorandum, quas propheta vitare desiderans,
Abbreviated transcription (Latin):
tam disputationem stringamꝰ po-¬
tius quam disseramꝰ. Omĩs hereticꝰ.
in parietinis habitat et desertis:
et possidere se putat t̾ram isrł: di¬
citq sibi. Abraham fide sua unus
homo. in tantam uenit beatitudi¬
nem. ut semen eius multiplicaret᷑
sicut harena maris. et sicut astra
cȩli: quanto magis nos plures. ter¬
ram isrł hoc ẽ cernentium dm̃.
et udeam confessionis dñicȩ pos-¬
sidebimꝰ: Quib respondit dñs.
Ille possedit t̾ram fidei merito :¬
ur̃a aut̃ infidelitas immo blas¬
phemia. t̾ram isrł id ÷ ȩccłiȩ. pos¬
sidere ñ poterit. Primũ enim co-¬
meditis in sanguine. effundentes
cortim sanguinẽ quos scandali-¬
tatis: dein oculos ur̃os leuatis
ad ĩmunditias uel ab ominatio
nes urãs. quas de ur̃o animo con¬
finxistis: cum deberetis. potius mu¬
tari eccłiasticum uirum et dicere.
Ad te leuaui oculos meos: qui ha¬
bitas in cęlis. Tercio. sanguinẽ fun¬

Expanded text:
tam disputationem stringamus potam disputationem stringamus potiusquam disseramus. Omnis haereticus in parietinis habitat et desertis, et possidere se putat terram Israel, dicitque: Si Abraham fide sua unus homo in tantam venit beatitudinem, ut semen ejus multiplicaretur sicut arena maris, et sicut astra coeli, quanto magis nos plures terram Israel, hoc est, cernentium Deum, et Judaeam confessionis Dominicae possidebimus? Quibus respondit Dominus: Ille possedit terram fidei merito; vestra autem infidelitas, immo blasphemia terram Israel, id est Ecclesiam possidere non poterit. Primum enim comeditis in sanguine, effundentes eorum sanguinem, quos scandalizatis. Deinde oculos vestros levatis ad immunditias nes vestras, quas de vestro animo confinxistis: cum debueritis imitari ecclesiasticum virum, et dicere: « Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelo . » Tertio sanguinem fun
Abbreviated transcription (Latin):
eis o propħa: et hanc suꝑ eos. ex meo
sermone prome sententram. luro
ꝑ memet ipsum. quod qui habitant
in ruinosis et parietinis. gladio ca¬
dent: et qui in agris sunt siue in.
campo. a bestiis deuorabuntur: et
qui in muratis siue in p̃sidiis ac
speluncis: dei iram uitare ñ possint:
sed fame moriantur et pestilen¬
tia. E dabo inquit t̾ram iudȩam in
solitudinem: et deficiet superba
fortitudo cius. quȩ quondam fue
Montes quoq et omĩa deserent᷑.
et in tantam uenient solitudinẽ.
ut nullus ꝑ eos transeat. Et tune
nequaquam confidant in multi¬
tridine sua. pauci qui remanserint:
sed cognoscant solitudinis magni¬
tudine. quod ego sim dñs: qui de¬
di t̃ram in desertum. propt̃ om̃s
ab ominationes quas oꝑati sunt.
Hȩc dicta sint aduersus eos: qui
uastata. pauci habitabant in rui-¬
nosis et in desertis urbib. uillulisq
Nunc ueniamꝰ ad tropologiam:
et iuxta consuetudinẽ nr̃am. la¬

Expanded text:
eis, o Propheta, et hanc super eos ex meo eis, o Propheta, et hanc super eos ex meo sermone prome sententiam: Juro per memetipsum, quod qui habitant in ruinosis et parietinis, gladio cadant. Et qui in agris sunt, sive in campo, a bestiis devorentur, et qui in muratis sive in praesidiis ac speluncis, Dei iram vitare non possint, sed fame moriantur et pestilentia. « Et dabo, inquit, terram Judaeam in solitudinem, et deficiet superba fortitudo ejus, » quae quondam fuer» Montes quoque et omnia deserentur, et in tantam venient solitudinem, ut nullus per eos transeat. Et tunc nequaquam confidant, in multitudine sua pauci, qui remanserint: sed cognoscant solitudinis magnitudine, quod ego sim Dominus, qui dedi terram in desertum propter omnes abominationes quas operati sunt. Haec dicta sint adversus eos, qui regione vastata, pauci habitabant in ruinosis et in desertis urbibus villulisque. Nunc veniamus ad tropologiam, et juxta consuetudinem nostram, la
Abbreviated transcription (Latin):
ram repromissionis: credidit enĩ abra-
ham. et reputatum ẽ. ei ad iusticiam :
istos aut̃ incredulitate et scelerib
occupatos. etiam si plures sint. possi¬
dere ñ posse. Simulq enumerat. qͥd
facientes offendant dm̃: sex uidelicet
genera peccatoꝵ. Qui in sangume
comeditis. et oculos ur̃os leuatis ad
ĩmunditias. hoc ẽ. ad idola ur̃a: et
sanguinem funditis. hoc ẽ. homici¬
diũm ꝑpetratis. Num quid ista faci¬
entes. poteritis t̾̃ram hereditate re
tinere: Nec hoc estis scelerum fine
contenti: sed statis in gladiis ur̃is.
cotidie parati ad occidendũ: et imu¬
tantes esau qui stetit et uixit in
gladio suo. facitis ab hominationes
incredibiles. uidelicet libidinũ tur.¬
pitudines. et unus quisq uxorem
proxima sui polluit: ut in eo sit
sceleratior. quod amici et proximi
polluerit uxorem. Et cum hȩc inquit
faciatis: arbitramini uos tram here¬
ditate tenturos: Responde igitur

Expanded text:
rram repromissionis. Credidit enim Abraham rram repromissionis. Credidit enim Abraham Deo, et reputatum est ei ad justitiam . Istos autem incredulitate, et sceleribus occupatos, etiam si plures sint, possidere non posse. Simulque enumerat quid facientes offendant Deum, sex videlicet genera peccatorum. Qui in sanguine comeditis, et oculos vestros levatis ad immunditias, hoc est, ad idola vestra, et sanguinem funditis, hoc est, homicidium perpetratis: numquid ista facietinere? » Nec hoc estis scelerum fine contenti, sed « statis in gladiis » vestris, quotidie parati ad occidendum, et imitantes Esau, qui stetit et vixit in gladio suo, « facitis abominationes » incredibiles, videlicet libidinum turpitudines. « Et unusquisque uxorem proximi sui polluit, » ut in eo sit sceleratior quod amici et proximi polluerit uxorem. Et cum haec, inquit, faciatis, arbitramini vos terram haereditare tenturos? Responde igitur
Abbreviated transcription (Latin):
phari. ne uela ꝑdant de nauib et
funium detrimenta suspirent. Hȩe
contra inuidos: nune quod propo¬
suimꝰ. disseramꝰ. Capta ut diximus
ierłm. temploq subuerso : patipers
t̾re de qͥb scribit ieremras. soli relica
fuerant m ierłm. qui uineas et
agros colerent: et in rumis mcen¬
sȩ̃ urbis habitarent. Cumq debe¬
rent agere pęnitentiam. suꝑ his
propt̃ quȩ captiuitas uenerat se¬
ipsos cassa spe decipientes loque¬
bantur. Unus fuit pat̾ nr̃ abra¬
ham: et tam̃ hanc t̃ram heredita¬
te possedit. Non quo ipse possede¬
rit: sed quod semen eiꝰ t̾ram repro¬
missionis acceꝑit. Si igitur ille
imus. in tantos multiplicatus ẽ
populos: nos multo plures qui re¬
licti sumꝰ in t̾ra iudȩa. et habitamꝰ
in urbib desertis ac ruinosis. utiq
multo amplius multiplicabimur.
ut possideamꝰ plures. quod unꝰ ille
possedit. Quib respondit dominꝰ
abraham unũ. fide possedisse at¬

Expanded text:
Phari, ne vela perdant de navibus et Phari, ne vela perdant de navibus et funium detrimenta suspirent. Haec contra invidos: nunc quod proposuimus disseramus. Capta, ut diximus, Jerusalem temploque subverso, pauperes terrae, de quibus scribit Jeremias , soli relicti fuerant in Jerusalem, qui vineas et agros colerent, et in ruinis incensae urbis habitarent. Cumque deberent agere poenitentiam super his propter quae captivitas venerat, seipsos cassa spe decipientes loquebantur: Unus fuit pater noster Abraham, et tamen hanc terram haereditate possedit, non quod ipse possederit, sed quod semen ejus terram repromissionis 402 acceperit. Si igitur ille unus in tantos multiplicatus est populos, nos multo plures qui relicti sumus in terra Judaea, et habitamus in urbibus desertis ac ruinosis, utique multo amplius multiplicabimur, ut possideamus plures quod unus ille possedit. Quibus respondit Dominus: Abraham unum fide possedisse te
Abbreviated transcription (Latin):
quem posuimꝰ qui in sanguine co-¬
meditis. et oculos ur̃os leuatis ad im¬
munditras urãs. usq ad eum locũ
ubi scriptum ẽ. hȩc dices ad eos. sic
bentur. Qui cum multis aliis et
hec p̃termisert̃ : siue int̃pretata
ab eis. scriptoꝵ paulatim sublata
sunt uitio : et latini nr̃i inimo in¬
uidi xpĩani. et ut aꝑtius dicam.
grunnianȩ factionis heredes ad-¬
uersum nos latrant. cur iuxta
ebraicum disseramus: quasi No¬
lentib ingerendi sint cibi. et ñ
his epulȩ p̃parentur. qui eas cũ
gr̃ãrum actione suscipiunt. Certe
si nobis ñ habent fidem : legant
alias editiones. aquilȩ. sẏmiachi.
et theodotionis: in t̾rogent hebre¬
os: ñ unius loci. ne eos redẽptos¬
a me iactitent. sed diuersarũ pro¬
uintiarũ. Et cũ errori meo uel im¬
peritiȩ. cunctos uiderint consona¬
re: tunc se intelligant nimium
eẽ. prudentes. et magis cupere dor¬
mire quam discere: habitentq in
septuaginta cellulis alexandrini

Expanded text:
quem posuimus: Qui in sanguine coquem posuimus: Qui in sanguine comeditis, et oculos vestros levatis ad immunditias vestras, usque ad eum locum ubi scriptum est: Haec dices ad eos, sic betur, qui cum multis aliis, et haec praetermiserunt, sive interpretata ab eis, scriptorum paulatim sublata sunt vitio. Et Latini nostri, immo invidi Christiani, et ut apertius dicam, Grunnianae factionis haeredes, adversum nos latrant, cur juxta Hebraicum disseramus: quasi nolentibus ingerendi sint cibi, et non his epulae praeparentur qui eas cum gratiarum actione suscipiunt. Certe si nobis non habent fidem, legant alias editiones, Aquilae, Symmachi, et Theodotionis; interrogent Hebraeos non unius loci, ne eos a me redemptos jactitent, sed diversarum provinciarum; et cum errori meo vel imperitiae cunctos viderint consonare, tunc se intelligant nimium esse prudentes, et magis cupere dormire quam discere; habitentque in septuaginta cellulis Alexandrini
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudo ciꝰ. Et desolabunt᷑ mon¬
tes isrł: eo quod nullus sit qui ꝑ eos
transeat. Et scient quia ego dñs:
desertam. propt̃ uniuersas ab omi¬
nationes suas quas oꝑati sunt. Et¬
 tu fili hominis. filii populi tui lo
cuntur de te uxta muros. et in
ostiis domoꝵ: et dicunt unus ad
alterum. uir ad proximũ suum lo.
quentes. Uenite : et audiamus qui
sit sermo egrediens a dño. & ueni¬
unt ad te quasi si ingrediatur po-¬
pulus. uel quomodõ populus con-¬
gregari solet: et sedent coram te.
populus meus. Et audiunt sermo¬
nes tuos: et ñ faciunt eos: quia i
canticum oris su uertunt illos
et auariciam siam sequitur cor
quitur. Et eris cis quasi carmen
‸mu̾sicum. quod suam duleiq so¬
no canitur: et audient uerba tua.¬
⁊ et ñ facient ea. & cum uenerit¬
: quod p̃dictum ẽ ecce enim uenit:
tunc scient quod prophetes fue
rit int̾ eos. Primũ sciendum. quod
octo plus minus uersus. ab eo loco

Expanded text:
fortitudo ejus, et desolabuntur monfortitudo ejus, et desolabuntur montes Israel, eo quod nullus sit qui per eos transeat. Et scient quia ego sum Dodesertam, propter universas abominationes suas, quas operati sunt. Et tu, fili homcuntur de te iuxta muros et in ostiis domorum et dicunt unus ad alterum, uir ad proximum quentes: Venite, et audiamus qui sit sermo egrediens a Domino. Et veniunt ad te, quasi si ingrediatur populus vel quomodo populus congregari solet; et sedent coram te populus meus, et audiunt 401 sermones tuos, et non faciunt eos, quia in canticum oris sui vertunt illos; et avaritiam suam sequitur cor eorum. et es eis quasi carmen musicum, quod suaui dulcique sono canitur: et audient uerba tua et non facient ea. et cum uenerit quod praedictum est ecce enim uenit — tunc sin medio eorum. Primum sciendum, quod octo plus vel minus versus ab eo loco
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ. in consũmatione mundi. factã
manũ dñi ad uerum iez echiel. qui
futuras ruinas urbis cecinerat per
propħas. et mane impletas ẽẽ. mõ
bitant in ruinosis: hii suꝑ humũ
isrł loquentes aunt. Unus erat
abraham: et hereditate possedit ter¬
ram. Nos aut̃ multi sumus: nobis
data ẽ t̾ra in possessionem. Iccirco
dices ad eos. Hȩc dicit dñs ds̃. Qui
in sanguine comeditis. et oculos
urõs leuatis ad ĩmunditras ur̃as.
et sanguinem funditis : numquid
tram hereditate possidebitis: Ste¬
tistis in gladiis ur̃is: fecistis abo¬
minationes: et unus quisq uxorẽ
proxima sui polluit: et t̾ram here¬
ditate possidebitis: Hȩc dices ad
eos. Sic dicit dñs ds̃. Uiuo ego. qͥa
qui in ruinosis habitant. gladio ca¬
dent: et qui in agro ẽ bestiis trade¬
tur ad deuorandum : qui autẽ in
p̃sidiis et in speluncis sunt. peste
morient᷑. & dabo tram in solitudi¬
nem et desertum: et deficiet suꝑba

Expanded text:
hoc est, in consummatione mundi factam hoc est, in consummatione mundi factam manum Domini ad verum Ezechiel, qui futuras ruinas urbis cecinerat perprophetas, et mane impletas esse monstbitant in ruinosis his super humum Israel loquentes aiunt: Unus erat Abraham, et haereditate possedit terram. Nos autem multi nobis data est terra in possessionem. Idcirco dices ad eos. Haec dicit Dominus Deus, Qui in sanguine comeditis, et oculos vestros levatis ad immunditias vestras, et sanguinem funditis: numquid terram haereditate possidebitis? Stetistis in gladiis vestris, fecistis abominationes, et unusquisque uxorem proximi sui polluit: et terram haereditate possidebitis? Haec dices ad eos: Sic dicit Dominus Deus: Vivo ego, quia qui in ruinosis habitant, gladio cadent: et qui in agro est, bestiis tradetur ad devorandum: Qui autem in praesidiis et in spmorientur. Et dabo terram in solitudinem, et in desertum, et deficiet superba
Abbreviated transcription (Latin):
euadere potuerit. quales fuerunt
apłi. et reliquiȩ quȩ saluȩ factȩ st̃:
ipse xp̃o nunciat om̃s cerimonias
iudȩorum eẽ subuersas. quas qui-¬
dam usq hodie obseruandas putait:
ñ audientes illud apłi. A grã exci-¬
distis: qui in lege iustificamit i.
Mirorq hominũ ꝑtinatiam. id uel¬
leui sermone defendere. quod oꝑe
implere ñ audeant: nisi forte sub
pelle ouium id ÷ xp̃ianorum. lupi
celantur iudaici. Quid defensor si
aꝑtum ẽ. ad uos o chorintii. et aꝑ-¬
tum ẽ michi ostium magnum et
efficax: et illud. os meum aperui
et attraxi sp̃m: quod numquã ta¬
cere poterit. nec audire cum isrł.
audi isrł et tace : sed in toto orbe
sum. et duodecimus annus ad duo¬
decim refertur tribus: et decimꝰ
mensis. ad tempus propitiationis
iudaicȩ. quȩ grece dicitur a acecoc:
et quinta diẽs mensis. ad sensus car-¬
neos. Quȩ omr̃a. capta ierłm et
euangłio succedente. deleta ẽẽ et
transisse monstrauimꝰ: et uespere

Expanded text:
runt apostoli, et reliquiae quae salvae factae sunt, ipse Christo nuntiat omnes caeremonias Judaeorum esse subversas, quas quidam usque hodie observandas putant, non audientes illud Apostoli: A gratia excidistis qui in Lege justificamini . Mirorque hominum pertinaciam, id velle sermone defendere, quod opere implere non audeant, nisi forte sub pelle ovium, id est, Christianorum, lupi celantur Judaici. Quid defensor  Aapertum est ad vos, o Corinthii; et: Apertum est mihi ostium magnum et efficax . Et illud: Os meum aperui, et attraxi spiritum , quod numquam tacere poterit, nec audire cum Israel: Audi, Israel, et tace: sed in toto orbe sum et duodecimus annus ad duodecim refertur tribus, et decimus mensis ad tempus propitiationis Judaicae, quae Graece dicitur ἱλασμός: et quinta dies mensis ad sensus carneos, quae omnia, capta Jerusalem, et Evangelio succedente, deleta esse, et transisse monstravimus: et vespere,
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum dñi. Hȩc dicit dñs ds̃ os¬
sib his. Ecce ego intromittã in
uos spm: et uĩuetis. Q dabo suꝑ
uos neruos: et succrescere facrã
suꝑ uos carnes: et suꝑ extendam
in uobis cutem. Et dabo uob̾ sp̃m
et uiuetis : et scietis quia ego dñs.
s propħaui: sicut p̃ceꝑat michi.
ł actus ẽ autẽ sonitus propħante
me: et ecce cõmotio. Et accessert̃
ossa ad ossa: unum quodq ad um¬
cturam suam.  uidi: et ecce suꝑ
ea nerui. et carnes ascenderunt:
et extensa ẽ. in eis cutis desuꝑ: et
sp̃m ñ habebant. Et dixit ad me.
Uaticmare ad sp̃m. uaticinare¬

Expanded text:
. Haec dicit Dominus Deus ossibus his: Ecce ego intromittam in vos spiritum, et vivetis: et dabo super vos nervos, et succrescere faciam super vos carnes, et superextendam in vos cutem, et dabo vobis spiritum, et vivetis, et scietis quia ego Dominus. Et prophetavi sicut praeceperat mihi: factus est autem sonitus, prophetante me, et ecce commotio: Et accesserunt ossa ad ossa, unumquodque ad juncturam suam. Et vidi, et ecce super ea nervi et carnes ascenderunt, et extenta est in eis cutis desuper, et spiritum non habebant. Et dixit ad me: Vaticinare ad sp
Abbreviated transcription (Latin):
quam ueniret. qui ista narraret:
uesꝑi facta ẽ. manꝰ dñi ad iezechied
propħam. quȩ aꝑuit os eius quod
diu clausum fuerat. et quicquid
erat ille dicturus. hoc factum ante
replicauit : nec siluit amplius. ui¬
dens propħiam suam oꝑe comple¬
tam: et nequaquã dubitare popłm
qui erat in babylone. uel cos qui
capti erant. de uaticinio propħali.
Tunc enim aꝑitur os propħe: qͣn¬
do quod prius nuntiauerat. oꝑis
monstrarit effectu. Ꝙ tota lib̾tate
proclamat : qui nequaquã futura.
sed uel p̃sentia uel transacta de¬
monstrat. Hoc scđm litteram. Cȩterũ
iuxta anagogen. si ietechiel int̃pre¬
tatur fortitudo dei. xp̃c autem ẽ dei

Expanded text:
quam veniret qui ista narraret, quam veniret qui ista narraret, vesperi facta est manus Domini ad Ezechielem prophetam, quae aperuit os ejus quod diu clausum fuerat, et quidquid erat ille dicturus, hic factum ante replicavit: nec siluit amplius, videns prophetiam suam opere completam, et nequaquam dubitare populum qui erat in Babylone, vel eos qui capti erant de vaticinio prophetali. Tunc enim aperitur os prophetae, quando quod prius nuntiaverat, opere monstrarit effectum: et tota libertate proclamat, qui nequaquam futura, sed vel praesentia, vel transacta demonstrat. Hoc secundum litteram. Caeterum juxta anagogen, si Ezechiel interpretatur fortitudo Dei: Christus autem est De
Abbreviated transcription (Latin):
Manifesta transcurrimꝰ: ut in ob-¬
scuriorib ĩmoremur. In quib aut̃
p̃sens propħia discrepat a p̃terita.
et in quib loquatur similra: colla¬
tio utriusq poterit indicare. P orro
pignus restituere. rapinã reddere.
in mandatis uitȩ ambulare et ce-¬
tera: in hoc eodem propħa. supra
diximꝰ. Et factum ẽ. in duodeci¬
mo anno. in decimo mense. in quin¬
ta mensis transmigrationis siue
captiuitatis nr̃ȩ. uenit ad me qui
fugerat. siue qui saluatus fuerat
de ierłm: dicens. Uastata siue cap¬
ta ẽ. ciuitas. Manus aut̃ dñi fac¬
ta fuerat ad me uesꝑe: antequã
ueniret qui fugerat. Aperuitq
os meũ donec ueniret ad me ma-¬
ne : et aꝑto ore meo ñ silui ampliꝰ.
Un decimo anno regni sedechiȩ
Ex quo ostenditur. post unũ an¬
num et quattuor menses. et ui.¬
ginti quinq dies captȩ ierłm. ue¬
nisse babylonem unum ciuium
ierłm : qui nuntiaret captam atq
uastatam. Ante unum autẽ diem

Expanded text:
Manifesta transcurrimus, ut in obManifesta transcurrimus, ut in obscurioribus immoremur. In quibus autem praesens prophetia discrepet a praeterita, et in quibus loquatur similia, collatio utriusque poterit indicare. Porro pignus restituere, rapinam reddere, in mandatis vitae ambulare, et caetera, in hoc eodem propheta supra diximus. « Et factum est in duodecimo anno, in decimo mense, in quinta mensis transmigrationis sive captivitatis nostrae: venit ad me qui fugerat sive qui salvatus fuerat de Jerusalem, dicens. Vastata sive capta est civitas. Manus autem Domini facta fuerat ad me vespere antequam veniret qui fugerat: aperuitque os meum donec veniret ad me mane et aperto ore meo non silui amplius. Undecimo anno regni Sedeciae, Ex quo ostenditur, post unum annum et quatuor menses, et viginti quinque dies, capta Jerusalem, venisse Babylonem unum civium Jerusalem, qui nuntiaret captam urbem atque vastatam. Ante unum autem diem