comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ. Et paulo post. Nunc reuertar ut
proelier aduersus principẽ ꝑsarum.
Cũ eni egrederer: apparuit pͥnceps qre¬
coꝵ uemens. Quos itaq alios pͥncipes
gentiũ nͥ angłos appellat. qͥ sibi resi¬
stere exeuntĩ potuissent: Quȩ gͦ esse
pax insullimib potest. si int̃ ĩpsos
etiã anglicos sp̃s proeliandi certam̃
agit᷑ qͥ semꝑ conspectui ueritatis assi¬
stunt: Sed qͥa certa angłoꝵ ministe¬
ria dispensandis singulĩs quilq gen¬
tib st̃ p̾lata: cũ sũbiectoꝵ morẽs ad¬
uersũ sẽ uicissim p̃positoꝵ spũũ open

Expanded text:
Nunc revertar ut praelier adversus principem Persarum. Cum enim egrederer, apparuit princeps Graecorum adveniens. Quos itaque alios principes gentium nisi angelos appellat, qui sibi resistere exeunti potuissent? Quae ergo esse pax in sublimibus potest, si inter ipsos quoque angelicos spiritus praeliandi certamen agitur, qui semper conspectui veritatis assistunt? Sed quia certa angelorum ministeria dispensandis singulis, quibusque gentibus sint praelata, cum subjectorum mores adversum se vicissim praepositorum sp
Abbreviated transcription (Latin):
biã Quis qͥs delinqͥt & uiuit. iccir¬
cobunc diuina dispensatio in unqͥ¬
tate tolerat. ut ab iniqͥtate cõpe¬
scat. Sed qͥ diutius tolerat᷑ nec tam̃
ab iniqͥtate cõpescit᷑ munꝰ quidẽ
suꝑne patientiȩ ꝑcipit. sed reatꝰ
sui uinculis ex ipso se munere artiꝰ
astringit Nã quia accepta poeni¬
tentiȩ t̃pra deuertit ad culpã. di¬
strict᷑ in ultimis uidex impensa
argum̃ta miscdiȩ conuertit ad pdes¬

Expanded text:
Quisquis delinquit et vivit, idcirco hunc divina dispensatio in iniquitate tolerat, ut ab iniquitate compescat. Sed qui diutius toleratur, nec tamen ab iniquitate compescitur, munus quidem supernae patientiae percipit, sed reatus sui vinculis, ex ipso se munere arctius astringit. Nam quia accepta poenitentiae tempora divertit ad culpam, districtus in ultimis judex impensa argumenta misericordiae convertit ad poe
Abbreviated transcription (Latin):
nitens thesaurizas tͥ irãindioira
& reuelationis iusti udicii dĩ ꝑ
dem pueri in longũ tralnt: It a fi¬
ctis puerilib corrigat᷑ Sed si apte¬
cati ꝑpetratione nec tẽporis longis¬
quitate cõpescit᷑: hec ipsa uite loi¬
ginquitas quã ꝑ miscdiam accept
ei ad cumulũ maledictionis cresait
Unde necesse ẽ. ut cu nos mis cusar¬
pectari conspicimꝰ ipsa progatȩ pe¬
tatis cẽpora quasi dãnatioñis ami¬
m̃ta timeamꝰ. ne ex clem̃tia ue¬
cis crescat suppliciũ peccatoris.
Et unde qͥsq eripi a morte po¬
terat. inde grauius ad mortẽ tendit
Qđ iccirco plerinq agit᷑ qͥa nesquu
a p̃̾sentib m̃tis oculus sẽparatint
Considerare nanq peccator redeo¬
ris uias neglegit & iccirco in suis
itinerib sine cessatione ueteraseit
tuetur: qͥa sola cogitare. sola cere¬
re nititur. quȩ sibi ad cõmodũ tepo¬
bia. uia raptoris auaricia. iuia et
lubrici: conscientia carnalis. In uiis
gͦ suis iniquus quisq oculos depri¬

Expanded text:
nitens thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . Hinc dem pueri in longum trahitur, ut a factis puerilibus corrigatur; sed si a peccati perpetratione nec temporis longinquitate compescitur, haec ipsa vitae longinquitas, quam per misericordiam accepit, ei ad cumulum maledictionis crescit. Unde necesse est ut cum nos diutius exspectari conspicimus, ipsa praerogatae pietatis tempora quasi damnationis argumenta timeamus, ne ex clementia judicis crescat supplicium peccatoris; et unde quisque eripi a morte poterat, inde gravius ad mortem tendat. Quod idcirco plerumque agitur, quia nequaquam a praesentibus mentis oculus separatur. Considerare namque peccator Redemptoris vias negligit, et idcirco in suis itineribus sine cessatione veterascit. tuetur, quia sola cogitare, sola cernere nititur, quae sibi ad commodum tempoerbia, via raptoris avaritia, via est lubrici concupiscentia carnalis. In viis ergo suis iniquus quisque oculos depri
Abbreviated transcription (Latin):
iã quererent. sed eiꝰdẽ głȩ iter igño¬
rarent. dicens Pocestis bibere cali¬
cẽ. quẽ egobibiturus sũ : Consessio¬
nis quip̃pe illius celsitudinẽ a dex¬
tris sinistrisq quȩ sierant. sed quan¬
ta ad hanc esset itineris angustia
ñ uidebant. Unde & eoꝵ mõx ocłis
ut uidelicet si ad sullimitatis gau¬
clia tenderent. pͥus uiã humilitatis
inuenirent. Quia gͥ considerare pec¬
cator uias dĩ neglegit. & solis in
quib carnalit̾ delectet᷑ intendit:

Expanded text:
iae quaererent, sed ejusdem gloriae iter ignoiae quaererent, sed ejusdem gloriae iter ignorarent, dicens: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? Confessionis quippe illius celsitudinem a dextris sinistrisque quaesierant, sed quanta ad hanc esset itineris angustia non videbant. Unde et eorum mox oculis ut videlicet si ad sublimitatis gaudia tenderent, prius viam humilitatis invenirent. Quia igitur considerare peccator vias Dei negligit, sed solis in qu
Abbreviated transcription (Latin):
sue consideratiõnis obtutũ int̾ra pecca¬
tor figeret. si ad sc̃a sui redẽptoris iti¬
nera m̃tis oculos leuaret. Unde ꝑsa
quisq illũ tota intentione conside¬
Rt. cuiꝰ se mẽbrũ esse ꝑfidẽ pensat.
Has nanq humanȩ conuersationis ui¬
as uidere contẽpserat: qͥ dicebat. In
mandatis tuis me ȩxercebo. & consi¬
derabo uias tuas. Acsi aꝑte spondeat
dicens. Quȩ mea st̃ iã uidere refu¬
gio qͥa ꝑimitationis cuȩ uiã. ꝑge¬
re conuersationis gressib in arde¬
sco Qui enĩ p̃senti iã mundo
contradicit: amoris excitatione con¬
tinua. redẽptoris sui uias cordis o¬
culis obicit. Ut mens ꝓsꝑa fugiat.
ad aduersa p̃paret᷑. Nichil qđ de¬
mulcet appetat. nichil qđ deter¬
rere creditur ꝑtimescat. Merorẽ
gaudiũ depucet᷑. p̃sentis intȩ gaudia:
dana meroris penset. Abiectionis
cũ dicebat: Siqͥs mͥ ministrat: me
sequat᷑ Ad has uias tumentia disci¬
płoꝵ corda reuocabat: cũ locũ głȩ¬

Expanded text:
suae considerationis obtutum in terra stultus figeret, si ad sancta sui Redemptoris itinera mentis oculos levaret. Scriptum quisque illum tota intentione considerat, cujus se membrum esse per fidem pensat. Has namque humanae conversationis vias videre contempserat, qui dicebat: In mandatis tuis me exercebo, et considerabo vias tuas . Ac sic aperte spondeat, dicens: Quae mea sunt, jam videre refugio, quia per imitationis tuae viam pergere conversationis gressibus inardesco. Qui enim praesenti jam mundo contradicit, amoris excitatione continua Redemptoris sui vias cordis oculis objicit, ut mens prospera fugiat, ad adversa praeparetur; nihil quod demulcet appetat, nihil quod deterrere creditur pertimescat; moerorem gaudium deputet; praesentis vitae gaudia damna moeroris penset; abjectionis cum dicebat: Si quis mihi ministrat, me sequatur . Ad has vias tumentia discipulorum corda revocabat, cum locum jam glor
Abbreviated transcription (Latin):
quorũ recordam̃ amplectim᷑ abiis
aut̃ quoꝵ obliuiscim̃ elongamꝰ.
humano usu & recordari ds dicit᷑
cũ dona cribuit. & obliuiscicũ in
culpa derelinqͥt. Sed qͥa cuncta pen¬
sat. cuncta sine int̾iissionis alter¬
natione considerat: & recordat᷑
bonoꝵ quoꝵ tam̃ nunquã obliui¬
scit᷑. & nullatenꝰ recordat᷑ maloꝵ.
qͦs tam̃ ꝑ iudiciũ semꝑ intueturꝰ.
Quasi enim redit ad bonoꝵ memoriã.
quã tam̃ nunquã deseruit. & qͣsi
nequaquã malos respicit. quorũ
tam̃ facta considerat. secd sup hec
dãnationis iudiciũ inultimis ser¬
uat. Hinc enĩ scriptũ ẽ. Oculi dñi
contẽplant᷑ bonos & malos Hinc

Expanded text:
s autem quorum obliviscimur elongamur, humano usu et recordari Deus dicitur, cum dona tribuit, et oblivisci, cum in culpa derelinquit. Sed quia cuncta pensat, cuncta sine intermissionis alternatione 535 considerat; et recordatur bonorum, quorum tamen nunquam obliviscitur; et nullatenus recordatur malorum, quos tamen per judicium semper intuetur. Quasi enim redit ad bonorum memoriam, quam tamen nunquam deseruit; et quasi nequaquam malos respicit, quorum tamen facta considerat, sed super haec damnationis judicium in ultimis servat. Hinc enim scriptum est: Oculi Domini contemplantur bonos et malos . Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
differt in claritate. Luna gͦ ñ splen¬
det. & stelle ñ st̃ mundȩ in conspectu
eiꝰ: qͥa nec scã ȩccła uirtute ꝓpria tot
miraculis enicat. nisi hancꝰ prȩueni¬
entis grẽ dona ꝑfundant: nec singu
loꝵ bene uiuentiũ m̃tes a peccatoꝵ
maculis mundȩ st̃. si remota pietate
iudicent᷑. Quia apud districti ui¬
dicis oculos. sua unũ quenq corru¬
ptibilitas inquinat. nisi hanc cotidie
gła parcentis t̃gat. El ectoꝵ qͥppe
animꝰ. ꝓdire ad lib̾tatẽ iusticiȩ ni¬
tit᷑: sed ad hiuc cõpede infirmitatis
tenet᷑ Et culpas quidẽ subigere ꝑfe¬
cte desiderat. sed qͦusq corruptiõne
carnis astringit᷑. eiꝰ uinculis etiã cũ
ñ uult ligatur. Hinc itaq colligat
quanto peccator pondere pressi st̃.
qui contra hȩc decertare neglegunt.
si plene culpã nec illi suꝑant. qui con¬
tra hanc uirilit̾ pugnant. Unde &
post quã dictũ. ẽ. ecce enĩ luna ñ

Expanded text:
IX. Luna ergo non splendet, et stellae non sunt mundae in conspectu ejus, quia nec sancta Ecclesia virtute propria tot miraculis emicat, nisi hanc praevenientis gratiae dona perfundant, nec singulorum 544 bene viventium mentes a peccatorum maculis mundae sunt, si remota pietate judicentur, quia apud districti judicis oculos, sua unumquemque corruptibilitas inquinat, nisi hanc quotidie gratia parcentis tergat. Electorum quippe animus prodire ad libertatem justitiae nititur, sed adhuc compede infirmitatis tenetur; et culpas quidem subigere perfecte desiderat, sed quousque corruptione carnis astringitur, ejus vinculis, etiam cum non vult, ligatur. Hinc itaque colligat quanto peccatorum pondere pressi sint qui contra haec decertare negligunt, si plene culpam nec illi superant, qui contra hanc viriliter pugnant. Unde et postquam dictum est: Ecce etiam luna n
Abbreviated transcription (Latin):
bene ñ fecit Quȩ hoc loco steriis
nisi caro nominat᷑. quȩ dũ sola p̾sen¬
tia appetit bonas gignere cogitatio¬
nes nescit : Quȩ aut̃ uidua ñ anins
nuncupat᷑. quã quia sibi condicor
coniungere uoluit. ad thalamũ
iteri carnalis uenit. psalinista d¬
estrnte qͥait & ipse tanquã sponsus
gedris de thalamo suo. que recte ui¬

Expanded text:
eserit.---Quae hoc loco sterilis, nisi caro nominatur? Quae dum sola praesentia appetit, bonas gignere cogitationes nescit. Quae autem vidua, nisi anima nuncupatur? Quam quia sibi conditor conjungere voluit, ad thalamum uteri carnalis venit, Psalmista attestante, qui ait: Et ipse tanquam sponsus, procedens de thalamo suo
Abbreviated transcription (Latin):
paulũ dr̃. Nemo militans dõ. impli¬
cat se negotiis secularib. Qui licet
nunc pauci appareant: in inuisibili
tam̃ patria innumerabiles regnant
Quia & si ex cõparatione prauoꝵ̃ pauci
st̃: in congregationis suȩ frequentia
metiri nẽquãquã posst̃. Quia uͦ eo¬
rundẽ militũ uirtꝰ. ñ ꝓpriis uirib
sed suꝑnȩ grẽ infusione roborat᷑. re¬
lum̃ illius : Lum̃ quippe dĩ ẽ. gr̃ã
gratuito surgeret: ꝓfecto mens nr̃a
in peccatoꝵ suoꝵ tenebris obscura re¬
iustificari potest homo cõparatus dõ

Expanded text:
Paulum dicitur: « Nemo militans Deo, impliPaulum dicitur: « Nemo militans Deo, implicat se negotiis saecularibus . » Qui licet nunc pauci appareant, in invisibili tamen patria innumerabiles regnantquia etsi ex comparatione pravorum pauci sunt, in congregationis suae frequentia metiri nequaquam possunt. Quia vero eorumdem militum virtus non propriis viribus, sed supernae gratiae infusione roboratur, relumen illius? Lumen quippe Dei est gratia gratuito surgeret, profecto mens nostra in peccatorum suorum tenebris obscura rejustificari potest homo comparatus Deo?
Abbreviated transcription (Latin):
rũ ciuiũ numerus infinitꝰ & definitꝰ
exprimit᷑: ut qͥ dõ.ẽ. numerabilis. esse
nob innumerabilis demonstret᷑. Quãuis
aliud ẽ. assistere. aliud ministrare
Assistunt enĩ ꝓcul dubio illȩ potestates.
quȩ ad quȩdã hominib nuncianda ñ
excunt. Ministrant uͦ ii qͥ adexplenda
officia nuncioꝵ ueniunt. sed tam̃ ipsi
qͦq contẽplatione abintimis ñ receduñ
Et qͥa plures st̃ qͥ ministrant. quã ui
qͥ principalit̾ assistunt: assistentiũ
numerus quasi definitꝰ. ministrantiũ
uͦ indefinitꝰ ostendit᷑ Angłicos uͦ sp̃s
ꝑagunt: qͥa quicqͥd agendo contra im¬
mundos sp̃s appetuñt. ex ad iutorio¬
cuncta regentis posst̃. De hac nanq mi¬
litia. nascente rege nr̃o scriptũ. ẽ. Subi¬
to facta ẽ. cũ angło multitudo militiȩ
cȩlestis. Cui tam̃ militiȩ electoꝵ qͦq
hominũ numerus iungit᷑. qͥ ꝑ sullime
m̃tis desideriũ a trenȩ conuersationis
seruitute liberant᷑. De quib ꝑ apłm

Expanded text:
rum civium numerus et infinitus, et definitus exprimitur, ut qui Deo est numerabilis, esse nobis innumerabilis demonstretur, quamvis aliud est assistere, aliud ministrare. Assistunt enim illae procul dubio potestates, quae ad quaedam hominibus nuncianda non exeunt. Ministrant vero hi qui ad explenda officia nunciorum veniunt, sed tamen ipsi quoque a contemplatione ab intimis non recedunt. Et quia plures sunt qui ministrant quam hi qui principaliter assistunt, assistentium numerus quasi definitus, ministrantium vero infinitus ostenditur. Angelicos vero spiritus peragunt: quia quidquid agendo contra immundos spcuncta regentis possunt. De hac namque 543 militia, nascente rege nostro, scriptum est: Subito facta est cum angelo multitudo militiae coelestis . Cui tamen militiae electorum quoque hominum numerus jungitur, qui per sublime mentis desiderium, a terrenae conversatservitute liberantur, de quibus per
Abbreviated transcription (Latin):
spectu eiꝰ. Quid ꝑ lunã nͥ cuncta simul
ȩccła quid ꝑstellas nisi singulorũ
bene uiuentiũ animȩ designantur.
qui int̾ prauoꝵ hominũ conuersati¬
ones. dũ magnis uirtutib ẽminent
quasi in tenebris noctis lucent:
Unde ꝑ paulũ qͦq discipłis dicit᷑. Int̃
qͦs lucetis. sicut luminaria in mundo
Quia enĩ scã ȩccła lune appellatione
exprimitꝰ: ꝓpħa testatur. dicens. Elȩ¬
uatꝰ . ẽ. sol: & luna stetit in ordine suo
Eleuato & enĩ sole. in suo ordine lumꝗa
statuit᷑: qͥa ascendente ad cȩlos dño.¬

Expanded text:
eat.---Quid per lunam, nisi cuncta simul Ecclesia; quid per stellas, nisi singulorum bene viventium animae designantur? qui inter pravorum hominum conversationes, dum magnis virtutibus eminent, quasi in tenebris noctis lucent. Unde per Paulum quoque discipulis dicitur: Inter quos lucetis sicut luminaria in mundo . Quia enim sancta Ecclesia lunae appellatione exprimitur, propheta testatur, dicens: Elevatus est sol, et luna stetit in ordine suo . Elevato enim sole, in suo ordine luna statuitur, quia ascendente ad coelos Dom
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd carnis desideriis seruiens. curã
auimȩ uitãq contẽnit. Tota nanq
intentione. omĩq studio cogitat.
quã sine ullis necessitatib caro mo¬
ritura subsistat. Et curare animȩ
uitã neglegit: quȩ uł in morce. uel
inbeatitu line ꝓculdubio in ꝑpetu¬
um uiuit. Recte aut̃ cũ diceretꝰ.
pauit sterilẽ: ꝓtinꝰ adiungit᷑. &
ne ñ parit. Quasclã nanq ex sacra hy¬
storia feminas nouimꝰ steriles ex¬
tin: titisse. sed tam̃ in tp̃re extremo
ti pepisse. Caro aut̃ ñ solũ sterilis.
sed etĩã quȩ ñ parit dr̃: qͥa suo sensu
bonas cogitationes gignere nec in
ultimis ualet. A uĩgõre enĩ iã ꝓpͥo
defecit. & tam̃ adhuc transitoria
concupiscere ñ desistit. Ia ꝓͥstino
robore lassata. pene abillo quẽ di¬
ligit mundo repellit᷑. & tam̃ ad huc
annisu uꝓbo obtinere tẽporalia
conat᷑. Agere iã ꝑuersa ñ sufficit.
sed tañ cogitare uł quȩ ñ agit neqͣ¬
quã desistit. Recte gͦ ñ solũ steri¬

Expanded text:
quia carnis desideriis serviens, curam animae vitamque contemnit. Tota namque intentione omnique studio cogitat, quam sine ullis necessitatibus caro moritura subsistat, et curare animae vitam despicit, quae vel in morte vel in beatitudine procul dubio in perpetuum vivit. Recte autem cum diceretur: Pavit sterilem, protinus adjungitur: Et quae non parit. Quasdam namque ex sacra historia feminas novimus 536 steriles exstitisse, sed tamen in tempore extremo peperisse. Caro autem non solum sterilis, sed etiam quae non parit dicitur, quia suo sensu bonas cogitationes gignere nec in ultimis valet. A vigore enim jam proprio deficit, et tamen adhuc transitoria concupiscere non desistit, jamque a pristino robore lassata, pene ab ipso quem diligit mundo repellitur, et tamen adhuc annisu improbo obtinere temporalia conatur. Agere jam perversa non sufficit, sed tamen cogitare vel quae non agit nequaquam desistit. Recte ergo non solum steri
Abbreviated transcription (Latin):
& nunc in eiꝰ ex ꝓbrationẽ replicat᷑.
Omĩs nanq uir iustꝰ. dĩ illustratione
iustꝰ .ẽ: ñ cõparatione. Humana qͥp¬
pe iusticia auctori cõparata: in iusti¬
cia .ẽ. Quia & si in ipsa sua conditione
homo ꝑsisteret: creatori ñ posset ȩqua¬
ri creatura. Cui tam̃ ad grauiora de¬
fectus pondera. accessit & culpa quã
serpens insidians intulit. mulier in¬
firmata ꝑsuasit. Unde nunc qͥa hõ
ꝑmulierem culpe subditã nascit᷑:
reatꝰ primi infirmitas in ꝓle ꝓpagat᷑
Et qͥa in radice putruit humani gene¬
ris ramꝰ: in conditionis suȩ uiriditate
minime subsistit. Unde recte nunc
qͦq dr̃. Nunqͥd iustificari potest hõ
cõparatꝰ dõ. aut apparere mundus
natꝰ de muliere: Acsi apte diceret᷑.
Ne contra auctorẽ suũ homo supbiat.
consideret unde huc uenit. & intelli¬
gat qͥd sit. Sed ecce ñ nulli ꝑdonũ
sp̃s adiuti. contra infirmitate̾ carnis¬
suȩ erigunt᷑. uirtutib emicant. signo¬

Expanded text:
replicatur. Omnis namque vir justus, Dei illustratione justus est, non comparatione. Humana quippe justitia auctori comparata injustitia est, quia etsi in ipsa sua condhomo persisteret, creatori non posset aequari creatura . Cui tamen ad graviora defectus pondera, accessit et culpa, quam serpens insidians intulit, et mulier infirmata persuasit . Unde nunc quia homo per mulierem culpae subditam nascitur, reatus primi infirmitas in prole propagatur. Et quia in radice putruit humani generis ramus, in conditionis suae viriditate minime subsistit. Unde recte nunc dicitur: Nunquid justificari potest homo comparatus Deo, aut apparere mundus natus de muliere? Ac si aperte diceretur: Ne contra auctorem suum homo superbiat, consideret unde huc venit, et intelligat quid sit. Sed ecce nonnulli per donum spiritus adjuti contra infirmitatem suae carnis eriguntur, virtutibus emicant, signo
Abbreviated transcription (Latin):
insc̃ĩ uiri hystoria. ꝑ nouũ uolum̃
enodare mysteriũ typicȩ locutionis
aggredim᷑: oportet ut ex eiꝰdẽ uiri.
ueł nomine. uł passione: significa¬
tionẽ mysticã principalit̃ ꝓferamꝰ
Quatinꝰ habitaculoꝵ more. dũ suꝑ¬
scriptionẽ tituli in ipsa postis fronte
p̾figimꝰ.: qͥa cuiꝰ ẽ. domꝰ agnoscitur.
secũrius intret᷑. Crebro aut̃ dixisse
me memini. qm̃ beatꝰ iob passiones
mine. Iob qͥppe int̾pretat᷑ dolens.
Et qͥs alius in hoc dolente figurat᷑. nisi
is de qͦ scriptũ ẽ. uere lañguores nr̃os
ipse tulit. & dolores nr̃os ipse porta¬

Expanded text:
sancti viri historia per novum volumen enodare mysterium typicae expositionis aggredimur, oportet ut ex ejusdem viri vel nomine, vel passione significationem mysticam principaliter proferamus, quatenus habitaculorum more, dum superscriptionem tituli in ipsa postis fronte praefigimus, quia cujus est domus agnoscitur, securius intretur. Crebro autem dixisse me memini quoniam beatus Job passiones mine. Job quippe in interpretatur dolens. Et quis alius in hoc dolente figuratur, nisi is de quo scriptum est: Vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse porta
Abbreviated transcription (Latin):
ritur. uberioris uitȩ homines ad la¬
m̃ta puenire. Sulci itaq & extra
sunt & tam̃ a t̾rȩ uocabulo distin¬
mnte sua labore sacrȩ meclitationis
excolunt. cȩteris fidelib tanto me¬
liores st̃. quanto ꝑaccepta semina
foecuncdiores opum fruges reddunt
quide stipendia ex aeccł astica largi¬
tate consequunt᷑ sed exhortationis
ministeria debita ñ impendunt. Con¬
tra qͦs exemplũ scĩ uiri recte subiun¬
gitur: cũ ab eo ꝓtinꝰ subinfert᷑ Si¬

Expanded text:
ritur uberioris vitae homines ad laritur uberioris vitae homines ad lamenta pervenire. Sulci itaque et ex terra sunt, et tamen a terrae vocabulo distinmentem suam labore sanctae meditationis excolunt, caeteris fidelibus tanto meliores sunt, quanto per accepta semina fecundiores operum fruges reddunt. quidem stipendia ex ecclesiastica largitate consequuntur, sed exhortationis ministeria debita non impendunt. Contra quos adhuc exemplum sancti viri recte subjungitur, cum ab eo protinus subinfert
Abbreviated transcription (Latin):
faciant. fitq ut ipsi subiectis noct̾ant
qͥ ꝓdesse debuer̃. Quȩ dũ rudes quiq
conspiciunt. cõmoti contra rectorẽ
murmurant. nec tam̃ ualde ꝓximis
ꝑcõpassionẽ dolent. Cũ uͦ ii qui iam
aratro lectionis attriti st̃. atq ad fru¬
gẽ boni oꝑis exculti. grauari uł in
minimis in nocentes aspiciunt ꝑcõpas.¬
sionẽ ꝓtinꝰ ad lam̃ta conuertunt᷑: qͥa
uelut sua plangunt. ea quȩ ꝓximi
in iuste patiuntũr ꝑ fecti nanq. cũ sẽp
de sp̃ualib moueant᷑: tanto sciunt de
alienis corporalib dãnis ingemiscere.
qͣnto iã edocti st̃ ñ dolere dẽ suis. Om¬
nus gͦ qͥ prȩest. si puersa insubeitis
exercet: contra hunc t̾ra clamat. &¬
sulci deflent: qͥa contra eiꝰ iniusticiã
Qłq imꝑiti clamant & ñ dolent.
hoc ꝓbatioris uitȩ subiecti deflent.
& cacent. Cũ clamante gͦ t̾ra. sul¬
cos plangere. ẽ ꝑhoc uñde multitu¬
do fideliũ iuste contra rectorẽ quȩ¬

Expanded text:
faciant, fitque ut ipsi subjectis noceant faciant, fitque ut ipsi subjectis noceant qui prodesse debuerant. 725 Quae dum rudes quique conspiciunt, commoti contra rectorem murmurant, nec tamen valde proximis per compassionem dolent. Cum vero hi qui jam aratro lectionis attriti sunt, atque ad frugem boni operis exculti, gravari vel in minimis innocentes aspiciunt, per compassionem protinus ad lamenta convertuntur, quia velut sua plangunt ea quae proximi injuste patiuntur. Perfecti namque cum semper de spiritalibus moveantur, tanto sciunt de alienis corporalibus damnis ingemiscere, quanto jam edocti sunt non dolere de suis. Omnis ergo qui praeest, si perversa in subditis exercet, contra hunc terra clamat, et sulci deflent, quia contra ejus injustitiam quodque imperiti clamant et non dolent, hoc probatioris vitae subjecti deflent et tacent. Cum clamante ergo terra sulcos plangere est per hoc unde multitudo fidelium juste contra rectorem que
Abbreviated transcription (Latin):
dispensatione cȩteris unꝰquisq p̃poni¬
tur: ut subiectoꝵ animꝰ quasi sub¬
strata t̾ra: pdicationis illius semine
foecundet᷑ Sed t̾ra contra possessorẽ
clamat: si contra eũ qͥ sibi prȩest. ali
.ẽ: contra regentis in iusticiam. rationa¬
bilit̃ subiectos dolere. Ubi recte sub¬
iungit᷑. Et cũ ea sulci eiꝰ deflent. Ter
ad usus hominũ aliqđ alim̃tũ ꝓfert
exarata uͦ. fruges ad satietatẽ parit:
Et st̃ ñ nulli. qͥ nullo lectionis. nullo
exhortationis uomere ꝓscissi.
quȩdã bona quãuis minima. tam̃ ex
semet ꝓferunt. quasi t̾ra necdũ exara¬
ta. Sunt uͦ ñ nulli. qͥ ad audiendũ sẽp
atq retinendũ scĩs p̃dicationib ac
meditationib intenti. a priore m̃tis
duricia. quasi qͦdã linguȩ uomere
scissi. semina exhortationis accipiunt¬
& fruges boni oꝑis ꝑ sulcos uolunta¬
riȩ afflictionis reddunt. Sepe uͦ con¬
tingit. ut ii qͥ presunt iniusta aliqͣ

Expanded text:
dispensatione caeteris unusquisque praeponidispensatione caeteris unusquisque praeponitur, ut subjectorum animus, quasi subacta terra, praedicationis illius semine fecundetur. Sed terra contra possessorem clamat, si contra eum qui sibi praeest aliqest contra regentis injustitiam rationabiliter subjectos dolere. Ubi recte subjungitur: Et cum ea sulci ejus deflent. Terrad usum hominis aliquod alimentum profert, exarata vero fruges ad satietatem parit. Et sunt nonnulli qui nullo lectionis, nullo exhortationis vomere proscissi, quaedam bona, quamvis minima, tamen ex semetipsis proferunt, quasi terra necdum exarata. Sunt vero nonnulli qui, ad audiendum semper atque retinendum sanctis praedicationibus ac meditationibus intenti, a priori mentis duritia, quasi quodam linguae vomere scissi, semina exhortationis accipiunt, et fruges boni operis per sulcos voluntariae afflictionis reddunt. Saepe vero contingit ut hi qui praesunt injusta aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ clamare t̾rã deflere sulcos.
& fructꝰ ꝓprios emendo comedere:
Cui unquã necesse. ẽ. sua emere: Quis
clamantẽ audiuit t̾rã : Quis sulcos
deflentes uidit: & cũ sulci t̾rȩ: sẽꝑ
ex terra sint. qͥd est qđ ꝓnunciatione
distincta. & clamasse t̾rã. & sulcieiꝰ
cũ ea deflesse denegant᷑: Cũ enim
nichil aliud sit sułcus t̾rȩ quã t̾ra:
magnȩ distinctionis ratione ñ caret.
dũ subiungit. Et cũ ea sulci eiꝰ deflent:
Qua uidelicet in re. qͥa hẏstoriȩ ordo
deficte sese nob̾ intellectꝰ mysticus.
quasi aꝑtis iã forib ostendit. Ac si
patent᷑ clamet. Quia rationẽ litte¬
rȩ defecisse cognoscitis: nimirũ re.¬
stat ut adme s̃ine dubitatione rede¬
atis. Om̃ĩs enĩ qͥ uł priuato iure do¬
mesticã familiã regit. uł ꝓutilita¬
te cõmuni fidelib plebib pest. in
hoc qđ iura regiminis in cõmissis sibi
fidelib possidet. qͥd aliud quã t̾rã in¬
colenda tenet: Ad hoc qͥppe diuina

Expanded text:
Quid est clamare terram, deflere sulcos, et fructus proprios emendo comedere? Cui unquam necesse est sua emere? Quis clamantem audivit terram? Quis sulcos deflentes vidit? Et cum sulci terrae semper ex terra sint, quid est quod pronuntiatione distincta et clamasse terra, et sulci ejus cum ea deflesse denegantur? Cum enim nihil sit aliud sulcus terrae quam terra, magnae distinctionis ratione non caret, dum subjungit: Et cum ea sulci ejus deflent. Qua videlicet in re quia ordo historiae deficit, sese nobis intellectus mysticus quasi apertis jam foribus ostendit. Ac si patenter clamet: Quia rationem litterae defecisse cognoscitis, nimirum restat ut ad me sine dubitatione redeatis. Omnis enim qui vel privato jure domesticam familiam regit, vel pro utilitate communi fidelibus plebibus praeest, in hoc quod jura regiminis in commissis sibi fidelibus possidet, quid aliud quam terram incolendam tenet? Ad hoc quippe divina
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ: qͣndo intricura ꝑsecutionis tot
uerbera ꝑtulit. & tam̃ nequaꝗ pale¬
arũ morẽ unminutꝰ. ẽ: sed granũ in¬
tegrũ ꝑmansit. Paulisꝑ qͥpp̃e in una¬
quaq anima. ut ita dicã internȩ grẽ
humor ex uberat. ut herba in frugẽ
crescat. Nemo gͦ quẽ libet ꝓximũ
cũ adhuc herbã uidet: de frum̃to
desꝑet Abherbarũ qͥppe foliis quȩ
huc illucq mollit̃ de fluunt: sur¬
gentia frugũ grana solidant᷑ Bene
dnõ. dũ positionẽ nob̾ sui corporis
insinuare studuit. hȩc meritoꝵ in¬
crem̃ta signauit. Ait enĩ. Audi iuocẽ¬

Expanded text:
secutionis tot verbera pertulit, et tamen nequaquam palearum more imminutus est, sed granum integrum mansit. Paulisper quippe in unaquaque anima, ut ita dicam, internae gratiae humor exuberat, ut herba in frugem crescat. Nemo ergo quemlibet proximum, cum adhuc herbam videt, de frumento desperet. Ad herbarum quippe foliis, quae huc illucque molliter defluunt, surgentia frugum grana solidantur. VeDomino, dum positionem nobis sui corporis insinuare studuit, haec meritorum incrementa signavit. Ait enim: Audivi voce
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ occultã grãm ad amorẽ dĩ tẽꝑata
desuꝑ mensura ꝓficimꝰ: qͣnto in nob̾¬
cotidie de dĩ sp̃u uirtꝰ crescit. tanto
nr̃ sp̃s deficit. Qui sp̃s erroris. qͥa ñ
a nobis subito funditꝰ amputat᷑.
bene paulisꝑ defecisse ꝑhibetur.
Tunc uͦ in do plene ꝓficimꝰ cũ a nob̾
ipsis penitꝰ defecerimꝰ. Hȩ itaq cre¬

Expanded text:
ultam gratiam ad amorem Dei temperata desuper mensura proficimus, quanto in nobis de Dei spiritu virtus crescit, tanto noster spiritus deficit. Qui spiritus erroris, quia non a nobis subito penitus amputatur, bene paulisper defecisse perhibetur. Tunc vero in Deo plene proficimus; cum a nobis ipsis funditus defecerimus. CAP. C
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ atram̃tariũ. uir̃o lineis uestito in¬
herere considerat. qͥ dicit. Et librũ
scribat. ipse qͥ iudicat. Sed cur beate
iob abeo qͥ uidex est librũ scribi desi¬
deras: C eqr̃. Ut in humero meo
portẽ illũ. & circundẽ illũ quasi co¬
ronã mͥ. Librũ qͥppe in humero porta¬
re.ẽ: scripturã sacrã oꝑando ꝑficere.
Et notandũ quã ordinate descͥribit᷑.
& pͥus in humero portari. & postmo¬
dũ quasi corona circundari. Quia
uidelicet sacri eloqui i mandata. si¬
bene mo do portant᷑ in oꝑe: post
nob̾ coronã uictoriȩ exhibent in retcri¬

Expanded text:
ergo atramentarium viro lineis vestito inergo atramentarium viro lineis vestito inhaerere considerat, qui dicit: « Et librum scribat ipse qui judicat . » Sed cur, beate Job, ab eo qui judex est, librum scribi desideras? ut sequitur, « ut in humero meo portem illum et circumdem illum, quasi coronam mihi . » Librum quippe in humero portare est Scripturam sacram operando perficere. Et notandum quam ordinate describitur: et prius in humero portari, et postmodum sicut corona circumdari, quia videlicet sacri eloquii mandata, si modo portantur in opere, post nobis coronam victoriae exhibent in retri
Abbreviated transcription (Latin):
singulis quib q ȩtatib euoluta. ante
redẽptoris aduentũ in sua opatione
habuit. unde poenã dãnationis sũ¬
psit. Uir qͦq unꝰ in medio eoꝵ. uestit
lineis. Quia redẽptor nr̃. etiã de sa¬
cerdotali tribu. iuxta carnẽ parentes
habere dignatꝰ ẽ: uestitꝰ lineis uenire
ꝑhibet᷑. Uel certe qͥa linũ de t̾ra. ñ
aut̃ sic̃ lana de corruptibili carne
nascit᷑: qͥ indum̃tũ sui corporis ex ma¬
tre uirgine. ñ aut̃ ex corruptione
cõmixtionis supsit: ꝓfecto ad nos
uestitꝰ lineis uenit. Et atram̃tariũ scri¬
ptoris ad reneseiꝰ. In renib posterior
corporis pars. ẽ. Et qͥa ipse dñs post quã¬
ꝓ nob̾ mortiius. ẽ resurręxit & ascendit
incelũ. & tunc testam̃tũ nouũ ꝑ apłos
scripsit: uir iste atram̃tariũ ad renes
habuit. Qui enĩ scripturã noui testa
m̃ti postquã discessit condidit: atra¬
nĩtariũ quasi a tergo portauit. Hoc

Expanded text:
singulis quibusque aetatibus evoluta, ante singulis quibusque aetatibus evoluta, ante Redemptoris adventum in sua operatione habuit, unde poenam damnationis sumpsit. Vir quoque unus in medio eorum vestitus lineis, quia Redemptor noster, etiam de sacerdotali tribu juxta carnem parentes habere dignatus, vestitus lineis venire perhibetur. Vel certe quia linum de terra, non autem sicut lana de corruptibili carne nascitur, quia indumentum sui corporis ex matre virgine, non autem ex corruptione commistionis sumpsit, profecto ad nos vestitus lineis venit. Et atramentarium scriptoris ad renes ejus. In renibus posterior corporis pars est. Et quia ipse Dominus postquao nobis mortuus est, resurrexit et ascendit in coelum, tunc Testamentum Novum per apostolos scribitur. Vir iste atramentarium in renibus habuit. Qui enim scripturam Testamenti Novi postquam discessit, condidit, atramentarium quasi a tergo portavit. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
discussũ p̃tereat. qͦ uidelicet constat.
qͥa librũ scripsit ipse qͥiudicat. Quẽ
scilicet librũ noui testam̃ti. qͥa ipse ꝑ
se humani generis redẽptor in ȩitre-¬
mo conderẽt: bene ez echiel ꝓpħa
denunciat dicens. Ecce sex uiri ueni-¬
ebant deuia portȩ suꝑioris quȩ re-¬
spicit ad aquilonẽ: & unius cuiusq
uas interitus in manu eiꝰ Hir qͦq unꝰ
in medio eoꝵ uestitꝰ lineis. & atram̃ta¬
riũ scriptoris ad renes eiꝰ. Quid nanq
aliud in sex uiris uenientib nisi sex
ȩtates humani generis designant᷑:
a conditione paradysi sicut ab in-¬
gressu mundi. a suꝑiorib generatio¬
nib euoluunt᷑. Quȩ porta ad aqͥlonẽ
respicit: qͥa uidelicet mens humani
generis uitiis aꝑta. nisi calorẽ carita¬
tis deserens: torporẽ m̃tis appeteret:
adhanc mortalitatis latitudinẽ ñ
exisset. Et uniꝰ cuiꝰq uas interitꝰ in
manueiꝰ. Quia unaquȩq generatio

Expanded text:
discussione praetereat. Quo videlicet constat discussione praetereat. Quo videlicet constat quia librum scripsit ipse qui judicat. Quem scilicet librum Novi Testamenti, quia ipse per se humani generis Redemptor in extremo conderet, bene Ezechiel propheta denuntiat, dicens: Ecce sex viri veniebant de via portae superioris, quae respicit ad Aquilonem, et uniuscujusque vas interitin medio eorum vestitus lineis, et atramentarium scriptoris ad renes ejus . Quid namque aliud in sex viris venientibus nisi sex aetates humani generis designantur? a conditione paradisi, sicut ab ingressu mundi, a superioribus generationibus evolvuntur. Quae porta ad Aquilonem respicit, quia videlicet mens humani generis vitiis aperta, nisi calorem charitatis deserens torporem mentis appeteret, ad hanc mortalitatis latitudinem non exisset. Et uniuscujusque vas interitus in manu ejus, quia unaquaeque generatio
Abbreviated transcription (Latin):
tib uͦ filus. euangłi i grã ẽ. collata
ꝑ dñm. qͥ ad redẽp̃tionẽ nr̃am ueni.¬
ens: nouũ nob̾ testam̃tũ condidit.
sed de eiꝰdẽ testam̃ti nos mandatis
discutiens. quandoq etiã iudex ue¬
nit: necessariũ ñ .ẽ. ut ꝑ expositio¬
nẽ clarescat. qͥa librũ scribit ipse
qͥ iudicat Ipsa enĩ ꝑse ueritas dicit.
Pat̾ ñ iudicat quenquã. sed iudiciũ¬
omẽ dedit filio. Erit gͦ tunc auctor
iudicii. qͥ nunc est conditor libri:
ut tunc districtus exigat. qđ mͦ man¬
suetꝰ iubet. Sic nanq cotidie conspi¬
cimꝰ. qđ magistri pueris elem̃ta lit¬
terarũ blandientes imponunt. sed
hȩc abeis seuientes ȩxigunt. & quȩ
dant cũ mansuetudine. cũ uerbere
exquir̃. Blanda nanq nunc sonant
eloquii diuini mandata: sed erunt asꝑa
in exactione sentienda. Mansueta mõ-¬
do . ẽ. admonitio uocantis: sed tunc di¬
stricta uentura. ẽ. iusticia iudicis. Eoq
certũ. ẽ. qͥa nil uł minimi mandati in

Expanded text:
s Evangelii gratia est collata per Dominum, qui ad redemptionem nostram veniens novum nobis testamentum condidit, sed de ejusdem nos testamenti mandato discutiens, quandoque etiam judex venit, necessarium non est ut per expositionem clarescat quia librum scribit ipse qui judicat. Ipsa enim per se Veritas dicit: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio . Erit ergo tunc auctor judicii, qui nunc est conditor libri, ut tunc districtus exigat quod modo mansuetus jubet. Sic namque quotidie conspicimus quod magistri pueris elementa litterarum blandientes imponunt, sed haec ab eis saevientes exigunt; et quae dant cum mansuetudine, cum verbere requirunt. Blanda namque nunc sonant eloquii divini mandata, sed erunt aspera in exactione sentienda. Mansueta modo est admonitio vocantis, sed tunc districta ventura est justitia judicis, eo quod certum est quia nihil vel minimi mandati sine
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc in euangłio dñs dic̃. Intra in cubi¬
tuũ in abscondito. & pat̾ tuus qͥuidet
in abscondito. reddet tͥ. Clauso qͥppe
hostio petit incubiculo. qͥ tacenti ore.
in conspectu suꝑnę pietatis. fundit
affectũ m̃tis. Et uox audit᷑ in abscon¬
dito: cũ ꝑscã desideria silent̃ clamat᷑
cordis eoꝵ audiuit auris tua. Seb
beatꝰ iob. quẽ sibi in exaudiendo de¬
siderio adiutorẽ quęrat: subiunctis

Expanded text:
. Hinc in Evangelio Dominus dicit: Intra in cubi. Hinc in Evangelio Dominus dicit: Intra in cubi in abscondito, et Pin abscondito, reddet tibi . » Clauso quippe ostio, petit in cubiculo, qui tacenti ore in conspectu supernae pietatis fundit affectum mentis. Et vox auditur in abscondito, cum per sancta desideria silenter exauditur. cordis eorum audivit auris tua . Sed beatus Job quem sibi in exaudiendo desiderio adjutorem quaerat, subjunctis
Abbreviated transcription (Latin):
miseratione : qͥa qđ dãnari in e¬
lectis noluit. suscipiendo lib̾auit.
Adiutor gͦ quęrit᷑. ut desiderium
exaudiat᷑: quia nisi ꝓ nob̾ int̾pel-¬
latio mediatoris int̾cederet. ab
aure dĩ ꝓculdubio nr̃arũ p̃cũ uo¬
meũ omp̃s audiat. Uera qͥppe postu¬
latio ñ inoris ẽ. uocib: sed in co¬
gitationib cordis. Ualentiores nan¬
dĩ. ñ faciunt uerba nr̃a: sed desi¬
deria. Aet̾nã & enĩ uitã si ore peti¬
mus. nec tam̃ corde desideramꝰ. cla¬
mantes tacemꝰ. Si uͦ desideramꝰ ex
corde : etiã cũ ore conticescimꝰ. ta¬
centes clamamꝰ. Hinc. ẽ. qđ in heremo
popłs uocib ꝑstrepit. & moyses a
strepitu uerboꝵ tacet: & tam̃ si¬
lens aure diuinȩ pretatis audit᷑.
cui dicit᷑. Quid clamas ad me: Intꝰ. ẽ.
gͦ in desiderio amor secretꝰ. qͥ ad huma
nas aures ñ ꝑuenit: & tam̃ auditũ
conditoris replet. Hinc . ẽ. qđ anna
ad tẽplũ ꝑgens. ore quidẽ tacuit.
& tam̃ tot sui desiderii uocesemisit

Expanded text:
miseratione, quia quod damnari in electis noluit, suscipiendo liberavit. Adjutor ergo quaeritur ut desiderium exaudiatur, quia nisi pro nobis interpellatio Mediatoris intercederet, ab aure Dei procul dubio nostrarum precum vomeum Omnipotens audiat. Vera quippe postulatio non in oris est vocibus, sed in cogitationibus cordis. Valentiores namDei non faciunt verba nostra, sed desideria. Aeternam etenim vitam si ore petimus, nec tamen corde desideramus, clamantes tacemus. Si vero desideramus ex corde, etiam cum ore conticescimus, tacentes clamamus. Hinc est quod in eremo populus vocibus perstrepit, et Moyses a strepitu verborum tacet; et tamen silens aure divinae pietatis auditur, cum dicitur: Quid clamas ad me? Intus est ergo in desiderio clamor secretus, quianas aures non pervenit, et tamen auditum conditoris replet. Hinc est quod Anna ad Templum pergens, ore quidem tacuit, et tamen tot sui desiderii voces emisit
Abbreviated transcription (Latin):
firmꝰ homo remanebat. Huic sen¬
tentiȩ dauid ꝓpħa concinens. ait
Ego dixi in excessu m̃tis meȩ. om̃is
homom̃dax. Cui responderi potest.
Si om̃is: & tu falsaq iã erit sententia.
quã mendax ipse ꝓtulistr. Si uero
ipse ñ m̃dax: uera iã sententia ñ erit.
quia dũ tu uerax es. ñ omĩs homo co¬
gnoscit᷑ m̃dax. Sed notandũ qđ prȩ¬
mittit᷑. ego dixi in excessu m̃tis meȩ.
Pexcessũ er̃go m̃tis. etiã semet ipsum
transiit: cũ de hominis qualitate
definiuit. Acsi patent᷑ dicat. De fal¬
sitate om̃iũ hominũ. inde uerã sen¬
tentiã ꝓtuli: unde ego ipse suphomi¬
nẽ fui. In tantũ uͦ & ipse mendax:
in quantũ homo. In tantũ aut̃ om̃i
no ñ mendax: in quantũ ꝑ ex¬
cessũ m̃tis suꝑ hominem.
Sic itaq sic ꝑfecti om̃s quãuis
adhuc aliquid turbulentũ de infir¬
mitate carnis tolerant: iã tam̃ in¬
trinsȩtus tranqͥllissimo secreto pfru¬

Expanded text:
firmus homo remanebat. Huic senfirmus homo remanebat. Huic sententiae David propheta concinens, ait: Ego dixi in excessu mentis meae: Omnis homo mendax . Cui responderSi omnis, et tu, falsaque jam erit sententia quam mendax ipse protulisti. Si vero ipse non es mendax, vera jam sententia non erit, quia dum tu verax es, non omnis homo cognoscitur mendax. Sed notandum quod praemittitur: Ego dixi in excessu mentis meae. Per excessum ergo mentis etiam semetipsum transiit, cum de hominis qualitate definivit. Ac si patenter dicat: De falsitate omnium hominum inde veram sententiam protuli, unde ego ipse super hominem fui. In tantum vero et ipse mendax, in quantum homo. In tantum autem omnino non mendax, in quantum per excessum mentis super hominem. Sic itaque, sic perfecti omnes, quamvis adhuc aliquid turbulentum de infirmitate carnis tolerent; jam tamen intrinsecus tranquillissimo secreto perfru
Abbreviated transcription (Latin):
quã in imagine dĩ ãbulet homo. ua¬
ne tam̃ conturbat᷑: plerunq agit᷑.
ut & turbet᷑ exterius. & impturbabi¬
lis duret interius. & qđ uane contur¬
bari potest de infirmitate carnis sit:
quãuis qđ in imagine dĩ ambulat.
de uirtute m̃tis. Quatinꝰ & robo¬
ret᷑ intꝰ diuino adiutorio: & tam̃
ad huc foris sarcina p̃mat᷑ humana
Unde bene abbacuc iterũ unã senten¬
tiã ꝓtulit. adutraq seruientẽ. Ait
enĩ Et introiuit t̾remor in ossa
mea. & subtꝰ me turbata ẽ. uirtꝰ mea.
Ac si diceret. Non mea uirtꝰ ẽ in qua
suꝑius raptꝰ imꝑturbabilis maneo.
& mea uircꝰ. ẽ. inqua inferiꝰ turbor
pse gͦ suꝑ sẽ imꝑturbabilis. ipse sub
se ꝑ̃turbabilis. qͥa suꝑ se ascendebat
in quantũ rapiebat᷑ ad sũma. & sub
semet ipso erat. in qͣntũ adhuc reliqͥ¬
as trahebat in infima. Ipse suꝑ se
imꝑturbabilis. qͥa indĩ iã contẽpla¬
tionẽ transierat: ipse sub se ꝑtur¬
babilis. qͥa sub semet ipso adhuc in¬

Expanded text:
ne Dei ambulet homo, tamen vane conturbatur , plerumque agitur, ut et turbetur exterius, et imperturbabilis perduret interius; et quod vane conturbari potest, de infirmitate carnis sit, quamvis quod in imagine Dei ambulat, de virtute mentis, quatenus et roboretur intus divino adjutorio, et tamen adhuc foris sarcina prematur humana. Unde bene Habacuc iterum unam sententiam protulit ad utraque servientem. Ait enim: Et introivit tremor in ossa mea, et subtus me turbata est virtus mea . Ac si diceret: Non mea virtus est in qua superius raptus imperturbabilis maneo, et mea virtus est in qua inferius turbor. Ipse ergo super se imperturbabilis est, ipse sub se perturbabilis, quia super se ascenderat, in quantum rapiebatur ad summa; et sub semetipso erat, in quantum adhuc reliquias trahebat in infima. Ipse super se imperturbabilis est, quia in Dei jam contemplationem transierat; ipse sub se perturbabilis, quia sub semetipso adhuc in
Abbreviated transcription (Latin):
Añs quã sit despectꝰ ostendit᷑: cũ illic
ꝓtinꝰ subinfertur. Spreuit aut̃ illũ
herodes. cũ exercitu suo. & illusit
đ uidelicet factũ oportet nos audi¬
entes discere. ut qͦtiens auditores
nr̃i nr̃a uolunt quasi laudanda co-¬
gnoscere. ñ aut̃ sua ꝑuersa mutare.
omino taceamꝰ: ne si ostentationis
studio uerbũ dĩ loquim᷑. & illoꝵ
culpa quȩ erat esse ñ desinat: & nr̃a
quȩ ñ erat fiat. Dicat fortasse aliqͥs.
Unde nouimꝰ. qͦ corde quis audiat: Sed
multa st̃. quȩ audientis animũ ꝓdunt:
maxime si auditores nr̃i. & sẽꝑ lau¬
dant qđ audiunt: & nunquã sequunt᷑¬

Expanded text:
nus quam sit despectus ostenditur, cum illic protinus subinfertur: Sprevit autem illum Herodes cum exercitu suo et illusit . Quod videlicet factum oportet nos audientes discere, ut quoties auditores nostri nostra volunt quasi laudanda cognoscere, non autem sua perversa mutare, omnino taceamus, ne si ostentationis studio verbum loquimur, et illorum culpa quae erat esse non desinat, et nostra quae non erat fiat. Dicat fortasse aliquis: Unde novimus quo corde quis audiat? Sed multa sunt quae audientis animum produnt, maxime si auditores nostri et semper laudant quod audiunt, et nunquam qu
Abbreviated transcription (Latin):
eruꝑit. Et quasi ꝑ singulos gradus suos
librũ ꝓnunciat: qͥ ꝑcepisse se eiꝰ scien¬
tiã. non puerba tantummꝰ. sed etiã
poꝑa demonstrat. Unde adhuc subdit᷑¬
Et qu̾asi principi offerã illũ. Omẽ enĩ
qđ offerimꝰ. inmanib tenemꝰ. Uenienti
gꝰ ad iudiciũ principi. librũ offerre ẽ
uerba p̃ceptoꝵ illiꝰ in actione tenu-¬

Expanded text:
eruperit. Et quasi per singulos gradus suos eruperit. Et quasi per singulos gradus suos librum pronuntiat, qui percepisse se ejus scientiam non per verba tantummodo, sed etiam per opera demonstrat. Unde adhuc subditEt quasi principi offeram eum. Omne enim quod offerimus, in manibus tenemus. Venienti ergo ad judicium principi librum offerre est verba praeceptorum illius in actione tenu
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet contẽplatione. dũ mens in
altũ ducit᷑: subleuata uidet in dõ.
qͥa ñ potest penetrare qđ uidet. Et
quasi tangit aquã torrentis. quẽ ꝑ¬
transire ñ ualet: qͥa & intuet᷑ spe¬
culando qđ libeat. & tam̃ hoc ipsũ
ꝑfecte ñ ualet intueri. qđ libet ꝓ pħa¬
ꝑtransit: qͥa ad contẽplationẽ sapi¬
entiȩ cũ adextremũ ducimͣ. ipsa eiꝰ
immensitas quȩ ex se hominẽ subleuat.
ad se humano animo plenã cognitio¬
nẽ negat. ut hanc & tangendo amet.
& tam̃ nequaquã ꝑtranseundo pene¬
tret Beatꝰ gͥ iob hec increm̃ta uir¬
tutũ. qͥa distincte hominib suꝑno¬
munere tribui conspȩxit gradus uo¬
cauit: qm̃ ꝑ ipsos ascendit᷑. ut ad cȩle¬
stia obtinenda ueniat᷑. Sacri itaq
libri. id . ẽ. diuini eloqui i memoriã
faciens. dicit. ꝑsingulos gradus meos
ꝓnunciabo illũ. Quia nimirũ ille ad
doctrinã dĩ ueracit̃ ascenditꝰ: qui ad
obtinendã hanc gradib scȩ̃ oꝑationis

Expanded text:
licet contemplationem dum mens in altum ducitur, sublevata videt in Deo, quia non potest penetrare quod videt, et quasi tangit aquam torrentis, quam pertransire non valet, quia et intuetur speculando quod libeat, et tamen hoc ipsum perfecte non valet intueri quod libet. Propertransit: quia ad contemplationem sapientiae cum ad extremum ducitur, ipsa ejus immensitas, quae ex se hominem sublevat ad se humano animo plenam cognitionem necat, ut hanc et tangendo amet, et tamen nequaquam pertranseundo penetret. Beatus igitur Job haec incrementa virtutum, quia distincte hominibus sumunere tribui conspexit, gradus vocavit, quoniam per ipsos ascenditur ut ad coelestia obtinenda veniatur. Sacri itaque libri, id est divini eloquii, memoriam faciens, dicit: Per singulos gradus meos pronuntiabo illum, quia nimirum ille ad doctrinam Dei veraciter ascendit, qui ad obtinendam hanc gradibus sanctae operationis
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ missus sũ ad tẽ. Cũq dixisiet
mͥ sermonẽ istũ: steti tremens. & ait
adme. Noli metuere. Quã uidelicet
positionẽ corporis sui dũ intrinsecꝰ¬
uerba loquentis audiret. nequaquã
nob tanta cura expͥmeret: si a myste¬
riis uacare cognouisset. Inscriptura
enĩ sacra. iusti uiri ñ solũ qđ dicunt
ꝓphetia. ẽ: sed etiã plerunq qđ aguif

Expanded text:
ssus sum ad te. Cumque dixisset mihi sermonem hunc, steti tremens, et ait ad me: Noli metuere . Quam videlicet positionem sui corporis, dum verba intrinsecus loquentis audiret, nequaquam nobis tanta cura exprimeret, si a mysteriis vacuam cognovisset. In Scriptura enim sacra justi viri non solum quae dicunt prophetia est, sed etiam plerumque quod agunt.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ concupita m̃tẽ opprimere pote¬
rant. despecta sub t̃iacent. Unde
emineat infima. Hinc etiã ab bacuc
dicit. Suꝑ custodiã meã stabo. Stat
qͥppe suꝑ custodiã suã. qͥ ꝑ sollertiã
disciplinȩ: t̾renis desideriis ñ succũ¬
bit sed suꝑ eminet: ut dũ semꝑstantẽ¬
appetit ȩternitatẽ. infra sit ei omẽ

Expanded text:
quae concupita opprimere mentem potequae concupita opprimere mentem poterant, despecta subterjacent. Unde summa, superemineat infimis. Hinc etiam Habacuc dicit: Super custodiam meam stabo . Stat quippe super custodiam suam, qui per solertiam disciplinae terrenis desideriis non succumbit, sed suappetit aeternitatem, infra sit ei omne
Abbreviated transcription (Latin):
securitas̃ cordis. nil concupiscentiȩ
habere sȩcularis. Nã si ad trena adi¬
piscenda cor inhiat: securũ tranquil¬
lũq nullatenꝰ potest esse qͥa aut ñ
habita concupiscit ut habeat: aut
habita metuit ne amittat. Et dũ in
quib dã fluctib uoluit᷑ ac ꝑ modos
uarios: rerũ alt̾nantiũ mutabili¬
tate uersat᷑. Sin uͦ semel in appeti¬
tione supnȩ patriȩ. forti stabilitate
animus figit᷑: minꝰ rerũ tẽporaliũ
pturbatione uexat᷑. A cunctis qppe
externis motib: eandẽ intentionẽ
suã quasi quendã secretissimũ secessũ
petit: ibiq incõmutabili inhęrens.
& mutabisia cuncta transcendens:
ipsa iã tranqͥllitate quietis suȩ. in
mundo extra mundũ. ẽ. Excedit ꝓ¬
fecto uma omĩa intentione sũmorũ.
& cunctis reb quas ñ appetit: liber-¬
tate quacdã suꝑ esse se sentit Nec
tẽpestatẽ rerũ tẽporaliũ intꝰ susti¬
net. quã intuet᷑ foris: qͥa t̃rena omĩa

Expanded text:
securitas cordis, nil concupiscentiae habere saecularis. Nam si ad terrena adipiscenda cor inhiat, securum tranquillumque esse nullatenus potest, quia aut non habita concupiscit ut habeat, aut adepta metuit ne amittat; et dum in quibusdam fluctibus volvitur, ac per modos varios rerum alternantium mutabilitate versatur. Si vero semel in appetitione supernae patriae forti stabilitate animus figitur, minus rerum temporalium perturbatione vexatur. A cunctis quippe externis motibus eamdem intentionem suam quasi quemdam secretissimum secessum petit, ibique incommutabili inhaerens, et mutabilia cuncta transcendens, ipsa jam tranquillitate quietis sumundo extra mundum est. Excedit profecto ima omnia intentione summorum, et cunctis rebus, quas non appetit, libertate quadam superesse se sentit, nec tempestatem rerum temporalium intus sustinet, quam intuetur foris. quia terrena omnia,