comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quã in herbis seminalibꝰ et
lignis fructiferis et inspũa¬
libus donis mãifestisatis ad
utilitatẽ sic̃ in lũĩaris bꝯ celi
et in affectibꝰ formatis ad
temꝑantiã tãquã ĩ aĩa uiua
tudines et bbertates etint̾¬
mẽta S ꝙ ita crestat et mł¬
tiplicet᷑ bt una res multis
t. et una enũtiatio multis
modis intelligat᷑. nõ ĩuemi¬
mꝰ nͥ ĩsignis corꝑalit̾ editis
et in rebꝰ intelligibilit̾ exco¬
gitatis Signa corꝑalit̾ edi¬
ta gñãtiones aquaꝵ pp̃ ne¬
cessauas causas carualis ꝓ¬
fundicaptis ies autẽ intel¬
ligibilit̾ excogitatas gn̾atio¬
nẽ hũanã pp̃intioĩs fecũdi¬
tate intelligunꝰ Et ideo c̾di¬
mus uitq hoꝵ gẽneri dictũ
esse ate dñe/ crestite et mul¬
tiplicañi In hac em̾ budictiõe
concessã nõb̾ facultate̾ ac po

Expanded text:
quam in herbis seminalibus et lignis fructiferis et in spiritalibus donis manifestatis ad utilitatem sicut in luminaribus caeli et in affectibus formatis ad temperantiam tamquam in anima uiua: tudines et ubertates et incrementa; sed quod ita crescat et multiplicetur, ut una res multis tur et una enuntiatio multis modis intellegatur, non inuenimus nisi in signis corporaliter editis et rebus intellegibiliter excogitatis. signa corporaliter edita generationes aquarum propter necessarias causas carnalis profunditatis, res autem intellegibiliter excogitatas generationes humanas propter rationis fecunditatem intelleximus. et ideo credidimus utrique horum generi dictum esse abs te, domine: crescite -et multiplicamini. in hac enim benedictione concessam nobis a te facultatem ac po
Abbreviated transcription (Latin):
mentez naturãq aliã nõ abs
te conditã tibi que cõtiariã ĩ
infeuoribꝰ mũdi locis ista
gignere atz formare. Insa
eis Ergo cũ uident qr bona
sũt tu uides qr bonasũt et q̃¬
cũq p̃p te placent tu ĩ eis cõ¬
places et que ꝑspi tuũ¬

Expanded text:
mentem naturamque aliam non abs mentem naturamque aliam non abs te conditam tibique contrariam in inferioribus mundi locis ista gignere atque formare. insanergo cum uident, quia bona sunt, tu uides, quia bona sunt, et quaecumque propter te placent, tu in eis places, et quae per s
Abbreviated transcription (Latin):
a̾ surditate̾ et clamans G
hõ nẽpe qd̾ scriptura mea di¬
cit ego dico Et tni illa tẽꝑa¬
lit̾ dicit ꝟbo autẽ meo et̾no¬
tẽpꝰ nõ accidit qr equali me¬
cũ et̾nicate cõsistit. Sic ea q̃
deo sicut ea que uos ꝑspm̃
meũ dicitis ego dico. Atq i¬
ta cũ uos temꝑalit̾ ea uidea¬
tis nõ go temꝑalit ea dico¬
xi stillam dulcediis ex tua
ueritate et intellexi qm sũt q̃¬
Daz quibꝰ displicent oꝑa tua
bona et multa eoꝵ dicũt te
fecisse necessitate cõpulsũ si¬
cut fabricas celoꝵ et cõposi¬
tiones sideꝵ et h ͨ nõ de tuo.
s iam fuisse alibi c̾ata et aliũ¬
de que tu cotruheres/ et tõpa¬
gmares atq contexeres/ cũ
de hostibꝯ uictis muldana me¬
ma molluens. ut ea cõstiuctiõe
deiucti adu̾sꝰ iter rebellare
nõ possent. Alia uo̾ nͨ fecisse
te n ͭ om̃ino cõpegisse sicut
om̃s carnes et ĩmitissima
queq ammãtia/ et qͥcqd iadi¬
cibꝮ t̾raz tenet sed hostillez

Expanded text:
am surditatem et clamans: "O am surditatem et clamans: "O homo, nempe quod scriptura mea dicit, ego dico. et tamen illa temporaliter dicit, uerbo autem meo tempus non accedit, quia aequali mecum aeternitate consistit. sic ea, qudeo, sicut ea, quae uos per spiritum meum dicitis, ego dico. atque ita cum uos temporaliter ea uideatis, non ego temporaliter uixi stillam dulcedinis ex tua ueritate et intellexi, quoniam sunt quidam, quibus displicent opera tua, et multa eorum dicunt te fecisse necessitate conpulsum, sicut fabricas caelorum et conpositiones siderum, et hoc non de tuo, sed iam fuisse alibi creata et aliunde, quae tu contraheres et conpaginares atque contexeres, cum de hostibus uictis mundana moenia molireris, ut ea constructione deuincti aduersus te iterum rebellare non possent; alia uero nec fecisse te nec omnino conpegisse, sicut omnes carnes et minutissima quaeque animantia et quidquid radicibus terram tenet, sed hostilem
Abbreviated transcription (Latin):
sed etiã ualde bona tãquã si¬
mul oñua llansingula tãtũ
bona eiãt simul aute onn̾a
et bona ualde Hoc dicu̾t᷑ etiaz
que pulchia corꝑa qr longe
multo puilchris ẽ corpꝰ qd̾ ex
m̾ebris pulchris om̃ibꝯ cõstat
ꝙͣ ipã mẽbra singula quoꝵ
ordinatissiõ cõuentu cõplet᷑
uniu̾sũ quãus et illa etia
singulatim pulchra sint Et
attendi ut inuenire utrũ
septies uel octies uideris q̃
bona sũt oꝑa tua cũ tͥplacu¬
erũt et in tua iussione nõ
ĩueni temꝑa ꝑ que intellige¬
rẽ ꝙ tociens iuders q̃ fecisti
et dixi. O duẽ nõne istascͥs¬
tura tua uera ẽ. qu̾i tu berax
et ueritas edidisti ea Curgͦ
tu eã mͥ dicis nõ esse in tuia
uisione temꝑa et ecce scͥptu̾a
tua mͥdicit ꝑ singulos dies
ea q̃ fecisti te iudisse qr bona
sũt. Et cũ ea nuimerarẽ in¬
uem quotiens ad hec tudi¬
dicis uoce forti in aurẽ inte¬
riorẽ ẜuo tuo ꝑ rũpens me¬

Expanded text:
sed etiam ualde bona tamquam sised etiam ualde bona tamquam simul omnia. nam singula tantum bona erant, simul autem omnia et bona et ualde. hoc dicunt etiam quaeque pulchra corpora, quia longe multo pulchrius est corpus, quod ex membris pulchris omnibus constat, quam ipsa membra singula, quorum ordinatissimo conuentu conpletur uniuersum, quamuis et illa etiam singillatim pulchra sint. Et attendi, ut inuenirem, utrum septiehs uel octiens uideris, quia bona sunt opera tua, cum tibi placuerunt, et in tua uisione non inueni tempora, per quae intellegerem, quod totiens uideris quae fecisti, et dixi: o domine, nonne ista scriptura tua uera est, quoniam tu uerax et ueritas edidisti eam? cur ergo tu mihi dicis non esse in tua uisione tempora, et ita scriptura tua mihi dicit per singulos dies ea quae fecisti te uidisse, quia bona sunt, et cum ea numerarem, inueni quotiens? ad haec tu didicis uoce forti in aure interiore seruo tuo perrumpens me
Abbreviated transcription (Latin):
saria sũt sacramẽta nuitiorũ
et maglia munculoꝵ q̃ noĩe
pistiũ et ceteroꝵ significan
c̾dimꝰ. sustipiut corꝑalit᷑ re¬
ficiendos. aut ĩ aliquo pn̾tis
uite usu adiuuados pueros
tuos cũ id quare faciẽdũ sit
et quo ꝑtineat ignorẽt nec
illis istos pascũt n ͨ istis ab
illis pastũt᷑ qr n ͨ illi hocstã
et recta uolu̾tate oꝑãt᷑. n ͭ isti
coꝵ datis ubi fructũ nõdũ
uident letant. Inde qͥppe aĩ¬
ma pascit᷑. unde letat᷑ Et ideo
pistes et ceti nõ uestũt᷑ estis.
quas nõ gmĩat nͥ iam t̾ra
ab amaritudine maĩnoꝵ flu¬
ctuũ distincta at distreta.
Et uidisti deꝯ om̃ia q̃ fecisti.
et ecte bona ualde qr et nos
uidimꝰ ea et ecte omiã bona
ualde Infesingul gene̾ibus
oꝑu̾ tuoꝵ cũ dixisses ut fie¬
rent et fca essent illud atq
illud uidisti qr bonũ ẽ Septi¬
es enumeraui scriptũ esse
te uidisse qr bonũ ẽ qd̾ fecisti
et hoc octauũ ẽ qr uidisti oĩa
que fecisti et ecte nõ solũ bona

Expanded text:
nitiorum, et magnalia miraculorum, quae nomine piscium et cetorum significari credimus, suscipiunt corporaliter reficiendos, aut in aliquo praesentis vitae usu adjuvandos pueros tuos, cum id quare faciendum sit, et quo pertineat ignorent, nec illi istos pascunt, nec isti ab illis pascuntur: quia nec illi haec sancta et recta voluntate operantur; nec isti eorum datis, ubi fructum nondum vident, laetantur. Inde quippe animus pascitur, unde laetatur. Et ideo pisces et ceti non vescuntur escis, quas non germinat nisi iam terra ab amaritudine marinorum fluctuum distincta atque discreta. Et uidisti, deus, omnia quae fecisti, et ecce bona ualde, quia et nos uidemus ea, et ecce omnia bona ualde. in singulis generibus operum tuorum, cum dixisses, ut fierent, et facta essent, illud atque illud uidisti quia bonum est. septiens numeraui scriptum esse te uidisse, quia bonum est quod fecisti; et hoc octauum est, quia uidisti omnia quae fecisti, et ecce non solum bona
Abbreviated transcription (Latin):
uos estis quistitis eis qͥ in dei
spũ scũit. Nichilominꝯ igit᷑
recte dicit᷑ nõ uos estis qͥbide
quisq malu̾ esse ꝙ bonũ est
quales supͣdicti sũt. aliud
ut quod bonũ ẽ bideat hõ qr bo¬
nũ ẽ sicut multis tua c̾atura
placet qr bona ẽ/ quibꝯ tñ nõ
tu places m ea unde friu ma

Expanded text:
uos estis, qui scitis" eis, qui in dei spiritu sciunt. nihilo minus igitur recte dicitur: "non uos estis, qui uidetquisque malum esse quod bonum est, quales supra dicti sunt; aliud, ut quod bonum est uideat homo, quia bonum est, sicut multis tua creatura placet, quia bona est, quibus tamen non tu places in ea; unde frui ma
Abbreviated transcription (Latin):
etiã lucẽte̾ ederũtea redar¬
guẽte Qͥa eni falli nolu̾t et
fallẽ uolũt amãt ea̾ cũ seip¬
sam indicat et oderũt eam
çũ eos ipõs indica̾t Inde re¬
t huit eis ut qui se ab ea ma¬
infestar nolũt et eos nolẽtes
mãifestate et eis ipã nõ sit.
maĩfesta Sic sic etiã sit am¬
ma hũanꝰ etiã sic cetꝰ etlã¬
giada turpis atq indecens
late̾ uult. se auto̾ ut lateat
aliquid nõ uult Contin illi
reddit᷑ ut ipẽ nõ lateat ue̾ita¬
tem. ipm̃ autẽ ueritas lateat
Tamẽ etiã sic dũ miser ẽ. ueris
mauult gaudere ꝙͣ falsis Be¬
atꝰ gͦ erit si nulla int̾pellãte
molestia de ipã ꝑ ꝙͣ uera sũt
om̃na sola ueitate gaudebit
Ecce quãtũ spatiatꝰ sũ ĩ me¬
moria mea q̃rens te dñe. nõ te¬

Expanded text:
eam lucentem, oderunt eam redarguentem. quia enim falli nolunt et fallere uolunt, amant eam, cum se ipsa indicat, et oderunt eam, cum eos ipsos indicat. inde retribuet eis, ut, qui se ab ea manifestari nolunt, et eos nolentes manifestet et eis ipsa non sit manifesta. sic, sic, etiam sic animus humanus, etiam sic caecus et languidus, turpis atque indecens latere uult, se autem ut lateat aliquid non uult. contra illi redditur, ut ipse non lateat ueritatem, ipsum autem ueritas lateat. tamen etiam sic, dum miser est, ueris mauult gaudere quam falsis. beatus ergo erit, si nulla interpellante molestia de ipsa, per quam uera sunt omnia, sola ueritate gaudebit. Ecce quantum spatiatus sum in memoria mea quaerens te
Abbreviated transcription (Latin):
us ꝙͣ estas et uentrẽ destiuas
cũ occideris indigentiã meã
satietate mirifica. et corruptibi¬
le hoc indueris incorruptioẽ.
sempit̾na Nũc autẽsuaius ẽ
mͥ necesfitas. et adu̾sꝯ istam
suauitate̾ pugno necapiar.
et quotidianĩ bellũ gerom
ieuiniis sepius in ẜuitutẽ re¬
digens corpꝯ meũ. et dolores
mei uoluptate pellu̾t᷑: Nam
fames et sitis quida dolores
sũt. Urũt et sicut febris necãt
nͥ almie̾toꝵ medicina suctur¬
rat Que quĩ p̃sto ẽ cõsolatioẽ¬

Expanded text:
iusquam escas et ventrem destruas, iusquam escas et ventrem destruas, cum occideris indigentiam meam satietate mirifica, et corruptibile hoc indueris incorruptione sempiterna. Nunc autem suavis est mihi necessitas, et adversus istam suavitatem pugno, ne capiar, et quotidianum bellum gero, in jejuniis saepius, in servitutem redigens corpus meum, et dolores mei voluptate pelluntur: nam fames et sitis quidam dolores sunt, urunt, et sicut febris necant, nisi alimentorum medicina succurrat. Quae quoniam praesto est, e
Abbreviated transcription (Latin):
magisq ini me munera tuat
amma mea sequat᷑. me ad te cõ¬
cupistentie uisto expedita. ut
nõ sitrebellis s. atque ut ĩsonis
etiã nõ solũ nõ ꝑpetret istas
corruptelaꝵ turpitudines ꝑ
nagines ammales usq ad car¬
nis fluxũ. s ne cõsentiat qͥdem
Nam ut nichil tale uel tatulud
libeat quãtulũ possit nutu co¬
hiben etiã in casto dormie̾tis
affectu nõ tm̃ in hac uita sede¬
ciam in hac etate. nõ magnũ
ẽ om̃ppotenti qͥuales face̾ supͣ
tamẽ qͥd adhuc sim in hoc gen̾e̾
mali mei dixi bono dnõ meo ex¬
ultans cũ tremore ĩ eoqd̾do¬
nasti mͥ. et lugens i eo qd̾ in¬
cõsũmatꝰ sũ et sperans ꝑfec¬
turũ te in me miãs tuas. us
q ad pacẽ plenariã quã tecũ
habebũt intei̾ora et exteriora
mea cũ absorta fuerit mors
ĩbictoriã Est alia malicia di¬
ei que utinã sufficiat ei. Riefi¬
cuma enĩ quotidianas riunas
corꝑis edendo et bibendo pͥ¬

Expanded text:
magisque in me munera tua, ut magisque in me munera tua, ut anima mea sequatur me ad te concupiscentiae uisco expedita, ut non sit rebellis sibi atque ut in somnis etiam non solum non perpetret istas corruptelarum turpitudines per imagines animales usque ad carnis fluxum, sed ne consentiat quidem. nam ut nihil tale uel tantulum libeat, quantulum possit nutu cohiberi etiam in casto dormientis affectu non tantum in hac uita, sed etiam in hac aetate, non magnum est omnipotenti, qui uales facere supra tamen quid adhuc sim in hoc genere mali mei, dixi bono domino meo exultans cum tremore in eo, quod donasti mihi, et lugens in eo, quod inconsummatus sum, sperans perfecturum te in que ad pacem plenariam, quam tecum habebunt interiora et exteriora mea, cum absorpta fuerit mors in victoria. Est alia malitia diei, quae utinam sufficiat ei! reficimus enim quotidianas ruinas corporis edendo et bibendo, pr
Abbreviated transcription (Latin):
aĩa mea et incarno mea. ut
dormiẽti falsa uisa ꝑsuadeãt qd̾
uigilanti uera nõ possu̾t. Nũqͥd
tũc ego nõ sũ dñe deꝯmea. Et
tamẽ tm̃ interest int̾meĩp. et
meip̃ intra nomẽ tuũ quo hunc
ad soporẽ trãseo. uel hut uide
talibꝯ suggestiõib̃ꝯ rosistit uigi¬
lans. Et si res ipẽ egerat᷑ incõ¬
cussa maneo. nũqͥd cdaudit᷑. cũ
ocłis Nũqͥd sopit᷑ cũ sensibꝰ cor¬
ꝑis Et uñ sepe etia̾ in sõmis re¬
sistimiꝰ. nostriq p̃positi mẽores
atq in eo castisime ꝑmanẽtes
nullũ talibꝰ illecebris adhibemꝰ
assensũ. Et tamo̾ tñ int̾est ut
cũ alit̾ accidit eiugilantes ad
constiensie reqͥeni redeamꝯ. ip̃a¬
q distantia reperiama nos nõ
fecisse. qd̾ tamẽ ĩnõb̃ quoqͦ modo
factu eẽ doleamꝰ. Nũqͥd non
potens ẽ manq tua deꝮ om̃̃ps
sanare om̃s languores aiẽ mee
atque abũdãtiore grã tua lasti¬
uos motꝰ etiaz meis soporiba
extiñgu̾e. Augebis dñe magis

Expanded text:
anima mea in carne mea, ut dormienti falsa uisa. persuadeant quod uigilanti uera non possunt. numquid tunc ego non sum, domine deus meus? et tamen tantum interest inter me ipsum et me ipsum intra ad soporem transeo, vel huc inde talibus suggestionibus resistit vigilans? et si res ipsae ingerantur, inconcussus maneo? Nunquid clauditur cum oculis? nunquid sopitur cum sensibus corporis? et unde saepe etiam in somnis resistimus . nostrique propositi memores atque in eo castissime permanentes nullum talibus inlecebris adhibemus adsensum? et tamen tantum interest, ut, cum aliter accidit, euigilantes ad conscientiae requiem redeamus ipsaque distantia reperiamus nos non fecisse, quod tamen in nobis quoquo modo factum esse doleamus. Numquid non potens est manus tna, deus omnipotens, sanare omnes languores animae meae atque ibundantiore gratia tua lasciuos motus etiam mei soporis extinguere? augebis, domine, magis
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis gandens mẽimi. nõ ita
mirũ ẽ. Hic uo̾ cũ ammꝯ fit
etiã ipã menioria. Nã etcũ
mãdamꝯ aliqͥd ut memoriter
habeat᷑. dicimꝰ. uide ut illud
ĩ ammo habeas. et cũ obliu¬
sciur dicimꝰ ñ fuit ĩ aĩo. et
elapsũ ẽ ammo. ipã mẽoriã
uotantes aĩniũ. Cũ g. ta sit.¬

Expanded text:
gaudens memini, non ita mirum est. hic uero cum animus sit etiam ipsa memoria — nam et cum mandamus aliquid, ut memoriter habeatur, dicimus: "uide, ut illud in animo habeas", et cum obliuiscimur, dicimus: "non fuit in animo" et "elapsum est animo", ipsam memoriam uocantes animum — cum
Abbreviated transcription (Latin):
bes. et iube qd̾ ius Iubes c̾te ut
ꝯtinea aconcupistẽtia carnis.
et ꝯcupistentia ocłõꝵ/ et abitioe
scli. Iusisti a cõcubitu. et de ipõ
cõiugio meliꝯ aliquid ꝙͣ cõcossi¬
sti. monuisti. Et quoniani dedi¬
stifactũ ẽ et an̾ꝙͣ dispensator
sacͣmẽti tiu fierẽ. S adhucbi¬
uũt ĩ mẽoria mea/ deqͣuiłta lo¬
cutꝰ sũ taliũ rep miagnes qͣs
ibi ꝯsuetudo mea fluxit. et oc¬
cursat mͥ uigilãti qͥde̾ carẽtes
uiribꝰ. ĩ sõmis aute̾ nõ solũ usq
ad delectationẽ. s etiã usq ad

Expanded text:
Iubes certe, ut contineam a concapiscentia carnis et concupiscentia oculorum et ambitione saeculi. iussisti a concubitu et de ipso coniugio melius aliquid, quam concessisti, monuisti. et quoniam dedisti, factum est et antequam dispensator sacramenti tui fierem. sed adhuc uiuunt in memoria mea, de qua multa locutus sum, talium rerum imagines, quas ibi consuetudo mea fixit, et occursantur mihi uigilanti quidem carentes uiribus, in somnis autem non solum usque ad delectat
Abbreviated transcription (Latin):
Ut quẽ admodũ medicam̃ta
sic almiẽta sũptur ꝯ accedam
S dũ ad quiete̾ satictatis ex
indigentie molestia trãseo.
ĩ ipo transitu insidiat᷑. mͥ laq̃ꝰ
concupistẽtie. Ipe̾ em̃ trãsitꝰ
uoluptas ẽ et nõ ẽ alius qua
tianseat ꝙͣ quo trãsire cogit
necessitas. Et cũ salꝯ sit tau¬
sa edendi et bibendi. adiu̾git
se tanquã pedissequa ꝑiculo¬
sa iocũditas. et plerũq p̃ire
conat᷑ ut eiꝯ causa fiat qd̾ sa¬
lutis causa meface̾ ueldico ł
uolo. nec idẽ modꝯ btriusq ẽ¬

Expanded text:
ut quemadmodum medicamenta, sic alimenta sumpturi accedamus. Sed dum ad quietem satietatis ex indigentiae molestia transimus, in ipso transitu insidiatur nobis laqueus concupiscentiae. Ipse enim transitus voluptas est, et non est alius qua transeatur quo transire cogit necessitas. Et cum salus sit causa edendi et bibendi, adjungit se tanquam pedissequa periculosa jucunditas, et plerumque praeire conatur, ut ejus causa fiat quod salutis causa me facere vel dico, vel volo. Nec idem modus utriusque
Abbreviated transcription (Latin):
contristam: cupiniꝰ. metu¬
qͥd huiꝯmodi ẽ. ita n ͨ ipẽ am¬
ma es qr dominꝯ deꝯ anmni
tu es Et cõmutãt᷑. hec oĩa. tu
autẽ ĩꝯmutabilis manes sẽ
oĩa. et dignatꝯ tus es habita¬
re ĩmemoria mea ex quo te
didici Et quid q̃ro qͦ loco eius
habites. qͣi uero loca s sint ibi
Habitas c̾te ĩ ea qm tu mẽmi
ex qͦ te didaci. et ĩ eate ĩuemo
cũ recordor te. Ubi ergo te ĩue

Expanded text:
cupimus, metudquid hujusmodi est; ita nec ipse animus es, quia Dominus Deus animi tu es, et commutantur haec omnia, tu autem incommutabilis manes super omnia, et dignatus es habitare in memoria mea ex quo te didici. Et quid quaero quo loco ejus habites, quasi vero loca ibi sint? Habitas certe in ea, quoniam tui memini ex quo te didici, et in ea te invenio cum rec
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ nõ est aliud ꝙͣ do ue̾i̾tate
gaudiũ. utiq amant etiã ue¬
ritatẽ nͨ amarent nͥ ess aliqͣ
noticia eiꝯ in meoria coꝵ
Cur gͦ non de illa gaudent.
Cur nõ beati sũt. Qͥa fortius
occupant᷑. in aluis q̃ potiꝯ eos
faciũt miseros. ꝙͣ illudbeatos
qͥ tenuiter menunerũt. Adhuc
eni modicũ lumẽ ẽ ĩ hõibus.
ambulent. ambulẽt ne eos te¬
nebre ꝯp̃hendãt. Cur autẽ
ueritas ꝑit odiu̾ et numitꝰ
eis factꝰ ẽ homo tuꝯ uerũ p̃

Expanded text:
ate gaudium, utique amant etiam ueritatem nec amarent, nisi esset aliqua notitia eius in memoria eorum. cur ergo non de illa gaudent? cur non beati sunt? quia fortius occupantur in aliis, quae potius eos faciunt miseros quam illud beatos, quod tenuiter meminerunt. adhuc enim modicum lumen est in hominibus; ambulent, ambulent, ne tenebrae conprehendant. Cur autem ueritas parit odium et inimicus eis factus est homo tuus uerum p
Abbreviated transcription (Latin):
ut nõ faciant qd̾ uolũt. cadũt
m id qd ualent. eoq cõtenti
sũt qr illud qd̾ nõ ualent. nõ
tm uolũt quãtũ sat e̾ ut ua¬
leant. nã quero ab om̃ibus
utrũ malint de uẽĩtate ꝙͣ de
falsitate gaudere Tamẽ nõ
dubitant dice̾ de uei̾tate se mal¬
le ꝙͣ nõ dubitãt dice̾ beatos
esse se uelle. tã quippe uita
ẽ gaudiũ de uei̾tate Hoc est
em gaudiẽ de teqͥ uẽitas es.
deꝯ illi̾natio mea salus faci¬
ei mee deꝯ meꝯ Hant uitam
beatã om̃s uolũt. hant bitã
que sola btã est om̃s uolunt.
Gaudiũ de ueĩtate om̃s uo¬
lũti Multos exꝑtꝰ sũ qͥbellẽt
fallere. qͥ autẽ falli neminẽ
Ubi gͦ nouerãt hant̾uitã be¬
atã nͥ ubi nouerũt etiã ue̾ita¬
tẽ Amant enĩ etipãz. qr falli

Expanded text:
ut non faciant quod uolunt, cadunt in id quod ualent eoque contenti sunt, quia illud, quod non ualent, non tantum uolunt, quantum sat est, ut ualeant? nam quaero ab omnibus, utrum malint de ueritate quam de falsitate gaudere: tam non dubitant dicere de ueritate se malle, quam non dubitant dicere beatos esse se uelle. beata quippe uita est gaudium de ueritate. hoc est enim gaudium de te, qui ueritas es, deus, inluminatio mea, salus faciei meae, deus meus. hanc uitam beatam omnes nolunt, hanc uitam, quae sola beata est, omnes uolunt, gaudium de ueritate omnes uolunt. multos expertus sum, qui uellent fallere, qui autem falli, neminem. ubi ergo nouerunt hanc uitam beatam, nisi ubi nouerunt etiam ueritatem? amant enim et ipsam, quia falli
Abbreviated transcription (Latin):
fit cũ obluustim᷑ et q̃rimꝰ ut
iecordem ubi taude q̃rimus
nͥ ĩ ipa mẽoria Et ibisi aliud
ꝓ alio forte offerat᷑ respiumꝰ
donec illud occurrat qd̾ q̃rimꝰ
et cũ occurrent dicimꝰ. hoc est.
ergo obliti fueranꝰ. an non
totũ exciderat. s ex ꝑte qͣtene¬
bat᷑.pars alia q̃rebat᷑ qr sentie¬
bat se mẽoria nõ sumuis uolue
qd̾ simul solebat. et qiͣ detiũ qͣta
consuetudie claudicans reddi
qd̾ deerat flagitabat.taꝙͣsi
hõ notꝰ siue ꝯspicat᷑ ocłis. siue
cogitet᷑ et nomẽ eiꝰ obliti re¬
qͥuamꝰ. qͥcqͥd aliud occurent
nõ ꝯnectit᷑ qr nõ cũ illo cogi¬
tar consueuit idoͦq respuit᷑.
donec illud assit ubi simul as¬
suefacta noticia nõ equaliter
acquiestat. Et unde adest nisi
ex ipã mẽõria. sam et tũ ab
alio ꝯmoniti recognostunꝰ
inde adest. Nõ eni qͣi nouũ cre¬
dunꝯ. s recordantes approba¬
mꝰ hoc esse ꝙ dictũ ẽ. Si autẽ

Expanded text:
fit, cum obliuiscimur et quaerimus, ut fit, cum obliuiscimur et quaerimus, ut recordemur, ubi tandem quaerimus nisi in ipsa memoria? et ibi si aliud pro alio forte offeratur, respuimus, donec illud occurrat quod quaerimus. et cum occurrit, dicimus: "hoc est"; ergo obliti fueramus. An non totum exciderat, sed ex parte qua tenebatur pars alia quaerebatur; quia sentiebat se memoria non simul volvere quod simul solebat, et quasi detruncata consuetudine claudicans, reddi quod deerat flagitabat? Tanquam si homo notus sive conspiciatur oculis, sive cogitetur, et nomen ejus obliti requiramus, quidquid aliud occurrerit non connectitur: quia non cum illo cogitari consuevit, ideoque respuitur donec illud adsit, ubi simul assuefacta notitia non inaequaliter acquiescat. Et unde adest, nisi ex ipsa memoria? Nam et cum ab alio commoniti recognoscimus, inde adest. Non enim quasi novum oredimus, sed recordantes approbamus hoc esse quod dictum est. Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
uit eã cũ luc̾na. et nͥ menior
esset inuenta. unde scret utrũ
ip̃a esset.si memor eiꝯ nõ esset
Multa menii me ꝑdita q̃sisse
atq inuenisse Inde istud scio.
qr cũ q̃rerẽ aliquid eoꝵ. et dice̾t᷑.
iii. num forte hoc ẽ nuni forte
illud. tam diu dicebã nõ ẽ. do¬
uet id offerret᷑ ꝙ q̃rebã Ciuiꝰ
nͥ memor essẽ. qͥdqͥd illud esset
etiã si mͥ offerret᷑ nõ ĩuenire.
qr ñ agnosterẽ Et semꝑ ita fit
cũ aliqͥd ꝑditũ querimꝰ etĩue¬
niiq. Uerũtamẽ si foete aliqͥd
ab ocłis ꝑit nõ am̃eoria beluti
corpꝯ quodlibet uisibile tenet᷑
miago eiꝯ. et q̃rit donec iedda¬
t᷑ aspectui. Quod cũ ĩuẽtũ fu¬
eĩt. ex miagine q̃ iitꝰ ẽ reco¬
gnocit᷑ Nec ĩuenisse nos dici¬
mꝯ qd̾ perierat si nõ agnoscumꝰ
nec agnoste̾ possumꝰ. si non
mẽũnꝰ S hoc perierat qͥde̾ ocu¬
lis. memoria tenebat᷑. Et quid
cũ ipa mẽoria ꝑdit aliqͥd. sic̃

Expanded text:
uit eam cum lucerna et, nisi memor uit eam cum lucerna et, nisi memor esset inuenta, unde sciret, utrum ipsa esset, si memor eius non esset? multa memini me perdita quaesisse atque inuenisse. inde istuc scio, quia, cum quaererem aliquid eorum et diceretur mihi: "num forte hoc est?" "num forte illud"? tamdiu dicebam: "non est", donec id offerretur quod quaerebam. cuius nisi memor essem, quidquid illud esset, etiamsi mihi offerretur, non inuenirem, quia non agnoid perditum quaerimus et inuenimus. uerum tamen si forte aliquid ab oculis perit, non a memoria, ueluti corpus quodlibet uisibile, tenetur intna imago eius et quaeritur, donec reddatur aspectui. quod cum inuentum fuerit, ex imagine, quae intus est, recognoscitur. nec inuenisse nos dicimus quod perierat, si non agnoscimus, nec agnoscere possumus, si non meminimus: sed hoc perierat quidem oculis, memoria tenebatur. Quid? cum ipsa memoria perdit aliquid, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ta uite uis e in hoie uiuete mor¬
talit̾. Qͥd igit᷑ agã Tu uera
mea uita deꝯ meꝯ Transibo
et hac uim mea que mẽoria
uocat᷑ transibo eã et ꝑueniã¬
ad te dulçe lumẽ. Quid dicis
mͥ Ecce ego astendens ꝑ an¬
mũ meũ ad te qͥ desuꝑ mͥ ma¬
nes. transibo et istã uini meã
q̃ mẽoria uocat. bolens te atin¬
ge̾ unde atingi potes. et inhe¬
rere tͥ. uñ inh̾e̾ri tͥpotest. Ha¬
bent en̾ memoriã et pecora
et aues Alioqu̾i nõ cubilia in¬
dosue repeterent/ nõ alia ml¬
ta quibus a suestũt. neqz eniz
assuestere ualerent ullis rebꝯ
Tiunsibo eigo et mẽoriã utat¬
tingã eũ qͥ seꝑauit me aqua¬
drupedibꝰ et bolatiliba çeli sa¬
pientiorẽ me fecit Trasibo et
uera bona et secura suauitas.
et ubi te muemã Si p̃ter meo̾¬
riã mea̾ te muenio. ĩmenor
tiusũ. Et quõ iã ĩuenia te.
si memor nõ sũ tiu ꝑdiderat¬
eñi mulier diagniã et quesi¬

Expanded text:
nta uitae uis est in homine uiuente mornta uitae uis est in homine uiuente mortaliter! quid igitur agam, tu uera mea uita, deus meus? transibo et hanc uim meam, quae memoria uocatad te, dulce lumen. Quid dicis mihi? Ecce ego ascendens per animum meum ad te qui desuper mihi manes. Transibo et istam vim meam, quae memoria vocatur, volens te attingere unde attingi potes, et inhaerere tibi unde inhaerere tibi potest. Habent enim memoriam et pecora et aves, alioquin non cubilia nidosve repeterent, non alia multa quibus assuescunt, neque enim et assuescere valerent ullis rebus Transibo ergo et memoriam, ut attingam eum qui separavit me a quadrupedibus, et volatilibus coeli sapientiorem me fecit. Transibo et vere bona et secura suavitas? et ubi te inveniam? Si praeter memoriam meam te invenio, immemor tui sum. Et quomodo jam inveniam te, si memor noenim mulier drachmam et quaesi
Abbreviated transcription (Latin):
Et tñ quocũq modo lic sit mo¬
dus iste incõp̃hensibilis/ et m¬
explicabilis/ etiã ip̃a obluuo.
meminisse me c̾tꝰ sũ. qr id qd
mẽinerimꝰ obruit᷑. Magna¬
ista uis ẽ memorie. Nestio qͥd
horrendũ deꝯ meꝯ ꝓfunda et
infmita mltiplicitas. et hoc a¬
minꝰ ẽ. et hoc ego ipẽ sũ Qd
gͦ sũ deꝯ meq. Que natura
sũ. Paria młennoda uita. et ĩ¬
mẽsa uehementer. Ette ĩ me¬
morie cãpis. et a̾tris. et tauer¬
nis ĩnumerabilibꝰ atque in¬
numerabiliter plenis ĩ nime¬
rabiliũ rerũ generibꝰ. siue ꝑ
imagines sicut oĩ corꝑũ. siue
ꝑ p̃sentiã sicut artiã. siue ꝑ
nescio quas notiones uel nota¬
tiones sicut affectionũ anii
quas et cũ anmꝰ nõ patit᷑ me¬
moria tenet cũ ĩ ammo sit qͥc¬
qͥd ẽ ĩ memoria. ꝑh. oĩa discur¬
ro et uolito hac atzillac. pene¬
tro etiã quãtũ possũ. et finis
nusꝙͣ Canta uis ẽ meorie. ta¬

Expanded text:
et tamen quocumque modo, licet sit moet tamen quocumque modo, licet sit modus iste inconprehensibilis et inexplicabilis, ipsam obliuionem meminisse me certus sum, qua id quod meminerimus obruitur. Magna uis est memoriae, nescio quid horrendum, deus meus, profunda et infinita multiplicitas; et hoc animus est, et hoc ego ipse sum. quid ergo sum, deus meus? quae natura sum? uaria, multimoda uita et inmensa uehementer. ecce in memoriae meae campis et antris et cauernis innumerabilibus atque innumerabiliter plenis innumerabilium rerum generibus siue per imagines, sicut omnium corporum, siue per praesentiam, sicut artium, siue per nescio quas notiones uel notationes, sicut affectionum animi — quas et cum animus non patitur, memoria tenet, cum in animo sit quidquid est in memoria per haec omnia discurro et nolito hac illae, penetro etiam quantum possum, et finis nusquam: tanta uis est memoriae, ta
Abbreviated transcription (Latin):
Ẽ meninisse me obluuone.
Andicturꝰ sũ nõ esse ĩ mẽdria
mea qd̾ mẽim. Andictura sid
ad hoc messe obliuionẽ ĩ mẽo¬
ria mea ut nõ obluustar.
Utrũq absurdissimũ ẽ. Qͥd
illut terciũ. Quo pacto di¬
cã magniẽ obliuõis tenei
mẽoria̧i mea nõ ipã obliui¬
onẽ cũ eam mẽmi. Quo pat¬
to et hoc dicã qñ quide cu
ĩpͥmit᷑ iti cuiusq iniago mn
memoria. pͥus necesse est bt
ad sitres ipã uñ illa miago pos¬
sit imp̾mi. Sic eniꝰ cathaginis
sit facies hõmu quas uidi et
ceteroꝵ sensuũ nũtiata. sic ip̃i¬
ue corpis salutẽ siuedolorẽ
Cũ p̃sto essent ista. cepitabe¬
is iiagiies mẽdria quas i¬
tuerẽ pñtes et retractarẽ oĩno
cũ illa et absentia renũsttrer
sã ĩ memoria tenet᷑. obliio.
ip̃ã utrq aderat ut eiꝯ miago
caꝑet᷑. Cũ autẽ adesset.qũo ĩ
magniẽ suã ĩ mẽoria scribebat
quoniodo id etiã qdiã notatũ
muenit pñtia sua delet obluuo

Expanded text:
 meminisse me obliuionem? an dicturus sum non esse in memoria mea quod memini ? an dicturus sum ad hoc inesse obliuionem in memoria mea, ut non obliuiscar? utrumque absurdissimum est. quid illud tertium? quo pacto dicam imaginem obliuionis teneri memoria mea, non ipsam obliuionem, cum eam memini? quo pacto et hoc dicam, quandoquidem cum inprimitur rei cuiusque imago in memoria, prius necesse est, ut adsit res ipsa, unde illa imago possit inprimi? sic enim Carthaginis sic facies hominum, quas uidi, et ceterorum sensuum nuntiata, sic ipsius corporis salutem siue dolorem: cum praesto essent ista, cepit ab eis imagines memoria, quas intuerer praesentes et retractarem animo, cum illa et absentia reminiscerer. sam in memoria tenetur obliuio, ipsa utique aderat, ut eius imago caperetur. cum autem adesset, quomodo imaginem suam in memoria conscribebat, quando id etiam, quod iam notatum inuenit, praesentia sua delet obliuio?
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ speculũ in einginate nõdũ
facie ad facie̾ Et ideo ꝙͣdiu ꝑe¬
tibi. et tamẽ te noui nullo mõ
posse uiolari. Ego uero qͥbus
tentatioiłia resiste̾ ualeã. qͥbꝯ¬
ue nõ balea nestio Et spes ẽs
qr fidelis es. qͥ nos nõ sinis te̾¬
tari supͣ ꝙͣ possumꝰ ferre. sed
facis cũ tenitatioe ꝓue̾tũ etiã.
ut possimꝰ sustine confitrar
gͦ quid de iue scia. confitear et
quid de me nestia. qd et quod
de me scio. te inͥ luce̾tescio. et
quod de me nestio tã diu neseio
donec fiant tenebre iee. sst
ui te. S et celũ et t̾ra. et oĩa
que ĩ eis sũt ecce undiq in di¬
cũt ut te amẽ. nec cessant dice̾
om̃ibꝰ ut sint ĩ estusabiles Ii¬
tiꝰ aute̾ tu miserebens cui
Iũ et t̾m surdis locũt᷑ lauaos
tuas Quid autẽ amo. cu te
auio. nõ speciẽ corꝑis. nec dec
fẽpis. nec tãdorẽ lucis ectc isfis
anucũ oculis. nõ dultes melo
daz nõ florũ et unguẽtoꝵo et
aromatũ suaue olentiũ. nõ

Expanded text:
 speculum in aenigmate, nondum facie ad faciem; et ideo, quamdiu petibi et tamen te noui nullo modo posse uiolari; ego uero quibus temptationibus resistere ualeam quibusue non ualeam, nescio. et spes est, quia fidelis es, qui nos non sinis temptari supra quam possumus ferre, sed facis cum temptatione etiam exitum, ut possimus sustinere. confitear ergo quid de me sciam, confitear et quid de me nesciam, quoniam et quod de me scio, te mihi lucente scio, et quod de me nescio, tamdiu nescio, donec fiant tenebrae meae sicui te. sed et caelum et terra et omnia, quae in eis sunt, ecce undique mihi dicunt, ut te amem, nec cessant dicere omnibus, ut sint inexcusabiles. altius autem tu misereberis, culum et terra surdis locuntur laudes tuas. quid autem amo, cum te amo? non speciem corporis nec decus temporis, non candorem lucis ecce istum amicum oculin florum, et unguentorum, et aromatum suaveolentia, non
Abbreviated transcription (Latin):
honescis. qd desiderans reto¬
lo. taz et si forte no adsũt. et
ideo tristis gaudiũ pͥstmũ re
meni. et desiderẽ. nec ego tñi
aut cũ paucis. s bt̃i prorsꝰ õs
esse uolumꝰ Quod nͥ c̾ta no
ticia noste̾mꝰ. nõ ta c̾ta uo¬
lũtate uellemo. S qͥd ẽ hoc
Quod si querat᷑. aduobꝯ utru
militare ueluit. fieri possit ut
alter eor uelle se. alter nolle¬
respondeat. Si antẽ ab eis q̃¬
rat᷑ utrã esse beati uelint. uter
q statii sesme ulla dubitatio¬
iste nolit. nͥ ut beati sint. Nũ
forte qui alius hunic alius ĩde
gaudet. ita seom̃s beatos eẽ
uelle consonãt. queadmodũ cõ¬
sonarent lit hoc int̾rogarẽtur
se belle gaudere. atq. pnĩ gau¬
diũ bitã beatã uocant. Quod
et si alius hunic aliꝯillint as¬
sequit᷑. unũ e tame̾ quo p̃ue¬
nire om̃s intũt᷑ ut eandeãt
Que qũ res ẽ quã se exꝑtũ

Expanded text:
honestis, quod desiderans recohonestis, quod desiderans recolo, tametsi forte non assunt, et ideo tristis gaudium pristinum rmem et desiderem? nec ego tantam aut cum paucis, sed beati prorsus omnes esse uolumus. quod nisi certatitia nossemus, non tam certa voluntate vellemus. Sed quid est hoc quod si quaeratur a duobus, utrum militare velint, fieri posset ut alter eorrespondeat: si autem ab eis quaeratur, utrum esse beati uelint, uterque se statim sine dubitatioiste nolit, nisi ut beati sint. num forte quoniam alius hinc, alius inde gaudet? ita se omnes beatos esse uelle consonant, quemadmodum consonarent, si hoc interrogarentur, se uelle gaudere atque ipsum gaudium uitam beatam uocant. quod etsi alius hinc, alius illinc assequitur, unum est tamen, quo peruenire omnes nituntur, ut gaudeant. quae quoniam res est, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Nu̾̃qͥd sit̃ mẽimꝰ eloque̾tiam
Nõ Qua̾ius eni et hoc noiẽ
audito iecordent᷑ ipãiẽzqͥ
tiã nõdũt sũt eloquetes. mul¬
tiq esse cupiant unde aꝑꝑet
eã esse in eor noticia. tamien
ꝑ corꝑis sensꝯ a lios eloquetes
teĩore noticia nõ delectarẽt᷑
neq hoc esse uellet nͥ delecta¬
rent᷑ beatã no̾ uitã nullosẽ¬
su corꝑis in alus exꝑinur
Nĩqͥd sic̃ meimꝰ gaudiũ. for¬
tasse ita Na gaudiu meũ e¬
tiam tristis menĩi. sicut bitã
beatã miser Neq unꝙͣ corꝑis
sensyu gaudiũ meũ uel ui¬
di uel auduu. uel odoratꝯ sĩ
uel gustaui uel tetigi. s exꝑta
su ĩ ammo meo quãdo letata
su. et adhosit eiꝯ noticia mẽo¬
rie mee ut id irm̃isa ualea
aliqn̾ cũ asꝑnatiõe. aliqn̾ cũ
desiderio ꝓ earũ rerũ diuersi¬
tate de quibꝰ me gauisid es¬
se mẽim. nã et de turpibus
gaudio quodã ꝑfusꝰ sũ. qd̾
nũ recordãs detestar atq ex¬
ecror. aliquãdo de bonis et

Expanded text:
am? non: quamuis et hoc nomine audito recordentur ipsam rem qui etiam nondum sunt eloquentes multique esse cupiant — unde apparet eam esse in eorum notitia — tamen per corporis sensus alios eloquentesteriore notitia non delectarentur neque hoc esse uellent, nisi delectarentur - beatam uero uitam nullo sensu corporis in aliis experimur. numquid sicut meminimus gaudium? fortasse ita. nam gaudium meum etiam tristis memini sicut uitam beatam miser, neque umquam corporis sensu gaudium meum uel uidi uel audiui uel odoratus sum uel gustaui uel tetigi, sed expertus sum in animo meo, quando laetatus sum, et adhaesit eius notitia memoriae meae, ut id reminisci ualeam aliquando cum aspernatione, aliquando cum desiderio pro earum rerum diuersitate, de quibus me gauisum esse memini. nam et de turpibus gaudio quodam perfusus sum, quod nunc recordans detestor atque exsecror, aliquando de bonis et
Abbreviated transcription (Latin):
Et sũt qͥ spe beati sũt Inferi¬
ore mõ isti hñt eã ꝙͣ illi qui
iã reip̃a beati sũt. s tamen
meliores ꝙͣ illi qͥ nͨ re nͤspe
bt̃i sũt Qui tam̃ etiã ip̃i nͥ
aliquomõ haberẽt ea nõ ita
uellent btĩ esse qd̾ eos uelle
certissimũ ẽ Nestio quõ no
uerũt eã ideoq hñt eã ne¬
scio qua noticia de qua sata¬
go utrũ ĩ mẽoria sit. Qͥa si i¬
bi ẽ ia beati fiumꝯ aliqñ
Utrũ singilatim om̃s an ĩ
illo hoĩe qͥ p̾mꝯ pecca uit ĩ
qͦ et om̃s mortui sumꝯ. ⁊ de
qͦ oñis cũ miseria natisumꝰ
nõ quero nc̃. s q̃ro utrũ in me
om̃s nos appetere fatemur
Nõ eni sono delectam᷑. nã hoc
cũ latine audit grecꝯ nõ de¬
lectat᷑ qr ignorat qd̾ dictũ
sit. nos autẽ delectani᷑. sicut
etiã ille. si grece hoc audieĩt
qui res ipã n ͨ greca n. latina
e̾. cui adipistende greci lati¬
inq inhiant ceterarũq lin gͣ¬
rũ hoĩes. Nota ẽ igit oib̃ꝯ qͥ
una uoce si int̾rogari possẽt

Expanded text:
et sunt, qui spe beati sunt. inferiore modo isti habent eam quam illi, qui iam re ipsa beati sunt, sed tamen meliores quam illi, qui nec re nec spe beati sunt. qui tamen etiam ipsi nisi aliquo modo haberent eam, non ita uellent beati esse: quod eos uelle certissimum est. nescio quomodo nouerunt eam ideoque habent eam in nescio qua notitia, de qua satago, utrum in memoria sit, quia, si ibi est, iam beati fuimus aliquando, utrum singillatim omnes, an in illo homine, qui pquo et omnes mortui sumus, et de quo omnes cum miseria nati sumus, non quaero nunc; sed quaero utrum in mem ipsam omnes nos appetere fatemur; non enim sono delectamur. Nam hoc cum latine audit Graecus, non delectatur, quia ignorat quid dictum sit; nos autem delectamur, sicut etiam ille si graece hoc audierit: quoniam res ipsa nec graeca nec latina est, cui adipiscendae Graeci Latinique inhiant ceterarumque linguarum homines. nota est igitur omnibus, qui una uoce si interrogari possent,
Abbreviated transcription (Latin):
eadẽ iuago ui memorie tene̾¬
Nomino numeros qͥba nume¬
rama. en adsũt ĩ meõria mea
nõ magnies eoꝵ s ip̃i Nõĩo
iagiẽs solis. et h ͨ adest ĩ
tolo. ip̃a mͥ rem̃istenti p̃sto ẽ.
Nom̃io memoriã. et aguosto
qd nomino Et ubi agnosto
nͥ in ip̃a memoria. Nũ ꝑ et
ipã ꝑ imiagiẽ suã sibi adest.
at nõ ꝑ seipchsã Quid cũo¬
bliuionẽ nom̃io atq itidẽ a¬
gnosto id not̃no. Unde agno¬

Expanded text:
eadem imago vi memoriae tenereadem imago vi memoriae tenerNomino numeros quibus numeramus, et adsunt in memoria mea non imagines eorum, sed ipsi. Nomino imaginem solis, et haec adestcolo: ipsa mihi reminiscenti praesto est. nomino memoriam et agnosco quod nomino. et ubi agnosco nisi in ipsa memoria? num et ipsa per imaginem suam sibi adest ac non per se ipsam? Quid, cum obliuionem nomino atque itidem agnosco quod nomino, unde agno
Abbreviated transcription (Latin):
minamq. tociens me̾re uel ti¬
mere cogeremi. Et tame̾ non
nes imp̃ssas sensibꝰ corꝑis. s
etiã reꝵ ip̃arũ notiones ĩueni¬
remꝰ. quas ronulla ianua
carius accepmiꝰ. s eas ipẽ a¬
nina ꝑ exꝑientiã passionũ
suap sentiens. mẽorie quien¬
dauit. aut ipã sibi h. etiã nõ
cõmedata retinuit. S utrũ
ꝑ miagrnes an nõ qͥs facile
dixerit. Nomuno qͥppelapidem
nomino solẽ. cũ res ip̃e nõ as¬
sũt sensibꝰ meis ĩ meõria sane
mea p̃sto sũt iiagines earũ
Nomino dolorẽ corꝑis nec mͥ
adest dũ nichil dolet. Nisi tni
adesset iago eiꝯ ĩ meõria
mea nestirẽ quid dicere̾. nec
eu̾ in disputando auoluptate
discernerẽ. ¶Conmo salutem
corꝑis. cũ saluo su corꝑe adest
m quide̾ res ipã uerũtaniẽ
nͥ et imago inesset ĩ mẽoria¬
mea nullo mõ recordarer qͥd
hiuiꝰ nõĩs significaret sonus
Nec egrotantes agnoscerent
salute noĩata qͥd esset dictũ nͥ

Expanded text:
minamus, toties moerere vel timinamus, toties moerere vel timere cogeremur? Et tamen non nes impressas sensibus corporis; sed etiam rerum ipsarum notiones inueniremus, quas nulla ianua carnis accepimus, sed eas ipse animus per experientiam passionum suarum sentiens memoriae conmendauit aut ipsa sibi haec etiam non conmendata retinuit. Sed utrum per imagines an non, quis facile dixerit? nomino quippe lapidem, nomino solem, cum res ipsae non adsunt sensibus meis; in memoria sane mea praesto sunt imagines earum. nomino dolorem corporis, nec mihi adest, dum nihil dolet; nisi tamen adesset imago eius in memoria mea, nescirem quid dicerem, nec eum in disputando a uoluptate discernerem. nomino salutem corporis, cum saluus sum corpore; adest mihi res ipsa; uerum tamen nisi et imago mea, nullo modo recordarer quid hujus nominis significaret sonus. Nec aegrotantes agnoscerent salute nominata quid esset dictum; nisi
Abbreviated transcription (Latin):
tristicia qiͣ cibus dulas. et a¬
ietia in uentit̃ recodi illic pos¬
sũt sapere ñ possũt Rudiculĩ
e hec illi similia putare. nec
taniẽ sũt om̃iõ dissimilia s
ecte de memoria ꝓfero cũ dico
quatuor esse ꝑturbationes aĩ.
cupiditate. leticiã. metũ. tr¬
sticiã. et qͥcqͥd de his disputa¬
re potero diuidẽdo singula
ꝑspeties siu cuiusq generis.
et diffimendo Ibi ĩueno qͥd
dicã atq inde ꝓfero ¶ec t̾n¬
ulla eaꝵꝭ ꝑ turbatiõe ꝑturbor
cũ eas remunistẽdo cõmemo¬
ror. et anteꝙͣ recolere̾t᷑ a me
et retractarẽt᷑. ibi erant prpte¬
rea inde ꝑ recordationẽ potu̾e
de proii fforte g. sicut de uẽ¬
tre cibus ruminado. sicista
de memoria recordando ꝓfe¬
rũt᷑. Cur igit᷑. in ore cogitati¬
oñis nõ sentit᷑: a disputãte. hͦ
e areministente letitie dulçe¬
do uel amaritudo mesticie An
in hoc dissmmule ẽ quod ñ un¬
diq simile est. Quis eni ta¬
lia uolens loqueret᷑. si quostiẽs

Expanded text:
tristitia quasi cibus dulcis et ajecta in ventrem recondi illic possunt, sapere non possunt. Ridiculum est haec illis similia putare, nec tamen sunt omnimodo dissimilia. 22. Sed ecce de memoria profero, cum dico quatuor esse perturbationes animi; cupiditatem, laetitiam, metum, tristitiam: et quidquid de his disputare potuero, dividendo singula per species sui cujusque generis et definiendo; ibi invenio quid dicaturbatione perturbor, cum eas reminiscendo conmemoro; et antequam recolerentur a me et retractarentur, ibi erant; propterea inde per recordationem potuere depromi. forte ergo sicut de uentre cibus ruminando, sic ista de memoria recordando proferuntur. cur igitur in ore cogitationis non sentitur a disputante, hoc est a reminiscente, laetitiae dulcedo uel amaritudo maestitiin hoc dissimile est, quod non undique simile est? Quis enim talia volens loqueretur, si quoties
Abbreviated transcription (Latin):
Quãtũ fleui ĩ hymins et
canticis tius suaue sonã¬
tis eccł̃ie tue bocibꝰ cõmotꝰ
acriter Boces ille influe¬
bant auribꝰ meis. et eliqͣ¬
bat᷑. ueĩtas tua ĩ cor meũ.
et ex ea ext estuabat inde
affectꝰ pietatis. et currebãt
lac̾me. et bene mͥ erat cu e

Expanded text:
Quantum flevi in hymnis et Quantum flevi in hymnis et canticis tuis, suave sonantis Ecclesiae tuae vocibus commotus acriter! Voces illae influebant auribus meis, et eliquabatur veritas in cor meum; et exaestuabat inde affectus pietatis, et currebant lacrymae, et bene mihi erat cum e
Abbreviated transcription (Latin):
et ingemo p̃uemebat mul¬
tos graues et doctas biros
MMunera tua tͥ cõfiteor
multũ potens ieformare
nostia deformĩa ¶ã ego
in illo puero p̃ter delictũ
nichil habebã. Quod eni
plina tua. tu inspuaueas
nobis nullꝰ aliq. Mune¬
ra tua tͥ confiteor Est lib̾
noster qͥ instribit᷑. de nigr̃o
ip̃e ibi mecũ loqͥt᷑ Tustis
illiꝯ esse sensa õma q̃ n
serũt᷑ ibi exꝑsona collocu¬
tiois mee cũ esset ĩ a̾nis
sexdecim Multa eiꝰalia
muabiliora exꝑtꝰ sũ hor¬
rori mͥ erat illud ingeniũ
Et quis p̃ter te taliũ mi¬
inculoꝵ opifex Cito de t̾¬
ra abstulisti bitã eiꝰ. et se¬
curior eu recordor. nõ timiẽs
qͥcqmͣ pueritie . n ͨ adolescẽ¬
tie. nec oĩno homuni Socia
educandũ in disciplina tua.
et baptizati sumꝰ. et fugit
a nõb̾ sollicitudo uite p̃cei̾¬
te sec saciabar illis dieba
dulcedine mirabili confide¬
iare altitudinẽ cõfilii tũ
suꝑ salutẽ genens hũani

Expanded text:
et ingenio praeueniebat mulet ingenio praeueniebat multos graues et doctos uiros. munera tua tibi confiteor, multum potens formare nostra deformia: nam ego in illo puero praeter delictum non habebam. quod enim plina tua, tu inspiraueras nobis, nullus alius: munera tua tibi confiteor. est liber noster, qui inscribitur "de Magistro": ipse ibi mecum loquitur. tu scis illius esse sensa omnia, quae inseruntur ibi ex persona conlocutoris mei, cum esset in annis sedecim. multa eius alia mirabiliora expertus sum. horrori mihi erat illud ingenium: et quis praeter te talium miraculorum opifex? cito de terra abstulisti uitam eius, et securior eum recordor non timens quicquam pueritiae nec adulescentiae nec omnino homini illi. educandum in disciplina tua; et baptizati sumus, et fugit a nobis sollicitudo vitae praeteritae. Nec satiabar illis diebus dulcedine mirabili, considerare altitudinem consilii tui super salutem generis humani.
Abbreviated transcription (Latin):
torẽ ꝟborũ aliũ ꝓuiderent.
qd et tͥ ego ẜiurr delegissẽ.
et illi ꝓfessiomi p̃difficulta¬
te sispiradi/ ac dolore pec/¬
toris nõ sufficerẽ. et insmu¬
aui ꝑ li tteras antistiti tuo
uiro sancto ambrosio pͥstinos
eridres meos. et p̃sens uo¬
tũ meũ. ut moneret qͥd mͥ
potissimũ de libris tius le¬
gẽdũ esset. qͦ ꝑcipiẽde tãte
catiõisq gentiũ sit p̃mĩti¬
ator aꝑtior Uerũtii ego p¬
mã huiꝯ lcõnẽ nõ intelligẽs
totũq talẽ arbitrans. distu¬
li repetendũ. exertitatior ĩ
dm̃co eloqͥ Inde ubi tepus o¬
aduenit. quo me npͫ dare
oporteret. relicto rure me/¬
diolanũ remeauamiꝯ Pla¬
cuit et alipio renasti inte
mecũ iã induto hu̾ilitate
sac̃mẽtis tius congrua et
fortissimo domitori corpis
usq ad italicũ solũ glacia¬
le nudo pede obterẽdũ in¬
solito ausu elduntimus
etiã nõb̾ ꝓuerũ adeo datũ.
ex me natu̾ carnaliter de
pcto meo Tu bñ fecens eũ.
annoꝵ erat ferme qndecĩ.

Expanded text:
rborum alium prouiderent, quod et tibi ego seruire delegissem et illi professioni prae difficultate spirandi ac dolore pectoris non sufficerem. et insinuaui per litteras antistiti tuo, uiro sancto Ambrosio, pristinos errores meos et praesens uotum meum, ut moneret quid mihi potissimum de libris tuis legendum esset, quo percipiendae tantae cationisque gentium sit praenuntiator apertior. uerum tamen ego primam huius lectionem non intellegens totumque talem arbitrans distuli repetendum exercitatior in dominico eloquio. Inde ubi tempus aduenit, quo me nomen dare oporteret, relicto rure Mediolanium remeauimus. placuit et Alypio renasci in te mecum iam induto humilitate sacramentis tuis congrua et fortissimo dominatori corporis usque ad Italicum solum glaciale nudo pede obterendum insolito ausu. adiunximus etiam nobis puerum Adeodatum ex me natum carnaliter de peccato meo. tu bene feceras eum. annorum erat ferme quindecim
Abbreviated transcription (Latin):
nistor nõ letꝰ. et tristia meã
pteitã recordor nõ trstis Et
me aliqñ miuisse me recolo
sine timore. et pͥstie cupidi¬
tatis sine cupiditate sũ mõoe
aliqñ. Et ecotrio t̾sticiã meã
transacta leta rem̃stor. et tͥstis
leticiã. quod inuãdũ nõ ẽ de

Expanded text:
niscor non laetus et tristitiam meam niscor non laetus et tristitiam meam praeteritam recordor non tristis et me aliquando timuisse recolo sine timore et pristinae cupiditatis sine cupiditate sum memor. aliquando et e contrario tristitiam meam transactam laetus reminiscor et tristis laetitiam. quo
Abbreviated transcription (Latin):
sibꝰ quos mumerainꝰ. s illi
alii sũt quibꝰ numeramꝰ. net
nuagines istoꝵ sũt. et ideo ual¬
desũt. Rudeat me ista dice̾tẽ
qui nõ eos bidet/ et ego dolea
ridente̾ me. Hec oora iẽoria
tenco. et quoqͦ mõ ea didiceri
mẽoria teneo. Multa etiã q̃
adũsꝯ h. falsisime disputat᷑
auduu et mẽõria teneo. q̃ ta¬
mẽ et si falsa sũt. tñ ea memi¬
uisse me nõ ẽ falsũ. et discre¬
iusse me int̾ illa uera et hoc
isca. alit̾ aute̾ meĩmseꝑe me
distreuisse cũ ea sepe cogitare
Ergo et intellexisse me sepiꝰ
ista menum. et qd nũt disterno
et intelligo recõdo ĩ meõria.
ut postea me nũc intelloxisse
meminerim. Ergo et mẽinisse
renũsci nũt potui. si recorda¬
bor utiq ꝑ uii meõrie recorda¬
bor. Affectiones qͦq animi mei
eadẽ memoria cõtinet. nõ il
patit᷑ eas. ẜ alio multũ diũ¬
so. sicut sese habet uis mẽorie
Nã et letatũ me fiusse remi¬

Expanded text:
sibus, quos numeramus; sed illi sibus, quos numeramus; sed illi alii sunt, quibus numeramus, nec imagines istorum sunt et ideo ualde sunt. rideat me ista dicentem, qui non eos uidet, et ego doleam ridentem me. Haec omnia memoria teneo et quomodo ea didicerim memoria teneo. multa etiam, quae aduersus haec falsissime disputantur, audiui et memoria teneo; quae tamenetsi falsa sunt, tamen ea meminisse me non est falsum; et discreuisse me inter illa uera et haecista, aliter autem memini saepe me discreuisse, cum ea saepe cogitarem. ergo et intellexisse me saepius ista memini, et quod nunc discerno et intellego, recondo in memoria, at postea me nunc intellegisse meminerim. et meminisse reminisci nunc potui, si recordabor, utique per uim memoriae recordabor. Affectiones quoque animi mei eadem memoria continet non eo patitur eas, sed alio multum diuerso, sicut sese habet uis memoriae. nam et laetatum me fuisse remi