comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñs ergo qui in recta fide sus¬
pecti sunt in accusationem sacer¬
dotum & eoꝵ suꝑ quoꝵ side nonh¬
esitatur minime recipiantur. &
intesti monio humano dubu habe¬
antur. Insirmari ergo oport&
eoꝵ uocẽ dequoꝵ side dubitat᷑.
nec eis om̃ino ee credendũ qui
rectam fidẽ ignorant. Iuerendũ
ẽ. ergo in uidicio ciuꝰ sit conuer¬
sationis & sidei. is qui accusat.
lis qui accusat᷑. Qm̃ hi qui nons̃
rectȩ conu̾sationis ac fidei &
quoꝵ uita ÷ accusabilis. non ꝑ¬
sare nec quoru sides uita &
libertas nescitur neq uiles
ꝑ sonȩ in eoꝵ recipiantur ac¬
cusationẽ. Rimandȩ uero st̃
accusatoꝵ enucleatim perso¬
nȩ Quȩ sine scripto difficile ꝑ
scriptum aut numquã recipian¬
tur. Iuia ꝑscripturam nullus ac¬
cusari potest. s ꝓpͥa uoce & pre¬
sente eo quẽ accusare uolue¬
rit suam quisq agat accusa¬
tionem. nec absente eo quem
accusare uoluerit quis quam
accusator credatur. Si milit̃
testes ꝑ quamcumq scripturã

Expanded text:
nes ergo qui in recta fide suspecti sunt, in accusationem sacerdotum, et eorum super quorum fide non haesitatur, minime recipiantur, et in testimonio dubii habeantur. Infirmari ergo oportet eorum vocem de quorum fide dubitatur, nec eis omnino est credendum qui rectam fidem ignorant. Quaerendum ergo est in judicio cujus sit conversationis ac fidei is qui accusat, et is qui accusatur, quoniam hi qui non sunt rectae conversationis ac fidei, et quorum vita est accusabilis, non psare: et quorum fides, vita, et libertas nescitur, et viles personae in eorum non recipiantur accusationem. Rimandae vero sunt accusatorum enucleatim personae, quae sine scripto difficile, per scriptum autem nunquam recipiantur: quia per scripturam nullus accusari potest: sed propria voce, et praesente eo quem accusare voluerit, suam quisque agat accusationem, nec, absente eo quem accusare voluerit, quisquam accusator credatur. Similiter testes per quamcunque scripturam
Abbreviated transcription (Latin):
currat & a liminib sc̃e dei ecclesiȩ ex¬
traneus efficiatur & insuꝑ cui litem
intulit sexaginta solidos ꝑsoluat: &
qd̾ repetit uindicare non ualeat. seo
p̃sens ingenuitas mea uł alioꝵ bonoꝵ
hominũ manib roborata cũ astipulati¬
one fubnixa omni tẽpore maneat in-¬
conuulsa.

Expanded text:
currat, et a liminibus sanctae Dei Ecclesiae excurrat, et a liminibus sanctae Dei Ecclesiae extraneus efficiatur, et insuper cui litem intulit sexaginta solidos persolvat, et quod repetit evindicare non valeat, sed praesens ingenuitas, mea vel aliorum bonorum hominum manibus roborata, cum astipulatione subnixa, omni tempore maneat inconvulsa.
Abbreviated transcription (Latin):
eterna retributione in ecclesia sancti
petri uł illius faneti sub p̃sentia
episcopi uł sacerdotũ ibi consisten¬
tium ac nobiliũ laicoꝵ ante cornu
altaris istius ecclesiȩ absoluo seruũ
meum. ilł ꝑ hanc cartam absolutio-¬
nis & ingenuitatis ab omĩ uinculo
seruitutis ita ut ab hac die & dein-¬
ceps ingenuus sit & ingenuus ꝑma¬
neat tanquam si ab ingenus paren-¬
tib fuiss& natus uł p̾creatus. eam
pergat partem quam maluerit uł
quam auetorita. is canoniea ꝑmittit
& sicut alii ingenui uitã oueat inge
redum nec cuiꝗ ꝑsone alie quicquã
sunt subiecta uł ꝓ cuus amore ipsũ
deuotus ad eius seruicium obtuli
potuerit concessum in ꝑpetuũ habeat
ut inde faciat quicquid illi placuerit
scd̃m ecclesiasticas sanctiones. Si quis
uero quod futurũ esse non credosi
ego ipse aut aliquis de heredibus
meis uł quelib& opposita ꝑsona
contra hanc ingenuitatẽ uenire tẽp¬
tanerit aut eam quolib& modo insti¬
gere uoluerit in primis iram dei ur¬

Expanded text:
aeterna retributione in ecclesia Sancti Petri, vel illius sancti, sub praesentia episcopi vel sacerdotum ibi consistentium, ac nobilium laicorum, ante cornu altaris istius ecclesiae, absolvo servum meum illum, per hanc chartam absolutionis, et ingenuitatis, ab omni vinculo servitutis, ita ut ab hac die, et deinceps ingenuus sit, et ingenuus permaneat, tanquam si ab ingenuis parentibus fuisset natus, aut procreatus. Eam pergat partem quam maluerit, vel quam ei auctoritas canonica permittit, et sicut alii ingenui vitam ducat ingenredum, nec cuiquam personae alii quidquam sunt, vel pro cujus amore ipsum devotus ad ejus servitium obtuli.potuerit, concessum in perpetuum habeat, ut inde faciat quidquid illi placuerit secundum ecclesiasticas sanctiones. Si quis vero, quod futurum esse non credo, si ego ipse aut aliqmeis, vel quaelibet opposita persona contra hanc ingenuitatis chartam venire tentaverit, aut eam quolibet modo infringere voluerit, in primis iram Dei in
Abbreviated transcription (Latin):
NSiaendi sunt p̃terea¬
laiei ut sciant qd nullatenus alio
loco manu mittere ꝓprios possunt
seruos quos dominicis castris aggre¬
gare decreuerunt nisi in sacro scã
ecclesia ordine supranotato. Quando
eatranei sunt: & quib interdicitur
ne ad seculare uidiciũ ꝓcedant
quando seculari iudicio a uigo ser¬
uitutis absoluuntur: Seo fortasse
dicit aliquis. clericꝰ fieri non per

Expanded text:
nstruendi sunt praeterealaici, ut sciant quod nullatenus alio loco manumittere proprios possunt servos, quos Dominicis castris aggregari decreverunt, nisi in sacrosancta Ecclesia ordine supra notato. Quomodextranei sunt? Et quibus interdicitur ne ad saeculare judicium procedant, quomodo saeculari judicio a jugo servitutis absolvuntur? Sed fortasse dic
Abbreviated transcription (Latin):
uĩsitas culparũ: diũsitatẽ
fac̃ penitentiarũ. Nam
& corporũ medici: diũsa medi¬
cam̃ta cõponunt: ut alit̾ uulne¬
ra. alit̃ morbũ. alit̃ tumores. alit̃
putredines al it̃ caligines. alit̃
confractiones alit̃ cõbustiones
curent: ita & sp̃uales medici
animarũ uulnera sanare debent.
Sed qͥa hoc paucorũ ẽ. ad purũ
scilicet cͥognoscere c̃uncta &¬
curare & mederi atq ut ininte¬
grũ salutis statũ ualeant re¬
uocare : idõ sollerter ad mone¬
mꝰ doctũ quẽq sacerdotẽ xp̃i.
ut ñ ex suo sensu sed scdm¬
canonũ statuta. & tͣditiones pa¬
trũ uniũsa disponat. & conditio¬
nẽ utriꝰq sẽxus. etatẽ. pauꝑta
tẽ. causã. statũ. ꝑ sõnã cuiꝰcũq
penitentiã agere uolentis. ipsũ
q. cor penitentis aspiciat. & scđm
hec ut sibi uisũ fuerit. ut sapi¬
ens medicꝰ singula q̃q diuuidi

Expanded text:
sitas culparum diversitatem facit poenitentiarum. Nam et corporum medici diversa medicamenta componunt: ut, aliter vulnera, aliter morbum, aliter tumores, aliter putredines, aliter caligines, aliter confractiones, aliter combustiones curent. Ita et spiritales medici animarum vulnera sanare debent: sed quia haec paucorum est ad purum scilicet cuncta cognoscere, et curare, et mederi, atque ut in integrum salutis statum valeant revocare, ideo solerter admonemus doctum quemque sacerdotem Christi ut non ex suo sensu, sed secuncanonum statuta, et traditiones Patrum universa disponat, et conditionem utriusque sexus, aettem, causam, statum, personam cujusque poenitentiam agere volentis, ipsum quoque cor poenitentis inspiciat, et secundum haec ut sibi visum fuerit, ut sapiens medicus, singula quaeque dijudi
Abbreviated transcription (Latin):
It siquis clus aut laicus ad alterã
ꝓꝑat ciuitatẽ ec suscipitur: p̃t̃
cõmendatitias epłas. et qui susce¬
perit. et qui susceptur us es ł
cõmunione pͥuitur Cxxxuii¬

Expanded text:
t si quis clericus aut laicus ad alteram properat civitatem, et suscipitur praeter commendatitias epistolas, et qui susceperit, et qui susceptus est, communione privetur. C
Abbreviated transcription (Latin):
inꝑpetuũ ab iniquoꝵ uleione.
Sinullus iustꝰ crudelitite pascit᷑ .L LIII.¬
& delinquens seruus a iusto oño ideirco
coli p̃cpit᷑ ut a neqͥcia corrigit᷑. Ao hoc
enĩ uapulat ut em̃diri debeat Iiqͥ autẽ
gehennȩ igni traditi si ad correctionẽ ñꝙ.
ueniunt quo fine sẽꝑ ardebunt. o¬
Inipotens ds q piuisẽ.
miseroꝵ gruciatu ñ pasct̃ qi autẽ uistꝰ ẽ
ab iniquoꝵ ulcione ĩ ꝑpetuũ ñ seditur.
Ses iniqͥ oñs aec̾̃no supplicio deputati sua
quidẽ mniqͥtate pununt᷑: & tam̃ ad aliquis¬
seꝑ ardebunt. scilic& ut iusti om̃s a in oõ
ioeant gaudia q̃ recipiunt & ĩ illis re¬
cipiant suplicia q̃ euaser̃. quatnꝰ ĩ et̃num¬

Expanded text:
in perpetuum ab impiorum ultione. Nullus justus crudelitate pascitur, et delinquens servus a justo Domino idcirco caedi praecipitur, ut a nequitia corrigatur. Ad hoc enim vapulat, ut emendari debeat. Igni autem gehennae iniqui traditi, si ad correctionem nunquam veniunt, quo fine semper ardebunt? Omnipotens Deus, quia pius est, miserorum cruciatu non pascitur: quia autem justus est, ab iniquorum ultione in perpetuum non sedatur. Sed iniqui omnes aeterno supplicio deputati, sua quidem iniquitate puniuntur, et tamen ad aliquid ardebunt, scilicet ut justi omnes, et in Deo videant gaudia, quae percipiunt, et in illis respiciant supplicia, quae
Abbreviated transcription (Latin):
poreis ut. eẽ. ualeat ignif corporess
ĩoiga fom̃tis. Qui cũ necesse. ẽ. ut ser¬
uet᷑ ꝑ congesta ligna ꝓcul dubio nu¬
trit᷑ nec ual& nisi succens. eẽ & nͥsi
refotꝰ subsistere. at contͣ gehenne
ignis cũ sit corporeus & in se misss
repbos corporalit̃ exurat. nec studio
humano suecendit᷑. nec lignis nutritꝰ
sed creatꝰ semel durat. ĩ extinguibil
& suecensione ñ indig& & ardoreñ
car&e. Bene ergo de hoc inquo
dicit᷑ deuorauit enĩ ignis qui non
succendit᷑. Quia omĩpotentis iusticia
futuroꝵ p̃scia ab ipsa mundi orugi¬
ne gehenne ignẽ creauit qui in

Expanded text:
poreus, ut esse ignis valeat, corporeis indiget fomentis, qui cum necesse est ut servetur, per congesta ligna procul dubio nutritur, nec valet nisi succensus esse et nisi refotus subsistere. At contra gehennae ignis cum sit incorporeus, et in se missos reprobos corporaliter exurat, nec studio humano succenditur, nec lignis nutritur: sed creatus semel, durat inexstinguibilis, et succensione non indiget, et ardore non caret. Bene ergo de hoc iniquo dicitur: Devorabit eum ignis qui non succenditur. Quia Omnipotentis justitia futurorum praescia, ab ipsa mundi origine gehennae ignem creavit, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃alib non aliud inducimus.
quã scĩpatres salubriter ordina¬
uerunt. ut scilicet bini conuentus
ꝑ annos singulos habeantur. In
quib de om̃ib querelis quȩ int̃
diuersos ęccłȩ ordines nasci assolent
iudicetur. Ac si forte inter ipsos
qui presunt de maiorib qđ absit
peccatis causa nascat᷑: quȩ ꝓuincia¬
li neqͥ examine definiri frat̾nitatẽ
tuã de totius negotii qualitate me¬
tropolitanus curabit instruere. ut
sicorã positis partib nec tuo fuerit
reposita iudicio. ad nr̃am cognitio¬
nẽ quicquid illud est transferat᷑.¬

Expanded text:
palibus non aliud indicimus, sancti Patres salubriter ordinaverunt, ut scilicet bini conventus per annos singulos habeantur, in quibus de omnibus querelis quae inter diversos Ecclesiae ordines nasci assolent, judicetur. Ac si forte inter ipsos qui praesunt de majoribus quod absit peccatis causa nascitur, quae provinciali nequeat examine definiri; fraternitatem tuam de totius negotii qualitate metropolitanus curabit instruere, ut si coram positis partibus nec tuo fuerit res sopita judicio, ad nostram cognitionem, quidquid illud est, transferat
Abbreviated transcription (Latin):
ora diei prima ante solisortũ
leiciant᷑ om̃s abȩccła obseratasq
forib cunctis. ad unã ianuã ꝑquã
sacerdotes ingredi oportet ostia¬
rustabunt. et conuenientes car¬
dinales sacerdotes parit̃ cũ ep̃o
introibunt. et scđm ordinationis
suȩ tẽpꝰ residebunt. Post hos
ingrediant᷑ et diacones. qui corona
facta in conspectu ep̃i et sacerdo¬
tũ stent. Deinde forenses ingre¬
diant᷑ pb̃ri in ordine suo: ꝓcul ab
illis stantes. et si iussi fuerint re¬
sidentes in grediant᷑ quoque
sub diacones quos ad recitandũ
uł excipiendũ congruus ordo
requirit. obseratisq ianuis et¬
secdentes indiut᷑no silentio ep̃i
uidelicet et sacerdotes. atq cor
totũ habentes ad dñm. dicturꝰ
est archi diaconꝰ. Orato¬

Expanded text:
ora diei prima ante solis ortum ejiciantur omnes ab ecclesia, obseratisque foribus cunctis, ad unam januam, per quam sacerdotes ingredi oportet, ostiarii stabunt, et convenientes cardinales, sacerdotes pariter cum episcopo introibunt, et secundum ordinis sui tempus residebunt. Post hos ingrediantur et diaconi qui, corona facta in conspectu episcopi et sacerdotum, stent. Deinde forenses ingrediantur presbyteri, in ordine suo, procul ab aliis stantes, et ut jussi fuerint residentes. Ingrediantur quoque subdiaconi quos ad recitandum vel excipiendum congruus ordo requirit, obseratisque januis sedentes in diuturno silentio episcopi videlicet et sacerdotes, atque cor totum habentes ad Dominum, dicturus est archidiaconus: Orat
Abbreviated transcription (Latin):
cũ inscripturarũ scienciȩ inspec¬
cione futura ꝓmittunt. Salisa¬
tores uocati sunt : qͥ dũ eis mem¬
broiũ quecũq partes salierint:
aliquid sibi ex inde. ꝓsperũ. seu
triste signifiare p̃dicunt.

Expanded text:
ue scripturarum scientiae inspectione futura promittunt. Salisatores vocati sunt: quia dum eis membrorum quae cunque partes salierint, aliquid sibi exinde prosperum seu triste significari praedicunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tpopłs ammoneatur
ut in dñicis & festis dieb om̃s adues.¬
peras & nocturnas uigilias & ad mis¬
sã om̃i modis occurrãnt. & ut decani
inciuitatib & muicis prblicis uiri
ueraces & dm̃ tim̃tes consticuantur.
qui desidentes & neglegentes cõmone¬
ant ut ad diseruitiũ absq oc casione
ꝓperent. ut & ipsi decani sacramento
ad stringantur: ut nulla in terueni¬
ente causa scilic& amoris. aut timoris
aut ꝓpinquitatis. aut muneris ne.¬
gligentes aut trans gressiones reticeant
qui nsacerdotib propͥas eorũ culpas
manifestent. Sacerdotũ aut̃ erit ita
eorũ uitia telo &amore diuinocũ
debita disciplina corrigere. sicut
ipsinolunt ꝓaliorũ erratib senten¬
tiã iuste dampnationis suscipere
& dies festi auespere usq aduespe¬
ram absq opere seruili cũ debito
honore celebrentur.

Expanded text:
pulus admoneatur ut in dominicis et festis diebus omnes ad vesperas, et nocturnas vigilias, et ad missam omnimodis occurrant, et ut decani in civitatibus et in vicis publicis viri veraces et Deum timentes constituantur, qui desides et negligentes commoneant ut ad Dei servitium absque occasione properent, et ut ipsi decani sacramento adstringantur ut, nulla interveniente causa, scilicet, aut amoris, aut timoris, aut propinquitatis, muneris, negligentes et transgressores reticeant, quin sacerdotibus proprias eorum culpas manifestent. Sacerdotum autem erit ita eorum vitia, zelo et amore divino, cum debita disciplina corrigere, sicut ipsi nolunt pro aliorum erratibus sententiam justae damnationis suscipere. Et ut dies festi a vespera usque ad vesperam absque opere servili cum debito honore celebrentur.
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit nobis atq conuenit
ut ep̃i persingulas eccłas
et dioceses euntes primum dis.¬
cutiant clericos quomodo ordi¬
nem teneant baptismi uel mis¬
sarum. et qualiter queq offi¬
cia in ȩccła per agant. et sirec
te quidem inuenerint. dõ gr̃as.
Sin autem minime. docere de¬
bent Ina. ros.

Expanded text:
lacuit nobis atque convenit ut episcopi per singulas ecclesias et dioeceses euntes, primum discutiant clericos quomodo ordinem teneant baptismi, vel missarum, et qualiter quaeque officia in ecclesia peragant, te quidem invenerint, Deo gratias, sin autem minime, docere debeant ignaros,
Abbreviated transcription (Latin):
heistulfe sit tamen dea debeas.
qui tam crudeliter in felix homi¬
cidium ꝑ petrasti. Nam occidisti
uxorem tuam partem corporis
dui legitimo matrimonio socia¬
tam. sine causa mortis non tibi
resistentem non insidiantem
quosmnodo iutȩ tuae.
Hon inuenisti eam cum alio iuro
ne fariam rem facientem. sed in ci¬
tatus a diabolo impio in flamma¬
tus furore. Latroctuii more a trocior
&e crudelior omnibestia eam gladio
tuo in ter emisti.
Et post mortem eus addis iniquita¬
tem super iniquitatem. filiorum
tuorum in ꝓperio qui materi non
peꝑcisti ⁊ filios tuos idõ orfanos
fecisti ut suꝑ induceres causam
mortis pꝰ mortẽ. &e ꝑ unũ homicidã
⁊ reꝓbum testẽ incusare ius mortuã.
Hoc nec ȩugłm nec ulla diuina hu

Expanded text:
Heistulfe, si tamen filius dici debeas, qui tam crudeliter infelix homicidium perpetrasti. Nam occidisti uxorem tuam partem corporis tui, legitimo tibi matrimonio sociatam sine causa mortis, non tibi resistentem, non insidiantem quoquo modo vitae tuae. Non invenisti eam cum alio viro nefariam rem facientem, sed incitatus a diabolo, impio inflammatus furore, latrocinii more, atrocior et crudelior omni bestia, eam gladio tuo interemisti. Et nunc post mortem ejus addis iniquitatem super iniquitatem, filiorum tuorum improbe praedo, qui matri non pepercisti, et filios tuos ideo orphanos fecisti, ut superinduceres mortis causam post mortem: et per unum homicidam, et reprobum testem incusare vis mortuam: hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tuorum habiturum et scđm
boni iustiq pastoris imperium
resoluae te scã aeccła ab hoc
uinculo peccati in terris. ut ꝑ
ipsius gr̃am qui eam sanguine suo¬
redemita sis solutus in cęlis.
S in autem aliter feceris : &e scȩ̃
matris aeccłȩ salubre consilium
despexeris. ipse tibi sis uidex
⁊ in laqueo diaboli quo irritus
teneris maneas. sangiusq tuus
sit super caput tuum. nos alieni
a consortio tuo et sub indissolubili
a nathemate permaneas.

Expanded text:
peccatorum habiturum, et secundum peccatorum habiturum, et secundum boni justique pastoris imperium, resolvat te sancta ecclesia ab hoc vinculo peccati in terris, ut per ipsius gratiam qui eam suo sanguine redemerat, sis solutus in coelis. Sin autem aliter feceris, et sanctae matris Ecclesiae salubre consilium despexeris, ipse tibi sis judex, et in laqueo diaboli quo irretitus teneris maneas, sanguisque tuus sit super caput tuum: nos alieni a consortio tuo, et sub indissolubili anathemate permaneas,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in uno die natał dñi. Ceteris tẽpo¬
ribus in pane & aqua &e interdum
leguminibus & oleribus peniteas.
Inieuinus. Inuigiliis et in orationib:
et in helemosinis ꝑ seuera omni te p̃re.
Uinum medonẽ et mellitãs ceriusã
Uxorem neducas. concubinam non
habeas. ad ulterium non facias.
absq spe coniugii perͦ maneas.
Num quam te laues inbalneo equum
non ascendas. Causã tuam & alc̃us
in conuentu fidelium non agas.
In conuiuus letantium numquam
citer commendes communiones
sacri corpous et sanguinis dni
cunccis diebus uitȩ tuȩ in dignũ
te existimes in ultimo termino
uitȩ tuȩ ꝓuatico si obseruaberis
consilium. ut accipias tͥ concedimꝰ
Sunt et alia multa duriora quȩ
tibi iuxta pondus tanti facłoris¬
essent ad dicienda. Sed si haec
om̃ia quȩ supra miseri corditer
dicta sunt . perfecco corde deo
auxiliante perfeceris et custodie¬
ris confidimus de inmensa dem̃
tia dei remissionem peccatorum

Expanded text:
, et uno die Natalis Domini: caeteris tempo, et uno die Natalis Domini: caeteris temporibus in pane et aqua et interdum leguminibus et oleribus poeniteas in jejuniis, in vigiliis, in orationibus, et in eleemosynis perseveres omnis tempore. Vinum medonem et mellitam cervisiam Uxorem ne ducas, concubinam non habeas, adulterium non facias, absque spe conjugii perpetuo permaneas. Nunquam te laves in balneo, equum non ascendas, causam tuam et alterius in conventu fidelium non agas; in conviviis laetantium nunquam citer te commendes, communione sacri corporis et sanguinis Domini cunctis diebus vitae tuae indignum te existimus: in ultimo termino vitae tuae pro viatico, si observaveris consilium, ut accipias tibi concedimus. Sunt et alia multa duriora, quae tibi juxta pondus tanti facessent adjicienda: sed si haec omnia quae supra misericorditer dicta sunt, perfecto corde Deo auxiliante perfeceris, et custodieris, confidimus de immensa Dei clementia, remissionem tuorum
Abbreviated transcription (Latin):
condẽpnetur. uł iustificetur.
Quanto magis ꝑ istum tã flagici¬
osum ⁊ scelestẽ nec illa uiua
debuie condẽpnari. Nec tu poteris
pꝰ eiꝰ mortem excusari. Prius causa cri
ultionis uindictam . Nã & si uerum
qđ ab sit fuisset sicut ille adulter
mentitus ost. Post septẽ annos penitꝰ
ꝑacta dimittere eam per apꝓbatã
causam poteras si uoluisses occidere
eam nullatenus debiusti. Duo c̃silia
p̃ponimus tibi. Accepta tecum deli¬
beratione duorum eligei ł magis qđ
placeat et miserere: animȩ tuae.
Et tu hic in isto augusto tempore positꝰ
tã immanissimũ peccati facinus. Ingre
ignoseat infinita dĩ bonitas peccatis
tuis. Istud consiliũ ut certissime scias
leue &e salubre ÷ ut sub alterius cꝰtodia
lugeas deflenda peccata. Scđm autẽ
consiliũ tale est. Arma depone. et
cuncta scłaria negotia dimitte.
carnẽ & sagimen om̃ib diebus uitȩ
tuȩ ne comedas txcepto uno die
resurrectionis dñi. et uno die penitꝰ.¬

Expanded text:
tur, vel justificetur: quanto magis per istum tam flagitiosum et scelestum, nec illa viva debuit condemnari, nec tu poteris post ejus mortem excusari? Prius causa crimultionis vindictam. Nam etsi verum, quod absit, fuisset, sicut ille adulter mentitus est, post VII annos poenitentia peracta, dimittere eam per approbatam causam poteras si voluisses, occidere eam nullatenus debuisti. Duo consilia proponimus tibi: Accepta tecum deliberatione duorum, elige magis quod placeat, et miserere animae tuae. Et tu hic in isto angusto tempore positus, tam immanissimum peccati facinus. Ingredignoscat infinita Dei bonitas pecctuis. Istud consilium ut certissime scias levius et salubrius est, ut sub alterius custodia lugeas deflenda peccata. Secundum autem consilium tale est. Arma depone, et cuncta saecularia negotia dimitte. Carnem et sagimen omnibus diebus vitae tuae non comedas, excepto uno die Resurrectionis Domini, et uno die Pentecostes
Abbreviated transcription (Latin):
ro una eb̃d̃ quã in pane&aqͣ
ieumnare debet ccc psalmos
genib flexis in ȩcdã decantet.
Si autẽ hoc facere ñ potest. tria
psalt̾ia in eccła uł in loco conue¬
nienti. intente decantet . Et
post quã psalleriͭ : excepto umo.
carne & sagunne sumat. dere¬

Expanded text:
ro una hebdomada quam in pane et aqua jejunare debet, CCC psalmos genibus flexis in ecclesia decantet. Si autem hoc facere non potest, tria Psalteria in ecclesia, vel in loco convenienti intente decantet. Et postquam psallerit, excepto vino, carne et sagimine, sumat
Abbreviated transcription (Latin):
÷ peceatũ quando iudices el¬
re cuub nescit: ita ꝓdeẽ om̃ib
nouit: Aliis enĩ p̃stat censunã
iusacię: aliis bonitatẽ: Qui
udca sine ꝑsoncirũ accepcione
cpit : nõ infirmac iusticiam.¬
s ducriciȩ flãma studet aufer¬
ie alteri qđ cupiat sibi Boni ui¬
dius solã iusticiam ad obtinendã
silutẽ eternã suscipiunt: nec eã
munerib acceptis distribuunt:
Ut dũ deiusto iudicio tẽporalia lu¬
cra ñ appetunt: p̃mio et̾nodicent᷑
Om̃is qui iuste iudicat : stateram
nmanu gestait. in utroq penso
usticicim.: reddit peccatis sentenciã.¬
tẽ corrigcit : quedã uͦ ꝑmisera¬
cionẽ indulgeat. Qui dĩ iudi¬
cia oculis suis ꝓ ponit. sẽꝑ timenꝰ
tremensq in omĩ negocio formidas.
dat. &unde nõ iustificcitur: in¬

Expanded text:
 peccatum, quando judices inre civibus nescit, ita prodesse omnibus novit. Aliis enim praestat censura justitiae, aliis bonitate. Qui judicia sine personarum acceptione suscipit, non infirmat justitiam, avaritiae flamma, nec studet auferre alteri, quod cupiat sibi. Boni judices, justitiam ad solam obtinendam salutem aeternam suscipiunt, nec eam muneribus acceptis distribuunt, ut dum de justo judicio temporalia jura non appetunt, praemio aeterno ditentur. Omnis qui juste judicat, stateram in manu gestat, in utroque penso justititem corrigat, quaedam vero per miserationem indulgeat. Qui Dei judicia oculis suis proponit, semper timens et tremens in omni negotio formidat, dat,
Abbreviated transcription (Latin):
QUÃ SO ORDINATIONES FACERE DISPONIT
om̃s qui ad sacrũ ministeriũ accedere uo¬
lunt fr̃ .ii. ante ipsam ordinationẽ uo¬
tere suo disĩgere deb& sacerdotes &
alios prudentes uiros. gnaros legis di¬
uine & exercitatos in ecłiasticis sane¬
tionibus qui ordinã dorũ uitã. genꝰ
patriã. ȩtatẽ. institutionẽ loer̃ ubi
ed ucatisunt sisint bene litterati si
in legedñi instincti diligent̃ inuesti¬
getit. ante omĩa sisidẽ catholicã fir¬
miterteneant & uerb̵ simplicib as
serere queant. Ipsiant̃ quibus cõmũ¬
titur. aueredebent neaut faueris
grã. aut cuiꝰ cumque muneris cupidi¬
tate. in lecti aued ꝰ deuent ut in dig¬
num & minus idoneũ ad sacros gra¬
dus suserpiendos epĩ manib: appli¬
cent. Iđ si fecerint & ille qui indigne
acces serit ad altare remouebitur & illi
quidonũ scĩ sp̃s uendere conatisunt
corã dõ iam condempnati eccłastica
dignitate carebt̃. Igit ꝑtres continuos

Expanded text:
quando ordinationes facere disponit, omnes qui ad sacrum ministerium accedere volunt, feria quarta ante ipsam ordinationem evotere suo dirigere debet sacerdotes et alios prudentes viros gnaros legis divinae et exercitatos in ecclesiasticis sanctionibus, qui ordinandorum vitam, genus, patriam, aetatem, institutionem, locum ubi educati sunt, si sint bene litterati, si in lege Domini instructi, diligenter investigent. Ante omnia, si fidem catholicam firmiter teneant et verbis simserere queant. Ipsi autem quibus hoc committitur cavere debent ne aut favoris gratia, aut cujuscunque muneris cupiditate illecti, a vero devient, ut indignum, et minus idoneum ad sacros gradus suscipiendos episcopi manibus applicent. Quod si fecerint, et ille qui indigne accesserit ad altare removebitur, et illi qui donum sancti Spiritus vendere conati sunt, coram Deo jam condemnati, ecclesiastica dignitate
Abbreviated transcription (Latin):
ro uno die qͦ i pane & aqͣ ra¬
nare debet .l. psalmos genbe
flexis mȩcda si fieri potest de¬
cantet. Sin autẽ: in loco conue¬
menti eadẽ faciat. & uũ pauꝑen
pascat. & eodẽ die excepto uino
carne. & sagimine. sumat qͥcqͥd

Expanded text:
ro uno die quem in pane et aqua jejunare debet, L psalmos genibus flexis in Ecclesia, si fieri potest, decantet: sin autem, in loco convenienti eadem faciat, et unum pauperem pascat, et eo die excepto vino, carne et sagim
Abbreviated transcription (Latin):
qui arborem succideret.
et dum operi necessario insiste¬
ret. aliquis subtus arborem de¬
ueniens. in prouise opprimeret᷑ :
rationes sect aretur
clȩricum fatigare p̃sumpse

Expanded text:
qui arborem succideret, et dum operi necessario insisteret, aliquis subtus arborem deveniens, improvise opprimeretur? rationes sectaretur? clericum fatigare praesumpse
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo qui xpi pecunias. eccłȩ
aufert. rapit. aut fraudit : ho
deputtitur. Quienĩ res ecctȩ
abstulerit: sacrigͣium facit.
& ut sacrilegꝰ udicandus ÷¬

Expanded text:
Ergo qui Christi pecunias et Ecclesiae aufert, rapit, aut fraudatur, hodeputatur. Qui enim res Ecclesiae abstulerit, sacrilegium facit, et ut sacrilegus judicandus
Abbreviated transcription (Latin):
iquis pƀr. aut dia conus inuent
fuerit de misteris ȩccłȩ igno¬
quia sacrilegiũ cõmisit placuit eũ
in ordine eccłȩ non haberi. in iudicio
tam̃ ep̃i dimittendũ siue dignum
sit siue indignũ in suo recipigradu.

Expanded text:
sbyter aut diaconus inventus fuerit de ministeriis ecclesiquia sacrilegium commisit, placuit eum in ordinatione ecclesiae non haberi. In judicio tamen episcopi dimittendum est sive dignus sit sive indignus in suo recipi gradu.
Abbreviated transcription (Latin):
Dregrina uero uidicia salua
in omnib apostolica aucto¬
ritate generali. sanctione pro¬
hibemꝰ. quia inclignum est ut
ab ex teris iudicetur. qui pro un¬
suꝑcertis accusetur criminibus.
ut ab omnib audiatur qui sũt
inprouincia episcopis. quia
non oport& accusatum alicubi
qua inforo suo audiri.

Expanded text:
regrina vero judicia, salva in omnibus apostolica auctoritate, generali sanctione prohibemus. Quia indignum est ut ab exteris judicetur qui provinscoporum super certis accusetur criminibus, ut ab omnibus audiatur qui sunt in provincia episcopis: quia non oportet accusatum alicubi quam in foro suo audiri.
Abbreviated transcription (Latin):
uacans eccłam ñ habentem
ep̃m subripiens. ppłos sine con¬
cilio integri ordinis inruerit.
etiam sip̃płs quẽ secduxit deside¬
tet. In tegrum autẽ et ꝑfectum
conciliũ dicimꝰ illud: cui metropo¬

Expanded text:
acans in Ecclesiam non habentem episcopum subripiens populos, sine consilio integri ordinis irruerit, etiamsi populus quem seduxit desidetet. Integrum autem et perfectum concilium dicimus illud, cui metropo
Abbreviated transcription (Latin):
de incestis occulte cõmissis
confessionẽ egerit: indicet᷑
ei remediũ canonicũ qͥ subire¬
debius sec. si eiꝰ facinꝰ publica¬
cũ fuisset. Uerũ qͥa latet cõ¬
missũ : detꝰ ei a sacerdote con¬
siliũ. ut saluti anime sue ꝓoc
culta penit̃ ꝓficiat. hoc ẽiut
ueracit ex corde sẽ deliquis se
confiteatur. & ꝑ ieuinia. & elemosi¬
nas. uigiliasq atq sacras oratio
nes. cũ lacrimis se purgare con¬
tendat. & sic se ad sp̃e ueniȩ ꝓ mi

Expanded text:
De incestis occulte commissis.confessionem egerit, indicetur ei remedium canonicum debuisset si ejus facinus publicatum fuisset. Verum quia latet commissum, detur ei a sacerdote consilium, ut saluti animae suae pro occulta poenitentia proficiat: hoc est, ut graviter se ex corde deliquisse confiteatur: per jejunia, et eleemosynas, vigiliasque, atque sanes cum lacrimis se purgare contendat, et sic se ad spem veniae per m
Abbreviated transcription (Latin):
ed & hoc em̃datione indigere ꝑ¬
speximus: qđ qͥdã dũ confitent᷑
peccata sua sacerdotib ñ plene
id faciunt. qͥa ergo constat homi¬
nẽ ex duab eẽ. substantiis. ani¬
ma uidelicet & corpore. eint̃dũ
animi motu. int̾dũ carnis fragi¬
litate peccat᷑: sollerti indagati¬
one debent inqͥri ipsa peccata.
ea confiteant᷑ q̃ ꝑ corpꝰ gesta
sunt. & ea qͥb insola cogitatio¬
ne delinquitur. Instruendusẽ
itaq peccatorũ suorũ confessor
ut de septẽ pͥncipalib uiciis.
sine qͥb in hac uita difficile
uiuitur: confessionẽ faciat:
qͥa aut cogitatione aut qd ẽ gͣ
uiꝰ opere. eorũ instinctu pec
periculosius ledunt. quanto
subtiliꝰ serpunt

Expanded text:
ed et hoc emendatione indigere perspeximus, quod quidam, dum confitentur peccata sua sacerdotibus, non plene id faciunt. Quia ergo constat hominem ex duabus esse substantiis, anima videl cet et corpore, et interdum animi motu, interdum carnis fragilitate peccatur: sollerti indagatione debent inquiri ipsa peccata, ea confiteantur, quae per corpus gesta sunt, et ea, quibus in sola cogitatione delinquitur. Instruendus est itaque peccatorum suorum confessor, ut de octo principalibus vitiis, sine quibus in hac vita difficile vivitur, confessionem faciat; quia aut st, opere, eorum instinctu peccpericulosius laedunt, quanto subtilius serpunt
Abbreviated transcription (Latin):
m̃iũ negotioꝵ ecclasticoꝵ
curam ep̃s habeat. & ea uelut
dõ contenplante dispens&e.
nec er liceat ex his aliquid om¬
nino contingere. aut
parentib ꝓpriis que dĩst̃ con¬
donare. quod si pauꝑes st̃. tanr¬
ꝗ panꝑibus subministr&. ne
eoꝵ occasione. eccłe negotia
dep̃dentur.

Expanded text:
mnium negotiorum ecclesiasticorum curam episcopus habeat, et ea, velut Deo contemplante, dispenset, nec ei liceat ex his omnibus aliquid omnino contingere, aut parentibus propriis quae Dei sunt condonare. Quod si pauperes sunt, tanquam pauperibus subministretur, nec eorum occasione Ecclesiae negotia depraedentur.
Abbreviated transcription (Latin):
accipiant. penitendi. Qđ sine diblo
ex apłica tͣditione ñ descendit. scdm
q scriptũ est. Sac̃dos si peccauerit
quis honorabit ꝓillo: Unde huiꝰ no
satisfactio si fuerit digna: sit ah
fructuosa.¬

Expanded text:
dubio ex apostolica traditione descendit, secundum quod scriptum est: Sacerdos si peccaverit, quis orabit pro illo ? Unde hujusmodsatisfactio, si fuerit digna, sit etiam fructuosa.
Abbreviated transcription (Latin):
otandum cum trans feruntuaneo
alii de martyrib cum his ho-¬
nor commigrat. aliis uero transmu¬
tatis honor in locis eorum eẽ non
cessat.

Expanded text:
otandum cum transmutantur alii qui de martyribus, cum his honor commigrat: aliis vero transmutatis honor in locis eorum esse non cessat.
Abbreviated transcription (Latin):
SEDIS OBTEMPT REXU
llud uͦ peculicirius ꝓamore
inperii uestri. et betititudine
quȩ consequi poterit regnũ. ꝓ
apłico officio p̃diccimꝰ : ut sicut
obediencia p̃beat᷑. ut bona omĩã
uestra respublica consequat᷑:
eris p̃ceptis eiꝰ. & custo dieris om¬
nẽ iusticiã eiꝰ : omnẽ infirmita¬
tẽ quã inportaui egipcis. nõ
portabo inte Ego enĩ sũ dñs qui
saluũ faciote. Et illic iterũ po
in omib uiis eiꝰ. ⁊ diligas eũ. &
seruias dño dõ tuo extoto corde

Expanded text:
sedis obtemperet. Illud vero peculiarius pro amore imperii vestri et beatitudine, quae consequi poterit regnum, pro apostolico officio praedicamus, ut, sicut obedientia praebeatur, ut bona omnia vestra respublica consequatur,eris praeceptis ejus, et custodieris omnem justitiam ejus, omnem infirmitatem, quam importavi Aegyptiis, non importabo in te. Ego enim sum Dominus qui salvum facio te . Et illic iterum tubin omnibus viis ejus, et diligas eum, et servias Domino Deo tuo ex toto corde,
Abbreviated transcription (Latin):
totius popłi nob̾ placuit. ut ñ solũ
inciuitatib sed etiam in omĩb pa¬
roechiis uerbũ faciendi daremꝰ pbris
potestatẽ ita ut si prb. aliqua infirmi¬
tate ꝓhibente ꝑ se ipsũ non potuerit
p̃dicare. scõꝵ patrum omeliȩ adiaco¬

Expanded text:
totius populi nobis placuit, ut non solum in civitatibus, sed etiam in omnibus paroeciis verbum faciendi daremus presbyteris potestatem, ita ut si presbyter aliqua infirmitate prohibente per seipsum non potuerit praedicare, s
Abbreviated transcription (Latin):
& testamentare non possit:
CCXIII De ep̃o qui ressuȩ ecłe parentib sus
indiscrete tribuit.
cCXIIII De eadem re.
CCX VI. Ne ep̃s de reb uiduate ecłȩ quicquam
alienare presumat.
ccxui¬

Expanded text:
, testamentare non possit. CCXIII. De episcopo qui res suae Ecclesiae parentibus suis indiscrete tribuit. CCXIV. De eadem re. CCXV. Ne episcopus de rebus viduatae Ecclesiae quidquam alienare praesumat. CCXVI
Abbreviated transcription (Latin):
rdinatus clericꝰ ab alio episcopo
non deprecante uł consentiente
suo: in elero non maneat. o
nolente ordinauerit. xli.

Expanded text:
rdinatus clericus ab alio episcopo, non deprecante vel consentiente suo, in clero non maneat. CAnolente ordinaverat.
Abbreviated transcription (Latin):
singuli ab int̃na oĩ p̃sentia nec augeri
possunt nec minui nisi contingatuita
p̃sciant᷑ ut aut cũ obtimis oꝑib lon¬
giores sint aut cũ pessimis breuiores.
sic ez echias augm̃tũ dierũ meruit
ĩ pensione lacrimarũ. & sic̃ per
oiuersa scriptũ ẽ. In disciplinatis
carnalit̃ uiuere appetit. longosanimo
dies p̃ponit &q ad illũ ĩ tẽpꝰ p̃uenire
ñ ual& qd expetat quasi anteq ĩpleat᷑¬

Expanded text:
singulis ab interna Dei praescientia, nec augeri possunt nec minui, nisi contingat ut ita praesciantur, ut aut cum optimis operibus longiores sint, aut cum pessimis breviores. Sicut Ezechias augmentum dierum meruit impensione lacrymarum ; et sicut de perversis scriptum est: « Indisciplinatis carnaliter vivere appetit, longos animo dies proponit. Et quia ad illud tempus pervenire non valet quod exspectat, quasi antequa
Abbreviated transcription (Latin):
Ilã bonã faciens seo ab iniquis facta
ne or oine ueniant ipse disponens
considans uniũsoꝵ finẽ & patient
tolerat onuĩa. atq ĩtuet᷑ malorũ
t̃minũ qͦ e& malo mutentꝰ abono.
Intuet᷑ etiã repboꝵ finẽ qͦ de malo
ope digni tͣant᷑ ao supliciũ uioit
finẽ p̃sequentis auli. uioit finem¬
quasi obsequentis discipłi qd ꝓ cõmisso
scelere gutt᷑ laqueo stringera sqͣ
delinquentiũ. penã correctoꝵ uioit¬

Expanded text:
 non faciens, sed ab iniquis facta ne inordinate eveniant, ipse disponens, considerat universorum finem, et patienter tolerat omnia, atque intuetur electorum terminum, quo ex malo mutentur ad bonum. Intuetur etiam reproborum finem, quo de malo opere dignum se trahantur ad supplicium. Vidit finem persequequasi obsequentis discipuli, quod pro commisso scelere guttur laqueo stringeret , seque et delinquent
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ & reconciliationẽ. nulliũꝙ
laico liceat honorẽ clericatus ad¬
ipisci. Quia quãuis sint omniũ
peccatorũ contagine mundati.
nullatam̃ debent gerendorũ si¬
cram̃toꝵ instrum̃ta susciꝑe ql
dudũ fuerint uasa uitiorũ. ll
õperimꝰ etiã
horrendis quib dã criminib
implicitos. tota discretione sũmo¬
ta: ñ solũ de factis atrocib nec&s¬
sariã penitudinẽ ñ hab̾e: sed nec
aliqua correctione penicus suc¬
cedente: ad diuinũ ministeris
honorẽq contende. Non nuldꝰ
autẽ in ipsis ordinib constitutos
grauib delinquentes facins¬
rib ñ repelli. cũ & apłs clamet
nemini cito manꝰ imponendas.
neq cõmunicandũ peccatis
alienis Et maioreũ ueneranda
donstituta ꝓnuntiant huiꝰ modi
ctia si forte subrepserint. tãꝗ
ante peccauerunt. deiectos opor¬
tere depelli. quã sic repmissionis
dlitos p̃uaricatoresq scĩ ꝓposi
a ꝓculdubio sũmouendos.L¬

Expanded text:
inem ac reconciliationem nulli unquam laico liceat honorem clericatus adipisci; quia quamvis sint omnium peccatorum contagione mundati, nulla tamen debent gerendorum sacramentorum instrumenta suscipere, qui dudum fuerint vasa vitiorum. Ex omperimus etiam horrendis quibusdam criminibus implicatos, tota discretione submota, non solum de factis atrocibus necessariam poenitudinem non habere, sed nec aliqua correctione penitus succedente ad divinum ministerium honoremque contendere: nonnullos autem in ipsis ordinibus constitutos gravibus delinquentes facinoribus non repelli, cum et Apostolus clamet nemini cito manus imponendas, neque communicandum peccatis alienis, et majorum veneranda constituta pronuntient, hujusmodi etiam si forte subrepserint, tam qui ante peccaverunt, detectos oportere depelli, quam sacrae professionis oblitos praevaricatoresque sancti propositi procul dubio submovendos.
Abbreviated transcription (Latin):
uia gͦ consttit inecłai
oiuersarũ condicionũ homines
les. serui. coloni. ⁊ inquilini.
et ct̃a huice mͦ noĩa : o portet
ut qͥcũq eis p̃lciti sunt cłi. siue
laici clem̃ter erga eos agatit.
&ͥ miscdit̃ eos tractent. siue iN
exigendis ab eis oꝑib siue iN
accipiendis tributis. ⁊ qͥb libet
in celis. Unã matrẽ scc̃m
eccłam: quȩ eos intemerato
scicri fontis utero gignit. Dis
nacio oportuna habendaes
Disciplinȩ indisciplinate uiue¬
ndo ac torẽ suũ offendunit

Expanded text:
uia ergo constat in aecclesia diversarum conditionum homines les, servi, coloni, inquilini, et cetera huiuscemodi nomina, oportet ut quicumque eis praelati sunt clerici, sive laici, clementer erga eos agant et misericorditer eos tractent, sive in exigendis ab eis operibus, sive in accipiendis tributis et quibusdam in coelis; unam matrem, sanctam ecclesiam, quae eos intemerato sacri fontis utero gignit. Discrnatio oportuna adhibenda est: disciplina, ne indisciplinate vivendo auctorem suum offendant;
Abbreviated transcription (Latin):
atus fuerit & transierit de corp
fateor uobis non illi negamus qđ pat
sed ñe p̃sumo dicere quia hinc bene
quia liberabitur. Viste adubio lis¬
rari. Vis qđ incertum ẽ euadere as
penitentiam dum sanus es & inun
tate nouissimus dies curris &o

Expanded text:
liatus fuerit, exierit de corpore, liatus fuerit, exierit de corpore, fateor vobis, non illi negamus quod petit, sed non praesumo dicere quod hinc bene  liberabitur. Vis ergo a dubio liberari? Vis quod incertum est evadere? Age poenitentiam dum sanus es. Si t te novissimus dies, curris ut
Abbreviated transcription (Latin):
iquis pęnitentiã in infirmitte petit
sica sudum ad eum sacerdosinuitatus
uenit oppressus infirmitate obmutue s ex
& accipiat pęnitentiã & si continuo
creditur moriturus reconcilietur
ꝑ manus impositionẽ. & infunda t̃
orieius cukaristia. Si suꝑ uixerit¬
admoneatur a su pra dietis testibus
peticionis suȩ satis facturũ & se sibi¬
turum statutis pęnitentiȩ legibus qũ¬
diu sacerdos qui pȩnitentiã dedit pn¬
Siquis penitentiã petens dũ sacerdos
uenerit offitio linguȩ priuatus ansa¬
tutũ ut si idonea testimonia habuent
qđ ipse penitentiã petiss& & ipse per
motus aliquos suȩ uoluntatis aliqu
signũ facere potest sacerdos impla
omĩa sicut supra circa egrotantem
penitentẽ scriptũ ẽ. id est orationes
dicat & ungat eum sc̃õ oleo & eubaris¬
tiam ei don et. ut post quã obierit ma
teris fidelib ei sub ministr&e .XII.Nus¬
ane quisquis positus inultinas
necessitate egritudinis suȩ au¬
perit pęnitentiã. & mox recni¬

Expanded text:
qui poenitentiam in infirmitate petit, si casu dum ad eum sacerdos invitatus venit, oppressus infirmitate obmutuerit, vet accipiat poenitentiam. Et si continuo creditur moriturus, reconcilietur per manus impositionem, et infundatur ori ejus eucharistia. Si suadmoneatur a supradictis testibus petitioni suae satisfactum, et se subditum statutis poenitentiae legibus, quandiu sacerdos qui poenitentiam dedit, prSi quis poenitentiam petens, dum sacerdos venerit, fuerit officio linguae privatus, constitutum est ut, si idonea testimonia habuerit quod ipse poenitentiam petiisset, et ipse per motus aliquos suae voluntatis aliquod signum facere potest, sacerdos impleat omnia, sicut supra circa aegrotantem poenitentem scriptum est, id est, orationes dicat, et ungat eum sancto oleo, et Eucharistiam ei donet, et, postquam obierit, ut caeteris fidelibus ei subministret.anc quisquis positus in ultima necessitate aegritudinis suae, acceperit poenitentiam, et mox ut reconci
Abbreviated transcription (Latin):
llud etiã canonica institutione defi¬
nimus nec introductione aliqua refu¬
tamus. sed ꝓpt̃ eos qui diuerse de eo
iugiũ duxerit. consilio maturiori
seruato habeat atq honeste legiti¬
mo coniugio operamdec.¬
xluii. dequodam quisuam pili¬
olam sp̃ualem constuprauit.

Expanded text:
llud etiam nec canonica institutione definimus, nec interdictione aliqua refutamus, sed propter eos qui diverse de eo jugium duxerit, consilio maturiori servato habeat, atque honeste legitimo conjugio operamDe quodam qui suam filiolam spiritualem constupra
Abbreviated transcription (Latin):
nima humana ñ cũ carne morit᷑
quia ñ carnis ut suꝑiꝰ diximꝰ sem̃ ẽ.
seo formato ĩuentoris dĩ iudicio cor¬
pore dicimꝰ eẽ creari & ĩfundi ut ui¬
uat homo ĩtꝰ ĩ ut̃o. & sic natiuitate
ꝓcedat ĩ mundo

Expanded text:
nima humana non cum carne moritur: quia non carnis, ut superius diximus, semen est, sed formato inventoris Dei judicio corpore, dicimus eam creari, et infundi, ut vivat homo intus in utero, et sic nativitate procedat in mundo
Abbreviated transcription (Latin):
geniũ te sociabis huic tuȩ consangus
anitatẽ tuã ad ulterũ incestum per¬
petrasti. nec in coniugio nec in adulter
illã tͥ sociabis. nec cũ illa ad unañs
manducab &e bibes. aut sub uno tecto
publico loco. ubi nulla mala suspicio
possit eẽ ut ibi corã testib idoneis
pro certa necessitate palã colloqu¬
mini. Nec aliã coniugem accipes
nisi forte pꝰ ꝑ accã penitentiã tib¬

Expanded text:
nullum ingenium te sociabis huic tuae consanguinistianitatem adulterium et incestum perpetrasti, nec in conjugio, nec in adulterio illam tibi sociabis, nec cum illa ad unam mensam manducabis et bibes, aut sub uno tecto  in alio publico loco, ubi nulla mala suspicio possit esse, et ibi coram testibus idoneis pro certa necessitate pariter colloquamini; nec aliam conjugem accipies, nisi forte post peractam poenitentiam tib
Abbreviated transcription (Latin):
oseph presentium xc¬
lator iudȩus insinuauit nobis de
loco quo ad cȩlebrandas festiuita¬
tes suas iudȩi in terracinensi castro
consistentes conuenire consueue¬
rant. quod tua eos fraternitas ex¬
pulisset. et in alium locũ ꝓcolendis
similiter festiuitatibus suis te quo¬
q noscente et consentiente migra¬
uerunt. et nunc de eodem loco
ȩtiam expullisse denuo conque¬
runt. Quod si ita est uolumus
tua fraternitas ab huiusmodi se
querela suspendat. et loco quem
sicut prediximus. cum tua consci¬
entia quo congregentur adepti
sunt eos sicut mos fuit ibidem
liceat conuenire. Hos enĩ qui
axp̃iana religione discordant
mansuetudine. benignitate. ad¬
monendo. suadendo. ad unitatẽ
fidei necesse est congregare. ne
quos dulcedo predicationis et pre¬
uentus futuri iudicis terror ad
credendum inuitare poterat.
minis et terroribus repellantur.
O portet ergo ut ad audiendum deuo
te uerbum di benigne conueni¬
ant. quam austeritate quȩ supͣ
modum extenditur ex pauescant

Expanded text:
oseph praesentium lator Judaeus insinuavit nobis de loco quodam, in quo ad celebrandas festivitates suas Judaei in Terracinensi castro consistentes convenire consueverant, quod tua eos fraternitas expulisset, et in alium locum pro colendis similiter festivitatibus suis te quoque noscente, et consentiente migraverint, et nunc de eodem loco etiam expelli se denuo conqueruntur. Quod si ita est, volumus tua fraternitas ab hujusmodi se querela suspendat, et loco quem, sicut praediximus, cum tua conscientia quo congregentur, adepti sunt, eos, sicut mos fuit, ibidem liceat convenire. Hos enim, qui a Christiana religione discordant, mansuetudine, benignitate admonendo, suadendo, ad unitatem fidei necesse est congregare, ne quos dulcedo praedicationis, et praeventus futuri judicis terror ad credendum invitare poterat, minis et terroribus repellantur. Oportet ergo ut ad audiendum de te verbum Dei benigne conveniant, quam austeritate quae supra modum extenditur, expavescant
Abbreviated transcription (Latin):
oñ duas animas ẽẽ dicimꝰ ĩ uno
homine sicuti qͥdã iacob & alii
sẏroꝵ disputatores scribt̃. ut una
anima sit de qua animet᷑ corpꝰ & ĩ
mixta fit sanguini. & altã ẽ spũał
que racionẽ ministrat. Sed dicimꝰ
unã ẽẽ eãdẽq animã ĩ hoĩe que
& corpꝰ sua societate iuuific& &
sem& ipsã sua ratione disponat
habens ĩ se lib̾tatẽ arbitrii ut in
sua sustantia eligat cogitationẽ quã

Expanded text:
on duas animas esse dicimus in uno homine, sicut quidam Jacob, et alii Syrorum disputatores scribunt, ut una anima sit de qua animetur corpus, et immixta sit sanguini, et altera spiritalis, quae rationem ministret: sed dicimus unam esse eamdemque animam in homine, quae et corpus sua societate vivificet, et semetipsam sua ratione disponat, habens in se libertatem arbitrii, ut in sua substantia eligat cogitationem quam
Abbreviated transcription (Latin):
c̃s igitur ciprianus dixit. ẜucharistia
cotidie ad cẏbũ salutis accipitur.
Sc̃s ambrosius dixit. Si quotiens cũq ef¬
funditur sanguis xp̃i in remissionem
peccatorũ effunditur debeo sẽper
accipere qui semꝑ pecco debeo semꝑ
habere medicinam. Sc̃s ylarius ẽp̃s
dixit. Si non tanta sunt peccata
ut excommuncetur quis non se
debeãt amedicina dñi corporis
sẽparare. Unde timendum est ne
diu abstractꝰ axp̃i corpore alienus
remaneat a salute. Nam manife¬
stum est eos uiuere. qui corpꝰ eius
ad tingunt ipso dño dicente. Nisi
mandu caueritis carnẽ filii hominis
⁊ biberitis eius sanguinem non
habebitis uitam iiuobis. Qui
enim iampeccare quieuit. com

Expanded text:
ctus Cyprianus dixit: Eucharistia quotidie ad cibum salutis accipitur. Sanctus Ambrosius dixit: Si quotiescumque effunditur sanguis Christi in remissionem peccatorum effunditur, debeo semper accipere, qui semper pecco, debeo semper habere medicinam. S. Hilarius episcopus dixit: Si tanta non sunt peccata ut excommunicetur quis, non se debet a medicina corporis Domini separare. Unde timendum est, ne diu abstractus a Christi corpore, alienus remaneat a salute. Nam manifestum est eos vivere, qui corpus ejus attingunt, ipso Domino dicente: Nisi manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis. Qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
& regn̾ant. Terciꝰ ordo eoꝵ qui uidi¬
cant᷑ & regnant illi ordini contͣriꝰe.
de quo s̃ qui iudicant᷑ & ꝑeunt. luart
ordo eoꝵ qui ñ udicant᷑ & regnant
obponit᷑ ili contrario ordini qui illi
s̃ qui ñ iudicant᷑ & peunt. Gemina
bit᷑ ut sebitas poenas exsoluat.

Expanded text:
et regnant. Tertius ordo eorum qui judicantur et regnant: illi ordini contrarius est de quo sunt qui judicantur et pereunt. Quartus ordo eorum qui non judicantur et regnant, opponitur illi contrario ordini qui illi sunt qui non judicantur et pereunt. Gemina bitur ut debitas poenas exsolvat.
Abbreviated transcription (Latin):
X Ut om̃s baptinandi prius sint ȩxorcrs andi.
XI Ut baptis andi nomine dato acarne et iuno
abstineant.
XII. Quod neophiti alauciorib cibis aliquod tẽpꝰ
et a coniugus se abstinere debeant.
xiiii t nullus pbr nisi inciuitatib baptiare
p̃sumat. excepto causa infirmitatis
X V Qualit̃ ei qui fidelis existere uoluerit.
baptismum sit tribuendum
XUI De martirib quis ine baptismo martiriũ suscepert̃

Expanded text:
X. Ut omnes baptizandi prius sint exorcizandi. XI. Ut baptizandi nomine dato a carne et vino se abstineant. XII. Quod neophyti a lautioribus cibis aliquod tempus et a conjugibus se abstinere debeant. XIV. Ut nullus presbyter nisi in civitatibus baptizare praesumat, excepta causa infirmitatis. XV. Qualiter ei qui fidelis existere voluerit, baptismum sit tribuendum. XVI. De martyribus qui sine baptismo martyrium susceperunt.