comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uindemiant uuam: Quiaquicumque
adhuc uitiorum aculeis sordent. exem
proximis nequaquam digne praeua¬
lent: Bonus homo debonothes auro
cordisscii. proferbonum et malus ho¬
modemalo profertmalum. Thes¬
aurus cordis. intentio est cogitationis.
ex qua prouentumnoperis in cernus arbit̃
iudicat: Vnde fit plerumque ut mino¬
rabona non nullimaiori caelestis gratiae
mercedeo perentur : Videlicet. propt̃
intentionecordis quamaiora uoluerant
patrarebona sipossent. et alii maiora
uirtutum opera ostentantes. ob incuriam
cordis tepidi. minora adnõ premia sor¬
tiantur. Denique opusuiduae quae
duos nummos deculit ad templum. in¬
numeris diuitum donariis ab interno
cordium scrutatore praefertur: Ex
abundantia enim cordis os loquitur
Humanum quidemiudicium saepefallit
quiacorproximinescit nisiex oreet ope¬
re pensare : Dñs autem ipsum opus et
sermones nrõs excordis radice perpen¬
dit. Illiergo ex abundantia cordisos
loquitur qui ex quaintentione proman¬

Expanded text:
vindemiant uvam, quia quicunque vindemiant uvam, quia quicunque adhuc vitiorum aculeis sordent, exempproximis nequaquam digne praevalent. Bonus homo de bono thesauro cordis sui profert bonum, et malus homo de malo aurus cordis intentio est cogitationis, ex qua proventum operis internus arbiter judicat. Unde fit plerumque ut minora bona nonnulli majori coelestis gratiae mercede operentur, videlicet, propter intentionem cordis qua majora voluerant patrare bona si possent, et alii majora virtutum opera ostentantes, ob incuriam cordis tepidi minora a Domino praemia sortiantur. Denique opus viduae, quae duos nummos detulit ad templum, innumeris divitum donariis ab interno cordium scrutatore praefertur. Ex abundantia enim cordis os loquitur. Humanum quippe judicium saepe fallit, quia cor proximi nescit nisi ex ore et opere pensare, Dominus autem ipsum opus et sermones  Al. add., nostros ex cordis radice perpendit. Illius ergo ex abundantia cordis os loquitur, qui ex qua intentione proman
Abbreviated transcription (Latin):
Quianon est arbor mala quae facit fruc¬
tumbonum: Vna quaeq enim arbor. defruc¬
tusuo cognoscitur: Haec cognitio dea pertis
solum modo uitiis. fiue uirtutibus accipien¬
daest. qualia superius ex a postoli senten¬
tia. commemorauimus: Namq: sunt non¬
nulla quae quo animo gerantur ignora¬
tur a proximis: Vnde et in utramq: par¬
tem possunt interpretari: sed ambigua
quaeque iustius ab his quibon adiligunt
interprecantur inbonum. ut impleatur
illud a postoli. nolite antetempus iudicase:
Nequeenim despinis colligunt ficus.
nequederubo uindemiant uuam: Spine
etrubus. pleneaculeis. arboresillorũ q¬
corda designant : qui uel luxoriae
inuidiae concupiscentiaẽ stimulis
ipsifoedantur : uel certeiracundiae
detractiones odii superbiae. et ama¬
mis. et quasi intractabiles existunt:
F. icus autem audulcem regnicaelestis
memoriam: Vua flagrantium do¬
minicedilectionis significat: Nonergo
despinis colligunt ficus neque derubo

Expanded text:
quia non est arbor mala, quae facit frucquia non est arbor mala, quae facit fructum bonum. Unaquaeque enim arbor de fructu suo cognoscitur. Haec cognitio de apertis solummodo vitiis sive virtutibus accipienda est, qualia superius ex Apostoli sententia commemoravimus. Namque sunt nonnulla quae quo animo gerantur, ignoratur a proximis, unde et in utramque partem possunt interpretari. Sed ambigua quaeque justius ab his qui bona diligunt interpretantur in bonum, ut impleatur illud Apostoli: Nolite ante tempus judicare . Neque enim de spinis colligunt ficus, neque de rubo vindemiant uvam. Spinae et rubus, plenae aculeis arbores, illorum corda designant qui vel luxuriae, invidiae, concupiscentiae, stimulis ipsi foedantur, vel certe iracundiae, detractionis, odii, superbiae, et amamis et quasi intractabiles existunt. Ficus autem dulcem regni coelestis memoriam, uva fragrantiam dominicae dilectionis significat. Non ergo de spinis colligunt ficus, neque de rubo
Abbreviated transcription (Latin):
dinem dierum: At contramalaar¬
bor uideamus qualesferat fructus.
et tales ipsi ferre uitemus. Dicitpro¬
pheccchieremias: Maledictus homo
qui confiditin homine: et ponit carnẽ
brachium suum et ad nõ recedit cor
eius. Ericenim quasimyricȩ in deser¬
to. Mrricȩ nam que est infructuosa
arbor et humilis. gustunimis a mara
omniq: humanacultura prorsus indig¬
na. ac propterea fructificans in de
quiadiui notimore et amore rece¬
dens ab hominibus regnum ueldiuiti¬
assperat: Qui quantum adecoredo¬
mus dĩfit. extorris iudicandus. pro¬
pheta subdendomanifestat. et non
uidebitcum ueneriebonum. sed habi¬
tauit indeserto insiccitate in terra
salfuginis et in habitabili: Nemo
ergo sibi fr̃s mei malei nocculto uiuens.
defauor euulgi. quasi bonussit blandi¬
atur
Quia etsi folia uerborum perpulchra.
siflorem famegignitodoriferum
Non estarborbona quae facit fructõsma¬
los. Nemocumrecto corde bonaquae
ualet operatur. desuas alutedesper&t.

Expanded text:
dine dierum . At contra mala ardine dierum . At contra mala arbor videamus quales fructus ferat, et tales ferre ipsi vitemus. Dicit propheta Jeremias: Maledictus homo qui confidit in homine, et ponit carnem brachium suum, et a Domino recedit cor ejus. Erit enim quasi myrica in deserto . Myrica namque est infructuosa arbor et humilis, gustu nimis amara, omnique humana cultura prorsus indigna, ac propterea fructificans  Al.,qui, a divino timore et amore recedens, ab hominibus regnum vel divitias sperat. Qui quantum a decore domus Dei sit extorris judicandus, propheta subdendo manifestat: Et non videbit cum venerit bonum, sed habitabit in deserto in siccitate, in terra salsuginis et inhabitabili . Nemo ergo sibi, fratres mei, in occulto male vivens, de favore vulgi quasi bonus sit, blandiatur, quia etsi folia verborum perpulchra, si florem fame gignit odoriferum, non est arbor bona, quae facit fructus malos. Nemo, cum recto corde bona quae valet operatur, de sua salute desperet,
Abbreviated transcription (Latin):
regnum di non consequentur: Bone
quo que arboris fructus subsequenter
enumerat cumait : F. ructus autem
sp̃s est: caritas. gaudium . pax. paci¬
entia. bonitas. benignitas. fides
mansuetudo continentia: Dequibi
et alias ammonens ait: utfilulucis
ambulate fructus enim lucis est. in
omnibonitate et iustitia et ueritate
Quinimirum fructuscum arboribusdc
prodeunt. ethic ad domum fideĩ ẽt
illicadhabitationem supernȩbeati¬
tudinis ueraciterpertinent. Audi¬
amus denique arborem bonam debo¬
norum fructuum prouentu lae tan¬
tem Ego autem sicut oliua fructifera
indomodñĩ speraui in misericordi¬
ad eimet in aeternum et in saeculum
scłi Fructus quippeoliue: lucidũ
est opus miseri cordiae ⁊etideo iure
inmiseri cordiadi sperat. intemplo
aeternitatis. quiindomum dĩ prae¬
sentimisericordiae gratiaeresplen¬
det : Iuresetalis ad templum magni
regis pertinere confidens. Alibi
ut in habitem indomodñi. in longitu¬

Expanded text:
regnum Dei non consequentur. Bonae regnum Dei non consequentur. Bonae quoque arboris fructus subsequenter enumerat, dicens: Fructus autem spiritus est charitas, gaudium, pax, patientia, bonitas, benignitas, fides, mansuetudo, continentia, de quibus et alias admonens, ait: Ut filii lucis ambulate. Fructus enim lucis est in omni bonitate, et justitia, et veritate . Qui nimirum fructus cum arboribus e quibus procedunt, et hic ad domum fidei, et illic ad habitationem supernae beatitudinis veraciter pertinent. Audiamus denique arborem bonam de bonorum fructuum proventu laetantem: Ego autem sicut oliva fructifera in domo Dei, speravi in misericordia Dei mei in aeternum, et in saeculum saeculi . Fructus quippe olivae lucidum est opus misericordiae, et ideo jure in misericordia Dei sperat in templo aeternitatis, qui in domo Dei praesenti misericordiae gratia resplendet. Jure se talis ad templum magni Regis pertinere confidens, alibi ut inhabitem in domo Domini in longitu
Abbreviated transcription (Latin):
noster de constructione suae domus
quae nossumus in eaquae nobis mo¬
do recitata est lectio scĩ euangelii
dicat audiamus: Non est arborbona
quae facit fructos malos. neque ar¬
bormala faciens fructumbonum.
Boni sergo arborsetbonos harum
frucits in constructionesiue mi¬
nisterium sui templi sapiensrex
querit: At uero male arboris qui
sit finis idem alibi docetdicens:
Omnis arbor quae non facit fructum
bonum. excidecur et in ignemmitte¬
tur: Arbor esnamque. homines :
fructus autẽ õpera dicitipsorum: Vul¬
tis enimnosse qui sunt arborisbonȩ
qui male fructus. a postolus docet
dicens: Manifesta autem sunt opera
carnis: quaesunt. fornicatio. in mup¬
ditia. luxoria. idolorum seruitus.
Aebrietates. commessationes et his
similia ⁊ Vultis audire an arbores
quaet alesfructus faciunt ad aeter¬
niregis templum caelestepertineant :
subiungit apłs dicens: Quae predico
uobissicut praedixi. qm̃ qui talia aguNt

Expanded text:
noster de constructione suae domus, noster de constructione suae domus, quae nos sumus, in ea quae nobis modo recitata est lectione sancti Evangelii dicat, audiamus: Non est, inquit, arbor bona quae facit fructus malos, neque arbor mala faciens fructum bonum . Bonas ergo arbores et bonos earum fructus in constructionem sive ministerium sui templi rex noster quaerit; at vero malae arboris qui sit finis, idem alibi docet dicens: Omnis arbor quae non facit fructum bonum excidetur et in ignem mittetur ; arbores namque homines, fructus autem opera dicit ipsorum. Vultis autem nosse qui sint arboris bonae, qui malae fructus? Apostolus id dicente: Manifesta autem sunt opera carnis, quae sunt fornicatio, immunditia, luxoria, idolorum servitus, ebrietates, comessationes, et his similia . Vultis audire an arbores quae tales fructus faciunt ad aeterni Regis templum coeleste pertineant? Subjungit Apostolus, dicens: Quae praedico vobis, sicut praedixi, quoniam qui talia agunt,
Abbreviated transcription (Latin):
praemonstrat: Neq: in congrutim
quis arbitretur. quod duae sunt domus
dñi inmysterio factȩ cumunamxpi
domumesse ecclesi am nullus fidelis
ambigat Ouae etenim sunt conditȩ̨
domus obsignificationem utriusque
populi. in eandemfidem uenturi. iudȩi
scilicet et gentiles: Vndebenetaberna¬
culum solcplebs hebrea condidit in
heremo. templi autem structuram pro¬
seliti idestaduene degentibus quod quor
inpopulo israheli tunc inueniri poterant.
edeuota fide compleuerunt: Sed et rex
potentissimus tyricondustus asclomo
ne commodatis artificibus edignis
gratantissime iuuit Qui animirum
ante in carnationem dominicam. notus
ille inͤa quanatuf et passus est carne . re¬
suscitatus amortius et ex altatus est suꝑ
caclosds̃. superomnem continuo terrã¬
gloria nominis eius refulsit : orbisq
uni uersus ad aedificationem domus
illius accepta abeo promissione do¬
norum caelestium gaudens ad cucurrit:¬
Quidergo ipse conditor ecredemptor

Expanded text:
praemonstrat. Neque incongruum praemonstrat. Neque incongruum quis arbitretur quod duae sunt domus Domini in mysterio factae, cum unam Christi domum esse ecclesiam nullus fidelis ambigat. Duae etenim sunt conditae domus ob significationem utriusque populi, in eamdem fidem venturi, Judaei, scilicet, et gentilis. Unde bene tabernaculum sola plebs Hebraea condidit in eremo, templi autem structuram proselyti, id est, advenae de gentibus quotquot in populo Israel tunc inveniri poterant, devota fide compleverunt. Sed et rex potenne commodatis artificibus, et lignis gratantissime juvit, quia nimirum ante incarnationem Dominicam notus ille in ea, qua natus, et passus est, carne resuscitatus a mortuis, et exaltatus est super coelos Deus, super omnem continuo terram nominis ejus gloria refulsit, orbisque universus ad aedificatiillius, accepta ab eo promissione donorum coelestium, gaudens accurritQ
Abbreviated transcription (Latin):
firmiter funda tacesse refertur: ta¬
bernaculum quidem : quia conpactos
deccbulis habebatparietes superbas¬
ses argenteas: Templum autem super
positos: Ligna quo queerant in putribi¬
lia : Eqiubus et tabernaculum omne
factum et templumintus ornatum
acdesupertectum fulgebat. Aurum
etiam dethesauro optimum profere¬
batur dequo et tabernaculi parietes
intus acforisuestiti: et templi nontan¬
tum parietes uerum etiam laquearia
trabes hostia. postes et pauimenta.
erant cooperta: Sed et uasa et uten¬
silia domus utrique. cuncta peneaurea:
nequehaec: nisi de auro purissimo fieri
licebat: F. ructus etiam arborum qui
indomum dñi offerebantur. purissimi
et ex quisiti ẽẽ iubebantur. Hoc est uitis.
oliue thuris mrrrȩ uelstacces et ce¬
terarum huius modi: quae uidelicet
cuncta spiritaliter intellecta ueram
nrãe fidei. ut operationem sinceritatẽ
⁊denuntiant: Domus namq utraq ut
diximus uniuersalis ecclesi afiguram

Expanded text:
firmiter fundata esse refertur: tafirmiter fundata esse refertur: tabernaculum quidem, quia compactos de tabulis habebat parietes, super bases argenteas, templum autem super ndamentum suppositos. Ligna quoque erant imputribilia, e quibus et tabernaculum omne factum, et templum intus ornatum, ac desuper tectum fulgebat. Aurum etiam de thesauro bono optimum proferebatur, de quo et tabernaculi parietes intus et foris vestiti, et templi non tantum parietes, verum etiam laquearia, trabes, ostia, postes et pavimenta erant cooperta. Sed et vasa et utensilia domus utriusque cuncta pene aurea, neque haec nisi de auro purissimo fieri licebat. Fructus etiam arborum qui in domum Domini offerebantur, purissimi et exquisiti esse jubebantur, hoc est vitis, olivae, thuris, myrrhae, vel stactis, et caeterarum hujusmodi. Quae videlicet cuncta spiritualiter intellecta, veram nostrae fidei et operationis sinceritatem denuntiant. Domus namque utraque, ut diximus, universalis Ecclesiae figuram
Abbreviated transcription (Latin):
uia propitia diuinitate
debemus congruere sollemnitati. quã
colimus. Vt sicut ornatis studiosius eius¬
demecclesiae parictibus. pluribus ac¬
censis luminaribus. amplificatonume¬
ro lectionum additapsalmorum me¬
lodia laetis noctem uigiliis ex more
transegimus: Ita etiampenetraliacor¬
dium nrorum semper necessariis bo¬
norum operum decoremus ornatibus.
Semper in nobisflamma diuinae pari¬
ter et fraternȩ caritatis augescat: Semꝑ
inscũ ario pectoris nr̃i caelestium memo¬
ria preceptorum et euangelicȩdona¬
tionis dulcedo scã resonet: Hisunt
enim fructus boniarboris: hic boni
thesauros cordis: haec fundamenta
sapienti s archi tecti : quae nobis hodi¬
erna sc̃ĩ euangelii lectio commendat
Nõs nos formam solum modo. sed uir¬
tutem potius haberepietatis: Quod
etiam mystica ueteris instrumenti
nobis historia diligenter insinuat.
quando uel morses tabernaculum. uel
templum dño salo moninscãe eclesiae
typum condidit : Vt raqueen im domus

Expanded text:
uia propitia divinitate,debemus ipsi congruere solemnitati quam colimus, ut sicut, ornatis studiosius ejusdem ecclesiae parietibus, pluribus accensis luminaribus, amplificato numero lectionum, addita psalmorum melodia, laetis noctem vigiliis ex more transegimus, ita etiam penetralia cordium nostrorum semper necessariis bonorum operum decoremus ornatibus. Semper in nobis flamma divinae pariter et fraternae charitatis augescat, semper in sanctuario pectoris nostri coelestium memoria praeceptorum, et angelicae modulationis dulcedo sancta resonet. Hi sunt enim fructus bonae arboris, hic boni thesaurus cordis, haec fundamenta sapientis architecti, quae nobis hodierna sancti Evangelii lectio commendat, nos non formam solummodo, sed virtutem potius habere pietatis. Quod etiam mystica veteris instrumenti nobis historia diligenter insinuat, quando vel Moyses tabernaculum, vel templum Domino Salomon, in sanctae Ecclesiae typum condidit. Utraque enim domus
Abbreviated transcription (Latin):
saltim super flua nolumus: Haec non
solum dõsuam substantiam contulit.
sed pro illo etiam propriam carnem
dedit: Noscum ex diuina iussione
filio sammictimus sine consolatione
lugemus: haec eos uelut mortuos
plangeret sinon obtulisset: Cumerg
adillud terribile ex amen districtus
iud ex uenerit quid nosuiri dicemus
cumeius femine gloriam uiderimus:
Dedebilitate mentissuae quaetunc
erituiris excusatio. quando haec os¬
tendatur quaecum sȩculo et sexum
tam et asperam redemptoris uiam.
usuquippe uirtutum. ita iamplena
facta est ut peream femines libuerit
ambulare : Despiciamus cuncta prae¬
sentia. nulla sunt et enim quae transi¬
repossunt: Turpesit diligere quod
constatcitiusperire : Non nos terre¬
narum rertim amor superet. non su¬
perbia inflet. non ira dilaniet. Non
lux oria polluat. non inuidia consu
discamus uincereno smetipsos Quod
siperfecteagimus. non solumimmi¬
nentes poenas euadimus. sed commu
nicum martyribus gloriaremene¬

Expanded text:
saltem superflua nolumus; haec non saltem superflua nolumus; haec non solum Deo suam substantiam contulit, 1447 sed pro illo etiam propriam carnem dedit. Nos cum ex divina jussione filios amittimus, sine consolatione lugemus; haec eos velut mortuos plangeret, si non obtulisset. Cum ergo ad illud terribile examen districtus judex venerit, quid nos viri dicemus, cum hujus feminae gloriam viderimus? De debilitate mentis suae quae tunc erit viris excusatio, quando haec ostendetur, quae cum saeculo et sexum tam et asperam Redemptoris viam; usu quippe virtutum ita jam plana facta est, ut per eam feminis libeat ambulare. Despiciamus cuncta praesentia, nulla sunt etenim quae transire possunt. Turpe sit diligere quod constat citius perire. Non nos terrenarum rerum amor superet, non superbia inflet, non ira dilaniet, non luxuria polluat, non invidia consumdiscamus vincere nosmetipsos. Quod si perfecte agimus, non solum imminentes poenas evademus, sed una cum martyribus gloria remune
Abbreviated transcription (Latin):
cum teneret: At siquis posterior
ad consulatum ueniens. consul non
semel sedbis. fortasse aut tertio fier&.
etiam illos laude ethonore transcen¬
deret. quinon plusquam semel con¬
sules extitissent: uicitergo beata feli¬
citas martyras. quaeto t antemori¬
entibus filiis proxp̃o fre¬
quenter occubuit: quia et amori
illius solasuamors minime sufficit :
Consideremus fr̃s hanc feminam:
consideremus nos qui membris corpo¬
ris uiri sumꝰ in eius comparatione quid
existimabimur: Saepenamque agen¬
da aliquabona proponimus: sed siunius
contranof laeuissimus sermo abore
inridentis eruperit : ab intentione
actionis nrãe fracti protinus. et con¬
fusisilemus : Eccenos plerumque
ab onoopere uerbareuocant: feli¬
citatem uero. ascã intentione fran¬
gere. nec tormenta potuerunt:
Nosinaura maledici oris inpingimus
haecadregnum etiam perferrum exut:
Nilqueestquod obsisteret aestimauit.
Nos ad precepta dominica largirinra

Expanded text:
cum teneret; at si quis posterius cum teneret; at si quis posterius ad consulatum veniens consul non semel, sed bis fortasse aut tertio fieret, etiam illos laude et honore transcenderet qui non plus quam semel consules exstitissent. Vicit ergo beata Felicitas martyres, quae, tot ante se morientibus filiis, pro Christo frequenter occubuit, quia et amori illius sola sua mors minime suffecit. 4. Consideremus, fratres, hanc feminam, consideremus nos, qui membris corporis viri sumus, in ejus comparatione quid existimabimur. Saepe namque agenda aliqua bona proponimus, sed si unus contra nos vel levissimus sermo ab ore irridentis eruperit, ab intentione actionis nostrae fracti protinus et confusi resilimus. Ecce nos plerumque a bono opere verba revocant. Felicitatem vero a sancta intentione frangere nec tormenta potuerunt. Nos in auram maledictionis impingimus; haec ad regnum etiam per ferrum exiit, nihilque esse quod obsistebat aestimavit. Nos ad praecepta dominica largiri nostra
Abbreviated transcription (Latin):
ducet quotunonuis: Neque enim siple¬
nissime ꝓetrusnollet proxp̃opati
potuisset. sed martyrium̃ quod perin¬
firmitatem carnis noluit. peruirtu¬
tem sp̃samauit: Quidumpercarnem
ad pȩnas trepidat perspm̃ adgloriã
exultat Actum est utcruciatum ar¬
terii nolendo uoluisset: sicut nos quo¬
quecumgaudium quaerimus salutis.
amarum poculum sumimus purgati¬
onis: A maritudo quidem in poculo
displicet. sed restituenda perama¬
ritudinem salus placet: A maui tergo
iuxteccarnem felicitas filios : sed praẽ
amore caelestis patriae moricoram
seuoluit quos amauit: Ipsa eorum
uulnera accepit. sed ipsa in eisdem
regnum praeuenientibus excreuit :
Rec teergo hanc feminam ultra
martrramꝰ dixerim quae totien sin fi¬
lus et desi derabiliter ex tincece.
dummultiplex marterium obti¬
nuit: Ipsa quoquem artrriipalmã
uicit: fertur apudueteres mosfuis¬
se: ut quis quis consulex ister& ĩuxta
ordinem temporum bonoriss sui lo¬

Expanded text:
ducet quo tu non vis . Neque enim si pleducet quo tu non vis . Neque enim si plenissime Petrus nollet pro Christo pati potuisset, sed martyrium, quod per infirmitatem carnis noluit, per virtutem spiritus amavit. Qui dum per carnem ad poenas trepidat, per spiritum ad gloriam exsultat; actumque est ut cruciatum martyrii nolendo voluisset. Sic nos quoque cum gaudium quaerimus salutis, amarum poculum sumimus purgationis. Amaritudo quidem in poculo displicet, sed restituenda per amaritudinem salus placet. Amavit ergo juxta carnem Felicitas filios suos, sed pro amore coelestis patriae mori etiam coram se voluit quos amavit. Ipsa eorum vulnera accepit, sed ipsa in eisdem ad regnum praevenientibus excrevit. Recte ergo hanc feminam ultra martyrem dixerim, quae toties in filiis desiderabiliter exstincta, dum multiplex martyrium obtinuit, 1446 ipsam quoque martyrii palmam vicit. Fertur apud veteres mos fuisse ut quisquis consul existeret juxta ordinem temporum honoris sui lo
Abbreviated transcription (Latin):
rat eẽ prophetamnegabat Quiidcir¬
coplusquam prophetadicitur. quia
prophete est officium uentura prenui¬
tiare non etiam ostendere. Iohan¬
nes uero plusquam prophetaest. quia
quemuerbo dixit. digito ostendit:
Nonergo hanc feminam martyram.
sed plus quam martyram dixerim :
quae septempignoribus ad regnum pre¬
missis. totiens antesemortua adpoenas
primauenit. sed peruenit octaua.
Aspexit mater. et cruciata et inper¬
territa. filiorum mortem speigaudi¬
um debuit doloremnaturae: Timute
uiuentibus: gauisamorientibus opta¬
uit nullum post serelinquere: nisiquẽ
haberet superstitem non possethabere
ex istimet: quod eiuscormorientibus fili¬
is etiam carnalis affectus minimepulsauit :
Neque enim filios quos carnem suamesse
nouerat: sinedolore poterat morientes
uidere: sed erat uis amoris interior. quȩ
dolorem uinceret carnis. Vnde et pas¬
suro petro dicitur: Cum senueris ex¬
tendes manustuas et alius tecinget et

Expanded text:
rat, esse prophetam negabat. Qui idcirrat, esse prophetam negabat. Qui idcirco plus quam propheta dicitur, quia prophetae officium est ventura praenuntiare, non etiam ostendere. Joannes vero plus quam propheta est, quia quem verbo dixit digito ostendit. Non ergo hanc feminam martyrem, sed plus quam martyrem dixerim, quae, septem pignoribus ad regnum praemissis, toties ante se mortua, ad poenas prima venit, sed pervenit octava. Aspexit mater et cruciata et imperterrita filiorum mortem, spei gaudium adhibuit dolori naturae. Timuit viventibus, gavisa est morientibus. Optavit nullum post se relinquere, ne si quem haberet superstitem, non posset habere existimet quod ejus cor, morientibus filiis, etiam carnalis affectus minime pulsarit. Neque enim filios quos carnem suam esse noverat sine dolore poterat morientes videre, sed erat vis amoris interior quae dolorem vinceret carnis. Unde et passuro Petro dicitur: Cum senueris, extendes manus tuas, et alius te cinget, et
Abbreviated transcription (Latin):
cordi audientis infuderit: et mater eius
efficitur : si per eius uocem amordñi in
proximi mente generatur: Ad quamrem
nobis idonea e confirmandom. idestbea¬
ta felicitas cuius hodienatalitia caele¬
bramus quae credendo extitit ancilla
xp̃i. et predicando factaest mater xp̃i.
Septem quippefilios sicut igestis eius em̃¬
datioribus legitur. sic postse timuit uiuos
in carne relinquere: sicut carnalespa¬
rentes solent me tuere ne mortuos prae¬
mittant: Inpersecutionis labor ede¬
prehensa . filiorum corda in amorem
superne patriae predicandorobora¬
uit et parturiuit spũ quoscarne pepe¬
rerat ut predicatione pareretdõ
quoscarne peperat mundo: Considera
pectus ad mortem stetit in perterrita
ammitteresefilios: lumen ueritatis
dixit. Quid existi suidere in deserto
prophetam : utiquedicouobis. et plus
quam prophetam: Et ipserequisitus
respondit dicens: non sum propheta
qui a enim seplusquam prophetã noue¬

Expanded text:
cordi audientis infuderit. Et mater ejus cordi audientis infuderit. Et mater ejus efficitur, si per ejus vocem amor Domini in proximi mente generatur. 3. Ad quam rem nobis idonee confirmandam adest beata Felicitas, cujus hodie natalitia celebramus, quae credendo exstitit ancilla Christi, et praedicando facta est mater Christi. Septem quippe filios, sicut in gestis ejus emendatioribus legitur, sic post se timuit vivos in carne relinquere, sicut carnales parentes solent metuere ne mortuos praemittant. In persecutionis enim labore deprehensa, filiorum corda in amore supernae patriae praedicando roboravit, et parturivit spiritu quos carne pepererat, ut praedicatione pareret Deo quos carne pepererat mundo. Consideratpectus. Ad mortem stetit 1445 imperterrita. Amittere se in filiis lumen veritatis dixit: Quid existis in desertum videre? Prophetam? utique dico vobis, et plus quam prophetam . Et Joannes ipse requisitus respondit, dicens: Non sum propheta . Qui enim se plus quam prophetam nove
Abbreviated transcription (Latin):
lectio recitata. sed magnis
mysteriorum ponderibus
grauida: Ihset enim conditor
et redemptornr̃. matrem senosse
dissimulat. et quaeeimat̃
sit. qui propinqui nonper cognati¬
onem carnis. sed perconiunctionem
ud innuit. nisi quod obsequentes ius¬
sionibussuis multos ex gentilitate
colligit et iudacam excuiuscarne
estgenitus non agnoscit Vndeec
quia legis obseruationem tenensspi¬
ritalem intellectum perdidit. et
sese ad custodiam littereforis fixit.
Seddum is qui uoluntatem patris
fecerit soror. et frater dñi dicitur:
propter utrumq: sexum. qui ad fi¬
dem colligitur. mirumnoneft: mi¬
randum uero ualdeest. quomodo
etiammater dicatur: E idelesergo
discipulos fr̃suocare dignatus est̃
dicens: Itenuntiate fratribus meis:
Quiergo fraterdm̃i fteriad fidem ue¬
niendo potuerit. quaerendum efe
quomodo etiamm aterpossit. Sed
sciendum nobis est qui a quixp̃i frater
et soror est credendo : materefficitur pre¬
dicando: Quasi enim parit dnm̃ quem

Expanded text:
lectio recitata, sed magnis mysteriorum ponderibus gravida. Jesus etenim conditor et redemptor noster matrem se nosse dissimulat, et quae ei mater sit, et qui propinqui, non per cognationem carnis, sed per conjunctionem ud innuit, nisi quod obsequentes jussionibus suis multos ex gentilitate colligit, et Judaeam, ex cujus carne est genitus, non agnoscit? Unde et quia, legis observationem tenens, spiritalem intellectum perdidit, et sese ad custodiam litterae foris fixit. 2. Sed cum is qui voluntatem Patris fecerit soror et frater Domini dicitur, propter utrumque sexum qui ad fidem colligitur mirum non est; mirandum vero valde est quomodo etiam mater dicatur. Fideles enim discipulos fratres vocare dignatus est, dicens: Ite, nuntiate fratribus meis . Qui ergo frater Domini fieri ad fidem veniendo potuerit, quaerendum est quomodo etiam et mater esse possit? Sed sciendum nobis est quia qui Christi frater et soror est credendo, mater efficitur praedicando. Quasi enim parit Dominum, quem
Abbreviated transcription (Latin):
adnuptiasperducenda idesticum se
contineat a corruptione saeculari.
Illo autem temp̃r nubet. quauniuer¬
samortalitate precereunte. in mor¬
taliconiunctione fȩdatur: Dispon¬
saui inquid uos uniuiro uirginem
castam. ex hiberixp̃o: Ulos inquid
uirginem aplurali. ad singularem
concludens. Ideo et uirgines dici
uidemus nunc in enigmate. tunc
autem faciead faciem Et nunc ex
parte. tunc autem ex toto: Ip̃sum
autem enigmate etexparte . nunc
inscripturis aliquid cernere quod tam̃
sit secundum catholicamfidem. ex illo
pignore contigit quod accepit̃ uirgo
ecclesia humiliaduentus sponsisui.
Quae illo ultimo aduentu cumueniet
inclaritate nuptura est : Cumiam fa¬
ciead faciem contuebitur: Dedit nobis
pignus spm̃ sicut dicit apłs. Etideo ista
expositio nihilcertum in tuetur. nisi
ut secundum fidem sit. neq: aliis prae¬
iudicat. quaenihil ominus secundum
fidemesse potuerit. CXUIII¬

Expanded text:
ad nuptias perducenda, id est cum se ad nuptias perducenda, id est cum se continet a corruptione saeculari; illo autem tempore nubet, quo uniuersa mortalitate praetereunte immortali conceptione fetatur. desponsaui, inquit, uos uni uiro uirginem castam exhibere, Christo; uos, inquit, uirginem, a plurali ad singularem concludens; ideo et uirgines dici uidemus nunc in aenigmate, tunc autem facie ad faciem; et nunc ex parte, tunc autem ex toto. ipsum autem in aenigmate et ex parte nunc in scripturis aliquid cernere, quod tamen sit secundum catholicam fidem, ex illo pignore contingit, quod accepit uirgo ecclesia humili aduentu sponsi sui, quae illo ultimo aduentu, cum ueniet in claritate, nuptura est, cum iam facie ad faciem contuebitur. dedit enim nobis pignus spiritum, sicut dicit apostolus. et ideo ista expositio nihil certum intuetur, nisi ut secundum fidem sit, neque aliis praeiudicat, quae nihilominus secundum fidem esse potuerunt. CCLXXVII
Abbreviated transcription (Latin):
Itaque respondens ait. Amendicouobis
nesciouos. Ex illa scilicetregula quã
non habet arsđi. hõc est sapientia dĩ. ut
intrent ingaudium eius. qui non corã
dõ sedut placerent hominibus : uisi
sunt aliquid secundum precepta eius
operari. Atque ita concludit: Vigi¬
lateergo. quia nescitis diemne que ho¬
ram : Non modo illius ultimi temporis
quauenturus est sponsus. sed suaequisq
dormitionis diem ethoram nescit:
Quisquis autem paratus est usquead
somnum idestus que ad mortem quaȩ
omnibus debetur. paratus inuenietur
etiam cumillauox media noctesonue¬
rit. quia omnes euigilaturisumus
Quoduero sponsus dixit. obiuamueni¬
reuirgines. sicut intellegendum puto
ut ex ipsis uirginibus constet ea quaedi¬
citur sponsa. tam quam siomnibus xp̃i¬
anis in ecclesiam concurrentibus. filii
admatrem concurrere dicantur.
cum ipsisfiliis congregatis constet.
ea quaediciturmater: Nuncenim
desponsa ta est ecclesia. et uirgo est

Expanded text:
itaque respondens ait: amendico uobis, itaque respondens ait: amendico uobis, quod nescio uos: ex illa scilicet regula, quia non habet ars dei, hoc est sapientia dei, ut intrent in gaudium eius qui non coram deo, sed ut placerent hominibus, uisi sunt aliquid secundum praecepta eius operari. atque ita concludit: uigilate ergo, quia nescitis diem neque horam, non modo illius ultimi temporis, qua uenturus est sponsus, sed suae quisque dormitionis diem et horam nescit. quisquis autem paratus est usque ad somnum, id est usque ad mortem, quae omnibus debetur, paratus inueniatur, etiam cum illa uox media nocte sonuerit, qua omnes euigilaturi sunt. Quod uero sponso dixit obuiam uenisse uirgines, sic intellegendum puto, ut ex ipsis uirginibus constet ea quae dicitur sponsa, tamquam si omnibus christianis in ecclad matrem concurrere dicantur, cum ipsis filiis congregatis constet ea quae dicitur mater. Nunc enim desponsata est Ec
Abbreviated transcription (Latin):
re. ut non coram dõ sed ab omnibus glo¬
riam quaereretis : Euntibus autem illis¬
emere uenit sponsus. Idest inclinan¬
tibus seillis in eaquae forissunt. et so¬
licitis gaudere quaerentibus. quia
gaudia ȩ ternanonnouerant : Venit
illequi iudicat. et quae parateerant.
Idest quibus bonum coram dõ testimo¬
nium conscientia perhibebat. intra¬
runt cumeo adnuptias. Idestubi
munda anima sempiternodĩ uerbo
fecunda copulatur. Clausa est ianua
idestreceptis illis qui sunt in angelicã
uitam inmutandi. Omnes enim re¬
tabimur: clausus est aditus ad regnum
caelorum. non enim post iudicium patet
precum. autmeritorum locus Nouis¬
sime autemueniunt relique uirgines
dicentes: Dnẽ. dñe. aperinobis: Non
dictum est quodemerint oleum. et
ideo intellegendesunt. nullo iam re
aflflictationibus redire ad inplorati¬
onem dĩ. Sed magna est eius seueritas.
post iudicium. cuius ante iudicium
ineffabilis miscri cordia praerogataef

Expanded text:
re, ut non coram deo, sed ab hominibus glore, ut non coram deo, sed ab hominibus gloriam quaereretis. euntibus autem illis uenit sponsus, id est inclinantibus se illis in ea quae foris sunt et solitis gaudere quaerentibus, quia gaudia interna non nouerant, uenit ille qui iudicat. et quae paratae erant, id est quibus bonum coram deo testimonium conscientia perhibebat, intrarunt cum eo in nuptias, id est ubi munda anima sempiterno dei uerbo fecundanda copuletur. clausa est ianua, id est receptis illis qui sunt in angelicam uitam immutati — omnes enim remmutab i In U r - clausus est aditus ad regnum caelorum. non enim post iudicium patet precum aut meritorum locus. nouissime autem ueniunt et reliquae uirgines dicentes: domine, domine, aperi nobis. non dictum est, quod emerint oleum, et ideo intellegendae sunt nullo iam remafflictionibus redire ad implorationem dei. sed magna est eius seueritas post iudicium cuius ante iudicium ineffabilis misericordia praerogata est.
Abbreviated transcription (Latin):
meipsumiudico. Qua propt̃cum dese
quisque autnon omnino. aut uix pos¬
sunt ueram ferresententiam. quo¬
modo potest dealio iudicare. cum sciat᷑
nemoquidagatur in homine. nisi sps
hominis. Ite magis aduendentes. et
emite uobis. Non consilium dedisse
putandisunt. sed crimene arum ex
obliquo commemorasse : Vendent
enimoleum adulatores. qui siue falsa
siueignorata laudando inerrores
animis mittunt. et eis uanagaudia
tam quam fatuis conciliando aliquã
dehis mercedem siueciborum. siue pe¬
cuniae siue honoris. siuealicuius com¬
modi temporalis accipiunt: Non in¬
tellegentibus quod dictum est: qui
uos felices dicunt. inerroremuos mit¬
tunt: Melius est autem obiurgari a
iusto. quama peccatore laudari
Emendauitme inquit iustus. in mise¬
ricordia. et arguetme. oleum autẽ
peccatoris non in pinguet caput meũ:
Iteergo aduendentes magis. et emite
uobis: Idestuideamus nunc quiduos
adiuuant. qui uobis laudes uendere
consuerunt. et uos inerrorem induce¬

Expanded text:
me ipsum iudico. quapropter cum de se me ipsum iudico. quapropter cum de se quisque aut non omnino aut uix possit ueram ferre sententiam, quomodo potest de alio indicare, cum sciat nemo, quid agatur in homine, nisi spiritus hominis? ite magis ad uendentes et emite uobis: non consilium dedisse putandae sunt, sed crimen earum ex oblico commemorasse. uendunt enim oleum adulatores, qui siue falsa siue ignorata laudando in errorem animas mittunt et eis uana gaudia tamquam fatuis conciliando aliquam de his mercedem siue ciborum siue pecuniae siue honoris siue alicuius commodi temporalis accipiunt, non intellegentibus quod dictum est: qui uos felices dicunt, in errorem uos mittunt. melius est autem obiurgari a iusto quam a peccatore laudari. emendauit, inquit, me iustus in misericordia et arguit me; oleum autem peccatoris non impinguet caput meum. ite ergo ad uendentes et emite uobis, id est: uideamus, numquid uos adiuuant qui uobis laudes uendere consuerunt et uos in errorem induce
Abbreviated transcription (Latin):
oculi in nouissimatuba. omnesre¬
surgimus. Ergo surrexerunt om̃s
ille uirgines. etaptauerunt lam pa¬
dessuas id est rationes reddendas
operum suorum oportetenimnos
ex hiberi ante cribunalxp̃i. utillicre¬
cipiat unus quisque quod gessitineoe¬
pore si uebonum siuemalum. Et dxe¬
runt stulte adsapientes. date nobis
deoleo ur̃o. quialampadesnrae
extinguntur. Quorum enim facta
aliena laude fulciuntur. eadem
subtracta deficiunt. et de consuetu¬
dine idsemperinquirit undegau¬
dereanimus solet. Itaque hominũ
qui corda non uident. testimoniũ
uolunt habere apud dm̃ qui cordis
inspector est. Sed quid responde¬
ationem reddet. nec alieno testi¬
monio quisquam a diuuatur apud
dm̃ cui secreta cordis apparent.
Etuix sibique quae sufficit. ut eites¬
timonium perhibeat conscientia sua :
Quis enim gloriabi turmundum se
haberecorꝰ Indeest quod a płsdicit.
Mihia utemminimum est. ut a uobis
iudicer. aut abhumanodie. sed neq

Expanded text:
oculi, in nouissima tuba omnes reoculi, in nouissima tuba omnes resurgimus. ergo surrexerunt omnes illae uirgines et aptauerunt lampades suas, id est rationes reddendas operum suorum. oportet enim nos exhiberi ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusquisque quod gessit in corpore, siue bonum siue malum. et dixerunt stultae ad sapientes: date nobis de oleo uestro, quia lampades nostrae extinguntur: quorum enim facta aliena laude fulciuntur, eadem subtracta deficiunt, et de consuetudine id semper inquirit, unde gaudere animus solet. itaque hominum, qui corda non uident, testimonium uolunt habere aput deum, qui cordis inspector est. sed quid responderationem reddet nec\' alieno testimonio quisquam adiuuatur apud deum, cui secreta cordis apparent, et uix sibi quisque sufficit, ut ei testimonium perhibeat conscientia sua. quis enim gloriabitur mundum se habere cor? id est quod apostolus dicit: mihi minimum est, ut a uobis iudicer aut ab humano die; sed neque
Abbreviated transcription (Latin):
tienim quamuis dexp̃ibonitate plu¬
rimum sperent. gaudium tamen
non habent dum continenter serui¬
unt nisiin laudibus hominum.
Nonergo habent oleum secum: Nã
ipsam laetitiam oleo significare
adõ intrinsecus placetꝰ. non habec
oleum secum: PRudentes autem ac¬
ceperunt oleum secuminuasiscum
lampadibus suis. idestlaetitiam bo¬
norum operum in corde atque con
scientia posuerunt. sic et apostolus
monet. probet sehomo inquid. et
tunc in semetipso habebit gloriam
et non in altero. Tardante ergo
sponso dormierunt omnes: quia
minum ad qui escunt. moriuntur.
hoc interu allo temporis. do nec sub
aduentudñi fiat resurrectio mortu¬
orum: Media autem nocte. id est
nullo sentiente aut sperante. quip¬
pecum ipsedicat dñs. dedicautem illa
echora nemoscit Et apłsdicit. dies
dñi tam quamfur in nocte it aueniet
Ex quosignificat pęnitus laterecum
uenit. clamorfactus est eccesponsus
uenit. surgite obuiamei: In ictu

Expanded text:
ti enim quamuis de Christi bonitate pluti enim quamuis de Christi bonitate plurimum sperent, gaudium tamen non habent, dum continenter uiunon ergo habent oleum secum; nam ipsam laetitiam oleo significari Deo intrinsecus placet, non habet oleum secum. Prudentes autem acceperunt oleum secum in vasis, cum lampadibus suis, id est, laetitiam bonoruscientia posuerunt. sic et apostolus monet: probet autem se homo, inquit, et tunc in semet ipso habebit gloriam, et non in altero. tardante ergo sponso dormierunt omnes, quia minum adquiescunt, moriuntur hoc interuallo temporis, donec sub aduentu domini fiat resurrectio mortuorum. media autem nocte, id est nullo sciente aut sperante — quippe cum ipse dicat dominus: de die autem illa et hora nemo scit; et apostolus dicit: dies domini tamquam fur in nocte ita ueniet; ex quo significat penitus latere, cum uenit — clamor factus est: ecce sponsus uenit, surgite obuiam ei: in ictu
Abbreviated transcription (Latin):
magnacautio est adhibenda: Viden¬
tur itaquemihi quinque uirgines
significare: quinque pertitam con¬
tinentiam a carnis in lecebris : Con¬
tinendus estenimanimi ad petitus
a uoluptateo culorum: a uoluptate
uarium a uoluptateol faciendi
gustandi tangendi: Sed quia ista
continentia partim coram dõ ftt
ut illi placeatur. interior egaudio
conscientiae. partimcoram homini¬
bus tantum ingloria humana capi¬
atur. Quinq: dicuntur sapientes. et
quinque stulte utreq: tamenur¬
gin es quia utraq continentia est
quamuis diuerso fomite gaudeat.
łampade sautem su it quimanibus
portantur opera. qu secundum
istam continentiam fiunt: Dictum
estautem. luceato peraura coram
hominibus. Omnes uero acceperunt
lam padessuas. et uenerunt obuiam
sponso: Intellegendum estergo xp̃i
nomine censeriꝰ dequibus agitur
Nonenimpossunt quixpĩaninon st
sponsoxpo uenire obuiam. Sed quin¬
q: fatuȩ acceptis lampadibus suis
non sumpserunt oleum secum Mul¬

Expanded text:
magna cautio est adhibenda. Videmagna cautio est adhibenda. Videtur itaque mihi quinque uirgines significare quinquepertitam continentiam a carnis inlecebris. continendus est enim animi appetitus a uoluntate oculorum, a uoluntate aurium, a uoluntate olfaciendi, gustandi, tangendi. sed quia ista continentia partim coram deo fit, ut illi placeatur interiori gaudio conscientiae, partim coram hominibus, tantum ut gloria humana; capiatur, quinque dicuntur sapientes et quinque stultae, utraeque tamen uirgines, quia utraque continentia est, quamuis diuerso fomite gaudeat. lampades autem sunt, quia manibus gestantur, opera, quae secundum istam continentiam fiunt. dictum est autem: luceant opera uestra coram hominibus. omnes uero acceperunt lampades suas et uenerunt obuiam sponso. intellegendum est ergo Christi nomine censeri de quibus agitur. non enim possunt qui christiani non sunt sponso Christo uenire obuiam. sed quinque fatuae acceptis lampadibus suis non sumserunt oleum secum. mul
Abbreviated transcription (Latin):
que turgines dicentes Dnẽ dñẽ a peri
nobis: Atillerespondens: A men
dico uobis nesciouos. Vigila teergo
qui a nescitis diemnequehoram: Decem
utiq uirginum quod quinque ad mit¬
tuntur: quinque excluduntur. bono¬
rum et malorum discretionem signi
ficat: Qua propter uirginicatis nõmen
honorabileest quurreceptis ex clusisq
communeest. Deinde quid sibiuult
numerus in utraq parte quinarius.
Quic quidautem significatoleum mi¬
rumuidetur quod sapientes petenti¬
buis non communicant. Cum et inui¬
derefasnonsit. easq: itaperfectest
ut absponso recipiantur Quondini¬
nificatur et misericor desesseo poi¬
teat ad prestandum ex eo queed ha¬
bent praescribente illa sententia
eiusdem dñi dicentis omnipotenta
te tribue. Quidestautem quod pos¬
set dando sufficere utrisque htico
maxinie augent questionis difficiul¬
tatem quamꝰ quam et cetera. Diligen¬
ter consideria ut omnia in unamra¬
tionem concurrant. nilq inunam
partem dicantur quodimpediataliã

Expanded text:
quae virgines, dicentes: Domine, Domine, aperi nobis. At ille respondens ait: Amen dico vobis, nescio vos. Vigilate ergo, quia nescitis diem, neque horam . Decem utique virginum quod quinque admittuntur, quinque excluduntur, bonorum ficat. quapropter si uirginitatis nomen honorabile est, cur receptis exlusisque commune est? deinde quid sibi uult numerus in utraque parte quinarius? quidquid autem significat oleum, mirum uidetur, quod sapientes petentibus non communicant, cum et inuidere fas non sit eas quae ita perfectae sunt, ut ab sponso recipiantur, quo nomiChristus significatur, et misericordes esse oporteat ad praestandum ex eo quod habent, praescribente illa sententia eiusdem domini dicentis: omni poscenti te tribue. quid est autem, quod posset dando non sufficere utrisque? haec maxime augent quaestionis difficultatem, quamquam et cetera diligenter considerata, ut omnia in unam rationem concurrant nihilque una parte dicatur, quod impediat aliam,
Abbreviated transcription (Latin):
renarum caligines uanitatum. etabom¬
nis qualor einiquitatis interiores oculi
tergeantur. ut serenus intuitus. tanta
diuisi onepascatur. Ad hocenim pro¬
mereudum. illud intellegimus pertine
lectissimi non cuius libet consensionis
nec qualicumq: concordi&est. sed illius
dequaa postolus dicit Pacem habete
et indiscrete similitudi nes animorum
non ueraciter sibiuindicant sinon cumdi
uoluntate concordant. extradignita¬
tempacissunt in probarum parilitates cu¬
piditatum foedera scelerum et pacrau
tiorum: A mormundi cum di amorin
non congruit. nec adsocietatem filiorum
d peruenit. qui sea carnali generatione
non diuidit. quiautem sempermente
cum do sunt solliciti serua reunitatem sp̃s
inuinculo pacis. numquam ab aeterna
legedissentiunt fidelioratione dicentes:
fiatuoluntastua sicut in calo et interra:
Hisunt pacifici hibene unanimes scaeq
concordes uocandi. ae terno nomine filui

Expanded text:
terrenarum caligines vanitatum, et ab omterrenarum caligines vanitatum, et ab omni squalore iniquitatis oculi tergantur interiores, ut serenus intuitus tanta Dei visione pascatur. Ad hoc enim promerendum illud intelligimus pertinerlectissimi, non cujuslibet consensionis, nec qualiscumque concordiae est, sed illius de qua dicit Apostolus: Pacem habete et indiscretae similitudines animorum non veraciter sibi vindicant, si non cum Dei voluntate concordant. Extra dignitatem hujus pacis sunt improbarum parilitates cupiditatum, foedera scelerum et pacta vitiorum. Amor mundi cum Dei amore non congruit, nec ad societatem filiorum Dei pervenit, qui se a carnali generatione non dividit. Qui autem semper cum Deo mente sunt solliciti servare unitatem spiritus in vinculo pacis , 372 numquam ab aeterna lege dissentiunt, fideli oratione dicentes: Fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra . Hi sunt pacifici, hi bene unanimes, sancteque concordes, vocandi aeterno nomine filii
Abbreviated transcription (Latin):
riatua. et hisquaeamas sinefine poti¬
eris et qm̃ tibi perele mosinam om¬
namunda sunt. ad eam quo queb eatitudi¬
nem quae consequenter est promissa per
dilectissimi cuitantum premium prae¬
paratur: Quid ergo est habere cormun¬
lum nisieis quae sũ pradictȩ sunt stude¬
um reuirtutibus. Vider eautem dm̃
quantesit beatitudinis quaemens con¬
cipere. quaclinguaualeat explicare
ertamen hoc consequetur cumtransfor¬
mabitur humananatura. ut non iam
perspeculum neque in enigmate sed
faciead faciem ipsam quamnullus ho¬
minum uiderepotuit sicutiest. uideat
deitatem. Et quod oculus non uidit
nec auris audiuit nec in corhominis as¬
cendit. perineffabilem gaudium aet̃ne
contemplacionis obtineat. Merito
haecbeatitudo: cordis promittitur puri¬
tati splendorem enĩ luminis ueri sor¬
des acies uiderinon poterit. Et quod
eritiocunditas mentibus nitidis. hocerit
paenamaculosis Declinenturer goter

Expanded text:
ria tua, et iis quae amas sine fine potiria tua, et iis quae amas sine fine potieris. Et quoniam 371 tibi per eleemosynam omnia munda sunt, ad eam quoque beatitudinem, quae consequenter est promissa, perdilectissimi, cui tantum praemium praeparatur. Quid ergo est habere cor mundum, nisi eis quae supra dictae sunt studere virtutibus? Videre autem Deum quantae sit beatitudinis, quae mens concipere, quae lingua valeat explicare? Et tamen hoc consequetur, cum transformabitur humana natura, ut non jam per speculum, neque in aenigmate, sed facie ad faciem , ipsam quam nullus hominum videre potuit , sicuti est, videat Deitatem: et quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit , per ineffabile gaudium aeternae contemplationis obtineat. Merito haec beatitudo cordis promittitur puritati. Splendorem enim veri luminis sordens acies videre non poterit; et quod erit jucunditas mentibus nitidis, hoc erit poena maculosis. Declinentur igitur
Abbreviated transcription (Latin):
ret. sihibil deeius suauitate gustassec:
Audiendo autem dicentem sibi prophe¬
ticum spm̃: Eusta teetui dete quam sua¬
uis est dñs. Accepit quandam superne
dulcedinis portionem. et in amorem
castissime uoluntatis ex arsit. ut sprecis
omnibus temporalibus ad edendam bi¬
bendamq: iustitiam toto accenderet
affectu: Et illius primimandati ad pre¬
henderet ueritatem dicentis: Diligis dnm̃
dm̃tuum ex toto cordetuo etextota
mentetua. et extotauir tutetua: Qm̃
nihilestaliud diligeredm̃. quamamare
iustitiam: Deniquesicut illic dilectioni
di proximicura subiungitur: Ita et hic
desiderio iustitiae uirtus misericordiae
copulatur et dicitur beatimisericor
qualium disciplinarum artibus atque
premia uoceris intellegere. Miseri¬
cordem te misericordia. iustum uult
eẽ iustitia. Et increatura sua crea¬
tor appareat. et inspeculo cordis hu¬
maniperlineas imitationis expressa
diimago resplendeat. secura esto
operantium fides. aderuntibi deside¬

Expanded text:
ret, si nihil de ejus suavitate gustasset. ret, si nihil de ejus suavitate gustasset. Audiens autem dicentem sibi propheticum spiritum: Gustate et videte, quoniam suavis est Dominus , accepit quamdam supernae dulcedinis portionem, et in amorem castissimae voluptatis exarsit, ut spretis omnibus temporalibus, ad edendam bibendamque justitiam toto accenderetur affectu, et illius primi mandati apprehenderet veritatem dicentis: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota mente tua, et enihil aliud est diligere Deum quam amare justitiam. Denique sicut illi dilectioni Dei, proximi cura subjungitur, ita et huic desiderio justitiae virtus misericordiae copulatur, et dicitur: CAP. VII. qualium disciplinarum artibus ad quae praemia voceris intellige. Misericordem te misericordia, justum vult te esse justitia, ut in creatura sua Creator appareat, et in speculo cordis humani per lineas imitationis expressa Dei imago resplendeat. Secura est operantium fides, aderunt tibi deside