comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
agrũuͦ qͥ colebatur. Nam rus ẽ: quo
mel. qͦ lac. qͥ mel qͦ petus haberi potest.
NIñ rusticus nominatur. Hec agͥs¬
tium pina ⁊ ociosa felicitas. Seges ager
t. in quo scritur. uñ⁊ iutgiliꝰ. Iua se¬
gi demum uotis respõdit aueti agͥele
Cum pascuus ager dictusqͥ a dtuiso¬
reddit. Arcifinius ager ẽ. dictus qͥ acer¬
tis lincarum mensuris ñ contiiet᷑. s at¬
centur fines ciꝰ obiectu fluminum. mon¬
tummi. arboꝵ. Uñ ⁊ his agͥs nichil subsici¬
uorum interuenit. Noualis ager ẽ.
ꝑrimum ꝓscissus. siue qr alcernis an¬
nis udcat nouandarum oͥ uirium ca¬
usa. Noualia enim semed fructu crũt
& semel uacua. squalidus ager qͣsi ex¬
colidus qͦdiam acultura exierit. sic̃ ex¬
consul qͦd a consulatu discesseritꝰ. bligi¬
nosus ager: est semp humidus. Nam
humidus dt̃. qui aliqñ ficcatusi. Uligo
enim humor t̃it ẽ. naturalis. ab ca
nunquam tecedens. Subsciuia st̃ ppͥ

Expanded text:
agrum vero, qui colebatur. Nam rus est, quo agrum vero, qui colebatur. Nam rus est, quo mel, quo lac, quo pecus haberi potest. Unde et rusticus nominatur. Nam haec rusticorum prima et otiosa felicitas. Seges ager est, in quo seritur. Unde et Virgilius: Illa seges demum votis respondet avari Agricolae. Compascuus ager dictus, qui a divisoreddit. Arcifinius ager dictus est qui a certis linearum mensuris non continetur, sed arcentur fines eius obiectu fluminum, montium, arborum; unde et in his agris nihil subsicivorum intervenit. Novalis ager est primum proscissus, sive qui alternis annis vacat novandarum sibi virium causa. Novalia enim semel cum fructu erunt et semel vacua. Squalidus ager quasi excolidus, quod iam a cultura exierit; sicut exconsul, quod a consulatu discesserit. Uliginosus ager est semper uvidus. Nam humidus dicitur qui aliquando siccatur. Uligo enim humor terrae est naturalis, ab ea numquam recedens. Subseciva sunt pro
Abbreviated transcription (Latin):
de agris. .xiii.
latine appellari drͦ. co qd inco
agatur aliquid. dlii agrum exgreco
nominari manifestius credunt. Uñ
& tulla te coragros dr̃. Hilla a uallo
i aggere terie nuncupata qͦo ꝓlini¬
tite consticui solet. Possessiones sũt
agri late ꝑatentes publici pͥuatiq qͥs
mnitio ñ mancipatione. s quisqi ut
potuit occupauit atq possedit uñ
et nuncupate. fundus dictus qͦd eo
fundatur. uł stabiliatur pactimo¬
nium. fundus aut̃ ⁊ urbanum edifi¬
cium ⁊ rusticum intelligendum est
nis patrifamilias maxime p̃uidet᷑.
lo cepant ut p̃de nomine habebãt
Omnis aut̃ ager. ut uarro docet. qua¬
Arifarius diuidr̃. Aut enm aruus c̃
ager .i. sationalis. aut consitus .i. aptꝰ
arborib. aut pascuis qui herbis cm̃
it animalibus uacat. qut sloreus qͦ
siñt horti apib congruentes et florib
quod etiam uirgiliꝰ in quatuor libror
georgicoꝵ secutas c̃. Rura ueteres inor¬
cultos agͦs dicebant .i. siluas ⁊ pascua

Expanded text:
De agris. Ager Latine appellari dicitur eo quod in eo agatur aliquid. Alii agrum ex Graeco nominari manifestius credunt. Unde et villa Graece †coragros† dicitur. Villa a vallo, id est aggere terrae, nuncupata, quod pro limite constitui solet. Possessiones sunt agri late patentes publici privatique, quos initio non mancipatione, sed quisque ut potuit occupavit atque possedit; unde et nuncupati. Fundus dictus quod eo fundatur vel stabiliatur patrimonium. Fundus autem et urbanum aedificium et rusticum intellegendum est. us patrifamilias maxime praevidetur, llo ceperant, ut praedae nomine habebant. Omnis autem ager ut Varro docet quadrifarie dividitur: aut arvus est ager, id est, sationalis; aut consitus, id est, aptus arboribus; aut pascualis, qui herbis tantum et animalibus vacat; aut floreus, in quo sunt horti apibus congruentes et floribus. Quod etiam Virgilius in quarto libro Georgicorum secutus est. Agri autem nocultos agros dicebant, id est, silvas et pascua:
Abbreviated transcription (Latin):
media astas aptatur. & iñ armentumqͥ
media hasta religatur. ut iaculitur. Da¬
ua ẽ qualis fuit herculis. dicta qͦd sit di¬
uis ferreis inuicem religata. et ẽ cubito si¬
mis facta in longitudine. hec a cacheia
quam oratius caianidicit. Est enim gal
lici teli genus. ex mat̾ia quã marunt l̾̃ca
q̃ iactu quidẽ ñ longe ꝓpt̃ grauitatem tuo

Expanded text:
mediis hastis aptatur: et inde amentum quod media hasta religatur ut iaculetur. Clava est qualis fuit Herculis, dicta quod sit clavis ferreis invicem religata; et est cubito semis facta in longitudine. Haec et cateia, quam Horatius caiam dicit. Est enim genus Gallici teli ex materia quam maxime lenta, quae iacta quidem non longe pr
Abbreviated transcription (Latin):
Teutonco tria soliti toiq̃re catheias. un
oeas bispani  galli cautanos uocant
falarica ẽ. telum in gens. torno factũ.
hñs ferrum cubitale & rotunditatem
celo pugnatur de turribuo. qd dici falsas¬
manifestum ẽ. Itiuenalis. Consulis ante
falaricam lucanus dic neciis. mita toni¬
falarica neruis. birgilius uͦi ait turnsima¬
iaculorum atq telorum a torquendo. ł
emittendo nocata: de quib lucanꝰ. Signa
pares aquilas. od pila ininancia pilis. Cuiꝰ
echimologiam a potoy: thelopben. quicͥ
ra uersat. Ee aut̃ telum a longitudine
dictii. uni ⁊ mustelum dicamꝰ. qͥo longicis
¶quã mos¬
Cuspis hastilis amentata. acespite dictꝰ

Expanded text:
Teutonico ritu soliti torquere cateias. Unde et eos Hispani et Galli tautanos vocant. Falarica est telum ingens torno factum, habens ferrum cubitale et rotunditatem telo pugnatur de turribus, quas dici manifestum est. Iuvenalis6, 589: Consulis ante falaricam Lucanus dicit nervis mitti tortifalarica nervis. Vergilius vero ait Turnum maiaculorum atque telorum a torquendo, vel emittendo, vocatae. De quibus Lucanus1, 7: Signa pares aquilas et pila minantia pilis. Cuius etymologiam, apo tu teloten, quicquid autem telum a longitudine dictum, unde et mustelam dicimus, quod longior sit quam mCuspis hastilis amentata, a cespite dictus
Abbreviated transcription (Latin):
alia metalla reptus ẽ. cinꝰ pꝰ ea uersa ẽ mob¬
ꝓbrium species. slã uñ pͥotm telł tractabat ͦ
iñ mͦ cruor e ffundit᷑. Nullum aut̃ corpuscã
densis interse coherentib ⁊ implicitis elem̃¬
tis ꝙͣ ferrum. Uñ in ẽ illi duritia cũ frigire
ferri aut̃ metallum pent lrbiq repit᷑. s ex
omnibus gem̃ib palma serico ferro dati. Scus
em hoc cum uestib suis pellibꝰq mittãs
Sedã particio neq alia gña ferri ex incra
acie temꝑantur. Ect̾is enim ad miscitur
mollior complexus. Sifferentia ferriplu¬
tima. iprͣ terre genus. Nam aliud molle
plumbo q uicuitim rotarum ⁊ clatioꝵ.
usibus aptum. aliud fragile ⁊ crosum. culct
terre ꝯueniẽs aliud b̾nitate sola placit cla¬
us q caligariis aliud rubiginẽ celetiꝰ sc̃c̃ t
ẜtricture nocant᷑ he cõ qͥd si in aliis inccał¬

Expanded text:
alia metalla repertus est. Cuius postea versa in opprobrium species. Nam unde pridem tellus tractabatur, inde modo cruor effunditur. Nullum autem corpus tam densis inter se cohaerentibus et inplicitis elementis quam ferrum; unde inest illi duritia cum frigore. Ferri autem metallum pene ubique reperitur, sed ex omnibus generibus palma Serico ferro datur. Seres enim hoc cum vestibus suis pellibusque mittunt. Secunda Parthico; neque alia genera ferri ex mera acie temperantur; ceteris enim admiscetur mollior conplexus. Differentia ferri plurima iuxta terrae genus. Nam aliud molle plumboque vicinum, rotarum ut clavorum usibus aptum; aliud fragile et aerosum, culturae terrae conveniens; aliud brevitate sola placet clavisque caligariis; aliud rubiginem celerius sentit. Stricturae vocantur hae omnes, quod non in aliis meta
Abbreviated transcription (Latin):
ita .I. Baria id est grauis linea. a sũmo
ospomene id ẽ circũflextis. linea de acuco
& graui facta expͥmittr ita. ¶.Macioᷤ
io est longa uirgula. iacens est ita.
iacens est ita . 6. I fen ibẽ. coniunctio.
quia duo uerba cõnectit subiecta uirgu¬
la. u̾sui circũ plexa: fit ica. D. Diastole
id ẽ distinctio quȩ contraria separat. dex¬
tra pars circuli siposita u̾sm fit ita. ¶.
Apostrofas pars item circuli dextera. &
ad sũmam licterã apposita fit ita. O. qͦ
nota ostendit᷑ deesse insermone ultima
uocalis. ut tribunal ꝓtribunale. Dasia
qd̃ interp̾tat᷑ aspiracio. id est ubi .Ni. lic¬
tera pom debet tali figura notatur.E.
Psyle qd̾ incerp̃tat᷑ siocitas siue purã. id
ẽ. tibi. N. liccera eẽ. non debet tali nota
ostendit᷑. I. Quoꝵ duoꝵ accentuum si¬
guram latini exipsa littera aspinicioniꝰ
fecerant. Unde si coniungas has: fecis¬
ti eandem aspirationis notam. Rursũ

Expanded text:
ita:  ́.o βαρεῖα, id est gravis, linea a summo ita:  ́.o βαρεῖα, id est gravis, linea a summo σπωμένη, id est circumflexus, linea de acuto et gravi facta, exprimitur ita: ˆ. Μακρός, id est longa, virgula, iacens est ita: iacens ita:  ̆. Ὑφέν, id est coniunctio, quia duo verba conectit, subiecta virgula versui circumflexa, fit ita: . Diastole, id est distinctio, quae e contrario separat, dextra pars circuli supposita versui, fit ita: . Apostrophus pars item circuli dextra et ad summam litteram adposita, fit ita: , qua nota deesse ostenditur in sermone ultima vocalis, ut 'tribunal' pro 'tribunale'. Δασεῖα, quod interpretatur aspiratio, id est ubi H littera poni debet, tali figura notatur: . ψιλή, quod interpretatur siccitas, sive purum, id est, ubi H littera esse non debet, tali nota ostenditur: . Quorum duorum accentuum figuram Latini ex ipsa littera aspirationis fecerunt. Unde si coniungas has, fecisti eandem aspirati
Abbreviated transcription (Latin):
ga ut ars. accutũ accentũ habebit: si
uero naturalit̾ longa. ut res. circũflex¬
naturalit̾ longam habet ⁊ ultimã bre¬
uem. circũ flectitur: ut musa. Alit̾
mediã breuem habet ut tybia: tuno
pͥmam accumꝰ. si uero naturalit̾ lon¬
gam habet secłam. & tiltimã breuẽ.
ut romanꝰ: tunc mediã circũflectimus.
Tetrasillaba aucẽ pars orationis & pen¬
tasillaba. ratione trisillabarũ retinent᷑.¬
Grauis aocentꝰ cum uno accentu poni
potest indictione una. cã utrisq nunꝗͣ
ut catullus. Incõposita dictione unꝰ ac¬
centꝰ est. ut armipotens omĩpotens. Ac
cas ursus: uł ꝓpter ꝓnunciationẽ ne di¬
cas meta breuiter ⁊ non ꝓducte meta: tib
discernende ambiguitatis causa. ut ergo.
Nam cum ꝓducit᷑ go: causam significat.¬
tuum. decem sunt: quȩ a graminaticis
ꝓ uerboꝵ. distinctionib appomnt᷑. Oxi¬
a to ẽ. acutꝰ accentus: linea. a sinistra
parte indextera parte sursum ducta fit

Expanded text:
ga, ut 'ars', acutum accentum habebit. Si ga, ut 'ars', acutum accentum habebit. Si vero naturaliter longa, ut 'res', circunaturaliter longam habet et ultimam brevem, circumflectitur, ut musa, aliter mediam brevem habet, ut tibia, tunc primam acuimus: Si vero naturaliter longam habet secundam et ultimam brevem, ut romanus, tunc mediam circumflectimus. Tetrasyllaba autem pars orationis et pentasGravis accentus cum uno accentu poni potest in dictione una, cum utrisque nunquam, ut Catùllus. In composita dictione unus accentus est, ut armipotens, omcas ursus; vel propter pronunciationem, ne dicas meta breviter et non producte meta; vel discernende ambiguitatis causa, ut ergo, nam cum producittuum decem sunt, quae a grammaticis pro verborum distinctionibus adponuntur. Ὀξεῖα, id est acutus accentus, linea a sinistra parte in dexteram partem sursum ducta, fit
Abbreviated transcription (Latin):
ccentus qui grece ꝓsodia đr.
ex greco nomen accepit. Nã
grece pros: latine ad: oden grece lati¬
bo adu̾bum expressum est. Lacini au¬
tẽ habent ⁊ alia nomina. Nam ac¬
centꝰ ⁊ tonos ⁊ teuores dicunt. qr ibi
sonis crescit & desunt. Aocentꝰ aut̃
dictus qr uixta cantũ sit: sicut adu̾¬
bium qr uixta uerbum ẽ. Acutꝰ aocen¬
tus dictus. qd̾ acuat erigat sillabam:
grauis qd̃ depͥmat ⁊deponat. Est e¬
mi concrariꝰ acuico. Circũflexus. qͥa
de a cuto & graui constat. Incipiens e¬
nim ab accuto ingrauẽ desinit. atq
ita dum ascendit ⁊ descendit: circum¬
flextis efficitur. Acutꝰ autẽ & circũflex¬
us similes sunt. Nam uterq leuat sil¬
labam. Gitiuitis contiriꝰ uidet᷑ ambobꝰ.
Nam semꝑ depͥmit sillabas cũ illi leue¬
nt: ut unde uenit titan. & nox ubi si
dera condit. Unde: hic grauis est. Mi¬
nus enim sonat qũa acutꝰ ⁊ circũflexus.
Monosillaba autẽ pars orationis sina¬
curalit̾ breiis ẽ. ut uir. aut positione lõ¬

Expanded text:
ccentus, qui grece prosodia dicitur, ex greco nomen accepit. Nam pros grece, latine ad, oden grece, latibo ad verbum expressum est. Latini autem habent et alia nomina. Nam accentus et tonos et tenores dicunt, quia ibi sonus crescit et desinit. 2. Accentus autem dictus, quod juxta cantum sit, sicut adverbium, quia juxta verbum est. Acutus accentus dictus, quod acuat et erigat syllabam. Gravis, quod deprimat, et deponat, est enim contrarius acuto. Circumflexus, quia de acuto et gravi constat: incipiens enim ab acita, dum ascendit et descendit, circumflexus efficitur. Acutus autem et circumflexus similes sunt; nam uterque leuat syllabam. Grauis contrarius uidetur ambobus; nam semper deprimit syllabas, cum illi leuent, ut Vnde uenit Titan et nox udera condit. 'Unde' hic gravis est. Minus enim sonat quam acutus et circumflexus. Monosyllaba autem pars orationis si naturaliter brevis est, ut 'vir', aut positione lon
Abbreviated transcription (Latin):
ibi corꝑa absumantar. sarcia enuim g̾t
caro. fagos comedere dr̃ Alausolea st
sepulchra seu monumenta regum. amu¬
soleotege egyptiorum dicta. Nam eo de¬
functo uror cius mire magnituduns
pulchtitudinis extiurit sepuldirum in
tantum ut usq hodie oĩa mouumenta
p̃ciosa ex nomine eius mausolea nunci¬
pentur. Piramides genus sepulchrorum
quadratum et fastigiatum ult᷑ omutu
celsitattm que fieri manu possit. Usi ꝙ
mensuram umbrarum egresse. nullam
pr̃e umbram dicuntur. Tali aut̃ edifico
surgunt. ut a lato incipiant. ⁊ in angub
has egyꝑtus ht̃. Apud maiores enim. ꝑ¬
centes aut sub montibus atit in moncil
sepeliebantur. Iñ tractum ẽ. ut suꝑ ca
clauera aut ꝑtramides sierent. qut n¬
gentes columpne collocarentusdi
asa est edificis tusticis. ii.

Expanded text:
ibi corpora absumantur; σάρξ enim Graece caro, φάγεῖν comedere dicitur. Mausolea sunt sepulchra seu monumenta regum, a Mausoleo rege Aegyptiorum dicta. Nam eo defuncto uxor eius mirae magnitudinis et pulchritudinis extruxit sepulchrum in tantum ut usque hodie omnia monumenta pretiosa ex nomine eius Mausolea nuncupentur. Pyramides genus sepulchrorum quadratum et fastigiatum ultra omnem excelsitatem quae fieri manu possit, unde et mensuram umbrarum egressae nullam habere umbram dicuntur. Tali autem aedificio surgunt ut a lato incipiant et in angusto Hos Aegyptus habet. Apud maiores enim potentes aut sub montibus aut in montibus sepeliebantur. Inde tractum est ut super cadavera aut pyramides fierent, aut ingentes columnae conlocarentur. De aedificiis rusticis .
Abbreviated transcription (Latin):
tres: id est armonica. richinica. me¬
nis acutum et grauem. Rathmica ẽ que
iecuriit incursionem uerborum. utrum
benc sonus an male cohereat. Metrica ẽ.
que mensuram diuersorum metrorum
probabili ratione cognoscit. ut uerbigra
erdicum. iambicum. elogiacum. & cetera.
De triformi musice diuisioneu.
Dominem autem sonum que mate¬
ries cantilenarum est: triformem
constat ẽẽ naturam. Prima ẽ armonica.
que ex uocum cantib constat. Sccła or¬
ganica. que ex flatu consistit. Terciarato¬
mica. que pulsu digitorum mimeros it¬
cipit. Nam aut uoce editur sonus sicut
ꝑ fauces. aut flatii sicut ꝑ tubam. aut
tibiam. aut pulsu sicut ꝑ cytharam:
aut ꝑ quodlibet aliud quod ꝑcutiendo
canorum est. De prima diuisione

Expanded text:
res: armonica – rithmica – menis acutum et grauem. Rithmica est quae requirit incursionem uerborum, utrum bene sonus an male cohaereat. Metrica est, quae mensuram diversorum metrorum probabili ratione cognoscit, ut verbi gratia heroicon, iambicon, elegiacon, et cetera. De triformi Musicae divisione . Ad omnem autem sonum, quae materies cantilenarum est, triformem constat esse naturam. Prima est harmonica, quae ex vocum cantibus constat. Secunda organica, quae ex flatu consistit. Tertia rhythmica, quae pulsu digitorum numeros recipit. Nam aut voce editur sonus, sicut per fauces, aut flatu, sicut per tubam vel tibiam, aut pulsu, sicut per citharam, aut per quodlibet aliud, quod percutiendo canorum est. De prima divisione
Abbreviated transcription (Latin):
ra fidibꝰq canoris. Quasi dicat repar¬
ua & breui idẽ. si ille cychara fretus:
ego pietate. De prosa xxu

Expanded text:
ra fidibusque canoris; quasi dicat, re parva et brevi, id est, si ille cithara fretus, ego pietate. De prosa
Abbreviated transcription (Latin):
lant enim ualles humide nebulas. &
suiit nubes. Iñ nubilam iñ mues. Ne¬
bule autẽ una pccunt cum sciunasẽ
summa cum nubilum. Caligo umbra
ligo qͦs maxime acris calore gignat. łe¬
nebit dicunt᷑ quor teneant umbras.
Nichil antẽ sũt itnebre. s ipła lucis ab¬
sñtia tenbre dicunt᷑. sic̃ silatium ñ ali

Expanded text:
lant enim valles humidae nebulas et fiunt nubes; inde nubilum, inde nives. Nebulae autem ima petunt cum serenitas est; summa, cum nubilum. Caligo umbra ligo quod maxime aeris calore gignatur. Tenebrae dicuntur quod teneant umbras. Nihil autem sunt tenebrae, sed ipsa lucis absentia tenebrae d
Abbreviated transcription (Latin):
qlo ccs cequod aquas stringat o mi¬
hes dissimet. Est enim gelidus uentꝰ c siocͥ
dem et horens qui abipborcis montib
trionat uentorum. frigioa ꝙ siocaẽ:
anstralium humida & calida. Ex omĩb
anẽ uentis duo cardinales sunt. septẽ¬
trio ꝙ anster. Ethesie autẽ flabra abui¬
lonis sunt: quib nom̃ inditumẽ quod
certo an tempore flatus agere incipiũt.
antam cursum rectum aborta inqgyp¬
tum serunt: quib auster contrarius ẽ
Duo sunt autẽ extrahos ubiꝙ sp̃s ma¬
gisquam uenti. aura et altanus. Anta
ab aere dicta quasi acria: quod lenissit
motus actis. Agntat̾ enu aerrauram
ab alto. idc̃ mari uocatus. Nlam alterẽ.
flatus inripis: quemdixim̃ aurã. Nart
auraterra e T̃urbo ẽ uolubilitas uen¬
corum. Et turbo dictꝰ a terra quotienz
uentus consurgit ꝙ t̾ram incircuitum
pestate. aut abstatu celi quȩ amagni¬
tudine sui multis diebi oritur. uer¬
no autem & autumali tempore quã
marime fiunt tempestates. qñnpl¬

Expanded text:
quilo dictus eo quod aquas stringat et nubes dissipet; est enim gelidus ventus et siccus. Idem et Boreas, quia ab Hyperboreis montibus trionalium ventorum frigida et sicca est, australium humida et calida. Ex omnibus autem ventis duo cardinales sunt: Septentrio et Auster. Etesiae autem flabra Aquilonis sunt, quibus nomen inditum est quod certo anni tempore flatus agere incipiunt; autem cursum rectum a Borea in Aegyptum ferunt, quibus Auster contrarius est. Duo sunt autem extra hos ubique spiritus magis quam venti: aura et altanus. Aura ab aere dicta, quasi aeria, quod lenis sit motus aeris. Agitatus enim aer auram ab alto, id est mari, vocatus. Nam alter est flatus in ripis quem diximus auram; nam aura terrae est. Turbo est volubilitas ventorum; et turbo dictus a terra, quotiens ventus consurgit et terram in circuitum pestate"; aut ab statu caeli, quia magnitudine sui multis diebus oritur. Verno autem et autumnali tempore quam maximae fiunt tempestates, quan
Abbreviated transcription (Latin):
abeo flat .i. aboriente: ẽ enim comtunctu
subsolano. Uulturmis co quod alto touet.
de quo lucretius. Aititonans nulturms
pe auster. sulmnne pollens. Auster ab hau¬
riendo aquas uocatus. unde & crasstm
aerem facit. ce nubila mutrit. hic g̃con
ius appellat᷑ ꝓpter quoꝵ interdum corrũ¬
pat acrem. Nam pestañtiam que epre
cupto aere nascitur. auster slans inrdliqͣs
regiones trausmmint. Si sic̃ auster pestilñti¬
am gignit: sic aquilo repcllit. ¶nroatister
dictus. quod erina parte habeat curum.
caaltera austrum. Austroafricus quod
unctus sit hinc & inde austro et affrro.
p̃e et libonochus. quod sit o lips. hineret
inde nochus. Tephyrus go nomine ap¬
pellatus. co qͦd flores  gemina ciusflatus
uuificentur: hic latinc fauonius dñ ꝓpt᷑
appͥa regione uocatus. in affrica enim

Expanded text:
at, id est ab oriente. Est enim conjunctus Subsolano. Vulturnus vocatur, quia alte tonat; de quo Lucretius: Altitonans Vulturnus, et Auster fulmine pollens. Auster ab hauriendo aquas vocatus, unde et crassum aerem facit, et nubila nutrit. Hic Graece νότος appellatur, propter quod interdum corrumpat aerem. Nam pestilentiam, quae ex corrupto aere nascitur, Auster flans in reliquas religiones transmittit; sed sicut Auster pestilentiam gignit, sic Aquilo repellit. Euroauster dictus, quod ex una parte habeat Eurum, et ex altera Austrum. Austroafricus, quod junctus sit hinc inde austro et Africo. Ipse est et Libonotus, quod sit ei Libs hinc, et inde Notus. Zephyrus, Graeco nomine appellatur, eo quod flores et germina ejus flatu vivificentur. Hic Latine Favonius dicitur, a propria regione vocatus; in Africa enim
Abbreviated transcription (Latin):
ndissima inte humane elenĩta: ign sto
aqua. Unigͣnit᷑ dampuantur quilirig no
& aqua mirrilicitur. aquaru as¬
tam eectris omnib impat. Aque eulm
elum temꝑant. terram fecundant ae¬
rem exhalationib. stus incorporant sc.¬
dunt insullum. & celum sibi nendicant.
Quid erim mirabilius aquis. inglostan¬
abus: Paruiat in tantam ꝓuenise alt
uidinem rapuint & sccum piscim et¬
amia: eissuso ominum iitra nastenti¬
uin. causa susti stuges gignunt. arbo¬
itrgunt. pctrata abliuuit. potum cunc¬
asanmantib cribuiunt. de diu̾sitate a qͦ¬

Expanded text:
dissima vitae humanae elementa ignis et aqua; unde graviter damnantur quibus ignis et aqua interdicitur. Aquarum elementum ceteris omnibus imperat. Aquae enim caelum temperant, terram fecundant, aerem exhalationibus suis incorporant, scandunt in sublime et caelum sibi vindicant. Quid enim mirabilius aquis in caelo stantibus? Parum sit in tanitudinem; rapiunt et secum piscium examina; effusae omnium in terra nascentium causa fiunt. Fruges gignunt, arbotergunt, peccata abluunt, potum cunctis animantibus tribuunt. De diversitate a
Abbreviated transcription (Latin):
gen mnoshine in uentorũ spł. Subsolaruꝑ
alattir dextro uulturnim ht̃. aleuotu¬
rum. Anster adexiris eumanstrũ. a stm¬
stris austroasricum. Fauonius a partedet¬
tra asricni alechuum. Poero septem¬
tor alextris circium. asinstris aquiloneͤ
curumgunt. quorũ nomina ppͥis excar.¬
si signata Nlamsubsolamis uocat

Expanded text:
tus. Subsolanus a latere dextro Vulturnum habet, a laevo Eurum: Auster a dextris Euroaustrum, a sinistris Austroafricum: Favonius a parte dextra Africum, a laeva Corum: porro Septentrio a dextris Circium, a sinistris Aquilonem. circumagunt. Quorum nomina propriis causis signat
Abbreviated transcription (Latin):
rantur inuberaesolidant᷑ innuicar
ruptoꝙ acre soliuintur. stex amibe nñ
nenit uocata. et glaties agela et aqua.
quasi gelaties .i. gelata aqua. Geluaũ
terra: cumfuit nax serena. Prina
ẽ matuitim tempis srigus. qui mñ ptu.¬
ma nom̃ accepit. quia sic ignis urit. Pi¬
adsolem ꝑtinet. Namuno sermone

Expanded text:
ur in nube, ac solidantur in nivem, ruptoque aere solvuntur. Nix a nube, unde venit; et glacies a gelu et aqua, quasi gelaquies, id est gelata aqua. Gelus autem terra, cum fuerit nox serena. Pruina est matutini temporis frigus, quae inde pruina nomen accepit quia sicad solem pertinet. Nam uno sermone
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd siat cumsolis obicimur indiꝑ. Estaũ
mouił e mcerta i exsolis circuitu ce ex
motu locoim. Namꝙ quotiens moue.¬
tnur insole nobiscum moueri ndetur.
quia ubicumq uilocotadiis solis obsi.¬
stimus. ꝓm̃illi lumen anserimus. sicet
ing̃di nobiscum umbra  gestus nõs
indet mmitari. Lix ipsa substantia. lum̃
quod aliico manat .i. candor lucis. s hoc
confundunt auocotes. de uencibe .xii.¬
eifrus ẽ aet cõmotꝰ ꝙ eragitanis¬
sa sortius. Piotus antẽ uent̾ qͦd sit uehe

Expanded text:
obicimur radiis. Est autem mobilis et incerta, et ex solis circuitu et ex motu ventorum. Namque quotiens movetur in sole, nobiscum movere videtur; quia ubi quoque loco a radiis solis obstitimus, perinde lumen illi auferimus. Sic et ingredi nobiscum umbra et gestus nostros videtur imitari. Lux, ipsa substantia; lumen, quod a luce manat, id est candor lucis: sed hoc confundunt auctores. De ventis . Ventus est aer commotus et agitatuss parti
Abbreviated transcription (Latin):
nubila facunit. Nam omnum rerum
pollistoignem creat ut inlapidib cerm¬
mus. usinatiritu rotarum. uł insilius
arborum. simli mͦ innubibus ignis.
un⁊ ꝑtius nuibila sant : deinde ig¬
is. Ecuento autẽ os igne sulmina in.
nubib sieri. et impulsu uentorum eniit¬
ti. Ido aut̃ sulminis ignem uim hab̾e
maiorem ad penetrndum quia sub
sulguiz sulgor ce sulmen. fulgur quia
tangit. sulgor quia icendit. & urit.
fulmen quia fundit. Id̾o & cum ter N
radiis fingunturde arcy
⁊ Nybiuoo effectibus...
reus celestis s a¬

Expanded text:
nubila faciunt; nam rerum collisio ignem creat, ut in lapidibus cernimus, vel attritu rotarum, vel in silvis arborum. Simili modo in nubibus fit ignis; unde et prius nubila sunt, deinde ignes. Ex vento autem et igne fulmina in nubibus dicitur fieri, et impulsu ventorum emitti. Ideo autem fulminis ignem vim habere maiorem ad penetrandum, quia subfulgus, fulgor et fulmen: fulgus, quia tangit; fulgor, quia incendit et urit; fulmen, quia findit; ideo et cum ternis radiis finguntur. De arcu et nubium effectibus . Arcus caelestis di
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Prata aut̃ esse que secari possunt
Paludes dicte a pale pastorali dea. qͥd
paleam .i. pabula nuttiant ium̃toꝵ
dicti eoqͥd agri funculis dunsisit᷑
Alensurarum enim bancẽ interrarura
partitione tendiuiturut dimensione
equalitas tencatur. Luites appella¬
ti antiquo uerbo transuersi. Namtnͣs¬
uersa omnia antiqui luna dicebant.
aquo et limina ostiorumi ꝑ q̃ foris uł int̾
itur. et limites qͦd ꝑeas in agros foras eatͤ
Hinc et limus uocabulum. accepit sin¬
gulum. qͦ serui publici cingebantur ob¬
liqua s̾pura. T̃ermi dictiquo t̾re men¬
suras clistingunt. acq declarant. His enĩ
testimonia finum intelligunt᷑. ⁊ agroꝵ
contentio. ⁊ ccrtamen aufcit᷑. Limices
marime in agris duo sc̃. cardo ⁊ decu¬
manus. Cardo ẽ qui aseptencrione di¬
rectus a cardine celi ẽ. Nam sinc dubio
celum uertit᷑ in septemtrionali orbe.
Decumanus c̃ qui aboriente inoccidẽtẽ
ꝑtrausuersum dirigr. quiꝑ eo qͦd formã
xͣ. faciat decumatus ẽ appillatus. Ager

Expanded text:
ret. Prata autem esse quae secari possunt. Paludes dictae a Pale pastorali dea, quod paleam, id est pabula, nutriant iumentorum. dicti eo quod agri funiculis sint divisi. Mensurarum enim lineae in terrarum partitione tenduntur ut dimensionis aequalitas teneatur. Limites appellati antiquoo verbo transversi, nam transversa omnia antiqui lima dicebant; a quo et limina ostiorum, per quae foris vel intus itur, et limites, quod per eos in agros foris eatur. Hinc et limus vocabulum accepit, cingulum quo servi publici cingebantur obliqua purpura. Termini dicti quod terrae mensuras distinguunt atque declarant; his enim testimonia finium intelliguntur, et agrorum contentio et certamen infertur. Limites maximi in agris duo sunt, cardo et decumanus. Cardo est qui a septentrione directus a cardine celi est: nam sine dubio celum volvitur in septentrionali orbe. Decumanus est qui ab oriente in occidentem per transversum dirigitur, qui pro eo quod formam X faciat, decumanus est appellatus; ager
Abbreviated transcription (Latin):
doquium easdem scripturas conuertit:
eloquenter q transsudit. Cuius interpre¬
tatio ełeris antefertur: nam est & u̾boꝵ
tenatior. et ꝑspicuitate sententie clariqꝵ.
atq ut pote a xp̃iano interpretatione

Expanded text:
oquium easdem Scripturas convertit, eloquenterque transfudit. Cuius interpretatio merito ceteris antefertur; nam est et verborum tenacior, et perspicuitate sententiae clarior atque, utpote a Christiano, interpretatio
Abbreviated transcription (Latin):
ẜlisquam cuulebellumẽ. uͥñ solum cinesecitãt
s et cognatr qͥle actum ẽ int̾ cesarem et pompe¬
ium. quando gener et socer dinicauerunt.
Siquidem in hac pugna fr̃ cafre dimicarit. ⁊
patir aduersus filium arma pcetauit. lcmꝰ.
iitrna externa. seruilia. socialia. ꝑiratica.
Nam piratica bella sunt sparsa latronum
manus ꝑ matia inioparonibus leuibus et
sugatibus. si solum natuũ comineatus. s ẽ¬

Expanded text:
Plusquam civile bellum est, ubi non solum cives certant, sed et cognati: quale actum est inter Caesarem et Pompeium, quando gener et socer invicem dimicaverunt. Siquidem in hac pugna frater cum fratre dimicavit, et pater adversus filium arma portavit. 372 Luinterna, externa, servilia, socialia, piratica. Nam piratica bella sunt sparsa latronum manus per maria myoparonibus levibus, et fugacibus, non solum navium commeatus inte
Abbreviated transcription (Latin):
tuntur. uñ ⁊ ille pͥmus cornelius scipio ap¬
pellatus ẽ. qr inforo pat̾ eius cecus innuxꝰ
eo ampullabat. Suꝑ scipionem att̃ aqͥ¬
la sedebat obitidicium qͦd ꝑuictoriam
qͥsi ad suꝑnam magnitudinem accede¬
rent. Iñ ⁊ colore rufo ꝑliniebantur. quafi
iutarentur diuini ignis esfigiem. Su d
sͦi acarnifict contingebant᷑. id eẽ itdicifi
ut ad cm̃ fastigium euecti mediocritats
deletur exercitus. aut in ternitione. aut
disꝑsionem. salustꝰ. Hostes in qͥd opp̾ssi
aut dilapsi forent. Sic ⁊ utrsiq uirgiliꝰ
Internitione submersas q obrue puppes.
ppolia hostium. p̃da. manubie. gxutu
partes. Erida ãpiedendo uocata. Manu

Expanded text:
tuntur. Unde et ille primus Cornelius Scipio aptuntur. Unde et ille primus Cornelius Scipio appellatus est, quia in foro pater ejus caecus innixus eo ambulabat. 375 Super scipionem autem aquila sedebat, ob indicium quod per victoriam quasi ad supernam magnitudinem accederent. 6. Inde et colore rufo perliniebantur, qutur divini ignis effigiem. Quod vero a carnifice contingebantur, id erat indicio, ut ad tantum fastigium evecti mediocritatisdeletur exercitus, aut internecione, aut dispersione. Sallustius: Hostes, inquit, aut oppressi, aut dilapsi forent. Sic et utrumque Virgilius: internecione, ut: Submersasque obrue puppes; Spolia hostium: praeda, manubiae, exuviae, partes. Praeda a praedando vocata. Manu
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmum ẽ uictorie uoctan. Tropbeum
tis ⁊ fuga. Nã abeo qͦd hostem qtus fugass
abexultatione. Plene enm uictoue triu¬
dum plenam ẽ. uictoriam consccutus. Nem̃
oꝑtinut. s fugauit ex̃citum. hec tsi noĩa
scriptores confundunt. Traquillus aut̃
his qui criumphans urbem ingrederetur
triꝑtito udicio honoraret᷑. Nam pͥmum¬
duci de triumpbo concedendo ex̃citum
uidicare solitum erat. sccundosenatum:
tercio populum. Erat aut̃ romanorum
mos: ut triumphantes quadrigis uebe¬
rẽt᷑. ex illo qͦdsoliti sint pͥores duces hoc¬
habitu bellamire. quicumq aut̃ in cõ¬
flictu uicissent. palma atirea coronabã¬
tur. qi palma stipulos ht̃. qui uͦ sineꝰ flu¬
ctu fugientes ꝓstrasset laurea. eo qͦo hec
arbor siue spinis ẽ. slamq ⁊ pͦpurea. ⁊ pal¬
mata toga. criumphantes induebantur
i scipionem cum sceptro inmanu gerebãt.
adimitationem uictorie scipionis. licet
et scipio baculus sit. quo homines inni-¬

Expanded text:
prius est victoriae votum. Trophaeum prius est victoriae votum. Trophaeum tis et fuga. Nam ab eo quod hostem quis fugasset t ab exultatione. Plenae enim victoriae triudum plenam est victoriam consecutus: non enim optinuit, sed fugavit exercitum. Haec tamen nomina scriptores confundunt. Tranquillus Prauod is, qui triumphans urbem ingrederetur, tripertito iudicio honoraretur: nam primum de triumpho duci concedendo exercitum iudicare solitum erat, secundo senatum, tertio populum. Erat autem Romanorum mos ut triumphantes quadrigis veherentur, ex illo quod soliti sint phabitu bella inire. Quicunque autem in conflictu vicisset, palma aurea coronabatur, quia palma stimulos habet. Qui vero sine conflictu fugientem prostrasset, laurea, eo quod haec arbor sine spinis est. 5. Namque et purpuream et palmatam togam triumphantes induebantur, et scipionem cum sceptro in manu gerebant ad imitationem victoriae Scipionis, licet et scipio baculus sit, quo homines inni
Abbreviated transcription (Latin):
aguntur. pugna fuga. uictora pax. Pa¬
cis uocabulum iudr᷑. a pacto sumptũ.
Posterius aut̃ pax accipitur. fedus pͥmũ¬
inuititur. fedus ẽ ꝑax q̃ fit int̾dimicã¬
tes. ł afide. ł asicialib .i. a sacerdotibꝰ dic¬
tum. Per ip̃os enim siebant sidcra. sicut
ꝑseculares bella. Alii fed era dicta putãt
aporca fede ⁊ trudeliter occisa. cuius
moes oꝑtabatur. ei qui apace resilisset.¬
uirgiliꝰ. Et cesa uingebant federa poroi.
seõis partes inducie. Et dicte inducie.
mine regnum scl̃i huius bellis q̃rit᷑
uictoriis ꝓpagatur. uictoria dicta
ius gentium uim ui expellert. nam qͦps
ẽ dolo q̃sita uictorma. Certa aut uicto¬
De aut̃ iocunda uictoria. q̃ ꝑminsa de¬
tͥmenta contingit. Et hoc ẽ qͦo laudat
salustius. ductrs uictoriam incruento
cocititu depoitasse. Pom̾a dicta ẽ greca
significatione a potos ponceses. hoc est
publice ostentati. Precedit aut̃ uictoria
pompam. iõ qͦdͥ tutis ad hoc certamen

Expanded text:
aguntur: pugna, fuga, victoria, pax. Paaguntur: pugna, fuga, victoria, pax. Pacis vocabulum videtur a pacto sumptum. Posterius autinitur. Fedus est pax que fit inter dimicantes, vel a fecialibus, id est sacerdotibus dictum, per ipsos enim fiebant federa, sicut per seculares bella. Alii federa dicta esse putant a porca fede et crudeliter occisa, cuius mors oVirgilius: Et caesa jungebant foedera porca. Foederis partes induciae. Et dictae induciae, Omne regnum saeculi hujus bellis quaeritur, victoriis propagatur. Victoria dicta,jus gentium, vim vi repellere. Nam turpis est dolo quaesita victoria. Certa autem victo autem jucunda victoria, quae per immensa detrimenta contingit. Et hoc est, quod laudat Sallustius, duces victoriam incruento exercitu deportasse. Pompa dicta est Graeca significatione apo tou pompeuein, hoc est, publice ostentari. Praecedit autem victoria pompam ideo, quod ituris ad hoc certamen
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝑe. Unde uere illa est sillaba quȩ ex
plurib nascit᷑ litteris. Nam un̾ã uoca¬
lem ꝓsillaba abusiue ñ ꝓpͥe dicimꝰ que
ñ tam sillaba dicenda ẽ: quã ratio tẽ¬
porum. Sillabe autẽ aut breties st̃
aut longe. aut cõmunes. Breues uoca¬
te. qr nunqͣm ꝓduci possunt. Longe.
qr nunqͣm corripi possunt. Cõmunes
autẽ. qr ꝓscribentis arbitrio cũ neces¬
sitas cogit. & ꝓductint᷑ & corripum¬
longe breuesq dicunt᷑. qr ꝑuarias uo¬
cum moras. aut dupla. aut simpla
spatia temporis habere uident᷑. Dyp¬
conge sillabe. greco nomine dicte qd̃
in eis bine uocales iungant᷑. Ex his¬
ta fuit. Dillaba aucẽ apud inetricos
id̃o semipes nominat᷑. qͦd sit dimiduis
pes. Nam pes duab coustat sillabis.
Cum gͦ sillaba tina est: quasi dimidiꝰ
pes est. Dyonisius lintius sillabarum
om̃ium singulas formas aptissimas fe¬
cit. & ob id statua honoratꝰ est. De

Expanded text:
e. Unde vere illa est syllaba, quae ex pluribus nascitur litteris. Nam unam vocalem pro syllaba abusive, non proprie, dicimus, quae non tam syllaba dicenda est quam ratio tem Syllabe autem aut breves sunt, aut longe, aut communes. Breves vocate, quia nunquam produci possunt. Longe, quia nunquam corripi possunt. Communes autem, quia pro scribentis arbitrio, cum necessitas cogit, et producuntur et corriplonge brevesque dicuntur, quia per varias vocum moras, aut dupla, aut simpla spatia temporis habere videntur. Dipthonge syllabe greco nomine dicte, quod in eis bine vocales iungantta fuit. Syllaba autem apud metricos ideo semipes nominatur, quod sit dimidius pes. Nam pes duabus constat syllabis. Cum ergo syllaba una est, quasi dimidius pes est. Dionysius Lintius syllabarum omnium singulas formas aptissimas fecit, et ob id statua honoratus est.
Abbreviated transcription (Latin):
ethimo logiarũ cũ aliis codicib de itinere
retransinisi. cx licet in em̃datũ preuali¬
tudine. cam̃ tͥ modo ad emendandũ stu¬
duerã offerre. si ad destinatũ ꝯcilii locum
ꝑuenissẽ. De constituendo autẽ t̾raconen
regis. s tam̃ ⁊ iꝑse acdhuc ubi certiꝰ ꝯu̾tat
animũ illi manet incercũ. Peto autẽ ut
ta mea. ⁊ remictant᷑ facinora. Itẽ manu
En tibi sicut pollicitꝰ stm misi opꝰ deori¬
gine quarũdam rerũ exuet̾is lectionis re¬
cordatione collectum. acq inquibꝰdã ĩ ta¬
locis annotatũ sicuti extat conscͥ̾ptã stilo

Expanded text:
ologiarum cum aliis Codicibus de itinere transmisi, et licet inemendatum prae invalitudine, tamen tibi modo ad emendandum statueram offerre, si ad destinatum concilii locum 581 pervenissem. De constituendo autem episcopo Tregis; sed tamen et ipse adhuc ubi certius convertat animum, illi manet incertum. Peto autem ut ta mea, et remittantur facinora. Item manu En tibi, sicut pollicitus sum, misi opus de origine quarumdam rerum, ex veteris lectionis recordatione collectum, atque ita in quibusdam locis adnotatum, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
sio pͥncipis initinere positũ remeare me
tiꝰ cursũ itineris ñ int̾elud̾e. Ueni ad pre¬
sentiã principis. inueni p̃sentem diaconã
tuũ. ꝑ eum eloqͥa tua suscipiens amplexꝰ
sum ⁊ legi.&. de salute tua grãs dõ egi.¬

Expanded text:
sio principis in itinere positum remeare me tius cursum itineris non intercludere. Veni ad praesentiam principis, inveni praesentem diaconum tuum, per eum eloquia tua suscipiens, amplexus sum, et legi, et de salute tua Deo grati
Abbreviated transcription (Latin):
guam ueritas dicitur. & ex eo quod ue¬
rum helias locutus est. ille qui suscitatꝰ
est filius nuncuꝑatus est ueritatis. Ea¬
charias memoria dñi. Septuagesimo
enim anno desolationis templi cõpleto
zacharia predicante memoratus ẽ dñs
popło suo: iussuq darii reuersus est
dei popłs. et edificatum est ꝙ urbset
templum. Aggeus. in latinum festiuꝰ
& letus resonat. Destructum enim tem¬
plum edificandum ꝓpħat. & post luctũ
captiuitatis regressionis leticiam pre¬
dicat. Malachias interpretatur angłs
dm̃. id est nuntius. Quicquid enim lo¬
quebatur quasi a dño eẽnt mandata.
ita credebantur. Et inde ita eius nomen
septuaginta transtulerunt dicentes.¬

Expanded text:
guam veritas dicitur; et ex eo quod veguam veritas dicitur; et ex eo quod verum Helias locutus est, ille, qui suscitatus est, filius nuncupatus est veritatis. Zacharias memoria Domini. Septuagesimo enim anno desolationis templi conpleto, Zacharia praedicante, memoratus est Dominus populum suum, iussuque Darii reversus est Dei populus, et reaedificatum est et urbs et templum. Aggaeus in Latino festinus et laetus resonat. Destructum enim templum aedificandum prophetat, et post luctum captivitatis regressionis laetitiam praedicat. Malachias interpretatur angelus Domini, id est nuntius. Quidquid enim loquebatur, quasi a Domino essent mandata, ita credebantur; et inde ita eius nomen Septuaginta transtulerunt dicentes
Abbreviated transcription (Latin):
uel quis est iste. Comminatur enim
samarie ob causam simulachrorum.
illo modo quo de heliu dicitur. quis
speculum uel archanum dñi int̃pre¬
tatur. Utrunq ad ꝓpħ̾am conuenit.
Ipse enim scit mysteria dei. Unde ꝙ eze¬
chieli dicitur. Speculatorem te posui. Et
reuelauerit seruis suis ꝓpħis. Abdias
ad gentes missus uidet ꝙ predicat que ꝓ¬
phetali digna sunt ministerio & seruitu¬
te. inde seruus dñi. Ionas int̾pretat᷑ colũ¬
ba siue dolens: columba ꝓ gemitu q̃ndo
in uentre ceti triduo fuit. Dolens autẽ
uel ꝓpter tristiciam quam habuit de
salute niniuitarum. uel ꝓpter ederam
subito arescentem. cuius umbraculo te¬
gebatur contra solis ardorem. Ipse est &
amnathi sareptene uidue filius ut iu¬
dei affirmant. quem resuscitauit heliaᷤ.
matre postea ad eum dicente. nunc cog
in ore tuo est ueritas. Ob hane causam
ipsum puerum amathi uocitatum.
amathi enim ex hebreo in latinam lin¬

Expanded text:
vel quis iste? Comminatur enim vel quis iste? Comminatur enim Samariae ob causam simulacrorum illo modo, quo de Eliu dicitur: Quis speculum, vel arcanum Domini interpretatur. Utrumque ad prophetam convenit; ipsi enim sciunt mysteria Dei. Unde et ad Ezechiel dicitur 3, 17: 'Speculatorem te posui.' Etrevelaverit servis suis prophetis.' Abdias ad gentes missus venit et praedicat, quae prophetali digna sunt ministerio et servitute: inde servus Domini. Ionas interpretatur columba, sive dolens. Columba pro gemitu, quando in ventre ceti triduo fuit. Dolens autem vel propter tristitiam, quam habuit de salute Ninivitarum, vel propter hederam subito arescentem, cuius umbraculo tegebatur contra solis ardorem. Ipse est et Amathi, Sareptanae viduae filius, ut Iudaei adfirmant, quem resuscitavit Helias, matre postea ad eum dicente 3 Reg. 17tu, et verbum Dei in ore tuo est veritatis.' Ob hanc causam ipsum puerum Amathi vocitatum. Amathi enim ex Hebraeo in Latinam lin
Abbreviated transcription (Latin):
tribu ysachar nocabulum sumpsit. qͦ¬
dam presagio futuri in condeminationẽ
sui. Ysachar enim int̃pretatur merces: ut
significaretur precium ꝓditoris quo
genteos. precium quod appreciatus sũ
ab eis. Mathias qui inter apłos sine cog¬
nomine solus habetur int̾pretat᷑ do¬
natus: ut subaudiatur ꝓ uida. Iste e¬
nim in loco eius clectus est ab apłis. cũ
ꝓ duob sors mitteretur. Marcus excel¬
sus mandato. utiq ꝓpt̾ euanglium
altissum quod p̃dicauit. Lucas ipse

Expanded text:
tribu Issachar vocabulum sumpsit, qutribu Issachar vocabulum sumpsit, quodam praesagio futuri in condemnationem sui. Issachar enim interpretatur merces, ut significaretur pretium proditoris qugenteos, pretium quod adpretiatus sum ab eis.' Matthias, qui inter Apostolos sine cognomine solus habetur, interpretatur donatus, ut subaudiatur pro Iuda. Iste enim in locum eius electus est ab Apostolis, cum pro duobus sors mitteretur. Marcus excelsus mandato, utique propter Evangelium Altissimi, quod praedicavit. Lucas ipse
Abbreviated transcription (Latin):
simus siue doctus. P hilippus. os lam¬
ꝑadarum uel os manuum. Thomas
abyssus uel geminus: unde & grece
didimus appellatur. Bartholomeus
filius suspendentis agiras. uel filius
suspendentis me: sẏrum est ñ hebre¬
um. Matheus in hebreo donatus expri¬
mitur. Idem appellatus leui: ex tͥbu
a qua ortus fuit. In latino autẽ ex
oꝑe publicani nomen accepit. quia
ex publicanis fuit electus. ꝙ in apłatũ
translatus. Symon chananens ad dis¬
tinctionem symonis petri. de iuco ga¬
lilee chana: ubi aquas dñs mutauit
in uinum. Ipse ẽ qui in alio euange¬
lista scribitur ⁊ elotes. Chana quippe:
delus int̾pretatur. Iudas iacobi qui
alibi appellatur lebbeus. figuratum
nomen habet a corde. quod nos dimi¬
nutiue corculum possumus appellare.
Ipse in alio euangłista thaddeus scri¬
bitur. quem eccłiastica tradit hysto¬
ria. missum edissam ad abagarum
regem. Iudas scariothis memoriale
Hoc uͦ uel a uico i quo ortus est. uł ex

Expanded text:
simus, sive doctus. Philippus os lamsimus, sive doctus. Philippus os lampadarum, vel os manuum. Thomas abyssus, vel geminus, unde et Graece Didymus appellatur. Bartholomeus filius suspendentis aquas, vel filius suspendentis me. Syrum est, non Hebraeum. Matthaeus in Hebraeo donatus exprimitur. Idem et appellatus Levi ex tribu a qua ortus fuit. In Latino autem ex opere publicani nomen accepit, quia ex publicanis fuit electus et in apostolatum translatus. Simon Cananeus ad distinctionem Simonis Petri, de vico Galileae Cana, ubi aquas Dominus mutavit in vinum. Ipse est qui in alio evangelista scribitur Zelotes. Cana quippe zelum interpretatur. Iudas Iacobi, qui alibi appellatur Lebbaeus, figuratum nomen habet a corde, quod nos diminutive corculum possumus appellare; ipse in alio evangelista Thaddaeus scribitur, quem ecclesiastica tradit historia missum Edessam ad Abgarum regem. Iudas Iscariotes vel otes vel a vico in quo ortus est, vel ex
Abbreviated transcription (Latin):
appellatur. Ioħs quodam uaticinio
ex merito nomen accepit. int̃pretat᷑
enim in quo est grã. uel dñi gr̃a: am¬
plius enim cum ceteris apłis dilex̃ iħs.
lacob zebedei a patre cognominat᷑
quem relinquens cum ioħe. uerũ pa¬
trem secuti sunt. Hi sunt filii tonitrui.
qui etiam boanerges ex firmitate et
magnitudine fidei nominati ft̃. Hic
ẽ iacob filus zebedei. fr̃ ioħis: qui pꝰ
ascensionem dñi ab herode manifesta¬
tur oceisus. Iacob alfei obdistinctionẽ
prioris cognominatur. qui dicit᷑ debȩ
dei: sicut iste filius alfei. Cognom̃tũ
gͥ a patre ambo sumꝑserunt. Iste est
iacob minor qui in euangłio fr̃ dm̃
nominatur: quia maria ipeor alfei
soror fuit matͥs dm̃i. quam mariam
cleofe iohs euangłista cognominat:
apatre siue a gentilitate familie.
aut quacunq alia causa ei nomen
imponens. Alfeus autem hebreo ser¬
mone. in latinum exprimitur mille¬

Expanded text:
appellatur. Iohannes quodam vaticinio appellatur. Iohannes quodam vaticinio ex merito nomen accepit. Interpretatur enim, In quo est gratia, vel Domini gratia. Amplius enim eum ceteris Apostolis dilexit Iesus. Iacobus Zebedaei a patre cognominatur, quem relinquens cum Iohanne verum patrem secuti sunt. Hi sunt filii tonitrui, qui etiam Boanerges ex firmitate et magnitudine fidei nominati sunt. Hic est Iacobus filius Zebedaei, frater Iohannis, qui post ascensionem Domini ab Herode manifestatur occisus. Iacobus Alphaei ob distinctionem prioris cognominatus, qui dicitur filius Zebedaei, sicut iste filius Alphaei. Cognomentum igitur ambo a patre sumpserunt. Iste est Iacobus minor, qui in Evangelio frater Domini nominatur, quia Maria uxor Alphaei soror fuit matris Domini, quam Mariam Cleophae Iohannes evangelista cognominat, a patre, sive a gentilitate familiae, aut quacumque alia causa ei nomen inponens. Alphaeus autem Hebraeo sermone in Latino exprimitur mille
Abbreviated transcription (Latin):
temptatione ecclic sit uersatiis. ꝑseeutor
cruim erat. inde nomen habet istud qͣn¬
do ꝑsequebatur xp̃ianos. Postea muta¬
to nommne de saulo factus ẽ paulus:
quod int̃pretatur mirabilis siue elec¬
tus. Mirabilis uel quia multa signa
fecit: uel quia ab oriente usq ad occa¬
sum euangłium xp̃i in omnib genti¬
b p̃dicauit. Clectus autem sicut in ae¬
tib apłorum sp̃s scẽs dicit. Segregate
mͥ barnabam & paulum. ad oꝑus qd̃
elogi cos. Latino autem sermone apłs a
paulus. humilis. modicus.Ideo sic lo¬
quimur. Paulopost uidebo te: idest
post modicum. Namquia modicus
factusest: ipse dicit. Ego enim sũ mimi
mus apłorum: & mͥ minimo omniũ
scõr. Cephas autem et saulus ideo mu¬
tato nomine sunt uocati. ut eẽnt et iã
ipso nomine noui: sicut abraham & sa
ra. Andreas fr̃ petri carne & coheres
gr̃a. scłm hebream ethimologiã int̃¬
pretatur decorus. siue respondens.:
sermone autem greco a uiro uirił

Expanded text:
temptatione Ecclesiae sit versatus. Persecutor temptatione Ecclesiae sit versatus. Persecutor enim erat: inde nomen habet istud, quando persequebatur Christianos. Postea mutato nomine de Saulo factus est Paulus, quod interpretatur mirabilis, sive electus. Mirabilis, vel quia multa signa fecit, vel quia ab oriente usque ad occasum evangelium Christi in omnibus gentibus praedicavit. Electus, sicut in Actibus apmihi Barnabam, et Saulum ad opus, ad quod elegi eos . Latino autem sermone Paulus a Paulus, humilis et modicus. 10. Ideo sic loquimur: Paulo post videbo te, id est, post modicum. Nam quia modicus factus est, ipse dimus apostolorum, et minimus omnium sanctorum . Cephas autem et Saulus ideo mutato nomine sunt vocati, ut essent etiam ipso nomine novi, sicut Abraham et Sara. Andreas frater Petri carne, et cohaeres gratia. Secundum Hebraeam etymologiam interpretatur decorus, sive respondens; sermone autem Graeco a viro virilis
Abbreviated transcription (Latin):
gies signaq ex pͥmere. pĩgiq colorib
Plasticen aut̃ dictum grece qͦd lacine E
fing̾e terra ł grpso similicudines. Nam
et imp̾ssa argilla formã aliꝗͣ facere. pl¬
astis ẽ. Uñ ou ꝓtoplaustus ẽ. dictus ho¬
mo qui exlimo ꝑrimus ẽ conditus.

Expanded text:
 exprimere pingique coloribus. Plastice autem dictum Graece, quod Latine est fingere terra vel gypso similitudines. Nam et inpressa argilla formam aliquam facere plastis est. Unde et protoplastus est dictus homo qui ex limo primus est conditus.
Abbreviated transcription (Latin):
minum ertulit. Nec m nus studiũ habtie¬
tũo p̾modũ corneh̃ celsus. ⁊ iulꝰ. atticꝰ. cmili¬
adaratrum boues untisse ferunt quendã
pͥuatum hominem ⁊ sulminatum noĩe
bomogitum. Quidam aut̃ osita dicũt
ẽ aitis hmꝰ inuentoiem quidã ctiptolemũ
Et hic questio ẽ. qͥ m̃ pma ceres ftitoing̃
cia uertcr᷑am insticuit. e firro qͥlicũq.
ñ specialiter nomĩe aut arato. Sterto¬
randiagri rationem pͥ
istrtim̃ta agͥculturt repperit. pͥmꝰq apͦs
fimatut. Eundem quidã sat᷑numputa¬
uerunt. ut maiorem illi nobilitadem fa¬
rent. hoc noĩt qͦ splendide sonarit ⁊ dig

Expanded text:
it. Nec minus studium habuerunt postmodum Cornelius Celsus, et Julius Atticus, Aemiliad aratrum boves junxisse ferunt quemdam privatum hominem et fulminatum, nomine Homogirum. Quidam autem Osirim dicunt esse artis hujus inventorem. Quidam Triptolemum. Et hic quaestio e terram instituit, sed ferro qualicumque, non specialiter vomere aut aratro. Stercondi agri rationem priinstrumenta agriculturae repperit, primusque agros firmavit. Eundem quidam Saturnum putaverunt ut maiorem illi nobilitatem facerent hoc nomine, quo splendide sonaret et dig