comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nistro competit officium.
Dignitati debetur reu̾en¬
tia. potestati obedientia: of¬
ficio cura. Duo ex hiis de-¬
bentur prelatis: t̾cium u̾o¬
subiectis. Neu̾entia et obe-¬
dientia prelatis exhibenda
Quid: Nonne in hiis sub¬
iecti prelatos imitari debẽt:
Non. Sa cum uid̾int p̾la¬
tos in dignitate humiles.
in potestate mites. in ad-¬
ministratione cure fami¬
liaris seruientes. fint ipsi
humiles. mites: iniuncta
dfficia benigne suscipiente.
Sdunt enim quidam qui
prelatorum occupationes
accusant: ingressus ⁊ egre¬
sus eoꝵ dampnant. Causa
ignorant: et si cognou̾int

Expanded text:
nistro competit officium; dignitati debetur reverentia, potestati obedientia, officio cura. Duo igitur ex his debentur praelatis, tertium subjectis. Reverentia et obedientia praelatis exhibenda Quid? nonne in his subjecti praelatos imitari debent? Non. Sed cum viderint praelatos in dignitate humiles, in potestate mites, in administratione curae familiaris servientes, sint ipsi humiles, mites, injuncta officia benigne suscipientes. Sunt enim quidam, qui praelatorum occupationem accusant, ingressus et egressus eorum damnant. Causas eorum ignorant, et si cognoverunt
Abbreviated transcription (Latin):
negotiator siue humilis
interp̾tatur: quia animus
multotiens etiam de humi¬
litate głatur: ⁊ efficitur

Expanded text:
negotiator sive humilis interpretatur, quia animus multoties etiam de humilitate gloriatur, et efficitur
Abbreviated transcription (Latin):
in egypto magi: hic ẽ di¬
gius dei. Parchamenumt
est t̾ra. id est corda t̾renis
desideriis plena: desiccata a
sanguine ⁊ pilis. id est a
suꝑfluitate ⁊ carnalib desi¬
deriis. Libri mat̾ia ẽ peni¬
tentia: sententia de misedĩa.
Intentiõ circa causam u̾sa¬
tur: ad hoc enim intendit.
ut peccatori misereatur. Si
autem cui parti philoso¬
phie supponatur. queritur:
echice supponitur. Ethica
ẽ moralis scientia: in hoc
enim libro agitur. ut destru¬
antur praui mores. ⁊ boni
suꝑ edificentur. Reddit le-¬
dit. dum peccatum dimittit.
Reodit attentum. dum ꝓmit

Expanded text:
in Aegypto magi: Hic est digitus Dei . Pergamenum est terra, id est corda terrenis desideriis plena, desiccata a sanguine et pilis, id est a superfluitate et carnalibus desideriis. Libri materia, est poenitentia, sententia, de misericordia. Intentio circa causam versatur, ad hoc enim intendit, ut peccatori misereatur. Si autem cui parti philosophiae supponatur quaeritur, ethicae supponitur. Ethica est moralis scientia. In hoc enim libro agitur, ut destruantur pravi mores, et boni superaedificentur. Reddit ledit, dum peccatum dimittit. Reddit attentum, dum promit
Abbreviated transcription (Latin):
ifinderet: dicit. Tienite ⁊
descendamus: ⁊ confindamꝰ
linguas eorum. Dicttur
eis quia adherent mente:
quia nimirum hoc ipsum
ñiquam a diuina contem¬
platione decrescere. in diui¬
na contemplatione semꝑ
accrescere ẽ. Et ñ quam coꝵ¬

Expanded text:
funderet, dixit: Venite, descendamus, et confundamus linguas eorum . Dicitur eis, qui adhaerent, Venite, quia nimirum hoc ipsum nunquam a divina contemplatione decrescere, in divina contemplatione semper accrescere e
Abbreviated transcription (Latin):
Quib ⁊ dicit. Descendam᷑
⁊ confinidamus lingnas
eozum. Ascendunt angeli
in eo qd̃ creatorem conspici¬
unt. descendunt angłi in eo
qd̵ creaturam sese mn illiciti
erigentent examine distri¬
butionis pemunt. Dicere
igrur ẽ. descendamus ⁊ cõ¬
fundamus lingnas eorumr
in seipso eis hõc qd̾ recte
agitur ostendere: ⁊ ꝑ uini in¬
t̾ne uisionis eorum̃ mentib
exhibenda iudicia motibus
occultis inspirare. S ⁊ angli
ad d̾m locuntur: sicut ꝑ iohã¬
nem in apocalipsi dicitur.
Dignus ẽ agnus qui occisiᷤ
ẽ acciꝑe uirtutem: ⁊ diuini¬
enim angłorum ẽ in laude
conditons: ipsa ad miratio
intime contemplationis.
Miracula diuine mrtittis
obstupuisse dixisse ẽ: qm̃ e
citatus cum reuerentia mo¬
tus cozdis. magnus est ad
aures in circuiscripti sp̃s
clamor uocis. Que nox se
quasi ꝑdistincta u̾ba expli¬
cat: dum se ꝑ inumeros mo¬
dos admirationis forat.
Deus ergo angłis laquitur:
cum eis uoluntas eiꝰ intima
uidendo manifestatur. An¬

Expanded text:
etiam dicit: Descendamus, et confundamus linguas eorum. Ascendunt angeli in eo quod Creatorem conspiciunt; descendunt angeli in eo quod creaturam sese in illicitis erigentem examine districtionis premunt. Dicere igitur Dei, descendamus, et confundamus linguas eorum, est in seipso eis hoc quod recte agitur ostendere, et per vim internae visionis eorum mentibus exhibenda judicia motibus occultis inspirare. Sed et angeli ad Deum loquuntur, sicut per Joannem in Apocalypsi dicitur: Dignus est Agnus, qui occisus est, accipere virtutem et divinienim angelorum in laude Conditoris, est ipsa admiratio intimae contemplationis. Miracula divinae virtutis obstupuisse, dixisse est; quoniam excitatus cum reverentia motus cordis, magnus est ad aures incircumscripti spiritus clamor vocis. Quae vox se quasi per distincta verba explicat, dum se per innumeros modos admirationis format. Deus igitur angelis loquitur, dum eis voluntas ejus intima videndo manifestatur. An
Abbreviated transcription (Latin):
erat rotundum in circuitu:
quia nõ tantum pret̾ita et
futura. s et ꝓspera ⁊ adu̾sa
debent irrigari fletu. Rotun¬
ditas siquidem maris. desigi¬
nat ambitum discrete circũ¬
spectionis. que cum ea que
ante et retro a dextris ⁊ a si¬
nistris sunt respicit: ⁊ nichil
absq compunctionis amari-¬
iudine transire ꝑmittit. qͥd
aliud agitur: nisi qd̃ mari
eneo rotunditas circumspe¬
ctionis imponitur: Et alti¬
tudo eius erat quinq cubito¬
rum: ipsa ẽ sublimitas qͥnq
sensuum corporeorum. Sed
quia uarietas sensuum ꝑ
diu̾sa mundi oblectamenta
defluit: conuenient̾ auctori¬
tas subiungit ⁊ resticula tri¬
ginta cubitorum cingebat.

Expanded text:
erat rotundum in circuitu, erat rotundum in circuitu, quia non tantum praeterita et futura, sed et prospera, et adversa debent irrigari fletu. Rotunditas, siquidem maris designat ambitum discretae compunctionis, quae cum, ea, quae ante et retro, a dextris et a sinistris sunt, respicit, et nihil absque compunctionis amaritudine transire permittit, quid aliud agitur, nisi quod mari aeneo rotunditas circumspectionis imponitur? Et altitudo ejus erat quinque cubitorum. Ipsa est sublimitas quinque sensuum corporeorum. Sed, quia varietas sensuum per diversa mundi oblectamenta defluit, convenienter auctoritas subjungit: Et resticula triginta cubitorum cingebat
Abbreviated transcription (Latin):
siquidem quando ab aliquo
tangitur. stridet ac uelut
plangentis more conqueri¬
tur. Dum enim uas com¬
punctionis tangitur manu
ꝓprie reprehensionis: reddit
tumitum dum enuttit que:¬
stum. Erat aut̃ uas illud fu¬
ale. qd̃ fit dum mat̾ia me¬
talli ponitur in igne: defluenꝰ
ꝑdustum canalis ad ꝑfectio¬
nem forme. Ignis ẽ ardor tri¬
bulationis. metalli mat̾ies
ẽ peccati species: qd̃ ꝑ recorda¬
tionis trastum quasi ꝑ ca-¬
nalis ductum in formam
uasis trahicitur: cum mens
emollita ꝑ ardorem sci sp̃c. ad
efficiendum uas compunctio¬
nis eliquatur. Erat eriam cu
bitorum decem : a labio usq
ad labium. In denario siquidẽ
ligitur: que laborantib in ui-
nea ꝓmissa datur. A labio
igitur id ẽ ab initio prime
conu̾sionis. usq ad labium
facte ꝑ mortem seꝑationis
ueniam sꝑat: quicumq ua̾
compunctionis infra mentis
ambitum sue format. Ii auat
enim lacrima sordes crimi¬
nis: ita dico si ponatur. infra
atrium u̾e confessionis. Et

Expanded text:
siquidem, quando ab aliquo tangitur, stridet, ac velut plangentis more conqueritur. Dum enim vas compunctionis tangitur manu propriae reprehensionis, reddit tinnitum, dum emittit questum. Erat autem vas illud fusile, quod sit dum materia metalli ponitur in ignem defluens per ductum canalis ad perfectionem formae. Ignis, est ardor tribulationis; metalli materies est peccati species: quod per recordationis tractum, quasi per canalis ductum in formam vasis trajicitur, cum mens emollita per ardorem sancti Spiritus, ad efficiendum vas compunctionis eliquatur. Erat etiam decem cubitorum a labio usque ad labium. In denario siquidem ligitur, quae laborantibus promissa datur. A labio igitur, id est, ab initio primae conversionis usque ad labium perfectae per mortem separationis veniam sperat, quicunque vas compunctionis intra mentis suae ambitum format. Lavat enim lacryma sordes criminis, ita dico si ponatur intra atrium verae confessionis. Et
Abbreviated transcription (Latin):
sus de mari. collegit mul¬
titudinem sarmentorum:
ut sociis qui secũ de mariꝰ
ꝑiculo euaserant. ignem
ꝓpt̾ frigus accend̾e̾t. Tnde
beda suꝑ actus apłorum.
Sarmenta inquit sunt

Expanded text:
sus de mari, collegit multitudinem sarmentorum, ut sociis qui secum de maris periculo evaserant, ignem propter frigus accenderet . Unde Beda super Actus apostolorum: « Sarmenta, inquit, sunt
Abbreviated transcription (Latin):
amore ⁊ defsderio celestis pr̃ie.
Duo u̾o accumina ferri in
quib ponitur quicquid in tor¬
no uoluitur. sunt timor ⁊ a¬
moꝵ: timor pene: ⁊ amor bea¬
titudinis et̾ne. It̾ hec igitur
ĩta tam̃ quin teneat uolubili¬
tatis sue cursum. Nota quoꝙ
qd̃ doctrine u̾bo uelut torna¬
toris fecro: suꝑfina docendo
resecantur. Uirga n̾o desuꝑ in

Expanded text:
amore et desiderio coelestis patriae. amore et desiderio coelestis patriae. Duo vero acumina ferri, in quibus ponitur quidquid in torno volvitur, sunt timor et amor: timor poenae, et amor beatitudinis aeternae. Inter haec igitur ita tamen quin teneat volubilitatis suae cursum. Nota quoque quod doctrinae verbo velut tornatoris ferro, superflua docendo resecantur. Virga vero desuper in
Abbreviated transcription (Latin):
disponuntur. sub p̾dicatõis
ferro. Dostrine etenim uer-¬
bum. potest appellari torna¬
toris ferrum: tornator ẽ in
mente discretionis uigor. qr
ante se dicitur hẽre tornum.
id ẽ rationabilem intellestũ.
In torno aut̃ quinq conside¬
rantur. ferrum. uirga. corri¬
gia. lignum sub pede. ꝑ qd̃
instrumentum mouetur.¬
ferro igitur doctrina. in uir¬
ga disciplina. in corrigia mor¬
tui animalis. mortificatio
carnis intelligitur: in qua
animus sp̃alis inuolutus
detinetur. ꝓ lignum u̾o qd̃
mouetur sub pede: designari po¬
test uelocitas obedientie: cita
emm debet ẽẽ obedientia. ⁊ qͣsi
sub pedib posita: ut fiat cum
humilitate: et sine tarditate.
Tnde ⁊ in canticis canticoꝵ¬
dicitur. Manus eiꝰ tornatiles:
auree: plene iacinctis. fiunt
manus tornatiles: dum affe¬
stus animi facile du̾tutur.
ad quaslibet oꝑationes. Sunt
aurẽe: dum affectiones animi
ab omni appetitu carnalis desi¬
derii redduntur pure. Plene
sunt iacinctis: dum estuant

Expanded text:
disponuntur sub praedicationis ferro. Doctrina enim verborum, potest appellari tornatoris ferrum. Tornator est in mente discretionis vigor, qui ante se dicitur habere tornum, id est, rationalem intellectum. In torno autem quatuor considerantur, ferrum, virga, corrigia, lignum sub pede per quod instrumentum movetferro igitur doctrina, in virga disciplina, in corrigia animalis mortui mortificatio carnis intelligitur, in qua animus spiritualis involutus detinetur. Per lignum vero quod movetur sub pede designari potest velocitas obedientiae. Cita enim debet esse obedientia et quasi sub pedibus posita, ut fiat cum humilitate et sine tarditate. Unde et in Canticis canticorum: Manus ejus tornatiles, aureae plenae hyacinthis . Fiunt manus tornatiles, dum affectus animi facile divertuntur ad quaslibet operationes. Sunt aureae dum affectiones animi ab omni appetitu carnalis desiderii redduntur purae. Plenae sunt hyacinthis, dum aestuant
Abbreviated transcription (Latin):
audis. non sedi cum conci¬
lio uanitatis: et cum iniqͣ
gerentibz non introibo. Ibi
insidiaris ut rapias paupe¬
rem: raꝑe pauꝑem dum at¬
trahis eum. Hic dicis. odi¬
ui eccliam malignantium:
et cum impiis non sedebo.
Ibi: dext̾a tua repleta ẽ mu-¬
nerib. Hic. lauas int̾ inno¬
centes manus tuas: ibi
pauꝑum res uiolent̾ aufe-¬
runtur. Hic a pauꝑibz spon¬
te offeruntur: ibi laudatur
peccator in desideriis anime-
sue et iniquus bñdicitur.
Hic aut bñdicitur iusto. Si
uis igitur ẽẽ monachus cu-¬
rialis: laudas qd̃ non debes:
defendis qd̃ non expedit: oꝑa¬
ris qd̃ non licet : loqueris
que non decent. Due sunt
tamen curie principum scl̃a-¬
rium: quorumdam scilicet
qui ecclias construuint: et
quorumdam qui destruunt.

Expanded text:
audis: Non sedi cum consilio vanitatis, et cum iniqua gerentibus non introibo . Ibi insidiaris ut rapias pauperem, rapere pauperem dum attrahis eum ; hic dicis: Odivi Ecclesiam malignantium, et cum impiis non sedebo . Ibi dextera tua repleta est muneribus; hic lavas inter innocentes manus tuas. Ibi pauperum res violenter auferuntur; hic a principibus sponte offeruntur. Ibi laudatur peccator in desideriis animae suae, et iniquus benedicitur , hic autem benedicitur justus. Si vis igitur esse monachus curialis, laudas quod non debes, defendis quod non expedit, operaris quod non licet, loqueris quod non decet. Duae sunt tamen curiae principum saecularium, quorumdam scilicet, qui ecclesias construunt, et quorumdam, qui destruunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽignis. hec sunt arma cdau-¬
stralium. Hii sunt qui int̾fi¬
cuint iabin. qui chananeo¬
rum habitantium in ma¬
ritimis. commotionem nõ
timent: qui suꝑbis hĩtanti¬
b in montanis nõ cedunt.
nec uoluptuosis camporũ
planitie gaudentib com¬
miscentur a quibz nõ exau¬
ditur supradictus symeon:
nec conu̾tuntur cum illis
defenendor. s int̾ficiunt. regẽ
cum exercitu. subneruant
equos ⁊comburunt cur¬
rus. Ascendamus ergo
ꝑsequamur hostes. Habet
enim equos suos xp̃rc: de
quib dicit ꝓphã. Ascendisti
equos tuos. et quadrige
tue saluatio. Horum ut a¬
it b̃s̃ ambrosius suꝑ beati
immaculati: frena pacis.
habene sunt caritatis. con¬
stricti int̾ se. concordie uin¬
culis et iugo fidei subiesti
quatuor rotis euͣngelii. bo¬
num aurigam portantes
u̾bum dei. Cuius fugan¬
et mundi istius princeps

Expanded text:
est ignis, haec sunt arma clauest ignis, haec sunt arma claustralium. Hi sunt qui interficiunt labin, qui Chananaeorum habitantium in maritimis commotionem non timent, qui superbis habitantibus in montanis non cedunt, nec voluptuosis camporum planitie gaudentibus commiscentur, a quibus non exauditur supradictus Simeon, nec convertuntuntur cum illis de Fennendor, sed interficiunt regem cum exercitu, subnervant equos et comburunt currus. Ascendamus ergo prosequamur hostes. Habet enim equos suos Christus, de quibus dicit propheta: « Ascendisti super equos tuos et quadrigae tuae salvatio . » « Horum, » ut ait B. Ambrosius super Beati immaculati, « frena pacis, habenae sunt charitatis, constrictae inter se concordiae vinculis, et jugo fidei subjectae, quatuor rotis Evangelii bonum aurigam portantes verbum Dei. Cujus flageet mundi istius princeps
Abbreviated transcription (Latin):
laudis ꝓprie. contemptus ⁊
in obedientia. Note u̾o sunt
iactantia. ⁊ arrogantia: u̾¬
bositas. ⁊ leuitas. Auriga
di sunt: qui feruntur hoc
curru. Infrenes sunt equi.
uolubiles rote. auriga ꝑu̾¬
sus: et qui portatur infir¬
mus. In utroq ꝑiculum:
quia semꝑ casum ⁊ rumã
minatur suꝑbia. Rote se¬
cuntur equos. precedit enĩ
amor dominandi. iactanti¬
am. amor ꝓprie laudis. ar¬
rogantiam: contemptus le-¬
uitatem. inobedientia u̾bo¬
sitatem. Solent enim in obe¬
dientes in u̾ba defensionis
ꝓrumꝑe. Precedentes huiuᷤ
currus rote altiores sunt
posteriorib: ⁊ ideo descend̾e
nouit non ascend̾e : uiam
nouit ad inferos: non ad
montem dñi. Similit̾ cur¬
rum uoluptatis et equos
luxurie. et quelibet uitia
quib trahuntur homineᷤ.
quasi equis ad peccatum
subneruari non differamꝰ.
Possunt enim huius mo-¬
di equi uigiliis et or̃onib
ieiniis et labore continuo.
subneruari. Currus u̾o igne
scĩ sp̃s comburi possunt hic

Expanded text:
laudis, contemptus et inobedientia. Rotae vero sunt jactantia mentis et arrogantia, verbositas et levitas. Auriga undi sunt qui feruntur in hoc curru. Infrenes sunt equi, volubiles rotae, auriga perversus, et qui portatur infirmus. In utroque periculum, quia semper casum et ruinam minatur superbia. Rotae sequuntur equos. Praecedit enim amor dominandi jactantiam, amor propriae laudis arrogantiam, contemptus levitatem, inobedientia verbositatem. Solent enim inobedientes in verba defensionis prorumpere. Praecedentes hujus currus rotae altiores sunt posterioribus, et ideo descendere novit, non ascendere, viam novit ad inferos, non ad montem Domini. Similiter currum voluptatis et equos luxuriae, et quaelibet vitia quibus trahuntur homines quasi equis ad peccatum, subnervare non differamus. Possunt enim hujusmodi equi vigiliis et orationibus, jejuniis et labore continuo subnervari. Currus vero igne sancti Spiritus comburi possunt. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
enim b̃s̃ iob. Etce nunc in pul¬
uere dormio. Dormit in pulu̾e:
qui gaudet leuitate. De san¬
sone u̾o dicitur: qd̃ in gremi¬
o dormiens mulieris. amise¬
rit effectum uirtitis. Nichil
enim mentem citius en̾uat.
quam cum aliquis ad luxu¬
riam affectum cordis incli¬
nat. Petrus u̾o dormit in car¬
cere: id ẽ in obliuione sui. et
ignorantie cecitate. Int̾ duos
autem milites dormit. uideli¬
cet int̾ uicia carnis ⁊ uicia
mentis: que adu̾sus animã
militant. quia contra uirtu¬
tes. semꝑ uitia pugnant. Pa¬
bato dissolutus omni mem¬
brorum compage. id ẽ dissi¬
patus in omni actu suo. et
cogitatione: Uides ne frater
ctrinam scripta sunt hec oĩa:
rem designatur leuitas. ꝑ gre¬
mium mulicris. uoluptas :¬
ꝑ profundum cart̾is ignorã

Expanded text:
enim beatus Job: Ecce nunc in pulenim beatus Job: Ecce nunc in pulvere dormiam . Dormit in pulvere, qui gaudet levitate. De Samsone vero dicitur, quod in gremio dormiens mulieris amiserit affectum virtutis. Nihil enim mentem citius enervat, quam cum aliquis ad luxuriam affectum cordis inclinat. Petrus vero dormit in carcere, id est, in oblivione sui et ignorantiae caecitate. Inter duos autem milites dormit, videlicet inter vitia carnis, et vitia mentis, quae adversus animam militant, quia contra virtutes semper vitia pugnant. Pabato dissolutus omni membrorum compage, id est, dissipatus in omni actu suo et cogitatione. Videsne, frater ctrinam scripta sunt haec omnia? rem designatur levitas, per gremium mulieris voluptas, per profundum carceris ignora
Abbreviated transcription (Latin):
mit: tunc de sinistro lat̾e m̃
dextrum latus seu̾tit. et cui
uitia ppius resistebant: amã¬
ti quietem. uirtutes obseqͥa
prestant. felix anima cui ni¬
tia seruiunt. eni uirtutes
obediunt: que in domiitorio
tranquillitatis ordinauit le-¬
ctulum mentis. ut sompno
frueretur pacis. que nõ egre¬
ditur sub obscuritate noctis:
id ẽ non recedit temꝑe temp¬
tationis. que non discurrit
ꝑ plateas leuitatis. nec intrat
lupanar libidinose uoluptatiᷤ.
que capta non trahitur ad ob-¬
scuritatem cart̾is. id ẽ ad obli¬
uionem mentis. nec iacet in
grabato dissolutionis: in uo¬
luptate uidelicet dissolute
carnis. Hõ: siquidem int̾ror
indutus uestib egreditur: qͣnͣ¬
do ꝑ plateas ciuitatum scl̃ari¬
um. meditando delectatur. Ad
hoc forsitan ꝑtinet qd̃ scriptu¬
ra sacra quostam dormire di¬
cit in puluere: quosdam in
gremio mulieris. quosdam ĩ¬
mio mulieris. petrus in ꝓfun¬
do carceris: paraliticus in gra¬
bato. iacuisse referuntur: Ait

Expanded text:
t, tunc de sinistro latere in dextrum se vertit, et cui vitia prius resistebant, amanti quietem virtutes obsequia praestant. Felix anima, cui vitia serviunt, virtutes obediunt, quae in dormitorio tranquillitatis ordinavit lectulum mentis, ut somno frueretur pacis, quae non egreditur sub obscuritate noctis, id est, non recedit tempore tentationis, quae non discurrit per plateas civitatis, nec intrat lupanar luxuriosae voluptatis, quae capta non trahitur ad obscuritatem carceris, id est, ad oblivionem mentis, nec jacet in grabbato dissolutionis, in voluptate videlicet dissolutae carnis. Homo siquidem interior indutus vestibus egreditur, quando per plateas civitatem saecularium meditando delectatur. Ad hoc forsitan pertinet, quod Scriptura sacra quosdam dormire dicit in pulvere, quosdam in gremio mulieris, qumio mulieris , Petrus in profundo carceris . Paralyticus in grabbato jacuisse refertur . Ait
Abbreviated transcription (Latin):
lit sibi adu̾santia sub se cqͣ¬
nimiit̾ premit. S cum ini¬
quitates domus ysrł suꝑ se
portat. id ẽ meritis suis a¬
scribens peccata que fecerat.¬
etiam elationem que de ui¬
premat: dum annos iiqui¬
tatis sub certo dierũ num̾o
portat. licet diu pecc̃o seruie¬
rit: tam̃ post laborem peni¬
tentie ueniam sꝑat. Audit
igitur qd̃ sequitur. Et cum
compleu̾is hec: dormies suꝑ
latus tuum dextrum. Cum
enim uitia succumbunt dũ
uirtutes obediunt. tunc ani¬

Expanded text:
t sibi adversantia sub se aequanimiter premit. Sed cum iniquitates domus Israel super se portat, et meritis suis ascribens peccata quae fecerat, elationem quae de copremit, dum annos iniquitatis sub certo numero dierum portat, licet diu peccato servierit, tamen post laborem poenitentiae veniam sperat. Audi igitur quod sequitur; et cum compleveris haec, dormies super latus tuum dextrum. Cum enim vitia succumbunt, dum virtutes obediunt, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
homo languit: qui cum ui¬
ueret potestate: et sanus eẽt¬
bona uoluntate. bestiis t̾re
p̾positus fuit. ꝑ mobedientie
uero culpam subpositus: eti¬
am nunc muscis ⁊ culicib
ꝑ posteros seruit. Quando
infirmitas carnis adunat᷑
in tumorem. contingit qͣndo¬
q ut generet languorem:
mens enim carnalis ꝑ tu-¬
morem suꝑbie iñ clrrit sepis¬
sime languorem mobedien

Expanded text:
homo languit, qui cum vihomo languit, qui cum viveret potestate, et sanus esset voluntate, bestiis terrae praepositus fuit, per inobedientiae vero culpam suppositus, etiam nunc muscis, et culicibus per posteros servit. Quando infirmitas carnis adunatur in tumorem, contingit quandoque ut generet languorem. Mens enim carnalis per tumorem superbiae incurrit saepissime languorem inobedien
Abbreviated transcription (Latin):
cordis dulcedinem. Carnẽ
crudam non coctant que¬
runt: quia tribulationis
ignem fugientes. pauꝑtati
et labori se subtrahunt. In
camino enim pauꝑtatis: de¬
coqui solent uitia carnis.
Carnem crudam iocirco de¬
siderant: ut quomodo. et qͣn¬
do. et qͣntum uelint sibi co¬
quant. Tales sunt quidam
qui morantur in claustro.
quasi in sylo: qui nichil ali¬
ud faciunt: nisi qd̃. uel quo¬
⁊ uolunt. Illi u̾s qui male ui¬
nunt. et subiectos bn uiu̾e
cogunt: errantes reuocant.
s fortes occidunt. Reuocant
u̾bis: occidunt exemplis. Re¬
ligiosi uideri stident: quia
religiosos sub se habent. Glo¬
riantur de eorum patientia
non de sua: qd oꝑari nolunt
imꝑant oꝑantur ipsi. quod
aliis oꝑari licitum esse non
putant: subiestos cogunt.
et a nemine cogi uolunt. De
er uulnere: sic ex ulcere con¬
temptus emanat. Morb
mobedientie languoz ẽ ani¬
me: qui enim oꝑari ñ uult
et potest. uiuit sed languet.
Tiuit potestate:languet uo¬
luntate. Hoc morbo primus

Expanded text:
cordis dulcedinem. Carnem crudam, non coctam quaerunt, quia tribulationis ignem fugientes, paupertati et labori se subtrahunt. In camino etenim paupertatis decoqui solent vitia carnis. Carnem crudam idcirco desiderant, ut quando, et quomodo, et quantum velint sibi coquant. Tales sunt quidam, qui morantur in claustro, quasi in Silo, qui nihil aliud faciunt, nisi quod, vel quo volunt. Illi vero, qui male vivunt, et subjectos bene vivere cogunt, errantes revocant, sed fortes occidunt. Revocant verbis, occidunt exemplis. Religiosi videri student, quia religiosos sub se habent. Gloriantur de eorum patientia, non de sua. Quod operari nolunt, imperant: operantur ipsi quod aliis operari licitum non esse putant, subjectos cogunt, et a nemine cogi volunt. CAPex vulnere, sic ex ulcere contemptus emanat. Morbus inobedientiae languor est animae. Qui enim operari non vult et potest, vivit, sed languet. Vivit potestate, sed languet voluntate. Hoc morbo primus
Abbreviated transcription (Latin):
uiora forsitan inuitus pa¬
t̾etur. Oneratus cartulis.
auctoritatib fultus reu̾ti¬
tur: ponit diem cause ꝑso¬
nas inducit. que si uelis pa¬
rate sunt iurare. quod ẽ: et
Hec sunt principum nego¬
tia. Andi iudicirem iohanniꝰ
baptiste: in consimili causa.
Non licet inquit tibi habere
uxorem frĩs tui. Quid igit᷑
dicam: Nonne magis a¬
mat monachus causidicus¬
ẽe desimul discumbentibus
cum herode: quã in uincl̃is
et carcere ten̾i cum iohanne:
In quo conuinio licet. nõ ui
guine acquiruntur uaccam
uidue. porcum pauꝑis. In
carc̾e principis pauꝑ morit᷑.
et tamen de substantia pau¬
ꝑis comedens monachus
principi blanditur. Sie ⁊ ogo
in conuiuio moralit̾ discum¬
bo. saltantem puellam consi-¬
dero: caput iohannis trun¬
catum in disco conspicio.
Herodes siquidem pellis gla
int̾pretatur. Omnis enim
u̾o filiaꝵ scl̃i deforis e. In cõ¬
uiuio igitur cum herode se¬
deo: dum in delectatione ua-
tantem conspicio filiam he¬

Expanded text:
viora forsitan invitus paviora forsitan invitus pateretur. Oneratur chartulis, auctoribus fultus revertitur, ponit diem causae, personas inducit, quae si velis, paratae sunt jurare quod est, et est. Haec sunt principum negotia. Audi judicium Joannis Baptistae in consimili causa: Non licet tibi habere uxorem fratris tui . Quid igitur dicam? Nonne magis amat monachus esse causidicus, de simul discumbentibus cum Herode, quam in vinculis, et carcere teneri cum Joanne? In quo convivio licet non videguine acquiruntur, vaccam viduae, et porcum pauperis. In carcere principis pauper moritur, et tamen de substantia pauperis comedens monachus principi blanditur. Sed et egoin convivio moraliter discumbo, saltantem puellam considero, caput Joannis truncatum in disco conspicio. Herodes siquidem pellis gloria interpretatur. Omnis enim vero filiarum saeculi deforis est. In convivio igitur cum Herode sedeo, cum in delectatione vititantem conspicio filiam He
Abbreviated transcription (Latin):
curias securiores recurrant
Nec tantum suas. s alienas
defendant causas: hoc amãt.
hoc frequentant. Amant
decreta consiliorum: non
secreta mysteriorum. Decre¬
ta non psalmos ruminant
fiunt oratores in causis. re¬
thoricis utuntur coloribus.
Iaudari appetunt. quia ꝓ
multis locuntur: s monachꝰ
multum loquens multis dis¬
plicet. Coniugia copulant
illicita. licita quandoq dis¬
soluunt. quoꝵ non nou̾unt
patres. attauos nominant.
consanguinitatis ordinem
narrant. hunc ex illo descen¬
pisse confirmant. de incertis
iudicant: testantux sepissi¬
me quod ignorant. Si u̾o
aliquando illicita conubia
coniungunt. communem
utilitatem p̾tendunt. accliaꝵ
quietem ꝓmittunt. pacem po¬
puli. patrie salutem. Si u̾o
res sic ad effectum ꝑuenire
non ualeat monachus cau¬
sidicus it̾ parat: ut quod
alibi fieri nõ potuit: rome
fiat. Pro principe igitur se¬
culari. alpium frigus. itali¬
e calorẽ libent̾ patitur: qui
ꝓ magistro sꝑali multo le¬

Expanded text:
curiam securiores recurrant. Nec tantum suas, sed etiam alienas defendunt causas, hoc amant, hoc frequentant. Amant decreta conciliorum, non secreta mysteriorum. Decreta, non psalmos ruminant, fiunt oratores in causis, rhetoricis utuntur coloribus; laudari appetunt, quia pro multis loquuntur. Sed monachus multum loquens, multis displicet. Conjugia copulant illicita, licita quandoque dissolvunt, quorum non noverunt patres, atavos nominant, consanguinitatis ordinem narrant, hunc ex illo descendisse confirmant, de incertis judicant, testantur saepissime quod ignorant. Si vero aliquotres illicita connubia conjungunt, communem utilitatem praetendunt, Ecclesiarum quietem promittunt, pacem populi, patriae salutem. Si vero res sic ad effectum pervenire non valeat, monachus causidicus tunc parat, ut quod alibi fieri non potuit, Romae fiat. Pro principe igitur saeculari Alpium frigus, Italiae calorem libenter patitur, qui pro magistro spirituali multo le
Abbreviated transcription (Latin):
nisi unus. Nisi enim adsit
unitas: deest sanitas. Qui
igitur amant litem: destru¬
unt unitatem. Intolerabilis¬
ẽ igitur hec abusio. ut ibi liti¬
ges. ubi teipsum accusare de¬
bes: ut ibi augeatur culpa.
ubi deleri potest. ut ibi contẽp¬

Expanded text:
nisi unus. Nisi enim adsit unitas, deest sanitas. Qui igitur amant litem, destruunt unitatem. Intolerabilis igitur haec abusio, ut ibi litiges, ubi te ipsum accusare debes; ut ibi augeatur culpa, ubi deleri potest; ut ubi conte
Abbreviated transcription (Latin):
Qui uos sꝑnit. me sꝑnit. S
forsitan dicet aliquis. Religi¬
s cum negligentiam p̾latoꝵ
consido. obedire contempno.
Cum uideo frẽs meipso det̾io.¬
res: accusationes eorum pati
nolo. Cum dicis frẽs teipso
det̾iores: det̾ioꝵ fastus es. Qͣre
contempnis magistrum: An
nescis xprm coram pylato iu-¬
dicatim: An nescis regẽ celi
a mlitib in t̾ra flagellatum:
Tulit xp̃re crucem ꝓ peccatis

Expanded text:
it . Sed forsitan dicet aliquis: Religised cum negligentiam praelatorum considero, obedire contemno; cum video fratres meipso deteriores, accusationes eorum pati nolo. Cum dicis fratres teipso deteriores, deterior factus es. Quare contemnis magistrum? An nescis Christum coram Pilato judicatum? An nescis regem coeli a militibus in terra flagellatum? Tulit Christus crucem pro peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitate enim que desig¬
natur ꝑ grandinem: fit qͣsi
saltus locustarum. ad et̾ne
dampnationis cecitatem.
Nouissima plaga ẽ. mors
primogenitorum. Primege¬
nita siquidem mentis. mo¬
ralit̾ sunt uoluntas et intẽ¬
tio cuiussibet oꝑantis: dum
enim uoluntas et intentio
corrumpuntur. quasi pri¬
mogenita egyptioꝵ morte
ꝑcictiuntur. Hiis igitur pla¬
gis affligitur obstinatio se¬
nis. qui carnalib delestatur:
loquacitate gaudet: impor¬
tuus et grauis omnib ẽ:
more pecorum. ꝓnus ad ui¬
tia: tracundia tumens. ad
ĩurias manifestus: ad oĩa¬
et ideo seipsum palpans.

Expanded text:
iniquitate etenim quae designatur per grandinem, fit quasi saltus locustarum ad aeternae damnationis caecitatem. Novissima plaga est mors primogenitorum. Primogenita siquidem mentis moraliter sunt voluntas et intentio cujuslibet operantis. Dum enim voluntas et intentio corrumpuntur, quasi primogenita Aegyptiorum morte percutiuntur. His igitur plagis affligitur obstinatio senis, qui carnalibus delectatur, loquacitate gaudet, importunus et gravis est omnibus, more pecorum pronus ad vitia, iracundia tumet, ad injuriam manifestus, ad omniet ideo se ipsum palpans.
Abbreviated transcription (Latin):
nienti a regione deserti. ne do¬
mus quatuor angulis con¬
cussa subu̾tatur. et filii iob
oppressi moriantur. Deserti

Expanded text:
nienti a regione deserti, ne domus quatuor angulis concussa subvertatur, et filii Job oppressi moriantur . Deserti
Abbreviated transcription (Latin):
saporum. Hec in iherłm non
construuntur. s in babylone:
quorum d̃s uent̾ ẽ. et gl̾a
corum in confusione: Ipse ẽ
enim princeps coquorum. qͥ
muros ihersm destruxit. qui
transtulit uasa domus dñi.
in domo regis babylonii: et
fecit uasa templi. uasa pala¬
tii. et ut uerius dicam. uasa
mense diuine: fecit uasa co¬
quine. Ait enim apls. Tem¬
plum enim dĩ sc̃m ẽ: qd̃ estis
nos. In hoc templo uasa sũt
corda: que tunc sunt uasa tẽ¬
pli dñi: cum plena uirtutib
placent diuine uoluntati. Fi̾¬
unt aut̃ uasa palatii: qnͣdo
placere dessd̾ant. cuilibet huma¬
ne potestan. Fu̾uint etiam ua¬
sa coquine: dum cor qd̃ prriuꝰ
seruierat sobrietatt postea ser-¬
ui gule. Ainde iheremias.
Qui nitriebantur inquit in
croceis: amplexati sunt ster¬
cora. Crocus in oriente nasci

Expanded text:
saporum. Haec in Jerusalem non construuntur, sed in Babylone, quia quorum Deus venter est, et gloria eorum in confusione. Ipse est enim princeps coquorum, qui muros Jerusalem destruxit, qui transtulit vasa Domini in domum regis Babylonis, et fecit vasa templi, vasa palatii, et, ut verius dicam, vasa mensae divinae fecit vasa coquinae . Ait enim Apostolus: Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos . In hoc templo vasa sunt corda, quae tunc sunt vasa templi Domini, cum plena virtutibus placent divinae voluntati, fiunt autem vasa palatii, quando placere desiderant cuilibet humanae potestati. Fiunt etiam vasa coquinae, dum cor, quod prius sobrietati servierat, postea servit gulae. Unde Jeremias: Qui nutriebantur, inquit, in croceis, amplexati sunt stercora . Crocus in Oriente nasci
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ quatuor diu̾¬
sitates rerum q̃
ad pulchritudinẽ ꝑtinent:
quas uocamus causas
temptationum. que omni
homini fugiende essent: et

Expanded text:
autem quatuor diversitates rerum, quae ad pulchritudinem pertinent, quas vocamus causas tentationum, quae omni homini fugiendae sunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
subiecit. S ⁊ de uectib alibi
dicitur. Quia contriuit por¬
tas ereas:⁊ uectes ferreos cõ¬
fregit. Tinde cassiodorus. suꝑ
psalt̾ium. Porte inquit eree :
sunt hominum consuetudi¬
nes uitiose: Tectes u̾o ferreos:
sp̃c immundos non improbe
uidemur acciꝑe. Hec enĩ duo
metalla. ꝓ fortitudine delicto¬
rum uidentur adhibita: sed
ista uirib hominum desꝑata.
uirtus diuina confregit. qͣn¬
do ꝑiclitantes. aduentus sui
lumine miserata respexit.

Expanded text:
. Sed et de vectibus alibi dicitur: Quia contrivit portas aereas, et vectes ferreos confregit . Unde Cassiodorus super psalterium. « Portae, inquit, aereae, sunt hominum consuetudines vitiosae. Vectes vero ferreos, spiritus immundos non improbe videmur accipere. » Haec enim duo metalla pro fortitudine delictorum videntur adhibita. Sed ista viribus hominum desperata, virtus divina confregit, quando periclitantes adventus sui lumine miserata respexit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑt̾sitatis prebent. Magistriᷤᷤ
cquales uideri uolunt: sim¬
pliciores fr̃es sibi u̾bis sedu¬
ctoriis alliciunt. Et sic̃ luci¬
fer quasi fulgur de celo ceci¬
dit: sic a sublimitate sui or¬
dinis unusquisq suꝑbe ca¬
dit. Ira succensi. tonantes u̾¬
bis. choruscationum p̾mit¬
tentes minas a claustro qͣsi
a celo recedunt: ⁊ alios secum
trahunt. Cum secularib ha¬
bitant. seipsos excusant: ad
hoc etiam laborant. ut sicut
Tabolus homines seducit.
sic ⁊ eos cum quib morant᷑
sua ꝑsuasione ꝑu̾sos reddãtz
Obedientiam qmͣ dyaboluᷤ
mimo homini precepit. ser¬
uant: a laude dei. ⁊ a p̾ceptis
aius inobedientes uacant.
Sub silentio igitur in obedi-¬
entie quiere segunt: qui a
nemine tepiehenduntur. ⁊
ipsi a nullo reprchendi uo¬
lunt. De hoc quieto silentõ
in libro sapientie dicitur.

Expanded text:
sitatis praebent. Magistris aequales videri volunt, simpliciores fratres sibi verbis seductoriis alliciunt. Et sicut Lucifer quasi fulgur de coelo cecidit, sic a sublimitate sui ordinis unusquisque superbe cadit. Ira succensi, tonantes verbis, coruscationum praemittentes minas, a claustro quasi a coelo recedunt, et alios secum trahunt. Cum saecularibus habitant, seipsos excusant: ad hoc etiam laborant, ut sicut diabolus homines seducit, sic et eos, cum quibus morantur, sua persuasione perversos reddant. Obedientiam, quam diabolus primo homini praecepit, servant; a laude Dei et praeceptis ejus inobedientes vacant. Sub silentio igitur inobedientiae quiete degunt, quia neminem reprehendunt, et ipsi a nemine reprehendi volunt. De hoc quieto silentio in libro Sapientiae dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbie sp̃c subuert̾et confessio¬
nis humilitatem. Et altare
inquit effodiam: iõ ẽ deuo-¬
tionem cordis. in qua oratõ¬
num thymiamata creman¬
tur. omnino subu̾tam. Com¬
ꝑit autem nichanor iudam
ẽe in locis samarie: ⁊ cogi¬
tabat die sabbati cum om̃i
impetu committ̾e. Sabbatũ
requies: samaria custodia
int̾pretatur. Noca igitur sa¬
marie: sunt loca. custodie:
sabbatunt cor quietum. Cum
enim aliquis in bono opere
quiescit. ⁊ seipsum sollerti
circumspectione custodit: tũc
scilicet samarie p̾lium com¬
mittat. Eractus aut̃ nichanoꝵ
cum sũma suꝑbia: cõmine
tropheum cogitau̾at statue.¬
re de iuda. Commune trophe¬
uni de uida nichanor statuit:
quotiens nõ priuatam głam.
sz comnuem suꝑb de subu̾¬
sione confessionis querit.
Dum enim peccator culpã

Expanded text:
spiritus subverteret confessionis humilitatem. Et altare, inquit, effodiam, id est devotionem cordis in qua orationum thymiamata cremantur omnino subvertam. Comperit autem Nicanor Judam esse in locis Samariae, et cogitabat in die Sabbati cum omni impetu committere bellum. Sabbatum requies, Samaria custodia interpretatur. Loca igitur Samariae sunt loca custodiae, Sabbatum cor quietum. Cum enim aliquis in bono opere quiescit, et seipsum solerti circumspectione custodit, tunc s Samariae praelium committat. Erectus autem Nicanor cum summa superbia, commune trophaeum cogitaverat statuere de Juda. Commune trophaeum de Juda Nicanor statuit, quoties non privatam gloriam, sed communem superbus de subversione confessionis quaerit; dum enim peccator culpa
Abbreviated transcription (Latin):
tatis: in autumpno tepoꝵ.
in hyeme torpor. tepor mñ m̃te.
torpor iñ oꝑe. Ab autumpna¬
li equinoctio incipiunt cres¬
cere noctes: a i̾nali dies. In
hyeme enim torporis. crescũt
estate u̾o feruors. multipli¬
cantur illuminationes con-¬
templationis. In quorimdã
autem mente: fit equinoctiũ
autumpnale. Sunt namq
multi quamuis tepidi qui
attendunt miseriam mundi.
defectum carnis. beatindinẽ
et̾nitatis: et sic sol intelligen
radiis considerationis. illumi¬
nat archam conscientie. Ab
hoc equinoctio minuuntur
dies. ⁊ noctes crescunt: quia
tepidi licet hec omnia consi¬
derent. tamen tempore temp¬
tationis recedunt. Comitat᷑
etiam longas noctes ftigus
crescunt noctes. dum multi-¬
plicantur temptationes. Has
noctes ꝑcurrit luna negligen¬
tie. cooꝑta obliuionis nube:
obtenebrata nubilo ignoran¬
tie. Sunt aut̃ alii a frigore
hyemis egressi quasi m̃ equi¬
noctio i̾mali constituti: in
quib uer oritur. in quibus

Expanded text:
tatis; in autumno tepor; tatis; in autumno tepor; in hieme torpor: tepor in mente, torpor in opere. Ab autumnali aequinoctio, incipiunt crescere noctes, a vernali dies. In hieme enim torporis crescunt aestate vero fervoris multiplicantur illuminationes contemplationis. In quorumdam autem mente fit aequinoctium autumnale. Sunt namque multi quamvis tepidi, qui attendunt miseriam mundi, defectum carnis, beatitudinem aeternitatis, et sic sol justitiae eradiis considerationis, illuminat arcam conscientiae. Ab hoc aequinoctio minuuntur dies, et noctes crescunt; quia, tepidi licet haec omnia considerent, tamen tempore tentationis recedunt. Comitatur etiam longas noctes frigus Crescunt noctes, dum multiplicantur tentationes. Has noctes percurrit luna negligentiae, cooperta oblivionis nube, obtenebrata nubilo ignorantiae. Sunt autem alii frigore hiemis egressi quasi in aequinoctio vernali constituti, in quibus ver oritur, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ota quoq ut le¬
gimus quod sol
equinoctialis di¬
rectis radiorum suorum li¬
neis ꝑ illa tria ostia uidelicet
porticus templi ⁊ oraculi: ar-¬
cham testamentt illuminare
solebat. A sole enim intelligen¬
tie directus radius considera¬
tionis: nubes cogitationum
penetrans. que discurrunt ꝑ
aerem meditatiõnis. ꝑ suppa¬
dicta tria ostia illuminat ar-¬
cham id ẽ conscientiam. Hoc
autem fit quotiens equino¬
stium euenire contingit: fit
autem equinoctium cum dres
noctib ⁊ noctes dieb qualẽ
fuint. Habet animus nostes
⁊ dies morales: prosꝑa scilicet
⁊ adu̾sa. dampna et lucta. tri¬
stia et leta. mentis puritatẽ
⁊ ꝑturbationem: lucen con¬
templationis ⁊ caliginem
temptationis. Dum hec a¬
nimus deliberat: quasi sub
equali menfura dies et no¬
ctes libat. Duo sunt autẽ
equinostia u̾nale scilicet et
autumpnale: sunt. ⁊ anni
quatuor tempora. uer. estas.
autumpnus. et hyemps. In
uere intelligitur temꝑantia
mentis. in estate feruor cari¬

Expanded text:
ota quoque, ut legimus, quod sol aequinoctialis directis radiorum suorum lineis per illa tria ostia videlicet porticus, templi et oraculi, arcam testamenti illuminare solebat. A sole enim intelligentiae directus radius considerationis, nubes cogitationum penetrans, quae discurrunt per aerem meditationis, per supradicta tria ostia illuminat arcam, id est, conscientiam. Hoc autem fit quoties aequinoctium, evenire contingit. Fit autem aequinoctium, cum dies noctibus et noctes diebus aequales fiunt. Habet animus noctes et dies morales, prospera scilicet et adversa, damna et lucra, tristia et laeta, mentis puritatem et perturbationem, lucem contemplationis et caliginem tentationis. Dum haec animus deliberat, quasi sub aequali mensura dies et noctes librat. Duo sunt autem aequinoctia, vernale scilicet et autumnale. Sunt etiam anni quatuor tempora, ver, aestas, autumnus et hiems. In vere intelligitur temperantia mentis; in aestate fervor chari
Abbreviated transcription (Latin):
nis. quicquid alii congregãt.
in usus ꝓprios consunit.
id ẽ ecclia dicitur hal̃e scrip
repellat subtiles insidias et
aꝑtos affatus hereticorum.
Suꝑ muros tuos iherłm cõ¬
stirui custodes: nõ cessabunt
die ac nocte laudare nomen
dñi. Custodes murorum sũt
doctores scripturarum: qui
muros custodiunt. quia di¬
uine legi uigilantes inten¬
dunt. Die ac nocte nomen

Expanded text:
nis quidquid alii congregant, nis quidquid alii congregant, in usus proprios consumit. d est Ecclesia, dicitur habere divinae repellat subtiles insidias, et apertos insultus haereticorum. Super muros tuos Hierusalem constitui custodes; non cessabunt die ac nocte laudare nomen Domini . Custodes murorum sunt doctores Scripturarum. Qui muros custodiunt, quia divinae legi vigilantes intendunt. Die ac nocte nomen
Abbreviated transcription (Latin):
lomon. id ẽ pacificus animꝰ
forsitan congregau̾at: reg¬
nante roboam sesac rex egyp¬
ti. id ẽ uoluptas scl̃i dissipa¬
re non cessat. Scuta u̾o au¬
rea: sunt sacre scripture u̾ba.
Scuta sunt: quia u̾e fidei
firmitatem defendunt. Au¬
rea sunt: quia ex puritate
ꝓcedunt. Que scuta inquit
salomon fecerat. quia quie¬
tus animus contra h̾etico
in pace. u̾ba defensionis pa.¬
rat: ꝓ quib rex roboam scu¬
ta erea fecit. Scuta erea:
sunt scłaria u̾ba. Scuta sũt:
quia multotiens u̾itati re¬
sistunt. Fuint ex ere : id ẽ ex
sonora mat̾ia scl̃aris elo-¬
quentie. Es enim qͣndo tã¬
gitur ꝓcul auditur: qui a
impetuosus animus cum
manu rep̾hensionis tangit᷑
ad lites ⁊ iurgia ꝓuocatur.
Aurum u̾o dum̾ tangitur.
non clamosa sonoritate stri¬
det. s ctiam fortit̾ ꝑcussum
silet: similit̾ animus pacifi¬
cus etiam conuirio tactus.
conuicium patitur tacitus.
Et uniu̾sa inquit diripuit.
Tniu̾sa sesac rex egypti di¬
ripuit: quia uoluptas car¬

Expanded text:
lomon, id est pacificus animus, forsitan congregaverat, regnante Roboam Sesac rex Aegypti, id est voluptas saeculi, dissipare non cessat; scuta vero aurea sunt sacrae Scripturae verba. Scuta sunt, quia verae fidei firmitatem defendunt; aurea, quia ex puritate procedunt. Quae scuta, inquit, Salomon fecerat, quia quietus animus contra haereticos in pace verba defensionis parat. Pro quibus rex Roboam scuta aerea fecit. Scuta aerea, sunt saecularia verba. Scuta sunt, quia multoties veritati resistunt; fiunt ex aere, id est, ex sonora materia saecularis eloquentiae. Aes enim quando tangitur, procul auditur, quia impetuosus animus cum manu reprehensionis tangitur, ad lites et jurgia provocatur. Aurum vero, dum tangitur, non clamosa vocis sonoritate stridet, sed etiam fortiter percussum silet. Similiter animus pacificus etiam convicio tactus, convicium patitur tacitus. Et universa, inquit, diripuit . Universa Sesac rex Aegypti diripit, quia voluptas car
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ualitati. Presentem filium
bona docuit: orabat ꝓ absen¬
te. Iob u̾o de morte filiorum
non doluit plusqͣm necesse
fuit: ꝓ morte eoꝵ lacrimas
fudit. reddens proximo debi
culo offerebat pro singulis
holocausta: et sic faciebat
iob ciictis dieb. Abraham
u̾o non tantum hysmaelem
expulit: s etiam ysaac quem
in senectute sua de sterili con¬
iuge generau̾at. qui erat a¬
mor pr̃is. ipse ẽ enim quem
diligebat ysaie. matris sola¬
tium. gaudium utriusq: il¬
lum dico talem. ad immolã¬
dum deo obtulit. Sic fratres
debenua asse anio fortes
ut thobiao: si loquatur ali¬
ceat. cum bonacsi u̾o absens
fuerit: oret ꝓ absente. Si u̾o
fortior ẽẽ uoluerit: cũ au¬
feruntur sua. nõ ꝑsequat᷑

Expanded text:
ualitati, praesentem filium bona docuit, orabat pro absente . Job vero de morte filiorum non doluit plusquam necesse fuit, pro morte eorum lacrymas fudit, reddens proximo compaculo, offerebat per singulos holocausta, et sic faciebat Job cunctis diebus . Abram vero non tantum Ismaelem expulit, sed etiam Isaac, quem in senectute sua de sterili conjuge genuerat, qui erat amor patris ipse est enim quem diligebat, Isaac matris solatium, gaudium utriusque : illum dico talem, ad immolandum Deo obtulit. Sic, fratres, debemus esse animo fortes, ut Tobias. Si loquatur aliceat eum bona; si vero absens fuerit, oret pro absente. Si autem fortior esse voluerit, cum auferuntur sua, non persequat
Abbreviated transcription (Latin):
test. Nec potest tam̃ seruari
ꝑfestionis integritas: nisi
diligatur pauꝑtas. Qui e¬
nim diuitiis habundant.
si cor apponant. grauantur
curis: implicant᷑ negotiis.
religionis habitus. Ait ent̃.
Non in ueste p̾ciosa. Qui
molliciei mulierum p̾ciosio¬
rem uestem negat: putas ne
monacho p̾ciosiorem habitũ
concedat: Plus amat spon¬
sus sponse castitatem. quam
speciosam uestem: plus sim¬
plicitatem quam tortum cri-¬
nem. Sic immortalis sponsuꝰ.
plus amat int̾iorem habitũ
quam ext̾iorem. Molles mol¬
lia querunt: elati preciosa.
delicati speciosa. Ext̾ior etenĩ
suꝑfluitas: animi nuntiat
uanitatem. Iuxta regulam
quod ulius occurrerit non
qd̃ carius fuerit emendum
puto: ut sit diu̾sitas int̾ in¬
dumentum palatii et mo-¬
nasterii. qui enim mollib in¬
duuntur: in domib regum
sunt. Eoquor qualiscumq
canonicus de monachis: s
quid dici debeat de quibusdã
nr̃i ordinis canonicis. et
mens et facies uehementer

Expanded text:
test. Nec tamen servari test. Nec tamen servari potest integritas, nisi diligatur paupertas. Qui enim divitiis abundant, si cor apponant, gravantur curis, implicantur negotiis. religionis habitus, ait enim: Non in veste pretiosa . Qui mollitiei mulierum pretiosam vestem negat, putasne monacho pretiosiorem habitum concedat? Plus amat sponsus sponsae castitatem quam pretiosam vestem, plus simplicitatem quam tortum crinem. Sic immortalis sponsus plus amat interiorem habitum quam exteriorem. Molles mollia quaerunt, elati pretiosa, delicati speciosa. Exterior ergo superfluitas, animi nuntiat vanitatem. Juxta Regulam: « Quod vilius occurrerit, non quod carius fuerit, emendum puto, ut sit diversitas inter indumentum palatii et monachi. » Qui enim mollibus vestiuntur, in domibus regum sunt . Loquor qualiscunque canonicus de monachis. Sed quid dici debeat de quibusdam nostri ordinis canonicis? et mens, et facies vehementer
Abbreviated transcription (Latin):
tes accusant. summi iudicis
sententiam formidant: di¬
centes. Non intres in iudici¬
um cum seruo tuo dñe: qr¬
non iustificabitur in conspe-¬
stu tuo omĩs uiuens. Scru¬
tantur enim claustrales ũ-¬
dicia dñi u̾a non sclaria: le¬
gem dñi custodunt uiuen¬
do. meditando. amando. Ui¬
uendo puritas conscientie.¬
solet adipisci. Habet aut̃ lex
claustralium iudices. ⁊ testeᷤ.
atq consiliarios sũos. In le¬
uita. et conscientia: duo ũ¬
dices. meditatio et scientia.
duo consiliarii: amor ꝓximi.
it amor dei. Bonus testis. bo¬
na uita. Coram dõ. testis ẽ
conscientia: coram hominibz
uita. Concordant autem inͣ
iudicio. scientia ⁊ meditatõ:
dum qd̃ fit aut qd̃ dicitur.
diligenti consideratione ꝓ.¬
uidetur. Tota u̾o iusticia p̾¬
dicte legis: pendet ex duob
p̾cedentib consiliariis. Ex
hus duob mandatis: tota
lex pendet et ꝓph̾e. Si quid
igitur in hoc scło ꝑfectioniꝰ
ẽ: m̃ claustralib reꝑiri po¬

Expanded text:
ie accusant, summi judicis ie accusant, summi judicis sententiam formidant dicentes: Non intres in judicium cum servo tuo, quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Scrutantur enim claustrales judicia Domini vera, non saecularia, legem Domini custodiunt vivendo, meditando, amando. Vivendo puritas conscientsolet adipisci. Habet enim lex claustralium, judices et testes, atque consiliarios suos. In levita et conscientia; duo judices, meditatio et scientia; duo consiliarii, amor proximi et amor Dei. Bonus testis bona vita. Coram Deo testis est conscientia, coram hominibus vita. Concordant autem in judicio scientia et meditatio, dum quod fit aut quod dicitur diligenti consideratione providetur. Tota vero justitia praedictae legis pendet ex duobus praecedentibus consiliariis. Ex his duobus mandatis tota lex pendet et prophetae . Si quid igitur in hoc saeculo perfectionis est, in claustralibus reperiri po