comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Iihil enimo pertum est quod non¬
reuelabitur. et occultum quod
non scietur. Et quomodo in praesenti
saeculo multorumuitia nesciuntur.
manifesta faciet consilia cordium.
Etest sensus Nolitetimere persecuto¬
rum saeuĩtiam. etblasphemantium
rabiem quiaueniet dies iudicii in quo
et ura uirtus et eorum nequitia de¬
monstrabitur: Quoddico uobis inte¬
nebris dicite inlumine. et quod in ause
auditis predicate supertecta: Quod
auditis inmysterio apertius predica¬
te. Quod didicistis abscondite : pub
paruulo iudeacloco. in uniuersis
urbibus et into tomundo audaciter
animamnon possunt occidere :
Ergo animain uisibilis et incorpo¬
ralis est secundum crassiore dico
nr̃i corporis substantiam. uel eo
certotem porepunietur. et suppli¬
cia sentiet quando pristinum corpus
receperit ut quocum quep eccauit
inueteribus libris non inuenitur.
sed primum as aluatore ponitur
Quacramus ergoquaes itsermonis
huius occasio. Ĩ do lumba al fuisse
iux tahierus alem adradicesmontis

Expanded text:
Nihil enim opertum est quod nonrevelabitur, et occultum quod non scietur. Et quomodo in praesenti saeculo multorum vitia nesciuntur? manifesta faciet consilia cordium. Et est sensus: Nolite timere persecutorum saevitiam, et blasphemantium rabiem, quia veniet dies judicii, in quo et vestra virtus, et eorum nequitia demonstrabitur. Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta. Quod audistis in mysterio, apertius praedicate; quod didicistis abscondite  Al. parvulo Judaeae loco, in universis urbibus, et in toto mundo audacter eanimam non possunt occidere: ergo anima invisibilis et incorporalis est, secundum crassiorem dico nostri corporis substantiam. Vel eo certe tempore punietur, et supplicia sentiet, quando pristinum corpus receperit, ut cum quo peccavit,in veteribus libris non invenitur, sed primum a Salvatore ponitur. Quaeramus ergo quae sit sermonis hujus occasio. Idolum Baal fuisse juxta Jerusalem ad radices montis
Abbreviated transcription (Latin):
homo excusationis inueniat Dsdes¬
picittir. et expectat: Contempnise
uidet et reuocat: iniuriam de
contemptusuo suscipit. et tamen
quandoq: reuertentibus etiampre¬
mia promittit: Sed nemohanc eius
longanimitatem neglegat. qui a
tanto districtiorem iustitiaminiu¬
dicio exiget. quandio longiorem
patientiam ante iudicium praero¬
gauit. Hinc et enimpaulus dicit̃ :
Ignoras qm̃ benignita sdĩ ad paeniten¬
tiamte adducit ÷ Secundum duri¬
tiam autemtuam et corinpatiens.
thes auri ⁊ asciburamin dieirȩ. et
reuelationis iusti tudicuidĩ: Hinc
psalmistaait: Dsiudex iustus for¬
tis etlonganimis: Diciti .: quippe
longanimem praemisitiustum:
Vt quem uides peccata delinquenti¬
um diupatienter ferrẽ : scias hunc
quandoq: etiam districte iudicare
Hinc perquendam sapientem dicitur
Patiens enim redditor dicitur quia pec¬
cata hominum etpatitur et reddes: Nã
quos diuut conuertantur tollerat non
conuersos durius dam̃nat: Ad excutien¬

Expanded text:
homo excusationis inveniat. Deus deshomo excusationis inveniat. Deus despicitur, et exspectat; contemni se videt, et revocat; injuriam de contemptu suo suscipit, et tamen quandoque revertentibus etiam praemia promittit. Sed nemo hanc ejus longanimitatem negligat, quia tanto districtiorem justitiam in judicio exiget, quanto longiorem patientiam ante judicium praerogavit. Hinc etenim Paulus dicit: Ignoras quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducit? Tu autem secundum duritiam tuam et cor impoenitens thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . Hinc Psalmista ait: Deus judex justus, fortis, et longanimis . Dicturus quippe longanimem, praemisit justum, ut quem vides peccata delinquentium diu patienter ferre, scias hunc etiam quandoque districte judicare. Hinc per quemdam sapientem dicitur:r Eccli, V, 4. Patiens enim redditor dicitur, quia peccata hominum et patitur et reddit. Nam quos diu, ut convertantur, tolerat, non conversos durius damnat. Ad excutien
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quid siserui in primauigilia negle¬
gentes existant : prima quippeuigi¬
lia primaaetatis custo dia est: Seđ
neq sic disperandumest & ab o noopere
cessandum: Nam lon ganimitatis suȩ
patientiam insinuans dñssubdit. Et
si uenerit in secundauigilia. et sunter¬
ciauigilia uenerit et ita inuenerit
beatisunt serui illi : Prima quippe
uigilia: primeuum tempus. idest
pueritia. Secunda. aduliscen¬
tia. uel iuuentus. qua e auctoritate
sacrieloqui unum sunt dicentes:
Laetareiuuenis in adulescentiatua :
Tertia autem senectus accipitur:
Qui uero uigi lcore in primauigilia
uoluit. custodiat uel secunda
Vt qui con uertia prauitatibus suis
inpueritia neglexit. aduia suitae:
saltim in tempore iuuentutis euigi¬
let : Et quiuigilare in secunda iu¬
gilia noluit. tertia e iuigiliae reme¬
dianonamittat : Vt qui iniu uentu¬
te aduia suitae non euigilat saltim
insenectue resipiscat: Pensate
duritiamnrãm: non est etiam qr id

Expanded text:
. 5. Sed quid si servi in prima vigilia negli. 5. Sed quid si servi in prima vigilia negligentes existunt? Prima quippe vigilia primae aetatis custodia est. Sed neque sic desperandum est, et a bono opere cessandum. Nam longanimitatis suae patientiam insinuans Dominus, subdit: Et si venerit in secunda vigilia, et si in tertia vigilia venerit, et ita invenerit, beati sunt servi illi. Prima quippe vigilia primaevum tempus est, id est pueritia. Secunda, adolescentia vel juventus, quae auctoritate sacri eloquii unum sunt, dicente Salomone: Laetare juvenis in adolescentia tua . Tertia autem, senectus accipitur. Qui ergo vigilare in prima vigilia noluit custodiat vel secundam, ut qui converti a pravitatibus suis in pueritia neglexit ad vias vitae saltem in tempore juventutis evigilet. Et qui evigilare in secunda vigilia noluit tertiae vigiliae remedia non amittat, ut qui in juventute ad vias vitae non evigilat saltem in senectute resipiscat. Pensate,duritiam nostram. Non est jam quid
Abbreviated transcription (Latin):
tenebras repellit: Hinc et enim paulus
dicit Euigilateiusti. et nolitepeccase:
amus Amendico uobis quod prae¬
cingetse et facietillos discumbere
et transiensminis crabitillis. Pre¬
cingetse : idest ad retributionempre¬
parat: F aciet illos discumbere : id
Pest inaeterna quiere foueri: Discum¬
bere quippenrm in regnoquiescere
est : Vn derursum dñs dicit: Uenient
ecrecumbent cum abraham isa ac et
ia cob Transiens autem ministrat.
quia lucissuae in lus tratione nossa¬
ciat : Transit uero dictum est. deiu¬
dicio ad regnum redit Vel certe dñs
nobis postiudicium transit. quia ab
humanitatisforma. indiuinitatis suȩ
contemplacionem nos eleuat: Et
transi re eius est inclaritatissuae spe
serui omnibus apparet. quia scriptũ
est: Videbunt inquemtran fixeruNt:
Sed cumre probi insupplicium corrũ¬
unt iustia delaritatis eius gloriam
pertrahuntur. Sicut scriptum eft
Tollatur impius neuideat gloriamdi

Expanded text:
tenebras repellit. Hinc etenim Paulus tenebras repellit. Hinc etenim Paulus dicit: Evigilate, justi, et nolite peccare . amus: Amen dico vobis quod praecinget se, et faciet eos discumbere, et transiens ministrabit illis. Praecinget se, id est ad retributionem praeparabit; et faciet illos discumbere, id est in aeterna quiete refoveri. Discumbere quippe nostrum in regno quiescere est. Unde rursum Dominus dicit: Venient et recumbent cum Abraham, Isaac et Jacob . Transiens autem Dominus ministrat, quia lucis suae illustratione nos satiat. Transire vero dictum est, cum de judicio ad regnum redit. Vel certe Dominus nobis post judicium transit, quia ab humanitatis forma in divinitatis suae contemplationem nos elevat. Et transire ejus est in claritatis suae specns, in forma servi omnibus apparet, quia scriptum est: Videbunt in quem transfixerunt . Sed cum reprobi in supplicium corruunt, justi ad claritatis ejus gloriam pertrahuntur, sicut scriptum est: Tollatur impius, ne videat gloriam Dei
Abbreviated transcription (Latin):
surgens a mortuis ascendens in caelum
titar cum nobis i amperiudicium mani¬
fescatur Beneautem deserius ex pectan¬
tibus subditur. Vt cumuenerit et pulsa¬
uerit: confestim a periant ei. Uenit
quippe cum adiudicium properat
pul satuero. cumiamper egritudinis
molestia s eẽ mortem uicinam designat :
Cui confestim aperimus si hunccum a mõ¬
resuscipimus : A perireenim iudici
pulsanti non uult. qui ex iredecorpore
trepidat. et uidere eumquem contẽp¬
sisse sememinit iudicem formidat :
Quautem de suaspe et operatione secu¬
rus est pulsanti confestim aperit. quia
lactus iudicem sustinet : Et cum tempus
propinque mortis agnouerit. degloria
retributionis hilarescit. Vnde et̃ pro¬
tinus subditur. B eati sunt seruulli quos
cumuenerit dñs. in uenerit iuigi lantes:
Uigilat. quiadaspectum ueriluminis.
mentis oculos apertostenet. Vigilat
qui seruat operando quoderedit: Vigi¬
lat quia setorporis et neglegentia e

Expanded text:
surgens a mortuis ascendens in coelum surgens a mortuis ascendens in coelum titur cum nobis jam per judicium manifestatur. Bene autem de servis exspectantibus subditur: Ut cum venerit et pulsaverit, confestim aperiant ei. Venit quippe cum ad judicium properat, pulsat vero cum jam per aegritudinis molestias esse mortem vicinam designat. Cui confestim aperimus, si hunc cum amore supulsanti non vult, qui exire de corpore trepidat, et videre eum quem contempsisse se meminit judicem formidat. Qui autem de sua spe et operatione securus est, pulsanti confestim aperit, quia laetus judicem sustinet; et cum tempus propinquae mortis agnoverit, de gloria retributionis hilarescit. Unde et protinus subditur: Beati sunt servi illi, quos cum venerit dominus, invenerit vigilantes. Vigilat qui ad aspectum veri luminis mentis oculos apertos tenet, vigilat qui servat operando quod credit, vigilat qui a se torporis et negligentiae
Abbreviated transcription (Latin):
tremurm̃ quincaelis est Nue autem
sunt q̃uaeiubentur : et lumbos restrin¬
gere : eclucernas tenere : Vt et munditia
sit castitactis in corpbse ec lumenueri¬
itatis in operatione : Redemptori etenĩ
nr̃o : unumsine altero placere nequaquã
potest : Sicut is quibonaagit ad bucluxu¬
riae nquinamenta non deserit: Adt is
qui castitate praeminet : nec dumseper
bon a opera exercet : Nec castitas ergo
magnaest sin ebonoopere : necopushonũ
est aliquidsine castitccte : Sedet siutrũqi
agitur : restat ut quisquis illeest : spead
supernam patriã tendat : N equa quã
se auitiis promun dihuius honestace con¬
tineat: Quia et siquaȩdambona ali¬
quando prohonestate indioat : in eius
tamen intentione : non deb etperma¬
nere ⁊ nec perbo naopera praesentis
mundi gloriam quaerere : sed totam
spem in redemptorissui aduentucon¬
stituat : Vnde et protinus subdit: Et
uossimiles hominibus expectantibus
Adnuptias quippe dñsabut quia re¬

Expanded text:
trem vestrum qui in coelis est . Duo autem trem vestrum qui in coelis est . Duo autem sunt quae jubentur, et lumbos restringere, et lucernas tenere, ut et munditia sit castitatis in corpore, et lumen veritatis in operatione. Redemptori etenim nostro unum sine altero placere nequaquam potest, si aut is qui bona agit adhuc luxuriae inquinamenta non deserit, aut is qui castitate praeeminet necdum se per bona opera exercet. Nec castitas ergo magna est sine bono opere, nec opus bonum est aliquod sine castitate. 2. Sed et si utrumque agitur, restat ut quisquis ille est spe ad supernam patriam tendat, et nequaquam se a vitiis pro mundi hujus honestate contineat. Qui etsi quaedam bona aliquando pro honestate inchoat, in ejus tamen intentione non debet permanere, nec per bona opera praesentis mundi gloriam quaerere, sed totam spem in Redemptoris sui adventum constituat. Unde et protinus subditur: Et vos similes hominibus exspectantibus Ad nuptias quippe Dominus abiit, quia re
Abbreviated transcription (Latin):
uobis lectiorecitata: sed neali¬
quibus ipsaeius planities alta
fortas seuideatur: Eam subbreui¬
tate transcurrimus. quatenus eius expo¬
sitiosita nescientibus fiat cognita : ut tamen
scientibus non sit honero scc ÷ Qui auiris
luxdria in lumbissit. feminis inumbili¬
co : Testatur dñs quidediabulo adbeatũ
iob loquiturdicens: Virtus eius inlum̃¬
bis eius : et fortitudo illius inumbilico
uentris eius: A principaliigitur sexu
lumborum nominẽ luxuria designatur:
cum dñs dicit : Sint lumbiur̃ĩ praecineti:
Lumbos enim praecingimus : cum carnis
luxdriam percontinentiam cohartamus
Sed quiaminus ẽmalanonagere : nisi etiã
quisq studeat et bonis operibus insud ase
Protinus additur : Et lucerne ardentes in
manibusurĩs : Lucernas quippe ardentes
inmanibus tenemus : cum perbona opera
proximisi rĩs lucis exempla monstramus:
De quibus profecto operibus dñsdicit:
Luceat lux urã coram homiuibus : utuide
anturo peraur̃abona et glorificent pa¬

Expanded text:
vobis est lectio recitata. Sed ne aliquibus ipsa ejus planities alta fortasse videatur, eam sub brevitate transcurrimus, quatenus ejus expositio ita nescientibus fiat cognita, ut tamen scientibus non sit onerosa. Quia viris luxuria in lumbis sit, feminis in umbilico, testatur Dominus, qui de diabolo ad beatum Job loquitur, dicens: Virtus ejus in lumbis ejus, et fortitudo illius in umbilico ventris ejus . A principali igitur sexu lumborum nomine luxuria 1481 designatur, cum Dominus dicit: Sint lumbi vestri praecincti. Lumbos enim praecingimus cum carnis luxuriam per continentiam coarctamus. Sed quia minus est mala non agere, nisi etiam quisque studeat et bonis operibus insudare, protinus additur: Et lucernae ardentes in manibus vestris. Lucernas quippe ardentes in manibus tenemus cum per bona opera proximis nostris lucis exempla monstramus. De quibus profecto operibus Dominus dicit: Luceat lux vestra coram hominibus, ut videa vestra bona, et glorificent Pa
Abbreviated transcription (Latin):
nec scientia nec sapientia est apud in¬
feros : quotu properas: Quiaengu
et uenturaemortis tempus ignoramus
et postmortemoperari noñ possumusi
Superest ut antemortẽ temporaler
indulta rapiamus : Sicenim: sicmors
iꝑ sacum uenerit uincitur: siprius quã
ueneriti som pertimeatur +¬

Expanded text:
nec ratio, nec sapientia est apud innec ratio, nec sapientia est apud inferos quo tu properas . Quia ergo et venturae mortis tempus ignoramus, et posuperest, ut ante mortem tempora indulta rapiamus. Sic enim sic mors ipsa, cum venerit, vincitur, si, priusquam veniat, semper timeatur
Abbreviated transcription (Latin):
grauet: Quantis libetenim auri et
argenti molpbus circumdetur: Quib:¬
libet pretiosis uestibus induatur. Caro:
quidẽ aliud nisi caro : Noli t eergo ad¬
tenderequidhabetis: sed quidestis
Vultis audire quidestis: Propheta
indicatdicens : uere : fenumẽ populus :
Sienim fenum populus non est : ubi sunt
illi quiea quaeho diecolimus uobiscum
transacto anno beatifelicis natalitia
caelebrauerunt : O quanta et qualia
depraesenti suitae prouisione cogita¬
bant : sed subripiente mortis articulo
r epentein his quae prouidese nolebant :¬
inuenti sunt et cuncta simul tempora¬
lia quaecongregata quasi stabiliter
tenereui debantur : amiserunt: Siergo
trans ac tamultitudo generis humani:
pernatiuitatem aruit incarne. per
mortem aruit inpuluese: uidelicet
fenum fuit : Quiaigitur momentissuis
operis mercede teneamur : Audi¬
te quid sapiens salo mondicati Quod¬
cumq potest manus tua facere : in stan¬
teroperare : Quia necopus necracio¬

Expanded text:
gravet. Quantislibet enim auri et gravet. Quantislibet enim auri et argenti molibus circumdetur, quibuslibet pretiosis vestibus induatur caro, quid est aliud quam caro? Nolite ergo attendere quid habetis, sed quid estis. Vultis audire quid estis? Propheta indicat, dicens: Vere fenum est populus . Si enim fenum populus non est, ubi sunt illi qui ea quae hodie colimus nobiscum transacto anno beati Felicis natalitia celebraverunt? O quanta et qualia de praesentis vitae provisione 1485 cogitabant, sed, subripiente mortis articulo, repente in his quae praevidere nolebant inventi sunt, et cuncta simul temporalia quae congregata quasi stabiliter tenere videbantur amiserunt. Si ergo transacta multitudo generis humani per nativitatem viruit in carne, per mortem aruit in pulvere, videlicet fenum fuit. Quia igitur momentis suis operis mercede teneantur. Audite quid sapiens Salomon dicat: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus, nec sci
Abbreviated transcription (Latin):
fertur cumdicitur: Et uos estote para¬
ti quia quahora non putatis filius ho¬
minisueniet : I Nesciente autem patre¬
familias furdomumperfodit: quia
dum a suicustodia sp̃s dormit : in pro¬
uisa morsueniens: carnisnrã e habita¬
culum in rumpit . Iet eum quem dnm̃ domx
inuenerit dormientem. necat : Quicum
uentura damna sp̃sminime praeuide :
huncmors adsupplicium nescientem rapit ꝗ
furi autem resisterecsiuigilaret̃: quiad
aduentum iudicis qui occulte animan
rapit : praecauens ei pecento occurreset :
nein paenitens periret : Horam uero
ultimam dñsnr̃ idcirco nobis uoluit esse
in cognitam : ut semper posset eẽ suspecta q
Vt dumillã praeuidere non possimus
adillam sine intermissione praepare¬
mur: Proinde fr̃smei in conditione
mortalitatis urãe. mentis oculosfigite.
uenienti uos iudici perflecus cotidie et
lamenta praeparate : Cumcertamors
manea tomnibus : nolitedetemporalis
uitae prouidentia incerta cogitare :
Terrenarumrerum : uoscuranon ad¬

Expanded text:
rtur, cum dicitur: Et vos estote parati, quia qua hora non putatis, filius hominis veniet. Nesciente autem patrefamilias, fur domum perfodit, quia dum a sui custodia spiritus dormit, improvisa mors veniens nostrae carnis habitaculum irrumpit, et eum quem Dominus domus invenerit dormientem necat: quia cum ventura damna spiritus minime praevidet, hunc mors ad supplicium nescientem rapit. Furi autem resisteret si vigilaret, quia adventum Judicis qui occulte animam rapit praecavens, ei poenitendo occurreret, ne impoenitens periret. Horam vero ultimam Dominus noster idcirco nobis voluit esse incut dum illam praevidere non possumus, ad illam sine intermissione praeparemur. Proinde, fratres mei, in conditione mortalitatis vestrae mentis oculos figite, venienti vos judici per fletus quotidie et lamenta praeparate. Et cum certa mors maneat omnibus, nolite de temporalis vitae providentia incerta cogitare. Terrenarum rerum vos cura non ag
Abbreviated transcription (Latin):
citius mereri indulgentiam. quiu
recundius deprecatur. In omni
igitur culpa. anteflendum est
sic predicandum. Scimusiam
hoc exemplo que madmodum nr̃
peccata curemus. Eccenihilno¬
bis apostolus nocuit quod negaun
et plurimum profuit quod emen¬
dauit. Denique imitemur eumd
centem alibi. Cum enim tertio in¬
terrogar&uradño srmonamas
me.r espondit tertio dnẽtusc
quia diligote. Ait dñs. Pasceou
meas. et hoctertio quod quiden
dictum ad conpessationem prio¬
ris profecit terroris. quienim
dño tertio negauerat: tertioci¬
fitetur et quotiensculpam del¬
quendo contraxerat. totiensgs¬
tiam diligendo conquirit uidi¬
teergo quantum fletus profue¬
ratpetro. Ante quam fleret
lapsuscse. postea quam fleuit e¬
lectus est et qui antelacrimas prȩ¬
uaricator extitit postlacrimas
pastor adsumptus est. et alios re¬
gendos accepit . qui prius seipse
non rexit

Expanded text:
citius mereri indulgentiam, 168 qui citius mereri indulgentiam, 168 qui verecundius deprecatur. In omni igitur culpa ante flendum est, sic precandum. Scimus jam hoc exemplo, quemadmodum nostra peccata curemus. Ecce nihil nobis apostolus nocuit quod negavit, et plurimum profuit quod emendavit. Denique imitemur eum alibi dicentem: cum enim tertio interrogaretur a Domino: Simon, amas me? Respondit tertio: Domine, tu scis, quia diligo te: ait Dominus: Pasce oves meas . Et hoc tertio: quod quidem dictum ad compensationem prioris fecit erroris; qui enim Dominum tertio negaverat, tertio confitetur; et quoties culpam delinquendo contraxerat, toties gratiam diligendo conquirit. Videte ergo, quantum fletus profuerit Petro: antequam fleret, lapsus est: posteaquam flevit, electus est; et qui ante lacrymas praevaricator exstitit, post lacrymas pastor assumptus est: et alios regendos accepit, qui prius se ipse non rexit
Abbreviated transcription (Latin):
non p̃otest ab lui potest. Lauat
enim lacrimadelictum. quoduo¬
cempudor est confiteri. Lacrime
ergo uerecundiae consulunt pari¬
ter et s aluti. necerubescunt inpe¬
tendo. et in petrant in rogando
Lacrimȩ inquam tacite quodam¬
modo praecessunt. ueniantnon
postul ant et merentur. Causam
non dicunt. et miseri cordiam con¬
sequuntur. Nisi quodutilioresla¬
crimarum precessunt quamsermoe¬
num. quia sermo in predicando
fortefallit. lacrima omnino non fal¬
lit sermo enim interdum non co¬
tum profert negotium. lacrima
sempertotum prodit affeccum.
Et ideo petrgas iamnonutitur ser¬
mone quofefellerat. quo peccaui¬
rat. fidemomiserat. neperid ei
noncredatur ad confitendum
quousus fuerat ad negandum A
perhoc mauult et causam suam
flerequam dicere. et quod uoce
negauerat. la crimis confiteri
Inuenio autem et aliud curtacu¬
erit p&rus net am cito uenie postu¬
latio perinpudentiam plus offen¬
derec quamimpetrar& Solete

Expanded text:
non potest, ablui potest; lavat non potest, ablui potest; lavat enim lacryma delictum, 167 quod voce pudor est confiteri. Lacrymae ergo verecundiae consulunt pariter, et saluti, nec erubescunt in petendo, et impetrant in rogando: lacrymae, inquam, tacitae quodammodo preces sunt, veniam non postulant, et merentur; causam non dicunt, et misericordiam consequuntur; nisi quod utiliores lacrymarum preces sunt quam sermonum; quia sermo in precando forte fallit, lacryma omnino non fallit; sermo enim interdum non totum profert negotium; lacryma semper totum prodit affectum. Et ideo Petrus jam non utitur sermone quo fefellerat, quo peccaverat, quo fidem amiserat; ne per id ei non credatur ad confitendum, quo usus fuerat ad negandum; ac per hoc mavult et causam suam flere, quam dicere, et quod voce negaverat, lacrymis confiteri. Invenio autem et aliud cur tacuerit Petrus; ne tam cito veniae postulatio per impudentiam plus offenderet quam impetraret; solet enim
Abbreviated transcription (Latin):
adae praeuaricatio. Citius enim
apło quam proto plausto subue¬
nitur. hunc etenim ds̃ aduesperũ
requirit errantem. illum dñs
pullorum cantudenegantem
Adamreus facti nuduserubuit. pe¬
trus conscius dicti. correctus inge¬
muit. Ille tam quam de prehensus
festinatadlatebras. hic tamquam
emendatus prorumpit adlacri¬
mas. Velut latentienim et caelan¬
tise ad diuinitate ad aedicitur
Adam ubies: Non quodadam
conspectum dñi latere potuerit.
sed quod pec catrici conscientiae
Nullus locus tutus uel certussit dũ
metuit de praehendi. Respexit
dñs et apertis oculis eius emenda¬
uit errorem. Recteo culisemen¬
dat quia scriptum est: Oculid ñi
superiustos. et aures eius in preces
eorum. Ergo p&rus prorupitad
lacrimas nihil uocem precatur.
Inuenio enim quod fleuerit. non
inuenio quod dixerit. Lacrimas
eius lego. satis factionemnon lego
Recteplanep etrus fleuit et tacu¬
it. quia quod deflerisolet. non
solet excussari. et quod defendi

Expanded text:
Adae praevaricatio; citius enim Adae praevaricatio; citius enim apostolo, quam protoplasto subvenitur. Hunc enim Deus ad vesperam requirit errantem, illum Dominus pullorum cantu denegantem. Adam reus facti nudus erubuit, Petrus conscius dicti, correptus ingemuit; ille tanquam deprehensus festinat ad latebras, hic tanquam emendatus prorumpit ad lacrymas; veluti latenti enim, et celanti se a Divinitate Adae dicitur: Adam ubi es ? Non quod Adam conspectum Domini latere potuerit, sed quod peccatrici conscientiae nullus locus tutus vel certus sit, dum metuit deprehendi. Respexit Dominus Petrum, et apertis oculis ejus emendavit errorem . Recte oculis emendat, quia scriptum est: Oculi Domini super justos, et aures ejus in preces eorum . Ergo Petrus prorupit ad lacrymas, nihil voce precatus. Invenio enim quod fleverit: non invenio quid dixerit; lacrymas ejus lego, satisfactionem non lego. Recte plane Petrus flevit et tacuit, quia quod defleri solet, non solet excusari, et quod defendi
Abbreviated transcription (Latin):
iximus fratres quod ad si¬
militudinem euȩ petrũ
ostiariamulier quoque
decȩperit. et sicut adam
femina circum scripserit. Itaec
apostolum femina circumuene¬
rit. Visitatus enim ad decipien¬
dum sexus est. fraudissua euascu¬
lum inostiaria diabolus recog¬
nouit. F idelesuiros non nisi per
mulierem obpugnare consueuit
Ibi adam pereuam superat. hic
p&rum uincit perostiariã. Fuit
enim sicut legimus inpara dyso de¬
liciarum diabolus. nec de fuit sic̃
intellegimus inprecorio iudȩorũ
Ibummineb at satanas serpens. hic
iudasco luber perurguebat. Est
ergo eadem similitudo deceptio¬
nis in petro. quae inadam fuit.
Qm̃ eademest et similitudo manda¬
ti. Accepit enim ad nõ uterque
mandatum. adam. netanger&.
a postolus nenegar&. Ille nelig¬
num scientiae praesum er&. hic
necrucem sapientiae praeterir &.
Sed trans grediens uter que prae¬
ceptum parimodo delinquunt
Gustatillȩ quod non licet. loqui¬
tur iste quod nondecet. Et tamep¬
facilior negatio petri. quam

Expanded text:
iximus, fratres, quod ad similitudinem Evae, Petrum ostiaria mulier quoque deceperit: et sicut Adam femina circumscripserit, ita et apostolum femina circumvenerit. Usitatus enim ad decipiendum sexus est: fraudis suae vasculum in ostiaria diabolus recognoscit, quia fideles viros nonnisi per mulierem oppugnare consuevit. Ibi Adam per Evam fugat ; hic Petrum vincit per ostiariam; fuit enim, sicut legimus, in paradiso deliciarum diabolus; nec defuit, sicut intelligimus in praetorio Judaeorum. Ibi immine bat Satanas serpens: hic Judas coluber perurgebat. Est ergo eadem similitudo deceptionis in Petro quae in Adam fuit, quoniam eadem est et similitudo mandati. Accepit enim a Domino uterque mandatum, Adam ne tangeret, et apostolus ne negaret; ille ne lignum scientiae praesumeret, hic ne 166 crucem sapientiae praeteriret; sed transgrediens uterque praeceptum, pari modo delinquunt; gustat ille quod non licet, loquitur iste quod non decet; et tamefacilior negatio Petri, quam
Abbreviated transcription (Latin):
quam illȩ in quo primum mundus
enituit. Ille enim hominibus ad la¬
borem creatus est. hic factus est ad
quietem. Ille mortem meruit. hic
formidinem mortis euasit. Illebo¬
nis malisque communis est. hic pro¬
pius estiustorum. Illius diei luxte¬
nebris sepelitur. huius diei splendor
etiam sepulturas inluminat. Ad
postremum illius diei lucem mor¬
tui non uident. Huius diei lumen
etiam de functi semicuit. Sicut
ait proph&a. qui sed ebant in:
regione umbraemortis lux orta
est illis. Laetemurergo inhacdie
quae et uiuos circumfulget et mor¬
tuos uiuificat. et uentur osinlumi¬
nat. sicut ait beatus e uangelista.
Eratlux uera quae in lũminat

Expanded text:
quam ille in quo primum mundus quam ille in quo primum mundus enituit: ille enim hominibus ad laborem creatus est, hic factus est ad quietem; ille mortem meruit, hic formidinem mortis evasit; ille bonis malisque communis est, hic proprius est justorum; illius diei lux tenebris sepelitur, hujus diei splendor etiam sepulturas illuminat; ad postremum illius diei lucem mortui non vident, hujus diei lumen etiam defunctis emicuit, sicut ait propheta: Qui sedebant in regione umbrae mortis, lux orta est eis . Laetemur ergo in hac die, quae et vivos circumfulget, et mortuos vivificat, et venturos illuminat, sicut ait beatus Evangelista: Erat lux vera quae illuminat
Abbreviated transcription (Latin):
Vt quem causam ei susceperit. non
eius causa quem susceperit mere¬
quirat. Non inquam taminmitis
est dñs ut non indicat carnem suam.
membra sua uiscera sua. Ait sc̃s
sicut xp̃s eclesia. Nihilergo de
uenia desperemus fr̃s. nihil deo dio
timeamus. habemus praero gati¬
uam sanguinis nr̃i. Inxpo enim caro
nr̃a nosdiligit. sumus enim membro
eius et caro sicut dicit idem beat̾
a postolus. Hoc nunc os exossibus
meis et carode carnemea. Sacra¬
mentum hoc magnumest. Ego au¬
tem̃ dico inxp̃o et in ecclesia. Ex¬
ultemus ergo fratres sicut ait.
scriptura. in hac die dñi. Exulte¬
mus plane qui acum uotis dm̃gra¬
tulamur. magis nr̃a uotacuramus
Quidenim dicit proph&a : Hic est
dies quamfecit dñs. Bonusplanedi¬
es. quilucem intulit uniuersis. ue¬
rum non huius sacculi lucem. sed
resurrectionis aeternȩ. I.ux enĩ
ista non caliginem noctis deculit:
sed mortis a tenebras amputauit.
Bonus inquamdies. et melior hic

Expanded text:
ut quem causa mei susceperit, non ut quem causa mei susceperit, non ejus causa quem susceperit, me requirat; non, inquam, tam immitis est Dominus, ut non diligat carnem suam, membra sua, viscera sua. Ait sanctsicut Christus Ecclesiam . Nihil ergo de venia desperemus, fratres, nihil de odio timeamus. Habemus praerogativam sanguinis nostri; in Christo enim caro nostra nos diligit, sumus enim membra ejus et caro, sicut dicit idem beatus Apostolus: Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea: sacramentum hoc magnum est, ego autem dico in Christo et in Ecclesia . Exsultemus ergo, fratres, sicut ait Scriptura, in hac die Domini exsultemus plane, quia cum votis Domini gratulamur, magis nostra vota curamus. Quid enim dicit propheta? Haec est dies quam fecit Dominus. Bonus 476 plane dies, qui lucem intulit universis, verum non hujus saeculi lucem, sed resurrectionis aeternae; lux enim ista non caliginem noctis detulit, sed mortis tenebras amputavit. Bonus, inquam, dies, et melior hic
Abbreviated transcription (Latin):
etiam secuturis posteã populis
hoc prouidit. ut prius essemus de
resurrectione securi. quam demor¬
tes olliciti. Et antecum dõ uiuer emus
incaelis. quamcum hominibus con¬
uersaremurinterris. Insalua tore
enim omnes resurr eximus. omnes
reuiximus. omnes ad caelestia trans¬
migrauimus. Est enimin illo xp̃i ho¬
mea regnat. regnarem ecredo
Vbidominatur sanguismeus. me
sentio dominari. Vbiglorficatur
caromea. meglorio sumessecognos¬
co. Quamuisigitur peccator de
haccommunione gratiae non diffi¬
dat quia etsi peccata nos prohi¬
bent substantia nos requirit. Et¬
sidelicta propria nos excludunt
naturae communio non repellit.
Nampropterbonitatem diuinita¬
tis peculia rem nobis saluator de¬
bet effectum. scilicet quia sicut ds
noster in ipso est. Ita et sanguis ñr
in illo est. Misericordiamigitur
mihi debet prestare diuinitas. Ne¬
cessitudinem exhiberedebet ad fi¬
nitas. Neque enim taminimicissi
meminerit illius quem ipsegestat᷑

Expanded text:
etiam secuturis postea populis etiam secuturis postea populis hoc providit, ut prius essemus de resurrectione securi quam de morte solliciti; et ante cum Deo viveremus in coelis, quam cum hominibus conversaremus in terris. In Salvatore enim omnes resurreximus, omnes reviximus, omnes ad coelestia transmigravimus; est enim in illo Christi homea regnat, regnare me credo; ubi dominatur sanguis meus, me sentio dominari; ubi glorificatur caro mea, me gloriosum esse cognosco. Quamvis enim peccator de hac tamen communione gratiae non diffidat, quia etsi peccata nos prohibent, substantia nos requirit; etsi delicta propria nos excludunt, naturae communio non repellit; nam propter bonitatem Divinitatis, peculiarem nobis Salvator debet affectum, scilicet quia sicut Deus noster in ipso est, ita et sanguis noster in illo est. Misericordiam igitur mihi debet praestare Divinitas, necessitudinem exhibere debet affinitas; neque enim tam immitis esmeminerit illius quem ipse gestat:
Abbreviated transcription (Latin):
mirandum est siinsaluatore tam
crudeles fuerunt qui extiterunt
in suos posteros tamcrudeles. Non
inmerito in hacdiesc̃sdauid sine
exceptione exultandum praeci¬
pit eclaetandum. In quadie toci¬
usmundi gaudia cael ebrantur.
Omnibus enim laetandum est.
quia omnibus prodest. Cunctis ex¬
ultandum est quia cunctis escsa¬
lutare. Et ideo. non adultoria.
adhibenda. nec fugata la eticia.
quis que eniminxp̃i resurrectione
laetatur. Laetatur pocius. qui¬
a in xp̃o ipsesurrexit. In illo enim
et reuixit. Et licetnos ad huc reso¬
lutio corpusculi maneat. coepi¬
mustunc inxp̃o aeternauita iam
uiuere. Vn de quamuis fragilita¬
temnram acceler& inmature
mortis occasio. insaluatore tunc
dicimus priussurgere quamperi¬
re. Ante enim futuros homore¬
surrexit in xp̃o quam uita sortire¬
tur insaeculo. Non enim tantum
illi dñs generationi resurrectionis
praestitit gratiam. incuius genera¬
tionis temporeresurrexit. sed

Expanded text:
mirandum est, si in Salvatorem tam mirandum est, si in Salvatorem tam crudeles fuerunt, qui exstiterunt 474 in suos posteros tam crudeles. Non immerito in hac die sanctus David sine exceptione exsultandum praecipit et laetandum, in qua die totius mundi gaudia celebrantur. Omnibus enim laetandum est, quia omnibus prodest; cunctis exsultandum est, quia cunctis est salutare, et ideo non adulatoria est adhibenda, nec fucata laetitia. Quisquis enim in Christi resurrectione laetatur, laetetur potius quia in Christo ipse resurrexit: in illo enim et revixit. Et licet nobis adhuc resolutio corpusculi maneat, coepimus tunc in Christo aeterna vita jam vivere; unde quamvis fragilitatem nostram acceleret immaturae mortis occasio, in Salvatore tamen didicimus prius resurgere quam perire: ante enim futurus homo resurrexit in Christo quam vitam sortiretur in saeculo. Non enim tantum illi Dominus generationi resurrectionis praestitit gratiam, in cujus generationis tempore resurrexit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dominabitur. Custo dieb antergo
eum sollicite insepulchro. prae¬
sertim quia sedie tertia dixerat
surrecturum. Custo diebantau¬
tem sollicite in sepulchro. quia
necesseilliserat eum. i amnon doc¬
torem timere sediudicem. Iudi¬
ceminquam non sui tantum . sed
et crudelissententiae suae . quia
filios posterossuos suis sceleribus
ad dixerunt dicentes sanguis huius
supernos et superfilios nr̃os. crude¬
lis subtali sententia impietas iudȩ¬
orum quae facinoresuo non solum
prȩsentes liberosdamnat. sed etiã
nonnatos occidit. Quantos enim hac
uoce ad conscientiam facinorisuo¬
cant. quosscientientiam criminis
nontenebat. Crudelis inquam im¬
pietas quos posteros ante inreatum
uocat quam producat in lucem
Vt prius futuris continger & pecca¬
re quam uiuere. Eruentiplanege¬
nitores qui ante parricide facti
sunt quam parentes. et ante eos
socios suissceleribus ad sumpserunt.
quos utrum sanguis participes pos¬
sent habere nescirent. Nonigitur

Expanded text:
dominabitur . Custodiebant ergo dominabitur . Custodiebant ergo eum sollicite in sepulcro, praesertim quia se die tertia dixerat surrecturum; custodiebant autem sollicite in sepulcro, quia necesse illis erat eum jam non doctorem timere, sed judicem: judicem, inquam, non sui tantum, sed et crudelis sententiae suae, qua filios posterosque suos sceleribus addixerunt, dicentes: Sanguis ejus super nos et super filios nostros . Crudelis sub tali sententia Judaeorum, quae facinore suo non solum praesentes liberos damnat, sed etiam non natos occidit. Quantos enim hac voce ad conscientiam facinoris vocant, quos scientia criminis non tenebat! crudelis, inquam, impietas, quod posteros ante in reatum vocat, quam producit in lucem: ut prius futuris contingeret peccare, quam vivere. Cruenti plane genitores, qui ante parricidae facti sunt quam parentes: et ante eos socios suos sceleribus assumpserunt, quos utrum sanguinis participes possent habere, nescirent. Non igitur
Abbreviated transcription (Latin):
solauirtus resurrectionis aperire
Deniquedicit sc̃s euangelisca
Priusquam descendente angelo
magno terram tremore fusse cõ¬
motam. Vt fundamenta tumuli
mouerentur. et percussos pauo¬
recus todes qui uenerant custodire
mortuum. eẽ. factos ut mortuos.
Vt mortuo sinquam dignumpla¬
neiudicium. sicut iustus resurgit
peccator emoritur. Cum reui¬
uiscit in nocens. eius in tercipitur
inimicus. Namideo nec progre¬
dientem dnm̃ cernerepotuerusit.
qui a criminosasmentes terror
oppresserat. Dum sustinerefulgo¬
rem resurrectionis rutile non ua¬
lebant. Maioreergo sollicitudine
pharisaei dnm̃ custodierunt mor¬
tuum. quamuiuum sunt persecuti.
Si quidem causa illos maiorurgue¬
bat. Intellegebantenim facilius
fuisse apud superos eum despici.
quamredeuntem ab inferis posse con¬
temmi. Et quod tunc praedicans
facile potuerit occidi. Nunc autẽ
resurgens iamnon possit occidi. Di¬
cente apło. resurgens autem iam
non moritur. morsilliultra non

Expanded text:
sola virtus resurrectionis aperiret. sola virtus resurrectionis aperiret. Denique dicit sanctus evangelista , 473 descendente angelo, magno terram tremore fuisse commotam, et fundamenta tumuli moverentur, et percussos pavore custodes, qui venerant custodire mortuum, esse factos ut mortuos. Ut mortuos, inquam: dignum plane judicium, si, cum justus resurgit, peccator emoritur; cum reviviscit innocens, ejus interficitur inimicus; nam ideo nec progredientem Dominum cernere potuerunt, quia criminosas mentes terror oppresserat, dum sustinere fulgorem resurrectionis rutilae non valebant. Majore ergo sollicitudine Pharisaei Dominum custodierunt mortuum, quam vivum sunt persecuti; siquidem causa illos major urgebat: intelligebant enim facilius fuisse eum apud superos despici, quam redeuntem ab inferis posse contemni; et quod tunc praedicans facile potuerit occidi, nunc autem resurgens jam non possit occidi, dicente Apostolo: Resurgens autem jam non moritur. Mors illi ultra non
Abbreviated transcription (Latin):
penetralia ipsum dñm postresur¬
rectionem cum discipulis loquen¬
tem. conuersantem aedentem.
Thomam quo que clauorum uulne¬
ra. etiam digito contrectantem.
ut haec omnia praetermittam
tamenfidem fidemnram confirmat
impieta siudacorum. Nam sufficit
adcredulitatem nõbis. eorumni¬
mium cautacrudelitas. Quo enĩ
diligentius custo dierunt tumulũ
Eoconstat illum manifesti acre
surrexisse quod plures ad posuere
cus todes. eoplures testium relique¬
re. Nam hoc procurauit diuina
prouidentia. ut resurrectionido¬
minicae. non solum angeli. nonso¬
lum discipuli. sed et testimonium
perhiberent quod est amplius ini¬
mici. Libentius ergo accipimus
quod eum diligentius ad seruarunt
Credimus enim subtot custodibus
potuis seillum prodire. citius
quamperire. Et de cumulo iure
dñi progredi. quam discipulorũ
fraude subduci. Tanta enim sol¬
licitudine sepulchrum obstrux̃
impietas ut id non praeualer &
manus humana deseruere nisi

Expanded text:
penetralia, ipsum Dominum post resurpenetralia, ipsum Dominum post resurrectionem cum discipulis loquentem, conversantem, edentem, Thomam quoque clavorum vulnera etiam digito contrectantem : ut haec omnia praetermittam, tamen fidem nostram confirmat impietas Judaeorum. Nam sufficit ad credulitatem nobis eorum nimium cauta credulitas. Quo enim diligentius custodierunt tumulum, eo constat illum manifestius surrexisse; quo plures apposuere custodes, eo plures testes reliquere. Nam hoc procuravit divina providentia, ut resurrectioni non solum angeli, non solum discipuli, sed et testimonium perhiberent, quod est amplius, inimici. Libentius ergo accipimus, quod eum diligentius observarunt; credimus enim sub tot custodibus potuisse illum prodire citius quam perire, et de tumulo jure Domini progredi quam discipulorum fraude subduci: tanta enim sollicitudine sepulcrum obstruxit impietas, ut id non praevaleret manus humana destruere, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
xultandum nobis est fr̃sin
hacdie quam fecit dñs con¬
tinuatala etitia. et in eius
festiuitate iugigloriagra¬
tulandum. Necenimꝰ quia noxsol¬
lemnitati in teruenit gaudia nr̃a
praecedit. Nec quia obscuritas
distinxit tempor a uespertina re¬
surrectionis luxuita aeterna de¬
seruit. Nobi senim heri ethodie
diesunus. diesipseest. qui a sic dicit
at̃q idem nobis semper est dies. qui¬
a in ipsouiuimus in ipsomouemus
in ipsonon morimur. Nonmori¬
murinquam. quia sicut lucemxp̃.
nulla peccati incessit obscuritas
It aet iuuentesinea. nullatempo¬
ris ab sumituecustas. Laetemur
ergo inxporesurrecuonis die
communis enimomnium. commu¬
nisestnra lactitia. Communispla¬
ne qui a omnes illore surgente sur¬
reximus. Omnium enim resurrexit
saluti: qui pro omnium peccatis ad¬
dictus est passioni. Resurrexit
igitur saluator amortius . noua
res et mira sed hab& haec ad ser¬
tio ueritatem. Namut taceam
proph&arum oracula. angelo¬
rum misteria. A persepulchri

Expanded text:
ultandum nobis est, fratres, in hac die quam fecit Dominus continuata laetitia, et in ejus festivitate jugi gloria gratulandum. Nec quia nox solemnitati intervenit, gaudia nostra praescidit: nec quia nox distinxit tempora vespertina, resurrectionis lux vota aeterna deseruit. Nobis enim heri et hodie dies unus, dies ipse est, quia sicut atque idem nobis semper est dies, quia in ipso vivimus, in ipso movemur , in ipso non morimur: non morimur, inquam, quia sicut lucem Christi nulla peccati incessit obscuritas, ita et viventes nulla temporis absumit vetustas. Laetemur ergo in Christi resurrectionis die; communis enim omnium, communis est nostra laetitia. Communis plane, quia omnes illo resurgente resurreximus. 472 Omnium enim revixit saluti, qui pro omnium peccatis addictus est passioni. Resurrexit igitur Salvator a mortuis. Nova res et mira, sed habet haec assertio veritatem. Nam ut taceam prophetarum oracula, angelorum ministeria, aperta sepulcri
Abbreviated transcription (Latin):
Sed pisceinlȩ sum eructante depo¬
situm. tertiadie terrisrefundit᷑
tamento inseru forma mirabi¬
literapparere. Videte quomodo
seante actis saeculis indicauit.
sed seruilis forme humilitate uen¬
turum. Ionas iram dñi praedica¬
turus ad magnamninautarũ
destina tururbem dicturus
Quadragintadies. et niniue sub¬
uertetur: Etx p̃s ad mundimit¬
titurciuitatem ut diem salutis
et praefinitum iudicii tempus ad¬
nuntiet. Ion as nauem expecit.
xp̃s ecclesiam. Ion as fluctibus
agitur xp̃smundi turbinibus ex¬
ercetur. Nisuionas perditum̃
detur. naufrage nauis pericu¬
lum non sedatur. Sicetnon libe¬
ratur ecclesia. nisixp̃i morte
saluetur. N autedimissuriionã
tamen uerentem et dicunt. Dñe
nedes supernos sangui neminno¬
centem Non ne uobis uidecur
nautarum in precatio pilatiesse
confessio q̃ui traditxp̃m ÷ et tam̃
lauat manussuas et dicit. Mundus
egosum a sanguineiustihuius. Quã
congrue perpersonam gentilem

Expanded text:
Sed pisce illaesum eructante depoSed pisce illaesum eructante depositum, tertia die terris refundituveteri Testamento in servi forma mirabiliter apparere: videte quomodo se ante actis saeculis indicavit, secundum servilis formae humilitatem venturum. Jonas iram Domini praedicaturus ad magnam Ninivitarum destinatur urbem dicturus: Adhuc quadraginta dies, et Ninive subvertetur. Et Christus ad mundi mittitur civitatem, ut diem salutis et praefinitum judicii tempus annuntiet. Jonas navim expetit, Christus Ecclesiam. Jonas fluctibus agitatur, Christus mundi turbinibus exercetur. Nisidetur, naufragae navis periculum non sedatur; Sic non liberatur Ecclesia, nisi Christi morte salvetur. Nautae dimissuri Jonam tamen verentur et dicunt: Domine, ne des super nos sanguinem innocentem . Nonne vobis videtur nautarum imprecatio Pilati esse confessio, qui tradidit Christum, et tamen lavat manus suas, et dicit: Mundus ego sum a sanguine justi hujus ? Quam congrue per personam y gentilem
Abbreviated transcription (Latin):
Di enim unigenitus offerturet
uirginis primogenitus immolatus
Hoc quo quedominicae passionis
praefigurabat insignia. quodle¬
gimus beatum helis aeum sepuldro
conditum ingesto alatrunculis
cadauere intratumulum suum
corpus ex tineti tactusacricorpo¬
ris suscitasse. Quis hic alius prae¬
figurabatur. nisi dñs nosteribs
ratur. In latrone reum mus¬
cȩleberrime perscripturasscas
etiaminione proph&ac laborib
et aerumnis xp̃ipassio etresur¬
retio praesignatur. Hicionas
quod fidei urãe non arbitramus
in cognitum trpumdñi gessisse
perscribitur. Ipseenim dñs dicit
Sicutionasinuentre cetitribusdi¬
ebus et tribus noctibus. itaeritsi¬
lius hominis incorde terrae trib
diebus et tribus noctibus. Hic inquã
ionas ad praedi candam nineuitis
iraecaelestis offensam dñõ iuben
uacuandam. N auem profugus
quȩ tharsum pecebat ingreditur.
Sed nautis exorta tempestatetur¬
batis. sorte fluctibus datur. et fau¬
cibus cecipiscis dimersis excipitur.

Expanded text:
Dei enim unigenitus offertur, et Dei enim unigenitus offertur, et Virginis primogenitus immolatur. Hoc quoque dominicae passionis praefigurabat insignia, quod legimus beatum Elisaeum sepulchro conditum ingesto a latrunculis cadavere intra tumulum suum corpus exstincti tactu sacri corporis suscitasse: Quis hic alius praefigratur? In latronibus etenim munceleberrime per Scripturas sanctas, etiam in prophetae Jonae laboribus et aerumnis, Christi passio ac resurrectio praesignantur. Hic Jonas quod fidei vestrae non arbitramur incognitum typum Domini gessisse praescribitur. Ipse enim Dominus dixit: Sicut fuit Jonas in ventre ceti tribus diebus, et tribus noctibus: ita erit filius hominis in corde terrae tribus diebus et tribus noctibus . Hic, inquam, Jonas ad praedicandum Ninivitis irae coelestis offensam, Domino jubentsione vacuandam, navim profugus quae Tharsum petebat ingreditur: sed nautis exorta tempestate turbatis, sorte fluctibus datur, et faucibus ceti piscis demersus excipitur.
Abbreviated transcription (Latin):
mactatur : Hicidem dñs in nouis¬
sima mundi senescentis aetate per
figuram beati abrahȩ longeui
patris offertur. Quo tempore
dumnouosa crificio in unicisui iu¬
gulum pius parricida consunu¬
it. Ex in prouiso aries oculis
eius apparuit. Si cut loquitur¬
sermo diuinus. Et uidit abrahã
arietem in teruepres herentem
cornibus. In teruepresinquit
Requiramus quaeis tasit nouitas.
idest in multitudine circum stan¬
tium peccatorum. Herentem
cornibus. idestadcrucis cornua.
clauorum confixione pendentem
Sicut inalio loco legimus. cornua
inmanibus eiussunt. hocideo quia
uenerandas manus eius patibulibra¬
chia susciperunt. Interspinas autẽ
deputatus est quando spineos hir¬
co in nocentiae etiustitiae. aue¬
tor in lusus est. Sed alcius intro¬
spicere debemus quid namsit quod
isaac a patrealtaribus admouetur
Ac̃subito aries proeononmutata
sed duplicata oblatione sub poni¬
tur: Ceminahic adorapda sub¬
stantia redemptoris ostenditur

Expanded text:
mactatur. Hic idem Dominus in novismactatur. Hic idem Dominus in novissima mundi senescentis aetate per figuram beati Abrahae longaevi patris offertur. Quo tempore dum novo sacrificio in unici sui jugulum pius parricida consurgit, ex improviso aries oculis ejus apparuit, sicut loquitusermo divinus: Et vidit Abraham arietem inter vepres haerentem cornibus . Inter vepres, inquit; requiramus quae sit ista novitas, id est in multitudine circumstantium peccatorum, haerentem cornibus, id est ad crucis cornua clavorum confixione pendentem, sicut in alio loco legimus: Cornua in manibus ejus sunt . Hoc ideo quia venerandas manus ejus patibuli brachia susceperunt. Inter spinas autem deputatus est, quando spineo serto innocentiae et justitiae actor illusus est. Sed altius introspicere debemus quidnam sit quod Isaac a Patre altaribus admovetur, ac subito aries pro eo non mutata sed duplicata oblatione supponitur. Gemina hic adoranda substantia Redemptoris ostenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
enefitia dinr̃i cumm agna
atquemirifica sint. tamen
nec noua probantur essenec
subita. S ed abinitios aeculi
et praedicta sunt oraculis. et prae¬
figurata mrsterus. Sacram dñi
passionem ab ipsismundi coaliscen¬
tis ex ordus ueteris testamenti
responsa caecinerunt. Et ideo
nuntiatum suis a perte exipsorum
libris ac̃ uoluminibus ad serimus
V alidis absque dubio nititur prae¬
uilegias qui causamde aduersa¬
riis asserit instrumentis. Spe¬
cios auictoria est contrariam par¬
tem carculissuis. uelut proprus
laqueis in retire. et testimoniorũ
suorum uocibus confutare. etae¬
mulum celissuis euincere ut pus¬
natoristui argumenta tuis pro¬
bentur utilitatibus militare.
taque in dñinr̃i persona. dum
ex adae primihominis costa. ma¬
tercunctorum uiuentium eua
producitur. ex huiussacro latere
ac salutariuulnere: ecclesi aom¬
nium fidelium parens reparan¬
da monstratur. Ineius trpo abel
iustus occiditur. et in nocens fra¬
terna tam quamiudaicam pietate

Expanded text:
Beneficia Dei nostri cum magna atque mirabilia sint, tamen nec nova probantur esse nec subita, sed ab initio saeculi et praedicta sunt oraculis, et praefigurata mysteriis. Sacram enim Domini passionem ab ipsis mundi coalescentis exordiis Veteris Testamenti responsa cecinerunt; et ideo nuntiatum suis aperte ex ipsorum libris ac voluminibus asserimus. Validis absque dubio nititur privilegiis, qui causam de adversariis asserit instrumentis; speciosa victoria est contrariam partem chartulis suis veluti propriis laqueis irretire, et testimoniorum suorum vocibus confutare, et aemulum telis suis evincere, ut pugnatoris tui argumenta suis probentur utiliItaque in Domini nostri persona dum ex Adae primi hominis costa mater cunctorum viventium Eva producitur, ex hujus sacro latere ac salutari vulnere Ecclesia omnium fidelium parens reparanda monstratur. In ejus typo Abel justus occiditur, et innocens fraterna tanquam Judaica impietate