comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nem anmi sui. Et hoc eiula¬
tu usque ad fores palati gradi¬
ens. non enim erat licitum indu¬
tum sacco aulam regis intrare
nomnibus quoq prouintus. op¬
pidis ac locis. at que crudele regis
dogma peruenerat. planctus in¬
gens erat apud iudeos. ieiunium
ululatus & fletus. sacco & cincre
multis prostrato utentibus. In¬
gressac sunt autem puellac hes¬
ter & cunuchi: nunti aueruntq
Quod audiens: conster¬
nata est: & misit uestem ut ab¬
uto sacco. induerent cum quam
accipere noluit. Accito quȩ
athac cunucho quem rex mi¬
nistrum ei dederat: praccepit
ut ir& admardo cheum & dis¬
cer& abco cur hoc faccra
gressusq athac iuit ad mar¬
docheum st antem in platea ci¬
uitatis ante ostium palati ĩ
uimndicauit ei omnia quae acci¬
derant. quomodo aman pro¬
misiss& ut inthesauros regis pro
iudeorum nece inferr& argen¬
tum: exemplarq edicti quod
pendebat insusis dedit ei ut re¬
ginae ostender&. & moneret
eam ut intraret ad regem & de¬

Expanded text:
nem animi sui et hoc heiulanem animi sui et hoc heiulatu usque ad fores palatii gradiens non enim erat licitum indutum sacco aulam regis intrare in omnibus quoque provinciis oppidis ac locis ad quae crudele regis dogma pervenerat planctus ingens erat apud Iudaeos ieiunium ululatus et fletus sacco et cinere multis pro strato utentibus ingressae sunt autem puellae Hester et eunuchi nuntiaveruntque ei quod audiens consternata est et misit vestem ut ablato sacco induerent eum quam accipere noluit accitoque Athac eunucho quem rex ministrum ei dederat praecepit ut iret ad Mardocheum et disceret ab eo cur hoc faceret egressusque Athac ivit ad Mardocheum stantem in platea civitatis ante ostium palatii qui indicavit ei omnia quae acciderant quomodo Aman promisisset ut in thesauros regis pro Iudaeorum nece inferret argentum exemplarque edicti quod pendebat in Susis dedit ei ut reginae ostenderet et moneret eam ut intraret ad regem et de
Abbreviated transcription (Latin):
decima die eius demmensis.
& scriptum est ut. iusserat¬
aman ad omnes satrapas regis &
iudices prouintiarum diuersa¬
rum que gentium. ut quacque
gens legere poterat & audire pn
uarietate linguarum ex nomi¬
ne regis afsucri. Et litterae
signatie ipsius anulo mifsae
sunt per cursores regis aduni¬
uersas prouintias. ut occide¬
rent atque delerent omnes ui¬
deos apuero usque ad senem.
paruulos & mulieres uno die
hoc est tertio decimo mensis duo¬
decimi qui uocatur ad ar. &
bona eorum diriperent
Dumma autem epistolarum
hacc fuit. ut omnes prouinti¬
ae scirent & pararent se ad prac¬
dictam diem Lestinabant
cursores qui mifsi erant exple¬
re regis imperium. statiq
insusis pependit edictum re¬
gis. aman celebrante conuiui¬
be erant flentibus. UIII.
Puȩ cum Audisset man¬
Adocheus: scidit uestimenta sua
& indutus est sacco. spargens
cinerem capiti & inplatta me¬
diae ciuitatis uoce magna cla¬
mabat. ostendens a maritudi¬

Expanded text:
decima die ejusdem mensis, decima die ejusdem mensis, et scriptum est, ut jusseratAman, ad omnes satrapas regis, et judices provinciarum, diversarumque gentium, ut quaeque gens legere poterat, et audire pro varietate linguarum, ex nomine regis Assueri: et litterae signatae ipsius annulo, missae sunt per cursores regis ad universas provincias, ut occiderent atque delerent omnes Judaeos, a puero usque ad senem, parvulos et mulieres, uno die, hoc est, tertio decimo mensis duodecimi qui vocatur ADAR, et bona eorum diriperent. Summa autem epistolarum haec fuit, ut omnes provinciae scirent, et pararent se ad praedictam diem. Festinabant cursores, qui missi erant, regis imperium explere. Statimque in Susis pependit edictum, rege et Aman celebrante convivibe erant, flentibus. Cap. IV. Quae cum audisset Mardochaeus, scidit vestimenta sua, et indutus est sacco, spargens cinerem capiti et in platea mediae civitatis voce magna clamabat ostendens amaritudi
Abbreviated transcription (Latin):
quod essge gentis uideae. magisq
uoluit omnem uideorum qui
erant in regno assueri perdere
nationem. Mense primo
cuius uocabulum est nisan an¬
no duodecimo regni assuemi.
missa est sors uurnam quod
hebraice dicitur phur coram
aman. quodie & quo mense
gens iudeorum deber& inter¬
fici Et exiuit mensis duo¬
decimus qui uocatur ad ar.
dixitq aman regi assuero
st pop̾ulus per omnes prouin¬
tias regni tui dispersus & a se
mutuo separatus. nouis utens
legibus & cerimoniis. insuper
& regisscita contempnens
t obtime nosti. quod non ex¬
pediat regno tug ut insolescat
per licentiam. Di tibi plac&
decerne ut pereat & decem mi¬
lia talentorum appendam ar¬
carus gazae tuae Iulit ergo
rex anulum quo utebatur de
manu sua & dedit cum aman
filio amadathi de progenie
agag hosti uideorum. dixitq
adcum. Argentum quod
polliceris tuum sit: depopu¬
lo age quod tibi placeͣ  Vo¬
catiq sum scribae regis
mense primo nisan tertia

Expanded text:
quod esset gentis Judaeae. Magisque quod esset gentis Judaeae. Magisque voluit omnem Judaeorum, qui erant in regno Assueri, perdere nationem. Mense primo cujus vocabulum est NISAN anno duodecimo regni Assueri, missa est sors in urnam, quae Hebraice dicitur PHUR, coram Aman, quo die et quo mense gens Judaeorum deberet interfici: et exivit mensis duodecimus, qui vocatur ADAR. Dixitque Aman regi Assuero: Est populus per omnes provincias regni tui dispersus, et a se mutuo separatus, novis utens legibus et caeremoniis insuper et regis scita contemnens. Et optime nosti quod non expediat regno tuo ut insolescat per licentiam. Si tibi placet, decerne ut pereat: et decem millia talentorum appendam arcariis gazae tuae. Tulit ergo rex annulum, quo utebatur, de manu sua, et dedit eum Aman filio Amadathi de progenie Agag, hosti Judaeorum, dixitque ad eum: Argentum, quod tu polliceris, tuum sit, de populo age quod tibi placet. Vocatique sunt scribae regis mense primo NISAN, tertia
Abbreviated transcription (Latin):
Quaesitum est & inuentum. &
appensus uterque corum in pa¬
tibulo. mandatum que histo¬
riis & annalibus traditum co¬
ram rege .ii. .UII.
OST HAECREX ASSUERUS
ex altauit aman filium amada¬
thi qui erat de stirpe agag: &
posuit solium cius super om¬
nes principes quos habebat.
cunctiquȩ serui regis qui in
foribus palatii uersabantur
Aectebant genu & ad orabant
aman. sic enim cis praeceperat
imperator: solus mardoche¬
us non flectebat genu neque
ad orabat eum Cui dixe¬
runt regis pueri qui ad fores
palatu praesidebant. Cur
practer cacteros non obser¬
uas mandata regis: Cun¬
que hoc crebrius dicerent
& ille nollee audire: nuntia¬
uerunt amanscire cupientes
utrum perscuerare&  insenten¬
tia. dixerat enum eis se esse
iudcum. Quod cum au¬
diss& . aman & experimento
probass& quod mardo che¬
us non sibi flccter&  genu nec
se ad oraroe iratus est ualde.
& pronichilo duxit inunum
mardocheum mittere ma¬
nus suas : audierat enim

Expanded text:
Quaesitum est, et inventum: et Quaesitum est, et inventum: et appensus uterque eorum est in patibulo. Mandatumque est historiis, et annalibus traditum coram rege. Cap. III. Post haec rex Assuerus exaltavit Aman filium Amadathi, qui erat de stirpe Agag: et posuit solium ejus super omnes principes, quos habebat. Cunctique servi regis, qui in foribus palatii versabantur, flectebant genua, et adorabant Aman: sic enim eis praeceperat imperator. Solus Mardochaeus non flectebat genu, neque adorabat eum. Cui dixerunt pueri regis, qui ad fores palatii praesidebant: Cur praeter caeteros non observas mandatum regis? Cumque hoc crebrius dicerent, et ille nollet audire, nuntiaverunt Aman, scire cupientes utrum perseveraret in sententia; dixerat enim eis se esse Judaeum. Quod cum audisset Aman, et experimento probasset, quod Mardochaeus non sibi flecteret genu, nec se adoraret, iratus est valde, et pro nihilo duxit in unum Mardochaeum mittere manus suas: audierat enim
Abbreviated transcription (Latin):
capite eius: fecit quȩ eam regna¬
re in loco uasthi. Et iussit
conuiuium preparari per mag¬
nificum cunctis principibus &
seruis suis. pro coniunctione
& nuptiis hester: & dedit requi¬
em inuniuersis prouintus. ac
dona largitus est iuxta mag¬
nificentiam principalem
unque & secundo quaereren¬
tur uirgines & congregarentur
mardocheus manebat adre¬
gis ianuam. necdumꝗut
prodiderat hester patriam &
populum suum: iuxta man¬
datum eius. Quic quid
enim ille precipiebat obserua¬
bat hester & ita cuncta faciebat.
ut᷑. co tempore solita erat quo
eam paruulam nutriebat
o igitur tempore quo mardo¬
cheus ad regis i anuam moraba¬
tur. irati sunt bagathan & tha¬
res duo cunuchi regis qui iam¬
tores erant & in primo palatii
limine praesidebant. uolue¬
runt ꝙue insurgere inregem
& occidere cum: Quod mar¬
docheum non latuit. statimq
nuntiauit reginac hester : &
illa regi ex nomint mardo¬
chei qui adse rem detulerat.

Expanded text:
capite eius fecitque eam regnacapite eius fecitque eam regnare in loco Vasthi et iussit convivium praeparari permagnificum cunctis principibus et servis suis pro coniunctione et nuptiis Hester et dedit requiem in universis provinciis ac dona largitus est iuxta magnificentiam principalem cumque et secundo quaererentur virgines et congregarentur Mardocheus manebat ad regis ianuam necdumque prodiderat Hester patriam et populum suum iuxta mandatum eius quicquienim ille praecipiebat, observabat Esther: et ita cuncta faciebat, ut eo tempore solita erat quo eam parvulam nutriebat. Eo igitur tempore, quo Mardochaeus ad regis januam morabatur, irati sunt Bagathan et Thares duo eunuchi regis, qui janitores erant, et in primo palatii limine praesidebant: volueruntque insurgere in regem, et occidere eum. Quod Mardochaeum non latuit, statimque nuntiavit reginae Esther: et illa regi, ex nomine Mardochaei, qui ad se rem detulerat.
Abbreviated transcription (Latin):
bant:. & ut eis placuerat compo¬
sitae detriclinio feminarum
ad regis cubiculum transiebant.¬
& quae intrauerat uespere egte¬
diebatur mane: Atque inde inse¬
cundas aedes deducebantur. qui
submanu sasagazi eunuchiero
qui concubinis regiis pracside¬
bat. ec habebat potestatos
adregem ultra redeundi: nisiu
luis sce rex & eam uenire iuissi¬
sa ex nomineu
uoluto autem tempos¬
re per ordinem instabat dies
quo hester filia abiahil fratns
mardochei quam sibi adopta¬
uerat infiliam intrare deberõ
ad regem. Quac non quasuu
muliebrem cultum: sed quis¬
cunque uoluit egeus cunuchos
custos uirginum haec ei ador¬
natum dedit. Erat enim sor¬
mosa ualde & incredibili pul¬
gratiosa & am abilis uidebatur
Iucta est itaque ad cubiculum
regis afsueri mense decimoq
uocatur tebeth septimo anno
regni cius. & am auit eum re
plus quam omnes mulicres. Ha¬
buit quę gratiam & miscricordi¬
am coram eo super omnes muli¬
cres. & posuit diadema regni in

Expanded text:
bant, et ut eis placuerat, compobant, et ut eis placuerat, compositae de triclinio feminarum ad regis cubiculum transibant. Et quae intraverat vespere, egrediebatur mane, atque inde in secundas aedes deducebatur, quae sub manu Susagazi eunuchi erant, qui concubinis regis praesidebat: nec habebat potestatem ad regem ultra redeundi, nisi voluisset rex, et eam venire jussisset ex nomine. Evoluto autem tempore per ordinem, instabat dies, quo Esther filia Abihail fratris Mardochaei, quam sibi adoptaverat in filiam, intrare deberet ad regem. Quae non quaesivit muliebrem cultum, sed quaecumque voluit Egeus eunuchus custos virginum, haec ei ad ornatum dedit. Erat enim formonsa valde et incredibili pulgratiosa et amabilis videbatur ducta est itaque ad cubiculum regis Asueri mense decimo qui vocatur tebeth septimo anno regni eius et amavit eam rex plus quam omnes mulieres habuitque gratiam et misericordiam coram eo super omnes mulieres et posuit diadema regni in
Abbreviated transcription (Latin):
nucho traderentur: hester
quoque inter caeteras puellas
ei tradita est. ut scruareeur in
numero seminarum. Quac
placuit ci: & inuenit gratiam
inconspectu illius ut accelera¬
re mundum muliebrem &
tradero ei partes suas & septem
puellas speciosissimas dedomo
regis: & tam ipsam quam pe¬
difscquas eius ornar& atque
excoleroe. Quae noluit indi¬
care populum & patriam suam:
mardo cheus enim pracceperat
ut de hac re omnino reticeree
ui de ambul abat cotidie ante
uestibulum domus in qua elec¬
tae uirgines seru abantur curã
agens salutis hester: & scire uo¬
lens quid ei accider&ꝵ Cum
autem uenissꝗx tempus singu
larum per ordinem puellarum
ut intrarent ad regem. expletis
omnibus quae adcultum mu¬
liebrem pertinebant: mensis
duodecimus uertebatur: ita
dum taxat. ut sex menses olco un¬
guerentur myrtino: & alussor
quibusdam pignientis & aroni¬
tibus uterentur. Ingredientes
ad regem. quicquid postulassa
ad ornatum pertinens accipie¬

Expanded text:
gaeo traderentur eunucho Hester gaeo traderentur eunucho Hester quoque inter ceteras puellas ei tradita est ut servaretur in numero feminarum quae placuit ei et invenit gratiam in conspectu illius ut adceleraret mundum muliebrem et traderet ei partes suas et septem puellas speciosissimas de domo regis et tam ipsam quam pedisequas eius ornaret atque excoleret quae noluit indicare ei populum et patriam suam Mardocheus enim praeceperat ut de hac re omnino reticeret qui deambulabat cotidie ante vestibulum domus in qua electae virgines servabantur curam agens salutis Hester et scire volens quid ei accideret cum autlarum per ordinem puellarum, ut intrarent ad regem, expletis omnibus quae ad cultum muliebrem pertinebant, mensis duodecimus vertebatur: ita dumtaxat, ut sex mensibus oleo ungerentur myrtino, et aliis sex quibusdam pigmentis et aromatibus uterentur. Ingredientesque ad regem, quidquid postulassent ad ornatum pertinens, accipie
Abbreviated transcription (Latin):
considerent per uniuersas pro¬
uintias puellas speciosas & uir¬
gines. & adducant eas ad cun¬
mum feminarum sub manu
egei eunuchi qui est prępo¬
situs & custos mulicrum re¬
giarum. & accipiant mundum
muliebrem & caetera adusus
necessaria. & quaccunquę
inter omnes oculis regis pla¬
cuerit: ipsa regne pro uasthi
lacuit sermo regi. & ita ut
suggesserant uissit fieri
RAT UIR IUDEUS .IIII.
insusis ciuitate uocabulo mar¬
docheus filius iair filu semei
filu cis de stirpe iemini qui
tranf latus fuerat deierus a¬
lem eo tempore quo iecho¬
niam regem iuda nabucho¬
donosor rex babilonis trans¬
tulerat : qui fuit nutricius
filiae fratris sui aedissae quac
altero nomine hester uoca¬
batur. & utrunquę parentem
amiserat. pulchra nimis & de¬
corafacie: mortuis quȩ patre
cius ac matre in ardocheus si¬
bi eam adoptauit infiliam
unque percrebuifs&  regis im¬
perium & uixta mandata il¬
lius multae uirgines pulchrae
adducerentur susan. & egto eu¬

Expanded text:
considerent per universas proconsiderent per universas provincias puellas speciosas et virgines: et adducant eas ad civimum feminarum sub manu Egei eunuchi, qui est praepositus et custos mulierum regiarum: et accipiant mundum muliebrem, et caetera ad usus necessaria. Et quaecumque inter omnes oculis regis placuerit, ipsa regnet pro Vasthi. Placuit sermo regi: et ita, ut suggesserant iussit fieri erat vir iudaeus in Susis civitate vocabulo Mardocheus filius Iair filii Semei filii Cis de stirpe Iemini qui translatus fuerat de Hierusalem eo tempore quo Iechoniam regem Iuda Nabuchodonosor rex Babylonis transtulerat qui fuit nutricius filiae fratris sui Edessae quae altero nomine Hester vocabatur et utrumque parentem amiserat pulchra nimis et decora facie mortuisque patre eius ac matre Mardocheus sibi eam adoptavit in filiam cumque percrebuisset regis imperium et iuxta mandata illius multae virgines pulchrae adducerentur Susan et Ae
Abbreviated transcription (Latin):
peria maritorum. Unde re¬
gis iusta est indignatio
atur edictum a facie tua & scri¬
batur iuxta legem persarum
atque medorum quam practe¬
riihlicitum est: ut nequa¬
quam ultra uasthi ingredia¬
tur ad regem. sed regnum illius
altera quae melior illa est acci¬
piat. & hoc inomne quod latis¬
simum est prouintiarum tua¬
rum diuulgetur imperium. ut
cuntat uxores tam maiorum
quam minorum deferant ma¬
ritis sishonor P lacuit con¬
silium cius regi & principibus
ecit quȩ rex iuixta consilium
mammuchan: & misit episto¬
las ad uniuersas prouintias reg¬
ni sui. ut quaeque gens audire
& legere poterat diuersis lin¬
gus & lit teris esse uiros princi¬
pes ac maiores in domibus suis.
hoc per cunctos populos diuul¬
IS ITA gESTIS. PosSiQũA
regis assueri deferͥuerat indig¬
natio. recordatus est uasthi
& quat feciss& uel quae passa
ess& Dixerunt quȩ pueri
regis ac ministri eius. Quae¬
rantur regi puellae uirgines
ac speciosae . & mittantur qui

Expanded text:
peria maritorum: unde reperia maritorum: unde regis justa est indignatio.atur edictum a facie tua; et scribatur juxta legem Persarum atque Medorum, quam praeteriri illicitum est, ut nequaquam ultra Vasthi ingrediatur ad regem, sed regnum illius, altera, quae melior illa est, accipiat. Et hoc in omne quod latissimum est provinciarum tuarum divulgetur imperium, et cunctae uxores tam majorum, quam minorum, deferant maritis suis honorem. Placuit consilium ejus regi, et principibus: fecitque rex juxta consilium Mamuchan, et misit epistolas ad universas provincias regni sui, ut quaeque gens audire et legere poterat, diversis linguis et litteris, esse viros principes ac majores in domibus suis: et hoc per cunctos populos divulHis ita gestis, postquam regis Assueri deterbuerat indignatio, recordatus est Vasthi, et quae fecisset, vel quae passa esset: dixeruntque pueri regis, ac ministri ejus: Quaerantur regi puellae virgines ac speciosae, et mittantur cui
Abbreviated transcription (Latin):
quod per cunuchos mandant¬
rat uenire contempsit. Vna
iratus rex & nimio furore succen¬
sus: interrogauit sapientes qui
exmore regio semper ei adctum
& illorum faciebat cuncta con¬
silio scientium leges ac iura mi¬
iorum. Erant autem prim
& proximi charsena & sechas
& ad matha & tharsis & mart
& marsana & mammucha sep¬
tem duces persarum atque me¬
dorum qui uidebant faciemit¬
gis. & primi post cum residenꝰ
soliti erant. cui sententiac
uasthi regina subi aceree quas
assueri regis imperium quod
per cunuchos mandauerat
facere nolius sct. Respondis
mammuchan audient rege
atque principibus Non
solum regem lesit reginaus¬
thi : sed omnes principes & po¬
pulos qui sunt in cunctis pro¬
uintius regis assueri Egre¬
diour ergosermo reginae ad
omnes mulieres. ut contemp¬
nant uiros suos & dicant. rex
assucrus iussit ut regina uasthi
intrarce ad eum & illa noluit:¬
atque hoc exemplo omnes prin¬
cipum coniuges persarum atq
medorum. parui pendent im¬

Expanded text:
quod per eunuchos mandavequod per eunuchos mandaverat venire contempsit uniratus rex, et nimio furore succensus, interrogavit sapientes, qui ex more regio semper ei aderant, et illorum faciebat cuncta consilio, scientium leges ac jura majorum erant autem primi et proximi, Charsena, et Sethar, et Admatha, et Tharsis, et Mares, et Marsana, et Mamuchan, septem duces Persarum atque Medorum, qui videbant faciem rgis et primi post eum residere soliti erant cui sententiae Vasthi regina subiaceret quae Asueri regis imperium quod per eunuchos mandaverat facere noluisset responditque Mamuchan audiente rege atque principibus non solum regem laesit regina Vasthi sed omnes principes et populos qui sunt in cunctis provinciis regis Asueri egredietur enim sermo reginae ad omnes mulieres ut contemnant viros suos et dicant rex Asuerus iussit ut regina Vasthi intraret ad eum Atque hoc exemplo omnes principum conjuges Persarum atque Medorum, parvipendent im
Abbreviated transcription (Latin):
stratum lapide dispositi erant.
quoniam mira uarietate pic¬
tura decorabat᷑. Sibebant au¬
tem qui inuitati erant aurcis
poculis. & alus atquę aliis ua¬
sis cibi inferebantur. Cinum
quoque ut magnificentia re¬
gia dignum eratꝰ abundans
& precipuum ponebatur. nec
crat qui nolentes cogere  adbi¬
bendum. sed sic rex statuerat
preponens mensis singulos de prin¬
cipibus suis. ut sumerꝗt unus quis¬
que quod uelleeͤ. Uasthi quo¬
que regina fecit conuiuium femi¬
narum inpalatio ubi rex assuc¬
rus manere consuruerat Itaque
die septimo cum rex essee hila¬
rior & post nimiam potionen
in caluis s&e mero: praecepit mus¬
man & batatha & arbona &
bagatha & ab gatha & tarati
& charchas septem eunuchis qu
inconspectu eius ministrabant
ut introducerent reginam uis¬
thi coram rege posito super e¬
put eius diademate. & osten¬
dcre& cunctis populis & prinꝰ¬
cipibus illius pulchritudinem.
erat enim pulchra ualde Q
renuit. & ad regis imperium

Expanded text:
stratum lapide dispositi erant: stratum lapide dispositi erant: quod mira varietate pictura decorabat. Bibebant autem qui invitati erant aureis poculis et aliis atque aliis vasis cibi inferebantur vinum quoque ut magnificentia regia dignum erat abundans et praecipuum ponebatur nec erat qui nolentes cogeret ad bibendum sed sic rex statuerat praeponens mensis singulos de principibus suis ut sumeret unusquisque quod vellet Vasthi quoque regina fecit convivium feminarum in palatio ubi rex Asuerus manere consueverat itaque die septimo cum rex esset hilarior et post nimiam potionem incaluisset mero praecepit Mauman et Bazatha et Arbona et Bagatha et Abgatha et Zarath et Charchas septem eunuchis qui in conspectu eius ministrabant ut introducerent reginam Vasthi coram rege posito super caput eius diademate et ostenderet cunctis populis et principibus illius pulchritudinem erat enim pulchra valde quae rennuit et ad regis imperium
Abbreviated transcription (Latin):
qui regnauit ab india usq
aethi opiam super centum ui¬
ginti septem ꝓuintias. quando
sedit insolio regnisui: susa ciui¬
tas regni eiꝰ exordiũ fuit. Tertio
igit᷑ anno imꝑii sui. fecit grande
conuiuiũ cunctis princib &pu¬
cris suis fortissimis ꝑsarũ & me¬
dorũ inlytis. & p̃fectis ꝓuin
tiarũ corĩ se. ut ostender&e diui¬
tias głae regni sui ac magnitu¬
dinẽ atq iactantiã potentiat
suae multo tẽpore centũ uide¬
lic&ͣ & octoginti diebus:
UNQUE IMPLERENTUR
dies comiumi: inuitauit om¬
nem populum qui inuentus
est insusis amaximo usque ad
minimum. & septem diebus ius¬
sit conuiuium preparari inues¬
tibulo horti & nemoris. quod
regio cultu & manu consitum
erat. & pendebant exomni par¬
te tentoria a creicoloris & carba¬
sinis & hiacinthinis. sustentata
funibus bẏssinis atque purpu¬
reis. qui churneis circulis in ser¬
ti erant. & columnis marmore¬
is fulciebantur. Lectuli quo¬
que aurei & argeniti super pa¬
uimentum smaragdo & pario

Expanded text:
qui regnavit ab India usque Aethiopiam super centum viginti septem provincias quando sedit in solio regni sui Susa civitas regni eius exordium fuit tertio igitur anno imperii sui fecit grande convivium cunctis principibus et pueris suis fortissimis Persarum et Medorciarum coram se, ut ostenderet divitias gloriae regni sui, ac magnitudinem, atque jactantiam potentiae suae, multo tempore, centum videlicet et octoginta diebus. Cumque implerentur dies convivii, invitavit omnem populum, qui inventus est Susis, a maximo usque ad minimum: et jussit septem diebus convivium praeparari in vestibulo horti, et nemoris, quod regio cultu et manu consitum erat. Et pendebant ex omni parte tentoria aerii coloris, et carbasini ac hyacinthini, sustentata funibus byssinis, atque purpureis, qui eburneis circulis inserti erant, et columnis marmoreis fulciebantur. Lectuli quoque aurei et argentei, super pavimentum smaragdino et Pario
Abbreviated transcription (Latin):
quae deinceps immutata sint susci¬
pere iudei super se & semen suum &
super cunctos qui religioni eorum uo
luerint copulari & nulli liceat duos
hos dies absq sollemnitate transige¬
re quos scriptura testatur & certa ex¬
peunt tempora annis sibi iugiter
succedentibus. Isti sunt dies quos nul¬
la unquam delebit obliuio. & per
singulas generationes cunctae in to¬
to orbe prouintiae cdebrabł nt. Nec
est ulla ciuitas inqua dies phurim
idest sortium non obseruentur auide¬
is & abcorum ꝓgenie quac his ceri¬
monus obligata est. Scripseruntq
hester regina filia. abiahel & m ardo¬
cheus uideus etiam scłim episcolam
ut omnistudio dies ita sollemnis
sanec ecͦtur inposterun. Et mise¬
runt ad om̃s uid cos qui incentum ui¬
ginti septem regis assueri prouinti is
uers abantur : ut haberent pacem
& susciperent ueritatem. obseruan¬
tes dies sortium & suo tempore cum
gaudio celebrarent. sicut constitut¬
rant mardo cheus &hester. Et il¬

Expanded text:
quae deinceps immutata sunt, suscequae deinceps immutata sunt, susceperunt Judaei super se et semen suum, et super cunctos, qui religioni eorum voluerunt  Al. voluerint copulari, ut nulli liceat duos hos dies absque solemnitate transigere: quod scriptura testatur, et certa expetunt tempora, annis sibi jugiter succedentibus Isti sunt dies, quos nulla umquam delebit oblivio, et per singulas generationes cunctae in toto orbe provinciae celebrabunt: nec est ulla civitas, in qua dies PHURIM, id est, sortium, non observentur a Judaeis, et ab eorum progenie, quae his caeremoniis obligata est. Scripseruntque Esther regina filia Abihail et Mardochaeus Judaeus, etiam secundam epistolam, ut omni studio dies ista solemnis sanciretur in posterum. Et miserunt ad omnes Judaeos, qui in centum viginti septem regis Assueri provinciis versabantur, ut haberent pacem et susciperent veritatem. Observantes dies Sortium, et suo tempore cum gaudio celebrarent: sicut constituerant Mardochaeus, et Esther, et il
Abbreviated transcription (Latin):
a luetus atq tristitia uihilaritatem
giudiumq conuersac sint: essoͤ q
iste dies epularum atq lactiti ae. &
mit terent sibi inuicem ciborum par¬
tes & paupcribus munuscula largiren¬
tur. Susceperuntq iuei in sollem¬
nem ritum cuncta quae ꝙͥo tempo¬
re facere coeperant: & quae mardo¬
chcus litteris facienda mandluerat
man enim filius amadathi stirpis
agig hostis & aduersarius iudeorũ.
cogitiuit contra eos malum ut occide
n cos atq adcrat : & misit phur quod
nostralingua uertitur insortem. & post¬
ea ingressa est hester ad regem. obsecrins
ut conatus eius litteris regis irriti fic
rent. & malum quod contra iudeos co¬
gitauerat reuerteretur in caput eius
Deniq & ipsum &. filios cius affixerunt
cruci. atq exillo tempore deos isti
appellati sunt phurim id est sortium
coquod phur id est sors infurnam mis¬
sa fuerat. & cuncta quac gesta sunt
epistolae idest libri huius uolum me
continentur. quaeq sustinuerint &¬

Expanded text:
et luctus atque tristitia in hilaritatem et luctus atque tristitia in hilaritatem gaudiumque conversa sint essentque istae dies epularum atque laetitiae et mitterent sibi invicem ciborum partes et pauperibus munuscula largirentur susceperuntque Iudaei in sollemnem ritum cuncta quae eo tempore facere coeperant et quae Mardocheus litteris facienda mandaverat Aman enim filius Amadathi stirpis Agag hostis et adversarius Iudaeorum cogitavit contra eos malum ut occideret illos atque deleret et misit phur quod nostra lingua vertitur in sortem et postea ingressa est Hester ad regem obsecrans ut conatus eius littrent, et malum, quod contra Judaeos cogitaverat, reverteretur in caput ejus. Denique et ipsum et filios ejus affixerunt cruci, atque ex illo tempore dies isti appellati sunt PHURIM, id est, sortium, eo quod PHUR, id est, sors, in urnam missa fuerit. Et cuncta quae gesta sunt, epistolae, id est, libri hujus, volumine continentur: quaeque sustinuerunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
I ES AUTEM TER XU¬
tius decimus mensis ad ar unus
apud om̃s interfectionis fuit. &
quarto decimo die eedere desic¬
runt: quem constituerunt esse
sollemnem. ut in eo omni deincs
tempore uacarent aepulis gau¬
dio atq conuiuiis. At hiiqui in
urbe susis caedem exercuerãt
tio decimo & quarto decimo eus¬
dem mensis die incaede uersati
sunt. Quinto decimo autẽ die
percutere desicrunt : & iccirco eun¬
dem diem constituere sollemnem.
epularum atq laetitiae Hiuero
uidei qui in oppidis non muratis
ac uillis morabantur. quartum
decimum diem mensis ad ar conui¬
uiorum & gaudii decreuerunt:
ita ut exultent inco & mittint sibi
mutuo partes epularum & ciborum
Icripsit itaq mardochcus ommia h&
& litteris comprehensa. misit ad
uideos qui in om̃ibus regis prouin
cimam & quintam decimam di¬
em mensis adar prosestis succiperent
& reuertente semper anno soller au
honore celebrarent: quia inipiis dic¬
bus se ulti sunt udei deiminicis surp

Expanded text:
dies autem terdies autem tertiusdecimus mensis adar unus apud omnes interfectionis fuit et quartodecimo die caedere desierunt quem constituerunt esse sollemnem ut in eo omni deinceps tempore vacarent epulis gaudio atque conviviis at hii qui in urbe Susis caedem exercuerant tertiodecimo et quartodecimo eiusdem mensis die in caede versati spercutere desierunt. Et idcirco eumdem diem constituerunt solemnem epularum atque laetitiae. Hi vero Judaei, qui in oppidis non muratis ac villis morabantur, quartum decimum diem mensis ADAR conviviorum et gaudii decreverunt, ita ut exsultent in eo, et mittant sibi mutuo partes epularum et ciborum. Scripsit itaque Mardochaeus omnia haec, et litteris comprehensa misit ad Judaeos, qui in omnibus regis provinccimam et quintam decimam diem mensis ADAR pro festis susciperent, et revertente semper anno solemni honore celebrarent: quia in ipsis diebus se ulti sunt Judaei de inimicis suis,
Abbreviated transcription (Latin):
gere & agere noluerunt. statunq
numerus eorum qui occisi erant
insusis : ad regem ręlatus est
ui dixit reginae. In urbe susis in¬
terfrcere iudei quingentos uiros.
& alios decem filios aman. Quan¬
tam putas eos exercere caedem̃ in
uniuersis prouintus: Quid ul¬
tra postulas. & quid uir ut fueri
iubeam. Qui illa respondit
Si regi placo . detur potestas uidos
sicut hodie frccrunt insusis sic & etq
faciant. & decem filui aman inpo¬
bulis iuspendantur. Praccepro
rex ut ita fiereͦe. Statimq uis ins
pependit edictum. & deoem amo
filu sufpensi sunt. Congregatr¬
tem iudcis quarta dccima adarmo¬
sis dic : interfecti sunt in susis. ecͥa
uiri. nec corum ab illis direpta sib¬
stantia est Sed & per omnes po¬
uintias quaẽ dicioni regis subie¬
bant. pro anim abus suis stetere
dei interfectis hostibus ac perso¬
toribus suis. intantum ut septu¬
ginta quinq milia occisorum in¬
plerentur: & nullus de sust antis
eorum quicquam contingera

Expanded text:
gere noluerunt. Statimque gere noluerunt. Statimque numerus eorum, qui occisi erant in Susan, ad regem relatus est. Qui dixit reginae: In urbe Susan interfecerunt Judaei quingentos viros, et alios decem filios Aman: quantam putas eos exercere caedem in universis provinciis? Quid ultra postulas, et quid vis ut fieri iubeam cui illa respondit si regi placet detur potestas Iudaeis ut sicut hodie fecerunt in Susis sic et cras faciant et decem filii Aman in patibulis suspendantur praecepitque rex ut ita fieret statimque in Susis pependit edictum et decem Aman filii suspensi sunt congregatis Iudaeis quartadecima adar mensis die interfecti sunt in Susis trecenti viri nec eorum ab illis direpta substantia est sed et per omnes provincias quae dicioni regis subiacebant pro animabus suis stetere Iudaei interfectis hostibus ac persecutoribus suis in tantum ut septuaginta quinque milia occisorum implerentur et nullus de substantiis eorum quicquam contingeret
Abbreviated transcription (Latin):
esse coeperunt: & se deaduersaris
uindicare Con gregatiq sunt
per singulas ciuitates. oppida &
loca: ut extenderent manum con¬
tra inimicos & ꝑsccutores suos. nul¬
lusq ausus est resistere. eoquod
om̃s populos magnitudinis corum
formido penetrarat.Nam &
ꝓuntiarum udices. duces . & ꝓ¬
curatores. omisq dignitas quae
singulis locis & operib praeerat. ex¬
tollebant iudeos timore mardochei
quem principem ẽẽ palatu. & plu¬
rimum pofse cognouerant. Lama
ciim nominis eius crescebat cotidie.
& ꝑ cunctorum ora uolitabat. Itaq
percusserunt iudei inimicos suos
plaga magna & occiderunt cos: red¬
dentes eis quod sibi parauerant face¬
re. in tantum ut etiam insusis quin¬
gentos uiros interficerent . & decem
extra filios aman agagitę hostis ui¬
deorum. quorum ista sunt nomina.
pharsan. datha. & delphon . & espha¬
tha & phoratha & ad alia. & aridatha
& epher. mecha & arisai & aridai &.
predam desubstantus eorum tan¬

Expanded text:
esse coeperunt, et se de adversariis esse coeperunt, et se de adversariis vindicare congregatique sunt per singulas civitates oppida et loca ut extenderent manum contra inimicos et persecutores suos nullusque ausus est resistere eo quod omnes populos magnitudinis eorum formido penetrarat nam et provinciarum iudices duces et procuratores omnisque dignitas quae singulis locis et operibus praeerat extollebant Iudaeos timore Mardochei quem principem esse palatii et plurimum posse cognoverant fama quoque nominis eius crescebat cotidie et per cunctorum ora volitabat itaque percusserunt Iudaei inimicos suos plaga magna et occiderunt eos reddentes eis quod sibi paraverant facere in tantum ut etiam in Susis quingentos viros interficerent et decem extra filios Aman Agagitae hostis Iudaeorum quorum ista sunt nomina Pharsandatha et Delphon et Esphata et Phorata et Adalia et Aridatha et Ephermesta et Arisai et Aridai et praedas de substantiis eorum tan
Abbreviated transcription (Latin):
Summaq epistolae fuit: ut in om¬
nibus terris acpopulis qui regis
assucri imperio subi acebant. no¬
tum fiere ͭ. paratos esse iud cos ad
capiendam uindictam dehostib
suir.Egressiq sunt ueredarii
cderes nuntios perferentes: & edic¬
tum regis pependit insusis XU¬
ARDOCHEUS AUTEM
depalatio & deconspectu regis egre¬
diens: sulgebat uestibus regiis hya¬
cinthinis uidelic& & aerinis. co¬
ronam auream portans capite. &
amictus pallio sirico atq purpu¬
reo omnisq ciuitas exultauit atq
lactata est. Iudcis autẽ noua lux
oriri uisa est : gaudium honor &
tripudium. apud omnes popu¬
los urbes atq prouintias. Quo¬
cuinsregis iussa ueniebant. mira
exultatio acpulae atq coniiura
& festus dies. intantum ut plures
alterius gentis & sectȩ eorum reli¬
gini & cerimonus iungerentur.
grandis enm cunctos uidaici nomi
do cunctis uidaicis interfrctio pa¬
rabatur. & hostes eorum insidiabant
sanguini. uersa uice uidei superiores

Expanded text:
summaque epistulae fuit ut in omsummaque epistulae fuit ut in omnibus terris ac populis qui regis Asueri imperio subiacebant notum fieret paratos esse Iudaeos ad capiendam vindictam de hostibus suis egressique sunt veredarii celeres nuntios perferentes et edictum regis pependit in Susis Mardocheus autem de palatio et de conspectu regis egrediens fulgebat vestibus regiis hyacinthinis videlicet et aerinis coronam auream portans capite et amictus pallio serico atque purpureo omnisque civitas exultavit atque laetata est Iudaeis autem nova lux oriri visa est gaudium honor et tripudium apud omnes populos urbes atque provincias quocumque regis iussa veniebant mira exultatio epulae atque convivia et festus dies inalterius gentis et sectae, eorum religioni et caeremoniis jungerentur. Grandis enim cunctos Judaici nomindo cunctis Judaeis interfectio parabatur, et hostes eorum inhiabant sanguini, versa vice Judaei superiores
Abbreviated transcription (Latin):
riis regis: erat autem tempus ter¬
tuĩ mensis qui appellatur siban
Iigesim a & tertia illius die: scrip¬
tat sunt epistolae. ut mardoche¬
us uoluerat aduideos & ad princi¬
pes procuratoresq & uidices. qui
centum uiguiti septem prouintiis
ab india usq acthio: sam preside¬
bant. prouintiae ato prouinti ae
populo & populo uita linguas
& luteras suas. & uidis ut legere
poterant &. audirt. Ipseq episto¬
le quae exregis nomine mitte¬
bantur. anulo illius obsignatae
sunt. Et mifsae peruereda¬
rios qui per omnes prouintias dis¬
currentes. ueteres litteras nouis
nuntis preuenirent. Quibus
imperauit rex ut conuenirent iu¬
deos per singulas ciuitates & inu¬
num preciperent congregari: ut
starent ꝓ animabus suis. & om̃s
inimicos suos cum coniugibus ac
liberis. & uniuersis domib inter¬
ficerent atq delerent Et con¬
stituta est per om̃s proumtias
una ultionis dies. id est tertiade¬
cim a mensis duodecimi ad ar

Expanded text:
ariis regis erat autem tempus terariis regis erat autem tempus tertii mevicesima et tertia illius die, scriptae sunt epistolae, ut Mardochaeus voluerat, ad Judaeos, et ad principes, procuratoresque et Judices, qui centum viginti septem provinciis ab India usque Aethiopiam praesidebant provinciae atque provinciae populo et populo iuxta linguas et litteras suas et Iudaeis ut legere poterant et audire ipsaeque epistulae quae ex regis nomine mittebantur anulo illius obsignatae sunt et missae per veredarios qui per omnes provincias discurrentes veteres litteras novis nuntiis praevenirent quibus imperavit rex ut convenirent Iudaeos per singulas civitates et in unum praeciperent congregari ut starent pro animabus suis et omnes inimicos suos cum coniugibus ac liberis et universis domibus interficerent atque delerent et constituta est per omnes provincias una ultionis dies id est tertiadecima mensis duodecimi adar
Abbreviated transcription (Latin):
o machinationes cius pessimas quas
brcogitauerat contra iudeos. uibe¬
ae irritas fieri. At ille exmore
sceptrum aureum pr etendit ma¬
nu. quo signum lementiae mons¬
trabatur. Ilaq consurgeni: ste¬
tit ante eum . &. ait Si placoe
regi & inueni gratiam in oculis
eus & deprecatio mea non ci
uideatur esse contraria: obscero
ut nouir epistolis ueteres am an
ut terae insidiatoris & hostis iude¬
orum. quibus cos incunctis regis
prouintiis perire preceperat cor¬
rigantur. Quomodo enim po¬
tero sustinere necem. & inter
fectionem populi mei. Respon¬
ditq rex assucrus hester reginae
a mardocheo iudco. Nomum
aman concefsi hester & ipsum uis¬
si affigi cruci. qui ausus est ma¬
num iniudeos mittere. Scribite
ergo udcis sicut uobis plac&. ex
regis nomine signantes litteras
anulo meo. Haec cium consurtu¬
do erat. ut epistolis quac ex regis
nomine mittebantur. & illiur anu¬
lo signate erant nemo auder . con¬
tradicere. Accitisq scribis & libe¬

Expanded text:
 machinationes ejus pessimas, quas excogitaverat contra Judaeos, juberet irritas fieri. At ille ex more sceptrum aureum protendit manu, quo signum clementiae monstrabatur: illaque consurgens stetit ante eum, et ait: Si placet regi, et si inveni gratiam in oculis ejus, et deprecatio mea non ei videtur esse contraria, obsecro, ut novis epistolis, veteres Aman litterae, insidiatoris et hostis Judaeorum, quibus eos in cunctis regis provinciis perire praeceperat, corrigantur. Quomodo enim potero sustfectionem populi mei? Responditque rex Assuerus Esther reginae et Mardochaeo Judaeo: Domum Aman concessi « Esther, et ipsum jussi affigi cruci, qui ausus est manum in Judaeos mittere: ergo Iudaeis sicut vobis placet ex regis nomine signantes litteras anulo meo haec enim consuetudo erat ut epistulis quae ex regis nomine mittebantur et illius anulo signatae erant nemo auderet contradicere accitisque scribis et libr
Abbreviated transcription (Latin):
o ca mus aure tos
mini aur̃o sensu neque terrea¬
mini. neq per spm̃ neq perser¬
monem neq per epłam tati¬
quam pernos missami quasi
insta dies dnĩ : Nequis uos se.¬

Expanded text:
ogamus autem vos, mini a vestro sensu, neque terreamini, neque per spiritum, neque per sermonem, neque per epistolam tanquam per nos missam, quasi instet dies D
Abbreviated transcription (Latin):
pietatis eorum quib impie ege¬
runt & de omnib duris uerbis
quȩ locuti sunt contracumpte¬
catores impii. Hisunt murmura¬
tores. querclosi. secundum deside¬
ria sua ambulantes. & os illorum
loquitur superbe mirantes per
secundum sua desideria ambu¬
iantes impictatum. Hi sunt qui
scgregant semet ipsos anim ales.
sp̃m non habentes
os autem leamn. super

Expanded text:
pietatis eorum, quibus impie egerunt, et de omnibus duris quae locuti sunt contra eum peccatores et impii. Hi sunt murmuratores, querelosi, secundum desideria sua ambulantes, et os illorum loquitur superbiam, mirantes perssecundum sua desideria ambulantes in impietatem. Hi sunt qui segregant semetipsos, animales, spiritum non habentes. Vos aut
Abbreviated transcription (Latin):
conseruatis. uocatis misericordia uo¬
bis & pax & karitas ad impleatur.
Rmĩ. omnem sollicitudinem faci¬
ens scribendi uobis
decominun urasalute necesse
habui scribere uobis de precans
super certarisemd traditȩ scĩs
fidei. Subintroierunt erum
quidam homines qui olimpiȩ¬
scripti sunt in hoc iudicio im

Expanded text:
conservatis vocatis misericordia vobis et pax et caritas adimpleatur carissimi omnem sollicitudinem faciens scribendi vobis de communi vestra salute necesse habui scribere vobis deprecans supercertari semel traditae sanctis fidei subintroierunt enim quidam homines qui olim praescripti sunt in hoc iudici
Abbreviated transcription (Latin):
autem menbranas:
LEXANDERAE
tauit me: ut perme predica¬
tio impleretur: & audiant om¬
nes gentes: & liberatus sum de
ore leonis:Liberabit me

Expanded text:
autem membranas Alexander aetavit me ut per me praedicatio impleatur et audiant omnes gentes et liberatus sum de ore leonis liberabit me
Abbreviated transcription (Latin):
ttat imitari nos: qm̃ non inqui¬
et fuimus in teruos: neq panẽ
gratis manducauimus ab aliquo:
sed in labore & fatigatione noc
it & die operantes nequem urm
grauaremus : non quasi non ha¬
buerimus potestatem: sed ut nos¬
m& ipsos formam darcmus uo¬
bis adimitandum nos: Nam
& cum essemus apud uos: hoc
denunciabamus uobis. qm̃ si
quis non uult operari nec man¬
udiuiMus EΝΙ INTER
uos quosdam ambulare inquic¬
te. nichil operantes. sed curiose
agentes : His autẽ qui eiusmo.¬
disunt. denunciamus & obsetra¬
mus in dño ihu xp̃o : ut cum silen¬
do operantes suum panem man¬
ducent:
os autem ñs Nol¬
i deficere benefacientes:
uod siquis non oboedierit uerbo
nro per epłam hanc notate : &
ne cominisceamini cum illout
onfundatur: Et nolite qua
Aiimicum existimare: scđ

Expanded text:
quieti fuimus inter uos, neque panem gratis manducauimus ab aliquo, sed in labore et fatigatione nocte et die operantes, ne quem uestrum grauaremus. non quasi non habuerimus potestatem, sed ut nosmet ipsos formam daremus uobis ad imitandum nos. nam et cum essemus apud uos, hoc denuntiabamus uobis, quoniam, si. quis non uult operari, nec manaudiuimus enim inter. uos quosdam ambulare inquiete, nihil operantes, sed curiotes. his autem qui eiusmodi sunt denuntiamus et obsecramus in domino Iesu Christo, ut cum silentio operantes suum panem manducent uos autem, fratres, nolite deficere benefacientes. quod si quis non oboedierit uerbo nostro per epistulam, hunc notate, ut non commisceamini cum illo, ut confundatur. et nolite quasi inimicum exist
Abbreviated transcription (Latin):
ihũ: quia iom̃ibus diuites fac¬
a estis millo. inomni uerbo &
iomni scientia sicut testimoni¬
um xp̃i consirmatum in uobis:
ita ut nihil desit in ulla gratia:
bit uos usque ad finem sine eri¬
mine. indiẽ aduentus dnĩ nr̃i

Expanded text:
divites facti estis in illo in omni verbo et in omni scientia sicut testimonium Christi confirmatum est in vobis ita ut nihil vobis desit in ulla gratia eirmabit vos usque ad finem sine crimine in die adventus Domini
Abbreviated transcription (Latin):
militer ab apostolis audierunt¬
uerbum ueritatis: & subuersi
sunt multifariae afalsis a posto.¬
lis : quidam aphilosophiae ut¬
bosa eloquentia: aliã secta lo¬
gir iudaicae inducti: Hosit.¬
uocat apostolus adueram &
euan gelicam sapientiam : seti¬
bens eis ab epheso pertimode¬
um discipulum suum. eit g¬

Expanded text:
militer ab Apostolo audierverbum veritatis, et subversi sunt multifarie a falsis apostolis. Quidam a philosophiae verbosa eloquentia, alii secta legis Judaicae inducti sunt. Hos revocat Apostolus ad veram fidem et Evangelicam sapientiam, scribens eis ab Epheso, per Timotheum discipulum suum.
Abbreviated transcription (Latin):
ci aliter agentes in dño: testi¬
monium perhibente uerbo
gratię su e dante signa &
prodigia fieri ꝑmanus eorum
iuisa est autem᷑ multitudo
ciuitatis: & quidam quidem
erant cum iudeis. quidam ue¬
ro cum apłis. Cum aut̃e fac¬
tus ess&c impetus gentilium
& iudeorum cum principib
suis ut contumeliis afficerent
& lapidarent eos : intellegen¬
tes confugerunt ad ciuitãtes
licaoniae listram & derbem
& uniuersam incircuitu regi¬
onem & ibi euangeli antes erant¬
uiiꝰ listris infirmus pedibus se¬
debat claudus exutero matris
su e: qui nunquam ambula¬
uerat Hic audiuit paulum
loquentem : qui intuitus cum
ut saluus fier&: dixit magna
uoce. Surge super pedes tu¬
os rectus. Et exiliuit: &
ambulabat. Turbȩ autem¬
cum uidissent quod ficerat pau

Expanded text:
tes in Domino, testimonium perhibente verbo gratiae suae, dante signa et prodigia fieri per manus eorum. Divisa est autem multitudo civitatis: et quidam quidem erant cum Judaeis, quidam vero cum Apostolis. Cum autem factus esset impetus Gentilium et Judaeorum cum principibus suis, ut contumeliis afficerent, et lapidarent eos, intelligentes confugerunt ad civitates Lycaoniae, Lystram, et Derben, et universam in circuitu regionem, et ibi evangelizantes erantvir Lystris infirmus pedibus sedebat, claudus ex utero matris suae, qui numquam ambulaverat. Hic audivit Paulum loquentem. Qui intuitus eum, ut salvus fieret, dixit magna voce: Surge super pedes tuos rectus. Et exsilivit, et ambulabat. Turbaecum vidissent quod fecerat
Abbreviated transcription (Latin):
suscipere infirmos ac meminis
beatius est magis dare quam ac
cipere. Et cum hȩc diciss&
posias genib suis cum omnib
illis orauit. Magnus autẽ
recumbentes super collum pau¬
li osculabantur eum dolentes
maxime in uerbo quod dixe¬
rat qm̃ amplius faciem eius
non essent iusuri & deducebant

Expanded text:
suscipere infirmos ac meminisssuscipere infirmos ac meminissbeatius est magcipere et cum haec dixisset positis genibus suis cum omnibus illis oravit magnus autem procumbentes super collum Pauli osculabantur eum dolentes maxime in verbo quo dixerat quoniam amplius faciem eius non essent visuri et d
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s perquos transiui predi¬
cans regnumdĩ. Quaprop¬
ter contestoruos hodier¬
na dic quia mundus sum a
sanguine omnium: Non
enim subterfugi quominus
annuntiarem om̃e consilium
dĩ uobis: Attendite uobis
& uniuerso gregi in quo uos
sp̃s sc̃s posuit ep̃iscopos rege
re aeccłam dĩ quam adqui¬
siuit sanguine suo E go
scio qm̃ intrabunt post dis¬
cessionem meam lupi rapa¬
ces inuos non parcentes gregi.
& ex uobis ipsis exurgent ui¬
ri loquentes peruersa. ut ab¬
ducant discipulos post se
Propter quod uigilate memo¬
ria retinentes qm̃ per trienn¬
um nocte & die non cessaui
cum lacrimis monens unum¬
quenque urm̃. Et nunc cõ¬
mendo uos dõ & uerbo grãe ip¬
sius qui potens est aedificare &
dare hereditatem in sanctifica¬
tionib om̃ib Argentum au¬
tẽ aut aurum aut uestem nulli¬
us concupiui ipsi scitis. qm̃adea
quae mihi opus erant & his qui
mecum sunt ministrauerunt
manus iste. Omnia ostendi
uobis qmsic laborantes oport&

Expanded text:
omnes, per quos transivi praediomnes, per quos transivi praedicans regnum Dei. Quapropter contestor vos hodierna die, quia mundus sum a sanguine omnium. Non enim subterfugi, quominus adnuntiarem omne consilium Dei vobis. Adtendite vobis, et universo gregi, in quo vos Spiritus Sanctus posuit episcopos, regre ecclesiam Dei quam adquisivit sanguine suo ego scio quoniam intrabunt post discessionem meam lupi graves in vos non parcentes gregi et ex vobis ipsis exsurgent viri loquentes perversa ut abducant discipulos post se propter quod vigilate memoria retinentes quoniam per triennium nocte et die non cessavi cum lacrimis monens unumquemque vestrum et nunc commendo vos Deo et verbo gratiae ipsius qui potens est aedificare et dare hereditatem in sanctificatis omnibus argentum aut aurum aut vestem nullius cquae mihi opus erant et his qui mecum sunt ministrauerunt manus istae. omnia ostendi uobis, quoniam sic laborantes oportet