comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e uirgultũ agri & om̃em herbã regionis Huius
nunt᷑. amminis trant᷑ atq existunt. Sed qͥd sibi
uult quod nẽ nominato cęlo & t̾ra. ad iecit uir¬
gultũ agri. & herbã regionis. & tacuit ceteri que
sunt incęlo &tra. uel etiã inmari. nisi qr ꝑuirgultũ
agri. inuisibilẽ creaturã de monstrat intelligi sic̃
est anima : Dicta aut̃ uirgultũ: ꝓpt̃ uigorẽ uitȩ
Herba : ꝓpt̃ eandẽ uitã num quã marcescentem:
De inde qđ ad didit antequã. eẽt. suꝑ t̾rã: intelli¬
git᷑ anteq anima peccaret Terrenis enĩ cupidi¬
tatib sordidata : tanꝗ suꝑ t̾rã nata. uł suꝑ t̾ra . eẽ.
ds̃ suꝑ t̾ram: Quasi aꝑte dicer&. Anteꝗ peccar&
anima: nondũ nubib scripturarũ pluuiã doctri¬
ne dñs ad animã irrigandã concesserat. Nondũ ꝓpt̃
ꝑ quod imbrẽ scĩ euangelii largissimũ infudit.
Quod uero subiunx̃. & homo nonerat qͥoperare
t̃rã : qr nullus homo oꝑatus est in uirgine unde

Expanded text:
omne virgultum agri, et omnem herbam regionis. Hujus nuntur, administrantur atque existunt. Sed quid sibi vult quod nunc, nominato coelo et terra, adjecit virgultum agri et herbam regionis, et tacuit in terra, vel etiam in mari, nisi quia per virgultum agri invisibilem creaturam demonstrat intelligi, sicut est anima. Dictum autem virgultum, propter vigorem vitae; herba, propter eamdem vitam, nunquam marcescentem. Deinde quod addidit: Antequam esset super terram, intelligitur antequam anima peccaret. Terrenis enim cupiditatibus sordidata, tanquam super terram nata, vel super terram esse s super terram. Quasi aperte diceret: Antequam peccaret anima, nondum nubibus Scripturarum pluviam doctrinae Dominus ad animam irrigandam concesserat; nondum propter per quod imbrem sancti Evangelii largissimum infudit. Quod vero subjunxit: Et homo non erat qui operaretur terram: quia nullus homo operatus est in virgine, unde
Abbreviated transcription (Latin):
popłm scilic& fontẽ fidei sitientẽ Fixitq dehino
suꝑboꝵ limites & coercuit eos: netͣbulentis in iqͥta¬
tũ suarũ fluctib aridã. id .ẽ. animã sitientẽ dm̃
conturbent. liceatq ei germinare bonoꝵ operum
fructus scđm genꝰ suũ diligens ꝓximũ in subsidiis
necessitatũ carnaliũ habens inse semen scđm simi
litudinẽ suã. ut ex sua infirmitate cõpatiat᷑ ad sub¬

Expanded text:
populum scilicet fontem fidei sitientem, fixitque dehinc populum scilicet fontem fidei sitientem, fixitque dehinc superborum limites, et coercuit eos, ne turbulentis iniquitatum suarum fluctibus aridam, id est, animam sitientem Deum, conturbent; liceatque ei germinare bonorum operum fructus secundum genus suum, diligendo proximum in subsidiis necessitatum carnalium; halitudinem, ex sua infirmitate compatiat
Abbreviated transcription (Latin):
diẽ. & illos noctẽ: Namquia in ecła inlucis nomi¬
ne usti appellant᷑ : audi apłm. Fuistis aliquan¬
do tenebrȩ : nunc autẽ lux inh̃o E De inde scđa die
disposut os firmamentũ id ẽ solidam̃tũ scã rũ¬
Dis creuit que suꝑ hoc firmam̃tũ aquas: id ÷ gela¬
tes populos angłoꝵ quinon opus habent hocsus¬
cipere firmamentũ . ut legentes audiant uerbũq.
Uident enĩ semꝑ eũ. & diligunt Sed suꝑ posilia
ipsũ firmam̃tũ legissuȩ suꝑ infirmitatẽ inferiorũ
popułoꝵ : ut ibi aspicientes cognoscant qualiter
discernant int̾ carnaliet & sp̃alia. quasi inter aqus
superiores & inferiores Post hȩc die tertia colle¬
git in unũ aquas inferiores salsas: hoc. ẽ. homines
infideles. qui cupiditatũ tẽpestate & tẽptationums
carnaliũ fluctib quatiunt᷑ & inse ipsis quasi amꝙ¬
ritudo includunt᷑: Segregauitq ab eis aridam

Expanded text:
diem, illos noctem. Nam quia in Ecclesia lucis nomidiem, illos noctem. Nam quia in Ecclesia lucis nomine justi appellantur, audi Apdo tenebrae, nunc autem lux in Domino . Deinde secunda die disposuit Deus coeli firmamentum, id est saDiscrevitque super hoc firmamentum aquas, id est, coelestes populos angelorum, qui non opus habent hoc suscipere firmamentum, ut legentes audiant verbum Dei; vident enim eum semper, et diligunt. Sed superposuit ipsum firmamentum legis suae super infirmitatem inferiorum populorum, ut ibi suspicientes, cogdiscernant inter carnalia et spiritualia, quasi inter aquas superiores et inferiores. 8. Post haec die tertio collegit in unum aquas inferiores salsas: hoc est, homines infideles, qui cupiditatum tempestate et tentationum carnalium fluctibus quatiuntur, et in se ipsis, quasi amaritudo, includuntur. Segregavitque ab eis aridam,
Abbreviated transcription (Latin):
quor uobis: In hoc igit᷑ principio fecit ds̃ caelũ: id est
spales. quicęlestia meditant᷑ & quer̃ In ipso fecit & car¬
nales : qui terrenũ hominẽ necdũ deposuerunt: Terra
u̾tẽ erat in anis & uacua. Terra scilic& carnis nr̃e
manis erat & uacua: priusquã doctrine acciper&
formã Etenebrȩ erant: suꝑfaciem abyssi. Qui a
delictoꝵ cecitas. & ignorantiȩ ꝓfunda obscuritas: cor¬
aut̃ dĩ supercor nr̃m tenebrosum & fluidum. quasi
super aquas iam super ferebatur : in quo subsistentes
requiesceremus: Cuiusq uiui ficamur flatu : & cuius
unda abuimur: Dixit quoque ds̃: Fiat lux Id est :
inluminatio credulitatis appareat: Prima enĩdie
lucẽ fidei dedit: quia prima ÷ in conuersione fides:
Unde & istud primũ in p̃ceptis mandatum est.
Dñs ds̃tuus: ds̃ unꝰ est Propt̃ quã fidẽ etiã ip̃se
scientiȩ suȩ gram diuisit iustos. id ÷ filios dĩ & lu¬
cis apeccatorib tanquã a tenebris: iustos uocans

Expanded text:
quor vobis . In hoc igitur principio fecit Deus coelum, id est, spirituales, qui coelestia meditantur et quaerunt; in ipso fecit et carnales, qui necdum terrenum hominem deposuerunt. Terra autem erat inanis et vacua. Terra scilicet carnis nostrae inanis erat et vacua, priusquam doctrinae acciperet formam. Et tenebrae erant super faciem abyssi, quia delictorum caecitas et ignorantiae profunda obscuritas corautem Dei super cor nostrum tenebrosum et fluidum, quasi super aquas, jam 262 superferebatur; in quo subsistentes requiesceremus, cujusque vivificaremur flatu, et cujus unda ablueremur. 4. Dixit quoque Deus: Fiat lux, id est, illuminatio credulitatis appareat. Prima enim die lucem fidei dedit, quia prima est in conversione fides. Unde et istud primum in Dei praeceptis mandatum est: Dominus Deus tuus Deus unus est. Propter quam fidem ipse sentiae suae gratiam divisit justos, id est, filios Dei et lucis, a peccatoribus, tanquam a tenebris: istos vocans
Abbreviated transcription (Latin):
li uolatilibus: Ita & xp̃s in hac ȩtate scłi gentib
popłis & nationib ut ab eo regantur uel carnali
concupiscentia dediti sicuti pecora uel t̾rena curi¬
ositate obscurati quasi serpentes uł elati suꝑbi quasi
aues & sic̃ in illa die pascit᷑ homo & animalia quȩ
cũ illo sunt herbis seminalib: & lignis fructiferis
&erbis uiridibus: sic in ista scłi ȩtate sꝑĩdis homo
tur sc̃arũ scripturarũ alim̃tis & lege diuina. ad c̃cipi¬
endã fȩcunditatẽ rationũ atq sermonũ tanꝗ herbis
seminalibus Part̃ĩ ad ittilitatẽ moꝵ conũsationes humanȩ
tanꝗ lignis fructiferis. part̃ ad uigorẽ fidei spei & hanta¬
t̃is inuitã ȩtnã. tanq herb inndib q̃ nulla estu sic istis ali¬

Expanded text:
li volatilibus, ita Christus in hac aetate gentibus, li volatilibus, ita Christus in hac aetate gentibus, populis et nationibus, ut ab eo regantur, vel carnali concupiscentia dediti sicut pecora, vel terrena curiositate obscurati quasi serpentes, vel elati superbia quasi aves. Et sicut in illo die pascitur homo et animalia, quae cum illo sunt, herbis seminalibus et lignis fructiferis, et herbis viridibus; sic in ista aetate spiritalis homo, turarum alimentis et lege divina ad concupiscendam fecunditatem rationum atque sermonum, tamquam herbis seminalibus: partim ad utilitatem morum conversationis humanae, tamquam lignis fructiferis; partim ad vigorem fidei, spei et charitatis in vitam aeternam, tamquam herbis viridibus, quae nullo aestu
Abbreviated transcription (Latin):
aquis & uolatilia celi: quia tunc iudȩi int̾ gentes tanꝗ
in mari uiuere ceper̃. nechabebant stabilẽ locum
quã uolantes aues Huiꝰ diei quasi uespera est. mul¬
tiplicatio peccatoꝵ in popło iudȩoꝵ quando sic exce¬
catis ut etiã dñm iħm non possent agnoscere : Ian
in illa sexta die primꝰ homo adã delimo t̃rȩ ad imagi¬
nẽ dĩ formatus : : sic in ista sexta scłi ȩtate seđs adam
id est xp̃s in carne demaria uirgine natꝰ est Ille
inanimã uiuentẽ hic in spm̃ uiuificantẽ Ꝙ sic̃ inil¬
ladie fit anima uiua: sic & in isto scło. uitã deside¬
rantes ȩt̃nã: Et sic̃ in illa sexta die serpentiũ & fe¬
rarũ genera t̾ra ꝓdux̃: Ita & in hac sexta ȩtatẽ sebi
gentes uitȩ appetentes ę̧t̾na. eccła generauit:
Quẽ &iam sensũ uas p&ro ostensũ manifestauit:
& quẽ ad modũ illa die creat᷑ masculus & femina

Expanded text:
aquis, et volatilia coeli, quia tunc Judaei inter gentes tanquam aquis, et volatilia coeli, quia tunc Judaei inter gentes tanquam in mari vivere coeperunt. Nec habebant stabilem locum tanquam volantes aves. Hujus diei quasi vespera est multiplicatio peccatorum in populo Judaeorum, quando sic excaecati sunt, ut etiam Dominum Jesum non possent agnoscere. Jam si. Nam sicut in illa sexta die primus homo Adam de limo terrae ad imaginem Dei formatus est; sic in ista sexta saeculi aetate secundus Adam, id est, Christus, in carne de Maria virgine natus est: ille in animam vila die fit anima viva, sic in isto saeculo vitam desiderat aeternam; et sicut in illa sexta die serpentium et ferarum genera terra produxit, ita in hac sexta aetate saeculi, gentes vitam appetentes aeternam Ecclesiam generavit. Quem etiam sensum vas Petro ostensum manifestavit, et quemadmodum in illa die creatur masculus et femina,
Abbreviated transcription (Latin):
excelsus ueniat ad iudiciũ. septima uͦ intelligitur
iã nullus terminꝰ claud&. Pergamꝰ ergo breuiter
scło: factus ÷ tanquã lux homo inparadyso. In qua
ȩtate : filios dĩ inlucis nomine diuidit ds̃ afilus
hominũ quasi a tenebris Fitq huiꝰ diei uespera. di¬
& maria huiꝰ uespera fit cõfusio linguarũ Tertiũ
scłm factũ ẽ : quando separauit popłm suũ agenti¬
b ꝑhabrahã: discernens eũ quasi aridã ab aquis.
peccatũ & malitia pessimi regis saul Inde quartũ
scłm coepit addauid: quando constituit ds̃ lumi¬
naria infirmam̃to cę̧li. id ÷ splendorẽ regnitianquã
solis excellentiã. & in lune specie soli obtẽperantem
tanquã synagogã. & stellas principes eiꝰ. Cuiꝰ ȩtatis
fir uespera: in peccatis regũ quib gens illa meruit
captiuari inbabiloniã: Porro queico scło id est in
trans migritione babyloniȩ: factas qͦsi animaliat in

Expanded text:
Excelsus veniat ad judicium. 2. Septima vero intelligitur Excelsus veniat ad judicium. 2. Septima vero intelligitur a eam jam nullus terminus claudet. Pergamus ergo breviter saeculo factus est, tanquam lux, homo in paradiso. In qua aetate filios Dei in lucis nomine divisit Deus a filiis hominum, quasi a tenebris; fitque hujus diei vespera diet maria erat. Hac vespera fit confusio linguarum. Tertio saeculo factum est quod separavit populum suum a gentibus per Abraham discernens eum quasi aridam ab aquis peccatum et malitia pessimi regis Saul. Inde quartum saeculum coepit a David, quando constituit Deus luminaria in firmamento coeli, id est, splendorem regni tanquam solis excellentiam, et in lunae speciem lumen obtemperantem tanquam synagogam, et stellas principes ejus: cujus aetas fit vespera in peccatis regum, quibus gens illa meruit captivari in Babyloniam. Porro quinto saeculo, id est, in transmigratione Babyloniae, facta sunt quasi animalia in
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiȩ diuisus inquattuor partes uirtutũ. ubi
edat ligni uitȩ grãm. ubi utiles disciplinas morum
qͦsi fructus lignoꝵ carpat: Est namq partoysus
uita beatorũ. Quattuor flumina : quattuor
uirtutes: Ligna eiꝰ : om̃s utiles disciplinȩ. Ligno¬
rũ fructus: mores pioꝵ: Lignum uitȩ : ipse bonoꝵ
om̃iũ dat̃ est sapientia: dequa scriptũ : : salo¬
mone dicente: Lignũ uitȩ est his qͥad p̃henderis
& mali : trans gressio ÷ mandati. experimentum ue¬
in eccła spãlit̃ intelligant᷑ : explicata sunt Be in de
quid infigurã scłi significent: subiendũ est Sex
dieb consũmauit ds̃ omĩa oꝑa sua & septimo requi¬
euit Sex ȩtatib humanũ genꝰ in hoc scło ꝑsuccessionẽ
tẽpoꝵ dĩ oꝑa insigniunt. qͦr pͥma ÷. ab adã usq ad noȩ.
scđa a noe usq ad abraha. t̾tia ab abrahã usq adđđ
quarta adđ usq ad trans migationẽ babiloniȩ. quinta

Expanded text:
sapientiae divisus in quatuor partes virtutum, ubi sapientiae divisus in quatuor partes virtutum, ubi edat ligni vitae gratiam, ubi utiles disquasi fructus lignorum carpat. Est namque paradisus vita beatorum; quatuor flumina, quatuor virtutes; ligna ejus, omnes utiles disciplinae; lignorum fructus, mores piorum; lignum vitae, ipsa bonorum omnium mater sapientia est, de qua scriptum est Salomone dicente: Lignum vitae est his qui apprehenduntet mali, transgressio est mandati. Experimentum in Ecclesia intelliguntur, explicata sunt. Deinde quid in figura saeculi significent, subjiciendum est. Sex diebus consummavit Deus omnia oeuit: sex aetatibus humanum genus hoc saeculo per successiones temporum dei opera insigniunt. quarum prima est ab Adam usque ad Noe, secunda a Noe usque ad Abraham, tertia ab Abraham usque ad Dauid, quarta a
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ iudicat᷑ anemine: Quod uero seqͥtur mascu¬
entes ostendit Quia sicut uiro subdita ÷ muler
sic & sp̃ali & ꝑfecto uiro oboediens ẽ. is qui minꝰ
ꝑfectus est Sic̃ apłs ait Rogamꝰ uos fr̃s: ut
cognoscatis eos qͥ inuobis laborant & p̃sunt uobis
indño Dicit᷑ enĩ eis Crescite & multiplicamini:
siue in linguis: siue in sp̃alib intelligentiȩ gridibus
ut dominent᷑ rationis intellectu. om̃iũ carnaliũ
ꝑtͣbationũ. quasi insensibiliũ animantiũ Omẽm
aut̃ herbã seminalẽ. & om̃e lignũ fructuosũ. quod
Namsi insꝑalib participes factis gentiles: debent
& in carnalib ministrare eis. Ioȩc sunt fructifera
ligna Inistis ergo gradib tanquã inquib dã diebus
uesperaest ipsa ꝑfectio singuloꝵ operũ : & mane. incho¬
atio sequentiũ. Post istoꝵ itaq quasi sex dierũ oꝑa¬
bona ualde : sꝑat homo qͥetẽ mentis constitutꝰ in pa¬
radyso spãli. quo significat᷑ uitabeata. ubi fons est

Expanded text:
autem judicatur a nemine . Quod vero sequitur: Mascuentes ostendit: quia sicut viro subdita est mulier, sic et spiritali et perfecto viro obediens est is qui minus perfectus est, sicut Apostolus ait: Rogamus vos, fratres, ut cognoscatis eos qui in vobis laborant et praesunt vobis in Domino . Dicitur enim eis: Crescite et multiplicamini: sive in linguis, sive in spiritalibus intelligentiae gradibus, ut dominentur per rationis intellectum omnium carnalium perturbationum, quasi insensibilium animantium. Omnis autNam si in spiritualibus participes facti sunt gentiles, debent et in carnalibus ministrare eis . Haec sunt fructifera ligna. In istis ergo gradibus, tanquam in quibusdam diebus, vespera est ipsa perfectio singulorum operum, et mane inchoatio sequentium. Post haec itaqbona valde sperat homo quietem mentis, constitutus in paradiso spiritali, quo significatur vita beata: ubi fons est
Abbreviated transcription (Latin):
d autem dicitur ibi adño. non fati&is uob deos
aureos. & argenteos altare d& ra fatietis mihi.
Altare enim detra facere est mincarnatione media¬
toris sꝑare. Tunc quippr ateo nr̃o munus accipit᷑
quando in hoc altarinya humilitas id est subdomi¬
nieȩ incarnationis fideposuerit quicquid bene oꝑtt.
Inaltarigͦ det̃ra oblationum munus offerimus. si
actus nr̃os dominice incarnationis fide solidamus.
non ȩdificabis illud desectis lapidib Sienim
leuaueris suꝑeum cultrum. pollu&ur.: Sec t
lapites hisuns quiunitatẽ scindunt. ac duun
semet ipsos asoti&ate fraterna ꝑodium uł sesmata
Talis incorpore suo non recipit xp̃ẽ. Cuius corpis
figuram altaris illius construetio obum brabat᷑.
Istiuero non secti lapides. ex quib altare confirui iub&
hisunt quifice moꝵque unitate solidant᷑. Diqua¬
libus dicit apłs. Uos estis lapioes uiui : coedifica¬
ti domo spiritali. His nonist uuectum ferrum. quia

Expanded text:
d autem additur ibi a Domino: Non facietis vobis deos aureos et argenteos, altare de terra facietis mihi . Altare enim de terra facere, est Incarnationem Mediatoris sperare. Tunc quippe a Deo nostro munus accipitur, quando in hoc altare humilitas, id est, super Dominicae Incarnationis fidem posuerit, quidquid bene operatur. In altare ergo de terra oblationum munus offerimus, si actus nostros Dominicae Incarnationis fide solidamus. Non aedificabitis illud de sectis lapidibus Deilevaveris super illos cultrum, polluetur. Secti lapides hi sunt qui unitatem scindunt ac dividunt semetipsos a societate fraterna, per odium vel schismata. Tales in corpore suo non recipit Christus, cujus corporis figuram altaris illius constructio obumbrat. Isti vero non secti lapides ex quibus altare construi jubetur, hi sunt qui fidei morumque unitate solidantur. De qualibus dicit Apostolus: Vos estis lapides vivi, coaedificati domus spiritualis . His non est injectum ferrum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ut neq sensib neq actib inmundũ aliqͥd aut mor¬
rẽ : Ternario nãq ac denario numero: fides opusq
significat᷑ ꝑfidẽ gͦ trinitatis atq opus legis recte
sotiatur. Quecũq anima uiro israhelite. corpori
scilic& xp̃i: adherens illi sine macula sinceritate
fidĩ & actuũ puritate. Alii putauer̃ hanc mulie¬
rẽ decorã spetierationabilẽ aliquã disciplinã signi¬
ficari: quȩ sapient̃ dicta inuenit᷑ apud gentiles
Hanc gͥ a nobis reꝑtã. oportae primũ deea duferre
& resecare omnẽ suꝑ stitionis eiꝰ inmunditiã & sic eã
instudio ueritatis assumere Nihil enĩ mundũ habñt
discipline gentiliũ : qͥa nulla apud in fideles se pi¬
entia ÷ cuiꝰ inmunditia aliꝗͣ uł suꝑsticio ñ sit amixta :¬

Expanded text:
ut neque sensibus, neque actibus immundum aliquid aut morut neque sensibus, neque actibus immundum aliquid aut moruxorem, ternario namque ac denario numero fides opusque significatur. Per fidem ergo Trinitatis atque opus legis recte sociatur. Quaecunque vero anima Israelitae, corpori scilicet Christi adhaerens, illi sine macula, sinceritate fidei, et actuum puritate. Alii putaverunt hanc mulierem decora specie rationabilem aliquam disciplinam significare, quae sapienter dicta invenitur apud gentiles. Hanc igitur a nobis repertam oportet primum de ea auferre et resecare omnem superstitionis ejus immunditiam, et sic eam in studio veritatis assumere. Nihil enim mundum habent disciplinae gentilium, quia nulla apud infideles sapientia est cui immunditia aliqua vel superstitio non sit admixta
Abbreviated transcription (Latin):
& pꝰ .xxx. dies erit tͥuxor. Dicant iudȩi: quomodo
apud eos ista seruent᷑. Quid cause. qd rationis est
decaluari mulierẽ & ungulas eiꝰ abscidi: Uerbi causo
ponamꝰ : qđ si ita inuenerit eã is qͥdicit᷑ inuenisse.
ut neq capillos. neq ungulas habeat. Quto habuit
qđ scđm legẽ demere uideret᷑ : Nobis uꝰ quib militia
sp̃alis ÷ & arma non carnaliat sed potentia dõ. side cora
mulierẽ. id ÷ animã quȩadõ pulchra creata ÷ in gen¬
pli conuersatione inuenerimꝰ. & sotiare uoluerimus
eã corporixp̃i : deposito idolatrie cultu induit̾ lugu¬
brib penitentie indum̃tis. deploratq patrẽ & matrẽ.
ħ ÷ omnẽ memoriã mundi. eiꝰq carnales in lecebras.
De inde uerbi dĩ nouacula & doctrina: om̃e peccatũ
taris lauacri unda purificata coniungit᷑ scĩs dĩ.
gcilice cũ iã nihil incapite mortuũ nihil inmanib
exillis quȩꝑ infidelitatẽ mortua dicunt᷑ habuerit:

Expanded text:
 triginta dies erit tibi uxor. Dicant Judaei quomodo apud eos ista serventur. Quid causae, quid rationis est, decalvare mulierem, et ungulas ejus abscindi. Verbi causa ponamus quod si ita invenerit eam is qui dicitur invenisse, ut neque capillos neque ungulas habeat, quid habuit quod secundum legem demere videretur? Nobis vero quibus militia spiritalis est, et arma non carnalia, sed potenti a Deo, si decoram mulierem, id est animam, quae a Deo pulchra est creata, in gentili conversatione invenerimus et sociari voluerimus eam corpori Christi, deposito idololatriae cultu, induitur lugubribus poenitentiae indumentis, deploratque patrem et matrem, hoc est, omnem memoriam mundi ejusque carnales illecebras. Deinde verbi Dei novacula et doctrina omne peccatum taris lavacri unda purificata conjungitur sanctis Dei, scilicet, cum jam nihil in capite mortuum, nihil in manibus ex illis quae per infidelitatem mortua dicuntur habuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
contra septẽ tantũ quȩ ꝑ moysen dinumerant᷑ bella
inimicos tuos. & uide Prismulierẽ decora spetie
& concupieris eã : rades omnẽ pilũ capitis eiꝰ: & ungu¬
las eiꝰ. & indues eã uestim̃tis lugubrib. & sedebit in
domo. lugens patrẽ suũ & matre suã et domũ pat̾nã¬

Expanded text:
contra septem tantum, quae per Moysen dinumerantur, bella contra septem tantum, quae per Moysen dinumerantur, bella inimicos tuos, et videris mulierem decora specie, et concupieris eam, rades omnes pilos capitis ejus, et ungulas ejus, et indues eam vestimentis lugubribus, et sedebit in domo, lugens patrem suum, et matrem suam, et domum paterna
Abbreviated transcription (Latin):
płis id ÷ uirtutib contra se dimicantib. fuerint
uitia superata : locũ quẽ sibi incorde nr̃o concu¬
piscentia uel fornicationis sp̃s retinebat. de inceps
castitas obtinebit. Quẽ furotcoeperat : padienus
uindicabit. Quẽ tristitia mortẽ oꝑans occupauerat
dio letitia possidebit. Quẽ accidia uastebat. ie
pi& excolere fortitudo. Quẽ suꝑbia conculcabt¬
incipi& excolere humilitas. & ita singulis uidus
expulsis : eoꝵ loca id ÷ effectus contrarios posside
non septẽ gentes legit᷑ dinumerasse sedo ecẽ:
quarũ t̃ra semini eiꝰ danda ꝓmittit᷑. Quinumer
ad iecta idõlatria gentiũ błas phemia iudȩorũ.
efroreheticoꝵ euidentissime ad implet᷑. Quib ante¬
notitiã dĩ : & grãm baptismi. uł impia gentiũ. uel
blasphem a iudȩoꝵ multitudo subiecta ÷ donec
inintellectuali egypto cõmorat̾. Si autẽ abrenun¬
nerit spiritalẽ de ĩpugnatione triũ gentiũ liberatꝰ.

Expanded text:
pulis, id est, virtutibus contra se dimicantibus fuerint pulis, id est, virtutibus contra se dimicantibus fuerint vitia superata, locum quem sibi in corde nostro concupiscentiae vel fornicationis spiritus retinebat, deicastitas obtinebit: quem furor ceperat, patientia vindicabit; quem tristitia morte operante occupaverat, dii laetitia poscipiet excolere fortitudo. Quem superbia conculcabincipit excolere humilitas, et ita singulis vitiis expulsis eorum loca, id est, affectus contrarios possidebnon septem gentes legitur dinumerasse sed decem, quarum terra semini ejus danda promittitur: qui numerus adjecta idololatria gentium, blasphemia Judaeorum, errore haereticorum, evidentissime adimpletur, quibnotitiam dei et gratiam baptismi uel inpia gentilium uel blasphema Iudaeorum multitudo subiecta est, donec in intellectuali Aegypto conmoratur. si autem abrenunnerit spiritalem, de inpugnatione trium gentium liberatus
Abbreviated transcription (Latin):
tio deaccidia : otiositas somnolentit. inportu¬
nitas. inqͥetudo ꝑuagatio. in stabilitas m̃tis & cor¬
poris uerbositas. & curiositas. Deceno doxia: con¬
tentiones. hereses. iactantia. ac p̃sũptio nouitatũ.
Desuꝑbia : contẽptꝰ. inuidia. in obȩdientia blas¬
phemia. murmuratio detractio aliaq quã plu¬
ra similia. Quȩ cũ sint multo maioris numeri quã
uirtutes: deuictis tamen illis septẽ principalibes
uitiis ex qͦꝵ natura ista ꝓcedunt. om̃s ꝓtinꝰ conqͥes¬
cunt ac ꝑp&ua parit̃ cumhis int̾nectione delent᷑
Qđ aut̃e he pestes &iã robustioress̃ : manifesta
nature ipsius impugnatione sentimꝰ Fortius enĩ
militatinmẽbris nr̃is oblectatio carnaliũ passio¬
nũ qũa studia uirtutũ : quȩ non nisi sũma contri
pimꝰ : ita intelligit᷑ Nab& enĩ unũ qđq uitium
incorde nr̃o ꝓpriã stationẽ. Sed sicũ sp̃alib po¬

Expanded text:
tio; de acedia, otiositas, somnolentia, importutio; de acedia, otiositas, somnolentia, importunitas, inquietudo, pervagatio, instabilitas mentis et corporis, verbositas et curiositas; de cenodoxia, contentiones, haereses, jactantia ac praesumptio novitatum; de superbia, contemptus, invidia, inobedientia, blasphemia, murmuratio, detractio, aliaque quam plura similia: quae cum sint multo majoris numeri quam virtutes, devictis tamen illis septem principalibus vitiis, ex quorum natura ista procedunt, omnes protinus conquiescunt, ac perpetua pariter cum hi autem hae pestes robustiores sint, manifesta naturae ipsius impugnatione sentimus. Fortius enim militat in membris nostris oblectatio carnalium passionum, quam studia virtutum, quae nonnisi summa contritpimur, ita intelligitur. 6. Habet enim unumquodque vitium in corde nostro propriam stationem; sed si cum spiritualibus po
Abbreviated transcription (Latin):
seũ. & amorreũ. & cananeũ. & phereteũ. & eueum
& iebuseũ. septẽ gentes multo maiores numeriquã
sunt pͥncipalia uitia. quȩ ꝑ gram d̃i unꝰ quisq spal
miles exsuperans. ext̾minare penitꝰ ã monet Eo d¬
maioris numen eẽ. dicunt᷑ : hȩcratio ÷ qͥa plurascna
uitia quã uirtutes. Sed & tõo incatalogo quidem
dinumerant᷑ septẽ nationes: in expugnatione uͦ
capꝰ sine numeri asscriptione ponunt᷑. Ita enĩ dr̃.
It deleuerit gentes multas coramte Numerosiores
eñĩ quã isrł carnaliũ passionũ popłs : qͥ de hoc septe¬
nario fomite uitioꝵ ac radice ꝓcedit Decastrimar¬
ganamq nascunt᷑ comessationes : ebrietates
defornicatione : t̃piloqͥa scurrilitates. ludibria.
atq stultiloquia. Defilargiria: mendatiũ. frau¬
datio furta. ꝑ iuritt t̾pis lucri app&itꝰ. falsates¬
timonia. uiolentie. inhumanitas. acrapacitas.
Deira : homicidia. clamor & indignatio. Detris¬
ticia : rancor. pusillanimitas. amaritudo despera

Expanded text:
eum, et Chananaeum et Pherezeum, et Eveum, et Jebuseum: septem gentes multo majores numero quam sunt principalia vitia, quae per gratiam Dei unusquisque spiritalis miles exsuperans exterminare penitus admonetur. majoris numeri esse dicuntur, haec est ratio: quia plura sunt vitia, quam virtutes. Et ideo in catalogo quidem dinumerantur septem nationes, in expugnatione vero earum sine numeri ascriptione ponuntur. Ita enim dicitur, Et deleverit gentes multas coram te . Numerosior est enim quam Israel carnalium passionum populus, qui de hoc septenario fomite vitiorum ac radice procedit. De Gastrimargia namque nascuntur commessationes et ebrietates: de fornicatione turpiloquia, scurrilitas ludicra, atque stultiloquia. De Philargyria mendacium, fraudatio, furta, perjuria, turpis lucri appetitus, falsa testimonia, violentiae, inhumanitas atque rapacitas. De ira homicidia, clamor et indignatio. De tristitia rancor, pusillanimitas, ama
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m ꝓmundi salute credimꝰ : acde inde credentes
statĩ pane illo dñici corporis pascim᷑. Occurrte de¬
inde nob princeps militie uirtutũ cȩlestiũ xp̃c : te¬
nens gladiũ euangelii ad resecandã carnis nr̃e pollu¬
cionẽ ꝑ contatio autẽ sosue dicentis ad angłm. nr̃
es. an aduersarioꝵꝰ : discretionẽ suoꝵ insinuat. qͥ int̃
bonũ & malũ ꝑdiscraionẽ diiudican ne eos ad ũsa

Expanded text:
Christum pro mundi salute credimus, ac deinde credentes, Christum pro mundi salute credimus, ac deinde credentes, statim illo pane dominici corporis pascimur. 5. Occurrit deinde nobis princeps militiae virtutum coelestium Christus, tenens gladium Evangelii ad resecandam carnis nostrae pollutionem. Percunctatio autem Josue dicentis ad angelum: Noster es, an adversariorum? discretionem sanctorum insinuat, qui inter bonum et malum per discretionem dijud
Abbreviated transcription (Latin):
q̃sq scđo circũcidi circũcisione carnali. Semel enĩ
cicũcisus : ultra non hab& qđ scđo possit auferre.
A nob autẽ qͥb. lex spiritalis ÷ : conuenient̃ ista soluu¬
ntur . Dicimꝰ enĩ circũcisionẽ pͥmã fuisse ꝑlegẽ ince¬
oꝵ. Nomen autẽ loci galgala qđ int̾p̃tat᷑ reuelatio:
ostendit qͥadũ inp̃putio infidelitatis ãbulauerit qͥsq.
ꝑhuiꝰ uitȩ desertũ oculos ei ẽẽ cecatos. Uideamꝰ & con¬
sequentia. Post euangelii enĩ circũcisionẽ statĩ in lo¬
coreuelationis paschacelebrat᷑ : ĩ molat᷑q agnꝰ ille ꝓ
mundi salute occisus. Ac deficiente mannatypice
legis : pͥmũ comedit popłs panẽ corporis xp̃i quẽ
a ꝓtulit cuius granũ int̾rã cadens fructũ plurimũ
attulit & uide ordinẽ. Post quã enĩ sub iħunaue¬
id ÷ subiħu xp̃o duce positi ꝑ lauacri fluenta transimꝰ
ac ꝑfidẽ spiritali circũcissone signam̃: tc̃his gradi¬
.b. ꝑuenientes celebramꝰ pascha Id est cũ immolatũ

Expanded text:
quis secundo circumcidi circumcisione carnali; semel enim circumcisus, ultra non habet quod secundo possit auferre. A nobis autem, quibus lex spiritalis est convenienter ista solvuntur. Dicimus enim circumcisionem primam fuisse per legem in Aeorum. Nomen autem loci Galgala, quod interpretatur revelatio, ostendit dum in praeputio infidelitatis ambulaverit quisque per hujus vitae desertum, oculos ei esse caecatos. Videamus et consequentia. Post Evangelii enim circumcisionem statim in loco revelationis pascha celebratur, immolaturque agnus ille pro mundi salute occisus. Ac, deficiente manna typicae legis, primum comedit populus panem corporis Christi, quem protulit, cujus granum in terra cadens fructum plurimum attulit. Et vide ordinem. 4. Postquam enim sub Jesu Christo duce positi per lavacri fluenta transimus, ac per fidem spirituali circumcisione signamur, tunc his gradibus pervenientes, celebramus pascha, id est, immolatum
Abbreviated transcription (Latin):
danen eadẽ archa testam̃ti transeunte ꝑsac̃dotes
& leuitas deducit᷑ turba. sicq stante aqua fluminis
incumulũ. dĩ popłs it̃ incedit in noxius : hȩc
om̃ia implentur ineccłȩ popłis: mystica operatio¬
ne Dũ enĩ qͥs adbaptis mi uenerit fonte & con¬
sistente sacerdotali & leuitico ordine initiatus
fuerit mysticis sacram̃tis : tc̃ sac̃ dotũ mynisterus
ꝑbaptismũ qͦsi ꝑ iordanis fluenta ingredit᷑ & t̾rã
pars uͦ in amarũ conflux̃ gurgitẽ maris : Hȩc figura
baptitatoꝵs uanetatẽ designat : qͥa ex om̃ib qui
baptirantur pars quȩcłã accept̃a gr̃ȩ cȩtestisdul¬
cedinẽ custodiunt. parsu in peccatoꝵ amarituri¬
dine conuertunt᷑. Quod uͦ sacerdotatis ordo & leui¬
ticus it̃ ostendit popłodĩ : magisteriũ sac̃ dotale¬

Expanded text:
danem eadem arca transeunte, per sacerdotes danem eadem arca transeunte, per sacerdotes et Levitas deducitur turba, sicque, stante aqua fluminis in cumulum, Dei populus iter incedit innoxium? Haec omnia implentur in Ecclesiae popne. Dum enim quis ad baptismi venerit fontem, et consistente sacerdotali et Levitico ordine initiatus fuerit mysticis sacramentis, tunc sacerdotum ministeriis per baptismum, quasi per Jordanis fluenta ingreditur, et terpars vero in amarum confluxit gurgitem maris, haec figura baptizatorum varietatem designat, quia ex omnibus qui baptizantur pars quaedam acceptam gratiae coelestis dulcedinem custodiunt, pars vero in peccatorum amaritudine convertuntur. Quod vero sacerdotalis ordo et Leviticus iter ostendit pop
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s mortuus ÷: surge & transi iordanẽ tu
& om̃is popłs int̾rã quã ego dabo filus isrł
defunctus ÷ gͦ moẏses. defuncta ÷ lex & legalia
dicit dñs. beatimites : qm̃ ipsi possi debunt terrã
qͥsuscipiuntur ameretrice rab. Iħc ille dux popłi.
scrutandos mores hominũ duo testam̃ta direxit.
Nã in eo ut credentiũ fidẽ aut rebelliũ ꝑuicatiam
plenius cõꝑbar&: ante aduentũ iuditu sui qͣsi explo¬
ratores duos legẽ & euangłiũ destinauit Racb uero
tympũ ten& eccłȩ : quȩ de extraneis atq alienis gen¬
tib cong̃gata est quȩ antea indesideriis carnis forni¬
eadẽ fidelit̃ conseruat Amicos omĩno non tradidit.
ipsa potius periclitari optans dũ modo inlesos ac sal¬
cũ testam̃tis dñi fecit Hlȩc indomo sua coccũ : id ÷¬
signũ sanguinis posuit: Extra hanc siqͥs inuentus
fuerit : ruinã scłi atq incendiũ mundinulla rati¬
transeunt iordanẽ Sed quid sibi uelit qd̃ ior¬

Expanded text:
mortuus est, surge et transi Jordanem tu et omnis populus in terram quam ego dabo filiis Israel. Defunctus est ergo Moyses, defuncta est lex: legalia pdicit Dominus: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram suscipiuntur a meretrice Raab. Jesus ille dux populi s Christus ad perscrutandos mores hominum duo Testamenta direxit. Nam in eo ut credentium fidem aut rebellium pervicaciam plenius comprobaret, ante adventum judicii sui quasi exploratores duos, Legem et Evangelium destinavit. Raab vero typum tenet Ecclesiae, quae de extraneis atque alienis gentibus congregata est; quae antea vivens in desideriis carnis, forniet ea fideliter conservat. Inimicis omnino non tradit ipsa: potius periclitari optans, dummodo illaesa ac salcum Testamentis Domini fecit. Haec in domo sua coccum, id est, sanguinis signum posuit. Extra hanc si quis inventus fuerit, ruinam saeculi atque incendium mundi nulla ratitrans Jordanem. Sed quid sibi vult quod Jor
Abbreviated transcription (Latin):
sit ꝑfenestrã domꝰ sue tãquã ꝑos corporis sui coccũ
mittit qđ ÷ sanguinis xp̃i signũ ꝓremissione peccatoꝵ
confiteri ad salutẽ. Qui inuenti sunt indomo illius:
saluatis ab interitu urbis. Et quicũq intraecclam re¬
periunt᷑ : ipsi tantũ saluantur. Extra hanc autẽ do

Expanded text:
ris sui, coccum mittit, quod est sanguinis Christi signum pro remissione peccatorum confiteri ad salutem. Qui inventi sunt in domo illius, salvati sunt ab interitu urbis, et quicunque intra Ecclesiam reperiuntur, ipsi tantum salvantur; extra hanc autem do
Abbreviated transcription (Latin):
os ⁊ hȩc hericho expugnat᷑: ad ũsus quã gladuis
neducit᷑ aries non dirigit᷑. nec tela uibrant᷑. Tubcsli¬
modo sac̃ dotales septẽ dieb continuis adhibenesle
circũ acta archa. muri hiericho subruunt᷑ Hliencho sleq
ꝑ int̃ preationẽ luna dr̃. Luna uͦ mundi huiꝰ spediẽeno
qͥa sic̃ luna menstruis conpletionib deficit. ita heni¬
ndꝰ ad cõpletionẽ tẽpoꝵ currens cottoianis defecribus
cadit In archa uͦ eccła figurat᷑: in tub autẽ aereisps¬
catores fortes accipiunt᷑: Hanc gͦ urbẽ hiericho diebus
septẽ ferentes archã israhelite. cũ ȩ neis tubis clangorb
circũ eunt. & murieiꝰ ꝑ arche p̃sentiã atq aerearũ cu¬

Expanded text:
r Jericho, expugnaturque, adversus quam gladius non conducitur, aries non dirigitur, nec tela vibrantur: tubae solummodo sacerdotales septem diebus continuis adhibentur, sicque circumacta arca muri Jericho subruuntur. Jericho autem per interpretationem luna dicitur; luna vero mundi hujus speciem tenet, quia sicmundus ad conflationem temporum currens, quotidianis defectibus cadet. In arca vero Ecclesia figuratur; in tubis autem aereis, praedicatores fortes accipiuntur. Hanc ergo urbem Jericho diebus septem ferentes arcam Israelitae, aeneis tubis clangentibus circuunt, et muri ejus per arcae praesentiam, atque aerearum tu
Abbreviated transcription (Latin):
nũ suoꝵ iaculis cordis nr̃i hostes a cerrimos uulne¬
rantes: Accingit᷑ & danihel ad auxiliũ nr̃m: cũnos
dexpĩ regno & de antixp̃i futura fraude. instruit
atq p̃mon&. Ad ÷ hie techiel : qͥsacram̃ta nob̃ cȩles¬
tia in quad riformib rotarũ circulis signans docet
Htosee bissenas agminis turmas dicit p̃cedere nos
succinctis lũ bis inueritate quã p̃dicant ad auxiliũ
reꝓmissionis patriã conseqͣmur

Expanded text:
num suorum jaculis cordis nostri hostes acerrimos vulnenum suorum jaculis cordis nostri hostes acerrimos vulnerantes. Accingitur et Daniel ad auxilium nostrum, cum nos de Christi regno et Antichristi futura fraude instruit atque praemonet. Adest et Ezechiel, sacramenta nobis coelestia in quadriformibus rotarum circulis signans. Docet et Osee bissenas agminis turmas, et praecedunt nos succinctis lumbis in veritate, quam praedicant ad auxilium repromissionis patriam consequamur
Abbreviated transcription (Latin):
dotalis & leuiticus ordo assistit archȩ testam̃ti
inqͦlex portat᷑ : sine dubio ut ipsi in luminent
mulierib & infantib cũ fr̃ib. transeuntes. p̃bebant
illis pugnandi auxiliũ. usq quo & ipsi consequerent
hereditatẽ Isti quippe qͥ ꝑmoysen accipiunt herent¬
tẽ trans iordanen &cũ frib suis armati & p̃cincti
incedunt: illih loco intelligunt᷑ qͥ primũ ꝑmos sep
hereditatẽ legis potitis. Unde & primo genits¬
iacob: rubendr̃ exlia. Gad pͥmogenitꝰ eiꝰdẽ dexl¬
fa. Manasses pͥmo genitꝰ ÷ iosepħ deȩgyptia filia
sac̃ dotis phutifares : In his gͦ primogenitis figurabtꝰ
illi expriore popło designant᷑  qͥ ꝑlegẽ placuer do
Quiq non requiescunt : sed expediti ad auxiliũ frm̃
suoꝵ consurgunt. Laborantib enĩ nob̵ in agone huiꝰ
uite atq habentib certam̃ aduers contrarias potes¬
tates : ueniunt in auxiliũ nob illi qͥ ante aduentũ
accinctos expeditosq ad auxiliũ nr̃m : deuolumi¬

Expanded text:
dotalis et Leviticus ordo assistit arcae Testamenti, in qua lex portatur, sine dubio, ut ipsi illuminent mulieribus et infantibus, cum fratribus transeuntes, praebebant illis pugnandi auxilium, usquequo et ipsi consequerentur haereditatem. Isti, qui per Moysen accipiunt haereditatem trans Jordanem, et cum fratribus suis armati et praecincti incedunt, illi hoc loco intelliguntur, qui primum per Moysen haereditate legis potiti sunt, unde et primogenitJacob est ex Lia, Gad primogenitus ejusdem de Zelpha, Manasses primogenitus est Joseph, de Aegyptia filia sacerdotis Putipharis. In his ergo primogenitis figuraliter illi ex priori populo designantur, qui per legem placuerunt Deo, quique non requiescunt, sed expediti ad auxilium fratrum suorum consurgunt. Laborantibus enim nobis in agone hujus vitae atque habentibus certamen adversus contrarias potestates, veniunt in auxilium nobis illi qui ante adventum accinctos expeditosque ad auxilium nostrum de volumi
Abbreviated transcription (Latin):
ens mouet᷑ eccła. a dp̃dicantiũ uoces qͣsi ad tubarũ son¬
tũ muri hiericho. id ÷ elatihuiꝰ mundi acsuꝑba infide¬
litatis obstacula corruunt. donec infine tẽponum
mors nouissima inimica destruat᷑. & de impioꝵ poi¬
tione unica domꝰ raab tãquã unica eccła liber& ur
munda & turpitudine fornicationis. ꝑfenestrã cõfessi¬
onis. in san guine remissionis. Ista enĩ meretrix inherico

Expanded text:
 et ad praedicantium voces, quasi ad tubarum sonitum muri Jericho, id est, elati mundi ac superba infidelitatis obstacula corruunt, donec in fine temporum mors novissima inimica destruatur. Et ex impiorum perditione unica domus Raab, tanquam unica Ecclesia liberatur, munda a turbine fornicationis, per fenestram confessionis,
Abbreviated transcription (Latin):
teriũ : qͥa om̃ib &iã sp̃ib malis beneutitur ds̃.
uel ad damnationẽ qͦꝵdã uł ad emendationẽ. uel
ad ꝓbationẽ. Ꝙ quã uis malignitas ad ño nonst.
potestas tam̃ nisi a dõ non est. Sic&alibi dictus: sopor
dñi qͥ occupauerat milites eiꝰdẽ saul: cũ dđ hastam

Expanded text:
terium, quia omnibus etiam spiritibus malis bene utitur Deus, vel ad damnationem quorumdam, vel ad emendationem, vel ad probationem; et quamvis malignitas a Domino non sit, potestas tamen non nisi a Deo est. Sic et alibi dictus est sopor Domini, qui occupaverat milites ejusdem Saul, cum David hastam
Abbreviated transcription (Latin):
passionis. Sic & mat̾ eccła gaud& : atq in martino
suis conletat᷑. Maioremq głam ꝑ martyria filos
conseqt᷑ : dũ eos septi formispu superasse diabolũ
gratulat᷑. Quis poterit omĩa quȩ illis ueterib: legs
& ꝓph&earũ libris figurate annuntiant᷑ quantalle
breuitate ꝑ stringere. nisi forte qͥs putat ingeno
fieri : ut ea quȩ rerũ ordine ꝑsuaa tẽpora cueure¬
r̃ ad mysticas significationes int̃p̃tando conuera
Hocforte iudȩi ausisunt dicere siue pageni
łis autẽ qͥ se xp̃ianos. eẽ. uolunt p̃mit ceruce apti¬
ca cuctoritas dics̃. Omĩt hȩc infigura: continge¬

Expanded text:
passionis; sic et mater Ecclesia gaudet, atque in martyribus suis colluctatur, majoremque gloriam per martyria filiorum consequitur, dum eos septiformi spiritu superasse diabolum gratulatur. Quis poterit omnia quae illis veteribus legis et prophetarum libris figurate annuntiantur, quantalibet brevitate perstringere? Nisi forte quis putat ingenio fieri ut ea quae rerum ordine per sua tempora cucurrerunt ad mysticas significationes interpretando converti: hic forte Judaei ausi sunt dicere, sive pagani. Eis autem qui se Christianos esse volunt, premit cervicem apostolica auctoritas.
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ uͦ ipse ꝓpt̃ illas offenderit dm̃ suũ & coluit de¬
os earũ : non ÷ qd inde boni coniectan possit
Nectam̃ nihil arbitror significare sed malũ : sicut
deuxore filiab:q. loth diximꝰ Appare enĩ inꝑsona
huiꝰ salomonis : mira excellentia & mira sub uersio
Qđ gͥ in illo diũsis tẽporib extitit. prius bonũ &
posteriꝰ malũ : ħ in eccła inisto adhuc scło simulae
uno tẽpore ostendit᷑. Nã bono illiꝰ bonos eccłȩ
malo autẽ illiꝰ malos eccłȩ significatos puto tãꝗ
inunitate illius areȩ. sic̃ in illo una homine bonos
in granis malos inpaleis. aut inunitate uniꝰ segetis
& duȩ relicte : satis indicat qđ de tota ipsa gentu¬

Expanded text:
cum uero ipse pcum uero ipse pos earum, non est quid inde boni coniectare possimus. nec tamen nihil arbitror significare, sed malum, sicut de uxore filiabusque Loth diximus. apparet enim in persona huius Salomonis mira excellentia et mira subuersio. quod igitur in illo diuersis temporibus extitit, prius bonum et posterius malum, hoc in ecclesia in isto adhuc saeculo simul uno tempore ostenditur. nam bono illius bonos ecclesiae, malo autem illius malos ecclesiae signiin unitate illius areae, sicut in illo uno homine bonos in granis, malos in paleis, aut in unitate unius segetis, et duae relictae, satis indicat quod de tota ipsa gent
Abbreviated transcription (Latin):
ens salomonis audie sapientiã concupiuit: iã tẽ ꝑ illã
uentura degentib regina desiderans xp̃m figurabat᷑¬
ctũ deaurato. & popłq sui & pat̾na domꝰ oblita: curre¬
bat barbant gente non animo. quȩ in aꝑto peregrina.
sed in oculto sc̃oꝵ fiericiuis optabat. Unde nonsolũ
cȩlesti p̃mio resurrectionis beata : sed etiã potestate
apostolica de udeis ad ulteris iudicandis. in ipsius
ore iudicis digna cens& ur: Quia xpm insalomone
mrata : uerum regine cęlestis affectũ inimagine
mystica eccłae ꝓiidentis impleuerat: Iam porro
ĩter arguit scã scriptura atq condempnat: nihilq
goria boni signific&. haec eiꝰ flenda submersio.
Nisi forte quis dicat mulieres aliemgenas quarum
amore exarserat. significare ecłas electas degenti¬
b. posse hoc fortasse non absurde intelligi: sulle
ꝓpt̃ salomonẽ desertient deossuos & colerent dm̃eiꝰ

Expanded text:
ens, Salomonis audire sapientiam concupivit, jam tunc per illam 541 ens, Salomonis audire sapientiam concupivit, jam tunc per illam 541 ventura de gentibtitu deaurato et populi et paternae domus oblita currebat, barbara natione, non animo, et in aperto peregrina, sed in occulto Iudaea sanctorum fieri ciuis optabat. unde non solum caelesti praemio resurrectiapostolica de Judaeis adulteris judicandis, in ipsius ore judicis digna censetur, quia Christum in Salomone mirata, verum reginae coelestis affectum in imagine mystica Ecclesiae providentis impleverat. CAPUT VI. menter arguit sancta scriptura atque condemnat nihilque goria boni significet haec eius flenda submersio, nisi forte quis dicat mulieres alienigenas, quarum amore exarserat, significare ecclesias electas - de gentibus. posset hoc fortasse non absurde intellegi, si illae propter Salomonem desererent deos suos et colerent deum eius.
Abbreviated transcription (Latin):
Acedro itaq xp̃c usq adysopũ disputat: qr ipse pu¬
uoꝵ corda & humiliũ iudicat. Suꝑligna cutẽ dispu¬
tauit : dũ incruce pependit: Tunc enĩ incedro scłi
arrogantiã inclinauit : quã &iã usq ad ysopi humili¬
tatẽ to ÷ usq ad crucis stultitiã ac contẽptibilẽ fidem
dedux̃¬
EGΓTUR QUOq iõẽ sapientissimꝰ primũ
buisse uidit Lũ int̾duas mulieres : depietate
certantes. Quarũ muna dilectio ardebat: ialtera
simulatio subripiebat. In illo gͦ iuditio salomonis xp̃i
figura fuit : ubimulier illa imꝑꝓba plebs scilic& syna
tebat quẽ non ut reseruar&. sed reuera ut interimer&
cupiebat. Sed sic̃ gladio salomonis dirim̃te ꝓpͥe mar
docente plerũq hi qͥ amatre seducti & captisunt ernne
herdicoꝵ uł sẏnagoge figurasse ĩpietatẽ : quȩ & suos
neqͥt̃ nutriendo interimunt. & e lienos qͦusq ꝑdanc
inliciendo ꝑsuadunt
ecinia auca
austri quȩ ab int̾uallis ultimis A excitata ue¬

Expanded text:
hyssopum disputat, quia ipse pravorum corda et humilium judicat. Super ligna autem disputavit, dum in cruce pependit: tunc enim in cedro saeculi arrogantiam inclinavit, quam etiam ad hyssopi humilitatem, id est, usque ad crucis stultitiam ac contemptibilem fidem deduxegitur quoque idem sapientissimus primum habuisse judicium inter duas mulieres de pietate certantes; quarum in una dilectio ardebat, in altera simulatio subripiebat. In illo ergo judicio Salomonis Christi figura fuit, ubi mulier illa improba, plebs scilicet Synatebat, quem non ut reservaret, sed revera, ut interimeret, cupiebat. 2. Sed sicut, gladio Salomonis dirimente, propriadocente, plerumque hi qui a matre seducti et capti sunt errore haereticorum vel Synagogae figurasse impietatem; qui et suos nequiter nutriendo interimunt, et alienos quousque perdant illiciendo persuadentegina autem Austri, quae ab intervallis ultimis excitata ve
Abbreviated transcription (Latin):
osita uero mensa pacis & fidei. ecełe gestabar
ꝙͣ pum: inqua pascit᷑ alimeritis scripturarum.
Io cus unitatẽ etoto orbe uocib apłicis dei popłs
conguat᷑ salomone dicente. Sapirntia ȩclifica¬
uit sibidomum: parauit suam mensam: miseuit
meis panibus.¬

Expanded text:
osita vero mensa pacis et fidei, Ecclesiae gestabat typum, in qua pascimur alimentis Scripturarum: ad cujus unitatem ex toto orbe vocibus apostolicis Dei populus congregatur, Salomone dicente: Sapientia aedificavit sibi domum, paravit suam mensam, miscuit meis panibus
Abbreviated transcription (Latin):
non bene usisun:. quȩ in hac uita quȩ transitona est
acceper̃: Itẽ exẽplũ atq imago huiꝰ saul nũ tioꝵq
erꝰ in ħloco iudȩoꝵ non in congrue gestat ꝑsonã: qui
dũ adũsan cupiunt xp̃o. habent inore sacroñta
legis & ꝓph&arũ ad testimonium xp̃i Etcũ eccła
quasi cũ ꝓphetis descripturis disputant: sic̃ illicũ
& iterũ fugiit indie illa afaciesaul Uenitq ad
sacer dotem abi me lech. aquo &gladium goliȩ
sustulit & panes ꝓpositionis accepit: Querefasa¬
cerdoti mortẽ attulit: & anima aduersionem religi¬
ose intulit ciuitati: Haec itaq gestoꝵ fides est:
tionem declinar& uidaicã. ad apłos transiit cũsb
& desi deratum sibi cybum sumpsit: Desiderio enim
desidera uit pascha manducare: Ex quib goli ae
id est diaboli arma sustulit: fortis enim spolia ipse
diripuit: his gͦ aquib receptus ÷ xp̃c. tribulatio¬

Expanded text:
non bene usi sunt, quae in hac vita, quae transitoria est, non bene usi sunt, quae in hac vita, quae transitoria est, acceperunt. Item exemplum atque imago hujus Saul nuntiorumque ejus in hoc loco, Judaeorum non incongrue gestat personam, qui dum adversari cupiunt Christo, habent in ore sacramenta legis et prophetarum ad testimonium Christi, et cum Ecclesia, quasi cum prophetis, de Scripturis disputant, sicut illi cum et iterum fugit a facie Saul: venitque ad sacerdotem Abimelech, a quo et gladium Goliae sustulit, et panes propositionis accepit. Quae res et sacerdoti mortem attulit, et animadversionem religiosae intulit civitati. Haec itaque gestorum fides est. tionem declinaret Judaicam, ad apostolos transiit, cum quibus et desideratum sibi cibum sumpsit: desiderio enim desideravit pascha manducare. Ex quibus Goliae, id est arma diaboli, sustulit: fortis enim spolia ipse diripuit. His ergo a quibus receptus est Christus, tribulatio