comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rerum : quȩ pondere suo deor sũ fe¬
runtur: Manifestum ergo id eo
iusum accipere fundamentum : quia
pondere suodeor sum uersus ferun¬
tur Et nisisit quod sustineat totũ
cadit : quia totum adter ram uer¬
git : Rebus ergo ad imatendentib
mimo ponitur fundamentum:
Aeccła uero dei inimo posita : tendit
in caelum: Fundamentum ergo nr̃m
ligit caritas urã. quia iam dedicatũ ẽ.
funda mentum nrm̃: audiamus bre¬
uiter psalmũ. & decur ramus : Exal¬
dastimimicos meos suꝑ me : Q uos inimi¬
cos: iudȩ os in dedicationẽ fundamenti:
Ipsam dedicationẽ intelligamus domus
futurȩ : Q uod enim dicitur modo exꝑ
sona fundamenti : tunc dicetur exper¬
sona uniuersȩ domus : Quos ergo mimi¬
cos: iudeos: An potius diabolum &an¬
głos eius qui confusidisces ser̃. post ꝗ
dñs resurrexit : Prepositus mortis
doluit uc tam mortẽ : Et non iocundas¬
tiinimicos meos suꝑ me : quia teneri
apud inferos non potui Dnẽ ds̃ ms

Expanded text:
rerum, quae pondere suo deorsum fererum, quae pondere suo deorsum feruntur. Manifestum est ergo ideo deorsum accipere fundamentum, quia pondere suo deorsum versus feruntur; et nisi sit quod sustineat, totum cadit, quia totum ad terram vergit. Rebus ergo ad ima tendentibus in imo ponitur fundamentum: Ecclesia vero Dei in imo posita tendit in coelum. Fundamentum ergo nostrlexit Sanctitas Vestra, quia jam dedicatum est fundamentum nostrum, audiamus breviter Psalmum, et decurramus. dasti inimicos meos super me. Quos inimicos? Judaeos? In dedicatione fundamenti ipsam dedicationem intelligamus domus futurae. Quod enim dicitur modo ex persona fundamenti, tunc dicetur ex persona universae domus. Quos ergo inimicos? Judaeos, an potius diabolum et angelos ejus, qui confusi discesserunt, postquam Dominus resurrexit? Praepositus mortis doluit victam mortem. Et non jucundasti inimicos meos super me: quia teneri apud inferos non potui. 12. vers. 3
Abbreviated transcription (Latin):
manũ. uenit ad terram Quiescat
interram. ꝑuenit quotendebat. in¬
uenit locũ suum : Pondus ergo ille mo¬
tus erat quasispontaneus. siue anima
sine sensu : Sunt alia quȩ sursũ uersꝰ
petunt locum: Nam que sia quammit¬
tas suꝑ oleum : pondere suomimaten¬
dit : & ocũ em̃ suum querit ordinari
quȩ rit. quia propter or dinemẽ a qͣ
suꝑ oleum : Donec ergo ueniat adlo¬
cum suum inquietus motus ẽ : donec
teneat or dinẽ suum: E ontra.oleum
funde subaqua: Vlerbi grã: Quẽ ad mo¬
dum si uas oleicadat in aqua in mare
subter Quomodo aqua suꝑ oleum
missã pondere suo adima locum suũ
quȩrit : sic oleum subter aquam fusũ
pondere ad summã locũ suum querit
Siergo ita ẽ. fr̃s. quotendit ignis et
aqua : ignis sursum fertur. locũ suũ
quȩrit & aqualo cũ suum quȩrit
pondere suo: K apis imapetit. & lignũ
& columnȩ & terra unde aedificant᷑
domus iste: De illo ergo sunt genere

Expanded text:
manum, venit ad terram, quiescit manum, venit ad terram, quiescit in terra: pervenit quo tendebat, invenit locum suum. Pondus ergo illud motus erat quasi spontaneus, sine anima, sine sensu. Sunt alia quae sursum versus petunt locum. Namque si aquam mittas super oleum, pondere suo in ima tendit. Locum enim suum quaerit, ordinari quaerit: quia praeter ordinem est aqua super oleum. Donec ergo veniat ad ordinem suum, inquietus motus est, donec teneat locum suum. Contra, oleum funde sub aqua, verbi gratia, quemadmodum si vas olei cadat in aquam, in abysubter. Quomodo aqua super oleum missa, pondere ad ima locum suum quaerit: sic oleum subter aquam fusum, pondere ad summa locum suum quaerit. Si ergo ita est, fratres, quo tendit ignis et aqua? Ignis sursum fertur, locum suum quaerit; et aqua locum suum quaerit pondere suo. Lapis ima petit, et lignum, et columnae, et terra, unde aedificantur istae domus: de illo ergo sunt genere
Abbreviated transcription (Latin):
cit apłs: Sic uius opus manserit
mercedemaccipiet : & nichil per¬
det quia quod amabit hoc inueniet:
arserit : dãpnũ patictur: Ipsea ut̃
saluus erit : sic tamen quasi ꝑignẽ :
Sedaliud ẽ igne non ledi: aliudẽ.¬
ꝑ ignẽ saluari Et unde: propt̃
funda mentum : Nonrecedat ergo
decor de fundamentum: Noli su¬
pra foenũ ponere fundamentum.
hoc ẽ. noli ante ponere fȩnũ funda¬
mento. ut fenũ habeat primũ locũ
nũ secundum: Ergo fundamentũ
ẽ xp̃c Quomodo dixi : dedicatũ ẽ.
caput nr̃m Ipsum caput ẽ. funda¬
mentum: Sed fundamentũ deorsũ
solet eẽ : caput autẽ sursum: In¬
telligat caritas urã quid dicam :
fortassis explicabo in nomine ihũ¬
xp̃i. Pondera gemina sunt : Pondꝰ
enimest impetus quidam cuiusq
rei uelud conantis ad locũ suum
Hoc ẽ pondus Pers lapidem :¬
manu pater is: Pondus premit ma¬
nũ tuam : quia locũ suum quȩrit:
Et uis uidere quidquerit : Detrae

Expanded text:
cit Apostolus: Si cujus opus manserit, cit Apostolus: Si cujus opus manserit, mercedem accipiet: et nihil perdet; quia quod amavit, hoc inveniet. arserit, damnum patietur; ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem . Sed aliud est igne non laedi, aliud per ignem salvari. Et unde? Propter fundamentum. Non recedat ergo de corde fundamentum. Noli super fenum ponere fundamentum, hoc est, noli anteponere fenum fundamento, ut fenum habeat primum locum fenum secundum. 10. Ergo fundamentum est Christus. Quomodo dixi, dedicatum est caput nostrum, ipsum caput est fundamentum. Sed fundamentum deorsum solet esse, caput autem sursum. Intelligat Sanctitas Vestra quid dicam, fortassis explicabo in nomine Christi. Pondera gemina sunt. Pondus enim est impetus quidam cujusque rei, velut conantis ad locum suum: hoc est pondus. Fers lapidem manu, pateris pondus; premit manum tuam, quia locum suum quaerit. Et vis videre quid quaerat? Subtrahe
Abbreviated transcription (Latin):
aedificauerit supra fundamentum
aurũ. argentum. lapides pretiosos
Quibene uiuunt . quid eum adorant¬
& laudant qui patientes sunt intri¬
bulationibus quide siderant patriã:
ipsi ae dificant aurũ. argentum. lapi¬
des pretiosos: Qui autẽ amant adhuc
secularia. & negotiis terrenis inpli
posses sionib: & tamẽ xpĩanis unt :
ita ut cor eorum non recedat adeo.
& nichil proponant deo. quomodo
inȩdificando nichil p̃ponitur funda¬
m̃to ȩdificant qui demligna. fenũ
stiprilam: Sed quid secutus ẽ : imius¬
cuiusq: opus quale sit ignis pro¬
babit : ignis tribulationis & tep̃tatio¬
nis: Iste ignis multos hic martires
ꝓbauit:Omẽ autẽ genus humant̃
probat in finẽ : Inuenti sunt marti¬
res quibaberent ista scłaria Quã
multi diuites & senatores passisuNt:
aedificabant tam̃ quidã ligna. fenũ.
scipulam in affectib: carnalibus
& secularium curarum Sed tam̃
ipsi manser̃ infundamento: Sic di¬

Expanded text:
aedificaverit supra fundamentum aedificaverit supra fundamentum hoc, aurum, argentum, lapides pretiosos. Qui bene vivunt, qui Deum honorant et laudant, qui patientes sunt in tribulationibus, qui desiderant patriam, ipsi aedificant aurum, argentum, lapides pretiosos: qui autem amant adhuc saecularia, et negotiis terrenis implicpossessionibus, et tamen christiani sunt, ita ut cor eorum non recedat a Christo, et nihil praeponant Christo, quomodo in aedificando nihil praeponitur fundamento; aedificant quidem ipsi ligna, fenum, stipulam: sed quid secutus est? Uniuscujusque opus quale sit ignis probabit: ignis tribulationis et tentationis. Iste ignis multos martyres hic probavit, omne autem genus humanum probat in fine. Inventi sunt martyres qui haberent ista saecularia. Quam multi divites et senatores passi sunt! Aedificabant tamen quidam eorum ligna, fenum, stipulam in affectibus carnalium et saecularium curarum: sed tamenipsi remanserunt in fundamento. Sic di
Abbreviated transcription (Latin):
uiriliter age. et confortetur cor tuũ.
et sus tine dñm Parum erat se melsus¬
tinere d̃m: nisi repeteret: Nefor¬
te sustmneneret biduo triduo quadri¬
duo & maneret p̃s sura. & tribulatio
ideo addidit : Uir iliter age addidit.
dñm Et quia abinitio usque infinem
sic erit : quod babet sententia in capite.
hoc habot & infinem Et sustine dnm
Transeunt ista quȩte premunt : & ue¬
niet quem sustines. & exterget sudo¬
rem: Sic cabit lacrimas : ultranon fle¬
mus : uideamus quiaiam dedicatũ est
caput nrm̃. iam factel ẽ delicatio
domus incapite : tanquam dedicatio
fundamenti: Caput sursum ẽ : funda¬
mentum deor sum: Peforte propte¬
rea maledixerimus fundamentum
eẽ xp̃m culmen eẽ potius ascendet in
cȩlum. sed et addexterã patris: Sed
puto nos noner rasse : Apłs enĩ diacit :
Funda mentum enĩ aliud nemo potest
ponere preter id quod positum est :
quod ẽ xp̃c ihc: Siquis autem super¬

Expanded text:
viriliter age, et confortetur cor tuum, viriliter age, et confortetur cor tuum, et sustine Dominum ? Parum erat semel, Sustine Dominum, nisi repeteret: ne forte sustineret biduo, triduo, quatriduo, et maneret pressura et tribulatio; ideo addidit, viriliter age; addidit, m. Et quia ab initio usque in finem sic erit, quod habet sententia in capite, hoc habet in fine, et sustine Dominum. Transeunt ista quae te premunt, et veniet quem sustines, et exterget sudorem: siccabit lacrymam, ultra non flemus, videamus quia jam dedicatum est caput nostrum: jam facta est dedicatio domus in capite, tanquam dedicatio fundamenti. Caput sursum est, fundamentum deorsum: ne forte propterea male dixerimus fundamentum esse Christum; culmen est potius, ascendit in coelum, sedet ad dexteram Patris. Sed puto nos non errasse. Apostolus enim dixit: Fundamentum enim aliud nemo potest ponere, praeter id quod positum est, quod e
Abbreviated transcription (Latin):
est  Tunc erit dedicatiodomus quȩ
modo intribulationibus fabricatur:
Tuncrecte dicit popłs ille Eaalta
dasti inimicos meos suꝑme: Uleraergo
erit uax ista in populo dei: Quipopulꝰ
modo angustatur. modo tribulatur
tantis tẽptationibus. tantis scandalis.
tantis insecutiomibus tanta p̃s sura Hat
tor m̃ta animi nonsentit inaeccła qui
non proficit : Putat enĩ quia pax est :
Sed incipiat proficere : & tunc indet
in qua p̃s sura ẽ : Quia cum creuis set
herba & fructũ fecisset : tuncapparu¬
er̃ ⁊ itania: & qui apponit scientiam:
apponit dolorem P roficiet & uide¬
bit ubisit Ex istat & indebit fructus :¬
& apparebit titama Ulox ueridica ẽ.
ꝑ apłm. deleri non potest. ab initio usq
in finem : Sed & om̃s qui uolunt inquit
pie uiuere in xp̃o: ꝑ sec utionem patiun¬
tur: M alignia utem homines & seduc¬
tores proficiunt in peius: ipsierran¬
tes. & alios inherrorem mit tentes:
Et unde illa uer bapsal mi: sustine dñm

Expanded text:
 tunc erit dedicatio domus, quae modo in tribulationibus fabricatur; tunc recte dicet populus ille: Exaltadasti inimicos meos super me. Vera ergo erit vox ista in populo Dei, qui populus modo angustatur, modo tribulatur, tantis tentationibus, tantis scandalis, tantis insecutionibus, tanta pressura. Haec tormenta animi non sentit in Ecclesia qui non proficit, putat enim quia pax est: sed incipiat proficere, et tunc videbit in qua pressura sit; quia cum crevisset herba, et fructum fecisset, tunc apparuerunt et zizania : et qui apponit scientiam, apponit dolorem . Proficiat, et videbit ubi sit: existat fructus, et apparebunt zizania. Vox veridica est per Apostolum, deleri non potest ab initio usque ad finem: Sed et omnes qui volunt, inquit, pie vivere in Christo, persecutionem patiuntur. Maligni autem homines et seductores proficiunt in pejus, ipsi errantes et alios in errorem mittentes . Et unde sunt verba illa psalmi, Sustine Dominum,
Abbreviated transcription (Latin):
uera officia corporis : exeo uera am¬
ma. quia uera officia animȩ Quid
propterte: O homo quiaudis : ñ
tibi cõpares dm̃. Et enĩcreatura es.
ille creator tuus Nec illum homi¬
nẽ tibi conferas : quia propter te
hamo ds̃ tuus: Et uerbumfilius dĩ:
sed illum hominẽ p̃feras. tanquã
mediatorẽ dm̃ aut̃ supra omnẽ
creaturam. Et simtelligas quia qui
homo factus ẽ. propterte : nonin
inimicos: falsaer̃ ipsum dñm nr miħm¬

Expanded text:
vera officia corporis; ex eo vera anvera officia corporis; ex eo vera anima, quia vera officia animae. 4. Qupropter te, o homo qui audis; non tibi compares Deum Etenim creatura es, ille creator tuus. Nec illum hominem tibi conferas, quia propter te homo Deus tuus, et Verbum Filius Dei: sed illum hominem tibi praeferas, tanquam mediatorem, Deum autem supra omnem creaturam: et sic intelligas, quia qui homo factus est propter te, non ininimicos, falsa erunt, ipsum Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
bus &a simplici& uera fide : & confir¬
matum ẽ. quemad modũ dixi. Homi¬
nem illum mediato remhabuisse om̃ia
hominis preterpeccatum: Sienim
multa gessit scđm corpus ex quo in¬
telligimus quia habuit corpus : non
inmendatio sed inueritate : Elt puta
quo modo intelligimus quiahabuit
corpus: ambulauit. sedit dor miuit
corpus: nichil hor ũ fieri potuit. Quo¬
modo ergo exhis indiciis cognoscimꝰ
ineuangłio quia uerũ corpus habuiti
sicut & ipse eti ampost resur rectio¬
nem dixit: Palpate & uidete. quia
sp̃s carnem & ossa non habet. sic ut me
uidetis habere : Quomo do ex his reb
ex his operibuscredimus. & intelli¬
gimus & nouimus. quiacorpus habu¬
it dñs ihc̃ sic & ex quibus da maliis
officiis natura libus quia habuit animã
acsurire sitire. animȩ sunt ista. Tolle
animam: corpus hoc exanime non
poterit: Si falsadicunt ista fuisse. fal¬
sa er̃ & illaquȩ decorpore credun¬
tur : Siautemexeo uerũcorpusqr

Expanded text:
bus, et a simplici et vera fide: et confirbus, et a simplici et vera fide: et confirmatum est, quemadmodum dixi, hominem illum mediatorem habuisse omnia hominis, praeter peccatum. Si enim multa gessit secundum corpus, ex quo intelligamus quia habuit corpus non in mendacio, sed in veritate: ut puta, quomodo intelligimus quia habuit corpus? Ambulavit, sedit, dormivit,corpus, nihil horum fieri potuit. Quomodo ergo ex his indiciis cognoscimus in Evangelio quia verum corpus habuit, sicut et ipse etiam post resurrectionem dixit: Palpate, et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere : quomodo ex his rebus, ex his operibus credimus et intelligimus et novimus quia corpus habuit Dominus Jesus, sic et ex quibusdam aliis officiis naturalibus quia habuit animam. Esurire, sitire, animae sunt ista: tolle animam, corpus haec exanime non poterit. Sed si falsa dicunt ista fuisse, falsa erunt et illa quae de corpore creduntur: si autem ex eo verum corpus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
unde homo ratiorinatur : quod non
habent cȩteraanimalia Sed quid
dicunt : ipsum uerbũ dei hocerat
millo homine ꝓmente : Exclusisun
isti Respuit illos catholica fides.
& hereses fecit. et confir matũ ẽ
in catholica fide hominẽ illum quẽ
suscepit sapientia dei nichilmi nꝰ
habuisse quamcȩterihomines quan¬
tum ꝑtinet ad inte gritatẽ naturȩ:
Quantũ autẽ ad excellentiam ꝑsonȩ:
aliud quam cȩteri homines Mãcȩ¬
ter ihomines possunt diciparticipes
uerbi dei: habentes uerbũ dei:
Nullus autẽ eorumpotest diciuer¬
bũ dei. quod dictum ẽ illi. cũ dictũ ẽ.
uerbũ caro factũ est: Nonde fuer̃
etiam aliiquidam ex ipso errore
uenientes. qui non solã mentem
dicerent non habuis se illum homi
Sed tantum dixerunt. uerbum &
caro erat : Et anima ibi nonerat
humana: mens ibi non erat huma¬
na. Hoc dixerunt. Sed quiderat.
uerbũ et caro: & iscis respondet
aeccła catholica Ex pellit eos aboui¬

Expanded text:
unde homo ratiocinatur, quod non unde homo ratiocinatur, quod non habent caetera animalia. Sed quid dicunt? Ipsum Verbum Dei, hoc erat in illo homine pro mente. Exclusi sunt isti, respuit illos catholica fides, et haeresim fecerunt. Confirmatum est in catholica fide, hominem illum quem suscepit Sapientia Dei, nihil minus habuisse quam caeteri homines, quantum pertinet ad integritatem naturae: quantum autem ad excellentiam personae, aliud quam caeteri homines. Nam caeteri homines possunt dici participes Verbi Dei, habentes Verbum Dei, nullus autem eorum potest dici Verbum Dei, quod dictus est ille, cum dictum est, Verbum caro factum est. 3. Non defuerunt etiam alii quidam ex ipso errore venientes, qui non solum mentem dicerent non habuisse illum hominsed tantum dixerunt, Verbum et caro erat, et anima ibi non erat humana, mens ibi non erat humana. Hoc dixerunt. Sed quid erat? Verbum et caro. Et istos respuit Ecclesia catholica, et expellit eos ab ovi
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ & hominẽ : Ergo illi beretici
dixcer̃. hominẽ illum quem suscepit
uerbum. cũ uerbũ caro factume st :
non habuis sementẽ humanã. sed tan¬
tum animã sine intelligentia huma¬
na fuisse : Iomo enĩ uidetis undestãt:
exanima &corpore : Sed ipsa anima
humana habet aliquid quod non ha¬
bent animȩ peccorum. Nã & pecco¬
raanimam habent : & animalia uocan¬
tur: Nonenĩ uocarentur animalia:
nisi ab anima: Euidemus. quia ipsa
uiuunt: Sedquid habet amplius
homo unde factus. ẽ. ad imaginem
dei: quia intelligit. & sapit. quia
discernit bonũ & malum: in hoc
factus est adimaginẽ & similitudi¬
nẽ dei Hab& enimaliquid. quod
non habent peccora: Et quia contẽp¬
nit in se quod melius est peccoribus.
perimit inse uel deterit. & quodã¬
modo obsole facit imaginẽ dei. ut
dicatur talibus Nolite esse sicut
equus & mulus: quibus non ẽ. intel¬
lectus. Illiigitur heretici dixer̃¬
dñm ih̃maepm non habuisse mentẽ
grecidicunt: nos dicimus rationale

Expanded text:
 Dei , ergo illi haeretici dixerunt, hominem illum, quem suscepit Verbum, cum Verbum caro factum est, non habuisse mentem humanam, sed tantum animam sine intelligentia humana fuisse. Homo enim videtis unde constat: ex anima et corpore. Sed ipsa anima humana habet aliquid quod non habent animae pecorum. Nam et pecora animam habent, et animalia vocantur: non enim vocarentur animalia nisi ab anima; et videmus quia et ipsa vivunt. Sed quid habet amplius homo, unde factus est ad imaginem Dei? Quia intelligit et sapit, quia discernit bonum a malo: in hoc factus est ad imaginem et similitudinem Dei. Habet ergo aliquid quod non habent pecora. Et quia contemnit in se quo melior est pecoribus; perimit in se vel deterit, et quodammodo obsolefacit imaginem Dei, ut dicatur talibus: Nolite esse sicut equus et mulus, quibus non est intellectus . Illi igitur haeretici dixerm Christum non habuisse mentem Graeci dicunt, nos dicimus rationale,
Abbreviated transcription (Latin):
sedeat incȩlo dictur us ẽ. quibus¬
dam: Esuriui : & de distis michi man¬
ducare : Et ibi ẽ : & hic Ibi inse : hic
in nobis: Quidergo ait: ut cantet
tibi głamea: et non conpungar. e¬
mit tibi humilitas mea : cantabit tibi
gła mea iaminfinẽ Dnẽ dĩ meus
inȩternũ confitebor tibi. Quid est
inȩternũ confitebor tibi : inȩter ñu¬
laudabo te: Quia diximus cẽ confes¬
sionẽ & in laudibus: non tantũ in pec¬
catis: Confitere ergo modo quid tu
fecisti indm̃ : & confiteberis quid tibi
fecerit ds̃. Quid fecisti: peccata : Quid
dicitur tibi confitenti iniquitatem tuam.
dimit tit peccata: ut ei post ealaudes
ipsius confitens in ae ternum. non cõpũ¬
NfiNẽ ESaLMus ipsidauid extasis¬

Expanded text:
sedeat in coelo, dicturus est quibusdam: Esurivi, et dedistis mihi manducare . Et ibi est, et hic: ibi in se, hic in nobis. Quid ergo ait? Ut cantet tibi gloria mea, et non compungar. Gemit tibi humilitas mea, cantabit tibi gloria mea. Jam in fine: Domine Deus meus, in aeternum confitebor tibi. Quid est, in aeternum confitebor tibifessionem et in laudibus, non tantum in peccatis. Confitere ergo modo quod tu fecisti in Deum, et confiteberis quid tibi fecerit Deus. Quid fecisti? Peccata. Quid Deus? Confitenti iniquitatem tuam dimittit tibi peccata tua, ut ei postea laudes ipsius confitens in aeternum, non compunfine
Abbreviated transcription (Latin):
occerte cantabimus G. xcal
ris sc̃is quis unt mimicinrĩ: cognos¬
cimus huuis cantici ueritatem:
Si autem nos fallat carnis pruden¬
tia ut ñ cognos camus aduersus qͦs
nobis sit conluctatio : in ipsopsal¬
mihuius exor dio iuenimus ques¬
tionem quã soluere non possumꝰ.
Cuius enimputamus uocem eẽ. lau¬
dantis dm̃. & grãs agentis. & exaltan¬
dñm consideremus. quiscdm̃ id quod
homo eẽ dignatus est. potuit sibi
ꝑprecedentẽ prophetiam non in¬
congrue uerba ista coaptare:
ex hoc & orans: Nã quod modo
audiuimus cũ euangelium legere¬
tur : que mad modum etiam inde¬
sertũ secesserit a discipulis suis
quieum sunt conseqͥuti . & inuener̃
eum. Secedens autem ibi orabat :¬
& dictum est a discipulis quicum
inuener̃ quȩrunt te homines.
at que castella predicare : Ad hoc
orat: quare orat ÷ orat ds̃ orat
adęqualem Causam autemoran¬
diquã habet semꝑbeatus. semper
omp̃s. semꝑ in cõmutabilis. deternꝰ
et patrico acternus: Intuensergo

Expanded text:
oc certe cantavimus: Exaltaboris sanctis qui sint inimici nostri, cognoscimus hujus cantici veritatem: si autem nos fallat carnis prudentia, ut non cognoscamus adversus quos nobis sit colluctatio, in ipso psalmi hujus exordio invenimus quaestionem, quam solvere non possumus. Cujus enim putamus vocem esse laudantis Deum et gratias agentis et exsultanDominum consideremus, qui secundum id quod homo esse dignatus est, potuit sibi per praecedentem prophetiam non incongrue verba ista coaptare: ex hoc et orans. Nam quod modo audivimus, cum Evangelium legeretur, quemadmodum etiam in desertum secesserit a discipulis suis, quo eum sunt consecuti, et invenerunt cum: secedens autem ibi orabat, et dictum est a discipulis qui eum invenerunt, Quaerunt te homines; atque castella praedicare; ad hoc eorat? quare orat? Orat Deus? orat ad aequalem? Causam autem orandi quam habet, semper beatus, semper omnipotens, semper incommutabilis, aeternus, et Patri coaeternus? Intuentes ergo
Abbreviated transcription (Latin):
hominis. sed umiuersȩ aecłę̧ populi
& unitas xp̃ianorum unus homo.
Forte ipse homo id ẽ unitas xp̃ianor̃ a
non sunt p̃hensi apłi. non sunt cȩsi
non sunt flagellati. non sunt occisi.
non sunt crucifixi. non sunt incensi
uiui. non adbestias pugnauer̃. quorũ
memorias celebramus quando aut̃
ista illis faciebant bomines. non ne iocũ¬
dabantur suꝑ eos qsuomodo ergo

Expanded text:
hominis, sed universae Ecclesiae populi et unitas Christianorum unus homo. Fortasse ipse homo, id est, unitas Christianorum Non sunt comprehensi Apostoli, non sunt caesi, non sunt flagellati, non sunt occisi, non sunt crucifixi, non sunt incensi vivi, non ad bestias pugnaverunt, quorum memorias celebramus? Quando autem ista illis faciebant homines, nonne jucundaba
Abbreviated transcription (Latin):
sũ eẽ quod dic tum est Demde cũ in
cruce pender et. & transibant uel sta¬
bant: & ad tendebant. & caput moue¬
bant. & dicebant. Ecce filius dei. alios
sal uos fecit. seipsum non potest : descen¬
dat decruce &credimus in eum Di¬
centes ista. nonne iocundabantur suꝑ
eum: Ubiẽ. ergo istauox. exaltabo

Expanded text:
 Deinde cum in cruce penderet, et transibant vel stabant, et attendebant, et caput movebant, et dicebant, Ecce Filius Dei, alios salvos fecit, seipsum non potest, descendat de cruce, et credimus in eum ; dicentes ista nonne jucundabantur super eum? Ubi est ergo ista vox, Exaltabo
Abbreviated transcription (Latin):
TUUID FREMUERUN AENESET
popłi meditati sunt inania
Ad stiterunt regesterrȩ et
principesconuenerunt mu
nũ. aduersus dnm & aduer:¬

Expanded text:
uid fremuerunt gentes et populi meditati sunt inania? adstiterunt reges terrae et principes conuenerunt in unum aduersus dominum et aduer
Abbreviated transcription (Latin):
domus ipsida uid. Infinem psal mus
letitiȩ resurrectionis at que inmor¬
talitatemstatũ resurrectionis atq
in nouationis corporis. non tantum
dñi sed etiam totius aeccłȩ. Namin
superiorepsal motaber naculum
consũmatũ ẽ. ubi habitamus tempo
rebelli : nuncaut̃ domus dedicatur.
time. Sublimitatẽ tuam
mere conatisunt : iocundasti suꝑme:
ro. Dnẽ e duxistiabinferis animã
meam: saluũ fecistia descendentibtis
ilacum Sal uũ fecistia conditione
&dicat ł sallite dño sc̃ĩ eius: & confi¬
teminime moriȩ sc̃itatis enuis. Et cõfi

Expanded text:
em Psalmus laetitiae resurrectionis atque in immortalem statum mutationis atque innovationis corporis, non tantum Domini, sed etiam totius Ecclesiae. Nam in superiori psalmo tabernaculum consummatum est, ubi habitamus belli tempore: nunc autem domus dedicatur, ti me: sublimitatem tuam mere conati sunt, jucundasti super inferis animam meam, salvum fecisti me a descendentibus in lacum: salvum fecisti me a conditione et dicit, Psallite Domino sancti ejus. Et confitemini memoriae sanctitatis ejus: et confi
Abbreviated transcription (Latin):
tate uoluntaria passio nr̃a ẽ. neces¬
saria consolatio. ut quando talia
nobis Siille quid nos: & quẽ ad modũ
ille. ita & nos Q uantũ libet enĩsȩ ui¬
erit inimicꝰ usq: ad mortẽ corporis
accedere potuit. quod cor pꝰ nec ipsũ
extinguere potuit in dño : quia ter¬
tia die resur rexit Quod inillo fao¬
tũ ẽ. die tertio : hoc in nro infine scđi
Spes resur rectionis nrãe differtur
nũ quid aufertur. Cognos camus
enĩ corporis ꝑ secutionẽ angustiasq
& tẽptationes in hoc scło patientis:
Sedqm multihic patiuntur ꝓpecca
tia discernenda ẽ. causa non pȩna.

Expanded text:
untaria passio, nostra est necesuntaria passio, nostra est necessaria consolatio; ut quando talia nobis: Si ille, quid nos? Et quemadmodum ille, ita et nos. Quantumlibet enim saevierit inimicus, usque ad mortem corporis accedere potuit: quod corpus nec ipsum exstinguere potuit in Domino, quia tertio die resurrexit. Quod in illo factum est die tertio, hoc in nostro in fine saeculi. Spes resurrectionis nostrae differtur, numquid aufertur? Cognoscamus enim corporis persecutionem angustiasque et tentationes in hoc saeculo patientis. Sed quoniam multi hic patiuntur, et protia discernenda est causa, non poena.
Abbreviated transcription (Latin):
nificentissima alligauit diabolũ ef¬
fundendo frameã ad concludendũ
eum: Vlt eruat in opẽ & egenũ cui
ñerat adiutor Quis enĩ ad iutor tibi
nisi dñs cuidicis. ⁊ Dñe adiutor meus
& redẽptor m̃s: sidetuis uiribus pre¬
sumere uolueris : inde cades. unde
p̃sumpseris. Sidealterius domina¬
riuult. non sub uenire Ille ergo
qui & liberos facit. et sanguinẽ suũ
ut eosemeret dedit. et seruos
agendi dep̃cemur: Quo
usq hester no die disputatũ sit. cre¬
do me meminisse caritatẽ ur̃am ex
ipsolocohodie sumimꝰ exor dium:
absponsa separari. & intellige mag
nũsacramentũ : Erunt duo in carꝰ¬
ne una: Siduo in carne una. quare
non & inuoce una: Nonenĩ tẽptati¬
ones caput hic ꝑtulit. & cor pꝰnon af¬
fert.  tuit uero fit causa patiendi
capiti. nisiut corpori p̃beret exem¬
plũ Dñs enĩ uoluntate passus ẽ :
non neces sitate Ille miseratione:
nos conditione Promde illius uolun¬

Expanded text:
nificentissima, alligavit diabolum, efnificentissima, alligavit diabolum, effundendo frameam ad concludendum eum, ut eruat inopem et egenum, cui non erat adjutor . Quis enim adjutor tibi, nisi Dominus cui dicis: Domine, adjutor meus et redemptor meus ? Si de tuis viribus praesumere volueris, inde cades unde praesumpseris: si de alterius, dominari vult, non subvenire. Ille ergo t, et liberos fecit, et sanguinem suum ut eos emeret dedit, et servos agendi deprecemur. Quo usque hesterno die disputatum sit, credo meminisse Charitatem Vestram: ex ipso loco hodie sumamus exordium. Ia sponsa separare, et intellige magnum illud sacramentum: Erunt duo in carne una . Si duo in carne una, quare non et in voce una? Non enim tentationes caput hic pertulit, et corpus non perfert: aut vero fuit causa patiendi capiti, nisi ut corpori praeberet exemplum. Dominus enim voluntate passus est, nos necessitate: ille miseratione, nos conditione. Proinde illius vol
Abbreviated transcription (Latin):
& te offendero: Eras forte moritu¬
rus sum : Qua fronte uidebo magnã
misericor diam ipsius quimonuit ut
bene uiuamꝰ & diẽ nobis noussimũ
mortis nrãe abs condit. ne nobis de
futuro aliquid ꝓmittamꝰ facioho¬
die & uiuo. cras non facio. Quidsite
non inuenit c̃ras: dicergo int̃ ossa
xp̃i. Dnẽ quis similis tibi: om̃ia ossa
meadicent. dñe quis similis tibi: Eri
piens in opẽ de manu fortioris eiꝰ. ege¬
nũ & pauperẽ a diripientib eum
Hucusq psal mꝰlectus ẽ. hodie. huc
usq tractandꝰ ẽ : ne in fastidiũ ueni¬
ant quȩ dictas: Dũ uolumꝰ & alia di¬
cere: sufficiant ergoho die haec:
Eruens inopẽ de manu fortioris eiꝰ:
Quiseruens nisi quimanu fortis ẽ
ille dauideruet mopẽ de manufor¬
tioris eiꝰ: Fortior enĩ fuerat diabolꝰ
ad tenendũte : quia ipse uicit cui con¬
sensisti Sed quid fecit manufortis:
nemo intrat indo mũ fortis ut uasa
eiꝰ diripiat : nisi prius alligauerit
fortẽ: Potestate sua sacratissima mag¬

Expanded text:
 te offendero? Cras forte moriturus sum, qua fronte te videbo? Magna misericordia ipsius, et monuit ut bene vivamus, et diem nobis novissimum mortis nostrae abscondit, ne nobis de futuro aliquid promittamus. Facio hodie, et vivo: cras non facio. Quid si te non invenit eras? Dic ergo inter ossa Christi: Domine, quis similis tibi? Omnia ossa mea dicent: Domine, quis similis tibi? 15. Eruens inopem de manu fortiorum ejus, egenum et pauperem a diripientibus eum. Huc usque Psalmus lectus est hodie, huc usque tractandus est; ne in fastidium veniant quae dicta sunt, dum volumus et alia dicere. Sufficiant ergo hodie haec: Eruens inopem de manu fortiorum ejus. Quis eruens, nisi qui manu fortis est? Ille David cruet inopem de manu fortiorum ejus. Fortior enim fuerat diabolus ad tenendum te, quia ipse vicit cui consensisti. Sed quid fecit manu fortis? Nemo intrat in domum fortis ut vasa ejus diripiat, nisi prius alligaverit fortem . Potestate sua sacratissima, mag
Abbreviated transcription (Latin):
quitribulant me. tam scili¬
c& multiplicati sunt: ut etiã
denume roapłorum discipu¬
lorum nonde fuerit . qui numero ac cesserit
ꝑsequentium.: Multi isur gunt ad uer

Expanded text:
qui tribulant me? tam scilicet multiplicati sunt, ut etiam de numero discipulorum non defuerit qui numero accesserit persequentium. Multi insurgunt super
Abbreviated transcription (Latin):
serit seueritatẽ: & hoc noluis set
cũ dissoluto patresuo Quide nĩ
supse non peccat. & non facit qđ
filius eiꝰ: quia & pat̾ talia facer&.
nisise nuiss&: peccatũ qđ tibi noti
dis plic&: infilio tuo de lectat:
Sed ȩtas deseruit : non cupiditas
Maxime fr̃s mei filios urõs fide¬
les ad tendite : quos fide duxistis
ut baptizarentur: Sed forte negle¬
git malꝰ filiꝰ monita patris : uł ob¬
iurgationẽ uł sȩueritatem: Tu
impleꝑsonã : deus dete exiget¬

Expanded text:
tiat severitatem: et hoc non solus, sed tiat severitatem: et hoc non solus, sed cum dissoluto patre suo. Quid enim? Si ipse non peccafilio ejus quia et pater talia faceret, nisi senuisset? Peccatum quod tibi non displicet in filio tuo, delectat te; sed aetas deseruit, non cupiditas. Maxime, fratres mei, filios vestros fideles attendite, quos fidedixistis ut baptizarentur. Sed forte negligit malus filius vel monita patris, vel objurgationem, vel severitatem: tu imple personam tuam; Deus de i
Abbreviated transcription (Latin):
ab illo diuino igne sapientiȩ : sed &
corpꝰ nr̃m mereatur ibi in mortali¬
tatẽ: Sicleuetur holo caustũ: nt ab¬
sorbeaturr mors in uictoria: Obla¬
tiones & holo caus tomata : Tunc
inponent suꝑ altaretuũ uitulos
Unde intulos. quis sibielig& ĩn nocen¬
ciam nouȩ actatis aut libera colla
iugo legis: Esalmꝰ in nomine xp̃i.
& si fortẽ nonut uolumꝰ uerũ tam̃
ut potuimꝰ terminatꝰ ẽ: Nestat
humanis : Cũ tolerantia uiuendũ
c̃ nobis int̃ małos : quia cũ malicẽmꝰ
cũ tolerantiao uixer̃ boniint̃ nos:
Non obliuiscentes quid fuerimus:
non desꝑabimꝰ de his quinc̃ sunt. qđ
fuimꝰ & nos: Uerũ tam̃ harissimi
corruptela. regite domos urãs.
regite filios uros regite familias
in domib: agere . ut bonã rationẽ
reddatis de his qui uobis s̃ subditi
Amat ds̃ disciplinã: Per uersa
autẽ & falsa in nocentia ẽ : abe¬
nas laxare peocatis : Ualde inuti¬
lit̃. ualde ꝑnitiose. senti& filius
patris lenitatẽ : si postea dĩ sen¬

Expanded text:
ab illo divino igne sapientiae, sed et corpus nostrum, ut mereatur ibi immortalitatem; sic levetur holocaustum, ut absorbeatur mors in victoriam . Oblationes et holocaustomata. Tunc imponent super altare tuum vitulos. Unde vitulos? Quid ibi eliget? Innocentiam novae aetatis, an libera colla a jugo legis? 24. Psalmus in nomine Christi, etsi forte non ut volumus, verumtamen ut potuimus, terminatus est. Restat humanis. Cum tolerantia vivendum est nobis inter malos: quia cum mali essemus, cum tolerantia vixerunt boni inter nos. Non obliviscentes quid fuerimus, non desperabimus de his qui nunc sunt quod fuimus. Verumtamen, charissimi, corruptela, regite domos vestras, regite filios vestros, regite familias in domibus vestris agere, ut bonam rationem reddatis de his qui vobis sunt subditi. Amat Deus disciplinam. Perversa autem et falsa innocentia est, habenas laxare peccatis. Valde inutiliter, valde perniciose sentit filius patris lenitatem, ut postea Dei sen
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m in loco caluariȩ crucifixum
Engo clarũ ẽ : quod filiis passionis
eiꝰ cantetur hicpsal mus: Habemus
autẽ hic euidentis simũ & firmissimũ
testimoniũ apłi pauli. quia cũ inper

Expanded text:
m in loco Calvariae crucifixum . Ergo clarum est, quod filiis passionis ejus cantetur hic psalmus. Habemus autem hinc evidentissimum et firmissimum testimonium apostoli Pauli: quia tum cum in per
Abbreviated transcription (Latin):
furrexi. qm̃ dñs suscipi & me.: Magis
enim hoc ad passionẽ. et resur rectionẽ
adni congruenter sonat: quã ad illã¬
qua uis illetã sceleratȩ cogitationis in ter¬
nobello uastaretur.: Et idõ absalon patris
ax chicitur : quia pater habuit pacẽ. quam

Expanded text:
urrexi, quoniam Dominus suscipiet me. Magis enim hoc ad passionem et resurrectionem Domini congruenter sonat, quam ad illaquamvis ille tam sceleratae cogitationis interno bello vastaretur. Et ideo Absalon patris pax dicitur, quia pater habuit pacem, quam
Abbreviated transcription (Latin):
Aneas ut non de linqͣm
inlingua mea. Ere¬
das quod legendo dis¬
serendo predicando
monendo. obiurgando ortando con
uersaretur inopere: Cũ exercere¬
tur in quibus dã difficultatibus huma¬

Expanded text:
meas, ut non delinquam in lingua mea. Credas quod legendo, disserendo, praedicando, monendo, objurgando, hortando, cum versaretur in opere, cum exerceretur in difficultatibus qu
Abbreviated transcription (Latin):
inse met ipso : nonẽ .timor
deiante oculos ei. NON
unũ hominẽ sed genus ho¬
minũ iniquorũ dicit quisibiaduer¬
santur nonbene intelligendo ut be¬
ne uiuant : non quia non possunt. sed

Expanded text:
in semetipso: non est timor Dei ante oculos ejus . Non unum hominem, sed genus hominum iniquorum dicit, qui sibi adversantur, non intelligendo ut bene vivant, non quia non possunt, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dedit adisurã et munera suꝑ in nocentẽ
non accepit: Ista non sunt magna : sed qui
nec ista potest multominus potest loqui
ueritatem incorde suo. et nondolumagere
in linguasua. Sedut est incorde uerũ :¬
ita proferre & habere inore. est. est.
non. non. Et ñ faccre ꝓximo suomalum:
id÷ nulli homini : Et ab probrium nonac¬
cipere aduersus proximũ suum : quȩ s̃
ꝑfectorum. in quorũ conspectum ad
nichilum deductus est malignus. tam̃
etiam istaminora. ita condudit. Q uifa.¬
cit hȩc non mouebitur maeternũ. Idẽ.
ꝑueniet adilla maiora. in quib: c̃ magna
& in concus sastabilitas: Nã et ipsa tẽpora
non sine causa fortasse sic uariata sunt :
ut insuperiori conclusione p̃teritum
tempꝰ ponerctur. in hac aut̃ futurum:

Expanded text:
dedit ad usuram, et munera super innocentes dedit ad usuram, et munera super innocentes non accepit. Ista non sunt magna: sed qui nec ista potest, multo minus potest loqui veritatem in corde suo, et non dolum agere in lingua sua, sed ut est in corde verum ita proferre, et habere in ore, Est est, Non non ; et non facere proximo suo malum, id est nulli homini; et opprobrium non accipere adversus proximum suum: quae sunt perfectorum, in quorum conspectu ad nihilum deductus est malignus. Tamen etiam ista minora ita concludit: Qui facit haec, non commovebitur in aeternum: id est, perveniet ad illa majora, in quibus est magna et inconcussa stabilitas. Nam et ipsa tempora non sine causa fortasse sic variata sunt, ut in superiore conclusione praeteritum tempus poneretur, in hac autem futurum
Abbreviated transcription (Latin):
suo. Aliud emĩ putabat: et nesciens uerũ
dixit Ergoparũ ẽ. uerũ loqui : nisietã
incordeitasit Qumonegit dolum mlin¬
gua sua. kingua agitur dolus: cũ aliud
ore profertur. aliud pectore tegitur.:
N ec fecit ꝓximo suomalum P roximum:
omnẽ hominẽ accipioportere notũ est
Et ob probrium non accepit aduersus
proximũ suum : Id ẽ non libenter aut
temere credidit criminatori Ad nichilũ
Ista ꝑfectio ẽ. ut nichil homini ualeat ma¬
lignus : & ut hoc sit iconspet tueiꝰ. id est
certissime nouerit malignũ non e ẽ nisi
cũ animus abspetie suicreatoris. aet̃ na
& in comutabili ãdcreaturȩ spetiem
auertitur quȩ denichilo facta est. Ty¬
mente saut̃ dnm̃glorificat. Eltiqu e
ipse dñs. Initium sapientiȩ timor dnĩ.
Sicut ergo illa superiora ꝑtinent
ad ꝑfectos : ita eaquȩ nuncẽ. dicturus.
ꝑtinent ad incipientes: Quiuirat ꝓximo¬
suo & non decipit : quiperuniam suam non

Expanded text:
suo; aliud enim putabat, et nesciens verum suo; aliud enim putabat, et nesciens verum dixit: ergo parum est verum loqui, nisi etiam in corde ita sit. Qui non egit dolum in lingua sua: lingua agitur dolus, cum aliud ore profertur, aliud pectore tegitur. Nec fecit proximo suo malum: proximum omnem hominem accipi oportere notum est. Et opprobrium non accepit adversus proximum suum: id est, non libenter aut temere credidit criminatori. 4. vers. 4.Ista perfectio est, ut nihil in hominem valeat malignus; et ut hoc sit in conspectu ejus, id est, certissime noverit malignum non esse, nisi cum animus a specie sui Creatoris aeterna et incommutabili, ad creaturae speciem avertitur, quae de nihilo facta est. Timentes autem Dominum glorificat: utique ipse Dominus. Initium autem sapientiae timor Domini : sicut ergo illa superiora pertinent ad perfectos, ita ea quae nunc dicturus est pertinent ad incipientes. 5. suo, et non decipit: qui pecuniam suam non
Abbreviated transcription (Latin):
intabernaculo tuo
Quã quã aliquando ponatur taber nacutu
etiam ꝓhabitacione sempiterna: tam̃
cũ ꝓprie accipitur taber naculum belli
res ẽ: Vnde et contuber nales milites
dicuntur : tanꝗ simul habente staberna¬
cula. Hic sensus adiuuatur exeo quod
dictume st quis peregrinabitur: Ad
tempꝰ enĩ cũ dabolo dimicamus & tunc
opusẽ. taber naculo quonos reficiamꝰ:
Quod significat maxime fidẽ tempora¬
lis dispeniationis: quȩ ꝓ nobis ac taest
tem poraliter ꝑincar nationẽ dñi: Et
quis requie scet inmonte scõtuo : Hic
fortasse iam ipsam acter nam habitatio¬
nẽ significat : ut montẽ intelligamus
suꝑ eminentiam caritatis xp̃i muitã at̃nã¬
Qui ingreditur sine macula : et oꝑatur
tustitiam. Hoc proposuit : deincepsid
bent ueritatẽ & incor de non habent:
tanꝗ sialiquis dolose ostendat inam.
sciens ineameẽ latrones & dicat Si hac
ieris. a la tronb: tutus eris. et contin
nes uerũ ille locutus ẽ . sed nonincor de

Expanded text:
in tabernaculo tuo? Quanquam aliquando ponatur tabernaculum etiam pro habitatione sempiterna, tamen cum proprie accipitur tabernaculum, belli res est: unde et contubernales milites dicuntur, tanquam simul habentes tabernacula. Hic sensus adjuvatur ex eo quod dictum est, quis peregrinabitur: ad tempus enim cum diabolo dimicamus, et tunc opus est tabernaculo, quo nos reficiamus; quod significat maxime fidem temporalis dispensationis, quae pro nobis acta est temporaliter per incarnationem Domini. Et quis requiescet in monte sancto tuo? hic fortasse jam ipsam aeternam habitationem significat, ut montem intelligamus supereminentiam charitatis Christi inQui ingreditur sine macula, et operatur justitiam: hic proposuit, deinceps idbent veritatem, et in corde non habent: tanquam si aliquis dolose ostendat viam, sciens in ea esse latrones, et dicat, Si hac ieris, a latronibus tutus eris; et contingur, verum ille locutus est, sed non in corde
Abbreviated transcription (Latin):
dñs acternus est: Cuuant aliimor tife¬
ras uoluptates : portio calicis meidñs
est : Quod dico meradiungo aeccłam:
quia ubicaput ibi & corpus: Naminbe¬
reditatem congregabo conuenticula
eorũ : et ꝑcalicis ebrietatẽ obliuis car

Expanded text:
Dominus aeternus est. Bibant alii mortifeDominus aeternus est. Bibant alii mortiferas voluptates: portio calicis mei Dominus est. Quod dico, mei, adjungo Ecclesiam; quia ubi caput, ibi et corpus: nam in haereditatem congregabo conventicula eorum, et per calicis ebrietatem obliviscar
Abbreviated transcription (Latin):
Scis qui sunt in terraeius
Scis quimterrauiuentium spensuam
posuerunt ciuib: ie rłmcelestis. quorũ
conuer satio spĩtalis ꝑ anchorã speimilla
patria figitur. quȩ recte dĩ terra nominat᷑
quã uis ad huc & mhis terriscarneuersent᷑ :
Mrificaui om̃s uoluntates meas millis :
Ioisergo sc̃is miras feciomis uoluntates meas
iꝓfec tucorũ : quosenserunt quideis ꝓfu¬
erit & humanitas meȩ diumitatis ut mo
de side rarent: P ost ea acceleua uerunt:
Itaque post multiplicatas infirmitates
accelerauerunt ut sanarentur N on
congregabo conuenticula eorũ de sangui¬
nib: erunt ergoconuenticula eor ũnon
carnalia: nec de sanguinib petcorum¬
propitiatus congregabo eos: N et memor
ero nominũ eorũ ꝑ labia mea : Sed spiritali
mutationẽ obliuiscentur quid fuerunt
netame iam uel peccatores. uel mimici.
uel hommes sed iusti et fr̃s mei et filii
bunt enĩ mecũ hert ditatẽ ipsũ dnim̃
E ligant sibi aliipatres quib fruantur
terrenas & temporales portioscõruma

Expanded text:
is qui sunt in terra ejus: sanctis qui in terra viventium spem suam posuerunt, civibus Jerusalem coelestis, quorum conversatio spiritualis per anchoram spei in illa patria figitur, quae recte Dei terra nominatur; quamvis adhuc et in his terris carne versentur. Mirificavit omnes voluntates meas in illis. His ergo sanctis miras fecit omnes voluntates meas in provectu eorum, quo senserunt quid eis profuerit et humanitas meae divinitatis ut mordesiderarent. Postea acceleraverunt: itaque post multiplicatas infirmitates acceleraverunt, ut sanarentur. Non congregabo conventicula eorum de sanguinibus: ercarnalia, nec de sanguinibus pepropitiatus congregabo eos. Nec memor ero nominum illorum per labia mea: sed spirituali mutatione obliviscentur quid fuerint; nec a me jam vel peccatores, vel inimici, vel homines, sed justi et fratres mei et filii bunt enim mecum haereditatem, ipsum Dominum. Eligant sibi alii partes quibus fruantur, terrenas et temporales: portio sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
brias bene intelligentibus :
periculosa uero his qui uoluir
id suicordis ꝑuersitatẽ de torquer
otius quã suumcor ad eorũ rectitu

Expanded text:
bria sunt bene intelligentibus; periculosa vero his qui ea volunt ad sui cordis perversitatem detorquere, potius quam suum cor ad eorum rectitu
Abbreviated transcription (Latin):
titulus iste non indiget : lãenĩ satis trac-¬
tatũ est : quid sit ifinẽ : Ipsũ ergo psalmi
textũ uideamus: quimichi uidetur adũ¬
sus hereticoscanendus. qui cõ memoran¬
peccatorũ quasi apud ipsos iusti aut om̃s.
aut plures sint : ab unius a ȩcđȩ uerȩ
matris uberib: nos auertere atq: abri¬
Apere moliunt᷑: affirmantes qđ apud
ipsos sit xp̃c: & quasi pie studioseq ammo¬
nentes. ut ad eos transeundo trans migre¬
mꝰ ad xp̃m: quem se habere mentiuntur
montẽ appellatũ: Respondendũ ẽ. itaq

Expanded text:
titulus iste non indiget; jam enim satis tractatum est quid sit, in finem. Ipsum ergo Psalmi textum videamus, qui mihi videtur adversus haereticos canendus, qui commemorando  peccata, quasi apud ipsos justi aut omnes aut plures sint, ab unius Ecclesiae verae matris uberibus nos avertere atque abripere moliuntur, affirmantes quod apud ipsos sit Christus, et quasi pie studioseque admonentes, ut ad eos transeundo transmigremus ad Christum, quem se habere mentiuntur.montem appellatum. Respondendum est itaque
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ sc̃ire : Eũ enĩ quȩritur unde ha-¬
beat lum̃ : alii dicunt suũ habere : sed globũ
eiꝰ dimidiũ lucere. dimidium aut̃ obscurũ
quod timere debuerant: Et hoc de om̃ib
temporalib: commodis intelligendum ẽ:
quorũ amis sione cũtiment homines. ada¬

Expanded text:
hominem scire. Cum enim quaeritur unde luhominem scire. Cum enim quaeritur unde lumen habeat, alii dicunt suum habere, sed globum ejus dimidium lucere, dimidium autem obscurum quod timere debuerant: et hoc de omnibus temporalibus commodis intelligendum est, quorum amissionem cum timent homines, ad a
Abbreviated transcription (Latin):
ecce peccatores intender̃ arcũ : para uer̃
sagit tas suas inpharetra. ut sagittent mobs¬¬
cura luna rectoscorde: Uerror esistisuns
cõminantiũ nob de peccatorib: ut ad setanꝗ
ad iustostranseamꝰ : Icce inquiunt. pecca¬
tores intender̃ arcũ Credo scripturas.:
quas illicar nalit̃ int̃ p̃tando uenenatas
inde sententia semittunt: Parauerurł
sagit tas inpharetra : eadẽ uerba scilicet
quaȩ scripturar ũ auc toritate iaculaturis :
incor disocculta Parauer̃. ut sagittent
mobscuralima rectoscorde: ut cũ sense¬
rint aecdȩ lumini ꝓpt̃ multitudinẽ im¬
peritorũ & carnaliũ obscurato non se pos¬
se conumci corrũpunt mores bonos
colloquia mala : Sed contra istos om̃s ter¬
rores dicendũ ẽ : in dño confido: le una
uero quã congruent̃ significet ȩccłam:
me mime ꝓmisisse in hoc psalmoconside¬
raturũ: Ouȩ sunt deluna opiniones
probabiles : Harũ aut̃ quae uerasit᷑: aut
nonom̃ino. aut difficile mearbitror pose

Expanded text:
intenderunt arcum, paraverunt sagittas suas in pharetra, ut sagittent in obscura luna rectos corde. Terrores isti sunt comminantium nobis de peccatoribus, ut ad se tanquam ad justos transeamus. Ecce, inquiunt, peccatores intenderunt arcum: credo, Sripturas, quas illi carnaliter interpretando, venenatas inde sententias emittunt. Paraverunt sagistas suas in pharetra: eadem verba scilicet, quae Scripturarum auctoritate jaculaturi sunt, in cordis occulto paraverunt. Ut sagittent in obscura luna rectos corde: ut cum senserint, Ecclesiae lumine propter multitudinem imperitorum et carnalium obscurato, non se posse convinci, corrumpant bonos mores colloquiis malis . Sed contra omnes istos terrores dicendum est: In Domino confido. 3. Luna vero quam congruenter significet Ecclesiam, memini me promisisse in hoc psalmo consideraturum. Duae sunt de luna opiniones probabiles: harum autem quae vera sit, aut non omnino, aut difficillime arbitror posse
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃msꝑarent scđm hominẽ tamen eũ expec¬
tarentͣ : non scđm quod uirtus & sapientia
dĩest: Docet ergo ibi fidẽ uerissimã et sin¬
cerissimã. ut et dñs sit rex dauid scđm¬
qđ ẽ uerbũ in principio ds̃ apud dm̃ ꝑqd
facta sunt om̃ia : & filius scđm quod factꝰ
est ei ex semine dauid scđm carnem : Non
te netis quod filius eius sit : dicͥatequomodo
sit dñs eius Nec teneatis inxp̃o qđ filius ho¬
minisẽ: ita enĩ filius dauidẽ. et relinquatis
quod filius deiẽ : ita et enĩ dñs eius est : Ex pii¬

Expanded text:
perarent, secundum hominem tamen eum exspectarent, non secundum quod Virtus et Sapientia Dei est. Docet ergo ibi fidem verissimam et sincerissimam, ut et Dominus sit regis David, sprincipio, Deus apud Deum, per quod facta sunt omnia ; et filius, secundum quod factus est ei ex semine David secundum carnem . Non d, Si jam tenetis quod filius sit ejus, discite quomodo sit Dominus ejus; nec teneatis in Christo quod filius hominis est, ita enim filius David est; relinquatis quod Filius Dei est, ita enim Dominus ejus est. IN P
Abbreviated transcription (Latin):
crcatorȩ quã creatori Consilium mo¬
pis confudistis qm̃ dñs spesenis est . Id ÷
conte p̃sistis humilẽ aduentũ filiidei.
quia meo non uidistis pompã scłi : ut hi quos
humilitatẽ contẽpsistis: Ipse enĩ inclari-¬
tate uentur us ẽ. adiudiciũ uiuorũ & mor¬
tuorum regnũq iustorum : ut qm̃ isto
humili aduentu factaẽ cecitas ex parte
is rł ut plenitudogentiũ intraret millo
aliofiat quod sequitur: & sic omis isrł
saluus fieret: Prouidȩis eñ apłs. etiam
illud e sayȩ testimonium accipit qđ dictũ

Expanded text:
 quam Creatori . Consilium inopis confudistis, quoniam Dominus spes ejus est: id est, contempsistis humilem adventum Filii Dei, quia in eo non vidistis pompam saeculi: ut hi quos humilitatem contempsistis? Ipse enim in claritate venturus est ad judicium vivorum et mortuorum, regnumque justorum; ut quoniam isto humili adventu facta est caecitas ex parte Israel, ut plenitudo Gentium intraret , in illo alio fiat quod sequitur, et sic omnis Israel salvus fieret: pro Judaeis enim Apostolus etiam illud Isaiae testimoni