comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non potest. ut cum moderatio¬
ne faciat. & quadam subtilita¬
te mittiget ium doloris. Et idõ
in euangelio bonitate melius do¬
centur iustificationes der: quam
in legis seueritate. Opus autem
iusticie: iustificatio est. Vlnde scͥp¬
tum est quia pharisei se iustifica¬
re noluerunt: non baptizati bap.¬
tismo iohannis. In eo enim iustifi.¬
cationeni non fecerunt: qura no¬
luerunt agere penitentiam de¬
lictorum. Quam ꝓph̃a in bonita¬
te uult agere: ut fiat ei remissio
peccatorum sine attrocitate dãp¬
nationis. cum remissionis gratia.
autẽ in toto corde meo scrutabor
mandata tua. Quantomagis
quis deo seruire defiderat. tan¬
tomagis in se excitat aduersarioͤ.
& tanquã athleta fortis coronam
iusticie reportare desiderans. ir¬
ritat in se plurimos & lacessit
qui inuident nr̃o ꝓfectui. Quod
etiam in posterioribus euident̾
ostendit: cum odio habentibus
pacem. eram inquit pacifictis.
Nichil tamen tranquillitatis eiꝰ

Expanded text:
non potest, ut cum moderationon potest, ut cum moderatione faciat et quadam subtilitate mitiget uim doloris. et ideo in euangelii bonitate melius docentur iustificationes dei quam in legis seueritate. opus autem iustitiae iustificatio est. unde scriptum est, quia Pharisaei se iustificare noluerunt non baptizati baptismo Iohannis. in eo enim iustificationem non fecerunt, quia noluerunt agere paenitentiam delictorum, quam propheta in bonitate uult agere, ut ei fiat peccatorum remissio sine atrocitate damnationis cum remissionis gratia. autem in toto corde meo scrutabor mandata tua. quantoquis Deo servire desiderat, tanto magis in se excitat adversarios: et tamquam athleta fortis coronam justitiae reportare desiderans, irritat in se plurimos et lacessit, qui invident nostro profectui. Quod etiam in posterioribus evidenter ostendit. Cum odio habentibus pacem, eram, inquit, pacificus . Nihil tamen tranquillitas ejus
Abbreviated transcription (Latin):
sunt hi qui nascuntur in ter¬
ris. fructus eius sunt uirtrites
hominum. Merito ergo arbor bo
na: fructus bonos facit. Prius
gͥ radix laudetur: ut fructus
possit ꝓbari. S & alibi ait idem
dñs iħc. Et pater ur̃ qui bonꝰ
est: dabit bona data petentibus
se. Sed quamuis bontis deus sit
cuius etiam amara plus ꝓsunt.
non enim inferuntur ut noce¬
ant. s ut corrigant: rogatur tam̃
ut in bonitate sua doceat nos
itisticias suas. Confidera medicũ
utilia apponentem medicamen-¬
ta uulneribus: ea tam̃ que mor-¬
deant ulceris uirus. aut certe fer¬
ro putrefacta resecantem. Cũ
in eo ipso sit bonus medicus quia
utilitatem oꝑatur egroti. & faci¬
at quod ꝓdesse nouerit: tam̃
qr eger dolorem aut non uult.
aut non potest sustinere ꝓpter
infirmitatem affectus fui. ro¬
gat ut medicus eum quadam
bonitate & suauitate sua curet
non asꝑitatem adhibeat medi-¬
camentorum. non ferro incidat
uulnerum fibras. aut si aliter

Expanded text:
sunt hi qui nascuntur in tersunt hi qui nascuntur in terris, fructus eius sunt uirtutes hominum. merito ergo arbor bona bonos fructus facit. prius igitur radix laudetur, ut fructus possit probari. sed et alibi ait idem dominus Iesus: et pater uester qui bonus est dabit bona data petentibus se Sed quamuis bonus deus sit, cuius etiam amara plus prosunt —non enim inferuntur ut noceant, sed ut corrigant —, rogatur tamen, ut in bonitate sua doceat nos iustitias suas. considera medicum utilia adponentem medicamenta uulneribus, ea tamen, quae mordeant ulceris uirus, aut certe ferro putrefacta resecantem. cum m eo ipso sit bonus medicus, quia utilitatem operatur aegroti, et faciat quod prodesse nouerit, tamen, quia aeger dolorem aut non uult aut non potest sustinere propter infirmitatem affectus sui, rogat ut medicus eum quadam bonitate et suauitate sua curet, non asperitatem adhibeat medicamentorum, non ferro incidat uulnerum fibras aut, si aliter
Abbreviated transcription (Latin):
ut untisquisq iudicem suum
laudet. Vnde apls sequens di¬
tinarum ordinem scͥpturarun.
cum diceret causam ita cepit.
De ommibtis quibus accusor rex
agripa a uideis. estimo me feli¬
cem apud te: incipiens rationẽ
reddere. Et infra. Credisrex
agripa ꝓphetis: Scio quia cre¬
dis. Ergo si laudantur homineᷤᷤ
in quibus plerumq aliena lau-¬
dantur. quantomagis unusqͥsq
dei sibi conciliare gratiam de¬
bet ut dicat. bonus es dñe :
Nam si hoc dicat homini ut
esse ammoneatur. quod forsi¬
tan non fit. & bonitatis etiam
ipse p̃dicatione mitescit. ter¬
roremq iminittis deponit affec-¬
tus: quantomagis deo laus sua
est deferenda. qui nisi bontis
esset. suꝑ terram stare quis
posset: ꝓprium est autẽ dei:
ut bonus sit. Deniq in euange¬
lio habes: quia arbor bona frac¬
tus bonos facit. Fructus eiꝰ angłĩ
sunt. fructus eius homines st̃.
hoc rationabiles sancti. si p̃cep
ta dei custodiunt. Fructus eius

Expanded text:
ut unusquisque iudicem suum ut unusquisque iudicem suum laudet. unde apostolus sequens diuinarum ordinem scripturarum, cum diceret causam, ita coepit: d e omnibus quibus accusor, rex Agrippa, a Iudaeis, aestimo me felicem apud te incipiens rationem reddere, et infra: credis, rex Agrippa, prophetis? scio quia credis. ergo si laudantur homines, m quibus plerumque aliena laudantur, quanto magis unusquisque dei sibi conciliare gratiam debet, ut dicat: bonus es, domine! nam si hoc dicat homini, ut esse admoneatur quod forsitan non sit, et bonitatis etiam ipse praedicatione mitescit terroremque inmitis deponit affectus; quanto magis deo laus sua est deferenda, qui nisi bonus esset, super terram stare quis posset ? proprium est autem dei ut bonus sit. denique in euangelio habes, quia arbor bona fructus bonos facit. fructus eius angeli sunt, fructus eius homines sunt, hoc est rationabiles, sancti, si domini praecepta custodiunt, fructus eius
Abbreviated transcription (Latin):
retorques. et ex reo incipies esse
iustus. qui te ipse condempnas.
Iustus enim: accusator est stu in
exordio sermonis. Nec putes
indignum te iudicare humili¬
tate. quia ꝓpͥa errata cognoscis.
in quibus erubescendo non uti¬
q extolleris. s humibaris. llideᷤᷤ
ergo. quia ideo humiliatus es
quia deliqtusti & non seruasti
eloquia dei. Unde serua diligen¬
tius ne pecces. ne iterum quia
deiectus es. tristicia ab sorbearis:
& fiat tibi deiectio tua incre-¬
mentum iniquitatis. que debet
esse correptionis occasio. Et em̃
in temptationibus homo: sicut
aurum in conflatorio ꝓbatur.
llides ꝓpħa quid dicat: pͥusꝗͣ
humiliarer ego deliqui. Iure gͦ
temptationibus traditus ẽ: qm̃
delinquebat. Delinquebat autẽ
quia dei eloquium non tene¬
bat. llerum inde ordinẽ
emendatioñis incienit: unde
culpa ꝓcesserat. Cepit esse sub¬
iectus eloquio diuino: & cuilpa
desuit. Sequitar uersus. Bonꝰ.
ussus discipline scłaris accepit.

Expanded text:
retorques et ex reo incipies esse retorques et ex reo incipies esse iustus qui te ipse condemnas; iustus enim accusator est sui in exordio sermonis. nec potes indignum te iudicare humilitate qui propria errata cognoscis, in quibus erubescendo non utique extolleris, sed humiliaris. uides ergo, quia ideo humiliatus es, quia deliquisti et non seruasti eloquia dei. unde serua diligentius, ne pecces, ne iterum, quia deiectus es, tristitia absorbearis et fiat tibi deiectio tua incrementum iniquitatis, quae debet esse correctionis occasio. etenim in temptationibus homo sicut aurum in conflatorio conprobatur. uides propheta quid dicat: priusquam humiliarer, inquit, deliqui. iure ergo temptationibus traditus est, quoniam delinquebat, delinquebat autem, quia dei eloquium non tenebat. uerum inde ordinem emendationis inuenit, unde culpa processerat; coepit esse subiectus eloquio diuino et culpa desiuit. Sequitur uersus quartususus disciplinae saecularis accepit,
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq adam & eua: post culpã
utiq deiecti sunt. Ergo humili¬
tatis nr̃e. causa peccatum ẽ: uel
humiliationis. Non enim hoc
fugio. Potest enim de aduersis
plerumq intelligi humilitas:
ut est. Bonum michi quod hu¬
miliasti me: ut discam iustifica¬
tiones tuas. Et nisi lex tua me¬
ditatio mea esset: tunc forte pe¬
rissem in humilitate mea. et
humiliatus sum talde. Hic ergo
ostendit humilitatem ortam eẽ
de culpa. & quia culpa p̃cessit.
ideo humiliatum ostendit :
hoc est atritam temptationibꝰ
& aduersis & traditum anxic¬
tatibus quemadmnodum & ille
qui tradittis est a paulo minte¬
ritum carnis humiliatus utiq
ẽ: ut postea posset reconciliatio¬
nem mereri. S quamitus humi¬
litas ista. hoc est uelut qtiedã
deiectio ꝑturbationis non tur¬
tutis sit. generat tamen sepe tur¬
tutem: & fit non pena. s reme-¬
dium delinquentis. Nam fi pec¬
catis tius tribuas quod humilia¬
tus es. quicquid acciderit in te

Expanded text:
denique Adam et Eua post culpam denique Adam et Eua post culpam utique deiecti sunt. ergo humilitatis nostrae causa peccatum est uel humiliationis; non enim hoc fugio. potest enim de aduersis plerumque intellegi humilitas, ut est: bonum mihi quod humiliasti me, ut discam iustificationes tuas, et: nisi lex tua meditatio mea sit, tunc forsitan perissem in humilitate mea, et: humiliatus sum ualde. hic ergo ostendit humilitatem ortam esse de culpa. et quia culpa praecessit, ideo humiliatum ostendit, hoc est adtritum temptationibus et aduersis et traditum anxietatibus, quemadmodum et ille, qui traditus est a Paulo in interitum carnis, humiliatus utique est, ut postea posset reconciliationem mereri. Sed quamuis humilitas ista, hoc est uelut quaedam deiectio, perturbationis, non uirtutis sit, generat tamen saepe uirtutem et fit non poena, sed remedium delinquentis. nam si peccatis tuis tribuas quod humiliatus es, quicquid acciderit in te
Abbreviated transcription (Latin):
setur. Pfidem gͥ scientia assu-¬
mitur: ꝑ scientiam disciplina.
Quod enim scimus placere deo¬
posse: in eo nos conuersatio ipsa
delectat. Deniq scͥptum est.
Nr̃a atitẽ conuersatio in celis.
Precessit scientia: est sectita cõ¬
uersatio. De mandatis dei cre¬
dere diximus. In mandatis aũt̃
dei. hoc est in ipsis esse & credẽ:
quia uera mandata sunt. Nisi
autẽ credideris mandatis dei:
eortim utiq scientiam quȩ ꝑ
mandata dei docemur. habere
non poteris. Sequitur uersus.
ui. Alia traditio habet. Prius¬
quam humiliarer ego nescun.
Ulnde putant aliqui quod ani¬
ma hominis hoc dicat. pͥtisquã
humiliarer ut in hoc litum cor¬
poris introirem. tua quȩ ñ legerã
mandata nesciui. S quia sep¬
tuaginta uirorum sententias
magis sequitur eccłã. & hic sen¬
sus est planior. & nichil offensio¬
nis admittit. quod possit aliqͥbꝰ
scrupulum cõmoniere: ideo ita
lratus. ꝓpter peccatum enim:
temptationes sepe nascuntur.

Expanded text:
setur. per fidem igitur scientia adsusetur. per fidem igitur scientia adsumitur, per scientiam disciplina; quod enim scimus placere posse, in eo nos conuersatio ipsa delectat. denique scriptum est: nostra autem conuersatio in caelis est. praecessit scientia, secuta est conuersatio. de \'mandatis dei credere\' diximus; \'in mandatis autem dei\' hoc est: in ipsis esse et credere quia uera mandata sunt. nisi autem credideris mandatis dei, eorum utique scientiam quae per mandata dei docemur habere non poteris. Sequitur uersus tui . alia traditio habet: priusquam humiliarer ego nesciui. unde putant aliqui, quod anima hominis hoc dicat: \'priusquam humiliarer, ut in hoc lutum corporis introirem, tua quae non legeram mandata nesciui. sed quia Septuaginta uirorum sententias magis sequitur ecclesia et hic sensus est planior et nihil offensionis admittit, quod possit aliquibus scrupulum commouere, ideo ita liatus. propter peccatum enim temptationes saepe nascuntur;
Abbreviated transcription (Latin):
Est seuierior:. quȩ est in ira & fu¬
rore cbrreptio. Unde refugiens
eam correptionem: dicit damd.
Dñe ne in ira tua arguas me:
neq in furore tuo corripias me.
Et iheremias. Corripe nos dñe
in iudicio: & non in furore. Om¬
nis ergo disciplina. & si ad tem¬
pus amaritudinem habeat ꝑtur¬
bationem: postea tam̃ pacificos
fruictus generare consueuit. S
qui petit doceri bonitatem &
disciplinan: debet petere etiam
scientiam doceri. Nisi enimi
habeat scientiam. molesta est
disciplina: molesta est correptio.
Quid sit scientia. doceat te salo¬
mon: qui ait de dño deo nr̃o.
Ipse enim mͥ dedit eorum quȩ
sunt cognitionem ueram. Et ali-¬
bi hic idem ꝓpħa ait. Qui docet
hominem scientiam: Qui autẽ
petit scientiam: credit manda¬
tis dei. Aliud est autẽ in man-¬
datis dei credere: aliud manda-¬
tis credere. Qui enini mandatiᷤ
dei credit. cito efficit ut fit in
mandatis dei: & in ipsis conuer-¬

Expanded text:
est seuerior quae est in ira et fuest seuerior quae est in ira et furore correptio. unde refugiens eam correptionem dicit Dauid: domine, ne in ira tua arguas me neque in furore tuo corripias me, et Hieremias: corripe nos, domine, in iudicio et non in furore. omnis ergo disciplina, etsi ad tempus habeat amaritudinem, habeat perturbationem, postea tamen pacificos fructus generare consueuit. Sed qui petit doceri bonitatem et disciplinam, debet petere etiam scientiam doceri. nisi enim habeat scientiam, molesta est disciplina, molesta correptio. quid sit scientia, doceat te Salomon, qui ait de domino deo nostro: ipse enim mihi dedit eorum quae sunt cognitionem ueram. et alibi hic idem propheta ait: qui docet hominem scientiam. qui autem petit scientiam, credit mandatis dei. Aliud est autem in mandatis dei credere, aliud mandatis credere. qui enim mandatis dei credit, cito efficit ut sit in mandatis dei et in ipsis conuer
Abbreviated transcription (Latin):
intelligimusi quia dixit. llide
ergo bonitatem dei. Iuxta euã¬
mus: dixit enim. Tollite ui¬
gum meuim quia leue est: &
onus meum. quia suaue est.
tpectori. Vlnde merito boni¬
tatem dei ab ipso querit doce¬
ri. ne forte quis ꝑfunctorie ac¬
cipiens. bonum detim esse in
erroribus ꝑseneret. quod per
miscdiam dei sciat impunitatẽ
suis dari posse peccatis: cum
& si indulgeat dñs. tam̃ feda
conuersatio in criminibus sẽꝑ¬
querat herere. Non ergo boni¬
tas ista uulgaris est: sed quȩ
semꝑ discipline expecit ꝓfectũ
Ideoq qui intelligit altam dei
esse bonitatem: doceri defide¬
rat etiam disciplinam. Nam
plerumq auertinitur a studio
discipline. dum eam seueram
& tristem arbitrantur: sed ꝑ¬
spicatior sensti intelligit. quod
disciplina si tristis ad tempus
sit. posterioribus fiat iocunda
temporibus. Sed est disciplina
uel correptio seuerior: est etiã
moderatior. Moderatior est de
qua dñs dicit: corripram eos
in anditu tribulationis eorum.

Expanded text:
intellegimus, quia dixit: uide ergo bonitatem domini; iuxta euanmus; dixit enim: tollite iugum meum, quia leue est, et onusmeum, quia suaue est; χρηστόν. unde merito bonitatem dei ab ipso quaerit doceri, ne forte quis perfunctorie accipiens bonum deum esse in erroribus perseueret, quod per misericordiam dei sciat inpunitatem suis dari posse peccatis, cum, etsi indulgeat dominus, tamen foeda est conuersatio in criminibus semper haerere. non ergo bonitas ista uulgaris est, sed quae semper disciplinae expectet profectum. Ideoque qui intellegit altam dei esse bonitatem doceri desiderat etiam disciplinam. nam plerique auertuntur ab studio disciplinae, dum eam seueram et tristem arbitrantur; sed perspicacior sensu intellegit, quod disciplina, etsi tristis ad tempus sit, posterioribus fiat iucunda temporibus. sed est disciplina uel correptio seuerior, est etiam moderatior. moderatior est, de qua dicit dominus: corripiam eos in auditu tribulationis eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Consummatio ergo seculi: finis
est seculi. finis autẽ omnium
xp̃c: consuminationes autem
multe. E st consuminatio:
quando resurrectio ad salutẽ
Consuminatum quoq opus
dicitur: ꝑfectum opus. Consũ¬
mata malitia dicitur idest ple¬
na: cui nichil desit ad studitm
artemq nocendi. Est consum¬
matio hominis & multe consũ¬
mationes: donec ad ꝑfectum
ꝑueniat. Legimus ergo & con-¬
suminationem seculi: legimus
& finem. De consummatione
seculi supra posuimus exem¬
plum: quam sequitur resur-¬
rectio. Sicut enim in adam os
moriuntur: ita & in xp̃o om̃s
uuuficabuntur. Post resurrec¬
tionem cominutatio. Unusqͥs¬
q autẽ in suo ordine. Prum¬
tiȩ xp̃c. Deinde hi qui sunt

Expanded text:
Consummatio ergo saeculi finis Consummatio ergo saeculi finis saeculi est; finis autem omnium Christus. Consummationes autem multae. Est consummatio, quando resurrectio est ad salutem. Consummatum quoque opus dicitur perfectum opus. Consummata malitia dicitur, id est, plena, cui nihil desit ad studium et artem nocendi. Est consummatio hominis, et multae consummationes, donec ad perfectum veniat. 46. Legimus ergo et consummationem saeculi, legimus et finem. De consummatione saeculi supra posuimus exemplum, quam sequitur resurrectio: Sicut enim in Adam omnes moriuntur: ita et in Christo omnes vivificabuntur . Post resurrectionem 1129 consummatio: Unusquisque autem in suo ordine; primitiae Christus, deinde ii qui sunt
Abbreviated transcription (Latin):
catorum mentem a studio ditu¬
ne cogitationis auerti. nec inten¬
tionem meam dñe ã mandatoꝵ
tuorum serie declinaui: sed intel-¬
lexi testimonia tua. Si enim ñ
intellȩxissem: peccatores me illi
utiq ꝑdidissent. Quȩ intellȩxi
utiq sensu: etiam oꝑibus secutꝰ
sum. Neq enim nudus intellec¬
tus est: sed quẽ etiam facta te¬
stantur. Deniq beatus qui in¬
telligit suꝑ egenum & pauꝑem.
Ille utiq intelligit suꝑ paupe¬
rem: qui largitur panperi. Nñ
quid ꝓdest misereri inoꝑis: nisi
alimoniam eidem largiaris:
Sequitur uersus. Omnis consũ
mationis uidi finem. amplifi-¬
cum mandatum tuum ualde.
Non posscimus in omnibus uim
greci sermonis expͥmere. Ma-¬
ior in greco plerumq uis: et
pompa sermonis est. Telos dr̃
grece: quod nos latine. & finẽ
dicimus & confummnationem
Telos autẽ & consummatio¬
legis est xp̃c. ad iusticiam om¬
ni credenti. Habes scͥptum.
Ecce ego uobiscum sum usq

Expanded text:
catorum mentem a studio diuicatorum mentem a studio diuinae cognitionis auerti nec intentionem meam, domine, a mandatorum tuorum serie declinaui, sed intellexi testimonia tua; si enim non intellexissem, peccatores me utique illi perdidissent. quae intellexi utique sensu, etiam operibus secutus sum; neque enim nudus ntellectus est, sed quem etiam facta testantur. denique beatus qui intellegit super egenum et pauperem. ille utique intellegit super pauperem qui largitur pauperi; nam quid prodest misereri inopis, nisi alimoniam eidem largiaris ? Sequitur uersus octauus: omnis consum m ation n i s uidi fomnis, amplificum mandatum tuum ualde. non possumus in omnibus uim Graeci sermonis exprimere; maior in Graeco plerumque uis et pompa sermonis est. rfkog dicitur Graece quod nos Latine et finem dicimus et consummationem; rO.o; autem et consummatioLegis est Christus ad justitiam omni credenti . Habes scriptum: Ecce ego vobiscum sum . . .
Abbreviated transcription (Latin):
toribꝰ tͥumphare. Redite uicti qͥ sꝑa¬
batiᷤᷤ uos eẽ uictoreᷤᷤ redite deiecti. qͥ
uen̾atiᷤᷤ suꝑbi. Ubĩ mors uictoria tua:
Ubi ÷ mors aculeus tuus: Ñ tua
iam s nr̃a quod cepisti esse inctoria.
quia in te uincimtis. in qua antea
uncebamur. Bene ergo dicit mar-¬
tyr. Me expectauerunt peccato¬
res: ut ꝑderent me. Post momen¬
tũ immno adhuc ĩ corꝑe positꝰ. uidet
deducentiũ choroᷤ. angłoꝵ gaudia:
qͥ enĩ sr̃ uniꝰ peccatoriᷤᷤ ꝯu̾siõe letant᷑.
qͣntomagiᷤ ĩ pasione iustoꝵ: Uidit¬
głam: ⁊ait. Me expectauert᷑ iꝰti: ut
deduce̾nt me. Uidit dñm iħm: rait. Me expec¬
tauit xp̃c: ut coronaret me. Alit̾.
qui uult intelligere. multa in¬
quit peccata ꝑsuadere atq extor-
adulterium. alius hominis necẽ.
alius oppressionem uidue. uel mi-¬
noris. alitis alitid. & putabant
me suis retibus capiendum. ex-
peccati. sed ego non illecebris pec¬

Expanded text:
toribus triumphare. redite uicti qui speratoribus triumphare. redite uicti qui sperabatis uos esse uictores, redite deiecti qui ueneratis superbi. ubi est, mors, uictoria tua? ubi est, mors, aculeus tuus? non tua iam, sed nostra coepit esse uictoria, quia in te uincimus in qua antea uincebamur. bene ergo dicit martyr: me expectauerunt peccatores, u t perderent me. post momentum, immo adhuc in corpore positus uidet deducentium choros, angelorum gaudia — qui enim super unius peccatoris conuersione laetantur, quanto magis in passione iusto ait: me expectauerunt iusti, ut deducerent me, uidet dominum Iesum et ait: me expectauit Christus, ut coronaret me. Aliter qui uult intellegere: multi, inquit, peccata persuadere atque ex pecadulterium, alius hominis necem, alius oppressionem uiduae uel pupilli, alius aliud, et putabant me suis retibus esse capiendum. expentagione peccati, sed ego non inlecebris pec
Abbreviated transcription (Latin):
querunt monilia pretiosa: ego iu
stificationes tuas quasi quedam
serta iusticiȩ. Alii domum ad
domum. uillam ad tullam ungũt.
quasi soli habitare possint. in ter¬
ra hac. & elementum uolunt oc¬
cupare comiune: alii possessionẽ
eris ipsius uendicare. michi in tcus
iustificationibus omne patrimoniũ
est. Nescio possidere. nͥ quod
tui iuris est. In tuis eloquiis spi-¬
ritalis michi cura reftilsit argen¬
ti: michi portio deus est. Tuus
sum ego: quia pars michi here¬
ditatis non in auro. non in ar¬
conuenire martyrio. in quo posi¬
tus sanctus iam de indicio ꝑsecti¬
toris egressus: dicat. Me expecta¬
uerunt peccatores ut ꝑderent me.
hoc est adhibuerunt omnia gene¬
ra penarum. omnes artes ꝑsuasio¬
num: sed de ꝓposito abducere ne¬
quiuerunt. ilicit fides uite huiꝰ
illecebram: corporisq crutiatum.
Expectauerunt peccatores. ut ile
me triumphum referrent: sed gra¬
tias xp̃o qui michi dedit de ꝑsecu¬

Expanded text:
quaerunt mo- nilia pretiosa, ego solas quaerunt mo- nilia pretiosa, ego solas iustificationes tuas quasi quaedam serta iustitiae. alii domum ad domum, uillam ad uillam iungunt, quasi soli habitare possint in terra hac, et elementum uolunt occupare commune, alii possessionem aeris ipsius uindicare; mihi in tuis iustificationibus omne patrimonium est, nescio possidere nisi quod tui iuris est, in tuis eloquiis spiritalis mihi cura refulsit argenti. mihi portio deus est, tuus sum ego, quia pars mihi hereditatis non in auro, non in arconuenire martyrio, in quo positus sanctus iam de iudicio persecutoris egressus dicat: me expectauerunt peccatores, ut perderent me, hoc est: adhibuerunt omnia genera poenarum, omnes artes persuasionum, sed de proposito abducere nequiuerunt; uicit fides uitae huius inlecebram corporisque cruciatum. expectauerunt peccatores, ut de me triumphum referrent; sed gratias Christo, qui mihi dedit de persecu
Abbreviated transcription (Latin):
obnoxius tenebatur. Ego autem
nunc dei mei sum. nunc tristitie.
nunc tracundie: nunc uerbi otio¬
si. Et ideo qui plures dños habet
non potest uni dicere: dñe iħti
tans sum. Unde arbitror etiam
de huitismodi dñis dixisse paulũ.
Nam & si sunt qui dicantur dii.
siue in celo. siue in terra. nobis ta¬
men unus deus pater ex quo om¬
per quẽ omnia. &o nos ꝑ ipsum.
uerbi gͥ totus erat paultis apłs.
ideo dicebat. An exꝑimentum
queritis eiis. qui inme loquitur
Qui uere dicit. tuis sum: audit
a dño. m̃tus es. Deniq de ipso.
dñs ad auln̾iam. cum mitteret
eum ad sauandum patilum :
ait. uade⁊ qm̃ uas electionis est
michi. Et quia ꝑseuerauit xp̃i
esse: quasi impleto certamine.
coronam merit inue¬
nire
iusticie. Rxste ergo
ꝓpħa cxit dauid. tuus sum: qui
semꝑ indeo mansit. Et qua ratio
ficationes tuas exquisiul. hoc est
nil aliorum quefiui. sed id solum
quod tutim est desideram. Alii

Expanded text:
obnoxius tenebatur. ego autem obnoxius tenebatur. ego autem nunc dei mei sum, nunc tristiae, nunc iracundiae, nunc uerbi otiosi. et ideo qui plures dominos habet non potest uni dicere: \'domine Iesu, tuus sum\'. unde arbitror etiam de huius mundi dominis dixisse Paulum: nam etsi sunt qui dicantur dii siue in caelo siue in terra, nobis tamen unus deus pater, ex quo omper quem omnia et nos per ipsum. uerbi igitur totus erat apostolus Paulus. ideo dicebat: quoniam experimentum quaeritis eius qui in me loquitur qui uere dicit: \'tuus sum\', audit a domino: \'meus es\'. denique de ipso dominus ad Ananiam, cum mitteret eum ad sanandum Paulum, ait: uade, quoniam uas electionis est mihi. et quia perseuerauit Christi esse, quasi impleto certamine coronam meruit inuenire iustitiae. Recte ergo propheta dixit Dauid: tuus sum, qui semper in domino mansit. et qua rationficationes tuas exquisiui, hoc est: nihil aliorum quaesiui, sed id solum quod tuum est desideraui. alii
Abbreviated transcription (Latin):
quia mea tranqͥ llitas ẽ. Non ẽ
meus. uin crapula temulentus
in lacem. ambitione glorie secula¬
ris ebrius in periculum: qui non
possit sobrie moderationis seruare
uestigium. Pax sum ego litigare
non noui. Ut quid michi eum de
quo ueniat diabolas oo dicat m̃s
est: Nam michi sua colla cur-¬
uauit: mea in illo plura reperio.
Nom̃ sͥ tuũ uendicat: ⁊ meũ munꝰ.
Non ergo ẽ xp̃i: nisi qͥ ẽ. alienus a
crimine. Non ÷ xp̃i: nisi qͥ pot̾ sẽꝑ
se xpisti seruulũ demonstrare. Nã
siquis mutabilis est. ut ego aut
merore mutor aut indignatione:
tienit ira oo dicit metis est. Ante
horam meus erat: spero quod ite¬
rum meus fiat. Ulenit tristicia.
&o dicit: meus est. Ante horam
in mea possessione fuit. in meo iu¬
re erigere animum pre merore
non poterat. oculos eleuare: et
si triste aliquid acciderit. ad me
ilico reuertetur. Quis ergo est
dei: nisi qui potest dicere. nichil
michi conscius sum: Ideo dicebat

Expanded text:
quia mea tranquillitas est; non est quia mea tranquillitas est; non est meus uini crapula temulentus in lucem, ambitione gloriae saecularis ebrius in periculum, qui non possit sobriae moderationis seruare uestigium. pax sum ego, litigare non noui. quid mihi ad eum de quo ueniens diabolus dicat: \'meus est; nam mihi sua colla curuauit, mea in illo plura repperio, nomen sibi tuum uindicat et meum munus\'? Non ergo est Christi nisi qui est alienus a crimine, non est Christi nisi qui potest semper se Christi seruulum demonstrare. nam si quis mutabilis est, ut ego aut maerore mutor aut indignatione, uenit ira et dicit: \'meus est; ante horam meus erat, spero quod iterum meus fiat. uenit tristitia et dicit: \'meus est; ante horam in mea possessione fuit, in meo iure; erigere animum prae maerore non poterat nec oculos eleuare et, si triste aliquid acciderit, ad me ilico reuertetur\'. quis ergo est dei nisi qui potest dicere: nihi 1 mihi conscius sum? ideo dicebatu
Abbreviated transcription (Latin):
di pͥncipe cum ei ostendisset om¬
nia regna mundi. hec omnia tibi
dabo. si ꝓcidens ad oraueris me:
Ante ergo ipse subicitur: qui alios
uult habere subiectos. Ulenunt
omnia uitia. & singula dicunt
meus es. Quem tanti competunt:
quã uile mancipium est. Quomͦ
etgo tu qui huius mundi es po¬
tes xp̃o dicere tuus sum. Respon¬
debit tibi ille. non quicumq dĩc
michi tuus sum. meus est. Meuis
plane es. si uocem non redargu¬
at conscientia: si sermonem taũ
animus aut oꝑa non refutent.
Ego non nego meum esse eum.
qui ipse se non neget: aut certe
si ꝓ me se ipsum abneget. Holo
habere seruulum: pluribus dñs
serinientem. Nam quomͦ meus ẽ
si michi dicat uerbo tuus sum. et
oꝑibus neget. & factis se diabolo
adiudicet & obstringat: Non ẽ
meus quẽ libido succendit: quia
mea castitas est. Non est meus. quẽ
cura spoliandi minoris ȩxagitat:
quia mea integritas est. Non est
meus. quẽ ira mobilis inquietat:

Expanded text:
di principe, cum ei ostendisset omdi principe, cum ei ostendisset omnia regna mundi: haec omnia tibi dabo, si procidens ad oraueris me? ante ergo ipse subicitur qui alios uult habere subiectos\'. ueniunt omnia uitia et singula dicunt: \'meus es\'. quem tanti conpetunt, quam uile mancipium est! Quomodo ergo tu, qui huiusmodi es, potes Christo dicere: tuus sum\'? respondebit tibi ille: non quicumque dicimihi: tuus sum\', meus est. meus plane es, si uocem non redarguat conscientia, si sermonem tuum animus aut opera non refutent. ego non nego meum esse eum qui ipse se non neget aut certe si pro me se ipsum sibi abneget. nolo habere seruulum pluribus dominis seruientem. nam quomodo meus est, si mihi dicat uerbo \'tuus sum\' et operibus neget et factis se diabolo adiudicet et obstringat i non est meus quem libido succendit, quia mea castitas est; non est meus quem cura spoliandi minoris exagitat, quia mea integritas est; non est meus quem ira mobilis inquietat,
Abbreviated transcription (Latin):
uendit. Tuus est apls: & metis
bet. uenit libido o̾e dicit. metis
es: quia ea quȩ̃ sunt corpotis con¬
cupiscis. In illius adolescentule
amore de michi uendiclisti: in
illius concubitu meretricis pre¬
cium ꝓ te annumerani. Ulenit
auaritia: & dicit. Argentum
aurum quod habes.
uitutis tuie pretram
est: possessio quam tenes uiris tui
emptio. uenditio libertatis est. ue-¬
nit laxtiria & dicit: mets es. llnꝰ
diei conuutuum. pretium tuȩ uitȩ
est. Ille sumptus epͣlarum tui ca¬
pitis litatio: tui est sumina contͣctꝰ.
Et quod penis est carne emptus
es: iulior cibo es tuo. Pretiosior est
unius diei mensa tua. quam totiꝰ
temporis uita. Inter calices de re¬
demi: inter epulas ad quisiui. lle¬
nit ambitio ob dicit tibi. Plane
meus es. Hescis quod ideo imꝑare
te aliis feci. ut michi ipse seruireᷤ:
Nescis quod ideo potestatem tibi
contuli. ut mẽe te subicerem po¬
testati: An ignoras ipsi dño sal¬
tiatori dictum esse a. bhuits mũ¬

Expanded text:
uendit; tuus est apostolus et muendit; tuus est apostolus et mbet. uenit libido et dicit: \'meus es, quia ea quae sunt corporis concupiscis. in illius adulescentulae amore te mihi uendidisti, in illius concubitu meretricis pretium pro te adnumeraui\'. uenit auaritia et dicit: \'argentum et aurum quod habes seruitutis tuae pretium est; possessio quam tenes iuris tui emptio, uenditio libertatis tuae est\\ uenit luxuria et dicit: \'meus es. unius diei conuiuium pretium tuae uitae est; ille sumptus epularum tui capitis licitatio, tui est summa contractus et, quod peius est, caro emptus es, uilior cibo es tuo; pretiosior est unius diei mensa tua quam totius temporis uita. inter calices te redemi, inter epulas adquisiui\'. uenit ambitio et dicit tibi: \'plane meus es. nescis, quod ideo imperare te aliis feci, ut mihi ipse seruires ? nescis, quod ideo potestatem m m contuli, ut meae te subicerem potestati? an ignoras ipsi domino salutari dictum esse ab huius mun
Abbreviated transcription (Latin):
scire. Et quidem pluribus. Tã¬
ti popłi. tante nationes. tanti di¬
tutes pauꝑtatem putant dño
seruire: & qui supra omnes est.
illis exiguiis &c angustus est. Illis
non est satis dei filitis: in quo
sunt omina. Deniq ille diues
in euangłio cui dictum est si uis
ꝑfectus esse uende omiia quȩ ha¬
bes & da pauꝑibus: deum sibi ñ
sufficere iudicauit. Deniq & con-¬
tristatus est. quasi quod pluris
esset relinquere iuberetur: qd
minus esset eligere. Ille ergo dĩc.
tuus sum qui dicere potest: ec¬
ce omnia reli quimus o secuti
sumis te. Apłõrum itaq uox
ista est nec omnium tam̃ apłoꝵ.
bat. Dicebat & ipse tuus sum:
sed uoce. non corde. llenit &c in¬
troiuit in eum sathanas. & cepit
dicere: non est tuus iħu. s meus
est. Deniq ea quȩ mea sunt co¬
gitat: quȩ mea funt. in pectore
suo uoluit. Tecum epulatur:
& mectim pascitur. Ate panẽ
accipit. a me pecumam. Tecum
bibit: & michi tuum sangumẽ

Expanded text:
scire, et quidem pluribus. tanscire, et quidem pluribus. tanti populi, tantae nationes, tanti diuites paupertatem putant domino seruire et qui supra omnes est, illis exiguus et angustus est, illis non est satis dei filius in quo sunt omnia. denique ille diues in euangelio, cui dictum est: si uis perfectus esse, uende omnia quae habes et da pauperibus, deum sibi non sufficere iudicauit. denique et contristatus est, quasi quod plus esset relinquere iuberetur, quod minus esset eligere. ille ergo dicit: \'tuus sum\', qui dicere potest: ecce omnia r eliquimus et secuti sumus te. Apostolorum itaque uox ista est, nec omnium tamen apostobat. dicebat et ipse: tuus sum\', sed uoce, non corde. uenit et introiuit in eum satanas et coepit dicere: \'non est tuus, Iesu, sed meus est. denique ea quae mea sunt cogitat, quae mea sunt, in pectore suo uoluit. tecum epulatur et mecum pascitur, a te panem accipit, a me pecuniam, tecum bibit et mihi tuum sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
rit ante quid fuerit. Non ergo
obliuiscamur quia dñs iħc ag¬
nus dei mundi hostia. soluit nos
grauium nexibus delictorum:
quibus pharao ille teterrimus
non unius egypti. sed sectili istius
pͥnceps. uinctlo seruitii graui
nos tenebat astrictos. Non obli¬
uiscamur in eternum. ut cum
ueneruntis in illam uere terrã
reꝑmissionis. ubi est regio unuoꝵ
meminerimus. quanta hic nob̃
pharao dirus intulerit. quod
ꝑpessi in hoc sumus seculo: qui¬
bus tandem erepti malis. aga¬
mus gratias eripienti nos dño
iħu. qui ꝑturbatorem omnium
fecit esse captiuum. Sequitur
quisiui. facilis uox & comimunis
uidetur: sed paucorum est. Satis
rarus est qui potest dicere deo:
tuus sum. Ille enim dicit qui ad¬
heret deo totis sensibus: qui a-¬
liud cogitare non nouerit. Ille
hac uoce utitur qui potest dic̾e:
ostende nobis patrem & sufficit
nobis. Nunquid hac uoce utit᷑.
auidus pecume. honoris potesta¬
tis: Multis non est satis deum

Expanded text:
rit ante quid fuerit. Non ergo rit ante quid fuerit. Non ergo obliuiscamur, quia dominus Iesus, agnus dei, mundi hostia, soluit nos grauium nexibus delictorum, quibus Pharao ille taeterrimus, non unius Aegypti, sed saeculi istius princeps, uinculo seruitii grauis nos tenebat adstrictos. non obliuiscamur in aeternum, ut, cum uenerimus in illam uere terram repromissionis, ubi est regio uiuorum, meminerimus quanta hic nobis Pharao dirus intulerit, quot perpessi in hoc simus saeculo, quibus tandem erepti malis, et agamus gratias eripienti nos domino Iesu, qui perturbatorem omnium fecit esse captiuum. Sequitur quisiui . facilis uox et communis uidetur, sed paucorum est. satis rarus est enim qui potest dicere deo: \'tuus sum\'. ille enim dicit, qui adhaeret deo totis sensibus, qui aliud cogitare non noueric. ille hac uoce utitur, qui potest dicere: ostende nobis patrem, et sufficit nobis. numquid hac uoce utitur auidus pecuniae honoris potestatis ? multis non est satis deum
Abbreviated transcription (Latin):
cognosceret. ut maturiorem reg̾e
posset etatem. Monet etiam siqui
dem ipsa lex ut quȩ nobis aliqͥndo
ꝓfcierunt: his nequaquam esse
debeamus ingrati. Nam sicut
habemus in ueteri testamento.
pascha celebratum est in egypti
finibus cum ad huc sub rege pha¬
rao positi patres nr̃i deplorarent
misere seruitutis initiriam:
& postea liberati rursus in ter̃ra
repromissionis pascha celebrarunt.
Suꝑitis ad cõmotionem: posteriꝰ
ad recordationem. Siquis ergo
interroget hebreum. qua ratio¬
ne in egypto pascha celebratum
est: respondebit. Quia regis pha-¬
rao adhuc seruitutis uinculo ob¬
norii tenebamur. ille agnus pa-¬
trum popłm liberauit. ille agnꝰ
uocauit ad libertatem. ille agnꝰ
maris profunda solidauit: ut
egyptum transire possemus. Q¬
tiens ergo pascha celebramus. me¬
minisse debemus ueteris seruitu¬
tis & noue libertatis quid fue¬
rimus & quid acceperimus. Nõ
enim potest plene quis intelli¬
gere quid acceꝑit: nisi memiine.¬

Expanded text:
cognosceret, ut maturiorem regere cognosceret, ut maturiorem regere posset aetatem. Monet siquidem etiam ipsa lex, ut his, qui nobis aliquando profuerint, nequaquam esse debeamus ingrati. nam sicut habemus in ueteri testamento, pascha celebratum est in Aegypti finibus, cum adhuc sub rege Pharao positi patres nostri deplorarent miserae seruitutis iniuriam, et postea liberati rursus in terra repromissionis pascha celebrarunt, superius ad commonitionem, posterius ad recordationem. si quis ergo interogat Hebraeum, qua ratione in Aegypto celebratum est, respondebit: \'quia regi Pharao adhuc seruitutis uinculo obnoxii tenebamur, ille agnus patrum populum liberauit, ille agnus uocauit ad libertatem, ille agnus maris profunda solidauit, ut Aegyptum transire possemus. quotiens ergo pascha celebramus, meminisse debemus ueteris seruitutis et nouae libertatis, quid fuerimus et quid acceperimus\'. non enim potest plene quis intellegere quid acceperit, nisi memine
Abbreviated transcription (Latin):
re congressio. Sequitur uersus.
sis uiuificasti me dñe. Lex secũ¬
dum apłm pedagogus est par-¬
uulorum: donec ad ꝑfecte fidei
matitriorem quandam ueniamꝰ
etatem. In lege autẽ mandata
sunt: iustificationes. testimonia.
iusticie. precepta. Uiuificabim᷑
ergo in lege. Unde apłs ait. Lex
autẽ non est ex fide: sed qui fãc
illam. uiuit in ea. Sed quia idem
fupra ait. qm̃ in lege nemo iusti¬
ficabitur: intelligis utiq quia
iustificatio legis speties est. & ima¬
go non ueritas. Secundum ueri¬
tatem ergo & ꝑfectionem. nemo
iustificattr in lege : scdm spetiẽ
iustificatur. Ergo sanctus ꝓpħa
qui adhuc in legis iustificatione
uinebat. uidebat autẽ fulgorẽ
euangłii: quasi memor ueteris
discipline. legi tanquã pedago¬
go utili gratiam reseruabat. Con¬
sidera aliquem excedentem ex
ephebis in diuitiis & honoribus
constitutum. pedagogo suo ho-¬
norificentiam reseruantem:
cuius offitiis informatum. se eẽ

Expanded text:
re congressio. Sequitur uersus qre congressio. Sequitur uersus qs i s u i ui ficast i m e. lex secundum apostolum paedagogus est paruulorum, donec ad perfectae fidei maturiorem quandam ueniamus aetatem. in lege autem mandata sunt, iustificationes, testimonia, iustitiae, praecepta; uiuificamur ergo in lege, unde apostolus ait: lex autem non est ex fide, sed qui facit illam uiuet in ea. sed quia idem supra ait: quoniam in lege nemo iustificatur, intellegis utique quia iustificatio legis species est et imago, non ueritas. secundum ueritatem ergo et perfectionem nemo iustificatur in lege, secundum speciem iustificatur. ergo sanctus propheta, qui adhuc in legis iustificatione uiuebat, uidebat autem fulgorem euangelii, quasi memor ueteris disciplinae legi tamquam paedagogo utili gratiam reseruabat. considera aliquem excedentem ex ephebis in diuitiis et honoribus constitutum paedagogo suo honorificentiam reseruantem, cuius officiis informatum se esse
Abbreviated transcription (Latin):
in carcere posito: cum mole im¬
minentis urgeretur exatii.¬
dixisse diabolum. Dic quia a¬
dño non locutus es quȩ dixisti.
& omnium in de mentes affec-¬
tusq mutabo: ut qui indignan-¬
tur imuriam ab solutionem cõ¬
ferant. Sed ille gratius iudica-¬
uit ꝓ ueritate supplitium: quã
pro adulatione benefititm. Qd
utiq non fecisset: nisi medita¬
tione legis fuisset exercitatus.
Sit ergo nobis cotidiana lectio
ꝓ exerticio: ut quȩ legintis me¬
ditemur unitari. In hac de su¬
demuis palestra. ut cum incre¬
puerint temptamenta. non
tanquam in exercitatos. non
tionis. temptationum temptis
inueniat. Quod si athleticis
epulis pastam animam nr̃am
potuerit inuenire. si sit euan¬
gelicus succus in nobis. si apłicis
escis maturitas nr̃e mentis tho-¬
ros amnie robusta solidaue¬
rit. si frequenti meditatione
menioria tenax p̃ceptorum ce-¬
lestium parata ad tempus exem¬
pla de prompserit: nulla temp¬
tationum poterit nos turba-¬

Expanded text:
in carcere posito —, cum mole inin carcere posito —, cum mole inminentis urgeretur exdixisse diabolum: Dic quia non a Domino locutus es quae dixisti, et omnium in te mentes affectusque mutabo; ut qui indignantur injuriam, absolutionem conferant. Sed ille gratius judicavit pro veritate supplicium, quam pro adulatione beneficium. Quod utique non fecisset, nisi meditatione Legis fuisset exercitatus. 33. Sit ergo nobis quotidiana lectio pro exercitio, ut quae legimus, meditemur imitari. In hac desudemus virtutum palaestra; ut cum iucrepuerint tentamenta, non tamquam inexercitatos, non tionis, tentationum tempus inveniat. Quod si athleticis epulis pastam animam npotuerit inuenire, si sit euangelicus sucus in nobis, si apostolicis escis maturitas nostrae mentis toros, animae robusta solidauerit, si frequenti meditatione memoria tenax praeceptorum caelestium parata ad tempus exempla deprompserit, nulla temptationum poterit nos perturba
Abbreviated transcription (Latin):
melie uirum frangere nequiue¬
runt: mutata est temptatio lõ¬
ge asꝑior atie prosperortim. Plu-¬
rimos enim supplantauerunt se-¬
cunde res: quos supplitia acerba
non fregerant. Producitur car¬
cere nutu regio. interp̃tatur
sompnium. eligitur ut honore
p̃stantior esset omnibus egyptiis:
regi secũdus. esurientibus popłis.
alimenta dituderet. Obitiunt᷑
ei fratres. qui etm ad seruitu¬
tis iniuriam non fraterno amore
uendiderant: ut uel contumeliȩ
& appetite salutis dolore temp¬
tatus. exeuteret germanitatis
affectum. Sed uir iustus oblitus
est contumeliam: cumulauit gra¬
tiam. Eoi. magis fratrem uolu¬
it exhibere: quo fratres ipse ñ
fuisset exꝑtus. Demq hoc mu¬
nere oo patrem recepit: & pa¬
trem pia fraude quesunt. Qͥd
igitur aliud melius diceret sc̃s
ioseph. quam istud ad dñm: nͥ
quia lex tua meditatio mea ẽ.
tunc forsitan ꝑissem in humili¬
tate mea: fertur ꝓphetȩ cuidã
& pleriq ferunt. quod ysaie

Expanded text:
meliae uirum frangere nequiuemeliae uirum frangere nequiuerunt, mutata est temptatio, longe asperior specie prosperorum; plurimos enim subplantauemnt secundae res, quos supplicia acerba non fregerant. producitur e carcere nutu regio, interpretatur somnium, eligitur ut honore praestantior esset omnibus Aegyptiis, regi secundus esurientibus populis alimenta diuideret. obiciuntur ei fratres, qui eum ad seruitutis iniuriam non fraterno amore uendiderant, ut uel contumeliae et adpetitae salutis dolore temptatus excuteret germanitatis affectum. sed uir iustus oblitus est contumeliam, cumulauit gratiam; eo se magis fratrem uoluit exhibere quo fratres ipse non fuisset expertus. denique hoc munere et patrem recepit et fratrem pia fraude quaesiuit. quid igitur aliud melius diceret sanctus Ioseph quam istud ad dominum: nisi quia lextua meditatio mea est, tunc forsitan perissem in humilitate mea? Fertur prophetae cuidam — et plerique ferunt quod Esaiae
Abbreviated transcription (Latin):
negotiatorum uernula. et egyptis
innobilis uile mancipium. Quȩ
potuit nobilis ꝓsapię puero graui¬
or esse temptatio: quam ut tan¬
to familie decore deiecttis. seruiret
apud egyptios : Est consolabilis
seruitus. seruire uel iustis. Equi¬
tate qdm̃: leuatur inuiria seruitu¬
tis. Tanto igitur genere deiectꝰ.
satis gratum habebat: si ministe¬
rio regio suum obsequim ꝓbare¬
tur. Nec hoc quidem satis fuit
ad temptationis acerbitatem.
Redit aduersaritis ad suas arte ᷤ
notasq tures suas omni fraude
cominouit: ut ꝑ mulierem la-¬
queos innoxie necteret conscien¬
tiȩ. Concitauit in eum libidinis
stimulis uxorem dñi sui adulte¬
rinos a seruo concubitus flagitã.¬
tem: ut si aquiesceret crimen
impleret. si recusaret incideret
offensam. nexum calampniȩ ñ
euaderet. Deniq trustis in car-¬
cerem. & innocens inter noxios
estinratus: ab eo amplius cepit
urgeri. cui fidem suam cum pe¬
riculis p̃stitisset. S quia contu¬

Expanded text:
negotiatorum uernula et Aegyptii negotiatorum uernula et Aegyptii ignobilis uile mancipium. quae potuit nobilis prosapiae puero grauior esse temptatio, quam ut tanto familiae splendore deiectus seruiret apud Aegyptios? est consolabilis seraitus seruire uel iustis; aequitate domini leuatur iniuria seruitutis. tanto igitur genere deiectus satis gratum habebat, si ministro regio suum obsequium probaretur. ne hoc quidem satis fuit ad temptationis acerbitatem. redit aduersarius ad suas artes notasque uires suas omni fraude commouit, ut per mulierem laqueos innoxiae necteret conscientiae. concitauit in eum libidinis stimulis uxorem domini sui, quae adulterinos a seruulo concubitus flagitaret, ut, si adquiesceret, crimen impleret, si recusaret, incideret offensam, nexum calumniae non euaderet. denique trusus in carcerem et innocens inter noxios aestimatus ab eo amplius coepit urgeri, cui fidem suam cum periculis praestitisset. sed quia contu
Abbreviated transcription (Latin):
est: sit nomen dñi benedictum.
ꝑfusus etiam totius corporis ulceri¬
bus cum temptaretur uxoris elo¬
quiis qui meminisset adam sic
esse deiectum dum ꝓpriȩ cre-¬
dit uxori: respondit᷑. Sicat una
ex insipientibus mulieribus locu¬
ta es. Quod si illam quasi sapien¬
tem tioluisset audirer. ipse sapi¬
ens non fuisset. Temptatus etiã¬
diuersis alloquiis amicorum cũ
fidei stabilis immobilisq pacien¬
tiȩ p̃mia meruisset a dño: nonne
dicebat. nisi quia lex tua meditatio
mea est. tunc forsitan ꝑissem in
humilitate mea: Quam grate
hoc dicit hodie qui in martyrio
plurima flagella sustinuit: eculeo.
et ungulis plumbo. laminis arden¬
tibus. gladio comꝓbatus. Potuit
enim perire: nisi meditatus in le¬
ge. grauiora p̃sentibus futura sup-¬
plitia credidisset. Quanta sanctꝰ
ioseph ꝑtulit: quam acerba quã
dura. Primo fratrum odia de ge-¬
neris seruitutis erumpnas. paren¬
tibus defraudatus. ablegatus exiho:

Expanded text:
est; sit nomen domini benedictum. est; sit nomen domini benedictum. perfusus etiam corporis totius ulceribus cum temptaretur uxoris alloquiis, qui meminisset Adam sic esse deiectum, dum propriae credit uxori, respondebat: sic-ut una ex insipientibus mulieribus locuta es. quodsi illam quasi sapientem uoluisset audire, ipse sapiens non fuisset. temptatus etiadiuersis alloquiis amicorum cum fidei stabilis inmobilisque patientiae praemia meruisset a domino, nonne dicebat: nisi quia lex tua meditatio mea est, tunc forsitan perissem in humilitate mea? Quam grate hoc dicit hodie qui in martyrio plurima flagella sustinuit eculeo et ungulis, plumbo, lamminis ardentibus, gladio conprobatus! potuit enim perire, nisi meditatus in lege grauiora praesentibus futura supplicia credidisset. Quanta sanctus Ioseph pertulit, quam acerba, quam dura! primum fratrum odia, degeneris seruitutis aerumnas, parentibus defraudatus, ablegatus exilio,
Abbreviated transcription (Latin):
fesso meditationis usu. Erer¬
ceamur ante certamen: ut
simus certamini semꝑ parati.
Et cum frequentior. aduersa¬
rii ictus ingruerit: nunc mo¬
pia. nunc rapina. nunc orbita¬
te. nunc corporis egritudine. ñc̃
merore animi. nunc terrore
mortis. & accerbitate penarã
dicat unusquisq nr̃m. qui po¬
tuerit sustinere ac ꝑpeti. Nisi
quia lex tua meditatio mea est:
tunc forsitan ꝑissem in humili-¬
tate mea. Quanta simul cor-¬
ceruata st̃. ut ĩ illa afflictiõe iob sẽs
ꝑiret. S qͥa patͥarcharũ moribꝰ in¬
formatꝰ. orarłoꝵq celestiũ. & natu
ralis legis erat institutiõe formatꝰ.
id̃o ĩtẽptatiõibꝰ tantiᷤᷤ ꝑire ñ potuit.
Demq cã amisiss tam amplas
subito facultates carissimos filios:
quasi is cui esset meditatio coti¬
diana in lege dituna ait. Nudus
exiui de uentre matris meȩ̃ :¬
nudus ibo eo. Dñs dedit dñs ab-¬¬
stulit. sicut dño placuit ita factũ

Expanded text:
fesso meditationis usu, exerfesso meditationis usu, exerceamur ante certamen, ut simus certamini semper parati, et cum frequentior aduersarii ictus ingruerit nunc inopia nunc rapina nunc orbitate nunc corporis aegritudine nunc maerore animi nunc terrore mortis et acerbitate poenarum, dicat unusquisque nostrum qui potuerit sustinere ac perpeti: . nisi quia lex tua meditatio mea est, tunc forsitan perissem in humilitate mea. Quanta simul coaceruata sunt, ut illa adflictione Iob sanctus periret! sed quia patriarcharum moribus inforralis legis erat institutione formatus, ideo in tentationibus tantis perire non potuit. Denique cum amisisset tam amplas subito facultates, charissimos filios, quasi is cui meditatio quotidiana esset in lege divina, ait: Nudus exivi de utero matris meae, nudus ibo eo. Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut domino placuit, ita factum