comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. Tu dicis: quia quod condonatum est
iterum imputari non debet. Ergo similiter
quod imputatum est condonari non debet:
si quod condonatum est. iterum imputari
non debet. Si penitentia quia placet facit
ut imputata condonentur: malitia & con¬
temptus quia displicet. non similiter facit
ut condonata impntentur: Si humilitas
penitentiȩ dignum te facit. ut pro his eaã
quȩ imputabantur. non puniaris: con¬
temptus & transgressio culpȩ dignum ñ
facit. ut pro his etiam quȩ condonabantur
penam exigaris : Nonne attendis quia quan¬
to sepius gratia datur: tanto nequior in¬
gratitudo iudicatur:: Ecce duo sunt.
U nis is eprus offendit. & sepius oranti &
deprecanti ueniam mndulgetur: alter in¬
nocenter uiuens. & semꝑ uoluntati & im¬
perio presidentis dñi humiliter obediens.
non habet pro quo deprecet᷑. Contingit
attem post ea quod contingere potest: ut
uterq in simili culpa offendat. Dic gͦ

Expanded text:
tatem. Tu dicis quia quod condonatum est tatem. Tu dicis quia quod condonatum est iterum imputari non debet. Ergo similiter quod imputatum est condonari non debet si quod condonatum est iterum imputari non debet. Si poenitentia quia placet, facit ut imputata condonetur malitia, et contemptus quia displicet non similiter facit ut condonata imputantur? Si humilitas poenitentiae dignum te facit, ut pro iis etiam quae imputabantur non puniaris, contemptus et transgressio culpae te dignum non facit ut pro iis etiam quae condonabantur culpandus exigaris? Nonne attendis quod quando saepius gratia datur, tanto nequior ingratitudo judicatur? Ecce duo sunt, unus saepius offendit, et saepius oranti et deprecanti, venia indulgetur; alter innocenter vivens et semper voluntati et imperio praesidentis Domini humiliter obediens, non habet pro quo deprecetur; contingit autem postea quod contingere potest, ut uterque in simili culpa offendat. Dic ergo
Abbreviated transcription (Latin):
tur. & per iusticiam it̾um mortua ui¬
uificant᷑.: quare similiter opera mala
quȩ per uirtutem excusantur. per cul¬
pam iterum non imputantur: Sisi ut
penitentia tantum ualeat. ut quȩ im¬
ptitabantur condonentur: ꝙ non nis
ut culpa tantum ualeat. ut quȩ condona¬
bantur imputentur: Penitentia sequens
potuit precedentem culpam excusare:
ut non noceat aliquando s iͣmputatam:
& sequens culpa non potest precedentem
penitentiam euacuare. ut non prosit a¬
liquando fuisse laudatam: Si sententia
tuo iudicio constare poterit: magis cõ¬
modum queres quam iustum. Maledic¬
tus homo qui partem fuam deteriorem
facit. Ideo partem tuam bonam facis: &
iudicas bene pro parte tua. F ortassis be¬
ne tibi ẽẽc: si sententia ueritatis titum
iudicium sequeretur. Nunquam te iu¬
diet dampnareris. S timeo ne forte
dum tu aliud uis quam ueritas: aliud ueri¬
tas faciat quam tu uelis. Magis enim ueri¬
tatem implere oportet: quam tuam uolun¬

Expanded text:
tur, et per justitiam iterum mortua vitur, et per justitiam iterum mortua vivificantur, quare similiter opera mala quae per virtutem excusantur, per culpam iterum non imputantur? Vis ut poenitentia tantum valeat ut quae imputabantur condonentur; et non vis ut culpa tantum valeat ut quae condonabantur imputentur? Poenitentia sequens potuit praecedentem culpam excusare, ut non noceat aliquando imputatam, et sequens culpa non potest praecedentem poenitentiam evacuare ut non prosit aliquando fuisse laudatam? Si sententia judicio tuo constare poterit, magis commodum quaeres quam justum. Maledictus homo qui partem suam deteriorem facit. Ideo partem tuam bonam facis. Et judicas bene pro parte tua. Fortassis bene tibi esset si sententia veritatis tuum judicium sequeretur. Nunquam te judice damnareris. Sed timeo ne forte dum tu aliud vis quam veritas, aliud veritas faciat quam velis. Magis enim veritatem impleri oportet quam tuam volun
Abbreviated transcription (Latin):
tuus ẽ autẽ homo iste pꝰ ea sine peniten¬
tia: & dampnatus ꝓ peccatis suis. Queri¬
tur gͦ de hoc homine. si debeat prniri
ꝓ illo homicidio: ꝓ quo penitentiã egit
& indulgentiã accepit. Et si hoc dicit᷑:
qua iusticia hoc fiat ñ indet᷑. Si punit᷑
pro eo quod peccauit. & ñ emendauit:
iusticia est manifesta. si autẽ it̾um reguirit᷑ qͦd
fuerat condonatũ. aut iniusticia uera. aut iu¬
sticia occulta. In s gͦ demonstiari oportet: quia
iusticia homo ꝓ eo qͦd iã ilimuissũ fuerat it̾um
puniat᷑. Sic fortassis ꝓhac parte obiciendũ ti¬
bi uideat᷑. dic gͦ ñc. Iustũ tibi uidet᷑ ut ꝓpt̾
subsequentẽ penitentiã precedens rulꝑa quȩ
imputabatur condonetur. & non similit̃ prop¬
ter subsequentem culpam illa quȩ
dimissa fuerat p̾cedens culpa. iterum
imputetur:: Si subiuncta uirtus pla¬
gam peccati hiantem claudit: subum¬
cta culpa clausam non aperit: Si ope¬
ra bona uiuentia per eulpam moriun¬

Expanded text:
ea sine poenitentia, et damnatus est pro peccatis suis. Quaeritur ergo de hoc homine utrum debeat puniri pro illo homicidio pro quo poenitentiam egit, et indulgentiam accepit. Et si hoc dicitur, qua justitia hoc fiat non videtur. Nam si punitur pro eo quod peccavit et non emendavit, justitia est manifesta. Si autem iterum requiritur quod fuerat condonatum, aut injustitia vera est, aut justitia occulta. In hoc ergo demonstrari oportet qua justitia homo um tibi videatur. Dic ergo nunc. Justum tibi videtur ut propter subsequentem poenitentiam praecedens culpa quae imputabatur condonetur, et non similiter propter subsequentem culpam illa quae dimissa fuerat praecedens culpa iterum imputetur? Si subjuncta virtus plagam peccati hiantis claudit, subjuncta culpa non aperit clausam? Si opera bona viventia per culpam moriun
Abbreviated transcription (Latin):
s tam̃ ñ sic uerecundari ut taceat. Hoc be¬
ne nouit peccatrix illa. quȩ ꝙ nenit ut pec¬
cata sua se abscondere nolle ostenderet: & tñ
ñ ante s retro sterit. ut uerecundiã turpitu¬
ainis suȩ se attendere demonstraret. ꝓpter
hoc recte ddicit᷑. Prius flendũ. pꝰea penttendũ.

Expanded text:
et tamen non sic verecundari ut taceat. Hoc beet tamen non sic verecundari ut taceat. Hoc bene novit peccatrix illa mulier quae et venit, ut peccata sua se abscondere nolle ostenderet : et tamen non ante, sed retro stetit, ut verecundiam turpitudinis suae se attendere demonstraret. Propter hoc recte dicitur: Prius flendum, postea confitendum.
Abbreviated transcription (Latin):
melius ẽ. ut illud potius d emonstrari intel
ligas: quia su llic tantũ lacrimȩ ualuerunt:
ubi confessionẽ oris ñ habuerunt. quantoma¬
gis si uere fuerint nunc ualent. ubi cũ cordis
contritione etiã oris confessionẽ habent: Hoc
enĩ tibi demonstrat᷑: cũ subdit᷑. Prius flenañ
postea confitendũ. hoc siquidẽ ad ueritatem
confessionis spectat ut pͥus cõpungaris: pꝰ ei
confitearis. Nam sunt quidã sic̃ impudentes
ad faciendũ. sic inuerecundi ad dicendũ: qui
qm̃ turpitudinẽ in faciendo ñ uident: ue¬
recundiã in dicendo ñ habent. Qunibꝰ utiq¬
facta ẽ tibi: nesciuisti erubescere. Isti ñ lͥime᷑
sine aliquo comprinctionis motu. sine aliquo
timoris. uł amoris dĩ attactu. ꝓsola consuetu¬
dine explenda ad dicenda peccata sua se in¬
gerunt: estimantes se ꝓpt̾ solã uerborũ pro¬
lationẽ a debito peccatorũ suoꝵ absolui oau¬
aari oportet: ut humilit̾ quod fecit agnoscat.

Expanded text:
melius est umelius est uligas, quod si illic tantum lacrymae valuerunt ubi confessionem oris non habuerunt, quanto magis si verae fuerint, nunc valent ubi cum cordis contritione etiam oris confessionem habent? Hoc enim tibi demonstratur cum subditur: Prius flendum postea confitendum. Hoc siquidem ad veritatem confessionis spectat, ut prius compungaris, postea confitearis. Nam sunt quidam sicut impudentes ad faciendum, sic inverecundi ad dicendum. Qui quoniam turpitudinem suam in faciendo non vident, verecundiam in dicendo non habent. Quibus utiqufacta est tibi, nescivisti erubescere . Isti nonnunquam sine aliquo compunctionis motu, sine aliquo timoris vel amoris Dei attractu, pro sola consuetudine explenda ad dicenda peccata sua se ingerunt, existimantes se propter solam verborum prolationem a debito peccatorum suorum absolvi, quportet, ut humiliter quae fecit agnoscat,
Abbreviated transcription (Latin):
deo qui ñ impꝑat: quasi diceret. etiã si
erubescas coram homine. ne erubescas
corã deo: qm̃ d̃s mitior homine ẽ. ꝙ mansuea¬
or. & compatiens miseris. ut ñ imꝓperet.
Sc̃m hunc itaq modũ ñ tibi dicit᷑ ut pec¬
cata tua homim ñ dicas: s ut in his etiã quę
corã homine erubescenda sunt. de dei pieta¬
te confidas. O pponis adhuc lacrimas illas pe¬
tri quas legis. ꝯfessionẽ ñ legis: lacͥmȩ lauant de¬
peccatũ lictũ qͦd ore pudor ẽ confiteri. Has gͥ la¬
crimas opponis. ñ quia opamas cõpunctionẽ .s
quia fugis. ⁊ fessionẽ. dicis ergo quia lacrimas
petri legis. satisfactionem non legis: audisti qͥa
fleuerit. sed quid dixerit non audisti. Ideo la¬
crimȩ lauant delictum quod ore pu-¬
dor ẽ confiteri. Qunid gͦ: hoc tibi dici putas.
ut quia petrus lacrimatꝰ legit᷑. confessus ñ
legit᷑: tu si lacxis ñ confitearis: Nonne multo

Expanded text:
Deo qui non improperat. Quasi diceret: Etiam si Deo qui non improperat. Quasi diceret: Etiam si erubescas coram homine, ne erubescas coram Deo, quoniam Dominus mitior homine est et mansuetior, et est patiens miseris, ut non improperet. Secundum hunc itaque modum non tibi dicitur ut peccata tua homini non dicas, sed ut in his etiam quae coram homine erubescenda sunt, de Dei pietate confidas . Opponis adhuc lacrymas illas Petri quas legis , confessionem non legis lacrymae lavant delictum quod ore pudor est confiteri. Has ergo lacrymas opponis, non quia amas compunctionem, sed quia fugis confessionem. Dicis ergo quia lacrymas Petri legis, satisfactionem non legis. Audisti quia fleverit, sed quid dixerit non audisti. Ideo lacrymae lavant delictum, quod ore pudor est confiteri. Qui ergo: Hoc tibi dici putas ut quia Petrus lacrymatus legitur, confessus non legitur; tu si lacrymaris, non confitearis. Nonne multo
Abbreviated transcription (Latin):
formidare ñ oporteat. & si talia fuerint pec¬
cata tua ut ea te homini manifestare. sine
erubescentia ñ posse contingat. In eo enim
quod erubescis cũ homim dicis. erubesce¬
re te ñ oportet cũ deo dicis: quia ñ impꝑat
dicenti. s condonat confitenti. Dic gͦ homi¬
ni ut salubrit̾ ad tempꝰ confundaris corã
eo: ut ista confusio głam tibi pꝰ modũ ad¬
ducat. R fidutiã prestet. ne imꝓꝑiũ ti¬
meas cũ manifestari ceꝑis corã deo. Tam̃
ne forte tibi diceret cogitatio tua. si tam
graue ẽ homini reuelare peccata sua. &¬
si ita erubescimꝰ coram homine: quid faci
emus ante dm̃ cuiꝰ maiestatẽ declinare
ñ possumꝰ neq iudiciũ effugere: Ne gͥ
sic de deo cogitando temet ipsũ despera¬
res: ostendit᷑ tibi mansuetudo dei erga
penitentes & confitentes. quod peccata
om̃ia penitentibꝰ condonat. & confitentibꝰ
ñ imꝓꝑat. Si gͦ accipe quod dictũ ẽ dic

Expanded text:
formidare non oporteat, etiam si talia fuerint pecformidare non oporteat, etiam si talia fuerint peccata tua, ut ea te homini manifestare sine erubescentia non posse contingat. In eo enim de quo erubescis cum homini dicis, erubescere te non oportet cum Deo dicis quia non improperat dicenti, sed condonat confitenti. Dic ergo homini ut salubriter ad tempus confundaris coram eo, ut ista confusio gloriam tibi postmodum adducat, et fiduciam praestet, ne improperium timeas, cum manifestari coeperis coram Deone forte tibi diceret cogitatio tua, si tam grave est homini revelare peccata; et si ita erubescimus coram homine, quid emus ante Dominum, cujus majestatem declinare non possumus, neque judicium effugere. Ne igitur sic de Deo cogitando temetipsum desperes, ostenditur tibi mansuetudo Dei erga poenitentes et confitentes, quod peccata omnia et poenitentibus condonat, et confitentibus non improperat. Sic ergo accipe quod dictum est. Dic
Abbreviated transcription (Latin):
est confiteri. Non maliciã excusamus:
& ꝑuertere conant᷑ scͥpturas. quia ꝑuersi
sunt ipsi. O. aud enĩ: Si scͥptura dixit la¬
crimȩ lauant delictũ quod ore pudor est
confiteri: nunquid ideo tibi dpxit sieru¬
bescis confiteri pectatũ tuũ. quod tibi
sufficiat si tantũ lacrimaueris etiã siñ
confitearis: Nonne multomelius ẽ ut
scͥpturã hoc potiꝰ uoluisse intelligas: qͦd¬
lacrimȩ ex intima cordis contricione ꝓ¬
late: Illa etiã peccata lauare possunt: quȩ si¬
ne pudore & ueretundia ore ꝓferri ñ pos¬
sunt: d uid gͦ: Si pudenda peccata lacri¬
mȩ lauant: ibi tacendũ ẽ ubi diuinũ auxi¬
liũ magis necessariũ est: Immo multoma¬
gis ibi confitendũ ẽ: ut humilitas confessio¬
inis lacrimas aduriet contritionis. Similit᷑
cũ dicit᷑ tibi. si homini erubescis dicere pec
catum tuũ. ut dicas deo qui ñ imꝓperat. ñ
tibi dicit᷑. si erubescis dicere homini n er

Expanded text:
est confiteri. Non malitiam excusamus, est confiteri. Non malitiam excusamus, et pervertere conantur Scripturas quia perversi sunt ipsi. Quid enim? Si Scriptura dicit: Lacrymae lavant delictum, quod ore pudor est confiteri, nunquid ideo dixibescis confiteri peccatum tuum, quod tibi sufficiat, si tantum lacrymaris, etiam si non confitearis? Nonne multo melius est ut Scripturam hoc potiulacrymae ex intima cordis contritione prolatae illa etiam peccata lavare possunt quae sine pudore et verecundia proferri non possunt? Quid ergo? Si pudenda peccata lacrymae lavant, ibi tacendum est, ubi divinum auxilium magis necessarium est? Imo multo magis ibi confitendum est, ut humilitas confessionis adjuvet lacrymas contritionis. Similiter cum tibi dicitur: Si homini erubescatum tuum, ut dicas Deo qui non improperat, non tibi dicitur: Si erubescis dicere homini, ut h
Abbreviated transcription (Latin):
sac̾doti aꝑimus: & scd̾m eiꝰ consiliũ mune¬
re satisfactionis oblato indulgentiã pec¬
cati obtinemꝰ. S dicit. Si saluari ñ potest:
homo nisi confiteat᷑ peccata sua: Duid est
quod scͥptũ iuentt᷑: lacrimȩ lauant de¬
lictũ quod ore pudor ẽ confiteri.ł nueni¬
unt᷑ enĩ quȩdã eius modi dicta & rapi¬
unt ea homines gaudentes: ñ quia ueri¬
tatẽ querant in eis. s quia malitiam sriam
defendere uolunt exeis. Dicunt enĩ: quid
nos constringitis. quid nos artatis : Pu¬
denda sunt facta nr̃a: ñ nos ꝑmittit ue¬
recundia eloqui. erubescimꝰ confiteri qͦd
fecimus. Quod possumꝰ tam̃ facimus. cor
contritũ & humiliatũ offerimꝰ: dolemꝰ
ꝓ eo quod male egimꝰ. lacrimas fundimꝰ.
carnis maceratione reatũ punimus. Quid
uerba queritis: ubi oꝑabona sunt: Habe¬
mus scripturã consolantẽ nos. & dicentẽ.
lacrimȩ lauant qdelictũ: quod ore pudor

Expanded text:
sacerdoti aperimus; et secundum ejus consilium munesacerdoti aperimus; et secundum ejus consilium munere satisfactionis oblato, indulgentiam peccati obtinemus. Sed dicis: Si salvari non potest homo nisi confiteatur peccata sua; quid est quod scriptum invenitur: Lacrymae lavant delictum, quod ore pudor est confiteri. Inveniuntur enim quaedam ejusmodi dicta et rapiunt ea homines gaudentes; non quia veritatem quaerunt in eis, sed quia malitiam suam defendere volunt ex eis. Dicunt enim: Quid nos confringitis, quid nos arctatis? Pudenda sunt facta nostra; non nos permittit verecundia eloqui, erubescimus, confiteri quod fecimus, quod possumus tamen facimus, cor contritum et humiliatum offerimus, dolemus pro eo quod male egimus, lacrymas fundimus, carnis maceratione reatum punimus. Quid verba quaeritis, ubi bona opera sunt? Habemus Scripturam consolantem nos, et dicentem: Lacrymae lavant delictum quod ore pudor
Abbreviated transcription (Latin):
sis conaris ad aliud dictũ apłi intorquere:
ut intelligat᷑ confitentibꝰ quid̾ẽ ꝓmisisse sal¬
uationem. tam̃ ñ confitentibꝰ ñ negasse iusti¬
ficationẽ. audi gͦ. aug̃ dicit. Non pot̾ quis Nota¬
nistificari a peccato: nisi confessus fuerit ante
peccatũ. Item beda in eadẽ epła iacobi de qua
nequeunt dimitti peccata. S in hoc illa dis¬
cretio ẽẽ debet. ut cotidiana leuiaq peccata.
alterutrũ coequalibꝰ confiteam: ut orationi¬
bꝰ inuicẽ saluenur. Porro grauioris leprȩ
imunditiã sac̾doti pandamꝰ: & ad euis ar¬
bitriũ iustificari curemꝰ. Uidete quomodo
concordant testimonia ueritaris. Est quedã
cõmunis. inȩccł̃ia penitentia quã cotidie
ad inuicẽ facimus: in qua oratione fusa ꝓ
inuicẽ ꝓ cotudianis ⁊ leuioribꝰ peccatis indul¬
gentiam ⁊ remisionẽ consequimꝰ. Grauio¬
ris autẽ culpȩ reatũ singłari confessione

Expanded text:
sis conaris ad aliud dictum Apostoli intorquere, sis conaris ad aliud dictum Apostoli intorquere, ut intelligatur confitentibus quidem promisisse salvationem, tamen non confitentibus non negasse justificationem. Audi ergo. Augustinus dicit: Non potest quis justificari a peccato, nisi confessus fuerit ante peccatum. Item Beda in eamdem epistolam Jacobi de qua nequeunt dimitti peccata. Sed in hoc illa discretio esse debet, ut quotidiana leviaque peccata alterutrum coaequalibus confiteamur, ut orationibus invicem salvemur. Porro gravioris leprae immunditiam sacerdoti pandamus, et ad ejus arbitrium justificari curemus. Videte quomodo concordant testimonia veritatis. Est quaedam communis in Ecclesia poenitentia, quam quotidie adinvicem facimus; in qua oratione fusa pro invicem, pro quotidianis et levioribus peccatis indulgentiam et remissionem consequimur. Gravioris autem culpae reatum singulari confessione
Abbreviated transcription (Latin):
finit hanc uitã. Q. mͥ sic ẽ ordinatus. ꝙ id̾e
xp̃o datus ut ñ ꝑeat: s habeat uitã eter¬
nam. de quibꝰ ait ioħes. Scimus quia
om̃is qui natus est ex deo ñ peccat. dausa
ad societatẽ filioꝵ ꝑtinebat : ñ peccauit
usq ad mortẽ. s ueniã penitendo meris
autem ꝓ indulgentiȩ dispensatione concedit᷑
ut peccata ur̃a ad inuicẽ uobis confiteamini
int̾ uos. Illic quidẽ qui solus confessionem
acciꝑet. confessionẽ ñ faceret: quia peccata
mittunt: necesse habent ut & ipsi peccata
sua confiteant᷑. ut penitentibꝰ & confitenti¬
hꝰ peccata sua dimittant᷑. ꝓpt̾ea gͦ confite¬
confitemim. ut saluemini: Hoc ẽ: ñ salua¬
mini nisi confiteamini. hoc fortassis tu au¬
ãtre noluisti: qui latebras queris & abscondis̃
scelera tua ut ñ nistificeris. Non tibi placet
quod ilicit᷑: quia hii qui confiteri nolunt
peccata sua saluari ñ possunt. ꝓptea fortas¬

Expanded text:
finit hanc vitam, quoniam sic est ordinatus et ideo finit hanc vitam, quoniam sic est ordinatus et ideo Christo datus, ut non pereat, sed habeat vitam aeternam. De quibus ait Joannes: Scimus quoniam omnis qui natus est ex Deo non peccat. David ad societatem filiorum Dei pertinebat, non peccavit usque ad autem, pro indulgentiae dispensatione, conceditur ut peccata ad invicem vobis confiteamini inter vos. Ille quidem qui solus confessionem acciperet confessionem non faceret, quia peccata mittunt, necesse habent ut et ipsi peccata sua confiteantur, ut poenitentibus et confitentibus peccata sua dimittantur. Propterea ergo confiteconfitemini ut salvemini? Hoc est non salvamini, nisi confiteamini. Hoc fortassis tu audire noluisti, quia latebras quaeris et abscondis scelera tua ut non justificeris. Non tibi placet quod dicitur, quod ii qui confiteri nolunt peccata sua salvari non possunt; propterea fortas
Abbreviated transcription (Latin):
nesciuit: Nemppe nichil horũ nisi por¬
uersissime atq insanissime dicit᷑. de hi¬
erant ex nobis. Quod si fuissent ex nobis
ꝑmansissent utiq nobiscũ. Et qͥd aliud
dicit. nisi ñ erant filii. etiã qñ erant in
ꝓfessione & nomine filioꝵ: N̾on quia
iusticiã simulauerunt. s quia in ea non
ꝑ manserunt. Cleq enĩ ait. nam si fuissem
ex nobis. uerã non fictã iusticiã tenuissent
utiq nobiscũ. s si fuissent inquit ex nob̃.
mansissent utiq nobiscũ. In bono itaq
erant. s quia in eo ñ ꝑmanserunt .i. usq in finẽ ñ
ꝑseuerauerunt. non erant inquit ex nobis. is quan¬
do erant nobiscum. hoc est non erant ex nume¬
ro filiorum. seil quando erantnnuu
in fide filioꝵ. O. m̃ qui uere filii sunt
presciti & p̾destinati & scđ̾m ꝓpositũ uo¬
catisunt ut sint electi. N onem̃ periit
filiꝰ ꝓmissionis s ꝑditionis. Ac ꝑ hoc nullꝰ
p̾destinatorũ ex bono in malũ mutatus

Expanded text:
nescivit? Nempe nihil horum nisi pernescivit? Nempe nihil horum nisi perversissime atque insanissime dicitur. De huerant ex nobis. Quod si fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum . Et quid aliud dicit, nisi non erant filii etiam quando erant in professione et nomine filiorum? Non quia justitiam simulaverunt, sed quia in ea non permanserunt. Neque enim ait: Nam si fuissent ex nobis, veram non fictam justitiam tenuissent utique nobiscum. Sed si fuissent, inquit, ex nobis, permansissent utique nobiscum. In bono utique erat; sed quia in eo non permanserunt, id est usque in finem non perseveraverunt: non erant, inquit, ex nobis, etiam quando erant nobiscum. Hoc est non erant ex numero filiorum, etiam quando erant in fide filiorum; quoniam qui vere filii sunt praesciti et praedestinati et secundum propositum vocati sunt, ut sint electi. Non enim periit filius promissionis, sed perditionis. Ac per hoc nullus praedestinatorum ex bono in malum mutatus
Abbreviated transcription (Latin):
di sunt. Non enĩ sunt amassa illa ꝑdi¬
tionis p̾scientia dei. & p̃destinatione
discreti: & id eo nec scd̾m ꝓpositũ uoca¬
ti. ac ꝑ hoc nec electi. S i eis uocati
de quibꝰ dictũ ẽ. multi uocati: ñ meis
de quibꝰ dictũ ẽ pauci uͦ electi. Et tam̃
quis eos neget electos: cũ credunt & bap¬
cunt᷑ electi a nescientibꝰ quid futurisint:
ñ ab illo qui eos nouit ñ habere ꝑse¬
ueremtiã quȩ adbeatã uitã ꝑducit e¬
lectos. Scitq illos ita stare ut p̾scierit
eẽ casuros hic si a me querat᷑ cur eis ds
ꝑseuerantiam ñ dederit. qui eam qua xpͥ¬
ane uiuerent dilectionẽ dedit: me ign¬
rare respondeo. Respondeant & ipsi si pis¬
sunt. cur illos ds̃ cũ fidelit̾ ꝙ pie uinc¬
rent: ñ tunc de uitȩ huiꝰ ꝑiculis rapum
ne malitia mutaret intellectũ eoꝵ & ne
fictio deciꝑet animas eorũ. Utrũ hoc inp¬
testate non habuit: an eoꝵ mala futura

Expanded text:
di sunt. Non enim sunt a massa illa perdidi sunt. Non enim sunt a massa illa perditionis praescientia Dei et praedestinatione discreti; et ideo nec secundum propositum vocati, ac de quibus dictum est: Multi vocati; non in eis de quibus dictum est: Pauci vero electi . Et tamen quis eos neget electos cum credunt et bapcuntur electi a nescientibus quid futuri sint; non ab illo qui eos novit non habere perseverantiam quae ad beatam vitam perducit electos. Scitque illas ita stare ut praescierit esse casuros. Hic si a me quaeratur cur eis Deus perseverantiam non dederit; qui eam qua christiane viverent dilectionem dedit; me ignorare respondeo. Respondeant et ipsi si possunt, cur illos Deus cum fideliter et pie viverent non tunc de vitae hujus periculis rapuit, ne malitia mutaret intellectum eorum, et ne fictio deciperet animas eorum? Utrum hoc in potestate non habuit, an eorum mala futura
Abbreviated transcription (Latin):
etiã hoc ipsũ eis faciat ꝓficere in bonũ:
quia humiliores redeunt atq doctiores.
Horũ si quisquã perit fallit᷑ ds̃: & initio
humano uincit᷑. S nemo eorũ perit:
quia nulla re uincit᷑ ds̃ aut fallitur.
Isti significati sunt ad thimotheum.
bi cum dictũ fuisset ymeneũ it phile¬
tũ fidẽ quorũdã subuertere. mox ad¬
ditũ est. Firmũ autẽ fundam̃tũ dei
stat: habens signaculũ hoc. Sciuit
dñs qui sunt eius. Horũ fides quȩ ꝑ
ililectionẽ oꝑat᷑. ꝓfecto aut om̃ino ñ
deficit. aut si qui sunt quorũ deficit
reparat᷑: ante quã uita ista finiat᷑. &
deleta quȩ intercurrerat iniquitate
usq in finc̃ ꝑseuerantia depitat᷑. Qau
uͦ ꝑseueraturi ñ sunt. acsi a fide xp̃ia¬
norũ & com̾satione lapsuri sunt. ut
tales eos uttȩ huiꝰ finis inueniat: ꝓcul
dubio nec illo temꝑe quo bene pieq
uixerunt: in istoꝵ numero cõputan¬

Expanded text:
hoc ipsum eis faciat proficere in bonum; hoc ipsum eis faciat proficere in bonum; quia humiliores redeunt atque doctiores. Horum si quisquam perit, fallitur Deus; et vitio humano vincitur. Sed nemo eorum perit, quia nulla re Deus vincitur aut fallitur. Isti signati sunt ad Timotheum ubi cum dictum fuisset Hymeneum et Philetum fidem quorumdam subvertere, mox additum est: Firmum autem fundamentum Dei stat, habens signaculum hoc, Scivit Dominus qui sunt ejus . Horum fides, quae per dilectionem operatur, profecto aut omnino non deficit, aut si qui sunt quorum deficit, reparatur antequam vita ista finiatur, et deleta quae intercurrerat iniquitate, usque in finem perseverantia deputatur. Qui vero perseveraturi non sunt, ac sic a fide christiana et conversatione lapsuri sunt, ut tales eos vitae hujus finis inveniat; procul dubio nec illo tempore, quo bene pieque vivunt, in istorum numero computan
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ questio quali responsione digna
sit utinã uidere possent. Quare enĩ
perire ñ debuissent: simpeccatis su¬
is mortui fuissent: S perire inqui¬
unt ñ potrierunt: qm̃ ad uitã prede¬
stinati fuerunt. O. uare gͦ similit̾ non
peccare ñ potuerunt: qm̃ peccaturi p̃¬
sciti fucrunt: Si enĩ p̾destinatio im¬
pediri ñ pot̾: nec p̾scientia falli potest.
Si autẽ p̾scientia percandi ñ infert
necessitatẽ: nec p̾destinatio dampnatio¬
nis tollit possibilitatẽ. Uis ad huc audire
quid dicat. Augꝰ: quia michi ñ credis :
a udi qui sunt qui diligunt. & qͥ sunt
qui ꝑseueraturi sunt: es quȩ sit uni¬
tas dilectionis. & quȩ sit unitas p̾desti¬
nationis. Scimus qm̃ diligentibꝰ dm̃
om̃ia cooꝑant᷑ inbonũ. hii qui sccđ̾m
ꝓpositũ uocati sunt. Propositũ autẽ
non suũ s q̾ei. Quietiã p̃destinati atq
p̾sciti sunt. usq ad eo prorsus om̃ia ut
etiam si qui eorũ deuant & exorbitant.

Expanded text:
Quae quaestio quali responsione digna Quae quaestio quali responsione digna sit utinam videre possent! Quare enim perire non debuissent si in peccatis suis mortui fuissent? Sed perire, inquiunt, non potuerunt quoniam ad vitam praedestinati fuerunt. Quare ego similiter non peccare non potuerunt, quoniam peccaturi praesciti fuerunt? Si enim praedestinatio impediri non potest, nec praescientia falli non potest. Si autem praescientia peccandi non infert necessitatem, nec praedestinatio damnationis tollit possibilitatem. Vis adhuc audire quid dicat Augustinus; quia mihi non credis, audi qui sunt qui diligunt, et qui sunt qui perseveraturi sunt; et quae sit unitas dilectionis, et quae sit unitas praedestinationis. Scimus quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum iis qui secundum propositum vocati sunt sancti ; propositum autem non suum sed Dei. Qui etiam praedestinati atque praesciti sunt. Usque adeo prorsus omnia, ut etiam si qui eorum deviant et etiam exorbitant,
Abbreviated transcription (Latin):
ex natura inẽẽ possunt: s sine ipso nusti¬
ciȩ meritũ habere ñ possunt. Unũ enĩ
hocẽ ꝓpositũ scilicet uoluntatis siue con-¬
sensus animi ex uoluntate surgens: cui
soli iudiciũ ẽ cũ deo. & hoc sołu si bonũ
ẽ non ẽ ad malũ quicqͥd in homine est.
siue bonĩ sit siue malũ. & item si ma¬
lum ẽ nonẽ ad̃ bonũ quicqͥd reliquũ
est siue bonũ siue malũ. Ad hunc gͦ ocri¬
lum. ex quo solo totũ corpꝰ lucet respi¬
cere debuerunt: qui in affectionibꝰ nes¬
cio qualibꝰ quas & incredulis & iiqͥs
aliquotiens siue ex natura sine ex usu.
inẽẽ uidemus meritũ hominis consti¬
tiuunt. Poterant hic satis suꝑstitiosȩ
questiones finẽ acciꝑe: si tam̃ finẽ acci¬
pere poterant. Nunc autẽ querunt s
semꝑ querunt: & nunquã inuenunt.
Interrogant utrũ dauid & petrus
dampnari debuissent: si ante pentten¬
tiam in peccatis suis mortui fuissent.

Expanded text:
ex natura inesse possunt; sed sine ipso meriex natura inesse possunt; sed sine ipso meritum justitiae habere non possunt. Unum enim hoc est propositum scilicet voluntatis sive consensus animi ex voluntate surgens cui soli judicium est cum Deo, et hoc solum si bonum est non est ad malum quidquid in homine est sive bonum sit sive malum; item si malum est, non est ad bonum quidquid reliquum est, sive bonum sive malum. Ad hunc ergo oculum ex quo solo totum corpus lucet respicere debuerunt, qui in affectionibus nescio qualibus quas et incredulis et iniquis aliquoties sive ex natura sive ex usu inesse videmus, meritum hominis constituunt. Poterant his satis superstitiosae questiones finem accipere, si tamen finem accipere poterant. Nunc autem quaerunt et semper quaerunt, et nunquam inveniunt. Interrogant utrum David et Petrus damnari debuissent, si ante poenitentiam in peccatis suis mortui fuissent.
Abbreviated transcription (Latin):
tenus dei habuerunt: quãuis tñ in eo ipso
quod magnã in temptatione uiolentiã pas¬
si sunt. aliquã in peccato suo excusationẽ
habere possunt. De affectu uͦ pietatis quẽ
hiuimodi peccantes ñ nunquã habere ui¬
dent᷑. qñ simul & peccare consentiunt.
ꝙ tñ quodã mͦ inpeccato qͦd ñ deserunt
dolore quodã affici ñ desistunt: cauen
dũ ẽ om̃ino ne caritatis siue dilectionis
dei nomine dignus existimet᷑. Si enim
in his qui ab miquitate ad iusticiã con¬
uertunt᷑: affectus quidã & delectatio¬
nes preteritorũ malorũ remanent qui
tam̃ in bono ꝓposito constitti. ad iniqͥ¬
tatẽ ñ imputant᷑ : quare ñ similit̾ in
his qui ad iniquitatẽ declinauerunt.
ex usu p̃teritȩ uirtutis. etiã in malo ꝓpo¬
sito affectiones quȩdã amissi. siue corrup¬
tibom aliqñ suꝑẽe ddicant᷑: quȩ quidẽ
sine ꝓposito bonȩ uoluntatis. ex usu sine

Expanded text:
tenus habuerunt, quamvis tamen in eo ipso tenus habuerunt, quamvis tamen in eo ipso quod magnam in tentatione violentiam passi sunt aliquam in peccato suo excusationem habere possunt. De affectu vero pietatis quem hujusmodi peccantes nonnunquam habere videntur, quando simul et peccare consentiunt, et tamen quodammodo in peccato quod non deserunt, dolore quodam affici non desistunt; cavendum tamen est omnino ne charitatis sive dilectionis Dei nomine dignus existimetur. Si enim in iis qui ab iniquitate ad justitiam convertuntur, affectus quidam et dilectiones praeteritorum malorum remanent; qui tamen in bono proposito constitutis ad iniquitatem non imputantur; quare non similiter in iis qui ad iniquitatem declinaverunt ex usu praeteritae virtutis etiam in malo proposito affectiones quaedam amissi sive corrupti boni aliquando superesse dicantur, quae quidem sine proposito bonae voluntatis ex usu sive
Abbreviated transcription (Latin):
ortassis dices quod quidã eiusmodi dui¬
cunt quia hii qui dm̃ ñ ꝑseueratu
ri diligunt. dilectionẽ quide dei habent:
s caritatẽ ñ habent ꝓ eo quod ñ omnẽ dile¬
ctionẽ dei caritatẽ appellandã putant. nis
eam solã quȩ usq infinẽ ꝑseuerat. S hoc
siquis dicere uoluerit qua ratione uł ane¬
toritate ꝓbare possit non inuenio. nͥ forte
iecͥco aliud dilectionẽ. aliud caritatẽ sonare
putet. quia alt̾m latinũ. alt̾m grecũ uoca¬
bulũ ẽẽ putet. Scriptura sacra nobis dicit.
quia dilectio caritas ẽ: & quia dilectio dei
semꝑ bona ẽ. N on nobis dieit: quia ille¬
id quod caro uoluit fecerunt. id quod crea¬
tor uoliat noluerunt: quia suillud uolu¬
isent. ad istud fãciendũ uoluntarie ñ con¬
sensissent. Cũ enĩ e duobꝰ quȩ simul fieri
ñ possunt. unũ uoluntate eligit᷑: ꝓcul
Aubio altm in uoluntate ñ ẽẽ cõxbatur.
n ea gͦ uoluntate. qua contra dm̃ carni
consentire elegerunt caritatẽ utiq nulla¬

Expanded text:
ortassis dices quod quidam ejusmodi dicunt, quod ii qui non perseveraturi Deum diligunt, dilectionem quidem Dei habent, sed charitatem non habent; pro eo quod non omnem dilectionem Dei charitatem appellandam putant, nisi eam solam quae usque in finem perseverat. Sed hoc si quis dicere voluerit, qua ratione vel auctoritate probare possit non invenio. Nisi forte idcirco aliud dilectionem, aliud charitatem sonare putet, quia alterum latinum, alterum graecum vocabulum esse putet. Sacra Scriptura nobis dicit, quod dilectio charitas est, et quod dilectio Dei semper bona est. Non nobis dicit, quia illid quod caro voluit fecerunt, id quod Creator voluit, noluerunt; quia si illud voluissent, ad istud faciendum voluntarie non consensissent. Cum enim e duobus quae simul fieri non possunt unum voluntate eligitur, procul dubio alterum in voluntate non esse comprobatur. In ea ergo voluntate qua contra Deum carni consentire elegerunt, charitatem utique Dei nulla
Abbreviated transcription (Latin):
summũ bonũ erit iustis. adhuc enim
uocat eos. ad regnũ quod eis paratum
ẽ ab inicio mundi. Sicut enĩ illis dicet
ite in ignẽ eternũ: sic istis uenite bene¬
dicti patris mei possidete paratum uobis
regnũ. Et sicut ibunt illi in cõbustionẽ
ȩternã: sic iusti in uitam eternã. Quid ẽ
dicit patri. quã habui apud te pͥusquã
mundus fieret: Tunc enĩ tradet regnũ
deo & patri. ut intret seruus bonus in

Expanded text:
summum bonum erit justis. Adhuc enim summum bonum erit justis. Adhuc enim vocat eos ad regnum est ab initio mundi. Sicut enim illis dicet, Ite in ignem aeternum; ita istis, Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum . Et sicut ibunt illi in ambustionem aeternam; sic justi in vitam aeternam. Quid est dicit Patri, Quam habui apud te, priusquam mundus fieret . Tunc enim tradet regnum Deo et Patri , ut intret servus bonus in
Abbreviated transcription (Latin):
nuit filiũ: iudicat cũ illo. Scdđm hoc gͦ
dictũ ẽ. quod in iudicio ñ forma dei: s
forma filii hõis apparebit. Non quia ñ
iudicabit qui dedit om̃e iudicrũ filio.
cũ de illo dicat filiꝰ ẽ qui querat & iu¬
dicet: s ita dictũ ẽ. pat̾ ñ iudicat quen¬
quã. s om̃e iudiciũ dedit filio. acsi dice¬
ret᷑. Patrẽ nemo uidebit in iudicio ui¬
uorũ & mortuorũ. s om̃s filiũ: quia &
filiꝰ hoĩs ẽ ut possit & ab impiis uideri.
cũ & illi uidebunt in quẽ pupugert̃.
filii hominis apparebit. quȩ forma non ẽ
patris s filii. nec ea filii in qua ȩqualis est
patri. s in qua minor ẽ patre: ut sit in iu
dicio conspicuus & bonis & malis. Quan¬
do autẽ iudicẽ uidebunt mali. ñ ei uide¬
bitur bonus. quia ñ ad eum gaudebunt¬
corde: s tunc se plangent om̃s tribꝰ terrȩ.
innumero utiq malorũ om̃ium & infi¬
deliũ. Uisio illa filii hoĩs nec bonũ erit
impiis qui mittent᷑ inignẽ ȩternũ: nec

Expanded text:
um, judicat cum illo. Secundum hoc ergo dictum est, quod in judicio, non forma Dei, sed forma filii hominis apparebit. Non quia non judicabit qui dedit omne judicium Filio, cum de illo dicat Filius, Est qui quaerat, et judicet, sed ita dictum est: pater non iudicat quemquam, sed omne iudicium dedit filio, ac si diceretur: "patrem nemo uidebit in iudicio uiuorum et mortuorum, sed omnes filium", quia et filius hominis est, ut possit et ab impiis uideri, cum et illi uidebunt in quem pupugerunt. filii hominis apparebit, quae forma non est patris, sed filii, nec ea filii, in qua aequalis est patri, sed in qua minor est patre, ut sit in iudicio conspicuus bonis et malis. Quando autem judicem videbunt mali non eis videbitur bonus, quia non ad eum corde gaudebunt, sed tunc se plangent omnes tribus terrae . In numero utique malorum omnium et infidelium; visio illa Filii hominis nec bonum erit impiis qui mittentur in ignem aeternum, nec
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ om̃ipotentia dei ronsiderata in amiratio¬
nẽ cor nr̃m excitat: dies patris ẽ. Qundo uͦ
sapientia et enspecta agntione ueratis cor
nr̃m illuminat: dies filii ẽ. Quanduutẽ be¬
ingnitas dei atdenta. ad amorẽ cor ñ in¬
flaminat: dies sp̃e sci ẽ. Potentia terri sapi¬
entia illumma. henignitas lȩafical n die
potentiȩ: ꝑ timorẽ morimur. In die sapi¬
entiȩ: ꝑ contẽplationẽ ueritatis a strepi¬
tu huiꝰ mundi sepelimur. In die bengnita¬
tis: ꝑ amorẽ & desideriũ ȩternorũ bonorũ
resurgimꝰ. Ideo enĩ xp̃c sexto die mortuus ẽ.
septimo die in sepulchro iacuit: octauo
die resurrexit. ut simili modo pͥmũ poten¬
tia in die suo ꝑ timorẽ nos a carnalibꝰ desi¬
deriis foris occidat: demde sapientia in
die suo intus in abscondito contemplatio¬
nis sepeliat postremo benignitas in die suo
ꝑ desideriũ diuini amoris uiuificatos ex¬
surgere faciat: quia sextus dies ad laborẽ.

Expanded text:
ergo omnipotentia Dei considerata in admiratioergo omnipotentia Dei considerata in admirationem cor nostrum excitat, dies Patris est. Quando vero sapientia Dei inspecta agnitione veritatis cor nostrum illuminat, dies Filii est. Quando autem benignitas Dei attenta ad amorem cor nostrum inflammat, dies Spiritus sancti est. Potentia terret, sapientia illuminat, benignitas laetificat. In die potentiae per timorem morimur. In die sapientiae per contemplationem veritatis a strepitu hujus mundi sepelimur. In die benignitatis per amorem et desiderium aeternorum bonorum resurgimus. Ideo enim Christus sexta die mortuus est, septimo die in sepulcro jacuit, octavo die resurrexit, ut simili modo primum potentia in die suo per timorem nos a carnalibus desideriis foris occidat, deinde sapientia in die suo intus in abscondito contemplationis sepeliat; postremo benignitas in die suo per desiderium divini amoris vivificatos exsurgere faciat; quia sextus dies ad laborem,
Abbreviated transcription (Latin):
dit. S quia illud quod in ipsgestũ ẽ ñ tan¬
tũ remediũ. s exemplũ fuit ysacramentũ :
oportuit ut uisibilit̾ foris firet. quatinus
illud quod in nobis inuisibiłt fieri debuit
significaret. Dies gͦ eius extrisetus fuerunt:
nr̃i dies intrinsecus querendi unt. Tres gͦ
ilies habemus intrinsecus: quꝰ illuminat᷑
amma nr̃a. ad pͥmũ diẽ mors pnet. ad scd̃m
sepultura: ad terciũ resutrectio rimus dies
ẽ timor: sccds ẽ ueritas. tercius iaritas. dies
timoris ẽ. dies potentiȩ. dies patis dies ueri¬
tatis ẽ. dies sapientiȩ. dies filii. dis aritatis ẽ.
dies benignitatis. dies sp̃c stĩ. Diel uidẽ patris.
ꝙ ilies filii. & dies sp̃c sci in clarite idiuini¬
tatis unus dies ẽ: s in nr̃ȩ menti lumina¬
tẽ quȩ inseparabilis ẽ natura. in utione
posse seꝑari. s ut discretio ꝑsonar in di¬
stinctione oꝑum ualeat intelligi uando

Expanded text:
dit. Sed quia illud quod in ipso gestum est non tandit. Sed quia illud quod in ipso gestum est non tantum remedium, sed etiam exemplum fuit et sacramentum, oportuit ut visibiliter foris fieret; quatenus illud quod in nobis invisibiliter fieri debuit significaret. Dies ergo ejus extrinsecus fuerunt, nostri dies intrinsecus quaerendi sunt. Tres ergo dies habemus intrinsecus, quibus illuminatur anima nostra. Ad primum diem mors pertinet, ad secundum sepultura, ad tertium resurrectio. Primus dies est timor, secundus est veritas, tertius est charitas. Dies timoris est dies potentiae, dies Patris; dies veritatis est dies sapientiae, dies Filii; dies charitatis est dies benignitatis, dies Spiritus sancti. Dies quidem Patris, et dies Filii, et dies Spiritus sancti, in claritate divinitatis unus dies; sed in nostrae mentis illuminatem, quae inseparabilis est natura in operatione posse separari; sed ut discretio personarum in distinctione operum voleat intelligi. Quando
Abbreviated transcription (Latin):
tis clarificat diẽ timoris: dies caritatis clarifi¬
cat & diẽ timoris. ꝙ diẽ ueritatis: donec ꝑfec¬
ta fuerit caritas. & ꝑfecte manifestet᷑ om̃is
ueritas. & timor penȩ transeat. in timorẽ re¬
uerentiȩ. Nunciate gͦ de die in diẽ salutare
eiuis. De his diebꝰ locutus ẽ oses ꝓpħa dicens.
Uiuificabit nos pꝰ duos dies: & in die tercia
uificauerit. & resuscitanerit: audiaimꝰ &
gauisi sumus. S ilignũ ualde ẽ ut recom¬
pensemus ei beneficiũ suũ. & quẽa dmodum
nos in ipso tercia die resurgete resurreximꝰ:
ita  nos ꝓ ipso & ꝑ ipsũ tema die resurgen¬
tes. eũ resurgere in nobis fasamꝰ. Nec creden¬
dũ ẽ quin a nobis sibi ipsi ulit retribui:
quod pͥor ipse nobis uoluit imꝑtiri. Sicut
gͦ ipse ut nr̃am in se & ꝑ se sautẽ oꝑaretur.
tres dies habere uoluit: itaẜ nobis ut nr̃ãm
in nobis ꝑ ipsũ salutẽ oꝑemur. tres dies de¬

Expanded text:
tis clarificat diem timoris; dies charitatis clarifitis clarificat diem timoris; dies charitatis clarificat et diem timoris et diem veritatis; donec perfecta fuerit charitas, et perfecte manifestetur omnis veritas, et timor poenae transeat in timorem reverentiae. Annuntiate ergo de die in diem salutare ejus . De his diebus locutus est Osee propheta, dicens: Vivificabit nos post duos dies: in die tertia vificaverit et suscitaverit, audivimus, et gavisi sumus. Sed dignum valde est, ut recompensemus ei beneficium suum; et quemadmodum nos in ipso tertia die resurgente resurreximus, ita et nos pro ipso et per ipsum tertia die resurgentes, eum resurgere in nobis faciamus. Nec credendum est quin a nobis sibi ipse veli retribui, quod prior ipse nobis voluit impertiri. Sicut ergo ipse ut nostram in se et per se salutem operaretur, tres dies habere voluit ita et nobis ut nostram in nobis per ipsum salutem operemur, tres dies de
Abbreviated transcription (Latin):
Beati dies isti. Istis diebꝰ homines impleri pos¬
sunt: ubi futuris suꝑuenientibꝰ p̾sentes non
transeunt. Ubi numerus cũ anget᷑: claritas
mere iudicẽ: quia cognouerunt iniquitatẽ.
Ipsũ timere hoc iã erat agnoscere: quia pro¬
fecto timere nequaquã possent. si nullo mͦ
agnoscerent. Iam gͦ aliqͥd lucis erat ipsa ag¬
nitio: iam dies erat. s necdũ clarus. quia
pectati adhuc tenebris caligabat. Uenit gͦ
dies ueritatis. dies salut̃is: qui peccatũ destru¬
eret. claritatẽ pͥoris diei illuminaret: & timo¬
rẽ ñ tolleret. s in melius cõmutaret. S nec¬
dũ plena erat claritas: donec ad iungeret᷑ ue¬
ritati caritas. Nam ipsa ueritas dicit. Multa
habeo uobis dicere. s ñ potestis portare mͦ:
cũ autẽ uenerit ille sp̃c ueritatis docebit
uos omnẽ ueritatẽ. Uenit gͦ ueritas ut ꝙ
mala tolleret: & bona reformaret. Eoce tres
dies sunt. dies timoris qui manifestat malũ:

Expanded text:
Beati dies isti. Istis diebus homines impleri posBeati dies isti. Istis diebus homines impleri possunt, ubi futuris supervenientibus praesentes non transeunt. Ubi numerus cum augetur, claritas mere judicem; quia cognoverunt iniquitatem. Ipsum ergo timere hoc jam erat agnoscere; quia profecto nequaquam timere possent, si nullo modo agnoscerent. Jam aliquid lucis erat ipsa agnitio; jam dies erat, sed necdum clarus; quia peccati adhuc tenebris caligabat. Venit ergo dies veritatis, dies salutis, qui peccatum destrueret, claritatem prioris diei illuminaret, et timorem non tolleret, sed in melius commutaret. Sed necdum plena erat claritas donec adjungeretur veritati charitas. Nam ipsa Veritas dicit: Multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo. Cum autem venerit ille Spiritus veritatis, docebit vos omnem veritatem . Omnis ergo veritas ut et mala tolleret, et bona reformaret. Ecce tres dies sunt: dies timoris, qui manifestat malum;
Abbreviated transcription (Latin):
tur dicens. Abrahã pat̾ ur̃ exultauit ut
uideret diẽ meũ: indit & gauisus est.
Ueritas enĩ dei: redẽptio generis humani.
Hanc enĩ pͥus ꝓmiserat. Quã nimirũ dum
pꝰ modũ exibuit: quid aliud quã seipsũ
ueracẽ ostendit: Recte autẽ ꝑ sapientiã
sec ueritas impleta ẽ: a qua om̃is ueritas
est. Nec alius ad implendã ueritatẽ mi¬
tendus fuit: nisi his in quo om̃is plem¬
abrahã ueritatis exultat: quia impleri
ueritatẽ desiderat. Quã ꝓfecto iliẽ tunc
ꝑ sp̃m uidit: quando dei filiũ ad redẽp¬
tionẽ humani generis in carne uenturũ
agnouit. Dicat᷑ gͦ. Nunciate de die in
diẽ salutare eiꝰ. Diẽ scđd̾m. de die pͥmo. in
diẽ terciũ: diẽ ueritatis de die timoris. in
diẽ caritatis. Primũ unus dies erat diesti.¬
moris. Uenit dies alt̾: dies ueritatis. acces¬
sit. ñ successit: quia pͥor ñ discessit. Ecte
duos dies. itum ẽ in tercitĩ diẽ: in diem
caritatis. s & ille cũ uenit. pͥores ñ expulit.

Expanded text:
aham pater vester exsultavit ut videret diem meum, vidit et gavisus est . Veritas enim Dei redemptio est generis humani. Hanc enim prius promiserat. Quam nimirum, dum postmodum exhibuit, quid aliud quam seipsum veracem ostendit? Recte autem per sapientiam haec veritas impleta est, a quo omnis veritas est. Nec alius ad implendam veritatem mittendus fuit, nisi is in quo omnis veriad diem veritatis exsultat, quia impleri veritatem desiderat. Quam profecto diem tunc per spiritum vidit, quando Dei Filium ad redemptionem humani generis in carnem venturum agnovit; dicatur ergo: Annuntiate de die in diem salutare ejus. Diem secundum de die primo in diem tertium; diem veritatis de die timoris, in diem charitatis. Primum unus dies erat dies timoris, venit dies alter, dies veritatis. Accessit non successit, quia prior non discessit. Ecce duos dies; iterum est in diem tertium, in diem charitatis, sed et ille cum venit, priores non expulit.
Abbreviated transcription (Latin):
penetremꝰ. S emꝑ autẽ sequit᷑ ordo conditio¬
nis ordinẽ cognitionis: quia i si aliqñ huma¬
na infirmitas ad interna contẽplanda. uel
tenuiter admissa fuerit: diu ibidẽ stare
hane suȩ mutabilitatis fluxus non ꝑmittit. de uti¬

Expanded text:
penetremus. Sequitur autem semper ordo conditiopenetremus. Sequitur autem semper ordo conditionis ordinem cognitionis; quia, etsi aliquando humana infirmitas ad interna contemplanda vel tenuiter admissa fuerit, diu tamen ibidem stare hanc suae mutabilitatis fluxus non permittit.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ad rationalẽ creaturã. ꝓpt̾ quod om̃is motꝰ
& conuersio corporeȩ creaturȩ ẽ ad rationalẽ
creaturã: & om̃is motꝰ & conu̾sio rationalis
creaturȩ eẽ debet ad dĩ sapientiã. ut dñ quod¬
q suo semꝑ suꝑiori adheret ꝑ conuersionẽ.
nec pͥmȩ ronditionis ordinẽ. nec pͥmi exempla¬
ris in se ꝑturbet similitudinẽ. O. unsqͥs gͦ uia
imiestigationis de uisibilibꝰ ad minsibilia
transit: pͥmũ a corꝑea creatura a rationalem
ereaturã. deinde a rationali creatrira ad consi¬
derationẽ sui creatoris mentis intintũ ducere
debet. Reuertens autẽ de uisibilibꝰ ad iuisi¬
bilia. pͥmũ a creatore ad rationalẽ creaturã:
demde a rationali creatura ad corꝑeam crea¬
turã descendet. Ordo autẽ cognitionis in
mente humana semꝑ p̾cedit ordinẽ conditio¬
nis: quia nos qui foris sumus redire ab inti¬
mis ñ possumꝰ. nisi pͥus oculo mentis intima

Expanded text:
est ad rationalem creaturam. Propter quod omnis motus est ad rationalem creaturam. Propter quod omnis motus et conversio corporeae creaturae est ad rationalem creaturam, et omnis motus et conversio rationalis creaturae esse debet ad Dei sapientiam, ut dum quodque suo semper superiori adhaeret per conversionem, nec primae conditionis ordinem, nec primi exemplaris in se perturbet similitudinem. Quisquis ergo via investigationis de visibilibus ad invisibilia transit, primum a corporea creatura ad rationalem creaturam, deinde a rationali creatura ad considerationem sui Creatoris mentis intuitum ducere debet. Revertens autem de invisibilibus ad visibilia primum a Creatore ad rationalem creaturam, deinde a rationali creatura ad corpoream creaturam descendit. Ordo autem cognitionis in mente humana semper praecedit ordinem conditionis; quia nos qui foris sumus redire ab intimis non possumus, nisi prius oculo mentis intima
Abbreviated transcription (Latin):
ueiliganda inuisibilia ꝓgredi cȩpumiis:
pͥmo a corꝑea creatura ad incorꝑeam. hoc ẽ
rationalẽ creaturã transiuimꝰ: ac deinde a
rationali creatitra usq ad sapientiã dei ꝑue¬
nimus. Uunc uͦ redeuntes pͥmo a sapientia
dei ad rationalẽ creaturã: deinde a rationa¬
li creatura ad creaturã corꝑeam habita
consideratione ꝓcedemus. Ille ordo ẽ cognitio¬
nis. iste conditionis: quia pͥmũ corꝑea creatura
quȩ uisibilis ẽ in cognitione occurrit. deinde
a corꝑea creatura ad incorpoream cognitio
transit. Postremo uia inuestigationis aꝑta: usq
ad conditorẽ utriusq ꝑuenit. In conditione uͦ
pͥmo gradu ad imaginẽ csi rãtionalis creatura
facta ẽ: Aeinde treatura corꝑea. ut creatura ra¬
tionalis in ea foris agnosceret: quid a ereatore
intus accepisset. In sapientia dei: ẽ ueritas.
In rationali creatura: imago ueritatis. In corꝑea
creatura: umbra imaginis. Rationalis ereatura:
facta ẽ ad dei sapientiã. Corꝑea creatura: facta

Expanded text:
ilia progredi coepimus, primo a corporea creatura ad incorpoream, hoc est rationalem creaturam transivimus; ac deinde a rationali creatura usque ad sapientiam Dei pervenimus; nunc vero redeuntes primo a sapientia Dei ad rationalem creaturam; deinde a rationali creatura ad creaturam corpoream habita consideratione procedemus. Ille ordo est cognitionis, iste conditionis, quia primum corporea creatura, quae visibilis est in cognitione occurrit; deinde a corporea creatura ad incorpoream cognitio transit; postremo via investigationis aperta, usque ad conditorem utriusque pervenit. In conditione vero primo gradu ad imaginem Dei rationalis creatura facta est; deinde creatura corporea, ut creatura rationalis in ea foris agnosceret quid a Creatore intus accepisset. In sapientia Dei est veritas, in rationali creatura imago veritatis, in corporea creatura umbra imaginis. Rationalis creatura facta est ad Dei sapientiam. Corporea creatura facta