comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdamas in uocas qͥd qͥd inte uocas inuocas qͥd¬
qͥduis : ut ueniat adie: Porro sidm̃ ꝓpterea inuo¬
ca sut ueniat adte pecunia. ut ueniat ad tehere¬
ditas. ut ueniat adte scłaris dignitas: illa inuo¬
cas quȩ uis ut ueniant adte : Sedd m̃ tibi adiutorẽ
ponis cupiditacũ non exauditorẽ desideriorũ :
Dẽ bonꝰ sidet qđ uis : Quid simaleuis non ne
erittͥ magis non dundo misericors: porro si
non dederit. iamnihil tibi ds est & dicis : Sucn¬
tũ rogaui. quã sẽperogaui : & nonsũ exiuditus:
Quidenĩ petebas : forte mortẽ inimicitiui:
Quidsi& ille petattuã. quite creauit: ⁊pse
&illũ : Homo es : homo est &ille : Ds̃ autem
iud ex audit ambos: sed non exaudit ambos:
Tristis es quanones exauditus. contruillũ gaude
quia non est excuiditus contrate : Ego in quid
non occidi petrbã : non ininncimei pecebã mor¬
tẽ seduitã petebã filii mei : Quid male peccbã :
nihilmale petebas. sicuttu senti ebas: Nã quid

Expanded text:
invocas quidquid in te vocas, invocas quidquid vis ut veniat ad te. Porro, si Deum propterea invocas, ut veniat ad te pecunia, ut veniat ad te haereditas, ut veniat ad te saecularis dignitas; illa invocas quae vis ut veniant ad te: sed Deum tibi adjutorem ponis cupiditatum, non exauditorem desideriorum. Deus bonus, si det quod vis. Quid, si male vis, nonne erit magis non dando misericors? Porro, si non dederit, jam nihil tibi Deus est; et dicis: Quantum rogavi, quam saepe rogavi, et non sum exauditus! Quid enim petebas? Forte mortem inimici tui. Quid, si et ille petebat tuam? Qui te creavit, ipse et illum; homo es, homo est et ille: Deus autem judex est; audit ambos, et non exaudit ambos. Tristis es, quia non es exauditus contra illum; gaude, quia non est exauditus contra te. Ego, inquis, non hoc petebam; non inimici mei petebam mortem, sed vitam petebam filii mei: quid mali petebam? Nihil mali petebas, sicut tu sentiebas. Nam quid,
Abbreviated transcription (Latin):
cui subrepserit aliqua cogitatio oranti & interru¬
perit orationẽ ipsius : si hoc dixerimꝰ fr̃s: quȩ spes
remaneat non uideo: Porro qr est aliqua spes
eã fugientẽ a dp̃henđe ualin : Et exciditaibi quia
quotienscũq: ante mestetisti putadm̃ dicere :
tantauana & suꝑba cogitasti &iuixinfixã & stabilẽ
orationẽ fudisti: qr tusuauises ñe acmitis. toleras¬
me : Exegritudine diffluo : cura &scabo confir¬
ma & firmꝰ ero : Donecautẽ facias toleras me : qr
solũ misericors: sed & multũ misericors: Abundat
& non exaudiã cos: certe misericorsom̃ib: inuo¬
cantibuste . nisi quia qͥlã in uocantes nomipsũ
inuocant: De qͥbus dr̃ dnm̃ non inuo cauer̃:

Expanded text:
cui subrepserit aliqua cogitatio oranti, et interrucui subrepserit aliqua cogitatio oranti, et interruperit orationem ipsius? Si hoc dixerimus, fratres, quae spes remaneat non video. Porro quia est aliqua spes eam fugientem apprehendere valui. Et excidit tibi, quia quotiescumque ante me stetisti puta Deum dicere, tanta vana et superflua cogitasti, et vix mihi fixam et stabilem orationem fudisti: «Quia tu suavis me. Ex aegritudine defluo; cura, et stabo: confirma, et firmus ero. Donec autem facias, toleras me: «Quisolum misericors, sed «multum misericors:» abundat et non exaudiam eos» certe «misericors omnibus invocantibus te»; nisi quia quidam invocantes, non ipsum invocant? de quibus dicitur, «Deum non i
Abbreviated transcription (Latin):
Videormꝰ uidere ad hoc dixissemitẽ dm̃. qr patiturista
nr̃a & expectat tam̃ a nob̵ orationẽ uc ꝑficut nos : Et
quando illieã dederimꝰ accipitgrate &exai udit nec me¬
minit Tantas in condite fundimꝰ & accipit un ã quã
uix inuenimꝰ: Quis enĩ est fr̃ sineihomo cũ quo siami
conlocutioni eiꝰ & uiderit eũ auertia se & aliut loqͥ
ad iliũ qͥ hoc strat: aut siforte interpellans iudicẽ
& constituenseũ loco utit audiat. subito cũadeum
loqueris dimitas eũ & incipias fabularicũ amico
tuo quandote tolerat: & tolerat ds̃ totcorda p̃can¬
tiũ & diuersis rescogitantũ : Omito dicere & no¬
xias: omito dicere aliqͥndo ꝑuersas & inimicas dõ
Iosas suꝑfluas cogitare: in iuria est eiꝰ cũ quo loqui
cȩperas : Oratio tua : locutio est addm̃ uando
legis ds̃tibi loquitur : Quando oras : doloqueris :
Sed quid: desperandũ est degenere humano & di¬
cendũ iã addã nationẽ ꝑtinere omnẽ hominem.

Expanded text:
idere ad hoc dixisse mitem Deum, quia patitur ista nostra, et exspectat tamen a nobis orationem, ut perficiat nos; et quando illi eam dederimus, accipit grate, et exaudit; nec meminit tantas quas incondite fundimus, et accipit unam quam vix invenimus. Quis enim est, fratres mei, homo, cum quo si collocutioni ejus, et viderit eum averti a se, et aliud loqui ad alium, qui hoc ferat? Aut si forte interpelles judicem, et constituas eum loco ut te audiat, et subito cum ad eum loqueris, dimittas eum, et incipias fabulari cum amico tuo; quando te tolerat? Et tolerat Deus tot corda precantium, et diversas res cogitantium: omitto dicere et noxias, omitto dicere aliquando perversas et inimicas Deo; ipsas superfluas cogitare injuria est ejus, cum quo loqui coeperas. Oratio tua locutio est ad Deum: quando legis, Deus tibi loquitur; quando oras, Deo loqueris. Sed quid? desperandum est de genere humano, et dicendum jam ad damnationem pertinere omnem hominem
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo: Vnã petia dño hanc requirã : Quid est qđ
peit ut habitẽ in domo dñ÷. ꝑ om̃s dies uitȩ meȩ :
Vt qͥd hoc iutoniẽ pler delatationẽ dñi: Siergo amator
dĩe sidsi sincerissimis medullis. castisq suspiras : ipsũ
dilige ipsũama illi flagra. illi ihia: quo iocun¬
dius nhilinuenis. quomelius quolȩcius. quo diutur¬
nius : Quid enĩ tã duturnũ quã id qđ est sempit̃nũ :
non times nealiquando actpereat : qͥ facit netupereas :
Stergo tuinuocas dm̃ tãquã dm̃. securus esto exaudi¬
ris. Fertines adiscũ uersũ a multũ misericorsom̃ibus
in uocantibusce : Noliergo dicere: illud mͥ nondedit :
rediad cortuũ : ce conscientiã cuã liberã interroga
parcere illi noli: Siueredm̃ inuocasti: certus esto:
Quia id forte qđ uolebas cẽpori liter id eo non dedit:
quia nontib ꝓderat : Edificetur in hoc corurm̃
facti ueluti fraudaci desideriis ur̃is: Ire in indigna¬
tionẽ contradm̃ : & non expedit aduersus stimulũ

Expanded text:
st quod petit? «Ut inhabitem in domo Domini per omnes dies vitae meae.» Utquid hoc? «Ut contempler delectationem Domini» . Si ergo amator Dei esse vis, sincerissimis medullis castisque suspiriis ipsum dilige, ipsum ama, illi flagra, illi inhia quo jucundius nihil invenis, quo melius, quo laetius, quo diuturnius Quid enim tam diuturnum, quam id quod est sempiternum? Non times ne aliquando a te pereat, qui facit ne tu pereas. Si ergo tu invocas Deum tanquam Deum, securus esto, exaudiris; pertines ad istum versum, «Et multum misericors omnibus invocantibus te.» 9. Noli ergo dicere: Illud mihi non dedit. Redi ad conscientiam tuam; libra, interroga, parcere illi noli. Si vere Deum invocasti, certus esto quia id forte quod volebas temporaliter, ideo non dedit, quia non tibi proderat. Aedificetur in hoc cor vestfacti, veluti fraudati desideriis vestris, ire in indignationem contra Deum: etenim non expedit adversus stimulum
Abbreviated transcription (Latin):
chrũ est cȩlũ : sed pulchrior est fabricator cȩli:
Sedudeo cȩlũ : cillũ nonuideo: Oculo sentm
habes ad utidendũ cȩlũ : cornondũ habes aduiden¬
dũ fabricatorẽ xeli ideo uenit decȩlo in tirra :
ut mundet cor quo uideatur qͥ fecit cȩlũ a&eterrã:
Sed plane cũ pacientia : sailutẽ expecta: Quib
medicam̃tis tecuret : ille nouit : Quibus sectio¬
nibus : quibus ustionibus illenouit : Tutbi
ȩgritudinẽ conparasti peccando illeuenit
non solũ fouere sed et secare &urere : Nonuides
N on uides quanta homines patiantur sub medico¬
rũ manibus. spemincertã homine ꝓmutente.
sanaberis dicit medicus : sanaberis. sisc eͦuiero :
Et homodicit: homini dicit: Nec qͥdicit certus est:
nec qͥaudit: Quu ille dicit homini qͥ nonftcit ho¬
c redit homo: subdicm̃bra. ligarise patitur: aut
plerũq etiã non ligatus secatur : & accipit forte
salutẽ paucorũ dierũ : Iam sanatus quandomo¬

Expanded text:
chrum est coelum, sed pulchrior est fabricator coeli. chrum est coelum, sed pulchrior est fabricator coeli. Sed video coelum, et illum non video. Oculos enim habes ad videndum coelum; cor nondum habes ad videndum fabricatorem coeli: ideo venit de coelo in terram, ut mundet cor, quo videatur qui fecit coelum et terram. Sed plane cum patientia salutem exspecta. Quibus te medicamentis curet, ille novit; quibus sectionibus, quibus ustionibus, ille novit. Tu tibi aegritudinem comparasti peccando: ille venit non solum fovere, sed et secare et urere. Non vides quanta homines patiantur sub medicorum manibus, spem incertam homine promittente? Sanaberis, dicit medicus; sanaberis, si secuero. Et homo dicit, et homini dicit; nec qui dicit certus est, nec qui audit, quia ille dicit homini, qui non fecit hocredit homo, subdit membra, ligari se patitur, aut plerumque etiam non ligatus secatur aut uritur; et accipit forte salutem paucorum dicrum, jam sanatus quando mo
Abbreviated transcription (Latin):
rogaui ut auferre eũ ame: &dixitmihi: Susficat
grã mea: namuirtus in infirmitate ꝑficitur:
Exaudiuit eũ quẽ disponebat dãnare. & nonexau¬
diuit cũ quẽ uolebat sanare : Nam &tger: petit
multa amedico : Nondat medicus: non exaudit
aduoluntatẽ ut exaudat ad sanitatẽ: Ergo
medicũ tuũ pone dm̃: pete ab illo salutẽ. asa¬
lus tua ipseerit : Non quasis alutẽ extrinsccus :
seduc salus ipsesit : Nerursus a mes aliam salutẽ
adte : Pona cogitate & considerate fr̃s quȩdat pec
catoribus : & hinc in telligite quid seruet iustis¬
& feruissuis : Peccatoribus blasphemantibus
cũ cotidie : dat eelũ &terrã. dat fontes fructus
salucẽ filios coptas ubentatẽ : Hȩc om̃iabona :¬
nondat nisids̃: Quitalia pecca toribusdat. quideũ
putas seruare fidelibus sius : hoene deillo sentien¬
dũ est quia quitałia malisdat nihil seruat bonis:
immo uero seruat non terrã sedcȩlũ : Vilius forte
aliqͥd dico. cũ dico cęlũ. seppsũ quifecit cȩlũ: Pul¬

Expanded text:
rogavi ut auferret eum a me, et dixit mihi: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Exaudivit eum quem disponebat damnare, et non exaudivit eum quem volebat sanare. Nam et aeger petit multa a medico, non dat medicus: non exaudit ad voluntatem, ut exaudiat ad sanitatem. Ergo medicum tuum pone Deum; pete ab illo salutem, et salus tua ipse erit: non quasi salutem extrinsecus, sed ut salus ipse sit; ne rursus ames aliam salutem ad te. Bona cogitate et considerate, fratres, quae dat Deus peccatoribus; et hinc intelligite quid servet servis suis. Peccatoribus blasphemantibus eum quotidie dat coelum et terram, dat fontes, fructus, salutem, filios, copias, ubertatem: haec omnia bona non dat nisi Deus. Qui talia peccatoribus dat, quid eum putas servare fidelibus suis? Hoccine de illo sentiendum est, quia qui talia malis dat, nihil servat bonis? Imo vero servat, non terram, sed coelum. Vilius forte aliquid dico, cum dico coelum; sed seipsum, qui fecit coelum. Pul
Abbreviated transcription (Latin):
nes inpediantur uanis cogitationib ita ut uix
stit coraddm̃ suũ &iult setenere ut scit & qͦdãmꝰ
fugit adse: a nec inuenit cancellos qͥbusse indudat
aut obices quosdã qͥbus retincat auolationessua s.
& uagos quosdã motus &scit iocundaria dõ suo:
Vixest ut occurrat talis oratio intermultas orationes :
Diceret unꝰqͥsq sibi contingere & alteri non contin¬
gere nisi inueniremꝰ & inscripturis dĩ. dauidorin¬
tẽ quodã in loco & dicentẽ . qm̃ inueni d ñ e cor
meũ ut orirẽ adte : Inuenire sedixit corsuum
quasi soleret abeo fugere : & ille sequiquasi
fugitiuum. & non posse comp̃hendere. & clamare

Expanded text:
nes impediantur vanis cogitationibus, ita ut vix nes impediantur vanis cogitationibus, ita ut vix stet cor ad Deum suum: et vult se tenere ut stet, et quodammodo fugit a se, nec invenit cancellos quibus se includat, aut obices quosdam quibus retineat avolationes suas et vagos quosdam motus, et stet jucundari a Deo suo. Vix est ut occurrat talis oratio inter multas orationes. Diceret unusquique sibi contingere, et alteri non contingere, nisi inveniremus in Scripturis Dei David orantem quodam in loco, et dicentem: «Quoniam inveni, Domine, cor meum, ut orarem ad te» . Invenire se dixit cor suum, quasi soleret ab eo fugere, et ille sequi quasi fugitivum, et non posse comprehendere, et clamare
Abbreviated transcription (Latin):
tedio affectus exa maritudin e terrenorũ: indul¬
cariuoluit & quȩ siuit fontẽ dulcedinis & int̾ra
non inuenit : Quacũq enĩ seuertebat : scandala.
timores tribulationes. tẽptationes inueniebat:
In quo homine sccuritas : dequocertũgaudium :
nec deseipso utiq Quantomagis dealio: aut mali
sunt & necesse est cos pati. sed sꝑare qr mutariposit̃ :¬
A utboni sunt & fic eos oportet diligere. uttim ea¬
mꝰ qr posst̃ mutari : nemali sint : Ibi malicia coꝵ
facit a maritudinẽ animȩ : hic sollicitudo &timor
nela btur qͥbene ãbulat : Quocũq ergo corse con¬
uerterit in terrenis rebus: a maritudinẽ inuenit:
nec ꝑficia s me : Uere enĩ fr̃smeidicã tã quã homo:
in hominib & ex hominib:: Quȩrat qͥsq corsuũ:
& intueatur sineadulatione. & sine palpatione
Nihil est enĩstultrus: quã seipsũ qͥsq palpet atq
seducat: Aitendat ergo & uideat quanta aguntur
in corde humano : quẽ ad modũ ipse plerũq oratio¬

Expanded text:
terrenorum indulcari voluit, et quaesivit fontem dulcedinis, et in terra non invenit. Quacumque enim se vertebat, scandala, timores, tribulationes, tentationes inveniebat. In quo homine securitas? de quo certum gaudium? Nec de se ipso utique; quanto magis de alio? Aut mali sunt, et necesse est eos pati, et sperare quia mutari possunt; aut boni sunt, et sic eos oportet diligere, ut timeamus quia possunt mutari ne mali sint: ibi malitia eorum facit amaritudinem animae; hic sollicitudo et timor, ne labatur qui bene ambulat. Quocumque ergo se converterit, in terrenis rebus amaritudinem invenit; nec perficias me. Vere enim, fratres mei, dicam tanquam homo in hominibus, et ex hominibus: ferat quisque cor suum, et intueatur se sine adulatione, et sine palpatione. Nihil est enim stultius quam ut seipsum quisque palpet atque seducat. Attendat ergo et videat quanta aguntur in corde humano; quemadmodum ipsae plerumque oratio
Abbreviated transcription (Latin):
solatur : Alia creit. alia uocat alia reuocat.
amaritudinẽ sentiebat : Ne in a maritudinem
contabesceret. neomnẽ tuȩgrẽ suauitatẽ amit
solĩ est iocunditas : A maritudine : plenꝰ est mun¬
dus : Certe recit ad monet m̃bra sua : ut sursũ
corda habeant: Audiant ergo & faciant : leu ent
ad cȩlũ qđ malcest int̾ra: Ibi enĩ non putrescit
cor: sileuetur addm̃ : Frum̃tũ si habes in instrio¬
ribus neputresceret leuares ad superiora : Fru¬
m̃to cuomutares locũ &corꝑmittis intra putres¬
cere : frum̃tũ leuares insuperiora : corleua incȩ¬
tas tua est : Amando ascendis. neg legendo descon¬
dis : Scans interra incȩlo es sidiligasdm̃: Non
enĩ sicleuaturcor quomͦ leuatur corpꝰ: Corpꝰ
ut leuetur locũ mutat. corut leuetur uoluntatẽ

Expanded text:
solatur, alia creat, alia vocat, alia revocat, solatur, alia creat, alia vocat, alia revocat, amaritudinem sentiebat: ne in amaritudine contabesceret, ne omnem tuae gratiae suavitatem amittlus enim tu es jucunditas: amaritudine plenus est mundus. Certe recte admonet membra sua ut sursum cor habeant. Audiant ergo, et faciant; levent ad illum quod male est in terra. Ibi enim non putrescit cor, si levetur ad Deum. Frumentum si haberes in inferioribus, ne putresceret, levares ad superiora. Frumento mutares locum, et cor permittis in terra putrescere? Frumentum levares in superiora; cor leva in coetas tua est. Amando ascendis, negligendo descendis. Stans in terra, in coelo es, si diligas Deum. Non enim sic levatur cor, quomodo levatur corpus: corpus ut levetur, locum mutat; cor ut levetur, voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
nerets. anut in illo lux ficretis: ergodicat &iinꝰ
ubiq patiens tribulationes diuersasiẽp̃tatio¬
nes & scandala innumerabilia : dicat: Custo di
totadie: non unadie : Totadie om̃itẽpore intel¬
lige ex qͦ corpꝰxp̃igemit in p̃ssuris usq in finẽ
scłi quo transeunt p̃ssurȩ : Gemit istehomo:
sua: habet clamorẽ suũ in toto isto corpore :
Clamasti tudiebus cuis : & transier̃ diestui:
Successit tibi alius. &clamauit diebus suis:
łituhic ille ibi illealibi: Corpꝰxp̃itota die
clamat. sibi decedentib & succedentib m̃bris:
unꝰ homo usq ad finẽ scđi excendit̃ : Eadem
quȩdã nͦ damiant: Iuȩdã uero ciũipsinos reqiuiȩ¬
uerimꝰ dam abunt: epost illa alia clamabunt:
Tocus corporis xp̃i hicattendit uocẽdicentis:
adtedamauit totidie : Capt̃ autẽ nrm̃ : ad
dexterã patris interpellat pronobis : Alia m̃bra
recipit alia flagellat: Aliamundat. alia con¬

Expanded text:
neretis, an ut in illo lux fieretis? Ergo dicat et unneretis, an ut in illo lux fieretis? Ergo dicat et unubique patiens tribulationes, diversas tentationes et scandala innumerabilia; dicat, «Custodi atota die:» non una die. «Tota die,» omni tempore intellige: ex quo corpus Christi gemit in pressuris, usque in finem saeculi quo transeunt pressurae, gemit iste homo, proportione habet clamorem suum in toto isto corpore. Clamasti tu diebus tuis, et transierunt dies tui; successit tibi alius, et clamavit diebus suis; et tu hic, ille ibi, ille alibi: corpus Christi tota die clamat, sibi decedentibus et succedentibus membris. Unus homo usque in finem saeculi extenditur: eadem quaedam modo clamant, quaedam vero cum ipsi nos requieverimus clamabunt, et post illa alia clamabunt. Totius corporis Christi hic attendit vocem, dicentis: «Ad te clamavi tota die.» Caput autem nostrum ad dexteram Patris interpellat pro nobis : alia membra recipit, alia flagellat, alia mundat, alia con
Abbreviated transcription (Latin):
numerans multa peccata & leuia & grauia:
&usitata && horribilia. Hȩc qͥdẽ fuistis sed ablu¬
ti estis. sed scĩficati estis : Si ergo sc̃i ficatis dicit:
dicat & unꝰ qͥsq fideliũ. sc̃ssũ: Non est ista suꝑ¬
bia elati: sed confessio non ingrati: Sicm̃ dixe¬
riste exte esse scm̃ suꝑbuses : Rursus fidelis
ingracuses : Arguensenĩ suꝑbiã apłs: non
ait non habes sed ait: Quid enĩ habes qđ
non accepisti : non arguebarisqr dicebaste
hab̵e qđ non babes: sed quia extetibi uolebaseẽ
qđ habes : Immo & habete agnosce: &exte nihil
qr cud edisti nonquia ego merui : Ecem̃ exalio
latere incipis iniuriã faccre ipsidñ on rõ iħu
bapazati estis xp̃m indiustis: sim̃bra st̃ facti cor¬
porisciꝰ & dicunt se scs nonesse : capiti ipsi faciunt
capite tuo dignitatẽ cape . Ecenĩ eratis aliqͣndo
tinebrȩ : nunc autẽ lux indño: Fuistis in qͥd
tis. adhoc in luminator uenit ui tenebrȩrema¬

Expanded text:
eccata, et levia et gravia, et usitata et horribilia: «Et haec quidem fuistis; sed abluti estis, sed sanctificati estis» . Si ergo sanctificatos dicit, dicat et unusquisque fidelium, «Sanctus sum.» Non est ista superbia elati, sed confessio non ingrati. Si enim dixeris te ex te esse sanctum, superbus es: rursus, fidelisingratus es. Arguens enim superbiam Apostolus, non ait, Non habes; sed ait, «Quid enim habes quod non accepisti» ? Non arguebaris, quia dicebas te habere quod non habes; sed quia ex te tibi volebas esse quod habes. Imo et habere te agnosce, et ex te nihil quia tu dedisti, non quia ego merui. Etenim ex alio latere incipis injuriam facere ipsi Domino nostro istum induistis» ; si membra sunt facti corporis ejus, et dicunt se sancta non esse, capiti ipsi faciunt sis, et de capite tuo dignitatem cape. Etenim eras in tenebris, «nunc autem lux in Domino. Fuistis,» inquitis? Ad hoc illuminator venit, ut et tenebrae rema
Abbreviated transcription (Latin):
catis & pannosis : Humilib: autẽ datgrãm:
& habentibus aliquã substantã huiꝰscłi. & non
habentibus : Interior inspector est ds̃ ibi appen¬
dit ibi examinat: Staterã dĩ nonuides: cogita¬
tio tua in illã leuatur : Videte qr meritũ ex au¬
ditionis suȩ id ẽ. quo ex auditur ineo posuit ut
diceret q̃m̃ egenꝰ & inopsegosũ : Obserua : nenon
sisegenꝰ & mnops : Sinon fueris : non exaudieris:
Quid quid est circate uel inte unde possis p̃su¬
mere abice & tota p̃sũptio cua ds̃ sit : Illiu sin¬
digensesi ut i poimplcaris Quic qͥdemim
aliud habueris sine ipso: la tusinanises : Custodi¬
utrũ potuerit forte alius dicere.: nisi ille qui
sine peccato erat in hocmundo. peccatorum
sola erat & uerbũ : sed caro &anima && uerbum:

Expanded text:
catis et pannosis: humilibus autem dat gratiam , catis et pannosis: humilibus autem dat gratiam , et habentibus aliquam substantiam hujus saeculi et non habentibus. Interior inspector est Deus; ibi appendit, ibi examinat: stateram Dei non vides; cogitatio tua in illam levatur. Videte quia meritum exauditionis suae, id est, quo exaudiretur, in eo posuit ut diceret, «Quoniam egenus et inops ego sum.» Observa ne non sis egenus et inops: si non fueris, non exaudieris. Quidquid est circa te vel in te unde possis praesumere, abjice a te; tota praesumptio tua Deus sit: illius indigens esto, ut ipso implearis. Quidquid enim aliud habueris sine ipso, latius inanis esutrum potuerit forte alius dicere, nisi ille qui sine peccato erat in hoc mundo; peccatorum sola erat et Verbum; sed et caro, et anima, et Verbum:
Abbreviated transcription (Latin):
ino pie ab latus est ab angelis diues aut̃ ille pacato
diuitiarũ suarũ ad corm̃ta missus est : imllo pauꝑe
humilitas incelligitur honorificata inillo diuige
suꝑbia dãnata: Breuiter ꝓbo: qr nonduitiȩ sedsup¬
bia millo diuite cruciabatur: Certt ille pauꝑ :
in sinuabrahȩ sublatus est : Dapso abraham
dicit fcriptura : qr habebat hic plurimũ auri
&argenti & diues suit in terra: Siqui diues est
ad torm̃ti rapitur qͦmͦ abraham p̃cesserat pau¬
perẽ ut ablatũ in sinũ sicũ susciꝑet : sederat ab ra¬
ham indiuintiis pauꝑ : humilis tremens om̃ia
p̃cepta obaudiens: Usq ad eo autẽ ꝓnihilo ha¬
bebat illas diuitias. ut iussus ad ño filiũ suum
immo laret. cui seruabat diuitias : Discitt ergo
eẽ in opes & pauꝑes: siue qͥ habetis aliqͥd inisto scł o.
siue qͥ non habetis: Nam & hominẽ m̃dicũ inuenis
suꝑbientẽ : & hominẽ suꝑ abundantẽ diuitias
inuenis confitntẽ : Resi stit ds̃suꝑbis &oloseri¬

Expanded text:
Angelis; dives autem ille peccato divitiarum suarum ad tormenta missus est? In illo paupere humilitas intelligitur honorificata, in illo divite superbia damnata. Breviter probo quia non divitiae, sed superbia in illo divite cruciabatur. Certe ille pauper in sinum Abrahae sublatus est: de ipso Abraham dicit Scriptura quia habebat hic plurimum auri et argenti, et dives fuit in terra . Si qui dives est, ad tormenta rapitur; quomodo Abraham praecesserat pauperem, ut ablatum in sinum suum susciperet? Sed erat Abraham in divitiis pauper, humilis, tremens omnia praecepta, et obaudiens. Usque adeo autem pro nihilo habebat illas divitias, ut jussus a Domino filium suum immolaret , cui servabat divitias. Discite ergo esse inopes et pauperes; sive qui habetis aliquid in isto saeculo, sive qui non habetis. Nam et homientem, et hominem habentem divitias invenis confitentem. Resistit Deus superbis, et holoseri
Abbreviated transcription (Latin):
mixime in prophetia. qđ ꝑtineat uelut ad quandã
humilitatẽ indignãdõ dubitemꝰ illieã tribuere :
qui non dubitauit senobis adiungere : Ei qͥppe
scruit uniuersi creitura: qr ꝑ ipsũ facta est uniuer¬
si creatura. Et ꝓptera tũ ciꝰ sublinitatẽ diuini

Expanded text:
maxime in prophetia, quod pertineat velut ad quamdam humilitatem indignam Deo, dubitemus eam illi tribuere, qui non dubitavit se nobis adjungere. Ei quippe servit universa creatura, quia per ipsum facta est universa cr
Abbreviated transcription (Latin):
unũ hominẽ capt̃ & corpus : Oramꝰ ergo ad illum
ꝑillũ millo: & dicimꝰ cũillo & dicit nobiscum:¬
Cũ dicimꝰ cũ illo. dicit in nob psal mihuiꝰ oracionẽ :
om̃s homines : sed & antecȩlũ &teriũ inquo om̃is
creaturi est : Nemo ergo cũ audit hȩc uerlu dicat:
non xp̃cdicit : autrursus. dicat. nonego dicõ
immosi se in xp̃i corpore agnoscit : utrũq dic at
& dicit aliqͥd sinete : Nonne habemꝰ in euanglio:
ubi certe scriptũ est In principco erat uerbũ &uer¬
bũ erat a pđdm̃ & ds̃ erat uerbũ : Om̃ia ꝑ ipsũ factas.

Expanded text:
unum hominem, caput et corpus. Oramus ergo ad illum, unum hominem, caput et corpus. Oramus ergo ad illum, per illum, in illo: et dicimus cum illo, et dicit nobiscum; dicimus in illo, dicit in nobis psalmi hujus orationem, omnes homines; sed et ante coelum et terram, in quo omnis creatura est. Nemo ergo cum audit haec verba, dicat, Non Christus dicit; aut rursus dicat, Non ego dico: imo si se in Christi corpore agnoscit, utrumque dicat, non dicit aliquid sine te. Nonne habemus in Evangelio? Ubi certe scriptum est, «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Omnia per ipsum facta
Abbreviated transcription (Latin):
parte scripcurarũ uelut gem̃tẽ orantẽ confitentẽ
& dubitamꝰ ei tribuere uerba hȩc. exeo qđ cogitatio
nrã derecentieiꝰ contẽplatione. quȩ erat indiumritate.
pigrescit descendere adeiꝰ humilitatẽ : Ettã quã faciat
illi in niriã siciuerba in homine agnoscat ad quẽ uer¬
badirigebat. cũ dim̃ dep̃caretur : heret plerũq
& conaturmutare sententiã & non ei occurrit in scrip¬
tura. nisi qđ adipsũ recurrit. &abillo deuare non
sinat: Exꝑgescatur ergo & euigilet in fidesua:
&iudeat qr ille quẽ contẽplabatur paulo ante in for¬
madĩ formãseruiaccepit: in similitidine hominũ
factꝰ & habiai inuentus ut homo. humiliauit sẽ fact
obȩdiens usq ad mortẽ . Et uerba psalmi uoluit
ec̃ sua: incruce pendens edicens : Ds ineus dsmeus
ut quid medereli quisti : oratur ergo informadĩ orat
in forma serui.: Ibiercitor. hiccreatura: Creaturã
mutandã non mutatus ad simens & secũ nosficiens

Expanded text:
cripturarum velut gementem, orantem, confitentem; et dubitamus ei tribuere verba haec, ex eo quod cogitatio nostra de recenti ejus contemplatione quae erat in divinitate, pigrescit descendere ad ejus humilitatem; et tanquam faciat illi injuriam, si ejus verba in homine agnoscat, ad quem verba dirigebat cum Deum deprecaretur, haeret plerumque, et conatur mutare sententiam; et non ei occurrit in Scriptura, nisi quod ad ipsum recurrat, et ab illo deviare non sinat. Expergiscatur ergo, et evigilet in fide sua; et videat quia ille quem contemplabatur paulo ante in forma Dei, formam servi accepit, in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo, humiliavit se factus obediens usque ad mortem ; et verba Psalmi voluit esse sua, in cruce pendens, et dicens: «Deus meus, Deus meus, utquid me dereliquisti» ? Oratur ergo in forma Dei, orat in forma servi: ibi Creator, hic creatus, creaturam mutandam non mutatus assumens, et secum nos faciens
Abbreviated transcription (Latin):
filiusdi filius hominis: uunꝰ d s̃cũ patre unꝰi cũ ho¬
minibus: U & quando loqͥmur ad dm̃ dep̃c̃antes
nonindefiliũ separemꝰ & quando p̃catur corpusfilii
nona seseparet capt̃ suũ : Sitq ipse un saluactor
&oret in nob & oretur a nobis : Orat ꝓ nobis ut sa¬
cerdo s nr̃ : orat in nob̵ ut capt̃ nrm. oretura nobis

Expanded text:
Filius Dei, et filius hominis, et unus Deus cum Patre, unus homo cum hominibus; ut et quando loquimur ad Deum deprecantes, non inde Filium separemus: et quando precatur corpus Filius, non a se separet caput suum, sitque unus ipse Salvator orat in nobis, et oratur a nobis: Orat enim pro nobis ut sacerdos noster; orat in nobis, ut caput nostrum; oratur a nobis,
Abbreviated transcription (Latin):
pus eiꝰ: Quid ostendebat quando ꝑ corpus orancis
globi sanguinis distillabant. nistquia corpus ei
qd est cccła martrũ sanguine defluebat: nclina¬
dñ e aurẽ cuã : & exaudime : Ille ex forma serui
liato enĩ ad propinquat. ab exaltato longe disce¬
dit. nisi quẽ ipse humiliatũ exaltauerit: Inclinet
ergo dñs aurẽ suã adnos: Ille enĩ sursũ ẽ nos deor¬
sũ Ille inalticudine. nos in humilitate. Sed non
relicto : Ostendit enĩ dilectionẽ suãd s̃ in oͥbis:
Sienĩ cũ adhuc peccatores essemꝰ xp̃e ꝓ nobis

Expanded text:
pus ejus» . Quid ostendebat, quando per corpus orantis globi sanguinis destillabant, nisi quia corpus ejus, quod est Ecclesia, martyrum sanguine jam fluebat? ne, aurem tuam, et exaudi me.» Ille ex forma servi liato enim appropinquat; ab exaltato longe discedit, nisi quem ipse humiliatum exaltaverit. Inclinat ergo Deus aurem suam ad nos. Ille enim sursum est, nos deorsum; ille in altitudine, nos in humilitate, sed non relicti. «Ostendit» enim «dilectionem suam Deus in nobis: etenim cum adhuc peccatores essemus, Chris
Abbreviated transcription (Latin):
pluuia ñ nccaibit : Nũ qͥduenti ꝓparea ña rripient :
ergo ueniĩ &audiã : Sedcũ iudieris. fac : Nãsi audieris
& ñsiceris: edi ficasti qͥdem sed suꝑarenã. Quia ergo
sineedificio consttuti nudi sumꝰ. in ȩdificio autẽ suꝑarenã
posito subruina sumꝰ restit ut su ꝑ p&erã ȩdificemꝰ &qł¬

Expanded text:
pluvia non necabit? numquid venti propterea non abripient! pluvia non necabit? numquid venti propterea non abripient! Ergo veniam et audiam. Sed cum audieris, fac. Nam si audieris, et non feceris, aedificasti quidem, sed super arenam. Quia ergo sine aedificio constituti, nudi sumus, in aedificio autem super arenam posito sub ruina sumus; restat ut super petram aedificem
Abbreviated transcription (Latin):
panẽ xp̃m ñ uidet & beatꝰ est: hoc ñ dicit. nisi parit̃
cecꝰ : Ergo ẽ fructꝰ iusto ergo ẽ ds̃iudicans eosint̃ ri:
Sialiquanto ꝓlixiores fuimꝰ. date ueniã : Ec exorta¬
m̃uosin nomine xp̃i uithȩc quȩ audistis ad fructum
cogitens : Quia & p̃dicare uericatẽ nihil est sicor
alingua dissentiat : & audire ueritatẽ nihil ꝓdest
si ñ homo suꝑ parã ȩdificat : Quiȩ dificat su ꝑ paerã :
ipse ÷ qͥaudit & facit Quiautt̃ audit & ñ facit. ȩdi¬
ficat suꝑarenã : Quinec audit nee facit: nihil ȩdi¬
ficat: Sed qͦmͦ qͥedificat suꝑ arenãruinã sibi ȩdifi¬
cat : sic ille qͥ ñ edificat suꝑ perã. uenientt fluuio
sinedomonipit᷑ : Nonẽ qđ facere : msiȩdificare & suꝑ
p&rã ȩdificare id ÷ & audire & facere: Nec alidicat:
sic possc̃ facere ut audiant e faciant : Iuautẽ qͣͥntũ
longees a faciendo tantũ fugis abaudiendo : Sed
fluuius: Nãqͥdi dcot ñablatuiris est ñũqͥd ideo

Expanded text:
panem Christum non videt, et beatus est? Hoc non dicit nisi pariter caecus. Ergo est fructus justo: ergo est Deus judicans eos in terra. 23. Si aliquanto prolixiores fuimus, date veniam. Exhortamur vos in nomine Christi, ut haec quae audistis, ad fructum cogitetis. Quia et praedicare veritatem nihil est, si cor a lingua dissentiat; et audire veritatem, niedificat super petram, ipse est qui audit et facit: qui autem audit et non facit, aedificat super arenam : qui nec audit nec facit, nihil aedificat. Sed quomodo qui aedificat super arenam, ruinam sibi aedificat; sic ille qui non aedificat super petram, veniente fluvio, sine domo rapitur. Non est quod facere, nisi et aedificare et super petram aedificare; id est, et audire et facere. Nec alius dicasic possunt facere ut audiant et faciant: tu autem quantum longe es a faciendo, qui tantum fugis ab audiendo? Sed fluvius: numquid ideo te non ablaturus est? numquid ideo
Abbreviated transcription (Latin):
filius ipsius habebat illeñ habebat. &iiã uitȩ cȩcꝰ
uidenti ostendebat: Ergo istã pęnã quando uidetis:
gaudte qr in illa ñestis: Eropterea dic̃ scriptura:
letabit᷑ stuis cũ uiderit uindictã ñillã futurã : Nãiu de

Expanded text:
Filius ipsius habebat, et ilie non habebat; et viam vitae caecus Filius ipsius habebat, et ilie non habebat; et viam vitae caecus videnti ostendebat . Ergo istam poenam quando videtis, gaudete quia in illa non estis. Propterea dicit Scriptura: Laetabitur justus, cum viderit vindictam. Non illam futu
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmi peccati & corũ q̃ ad dider̃ manet suꝑ eos: &i psauocat᷑
iradĩ qr deiudicio ciꝰ uenit: Und edñs deñcredenteait:
Sed iradĩ manet suꝑcũ : Cũ ira enĩ dĩ mortales nascim᷑:
Vndedicita płs: Fuimꝰ enĩ & nos aliqͣndonatura siliurȩ
sic̃ cȩteri : Iuid ẽ nacura filiurȩ nisiqa portimꝰ nobcũ
pęnã primi peccaiti : sed si conuertamꝰ nos aufert᷑ ira
p̃bet᷑ grã : Nonuis c̃uenti addis etiã suꝑ id qđ natuses
tanꝗinira c̃biberis in p̃senti tẽpore : Agnoscitergo¬
uultis uictoriã uericatis quã urãm. q claudits ad¬
uersus ueritatẽ auresurãs̃ de p̃sentiũ delectatione
& de p̃teritorũ recordatione in esitis canisr euersus
adhuc ignisȩt̃nꝰ ñ uenit : Cõparet qͥ proficit indõ
semodo cũimpio cȩcũ cor. cũ in luminaco corde : Cõ
parite duos: ñiudentẽ &iudentẽ in carne : & qͥd magnũ ÷
uisi o carnis Nũ qͥd tobias habebat carnis oculos:

Expanded text:
ccati, et eorum quae addiderunt, manet super eos: et ipsa vocatur ira Dei, quia de judicio Dei venit. Unde Dominus de non credente ait: Sed ira Dei manet super eum . Cum ira enim Dei mortales nascimur. Unde dicit Apostolus: Fuimus et nos aliquando natura filii irae, sicut et caeteri . Quid est, natura filii irae, nisi quia portamus nobiscum poenam primi peccati? Sed si convertamus nos, aufertur ira, praebetur gratia. Non vis converti, addis etiam super id quod natus es: tanquam in ira combiberis in praesenti tempore. 21. ver clauditis adversus veritatem aures vestras, de praesentium delectatione et de praeteritorum recordatione, ne sitis canis reversus adhuc ignis aeternus non venit: comparet qui proficit in Deo se modo cum impio, caecum crate duos, videntem et non videntem in carne. Et quid magnum est visio carnis? Numquid Tobias habebat carneos oculos?
Abbreviated transcription (Latin):
titiȩ lum̃ ñ luxit nob̵ & sol ñ ortus ÷ nob̵: Quare. nisi
quia suꝑcecidit ignis & ñiuder̃ solẽ : uicit illos concu¬
piscentia carnis: &ista c̃cupiscenta undeuenit: ad¬
tindice : Detraducenatus escũco qđ uincas: noli tibi
hostis addere. unce cũquo natuses: Ad stadiũiuitȩ
huiꝰ cũillo uenisti : congredere cũ co qͥtecũ ꝓcessit:
psonuicto quare ꝓuocas caterua s c̃cupiscentiarũ :
delatato enĩ carnalis fr̃s. cũ homine nascitur:

Expanded text:
e lumen non luxit nobis, et sol non ortus est nobis . Quare, nisi quia supercecidit ignis, et non viderunt solem? Vicit illos concupiscentia carnis. Et ista concupiscentia unde venit? Attendite. De traduce natus es cum eo quod vincas: noli tibi hostes addere, vince cum quo natus es. Ad stadium vitae hujus cum illo venisti, congredere cum eo qui tecum processit. Ipso non victo, quare provocas catervas concupiscentiarum? Delectatio enim carnalis, f
Abbreviated transcription (Latin):
citant᷑ pellunt̃ homines delocissuis : Iuar qr heraticist̃:
Veralexẽ ualeat & intẽ : Non ÷ qđ respondeant : ds̃contri¬
uit dentes corũ in orcipsorũ : Ideoq ubiñ possẽ lubrica
fallacia serpere ut aspides: aꝑta uiolentu fremunt
utleones : Prosliunt & sȩiunt armatȩ turbȩ circum¬
cellionũ: dant strigem quantã possunt qͣcũq possunt :
Seda molis leonũ confregitdĩs : Sꝑnent̃ : tanquã aqua
decirrens: Nonuos cerreant fr̃s : qͥdã fluui qͥdicuntur
corrontes hicmalib aqͥs implent̃ : Noli imere postpac¬
lulũ transis decurret aqua. ad cẽpꝰ ꝑstrepit. moxcessa¬
bit diustare non possunt : Multȩ here scs iã e mortues
cucurrer̃ in riuissius quantũ potuer̃ decurrer̃ : Sic

Expanded text:
citantur, pelluntur homines de locis suis. Quare? Quia haeretici sunt. citantur, pelluntur homines de locis suis. Quare? Quia haeretici sunt. Vera lex est? Valeat et in te. Non est quod respondeant; Deus contrivit dentes eorum in ore ipsorum. Ideoque ubi non possunt lubrica fallacia serpere ut aspides, aperta violentia fremunt ut leones. Prosiliunt et saeviunt armatae turbae Circumcellionum; dant stragem quantam possunt, quantamcumque possunt. Sdecurrens. Non vos terreant, fratres, quidam fluvii qui dicuntur torrentes; hiemalibus aquis implentur: nolite timere; post paululum transit, decurrit aqua, ad tempus perstrepit, mox cessabit; diu stare non possunt. Multae haereses jam emortuae sunt: cucurrerunt in rivis suis quantum potuerunt, decurrerunt, sic
Abbreviated transcription (Latin):
legibus hereti cosuocant. Non quȩro utrũ uere
anfalse: sequestrata illa sit questio. si adhucques¬
tio ẽ : Interi scđo temodo int̾rogo uere legess̃
quare uteris eis : dixisti ꝓconsuli. catholicussũ :
exclude hereticũ. quȩ siuit ille unde ꝓbaret᷑
hereticus. ꝓtulisti conci¬
liũ tuũ õstendisti qđ e ũ dãpnaueris. Ille uł co¬
hibens uł ̃intelligens usus ẽ tam̃ lege sic̃iudex
& faisti de iudice. qđ dete ñ uisfacere. Sienĩudex
usus ÷ lage imꝑatoris adtuã suggestionẽ curcatũ
nonuteris ad cuã correctionẽ : ecce eĩcit hereacum
tuũ exlego im ꝑatorissui Qiare tu exeidẽ lge ñcis
utte eicut : replicamꝰ qđ sicistis Eccebasilicȩ tene¬
bant᷑ a maximianistis: mͦ a uob tenent᷑ exclosisutt
exeis maximianstȩ : Extant iussiones ꝓconsulũ extat
memoria gestorũ : A pparitores accipiunt᷑ ciuitates ex¬

Expanded text:
legibus suis haereticos vocant. Non quaero ultrum verae legibus suis haereticos vocant. Non quaero ultrum verae an falsae; sequestrata illa sit quaestio, si adhuc quaestio est: interim secundum te modo interrogo, Verae leges sunt, quare uteris eis? Dixisti proconsuli: Catholicus sum, exclude haereticum. Quaesivit ille unde probaretur haereticus: protulisti concilium tuum, ostendisti quod eum damnaveris. Ille vel connivens, vel non intelligens, usus tamen est lege sicut judex: et fecisti de judice quod de te non vis facere. Si enim judex usus est lege imperatoris ad tuam suggestionem, cur ea tu non uteris ad tuam correctionem? Ecce ejecit haereticum tuum ex lege imperatoris sui: quare te ex eadem lege non vis ut ejiciat? Replicamus quod fecistis: ecce basilicae tenebantur a Maximianistis, modo a vobis tenentur; exclusi sunt ex eis Maximianistae: exstant jussiones proconsulum, exstant memoriae Gestorum; apparitores accipiuntur, civitates ex
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ illi loca tenebant antiqͥtꝰ. & successerant ep̃is
decessoribus suis: uolente s illos inde excludere.
eger̃ legib publicis. adiudices uener̃ dixer̃ secat¬
holicos ut possent excludere hereacos. Quareto
dicis catholicũ ut excludat᷑ hereticꝰ & non potius es
catholicus nesis exclusus hereti cꝰ: mͦ catholicuses :
ut ualeas ad excludendũ hereticũ iud ex eñĩ ñ posset :¬
nisilegib suis iudicare. Dixer̃ sẽ catholicas amissis
agere dixer̃ ilos hereticos. Iuȩ siuit unde ꝓbure t̃:
lectũ ẽ conciliũ bagaitanũ. ubidã pnatis maximiamise
ñ deberent tenere basilicas & pnuntiauit ꝓcansul
exlege. Ex qua lege : quȩ lata ÷ contra hereticos
Si conta hereticos & contrate. Iuare in qͥt contra
me non enĩ ego hereticussũ. Situ hereticꝰnones :
falses illeleges Abeis eñi imꝑatorib: latȩ s : qͥnons
cõmunionis tue. Om̃s qͥnons cõmunionis eorũ :

Expanded text:
quae illi loca tenebant antiquitus, et successerant episcopis quae illi loca tenebant antiquitus, et successerant episcopis decessoribus suis; volentes illos inde excludere, egerunt legibus publicis, ad judices venerunt, dixerunt se catholicos, ut possent excludere haereticos. Quare te dicis catholicum, ut excludatur haereticus, et non potius es catholicus, ne sis exclusus haereticus? Modo catholicus es, ut valeas ad excludendum haereticum. Judex enim non posset nisi legibus suis judicare. Dixerunt se catholicos; admissi sunt agere: dixerunt illos haereticos; quaesivit unde probaretur: lectum est concilium Bagaitanum, ubi damnati sunt Maximianinon deberent tenere basilicas, et pronuntiavit proconsul ex lege. Ex qua lege? Quae lata est contra haereticos. Si contra haereticos, et contra te. Quare, inquit, contra me? non enim ego haereticus sum. Si tu haereticus non es, falcommunionis tuae; omnes qui non sunt communionis eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
Respondeant mͦ: dicant ñ debere. Repetunt maxi¬
mianistȩ basilicas. Neautẽ repetant maximia nistȩ
basilicas : dicunt debere. Quid ÷ gͦ qđ dicebatis
aduersũ nos : contritis̃ dentesurĩ inore urõ. Quid
nob̵ & regib inqͥunt : quid nob̵ &imꝑatorib: uos
deimꝑatorib: p̃sumitis. quȩro &ego quiduob
ad pc̃sules quosmiser̃ imꝑatores : qui duobis
adlegesi quas contrauos deder̃ imꝑatores :
imꝑatores cõmunionis nrȩ̃ leges aduersu som̃s
hereticos deder̃ : cosutiq appellant hereta¬
cos qͥ nons̃ cõmunionis eorũ int̃ quo suti que
&uosestis. Siueres̃ leges: ualeant & inuos hereticos
Sifalses leges quare ualent c̃traur̃os hereticos
FR̃S paululũ aduertitr: inte lligite qđ diximꝰ. Iuin¬
do eger̃ causassuas aduersus maximianistas ut cos
a se dãpnatos & scismaticos suos eicerent delocis

Expanded text:
Respondeant modo. Dicant non debere: repetunt MaxiRespondeant modo. Dicant non debere: repetunt Maximianistae basilicas. Ne autem repetant Maximianistae basilicas, dicunt debere. Quid est ergo quod dicebatis adversum nos? An contriti sunt dentes vestri in ore vestro? Quid nobis et regibus, inquiunt? quid nobis et imperatoribus? Vos de imperatoribus praesumitis. Quaero et ego: Quid vobis ad proconsules, quos miserunt imperatores? quid vobis ad leges, quas contra vos dederunt imperatores? Imperatores communionis nostrae leges adversus omnes haereticos dederunt: eos utique appellant haereticos, qui non sunt communionis eorum, inter quos utique et vos estis. Si verae sunt leges, valeant et in vos haereticos; si falsae sunt leges, quare valent contra vestros haereticos? Fratres, paululum advertite, et intelligite quod diximus: quando egerunt causas suas adversus Maximianistas, ut eos a se damnatos et schismaticos suis ejicerent de locis,
Abbreviated transcription (Latin):
Contrias dentes eorũ in ore ipsorũ: Postea clamauer̃ :
crucifige crucifige lãñẽ. lingua aspidis: sed fremitꝰ
leonis Sed & molas leonũ confregit dñs Forte hic
ñuacat: qđ ad didit in ore eorũ insidiantes enĩ captio¬
sis introgationib: cogelant̃ responsione fua uinci
Istiautẽ qͥa ꝑte seuebant nũ qͥd int̃rogationib: conun¬
cͥendi erant : tam̃ & corũ molȩ contritds̃. Cruci fixus re¬
surrex̃. ascendit incȩlũ . Glorificatus ẽ xp̃c. adoratur
ab om̃ib: gentib ad orat̃ ab om̃ibi regib: Sȩuiant m
ipsosinuenimꝰ eẽ serpentes indignatione obsurdatts
nolentes audire medicam̃tũ medicatũ a sapiente.
& in ore ipsorũ : contriuit dñsdentes eorũ Iuomͦ seui¬
ebant in nos rep̃hendendo qđ quasi ꝑsctutores essemꝰ
excludendo illos debasilicis: modo illos in t̃roga.
Debent excludi heretici debasilicis. annondebent:

Expanded text:
contriti sunt dentes eorum in ore ipsorum. Postea clamaverunt, contriti sunt dentes eorum in ore ipsorum. Postea clamaverunt, Crucifige, crucifige : jam non est lingua aspidis, sed fremitus leonis. Sed et molas leonum confregit Dominus. Forte hic non vacat quod non addidit, in ore eorum. Insidiantes enim captiosis interrogationibus, cogebantur responsione sua vinci: isti autem qui aperte saeviebant, numquid interrogationibus convincendi erant? Tamen et eorum molae contritae sunt: crucifixus resurrexit, ascendit in coelum, glorificatus est Christus, adoratur ab omnibus gentibus, adoratur ab omnibus regibus. Saeviant modo ipsos invenimus esse serpentes indignatione obsurdatos, nolentes audire medicamentum medicatum a sapiente: et in ore ipsorum contrivit Dominus dentes eorum. Quomodo saeviebant in nos, reprehendendo quod quasi persecutores essemus, excludendo illos de basilicis? Modo illos interroga: Debent excludi haeretici de basilicis, an non debent?
Abbreviated transcription (Latin):
excorde: Hocd edño suspicatus cst. Dñsautẽ qͥpeccata
mulieris nouerat. en ã cogitationes hospitis audie¬
bat &respondit quȩ nostis łe nediuhincloquar :
tam̃ in ore eiꝰ uoluit conterere denteseiꝰ. Pro posint
enĩ Puo debitores erant cuidĩ seneratori : unꝰ qͥngin¬
tos debebat denarios aliꝰ qͥnqͣginta. Hona bebant
ambo underedderent : dimisi cambobus. Iuis eũ
plusdilexit: adhoc introgat : ut ille respondeat.
Ad hoc illerespondit: utdentes eĩmore ei conterain¬
tur Respandit confusus exdusus : ad missa illa
adꝑcipiendã miscđiã. quȩ in ruperat in habitaca¬
lũ alienũ : sed non accefsit ad dnm̃ alienũ. Contri¬
uit dñs dente scorũ in ore ipsorũ molas leonum
c̃fregitdñs non tantũ aspidũ. Quidd easpidibus :
aspides in sidiose uolunt uenena m mutere &asp gere.
tũ cȩsari. anñ licet. aspideserant. serpentiserant:

Expanded text:
ex corde, hoc de Domino suspicatus est. Dominus autem qui peccata ex corde, hoc de Domino suspicatus est. Dominus autem qui peccata mulieris noverat, etiam cogitationes hospitis audiebat, et respondit quae nostis. Et ne diu hinc loquar, tamen in ore ejus voluit conterere dentes ejus Proposuit enim: Duo debitores erant cuidam feneratori: unus quingentos debebat denarios, alius quinquaginta. Non habebant ambo unde redderent; dimisit ambobus. Quis eum plus dilexit? Ad hoc interrogat ille, ut ille respondeat: ad hoc ille respondet, ut dentes ejus in ore ejus conterantur. Respondit confusus, exclusus est: admissa est illa ad percipiendam misericordiam, quae irruperat in habitaculum alienum, sed non accesserat ad Deum alienum : Contrivit Dominus dentes eorum in ore ipsorum. 14. Molas leonum confregit Dominus. Non tantum aspidum. Quid de aspidibus? Aspides insidiosae volunt venena immittere, et spargere, tum Caesari, an non licet? aspides erant, serpentes erant:
Abbreviated transcription (Latin):
rogabouos unũ sermonẽ : respondetem. Et int̃¬
rogauit deioħe unde eẽt. baptismꝰ ioħis. decȩlo.
Anex hominib: ut siqͥd responderent contra illos
eet̃ Noluer̃ dicere exhominib tim̃tes homines
Dicere decȩlo plusformidabant: ne faterentur
crim̃ responder̃ ignorantiã. Dixer̃ nescimꝰ. Calũp¬
nari em̃ p̃parabant qͣndo dixer̃ inqͣ potestate ista
Nons̃ ausidicere. uerũ dix̃ ioħs. nediceretur eis
credite illi. Obmutuer̃ nescire dixer̃ ĩa mordere
nonualebant. Vnde nonualebant. iã occurrit uob̾
contritierant dente seorũ in ore ipsorũ . Pharis ȩo
displicuit dñsilli qͥad prandiũ uocauerat. qđ pec¬
ca trix mulier accesserit ei ad pedes : & murmura¬
uit aduersus cũ dicens. Sie set hicꝓpħa : sciret
quȩ mulier illi accessit ad pedes. Oci non ꝓpħa
undescis qđ nescierit. quȩ mulier illiaccessit
ad pedes: qe seruabat uidelicet munditiã uidȩoꝵ.
quȩ a soris quasi custo diebatur in carne. & exolebat

Expanded text:
respondete mihi. Et interrogavit de Joanne, unde esset baptismus Joannis, de coelo, an ex hominibus; ut si quid responderent, contra illos esset. Noluerunt dicere, Ex hominibus, timentes homines dicere, De coelo plus formidabant, ne faterentur crimen responderunt ignorantiam; dixerunt: Nescimus . Calumniam enim praeparabant, quando dixerunt, In qua potestate ista non sunt ausi dicere, Verum dixit Joannes, ne diceretur eis, Credite illi. Obmutuerunt, nescire se dixerunt: jam mordere non valebant. Unde non valebant? Jam occurrit vobis; contriti erant dentes eorum in ore ipsorum. 13. Pharisaeo displicuit Dominus illi qui ad prandium vocaverat, quod peccatrix mulier accesserit ei ad pedes; et murmuravit adversus eum dicens: Si esset hic propheta, sciret quae mulier illi accessit ad pedes. O tu non propheta, unde scis quod nescierit quae mulier illi accessit ad pedes? Quia non servabat videlicet munditiam Judaeorum, quae a foris quasi custodiebatur in carne, et exsulabat
Abbreviated transcription (Latin):
rit nob deuotos eẽ cesari. Talẽ bicipitẽ laqueũ: qͣsi
capiendo dño posuer̃. Sedad quẽ uenerant. qͥ non
nouerat c̃terere denteseorũ in ore ipsorũ. Osten¬
dite mꝰnũ mũ inqͥt. Quid metẽptatis hr̃pochritȩ :¬
detributo soluendo cogitatis iꝰtitiã facere uulas.
c̃siliũ iꝰtitiȩ quȩritis siuere iꝰntiã loqͥmini recta

Expanded text:
rit nobis devotos esse Caesari. Talem bicipitem laqueum quasi rit nobis devotos esse Caesari. Talem bicipitem laqueum quasi capiendo Domino posuerunt. Sed ad quem venerant? Qui noverat conterere dentes eorum in ore ipsorum. Ostendite mihi nummum, inquit. Quid me tentatis, hypocritae? De tributo solvendo cogitatis? justitiam facere vultis? consilium justitiae quaeritis? Si vere justitiam loquimini, r