comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
agene comꝑat᷑ eccłia. uel p̃dicatio
enuangłica. que quasi pisces de mari
tralat: homines a sclo in lumen ue¬
ri solis educit. Contexuerunt sidi
apłi ex utroq testamento sagenam
euuangłis & usq hochie influctibus
huius scħ tenditur: capiens bonos
ac malos. In fine aut̃ mundi trahet̃¬
adlitus: & discernentur pisces boni
in oclum. mali in gehennam. Edri¬
cent angłi ꝑ resur rectionẽ sagenai
impletã. quia tunc ęccłia p̃destinatos
omnes continebit. Ꝙ secus littuis hoc
ẽ ptꝰ fiuem mundi officio sͥ iniunc¬
to quodammͦ iudicantes qd̾ ꝑ sedere
intelligitur: eligent bonos in uasa
sua. idẽ iuęt̾na tab̾nacula: malos uͦ
ne uideant głam di mitrent foras.
in inferuum scilicet. & hoc ẽ qd̾
sequit᷑. Sic erit in consummati¬
onem scłi. Exibunt angłi. & separa¬
bunt malos de mechio iustorum. &
nuitent eos in caminũ ignis: ibi
erit fletus ⁊ stridor dentium.
Fietus de ardore: stridor dentium
solet extitari defrigore. Ubi duplex

Expanded text:
are comparatur Ecclesia vel praedicatio evangelica, quae quasi pisces de mari trahat, homines a saeculo in lumen veri solis educens. Contexuerunt sibi apostoli ex utroque Testamento sagenam Evangelii, et usque hodie in fluctibus hujus saeculi tenditur, capiens bonos ac malos. REMIG. In fine autem mundi trahetad littus, et discernentur pisces boni in coelum, mali in gehennam. Educent angeli per resurrectionem sagenam impletam, quia tunc Ecclesia praedestinatos omnes continebit. Et secus littus, hoc est, post finem mundi sibi officio injuncto quodammodo judicantes, quod per sedem intelligitur, eligent bonos in vasa sua, id est, in aeterna tabernacula; malos vero, ne videant gloriam Dei, mittent foras, in infernum scilicet. Et hoc est quod sequitur: Sic erit in consummatione saeculi. Exibunt angeli, et separabunt malos de medio justorum, et mittent eos in caminum ignis; ibi erit fletus et stridor dentium. BEDA. Fletus de ardore, stridor dentium solet incitari de frigore. Ubi duplex
Abbreviated transcription (Latin):
graua separant᷑: & ad horreum pur¬
gata ꝑueniunt. Quic̃q gͦ appetit
plene uicia uincere: studeat humi¬
lit̃ purgationis sue flagaia tolerate.
Centesimum fr uctum deputamꝰ
as digitorum comunctio insinat:
que quasi molli osculo se complec¬
tens maritum pingit ⁊ coniugem.
Sexaginta ꝑtinet ad uidrias: que qͣn¬
comagis abstinent. tantonurus pre¬
mnium recipiunt. Centesimus nume¬
rus qui asinstra tranffertur addex.¬
Aliter. Centesimuis frnctus est
martyrium. ꝓpt̾ sc̃itatem ute: nel
contemptum mortis. Sexagesimtis
t̃ uirginum. ꝓpt̾ ocium interrus:
quia non pugnant contra consuetui¬
dinem catnis. Solet enim ocium
concecl seragenariis. ptꝰ militiam.
Tricesimus coniugatoꝵ: quia hec ẽ
ꝑtas p̃liantium. &̾ his ẽ maior con¬
fistus. ne libidine suꝑentur. Lxxui.¬

Expanded text:
grana separantur, et in horreum purgrana separantur, et in horreum purgata perveniunt. Quisquis ergo appetit plene vitia vincere, studeat humiliter purgationis suae flagella tolerare. Centesimum fructum deputamusas, digitorum conjunctio insinuat, quae quasi molli osculo se complectens, maritum pingit et conjugem. Sexaginta pertinet ad viduas: quae, quanto magis abstinent, tanto majus praemium recipiunt. Centesimus numerus, qui a sinistra transfertur ad dex AUGUST. Aliter: Centesimus fructus est martyrum, propter sanctitatem vitae vel contemptum mortis. Sexagesimus est virginum, propter otium interius, quia non pugnant contra consuetudinem carnis. Solet enim otium concedi sexagenariis post militiam. Trigesimus conjugatorum, quia haec est aetas praeliantium, et his est major conflictus, ne libidine superentur. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
cedit ab eis qioquid recte cogitane¬
rant. Seminatigͦ suꝑ petrosam.
t̾ram. & inspins. sunt illi qui u̾bũ
& ꝓbant ⁊ desid̾io gustant: s ne ad
ntilitatẽ u̾bi ꝑueniant. uitȩ huiꝰ
ad ñsa t̃rendo uel ꝓsꝑa blandiendo
eos recardant. Contra que dampna
utraq: semen qd̾ acceꝑat tutari eu¬
rabat parilus qui ait. P arma iusti¬
tie a dextris ⁊ asunstris. Qui uͦ in
t̾ram bonam semmatus ẽ: hnc ẽ qui
ũbum audit & intelligit. & fructũ
affert: & facit alud quidem centũ.
alind aut̃ seraginta. porro alia tri¬
gnita. Diueisitas bone t̾re: am¬
me sunt pie credentium. Hȩ dei¬
ũbum suscipiunt. conseruant. Q̾
in lucas habet inpatientia fructificant.
quia bona agant. & mala ꝓrimoꝵ
equanimit̃ tolerant. ut post flagella
humilit̾ suscepta ad requuem susci¬
piant᷑. Sic nua calcib tundit᷑.
& in uisii saporem liqnatur. Sic
cam deserit: & in olei liquorem pmi¬
guescit. Sic ꝑ priturã areȩ a paleis

Expanded text:
cedit ab eis quidquid recte cogitavecedit ab eis quidquid recte cogitaverant. Seminati ergo supra petrosam terram et in spinis, sunt illi, qui verbum et probant et desiderio gustant, sed ne ad utilitatem verbi perveniant, vitae hujus adversa terrendo vel prospera blandiendo eos retardant. Contra quae damna utraque semen quod acceperat, tutari curabat Paulus qui ait: Per arma justitiae a dextristerram bonam seminatus est, hic est qui verbum audit et intelligit et fructum affert, et facit aliud quidem centum, aliud autem sexaginta, porro aliud triginta. Diversitas bonae terrae, animae sunt pie credentium. Hae verbum Dei suscipiunt, conservant, et, ut Lucas habet ait, in patientia fructificant, quia bona agunt, et mala proximorum aequanimiter tolerant, ut post flagella humiliter suscepta ad requiem suscipiantur. Sic uva calcibus tunditur, et in vini saporem liquatur. GREcam deserit, et in olei liquorem pinguescit. Sic per trituram areae a paleis
Abbreviated transcription (Latin):
uere cruentant. Quas bene ddñs falla¬
ces appellat: quia dui nob̾cum ꝑma¬
nere non possunt. nec mentis inopi¬
am expellunt. Sole diuitie uere stit:
quȩ nos inuirtutib dinies factunt:
Sollicitudines & diuitie & uolupta¬
tes suffocant: quia importunis ꝙ¬
gitationib suis guttur mentis strã¬
gulant: & dum bonum desiderium
ad cor intrare non sininit. quasi ad¬
⁊tum uitalis flatus clandendo ne¬
cant. Duo sunt indiuitiis contͣria.
sollicitudines uidelicet & uoluptates.
quȩ possessores suos a afsuictos ⁊ ludri¬
cos facnnt. S quia noluptas affucti¬
om non comienit: alio tempore sol¬
licitudo sꝑe acquirendi seu timore ꝑ¬
dendi affligit. alio noluptas ꝑ affitien¬
tiam emouit. ⁊ effluere facit. Multi
quide andientes disputationẽ contͣ
auaritiam uel hxuriam dicunt on¬
temptores scħ. ⁊ castos homines efse
beatos: s ubi species concupiscibiles
eorum obtutib p̃sentantur. mox re¬

Expanded text:
nere cruentant. Quas bene Dominus fallanere cruentant. Quas bene Dominus fallaces appellat, quia diu nobiscum permanere non possunt, nec mentis inopiam expellunt. Solae divitiae verae sunt, quae nos in virtutibus divites faciunt. Sollicitudines et divitiae et voluptates suffocant, quia importunis cogitationibus suis guttur mentis strangulant, et dum bonum desiderium ad cor intrare non sinunt, quasi aditum vitalis flatus claudendo necant. Duo sunt in divitiis contraria, sollicitudines videlicet et voluptates, quae possessores suos et afflictos et lubricos faciunt. Sed quia voluntas afflictioni non convenit, alio tempore sollicitudo spe acquirendi seu timore perdendi affligit, alio voluptas per affluentiam emollit, et effluere facit. Multi quidem, audientes disputationem contra avaritiam vel luxuriam, dicunt contemptores saeculi et castos homines esse beatos; sed ubi species concupiscibiles eorum obtutibus praesentantur, mox re
Abbreviated transcription (Latin):
nelimus. Expofuit aut̃: ut doceret
significationes querendas in his etiã quȩ
non explanauit. Qui aut̃ suꝑ ꝑe
temporalis. Facta aut̾ tribulatione
& ꝑsecutione ꝓpt̾ tierbũ. contimo
scandaliratui. Tta dicitur homo
qui semen t̾bi sascipit semmatus.
sicut t̾ra postqmͣ semen recipit dicit᷑
seminata. Qui gͦ seminant᷑ suꝑ pe¬
trosa. so ẽ suꝑ cogitationes plenas du¬
ritia ad retinendum qd̾ libent̾ auch¬
unt. temporales dicuntur: quia ad
tempus credunt & intempore temp¬
tationis scandalizaut᷑. qd̾ ẽ atran¬
quillitate mentis ruere. Multum
quippe distat int̾ eum qui multis
tribulationid dum̃ negare compel¬
litur : & cuni qui ad primã ꝑ secuti¬
oncin corriit. Qui aut̃ est seim¬
patus in spinis: hic ẽ qui u̾bum au¬
dit. ⁊ sollicitudo scħ istras ⁊ fauacia
duuitiarum suffocat u̾bum ꝙ sine
dum delectent: tam̃ spine suut: qͥa
cogitationum suarum punctionib
catrim ꝑtrahunt. quasi inflicto inil¬

Expanded text:
elimus. Exposuit autem, ut doceret, significationes quaerendas in his etiam quae non explanavit. Qui autem supra temporalis. Facta autem tribulatione et persecutione propter verbum, continuo scandalizatur. Ita dicitur homo qui semen verbi suscipit, seminatus, sicut terra postquam semen receperit, dicitur seminata. Qui ergo seminantur super petrosa, id est super cogitationes plenas duritia ad retinendum quod libenter audiunt, temporales dicuntur; quia ad tempus credunt, et in tempore tentationis scandalizantur, quod est a tranquillitate mentis ruere. HIERON. Multum quippe distant inter eum, qui multis tribulationibus Dominum negare compellitur, et eum qui ad primam persecutionem corruit. Qui autem est seminatus in spinis, hic est qui verbum audit, et sollicitudo saeculi istius et fallacia divitiarum suffocat verbum, et sine dum delectent, tamen spinae sunt, quia cogitationum suarum punctionibus mentem catum pertrahunt, quasi inflicto vul
Abbreviated transcription (Latin):
uitam incitit ꝑ emissam mortis sen¬
idẽ consuminatio scł. in qua pusti
gaudebunt. qui in lacrrans semi¬
nanerunt H omo uͦ quilibet᷑
semen pactat int̾ram. cum corch
suo bonam intentionẽ inserit: dor¬
nit. qma iam inspe bom oꝑis qui¬
escit. Nocte scirgit ac die semen: quia
int̾ adu̾sa ⁊ prosꝑa prosificit. Ger¬
minat ⁊ crescit. dum ille nescit:
quia cum adhuc metiri in crem̃ta
sua ñ ualet. uirtus concepta ad ꝓ
surgit. Hec t̾ra primum ꝓdncit
herbam. siabens adhuc teneritudi¬
nem inchoationis bone: demde
spicam. eum uirtus animo concep¬
ta se adfructimi boni oꝑis ꝑtrahit.
deinde plenum frumentum. qͣndo
iam uirtus ad robustum ⁊ ꝑ festum
opus ꝓmouttur. falcem mittit.
qui iam ꝑatus admartyriũ optat
secat messem: cum ꝑ mortẽ oꝑati
cessat metens frustum bom oꝑis
nicam scilicet ȩt̾nam. Tunc adẽ mes¬
sis: quando omnia bona sua repre¬
sentantur ei coram angłis di. M cxl.

Expanded text:
vitam incidit per emissam mortis senvitam incidit per emissam mortis senid est consummatio saeculi, in qua justi gaudebunt qui in lacrymis seminaverunt. Homo vero quilibet semen jactat in terram, cum cordi suo bonam intentionem inserit; dormit, quia jam in spe boni operis quiescit. Nocte surgit ac die semen, quia intra adversa et prospera proficit. Germinat et crescit dum nescit ille; quia, cum adhuc metiri incrementa sua non valet, virtus concepta ad prsurgit. Haec terra primum producit herbam, habens adhuc teneritudinem inchoationis bonae; deinde spicam cum virtus animo concepta, se ad fructum boni operis pertrahit; deinde plenum frumentum, quando jam virtus ad robustum et perfectum opus promovetur. Falcem mittit, qui jam paratus ad martyrium optat secat messem, cum per mortem operari cessat, metens fructum boni operis, vitam scilicet aeternam. Tunc adest messis, quoniam omnia bona sua repraesentantur ei coram angelis Dei. M. 140X
Abbreviated transcription (Latin):
cum se produxerit fructus. statim mit.¬
tit falcem. qm̃ ad ẽ messis. Regatim
di ẽ eccłia quȩ regitur ĩ dõ: & ipia regit
homines. ⁊ uicia calcat. Homo iastans
semen filius hominis ẽ: semen. u̾bum:
t̃ra corda humana. Dormitio uͦ horni¬
nis: mors ẽ salnatoris. Exiirgit scmnen
nocte. & die post somnum ap̃i: quia
numerus credentium int̾ adu̾sa &
prospeta magis magisq multiplicat᷑
Semen germinat bona intentione
& gescit inoꝑe. dum ille nescit wdẽ
nescire nos facit. qinsquẽ fructum
afferat in finem duni dicit. Qui
ꝑ seuerauerit usq infinem: ipse salua¬
bitur. Ultro terra fructificat: dum
uoluntatem nrãm dł ex pectat di¬
cens. Si ius ꝑuenire ad tritam: ser¬
ua mandata. Hȩc t̾ra primum ꝓ¬
diicit. herbam: id ẽtimorem. Inti
um sapientiȩ timor dm̃. Deinde
spicam. id t̃ lacrimosam penitenti¬
am: deinde plemimn frumentum.
scilicet caritatem. Plenitudo enim
legis ẽ caritas. Tempore messis re¬
secat eam ꝑ falcem: quia temporalẽ

Expanded text:
t fructus, statim mittit falcem, quoniam adest messis. Regnum Dei est Ecclesia, quae regitur a Deo, et ipsa regit homines et vitia calcat. Homo jactans semen, Filius hominis est; semen, verbum; terra, corda humana; dormitio vero hominis, mors est Salvatoris. Exsurgit semen nocte et die post somnum Christi, quia numerus credentium intra adversa et prospera magis magisque multiplicatur. Semen germinat bona intentione, et crescit in opere, dum ille nescit, id est nescire nos facit, quis quem fructum afferat in finem, dum dicit: Qui perseveraverit usque in finem, ipse salvabitur . Ultro terra fructificat, dum voluntatem nostram Deus exspectat, dicens: Si vis pervenire ad vitam, serva mandata . Haec terra primum producit herbam, id est, timorem: initium enim sapientiae timor Domini . Deinde spicam, id est, lacrymosam poenitentiam, deinde plenum frumentum, scilicet charitatem. Plenitudo enim legis charitas est . Tempore messis resecat eam per falcem, quia temporalem
Abbreviated transcription (Latin):
aliquiq̃ parabolarum sit int̾mixtũ.
Ex ꝑsona diũ dicitur in psalmo
septuagesimo septimo: apiam impa¬
rabolis os meum. Quare attentius con¬
siderandum ẽ: par abolice cum esse lo¬
cutum. Fructuabo abscondita de thes¬
auro secreti mei p̃dicando mysteria.
⁊ accedentes disciptili. dixerunt ei.
Quare in paraboł loqueris es: Qui

Expanded text:
aliquid parabolarum sit intermistum. aliquid parabolarum sit intermistum. Ex persona Domini dicitur in psalmo septuagesimo septimo: Aperiam in parabolis os meum. Quare attentius considerandum est, parabolice eum locutum esse, eructabo abscondita, de thesauro secreti mei praedicando mysteria. t accedentes discipuli, dixerunt ei: Quare in parabolis loqueris eis? Qui
Abbreviated transcription (Latin):
sexagesimus & centefrmris intelligi.
id ẽ coniugatorim. continentium.
uirginum. Uel sata tria sunt: tria
gruera hominũ. noc. damel. iob. Tan
qiu ant̃ caritas minente recondita cres¬
cere debet: donec mentem totam in sui
ꝑfectione cominutet. ut inhil pret̾
entia dĩ fidem. dilectionem. sanam
doctrinam cominendat. donec totũ
fermentetur. id ẽ donec infine mimi¬
di om̃s fideles ad głam ꝑfecte resur¬
Hȩc omnia locutris ẽ ib̾c nn ꝑabobs
ad turbas. R. & talib multis parabeł
Ioquebatur eis u̾bum prout poterant.
audire. M & sine parabolis non locite.¬
batur eis: ut impleretur qd̵ dictum
ẽ ꝑ ꝓpħam dicentem. Aꝑiam in pa¬
rabolis os meum: eructuabo abscon¬
cͥita a constitutione mundi. E tiã
talib parabolis loꝗuebatur turbis:
qd̵ ꝑsimilitudinem t̾renam facile po¬
terant ꝑcipere celistia. Sine para¬
polis non loquebatur eis. quia nullus
facile eiꝰ sermo inuenitur. in quo ñ

Expanded text:
sexagesimus et centesimus intelligi, sexagesimus et centesimus intelligi, id est, conjugatorum, continentium, virginum. Vel sata tria sunt tria genera hominum, Noe, Daniel, Job. Tam diu autem charitas in mente recondita crescere debet, donec mentem totam in sui perfectionem commutet, ut nil praeter entia Dei fidem, dilectionem, sanam doctrinam commendat, donec totum fermentetur, id est, donec in fine mundi omnes fideles ad gloriam perfectae resurHaec omnia locutus est Jesus in parabolis ad turbas. R. Et talibus multis parabolis loquebatur eis verbum prout poterant audire. M. Et sine parabolis non loquebatur eis, ut impleretur quod dictum est per Prophetam dicentem: Aperiam in parabolis os meum ; eructabo abscondita a constitutione mundi. Etiam talibus parabolis loquebatur turbis, quod per similitudinem terrenam facile poterant percipere coelestia. Sine parabolis non loquebatur eis; quia nullus facile ejus sermo invenitur, in quo non
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ inunum saporem rediguntur:
cum ꝑ noticiam scͥp turx possidemtis
in ratione prudentiam. in ira odi¬
um contra uicia. in desiderio cuꝑi¬
ditatẽ uirtutum. Alit̾. Eccłia fidẽ
hominis farmȩ satis trib miscet:
tum: non nos ad triplicem dm̃. s
ad unuis deitatis noticiam ꝑdicit.
farina dicit᷑ diuinitas: quia sati¬
at fideles animas. Tria uͦ sata sc̃
tres ꝑsone: quia mensurabiliter
huxta morem ꝓuincie palestine.
unum ⁊ dimidum modium ca-
ꝑiens. Uel ita. Permentum sig¬
ificat dilectionẽ : quȩ feruere faci
mentẽ. Nos uͦ quotquot timoris ⁊ spei
ex ercitio quasi mola suꝑiore & inferi¬
ore conterimur ꝑ fariam significam᷑:
ut unus panis multi simus in xp̃o
Abscondit gͦ eccłia ferinentum dile¬
ctionis in farme sata tria: quia preci-¬
ꝑit ut diligamus dñi toto corde. tota
amina. tota uirtute. Possunt etiam
in farme satis trib. tres domimiei se¬
minis frustus tricesimus scilicet ⁊

Expanded text:
nae in unum saporem rediguntur, nae in unum saporem rediguntur, cum per notitiam Scripturae possidemus in ratione prudentiam, in ira odium contra vitia, in desiderio cupiditatem virtutum. Aliter: Ecclesia fidem nominis farinae satis tribus miscet, tum, non nos ad triplicem Deum, sed ad unius Deitatis notitiam perducit. Farina dicitur divinitas, quia satiat fideles animas. Tria vero sata, sunt tres personae quia mensurabiliter juxta morem provinciae Palestinae, unum et dimidium modium capiens. BEDA. Vel ita: Fermentum significat dilectionem, quae fervere facit mentem. Nos vero quotquot timoris et spei exercitio quasi mola superiore et inferiore conterimur, per farinam significamur, ut unus panis multi simus in Christo. Abscondit ergo Ecclesia fermentum dilectionis in farinae sata tria; quia praecipit ut diligamus Deum toto corde, tota anima, tota virtute. Possunt etiam in farinae satis tribus tres Dominici seminis fructus, trigesimus scilicet et
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ totum. Diuersus ẽ stoma¬
cus hominum. & ideo diu̾si cybi ꝓ¬
ponimtur: ut qui ñ delectatur uno
delectatur alio. Permentum de
farma ẽ: qd̃ aceruo generis sui. uir¬
er uidelicet synagoga ꝑiudicium.
mortis abscondit: arguens legem &
ꝓphas eiuuangłio dissolui. Ipse aut̃
faranȩ mensuris trib. id ẽ legis pro¬
plietarum. euuangłi. eqrialitate co
lex constitint. ꝓpħe nunciauerunt.
id ipsum eunangłii ꝓfectib exple¬
lib fermentatum dissidens reꝑiet᷑
Farma idõ dicit᷑ sacra scͥptura: quia
reficit legentes. Alit̃. Mulier ista
incelligitur eccłia uel di sapientia.
quȩ fermentum id ẽ notitiã scͥptura¬
rum abscondit in trib satis fariue.
donec fermentatum ẽ totum: ut
illa tria in unum directa ñ discre¬
pent int̾ se. Sp̃c ẽ: mens ⁊ ratio
animȩ. Farma similis ẽ ppło. quia
sicut ipsa ex diuersis granis conficit᷑
sic ppłs ex diu̾sis ętatib. Uel tres
ammȩ uirtutes quasi tria sata fari¬

Expanded text:
sus est stomachus hominum, et ideo diversi cibi proponuntur, ut qui non delectatur uno, delectetur alio. Fermentum de farina est, quod acervo generis sui virer, videlicet Synagoga, per judicium mortis abscondit, arguens legem et prophetas Evangelio dissolvi. Ipse autem farinae mensuris tribus, id est legis et prophetarum, et Evangelii aequalitate coolex constituit, prophetae nuntiaverunt, id ipsum Evangelii profectibus explelibus fermentatum, dissidens reperietur. Farina ideo dicitur sacra Scripturam, quia reficit legentes. Aliter: Mulier ista intelligitur Ecclesia vel Dei sapientia, quiae fermentum id est: notitiam Scripturarum abscondit in tribus satis farinae, donec fermentatum est totum, ut illa tria in unum directa, non discrepent inter se. Spiritus est mens et ratio animae; farina similis est populo, quia sicut ipsa ex diversis granis conficitur, sic populus ex diversis aetatibus. Vel tres animae virtutes, quasi tria sata fari
Abbreviated transcription (Latin):
ins qui iudit u̾bum regni eterni. &
intelligere negligit: talis ẽ sub audis
qd uenit malus. so ẽ diabolus ad eum.
Hic ẽ qui seiminatus ẽ: id ẽ suꝑ quẽ
enim ꝑcipere u̾bum di qd̃ audit:
nullatemis infra cordis inam pessi¬
mis cogitationib tritã. suscipit illud.
uel ita. Extra uiam qnȩ ẽ ueritas
cp̃i seminat᷑ uerbum & non inuia:
cum auditores non curant retinere
illud. nec intelligere. In quã uim
qui non intrat s incireuitũ uadit:

Expanded text:
is qui audit verbum regni, aeterni, et intelligere negligit, talis est, subaudis: quod venit malus, id est diabolus ad eum. Hic est qui seminatus est, id est super quem enim percipere verbum Dei quod audit, nullatenus intra cordis viam pessimis cogitationibus tritam, suscipit illud. Vel ita: Extra viam quae est veritas Christi, seminatur verbum, et non in via, cum auditores non curant retinere illud nec intelligere. In quam viam qui non intrat, sed in circuitu vadit,
Abbreviated transcription (Latin):
rum. id ẽ secreta scͥptirarum reuelabim¬
tur uob̾ qui mecum estis: & sequacib
ur̃is spuali intelligentia introeuntib
ad me. Illis aut̃ qui foris sunt ut
marcus scribit: in parabolis omnia fi¬
unt. Foris quidem dicit e̾ẽ ñ solum
illos qui neq curabant intrare nauẽ
neq cognoscere ueritatem: s & om̃s
illis similes corꝑoris sensus tantum
sequentes. ut nchil spũalit̾ in telli¬
gant. Nota ubi dicit in parabolis oĩa
ficri his qui foris sunt: infumiat non
solum in u̾bis dm̃. s & in factis para¬
bolas ẽeͥ. id ẽ signa mysticarum rerũ.¬
Seorsum aut̃: discipulis sius: dissere¬
bat omnia. Illi aut̃ digni erant
audire mysteria in intrno penetral
sapientie. qui remotis cogitationum
tumultib in solitudint iurtutum
ꝑmanebant. M.cxxxiii.R.xxxxii.¬

Expanded text:
rum in secreta Scripturarum revelabuntur vobis, qui mecum estis et sequacibus vestris spirituali intelligentia introeuntibus ad me, « illis autem qui foris sunt, » ut Marcus scribit , « in parabolis omnia fiunt. » Foris quippe dicens non solum esse illos qui neque curabant intrare navem, neque cognoscere veritatem, sed et omnes illis similes corporis sensus tantum sequentes, ut nihil spiritualiter intelligant. Nota, ubi dicitur in parabolis omnia fieri his qui foris sunt, insinuat non solum in verbis Domini, sed et in factis parabolas esse, id est signa mysticarum reruSeorsum autem discipulis suis disserebat omnia. Illi enim digni erant audire mysteria in intimo penetrali sapientiae, qui remoti cogitationum tumultibus, in solitudine virtutum permanebant. M.
Abbreviated transcription (Latin):
Iohes. In octauo duo: marcus. lucas.
Innono dnoc lucas ioħes. Indecrno:
ꝓpria sunt iraniscunisq. Singulis ũ
libris enuangłii: ab uno incipieus usq
ad fruem libroꝵ dispar imerus in
nitmerus in quo sit cauone. requi¬
rendus. Cum gͥ aꝑto codict capitu¬
lum scire uolueris. enius canonis
sit. ex subiecto mimero doceberis:
& recurrens ad uolumina singuloꝵ.
repperies in quib uel eadem uel ui¬

Expanded text:
Joannes. In octavo, duo: Marcus, Lucas. Joannes. In octavo, duo: Marcus, Lucas. In nono, duo: Lucas, Joannes. In decimo propria sunt uniuscujusque. Singulis vero libris Evangelii, ab uno incipiens usque ad finem librorum, dispar numerus incnumerus in quo sit canone requirendus. Cum igitur aperto codice capitulum scire volueris, cujus canonis sit, ex subjecto numero doceberis; et recurrens ad volumina singulorum, reperies in quibus vel eadem, vel vi
Abbreviated transcription (Latin):
uid enim prodest ut beatus ait
angustimis clauem ẽẽ auream.
si aꝑire ñ ualeat: & quid obest eam
e̾e̾ ligneam. si bene aꝑiat: Int̃p̃ta¬
tiones quidẽ paucas int̾serimus: qͥa
inftue oꝑis ordine alphabeti locabi¬
mus om̃s ad eituangłium ꝑtiuentes:
ut inde lector prout oportunitas
clabit argumenta eliciat. Ait enin
arator. A nomine sepe uidemus
argumenta trahi: documentaq
maxima gigni. Hic quoq notan¬
dum censiminus. quod ait Ieroni¬
ius in prefatione ad papam dama¬
sum. Canones quos eusebius cesi¬
riensis ep̃c. alexandrium secutus
aniiontum. in decem mimeros
ordinauit. sient in g̾to habentur
expressimus. Quos cam legeris:
similitudines erinangłistaꝵ. ⁊ sin¬
gularitates scire ualebis. In cano¬
ne primo: concordant om̃s. In sodo
tres: matħs. marcus. lucas. In tercio
tres: matħs. lucas. Iołres. Inquarto
tres: matħłs. mareꝰ. icł̾es. Inquinto
duo: matħs. lucas. In sexto. duo: ma¬
theus marcus. In septimo duo. matħis.

Expanded text:
uid enim prodest, ut beatus ait Augustinus, clavem esse auream, si aperire non valeat? et quid obest eam esse ligneam, si bene aperiat? Interpretationes quidem paucas interserimus, quia in fine operis ordine alphabeti locabimus omnes ad Evangelium pertinentes, ut inde lector, prout opportunitas dabit, argumenta eliciat. Ait enim Arator: A nomine saepe videmus Argumenta trahi documentaque maxima gigni. Hic quoque notandum censuimus quod ait Hieronymus in praefatione ad papam Damasum: « Canones quos Eusebius Caesariensis episcopus Alexandrinum secutus Ammonium, in decem numeros ordinavit, sicut in Graeco habentur expressimus. Quos cum legeris, similitudines evangelistarum et singularitates scire valebis. In canone primo concordant omnes. In secundo, tres: Matthaeus, Marcus, Lucas. In tertio, tres: Matthaeus, Lucas, Joannes. In quarto, tres: Matthaeus, Marcus, Joannes. In quinto, duo: Matthaeus, Lucas. In sexto, duo: Matthaeus, Marcus. In septimo, duo: Matthaeus,
Abbreviated transcription (Latin):
spectu tuo. His u̾bis ęrempla humi¬
litatis accipinis: ne temere discitae̾
suꝑna confibia de aborum nocatione
alioꝵ q repulsione p̃sumamus. Non
emin rationẽ reddidit. s sic deo placi¬
tum filixit: ostendens quia iniustu᷑
ce̾ non potest qd̾ placiuit iusto. Un¬
de & inuinea laborantib mercecłe

Expanded text:
spectu tuo. His verbis exempla humispectu tuo. His verbis exempla humilitatis accipimus, ne temere discutere superna consilia de aliorum vocatione aliorumque repulsione praesumamus. Non enim rationem reddidit, sed sic Deo placitum dixit, ostendens quia injustum esse non potest, quod placuit justo. Unde et in vinea laboranti
Abbreviated transcription (Latin):
celi ⁊ t̃iȩ. qui abscondisti hec a sapi¬
entib & prudentib: & renclasti ea
partirtis. Eocultans in spũ scõ ae
salute humiltum quib loquebatur
gr̾ãs agit & exultat in patre: quod
apłis aduentus sui aꝑuit sacram̃ta
quȩ ignorauerunt scribe & pharisei.
qui sibi sapientes uidebant᷑. Unde
supͣ. Instificata ẽ sapientia a filiis
suis. Confessio ñ semꝑ penitenti¬
am: s aliquando grãrum actionẽ
significat. In hoc qd̾ ait pat̾. ostendit
se te̾ genitum a deo non creatum. ut
pientib & prudentib non insipi¬
entes & hebetes. s paruules idẽ hu¬
miles opposuit: non ꝓbaret se tu¬
morem dampnare. non acumen
scientie. Humilitas enim clagis
ẽ scientie: de qua alibi dicit. Tu¬
listis clauem scientie. hoc ẽ hunali¬
tatem fidei ap̃i: qua ad diuinita¬
tis enus agnitionem ꝑuenire pot̾atis.
Etiam pat̾. quia sic fuit placitũ ante
te. S ensus ẽ. Certe pat̾ hȩc fecisti:
quia sic placuit antete. idẽ tͥ in con¬

Expanded text:
eli et terrae, quia abscondidisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Exsultans in spiritu sancto de salute humilium quibus loquebatur, gratias agit et exsultat in Patre, quod apostolis adventus sui aperuit sacramenta, quae ignoraverunt Scribae et Pharisaei qui sibi sapientes videbantur Unde supra: Justificata est sapientia a filiis suis . Confessio non semper poenitentiam, sed aliquando gratiarum actionem significat. In hoc quod ait, Pater, ostendit se esse genitum a Deo, non creatum, ut pientibus et prudentibus, non insipientes et hebetes, sed parvulos id est humiles opposuit, ut probaret se tumorem damnare, non acumen scientiae. Humilitas enim clavis est scientiae, de qua alibi dicit: Tulistis clavem scientiae , id est, humilitatem fidei Christi, qua ad divinitatis ejus agnitionem pervenire poteratis. Etiam, Pater, quoniam sic fuit placitum ante te. Sensus est: Certe, Pater, haec fecisti, quia sic placuit ante te, id est, tibi in con
Abbreviated transcription (Latin):
E adeo dispositis: aꝑta ratio ẽ occulte
sunt a patre nieo. I deo confitior.
patri: quia omnia michi tradidit pat̃.
Ton dicit omina de elementis. s de
&̃ ante erant rebelles. De his om̃ib
alias dicte. Omne qd̾ dat michi pat̃
ad me ueniet. uel ita. Cum an¬
dis omnia agnoscis ommpotentem.
non decolorem. ñ degentrem patris.
Cum audis tradita consiceris filtum
cui ꝑ natutam unuis substantie om̃a
iure sint ꝓpria. non dono collata ꝑ gr̃am
Nota quiã ap̃c inco quod homo est con¬
ftctur. id ẽ gr̃as agic patri. inmo in¬
dinidrie trinitati. In hoc u qd̾ ipse
ẽ splendor qui de patre splenduit suppͣ
intellectũ. nullas resert gr̾as: hoct
omina a patre habeat. quia ꝑ na¬

Expanded text:
 occultae sunt a Patre meo. » Ideo confiteor Patri quia omnia mihi tradidit Pater. Non dicit omnia de elementis, sed de et ante erant rebelles. De his omnibus alias dixit: « Domine, quod dat mihi Pater ad me veniet . » Vel ita: Cum audis omnia, agnoscis omniponon decolorem, non degenerem Patri. Cum audis tradita, confiteris Filium, cui per naturam unius substantiae omnia jure sint propria, non dono collata per gratiam. Nota quia Christus in eo quod homo est confitetur, id est gratias agit Patri, imo individuae Trinitati. In hoc vero quod ipse est splendor, qui de Patre splenduit supra intellectum, nullas refert gratias, licet omnia a Patre habeat, quia per na
Abbreviated transcription (Latin):
eicere & uirtutes alias facere. inter¬
dum ñ eiꝰ ẽ meriti. qui oꝑatur: s
innocatione nominis api concedit᷑
uel ad condempnationem eoꝵ qui
inuocant uel ob utilitatẽ eoꝵ qui ui¬
dent & audiunt. In quo semꝑ hono¬
ratur d̾s. ꝑcriius uomen miracula fi¬
unt: licet facientes signa despiciantur:
In actib apłotum filii sceue eiciebant
demones & itdas ꝓditor ninlta signa
fecisse narrat᷑. Gaudeant gͦ discipłi
xp̃i. non dehumiliatione demonum.
s de sua fublimatione. ut unde illi
cecidrnt subleuati. isti ascendant hui¬
miliati. Eorum namq nomina scͥpta
ẽẽ in octis. ẽ illos eẽ predestinatos. Quam¬
ius enim singula sint in łi memoria
et̾nalit̾ affixa: qnadã tam̃ prerogati¬
ua dicit᷑ nouit dñs qui funt eiꝰ.  ex

Expanded text:
icere et virtutes alias facere, interdum non ejus est meriti qui operatur; sed invocatione nominis Christi conceditur, vel ad condemnationem eorum qui invocant, vel ob utilitatem eorum qui vident et audiunt. In quo semper honoratur Deus, per cujus nomen miracula fiunt, licet facientes signa, despiciantur. In Actibus apostolorum filii Scevae ejiciebant daemones , et Judas proditor multa signa fecisse narratur. Gaudeant ergo discipuli Christi non de humiliatione daemonum, sed de sua sublimatione, ut unde illi ceciderunt sublevati, isti ascendant humiliati. Eorum namque nomina scripta esse in coelis, est illos esse praedestinatos. Quamvis enim singula sint in Dei memoria aeternaliter affixa, quadam tamen praerogativa dicitur: Novit Dominus qui sunt ejus .
Abbreviated transcription (Latin):
Quia si in sodomis facte fuissent
uñtutes quȩ facte sunt inte: for¬
te mansissent usq in hunc diem
tiq non contigisset eis sub u̾sio ⁊
dubitat: s humanum morem se¬
quitur. qui sepius qd̃ certissime
scit dubitatiue promit. ¶ erum¬
tamen dico uob̾: quia t̾re sodomoꝵ
remissius erit indie nidicii qͣm tͥ.
Cui multum douatum ẽ. multu
ab eo querit᷑. & potentes potent᷑
torm̃ta patient᷑. Sodomite & si
in niciis ex ardebant. ł teste ex ethi¬
ele in hospitales erant: facile tñ
consensissent. si eis licet indignis
gr̃a offerrentur. Equidẽ loch
int̾ eos & si iustus: neq docuit
neq signa fecit. Quare aut̾ sit p̃¬

Expanded text:
in Sodomis factae fuissent virtutes quae factae sunt in te, forte mansissent usque in hunc diem. Utique non contigisset eis subversio, sdubitat, sed humanum morem sequitur, qui saepius quod certissime scit, dubitative promit. Verumtamen, dico vobis, quia terrae Sodomorum remissius erit in die judicii quam tibi. Cui multum donatum est, multum ab eo quaeritur ; et: Potentes potenter tormenta patientur . Sodomitae etsi in vitiis exardebant, et, teste Ezechiele, inhospitales erant , facile tamen consensissent, si eis, licet indignis, gratia offerretur. Equidem Lot inter eos, etsi justus, neque docuit, neque signa fecit . Quare autem sit p
Abbreviated transcription (Latin):
obiant. sibi: ut nec miscłia impediat
ueritatẽ. qua plectit᷑ dignus. nec ueri¬
tas misccłiam qua lib̾atur in digntis.
Deus ab et̃no sciens cont̾isitionẽ ho¬
minum malã fitturam. ꝙ quia nec so¬
la seucritate possent saluari. nec sola
miscdia ꝑ tienite ad ꝓfectum merito¬
rum. decreuit quid in uno quoq
tempore p̃dicandum c̾e̾t: inũqũeq
ꝑmitcens suo idicio idẽ natural
legi. S quia naturalis lex obtorpu¬
it consuetudine peceandi : p̃dicata ẽ
lex quȩ refrenaret peccantes. E quia
it̃m homo non se ꝑlegis seueritatem
cohibebat. nimo ꝑ int̃dictum itas
tenebatir: p̃dicata c̃ iniscđia. quȩ sal

Expanded text:
obviant sibi , ut nec misericordia impediat veritatem, qua plectitur dignus; nec veritas misericordiam, qua liberatur indignus. Deus ab aeterno sciens conversationem hominum malam futuram, et quia nec sola severitate possent salvari, nec sola misericordia pervenire ad profectum meritorum, decrevit quod in unoquoque tempore praedicandum esset, unumquemque permittens suo judicio, id est, naturali legi. Sed quia naturalis lex obtorpuit consuetudine peccandi, praedicata est lex quae refrenaret peccantes. Et quia iterum homo non se per legis severitatem cohibebat, imo per interdictum reus tenebatur: praedicata est misericordia, quae sal
Abbreviated transcription (Latin):
infaciem maledicere: obloqui uͦ ẽ. ab¬
sentẽ dolose mordere. Exꝓbrat itaq
dñs ad correptionem p̃dicendo uent᷑a:
non optando mala. ¶ e tͥ corora¬
im. ue tͥ bethaida: quia si in tyro &

Expanded text:
in faciem maledicere; obloqui vero, est absentem dolose mordere. Exprobrat itaque Dominus ad correctionem, praedicendo ventura, non optando mala. Vae tibi, Corozaim! Vae tibi, Beth
Abbreviated transcription (Latin):
exaltata hospicii mei fama nirtu¬
tib quas indisti credere uolinsti.
Ex altata fuit ut lucas ait usq ad
celum: scd̾m reputationẽ indelicet
illorum qui existimabant. qd̾ ideo
saluari posset. quia multas nirtu¬
tes xp̃i iudit. S quanto plurib
signis in signita ẽ: tantomagis ple

Expanded text:
exaltata mei hospitii fama, virtuexaltata mei hospitii fama, virtutibus quas vidisti credere noluisti. Exaltata fuit, ut Lucas ait, usque ad coelum , secundum reputationem videlicet illorum, qui existimabant quod ideo salvari posset, quia multas virtutes Christi vidit. Sed quanto pluribus signis insig
Abbreviated transcription (Latin):
x tibi. idẽ dampnatio ent tͥ. Co¬
riraun ⁊ bechaida. urbes sunt gali¬
lee. inqnib dñs signa fecit: quando
tirtuibat uitos & ciuitates curando
inodo naturalem legẽ habuermit.
ẏrus ac sẏ̃don amice quondam
xp̃i discipuloͥs credidere: tantaqi
sidem deuotione susceꝑunt. ut
paulum apłm a tyro abeuntẽ cim¬
Eti ciues cum uxonb & filiis ꝓse¬
querentur usq ad nanes. Cilicul
memorim peccati asꝑe pungen¬
tis significat: in cinere ant̃ consi¬
derationẽ mortis ꝑ aquã tota hui¬
mani geni̾s massa in pultierem ẽ re¬
digenda. dñs demnonstrat. Porro rn ses¬
sione apud lucam humiliationẽ de¬
signat: de qua psalmista are. Suraite
postqͣm sederitis. Quod ẽ dicere. Hu¬
miliamini sub potenti mani di: ut
tios exaltet intẽpore nisitationis.
Et tri capharnaum. minquid usq
in celum exaltaberis: Usq in infer¬
num descendes. U el ideo dimer¬
geris. quia suꝑbe ęxaltataes resisten¬
do mee p̃dicatiomi: uel id̾o quia

Expanded text:
 tibi, id est damnatio erit tibi. Corozaim et Bethsaida urbes sunt Galilaeae, in quibus Dominus signa fecit, quando circuibat vicos et civitates, curando mmodo naturalem legem habuerunt. Tyrus ac Sidon quondam Christi discipulis credidere, tantaque fidem devotione susceperunt, ut Paulum apostolum a Tyro abeuntem, cuncti cives cum uxoribus et filiis prosequerentur usque ad naves . Cilicium memoriam peccati aspere pungentis significat; in cinere autem considerationem mortis, per quam tota humani generis massa in pulverem est redigenda, Dominus demonstrat. Porro in sessione apud Lucam, humiliationem designat, de qua Psalmista ait: Surgite postquam sederitis , quod est dicere: Humiliamini sub potenti manu Dei, ut vos exaltet in tempore visitationis . Et tu, Capharnaum, nunquid usque in coelum exaltaberis? Usque in infernum descendes, Vel ideo demergeris, quia exaltata es superbe resistendo meae praedicationi; vel ideo quia,
Abbreviated transcription (Latin):
Dñe. etiam demonia eiciunt᷑ nobis
ui nomine tuo. Se ait illis. Uidebã
sathanan. sicut fulgur de celo cadentẽ.
Dunc uidi: quando corruit. Quod
ait sicut fulgur catlentẽ: de suꝑins
Iaꝑsum significat. & quia deiectus
adhuc transfigurat se in angłm lu
gaudent inuirtutib & de signoꝵ
oꝑatione efferuntur. exemplo t̾rent᷑
⁊ adhumilitatẽ reuoeant᷑: ut agnos¬
cant se t̾renos si suꝑbierint huim¬
liandos. recordando diaboltm eiectũ
obsuꝑ biam de celo. Ecce derdi uob̃.
pocestatem caleandi suꝑ setpentes &
scorpiones. ⁊ supͣ onem uirtutem
iminici. & nichil uob̾ nocebit. Per
serpentes ⁊ scorpiones omne genus
deodsessis significat: quaniuis ad
liceram possit accipi. Paulus etenm
a iuꝑa inuasus nil passus ẽ aduersi.
mansit. Serpentes quidem nocen¬
tes dente: seuientes aꝑte. sunt uel
homines uel demones. qui in choandis
uircatib uenena praue ꝑsuasionis
obicunt. Scorpiones uͦ cauda no¬
centes. clam insidiantes sunt illi:

Expanded text:
iciuntur nobis in nomine tuo. Et ait illis: Videbam Satanam sicut fulgur de coelo cadentem. Tunc vidi, quando corruit. Quod ait, sicut fulgur cadentem, de supernis lapsum significat: et quia dejectus, adhuc transfigurat se in angelum lgaudent in virtutibus, et de signorum operatione efferuntur, exemplo terrentur, et ad humilitatem revocantur, ut agnoscant se terrenos, si superbierint, humiliandos, recordando diabolum ejectum ob superbiam de coelo . Ecce dedi vobis potestatem calcandi super serpentes et scorpiones, et super omnem virtutem inimici, et nihil vobis nocebit. Per serpentes et scorpiones omne genus de obsessis, significat, quamvis ad litteram possit accipi. Paulus etenim a vipera invasus, nil passus est adversi mansit. Serpentes quidem, nocentes dente, saevientes aperte, sunt vel homines vel daemones, qui inchoandis virtutibus venena pravae persuasionis objiciunt. Scorpiones vero, cauda nocentes, clam insidiantes, sunt illi
Abbreviated transcription (Latin):
andiendo nel sꝑnenło euuangłm
discant auditores non uiles ꝑsonas
guastibet audire uel sꝑnere: seq̃
ipsum salnatorem ⁊ scium patrem.
In discipulo enim magist̾ audit᷑.
& infilio pat̾ honoratui: Uel ita.
cepi. Qui me sꝑuit. sꝑint eum qia
me misit. quia ego &r pat̾ unum sumꝰ.¬

Expanded text:
audiendo vel spernendo Evangelium, discant auditores non viles personas quaslibet audire vel spernere, sed ipsum Salvatorem et suum Patrem. In discipulo enim magister auditur, et in Filio Pater honoratur. Vel ita: cepi. Qui me spernit, spernit eum qui me misit, quia ego et Pater unum sum
Abbreviated transcription (Latin):
ducit quos eleͥgit. ut int̾ male inuente ᷤᷤ
mala ñ attendant. ut loth insodontis.
& iob int̾rahus: & abdias indomo
ahab. Requiescite inquit pusillum:
ut anes in ramis sẏnapis. Pusibti re¬
quits ẽ hic scĩs. & longus labor sed
postea dicitur illis. nt requiescant a
laborib suis. Uenebant: ⁊ redibant
multi. In archa noe animalia quȩ intꝰ
erant. foras mittebant᷑: & quȩ soris rrãt
intus erummpebant: sic meccłia ptdas
discessit. latro acceffit. Qnam dit i si¬
de receditur: nec eccłie requies ẽ. sine.
meroie. Rachel plorans filios fooa: no¬
luit consolari. Etit aut̃ mandacancli¬

Expanded text:
ducit quos elegit, ut inter malos viventes, mala non intendant: ut Lot in Sodomis, et Job in terra Hus, et Abdias in domo Aut aves in ramis sinapis: pusilla requies est hic sanctis et longus labor; sed postea dicetur illis, ut requiescant a laboribus suis . Veniebant et redibant multi. In arca Noe animalia quae intus erant, foras mittebantur , et quae foris erant, intus erumpebant: sic in Ecclesia, Judas discessit , latro accessit. Quandiu a fide receditur, nec Ecclesiae requies est sine moerore, Rachel plorans filios suos noluit consolari . Erit autem manducan
Abbreviated transcription (Latin):
confustis. idẽ habens¬
me confusum. uel con¬
fusus. id ẽ confrnden¬
scilicet erubescens.¬
filius hominis confũ¬
detur. id ẽ habebitur¬
confundens eũ. Uel¬
passintim accipit᷑ par
actino: confundetur¬
idẽ confundet eum:
s quasi erubescens.
de illꝰ p̃sentia excludet eum agła. Pat̃
in celis c̃. hoc est in consortio sc̃raum
Sunt qui dicunt. nos ñ erubescims
dm̃̃i confiteri: s ad probationem fidei
non sufficit uor ꝓsissionis ap̃iane.
dͥum dedignatur in urias tolrare.
dum erubescunt si nrgnim conti¬
gerit. priores satisfacere. coxcu.Lcxlx.
ueni ut carnales affectus confirmẽ.
s ut spũali gladio u̾bi dĩ dissociem.
Ostendit itaq: quid prius p̃dicati¬
onem sequatur. Ad fidem ap̃i totꝰ
orbis contra se diuistis E: quia una¬
queq domus. & infideles habuit &
tredentes. Unde bellum bonum mis¬
stim ł: ut rumꝑetur pax mala. La
le quid & ingenesi legatͣ. de uolentib
quia ds lingnas locutus cadam re

Expanded text:
confusus, id est, habenme confusum; vel conus, id est, confundenscilicet erubescens,Filius hominis, confudetur, id est habebituronfundens eum. Velpassivum accipitur ectivo. Confundeturest, confundet eum et quasi erubescens de illius praesentia, excludet eum a gloria. Pater in coelis est, hoc est, in consortio sanctorum. Sunt qui dicunt, nos non erubescimus Deum confiteri, sed ad probationem fidei non sufficit vox professionis Christianae, dum dedignantur injurias tolerare, dum erubescunt, si jurgium contigerit, priores satisfacere. M. 95V L. 1veni, ut carnales affectus confirmem, sed ut spirituali gladio verbi Dei dissociem. Ostendit itaque quid post praedicationem sequatur. Ad fidem Christi totus orbis contra se divisus est, quia unaquaeque domus et infideles habuit et credentes. Unde bellum bonum missum est, ut rumperetur pax mala. BEDA. Tale quid et in Genesi legitur de volentibus eus linguas eo
Abbreviated transcription (Latin):
Udei carnalit̾ intelligentes ꝓpħas.
mercedem ꝓphecarum non accipi¬
unt. Aliter᷑. In omni ꝓfessione:
zizanium ẽ mixtum tritico. Ergo
pseudo ꝓpħas. & iudam ꝓditorem
debemus recipere: & illis almioniã
ministrare. Quod hic ꝓcurans do¬
minus dicit ꝑsonas non suscipien¬
das. s nominã. & mercedem non ꝑ¬
dere suscipientes. licet indignus
sit qui suscipitur. ustum dicit᷑:
quemlibet p̃dicatorem dignum. Me¬
rito mercedẽ ꝓphete & insti recipiet.
qui quasi oꝑarios in ꝓpħia & in
oꝑibus iusficiȩ sibi constituit: dum
sustentat aliquos. ne in illis ꝓpt̾

Expanded text:
udaei carnaliter intelligentes prophetas, mercedem prophetarum non accipiunt. Aliter: In omni professione zizanium est mistum tritico. Ergo et pseudoprophetas et Judam proditorem debemus recipere, et illis alimoniam ministrare. Quod hic procurans Dominus, dicit non personas suscipiendas, sed nomina: et mercedem non perdere suscipientes, licet indignus sit qui suscipitur. Justum dicit quemlibet praedicatorem dignum. Merito mercedem prophetae et justi recipiet, qui quasi operarios in prophetia et in operibus justitiae sibi constituit, dum sustentat aliquos, ne in illis p
Abbreviated transcription (Latin):
cis ẽ in diu. Crucem dicit ardorem
cum aut ꝑ abstinentiam carnem if¬
fliguiits. aut ꝑcompassionẽ preri
mi necissitatem illuis nram putamꝰ.
ueat ⁊deo addicum ẽ. & sequit᷑ me.
Qm niuenit animam suam. ꝑdet.
illani. R qui ꝑdiderit aminam
fuam ꝓpt̃ me: inueniet eam.
Qui muenit animam fuã tempo¬
ralit̾ saluare negando me: ȩt̃nalit̾
ꝑdet eam. W qui omnia post poneis
amori meo paratris ẽ animã hic ꝑ¬
dere. ut ꝓ me mortẽ subeat ten¬
poralem: infuturo inueniet eam
recipit. & qui me tecipit. reciꝑit
recipit. recipit dm̃. Hoc dicit. ne
apłorum susceptio uilis habeatur.
his a quib supra dixit debere sti¬
ui recipit᷑ ꝓpħam in nomine
ꝓpħe: mercedem ꝓphe accipiet
& qui recipit iustum in nonme

Expanded text:
tas est in Deum. Crucem dicit ardorem tas est in Deum. Crucem dicit ardorem cum aut per abstinentiam carnem affligimus, aut per compassionem proximi, illius necessitatem, nostram putamus. veat: ideo additum, est, et sequitur me. Qui invenit animam suam, perdet illam, et qui perdiderit animam suam propter me, inveniet eam. Qui invenit animam suam, temporaliter salvare negando me, aeternaliter perdet eam. Et qui omnia postponens amori meo, paratus est animam hic perdere, ut pro me mortem subeat temporalem, in futuro inveniet eam recipit vos, me recipit, et recipit, recipit Deum. Hoc dicit, ne apostolorum susceptio vilis habeatur his, a quibus supra dixit debere stiui recipit prophetam in nomine prophetae, mercedem prophetae accipiet. Et qui recipit jus
Abbreviated transcription (Latin):
tris. Quȩ mat̾ fiii e̾ soctus ẽ nxoris
eitis: ꝙ sic tadem contͣ filiam suã¬
rice tria ad eos qui fidem trimitatis
sertiant ꝑtinent: duo illis congru¬
unt. qui ad fider itegritatem noni
ꝑueniunt. Boni gͥ contratia matis.
q mali contraria bonis sentiendo
atq igendo. adinuicem dadunt᷑
Pat̃ ntͣ erat diabolus. quia eum imi¬
tabamtii. s non uenit gladiuis u̾bi di
qui nos ab illo separaiit. & ostendi
alterum patrem qui ẽ in celis. Mat̾
sẏnagoga ẽ. cunis fitia pranitiua.
eccłia. int̾ quas magna contradictio
fuit. Socrus eadem synagoga fuit.
ge ẽ filirs. Synagoga gͦ in nurũ
& filiam ẽ diuisa. quia credentes
de utroq ppło ꝑseqnitur. Macpi.
aut filiam suꝑ me: nonẽ me dignꝰ
Ꝙ qui non accipit crucem suam. &
sequitar me. nͣ c̃ me dignus. L
Nemo pietatem debet anteferre.
resigioni. In tantico legit᷑. Orliuate
mine cattem. Rectus ordo est:
pł adm̃ imare pattem & amicos.
serati tĩpostit: oditim in suos. pie¬

Expanded text:
er est filii, socrus est uxoris ejus, et sic eadem contra filiam suarice tria ad eos qui fidem Trinitatis servant, pertinent: duo illis congruunt, qui ad fidei integritatem non perveniunt. Boni ergo contraria malis, et mali contraria bonis sentiendo atque agendo, ab invicem dividuntur. Pater noster erat diabolus, quia eum imitabamur; sed venit gladius verbi Dei, qui nos ab illo separavit, et ostendit alterum patrem, qui in coelis est. Mater Synagoga est, cujus filia primitiva Ecclesia, inter quas magna contradictio fuit. Socrus eadem Synagoga fuit, gae est filius. Synagoga ergo in nurum et filiam est divisa, quia credentes de utroque populo persequitur. M. aut filiam super me, non est me dignus. Et qui non accipit crucem suam et sequitur me, non est me dignus, L.  HIERON. Nemo pietatem debet anteferre religioni. In cantico legitur: Ordinavit in me charitatem . Rectus ordo est, post Deum amare patrem et amicos. servari non possit, odium in suos, pie
Abbreviated transcription (Latin):
ii
inelinari nouerat. Sed quid existis
udere: Hornnem mollib nestittĩ¬
tis indutum. Ecce qui in ueste p̃ciosa
sunt q in deliciis: in domib regũ
sunt. In uara gła ductus lucra
querit ꝓ dapib uel uestib. qui lo¬
custis uiiuit. & pilis canieloꝵ in¬
duit᷑ Hic notandum ꝯia ri¬
gida uita ⁊ p̾dicatio dechinare de¬
bet. mollium palatia. quȩ frequen¬
tant mollib induti ad ulantes: qui
pomuit pulumaria sub cubito qui
uitam peccantrum paiparit. ñ pim¬
gunt: ut nel sic aliquid uenentur.
Iemo existimet: instudio p̃ciosarũ
uestram peecatũ deesse. Unde petrꝰ¬
apłs in epła sua ad fertnras. Nori
rant. Illa duo sed. sed quid existis
uidere: leguntrir ꝓ et. Mystice.
ex peccatis ppłi ĩuncta & pectorib
ꝑeccatoꝵ quasi caroerib luce nacra¬
intelligi posset. Mittit gͦ discipłos
a euuangłium contuendum. ut sup¬
plem̃tum consequant᷑. quia plem¬
tudo legis ẽ xp̃c. Cum gͥ plerumq
mitaret ueritas sine factis: fides ple¬

Expanded text:
is inclinari noverat. Sed quid existis videre? hominem mollibus vestitis indutum? Ecce qui in veste pretiosa sunt et deliciis, in domibus regum sunt. An vana gloria ductus, lucra quaerit pro dapibus vel vestibus, qui locustis vivit, et pilis camelorum induitur? Hic notandum, quia rigida vita et praedicatio declinare debet mollium palatia, quae frequentant mollibus induti, adulantes, qui ponunt pulvinaria sub cubito , qui vitam peccantium palpant, non pungunt, ut vel sic aliquid venentur. Nemo existimet in studio pretiosarum vestium peccatum deesse. Unde Petrus in Epistola sua ad feminas: Non rant. HILAR. Illa duo sed: sed quid existis videre, leguntur pro et mystice. Lex peccatis populi vincta, et pectoribus peccatorum quasi carceribus luce vacuitaintelligi posset. Mittit ergo discipulos ad Evangelium contuendum, ut supplementum consequantur, quia plenitudo legis est Christus. Cumque plerumque nutaret veritas sine factis, fides ple
Abbreviated transcription (Latin):
stis in deserco nidere: Harundinẽ
uento moneri: Quia turba cir¬
tinistans int̾rogationis mỹsteruĩ
nesciebat. & putabat iohannem
dubitare dexp̃o: ut intelligiret
iohannẽ ñ sibi s discipulis sins in¬
terrogasse in quit istud ad
latidem iołrs. Per
harundinẽ designat animum
cognitione dĩ uacitum. & ad im¬
mundoꝵ sp̃im flatum uagan¬

Expanded text:
stis in desertum videre? » Arundinem stis in desertum videre? » Arundinem vento moveri. Quia turba circumstans interrogationis mysterium nesciebat, et putabat Joannem dubitare de Christo, ut intelligeret Joannem non sibi, sed discipulis suis interrogasse, inquit istud ad laudem Joannis. Per arundinem designat animum cogitatione Dei vacuum, et ad immundorum spirituum flatum