comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sua seuoluntate non reuocat. in tus contra eam iudex¬
terribiliter aduersa disponat. Qđ bene psalmista intu¬
ens. ait. Uenite et uidete oꝑadni: quã t̃ribił inconsili¬
is suꝑ filios hominũ. Uidit namq qđ alius miscđiter
uocat᷑. alius iusticiȩ exigente repellit᷑. Et qͥa alia par¬
cendo. alia dñs irascendo disponit. expauit qđ penetra¬
re non potuit. Et quod ñ solum inuestigabilẽ set &iam
in quib da suis sententiis inflexibilẽ uidit: terribilẽ in
consiliis. eẽ. memorauit. Missis autẽ p̃dicatoribus.
quid p̃cipiat᷑ audiamus. Euntes p̃dicate dicentes: quia
ad propinquabit regnum cȩlorum. Hoc iam fr̃s dilec¬
tissimi. &iam si euangelium taceat. mundus clamat
R uine namq illius: uoces eius sunt. Qui enĩ tot attritꝰ
ꝑcussionib agła sua cȩcidit. quasi iam nobis ad proxi¬
mare regnũ aliud quod seqͥt᷑ ostendit. Ipsis iam &aqͥb

Expanded text:
sua se voluntate non revocat, intus contra eam judexsua se voluntate non revocat, intus contra eam judexterribiliter adversa disponat. Quod bene Psalmista intuens ait: Venite et videte opera Domini, quam terribilis in consiliis super filios hominum . Vidit namque quod alius misericorditer vocatur, alius justitia exigente repellitur. Et quia alia parcendo Dominus, alia irascendo disponit, expavit quod penetrare non potuit. Et quem non solum investigabilem, sed etiam in quibusdam suis sententiis inflexibilem vidit, terribilem in consiliis esse memoravit. 2. Missis autem praedicatoribus, quid praecipiatur audiamus. Euntes praedicate, dicentes, quia appropinquavit regnum coelorum. Hoc jam, fratres charissimi, etiam si Evangelium taceat, mundus clamat. Ruinae namque illius voces ejus sunt. Qui enim tot attritus percussionibus a gloria sua cecidit, quasi jam nobis e proximo regnum aliud quod sequitur ostendit. Ipsis jam et a quibus
Abbreviated transcription (Latin):
rennuer&. p̃dicatores scĩ ad uocationẽ gentiũ ꝑ ordinẽ
uenirent. Quatenꝰ redemptoris nr̃i p̃dicatio. aꝓpͥis re¬
pulsa: gentiles populos quasi extraneos querer&. Et qđ
udeȩ siebat intestimonium. hoc gentib grẽ. & & incre
mentũ. Erant &iam tͦ qui deuidea uocandi eent. & de
ea quinq milia credidisse: Et cũ p̃dicare apłi gentib in
sp̃s qui pͥus p̃dicationem ꝓhibuit. hanc asianorum cordib
postmodũ insudit. Nam diu. est. qđ asia cuncta iam cre¬
didit. Id circo ergo pͥus ꝓhibuit: quod post modũ fecit: qͥa
tunc in illa erant qui saluandi non erant. Tunc in illa erant
qui nec aduitam reparare merebant᷑. nec tam̃ gauius
decontẽpta p̃dicatione iudicari. Subtili ergo occultoq
iuditio. aquorũ dam aurib p̃dicatio scã subtrahit᷑. quia
suscitari ꝑ grãm non merent᷑. Unde necesse. ẽ fr̃s cm̃i
ut in omẽ qđ agimus. om̃ĩpotentis suꝑnos dñi consilia
occulta timeamus. nedum mers nr̃a exterius fusa. a

Expanded text:
renueret, praedicatores sancti ad vocationem gentium per ordinem venirent. Quatenus Redemptoris nostri praedicatio, a propriis repulsa, gentiles populos quasi extraneos quaereret, et quod Judaeae fiebat in testimentum. Erant etiam tunc, qui de Judaea vocandi essent, et de ea quinque millia credidisse: et cum praedicare apostoli gentibus in Spiritus qui prius praedicationem prohibuit, hanc Asianorum cordibus postmodum infudit. Nam diu est quod Asia cuncta jam credidit. Idcirco ergo prius prohibuit quod postmodum fecit, quia tunc in illa erant qui salvandi non erant. Tunc in illa erant qui necdum ad vitam reparari merebantur, nec tamen gravius de contempta praedicatione judicari. Subtili ergo occultoque judicio a quorumdam auribus praedicatio sancta subtrahitur, quia suscitari per gratiam non merentur. Unde nut in omne quod agimus, omnipotentis super nos Domini consilia occulta timeamus; ne, dum mens nostra exterius fusa a
Abbreviated transcription (Latin):
nia exhis quȩ dieb cestis in hac ȩccła legi exni
solent. scĩ euangelii. quadraginta lectiones ꝗ
& quarũdã quidem dictata expositio. ad sist
coram populo ipse locutussu. atq ita ut loe
pecte ego quasi quibusdã famelicis similes
qui prius aescas edere app&unt. quã pleniu
quant᷑. Hoc uero ubi scriptum. ÷. Ductus

Expanded text:
nia, ex his quae diebus certis in hac Ecclesia legi ex more solent sancti Evangelii quadraginta lectiones exposui. Et quarumdam quidem dictata expositio, assistenanationem coram populo ipse locutus sum, atque ita ut loquebar Quos recte ego quasi quibusdam famelicis similes dixerim, qui prius escas edere appetunt quam plenius excoquantur. Hoc vero ubi scriptum est: Ductus
Abbreviated transcription (Latin):
inuenire desiderans: senescentem
mundũ quȩ mala sequamt᷑ denunti¬
at. ut nos ab eius amore cõpescat.
Ad propinquantẽ eius t̃mino quan¬
te ꝑcussiones p̃ueniant innotescit: ut sidm̃ metuere
in tranquillitate nolumus. uicinũ eius iuditiũ. uł ꝑcus

Expanded text:
invenire desiderans, senescentem mundum quae mala sequantur denuntiat, ut nos ab ejus amore compescat. Appropinquantem ejus terminum quantae percussiones praeveniant innotescit, ut si Deum metuere in tranquillitate non volumus, vicinum ejus judicium vel percus
Abbreviated transcription (Latin):
Districtionẽ quippe tantȩ iusticiȩ tempestas ignis que
quid modo gaue credit᷑. in eius conparatione leuiga¬
t᷑. De illo & enim die. ꝑ propħam dicit᷑. luxta ÷ dies

Expanded text:
Districtionem quippe tantae justitiae, tempestas ignisque Districtionem quippe tantae justitiae, tempestas ignisque quid modo grave creditur, in ejus comparatione levigetur. De illo enim die per prophetam dicitur: Juxta est dies
Abbreviated transcription (Latin):
eruta. destructe domos. atq ȩccłȩ afundamentis euer¬
sesunt. Quanti ad uesꝑm sani atq in colomes. ac turos
se incrastinũ aliquid putabant. & tam̃ nocte eadem
repentina morte defunctist̃: & laqueo ruine depressi.
udex uenti tenuis simi spm̃ mouit. unius procellam
nubis excitauit: & terrã subruit. casura tot adifitio¬
rum fundam̃ta concussit. Quid ergo iudex iste facturꝰ
ẽ. cũ ꝑsem& ipsũ uenerit. & in ultionem peccatorũ ira
eius exarserit. si portari non potest. cũ nos ꝑtenuissimã
nubem ferit: inire eius p̃sentia quȩ caro subsistit
Si uentũ mouit & terrã subruit. concitauit xera. et
tot adificia strauit. Hanc districtionẽ uenturi
iudicis paulus considerans ait. Horrendũ. ẽ. incidere
inmanus dĩ uiuentis. Hanc psalmista expͥmit dicens.
Ds̃ manifeste uenice. ds̃ nr̃ etnonsilebit lonis in conspec¬
tu eius ardebit. & in circuitu eius tẽpestas ualida.

Expanded text:
eruta, destructae domus, atque Ecclesiae a fundamentis evereruta, destructae domus, atque Ecclesiae a fundamentis eversae sunt. Quanti ad vesperum sani atque incolumes acturos se in crastinum aliquid putabant, et tamen nocte eadem repentina morte defuncti sunt, in laqueo ruinae deprehensjudex venti tenuissimi spiritum movit, unius procellam nubis excitavit, et terram subruit, casura tot aedificiorum fundamenta concussit. Quid ergo judex iste facturus est, cum per semetipsum venerit, et in ultionem peccatorum ira ejus exarserit, si portari non potest cum nos per tenuissimam nubem ferit? In irae ejus praesentia quae caro subsistet, si ventum movit, et terram subruit, concitavit aera, et tot aedificia stravit? Hanc districtionem venturi judicis Paulus considerans, ait: Horrendum est incidere in manus Dei viventis . Hanc Psalmista exprimit, dicens: Deus manifeste veniet, Deus noster, et non silebit. Ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus te
Abbreviated transcription (Latin):
gunt. Sic̃ enĩ in iuuentute uig& corpus. foste et in co¬
lome. manet pectus. torosa ceruis. plenast̃ brachia.
in annis autẽ senilib statura curuat᷑. ceruix exsic cata
deponit᷑. frequentib suspiriis pectus urg&ur. uirtus
deficit. loquentis uerba anhelitus intercidit. Nam et si
langor desit. plerũq senib ipsa sua salus aegritudo. est
ta mundus in annis pͥorib uelut in iuuentute uiguit.
ad ꝓpagandã humani generis ꝓlem robustus fuit. salute
corꝑm uiridis. opulentia rerum pinguis. ad huc ipsa
sua senec tute depͥmit᷑. & quasi ad uicinam mostem
molestiis crebrescentib urg&ur. Nolite gͦ fr̃s mei dili¬
gere quẽ uid&is diu stare non posse: p̃cepta apłica.
in animũ ponite : quib nos ad monet dicens. Nolite
diligere mundũ. neq ea quȩ in mundost̃: qͥa siquis
diligit mundũ. Non ÷ caritas patris ieo. Nudius ter¬
cius fr̃s agnouistis. qđ subito turbine annosa arbusta

Expanded text:
gunt. Sicut enim in juventute viget corpus, forte et incogunt. Sicut enim in juventute viget corpus, forte et incolume manet pectus, 1439 torosa cervix, plena sunt bronchia; in annis autem senilibus statura curvatur, cervix exsiccata deponitur, frequentibus suspiriis pectus urgetur, virtus deficit, loquentis verba anhelitus intercidit; nam etsi languor desit, plerumque sensibus ipsa sua salus aegritudo est: ita mundus in annis prioribus velut in juventute viguit, ad propagandam humani generis prolem robustus fuit, salute corporum viridis, opulentia rerum pinguis; at nunc ipsa sua senectute deprimitur, et quasi ad vicinam mortem molestiis crescentibus urgetur. Nolite ergo, fratres mei, diligere quem videtis diu stare non posse. Praecepta apostolica in animo ponite, quibus nos admonet, dicens: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt, quia si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo . Nudius tertius, fratres, agnovistis quod subito turbine annosa arbusta
Abbreviated transcription (Latin):
iunaitur quadicit᷑. Am̃ dico uobis: quia non p̃teribit gꝑne¬
ratio haec . donet omĩasiant. Cȩlum &tra transibunt.
uerba autẽ mea nontransient. Nil enim inrerũ corporaliũ
natura.: cȩlo et terra durabilius. Nil inrerũ Natura . tam uelo¬
citer quã sermo transit. Uerba enim quo usq inꝑfecta sunt.
uerba nonst̃. Cum uͦ ꝑfecta fuerint. om̃ino iam nonst̃.
quia net ꝑfici nisi transeundo possunt. Ait ergo. Cęlum
& terra transibunt: uerba autẽ mea s̃ĩtransient. Ac si apte
dicat. Om̃e quod apud uos durabile.÷: sine inmutacio¬
transire cernitur. fixum et sine transitu tenet᷑. qͥa sine
mutabilitate manentes sententias expͥmit: ms̃ sermo
qui transit. Ecce fr̃s mei . ecce iam cernimus. qđ audieba¬
mus. Num qͥd cotidie crebrescentib mał Non mundus
urg&ur : ex illa plebe innumera quanti remanseritis
aspicitis. & tam̃ adhuc cotidie flagella urgent. sepen¬
tini casus obpmunt. Nouenos et in prouise clades affli¬

Expanded text:
teribit generatio haec, donec omnia fiant. Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt. Nihil enim in rerum corporalium natura coelo et terra durabilius, et nihil in rerum natura tam velociter quam sermo transit. Verba enim quousque imperfecta sunt, verba non sunt; cum vero perfecta fuerint, omnino jam non sunt, quia nec perfici nisi transeundo possunt. Ait ergo: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt. Ac si aperte dicat: Omne quod apud vos durabile est, sine immutatiotransire cernitur, fixum et sine transitu tenetur, quia sine mutabilitate manentes sententias exprimit meus sermo qui transit. 5. Ecce, fratres mei, jam cernimus quod audiebamus. Novis quotidie et crebrescentibus malis mundus urgetur. Ex illa plebe innumera quanti remanseritis aspicitis; et tamen adhuc quotidie flagella urgent repentini casus opprimunt, novae nos et improvisae clades affli
Abbreviated transcription (Latin):
citur: ĩta exruina mundi prope. eẽ cognoscit᷑ regnũ dĩ.
Q uib profecto uerbis ostendit᷑: qͥa fructus mundi rui¬
na. est. Ad hoc enim crescit ut cadat. ad hoc germinat.
ut queq germinauerit: cladib consumat. Bene autẽ
regiũ dĩ aestati cõparatur . qͥa tͦ meroris nr̃i nubila tran¬
seunt. & uitȩ dies. ȩt̃ni solis claritate sulgescunt. Quȩ omã¬

Expanded text:
citur, ita ex ruina mundi prope esse cognoscitur regnum Dei. citur, ita ex ruina mundi prope esse cognoscitur regnum Dei. Quibus profecto verbis ostenditur, quia fructus mundi, ruina est. Ad hoc enim crescit, ut cadat. Ad hoc germinat, ut quaecunque germinaverit, cladibus consumat. Bene autem regnum Dei aestati comparatur, quia tunc moeroris nostri nubila transeunt, et vitae dies aeterni solis claritate fulgescunt. Am
Abbreviated transcription (Latin):
abhis qui &esse aliam uitam ꝑfidẽ credunt: & eam ꝑ ope¬
rationem diligunt. Ex mundi enĩ destructione lugere
eorum.ẽ: qui radices cordis in eius amore plantauert̃: qui
sequentẽ uitam Nonquert̃. qui illam neq eẽ. suspicant᷑
Nos autẽ quicȩlestis patriȩ gaudia aet̾na cogniouimus. festina¬
re ad ea quantocius debemus. Obtandũ nob̃ ÷ cicius ꝑ ge¬
dus urg&ur: quȩ nos tristicia. quȩ adũsitas Non angustat:
quid ÷ uita mostał. nisi uia: &quale sit fr̃s mei ꝑpendite
in labore. uiȩ lasescere: & tam̃ eandem uiam nolle finire.
Q uod autẽ calcari mundus ac despici debeat. redẽptor
nr̃ pro uida conparatione manifestat: cum protinus ad¬
iungit. Uid&e ficulneã. & om̃s arbores. Cũ producunt iã
ex se fructum: scitis qm̃ prope ÷ aestas. Ita & uos cũ uide¬
ritis haec fieri: scitote qm̃ prope.ẽ. regnum dĩ. Acsi aꝑte
dicat. Quia sicut exfructu arborum uicina aestas agnos¬

Expanded text:
ab his qui et esse aliam vitam per fidem credunt, et eam per opeab his qui et esse aliam vitam per fidem credunt, et eam per operationem diligunt. Ex mundi destructione lugere, eorum est qui radices cordis in ejus amore plantaverunt, qui sequentem vitam non quaerunt, qui illam neque esse suspicantur. Nos, qui illa coelestis patriae gaudia aeterna cognovimus, festinare ad ea quantocius debemus. Optandum nobis est citius pergedus non urgetur? Quae nos tristitia, quae adversitas non angustat? Quid est vita mortalis, nisi via? Et quale sit, fratres mei, perpendite, in labore viae lassescere, et tamen eamdem viam nolle finiri. Quod autem calcari mundus ac despici debeat, Redemptor noster provida comparatione manifestat, cum protinus adjungit: Videte ficulneam et omnes arboreex se fructum, scitis quoniam prope est aestas. Ita et vos cum videritis haec fieri, scitote quoniam prope est regnum Dei. Aperte ergo docet quia sicut ex fructu arborum ventura aestas agnos
Abbreviated transcription (Latin):
neat: dicens. Cum plage mundi crebrescunt: cũ terror
iuditii uirtutib cõmotis ostendit̾. Leuate capita.
id ÷ exhilarate corda. quia dũfinit᷑ mundꝰ. cui a mici
non estis. prope fit redemptio quam quesistis. In
scriptura & enim sacra. sepe capud ꝓmente ponit᷑
Quia sicut capite regunt᷑ menbra. ita cogitaciones mente
disponunt᷑. Leuare itaquȩ. ẽ capita: mentes pirãs ad
gaudia patrię cȩlestis erigere. Qui gͦ dm̃ diligunt.
exsine mundi gaudere atq hilarescere iubent᷑. Quia
uidelic& eum quẽ amant: mox inueniunt dũ transit
is quẽ non amauert̃. Absit enim ut fidelis quisq qͥ dm̃
uidere desiderat: demundi ꝑcussionib lugeat. quẽ
finiri eisdẽ suis ꝑcussionib nonignorat. Scriptũ nam¬
que ÷. Quicũq uoluerit amicus. eẽ. scłi huius: inimioꝰ
dĩ constituet᷑. Iui ergo ad propinquante mundi fine
Nongaud&. amicum se illius eẽ. testatur. atq ꝑhoc inimi

Expanded text:
neat, dicens: Cum plagae mundi crebrescunt, cum terror neat, dicens: Cum plagae mundi crebrescunt, cum terror judicii virtutibus commotis ostenditur, levate capita, id est exhilarate corda, quia dum finitur mundus, cui amici non estis, prope fit redemptio quam quaesistis. In Scriptura etenim sacra saepe caput pro mente ponitur, quia sicut capite reguntur membra, ita et cogitationes mente disponuntur. Levare itaque capita est mentes nostras ad gaudia patriae coelestis erigere. Qui ergo 1438 Deum diligunt ex mundi fine gaudere atque hilarescere jubentur, quia videlicet eum quem is quem non amaverunt. Absit enim ut fidelis quisque, qui Deum videre desiderat, de mundi percussionibus lugeat quem finiri eisdem suis percussionibus non ignorat. Scriptum namest: Quicunque voluerit amicus esse saeculi hujus, inimicus Dei constituitur . Qui ergo appropinquante mundi fine non gaudet, amicus illius esse testatur, ac per hoc inimic
Abbreviated transcription (Latin):
orbi. Nam uirtutes cȩlorum. mouebunt᷑. Quid enĩ
dñs uirtutes cȩlorum. pisi angłos. archangelos. thronos.
dñationes. principatꝰ. & potestates appellat. quȩ in ad¬
uentu districti iudicis nrĩ. tunc occuł uisibilit appa¬
rebt̃: ut districte tunc anob̾ exhigant. hoc qđ nos
modo inuisibił conditor &quanimit̾ portat. Ubi et
subditur. Et tͦ uidebt̃ filium hominis uenientẽ innu¬
bib cȩli. in potestate magnã et maiestate. Acsi aꝑte
dicer&ur. Inpotestate et maiestate uisurist̃.: quem
in humilitate positum. audire noluert̃. Et uirtutẽ
eius tanto t districtius. sentiant. quanto nͦ ceruicẽ
cordis ad eius pacientiam non inclinant. S& quia haec
contra reprobos dictast̃. moꝵ ad electorum c̃ solationẽ
uerba uertunt᷑. Nam subdit̾. His autẽ fieri incipien¬
tib respicite etleuate capita urã: qm̃ ad propinquat
redemptio ur̃a. Ac si aperte ueritas electos suos ad mo¬

Expanded text:
orbi. Nam virtutes coelorum movebuntur. Quid etenim orbi. Nam virtutes coelorum movebuntur. Quid etenim Dominus virtutes coelorum nisi angelos, archangelos, thronos, dominationes, principatus et potestates appellat, quae in adventu districti judicis nostris tunc oculis visibiliter apparebunt, ut districte tunc a nobis exigant hoc, quod nos modo invisibilis conditor aequanimiter portat? Ubi et subditur: Et tunc videbunt Filium hominis venientem in nubibus cum potestate magna et majestate. Ac si aperte diceretur: In potestate et majestate visuri sunt quem in humilitate positum audire noluerunt, ut virtutem ejus tanto tunc districtius sentiant, quanto nunc cervicem cordis ad ejus patientiam non inclinant. 3. Sed quia haec contra reprobos dicta sunt, mox ad electorum consolationem verba vertuntur. Nam et subditur: His autem fieri incipientibus, respicite et levate vos capita vestra, quoniam appropinquat redemptio vestra. Ac si aperte Veritas electos suos admo
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Nam gentẽ suꝑ gentem exsurgere: earũq p̃ssuran
ruat. ex aliis mundi pastib scitis. quã frequent̾ audi¬
uimꝰ. Pestilentias. sine cessatione patim. Signa uero
insole & luna & stellis. adhuc aꝑte minime uidemꝰ
Set quia & haec non longesint: ex ipsa iam aeris inmu¬
tacione colligimus Iuã uis pͥus ꝗ italia gentili gladio
ferienda trader&ur: ĩgneas acies incęlo uidimus. ipsum
qͥ postea humani generis fusus. ẽ sanguinẽ chorꝰ cantem.
Confusio autem maris & fluctuum. Nec dũ noua exor¬
ta ÷ Set cum multa iam p̾nuntiata conpleta sint.
dubium non ÷ quod sequant᷑ &iam pauca quȩ restant.
Quia sequentiũ rerum certitudo. ẽ p̃teritarũ exhibi
dium. urẽ mentes euigilent. nesecuritate torpeant. ne
ignorantia lanquescant. S& semꝑ eas. & timor sollicito
in bono oꝑe. & sollicitudo confirm&. Pensantes hoc
qđ redẽptoris nr̃i uoce sub iungit᷑. Arescentib hominib
p̃timore et expectacione: quȩ suꝑ uenient uniuerso

Expanded text:
mus. Nam gentem contra gentem exsurgere, earumque pressuram ruat ex aliis mundi partibus, scitis, quam frequenter audivimus. Pestilentias sine cessatione patimur. Signa vero in sole, et luna, et stellis adhuc aperte minime vidimus; sed quia haec non longe sint, ex ipsa jam aeris immutatione colligimus. Quamvis prius quam Italia gentili gladiferienda traderetur, igneas in coelo acies vidimus, ipsum qui postea humani generis fusus est sanguinem coruscantem. Confusio autem maris et fluctuum necdum nova exorta est. Sed cum multa praenuntiata jam completa sint, dubium non est quin sequantur etiam pauca quae restant, quia sequentium rerum certitudo est praeteritarum exhibdium vestrae mentes evigilent, ne securitate torpeant, ne ignorantia languescant, sed semper eas et timor sollicitet, et in bono opere sollicitudo confirmet, pensantes hoc quod Redemptoris nostri voce subjungitur: Arescentibus hominibus prae timore et exspectatione quae supervenie
Abbreviated transcription (Latin):
dam ante posite quae in ęuangelio post legunt᷑.
sicut ame diuersis temporib dictest̃: ita quoq st̃
ab exceptorib in codibib ad fixe. Tua itaq frat̾nitas
sacris semꝑ lectionib intenta. si p̃dictum locũ euan¬
gelii euenit: sub dubi&ate prolatũ. uł easdẽ omeli¬
as repperit. ita ut p̃dixi ñ eẽ. dispositas. has in emen¬
datas remansisse. cognoscat. & iuxta eas quas perp̃sen¬
tem portitorem mittere studui corrigat nulloque
modo illas sine emendatione remaneres ꝑmittat.
inhis que emendate sunt pertiores fiantA

Expanded text:
dam antepositae sunt quae in Evangelio post leguntur,dam antepositae sunt quae in Evangelio post leguntur,sicut a me diversis temporibus dictae sunt, ita quoque sunt ab exceptoribus in Codicibus affixae. Tua itaque fraternitas, sacris semper lectionibus intenta, si praedictum locum Evangelii invenerit sub dubietate prolatum, vel easdem homilias repererit ita ut praedixi non esse dispositas, has inemendatas remansisse cognoscat, et juxta eas quas per praesentem portitorem mittere studui corrigat, nulleque modo illas sine emendatione remanere permittat.in his quae emendatae sunt certiores fiant.
Abbreviated transcription (Latin):
IUNDNO
gregorius seruus seruorum dĩ intersacra missarũ sollemp¬
nia exhis quȩ dieb cestis in hac ȩccła legi ex more
solent. scĩ euangelii. quad raginta lectiones exposui.
& quarũdã quidem dietata expositio ad sistenti ple¬
bi. e ꝑ notarium recitata. quarũdã uero explanatione
coram populo ipse locutussũ. atq ita ut loquebar
excepta. est. Sed quidam sr̃s sacri uerbi studio fer¬
uentes. antequã ad propositu modum ea quȩ dixera
subtili emendatione ꝑducere. transtulerant. Quos
recte ego quasi quibusdã famelicis. similes dixerĩ.
qui prius aescas edere app&unt. quã plenius exco¬
quasi sub quadam ambiguitate exposdi: sed eandem
dubitantem postmodũ certa enunitiatione correxi
Easdem quoq omelias eo quodicte sunt ordine. in
duob codicib ponere curaui. ut & pͥores uiginti que
dictest̃. & posteriores totidem quȩ sub oculis dicte in
singulis eeñt dicte distincte: corporib Qđ uero que¬

Expanded text:
undino Gregorius servus servorum Dei. Inter sacra missarum solemnia, ex his quae diebus certis in hac Ecclesia legi ex more solent sancti Evangelii quadraginta lectiones exposui. Et quarumdam quidem dictata expositio, assistente plebe, est per notarium recitata; quarumdam vero explanationem coram populo ipse locutus sum, atque ita ut loquebar excepta est. Sed quidam fratres, sacri verbi studio ferventes, antequam ad propositum modum ea quae dixeram subtili emendatione perducerem, transtulerunt. Quos recte ego quasi quibusdam famelicis similes dixerim, qui prius escas edere appetunt quam plenius exco , prius quidem quasi sub quadam ambiguitate exposui, sed eamdem dubitationem postmodum certa notatione correxi. 1435 Easdem quoque homilias, eo quo dictae sunt ordine, in duobus Codicibus ponere curavi, ut et priores viginti, quae dictatae sunt, et posteriores totidem, quae sub oculis dictae, in singulis essent distinctae corporibus. Quod vero quae
Abbreviated transcription (Latin):
ibi fortis. Dies ire dies illa: dies tribulationis & angustiȩ
dies calamitatis et miserię. dies tenebrarũ & caliginis.
dies nebule et turbinis. dies tube et clangoris. Dehac
eqo mouebo non solũ terrã. sed &iam cęlũ. Ecce ut p̃di
ximus. aerem mouit. & terra non subsistit. Quis ergo
ferat: cũ cȩlum mouerit. quid autẽ terrores quos cerni¬
mus. Nisi sequentis ire p̃cones dixerim: unde et con¬
siderare necesse. est. quia abilla tribulatione ultima
tantũ sunt tribulationes iste dissimiles quantũ a
potentia iudicis ꝑsona p̃conis distat. Illum ergo
te. mores mutate: mala tẽptantia. resistendo uinci¬
te: ꝑpetrata autem fleibus punite: Aduentum
namq ȩt̃ni uidicis tanto securiores quandoq uide¬
bitis: quanto nunc districtionem illius timendo
p̃uenitis.

Expanded text:
e, dies calamitatis et miseriae, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulae et turbinis, dies tubae et clangoris . De haego movebo non solum terram, sed etiam et coelum . Si cum aerem movit, et terra non subsferat, cum coelum moverit? Quid autem terrores quos cernimus, nisi sequentis irae praecones dixerimus? Unde et considerare necesse est quia ab illa tribulatione ultima tantum sunt, istae tribulationes dissimiles quantum a potentia judicis persona praeconis distat. Illum ergo te, mores mutate, mala tentantia resistendo vincite, perpetrata autem fletibus punite. Adventum namque aeterni judicis tanto securiores quandoque videbitis, quanto nunc districtionem illius timendo praevenitis.
Abbreviated transcription (Latin):
necessitatis car&. Otiosa ergo conloquia ad edificati¬
onis studium uercite . quam cęlerrime huius uitȩ
tempora fugiant. Considerate. Quã districtus ueniat
iudex ad tendite. hunc ante õcculos ur̃i cordis ponite.
hunc ꝓximorũ ur̃orum mentib intimate. Ut in¬
quantũ uires suppetunt: si ad nuntiare eum nonne¬
glegitis. uocari ab eo angeli cum ioħe ualeatis.¬

Expanded text:
necessitatis caret. Otiosa ergo colloquia ad aedificatinecessitatis caret. Otiosa ergo colloquia ad aedificationis studium vertite: quam celerrime hujus vitae tempora fugiant, considerate: quam districtus veniat judex attendite. Hunc ante oculos vestri cordis ponite: hunc proximorum vestrorum mentibus intimate; ut inquantum vires suppetunt, si annuntiare eum non negligitis, vocari ab eo Angeli cum Joanne valeatis
Abbreviated transcription (Latin):
secum ueniat inuitat. Ips terrena accio uos ur̃a .con. Ea¬
ueniat : &si addm̃ tenditis curate. nead eum soli
ueniatis. Hinc enĩ scriptũ. ẽ. Qui audit: dicat ueni
Utqui iam in corde uocẽ suꝑni amoris acceꝑit. foras
&iam ꝓximis uocem exortacionis reddat. Et for¬
tasse panem ut indigenti elemosinam porrigat.
non hab&. set magis. ẽ quod tribuere ualeat. qui
linguã hab&. Plus. ẽ. enim uerbi pabulo uicturã
in ꝑp&uo mentẽ resicere: quã uentrẽ moriture
carnis terreno pane satiare. Nolite ergo sr̃s proxi¬
mis urĩs elemosinã uerbi subtrahere. Mecũ uos
am moneo: abꝯͦcioso sermone parcamus. in utilit
loqui declinemus. Inquantũ reniti lingue p̃uale¬
mus. inuentũ uerba non defluant. Cũ iudex dicat.
O m̃e uerbũ otiosum qđ locuti suerint homines. reddunt
deeo rationem inde iudtii. Otiosũ quippe uerbũ.
est: quod aut utilitate rectitudinis. aut ratione iuste

Expanded text:
secum veniat, invitat. Ipsa ergo terrena actio vos vestra consecum veniat, invitat. Ipsa ergo terrena actio vos vestra conveniat, et si ad Deum tenditis, curate ne ad eum soli veniatis. Hinc enim scriptum: Qui audit, dicat veni ut qui jam in corde vocem superni amoris acceperit, foras etiam proximis vocem exhortationis reddat. Et fortasse panem, ut indigenti eleemosynam porrigat, non habet; sed majus est quod tribuere valeat, qui linguam habet. Plus enim est verbi pabulo victuram in perpetuum mentem reficere, quam ventrem moriturae carnis terreno pane satiare. Nolite ergo, fratres, proximis vestris eleemosynam verbi subtrahere. Mecum vos admoneo, ut ab otioso sermone parcamus, inutiliter loqui declinemus. Inquantum reniti linguae praevalemus, in ventum verba non defluant, cum judex dicat: Omne 1457 verbum otiosum quod locuti fuerint homines, reddent de eo rationem in die judicii . Otiosum quippe verbum est, quod aut utilitate rectitudinis, aut ratione justae
Abbreviated transcription (Latin):
accepas. intormentis exigaris. Neq enĩ plusquã unum
talentum acceꝑat. qui hoc abscondere magis studuit.
quam erogare: &scimus qđ in tab̾naculo non solum
phiale: set p̃cipiente dño &iam ciati facti sunt
erphialas quippe. doc trina exuberans. ꝑciatos uͦ parua
anq angusta scientia designat᷑. Alius doctrina uerita¬
tis plenus: audientium m̃ tes inebriat. Perhoc ergo qđ
dicit. profecto phialam porrigit: Alius explere qđ sen¬
tit non ual&. sed quia hoc ut cumq denuntiat. ꝓfecto
ꝑcratum gustum p̃b&. Indĩ ergo tab̾naculo. id ÷ in scã
eccla positi. si ꝑ doctrinę sapientiam ministrare phialas¬
minime potestis: in quantũ ꝓdiuina largitate sufficits
ꝓximis ur̃is boni uerbi ciatus date . Inquantũ uos pro¬
fecisse pensatis. &iam alios trahite: atq inuia di habere
sotios desiderate. Siquis ur̃m srs ad forum aut fostassẽg
adbalneum ꝑgit: quem ociosum. eẽ considerat: ut

Expanded text:
acceperas in tormentis exigaris. Neque enim plus quam unum acceperas in tormentis exigaris. Neque enim plus quam unum talentum acceperat qui hoc abscondere magis studuit quam erogare. Et scimus quod in Dei tabernaculo non solum phialae, sed, praecipiente Domino, etiam cyathi facti sunt . Per phialas quippe doctrina exuberans, per cyathos vero parva atque angusta designatur scientia. Alius, doctrina veritatis plenus, audientium mentes inebriat. Per hoc ergo quod dicit profecto phialam porrigit. Alius explere quod sentit non valet, sed quia hoc utcunque denuntiat, profecto per cyathum gustum praebet. In Dei ergo tabernaculo, id est in sancta Ecclesia, positi, si minime potestis, in quantum pro divina largitate sufficitis, proximis vestris boni verbi cyathos date. In quantum vos perfecisse existimatis, etiam alios trahite, in via Dei habere socios desiderate. Si quis vestrum, fratres, ad forum aut fortasse ad balneum pergit, quem otiosum esse considerat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
grete angłs. hoc latine nuntius dicit᷑. Recte ergo qui
nuntiare suꝑnũ iudicem mittitur. angłs uocat᷑. ut
dignitatẽ seru& in nomine: quam expl& in oꝑatione.
Altum quidem.ẽ nomen: set uita Nomine inferior non ÷
om̃s qui sac̃ dotii nomine censent᷑. angłi uocantur
pħa at testante : qui ait. Labia sac̃ dotis custodiunt
scientiam: & legem requirunt exhore eius. qͥa angłs
dñi exercituum. ẽ. S& huius altitudinẽ nominis.
&iam uos siuultis. potestis mereri. Nam unusquisq
urm in quantũ sufficit. inquantũ grãm suꝑne aspi¬
rationis accepit. si a prauitate ꝓximũ reuocat. si exor¬
tare adbene oꝑandum curat. si ȩt̃num regiũ ul
supplitium erranti denuntiat: cum uerba scę ad¬
nuntiacionis inpendit. ꝓphecto angłs extitit.
Et nemo dicat ammonere non suffitio. exostari idonẽ¬
us ñ sum. Quantũ potes exhibe. nemale seruatum qđ

Expanded text:
Graece angelus, hoc Latine nuntius dicitur. Recte ergo qui Graece angelus, hoc Latine nuntius dicitur. Recte ergo qui nuntiare supernum judicem mittitur angelus vocatur, ut dignitatem servet in nomine, quam explet in operatione. Altum quidem nomen est, sed vita nomine inferior non esomnes qui sacerdotii nomine censentur angeli vocantur, propheta attestante, qui ait: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est . Sed hujus altitudinem nominis, etiam vos, si vultis, potestis mereri. Nam unusquisque vestrum in quantum sufficit, in quantum gratiam supernae aspirationis accepit, si a pravitate proximum revocat, si exhortari ad bene operandum curat, si aeternum regnum vel supplicium erranti denuntiat, cum sanctae annuntiationis verba impendit, profecto angelus existit. Et nemo dicat: Admonere non sufficio, exhortari idoneus non sum. Quantum potes exhibe, ne male servatum quod
Abbreviated transcription (Latin):
blandimentis fouit. set rigore asꝑe inuectionis increpa¬
uit dicens. Genimina uiperarum quis uob̾ demonstrauit
sugere auentura ira.: unde et ꝑsalomonẽ dicit᷑. Uerba
sapientiũ quasi stimuli: et sicut claui in altum defixi.
Clauis qͥppe atq atq stimuli.: sapientium uerba conpa¬
rant᷑ : quia culpas delinquentium. nesciunt palpare:
set pungere. Set quid existis uidere indesertũ. ⁊ pħam.
&iam dico uobis. &plusquã ꝓpħam. Propħȩ quippe minis¬
terium. ẽ uentura dicere: Non &iam demonstrare. lohs
ergo plus quam ꝓpħa. ẽ: qͥa eum quẽ p̃currendo ꝓpheta¬
uerat. &iam ostendendo nuntiabat. Set quia arundo
uento agitata. eẽ. denegatur. quia non esse uestitus molli¬
b dicitur. quia ꝓpħȩ nomen huic in par . eẽ. ꝑhib&ur
iam quid digne dici possit audiamus. Sequitur. Hic ÷
dequo scriptum. ÷. Ecce egomitto angłm meũ ante fa¬
ciem tuam: qui p̃parabit uiam tuam antete. Qđ enĩ

Expanded text:
blandimentis fovit, sed vigore asperae invectionis increpablandimentis fovit, sed vigore asperae invectionis increpavit, dicens: Genimina viperarum, quis vobis demonstravit fugere a ventura ira? Unde et per Salomonem dicitur: Verba sapientium quasi stimuli, et sicut clavi in altum defixi . Clavis quippe atque stimulis sapientum verba comparantur, quia culpas delinquentium nesciunt palpare, sed pungere. 5. Sed quid existis videre in desertum? Prophetam? Etiam dico vobis, et plus quam prophetam. Prophetae quippe ministerium est, ventura praedicere, non etiam demonstrare. Joannes ergo plus quam propheta est, quia eum quem praecurrendo prophetaverat etiam ostendendo monstrabat. Sed quia arundo vento agitata esse denegatur, quia non esse vestitus mollibus dicitur, quia prophetae nomen huic impar esse perhibetur, jam quid digne dici possit audiamus. Sequitur: Hic est de quo scriptum est: Ecce ego mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit viam tuam ante te . Quod enim
Abbreviated transcription (Latin):
insoliditatem. fidei figimur. nequaquã rerũ transeun¬
tium mutabilitate moueam᷑. Ad huc autẽ de eiꝰ
expressione sub iungit᷑. Set quid existis uidere inde¬
sertum :: hominẽ mollib uestitum: ecce qui mollib¬
uestiunt᷑: in domib regum st̃. Camelorũ & enim pilis
contextis. uestitus iohannes fuisse describit᷑. Et quid ÷
dicere. ecce qui mollib uestiunt᷑. indomib regum
sunt. nisi aꝑta sententia demonstrare:: quia non cȩ¬
lesti sed terreno regno militant hi qui prodõ ꝑp&i¬
asꝑa fugiunt. set solis exteriorib dediti. p̃sentis uite
molliciem. & delectacionem querunt. Nemo ergo
quia sihoc culpa non e&. nullomodo iohannẽ dñs
deuestimenti sui asꝑitate laudass&. Sihoc culpa
ap̃ciosarum uestium app&itu conpescer& dic̃s. pon
inueste p̃ciosa. Pensate ergo fr̃s cm̃i. que culpasit hoc
Mollib enĩ uestitus non fuit. qͥa uitã peccantiũ non

Expanded text:
in soliditate fidei figimur, nequaquam rerum transeunin soliditate fidei figimur, nequaquam rerum transeuntium mutabilitate moveamur. 3. Adhuc autem de ejus expressione subjungitur: Sed quid existis in desertum vestiuntur in domibus regum sunt . Camelorum etenim pilis contextis vestibus Joannes vestitus fuisse describitur. Et quid est dicere: Ecce qui mollibus vestiuntur in domibus Regum sunt, nisi aperta sententia demonstrare quia non coelesti, sed terreno regno militant hi qui pro Deo paspera fugiunt, sed solis exterioribus dediti, praesentis vitae molliti sunt, et delectationem quaerunt. Nemo ergo quia si hoc culpa non esset, nullo modo Joannem Dominus de vestimenti sui asperitate laudasset. Quaa pretiosarum vestium appetitu compesceret, dicens: Non in veste pretiosa . Pensate ergo quae culpa sit hoc Mollibus enim vestitus non fuit, quia vitam peccantium non
Abbreviated transcription (Latin):
rennuer&. p̃dicatores scĩ ad uocationẽ gentiũ ꝑ ordinẽ
uenirent. Quatenꝰ redemptoris nr̃i p̃dicatio. aꝓpͥis re¬
pulsa: gentiles populos quasi extraneos querer&. Et qđ
udeȩ siebat intestimonium. hoc gentib grẽ. & & incre
mentũ. Erant &iam tͦ qui deuidea uocandi eent. & de
gentib uocandi non essent. Nam & in apłorũ actib p̃di¬
cante p&ro legimus. pͥus hȩbreorum tria milia. & post
postmodũ insudit. Nam diu. est. qđ asia cuncta iam cre¬
didit. Id circo ergo pͥus ꝓhibuit: quod post modũ fecit: qͥa
tunc in illa erant qui saluandi non erant. Tunc in illa erant
qui nec aduitam reparare merebant᷑. nec tam̃ gauius
decontẽpta p̃dicatione iudicari. Subtili ergo occultoq
iuditio. aquorũ dam aurib p̃dicatio scã subtrahit᷑. quia
suscitari ꝑ grãm non merent᷑. Unde necesse. ẽ fr̃s cm̃i
ut in omẽ qđ agimus. om̃ĩpotentis suꝑnos dñi consilia
occulta timeamus. nedum mers nr̃a exterius fusa. a

Expanded text:
renueret, praedicatores sancti ad vocationem gentium per ordinem venirent. Quatenus Redemptoris nostri praedicatio, a propriis repulsa, gentiles populos quasi extraneos quaereret, et quod Judaeae fiebat in testimentum. Erant enim tunc qui de Judaea vocandi essent, et de gentibus vocandi non essent. Nam et in apostolorum Actibus, praedicante Petro, legimus et prius Hebraeorum tria millia, et postepostmodum infudit. Nam diu est quod Asia cuncta jam credidit. Idcirco ergo prius prohibuit quod postmodum fecit, quia tunc in illa erant qui salvandi non erant. Tunc in illa erant qui necdum ad vitam reparari merebantur, nec tamen gravius de contempta praedicatione judicari. Subtili ergo occultoque judicio a quorumdam auribus praedicatio sancta subtrahitur, quia suscitari per gratiam non merentur. Unde nut in omne quod agimus, omnipotentis super nos Domini consilia occulta timeamus; ne, dum mens nostra exterius fusa a
Abbreviated transcription (Latin):
fantasmatum in oratione patimur. Iħm aliquatenus
transeuntem sentimus. Cum uero orationi uehement
insistimus: stat ihc ut lucem restituat. Quia ds̃ incorde
figitur. et lux amissa reparatur. Qua tam̃ inrę & aliud
aliquid nobis dñs innuit: quod intellegi dehumanis.¬
tate. ac diuinitate illius utiliter possit. Clamantẽ
et enim cȩcum transiens audiuit. si sed stans miraculũ
inluminationis exhibuit: Transire namq humanita¬
tis . ẽ. stare diuinitatis. Perhumanitatẽ quippe
habuit nasci. crescere: mori. resurgere: deloco ad locũ
uenire. Qura ergo indiuinitate mutabilitas ron ÷
atq hoc ipsum mutari transire. ẽ. profecto is transitꝰ
ex carne. ẽ: non exdiuinitate. Per diuinitatẽ uͦ ei semꝑ
stare. ẽ. quia ubiq p̃sens. nec ꝑmotũ uenit nec ꝑmotũ

Expanded text:
phantasmatum in oratione patimur, Jesum aliquatenus phantasmatum in oratione patimur, Jesum aliquatenus transeuntem sentimus. Cum vero orationi vehementer insistimus, stat Jesus ut lucem restituat, quia Deus in corde figitur, et lux amissa reparatur. 6. Qua tamen in re aliud aliquid nobis Dominus innuit, quod intelligi de humanitate ac divinitate illius utiliter possit. Clamantem etenim caecum Jesus transiens audivit, sed stans miraculum illuminationis exhibuit. Transire namque humanitatis est, stare divinitatis. Per humanitatem quippe habuit nasci, crescere, mori, resurgere, de loco ad locum venire. Quia ergo in divinitate mutabilitas non est, atque hoc ipsum mutari transire est, profecto ille transitus ex carne est, non ex divinitate. Per divinitatem vero ei semper stare est, q
Abbreviated transcription (Latin):
cogitacionum carnalium p̾mimur. tanto orationi in¬
sistere ardentius debemus. Contradicit turba neclame¬
mus: quia pectatorũ nr̃orum fantasmata. plerũq et
in oratione patimur. Sed nimirũ netesse. ẽ. ut uox cordis
nr̃i. quo durius repellit᷑. ualentius insistat. Quatinꝰ cogi¬
tacionis in licite tumultũ suꝑ&: atq adpias aures dni
nimietas suȩ inpostunitatis erumpat. Inse ut suspicor.
recognoscit unusquisque: qđ dicimꝰ. Quia dũ abhoc mun¬
do animũ ad dm̃ mutamus: dũ adorationis opus con¬
uertimur. ipsa quȩ prius delectabilit̃ gessimus. inportuna
post & qrauia in oratione Nrã toleramus. Uix eorũ cogitacio
manu sc̃i desiderii abocuł cordis abicitur: uix eorum
fantasmata. ꝑ penitentiae lamenta suꝑant᷑. Sed cũ ino¬
ratione nr̃a uehement̃ insistimus. transeuntẽ iħm figimꝰ.
se. Ecce stat qui ante transiebat: quia dũ adhuc turbas

Expanded text:
cogitationum carnalium premimur, tanto orationi incogitationum carnalium premimur, tanto orationi insistere ardentius debemus. Contradicit turba, ne clamemus, quia peccatorum nostrorum phantasmata plerumque et in oratione patimur. Sed nimirum necesse est ut vox cordis nostri 1442 quo durius repellitur, eo valentius insistat, quatenus cogitationis illicitae tumultum superet, atque ad pias aures Domini nimietate suae importunitatis erumpat. In se, ut suspicior, recognoscit unusquisque quod dicimus, quia dum ab hoc mundo animum ad Deum mutamus, dum ad orationis opus convertimur, ipsa quae prius delectabiliter gessimus importuna postea atque gravia in oratione nostra toleramus. Vix eorum cogitatio manu sancti desiderii ab oculis cordis abigitur, vix eorum phantasmata per poenitentiae lamenta superantur. 5. Sed cum in oratione nostra vehementer insistimus, transeuntem Jesum menti se. Ecce stat qui ante transibat, quia dum adhuc turbas
Abbreviated transcription (Latin):
desideriorum carnaliũ t̾ bas. tumultusq uitiorũ: qui pͥus¬
quam iħs ad cor nrm ueniat. tẽptacionib suis cogitacionẽ
nramt dissipant. et uoces cordis in oratione ꝑturbant. Sepe
namq dũ conuerti addm̃ post ꝑpetrata uitia uolumꝰ. dũ
contra hac eadem ex orare uitia quȩ ꝑpetrauimus conam.
occurrunt cordi fantasmata. pectatorũ quȩ fecimus. Mentis
nr̃ȩ aciem reuerberant. consundunt animũ. & uocẽ nr̃ȩ dep̃¬
cationis premunt. Qui p̃hibant ergo: increpabant eum
ut tacer&. Quia pͥusquã ihc ad oor ueniat mala quȩ fecimus.
cogitacioni nr̃ȩ suis imaginib inlisa: in ipsa nos nrã orati¬
one conturbant. Sed quid adhec inluminandus cȩcus
fecit: audiamus. Sequitur. Ipse uero. multo magis clamabat.
Lili dauid: miserere mei. Ecce quẽ turba increpabat ut taçe¬
at. magis ac magis clamat. Quia quantũ grauiori tumultu

Expanded text:
desideriorum carnalium turbas, tumultusque vitiorum, qui, priusdesideriorum carnalium turbas, tumultusque vitiorum, qui, priusquam Jesus ad cor nostrum veniat, tentationibus suis cogitationem nostram dissipant, et voces cordis in oratione perturbant? Saepe namque dum converti ad Dominum post perpetrata vitia volumus, dum contra haec eadem exorare vitia quae perpetravimus conamur, occurrunt cordi phantasmata peccatorum quae fecimus, mentis nostrae aciem reverberant, confundunt animum, et vocem nostrae deprecationis premunt. Qui praeibant ergo increpabant eum, ut taceret, quia, priusquam Jesus ad cor veniat, mala quae fecimus, cogitationi nostrae suis imaginibus illisa, in ipsa nos nostra oratione conturbant. 4. Sed quid ad haec illuminandus iste caecus fecit audiamus. Sequitur: Ipse vero multo magis clamabat: Fili David, miserere mei. Ecce quem turba increpat ut taceat magis ac magis clamat, quia quanto graviori tumultu
Abbreviated transcription (Latin):
lum̃ quod ãmiserat recẽpit. Unde enĩ dñs humana patit᷑.
inde homo ad diuina subleuat᷑. Qui uidelic& cȩcus. rec te
et iuxta uiam sedere. et mendicasse describit᷑. Ipsa & enim
ueritas: dixit. Eopsum uia. Qui ergo aet̃ne lucis claritatem
nescit : cȩcus. ẽ. Set si iam inredemptorem credidit: iuxta
uiam sedit. Si autẽ iam credidit. sed ut ęt̃nam lucẽ recipiat
rogare dissimulat. atq ap̃cib cessat: cecus equidẽ iuxta
uiam sedit: sed minime m̃dicat. Si uero et credidit & exorat
iuxta uiam sed & cecus: et m̃dicat. Quis quis gͦ cecitatis suȩ
tenebras agnoscit. quisquis hoc qđ sibi de est. lum̃ et̃ntatis
intelligit. clamet medullis cordis. clamet uocib mentis dics.
ħu fili dauid: miserere mei. Sed quid clamante ceto sub iun¬
gitur. audiamus. Et qui p̃h ibant.: increpabant eum ut tace¬
r&. Quid aute designant isti. qͥ iħm uenientẽ p̃cedunt. nisi

Expanded text:
lumen, quod amiserat, recepit. Unde enim Deus humana patitur, lumen, quod amiserat, recepit. Unde enim Deus humana patitur, inde homo ad divina sublevatur. Qui videlicet caecus recte et juxta viam sedere et mendicans esse describitur; ipsa enim Veritas dicit: Ego sum via . Qui ergo aeternae lucis claritatem nescit, caecus est; sed si jam 1441 in Redemptorem credit, juxta viam sedet; si autem jam credit, sed ut aeternam lucem recipiat rogare dissimulat, atque a precibus cessat, caecus quidem juxta viam sedet, sed minime mendicat. Si vero et credideritjuxta viam caecus sedet, et mendicat. Quisquis ergo caecitatis suae tenebras agnoscit, quisquis hoc, quod sibi deest, lumen aeternitatis intelligit, clamet medullis cordis, clamet et vocibus mentis, dicens: Jesu fili David, miserere mei. Sed quid clamante caeco subjungitur audiamus: Et qui praeibant, increpabant eum, ut taceret. 3. Quid autem designant isti qui Jesum venientem praecedunt, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
facta. & tam̃ ꝑsignificationem nobis aliquid innuant¬
facienda. Oꝑa quippe eiꝰ et ꝑ potentiam aliud osten¬
dunt: & ꝑmisterium aliud locunt᷑. Eoce enĩ quis iuxta
historiam cęcus iste suerit ignoramus sed tam̃ quẽ per
misterium signifio& nouimus. Cȩcum ͥpp̃e .e. genus
humanũ. quod in parente pͥmo aparidisi gaudiis expub¬
sum. claritatem suꝑne lucis ignorans. dãpnationis suȩ
tenebras patitur. Sed tam̃ ꝑredẽptoris sui p̃sentiã in lumi
natus. ẽ: ut int̾ne lucis gaudia ꝑdesideriũ uideat.: atq in
uia uite boni oꝑis gressus ponat. Notandũ uero. ẽ qđ cũ
iħs hierico ad propinquare dicitur: cecus inluminat᷑. Hie¬
rico quippe: int̾pretat᷑ luna. Luna autẽ insacro eloquio¬
ꝓdefectu ponit̾ carnis. Iuia dũ menstruis momentis.
descrescit: defectũ nr̃e mortalitatis designat. Dũ igitur
conditor nr̃ ad ꝓpinquat hierico cęcus adlum̃ redit: quia
dũ diuinitas defectũ nr̃ȩ carnis suscepit. humanũ genus

Expanded text:
facta, et tamen per significationem nobis aliquid innuant. Opera quippe ejus et per potentiam aliud ostendunt, et per mysterium aliud loquuntur. Ecce enim quis juxta historiam caecus iste fuerit ignoramus, sed tamen quem per mysterium significet novimus. Caecus quippe est genus humanum, quod in parente primo a paradisi gaudiis expulsum, claritatem supernae lucis ignorans, damnationis suae tenebras panatur, ut internae lucis gaudia jam per desiderium videat, atque in via vitae boni operis gressus ponat. 2. Notandum vero est quod cum Jesus Jericho appropinquare dicitur, caecus illuminatur. Jericho quippe luna interpretatpro defectu ponitur carnis, quia dum menstruis momentis decrescit, defectum nostrae mortalitatis designat. Dum igitur conditor noster appropinquat Hiericho, caecus ad lumen redit, quia dum divinitas defectum nostrae carnis suscepit, humanum genus
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscit: im in quo credidit sequi contempnit. Diũso
quippe itinere ambulat: sigaudia delectacionesq appe¬
tit. cui dux suus uiam amaritudinis ostendit. Reuocemꝰ
ergo ante oculos peccata que fecimus: consideremus quã
terribilis iudex hac puniturus adueniat. Mentẽ formemꝰ
adlamenta: uita nra ad tempus amarescat in peniten¬
tia: ne ȩt̃nam amaritudinem sentiat inuindicta. Per
fl&us quippe ad gaudia ducimur. ueritate pollicente
quȩ ait. Beati qui lugent nunc: qm̃ ipsi consolabunt.¬

Expanded text:
concupiscit, Jesum in quem credidit sequi contemnit. Diverso concupiscit, Jesum in quem credidit sequi contemnit. Diverso quippe itinere ambulat, si gaudia delectationesque appetit, cui dux suus viam amaritudinis ostendit. Revocemus ergo ante oculos peccata quae fecimus; consideremus quam terribilis judex haec puniturus adveniat; mentem formemus ad lamenta; vita nostra ad tempus amarescat in poenitentia, ne aeternam amaritudinem sentiat in vindicta. Per fletus quippe ad aeterna gaudia ducimur, Veritate pollicente, quae ait: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabunt
Abbreviated transcription (Latin):
qui imitatur. Hinc namq dicit. Sequereme. et dimit¬
te mortuos. sepelire mortuos suos. Sequi enim dicitur.
imitari. Hinc rursus ammon& dicens. Siquis mihi
ministrat. mesequatur. Consideremus ergo qua gadit.
ut sequi meream᷑. Ecce cũ sit dñs. & creator angłorum.
suscepturus naturam Nrãm. quam condidit. in uterũ
uirginis uenit. Nasci tamen in hoc mundo ꝑdiuites
noluit. parentes pauperes elegit. Unde & agnus qͥ pro
illo offerretur. desuit . Columbarũ pullos. et parturti¬
rum: ad sacrifitium mat̾ inuenit. Prosꝑari inmundo
noluit: obprobria in risionesq tolerauit. Sputa. flagella
alapas. spineam coronam. crucemq sustinuit. &qr rerũ
corporalium delectacione agaudio int̾no decidimus.
cum qua amaritudine illuc redeat᷑ ostendit. Quid itaq
insuꝑbia honoris extollitur: inuidiȩ facib in ardescit
libidinis se inmunditia polluit. Prosꝑa quȩ inmundo st̃

Expanded text:
qui imitatur. Hinc namque dicit: Sequere me, et dimitqui imitatur. Hinc namque dicit: Sequere me, et dimitte mortuos sepelire mortuos suos . Sequere enim dicitur imitare. Hinc rursus admonet, dicens: Si quis mihi ministrat, me sequatur . Consideremus ergo qua graditur, ut sequi mereamur. Ecce, cum sit dominus et creator angelorum, suscepturus naturam nostram quam condidit, in uterum Virginis venit. Nasci tamen in hoc mundo per divites noluit, parentes pauperes elegit. Unde et agnus qui pro illo offerretur defuit, columbarum pullos et par turturum ad sacrificium mater invenit Prosperari in mundo noluit; opprobria irrisionesque toleravit; sputa, flagella, alapas, spineam coronam, crucemque sustinuit; et quia rerum corporalium delectatione a gaudio interno cecidimus, cum qua amaritudine illuc redeatur ostendit. Quid itaquein superbia honoris extollitur, invidiae facibus inardescit, libidinis se immunditia polluit, prospera quae in mundo sunt