comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
etiam multis meritis malis p̃cedencibus uidemus datam et cotidie
uidemus duri : Sed planecumdata fueriae in cipiunt eẽ etiam
merita nr̃a ꝑ illam tamen : Namsiseilla subtraxerit cadit homo :
non erectus sed p̃cipitatus libero arbitrio : Quc propter nec quan¬
do coeperit homo habere merita bona sibi debet tribuere illa sed
dõ cusdicitur in psalmo : adiutor meus estonederel inquas me :
Dicendo nederelinquasme õstendit. Quia si derelictus fuerit
nihilboni ualet ipse ꝑse : Vnde et illeait : Ego dixi in abundan¬
tia mea non mouebor in aeternum : Putauerat eñ eũ fuis sebonũ
quo dsic abundabat ut non moueretur. seduc ostenderetuos illicuiuis ett̃
ulocos enundequo t aiquã sio coepenat gloriari paululum gracia
descrentera dmonitus dicit : Onẽ inuoluntatetua praestitisti decorimeo
uirtutem : A uertisti autẽ faciemtuam ame et factus sum conturba¬

Expanded text:
etiam multis meritis malis praecedentibus videmus datam, et quotidie etiam multis meritis malis praecedentibus videmus datam, et quotidie dari videmus. Sed plane cum data fuerit, incipiunt esse etiam merita nostra bona, per illam tamen: nam si se illa subtraxerit, cadit homo, non erectus, sed praecipitatus libero arbitrio. Quapropter nec quando coeperit homo habere merita bona, debet sibi tribuere illa, sed Deo, cui dicitur in Psalmo, Adjutor meus esto, ne derelinquas me . Dicendo, ne derelinquas me, ostendit quia si derelictus fuerit, nihil boni valet ipse per se: unde et ille ait, Ego dixi in abundantia mea, Non movebor in aeternum. Putaverat enim suum fuisse bonum, quod ei sic abundabat, ut non moveretur: sed ut ostenderetur illi, cujus esset illud, de quo tanquam suo coeperat gloriari, paululum gratia deserente admonitus dicit, Domine, in voluntate tua praestitisti decori meo virtutem; avertisti autem faciem tuam a me, et factus sum conturba
Abbreviated transcription (Latin):
suum ꝓpositum et gratiam quaed ata ẽ nobi sinx p̃oihũ : Item merita
sua sed mala conmemorans dicit: suimus enim stulti et nos aliquando
et increduli errantes. seruientes desideriis et uoluptatib: uaniis in
malitia et inuidia agentes ab ominabiles inuicem hodio habentes :
Qui distis tam malis meritis. nisi poenautiq debebatur : sed dõ red¬
dente bona ꝓmalis ꝑ gratiam quae non secundum merita nr̃adatur:
factum ẽ quod deinde subi unxit ec dicit: Cum autem benignitas
et bum anita sin luxit saluatoris nr̃ĩ dĩ : Non exoperib iustitiae
quaenos fecimus sed secundum suam misericordiam saluos nos fecit :¬
ꝑ lauacrum regenerationis et renouationis sp̃s scĩ quem ditis si¬
sius gratia heredes efficiamur secundum spemuitae aeternae :¬
His et talibus testimoniis diuinis ꝓbatur gratia dĩ Non secundũ
merita nr̃a dcri : quando quidem non solum nullis bonis uerum

Expanded text:
suum propositum et gratiam, quae data est nobis in Chsuum propositum et gratiam, quae data est nobis in Chsua, sed mala commemorans dicit: Fuimus enim stulti et nos aliquando et increduli, errantes, servientes desideriis et voluptatibus variis, in malitia et invidia agentes, abominabiles, invicem odio habentes. Quid istis tam malis meritis nisi poena utique debebatur? Sed Deo reddente bona pro malis, per gratiam quae non secundum merita nostra datur, factum est quod deinde subjungit et dicit: « Cum autem benignitas et humanitas inluxit saluatoris nostri dei, non ex operibus t\'4- stitiae quae nos fecimus, sed secundum suam misericordiam saluos nos fecit per lauacrum regenerationis et renouationis spiritus sancti, quem ditissisius gratia heredes efficiamur secundum spem uitae aeternaeet talibus testimoniis divinis probatur, gratiam Dei non secundum merita nostra dari: quandoquidem non solum nullis bonis, verum
Abbreviated transcription (Latin):
et gratia eius in meuacua non fuit : sed plus omnib: illis laboraui
Hoc enimliberum arbierium hominis exortatur et in aluis quibi
dicit : Nogumus ne in uacuum gratiam dĩ suscipiatis : Vt quid
enim eos rogute si gratiam sic sũ sceperuntut ꝓpriam ꝑderent
uolunta tem : t amenne ipsa uoluntas sine gratiadĩ puteturbani
aliquid possst : Continuocum dixis set gratia eius in meuacua non
fuis pͣlus omnib: illis laboraui : subiunxit atdiait . Non ego autẽ
sed gratiadi mecum : idẽ non solus sed gratia dĩmecum: Ac per
ho nec gratia di sola : Nec ipse solus sed gratia dĩcumillo :
Ut autem decaelo uocaretur. et cam magna efficacis sima uoca¬
tione conuerteretur gratia dĩ erat sola quia merita eius erant
magna sed mala : Deniq et alibidicit adtimotheum : Conla
bora eu angelio secundum uirtutem dĩ saluos nos facientis et¬
et uocantis uocatione sua scã : Non secundum opera nra sed secundũ

Expanded text:
et gratia ejus in me vacua non fuit, sed plus omnibus illis laboravi. et gratia ejus in me vacua non fuit, sed plus omnibus illis laboravi. Hoc enim liberum arbitrium hominis exhortatur et in aliis, quibus dicit, Rogamus ne in vacuum gratiam Dei suscipiatis . Utquid enim eos rogat, si gratiam sic susceperunt, ut propriam perderent voluntatem? Tamen ne ipsa voluntas sine gratia Dei putetur boni aliquid posse, continuo cum dixisset, Gratia ejus in me vacua non fuit, sed plus omnibus illis laboravi; subjunxit atque ait, Non ego autem, sed gratia Dei mecum : id est, non solus, sed gratia Dei mecum: ac per hoc nec gratia Dei sola, nec ipse solus, sed gratia Dei cum illo. Ut autem de coelo vocaretur, et tam magna efficacissima vocatione converteretur , gratia Dei erat sola; quia merita ejus erant magna, sed mala. Denique et alibi dicit ad Timotheum: bora euangelio secundum uirtutem dei saluos nos facientis et uocantis uocatione sua sancta non secundum opera nostra, sed secundum
Abbreviated transcription (Latin):
la mon filimi connoscedm̃ et serui ei incorde ꝑfecto ec animauo¬
lentȩ. quia om̃a corda scrutatordns et omnem cogitationem
mentium nouit Si quaesieris eum inuenietur tibietsi dimiseriseũ
Repellecte in ꝑpetuum : Dedarat uoluntatis arbitrium: sed illun
eo ponunt meritum hominis qđ dictum ẽ Et in uenietur tibiẽtom
nino laborant quantum possunt ostendere gratiam dĩ secundum
meritanta dari : Hoc ẽ gratiam non eẽ gratiam : quibus enim secun¬
dum meritum redditur. non inputatur merces secundum gratiam
fuit quidemin a pło paulo sed malum q̃uando ꝑ sequebatur ecle¬
siam : Vnde dicit: Non sumi doneus uocari apłs quia ꝑsecutus sum
ecdesiamdĩ : Cumer go haberet hoc meritum malum redditum
ẽ ei bonum ꝓmalo Ideoq secutus adiunxit : Sed gratia dĩ sum quod
sum : Aq ut ostenderet et liberum arbitrium: Mox ad didit

Expanded text:
Salomon fili mi, cognosce Deum, et servi ei in corde perfecto et anima voSalomon fili mi, cognosce Deum, et servi ei in corde perfecto et anima volente; quia omnia corda scrutatur Dominus, et omnem cogitationem mentium novit: si quaesieris eum, invenietur tibi; et si dimiseris eum, repellet te in perpetuum ; declarat voluntatis arbitrium. Sed illi in eo ponunt meritum hominis, quod dictum est, si quaesienino laborant, quantum possunt, ostendere gratiam Dei secundum merita nostra dari; hoc est, gratiam non esse gratiam. Quibus enim secundum meritum redditur, non imputatur merces secundum gratiam,fuit quidem in apostolo Paulo, sed malum, quando persequebatur Ecclesiam: unde dicit, Non sum idoneus vocari Apostolus, quia persecutus sum Ecclesiam Dei. Cum ergo haberet hoc meritum malum, redditum est ei bonum pro malo: ideoque secutus adjunxit, Sed gratia Dei sum id quod sum. Atque ut ostenderet et liberum arbitrium, mox addidit,
Abbreviated transcription (Latin):
conuersio. non eidiceretur Ds uirtutum conuerte nos et
ds̃ tuconuertens uiuificabis noss Et conuerte nos ds̃ sanita¬
tum nostrarũ : et huius modiali a quae commemorare longũ ẽ :
Nametuenirt ad xp̃m quid ẽ. aliud nisi ad cum credendo
conuerti Et tamen ait÷ Nemo potest ueni readme :
Nisidatum ei fuerita patremeo : Item quod scriptum ẽ in
libro sccndo paralł pominon: Dñs uobiscum cum uosestiscũ
eq Et siquae sieritis eum inuenictisc si autem relin quacriti scũ
derelinquetuos : manifestat. quid ẽ liberum uoluntatis
arbitrium : Sedilli qui dicunt gratiam dĩ secundum merita
nr̃a dari: Istatestimonia sic accipiunt . ut dicant meritum nr̃m
in .eo ẽẽ qđ sumuscumdõ eius autem gratiam secundum hoc meritũ
dar Egratia ut sit et ipsenobiscum : Item meritum nr̃m in eo
ẽẽ qđ qua erimus eum : et secundum hoc meritum dari eius gratiã
ut inueniamus eum : Et in libro primo quod dictum .ẽ. Et tusci

Expanded text:
conversio, non ei diceretur: « Deus virtutum, converte nos ; » et: conversio, non ei diceretur: « Deus virtutum, converte nos ; » et: « Deus, tu convertens vivificabis nos , » et: « Converte nos, Deus sanitatum nostrarum , » et hujuNam et venire ad Christum, quid est aliud nisi ad eum credendo converti? Et tamen ait: Nemo potest venire ad me, nisi datum fuerit ei a Patre meo . 11. Item quod scriptum est in libro secundo Paralipomenon, Dominus vobiscum, cum vos estis cum eo, et si quaesieritis eum, invenietis; si autem reliqueritis eum, derelinquet vos ; manifestat quidem voluntatis arbitrium. Sed illi qui dicunt gratiam Dei secundum merita nostra dari, ista testimonia sic accipiunt, ut dicant meritum nostrum in eo esse, quod sumus cum Deo; ejus autem gratiam secundum hoc meritum dari, ut sit et ipse nobiscum. Item meritum nostrum in eo esse, quod quaerimus eum; et secundum hoc meritum dari ejus gratiam, ut inveniamus eum. Et in libro primo quod dictum est, Et tu,
Abbreviated transcription (Latin):
sententiam : Qua dicunt gratiã dĩ secundum merita nr̃a dari
Quo dquidem moriente hoc ẽ in ꝓuincia palestina inqua t̃ ciuitus
hieruscilem c cum ipsepelugius ab epis copis audiretur. ad firmare
non alisus -ẽ  Nlam intercetera quae illi obiecta sunt. et hoc obiec¬
tum ẽ quod diceret. gratiã dĩ secundum merita nr̃a dari q̃uod sic
alienum ẽa catholica doctrina et inimicum gratiaex p̃i V tt nisi
hoc obiectum sibi anathemas set ipseinde anathematus exis sec :
Sed fallacter eum anathemasse posteriores eius indicantdibri:
in quib: omninonihil aliud defendit quamgratiã dĩ sccundum meri¬
tanrãdarii Talia ergo descripturis colligunt quale ẽ. hocunum
quod paulo ante dixi : Conuertiminiadme et conuertar aduos.
ut secundum meritum conuersionis nraẽ ad dm̃ detur gratia
eius itiqua adnos et ipse conuertitur : Nec adtendunt qui
hoc sentiunt quianisi dĩdonumes set ctiã ipst ad dm̃nostra

Expanded text:
sententiam, qua dicunt, gratiam Dei secundum merita nostra dari. sententiam, qua dicunt, gratiam Dei secundum merita nostra dari. Quod quidem in Oriente, hoc est, in provincia Palaestina, in qua est civitas Jerusalem, cum ipse Pelagius ab episcopis audiretur, affirmare non ausus est. Nam inter caetera quae illi objecta sunt, et hoc objectum est, quod diceret, gratiam Dei secundum merita nostra dari: quod sic alienum est a catholica doctrina et inimicum gratiae Christi, ut nisi hoc objectum sibi anathemasset , ipse inde anathematus exisset. Sed fallaciter eum anathemasse, posteriores ejus indicant libri in quibus omnino nihil aliud defendit, quam gratiam Dei secundum merita nostra dari. Talia ergo de Scripturis colligunt, quale est hoc unum quod paulo ante dixi, Convertimini ad me, et convertar ad vos; ut secundum meritum conversionis nostrae ad Deum, detur gratia ejus, in qua ad nos et ipse convertitur. Nec attendunt qui hoc sentiunt, quia nisi d
Abbreviated transcription (Latin):
Ergounus quisq contra suam concupis centiam dimicansoret ne
intret intemptationem id ẽ nesit abilla abstractus etin lec¬
tus : Non autem intrat in temptationem : si ulunta tebonauir¬
cat concupiscentiã malam : Nec ta mensufficit arbitrium
uoluntatis humane : nisi ad nouictoria concdaturioranti ne in¬
tet in temptationem : Quid uero euidentius quã dĩ ostenditur
gratia ubi quodoratur excipitur : sienim dixis sec saluctor nre
Vigila tenein tretis in temptationem: Ad monuis se tantum modo
uideretur hominis uoluntatẽ : Cum uero addidit et orate ostendit
dm̃ a diuuare ne intretur intemptationẽ : dictum ẽ. libero arbitrio:
filinolideficere adisciplina dñ÷ : Et dñsdicit : Egoro guu ꝓtepetre
nedeficiat fidestua : Homo ergo gratia iuuatur nesine causa eius
tumur adeum : Alterum uero ipsius gratiae id ẽ ut etiam ipse
conuertatur ad nos : Vbipossunt puture pelagianssuam obtinore

Expanded text:
unusquisque contra suam concupiscentiam dimicans oret, ne unusquisque contra suam concupiscentiam dimicans oret, ne intret in tentationem, id est, ne sit ab illa abstractus et illectus. Non autem intrat in tentationem, si voluntate bona vincat concupiscentiam malam. Nec tamen sufficit arbitrium voluntatis humanae, nisi a Domino victoria concedatur oranti, ne intret in tentationem. Quid vero evidentius quam Dei ostenditur gratia, ubi quod oratur accipitur? Si enim dixisset Salvator noster, Vigilate, ne intretis in tentationem; admonuisse tantummodo videretur hominis voluntatem: cum vero addidit, et orate, ostendit Deum adjuvare, ne intretur in tentationem. Dictum est libero arbitrio, Fili, noli deficere a disciplina Domini : et Dominus dixit, Ego rogavi pro te, Petre, ne deficiat fides tua . Homo ergo gratia juvatur, ne sine causa voltis, id est, ut convertamur ad eum; alterum vero ipsius gratiae, id est, ut etiam ipse convertatur ad nos. Ubi possunt putare Pelagiani suam obtinere
Abbreviated transcription (Latin):
Vbi si dixerit uolo seruare sed uincor a concupiscentia mea : RRes¬
pondet scriptura libero eius arbitrio qđ iam superius dixi Noliuin¬
ciamalo seduince in bonum malum : Quod tamenut fiat adiuuat
gratia q̃uaenisi adiuuerit nihilerit lex nisiuirtus peccati : Auget᷑
enim concupiscentia : et maiores uires accipitlege ꝓhibentȩ nisi ad¬
iuuet sp̃s gratiae : hoc ẽ qđ dicit ille ipse doctorgentium aculeus
autem mortis ẽ peccatum : Virtus uero peccatilex : Ecceunde
dicit homo uolo legis seruare mandatum seduirture concupis¬
centiac meaeuincor : Et cum uoluntus eius conuenitur et dicitur
Noli uinci amala: quid ei prodese nisi gratia succurrente fiat
qđ ipse apłs secucus adiunxit: Namcim et dixisset Uirtus
percatilex ÷ Continuo subiecit : Caratias autem dõ q̃uidat
peccatum uincitur: Nihil e adiud ͣđ dĩ donum in isto cer¬
tamine adiuuantis liberum arbitrium : Propti¬

Expanded text:
Ubi si dixerit, Volo servare, sed vincor a concupiscentia mea: resUbi si dixerit, Volo servare, sed vincor a concupiscentia mea: respondet Scriptura libero ejus arbitrio, quod jam superius dixi, Noli vinci a malo, sed vince in bono malum. Quod tamen ut fiat, adjuvat gratia: quae nisi adjuverit, nihil lex erit nisi virtus peccati. Augetur enim concupiscentia, et majores vires accipit lege prohibente, nisi adjuvet spiritus gratiae. Hoc est quod dicit ille ipse Doctor Gentium: Aculeus autem mortis est peccatum; virtus vero peccati, lex. Ecce unde dicit homo, Volo legis servare mandatum, sed virtute concupiscentiae meae vincor. Et cum voluntas ejus convenitur, et dicitur, Noli vinci a malo; quid ei prodest, nisi gratia succurrente fiat? Quod ipse Apostolus secutus adjunxit: nam cum dixisset, virtus peccati lex, continuo subjecit, Gratias autem Deo, qui dat peccatum vincitur, nihil est aliud quam Dei donum, in isto certamine adjuvantis liberum arbitrium.
Abbreviated transcription (Latin):
dans et hoc et illud donũ dĩ eẽ monstrauit scribens ad corinthios ẽt admo¬
nens coniuges nese inuicem fraudent : Quoscum ad monuisset : adiungit ÷
uellem autẽ omnes homines eẽ sicut meipsum qui a utiq: ipse ab omni
concubitu continebat : Et continuo subiunxit : Sed unusquisq ꝓprium
donum habet adõ: alius¬
cipiuntur in legedĩ nefor¬
ulteria conmittant᷑undicant
aliud quam liberum arbitrium : Neq enim p̃ciperentur nisi ho¬
mohaberet ꝓpricim uolantatem quadiuinis p̃ceptis obedireo
ettamen donumdĩ ẽ sine quoseruari castitatis p̃cepta non pas¬
sunt : Vnde ait ille in libro sapientia escumscirem quia nemo eẽ ppo¬
test continens nisi ds̃ det bocipsum erat sapientia escire tiuuus eẽt hoc
donum : Vt autem ista non seruentur castitatis sca mandata iinus¬
quisq temptatur a concupiscentia sua abscractus et in lectus :

Expanded text:
dans, et hoc et illud donum Dei esse monstravit, scribens ad Corinthios, et admodans, et hoc et illud donum Dei esse monstravit, scribens ad Corinthios, et admonens conjuges ne se invicem fraudent: quos cum admonuisset, adjecit, Vellem autem omnes homines esse sicut et me ipsum; quia utique ipse ab omni concubitu continebat: et continuo subjunxit, Sed unusquisque proprium donum habet a Deo; aliuspiuntur in lege Dei, ne forulteria committantur, indicant aliud quam liberum arbitrium? Neque enim praeciperentur, nisi homo haberet propriam voluntatem, qua divinis praeceptis obediret. Et tamen Dei donum est, sine quo servari castitatis praecepta non possunt. Unde ait ille in libro Sapientiae: Cum scirem quia nemo esse potest continens nisi Deus det; et hoc ipsum erat sapientiae, scire cujus esset hoc donum . Ut autem ista non serventur castitatis sancta mandata, unusquisque tentatur a concupiscentia sua abstractus et illectus .
Abbreviated transcription (Latin):
non liberum arbitrium timothei ẽ exortatus apłs dicens. Continete
ipsumꝰ et in hacre potestatem uolumtatis ostendit ubi ait : Non
habens necessitatem potestatem autem habens sua e uoluntatis
ut seruet uirginem suam : et tamen non om̃s capiunt uerbum hoc
sed quibus datum ẽ : Quibus enim non ẽ datum. aut nolunt aut
non implent quod uolunt : Quibus autem datum .ẽ. sic uoluntiut
impleant quod uolunt : Itaq ut hoc uerbum quod non abomnibus
capitur ab aliquib: capiatur. et dĩdonum ẽ : et liberum arbitriũ :
Deipsa quoq pudititia coniuguli nempe apłsait ÷ Quod uult
faciat non peccat sinubat : et tamen etiam hoc dĩ donum ẽ dicente
scriptura : ad nõ iungitur mulier uiro : Ideo doctorgentium et pu¬
dititiam coniugalem ꝑquam non fiunt adulteria et ꝑfectiorem
continenticm ꝑquam nullus concubitus quaeritur suo sermone conmen¬

Expanded text:
non liberum arbitrium Timothei est exhortatus Apostolus dicens, Contine te non liberum arbitrium Timothei est exhortatus Apostolus dicens, Contine te ipsum ? Et in hac re potestatem voluntatis ostendit, ubi ait, non habens necessitatem, potestatem autem habens suae voluntatis, ut servet virginem suam. Et tamen, non omnes capiunt verbum hoc, sed quibus datum est. Quibus enim non est datum, aut nolunt, aut non implent quod volunt: quibus autem datum est, sic volunt ut impleant quod volunt. Itaque, ut hoc verbum, quod non ab omnibus capitur, ab aliquibus capiatur, et Dei donum est, et liberum arbitrium. 8. De ipsa quoque pudicitia conjugali nempe Apostolus ait, Quod vult faciat, non peccat si nubat : et tamen etiam hoc Dei donum est, dicente Scriptura, A Domino jungitur mulier viro . Ideo Doctor Gentium et pudicitiam conjugalem per quam non fiunt adulteria, et perfectiorem continentiam per quam nullus concubitus quaeritur, sermone suo commen
Abbreviated transcription (Latin):
copͣilia nouissima necessitate ꝑuentum ẽ : Vn do uobis non qui demominico
sed tamenaliqua legenda direxi : Nosergo ad bene operandum spemnon
habeamus in homine firmantes carnem brachii nr̃i nec ad nõ discedat
cornr̃m sedeidicat : Adiutor meus estone derelinquas meneq: dsspicias
meds̃ sclutaris meus : Pro inde caris simi sicut superioribus testimonus
scãrũ scripturarum ꝓbauimus ad beneuiuendum et recte a gendum
ẽẽ in homine liberum uolumtatis arbitrium : sic etiam de gratia dĩsine
quanihilboni agere possumus quae sint diuina testimonia uideamus :
Ac primum deipsa urã ꝓfessione aliquid dicam : Neq enĩ congregarpt
uosista societas in qua continenter uiuitis. nisi uoluptatẽ coniugalem
contempneretis : Hinc autem d nõ loquenti cum dixis sent discipuli:
si talis ẽ causa hominicum uxore non ex pedit nubere Res pondit eis :
Nonomnes capiunt uerbum hoc : sed quibus datum ẽ : Num quid

Expanded text:
copalia novissima necessitate perventum est; unde vobis, non quidem omnia, sed tamen aliqua legenda direxi. Nos ergo ad bene operandum spem non habeamus in homine, firmantes carnem brachii nostri: nec a Domino discedat cor nostrum; sed ei dicat, Adjutor meus esto, ne derelinquas me, neque despicias me, Deus salutaris meus . 7. Proinde, charissimi, sicut superioribus testimoniis sanctarum Scripturarum probavimus, ad bene vivendum et recte agendum esse in homine liberum voluntatis arbitrium; sic etiam de gratia Dei, sine qua nihil boni agere possumus, quae sint divina testimonia videamus. Ac primum de ipsa vestra professione aliquid dicam. Neque enim congregaret vos ista societas, in qua continenter vivitis, nisi voluptatem conjugalem contemneretis. Hinc autem Domino loquenti cum dixissent discipuli, Si talis est causa hominis cum uxore, non expedit nubere; respondit eis, Non omnes capiunt verbum hoc, sed quibus datum est . Numquid
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas: ille faccit ut faciamus : Cuidict homo : Pone
dñe custo diã orimeo: hoc est enĩdicere si qut ponã custo¬
diã orimeo : qđbeneficiũ dĩ iã fuerat consecutus. Quidixit
et non potest: lam quidẽ hab& uoluntatẽ bonã sed ad¬
huc partuã & inualidã : poterit aut̃ cũ magnã habuerit
etrobustam : quando marti res magna illamandatic
fecerunt : magna uti queuo luntate hocẽ magna caritate
fecerunt  dequa caritate ipsedns ait: maiorẽ haccaritatom
nemo habet : quã ut animã sua ponat ꝓ amicissuis : Vnde et apoto

Expanded text:
is? Ille facit ut faciamus, cui dicit homo, Pone, is? Ille facit ut faciamus, cui dicit homo, Pone, Domine, custodiam ori meo. Hoc est enim dicere, Fac ut ponam custodiam ori meo: quod beneficium Dei jam fuerat consecutus, qui dixit, et non potest, iam quidem habet uoluntatem bonam, sed adhuc paruam et inualidam; potuerit autem, cum magnam habuerit et robustam. quando ergo martyres magna illa mandata fecerunt, magna utique uoluntate, hoc est magna caritate, fecerunt. de qua caritate ipse dominus ait: maiorem hac caritatem nemo habet, quam ut animam suam ponat pro amicis suis. unde et
Abbreviated transcription (Latin):
fucuat en quia siuoluerit conseruabit mandata n ends̃
quat clamat adidm ł lentris adpaitio et concubitus
naus prdehondat me si hec ei in presenti diceremus.
Rectis si me nobis respondere etdiceret: ex ista oratione mea qua¬
haec ad nõ peto : Intelligite quomodo dixerim: si uolueris conser¬
uabis mandata : Certũ ẽ enim nos mandatum seruare si uolu¬
mus : scd quia p̃paratur uoluntas adno. ab illo p&endũ ẽ
ut tantũ uelimus. quantũ sufficit ut uolendo faciamus:
Certũ est uellecum uolunus : sed ille facit ut uelimus bonũ
cius uol&: De quodictũ ẽ Ds quio peratur in uob. & uelle:
certũ est nos facere cum facimus : sed ille facit ut faciamus
pra bendo uires effica cissimas uoluntati quidixit : faciã
utinius tificationibus meis ambuletis. eciuditia mea
unde faciatis: Et hoc quid ẽ. nisi auferã a uob cordurũ
Vnde non faci ebatis: et dabocor oboediens. & hoc quidun¬

Expanded text:
faciat ea, quia, si uoluerit, conseruabit mandata. quid est, faciat ea, quia, si uoluerit, conseruabit mandata. quid est, quod clamat ad deum: uentris appetitio et concubitus ne apprehendat me? si haec ei in praesenti diceremus, rectishaec a Deo peto, intelligite quomodo dixerim, Si volueris, conservabis mandata. Certum est enim nos mandata servare, si volumus: sed quia praeparatur voluntas a Domino, ab illo petendum est ut tantum velimus, quantum sufficit ut volendo faciamus. Certum est nos velle, cum volumus: sed ille facit ut velimus bonum, ejus volet , » de quo dictum est: « Deus qui operatur in vobis et velle . » Certum est nos facere cum facimus. Sed ille facit ut faciamus, praebendo vires efficacissimas voluntati, qui dixit: « Faciam ut in justificationibus meis ambuletis, et judicia meaunde faciatis? Et hoc quid est nisi, Auferam cor durum unde non faciebatis, et dabo cor obediens un
Abbreviated transcription (Latin):
enimsides : qua orando inpetrant: qđ leximperat: Deniq
ipse qui dixerit si uolueritis conseruabitis mandata ineo¬
dem libro ecctesiastico aliquanto postdicit: quis dabit
inoremeo custo diã & suꝑ labiamea signaculũ astutũ nefor¬
tecadũ alico & linguamca perdatme: iani certe mandata
ac aeperat foibe lingua tuã amalo & labiatua nelo quantur
dolũ: Cũergo uerũsit quod dioxit: suio lueritis conserua¬
busmandata : quare quaerit orisuodare custo diani sinilis
ei quidicit in ꝑ salono on edne custodia orimeo: Noncisus¬
ficitmandatũdi &uoluntas sua: quandqqͣuedicit quiuo¬
luertdonser uabit mandata: qrñmmulta di mandasunt
contra superbiam : Iamnouit ea si uoluerit conseruabitea:
pones ullrie rgo ut faciat quo diubeture Iñmnsiuolaerit
conser uabit mandata : quaresse quĩ e dicit Concupis cen¬
tiam auertt ame c̃ontra ligdciã ds̃ quã multa mandauit:

Expanded text:
enim fides, quae orando impetrat quod lex imperat. denique enim fides, quae orando impetrat quod lex imperat. denique ipse qui dixit: si uolueris, conseruabis mandata, in eodem libro Ecclesiastico aliquanto post dicit: quis dabit in ore meo custodiam, et super labia mea signaculum astutum, ne forte cadam ab eo, et lingua mea perdat me? iam certe mandata acceperat: cohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum. cum ergo uerum sit quod dixit: si uolueris, conseruabis mandata, quare quaerit in ore suo dari custodiam, similis ei qui dicit in psalmo: pone, domine, custodiam ori meo? non ei sufficit mandatum dei et uoluntas sua, quando quidem, si uoluerit, conseruabit mandata? quam multa dei mandata sunt contra superbiam. iam nouit ea: si uoluerit, conseruabit ea. upisces; uelit ergo et faciat quod iubetur, quoniam, si uoluerit, conseruabit mandata. quare sequitur et dicit: concupiscentiam auerte a me? contra luxuriam deus quam multa mandauit.
Abbreviated transcription (Latin):
qua  seruit iustitia : et tunc est bonaꝰ gratia uerodĩ sẽꝑ
est bona : et perhanc sit ut sitbonauo luntatis bonue.
qui prius fuit uoluntatis mule per hanc &iã fit. ut
ipsa bona uoluntasquaiã ess& coepit. augeatur:
Et tam magnafiat ut possit implere diuina manda¬
ta qͤ uoluerit : Cũ ualde per fecte qu& uoluerit :
adhoc enĩ ualet : qđ scriptũ est si uolueris conseruabis
mandata : Vt homoq uoluerit & non potuerit: Non¬
dũ seplene uelle cognos cat: egor& ut habeat tantã
uoluntatem quanta sufficit adimplendamandata :
sic quippe adiuuatur : ut faciat qđ iub&ur : tunc enim
utileest uelle cũ possimus et cunc utile est pos secũ uolu¬
mus : nã quĩ prodest siqđ non possumus uolumus
aut qđ pos sumus nolumus : magnũ aliquil sesure pelagiani
minefieri : quis hocnescis fedideo iub& aliqua quae non
possumus ut nouerimus quidab illo paeredebeamus : ipsa c̃

Expanded text:
quando servit justitiae, et tunc est bona. Gratia vero Dei semper quando servit justitiae, et tunc est bona. Gratia vero Dei semper est bona, et per hanc fit ut sit homo bonae voluntatis, qui prius fuit voluntatis malae. Per hanc etiam fit ut ipsa bona voluntas, quae jam esse coepit, augeatur, et tam magna fiat, ut possit implere divina mandata quae voluerit, cum valde perfecteque voluerit. Ad hoc enim valet quod scriptum est, Si volueris, servabis mandata : ut homo qui voluerit et non potuerit, nondum se plene uelle cognoscat et oret, ut habeat tantam uoluntatem, quanta sufficit ad implenda mandata. sic quippe adiuuatur, ut faciat quod iubetur. tunc enim utile est uelle, cum possumus, et tunc utile est posse, cum uolumus. nam quid prodest, si quod non possumus uolumus aut quod possumus nolumus? Magnum aliquid se scire Pelagiani mine fieri". quis hoc nesciat ? et ideo iubet aliqua, quae non possumus, ut nouerimus quid ab illo petere debeamus. ipsa est
Abbreviated transcription (Latin):
domiadicenter : sũ ficctur nomen tuũ : ut scĩficetur homiiubit
aquo esꝑscipsu si ncdubio sempẽ som̃i Demq sequitur te scuont
ibifauerlno moosos hominer per liberũ arbitriã deo
et pri ipnbe uabiclem  proicite auobis omnes in pisa
tesura sinquas impicegistis deme et facite uobis cornouum
et conuertimini et ui uetisuidicitur: Conueruertenos
ds̃ meminerimus cũ dicere ꝓicite auobis omnes impi&a¬
tes ur̃as ũ ipseiuftific& impium: meminerimus ipsũ
dicer& facite uobis cornouum & sp̃m nouum quidicit᷑
Dabo uobis cornouũ & spm̃ nouum dabo uobis: Quomodo
ergo qđ dicit facite uobis hocdicit dabo uobis : Quare
iub& supsedaturus ẽ : quaredat si homo facturus est
Nisiquia dat. Quodiub&. cũ adiuuat ut faciat.
Cui iubet : semꝑ est autem n nobis uoluntas liberased
non sẽ perẽ bona: Aut enĩ aius titia libera est : quando
seuit peccato et tunc est mala : auta peccato libera ẽ

Expanded text:
dominica, dicentes, Sanctificetur nomen tuum : ut sanctificetur in hominibus, dominica, dicentes, Sanctificetur nomen tuum : ut sanctificetur in hominibus, quod per seipsum sine dubio seibi facere ipsos homines per liberum arbitrium, e ad poenam. proicite a uobis omnes impietates uestras quas fecistis aduersum meet facite uobis cor nouum et conuertimini et uiuetis, cui dicitur conuertenos, deus. meminerimus deum dicere: proicite a uobis omnes impietates uestras, cum ipse iustificet impium. meminerimus ipsum dicere: facite uobis cor nouum et spiritum nouum, qui dicit: dabo uobis cor nouum, et spiritum nouum dabo uobis. quomodo ergo quod dicit: facite uobis, hoc dicit: dabo uobis? quare iubet, si ipse daturus est? quare dat, si homo facturas:; est, nisi quia dat quod iubet, cum adiuuat, ut faciat cui iubet? semper est autem in nobis uoluntas libera, sed non semper est bona. aut enim a iustitia libera est, quando seruit peccato, et tunc est mala; aut a pecc
Abbreviated transcription (Latin):
uetis & faciatis : Quis ituq: sit cecus ut ñ uidea ꝗuis ita
lapideus ut non sentiat istã gratiã non secundũ merita bonae
uoluntatis dari dodicite atquae testante :÷ Ego facio lomus israbel
sedppt nomen mcũ sc̃m: quar⁊ enĩ dxit cgoficio sed ꝓpt̃ nomen meũ
sen: Nisieilli putarent ꝓpt̃ bonamerita sua fieri ꝗd ion erabes cunt
dicerepelagiani: nonso luaut̃ bonamerita eoriũ nulla uerũ &iã ma¬
lamerita p̃cessis se demonstrat dicendo sedꝓpt̃ nomor meũ sc̃m
quod ꝓfanastis ingentibus: ꝗuis non uideatꝰ. orrendũ ma luesse
nomenscindñis pro sanare et tamen propt̃ ipsũ nomen meũmquid
quod profiostis uose ego faciã uos bonos non ppt uos ã scĩficabo
inqui q̃ nomen incum magnũ quod profanatũe ingentibusis
euad q ro fnus tisi nunedio corã : sc̃fiare ⁊ sel dicit nomensuũ:
qđ superius dexerat scm̃: hoc ẽ ergo quod oramus inoratione

Expanded text:
vetis et faciatis . Quis ita sit caecus, ut non videat; quis ita lapideus, ut non sentiat, istam gratiam, non secundum merita bonae voluntatis dari, Domino dicente atque testante, Ego facio, domus Israel, sed propter nomen meum sanctum? Quare enim dixit, Ego facio, sed propter nomen meum sanctum; nisi ne illi putarent propter bona merita sua fieri, quod non erubescunt dicere Pelagiani? non solum autem bona merita eorum nulla, verum etiam mala merita praecessisse demonstrat, dicendo, sed propter nomen meum sanctum, quod profanastis in gentibus. Quis non videat horrendum malum esse, nomen sanctum Domini profanare? Et tamen propter ipsum nomen meum, inquit, quod profanastis vos, ego faciam vos bonos, non propter vos: et sanctificabo, inquit, nomen meum magnum, quod profanatum est in gentibus, quod profanastis in medio eorum. Sanctificare se dicit nomen suum, quod superius dixerat sanctum. Hoc est ergo quod oramus in oratione
Abbreviated transcription (Latin):
nobis :sienĩ prius dile simus ut hoc merito nos ipsediliger&:
prius illa nos elegimus : ut ab illo elegi mereremur: sed ipsequa
ueritaẽ aliud dicit. &huic uanitati hominum a pertis sime
contradicit : Non uos me elegistis inquit : Si ergo non elegis¬
tis sine dubio nec dilexistis: quomodo enim eum elege¬
rent quem non diligerent : Sed ego in quiduos elegi: Nũ¬
quid non & ipsi postea elegerunt eum & omnib bonis
huius scłi pragullerunt sed quia electi sunt elegerunt
Non quia elegerunt electisunt : & elegentium homi¬
num meritum nullum esset: nisi eos elegentis dĩgratia
prȩuenin& : Vnde ca postolus paulus bene dicens colosen¬
ses os inquid dñs multiplic& & habundare faciat
In caritate in inuicem & in omnes :hanc benedictio¬
nem dedit ut nos inuicem diligeremus : q̃ui legem de¬
derat ut in uicem diligamus: Denique alioloco ad eosdẽ
quiasine dubio in quib dam eorum iam erat quod in eis

Expanded text:
nobis. Si enim nos prius dileximus, ut hoc merito nos ipse diligeret; nobis. Si enim nos prius dileximus, ut hoc merito nos ipse diligeret; prius illum nos elegimus, ut ab illo eligi mereremur. Sed ipse qui veritas est, aliud dicit, et huic vanitati hominum apertissime contradicit: Non vos me elegistis inquit. Si ergo non elegistis, sine dubio nec dilexistis: quomodo enim eum eligerent, quem non diligerent? Sed ego, inquit, vos elegi. Numquid non et ipsi postea elegerunt eum, et omnibus bonis hujus saeculi praetulerunt? Sed quia electi sunt, elegerunt: non quia elegerunt, electi sunt. Eligentium hominum meritum nullum esset, nisi eos eligentis gratia Dei praeveniret. Unde et apostolus Paulus benedicens Thessalonicenses: Vos, inquit, Dominus multiplicet, et abundare faciat in charitate in invicem et in omnes . Hanc benedictionem dedit ut nos invicem diligeremus, qui legem dederat ut invicem diligamus. Denique alio loco ad eosdem, quia sine dubio in quibusdam eorum jam erat, quod eis
Abbreviated transcription (Latin):
sed ex dõ ẽ Cur ergo &dictũ est. diligamus nos inuicem.
quia dilectio exdõ est : Nisi quia p̃cepto ad monitũ ẽ liberum
arbitriũ ut quae rerẽ dĩ donum : quod quidẽ sine suo fructu
prorsus admoneretur : Nisi prius acciperet aliquid dilec¬
tionqs ut ad disibi qrerẽ uaideqđ iuhebatur impleret :
Cũ dicitur diligamus inuicem lex est: cũ dicitur. quia dilectio
ex dõ est : gratia est isapientia quippe dĩ : legem& misericordiam in
lingua portat :unde scriptũ est inpsalmo: & en imbene dictionẽ
dabit quilegem dedit : Ne moergo uos fallat fratres meiꝰ: quia
nos non diligeremus dm̃ Nisinos prior ipse diger&: Itẽ iohannes
a pertis sime hoc ostendit : & dicit: Nos diligimus q̃uia ipse praor
dilexitnos : gratianos facit legsdilectores ł ex uero ipsas inegra¬
tia Nonnisi praeuaricatores facit: & qđ discipulis suis dixit
dñs non uos meclegistis sed egouos elegi nihil aliud indicat

Expanded text:
sed ex Deo est. Cur ergo dictum est, Diligamus invicem, sed ex Deo est. Cur ergo dictum est, Diligamus invicem, quia dilectio ex Deo est; nisi quia praecepto admonitum est liberum arbitrium, ut quaereret Dei donum? Quod quidem sine suo fructu prorsus admoneretur, nisi prius acciperet aliquid dilectionis, ut addi sibi quaereret unde quod jubebatur impleret. Cum dicitur, Diligamus invicem, lex est: cum dicitur, quia dilectio ex Deo est, gratia est. Sapientia quippe Dei legem et misericordiam in lingua portat . Unde scriptum est in Psalmo: Etenim benedictionem dabit qui legem dedit . 38. Nemo ergo vos fallat, fratres mei: quia nos non diligeremus Deum, nisi nos prior ipse diligeret. Idem Joannes apertissime hoc ostendit, et dicit, Nos diligamus, quia ipse prior dilexit nos . Gratia nos facit legis dilectores, lex vero ipsa sine gratia nonnisi praevaricatores facit. Et quod discipulis suis dicit Dominus, Non vos me elegistis, sed ego elegi vos ; nihil aliud indicat
Abbreviated transcription (Latin):
habueritis ab inuicem : Hec omnia p̃cepta dilectionis Id est caritatis
quaȩtanta & talia sunt tquid quid homo seputauerit facerebene
si faciat sinecaritate nullo modo fiatbenc. haec ergo precepta
caritatis in aniter darentur hominiba Non habentibus liberã
uoluntatis arbitriũ Sed quia ꝑlegem dantur & ueterem & no¬
uam quãuis inuauenerit gratiaqua promittebatur inu&ere :
lex autẽ sine gratia. litteraestoccidens ingratia uerossp̃s
uiuificans : Vnde est in hominib caritas dĩ & proximi. Nisi haes
exipso dõ: Nam sinon ex dõ sed ex hominibus : uicerunt pelagiani:
siaut̃ exdouicimus pelaganos sedetergo int̃ nos iudex a posto¬
lus iohannes : &dicat nobis : Carissimi diligamus inuicem
In his uerbis iohanniscũ se illi extollere coeperit & dicere ut¬
quid nobis hoc praecipitur. Nisiquia ex nobis habemus ut in¬
uicem diligamus : sequitur continuo Idem iohannes. confun¬
dens eos & dicens: quia dilectio ex dõ est : Nonitaq: ex nobis :

Expanded text:
APUT XVIII. 37. Haec omnia praecepta dilectionis, id est charitatis, quae tanta et talia sunt, ut quidquid se putaverit homo facere bene, si fiat sine charitate, nullo modo fiat bene; haec ergo praecepta charitatis inaniter darentur hominibus, non habentibus liberum voluntatis arbitrium: sed quia per legem dantur et veterem et novam quamvis in nova venerit gratia quae promittebatur in vetere, lex autem sine gratia littera est occidens, in gratia vero spiritus vivificans, unde est in hominibus charitas Dei et proximi, nisi ex ipso Deo? Nam si non ex Deo, sed ex hominibus, vicerunt Pelagiani: si autem ex Deo, vicimus Pelagianos. Sedeat ergo inter nos judex apostolus Joannes, et dicat nobis: Charissimi, diligamus invicem. In his verbis Joannis cum se illi extollere coeperint et dicere, Utquid nobis hoc praecipitur, nisi quia ex nobis habemus ut invicem diligamus? sequitur continuo idem Joannes, confundens eos et dicens, quia dilectio ex Deo est . Non itaque ex nobis,
Abbreviated transcription (Latin):
ut faciamus nobis cumoperatur: Tam̃sine illo uell operon¬
te futuelimus uel co operante cumuolumus ad bona
picatatis oie anihil ualemꝰ deoperante illoute ue limus
dietuests᷑ dr est enim qui operatur in uobis &uelle
Decooperante illo cumiamuolumus et uolendo facimus: scimus in¬
quid qm̃ diligentib: dm̃ omnia cooperantur inbonum : Quid
ẽ omnia  Nisi et ipsas terribiles seuas que passiones. sarcina
quippe illa qua infirmitati grauis est. leuis efficitur caritati:
Talibus enim dñs dixit esse suã sarcinã leuẽ : qualis p&rus fuit
quando passus est ꝓxp̃o: Non qualis fuit quando negauit xp̃m:
Istam caritatẽ iđẽ diuino amore ardentissimã uoluntatem
commendans a postolus dicit: quis nos separabit a carita texp̃iꝰ¬

Expanded text:
ut faciamus, nobiscum cooperatur. tamen sine illo uel operanut faciamus, nobiscum cooperatur. tamen sine illo uel operante, ut uelimus, uel. cooperante, cum uolumus, ad bona pietatis opera nihil ualemus. de operante illo, ut uelimus, dictum est: deus est enim, qui operatur in nobis et uelle; de cooperante illo, cum iam uolumus et uolendo facimus: scimus, inquit, quoniam diligentibus deum omnia cooperatur in bonum. quid est omnia, nisi et ipsas terribiles saeuasque passiones? sarcina quippe illa, quae infirmitati grauis est, leuis efficitur caritati. talibus enim dominus dixit esse suam sarcinam leuem, qualis Petrus fuit, quando passus est pro Christo, non qualis fuit, quando negauit Christum. istam caritatem, id est dinino amore ardentissimam uoluntatem, commendans apostolus dicit: quis nos separabit a caritate
Abbreviated transcription (Latin):
rabis. Non homicidium facies Non furaberis: Non concupis ces
et si quođ est aliud mandatũ in hoc sermone recapitulatur:
diliges ꝓximũ tiũ tã quiam te ipsum: dilec tioꝓximimalumnon
operatur : plenctu do ergolegis est dilectio : Ipsam caritatem
a postalus petrus nondum habuit q̃uandotimore dñm ter
nogicuit : timor enĩ nonest incaritate sicut ait iohannss
cuu angelista in cpistolasua : sedperfecta caritasforis mittit
timorem: et tamen quamuis parua & inperfectanon
deerat : quando dicebat dñoanimamincam proteponan:
patabat onim pos se quod seuelle sciebat et quis istam esi
paruam dare cocperat caritatem: Nis ille quiprae parabat
uoluntatem. &co operando persicit  proatun uc¬
quo doperando incipit: ñm ipseat uelimus operatur mei¬
piens quiuolentib co operatur perfipiens prr
quod ast ia postolus : certussum umqui o peratur in uol
opus bonũ psicit us qu indiem xp̃i iħu Etergo uelimus
inobis operatur sum autem uolumus. & sic uolumus

Expanded text:
concupisces, et si quod est aliud mandatum, in hoc sermone recapitulatur, Diliges proximum tuum tanquam te ipsum. Dilectio proximi malum non operatur: plenitudo ergo legis, dilectio . Ipsam charitatem apostolus Petrus nondum habuit, quando timore Dominum ter negavit . Timor enim non est in charitate, sicut ait Joannes evangelista in Epistola sua; sed perfecta charitas foras mittit timorem . Et tamen quamvis parva et imperfecta, non deerat, quando dicebat Domino, Animam meam pro te ponam : putabat enim se posse, quod se velle sentiebat. Et quis istam etsi parvam dare coeperat charitatem, nisi ille qui praeparat voluntatem, et cooperando perficit, quod operando incipit? Quoniam ipse ut velimus operatur piens qui uolentibus cooperatur perficiens? propter quod ait apostolus: certus sum, quoniam qui operatur in uobis opus bonum, perficiet usque in diem Christi Iesu. ut ergo uelimus, sine nobis operatur; cum autem uolumus et sic uolumus,
Abbreviated transcription (Latin):
pracepta eius seruemus et praȩcepta illls gracuia non sunt: et iepisto¬
la secunda scriptũ est̃ : Non quasi prae ceptum nocum scribamtibi
sed qđ habunus ab initio : ut diligamus inuicen: dicit &iam ipsedñs
ih s in duob: praceptis dilectionis di & dilectionis proximi. totamle

Expanded text:
praecepta ejus servemus, et praecepta ejus gravia non sunt . Et in Epistopraecepta ejus servemus, et praecepta ejus gravia non sunt . Et in Epistola secunda scriptum est: Non quasi praeceptum novum scribam tibi, sed quod habuimus ab initio, ut diligamus invicem . 36. Dicit etiam ipse Dominus Jesus, in duobus praeceptis dilectioni
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo et quando corripiuntur in qui&i non malũ ꝓmalo
sed pocius bonũ redditur : Hac aut̃ omnia quae nisi caritas
operatur: et a postolus p&it: Ante omnia inquit. mutuã
interuos caritatemper p&uo habentes: quia caritas co¬
opergit multitudinem pec catoru: dicit etiam a postolus
ia cob: : si tam̃ legem ꝑficitis regalem secundum scripturas : dili¬
ges proxonũ tuum tamquamte ipsum : benefacitis : Itẽ iohannes a postolus
quidiligit inquit fratrem: in lumineman&: & alio loco: Quinon ert
iustus non est exdõ et qui nondiligit fratrẽ suum: quia hae est as¬
nunciatio quam audiuimus abinitio ut diligamus in uicem: Item¬
quae alibi hoc est inquit mandatum illius ut credamus nomoni filu
habemus ab ipso : ut qui diligit dm̃ diligat & fratrem suum: & pau¬
lo post : In hoc inquit cognoscimus & quia diligamus filios dĩ cum
dõdiligimus & praceptacius facimus: Hac est enĩ dilectiodi ut

Expanded text:
Ergo et quando corripiuntur inquieti, non malum pro malo, Ergo et quando corripiuntur inquieti, non malum pro malo, sed potius bonum redditur. Haec autem omnia quae nisi charitas operatur? 35. Et apostolus Petrus: Ante omnia, inquit, mutuam inter vos charitatem perpetuam habentes, quia charitas cooperit multitudinem peccatorum . Dicit etiam apostolus Jacobus: Si tamen legem perficitis regalem, secundum Scripturas, Diliges proximum tuum tanquam te ipsum, bene facitis . Item Joannes apostolus: Qui diligit, inquit, fratrem suum, in lumine manet . Et alio loco: Qui non est justus, non est ex Deo, et qui non diligit fratrem suum: quia haec est annuntiatio quam audivimus ab initio, ut diligamus invicem. Itemque alibi: Hoc est, inquit, mandatum illius, ut credamus nomini Filiihabemus ab ipso, ut qui diligit Deum, diligat et fratrem suum . Et paulo post: In hoc, inquit, cognoscimus, quia diligimus filios Dei, cum Deum diligimus, et praecepta ejus facimus: Haec est enim dilectio Dei, ut
Abbreviated transcription (Latin):
in libertatẽ uocatiestis fratres : tantum neli bertatẽ in occasionem
carnis detis : sed per caritatẽ seruite inuicẽ : Omnis enim lex.
in uno sermone impletur : in eo quod diges ꝓximũ tuũ tamquam
teipsum : hoc ẽ quod ad romanos ait: quidiligit alterũ. legẽ
impleuit : Itẽ dicit ad colosenses : superom̃a aut̃ hicec c̃aritatẽ
quae est uinculum perfectionis: & attimotheam : finis in¬
quit pra̧ cepti est caritas: Et adiungens qualis caritas:
decorde inquit puro. & conscientia bona & fiden onficta:
Adcorinthios autẽ cũ dicit Omnia uestra cum caritatefiant :
satis ostendit &iã ipsas correptiones quas asperas & amaras
senciunt qui corripiuntur cum caritate esse faciendas :
unde & alibacũdixis set Corripite inqui&os: consolamini
pusillanimes suscipite infirmos pacientes estote adomnes
Moxa diunsit : uidete. nequis malum ꝓmalo alicuireddat:

Expanded text:
in libertatem vocati estis, fratres; tantum ne libertatem in occasionem in libertatem vocati estis, fratres; tantum ne libertatem in occasionem carnis detis, sed per charitatem servite invicem. Omnis enim lex in uno sermone impletur, in eo quod diliges proximum tuum tanquam te ipsum . Hoc est quod ad Romanos ait, Qui diligit alterum, legem implevit . Item dicit ad Colossenses: Super omnia autem haec charitatem, quae est vinculum perfectionis . Et ad Timotheum, Finis, inquit, praecepti est charitas: et adjungens qualis charitas, de corde, inquit, puro, et conscientia bona, et fide non ficta . Ad Corinthios autem cum dicit, Omnia vestra cum charitate fiant ; satis ostendit, etiam ipsas correptiones, quas asperas et amaras sentiunt qui corripiuntur, cum charitate esse faciendas. Unde alibi cum dixisset, Corripite inquietos, consolamini pusillanimes, suscipite infirmos: patientes estote ad omnes; mox adjunxit, Videte ne quis malum pro malo alicui reddat .
Abbreviated transcription (Latin):
neq:uita neqi angeli neque principatus. neq: prxsentia neq:
futura neque altitudo neq: ꝓfundũ: Neque creatura alia
poterit nosseparare a caritatedĩ : qua ẽ in xp̃o iħudño nostro:
et alio locodicit : adhuc super eminentiorẽ uiã uobis de monstro:
silinguis hominũ loquar & angelorũ caritatem non habeam :
factus sum aeramentum sonans. aut cimbalũ tinniens : et si
habuero ꝓph&iam : & si sciero om̃a sacramenta : et si habuero
omnem fi dem itaut montes trans feram. caritatẽ autem non ha¬
beã nihilsum: et si distribuero omniamea pauperibus & sitra¬
didero corpus meũ ut ardeam. caritatẽ autẽ non habeam :
nihilmihi ꝓdest : Caritas magnanima est : benigna ẽ: Caritas non
suꝑ iniquitatẽ : congaudet autem ueritatiĩ omnia tolerat : omnia¬
credit : om̃a sperat : onuiua suffert: caritas nũquam çadie: et paulo
postinanet inquit fides spes caritas tria hec maior aut̃ horum
caritas  sectamini caritatem: Item dicit adgiclathas Vos enim

Expanded text:
neque vita, neque Angeli, neque virtus, neque instantia, neque futura, neque altitudo, neque profundum, neque creatura alia poterit nos separare a charitate Dei, quae est in Christo ereminentiorem viam vobis demonstro. Si linguis hominum loquar et angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum aeramentum sonans, aut cymbalum tinniens. Et si habuero prophetiam, et si sciero omnia sacramenta, et si habuero omnem fidem, ita ut montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum. Et si distribuero omnia mea pauperibus, et si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodeest. caritas patiens est, benigna est: caritas non  iniquitate, gaudet autem ueritatcredit, omnia sperat, omnia suffert; charitas nunquam cadit. Et paulo post: Manet, inquit, fides, spes, charitas, tria haec; major autem horum charitas: sectamini charitatem . Item dicit ad Galatas: Vos enim
Abbreviated transcription (Latin):
siceñi hocdicitur per ezechielẽ prophie ã: et dibo eis in quid
cor aliud et spm̃ nouũ dabo eis : et euellam cor lapideũ decarne
eorũ etdabo eis corcarneũ ut in praeceptis meis ambulent et
iustificationes obseruent. & faciant eas : & erunt mihi inpopulũ.
& ego erocis indm̃ dicit dñs : Nũ quidergo possumus nisi absur¬
dissune dicerebonũ meritũ bone uoluntatiNIn homine prae¬
cessis se. ut eueller&ur ab eo corlapideũ : quando quide ipsum
corlapideũ ñ significat Nisidurissima uolun tactẽ et ad uer¬
sus dm̃ omnino inflexibilẽ : ubi enĩ praecedit bona uoluntas
lam nonẽ utiq: cor lapideũ : nã &aliolo co ꝑ eunde ꝓph&am
ds̃manifescissime ostendit non ꝓpt̃ eorũ aliquabona merita
sedꝓpt̃ nomensuũ istafacere : ubi ait : ego facio domus israhel
illuc : et sũficabo nomen icũ magnũ: qđ ꝓfanatũ ẽ ingentib:
qđ ꝓfanastis inmedio eorũ: et sciant gentes quia ego sũdñs

Expanded text:
Sic enim hoc dicitur per Ezechielem prophetam: Et dabo eis, inquit, cor aliud, et spiritum novum dabo eis; et evellam cor lapideum de carne eorum, et dabo eis cor carneum, ut in praeceptis meis ambulent, et justificationes meas observent, et faciant eas: et erunt mihi in populum, et ego ero eis in Deum, dicit Dominus . Numquid ergo possumus nisi absurdissime dicere, bonum meritum bonae voluntatis in homine praecessisse, ut evelleretur ab eo cor lapideum: quandoquidem ipsum cor lapideum non significat nisi durissimam voluntatem et adversus Deum omnino inflexibilem? Ubi enim praecedit bona voluntas, jam non est utique cor lapideum. 30. Nam et alio loco per eumdem prophetam Deus manifestissime ostendit, non propter eorum aliqua bona merita, sed propter nomen suum ista facere, ubi ait: Ego facio, domus Israel: illuc. et sanctificabo nomen meum magnum, quod profanatum est ingentibus et profanastisin medio eorum, et scient gentes quia ego sum dominus,