comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tante paulo apło et dicente. sacra¬
mentũ hoc magnũ ẽ : ego autẽ dico
in xp̃o & in aeccła. Dimisit enĩpatre
quodã modo nomnino dimisit uelu
dad separationẽ : sed ad susceptio¬
nẽ humanȩ carnis Quomodo dimi¬
sit : Quiacũ eẽt informa dĩ. ñ ra¬
pinã arbitrat᷑ ẽ. eẽ se ae qualem dõ:
sed semet ipsũ exinaniuit formã
serui accipiens: Quomodo dimisit¬
& matrem gentẽ iudeorũ syna gogã
illã herentẽ ueteribus sac ram̃tis:
adipsam figurã ꝑtinet qđ ait. quȩ
michimat̃ est aut qui fr̃s:: ille enĩ
sy nagoga est: Proinde nurus eius
sit incircũcisione carnaliũ. diuisa ẽ.
aduersus socrũ suã : accingeregla¬
diũ tuũ. De potentia huius gladii
loquebamur cũ ista diceremus ac
cingere gladiũ tuũ sermonẽ tuum
cirta femur potentissime: Circa femur
habens gladium: Quid ẽ circafemur : quͥd
significat de femore: carnẽ  Cinde illud
est: Non de ficiet princeps deiuda. &dux

Expanded text:
tante Apostolo, et dicente: Sacratante Apostolo, et dicente: Sacramentum hoc magnum est, ego autem dico in Christo et in Ecclesia . Dimisit enim patrem quodammodo: non omnino dimisit veluti ad separationem, sed ad susceptionem humanae carnis. Quomodo dimisit? Quia cum esset in forma Dei, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo, sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens . Quomodo dimisit et matrem? Gentem Judaeorum, Synagogam illam haerentem veteribus sacramentis. Ad ipsam figuram pertinet quod ait, Quae est mihi mater, aut qui fratres ? Ille enim hristi, Synagoga est. Proinde nurus ejus sit in circumcisionem carnalem, divisa est adversus socrum suam. Accingere gladium tuum. De potentia hujus gladii loquebamur, cum ista diceremus. 13. Accingere gladium tuum, sermonem tuum: circa femur, potentissime, circa femur habens gladium. Quid est, circa femur? quid significat de femore? Carnem. Unde illud est: Non deficiet princeps de Juda, et dux
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ enĩ aliquando filiidiaboli Ad huc
infidelibus dictũ ẽ. Clos a patre dia¬
bolo estis Et omĩs infidelitas nr̃a.
unde nisi a patre diabolo: non ille
creando : sed nos illũ imitando : Iã
modo uidetis filium aduersus patrẽ¬
diuisum Uenit gladius ille renun¬
tiauit diabolo: inuenit aliũ patrẽ.
inuenit aliã matrẽ : Ille ad imitatio¬
nẽ sep̃bens. generabat in exitium
parentes duos : quos inuenimus inuitã
act̃ nã generatos Diuisus ẽ. filius ad¬
uersus patrẽ : diuisa ẽ filia aduers
matrẽ suam. Mlebs illa quȩ de iudȩis¬
credidit diuisa ẽ. aduersus synago¬
gã : diuisaẽ & nurus aduersus socrũ
suã: Plebs de gentibus ueniens nurus
dr̃ : quia sponsus xp̃c filius synago¬
gȩ. Cinde enĩ natus filius de iscđm
carnẽ : ex illa synagoga : Ille quidi¬
misit patrẽ & matremꝰ & adhȩsit
uxorisuae ut essent duo in carne
una : non coniectura nrã. sed ad tes¬

Expanded text:
mus enim aliquando filii diaboli. adhuc mus enim aliquando filii diaboli. adhuc infidelibus dictum est: uos a patre diabolo estis. et omnis infidelitas nostra unde, nisi a patre diabolo, non ille creando, sed nos imitando? iam modo uidetis filium diuisum aduersus patrem: uenit gladius ille, re renuntiat diabolo, inuenit alium patrem, inuenit aliam matrem. ille ad imitationem se praebens generat in exitium: parentes duo, quos inuenimus, in uitam terrenam generant. diuisus est filius aduersus patrem, diuisa est filia aduersus matrem suam: credidit, divisa est adversus Synagogam. Divisa est et nurus adversus socrum suam: plebs de Gentibus veniens, nurus dicitur; quia sponsus Christus filius Synagogae. Unde enim natus est Filius Dei secundum carnem? Ex illa Synagoga. Ille qui dimisit patrem et matrem, et adhaesit uxori suae, ut essent duo in carne una : non conjectura nostra, sed attes
Abbreviated transcription (Latin):
filius aduersus patrem. filia ad uer¬
sus matrem nurus aduersus socrum
suam. Haec diuisio quogladio facta
cotidianis exemplis uidemus haec.
Placet iuneni alicui dõ seruire : dis¬
plicet patri. diuisi sunt aduersus se:
Ille promittit terrenã hereditatẽ :
iste amat cȩlestẽ. Aliud ille pollice¬
tur: aliud iste elegit Nonsibi putet
pat̃ factã iniuriam: Ds solus illi pre¬
fertur : & tam̃ litigat cũ filio uolen¬
tiseruire dõ: Sed fortior ille gladius
spiritalis separans: quã copulans na.¬
tura carnalis. Fit hoc & defilia adũ.
sus matrẽ : multo magis & denuru
aduersus socrũ: Nã aliquando in u.¬
nadomonurus & socrus inueniunt᷑:
heretica & catholica Et ubi fortit᷑
recipitur is tegladius: rebaptizatio¬
nẽ ñ timemus Potuit diuidifilia ad¬
uersus matrẽ suã & non potest nurꝰ
aduersus socrũ suam: factũ ẽ hoc
generalit̃ etiã ingenere humano:
Diuisus ẽ. filius aduersus patrẽ : fui¬

Expanded text:
filius adversus patrem, filia adverfilius adversus patrem, filia adversus matrem, nurus adversus socrum suam . Divisio haec quo gladio facta quotidianis exemplis videmus haec. Placet juveni alicui Deo servire, displicet patri; divisi sunt adversus se: ille promittit terrenam haereditatem, ille amat coelestem; aliud iste pollicetur, aliud ille eligit. Non sibi putet pater factam injuriam; Deus solus illi praefertur: et tamen litigat cum filio volente servire Deo. Sed fortior est ille gladius spiritualis separans, quam copulans natura csus matrem suam, multo magis et de nuru aduersus socrum suam. nam aliquando in una domo nurus et socrus inueniuntur haeretica et catholica, et ubi fortiter recipitur iste gladius, rebaptizationem non timemus. potuit diuidi filia aduersus matrem suam, et non potest nurus aduersus socrum suam? 4 Factum est hoc generaliter etiam in genere humano: diuisus est filius aduersus patrem. fui
Abbreviated transcription (Latin):
locit̃ autẽ scribentis uoluisse dice¬
re: ut significaret ea sescribere
enĩ tardauit ds̃ exhiberexp̃m quẽ
cito euolutũ sentitur: qđ ꝑ actum
agnoscitur : Recordaregeneratio¬
nes antete  inuenies ađa tanquã
omĩa ab ipso principio. Ergo uelo¬
citer factas: Velo cit̃ erat & dies
iudicii: p̃ueni uelocitatẽ ipsius
Uelociter uemet : uelocius tumu¬
tare. aderit facies iudicis Sedui¬
dequid dicit ꝓpheta. p̃uenia mus
faciemeiꝰ in c̃fessione Diffusa ẽ
grã in labiis tuis: ꝓptereabe nedi¬
x̃ te ds̃ in aet̃nũ. Accingere
gladiũ tuũ circa femur potentis¬
sime S ladi ũ tuũ quid. nisi uerbũ
tuume illo gladio strauit inimicos.
illo gladio diusit filiũ a patre. filiam
amatre. nurũ a socrii legimus hoc in
euangelio: Nonueni pacẽ mit tere.
sed gładium Et er̃ muna domoquinq
diuisi ad uersũ se duo aduersustres
&tres aduersus duos er̃ diuisi. id est

Expanded text:
lociter autem scribentis voluisse dicelociter autem scribentis voluisse dicere, ut significaret ea se scribere, enim tardavit Deus exhibere Christum. Quam cito evolutum sentitur, quod peractum agnoscitur! Recordare generationes ante te, invenies Adam tanquam omnia ab ipso principio: ergo velociter facta sunt. Velociter erit et dies judicii; praeveni velocitatem ipsius: velociter veniet, velocius tu mutare. Aderit facies judicis, sed vide quid dicit Propheta: Praeveniamus faciem ejus in confessione . Diffusa est graers. 4. Accingere gladium tuum circa femur, potentissime. Gladium tuum, quid, nisi verbum tuum? Illo gladio stravit inimicos, illo gladio divisit filium a patre, filiam a matre, nurum a socru. Legimus haec in Evangelio: Non veni pacem mittere, sed gladium. Et erunt in una domo quinque divisi adversum se, duo adversus tres, et tres adversus duos erunt divisi: id est,
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ malũ Ut et illud qđ ad iunctũ
ẽ. dico ego oꝑa mea regi : significare
uoluerit sũ mũ hominis opus non eẽ
nisi dm̃ laudare. Illius ẽ. spetie sua
placere tibi: ad teꝑtinet cũ gr̃a¬
rũ actione laudare oꝑatua. Sinon
fuerit laudes dei. incipiste ipsum
amare: & ꝑtinebis ad illos dequibus
amantes Displice tibi. placeat tibi
quite fecit. quia in eo tibi dis plices.
qđ inte ipse fecisti Opus ergo tuũ
sit laus dei Eructuet cortuum
uerbũ bonũ : dic ergo oꝑatua regi
Quia ut diceres rexfecit: & ipse
donauit quod offerres: Redde illi
desuo. ne uelis accepta parte patri¬
moniitui ire longius. & ꝓdige
ꝑdere in meretrices. & porcos pas¬
cere : Hoc recordamini exceuangłio
Sediã de nobis dictũ ẽ: mortuus
erat & reuix̃ perierat & inuen¬
tus ẽ. Et lingua mea calamͦscribȩ
ue locit̃ scribentis Nonde fuer᷑
quisic intelligerent prophetã ea
dixissequȩ scriberet : & idõ linguã
suam cala moscribȩ cõ parasse. Ue¬

Expanded text:
e hymnum. Ut et illud quod adjunctum est, Dico ego opera mea regi, significare voluerit summum hominis opus non esse, nisi Deum laudare. Illius est specie sua placere tibi, ad te pertinet eum in gratiarum actione laudare. Opera tua si non fuerint laus Dei, incipis teipsum amare; et pertinebis ad illos de quibusamantes . Displice tibi, placeat tibi qui te fecit; quia in eo tibi displices quod in te ipse fecisti. Opus ergo tuum sit laus Dei, eructet cor tuum verbum bonum. Dic ergo opera tua regi: quia ut diceres, rex fecit, et ipse donavit quod offerres. Redde illi de suo, ne velis accepta parte patrimonii tui ire longius et prodige perdere in meretrices, et porcos pascere. Hoc recordamini ex Evangelio. Sed etiam de nobis dictum est: Mortuus erat, et revixit; perierat, et inventus est . 10. Lingua mea calamus scribae, velociter scribentis. Non defuerunt qui sic intelligerent Prophetam ea dixisse quae scriberet, et ideo linguam suam calamo scribae comparasse. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
Inaet̃nũ & in scłm scłi Quia & in
illa uita aet̃na nonerit iã quidem
gemitus peccatorũ. sed in diuinis lau-¬
dibus suꝑne illius acꝑpetuȩ ciuita¬
tis ñ deerit sempit̃ na confessio tantȩ
felicitatis Ipsienĩ ciuitati cuican.¬
tat alius psalmus: Cloriosadictas
si reginȩ filuiregis & c̃iugiregis. qx¬
generatione et generationem:
Quã diutranseat hoc scłm qđ mul¬
tis generationibus agitur gerentib
proilla caritatis curã. ut deisto
scło liberata in aeternũ cũ dõ reg¬
net: Propt̃ hoc eidẽ ipsi c̃fitebunt᷑
populi in aeternũ conspicuis et ma¬
nifestis illic cordib om̃ium ꝑ fecta
caritate luminosis ut se uni uersã
plenissi me nouerit quȩ hic insuis
multis partibus occulta sibi ẽ. Un.¬
de ammonetur ab apło. nichilante
tẽpus iudicare. donec ueniat dñs
& in luminet abs condita tenebra¬
rũ. & manifestet cogitationes corđ.
& sit laus unicuiq adõ. Ipsa enim

Expanded text:
in aeternum, et in saeculum saeculi. Quia et in in aeternum, et in saeculum saeculi. Quia et in illa vita aeterna non erit jam quidem gemitus peccatorum, sed tamen in divinis laudibus supernae illius ac perpetuae civitatis non deerit sempiterna confessio tantae felicitatis. Ipsi enim civitati, cui alius psalmus cantat, Gloriosa dicta si generatione et generatione, id est, quamdiu transeat hoc saeculum, quod multis generationibus agitur, gerentes pro illa charitatis curam, ut de isto saeculo liberata in aeternum Deo conregnet; propter hoc eidem ipsi confitebuntur populi in aeternum, conspicuis et manifestis illic cordibus omnium perfecta charitate luminosis, ut se universam plenissime noverit, quae hic in multis suis partibus occulta sibi est. Unde admonemur ab Apostolo nihil ante tempus judicare, donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum, et manifestet cogitationes cordis, et sit laus unicuique a Deo . Ipsa enim
Abbreviated transcription (Latin):
pessuꝑ omẽ in terrã. filii eiꝰ constitu
ti ꝓpatribus: Agnos cant quip̃cisis
ueniant ad unitatẽ. adducantur
intẽplũ regis Templũ suũ ds̃ ubique
collo cauit. fundam̃ta prophȩtarũ
& apłorũ ubiq firmauit: Pilios genu¬
it aeccła. constitues eos principes¬
erunt nominis tui. in omi generatio¬
ne & generationem: Propterea
populi confitebuntur tibi Quidergo
prodẽ confiteri & extratemplũ
confiteri: quid prod est p̃cari. et
inmonte non p̃cari : Uoce mea in qͥt
ad dñm clamaui. & exaudiuit me
demonte scõ suo De quomonte : de
quo dictũ ẽ. Non potest ciuitas abs¬
condi supra montẽ constituta De qͦ
monte quẽ uidit daniel ex paruo
lapide creuisse. & fregisse omĩa
regnat̃rarũ. impleuis se omẽ m fa¬
ciẽm terrȩ Ibi ad oret qui uult ac.¬
cipere. ibi petat qui uult exaudiri
ibi cenfiteatur quisibi uult ignoscis
Propterea populi confitebuntur tibi

Expanded text:
pes super omnem terram, filii ejus constituti pes super omnem terram, filii ejus constituti sunt pro patribus. Agnoscant qui praecisi sunt, veniant ad unitatem, adducantur in templum regis. Templum suum Deus ubique collocavit, fundamenta Prophetarum et Apostolorum ubique firmavit. Filios genuit Ecclesia, constituit eos prerunt nominis tui in omni generatione et generatione. Propterea populi confitebuntur tibi. Quid ergo prodest confiteri, et extra templum confiteri? Quid prodest precari, et in monte non precari? Voce mea, inquit, ad Dominum clamavi, et exaudivit me de monte sancto suo . De quo monte? De quo dictum est: Non potest civitas abscondi supra montem constituta . De quo monte? Quem vidit Daniel ex parvo lapide crevisse, et fregisse omnia regna terrarum, et implevisse omnem faciem terrae . Ibi adoret qui vult accipere, ibi petat qui vult exaudiri, ibi confiteatur qui vult sibi ignosci. Propterea populi confitebuntur tibi
Abbreviated transcription (Latin):
usq: ad tẽpus hoc : nũ quidusq: in pos¬
terum Ergo illorũ abscessu deser¬
ta ẽ. a ecđa x ab sit Pro patribus tuis
natis tibi filii Quid ẽ ꝓpatribus tuis
natis tibi filii: Patres missis apłi
epis copi Hodie enĩ epi qui sunt ꝑto
tũ mundũ. unde natisunt : ipsa ȩccła
patres eos appellat. ipsa illos genuit
& ipsa illos cons tituit insedibusꝰ patrũ
Nonte ergo putes desertã. quia
non uides petrũ. quia ñ uides paulũ.
quia non indes illos ꝑ quos nataes.
de proletua tibicreuit paternitas
Propatribus tuis natis tibi filii : Cons¬
titues eos principes suꝑ omẽm terrã:
Nide templũ regis quã late diffusum
ẽ : ut nouerint uirgines quȩ non ad¬
ducuntur ad tẽplũ regis. nonse adis.¬
tas nuptias ꝑtinere: Propatribus
tuis natis tibi filii : constitues eos prin¬
cipes suꝑ omem terrã. Haec ẽ. catbo¬
lica a eccła. filii eius constituti princi¬

Expanded text:
usque ad hoc tempus? numquid usque in posusque ad hoc tempus? numquid usque in posterum? Ergo illorum abscessu deserta est Ecclesia? Absit. Pro patribus tuis nati sunt tibi filii. Quid est, Pro patribus tuis nati sunt tibi filii? Patres missi sunt Aepiscopi. Hodie enim episcopi, qui sunt per totum mundum, unde nati sunt? Ipsa Ecclesia patres illos appellat, ipsa illos genuit, et ipsa illos constituit in sedibus patrum. Non ergo te putes desertam, quia non vides Petrum, quia non vides Paulum, quia non vides illos per quos nata es: de prole tua tibi crevit paternitas. Pro patribus tuis nati sunt tibi filii: constitues eos principes super omnem terram. Vide templum regis quam late diffusum est: ut noverint virgines quae non adducuntur in templum regis, non se ad istas nuptias pertinere. Pro patribus tuis nati sunt tibi filii: constitues eos principes super omnem terram. Haec est catholica Ecclesia: filii ejus constituti sunt princi
Abbreviated transcription (Latin):
gi : Unde irritantur : quia p̃ces sit
aecđam. Afferentur regi uirgines
post eã. Proximȩ eiꝰ afferentur dͥ
Nonenĩ quȩ afferuntur alienȩ sunt
sed proximȩ eiꝰ ad eamꝑtinentes. Et
regis ipsa ẽ. a eccła : intrat intẽplum
ipsã aeccła. Vnde tonstituitur tẽplũ:
De hominibus quiintrant intẽplũlapi¬
dess̃ uiui. qui nisi fideles dei addu-¬
centur intẽplũ regis : sunt enĩ uirgi¬
nes extratẽ plũ regis hereticȩ. sc̃ȩ¬
monales sunt quidẽm uirgines Sed
regis non ẽ ruinosũ. non ẽ discissum
Nichil euidentius Ad tendite iã ip.¬
sũ tẽplũ regis. quia inde loquitur ꝓp¬
ter imitatẽ diffusã toto orbe t̃rarũ.
quia illȩ quȩ uirgines eẽ uolueruri.
nisi adducantur ad templũ regis
sponso placere non possunt : Propa¬
tribus tuis natis tibi filii Uenuer̃
te apłi. ipsimis sis. ipsi p̃dica uerunt.
ipsi patres: Sed nũ quid nobis cum
Sed quã diu hic manere potuit. num qͥd

Expanded text:
ur? Quia praecessit Ecclesia. Afferentur regi virgines post eam: proximae ejus afferentur tibi. Non enim quae afferuntur alienae sunt, sed proximae ejus, ad eam pertinentes. Et regis ipsa Ecclesia, intrat in templum ipsa Ecclesia. Unde construitur templum? De hominibus qui intrant in templum. Lapides vivi qui sunt, nisi fideles Dei? Adducentur in templum regis. Sunt enim virgines extra templum regis, haereticae sanctimoniales: sunt quidem virgines, sed regis non est ruinosum, non discissum, Nihil evidentius. Attendite jam ipsum templum regis, quia inde loquitur propter unitatem diffusam toto orbe terrarum: quia illae quae virgines esse voluerunt, nisi adducantur in templum regis, sponso placere non possunt. Pro patribus tuis nati sunt tibi filii. Genuerunt te Apostoli: ipsi missi sunt, ipsi praedicaverunt, ipsi patres. Sed numquid nobiscum csed quamdiu hic manere potuit? Numquid
Abbreviated transcription (Latin):
tui misertussum: Ille aut̃ recordatus
quid fuerat etiã sub arbore fici. inue¬
ritate ad miratus quia putabat se ane¬
mine uisũ cũ ibi eẽt: confitetur & di¬
cit : Tues filius dĩ. tues rex is rael:
Quis hoc dix̃ : qui audierat quod uerꝰ
eẽt is rabelita. & dolus in illo non eẽt:
Et dñs: Quia dixitibi uidite sub arbo¬
reficicredidisti: maiorahorũ uidebis

Expanded text:
tui misertus sum. Ille autem recordatus tui misertus sum. Ille autem recordatus quod fuerat etiam sub arbore fici in veritate, admiratus, quia putabat se a nemine visum cum ibi esset, confitetur et dicit: Tu es Filius Dei, tu es rex Israel. Quis hoc dixit? Qui audierat quod verus esset Israelita, et dolus in illo non esset. Et Dominus: Quia dixi tibi, Vidi te sub arbore fici, credidisti; majora horum videbis
Abbreviated transcription (Latin):
& benedictõ abeo cui p̃ualuit nom̃ muta¬
eum & tam̃ in his qui xp̃ocrediderunt:
ab ipso cui p̃ualuit benedictus ẽ. Sed mul¬
ti ñ credider̃ : in de claudicatio iacob
Benedictio & daudicatio: Benȩdictio hs
quicredider̃ : nã postea nouimꝰ ex illo
populo multos credidisse: Elaudicatio
aut̃ in his qui non credider̃ Et quia plures
ñ credider̃ & paucicredider̃ : idõ ut
fieret claudicatio tetigit latitudinẽ
femoris eiꝰ: Qudiẽ batieudo femoris
multitudo generis: Uidete ergo scalas
illas Oñs quando uidit nathana elem.
in euangelio ait: Ecceuere israhelita :
lo illo: etce uere inquit is raelita in quo
dolus non ẽ: Appellauit is rahelitam
in quo dolus non ẽ : propt̃ hoc iacob Et
ille nathanael Unde me nosti : & dñs
Cũ esses sub arborefici uidite: id est
cũ esses in illo populo sublege constitutꝰ
quȩ carnaliumbra illũ populũ protege¬
bat : uidite ibi Quid ẽ. ibite uidi : ibi

Expanded text:
et benedicto ab eo cui praevaluit, nomen mutaet benedicto ab eo cui praevaluit, nomen mutaeum; et tamen in his qui Christo crediderunt, ab ipso cui praevaluit, benedictus est. Sed multi non crediderunt, inde claudicatio Jacob. Benedictio et claudicatio. Benedictio in his qui crediderunt: nam postea novimus ex illo populo multos credidisse. Claudicatio autem in his qui non crediderunt. Et quia plures non crediderunt, et pauci crediderunt; ideo ut fieret claudicatio, tetigit latitudinem femoris ejus. Quid est latitudo femoris ejus? Multitudo generis. Videte ergo scalas illas · Dominus quando vidit Nathanaelem in Evangelio ait: Ecce vere Israelita, ilo illo, Ecce vere, inquit, Israelita, in quo dolus non est. Appellavit Israelitam, in quo dolus non esset, propter Jacob. Et ille Nathanael, Unde me nosti? Et Dominus, Cum esses sub arbore fici vidi te: id est, cum esses in illo populo sub Lege constitutus, quae carnali umbra illum populum protegebat, ibi te vidi. Quid est, ibi te vidi? Ibi
Abbreviated transcription (Latin):
acȩlo in terrã. et angelos ascenden¬
tes & descendentes: Iooc uiso eui.¬
gilauit. unx̃ lapidẽ & discessit:
nillo lapide intellex̃ xp̃m : ideo
un x̃ Uidete ex quo p̃dicatur xp̃c
Quid sibi uult unctio illa lapidis. p̃ser¬
tĩ apud patriar chas quiunũ deum
colebant: factũ ẽ. enĩ infigura : et
discessum ẽ. Nonenĩ un x lapidẽ.
& uenit illuc semꝑ adorare. & sacri¬
ficia ibi facere Exp̃s sumẽ. myste¬
rium non inchoatum sacrilegium :¬
anguli: Et quia caput uiri xp̃c :
propterea lapis ad caput: Ad tendi¬
temagnũ sacramentũ : Eapis xp̃c. la¬
pidẽ uiuũ ait petrus ab hominibus
rebrobatũ. adõ autẽ electum. Et lapis
tus lapis: quia acrismate dictus ẽ
xp̃s. Et uidentur scalȩ reue lante
xp̃o a terra in caelũ uel acȩlo interrã.
& ascendentes & descendentes angeli
monium euangelicũ ab ipso dño cõmemo¬
rauimus Nostis quia iacob ipse ẽ. israel
Illi enĩ cũ angelo luc tanti & p̃ualonti.

Expanded text:
n terram, et Angelos ascendentes et descendentes: hoc viso evigilavit, unxit lapidem, et discessit. In illo lapide intellexit Christum, ideo unxit. Videte ex quo praedicatur Christus. Quid sibi vult illa unctio lapidis, praesertim apud Patriarchas, qui unum Deum colebant? Factum est autem in figura, et discessum est. Non enim unxit lapidem, et venit illuc semper adorare, et sacrificia ibi facere. Expressum est mysterium, non inchoatum sacrilegium. Eanguli . Et quia caput viri Christus , propterea lapis ad caput. Attendite magnum sacramentum: lapis Christus. Lapidem vivum, ait Petrus, ab hominibus reprobatum, a Deo autem electum . Et lapis tus lapis quia a chrismate dictus est Christus. Et videntur scalae, revelante hristo, a terra in coelum, vel a coelo in terram, et ascendentes et descendentes Angeli monium evangelicum ab ipso Domino commemoraverimus. Nostis quia Jacob ipse est Israel. Illi enim cum Angelo luctanti et praevalenti,
Abbreviated transcription (Latin):
distinctio ẽ : quia unũ nomen ẽ. qđ cõ¬
pellatur & alterũ abeo qđ cõpel¬
lat. Un xit teds̃ Otu ds̃. un xit
te dr̃tuus: Quomodo sidiceret
Dic accipite. sic intelligite. sic ingre¬
co euidentis simũ ẽ Ergo quis est
ds̃ unctus adõ: Dicant nobis iudei
scripturȩ iste cõmunes sunt Unctꝰ
ge: Et enĩ xp̃c acrismate: Hoc no¬
m̃ qđ appellatur xp̃c unctionis ẽ :
Net in aliquo alibi ungebantur re.¬
ges & sacerdotes : nisi in illo regno
ubi xp̃c propheta batur & ungebat᷑.
alibi omnino mnullagente. innullo
regno ulnctus ẽ. ergo ds̃ adõ. Quo
oleo nisi spĩtali: Oleũ enĩ uisibile
in signo ẽ. oleum in uisibile in sacra¬
m̃to ẽ. oleũ spiritale intus ẽ. Unc tẽ
nobis ds̃ & missus ẽ . ds̃. et ipse deus
ut ungeretur homo erat: Sed ita
homoerat : ut ds̃ eẽt : Ita & ds̃ erat.
& homo eẽ non de cdignatus ẽ. uerum
hominẽ uerũ dm̃. mnnullo falla x.

Expanded text:
distinctio est, quia unum nomen est quod comdistinctio est, quia unum nomen est quod compellatur, et alterum ab eo qui compellat, Unxit te, Deus. O tu Deus, unxit te Deus tuus: quomodo si diceret Deus tuus. Sic accipite, sic intelligite, sic in graeco evidentissimum est. Ergo quis est Deus unctus a Deo? Dicant nobis Judaei. Scripturae istae communes sunt. Unctusge. Etenim Christus a chrismate: hoc nomen quod appellatur Christus, unctionis est. Nec in aliquo alibi ungebantur reges et sacerdotes, nisi in illo regno ubi Christus prophetabatur et ungebatur, alibi omnino, in nulla gente, in nullo regno. Unctus est ergo Deus a Deo: quo oleo, nisi spirituali? Oleum enim visibile in signo est, oleum invisibile in sacramento est, oleum spirituale intus est. Unctus est nobis Deus, et missus est nobis: et ipse Deus, ut ungeretur, homo erat: sed ita homo erat, ut Deus esset; ita Deus erat, ut homo esse non dedignaretur: verus homo, verus Deus; in nullo fallax,
Abbreviated transcription (Latin):
¶faciem suã.
Uide quomodo hoc offert dõ inipso
psalmo: Pacinus inquit meũ ego agnos¬
co : & peccatũ meũ antemeẽ. semper:
Hoc non uult eẽ ante dm̃: qđ uult eẽ
ante se: Uirga direotionis uirga reg¬
nitui Nemo sibi multũ demiscđia
dĩ blandiatur : uirga directionis. ẽ
Nũ quid dicimus non eẽ misericor¬
dẽ dm̃ : Quid misericor dis eoqͥpar¬
cit tantũ peccatoribus: eo quimomĩb
c̃uersis ad señcurat p̃terita. Sic
eũ dilige misericordẽ : ut uelis eẽ
ueracẽ: Non enĩ misericordia po¬
test illi auferre iustitiam : neque
iustitia miscđiam Interĩ quã diuille
differt : tunoli differre : Qm̃ uirga
directionis uirga regni ipsius Dile¬
xisti iustitiã & odisti iniquitatem:
Propterea unxit te ds̃ ds̃ tuus Prop¬
terea un x̃ ut diligeres iusatiam:
& odis ses miquitatem. et uide quo¬
ilatino putatur. idẽ. causas nominis
repetitus. Ingreco aut̃ euidentis sima

Expanded text:
faciem suam. faciem suam. Vide quomodo hoc offert Deo in ipso psalmo: Facinus meum ego, inquit, agnosco, et peccatum meum ante me est semper . Hoc non vult esse ante Deum, quod vult esse ante se. Virga directionis, virga regni tui. Nemo sibi multum de misericordia Dei blandiatur; virga directionis est. Numquid dicimus, non esse misericordem Deum? Quid misericordius eo, qui parcit tantum peccatoribus, eo qui in omnibus conversis ad se non curat praeterita? Sic eum dilige misericordem, ut velis esse veracem: non enim misericordia potest illi auferre justitiam, neque justitia misericordiam. Interim quamdiu ille differt, tu noli differre: quoniam virga directionis, virga regni ipsius. 19. Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem: propterea unxit te, Deus, Deus tuus. Propterea unxit te, ut diligeres justitiam, et odires iniquitatem. Et vide quoin latino putatur idem casus nominis repetitus: in graeco autem evidentissima
Abbreviated transcription (Latin):
naturȩ. alterũ culpȩ Unũ tibi
ds fecit alterũ tu fecisti. A ma
qđ ds̃ fecit : oderis quodtu fecist
quia & ipse hocodit. Dide quomͦ
illi iã incipias c̃iungi: cũ odisti
qđ odit : Peccatũ puniturus ẽ : qr
uirga directionis ẽ. uirga regni
adhuc ipse parcit: differt tenet
manũ. arcũ intendit. hoc ẽ. minas
clamaretantũ feriturũ se siuellet
ferire: Differt ergo manũ a pec¬
catistuis : tu noli differre : Conuer¬
tete ad punienda peo cata tua :
quia in punita peccata eẽ non pos¬
sunt : suni endũ ergoerit. aut
ate aut ab ipso Tuagnosce. ut ip¬
se ignos cat. Ad tende exemplũ
meis: nolo uideas peccata mea.
quia uideri dĩ anĩ aduertere ẽ.
Idõ & iudex qđ punit anĩ aduer¬
tere dr̃ id .ẽ. animũ illuc ad uer¬
tere : Intendere utiq: ad punien¬
dũ quia iudex ẽ : sic & iudex dr̃¬
ds̃ Auerte faciem tuam apecca¬
tis meis Tuab noli faciem auer.¬
tere : siuis ut ab ipsis đs auertat

Expanded text:
naturae, alterum culpae; unum tibi naturae, alterum culpae; unum tibi Deus fecit, alterum tu fecisti: ama quod Deus fecit, oderis quod tu fecisti, quia et ipse hoc odit. Vide quomodo jam illi incipias conjungi, cum odisti quod odit. Peccatum puniturus est, quia virga directionis est virga regni adhuc ipse parcit, differt, tenet manum, arcum intendit, hoc est minas. Clamaret tantum feriturum se, si vellet ferire? Differt ergo manum a peccatis tuis: tu noli differre. Converte te ad punienda peccata tua, quia impunita esse peccata non possunt. Puniendum ergo erit, aut a te, aut ab ipso: tu agnosce, ut ille ignoscat. Attende exemplum meis: nolo videas peccata mea. Quia videre Dei, animadvertere est. Ideo et judex quod punit, animadvertere dicitur, id est, animum illuc advertere; intendere utique ad puniendum, quia judex est. Sic est et judex Deus. Averte faciem tuam a peccatis meis. Tu ab ipsis faciem noli avertere, si vis ut Deus ab ipsis avertat
Abbreviated transcription (Latin):
uirgaregnitui Dilexisti iustitiam.
& odisti iniquitatẽ. Unde uirgam
directionis : dilexisti iustitiam
& odisti iniquitatẽ: Accede ad istã
uirgã. sit tibi rex xp̃c. regat te uir¬
ga ista ne frangatte: Dirga enĩ
ferrea ẽ. illa inflexibilis & quod
dictũ ẽ. regeseos inuirga ferrea.
& tan quã uas figuli conteres eos
Alios regit: alios frangit Regit sp̃i¬
tales : conterit carnales Er̃go acce¬
de ad istã uirgã Quid in ea times :
haec ẽ. tuta uita Dilexisti iustitiã.
& odisti iniquitatẽ Quid ti mes :
siforte iniquus eras Audis enim
regem tuum quiodit iniquitatem
&times ẽ qđ facias: Quiodit ini¬
quitatẽ: Nũ quid te Sunte est
iniquitas : odit illã ds̃ oderis &tu.
& unã rem ambo oderitis Eris enĩ
dõ amicus: sio disti qđ odit. ita &a.
mabis qđ amat Sidis pliceat inte¬
ipso tibi iniquitas tua. & placeat
creatura ipsius. homo es enĩ iniquus
Duo dixi nomina. homo & iniquus
nistis duobus nominibus: unũ ẽ

Expanded text:
virga regni tui. Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem. Vide virgam directionis, Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem. Accede ad istam virgam, sit tibi rex Christus: regat te virga ista, ne frangat te. Virga enim ferrea est illa, inflexibilis. Et quid dictum est? Reges eos in virga ferrea, et tanquam vas figuli conteres eos . Alios regit, alios conterit: regit spirituales, conterit carnales. Ergo accede ad istam virgam. Quid in ea times? Haec est tota virga: Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem. Quid times? Sed forte iniquus eras: audis enim regem tuum, quia odit iniquitatem, et times. Est quod facias. Quid odit? Iniquitatem: numquid te? Sed in te est iniquitas? Odit illam Deus, oderis et tu: ut unam rem ambo oderitis. Eris enim Deo amicus, si odisti quod odit. Ita et amabis quod amat. Displiceat in teipso tibi iniquitas tua, et placeat tibi creatura ipsius. Homo enim es iniquus. Duo dixi nomina; duo nomina, homo et iniquus: in istis duobus nominibus unum est
Abbreviated transcription (Latin):
humani. pede calcato lingua clamat.
Dilexistiiustitiã &odisti iniquitatẽ :
propterea unxit teds̃ ds̃ tuus bocuti
sumus hoc de uncto dõ : hoc .ẽ. dexp̃o
Non potuit aꝑtius dici nom̃ xp̃i.
quã ut diceretur unctus ds̃. quomodo
spetiosus forma p̃filiis hominũ. sic unc¬
tus: Oleo exultationis p̃participibus
suis Quienĩ participe s eius: filiiho¬
minũ qm̃ & ipse filius hominis particeps
factus mortalitatis eorũ. ut faceret

Expanded text:
humani pede calcato lingua clamat. 21. humani pede calcato lingua clamat. 21. Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem: propterea unxit te, Deus, Deus tuus. Locuti sumus de uncto Deo, hoc est de Christo. Non potuit apertius dici nomen Christi, quam ut diceretur unctus Deus. Quomodo speciosus forma prae filiis hominum; sic unctus, oleo exsultationis prae participibus suis. Qui enim participes ejus? Filii hominum: quoniam et ipse Filius hominis particeps factus est mortalitatis illorum, u
Abbreviated transcription (Latin):
caput est. Am̃ dico uobis. uidebitis cȩ¬
lũ aptũ. & angelos dĩ ascendentes
& descendentes suꝑfiliũ hominis
Angeli dĩ descendant & ascendant.
suꝑscalas illas: fiat hoc inaecclesia
Angelidĩ ad nuntiatores s̃ ueritatis.
ascendant & uideant. In principio
erat uerbũ & uerbũ erat aput đm̃.
& ds̃erat uerbũ Descendant & uide¬
ant : quia uerbũ carofactũ ẽ. & habi¬
tauit mnobis : Ascendant & erigaNt
magnos : descendant ut nutriant
paruos Uide ascendentẽ paulum :
siue enĩmente excessimus dõ Clide
descendentẽ : siue tẽperantes sumꝰ
uobis: Clide ascendentẽ : sapientiã
loquimur int̾ ꝑ fectos Wide descen¬
dentẽ : lac uobis potũ dedi non escam.
Hoc fit in aecđa. Ascendunt &des¬
cendunt angeli dĩ suꝑ filiũ hominis:
quia ẽ. sursum filius hominis adquẽ
ris: Quis enĩ illi incȩlo molestus
fuit: nemo nec iudaei nec saulus.
nec diabolus tẽptator : Ne mo moles¬
tus illi Sed sicut in cõpage corporis

Expanded text:
st. Amen dico vobis, videbitis coelum apertum, et Angelos Dei ascendentes et descendentes super Filium hominis . Angeli Dei ascendant et descendant per scalas illas, fiat hoc in Ecclesia, Angeli Dei annuntiatores sunt veritatis: ascendant et videant, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Descendant, et videant, quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Ascendant, ut erigant magnos: descendant, ut nutriant parvos. Vide ascendentem Paulum: Sive mente excessimus, Deo. Vide descendentem: Sive temperantesbis . Vide ascendentem: Sapientiam loquimur inter perfectos. Vide descendentem: Lac vobis potum dedi, non escam . Hoc fit in Ecclesia: ascendunt et descendunt Angeli Dei super Filium hominis: quia sursum est Filius hominis, ad quem ris ? Quis enim illi in coelo molestus fuit? Nemo, nec Judaei, nec Saulus, nec diabolus tentator; nemo ibi molestus illi: sed sicut in compage corporis
Abbreviated transcription (Latin):
quiduoluit dicere p̃filiis hominum.
nisi quia homo : ne hominẽ xp̃m quẽ¬
libet hominẽ putares : ait p̃filiis ho¬
minũ spetiosus forma: Etiã homo
p̃filus hominũ. etiã int̃filios hominũ:
Prȩfiliis hominũ etiã exfiluis hominũ¬

Expanded text:
Quid voluit dicere, Prae filiis hominum, Quid voluit dicere, Prae filiis hominum, nisi quia homo? Ne hominem Christum quemlibet hominem putares, ait, Prae filiis hominum speciosus forma. Etiam homo prae filiis hominum; etiam inter filios hominum, prae filiis hominum; etiam ex filiis hominu
Abbreviated transcription (Latin):
scribȩ. Quia qđ lingua dicitur sonat
& transit : qđ scribitur manet: E ũer¬
go dicat ds̃ uerbũ. & uerbũ qđ dicit᷑
ñ sonet & transeat. sed et dicatur &.
maneat. scriptis maluit ds̃ hoc cõpa.¬
rare quã sonis Quod aut̃ ad didit
uelo cit̃ scribentis : impulit mentem
ad intelligentiã : Sed non pigra rema¬
neat respiciendo antiquarios. aut.
respiciendo ñquales libet notarios:
Siautẽ hoc attenderit : remanebit
ibi ipsum uel ociter. Uelocit̃ ds̃ tale¬
ẽ : ut uelocius nichilsit. Inscriptis enĩ
scribitur littera postlitterã. sillaba
post syllabã. uerbũ post uerbum
Nec ad scđm transitur : nisi primo
ꝑ scripto Ibi autẽ nichil uelotius.
ubinons̃ multa uerba. nec tam̃ aliqͥd
pret̃ missum ẽ. cũ mimosint om̃ia:¬
Ecceiã uerbũ illud sic ꝓlatũ aeternũ
abȩterno coaet̃ nusueniet sponsus
Spetiosus forma prȩfiliis hominũ:
Prȩfilus hominũ quare non et p̃anglis

Expanded text:
scribae. Quia quod lingua dicitur, sonat scribae. Quia quod lingua dicitur, sonat et transit; quod scribitur, manet: cum ergo dicat Deus Verbum, et Verbum quod dicitur non sonet et transeat, sed et dicatur et maneat; scriptis hoc maluit Deus comparare, quam sonis. Quod autem addidit, velociter scribentis, impulit mentem ad intelligentiam: sed non pigra remaneat, respiciendo antiquarios, aut respiciendo qualeslibet veloces notarios; si autem hoc attenderit, remanebit ibi. Ipsum velociter, cogitet velest, ut velocius nihil sit. In Scripturis enim scribitur littera post litteram, syllaba post syllabam, verbum post verbum; nec ad secundum transitur, nisi primo perscripto. Ibi autem nihil velocius, ubi non multa sunt verba, nec tamen aliquid praetermissum est, cum in uno sint omniaEcce jam Verbum illud sic prolatum, aeternum, ab aeterno coaeternum, veniet sponsus. Speciosus forma prae filiis hominum. Prae filiis hominum: quare non et prae Angelis?
Abbreviated transcription (Latin):
bũ in quos omĩa quȩ futura sunt : in qͦ
non abier̃ & quȩ transier̃ : Haec oꝑa
dĩ in uerbo tanquã in ũbo. tanquã muni¬
genito tanquã in uerbo dĩ: Quidergo
sequitur Lingua meacalamscribȩ
uelocit̃ scribentis Quid simile fr̃s mei :
quidhabet simile lingua dei calamo
scribȩ : Quid habet simile petracum
xp̃o quid habet simile agnus cũ xp̃o¬
saluatore : quidhabet leo cũ unige¬
dicerentur. non aliquo modo ꝑhaec
uisibilia ad inuisibilẽ informaremur:
Sicergo humilẽ similitudinẽ calamihiniꝰ
nec cõparemus illi ex cellentiȩ : nec
tam̃ res puamꝰ Quȩro enĩ quare linguã
suam calamũ dix̃ eẽscribȩ uelocit᷑
scribentis : aut uero quantũ uis uelo¬
cit̃ scribat scriba. cõparatur illi uelo¬
citati dequadicit alius psalmus. usq
in uel ocitate currit uerbũ eius Sed
michi uidetur quantũ audet humana
sona patris dictũ. linguamea calamus

Expanded text:
bum, in quo sunt etiam quae futura sunt, in quo bum, in quo sunt etiam quae futura sunt, in quo non abierunt et quae transierunt. Haec opera Dei in Verbo, tanquam in Verbo, tanquam in Unigenito, tanquam in Dei Verbo. 6. Quid ergo sequitur? Lingua mea calamus scribae, velociter scribentis. Quid simile, fratres mei, quid habet simile lingua Dei cum calamo scribae? Quid habet simile petra cum Christo ? quid habet simile agnus cum Salvatore ? quid habet leo cum Unigedicerentur, non aliquo modo per haec visibilia ad invisibilem informaremur. Sic ergo humilem similitudinem calami hujus, nec comparemus illi excellentiae, nec tamen respuamus. Quaero enim quare linguam suam calamum dixit esse scribae velociter scribentis? At vero quantumvis velociter scribat scriba, non comparatur illi velocitati, de qua dicit alius psalmus: Usque in velocitatem currit verbum ejus . Sed mihi videtur, quantum audet humana sona Patris dictum, Lingua mea calamus
Abbreviated transcription (Latin):
genuit uerbũ : dicere de isme initio est
& sinefine Tam̃ unũ uerbũ dicit. dicat
alterũ. siquod dix̃ transierit: Eũ uero
&a quo dicitur manet. & quod dicitur
manet : & se mel dicitur. & non finitur:
Et ipsum se mel sine initio dicitur : nec
bis dr̃ quia nontransit qđ se mel dicit᷑.
hoc ẽ ergo quia eruc tauit cormeum
Quare ergo oꝑa meadico : quia in ipso
uerbo omĩa oꝑa dei: Quic quid ergo
facturus erat ds̃ increatura : iã inuer¬
boerat. nec esset in reb nisi eẽt in uer¬
bo. Quomodo & inte noneẽt fabrica.
nisieẽt in c̃silio Sicut in euangłio dr̃
Quod factũ ẽ : in ipso uita erat Grat
ergo qđ factũ ẽ : sed inuerbo erat &omia
oꝑadei ibi eranti et oꝑa ñdũ erant: Sed
uerbũ erat. et uerbũ boc ds̃erat. et
apud dm̃ erat. et filius deierat. & cũ
patre unus ds̃ erat. Dico ego oꝑa mea
regi: Audiat dicentẽ qui uerbũ intelli¬
git & uideat cũ patre sempiternũ uer¬

Expanded text:
genuit Verbum: dicere Dei sine initio est, genuit Verbum: dicere Dei sine initio est, et sine fine; et tamen unum Verbum dicit. Dicat alterum, si quod dixit transierit. Cum vero et a quo dicitur manet, et quod dicitur manet; et semel dicitur et non finitur; et ipsum semel sine initio dicitur, nec bis dicitur, quia non transit quod semel dicitur. Hoc est ergo, Eructavit cor meum a mea dico? Quia in ipso Verbo omnia opera Dei. Quidquid enim facturus erat Deus in creatura, jam in Verbo erat; nec esset in rebus, nisi esset in Verbo: quomodo et in te non esset in fabrica, nisi esset in consilio. Sicut in Evangelio dicitur: Quod factum est in ipso vita erat . Erat ergo quod factum est, sed in Verbo erat: et omnia opera Dei ibi erant, et opera nondum erant: sed Verbum erat, et Verbum hoc Deus erat, et apud Deum erat, et Filius Dei erat, et cum Patre unus Deus erat. Dico ego opera mea regi. Audiat dicentem, qui Verbum intelligit; et videat cum Patre sempiternum Ver
Abbreviated transcription (Latin):
quatur & qui potest : begimꝰ maliopsal.¬
mo dictũ. Se mel locutus ẽ. ds̃. Totiers
locutus ẽ ꝑ ꝓphetas. totiens ꝑ apostolos
tus ẽ. deus Unde se mel locutus ẽ.
nisi propter uerbũ unũ : Sicut autẽ
eruct auit cormeum uerbũ bonum:
intelleximus ibi generationẽ filii.
ueluti repetitio michi uidetur facta
inc̃sequenti sententia. ut illud quod.
dictũ ẽ eruc tauit cormeum uerbũ
bonũ : bonũ repeteretur in eo qđ ait.
dico. Quid enĩ dico : uerbũ ꝓfero:
Et unde ꝓfert ds̃ uerbũ nisi ex corde
suo ex intimo suo : tunon dicis nisi qđ
excorde tuo ꝓfers uerbũ tuum quod
sonat & transilit : aliunde ñ ꝑfertur:
Miraris quia itã dicit ds̃.  sed dicere
dĩ aeternum ẽ: Tudicis aliquiđ modo qx
tacebas paulo ante. ueleccenunc ñdum
uerbũ ꝓfers: Cũ autẽ ꝓferrecȩperis
rũpis silentiũ quodã modo. & generas
uerbũ qđ antea nonerat: Nonsic deus

Expanded text:
quatur et qui potest. Legimus in alio psalquatur et qui potest. Legimus in alio psalmo dictum: Semel locutus est Deus . Toties locuDeus. Unde semel locutus est, nisi propter Verbum unum? Sicut autem Eructavit cor meum verbum bonum, intelleximus ibi generationem Filii; veluti repetitio mihi videtur facta in consequenti sententia, ut illud quod dictum erat, Eructavit cor meum verbum bonum, repeteretur in eo quod ait, Dico. Quid est enim, Dico? Verbum profero. Et unde profert Deus verbum, nisi ex corde suo, ex intimo suo? Tu non dicis nisi quod ex corde tuo profers; verbum tuum quod sonat et transit, aliunde non profertur: et miraris quia ita dicit Deus? Sed dicere Dei aeternum est. Tu dicis aliquid modo, quia tacebas paulo ante: vel ecce nunc nondum verbum profers; cum autem proferre coeperis, rumpis silentium quodammodo, et generas verbum quod antea non erat. Non sic Deus
Abbreviated transcription (Latin):
isto aedificio mirare c̃silium Quale
uerbũ ẽ: ꝑ quod factũ ẽ cȩlũ & t̃ra
om̃is ornatus cȩ̨li. om̃is fȩcunditas
terrȩ. diffusio maris. distensio ae¬
ris. fulgur syderũ claritas solis et
lunȩ uidentur: Haec transcende.
& haec cogita: Angłos. principatus.
sed es dominationes. potes tates:
omĩa ꝑ ipsũ facta s̃: Vnde ergo ista
bona facta sunt  quia eruo tatũ ẽ.
ipsum uerbũ respondit quidme inter
rogas debono : ne mobonus nisi unus ds̃
Quomodo ergo & ipsebonus. nisi quia ds̃:
Non solũ autẽ deus: sed cũ patre unus ds̃
Nonenĩ dicendo ne mobonus nisi imus ds̃
discreuit : sedimiuit: Gructauit corme¬
scđm uerã fidẽ catholicã intelligam
dico ego oꝑa mea regi Si enĩ pater dicit
ipsũ dico. generationẽ filii significat.
Uereor ne hoc aliquando atar diorib
non possit intelligi Ulerũ tam̃ dicã
sequatur qui potest. ne non dictd̃ ñ se¬

Expanded text:
isto aedificio mirare consilium. Quale isto aedificio mirare consilium. Quale Verbum est per quod factum est coelum et terra, et omnis ornatus coeli, omnis fecunditas terrae, diffusio maris, distentio aeris, fulgor siderum, claritas solis et lunae? Videntur haec: transcende et haec; cogita Angelos, Principatus, Sedes, Dominationes, Potestates: omnia per ipsum facta sunt. Unde ergo ista bona facta sunt? Quia eructatum est ips etiam, Nemo bonus, nisi unus Deus. Quomodo ergo et ipse bonus, nisi quia Deus? Non solum autem Deus, sed cum Patre unus Deus. Non enim dicendo, Nemo bonus, nisi unus Deus, discrevit se, sed univit. Eructavit cor mem veram et catholicam intelligamus, Dico ego opera mea regi. Si enim Pater dicit ipsum Dico, generationem Filii significat? Vereor ne hoc aliquando a tardioribus non possit intelligi: verumtamen dicam; sequatur qui potest, ne non dicto non se
Abbreviated transcription (Latin):
O RUCTAUIT CORMEUMUER¬
gŨBONUM: Quis dicit.
pater anpropbeta : in.¬
tellexer̃ enĩquidã patris
O ꝑsonã dicentis: Eructa¬
uit cormeũ uerbũ bonũ:
Cõmendantis nobis natiuitatẽ quandã
ineffabilẽ. ne forte putares aliquid
assũptũ unde filiũ generaret deus
quẽ ad modũ homo sibi assumit aliquid
unde generet filios coniugium scilic&
sine quo prolẽ ꝓcrearehomo non potest.
Neigitur putares aliquo cõ uigio indi¬
guis sedm̃ unde filiũ generaret : eruc¬
tauiin quit cormeũ uerbũbonũ : Hodie
cortuum homogenerat c̃siliũ. nec quȩ¬
rit uxorẽ ꝑ cõsiliũ natũ excordetuo.
aedificas aliquid. & illa fabrica ante
turus es. in eo ꝑ quod facturus es. & lau¬
das fabricã non dũ existentẽ. ñ dum
inspecie aedificii. sed mnprolatione c̃si¬
lii : nec laudat alius c̃siliũ tuũ. nisi aut
indicaueris. aut uiderit qđ fecisti
Ergo si ꝑ uerbũ om̃ia. & uerbũ dedõ
inspice fabricã factã ꝑ uerbũ. & ex

Expanded text:
ructavit cor meum verbum bonum. Quis dicit, Pater, an Propheta? Intellexerunt enim quidam Patris personam dicentis, Eructavit cor meum verbum bonum, commendantis nobis nativitatem quamdam ineffabilem. Ne forte putares aliquid assumptum, unde Filium generaret Deus; quemadmodum homo sibi assumit aliquid unde generet filios, conjugium scilicet, sine quo prolem procreare homo non potest: ne igitur putares aliquo conjugio indiguisse Deum, unde Filium generaret, Eructavit, inquit, cor meum verbum bonum. Hodie cor tuum, o homo, generat consilium, nec quaerit uxorem: per consilium natum ex corde tuo aedificas aliquid; et illa fabrica, antest jam quod facturus es, in eo per quod facturus es: et laudas fabricam nondum existentem, nondum in specie aedificii, sed in prolatione consilii; nec laudat alius consilium tuum, nisi aut indicaveris, aut viderit quod fecisti. Ergo si per Verbum omnia, et Verbum de Deo; inspice fabricam factam per Verbum, et ex
Abbreviated transcription (Latin):
in nocens eris. & cũ ꝑ uerso ꝑuersus
eris: non quia ꝑuersus ds̃. sed quia
ꝑ uersi ꝑ uersum eũ putant: Placet
tibi. ñ bonus ẽ. ds̃ : dis plicet tibi qua.¬
si prauus ẽ. ds̃ : Curuus ẽ. adte ds̃
tua cur uatura facit haec Nã illius
rectitudo semꝑmanet: Audima.

Expanded text:
ctus eris, et cum perverso perversus eris : non quia perversus Deus, sed quia perversi perversum eum putant. Placet tibi bonum, bonus est Deus: displicet tibi, quasi pravus est Deus. Curvus est ad te Deus, tua curvatura facit hoc: nam illius rectitudo semper manet. Aud
Abbreviated transcription (Latin):
Quare : propt̃ grãm : Illa enĩ gr̃a
quo ꝑtinet : ad regnũ cȩlorũ: Primũ
enĩ testamentũ terrã ꝓmiserat. et
aliud fuit p̃miũ uł promissio sublege
positorũ : aliud sub gr̃a : Terra chana¬
neorũ iudȩis sublege positis: regnũ
caelorũ xp̃ianis sub grã positis : Itaq
quod ꝑtinebat adeos qui sublegeerant
positi regnũ. Terra illa transiit : reg¬
nũ caelorũ qđ ꝑtinet sub grã positis.
nontransit: Proptereabio benedix̃ te
deus: non ad tempus. sed in aet̃num
Nonde fuer̃ quiomĩa etiã superiora
lent. et hoc quod dictũ ẽ. eructuauit
cormeũ uerbũ bonũ : expropheta
uoluerit intelligi. ueluti dicentem

Expanded text:
Quare? Propter gratiam. Illa enim gratia Quare? Propter gratiam. Illa enim gratia quo pertinet? Ad regnum coelorum. Primum enim Testamentum terram promiserat: et aliud praemium fuit vel promissio sub Lege positorum, aliud sub Gratia: terra Chananaeorum Judaeis sub Lege positis, regnum coelorum Christianis sub Gratia positis. Itaque quod pertinebat ad eos qui sub Lege positi erant, regnum, terra illa transiit: regnum coelorum quod pertinet sub Gratia positis, non transit. Propterea hic, benedixit te Deus, non ad tempus, sed in aeternum. 9. Non defuerunt qui omnia etiam superiora lent: et hoc quod dictum est, Eructavit cor meum verbum bonum, ex Propheta voluerint intelligi, veluti dicente
Abbreviated transcription (Latin):
gua dolosa : Etstatĩ: Quid detur tibi
aut quid adicietur tibi aduersus
linguã subdolosã : Alia illic ꝑsona
erat : aliahic  Ibi petentis. hic subue¬
nientis Sagit tȩ potentis acutȩ
cũ carbonibus uastatoriis: Alia ꝑsona
et inc̃ sequentibus fit alia. Heume qđ
in colatus m̃s longinquus factus est
et in paucis uerbis tã crebra mutatio
ꝑsonarũ intellectũ ad monet. & non
ex primit locũ ubi mutatur. non dicit᷑
hoc dix̃ homo hoc dix̃ ds̃ : sed ex ipsis
uerbis fit nobis intelligere quid adho¬
minẽ ꝑtineat. quid ad dm̃. Homo autẽ
dicebat Eruct auit cormeum uerbũ
bonũ : dico ego oꝑamea regi: homo dice¬
bat. illedicebat quiscripsit psalmũ. sed
ex ꝑsona dei dicebat. incipit dicere
& ex sua. Propter eabenedixit te ds
inaet̾nũ Dixerat enĩ ds̃ diffusa est
ineffabili. et adtendens quid ds̃ pat̃
defilio suo hominere uel a uerit. qui
potuit dicere ista ex ꝑsona dei : Prop¬
terea inquit benedix̃ te ds̃ in aet̃nũ

Expanded text:
olosa; et statim, Quid detur tibi, aut quid adjiciatur tibi adversus linguam subdolam? Alia illic persona erat, alia hic: ibi petentis, hic subvenientis. Sagittae potentis acutae, cum carbonibus vastatoriis. Alia personet in consequentibus fit alia, Heu me! quia incolatus meus longinquus factus est . In paucis versibus tam crebra mutatio personarum intellectum admonet: non exprimit locum ubi mutatur; non dicitur, Hoc dixit homo, hoc dixit Deus; sed ex ipsis verbis fit nobis intelligere quid ad hominem pertineat, quid ad Deum. Homo autem dicebat, Eructavit cor meum verbum bonum, dico ego opera mea regi. Homo dicebat, ille dicebat qui scripsit Psalmum; sed ex persona Dei dicebat: incipit dicere et ex sua, Propterea benedixit te Deus in aeternum. Dixerat enim Deus, Diffusa est ineffabili, et attendens quid Deus Pater de Filio suo homini revelaverit, qui potuit dicere ista et ex persona Dei, Propterea, inquit, benedixit te Deus in aeternum.
Abbreviated transcription (Latin):
ria quioccidunt & quasi deuorant eos int̃¬
fectos quib: suorũ morũ ꝑuersitatẽ ꝑsua¬
dent: Cuisimileest econtrario qđ petro
dictũ est macta & manduca: ut insuam
fidẽ ad bonos mores conuerteret: Linguis
suis dolose agebant Comes ẽ. adulatio¬
uoracib: & om̃ib malis Uenenũ aspidum
sub labiis eorũ. Uenenũ dolũ dicit: aspidũ
aut̃ quia nolunt audire p̃ceptalegis. sicut
aspides nolunt audire uerba incantantis:
quod inalio psal moe uidentius dicitur:
Quorũos maledictione & a maritudme ple¬
nũ ẽ : hoc ẽ uenenũ aspidũ: Velocespedes¬

Expanded text:
ria, qui occidunt et quasi devorant interia, qui occidunt et quasi devorant interfectos eos, quibus suorum morum perversitatem persuadent. Cui simile est e contrario quod Petro dictum est, Macta et manduca ; ut in suam fidem et bonos mores Gentes converteret. Linguis suis dolose agebant: comes est voracibus adulatio et omnibus malis. Venenum aspidum sub labiis eorum: Venenum dolum dicit; aspidum autem, quia nolunt audire praecepta legis, sicut aspides nolunt audire verba incantantis , quod in alio psalmo evidentius dicitur. Quorum os maledictione et amaritudine plenum est: hoc est, venenu