comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tera uõ uideri illis u̾bis. ita uti
gẽ. data. ¶Illud fortasse q̃siturus
sit aliquis. cur argenti appella¬
tione.⁊̃ factum argẽtum ꝯp̃bẽ¬
detur. cum si marmor legatum.
eẽt nichil pret̾ rudem mit̾iam
demõstratum uideri poss. cuĩ h
ratio traditur. quippe eã que tal
nature sĩt. ut sepius ĩ sua redi¬
gi possint initia. ea matĩe potẽ   ꝑ¬
tia iucta. nũquam uires eiꝰ effu¬
giant. ¶ Coccum ꝙ ꝓprio noĩe
appellatur. quir u̾ sicolorib cede¬
ret.nemo dubitauit. Qũ minꝰ
por̾ro coracinũ. aucisginũ. aut
melinũ. suo noĩe. quam coctu
purpumue designat᷑. ¶Cum
uir ita legasset. que uxoris cã pa¬
rata sũt. ei dolego. egͥo apud p̃¬
torem fidei ꝯmissariũ petebam
etiam res estimatas. quaru p̃¬
tium in dote erat. nec optin᷑uit.
qĩ testator nõ sensiss debis rẽ¬
b. alioqn si ĩ usum eiꝰ date sint.
nichil int̃ est. abip̃a an abalio
ꝯpate sint postea apud buriuũ
ualentẽ inueni ita relatum..

Expanded text:
tera vero videri illis verbis "ita uti est" data. Illud fortasse quaesiturus sit aliquis, cur argenti appellatione etiam factum argentum comprehendetur, cum, si marmor legatum esset, nihil praeter rudem materiam demonstratum videri posset. cuius haec ratio traditur, quippe ea, quae talis naturae sint, ut saepius in sua redigi possint initia, ea materiae potentia victa numquam vires eius effugiant. Coccum quod proprio nomine appellatur quin versicoloribus cederet, nemo dubitavit. quin minus porro coracinum aut hysginum aut melinum suo nomine quam coccum purpurave designatur? Cum vir ita legasset: "quae uxoris causa parata sunt, ei do lego", ego apud praetorem fideicommissarium petebam etiam res aestimatas, quarum pretium in dotem erat, nec optinui, quasi testator non sensisset de his rebus. atquin si in usum enihil interest, ab ipsa an ab alio comparatae sunt. postea apud Aburnium Ualentem inueni ita relatum:
Abbreviated transcription (Latin):
bitorum. que ĩ fundo p̃legator
remanẜũt. nõ uideri leg̾ato ꝯti¬
neri. ¶His u̾bis domib lega¬
tis ficei hrdum meorũ ꝯmitto.
uti sinant eum domus meas.¬
hr̃e. ĩ quib hĩto. nullo om̃o ex¬
cepͥto. cum omĩ instrum̃to ⁊ repo¬
sitis omĩb. nõ uderi testatorẽ¬

Expanded text:
bitorum, quae in fundo praelegato bitorum, quae in fundo praelegato remanserunt, non videri legato contineri. His verbis domibus legatis: "fidei heredum meorum committo, uti sinant eum habere domus meas, in quibus habito, nullo omnino excepto cum omni instrumento et repositis omnibus" non videri testatore
Abbreviated transcription (Latin):
dib ꝯparauit. ac postei domu
legauit. Si ortumdomius eã cõ¬
parauit. ut ameniorẽ domũ ac
salubriorẽ possidẽt. aditumq
ineũ ꝑdomũ habuit.⁊ edium
ortus additam̃tum fuit. domꝰ
legato ꝯtĩnebit᷑. ¶Appellatioe
domus. insulã quoq inuĩctam
domui uideri legatam. si uno p̃¬
tio cum domo fuiss ꝯꝑata. ⁊ u¬
triusq pensiones similit accep¬
a filie mee br̃des erũt.tẽ meiua
emedio sũmito p̃cipito. sibiq
babeto fundos meos. illum ⁊ il¬
lum cum cãsulis ⁊ custodiboĩ¬
um horum fũdorum ⁊ cum his
omĩb agris qui ad ꝯũictionẽ
cuiꝰq eorum fũdorum. emptioẽ
uł quolib alio caũ ꝯtingerint.
item cum oĩb mancipus ⁊ peco¬
rib. ium̃tis cet̾is ꝙ unuiersis
spẽb. que in hisdẽ fũdis. quo¬
ue corum cum moriar erũt. uti
optimi maximiq sũt. utiq eos
indiẽ mortis mee possedi.⁊ ut
plenius dicamata uti claudũt᷑.
instrum̃ta. Pret̾ea ⁊ noĩa debi:¬

Expanded text:
comparauit ac postea domum legauit. si hortum domus causa comparauit, ut amoeniorem domum ac salubriorem possideret, aditumque in eum per domum habuit et aedium hort‹u›s additamentum fuit, domus legato continebitur.Appellatione domus insulam quoque iniunctam domui videri, si uno pretio cum domu fuisset comparata et utriusque pensiones similiter accepa filiae meae heredes erunt, tunc Maevia e medio sumito praecipito sibique habeto fundos meos illum et illum cum casulis et custodibus omnium horum fundorum et cum his omnibus agris, qui ad coniunctionem cuiusque eorum fundorum emptione vel quolibet alio casu optigerint, item cum omnibus mancipiis pecoribus iumentis ceterisque universis speciebus, quae in isdem fundis quove eorum cum moriar erunt, uti optimi maximique sunt utique eos in diem mortis meae possedi et, ut plenius dicam, ita uti cluduntur". instrumenta, praeterea et nomina debi
Abbreviated transcription (Latin):
tineat. Ancillis uo̾ legatis. ma¬
sculos nõ deberi nemo dubitat.
S pueris legatis. etiã puelle
debetur. Id nõ eq inꝑuellis.
pueros ꝯtineri. dicendum est.
Mulierib uo̾ legitis. etiami
uirgines debẽtur./ Sicuti uiris
legatis ⁊ pueros deb̾i Rendet᷑.
Pecũdib aũt legatis. ⁊ houes
⁊ cetͣa ium̃ta ꝯtinẽtur. Arm̃to
riꝯuenit. nõ etiam g̾ges omi¬
um.⁊ caprarum.Ouib legatis.
neq agños neq arietes ꝯti:¬
neri. quitam recte existimant.¬
diuum uõ grege legnto. ⁊ aĩe¬
tes ⁊ agnos debinemo dubi
U. Neruus qui infũdo ¶tat.¬
morari solitus erat. si fugeit.
licet post mortẽ testatoris ap¬
p̃bendatur. fundo legato ut
instructus ẽ. ⁊̃ ip̃e legatõ ce
lictum ẽ.quieꝗd exhr̃ditate
bonis ue meis ad te ꝑuenit.
cum morieris restituas. fruc

Expanded text:
legatis masculos non deberi nemo dubitat. sed pueris legatis etiam puellae debentur: id non aeque in puellis pueros contineri dicendum est. Mulieribus uero legatis etiam uirgines debentur, sicuti uiris legatis etiam pueros deberi respondetur. Pecudibus autem legatis et boues et cetera iumenta continentur. Armento conuenit, non etiam greges ouium et caprarum.Ouibus legatis neque agnos neque arietes contineri quidam recte existimant.Ouium uero grege legato et arietes et agnos deberi nemo dubi.Seruus, qui in fundo morari solitus erat, si fugerit, licet post mortem testatoris adprehendatur, fundo legato, ut instructus est, etiam ipse legato celictum est: 'quidquid ex hereditate bonisue meis ad te peruenerit, cum morieris, restituas', fruc
Abbreviated transcription (Latin):
Op̃. Nuꝑ ꝯstitutum ẽ aprinci¬
pe. ut ⁊ nõ adiecto hoc men si
quis corpus alicui leget.⁊ita
sentiat ut ita demũ pr̃etur si
suum sit ita uale̾ legatumait
appareat magis snũam legãts.
non boc u̾bum meũ. respicien¬
dum ẽẽ. Et iteo elegans ẽ illa
distinetio ut quotiens cortur
corpus legatur adp̃sens tp̃e.
adiectum hoc u̾bum meu. nõ
faciat ꝯdicione. Siuo inie̾tur
corpus leget᷑. ueluti ita iuna
legata. Q d̾ nõ puto fortit̃ pos¬
se defendi. s ħ̾ potĩ ⁊ bmestis¬

Expanded text:
per constitutum est a principe, ut et non adiecto hoc 'meum' si quis corpus alicui leget et ita sentiat, ut ita demum praestetur, si suum sit, ita ualere legatum, ut appareat magis sententiam legantis, non hoc uerbum 'meum' respiciendum esse. et ideo elegans est illa distinctio, ut, quotiens certum corpus legatur, ad praesens tempus adiectum hoc uerbum '‹m›eum' non faciat condicionem, si uero incertum corpus legetur, ueluti ita 'uina legata. quod non puto fortiter posse defendi, sed potius et
Abbreviated transcription (Latin):
ana legnta. uestẽ que exea
facta sit. nõ deberi placet. S ⁊
materia legrta. naus amarir̃¬
ue exea factum nõ uendicetur.
Naue aũt legata dissoluta n
materia neq nauis debet᷑/ Mas¬
sa aũt legata.sciphi exea facti
exigi possunt.
res legetur. Item u̾bis nõ etiã
re titio. ⁊ seio fũdum equis ꝑti¬
b do lego qm̃ sem̃p ꝑtes bñt¬

Expanded text:
ana legata vestem, quae ex ea facta sit, deberi non placet. Sed et materia legata navis armariumve ex ea factum non vindicetur. Nave autem legata dissoluta neque materia neque navis debetur. Massa autem legata scyphi ex ea facti exigi possunt. res legatur. item verbis, non etiam re: "Titio et Seio fundum aequis partibus do lego
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstat. Qd si eas publice p̃buit
ita demũ domus eẽ portione
balneas siꝑdomũ quop intrĩ¬
secus adirent᷑. ⁊ ĩ usu patrisfa.
uł uxoris nõ nũquam fuerĩt.
⁊ merteͣdes eius int̾ cẽt̾as me¬
ritoriorum domus ritionib
acceptoferebãtur. ⁊ uno p̃tib
ꝯpate ul instructe coĩ uire cõ¬
uinete fuissent. ¶Qui domu
possidebat. ortum uicinum e¬

Expanded text:
constabat: quod si eas publice praebuit, constabat: quod si eas publice praebuit, ita domus esse portionem balneas, si per domum quoque intrinsecus adirentur et in usu patris familiae vel uxoris nonnumquam fuerunt et mercedes eius inter ceteras meritoriorum domus rationibus accepto ferebantur et uno pretio comparatae vel instructae communi coniunctu fuissent. Qui domum possidebat, hortum vicinum
Abbreviated transcription (Latin):
datis. cum reliquis actorum⁊
colonorum. ea reliqua uidẽtur
legata. que deredoitu p̃dioꝵ
ĩeadem cã manͣẜũt. alioquĩ pe¬
cuniam acolonis exactam ⁊
ĩ kalendͤarium ĩ eadem regioe
u̾sam. reliquis nõ ꝯtineri.n
colonorum n actorum. facile
ꝯstabit. tam ⁊ si nominatĩ ac¬
tores adfiliam ꝑtine̾ uoluit.
Ex his u̾bis. lutio titio predia
mea illa cum p̃torio sic̃ ame
indiẽ mortis mee possessa sũt
do. instrum̃tum rusticu.⁊ oĩa
que ibi fuerũt. quo dñs fuiss
instrucͤtior. deberiꝯuenit. colo¬
norum reliqua nõ de̾bẽtur. ¶ P¬
ter filio tab̃nam purpuraria
cum ẜuis institorib ⁊ purpu
ꝯtimͣ placuit. ¶Utio serana p̃¬
dia sicuti ꝯꝑata sũt .do. lego.i
cumeẽnt gabimana quoq si¬
mul cum seians uno p̃tio cõ¬
parata. nõ suffic̃ẽ solum argu¬
dum an littis ⁊ rationib. appł¬
latione seianorum. gabimana
norum acceptolatieẽnt. ¶Bat¬
neas legate tomus eẽ portioẽ

Expanded text:
ctorum et colonorum ea reliqua uidentur legata, quae de reditu praediorum in eadem causa manserunt: alioquin pecuniam a colonis exactam et in kalendarium in eadem regione uersam reliquis non contineri neque colonorum neque actorum facile constabit, tametsi nominatim actores ad filiam pertinere uoluit. Ex his uerbis: 'Lucio Titio praedia mea illa cum praetorio, sicut a me in diem mortis meae possessa sunt, do' instrumentum rusticum et omnia, quae ibi fuerunt, quo dominus fuisset instructior, deberi conuenit: colonorum reliqua non debentur. Pater filio tabernam purpurariam cum seruis inst‹it›oribus et purpurcontineri placuit. 'Titio Seiana praedia, sicuti comparata sunt, do lego.' cum essent Gabiniana quoque simul parata, non sufficere solum argudum, an litteris et rationibus appellatione Seianorum Gabiniana norum accepto lati essent. Balneas legatae domus esse portionem
Abbreviated transcription (Latin):
nebunt᷑.an uõ libri quoq ꝯti¬
neant᷑. Querit᷑. ⁊ elegant̃ ner¬
ua ait. int̃ ẽẽ. id ꝙ testator seni¬
ẜit. nam ⁊ locum significari. bi
sab libros bibliothecam nõ se¬
qͣuinõ poĩa uerũm᷑ ẽ. namint̃¬
dum armaria quoꝙ debentur.
que plĩq brbliothecas appellãt.
¶Plaue si michi ꝓponas adherẽ¬
tia eẽ m̃branaru armaria uel¬
ei affixa. sine dubio nõ dẽbebũ¬
tur. cum edifitu portio sit̃ ¶ Qõ
inbibliothecama tractaumus.
Idem. põp. libro .ui. ad sabinu
indactiliotheca legata tractat.
⁊ art. anulos quoꝙ ꝯtineri non
solum thecã que anulorum cã
ꝙ ita ꝓponit quis legasse. dacti¬
uothecim meã ⁊ si quos p̃terea
anulos habeo. ⁊ italabeonem:
quoq existimasse ai̾t. Sũt tñ
qͥdam que omĩmõ legatum se
quũtur. ut lec̃tum legatum ꝯ¬
c̃uus claustra.⁊ claues cẽdunt
culas adlegatarium nõ ꝑtinere.¬
Item anulis legatis dactilio.¬
thece nõ cedunt.
postea scripẜo.ita. hoc amplius

Expanded text:
nebuntur an uero libri quoque contineantur, quaeritur. et eleganter Nerua ait interesse id, quod testator senserit: nam et locum significari bibllibros bibliothecam non sequi, non per omnia uerum est: nam interdum armaria quoque debentur, quae plerique bibliothecas appellant. plane si mihi proponas adhaerentia esse membro armaria uel adfixa, sine dubio non de- bebuntur, cum aedificii portio sint.Quod in bibliotheca tractavimus, idem Pomponius libro sexto ex Sabino in dactyliotheca legata tractat: et ait anulos quoque contineri, non solum thecam, quae anulorum causa d ita proponitur quis legasse: "dactyliothecam meam et si quos praeterea anulos habeo" et ita Labeonem quoque existimasse ait. Sunt tamen quaedam, quae omnimquuntur: ut lectum legatum co›culis claustra et claues cedunt. culas ad legatarium non pertinere.Item anulis legatis dactyliothecae non cedunt.postea scripsero ita: 'hoc amplius
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bis uti ame possessa sũt. ⁊ q̃¬
cumq ibi erũt cum moriar.:
Quesitum ẽ demacipus que ĩ
his p̃dus morata fuerũt. uel
opis rusticicã. uł alt̾ius offitii.
cet̾is ꝙ reb que ibi fuerũt ini
ut fũdum meũ campanianu.
genesie alũpnemee ascribatis
ducẽtarum aurẽorum. it⁊ utiẽ.¬

Expanded text:
bis: 'uti a me possessa sunt et quaecumque ibi erunt cum moriar': quaesitum est de mancipiis, quae in his praediis morata fuerunt uel operis rustici causa uel alterius officii, ceterisque rebus, quae ibi fuerunt in ut fundum meum Campanianum Genesiae alumnae meae adscribatis ducentorum aureorum ita uti
Abbreviated transcription (Latin):
h̃t. ut quibdam bellis ciuilib
facitassentieos legato ꝯtineri⁊
audisse se rusticos ita dicentes.
peccuniam n sine peculio fra¬
gilemẽe.peculium appellãtes
ꝙ p̃sidii cã rẽponẽtur. ¶Area
legata. simedificata mediotẽ¬
pore suĩt. ac rursus area sit.qͣ¬
quam tũe peti nõ poterat. nũc
tñ debetur. ¶Seruus queq le¬
gtitus. si int̾im manumittat̃.
⁊ postea ẜuus factus sit. peti p̃t
brditatem. ⁊ tota legata sĩgu¬

Expanded text:
t, ut quidam bellis civilibus factitassent, eos legato contineri. et audisse se rusticos senes ita dicentes pecuniam sine peculio fragilem esse, peculium appellantes, quod praesidii causa seponeretur. Area legata si inaedificata medio tempore fuerit ac rursus area sit, quamquam tunc peti non poterat, nunc tamen debetur. Servus quoque legatus si interim manumittatur et postea servus factus sit, peti potehereditatem et tota legata singu
Abbreviated transcription (Latin):
ei dabimus. nõ .c. que quis ĩge¬
mo suo metitus ẽ. que adlibri
scripturam sufficẽnt. ut puta
putamus. s hoc unu homeri
uolum̃. plibro accipiendum ẽ¬
Si homeri corpus sit̾ legatu.
⁊ nõ sit plenum. quãtẽcumq
ꝑtes hodĩe inueniant᷑ debent᷑.¬
¶Libris aut legatis biblioͤthecaᷤᷤ
nõ ꝯtineri sabimus scribit. Idẽ
⁊ cassius. ait enum m̃branas ꝯ¬

Expanded text:
ei dabimus, non centum, quae quis ingenio suo metitus est, qui ad libri scripturam sufficerent: ut puta omputamus, sed unum Homeri uolumen pro libro accipiendum est.Si Homeri corpus sit legatum et non sit plenum, quantaecumquae rha‹p›sodiae inueniantur, debentur.Libris autem legatis bibliothecas non contineri Sabinus scribit: idem et Cassius: ait enim membranas
Abbreviated transcription (Latin):
legauĩt. cum ad pub̾tatem pue¬
nerit. puto de etãt᷑e eum sensis¬
se que earet ĩ integrum restitr¬
tione ¶Idemꝙ ẽ ⁊ siquis cum
sue etatis fuit factus uł legit
ri deuoluntatẽ p̃ot. Nõ minus
quam si ita ascripẜit. cum is¬
te etatis sit factus.uscum ma¬
ture etatis sit. ułcu adoleu̾it.¬
Aul S̾ i filie f. ita legatu sit
cum intutelã suam ꝑuenerit.
tunc debebitur. cum uiri pꝰotẽs
tur oĩa uolumina. siue ĩ carta
aut intilia. ut nõ nulli ꝯfitiũt.
aut ĩ quo alio corio erit idem
dicendum. Qd̾ si incodicibus
sĩt m̃braneis. uł cartaceis aił
etiam eboreisaił alt̾ius mat̾ie.
uł inceratis codicillis andebe¬
ant̾. uideamus. gaius cassius
scribit. debi ⁊ mbranas. libris
legatis. ꝯsequent̃ igit᷑ ceteã
quoq debebunt᷑. si nõ adu̾set᷑

Expanded text:
legaverit "cum ad pubertatem pervenerit", puto de aetate eum sensisse, quae caret in integrum restitutione. Idem et si quis "cum suae aetatis fuerit factus", utri de uoluntate potest, non minus quam si ita adscripserit 'cum iustae aetatis sit factus' uel 'cum maturae aetatis' uel 'cum adoleueritliae familias ita legatum sit 'cum in tutelam suam peruenerit', tunc debebitur, cum uiripotens fatur omnia uolumina, siue in charta aut in tilia ut nonnulli conficiunt aut in quo alio corio, idem erit dicendum. quod si in codicibus sint membraneis uel chartaceis uel etiam eboreis uel alterius materiae uel in ceratis codicillis, an debeantur, uideamus. et Gaius Cassius scribit deberi et membranas libris legatis: consequenter igitur cetera quo
Abbreviated transcription (Latin):
Rii. refert. Si cui ligna legata
ẽent que infũdo erant. arbões
quidem mat̾ie cã succisas non
debi neq adiecit. sinõ ꝯburen¬
di cã succisa sũt. ad eum ꝑtinẽ.
Ssic intelligi ꝯsequens esse.
¶Offilius quoq libro .u. iuris ꝓ¬
titi ita scripsit. cuiligna lega¬
ta sunt. adeum oĩa ligna ꝑti¬
nere. que alio nͤoĩe nõ appellã¬
tur. ueluti uirge. carbones. nu¬
clei oliuarum quib adnulla
aliam remnisi ⁊dꝯburendum
bores nõ dumꝯcisas. nisi que
minutatĩ ꝯcidũtur. uideri ei le¬
gatas cui ligna legata st̃. Ego
aũt arbitror hoc quoq ligni ap¬
pellatione ꝯtineri ꝙ nõdumi
minutatĩ fuit ꝯcisum. sia ad¬
xidendu fuit destinatum. ꝓ¬
inde si siluam huic re̾i habebat
destinatã. siluam quidẽ nõ cedet.
Dei ect᷑e aũt arbores. lignorum
appellatione ꝯtinebũtur. nisi a¬
luid testator sensit. ¶Lignis
tum ẽ. ꝯtinet᷑. siue ad balnei.
calefactionẽ siue dietꝰ᷑arum.y¬
pothaustarum.siue ad calce.

Expanded text:
efert, si cui ligna legata essent, quae in fundo erant, arbores quidem materiae causa succisas non deberi: nec adiecit, si non comburendi gratia succisae sunt, ad eum pertinere, sed sic intellegi consequens est. Ofilius quoque libro quinto iuris partiti ita scripsit, cui ligna legata sunt, ad eum omnia ligna pertinere, quae alio nomine non appellantur, veluti virgae carbones nuclei olivarum, quibus ad nullam aliam rem nisi ad comburendum bores nondum concisas, nisi quae minutatim conciduntur, videri ei legatas, cui ligna legata sunt. ego autem arbitror hoc quoque ligni appellatione contineri, quod nondum minutatim fuit concisum, si iam concidendo fuit destinatum. proinde si silvam huic rei habebat destinatam, silva quidem non cedet, deiectae autem arbores lignorum appellatione continebuntur, nisi aliud testator sensit. Lignis ratum est continetur, sive ad balnei calefactionem sive diaetarum hypocaustarum sive ad calcem vel
Abbreviated transcription (Latin):
tum in ẽe. inꝑato. nõ ꝯtinuo
ẽp̃tum ꝯtineri. ueluti siquis
que pͥoris uxoris cã emiss po¬
stĩori uxori tradidiss ⁊ has.
res eum postĩoris uxoris cã pa¬
rauisse nõ emisse ꝯstat. Ideoꝙ
quãuis maritus postĩoris ux¬
oris cã nichil emerit. tamẽ tra¬
dendo que prior habuit. eiuis cã

Expanded text:
tum inesse, in parato non continuo emptum contineri: ueluti si quis quae prioris uxoris causa emisset, posteriori uxori tradidisset, eas res eum posterioris uxoris causa parauisse, non emisse constat. ideoque quamuis maritus posterioris uxoris causa nihil emerit, tamen tradendo quae prior habuerit, eius causa
Abbreviated transcription (Latin):
a ⁊ que ibi erũt. Quesitum est
denoĩb debitorum ⁊ nũmisea¬
dem epłan talẽ. emisit.argen¬
tumaũt om̃e ⁊ suppellectilem
quãcũq habeotibi dono⁊ ꝗe
quid in p̃dio sẽpromano habeo.
An suppellex que ĩ alus p̃dus
rec. Et an ẜui quos exeo fundo
⁊ nũmos nõ utoeri deb̾i. nisi.
manifeste dehis queꝙ legani¬
dis. uoluntas defuncte appro¬
baretur. ESeruos exbisdem.
fũdis alus dãtos. diminiuisse

Expanded text:
a, et quae ibi erunt". quaesitum est de nominibus debitorum et nummis. eadem epistulam talem emisit: "argentum omne et supellectilem, quodcumque habeo, tibi dono et quidquid in praedio Semproniano habeo". an supellex, quae in aliis praediis ret? et an servi, quos ex eo fundo et nummos non videri deberi, nisi manifeste de his quoque legandis voluntas defunctae adprobaretur. servos ex isdem fundis aliis datos deminuisse
Abbreviated transcription (Latin):
Nur. N tem legãto ꝯtinẽtul
mancipia. puta lectĩcarii. ꝗ
solam matrẽ f. portabãt. Itez
um̃ta uel lectica uł sella. uel
burdones. ¶Item mancipia
alia. p̃uelle fortassis que sibi
comatas mulieres exornãt.¬
¶S ⁊ si forte uirilia ei q̃daz to¬
nauit. quodam mõ eius causa
pata iudebũtur. Pinde. ⁊ si q̃¬
dam ꝓmiscui usus sit.solitus
tñ fuerit abea qiͣ mnusu mu¬
tuari. dicendum erit. ap̃ius cã
ip̃ius eã patasit ei legata. an
ip̃ius cã empti.patis em oĩa
ꝯtiuẽtur que ip̃ius usib fue¬
rũt destinata.empta nõ ea soꝰ¬
la que ppeã empta fecit maritꝰ.
Unde nõ ꝯtinebũtur emptis
solis legatis. que alia rãtioe

Expanded text:
num.Item legato continentur mancipia, puta lecticarii, qui solam matrem familias portabant. item iumenta uel lectica uel sella uel burdones. item mancipia alia, puellae fortassis, quas sibi comatas mulieres exornant.Sed et si forte uirilia ei quaedam donauerit, quodammodo eius causa parata uidebuntur.Proinde et si quaedam promiscui usus sint, solitus tamen fuerit ab ea quasi usum mutuari, dicendum erit ipsius causa ipsius causa parata sint ei legata an ipsius causa empta: paratis enim omnia continentur, quae ipsius usibus fuerunt destinata, empta vero ea sola, quae propter eam empta fecit maritus. unde non continebuntur emptis solis legatis, quae alia ratione
Abbreviated transcription (Latin):
intellium ita scripsit. ꝙ ĩ uͤsu
frequẽtissime u̾satur: ut inle¬
gatis uxoris aditiat. que eius
causa ꝑata sint. hãc intpretati¬
onẽ obtinuit ꝙ magis uxoris
id pãt fa. parauiss. an postea.
an ⁊ exhis reb quib ip̃e uti.
soleret. uxori aliquid assignas¬
set. dum io mulieris usib ꝑ
al.exiguum .al. plenius effic̃.
augẽtur. cum sic scriptum est.
q̃ꝙ eius cã pata sũt. id enim
signifieat ⁊ siquid pret̾ea que
dicta sũt eius cã patum ẽ. miͣ¬
mut᷑. detracta ꝯuĩetione. qr ex

Expanded text:
Vitellium ita scripsit: quod in usu frequentissime versatur, ut in legatis uxoris adiciatur "quod eius causa parata sint", hanc interpretationem optinuit, quod magis uxoris id pater familias paravisset an postea an etiam ex his rebus quibus ipse uti soleret uxori aliquid adsignavisset, dum id mulieris usibus palias exiguius, alias plenius efficit. augetur, cum sic scriptum est: "quaeque eius causa parata sunt": id enim significat et si quid praeter ea quae dicta sunt eius causa paratum est: minuitur detracta coniunctione, quia ex
Abbreviated transcription (Latin):
nec cartis legatis. libri debebũt᷑.
nisi forte ⁊ hic nos urẜit uolũ¬
tas. ut puta siqu̾is fortecartas
sic reliquerit. cartis meis uniu̾¬
sas. qui nichil aliud quar libros
habebat. studiosus studioso..
Nemo enim dubitabit libros
d̾eb̾i. nam ⁊ ĩ usu.pliq libros cã¬
tas appellant. ¶Quidergo si
quis cartas legauit puras m̃¬
brane nõ ꝯtinebũtur. n cetẽ
adscribendum matie. s n cep¬
si libri legati sĩt. anꝯtineant᷑.
nõ dum ꝑscripti.⁊ nõ puto ꝯti¬
neri. nõ magis quam uestis.
appellatione. nõdum detexta
ꝯtinet᷑. S ꝑscripͣti libri nõ dũ
malleati uł orn̾ati ꝯtinebunt᷑.
Pinde ⁊ nõdum ꝯglutiriati ł

Expanded text:
nec chartis legatis libri debebuntur, nisi forte et hic nos urserit uoluntas: ut puta si quis forte chartas sic reliquerit 'chartas meas uniuersas', qui nihil aliud quam libros habebat, studiosus studioso: nemo enim dubitabit libros deberi: nam et in usu plerique libros chartas appellant. quid ergo, si quis chartas legauerit puras? membranae non continebuntur neque ceterae ad scribendum materiae, sed nec coepsi libri legati sint, an contineantur nondum perscripti. et non puto contineri, non magis quam uestis appellatione nondum detexta continetur. sed perscripti libri nondum malleati uel ornati continebuntur: proinde et nondum conglutinati uel
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ si adierit hr̃ditatem. S ⁊ si
filia uł neptis manumissa sit.
⁊ pat̾uł auus p̃teritus petat

Expanded text:
si adierit hereditatem. sed et si filia uel neptis manumissa sit et pater uel auus praeteritus petat
Abbreviated transcription (Latin):
ria honera ĩ domo una
sufficit eẽ. ꝓinde si pat̾ alicuiꝰ
uł filius. uel frãt qui ẽ m eiꝰde
potãte tria honera substineat
que adꝑiculum patris sin spec¬
tent. quia uolũntate eĩ admi¬
nstrat. õmmĩb excusatio atute¬

Expanded text:
ria onera in domo una esse sufficit: proinde si pater alicuius uel filius uel frater qui est in eiusdem potestate tria onera sustineat, quae ad periculum patris sui spectent, quia uoluntate eius administrant, omnibus excusatio a tute
Abbreviated transcription (Latin):
bit. ita. philosophi. oratores.
gramatici. qui publice iuueni¬
b ꝓsũt extusant̾ atutelis.nã
ulpianus libro.iiͦ. de offitio ꝓ¬
ꝯsulis ita scribit.
lp̃. Set rẽprobari medicum:
posse are publica. quãuis semel
p̾batus sit imꝑator nr̃ cumꝑa¬
tre suo lelio basso rescripsit. ¶De¬

Expanded text:
 Philo- sophi oratores grammatici, qui publice iuuenibus prosunt, excusantur a tutelis. Nam et Ulpianus libro quarto de officio proconsulis ita scribit: Sed et reprobari medicum posse a republica, quamuis semel probatus sit, imperator noster cum patre Laelio Basso rescripsit.
Abbreviated transcription (Latin):
tutelis
ria honera tutelarum
dant excusationẽ tria autẽ
honera sic sũt accipienda ut
nõ numerus pupillorũ płes
tutelas faciat. s patrimonio¬
rum sepaͣtio. ⁊ ideo qui trib
fr̃ib tutor creatus ẽ quundi¬
usurpatrimoĩum hr̃ent. uel
dam tutoramam tutelam su¬
scepisse creditur.

Expanded text:
tutelaris. Tria onera tutelarum dant excusationem. tria autem onera sic sunt accipienda, ut non numerus pupillorum plures tutelas faciat, sed patrimoniorum separatio: et ideo qui tribus fratribus tutor datus est, qui indiuisum patrimonium haberent, uel sdam curator, unam tutelam suscepisse creditur.
Abbreviated transcription (Latin):
mo. siue subhac ꝯditione. si
hr̃s non fuit. quia moriẽte eo
ꝯditio im̃plet. ¶Si socero. a
genero suohr̃de instituto. ꝑs
hr̃dicatis alii legata fuisset.
deducta quoꝙ dote eum debitr
excrediti cã asocero debita fius¬
set. ea deducta ꝑtem hr̃ditatis
daturus fuisset.
cornelio dare dãpnas esto. ii:¬
chil amplius ex hoc legato quã
actiones suas hr̃s pr̃are debet.

Expanded text:
edi sive sub hac condicione "si heres non fuerit", quia moriente eo condicio impletur. Si socero a genero suo herede instituto pars hereditatis alii legata fuisset, deducta dote eum debiturex crediti causa socero debita fuisset, ea deducta partem hereditatis daturus fuisset. Cornelio dare damnas esto". nihil amplius ex hoc legato quam actiones suas heres praestare debet.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. Si aplurib hr̃dib legata
sunt ea que unus exhis p̾cipe
iubeat᷑.⁊ prate. in potãte eoru
quib sit legatum debere ẽẽ ait.
utrum ne a singłis hr̃dib pe¬
tere uelint. an abeo qui p̾cipe¬
pere uissus ẽ. cauẽ debere cohr̃¬
dib.intẽpnes eos prari. ¶Si
quis fuum. cui aliquid sine li¬
btate legauit cum morietur
ip̃e ẜuus. leget. minme dubi¬
tandum quĩ utile legatum.
Si ẜuus legatus. iuuote¬
statore fũgisse dicatur. ⁊ impẽ¬
sa⁊ piculo eius cui legatus sit.
reddi debet. qm̃ rem legatam

Expanded text:
um.Si a pluribus heredibus legata sint eaque unus ex his praecipere iubeatur et praestare, in potestate eorum, quibus sit legatam, debere esse ait, utrumne a singulis heredibus petere uelint an ab eo, qui praecipepere iussus est cauere debere coheredibus indemnes eos praestari. Si quis servum, cui aliquid sine libertate legaverit, cum morietur ipse servus, leget, minime dubitandum, quin utile legatum seruus legatus uiuo testatore fugisse dicatur, et impensa et periculo eius cui legatus sit reddi debet, quoniam rem legatam
Abbreviated transcription (Latin):
admodum dari debeat.Utrum
sicut instructus mortis patris
agnata uł infũdum illata sũt
hordis sint. an uõ instructus
fundus eo tp̃r inspici debeat
quo factum ẽ testam̃tum.an
uõ eo tp̃r quo fundus peti ceͣ¬
pit. ut quicquid eo tp̃r instrĩ
dep̾hendatur legatario ꝓficia.
R. ea ĩ quib instructus sit fũ

Expanded text:
m dari debeat, utrum sic ut instructus fuit mortis patris adgnata aut in fundum illata sunt heredis sint? an uero instructus fundus eo tempore inspici debeat, quo factum est testamentum? an uero eo tempore, quo fundus peti coeperit, ut quidquid eo tempore instrumenti deprehendatur, legatario proficiat? respondit ea quibus instructus sit f
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cipito tibiq habeto furidu
meu titianim. ⁊ agellum sẽp¬
manũ cum in strõ ⁊ bis que in
eodem erũt cum moriar. fami¬
liq que mec sundo moratur.
exceptis quos manumiso. Q¬
tc̃iam p̃tii ꝓ eo acceꝑit. in uinỹ
urtolus remanẽs adlib̾tum ex
cã p̃ceptionis ꝑtineat. Rndi.¬

Expanded text:
ito tibique habeto fundum meum Titianum et agellum Sempronianum cum instrumento et his, quae in eodem erunt cum moriar, familiaque, quae in eo fundo moratur, exceptis quos manumisero'. qtertiam pretii pro eo acceperat, an uinum in doliis remanens ad libertum ex causa praeceptionis pertinea
Abbreviated transcription (Latin):
ES ⁊ actiones m̃ẽas placuit ex
trebelliano transferri. S ⁊ mu¬
nicipes adeas adm̃itrũtur.
gendum ⁊ ad excipiendas acti¬
ones. ¶ Si suum hr̃ditariumi
hr̃s qui coactus adierit uississ
adire hr̃ditatem abalio hr̃de. ẜ¬
uoreuctam ⁊ tunchr̃ditatem.
quã suspectam sibi ẽẽ dixerat
restitũit. an⁊̃ eam hr̃ditatem
que ꝑ suum acquisita eẽt resti¬
tuere debẽt. q̃situm ẽ. dixi non
magis hr̃õitatẽ in restitutiõe

Expanded text:
et actiones in eas placuit ex Trebelliano transferri: sed municipes ad eas admittuntur. gendum et ad excipiendas actiones. Si servum hereditarium heres, qui coactus adierit, iussisset adire hereditatem ab alio eidem servo relictam et tunc hereditatem, quam suspectam sibi esse dixerat, restituerit, an etiam eam hereditatem, quae per servum adquisita esset, restituere deberet, quaesitum est. dixi non magis
Abbreviated transcription (Latin):
liano. Se.hr̃ditas restitͥuiqͣre
⁊ sinõ inmiscu̾it sebr̃ditati ni¬
chilominus actiones que ei ⁊ ĩ
cum ꝯpetebãt adsepronium
tranfferent᷑. ¶Apatre hp̃s scͥp¬
tus ⁊ exbr̃dato filio substitutus.
sirogatus fuĩt hr̃ditatem q̃ ad
eum ex substitutione puenerit.
titio restitue̾. cogendus non ẽ
uiuopupillo hr̃ditatem patris¬
adire. primũ quia subꝯditione
fidei ꝯmissu datum ẽ. deiñ qa
nõ ꝓbe dehr̃ditate uuietis pue¬
ri agit. mortuo aũt pupillo
ꝯpelli debet hr̃ditatem patris
adire. Eḋ siduo hr̃des apatre
instituti fu̾int. ⁊ utriusq fidi
ꝯmissũ sit ut exhr̾dati filu

Expanded text:
s restitui. quare et si non inmiscuerit se hereditati, nihilo minus actiones, quae ei et in eum competeba‹n›t, ad Sempronium transferentur.A patre heres scriptus et exheredato filio substitutus si rogatus fuerit hereditatem, quae ad eum ex substitutione peruenerit, Titio restituere, cogendus non est uiuo pupillo patris hereditatem adire, primum quia sub condicione fideicommissum datum est, deinde quia non probe de hereditate uiuenti‹s› pueri aget: mortuo autem pupillo compelli debet hereditatem patris adire.Quod si duo heredes a patre instituti fuerint et utriusque fidei commissum sit, ut e
Abbreviated transcription (Latin):
michi hr̃s erit. idem filio meo
br̃s esto. hr̃ditatem ⁊ que exi
substitutione adeum puenit
restitue cogendus erit. Si uo
denacto hoc articulo quisquis
michi hr̃s erit. substitutus ita
fuĩt.titius fiuo meo hr̃s esto.
tunc si solus patri hr̃s extit̾it.
nichominus cogendus erit
hr̃ditatem pupilli restituere.
Siuo̾ coͬbr̃dem habui̾t retineb¬
it pupilli hr̃ditatem. qr potuit
cohr̃de a deu̾nte quãius ip̃e pa¬
tris omisiss hr̃ditatem.ex sub¬
stitutione a dire. ¶ Si pat̾ filir̃
quẽ inpetate hebat borde scrip¬
sit ⁊ ab eo petierit ut br̃ditate
sẽpromio restituẽt. isq suspec

Expanded text:
lio meo heres ‹e›sto', hereditatem, quae ex substitutione ad eum peruenerit, restituere cogendus erit. si uer‹o› detracto hoc articulo 'quisquis mihi heres erit' substitutus ita fuerit: 'Titius filio meo heres esto', tum, si solus patri heres extiterit, nihilo minus cogendus erit hereditatem pupilli restituere, si uero coheredem habuerit, retinebit pupilli hereditatem, quia potuit coherede adeunte, quamuis ipse patris omisisset hereditatem, ex substitutione adire.Si p‹a›ter filium, quem in potestate habebat, heredem scripserit et ab eo petierit, ut hereditatem Sempronio restitu
Abbreviated transcription (Latin):
sarum ciuitatum patroni sit̃.⁊
ĩ sua ꝗsq moret᷑ ꝯsẽtire debẽt ĩ
opis abeo accipie̾ndis. Edurũ
aliqñ est eum qui se lib̾are potest
dieb .x opando. simul opis in¬
dictis si ĩ accipiendis nõꝯsen.¬
tiant ꝯpelli adpr̃andam alt̾i.u.¬

Expanded text:
uitatium patroni sint et in sua quisque moretur, consentire debent in operis ab eo accipiendis: durum alioquin est eum, qui se liberare potest decem diebus operando, simul operis indictis, si in accipiendis non consentiant, compelli ad praestandam alt
Abbreviated transcription (Latin):
possũt ante quam incipiãt cedẽ.
⁊ inciꝑũit postea quam fu̾int in¬
dc̃e. ¶ Etiam siuxorem bãt lib̾tꝰ.
nõ ꝑhibetur patronus oꝑas exigẽ.¬
¶Si impubes sit patronus. noluca¬
te eius ñ urdet᷑ lib̾ta iipta. nisi:
tutõris auẽtis uolũtit accesẜit.¬
Rati quoq hĩtio patrono obest
op arumaialitudine impedit᷑. quo
minus praret opas nõ tenetur.
nec enim põt uideri peum stare :
quo minus oꝑas p̃stet ⁊ neq.
ꝓmittin solui n deb̾i nec peti:
ꝑ pte potĩt opa. Ideo papi. subiẽ¬

Expanded text:
possunt, antequam incipiant cedere, et incipiunt, posteaquam fuerint indictae.Etiam si uxorem habeat libertus, non prohibetur patronus operas exigere.Si impubes sit patronus, uoluntate eius non uidetur liberta nupta, nisi tutoris auctoritas uoluntati accesserit.Rati quoque habitio patrono obest operarum ualetudine impeditur, quo minus praestet operas, non tenetur: nec enim potest uideri per eum stare, quo minus operas praestet.Neque promitti neque solui nec deberi nec peti pro parte poterit opera. ideo Papini
Abbreviated transcription (Latin):
uectura patroni.
poposcerit. nec lib̾tus prestit̾it.
nec int̾ est adiecta sĩt hec u̾bacũ
poposcero an nõ sint adiecta. a¬
luro ẽ enim de õpis Aliud decetis
reb. Cum enim oparum editio
niehil aluid sit quã offitu p̃sta¬
tio absurdum ẽ credẽ alio die.
debĩ offĩtium quã quo is uellet
cui prãndum ẽ. ¶ Cum lib̾tus
ꝓimiẜit patrono opas se datuꝵ
n adiecerit libis ꝙ eius ꝯstat.
lib̾is eius ita demũ debi si patri
hr̃des extitint. ¶ hr̃des tñ exti¬
tisse liberos parenti ita demũ ꝓ¬
deẽ adoparum petitionẽ uiliao
placet sinõ ꝑalium hr̃des exti¬
teñt. Itaq siquidẽ exhr̃dato e¬
mancipato filio ẜuum eĩ hr̃de
instituerit. ꝑ eum ẜuum hr̃s ex¬
titit filius. repelli cum ab opaꝵ
petitione debere. ꝑinde ac sire

Expanded text:
 et uectura patroni. tipulatio, cum poposcerit nec libertus praestiterit. nec interest, adiecta sint haec verba "cum poposcero" an non sint adiecta: aliud enim est de operis, aliud de ceteris rebus. cum enim operarum editio nihil aliud sit quam officii praestatio, absurdum est credere alio die deberi officium, quam quo is vellet, cui praestandum est. Cum libertus promiserit patrono operas se daturum neque adiecerit "liberisque eius", constat liberis eius ita demum deberi, si patri heredes extiterint. heredes tamen extitisse liberos parenti ita demum prodesse ad operarum petitionem Iuliano placet, si non per alium heredes extiterunt. itaque si quis exheredato emancipato filio servum eius heredem instituerit et per eum servum heres extiterit filius, repelli eum ab operarum petiti
Abbreviated transcription (Latin):
um ⁊̃ lib̾tinorum coĩs estligitur
plurib: Nam ⁊ femine possunt
ul ꝯsaguineos uł agnatos hr̃e.
Item lib̾tini possunt patronos
tus adhucuiuat. uł ꝙ alia cã
suspendebat eius statum mag̃
incͥtum sit an testari possĩt. ¶Cỹ
igitur ceꝑit c̾tistatus ẽẽ. tunc
demũ petenda ẽ .bo.pos. nõ cuꝯ

Expanded text:
libertinorum. communis est igitur pluribus. nam et feminae possunt uel consanguineos uel adgnatos habere, item libertini possunt patronos tus adhuc uiuat uel quod alia causa suspendebat eius statum, magiincertum sit, an testari possit. cum igitur coeperit certi status esse, tunc demum petenda est bono
Abbreviated transcription (Latin):
his mortuo nichil ẽ quare nõ
filio eius quãius suꝑstite alto.
oparum det̾ pecitio. E. Nec i¬
quicquã hoc comune hat cum
credita petit̾. hecita aristo sc̃ꝵ
exceptionis. placet.dabit᷑ et¬
iuuo igit᷑ alto patrono.

Expanded text:
non filio eius, quamuis superstite altero, operarum detur petitio. nec hoc quicquam commune habet cum credita petitur. haec ita Aristo scripexceptionis placet. dabitur igitur et uiuo altero patrono.
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃des unius patroni existã.
¶Prolibto uirãte fideiubere
quẽ uis posse placet
cuiquã alu deb̃i possut qua
patrono.cum ꝓprietas earur
⁊ ineclentis ꝑsona ⁊ ĩ eiꝰ cui
edũtur ꝯsistit. ¶ Fabriles
aũt alie ue. euis gnͣis sũt ut
aquotumq cuicumq solui
possit. Sane enim si ĩ artifi¬
michi dare spondes. Itaq
patrono dari stipulãdum ẽ.
Libtus. oꝑarum noĩe itauirã¬
do. patrono aut lutio titio
solue lutio titio nõ pot̃. ut a
patrono libetur.

Expanded text:
heredes uni patrono existant. Pro liberto iurante fideiubere quemvis posse placet.cuiquam alii deberi possunt quam patrono, cum proprietas earum et in edentis persona et in eius cui eduntur constitit: fabriles autem aliaeve eius generis sunt, ut a quocumque cuicumque solvi possint. sane enim, si in artifimihi dare spondes?" itaque patrono dari stipulandum est. Libertus operarum nomine ita iurando "patrono aut Lucio Titio" solvere Lucio Titio non potest, ut a patrono liberetur.
Abbreviated transcription (Latin):
effectum hẽbũt s nec is cui boã
addita sũt exꝯstitutioe diui
marci lib̾tatumꝯ ẜuãdarum
cã. potĩt oꝑas petere. n ab his
qui directas n abhis qui fid̾i¬
Quãius ꝑ fideiꝯmissarias lib̾¬
tates qui accepũt ip̃ius lib̾ti
efficiãtur. nõ enm sic fiũt lib̾¬
tuit sũt ꝓprii quos nulla ne

Expanded text:
c cui bona addi‹c›ta sunt ex constitutione diui Marci libertatium conseruandarum causa, poterit operas petere neque ab his, qui directas, neque ab his, qui fideiquamuis fideicommissarias libertates qui acceperunt, ipsius liberti efficiantur: non enim sic fiunt liberti, ut sunt proprii, quos nulla ne
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecũtionis lib̾tatis cã ĩ¬
positorum. aĩaducit em
remistam lib̾tatis cã ĩpo¬
igitur p̃tor se pollicet᷑ iuditiũ
oparum daturum in lib̃tos ⁊ li
diurm. Itaqo nec ei lib̾to ꝗ sex
horis. dũ taxat añ meridimis
p̃sto funs. lib̾atio eiꝰ diei ꝯtĩg̃¬

Expanded text:
secutionis libertatis capositorum: animaduertit enim rem istam libertatis caigitur praetor pollicetur se iudicium operarum daturum in libertos et ldiurni. itaque nec ei liberto, qui sex horis dumtaxat antemeridianis praesto fuisset, liberatio eius diei conting
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtrabͤat᷑. ub̃cum ẽẽ oportet q
uret ⁊ lib̾tatis cã uiret. Plane
querit̾ siquis libto suo legaue¬
rit si filio suo uirauit se .x. oꝑa¬
rum noĩe prãturum an obli¬
getur. uirando ⁊ celsus uibentiꝰ
obligari eum ait. ꝑuiq refere
quã obcamͣ de oꝑis lib̾tus iuira¬
uerit. ⁊ ego celso acquiesco.

Expanded text:
trahatur, libertum esse oportet qui iuret et libertatis causa iurare. Plane quaeritur, si quis liberto suo legaverit, si filio suo iuraverit se decem operarum nomine praestaturum, an obligetur iurando. et Celsus Iuventius obligari eum ait parvique referre, quam ob causam de operis libertus iuraveri
Abbreviated transcription (Latin):
cet᷑̾q que subꝯditione sũt ꝓ¬
missa. aut ĩ annos singulos.
uł miñses. mebil in̾t ẽ. San̾e
ꝓfructurei que in hr̃ditate ꝯ¬
tinetur. hec cẽdũt nec fruetꝰ
ꝑfidei ꝯmissariũ sequitur si:
mora nõ int̾cessit. S quia nõ
ut hr̃s fideiꝯmissu ut sic di¬
xerim suppleat. postulet. s q̃lis
nũe est hr̃ditas desideret resti¬
tui sibi. nequaquã id deb hr̃s
recusare. Nam ⁊ quodam modo
inptem hr̃ditatis. Sena. reci

Expanded text:
e›, quae sub condicione sunt promissa aut in annos singulos uel menses, nihil interest. sane pro fructu rei, quae hereditate continetur, haec cedunt, nec fructus fideicommissarium sequitur, si mora non intercessit. sed quia non ut heres fideicommissum, ut sic dixerim, suppleat postulet, set qualis nunc est hereditas, desideret restitui sibi, nequaquam id debet heres recusare: nam et quodammodo in partem hereditatis senatus reci
Abbreviated transcription (Latin):
chi restitũta eẽt hr̃ditas. ¶ Re¬
stitũt̾a hr̃ditate iura sepulcro
stitutus ex semisse. rogatus sit
restituẽ hr̃ditatem ⁊ eã suspec¬
tam dic̃es ꝯpulsus adiit hr̃di¬
tatem. dem̃ fidei ꝯmissarius i¬
gnarus sit ac creuisse portiõe
br̃ditatis post restitutioe scͥp¬
to hr̃di. anopus sit ei alia aerd̃e.
ei sit noua pestitutioẽ. postea ꝙͣ
portio accreuit.¬
rc̃. Postulate sticho qui eodẽ
test̾o lib̾tatem. ⁊ fideiꝯ missariã
hr̃ditatem accepat hr̃s suspec¬
tamadut. mox stichus ante qͣ
morã incapienda hr̃ditate fa¬
cẽret decessit relicto br̃de titio.
Quero an ĩtitium sinolit recipe
ꝯpulsus ẽ adire hr̃ditatẽ ꝯfei¬
sti ei restituet demaũmisso.
rit hr̃s ueluti si pecuniã ei de¬
bũit defũctus quã retine ma¬
luit quam pete. Ceterum existi
mo idem in hrdem eiꝰ ꝯstituẽdũ
enim rẽcusat quã recusare nõ
potuit. is cuiꝰ hr̃ditatẽ suscep̃.
Qd si forte ante hr̃ditatis re¬

Expanded text:
hi restituta esset hereditas. Restituta hereditate iura sepulch‹r›ostitutus ex ‹s›emisse rogatus ‹sit› restituere hereditatem et ‹e›am suspectam dicens compu‹l›sus adit, deinde fideicommissarius ‹g›narus sit adcreuisse portionem hereditatis post restitutionem scripto heredi, an opus sit ei alia actione. opus sit noua restitutione, posteaquam ‹p›ortio ad‹creuitrum. Postulante Sticho, qui eodem testamento libertatem et fideicommissam hereditatem acceperat, heres suspectam adiit: mox Stichus, antequam mor‹a›m in recipienda hereditate faceret, decessit relicto herede Titio. quaero, an in Titium, si nolit recipercompulsus est adire hereditatem, confestim ei restituet, de manumisso drit heres, ueluti si pecuniam ei debuerit defunctus, quam retinere maluit quam petmo idem in herede eius constituendum, enim recusaret, quam recusare non potuit is, cuius hereditatem suscepit? quod si forte ante hereditatis re
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃ditarus uendẽ ꝑmittendu
ẽ ac si restituta hr̃ditate decͥes¬
rendeas. an recte señẜim. Roga¬
ta ẽ filia exasse hr̃s restituere.
hr̃ditatis ꝑtem dimidiã d̾duc¬
tis legͤatis mimnis ⁊ ere alie¬
no non magno ut legi falcidie
locus nõ sit. Mora facta non ẽ
stitutionis ꝓsequar. Item q̃ro
⁊ depensionib quialocationũ
obligatio inhr̃ditate fui̾t. ab
hroe fructus nullos peto. Si il¬
ia desiderat refundẽ m̾e aut cõ¬
cedere ei actiones usurarum ⁊
pesionumaiõ possum ꝑ suãdẽ
brditatis appellatione quã ro¬
gata erat michi restitue̾ ⁊̃ bãc

Expanded text:
hereditariis uendere permittendum est, ac si restituta hereditate decesrespondeas, an recte senserim. rogata est filia ex asse heres restituere hereditatis partem dimidiam deductis legatis minimis ‹e›t aere alieno non magno, ut legi Falcidiae locus non sit: mora facta non eststitutionis persequar: item quaero et de pensionibus, quia locationum obligatio in hereditate fuit. ab herede fructus nullos peto, sed illa desiderat refundere me aut concedere ei actiones usurarum et pensionum: non possum persuadere hereditatis appellatione, quam rogata erat mihi resti
Abbreviated transcription (Latin):
ap nouit. Cred̾e n. o princeps eum qui ob sing¬
ularem industriam epplorata eius fite et grauit¬
ate admꝯ officii magni tudinem ad hibetur nõ alis
iudicatut̾ esse ꝓsapͣia ac lute dignitatis sue qua
ipse forret iidicaturus ait E. de ot p̃ p̾. l.iͫ. ꝓpe

Expanded text:
ali. Credidit enim princeps eos qui ob singularem industriam, explorata eorum fide et gravitate, ad huius officii magnitudinem adhibentur, non aliter iudicaturos esse, pro sapientia ac luce dignitatis sue, quam ipse foret iudic
Abbreviated transcription (Latin):
um redẽptor nr̃ tocius cõdito ca̾ture ad hoc me.¬
ꝓpiciato humanã uolu̾it iarnẽ assumiere ut
dĩnitatis sue gr̃a dirupto quo tenebam captiui iuĩcu¬
lo ẜuitutis pͥstine nos restitũet lib̾tati salubrit̾ agͥ si
hoĩes quo abinicio natura libõs ꝓtulit. ⁊ us genciu

Expanded text:
r, totius conditor creaturae, ad hoc propitiatus humanam voluerit carnem assumere, ut, divinitatis suae gratia dirupto quo tenebamur capti vinculo servitutis, pristinae nos restitueret libertati, salubriter agitur si homines quos ab initio natura liberos protulit, et jus gentium
Abbreviated transcription (Latin):
dacter ea ad que ꝑtingere ñ poterat.
arriꝑe festinat. Nam & menbrorum
nr̃orum tẽ bene minist̾hs utunur. cũ
sua eis officia distincte seruamus. Lu¬
cem quippe ocłis cernimus: uocem¬
uͦ aurib aurib audimus. Siquis aut̃ẽ
mutato ordine uoci ocłos. luci aures
accomodet. huic utiaq in cassum pa¬
tent. Siquis utraq odores uelit ore dis¬
cernere. sapores nare gustate. utusq
sensus sͥministĩum. q ꝑuertit int̾imit.
Dum enim ꝓpͥis hec usib ñ aptantur:
& sua officia deserunt. & ad extranea
ñ assuigunt. Bene itaq dauid intra
acceptas ex diuina largitate mensu¬
ias. pedem cordis p̃sserat. cum dice¬
bat. Neq ambulaui in magnis. neq
in mirabilib suꝑ me Suꝑse quippe
in mirabilib ambulai&e: si appare¬
te magnus ultra quam poterat que¬
rer&. Suꝑ se namq in mirabilib at¬
tollit᷑. qui & in his ad que ñ sufficit
uicdi conat᷑. Bene intra has m̃suras.¬

Expanded text:
dacter ea ad quae pertingere non valet dacter ea ad quae pertingere non valet arripere festinat. Membrorum nostrorum tunc bene ministeriis utimur, cum sua eis officia distincte servamus. Lucem quippe oculis cernimus, vocem vero auribus audimus. Si quis autem, mutato ordine, voci oculos, luci aures accommodet, huic utraque incassum patent. Si quis odores cernere, sapores nare gustare, utriusque sensus ibi ministerium, quia pervertit, interimit. Dum enim propriis haec usibus non aptantur, et sua officia deserunt, et ad extranea non assurgunt. Bene itaque David intra acceptas ex divina largitate mensuras, pedem cordis presserat, cum dicebat: Neque ambulari in magnis, neque in mirabilibus super me . Super se quippe in mirabilibus ambularet, si apparere magnus ultra quam poterat quaereret. Super se namque in mirabilibus attollitur, qui et in his ad quae non sufficit, videri conat
Abbreviated transcription (Latin):
diũsitas ñ tener&e. Quia gͦ scĩs menbris.
ecclie uirtutum dona dñs diuidit:
t̃re m̃sutas ponit. Nnde iterum pau¬
lus dic̃. Nnicuiq sicut diuisit ds men¬
suram fidĩ. & rursum. Ex quo totũ
corpꝰ compactum. & conexum. ꝑom¬
nem iunc turam subministrationũ.
scłm oꝑationem in m̃sura umuseu¬
iusq m̃bri. augmentum corꝑis facit.
inedificationẽ sui in caritate.S cum
miro consilio auctor ac dispositor. nr̃.
hiuic illa largit᷑ que alii denegat alii
hec denegat. que isti largit᷑. mensu¬
ras sͥ positas eg̃di nitit᷑. quisquis posse
plusquam acceꝑit conat᷑: ut fortas¬
se is cui tantum mͦ datum ẽ p̃cepto¬
rum occulta disserere. temptet etiã
miraculis coruscare. aut is quem su¬
ꝑne uirtutis donum ad sola miracu¬
la roborat: etiam diuine legis pan¬
dere occulta contendat. In p̃cipiti
enim pedem porrigit: quĩ mensiura
rum suarum luitem ñ attendit. &.
plerumq amittit qđ poterat: qͥ au-¬

Expanded text:
sitas non teneret. Quia ergo sanctis membris Ecclesiae virtutum dona Dominus dividit, terrae mensuras ponit. Unde iterum Paulus dicit: Unicuique sicut Deus divisit mensuram fidei . Et rursum: Ex quo totum corpus conpactum et conexum per omnem iuncturam subministrationis secundum operationem in mensuram uniuscuiusque membri augmentum corporis facit in aedificationem sui in caritate. miro consilio auctor ac dispositor noster huic illa largitur quae alii denegat, alii haec denegat quae isti largitur, mensuras sibi positas egredi nititur quisquis posse plus quam acceperit conatur, ut si fortasse is cui tantummodo datum est praeceptorum occulta disserere tentet etiam miraculis coruscare, aut is quem supernae virtutis donum ad sola miracula roborat etiam divinae legis pandere occulta contendat. In praecipitio enim pedem porum suarum limitem non attendit. Et plerumque amittit quod poterat, quia au
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis sue confusione tenebrat᷑. hoc
mare caligine qͣsi pannis infantie ob¬
uoluit᷑. ꝙ̃. contemplandis sublimib
adhuc teneris sensib sue infirmita¬
tis ligat᷑. qideamus paulum quadã
caligine qͣsi infantie pannis obuolu¬
tum. qui ait. qidemus nc̃ ꝑspecu¬
lum in enigiate: tẽ aut̃ facie ad fa

Expanded text:
tudinis suae confusione tenebratur. Hoc mare caligine quasi pannis infantiae obvolvitur, quia a contemplandis sublimibus adhuc teneris sensibus suae infirmitatis ligatur. Videamus Paulum quadam caligine quasi infantiae pannis obvolutum, dum ait: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem f
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbases etiam ꝓphe signari:. q. dum
pͥmi aꝑte de dñica incarnatione lo¬
cutisunt: quasi quaslam bascs eos
conspicimus a fundam̃to surgere. &
suꝑposite fabee poncłã sustmere. qñ
acd moisen rursum dñs. eum tab̃na¬
culi tabulas crigi p̃ciꝑ& fundi ea¬
rum bases argenteas iub&. Qiuidenĩ
ꝑ tabulas nsi apli extensa in mun¬
dum p̃dicatione dilatatiQuid per

Expanded text:
per bases etiam prophetae signari, qui dum per bases etiam prophetae signari, qui dum primi aperte de dominica incarnatione locuti sunt, quasi quasdam bases eos conspicimus a fundamento consurgere, et superpositae fabricae pondera sustinere. Unde ad Moysen rursum Dominus, cum tabernaculi tabulas erigi praecepit, fundi earum bases argenteas jubet . Quid enim per tabulas nisi apostoli extensa in mundum praedicatione dilatati, quid per