comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Slo ꝗ imbuitur iundus. pͥmo ꝑ diũsas ho¬
stias romissionc̃ querere peceat&. oneo
uoniat ad hostiam ꝑfectam. ad hostiã con¬
summatã. agnum agniculũ ꝑfectum. qui
tollat peccatũm totius mund. ꝑauon . sest¬
iuetimam cordis. et hostiam tabulat spe¬

Expanded text:
Sic ergo imbuitur mundus, primo per diversas hoSic ergo imbuitur mundus, primo per diversas hostias remissionem perquirere peccatorum, donec veniat ad hostiam perfectam, ad hostiam consummatam, agnum anniculum, perfectum, qui tollit peccatum mundi totius, per quem festvictimam cordis et hostiam contribulati spi
Abbreviated transcription (Latin):
fom. soda autem cdie iminutis arrpore pcoca¬
tis minuuntur & hostis. et tredecim iituli of¬
forimntur. Tertia die duodecim. &. post hecun¬
decim. & ita quasi pirificatiotb defiuenre ꝑ
dies multitudme peccatex. miniuitur conse¬
quont᷑ etiam minierus hostiarum. Si &e iam pro
que in t̾ra sunt. s que in celis. animinet uomaq
& eelis ꝑditio. sic enini dicit ꝓpħa. celi ꝑibunt
et omnesur uestañtam ueteroscent. & sicur a¬
imctum inuolues eos & mirrabimtar: intuere¬
ꝙ tottuis mundi idest celestnuim ae trestrum et
in ferno punficationõ. inde quantis in digale
ant omrnia ista hostĩis. quantos requirant uirabos
qnantos anetes. quantos hireos. Suin his otñib
inus esł agaus. qui torius mundi potunt que¬
feros peccatum. Et ideo cossauere eetere hostie
quia tabs fuit hȩc hostia. ut una sola suficre¬
ten qro totius mundi salute. Cȩten enim pre.¬
cib: peccata hic solus potostato dimisit. Du¬
eobat enim. fĩi remiissa sunt ribi peccita tud.

Expanded text:
Secunda autem die imminutis ut pote peccatis, minuuntur et hostiae, et quatuordecim vituli offeruntur, tertia die duodecim, et post haec undecim. Et ita quasi purificationibus deficiente per dies multitudine peccatorum, minuuntur consequentes etiam numeri hostiarum. Sic ergo etiam pro quae in terra sunt, sed et quae in coelis. Imminet namque et coelis perditio. Sic enim dicit Propheta: Coeli peribunt, et omnes ut vestimentum veterascent; et sicut amictum involves eos et mutabuntur . Intuere igitur mundi, id est, coelestium, ac terrestrium, et infernorum purificationem. Vide quantis indigent ista omnia hostiis, quantos requirant vitulos, quantos arietes, quantos hircos. Sed in his omnibus unus est agnus, qui totius mundi potuit auferre peccatum. Et ideo cessaverunt caeterae hostiae, quia talis fuit haec hostia, ut una sola sufficeret pro totius mundi salute. Caeteri enim precibus peccata, hic solus potestate dimisit. Dicebat enim: Fili, remissa sunt tibi peccata .
Abbreviated transcription (Latin):
ad eos mor̾ses. Sitͣnsiernt filii ruben et filii
gad nobiscum iordanen omnis armatus ad
pͣlium coram dño & obtinueritis tͣram incon¬
spectu nr̃o. dabitis eis tͣram galaad in posses-¬
sionem. Teire nomen in scriptinis dininis po¬
situm. diuersis significationib inuenimus.
Et primo quidem terra heo in qua habitanns
non exmitio tͣra uocitata est s arida. Et̃ post
hȩc quȩ prius dicta fuorat anda. t̾re nom̃ ao¬
cepit. sicur & celum istud uisibile non ab im¬
rio celum dictum ẽ. s prius firmamͣtum.
postea etiam celi noca bulo nuncuparam est.
in puncrpio tamen cteature celum & tram
fecisse dicitur ds. ꝙ. postea fumam̃tam. Uis

Expanded text:
ad eos Moyses: Si transierint filii Ruben et filii Gad vobiscum Jordanem omnes armati ad praelium coram Domino, et obtinueritis terram in conspectu vestro, dabitis eis terram Galaad in possessionem. Terrae nomen in Scripturis divinis positum diversis significationibus invenimus. Et primo quidem terra haec in qua habitamus non ex initio terra vocitata est, sed arida. Et post haec quae prius dicta fuerat arida, terrae nomen accepit. Sic et coelum istud visibile non ab initio coelum dictum est, sed prius firmamentum post etiam coeli vocabulo nuncupatum est. In principio tamen creaturae coelum et terram fecisse d
Abbreviated transcription (Latin):
sunt qui auri plimimĩ pugnando acceper̾t᷑.
et omne aurum atq omne ornamͣtum siue
capnis siue brachioꝵ sino & iam digitoꝵ. idẽ
quiequid in inrellectib quicquid in oꝑib ha
bent. dõ offerant. Scit enim quia inimera
enis data eius sut. & idõ non dissentit ab eis
nec imus. Nec enim possinnt munera offerre
dõ positi in dissensione. lstos puro eę scdm ęuan¬
gelium. qui pͣcoptum illud diligent᷑ obser¬
uant. quod mandar dñs & saltiatoe. Si autẽ¬
offeras muius tuum ad altare &. rememora

Expanded text:
sunt qui auri plurimum pugnando ceperunt, et omne aurum atque ornamentum, sive capitis, sive brachiorum, sive digitorum, id est, quidquid intellectus, quidqbent, Deo offerunt. Sciunt enim quia munere ejus data sunt, et ideo non dissentit in eis nec unus. Nec enim possent munera offerre Deo positi in dissensione. Istos puto esse secundum Evangelium, qui praeceptum illud diligenter observant, quod mandat Dominus et Salvator: Si offers munus tuum ad altare, et rememora
Abbreviated transcription (Latin):
quia onmnos iniħn baptrati sunt in spũ scoͣ
et aqua. lħ̾c namq est qui tͣnsit aquas iorda¬
nis. &. in ipsis quod am modo iam tunc popu¬
lum baptirat. Et ipse est qui t̾ram heredira¬
tis. tͣran scam partitur uniu̾sis. ñ pͥontem¬
plo s secdẽ. Prior eni populus. ꝓpter pͣna¬
ricationem suam cecidit in descito. de iħu
de mor sei temporib dici nͣ potuit.s doiħu

Expanded text:
uia omnes in Jesu baptizati sunt, in Spiritu sancto et aqua. Jesus namque est, qui transit aquas Jordanis; et in ipsis quodammodo jam tunc populum baptizat. Et ipse est qui terram haereditatis, terram sanctam, partitur universis, non priori populo, sed secundo. Prior enim populus propter praevaricationem suam cecidit in deserto. De tempde Moysi tempore dici non potuit, sed de Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
mo offerre porest nisi qui hab& aliquidm
semctipso & in substantia sua quod offerat
do. non sufficit iste exterior homo legeni di
suscioere. nec uora solus offerre. Non enĩ po¬
rest aliquid dignum do habere. Sille inte¬
nor est homo qui magis hab& in se quodos¬
fortat do̾. In illo namq est habrraculũ un¬
tatum. in illo est ominis intellectus scientie.
in illo ẽ diuiie imaginis innouano. qui cũ

Expanded text:
 offerre, nisi qui habet aliquid in semetipso et in substantia sua quod offerat Deo. Non sufficit iste exterior homo legem Dei suscipere, nec vota solus offerre. Non enim potest aliquid dignum Deo habere. Sed ille interior est homo, qui magis habet in se quod offerat Deo. In illo namque est habitaculum virtutum; in illo omnis intellectus scientiae; in illo est imaginis in
Abbreviated transcription (Latin):
donec infrctuosi sinnus. et nullũ iustitie fruc¬
tum. nullũ pudicine. nullun pictatis aff̾e¬
rinus. aridi sumus. Si autom nosina. ipsos
cocꝑimus excolere. & ad uirrutũ fruges de¬
sides animos suscitare. t̾ra efficirur ex anda.
que u̾bi dĩ suscopta semina lera fruge mul¬
tplicer. Est gͦ quedam &. iam in regno dĩ tͣia
que mansuctis repinutitur. et torra que
uiuentium nouiinat᷑. & tͣra in excolsis po
dirarem postea quani de mundi egipto
exient dõ credens anima. consequetur. Et
alibi quidoni hii qui sub lege iuxerunt. ali¬
bi autẽ qui ꝑ iħu xp̃i fidem & grãm dispen¬
sati sunt. Uerumtam̾ hii qui ibi uident᷑
pͥmi .&. ꝑ morsen dispensan. nͣ piius conse¬
quentur hereditatem sibi docretam. nist
ir ipsi tͣnseant cum his quosiħc dispensat.
&. pugnent cum eis contra inimicos in sedib
mor̾ se duco meruerunt. S hȩo nisi ex scrip¬
tins diumis approbentur. fabulȩ uidebunt᷑.

Expanded text:
donec infructuosi sumus, et nullum pudicitiae fructum, nullum justitiae, nullum pietatis afferimus, aridi sumus. Si autem nosmetipsos coeperimus excolere, et ad virtutum frugem desides animos suscitare, terra efficimur ex arida, quae verbi Dei suscepta semina laeta fruge multiplicet. Est ergo quaedam in regno Dei terra, quae mansuetis promittitur, et terra quae viventium rae, posteaquam de mundi hujus Aegypto exierit, Deo credens anima consequetur. Et alibi quidem hi qui sub lege vixerunt, alibi autem qui per Jesu Christi fidem et gratiam dispensati sunt. Verumtamen hi qui videntur primi et per Moysen dispensati, non prius consequuntur haereditatem sibi decretam, nisi et ipsi transeant cum his quos Jesus dispensat, et pugnat cum eis contra inimicos, et collocMoyse duce meruerunt. Sed haec nisi ex Scripturis divinis approbantur, fabu
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ꝓpħicus sermo edocuit dios festi pecca¬
toꝵ comistuntur in luotũ. & cantica ooꝵ in
planctum.cerrum est quia qui peccar & agit
crificium dõ. S ille offerre potest. qui inde¬
sinent᷑ custodit oustodiã.&. conseruat sem&.¬
ipsum a peccato. Qua die aute̾ intͣrupent
et peccauent. certum est quod in illa die ñ
offeit sacrificium indesinens dõ. Uereor ali¬

Expanded text:
sicut propheticus sermo perdocuit , dies festi peccatorum convertuntur in luctum, et cantica eorum in planctum; certum est quia qui peccati, et agit crificium Deo. Sed ille offerre potest, qui indesinenter custodit justitiam, et conservat semetipsum a peccato. Qua die autem interruperit et peccaverit, certum est quod in illa die non offert sacrificium indesinens Deo. Quae est a
Abbreviated transcription (Latin):
appellatur. Scio diuersa uota in scripturis sonͣs¬
reforri. Anna quidẽ uonit dõ fructũ uentuis si.
et samuelem conseerauit dño in templo. Ali¬
us quod cumq sibi post uictoriã redeumi oc¬
currisset uouir dõ. occarronte sibi filia. uora
lacrimanda ꝑsolint. Alii unulos aut anetes.¬

Expanded text:
animalis. Scio diversa vota in Scripturis referri: Anna quidem vovit Deo fructum ventris sui, et Samuelem consecravit in templo . Alius quodcunque sibi post victoriam redeunti occurrisset, vovit Deo: et occurrente filia, vota lacrymanda
Abbreviated transcription (Latin):
sidus. u̾bo doctrinȩ eos. exemploq uito & cõ¬
monitionis sedulitato mumientes. si tamͣ non
desit eis fides. Siue enm bellatores siue inbel¬
les. inpossibile est saluari sino fide. Intͣ ipsos ta¬
men bellatores eos dimitax at qui militant dõ
considera alios ita e̾ę pararos &. expeditos. ut
nullis se implicont omnino negoriis scłãrib
ut placere possint ei cm se ꝓbauorunt. s et in
loge dm̃ meditan die ac nocto. Isti gͦ qui hinus¬
modi sunt. summa bellatoꝵ appellantur. Demq¬

Expanded text:
sidiis, verbo doctrinae eos exemploque vitae et comsidiis, verbo doctrinae eos exemploque vitae et commonitionum sedulitate munientes, si tamen non desit eis fides; sive enim bellatores, sive imbelles, impossibile est salvari sine fide; inter ipsos tamen bellatores esse duntaxat qui militant Deo. Considera alios ita esse expeditos, ut nullis se implicent omnino saecularibus negotiis, ut placere possint ei qui se probavit, sed in lege Dei meditari die ac nocte. Isti ergo qui hujuscemodi sunt, summa bellatorum appellantur.
Abbreviated transcription (Latin):
les sunt. ut numquam possint fieri bellato¬
res. ur est semlis actas &. omnis femineus sex¬
us. s et conditio seruilis. Puerilis uͦ actas tum
imbellis est. ut spem gerat aliquando fien
bellatrix. scilicet cum ocourrerit in inruͣ ꝑfec̾¬
tum. in mensuram actatis plenitudins. tunc¬
nͣ solum bellatores ex pueris sien. s et in suͣma
bellaroꝵ. uenire se sꝑant. & runc electi. er in duo¬
decim milib numerari. uł etiam his pͣfeni. et
ẽe̾ puncipes electoꝵ. Considera nunc pͣsentis
scli statum.&. uide omina bellis repleta. omnẽq
humanã turam in insibilib preliis. et inpug¬
nanonib demonuͣ ꝑurgeri. in populo uero dĩ
cͥeͣ quosdam ita robustos fide. armatosq urtu¬
tib ut adusum huiusmodi hostes cotidie bol¬
la confiniaut. &. semꝑ in ꝓcnctu positos. non
solum semetipsos s et cȩteros qui uel ꝑ sexum
uel ꝑ aetarem. uł ꝑ serintuns condinoneꝰ pug-¬
nare non possunt. ab hostium tueantur in¬

Expanded text:
les sunt ut nunquam possint fieri bellatores, id est, senilis aetas, et omnis femineus sexus, et conditio servilis. Puerilis vero aetas ita imbellis est, ut spem gerat aliquando fieri bellatrix. Scilicet cum occurrerit in virum perfectum, in mensuram aetatis, tunc non solum bellatores ex pueris fieri, sed et in summam bellatorum venire se sperant et esse electi, et in duodecim millibus numerari, vel etiam his praeferri et esse principes electorum. Considera nunc praesentis saeculi statum, et vide omnia bellis repleta, omnemque humanam vitam invisibilibus praeliis et impugnationibus daemonum perurgeri; in populo vero Dei esse quosdam ita robustos, fide armatos et virtutibus, ut adversum hujusmodi homines quotidie bella conficiant, et semper in procinctu positos non solum semetipsos, sed et caeteros qui vel per sexum, vel per aetatem, vel per servitutis conditionem pugnare non possunt, ab hostium tueantur in
Abbreviated transcription (Latin):
ter oramationẽ pͥncipis populi tam manifer¬
ste desoripram. ur pene ex posione ñ egeat.
Dulla hic populi adelamanio. nulla consan.¬
guma tatis ratio. nulla ꝓpinquitans habita
contemplano ẽ. ꝓpinquis agroꝵ &. pͥdiorũ
relinquatir hereditas. gubnatio populuilli
itadanir quom as̃ eligit. homini scilies. italin
qui hab & sicur scriptum audistis in semetip.
sospm̃ di. et pͥcepta dm̃ in conspectu eius stͥ.
et qui morsi ualde notus sit & familians sito¬
id est in quosit claritas legis et scienua. ut pos¬
siit eum audire sili ifrł. Uetum qm̃ mr boi
ins cunc ta referta sunt. ñ possumus que ptio¬
siora sunt omutere. enam si hec quȩ sedm
literã in andantur. necessatia uideanitur
et utilia. Consideremus gͦ quȩ sit mor̾ seumoes.
finis sinc dubio legis. S. legis illius que scđm
lttoram dr̃ Quis autõ enus fimis est : Sacti¬
ficioꝵ scilieet int̾ruptio. ceterorũq quo si¬

Expanded text:
ter ordinationem principis populi tam manifeter ordinationem principis populi tam manifeste descriptam, ut pene expositione non egeat. Nulla hic populi acclamatio, nulla consanguinitatis ratio, nulla propinquitatis habita contemplatio est. Propinquis agrorum et praediorum relinquatur haereditas. Gubernatio populi illi tradatur, quem Deus elegerit, homini scilicet tali, qui habet sicut scriptum audistis in semetipso spiritum Dei, et praecepta Dei in conspectu ejus sunt, et qui Moysi id est in quo sit claritas legis et scientia, ut possint eum audire filii Israel. Nec tamen liis cuncta referta sunt, non possumus quae pretiosiora sunt omittere, etiam si haec quae secundum litteram mandantur, necessaria videantur et utilia. Consideremus ergo quae sit Moysi mors. Finis sine dubio legis. Sed legis illius quae secundum litteram dicitur. Quis autem finis ejus? Est sacrificiorum scilicet interruptio, caeterorumque quae si
Abbreviated transcription (Latin):
audet: Ne posteris pͣsumptionis relinqͣ¬
tur exomplum. S ausculta quid dicit.
camis. hominc̾ suꝑ sẏnagogam hano. qui
in grediarur. anto faciem eoꝵ. & qui egro¬
diatur: et qui ꝓducat eos. et qͥ reducał.
Si gͦ tantus ac talis ille moi ses nͥ ꝑmittt
uidicio suo de oligendo pͥncipe populi. de con-¬
stituendo succossore. quis ent qui audeat
uel ex plebe. quo sepe clamonb ad grãm.
aut ad pͣtium fortasse excitatus mouer sol&.
uel ex ipsis & iam sac̃dotib quis erit qui se
ad hoc idoneum iudicot. isi si eui oranti et¬
potenti a cño reuelotur: Sicut & ds dicit adl
morsen. Assume ad temetipsum ihm filium
naue. hominẽ qui hab& spm̃ dĩ insemeti pso.
et inpones manus tuas suꝑ enm. & staruese¬
um corat elear ore sac̃doro. et pͣcepta dato
eii conspectu totius sẏnagogȩ. & p̾cipe de¬
ipso coram eis. & dabis elantatẽ tuam suꝑilo
lum. ur audiant illum filii istł. Audis eniden¬

Expanded text:
audet? Ne posteris praesumptionis relinqaudet? Ne posteris praesumptionis relinquat exemplum. Sed ausculta quod dicit: Deus hominem super synagogam hanc, qui egrediatur ante faciem eorum, et qui ingrediatur, et qui producat eos, et qui reducat. Si ergo tantus ille ac talis Moyses non permittit judicio suo de eligendo principe populi, de constituendo successore, quis erit qui audeat vel ex plebe quae saepe clamoribus ad gratiam aut ad praelium fortasse excitata moveri solet, vel ex ipsis etiam sacerdotibus quis erit qui se ad hoc idoneum judicet, nisi si petenti a Domino reveletur? Sicut et Deus dicit ad Moysen: Assume ad temetipsum Jesum filium Nave, hominem qui habet Spiritum Dei in semetipso, et impones manus tuas super eum, et statues eum coram Eleazaro sacerdote, et praecepta ei dato in conspectu totius synagogae, et pipso coram eis, et dabis claritatem tuam super illum, ut audiant illum filii Israel. » Audis eviden
Abbreviated transcription (Latin):
pulo. Iuid agis o mor̾ses: Numquid fi¬
lii tibi non sunt. gerson &. elierer: Aut si
deipsis aliquid dabitas. non sunt filii fr̃s
magni & egregii uii: quomꝰ non oras dm̃
pro ipsis. ut eos constatuat populo duces:
S discant eccłiarum pͥncipes. successores
sibi. ñ eos qui consanguinitare generis
iuncti sunt. nec qui camis ꝓpinquitare
sociantur. testa m̃to signare. neq heredita¬
rumi tradere ȩcclis puncipatũ. s referer
ad uidienim clĩ. & non eligere illũ quem
huimanus comimnendat affoctus. s diui
dicio totum de succossons elections ꝑmit¬
tere. Numquid non potuit morses eli¬
gere pͥncipem popło.&. uero iudicio elige¬
re. & rectaiustaq scientia. ad quem dixe¬
rat ds. elige pͣsoiteros populo quos turpse
scis pͥsbiteros eẽ. & elegit talos in quib con-¬
tinuo cdĩspiritus roquie seor&. et ꝓpharent
omnos: Quis gͦ ita potait intelligere pͥn¬
cipem populi. ut morses poterat: S hoc
non facit. non eligit. Hon aud&. Cur non

Expanded text:
store. Quid agis, o Moyses? Nunquid filii tibi non sunt, Gerson et Eleazar? Aut si aliquid de ipsis dubitas, non sunt filii fratris magni et egregii viri? Quomodo non oras Deum pro ipsis, ut eos constituat populo duces? Sed discant ecclesiarum principes, successores sibi non eos qui consanguinitate generis juncti sunt, nec qui carnis propinquitate sociantur testamento signare, neque haereditarium tradere principatum, sed referre ad judicium Dei; et non eligere illum quem humanus commendat affectus, sed Dei judicio totum de successoris electione permittere. Nunquid non poterat Moyses eligere principem populo, et vero judicio eligere, et recta justaque sententia, ad quem dixerat Deus: Elige presbyteros populo, quos tu ipse scis presbyteros esse? et elegit tales, in quibus continuo dicitur, spiritus requiescere et prophetare omnes. Quis ergo ita potuit eligere principem populi, ut Moyses poterat? Sed hoc non facit. Non elegit. Non audet. Cur non
Abbreviated transcription (Latin):
rous. semetipsum dououit dõ. Hoc est enun
uotum nararei. quod eͣ suꝑ omne uomnͣ. Ham
filium offorre uel filiam. aut pecus aut ꝑdi¬
um. hoc totum extra nos ẽ. Sem&. ipsum dõ¬
offerre & non alieno labore s ꝓprio placoro
hoc ost ꝑfectius & eminentius omnib uons.
Iuod qui facit. imitaror est xpĩ. luc emm de¬
dit homim tͣram mare & omnia que in eis
sunt ad absequium. dedit et celum. sole̾
quoq &. limam ac stellas. hominũ ministe¬
rio concessir. pluuias uentos .&. omne quic¬
quid hominib largitus eͫ. S post hec onña
sem&s ipsum dedit. Sic enim ds̃ dilexit
mundum. ut filium suu̾ uni genirũ daret
pro mundi huius uita. Quid gͦ magnũ fa¬
ciet homo. si sem& ipsum offcrar dõ. cui seip
se obrulit dsͣ : Si gͦ tollas crucem tuã et se¬
quans xp̃m. si dicas. uiuo aute̾ iam nͣ ego
brs. et si omnem legem quȩ de narareis da¬
ta est spitalit᷑ impleat. runc semetipsum id

Expanded text:
us, semetipsum devovit Deo . Hoc est enim votum Nazaraei, quod est super omne votum. Nam si filium offerat vel filiam, aut pecus aut praedium, hoc totum extra nos est. Semetipsum offerre Deo, et non alieno labore, sed proprio placere, hoc est perfectius et eminentius omnibus votis. Quod qui facit, imitator est Christi. Ille enim dedit homini terram, mare et omnia quae in eis sunt ad obsequium; dedit et coelum; solem quoque et lunam et stellas hominum ministerio concessit; pluvias, ventos et omne qu hominibus largitus est. Sed post haec omnia semetipsum dedit. Sic enim dilexit Deus mundum, ut Filium suum unigenitum daret pro mundi hujus vita . Quid ergo magnum facit homo semetipsum offerens Deo, cum ipse se prior obtulit Deus? Si ergo tollas crucem tuam et sequaris Christum , si dicas: Vivo autem jam non ego, bris, et si omnem legem, quae Nazaraeis data est, spiritaliter impleat, tunc semetipsum, id
Abbreviated transcription (Latin):
insurgeret adu̾suf spm meun. nec inpug¬
naretur t̾ra mea ab adu̾sariis. gentib diũ¬
sis scilieet concupiseentiis stimulata. Ore
um desidenoꝵ. Et cum ista cessau̾int. tino u¬
nusquisq requieseot sub uite sua.&. sub
ficu sua. et sub oliua sua. sub uelam̃to emm
patris & filii. et sp̃c sci requiescet anima quȩ
pacem in se recuꝑ auerit carmis. ac spͣc. cuigła

Expanded text:
et adversum spiritum meum, nec impugnabitur terra mea ab adversariis gentibus diversis scilicet concupiscentiis stimulata. Oremum desideriorum. Et cum ista cessaverint, tunc unusquisque requiescet sub vite sua, et sub ficu sua; et sub oliva sua. Sub velamento enim Patris et Filii et Spiritus sancti requiescet anima, quae pacem in se recuperaverit carnis et spiritus, A
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. idest carnes u̾bi dei cotidie
sumunt. Pascha enim nr̃m. immno¬
latus est xp̃c. Et quia lex pasche ta¬
lis ẽ ut in uespera comedat᷑. ꝓpterea
in uespera mundi passus est dñs. ut
tu semꝑ manduces de carnib uerbi.
quia semper in uespera es. usq quo
ueniat mane. Et si in hac uespera solli¬
citus fueris. & in fletu ac ieiunus. atq
in omni labore iustitie uitã duxeris.
poteris & tu dicere. Ad uesꝑam demo¬
rabitur flenis. et ad matutinũ letitia
Letaberis enim mane idest in scło fu¬
turo. si in hoc scłõ fructum uistitie. in
fletu & labore collegeris. Uenite gͦ. &
dum tempus est bibamus de puteis
cedit ad exercitiũ. Obserua quanta¬

Expanded text:
dunt, id est, carnes Verbi Dei quotidie sumunt; Pascha enim nostrum immolatus est Christus . Et quia lex Paschae talis est, ut in vespera comedatur, propterea in vespera mundi passus est Dominus, ut tu semper manduces de carnibus Verbi Dei, qui semper in vespera es, usquequo veniat mane. Et si in hac vespera sollicitus fueris, et in fletu ac jejuniis, vel in omni labore justitiae vitam duxeris; poteris et tu dicere, Ad vesperam demorabitur fletus, et ad matutinum laetitia . Laetaberis enim mane, id est, in saeculo venturo, si in hoc saeculo fructum justitiae in fletu et labore collegeris. Venite ergo vos dum tempus est; bibamus de puteo ocedit ad exercitium. SERMO
Abbreviated transcription (Latin):
S rebecca ñ uult de auro bathuelis orna¬
ri. Non sunt ei condigna ornamenra¬
hominis barbari & imperiti. De domo
abrahe requirit monilia. quia parientia
de domo sapientis ornatur. Non porue

Expanded text:
 Rebecca non ornatur auro Bathuelis, quia non sunt digna ornamenta barbari et imperiti. De domo Abrahae accipit ornamenta, quia patientia de domo sapientiae ornatur; a pue
Abbreviated transcription (Latin):
obstupescent dentes eius. Et alibi: mo¬
las leonum confregit dñs. Sic gͦ per
membra drͣ ledi anima & ꝑcuti. Ma¬
num quoq pro manu. et pedem pro
pede deposcitur. Manus est anime.
uirtus que tenere aliquid &. constringe¬
re porest. uelut si dicamus. actus eus
& fortitudo eius. & pes qui incedit ad
bona uel mala. Quia gͦ si scandalum
patiatur anima. non solũ infide sed¬
sicantur & pedes. auferuntur illius qͥ
offendiculum pͥbuit manus quib nͣ
bene oꝑatur. & pedes quib non bene
incedit. Recipiet enim conbusturã¬
per quam conbussit. et gehenne tra¬
didit aminã.Per que singula hȩc os¬
tenditur. ut iste ꝑcussor omnib dẽ¬
truncarus membtis. a corpore excida¬
tur eccłiȩ. ur & cer̾i inquit uidentes
timorom habeant. et non faciant si¬
bit eccłiȩ. inter cet̾a precipit non per¬
cussorem. ne ꝑcutiens pregnantes
mulieres animas concipientes. ponat
animã pro anima. oculum pro oculo.

Expanded text:
obstupescent dentes ejus . Et alibi: Moobstupescent dentes ejus . Et alibi: Molas leonum confringet Dominus . Si ergo per membra dicitur laedi anima et percuti, manus quoque pro manu, et pes pro pede deposcitur. Manus est animae virtus, quae tenere aliquid et constringere potest: velut si dicamus actus ejus et fortitudo, et pes quo incedit ad bona vel ad mala. Quia ergo si scandalum patiatur anima, non solum in fide, sedficantur et pedes, auferuntur illius qui offendiculum praebuit manus, quibus non bene operatur, et pedes quibus non bene incedit. Recipiet etiam combusturam qua combussit, et gehennae animam tradidit: per quae singula hoc ostenditur, ut iste percussor omnibus detruncatis membris, a corpore excidatur Ecclesiae: ut caeteri, inquit, videntes, timorem habeant, et non faciant sibit Ecclesiae, inter caetera praecipit, non percussorem : ne percutiens praegnantes mulieres, id est animas insipientes, ponat animam pro anima, oculum pro oculo,
Abbreviated transcription (Latin):
te porest fortassis &iam illud aptari. ut
qui sibi conscius tanti scandali fuerit.
ponat animã suam pro anima illius
quem scandalirauerit. & usq ad mor¬
tem der oꝑam quomodo redear. quomͦ
reparetur. quomodo restituatur ad fideͣ.
Ponat & iam oculũ ꝓ oculo. Si oculum
lesit anmie. idest intellectũ eius turba¬
uit. auferatur oculus ipsius ab eo qͥ eccłiȩ
pͣest. & intollectus eius ille turbulentus
et ferox qu scandalum generat. resece¬
tur. S ex sdentem lesir audiroris. quo
suscipiens u̾bum dei uel comminuere.
uel molarib terere solitus erat. ut subti¬
lem ex lis ad uentre̾ anime transinitre¬
ret sensum. si hunc dente̾ ille uexauit.
ipsius non possir anima subtilit᷑ & spita¬
liter suscipere u̾bum dei. auferat᷑ dens
eius qui non bene scripturarũ comini-¬
nuit & diuidir cibos. Fõrtassis enĩ ꝓptͣ
hoc et alibi drͣ de dnõ. Dentes peccatoꝵ.
contriusti. Et alibi nichilominus scri-¬
bitur. Qui manducat uuam acerbam.

Expanded text:
te potest fortassis etiam illud aptari, ut qui sibi conscius tanti scandali fuerit, ponat animam suam pro anima illius, quem scandalizaverit; et usque ad mortem det operam quomodo redeat, quomodo reparetur, quomodo restituatur ad fidem. Ponat etiam oculum pro oculo. Si oculum laesit animae, id est, intellectum ejus turbavit, auferatur oculus ipsius ab eo qui Ecclesiae praeest; et intellectus ejus, ille turbulentus et ferox, qui scandalum generat, desecetur. Sed et si dentem laesit auditoris, quo suscipiens cibum verbi Dei, vel comminuere, vel molaribus terere solitus erat, et subtilem ex his ad ventrem animae transmittere sensum, si hunc dentem ille vexavit ipsius non possit anima subtiliter et spiritualiter suscipere verbum Dei, auferatur dens ejus, qui non bene Scripturarum comminuit et dividit cibos. Fortassis enim propter hoc et alibi dicitur: Dentes peccatorum contrivisti . Et alibi nihilominus scribitur: Qui manducat uvam acerbam,
Abbreviated transcription (Latin):
netrabilib pectoris sui &iam altare
nus odor sumus. Habeat &. aroa testa¬
menti. in qua sint tabulȩ legis. ut in¬
lege dei meditetur die ac nocte. et
ciatur libroꝵ dei. quia et propħa eos

Expanded text:
netrabilibus cordis sui altare nus odor sumus; habet et arcam Testamenti, in quo sunt tabulae legis, ut legem illius meditetur die ac nocte, et ciatur librorum Dei. Fit intra ips
Abbreviated transcription (Latin):
uod si litigabunt duo uii et
nͣdum formatis. detrimen¬
tum parietur quantũ in dixe
mam pro anima. oculum pro oculo.
dentem pro dente. manũ ꝓ manu.
pedem ꝓpede. conbusturã pro con¬
bustura. uulnus pro uulnere. liuorẽ

Expanded text:
 Si litigabunt duo viri, enondum formatus, detrimentum patietur quantum indixerimam pro anima, oculum pro oculo, dentem pro dente, manum pro manu, pedem pro pede, conbustionem pro conbustione, uulnus pro uulnere, liuorem
Abbreviated transcription (Latin):
ut rursum ipse qui lesit instruat. repa¬
ret. restituat anime ea que ꝑdidit. &.
hec lam faciat cum honore. cũ mode¬
stia. cum patientia. sicut apłs dieie.
Cum mansuetudine corripientes eos
qui resistunt ueritati. non lite. sieut pͥ¬
us cum scandalũ inrulit dicit. Quod
si formatus iam fuerit infans. dabit
animã pro anima. fo̾rmatus infans po-¬
test uideri sermo dei in corde eius am¬
me que grãm baptismi consecuta est.
uel que eidentius & clarius uerbum
fidei concepit. Hec gͦ si nimia conten¬
tione doctoũ percussa abiecerit
uerbum. et inuenta fuetir ee̾̃ de ulis
de quib dicebat apłs. iami enĩ quedã¬

Expanded text:
tur ipse qui laesit, ut instruat, reparet, restituat animae ea quae perdidit. Et haec jam faciat cum honore, cum modestia, cum patientia, sicut Apostolus dicit: Cum mansuetudine corripientes eos qui resistunt , non cum lite, sicut superius cum scandalum intulit. Quod si formatus jam fuerit infans, dabit animam pro anima. Formatus infans potest videri sermo Dei in corde ejus animae quae gratiam baptismi consecuta est, vel evidentius et clarius, verbum fidei concepit. Haec ergo si anima, contentione doctorum percussa, abjecerit verbum et inventa fuerit esse de illis de quibus dicebat Apostolus: Jam enim qu
Abbreviated transcription (Latin):
rit. Ergo uir iste uel xpc̃ qui omniũ
magister est. uel qui pro xp̃o ecclie
preest. doctor animarũ. Iue qui au sub¬
uersionem audientiũ uerbis conrendit
parierur damnũ pro anima illa. que
ñdum formatum abiecit infaute᷑. Q&¬

Expanded text:
. Ergo vir iste, vel Christus, qui omnium magister est, vel qui pro Christo Ecclesiae praeest, doctor animarum. Ille qui ad subversionem audientium verbis contendit, patiatur damnum pro anima illa quae nondum formatum abjicit infantem,
Abbreviated transcription (Latin):
enim pdest homini si unu̾su mun¬
QII Lueretur. animam autͥ suam ꝑdar.¬
ostendi quoa quedam peecata ad dã¬
pnum quidem ꝑtineant. nͣ tamen
ad intetitũ. quia qui dampnũ pas¬

Expanded text:
id prodest homini si universum mundum lucretur, animam autem suam perostendi quod quaedam peccata ad damnum pertinent, non tamen ad interitum, quia qui damnum pas
Abbreviated transcription (Latin):
Pͥ uelamen. idest ꝑ carnem suam. Et ire¬
rum uelamͣ interius int̾pretatur. cęlum qđ
penetrauent ie. & assistat nunc uul tui
dei pro nobis. semper inquit uiuens ad intͣ¬
pellandum pro nobis. Si gͦ duo intelligun¬
tar uelamina que uelut pontifex ingͣssus
est iħc. consequent᷑ & sacrificiũ duplex in¬
relligendum est. ꝑ quod et trestria saluaue.¬
rit. & celestia. Deniq & ea que sequuntur.
plus cȩlesti sacrificio. quam t̾reno uidentur

Expanded text:
velamen, id est, carnem suam, et iterum, interius velamen interpretatur coelum quod penetraverit Jesus, et assistat nunc vultui Dei pro nobis: Semper, inquit, vivens ad interpellandum pro his. Si ergo duo intelliguntur velamina, quae velut pontifex ingressus est Jesus, consequenter et sacrificium duplex intelligendum est, per quod et terrestria salvaverit et coelestia. Denique et ea quae sequuntur, plus coelesti sacrificio quam terreno videntur
Abbreviated transcription (Latin):
uenientẽ. Est autem masculus sine macu¬
la. Sasculus uero est qui peccatum qđ
est feminee fragilitatis ignorat. Solus gͦ
masculus ille. solus sine macula est. qui pec¬
catum non fecit. nec dolus inuentus est in
ore enus. Et quia acceptiis contra dñm of¬
fortur ad ostium tab̾naculi. ad ostium ta

Expanded text:
venientem, hic est masculus sine macuvenientem, hic est masculus sine macula. Masculus vere est, qui peccatum quod est femineae fragilitatis ignorat. Solus ergo ille masculus, solus sine macula est, qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus. Et qui acceptus contra Dominum offertur ad
Abbreviated transcription (Latin):
hoc in loco hominem quẽ appellauit
et pninũ in ominb posint ad offerendũ
munus deo intelligendum ẽẽ omne hu-¬
manum arbitror genus. & ipsum hominẽ dici
qui holocaustum offerat intulũ. ex bob sine
macula. Iste autem uitulus sine macula uide
si non ille signatus est uitulus. quem pat᷑
pro regresso ac restituto sibi illo qui penerat
filio. quiq omnem eius substantiã dilapida¬
uerat iugulauit. & fecit conininũ magnũ
et lentiam habuit. ita ut letarent᷑ angli
in cęlo super uno peccatore pemtentiame
agente. Homo gͦ iste qui penerat &. inuen¬
tus est. quia nichil habuit ꝓpne substan¬
nȩ quod offerret. cuncta namq dilapida¬
uerat unuens luxuiose. inuenit istum u¬
talumcclitus quidem missum. sed ex pat¬
archarum ordine. & conexis ex abraham
generationum successionib ueniente̾. et id¬
cireo non dixit uitulũ. &. siluit. ut uidea¬
tur uitulus quicumq mandatus. s uitulũ
ex bob idest ex patriarcharũ generatiõ e

Expanded text:
Hoc in loco hominem quem appellavit et primum in omnibus posuit ad offerendum munus Deo, intelligendum esse omne humanum arbitror genus, et ipsum dici hominem qui holocaustum offerat vitulum ex bobus sine macula. Iste autem vitulus sine macula vide si non ille saginatus est vitulus, quem pater pro regresso ac restituto sibi illo qui perierat filio, quique omnem ejus substantiam dilapidaverat, jugulavit, et fecit convivium magnum et laetitiam habuit, ita ut laetarentur angeli in coelo super uno peccatore poenitentiam agente. Homo ergo iste qui perierat et inventus est quoniam nihil habuit propriae substantiae quod offeret, cuncta namque dilapidaverat, vivens luxuriose, invenit istum vitulum, coelitus quidem missum sed ex patriarcharum ordine, et connexis ex Abraham generationum successionibus venientem, et idcirco non dixit vitulum, et siluit, ut videatur vitulus quicunque mandatus, sed vitulum ex bobus, id est, ex patriarcharum generatione
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑnum illud altare quod est in celis. ubi &¬
eccsia primitiuoe. est. idem ipse sanguis as¬
perserit. sicut &. apłs dicit. quia pacifica¬
it ꝑ sanguinẽ crucis sue siue que in terra
sunt siue que in celis. Recde gͦ scdo nomi

Expanded text:
supernum illud altare quod est in coelis, ubi supernum illud altare quod est in coelis, ubi Ecclesia primitivorum est, idem ipse sanguis asperserit, sicut et apostolis dicit: Quia pacificavit per sanguinem crucis suae sive quae in terra sunt sive quae in coelis . Si vi
Abbreviated transcription (Latin):
quod est ad ostium tab̃naculi restimonii
Potest quide uiden ob hoc dic̃tum cc̾. qd̾
de filiis aaron erant annas & cayphas. et
ceti omnes. qui consilium agentos aduer¬
sum iħm. ꝓnuntiauerunt cum reum mor¬
tis. & effuderunt sanguinem euis circa basẽ
altaris tab̾naculi teitimonii lbi & enim ef¬
funditur sanguis ubi erat altare et basis eiꝰ
phetam extra iherusalem. Posuit gͦ & ma¬
num suam suꝑ caput uituli. hoc est pecca¬
ta generis humani imposuit super capur
suum. Ipse est enim caput corporis eccłie
suȩ.D & hoc fortasse non sine causa fit. qd
cum suꝑius dixisset. applicauit eum ad
ostium tab̾naculi testimonii in posteriaeib
reperit. & iterum dicit ad altare quod est
ante ostium tab̾naculi testimonii. quasi nͣ
eundem locum sub eadem narratione semel
signasse suffecerit. nisi quia forte hoc intel¬
ligi uoluit. quod sanguis iħu non solum
inͦ iherłm effusus est. ubi erat altare & ba¬
sis enis. & tab̾naculum testimonii. s et quod

Expanded text:
quod est ad ostium tabernaculi testimonii. Potest quidem videri ob hoc dictum quod de filiis Aaron erant Anna et Caiphas, et caeteri omnes qui consilium agentes adversum Jesum pronuntiaverunt eum reum mortis, et effuderunt sanguinem ejus circa basem altaris tabernaculi testimonii. Ibi etenim effunditur sanguis ubi erat et altare et basis ephetam extra Hierusalem . Posuit ergo et manum suam super caput vituli, hoc est peccata generis humani imposuit super caput suum: ipse est enim caput corporis Ecclesiae suae. Sed et hoc fortasse non sine causa fit, quia cum superius dixisset: applicabit eum ad ostium tabernaculi testimonii, in posterioribus repetit et iterum dicit, ad altare, quod est ad ostium tabernaculi testimonii; quasi non eumdem locum suum eadem narratione semel designasse sufficeret, nisi quia forte hoc intelligi voluit, quod sanguis Jesu non solum in Jerusalem effusus est ubi erat altare et basis ejus, et tabernaculum testimonii, sed et quod
Abbreviated transcription (Latin):
est quod dicit. Homo ex uobis si offerat
muus. Quasi uero possit alius aliquis of¬
ferre. quam homo. Et utiq suffecisset di¬
cere.: Si quis ex uobis offerat munus. Di
anima offerat munus. In postenorib:¬

Expanded text:
 quod dicit: Homo ex vobis si offerat munus; quasi possit aliquid aliud offerre quam homo, et utique suffecisset. Si quis ex vobis offerat munus; et nima offerat munus; et ita qui
Abbreviated transcription (Latin):
modo decorietur caro u̾bi dei. quod hic in¬
tulus nominatur. quomꝰ menbratĩ diuida¬
tura sacerdotib opere pͣtium est adũtere
Ego puto quod ille sacerdos detrahit con¬
uni uituli oblati in holocaustũ. & deducit
pellom qua menbra cius conteguntur. qui
de uerbo dei abstrahit uelamen littere. et
interanca eius que sunt spitales cius in tel¬
ligentie menbra denudat. & hec menbra
uerbi interioris scientie. non in humili a¬
li quo loco ponit. sed in alto & scõ idest su¬
per altare collocat. cum non indignis ho¬
minib & humilem uitam ac tͣrenam du¬
centib pandit diuina misteria. sed illis
qui altare dei sunt. in quib semꝑ ardet
diuinus ignis. & semꝑ consumitur caro.
Super hos ergo tales. menbranni diuisus iste
holocausti uitulus collocatur. Diuidit
namq membratim uitulũ. qui explana¬
re ꝑ ordinem potest. & conperenti distinc¬
tione disserere. qui sit ꝓfectus. xpi fimbu¬
am tetigisse. qui uero pedes eius lauisse

Expanded text:
modo decorietur caro Verbi Dei quod hic vitulus nominatur, et quomodo membratim dividatur a sacerdotibus operae pretium est advertere. Eos puto quod ille sacerdos detrahit corium vituli oblati in holocaustum, et detrahat pellem qua membra ejus conteguntur, qui de verbo Dei abstrahit velamen litterae, et interna ejus, quae sunt spiritalis intelligentiae, membra denudat, et haec membra, verbi interiores scientiae, non in humili aliquo loco ponit, sed in alto et sancto, id est super altare collocat, cum non indignis hominibus et humilem vitam ac terrenam ducentibus pandit divina mysteria, sed illis qui altare Dei sunt, in quibus semper ardet divinus ignis, et semper consumitur caro. Super hos ergo tales, membratim divisus iste holocausti vitulus collocatur. Dividit namque membratim vitulum, qui explanare per ordinem potest, et competenti distinctione disserere qui sit profectus Christi fimbriam contigisse; qui vero pedes ejus lavisse
Abbreviated transcription (Latin):
fieium. quia extra castra passus est. Nam
& illi coloni maligni uenientẽ filium pa¬
tris familias eiecerunt foras extra uineam.
et occiderunt. Hoc gͦ est quod offertur ad
ostiũm tabnaculi. acceptum contra drĩm.
et quid tam acceptum quam hostia xpĩ
qui seipsum obtulit deo: & tamen impo¬
nt manũ suam inquit super caput hostie
et ugulabunt uitulũ contra dñm. &. offe¬
reni filis daron sacerdotes sanguinẽ. Et ef

Expanded text:
um, qui extra castra passus est: nam et illi mali coloni venientem filium patrisfamilias ejecerunt foras extra vineam et occiderunt. Hoc est ergo quod offertur ad ostium tabernaculi, acceptus contra Dominum. Et quid tam acceptum quam hostia Christi qui seipsum obtulit Deo: Et tunc imponent manum suam, inquit, super caput hostiae, et jugulabunt vitulum contra Dominum, et offerent filii Aaron sacerdotes sanguinem, e
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. In omni tempore. sint uestimͣta
tua munda. Lota sunt enĩ semel uesti
purificatus es corpore. mundatus es ab
Audi gͥ nunc & scificationis genus
Nec accesseritis inquit ad muliere ho¬

Expanded text:
IX: In omni tempore sint vestimenta tua munda. Lota sunt enim semel vestim: Purificatus es corpore, mundatus ab omnAudi sanctificationis genus: ne accesseris, inquit, ad mulierem ho
Abbreviated transcription (Latin):
ficatus. idest nisi fucrit sc̃s corpore &.
surus enim ẽ paulopost ad cenã nupti¬
alem. manducaturus de carnib agni.
potaturuis est poculum salutaris. Nemo
uitret ad hanc cenam sordidis uestimꝰ¬

Expanded text:
ctificatus, id est sanctus corpore et surus est enim paulo post ad coenam nuptialem, manducaturus de carnibus agni, et potaturus poculum salutis. Nemo intrat ad coenam hanc sordidis vesti
Abbreviated transcription (Latin):
bum caro factum ẽ. sed quasi ad sp̃m do¬
minũ. Si enim quasi ad spm dñm con
u̾tatur. de carnalib ad spĩtalia ueniet. et
ad libertate᷑ de scruiture transibit. Ubi
enim spiritus dĩ. ibi libertas. Et adhuc¬

Expanded text:
bum caro factum est, sed ad Spiritum Dominum. Si enim quasi ad Spiritum Dominum convertatur, de carnalibus ad spiritalia veniet, et ad libertatem de servitute transibit, ubi enim Spiritus Domini, ibi libertas. H
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. s quid aicat auscultat. Inde et nos
pient᷑ a gentilib dictum. non continuo¬
cum auc̾toris nomine spernere debemus
datam tenemus. conuenit nos tumere su¬
apłs dicit. onmia ꝓbantes. quod bonu
est renentes. Quis autem hodie eoꝵ qui¬
populis pͣsunt. non dico si iam aliqua ei¬
a deo reuelata sunt. s si in legis scientiã
aliquid menti hab&. consilium dignat᷑
dum dixerim laici. ne dum genulis
S morsos qui erat homo mansuerus suꝑ
omnes homines accepir consilium infe¬
rions. ut &. formam humilitatis populoꝵ
principib daret. &. futur sacramenti. de¬
signarert imaginẽ. Sciebat enim futu¬
rum quandoq ut gentiles bonum con
silium ꝓferrent ad moysen. ut bonum
et spitalem intellectum afferrent ad
et faciet omnia sicut dicunt. Non potꝰ
enim facere lex sicut iudei dicunt. qr
infirmatur lex in carne idest in littera.
& nichil porest scd̾m litteram facere.
nichil enim ad ꝑfectum. adducit lex
Scm hoc autem consiliũ quod nosaf

Expanded text:
cat, sed quid dicatur auscultat. Nos ergo pienter a gentilibus dictum, non cum auctoris nomine spernamus i tenemus, convenit nobis tumere sua; sed omnia probantes, quod bonum est teneamus. Qui autem hodie populis praesunt, non dico si jam eis aliqua a Deo revelata aliquid meriti habent, consilium dedignantur dum laici, nedum gentilis: sed Moyses, qui erat mansuetus super omnes homines , accepti consilium infenisi ut formam humilitatis populorum principibus daret, et futuri sacramenti designaret imaginem. Sciebat enim futurum quandoqusilium proferrent, apud Moysen bonum et spiritualem intellectum afferentes ad  faciens omnia quae dicerent. Non enim potest facere lex sicut Judaei dicunt, quia infirmatur lex in carne, id est in littera, et nihil potest secundum litteram. Nihil enim ad perfectum adduxit lex . Secundum hoc autem cons
Abbreviated transcription (Latin):
tantur u̾ba legis. communib fabulis
occupatur. auersus ẽ. Oimnius qui cũ
legitur moyͥses. de negonis scłi. de pe¬
cunia. de lucris sollicitudinem gerit.
au̾sus est. Omnis qui possessi onum cu¬
ris stringitur. & diuiriarum cupidita¬
di honorib studet. au̾sus est. S et qui
ab his quidem uidetur alienus assistit
autem & audit u̾ba legis. & uultu atq
oculis intentus. corde tameu et cogita¬
tionib euagatur. au̾sus est. Quid̾ gͦ
est conu̾ti: si his omnib tͣga u̾tamus.
& studio. actib menre. sollicitudine
u̾bo dĩ oꝑam demus in lege eius die
ac nocte mediteniur. omissis omnib

Expanded text:
tantur verba legis, communibus fabulis occupatur, aversus est. Omnis qui, cum legitur Moyses, de negotiis saeculi, de pecuniis, de lucris sollicitudinem gerit, aversus est. Omnis qui possessionum curis stringitur, et divitiarum cupiditadi honoribus studet, aversus est. Sed et alius qui ab his quidem videtur alienus, assistit autem et audit verba legis, et vultu atque oculis intentus, corde tamen et cogitationibus evagatur, aversus est. Quid ergo est converti? Si his omnibus terga vertitis, et studio ac mentis sollicitudine verbo Dei operam detis, in lege ejus die ac noct
Abbreviated transcription (Latin):
in diuinitatis sue potentia. et tem¬
pus natiuitatis sue p̾uidit. et ma-¬
trem ꝑ quam nasceretur elegit. Que¬
ꝑmansit. Lodem᷑ die in syrinio: natale sce̾ anastasie. q̃¬
tempore dioclytiani pͥmo diram et ĩmitem custodiam
a uiro suo publio ꝑpessa est. Inqua tam̃ a crisogono
confessore xp̃i multum consolata et confortata est. Hein¬
de a prefecto hylirico in grauissima eque et diutina
custodia macerata ẽ. Rome. scẽ engenie uirginis¬

Expanded text:
in divinitatis suae potentia et tempus nativitatis suae praevidit, et matrem per quam nasceretur elegit. Einis. Eodem die ntempore Diocletiani, primo diram et immitem custodiam a viro suo Publio perpessa est: in qua tamen a Chrysogono confessore Christi multum consolata et confortata est. Deinde a praefecto Illyrici in gravissima aeque atque diutina custodia macerata est.
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitate: Natł sc̃i amandi ep̃i. In pago cameracense.
In uilla que drͣ calderiacus: natł sce maxelendis uirgi¬
nis et m̃r. Eodem die: depositio: scĩ killiani ep̃i et ꝯfess.¬
tini m̃r. et cassiani pontificis. imminente tristicia sũ¬
ma.

Expanded text:
civitate natale S. Amandi episcopi. A., In pago Cameracensi in villa quae dicitur Calderiacus natale S. Maxelendis virginis et martyris. Eodem die depositio S. Killiani episcopi et confessum Quintini martyris et Cassiani pontificis, imminente tristitia summa.
Abbreviated transcription (Latin):
ome: papie et mauri militum tempore diocli¬
sisinnii martyrũ. conu̾si sunt ad fidem. Statĩq uis¬
rent᷑ in careerẽ. ubi baptizati erant a beato papa¬
marcello. Quos post dies duodecĩ eductos. iussit ster¬
ni in terra. et fustib cedi. Dem leuatos de terra
plumbatis cedi. donec expitarent. Quoꝵ corpora
colligens nocte iohannes pb̃r. sepeliuit uia numẽ¬
tana. ad nimphas beati petri ubi baptizabat. Ip̃o¬

Expanded text:
 Papiae et Mauri militum tempore DiocleSisinnii martyrum, conversi sunt ad fidem. Statimque jusrentur in carcerem, ubi erant baptizati ab Marcello papa. Quos post dies duodecim eductos, jussit sterni in viam et fustibus caedi; deinde levatos de terra plumbatis caedi donec exspirarent. Quorum corpora colligens noctu Joannes presbyter, sepelivit via Nomentana, ad nymphas beati Petri, ubi baptizabat.
Abbreviated transcription (Latin):
cafargamalaa: passio sc̃i stephani. Qui ab apłis leuita
ordinatus. ob testimoniũ xp̃i lapidantib uideis. pͥmuᷤ
post ascensionẽ domini martyrio est coronatꝰ.
engłiste. Quẽ dñs non pre ceteris solum: s pre ceteris fa-¬
miliarius unum dilexit. Hic supra pectus dñi in cena re¬
cubuit. Cui postmodum leuatus in cruce matrem uirgi¬
nem uirgini conmendauit.

Expanded text:
Caphargamala passio S. Stephani, qui ab apostolis levita ordinatus, ob testimonium Christi lapidantibus Judaeis primus post ascensionem Domini martyrio consummatus ngit: Quem Dominus non prae caeteris solum, sed et prae caeteris familiarius unum dilexit. Hic supra pectus Domini in coena recubuit; cui postea levatus in cruce matrem Virginem virgini commendavit.
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitate ꝓpt̾ barbaros sardiniam translatus. nuꝑ a¬
leuthbrando rege Iongobardoꝵ ticinis relatus. et onorifi¬
ce conditus est. Sconis ciuitate: natale bibiani ep̃i et
confess oris. qui multis langentib tribuit sanitaten. Et
auernis in uico qui dicit᷑ priuatis in galliis: passio scĩ
iuliani m̃r. qui sub crispino p̾side. paganis le ad penã
querentib ultro se ꝓ amore nominis xp̃i offerens gladio
est int̾emptus.

Expanded text:
civitate propter barbaros Sardiniam translatus, nuper a rege Longobardorum Ticinis relatus, et honorifi Comis; L., Scottiis civitate natale Bibiani episcopi et confessoris, qui multis languentibus tribuit sanitatem. Et Arvernis in vico, qui dicitur Privatis, in Galliis, passio S. Juliani martyris: qui sub Crispino praeside paganis se ad poenam quaerentibus ultro se pro amore nominis Christi offerens, gladio est interemptus.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui cum a sc̃s enurtio antecessore eius. et aureli¬
anensi popło futurus antistes eligeretur. ut in id ipsũ
concordia diuine electionis claresceret. triduano ieiun
o ꝑacto. necdum Ioquens paruulus allatus.manu¬
iniecta. tanto in altari breni posito xp̃i oꝑerante u̾¬
tute. tercio exclamanit. Anianus istius eiuitatis a
deo est pontifex institutus. Sicq ep̃e creatus: multis

Expanded text:
Qui cum S. Evurtio antecessore ejus et Aurelianensi populo futurus successor eligeretur, ut in ipso concordia divinae electionis claresceret, triduano jejunio peracto, necdum loquens parvulus allatus, tacto in altari Brevi posito, Christi operante virtute, tertio exclamavit: Anianus istius civitatis a Deo est pontifex institutus. Sicque episcopus creatus
Abbreviated transcription (Latin):
traiano missus ẽ in exilium transpontum maris.
cula : p̃cipitatus est in mare. ligata ad collum eius an¬
chora. S recessit mare orantib discipłis eius ꝑtria
milia: et inuenerunt corpus eius in archa saxea in
templo marmoreo. et anchoram iuxta. Eodem die:
natale sc̃e felicitatis matris septẽm filioꝵ martẏrun
que iubente antonino decollata est ꝓ xp̃o. Et in pago

Expanded text:
Trajano, missus est in exsilium trans Pontum mare,  ejus, praecipitatus est in mare ligata ad collum anchora, sed recessit mare orantibus discipulis ejus per tria millia, et invenerunt corpus in arca saxea in templo marmoreo, et anchoram juxta. Eodem die natale sanctae Felicitatis, matris septem filiorum, martyris, quae, jubente Antonio, decollata est pro Christo. Et in mo