comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cessare tum debeam me plus
dilige ⁊ meos amͣ ex̃neum
pp̾ roc c̃ extusatur qui indi¬
gens ẽ sb alio accipit ad
nsuram ⁊ ille qui ab in fideli
tccpiti iuram̃tum ꝑ ydola.
ut sit seturꝰ. aib eo si a̾. ĩ tuto
sit statꝰ meꝰ. ⁊ familie mee
mee. ĩ nmet pidm credo.
qd̃ teneor dare rem petita
pp̃̾ enitand es scandalum
si tũ non credam eum ea
dare gladium ĩ manufi¬
osi t̾ta illum si qui abstulit
sim re illa carere si a ẽ sol¬
uendo ⁊ non peratet non t̾¬
do. ꝙ. teuear cessare arepe¬
titõne p̃p̃ eiꝰ scand alum ⁊
in hoc casu. ñ scandalizo eũ¬

Expanded text:
cessare, cum debeam me plus diligere et meos quam extraneum. Propter hoc enim excusatur qui indigens est et ab alio accipit ad usuram et ille qui ab infideli recipit iuramentum per idola, ut sit securus ab eo. Si autem in tuto sit status meus et familie mee, mee imminet periculum, credo quod teneor dare rem petitam propter evitandum eius scandalum. Si tamen credam eum ea dare gladium in manu furiosi. Circa illum autem qui abstulit sim re illa carere. Si autem est solvendo et non penitet, non credo quod teneor cessare a repetitione propter eius scandalum et in hoc casu nonnulli scandaliz
Abbreviated transcription (Latin):
soualia posst̃ ab
cis recipi aut nͥ
heant nͥ de usura
⁊ tũt ñ sit hones¬
tum talia ab eis
recipi licet ⁊ ĩ ħ
dhec acciꝑent
usqi ad qnͣtitatẽ
dampni. ꝙ patit᷑¬

Expanded text:
sonalia possunt ab eis recipi, aut nihil habeant nisi de usura, et tunc non sit honestum talia ab eis recipi. Licet etiam in hoc hoc acciperent usque ad quantitatem damni quod patit
Abbreviated transcription (Latin):
aures supioris peruenit non quidemu a
maliuons ⁊ mialeditis s a pronidis ⁊
honestis nec semel tm̃ s sepe. qd̾ clamor
ununt ⁊ diffamacõ manifestat debet
tas canonita dist̾cco auꝑam feriat de¬

Expanded text:
aures superioris advenerit, non quidem a malevolis et maledicis, sed a providis et honestis, nec semel tantum, sed sepe, quod clamor innuit et diffamatio manifestat, debettas, canonica districtio culpam feriat de
Abbreviated transcription (Latin):
lo i post ad mouitõema limam incͣtunt sñiam uñ si cłitus adult̾etur cum urdẽ.
alitmꝰ manenge in domo manti ⁊ iucolũtantẽ cum marito ⁊ hoc cñ scłundalo
⁊ post ud monicõem. inf̾rt siñam p̾dc̃um licet non eribeat/ cam ile tłltus.
suit alr cam teneat ab ea iuit̃ suĩsi cum conditor tanonis non recinuit gͥ
ab solucõem possunt eꝑ̃i ab solu̾e sb̾ditos suossinf̾i̾ores a p̾lati non con¬
su̾nt de hoc ab solu̾e  uid si aliquis de hoc ab solutus reu̾tatur ad uoniitũ
ꝙͣ uis non fiat noua ad muonicõ sit̃ non d̾at᷑ s c̾dit᷑ puplice. ꝙ. sit correttꝰ
non incidit in illam siñam donec̃ it̾m ortum sit sr hoc srandalum / quo ei¬

Expanded text:
egitimam incurrunt sententiam. Unde si clericus adulteretur cum uxore alicuius manente in domo mariti et cohabitante cum marito et hoc cum scandalo et post admonitionem, incurrit sententiam predictam, licet non exhibeat eam ille clericus aut aliter eam teneat. Ab illa autem sententia cum conditor canonis non retinuerit sibi absolutionem, possunt episcopi solvere subditos suos. Inferiores autem prelati non consueverunt de hoc absolvere. DE ILquamvis non fiat nova admonitio. Si autem non durat, sed creditur publice quod sit correctus, non incidit in illam sententiam, donec iterum ortum sit super hoc scandalum, quo ex
Abbreviated transcription (Latin):
nĩs sũ pc̾co additus ꝑr minora semꝑ eligan¬
tur qr ⁊ qui muroꝵ iudiq ambitu nẽ fii¬
giat clauditur. inse infugam p̾cipitat u
int̾ duo milla .i. ncc̃itate ast̾itus ut aliqd
malum ꝓpegnͣdum aug̾ uasis ire nũcqͣm deͣ¬

Expanded text:
peccato aditus patet, minora semper eligantur, quia et qui murorum undique ambitu ne fugiat clauditur, ibi se in fugam precipitat, ubi inter duo mala, id est necessitate astrictus ad aliquod malum perpetrandum. Augus
Abbreviated transcription (Latin):
sat̾dos tenet contubmani in do
audiat missam prsbr̃i ꝙͣ scit cõ¬
tubinam indubitant hr̃e si nõ
cuidians siłr remanet scrupulꝰ
cogita cõnum existunt idt̾co pre¬
cipitur qd̾ recipiat coĩo a lat̾do¬
te qnͣtumt̃q polluto usq quo
ep̃oꝵ iudico rep betur xu. q ult

Expanded text:
sacerdos tenet concubinam in domaudiat missam presbyteri, quem scit concubinam indubitanter habere. Si non audiant, similiter manet scrupulumcogitationum existunt. Idcirco precipitur, quod percipiatur communio a sacerdote quantumcumque polluto, usquequo episcoporum iudicio reprobetur et
Abbreviated transcription (Latin):
totem indutum ad imisscm ⁊ ꝑuert iam ad
canonem ad illa u̾ba hoc ẽ corpus meum.
tunt occurrit conscĩe sue aliqd̾ mortale.
quid faciet si ꝓcedit peccat mortałr confi¬
ciendo ⁊ sumendo qr iudicium sibi mandu¬
cat ibwbit ¶si non conficiat.⁊ fingat se con

Expanded text:
rdotem indutum ad missam et pervenit iam ad canonem ad illa verba: Hoc est corpus meum; tunc occurrit conscientie sue aliquod mortale, quid faciet? Si procedit, peccat mortaliter conficiendo et sumendo, quia iudicium sibi manducat et bibit. Si non conficiat et fingat se conf
Abbreviated transcription (Latin):
tus a qui cum scandalo passim ipuplice cum płinus fornstatur l¬
gͣuius peccet qmͣ me qui puplice unam tenet focariam non tñ ĩ
tib cum scaudalo focarias /uł al mułres/ cũ pene pocius sint iest̾n¬
gende qmͣ extendendeste uł er qui tenent młies insusspectis lotis.
⁊ cũ scandalo l tũ non peccent cum eis nͨ peccare ꝓponũt põt dici

Expanded text:
autem qui cum scandalo passim et publice cum plurimis fornicatur,avius peccet quam ille qui publice unam tenet focariam, tamen non tibus cum scandalo focarias vel alias mulieres, cum pene potius sine restringende quam extende. De illis autem qui tenent mulieres in suspectis locis et cum scandalo, si tamen non peccant cum eis nec peccare proponunt, potest dici
Abbreviated transcription (Latin):
uł sic aut istd̾ boñ sͥ eueniet ꝓtuldubio reꝑbanda sũt
nec portauda ⁊ peccãt qͥ stͥbũt ea aut portant aut donãt
aũ uendiuit aũ portanda doceut nͥ ad eo fu̾int. simpli¬
ces. qd ignorantia debeat eos ext̾are q̃ ũ ext̾at si suꝑ hoc
decarminat̾tib ⁊ carminatorib
qͥ carminant ĩf̾mos uł pu̾os ur
antinalia nũcꝙͥ pͨtant mortalit̾¬

Expanded text:
ud aut illud sibi eveniet, proculdudio reprobanda sunt nec portanda. Et peccant qui scribunt ea aut portant aut donant aut vendunt aut portanda docent, nisi adeo fuerint simplices, quod ignorantia eos debeat excusare, que non excusat, si super hoc de carminatricibus et carminatoribus qui carminant infirmos vel pueros vel animalia; nunquid peccant mortalit
Abbreviated transcription (Latin):
licet iuuenili simplici¬
tate ⁊ bono zelo fecits et
sictũ suspensus ab offõ
tio fieret simpli: ꝑ astꝰ¬
nomiam non in noca¬
tis demonib n alio

Expanded text:
licet iuvenili simplicitate et bono zelo fecisset, fuit tamen suspensus ab officio tio fieret simpliciter post astronomiam, non invocatis demonibus, neque alio
Abbreviated transcription (Latin):
¶si net licite rei dabat opanut qr magr̾
aduiouit diligentiam. qmͣ potuit
indelicet respitiendo uł ꝓclamando
non minstarde uel demisse s tp̃r con¬
gruo ⁊ alte. ita qd̃ si as erat iͥ uł ueĩctat
non excedendo mõdum ĩ nbando di¬
cipłm non inputat᷑ ei. alras sidabat
oꝑam rei licite ⁊ si adhibuit dilgx̃¬
ciam debitam ut dtm̃ ẽ imputatũrer¬

Expanded text:
Si vero licite rei dabat operam, ut quia adhibuit diligentiam quam potuit, videlicet respiciendo et proclamando, non nimis tarde vel demisse, sed tempore congruo et alte, ita quod si aliquis erat ibi vel veniebat, non excedendo modum in verberando discipulum, non imputatur ei. Alias si dabat operam rei licite et non adhibuit diligentiam debitam, ut dictum est, imputatur
Abbreviated transcription (Latin):
turpis luitͥ appeti¬
tus fiã testimoma
molentia in hña¬
nitas ⁊ inpacitas
De ira hoĩtidium
clamor andigna¬
tio. de tͥistitia m̾¬
u mantuto ⁊ despe

Expanded text:
turpis lucri appetitus, falsa testimonia, violentia, inhumanitas, et rapacitas; de ira homicidium, clamor et indignatio; de tristitia, ra, amaritudo, et despe
Abbreviated transcription (Latin):
uͥaut̃ suꝑbia reg¬
humilitas locum
hr̃e non põt sine
huimlitate aut̃
rare non litet nec
gͦ ubi ẽ tatiturma¬
tas ꝯfessionis ue
ma speranda est¬

Expanded text:
Ubi autem superbia reghumilitas locum habere non potest. Sine humilitate vero rare non licet. Nec ergo, ubi est taciturnitas confessionis, venia est speranda c
Abbreviated transcription (Latin):
tales in belo iusto ñ reꝑbo niu lit ibi
corꝑta intentio uł tal ꝑ sonacum
ãrmis cui non liceat arma desferre.
dico idistincte repeuendos qui funt
erpa. te iniuriantium ⁊ ĩ eos qui su¬
erunt ex parte illoꝵ quib fiebat
ĩuria si clici erant ubi inou̾nt ar

Expanded text:
tales in bello iusto non reprobo, nisi sit ibi corrupta intentio vel talis persona cum armis, cui non liceat arma deferre, u indistincte repellendos, qui fuerunt ex parte iniuriantium et etiam eos qui fuerunt ex parte illorum quibus fiebat iniuria, si clerici erant et ibi moverunt ar
Abbreviated transcription (Latin):
lan ⁊ ne det᷑ eis occõ peierandi.
uel recipiens. dolum ad hibet
sp̃ debet refem iuram̃tũ ad in¬
tencõm illiꝰ qma
ab hibuit dolum.

Expanded text:
lam et ne detur eis occasio peierandi, vel recipiens dolum adhibet, semper debet referri iuramentum ad intentionem illius qui non adhibuit dolum
Abbreviated transcription (Latin):
nũtiare pot̾unt p̾lato ut uł ꝯpellas
si er ꝙ uirat̃ ẽ. spectat ad cultũ dei.
uł relig̃. uł pietatẽ aut si tale qͥd
mento si dubitet᷑ utrũ simpłr ⁊ absclute aut sb̾ ꝯdõe
nirat̃ sit aut si uestit᷑ de quot aluis iuitllyunt. illani
ꝯdicõne m sĩ alii seruarent tenendum ẽ. c̾oũ ⁊ di¬
nuitendñ inif̾tumi ⁊ int̾pͥtandum ẽ iurantes obliga¬

Expanded text:
llos em quod iuratum est, spectat ad cultum dei vel religionem vel pietatem, aut si tale quid mento, si dubitetur utrum simpliciter et absolute, aut sub conditione iuratum sit, aut si nescitur de quot aliis intellexerunt illam conditionem si alii servarent, tenendum est certum et dimittendum incertum et interpretandum est iurantes obliga
Abbreviated transcription (Latin):
defendo dico qd
si ecc̃a recipit in
pignore feudũ
ad miles tenet
te pignore recip̾
ab eõ senicium
fenditenetur
fruitus aputa¬
re insortem ar¬

Expanded text:
feudo dico, quod si ecclesia recipit in pignore feudum, quem miles tenet te pignore recipit ab eo servitium feudi, tenetur fructus computare in sortem, a
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdam ertend̾e ad colonias rusticoꝵ qd̾ ñ
appbo ĩmo dico qd si ecc̃a recipit coloni¬
am colomi sui inpignore d fruitus ĩ
sortem aputire de ducto uire suo ⁊ la¬
borib ⁊ erpensisq super hoc num ꝑri¬
uilegium ĩnemo etce acessum. ¶Q

Expanded text:
quidam extendere ad colonias rusticorum, quod non approbo; immo dico, quod si ecclesia recipit coloniam coloni sui in pignore, debet fructus in sortem computare, deducto iure suo et laboribus et expensis, quia super hoc nullum privilegiu
Abbreviated transcription (Latin):
conniti barthneñ. ĩ fauorem ip̃iantatis ⁊ fidei cathr¬
lite. ut s. decimas oĩm locoꝵ que paganis expuisĩ
reducet ad cultum dei posset licite retine ⁊ int̾mi¬
lites ⁊ pͥncipes t̾re sue qui ip̃m inuarent ad boc di¬
uid̾e Nuncqͥd possũt tales detimas litite retine
Item nũcqͥd libant᷑ ⁊ excusant᷑ iustitia pcc̃o soluẽ¬

Expanded text:
comiti Barcenonensi in favorem christianitatis et fidei catholice, ut scilicet decimas omnium locorum, que paganis expulsis reduceret ad cultum dei, posset licite retinere et inter milites et principes terre sue, qui ipsum iuvarent ad hoc, dividere; nunquid possunt tales decimas licite retinere? Item nunquid liberantur e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ nͥ. ecc̃a nonpetit ab
hiꝰ. rustitis tecimas
s ꝑmittit tolli ami¬
litib lib̾ant᷑ oĩo ius¬
titi n ͨ pectant calr̾ sol¬
neudo nisi placcat
eis ecc̃ami tałr de frau¬
dan aiure suo exꝑte

Expanded text:
 ecclesia non petit ab huiusmodi rusticis decimas, sed permittit tolli a militibus, liberantur omnino rustici, nec peccant taliter solvendo, nisi placeat eis ecclesiam taliter defraudari a iure suo. DE
Abbreviated transcription (Latin):
eł .c. ad apłice si tã sr hoc eẽt. c̾cu ꝯsuetuto standũ ẽẽc
de ꝯsuetudie utrum decĩe pdiales dande sint careilis
u̾audiunt᷑ d̾ma uei ecc̃e baptisman ad hoc dico qd et¬
clesie baptismali debent dari pͥdiales ꝓsõles nocaress
exͣ. ty. nũcios ad aliuo dico qd de lacte feno ⁊ lana cet᷑
decima illi ecc̾e incuiꝰ ꝑ ochia pascua sita sunt qr tum ĩte
suscipiant totum nutͥmrentum tales decime p̾diales cer¬

Expanded text:
consuetudo, standum esset de consuetudine, utrum decime prediales dande sint capellis ubi audiuntur divina vel ecclesie baptismali, dico quod ecclesie baptismali debent dari prediales, personales vero capelle. Ad aliud dico, quod de lacte, feno et lana, detur decima illi ecclesie in cuius parochia pascua sita sunt, quia cum inde suscipiant totum nutrimentum, tales decime prediales cen
Abbreviated transcription (Latin):
ne stillau̾it int̾ram lingua lũ¬
matur tabula r̾adatur si no
fuerit tabula ut non contulte
locus contradetur ⁊ inignem cõ¬
sumetur ⁊ tinis intͣ altare ꝯda¬

Expanded text:
ni stillaverit in terram, lingua lambetur, tabula radetur; si non fuerit tabula ut non conculcetur locus conradatur et igni consumatur, et cinis in altari
Abbreviated transcription (Latin):
non pluit aruit cumille qui prim̃ odit ab
aluis uicus se corrigit una eademq tuntaᷤ
ci parte apluitur ⁊ ex parte arida reman
quia sunt quidam quicum quedam incia
resecant maliis grauiter pdurant s hoc

Expanded text:
liquit. Cum ille qui proximum odit, ab aliis vitiis se corrigit, una eademque civitas ex parte compluitur, et ex parte arida remanet, quia sunt quidam, qui cum vitia quaedam resecent, in aliis graviter perdurant. Sed hoc
Abbreviated transcription (Latin):
um est cred̾e ⁊ nr̃a fides hoc expostulat ut cu
gratisi ip̃i in homine destrurit mam pora
etiami remuu̾et bona ut eiun destruit quod
suum non in uenit amat ⁊ diligit qđ in pec¬
multa opera pcc̃oꝵ fate quem qm iusta sũt
non est tam inustus deusut pp mala multa

Expanded text:
um est credere, et nostra fides hoc postulat, ut, cum gracia Cristi in homine destruxit mala priora, eciam remuneret bona, et cum destruit, quod suum non invenit, diligit bonum, quod in pecde pra fides hoc postulat, ut, cum eciam remuneret bona, et cum destruit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
nimist̾ stillam ⁊ iii. dieb peni¬
teat si sr luicheuui altaris ⁊ ad
aliad stilla ꝓuen̾it .iiii. diebus
peuitent si ułq ad t̾cium .ix. die¬
bus peniteat si usq ad qrͣtum
.w. dieb peniteat ⁊ linth̾amia
que tetigͥerit stilla trib untib
mimist᷑ abluat talice suppoito
⁊ aqua u abluconis sumatur

Expanded text:
 poeniteat. Si super linteum altaris, et ad aliud stilla pervenerit, IV diebus poeniteat. Si usque ad tertium. IX diebus poeniteat. Si usque ad quartum, XX diebus poeniteat, et linteamina, quae tetigerit stilla, tribus vicibus minister abluat calice supposito, et aqua ablutionis sumatur,
Abbreviated transcription (Latin):
tenore si quis nͦ clam destina uel int̾dc̃a ꝯuigĩa.
nue p̾sumpẜuit ingͣdu phĩto ⁊̃ ignoranter
soboles detali ꝯm̃ccõe su̾scepta ꝓrsus illũna
cenẽda ẽ de parentũ ignorantia ułłm hĩtura
sb̃lidium cũ illi talr ꝯͣhẽdo ñ exꝑces scĩe ur sar

Expanded text:
ero huiusmodi clandestina uel interdicta coniugia inire presumpserit in gradu prohibito etiam ignoranter. soboles de talj coniunctione suscepta prorsus illegitima censeatur. de parentum ignorantia nullum habitura subsidium. cum ill
Abbreviated transcription (Latin):
laborant pro oram¬
bus ⁊ qiͣ ꝯmune ge¬
rant negocram.
portando ⁊ re portũ¬
to mertes ad nun¬
dinas. neteneãtin.
sins stipendus nu¬
litare possut de
cisdem. mertibus
moderatum lutiũ
accipe ꝙ ad arbitͥ¬
tandum ẽ quia ñ
ẽ tet̾minatum qnͣ¬
tum ĩsingulis soli¬
dis aut lioris ant
marchis. accip eli¬
ceat de lutro p̾cpue

Expanded text:
laborant pro omnibus et quasi commune gerant negotium, portando et reportando merces ad nundinas, ne teneantur suis stipendiis militare, possunt de eisdem mercibus moderatum lucrum accipere, quod ad arbitrtandum est, quia non est determinatum quantum in singulis solidis aut libris aut marchis accipere liceat de lucro. DE
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ abusum. W ͦ in hiis ⁊ similib. sꝑ est inten¬
tio requirenda/qr coꝵpta intentio. puta si
ꝓp̃ hoc. facerent uel uenderent ut hoĩes tan
talia brent ad ab usum uel scient᷑ donent
uel uendant alicui ꝙ stiant uel credanti
talib abusuris. tał in ꝙͣ intentio ẽ mortare
pcm̃. ⁊ grauissim. ⁊ or̃a ꝑcca que postea occone.
nr̃. illaꝵ ab aliis ꝑpetͣnt᷑. sibi inputant᷑ ⁊ rei

Expanded text:
 Respondeo: In his et similibus semper est intentio requirenda, quia corrupta intentio, puta si propter hoc facerent vel venderent, ut homines haberent talia ad abusum vel si scienter donent vel vendunt alicui, quem sciant vel credant talibus abusurum, talis iniqua intentio est mortale peccatum et gravissimum et omnia peccata que postea occasione rerum illarum ab aliis perpetrantur, sibi imputantur et rei
Abbreviated transcription (Latin):
quicqͥd doli ⁊ fraudis ercogitari pot sãd hoc dico ꝙ
quotiens scient̾ ⁊ cã decipiendi prorim peierat uel
pot̾ uel hedi eiꝰ uel si nescit ꝑsonam uel si non p̃t
non obeẽ qr non decipit eum iure unam palia uendendo. nec ĩnalo¬
it rei qr non uendit ei ultͣ debitum ualorem tale mendaciũ pot̃ dͥ.

Expanded text:
d doli et fraudis excogitari potest. Ad hoc dico, quod quoties quis scienter et causa decipiendi proximum peierat vel potest vel heredi eius vel si nescit personam vel non potest, non obesse, quia non decipit eum in re, unam pro alia vendendo, nec in valore ei, quia non vendit ei ultra debitum valorem, tale mendacium potest dici
Abbreviated transcription (Latin):
.s̾. inti ꝓrimo ꝙ nonlicet dico em̾e mlius uti
uendat cariꝰ. Ita intelligenda eiꝰ intentio ẽ.
ut uendat cariꝰ ineadem forma siut uendat
carlus mutata for bñ pot puta emit tupulas
ut faceret scrunumuel cartas ut scrib̾et liuͦs

Expanded text:
 ut vendat carius, ita intelligas, si eius intentio est ut vendat carius in eadem forma, sed ut vendat carius mutata forma bene potest. Puta emit tabulas ut faceret scrinium vel chartas ut scriberet libros
Abbreviated transcription (Latin):
ut quicq̃d ꝯtͣ form p̾dc̾am lucrati sũt studeant er¬
faciet intex pñał de m̾catorib. pellippariis ⁊ sisib
qui de longa non dico consuetudine s coꝵꝑtela
nec em̾e suuit n ͨ uend̾e abĩq mendutas ⁊ iura¬
mentis incantis. nec non ⁊ int̾dum ꝑimiis ⁊ br .i.
mentiunt᷑ simplicib rem uilemuel coꝵptam p̾tõ

Expanded text:
ut quicquid contra formam predictam lucrati sunt, studeant diitentialis de mercatoribus, pellipariis et similibus qui de longa, non dico consuetudine, sed corruptela, nec emere sciunt nec vendere absque mendaciis et iuramentis incautis, necnon et interdum periuriis et breviter menti
Abbreviated transcription (Latin):
nũcquid tenent᷑. ad restõem il orum
fruttinum quos noluptnose ꝯsumuñt
ñ fatientes ẜ uitium uł facientes s
ñ debito modo cum sint in pt̃o morta
tinde pauꝑes alerent᷑ qm g ͦ recipit ⁊
hoc non facit ĩfidenis est ⁊̃ netator

Expanded text:
 ad restitutionem illorum fructuum quos voluptuose consumunt, non facientes servitium vel facientes, sed non debito modo, cum sint in peccato mortali? et inde pauperes alerentur. Qui ergo recipit et hoc non facit, infidelis est et necator
Abbreviated transcription (Latin):
utus accepit urorem nidec᷑¬
ꝙ ad huc tenet᷑ deff̾re coro¬
nam cantare ni ecca ⁊ głica¬
utrum tnͣsiuit prorsus
ad actum ꝯͣrium puta di¬
duxit uxorem coꝵꝑtam uł
scd̃am uel forte fecit semi¬
litem. uł extuit seua uel

Expanded text:
lythus accepit uxorem? Videtur adhuc quod tenetur deferre coronam, cantare in ecclesiautrum transivit prorsus ad actum contrarium, puta duxit uxorem corruptam vel secundam, vel forte se fecit militem vel exercuit seva vel
Abbreviated transcription (Latin):
e mui in miere quod non ẽ ibi
solucio nisi quod resituat frus¬
tus sit ꝑceptos. ego credo qũ
non tenetur ad restimendur
fruitus pp̃ hoc solum quod reci¬
pit illos aut expeudit dum crat
in mortali dumi tñ illos udebi¬
tos ⁊ utitos usus expendent s
si illos consumpsit in explendo
quod nec ꝑse nec ꝑ incarium ser¬
unit fruttus sit ꝑceptos tenet᷑
restitue dando eos panꝑib uł

Expanded text:
 innuere quod non est alia solutio, nisi quod restituat fructus sic perceptos. Ego credo quod non tenetur ad restituendum fructus propter hoc solum quod recepit illos aut expendit, dum erat in mortali; dum tamen illos debitos vel licitos usus expenderit, sed si illos consumpsit pro explendaquod nec per vicarium servivit, fructus sic perceptos tenetur restituere dando eos pauperibus
Abbreviated transcription (Latin):
caratt̾ eẽt ĩsti¬
tutus. pͥntipałr
ad distingnẽd̾
⁊ dinoscendũ.
ꝓfessores. aliciꝰ
fidelitatis. non

Expanded text:
character esset institutus principaliter ad distinguendum et dignoscendum professores alicuius infidelitatis, non
Abbreviated transcription (Latin):
cͥmina statute sunt tñ tp̃ande
siit pensatis cͥtirnistantus ne¬
gocior ⁊ ꝑ sonaꝵ quia culpa est
totam ꝓ sequi tulpam ⁊ uditiũ
laxande habene marime mili¬
tib in hac ꝑte inconsilio aĩaꝵ
qr freno indigent quo ad hoc

Expanded text:
rimina statute sunt. Tamen temperande sunt pensatis circumstantiis negotiorum et personarum, quia culpa est totam persequi culpam et iudicium laxande habene, maxime militibus in hac parte, in concilio animarum, quia freno indigent quo ad hoc.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓminur ꝓcontumatia debet pena
inciꝑe ab excoĩtacone minori deĩde
crescente ꝯtumatra deb anath̾a¬
tran deinde depomi nͥ u̾o punitur
depom ⁊ non ultͣ.s. si est corrigibilis.
siu̾o ẽ incorngibił post deposicõm
inde gescente ꝯtumatra. anatha¬
tani sihoc. non prodest. exinde per
lecularem compellendus ẽ pc̃catẽ
ta qd̃ ei deputetur exilum nel alia
pena lĩma infr̾atur iste ordinaniꝰ
pcessus insi u̾trimen ẽet ad co enor¬
me qd non suffiteret una pena tc̃
ẽ imponerent᷑. simł dne uel plures

Expanded text:
nitur pro contumacia, debet pena incipere ab excommunicatione minori. Deinde crescente contumacia debet anathematizari, deinde deponi. Ubi vero punitur deponi et non ultra, si est corrigibilis. Si vero est incorrigibilis, post depositionem inde crescente contumacia anathematizari. Si hoc non prodest, exinde per secularem compellendus est potestatem, ita quod ei deputetur exilium vel alia pena legima inferatur. Iste est ordinarius processus, nisi crimen esset adeo enorme, quod non sufficeret una pena. Tunc enim imponentur simul due vel plures
Abbreviated transcription (Latin):
do. ⁊ auf̾mut lib̾tatẽ debitorib moleu dim
sicati ñ tenet᷑ c̾ditores ad restd̃em aliꝙͥ
eis faticudã nͥ qͣtems estiman debi lib̾tas
molen dĩ. il nolebant pensatis ĩ t̾cũ stan¬
cus demaiori mũon remocõne molen¬
dinoꝵ ⁊ facilitati molẽdi ⁊ qͣlitate. Etͣ¬

Expanded text:
libertatem debitoribus molendi ficati, non tenentur creditores ad restitutionem aliquam eis faciendam, nisi quatenus estimari debet libertas molendi ubi volebant, pensatis etiam circumstantiis de maiori et minori remotione molendinorum et facilitate molendi et qualitate.
Abbreviated transcription (Latin):
poĩa qĩ filiꝰ. hẽat᷑ ita ⁊̃ ut ab ĩtestato.
filii uł nepotes si quos ĩ potate. hẽt tnͣ¬
seant ĩpotatem arrogantis ꝙ ñ ẽ in
qm̃ p̃r arrogator tenet᷑. reliq̃te:
s p̃r ad optator filio ad optĩo n ͥ tenet᷑

Expanded text:
asi filius habeatur, ita ut etiam ab intestato filii vel nepotes, si quos in potestate habet, transeunt in potestatem arrogantis quod non est in Item arrogator tenetur relinquere , sed adoptator adoptivo nihil tenetur
Abbreviated transcription (Latin):
sigͣuit retͥbucõe uñ credo
ꝙ scolares qui dant nuitu¬
am ptĩam campsorib.i
illus scolarib eopatto uel
nitẽcone pͥncipali ut illi.
retnutuent ilł qnͣ iudige¬
bat usuram. ꝯmittunt pͥu¬

Expanded text:
icit retributione unde credo quod scholares qui dant mutuam pecuniam campsoriis vel aliis scholaribus, eo pacto vel intentione principali, ut illi remutuent illis quando indigebunt, usuram committunt
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ncãtatem emat ⁊ pꝰ ea non indiget sicut
crede uilt Ric pot licite uend̾e ꝓut uendit᷑
coĩt inforo licet uendatur crius qmͣ eme¬
tũẜꝰ guius peccant clici qmͣ laysipeutroᷤ
tũ dico teneri hic adrestõem faciendam
c̃te psone s de bent errogare taie luctuta
in usus iaupiu pot̃ ⁊̃ emere si timetur
caristum t̾ra iuitet uictualia excrat
de t̾ra dum m̃o non ut caxius uendat
qmͣ nephandas belluas tetestandos qͥ
ea intendone eniunt aureos i auas
monetas uel res uenines ⁊ p̾cipne nictu¬
aliaut de taubr caristiam in ducant ͣ¬

Expanded text:
itatem emat et postea non indiget, sicut credebat, hic potest licite vendere, prout venditur communiter in foro, licet vendatur carius quam emeavius peccant clerici quam laici: neutros tamen dico teneri hic ad restitutionem faciendam certe persone, sed debent erogare tale lucrum in usus pauperum. Potest enim emere si timetur caristia in terra et videt victualia extrahi de terra, dummodo non ut carius vendat, quam nefandas belluas detestandos, qui ea intentione emunt aureos vel alias monetas vel res venales et precipue victualia, ut de talibus caristiam inducant
Abbreviated transcription (Latin):
a septrnno usq ad noucimũ uel sile
nuc quid ẽusurarius actus ad hoc dico
qd̾ non ẽ mutuui ⁊ emptor fatit fructus
suos sũ ꝑiculo usure. licet uendicor iurta
uenditõnis form poctea re cuperare p̾di¬
nin ⁊ hoc intelligas nͥ ĩ frandem usuraꝵ.
sit facta tas uendicio. qd̃ ꝓsuunt᷑ erhus
dant᷑ .c.ix. It̃ er eo qd ẽptor consueuit exi¬

Expanded text:
a septennio usque ad novennium vel simile; numquid est usurarius contractus? Ad hoc dico, quod ibi non est mutuum et emptor facit fructus suos sine periculo usure, licet venditor iuxta venditionis formam postea recuperet predium. Et hoc intelligas, nisi in fraudem usurarum sit facta talis venditio quod presddantur CXX. Item ex eo quod emptor consuevit ex
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ⁊ discrete ne
decipiaris ꝓ pos
cẽt enormiter.
uel manifeste
te ceptura licet
fu̾it pura uen¬
ditio ⁊ recta ia¬
tentio uec fuit
dolus adhibit᷑
ab usura tame

Expanded text:
tamen et discrete ne decipiaris et pro esset enormiter vel manifeste deceptum, licet fuerit pura venditio et recta intentio, nec fuit dolus adhibitus ab usura, tame
Abbreviated transcription (Latin):
¶ẜni. qr pcuia nõ tetioratur ꝑulum secͦ
intomo uel equo uł alia re socata gaũ
qr usus pectisie nlłm fructum. uel ultatẽ
parit utenti sccus ĩ nba agnnel tonnis
nel equi uei alt̾ius rei locate. licet gͦ ĩ cãu

Expanded text:
oratur per usum, secus in domo vel equo vel alia re locata; tertium, quia usus pecunie nullum fructum vel utilitatem parit utenti, secus in usu agri vel domus vel equi vel alterius rei locate. Licet ergo in casu
Abbreviated transcription (Latin):
antisposset tñ hĩc excogitan tasus ĩ quo
ñeẽt ũsura ult sortẽ acciꝑe puta dum
dẽ peccũia ⁊ tupp̾ miniam iusticiam fe¬
cutis me cessare atali empcõe It̾o ut t
mut uarem rego dicouolo. qd̾ ibired

Expanded text:
te Posset tamen hic excogitari casus in quo non esset usura ultra sortem accipere, puta dum de pecunia et tu propter nimiam instantiam fecisti me cessare a tali emptione, ideo ut tibi mutuarem. Et ego dico, volo quod ibi red
Abbreviated transcription (Latin):
to ꝓposse ip̃m raptorem ad restõem faciendam
tunt ei non tenent᷑. Nam qui alt̾ius uestigium
negotium gerit utilr. ⁊̃ ignorautis ⁊ absentis
licite recipit expensas ⁊ hoc fu̾it secuta utilitas¬
faciendam excusent si comedant ap̃ illosm. x¬

Expanded text:
o posse ipsum raptorem ad restitutionem faciendam. Tunc enim non tenentur. Nam qui alterius negotium gerit utiliter, etiam ignorantis et absentis, licite recipit expensas et hoc sive secuta fueritestitutionem faciendam, excusentur si comedant apud illos,
Abbreviated transcription (Latin):
uid̾int expedire posst̃ abeua¬
do desisfe ꝙ uil forte ñ possĩt
ulata dãpua. quitare sĩt ai
toritas monendi bellũ pe¬
nes solos pͥncipes e ⁊ ta siͣtar¬

Expanded text:
viderint expedire, possunt a bellando desistere, quamvis forte non possint illata damna quitare. Sicut enim auctoritas movendi bellum penes solos principes est, ita
Abbreviated transcription (Latin):
enrogare ꝯsiliũ
si plene sat̃ftiñ
ẽ dño de resual
nte põt̃ res illui
remañe penes
possidentem nec

Expanded text:
erogare, consilium si plene satisfactum est domino de re sua, licite potest res illa remanere penes possidentem, nec
Abbreviated transcription (Latin):
dicta obitit non ne sic̾ditorn
niutuat alit̾ gͣtis petciñam de¬
bitor tenet ei ab antidona eitͣ¬
pot treditor deduce inpactũ expssum uel saitem spera¬
re esfcm̃ ip̃i obligatõnis nata. cũ ⁊̃ talia pacta inter¬

Expanded text:
dicta obiicitur: Nonne si creditor mutuat alicui gratis pecuniam, debitor tenetur ei ad antidopotest creditor ducere in pactum expressum vel saltem sperare effectum ipsius obligationis natu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ aduocato reri
Ite accessor. officia
puta si scͥbat ꝓ¬
tione cause. Item
tare s ⁊̃ illum q
se culꝑa sua ĩtalẽ¬
puta iud it excitũ
uenientem ad ob¬
sitendum castrii.¬

Expanded text:
in advocato rei, item assessor, officialputa si scribat atione cause. Itemtare, sed etiam illum qui se culpa sua in necesputa vidit exercitum venientem ad obsidendum castr
Abbreviated transcription (Latin):
bñt aliqͥd sp̃ualitatis qͣlr
ieis amittit᷑ symo ad boc
ditit .ħ. ⁊ b. qd̾ ĩ omni admi¬
monia siematur. ⁊hoc est
symõcum. q phĩtum alii

Expanded text:
habeant aliquid spiritualitatis, quare in eis committitur simonia? Ad hoc dicit H. et G. quod in omni admimonia si ematur et hoc est simoniacum, quia prohibitum. Alii
Abbreviated transcription (Latin):
iudetur recta uo luutas ab omnib t̾renis
ac presentib prorsus adusa iucta deo in¬
est ⁊ ad quem refertur incensa iquiuslĩ¬
tiomnis exnea coꝵpi nestia /nulli intio mu¬
tabilitabilitatis obuoria suꝑ omina que
carmalt diliginitur er telsa affettõ num.¬

Expanded text:
videtur, recta voluntas ab omnibus terrenis ac praesentibus prorsus aversa, juncta Deo ina quo est, et ad quem refertur, incensa; inquinamenti omnis extranea, corrumpi nescia, nulli vitio mutabilitatis obnoxia, supra omnia quae carnaliter diliguntur excelsa, affectionum
Abbreviated transcription (Latin):
qnon displiceat marito
ĩ corde licet forte aliqñ ꝓ
hibu̾it oresolent eĩ manĩ¬
ti facere talemp hibitom
mrorib ab solute. ut fic
temperent eas ñ a gotos
ab excessu qd suspitant᷑

Expanded text:
non displiceat marito in corde, licet forte aliquando prohibuerit ore. Solent enim mariti facere talem prohibitionem uxoribus absolute ut sic temperent eas, non a toto, sed ab excessu quem suspicantur.
Abbreviated transcription (Latin):
cioant ues uulr̾ent ip̃os molentos yecitos uei
p̃aganos s ut eccam fidem ur param lib̾ent at
tefendant ⁊ t̾ram ab infidelib occupatara re
ec̃a cotidie remissiones magnas ⁊licet ibi
hinc inde aliqui occidantur. non ẽ hoc p̾lato
su ecre imputaꝵdum. ĩmo ptaret insi oppone

Expanded text:
cidant vel vulnerent ipsos violentos hereticos vel paganos, sed ut ecclesiam, fidem et patriam liberent ac defendant et terram ab infidelibus occupatam redc facit ecclesia quotidie remissiones magnas. Et licet ibi hinc inde aliqui occidantur, non est hoc prelato sive ecclesie imputandum; immo peccaret nisi oppone
Abbreviated transcription (Latin):
It aug̾. non obseruetis dies qui dit̾unt᷑. egyp¬
ciãci aut Ralendas iannarii in quib canti¬
fati angurrio aut anquot menses aut tp̃ra
diesues annos aut lune. ⁊ mensis. solisq cur¬
sum quia qui has ⁊ quastuma d̾inatones
aut fata augͣria obẜuat aut atcendit aut¬
atendit. aut̃ asencit obẜuantib aut talib¬

Expanded text:
tium: Non observetis dies qui dicuntur egyptiaci aut kalendas ianuarii, in quibus cantifati augurio, aut aliquos menses, aut temporadies, et annos, aut lunae solisque cursum quia qui has, et quascunque divinationes, aut fata, aut auguria observat, aut attendit, aut consentit observantibus i
Abbreviated transcription (Latin):
dum. Item non adempnant᷑. Hic
rustici qui seruant tp̃ra ad semi¬
nandum uł arbores incĩdendas
isisia que c̾cam ⁊ natalem Hñt¬
phisicis cta medicinas dandut¬

Expanded text:
um. Item non condemnantur hic rustici qui servant tempora ad seminandum vel arbores incidendas et similia, que certam et naturalem hphysicis circa medicinas dand
Abbreviated transcription (Latin):
inf̾iores eĩ possunt eam fac̾e ĩ si sint
simplices. sat̃dotes. curati tñ. cũ con¬
stitutõ illii non spetificet qd̾ ab ep̃o si
facienda si ꝑ necgłiam aut ał coꝙ¬
ta nitencõ ue dsmuttant eam fate
si nł ex cũ iusta dimuitant qr forte i¬
nident ibi multoꝵ st gem iate ur ali¬
tene focanas tum siandulo. ist hoc¬

Expanded text:
Inferiores enim possunt eam facere, etiamsi sint simplices sacerdotes, curati tamen cum constitutio illa non specificet quod ab epifacienda, si per negligentiam aut alia corrupta intentione dimittant eam facere. Si autem ex causa iusta dimittant, quia forte vident ibi multorum stragem iacere vel alitenere focarias cum scandalo et
Abbreviated transcription (Latin):
tin ei patͣti sccieris claniore non indiget
te iuidex uelit tałr delinquentem scõm
qb ius postulat corrig̾e uel pumit uste
appellat non est appeliacomi ⁊hiꝰ deferend̾¬
facti sb̾ditur quia aliud est nocorumi
ft̃i manentis aitu ut cumi quis puplite.
notorium facti tnͣsemntis acta ut si anqͥi
mpublico. int̾fec̾it boiem uelfecent sor¬
megiim uel siłe aliud notorum fcĩ pre

Expanded text:
tia enim patrati sceleris clamore non indiget te iudex velit taliter delinquentem secundum quod ius postulat corrigere vel punire, et iste appellat, non est appellationi huiusmodi deferendfacti subdividitur, quia aliud est notorium facti manentis actu, ut cum quis publice notorium facti transeuntis actu, ut si aliquis in publico interfecerit hominem vel fecerit sortilegium vel simile. Aliud est notorium
Abbreviated transcription (Latin):
illam nec cum illa ad uism
mensam mandutatit ⁊ut
bet nec sb uno tecto maneb̾
plico. loco u nulla mala sui¬
spico possit ẽe nec ⁊̃. ibi loq̃¬
bus ydoneis ꝓcerta ncc̃ita¬

Expanded text:
is, nec cum illa ad unam mensam manducabis et bibes, aut sub uno tecto manebisblico loco, ubi nulla mala suspicio possit esse, et ibi cobus idoneis pro certa necessita
Abbreviated transcription (Latin):
quid noluntas uł intencio ui sp̃es ĩducunt usu
nuttit usura uͥ ex pacto soluat᷑ alu dñt quibus
assentio qd sola spei sͥue ĩtencio facit hoĩen usur¬
rium uñ qui sbtali spe mutuauit peccuniam
oblatum ult sortem

Expanded text:
quid voluntas vel intentio vel spes inducunt usurx pacto solvantur. Alii dicunt, quibus assentio, quod sola spes sive intentio facit hominem usurarium, unde qui sub tali spe mutuat pecuniam,oblatum, ultra sortem
Abbreviated transcription (Latin):
som usure passus ẽ. ut si dom̃ su¬
am uł p̾dium oportuit pp̃ hoc dis¬
tͣhe uiliori p̃tio ꝙͣ ualeret ⁊i ali¬
am dom̃ ꝯduc̾e ad usũ suũ aut
si oportult eñ sicciꝑe ad usur ĩ
ab alio usurario pp̾nsuras p̾oͭ¬

Expanded text:
m usure passus est, ut si domum suam vel predium oportuit propter hoc distrahere viliori pretio quam valeant et aliam domum conducere ad usum suum, aut si oportuit eum accipere ad usuram ab alio usurario, propter usuras p
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ siłe de manto qnͣtum ad dotem ut dcrã ẽ qr soc̃ dando dotem gn̾o esficit᷑ pau
endo mutium a creditore uel cruptore ant uenditor recipiendo rem. uł pͥcaun¬
rei uendite creditor autẽ qui mala fide credidit pectisiam puta ludenti in alca
uł dat᷑o m̃etͥci aut hystom uł al dilapidandi bona sua non debet lũ tebitum
retipe er reb p̾ditis silr̃ nec ille qui excansa iutratiua agit. Ceter antem
ou̾is quib debetur er ꝯͣttu uel qiͣ ex maleficõ ul qĩ posst̃ reciꝑe ꝙ sibi debet᷑.
er rebi hiꝰ dũ cũ rem furtinam nel raptata uel usurariam in ip̃a sp̃e non reci

Expanded text:
ile de marito quantum ad dotem, ut dictum est, quia socer dando dotem genero efficitur pendo mutuum a creditore, vel emptor aut venditor recipiendo rem vel pretium vendite. Creditor autem qui mala fide credidit pecuniam, puta ludenti in alea vel daturo meretrici aut histrioni vel alias dilapidanti bona sua, non debet huiusmodi debitum recipere ex rebus predictis. Similiter nec ille qui ex causa lucrativa agit. Ceteri autem omnes quibus debetur ex contractu vel quasi, ex maleficio vel quasi, possunt recipere quod sibi debetur ex r
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ s. seqũti u̾in qm̃ qui nimis emungͥ
san guiem elicit gicamus cũ alu
qd teneatur usurarius restitũe qͥc¬
quit ultͣ sortem acceꝑit. adebitore.
occasione sortis pacto p̾cedentẽ uel

Expanded text:
. Verum quoniam qui nimis emungit, sanguinem elicit, dicamus cum aliis, quod teneatur usurarius restituere quidquid ultra sortem accepit a debitore, occasione sortis, pacto precedente vel
Abbreviated transcription (Latin):
uł siłi fatienda aut ulło mõ facienda aut nitb
sr hoc ꝯuenit int̾ eos ¶In pͦ casu debet creditoꝵi
prius notificare debitorr i postea pot̾it uend̾e sm¬
partum fuit appoĩtum ne uend̾et. ĩ tuc non poc̃
uend̾e s debet pͥus sibi demuitiare debitori ut
tiatõ ⁊ postea elapso biẽmo pot̾it uenditis ptã¬

Expanded text:
 modo facienda aut nullo modo facienda aut nihil super hoc convenit inter eos. In primo casu debet creditor prius notificare debitori et postea poterit vendere spactum fuit appositum ne venderet, etiam tunc non potest vendere, sed debet prius ter denunciare debitori ut nciatio et postea elapso biennio poterit
Abbreviated transcription (Latin):
ad eos ꝑueu̾it de ma¬
lefitõ. ⁊ hoc ito qr ra¬
iuutatẽ do̾ fit qui pa¬
tit᷑ dampuũ s iusure a
nit ad creditorẽ. uec
ĩuenio iura. dare actõ¬
nem debitori ctͣ hꝰ ĩ
ductores ad repetend
usuras. ab eis. qͣs ip̃i

Expanded text:
ad eos pervenerit de maleficio. Et hoc ideo, quia ravoluntatem domini fit, qui patitur damnum, sed usura nit ad creditorem, nec invenio iura dare actionem debitori contra huiusmodi inductores, ad repetendum usuras ab eis, quas ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
sũt oĩa que sine ꝑcc̃o ex̾ceri non possũt
ut concͣtus usuriꝵ symonie ⁊ sile̾is ista
oĩb sunt ꝓhibita in diniuite tam cłi¬
tis qui layͣtis cułtuq serus sint u con¬
dõnis uel etatis duun mͦ sint doli capa

Expanded text:
ut omnia que sine peccato exerceri non possunt, ut contractus usurarum, simonie et similes. Ista omnibus sunt prohibita indistincte tam clericis quam laicis, cuiuscumque sexus sint vel conditionis vel etatis, dummodo sint doli capa
Abbreviated transcription (Latin):
cite atalib posst usuras exig̾e rͥam cuiꝰ uer
ba sunt hegͥab ilo erige usuram cui m̾ito no¬
cere desid̾as cui iure inferunt armsi huis lĩme
auferunt usure quem uello runce non potes.
ab hoc usuram erige quẽ non sit tͥmen occid̾e
sine furco dimicũt qui nsuras flagitat gͦ

Expanded text:
cite a talibus hostibus possunt exigere usururam, cui merito nocere desideras cui iure inferuntur arma. Huic legitime auferuntur usure, quem bello vincere non potes. Ab hoc usuram exige, quem non sic crimen occidere sine ferro dimicat, qui usuras flagitat; ergo
Abbreviated transcription (Latin):
peuatur ad ꝑniam qmͣ non pot̾ agere
nͥ restituat si no iurauit. ⁊̃ qd noñ deũ¬
tiaret. non tenet in hac ꝑte iuramti cũ
sit illicitum ut puta atͣ salutem ꝓrĩ¬
protede in modum dem̃ciacors ⁊ ita

Expanded text:
penitentiam, quam non potest agere nisi restituat. Si vero iuraverit etiam quod non denunciaret, non tenet in hac parte iuramentum, cum sit illicitum, ut puta contra salutem prpro
Abbreviated transcription (Latin):
ar. er̃ .s. cum tu. Item quero utrumusurari
teneatur restituere non solum pectĩia
usurariam s ĩ quicꝙͦ aĩ ip̃a lutratus est.
ifructus ꝑ ceptos ex re empta de peccipa.
ai

Expanded text:
de Pennaforte Item quero utrum usurarius teneatur restituere non solum pecuniam usurariam, sed etiam quidquid cum ipsa lucratus est et fructus perceptos ex re empta de pecunia a
Abbreviated transcription (Latin):
sulo aut̃ ut sat̾factio deusuus petat᷑
uenia ud cauteiam a debitore quĩa
forte pp̃ p̾missa. ẽet ei aliquid ultͣ res¬
tituendum. ¶In sũma nõ qd̃ uxor
usuraru ⁊ familie debent ꝓced̾e sĩt
uror i fauulia raptoris R .s. de mnpu

Expanded text:
sulo autem ut satisfacto de usuris petatur venia ad cautelam de debitore, quia forte preter premissa esset ei aliquid ultra restituendum. In summa nota quod uxor usurarii et familie debent procedere sicut uxor et familia raptoris. Requ
Abbreviated transcription (Latin):
eum cogere iudex eccͣstitus ut resspond̾et ei corã¬
sere eĩ iuder it̾ ⁊ debet iudicare indirecte ⁊ occasiõe alt̾ius qõis mote
ci pensas qͥs fecit coiugendo fructus s ⁊̃ quas fecit bona fide citarem
pignoratam Item nicasu fortuito ur smne tuipa sua res periit uelde¬
terior ata est. non tenet creditor s. si dolo ul cruꝑa sua tenet᷑ .C. de¬
pigno. at .lii ni uii u. Item si uendito pignore bona fide creditori
nriuis accepit qmͣ erat insorte pot̃ ag̾e ad residuum Omo pluste¬

Expanded text:
eum cogere iudex ecclesiasticus ut responderet ei corapotest et debet iudicare indirecte et occasione alterius questionis mote expensas quas fecit colligendo fructus, sed etiam quas fecit bona fide circa rem pignoratam. Item si casu fortuito, vel sine culpa sua res periit vel deteriorata est, non tenetur creditor, sed si dolo vel culpa tenetur. Item si vendito pignore bona fide, creditor minus accepit quam erat in sorte, potest agere ad residuum. Si vero plus, te
Abbreviated transcription (Latin):
ritur utrum ille qui soluit usuras pos¬
sit cum esfectu petere xeni emptam de¬
usuris ab ip̃o posẜore ⁊ utrum iue ĩforo¬
pñiali teneatur restitũe. uidet᷑ qd nõ
qr pͥtium ex re furtiua redactur nonẽ

Expanded text:
ritur utrum ille qui solvit usurassit cum effectu petere rem emptam dusuris ab ipso possessore et utrum ille in forotiali teneatur restituere? Videtur quod m ex re furtiva redactum, non
Abbreviated transcription (Latin):
suppõitus sit ho sp̃nar itim̃s deum quo iiuento nocent
cum secͥto ⁊ coram nuuliere ⁊ sundetur eped ire recepto
Pͥus sacramento ab ip̃a ꝙ talump niose ꝓcedat ⁊ ĩ ab
ꝑtinpat deboris illius quem credebat ee prem suũ ea ã
que ꝯsũpsit de bonis p̾dictis dum hũit boͣm fide in cre¬
tent̃ se ce̾ filiũ lĩm restituat ut ꝯponat nel petat re¬
missionem a niro mulris simuit si alit̃ ab ħ̾ edib lni¬

Expanded text:
spiritualis et timens deum. Quo invento, vocent eum secreto et coram muliere et si videtur expedire recepto prius sacramento ab ipsa quo non calumniose procedat et etiam ab percipiat de bonis illius quem credebat esse patrem suum. Ea autem que consumpsit de bonis predictis, dum habuit bonam fidem, credens se esse filium legitimum, restituat vel componat vel petat remissionem a viro mulieris si vivit, sin autem ab heredibus l
Abbreviated transcription (Latin):
mũst reum iuste adepuatũ̃
õccidit hoc hoĩtidium sisit
erliuore uel delectatõne fim¬
endi humanũ sangͥnem li¬
cet ille mste occidatur iste
tñ peccat mortalit̾ pp̃ ĩtentõ¬
nemcoꝵptan siu̾o fit ex a¬
more iustitre nec peccat uidex ip̃m adẽpnã

Expanded text:
minister reum iuste condemnatum occidit. Hoc homicidium, si fit ex livore vel delectatione fundendi humanum sanguinem, licet ille iuste occidatur, iste tamen peccat mortaliter propter intentionem corruptam. Si vero fit ex amore iustitie, nec peccat iudex ipsum condemna
Abbreviated transcription (Latin):
Ilicite aut uero dement et indignũ seu nunus ydoneum¬
ad sacios oidiues suscpiendos episcopo presentent quoo si aliter¬
fecerũ et ille qui iudigue accesserit ab altari Remouebitur et
illi qui donũ spũs saucti uendere couati sunt corã deo iã con¬
dempnati ecclesiastica digiutate carebuua ui ini dicto c quaudo¬

Expanded text:
illecti a vero devient, ut in dignum et minus idoneumad sacros gradus suscipiendos episcopi manus applicent. Quod si fecerint, et ille qui indigne accesserit ab altari removebitur, et illi qui donum sancti Spiritus vendere conati sunt, coram Deo jam condemnati, ecclesiastica dignitate carebunt. Igitu
Abbreviated transcription (Latin):
fantur de bellis publicis fugientes Et qui iudigna sibi pe¬
tunt lota tenere aut facultates egclesie aufferunt Iuiuste qui
fratres calumpuiantur aut a ccusant et non problun Et qui
contra Innocentes cimi principis ad Iracundiã prouotant et
omines Anathematisani uel pro suis excessibus ab ealesia fepul¬
si et ouiues ques ecclesiastice uel seculi leges iufames pro¬

Expanded text:
 de bello fugientes, et qui indigna sibi petunt loca tenere, aut facultates Ecclesiae abstrahunt injuste; et qui fratres calumniantur aut accusant et non probant; vel qui contra innocentes principum animos ad iracundiam provocant; et omnes anathematizatos, vel pro suis sceleribus ab Ecclesia pulsos; et omnes quos ecclesiasticae vel saeculi leges infames pro
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quĩto cũ extludit opus de genere uonorũ ut nun quis Iu
non celebrabit usq ad mẽsem uel ꝙ non ieunabit in paue
opus indifferene pia intentione pro deo aut proxino faciend
ut si quis huret ꝙ non peta proxino suo uel non intrabit
domã eius uel non coquet ad firnũ suũ uel uon romedet

Expanded text:
Quinto cum excludit opus de genere bonorum, ut cum quis iuel quod non celebrabit usque ad mensem, vel quod non ieiunabit pro opus indifferens, pia intentione pro deo aut proximo faciendum, ut si quis iurat quod non loquetur Martino vel non intrabit domum eius vel non coquet ad furnum eius vel molet
Abbreviated transcription (Latin):
pria cuitoritate contrauenire ausi propter uigentem aieccessitatem¬
et hoc taiuen propter Renerenciã sacramenti tamen propteo st̃ã¬
dalum simpliciũ qui Rreputant se sit iurando Intirorere peruixiũ
exinde intuorerit facilitatem labeudi in peouioiũ et in deieratio¬
Relixare uel potius ostendere ipsos sit iurantes non fuissi obli¬
gatos et imponere penitenciã de temerario Iuramento Ilota

Expanded text:
si propter urgentem necessitatem, tum propter reverentiam sacramenti, tum propter scandalum simplicium, qui reputant sic incurri periurium et inde incurrunt in facilitatem labendi in periurium et in detractioamenta debet facile relaxare vel potius ostendere sic iurantes non fuisse obligatos et imponere penitentiam de temerario iuramento. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
presẜ nonũbus aut de iõstratione aut tircũloquatiene sufsi¬
tiente de siguent et ab utrcq latore sinigulos gradus clara
deponũt̃ et credunt ita esse nec talto sufficuã insi iurat de¬
ponaut se uidisse per sonas saltem an uno graduũ predictoꝵ
constitutas pro consangiuẽis se habere follerabilius est enim
alios routra statuta hom̃i diuunere ropulatos ꝙͥ fouũtos legi¬
tuue contra statuta dñi separare ¶ Sequitur di toguatidẽ¬

Expanded text:
pressis nominibus vel demonstratione, vel circumlocutione sufficienti designent et ab utroque latere, singulos gradus clara deponunt et credere ita esse. Sed nec tales sufficiant, nisi iurari deponant se vidisse personas, vel saltem in uno predictorum graduum constitutas, pro consanguineis se habere. Tolerabilius est enim aliquos contra statuta hominum dimittere copulatos, quam coniunctos legitime contra statuta domini separare . DE COACTI
Abbreviated transcription (Latin):
se dum uiuere uoluerit sine marito ita tamen ꝙ securitate
nos uel balliu nr̃i aut alii non seisemus terrã aliquã uec
sedditũ pro debito aliquo ꝙ̃dui catalla debitoris pͥsencta sussi¬
ad solutionem Sed si principalis deffecerit non habet unde sal¬
o habeant si uolueruit terras et redditus abitorie quousq sit
eis satisfactũ d debito quod pro eis soluerunt anisi debitor priu
npalis munstrauerit se inde esse quietũ uersus eosdem plegs¬
¶ Nullus distrigatur ad faciendũ magis seruitiũ pro feodo
militis uel pro aliquo libero tenemento ꝙ̃ iude debetur poiã
placita non sequantur curiã nostrã sed teneantur in aliquo
certo loco ¶ Recogitiones noue dissessine et de morte auteces

Expanded text:
 dum voluerit vivere sine marito ita tamen quod securitatem nos nec ballivi nostri seisiemus terram aliquam nec redditum pro debito aliquo quamdiu catalla debitoris suffion habens unde solhabeant terras et redditus debitoris donec sit eis satisfactum de debito quod ante pro eo solverint nisi capitalis debitor monstraverit se esse quietum inde versus eosdem pleg Nullus distringatur ad faciendum majus servicium de feodo militis nec de alio libero tenemento quam inde debetur Communia placita non sequantur curiam nostram set teneantur in aliquo loco certo Recogniciones de nova disseisina de morte a