comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
que ẽ causa saluns. corde enim c̃ditur ad uisticiam.
.i. ꝑ fidem cordii: iustificat᷑ aliquis .i. de ĩp̾o fit pius. ore
autem pꝰ cordis fidem. Alicer enim n̾̃ualet: confessiofit.
nõmodo adusticiam: s ⁊̃ ad salutem. quẽ confesfi o: sr̾
inminentia: fidem qm corde tenebant: ore confessi
sunt. Non gͦ in cassum. ad ditum ẽ: ore ꝯfessio fit ad sa¬
tatem tenebat. ⁊ foris mendatium ꝓferebat. Cur
enim lacͥmis diluit. ꝙ ore negauer̾at. si saluti facie¬
bat:ꝙ corde tenebat:: Querens gͦ ad̾õ pacem ñ aliud
habeat in ꝑfessione oris: aliu d in archano cordis. nil
⁊ accedere ad altare. p nolens. s non c̾clere. soq con¬
grueait.: corde creclitur: De hac autem radice cordis.¬
¶ surgit confessio. Confiteri enim ẽ dicere quid sit in
corde. si enum aliũ ẽ incorde. aliud in ore: loqui ẽ.
nõ confiteri. Quod gͥ ẽincorde: debet ẽẽ more: qr
non sine causa: signũ crucis fit infronte.i. lede pu

Expanded text:
 causa salutis. Corde enim creditur ad justitiam, id est per fidem cordis justificatur aliquis, id est de impio fit pius; ore autem, post cordis fidem, aliter enim non valet, confessio fit, non modo ad justitiam, sed etiam ad salutem, quae confessio superadimminentia, fidem, quam corde tenebant, ore confessi sunt. Non ergo incassum additum est, ore confessio fit ad saitatem tenebat, et foris mendacium proferebat. Cur enim lacrymis diluit, quod ore negaverat, saluti faciebat, quod corde tenebatur. Quaerens ergo a Deo pacem non aliud habeat in professione oris, aliud in arcano cordis. Nil et accedere ad altare potest nolens, sed non credere, ideoque congrue ait, corde creditur. De hac autem radice cordis surgat confessio. Confiteri enim est dicere quid sit in corde. Si enim aliud est in corde, aliud 50 in ore, loqui est, non confiteri. Quod ergo est in corde debet esse in ore, quia non sine causa signum crucis fit in fronte, id est in sede pud
Abbreviated transcription (Latin):
qui non iuidia ⁊ maliuolentia: ut scͥbe ⁊ pharisei. s er¬
rore. xꝑm nõ recepenint. quib petrusait. Scio fratres qr
ꝑignorantiam ħ egistis. Illi gͦ emulatõnem di hñtes:
s uoluntatem. ⁊ consilium eius nescientes: cc dm̃ agebãt:
quẽ se defendere testabantur. Quomodo autemnon

Expanded text:
qui non invidia et malevolentia, ut Scribae et Pharisaei, sed errore Christum tradiderunt. Quibus Petrus ait: Scio, fratres, quia per ignorantiam hoc egistis . Illi ergo aemulationem Dei habentes, sed voluntatem et consilium ejus nescientes, contra Deum agebant quem se defendere testabantur. Augustinus Quom
Abbreviated transcription (Latin):
um diues uiom̃s .i. sufficiens ditare om̃s: qui muo¬
cant illum. fide ⁊ oꝑe. aliis. nõ ẽ ip̃e cliues. qr par¬
ticips non s̃ bonoꝵ eius. qui autem inuocant. recipi¬
ant eternam remuneratõn̾e. Dem̃: ab auctoritate
ysaiẽ ꝓbat: ꝙ dixerat. Om̃is enim iudeus ł g̾cus: qͥt̾q¬

Expanded text:
um dives in omnes, id est sufficiens ditare omnes qui invocant illum, fide et opere; aliis non est ipse dives, quia participes non sunt bonorum ejus; qui autem invocant recipient aeternam remunerationem. Deinde ab auctoritate Isaiae probat quod dixerat, omnis enim Judaeus
Abbreviated transcription (Latin):
legem iusticte: quia nõ ex fide querebat uisticiã .i. qr
non petiuit illam ado. non c̾cudit in eum: qͥ iusti¬
ficat impium non c̃cdens łm̃ oꝑari in homine. quo
iustificetur: iustificat̾õ autem ex fide impetratur.
Uñ uͦ conti gent ut non c̾derent. suppanit. offende¬
nant enim. qiͣ quis quereret cur fidem nõ hñt uidĩ:
responder. qr offenderunt in lapidem offensio-
nis .i. ꝙ offensionem ꝓ timore suꝑbie sue .i. excecat̾o
nemiin ł pasi funt: qui dr̃l api õfensionis quadã
tone similitudinis Uꝑs enim latens inhumilitate
habil euit offenderẽ. ad similitud inemp̾aui lapidis:

Expanded text:
e, quia non ex fide quaerebat justitiam; quia non petivit illam a Deo, non credidit in eum qui justificat impium, non credens Deum operari in homine quo justificetur, justificatio autem ex fide impetratur. Unde ergo contigerit, ut non crederent, supponit, offenderunt enim. Quasi quis quaereret cur fidem non habent Judaei? respondet, quia offenderunt in lapidem offensionis, id est quia offensionem pro tumore supenem in Christo passi sunt qui dicitur lapis offensionis quadam ratione similitudinis. Christus enim latens in humilitate habilis fuit offendere ad similitudinem parvi lapidis
Abbreviated transcription (Latin):
breniet: trĩequum e pͥori u̾bolegis. un subd̾. ad bre¬
iuans dico: inequitate. ut .s. nil desit ad iusticiam.
de om̃ib siguratiuis. Uł ĩo dr̃. abreuians mequita¬
te: qr queequa sunt retiet. ut moralia. que uisẽ.
tolii: ũ figuras recidit: ⁊ nequis dubitet deeo: ꝓpħa
homo tactus. faciet ubum breui. cͥcͣ antiquum u̾bũ

Expanded text:
breviet, tamen aequum est priori verbo legis unde subdit, abbrevians, dico, in aequitate, ut nil desit ad justitiam de omnibus figurativis. Vel ideo dicitur, abbrevians in aequitate, quia quae aequa sunt retinet, ut moralia quae jus est tolli, ut figuras recidihomo factus, faciet verbum breviatum, contra antiquum verbum
Abbreviated transcription (Latin):
significat. In tͥbus aliis: friuola ⁊ uana doctͥna: significat᷑.
que isimodo fallit: inigne tñ apparebit. qr ardebitbona

Expanded text:
significat. In tribus aliis frivola et vana doctrina significatur, quae etsi modo fallit. in igne tamen apparebit, quia ardebit bona
Abbreviated transcription (Latin):
n̾natũ. Aliudẽ eni semine ammixtotisanguinis coa¬
gło: generare.łri. aliud non ꝑinixtione. s uirtute ꝓc̾a¬
re.ł ri. Lossunt homies generare filios. homines. s nõ
facere. Item: ⁊ sino intercessit semen hominis inconcep
ip̃a incarnatõ quomodo facta sit. ip̃m u̾bum cłi dĩco
giuenter appareret. indutum. Itasane fc̾m: ut ibi sit:

Expanded text:
misto, et sanguinis coagulo generari; aliud non permistione, sed virtute procreari. Possunt homines generare filios homines, sed non facere. Item, etsi non intercessit semen hominis in concepIpsa incarnatio quomodo facta sit? Ipsum Verbum Dei dico gruenter appareret indutum. Ita sane factum ut ibi sit non
Abbreviated transcription (Latin):
e flius. natꝰ sccłmueritatem. nate᷑. ex cl̃o cl̃i filius. ⁊ scd̃
ueritatemnat᷑e.: ex homine. hominis filius. ut n̾ ad op¬
tioneł appellatõne. s uere iutraq natiuitate: filii no¬
unum filium consitem᷑. quem ⁊ p̾pea: uingenitum
diñs. manentem induabus substantiis. stue natis. ñ¬

Expanded text:
e unitus, natus secundum veritatem naturae ex Deo Dei Filius, et secundum veritatem naturae ex homine hominis Filius, ut non adoptione, vel appellatione, sed vere in utraque nativitate filii nounum Filium confitemur. Quem propterea et unigenitum dicimus manentem in duabus substantiis, sicut ei n
Abbreviated transcription (Latin):
muinis natã assumpta. Sccdm carnem gͦ exiemine dauid
tactus ẽ. d̾s autem añ scła: ex dłonatiisest: Qui gͥerat factꝰ
est. s quid erat: ꝯindest factus : uerbum erat. filius dĩ
erat: filius hominis factus ẽ. ds erat. homo factꝰ ẽ. suscep̃
zhumanitatem. ñ amisit diuinitatem. sactꝰ ẽ humil.¬

Expanded text:
emine David factus est. Deus autem ante saecula ex Deo natus est. Qui ergo erat, factus est. Sed quid erat? quid est factus? Verbum erat, Filius Dei erat, filius hominis factus est; Deus erat, homo factus est; suscepit humanitatem, non amisit divinitatem; factus est humil
Abbreviated transcription (Latin):
quod inde apparet: enum .i. qr: si cognouissent denio¬
nes sapiam di. de redemptõne humani gen̾s: per
uͦ non cognouerunt. Deignorantib dic̃ petrus. Scio
fratres: qi ꝑignorantiam hac egistis. isti non cognos¬
cebant illum ẽẽ: quimn lege ꝓmissus erat eis. Maiores
si: ut pͥncipes sacerdotum: scͥbe: ipharisei: cognoue¬
runt ip̃m ẽẽ: qui in lege ꝓmissus erat. s dm̃ẽe ł filiũ
sent ł minores illum ẽe messiam inlege ꝓmissum.
t senserit mortem. u qnͣt inse ẽ: uita uitam ꝑdidit.
Si enim hita ẽt: uite fons aruiss Sensit gͥ mort̾e.
participatone humani asfectus: q̃m sponte aisceꝑd̃.¬

Expanded text:
inde apparet: Enim, id est quia si cognovissent daemones sapientiam Dei, de redemptione humani generis per vero non cognoverunt. De ignorantibus dicit Petrus: Scio, fratres, quia per ignorantiam id gessistis . Isti non cognoscebant illum esse qui in lege promissus erat eis. Majores vero, ut principes sacerdotum, Scribae et Pharisaei cognoverunt ipsum esse qui in lege promissus sent, vel minores illum esse Messiam in lege promissum,  senserit mortem, ut quantum in se est vita, vitam perdiderit. Si enim hoc ita esset, vitae fons aruisset. Sensit igitur mortem participatione humani affectus, quem sponte susce
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint ⁊ fruola que suꝑedificant: rumanitaciant.
manente tr̾iincolumi fundamento. qr ⁊ simale aliqs

Expanded text:
fuerint et frivola quae superaedificant, ruinam faciant, manente tamen incolumi fundamento, quia etsi male aliq
Abbreviated transcription (Latin):
quem ałii n sentiunt: qui ħ modi edificia secum ñ por¬
tauerunt: ut inueniant ignem transitorie tͥbulatõmꝰ
uenialia conc̾mantemꝰ. ñredarguo. qi forsitan uerum¬
xeu est s qi d̃r saluiis erio contempnitur illegns. Graui¬
Ułita potest dici. Dies dñi. ut dedie p̾senti. ⁊ igͥe p̾senti.
accipiatur. nam hic ĩ dies añi ẽ. dumuidicium in cip̃ a
domo ai .i. asaluandis incip̃pena. que consũmabiturĩ
reprobis. ĩo enim hic puniuntur electi ũ ibm̃puniat᷑.
in quodie ẽ ⁊̃ ignis tͥbulatonis: quo uritur amor tem¬
poratium rerum. clummihomiines contͥstantur amissis.
enim sintalliciente amore ñbñt: sine urente dolore

Expanded text:
quem alii non sentiunt, qui hujusmodi aedificia secum non portaverunt, ut inveniant ignem transitoriae tribulationis, venialia cremantem: non redarguo, quia forsitan verum est, sed quia dicitur, salus erit, contemnitur ille ignis. Gravisenti, et igne praesenti accipiatur. Nam etiam hic dies Domini est, dum judicium incipit a domo Dei , id est a salvandis, incipit poena quae consummabitur in reprobis. Ideo enim hic puniuntur electi, ut ibi non puniantur, in quo die est etiam ignis tribulationis quo uritur amor temporalium rerum, dum homines contristantur amissis. enim sine illiciente amore non habent, sine urente dolore
Abbreviated transcription (Latin):
uos. humilis ĩ i persona. ꝙ. ita ait. Et ego fui ap̃uos:
minfirmitate .i. intͥbulatõne. ⁊ timore animi .i. iã
pͥuatim fiebat: ꝑ̃dicat᷑o m̾a: que fiebat in commini:
ñ fuit ĩ ꝑsuasibilib u̾b humane sap̃ie. qr isi ꝑsuasibi¬
sapĩam autem que ẽ de sec̾tis di. loquimur inter ꝑ¬
fectas. ꝑfectos hic dic̃. non ꝑtectos cognitores: idoctoreᷤ
quib opꝰ nõ ẽ doceri. s auditores iam capaces. qm

Expanded text:
vos, humilis etiam et persona. Quod ita ait, et ego fui apud vos in infirmitate, id est in tribulatione, et timore animi, id est us, qui privatim fiebat, et praedicatio mea, quae fiebat in communi, non fuit in persuasibilibus verbis humanae sapientiae. Quisapientiam autem, quae est de secretis Dei, loquimur inter perfectos. Hic dicit non perfectos cognitores et doctores, quibus opus non est doceri, sed auditores jam capaces. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
dici sapiam ci. tanqmͣipẽ solus sit intelligene ł sapiens:
ter non sit sapiens de se ip̃o. s de filio. nec sap̃ia sapĩam ge¬
nũt. S ea sapĩa dicat᷑ pater sapiens ẽe qmͣ genuit. U̾ enĩ
ip̃e sͥ: s filuis intłłig̾ patͥ. ꝓfecto filius patrem sapientẽ
filius apatreq uerum ẽ: s afilio potius pater h̃c eẽntiam.
ꝙ falsissimumest. Et gͦ d̾s pater: sapiens ea: que ip̃e ẽ: sua¬
sapientia. ⁊ filius sap̾ia paiͥs:. Est sapiens: de sapĩa. q̃ ẽ pat̾.
de qͦẽgenitus filius. sic ipater: est ini telligens ea: que ip̃e ẽ.
sua intelligentia. filius autem intelligentia patͥsẽ: intel¬
ugens: deintelligentia que ẽ pater. dequa gentin ẽ. Scqͥt᷑.

Expanded text:
dici sapientiam Dei tanquam ipse solus sit intelligens, vel sapienter, nec sit sapiens de seipso, sed de Filio; nec sapientia sapientiam genuerit, sed ea sapientia dicatur Pater sipse sibi, sed Filius intelligit Patri, profecto Filius Patrem sapientem Filius a Patre quod verum est, sed a Filio potius Pater habet essentiam quod falsissimum est. Est ergo Deus Pater sapiens, ea quae ipse est suaapientia; et Filius sapientia Patris est sapiens, de sapientia quae est Pater de quo est genitus Filius. Sic et Pater est intelligens ea quae ipse est sua intelligentia, Filius autem intelligentia Patris, est intelligens de intelligentia quae est Patri, de qua genitus est.
Abbreviated transcription (Latin):
nos. patiendo. ⁊ ħ totum io sic ractum ẽ: ut nlł głietur
nͥ de u̾onis di: quem admodum scͥptumẽ mieremia.
Quigłatur. indno głietur. Imeremia tñ sichabetur.
cum uenassemad uos.Q. sicut ⁊ alii non sapientes elec
qͣi non eẽm sapiens: cum uenissem ad uos. ofr̃es quia
ueni aduos: ñ insublimitate sermonis. scł̾m lo̾icam.¬

Expanded text:
nos patiendo. Et hoc totum ideo sic factum est ut nullus glorietur nisi de bonis Dei, quemadmodum scriptum est in Jeremia: Qui gloriatur, in Domino glorietur. In Jeremia tamen sic habetur: Quasi dicat: Sicut et alii non sapientes electquasi non essem sapiens, cum venissem ad vos, o fratres, quia veni ad vos non in sublimitate sermonis, s
Abbreviated transcription (Latin):
suam .i. sapientes mundi non cognouerunt dm̃:¬
indisapĩa .i. ꝑfilium incarnatum. qui cumincar¬
ne manifestatus ẽ filius di in huncmundum missuᷤ
ẽ. Noñ gͥ ꝑlocoꝵ spatia ueniendo. sincarne mortali
mortalib apparendo: uenisse ad nõ dr᷑. Illuc gͦu
nit. uͥerat. qr erat in ħ mundo. ⁊ mundus ꝑ eum fac
tusẽ.inumduseumu̾o cognouit. Bec ẽlux. que in
tenebris lucet. ⁊ tenebre eam n̾o conp̃henderunt. ut
autem conp̾henderetur.: tõ u̾bũ caro factumẽ. Sic̃
enun curatõ. uia ẽ ad sanitatem: sic medicina sap̃ie: ꝑ
Serpentisenim sap̃ia .i. astucia: decepti sumus. d̾i
sapientia liberani. ⁊ sic̃ illa sapia uocabatur: erat ã
stulticia. sic ista que uocatur stulticia: sapientia ẽ.
noscatur ẽẽ ex d̃o. nõ ex sapĩa humana. Qm̃ ⁊ uidi.¬

Expanded text:
on cognoverunt,id est per Filium incarnatum, qui cum in carne manifestatus est Filius Dei, in hunc mundum missus per locorum spatia ueniendo, sed in carne mortali mortalibus apparendo uenisse ad nos dicitur. illuc ergo uenit, ubi erat, quia in hoc mundo erat et mundus per eum factus est, et mundus eum non cognovit . Haec est lux quae in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt . Ut autem comprehenderetur, ideo Verbum caro factum est . Sicut enim curatio via est ad sanitatem, sic medicina sapientiaeSerpentis enim sapientia, id est astutia, decepti sumus, Dei sapientia liberamur. Et sicut illa sapientia vocabatur; erat autem stultitia, sic ista, quae vocatur stultitia sapientia est. noscatur esse ex Deo, non ex sapientia humana, quoni
Abbreviated transcription (Latin):
bona. necmala: que sint campnabilia. s pecc̾a uenia¬
lia. dn g̃rigirius. Qm̃uis ħde igne tͥbulatoras p̃sen¬
tis possit intelligi. tñ siquis de iggtie eute purgat̾onis ac¬
cipiat pensandum sollicite ẽ. qr alum dĩx ꝑ ignempꝰ¬
se saluari. ñ qui suꝑħ tundam̃tum. terrum ł es. ł ꝑlũ¬
atq leuissima. que ignis facile confumat. dec̾ib tt̃ilices¬

Expanded text:
bilia, sed peccata venialia. Unde Gregorius: Quamvis hoc de igne tribulationis praesentis possit intelligi, tamen si quis de igne futurae purgationis accipiat, pensandum sollicite est, quia illum dixit per ignem posse salvari, non qui super hoc fundamentum ferrum, vel aes, vel plumatque levissima, quae ignis facile consumit. Hoc tame
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiam sapient̾um: scłi ⁊ prudñtiam prudñtiũ
repbabo .i. sapientiam mundanam:⁊ prudñtiam:e¬
linͣabo: ap̃dicatorib euangłii. ut tales sapientes inter
p̃cucatores non recipiam: ⁊ sic ẽ factum. uͥc̃ eim sapiens:
inter p̃dicatores: inter quos si ẽẽ uoluit: sapientiam illã
abicẽ oportuit. Et nota.ꝙ pͥmo ponit genus. deñiꝰ fub¬
⁊ artib p̃cepta dat. Conquisitor ẽ: qui sec̃ta natẽ

Expanded text:
 prudentiam prudentium reprobabo, id est sapientiam mundanam, et prudentiam eliminabo. A praedicatoribus Evangelii, ut tales sapientes inter praedicatores non recipiam, et sic est factum. Ubi est enim sapiens, inter praedicatores? inter quos si esse voluerit, sapientiam illam abjicere oportuit. Et nota quod primum ponit genus; deinde subet artibus praecepta dat. Conquisitor est qui secreta naturae
Abbreviated transcription (Latin):
et. st in quo manifeste ostendr᷑: ẽequedam peccata
ita leuia. ut stipule conparentur. feno: i lignis. Scĩes
quoꝙ quod sicut fundamentum corporał fabce ẽ¬
inimo ita fundam̃tum sp̃uał fab̾ce. ẽ insu̾mo. idq sit̾
parietum p̾o dus tendit adima uͥ ẽ iuum tundam̃tũ:
ita sp̃uał eclificatõ: tendit adsumma. uͥsuu̾ ẽ frindam̃t̃.
Nam ⁊ ponderum gemina funt genera. quoꝵ alia ima
petunt. ut lapis suꝑ aquam positus. ⁊ aqua suꝑ oltũ.
alia uͦsumma petunt. ut ignis:⁊ oleum. semꝑ enim
titur subter. Sic eccłia: minc inimo posita. tend̾ ad ce

Expanded text:
. In quo manifeste ostenditur esse quaedam peccata ita levia, ut stipulae comparentur, feno et lignis. Sciendum quoque quod sicut fundamentum corporalis fabricae est imo, ita fundamentum spiritualis fabricae est in summo: ideoque sicut parietum pondus tendit ad ima, ubi est suum fundamentum, ita spiritualis aedificatio tendit ad summa, ubi suum est fundamentum. Nam et ponderum gemina sunt genera, quorum alia ima petunt, ut lapis super aquam positus, et aqua super oleum. Alia vero summa petunt, ut ignis et oleum. Semper enim titur. Sic Ecclesia nunc in imo posita tendit ad coe
Abbreviated transcription (Latin):
nem cłi faciunt aꝑte: qui sapĩam scł̃i iactant. cum
rens humiles: nõ altos. quri si pͥmum elegerit paupes.
in doctos: infirmos: nont̾n reliquit: sapientes. diuites.
⁊ nobiles. s ueos pͥmos eligeret. m̃ita talum rerumui¬
derentur sibi eligi atq inflati dehis reb salutem hu
decet piscator. ñ humiliter sequeretur orator. Unna
thanael doctus. nõ ẽ inapłatum electus. uͥ autem
humilitatis causa ħ ẽẽ facta intelligerentur: fbd̾. ut
om̃is caro .i. ut nulł homo ustus. ł inuistus. gloriet᷑
ex se .s decło. ꝙ ostenditur inferuisibi. Q gloriatur
in dño głietur: ñ głietur de cedico. inconspectu euis .s.¬

Expanded text:
nem Dei faciunt aperte qui sapientiam saeculi jactant, cum aerere humiles non altos, qui, etsi primum elegerit pauperes, indoctos, infirmos, non tamen reliquit sapientes, divites et nobiles; sed si eos primos eligeret, merito talium rerum viderentur sibi eligi, atque inflati de his rebus salutem humderet piscator, non humiliter sequeretur orator. Unde Nathanael doctus non est in apostolum electus. Ut autem humilitatis causa, haec esse facta intelligantur, subdit: Ut omnis caro, id est ut nullus homo justus, vel injustus glorietur ex se, sed de Deo. Quod ostenditur ibi: Qui gloriatur in Domino glorietur. Non glorietur de se, dico, in conspectu ejus, s
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentis uidicii ꝓbabit. ⁊ higne allus opꝰ nõexurit᷑ qui
uo eadileẽ: quoꝵ amissione cruciet᷑. curõ ẽ natũ quicqͥd
temporauter eluit. Exuritur autem illuis opꝰ. qui hec
temporalia dilex̃. qm̃ smñ dolore non ꝑeunt. quicum amo¬
re possessa sunt. Sicuiꝰ pus man. inigne: ut oyꝰ illoꝵ. qͦs
amisnio temporalium ñ cruciat: ꝙ. fr̃ edificat. acci. mer
uita. uͥ ht requiem suam: anima contempnentis omi̾̃a
doleat cum anuttit: saluus quid̾ exit ip̃e. qu̾od: sic tũ erit.
fert do. ⁊ si gͦ nrit eum dolor amissoꝵ nõ subũtit. neq
tempto tͥbulatonis. de qua scͥptum ẽ. Uasa figuli: ꝓbat
fornax ĩhomines iustos temptat̾o tribulationisi.
it queri solet. qͦr opꝰ iliꝰ exuridicatur: qͥ edificat:¬

Expanded text:
illius opus non exuritur, qui non ea dilexit, quorum amissione crucietur; cui non est natum quidquid temporaliter fluit. Exuritur autem illius opus, qui haec temporalia dilexit, quoniam sine dolore non pereunt, quae cum amore possessa sunt. Si cujus opus manserit, in igne, ut opus illorum quos amissio temporalium non cruciat. Qui superaedificat, mvita ubi habet requiem suam anima contemnentis omnia. doleat cum amittit, salvus quidem erit ipse. Quod sic tamen erit, aefert Deo. Etsi ergo urit eum dolor amissorum, non subvertit, neque tentatio tribulationis, de qua scriptum est: Vasa figuti probat fornax, et homines justos tentatio tribulationis . Hic quaeri solet q
Abbreviated transcription (Latin):
nx ihu qͥ pͥ factus ẽ nobis sapientia aõd.i alluminans
nos adueritatem. Iõ autem ar̃ factuse iob̾ sapientia. qi
temporaliter .i. ex aliquo tempore. nos ad illum conuer¬
timur:. ut cum illo maneamus ineternum .upã sa¬
ip̃a. ꝓculdubio d̾s ẽ. atq inconmutabiliter uiuit. sic̃

Expanded text:
illuminans vos ad veritatem. Ideo autem dicitur, factus est nobis sapientia, quia temporaliter, id est ex aliquo tempore nos ad illum convertimur, ut cum illo maneamus in aeternum, et ipsa saipsa, procul dubio deus est atque incommutabiliter uiuit. sicut
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd iamsonat: nͥ q ad horam cessit p̃ illos : Si autem
ꝓpt illos falsos fr̾es non cessit. sicut legͥ inqͥbꝰdam
codicib. ñ uolu̾ntate. ñcessit. nam cessurum se sig

Expanded text:
d jam sonat nisi quia ad horam cessit propter illos? Si autem propter illos falsos fratres non cessit, sicut legitur in quibusdam codicibus, non voluntate non cessit; nam cessurum se sig
Abbreviated transcription (Latin):
doctrine .i. indoctrinã que ẽ stema nr̃a. Doctrina euangli:
est forma: que imaginem ci. defbrmatam resticiut
nͣe regnet. serui autem facti estis iusticie. consentiendo.¬
tendit apłs. non ẽẽ peccandum. hie dic̃. quid de inceps
sit agendum .s. ut seriuatur iusticie. dequo nullus
est quipossit se excusare. qi muillusẽ qui non possit bn
oꝑari saltem uoluntate. quod item est ꝑ grãm ĩ nere¬

Expanded text:
doctrinae, id est in doctrinam quae est forma nostra. Doctrina Evangelii est forma quae imaginem Dei deformatam restituit.  est a fomite peccati ne regnet, servi autem facti estis justitiae, consentiendotendit Apostolus non esse peccandum. Hic dicit quid deinceps sit agendum, scilicet ut serviatur justitiae, de quo nullus est qui possit se excusare, quia nullus est qui non possit bene operari, saltem voluntate, quod item est per gr
Abbreviated transcription (Latin):
serure do.: qua pͥus faimila bam᷑ pecẽo. cumutiq pro¬
pensus or deberet serruri co. qm̃pecc̃o: quippe ẽ
ex carne ura. proquahumanum dico. qr maior a.
deberem dicere: sipossetis ferre. qr plus serrtutis. de¬
betis iusticie: qmͣ pec̾to. s parco infirmi tatiure. nõ
exigens plus bani auob. qmͣ fecitis mali. Sequitur.¬
Sicut enim: ic̾ hic ostendit il ludhumanum. Pudo¬
rem intutiens ilł cdlumdic̃. ut ħ saltem dependant
humanum .i. tam leue. tamsine onere: quod prorsus
nulla possit carnis infirmitas ex cusare: a .d. uere hu̾a¬
num cico: qr ħ humanum. Sicut enim exibuistis .i.
uoluntate dnce p̃parastis: menbͣ ur̃a: que ur̃i uiris
eeñt: siuelletis: seruire operando. immundicie car¬
nis .i. luxurieque corpus inquinat: ⁊ miquitati. rñ¬
tis que ⁊ scorpꝰ non inquinet: arumam tñ corrumpit.
iniquitati dico. ducenti: admiquitatem .i. ad mali
sunt: seriuire oꝑandoluisticie: ducenti: insc̃ificatõnem.

Expanded text:
servire Deo, qua prius famulabamur peccato, cum utique propensius deberet serviri Deo quam peccato; quippe cum ex carne vestra, pro qua humanum dico, quia majora deberem dicere si possetis ferre, quia plus servitutis debetis justitiae quam peccato; sed parco infirmitati vestrae non exigens plus boni a vobis, quam fecistis mali. Sicut enim, etc. Hic ostendit illud humanum, pudorem incutiens illis dum dicit, ut hoc saltem dependant humanum, id est tam leve, tam sine onere quod prorsus nulla possit carnis infirmitas excusare? Quasi dicat: Vere humanum dico, quia hoc humanum. Sicut enim exhibuistis, id est voluntate dent, si velletis, servire operando immunditiae carnis, id est luxuriae, quae corpus inquinat, et iniquitati mentis, quae etsi corpus non inquinet animam tamen corrumpit. Iniquitati dico ducenti, ad iniquitatem, id est ad mali sunt, servire operando, justitiae ducenti, in sanctificationem, id
Abbreviated transcription (Latin):
qmiiniquitas. ⁊ iõinag̾ amanda. Apende mmiuiᷤ¬
i  amata est illa: Absit: ut sic. ⁊ utinam ł sic ame¬
tur. gͦ plus amanda: plus omino. utͦquitate  se¬
cutus esuoluptatem. pro insticia tolera dolorem. Ecc

Expanded text:
m iniquitas, et ideo magis amanda. Appende enim jdo amata est illa? absit ut sic, et utinam vel sic ametur! Ergo plus amanda, plus omnino. In iniquitate consecutus es voluptatem, pro justitia tolera dolorem. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
uincło. quo ꝑ illam diabolus animam retinebat:⁊
asuoc̾atore seꝑabat: maneat incertamine. quo corpꝰ
ñm castigamus. ⁊ seruituti subicimus. Uetustas
itaq nr̃a pene ⁊ culpe: que est ex maledicto pͥmi ho¬
minis. incrucexͥ destructa ẽ. qui nrãm mortalitatẽ
fuscep̃. ⁊ peccata nr̃a ꝑtulit in corpore suo: super ligñ.
incuius peccati ⁊ mortis sigura: ⁊̃ moyses inħemo
suꝑliguum exaltanit serpentem. ꝑ fuasione qui p¬
pe serpentis: homo indampna tõnłti mortis incidit.
Itaq serpens adsignifica tõnem ip̃ius mortis. conue¬
nienter in ligno exaltatusẽ. Inillaenim sigura:
serpens pendebat inligno. Quid autem pependit ĩ
ugno crucis. nͥmors lni : ut mortem moriendo supe¬
uerustas nr̃a ineruce cumsũpta sit uideamus. Uetꝰ¬
tas nr̃a. sicut ⁊ maledictõ: in duob consistit. s. uił

Expanded text:
inculo quo per illam diabolus animam retinebat et a suo Creatore separabat, maneat in certamine quo corpus nostrum castigamus, et servituti subjicimus. Vetustas itaque nostra poenae et culpae, quae est ex maledicto primi hominis in cruce Christi destructa est, qui nostram mortalitatem suscepit, et peccata nostra pertulit in corpore suo super lignum, in cujus peccati et mortis figura etiam Moses in eremo super lignum exaltavit serpentem; persuasione quippe serpentis, homo in damnationem mortis incidit. Itaque serpens, ad significationis ipsius mortis convenienter in ligno exaltatus est. In illa enim figura serpens pendebat in ligno. Quid autem pependit in ligno crucis nisi mors Domini, ut mortem moriendo supevetustas nostra in cruce consumpta sit videamus. Vetustas nostra sicut et maledictio in duo
Abbreviated transcription (Latin):
nedictonem .i. elemosinam. que recte dicit᷑ bñidic¬
t̃o. qr causa ẽ eterne bñddictonis. paratam dico: sic
num non qiͣ auaritiam. ut doleant pro dato:⁊
parum sit quod dant. hoc autem. qiͣ. illi p̾̃parent.
Non parce seminat ille: qui parum bñs: paꝵ largit᷑.¬

Expanded text:
nedictionem, id est eleemosynam, quae recte dicitur benedictio, quia causa est aeternae benedictionis. Paratam dico, sic num, non quasi avaritiam, ut doleant pro dato, et parum sit quod dant. Hoc autem, quasi dicat: Illi praeparent, Non parce seminat ille qui parum habens parum largit
Abbreviated transcription (Latin):
imuir .i. ñ ex̾cebimus potestatem. minmensum .i.
ultͣ mensuramnr̃am. quod illi facuit: qui usurpando
sumregła. aͥdirigendum. sub qua mensura:⁊ uosestis.
uñ: subdit. mensuram lico. ꝑtingendi mõnitu di: usꝙ
ninis est. partitumenim erat unicuiq adquos inp̃di¬
catõne idirig̾entur. ut u ngłi aliquos ppłos haberent
ꝓpͥos. de quor tide głarentur. Ad regłan autem apłi.
illi om̃s ꝑtinebant: quos infide sundauerat. qui ad õs
mi̾uset adõ. Uñ: adidit. qmͣ mensuram: mensusẽ
nobis ds. qui gͦ ei resistit. do mittenti resitit: Nonenim.
ait. nonenim suꝑ extendimus nos qĩ non ꝑtingentes
ad nos. Sũꝑ extendi ẽ: ultͣ ex tendi qmͣ conceditur.¬
Nos autem ilestinati sumus. o mittente nos ad nosz
uere non ex tendimꝰ nos: qi non ꝑtingentes. ꝑtingi¬
cũ posuiss quod eẽt ultͣ mensuram głari. s tuimus
hntes spem crescenti s titłĩ u̾r̾e .i. speramus ꝑfidem

Expanded text:
bimur, id est non exercebimus potestatem in immensum, id bimur, id est non exercebimus potestatem in immensum, id ultra mensuram nostram, quod illi faciunt qui ultra mensuram usurpando sum regula ad dirigendum, sub qua mensura vos estis. Unde subdit: Mensuram, dico, pertingendi monitu Dei usque nitus est. Paratum enim erat unicuique ad quos in praedicatione dirigeretur, ut singuli aliquos populos haberent proprios, de quorum fide gloriarentur. Ad regulam autem Apostoli illi omnes pertinebant, quos in fide fundaverat, qui ad omnes missus erat a Deo. Unde addit quam mensuram mensus est nobis Deus. Qui ergo ei resistit, Deo mittenti resistit. VERS. ad vos superextendimus nextendi est ultra extendi quam concediturNos autem destinati sumus Deo mittente ad vos. Et vere non extendimus nos, quasi non pertingentes; pertingidei posuisset, quod esset ultra mensuram gloriari. Sed sumus habentes spem crescentis fidei vestrae, id est speramus per fidem
Abbreviated transcription (Latin):
quib artib. non ileus eos .i. usurpant sibi potestatẽ
indigni. quod ẽ dicere. non ponimus nos. innumõ
illoꝵ. ut potestatemusurpemus.s ado electi accepimꝰ.
nichil ultra concessum p̾sum entes. Illi autem: nonae¬
cepta potestate. s usurpata. dominari uolunt. nomini
so usndicantes auctoritatem. Aut ñ conꝑamꝰ nos
mus.: quod poss facere aliquis ⁊ hñs recte potestatẽ:
hec non facimus. s̃o: qr nonau demus nos iserereau
ꝯꝑarx eis. ne nc̃ illi: ita ⁊ nos ꝑeamus. nõ hec facimus:
s potiue. ip̃i sumus mertientes .i. metimur nosmet¬
ip̃os in nob .i. inconscientiis nr̃is. anacło missi simus.
attendimus. ⁊ non aliud: qmͣ iniuinctumẽ usurpamꝰ.
Tanta enimpotestate utimur. qnͣta concessa est ab
anctore. nec mensuram uel modum egredimur:.
qrscm quo a officiumnr̾m exigit. faciis. quod
illi non faciunt. hec autem noi agentes. non gła bi¬

Expanded text:
quibus artibus, non Deus eos, id est usurpant sibi potestatem quibus artibus, non Deus eos, id est usurpant sibi potestatem indigni. Quod est dicere: Non ponimus nos in numero illorum, ut potestatem usurpemus, sed a Deo electi accepimus, nihil ultra concessum praesumentes. Illi autem non accepta potestate, sed usurpata, dominari volunt, nomini suo vindicantes auctoritatem. Aut non comparamus mus, quod posset facere aliquis etiam habens recte potestatem. Hoc non facimus, ideo quia non audemus nos inserere aut comparare eis, ne sicut illi ita et nos pereamus. Non haec facimus, sed potius ipsi sumus metientes, id est metimur nosmetipsos in nobis, id est in conscientiis nostris, an a Deo missi simus attendimus, et non aliud quam quod injunctum est usurpamus. Tanta enim potestate utimur, quanta concessa est ab auctore; nec mensuram nec modum egredimur. m quod officium nostrum exigit, facimus quod illi non faciunt. Haec autem nos agentes, non gloria
Abbreviated transcription (Latin):
daminquiunt epłe quod̾ gͣues sunt .i. ponderose
adintelligendum. ⁊ fortes ad terrendum presen¬
tia autemꝰ corporis ẽ insirma. ñ audñs ex cere seui¬
tatem. ⁊ sermo est contentibił. quit ydiota sine ar¬
gunientis loquor: ut auint: Attenile. quod infir¬
ma dic̾cc̃ fortes. ⁊ contemptibił ec̃ graues ut autem
non estimer: auobis tanqͣm terrere uos:⁊ oꝑe quod
minornon implere. hoc cogitet qui euismi ẽ .s. quiita
.i. qmͣ asperi: sumus inuerbo ꝑ epłas: dum sumus ab¬
sentestales erimus: ⁊ p̾sentes. unfacto .s. ulciscentes
omnem inobedientiam q si uitia ur̃a palparemiᷤ
tune non eilificaremus. s destrueremus. Nonemm.
quͣtales erimus facto. quales sumus uerbo. qi fisumꝰ
pseudo simises.: qui usurpant sibi potestatem. ⁊ uitia
palpant. ⁊ ħ ẽ quod ait. non inserimus nos. quib dã.
.i. pseuso. qui nõn missi acł̃o: conmendãt se ip̃os ali¬

Expanded text:
dam, inquiunt, Epistolae quidem graves sunt, id est ponderosae ad intelligendum, et fortes ad terrendum. Praesentia autem corporis est infirma, non audens exercere severitatem, et sermo est contemptibilis, quia ut idiota sine argumentis loquor, ut aiunt. Attende quod infirma dicit contra fortes, et contemptibilis contra graves. Ut autem non existimer a vobis tanquam terrere vos, et opere quod minor non implere, hoc cogitet qui ejusmodi est, scilice, id est quam asperi sumus in verbo per epistolas, dum sumus absentes, tales erimus et praesentes in facto, scilicet ulciscentes omnem inobedientiam, quia, si vitia vestra palparemus, tunc non aedificaremus, sed destrueremus. Non enim. Quasi dicat: Tales erimus facto quales sumus verbo, quia non sumus pseudo similes, qui usurpant sibi potestatem in diem, et vitia palpant. Ambrosius Et hoc est quod ait. Non inserimus nos quibusdam, id est pseudo, qui non missi a Deo, commendant seipsos, ali
Abbreviated transcription (Latin):
pdrati fueritis. ĩõ parati eẽ debetis: ne cumuenerit
mecum macedones: ⁊ inuenerint uos imꝑdratos.
erubescamus nos. qui de uob̾ głiaiur. ut nondic̃a
uos. erubescere. tat mag̾ ẽc .i. ẽẽ debet. sienim non
fuĩt ħ inuentum. quod testificatus ẽ de his: ⁊ ip̃e e¬
rubescer. ⁊ ip̃i amplius confinch̾it᷑. in hac sub̾a .i. ĩ¬
hac datone. elemosinaꝵ. que pauperes sustentat. Ne

Expanded text:
parati fueritis. Ideo parati esse debetis, ne cum venerint mecum Macedones, et invenerint vos imparatos, erubescamus nos, qui de vobis gloriamur, ut non dicamus vos erubescere: quod magis est, id est esse debet. Si enim non fuerit hoc inventum quod testificatus est de iis, et ipse erubescet, et ipsi amplius confundentur. In hac substantia, ihac datione eleemosynarum, quae pauperes sustentant. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
ra⁊ io: uiscera .i. intima caritas: eius: sũt iuob.¬
qr iuri sc̃i affectus monñ bono est. sunt dico: habundã
om̾̃ium nr̃m. Ostendit tytum laudasse eos: qr solliciti
erant obedire ei. Inty to autem apłmreueriti sunt. di
bonis. ¶Notam autem. hic uͥ eos laudat. incicłnter dde
elemosinis faciendis insc̾os qui erant ierosolimis. amo¬
ner. ꝑ exemplum macedonum.⁊ congrue hics nͥ de cor¬
restis agitur: mentio fit de collectis. qi ab aliis ñ que
quieminmacedoniam. tñ. inea magna mͥ datã qͣd

Expanded text:
ra, id est intima charitas, ejus sunt in vobiquia viri sancti affectus in omni bono est. Sunt dico abundantiuomnium vestrum. Ostendit Titum laudasse eos, quia solliciti erant obedire ei. In Tito autem Apostolum reveriti sunt. Dicetiam in operibus bonis. Notam autem, hic ubi eos laudat, incidenter de eleemosynis faciendis in sanctos qui erant in Hierosolymis antemonet per exemplum Macedonum. Et congrue hic ubi de correctis agitur, mentio fit de collectis, quia ab aliis non qquiem in Macedonia, cum in ea mihi magna d
Abbreviated transcription (Latin):
ifunt. ⁊utͦ. ut nonpudeat p̃duitare: ⁊ ea uerba euan¬
głi: que quidam horrent. eodem modo exibeamus.
mami .i. sin famamur de aliquo scelere.ł farriã
habennis de aliquo bono oꝑe. Item ex hibeamus nosdõ.
babiti: ut seductores ap̃quosdam. quodi utiq fallumẽ.
uo. non simpliciter dico: seduc. s ad do. iit. ⁊ ĩn ẽ infa¬
mia: ⁊ ap̃ alios habiti: nõ dico: ut ueraces s simpliciter:
ueraces. sine ut. qiͣ. quod. uerum ẽ. ⁊̃n ẽ: bana fama.
Inhis autem: ita exhibeannus nos do: n ut nec bona
ex timatõne suꝑbiamus. nec mala doleamus: Item: noᷤᷤ
mus ap̃ alios: qĩmorientes .i. de uitio inuitium ruẽ¬
cotidie putabant eos nõ euadere minas iniquoꝵ ip̃i
autem ope cłi tuti sunt: amorte p̾senti ⁊ futura. Item:
mortificatur enim: qui infidi confestione non ꝑmanet.
Uł demorte corporali. pͭ intelligi. facti fumus: ut casti¬
gati p̃ssuris q permisit eosd̾s p̃ssuris exceri. ut m̾ĩto

Expanded text:
itatem, ut non pudeat praedicare etiam ea verba Evangelii quae quidam horrent. Eodem modo exhibeamus mam, id est si infamamur de aliquo scelere. Vel, bonam famam habemus de aliquo bono opere. Item, exhibeamus nos, habiti ut seductores apud quosdam; quod utique falsum est. Et ideo non simpliciter dico, seductores, sed addo, ut. Et inde est infamia, et apud alios habiti, non dico ut veraces, sed simpliciter veraces sine ut. Quasi dicat: Quod verum est. Et inde est bona fama. In his autem, ita exhibeamus nos, dico, ut nec bona aestimatione superbiamus, nec mala doleamus. Item, nos mus apud alios quasi morientes, id est de vitio in vitium ruenius Inimici enim quotidie putabant eos non evadere minas iniquorum. Ipsi autem ope Dei tuti sunt a morte praesenti et futura. Item: Mortificatur enim qui in fidei confessione non permanet. Vel de morte corporali potest intelligi, facti sumus ut castigati pressuris, quia permisit eos Deus pressuris exerceri, ut merito
Abbreviated transcription (Latin):
mendandi. quod eliquistis. Nerum ẽ. qi qui penitet:
sollicitusẽ. ne denuo pececet. necħ solum operatur: s
defensionem. qr qui peniter. non ex cusat se. s confite¬
tur peccatum. quod ẽ defendere se. agehenna. ⁊ non
enim se reformari: quise scit ft̃m ꝑpeccatum defor
penitet.s undictam qi peccantesi punitis.⁊etiam
uos ip̃os. Qui enim penitet. uindicat inse quod de
a. uit situ contaminati. innego t̾o ⁊ ano agendo .i.
momĩb õficiis xͥ ane conuersatonis: agendis. Uł exibuis Ab̃¬
tis .i. ostendistis: puniendo illum qui incesum ammi
⁊ illum qui sustinuerat inuiriam. quod ita dic̃. qͥ ⁊ s cͥp¬

Expanded text:
mendandi quod deliquistis. Verum est, quia qui poenitet mendandi quod deliquistis. Verum est, quia qui poenitet sollicitus est ne denuo peccet, nec hoc solum operatur, seddefensionem, quia qui poenitet non excusat se, sed confitetur peccatum, quod est defendere se a gehenna. Et non enim reformari qui se scit factum per peccatum deformpoenitet; sed vindictam, quia peccantem punitis, et etiam vosipsos. Qui enim poenitet vindicat in se quod delid est ut sitis incontaminati, in negotio Christiano agendo, id in omnibus officiis Christianae conversationis agendis. Vel, exhibuistid est ostendistis puniendo illum qui incestum admiet illum qui sustinuerat injuriam. Quod ita dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
quod epła.⁊ c̃. qĩ. non me penitet s potius. nc̃ gaudeo:
uidens quod epła illa contͥstauit uos .i. qmius uideam.
quod epła illa cont̾stauit uos. unpͥmum dolui⁊me pe¬
uotempore. un bona spesẽ. corrcectõnis eoꝵ ⁊⁊ io̾. iam ñ
penitet. s gauder.⁊ um̃ gaudeat: determinat. subd̾ẽs.
tͥstati sunt. non cum ira: que peiores effic̃.s cumpudore:
qui corrip̃. Contͥstati enim. qi. de hac tͥsticia gaudeo.
ita: ut innullo nec ⁊̃ in asperis: patiamini detͥm̃tum
ex nobis. qi om̃ĩa nr̃a. prosunt uob. ⁊̃ quod corripimꝰ
quod d̾s oit. operat᷑ penitentiam .i. satisfactõnẽ que
ualet ⁊̃. insalutem stabilem .i. eternam. scsi autem tͥsti¬
tia: que nõ ẽ ad correctonem. s̃. dum pecc̃or doler se de¬
tectum operat᷑ mortem⁊ ĩd: ab ea canete Ecceenim.
hoc ip̃m .i. tam parum quid. s. uos coniͥstari scd̾m dm̃:
de pecc̃o: o qminuiobis operatur sollicitudinem. e¬

Expanded text:
asi dicat: Non me poenitet, sed potius nunc gaudeo videns quod Epistola illa contristavit vos, id est quamvis videam quod Epistola illa contristavit vos, unde primum dolui, et me poevo tempore. Unde bona spes est correctionis eorum, et ideo jam non poenitet, sed gaudet. Et unde gaudeat determinat subdens, notristati sunt, non cum ira quae pejores efficit, sed cum pudore qui corripit. Contristati enim. Quasi dicat: De hac tristitia gaudeo, ita ut in nullo, nec etiam in asperis, patiamini detrimentum ex nobis, quia omnia nostra prosunt vobis, etiam quod corripimusquod Deus odit, operatur poenitentiam, id est satisfactionem, quae valet etiam in salutem stabilem, id est aeternam. Saeculi autem tristitia, quae non est ad correctionem, scilicet dum peccator dolet se detectum, operatur mortem. Et ideo ab ea cavete. Ecce enim.hoc ipsum, id est tam parvum quid, scilicet vos contristari secundum Deum de peccato, quantam in vobis operatur sollicitudinem e
Abbreviated transcription (Latin):
a. si ꝙ uerbodocemus: oꝑis exemplo. non ex hiberemus
qr dĩ ministri. non adulantur hominib ut placeãt
ut nec paꝵ moueamur: patientia dico habita. intͥbula
quitur .s. innecessitatib uictus ł uestitus. mangustiis.
rib oꝑm. qr manib suis oꝑaͥtur. ne cui gͣuis c̾et: imũ¬

Expanded text:
 quod verbo docemus, operis exemplo non exhiberemus. Dei ministri non adulantur hominibus, ut placeant ut nec parum moveamur. Patientia, dico, habita in tribulquitur, scilicet in necessitatibus, victus vel vestitus, in angustiis, id ribus operum, quia manibus suis operabatur, ne cui gravis esset, i
Abbreviated transcription (Latin):
scioemim promptum animum urm. pro quo de nob
głor ap̃ macedonas. dicens: qm̃ ⁊ achaia: cuuis mef¬
poł ẽ corintus ennilatõne macedonum ducta para
pͥus ercorib implicatos: postea bone uoluntatis suis¬
se affectos: incitate sunt ad bonum opꝰ. qiͣ. uͦ quis dicẽt.
cur gͦ pmittis illos: ait. Ansimus autem fr̃es.: nõ
ut uos ad ħ hortentur: s ut parati sitis quẽ ad mod̾u
dixi sl: uosẽe paratos parati sitis do: ut ne hoc .s. quod¬

Expanded text:
um, pro quo de vobis glorior apud Macedones, dicens: Quoniam et Achaia, cujus metropolis est Corinthus, aemulatione Macedonum ducta, paraprius erroribus implicatos, postea bonae voluntatis fuisse effectos, incitatae sunt ad bonum. Quasi vero quis diceret: Cur ergo praemittis illos? ait, misimus autem fratres, ut vos ad hoc hortentur, sed ut parati sitis, quemadmodum dixi illis vos esse paratos. Parati sitis dico, ne hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
u̾dant ut non arguant᷑. fructum dandi non bñt. Isti
s̃. non eo animo dederunt: ut redimentes uitia: ñ
derunt se: nob̃. obedientia .s. ut nob̾ obedirent. ⁊ ħꝑ
uoluntatem di. qui uult homines subdi uicariis suiꝰ
⁊ ita institerunt nob̾ut exemplo eorum prouocati:
ragaremus tytum: ut quemad modum cep̃. inuob̾
bnfacere: pꝰ qm correctos uos uidit:. ita: ⁊ perficiat inuob̾.
dum ꝓficiat inuobis grãm istam dico. ⁊ ñ quo quomͦ:
sut hundetis ⁊. in hac gr̃a largitonis elemosinaꝵ.
sic̃ hũndetis in omĩb aliis .s. infide ⁊ sermone .i. gr̃a
inonũb solliciti estis. insuper ⁊ caritate ur̃a. sp̃uali.

Expanded text:
vero dant ut non arguantur, fructum dandi non habent. Isti vero dant ut non arguantur, fructum dandi non habent. Isti vero non eo animo dederunt, ut redimentes vitia non aderunt se nobis, obedientia, scilicet ut nobis obedirent. Et hoc per voluntatem Dei, qui vult homines subdi vicariis suis. Et ita institerunt nobis, ut exemplo eorum provocati, rogaremus Titum ut quemadmodum coepit, in vobis benefacere, postquam correctos vos vidit, ita et perficiat in vobis dum. Perficiat in vobis gratiam istam, dico, et non quoquomodo, sed ut abundetis etiam in hac gratia largitionis eleemosynarum, sicut abundatis in omnibus aliin omnibus solliciti estis, insuper et charitate vestra, spirituali,
Abbreviated transcription (Latin):
batos se horum passionib demonstrarent. ⁊ pauꝑtas
eor um altissima .i. magna. ł nobilissima benigni¬
tate menitis: habundauit indiuit̾ͥas simplicitatiᷤ
eoꝵ .i. maior facta ẽ. aumtendit diuitias dare. ⁊ ħ. sm¬
plici animo. ñ ut homini placeant. Tenues ꝙ. erãt:
insubstantia facultatum. s diuites fuerunt. indando.
qi pura conscĩa oꝑati sunt. ⁊ ĩn: reddo itł testi. qr ne¬
mine cogente: uoluntarii fuerunt ad dandum: sc o̾m
uitutem rerum suarum: ⁊ supͣ uirtutem. ut ⁊̃ pꝰ. ege¬
rent ip̃idico: cum ex hortatõne multa. obsecrantes no̾:
cumtimens eis non assentirem: ut eos ꝑmitt̾emus
trarent aliis.⁊ non dederunt sua: sicut .i. intentoe.
dis. s primum dederunt semet ip̃os dño. ut ei obedi¬
rent. qi emenddantes errores pͥstinos: acmorumui¬
tia: do ie uouerunt. Dem̃: fr̃id sua dederunt.l obtule¬
runt aliter: non erat accipiendum ab eis. q munera
excecant occulos: ⁊ ium auctoritatis inclinant. Qui

Expanded text:
batos se horum passionibus demonstrarent. Et paupertas eorum amplissima, id est magna, vel nobilissima, benignitate mentis, abundavit in divitias simplicitatis eorum, id est major facta est, dum tendit divitias dare: Et hoc simplici animo, non ut homini placeant. Tenues qui erant in substantia facultatum, sed divites fuerunt in dando, quia priva conscientia operati sunt. Et inde reddo illis testimonmine cogente voluntarii fuerunt ad dandum secundum virtutem, rerum suarum, et supra virtutem, ut etiam post egerent. Ipsi dico, cum exhortatione multa obsecrantes nos, cum timens eis non assentirem, ut eos permitteremtrarent aliis. Et non dederunt sua, sicut, id est ea intdis. Sed primum dederunt semetipsos Domino, ut ei obedirent, quia emendantes errores pristinos ac morum vitia Deo se voverunt, deinde fratribus sua dederunt, vel obtulerunt. Aliter non erat accipiendum ab eis, quia munera excaecant oculos, et vim auctoritatis inclinant. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
so. habundantia mĩtoꝵ illoꝵ. sp̃ualium: qui diui¬
sufficientia: nͥ uiuent᷑ ꝑalios. s qr pauperes xͥ: quorũ¬
c̃regnum celoꝵ: amicõs sibi⁊ debitores fecerunt. per
m̃itaeorum consequent᷑. quod per se non poterunt me-¬
reri. ut tunc:tiat equalitas non quin differant inclari¬
tate.s qr idem om̃s habebunt.⁊ omib erit sufficientia:
sic̃ scͥptum ẽ de manna: insigno huuis rei. qui mustum.
.i. quimultum collegͣde manna .i. amplius habuit
qmͣ gomor: nonhabundauit. ꝙ̃i qł̃ plus habuit. aed̾
minorauit .i. nonminus habuit. qmͣ gomor. qĩ recep
abeo qui habundauit. In exodo autem. ita scͥptum ẽ
nec qui plus collegerat. habuit ampluis. nec quinuinꝰ
ꝑauerat: reperit minus. Inquo: figurabat᷑ friod qui
maiora hñt m̃ita.⁊ qui minora. ineterno conuuuo
candem habituri sunt refectõnem: ułita. ut fiat. qͣ

Expanded text:
so abundantia meritorum illorum spiritualium, qui diviso abundantia meritorum illorum spiritualium, qui divisufficientia, nisi juventur per alios. Sed quia pauperes Chrregnum coelorum, amicos sibi et debitores fecerunt, per merita eorum consequentur quod per se non potuerunt mereri; ut tunc fiat aequalitas, non quin differant in claritate, sed quia id omnes habebunt, et omnibus erit sufficientia; sicut scriptum est de manna in signo hujus rei: Qui multum, scilicet collegit de manna, id est amplius habuit quam gomor, non abundavit, quia qui plus habuit dedit minoravit, id est non minus habuit quam gomor, quia recepit ab eo qui abundavit. In Exodo autem ita scriptum est: Nec qui plus collegerat, habuit amplius; nec qui minus paraverat, reperit minus . In quo figurabatur quod qui majora habent merita, et qui minora, in aeterno convivio eamdem habituri sunt refectionem. Ambrosius Vel
Abbreviated transcription (Latin):
lo. u aliix sit remissicł refrigerium .i. ut alii de ur̾is
ociose iiuant. uob̾ autem: sit tͥbulatõ .i. paupertas.
ñ hio dix̃. quin melius eẽt. s infirmis timet. Q uos
ac dare monet: ut egestatem no patiant᷑. s potꝰ uolo:
ut uͭhabundantia terrenoꝵ suppleat inopiam illoꝵ.
qui om̃ia mundi deserunt. suppleat dico: inỹsentitẽ¬
pore.ꝙ. tam breue ẽ:⁊ hoc ex qͣlitate. Hoc io dic. ut qñt
quis h̃t: diuidat cum scĩs. qi nõ plus exigitur. qmͣ sibi
retinere debet. sic̃ ⁊ xacheus dimidium dedit bo¬
noꝵ suoꝵ pauperib uł exͤ qualitate suppleat ur̃a ha
bundantia. illoꝵ mopiam. nonutiq ħ dico: sicłm
paritatem. s ut sustentent᷑. de ur̃is reb sic̃ ⁊ uos. hec
ẽ equalitas: ut qui accipiunt sp̃ualia. tͥbuant carna¬
lia. ip̃a ẽ pax ierłm. ut opera mĩe corporalia. iũgant᷑
oꝑib p̃dicatons sp̃ualib ⁊ fiat pax dando. ⁊ accipiẽ¬
d̾antia terrenoꝵ. suppleat in opiam illoꝵ. ut ⁊ econũ̾¬

Expanded text:
frigerium, id est ut alii de vestris otiose vivant, vobis autem sit tribulatio, id est paupertas, non hoc ideo dixit, quin melius esset. Infirmis timet, quos sic dare monet ut egestatem non patiantur, sed potius volo ut vestra abundantia terrenorum suppleat inopiam illorum, qui omnia mundi deserant. Suppleat dico in praesenti tempore, quod tam breve est, et hoc ex aequalitate. Hoc ideo dicit, ut quantum quis habet, dividat cum sanctis, quia non plus exigitur, quam sibi retinere debet, sicut et Zachaeus dimidium dedit bonorum suorum pauperibus . Vel, ex aequalitate suppleat vestra abundantia illorum inopiam, non utique haec dico secundum paritatem, sed ut sustententur de vestris rebus, sicut et vos. Haec est aequalitas, ut qui accipiunt spiritualia, tribuant carnalia. Ipsa est pax Jerusalem, ut opera misericordiae corporalia jungantur operibus praedicationis spiritualibus, et fiat pax dando et accipiendantia terrenorum suppleat inopiam illorum; ut et econver
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s: insua maiestate: ꝑ quem dinĩ a facta sunt: factus
ẽ pp̃uos. egenus immundo. Notaꝙ nonait. pauꝑ
tactusẽ. cum diues fuiss scum dnies eẽt. pauperta¬
temenim assumpsit. ⁊ diuitias no amisit. intus di¬
ues. foris pauꝑ. latens ds̃ indiuitiis. apparens homo:
inpauꝑtate: ut in opia illius nos eẽtis diuites. insp̾ua¬
lib E illius enim paupertatem: abietimus painos
miquitatis. ut indueremur ctolam inmortalitatis.
Om̃s gͦ diuites facti sunt.: inpauperemxꝑmi c̾dñteᷤᷤ.
nemo gͦ se contempnat pauꝑ in cella. diues incon¬
sc̾ia. securior dormit interra. qmͣ auro diues inpͣpura.
NIong̾ ex pauescas cumtua m̃dicitate. ad illum accedẽ:
quindutꝰ ẽ nr̃a paupertate. lͥ se pauperauit. nos dita¬

Expanded text:
factus est propter nos egenus in mundo. Nota quod non ait pauper factus est, cum dives fuisset, sed cum dives esset. Paupertatem enim assumpsit, et divitias non amisit, intus dives, foris pauper; latens Deus in divitiis, apparens homo in paupertate, ut inopia illius vos essetis divites in spiritualibus. Per illius enim paupertatem abjecimus pannos iniquitatis, ut indueremus stolam immortalitatis. Omnes ergo divites facti sunt, in pauperem Christum credentes. Nemo ergo se contemnat. Pauper in cella, dives in conscientia, securior dormit in terra, quam auro dives in purpura. ergo expavescas cum tua mendicitate ad illum accedere, qui indutus est nostra paupertate. Qui se pauperavit, nos dita