comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sterium suscipit᷑. suma cura ui¬
gilandum est. ut sciat quisq &
sumere ex illa qđ adiuuat. &
expugnare qđ temptat: & equa¬
laem se cum illa ceteris cernere.
& tamen se peccantib zelo ultio¬
nis p̾ferre. Quam discretionẽ
plenius cognoscimus. si etiam po¬
testatis eccłiastice exempla cerna¬
mus. Petrus nanq auctore do
eccłie principatũ tenens. a bene
agente cornelio & sese ei humilit̃¬
ꝓsternente. immoderatius uene¬
rari recusauit: seq illi similem
recognouit dicens. Surge ne fe¬
ceris. & ego ipse homo sum. Sed
cum ananie & saphirȩ culpam rop¬
perit. mox quanta potentia suꝑ
ceteros excreuisset ostendit. Uerbo
ꝑscrutante deprehendit: & sũmũ
se intra eccłiam contra peccata
recoluit. qđ nonore sibi uehemen¬
ter impenso. coram bene agentib
fr̃ib non agnouit. Illic cõmunio¬
nẽ ęqualitatis meruit scitas acti¬
onis. hic zelus ultionis ius aꝑuit
potestatis. Paulus bene agentibus

Expanded text:
sterium suscipitur, summa cura visterium suscipitur, summa cura vigilandum est, ut sciat quisque et sumere ex ea quod adjuvat, et expugnare quod tentat; et aequalem se cum illa caeteris cernere, et tamen se peccantibus zelo ultionis praeferre. Quam discretionem plenius cognoscimus, si etiam potestatis ecclesiasticae exempla cernamus. Petrus namque, auctore Deo, Ecclesiae principatum tenens a bene agente Cornelio, et sese ei humilitprosternente, immoderatius venerari recusavit, seque illi similem recognovit, dicens: Surge, ne feceris, et ego ipse homo sum . Sed cum Ananiae et Sapphirae 22 culpam reperit , mox quanta potentia super caeteros excrevisset ostendit. Verbo perscrutante, deprehendit: et summum se intra Ecclesiam contra peccata recoluit, quod honore sibi vehementer impenso coram bene agentibus fratribus non agnovit. Illic communionem aequalitatis meruit sanctitas actionis, hic zelus ultionis jus aperuit potestatis. Paulus bene agentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝓpħam dicens. Ue qui sapi¬
entes estis in oculis ur̃is. & co¬
ram uobismetipsis prudentes.
Ne magni apud nos esse debe¬
amus. paulus ammonens ait.
Nolite prudentes esse apuduos¬
metipsos. Plerunq gͦ dum ex
suluectoꝵ affluentia animus
inflatur. in luxum suꝑbiȩ ip¬
so potentiȩ fastigio le nocinan¬
te corrumpitur. Sed aliud est
quȩlibet bona non esse. aliud
bona bene habere nescire.
Bona nanq est ordine suo po-¬
tentia. sed cauta regentis indiget
uita. Igit᷑ bene hanc exercet. qui et
retinere illam nouerit. & impugna¬
re. Bene hane exercet. qui scit ꝑ il¬
lam suꝑ culpas erigi. scit cum illa
ceteris equalitate componi. Hu¬
mana eni mens plerunq ex colli¬
tur. etiam cũ nulla potestate ful¬
cit᷑: quantomagis in altũ se eri¬
git. cum se etiam ei potestas ad¬
iungit: Et camen corrigendis
alioꝵ uicus apta executione p̃¬
parat᷑. Unde & ꝑ paulum dicit᷑.
.Minister emĩ dĩ est: uindex in ira.

Expanded text:
am dicens: Vae qui sapiam dicens: Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes . Ne magni apud nos esse debeamus, Paulus admonens, ait: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos . Plerumque ergo dum ex subjectorum affluentia aninflatur, in luxum superbiae, ipso potentiae fastigio lenocinante, corrumpitur. Sed aliud est quaelibet bona non esse, aliud bona bene habere nescire. Bona namque est ordine suo potentia, sed cauta regentis indiget vita. Igitur bene hanc exercet, qui et retinere illam noverit, et impugnare. Bene hanc exercet, qui scit per illam super culpas erigi, et scit cum illa caeteris aequalitate componi. Humana enim mens plerumque extollitur, etiam cum nulla potestate fulcitur; quanto magis in altum se erigit, cum se etiam ei potestas adjungit? Et tamen corrigendis aliorum vitiis apta exsecutione praeparatur. Unde et per Paulum dicitur: Minister enim Dei est, vindex in iram
Abbreviated transcription (Latin):
ducit᷑. qui singulare culmen
appetens. & socialem angeloꝵ
uitam despiciens. ait. Ascendã
suꝑ altitudinẽ nubium. simi¬
lis ero altissimo. Miro gͦ iudi¬
cio intus foueam deiectionis
inuenit. dum foras se in cul¬
mine potestatis extollit. Aposta¬
tȩ quippe angło similis effici¬
tur. dum homo hominib ẽẽ
similis dedignatur. Sic saul
ab humilitatis merito in tu¬
morẽ suꝑbiȩ. culmine pote¬
statis excreuit. Per bumilitatẽ
quippe p̾latus est. ꝑ suꝑbiam re¬
ꝓbatus: dñõ attestante qui ait.
Nonne cum esses paruulus in o¬
culis tuis. caput te constitui in
tribubus isrł : Paruulum se an¬
te potestatẽ uiderat. sed fultus
temporali potentia. iam par¬
uulum se non uidebat. Cȩteroꝵ
nanq comparationi se p̃ferens.
magnum se apud se esse iudi¬
cabat. Miro autẽ mͦ cũ apud
se paruulus. apuo dñm magnꝰ.
cum uͦ apud se magnus. apud
dnm paruulus fuit. Magnos
nos dñs apud nos esse ꝓhibet

Expanded text:
ducitur, qui singulare culmen ducitur, qui singulare culmen appetens, et socialem angelorum vitam despiciens, ait: Ascendam super altitudinem nubium; similis ero altissimo . Miro ergo judicio intus foveam dejectionis invenit, dum foris se in culmine potestatis extollit. Apostatae quippe angelo similis efficitur, dum homo hominibus esse similis dedignatur. Sic Saul ab humilitatis merito in tumorem superbiae culmine potestatis excrevit. Per humilitatem quippe praelatus est per superbiam reprobatus, Domino attestante qui ait: Nonne cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel ? Parvulum se ante potestatem viderat, sed, fultus temporali potentia, jam se parvulum non videbat. Caeterorum namque comparatione se praeferens, magnum se apud se esse judicabat. Miro autem modo cum apud se parvulus, apud Dominum magnus; cum vero apud se magnus, apud Dominum parvulus fuit. Magnos nos Dominus apud nos esse prohibet
Abbreviated transcription (Latin):
contradicunt: dum plerunq
rant. seductus ab his quȩ infra
subdunt᷑. suꝑ se animus tollit᷑.
Et dum foras immenso fauore
circundat᷑. intus a ueritate ua¬
cuatur: atq oblitus sui. in uo¬
ces se spargit alienas: talemq.
se credit. qualem foris audit.
non qualem intus discernere
debuit: subiectos despicit. eosq
equales sibi nature ordine ñ
agnoscit. Et quos sorte potestatis
excesserit. transcendisse se etiam ui-
te meritis credit. Cunctis se ȩsti¬
mat amplius saꝑe. quib se ui-¬
det amplius posse. In quodam
quippe se constituit culmine
apud semetipsum. & qui equa
cȩteris naturȩ conditione con¬
stringit᷑: ex ȩquo respicere cȩte¬
ros dedignatur. Sicq usq ad eiꝰ
similitudinẽ ducit᷑. de quo scrip¬
tũ est. Om̃e sublime uidet. et
ipse est rex suꝑ om̃s filios suꝑ¬
.bie. Et de cinus corpore dicit᷑.
Seneratio cuius excelsi sunt o¬
culi. et palpebre eius in alta sub¬
recte. Ad eius similitudinem

Expanded text:
contradicunt, dum plerumquecontradicunt, dum plerumquerunt, seductus ab his quae infra subduntur, super se animus tollitur; et dum foris immenso favore circumdatur, intus veritate vacuatur; atque oblitus sui, in voces se spargit alienas; talemque se credit, qualem foris audit, non qualem intus discernere debuit; subjectos despicit, eosque aequales sibi naturae ordine non agnoscit; et quos sorte potestatis excesserit, transcae meritis credit. Cunctis se aestimat amplius sapere, qubius se videt amplius posse. In quodam quippe se constituit culmine apud semetipsum, et qui aequa caeteris naturae conditione constringitur, ex aequo respicere caeteros dedignatur; sicque usque ad ejus similitudinem ducitur, de quo scriptum est: Omne sublime videt, et ipse est rex super universos filios suerbiae . Et de cujus corpore dicitur: Generatio cujus excelsi sunt oculi, et palpebrae ejus in alta surrectae . Ad ejus similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Qui autẽ cum uxore est.
cogitat que sunt mundi. quo¬
mͦ placeat uxori. Unde & qui¬
bdam meliora ꝑsuadens. eos
a coniugio reuocat. dicens.
Hoc autẽ dico. non ut laqueũ
.uobis initiam. sed ad id qđ ho¬
nestum est. & qđ facultatẽ p̾be¬
at sine impedimento dño ob¬
seruandi. Dum gͦ tenetur qđ
non nocet. ex reb iuxta positis
cõmutit᷑ plerunq qđ nocet.
Sicut sepe rectum mundi huius
iter ꝑgimus. & camen ortis ux¬
ta uiam ueprib. ꝑ uestimenta
retinemur. In uia quidem mun¬
da non offendimus. sed a latere
nascit̾ quo pungamur. Mag¬
na est etiam potentia tempo¬
ralis. quia habet apud diñ me¬
ricũ suũ de bona amministra¬
tione regiminis. Nonnũquã
tamen eo ipso quo p̾minet ce¬
teris. elatione cogitationis in¬
tumescit: et dum ad usum cun¬
cta subiacent. dum ad uotum
uelociter iussa complent᷑. dumn
om̃s subditi si qua bene gesta
sunt laudib efferunt. male
gestis autẽ nulla auctoritate

Expanded text:
ait: Qui autem cum uxore est ait: Qui autem cum uxore est cogitat quae sunt mundi, quomodo placeat uxori . Unde et quibusdam meliora persuadens, eos a conjugio revocat, dicens: Hoc autem dico, non ut laqueum vobis injiciam, sed ad id quod honestum est, et quod facultatem praebeat sine impedimento Dominum obsecrandi . Dum ergo tenetur quod non nocet, ex rebus juxta positis committitur plerumque quod nocet; sicut saepe rectum mundumque iter pergimus, et tamen ortis juxta viam vepribus per vestimenta retinemur. In via quidem munda non offendimus, sed a latere nascitur quo pungamur. Magna est etiam potentia temporalis, quae habet apud Deum meritum suum de bona administratione regiminis; nonnunquam tamen eo ipso quo praeeminet caeteris, elatione cogitationis intumescit; et dum ad usum cuncta subjacent, dum ad votum velociter jussa complentur, dum omnes subditi si qua bene gesta sunt laudibus efferunt, male gestis autem nulla auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
ca est. ut etiam foras erumꝑe
non erubescat. Helui gͦ quia
magna sensit. semetipsum hu¬
militer temꝑare nesciuit: sci¬
entiȩ celsitudinẽ tenuit. sec¬
humilitatis grãm recusauit.¬
& dum sequit᷑ bonũ qđ bene
dicere appetiit. bonũ quo be¬
ne uiuere potuisset. amisit.
Soientia quippe inflat. caritas
uͥ edificat. Sed iam nunc re¬
ctum dicat. qđ tamen recte dice¬
re ignorat. Nam postquã infla
tas anumi cogitationes ꝑ uerba
elationis exhalauit. forte̾ senten¬
tiam subdidit dicens. Ds potentes
non abicit. cum & ipse sit potens.
In usu uite mortalis quedam ex
semet ipsis sunt noxia. quedam
uͦ ex his que circa ipsa uersant᷑.
Ex semet ipsis quedam sunt no¬
xia. sicut peccata atq. flagitia.
Quȩdam uͦ nonnunqũa nobis
ex his que circa ipsa sunt nocent.
sicut temporalis potentia. uel
÷copula comugalis. Bonũ nanq¬
coniuigium. sed mala sunt que
circa illud ex hinus mundi cu¬
ra succrescunt. Unde paulus

Expanded text:
ta est, ut etiam foras erumpere ta est, ut etiam foras erumpere non erubescat. Eliu ergo quia magna sensit, semetipsum humiliter temperare nescivit, scientiae celsitudinem tenuit, humilitatis gratiam recusavit; et dum sequitur bonum quo bene dicere appetiit, bonum quo bene vivere potuisset amisit. Scientia quippe instat, charitas vero aedificat . Sed jam nunc rectum dicat, quod tamen recte dicere ignorat. Nam postquam tas animi cogitationes per verba elationis exhalavit, fortem sententiam subdidit dicens: VERSnon abjicit, cum et ipse sit potens. - In usu vitae mortalis quaedam ex semetipsis sunt noxia, quaedam vero ex his quae circa ipsa versantur. Ex semetipsis quaedam sunt noxia, sicut peccata atque flagitia; quaedam vero nonnunquam nobis ex his quae circa ipsa sunt nocent, sicut temporalis potentia vel copula coconjugium, sed mala sunt quae circa illud ex hujus mundi cura succrescunt. Unde Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
spectant. ipsi scientiam suam
laudantes p̾dicant. Unde & heliu
magna dicturũ. sed tumenti
corde hoo qđ de semetipso sub¬
limiter estimauit. cacere non
potuit: & iccirco qđ rectũ sen¬
sit. laudando p̾cucurrit: qui
iam quidẽ diuino iudicio reus
esset. si magna de se saltẽ silen¬
do sensisset. Ante subtile enĩ ue¬
ritatis examen securi om̃ino ñ
sumus. etiam si humano iudicio
qd in nobis rep̾hendi debeat non
habemus. Nam plerunq negli¬
gentius cogitantes elatione pul¬
samur. quam camen tacentes
p̾mimus. Sed nisi retractatio¬
ne concita tumor occultus in
ipso cubili cordis in quo orit᷑
suffocetur: coram di stricto
iudice om̃e meritũ nr̃e¬
actionis extinguitur. Hinc
gͦ pensandum est. illa cordis
elatio quanta animaduersio¬
ne dampnabitur. quȩ usq ad
audaciam uocis nutritur: si
neq hȩo est excusabilis. que m
corde latenter oboritur. Consi¬
derandum quoq qualis intrin¬
secus regnat. que eo usq serua¬

Expanded text:
spectant, ipsi scientiam suam spectant, ipsi scientiam suam laudantes praedicant. Unde et Eliu magna dicturum, sed tumenti corde hoc quod de semetipso sublimiter aestimavit tacere non potuit: et idcirco quod rectum sensit laudando praecucurrit: quia jam quidem divino judicio reus esset, si magna de se saltem silendo sensisset. Ante subtile enim veritatis examen securi omnino non sumus, etiam si humano 832 judicio quod in nobis reprehendi debeat non habemus. Nam plerumque negligentius cogitantes elatione pulsamur, quam tamen tacentes premimus. Sed nisi retractatione concita tumor occultus in ipso cubili cordis, in quo oritur, suffocetur, coram districto judice omne meritum nosactionis exstinguitur. Hinc ergo pensandum est illa cordis elatio quanta animadversione damnabitur, quae usque ad audaciam vocis nutritur, si neque haec est excusabilis quae in corde latenter oboritur. Considerandum quoque qualis intrinsecus regnat, quae eo usque serva
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ scĩ doctores laudem p̃dicatio¬
nis exaltant. quasi manu uocis
ab imis cogitationib corda audi¬
entium leuant: ut excussa ueloci¬
ter dictis sequentib uelut in iti¬
nere occurrant. Et tanto ea in¬
telligentie amplexu constringant.
quanto illa priusquam cernerent
in uoce laudantes amauerant.
Sed hec ut dixi. arrogantes
nesciunt. Quia enĩ foris est qđ ap¬
petunt. quid sit intus desiderabile
sentire non possunt. De electorum
quippe eccła scriptum est. Omnis
gła eius. filiȩ regum abintus. Et
sapientes uirgines. in uasa oleũ
portare referunt᷑. Unde & scõꝵ
uoce dicit᷑. gła nr̃a hec est: testimo¬
mũ conscientie nr̃e. Arro¬
gan Ites autẽ quia coram
d̾o conscientie sue testimonium nͣ
habent. querunt corã hominib
testimoniũ uocis alienȩ. Quam
cum tarde repperiunt. ipsi etiã
in impudentiam sui fauoris erũ¬
punt. Si enĩ non inueniunt uo¬
ces hominũ quas inbianter ex¬

Expanded text:
enim sancti doctores laudem praedicatioenim sancti doctores laudem praedicationis exaltant, quasi manu vocis ab imis cogitationibus corda audientium levant, ut excussa velociter dictis sequentibus velut in itinere occurrant et tanto ea intelligentiae amplexu constringant, quanto illa et quasi priusquam cernerent in voce laudantis amaverant. Sed haec, ut dixi, arrogantes nesciunt. Quia enim foris est quod appetunt, quid sit intus desiderabile sentire non possunt. De electorum quippe Ecclesia scriptum est: Omnis gloria ejus filiae regum ab intus . Et sapientes virgines in vasis oleum portare referuntur . Unde et sanctorum voce dicitur: Gloria nostra haec est, testim conscientiae nostrae . Arrogantes autem, quia coram Deo conscientiae suae testimonium non habent, quaerunt coram hominibus testimonium vocis alienae; quam cum tarde reperiunt, ipsi etiam in impudentiam sui favoris erumpunt. Si enim non inveniunt voces hominum, quas inhianter ex
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiam subinferens ait. Et ope¬
ratorẽ meũ ꝓbabo iustũ. Ut
dum quasi ꝓ d̃i iusticia loquit᷑.
apud humana iudicia quicqͥd
arrogant᷑ effluit excusecur. Se
sermones mei. Cum ab infirmis
auditorib se intelligi non posse con¬
spiciunt. solent plerunq etiã iu¬
sti laudare bona quȩ dicunt: ñ
quo ipsi suis laudib in hiant. sed
quo auditores suos ad audiendi
sollicitudinẽ accendant: ut dum
eoꝵ uoce p̾ferunt᷑. ab illoꝵ cordib
ardentiori affectu rapiant᷑. Unde
paulus cũ mira corinthus & mul¬
ta dixisset. adiunxit. Os nr̃m pa¬
tet ad uos o corinthii cor nr̃m di¬
latatũ est. Sed arrogantes dũ cor
bonoꝵ nesciunt. & solas aliquando
uoces imitantur. efferunt laudan¬
do quȩ dicunt: non qđ eis torpor
audientium displicet. sed qđ sibi
inhiant̃ placent. Iustoꝵ uoces imi¬
tantes simulant. sed iuim uocis
ignorant. Uident qđ iusti ꝓfert̃.
sed nesciunt qđ requirunt. Cum

Expanded text:
justitiam subinferens, ait: IBID.---Et opejustitiam subinferens, ait: IBID.---Et operatorem meum probabo justum. dum quasi pro Dei justitia loquitur, apud humana judicia quidquid arroganter affluit excusetur. Seqmendacio sermones mei. - Cum ab infirmis auditoribus se intelligi non posse conspiciunt, solent plerumque etiam justi laudare bona quae dicunt, non quod ipsi suis laudibus inhiant, sed quod auditores subaudiendi sollicitudine accendant, ut dum eorum voce praeferuntur, ab illorum cordibus ardentiore affectu rapiantur. Unde Paulus, cum mira Corinthiis et multa dixisset, adjunxit: « Os nostrum patet ad vos, o Corinthii; cor nostrum dilatatum est . » Sed arrogantes, dum cor bonorum nesciunt, et solas aliquando voces imitantur, efferunt laudando quae dicunt, non quod eis torpor audientium displicet, sed quod sibi inhianter placent. Justorum vocem imitantes simulant, sed vim vocis ignorant. Vident quod justi proferunt, sed nesciunt quod requirunt. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
delicet arrogantes graue se
dampnũ ꝑpeti iudicant. si sci¬
entiam suam loquendi breui¬
tate constringant. Canto enĩ
semet ipsos credunt doctiores
ostendere. quanto se potuerint
multiplicata lo quacitate ape¬
rire. Sed quia sepe sibi senti¬
unt silentii reuerentiam non
deferri. dñi nonnunqu̾a po¬
tentiam de quo quasi loquun¬
t̃ insinuant: ac sub p̃cextu
illius sibi silentiũ exigunt.
qdđ minime morent᷑. Et dum
specietenus dm̃ ꝓferunt. auditũ
sibi ex reuerentia eiꝰ exigentes. se
nonnunquam doctores scĩ crebro
repetunt siqua obscurius dicunt.
ut quȩ occulta p̃dicant. auditoꝵ
cordib uoce hȩc iterationis infun
dant: plerunq boc appetunt eti
dixerint replicant. non quo au¬
ditoꝵ cordib insinuare res ap¬
petant. sed quo eoꝵ iudicio ui¬
scientiam meam. a principio.S
quia nominata scientia. tumor
cordis in uoce cdaruerat. aꝑte co
lamine pallietur. Unde mox in
occultatione suȩ arrogantiȩ. dñi

Expanded text:
delicet arrogantes grave se delicet arrogantes grave se damnum perpeti judicant, si scientiam suam loquendi brevitate constringant. Tanto enim semetipsos credunt doctiores ostendere, quanto se potuerint multiplicitate loquacitatis aperire. Sed quia saepe sibi sentiunt silentii reverentiam non deferri, Domini nonnunquam potentiam de quo quasi loquuntur insinuant, ac sub praetextu illius sibi silentium exigunt, quod minime merentur; et dum specietenus Deum proferunt, auditum sibi ex reverentia ejus exigentes, se nonnunquam doctores sancti crebro repetunt, si qua obscurius dicunt, ut quae occulta praedicant auditorum cordibus voce haec iterationis dant, plerumque hoc appetunt etiadixerint replicant, non quo auditorum cordibus insinuare res appetant, sed quo eorum judicio viscientiam meam a principio. Sed quia nominata scientia, tumor cordis in voce claruerat; arroganslamine pallietur. Unde mox in occultatione suae arrogantiae Domini
Abbreviated transcription (Latin):
inferens. beatum iob & nil scisse
asserit. & multa dixisse. Et cũ
ipse quȩ sentit loquaciter in¬
ferat. hunc de uitio loquaci¬
tatis accusat. Sed hoc quoq. eẽi
ꝓprium arrogantiũ uicium
solet. ut & pauca credant quȩ
ipsi multa dixerint. & multa
credant quȩ ipsis pauca dicun¬
tur. Quia enĩ sua dicere sem¬
ꝑ uolunt: aliena audire non
possunt. Uim se pati existimant.
si ea quȩ immoderate sentiunt.
immoderatius non effundant:
Et quãuis beatus iob ad eius ũ¬
ba tacuerit. helui tamen de lo¬
cutione illius qua amicis res¬
ponderat. causam inuectionis
inuenit. ut sibi exhibere lati¬
us eius silentium possit: atq
ut ipse respondeat multa. illũ
uerba multiplicasse confirmat.
Nam o mox initia ꝓlixe locuti¬
onis exorditur. & quasi adhuc
nichil dixerit. inchoare conat᷑.
Unde subdit᷑. Addens quoq he¬
.liu. etiam hec locutus est: susti¬
ne me paululum. & indicabotͥ.
Multa iam dixerat. & sustineri
adhuc paululum sꝑat: quia ui¬

Expanded text:
inferens, beatum Job et nil scisse asserit, et multa dixisse; et cum ipse quae sentit loquaciter inferat, hunc de vitio loquacitatis accusat. Sed hoc quoque esse proprium arrogantium vitium solet, ut et pauca credant quae ipsi multa dixerint, et multa credant quae ipsis pauca dicuntur. Quia enim sua dicere semper volunt, aliena audire non possunt; vim se pati existimant, si ea quae immoderate sentiunt immoderatius non effundant. Et quamvis beatus Job ad ejus verba tacuerit, Eliu tamen de locutione illius, qua amicis responderat, causam invectionis invenit, ut sibi exhibere latius ejus silentium posset, atque ut ipse multa respondeat, illum verba multiplicasse confirmat. Nam et mox initia prolixae locutionis exorditur; et quasi adhuc nil dixerit, inchoare conatur. Unde subditEliu etiam, haec locutus est: Sustine me paululum, et indicabo tibi. - Multa jam dixerat, et sustineri adhuc paululum sperat, quia vi
Abbreviated transcription (Latin):
um redire compellit: quia quo se
exterius fudit. eo ad se unde pos¬
sit redire uix inuenit. Quia uͦ
simulatoꝵ mens ꝓ eo qđ a bona
ȩternitatis intentione diuiditur
cogitationum multiplicium in¬
undatione uastatur: recte sub¬
uidebantur uiuere. cũ de sciͣtatis
curarent laude gaudere. Sed
tempestate subita eoꝵ anima mo¬
ritur. quȩ humane laudis pessi¬
ma tranquillicate letabatur. Hle¬
runq subito mopinata tempestas
omne qđ aer serenum blandit᷑.
immutat: & eo ꝑiculum uitari
non potest. quo nec potuit p̾ui¬
deri. Unde & simulatores qui ui¬
tȩ suȩ custodiam negligunt. in
tempestate mori referunt᷑. Hinc
quippe eos turbo subitus internę
ꝑcussionis eicit. quos arrogantia
externi fauoris extollit. Et dum
amplectunt᷑ in laude qđ ñ sunt.
repente inueniunt in ultione
rum. sic ꝓbatur homo ore lau¬
dantis. Laus quippe sua iustos
cruciat. iniquos exaltat. Sed
iustos dum cruciat purgat. in¬

Expanded text:
um redire compellit, quia quo se um redire compellit, quia quo se exterius fudit, eo ad se unde possit redire vix invenit. Quia vero simulatorum mens pro eo quod ab una aeternitatis intentione dividitur, cogitationum multiplicium inundatione vastatur, recte subvidebantur vivere, cum de sanctitatis curarent laude gaudere. Sed tempestatesubita eorum anima moritur, quae humanae laudis pessima tranquillitate laetabatur. Plerumque subito inopinata tempestas omne quod aer serenum blanditur immutat; et eo periculum vitari non potest, quo nec potuit praevideri. Unde simulatores, qui vitae suae custodiam negligunt, in tempestate mori referuntur. Hinc quippe eos turbo subitus internae percussionis ejicit, quos arrogantia externi favoris extollit; et dum amplectuntur in laude quod non sunt, repente inveniunt in ultione rum, sic probatur homo ore laudantis . Laus quippe sua justos cruciat, iniquos exaltat. Sed justos dum cruciat purgat, in
Abbreviated transcription (Latin):
oris alieni. Cum uͦ subita ꝑcussi¬
one feriunt᷑. iniquos se uel ue¬
raciter fateri. uel sicut sunt de¬
p̾hendere om̃ino non possunt:
quia uidelicet scõs se humatia
ꝓfessione crediderunt. Bene gͦ
dicit᷑. neq clamabunt cũ uin¬
oti fuerint. Sȩpe eniͣ uacua ta¬
les se ante suꝑnum iudicem ue¬
nire confidunt. quales se homi¬
nib innotuisse cognoscunt: seq
ipsos miseri nec inter corm̃ta
dep̾hendunt. Et dum testimoniũ
falsȩ laudis aspiciunt. remediũ
uerȩ confessionis amutunt. Et¬
iam uincti ducunt᷑ & non cla¬
mant. quia humanȩ laudis im¬
portunitate suꝑati: scõs se mise¬
ri&e cum in peccatis moriuntur
ad cor redirent. ꝑ exterioris atte¬
stationis se uerba non funderent.
Nam quid uicinius nobis ẽ corde
nr̃o: Quid uicinius nobis est. ea
re. que intra nos est: Et tamen
cum ꝑ prauas cogitationes spar¬
git᷑. a nobis cor nr̃m longius eua¬
mittit ꝓpħ̃a. cum eum ad corsu¬

Expanded text:
oris alieni. Cum vero subita percussioris alieni. Cum vero subita percussione feriuntur, iniquos se vel veraciter fateri, vel sicut sunt, deprehendere omnino non possunt, quia videlicet sanctos se humana professione crediderunt. Bene ergo dicitur: Neque clamabunt cum vincti fuerint. Spe enim vacua tales se ante supernum judicem venire confidunt, quales se hominibus innotuisse cognoscunt; seque ipsos miseri nec inter tormenta deprehendunt, et dum testimonium falsae laudis aspiciunt, remedium verae confessionis amittunt. Etiam vincti ducuntur, et non clamant, quia, humanae laudis importunitate superati, sanctos se miseri et cum in peccatis moriuntur ad cor redirent, per exterioris attestationis se verba non funderent. Nam quid vicinius nobis est corde nostro? quid vicinius nobis est ea re quae intra nos est? Et tamen cum per pravas cogitationes spargitur, a nobis cor nostrum longius evamittit, cum eum ad cor su
Abbreviated transcription (Latin):
tacita cogitatione dep̾hendit. ca¬
men dum sepius scm̃ audire se
ceꝑit. hoc qđ de se intrinsecus
tenebat amutit. Cor quippe ex¬
terius fundit. & quia libenter
foris falsum de se testimonium
recipit. qualem se intus habeat
non requirit. Unde fit. ut uacu¬
e laudis fomenta etiam cũ de¬
fuerint quęrat. & oblitus qđ ẽ.
appetat uideri qđ non est. Igit᷑
se ante humana iudicia simu¬
lant. dum actiones suas laudi
b dignas intuentium oculis os¬
tentant: occulta cum eis iusticia
agitur. ut quo nitunt᷑ foris alios
fallere. eo de se intus etiam ipsi
fallantur. Nam omnẽ circa se sol¬
licite inuestigationis oculum ꝑ¬
dunt. Uitam enĩ suam discutere
& ꝑscrutari dissimulant. sed ta¬
les se quales audiunt putant.
Scõsq seesse non quia ita uiuunt.
sed quia ita dicunt᷑ existimant.
Subtile autẽ di iudicium. seq ip¬
sos intueri negligunt. quia fid̾e
sui meriti. in attestatione ponunt

Expanded text:
tacita cogitatione reprehendit, tatacita cogitatione reprehendit, tamen dum saepius sanctum audire se coeperit, hoc quod de se intrinsecus tenebat amittit. Dum terius fundit, quia libenter foras falsum de se testimonium recipit, qualem se intus habeat non requirit. Unde fit ut vacuae laudis fomenta, etiam cum defuerint, quaerat. Et oblitus quod est, appetat videri quod non est. Omnes se ante humana judicia simulant, dum actibus dignas intuentium oculis ostentant, occulta cum eis justitia agitur, ut quo nituntur foris alios fallere, eo de se intus etiam ipsi fallantur. Nam omnem circa se sollicitae investigationis oculum perdunt. Vitam enim suam et discutere et perscrutari dissimulant, sed tales se quales audiunt putant, sanctosque se esse, non quia ita vivunt, sed quia ita dicuntur, existimant. Subtile autem Dei judicium, seque ipsos intueri negligunt, quia fidem sui meriti in attestatione ponunt
Abbreviated transcription (Latin):
nulla correptione castigamur.¬
Quasi uincimur autem. cũ fla¬
gello ꝑcussionis astringimur.
Uincti gͥ tanto olamamꝰ altius.
quanto in ꝑcussione positi. pec¬
cata nr̃a ueracius confitemur.
Apud aures quippe dĩ. uox uali¬
da deuota confessio est. Quia
gͦ simulatores quosq etiam cũ
ꝑcussionis flagella corripiunt.
ad confessionẽ simplicem non ꝑ¬
ducunt. cognosei peccatores re¬
fugiunt: quia scĩ. om̃ium opi¬
nione ferebant᷑. Quãuis eos ad
extremum iam flagella feriant.
quãuis duci se ad eterna suppli¬
eia non ignorent. tales camen
cupiunt apud humana iudicia
remanere. quales se studuerant
semꝑ ostendere. Dep̃hensi gͦ etiam
flagello ꝑcussionis extreme. qͥa
confessionem puram uel afflicti
exerere negligunt. quasi uincti
clamare contempnunt. Bene gͦ
dicit᷑. neq clamabunt cũ uincti
aliter potest. Omnis enĩ qui cum
iniquus sit. dici sc̃s ab hominib
non ꝑtimescit. & si iniquum se

Expanded text:
nulla correptione castigamurnulla correptione castigamur; vincimur autem, cum flagello percussionis astringimur. Vincti igitur tanto 841 clamamus altius, quanto in percussione positi peccata nostra veracius confitemur. Apud aures quippe Dei vox valida devota confessio est. Quia ergo simulatores quosque, etiam cum percussionis flagella corripiunt, ad confessionem simplicem non perducunt cognosci enim peccatores refugiunt, quia sancti omnium opinione ferebantur, quamvis eos ad extremum jam flagella feriant, quamvis duci se ad aeterna supplicia non ignorent, tales tamen cupiunt apud humana judicia remanere, quales se studuerant semper ostendere. Deprehensi ergo etiam flagello percussionis extremae, quia confessionem puram vel afflicti exerere negligunt, quasi vincti clamare contemnunt. Bene ergo dicitur: Neque clamabunt cum vincti aliter potest. Omnis enim qui, cum iniquus sit, dici sanctus ab hominibus non pertimescit, etsi iniquum se
Abbreviated transcription (Latin):
dendo seruant. quȩ uiuendo
intus impugnant. Intus uͦ mala
cogitantes exaggerant. quȩ fo¬
ris aliud suꝑducentes ocoultant.
Ante districtum itaq iudicẽ excu
sationẽ iam de ignorantia habe¬
re non possunt. quia dum ante
oculos hominũ omnẽ modũ scĩ¬
tatis ostentant. ipsi sibi sunt te¬
stimonio. quia bene uiuere ñ
ignorant. Dicat᷑ gͥ recte. simula¬
tores & callidi. ꝓuocant iram dĩ.
Quid uͦ eos ad extremũ sequat᷑.
adiungat dicens. Neq clama¬
bunt. cum uincti fuerint. Omnis
inquus. qui cum iniquus sit
sc̃s uideriꝰ appetit: in flagelli ꝑ¬
cussione deprehensus. fateri qđ
Iiniquus sit non crubescit. Qui
uͦ iniqua agens. humana de se
idicia sub specie sc̃ĩtatis inter¬
cipit. etiam cum flagello ꝑcuti¬
tur. iniquu̾ se ꝓdere refugit:
quia sc̃s uideri consueuit. Si
quando aute̾ grauiter coartat᷑.
inquũ se uix suꝑficietenus con¬
fitetur: quia interna sua dete¬
gere ueraci confessione confun¬
dit᷑. Quasi liberi uͦ sumus. cum

Expanded text:
dendo servant quae vivendo intus impugnant. Intus vero mala cogitantes exaggerant, quae foris aliud superducentes occultant. Ante disationem jam de ignorantia habere non possunt, quia dum ante oculos hominum omnem modum sanctitatis ostentant, ipsi sibi sunt testimonio quia bene vivere non ignorant. Dicatur igitur recte: Simulatores et callidi provocant iram Dei. Quid vero eos ad extremum sequatur, adjungit, dicens: Cbunt cum vincti fuerint. - Omnis iniquus, qui, cum iniquus sit, sanctus videri appetit, in flagelli percussione depiniquus sit non erubescit. Qui vero iniqua agens, humana de se judicia sub specie sanctitatis intercipit, etiam cum flagello percutitur, iniquum se prodere refugit, quia sanctus videri consuevit. Si quando autem graviter coarctatur, iniquum se vix superficie tenus confitetur, quia interna sua detegere veraci confessione confunditur. Quasi liberi vero sumus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
hostem exterius rebellantẽ. In il¬
lo tura sua consulit. eumq sub
uerbis digne inuectionis addicit.
contra hostem uͦ bellum mouet.
instrumenta ꝑditionis exercet.
dignaq eius malitiȩ tormenta
lex habeat non requirit. neq
enĩ lege necesse est ꝑimi: qui le¬
ge nunquam potuit ceneri. Ita
gͦ in extremo iuidicio & legalir
illum inuectio ꝑcutit. qui ab eo
qł ꝓfessione tenuit. actione decli¬
nauit: & iste sine iudicii inuectio¬
ne ꝑimit᷑. qui lege fidei ñ tenet᷑.
Ex electoꝵ uͦ parte alii iudicantur
& regnant. qui uitę maculas lacri¬
mis tergunt. qui mala p̾cedentia
factis sequentib redimentes. quio¬
quid illicitum aliquando fecert᷑:
ab oculis uidicis elemosinarum
suꝑductione cooꝑiunt. Quibus
uidex ueniens. in dextera consis¬
tentib dicet. Esuriui. & dedistis
mͥ manducare. sitiui. & dedistis
mͥ bibere. hospes eram & collogi¬

Expanded text:
hostem exterius rebellantem; in ilhostem exterius rebellantem; in illo jura sua consulit, eumque sub verbis dignae invectionis addicit; contra hostem vero bellum movet, instrumenta perditionis exercet, dignaque ejus maitiae tormenta lex habeat non requirit. Neque enim lege necesse est perimi, qui lege nunquam potuit teneri. Ita ergo in extremo judicio et legalis illum invectio percutit, qui ab eo quod professione tenuit, actione declinavit, et iste sine judicii invectione perimitur, qui lege fidei non tenetur. Ex electorum vero parte alii judicantur et regnant, qui vitae maculas lacrymis tergunt, qui, mala praecedentia factis sequentibus redimentes, quidquid illicitum aliquando fecerunt ab oculis judicis eleemosynarum superductione cooperiunt. Quibus judex veniens in dextera consistentibus dicit: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi bibere: hospes eram, et coll
Abbreviated transcription (Latin):
gunt impii in iudicio. Et de qͥ¬
b dñs dicit. Qui autẽ non cre¬
dit. iam iudicatus est. Et de qͥb
paulus ait. Qtu sine lege pec¬
cauerunt. sine lege & ꝑibunt.
Resurgunt uͦ etiam om̃s infide¬
les. sed ad tormentũ. non ad u¬
dicium. Non enĩ eoꝵ cunc cau¬
sa discutit᷑. qui ad conspectum
districti iudicis iam cũ damp
dunt. Professionẽ uͦ fidei recinen¬
tes. sed ꝓfessionis oꝑa ñ habentes:
redarguunt̾ ut ꝑeant. Qui uͦ
nec fidei sacramenta tenuerunt.
increpationẽ uidicis in extrema
examinatione non audiunt: quia
p̾iudicati infidelitatis suȩ tenebris.
eius quẽ despexerant inuectione
isti in dampnatione sua eterni
iudicis nec uerba ꝑcipiunt. quia
eius reuerentiam nec uerbotenꝰ
pereunt. quia sub lege positi pec¬
cauerunt: istis in ꝑditione sua
de lege nichil dicit᷑. quia nichil
legis habere conati sunt. Prin¬
ceps nanq terrenam rem publi¬
cam regens. aliter punit ciuẽ
interius delinquentẽ: atq alit̃

Expanded text:
gent impii in judicio ; et de quibus Dominus dicit: Qui autem non credit, jam judicatus est ; et de quibus Paulus ait: Qui sine lege peccaverunt sine lege peribunt . Resurgunt vero etiam omnes infideles, sed ad tormenta, non ad judicium; non enim eorum tunc causa discutietur, quia ad conspectum districti judicis jam cum damnadunt: professionem verae fidei retinentes, sed professionis opera non habentes, redarguuntur ut pereant; qui vero nec fidei sacramenta tenuerunt, increpationem judicis in extrema examinatione non audiunt, quia praejudicati infidelitatis suae tenebris, ejus quem despexerant invectione isti in damnatione sua aeterni judicis nec verba percipiunt, quia ejus reverentiam nec verbotenuspereunt, quia sub lege positi peccaverunt; istis in perditione sua de lege nihil dicitur, quia nihil legis habere conati sunt. Princeps namque terrenam rempublicam regens aliter punit civem interius delinquentem, atque aliter
Abbreviated transcription (Latin):
limium. regnat humilitas moꝵ
Unde pensandum est: quia poten¬
tes quiq cum humiliter sapiunt.
culmen extraneę & quasi longe
positę uirtutis attingunt. Et re¬
ote hac uirtute dnm̃ quantotius
placant. quia illud ei sacrificiũ
potentes offerunt: qđ potentes
inuenire uix possunt. Subtilissi¬
ma nanq ars uiuendi est: culm̃
tenere. głam p̃mere. esse quidem
in potentia. sed potentem se esse
nescire: ad largienda bona poten¬
tem se cognoscere. ad repetenda
noxia omne qđ potenter ualet
ignorare. Recte itaq de talib dr̃.
d̾s potentes non abicit: cum et
ipse sit potens. Dm̃ quippe imi¬
tari desiderat. qui fastigiũ po¬
tentiȩ alienis intentus utilitatib
& non suis laudib ȩlatus ammi¬
nistrat: qui p̾latus cęteris ꝓdesse
appetit. non prȩesse. Tumoris nãq
ȩlatio. non ordo potestatis in cri
mine est. Potentiam ds cribuit.
ȩlationẽ uͦ potentiȩ malitia nr̃ȩ
mentis inuenit. Collamus gͦ qđ

Expanded text:
limium regnat humilitas morum. limium regnat humilitas morum. Unde pensandum est quia potentes quique, cum humiliter sapiunt, culmen extraneae quasi longe positae virtutis attingunt, et recte hac virtute Dominum quantocius placant, quia illud ei sacrificium potentes offerunt, quod potentes vix invenire possunt. Subtilissima namque ars vivendi est, culmen tenere, gloriam reprimere: esse quidem in potentia, sed potentem se esse nescire: ad largienda bona potentem se agnoscere, sed ad repetenda noxia omne quod potenter valet ignorare. Recte itaque de talibus dicitur: Deus potentes non abjicit, cum et ipse sit potens . Deum quippe imitari desiderat, qui fastigium potentiae, alienis intentus utilitatibus, et non suis laudibus elatus, administrat: qui praelatus caeteris prodesse appetit, non praeesse. Tumoris namque elatio, non ordo potemine est. Potentiam Deus tribuit, elationem vero potentiae malitia nostrae mentis invenit. Tollamus ergo quod
Abbreviated transcription (Latin):
rapiat: ne iam sub se mens e¬
am regere non possit. cui se li¬
bidine dominandi supponit.
Bene dauid regni potentiã rege¬
cor meum. Quiq in eius humili¬
catis agmento subiunxit. Neq ela¬
ti sunt oculi mei. Atq addidit.
Neq ambulaui in magnis. & adbuc
semet ipsum subtilissima inquisi¬
tione discutiens. ait. Neq in mi¬
rabilib suꝑ me. Om̃sq etiam cogi¬
tationes suas a fundo cordis ex¬
hauriens. subiungit dicens. Si
non humiliter sentiebam. Coce
cordis oblatam crebro replicat.
& iterum atq iterum confitendo
offerre non cessat: eamq multi¬
pliciter loquens uidicis sui ocu¬
lis ostentat. Quid est hoc: Et qͦ¬
mͦ istud sacrificium do placere
cognouerat. qđ in conspectu eiꝰ
tanta iterationis uoce immnola¬
bat: nisi qđ uicina esse suꝑbia
potentib solet: & pene semꝑ re¬
b affluentib ȩlatio sociatur.
Quia & sȩpe humoris habun¬
dantia. duritiam dat tumoris.
Mtrum uͦ est. cum in cordib sub¬

Expanded text:
rapiat, ne jam sub se mens erapiat, ne jam sub se mens eam regere non possit, cui se libidine dominandi supponit. Bene David regni potentiam regeum cor meum . Quique in ejus humilitatis augmento subjunxit: neque elati sunt oculi mei, atque addidit: Neque ambulavi in magnis. Et adhuc semetipsum subtilissima inquisitione discutiens ait: Neque in mirabilibus super me. Omnesque etiam cogitationes suas a fundo cordis exhauriens, subjungit, dicens: Si non humiliter sentiebam, sed ecordis oblatam crebro replicat, et iterum atque iterum confitendo offerre non cessat, eamque multipliciter loquens Judicis sui oculis ostentat. Quid est hoc? et quomodo istud sacrificium Deo placere cognoverat, quod in conspectu ejus tanta iteratione vocis immolabat? nisi quod vicina esse superbia potentibus solet, et pene semper rebus affluentibus elatio sociatur, quia et saepe humoris abundantia duritiam dat tumoris. Mirum vero est, cum in cordibus sub
Abbreviated transcription (Latin):
& in oꝑe disciplina: atq int̾ hȩc
sollerter intuendum. ne dum
immoderatius custoditur uirtus
humilitatis. soluant᷑ iura regimi¬
nis: & dum p̾latus quisq plus
se quam decet deicit. sub ditoꝵ
uitam stringere sub disciplinę
uinculo non possit. Teneamus
gͦ exterius qđ ꝓ alioꝵ utilita¬
te suscipimus. teneamꝰ interi¬
us. qđ de nr̃a estimatione sen¬
timus. Sed tamen decent̃ qui¬
b dam erumpentib signis. ta¬
les nos apud nos esse ipsi etiam
qui nobis cõmissi sunt non ig¬
norent: ut & de auctoritate nr̃a
qđ formident uideant. & de hu¬
militate qđ imitentur agnos
cant. Seruata autẽ auctorita¬
te regiminis. ad cor nr̃m sine
cessatione redeamus: & conside¬
remus assidue qđ sumus ȩqua¬
liter cum cęteris conditi. non
qđd temporalit᷑ cęteris p̾lati.
Potestas enĩ quanto exterius e¬
minet. tanto p̾mi interus de¬
bet: ne cogitationẽ uincat. ne
in delectatione su animum

Expanded text:
et in opere disciplina. Atque inter haec et in opere disciplina. Atque inter haec solerter intuendum, ne dum immoderatius custoditur virtus humilitatis, solvantur jura regiminis; et dum praelatus quisque plus se quam decet dejicit, subditorum vitam stringere sub disciplinae vinculo non possit. Teneamus ergo exterius quod pro aliorum utilitate suscipimus, teneamus interius quod de nostra aestimatione sentimus. Sed tamen decenter quibusdam erumpentibus signis tales nos apud nos esse ipsi etiam qui nobis commissi sunt non ignorent, ut et de auctoritate nostra quod formident videant, et de humilitate quod imitentur agcant. Servata autem auctoritate regiminis, ad cor nostrum sine cessatione redeamus, et consideremus assidue quod sumus aequaliter cum caeteris conditi, non quod temporaliter caeteris praelati. Potestas enim quanto exterius eminet, tanto premi interius debet, ne cogitationem vincat, ne in delectatione sui animum
Abbreviated transcription (Latin):
Sũmus itaq locus bene regitur.i
cum is qui p̃est. uiciis potiusqu̾ã
fr̃ib dominat᷑. Cunctos quippe
natura equales genuit. Ut autẽ
alii ad regendum aliis cõmitant᷑.
non eos natura sed culpa postpo¬
int. Uicus gͦ se debent rectores e¬
rigere. quoꝵ & causa p̃ferunt᷑.
Et cum delinquentes corrigunt.
sollicite attendant. ut ꝑ disciplinã
culpas quidem iure potestatis fe¬
riant. sed ꝑ humilitatis custodi¬
am ȩquales se ipsis fr̃ib qui cor¬
rigunt᷑ agnoscant: quãuis ple¬
runq etiam dignũ est. ut eosdẽ
quos corrigimus. tacita nobis
cogitatione p̃feramꝰ. Illorũ nanq
ꝑ nos uicia disciplinȩ uigore
feriunt᷑. in his uͦ quȩ ip̃si cõ¬
mittimꝰ. ne uerbi quidem ab
aliquo inuectione laceramur.
Tanto gͦ apud dnm obligatiores
sumus. quanto apud homines
inulte peccamus. Disciplina
no iudicio liberiores reddit.
quanto hic eoꝵ culpas sine uin¬
dicta non deserit. Seruanda
itaq est. & in corde humilitas.

Expanded text:
Summus itaque locus bene regitur, cum is qui praeest vitiis potius quam fratribus dominatur. Cunctos quippe natura aequales genuit; ut autem alii ad regendum aliis committantur, non eos natura, sed culpa postponit. Vitiis ergo se debent rectores erigere, quorum et causa praeferuntur; et cum delinquentes corrigunt, sollicite attendant, ut per disciplinam culpas quidem jure potestatis feriant, sed per humilitatis custodiam aequales se ipsis fratribus qui corriguntur agnoscant. Quamvis plerumque etiam dignum est ut eosdem quos corrigimus tacita nobis cogitatione praeferamus. Illorum namque per nos vitia disciplinae vigore feriuntur; in his vero quae ipsi committimus ne verbi quidem ab aliquo invectione laceramur. Tanto ergo apud Dominum obligatiores sumus quanto apud homines inulte peccamus. Vet. XXIIIno judicio liberiores reddit, quanto hic eorum culpas sine vindicta non deserit. Servanda itaque est in corde humilitas,
Abbreviated transcription (Latin):
uiuendo uicerunt. Sicut enĩ
non iudicant᷑ & pereunt. qui su¬
adente ꝑfidia lege teneri contẽp¬
nunt: ita non iudicant᷑ & regnant.
qui suadente pietate etiam ultra
am specialia p̾cepta transcendens.
accepisset ut euangeliũ p̾dicans
de ęuangłio uiueret: & euange¬
lium audientib contulit. & ca¬
men euangelii sumptib susten
tari recusauit. Cur gͦ iste iudi¬
cetur ut regnet. qui minus qđ
seruaret accepit. sed maius qđ
cte. iudicium pauꝑib tribuit:
quia quanto huic mundo mag¬
na humilitate despecti sunt.
tanto tunc acceptis sedib maio¬
ri culmine potestatis excresct᷑.¬

Expanded text:
vivendo vicerunt: sicut enim vivendo vicerunt: sicut enim non judicantur et pereunt, qui suadente perfidia lege teneri contemnunt: ita non judicantur et regnant, qui suadente pietate etiam ultra am specialia praecepta transcendens, accepisset ut Evangelium praedicans de Evangelio viveret, et Evangelium audientibus contulit, et tamen Evangelii sumptibustari recusavit. Cur ergo iste judicetur ut regnet, qui minus quod servaret accepit; sed majus quo rgo judicium pauperibus tribuit, quia quanto huic mundo magna humilitate despecti sunt, tanto tunc, acceptis sedibus, majori culmine potestatis excresc
Abbreviated transcription (Latin):
quib ꝓpħa ait. Dñs ad iudiciũ
ueniet. cum seniorib popłi sui.
Et de quib salomon cum de sc̃ẽ
eccłiȩ sponso loqueret᷑. intulit
‸dicens. Nobilis in portis uir
eius. quando sederit cum sena¬
torib terrȩ. Hii itaq in extre¬
mo iudicio non iudicant᷑ & reg
nant. quia cum auctore.
suo etiam iudices ueniunt. Re¬
linquentes quippe om̃ia plus
ꝓpta deuotione executi sunt:
quam uberi generaliter audi.¬
erunt. Speciali nanq ussione
paucis ꝑfectiorib & non gene¬
raliter om̃ib dicit᷑. hoc qđ ad¬
olescens diues audiuit. Uade
uende quȩ habes & da pauꝑib.
& habebis thesaurum in celo: &
ueni sequere me. Si emͣ sub
hoc p̾cepto cunctos uissio gene¬
ralis astringeret. culpę ꝓfecto
esset aliquid nos de hoc mun¬
do possidere. Sed aliud est qđ
ꝑ scripturam sacram generaliter
om̃ib p̾cipitur. aliud qđ speciali¬
ter ꝑfectiorib imperatur. Hii gͦ
recte sub generali iudicio non
tenent᷑. quia & p̾cepta generalia

Expanded text:
a ait: Dominus ad judicium veniet cum senioribus populi sui . Et de quibus Salomon, cum de sanctae Ecclesiae sponso loqueretur, intulit dicens: Nobilis in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . Hi itaque in extremo judicio non junant, quia cum auctore suo etiam judices veniunt. Relinquentes quippe omnia plus prompta devotione executi sunt, quam juberi generaliter audierunt. Speciali namque jussione paucis per fectioribus, et non generaliter omnibus dicitur hoc quod adolescens audivit: Vadenia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo, et veni et sequere me . Si enim sub hoc praecepto cunctos jussio generalis astringeret, culpae al., culpa profecto esset aliquid nos de hoc mundo possidere. Sed aliud est quod per Scripturam sacram generaliter omnibus praecipitur, aliud quod specialiter perfectioribus imperatur. Hi ergo recte sub generali judicio non tenentur, et quia praecepta generalia
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mutit dicens. Uenite benedicti
‸patris mei. possidete paratũ uo¬
bis regnum a consticutione mun¬
di. Alii autẽ non iudicant᷑
& regnant. qui etiam p̾cepta le¬
gis ꝑfectionis uirtute transcen¬
dunt: quia nequaquã hoc solũ
qđ cunctis diuina lex p̾cipit

Expanded text:
praemittit, dicens: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi . Alii autem non judicantur et regnant qui etiam praecepta legis perfectione virtutum transcendunt, quia nequaquam hoc solum quod cunctis divina le
Abbreviated transcription (Latin):
quia sic minima sicut maxi¬
ma. sic singula ds iudicat
sicut cuncta: apte subiungi
tur. Et suꝑ gentes. & suꝑ  om̃s
bomines. Acsi aꝑte ammoneamur
intendere quia hoc iudictum
qd suꝑ unam gentẽ describit᷑.
etiam suꝑ otñs homines inui¬
sibili examinatione celebrat᷑:
ut alius repellatur. alius eliga¬
tur occulte : sed nullus iniuste.
Hoc gͦ qđ in maximis fieri cer¬
nimus. etiam in nobis singu¬
lis caute timeamus. Sic enim
intendunt᷑ diuina tudicia su¬
ꝑ unam animam. sicut suꝑ
unam urbem: sic suꝑ unam
urbem. sicut suꝑ unam gentẽ:
sic suꝑ unam gentem. sicut
suꝑ uniuersam generis bu¬
mani multitudinẽ: quia &
sic intendit dñs fingulis. acsii
uacet a cunctis. Ꝙ sic simul
intendit om̃ib. acsi uacet a
singulis. Qui enĩ om̃ia am¬
ministrando implet. regit
implendo: nec uniuerso deest.
cum disponit unum. nec uni
deest. cum disponit uniuersũ:
cuncta scilicet naturȩ suȩ po¬
tentia quietus operatur. Qla
gͦ mirum quia ñ angustat᷑

Expanded text:
quia sic minima sicut maxima, sic singula Deus judicat sicut cuncta, apte subjungitur: Et super gentes et super omnes homines. - Ac si aperte admoneantur attendere, quia hoc judicium quod super unam gentem describitur, etiam super omnes homines invisibili examinatione celebratur, ut alius repellatur, alius eligatur occulte, sed nullus injuste. Hoc ergo quod in maximis fieri cernimus, etiam in nobis singulis caute timeamus. Sic enim intenduntur divina judicia super unam animam, sicut super unam urbem; sic super unam urbem, sicut super unam gentem; sic super unam gentem, sicut super universam generis humani multitudinem; quia et sic intendit Dominus singulis, ac si vacet a cunctis; et sic simul intendit omnibus, ac si vacet a singulis. Qui enim omnia administrando implet, regit implendo; nec universis deest, cum disponit unum; nec uni deest, cum disponit universos, cuncta scilicet naturae suae potentia quietus operatur. Quid ergo mirum quia non angustatur
Abbreviated transcription (Latin):
Bene gͦ dicit᷑. nec ulciscit᷑ ualde
scelus: quia dum exiguũ quid¬
dam de miquitate ꝑcutit᷑. in¬
ignorat. Uera sunt nanq quȩ
dixit. sed a beati iob increpati¬
onib aliena. Quia tanto hac
corruptione non eguit. quanto
nec aliqua pusillanimitate pec
let occasio esse uirtutũ elatio su¬
ꝑboꝵ. occulto iudicio cũ beato
iob agitur: ut post flagella pena¬
rum. etiam ꝑ uerba arrogantiũ
crescat. Lcce enĩ tantomagis a
suꝑbiȩ ministro despicit᷑. quan
Nam helui postquam tot fortia
se dixisse cognouit. quid ȩlati¬
onis gestaret aꝑuit: atq beatũ
iob alta de se sentiendo despe¬

Expanded text:
Bene ergo dicitur: Nec ulciscitur valde Bene ergo dicitur: Nec ulciscitur valde scelus, quia dum exiguum quiddam de iniquitatepercutitur, inignorat. Vera sunt namque quae dixit, sed a beati Job increpationibus aliena, quia tanto hac correptione non eguit, quanto nec aliqua pusillanimitate pecclet occasio esse virtutum elatio superborum, occulto judicio cum beato Job agitur, ut post flagella poenarum etiam per verba arrogantium crescat. Ecce enim tanto magis a superbiae ministro despicitur quantNam Eliu postquam tot fortia se dixisse cognovit, quid elationis gestaret aperuit, atque beatum Job alta de se sentiendo despe