comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pellentib tociꝰ cirie obtimatib. ꝙ si ꝓpt̃ mandatoꝵ ti.¬
carita: in hoc legib obtemꝑatũ. eẽ. ctedimꝰ. in qͦ cari¬
tati epus impletũ eẽ. cognouimiꝰ. Petimꝰ gͦ. Flexis geni¬
bus cordis. ut hoc eodem intuitu caritatis i pcis. ueniale
habeat paterna mod̾atio. qd̾ illicitũ facit non etͣnalex
s& intentione ad qͥrende lib̾tatis. p̃sidentiũ sola ꝓhibi
tio. Inȩxessibus gͦ filiorũ. utili dispensatione. ⁊ conpensa¬
tione contracꝰ ⁊is. sufitiat patͥ uerbũ pro uerb̾e. ⁊
deuota filiorũ suplicatio : ꝓsũmo reputet᷑ suplitio.
Sienĩ apostolica aucꝰ toritas uult om̃ia. que moditina¬
li condessensione dispensant᷑. distrie te iudicare. opor¬
tebit pene om̃s ministros. aut ministrationibus suis
renuntiare : aut demundo exire. nec habebunt ubi
seminent spnͣalia: nisi ꝑmittant᷑ aliq̃ tolerare cartialia:
Uñ nescessitati temporũ. ceoendũ. ee apłlca doc fub limits. ⁊

Expanded text:
pellentibus totius curiae optimatibus, et si propter mandatorum richaritas , in hoc legibus obtemperatum esse credimus, in quo charitatis opus impletum esse cognovimus. Petimus ergo flexis genibus cordis, ut hoc eodem intuitu charitatis et pacis veniale habeat paterna moderatio, quod illicitum facit non aeterna lex, sed intentione acquirendae libertatis praesidentium sola prohibifiliorum utili dispensatione et compensatione contractis, sufficiat patri verbum pro verbere, et devota filiorum supplicatio pro summo reputetur supplicio. Si enim vult apostolica auctoritas omnia quae medicinali condescensione dispensantur districte judicare, oportebit pene omnes ministros administrationibus suis renuntiare, aut de mundo exire, nec habebunt ubi seminent spiritualia, nisi permittantur aliqua tolerare carnalia . Unde necessitati temporum cedendum esse apostolica docet sublimitas, et
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicant pꝰpłis in notentiã suã : qđ ẽ. oues uendere. p̃dicant
ut manducent. qd ÷ boues uendere. cũtaleᷤᷤ uenditores
cũ uenditorib colũbarũ decẽplo dñs eiecerit. ⁊ acatho¬
licoꝵ societate eliminandõ hoꝵ similes p̃figurauerit. Neq
enĩ hoc excussare cosuidet᷑. qd̾ manu sua pecuma̾ ñ acei¬
piuit. s giezitas suõ aut secũ habent. aut p̾se mittunt.
qͥ collectionẽ accipiant. ⁊ in quoꝵ usꝰ uoluerint expendãt.

Expanded text:
praedicant populis innocentiam suam, quod est oves vendere; praedicant praedicant populis innocentiam suam, quod est oves vendere; praedicant ut manducent, quod est boves vendere, cum tales venditores cum venditoribus columbarum de templo Dominus ejecerit , et a Catholicorum societate eliminandos horum similes praefiguraverit . Neque enim hoc eos excusare videtur quod manu sua pecunias non accipiunt, sed Giezitas suos aut secum habent, aut post se mittunt qui collectionem accipiant, et in quorum voluerint usus expendant.
Abbreviated transcription (Latin):
inos ñ comquinat hominẽ. s cõscientia mala. quȩ ꝓoe¬
dit de corde : ⁊ approbatio malioꝑis quȩ ꝓcedit de ore. heo
corqͥnã homiñẽ. hȩc diuini u̾bi p̃taxati ꝓlatorẽ. ⁊ ñ
satis discreti intellectore̾. minꝰ ad attendunt qͥdũ qͣsi ad
ligna cedenda ꝓcedunt. increcissermõnibꝰ ⁊ ñsale cõditiᷤ
tanꝗͣ ĩ moderatꝰ ictib ꝑcutiunt conscientias infirmoꝵ.
dũ ȩcłiã orb t̃tarũ paruipentes dicereuident᷑. Eccexp̃os
hic. ⁊ ecce illic. ecce incubicuł. ⁊ ecce indeserto. Itasenti
at palea. ad eos uͭ transeat triticũ tanꝗͣ indiũ eohorreo
recõdendũ. Inqͣ p̃sumptione ualde metuendũ ÷. ne. dũ
qͥse triticũ apalea separatũ reputat. pharisia co ferĩto
inflatꝰ polea fiat. Pretã qui delaborib manuũ necessaria sibi
p̃parare ñ sufficiunt: ñ bene ꝓspiciunt. qr quȩ inalusrep̃¬
hendut̃. ftequent̃ ipsi cõmittunt. dũ uictipenuria uictus.

Expanded text:
in os non coinquinat hominem, sed concupiscentia mala quae procedit de corde, et approbatio mali operis, quae procedit de ore, haec coinquinant hominem . Haec divini verbi praetaxati prolatores, et non satis discreti intellectores minus attendunt: qui dum quasi ad ligna caedenda procedunt, indiscretis sermonibus et non sale conditis, tanquam immoderatis ictibus percutiunt conscientias infirmorum, dum Ecclesiam orbis terrarum parvipendentes dicere videntur: Ecce Christus hic, et ecce illic, ecce in cubiculis, et ecce in deserto . Ita sentat palea, ad eos vero transeat triticum tanquam in Dominico horreo recondendum; in qua praesumptione valde metuendum est, ne dum qui se triticum a palea separatum reputat, pharisaico fermento inflatus palea fiat. Praeterea qui de laboribus manuum necessaria sibi praeparare non sufficiunt, non bene prospiciunt quia quae in aliis reprehendunt, frequenter ipsi committunt, dum victi penuria victus
Abbreviated transcription (Latin):
d gurant. stc̃mmnõ ctanisqr ediant᷑ antiqͦs. id÷ si stipendia pr.¬
boꝵ antiquitꝰ instituta minorent: acsibi usurpent. Nec
tam̃ i dõ monaohi q̃ hȩc ignorant. aut ñ ꝓbat᷑. debent suam
collectionẽ desserere : aut ab bibꝰ suĩ mu obedientẽ existe¬
te. dicente dño dep̃positi ȩcłiarũ ⁊ monastĩoꝵ. sub nomĩ¬
ne scribarũ ⁊ pharseoꝵ. quȩ dicut facite. sođm uͭ oꝑa coꝵ

Expanded text:
acquirant, si terminos transgrediantur antiquos, id est, si stipendia presbyterorum antiquitus instituta minorent ac sibi usurpent. Nec tamen ideo monachi qui haec ignorant aut non probant, debent suam collectionem  al. collectam deserere, aut abbatibus suis minus obedientes existere, dicente Domino de praepositis Ecclesiarum et monasteriorum sub nomine
Abbreviated transcription (Latin):
unte. sic̃ ihezezechiel illa m̾etrix si uoluent re¬
iuri honesti: Neq ab huiꝰ modi nptar̃ fede dis
ferenda iniuria ut quãus celeriꝰ ł tardiꝰ celebrata
sint quã tardiꝰ hordo postulat eos tñ qͦs d tuipi¬
tudine transtuler̃ ad honestatẽ deciuitate diabo¬
li ad ciuitatẽ nos indiscreta seu̾itate cogamꝰ reua
d honestate ad turpitudinẽ d ciuitate dĩ ad ciuita¬
tẽ diaboli. Siuͦ alit̃ in aliqͥbꝰ capitulis reꝑtũ fue¬

Expanded text:
. Iezechiel illa meretrix si voluerit reviri honesti? Neque enim ab hujusmodi nuptiarum foedere discferenda injuria, ut quamvis celerius vel tardius celebrata sint quam traditus ordo postulat, eos tamen quos de turpitudine transtulerunt ad honestatem, de civitate diaboli ad civitatem Dei, nos indiscreta severitate cogamus reverti de honestate ad turpitudinem, de civitate Dei ad civitatem diaboli. Si vero aliter in aliquibus capitulis repertum fue
Abbreviated transcription (Latin):
nondeb&. Talem eñ arbitrus meret᷑ castimoniã. apd quẽ
modo enĩ feras alieni ultorem. ⁊ ꝓpͥi cͥminis defensorem:
Unde:iaugustinꝰ. in libro deu̾bis dñi.tractatu.xl uiii. dic̃
dñs qd dicere deb&. mansuetꝰ. ⁊ iust. Qͥ sine peccato est.¬

Expanded text:
non debet. Talem enim arbitrum meretur castimonia, apnon debet. Talem enim arbitrum meretur castimonia, apmodo enim feras alieni ultorem, et proprii criminis defensorem? » Unde et Augustinus in libro De verbis Domini, tractatu 47: « Dicit Dominus quod dicere debet mansuetus et just
Abbreviated transcription (Latin):
s fornicaria assũssisse pudicitiã quã antea ñ habebat.
Ex his beati ieronimi uerbis colligi potͣ. quia siꝓptͣ consortium
pudici reddit᷑ mulier pudica: econt᷑rio ꝓptͣ diuortium eiꝰd̾
reddit᷑ impudica. Unde cum leges honestati. consułe debe¬
ant ⁊⁊ saluti. tuciꝰ mͥ c̾e uidet᷑. ut uir mulierẽ quam duxͣ.
lic ẜ nesciens impudicã. retineat inuxorem. ꝗͣ suo diuortio
uillam foruicariam. ⁊se faciat fornicatorem. Beati quoq
doctores nrͣi. ambrosi. ⁊ augustinꝰ. huiꝰ modi mulierum la¬
psus. suadent pociꝰ auiris deb̾e dimiti. ꝗͣ distric te i sine
misericordia iudicari. cum ⁊ ipsi uiri uix possint asimilib
deu̾bis dñi. trac tatd̾. xluii. Siducturi estis uxores. serua¬
te uos abuxoribus ur̃is. Quales uultis eas ad uos uemire: ta¬
les debent. upse nos inuenire. Intactam queris. intactꝰ
esto. Purãqueras. noli e̾e impurꝰ. Inde nambrosi. insermone
de accusato dño. Pudicitie causã nisi uir pudicꝰ: accusare

Expanded text:
sed fornicariam assumpsisse pudicitiam quam prius non habuerat. » Ex his beati 80 Hieronymi verbis colligi potest quia si propter consortium pudici redditur mulier pudica, e contrario propter divortium ejus redditur impudica. Unde cum leges honestati consulere debeant et saluti, tutius mihi esse videtur, ut vir mulierem quam duxit, licet nesciens impudicam retineat uxorem, quam suo divortio et illam fornicariam, et se faciat fornicatorem. Beati quoque doctores nostri, Ambrosius et Augustinus, hujusmodi mulierum lapsus suadent potius a viris debere dimitti quam districte et sine misericordia judicari, cum et ipsi viri vix possint a similibuverbis Domini, tractatu 47: « Si ducturi estis uxores, servate vos uxoribus vestris. Quales vultis eas ad vos venire, tales debent et ipsae vos invenire. Intactam quaeris? intactus esto. Puram quaeris? noli esse impurus. » Inde et Ambrosius in sermone De accusato Domino. « Pudicitiae causam nisi vir pudicus accusare
Abbreviated transcription (Latin):
iuri urͣi. mun̾ib ur̃is sustentat̾i. ⁊ quib modiꝰ potestis
ꝑurniant. ⁊ fame ur̃e sic̃ saluti nre pluriũ detͣhat᷑.
sic̃ monui it̾ũ meneo ut mitiꝰ agatis. ne insolita ⁊ in¬
tolerabilis seurritã posteris ur̃is sit in exemplũ. ⁊ uob̃
res popłi dei tam in uiciniꝰ ꝗͣ in remotis locis. donec
dñs imꝑet uentis ⁊ mari. ⁊ quiescant fluctꝰ rius:
Quod quia periculosũ est. uobiᷤ ⁊ ignominiosũ.
det uobis dñs spm consili ut meliora eligatis.

Expanded text:
ribus vestris sustentatis, et quibus modis potestis perveniant, et famae vestrae, sicut saluti, plurimum detrahant, sicut monui iterum moneo, ut mitius agatis, ne insolita et intolerabilis severitas posteris vestris sit in exemplum, et vobires populi Dei tam in vicinis quam in remotis locis, donec Dominus imperet ventis et mari, et quiescant fluctus ejus. Quod quia periculosum est vobis et ignominiosum, det vobis Dominus spiritum consilii, ut meliora eli
Abbreviated transcription (Latin):
id ipsũ saꝑe mdño: St uerbiꝰ dñicis utar ecce sa¬
thana expetunt uo̾ ut cribaret sic̃ triticũ ꝙ quorũdam
suasionib a fensu ur̃o turbati esti. q̃ pharisiaao ferm̃to
inflati non diũ co frum̃to inpinguati. głant in uilitate
escha. ⁊ potꝰ. s iusticia ⁊ pax ⁊ gaudiũ in spũ sco̾: labes
quippe non habentẽ excercitato̾ sensus in intelligencia
script̾ar. que sapiunt non sapiunt ad sobriẽ. neq de
quib adfirmant cũ debita d̾icreciõẽ intelligunt.
non putante̾ pre possi iuiuere bono̾ in collegio maloꝵ¬

Expanded text:
 in Domino. Ut verbis Dominicis utar: Ecce Satanas expetivit vos, ut cribraret sicut triticum , quia quorumdam suasionibus a sensu vestro turbati estis, qui, pharisaico fermento inflati, non Dominico frumento impinguati, gloriantur in vilitate esca et potus, sed justitia et pax et gaudium in Spiritu sancto . Tales quippe non habentes exercitatos sensus in intelligentia Scripturarum, quae sapiunt non sapiunt ad sobrietatem , neque de quibus affirmant cum debita discretione intelligunt , non putantes pie posse vivere bonos in collegio  al
Abbreviated transcription (Latin):
urtꝰ est : tusub uno impetu libidinis cadis. ⁊ uis uxorenitu
deb& uiuere. ⁊ om̃ibus bonis fac tis p̃cede uiorem suam.
Ex his ⁊i huimodi scoͣrum patrũ sententũs ratiocinando colli¬
gi potͣ. quia illicitꝰ ante nuptias uel sponsalia patratꝰ. nõ
potest initũ seꝑare coniugium. quanto nimꝰ partũ quiñ
÷ fructus uacii s naturȩ. Ad ħ siqͥs altiꝰ intuens obitat ex

Expanded text:
s est, tu sub uno impetu libidinis cadis, et vix uxerem tdebet vivere, et omnibus bonis factis praecedere uxorem suam. » Ex his et hujusmodi sanctorum Patrum sententiis ratiocinando colligi potest quia illicitus coitus, ante nuptias vel sponsalia patratus, non potest postea initum separare conjugium, quanto minus partus, qui non est fructus vitii, sed naturae? Ad hoc si
Abbreviated transcription (Latin):
minist: hugoni reu̾endo cluniacẽsis monas¬
t̾ii altti sał. ⁊ seruitiũ. Est in qdã monastĩo ditionis
ur̃ȩ qͥdã fr̃. qͥcũ esset cłricꝰ in scło degenꝰ qͣndã mulierẽ
gͣuidã. cũ qͣ cõ suctudinẽ habebat opp̃̾ssit. mulier uͦ p̃
aliqͦt dies. ab ortiuũ fec̃. s uttũ hac opp̃ssione. ł alia occa¬
sione mulier ab ortierit. ⁊oppͥm̃ti ⁊ opp̾sse inctũ fuit

Expanded text:
minister, HUGONI reverendo Cluniacensis monasterii abbati, salutem et servitium. Est in quodam monasterio ditionistrae quidam frater, qui cum esset clericus in saeculo degens quamdam mulierem gravidam, cum qua consuetudinem habebat, oppressit. Mulier vero post aliquot dies abortivum fecit. Sed utrum hac oppressione vel alia occasione mulier abortierit, et opprimenti et oppressae fuit
Abbreviated transcription (Latin):
ut si peccatũ eiꝰ non solũ ingͣui eiꝰ malo. s ĩ in
tãto scandalo alioꝵ est. atq ħ expedire utilitati
ecchȩ uidr̃ antistiti. in noticiã multor. uł ⁊̃
p̃dictꝰ fr̃ p̃t̃ ꝗͣ notatꝰ ÷ de excõmunicatiomiꝰ culpa añ
audientiã cõmunioĩ fe ingessit. scdm decretũ mar¬
tini ppͣ. ⁊ c̃siliũ carthaguense. ipse inse dampnatio
negat se dragoni cõmunicasse. nec se screntie in
neis sue posit innocentiã cõscientiȩ approbare : Pos¬
semꝰ hoc multi̾ tẽtimonĩis confirmare. nͥ uitaremꝰ

Expanded text:
solum in gravi ei est malo, sed etiam in tanto scandalo aliorum est, atque hoc expedire utilitati Ecclesiae videtur antistiti, in notitiam multorum, vel posteaquam notatus est de excommunicationis culpa ante audientiam communioni se ingessit, secundum decretum Martini papae , et concilium Carthaginense , ipse in se damnationnegat se Drogoni communicasse, nec se sciente in neis suae possit conscientiae innocentiam approbare. Possemus haec multis testimonii
Abbreviated transcription (Latin):
muf. quã ad huc ingnoramꝰ : Possibiliꝰ uͦ non
erat qr consec̾cio regi renu ab archi ep̃õ ȩccłȩ ñdũ
intronitato. sine sũma ꝑt̾batione ⁊ sangͥniꝰ effusioe
celebrari non pot̾at : Loco non conueniedat. ql¬
i cuuitas sub anathemate posita erat: bempori opor¬
tuna non e̾rat. qr si confecͣtio regiꝰ differrotur.
fecimꝰ. nulli inuidentẽ. nulliꝰ auctoritatẽ nobis
arfogare moliente̾. s no̾ uitͣ termuno̾ nr̃os simplici
ocoulo cohibentẽ: Sentiant alit̃ qͥ uolunt. nonti¬
ntemꝰ tribunal t̾reni uidiciꝰ. q fecurõ nõ facit
concrentia nr̃a ant̃ tribunal int̾ni cognitorrs
Noumꝰ enĩ qr necessariȩ dispensationis mocłꝰ nulli
umgͣ sap̃ientiũ dĩplicuit. q non solũ pͥuite łe
qͥbus nec fidei ueritatis necmorũ houestati consulit᷑
te apostolica. de hinc ex ac tibus apostolorũ. tercio.¬

Expanded text:
huc ignoramus. Possibilis vero non erat, quia consecratio regis Remis ab archiepiscopo Ecclesiae nondum intronizato, sine summa perturbatione et sanguinis effusione celebrari non poterat. Loco non conveniebat, quia civitas sub anathemate posita erat. Tempori opportuna non erat, quia si consecratio regis differretur, fecimus, nulli invidentes, nullius auctoritatem nobis arrogare molientes, sed nos intra terminos nostros simplici oculo cohibentes . Sentiant aliter qui volunt; non timemus tribunal terreni judicis, quia securos nos facit conscientia nostra ante tribunal interni cognitorenim quia necessariae dispensationis modus nulli unquam sapientium displicuit , quem non solum privatae leges, quibus nec fidei veritati, nec morum honestati consulitur, te evangelica dehinc ex Actibus apostolorum, tertio
Abbreviated transcription (Latin):
equę ino̾nesta ⁊ clãpnabił habeat᷑. ut de in honesta
faceret honestã : p̃ceptũ ÷ oseẽ a dño. ut urorẽ sibi
duceret mulierẽ fornicariã. Uñ beatꝰ ieronimꝰ in ex¬
planatione suꝑ oseẽ ita scribit: Non: culpandus oseẽ
ꝓpheta. si meretͥcẽ quã durit conuertit ad pudicitiã:
s potiꝰ laudandꝰ. qd̾ ex mala bonã fecerit.: Uon enĩ qui

Expanded text:
eque inhonesta et damnabilis habeatur, ut de inhonesta faceret honestam, praeceptum est Oseae a Domino, ut uxorem sibi duceret mulierem fornicariam. Unde beatus Hieronymus in explanatione super Oscam ita scribit: ropheta, si meretricem converterit ad pudicitiam, sed potius laudandus, quod ex mala fecerit bonam. Non enim qui
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ : ut maliut ametpolitano eiꝰ cõsertari ꝗ abalio.
nõ tepuignamꝰ. ũ dolemꝰ. ĩ no suꝑ bñdictionẽ eoꝵ
si nos ad eẽ. contigerit gratant loco idiote am̃ tes¬
pondebnĩ. Supͣ dicta uerboꝵ serie ostensũ : inumc¬
tione ludouici regiꝰ nicħ nos fecisse cõt᷑ morẽ. res¬
tat ut osftendamiꝰ nicħ nos fecisse cõtꝰ legẽ. Lex qͥppe
est p̃̾ceptio uł ꝓhibicio sempta ad cõmunẽ utilitatẽ
referenꝰ qͥc. qͥd iubet. aut prohibet: Contͣ hand gͦ
nichil fecimꝰ. q  nulla contͣdicione prohibiti
comu¬
ni. uti litati in hoc facto caritate sugge¬
rente
consuluimnꝰ  Si uͦ pͥlulegiis nitit᷑ rome̾¬
illa pͥuilegia. ap̃a no̾ nulla st̃ : qĩ nec
gn̾a lib cbãsiliis nob̾ audie̾ntib st̃ recita¬
⁊ ut manifestiꝰ dicamꝰ. nulla nobi̾ faniliari uł
puplica. relacione propalata : Illiꝰ gͦ legiꝰ puarica¬
tore̾ non sumꝰ. ciꝰ auditorẽ numꝗͣ suimus: Iire

Expanded text:
tano ejus consecrari quam ab alio, non repugnamus, non dolemus, imo super benedictionem eorum, si nos adesse contigerit, gratanter loco idiotae amen respondebimus. Supradicta vero verborum serie ostensum est in unctione Ludovici regis nihil nos fecisse contra morem. Restat ut ostendamus nihil nos fecisse contra legem. Lex quippe est praeceptio vel prohibitio scripta, ad communem utilitatem referens quidquid jubet aut prohibet. Contra hanc ergo nihil fecimus, qui nulla contradictione prohibiti, communi utilitati in hoc facto charitate suggerente consuluimus. Si vero privilegiis nititur Remenilla privilegia apud nos nulla sunt, quia nec generalibus conciliis nobis audientibus sunt recitaet, ut manifestius dicamus, nulla nobis familiari vel publica ratione propalata. Illius ergo legis praevaricatores non sumus, cujus auditores nunquam fuimus. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. carol i car lomanuꝰ. nec tenus. nec areĩsi ar chiepõ
in reges sublimati st̃ nec uncti. Ludouicꝰqͣ nepo̾ ludoici
seniors. apđ fertorias qͥlocꝰ ÷ inpago senonenisi iuxot eiꝰ.
ullo p̃sente met̾politano a qiuib dã ep̃is in tegesst̃ con¬
sectati. ⁊ cotonati. Uñ ingestiꝰ ftancoꝵ italegit᷑. dudiẽ¬
uici agebant. ludoiicũ nepotẽ cũ uxore sua adhas
partesuenturũ. qͣsdã ep̃os miset̃ ad fertariã monaste¬
riũ. ⁊ibi cõsectarcos ac coronari ĩ tege fecer. Itẽ

Expanded text:
el Carlomannus, nec Remis nec a Remensi archiepiscopo in reges sublimati sunt, nec injuncti. Ludovicus quoque nepos Ludovici senioris apud Ferrarias, qui locus est in pago Senonensi, et uxor ejus nullo praesente metropolitano a quibusdam episcopis in reges sunt consecrati et coronati. Unde in Gestis Francorum ita legitur: « Audienoris sui Ludovici agebant, Ludovicum nepotem cum uxore sua ad has partes venturum quosdam episcopos miserunt ad Ferrarias monasterium, et ibi consecrari eos et coronari in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝑ abb es suos ⁊ ꝑcuratores monastĩoꝵ suoꝵ qͥ
aliqͣs d̾cimas q̃ iures ꝑtinent ad dispẽsationem
ep̾oꝵ. monastĩis suis ad qͥsicr̃. Dicãt modo tã sub¬
tiles diunoꝵ iuditioꝵ scrutatores. qͥd salubrisit
monachis utrũ ꝑman̾e cenobitas sũb p̃positoꝵ
suoꝵ obedientia. q̃ melior ÷ qͣmuicti mȩ ubi ui¬

Expanded text:
 abbates suos et procuratores monasteriorum suorum, qui aliquas decimas, quae jure pertinent ad dispensationem episcoporum, monasteriis suis acquisierunt. Dicant mihi tam subtiles divinorum judiciorum scrutatores, quid salubrius sit monachis, utrum permanere coenobitas sub praepositorum suorum obedientia quae melior est quam victimae, et ibi vi
Abbreviated transcription (Latin):
mensi
iulti
in multis aluis locis. ⁊ amultis alũ ꝑso nis cõse¬
etatist. Quȩ onĩa si retexetent᷑. ⁊ ꝓplixã facetent ota¬
tionẽ .⁊ suꝑfluant disputationẽ. cũ nulliꝰ cripturis
uł exemplis ꝓbari possit. temensẽ archi ep̃m ftancoꝵ

Expanded text:
mensi multi in multis aliis locis, et a multis aliis personis consecrati sunt. Quae omnia si retexerentur, et prolixam facerent orationem, et superfluam disputationem: cum nullis scriptis vel exemplis
Abbreviated transcription (Latin):
doiũcitegi stancoꝵ nucħur̃m quȩsisse.s ꝓcõmuni uti¬
litate regnui ⁊ saẽdotũ consulteui. glasse. Crant en na
ut aut regnũ in aliã ꝑsoriã trausfetret᷑. aut nõ mehio¬
crit᷑ minueret᷑. Id ne fier& cooꝑante do ⁊ ꝓuitegri¬
tate regni ⁊ ꝓttanquillitate gcłiarũ qͣntũ potuimũ
p̃cauere studumꝰ. Un liuori ad seribendũ uidet᷑. aut
tumori: si qͥs utili ⁊ honeste accioni de rogo. quã
nec iacione pot̃ tedarguere. nec consuetudine in¬
firmare. nec lege dampnare. Si enĩ ratione cõsu¬
limꝰ uite in tegẽ : cõsecratꝰ: cui regnũ heredita¬
tio iure cõpetebat. & quẽ cõmini cõsensꝰ ep̃oꝵ et

Expanded text:
quaesisse, sed pro communi utilitate regni et sacerdotii consulte vigilasse. Erant enim ut aut regnum in aliam personam transferretur, aut non mediocriter minueretur. Quod ne fieret, cooperante Deo, et pret pro tranquillitate Ecclesiarum, quantum potuimus praecavere studuimus. Unde livori ascribendum videtur aut tumori, si quis utili et honestae actioni deroget, quam nec ratione potest redarguere, nec consuetudine infirmare, nec lege damnare. Si enim rationem consulimus, jure in regem est consecratus, cui jure haereditario re
Abbreviated transcription (Latin):
incħ debent. tege sium qͣmuis ⁊ inbeloica regnaturꝰ
sit eligere. ⁊ om̃e regi debitũ obsequiũ exhibȩ. Si
uͦ ad cõsuetudmẽ recurtiñ. que in exͤpłꝰ maxime decla¬
tat᷑: tespondemꝰ exuerbi augtim. qr ratio exẽplis ante
filios lotarũ. nepotes lasiru clodouei. charimb̾tus
iguntraunꝰ. ꝓuntias celicorũ. ⁊ aquitanorũ. in¬

Expanded text:
il debent, regem suum, quamvis et in Belgica regnaturus sit, eligere, et omne regi debitum obsequium exhibere. Si vero ad consuetudinem recurrimus, quae in exemplis maxime declaratur, respondemus ex verbis Augustini, quia ratio exemplis antepfilios Lotharii nepotes Clodovei, Charibertus et Guntrannus provincias Celticorum et Aquitanorum
Abbreviated transcription (Latin):
des que diligent᷑ ꝑpͥec te nondicã singule. sigulis ꝓ positis.
se fere una queq sententia. płibus pot̾it capitubis obiia¬
re. Cumaut̃ colloqꝰͥ deo disponente poterimus siqua restãt
uit er his que modo scripsimus: aut ex alnsque dñs.m
spirare. uoluerit. gratantet respondebimus: Uals .i
clamoribus. aures dei i hominũ. pulsant. conquerentes.
qd̵ ꝓptͣ intͣfec t̾ionem hugonis. iniuste eos. ⁊ hominesu
ens non possũ non ingemicere gemitib eorũ. qͥ ⁊ in proꝑiꝰ¬
eis dedeo congaude. ⁊ intͥbulationib condolere: Unde
moriendo rogo. ⁊ rogando moneo. ut seueritatẽ inte¬
m̾atã prudenti ⁊ discreto c̾silio temꝑxtiꝰ. ne grex dñicꝰ

Expanded text:
des; quae diligenter perspectae non dicam singulis propositis, des; quae diligenter perspectae non dicam singulis propositis, sed fere unaquaeque sententia pluribus poterit capitulis obviare. Cum autem simul colloqui Deo disponente poterimus, si qua restant, aut ex his quae modo scripsimus, aut ex aliis quae Dominus inspirare voluerit, gratanter respondebimus. Vale. EPclamoribus aures Dei et hominum pulsant, conquerentes quod propter interfectionem Hugonis Nigri, injuste eos et homines ens non possum non ingemiscere gemitibus eorum, qui et in prosperis debeo eis congaudere, et in tribulationibus condolere. Unde monendo rogo, et rogando moneo, ut severitatem intentatam prudenti et discreto consilio temporetis, n
Abbreviated transcription (Latin):
munione suspendendi. nͥ publice conuicti. uł publice confe¬
si. quia dñs uidã furem sciebat. ⁊ ita ex cõmunicatũ. ⁊tta¬
erc̃õmutucatũ: ut ã. diabolũ nominari. tam̃ qr nõ fuit accu¬
satus. donec se ipsum clnm ꝓdendo manifestauit: minimne
eum abiecit. Desubiecbis quoq idẽ sentimꝰ. quia nõ debet̃
desetere. platos suos. nͥ pͥus eos uidint. publice dãpnatos
pondeo quia susfic̃ ꝓcotidianis ⁊ leuibus peccatis. si congrua
se quat satas fac tio. Si ũ graue sit̃ cuspe: abes cui acotaeit
potestas ligandi. atq soluendi: querenda est ab solutio. Deex¬
comunicato hospatio recepto: suffice uidet᷑. si hospes quicũ
fuscepit. contineat se amensa ex cõmunicati. ⁊ osculo Puito
me breuit᷑ pene ad omĩa ꝓposita tua. ⁊si nõ ad om̾ia. tamera
od grauiora respondisse. tue cliscrecioni relinquens. ut sin¬
gulis capitulis sparsim digestis. gen̾ales sententias ac como¬

Expanded text:
munione suspendendi, nisi publice convicti, vel publice confemunione suspendendi, nisi publice convicti, vel publice confessi, quia et Dominus Judam furem sciebat, et ita excommunicatum ut etiam diabolum nominaret, tamen quia non fuit accusatus, donec seipsum Dominum prodendo manifestavit, minime eum abjecit. De subjectis quoque idem sentimus, 79 quia non debent deserere praelatos suos, nisi prius eos viderint publice damnatos, a , hoc respondeo, quia sufficit pro quotidianis et levibus peccatis si congrua sequatur satisfactio. Si vero graves sint culpae, ab eo cui data est potestas ligandi atque solvendi, quaerenda est absolutio. De excommunicato hospitio recepto sufficere videtur, si hospes qui eum suscepit contineat se a mensa excommunicati et osculo. Puto me breviter pene ad omnia proposita tua, et si non ad omnia, tamen ad graviora, respondisse, tuae discretioni relinquens, ut singulis capitulis sparsim digestis generales sententias accommo
Abbreviated transcription (Latin):
liũ donationes concessionesq uitande sint. t̃⁊ qd̾ dĩctea
cõiecturis existimant bonis eoꝵ male facta placere :
uinȩ leges parit̃ ⁊ humanȩ tefutare uibent eoꝵ te¬
iusta decernant: s ut tali tepulsa confutati. aberrore
suo desistant. Dehis qͥ criminalia peccata occultȩ
cõfitent᷑. ucħieli respõdere possũ. ꝗͣ qd̾ beatꝰ aug in¬
tentia ÷. qr qͥmanifeste peccauerunit manifeste st̃ ar¬
guendi. ⁊ publica penitentia st̃ corrigendi. Dicendũ
ecłiasticis suspendant. uł asacͣm̃toꝵ cõmunione ab¬
stineant. qr tali humilitate ⁊ penitẽtia ueriꝰ agit᷑.
⁊ sałꝰ reꝑata tuciꝰ munit᷑. Sacͣmãta tam̃ diuina ata¬
libus trac: tata ꝓptͣ. indignitatem eorum nonsunt de t̾ior a
sic̃ ꝓpt̾ dignitateui. meliorũ nonsut meora. ssapd̾ quoscum¬
tasit illa excõmuni catio. siue suit simomaci. siue p̃sbit᷑i.
urorati. idẽ consibiũ est. qd̵ dealiis cͥminosis. qua nõ sunt acõ¬

Expanded text:
lium donationes vel concessiones vitandae sunt, non quod Dei creatconjecturis existimant bonis eorum malefacta facere pvinae leges pariter et humanae refutant et vitajusta decernant, sed ut tali repulsa confutati ab errore suo desistant. De his qui criminalia peccata occulte confitentur, nihil melius respondere possum quam quod beatus Augtentia est, quia qui manifeste peccarunt, manifeste sunt arguendi, et publica poenitentia sunt corrigendi. Dicendum ecclesiasticis suspendant, vel a sacramentorum communione abstineant, quia tali humilitate et poenitentia verius agitur, et salus reparata tutius munitur. Sacramenta tamen divina a talibus tractata propter indignitatem eorum non sunt deteriora, sicut, propter dignitatem meliorum non sunt meliora , sed apud quoscunta sit illa excommunicatio, sive sint Simoniaci, sive presbyteri uxorati, idem consilium est quod est de aliis criminosis, quia non sunt a com
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnto magis ex simplici fernicacione quȩ patrataꝵ qñ nõ¬
cdũ erat alligata legi maritalis Continet᷑ enĩ inlibro cons
ebgere. ⁊ matͥmoniĩ iura cõtͣhere: qͣnto magis mulierẽ
quȩ oculte peccauer̃. ⁊ questũ corpore ñ fecerunt: Unde
aug in libro decõflictu uirtutũ atq uicioꝵ. Q uibꝰ pdã
mibendi licentia tribuit᷑. hoc: qui uirgmnitatẽ uł castimo¬
conceclit᷑. hȩc sentencia nec fornicariã excipit. nec forni¬
cariũ alege coniugii: sic̃ ⁊ pauł lapsib humanȩ fragi¬
litatiᷤ occurrens. scribit ad corintios. ꝓpt̃ fornicacionen¬

Expanded text:
quanto magis ex simplici fornicatione quae patrata est quando noquanto magis ex simplici fornicatione quae patrata est quando nondum erat alligata lege maritali? Continetur libro Constitutioeligere, et matrimonii jura contrahere, quanto magis mulieres, quae occulte peccaverunt, et quaestum corpore non fecerunt? Unde Augustinus in libro De conflictu virtutum atque vitiorum: « Quibusdam nubendi licentia tribuitur, hoc est conceditur. » Haec sententia non fornicariam excepit, nec fornicarium a lege conjugii, sicut et Paulus lapsibus humanae fragilitatis occurrens scribit ad Corinthios
Abbreviated transcription (Latin):
lis carnotenssiꝰ eccłe minist᷑. ꝑseuerantiã intribulatio¬
ne patientiã. Quesiuit ame qd meliꝰ nouit me nouit.
prudentia ur̃a. utrũ mulier. que post completasa¬
cramenta.i offitia nuptiarũ. uiłra duos. aut tresm̃¬
ses. peperisse cognoscit᷑. debeat ꝓptͣ fed̾a nuptiarum
inconuigio manere. anꝓpt patratũ. ante nuptias.
flagitium. matͥmoni ĩ dignitatẽ̾ amitere. cumlex
mini me canonican inuenisse senttutiã. Dico tam̃ sine
preuiditio. melioris sententie. quia si ante cele bra¬
tionem sacram̃ti coniugalis. cognita fuisss mulieris
turpitudo. secund̾ seueritatẽ legum. none̾et hone¬
Uerũ posꝗͣ simplicit᷑. p̃cedente consensu. contracꝰ basũt
federamipti arum. pꝰquã matͥmoniales tabule date
sunt. ⁊icetera coniugũ sacramenta completa sunt.
nem carnis fac ti sunt. non intelligo posse dissolui
coniugium. nͥ diuortĩ causa ĩtẽurrat adulteriũ: quã uis
ex ad ulterio docente eu̾głio posit mulier urs reconciliari.

Expanded text:
ulatione patientiam . Quaesivit a me, quod melius me novit vestra prudentia, utrum mulier quae post completa sacramenta et officia nuptiarum infra duos aut tres menses peperisse cognoscitur, debeat propter foedera nuptiarum in conjugio manere, an propter patratum ante nuptias flagitium matrimonii dignitatem amittere, cum lex mini me canonicam invenisse sententiam; dico tamen sine praejudicio melioris sententiae, quia si ante celebrationem sacramenti conjugalis, cognita fuisset mulieris turpitudo, secundum legum severitatem non esset honeVerum, postquam simpliciter praecedente consensu contracta sunt foedera nuptiarum, postquam matrimoniales tabulae datae sunt, et caetera conjugii sacramenta completa sunt, nem carnis facti sunt, non intelligo posse dissolvi conjugium, nisi divortii causa intercurrat adulterium, quamvis enim ex adulterio, docente Evangelio, possit mulier marito reconciliari,
Abbreviated transcription (Latin):
quã suꝑbia cognocat᷑ ascendisse: Unde consubendo
caritati tue mantamꝰ. ut. ab officio sacdotali rũ
prohibeaᷤ. donec proximo .iiii.demp oꝵ ieuinio
sał. Inqͥsititiones tuȩ multiplici egent ⁊ ꝓlixxa res
imultarũ scripturar̃ q̃ dic̾ent᷑ fulciri auctorita¬
te ĩ Precͣta simaliquibus uellemꝰ uti canonũ mod̾ati¬
one. iudem᷑ quibdam simplicibꝰ legi emulatoribus.
dͤ fenssionis argumenta pp̃arasse. Idtuto tales dispen¬

Expanded text:
cognoscatur ascendisse. Unde nos consulendo charitati tuae mandamus, ut ab officio sacerdotali eum prohibeas, donec proximo Quatuor Temporum jejunio,salutem. Inquisitiones tuae multiplici egent et prolixa respet multarum scripturarum quae dicerentur fulciri auctoritate. Praeterea si in aliquibus vellemus uti canonum moderatione, videremur quibusdam simplicibus legis aemulatoribus defensionis argumenta praeparasse. Idcirco tales disp
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ auł. post ꝑ sequutionem ncedem. discipulorũ dñi:
ad apostolorũ fastigiũ peruenit. Homicida ille quẽ
beatus ioħs ephesio ep̃o. nutͥendum erudiendũ cõm¬
iserat : post cedẽs. ⁊ rapinã ducꝰtus penitentia. nõ
solũ indulgentiã obtinuit. sa nͣ beato ioħe ordinã¬

Expanded text:
Paulus, post persecutionem et caedem discipulorum Domini, ad apostolicum fastigium pervenit. Homicida ille, quem beatus Joannes Ephesino episcopo nutriendum, erudiendumque commiserat, post caedes et rapinas ductus poenitentia, non solum indulgentiam obtinuit, s
Abbreviated transcription (Latin):
pacient᷑ sustiniumꝰ. quã uiꝰ scđm cautionẽ legũ. nec
libellũ ad eũ qͥ de apellatione cogniturꝰ erat a nob̾
postulasset nec tempꝰ. nec modũ. nec ordinr̃ exqͣn¬
de apellationiꝰ obferuasset: Unde eũ a causa ceci¬
disse intelligentes capellã quã blefensib elificare
concessimꝰ de cetero confirmamꝰ. ⁊ om̃s oblationec
capellarũ ad iacentiũ parrochie que dr̃ ulcha illiba¬
tas tenere pͣntimꝰ:¬

Expanded text:
us, quamvis secundum cautionem legum, nec libellum ad eum qui de appellatione cogniturus erat a nobis postulasset , nec tempus nec modum nec ordinem exsequendae appellationis observasset. Unde eum a causa cecidisse intelligentes, capellam, 73 quam Blesensibus aedificare concessimus, de caetero confirmamus, et omnes oblationes capellarum adjacentium parochiae quae dicitur Ulcha illibatas tenere sancim
Abbreviated transcription (Latin):
dem p̃cib nr̃i. concessit ut eũ ad curiã suã que aure¬
lianis innatale diũ congruenda erat secure ad ducere¬
mꝰ. ⁊ ibi cũ eo ⁊ cũ pͥncipib regnide hoc negotio qͣntũ
fieri poss& salua regni integritate tractaremꝰ. Fac¬
tũ ÷ ut condictũ erat. ⁊ conuenientes incuriã mul¬
tiplicati itc̃essorib petitionẽ nr̃am semel. ⁊ sepius
replicauimꝰ. s reclamante curia plenariã pacẽ inpe

Expanded text:
is, et concessit ut eum ad curiam suam, quae Aurelianis in Natali Domini congreganda erat, secure adduceremus, et ibi cum eo et cum principibus regni de hoc negotio, quantum fieri posset, salva regni integritate tractaremus. Factum est ut condictum erat, et convenientes in curiam multiplicatis intercessoribus petitionem nostram semel et 82 saepius replica
Abbreviated transcription (Latin):
rite ad nunisteriũ dĩ cõsec̾te st̃: q̃ etiã ꝑ nram costitucionem
giosi pͥncipis sine ulla retͥactacione conueniat. nicħ ob eẽ
uidet᷑ qͣre clerici qͥ de sortȩ st̃ dm̃ non possint de reb sacris
ĩtũ t̃minare uidiciũ. suꝑ qͣs nullũ constat eos hab̾e dñium.:
Pretẽa gnał consuetudo excłȩ sic ht̃: Quȩ sinõ ĩ mobilit̃ ser¬
uaret᷑. eccła oĩb aut pene oĩb bonis suis pͥuaret᷑: detenenda
aut̃ cõsuetudine q̃ nõ legi obsistit: pluruna scoꝵ patrũ aucto¬

Expanded text:
 ad ministerium Dei consecrata sunt, quae etiam per nostram constitutionem giosi principis sine ulla retractatione conveniat, nihil obesse videtur, quare clerici qui de sorte sunt Domini, non possint de rebus sacris justum determinare judicium, super quas nullum constat eos habere dominium. Praeterea generalis consuetudo Ecclesiae sic habet, quae si non immobiliter servaretur, Ecclesia omnibus aut pene omnibus bonis suis privaretur. De tenenda autem consuetudine quae legi non obsistit, plurima sanctorum Patrum exst
Abbreviated transcription (Latin):
te pat̾ntati ur̃e ꝓ fiteor. qr si aliq̃ dispensatione fa¬
cente coger aliquẽ inpenitentẽ adre cõaliationẽ
ad mitt̾e. patẽt᷑ ei dicerẽ. nolo tefallere intͦu huiꝰ
intantũ te ab soluo. ꝗͣntũ tua expetit accusatio: ⁊ adnosꝑ
tina remissio. Dicetis forsitant forciores fortiora melioraes
meliora. ego ꝓmediocͥtate mea sic sentio. non legi ᷤᷤ ustalib
p̃seribens. ses ꝓͥu̾itancla maiora. ꝑicula eccłe. nec essitatitẽ¬
porũ si comodiꝰ.fieri non potͣ. cedendũ e̾e intelligens. Uale.¬

Expanded text:
dispensatione faciente cogerer aliquem impoenitentem ad reconciliationem admittere, patenter dicerem ei: nolo te fallere, introitum in tantum te absolvo, quantum tua expetit accusatio, et ad nos pertinet remissio. Dicent forsitan fortiores fortiora, meliores meliora: ergo pro mediocritate mea sic sentio, non legem in talibus praescribens, sed propter vitanda majora pericula Ecclesiae, necessitati temporum, si commodi
Abbreviated transcription (Latin):
alio milite sponsalia fecit. hoc dilec tiomi ut̾e ꝓintellec¬
tu meo respondeo. si petitor adu̾sus eum testes ꝓduxerat.
qͥ ipfis sponsalibus int᷑ fueruit. uel alios qͥ ipsum patrem
puelle. in sua p̾sentia confitentẽ. hec sponsalia fecisse se¬
testificati fueruit. ⁊ hoc uire uirando firmare uolue
ruit. qr ipsa sponsalia rata ee̾ oportebit. cum secund̾
leges ꝓbatio ei incumbat qͥ dic. nõ ei qͥ negat. Credo
ĩpłi. quos coͣmunes habent liberi cum seruis. ⁊ om̃s hoĩe
cui̾qunq conditionis. side his contro uersia orta fuent

Expanded text:
alio milite fecit, hoc dilectioni vestrae pro intellectu meo respondeo. Si petitor adversus eum testes produxerit, qui ipsis sponsalibus interfuerint, vel alios qui ipsum patrem puellae in sua praesentia confitentem haec sponsalia se fecisse testificati fuerint, et haec jurejurando., ita ms. c.  rata esse oportebit cum secundum leges, probatio ei incumbat qui dicit, non ei qui negat. Credo populi quos communes habent liberi cum servis, et omnes homines cujuscunque conditionis, si de his controversia orta fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃nitã ur̃a quoꝵdã laicorũ adu̾su beluacensẽ eocłam
ortã ẽẽ calũpniã qͥ ob id iudiciũ clicoꝵ eiꝰdẽ ecełȩ̃
reprobant : quod earũ rerũ st̃ possessorẽ. pro qͥb apdꝰ
ipsõ itẽ laici existut᷑ petitores: S non st̃ sati ꝑiti
iales. ⁊ eccłasticẽ consuetudines. manifeste eis resi¬
stant: sine quib res diuine ⁊ humane tute ẽe
nõ possunt. si instrum̃ta sua desert̃: qͥb maiores
nr̃i eas tutas ⁊ in colunte̾ esfe sanxert̃ : Primo enĩ
in mult̾i̾ decretalib sent̾noiis legit᷑: Om̃s lites¬
discutiendas ⁊ terminandã. nisi utͣq pars ex
consensu iudice eleg̾it. uł alt̾a pars maiorẽ audi¬
orta contencio: ñ ab aliis terminandũ esse
uidiciũ. clamant plurimorũ cbecreta pontificũ.
que ita continet᷑: Peregͥna iuidicia gen̾ali scĩta¬

Expanded text:
laicorum adversus Belvacensem Ecclesiam ortam esse calumniam, qui ob id judicium clericorum ejusdem Ecclesiae reprobant, quod earum rerum sunt possessores, pro quibus apud ipsos idem laici existunt petitores. Sed non sunt satis periti eriales et ecclesiasticae consuetudines manifeste eis resistant, sine quibus res divinae et humanae tutae esse non possunt, si instrumenta sua deserunt, quibus majores nostri eas tutas et incolumes esse sanxerunt. Primo enim in multis decretalibus sententiis legitur: Omnes litesdiscutiendas et terminandas, nisi aut utraque pars ex consensu judices elegerit, vel altera pars majorem audiorta contentio est, et non ab aliis terminandum esse judicium clamant plurimorum decreta pontificum, quae ita continent : « Peregrina judicia generali sancti
Abbreviated transcription (Latin):
falsa ꝓbrosa. ⁊ sacro ordini ualde contͣria. inme ꝓtule¬
runt. Intanta itaq turba mortẽ timens. obmutui.⁊ nõ
risuo aliqd̾ remedium fore existimantes. pͥores me mo¬
nuerunt. ut de me ipso iusticiã eis facerem. ego aut̃ res
pondi eis me eoͥ paratũ. ⁊ iusticiã abeis accipete. ⁊ iusti¬
ciã facere. aut sub uidicibis elec Ris. uel secundũ iudiciũ
metͦpolitane sedis. eo ordine quo canonica auc boritas dicta¬
re. Cum ergo elegͥnt iuditiũ senonensi ecclesie. concordit᷑
muisimꝰ aduo̾: ut diem ⁊ locũ. agende cause. nob̃ desig̃netis.

Expanded text:
falsa, probrosa, et sacro ordini valde contraria in me protulefalsa, probrosa, et sacro ordini valde contraria in me protulerunt. In tanta itaque turba mortem timens obmutui, et nonri suo aliquod fore remedium existimantes, priores me monuerunt, ut de me ipso justitiam eis facerem. Ego autem eis respondi me esse paratum, et justitiam ab eis accipere, et justitiam facere, aut sub judicibus electis, vel secundum judicium metropolitanae sedis, eo ordine quo canonica auctoritas dictaret. Cum ergo elegerint judicium Senonensis Ecclesiae, concorditer misimus ad vos, ut diem et locum agendae causae nobis de
Abbreviated transcription (Latin):
censiꝰ eccłe munst̾. sał. ⁊ seruitium: Nuꝑ cumincapͥ¬
tulo nostro. qͣdam offitia. secund̾ eccłe consuetudinem dis¬
pensarem. ⁊⁊ porrecto libro. inuestit᷑am subdetame fulconi
clerico strenio. ⁊ magendis causiꝰ ecclesiastici ualde nescesa¬
rio. facere uellem: uetͣiodio ⁊ inflamanti. insurrexerunt
inme: Hogo nepo decani. ⁊ ipse decanꝰ. cum duobus senibꝰ
cantore. ⁊ fr̃ẽ eiꝰ. asciti sibi qͥbus dã uiuenculis. qͥ dedomib
eorum ꝓdierant. ⁊ tumultuose contͣ dicere ceperuit. ne
facerem. nichil aliud certũ obitientes. nͥ q io edpꝑ cõsilio
nõ facerem. Ego aut̃ sciens quia hanc consuctudinẽ. inede¬
sia non in ueni. nec in ipsis contͣdic toribus. qnͣ sues honoreᷤ
acceꝑũt obseruaui. nepotestatem meam minueren. abĩ¬
cepto nondestiti. Ipsi igit᷑. ꝗͣui mei homines ee̾nt. nper
manũ. ⁊ ꝑsac̾mentũ furiose. ⁊ clamose sedem meã cir¬
cum ded̾unt : librũ demanibus meis rapͥentes. uerbat᷑ pia

Expanded text:
esiae minister, salutem et servitium. Nuper, cum in capitulo nostro quaedam officia secundum Ecclesiae consuetudinem dispensarem, et porrecto libro investituram subdecaniae Fulconi elerico strenuo et in agendis causis ecclesiasticis valde necessario facere vellem, veteri odio inflammati insurrexerunt in me Hugone pos decani et ipse decanus, cum duobus senibus cantore et fratre ejus, ascitis sibi quibusdam juvenculis qui de domibus eorum prodierant, et tumultuose contradicere coeperunt ne facerem, nihil aliud certum objicientes, nisi quia id eorum consilio non facerem. Ego autem sciens quod quia hanc consuetudinem in Ecclesia non inveni, nec in ipsis contradictoribus quando suos honores acceperunt observavi, ne potestatem meam minuerem, ab incoepto non destiti. Ipsi igitur quamvis mei homines essent et per manum et per sacramentum, furiose et clamose sedem meam circumdederunt, librum de manibus meis rapientes, verba turpia,
Abbreviated transcription (Latin):
bant: Sic̃ iudicatũ erat uen̾unt utͥq incuriã comitisse.
⁊ actionib utͥmq uentilatiꝰ : rre̾cio quib de causiꝰ uice¬
come̾ a causa cecidit: Post ea ceꝑunt No dñs curue uil
be. qͥħ bñficiũ se afferebat̃ hab̾e auice conite ⁊ comes ro¬
trocꝰ ad u̾sũ se guerrã facere. ⁊ alt̃ alt̾iꝰbona diriꝑe: U̾sic̃
mata manu nescio ad que rregotia agenda captꝰ est. a
militib rotroci ⁊ icarceratꝰ : Precipit᷑ itaq nob ⁊uobł rx
clamore hugom̃ uice comiti. ab apłica sede. ut prodebito
officiinm̃ guidoni fr̃nar̃ rer̃ custodi ⁊ Noni capto
iusticiã faciamꝰ: Flectiꝰ gͦ lit̾tis apłiciꝰ dilignt᷑ nocate¬

Expanded text:
nt utrique in curiam comitissae, et actionibus utrinque ventilatis nescio quibus de causis vicecomes a causa cecidit. Postea coeperunt Ivo dominus Curvaevillae, qui hoc beneficium se asserebat habere a vicecomite, et 71 comes Rotrocus adversum se guerram facere , et alter alterius bona diripere. Et sicut mata manu ad nescio quae negotia sua agenda, captus est a militibus Rotroci, et incarceratus. Praecipitur itaque vobis et nobis ex clamore Hugonis vicecomitis ab apostolica sede, ut pro debito officii nostri, Guidoni fraternarum rerum custodi et Ivoni capto justitiam faciamus. Perlectis ergo litteris ap
Abbreviated transcription (Latin):
s&. ⁊ in solitudinẽ teclegiss: bona monastĩoꝵ ꝓpt̾̃ deffensionem
tr̃e exmagna parte ĩus laicoꝵ distcͣta sut̃. Anteꝗͣ aut̃ illa
uastitã plene reformari potuiss: ĩbugleasi eccła qͥdã cano¬
uici ordinati fuer̃. ⁊ ita ꝑ successione̾ usq ad tpt̃a widoniᷤᷤ
tate. distulit. aliqͣnto tp̃r̃e monacho suosibi ordiuare. ex pec¬
tans ut cũ pace clicoꝵ poss& omĩa tͣnfigere. U qr predictus
come post habito disctioni modamine monacho qͣm cũq

Expanded text:
set et in solitudinem redegisset bona monasteriorum propter defensionem terrae ex magna parte in usus laicorum distracta sunt. Antequam autem illa vastitas plene reformari potuisset, in Buglensi ecclesia quidam canonici ordinati fuerunt. Et ita per successiones usque ad tempora Guidonis ro sua simplicitate distulit aliquanto tempore monachos suos ibi ordinare, exspectans ut cum pace clericorum posset omnia transigere. Et quia praedictus comes posthabito discretionis moderamine, monachos quomodocunque
Abbreviated transcription (Latin):
emptio. sb acuntis piesencientibus. landanda redẽptio
Sic captiui fidelium pietate redimunt᷑. cum redep̃to¬
res ipsos redẽptos. nõ in suã redigunt seruitutẽ. sa in
suam restituunt lib̾tatem. Uerũ quia rarus aut nul
lus est qui hec aͤmat: nͥ aut sius. aut suorũ usibus. nõ
est hec apellanda pia redẽptio. sꝙ int̾ ementes. ⁊uen¬
dentes : cupida ⁊ ꝑiculosa coẽp̃tio. deoblationibus
malorum. quos ad huc int᷑ eccłami toleramꝰ hoc senti¬
mus quia quãdiu eis ecclesiastica dispensatione coni¬
municamꝰ. uanũ ⁊ suꝑsticiosum uidet᷑: si ob lationes
eorũ. refutaremꝰ. Nam dñm iħm tp̃m. euiꝰ uita¬
disciplina morũ fuit. Tac heus publicanꝰ indomuni
suam inuitauit.: ⁊ desuis ei facultatibus ministrauit.
łunc enĩ recte incedit ⁊ piana religio. cum aut ea fac̃.

Expanded text:
emptio, sed a cunctis pie sentientibus laudanda redemptio; emptio, sed a cunctis pie sentientibus laudanda redemptio; sic captivi fidelium pietate redimuntur, cum redemptores ipsos redemptos non in suam redigunt servitutem, sed in pristinam restituunt libertatem. Verum quia rarus est, aut nullus qui haec emat, nisi suis aut suorum usibus, non est haec appellanda pia redemptio, sed inter ementes et vendentes cupida et periculosa coemptio. De oblationibus malorum quos adhuc intra Ecclesiam toleramus, hoc sentimus, quia, quandiu eis ecclesiastica dispensatione communicamus, vanum et superstitiosum videretur, si oblationes eorum refutaremus. Nam et Domdisciplina morum fuit, Zachaeus publicanus in domum suam invitavit, et de suis ei facultatibus ministravit . Tunc enim recte incedit Christiana religio, cum aut ea facit
Abbreviated transcription (Latin):
Apostolica itaq auc toritate. ab anatematis uincło hos subtra¬
himus. uid̾ł urores. filios. seruos. ancillas. seu mancipia. nec
abes sunt. ut eorũ consilio scelera ꝑpetrent᷑. ⁊ eos qui igno¬
rant᷑ comunicant. ex cõmunicatis. siue illos qui cõmuni¬
cant. cum eis. qͥ ex cõmunicatis cõmumicant. Qui cumq
autͣ aut arator. seu ꝑegͥnus. aut uiator. interram ex cõm¬
unicatorum deuen̾it. ubi non possit em̃e. uł unde emat
non habuerit. ab ex cõmimicatis licentiã accipiendi damꝰ.¬
ꝓ siquis ex comimicatis. non ꝓsustentacione suꝑbie. s& hu¬
manitatis causa uoluerit : non ꝓhibemꝰ. Deemptionib
uͦ rerum ecclesiasticarũ. quas monachi alaicis faciunt.
hoc tue fratͣnitati respondemꝰ. quia sires ecclesiasticas
de laicorũ seruitute. dato pͣtio lib̾arent. ⁊ uiri ec cle¬
siastico. ⁊ ep̃ali dispositioni restituerent. nonsolũ non
imꝓbaremꝰ. s& uehem̃ter laudaremꝰ. quia nõ uidet᷑ ẽe

Expanded text:
Apostolica itaque auctoritate ab anathematis vinculo hos subtrahimus, videlicet uxores, filios, servos, ancillas, seu mancipia, necnales sunt, ut eorum consilio scelera perpetrentur et eos qui ignoranter communicant excommunicatis, sive illos qui communicant cum eis qui excommunicatis communicant. Quicunque autem aut arator, seu peregrinus, aut viator in terram excommunicatorum devenirit, ubi non possit emere, vel unde emat non habuerit, ab excommunicatis accipiendi Et si quis excommnnicatis non pro sustentatione superbiae, sed humanitatis causa voluerit dare, non prohibemus. » De emptionibus vero rerum ecclesiasticarum quas monachi a laicis faciunt, hoc tuae fraternitati respondemus, quia, si res ecclesiasticas de laicorum servitute dato pretio liberarent, et juri ecclesiastico et episcopali dispositioni restituerent, non solum non improbaremus, sed vehementer laudaremus, quia non videretur esse
Abbreviated transcription (Latin):
sub potestate urã. Qd̃ qͥd aliud ẽ face. ꝗͣ hoĩes umocentes
⁊ arma ñ tenentẽ sine audientia. i sine uiditio morti de¬
stinare: Ita enĩ necat fames isitis: sic̃ gladiꝰ. Qͥd enĩ truces
dĩ seruos ꝓmulgare. quã necessaria eis uttȩ subtraħe:
Uñ monendo consulo. ⁊ consulendo moneo nobilitatẽ uram
quatenꝰ in considatũ sententiȩ urẽ rigorẽ. usq ad audienti¬
ã in melius cõmitetis: ⁊ ñ nuctos. ñ iudicatos. tã seua sen¬
tentia morti addicatis. Nos enĩ ꝓamore ur̃o. sententiã
nrãm quãius iustã. uudicio diffinitã temꝑauimꝰ. nec
baptismi sacram̃tũ. nec confessionẽ. nec penitentiã q̃ salu¬
ti aiar̾ ĩ necessitate sufficiũt. &̃ ipsis ꝑsecutorib denegaui¬
mus. Ita gͦ uos habetote. ut laus fortis mulieris quã sapi¬
ẽtia cõm̃dat de uob̃ p̃dicet᷑. ñ erudelitas ꝑu̾sȩ mulieris

Expanded text:
tra. Quod quid aliud est facere quam homines innocentes et arma non tenentes sine audientia et sine judicio morti destinare? Ita enim necat fames et sitis, sicut gladius. Quod truces Dei servos promulgare quam necessaria eis vitae subtrahere? Unde monendo consulo et consulendo moneo nobilitatem vestram, quatenus inconsideratum sententiae vestrae rigorem usque ad audientiam in melius commutetis, et non convictos, non judicatos tam severa sententia morti addicatis. Nos enim pro amore vestro sententiam nostram quamvis justam et judicio diffinitam temperavimus, nec baptismi sacramentum, nec confessionem, nec poenitentiam, quae saluti animarum in necessitate sufficiunt, etiam ipsis persecutoribus denegavimus. Ita ergo vos habetote, ut laus fortis mulieris quam Sapientia commendat , de vobis praedicetur, non crudelitas perversae mulieris