comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
me adsalutẽ. Euenit ei uox dicens. Arsen fuge homines: tace. quieser
ꝓ saluus eris. Dirit abbas moyses. homo fugiens homines: similis ẽ ui
mature. Qui autẽ cum hominib conuersatur: sic̃ uua acerba erit.
Dix̃ alba nilus. Impenetrabilis manet asagittis iiiq: qui aurat. qͥcũ
Qui autẽ miscetur multitudini: crebra suscipiet uulnera. De electis
cat: quanto eos nunc manus ꝑsequentium durius angustat. T unc re¬
ꝓborum oculis patescit: quod cęlesti potestate subnixi sunt. qͥ tertas
omnia sponte relinquerunt: quia quisq stimulo diuini amoris era¬
tatus. hic possessa reliquerit: illic ꝓculdubio culmen udicianȩ pote¬
statis obtinebit: ut simul tunc iudex cum iudice ueniat: qui nune
consid̾atione iudicii. sese spontanca uoluntate castigat. Redemptor
noster. iudicii sententiam cum scĩs eccłiȩ predicatorib decernit. sic̃

Expanded text:
me ad salutem; et venit ei vox dicens: Arseni, fuge homines, tace, quiesce, me ad salutem; et venit ei vox dicens: Arseni, fuge homines, tace, quiesce, et salvus eris. Dixit abbas Moyses: Homo fugiens homines, similis est uvae maturae: qui autem cum hominibus conversatur, sicut uva acerba erit. Dixit abbas Nilus: Impenetrabilis manet a sagittis inimici, qui amat quietem; qui autem miscetur multitudini, crebra suscipiet vulnera. CAPUT XXII.cat, quanto eos nunc manus persequentium durius angustat. Tunc reproborum oculis patescet, quod coelesti potestati subnixi sunt, qui terrena omnia sponte reliquerunt. Quia quisquis stimulo divini amoris excitatus, hic possessa reliquerit, illic procul dubio culmen judiciariae potestatis obtinebit, ut simul tunc judex cum judice veniat, qui nunc consideratione judicii sese spontanea voluntate castigat. Redemptor nester judicii sententiam cum sanctis Ecclesiae praedicatoribus decernit, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
premuntur. Omnes quippe mnordinatos desideriorum motus. acubis
cordis manu sce̾ conũsationis eiciunt: &. qui transitoria euncta despi¬
ciunt: ex his nascentes cogitationum insolentias non paciunt᷑. Solam
nauiq eteruam patriam appetunt: & quia nulla huius mundi diligt
magna mentis tranquillitate ꝑfruunt᷑. Magna requies mentis ẽ. ase¬
creto cordis terrenorum desidiorum tumultus expellere: ꝙ una inten¬
tione eterne patrie. in anorem intue quietis anhelare. A tumultu
rerum temporalium. dauid secessum querebat: cum diceret. Una peci
adomino. hanc requiram: ut inhabitem indomo domini. E illud. Pcoe
elongaui fugiens. ꝙ mansi insolitudine. fugiens elongat: qui aturbi
desideriorum temꝑalium in alta d̃i contemplatione se subleuat. Manet
uero insolitudine. qui ꝑseuerat inremota mentis intentione. Bixit abbis
antonius. quia qui sedet insolitudine &. quiescit: atrib bellis eripitur
idẽ. auditus. locutionis. & uisus. Abba arsenius orauit dicens Iñe duige

Expanded text:
premuntur; omnes quippe inordinatos desideriorum motus a cubili cordis, manu sanctae considerationis ejiciunt, et quia transitoria cuncta despiciunt, ex his nascentes cogitationum insolentias non patiuntur. Solam namque aeternam patriam appetunt; et quia nulla hujus mundi diligmagna mentis tranquillitate perfruuntur. Magna requies mentis est, a secreto cordis terrenorum desideriorum tumultus expellere, et una intentione aeternae patriae in amorem intimae quietis anhelare. A tumultu rerum temporalium David secessum quaerebat, cum diceret: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini . Et illud: Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine . Fugiens elongat, qui a turba desideriorum temporalium in alta Dei contemplatione se sublevat; manet vero in solitudine, qui perseverat in remota mentis intentione. Dixit abbas Antonius: Qui sedet in solitudine et quiescit, a tribus bellis eripitur, id est, auditus, locutionis et visus. Abbas Arsenius oravit dicens: Domine, dirige
Abbreviated transcription (Latin):
templatioĩs. Alia sunt enim p̃cepta quȩ dantur fidelib communẽ ĩ scło
uitam dẽgentib: atq: alia sclo huic renuntiantib. Illis enim dr̃. ut sua
om̃ia bene gerant: istis ut sua om̃ia derelinquant. Illi p̃ceptis geñalib
atringuntur: isti p̃cepta generalia ꝑfectius uiuendo transcendunt. Ad
pfetum non sufficit: nisi abnegatis omnib sius. etiam seipsum quisq
abneget. S quid ẽ. seipsum abnegare. nisi uoluntatib propriis renun¬
dares ut qui suꝑb erat. sit humilis: qui iracundꝰ ẽ. ẽẽ studeat mansuetuo:
San siuta quisq renuntiet quib possidet omnib. ut suis non renuntiet¬
morib: non ẽ xp̃i discipłs. Qui enim renuntiat reb suis. sua abnegat.
qui enim renuntiat morib prauis. semetipsum scilicet abnegat. Unde
E dominus. Qui uult inquit post me uenire: abneget semetipsum
Et uiri quia nichil De his qui qͥetam diligunt uitam. dxxi
huus mundi appetunt: nulis ꝓ culdubio incorde tumultib¬

Expanded text:
m. 1. Alia sunt praecepta quae dantur fidelibus communem vitam in saeculo agentibus atque alia saeculo huic renuntiantibus. Illis enim dicitur ut sua omnia bene gerant, istis ut sua omnia bene derelinquant. Illi praeceptis generalibus astringuntur, isti praecepta generalia perfectius vivendo transcendunt. 2. Ad perfectum non sufficit, nisi ut, abnegatis omnibus suis, etiam seipsum quisque abneget; sed quid est seipsum abnegare, nisi voluptatibus propriis renuntiare? Ut qui superbus erat sit humilis; qui iracundus esse studeat mansuetus. Nam si ita quisque renuntiet quae possidet omnibmoribus, non est Christi discipulus. Qui enim renuntiat rebus suis, sua abnegat; qui vero renuntiat moribus pravis, semetipsum abnegat. Unde et Dominus: Qui vult, inquit, post me venire, abneget semetipsum . CAPUT XXI. De iis qui quietam diligunt vitam. . Sancti viri quia nihil hujus mundi appetunt, nullis procul dubio in corde tumultib
Abbreviated transcription (Latin):
pacem. & sequere eam. Si hanc enim sincero corde seqͥ uoluerimꝰ: xp̃¬
coheredes eriuus. Si autẽ xp̃i coheredes cupimus ẽẽ: inxp̃i pace debi¬
mus uersari. Si filii di sumus: pacifici esse debemꝰ. Pacificos eium es
oportet dei filios & humiles: mente mites: corde simplices: sermone
puros: animo innocentes: affectu concordes: fideliter sibimet unanimit᷑
petuꝰ apls dicit. Propter quod. succincti lumbos mentis ur̃ẽ.¬

Expanded text:
pacem, et persequere eam . Si hanc enim sincero corde sequi voluerimus, Chrpacem, et persequere eam . Si hanc enim sincero corde sequi voluerimus, Christi haeredes erimus. Si autem Christi haeredes cupimus esse, in Christi pace debemus versari. Si filii Dei sumus, pacifici esse debemus. Pacificos enim esse oportet Dei filios et humiles, mente mites, corde simplices, sermone puros, animo innocentes, affectu concordes, fideliter sibimet ac unanimitolus dicit: Propter quod succincti lumbos mentis ve
Abbreviated transcription (Latin):
attendat aliena peccata. s semꝑ sua aspiciat. & dep̃cetur pro illis
emo enim se apud deum magis exaltat: quamqui se apud
semetipsum ꝓpter deum humiliat. Ad hoc enim adomino
humilis exaltatur: ut filius dĩ &. coheres. xp̃i uocetur. Tantum ẽ e
pacem sequatur: quia pacem querere debet ꝙ. sequi filius pacis. Ea¬
liter enim nos admonet apłs dicens. Pacen seqͥmimi cũ om̃ib ꝙ scim¬
niam: sine qua nemo uidebit dm̃. Ipse quoq dñs in eugłio ait. Beat
pacifici: qm̃ filii dĩ uocabunt᷑. Nam ꝙ. inter sua diuina mandata. &
magisteria salutaria: passioni iam ꝓximus. hoc nobis p̃ceptum atq uĩ¬
datum. cõmendauit saluator. custodiendũ. Ait enim. Pacem do uobis:
pacem meam cõmendo uobis. Hanc nob̃ hereditatem. ascendens dñs
incelum reliquit: & sequi eam ꝑsuum fidelissimum regem dauid atq
ꝓpħam mandauit. Ait enim. Declina amało. ꝙ fac bonum: inquire

Expanded text:
attendat aliena peccata, sed sua semper aspiciat, et deprecetur pro illis attendat aliena peccata, sed sua semper aspiciat, et deprecetur pro illis emo se apud Deum magis exaltat, quam qui se apud semetipsum propter Deum humiliat. Ad hoc enim a Deo humilis exaltatur, ut filius Dei et haeres Christi vocetur. Tantum est ut pacem sequatur, quia pacem quaerere debet et sequi, filius pacis. Taliter enim nos admonens Apostolus dicit: Pacem sequimini cum omnibus, et sanctimoniam, sine qua nemo videbit Deum . Ipse quoque Dominus in Evangelio ait: Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur . Nam inter sua divina mandata et magisteria salutaria, passioni jam proximus, hoc nobis praeceptum atque mandatum commendavit Salvator custodiendum. Ait enim: Pacem meam do vobis, pacem meam commendo vobis . Hanc nobis haereditatem ascendens Dominus in coelum reliquit, et sequi eam per suum fidelissimum regem David atque Prophetam mandavit. Ait enim: Declina a malo, et fac bonum: inquire
Abbreviated transcription (Latin):
quam filius meus zacharias feci: & non ꝑueni ad mesuram humili¬
tatis & taciturnitatis eiꝰ. Abbas moyses dixit fr̃i zachariȩ. Dic michi
quid faciam: At ille tollens cucullam de capite suo. misit illã sub pe¬
dib suis: & conculcans eam dixit. Nisi ita conculcatus fuerit homo:
non potest monachus ẽẽ. Interrogatus senex. quare inquietamur
a demonib: respondit. Qa arma nr̃a abiecimus: quȩ sunt ꝯtumelie
humilitas: pauꝑtas. ⁊ pacientia. Interrogatus senex. quid ẽẽt ꝑfectio¬
hominis: respondit. ꝑ fectio hominis ẽ: humilitas. Quantũ enim
quis adhumilitatẽ ꝓfecerit: & inclinatus fueritł tantum eleuabit
ad ꝓfectum: quia humilitas magnum opus ẽ. &. diuinũ. Uia autem
humilitatis hȩc ẽ: ut labores corporales assumere debeat homo: ⁊iha¬
beat seipsum peccatorem: & ponat se subiectum in omnib: ꝙ. non

Expanded text:
quam filius meus Zacharias feci, et non perveni ad mensuras humiliquam filius meus Zacharias feci, et non perveni ad mensuras humilitatis et taciturnitatis ejus. Abbas Moyses dixit fratri Zachariae: Dic mihi, quid faciam? At ille tollens cucullam de capite suo, misit illam sub pedibus suis, et conculcans eam dixit. Nisi ita conculcatus fuerit homo, non potest monachus esse. Interrogatus senex, quare inquietaretur a daemonibus, respondit: Quia arma nostra abjecimus, quae sunt contumeliae, humilitas, paupertas et patientia. Interrogatus senex, quid esset perfectio, respondit: perfectio hominis est humilitas. Quantum enim quis ad humilitatem profecerit, et inclinatus fuerit, tantum elevabitur ad profectum, quia humilitas magnum opus est et divinum. Via autem humilitatis haec est, ut labores corporales assumere debeat homo, et habeat seipsum peccatorem et ponat se subjectum in omnibus, et non
Abbreviated transcription (Latin):
siebat: cum diceret. Pomine non ẽ. exaltatum cor meui: neq elati
sint ocul mei.ꝙ. cȩtã. Ipse iterum dicit. Sacrificium dõ. sp̃s contbu¬
lanis. R iterum. Uide humilitatem meã ꝙ laborem meũ: ꝙ dimitte
om̃ia peccata mea. Si gͦ humiliatum cor. sacrificium deo ẽ. sacficium
sitiolit quando dixit᷑: Dñe non ẽ. exaltatum cor meum: & cet̾a. Quod
sihoc aliquis heremita. cellulȩ suȩ uocans diceret: magna utiq hu¬
miliratis laude fulgeret.S quia hoc purpuratus rex. & ꝓpharum
diceb at erunuis. humilitanis enis exemplum. ꝑ uniũsum mundũ
difusa laudat ȩcclia Q uia ideo maxime inter uuirtutes eximias
humilitas houorata consurgit: quoniam eam dignatio maiestatis as¬
sumit. Dixit albas antonius. Uidi omnes laqueos inimici tensos int̾ra
& ingemiscens dixi. Quis putas transiet istos: E audiui uocẽ dicentẽ.
humilitas. Dicebat albas serapyon. quia multos labores corporales plus¬

Expanded text:
nebat, cum diceret: Domine, non est exaltatum cor meum, neque elati nebat, cum diceret: Domine, non est exaltatum cor meum, neque elati sunt ocullatus . Et iterum: Vide humilitatem meam et laborem meum, et dimitte omnia delicta mea . Si ergo humiliatum cor sacrificium Deo est, sacrificium obtulit quando dixit: Domine, non est exaltatum cor meum, etc. Quod si aliquis eremita cellulae suae vacans, talia diceret, magna patientiae laude fulgeret, sed quia hoc purpuratus rex et eximius prophetarum dicebat, humilitatis ejus exemplum per universum mundum diffusa laudet Ecclesia. Quae ideo maxime inter virtutes eximias humilitas honorata consurgit, quoniam eam dignatio majestatis assumpsit. Dixit abbas Antonius : Vidi omnes laqueos inimici tensos in terra, et ingemiscens dixi: Quis putas transiet istos? Et audivi vocem dicentem: Humilitas. Dicebat abbas Serapion: Quia multos labores corporales plus
Abbreviated transcription (Latin):
regendo: &. illi humiliter obsequendo. Omnes ergo humilitatem alte¬
rutrum uel exemplo uel etiam uerbo docet insinuare: quia nimirũ
onuil suꝑbie uicium quod angłos de celo deiecit. nouerat ẽẽ cauen¬
dum. S que sit gr̃a quȩ humilib ꝓmittit᷑ donanda: sequens exponit
dicens. humiliamini igit᷑ sub potenti manu di: ut uos exaltet intẽ¬
pore uisitationis. Hanc ergo gratiam humilib tͥbuit: ut quo magis
humiliati fuerint tempore certaminis ꝓpter ipsum: eo gloriosius ex al¬
tentur intempore retbutionis ab ipso. hinc psalmista ait. Iuxta ẽ. dñs
Ins qui tbulato sunt corde: & humiles sp̃u saluabit. Omnis autẽ humi¬
iois non tam insermone quam inmente ẽ. uit humiles nos conscientia
nouerit: & numꝙͣ nos uel scire uł intelligere. uel eẽ aliquid existime¬
mus Mirabiliter enim culien humilitatis. rex ꝙ propħa dauid reti¬

Expanded text:
regendo, et illis humiliter obsequendo. Omnes ergo humilitatem in alteregendo, et illis humiliter obsequendo. Omnes ergo humilitatem in alterutrum vel exemplo, vel etiam verbo docet insinuare, quia nimirum omnibus superbiae vitium quod angelos de coelo dejecit noverat esse cavendum. Et quae sit gratia, quam humilibus promittit donandam, sequenter exponit dicens: Humiliamini igitur sub potenti manu Dei, ut vos exaltet in tempore visitationis . Hanc ergo gratiam humilibus tribuit, ut quo magis humiliati fuerint tempore certaminis propter ipsum, eo gloriosius exaltentur tempore retributionis ab ipso. Hinc Psalmista ait: Juxta est Dominus iis qui tribulato sunt corde, et humiles spiritu salvabit . Omnis autem humilitas non tam in sermone quam in mente est, ut humiles nos conscientia noverit, et nunquam nos vel scire vel intelligere, vel esse aliquid existimemus. Mirabiliter enim culmen humilitatis rex et propheta David reti
Abbreviated transcription (Latin):
tamen incordib habitare & requiescere debet monachorum. Unde¬
& ysidorus ait. Sumina monachi uirtus. humilitas: summũ uiciũ.
eius suꝑbia ẽ. Tunc autẽ se quisq monachum iudicet: quando se
minimum existimauerit: etiam cum maiora uirtutum operas¬
serit. Qui mundum deserunt. ꝙ. tamen uirtutes preceptorum sine
cordis humilitate secuntur: isti quasi de excelso grauius corruunt:
quia deterius ꝑuirtutũ elationem deiciunt᷑. quam ꝑuicia ꝓlabi po¬
tuerunt. Semꝑ conscientia serui d̃i humilis debet esse & tristis: scili¬
cet ut ꝑhumilitatem non suꝑbiat: &. ꝑutilem merorem cor ad las¬
ciuiam non dissoluat. De hac summa uirtute: ꝙ. dominus ait. Oĩs
hinc & beatus petrus ait. quia deus suꝑbis resistit: humilib autem
dat gr̃am. Ouines enim docet. scilicet seniores. & ad olescentes: quib
mnuicem iubetur humilitatis insinuare uirtutem: ꝙ huic uidelicet

Expanded text:
autem in cordibus habitare, et requiescere debet monachorum. Undeautem in cordibus habitare, et requiescere debet monachorum. Unde Isidorus ait : Summa monachi virtus, humilitas; summum vitium ejus, superbia est. Tunc autem se quisque monachum judicet, quando se minimum existimaverit, etiam cum majora virtutum opera gesserit. Qui mundum deserunt, et tamen virtutes praeceptorum sine cordis humilitate sequuntur, isti quasi de excelso gravius corruunt, quia deterius per virtutum elationem dejiciuntur, quam per vitia prolabi potuerunt. Semper conscientia servi Dei humilis esse debet et tristis, scilicet ut per humilitatem non superbiat, et per utilem moerorem cor ad lasciviam non dissolvat. De hac summa virtute Dominus ait: OmnisHinc et beatus Petrus apostolus ait: Quia Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Omnes enim dicit, seniores scilicet, et adolescentes, quibus invicem videtur humilitatis insinuare virtutem: et his videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mia. Dicebant de abbate ysidoro qui erat presb̾r ĩ scithi: qͥa siquis
habuisset frẽm infirmum. aut pusillanuem. aut iniuriosum ꝙ uo¬
lebat eum expellere foras: ille dicebat adducite eum adme.  apprei¬
hendens eum: cum patientia sua curabat auium fr̃is illius. uener̃
aliquando latrones in monasterium cuiusdam senis: & dixerunt
ad eum. Omnia quȩ incella tua sunt: tollere uenimus. & ille dixit
Quantum uobis uidetur filii tollite. Tulerunt ergo quodcumq in¬
uenerunt incella: &. abierunt. Obliti sunt autem ibi sacellum: ꝙͥ
erat absconsum incella. Senex uero tollens eum secutus ẽ. post us
clamans. &. dicens. filii tollite quod obliti estis incella. Illi uero adil¬
rantes pacientiam eius. reuocauerunt ⁊ restituerunt omnia incella
euis: & penitentiam egerunt omnes ad inuicem dicentes. Hic uerehi
tis. quamuis omnium esse debeat. xpistianorum: maxime

Expanded text:
praemia. Dicebant de abbate Isidoro, qui erat presbyter in Scythia: quia si quis praemia. Dicebant de abbate Isidoro, qui erat presbyter in Scythia: quia si quis habuisset fratrem infirmum, aut pusillanimem, aut injuriosum, et volebat eum expellere foras, ille dicebat: Adducite eum ad me. Et apprehendens, cum patientia sua curabat animum fratris illius. Venerunt aliquando latrones in monasterium cujusdam senis, et dixerunt ad eum: Omnia quaecunque in cella tua sunt tollere venimus; et ille dixit: Quantum vobis videtur, filii, tollite. Tulerunt ergo quaecunque invenerunt in cella, et abierunt. Obliti sunt autem ibi saccellum qui erat absconditus in cella. Senex vero secutus est, post eos clamans et dicens: Filii, tollite quod obliti estis in cella. Illi vero admirantes patientiam ejus, revocaverunt et restituerunt omnia in cella ejus. Et poenitentiam egerunt omnes ad invicem dicentes: Hic vere hotis, quamvis omnium esse debeat Christianorum, maxime
Abbreviated transcription (Latin):
um. facit humiles inꝓsꝑis: fortes in aduersis: contra iniurias & contu¬
melias mites. Temptationes expugnat: ꝑsecutiones tolerat. Ipsa est
quȩ fidi nostrȩ fundamenta fortiter in unit: incrementa spei nostre.
sublimiter. ꝓuehit: & actus uitȩ nr̃e dirigit. Ipsa nos ut tenere possi¬
mus uiam xpisti. pacienter gubernat: & ut filii dei ꝑseueremus im¬
mobiliter confirmat. Hanc enim uirtutẽ fr̃s dilectissim cum gaudio
diligere.&. totis uirib amplecti debemus. Cito enim fructum patien¬
tiȩ. eiusq p̃mium recipiemus: si cum illa usq infinem ꝑseueremus.
Sic enim & iacob apłs ait. E cce udex ante ianuam assistit: qui & uob̾
p̃mia pacientiȩł ꝙ. ad uersariis ur̃is penam quam merentur restituer
Ante ianuam dicit. quia ꝓximus nob̾ ẽ. & paratus dominꝰ iħs xpistus
& ad dimittenda nob̾ rogantib delicta÷ & ad reddenda ꝑacientiȩ

Expanded text:
um, facit humiles in prosperis, fortes in adversis, contra injurias et contuum, facit humiles in prosperis, fortes in adversis, contra injurias et contumelias mites. Tentationes expugnat, persecutiones tolerat. Ipsa est quae fidei nostrae fundamenta fortiter munit, incrementa spei nostrae sublimiter provehit, et actus vitae nostrae dirigit. Ipsa nos ut tenere possimus viam Christi, patienter gubernat, et ut filii Dei perseveremus, immobiliter confirmat. Hanc enim virtutem, fratres dilectissimi, cum gaudio diligere, et totis viribus amplecti debemus. Cito enim fructum patientiae, ejusque praemium recipiemus, si cum illa usque in finem perseveremus. Sic enim et Jacobus apostolus ait: Ecce judex ante januam assistit, et vobis praemia patientiae, et adversariis vestris poenam quam merentur, restituat . Ante januam dicit, quia proximus nobis est, et paratus Dominus Jesus Christus, et ad dimittenda nobis rogantibus delicta, et ad reddenda patientiae
Abbreviated transcription (Latin):
baeienne uiam. & diligamus eam: quia non habet offendiculum: sed
blenim & eternum pse currentib. infuturo retͥbuet gaudiũ. Magna
stemim fr̃s uirtus pacientiȩ: quȩ ledentes se non ledit. sed diligit: quȩ
hitianti se miurias renuittit. ñ redoit: cui nocere potest non nocet.s
parit. en ãdos enim omnium ꝙ. custos uirtutum: patientia ẽ ꝑ pacien¬
parn. nero possidemus animas nostras. Custodem igitur conditionis nr̃e
pacientiam dominus ẽẽ monstrauit: quia imipsa posuidere nosmetipsos
oeint. ẜ acientia autẽ uera ẽ: aliena mala equanimiter ꝑpetꝰ
bisontra eum qui mala irrogat. nullo dolore moueri. Patientiȩ gͥ¬
seruat Ipsa est quȩ iram temꝑate linguam refrenat: & mence gu¬
bernat. Ipsa est quȩ pacem custodit: disciplinam moderate ꝑagitͥ
libidinis impetum frangit. iuolentiam compͥmit: & incendiũ simulta¬
tis extinguit. Cohercet potentiam diuitum: refouet in opiam pauꝑ¬

Expanded text:
atientiae viam, et diligamus eam, quia non habet offendiculum, sed plenum et aeternum per se currentibus in futuro retribuet gaudium. Magna est enim, fratres, virtus patientiae, quae laedentes se non laedit, sed diligit: quae injurianti se injurias remittit, non reddit: cui nocere potest non nocet, sed parcit. Radix enim omnium et custos virtutum, patientia est. Per patientiam vero possidemus animas nostras . Custodem igitur conditionis nostrae patientiam Dominus esse monstravit: quia in ipsa possidere nosmetipsos docuit. Patientia autem vera, est aliena mala aequanimiter perpeti: et contra eam qui mala irrogat, dolore nullo moveri. Patientiae seruat: ipsa est quae iram temperat, quae linguam frenat, quae mentem gubernat, pacem custodit, disclibidinis impetum frangit, violentiam comprimit, et incendium simultatis exstinguit. Coercet potentiam divitum, refovet inopiam pauper
Abbreviated transcription (Latin):
mus prudentiam: quȩ nob̾ domum spiritalem edificet: & edificatam
sublimiter roboret. Scriptum ẽ. enim. Sapientia edificabit᷑ domus:
&. prudentia roborabit᷑. Diligauius prudentiam. quȩ nob ornamen
torum copiam ministret & uirtutum: quȩ ori nr̃o legem ueritatis
insinuet: & sermone sapientie & intellectus multipliciter ad ornet. Sa¬
nonib nr̃is aureum ornamentum imponat: &. labiis nr̃is munus argĩ¬
teum conferat. Morib nr̃is iugem custodiam: congruam ministret ꝙ
sed necesse est. ut simplicitatis uirtute tempetur. Sic enim domi
ieũgło ait. Estote prudentes sicut serpentes: ꝙ simplices sicut columbe.
sẜ. de iob simplici uiro: diabolo dominus ait. Numquid considerasti set¬
uum meum iob. quod non sit ei similis super terram᷑ simplex. ꝓ re¬
ctus. ac timens deum. & recedens amalo: Diligamus ergo fr̃es hanc is¬
nam uirtutem. quȩ de altissumi thesauro procedit: quia quamuis om¬

Expanded text:
mus prudentiam quae nobis spiritalem aedificet domum, et aedificatam mus prudentiam quae nobis spiritalem aedificet domum, et aedificatam sublimiter roboret. Scriptum est enim: Sapientia aedificabitur domus, et prudentia roborabitur . Diligamus prudentiam, quae nobis ornamenta morum, et copiam ministret virtutum, quae ori nostro legem veritatis insinuet, et sermonem sapientiae et intellectus multipliciter adornet, sermonibus nostris aureum ornamentum imponat, et labiis nostris munus argenteum conferat: moribus nostris jugem custodiam, congruam ministret etsed necesse est ut simplicitatis virtute temperetur. Sic enim Dominus in Evangelio ait: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Et de Job simplici viro, Dominus ad diabolum ait: Nunquid considerasti servum meum Job, quod non sit similis ei super terram, simplex, rectus, et timens Deum, et recedens a malo ? Diligamus ergo, fratres, hanc magnam virtutem, quae de Altissimi thesauro prodit, quae quamvis om
Abbreviated transcription (Latin):
intellectum. & prudentiam thesaurizat. Ergo qui tenuerit illam: uitam
rudentia namq ornamentum ẽ. omnium uirtutum: gła uerbi:
decusq sermonis: sicut scriptum ẽ. Ornamentum prudentiͦ doctrina.
&. quasi brachiale in brachio dextro. Prudentia custos est oris. gub̾na¬
tio actionis. temꝑantia cordis. moderatio lingue. omniumq statera uer¬
borum: & ponderatio rerum. Sic enim scriptum ẽ. Uerba prudentiũ
instatera ponderabunt᷑. Hinc &. paulus ait. Sermo u̾r. semꝑ ingr̃a
sale sit conditus: ut sciatis quomodo oporteat uos unicuiq responde
iliganius ergo & nos fr̃s hanc clarissuam uirtutem: quȩ nob̾ gub̾¬
nationem anuni disponat: &. discretionem mentis confirmet. Sic
enim scriptum ẽ. Qui sapiens ẽ. multa gub̾natur prudentia. Diliga¬
mus prudentiam. quȩ gressus oꝑis nr̃i dirigat: &. actus cogitationis
disponat. Scriptum ẽ. enim. Uir prudens: dirigat gressus suos. Diliga¬

Expanded text:
intellectum prudentiae thesaurizat. Ergo qui tenuerit illam, vitam intellectum prudentiae thesaurizat. Ergo qui tenuerit illam, vitam entia. Prudentia namque ornamentum est omnium virtutum, gloria verbi, decusque sermonis, sicut scriptum est: Ornamentum aureum prudenti, doctrina, et quasi brachiale in brachio dextro . Prudentia custos est oris, gubernatio actionis, temperantia cordis, moderatio linguae, omniumque statera verborum, et ponderatio rerum. Sic enim scriptum est: Verba prudentium statera ponderabuntur . Hinc et Paulus ait: Sermo vester semper in gratia sale sit conditus, ut sciatis quomodo oporteat vos unicuique respondere . Diligamus et nos, fratres, hanc clarissimam virtutem, quae nobis gubernationem animi disponat, et discretionem mentis confirmet. Sic enim scriptum est: Qui sapiens est, multa gubernatur prudentia . Diligamus prudentiam quae gressus operis nostri dirigat, et actus cogitationis disponat. Scriptum est enim: Vir prudens dirigit gressus suos . Diliga
Abbreviated transcription (Latin):
bsondita ẽ. aboculis omnium uiuentium. Ds intelligit uiam eiis: ⁊ ip̃e
nouit locum illius.I pse enim dixit homini. E cce timor domini ipse est
sapientia: &. recedere amalo intelligentia. Diligamus ergo eam fres.
ut diligamur ab ea. Ipsa enim sapientia quȩ xp̃istus ẽ: dixit. Ego sapiẽ
habito inconsilio: ut eruditis intersum cogitationib. Meum est
consilium uͥt equitas: mea ẽ prudentia: mea ẽ. ꝙͣ. fortitudo. Ego diligen¬
ses me diligo: & qui mane iugilauerint adme inuenient ine. Mecum
suit diuitie & gloria: melior ẽ. fructus meus. auro. & lapide precioso: in
unis iusticie ambulo: ut ditem diligentes me: ꝙ thesauros eorum reple¬
aiis iligit. eñi deus illum. qui diligit sapientiam. Sapientia enim:¬
se prudentiam donat. Intemptatione cum illo ambulat: & iter dire¬
ctum illi preparat. Absconsa sua illi denudat: & suꝑ illum scientiam ꝙ.

Expanded text:
Abscondita est ab oculis omnium viventium. Deus intelligit viam ejus, et ipse Abscondita est ab oculis omnium viventium. Deus intelligit viam ejus, et ipse novit locum illius. Ipse enim dixit homini: Ecce timor Domini, ipse est sapientia, et recedere a malo intelligentia . Diligamus ergo eam, fratres, ut diligamur ab ea. Ipsa enim sapientia quae Christus est, dicit: Ego sapientia habito in consilio, et eruditis intersum cogitationibus. Meum est consilium et aequitas, mea est prudentia, mea est et fortitudo. Ego diligentes me diligo, et qui mane vigilaverint ad me, invenient me. Mecum sunt divitiae et gloria. Melior est fructus meus auro et lapide pretioso. In viis justitiae ambulo, ut ditem diligentes me, et thesauros eorum repleam . Diligit enim Deus illum qui diligit sapientiam. Sapientia enimse prudentiam donat. In tentatione cum illo ambulat, et iter directum illi praeparans, absconsa sua denudat, illi scientiam et
Abbreviated transcription (Latin):
dei: & emanatio claritatis oꝑantis sincera. Candor ẽ. enim lucis ȩternȩ:
ꝙ speculum sine macula di maiestatis: & imago bonitatis illius. Est enĩ
inuenitur pͥor: luci enim succedit nox. Sapientia autẽ uincit malitiã:
attingit ergo afine usq ad finem fortiter: ꝙ. disponit om̃ia suauiter. So¬
brietatem enim & scientiam docet. ꝙ iusticiam. & uͥtutem: quib nichil
utlius est inuita hominib. Thesaurus enim magnus ẽ. sapientia: quam
qui inuenerit. inueniet uitani. & qui possedit illam: immortalitatis ha¬
bebit corouam Ipsa ẽ. enim quȩ stabiles facit infide: certos in uerbo:
dulces ineloquio: hylares indato: in miscd̃ia humanos: in responden¬
do suaues: indiscernendo sagaces: & inꝑsꝑitate mites: in aduersitate
securos: acutos insensu: ꝑluicidos infacto. candidos inuultu: & fortes
inconflictũ. Unde ergo sapientia uenit: & quis ẽ. locus intelligentiȩ:

Expanded text:
Dei et emanatio claritatis omnipotentis Dei sincera. Candor est enim lucis aeternae, Dei et emanatio claritatis omnipotentis Dei sincera. Candor est enim lucis aeternae, et speculum sine macula Dei majestatis, et imago bonitatis illius . Est eniminvenitur prior . Illi enim succedit nox, sapientiam autem non vincit malitia: Attingit ergo a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter. etatem enim et sapientiam docet, et justitiam et virtutem quibus utilius nihil est in vita hominibus . Thesaurus enim magnus est sapientia, quam qui invenerit, inveniet vitam: et qui possederit illam, immortalitatis habebit coronam. Ipsa est enim quae stabiles facit in fide, certos in verbo, dulces in eloquio, hilares in dato, in misericordia humanos, in respondendo suaves, in discernendo sagaces, in prosperitate mites, in adversitate securos, acutos in sensu, perlucidos in facto, candidos in vultu, et fortes in conflictu . Unde ergo sapientia venit, et quis est locus intelligentiae?
Abbreviated transcription (Latin):
tur abhis qui querunt illam. Scriptum ẽ. enim. Concupiscentia itaq sa¬
pientie: deducit ad regna ꝑpetua. Propt̾ea ait salomon. Optaui: ꝙ. dał
habere illam. Suꝑ salutem & omnem pulchritudinem dilexi illam: q̃m
mextingiuibile est lumen illius. Henerunt autẽ michi omnia bona pariter
cum illa: &. innumerabilis honestas ꝑmanus illius. & letatus sum inom̃ib.
quoniam antecedebat me sapientia. Infinitus enim thesaurus ẽ. hominib:
quo qui usi sunt: participes facti sunt amicitie dĩ. Est enim in illa spirit᷑
intellectus: sc̃s. unicus. multiplex: subtilis: mobilis. disertus: incoiqui¬
natus: certus. suauis: amans bonum: acutus: humanus: stabilis: securus:
omnem habens uirtutem: omnia ꝓspiciens: &. quȩ capiat om̃s sp̃s intel¬
ligibiles: omnib enim mobilib melior ẽ. sapientia. Uapor ẽ. enim uͥtutes

Expanded text:
tur ab iis qui quaerunt illam . Scriptum est enim: Concupiscentia itaque satur ab iis qui quaerunt illam . Scriptum est enim: Concupiscentia itaque sapientiae deducit ad regna perpetua . Propterea ait Salomon: Optavi, et datus posui pro luce habere illam. Super salutem et omnem pulchritudinem dilexi illam, quoniam inexstinguibile est lumen illius. Venerunt autem mihi omnia bona pariter cum illa, et innumerabilis honestas per manus illius, et laetatus sum in omnibus, quoniam antecedebat me ista sapientia. Infinitus enim thesaurus est hominibus, quo qui usi sunt, participes facti sunt amicitiae Dei. Est enim in illa spiritus intelligentiae, sanctus, unicus, multiplea, subtilis, mobilis, disertus, incoinquinatus, certus, suavis, amans bonum, acutus, quem nihil vetat benefaciens, humanus: stabilis, secutus, omnem habens virtutem, omnia prospiciens, et qui capiat omnes spiritus intelligibilis. Nam omnibus mobilibus, mobilior est sapientia. Vapor est enim virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
tione omnia agere. ecce inhis ẽ. monachus. Dixit abbas iacob. Quia sic̃
lucerna obscurum cubiculum illuminat: ita timor dñi si uenerit incorde
hominis illuminat eum: &. docet omnes uirtutes & mandata di. Inter¬
rogauerunt quidam patrum abbatem macharium egiptium dicentes.
Iuomͥ quando manducas. & quando ieuinas: corpiis tuũ qualiter sicci
. dixit eis senex. Sicut lignum inmanu hominis cum quo frutices in
igne uersantur: ita si homo habuerit mentẽ suam intiniore d̃i: ipse
&. plenitudo sapientie. &. radix sapientie timor dñi ẽ. Timeamꝰ
ergo kĩñi dominum: &. animas nr̃as prepareinus ad excipiendã sapi-¬
entiam: ut sapienter &. pie &. iuste uiuentes. cum ipsa s pientia regna
mereamur possidere ꝑpetua. Sic enim scriptum ẽ. Qui custodierint illã.
iustificabunt᷑ ab ea: & facile uidebitur abhis qui diligunt eam: &. inuenie¬

Expanded text:
tione omnia agere . Ecce in his est monachus. Dixit Abbas Jacob: Quia sicut tione omnia agere . Ecce in his est monachus. Dixit Abbas Jacob: Quia sicut lucerna obscurum cubiculum illuminat, ita timor Domini, si venerit in cor hominis, illuminat eum, et docet omnes virtutes et mandata Dei. Interrogaverunt quidam patrum Abbatem Macharium Aegyptium, dicentes: Quomodo et quando manducas, et quando jejunas, corpus tuum siccum sic est? Et dixit eis senex: Sicut lignum in manu hominis quo frutices in igne versantur arescit, ita si homo habuerit mentem suam in timore Dei, ipse sapientiae, et radix sapientiae timor Domini est . Timeamus ergo, charissimi, Dominum, et animas nostras praeparemus, ad excipiendam sapientiam, ut sapienter, et pie, et juste viventes, cum ipsa sapientia, regna mereamur possidere perpetua. Sic enim scriptum est: Qui custodierint illam, justificabuntur ab ea, et facile videbitur ab iis qui diligunt eam, et invenie
Abbreviated transcription (Latin):
amplectaris: quo inȩternum frui desideras. Frater quidam interrogaust se
nem: quomodo uenit timor dĩ ianima. E dixit senex. Si habet homo hu¬
militatem &. pauꝑtates: & non iudicet alium: sic uenit ineum timor dñi.
Dixit senex. Timor & humilitas. & egestas uictualium &. planctus: mane
habes qui tibi calumpniam facit: neq tu calumpniam facias alicui. Si
odio habes qui te incontemptum ducit. aut iniuriis appetit: nichil tu
horum facias cuiquam. Qui ergo uerbum istud custodire potest: suf¬
ficit ei ad salutem. Dixit senex. Uita monachi hȩc ẽ: oꝑatio. obedientia.
meditatio: &. ut non iudicet. non obloquatur. non murmuret. Scͥptũ
est enim. Qui diligit dominum odit malignum. Monachi uita hȩc
est. Non ingredi cum iniustis. neq uidere oculis suis mala: neq curio¬
corde. neq cogitatione malignari: neq uentrem implere. s cum discre¬

Expanded text:
amplecteris, quo aeterno frui desideras. Frater quidam interrogavit senem amplecteris, quo aeterno frui desideras. Frater quidam interrogavit senem dicens: Quomodo venit timor Domini in animam? Et dixit senex: Si habet homo humilitatem, et paupertatem, et non judicet alterum; sic venit in eum timor Dei. Dixit quidam senex: Timor et humilitas, et egestas victualium, et planctus maneathabes eum qui tibi calumniam facit, ne tu calumniam facias alicui. Si odio habes eum qui te in contemptu ducit, aut injuriis appetit, nihil tu horum facias cuiquam: Qui ergo verbum istud custodire potest, sufficit ei ad salutem. Dixit quidam senex: Vita Monachi haec est. Operatio, obedientia, meditatio, et ut non judicet, non obloquatur, non murmuret. Scriptum est enim: Qui diligitis Dominum, odite malum. Monachi vita haec est, non ingredi cum injustis, neque videre oculis suis mala, neque curiocorde, neque cogitatione malignari, neque ventrem implere, sed cum discre
Abbreviated transcription (Latin):
dit frigus hyemis. Dies qui nob̾met unus erit cum scĩs cõmunis cũ angłis:
eternus cum utrisq. Qui nobiscum felici gaudio consortium tͥbuat angłoꝵ:
& socios faciat patriarcharum: innumero computet ꝓpħarum: in exulta¬
sed ꝑfecta caritas foras mittit timorem: ꝙ. quia tunor penam habet: &¬
qui timet non est ꝑfectus incaritate: necesse ẽ. duos discrete & diligen¬
ter intelligamus timores. Duo igitur sunt timores: uus quo timent ho¬
mines deum ne mittantur ingehennam. Ipse ẽ. timor ille. qui introducit
caritatem: s sic uenit ut exeat. Si enim adhuc ꝓpter penas times deum:
nondum amas quem sic times: non bona desideras: s mala caues. S ex
eo quod mala caues. corrigis te: &. incipis bona desiderare. Cum bona
desiderare cepis: erit inte timor sẽs: ille scilicet ne ipsa bona amitas:
non ne mittaris ingehennam: sed ne te deserat presentia domini. quẽ

Expanded text:
dit frigus hiemis; dies qui nobismet unus erit cum sanctis, communis cum angelis, dit frigus hiemis; dies qui nobismet unus erit cum sanctis, communis cum angelis, aeternus cum utrisque; qui nobis cum felici gaudio consortium tribuat angelorum, et socios faciat patriarcharum, in numero computet prophetarum, in exsultased perfecta charitas foras mittit timorem, et quia timor poenam habet, et qui timet, non est perfectus in charitate , necesse est duos discrete et diligenter intelligamus timores. Duo sunt igitur timores. Unus quo timent homines Deum, ne mittantur in gehennam. Ipse est timor ille, qui introduxit charitatem, sed sic venit ut exeat. Si enim adhuc propter poenas times Deum, nondum amas, quem sic times: non bona desideras, sed mala caves. Sed ex eo quod mala caves, corrigis te, et incipis bona desiderare. Cum bona desiderare coeperis, erit in te timor sanctus, ille scilicet, ne ipsa bona amittas, non ne mittaris in gehennam, sed ne te deserat praesentia Domini, quem
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Corona sapientiȩ timor domini: replens pacem. & salutis fructum:
utraq autem sunt dona dĩ. Metuentes dominum. sustinete miscd̃iam
eius: & non deflectatis ab illo ne cadatis. Qui timetis dñm credite illi: ꝙ
non euacuabitur merces ur̃a. Qui timetis dominum diligite illum: & il¬
luminabunt᷑ corda ur̃a. ħ eatus cui donatum ẽ. habere timorem dĩ. Timor
domini sicut paradysus benedictionis: & suꝑ omnem głam oꝑuerunt il¬
lum. Intimoris &. enim laude. adhuc salomon ait. Timor donuni apponet
casto timore. qui nobis ad dies temporis huius adiciet dies eternos: dies ꝑpe¬
tuos: dies ꝑhennes. & immortales: immo diem unum sine uesꝑa & infinitũ.
Diem felici gaudio plenum: indeficienti luce refertum: angłico comitatu suf¬
fultum. Diem inquam. quem nox ñ ĩterpolat: tenebre non obscurant: nu¬
bilum non offuscat: importabilem non efficit calor estatis: pigrũ non red¬

Expanded text:
ait: Corona sapientiae timor Domini, replens pacem et salutis fructum: ait: Corona sapientiae timor Domini, replens pacem et salutis fructum: utraque autem sunt dona Dei . Metuentes Dominum sustinete misericordiam ejus, et non deflectatis ab illo, ne cadatis. Qui timetis Dominum, credite illi: et non evacuabitur merces vestra. Qui timetis Dominum, diligite illum: et illuminabuntur corda vestra . Beatus cui donatum est habere timorem Dei. Timor Domini sicut paradisus benedictionis, et super omnem gloriam operuerunt illum . In timoris etenim laude adhuc Salomon ait, Timor Domini apponet casto timore qui nobis ad dies temporis hujus adjiciat dies aeternos, dies perpetuos, dies perennes et immortales, imo diem unum sine vespera et infinitum, diem felici gaudio plenum, indeficienti luce refertum, angelico comitatu suffultum; diem inquam, quem nox non interpolat, tenebrae non obscurant, nubilum non offuscat, importabilem non efficit calor aestatis, pigrum non red
Abbreviated transcription (Latin):
catio.&. leticia: ꝙ. corona exultationis. Timore domini delectabit᷑ cor
& dabit leticiam & gaudium in longitudinem dierum. Tune domini.
ꝙ. recede amalo: quia timenti dñm bene erit in extremis: & indiebus
consummationis illius benedicet᷑. Plenitudo sapientiȩ: tunere dominũ
sollicitum. Nam qui sine timore ẽ. non pot̾it iustificari: quia ubi ti¬
mor non ẽ. ibi dissolutio uite ẽ. Ubi timor non ẽ: ibi sceleratio ẽ Ubi
tumm non ẽ: ibi scelerum abundantia ẽ. Qui timent dñm. ñ erunt
incredibiles uerbo eius: &. qui diligunt illum. conseruabunt iã ełꝰ
nam habebunt usq ad inspectionem eius. Timor dñi ẽ. non despicere iustũ
hominem pauꝑem: & non magnificare uirum peccatorem diuitẽ. Dauid¬
inuiis eius. Moyses quoq ait. Post dominum dm̃ ur̃m ambulate: &. ip¬
sum timete: ꝙ. precepta eius custodite: & ad quiescite illi. Apłs quoq ait.
Cum tunore & tremore. ur̃am ipsorum salutem oꝑamini. Iterũ salomon

Expanded text:
titia, et corona exsultationis. Timor Domini delectabit cor: et dabit laetitiam et gaudium, in longitudinem dierum . Time Dominum, et recede a malo, quia timenti Deum bene erit in extremis, et in diebus consummationis illius benedicetur . Plenitudo sapientiae, timere Deum . sollicitum. Nam qui sine timore est, non poterit justificari. Quia ubi timor non est, ibi dissolutio vitae est. Ubi timor non est, ibi sceleratio est. Ubi timor non est, ibi scelerum abundantia est. Qui timent Dominum, non erunt incredi- biles uerbo eius: et qui diligunt illum, conseruabunt uiam eius. tiam habent usque ad inspectionem eius. Timor domini non despicere iustum hominem pauperem, et non magnificare uirum peccatorem diuitem. Itin viis ejus . Moyses quoque ait: Post Dominum Deum vestrum ambulate, et ipsum timete, et praecepta ejus custodite, et acquiescite illi Deut.Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operemini . Iterum Salomon
Abbreviated transcription (Latin):
pfete mereamur indeo gaud̾e. cum ꝑximo. T unc enim ad illam superne
fequentie leticiã ꝑuenimus. de qua nunc scĩ spiritus pignus accepinus:¬
iadistum finem. scilicet ad dilectionem di & ꝓxim toto amore tendam.
nne mandatum de sola dilectione ẽ. ꝙ om̃ia unum p̃ceptum sunt:. qͥa
iequid p̃cipitur. insola caritate solidatur. Precepta ergo dñica ⁊ musta

Expanded text:
perfecte mereatur in Deo gaudere cum proximo. Tunc enim ad illam supernae perfecte mereatur in Deo gaudere cum proximo. Tunc enim ad illam supernae frequentiae laetitiam perveniemus, de qua nunc sancti Spiritus pignus accepimus, si ad istum finem, scilicet ad dilectionem Dei et proximi, toto amore tendamus. Omne mandatum de sola dilectione est, et omnia unum praeceptum sunt. Quia quidquid praecipitur, in sola charitate solidatur. Praecepta ergo Dominica, et multa
Abbreviated transcription (Latin):
ro ordine cuncta dispensans. alioᷤᷤ fagellis depͥmit: alios successib fulcit
Et dum quosdam temporaliter deserit: in quorundã cordib qͦd malum
laret ostendit. Nam pleruinq: ipsi nos miseros insequunt᷑: qui felices sin
cmparatione coluerunt.I noffenso pede iter nr̃m interra agit᷑. si deus
spirimus in tegra mente diligatur. Neq enim deus uere diligit᷑ siue
datus. prius adomino interra degente: postmodum adomino. cȩlo pre¬
ente. Interra quippe datur. sp̃s ut diligatur ꝓximus: ecelo uero ut
dligatur d̃s. Sedeur pͥus interra. postmodum ecelo: nisi quod patent̃
atur intellig .i. quia uixta ioħis uocem. qui frẽm suũ non diligit qm
ni deum̾ quem non uidet quomodo potest diligere: Amemus &
amysetanuir. ꝓximum qui iuxta nos ẽ: ut ꝑuenire ualeamus ad amorem
sus qui supra nos ẽ. Meditetur mens in ꝑxino. quod exhibeat d̃o: ut

Expanded text:
ro ordine cuncta dispensans, alios flagellis deprimit, alios successibus fulcit. ro ordine cuncta dispensans, alios flagellis deprimit, alios successibus fulcit. Et cum quosdam temporaliter deserit, in quorumdam cordibus quod malum latet ostendit. Nam plerumque ipsi nos miseros insequuntur qui felices sine comparatione coluerunt. Inoffenso pede iter nostrum in terra agitur, si Deus et proximus integra mente diligatur. Nec Deus enim vere diligitur sine datus, prius a Domino in terra degente, postmodum a Domino coelo praesidente. In terra quippe datur ut diligatur proximus, e coelo vero ut diligatur Deus. Sed cur prius in terra, postmodum e coelo, nisi quod patenter datur intelligi quia, juxta Joannis vocem, Qui fratrem suum non diligit quem videt, Deum quem non videtamplectamur proximum, qui juxta nos est, ut pervenire valeamus ad amorem illius qui super nos est. Meditetur mens in proximo, quod exhibeat Deo, ut
Abbreviated transcription (Latin):
meloquiis diuinis. Pamorem di. amor ꝓrimi giguitur: & ꝑ amorem ꝓxi¬
mi. amor dĩ nuttitur. Nam qui amare deui & negligit: ꝓfecto dilig̾e
primum nescit. Tunc plenus indei dilectione proficimus: si mn eiꝰdem
dlectionis gremio. pͥus ꝓximi caritate lactamur. Qͥa gͦ amor dĩ. amorẽ
ꝓtuni generat: dicturiis ꝑlegem dñs. diliges ꝓximum tuũ. p̃misit dicẽs
uiliges dominum deum: ut uidelicet in terra pectoris nr̃i. pͥus amoris sui
radicem figeret: quatinus ꝑramos postmodum dilectio fraterna ger¬
minaret. Amor dĩ &. uxuni amore coalescit: sicut testatur ioħes. qͥ qͥsdã
increpat dicens. Qui non diligit frẽm suum quem uidet: dm̃i quẽ non ui¬
det quomodo potest diligere: Que tamen diuina dilectio. ꝑtimorẽ nascit᷑
seo maffectum crescendo ꝑmutatur. Sepe ommp̃s ł. ut quantum qͥsq
acaritate dĩ & ꝓximi longe sit. uł inea quantum ꝓfecerit innoteseat: mi¬

Expanded text:
mi, per amorem Dei amor proximi gignitur, et per amorem proximi, per amorem Dei amor proximi gignitur, et per amorem proximi amor Dei nutritur. Nam qui amare Deum negligit, profecto diligere proximum nescit; et tunc plenius in Dei dilectione proficimus, si in ejusdem dilectionis gremio prius proximi charitate lactamur. Quia enim amor Dei amorem proximi generat, dicturus per legem Dominus, Diliges proximum tuum , praemisit, dicens: Diliges Dominum Deum tuum : ut scilicet iradicem figeret, quatenus per ramos postmodum dilectio fraterna germinaret. Amor Dei ex proximi amore coalescit, sicut testatur Joannes, qui quosdam increpat, dicens: Qui non diligit fratrem suum quem videt, Deum, quem non videt, quomodo potest diligere ? Quae tamen divina dilectio per timorem nascitur, sed in affectum crescendo permutatur. Saepe omnipotens Deus, ut quantum quisque a charitate ejus et proximi longe sit, vel in ea quantum profecerit innotescat, mi
Abbreviated transcription (Latin):
ia societate secernitur: a diuine caritatis participatione pͥuat᷑. Nec
poterit deum dilig̾e: qui noscitur in ꝑximi dilectione errare. Ipilte
deus &. homo ẽ. Totum ergo xp̃m non diligit: qui hominem odit sm¬
credat. ad beatitudinem ꝑuenire non potest: quia tanta ẽ. caritatis u¬
tus: ut etiam ꝓpħia ꝙ. martyrium. sine illa nichil ẽẽ credant᷑. Nulũ
p̃mium caritati pensatur. Taritas enim: uirtutum ominum optint
principatum. Unde & uinculum ꝑfectionis caritas ab apło dr̃: eoqͥd
caritate ẽ. Quȩ uidelicet caritas induob p̃ceptis distinguit᷑: ut d̃s
& ꝓximus diligatur. & recta oꝑatio ex decalogi completione ꝑficiatua
ut cum bomi agi epit mala uam mula ppetantur. d uo sur pl¬
cepta caritatis. dilectio. dilectio iidelicet dei & dilectio proximi: ꝑ que nos
saere seripture dicta uiuificant: quia dilectionem di & ꝓxinui capiinus

Expanded text:
erna societate secerna societate secpoterit Deum diligere, qui noscitur in proximi dilectione errare. Christus, Deus et homo est. Totum ergo Christum non diligit, qui hominem odit. Quamcredat, ad beatitudinem tamen pervenire non potest; quia tanta est charitatis virtus, ut etiam prophetia et martyrium sine illa nihil esse credantur. Nullum praemium charitate pensatur. Charitas enim virtutum omnium obtinet principatum. Unde et vinculum perfectionis charitas ab Apostolo diciturcharitate est. Quae videlicet charitas in duobus praeceptis distinguitur, ut Deus et proximus diligatur: et recta operatio ex decalogi completione perficitur, ut cum bona agi coeperint, mala jam nulla perpetrantur. Duo sunt praecepta charitatis, dilectio videlicet Dei, et dilectio proximi, per quae nos sacrae scrip
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura: intenebris uitȩ p̃sentis. facta ẽ. nob̾ lumen itineris. Hinc ꝙ enim
petrus ait. Cui benefacitis intendentes. quasi lucernȩ lucenti in caliginos
suo. Cum legenti cuilibet sermo scripturȩ sacrȩ tepious uidet᷑: sensus
diuini eloquii. eiꝰ mentem non excitat: & incogitatione sua. nullo in¬
tellectu luminis emicat. At uero si bene uiuendi ordines querat: ꝙ. ꝑ
gressum cordis inueniat. quemadinodum pedem boni oꝑis ponat: can¬
tum insacro eloquio ꝓfectum inuenit. quantũ apud illum ipse pro¬
fecerit. Plerumq fit. ut scripturȩ sacrȩ uerba esse mystica quisq sentiat:
si accensus suꝑnȩ contemplationis gr̃a semetipsum ad cȩlestia suspendat
Mira enim atq in effabilis sacri eloquii uirtus agnoscitur: cum suꝑno
aritas in dilectione dĩ & ꝓximi constat. Seruat autẽ in se¬
dilec̾tionem di: qui acaritate ñ diuiditur ꝓximi. Qui afrat¬

Expanded text:
Scriptura in tenebris vitae praesentis facta est nobis lumen itineris. Hinc enim Scriptura in tenebris vitae praesentis facta est nobis lumen itineris. Hinc enim Petrus ait: Cui benefacitis intendentes, quasi lucernae lucenti in caliginoso loco . Cum legenti cuilibet sermo Scripturae sacrae tepidus videtur, sensus divini eloquii ejus mentem non excitat, et in cogitatione sua nullo intellectu luminis emicat. At vero si bene vivendi ordines quaerat, et per gressum cordis inveniat quemadmodum pedem boni operis ponat, tantum in sacro eloquio profectum invenit, quantum apud illum ipse profecerit. Plerumque fit, ut Scripturae sacrae verba esse mystica quisque sentiat, si accensus supernae contemplationis gratia, semetipsum ad coelestia suspendat. Mira enim atque ineffabilis sacri eloquii virtus agnoscitur, cum superno imi. Charitas in dilectione Dei dilectionem Dei, qui a charitate non dividitur proximi. Qui a frat