comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ab oĩb abstinens : Cibus aut̃ in spe pacis.
quȩ ꝑfecta ñ erit. nͥ cũ corpus nr̃m cuiꝰ
expectamꝰ redẽptionẽ induerit immor.¬
talitatẽ: qua nondũ adipiscendo głam᷑.
sed sꝑando tã pascimͦ. Utrunq apłs simul
nos agere ostendit dicens. Spe gaudentes
in tribulatione pauentes Tanquã illud
esset in cibo: hoc in ieiunio. Simul enĩ cũ
uiã dñi carpimꝰ. & uanitate p̾sentis scłi
ieuinamꝰ: & futuri ꝓmissione reficimͦ.
hic ñ apponentes cor illic pascentes sursũ
cor. Quod aut̃ dñs consũmatis ietunu di¬
eb esuriit. cũ de mosse uel helia ieiu¬
nantib nichil tale sit scriptũ. idõ factũ
est: ne ab eo tẽptando pauens hostis au¬
fugeret. quẽ cũ tot signis cȩlestib p̃co¬
natũ. tũ etiã uiris excellentissimis in
abstinendo uiderit᷑ ȩquatũ ꝑsurut
ent̃ humilis d̾s̃ homo. ne inimico in¬
notescat sullimis homo deug̃.

Expanded text:
ab omnibus abstinens est: cibus autem in spe pacis, ab omnibus abstinens est: cibus autem in spe pacis, quae perfecta non erit, nisi cum corpus nostrum, cujus exspectamus redemptionem, induerit immortalitatem, quod nondum adipiscendo gloriamur, sed sperando jam pascimur. Utrumque Apostolus simul nos agere ostendit, dicens: Spe gaudentes, in tribulatione patientes . Tanquam illud esset in cibo, hoc in jejunio. Simul enim cum viam Domini carpimus, et a vanitate praesentis saeculi jejunamus, et futuri promissione reficimur, hic non apponentes cor, illic pascentes sursum cor. Quod autem Dominus consummatis jejunii diebus, esuriit, cum de Moyse, vel Elia jejunantibus nihil tale sit scriptum, ideo factum est, ne ab eo tentando pavens tristis aufugeret, quem cum tot signis coelestibus praeconatum, tum etiam viris excellentissimis in abstinendo videret aequatum. Esuriit enim humilis Deus homo, ne inimico innotescat sublimis homo Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
cui opus : continentia ut ab ipsiꝰ mun¬
di amicicia ieiunet᷑. AliteR. Ieiunauit
dñs cũ tẽptaret᷑ ante mortẽ. cibo adhuc
indigens. Manducauit aut̃ & bibit cũ
głificaret᷑ post resurrectionẽ: iã cibo
ñ indigens. Hic enĩ ostendebat in se
nr̃m laborẽ: illic aut̃ in nob suam
consolationẽ. qͣdragenis dieb utrunq
definiens qͦ numero qd ragesi mohuiꝰ scłi
gr̃a xp̃i diffusa ꝑmundũ. & qͣdriptitus
est mundus & decẽ qͣdruplicata qͣdragin¬
ta faciunt. Quo qͥ redẽpti st̃ a dño. de rt¬
gionib congregauit eos. ab oriente ꝙ
occidente & aqͥlone & mari. Ieiunans
itaq xl. dieb ante mortẽ carnis uelud
clamabat. abstinete uos a carnalib desi¬
derus huiꝰ scłi. Manducans aut̃ & bibens
xl. dieb post resurrectionẽ carnis: uelut
clamabat. Ecce ego uobcũ sũ usq ad con¬
sũmationẽ scłi. Ieiuniũ qͥppe ÷ in tribu¬
latione certaminis. qm̃ qui in agone ẽ:

Expanded text:
cui opus est continentia ut ab ipsius muncui opus est continentia ut ab ipsius mundi amicitia jejunetur. Aliter, jejunavit Dominus cum tentaretur ante mortem, cibo adhuc indigens. Manducavit autem et bibit cum glorificaretur post resurrectionem, jam cibo non indigens. Hic enim ostendebat in se laborem nostrum, illic autem in nobis suam consolationem, quadragenis diebus utrumque definiens. Quo numero quadragesima hujus saeculi gratia Christi diffusa per mundum, et quadripartitus est mundus, et decem quadruplicata quadraginta faciunt. Quoniam qui redempti sunt a Domino, de regionibus congregavit eos, ab oriente et occidente, et aquilone et mari . Jejunans ta diebus ante mortem carnis velut clamabat: Abstinete vos a desideriis hujus saeculi . Manducans autem et bibens XL diebus post resurrectionem carnis velut clamabat: Ecce ego vobiscum sum, usque ad consummationem saeculi . Jejunium quippe est in tribulatione certaminis, q
Abbreviated transcription (Latin):
minis qͦ aduersariũ sternat de uicto¬
ria certꝰ ingredit᷑ ubi nob̵ parit̃or¬
dinẽ conuersandi p̃monstrat. ut post
acceptã uidelicet in baptismo remis
accingi. m̃te scłm deserere. & quasi
manna deserti sola ȩt̾̃nȩ uitȩ gaudia
discamꝰ esurire. Et nichil man¬
ducauit in illis diebꝰ. & consũmatis
illis esurut. Quadragesima ieiunioꝵ
habet auctoritatẽ & in ueterib libris
ex ieiunio moysi & heliȩ. & ex euange¬
lio: qr totidt̃ dieb dñs ieiunauit. de¬
monstrans euangłiũ ñ dissentire a
lege & ꝓpħis. In ꝑsona qͥppe moysi lex:
in ꝑsona hȩliȩ ꝓphetiȩ accipiunt᷑. Int̾
qͦs in monte gloriosus apparuit. ut
euidentiꝰ emineret. qđ de illo dicit apł
testimoniũ habens a lege & ꝓpħis. In qͦ
aut̃ anni parte congruentiꝰ obserua¬
tio quadragesimȩ constitueret᷑ nͥ con¬
finis atq contigua dñicȩ passionis.
qr in ea significat᷑ hȩc uita laboriosa

Expanded text:
minis, quo adversarium sternat, de victominis, quo adversarium sternat, de victoria certus ingreditur. Ubi nobis pariter ordinem recte conversandi praemonstrat, ut post acceptam videlicet in baptismo remissaccingi, mente saeculum deserere, et quasi manna deserti sola aeternae vitae gaudia discamus esurire. Et nihil manducavit in illis diebus: et consummatis ere. quadragesima sane ieiuniorum habet auctoritatem et in ueteribus libris et ex ieiunio Mosi et Heliae, et ex euangelio, quia totidem diebus dominus ieiunauit, demonstrans euangelium non dissentire a lege et prophetis. in persona quippe Mosi lex, in persona Heliae prophetae accipiuntur, inter quos in monte gloriosus apparuit, ut euidentius emineret quod de illo dicit apostolus: testimonium habens a lege et prophetis. in qua ergo parte anni congruentius obseruatio quadragesimae constitueretur nisi confinis atque contigua dominicae passionis, quia in ea significatur haec uita la
Abbreviated transcription (Latin):
Hec baptizato dño confestĩ facta ma¬
theus marcusq designant: quors unꝰ
descripto eiꝰ baptismate: mox ita subiun¬
xit. Tunc iħs ductꝰ: in desertũ ab spũ:
ut tẽptaret᷑ a diabolo. Alter ita. Et statĩ
sp̃s expulit eũ in desertũ & erat ibi . xl.¬
dieb & xł noctib: & tẽptabat᷑ a sathana.
Uerũ necui ueniret in dubiũ a quo eũ
sp̃u ductũ siue expulsũ dicerent in de¬
sertũ: consulte lucas primoposuit quia
iesus plenꝰ spu scõ regressus: ab iordane.
ac deinde intulit. & agebat᷑ in sp̃u in de¬
sertũ. ne qͥd cont̾ eũ ualuisse sp̃s putarit᷑
immundus: qͥ plenꝰ sp̃u scõ quo uolebat
gradiendo. quȩ uolebat agebat. Nã & in.¬
fra ubi manifestissime a diabolo assũp¬
tꝰ siue statutꝰ asserit᷑ ñ eiꝰ imbeallitas
sed inimici suꝑbia qͥ uoluntatẽ saluato¬
ris necessitate̾ putat arguit᷑. Non gͦ
uirtute sp̃s mali iħs agit᷑ in desertũ:
sed uoluntate sui sp̃s boni locũ certa¬

Expanded text:
ec baptizato Domino confestim facta, Matthaeus Marcusque designant. Quorum unus, descripto ejus baptismate, mox ita subjunxit: Tunc Jesus ductus est in desertum a spiritu, ut tentaretur a diabolo . Alter ita: Et statim spiritus expulit eum in desertum, et erat ibi inta noctibus, et tentabatur a Satana . Verum ne cui veniret in dubium a quo eum spiritu ductum, sive expulsum dicerent in desertum, consulte Lucas primo posuit, quia Jesus plenus Spiritu sancto regressus est a Jordane, ac deinde intulit, et agebatur in Spiritu in desertum, ne quid contra eum valuisse spiritus putaretur immundus, qui plgradiendo, quaeque volebat agebat. Nam et infra ubi manifeste a diabolo assumptus sive statutus asseritur, non ejus imbecillitas, sed inimici superbia, qui voluntatem Salvatoris necessitatem putat, arguitur. Non ergo virtute spiritus mali Jesus agitur in desertum, sed voluntate sui spiritus boni locum certa
Abbreviated transcription (Latin):
dñs unã quȩ rebat : qr rationalis creatu¬
rȩ numerus angłorũ uidelicet & homi¬
nũ quȩ ad uidendũ dñm condita fue¬
rat ꝑeunte homine erat imminutus.
Et ut ꝑfecta sũma ouiũ integraret᷑ in ce¬
lo: homo ꝑditus quȩ rebatur in terra.
Ex cũ inuenerit illã. imponit in humeros

Expanded text:
nam quaerebat, quia rationabilis creaturae numerus, angelorum videlicet et hominum, quae ad videndum Deum condita fuerat, pereunte homine erat imminutus, et ut perfecta summa ovium integraretur in coelo, homo perditus quaerebatur in terra. Et cum invenerit ill
Abbreviated transcription (Latin):
uera iusticia cõpassionẽ habet. falsa
iusticia dedignationẽ. Quãuis & iusti
soleant recte peccatorib indignari. Sed
aliud ÷ qđ agit᷑ typosuꝑbiȩ. aliud qđ ze¬
lo disciplinȩ. S ꝗͥ egri erant ita ut egros
se esse nescirent: qu̾atinꝰ qđ erant agnos¬
cerent. cȩlestis eos medicus blandis fom̃tis
curat. Benignũ paradigia obicit. & in
eor corde uulneris tumorẽ pͣmit. Ait enĩ.
IUIS ex uob̾ homo qͥ habet centũ oues.
& si ꝑdiderit unã ex illis. nonne dimit
tit nonaginta noue̾ in deserto. & uadit
ad illã quȩ perierat. donec inueniat il¬
lã : Ecce mira dispensatione pietatis si¬
militudinẽ ueritas dedit. qͣm & ipse in¬
se homo recognosceret. & tam̃ hȩc specia¬
lit̾ ad ipsũ auctorẽ hominu ꝑtineret.
Quia enĩ centenariꝰ numerus ÷ ꝑfectꝰ. ipse
centũ oues habuit. cũ angłors substan¬
tiã & hominũ creauit. S una ouis tc̃
perut. qͣndo peccando homo pascua ui¬
tȩ dereli aqͥt. Dimisit aut̃ non aginta

Expanded text:
itia compassionem habet, et falsa justitia dedignationem, quamvis et justi soleant recte peccatoribus indignari. Sed aliud est quod agitur typo superbiae, aliud quod zelo disciplinae. Sed qui aegri erant ita ut aegrotos se esse nescirent, quatenus quod erant agnoscerent, coelestis eos medicus blandis fomentis curat, benignum paradigma objicit, et in eorum corde vulneris tumorem premit; ait namque: Quis ex vobis homo qui habet centum oves, et si perdiderit unam ex illis, nonne dimittit nonaginta novem in deserto, et vadit ad illam quae perierat, donec inveniat illam? Ecce mira dispensatione pietatis similitudinem veritas dedit, quam et in se ipse homo recognosceret et tamen haec specialiter ad ipsum auctorem hominum pertineret. Quia enim centenarius numerus est perfectus, ipse centum oves habuit, cum angelorum substantiam et hominum creavit. Sed una ovis tunc periit, quando peccando homo pascua vitae dereliquit: dimisit autem nonaginta
Abbreviated transcription (Latin):
illȩ potestates st̃ cȩlestes iã suꝑiꝰ dictȩ
quȩ tanto suꝑnȩ sapientiȩ iuxta sunt :
quanto ei ꝑ gram continuȩ uisionis
apppinquant : S intuendũ curista
mulier decẽ dragmas habuisse ꝑhibet᷑.
A ngelors quippe & hominũ naturã. ad
cognoscendũ se dñs condidit. Quã dũ
consistere ad ȩt̾nitatẽ uoluit: eã ꝓcul
dubio ad suã similitudinẽ creauit᷑. Decẽ
uͦ dragmas habuit mulier. qr nouẽ st̃
ordines angłorũ. Sed ut cõpleret᷑ electo¬
rũ numerus. homo decimꝰ creatꝰ ẽ. Qui¬
a conditore suo nec post culpã periit.
qr hc̃ ȩt̾na sapientia ꝑ carnẽ miraculis
choruscans: ex lumine teste reparauit.

Expanded text:
illae potestates sunt coelestes, jam superius dictae, quae tanto supernae sapientiae juxta sunt, quanto ei per gratiam continuae visionis appropinquant; sed intuendum cur ista mulier decem dragmas habuisse perhibetur. Angelorum quippe et hominum naturam ad cognoscendum se Dominus condidit, quam dum consistere ad aeternitatem voluit, eam procul dubio ad suam similitudinem creavit. Decem vero dragmas habuit mulier, quia novem sunt ordines angelorum; sed ut compleretur electorum numerus, homo decimus creatus est, qui conditori suo, nec post culpam periit, quia hunc aeterna sapientia per carnem miraculis coruscans ex lumine testae reparavit.
Abbreviated transcription (Latin):
Et qr imago exprimit᷑ in dragma. mu¬
lier dragmã ꝑdidit quando homo qͥ con¬
ditꝰ ad imaginẽ dĩ fuerat. peccando asi¬
militudine conditoris sui recessit. Sed
accendit mulier lucernã: qr di sapien¬
tia dĩ apparuit in humanitate. lucerna
quippe. lum̃ in testa . ẽ. Lum̃ uͦ in testa ẽ:
diuinitas in carne. Accensa aut̃ lucer¬
na euertit domũ: qr mox ut eiꝰ diuini¬
tas ꝑ carnẽ claruit. omis se nr̃a consci¬
entia concussit. Domꝰ nanq euertitur.
cũ consideratione reatꝰ sui humana con¬
scientia ꝑturbat᷑. Euersa uͦ domo inue¬
nit᷑ dragma. qͥa dũ ꝑturbat᷑ conscien¬
tia hominis: reparat᷑ in homine simili¬
tudo conditoris. E cũ inuenerit :
conuocat amicas & uicinas dicens. Con

Expanded text:
Et quia imago exprimitur in drachma, muEt quia imago exprimitur in drachma, mulier drachmam perdidit, quando homo, qui conditus ad imaginem Dei fuerat, peccando a similitudine sui Conditoris recessit. Sed accendit mulier lucernam, quia sapientia Dei apparuit in humanitate. Lucerna quippe lumen in testa est. Lumen vero in testa est divinitas in carne. Accensa autem lucerna evertit domum, quia mox ut ejus divinitas per carnem claruit, omnis se nostra conscientia concussit. Domus namque evertitur, cum consideratione reatus sui humana conscientia perturbatur, eversa vero domo invenitur drachma, quia dum perturbatur conscientia hominis, reparatur in homine similitudo conditoris. Et cum invenerit, convocat amicas et vicinas, dicens: Con
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm terga p̾buit. & nunꝗͣ aliqͥd fortit᷑
fecit. Sed int̾hȩc sciendũ ẽ: qr st̃ pleri¬
q iusti in quors uita tantũ ÷ gaudiũ.
ut eis quȩ libet peccatorũ poeni̾tentia
pͣponi nullatenꝰ possit. Nã multi & nul¬
lorũ malorũ sibi st̃ conscti. & tam̃ in
tanti ardoris afflictione se exerunt:
ac si peccatis õĩb angustent᷑. Cuncta
etiã licita respuunt. ad despectũ mun¬
di sullimit᷑ accingunt᷑. lam̃tis gaudent.
in cunctis semet ipsos humiliant. Et sic̃
ñ nulli peccata oꝑũ sic ipsi peccata deplo
plangit uustus. si sic facit in cȩlo gaudiũ.
quando hoc qđ male gessit ꝑpȩnitentiã
dãnat iniustus. NUT Qoẜ molier
habens dragmas decem si ꝑdiderit drag¬
mã unã. nonne accendit lucernã & euer̾¬
tit domũ. & quęrit diligent᷑ donec inue¬
niat: Qui signat᷑ ꝑ pastorẽ. ipse & per
muliere᷑. Ipse enĩ ds̃ ipse & dĩ sapientit.

Expanded text:
quam terga praebuit, et nunquam aliquid fortiter quam terga praebuit, et nunquam aliquid fortiter fecit. Sed inter haec sciendum est quia sunt plerique justi in quorum vita tantum est gaudium, ut eis quaelibet peccatorum poenitentia praeponi nullatenus possit. Nam multi et nullorum sibi malorum sunt conscii, et tamen in tanti ardoris afflictione se exerunt ac si peccatis omnibus angustentur, cuncta etiam licita respuunt, ad despectum mundi sublimiter accinguntur, lamentis gaudent, in cunctis semetipsos humiliant, et sicut nonnulli peccata operum, sic ipsi peccata cogitaplangit justus, si facit in coelo gaudium, quando hoc quod male gessit per poenitentiam dadiderit drachmam unam, non accendit lucernam, et evertit domum, et quaerit diligenter donec inveniat? Qui signatur per pastorem, ipse et per mulierem. Ipse enim Deus, ipse et Dei sapientia.
Abbreviated transcription (Latin):
poenitentiã agente. quã supͣ non agin¬
ta nouẽ iustos qͥ ñ indigent poenitẽn¬
tia. Hlus de conuersis peccatorib. qͣm
de stantib iustis gaudiũ erit in cęlo:
qr plerunq ii qͥ nullis se oppressos pecca¬
torũ molib sciunt. stant quidẽ in uia ius¬
ticiȩ. nulla illita ꝑpetrant. sed tam̃ ad
cȩlestẽ patriã anxii ñ anhelant. Tantoq
sibi in reb licitis usũ p̾bent. qͣnto se ꝑ¬
petrasse illitͥa nulla meminert᷑. et płe¬
runq pigri remanent ad exercenda
bona p̾cipũa. qr ualde securi st̃ qđ nulla
cõmiserint mala grauiora. at contͣ non¬
nunꝗͣ i qͥ se aliqͣ illicita egisse memi¬
nerunt: ex ipso suo dolore cõpunctiꝰ in¬
ardescunt ad amorẽ dĩ. seseq in magnis
uirtutib exercent. Maiꝰ gͦ de peccãtore
conuerso. qͣm de stante iusto gaudium
fit incęlo. Quia & dux in plio plus eũ
militẽ diligit. qͥ post fuga reuersus
hostẽ fortiter premit. quã illũ qͥ nun¬

Expanded text:
 quam super nonaginta novem justis, qui non indigent poenitentia. Plus de conversis peccatoribus, quam de stantibus justis gaudium erit in coelo, quia plerumque hi qui nullis se oppressos peccatorum mobilibus sciunt, stant quidem in via justitiae, nulla illicita perpetrant, sed tamen ad coelestem patriam anxie non anhelant, tantoque sibi in rebus licitis usum praebent, quanto se perpetrasse illicita nulla meminerunt; et plerumque pigri remanent ad exercenda bona praecipua, quia valde securi sunt quod nulla commiserint mala graviora. At contra nonnunquam hi qui se aliqua illicita egisse meminerunt, ex ipso suo dolore compuncti, inardescunt ad amorem Dei, seseque in magnis virtutibus exercent. Majus ergo de peccatore converso, quam de stante justo gaudium fit in coelo, quia et dux in praelio plus eum militem diligit, qui post fugam reversus hostem fortiter premit, quam illum qui nun
Abbreviated transcription (Latin):
nũ cȩleste redut. Ibi amicos & uicinos
inuenit illos uidelicet angłorũ choros
qͥ amici eiꝰ st̃. qr uoluntatẽ eiꝰ continuȩ
in sua stabilitate custodiunt. Uicini quo¬
q eiꝰ st̃ : qr claritate uisionis illiꝰ. sua as¬
siduitate ꝑfruunt᷑. Et notandũ. qđ non
dicit congratulamini oui inuentȩ s
mͥ. Quia uidelicet eiꝰ ÷ gaudiũ uita nr̃a.
& cũ nos ad cȩlũ reducim᷑: solennitatẽ

Expanded text:
Ibi amicos et vicinos invenit, illos videlicet angelorum choros qui amici ejus sunt, quia voluntatem ejus continue in sua stabilitate custodiunt: vicini quoque ejus sunt, qui claritate visionis illius sua assiduitate perfruuntur. Et notandum quod non dicat Congratulamini ovi inventae, sed mihi, quia, videlicet, ejus est gaudium vita nostra, et cum nos ad coelum reducimur, solemnitat
Abbreviated transcription (Latin):
pharisei & scribȩ dicentes. qr hic pec¬
catores recipit & manducat cũ illis:
Quia ñ solũ iustꝰ peccare ꝑ inertiã. s &
peccator resipiscere ꝑ sollertiã potest.
post ꝗͣ sal infatuatũ foras mitti debere
narratũ ẽ mox poenitentũ cohors intꝰ
admissa describit᷑. Qui ad audiendũ dĩ
uerbũ apppinqͣntes: ñ solũ ad colloqͤn¬

Expanded text:
es, quia hic peccatores recipit et manducat cum illis. Quia non solum justus peccare per inertiam, sed et peccator resipiscere per solertiam potest, postquam sal infatuatum foras mitti debere narratum est, mox poenitentium cohors intus admissa describitur, qui ad audiendum Dei verbum appropinquantes, non solum ad colloq
Abbreviated transcription (Latin):
rũ & hanc blasphemiã nunq dicit ẽẽ re¬
mittendã credamꝰ hc̃ blasphemũ exigen¬
tib meritis sic̃ nunꝗͣ ad remissionẽ ita
nec ad ipsos digne poenitenti̧ fructus
esse ꝑuenturũ. iuxta qđ ioħes euangelista
de quib dã blasphemiȩ suȩ merito excecatis
uerissime scripsit ꝓpt̾ca ñ poterant credere
qr̃ iterũ dix̃ isaias. Excecauit ocłos eors &¬

Expanded text:
nunquam dicit esse remittendam, credamus hunc blasphemum exigentibus meritis, sicut nunquam ad remissionem, ita nec ad ipsos dignae poenitentiae fructus esse perventurum, juxta quod Joannes evangelista de quibusdam blasphemiae suae merito excaecatis verissime scripsit: Propterea non poterant credere , quia iterum dixit Isaias: Excaecavit oculos eor
Abbreviated transcription (Latin):
pochritȩ ad instar puncti. Si ascenderit
usq ad cȩlũ suꝑbia eiꝰ & capud eius nubes
tetigerit. qͣsi sterquiliũ infine ꝑdetur.
n fine inquit ꝑdet᷑ qͥ in pͥncipĩo florere
uidebat᷑. Est g̾ sensus. Attendite ne emu¬
lenuni simulatores qr ueniet ꝓfecto
letꝰ hỹ pochrisis Uerũ qđ seqr̃ quo quȩ
in tenebris dixistis. in lumine dicentur:
& qđ in aure locuti estis in cubiculis.
p̾dicabit᷑ in tectis: ñ solũ in futuro qͣn¬
do cuncta cordiũ abscondita ꝓferent᷑
ad lucẽ: sed in p̾senti tẽpore potest con-¬

Expanded text:
ascenderit usque ad coelum superbia ejus, et caput ejus nubes tetigerit, quasi sterquilinium in fine perdetur . In fine, inquit, perdetur, qui in principio florere videbatur. Est ergo sensus: Attendite ne aemulemini simulatores, quia veniet profecto letur hye dicentur, et quod in aure locuti estis in cubiculis praedicabitur in tectis: non solum in futuro, et quando cuncta cordium abscondita proferentur ad lucem, sed in praesenti tempore potest con
Abbreviated transcription (Latin):
Ionne qͥnq passeres ueneunt dipondio
& unꝰ ex illis ñ ÷ in obliuione corã dño:
Si minitissima inqͥt animalia & que qͦli¬
bet ꝑ aera ferunt᷑ uolatilia ds obliuisci
ñ potest. uos qͥ ad imaginẽ facti estis crea¬
toris ñ debetis t̾reri abiis qͥ corpꝰ occidunt
Q uia qͥ irrationabilia gubernat. rationa¬
bilia curare ñ desinit. Dipondius qͦ qͥnq
passeres ueneunt id ÷ uendunt᷑ genꝰ est
ponderis leuissimi ex duob assib cõpositũ
Querit fortasse aliqͥs qm dicat apłs iun
qͥd de bob cura ÷ dõ. cũ utiq bos passere¬
pciosior existat. Sed aliud cura aliud uꝰ
est scientia. Deniq numerus capillorũ.
numerati st̃: ñ in actũ cõputationis
sed in facultate cognitionis accipitur.
Non enĩ sollicitã ds̃ cura enumerantis in¬
tendit excubiã. sed cui cognita st̃ om̃ia. qͣsi
numerata st̃. Bene tam̃ numerata dicun¬
t᷑ qr quȩ uolumꝰ seruare numeramꝰ. Ubi
immensã dĩ erga homines ostendit ꝓuiden¬

Expanded text:
ipondio? Et unus ex illis non erit in oblivione coram Deo. Si minutissima, inquit, animalia, et quae quolibet per aera feruntur volatilia, Deus oblivisci non potest, vos qui ad imaginem facti estis Creatoris, non debetis terreri ab iis qui occidunt corpus, quia qui irrationabilia gubernat, rationabilia curare non desinit. Dipondius quo quinque passeres veneunt, id est, venduntur, genus est ponderis levissimi ex duobus assibus compositi. Quaerit fortasse aliquis quomodo dicat Apostolus: Nunquid de bobus cura est Deo ? cum utiqpretiosior existat. Sed aliud cura, aliud vero est scientia. Denique numerus capillorum, numerati sunt, non in actu computationis, sed in facultate cognitionis accipitur. Non enim sollicitam Deus curae numerantis intendit excubiam, sed cui cognita sunt omnia, quasi numerata sunt omnia. Bene autem numerata dicuntur, quia quae volumus servare, numeramus. Ubi immensam Dei erga homines ostendit providen
Abbreviated transcription (Latin):
ubi in sp̃u scõ fit remissio peccatorũ corde
impoenitenti resistit. dicentes unũ ẽe suf¬
fugiũ irremissibilis blasphemiȩ cor impȩ¬
nitens caueat᷑. quors multis sententia ne¬
quaꝗͣ firma uidet᷑ qr uidelicet qͥsqͥs uni¬
tati ȩccłȩ corde impoenitenti resistit. siue
ille iudeus seu gentilis siue etiã hereticus
sit: potest utiq remissionẽ habere pecca¬
toꝵ in spu scõsi ad unitatẽ ȩccłȩ corde poe¬
nitenti refugerit. Sed dicunt quãdiu
corde impoenitenti qͥs sp̃s gix̃ resistit. tã¬
Quomꝰ enĩ quãdiu qͥs fornicationẽ. i dola¬
triã ad ulteriũ masculor concubitũ fur¬
abdicatis. potest ablui scĩficari iustifica¬
cor impoenitens habuerit ñ potest habere
ueniã mox uͦ ut poenituerit c̃seqͥt᷑ & ue¬
niã nulloq discrimine impoenitentia
cȩteris obligatior aut irremissibilior in¬
uenit᷑ tẽ. peccatis qͥ in similitudinẽ sce¬
lerũ cȩcors usq ad poenitentiã manens:

Expanded text:
ubi in Spiritu sancto fit remissio peccatorum, corde impoenitente resistit, dicentes unum esse suffugium, ne sit irremissibilis blasphemia, cor impoenitens caveatur. Quorum multis sententia nequaquam firma videtur, quia videlicet quisquis unitati Ecclesiae corde impoenitenti resistit, sive ille Judaeus, seu gentilis, sive etiam haereticus sit, potest utique remissionem habere peccatorum in Spiritu sancto, si ad unitatem Ecclesiae corde poenitenti refugerit. Sed dicunt: Quandiu corde impoenitenti quis spiritui graim quandiu quis fornicationem, idololatriam, adulterium, masculorum concubitum, furriminibus abdicatis, potest ablui, sanctificari, justificacor impoenitens habuerit, non potest habere veniam; mox vero ut poenituerit, consequetur et veniam. Nulloque discrimine impoenitentia caeteris obligatior aut irremissibilior invenitur esse peccatis, quae in similitudinem scelerum caeterorum usque ad poenitentiam manens,
Abbreviated transcription (Latin):
& abscondita. eẽ reuelanda ccludens hanc
reuelationẽ ñ in uili qͦlibet conciliabu¬
lo sed in conspectu suꝑnȩ ciuitatis et̾niq
regis ac iuidicis agendã. Et ne ex eoqđ ait
eos qͥ se negauerit᷑ esse denegandos. una
cunctoꝵ. hoc ÷ eorũ qͥ studĩo & eoꝵs qͥ infir¬
mitate uel ignorantia negant conditio
putaret᷑ continuo subiecit. E⁊ õnis qͥ
dicit uerbũ in filũ hominis. remittet᷑ illi.
Ei aut̃ qͥ in sp̃m sc̃m blasphemauerit. ñ re¬

Expanded text:
et abscondita esse revelanda, concludens hanc et abscondita esse revelanda, concludens hanc revelationem non in vili quolibet conciliabulo, sed in conspectu supernae civitatis aeternique Regis ac Judicis agendam. Et ne ex eo quod ait, eos qui se negaverint esse denegandos, una cunctorum, hoc est, eorum qui studio, et eorum qui infirmitate vel ignorantia negant, conditio putaretur, continuo subjecit: Et omnis qui dicit verbum in Filium hominis, remittetur illi; ei autem qui in Sp
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat resumeret: ita ds̃ mirabiliter
atq in effabilit̾ artifer de coto qͦ caro
nr̃a constiterat: eã mirabili & ineffabi¬
li celeritate restituet nec aliqͥd attine¬
bit ad eiꝰ redintegrationẽ utrũ capil¬
li ad capillos redeant & ungues adun¬
gues an quicqͥd eors perierat mucetur
in carnẽ & in partes alias corporis re¬
uocet᷑ curante artificis ꝓuidentia ne
quid indecens fiat. Nolite gͦ time¬
is multis paserie plartis estũ ⁊ on
plures estis legendũ qđ ad cõparationem
numeri ꝑtinẽt. sed pluris estis. hoc÷ maio¬
ris apud dm̃ merici dignitatis & estimati¬
onis quã innumera passerũ uel corpo¬
ra uel genera cõputamini. Dico autẽ
uob̾. om̃is qͥcunq c̃fessus fuerit me corã
hominib & filiꝰ hominis c̃fitebit᷑ illũ co¬
rã angłis dĩ. Qui aut̃ negauerit me corã
hominib. denegabit᷑ corã angłis dĩ. Res¬
picit ad suꝑiora ubi dictũ ÷. oꝑta qͥlibet

Expanded text:
fuerit resumeret: ita Deus mirabiliter fuerit resumeret: ita Deus mirabiliter atque ineffabiliter artifex de toto quo caro nostra constiterat eam mirabili et ineffabili celeritate restituet; nec aliquid attinebit ad ejus redintegrationem utrum capilli ad capillos redeantierat mutetur in carnem, et in partes alias corporis revocetur, curante artificis providentia, ne quid indecens fiat. Nolite ergo timere, multis passeribus pluris estis. Non plures estis, legendum, quod ad comparationem numeri pertinet, sed pluris estis, hoc est majoris apud Deum meriti, dignitatis, et aestimationis, quam innumera passerum, vel corpora, vel genera computamini. Dico autem vobis, omnis quicunque confessus fuerit me coram hominibus, et Filius hominis confitebitur illum coram ahominibus, denegabitur coram angelis Dei. Respicit ad superiora, ubi dictum est operta quaelibet
Abbreviated transcription (Latin):
ligentiã ȩccłasticã in hoc loco qͥ carnis re¬
surrectionẽ negant. qͣsi nos ipsã t̃renã
materiã qͤ discedente anima fit cadauer
ita in resurrectione reparandã dicamꝰ.
ut ea q̃ dilabunt᷑. & in alias atq alias alia¬
rũ rerũ species formasq uertunt᷑ qͣuis
adcorpꝰ redeant unde dilapsa sc̃: ad easdẽ
qͦq corporis partes ubi fuerant redire
necesse sit. Alioqͥn si capillis capitis re¬
dit qđ tã crebra tonsura detrax̃. si ungui¬
b. qͦd totiens dẽpsit exectio immodera¬
ta & indecens cogitantib & idõ resurrec¬
tionẽ carnis ñ credentib occurrit infor¬
mitas. Sed quẽ ad modũ si statuacuiꝰli¬
bet solubilis metalli aut igne liquesce¬
ret. aut conteret᷑ in puluerẽ. aut con¬
funderet᷑ in massã & eã uellet artifer
rursũ ex illiꝰ materia qͣntitate repara¬
re. nichil int̾esset ad eiꝰ integritatẽ qͦ
particula materiȩ cui mẽbro statuȩ
redderet᷑ dũ tam̃ totũ ex qͦ constituta

Expanded text:
esiasticam in hoc loco, qui carnis resurrectionem negant, quasi nos ipsam terrenam materiam, quae discedente anima fit cadaver, ita resurrectione reparandam dicamus, ut ea quae dilabuntur, et in alias atque alias aliarum rerum species formasque vertuntur, quamvis ad corpus redeant unde dilapsa sunt, ad easdem quoque corporis partes ubi fuerunt redire necesse sit. Alioquin si capillis capitis redit quod tam crebra tonsura detraxit, si unguibus quod toties depressit exsectio, immoderata et indecens cogitantibus, et ideo resurrectionem carnis non credentibus, occurrit informositas. Sed quemadmodum si statua cujuslibet solubilis metalli aut igne liquesceret, aut contereretur in pulverem, aut confunderetur in massam, et eam vellet artifex rursus ex illius materiae quantitate reparare, nihil interesset ad ejus integritatem, quae particula materiae cui membro statuae redderetur, dum tamen totum ex quo constituta
Abbreviated transcription (Latin):
sinceritatis & ueritatis. Nã sic̃ modicũ
ferm̃ti totã farinȩ cui inicit᷑ massam
corrupit: uniũsãq mox consꝑsionem
suo sapore cõmaculat. sic nimirũ simt¬
latio cuiꝰ semel animũ imbuerit. tota
uirtutũ sinceritate & ueritate fraudabit.

Expanded text:
eritatis . Nam sicut modicum fermenti totam farinae cui injicitur massam corrumpit, universamque mox conspersionem suo sapore commaculat, sic nimirum simulatio, cujus semel animum imbuerit, tota virtutum sinceritate et veritate fraudabit.
Abbreviated transcription (Latin):
Nescit nanq qͥ app̃hendere uult: & ñ ualet.
Qui aut̾ ut nesciat aurẽ a uoce ueritatis
auertit iste ñ nesciens s c̾tẽptor addicitur.
ui aut̃ ñ cognouit & fecit digna plagis
uapulabitꝰ paucis. Omni aut̃ cui mul¬
tũ datũ t̾ multũ quȩret᷑ ab eo. & cui¬

Expanded text:
Nescit namque qui apprehendere volet et non valet; Nescit namque qui apprehendere volet et non valet; qui autem ut nesciat aurem a voce veritatis avertit, iste non nesciens, sed contemptor addicitur. Qui autem non cognovit et fecit digna plagis, vapulabit paucis. Omni autem cui multum datum est, multum quaeretur ab eo: et cui
Abbreviated transcription (Latin):
ipse in opinatũ ꝓmiserat ẽẽ. uenturum.
Unde optimũ cẽ ꝓbat᷑. qͣnquã magnopere
si liceat cupiamꝰ sc ire quando ueniat desi
ue ꝓpe seu ꝓcul sit paratos expettare & di¬
ligere aduentũ eiꝰ.Ueniet dñs serui
illiꝰ in die qͣ ñ sperat & hora qͣ nescit. & di¬
uidet eũ. partẽq eiꝰ cũ infidelib ponet
Diuidet cũ ñ gladio de secando s a fideliũ
consortio segregando. & eis qͥ nunꝗͣ uel ad
fidẽ ꝑtinuant soc iando. Quia qͥ suorũ &
maximȩ domesticoꝵ curã ñ habet. fidẽ ne-¬
gauit & est in fideli deterior ut apłs ait.
Ille aut̃ seruꝰ qͥ cognouit uoluntatẽ dñi
sui & ñ p̃parauit & ñ fecit scđm uolun¬
tatẽ eiꝰ: uapulabit multis. Multi hanc
sententiã male intelligentes nolunt sci¬
re qͥd faciant. & qͣsi minꝰ se uapulaturos
existimant: si nesciant qđ oꝑari debuerant
Sed aliud ÷ nescire aliud ẽ scire ñ uoluisse.

Expanded text:
ipse inopinatum promiserit esse venturum. ipse inopinatum promiserit esse venturum. Unde optimum esse probatur, quanquam magnopere, si liceat, cupiamus scire quando veniat Desidve prope seu procul sit, paratos exspectare et diligere adventum ejus. Veniet dominus servi illius in die qua non sperat, et hora qua nescit, et dividet eum, partemque ejus cum infidelibus ponet. Dividet eum non gladio desecando, sed a fidelium consortio segregando, et eis qui nunquam vel ad fidem pertinuerant sociando: quia qui suorum et maxime domesticorum curam non habet, fidem negavit, et est infideli deterior, ut Apostolus ait. Ille autem servus qui cognovit voluntatem domini sui, et non praeparavit, et non fecit secundum voluntatem ejus, vapulabit multis. Multi hanc sententiam male intelligentes, nolunt scire quid faciant, et quasi minus se vapulaturos existimant si nesciant quid operari debuerant. Sed aliud est nescisse, aliud est scire noluisse.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit ꝑcutere pueros & ancillas. & edere &
bibere & inebriari. Sic̃ in uno fideli
dispensatore totꝰ bonoꝵs rectorũ quomͦ
uel uiuat uel remuneret᷑ ordo docet᷑ sic
& in hoc nequissimo seruo cunctorũ pre
mͦ ipsi luxuriȩ uacant: sed & subditos
iniurus stimulant. Quãuis & tẏpicȩ
possit intelligi pueros & ancillas ꝑcutere.
corda infirmors nec adhuc in fide. spe & ca¬
& in ebriari: cunctis facinorib & scłi il¬
lecebris quȩ mentẽ dem̃tent & errare faci¬
ant occupari. Nota sanae int̾uitia serui
mali ascriptũ qđ tardũ dñi sui reditũ pu¬
tauerit. ñ aut̃ int̾boni uircutes annume¬
ratũ qđ hc̃ citũ sꝑauerit. s tantũ qđ in
iussionẽ dñi qͣcunq uenturũ cõ seruis
in tẽpore tritici m̃surã dederit. hoc ÷ uel
sermonis diuini uel exẽpli sui regulam
monstrauerit. Quin etiã qͦsdã bonos ser¬
uos legimꝰ ab apło castigatos. qđ trem̃tes at¬
q anxii crederent instare diẽ dñi. quem

Expanded text:
perit percutere pueros, et ancillas, et edere, et bibere, et inebriari. Sicut in uno fideli dispensatore totus bonorum rectorum, quomodo vel vivat vel remuneretur, ordo docetur, sic et in hoc nequissimo servo cunctorum praemodo ipsi luxuriae vacant, sed et subditos injuriis stimulant. Quamvis et typice possit intelligi pueros et ancillas percutere, corda infirmorum nec adhuc fide, spe et chaet inebriari, cunctis facinoribus et saeculi illecebris quae mentem dementent, et errare faciant, occupari. Nota sane inter vitia servi mali ascriptum quod tardum domini sui reditum putaverit, non autem inter boni virtutes annumeratum quod hunc citum speraverit, sed tantum quod ad jussionem domini quandocunque venturi conservis, in tempore, tritici mensuram dederit: hoc est, vel sermonis Domini, vel exempli sui regulam monstraverit. Quin etiam quosdam bonos servos legimus ab Apostolo castigatos, quod trementes atque anxii crederent instare diem Domini, quem
Abbreviated transcription (Latin):
& magnors & pusillors. & fideliũ &
infideliũ. futurũ eẽ iudiciũ. Unde res¬
tat intelligi. his iã bene cognitis: ea ma¬
gis quȩ nescire forte poterat quȩsitu
digna duxisse. Uidelicet si sullimia
illa uitȩ cȩlestis instituta quib posses¬
sauendere. sacculos qͥ ñ ueterasce̾nt fa¬
cere. thesaurũ in cȩlũ condere. lũbis pͣ¬
cinctis lucernisq ardentib uigilare
& dñm ex pectare p̃ceꝑat. ad apłos solũ
similesq illors: an & adõs qͥ saluandi
st̃ ꝑtineant. Qui sensus exqͥrentis ex ipsa
ni fallor dñi responsione declaratur.
Dix̃ aut̃ dñs. Quis putas ÷ fidelis dispen¬
sator & prudens. quẽ constituit dñs su¬
ꝑ familiã suã  Respondens ad int̾roga¬
ta saluator pͥmo docet iudiciũ cunctis
affuturũ singulosq iuita meritũ oꝑis
ac sen sus sui capacitatẽ p̾mia uel tor¬
m̃ta nacturos. Deinde qͦd maxime quȩ si¬
erat grãm uirtutũ qͣm mundo attule¬
rit a singulis qͣntũ possint ostendit c̃̾e.

Expanded text:
, magnorum et pusillorum, et fidelium, et infidelium, futurum esse judicium. Unde restat intelligi, his jam bene cognitis, ea magis quae nescire forte poterat, quaesitu digna duxisse, videlicet si sublimia illa vitae coelestis instituta, quibus possessa vendere, sacculos qui non veterascerent facere, thesaurum coelo condere, lumbis praecinctis lucernisque ardentibus vigilare, et Dominum exspectare praeceperat, ad apostolos solum similesque illorum, an et ad omnes qui salvandi sint, pertineant. Qui sensus esse quaerentis, ex ipsa ni fallor Domini responsione declaratur. Dixit autem Dominus: Quis putas est fidelis dispensator et prudens, quem constituit Dominus super familiam suam? Respondens ad interrogata Salvator, primo docet judicium cunctis adfuturum, singulosque juxta meritum operis ac sensus sui capacitatem, praemia vel tormenta nacturos. Deinde, quod maxime quaesierat, gratiam virtutum quam mundo attulerit, a singulis quantum possint ostendit esse
Abbreviated transcription (Latin):
ditoꝵs uoluit intimare : Quia multũ
repetat᷑ etiã a quibq priuatis. quib &
cognitio dñicȩ uoluntatis & exequendi
quȩ cognoscunt facultas impendit᷑. Mul¬
tũ aut̃ cõm̃dat᷑ ei. cui cũ sua salute dñici
qͦq gregis pascendi cura cõmitit᷑ Itaq
potentes potent̃ corm̃ta patiunt᷑ & forti¬
orib fortior instat cruciatio. Noc est ma¬
iori grã donatos. si deliquerint. maior
uindicta seqr̃. Mitissima aut̃ om̃i uͭ poe¬
na erit. eorũ qͥ p̃ter peccatũ qđ originale
traxert̃. nullũ insuꝑ addidert̃. Et incęt̾is
qͥ addidert̃ canto qͥsq ibi tolerabiliorem
habebit dãnationẽ. quanto hic minorem
habuerit iniquitatem.

Expanded text:
ia multum saepe datur etiam quibusque privatis, quibus et cognitio dominicae voluntatis, et exsequendi quae cognoscunt facultas impenditur. Multum autem commendatur ei, cui cum sua salute dominici quoque gregis pascendi cura committitur. Itaque potentes potenter tormenta patiuntur, et fortioribus fortior instat cruciatio, hoc est majori gratia donatos, si deliquerint, major vindicta sequetur. Mitissima autem omnium poena erit eorum qui praeter peccatum quod originale traxerunt, nullum insuper addiderunt; et in caeteris, quae addiderunt, tanto quisque ibi tolerabiliorem habebit damnationem, quanto hic minorem habuerit iniquitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
intentione congreget᷑. ñ exteriꝰ homi¬
nũ fauore. ñ intꝰ in anis głȩ ualeat
labe maculari. Fur enĩ deforis rapit.
tinea scindit interiꝰ. Fur abstulit diuitias
coꝵ de quib dñs ait. receꝑunt mercedem
suã. Tin ea corrũpit uestes eors. qͦs psalmis¬
ta redarguens ait. Qm̃ ds̃ dissipat ossa hu¬
minũ sibi placentiũ. ossa enĩ uirtutum
robur appellat. Usi enĩ thesaurus ur
nia. sed & de cunctis passionib sentiendũ ÷.
st̃: lasciui. ludicra Amatoris. libido. Huic
sȩruit unꝰ qͥsq a qͦ uincitur.¬

Expanded text:
intentione congeratur, non exterius homiintentione congeratur, non exterius hominum favore, non intus inanis gloriae valeat labe maculari. Fur enim deforis rapit, tinea scindit interius: Fur abstulit divitias eorum de quibus Dominus ait, Receperunt mercedem suam . Tinea corrumpit vestes eorum, quos Psalmista redarguens ait: Quoniam Deus dissipat ossa hominum sibi placentium . Ossa enim virtutum robur appellat. Ubi enim thesaurus vesnia, sed de sunt. Lascivi, ludicra: amatoris, libido: Huic servit unusquisque a quo vincitur
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ sic laborantes oportet susciꝑe infir:
acite uob̾sacculos qͥ ñ ueterascunt.
Elemosinas uidelicet oꝑando qͣrũ mer¬
ces in ȩt̾nũ maneat. Ubi ñ hoc p̾ceptũ
ẽẽ putandũ ẽ: ut nichil peccuniȩ reser¬
uet᷑ a scĩs uel suis scilicet uel pauꝑum
usib suggerendȩ. cũ & ipse dñs cui minis¬
trabant angłi tam̃ ad informandã eccłã
suã loculos habuisse legat᷑. & a fidelibus
oblata conseruans. & suoꝵ necessitatib ali¬
isq indigentib tribuens. sed ne dõ ꝓpt̾ ista
seruiat᷑ & ob inopiȩ timorẽ iusticia deserat᷑.
hes auau̾ ñ deficientẽ in cęlis qͦ fur non
apꝓpiat neq tinea corrũpit. Siue sim¬
plicit̾ accipiendũ qđ pecunia seruata
deficiat. uel uidelicet a fure thesauris
rapta uel in thesauris ipsa sui fragilita¬
te ita intelligendũ qđ thes aurus boni
oꝑis si cõmodi t̾restris occasione condat᷑
facile corruptꝰ intereat. at si cȩlesti solũ

Expanded text:
quoniam sic laborantes, oportet suscipere infirmos . quoniam sic laborantes, oportet suscipere infirmos . Facite vobis sacculos qui non veterascunt. Eleemosynas videlicet operando, quarum merces in aeternum maneat. Ubi non hoc praeceptum esse putandum est, ut nil pecuniae reservetur a sanctis, vel suis scilicet, vel pauperum usibus suggerendae: cum et ipse Dominus cui ministrabant angeli, et tamen ad informandam Ecclesiam suam loculos habuisse legatur, et a fidelibus oblata conservans, et suorum necessitatibus aliisque indigentibus tribuens: sed ne Deo propter ista serviatur, et ob inopiae timorem justitia deseratur. Thesaurum non deficientem in coelisappropiat, neque tinea corrumpit. Sive simpliciter accipiendum, quod pecunia servata deficiat, vel, videlicet, a fure thesauris erepta, vel in thesauris ipsa sui fragilitate ita intelligendum, quod thesaurus boni operis si commodi terrestris occasione condatur, facile corruptus intereat; at si coelesti solum
Abbreviated transcription (Latin):
pusillus grex: qr cõplacuit patri
uro dare uobꝰ regnũ. Pusillũ gregẽ
electoꝵ uel ob cõparationẽ maioris
numeri reꝓboꝵ. uel potiꝰ obhumili¬
tatis deuotionẽ nominat. Quia uide¬
licet ȩccła suã qͣntalibet numerosita¬
te iã dilatatã tam̃ usq ad fine mundi¬
humilitate uult crescere. & ad pmissum
regnũ humilitate ꝑuenire. Idõq eiꝰ labo¬
res blande consolatꝰ. qͣm regnũ dĩ tantũ
quȩrere p̃cipit: eidẽ regnum a patre dan¬
dũ com placita benignitate ꝓmittit̃.
endite quȩ possidetĩs. & date elemosinã.
Nolite inqͥt tunere ne ꝓpt̾ regnũ dĩ
militantib huiꝰ uitȩ necessaria desint.
qͥnetiã possessa ꝓpt̾ elemosinã uendite.
Qđ tc̃ digne fit: qͣndo qͥs semel ꝓdño su¬
is om̃ib spretis. nichilominꝰ post hȩc la¬
bore manuũ unde & uictũ transigere
tẽ nulliꝰ c̾cupiui. & ipsi scitis. Qm ad ea
quȩ mͥ opus erant &us qͥ mecũ st̃ minis¬
trauert̃ manꝰ istȩ omnia. ostendi uobis

Expanded text:
us grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum. Pusillum gregem electorum, vel ob comparationem majoris numeri reproborum, vel potius ob humilitatis devotionem nominat. Quia videlicet Ecclesiam suam quantalibet numerositate jam dilatatam, tamen usque ad finem mundi vult crescere, et ad promissum regnum humilitate pervenire. Ideoque ejus labores blande consolatus, quam regnum Dei tantum quaerere praecipit, eidem regnum a Patre dandum complacita benignitate promittit. Vendite quae possidetis, et date eleemosynam. Nolite, inquit, timere ne propter regnum Dei militantibus hujus vitae necessaria desint, quin etiam possessa propter eleemosynam vendite. Quod tunc digne fit quando qui, semel pro Domino suis omnibus spretis, nihilominus post haec labore manuum unde et victum transigere,tem nullius concupivi, ipsi scitis, quoniam ad ea quae mihi opus erant, et his qui mecum sunt, ministraverunt manus istae. Omnia ostendi vobis,
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ psalmista. qͥs sapiens & custodiet
hȩc: ñ neminẽ sed rarũ significat. Nã
alibi idẽ uerbũ ñ ꝓdiffic̃ilis ꝓ impos¬
sibili posuit. Ds̃ qͥs similis eritꝰ tͥ: Id ÷
nullus Tu enĩ solus altissimꝰ suꝑ õnẽ t̾rã
⁊det illis in tẽpore tritici m̃surã. Per
m̾surã tritici. ex pͥmit᷑ modꝰ uerbi. Alta
& enĩ quęq & debent multis audientib
contegi & uix paucis exͣperiri. ne cũ an¬
gusto cordi incapabile aliqͥd tribuit᷑. extͣ
fundat᷑. Hinc mos ses a secreto dĩ exiens:
choruscantẽ facie corã popło uelat. quia

Expanded text:
ens, et custodiet haec ? non neminem, sed rarum significat. Nam alibi idem verbum non pro difficili, sed pro impossibili posuit: Deus, quis similis erit tibi? id est, nullus. Tu enim solus altissimus super omnem terram . Ut det illis in tempore tritici mensuram. Per mensuram tritici exprimitur modus verbi. Alta etenim quaeque debent multis audientibus contegi, et vix paucis aperiri, ne cum angusto cordi incapabile aliquid tribuitur, extra fundatur. Hinc Moyses a secreto Dei exiens, coruscantem faciem coram populo velat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ oĩa quȩ possidet constituet eũ. Quanta
intbonos auditores & bonos doctores me-¬
ritors distantia : tanta ÷ & p̾miorũ. Hos
enĩ adueniens cũ uigilantes inuenerit
faciet discũbere. & transiens ministrabit
eis. Illos aut̃ cũ uerbi annonã familiȩ
sibi creditȩ fidelit̾ prudent̾q dispensan¬
tes inuenerit supͣ oĩa quȩ possidet cons¬
tituet id ÷ supͣ omĩa cȩlestis regni gaudia
Ion utiq ut horũ soli dominiũ teneant.
sed ut eoꝵ abundantiꝰ cȩteris scĩs ȩt̾na

Expanded text:
ia quae possidet constituet eum. Quanta inter bonos auditores et bonos doctores meritorum distantia, tanta est et praemiorum. Hos enim adveniens, cum vigilantes invenerit, faciet discumbere, et transiens ministrabit eis. Illos autem cum verbi annona familiae sibi creditae, fideliter, prudenterque dispensantes invenerit, supra omnia quae possidet constituet, id est, supra omnia coelestis regni gaudia, non utique ut horum soli dominium teneant, sed ut eorum abundantius caeteris sanctis aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ inuenerit dormientẽ necat: qr
cũ uentura dãna sp̃s minimȩ p̾minet.
hc̃ mors ad suppliciũ nescientẽ rapit.
Furi aut̃ resisteret si uigilaret. qr aduen¬
tũ uidicis qͥ occulte animã rapit p̾caueis:
ei poenitendo occurreret. ne impoeni¬
tens periret. Horã uͦ ultimã dñs nr̃ ic

Expanded text:
rit dormientem domus necat. Quia cum ventura damna spiritus minime praevidet, hunc mors ad supplicium nescientem rapit, furi autem resisteret si vigilaret. Quia adventum judicis qui occulte animam rapit praecavens, ei poenitendo occurreret, ne impoenitens periret. Horam vero ultimam Dominus noster
Abbreviated transcription (Latin):
subito uenturũ & illos eũ paratos ex¬
pectare debere. S de qͦ horũ ande utroq
PeTΛUS in terrogauerit qͦstie sibi soci¬
isq suis cõparauerit cũ ait. ad nos dicis
an & ad om̃s: ñ facile patet. Et quidẽ in

Expanded text:
turum, et illos eum paratos exspectare debere; sed de quo horum, an de utroque, Petrus interrogaverit, quosve sibi sociisque suis comparaverit, cum ait, Ad nos dicis, an et ad omnes? non facile patet. Et quidem in
Abbreviated transcription (Latin):
ȩtna qͥete re foueri. Discube qͥppe nrm.
in regno quiescere ÷. Unde rursũ dñs
dicit. Uenient & recu̾bent. cũ abrahã
& isaac & iacob. Transiens aut̃ dñs mi¬
nistrat. qr lucis suȩ illustratione nos
satiat. Transire uͦ dictũ ẽ: cũ de uidi¬
cio ad regnũ redit. Uel certe dñs nobis
post uidiciũ transiet qr ab humanitatis

Expanded text:
ppe nostrum, in regno quiescere est. Unde rursum Dominus dicit: Venient et recumbent cum Abraham, et Isaac et Jacob . Transiens autem Dominus ministrat, quia lucis suae illustratione nos satiat. Transit vero, dictum est, de judicio ad regnum redit. Vel certe Dominus nobis post judicium transit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
eloquii unũ st̃ dicentis. Lȩtare iuuenis
in adolescentia tua. Tercia aut̃. senectꝰ
accipit᷑. Qui gͦ uigilare in pͥma uigilia
noluit. custodiat u̾el scdã. Ut qͥ conuerti
a p̾uitatib suis in puericia neglexit.
ad uias uitȩ saltẽ in tẽpore iuuentutis
eugilet Et qͥ uigilare in scđa uigilia
noluit t̾ciȩ uigłiȩ remedia ñ amittat.
Ut qͥ & in iuuentute ad uias uitȩ ñ euigilat.
saltẽ in senectute resipiscat. Ad excutien¬
dã uͦ m̃tis nr̃ȩ desidiã. etiã ex teriora dã¬
na ꝑsimilitudinẽ ad mediũ deducunt᷑
ut ꝑhec animꝰ ad suã custodiã suscitetur.
Nã dr̃. Hoc aut̃ scitote. qm̃ si sciret pa¬
t̃ familias qͣ hora fur ueniret. uigilaret

Expanded text:
quii unum sunt dicentis: Laetare, juvenis, in adolescentia tua . Tertia autem, senectus accipitur. Qui ergo vigilare in prima vigilia noluit, custodiat vel secundam, ut qui converti a pravitatibus suis in pueritia neglexit, ad vias vitae saltem in tempore juventutis evigilet. Et qui vigilare in secunda vigilia nUt qui et in juventute ad vias vitae non evigilat, saltem in senectute resipiscat. Ad excutiendam vero mentis nostrae desidiam, etiam exteriora damna per similitudinem deducuntur, ut per haec animus ad suam custodiam suscitetur. Nam dicitur: Hoc autem scitote. Quoniam si sciret paterfamilias, qua hora fur veniret, vigilaret
Abbreviated transcription (Latin):
esse morte᷑ uicinã designat cui c̃festim
aꝑimꝰ. si hc̃ cũ amore sũscipimꝰ Apire enĩ
iudici pulsanti ñ uult qui exire decor¬
pore crepidat & uidere cũ quẽ c̃tẽpsisse
se meminit iudicẽ formidat. Qui autẽ
de sua spe & oꝑatione securus ẽ. pulsanti
c̃festĩ aꝑit qr letꝰ udicẽ sustinet. Et cum
tẽpus ꝓpinquȩ mortis agnouerit. de
gła retributionis hilarescẽt. Unde & pti

Expanded text:
tem vicinam designat. Cui confestim aperimus, si hunc cum amore suscipimus. Aperire etenim iudici pulsanti non vult, qui exire de corpore trepidat, et videre eum, quem contempsisse se meminit, iudicem formidat. Qui autem de sua spe et operatione securus est, pulsanti confestim aperit, quia lętus iudicem sustinet, et cum tempus propinquę mortis agnoverit, de gloria retributionis hilarescit. Quia i
Abbreviated transcription (Latin):
dentes. Quia multos ostenderat uel in to¬
tũ scło subditos. uel scłaris intuiti cõmo¬
di dño seruientes. pulchre breuit̃q suos
docet. & lũbos p̃cingere ꝓpt̾ abstinentiã
ab amore rerũ scłariũ. & lucernas arden¬
tes habere: ut hoc ipsũ uero fine & reta
intentione faciant. Alit̃. lu̾bos pcingimꝰ.
cũ carnis luxuriã ꝑ continentiã coartamꝰ.
Lucernas aut̃ ardentes in manib tenemꝰ.¬

Expanded text:
. Quia multos ostenderat, vel in totum saeculo subditos, vel saecularis intuitu commodi Domino servientes, pulchre breviterque suos docet, et lumbos praecingere propter continentiam ab amore rerum saecularium, et lucernas ardentes habere, ut hoc ipsum vero fine et recta intentione faciant. Aliter, lumbos praecingimus, cum carnis luxuriam per continentiam coarctamus. Lucernas autem ardentes in manib
Abbreviated transcription (Latin):
carnis peccatricis aboleret. Et factus:
ꝓ nob̾ maledictũ. ut benedictio absor¬
beret maledictionẽ. in tegritas peccatũ.
indulgentia sententiã. uita in mortẽ.
Suscepit enĩ & mortẽ ut impleretur
sentencia. sacis fieret iudicato maledi¬
ctũ carnis peccatricis usq ad mortẽ.
Nic hil gͦ factũ : contra sententiã dĩ. cũ
sit diuinȩ conditio impleta sentenciȩ
Maledictũ enĩ usq ad mortẽ. post mor¬
tẽ gr̃a. Mortui gͦ scło sumus. qͥd adhuc
de scło decernimꝰ: Mortui sumꝰ cũ

Expanded text:
carnis peccatricis aboleret, et factus est carnis peccatricis aboleret, et factus est pro nobis maledictum, ut benedictio absorberet maledictionem, integritas peccatum, indulgentia sententiam, uita mortem. suscepit enim et mortem, ut impleretur sententia, satisfieret iudicato: male dictum carnis peccatricis usque ad mortem. nihil ergo factum est contra sententiam dei, cum sit diuinae condicio impleta sententiae; maledictum enim usque ad mortem, post mortem gratia. mortui ergo saeculo sumus: quid adhuc de saeculo dec