comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meliꝰ possit iosistore ĩpugnacõiho¬
stiũ. Cum gͦ iognuͣ sit ꝯrͣ q̃da cõfe¬
dora cio pluriũ ciuitatũ eoꝙ unantur
defenderẽ et ordiuare auilez põtena
aliaꝵ eiitatũ ad deffansi onẽ cuiꝰlr̃¬
ĩpugnare pp̃ faciliorẽ defensionem
et regni. Et ꝙ op̃t hũc terciũ lib̾m
in quo detĩatur de hũior regiĩe

Expanded text:
stere impugnationem hostium: cum ergo regnum sit quasi quaedam confederatio plurium civitatum, eo quod uniantur m regni defendere, et ordinare civilem potentiam aliarum civitatum ad defensionem cuiimpugnari, propter faciliorem defensionem et regni, et quod oportet hunc tertium librum in quo determinatur de huiusmodi regimine
Abbreviated transcription (Latin):
regi uño alus dñante s regi aliqͥlius
pr̃uicis tñ indimꝰ em pdures ĩ cultute
reͣna ꝙ deficiẽte senatu hõ illõ iter¬
medio añꝙͣ aliꝯ fenater elurẽ t᷑ Rege¬
batur totii nomanꝰ ptũs q̃uibꝰ dtm
appbuti et boni testiõnii qͦs uocabant

Expanded text:
nte, sed regi aliquibus paucis tantum. Vidimus enim pluries in civitate Romana, quod deficiente senatu, tempore illo intermedio, antequam alius senator eligeretur, regebatur totus Romanus populus quibusdam approbati et boni testimonii, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ cͥcu hoc pͥncipłi.. Nam accipiẽtes
unde̾ debẽt. mugus sũt ĩusti ꝙͣ illibã¬
les ut uult phs̃ .iiii. etħ. qͣre non est
libalitus pͥnciplr̃ cca nõ accipe unde
nõ d. nec cͥca m acciꝑe undẽ debet.s¬

Expanded text:
ncipaliter. Nam accipientes unde non debent, magis sunt iniusti, quam illiberales, ut vult Philosophus 4. Ethic. Quare non est liberalitas principaliter circa non accipere unde non debet, nec circa accipere unde debet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯẜuãs ꝓprios redditꝰ et accipiẽs unde
d̾ hoc ideo facet ut psssit ex ꝓpriis
redditib debitos sumptꝰ facere. et expẽ¬
dere sicut d. merito liberalitas pnci
ditii. et cͥca nõ usurpare alienos. ꝓbit¬

Expanded text:
prios redditus, et accipiens unde debet, hoc ideo facit, ut possit ex propriis redditibus debitos sumptus facere, et expendere sicut debet: merito liberalitas princditus, et circa non usurpare alienos.
Abbreviated transcription (Latin):
detiabr̃ de uirtutib̃ respiciẽtib ud
extĩora mordine ad aiuid. Bona autem
extiora. uel sut utolia ut petiuã et dĩcie
et omia q̃ nũmismate usari possũt uel
sunt honesta ut honores. pͥmo gͦ dices
de ututib ⁊espiciẽtib hona utilia et pe
de respiciẽtib bona honesta. Incipit ẽ
nrã crgnicio a sensu. Cum gͦ bona
ficẽtia. he eñĩ due untutes respituoit
sũptii et pecina s nõ eodo mo ħã libcalitus

Expanded text:
 de virtutibus respicientibus  ordine ad aliud. Bona autem exteriora vel sunt utilia, ut pecunia, et divitiae, et omnia quae numismate mensurari possunt: vel sunt honesta, ut honores. Primo ergo dicemus de virtutibus respicientibus bona utilia: et postea de respicientibus bona honesta. Incipit enim nostra cognitio a sensu. cum ergo bona ificentia. Hae autem duae virtutes respiciunt sumptus, et pecuniam: sed non eodem modo: nam liberalitas
Abbreviated transcription (Latin):
sed̃ se s ut ordiet eã ad debitos sũpti:
tam̃ ut possit debitos sũptii face̾ nõ d
curã de ꝓpͥis et ex eis debitos sumptꝰ
pͥnciplr̃ / et pͥmo. Nã ciira expendere et
cͣra dehitos sũptꝰ fare̾ est liberalitas
pͥnciplr̃ et pͥmo. circa aũt ꝓp̃os redditꝰ
custodure. et cͥca nõ acciꝑe alienos: est
ex ꝯseqnti. usurpãs em̃ bona utilia.¬
nos lenones .i. umẽtes de meretricio.
expoliatores moibuoꝵ et aleatores dic̃
esfe turpialuc᷑ et omẽs tlẽs appłłat
nnbales. Aleator em̃ et oĩs lusor taxil¬
loꝵ illibalis ẽ. Lucͣtur em̃ ab amicis

Expanded text:
sed ut eam ordinet ad debitos sumptus: tamen ut possit debitos sumptus facere, non dcuram de propriis, et ex eis debitos sumptus ncipaliter et primo. Nam circa expendere et circa debitos sumptus facere, est liberalitas principaliter, et primo. Circa autem proprios redditus custodire, et circa non accipere alienos, est ex consequenti. Usurpans enim bona utiliarios, lenones, idest viventes de meretricio, expoliatores mortuorum, et aleatores, dicit esse turpia lucra: et omnes tales appellat illiberales. Aleator enim et omnis lusor taxillorum illiberalis est: lucratur enim ab amicis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcutere. Et eoꝵ ictus faciliq fugere.
Diso quõ debeant sture bellantes si
sunt hostes in piif publica ꝙ nõ pateat¬
uidẽtes em̃ se nocͣis moritutos possunt
multa mala quucte̾ in eos qͥ cont᷑ pugͣnt

Expanded text:
s hostes percutere, et eorum ictus facilius fugere. Viso quomodo debeant stare bellantes, si sunt hostes in pugna publica, quod non pateatvidentes enim se necessario moriendos, possunt multa mala committere in eos qui contra pugnant.
Abbreviated transcription (Latin):
dure peditib qͣre debeãt stare cũ uolũt
hostes ꝑcritere ꝑcussionis aũt hostiũ
duplex ẽ modus. unus a remotis ut
cũ iuciẽdo iutñla uel missilia adu̾sa¬
rios ferm̃t. Alius aur cũ adeo appĩ¬

Expanded text:
dare peditibus, qualiter debeant stare cum volunt hostes percutere.Percussionis autem hostium duplex est modus. Unus a remotis, ut cum iaciendo iacula, vel missilia adversarios feriunt. Alius autem cum adeo app
Abbreviated transcription (Latin):
d ꝙ nõ credat ex̾citi ꝙ uelit fugere
Iateat Ideo multi ep̃e noct᷑no potetpͣ
Diur no hoc aerũt. et plures hãt ha¬
buere cuntełã ꝙ militos stãles in acie
ex oppoĩto hostui ꝓhibet eos ne pedites
Latẽter iecedit. ꝙͣ recodẽte equites p̃ba
queli ꝯ possunt uitare hostiũ ꝑtũ sc̃esm

Expanded text:
d non credat exercitus quod velit fugere,lateat. Ideo multi tempore nocturno potius quam diurno hoc agunt: et plures hanc habuere cautelam, quod milites stantes in acie ex opposito hostium, prohibent eos ne pedites latenter recedit, qua recedente, equites postea melius possunt vitare hostium percussiones.
Abbreviated transcription (Latin):
excitu ubi q̃rit᷑ more adu̾sariorũ
ꝑcuciendũ est pũctim. qr sic feriendo
ciciꝰ ĩfligitur plaga mortifera. Terͣ
uia suitur ex ꝓmdẽcia uulueꝵ. Nã
ꝙͣto hostis magis uuluera prouidet
mugis pt̃ se ꝓtegere. et ciciꝰ potest

Expanded text:
ercitu ubi quaeritur mors adversarioum, percutiendum est punctim, quia sic feriendo citius infligitur plaga mortifera.Tertia via sumitur ex providentia vulnerum. Nam quanto hostis magis vulnera providet, magis potest te protegere, et citius potest
Abbreviated transcription (Latin):
dẽçia ossũt. Tercia ex puidẽnia uudneꝵ¬
defectione ꝑuiciẽtiũ. pͥma uia sic p nã
quãto ensis aut gladiꝰ pla capit de ar¬
na. tanto pp̃ ir moꝵ resistẽcia difficilis
itur ad curnẽ Inde ẽ ꝙ belloꝵ expti¬
est diciũ puiruãtes sꝑ debr̃e habere
Loricar amplas. Ita ne amrlorieuꝵ
se ꝯsteĩgant qr ꝙͣto illi anali magis
sunt ꝯpacti, tanto oz plures ex eis
Frangere ut uulnera noceant sichi
ꝑcuciẽtes cesim o płͫ de armisĩcide᷑¬

Expanded text:
entia ossium. Tertia ex providentia vulnerdetectione percutientum. Prima via sic patet. Nam quanto ensis aut gladius plus capit de armis, tanto propter armorum resistentia difficilius itur ad carnem. Inde est quod bellorum experti dicunt pugnantes temper debere habere loricas amplas ita, ut annuli loricarum se constringant: quia quanto illi annuli magis sunt compacti, tanto oportet plures exeis frangere ut vulnera noceant. Sic quia percutientes caesim oportet plus de armis incide
Abbreviated transcription (Latin):
uia ad ĩuestigand̾ hoc id̾ sũit᷑ ex
sistẽtia ossium. Nam et si quis qi ĩter¬
hͥmis existe̾t in ꝑsec̾ione cesuis priꝰꝙͣ
pueĩretur ad cõr uel ad mẽbra uitalia
opte̾t magña plagũ fate̾ et m̃itri ossa

Expanded text:
via ad investigandum hoc idem, sumitur ex resistentia ossium. Nam et si quis quasi inermis existeret, in percussione caesim priusquam perveniretur ad cor vel ad membra vitalia, oporteret magnam plagam facere et multa ossa
Abbreviated transcription (Latin):
tpre patis pp̃ unuere suffiaẽter et ui¬
tuose regẽda sit cmitas et regnũ.
Tertio maĩfestabr̃ quõ eligẽ di sunt
pugtores. et qualr̃ ĩpugnãdi sunt ho¬
stes. et quõ ordmãde sunt acies belloꝵ
et quib cautelis uti debeãt bellãtes¬
dixeꝵt cmitutũ ordinãdũ ẽẽ. et quid
sensent de cuuli regiuũe.

Expanded text:
e sufficienter et virtuose regenda sit civitas et regnum. Tertio manifestabitur quomodo eligendi sunt pugnatores, et qualiter impugnandi sunt hostes, et quomodo ordinandae sunt acies bellorum, et quibus cautelis uti debeant bellantesdixerunt civitatem ordinandam esse, et quid senserunt de civili regimine.
Abbreviated transcription (Latin):
excrescẽtib filiis et nepotibĩ eade
domo. et nõ ualẽtib sinul hĩtare fa¬
ciant sibi plures domos et cõstitiunt
uicũ et ulteriꝰ excrescẽtib et noñ
ualẽtib hĩture in unouico faciant e
uicos plures et ꝯstituãi sib eiuitate
Ampliꝰ aur̃ ip̃ms excrestẽtib et nonꝰ

Expanded text:
ex crescentibus filiis et nepotibus in eadem domo, et non valentibus simul habitare, faciant sibi plures domos, et constituant sibi vicum; et ulterius et crescentibus et non valentibus habitare in uno vico, faciant sibi vicos plures, et constituant civitatem: amplius autem ipsis excrescentibus et non
Abbreviated transcription (Latin):
in qͣ simul morãtes hr̃e posst sufficiẽtiꝰ
q̃ requi ꝵtur ad indigẽtia uite. hoc
gͦ modo poss fieri ꝯstetucio regni.
Ut si multe cuit tes et castra simuil
ꝯfedarẽtur et conerrdarẽ ue sł bno
rege existẽnt timẽtes t̃iicoꝵ potẽai
pͥmus ẽ naͣlior sedõ. Pͥma eñi ꝯstetucõ¬

Expanded text:
in qua simul morantes habere possent sufficientius quae requiruntur ad indigentiam vitae. Hoc ergo modo posset fieri constitutio regni, ut si multae civitates et castra simul confoederarentur et concordarent, ut sub uno rege existerent, timentes inimicorum potentiam. rimus est naturalior se
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ĩ alciori situ uel in mehori ad pu¬
gnand̾. Quito cta pugnã attaridd ẽ
tempꝰ utrũ tpẽ qͦ ꝯmitt eda ẽ pugna sol
qͣ põs uel cõtra adũsanios Nami ᷝñtes
solem et uẽtum sine pulucͣm qͣse offẽ¬
dũtur in oclis ut dimicare non poss̃
Sexti ẽ actẽde nd̾ qui plures auxilia¬
trres expectant. nãsi plun hostes ex
p̾tant auxilia uel nõ ẽ beltd uel
accelanda ẽ pugna. Sn añt ip̃i plures

Expanded text:
sunt in altiori situ, vel meliori ad pugnandum. Quinto circa pugnam attendendum est tempus, utrum tempore quo committenda est pugna, sol ipsos, vel contra adversarios: nam habentes solem et ventum sive pulverem contra se, offendentur in oculis ut dimicare non possint. Sexto est attendendum, qui plures auxiliatores expectant. Nam si hostes plura expectant auxilia, vel non est bellandum, vel acceleranda est pugna
Abbreviated transcription (Latin):
Est om̃ ꝯsueᵈ ͦ gi altera natura ut
quilt uirili et expediciꝰ et sñ m̃ori
Labore et pena faciat opa cõsueta.
Tercio attẽdẽda ẽ tolleratia enra ncti¬
eates curpis. Nam exñtes in excituo¬
ibi aliqͣ molles et mliebres uenuẽtes
ĩcũmõditates al qͣs sustinere deiueta
pp̃ ĩcomoditates q̃s sustinẽ bellare
recusant: et excitũ fuguit Qr̃to
ꝯsideranda ẽ fortiᵈ ͦ et duriciescorͣs
Multũ om̃ intest inter diuitie fer
ẽẽ boni bellatores. s pꝰ ꝙͣ ue̾niũt ad
exꝑiẽtiam ꝑticłariũ gestoꝵ et gustãt.
Quãta sit duriiẽs ferri et quãtũ¬
sit armoꝵ põdur et ꝙͣti sit lator

Expanded text:
etudo quasi altera natura, ut quilibet virilius et expeditius, et cum minori labore et poena faciat opera consueta. Tertio, attendenda est tolerantia erga necessitates corporis. Nam existentes in exercituibi aliqui molles, et muliebres renuentes incommoditates aliquas sustinere, devicti propter incommoditates quas sustinent, bellare recusant et exercitium fugiunt. Quarto consideranda est fortitudo et durities corporis. Multum enim interest inter duritiem feresse boni bellatores, sed postquam veniunt ad experientiam particularium gestorum, et gustant quanta sit durities ferri, et quantum armorum pondus et quantus sit labor
Abbreviated transcription (Latin):
pullicũ ex ꝑte hõĩ bellatoꝵ. Reliqũ ẽ
enuare sex alia q̃ sim̃tir ex ꝑte ad¬
mñelanciũ et eoꝵ qͥ auxiliãtũr adbellũ
In bello quid auxrliãtur equi arma.
Uictialia. loca pugnãdi temp et
auxiliũ pͣstelatũ. Debet gͥ du exͣcitꝰ
ꝯsidare pͥmo ex qͣ ꝑte sunt plures equi
et mellores Ecdo ex qͣ ꝑtestͣ meliores
sagictarii et plures armati et hñtes
meligra arma. Temio ubi phytitiuualia

Expanded text:
publicum ex parte hominum bellatorum: reliquum est enumerare sex alia, quae sumuntur ex parte amminiculantium et eorum quae auxiliantur ad bellum. In bello quidem auxiliantur equi arma, victualia, loca pugnandi, tempus, et auxilium praestolarum. Debet igitur dux exercitus considerare primo ex qua parte sunt plures equi et meliores. Secundo ex qua parte sunt meliores sagittarii, plures armati, et habentes meliora arma. Tertio ubi plus victualia
Abbreviated transcription (Latin):
ros pugnãtes et auxeilia alia que
reqͥꝵ tur ad puitnũ. Ex ꝑte uũt
uiroꝵ pugnãciũ ꝙͣtũ ad presenis
spectat sex sunt attẽdẽda. sic etiã
ex ꝑte anicilioꝵ et adm̃utulãcũ ad
bellum sex alia en᷑iuri pñt q̃ sũt

Expanded text:
ugnantes, et auxilia alia quae requiruntur ad pugnam. Ex parte autem virorum pugnantium, quantum ad praesens spectat sex sunt attendenda: sicut etiam ex parte auxiliorum et adminiculantium ad bellum, sex alia enumerari possunt
Abbreviated transcription (Latin):
lando. Nam si ꝯtingat molles carne
cili ꝰ sustinẽt armoꝵ pondꝰ uehem̃cis
dolent ex illacõne uulneꝵ Quĩto co
ad hellandꝰ. Nã cp̃to cancõres sumi bella¬
tores: tanto cicuis uictoriã oplinent
Eito actẽdẽdai ẽ uirilitas et audacia
mẽtis. qr audacõres et magis cordati
Ut płimũ in pugnã uictorĩa optinent
Rox gr aut pͥnceps ueldux excitus

Expanded text:
lando. Nam et si contingat molles carne,ficilius sustinent armorum pondus, vehementius dolent ex illatione vulnerum. Quinto, coad bellandum. Nam quanto cautiores sunt bellatores, tanto citius victoriam obtinent. Sexto, attendenda est virilitas et audacia mentis. quia audaciores et magis cordati ut plurimum in pugna victoriam obtinent. rex igitur aut princeps vel dux exercitus,
Abbreviated transcription (Latin):
in Iunẽib qr racoe etutis se ꝯtinere
nõ pr̃t qͥn ꝯmictãt aliꝙͣ turpi a de
quib decet eds ꝟecũdari Reges aut̃
Et pͥncipes qͦs decet ẽẽ qĩ semĩdros non
solũ ꝙ turpia ꝯmictũt s alhõĩabile

Expanded text:
in iuvenibus, quia ratione aetatis se continere non possunt quin committant aliqua turpia, de quibus decet eos verecundari: reges tamen et principes, quos decet esse quasi semideos, non solum quod turpia c
Abbreviated transcription (Latin):
aiõsi et bone sper pͥmo qr paucor
eꝑti nõ in muitis sũt passi reꝑul¬
sam ideo credũt onña optinere. Slt
etiar bone sperqr meis multũ abũ¬
dut calor Corde gͦ et aliis mẽbris
iplũmats ex alo̾re geñte ĩ ip̃is Iu¬
f pretitoꝵ et̃ spes respcũ futuror
Iuuenes paꝵ unuũt mẽoria. et mnłtũ
uiuãt sp. Non em̃ multũ delcãnlur
Iuuenesi in has q̃ feceꝵt qr nũorãt

Expanded text:
animosi, et bonae spei primos quia paucorum experti, non inn multis sunt passi repulsam, ideo credunt omnia obtinere. Sunt etiam bonae spei, quia in eis multum abundat calor: corde ergo et aliis mmbris inflammatis ex calore existente in ipsis iu praeteritorum, et spes respectu futurorum: iuvenes parum vivunt memoria, et multum vivunt spe. Non enim multum delectantur iuvenes i
Abbreviated transcription (Latin):
Ettã uidel quos mores debent mñtari
Aores añt duplr̃/ du̾isificari possut
ab etate et a fortua. ab etate quid̃
q̃r alios /mores iuenes alios scoies:
Fortune cuiꝰ moi st̃ bona ext̾iora
Ut nobilitus. potẽtia. et diuicie nõ
moditũ mores diu̾sificũt Nlam ut płͫ

Expanded text:
tari. Mores autem dupliciter diversificari possunt. ab aetate, et fortuna. Ab aetate quidem: quia alios mores habent iuvenes, alios senes, fortunae cuiusmodi sunt bona exteriora, ut nobilitas, potentia, et divitiae, non modicum mores diversificant. Nam ut plurimum
Abbreviated transcription (Latin):
buenis indigẽtiã ocii qr portat eũ
Nisi gͣ mẽbra sic sue indigẽtie subuẽt¬
rent: et ut mninsi man ꝰ purgaret
oculuĩ. et oculꝰ dr̃ dirigẽ manũ. et¬
nisi pedes portar ẽt caput et caput dar¬
gẽt pedes corpꝰ nͣale non poss subfistere

Expanded text:
 indigentiae oculi, quia portat eum. Nisi igitur membra sic suae indigentiae subvenirent: ut nisi manus purgaret oculum, et oculus dirigeret manum: etnisi pedes portarent caput, et caput dirigeret pedes: corpus naturale non posset subsistere
Abbreviated transcription (Latin):
et pͥncipiũ mouẽdi ẽ in corde. fs sirut
forte pͥncipiũ senciẽdi ẽ i cerebro: sic
et in eiuib est distributiã iusti ꝓut
ordinat at unũ aliquid ut ad regem
uirtute d eis honores et bõna tribuere¬

Expanded text:
et principium movendi est in corde, sicut forte principium sentiendi est in cerebro. Sic et in civibus est distributiva Iustitia, prout ordinantur ad unum aliquid, ut ad regem, dignitatem debet eis homores, et bona tribuer
Abbreviated transcription (Latin):
prouidẽt. Inuẽta fuit ꝯmutatia iustiia.
Eõuenit em̃ aliquẽ abñdare ĩ peciũa
ud eqͣlitute. qr unus dat peciũ̃ai qua
abũdat. et recipit friuẽtũ qͦ mdiget
Alter nõ tribit frimẽtũ qͦ appludbat᷑
et sũscipit peciũa ꝙͣ caret. Est gͦ cõ¬
nutatia iusti ꝓut unꝰ eddĩat bõna
om̃ pollet acumine uisu deficit tñ a
potoncra gressiua qr nõ põt ꝑgere
Pos aũt abñdat ingressum potẽtia
deficit tñ in uisione qͣr nichil uidet. Oculꝰ¬

Expanded text:
provideret, inventa fuit commutativa Iustitia. Contingit enim aliquem abundare in pecunia, ad aequalitatem: quia unus dat pecuniam qua abundat, et recipit frumentum quo indiget. Alter vero tribui frumentum qu affluebat, et suscipit pecuniam qua caret. Est igitur commutativa Iustitia, prout unus ordinat bona m pollet acumine visus: deficit tamen a potentia gressiva, quia non potest pergere. Pes autem abundat ingressiva potentia: deficit tamen in visione, quia nihil videt. Ocul
Abbreviated transcription (Latin):
policia est quidũ ordo. et quidã pͥncipatꝰ
Cũ gͣ ordo et pͥncipatii sit ipoꝵ sb̾ditoꝵ
ꝑ respcm̃ ad leges et ad p̃ncipe ciuꝰ
Legos ferre ut decłarih ĩ polititis. Si
ciues nõ ꝑticiparẽt legale iusti ͣ nq̃ser¬

Expanded text:
politia est quidam ordo, et quidam principatus. Cum igitur ordo, et principatus sit ipsorum subditorum per respectum ad leges, et ad principem, cuius est leges ferre, ut declarari habet in Politicis: si cives non participarent legalem Iustitiam, non reser
Abbreviated transcription (Latin):
qͣlr hoc fieri ꝯtingat. Eciẽd̾ ita ꝙut
roges et pͥncipes cõiter amẽt᷑ applo
tria potissime in se hr̃e debẽt pͥmo qͥd̾
esse debent benefici et libãles. 2ͦ fortes
et magnammi. Tercio eq̃les et usti
nisi ssubibabona Ideo magñificos et
liberales ĩ mĩmismata et in ea q̃ pr̃t
ñmisiate iñsurari amat et reue̾tur
amãt et hongrãt bñficos in peciĩase
liberales. Ecdõ ut reges amẽtur a¬
cõi et defonsione reguialam pplũs
ualde dilurit forçes et maguaias
exponẽtes se probõis cĩib Etedit en
ꝑ talco sulm cxsequi ideo dr̃ .i retho¬

Expanded text:
 hoc contingat. Sciendum itaque quod ut reges et principes communiter amentur a populo, tria potissime in se habere debent. Primo quidem essse debent benefici, et liberales. Secundo fortes et magnanimi. Tertio aequales et iustinisi sensibilia bona, ideo beneficos, et liberales in numismata, et in ea quae possunt numismate mensurari, amat, et reveretur. amat, et honorat beneficos in pecunia, et liberales. Secundo ut reges amentur communi, et defensione regni. Nam populus valde diligit fortes et magnanimos, exponentes se pro bonis communibus: credit enim per tales salutem consequi. Ideo dicit
Abbreviated transcription (Latin):
cõmune et ad regẽ sut magis boni
et uirluosi ꝙͣ si hoc face̾nt tiore pene
et ne pũirẽtur magis debẽt appote̾
reges et pͥncipes amari appłis et ꝙ
amore bom ppłi bene agant ꝙͣ tui
ab eis et ex simors pene cuue̾ sibi ab
adeo bota et ꝑfectĩ ꝙ solo amore hoẽsti
et bomi coĩs et ex dilcõne leg̃latoris
tuiꝰ ẽ intende̾ cõe bonũ. quiescant
male agere. Oꝑtint gͦ aliqͦs indutere
ad bonũ et retrahe̾ amalo tĩõre pene
Eligibiliꝰ ñ ẽ amari ꝙͣ timeri ut est

Expanded text:
commune et ad regem, sint magis boni et virtuosi, quam si hoc facerent timore poenae, et ne punirentur; magis debent appetere. reges et principes amari a populis: et quod amore boni, populi bene agant, quam timeri ab eis, et quod timore poenae cavere sibi ab adeo boni et perfecti quod solo amore honesti et boni communis, et ex dilectione legislatoris, cuius est intendere commune bonum, quiescant male agere: oportuit ergo aliquos inducere ad bonum, et retrahere a malo timore poenae. Elegibilius tamen est amari, quam timeri
Abbreviated transcription (Latin):
feias uẽcundas eẽ qd dupᶜ de causa
ꝯtingit pͥmo ex appetitu laudis Ecdõ
ex tuditate cordis. Aliẽres em talde
sut appetitis laudis. Nam ĩ om̃uluis
plꝰ appetũt laudari ꝙͣ ꝑfce possidẽtes

Expanded text:
as verecundas esse. quod duplici de causa contingit. Primo, ex appetitu laudis. Secundo, ex timiditate cordis. Mulieres enim valde sunt appetitivae laudis. Nam in omnibus ppetunt laudari, quam perfecte possidente
Abbreviated transcription (Latin):
in uita doficiant nolũt alios imferi
et ꝯpati p̃is. qͣre cũ defatili qͥs indi¬
fier s Senes de facili sup aliis mi¬
ẜentur mliẽres quid̃ imatinue sũt
ex mollicie cordis nami hutestor molle

Expanded text:
in vita deficiant, volunt aliis miserere et compati ipsis. quare cum de facili quis inclivult fieri sibi; senes de facili super aliis miserentur. Mulieres quidem miserativae sunt ex mollitie cordis. Nam habentes cor molle
Abbreviated transcription (Latin):
Ar ux deez ipõs ciues et multo magꝭ
reges et pͥncipes une= uita uirtuasã s
uołiũ domos ipãs debite gubernare
Det eos scire qͦt st̃ uite uel qͦt se modi
Uiuẽdi et qui illoꝵ st̃ luiti et qͥ illiciti
Nam nullꝰ pt̃ uirtuose uiuere si pos¬
sessiõib uel reb extiorib utatur illirite¬

Expanded text:
tur decet ipsos cives, et nullo magis reges, et principes vivere vita virtuosa; si volunt domus proprias debite gubernare, decet eos scire quot sunt vitae,velquot sunt modi vivendi, et qui illorum sunt liciti, et qui illiciti: quoniam nullus potest virtuose vivere, si possessionibus, vel rebus exterioribu
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ enniͣare ꝑ singła longñ ẽẽt. Dice̾ gͦ pos¬
sumꝰ qr ẽxpedit regno filiũ succedẽre ĩ
uig̃ĩe pris et si aliquis defcus ẽẽt ĩ regio
filio ad quẽ debe̾t regia cura ꝑueĩre suꝑ¬
pleri poterit ꝑ sapiẽtes et bonos qͦs tũqͣ
manꝰ et ocułos d silui rex in societate
yfaii ab ip̃a ĩfancia disciphna et bos
merib sine ĩbuti. cũ boneͫ coẽ et tocius
regni in hoc ꝯfistat. Nec suffuit ꝙ qr

Expanded text:
 enumerare per singula longum esset. Dicere ergo possumus quod expedit regno, filium succedere in regimine patris: et si aliquis defectus esse: in filio regio, ad quem deberet regia cura pervenirpleri poterit per sapientes et bonos, quos tanquam manus et oculos debet sibi rex in societatem quod filii ab ipsa infantia et disciplina et bonis moribus sint imbuti; cum bonum commune et totius re
Abbreviated transcription (Latin):
forre ad masculos ꝙͣ ad femĩas. qr ma¬
sculꝰ ẽ femĩa iacõe prestãcior corde
m̃osior passionũ io ĩ secutor Inter ma¬
sculos aũt or talez digni ͭ ͤ trabnere
mag̃ pͥmogẽito q̃ ałiis. Qr ut ait pħs¬

Expanded text:
sferre ad masculos quam ad foeminas, quia masculus est foemina ratione praestantior, corde animosior, passionum minus insecutor. Inter masculos autem oportet talem dignitatem tribuere magis primogenito quam aliis: quia ut ait P
Abbreviated transcription (Latin):
siomb cłis iegis. Ex hoc aũt patere
pt̃ ꝙ nõ solũ expedit regno del mĩare
detĩare ꝑsõa nã sic̃ oriũtur dissencũes
ei lites si ignoret᷑ ex qͣ ꝓsapia assuniẽtꝰ
sit rex sic etiã litigia orũtur si non
detmẽtur q̃ ꝑsonã in illa ꝓsapiã dẽat
pͥncipare. ⁊ale aũt doẽmare psc̃a

Expanded text:
sionibus talis regis. Ex hoc autem patere potest, quod non solum expedit regno determinare determinare personam. Nam sicut oriuntur dissensiones et lites, si ignoretur ex qua prosapia assumendus sit rex: sic etiam litigia oriuntur, si non determinetur quae persona in illa prosapia debeat principari. talem autem
Abbreviated transcription (Latin):
in regẽ ẽ qͣiͣ q̃dã ĩ erudicio regie digtatis
corde ĩ erũdite nognãt E si regale regiei
ꝑ hr̃oi ͭ ͣ uadat. fun ex hoc nõ inflãtui
uec efficiũt᷑ elati. qr nõ reputãt magnũ
si iᵈ hẽant qd̾ pr̃es ꝓpri posfideꝵt. qͣre ex
pr̃nã. expodit regno ne ĩ erudite rega¬
tur.et ne regale regnũ quͣtut᷑ in tyrã¬
in posteros Tercia uia suitur exe ꝑte
ppłi qui d ꝑ tale reguũ gubͥnari nanc̃o¬
suedo ẽ qͣi altera natitra pp̃ qd reguña¬

Expanded text:
in regem, est quasi quaedam ineruditio regiae dignitatis.corde et inerudite regnant. Sed si regale regimen per haereditatem vadat. filii ex hoc non inflantur nec efficiuntur elati. quia non reputant magnum, si irnam, expedit regno ne inerudite regatur, et ne regale regimen convertatur in tyrananferatur ad posteros. Tertia via sumitur ex parte populi qui debet per tale regimen gubernari. nam consuetudo est quasi altera natura:
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝓpriis filnis magis reputabit ho ͫ
regni eẽ bonũ suũ. et ardeciꝰ sollicitabĩ
curu tale bonũ. ĩmno qr tota spes patris
requiescit in fais. et imio ardoie
ip̃m pueĩre ad dñiu filioꝵ phs̃. ñ¬

Expanded text:
in propriis filiis, magis reputabit bonum regni esse bonum suum, et ardentius solicitabitur circa tale bonum. Immo quia tota spes patris requiescit in filiis et nimio ardore ipsum provenire ad dominium filiorum.
Abbreviated transcription (Latin):
natura facie sic faciebãt fabri formã
hladiꝰ de ẜmeliat p̃łib offiriis utputa
pauꝑes illi nõ ualẽtes plura habere.
ĩstrumẽta faciebãt aliqdꝰ instr̃m fisi
bricari qͦ possẽt ad plia uti bñficiaꝰ
Nniiaaut non sir agit s ut meliꝯfiant

Expanded text:
natura facit, sicut faciebant fabri formantgladius deserviebat pluribus officiis. utputa pauperes non valentes plura habere instrumenta, faciebant aliquod instrumentum fabricari, quo possent ad plura uti officia. natura autem non si
Abbreviated transcription (Latin):
uo debite se hebunt t̾ca andatiã et
timorẽ Nam ille ẽ fortis qui audet
desꝑacionẽ. Nam magnũtas repͥmet
pem ne nimis se ingerãt ad illa pp̃
alias ꝟo iurtutes exñtes in ꝯcupisti ᷝ ͥ¬
Ut innẽt et deside̾nt. muada et dest¬
derãda. et abhoniẽnt alhoĩandu. de¬
Lectẽtur et tristẽtur. ut ẽ delectãd̾
et tristãd̾. et ut adh ͨ omĩa se hẽant
Ut requirit ordo. et rxgła iõins hic¬

Expanded text:
o debite se habebunt circa audaciam, et timorem. Nam ille est fortis, qui audet desperationem. Nam magnanimitas reprimit pem, ne nimis se ingerant ad illa, proalias vero virtutes existentes in concupisciut ament, et desiderent amanda, et desideranda. et abominentur abominanda: delectentur, et tristentur, ut est delectandum, et tristandum: et ad haec omnia se habeant, ut requirit ordo, et regula rationi
Abbreviated transcription (Latin):
qr sũuna st̾ en genẽ bonoꝵ nõ nmltut
curand̾ est st possidẽtur analis dat̃
hoc accidat sine culpappria. Naisi
aliciꝰ eẽt hͨ bona dispẽsare nõ debẽt
ea tribuere indignis. s digrnis. Reges
et etia odiũ isi ẽẽt uicioꝵ Nã uicia
ornati unrtatib dequibꝰ s̃ fecinꝰ
mẽtionẽ. Nam p̾uirtutẽ mãsie ͥ s
debite se hẽbimt cca mã et ei oppõilũ

Expanded text:
 sunt in genere bonorum, non multum curandum est si possidentur a malis: dum tamen hoc accidat sine culpa propria. nam si alicuius esse haec bona dispensare, non deberet ea retribuere indignis, sed dignis. reges et etiam odium, nisi esset vitiorum. nam vitia ornati virtutibus, de quibus supra fecimus mentionem. Nam per virtutem mansuetudinis, debite
Abbreviated transcription (Latin):
uereiũdari iasi ex suppõne. Namisi
ꝯtingeret eos opari turpia uẽcũdari
debent. nemẽsts etia nõ nudtũ ut̃
esre laudabalis nec multũ lauda tur¬
qua ninis indignat᷑ de ꝓsꝑitutib iualoꝵ
nam mali non possũt posside in araleꝵ
boma cuiꝰ mõĩ st̾ uirtutes s forte patae
possul bona media uel bona imitua cu¬

Expanded text:
ne. nam si contingeret eos operari turpia, verecundari deberent. Nemesis etiam non multum videtur esse laudabilis, nec multum laudatuqui nimis indignatur de prosperitatibus malorum. Nam mali non possunt possidere maxima bona, cuiusmodi sunt virtutes: sed forte possidere possunt bona media, vel bona mi
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo dr .n. retħ. ꝙ aũt ad hũiliatos
cess ira etiã cunes maĩfestũt non
mordẽtes eos qui residẽt. P gͦ inõ
et si hoc dec iudices multoiun dec
reges et pͥncipes quõs cõgrint ãphiori
boĩtate polłe. deiitaq ẽos ẽẽ clemẽ¬
tes et benignos nõ ꝙ iustĩa depant

Expanded text:
itur 2. Rhet. quod autem ad humiliantes cesset ira etiam canes manifestant non mordentes eos qui resident. Patet ergo et si hoc decet iudices, multo magis decet reges et principes, quibus congruit ampliori bonitate pollere. Decet itaque eos esse clementes e
Abbreviated transcription (Latin):
pħs̃ .i. reth. ad q̃ deꝰ respicere iudĩce
ut hũanis indulgeat et ut sit cdeniõ
poccꝰ ꝙͣ seueruꝰ. Pͥmũ ẽ ip̃a naturã
huãna E̾cd ẽ legislator Terciũ pius
intllcũs legũ Qrtũ oꝑãtis intẽcio

Expanded text:
los. I. Rhet. ad quae decet respicere iudicem, ut humanis indulgeat, et ut sit clemens potius quam severus. Primum est ipsa natrura humana, secundum legislator, tertium pius intellectus legum, quartum operantis intentio,
Abbreviated transcription (Latin):
bouũ sb̃ditoꝵ et tlẽ regñn dĩ regale
domo. Nam regũ̃ quigale assirt¬
dẽbita et honesta. q̃ int̾uenũt inter
silatut ieginũ rogali. Nam filiis p̃ẽst
inter subditũ et penũente ins sicͣi
ꝑtãte sbiecte eligẽ sibui ictorẽ Non
ẽ auĩ in p̃tate filioꝵ elige̾ siliprẽi

Expanded text:
bonum subditorum, et tale regimen dicitur regale.domo. Nam regnum coniugale assidebita et honesta, quae interveniunt inter similatur regimini regali. Nam filiis praeest inter subditum et praeminentem, nisi sit in potestate subiecti eligere sibi rectorem: non est autem in potestate filiorum elig
Abbreviated transcription (Latin):
sunt uidõtur ẽẽ derisoros et ꝯtẽpti ᷝ es
excedẽtes xomplꝰ et dirẽtes maiora
ꝙ sint uidẽtur esse ictatores et oñost
Anare si neges dei eẽ. nõ ꝯtẽptibiles
s ituoẽdos nec onercsos s granosot
et amabiles decet eor non essdiacta¬
tores l derisores s aptos et ueratei
nõ ostendẽdo bi actãdo s eese maiera

Expanded text:
identur esse derisiores, et contemptibiles. Excedentes vero in plus, et dicentes maiora quam sint, videntur esse iactatores, et onerosi. Quare si reges decet esse non contemptibiles, sed reverendos: nec onerosos, sed gratiosos et amabiles: decet eos non esse iactatores vel derisiores, sed apertos et veraces, non ostendendo, vel iactando de se maiora
Abbreviated transcription (Latin):
nõbit᷑ amedio recede̾t nõ in hrc appẽt
uerme s derisor ut si aliquis adeo ess
fortis et strenuꝰ ꝙ cõstaree aliis ꝙ eõt᷑
centum bellare poss si ille nõ pͥꝯ dese
concede̾t. insi ꝙ con̾tra uincũ et debiłẽ
bellaret. om̃ẽs intͣ se cognosegrent.
ꝙ derisorie log̃retim Inde urit᷑ suptũ
est nom̃ yrone et derisiomĩs. qn aliqͥ¬

Expanded text:
iter a medio recederet, non in hoc appareret verax, sed derisor. Ut si aliquis adeo esset fortis et strenuus, quod constaret aliis quod contra centum bellare posset: si ille non plus de se concederet, nisi quod contra unicum et debilem bellaret, omnes intra se cognoscerent quod derisorie loqueretur. Inde igitur sumptum est nomen ironiae et derisionis, quando aliq
Abbreviated transcription (Latin):
Ecdõ ne ĩ estate ñnodato ealore oppͥmat᷑
qd fieri ꝯtingit si edificuũ ẜ ͫ suũ ampliorẽ
ꝑtem respiciat orieus hpemale. Tñc eñ
eo ꝙ i hyeme oppoĩtum sit soli debitu cda¬
ritute illustrabr̃. In estate quid̾ coi obliq̃
respiciat᷑ a sole hẽbit in culore tẽꝑam̃tũ.

Expanded text:
do, ne in aestate immoderato calore opprimatur. quod fieri contingit, si aedificium secundum suam ampliorem partem respiciat oriens hyemale: tunc enim eo quod in hyeme oppositum sit soli, debita claritate illustrabitur. In aestate quidem, eo quod oblique respiciatur a sole, habebit in calore te
Abbreviated transcription (Latin):
ficiũ ꝯstruat᷑ au uiridaria et pomeria
possine eẽ ꝯn exa. aspectꝰ em̃ taliũ et de¬
cunbulario ꝑ ea adhylaritatẽ et sanitatẽ
confert. Esrent aũt in edificiis ꝯstruẽdis
q̃dã aha ꝑticlaria dicẽda ut qͣlis deberit
ẽẽ cella u̾maria. qr d ẽẽ frurida obscura
oppoĩta siptẽtriomi debet esselõge ab aqͥ
Ut cisterniis et fluimis. et long̾e a stabulis
furno et storquilimis. sic etĩa alie ꝑte

Expanded text:
ficium construatur, cui viridaria et pomeria esse possunt connexa: aspectus enim talium et deambulatorio per ea ad hylaritatem et sanitatem confert. Essent autem in aedificiis construendis quaedam alia particularia dicenda; ut qualis deberet esse cella vinaria, quia debet esse frigida, obscura, oposita septentrioni debet esse longe ab aquis, ut a cisternis, et fluminibus: et longe a stabulis, fimo, et sterqui liniis. Sic etiam aliae
Abbreviated transcription (Latin):
tingit alñ nos in his sigius decipi
Ided̾ adducit paladiꝰ sextũ qd̾ dicit
est nr aspinẽde si dentes et gugorte
Sfeciũ illis aquie suit pure si utẽtes
uis heant cuapita scmna et ĩꝑturbata.¬

Expanded text:
tingit aliquando nos in his signis decidi, ideo adducit Palladius sextum, quod dicit eEst ergo aspiciendum, si dentes et gingivae utentium illis aquis, sint puri: utentes habeant capita s
Abbreviated transcription (Latin):
onalan b aliqͣ hoꝵ ꝯsueueꝵt ꝯtigere.
Edificiũ gͦ ꝯstruẽd edificuri d ĩ tli
situi ꝙ fĩt ei copu aq̃ sulubris hñtis
tñ ibi aqͣsalubris sit copia. Et ibi ẜn
om̃ib aufert᷑ Sũt aũt in cist᷑na illa
pisces flimiales apponẽdi ut eorim
natatu aqͣ st ans agilitatẽ currẽtis aq̃¬
iutetur.Nisõ qualt ẽ edificiũ cõ¬
strñd̾ p̃tũ ad salubritutẽ aq̃ restat uidẽ

Expanded text:
tingere. Aedificium ergo construendum aedificari debet in tali situ, quod sit ei copia aquae salubris habentis tamen ibi aquae salubris sit copia. est ibi somnibus amefertur, sunt autem in cisterna illa pisces fluviales apponendi, ut horum natatu aqua itans agilitatem curentis imitetur. Viso, qualiter est aedificium construendum quantum ad salubritatem aquae: restat vide
Abbreviated transcription (Latin):
metulloꝵ ex hoc aqua ĩfint᷑ et nõ est
ita salubris. Est enĩ hũidũ molłe de
loi uenis ubi nõ st̾ metalla pura fi
si cũ metallis st aliq̃ admxte
putredines. Terriũ qd̾ ꝯsidernd̾ ẽ
u aquis e̾ ꝙ sit coloris ꝑspiriũ. Nã
mã infetrio coloris aqͣ infectiõ demr̃at

Expanded text:
metallorum, ex hoc aqua inficitur, et non est ira salubris. Est enim humidum et molle lorum venis, ubi non sunt metalla pura, sed simul cum metallis sunt aliquae admixtae putredines. Tertium, quod considerandum est in aquis, est quod sit coloris perspicui. nam ipsa infectio coloris, aquae infectionem demonst
Abbreviated transcription (Latin):
genito ac heredi preclarisu uiti
dm̃ philippi des gr̃a illustrissimi regis
frantoꝵ suo deu̾otꝰ frater egidius
romanꝰ ordĩs fratrũ heremitaꝵ scĩ
augnstini cũ recõmãdacione seipsũ
et ad omĩa famulatũ. Clamat po¬
lititoꝵ sentẽcia om̃s pͥncipatꝰ non
ẽẽ equalr̃ diuturnos. nec eqͣli ꝑiodo
singula regimina mẽsurar. S aliqͣ
suñt ãnaliã. aliꝗͣ ad uitũ aliqͣ do petꝰ¬
uioletum eẽ ꝑꝑetuũ fere onña naturalia
turalis rector efficitur. sĩ passione.
aut uolũtate cupiat pͥncipari. d si custos
iusti exũs abs rõne et lege nchil
statuat impande Nam ut̾ testat᷑ pħ¬

Expanded text:
nito, et haeredi praeclarissimi viri Domini Philippi Dei gratia Illustrissimi Regis Francorum, Suus devotus Fr. Aegidius Romanus Ordinis Fratrum Eremitarum S. Augustini, cum recommendatione seipsum, et ad omnia famulatum. Clamat Politicorum sententia, omnes principatus non esse aequaliter diuturnos, nec aequali periodo singula regimina mensurari: sed aliqua sunt annualia, aliqua ad vitam, aliqua veviolentum esse perpetuum, fere omnia naturalia turalis quis rector efficitur, si passione, aut voluntate cupiat principari, sed si custos iusti existens absque ratione, et lege nihil statuat imperandum. Nam ut testatur P
Abbreviated transcription (Latin):
debet em̃ rex unt pͥnceps si uult ẜuare
iustĩa et uult pire tusgressores iusti
hr̃ẽ młtos exploratores. multos ĩqͣs¬
tores et inuestigãtes fara cuĩ et ĩ¬
furto uel ex male ablato unãt Sic
sorib iusti. Nonũ ẽ maxĩe salns¬

Expanded text:
Debet enim rex aut princeps si vult servare iustitiam et vult punire transgressores iusti, habere multos exploratores, et multos inquisitores investigantes facta civium, et infurto vel ex male ablato vivat. Sicssoribus iusti. Nonum maxime sal
Abbreviated transcription (Latin):
ut płimũ corrũpũt mẽtes hoĩ ut fiãt
tusgͤssores iusti Est aũt hͣ cantela ma¬
xime utilis ad homiẽs de quib ⁊ ex cͨtã
et diutnã expiẽcia nõ accepii. Ideo po¬
tissime obẜiund ẽ ne repẽte ꝯstituat᷑
anquis in maxĩo pͥncipatu. Septimũ
et ad policiã in qͣ pͥncipatͤ Quicũq
enĩ amat sollicitat᷑. et timet ne aliqd̾
ĩ ꝯueĩens accidat cͥca amatũ. Timor aũt
ꝯsiliatiuos facit ut dr̃ .ii. retho. il¬

Expanded text:
ut plurimum corrumpunt mentes hominum, ut fiant transgressores iustitiae. Est autem haec cautela maxime utilis ad homines, de quibus rex certam et diuturnam experientiam non accepit. Ideo potissime observandum est, ne repente constituatur aliquis in maximo principatu. Septimum et ad politiam, in qua principatur. Quicunque enim amat, solicitatur, et timet, ne aliquod inconveniens accidat circa amatum. timor autem consiliativos facit, ut dicitur 2. Rhet. i
Abbreviated transcription (Latin):
durabilior reddr̃. Dato ꝙ in ip̃o set aliꝙ
obliqͥtatis ãmixtũ Cerciũ ẽ ĩcutere ti¬
timore poliçiã saluãt Cines eõ magii
st̃ subiecti pͥnapi et plꝰ ei obediurit
ST ex mt̾iorib corrupeõ hueãt.
Guerra enĩ extior tollit sedicõnes¬
ext. ĩtrĩsecas et reddit ciues magis
unãimes et ꝯcordes. Exemplũ huiꝰ
Est ant hec cantela utilis solũ duoli
prĩcipatib ut pͥncipatui ꝯstituto ex̃
hõib assuetis ad bella es pͥncipatur
in quo quis nouiter regnare cepit
honnes eĩ bellatores ẽt assuete ad pͣlia

Expanded text:
durabilior redditur, dato quod in ipso sit aliquid obliquitatis ad mixtum. Tertium est, incutere tiiam salvant: cives enim magis sunt subiecti principi et plus ei obediunt, si ex timoribus corruptionem timeant. Guerra enim exterius tollit seditiones intrinsecas, et reddit cives magis unanimes et concordes. Exemplum huiusEst autem haec cautela utilis solum duobus principatibus: ut principatui constituto ex hominibus assuetis ad bella, et principatui in quo quis noviter principari coepit. Homines enim bellatores et assueti ad proelia
Abbreviated transcription (Latin):
pob decẽ q̃ politia ẜuãt saluãt
et q̃ oꝑt facẽ regem ad hoc ut in suo
in suo regno tnͣsiͣ ssones modicue. Nã
nuilte modice tnsgͣssiones ut ait pħs̃
eqͣntur uni trũꝭssiom magne sicut
multe ꝑue exp̃ese eqͥualẽt uni magno
sũptui pue eñ trũtꝭ ssignes si multe
suit disponũt ad tũsgssiones maqͣt
Nam qui nũma negłigit pandatim¬

Expanded text:
 decem quae politiam salvant, et quae oportet facere regem ad hoc ut se in suo in suo regno transgressiones modicas. nam multae modicae transgressiones ut ait Philos. aequantur uni magnae, sicut multae parvae expensae aequivalent uni magno sumptui: parvae enim transgressiones si multae sint, disponunt ad transgressiones magnas. Nam qui minima negligit
Abbreviated transcription (Latin):
et ñcupari. et debita iocũditus quã
omnib est dicend̃. s p̃mo de amirubi ͭ ͤ¬
uideꝰ em̃ ꝙ ꝯu̾sando cũ aliis aliqui
suꝑabindãt qr se oñdunt minis amiꝰ¬
cabiles ciiꝰ moͬ blauditores et placidi.
dicta et fca alioꝵ landãt᷑. Aliqui Ro egͣrie.¬

Expanded text:
ncupatur: et debita iocunditas, quamomnibus est dicendum. Sed primo de amicabiuod conversando cum aliis, aliqui superabundant, quia se ostendunt nimis amicabiles, cuiusmodi sunt blanditores et placidi. dicta et facta aliorum laudant. Aliqui ver
Abbreviated transcription (Latin):
nisi qd̾ homo nõ sit iuctator ꝙ dese
Rbis aut u frctu i aiora oñdat ꝙͣ
suit nec sit irrisor et despector ut
ut tulem se õñdat quałis ee Terciõ ꝟba
et oꝑa ordinari p̃ñt ad iocosas delcãcões
ut homo sit debite iocundꝰ Igi᷑ ut supͣ¬

Expanded text:
nisi quod homo non sit iactator, quod de se verbis aut factis maiora ostendat quam sint, nec sit irrisor et despector aliet talem se ostendat, qualis est. Tertio, verba et opera ordinari possunt ad iocosas delectationes, ut homo sit debite iocundus. Igitur ut sup
Abbreviated transcription (Latin):
potꝰ et llia. quodd̾ utile ut pecuĩa. quodd
honestũ ut pegnua honor honestũ em̃ ab
ip̃o honore siunt originẽ. Est ẽmho¬
nestum .q. honoris statꝰ cͥca passiomiis
ortas ex bono delta . Nõ stũtrr isi

Expanded text:
potus, et talia: quoddam vero utile, ut pecunia: quoddam vero honestum, ut honor, honestum enim ab ipso honore sumit originem, est enim honestum quasi honoris status. Circa passiones ortas ex bono delectabili, non sumitur, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
et aliter. qr mahͥficẽtia ẽ cͥca magna.
bona utlia ut cͥca magnos sũptꝰ. aa¬
gnã̃tus uo cͥca magna bona honesta
ut cea magnos honores. In ꝯcupisci ᷝ ͥ
Liberalitas honoris amatiua Uitus¬

Expanded text:
et aliter: quia Magnificentia est circa magna bona utilia, ut circa magnos sumptus: Magnanimitas vero circa magna bona honesta, ut circa magnos honores. In concupiscibili Liberalitas, Honoris amati
Abbreviated transcription (Latin):
tel ex malo Si ex malo ter exmulo
futuro ł expnti Si exfuto sst fi
in nõb̃ passões tunor et audacla
tunor cũ ab eo refugimꝰ audana
cũ illud agqͣdim  Inter hai autẽ

Expanded text:
vel ex malo. Si ex malo, vel ex futuro, vel ex praesenti. Si ex futuro sic fiunt in nobis passiones, timor, et audacia: timor cum ab eo refugimus, audacia cum illud aggredimur. int
Abbreviated transcription (Latin):
Expedit gͦ eis ut dirigãtur ab aliis et
ui n suit subiecti. Sic̃ om̃ in hom̃ĩe
uirtuoso et beue dispoĩto aĩa dñatur
et corpꝰ obedit. sic in politinia bene
ordinata sapiẽtes debẽt dñare et ĩsipi¬
entes obedur. qr hn cõꝑant᷑ ad illos qtͣ
corpꝰ ad aĩa et qiͣ organũ ad artisicẽ
ꝑu̾sam corpꝰ et sensualitas dñatur.
mag̃ ꝙͣ aĩa uel ratio sic in politiciis
pestilẽtib et corruptis mag̃ dñantur
irnorãtes ꝙͣ sapientes. Torcia uia
sintur ex diu̾sis sp̃ẽb aũiliũ ut exhõie
respcũ aĩaliũ alioꝵ hõ eĩ ut supͣ dicebat᷑¬

Expanded text:
expedit ergo eis, ut dirigantur ab aliis, et ut alii sint subiecti. Sicut ergo in homine virtuoso, et bene dispositio, anima dominatur, et corpus obedit: sic in politia bene ordinata sapientes debent dominari, et insipientes obedire: quia hi comparatur ad alios quasi corpus ad animam, et quasi organum ad artificem. versam, corpus et sensualitas dominatur magis quam anima vel ratio: sic in politiis pestilentibus, et corruptis magis dominantur ignorantes, quam sapientes. Tertia via sumitur ex diversis speciebus animalium, ut ex homine resp
Abbreviated transcription (Latin):
terat nollebat ut nulla de ceto ꝑtimeret
Sic otiã ut ait cra quãdã insulã maris
Ut cra ponthie ĩsistebant tũc ip̃is q̃dĩ
etes dĩo bestial es coniedẽtes carnes cradas
deuorãtes curnes huãnas. et ꝙ poiꝰ est

Expanded text:
terat, volebat ut nulla de caetero parturiret. Sic etiam ut ait circa quandam Insulam maris ut circa Pontum existebant tunc temporis quaedam gentes omnino bestiales, comedentes carnes crudas, devorantes carnes humanas, et quod peius est
Abbreviated transcription (Latin):
ioffert de hectore ꝙ rex pͥamꝰ pr̃ suꝰ
ditebat de ip̃o ꝙ erat ualde bonus pp̃
qd̾ nõ uidebatur existere puer uiri
mortalis s dei uirtꝰ aũt illa ꝑ quã qͥs
nec ĩtempati nec bestiales.s o eosee

Expanded text:
fert de Hectore, quod rex Priamus Pater suus dicebat de ipso, quod erat valde bonus: propter quod non videbatur existere puer viri moralis, sed Dei. Virtus autem illa, per quam quis nec intemperati, nec bestiales, sed oportet
Abbreviated transcription (Latin):
peieres sumt ꝙͣ ĩtenꝑat. Ilcem bestiale
les ditũ fu ccꝰ qui ustra modĩ hon male¬
Faciũt. Emiit añt bestiales oꝑanbes
sa q̃ ip̃a natura horret sĩsut quidã
parbari comedetes curnes humanas t
uabãtes hũcauũ sangiũes. Talia etĩ nõ
nsi abestialitate puerure pñt. Alar¬

Expanded text:
bestiales esse dicuntur, qui ultra modum hominum malefaciunt. Sunt autem bestiales operantes ea, quae ipsa natura horret: sicut sunt quidam barbari comedentes carnes humanas, bibentes humanum sanguinem. Talia enim non nisi a bestialitate provenire possunt. Nar
Abbreviated transcription (Latin):
dispoᷝ ͤ sustine̾ uolẽtes statĩ cũ passienãt᷑
Uel cũ fentãtur cadũt. In alio gradu
dicũtur ẽẽ ĩꝯtinẽtes. hii aũt diqreꝵt̃
a pͥmis. Nam molles nullã pugnã nec
aliquid disꝑ ᷝ ͤ sustinere pñe. Incõtinẽte
Ro puguã sustinẽt. si ĩ sustinẽdo defi
eligunt benefacẽ et ꝓponũt sibi optimas
leges. passionati uo cadũt et nulla
terã propter dissolucõ corꝑis et non
ualõtes corpꝰ regere. uadunt ĩ sinistrã
sic molles et incõtinẽtes ꝓpeniũ beuefa¬
regulatas et ordĩatas ẜordĩe ioms
et tendũt ĩ sinistrã. Alr̃ tñ cadũt molles
abriucõbnẽtes qr molles modica pug
⁊ ũt ingtmẽtes Ro maiori pugna sus

Expanded text:
difficile sustinere volentes, statim cum passionantur, vel cum tentatur, cadunt. In alio gradu dicuntur esse incontinentes. Hi autem disserunt a primis. Nam molles nullam pugnam, nec aliquid difficile sustinere possunt. Incontinentes vero pugnam sustinent, sed in sustinendoeligunt benefacere, et proponunt optimas leges. passionati vero cadunt, et nullam tram, propter dissolutionem corporis, et non valentes corpus regere, vadunt in sinistram. Sic molles et incontinentes proponunt benefaregulatas et ordinatas secundum ordinet tendunt in sinistram. Aliter tamen cadunt molles, aliter incontinentes. Quia molles modica pugna ruunt: incontinentes vero maiori pugna succ
Abbreviated transcription (Latin):
robusta ut si aduem̃t tempꝰ et cõgriu¬
tas ꝙ respublicie defensione ĩdigeat
ẽant egrpꝰ sic dispoitũ ut possit tles
subue labores ut ꝑ eos recpuͭ possit
patebit Sufficiat aũt ad pñs sare
ꝙ decz prẽs sir sollicitari enga filios¬
bene dispoĩtum corp ⁊ ut possit debi¬
tos subur lubores qd maxiẽ fieri
dispoĩtum corpn Restat uidere quõ
sollicitari debeant cͣca eos ut hõant¬
bene ordĩatũ appetitũ. Uidẽt᷑ aute

Expanded text:
tempus et congruitas quod respublica defensione indigeat, habeant corpus sic dispositum, ut possint tales subire labores, ut per eos respublica possit patebit. Sufficiat autem ad praesic solicitari erga bene dispositum corpus, ut possint debitos subire labores. quod maxime fieri dispositum corpus. Restat videre, quomodo solicitari debeant circa eos, ut habeant ordinat
Abbreviated transcription (Latin):
in uum ꝰ ãnõ ĩstructe in luctatina et
uy equitariua et in alie q̃ ad milioiã
reqͣattur subire possĩt lubor es militirres¬
⁊ uus eñ ẽ quis bene dispõitꝰ pͣtũ ad
corpes qñ hi fule corp/ qͣle iequirit sĩ
officiũ. Ut tũt muilee h corpꝰ bñ dispoⁿͫ

Expanded text:
imo anno instructi in luctativa et in equitativa, et in aliis quae ad militiam requiruntur, subire possint labores militares: tunc enim est quis bene dispositus quantum ad corpus, quando habet tale corpus, quale requirit suum officium. ut tunc miles habet corpus bene d
Abbreviated transcription (Latin):
pͥnceps tyrãnirat in ppłm gens ella op¬
pressa nõ ualẽs sustme̾ syrãmde pͣr¬
cipis ĩ surgit et hyrãnizat in ip̃m eũ
pimẽs uel expellens. Totn gͦ pplũs
ẽffict᷑ qiͣ unius tyrãnꝰ ꝯͣ pricipem
et tyrãindes ppłi corrũpͭ tyrãndẽ mo¬
narchicã. Ec etia una tyrãides
monarchica corrũpit aliã qr młto ẜ¬
aens uiins monarcha teran ̃ sigͣ
ĩ uliũ ut optĩeat pͥnapatũ ei .. debẽt
gͦ caue̾ reges et pͥncipes ne tyrãm¬
zent cũ tõt moĩs dissoluat᷑ tyrãmen
pͥncipatꝰ. Torcõ dissolint᷑ tyrãndẽs

Expanded text:
s illa opressa non valens sustinere tyrannidem principis, insurgit et tyrannizat in ipsum, eum perimens vel expellens. Totus ergo populus efficitur quasi unus tyrannus contra principem, et tyrannis populi corrumpit tyrannidem monarchiam. Sic etiam, una tyrannis monarchia corrumpit aliam: quia multotiens unus monarcha tyrannus insurgit in alium, ut obtineat principatum eius. Debent ergo cavere reges et principes ne tyrannizent, cum tot modis dissolvatur tyrannicus principatus. Tertio dissolvitur tyrannis
Abbreviated transcription (Latin):
nõ tot piclĩs expoĩtur nec tot moĩs
h disfolui Namlis tyrĩtn ꝰ satagat
ꝓ̾ uirib um regẽ opp̾mere. nullux
tñ uus rex uero regi se oppoĩt. Naã
nulłꝰ bonꝰ et iurtuosꝰ ĩseqꝵ alios bo¬
nos et uirtuosos s eoꝵ ꝓposse saluat

Expanded text:
ec tot modis habet dissolvi. Nam licet tyrannus satagat pro viribus verum regem opprimere, nullus tamen verus rex vero regi se opponit: nam nullus bonus et virtuosus insequitur alios bonos et virtuosos, sed eos pro posse salvat